سازمان برنامه و بودجه کشور

⚠ این متن با نرم‌افزار از روی تصویر خوانده شده و ممکن است خطا داشته باشد؛ برای استناد، اصلِ سند را ببینید. جمهوری اسلامی ابران سازمان برنامه و بودجه کشور راهنمای طراحی بل‌های دارای جداسلز لرزه‌ای معاونت فنی. آمور زیربنایی و تولیدی امور نظام فنی اجرایی. مشاورین و پیمانکاران ی ۱۳۰۹۰ -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- مهندسان مشاور و پیمانکاران ،دستگاه های اجرایی به بخشنامه1400/333479 : ﺷﻤﺎره 1400/07/19 : ﺗﺎرﯾﺦ :موضوع راهنمای طراح ی پل ی ها ی دارا جداساز لرزه ای صفحه1 از1 :ش ش5148588 سازمان ربانهم و بودهج کشور ریاست جمهوری رئیس ساز مان ( در چارچوب ماده34) قانون احکام دائمی برنامه های توسعه کشور موضوع نظام فنی و اجرایی یکپارچه، ماده ( 23) قانون برنامه و بودجه و آیین نامه استانداردهای اجرایی طرح های عمرانی، به پیوست ضابطه شماره 845 امور نظام فنی اجرایی ، مشاورین و پیمانکاران با عنوان « ر اهنمای طراح پل ی ی ها دارا ی جداساز لرزه » ی ا از نوع گروه سوم ابالغ می شود. رعایت مفاد این ضابطه در صورت نداشتن ضوابط بهتر، از تاریخ 01 / 10 / 00 14 .الزامی است امور نظام فنی اجرایی، مشاورین و پیمانکاران این سازمان دریافت کننده نظرات و پیشنهادهای اصالحی در م ورد مفاد این ضابطه بوده و اصالحات الزم را اعالم خواهد کرد . سید مسعود میرکاظمی -------- صفحهٔ بعد -------- ۳ 7 ید3 -------- صفحهٔ بعد -------- خواننده گرامی: امور نظام فنی و اجرایی» مشاورین و پیمانکاران معاونت فنی» مور زیربنایی و تولیدی سازمان برنامه و بودجه کشور, با استفاده از نظر کارشناسان برجسته مبادرت به تهیه این ضابطه کرده و آن را برای استفاده به جامعه‌ی مهندسی کشور عرضه نموده است. با وجود تلاش فراوان. این اثر مصون از ایرادهایی نظیر غلط‌های مفهومی, فنی, ابهام. ایهام و اشکالات موصوعی نیست. از این‌رق از شما خواننده گرامی صمیمانه تقاضا دارد در صورت مشاهده هرگونه ایراد و اشکال فنی مراتب را به صورت |ا- در سامانه مدبریت دانش اسناد فنی و اجرابی (سما) ثبت نام فرمایید: 5۹۵۱۱10.۱1020111[0۱1111.17 ۳- پس از ورود به سامانه سما و برای تماس احتمالی, نشانی خود را در بخش پروفایل کاربری تکمیل فرمایید. ۳- به بخش نظرخواهی این ضابطه مراجعه فرمایید. ۵- ایراد مورد نظر را به صورت خلاصه بیان دارید. ۶- در صورت امکان متن اصلاح شده را برای جایگزینی ارسال نمایید. کارشناسان این امور نظرهای دریافتی را به دقت مطالعه نموده و اقدام مقتضی را معمول خواهند داشت. پیشاپیش از همکاری و دقت نظر جنابعالی قدردانی می‌شود. نشانی برای مکانبه: تهران. میدان بهارستان. خیابان صفی علی‌شاه - مرکز تلفن ۲۳۲۷۱ سازمان برنامه و بودجه کشورء آمور نظام فنی و اجرایی» مشاورین و پیمانکاران نماد 7 1۳2 -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- باسمه تعالی جداسازی لرزه‌ای به عنوان یکی از روش‌های موثر در کاهش پاسخ لرزه‌ای پل‌هاء در سالهای اخیر مورد توجه مهندسان طراح پل و سایر ابنیه فنی راه. قرار گرفته است. زلزله‌های گذشته. به خوبی عملکرد مناسب پل‌های مجهز به سامانه‌های جداساز لرزه‌ای و ارتباطات منطقی میان پیش‌بینی تحلیلی این پل‌ها و آنچه در عملکرد واقعی آنها مشاهده شده را نشان داده‌اند. از سوی دیگر افزایش روزافزون استفاده از جداسازهای لرزه‌ای در اجرای پل‌ها در کشور و فقدان تا تدوین ضوابط مرتبط. بیش از پیش مورد نیاز باشد. با توجه به مطالب فوق. تدوین ضابطه شماره ۸۴۵ با عنوان «راهنمای طراحی پل‌های دارای جداساز لرزه‌ای» توسط پژوهشگاه بین‌المللی زلزله‌شناسی و مهندسی زلزله و با هماهنگی آمور نظام فنی اجرایی. مشاورین و پیمانکاران سازمان برنامه و بودجه کشور در دستور کار قرار گرفت. این ضابطه پس از تهیه. برای تایید و ابلاغ به عوامل ذینفع نظام فنی و اجرایی کشور به این سازمان ارسال شد که پس از بررسی و تصویب. براساس نظام فنی اجرایی یکپارچه کشور موضوع ماده ۳۴ قانون احکام دائمی برنامه‌های توسعه کشور ماده ۲۳ قانون برنامه و بودجه و آیین‌نامه استانداردهای اجرایی مصوب هیات محترم وزیران تصویب و ابلاغ گردید. ابهام در مطالب آن نیست. لذا در راستای تکمیل و پربار شدن این ضابطه از کارشناسان محترم درخواست می‌شود موارد اصلاحی را به امور نظام فنی اجرایی. مشاورین و پیمانکاران سازمان برنامه و بودجه کشور ارسال کنند. کارشناسان سازمان پیشنهادهای دریافت شده را بررسی کرده و در صورت نیاز به اصلاح در متن ضابطه. با همفکری نمایندگان جامعه فنی کشور و کارشناسان مجرب این حوزه, نسبت به تهیه متن اصلاحی, اقدام و از طریق پایگاه اطلاع‌رسانی نظام فنی و اجرایی کشور برای بهره‌برداری عموم. اعلام خواهند کرد. به همین منظور و برای تسهیل در پیدا کردن آخرین مطالب هر یک از صفحات. تاریخ آن نیز اصلاح خواهد شد. از اینرو همواره مطالب صفحات دارای تاریخ جدیدتر معتبر خواهد بود. معاون فنی» آمور زیربنایی و تولیدی پاییز ۱۳۰۰ -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- تهیه و کنترل «راهنمای طراحی پل‌های دارای جداساز لرزه‌ای» [ضابطه شماره ۸۴۵ ] مجری پژوهشگاه بین‌المللی زلزله شناسی و مهندسی زلزله اعضای کمیته تهیه کننده متن اصلی ( به ترتیب حروف الفبا) ۱- دکتر امید بهار پژوهشگاه بین‌المللی زلزله‌شناسی و مهندسی زلزله ۲- مهندس مهدی سعیدیان پژوهشگاه بین‌المللی زلزله‌شناسی و مهندسی زلزله ۳- دکتر افشین کلانتری پژوهشگاه بین‌المللی زلزله‌شناسی و مهندسی زلزله اعضای کمیته بررسی کننده متن ( به ترتیب حروف الفبا) ۱- مهندس امید افشاریان‌زاده شرکت ملی نفت ایران. شرکت مهندسی و توسعه نفت ۳- دکتر حمید زعفرانی پژوهشگاه بین‌المللی زلزله‌شناسی و مهندسی زلزله ۴- دکتر غلامرضا قدرتی امیری دانشگاه علم و صنعت ابران ۵- دکتر پزمان نمیرانیان مهندسین مشاور لرزه زمین ابنیه اعضای گروه هدایت و راهبری (سازمان برنامه و بودجه کشور) ۱- علیرضا توتونچی معاون امور نظام فنی اجرایی. مشاورین و پیمانکاران ۲- فرزاد پارسا ربیس گروه امور نظام فنی اجرایی. مشاورین و پیمانکاران -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- عنوان علائم ۱-۱- مقدمه ۲-۱- حدود کاربرد ۳-۱- هدف ۳-۱- زلزله‌های مبنای طراحی ۵-۱- گروه‌بندی پل‌ها ۱-۵-۱ - گروه‌بندی پل‌ها بر مبنای اهمیت (-۱-۱-۵- ضریب اهمیت ۳-۵-۱- گروه‌بندی پل ها برحسب شکل ۱-۳-۵-۱ پل‌های منظم ۲-۲-۵-۱ پل‌های نامنظم ۶-۱- عمل؟ ۵ لرزه‌ای مورد انتظار ۷-۱- کنترل مشخصات و کنترل کیفیت وسایل جداساز لرزه‌ای فصل دوم جداسازی لرزه‌ای پل‌ها ۱-۲ مقدمه ۲-۳۲ فلسفه طراحی لرزه‌ای پل‌های دارای جداساز لرزه‌ای ۳-۲- سازوکار جداسازی لرزه‌ای پل‌ها ۴-۲- انعطاف‌پذیری ۵-۲- استهلاک انرژی ۶-۲- رفتار نیرو-تغییرشکل در جداسازهای لرزه‌ای ۱-۶-۲ رفتار نرم‌شونده ۳-۶-۲ رفتار نرم‌شونده - سخت‌شونده ۱۱ ۱۱ ۱۳ ۱۴ ۱۵ ۱۶ ۱۷ ۱۸ -------- صفحهٔ بعد -------- ۷-۲- انواع جداسازهای لرزه‌ای فصل سوم شدت حرکت زمین ۱-۳- مقدمه ۲-۳ اثرات ساختگاهی ۳-۳-طیف پاسخ طرح ۳-۳- طیف شتاب طرح استاندارد ۱-۳-۳- ضریب شتاب مبنای طرح ۸ ۲-۳-۳-ضریب بازتاب دا ۵-۳-مطالعات تحلیل خطر لرزه‌ای ویژه ساختگاه ۶-۳ موْلفه قائم حرکت زمین ۷-۳- ضریب اصلاح پاسخ + ۸-۳ ملاحظات محاسبه حرکت زمین در حوزه نزدیک به گسل فعال ۹-۳- ملاحظات لازم در مطالعات ژئوتکنیک لرزه‌ای ۱-۹-۳ زمین‌لغزش و گسترش جانبی ۲-۹-۳ روانگرایی ۳-۹-۳- گسلش سطحی فصل چهارم مدل‌سازی و تحلیل سازه‌ای پل‌ها و وسایل جداساز لرزه‌ای ۱-۴- مقدمه ۲-۴۳- مشخصه‌های وسایل جداسازی لرزه‌ای ۳-۴ ملاحظات عمومی در مدل‌سازی و تحلیل پل‌های دارای جداساز لرزه‌ای ۳-۴ مدل‌سازی و تحلیل پل‌های دارای انحنا در پلان دارای جداسازی لرزه‌ای ۵-۴- روش‌های تحلیل پل‌های دارای سامانه جداسازی لرزه‌ای ۱-۵-۴- تحلیل استاتیکی معادل ۱-۱-۵۴ نسبت میرایی معادل ج ۲-۱-۵-۴ محاسبه نیروی لرزه‌ای ۳-۱-۵-۴ شرایط مجاز برای انجام تحلیل ۳-۵-۴۳ روش تحلیل دینامیکی ۱-۳-۵-۳ تحلیل طیفی تک‌مودی ۱-۱-۲-۵-۴- شرایط انجام تحلیل طیفی تک‌مودی ۲-۱-۳-۵-۴- مراحل انجام تحلیل ۲-۳-۵-۳ تحلیل طیفی چند مودی ۱-۳-۲-۵-۴۳- شرایط انجام تحلیل طیفی چند مودی ۳-۲-۵-۴ تحلیل تاریخچه‌ی زمانی -------- صفحهٔ بعد -------- ۱-۳-۲-۵-۴- شرایط انجام تحلیل تاریخچه‌ی زمانی ۲-۳-۲-۵-۴-مدل جداساز ۳-۳-۲-۵-۴- شتابنگاشت‌ها ۴-۳-۲-۵-۴- صحت‌سنجی ۵-۳-۲-۵-۴-تعداد تحلیل‌ها و نحوه برآورد نتایج ۶-۴- مدل‌سازی وسایل جداساز لرزه‌ای ۷-۴- طراحی مشخصه‌های سامانه جداساز ۲-۱-۷-۴ کمینه و بیشینه‌ی دهد و 00 ۳-۱-۷-۴ ضرایب اصلاح مشخصات (.2) ۴-۱-۷-۴- ضریب تعدیل مشخصات جداساز ۸-۴- فاصله آزاد در انتهای روسازه پل ۹-۴- مهارهای لرزه‌گیر ۱۰-۴- نیروهای طراحی ۱۱-۴- نیروی جانبی با زگرداننده ۱۲-۴- پایداری تحت بار قائم ۱۳-۴- ظرفیت دورانی ۱۴-۴- سایر الزامات ۱-۱۴-۴۳ اثرات نیروهای جانبی غیر لرزه‌ای و بارهای جانبی بهره‌برداری با دامن ۲-۱۴-۴۳ ظرفیت در حالت حدی مقاومت ۳-۱۴-۴- الزامات مربوط به عملکرد جداساز در هوای سرد ۴-۱۳-۴۳ اثر خاک نرم بر رفتار سازه جداسازی‌شده پیوست پ-۱-۴- ضرایب اصلاح پیشنهادی برای مشخصات جداسازهای لرزه‌ای پ-۱-۱-۴-ضرایب اصلاح مشخصات سامانه جداسازی لغزشی پ-۲-۱-۴-ضرایب اصلاح مشخصات سامانه جداسازهای لاستیکی فصل پنجم طراحی وسایل جداساز لرزه‌ای ۱-۵- طراحی وسایل جداساز لرزه‌ای ۲-۵- طراحی جداسازهای لاستیکی ۳-۵- طراحی جداساز لاستیکی با هسته سربی (18ا) ۲-۳-۵ - ابعاد وسیله جداساز ۱-۲-۳-۵- قطر هسته سربی ۲-۲-۳-۵- مساحت و قطر جداساز -------- صفحهٔ بعد -------- ۳-۲-۳-۵- ضخامت جداساز ۴-۳-۳-۵- کنترل نیروی بازگرداننده ۳-۳۵- کنترل محدودیت کرنش ۴-۳-۵- کنترل پایداری در برابر بار قائم ۴-۵- جداسازهای لاستیکی با ورقه های فولادی ۵-۵- جداسازهای لاستیکی با میرایی زیاد ۶-۵- طراحی جداساز لغزشی - جداساز اصطکاکی پاندولی (۳۳۳۹) ۱-۶-۵- جزییات فنی جداساز ۲-۶-۵- مشخصات جداساز ۱-۲-۶-۵ شعاع انحنا ۲-۲-۶-۵ ضریب اصطکاک ۳-۲-۶-۵- انتخاب نوع مصالح ۴-۲-۶-۵- قطر صفحه لغزان ۵-۲-۶-۵- قطر تصویر افقی سطح کاو جداساز ۶-۲-۶-۵ ارتفاع جداساز ۷-۲-۶-۵- خیز ۸-۲-۶-۵- ضخامت گلویی (باریک‌شدگی -]111۳0۵) صفحه جداساز ۹-۲-۶-۵- ضخامت ورق لغزنده ۳-۶-۵- خلاصه طراحی ابعاد جداساز ۷-۵- جداسازهای ترکیبی لاستیکی-اصطکاکی پیوست ۱-۵-طراحی جداساز لاستیکی با هسته سربی 8.] پ ۱-۱-۵- ویژگی‌های مورد نیاز پ ۲-۱-۵- ابعاد جداساز پ ۱-۲-۱-۵- قطر هسته سربی پ ۲-۲-۱-۵- مساحت و قطر جداساز پ ۳-۲-۱-۵- ضخامت و تعداد لایه‌های لاستیکی پ ۴-۲-۱-۵ ارتفاع کل پ ۵-۲-۱-۵- کنترل ابعاد پ ۶-۲-۱-۵- کنترل محدودیت کرنش پ ۷-۲-۱-۵- کنترل پایداری در برابر بار قائم پ ۸-۲-۱-۵- خلاصه نتایج طراحی فصل ششم آزمایش‌های لازم برای وسایل و سامانه‌های جداساز لرزه‌ای ۱- ۶- مقدمه ۲-۶ آزمایش‌های تعیین مشخصات واحد و سامانه جداسازی ۶۳ ۶۳ ۶۳ ۶۴ ۶۵ ۶۵ ۶۶ ۶۶ ۶۶ ۶۶ ۶۶ ۶۶ ۳۷ ۳۷ ۶۸ ۶۸ ۶۸ ۶۹ ۶۹ ۶۹ ۷۰ ۷۰ ۷۰ ۷۱ ۷۱ ۷۲ ۷۲ ۷۳ ۷۳ ۷۳ ۷۶ ۷۷ ۷۹ ۷۹ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱-۲-۶- آزمایش‌های دمای پایین ۲-۳-۶ آزمایش‌های فرسودگی و خستگی ۳-۶- آزمایش‌های نمونه‌ی اولیه ۱-۳-۶- نمونه‌های لازم ۳-۳-۶ آزمایش‌های لازم ۱-۲-۳-۶ دما ۲-۲-۳-۶ باد و ترمز: آزمایش قبل از زلزله ۳-۲-۳-۶ آزمون لرزه‌ای ۴-۳-۳-۶ باد و ترمز: آزمایش پس از زلزله ۵-۲-۳-۶ تأیید عملکرد لرزه‌ای ۶-۲-۳-۶- پایداری ۳-۳۶ اجزایی که باید آزمایش شوند ۴-۳-۶- وابستگی به نرخ بارگذاری ۴۶ تعیین مشخصات سامانه ۱-۴-۶- معیارهای کفایت سامانه ۱-۱-۴-۶- روند افزایشی ظرفیت نیرو ۳-۱-۳-۶ بیشینه نیروی اندازه‌گیری شده ۴-۱-۴-۶- سختی موْثر میانگین ۵-۱-۳-۶ کمینه سختی موْثر ۶-۱-۳-۶ کمینه انرزی مستهلک شده در هر چرخه ۷-۱-۴-۶- پایداری تحت بار قائم ۸-۱-۳-۶- زوال در نمونه ۵-۶- آزمایش‌های کنترل کیفیت ۱-۵-۶- الزامات کلی کنترل جداسازهای لاستیکی ۱-۱-۵-۶- ظرفیت فشاری ۲-۱-۵-۶ ترکیب برش و فشار ۳-۱-۵-۶- ضوابط پذیرش پس از آزمایش ۳-۵-۶ آزمایش‌های کنترل کیفیت تکیه‌گاه‌های لغزشی ۱-۳-۵-۶- ظرفیت فشاری ۲-۲-۵-۶ ترکیب فشاری و برش ۳-۲-۵-۶ معیارهای پذیرش نمونه‌ها پس از آزمایش ۶-۶- سایر سامانه‌های جداسازی ۱-۶-۶- محدوده‌ی کاربرد ۲-۶-۶ آزمایش‌های تعیین مشخصات سامانه ۷۹ ۸ ۸ ۸ ۸۱ ۸۱ ۸۱ ۸۱ ۸۱ ۸۱ ۸۲ ۸۲ ۸۲ ۸۳ ۸۳ ۸۳ ۸۴ ۸۴ ۸۴ ۸۴ ۸۴ ۸۴ ۸۴ ۸۵ ۸۵ ۸۵ ۸۵ ۸۶ ۸۶ ۸۶ ۸۶ ۸۷ ۸۷ ۸۷ ۸۷ -------- صفحهٔ بعد -------- ۳-۶-۶- الزامات ساخت. نصبء بازرسی و نگهداری ۴-۶-۶- آزمایش‌های نمونه اولیه ۵-۶-۶- آزمایش کنترل کیفیت ۱-۵-۶-۶- ظرفیت فشاری ۲-۵-۶-۶ ترکیب فشار و برش ۳-۵-۶-۶ معیارهای پذیرش مراجع ۸۸ ۸۸ ۸۸ ۸۹٩۹ ۸٩۹ ۸٩۹ ۹۱ -------- صفحهٔ بعد -------- عنوان شکل (۱-۲) طیف تقاضای لرزه‌ای ارتجاعی و طیف کاهش یافته با پارامتر 1۲" شکل (۲-۲) الف: پل فاقد جداساز ب: پل دارای جداساز شکل (۳-۲) نحوه‌ی متداول قرارگیری وسایل جداسازی در پل‌ها شکل (۴-۲) اثر افزایش دوره تناوب طبیعی و میرایی بر طیف پاسخ شتاب در یک رویداد لرزه‌ای شکل (۵-۲) اثر افزایش دوره تناوب طبیعی و میرایی بر طیف پاسخ تغییرمکان در یک رویداد لرزه‌ای شکل (۶-۲) منحنی هیسترزیس با رفتار ایده‌آل شکل (۷-۲) رفتار نیرو-جابجایی جداسازهای لرزه‌ای شکل (۱-۴) اثر تغییر در مقادیر 1۳۵[ و 00) روی ۳1۵۲ و 11۵۳ شکل (۲-۴) تغییرمکان جداساز و زیرسازه ناشی از بار جانبی شکل (۳-۴) سختی مماسی سامانه جداساز شکل (پ۱-۲-۴) عرشه پل تحت تاثیر بارگذاری طولی و عرضی معادل زلزله شکل (۱-۵) جزییات فنی جداساز لاستیکی با هسته سربی شکل (۲-۵) همپوشانی مساحت جداساز لاستیکی در حالت تغییرشکل یافته شکل (۲-۵) نمایش ساده شده‌ای از مقطع یک جداساز اصطکاکی پاندولی شکل (۱-۵ تکرار)- جزییات فنی جداساز لاستیکی با هسته سربی شکل (۲-۵-تکرار) همپوشانی مساحت جداساز لاستیکی در حالت تغییرشکل یافته -------- صفحهٔ بعد -------- فهرست جداول عنوان جدول (۱-۲) انواع جداسازهای لرزه‌ای جدول (۱-۳) ضریب شتاب مبنای طرح بر اساس خطر نسبی پهنه ساختگاه پل جدول (۲-۳) مقادیر ضریب اصلاح چ] جدول (۲-۴) شرایط استفاده از روش‌های مختلف تحلیل در پل‌ها در شرایط مختلف جدول (پ ۱-۴) مقادیر بیشینه‌ی ضریب اصلاح مشخصات مربوط به فرسودگی .۸ جدول (پ ۲-۴) مقادیر ضریب اصلاح مشخصات مربوط به بیشینه‌ی اثر مواد آلاینده. .1۵7,02 جدول (پ ۳-۴) مقادیر ضریب اصلاح مشخصات مربوط به اثر طی مسافت (فرسایش)» /2:7۵,۷ جدول (پ۴-۴) مقادیر ضریب اصلاح مشخصات مربوط به اثر دماء ...7 جدول (پ۵-۴) مقادیر ضریب اصلاح مشخصات مربوط به اثر فرسودگی ...7 جدول (پ ۶-۴) مقادیر ضریب اصلاح مشخصات مربوط به اثر دماء و۸ جدول (پ ۷-۴) مقادیر ضریب اصلاح مشخصات مربوط به اثر نرم‌شدگی, پمیید.۸ جدول (۱-۶) مقادیر تغییرات مجاز برای نتایج آزمایش تکیه‌گاه‌های لاستیکی به صورت منفرد و گروهی ۱۸ ۳۳ ۳۶ ۳۵ ۵۰ ۸8([ ۸8([ ۲ ۲ ۳ ۹۳ ۸۵ -------- صفحهٔ بعد -------- تهاریف تغییرمکان طراحی: در یک جداسازء بیشینه تغییرمکان جانبی جداساز در راستای طولی ناشی از بارگذاری زلزله‌ی طولی و در راستای عرضی ناشی از بارگذاری زلزله‌ی عرضی است. این تغییرمکان, جابجایی زیرسازه را که جداساز بر روی آن تکیه داردء شامل نمی‌شود. تغییرمکان طراحی اساساً در محاسبه‌ی سختی موّْثر هر جداساز برای استفاده در روش‌های تحلیل ارتجاعی معادل در هر دو جهت طولی یا عرضی مورد استفاده قرار می‌گیرد. میرایی مور مقدار میرایی لزج (ویسکوز) معادل» نظیر انرژی مستهلک شده توسط سامانه‌ی جداسازی لرزه‌ای» طی پاسخ چرخه‌ای در بیشینه تغییرمکان مرکز سختی سازه در سطح جداسازی شده است. سامانه جداسازی لرزه‌ای: مجموعه‌ی تمام اعضایی است (در صورت وجود) که در تأمین سختی قائم انعطاف‌پذیری جانبی» میرایی و مقیدسازی در سطح جداسازی نقش دارند. سامانه جداسازی شامل زیرسازه و عرشه نمی‌شود. لازم, و در مقابل بارهای لرزه‌ای, امکان حرکت‌های جانبی بزرگ را فراهم می‌سازد. ممکن است استهلاک انرژی نیز توسط واحد جداساز لرزه‌ای انجام پذیرد. تغییرمکان افزوده: تغییرمکان جانبی افزایش یافته‌ی یک واحد جداساز لرزه‌ای در اثر خزش» جمع‌شدگی و ۵۰ درصد تغییرمکا ن‌ کل طر 4 (۲010): جابجایی حاکم در یک واحد جداساز که از ترکیب بار مورد اشاره در بند (۶-۲) در نشریه شماره ۴۶۳ محاسبه می‌گردد. این تغییرمکان در هر بارگذاری» برای هر واحد جداسازء از ترکیب بیشینه مقادیر تغییرمکان‌های طولی و عرضی به دست آمده از دو تحلیل مندرج در بند (۳-۱-۲) از نشریه شماره ۴۶۳ یکی در راستای طولی و دیگری در راستای عرضی» محاسبه می‌شود. هر تغییرمکان در هر تحلیلء شامل دو موّلفه‌ی انتقالی روسازه در دو راستای عمود بر هم و یک مولفه‌ی دوران پیچشی حول مرکز سختی در تراز سامانه جداسازی است. بنابراین تغییرمکان کل طرح» بزرگ‌ترین تغییرمکان حاصل از دو بارگذاری مطرح شده برای هر واحد جداسازی است. شکل (ک-۱) مقدار (111 را توصیف نموده است. است که مسوول انجام مطالعات می‌باشد. مهندس _مسئول: مجموعه (سازمان) فنی کارفرما که صلاحیت و توانایی فنی و مهندسی لازم برای تایید نظرات عهده‌دار انجام وظایف قابل واگذاری از سوی کارفرماء می‌شود. -------- صفحهٔ بعد -------- جداساز تک ۹ (37 ۵ ) : برکیب بار ۱ : ی : 13 : ۱ +٩۵ 3‏ ,۱۵۵ 0.2 نس زلزله طولی تن ۷۱00 [ ی ۹,۰ 37 ۵ ۹ ۱۵۶ ۸۱۶ خداسار نک جداساز تک (7۲* 0. 31): مرک بار ۲ .