مشاوران محترم شهردار تهران

⚠ این متن با نرم‌افزار از روی تصویر خوانده شده و ممکن است خطا داشته باشد؛ برای استناد، اصلِ سند را ببینید. چا تاریخ: 1403/04/31 ترلرین شماره:438432/70 لس معاونت قنی و عمرانی پیوست: 2 بسم اللّه الرحمن الرحیم معاونین محتّرم شهردار تهران مشاوران محترم شهردار تهران روْسا و مدیران عامل محترم سازمانها و شرکتهای تابعه شهرداری تهران مدیران کل محترم ستادی رنیس محترم سازمان بازرسی ی ۱ شهُری به استناد مصوبه شماره 20025 1602182 مورخ 1397:7112 شورای اسلمی شهر تهران و با عنایت به مصویه شورای فنی شهرداری تهران, بدینرورسیله "ضوابط طراحی تصفیه خانه های فاضلاب شهری" ابلاغی سازمان برنامه و بودجه کشور به شماره 1403/183562مورخ 1403/04:16در چارچوب نظام فنی و اجرایی شهرداری تهران به کلیه واحدهای شهرداری تهران ابلاع می گردد. ابلاغیه که در کنیه واحدهای شهرداری تهران مورد استفادهد قرار می گیرد شورای فنی شهرداری تهران می باشد. -------- صفحهٔ بعد -------- جمهوری اسلامی ابران سازمان برنامه و بودجه کشور ۰ ای ۰ ۰ ۰ 4 ۰ ۹ ضوابط طراحی تنصضه خانه‌های فاضلاب شهری (بازنگری فشریه شططره ۱۳۹-۳) ضابطه شماره ۱۲۹ آخرین ویرایش: ۱۴۰۳-۰۳-۳۰ معاونت تولیدی. فنی و زبربنایی وزارت نیرو ۱ دفتر توسعه نظام‌های فنی. بهره‌برداری و امور نظام فنی و اجرایی لا دیسیاچینگ برقابی 30۳23 ک۱۱۳۱ ۱۳۰۳ -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- (0 باتوی باسمه تعالی مان ۱ 27 ۳ شماره: ۱۳۲ بخشنامه به دستگاه‌های اجرایی. مهندسان مشاور و پیمانکاران تاریخ: ۱۳/۶ موضوع: ضوابط طراحی تصفیه‌خانه‌های فاضلاب شهری (بازنگری نشریه شماره ۱۳۹-۳ در چهار چوب ماده (۳۴) قانون احکام دائمی برنامه‌های توسعه کشور ماده (۲۳) قانون برنامه و بودجه و به استناد تبصره (۲) ماده (۴) « نظام فنی و اجرابی بکپارچه کشور» موضوع مصوبه شماره ۲۵۲۵۴ /ت ۸۵۷۶۹۷ مورخ ۱۴۰۰/۰۳/۰۸ هیئت محترم وزبران, به‌پیوست ضابطه شماره ‎۱۳٩‏ با عنوان «ضوابط طراحی تصفیه‌خانه‌های فاضلاب شهری (بازنگری نشریه شماره ۱۳۹-۳)» ابلاغ می‌شود. - از تاریخ ۱۴۰۳/۰۷/۰۱ ضابطه حاضر جایگزین نشریه شماره ۱۳۹-۳ با عنوان «ضوابط فنی بررسی و تصویب طرح‌های تصفیه فاضلاب شهری» موضوع بخشنامه شماره ۱-۱۹۰۲۱/۵۶-۱۷۵۷۱ مورخ ۵ می‌شود. - رعایت این ضابطه از تاریخ ۱۴۰۵/۰۷/۰۱ برای همه قراردادهایی که از محل وجوه عمومی و یا به صورت مشارکت عمومی و خصوصی منعقد می‌شوند. لازم الاجرا است. دبیرخانه «طرح تهیه ضوابط و معیارهای فنی صنعت آب کشور» مستقر در وزارت نیروء دریافت کننده نظرات و پیشنهادهای اصلاحی در مورد مفاد این ضابطه بوده و اصلاحات لازم را آمور نظام فنی و اجرایی سازمان برنامه و بودجه کشور اعلام خواهد کرد. شک ۳ ۷۳۲۴۸ -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- خواننده گرامی: امور نظام فنی و اجرایی, معاونت تولیدی, فنی و زیربنایی سازمان برنامه و بودجه کشور با همکاری دفتر توسعه نظام‌های فنی» بهره‌برداری و دیسپاچینگ برقابی - شرکت مدیریت منابع آب ایران - وزارت نیرو و با استفاده از نظر کارشناسان برجسته در قالب طرح تهیه ضوابط و معیارهای فنی صنعت آب کشور مبادرت به تهیه این ضابطه کرده و آن را برای استفاده به جامعه‌ی مهندسی کشور عرضه نموده است. نظر به تهیه این ضابطه به و سیله وزارت نیروء مسئولیت مطالب تهیه شده. تفسیر و اصلاح آن با مجموعه مرتبط در آن وزارتخانه می‌با شد. دبیرخانه «طرح تهیه ضوابط و معیارهای فنی صنعت آب ک شور» مستقر در وزارت نیروء دریافت کننده نظرات و پیشنهادهای اصلاحی در مورد مفاد این ضابطه بوده و اصلاحات لازم را امور نظام فنی و اجرایی سازمان برنامه و بودجه کشور اعلام خواهد کرد. با وجود تلاش فراوان, این اثر مصون از ایرادهایی نظیر غلط‌های مفهومی, فنی, ابهام. ایهام و اشکالات موضوعی نیست از این‌رق از شما خواننده‌ی گرامی صمیمانه تقاضا دارد در صورت مشاهده هرگونه ایراد و اشکال فنی. مراتب را منعکس فرمایید. کارشناسان مربوط نظرهای دریافتی را به دقت مطالعه نموده و اقدام مقتضی را معمول خواهند داشت. پیشاپیش از همکاری و دقت نظر جنابعالی قدردانی می‌شود. نشانی برای مکاتبه تهران» میدان بهارستان, خیابان صفی علی‌شاه - مرکز تلفن ۳۳۲۷۱ سازمان برنامه و بودجه کشورء آمور نظام فنی و اجرایی یگ :۷۱ ۳:1۵[[:1 طرح تهیه ضوابط و معیارهای فنی صنعت آب کشور تهران» خیابان فاسطین شمالی» پایین‌تر از زرتشت. کوچه پرویز روشن» پلاک ۲۷ - شرکت مدیریت منابع آب ایران - دفتر توسعه نظام‌های فنی بهره‌برداری و دیسپاچینگ برقابی - تلفن: ۰۲۱۴۳۶۸۰۲۶۱ و ۰۲۱۴۳۶۸۰۲۸۹ ۷۹00 ۳: ۱۵ -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- به نام خدا پیشگفتار اول (۱۳۷۲) امروزه نقش 9 اهمیت ضواأبط معیارها و | ستانداردها 9 آثار اقدصادی ناشی از به کار گیری مناسب 9 م ستمر آن‌ها در پیشرفت جوامع, تهیه و کاربرد آن‌ها را ضروری و اجتناب‌ناپذیر ساخته است. نظر به وسعت دامنه علوم و فنون در جهان امروزء تهیه ضوابط. معیارها و استانداردها در هر زمینه به مجامع فنی - تخصصی واگذار شده است. با در نظر گرفتن مراتب فوق و با توجه به شرایط اقلیمی و محدودیت منابع آب در ایران. تهیه استاندارد در بخش آب. از اهمیت ویژه‌ای برخوردار بوده و از این رو آمور آب وزارت نیروء با همکاری سازمان برنامه و بودجه. اقدام به تهیه استانداردهای مهندسی آب با در نظر داشتن موارد زیر تهیه و تدوین می‌ گردد: - استفاده از منابع و مآخذ معتبر و استانداردهای بین‌المللی - ایجاد هماهنگی در مراحل تهیه. اجراء بهره‌برداری و ارزشیابی طرح‌ها - پرهیز از دوباره‌کاری‌ها و اتلاف منابع مالی و غیرمالی کشور تهیه کننده استاندارد امید است که مجریان و دست‌اندرکاران بخش آب با به کارگیری استانداردهای یاد شده. برای پیشرفت و خودکفایی این بخش از فعالیت‌های 5 شور تلاش نموده و صاحب نظران و متخ ص صان نیز با اظهار نظرهای سازنده, در تکامل این استانداردها مشار کت نمایند. -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- تر کیب کمیته (۱۳۷۲) اسامی اعضاء کمیته فرعی ۱ از کمیته شماره ۵ طرح تهیه استانداردهای صنعت آب کشور که در تهیه و تدوین پیش‌نویس استاندارد حاضر مشارکت داشته‌اند. به شرح زیر می‌باشد: اقای عباس امیرتیموری از مهندسین مشاور راماب (فوق لیسانس مهندسی محیط زیست) آقای محمد بهاری کیا از سازمان آب منطقه‌ای تهران (فوق لیسانس مهندسی بهداشت) خانم اکرم پایدار از طرح تهیه استانداردهای صنعت آب کشور . (لیسانس مهندسی شیمی) آقای علیرضا تولایی از مهندسین مشاور فرپاک (فوق لیسانس راه و ساختمان و محیط) آقای عنایت ثابتی از وزارت برنامه و بودجه (فوق لیسانس مهندسی بهداشت و محیط) آقای رضا خیراندیش از مهندسین مشاور پژوهاب (فوق لیسانس مهندسی تهیه آب و آبرسانی) آقای علیرضا رادپی کارشناس آزاد (فوق لیسانس مهندسی بهداشت) این استاندارد در دفتر تحقیقات 9 معیارهای فنی سازمان برنامه 9 بودجه با حصور آقایان خیراندیش. افرء محمودیان. رادپی و شفیعی‌فر مورد بررسی و پس از اعمال نظرات مورد تایید قرار گرفت. در اینجا از کلیه کار شنا سان. متخ ص صین و ارگان‌هایی که در امر تهیه. نظرخواهی و ت صویب این | ستاندارد طرح را باری کرده‌اند. سپاسگزاری می‌شود. -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- باسمه تعالی پیشگفتار دوم امروزه نقش و اهمیت ضوابط. معیارها و استانداردهای فنی. همچنین آثار اقتصادی, اجتماعی و زیست محیطی ناشی از بسه‌کارگیری مستمر آن‌ها در جوامع بشری, به عنوان حقیقتی انکارناپذیر پذیرفته شده است. گذشت زمان و به تبع آن ارتقاء دانش,» تجربیات و فن آوری های مرتبط با صنایع ت صفیه فا ضلاب و همچنین ارتقای | ستانداردهای دفع فا ضلاب تصفیه شده در منابع آب های سطحی و زیرزمینی, بازنگری در ضوابط طراحی تصفیه خانه‌های فاضلاب (نشریه ۱۳۹-۲) شده به