۰ 0.203 ٩۱۵۵۶ ۷.203۷ ۰ ۷03 ۲ 8,۰ ‏(*ری + *رت) |:۵۳]3,,۳ * 71010 تغییرمکان کل طراحی شکل (ک-۱) نمایش تغیبرمکان‌های یک واحد جداساز و تغییرمکان کل طرح (1100) در پلان پل (8-908) *8 - ۸ 4 ا-مممد- ا 58 <6 (2 - )82 < م۸ شکل (ک-۲) مساحت هم‌پوشانی تکیه‌گاه‌های لاستیکی؛ ۸۳ -------- صفحهٔ بعد -------- ۸ 3 1 0 1 ای ۳ 1 1 1 را 1 1 ۳ ۳1 ۳ ۲ ۳۸ ۳ ۳ علائم ضریب عددی مربوط به میرایی موْثر سامانه‌ی جداسازی,» در محدوده‌ی دوره‌ی تناوب بالا از طیف طراحی پارامتر ابعادی واحد جداساز لرزه‌ای در راستای بارگذاری (عرض یا قطر بسته به شکل سطح مقطع افقی) بار مرده جابجایی کل عرشه نسبت به زمین («4+4) تغییرمکان طراحی واحد جداساز در راستای بارگذاری زلزله تغییرمکان افزوده‌ی واحد جداسازء شامل خزش» جمع شدگی و ۵۰ درصد تغییرمکان‌های حرارتی تغییرمکان کل طراحی (1110) مدول فشاری ترکیب لایه‌های لاستیک و ورق‌های نازک فلزری انرژی اتلاف شده در هر چرخه برابر با مساحت حلقه‌ی چرخه‌ای (ع۷۵1-) 06۲ 115510۵160 ۳۵۲۵۱۷) ضریب ساختگاه برای محدوده دوره تناوب کوتاه (۰/۲ ثانیه) از طیف پاسخ طرح نیروی لرزه‌ای استاتیکی معادل نیروی طراحی اتصال جداساز در ناحیه لرزه‌خیزی ۴ نیروی موجود در واحد جداساز در تغییرمکان :ل بیشینه نیروی منفی در واحد جداساز طی یک چرخه از آزمایش نمونه اولیه -------- صفحهٔ بعد -------- ۳ ۳ ۳ ۳ ۳ ۳ ار 6 1 ۴ زگ کد رک 1 مارآ 0 0 بیشینه نیروی منفی در واحد جداساز طی تمام چرخه‌های آزمایش نمونه‌ی اولیه در یک دامنه‌ی تغییرمکان متعارف کمینه نیروی منفی در واحد جداساز طی تمام چرخه‌های آزمایش نمونه‌ی اولیه در یک دامنه‌ی تغییرمکان متعارف بیشینه نیروی مثبت در واحد جداساز طی یک چرخه از آزمایش نمونه اولیه بیشینه نیروی مثبت در واحد جداساز طی تمام چرخه‌های آزمایش نمونه‌ی اولیه در یک دامنه‌ی تغییرمکان متعارف کمینه نیروی مثبت در واحد جداساز طی تمام چرخه‌های آزمایش نمونه‌ی اولیه در یک دامنه‌ی تغییرمکان متعارف ضریب ساختگاه برای محدوده دوره تناوب بلند (یک ثانیه) طیف پاسخ طرح ضرایب مورد استفاده برای محاسبه‌ی بیشینه نیرو در یک میراگر ویسکوز مدول برشی لاستیک در جداساز لاستیکی سختی موْثر یک واحد جداساز محاسبه شده توسط آزمایش نمونه‌ی اولیه سختی شیب دوم منحنی دو شاخه‌ی چرخه‌ای (سختی ثانویه) سختی موّنر خطی مجموعه تمام جداسازها و زیرسازه‌ها بیشینه سختی موثر واحد جداساز در تغییرمکان طراحی در راستای افقی موردنظر کمینه سختی موثر واحد جداساز در تغییرمکان طراحی در راستای افقی موردنظر بار زنده متحرک پل (که مطابق ضوابط نشریه شماره ۱۳۹ قابل محاسبه است) بار زنده لرزه‌ای بار قائم اضافی وارد بر جداساز ناشی از لنگر وازگونی حاصل از بارهای افقی مقاومت مشخصه‌ی واحد جداسازء برابر با بعد قائم چرخه‌ی بارگذاری و باربرداری در تغییرمکان صفر جداساز دوره تناوب طبیعی سازه دارای جداسازی لرزه‌ای در امتداد مورد نظر دوره تناوب ارتعاش مود ام -------- صفحهٔ بعد -------- ۸0 ۸ 0 5 1 1/۰ ۳ ۸ ۱1۱1۱ ۸ 1111 ونوا ۸ ی ۸: 1 دوره تناوب گوشه در طیف طرح, محل تلاقی بخش شتاب ثابت و بخش متناسب با معکوس دوره تناوب ضخامت لاستیک لایه‌ی شماره‌ی | بار قائم کل در طراحی سامانه جداساز استفاده می‌شود (.[-1+]01]) بیشینه تغییرمکان منفی یک واحد جداساز در هر چرخه‌ی آزمایش نمونه اولیه تغییرشکل برشی جداساز ناشی از تغییرمکان‌های غیرلرزه‌ای روسازه (شامل دماء جمع شدگی و خزش) نسبت میرایی ویسکوز معادل برای سامانه جداسازی بخشی از نسبت میرایی ویسکوز معادل فراهم شده توسط میراگرهای ویسکوز نسبت میرایی ویسکوز معادل برای جداساز کرنش برشی ناشی از بارهای قائم تنش برشی ناشی از تغییرمکان کل طراحی (111)» ,0 کرنش برشی ناشی از بیشینه تغییرمکان افقی محاسبه شده برای خزش» پس کشیدگی» جمع‌شدگی و اثرات دمایی بین دمای زمان ساخت و کمینه درجه‌ی حرارت بحرانی کرنش برشی ناشی از دوران تحمیل شده کرنش فشاری در جداساز به دلیل بارهای قائم دوران تحمیل شده به جداساز کمینه و بیشینه مقادیر ضرایب اصلاح مشخصات سامانه ضریب اصلاح مشخصات سامانه برای در نظر گرفتن اثرات دست‌خوردگی لاستیک ۱۳۰ ضریب اصلاح مشخصات سامانه برای در نظر گرفتن اثرات دما ضریب اصلاح مشخصات سامانه برای در نظر گرفتن اثرات ناشی از مجموع رفت و برگشت‌های جداساز در دوره خدمت‌رسانی ضریب اصلاح مشخصات سامانه برای در نظر گرفتن اثرات سرعت -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- فصل اول کلیفت -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۴/۵ ۱-۱ -مقدمه در این راهنماء منظور از جداسازی لرزه‌ای پل‌هاء جدا نمودن روسازه از زیرسازه‌ی پل توسط تکیه‌گاه‌هایی است با مشخصات فنی مشخص به ویژه انعطاف‌پذیری نسبی زیاد» که دوره تناوب طبیعی سازه‌ی پل را افزایش داده و تقاضای نیرویی زیرسازه و روسازه را کاهش می‌دهد. کارآًیی روش جداسازی لرزه‌ای در تجربیات زلزله‌های گذشته برای پل‌های دارای زمان تناوب اصلی نوسان نسبتاً کوتاه» باعث استفاده‌ی روزافزون از این فناوری در برخی پل‌های مهم راه و راه‌آهن در ایران شده است. با وجود مطالعات و پژوهش‌های گسترده در این زمینه. این نشریهء اولین نسخه از ضوابط و معیارهای فنی در کشور است که در آن به مبانی طراحی پل‌های راه و راه‌آهن مجهز به فناوری جداسازی لرزه‌ای می‌پردازد. ۲-۱- حدود کاربرد در این راهنماء ضوابط طراحی و الزامات اساسی برای طراحی پل‌های بزرگراهی دارای سامانه‌های جداسازی لرزه‌ای ارائه شده است. این پل‌های با اهمیت زیاد به شرح بند ۱-۷-۱ را شامل می‌شود. ضوابط و معیارهای ارائه شده در این نشریهء ضوابط طراحی وسایل جداسازی لرزه‌ای به کار رفته در پل‌های در این محدوده ر نیز شامل می‌گردد. توجه به این ضوابط برای اطمینان از روند طراحی سامانه‌های جداسازی که تغییرمکان‌های ناشی از پاسخ لرزه‌ای را تحمل می‌کنند». ضروری است. در صورت وجود تفاوت بین ضوابط این راهنما و ضوابط نشریه شماره ۴۶۲ ضوابط این نشریه ملاک عمل خواهد بود. در این راهنماء سامانه‌های جداسازی لرزه‌ای در امتداد قائم صلب در نظر گرفته شده و جداسازی لرزه‌ای صرفاً در صفحه افق اعمال می‌گردد. به علاوه این راهنما به سامانه‌های جداسازی که شامل وسایل کنترل فعال یا نیمه فعال باشندء نمی‌پردازد. ۳-۱- هدف هدف این راهنما ارائه‌ی حداقل ضوابط و معیارهای لازم برای طراحی پل‌های دارای جداسازی لرزه‌ای است. با رعایت این راهنما انتظار می‌رود: - پل‌های مهم در برابر زلزله‌های خفیف و متوسط همچنان قابلیت بهره‌بردای خود را حفظ کرده و دربرابر زلزله طرح بدون آسیب عمده سازه‌ای قابل استفاده باشند. - پل‌های استراتژیک (راهبردی) در برابر زلزله طرح بدون سیب عمده سازه‌ای و در برابر زلزله‌های نادر امکان استفاده محدود و تردد خودروهای اورژانس را داشته باشند. جداسازهای لرزه‌ای در این راهنما به نحوی طراحی می‌گردند تا تحت تغییرمکان‌های ناشی از زلزله‌ی نادر سیب جدی نبینند. انتخاب اهداف طراحی بالاتر در طراحی به تشخیص کارفرما و مهندس طراح و با تدوین گزارش توجیهی فنی- اقتصادی صورت می‌پذیرد. -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۴/۵ ۳ راهنمای طراحی پل‌های دارای جداسا زلرزه‌ای پل‌های مهم و استراتزیک (راهبردی) در بند ۱-۷-۱ معرفی شده است. ۳-۱- زلزله‌های مبنای طراحی زلزله خفیف و متوسط یا زلزله سطح بهره‌برداری: زلزله‌ای که احتمال فراگذشت از آن در۵۰ سال بیش از ۹۹,۵ درصد» و دوره بازگشت زلزله طرح یا زلزله شدید: زلزله‌ای که احتمال فراگذشت از آن در ۵۰ سال کمتر از ۱۰درصد. و دوره بازگشت آن ۴۷۵ سال است. زلزله نادر یا بیشینه زلزله در نظر گرفته شده: زلزله‌ای که احتمال فراگذشت از آن در ۵۰ سال کمتر از ۲ درصد و دوره بازگشت آن ۲۴۷۵ تبصره: برای برآورد پارامترهای شتاب در زلزله با دوره بازگشت ۲۴۷۵ سال, مطابق مفاد فصل ۲ این راهنما اقدام گردد. ۵-۱- گروه‌بندی پل‌ها در این راهنما پل‌ها بر مبنای اهمیت., ناحیه لرزه‌خیزی و شرایط هندسی دسته‌بندی می‌شوند. ۱-۵-۱ - گروه‌بندی پل‌ها بر مبنای اهمیت در این راهنماء ضوابط بند ۴-۱ نشریه شماره ۴۶۲ مبنای گروه‌بندی پل‌ها است. بر این اساس» پل‌ها از نظر اهمیت به دو گروه اصلی به الف- پل‌های با آهمیت زیاد (شامل پل‌های مهم و پل‌های راهبردی) در این راهنماء هر پل که حداقل یکی از ویژگی‌های بر شمرده‌ی زبر ر دارا باشد.ء در زمره‌ی "پل‌های مهم" طبقه‌بندی می‌گردد. هر گاه حداقل سه ویژگی از موارد زیر در مورد پلی صدق نماید. پل مزبور در زمره‌ی "پل‌های راهبردی" تلقی می‌شود. *پل‌هایی که در طرح مدیریت بحران پس از وقوع زلزله با توجه به مسیرهای شریان‌های حیاتی برای نجات و امداد منطقه‌ای به‌عنوان حوادث غیرمترقبه و ستاد مدیریت بحران منطقه واقع گردیده‌اند. یا برای تخلیه مردم سانحه‌دیده و انتقال آنها به مکان‌های اسکان موقت یا دائم پیش‌بینی شده‌اند. *پل‌هایی که در ایمنی جانی ثانویه مور هستند و در مسیرهای پیش‌بینی‌شده در طرح مدیریت بحران برای عبور به منظور دسترسی به مراکز درمانی و بیمارستان‌ها قرار دارندء یا پل‌هایی که به وسیله آنها شریان‌های حیاتی نظیر خطوط انتقال گازء برق» آب و نظایر آن با دسترسی به این تأسیسات تأمین گردیده است. -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۳/۵ *پل‌هایی که تخریب یا اختلال در بهره‌برداری از آنها آثار اقتصادی قابل ملاحظه‌ای در پی خواهد داشت؛ شامل پل‌های واقع بر مسیرهای اصلی در شبکه راه و ترابری کشورء پل‌های واقع بر مسیرهای ارتباطی مهم از دیدگاه اقتصادی,» پل‌هایی که خدمت‌رسانی آزها در تجدید حیات اقتصادی مناطق سانحه دیده موّْثر بوده» یا برای انتقال مواد حیاتی کشور مورد استفاده قرار می‌گیرندء در صورت عدم وجود گزینهٌ قابل قیاس برای ایجاد ارتباط از طریق مسیر ثانویه. *پل‌هایی که واجد اهمیت حیاتی در چارچوب شبکه دفاعی - امنیتی کشور می‌باشند. یا در مسیرهای دسترسی یا عبور تأسیسات نظامی یا صنایع استراتژیک ملی قرار دارنده بدون آنکه مسیر ارتباطی قابل جایگزین دیگری برای عبور موجود باشد. ب- پل‌های با اهمیت متوسط پل‌هایی که در گروه الف (با اهمیت زیاد) قرار نمی‌گیرند. پل‌های با اهمیت متوسط در نظر گرفته می‌شوند. تبصره۵: با توجه به انتظارات عملکردی و شرایط اقتصادی در پل‌های با اهمیت متوسط بده کار گیری جداسازهای لرزه‌ای در این گروه از پل‌ها مجاز نیست. مگر آنکه بر اساس گزارش» توجیه فنی-اقتصادی استفاده از این وسایل مورد تایید کارفرما قرار گرفته باشد. ۱-۱-۵-۱ ضریب اهمیت ضریب اهمیت پل برای کلیه‌ی گروه‌های اهمیت برابر با ۱ در نظر گرفته می‌شود. ۳-۵-۱ گروه‌بندی پل‌ها برحسب شکل پل‌ها از نظر شکل ظاهری به دو گروه پل‌های منظم و پل‌های نامنظم تقسیم می‌شوند: ۱-۳-۵-۱ پل‌های منظم این گروه شامل پل‌هایی است که کلیه شرایط زیر را براورده نمایند: ۱( تعداد دهانه‌ها ۶ یا کمتر باشد. ۲ در پل‌های دارای انحنای افقی» زاویه انحنا پل در پلان» مساوی یا کمتر از ۹۰ درجه باشد. ۳ در پل‌های متشکل از دهانه‌های ساده‌ی متوالی در امتداد طولی, زاویه انحنا پل در پلان مساوی یا کمتر از ۲۰ درجه باشد. ۴ در پل‌های مورب زاویه تورب از ۳۰درجه بیشتر باشد. ۵ نسبت طول دهانه‌های متوالی کمتر از ۲ باشد. ۶ نسبت سختی پایه‌های متوالی میانی در امتداد طولی پل» کمتر از ۳ باشد. تبصره: وجود زاویه تورب و تاثیر آن بر مقدار نامنظمی پل باید توسط مهندس طراح بررسی گردد. توصیه می‌شود برای درنظر گرفتن اثرات هندسی بر تقاضای لرزه‌ای» پل‌های مورب با زاویه تورب بیش از ۲۰ درجه و پل‌های دارای انحنای افقی, به صورت سه بعدی مدل‌سازی و تحلیل گردند. -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۴/۵ ۶ راهنمای طراحی بل‌های دارای جداسا زلرزه‌ای ۳-۲-۵-۱- پل‌های نامنظم این گروه شامل کلیه پل‌ها به جز مواردی که در بند ۱-۲-۵-۱ ذکر شده‌اند.» می‌باشد. ۶-۱- عملکرد لرزه‌ای مورد انتظار لازم است در طراحی پل شرایط هدف طراحی در این راهنما مندرج در بند ۳-۱ رعایت گردد. برای توصیف کیفی این عملکرد موارد زیر پیشنهاد شده است. در تصمیم به انتخاب عملکرد لرزه‌ای مورد نظرء نقش پل در دوره‌ی بهره‌برداری و شرایط بحران» برنامه‌های توسعه‌ای پل و مسیر (نظیر افزایش عرض پل در آینده)» و گزارش توجیه فنی-اقتصادی مورد بررسی قرار می‌گیرد. به علاوه» شرایط عملکردی پل در سطح خطر زلزله نادر (با دوره بازگشت ۲۴۷۵ سال) بر اساس نظرات کارفرما و موارد یاد شده تدوین می‌گردد. - تقاضای شکل‌پذیری جابجایی در ستون‌ها/پایه‌های دیواری کاهش یابد. به طوری که پل بلافاصله پس از زلزله برای وسایل - پاسخ کاملاً ارتجاعی در زیرسازه پل مشاهده شود (یعنی عدم تقاضای شکل‌پذیری در ستون‌ها/ پایه‌های دیواری یا در هر بخش دیگری از پل)» به طوری که پل بلافاصله پس از زلزله کاملا در سطح عملکرد خدمت‌رسانی باقی مانده و برای همه - تقاضای شکل‌پذیری در ستون‌ها/پایه‌های دیواری پل حداقل, یا صفر بوده» و در کوله‌ها اثرات بارگذاری مشاهده نگردد (به عنوان نمونه, جایجایی طولی کمتر از ظرفیت موجود در درز انبساط برای اثرات ناشی از حرارت و سایر حرکات باشد). ۷-۱- کنترل مشخصات و کنترل کیفیت وسایل جداساز لرزه‌ای لازم است برای اطمینان از تطبیق مشخصات طراحی با رفتار جداساز و همجنین کیفیت مناسب این وسایل, جداسازهای لرزه ای مورد نظر برای پروژه» مطابق با ضوابط فصل ۶ این راهنما مورد آزمایش قرار گرفته و گزارش نتایج حاصل بررسی و استفاده شده و در پرونده گزارش‌های پروژه ثبت گردد. ۸-۱- ضوابط و معیارهای فنی مبنای این نشریه ۱ سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشورء ۱۳۸۷ آیین‌نامه طرح پل‌های راه و راه‌آهن در برابر زلزلهء نشریه شماره ۴۶۳. ۹9 سازمان مدیریت ۲ برنامه ریزری کشورء ۳۹۰ راهنمای بهسازی لرزه‌ای پل‌هاء نشریه شماره ۱۱ ۳ مرکز تحقیقات راه» مسکن و شهرسازی» ۰۳۹۳ آیین‌نامه طراحی ساختمان‌ها در برابر زلزله استاندارد ۳/۰ ویرایش چهارم. 91 ,بخ 1121100 زگ معزد1 ۵۵و۵۳ ]1۱۳ .(2020) 10 7ک۸۸ . 4 -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۳/۵ 6 0۲ ۸۵۹00121100 ۸۳۳۵ ما11 جمنادامه] هاگ ۵۲ ک امک علس0 .(2014) 10 برکهه .5 .۸5۰ ۸) دل۵ 01110 1۳۵۹001۵10 ۵00 ۲۵۳۳۵۵ ۰ ۳۳66 دنک ال 1۵۶ کح ناما میک علس ۸۸5۲1۵0 .(20(1) ۸۸۹1۵ .6 ۲71۱۵۷ [۵0۵م۳ بدعم ۳۵ :۱ ۷۵۱ مسا ناگ ۲۵۳۵۵۶ ۱۵۳ [۵ ۷1۵ ۲۵۸۵۵ هنک .(2006) ۳۲1۷۷۸ 7 3 :10512121100 ۸۸510 بخدع ۳۵ ععلظ ماد عاه ها امد ۳۵۵ ۵۶ مانمگ لماک .5 (2016) 251-06 ۹-۱- مسوولیت‌ها کلیه مفاد این نشریه صرفا به عنوان کمینه ضوابط الزامی برای طراحی پل‌های دارای جداساز لرزه‌ای در نظر گرفته می‌شود. با این حال دکر این موارد. از مسوولیت مهندس طراح نمی‌کاهد. و لازم است مهندس طراح در زمان طراحی با بررسی دقیق و مناسب هر پروژه -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دوم جداسازی لرزه‌ای پل‌ها -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳/۵ فصل دوم- جداسازی لرزه‌ای پل‌ها ۱ ۱-۲ مقدمه توانایی و مزایای استفاده از جداسازهای لرزه‌ای به عنوان ابزار کنترل نیروهای ناشی از زلزله با روابط تحلیلی دینامیک سازه‌ها قابل جداسازی» شرایط کاهش نیروهای لرزه‌ای در زیرسازه‌ی پل‌ها را امکان‌پذیر می‌کنند. از این وسایل می‌توان به نحو موّْری در بهسازی و ارتقای رفتار لرزه‌ای پل‌های موجود یا طراحی سازه‌ی پل‌های جدید واقع در نواحی لرزه‌خیز بهره برد. در این فصل از راهنما مبانی نظری جداسازی لرزه‌ای پل‌ها و نکات فنی مربوط به انواع وسایل جداساز لرزه‌ای ارائه شده است. همچنین رویکرد طراحی مورد نظر در این راهنما معرفی شده است. در ادامه وسایل جداسازی لرزه‌ای متداول در پل‌های دارای جداساز لرزه‌ای معرفی شده است. فلسفه طراحی در فصل ۴ این راهنما برای ارائه ضوابط طراحی پل‌ها مبنا قرار خواهد گرفت. از اطلاعات وسایل جداساز لرزه‌ای در فصل ۵ این راهنما به منظور طراحی این وسایل استفاده خواهد شد. ۲-۲- فلسفه طراحی لرزه‌ای پل‌های دارای جداساز لرزه‌ای طراحی متعارف پل‌ها در برابر بارهای لرزه‌ای بر اساس روش مبتنی بر نیرو و تامین ظرفیت مقاومت و شکل‌پذیری اعضا بر اساس تصمیم مهندس طراح استوار است. با استفاده از این روش» نیروهای لرزه‌ای با فرض رفتار ارتجاعی سازه محاسبه می‌شوند. سپس با توجه به کنترل ظرفیت اعضای مشخصی از سازه و ایجاد تمهیدات لازم امکان رفتار غیرارتجاعی در اعضای منتخب که نقش فیوز را در سازه بازی می‌کنندء درنظر گرفته شده و سایر اعضا برای رفتار ارتجاعی در این شرایط طراحی می‌شوند. به منظور ساده‌سازی در مدل‌سازی رفتار غیرارتجاعی در دستورالعمل‌های تحلیل و طراحی» از مدل‌های خطی سازه و در نظر گرفتن یک ضریب 6 برای کاهش میزان تقاضای نیروهای لرزه‌ای در اثر رفتار غیرارتجاعی در سازه استفاده می‌شود. این روال به صورت شماتیک در شکل ۱-۲ نشان داده شده است. یا هزرل یاضاقت یعاجت را فیط طیف کاهش یافته برای طراحی شکل پذیر دوره تناوب طبیعی ‎)1)٩(( سکل (۱-۳) طیف تقاضای لرزه‌ای ارتجاعی و طیف کاهش یافته با پارامتر 7۳" مطابق ضوابط موجود در طراحی» در نظر است طراحی سازه به گونه‌ای انجام شود تا آسیب به بخش‌های مشخصی از برخی از اعضای باربر لرزه‌ای» به صورت شکل‌گیری مفصل پلاستیک محدود می‌شود (شکل ۲-۲). با افزایش جابجایی» تقاضای شکل‌پذیری و به تبع آن -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳/۵ ۳ راهنمای طراح ی بل‌های دارای جداسا زلرزه‌ای میزان سیب در سازه افزایش می‌یاید. بده این وسیله» تقاضای نیروبی وارد بر اعضای کنترل‌شونده توسط تیرو محدود شده» از شکست ناگهانی این اعضا جلوگیری به عمل می‌آید. طراحی لرزه‌ای پل‌های بزرگراهی بر اساس یکی از سه راهبرد زیر انجام می‌پذیرد. لازم است مهندس طراح در زمان ارائه طرح مفهومی راهبرد اول: حفظ رفتار ارتجاعی روسازه و فراهم نمودن امکان رفتار غیرارتجاعی برای زیرسازه در زلزله طرح. رفتار ارتجاعی روسازه حفظ شده» آمکان رفتار غیرارتجاعی در زیرسازه تحت شرایط بارهای حدی مانند زلزله طرح فراهم می‌گردد. راهبرد دوم: حفظ رفتار ارتجاعی زیرسازه و فراهم نمودن امکان رفتار غیرارتجاعی برای روسازه در زلزله طرح. این شرایط اغلب برای نظر فراهم می‌شود. راهبرد سوم: حفظ رفتار ارتجاعی زیرسازه و روسازه, فراهم نمودن امکان رفتار غیرارتجاعی برای اعضای ارتباط دهنده‌ی روسازه و زیرسازه در زلزله طرح. در این حالت رفتار روسازه و زیرسازه در محدوده ارتجاعی حفظ شده و اعضای بین روسازه و زیرسازه (نظیر جداسازهای لرزه‌ای) در زلزله طرح» تغبیرشکل‌های بزرگ را با انعطاف‌پذیری زیاد همزمان با میرایی کافی تحمل می‌کنند. این رفتار دوره تناوب طبیعی سازه را افزایش می‌دهد. با استفاده از جداساز لرزه‌ای می‌توان عملکرد اعضای اصلی سازه را به محدوده ارتجاعی و بدون خط : مرکزی پل خط مرکزی پل خط مرکزی ستون 9 : 1 سل ۲ 5 سا دص ه سس ( رس ۹ 9 ۱ ۱ به هنگام رخداد زلزله ی موقعیت قرارگیری ا ۱ نشیمن‌گاه‌های جداساز لرزه‌ای ۱ + ب ی ٍ ۸ 1 ا الک ب -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۳/۵ فصل دوم- جداسازی لرزه‌ای پل‌ها ۳ ۳-۳- سازوکار جداسازی لرزه‌ای پل‌ها در صورت به کارگیری جداسازی لرزه‌ای در پل» سامانه جداسازی لرزه‌ای باید شرایط زیر را فراهم آورد. کنترل این شرایط بر اساس ضوابط این رأهنما ضروری است: ۱( دوره تناوب اصلی سازه پل در اثر کاهش سختی کلی جانبی پل در حد مورد نیاز افزایش یابد. بنابراین ممکن است استفاده از سامانه جداسازء در صورتی که دوره تناوب اصلی نوسان سازه افزایش قابل توجهی نیابد» با وجود هزینه نسبتا زیاد» کارایی ۲ میزان میرایی در تراز جداسازی لرزه‌ای در حد مورد نیاز افزایش یابد. افزایش میرایی می‌تواند در اثر جاری شدن بعضی از اجزای جداساز مانند هستهٌ سربی» رفتار ویژه لاستیک با میرایی زیاد» نیروهای اصطکاکی موجود در سطوح لغزش جداسازها و یا توسط وسایل میراگر اضافی (مانند میراگرهای ویسکوز یا تسلیم‌شونده) در تراز جداسازی به وجود آید. ۳ امکان بازگشت به مبدا حرکت پس از خاتمه تحریک لرزه‌ای فراهم شده باشد. این امر می‌تواند با ایحاد سختی ثانویه لازم در رفتار هیسترتیک سامانه جداساز لرزه‌ای فراهم شود. ۴ _ ظرفیت باربری قائم کافی با توجه به اثرات بارهای نقلی, اثرات گهواره‌ای بارهای لرزه‌ای و ارتعاش قائم زلزله در سامانه جداساز فراهم شده باشد. لازم است در امتداد قائم مقاومت کافی در وسیله تامین شود. همچنین جداساز باید به گونه‌ای طراحی و ساخته شود تا در زمان اعمال بارهای محوری لرزه‌ای کششی احتمالی ناشی از برکنش امکان ادامه عملکرد مورد نظر را داشته باشند. در این سامانه‌ها لازم است ملاحظات لازم برای توزیع متناسب نیروهای لرزه‌ای در همهٌ جداسازها در نظر گرفته شود. جداسازهای لرزه‌ای در پل‌ها مطابق شکل ۳-۲ در تراز زیر روسازه پل و روی پایه‌ها و کوله‌ها (زیرسازه) قرار می‌گیرند. تسکل ۲-۳: نحوه‌ی منداول قرا رگیری وسایل جداسازی در پل‌ها -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳/۵ ۳ راهنمای طراح ی پل‌های دارا ی جداسا ز لرزه‌ای ۴-۲- انعطاف پذیری سامانه‌های جداسازی لرزه‌ای در پل‌ها در دو گروه کلی جای می‌گیرند: - جداسازهای لاستیکی - جداسازهای اصطکاکی با سطوح لغزنده افزایش دوره‌ی تناوب طبیعی سازه از طریق افزایش انعطاف‌پذیری و با هدف کاهش پاسخ نیرو و شتاب سازه انجام می‌شود. این کاهش بده ماهیت حر کت رمین در هنگام وقوع زلزله و دوره‌ی تناوب نوسان طبیع سازه ر بستگ دارد. شکل (۴-۲). لازم است توجه نمود که افزایش دوره‌ی تناوب سازه» تغییرمکان‌های نسبی سازه در تراز جداسازی را افزایش می‌دهد.ء شکل (۵-۲). را 900 ۳۱-05 ۳۱-0 ی ۳۱-20 700 : که له و و که اه کل 0051 (۳۵۲۱۵۵)۹۵6 ا2اساه(ا شکل ۴-۳: اثتر افزایش دوره نناوب طبیعی و میرابی بر طیف پاسخ شنناب در یک رویداد لرزه‌ای پس َ ۳۲ 25 ۲۱-05 ۱-0 سس ۲۱-020 ۰ 20 ی ۳ وه که سس از ان 5 و که اه که و وه هو کر و کل ۱ )۳۵۲۱۵۵ ادانا۱2 شکل ۵-۳۲: اثر افزایش دوره نناوب طبیعی و میرابی بر طیف پاسخ تغییرمکان در یک رویداد لرزه‌ای -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳/۵ فصل دوم- جداسازی لرزه‌ای پل‌ها ۱۵ ۵-۳ استهلاک انرزی لازم است افزایش تغییرمکان‌های نسبی ناشی از افزایش انعطاف‌پذیری در سطح جداسازی کنترل گردد. تغییرمکان‌های نسبی را می‌توان با ایجاد قابلیت استهلاک انرژی بیشتر در جداسازها یا به کارگیری وسایل میراگر اضافی در تراز جداسازی, کنترل نمود. سازوکارهای موْئر برای ایجاد میرایی که اغلب در تراز جداسازی و به همراه وسایل جداساز لرزه‌ای به کار می‌رود. شامل موارد استهلاک انرژی از طریق رفتار ویسکوزء رفتار اصطکاکی و تسلیم مصالحء و ایجاد رفتار هیسترزیس چرخه‌ای می‌شود. در استهلاک انرژی از طریق رفتار ویسکوزء نیروی میرایی ایجاد شده و میزان آنرژی مستهلک شده به سرعت نسبی سازه در محل میراگر بستگی دارد. در این شرایط لازم است مشخصات وسایل میراگر بر اساس سرعت حرکت نسبی در سطح جداسازی و ویژگی‌های وسیله‌ی میراگر مورد نظر تعیین شود. در استهلاک انرژی از طریق رفتار اصطکاکی, انرژی جنبشی در تراز جداسازی لرزه‌ای از طریق اصطکاک بین دو سطح و به صورت تابعی از مشخصات سطح لغزش,» مستهلک می‌شود. این قابلیت در جداسازهای اصطکاکی و همچنین به صورت جانبی در کنار جداسازهای لاستیکی مورد استفاده قرار می‌گیرد. عواملی مانند سرعت ارتعاش و دما بر میزان استهلاک انرژی تاثیرگذار هستند. در استهلاک انرژی از طریق تسلیم مصالحء اغلب مصالح تسلیم شونده با رفتار هسیترزیس پایدار در داخل جداساز تعبیه شده و یا در مجاور آن به عنوان میراگر اضافی قرار می‌گیرد. عبارت چرخه‌ای به مسیر بارگذاری (رفت) و باربرداری (برگشت) در منحنی نیرو - تغییرمکان سازه (شکل ۶-۲) تحت بارهای چرخه‌ای اشاره دارد. مساحت محصور در داخل این منحنی. میزان انرژی مستپلک شده طی نیرو ( 1 ن 39۵ سکل ۶-۲ منحنی هیسترزیس با رفتار ایده‌ال ر[< نیروی تسلیم -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳/۵ ۱ راهنمای طراح ی پل‌های دارا ی جداسا زلرزه‌ای م۲ نیروی بیشینه ا< سختی بعد از ناحیه‌ی الاستیک (سختی ثانویه) ا- سختی الاستیک (باربرداری) #ریگا- سختی موْثر ]۳ انرژی مستهلک شده در هر چرخه < مساحت حلقه‌ی چرخه‌ای (هاشور خورده) تغییرمکان روسازه باید در شرایط بارگذاری در سطح خدمت‌رسانی و بهره‌برداری» در محدوده‌ی محاز حفظ شود. میزان تغییرشکل جداسازهای لرزه‌ای و تغییرمکان‌ها در سیستم جداسازی لرزه‌ای تحت بارگذاری زلزله‌ی طرح نیز به مقادیر معینی محدود می‌گردد. معیارهای لازم برای کنترل این محدودیت‌ها در فصل ۴ و ۵ این راهنما ارائه شده‌اند. این محدودیت‌ها اغلب تابع ظرفیت تغییرشکلی در وسایل جداساز لرزه‌ای یا شرایط محیط اطراف سازه خواهد بود. مهندس طراح باید با انتخاب متناسب سختی و میرایی» مقدار نیرو و جابجایی را در سامانه جداسازی,» روسازه و زیرسازه در حد معیارهای پذیرش کنترل نماید. مقدار سختی و میرایی وسایل جداساز لرزه‌ای باید بر اساس نحوه رفتار نیرو-تغییرشکل آنها و پارامترهای طراحی موثر در آنها مشخص گردد. در ادامه این بخش, ملاحظات مربوط به رفتار نیرو - تغییرمکان جداسازهای لرزه‌ای که باید در مدل‌سازی مورد توجه مهندس طراح قرار گیرد مطرح شده‌اند. ضوابط مبتنی بر این ملاحظات برای طراحی وسایل جداساز لرزه‌ای در فصل ۵ این راهنما ارائه شده است. ۶-۲ رفتار نیرو-تغییرشکل در جداسازهای لرزه‌ای لازم است مهندس طراح در مرحله انتخاب نوع جداساز لرزه‌ای, شناخت کافی در مورد ماهیت رفتاری جداسازهای در دست بررسی و میزان تاثیر آن روی پاسخ لرزه‌ای سازه داشته باشد. با توجه به نتیجه نمونه وسایل جداسازء مدل رفتار نیرو - تغییرمکان جداسازهای لرزه‌ای را می‌توان در سه گروه اصلی زیر تقسیم نمود. در هر حال سامانه جداساز باید قابلیت بازگشت به حالت اولیه را داشته باشد. سختی سامانه جداساز در تمامی مراحل تغییرمکانی مقدار ثابتی داشته و تغییر نمی‌کند. در تعریف مدل عددی مورد نظر برای این وسایل,؛ مقدار مشخص سختی» بدون در نظر گرفتن تغییرات آن نسبت به تغییرشکل یا سرعت حرکت عرشه منظور می‌شود. ب) رفتار نرم‌شونده سامانه جداساز در طی افزایش دامنه تغییرشکل, تا رسیدن به تغییرمکان تسلیم» دارای سختی نسبتاً زیادی است. با عبور از این حد.ء مقدار سختی سامانه جداساز به مقدار قابل توجهی کاهش یافته. سامانه رفتاری با سختی کمتر از خود نشان می‌دهد. -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۴/۵ فصل دوم- جداسازی لرزه‌ای پل‌ها ۷ پ) رفتار نرم‌شونده - سخت‌شونده سامانه جداساز در ابتدا بسیار انعطاف‌پذیر بوده و می‌تواند تغییرمکان‌های بزرگی را تجربه کند. اما با افزایش تغییرمکان تا رسیدن به یک مقدار مشخص تغییرمکان, تغییرات کریستالی مواد تشکیل دهنده باعث افزایش قابل توجه سختی سامانه جداساز می‌گردد. این رفتار به سازو کار عملکردی, مصالح به کار رفته در جداساز و ماهیت ارتعاش بستگی دارد. در شکل ۷-۲ رفتار جداسازهای مختلف در مواجهه با نیروی جانبی نمایش داده شده است. رو یرو ار ۱ (ب)نرم‌شونده ر , 5 مر جابه‌جایی نسکل ۷-۳: رفتار نیرو-جابجایی جداسازهای لرزه‌ای در سامانه‌های جداسازی لرزه‌ای با رفتاری صرفا نرم‌شونده رفتار نیرو - تغییرمکان با مدلی دو خطی شبیه‌سازی می‌گردد. جداسازهای لاستیکی - سربی, جداسازهای پاندول اصطکاکی یا سامانه‌های دوگانه شامل سطوح لغزش با عوامل بازگرداننده که در قسمت‌های بعدی برای مدل‌سازی وسایل جداساز با این رفتار» لازم است برآورد مناسبی از مقادیر سختی اولیه و ثانویه در این وسایل و همچنین مقاومت نقطه تسلیم یا معادل آن در نظر گرفته شده باشد. لازم است شرایط پل‌های دارای این جداسازها تحت بارهای بهره‌برداری کنترل گردد. یک سامانه‌ی صرفاً نرم شونده (با رفتار هیسترزیس معادل دو خطی) که برای زلزله‌های خیلی شدید طراحی شده باشدء معمولاً تحت زلزله‌های متوسط. رفتاری نسبتاً سخت خواهد داشت. این امر باعث افزایش شتاب در سطح روسازه در این محدوده از شدت تحریک نیروهای منتقل شده بوسیلهٌ جداسازها در زلزله‌های مورد انتظار کاهش قابل توجهی پیدا کند. در حالی که در زلزله‌های شدید احتمال وقوع تغییرمکان‌های بزرگتر از حدود مجاز بسیار کم باشد. در هر حال لازم است در این گروه از جداسازها نسبت به کفایت سختی پس از تسلیم جداساز و اطمینان از بازگشت‌پذیری به وضعیت مکانی اولیه بررسی کافی صورت پذیرد. -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۸ بعضی از جدا در صورتی که این پدیده نان بهتری به ویز افزایش نیروی ۷-۳ انواع تار نرم‌شونده - سخت‌شسونده اسازهای لرزه‌ای مانند جداسازهای لادیر ت در ایجاد مدل عددی این وسایل تو. مکان‌های زیادء نشان دهد. برای ت< تار لاستیک با میرایی زیاد از کرنش‌ها جداسازهای لاستیکی به طور صحیح ی از کریستالی شدن کرنشی لاستیک ه در بیشینه زلزله محتمل از این وسایل مقاوم در جداساز کاهش خواهد یافت. جداسازهای لرزه‌ای / جدو جداسازهای لاستیکی چند لایه با ورق‌های فولادی 8 1۵۴۲ ۳۱۵۹106۲۵ (۳1۹۵) جداسازهای اصطکاکی جداسازهای ترکیبی لاستیکی و لغزشی سامانه جداسازی ۱۳۳/۵ راهنمای طراح ی پل‌های دارای جدا تیکی با میرایی زیاد در زمان وقوع ارتعاش جانبی» رفتار نرم‌شونده - جه شود که مدل سادهٌ دو خطی نمی‌تواند به درستی رابطه‌ی نیرو - نی لیل سامانه جداسازی با این نوع از جداسازها تحت زلزله‌های شدی طراحی و ساخته شوند در کرنش‌های بزرگ سختی بیشتری از خود ن است. سخت‌شدگی در کرنش‌های زیاد در این جداسازها باعث می انتظار رود. به این مفهوم که مقدار جابجایی تراز جداسازی در این اش ل [۱-7۳) انواع جداسازهای لرزه‌ای جداسازهای لاستیکی چند لایه با میرایی کم (14۳آ]) 68 1۹6۴ 12201۳۵ 10۳ جداسازهای لاستیکی- سربی ([آ) 8 1۷۲ 1۸۵۵ جداسازهای لاستیکی چند لایه با میرایی زیاد (۲7114۳) 6 1۵۲ ۲۱۵۱-۵۵۱۳۵ جداسازهای لاستیکی مسلح شده توسط الیاف (۳-11) 1010107 ۳1۵۹106۲۵ ۲۳۵۵۵ ۲1۳۵۳-1۹۵۱1 سامانه اصطکاک خالص (-۳) ۳۷۳۵-۳۲۱۵110 میله‌های غلتان بین پایه و پی (دایروی یا بیضوی) 68 ۳ع[۲۵|۱ سامانه پاندولی اصطکاکی (۲۳۹5) 0 ۳۲۵۵|۶۱ 1۲۱1۵110 سامانه لغزشی با انحنای متغیر 6 )) ع[0 ۷۵۳1۵ ]۷1 101010۳۲ 511۵108 جداسازهای پاندولی اصطکاکی چند قوسی 8 ۳۵۳۵۵۱۵۲۱ ۳۳1۵11۵ 000۵۷6 ۱۷1۵۱1۱ سامانه جداساز فنری - اصطکاکی (1-۳1) 14010107 8۵۵6 ۳۳۵۵۵ -1ع۹۱11ع1 سامانه اصطکاکی - فنری لغزشی 0 - ]0ع۵[11ع1 5110108 میراگرهای هیسترتیک 1۵11106۲5 ۲1۷۹16۲6110 میراگرهای هیدرولیکی (ویسکوز) 120770۳6۳۹ ۷1۹۲0۱۹ میراگرهای سربی (تزریقی) 1۵706۲۹ ۳۳۲۳۹۱۵۲۱ ۶۵0 ]1 سا زلرزه‌ای سخت شونده بیرمکان را در لازم است رایط به دلیل -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۳/۵ فصل دوم- جداسازی لرزه‌ای پل‌ها ۱۹ در حالت کلیء دو گروه اصلی جداسازهای لرزه‌ای مورد استفاده در پل‌های بزرگراهی عبارتند از: جداسازهای لاستیکی و جداسازهای اصطکاکی. وسایل جداسازی دیگری که حاصل ترکیبی از وسایل لاستیکی و سازوکارهای استهلاک انرزی مانند تسلیم فلزات یا اصطکاک هستند نیز به این منظور پیشنهاد و ساخته شده‌اند. در جدول ۱-۲ انواع جداسازها و دسته‌بندی نوع عملکردشان ارائه شده است. لازم است مهندس طراح با مطالعه فنی و اقتصادی پروژه نسبت به بررسی و انتخاب وسایل لرزه‌ای مناسب اقدام نماید. برای این منظور مواردی در پیوست ۱ این فصل ارائه شده است. مشخصات فنی وسایل جداساز متعارف در پل‌ها و ضوابط طراحی آنها در فصل ۵ این راهنما ارائه شده است. لازم است مهندس طراح براساس محاسبات لازم» نسبت به تعیین این مشخصات و درج آنها در گزارش مطالعات پروژه اقدام نماید. مشخصات فنی عمومی و سازوکار متعارف در فصل ۵ این راهنما و در فصل ۲ از نشریه ۵۲۳ سازمان برنامه و بودجه کشور معرفی شده -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سوم -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳/۵ فصل سوم-سدت حرکت زمین ۱-۳ مقدمه در این فصل مبانی برآورد مقدار شدت خطر لرزه‌ای مبنای طراحی پل‌های دارای جداساز لرزه‌ای ارائه شده است. خطر لرزه‌ای در محل ساختگاه پل جداسازی شده باید به روشی که در نشریه شماره ۴۶۳ برای پل‌های بدون این سامانه‌ها معرفی شده محاسبه گردد. معمولا در برآورد شدت خطر لرزه‌ای مبنای طراحی پل‌هاء سه موضوع مورد توجه است: - مقادیر شتاب در سنگ بستر برای معرفی شدت زلزله مبنای طرح» اثرات بزرگنمایی یا کاهنده خاک ساختگاه (بر اساس رده‌بندی نوع خاک ارایه شده در گزارش مطالعات زئوتکنیک)» - طیف پاسخ ارتجاعی,» برای حصول بیشینه نیروها و جابجایی‌هایی که باید مطابق دوره‌ی تناوب طبیعی پل در طراحی به کار گرفته شود. این اطلاعات مطابق نشریه شماره ۴۶۲ به دو روش زیر در براورد شدت حرکت زمین مورد استفاده قرار می‌گیرند: بر اساس اطلاعات آیین‌نامه طراحی ساختمان‌ها در برابر زلزله (استاندارد ۰۰ (روش عمومی) - بر اساس مطالعات تحلیل خطر لرزه‌ای ویژه ساختگاه (روش ویژه) در صورت لزوم برای استفاده از نگاشت‌های لرزه‌ای به منظور انجام تحلیل‌های دینامیکی تاریخچه زمانی» این نگاشت‌ها باید بر اساس مفاد نشریات شماره ۴۶۳ و ۶۲۶ انتخاب یا ایجاد گردند. به این منظور مشابهت شرایط لرزه‌زمین‌ساختی و ساختگاهی (حتی‌المقدور) باید ۳-۳ اثرات ساختگاهی طبقه‌بندی نوع خاک ساختگاه به روش تعیین شده در نشریه شماره ۴۶۳ انجام می‌گردد. مشخصات نوع خاک ۱ تا ۴ در نشریه باد شده طراحی منظور گردد. ۳-۳-طیف پاسخ طرح طیف پاسخ طرح پل‌های دارای جداساز لرزه‌ای به دو روش به دست می‌آید: ۴-۳- طیف شتاب طرح استاندارد طیف شتاب طرح استاندارد از رابطه (۱-۳) محاسبه می‌گردد: -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۴/۵ ۳ راهنمای طراحی پل‌های دارای جداسا زلوزه‌ای (۱-۳) (2)7 *۸ <(5,)7 متغیرهای موجود در این رابطه به شرح زیر تعریف می‌شوند: (7 رک شتاب طیف مبنای طراحی در دوره تناوب 71 ثانیه ۸ ضریب شتاب مبنای طرح (نسبت شتاب مبنا به شتاب ثقل ع) ۱-۴-۳- ضریب شتاب مینای طرح ۸ زلزله مبنای طرح در فصل ۱ این راهنما معرفی شده است. ضریب شتاب زلزله مبنای طرح» ۸ بر اساس میزان لرزه‌خیزی ساختگاه برای زلزله طرح با دوره بازگشت ۴۷۵ سال (با احتمال فراگذشت ۱۶ درصد در ۵۰ سال)» مطابق مقادیر مورد نظر در نشریه شماره ۴۶۳ در نظر زلزله مبنای طرح, ۸۸ به شرح جدول زیر تعیین می‌گردد: جدول [۱-۳) ضریب شسناب مبنای طرح بر اساس خطر نسبی پهنه ساختگاه پل ۲-۳-۳-ضریب بازتاب 3] ضریب بازتاب 13, مطابق مفاد فصل ۲ نشریه شماره ۴۶۳ و بر اساس زمان تناوب اصلی پل» میزان لرزه‌خیزی منطقه و نوع خاک ساختگاه ۵-۳ -مطالعات تحلیل خطر لرزه‌ای ویژه ساختگاه مطالعات تحلیل خطر لرزه‌ای ویژه ساختگاه با هدف تدوین طیف‌های ویژه ساختگاه» بیشینه شتاب مبنای طرح یا تدوین شتابنگاشت‌های مورد نیاز باید بر اساس مدارک و مراجع معتبر بین‌المللی, مفاد نشریه شماره ۶۲۶ سازمان برنامه و بودجه کشور و ملاحظات بند ۲-۵-۲ از استاندارد ۳۲/۰۰ ایران انجام شود. در صورت مغایرت مفاد نشریه باد شده با ضوابط مندرج در این راهنماء لازم است ضوابط این راهنما -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۴/۵ فصل سوم-سدت حرکت زمین ۵ - در صورتی که کوتاهترین فاصله‌ی ساختگاه محل احداث پل با تصویر افقی یک گسل فعال کمتر از ۱۰ کیلومتر باشد؛ - در صورتی که سرعت موج برشی در ساختگاه پل کمتر از ۱۷۵ متربرثانیه (زمین نوع ۴ طبق رده‌بندی استاندارد ۲۸۰۰) باشد. - در صورتی که به دلیل اهمیت سازه‌ی پل یا خطرپدیری لرزه‌ای مورد نظر برای پل لازم باشد پل برای سطوح خطر لرزه‌ای متفاوت با سطح خطر مورد نظر در نشریه شماره ۴۶۳ طراحی گردد (زلزله مبنای طراحی با دوره بازگشت متفاوت با ۴۷۵ سال در نظر باشد). در این صورت لازم است» پس از تصمیم‌گیری برای سطح خطر مبنا (دوره‌ی بازگشت زلزله طرح مورد نظر) شدت لرزه‌ای مبنای طرح بر اساس مطالعات ویژه‌ی ساختگاه برآورد گردد. - در صورت تقاضای کارفرماء لازم است مطالعات تحلیل خطر لرزه‌ای ویژه ساختگاه انجام پذیرد. -- مقادیر بزرگا و فاصله (میانگین) حاصل از تفکیک‌خطر لرزه‌ای جزء الزامی خروجی‌های هر مطالعه ویژه ساختگاه است. ۶-۳- موْلفه قانم حرکت زمین نسبت مقادیر طیف پاسخ مرتبط با موّلفه قائم حرکت زمین به موْلفه افقی, تابع شرایط تکتونیکی, محیط انتشار امواج و خاک منطقه, بزرگای زلزله, فاصله رومرکزی زمین‌لرزه و گسلش از ساختگاه و زاویه بین محور قائم گذرنده از کانون و خط متصل‌کنندهٌ کانون توصیه می‌شود برای پل‌های با دوره تناوب طبیعی اد ثانیه و فراتر از تست دو سوم استفاده شود؛ مگر آنکه مطالعات تحلیل خطر ویژزه ساختگاه صورت پذیرفته و مقادیر کوچکتری را ارائه دهد. در هر حال این نسبت را نباید کمتر از ۰.