منظور مقابله با محدودیت‌های نا شی از کمبود منابع آب که ا ستفاده از فرآیندهای به‌روزتر را می‌طلبد. بر اهمیت موضوع بازنگری ضوابط فوق افزوده است. با توجه به اهمیت مبحث فوق. امور آب و آبفای وزارت نیرو در قالب طرح تهیه ضوابط و معیارهای فنی صنعت آب کشورء تهیه ضابطه «ضوابط طراحی تصفیه‌خانه‌های فاضلاب شهری (بازنگری نشریه شماره‌ی ۱۳۹-۳)» را با هماهنگی امور نظام فنی و اجرایی سازمان برنامه و بودجه کشور در دستور کار قرارداد و پس از تهیه. آن را برای تایید و ابلاغ به عوامل ذی‌نفع نظام فنی و اجرایی کشور به این سازمان ار سال نمود. این ضابطه پس از برر سی در چارچوب نظام فنی و اجرایی یکپارچه. موضوع ماده ۳۴ قانون احکام دائمی برنامه‌های توسعه کشور و آیین‌نامه اجرایی آن و ماده ۲۳ قانون برنامه و بودجه. تصویب و ابلاغ گردید. علیرغم تلاش, دقت و وقت زیادی که برای تهیه این مجموعه صرف گردید. این مجموعه مصون از وجود اشکال و ابهام در مطالب آن نی ست. لذا در را ستای تکمیل و پربار شدن این ضابطه از کار شنا سان محترم درخوا ست می شود موارد | صلاحی را منعکس فرمایند. نظرات و پی شنهادهای | صلاحی دریافت شده مورد برر سی قرار گرفته و در صورت نیاز به اصلاح در متن ضابطه. با همفکری نمایندگان جامعه فنی کشور و کارشناسان مجرب این حوزه, نسبت به تهیه متن اصلاحی, اقدام و از طریق پایگاه اطلاع‌رسانی نظام فنی و اجرایی کشور برای بهره‌برداری عموم. اعلام خواهد شد. به همین منظور و برای تسهیل در پیدا کردن آخرین تغییرات معتبرء در بالای صفحات ضابطه. تاریخ تدوین مطالب آن صفحه درج شده |است که در صورت هرگونه تغییر در مطالب هر یک از صفحات. تاریخ آن صفحه نیز | صلاح خواهد شد. از این‌رو همواره مطالب صفحات دارای تاریخ جدیدتر معتبر خواهد بود. معاون تولیدی, فنی و زیربنایی بهار ۱۳۴۰۳ -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- تهیه و کنترل «ضوابط طراحی تصفیه‌خانه‌های فاضلاب شهری (بازنگری نشریه شماره ۱۳۹-۳)» [ ضابطه شماره ۱۳۹ ] مسئول پروژه: مجید صابری شرکت فناوران عرصه آبفا فوق‌لیسانس مهندسی عمران - محیط زیست اعضای گروه تهیه کننده: عبدالله رشیدی مهرآبادی ‏ دانشگاه شهیدبهشتی دکترای مهندسی محیط زیست ۱ فوق‌لیسانس مهندسی عمران - مجید صابری شرکت فناوران عرصه ابفا اکرم سادات ناصری قمصری شرکت مهندسی پارس کنسولت لیسانس بهداشت محیط جواد کریمی پارچیان شرکت فناوران عرصه آبفا فوق‌لیسانس مهندسی عمران - آب علیرضا اسددخت شرکت مهندسی آب و فاضلاب کشور فاضلاب اعضای گروه نظارت: مریم خاکباز ورکانی شرکت مهندسی مشاور مهاب قدس دکترای مهندسی شیمی سید ناصرالدین کسائی شرکت مهندسی آب و فاضلاب کشور ‏ فوق‌لیسانس مهندسی بهداشت محیط شهیر کنعانی شرکت مدیریت منابع آب ایران فوق‌لیسانس مهندسی عمران - محیط زیست عزیز موسوی شرکت مهندسی آب و فاضلاب کشور ‏ فوق‌لیسانس مهندسی عمران - محیط زیست اعضای گروه تاییدکننده (کمیته تخصصی فاضلاب طرح تهیه ضوابط و معیارهای فنی صنعت آب کشور): رضا براتی شرکت فاضلاب تهران دکترای مهندسی بهداشت محیط اصغر جهانی شرکت مدیریت منابع آب ایران دکترای مهندسی محیط زیست عبدالله رشیدی مهرآبادی ‏ دانشگاه شهید بهشتی دکترای مهندسی محیط زیست طلایه رهسپار طلوعی سازمان برنامه و بودجه کشور فوق‌لیسانس مهندسی عمران - آب مجید صابری شرکت فناوران عرصه آبفا فوق‌لیسانس مهندسی عمران - محیط دادمهر فائزی رازی شرکت مهندسی آب و فاضلاب کشور ‏ فوق‌لیسانس مهندسی بهداشت محیط -------- صفحهٔ بعد -------- محمد ناظم‌زاده نراقی شرکت مهندسی مشاور پارس کنسولت اعضای گروه هدایت و راهبری (سازمان برنامه و بودجه کشور): علیرضا توتونچی معاون آمور نظام فنی و اجرایی فرزانه آقارمضانعلی ریس گروه امور نظام فنی و اجرایی فوق‌لیسانس مهندسی عمران - محیط زیست لیسانس مهندسی راه ۴ ساختمان -------- صفحهٔ بعد -------- فهرست مطالب عنوان مقدمه فصل اول - اصطلاحات و تعاریف ۱-۱- بارگذاری جرمی ۳-۱- پساب ۳-۱- تصفیه‌خانه فاضلاب ۴-۱- جریان‌های طراحی ۵-۱- دوره طرح ۶-۱- رواناب ۷-۱- فاضلاب ۸-۱- فاضلاب خام ۹-۱- فاضلاب خانگی ۱۰-۱- فاضلاب شهری ۱۱-۱- کلر باقیمانده ۱۳-۱- کلی‌فرم گرماپای ۱۳-۱- کل کلیفرم‌ها ۱۴-۱- گندزدایی ۱۵-۱ نشتاب و رواناب‌های نفوذی ۱۶-۱- ([0ظ ۱۷-۱ 00 1۳۸۲-۱۸-۱ ۱۹-۱- 155 ۲۰-۱ ۷۷۹5۹5 1۳۲۳-۲۱-۱ ۲۲-۱ ۱1]55 ۲۳-۱ ۹5۹5 ۱1],۷ فصل دوم - گزارش فنی (مهندسی) و طراحی تاسیسات ۱ -------- صفحهٔ بعد -------- فهرست مطالب عنوان ۱-۳- کلیات ۱-۱-۲۳- خدمات مهندسی ۲-۱-۲ تهیه‌ی گزارش مقدماتی ۳-۲- گزارش فنی (مهندسی) و طراحی تاسیسات ۱-۲-۲- گزارش‌های فنی (مهندسی) ۲-۲-۲- طراحی تاسیسات ۳-۲-۲- جلسه پیش طراحی ۱-۳- نقشه‌ها و مدارک پشتیبان ۱-۱-۳- کلیات ۲-۱-۳ نقشه‌های پلان تصفیه‌خانه‌های فاضلاب ۲-۳- مشخصات فنی ۳-۳- اصلاح نقشه‌های مصوب فصل چهارم - ملاحظات کلی در طرح تاسیسات تصفیه فاضلاب ۱-۳- کلیات ۱-۱-۴- محل تصفیه‌خانه ۲-۱-۳- حفاظت در برابر سیل ۳-۴- طراحی ۱-۳-۴۳ نوع تصفیه ۲-۳-۴ داده‌های فنی مورد نیاز برای ارزیابی فرایندهای جدید ۳-۳-۴- دوره طراحی ۴-۳-۴ - بارهای طراحی ۵-۳-۴- مجاری ۶-۳-۴- جانمایی واحدها ۱۳ ۱۳ ۱۳ ۱۳ ۱۴ ۱۵ ۳۳ ۳۵ ۲۷ ۳۷ ۳۸ ۳۹ ۳۹ ۳۱ ۳۳ ۳۳ ۳۳ ۳۳ ۳۳ ۳۳ ۳۳ ۳۴ ۳۴ ۳۵ ۳۶ ۳۶ -------- صفحهٔ بعد -------- عنوان ۴-۴- جزییات تصفیه‌خانه ۲-۴-۴- کنار گذر واحدها ۳-۴-۴- تخلیه واحدها و جلوگیری از شناور شدن و انسداد ۴-۴-۴ مصالح ساختمانی ۵-۴-۴- رنگ آمیزی ۶-۴-۴- تجهیزات بهره‌برداری ۷-۴-۴- کنترل فرسایش در زمان ساخت ۸-۴۴ تسطیح و محوطه‌سازی ۹-۴-۴ - تجهیزات برقی ۵-۴- محل تخلیه خروجی تصفیه‌خانه ۱-۵-۴ کنترل اثر تخلیه در محل دفع ۲-۵-۳- حفاظت و نگهداری از مجاری در محل دفع ۳-۵-۴- تمهیدات نمونه‌برداری ۶-۳- تاسیسات ضروری ۱-۶-۴- تاسیسات تامین برق اضطراری ۲-۶-۴- تامین آب ۳-۶-۴- تاسیسات بهداشتی ۴-۶-۴- شیب کف ۵-۶-۴- راه‌پله‌ها ۶-۶-۴- اندازه گیری جریان ۷-۶-۴- تجهیزات نمونه‌برداری ۷-۴- ایمنی ۱-۷-۴- کلیات ۲-۷-۴- ملاحظات کاربرد مواد شیمیایی خطرناک ۳-۷-۴۳ شناسایی محفظه‌های مواد شیمیایی خطرناک ج ۳۶ ۳۶ ۳۷ ۳۷ ۳۷ ۳۸ ۳۸ ۳۹ ۳۹ ۳۹ ۳۹ ۳۹ ۴۰ ۴۰ ۴۰ ۴۰ ۴۱ ۴۳ ۴۳ ۴۳ ۴۳ ۴۴ ۴۵ ۴۵ ۴۶ ۳۸ -------- صفحهٔ بعد -------- فهرست مطالب ۸-۴ آزمایشگاه ۴۸ ۱-۸-۴- کلیات ۴۸ ۲-۸-۴ دسته اول: تصفیه‌خانه‌هایی که فقط آزمایش‌های معمول عملیات بهره‌برداری را انجام می‌دهند ۴۹ ۳-۸-۴ دسته دوم: تصفیه‌خانه‌هایی که آزمایش‌های عملیات بهره‌برداری پیجیده تر و آزمایش‌های مربوط به الزامات کیفی از جمله اکسیژن‌خواهی بیوشیمیایی, مواد معلق و باکتریایی را انجام می‌دهند ۵ ۴-۸-۴ د سته سوم: 7 صفیه‌خانه‌هایی که آزمایش‌های پیجیده‌تر عملیات بهره‌برداری, الزامات کیفی. پیش 7 صفیه فاضلاب صنعتی و آزمایش‌های سایر تصفیه‌خانه‌ها را انجام می‌دهند ۵۲ فصل پنجم - آشغالگیری. دانه‌گیری و تعدیل جریان ۵۹ ۱-۵- آشغالگیری ۶۱ ۱-۱-۵- آشفغالگیرهای دهانه درشت ۶۱ ۲-۱-۵- آشغالگیرهای دهانه‌ریز ۶۴ ۳-۵- خردکن‌ها ۵ ۱-۲-۵- کلیات ۶۵ ۲-۲-۵ موارد کاربرد ۶۵ ۳-۲-۵- ملاحظات طراحی ۶۶ ۳-۵- تاسیسات دانه‌گیری ۶۶ ۱-۳-۵ موارد کاربرد ۶۶ ۲-۳-۵- محل نصب ۳۷ ۳-۳-۵- تعداد و نوع واحدها ۳۷ ۴-۳-۵- نکات طراحی ۶۸ ۳-۵ پیش هوادهی ۶۹ ۵-۵- تعدیل جریان ۶۹ ۱-۵-۵- کلیات ۶۹ ۲-۵-۵ انواع متعادل کننده‌ها ۶۹ ۳-۵-۵ ابعاد ۷ ۳-۵-۵- بهره‌برداری ۷۰ ح -------- صفحهٔ بعد -------- عنوان ۵-۵-۵- ادوات برقی فصل ه - نه‌نشید ۱-۶- کلیات ۱-۱-۶- تعداد واحدها ۳-۱-۶ توزیع جریان ۲-۶- ملاحظات طراحی ۱-۳-۶ ابعاد ۲-۲-۶- بار سطح ۳-۲-۶ سازه‌های ورودی ته‌نشینی ۴-۲-۶- سرریزها ۷-۲-۶- ارتفاع آزاد ۳-۶- جمع‌آوری و انتقال کفاب و لجن ۱-۳-۶- جمع‌آوری و انتقال کفاب ۲-۳۶ جمع‌آوری و انتقال لجن ۳-۶- تمهیدات حفاظتی و خدماتی ۱-۳-۶- حفاظت متصدیان بهره‌برداری ۳-۴-۶- دسترسی برای نگهداری تجهیزات مکانیکی ۳-۴-۶ تابلوها و تجهیزات برقی و کنترلی ۱-۷- کلیات ۳-۷- تغلیظ کننده‌های لجن ۱-۳-۷- ملاحظات طراحی ۷۰ ۷۱ ۷۳ ۷۵ ۷۵ ۷۵ ۷۵ ۷۵ ۷۶ ۷۷ ۷۸ ۷۸ ۷۹ ۷۹ ۷۹ ۷۹ ۷۹ ۸۰ ۸۰ ۸۰ ۸۱ ۸۳ ۸۵ ۸۵ ۸۵ ۸۵ -------- صفحهٔ بعد -------- عنوان ۲-۳-۷- مطالعه نمونه اولیه ۴-۷- هضم بی‌هوازی لجن ۱-۴-۷- کلیات ۲-۴-۷ ورودی‌هاء خروجی‌هاء بازچرخش و سرریز لجن ۳-۴-۷- ظرفیت مخزن هاضم ۴-۴-۷- لولهکشی و متعلقات سیستم جمع‌آوری گاز ۵-۳-۷- گرمایش مخزن هضم ۶-۴-۷- تخلیه لجناب (آب جدا شده از لجن) ۷-۴-۷- لجن تولیدی در هضم بی‌هوازی ۵-۷- هضم هوازی لجن ۱-۵-۷- کلیات ۲-۵-۷ واحدهای چندگانه ۳-۵-۷- ظرفیت مخزن (مخازن) ۴-۵-۷ - اختلاط ۵-۵-۷- هوای مورد نیاز ۶-۵-۷- جداسازی لجناب و حذف کفاب و چربی ۷-۵-۷- سرریز اضطراری در رقوم بالاتر از سطح لجن در هاضم ۸-۵-۷- لجن تولیدی در هاضم هوازی ۹-۵-۷- حجم ذخیره‌سازی لجن هضم شده ۱۰-۵-۷- هضم هوازی گرمادوست ۶-۷- تثبیت در ]0 بالا ۱-۶-۷- کلیات ۲-۶-۷- ضوابط عملیاتی ۳-۶-۷- تهویه و کنترل بو ۳-۶-۷- تجهیزات و مخازن اختلاط ۵-۶-۷ تجهیزات تزریق و ذخیره‌سازی مواد شیمیایی ۸۶ ۸۶ ۸۶ ۸۷ ۸۸ ۸۹ ۹۲ ۹۴ ۹۵ ۹۵ ۹۵ ۹۵ ۹۶ ۹۶ ۹۶ ۹۷ ۹۷ ۹۸ ۹۸ ۹۸ ۹۹ ۹۹ ۹۹ ۹۹ ۹۹ ۱۰۰ -------- صفحهٔ بعد -------- عنوان ۶-۶-۷- ذخیره‌سازی لجن ۷-۶-۷- دفع ۷-۷- پمپ‌های لجن و لوله‌کشی ۱-۷-۷- پمپ‌های لجن ۲-۷-۷- لوله‌ کشی لجن ۸-۷- آبگیری لجن ۱-۸-۷- کلیات ۲-۸-۷- بسترهای لجن خشک‌کن ۳-۸-۷- تاسیسات مکانیکی آبگیری لجن ۴-۸-۷- زهکشی و دفع آب جدا شده از لجن ۵-۸-۷- سایر تجهیزات آبگیری از لجن ۹-۷- انبارش و دفع لجن ۱-۹-۷- انبارش ۳-۹-۷ لاگون‌های انبارش لجن ۳-۹-۷- دفع ۱-۸- صافی‌های چکه‌ای ۱-۱-۸- کلیات ۳-۱-۸ نکات هیدرولیکی ۳-۱-۸- مصالح بستر ۴-۱-۸- سیستم‌های زهکش تحتانی ۵-۱-۸- نکات ویژه ۶-۱-۸- آب‌بندهای (کاسه نمدهای) توزیع کننده دوار ۷-۱-۸- تعیین ابعاد ۲-۸- لجن فعال ۱-۳-۸- کلیات ذ ۱۹۰۱ ۱۹۰۱ ۱۹۰۲ ۱۹۰۲ ۱۹۰۲ ۱۹۰۳ ۱۹۰۳ ۱۹۰۳ ۱۹۶ ۱۹۷ ۱۹۷ ۱۹۷ ۱۹۷ ۱۹۸ ۱۹۹ ۱۱۱ ۱۱۳ ۱۱۳ ۱۱۳ ۱۱۴۳ ۱۱۶ ۱۱۷ ۱۱۸ ۱۱۸ ۱۱۹ ۱۱۹ -------- صفحهٔ بعد -------- عنوان ۳-۲-۸- هوادهی ۴-۲-۸- تجهیزات برگشت لجن ۵-۲-۸- وسایل اندازه گیری ۶-۲-۸- حذف بیولوژیکی مواد مغذی ۷-۲-۸- رآکتورهای ناییوسته متوالی (5814 - 122010۳۶5 3۵10 ۵۵ 5000) ۳-۸- استخرهای تثبیت فاضلاب ۱-۳-۸- کلیات ۲-۳-۸ انواع استخرهای تثبیت ۳-۳-۸ گروه‌بندی از نظر موقعیت استخرها در یک مجموعه استخر ۳-۳-۸- مجموعه مرکب از استخرها ۵-۳-۸ ملاحظات محل احداث ۶-۳-۸- مشخصات و مبانی طراحی استخرهای تثبیت ۷-۳-۸- جزییات ساخت بر که ۸-۳-۸- تخلیه و دفع لجن ۹-۳-۸ نکات متفرقه ۳-۸ سایر سیستم‌های بیولوژیکی فصل نهم - گندزدایی -۱-۹٩‏ کلیات ۳-۹- گندزدایی با کلر ۱-۲-۹- انواع ۳-۳-۹ میزان تزریق ۳-۲-۹- محفظه‌های کلر ۴-۲-۹- تجهیزات ۵-۲-۹ فضای سرپوشیده ۶-۲-۹- نمونه‌برداری و کنترل مقدار کلرزنی ۱۳۰ ۱۳۱ ۱۳۶ ۱۳۸ ۱۳۸ ۱۳۰ ۱۳۲ ۱۳۲ ۱۳۲ ۱۳۳ ۱۳۳ ۱۳۴ ۱۳۵ ۱۳۴ ۱۵۱ ۱۵۱ ۱۹۲ ۱۵۹۳ ۱۵۵ ۱۵۵ ۱۵۵ ۱۵۶ ۱۵۶ ۱۵۹۷ ۱۵۹ ۱۳۱ -------- صفحهٔ بعد -------- عنوان ۳-۹- کلرزدایی ۱-۳-۹ انواع روش‌ها ۲-۳-۹ مقدار تزریق ۳-۳-۹- مخازن ۴-۳-۹- تجهیزات تزریق, اخنلاط و الزامات زمان تماس ۵-۳-۹- الزامات فضای سرپوشیده ساختمان ۶-۳-۹- نمونه‌برداری و کنترل -۳-۹٩‏ گندزدایی با اشعه ماورای بنفش ۱-۳-۹- کلیات ۲-۳-۹ نوع لامپ ۳-۳-۹- طراحی و هیدرولیک کانال ۳-۳-۹ قابلیت عبور ۵-۳-۹- دوز مورد نیاز ۶-۴-۹- بهره‌برداری» ایمنی و سیستم اعلام هشدار ۷-۴-۹- کنترل‌های الکتریکی ۵-۹- گندزدایی با آزن ۱-۰- حذف فسفر به روش شیمیایی ۱-۱-۰- کلیات ۲-۱-۰ نیازمندی‌های فرآیند ۳-۱-۰ سیستم‌های تغذیه ۴-۱-۰ تاسیسات ذخیره مواد شیمیایی *۵-۱-۰- سایر الزامات ۶-۱-۰- ایمنی و جابجایی مواد شیمیایی خطرناک ۷-۱-۰ جمع‌آوری و دفع لجن ۲-۰- صافی‌های پربار ر ۱۳۱ ۱۳۱ ۱۳۲ ۱۶۳۲ ۱۳۳ ۱۶۴۳ ۱۳۴ ۱۳۵ ۱۳۵ ۱۳۵ ۱۳۵ ۱۳۵ ۱۶۶ ۱۶۶ ۱۶۶ ۱۳۷ ۱۸۶۹ ۱۷۱ ۱۷۱ ۱۷۱ ۱۷۳ ۱۷۴ ۱۷۵ ۱۷۵ ۱۷۵ ۱۷۶ -------- صفحهٔ بعد -------- عنوان ۱-۲-۰- کلیات ۲-۳-۰ انواع صافی‌ها ۳-۲-۰ بار صافی ۴-۳-۰ شستشوی معکوس ۵-۲-۰ انتخاب مصالح بستر صافی ۶-۲-۰ متعلقات صافی ۷-۳-۰۶ دسترسی و سرپوشیده‌سازی ۸-۲-۰- تجهیزات خاص پیوست ۱ - حمل و تصفیه سپتاژ در تصفیه خانه‌های فاضلاب پیوست ۲ - ضوابط طراحی یک نمونه دانه‌ گیری هوادهی‌شده (جهت آگاهی) پیوست ۳ - روش‌های مختلف طراحی برکه‌های اختیاری (جهت آگاهی) منابع و مراجع عنوان شکل پ.۱-۲- سطح مقطع حوضچه دانه‌گیری هوادهی‌شده» (2008) 1۷۷۸ شکل پ.۲-۲- نمودار طراحی دانه‌گیری هوادهی‌شده بر اساس (1967) ع0۵08] و (2008) 1۷۷/۸ ۱۷۶ ۱۷۶ ۱۷۶ ۱۷۷ ۱۷۸ ۱۷۸ ۱۷۸ ۱۷۹ ۱۸۱ ۱۸۹ ۱۹۵ ۳۰۱ ۱۹۱ ۱۹۳ -------- صفحهٔ بعد -------- فهرست جدول‌ها جدول ۱-۴- الگوی رنگ‌آمیزی خطوط لوله ۳۸ جدول ۱-۶- حداقل عمق حوض‌های ته نشینی ۷۵ جدول ۲-۶- حداکثر بار سطحی حوض‌های ته نشینی اولیه ۷۶ جدول ۳-۶- حداکثر بار سطحی و جامدات در حوض‌های ته نشینی نهایی ۳۷ جدول ۳-۶- حداکثر بار سرریز در حوض‌های ته نشینی ۳۸ جدول ۱-۷- حداقل حجم سرانه مورد نیاز در مخازن هضم هوازی ۹۶ جدول ۲-۷- سرانه حجم مورد نیاز برای ذخیره‌سازی لجن مایع هضم شده ۹۸ جدول ۳-۷- تخمین اولیه برای تعیین سطح مورد نیاز بسترهای خشک‌کننده لجن ۱۰۳ جدول ۱-۸- حدود مبانی طراحی و خصوصیات صافی چکه‌ای (فقط برای تخمین اولیه) ۱۱۹ جدول ۲-۸- ظرفیت‌ها و بارگذاری‌های مجاز حوض هوادهی ۱۱ جدول ۳-۸- مقادیر مجاز نرخ برگشت لجن از حوض‌های ته نشینی نهایی ۱۳۷ جدول ۴-۸- حداکثر بار حجمی 80107 و راندمان حذف در برکه‌های بی‌هوازی در دماهای مختلف ۱۳۵ جدول ‎-۱-٩‏ مقادیر پیشنهادی تزریق کلر ۱۵۶ جدول ‎۲-٩‏ مقادیر تزریق مواد شیمیایی برای کلر زدایی ۱۳۲ جدول ۳-۹- حداقل دوز 17۷ بر اساس کیفیت فاضلاب تصفیه شده ۶۶ جدول پ ۱-۱- ویژگی‌های فیزیکی و شیمیایی سبتاژ, بر اساس مقادیر یافت شده در منابع و پیشنهاد مقادیر طراحی ۱۸۶ جدول پ ۲-۱- مقایسه سیتاژ و فاضلاب شهری ۱۸۷ جدول پ.۱-۲- ضوابط طراحی حوضچه‌های دانه‌گیری هوادهی شده ۱۹۲ جدول پ.۱-۳- مقدار بار سطحی در استخرهای تثبیت در امریکا ۱۹۷ جدول پ.۲-۳- مقدار بار سطحی در استخرهای تثبیت در کشورهای درحال توسعه ۱۹۷ جدول پ.۳-۳- عمق مناسب استخرهای تثبیت در روش گلوینا ۱۹۸ -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- مقدمه ۱۳۴.۳۰ ۱ مقدمه اولین ویرایش نشریه‌ی «ضوابط فنی بررسی و تصویب طرح‌های تصفبه فاضلاب شهری» به شماره‌ی ۱۳۹-۳ در سال ۲۳ با هدف کمک به کارشناسان فنی. کارفرمایان و دستگاه‌های تصویب‌کننده‌ی طرح‌های تصفیه‌ی فاضلاب شهری و در را ستای برر سی و تصویب این طرح‌ها از طریق تعیین حدود مبانی طراحی و نکات الزامی و با تو صیه مبانی و ضوابط متعارف تهیه گردید. از ضوابط فوق عملا به عنوان راهنمایی مناسب برای استفاده طراحان نیز بهره گرفته شده است. از آن زمان تاکنون به دلیل تغییر در موارد زیرء بازنگری ضوابط مذکور ضرورت یافته است: ی ار تقاء استانداردهای کیفی فاضلاب تصفیه‌شده و در نتیجه مطرح شدن فرآیندهای حذف مواد مغدذدی؛ - ارتقاء ظرفیت‌های مهندسی در بخش‌های مختلف طراحی. اجرا و ساخت تجهیزات در ایران؛ - ابداع فرآیندها و فن‌آوری‌های جدید تصفیه؛ - تغییر در روش‌های برگزاری مناقصات. از این‌رو ویرایش دوم (ن شریه حا ضر) با انجام برخی تغییرات و | ضافه کردن موارد تکمیلی از جمله مباحث مربوط به شده است. - هدف هدف از تهیه این ضابطه. ارائه مقادیر محدود کننده (مبانی طراحی, نکات لازم الرعایه و یا توصیه مبانی و ضوابط متعارف) است که بر مبنای آن طرح‌ها و مشخصات. تو سط مرجع برر سی کننده ارزیابی گردد. در عین حال این ضابطه می‌تواند راهنمای منا سبی برای طراحان بوده و همچنین در حد امکان به یکنواخت سازی طرح‌های تهیه شده در ک شور بدیهی است که این ضابطه. جایگزین کتب مرجع و منابع طراحی که حاوی نکات تفصیلی طراحی می‌با شند نبوده و استفاده از آن صرفا برای تامین