۵ اختیار نمود. در مورد پل‌های با دوره تناوب طبیعی اصلی کمتر از ۲ ثانیه در فاصله کمتر از ۱۰ کیلومتر از تصویر افقی گسل فعال, باید مطالعات تحلیل خطر ویژه ساختگاه به منظور تهیه طیف پاسخ مرتبط با موْلفه قائم حرکت زمین صورت پذیرد. بررسی اثر موّلفه قائم حرکت زمین در موارد زیر دارای اهمیت ویژه است: - پل‌های واقع در فاصله کمتر از ۱۰ کیلومتر از تصویر افقی گسل فعال, ِا پل‌های دارای دهانه‌های بیش از ۵۰ متر - پل‌های دارای روسازه پیش‌تنیده» و - پل‌های فولادی دارای پایه‌ها و تکیه‌گاه‌های مستعد کمانش یا شکست جوش ۷-۳ ضریب اصلاح پاسخ 1 مقدار ضریب اصلاح +[ مطابق جدول (۲-۳) برای طراحی اعضای مندرج در جدول بر اساس ضوابط مربوطه همچون نشریه ۴۶۳ استفاده می‌شوند. ضریب 6[ در محاسبه شالوده و سامانه جداسازی لرزه‌ای در نظر گرفته نمی‌شود. -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳/۵ ۳۶ راهنمای طراحی پل‌های دارای جداسا زلوزه‌ای جدول (۲-۳) مقادیر ضریب اصلاح ۸ قاب شمع‌های فولادی و با مرکب ۸-۳ ملاحظات محاسبه حر کت زمین در حوزه نزردیک به گسل فعال در صورتی که فاصله ساختگاه پل از تصویر افقی گسل فعال شناخته شده در محدوده‌ی مطالعه کمتر از ۱۰ کیلومتر باشد بررسی اثرات رویداد لرزه‌ای در چشمه لرزه‌زای مذکور به طور ویژه لازم خواهد بود. در بررسی این معیار» تصویر افقی قسمتهایی از گسل را که در عمقهای ۱۰ کیلومتر یا بیشتر واقع شده نباید در نظر گرفت. ضروری است ویژگی‌های نزدیک به گسل و موثر بر طراحی از جمله موارد زیر مورد توجه مهندس طراح قرار گیرد: - شدت زیاد زلزله در محدوده‌ی نزردیک. - تاثیر مولفه‌ی عمود بر امتداد گسل در زمین‌لرزه بر شکل طیف با توجه به وجود پالس با دوره تناوب بلند در این مولفه در صورت نیاز به انتخاب نگاشت‌های لرزه‌ای» در این مورد باید با دقت کافی برای حفظ ویژگی‌های پالس-مانند آن» صورت - اثرات مولفه قائْم قابل توجه در زمین‌لرزه در محدوده‌ی نزدیک به گسل در رفتار جداسازهای لرزه‌ای و همچنین سازه‌ی دارای سامانه جداساز لرزه‌ای - وقوع گسلش سطحی احتمالی و تاثیر بر رفتار سازه از جمله تغییرمکان‌های بزرگ و خطر سقوط عرشه ۹-۳- ملاحظات لازم در مطالعات زئوتکنیک لرزه‌ای لازم است مخاطرات ژئوتکنیکی در زلزله از جمله موارد زیر با توجه به مفاد نشریه شماره ۴۶۳ مورد توجه مهندس طراح قرار گیرد. -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۴/۵ فصل سوم-سدت حرکت زمین ۳۷ ۱-۹-۳- زمین‌لغزش و گسترش جانبی در مطالعات پل لازم است پایداری شیب‌های مجاور کوله و پایه‌ها و همچنین پایداری بستر سازه در زمان وقوع زلزله مورد توجه قرار گرفته و کنترل‌های لازم برای اطمینان از عدم وقوع زمین‌لغزش یا گسترش جانبی در محل شیب‌ها یا در نظر گرفتن تمهیدات لازم در برابر آنها بر اساس ضوابط معتبر داخلی و بین‌المللی صورت پذیرد. صورت گیرد. در این خصوص مهندس طراح, می‌تواند نسبت به تغییر موقعیت ساختگاه (به منطقه‌ای فاقد پتانسیل روانگرایی) یا پیشنهاد عملیات بهسازی زمین برای کاهش احتمال روانگرایی اقدام نماید. ۳-۹-۳ گسلش سطحی گسلش سطحی نشان دهد لازم است تمهیدات لازم در مقابل آن در مطالعات در نظر گرفته شود. لازم است در این شرایط با توجه به اهمیت پل امکان بازنگری در جانمایی پل برای احتراز از خسارات نامطلوب در نظر گرفته شود. -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- فصل جهارم مدل‌سازی و تحلیل سازه‌ای پل‌ها و وسایل جداساز لرزه‌ای -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۴/۵ فصل چهارم- مدل‌سازی و تحلیل سازه‌ای پل‌ها و وسایل جداساز لرزه‌ای ۳۱ ۱-۳ -مقدمه در حالت کلی» در روند مدل‌سازی و تحلیل سازه‌ای پل‌ها رعایت ضوابط نشریه شماره ۴۶۳ برای تعیین آثار زلزله و ضوابط نشریه شماره ۱۳۹ برای آثار غیر لرزه‌ای ضروری است. در این فصل ملاحظات ویژه برای مدل‌سازی و تحلیل پل‌های دارای جداساز لرزه‌ای ارائه شده است. مدل‌های عددی با اهداف مختلفی توسط طراح ایجاد می‌شوند. هر چه مدل پیجیده‌تر باشد.ء نتایج دقیق‌تر خواهد شد؛ اما در مقابل» احتیاج به تخصص و مهارت کافی, داده‌های ورودی بیشتر و زمان تحلیل طولانی‌تری خواهد بود. حداقل تعداد درجات آزادی در نظر گرفته شده در مدل باید بر اساس فرکانس‌های طبیعی لازم و قابلیت اطمینان شکل مودهای حاصل انتخاب شود. به علاوه» نحوه مدل‌سازی باید با دقت لازم در روش حل انتخابی تطابق داشته باشد. مدل‌های دینامیکی باید ویژگی‌های خاصی از سازه و تحریک دینامیکی آن را در نظر گرفته باشند. ویژگی‌های خاص در سازه عبارتند از: - توزیع جرم (به ویژه در روسازه)» - توزیع سختی (به ویژه در زیرسازه)» - ویژگی‌های میرایی سازه. ویژگی‌های مربوط به تحریک دینامیکی شامل موارد زیر هستند: - فاصله از چشمه‌ی لرزه‌زاء - مدت تداوم تحریک دینامیکی؛ - محل‌های اعمال تحریک دینامیکی. سامانه‌ی جداسازی مقدور است. در این مدل‌ها اثر پیچش روسازه» اثر اعمال تحریک‌های هم‌زمان و غیرهمزمان در پایه‌هاء و اعمال زوایای مختلف برای راستای اثر حمله‌ی زلزله قابل بررسی است. توصیه می‌شود طراح در مدل‌سازی و به‌کارگیری این نرم‌افزارها به خوبی از جزییات اجرایی برای سازه‌ی مورد نظر آگاه بوده و با نحوه‌ی تعریف مشخصات اعضای سازه‌ای؛ سامانه و وسایل جداسازی لرزه‌ای» نحوه‌ی تعریف بارگذاری در نرم‌افزار و چگونگی استنتاج از تحلیل و تفسیر نتایج آشنا باشد. ۲-۳ مشخصه‌های وسایل جداسازی لرزه‌ای مدل‌سازی و تحلیل یک پل دارای سامانه جداسازی لرزه‌ای باید با استفاده از مشخصات سامانه جداساز در مدل انجام شود. برای شبیه‌سازی رفتار غیرخطی وسیله‌ی جداساز, باید از مدلی با مشابهت کافی به رفتار واقعی جداساز استفاده شود. به این منظور می‌توان با انجام کنترل‌های لازم, از یک مدل ساده دو خطی استفاده نمود. در مدل دو خطی یک جداساز مطابق شکل (۱-۴) دو پارامتر اصلی شامل سختی شاخه دوم منحنی ۳0 (سختی ثانویه) و مقاومت مشخصه ,» نقش عمده‌ای در تعریف مشخصات نیرو - تغییرمکان رفتار جداساز دارند. این دو پارامتر در اثر برخی عوامل از جمله شرایط -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳/۵ ۳ راهنمای طراحی پل‌های دارای جداسا ز لوزه‌ای بر این دو پارامتر» محدوده‌ی تغییرات آنها نیز با روشی مناسب در نظر گرفته شود. یک روش ساده برای این منظورء استفاده از مقادیر کران بالا و پایین برای مشخصات طراحی با استفاده از ضرایب اصلاحی بیشینه 9 کمینه ...۸ و و۸ است. تحلیل سازه باید با استفاده از مشخصات کران بالای جداساز (بیویگا بین)) در یک تحلیل و مشخصات کران پایین (,:.۵ 000:. ۰)) در تحلیل دیگر تکرار شود. هدف از تحلیل بر اساس مقادیر کران بالا و کران پایین مقاومت و سختی» تعیین میا را ص را ۳ ۱ ۱ ِ 2 ول ۱ 0 ۱ ۱ 0 ۱ ۱ ۱ ۱ 1 ا دس را سکل (۴۳ -۱) اثر تغییر در مفادیر زگ ۲ 00 روی ۵۶ و ده شود. همجنین لازم است برای محاسبه مقادیر جابجایی طراحی؛ سازه با اختصاص کمینه مقادیر ۴ و 0 در مدل وسیله جداساز تحلیل شود. به این ترتیب در تحلیل پل جداسازی شده: - با استفاده از مشخصات طراحی واحدهای جداسازی ,۲ و ,0 در شکل (۱-۴) ابتدا نیروهای طراحی و سپس مقادیر جابجایی - سپس مشخصات طراحی /)/ و /2) در ضرایب بیشینه و کمینه .۸ ضرب شده و مقادیر کران بالا و پایین برای این دو پارامتر به - در ادامه سازه محدداً با استفاده از مقادیر کران بالا؛ (..ی(ک و سدهگا) برای تعیین بیشینه مقادیر نیرو و با مقادیر کرآأن پایین؛ فصل ۶ این راهنما تشریح شده یا با استفاده از مقادیر پیش فرض داده شده در پیوست پ ۱-۴ به دست می‌آیند. لازم است مقادیر در نظر گرفته شده برای مشخصات وسایل جداساز لرزه‌ای به کمک انجام آزمایش‌های لازم روی نمونه‌های تولید شده اعتبارسنجی شوند. انجام آزمایش‌های نمونه اولیه به شرح فصل ۶ این راهنما به این منظور الزامی است. -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳/۵ فصل چهارم- مدل‌سازی و تحلیل سازه‌ای پل‌ها و وسایل جداساز لرزه‌ای ۳۳ تبصره ( ۵ این آزمایش‌ها ضرایب اصلاح مشخصات را در بر نمی‌گیرد به غیر از آنهایی که با اثرات پیش‌تنش کاری" و سرعت در ارتباط هستند. دامنه تغییرات قابل قبول در مشخصات سیستم و هر یک از جداسازها (۳1۳ . #,) در آزمایش‌های نمونه اولیه در فصل ۶ این راهنما ارائه شده‌اند. تبصره ۲ در صورتی که تغییرمکان‌ها و نیروهای لرزه‌ای استاتیکی معادل در مقایسه با مقادیر طراحی؛ آنگاه که مقادیر بیشینه مشخصات وسایل جداسازی استفاده می‌شوندء نسبت به زمانی که مقادیر کمینه استفاده می‌شوند.ء بیشتر از 2-۱۵ درصد اختلاف نداشته باشندء تحلیل کران بالا و پایین الزامی نیست. برای این محاسبات ساده شده» مقدار 110 برای مقادیر میرایی بیش از ۳۰ درصد می‌تواند برای منظور نمودن حد ۱۵+ درصد استفاده شود. این پارامتر از رابطه (۱-۴) به دست می‌آید: 3 ه 3 > ) ( 3 <۴ ۱7 ۳-۳ ملاحظات عمومی در مدل‌سازی و تحلیل پل‌های دارای جداساز لرزه‌ای لازم است ملاحظات عمومی زیر در مدل‌سازی و تحلیل پل‌های دارای جداساز لرزه‌ای مورد توجه قرار گیرد: - برای سازه‌های دارای جداساز لرزه‌ای با دوره تناوب موثر بیش از ۲ ثانیه, استفاده از روش تحلیل تاریخجه‌ی زمانی غیرخطی الزامی است. در صورت انجام تحلیل تاریخچه زمانی غیرخطی, مدل‌سازی رفتار غیرخطی جداسازها در مدل سازه کفایت می‌کند زیرا انتظار می‌رود طی رخداد زلزله طرح, عناصر روسازه و زیرسازه وارد محدوده فرا ارتجاعی نشوند. - برای سیستم‌های جداسازی که میرایی موثر به عنوان درصدی از میرایی بحرانی بیان شده و از ۳۰ درصد آن فراتر رود؛ باید تحلیل تاریخچه‌ی زمانی سه بعدی غیر خطی سازه با استفاده از مدل رفتار چرخه‌ای (هیسترزیس) سیستم جداساز انجام شود. - در هریک از روش‌های مدل‌سازی و تحلیل, انجام بررسی لازم به منظور اطمینان از صحت رفتار مدل و اعتبار نتایج حاصل از تحلیل‌ها الزامی است. - در هر ایک از روش‌های تحلیل در صورتی که رفتار اعضا با مدل‌های خطی ارتجاعی شبیه‌سازی شده‌اند کنترل پاسخ‌ها برای خمشی ثانویه بیش از ده درصد لنگرهای خمشی اولیه) در آزها اتفاق میافتد .اثر ۳-۸ در نظر گرفته شود. ۰ 3 از ما ای وه -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۴/۵ ۳۴ راهنمای طراحی پل‌های دارای جداسا زلوزه‌ای ۴-۴- مدل‌سازی و تحلیل پل‌های دارای انحنا در پلان " دارای جداسازی لرزه‌ای پل‌های قوسی در پلان (دارای انحنا در پلان) چند دهانه اگر زاویه‌ای بیشتر از ۲۰ درجه داشته باشندء نامنظم محسوب می‌شوند. این پل‌ها باید به روش طیفی چند مودی یا تاریخچه زمانی تحلیل شوند. یک پل پیوسته دارای انحنا در پلان را در صورتی که ملزومات زیر وجود داشته باشد می‌توان به صورت یک پل مستقیم تحلیل نمود: - پل مطابق بند (۱-۲-۵-۱) منظم باشد به جز آنکه در یک پل دو دهانه نسبت طول دهانه‌ها نباید از ۲ فراتر رود. - زاویه قوس در پلان از ۹۰ درجه بیشتر نباشد. - طول دهانه‌های پل معادل مستقیم برابر با طول کمان پل قوسی در نظر گرفته شود. ۵-۴- روش‌های تحلیل پل‌های دارای سامانه جداسازی لرزه‌ای تحلیل پل‌ها در برابر نیروهای زلزله به یکی از دو روش زیر انجام می‌شود: روش استاتیکی معادل (ساده‌سازی شده) - روش دینامیکی (تحلیل مودی و تحلیل تاریخچه زمانی) یک یا چند روش از روش‌های یاد شده در تحلیل یک پل دارای سامانه جداسازی لرزه‌ای قابل استفاده هستند. هر یک از این روش‌ها باید با توجه به مفاد نشریه شماره ۴۶۲ و همچنین محدودیت‌های قید شده در هر مورد به کار روند. عوامل مهم در انتخاب روش تحلیل سازه عبارتند است از: - میزان تورب ‎)٩1۳0۷/11685(‏ و انحنا در پلان پل؛ - دوره‌ی تناوب طبیعی موثر سازه‌ی جداسازی شده؛ - میرایی موثر سازه‌ی جداسازی شده؛ - فاصله از گسل فعال لرزه‌زا؛ - منظم یا نامنظم بودن پل؛ - ویژگی‌های سامانه‌ی جداسازی مانند: قابلیت سامانه در تامین نیروی برگرداننده به مبدا؛ برای پل های چند دهانه, بر اساس شرایط منظمی یا نامنظمی پلء جدول (۲-۴) می‌تواند به عنوان معیار انتخاب روش تحلیل لرزه‌ای سازه مورد استفاده قرار گیرد. در صورت عدم احراز شرایط برای هر روش پیشنهادی در جدول ۲-۴ باید از روش جامع‌تر بعدی استفاده نمود. 3 ۰ " 00۳۷6 86 -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۳/۵ فصل جچهارم- مدل‌سازی و تحلیل سازه‌ای پل‌ها و وسایل جداساز لرزه‌ای ۳۵ جدول (۲-۴) سرایط استفاده از روش‌های مختلف تحلیل در پل‌ها در تسرایط مختلف روش‌های معرفی شده در این جدول به شرح زیر هستند: روش ۱: روش تحلیل استاتیکی معادل روش ۲: روش تحلیل تک مودی الاستیک روش ۳: روش تحلیل طیفی چند مودی الاستیک روش ۴: روش تحلیل تاریخچه زمانی (خطی یا غیرخطی) ۱-۵-۴- تحلیل استاتیکی معادل روش تحلیل استاتیکی معادل باید به طور مستقل برای دو محور متعامد و سپس ترکیب آزها مطابق بند (۳-۱-۲) نشریه شماره ۴۶۲۳ انجام شود. لازم است توجه شود که برای سامانه‌هایی که شامل یک میراگر ویسکوز هستند.ء بیشینه نیروی برشی ایجاد شده در سامانه (حاصل از ترکیب اثر میراگر و جداساز) معمولا در نقطه‌ای غیر از موقعیت با بیشینه تغییرمکان ایجاد می‌شود. در این روش» نیروی لرزه‌ای معادل استاتیکی باید به کمک رابطه زیر تعیین شود: (۲-۴) ۷ << ۲ ۸1 (۳-۴) سر 8 0.3 (۲۳۴) ۳ > بر ۲ < ضریب کاهش ناشی از میرایی در محدوده دوره تناوب بلند طیف طراحی که مطابق رابطه (۴-۴) محاسبه می‌گردد. < نسبت میرایی ویسکوز معادل - بار قائم کل برای طراحی سامانه جداسازی (:01+17) -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳/۵ ۳۶ راهنمای طراحی پل‌های دارای جداساز لوزه‌ای ۸ - پارامتر نسبت شتاب مبنای طرح در استاندارد ۲۸۰۰ ایران 8 -< مقدار ضریب بازتاب مطابق استاندارد ۳۲/۸۰۰ ایران در دوره تناوب اصلی سازه 2 (۵-۴) 0 8 9 رو - ۵ 71 02 دوره تناوب موثرء 7» برابر خواهد بود با: 1 ِ (۶-۴) | 27 - 1 8 77 در حالتی که از طیف ویژه ساختگاه استفاده می‌شود. مقدار تغییرمکان طرح, 47 از رابطه زیر محاسبه می‌گردد: ,15 | 5 7/7 477 ۲ "0 در این رابطه +,رک مقدار شتاب طیفی در دوره تناوب موثر سازه‌ی جداسازی شده می‌باشد. سختی موثر (./) مجموعه‌ی واحدهای جداساز و اعضای زیرسازه باید به صورت زیر تعیین شود: (۷-۴) ز 77 مکازن > روهگا به نحوی که: ی (۸-۴) الک رورم ۳ ۳ داریا 7 * ضریب سختی موثر برای یک یا چند جداساز قرار گرفته بر روی یک مجموعه‌ی پایه مطابق شکل (۲-۴) روا < ضریب سختی یک مجموعه‌ی پایه مطابق شکل (۲-۴) 8 شتاب گرانش باید با آزمایش مشخصات سامانه‌های جداساز به دست آید. برای سامانه‌های جداسازی که نسبت میرایی ویسکوز معادل آزها از ۳۰ درصد مقدار بحرانی فراتر رود لازم است یکی از دو گزینه زیر نک عنوان روش حل انتخاب گردد: الف) تحلیل تاریخچه زمانی غیرخطی با مدل سه بعدی سازه با استفاده از مشخصات رفتار چرخه‌ای مورد تایید وسایل جداسازء یا -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳/۵ فصل چهارم- مدل‌سازی و تحلیل سازه‌ای پل‌ها و وسایل جداساز لرزه‌ای ۳۷ ب) تحلیل استاتیکی معادل با در نظر گرفتن .,13 برابر با ۱:۷ گرفته شده می‌تواند بد ۵۰ درصد افزایش یأید (۲-,). محاسبات فوق باید برای تمام پایه‌ها (زیرسازه‌ها) انجام شود. ۱-۱-۵-۴ نسبت میرایی معادل ج نسبت میرایی معادل نظیر ی به روش زیر محاسبه می‌شود: - برای یک جداساز و زیرسازه‌ی [ ام (شکل ۲-۴) نسبت میرایی معادل نظیر هٌ باید به شکل رابطه (۹-۴) تعیین شود: انرژی مستهلک شده انرژی مستهلک شده در یک جداساز از رابطه م0( ,رل - :)4 محاسبه می‌شود. بر اساس رابطه (۹-۴) مقدار نسبت میرایی مطابق رابطه (۱۰-۴) محاسبه می‌شود: )۹-۴( سم ( وه - :)200 2 ۹ 7)2: + 2 1 برای جداسازها و زیرسازه‌های چندگانه که یک قسمت پیوسته از روسازه را نگه می‌دارند مقدار نسبت میرایی معادل بر اساس رابطه شماره [2(ووه + به)ز زرم ] ره (غلهز رازه1 (۱۱-۴) 8 که در آن: 2 < مقاومت مشخصه‌ی واحد جداساز برابر با بعد قائم حلقه‌ی هیسترزیس در جابجایی صفر جداساز. جابجایی کل عرشه نسبت به زمین (41:0+:44 مطابق شکل (۲-۴) 41 < جابجایی طرح در واحد جداساز در راستای بارگذاری لرزه‌ای» مطابق شکل (۲-۴) ۵ > جابجایی زیرسازه» مطابق شکل (۲-۴) جایجایی تسلیم جداساز, مطابق شکل (۲-۴) در محاسبات فوق» عملیات جمع در کلیه اعضای زیرسازه از جمله کوله‌ها (در صورتی که جزء سیستم باربر لرزه‌ای منظور شده باشند) انجام می‌شود. -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۳۳/۵ ۳۸ راهنمای طراحی پل‌های دارای جداسا زلوزه‌ای شکل (۳-۲۳) تغییرمکان جداساز و زیرسازه ناش ی از بار جانبی میرایی ذاتی اعضای زیرسازه می‌تواند با نظر مهندس طراح به مقدار به دست آمده برای نسبت میرایی ی در روابط (۱۰-۴) و (۱۱-۴) اضافه شود. این امر باید توسط مهندس مسئول مورد تایید قرار گیرد. رابطه (۲-۴) تنها برای سامانه‌هایی که هیچ میرایی اضافی با ماهیت ویسکوز (نظیر میراگرهای ویسکوز) ندارند قابل استفاده است. برای سامانه‌های با میرایی ویسکوز اضافی مانند سامانه‌های لاستیکی یا لغزشی همراه با میراگرهای ویسکوز اضافی» رابطه (۴-۴) می‌تواند معتبر باشد. در این حالت ضرایب میرایی /ل/ باید بر اساس انرژی مستهلک شده توسط تمام اعضای سامانه جداسازی, شامل میراگرهای ویسکوز برآورد گردد. ۲-۱-۵-۳ محاسبه نیروی لرزه‌ای در سیستم با میراگر ویسکوز الحافقی برای یک سیستم با میراگر ویسکوز الحاقی» مانند جداساز لاستیکی یا لغزشی به همراه میراگر ویسکوزء ضریب میرایی رل باید بر پایه انرژی مستهلک شده توسط کلیه اجزای سیستم جداساز از جمله میراگرهای ویسکوز در نظر گرفته شود. در این حالت لازم است میرایی معادل بر اساس رابطه ۴۳-۶ و نیروی لرزه‌ای بر اساس سه حالت متمایز زبر محاسبه شود: - در وضعیت سرعت بیشینه و جابجایی صفر در جداساز: در این وضعیت نیروی لرزه‌ای به شکل ترکیب مقاومت مشخصه‌ی جداسازها و نیروی اوج میراگر ویسکوز تعیین می‌شود. مقدار نیروی اوج میراگر ویسکوز باید در سرعتی برابر با -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۴/۵ فصل چهارم- مدل‌سازی و تحلیل سازه‌ای پل‌ها و وسایل جداساز لرزه‌ای ۳ (۱۲۳-۴) 6( + ل) < ۴۳ به نحوی که: (۱۳-۴) [(0؟