هدف فوق می‌باشد. - دامنه کاربرد معیارهای طراحی ارائه شده در این ضابطه برای سیستم‌های متداول تصفیه فاضلاب شهری می‌باشد و شامل سب ستم‌های جدید ابداعی 7 صفیه فا ضلاب (به‌خ صوص سیرستم‌های ب سیارکوچک تصفیه فا ضلاب شهری و پکیج‌ها) عدم | شاره به برخی فرآیندها و تجهیزات در این ضابطه. به معنی عدم امکان | ستفاده از آن‌ها نبوده و مرجع برر سی کننده می‌تواند بر اساس اطلاعاتی که به همراه طرح‌ها ارائه می‌گردد. نسبت به استفاده از آن‌ها تصمیم‌گیری نماید. -------- صفحهٔ بعد -------- ۲ ۳( ضوابط طراحی نصفیه‌خانه‌های فاضلاب شهری اطلاعات فنی مورد نیاز برای ارزیابی و قابلیت استفاده از فرآیندهای فوق در بند ۲-۳-۴ این ضابطه شرح داده شده است. الزامات برنامه‌ریزی مواجهه با احتمالات. که در بند ۸-۲-۲-۲ (ی) ارائه گردیده به استفاده کنندگان از فرآیندهای فوق فن‌آوری‌های تامین کننده ضوابط بند ۲-۳-۴ را تعیین کنند. در متن این نشریه هر جا که از کلمات «باید». «لازم است»» «بایستی». «ضروریست» و نظایر آن استفاده شده. به معنای الزامی بودن آن مورد. از نظر حفظ بهداشت عمومی, ایمنی و نکات فنی و اجرایی است. استفاده از کلماتی نظیر «توصیه می‌شود»» «می‌توان» و «ممکن است»» نشان‌دهنده نکته یا مبنا و یا فرأیندی است که در شرایط متعارف مطلوب می‌باشد اما حسب مورد و شرایط حاکم و در صورت داشتن توجیه کافی و با تائید مرجع بررسی کننده می‌تواند از حدود ذکر شده تخطی نمود. منظور از مرجع بررسی کننده. شخص یا دستگاهی است که از نظر فنیء طرح را بررسی و تصویب می‌کند که ممکن است جزئی از سازمان کارفرمائی و یا مستقل از آن باشد. - مراجع الزامی این ضابطه شامل ارجاعات به مفاد ضابطه‌ای می‌با شد که با ذکر تاریخ انتشار در ادامه ارائه شده است. اصلاحات یا ویرایش‌های بعدی ضابطه‌ی دارای تاریخ انتشار زیر فقط در صورتی که همراه با انتشار اصلاحیه و یا درج در چاپ تجدید نظر شده این ضابطه باشدء کاربرد دارد. در خصوص ارجاعات انجام شده به استانداردها و ضوابط بدون تاریخ انتشارء آخرین چاپ آن به کارگرفته شود. - ضابطه شماره ۱۱۸- مبانی و ضوابط طراحی شبکه‌های فا ضلاب و آب‌های سطحی (بازنگری نشریه‌های ۱۱۸-۳ و ۱۶۳ -سال ۱۳۹۵ -------- صفحهٔ بعد -------- فصل ۱ -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- فصل اول -اصطلاحات و تعاریف ۳( ۵ در این ضابطه. تعاریف و اصلاحات زیر به کار می رود: ۱-۱- بارگذاری جرمی بارگذاری جرمی شامل شرایط مختلف بارگذاری 8010 200 755 #7 ۳ و .. به شرح ذیل می‌باشد. - حداکثر روزانه حداکتر بار جرمی روزانه است که در طول سال اتفاق می‌افتد. از این بارگذاری برای تعیین ظرفیت واحدهای فرآیندی - حداقل روزانه حداقل بار جرمی روزانه است که در طول سال اتفاق می‌افتد. از این بارگذاری برای تعیین نرخ بازگشت جریان در صافی‌های جکه‌ای استفاده می‌شود. - حداکثر ماهانه حداکثر بار جرمی ماهانه است که در طول سال اتفاق می‌افتد. از این بارگذاری برای تعیین ظرفیت تا سیسات ذخیره لجن و تاسیسات کمپوست لجن استفاده می‌شود. - حداقل ماهانه حداقل بار جرمی ماهانه است که در طول سال اتفاق می‌افتد. از این بارگذاری برای تعیین زمان از مدار خارج کردن فرآیند استفاده می‌شود. حداکثر بار جرمی پانزده روزه است که در طول سال اتفاق می‌افتد. از این بارگذاری برای تعیین ظرفیت هاضم‌های هوازی و بی‌هوازی استفاده می‌شود. - بارگذاری پایدار حداکثر بار جرمی است که برابر یا بیش‌تر از بارگذاری در طی یک دوره زمانی (یک ساعته. یک روزه یا یک ماهه و ..) می‌باشد. از این بارگذاری برای تعیین ظرفیت فرآیندهای خاص و تجهیزات جانبی آن استفاده می‌شود. -------- صفحهٔ بعد -------- ۶ ۳( ضوابط طراحی نصفیه‌خانه‌های فاضلاب شهری ۲-۱- پساب فاضلاب تصفیه شده که فرایندهای مختلف تصفیه فاضلاب را گذرانده باشد. ۳-۱- تصفیه‌خانه فاضلاب فاضلاب مورد استفاده قرار می‌گیرد. ۴-۱- جریان‌های طراحی - متوسط جریان روزانه فاضلاب متو سط جریان روزانه برابر متو سط جریان روزانه در طول سال با احد ساب جریان ذ شتاب و بدون احد ساب روآاناب نفوذی (شرایط نبود بارندگی) بوده و بر حسب مترمکعب در روز بیان می‌شود. از این جریان در طراحی واحدهای فرآیندی و ... استفاده می‌گردد. تغییرات ناشی از اتصال انشعابات جدید به شبکه جمع‌آوری و تفاوت در مقدار نشتاب و آب‌های نفوذی در روزهای مختلف سال به دلیل تفاوت در عمق آب‌های زیرزمینی و همجنین بارندگی و شدت آن در روزهای مختلف سال دارد. - حداکثر جریان روزانه فاضلاب حداکثر جریان روزانه که در طول سال اتفاق می‌افتد. این جریان در طراحی مخازن تعدیل, سیستم پمپازه حوض‌های تماس کلر (در برخی مراجع) و ... مورد استفاده قرار می‌گیرد و معمولا بر حسب مترمکعب در روز بیان می‌شود. - حداقل جریان روزانه فاضلاب حداقل جریان روزانه که در طول سال اتفاق می‌افتد. این جریان در طراحی مجاری انتقال فا ضلاب برای جلوگیری از ر سوب‌گذاری مخازن تعدیل, سیستم پمپاژ, برنامه‌ریزی میزان جریان برگشتی در صافی‌های چکه‌ای و ... مورد ا ستفاده قرار می‌گیرد و معمولا بر حسب مترمکعب در روز بیان می‌شود. می‌ شود. از این جریان در طراحی مجاری انتقال فاضلاب. تعیین ظرفیت ایستگاه‌های پمپان حوض‌های دانه‌گیری. واحدهای -------- صفحهٔ بعد -------- فصل اول -اصطلاحات و تعاریف ۳( ۷ حداقل جریان پایدار فا ضلاب اندازه‌گیری شده در طی یک ساعت از شبانه روز بوده و بر حسب مترمکعب در ساعت بیان می‌شود. از این جریان برای تعیین مقدارحداقل دامنه اندازه‌گیرهای جریان و حداقل ظرفیت تاسیسات پمپاژ و .. استفاده می‌شود. - جریان پایدار ورودی به تصفیه‌خانه جریانی | ست که برابر یا بیش‌تر از جریان اندازه‌گیری شده در طی یک دوره زمانی (یک ساعته. یک روزه یا یک ماهه و ...) می‌باشد. این جریان می‌تواند در طراحی مخازن تعدیل و برخی واحدها از جمله هاضم‌ها و ... مورد استفاده قرار گیرد. ۵-۱- دوره طرح فاصله زمانی بین سال مبدا (سال شروع بهره‌برداری) و سال مقصد (سال انتهای طرح)» دوره طرح نامیده می‌شود. ۶-۱- رواناب آب تولید شده از بارش‌های جوی که به درون زمین نفوذ نکرده و مستقیما از سطح زمین یا سطوح خارجی ۷-۱ فاضلاب ۸-۱- فاضلاب خام ۹-۱- فاضلاب خانگی -------- صفحهٔ بعد -------- ۸ ۳( ضوابط طراحی نصفیه‌خانه‌های فاضلاب شهری ۱-۱ فاضلاب شهری شامل فاضلاب خانگی ۳ فاضلاب‌های تولید شده از مراکز تجاری. مراکز صنعتی کوچک. اداری. 9 و رواناب 9 نشتاب ۱۱-۱- کلر باقیمانده به مجموع اسیدهیپوکلرو و یون هیپوکلریت در پساب گفته می‌شود. ۱۳-۱- کلی‌فرم گرماپای گروهی از باکتری‌ها که در محیطزیست حضور دارند و به طور معمول نشان‌دهنده آلودگی مدفوعی می‌باشند. (در ۱۳-۱- کل کلیفرم‌ها کلیفرم‌ها (۲۵11۲01۳ [701۵) باکتری‌هایی هستند که معمولا به عنوان شاخص کیفیت بهداشتی غذا و آب مورد ۱۳-۱- گندزدابی ۱۵-۱ نشتاب و رواناب‌های نفوذی کلیه آب‌های مازاد و ناخواسته نفوذی به فاضلابروها می باشند (به ضابطه ۱۱۸ رجوع گردد) که به تفکیک عبارتند از: - رواناب‌های نفوذی- شامل رواناب‌های ناشی از بارندگی است که به صورت غیرمجاز از سطح بام و محوطه 170(1( ۱۶-۱ نیاز زیست شیمیایی به اکسیژن (160۲۵1۵ 0۳۷8610 [1010810۵]) به شرح بند ۱-۵-۲-۲-۲ -------- صفحهٔ بعد -------- فصل اول -اصطلاحات و تعاریف ۳( ۹ ۱۷-۱ (0(1ن) نیاز به اکسیژن شیمیایی (161210 0۳۱8610 [161110۵)) به شرح بند ۱-۵-۲-۲-۲ ۱۸-۱ 11۲ مجموع نیتروژن آلی. آمونیم و آمونیاک (3111۳0800 210۵01( [101۵) به شرح بند ۱-۵-۲-۲-۲ ۱۹-۱ 15۹5 کل مواد جامد معلق (5011045 5۱8061000 [1012) به شرح بند ۱-۵-۲-۲-۲ ۲۰-۱ ۷۹۹ مواد جامد معلق فرار ‎501104٩(‏ 515061060 ع۷۹۵1۵111) ۲۱-۱ 1۳ فسفر کل بر حسب ۳ شامل فسفر آلی. ارتوفسفات‌ها و پلی فسفات‌ها ۲۲-۱ ۱11۹۹ مواد جامد معلق در مایع مخلوط ۲۳-۱ ۱11,۷۹۹ مواد جامد معلق فرار در مایع مخلوط -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- فصل ۲ گزارش فنی (مهندسی) و طراحی -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دوم - گزارش فنی (مهندسی) و طراحی تاسیسات ۳۰( ۳ ۱-۲- کلیات ۱-۱-۲- خدمات مهندسی خدمات مهندسی در سه گام انجام می‌شود: الف- تهیه‌ی گزارش فنی (مهندسی) و طراحی تاسیسات؛ ب- تهیه‌ی نقشه‌های اجرایی, مشخصات فنی و اسناد مناقصه؛ ج- نظارت و هدایت عملیات اجرایی» بازرسی و تایید و پذیرش تاسیسات. ردیف الف از موارد فوق؛ شامل گزارش‌های فنی(مهندسی) و طراحی تاسیسات. در این فصل پوشش داده می‌شود. ۲-۱-۲- نهیه‌ی گزارش مقدماتی قبل از ارائه‌ی گزارش فنی(مهندسی) و طراحی تاسیسات. ممکن است تهیه و ارائه‌ی گزارش مقدماتی ضروری باشد. الف- تشریح مشکلات یا تحولات توسعه‌ای که اجرای تاسیسات جمع‌آوری و تصفیه فاضلاب را توجیه می‌نماید؛ ب- جمع‌آوری اطلاعات و جستجوی مصوبات و تصمیمات مرتبط با طرح (از جمله استانداردهاء. ضوابط و دستورالعمل‌ها)؛ ج- شناسایی محل‌ها و منابع آبی با قابلیت دریافت فاضلاب تصفیه شده. به منظور دستیابی به الزامات تعیین شده توسط سازمان‌های نظارتی برای مشخصات کیفی مورد نیاز برای تخلیه پساب. ۳-۲ گزارش فنی (مهندسی) و طراحی تاسیسات اجزای گزارش مهندسی و طراحی تاسیسات باید نشان‌دهنده انطباق طرح با ضوابط اجرایی به شرح ذیل باشد: - شناسایی و ارزیابی مشکلات ناشی از فاضلاب - گردآوری اطلاعات پایه - ارائه‌ی معیارها و مفروضات طراحی - بررسی و ارائه‌ی گزینه‌های طراحی (به همراه جانمایی مقدماتی و برآورد هزینه) - تشریح اطمینان از عملکرد هر یک از واحدهای سیستم تصفیه. در زمانی که بزرگ‌ترین واحد آن از مدار خارج می‌گردد. - بررسی الزامات سازمانی و کارکنان مورد نیاز -------- صفحهٔ بعد -------- ۴ ۳۰( ضوابط طراحی تصفیه‌خانه‌های فاضلاب شهری - ارائه‌ی نتایج و طرح پیشنهادی برای بررسی کارفرما - شرح کلی اقدامات اداری مورد نیازء برنامه‌ی زمان‌بندی و روش‌های اجرای طرح - ارائه‌ی مدارک کافی که نشان‌دهنده مطابقت طرح پیشنهادی با ضوابط و معیارها باشد. - ارائه‌ی طرح مفهومی (شامل شرح فرآیند و تعیین ابعاد واحدها و ظرفیت تجهیزات و ...) - داده‌های حاصل از اندازه گیری‌هاء آزمایش‌ها و ... - فرضیات و ملاحظات سیستم کنترل در خ صوص نحوه عملکرد کل سیستم و همچنین هر یک از واحدهای فرآیندی - سایر اطلاعات و داده‌های پایه فنی مورد نیاز برای ادامه خدمات مهندسی جهت تهیه طرح تفصیلی, نقشه‌های اجرایی و مشخصات فنی در این مرحله از خدمات مهندسی معمولا طراحی‌های معماری, سازه‌ای, مکانیکال و الکتریکال انجام نمی‌شود. اما طرح‌های اولیه‌ی آنها می‌تواند به معرفی طرح کمک کند. در برخی از موارد مشخصات کلی واحدهای فرآیندی, تجهیزات خاص و سایر موارد مشابه در این مرحله ارائه می‌گردد. طرح تاسیسات باید برای کلیه طرح‌های احداث. بازسازی و نیز ارتقا انجام شود. ۱-۲-۲- گزارش‌های فنی (مهندسی) گزارش‌های فنی (مهندسی) شامل موارد ذیل و همچنین سایر اطلاعات مورد درخواست مرجع بررسی کننده می‌باشد. ۱-۱-۲-۲- شرح وضعیت موجود ۲-۱-۲-۲- جریان بار آلی و مواد مغذی جریان متوسط و حداکثر طراحی و نیز بار آلودگی پیش‌بینی شده در شرایط موجود و آتی باید تعیین گردد. مبانی طرح باید برای جریان‌ها و بار آلودگی در ابتدا و انتهای دوره طرح و بیانگر منطقه تحت پو شش اولیه و پیش‌بینی شده آتی با شد. ۳-۱-۲-۲ تاثیر برتاسیسات فاضلاب موجود تاثیر طرح پیشنهادی بر کلیه تاسیسات موجود باید بررسی گردد. -------- صفحهٔ بعد -------- ۴-۱-۲-۲- تشریح طرح ارائه شرح نوشتاری از طرحء در گزارش فنی (مهندسی) ضروری است. ۵-۱-۲-۲ نقشه‌های محل اجرای تاسیسات نقشه‌های مشخص کننده‌ی محل اجرای طرح و استقرار تاسیسات. باید در گزارش ارائه گردد. ۶-۱-۲-۲ ضوابط ممهندسی ضوابط مورد استفاده در طراحی, باید در گزارش ارائه گردد. ۷-۱-۲-۲ اطلاعات محل اجرای طرح اطلاعات ارائه شده در گزارش فنی (مهندسی) در مورد محل اجرای طرح باید شامل اطلاعات توپوگرافی, خاک ۸-۱-۲-۲ انتخاب گزینه دلایل انتخاب گزینه پیشنهادی و اجرایی بودن آن و نیز سازگاری آن با طرح بلند مدت. مورد بررسی قرار گیرد. ۹-1-۲-۲- بررسی زیست‌محیطی با آلزامات طراحی سازمان‌های مرتبط باید مد نظر قرار گیرد. ۲-۲-۲ طراحی تاسیسات طراحی تاسیسات باید شامل موارد ذیل و سایر موارد مرتبط مورد نیاز مرجع بررسی‌کننده باشد. ب- ارائه خلاصه‌ای از وضعیت تاسیسات موجود جممع‌آوری و انتقال فاضلاب در محدوده تحت پوشش تصفیه‌خانه و مدارک طراحی مرتبط ۲-۲-۲-۲ محدوده تحت پوشش طرح در طراحی تاسیسات باید محدوده فعلی و آتی تحت پوشش, مد نظر قرار گیرد. -------- صفحهٔ بعد -------- ۶ ۳۰( ضوابط طراحی تصفیه‌خانه‌های فاضلاب شهری ۳-۲-۲-۲ دوره طرح و جمعیت تحت پوشش : ی تحت پوشش موجود و آتی باید بر مبنای دوره طرح ۰ ساله باشد. احداث تاسیسات فاضلاب در مناطقی که دارای نرخ رشد سریع می‌باشد. به صورت مرحله‌ای(مدولار) انجام پذیرد. ۴-۲-۲-۲- ظرفیت هیدرولیکی ۱-۴-۲-۲-۲- شناسابی و تعیین انواع جربان جریان‌های ذیل باید به عنوان مبانی مورد استفاده در طراحی تصفیه‌خانه‌های فاضلاب در سال مبنای طراحی تعیین گردند: الف- جریان متوسط طرح عباره ست از میانگین حجم روزانه جریان در یک بازه زمانی پیو سته ۱۳ ماهه که به صورت واحد حجم بر واحد زمان بیان می شود. در مناطقی که جریان‌های زیاد ف صلی وجود دارد (مانند مناطق تفریحی, پردیس‌ها و تا سیسات صنعتی)» متوسط جریان طراحی باید بر اساس میانگین روزانه جریان فصلی تعیین گردد. ب- جریان حداکثر روزانه طرح عباردست از بیش‌ترین جریان دریافتی در یک دوره پیو سته ۲۴ ساعته. که به صورت واحد حجم بر واحد زمان بیان می‌شود. ج- حداکثر جریان ساعتی طرح عبارتست از بیش‌ترین جریان دریافتی در یک بازه یک‌ساعته که به صورت واحد حجم بر واحد زمان بیان می‌شود. د- حداکثر جریان لحظه‌ای ۲-۴-۲-۲-۲- ظرفیت هیدرولیکی تاسیسات تصفیه فاضلاب دارای شبکه موجود جمع آوری فاضلاب الف- طراحی باید حتی‌الامکان بر مبنای داده‌های واقعی جریان باشد. ب- برر سی میزان دقت محتمل داده‌ها و پیش‌بینی‌های انجام شده برای تعیین جریان‌های بحرانی طراحی ضروری - ارزیابی اطلاعات موجود؛ -------- صفحهٔ بعد -------- - ارزیابی میزان اطمینان از تخمین کاهش جریان ناشی از اقدامات پیش بینی‌شده در سال‌های آتی برای کاهش جریان رواناب و نشتاب ورودی به شبکه (18: 1) - با در نظر گرفتن رواناب ناشی از بارش‌های طراحی و نیز عمق - ارزیابی افزایش جریان‌های ناشی از حذف کنارگذرهای فاضلاب؛ - ارزیابی محدودیت‌های هیدرولیکی فاضلابروهای تحت پوشش تصفیه‌خانه در سال‌های آتی. ج- داده‌های مهم و روش مورد اس‌تفاده برای ارزیابی آن‌ها باید ارائه گردد. نمایش گرافیکی داده‌ها در جریان‌های حداکثر در روزهای بارانی (تعریف شده در بندهای ۱-۴-۲-۲-۲ (ب. ج. د)) باید دربرگیرنده دوره زمانی مناسب با جریان پایدار در شرایط بارندگی باشد. طول دوره زمانی مذکور بر اساس اهمیت طرح تعیین گردد. ۳-۴-۲-۲-۲- ظرفیت هیدرولیکی تاسیسات فاضلاب برای سرویس‌دهی شبکه‌های جدید جمع آوری فاضلاب ۵-۲-۲-۲ ظرفیت دریافت مواد آلی. معلق و مغذی تاسیسات تصفیه ۱-۵-۲-۲-۲- شناسابی و تعیین مقادیر بار آلی. معلق و مواد مغذی بارهای مواد آلی ورودی به تصفیه‌خانه فا ضلاب در دوره طرح باید تعیین و به عنوان مبانی طراحی مورد ا ستفاده قرار گیرد. اصطلاحات و عبارات تعریف شده در این بند باید در متن این استاندارد مورد استفاده قرار گیرد و از تعاریف موجود در سایر منابع استفاده نگردد. عبارت | ست از اک سیژن‌خواهی بیو شیمیایی پنج روزه (13015) که معادل مقدار اک سین مورد نیاز برای تثبیت مواد آلی تجزیه‌پذیر بیولوژیکی در شرایط هوازی در یک دوره پنج روزه و مطابق با | ستانداردهای ملی و بین المللی معتبر (به عنوان مئال ۷۷۵۹۲۵۷/۵۲ ۵0 ۷۷۵1۵۳۲ ۵۲ ۳۳۵۲۱۵110 ع0۵) 1۵۲ ۱11۳00۹ 04۵۲۵ 51۵) می