2)* ]2۵5 > 1 (۱۴-۴) [(0ج2)* ۲20] 510 > بل که در آن: ۲ <*سهم سختی تمام اعضای سامانه جداسازی به غیر از میراگرهای ویسکوز < سهم میراگرهای ویسکوز از نسبت میرایی موثر پل دارای سامانه جداسازی لرزه‌ای. توزیع این نیرو بین اعضای زیرسازه باید بر اساس سه مولفه تغییرمکان جداسازهاء :4,4 تغییرمکان زیرسازه» «.,/ و سرعت میراگرهاء (2)2770//70/ که در آن 4۸ جابجایی بیشینه میراگر است» انجام شود. ۳-۱-۵-۴- شرایط انجام تحلیل استاتیکی معادل روش تحلیل استاتیکی معادل (ساده‌سازی شده) می‌تواند برای پل‌های دارای سامانه جداسازی لرزه‌ای مورد استفاده قرار گیرد که (۱) بخش غالب پاسخ دینامیکی آنها در مود اول متمرکز باشد. (۲) رفتاری شبیه به فرم سیستم یک درجه آزاد دارد و (۳) فاقد هرگونه همبستگی پاسخ تغییرمکانی بین دو یا سه راستای مختصات است. در عین حال لازم است شرایط بند (۲-۳-۲) از نشریه شماره ۴۶۳ در زمان استفاده از این روش رعایت گردد. استفاده از این روش در ساختگاه با خاک نوع ۴ (مطابق گروه‌بندی مندرج در جدول ۲ نشریه شماره ۳۳ مجاز نیست. ۳-۵-۳- تحلیل دینامیکی در روش تحلیل دینامیکی از مشخصات حرکت زمین در شکل طیف پاسخ یا تاریخچه زمانی حرکت زمین به همراه مشخصات رفتار دینامیکی سازه بهره برده می‌شود. روش دینامیکی شامل روش تحلیل طیفی (تک‌مودی و چندمودی) و روش تحلیل تاریخچه زمانی می‌باشد. ۱-۲-۵-۴- تحلیل طیفی تک‌مودی تحلیل طیفی تک‌مودی به دو روش طیفی تک‌مودی و بار یکنواخت قابل انجام است. این روش تحلیل طیفی برای حرکات زلزله در دو جهت طولی و عرضی به طور جداگانه انجام و نتایج به روش مندرج در بند (۳-۱-۲) نشریه ۴۶۳ با هم ترکیب می‌شود. این تحلیل برای پل‌های دارای جداساز لرزه‌ای که غالباً به صورت مدلی با یک درجه آزادی» بدون وجود همبستگی بین پاسخ‌های جابه‌جایی در مود اصلی ارتعاش بین هر دو یا سه موْلفه‌ی دلخواه باشد.ء قابل کاربرد است. -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۴/۵ ۳ راهنمای طراحی پل‌های دارای جداسا ز لوزه‌ای این روش با فرض رفتار ارتجاعی خطی سازه انجام می‌شود. جداسازهای لرزه‌ای در این روش به عنوان عضوی با رفتار ارتجاعی و سختی موثر تعریف می‌شوند. سختی موّثر جداساز در تحلیل‌های طیفی» باید بر اساس جابجایی طرح محاسبه شود. ۱-۱-۲-۵-۳- شرایط انجام تحلیل طیفی تک‌مودی روش تحلیل تک‌مودی در شرایط زیر قابل استفاده خواهد بود: - خاک ساختگاه نوع ۰۱ ۲ یا ۳ باشد. - پل بدون انحنای زیاد در پلان» زاویه در پلان کمتر ۲۰ درجه باشد. - در پل‌های مورب » زاویه تورب کمتر از ۳۰ درجه باشد. - میرایی موثر کمتر از ۰,۳ باشد (0.3 ک 2). این روش در هنگامی که میرایی موثر بالاتر از ۹/۳ و کمتر از ۰/۵ باشد نیز در صورت استفاده از این روش لازم است اطمینان حاصل گردد که: - سامانه جداسازی, بیشینه جابجایی را به کمتر از مقدار محاسبه شده محدود نمی‌کند. ۳-۱-۳-۵-۳- مراحل انجام تحلیل طیفی تک‌مودی مراحل انجام روش تحلیل تک‌مودی در پیوست (پ-۲-۴) معرفی شده‌اند. ۳-۲-۵-۳ تحلیل طیفی چند مودی روش تحلیل طیفی چند مودی, باید برای پل‌هایی که حداقل در یک مود ارتعاشی غالب در آنها همبستگی یا درگیری مودی در بیش از یکی از راستاهای ارتعاش روی دهد. انجام شود. تعداد مودهایی که در آنالیز مورد استفاده قرار می‌گیرد. باید حداقل ۳ برابر تعداد دهانه‌های پل باشد. تحلیل پل با این روش با هر پیکربندی مجاز است. در این روش باید از طیف طرح استاندارد ,5 به شرح بند (۴-۲۳)» یا طیف با نسبت میرایی ۵ درصد حاصل از مطالعات ویژه ساختگاه مطابق بند ۵-۳ این راهنما استفاده گردد. این طیف را می‌توان برای منظور نمودن اثر میرایی موثر سامانه جداسازی از طریق اعمال پارامتر رل رابطه (۴-۴)» در مقادیر متناظر با دوره تناوب بالاتر از 0.7 کاهش داد. مقیاس‌سازی تنها باید برای مود اصلی متناظر با سامانه جداسازی انجام شودء و برای سایر مودها باید از طیف با نسبت میرایی ۵ درصد استفاده شود. -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳/۵ فصل چهارم- مدل‌سازی و تحلیل سازه‌ای پل‌ها و وسایل جداساز لرزه‌ای ۳۱ سختی موّثر خطی جداسازها متناظر با جابه‌جایی طرح تعیین می‌گردد. میرایی سیستم سازه‌ای نیز باید با در نظر گرفتن تمامی اعضا و شود. در صورتی که روش ترکیب مربعی کامل (1ح0)-)) برای ترکیب مودها به کار رود. لازم است در مودهایی که موجب تغییرشکل جداسازها می‌شوند مقدار نسبت میرایی بیشتری در مقایسه با مودهایی که جداسازها تحریک نمی‌شوند اعمال گردد. مگر آنکه مقدار میرایی موثر به صراحت در مدل جداساز لرزه‌ای منظور گردیده باشد. ۱-۲-۲-۵-۴- شرایط انجام تحلیل طیفی چند مودی انجام روش تحلیل طیفی چند مودی در شرایط زیر مجاز است: - خاک ساختگاه نوع ۱ ۲ و ۳ باشد. - دوره تناوب موثر کمتر از ۳ ثانیه باشد (ع50 3.0 گ از ]). نیز قابل استفاده است ولی از 0.3 حهٌ استفاده می‌شود. - سامانه جداسازی» بیشینه جابجایی را به کمتر از مقدار محاسبه شده محدود نمی‌کند. - سامانه جداسازی باید قابلیت بازگشت به حالت اولیه را داشته باشد. ۳-۲-۵-۴- تحلیل تاریخچه‌ی زمانی تحلیل تاریخچه زمانی پل‌های دارای جداساز لرزه‌ای در کلیه موارد مجاز است. در انتخاب نگاشت‌ها و انجام تحلیل تاریخچه‌ی زمانی خطی با غیرخطی باید آلزامات نشریه شماره ۴۶۲ براورده شود. ۱-۳-۲-۵-۴- شرایط انجام تحلیل تاریخچه زمانی روش تحلیل تاریخچه زمانی پل‌های دارای جداساز در کلیه موارد مجاز است. استفاده از این روش در موارد زیر الزامی است: - بستر ساختگاه پل از خاک نوع ۴ - 3.0۹60 < م7 با 0.50 ده -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۳۳/۵ ۳۲ راهنمای طراحی پل‌های دارای جداسا زلوزه‌ای - علاوه بر موارد فوقء این روش در شرایطی که سامانه جداساز معیارهای قابلیت بازگشت به حالت اولیه را برآورده نکند نیز الزامی است. اما لازم است دوره تناوب محاسبه شده با استفاده از سختی مماسی سامانه جداساز در جابجایی طرح کمتر از ۶ ۲-۳-۲-۵-۳-مدل جداساز در صورت انجام تحلیل تاریخچه زمانی غیرخطی, سیستم جداسازی باید با در نظر گرفتن مشخصات تغییر شکل غیرخطی جداسازها که توسط آزمایش‌های تأیید شده مطابق الزامات فصل ۶ این راهنما به دست آمده» مدل‌سازی شود. همجنین رفتار مصالح مصرفی در زیرسازه و روسازه باید با توجه به شرایط مورد انتظار از محدوده پاسخ در هر بخش با رعایت الگوهای رفتار چرخه‌ای تنش -کرنش شبیه‌سازی گردد. در مدل‌سازی وسایل جداساز» توجه به رفتار وسیله در برابر بارهای محوری کششی و اثرات برکنش به درستی ۳-۳-۲-۵-۴- شتابنگاشت‌ها در انتخاب نگاشت‌های زلزله مطابق مفاد فصل ۲ نشریه شماره ۴۶۲ و فصل ۲ این راهنماء باید شرایط لرزه‌زمین‌ساختی, لرزه‌خیزی» ساختگاهی و سازه‌ی در دست مطالعهء در نظر گرفته شده باشد. در مقیاس کردن نگاشت‌ها توجه به مشخصات زلزله طرح و رعایت کمینه‌های لازم در مقایسه با طیف طرح استاندارد» مطابق مفاد فصل ۲ نشریه شماره ۴۶۳ الزامی است. ۴-۳-۲-۵-۴- صحت‌سنج, لازم است مهندس طراح پس از ایجاد مدل برای انجام تحلیل تاریخچه زمانی از صحت رفتار مدل و همچنین نتایج تحلیل تاریخچه زمانی اطمینان حاصل نماید. به این منظورء استفاده از اطلاعات حاصل از مطالعات معتبر پیشین یا همخوانی نتایج تحلیل با نتایج آزمایشگاهی در موارد مشابه قابل استناد خواهد بود. ۵-۳-۲-۵-۴-تعداد تحلیل‌ها و نحوه برآورد نتایج یک زلزله در راستاهای متعامد باشد که مطابق با ضوابط نشریه شماره ۴۶۲ مقیاس شده‌اند. مولفه‌های هر مجموعه نگاشت باید به صورت همزمان به مدل اعمال شود. بیشینه‌ی جابجایی جداساز باید از جمع برداری جابه‌جایی هر سه راستای عمود بر هم محاسبه شود. -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۴/۵ فصل چهارم- مدل‌سازی و تحلیل سازه‌ای پل‌ها و وسایل جداساز لرزه‌ای ۳ پاسخ موردنظر باید برای هر تحلیل تاریخچه زمانی محاسبه شود. در صورت انجام سه تحلیل تاریخچه زمانی» باید بیشینه‌ی پاسخ حاصل از تحلیل‌ها برای طراحی موردنظر قرار گیرد. اگر هفت تحلیل یا بیشتر انجام شود میانگین پاسخ مورد نظر می‌تواند برای طراحی ملاک عمل قرار گیرد. ۶-۳- مدل‌سازی وسایل جداساز لرزه‌ای در مدل‌سازی وسایل جداسازی لرزه‌ای لازم رفتار وسایل مطابق ضوابط فصل ۲ این راهنما رعایت گردد. همچنین ضروری است مشخصات وسایل جداسازی بر اساس اعلام کارخانه سازنده یا بر اساس آزمایش‌های تعیین مشخصات جداسازها مطابق با مفاد فصل ۶ این راهنما تعیین شده و در مدل عددی مورد استفاده قرار گیرد. ۷-۳- طراحی مشخصه‌های سامانه جداساز لازم است مشخصه‌های جداساز شامل مقاومت و سختی در طراحی تعیین گردند. این بخش فارغ از نوع جداساز لرزه‌ای ضوابط لازم برای محاسبه‌ی مشخصه‌های جداساز را معرفی نموده است. ۱-۷-۳ مشخصات اسمی طراحی لازم است اثرات عدم قطعیت ناشی از عوامل مختلف در ساخت وسایل یا عوامل محیطی موثر در طول مدت خدمت‌رسانی سیستم و ,0 محاسبه شوند. ۳-۱-۷-۳ کمینه و بیشینه‌ی 6۵[ و 0 مقدار کمینه و بیشینه‌ی 5۸ و /2) به صورت زیر محاسبه می‌شوند: (۱۵-۴) کید 7 سک (۱۶-۴) شیک َ رگد -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳/۵ تف راما ی_طراحی_بل‌های دارای_جداسا ز لرزه‌ای (۱۷-۴) 0 7 0 (۱۸-۴) 00 7 0 ۳-۱-۷-۴ ضرایب اصلاح مشخصات (. 0) لازم است با کمک ضرایب اصلاح در مقادیر سختی موثر و مقاومت جداساز اثرات عواملی همچون دماء فرسودگی» پیش‌تنش‌کاری ۰.۰ ۰.۰ ۵ یت ۰۰ ۰.۰ ۴ 1 ۰ ار یا سا .۰ (لاستیک)» سرعت. مجموع مسافت‌های طی شده در تمام ارتعاش‌ها و الودگی؛ منظور سود. این عوامل هر یک سم تاثیر حود ر بر ) )2 )0( ان 7 2 (۱۹-۴) ) ار( ی ۱ اس را ۵ 7 ی (۲۰-۴) ) ی 11 ۸( ۴۱ ۳ ۱ ,0( ,0( 20 7 20 ۱ )۰ 01218 1111.5 ۸ 20 ۱ رس 0( 0 7 0 (۲۲-۴) ۱ 0 مس )۱ 0 ۸ : ضریب اثر فرسودگی (شامل خوردگی) |۳۵۷۵ * -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳/۵ فصل جهارم- مدل‌سازی و تحلیل سازه‌ای پل‌ها و وسایل جداساز لرزه‌ای ۳۵ : ضریب اثرات سرعت (شامل فرکانس برای سامانه‌های لاستیکی)» نسبت مقدار سختی یا مقاومت مورد نظر در سرعت یا فرکانس طرح به مقادیر متناظر در آزمایش ۶ : ضریب اثرات ناشی از مجموع مسافت‌های طی شده در تمامی ارتعاش‌ها (یا اثر است‌هلاک در سطوح تماسی*) م۸ : ضریب اثر آلودگی (در سامانه‌های لغزشی) م2 : ضریب اثر پیش‌تنش‌کاری (در سامانه‌های لاستیکی) ضرایب اصلاح مربوط به هر یک از عوامل نام برده شده در بالا باید بر اساس آزمایش مورد تایید مندرج در ضوابط بین‌المللیء یا در صورت نبود نتایج آزمایش» مطابق جداول پیشنهادی پیوست ۱-۴ با نظر مهندس طراح مشخص شود. این موارد باید توسط مهندس مسئول مورد تایید قرار گیرد. ۴-۱-۷-۴ ضریب تعدیل مشخصات جداساز لازم است در پل‌ها ضریب تعدیل 6 به شرح زیر برای در نظر گرفتن احتمال وقوع هر یک از ضرایب .4 به جز ,۸ اثر داده شود. ضرایب تعدیل باید صرفاً به میزان انحراف ضرایب اصلاح ۸ از مقدار ۱/۰ اثر داده شده و ضریب تعدیل جدید مطابق رابطه ۲۳-۴ محاسبه شود: (۲۳-۴) (1 -4) +1 > زمما/ برای پل‌های راهبردی 7 ۱ برای پل‌های مهم - ۰/۷۵ برای سایر پل‌ها - ۰/۶۶ کلیه‌ی حالت‌های بیشینه و کلیه‌ی حالت‌های کمینه باید همزمان اعمال شود. ۸-۴- فاصله آزاد در انتهای روسازه پل برای جلوگیری از برخورد احتمالی عرشه در زلزله طرح به موانع موجود در دو انتهاء حداقل فاصله‌ی آزاد عرشه از موانع پیرامونی در هر یک از راستاهای متعامد نباید کمتر از ۸۰ درصد جابه‌جایی حاصل از رابطه‌ی (۵-۴) و ۲۵ میلی‌متر در نظر گرفته شود. باید جابجایی‌های جداساز ناشی از ترکیبات بارگذاری» شامل بار ترمزء بار باد وارد بر سازه بار باد وارد بر خودروء نیروی گریز از مرکز, تغییرات یکنواخت دما و گرادیان حرارتی که در نشریه شماره ۱۳۹ تعریف شده‌اند» محاسبه شده و فاصله آزاد در انتهای روسازه پل قادر به ۷۵۳ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳/۵ ۳۶ راهنمای طراحی پل‌های دارای جداساز لوزه‌ای ۹-۳- مهارهای لرزه‌گیر لازم است عرشه‌ی دارای جداسازهای لرزه‌ای در برابر تغییرمکان‌های احتمالی بیش از تغییرمکان کل طرح برای ممانعت از وقوع حالت‌های شکست احتمالی, مانند سقوط از روی تکیه‌گاه» مهار گردد. به این منظور به عنوان یک راه حل, به کارگیری مهارهای لرزه‌گیر بین پایه و عرشه در راستای واحدهای جداساز محاز است. لازم است با وجود مقیدکننده‌ها نیز از آزادی عرشه برای تغییرمکان در محدوده مجاز طراحی اطمینان حاصل نمود. نیروی طراحی مهار نباید از مقادیر مندرج در بند ۲-۳-۳ از نشریه شماره ۴۶۳ کمتر باشد. ۱۰-۳۴ نیروهای طراحی لرزه‌ای اتصالات نیروی طرح لرزه‌ای اتصالات بین روسازه و زیرسازه در هر تکیه‌گاه باید بر اساس رابطه‌ی زیر محاسبه شود: (۲۴-۴) ریگ م۳ تغییرمکان کل طراحی جداساز (111) است. مقدار ۳ نباید از مقدار نیروی معادلی که در اثر حداقل فاصله‌ی آزاد به دست می‌آید. کمتر باشد. مقدار نیروی طرح لرزه‌ای ستون‌ها و پایه‌ها نباید کمتر از مقدار نیروی جاری شدن سامانه‌ی نرم‌شونده (نیروی لغزش سامانه اصطکاکی با ظرفیت نهایی سامانه‌ی قربانی شونده‌ی قید در سطح بهره‌برداری) باشد. در همه‌ی موارد. باید مقدار بیشینه‌ی تحلیل‌های استاتیکی و دینامیکی در نظر گرفته شود. در هر حال, پی باید به گونه‌ای طراحی شود که در زمان تشکیل مفصل پلاستیک در ستون نیز در حالت ارتحاعی باقی بماند. سازه شالوده باید برای ضریب ؟! برابر ۱ طراحی شود. ۱۱-۴- نیروی جانبی باز گرداننده سامانه جداسازی باید به نحوی پیکربندی شود که نیروی بازگرداننده‌ی جانبی در آن ایحاد شود به‌گونه‌ای که زمان تناوب متناظر با سختی مماسی آن به ازای تنها نیروی بازگرداننده در هر جابجایی» نظیر ۸ مطابق شکل (۳-۴)» تا جابه‌جایی بیشینه‌ی کل ,/» (71010) کوچکتر از ۶ نانیه باشد. همچنین نیروی بازگرداننده در جابجایی ,/» باید به مقدار کمینه ۰۰۱۲۵۷۷ بیشتر از مقدار نیروی بازگرداننده در مقدار جابحایی ,۰/۵ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۳/۵ فصل جچهارم- مدل‌سازی و تحلیل سازه‌ای پل‌ها و وسایل جداساز لرزه‌ای ۳۷ - ۰۰ مماسی ۰ ۰ در تغییرمکان ۵۸ ۱ نیرو نسکل (۳-۴) سخنی مماسی سامانه جداساز جداسازهای با نیروی بازگرداننده‌ی ثابت نیازی به براورده نمودن الزامات فوق را ندارند. در چنین مواردی نیروی بازگرداننده‌ی ثابت تر کیبی سامانه جداساز باید حداقل ۱/۰۵ برابر مقاومت مشخصه‌ی سامانه جداسازی (,0)) تحت شرایط بهره‌برداری باشد. نیروهایی که به جابه‌جایی وابسته نیستند»ء همجون نیروهای ویسکوزء ممکن است نتوانند الزامات حداقل نیروی بازگرداننده یا سختی مماسی را براورده ۱۳-۳- پایداری تحت بار قائْم ناشی از انعطاف پذیری احتمالی سامانه جداساز در امتداد قائُم باید ناچیز باشد. ظرفیت نیروی قائم سامانه‌ی جداساز در حالت بدون تغییرشکل جانبی باید حداقل سه برابر مقدار نیروی قائم اعمالی (مجموع بار مرده و زنده بدون ضریب) باشد. همجنین سامانه‌ی جداسازی باید به نحوی طراحی شود که بتواند تحت ۱/۲ برابر حاصل جمع: ۱) بار مرده ۲) هر نوع بار قائم ناشی از بار زنده‌ی لرزه‌ای ۲) هر نوع بار قائم ناشی از وا گونی این ارزیابی باید در جابجایی افقی برابر با تغییرمکان افزوده به علاوه‌ی بزرگ‌ترین تغییرمکان از مقادیر زیر انجام شود: -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۳۳/۵ ۴۳۸ راهنمای طراحی پل‌های دارای جداسا زلوزه‌ای در نواحی لرزه‌خیری ۱ و ۲: ۱/۵ برابر 11010 برای زلزله طرح. - در نواحی لرزه‌خیری ۳و ۴: ۲ برابر 11010 برای زلزله طرح. ظرفیت دوران طراحی واحد جداساز باید شامل اثر بار مرده» زنده و خطاهای حین ساخت باشد. در هیچ حالتی نباید مقدار دوران طراحی ناشی از خطای ساخت کمتر از ۰/۰۰۵ رادیان در نظر گرفته شود. ظرفیت دوران طراحی جداساز باید بیش از میزان بیشینه‌ی دوران لرزه‌ای باشد. ظرفیت دورانی جداساز باید بر اساس آزمایش‌های مندرج در فصل ۶ این راهنما تعیین شود. ۱۴-۴- سایر الزامات ۱-۱۳-۳- اثرات نیروهای جانبی غیر لرزه‌ای و بارهای جانبی بهره‌برداری با دامنه کم افزایش دوره‌ی تناوب طبیعی سازه در پل‌هایی که در زمان بهره‌برداری به طور دائم تحت بارهایی نظیر بار باد یا ترمز خودروها قرار دارند. می‌تواند باعث ایجاد تغییرمکان و ارتعاش مستمر در سازه‌ی پل گردد. سامانه جداسازی باید بتواند کلیه ترکیب بارهای جانبی غیرلرزه‌ای را سامانه به حداقل رسیده و سامانهء تحت بارهای بهره‌برداری به حد تسلیم نرسد. - برای ممانعت از تغییرمکان و ارتعاش مستمر لازم است قید جانبی کافی مانند سختی اولیه‌ی کافی در سامانه‌ی جداسازی ایجاد شود. برای این منظور می‌توأن از اضافه نمودن اجزایی با سختی اولیه مورد نیاز (مانند هسته سربی در جداسازهای لاستیکی یا فیوزهای برش گیر)» جداسازهای لغزشی با سازوکار اصطکاکی یا میراگرهای آنرژی مجزا استفاده نمود. - اگر از سامانه فیوز (مهاربندهای قربانی شونده ) برای ایجاد قیود تغییرمکان در حالت خدمت‌رسانی بین عرشه و زیرسازه‌ها استفاده شود» ظرفیت تسلیم فیوز نباید از ۴۰/ نیروی حاصل از زلزلهٌ طراحی در تکیه‌گاه و راستای مورد نظر فراتر استفاده قرار می‌گیرندء واحدهای انتقال ضربه باید در مدلء در بررسی‌ها و مراحل آزمایش سامانه جداساز قرار گیرند. ۰ موه 6 ۳۵05 [500711101۵ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳/۵ فصل چهارم- مدل‌سازی و تحلیل سازه‌ای پل‌ها و وسایل جداساز لرزه‌ای ۳۹ ۳۲-۱۳-۳۴ ظرفیت در حالت حدی مقاومت مقاومت نیرویی در برابر بارهایی نظیر باده گریز از مرکزء ترمزء و نیروهای تولید شده به واسطه‌ی قیود حرارتی باید با انجام آزمایش‌های ۳-۱۳-۴۳ الزامات مربوط به عملکرد جداساز در هوای سرد عملکرد جداساز در هوای سرد باید در طراحی انواع جداسازها در نظر گرفته شود. در غیاب اطلاعات تاریخچه درجه حرارت ویژه‌ی ساختگاه» در مناطق با دمای پایین باید از اطلاعات پیشنهادی در ضوابط معتبر داخلی استفاده شود. لایه‌های عمیق خاک نرم می‌تواند دامنه مولفه‌های فرکانس‌های پایین حرکات زلزله را تشدید نماید. در چنین حالاتی» سازه‌های انعطاف‌پذیر محهز به جداساز لرزه‌ای دارای میرایی محدود.ء پاسخ‌های افزایش‌یافته‌ای را تجربه می‌کنند. در این شرایط تمهیدات لازم به منظور افزایش میرایی بعنوان بخشی از سامانه جداسازی لرزه‌ای می‌تواند نقش مهمی در جلوگیری از وقوع رویدادهای غیرقابل پیش‌بینی در صورتی که ساختگاه پل دارای خاک نرم با ویژگی‌های خاک نوع ۴ معرفی شده در استاندارد ۳۲/۰۰ ایران باشد.ء لازم است محدودیت‌های لازم در انتخاب روش تحلیل و ارزیابی پاسخ سازه در این شرایط مندرج در فصل ۴ این راهنما مورد توجه قرار گیرد. در این موارد گزارش توجیهی فنی در انتخاب گزینه جداسازی لرزه‌ای باید موارد فنی و پیامدهای این موضوع را در حد کفایت بررسی نموده -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳/۵ ۸ راهنمای طراحی پل‌های دارای جداسا زلوزه‌ای پیوست پ-۱-۳- ضرایب اصلاح پیشنهادی برای مشخصات جداسازهای لرزه‌ای (۲۰۱۴) برای طراحی پل‌های دارای جداسازی لرزه‌ای ارائه شده‌اند. آین ضرایب برای دو گروه اصلی جداسازهای اصطکاکی و جداسازهای پ-۱-۱-۴-ضرایب اصلاح مشخصات سامانه جداسازی لغزشی ضریب اصلاح مشخصات 2 در سامانه‌های لغزشی به مقامت مشخصه»ء م0 اعمال می‌شود. ضرایب برای محاسبه‌ی برزرر2 زا برابر ۱ است. ضرایب برای محاسبه‌ی .2 ضریب بیشینه‌ی برای اثر فرسودگی مددس.ه2 جدول ب ۱-۴- مقادیر بیشینه‌ی ضریب اصلاح مسشخصات مربوط به فرسودگی بهبم۸ ال ۷ ۱ لا با | بدون روغن کاری روغن کاری شده - مقادیر آرائه شده برای ۳۰ سال در معرض شرایط محیطی قرار داشتن فولاد ارائه شده است. برای ورق‌های فلزی فولاد کربنی با ورق کرومی ضرایب در ۳ ضرب شوند. - در حالت فاقد نشتبندی» فرض بر آن است که فولاد در معرض آب و املاح قرار دارد که باعث افزایش خوردگی می‌شود. شرایط محیطی سخت شامل شرایط محیطی دریایی و صنعتی می‌شود. - مقادیر ارایه شده برای سطوح دو فلزی برای فولاد ضدزنگ ([5100 5121111085) و برنز کاربرد دارد. -- حالت بدون نشتبندی,» حالتی است که لایه محافظ برای ممانعت از نفودذ رطوبت به سطح لغزشی جداساز در وسیله ایجاد نشده باشد. -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳/۵ فصل جهارم- مدل‌سازی و تحلیل سازه‌ای پل‌ها و وسایل جداساز لرزه‌ای ضریب بیشینه برای اتر سرت ,یزیر ۸ مقادیر ضریب بیشینه سرعت بپره‌ببام به وسیله‌ی آزمایش تعیین می‌شود. جدول ۳-۴ - مقادیر ضریب اصلاح مسخصات مربوط به بیشینه‌ی اثر مواد آلاینده» وم ما لا لا ۱ لا ۷ ۱ بدون روغن کاری | روغن کاری شده نشتبندی شده به همراه سطح فولاد ضدزنگ رو به بالا نشتبندی نشده به همراه سطح فولاد ضدزنگ رو به پایین نشتبندی نشده به همراه سطح فولاد ضدزنگ رو به بالا ۳ در صورت آبکاری یا رنگ‌آمیزی برای طول عمر ۰ ساله ضریب می‌توآند برابر با ۱/۰ منظور گردد. مقادیر بیشینه این ضریب.» برپرمبم۸» در جدول (پ۲-۴) ارائه شده است. جدول راب۴ ۳۳) مفادیر ضریب اصلاح متشسیخصات مربوط به آثر طٌی مسافت (فرسا یسش). زر مجموع مسافت‌های طی شده ۳1 ۳1 (متر) بدون روغن کاری روغن کاری شده د نتایج آزمایش بر اساس ورق‌های به ضخامت ۳۲ میلی‌متر که ۱۶ میلی‌متر تورفتگی داشته و9 مقید شده می‌باشد. ۵۱ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳/۵ ۲ راهنمای طراحی_پل‌های دارا ی جداسا ز لرزه‌ای جدول لپ۴ -۴) مفادیر ضریب اصلاح مشسشخصات مربوط به اثنر دماء 2۸7 کمینه دما ۱ 2 را مر 0۱7۳۴ : ی و سطوح دو فلز (سانتی گراد) بدون روغن کاری روغن کاری سده پ-۲-۱-۳-ضرایب اصلاح مشخصات سامانه جداسازهای لاستیکی ضرایب اصلاح مشخصات در سامانه‌های لاستیکی به دو مشخصه‌ی سختی فرا الاستیک (ثانویه)» و مقاومت مشخصه. ( اعمال می‌شود. هه ضرایب برای محاسبه برزیم۸ ضریب بیشینه برای اثر فرسودگی, د,ردب2 اثر فرسودگی به میزان قابل توجهی به ترکیبات لاستیک وابسته است. به عنوان یک قاعده‌ی کلی برای لاستیک‌های طبیعی با میرایی پایین انتظار می‌رود این ضریب برابر با ۱/۰ و برای لاستیک‌های با میرایی زیاد عدد بزرگتری باشد. مقادیر بیشینه‌ی این ضریب در جدول (پ۵-۴) ارائه شده است. جدول (پ ۳ -۵) مقادیر ضریب اصلاح مشخصات مربوط به اآنر فرسودگی» مهم۸ فا شک ها لاستیک با میرایی زیاد با اختلاف کم در خواص در حالت ۲ ۲ با نرم‌شدگی و بدون نرم‌شدگی ۱ ۱ لاستیک با میرایی زیاد با اختلاف زیاد در خواص در حالت ۱۳ ۱۳ با نرم‌شدگی و بدون نرم‌شدگی ۱ ۱ و اس -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۳۳/۵ فصل چهارم- مدل‌سازی و تحلیل سازه‌ای پل‌ها و وسایل جداساز لرزه‌ای ۵5۳ مقدار ضریب اثر بیشینه سرعت. باربرج ۲۸ ۸ به وسیله‌ی آزمایش تعیین می‌شود. ضریب بیشینه برای اتر مواد آلاینده. ۳3 ۸ مقدار بیشینه اثر مواد آلاینده, عردم.2 برابر با ۱/۰ است. ضر برای اثر یش مقدار ضریب بیشینه طی مسافت. برد ما به وسیله آزمایش تعیین می‌شود. جدول راب۴ -۶) مفادیر ضریب اصلاح مشیخصات مربوط به آثر دماء 7 ,روم ۸ کمینه دمای طراحی (سانتیگراد) ص تست کت لک سس ۱. اختلاف زیاد بین مشخصات با نرم‌شدگی و بدون نرم‌شدگی؛ اختلاف زیاد عبارت است از حالتی که اختلاف نتایج بین شرایط با نرم‌شدگی و بدون نرم‌شدگی بیش از ۸/ ۲۵ باشد. ۳ ۲۱۵۹۵: جداساز لاستیکی با میرایی زیاد؛ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳/۵ ۳۴ راهنمای طراحی پل‌های دارای جداسا زلوزه‌ای ضریب بیشینه‌ی اثر پیش تنش کاری» ۱۳38 ۸ مقدا ر بیشینه‌ی این ضریب در جدول (پ پ ۷-۴) ارائه شده است. جدول اپ ۷-۴) مفادیر ضریب ی مشسشخصات مربوط سس وون‌کوه 2۳ ۲108 وت پیش 11123 1 -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۳/۵ فصل چهارم- مدل‌سازی و تحلیل سازه‌ای پل‌ها و وسایل جداساز لرزه‌ای ۵۵ پیوست پ-۲-۴- روش‌های تحلیل طیفی تک‌مودی الف. تحلیل طیفی تک مودی روش تحلیل طیفی تک مودی باید بر اساس مود اصلی ارتعاش در هر دو جهت طولی و عرضی انجام شود. برای پل های منظمء مودهای اصلی ارتعاش, بر محورهای طولی و عرضی منطبق است. گام اول : تغییرمکان‌های استاتیکی (.۷ با فرض بار یکنواخت ۳0 طبق شکل پ۱-۲-۴-الف محاسبه و در تمام طول پل تأثیر داده گام دوم: پارامترهای ۸ و ث] و 7 با استفاده از روابط زیر محاسبه می‌شود: - 0 :۲ (11)3 | < / 3 -(۱1)3(1:)3 - ی ۷۷: بار مرده واحد طول پل شامل عرشه و زیرسازه در مقطع ۲ (واحد نیرو بر واحد طول) پارامترهای ۸ و [] و ۷ به ترتیب برحسب مربع واحد طولء واحد طول در نیروء و مربع واحد طول در نیرو می‌باشد. گام سوم- زمان تناوب اصلی پل ( ]) با استفاده از رابطه زیر محاسبه می‌شود: ۱ / ۱ سک | (ر2 >[ ۱ گام چهارم: بار استاتیکی معادل زلزله (:ی۳ از رابطه زیر محاسبه می‌شود: (3) :1 (11).3 ۸ (7.)3/ -ج: ضریب زلزله ی ۳: توزیع نیروی معادل استاتیکی وارد بر پل در مقطع ۸2 برحسب واحد نیرو بر واحد طول گام پنجم: نیروی »۳ مطابق با شکل پ۱-۲-۴-ب بر پل تأثیر داده شود و نیروی اعضاء و تغییرمکان‌ها به واسطه آن تعیین می‌گردد. -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳/۵ ۵۶ راهنمای طراحی_پل‌های دارا ی جداسا زلرزه‌ای 13 لیگ ری را 3 1/3 ۲:30 ی سا 6۱ )<) اد ب‌ الف سکل (پ۱-۳-۴) عرضه پل تحت تاثیر بارگذاری طولی و عرضی معادل زلزله ب: روش بار یکنواخت روش بار یکنواخت برای حرکات زلزله در دو جهت طولی و عرضی استفاده می‌شود. زمان تناوب این مود از ارتعاش باید معادل یک مدل جرم-فتر معادل در نظر گرفته شود. سختی این فنر معادل باید بر اساس جابجایی حداکثر در زمانی که یک بار دلخواه یکنواخت جانبی به مراحل انجام محاسبه به شرح دیل اختیار می‌شود: گام اول: تغییرمکان‌های استاتیکی ,۷ در اثر بار فرضی یکنواخت ۳0 طبق شکل‌های او ۲ محاسبه می‌شود. باریکنواخت (۷۷)۸2 در سراسر پل تأثیر داده می‌شود. واحد آن نیرو بر واحد طول است که مقدار آن را می‌توان برابر با یک در نظر گرفت. گام دوم: سختی جانبی پل کل و وزن کل ۷۷ از روابط زیر به دست می آید: 7207 - ۱ )1۱ ا 11 بان طول کل پل گام سوم: زمان تناوب پل 1۱ با استفاده از رابطه زیر محاسبه می‌شود: سس ]| 27 سا 1 گام چهارم: نیروی زلزله استاتیکی معادل ۳ از رابطه زیر محاسبه می‌گردد: 1 سک ول 7 ضریب زلزله که از روش تحلیل استاتیکی معادل به دست می‌آید. م۳ بار زلزله یکنواخت در واحد طول پل که جهت حصول مود اولیه ارتعاش پل اعمال می‌شود. -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۳/۵ فصل جچهارم- مدل‌سازی و تحلیل سازه‌ای پل‌ها و وسایل جداساز لرزه‌ای ۵۷ ۰ ۰.۰ ۳ ۰ ۰.۰ سس نسبت 7 و انجام تحلیل اولیه صورت می‌گیرد. )۲ که 1 ۳ ( ۷۶ (<) ۷۶ ۱ ۳ سکل (پ۲-۳-۳) عرشسه پل تحت تاثیر بارگذاری طولی و عرضی -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- فصل ۵ طراحی وسایل جداساز لرزه‌ای -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۴/۵ فصل پنجم- طراحی وسایل جداساز لرزه‌ای ۶۱ ۱-۵- طراحی وسایل جداساز لرزه‌ای در این فصل به ارائه ضوابط طراحی وسایل جداسازی لرزه‌ای متعارف در پل‌های بزرگراهی پرداخته شده است. لازم است مشخصات فنی وسایل جداساز و پارامترهای مورد انتظار آنها با توجه به اصول رفتاری حاکم بر مصالح مورد استفاده و سازوکار موجود در هر وسیله مشخص شود. در این فصل, پیشنهادهایی برای روش طراحی دو گروه اصلی جداسازها شامل جداسازهای لاستیکی, و اصطکاکی ارائه شده است. پارامترهای اصلی با توجه به ساختار هر وسیله معرفی شده و ملاحظات اصلی در طراحی جداساز ارائه خواهد گردید. با توجه به تنوع این وسایل از ارائه جزییات بیشتر این وسایل در متن فصل خودداری شده و در پیوست این فصل به آنها پرداخته شده است. ۳-۵- طراحی جداسازهای لاستیکی همان‌گونه که در فصل ۲ این راهنما ذکر شد. جداسازهای لاستیکی از مواد الاستومری ساخته می‌شوند که برای تقویت آن در برابر نیروی فشاری از ورقه‌های فولادی استفاده می‌گردد. برای بررسی جزییات بیشتر راجع به ساختار انواع جداسازهای لاستیکی می‌توان به کم نسبت میرایی ویسکوز معادل معمولا کمتر از ۰/۰۵ می‌باشد. این نوع جداسازها دارای رفتار چرخه‌ای مشابه رفتار هیسترتیک با حلقه‌های بسیار باریک هستند. با توجه به مقدار کم میرایی ایجاد شده در جداسازهای لاستیکی, از روش‌های مختلف از جمله به کارگیری هسته‌ی سربی یا اضافه کردن موادی مانند دوده برای افزایش میرایی ذاتی آزها استفاده می‌شود. ۳-۵- طراحی جداساز لاستیکی با هسته سربی (1117) با توجه به عواملی مانند مشخصات مکانیکی مصالح مصرفی و عملکرد مورد انتظار جداسازء؛ مشخصات و جزییات فنی جداسازهای روند طراحی باید مورد تایید مهندس مسئول قرار گیرد. صفحات فولادی تقویت کننده ۷ لایه داخلی ورق انتهایی 4 هم + ما 5 تسکل ۱-۵- جزییات فنی جداساز لاستیکی با هسته سربی جزییات یک جداساز لاستیکی با هسته سربی در شکل (۱-۵) نمایش داده شده است. -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۳۳/۵ ۲ راهنمای طراحی پل‌های دارای جداسا زلوزه‌ای ۲-۳-۵ - ابعاد وسیله جداساز لازم است ابعاد وسیله جداساز حداقل در موارد زیر محاسبه و در گزارش مطالعات ثبت گردد. این مشخصات حداقل شامل موارد زیر - ابعاد مقطع جداساز (طول ضلع یا قطر) ؛ - تعداد لایه‌های لاستیکی ؛ - ضخامت لایه‌های فولادی؛ - ارتفاع کل جداساز 7]. ابعاد مورد نظر در شکل ۱-۵ نمایش داده شده‌اند. ۱-۲-۳-۵ قطر هسته سربی لازم است قطر هسته سربی (.: 0) متناسب با ابعاد جداساز و رفتار هیسترزیس مورد نظر توسط مهندس طراح محاسبه گردد. این مقدار از رابطه زیر محاسبه می‌گردد: 410 رد7۳6 )۱-۵( 2 > 5 5 > < )۲-۵( در براورد مشخصات فنی سرب لازم است به اثرات دمای محیط و سرعت بارگذاری توجه شود. -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۳/۵ فصل پنجم- طراحی وسایل جداساز لرزه‌ای ۶۳ ۲-۲-۳-۵ مساحت و قطر جداساز لازم است سطح مقطع لاستیک ظرفیت حمل نیروی قائم ناشی از بار مرده و زنده (رربرر11) قرار گرفته بر روی خود را داشته باشد. مساحت جداساز لاستیکی بر مبنای محدوده پیوندخورده مقطع لاستیکی با ورقه‌های فولادی محاسبه می‌گردد. تنش محاز لاستیک در این محاسبات بر اساس اطلاعات مصالح مصرفی در ساخت جداساز تعیین می‌گردد. مشخص در پیرامون محدوده‌ی پیوندخورده جداساز اضافه شود. ۲-۲-۳-۵ ضخامت جداساز با رابطه زیر ارأئه می‌شودء می‌توان ضخامت جداساز را تخمین زد: ۵ 6 ۵ 6 (۳-۵) _ 7۳ ر 6 77۲ با تغییرات ایجاد شده در سختی ,6 در اثر مواردی مانند گرد کردن ضخامت لایه‌ها و ابعاد جداساز در محاسبات مورد استفاده قرار گیرد. ۳-۲-۳-۵- کنترل نیروی باز گرداننده لازم است نیروی بازگرداننده‌ای که سامانه جداساز لرزه‌ای در جابجایی 4 ایجاد می‌کند از نیروی بازگردانندگی ایجاد شده در ۰,۵0 حداقل به اندازه //۰,۰۱۲۵۱ بزرگتر باشد. به این ترتیب» کمینه سختی ثانویه از رابطه زیر محاسبه می‌شود: (هم 0 0 ۱ ۳-۳-۵ کنترل محدودیت کرنش کرنش برشی وارده ناشی از کلیه عوامل شامل (نیروی فشاری» نیروی جانبی ناشی از زلزله و پیچش) در هر لایه لاستیک نباید از مقدار -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳/۵ ۴ راهنمای طراحی پل‌های دارای جداسا زلوزه‌ای (۵-۵) 5 ک 0.5 + پم و[ +ع7( الف- حداکثر کرنش برشی در اثر نیروی فشاری,» ع[: (۶-۵) 0 ۳ (۷-۵) شد < ون ی ت): مدول برشی 85 ضریب شکل لایه‌ها ط1 ۸-۵ -< 5 ۳۵ 7 اس کرنش برشی در اثر نیروی زلرله. | 1 (۹-۵) جر > م7 7 24 ج- کرنش برشی در اثر پیچش در جداسازء ۳[: (۵-:۱ 10 8 7 ۴ آ: ضریب شکل مربوط به پیچجش در جداسازهای دایره‌ای برابر ۰/۳۷۵ ۳-۳-۵- کنترل پایداری در برابر بار قائم لازم است پایداری جداساز در برابر بار قائم وارده مطابق فصل ۴ کنترل گردد. این کنترل باید در وضعیت بدون تغییرشکل و همچنین با در نظر گرفتن شرایط تغییرشکل ناشی از بار محتمل لرزه‌ای در سطح زلزله نادر صورت پذیرد. -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۳/۵ فصل پنجم- طراحی وسایل جداساز لرزه‌ای 7۵ به سطح همپوشانی بین سطح بالایی و پایینی جداساز در جابجایی ۸ در نظر گرفته می‌شود. سطح همپوشانی سطح بالایی و پایینی جداساز در جایجایی ۸ در شکل (۲-۵) نمایش داده شده است. ۸, > 70 - 5[۳۵( ۸, 2 8,)8.- 0( 8 نسکل (۲-۵) همپوشانی مساحت جداساز لاستیکی در حالت تغییرشکل یافته ۳-۵- جداسازهای لاستیکی با ورقه های فولادی مشخصات و جزییات فنی جداساز لاستیکی مطابق مفاد بند (۳-۵) محاسبه می‌شود. لازم است در صورت استفاده از این وسایل در سامانه جداسازی به دلیل مقدار کم میرایی» کنترل لازم صورت گرفته و میرایی مورد نیاز احتمالی برای کنترل جایجایی روسازه به روش مناسب مانند استفاده از میراگرهای تسلیم‌شونده یا ویسکوز در سامانه منظور گردد. ۵-۵- جداسازهای لاستیکی با میرایی زیاد در جداسازهای لاستیکی با میرایی زیاد» طی چرخه‌های بارگذاری» حلقه‌های هیسترزیس با سطح داخلی قابل توجهی ایحاد می‌شود. نسبت میرایی معادل ویسکوز در این نوع جداسازها معمولاً بین ۰/۱ و ۰:۲ است. رفتار جداسازهای لاستیکی با میرایی زیاد باید به صورت هیسترتیک خطی در نظر گرفته شود. در صورت استفاده از این جداسازهاء انجام کنترل‌های لازم از طریق آزمایش و ملاحظات ویژه مطابق فصل ۶ (آزمایش‌ها) ضروری است. -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۳/۵ ۶۶ راهنمای طراحی پل‌های دارای جداسا ز لرزه‌ای ۶-۵- طراحی جداساز لغزشی - جداساز اصطکاکی پاندولی " (۴۵۹) برای طراحی مقدماتی این وسایل بوده و طراحی» تعیین جزئیات و انتخاب مصالح نهایی باید با هماهنگی با تولیدکننده و پس از تایید مهندس مسئول انجام شود. ۱-۶-۵- جزییات فنی جداساز از برخی پارامترهای محاسبه شده در فصل ۴ مانند مقاومت مشخصه, سختی فراارتجاعی, جابجایی طراحی کل و مقادیر بارهای مرده» ۲-۶-۵ استفاده خواهد شد. ۲-۶-۵- مشخصات جداساز ۱-۲-۶-۵ شعاع انحنا شعاع انحنای (6/) مورد نیاز با رابطه زیر محاسبه می‌شود: ۳۳ ۱۱-۵ - با (۱۱-۵) ی ۲-۲-۶-۵- ضریب اصطکاک ضریب اصطکاک (/)) مورد نیاز با رابطه زیر محاسبه می‌شود: ۳۵۶ ۳-۲-۶-۵ انتخاب نوع مصالح دریافت می‌گردد. * ۳۲۵۵۵ ۳۵۳۵۵۱۱۵۳۱ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳/۵ فصل پنجم- طراحی وسایل جداساز لرزه‌ای ۶۷ ۴-۲-۶-۵- قطر صفحه لغزان سطح تماس (ء۸) مورد نیاز و قطر صفحه مقعر (2) بر اساس میزان بار محوری روی وسیله و تنش مجاز فشاری روی سطح برآورد می گردد. ند که < م۸ (۱۳-۵) 7 4۸ . تسا 1 (۱۴-۵) 1 ۱ 14 شکل (۳-۵) جزئیات یک جداساز اصطکاکی پاندولی قطر سطح مقعر (۸0۳(ء. 1) و عرض مورد نیاز کل جداساز ( 8) به ترتیب از روابط (۱۳-۵) و (۱۳-۵) محاسبه می‌شود: (۱۵-۵) ( + )2 > وجمیا -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳/۵ ۶۸ راهنمای طراحی پل‌های دارای جداسا ز لرزه‌ای (۱۶-۵) و + وجمنا تا ۸ در ناحیه لرزه‌ای ۱ و ۲: ۱.