باشد. اکسیژن‌خواهی بیوشیمیایی پنج روزه کل (:7130/0) معادل 130101 می‌باشد و به منظور تمایز بین مجموع اکسیژن‌خواهی کربنی (301-)) و نیتروژنی ((۲1101) با اکسیژن‌خواهی کربنی (1301-)) محض استفاده می‌شود. مقدار اکسیژن‌خواهی پنج روزه کربنی ((101-) از تفاضل اکسیژن‌خواهی پنج روزه (1301(5) و اکسیژن‌خواهی نیتروژنی ((8۳01«) به دست می آید (به۳ع۷۷/۵816۳۵1 200 ۷۷۵1۵۳ ۵۲ ۳۵1۵0۵ ۳۵ 1۵۳ 1/1005 5۵۳0 -------- صفحهٔ بعد -------- ۸ ۳۰( ضوابط طراحی تصفیه‌خانه‌های فاضلاب شهری عبارست از میانگین بار آلی ورودی به تصفیه‌خانه در یک بازه زمانی پیو سته ۱۲ ماهه در سال مبنای طراحی که به صورت واحد وزن بر واحد زمان بیان می‌شود. در مناطقی که بارهای آلی زیاد فصلی وجود دارد (مانند مناطق تفریحی. ج- حداکثر روزانه :1101 طرح عبارتست از بیش‌ترین بار آلی ورودی به تصفیه‌خانه در یک دوره ۲۴ ساعته پیوسته (که در طول سال اتفاق می‌افتد) که به صورت واحد وزن بر واحد زمان بیان می‌شود. د- حداکثر ساعتی :1101 طرح عبارتست از بیش‌ترین بار آلی ورودی به تصفیه‌خانه در یک بازه یک ساعته که به صورت واحد وزن بر واحد زمان بیان می‌شود. ه- تعاریف مربوط به مقادیر حداکثر روزانه و حداکثر ساعتی مواد معلق 155 و مواد مغذی ۷.۳! مشابه موارد گفته شده برای 830105 می‌باشد. ۲-۵-۲-۲-۲- تعیین ظرفیت بار آلی. مواد معلق و مواد مغذی تاسیسات تصفیه فاضلاب دارای شبکه موجود جمع آوری فاضلاب الف- طراحی تا حد امکان باید براساس داده‌های واقعی از بار آلودگی, مواد معلق و مغذی باشد. ب- مقادیر به‌دست آمده از داده‌های واقعی باید با مقادیر ارائه شده در بند ۳-۵-۲-۲-۲ مقایسه شود و دلایل مغایرت‌هایی که دارای اختلافات معنادار می‌باشند مشخص گردد. ج- اثرات فا ضلاب‌های صنعتی باید برر سی و مستند سازی شود. در طرح‌هایی که سهم فاضلاب صنعتی قابل توجه به شبکه جممع‌آوری فاضلاب منتهی به تصفیه‌خانه که شامل هزینه‌های انشعابات نیز می‌باشد باید ارائه شود. د- ممکن است شیرابه و سپتاژ (فاضلاب تخلیه شده از چاه‌های فاضلاب. سپتیک تانک‌ها و ...) دارای بار آلی. مواد معلق و مغذی قابل توجه بوده و دارای موادی باشند که باعث ایجاد مشکل در بهره‌برداری شده و با ضوابط و تخلیه شیرابه و سیپتاژز به 7 صفیه‌خانه مد نظر با شد موارد ارائه شده در پیو ست ۲ «حمل و تصفیه سپتاژز در تصفیه‌خانه‌های فاضلاب» مورد توجه قرار گیرد. -------- صفحهٔ بعد -------- سیستم‌های جدید جمع آوری فاضلاب الف- تصفیه‌خانه فاضلاب خانگی باید در محدوده ۴۵-۶۰ گرم 1)0(15 در روز به ازای هر نفر و ۵۰-۶۵ گرم مواد جامد معلق در روز به آزای هر نفر طراحی گردد. مگر آنکه اطلا عاتی برای توجیه انتخاب مقادیر دیگر ارائه گردد. در صورت نیاز به فرایند نیتریفیکاسیون» مقدار 116۲۷ باید در محدوده ۸-۱۲ گرم در روز به ازای هر نفر در نظر گرفته شود. مقدار فسفر کل 1۳ بر حسب فسفر در محدوده ۱/۳-۲/۰ گرم در روز به ازای هر نفر در نظر گرفته شود. ب- در مناطقی که از خردکننده‌های رباله در منازل استفاده می‌گردد. ۲۵-۳۰ درصد به مقادیر بند «الف» اضافه می‌گردد. د- در صورت اختلاط شیرابه و سیتاز (فاضلاب تخلیه شده از جچاه‌های فاضلاب. سپتیک تانک‌ها به بند ۲-۲-۵-۲-۲ (د) مراجعه شود. ه- در صورت استفاده از داده‌های به دست آمده از شهرها یا مراکز جمعیتی مشابه در طراحی سیستم‌های جدید. باید مستندات کافی تهیه و برای برر سی به لحاظ قابلیت اطمینان و کاربرد در طرح پیشنهادی و تایید به مرجع بررسی کننده ارائه گردد. با اعمال ضرایب مورد نیاز برای دستیابی به جریان‌ها یا بارهای طراحی اشاره شده در بندهای ۴-۲-۲-۲ و ۵-۲-۲-۲ ۷-۲-۲-۲ تعیین گزینه‌های تصفیه روند انتخاب گزینه‌های پر شنهادی تصفیه جهت برر سی و ارزیابی تفصیلی ارائه گردد. مبانی ضاوت مهند سی برای ۸-۲-۲-۲- بررسی تفصیلی گزینه‌ها | صلاحات پر شنهادی در سرٍستم موجود فا ضلاب از جمله کفایت بخش‌هایی از سیٍستم که به وا سطه طرح تغییر نمی‌کنند. باید مورد بررسی و آرزیابی قرار گیرد. -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۰ ۳( ضوابط طراحی تصفیه‌خانه‌های فاضلاب شهری ب- جربان روزهای بارانی تاسیسات لازم برای تصفیه جریان ورودی در روزهای بارانی» باید مطابق با مقررات و ضوابط پیش‌بینی گردد. ج- متعادل‌سازی جریان در روزهای بارانی چنانچه نسبت جریان حداکثر ساعتی طرح به جریان متوسط طرح برابر یا بیش‌تر از نسبت ۳ به ۱ باشد. باید متعادل‌سازی جریان مد نظر قرار گیرد. این امر ممکن است شامل ساخت تصفیه‌خانه با ظرفیتی معادل جریان ورودی در روزهای بارانی و یا احداث یک حوضچه نگهداشست موقت جریان (در زمان وقوع جریان حداکثر ساعتی) و بازگرداندن تدریجی جریان مازاد به سمت تصفیه‌خانه (در زمانهایی که جریان حداکثر ساعتی وجود ندارد) باشد. د- بررسی محل اجرای طرح در ارزیابی محل اجرای طرح باید ضوابط زیر مورد توجه قرار گیرد. مواقعی که محل اجرای طرح با موارد ذیل انطباق نداشته باشد. باید اقدامات مقتضی برای کمینه‌سازی اثرات نامطلوب مغایرت‌ها انجام پذیرد. ۱- فرایند تصفیه باید با کاربری زمین‌های اطراف در شرایط فعلی و برنامه‌ریزی شده در سال‌های آتی سازگار باشد. از جمله این موارد میزان تولید صداء پتانسیل تولید بو کیفیت هواء فن آوری مورد استفاده برای تصفیه و دفع ۲- اگر میزان سولفات در فاضلاب زیاد باشد. نباید از لاگون‌هایی که هوادهی نمی‌شوند استفاده نمود. ۳- فاصله‌ی تاسیسات تصفیه فا ضلاب از سکونت‌گاه‌ها (یا مناطقی که به نظر می‌ر سد در دوره زمانی معقول در آن‌ها ساخت و ساز انجام می‌گیرد) باید مطابق ضوابط سازمان‌های ذیربط رعایت شود. ۴ منطقه‌بندی و دیگر محدودیت‌های مربوط به کاربری زمین باید بررسی و مشخص شده باشد. ۵- نحوه دسترسی و توپوگرافی محل اجرای طرح باید مورد بررسی و آرزیابی قرار گیرد. ۶ محل زمین مورد نیاز برای توسعه بعدی تصفیه‌خانه باید مشخص گردد. ۷ جهت باد غالب باید مشخص گردد. ۸- ملاحظات مربوط به سیل شامل رقوم سطح آب در سیلاب‌های ۲۵ و ۱۰۰ ساله و اثرات آن بر پهنه سیل‌گیر و مسیل‌ها و انطباق آن با مقررات ساخت و ساز در مناطق مستعد سیل. باید مورد بررسی و ارزیابی قرار گیرد. در بند ۲-۱-۴ الزامات محافظت از سیلاب ارائه شده است. -٩‏ اطلاعات زمین‌شناسی» عمق سنگ بسترء ویژگی‌های کارست یا سایر ملاحظات با اهمیت زمین‌شناسی موثر در طراحی باید ارائه گردد. ۰- لاگون‌ها نباید در مناطق کارستی واقع شوند مگر اینکه جزییات زمین‌شناسی و جزییات اجرایی ارائه شده قابل -------- صفحهٔ بعد -------- ۱- حفاظت از آب‌های ریرزمینی شامل چاه‌های آب عمومی و خصوصی از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. چگونگی انجام این محافظت باید شرح داده شود. هماهنگی با سازمان‌های مرتبط با این امرء ضروری است. ۳۲ نوع خاک و منا سب بودن آن برای انجام عملیات ساخت و ساز باید مورد برر سی قرار گیرد. همچنین عمق و تراز آب‌های زیرزمینی در وضعیت متوسط و فصلی که حداکثر تراز آب زیرزمینی وجود دارد باید تعیین گردد. ۳- محل, عمق و نقطه ورود فاضلابرو به محل اجرای تصفیه‌خانه باید مشخص گردد. ۴۳- الزامات کیفی پساب حروجی تعیین شده توسط سازمان‌های مرتبط برای زمان طراحی و زمان‌های مشخص‌شده تی باید بررسی و تعیین گردد. ۵ نحوه دسترسی به محل تخلیه جریان خروجی باید مورد بررسی قرار گرفته و نتایج ارائه گردد. ۶ آارزیابی مقدماتی در خصوص وجود زمین مناسب برای اجرای طرح باید انجام گردد. ه- ابعاد واحدها ابعاد و عملکرد واحدها و نیز مبانی به کار گرفته شده برای تعیین آن‌ها باید ارائه گردد. و- نمودار جریان نمودار جریان تاسیسات تصفیه‌خانه که شامل تمامی جریان‌های برگشتی نیز می‌باشد باید ارائه گردد. ز- انعطاف پذ بری نگهداری) اطمینان حاصل شود. ح- راندمان‌های حذف علاوه بر راندمان کلی حذف و کیفیت فاضلاب تصفیه شده باید بارگذاری و راندمان حذف کلیه واحدهای تصفیه (هم به لحاظ غلظت و هم جرم) به تفکیک ارائه گردد. ط- بهره‌برداری در شرایط اضطراری الزامات بهره‌برداری در شرایط اضطراری باید مطابق با موارد مذکور در بند ۱-۶-۴ ارائه گردد. سازمان‌ها و نهادهای -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۲ ۳( ضوابط طراحی تصفیه‌خانه‌های فاضلاب شهری ی- فن‌آوری‌های اشاره نشده در این ضابطه بند ۲-۳-۴ رویه‌های معرفی و اخذ تاییدیه | ستفاده از فن‌آوری‌های | شاره زشده دراین ضابطه را ت شریح می‌نماید. رعایت الزامات شرح داده شده در بند فوق اجباری است. در صورتی که سه نمونه جداگانه. مشابه (به لحاظ ظرفیت و فرآیند) و موفق از تاسیسات اجرا شده با فن‌آوری جدید پی شنهادی وجود ندا شته با شد. مرجع برر سی‌کننده می‌تواند نحوه مواجهه (طرح | ضطراری) در شرایط عدم تطبیق با عملکرد مورد انتظار از سیستم فوق را درخواست نماید. هر یک از نمونه‌های سه گانه فوق باید حداقل سه سال در ظرفیت مشابه. بدون نقص کلی در فرآیند و تجهیزات. مورد بهره‌برداری قرار گرفته با شند. پایش سیستم تصفیه در دوره بهره‌برداری مذکور باید به نحو منا سبی انجام شده و نتایج ک- لجن برای تکمیل موفق طرح» ارائه گزینه‌ها و روش‌های مورد نظر برای دفع زائدات جامد تولیدی ضروری است. از این‌رو باید از گنجانیدن روش و راندمان تصفیه مورد نیاز (که همزمان با اجرا انجام می‌شود) در مدارک طراحی تاسیسات و ارائه آن به مرجع بررسی و تصویب کننده طرح ضروری است (همچنین فرایندهای تصفیه., ذخیره و دفع لجن). به بندهای ۱-۳- م- بهره‌برداری و نگهداری مشخص کردن بخش‌هایی از طرح که دارای بهره‌برداری پیجیده و یا الزامات نگهداری ویزه می‌باشند. ضرورت دارد. از جمله می‌توان به الزامات آزمایشگاهی برای بهره‌برداری نمونه‌برداری و پایش خودکار اشاره نمود. ن- برآورد هزینه برآورد هزینه‌ها اعم از هزینه‌های سرمایه گذاری اولیه و بهره‌برداری و نگهداری (به انضمام فرضیات انجام شده) ضروری س- بررسی‌های زیست‌محیطی انطباق با الزامات طراحی ارائه شده توسط سازمان‌های مرتبط ضروری است. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دوم - گزارش فنی (مهندسی) و طراحی تاسیسات ۳۰( ۳۳ ۹-۲-۲-۲ تعیین گزینه پیشنهادی طرح انتخابی از میان گزینه‌های برر سی شده بر مبنای ملاحظات بند ۸-۲-۲-۲ باید در مدارک تنظیمی طرح نهایی و توصیه‌های اجرایی نیز ارائه شده باشد. توصیه می‌گردد جلسه پیش طراحی, قبل از مرحله تهیه نقشه‌ها و مشخصات فنی به منظور بررسی تغییرات رخ داده در گزارش‌های مقدماتی و مهند سی یا م صوبه آن‌هاء شکیل شود تا با < ضور کارفرماء طراح و مرجع برر سی‌کننده. در مورد انحراف از استانداردهای طراحی, برنامه کلی زمان‌بندی و دس تورالعمل‌های در نظر گرفته شده برای حصول اطمینان‌پذیری از بهره‌برداری سیستم» بحث و تبادل نظر به عمل آید. در صورت وجود تغییرات قابل توجه, ممکن است نیاز به ارائه «گزارش مقدماتی» طرح مطابق بند ۲-۱-۲ و پس از آن «گزارش فنی (مهندسی) و طراحی تاسیسات» جهت بررسی و تصویب باشد. -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- فصل ۳ -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- ۱-۳- نقشه‌ها و مدارک پشتیبان نقشه‌ها و مدارک پشتیبان ارائه شده به مرجع بررسی‌کننده باید شامل نقشه‌های صحافی شده» مبانی طراحی و لیست مجوزهای مورد نیاز اجراء فرم‌های آرزیابی و در صورت نیاز هزینه‌های اخذ مجوز باشد. ۱-۱-۳- کلیات ۱-۱-۱-۳- عنوان نقشه کلیه نقشه‌های تاسیسات فاضلاب باید دارای تایتل (عنوان) مناسب و دربردارنده نام سازمان (کارفرما) مسئول, ۲-۱-۱-۳ ساختار نقشه‌ها نقشه‌ها از قطع ۸1 بزرگ‌تر نباشد. ملاحظات. فرضیات و آگاهی‌های لازم باید در نقشه درج گردد. در صورت نیازء موقعیت گ گمانه‌های از مایش‌های مکانیک خاک در نقشه‌ها نشان داده شود. و ی آرمایس‌های ر نب سو ۳-۱-۱-۳ محتویات نقشه‌ها نقشه‌های جزییات باید شامل پلان‌های بام و پلان‌ها در رقوم ارتفاعی. مقاطع و جزییات تکمیلی باشد تا به همراه شامل ابعاد و رقوم نسبی سازه‌هاء ارتفاعات نسبی سازه‌هاء محل و شکل قرارگیری تجهیزات. محل و اندازه لوله کشی‌هاء تراز سطح آب و رقوم سطح زمین نیز باشند. ۴-۱-۱-۳ معیارهای طراحی هیدرولیکی تهیه و ارائه گردد. مدارک تهیه شده برای اجراء باید رویه بهره‌برداری در دوره ساخت را مطابق بند ۸-۲-۲-۲ (ل)» با عنوان «7 صفیه در دوره ساخت» را مشخص نماید. -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۸ ۳( ضوابط طراحی نصفیه‌خانه‌های فاضلاب شهری ۲-۱-۳ نقشه‌های پلان تصفیه‌خانه‌های فاضلاب ۱-۲-۱-۳ نقشه پلان موقعیت نقشه پلان موقعیت باید زشان‌دهنده موقعیت تصفیه‌خانه زسبت به بقیه اجزای سرستم با شد. همچنین باید شامل ویژگی‌های توپوگرافی مناسبی باشد که موقعیت محل تصفیه‌خانه را نسبت به نهرهاء رودخانه‌ها یا سایر نقاط تخلیه ۲-۲-۱-۳ نقشه جانمایی نقشه جانمایی پیشنهادی برای واحدهای تصفیه‌خانه فاضلاب باید شامل موارد ذیل باشد: الف- توپوگرافی محل احدات؛ ب- اندازه و موقعیت سازه‌های (واحدهای) تصفیه‌خانه؛ ج- نمودار(های) جریان هیدرولیکی برای نشان دادن جریان عبوری از واحدهای مختلف و سیستم‌های پشتیبان (51010۵ر5 1111۷[]) مورد نیاز فرایندهای تصفیه‌خانه؛ د- لوله‌کشی‌ها و کلیه تمهیدات کنارگذرکردن واحدهای خاص (نوع سسیال انتقالی و جهت جریان در لوله‌ها باید نشان داده شود)؛ ه- پروفیل‌های هیدرولیکی برای نشان دادن جریان فاضلاب. لجناب واحدهاء جریان‌های بازگشتی و لجن؛ و- نقشه‌های (11گ۳. بالانس جرمی و در صورت نیاز آرائه نقشه. برای فلسفه کنترل پیش‌بینی‌شده؛ ز- لوگ گمانه‌ها و سطح آب زیرزمینی ۳-۲-۱-۳ نقشه‌های جزبیاتی در صورت لزوم باید در نقشه‌های جزئیاتی موارد ذیل نشان داده شود: الف- موقعیت. ابعاد و اندازه و رقوم ارتفاعی تاسیسات موجود و پیشنهادی تصفیه‌خانه؛ ب- رقوم ارتفاعی حداکثر و حداقل تراز سطح آب منبع پذیرنده که فاضلاب تصفیه شده به آن تخلیه می‌گردد؛ ج- نوع, اندازه, ویژگی‌ها و ظرفیت کلیه پمپ‌هاء دمنده‌هاء موتورها و دیگر تجهیزات مکانیکی؛ د- تراز سطح آب درجریان حداقل, متوسط طراحی و حداکثر ساعتی در پروفیل هیدرولیکی؛ ه- احجام ذخیره لجن در شرایط موجود و طرح اجرا شده. در پلان و مقطع؛ و شرح کافی از ویژگی‌های دیگری که در مشخصات فنی یا گزارش مهندسی پوشش داده نشده است. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سوم -نقشه‌ها و مشخصات فنی ۳( ۳۹ ۲-۳- مشخصات فنی برای اجرای تصفیه‌خانه‌های فاضلاب و سار تاسیسات مرتبط باید مشخصات فنی امضا و صحافی شده (مراجعه شود به بند ۱-۱-۱-۳) به همراه نقشه‌ها در دسترس باشد. مشخصات فنی همراه با نقشه‌های اجرایی باید شامل و نه محدود به: - مشخصات مصوب رویه‌های بهره‌برداری در زمان اجراء مطابق بندهای عملیات بهره‌برداری در دوره ساخت مطابق با بندهای ۸-۲-۲-۲ (ل) و ۵-۱-۱-۳؛ - کلیه اطلاعات مورد نیاز برای اجرا که در نقشه‌ها نشان داده نشده اما لازم است که سازنده (پیمانکار) از جزییات آن‌ها مطلع باشد. این اطلاعات شامل الزامات طرح در خصوص کیفیت مصالح, مهارت‌ها و نحوه‌ی اجرای طرح می‌باشد. علاوه بر موارد فوق مشخصات فنی باید مشتمل بر این موارد باشد: نوع, اندازه, دوام (۱ ستحکام)» م شخ صات عملکردی و نقطه کار تجهیزات؛ میزان ذشت مجاز؛ ملزومات کامل تجهیزات مکانیکی و برقی (شامل ماشین‌آلات. شیرآلات. لوله کشی‌ها و اتصالات)؛ لوازم برقی؛ کابل کشی‌ها؛ ابزار دقیق و اندازه گیرها؛ لوازم و تجهیزات آزمای شگاهی؛ ابزار مورد نیاز بهره‌برداری؛ م صالح ساختمانی؛ م صالح مخصوص صافی‌ها (مانند سنگ. ماسه. شن. آنتراسیت) و سار وسایل متفرقه؛ مواد شیمیایی مورد استفاده؛ دستورالعمل‌های انجام آزمایش‌های مورد نیاز مصالح و تجهیزات برای رعایت استانداردهای طراحی؛ و آزمایش‌های عملکردی واحدهای تکمیل شده و اجزای آن‌ها. پیشنهاد می‌گردد آزمایش‌های عملکردی در صورت امکان در شرایط بارگذاری طرح انجام گردد. ۳-۳- اصلاح نقشه‌های مصوب هرگونه انحراف از نقشه‌ها پا مشخصات مصوب که بر ظرفیت. جریان بهره‌برداری واحدهاء پا محل تخلیه فاضلاب تاثیرگذار با شد. باید قبل از انجام تغییرء کتبا مورد تایید قرار گرفته با شد. نقشه‌ها یا مشخصات اصلاح شده باید قبل از شروع هر ساخت و سازی که متاثر از آن تغییرات می‌با شد.