۵ برابر جابجایی طراحی کل (,0) ۵ در ناحیه لرزه‌ای ۳ و ۴: ۲ برابر جابجایی طراحی کل (,) + عرض شانه ورق مقعر ۶-۲-۶-۵ ار تفاع جداساز ارتفاع کل جداساز برابر با مجموع مقدار خیز جداساز ضخامت باریک‌شدگی صفحه جداساز 17 و ضخامت ورق لغزنده 7 است. این ارتفاع به شکل رابطه زیر بیان می‌شود: (۱۷-۵) 72 + 71 > لا ۷-۲-۶-۵- خیز خبز )۸( یا مقدار بالاآمدگی بخش لغزنده در صفحه مقعر در زمان جابجایی بیشینه» بر اساس رابطه (۵-۵ -۲) محاسبه می‌شود: (۱۸-۵) ۳ با 81 ۸-۲-۶-۵- ضخامت گلویی (باریک‌شدگی -1۳۲۵۵1) صفحه جداساز ضخامت گلویی (باریکترین بخش) صفحه مقعر (۲]) بر اساس حداقل سطح مقطع مورد نیاز برای تکیه‌گاه (۸) باید به گونه‌ای محاسبه شود که حداکثر تنش در صفحه (از صفحه فوقانی" یا صفحه تحتانی" بر اساس اینکه صفحه مقعر به صورت رو به بالا یا رو به پایین متصل شده است)) از تنش مجاز در مصالح تشکیل‌دهنده‌ی صفحه (ویرزجممه06۸) فراتر نرود. به این ترتیب لازم است مقدار ضخامت از طریق روابط (۱۷-۵) تا (۱۹-۵) محاسبه شود: 0 + ,و۲ (۱۹-۵) لا ال _ 10 69 4 (۲۰-۵) نت _ 0 7 6 ع|[۹0۵ " 16 ۹/]0۵0۳۲۷ * -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۳/۵ فصل پنجم- طراحی وسایل جداساز لرزه‌ای ۶۹ (۲۱-۵) (ر2 - م0.5)0 < دا در اینجاء توزیع تنش فشاری در محل گلویی (باریک‌شدگی) تا ورق اتکایی» با زاویه ۴۵ درجه فرض شده است. ضخامت کل ورق مقعر )1۱( با رابطه (۲۰-۵) به دذست می‌آید: (۲۲-۵) ۳۲ > 71 ضخامت ورق لغزنده (72)» با توجه به بوشنی که قطعه لغزنده را نگه می‌دارد و دوران مورد نیاز لغزنده در حین ارتعاش, متغیر است. مقدار ۳-۶-۵- خلاصه طراحی ابعاد جداساز - قطر کل جداساز؛ - ارتفاع کل؛ - قطر صفحه ‎۵41٩2‏ ۳[[۳؛ - 01۵۵۵ ۳]۳۳؛ - فشار تماسی ۳][۲. ۷-۵- جداسازهای ترکیبی لاستیکی -اصطکاکی در صورت استفاده از ترکیبی از سازوکارها یا جداسازهای معرفی شده لازم است طراح با بررسی دقیق نسبت به شناخت رفتار حاصل از -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۴/۵ ۷ راهنمای طراحی پل‌های دارای جداسا ز لوزه‌ای پیوست ۱-۵ -طراحی جداساز لاستیکی با هسته سربی ,]1 نظر بررسی شود. با توجه به اینکه روال معرفی شده مبتنی بر ضوابط ذکر شده در این فصل است» برخی از موارد ذکر شده در فصل در پ ۱-۱-۵- ویژگی‌های مورد نیاز برای محاسبه‌ی مشخصات و جزییات فنی جداساز از پارامترهای محاسبه شده در فصل ۴ این راهنما به شرح زیر با توجه به عملکرد مورد انتظار سازه استفاده می‌شود: - مقاومت مشخصه مورد نیاز (00)) جداساز سختی فرا ارتجاعی مورد نیاز (,16) جداساز - جابجایی طراحی کل (: 4) برای هر جداساز - حداکثر بار مرده و زنده (.رربر۷۷۵) و بار لرزه‌ای (: ۳) بار حاصل از واژگونی ناشی از زلزله در هر جداساز و حداکثر بار باد (,۳۷) صفحات فولادی تقویت کننده [ ۷ لایه داخلی ورق انتهایی 1 جه ای 8 مه 5 سکل [۱-۵ تکرار)- جزبیات فنی جداساز لاستیکی با هسته سربی پ ۲-۱-۵- ابعاد جداساز لازم است ابعاد جداساز حداقل در موارد زیر محاسبه و در گزارش مطالعات ثبت گردد. -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳/۵ فصل پنجم- طراحی وسایل جداساز لرزه‌ای شا قطر هسته سربی .ل» - ابعاد مقطع جداساز (طول ضلع یا قطر) (4,8) - ضخامت لایه‌های لاستیکی . 7 - تعداد لایه های لاستیکی - ضخامت لایه‌های فولادی - ارتفاع کل جداساز 7[ ابعاد مورد نظر در شکل ۱-۵ نمایش داده شده‌اند. پ ۱-۲-۱-۵- قطر هسته سربی قطر هسته سربی مورد نیاز (.,) به صورت زیر محاسبه می‌شود: 14 هِ - را ید7۳60 که در آن مقدار تنش تسلیم سرب., ید6 برابر با ۱۰ الی ۱۲ مگاپاسکال در نظر گرفته شده است. پ ۲-۲-۱-۵ مساحت و قطر جداساز پیشنهاد می‌شود برای آغاز فرایند محاسبه ابعادء تنش مجاز لاستیک برابر با ۳7/۴ ۰ ز(یا [یا۱. ۰) در نظر گرفته شود. سطح پیوندخورده "" جداساز به وسیله رابطه زیر محاسبه می‌شود: اج لت - رقیرم 0 * ۵ قطر محدوده پیوندخورده (با در نظر گرفتن سوراخ مورد نیاز برای هسته سربی) از رابطه زیر محاسبه می‌شود: 4۸ اس 0 ‎ - 7 قطر محدوده پیوندخورده (13) به نزدیک‌ترین و مناسب‌ترین عدد از نظر اجرایی گرد شده و سطح پیوندخورده حقیقی به وسیله رابطه زیر 7 (2 - 8*۶) << م۸ 4 ۵ لعل‌دنج ۹ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۳۳/۵ ۷۲ راهنمای طراحی پل‌های دارای جداسا زلوزه‌ای معمو لا" یک پوشش جانبی لاستیکی به ضخامت تا حدود ۰.۱۳۵ مر در پیرامون محدوده‌ی پیوندخورده جداساز اضافه می‌شود. قطر یا بعد کلی جداساز برابر با مجموع قطر یا بعد پیوندخورده و ضخامت پوشش جانبی در طرفین آن است. در این شرایط قطر نهایی جداساز (30 بر حسب متر) برابر خواهد بود با: 5 + 8 < رظ پ ۳-۲-۱-۵ ضخامت و تعداد لایه‌های لاستیکی ۸ 6 ۵ ۲ فش ور فد در 77 ۲ ت): مدول برشی لاستیک دامنه معمول مدول برشی لاستیک. تم در بازه ۴۱۵ تا ۸۳۰ کیلونیوتن بر مترمربع است. با این وجود.ء مقدار دقیق این عامل بر اساس مشخصات اعلام شده از سوی کارخانه سازنده و نتایج آزمایش موجود تعیین می‌گردد. اگر ضخامت کل لاستیک برابر ,]7 و ضخامت هر لایه برابر با ز] باشد. تعداد لایه‌های لاستیکی مورد نیاز به صورت زیر خواهد شد: تعداد لایه‌ها (۲۱) باید به نزدیک ترین عدد صحیح بعد از خود گرد شود. با توجه به گرد کردن ضخامت لایه‌ها و ابعاد جداساز» سختی حقیقی (, 8) دقیقا مقدار مورد نیاز نخواهد بود. در صورت اختلاف قابل پ ۳-۲-۱-۵ ارتفاع کل ارتفاع کل جداساز (11) از رابطه زیر محاسبه می‌شود: + وغ(1 -ب0) + رغ1 < 7 و ضخامت ورقه‌های فولادی میانی ( معمولا ۲ تا ۳ میلیمتر) من تر کیب ضخامت ورق انتهایی (۱۲ تا ۱۵ میلیمتر) و ورق بیرونی (۲۵ میلیمتر) -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳/۵ فصل پنجم- طراحی وسایل جداساز لرزه‌ای ۷۳ پ‌ ۵-۳۲-۱-۵- کنترل ابعاد برای حفظ رفتار مطلوب هسته سربی» بازه پیشنهادی برای قطر هسته سربی به شکل زیر پیشنهاد می‌شود: ال 36 لازم است نیروی بازگرداننده در سامانه جداساز لرزه‌ای الزامات مندرج در بند ۴-۲-۳-۵ را برآورده نماید. پ‌ ۶-۳۲-۱-۵- کنترل محدودیت کرنش کرنش برشی ناشی از کلیه عوامل شامل (نیروی فشاری» نیروی جانبی ناشی از زلزله و پیجش) در هر لایه لاستیک نباید از ۵,۵ فراتر رود. بنابراین: 5 ک 0.57 + ویو( +72 الف- حداکثر کرنش برشی در اثر نیروی فشاری» ع/[: 0( با - ۳ اه 6 مدول برشی ]: صضریب شکل برای نیروی فشاری؛ برای تکیه‌گاه دایره‌ای برابر: ۱/۰ 5 ضریب شکل لایه‌هاء از تقسیم مساحت افقی به مساحت جانبی لاستیک محاسبه می‌شود: ۸ -؟ :7۲7 ب- کرنش برشی در اثر نیروی زلزله» پوم,و[ : 1 << وم( 77 52۹ ج- کرنش برشی در اثر پیچش در جداسازء ۳/[: 716 +1: ضریب شکل مربوط به پیجش در جداسازهای دایره‌ای برابر ۰۱۳۷۵ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۳۳/۵ اف راهنمای طراحی بل‌های دارای جداساز لرزه‌ای 0 پیجخش طراحی در اثر بار مرده» بار زنده و اشکالات اجرا. مقدار وأقعی 0 در این مرحله مشخحص نیست و مقدار ۱ به صورت موقت با در نظر گرفتن عدم قطعیت پیشنهاد می‌شود. پ ۷-۲-۱-۵- کنترل پایداری در برابر بار قائم پیشنهاد می‌شود که ظرفیت مورد نیاز بار قائم همه جداسازهاء حداقل ۳ برابر بارهای قائم وارده ناشی از بار مرده و زنده در حالت تغییر - ۲ برابر جابجایی طراحی کل ( ,) در مناطق با لرزه‌خیزی گروه ۳ و ۴ - ۱۸۵ برابر جابجایی طراحی کل ( ,) در مناطق با لرزه‌خیزی گروه ۱ و ۲ پایداری در برابر بار قائم در حالت تغییر شکل نیافته ظرفیت بار بحرانی یک جداساز لاستیکی در تغبیرشکل برشی صفر برابر است با: 1- + 1[ 7 2 2 (معم)ج۲ رگ + چ[ > مرول[ 1 ضخامت کل ورق‌های فولادی 1 وا > و (0.6752 + 1) 7 < وتا 77 ۱ 4 وا 47۲۶ 1 دک که در این حالت رابطه (م-م)۳۲ع/ به صورت زیر ساده می‌شود: وا یا 7 << (۳۲)۵-0 لازم است ضریب اطمینان موجود با مقدار مورد نیاز کنترل شود: -۳۸ 3 < (0<-ش۲۳)۵ را + ۲۵ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۳۳/۵ فصل پنجم- طراحی وسایل جداساز لرزه‌ای ۷۳۵ پایداری در برابر بار قائم در حالت تغییر شکل یافته ظرفیت بار محوری نهایی یک جداساز لاستیکی در جابجایی برشی ۸ می‌تواند با رابطه زیر تقریب زده شود: ۸ (0ح۳)۵ ی 7 (۳۲)۵ 05 سطح همپوشانی بین سطح بالایی و پایینی جداساز در جایجایی 4/4 0 0 ۱ ۳ ۱۱ ۱ ۱ ۱ ۱ ۱ ۱ ۱ ۱ ۱ ۱ ۱ ۱ ۱ 1 1 ۱ 1 ۱ ۱ ۱ را بعد پیوندذخورده | ۱ ۱ ۱ با مت ۱ ۱ ۱ ۱ 8 ۱ ۱ 8 (810۵ - ۵ 5 ,۸ بعد پیوندخورده 8 (ل -.8.)8 < ,۸ پلان دایره ای پلان مستطیلی نسکل (۲-۵-تکرار) همپوسانی مساحت جداساز لاستیکی در حالت تغییرشکل یافته 6 - )82 4 رد 1- 2 < 6 -)1 و2008 -< 5 ۸2 7/4 ووم+و۸ (5170 - 6) _ ۵۳ گ ووم۳ و۸ کنترل مقدار فشار بحرانی روی جداساز: زه 1 <> (۵ ۳ بر + 1. 2۳ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۳۳/۵ ۷۶ راهنمای طراحی پل‌های دارای جداسا زلوزه‌ای پ ۸-۲-۱-۵- خلاصه نتایج طراحی ابعاد نهایی جداساز باید به این طریق خلاصه شود: 9 قطر کل ( شامل لایه پوششی) ۹ ارتفاع کل 9 قطر هسته سربی 9 قطر (پیوندخورده) ۹ تعداد لایه‌های لاستیکی ۹ ضخامت لایه‌های لاستیکی * ضخامت ورق فولادی مدول برشی لاستیک در نهایت کلیه ابعاد محاسبه شده برای وسایل جداساز باید با تولیدکننده کنترل شود. -------- صفحهٔ بعد -------- آزمایش‌های لازم برای وسایل و سامانه‌های حداساز لرزه‌ای -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۴/۵ فصل سضسم- آزمایش‌های لازم برای وسایل و سامانه‌های جداساز لرزه‌ای ۷۹ ۱-۶- مقدمه تمام وسایل و سامانه‌های جداسازی باید با آزمایش, مورد بررسی قرار گیرند. به طور کلی» در این دستورالعمل سه نوع آزمایش در مورد سامانه‌های جداساز لرزه‌ای در نظر گرفته شده است: ۱ آزمایش‌های تعیین مشخصات وسایل جداساز لرزه‌ای؛ مشخصات نیاز به دستورالعمل خاصی بوده است. در این موارد. لازم است با توجه به شرایط موجود. استانداردهای معتبر داخلی یا بین‌المللی مورد نظر به تایید مهندس مسئول برسد. در صورت پیروی شرکت‌های سازنده‌ی محصولات مورد نظر در سامانه جداسازی لرزه‌ای از ضوابط و معیارهای فنی و استانداردهای متفاوت در روند ساخت وسایل,» لازم است ضوابط مذکور از طریق کارفرما و مهندسان مشاور در کارگروهی تخصصی مورد ارزیابی و تایید قرار گیرد. ۳۲-۶- آزمایش‌های تعیین مشخصات واحد و سامانه جداسازی مشخصات اصلی واحدها و سامانه جداسازی باید قبل از استفاده به وسیله‌ی آزمایش تعیین شوند. هدف از این آزمایش‌ها مستندسازی مشخصات واحدهای جداساز به صورت مجزا و هم‌چنین رفتار یک سامانه جداسازی است. بنابراین» این آزمایش‌ها شامل حداقل موارد زیر هستند: - آزمایش‌های واحدهای جداساز به صورت مجزاء مطابق مفاد این راهنما ؛ - آزمایش‌های سیستم چداسازی لرزه‌ای بر روی میز لرزه در مقیاسی حداقل برابر با یک چهارم ابعاد نمونه‌های کامل. ضرایب مقیاس باید توسط مهندس طراح و مهندس مسئول مورد تایید قرار گیرد. ۱-۲-۶ آزمایش‌های دمای پایین اگر جداسازها در محلی با دمای پایین قرار گرفته باشند.ء آن‌گاه آزمایش معرفی شده برای آزمون پایداری این وسایل که در بند ۶-۲-۳-۶ معرفی شده باید در دمایی برابر با میانگین حداقل دماهای اندازه گیری شده در طی یک دوره زمانی ۵۰ ساله انجام می‌شود. این دما از مطالعات محلی یا اطلاعات سازمان هواشناسی کشور در نزدیکترین محل به ساختگاه پل به دست می‌آید. قبل از انجام آزمایش, دمای هسته‌ی واحد جداساز باید به دمای مشخص شده برسد. نمونه باید برای دوره‌ای برابر حداکثر تعداد روزهای متوالی با دمای پایین‌تر از یخ‌زدگی در محل سرد شود. شرا کرو و -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳ ۸۰ راهنمای طراح ی پل‌های دارا ی جداسا زلرزه‌ای ۲-۲-۶- آزمایش‌های فرسودگی ! و خستگی مواد موجود در جداساز یا در محل سطح لغزش به دلایلی همچون خستگی, چسبندگی دو سطح, اصطکاک بین دو سطح در زمان بارگذاری و سایش دچار فرسودگی و کاهش سطح عملکرد می‌شوند. این عامل باید توسط آزمایش در وسایل جداساز کنترل شود. تغییرشکل‌های ناشی از تغییرات دما و دوران‌های ناشی از بارهای زنده باید متناظر با مقادیر مورد انتظار برای دوره زمانی حداقل ۳۰ ساله باشد. آزمایش‌ها باید در فشار تماسی طراحی و در دمای ۸ 7 ۲۰ درجه سانتی گراد انجام شوند. نرخ اعمال تغییرمکان نباید کمتر از 3 ۶۴ باشد. به عنوان حداقل» وسایل مورد نظر باید برای جابه‌جایی‌های تجممع‌یافته به مقدار زیر آزمایش شوند: - جداسازها: ۱/۶ کیلومتر؛ - میراگرها (متصل به جان در محل تار خننی): ۱۸۶ کیلومتر؛ - میراگرها (متصل به پایین شاه‌تیر): ۳,۲ کیلومتر؛ اگر واحدهای جداساز برای مناطق با دمای پایین طراحی و ساخته شده باشند.ء ۱۰ درصد از آزمایش‌ها باید در پایین‌ترین دمای ثبت شده در ۵۰ سال گذشته در محل ساختگاه پروژه انجام شود. این دما باید از طریق اطلاعات حاصل از سازمان هواشناسی کشور تعیین گردد. در نبود ضوابط آزمایش‌های دمای پایین» جداسازها را می‌توان در صورت تأیید مهندس طراح برای یک جابجایی تجمعی (طول کل ۳-۶- آزمایش‌های نمونه‌ی اولیه شخصات تغییرشکل و مقادیر میرایی سامانه جداساز که در طراحی و تحلیل استفاده می‌شوند. باید توسط آزمایش‌های نمونه اولیه تأیید گردند. برای برآورده شدن ضوابط این بند» آزمایش‌های انجام شده بر روی واحدهای جداساز با اندازه‌ی مشابه می‌توانند برای پاسخگویی به الزامات این بند استفاده شوند. چنین آزمایش‌هایی باید بتوانند اعتبار مشخصات طراحی را که با برون‌یابی به اندازه‌های واقعی استفاده شده در طراحی تعمیم داده شده» تایید کنند. ۱-۳-۶- نمونه‌های لازم آزمایش‌های نمونه‌ی اولیه باید حداقل بر روی دو نمونه با اندازه‌ی واقعی از هر نوع و اندازه, مشابه آنچه در طراحی استفاده می‌شود. انجام تکمیل موفقیت‌آمیز کلیه آزمایش‌هاء آزمایش‌های کنترل کیفیت پروژه را نیز گذرانده باشند.ء می‌توانند در اجرا نیز استفاده شوند. استفاده از نمونه‌های اولیه با مقیاس کاهش‌یافته تنها هنگامی مجاز است که ظرفیت مورد نیاز برای آزمایش نمونه‌های با مقیاس کامل از ظرفیت تجهیزات موجود فراتر رود. در این صورت. انجام این آزمایش باید مورد تأیید مهندس مسئول باشد. اگر نمونه‌های کوچک مقیاس 1 ۷/7۲ -------- صفحهٔ بعد -------- ۵ ۷۱ ۰/۰ ۰ ۴ ۱ فصل سشسم- آزمایش‌های لازم برای وسایل و سامانه‌های جداساز لرزه‌ای برای تعیین مشخصات واحد جداساز استفاده می‌شوند.ء باید از نظر هندسی مشابه بوده و با همان نوع و مصالح نمونه اصلی تولید شده باشند. همجنید نمونه‌ها باید با فرآیند 9 کیفیت یکسانی ساخته شده و در فرکانس متناظر با نمونه‌های با مقیاس کامل آزمایش شوند. ۲-۳۶- آزمایش‌های لازم در این راهنماء آزمایش‌های نمونه اولیه لازم به منظور کنترل شرایط جداساز برای بررسی اثرات دماء کنترل‌های لرزه‌ای, باد و ترمز خودروهاء تایید عملکرد لرزه‌ای و پایداری تعریف شده است. مجموعه آزمایش‌های به شرح زیر باید برای تعداد چرخه‌ی مشخص شده و تحت بار قائم مرده متعارف یا میانگین بر روی واحدهای جداساز با نوع و اندازه یکسان, مشابه آنجه در بندهای ۱-۲-۳-۶ الی ۶-۲-۳-۶ ۱-۲-۳-۶ دما سرعت آزمایش نباید کمتر از 1117/1110 ۰/۰۷۵ باشد. ۲-۲-۳-۶ باد و ترمز: آزمایش قبل از زلزله بیست چرخه‌ی کامل بارگذاری در محدوده‌ی مثبت و منفی بیشینه بار باید برای دوره زمان کلی حداقل برابر ۴۰ ثانیه اعمال شود. بعد از بارگذاری چرخه‌ای, بار بیشینه باید برای مدت یک دقیقه بر روی جداساز حفظ گردد. ۳-۲-۳۶- آزمون لرزه‌ای در این آزمایش, باید سه چرخه‌ی کامل بارگذاری در هر کدام از مضارب ([(1]1 به شرح زیر به ترتیبی که مضارب ذکر شده‌اند اعمال گردد: 1/۰ ۰۵ و ۰۵ و ۱/۰ و ۰/۳۵ ۴-۲-۳-۶ باد و ترمز: آزمایش پس از زلزله سه چرخه‌ی کامل بارگذاری بین محدوده‌ی مثبت و منفی بیشینه بار باید برای دوره زمانی حداقل ۴۰ ثانیه به جداساز اعمال شود. پس از بارگذاری چرخه‌ای, بار بیشینه باید برای مدت یک دقیقه بر روی جداساز حفظ گردد. ۵-۲-۳-۶ تأیید عملکرد لرزه‌ای این آزمایش شامل سه چرخه‌ی کامل از بارگذاری با دامنه تغییرشکل 71010 است. برای جداسازهایی که به گونه‌ای محدود نشده‌اند که تنها در یک امتداد عمل کنند این آزمایش باید در امتداد عمود بر امتداد بارگذاری مندرج در بند ۳-۲-۲-۶ انجام شود. برای واحدهای -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۴/۵ ۸۳ راهنمای طراح ی پل‌های دارا ی جداسا زلرزه‌ای جداساز که با وسیله‌ای که تنها در یک امتداد کار می‌کند همراه هستند یا آن‌هایی که به اثرات متعامد حساس هستند.ء این آزمایش باید در جهت ۴۵ درجه نسبت به محور اصلی وسیله‌ای که در یک امتداد کار می‌کند انجام شود. ۶-۲-۳-۶ پایداری باید نشان داده شود که اعضای باربر قائم سامانه جداساز تحت یک چرخه‌ی کامل در تغییرمکان‌های مندرج در بند ۱۲-۴ پایدار هستند. (۱-۶) 7 + ما + ۱.20 به عنوان بیشینه نیروی به سمت پایین و ترکیب بارهای قائم: (۲-۶) 07 - 0.51 به عنوان کمینه نیروی به سمت پایین در نظر گرفته می‌شوند. ۳-۲-۶ اجزایی که باید آزمایش شوند آزمایش‌های نمونه‌ی اولیه و کنترل کیفیت باید شامل تمام اجزایی باشد که سامانه جداساز را تشکیل می‌دهند. ۳-۳-۶ وابستگی به نرخ بارگذاری در صورتی که مقادیر هر یک از پارامترهای ,1 یا ,0) جداساز در آزمایش‌های دینامیکی با دامنه 1110 در محدوده‌ی فرکانسی ۰/۵تا ۱۸۵ وابسته به نرخ بارگذاری در نظر گرفته شود. اگر مشخصات نیرو- تغییرشکل واحدهای جداساز وابسته به نرخ بارگذاری باشند». هر مجموعه‌ی آزمایش تعریف شده در بند ۳-۶ باید به صورت دینامیکی در فرکانسی برابر با معکوس دوره‌ی تناوب موّثر سازه‌ی جداسازی شده انجام شود. اگر امکان انجام آزمایش دینامیکی نبودء باید با تعریف ضریب .۸ مطابق بند ۲-۱-۷-۴ مشخصات ۴۵ و 0( که از آزمایش به دست آمده‌اند» به مقادیر حاصل از سرعت‌های دینامیکی تبدیل گردد. -------- صفحهٔ بعد -------- ۵ ۷/۱ ۰/۰ ۰ ۴ ۱ فصل سشسم- آزمایش‌های لازم برای وسایل و سامانه‌های جداساز لرزه‌ای 9 ۴-۶ تعیین مشخصات سامانه سختی مور یک واحد جداساز باید برای هر چرخه‌ی بارگذاری به شرح زیر محاسبه شود: که در آن: < بیشینه تغییرمکان آزمایش در جهت منفی ۴۶ * نیروی نظیر م۸ نیروی نظیر م۸ نسبت میرایی ویسکوز معادل سامانه جداساز از رابطه زیر محاسبه می‌شود: انرژی کل مستهلک شده در هر جرخه 5 (۳-۶) ج (ع۵//م)ن< 27 - انرژی کل مستهلک شده در هر چرخه هیسترزیس باید برابر مجموع مساحت محصور توسط چرخه هیسترزیس هر یک از واحدهای جداساز در نظر گرفته شود. مساحت چرخه هیسترزیس هر واحد باید برابر کمینه مساحت سه حلقه‌ی هیسترزیس که در آزمایش‌های چرخه‌ای بند ۳-۲-۳-۶ در دامنه‌ی تغییرمکانی 0 به دست آمده در نظر گرفته شود. ۱-۴-۶- معیارهای کفایت سامانه می‌تواند توسط مهندس مسئول و با تایید کارفرما تعریف گردد. ۱-۱-۳-۶ روند افزایشی ظرفیت نیرو باید به صورت سازگار با ضوابط بند ۱۱-۴ روند تدریحی افزایش ظرفیت باربری را به نمایش گذارند. -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۴/۵ ۸۳ راهنمای طراح ی پل‌های دارا ی جداسا زلرزه‌ای ۲-۱-۴-۶ بیشینه نیروی اندازه‌گیری شده برای آزمایش مندرج در بند ۱-۲-۳-۶ بیشینه نیروی اندازه‌گیری شده باید از مقدار مشخص شده کمتر باشد. ۳-۱-۴-۶ بیشینه تغییرمکان اندازه‌گیری‌شده برای آزمایش‌های مندرج در بند ۲-۲-۲-۶ و ۵-۱-۴-۶ بیشینه تغییرمکان اندازه‌گیری شده باید از مقدار مشخص شده کمتر باشد. ۴-۱-۴۶- سختی موّثر میانگین سختی موّْثر میانگین که در سه چرخه‌ی آخر منتهی به 111 در بند ۳-۲-۳-۶ مشخص شده» باید در محدوده‌ی 2/۱۰ از مقدار مورد استفاده در طراحی باشد. ۵-۱-۴-۶ کمینه سختی موْثر برای هر تراز تغییرمکانی که در بند ۲-۲-۳-۶ مشخص شده» کمینه سختی موّثر اندازه‌گیری شده طی سه چرخه نباید از ‎۸٩‏ درصد بیشینه سختی موّنْر کوچکتر باشد. با نظر مهندس مسئول» تغییرات بزرگ‌تر می‌تواند مورد پذیرش باشد. با این شرط که هر دو مقدار ۶-۱-۳-۶ کمینه انرزی مستهلک شده در هر چرخه برای آزمایش‌های مطرح‌شده در بند ۳-۲-۲-۱۳. کمینه انرژی مستهلک شده در هر چرخه (۲0) که در طی تعداد مشخص شده از با این شرط که هر دو مقدار کمینه و بیشینه ۴0۴ در طراحی مورد استفاده قرار گیرد. اعضای باربر قائم سامانه جداساز باید در تغییر مکان‌های مشخص شده در بند ۴-۶ و تحت بارهای استاتیکی بند ۶-۲-۲-۶ پایدار (با ۸-۱-۳-۶ زوال در نمونه نمونه توسط مهندس مسئول تعیین می گردد. -------- صفحهٔ بعد -------- ۵ ۷/۱ ۰/۰ ۰ ۴ ۱ فصل سشسم- آزمایش‌های لازم برای وسایل و سامانه‌های جداساز لرزه‌ای ۵-۶- آزمایش‌های کنترل کیفیت چهارجوب اقدامات لازم برای کنترل کیفیت وسایل جداساز لرزه‌ای در این بخش ارائه شده است. در هر بخش علاوه بر موارد یاد شده در این راهنماء در مورد شیوه‌نامه انجام آزمایش یا موارد لازم برای کنترل در مورد مصالح مصرف شده یا وسایل مورد نظرء توجه و پیروی از سایر ضوابط معیارهای فنی و استانداردهای ملی و بین‌المللی معتبر و مرتبط مانند آشتو ۸۸251 و 0۳4014 /۸57۸ لازم خواهد بود که در هر مورد به آنها اشاره خواهد گردید. ۱-۵-۶- الزامات کلی کنترل جداسازهای لاستیکی لازم است استاندارد مبنای کنترل کیفیت مصالح مورد نیاز برای ساخت جداساز مورد نظر توسط مهندس طراح انتخاب و معرفی گردد. کارخانه سازنده جداساز باید با انجام آزمایش‌های لازم و ارائه گزارش نتایج به مهندس مسوول از کیفیت مناسب مصالح مطابق با الزامات مندرج در استاندارد یاد شده اطمینان حاصل نماید. در طی ساخت جداسازهای لاستیکی, لایه‌های لاستیکی مورد استفاده باید به طور یکپارچه طی جوش اکسیژن بین لاستیک و فلز متصل شوند. اتصال سرد برای این کار مجاز نیست. لبه‌های تمام ورق‌های فولادی باید گرد شودء به نحوی که هیچ‌گونه گوشه‌ی تیز یا برآمدگی به‌علاوه آزمایش‌های کنترل کیفیت به شرح زیر نیز باید روی تکیه‌گاه‌های لاستیکی انجام شود. ۱-۱-۵-۶ ظرفیت فشاری هر نمونه باید تحت آزمایش بار پایدار با تداوم ۵ دقیقه قرار گیرد. بار فشاری برای آزمایش باید ۱۸۵ برابر بار بیشینه (بار مرده به علاوه بار زنده) باشد. در صورت مشاهده تورم جانبی در جداساز ناشی از ضعف در محصور شدگی یا ضعف اتصال بین ورقه‌ها در تکیه‌گاه نمونه مردود می‌گردد. ۲-۱-۵-۶ ترکیب برش و فشار کلیه تکیه‌گاه‌ها باید در ترکیب فشار و برش آزمایش شوند. هر دو تکیه‌گاه می‌توانند به صورت همزمان آزمایش شوند. بار فشاری باید برابر با مقدار میانگین بار مرده‌ی وارده به تمام تکیه‌گاه‌های از نوع تحت آزمایش باشد. تکیه‌گاه‌ها باید در معرض سه چرخه‌ی کامل بارگذاری با دامنه‌ی بیشینه‌ی دو مقدار ]1 با ۵۰ درصد ضخامت تکیه گاه قرار گیرند. جدول (۱-۶): مقادیر تغییرات مجاز برای نتایج آزمایش تکیه‌گاه‌های لاستیکی به صورت منفرد و گروهی نوع ۲ +0 جداساز به صورت تکی ‏ ۱۲۰/۱ ۲۵/۸- میانگین گروه جداسازها | ۱۰/۸ ۱ /۱۵- -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۳/۵ ۸ راهنمای طراحی_پل‌های دارا ی جداسا زلرزه‌ای برای هر تکیه‌گاه» مقدار سختی موثر و 2۳ باید برای سه چرخه آزمایش میانگین‌گیری شود. برای هر گروه از تکیه‌گاه‌های مشابه دارای نوع و آندازه‌ی یکسان» باید سختی موّثر و 1:12 میانگین‌گیری شود. نتایج نباید نسبت به مقادیر طراحی بیشتر از حدود مطرح شده در جدول ۱-۶ اختلاف داشته باشند. مهندس مسئول می‌تواند مقادیر دیگری را در نظر بگیرد. اما آثر این مقادیر بر روی عملکرد لرزه‌ای پل باید با تحلیل بررسی گردد. ۳-۱-۵-۶- ضوابط پذیرش پس از آزمایش ضوابط پذیرش مطابق دستورالعمل‌های معتبر باید قبل از انجام آزمایش‌های ترکیب برش و فشار موضوع بند ۲-۱-۵-۶ رعایت شده باشد. در این زمینه به عنوان مثال ضوابط مندرج در آشتو ۸1251 قابل استفاده هستند. پس از انجام آزمایش‌های مشروح در بند ۲-۱-۵-۶ کلیه‌ی جداسازهای آزمایش شده باید به صورت چشمی برای آسیب‌های محتمل مورد بررسی قرار گیرند. آسیب‌های زیر باید به مردود شدن نمونه منتهی گردد. مگر آن که مهندس مسوول نظر دیگری داشته باشد: *ه عدم جچسبندگی لاستیک به فولاد؛ * جابجاشدن ورق‌ها از محل خود؛ * ترک‌های سطحی روی لاستیک عریض‌تر یا عمیق‌تر از ۲/۳ (دوسوم) ضخامت لاستیک پوشش ؛ ۳-۵-۶ آزمایش‌های کنترل کیفیت تکیه‌گاه‌های لغزشی آزمایش‌های کنترل کیفیت مذکور در بخش‌های ۱-۲-۵-۶ با ۲-۲-۵-۶ نیز باید برای جداسازی‌های تکیه گاه لغزشی اجرا شوند. ۱-۲-۵-۶ ظرفیت فشاری هر یک از تکیه‌گاه‌ها باید تحت آزمایش بار قائم دائم به مدت ۵ دقیقه قرار گیرد. بار فشاری مورد استفاده در آزمایش باید ۱/۵ برابر بار بیشینه (بار مرده به‌علاوه زنده) باشد. اگر حرکت سطح اتکایی نشان از چسبندگی ناکافی داشته باشد یا در سطح تماسی تغییرشکل دائمی مشاهده گرددء آن نمونه باید مردود دانسته شود. ۳-۲-۵-۶ ترکیب فشاری و برش فشاری باید برابر میانگین بار مرده محاسبه‌شده بر کلیه‌ی تکیه‌گاه‌های از آن نوع باشد. تکیه‌گاه‌ها باید برای سه چرخه کامل بارگذاری -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳ فصل سشسم- آزمایش‌های لازم برای وسایل و سامانه‌های جداساز لرزه‌ای ۸۷ برای هر تکیه‌گاه» سختی موْثر و ۳:1۳ باید از میانگین‌گیری بین سه چرخه آزمایش محاسبه شوند. برای هر گروه مشابه از تکیه‌گاه‌ها از نظر نوع و اندازه‌ی آن؛ سختی موّثر و 1۳0۳ باید میانگین‌گیری شود. نتایج نباید با مقادیر طراحی تفاوتی بیش از موارد مندرج در ۳-۲-۵-۶ معیارهای پذیرش نمونه‌ها پس از آزمایش پس از انجام آزمایش کنترل کیفیت. کلیه‌ی تکیه‌گاه‌ها باید به صورت چشمی بازرسی شوند و در صورت امکان قطعات آن برای بازرسی نقص‌ها از یکدیگر باز شوند. در صورت مشاهده‌ی موارد زیر نمونه مردود است. مگر با تأیید م‌هندس طراح: خراشیده شدن ورق‌های فلزی ضدزنگ؛ ۶-۶ سایر سامانه‌های جداسازی ۱-۶-۶ محدوده‌ی کاربرد کلیه‌ی انواع وسایل یا سامانه‌های جداسازی که شامل اعضای انعطاف‌پذیر با ظرفیت نیروی بازگرداننده و ظرفیت جذب انرژی هستند. باید ضوابط این فصل را برآورده کرده و مورد تأیید مهندس طراح قرار گیرند. مصالح مورد استفاده برای سطح تماس, همجون اعضای لغزشی و غلتکی باید به نحوی انتخاب شوند که کمترین تغییرات را در طول ۲-۶-۶ آزمایش‌های تعیین مشخصات سامانه مشخصات سامانه جداسازی که در طراحی استفاده می‌شود.ء باید از طریق آزمایش تأیید شودء ضمن آنکه مهندس طراح نیز باید آن را تأیید کند. آزمایش‌های زیر به عنوان حداقل موارد باید انجام شود: ۰ آزمایش‌های نیروی جانبی به منظور تعیین مشخصات و ظرفیت بر مبنای آزمایش‌های ارائه شده در راهنماهای معتبر ملی و آزمایش میز لرزان با مقیاس بزرگ‌تر از یک به چهار. ضریب مقیاس باید به تأیید مهندس مسئول برسد؛ بارگذاری» اثر نیروهای پیشین (شامل فرسایش) و آثار شرایط محیطی باید مورد بررسی قرار گیرند. مقادیر «:,,2 و ...2 مشابه -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۳/۵ ۸۸ راهنما ی طراحی_پل‌های دارا ی جداسا زلرزه‌ای موارد مطرح شده در فصل ۴ باید بر اساس همین آزمایش‌ها تعیین شود. پیش از شروع آزمایش‌هاء پدیده‌هایی که باید مورد بررسی قرار گیرند و ضرایب ,:,2و ...1 برای آنها تعیین گردد. باید به تأیید مهندس مسئول برسد. علاوه بر آزمایش‌های فوق, نتایج حاصل از تحربیات میدانی گذشته در سایر موارد ممکن است برای تعیین مشخصات سامانه استفاده شود. ممکن است در هیچ‌کدام از آزمایش‌هاء هیچ نوع اصلاحی برای سامانه جداسازی مطرح نشود.ء به جز مواردی که به صراحت در برنامه‌ی تأمین و نگهداری عنوان شده باشد. این موارد باید پیش از شروع آزمایش نمونه‌ها در اختیار مهندس مسئول قرار گیرد. ۳-۶-۶- الزامات ساخت» نصبء بازرسی و نگهداری تمامی الزامات مربوط به ساخت» نصب, بازرسی و نگهداری باید پیش از شروع آزمایش نمونه‌ها به صورت مکتوب در اختیار مهندس مسئول قرار گیرد. حداقل موارد لازم به شرح زیر است: - مصالح مورد استفاده و مشخصاتی که باید داشته باشند؛ - هرنوع آزمایش مصالح ویژه که نیاز باشد؛ - هر نوع الزامات ویژه حمل و جابجایی؛ - روند نصب و رواداری‌های آن؛ - الزامات نگهداری, شامل برنامه‌ی تعویض هر کدام از اجزاء در طول عمر سامانه. ۴-۶-۶- آزمایش‌های نمونه اولیه آزمایش روی نمونه‌های اولیه باید برای هر پروژه به منظور اطمینان از دستیابی نتایج طراحی به الزامات عملکردی مورد نیاز برای آن پروژه انجام شود. در حد امکان این آزمایش‌ها باید با موارد مطرح شده در بند ۳-۶ این دستورالعمل مطابقت داشته باشند. مهندس طراح می‌تواند بر اساس نظر خود.ء آزمایش‌های دیگری را برای تأیید مشخصات معینی از سامانه لازم بداند. پیش از شروع آزمایش‌هاء مقادیر طراحی مربوط به شرایط پاسخ‌های بحرانی سیستم باید به مهندس مسئول ارائه شوند. مهندس مسئول نیز باید بر این اساس معیارهای پذیرش را برای آزمایش نمونه‌ها تعیین کند. این معیارهاء باید حداقل شامل محدوده‌ی تغییرات مجاز مقادیر طراحی برای مشخصه‌های سختی و استهلاک انرژی در شرایط بحرانی جابجایی» سرعت و شتاب باشد. ۵-۶-۶- آزمایش کنترل کیفیت آزمایش کنترل کیفیت باید بر روی هر تکیه‌گاه انجام شود. مشخصات و شیوه‌نامه انجام آزمایش و معیارهای پذیرش آن باید از سوی مهندس طراح تعیین شود. -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳/۵ فصل سشسم- آزمایش‌های لازم برای وسایل و سامانه‌های جداساز لوزه‌ای ۸ ۱-۵-۶-۶ ظرفیت فشاری هر یک از تکیه‌گاه‌ها باید تحت آزمایش بار پایدار با تداوم ۵ دقیقه قرار گیرد. بار فشاری آزمایش باید ۱۸۵ برابر بار بیشینه باشد (بار مرده به علاوه بار زنده). ۲-۵-۶-۶ ترکیب فشار و برش تمامی تکیه‌گاه‌ها باید برای فشار و برش آزمایش شوند. تکیه‌گاه‌ها ممکن است به صورت جفت آزمایش شوند. نیروی فشاری باید برابر میانگین بار مرده‌ی تمامی تکیه‌گاه‌های از آن نوع باشد و تکیه‌گاه باید برای پنج چرخه‌ی کامل بارگذاری رفت و برگشتی تحت 111 ۳-۵-۶-۶ معیارهای پذیرزش معیارهای پذیرش الزامات مطرح شده در این بخش توسط مهندس مسئول تعیین می‌شود. -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- مراجع اصلی -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۴/۵ مراجع اصلی ۳ ۲ سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشورء ۰۱۳۸۶ دستورالعمل طراحی پل های فولادی» نشریه شماره ۳۹۵. ۳ سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور ۱۳۸۷ آیین نامه طرح و محاسبه پل های بتن آرمه» نشریه شماره ۰.۳۸۹ ۴ سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشورء ۰۱۳۸۷ آیین‌نامه طرح پل‌های راه و راه‌آهن در برابر زلزله» نشریه شماره ۴۶۳. ۵. سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشورء ۱۳۹۰ راهنمای بهسازی لرزه‌ای پل‌هاء نشریه شماره ۵۱۱. ۶ سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشورء ۰۱۳۸۹ راهنمای طراحی و اجرای سیستم‌های جداساز لرزه‌ای در ساختمان‌هاء نشریه شیاریو اه ین درادناتسا ءهلرلز ربارب رد اه‌نامتخاس یحارط همان‌نییآ ۳۹۳.۰ »یزاسرهش از نکسم هر تاقیقحت زکرم ۷ چهارم. ۸ مرکز تحقیقات راه» مسکن و شهرسازی,» ۱۳۸۹ دستورالعمل طراحی ساختمان‌های دارای جداساز لرزه‌ای» نشریه ض-۵۵۰ 91 د 1100110 مک مها ۵۳۵۵۵ ]11۹۳ .(2020) ۸۸5710 .9 6 آن ۸۹00121100 ۸0۵0 ب0عا1 40اه هنهک 1۵۳ ناه امک علسن0 .(2014) ۸۸510 ۱0 .۸5 ۸) 01110۵5 1۳۵۹001۵10 ۵00 ۲۵۳۳۵۵ 1۰ 8۳66 مدنگ ۹۳۲ 1۵۲ 1۵0 امک علس ۸۸5710 .(1 201 ۸۸5710 ۱۱۰ ۱906-۰ ام ملظ :2 آوسمم ا دما ۵و ۳۵۳ 1۵۳ کسوس ناگ آن ع 1 کعلمموس .(2005) ۷ .۱2 468 با ,۳۵۳۲ 1۹112006۰ ۵۵و۳۵ ۸۵۶۲ کعسا ناگ ان نا نک مس «(ر2004) ۳۷ .۱3 ۰ 5601100 ,(۵01 ۳۳۳۱۵۳ ۵0 بوعوا ملد 01) جع ع۵لظ او علم .(1996) هش هط مدمدل ۱4 1060 ,۸۹0012110 ۵۵۵ 13020 +100 فادها عاد ۳۵۳۳ ۲11۵/۵۷ |۳۵۲۵ بل :1 ]۷۵۱ بکعس شاک ۲۵۳۳۵۵۵ ۱۵۲ ۷1۵0۵ ۵۸۱۵۵ عنصهنهک .(02006) ۳۲۷۷۸ .۱5 ۵۱۱۱۱۱۱۱ ها ۷ :16516۵110 10 1اک۸۸ ,بحوصاسدطظ ۵۳۵6 ادا مها هه ۳۵۵ 1۵۲ ها مرگ هاگ ۱6۰ ۰( [(20) 251-06 -/۷۷110۷ بقل ۵۲ ۵۵۲۲ 200 و1 عنهدیک لاهن ۵ ی 200 بعامنهگ ۳۰ بباام۳۳ ۵ بل ۵ .۱7 ۰ , 110۳۹۵1006 1۵۳ 65 02 ۳1۵۵100۵ 1۵۲ ۷/0۵0 اک 11 بش ,110106۹ 200 بش۸ بل ۷۳۵۰ بل ۷۰ بتا۸۳۵۱0۵[0 ۱۵۰ 304-۰ [/96- ]۳1۷۷/۸ 110۰ 160011 10000۵ ,1995 1۳۵0۹001۵110 آ0 1011 خ00 ]1 ,59 نحل بل 200 و1001 ۵00 ,۱۷1210۵ بکعام ۳۳۵ و۵۵0 ۳۵۳۵۳ ۷۷ ۳ ,۹۵10۷ .19 ۰ .110 1067 [۱۵۳0۵ ۰ ,15129 ۳۲ ,یع10 10۷ ع ۸۵۸-5 بکل 12 اک ۳۵۵۵۵۵ .20 ۰[ ,3 ۳۵۲ ,1337 ۳۲۵ بخق ۵۵۳ عصماحدا ۴ -حو ۵ ندنک ,بح هل اک ۳۵۵۵۵ .2 دقاف ] 1306 له اک عصاسال 3۵10۲ معصا ۷ ۳۳۵۲ آ0 ۹۵۱۵۳۵۵ ۰ زماک 602 200 ما ای 600 22 40 ۹۵۱۵6 ۷۱۲۵۵۵۱ عم مگ کعمس ماگ 0 ۵ ۱۷۵۵۵۳۵۵ طااله۲ فده ۲۳۵۳۵ 267-۰ .00 ,3 |20 ,۳۵1۵018۵۰ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۴/۵ ۹۴ راهنمای طراحی پل‌های دارای جداسا ز لرزه‌ای 7 ۵۳۵۵ ۸۵۳ 0۵ ۳۲۵ و۸ اه بولک خ با بعلز اههد 200 ۷.۰ م611۵ نهک جا] لاس۱1۵۵ 23 7 13010110 501816 ۵۵ ۵۱۳۵۵ ۷۷۵۵ ۱1۳ عط) اه دع ۳۵۵0 نا ۱۵ ۷۵۳۵ 1۳۷ اب۸0 ۰ .30۷ 1۵ ان 6۵870 بک6 0 اک ان اما ۷1۳۳۵0۵ عمش مد همادا د0عل۳ط 1۵۳ کدمااهزام‌مر۸ - صماداهها ونان نهک عاومصهواحدا ۳ بل شهاک 1۳۵0۵۵ 24 ۰ ,2 ۳۵ 22762 50 ,50۵011211008 0 ,۹1۵101۵5 ۷۵۲ 1۵۲ 1121100 01ع زک - کوسدط ع0لظ - حامبل۳۳ جطط ۸ بل غلمفاک 13۵0۵ .25 4 ,6446 2016 ۱1۵ 11011۷6 2 ۸16101001 0011100 111۲۵) 5۳/۷/02 ا۷۵0۵ ۵۳۵۵۵ ۱721۸ .26 6 ,116818 .۲.1 بفق 3۵ ۵۵06 عمصواکداج ۸۳۵۵ ماک عطا ام نوک اههد بت مگ .27 20 ما۸ آ۵ ک0۵ 1 آ0 ۲1۷۹۱ 06۰ ۳۵0۲ 51 1013-60 10100 ۹ 01 ۹.01 (وا 1۱ 26 0/٩/۵00۹ / 121۵ 286.1, 8 206‏ ۹۹۱0 ۲۵://۷۷۷/۷۷ ۳ -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- ۵ آ0 3۵۱۱1 15۱2916 ۳820۲۲3 فصد ۲۱۵۶۵ 4 و درعزوم(1 مزووروزمک 0۶] دموزامزمزیی 5 100 12م1]9 45 .0 40 11۳291۳61۳6 ,1663162 ا بنانام12 5 ۳۳۵۵۲۱۱۵۸ 6 300 [ 16631۵ 01۲ 11027160۱ 5 200 ۵015ا[۹۶ 0 ,۸2۲5 وان 2021 -------- صفحهٔ بعد -------- با عنوان « راهنمای طراحی پل‌های دارای جداساز لرزه‌ای » در ۷ فصل, مبانی نظری جداسازی لرزه‌ای پل‌هاء مبانی طراحی این گروه از پل‌هاء معرفی وسایل جداساز لرزه‌ای متعارف در پل‌هاء برآورد شدت زلزله مبنای طراحی, ضوابط تحلیل و طراحی این گروه از سازه‌ها و ضوابط آزمایش وسایل جداساز لرزه‌ای را ارائه نموده است.