ء به نحوی ارائه گردد که زمان کافی برای برر سی و ت صویب آن‌ها وجود داشته باشد. اصلاحات مربوط به کارهای جزییاتی ساختمانی و سایر تغییرات جزئی که بر ظرفیت‌هاء جریان‌ها و بهره‌برداری موثر نیستند. نیازی به اخذ تاییدیه ندارند. پس از پایان مرحله‌ی اجرا باید نقشه‌های چون‌ساخت (۱:ا۸: ۳) به مرجع بررسی‌کننده ارائه گردد. -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- فصل ۴ ملاحظطات کلی در طرح تاسیسات +۰ یا فاصلاب -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- فصل چهارم - ملاحظات کلی در طرح تاسیسات تصفیه فاضلاب ۱۴۰۳/۰۳/۳۰ ۳۳ ۱-۴- کلیات ۱-۱-۴- محل تصفیه‌خانه در فصل ۲ به مواردی که در انتخاب محل تصفیه‌خانه باید مورد توجه قرار گیرد. اشاره شده است. ۲-۱-۴- حفاظت در برابر سیل کلیه سازه‌ها و تجهیزات برقی و مکانیکی تصفیه‌خانه باید در برابر صدمات فیزیکی ناشی از سیلاب با دوره بازگشت صد سال محافظت گردند. تو صیه می شود د ستر سی به تصفیه‌خانه‌ها در هنگام وقوع سیل با دوره بازگشت ۲۵ سال امکان‌پذیر بوده و تاسیسات به طور کامل قابل بهره‌برداری باشند. این الزامات برای تصفیه‌خانه‌های جدیدالاحداث و تا سیسات موجود و تاسیسات نیازمند به اصلاحات اساسی, کاربرد دارند. مقررات و ضوابط سازمان‌های مرتبط با کنترل میزان یا درجه‌ی تصفیه فاضلاب باید جوابگوی الزامات پساب خروجی و استانداردهای کیفی وضع شده توسط سازمان‌های ذیربط در حصوص الزامات تخلیه بد منابع پذبرنده باشد. ۳-۴- طراحی ۱-۳-۴- نوع تصفیه در فصل ۲ به مواردی که باید برای انتخاب نوع تصفیه در نظر گرفته شود اشاره شده است. طرح تصفیه‌خانه باید دارای انعطاف پذیری لازم برای عملکرد ر ضایت‌بخش در دامنه تغییرات مورد انتظار در مشخ صات کمی و کیفی فا ضلاب ورودی باشد. ۳-۳-۴ داده‌های فنی مورد نیاز برای ارزیابی فرایندهای جدید توصیه می‌گردد خط مشی مرجع بررسی‌کننده. مشوق و نه ایجاد کننده مانع برای پیشرفت و بسط روش‌ها و تجهیزات تصفیه فاضلاب باشد. عدم اشاره به برخی از انواع فرآیندهای تصفیه فاضلاب یا تجهیزات در این ضابطه نمی‌تواند به منع استفاده از آن‌ها تعبیر گردد. مرجع برر سی‌کننده می‌تواند انواع دیگر فرآیندهای تصفیه فا ضلاب و تجهیزات را به کار گیرد؛ مشروط بر آنکه قابلیت اطمینان در بهره‌برداری و کارآیی موثر فرآیند یا تجهیزات فوق در یک یا چند واحد نمونه ساخته شده (با شرایط مشابه بارگذاری و ظرفیتی در حدود قابل قبول نسبت به طرح مورد ارزیابی) به اثبات رسیده باشد. به بند ۸-۲-۲-۲-ی نیز مراجعه شود. -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۴ ۳( ضوابط طراحی نصفیه‌خانه‌های فاضلاب شهری در تعیین میزان شانس موفقیت و منطقی بودن استفاده از فرآیندها و تجهیزات جدید. ممکن است نیاز به ارائه موارد ذدیل به مرجع بررسی‌کننده باشد: الف- مشاهدات دوره نظارت بر بهره‌برداری از جمله نتایج از مایش‌ها و آرزیابی‌های فنی که نشان‌دهنده کارایی ب- شرح تفصیلی روش‌های آزمایش؛ شرایط موثر در منطقه با شد. اطلاعات باید شامل نمونه‌های مرکب متناسب با نرخ جریان ورودی در محدوده‌های مختلف جریان. غلظت و دما (از جمله تغییرات روزانه) بوده و در دوره زمانی مناسب انجام شده باشد؛ د- سایر اطلاعات مقتضی مرجع برر سی‌کننده ممکن است انجام آزمایش‌ها و ارزیابی‌های دیگری را تحت نظارت کار شناس فرآیند ذیصلاح (به غیر از کارشناسان سازنده یا دارنده حق ثبت اختراع (۲ع۳۸10110[04)) درخواست نماید. ۳-۳-۴- دوره طراحی دوره طراحی باید مطابق الزامات فصل ۲. به‌طور واضح در گزارش‌های فنی یا طراحی تاسیسات تعیین گردد. ۴-۳-۴- بارهای طراحی ۱-۴-۳-۴ طراحی هیدرولیکی ۱-۱-۳-۳-۴- شرایط جریان بحرانی در فصل ۲ شرایط جریان بحرانی برای طراحی تصفیه‌خانه شرح داده شده است. برای کمینه‌سازی مشکلات بهره‌برداری مرتبط با یخ‌زدگی. تعفن (520110117)» اندازه‌گیری جریان و تخلبه جامدات ته‌نشین شده. باید شرایط سال‌های ابتدایی بهره‌برداری ( شرایطی که جریان ورودی به تصفیه‌خانه کم است) را مورد بررسی قرار داد. برای آرزیابی اثر جریان حداکثر بر واحدهای فرآیندی, پمپاژهاء لولهک شی‌هاء. حوض‌های ته: شینی و غیره باید جریان حداکثر ساعتی طرح مورد استفاده قرار گیرد. ۲-۱-۴-۳-۴- ظرفیت طراحی تصفیه‌خانه ظرفیت طراحی 7 صفیه‌خانه باید مطابق با مندرجات ذ صل ۲ تعیین شود. جریان طراحی انتخاب شده باید با مقادیر مجاز تخلیه در استانداردهای کیفی آب و پساب خروجی مطابقت داشته باشد (لازم به توضیح است که در استانداردهای کیفی فاضلاب تصفیه‌شده, ممکن است علاوه بر شرایط کیفی تخلیه در جریان متوسط یا حداکثر روزانه. برای جریان‌های لحظه‌ای حداکثر نیز شرایط کیفی خاصی تعریف شده باشد). آن دسته از واحدهای تصفیه که مبنای طراحی آن‌ها جریان -------- صفحهٔ بعد -------- فصل چهارم - ملاحظات کلی در طرح تاسیسات تصفیه فاضلاب ۱۴۰۳/۰۳/۳۰ ۳۵ حداکثر ساعتی طرح نمی‌باشد. باید براساس جریان متوسط طرح طراحی شوند. تصفیه‌خانه‌هایی که در معرض جریان‌های زیاد (در شرایط آب و هوایی بارانی و یا برگشت (پمپاژ) جریان‌های سرریز شده به مخازن تأخیری) می‌باشند. باید بر مبنای حداکثر جریان روزانه‌ی پایدارتعیین‌شده (با در نظر داشتن جریان‌های فوق). طراحی شوند. ۳-۱-۴-۳-۴- تعدیل جربان برای تعدیل بارهای ناگهانی هیدرولیکی و مواد آلی. در تصفیه‌خانه‌هایی که تحت تاثیر منفی بارگذاری‌های سریع و غیرمعمول می‌باشند. باید تاسیسات متعادل‌ساز در نظر گرفته شود. ظرفیت تاسیسات تعدیل جریان باید بر مبنای مفروضات اشاره شده در این فصل و فصل ۲ تعیین شود. مخازن تعدیل می‌توانند برای افزایش ظرفیت انتقال فاضلاب در خطوط فاضلابروی پایین‌دست خود وایا افزایش کارایی یا ظرفیت تصفیه‌خانه‌های موجود(با کاهش جریان حداکثر و افزایش جریان حداقل ورودی به تصفیه‌خانه) مورد استفاده قرار گیرند. ۲-۴-۳-۴- بارگذاری مواد آلی مقادیر بارگذاری مواد آلی برای طراحی : صفیه‌خانه‌های فا ضلاب باید بر مبنای اطلاعات مندرج در فذصل ۲ با شد. در طراحی تصفیه‌خانه باید اثرات نا شی از پذیرش احتمالی تخلیه سپتاژ مورد توجه قرار گیرد و تاسیسات مورد نیاز آن در نظر گرفته شود. به پیوست ۱ مراجعه شود. ۳-۴-۳-۴- اثرات تغییرات ناگهانی اثرات تغییرات ناگهانی در فواصل کوتاه زمانی (۳]]0010 5۳001) بر فرایند تصفیه (به‌خصوص در تصفیه‌خانه‌های کوچک و فرایندهای جریان ناپیو سته (0۳02۵۹۹۵۹ ([ع۵۸1))» شامل افزایش غلظت‌ها و حداکثرهای روزانه. باید مورد توجه ۵-۳-۴ مجاری کلیه لوله‌ها و کانال‌ها باید برای انتقال حداکثر جریان پیش‌بینی شده طراحی شوند. فاضلابرو ورودی باید برای جریان آزاد و بدون مانع طراحی شود. گوشه‌های کف کانال‌ها به جز کانال‌های پساب نهایی باید پر شوند (ماهیچه داشته باشد). مجاری باید به گونه‌ای طراحی شوند که در آن‌ها ذ ضای مرده و گو شه‌هایی که می‌تواند محل انبا شت مواد جامد گردد. باید با تعبیه دریچه‌ها و شیرآلات مناسب در کانال‌هاء امکان انسداد قسمت‌های بلااستفاده (قسمت‌هایی که در برخی از مراحل بهره‌برداری از آن‌ها استفاده نمی شود) فراهم شود تا از انبااشت مواد جامد در قسمت‌های فوق جلوگیری شود. جداسازی و انسداد این قسمت‌ها باید با دریچه‌های کنترل جریان ساخته شده با مواد مقاوم در برابر خورندگی انجام شود. -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۶ ۳( ضوابط طراحی تصفیه‌خانه‌های فاضلاب شهری ۶-۳-۴- جانمایی واحدها واحدهای تصفهیه‌خانه به نحوی جانمایی شوند که حداکثر سهولت در بهره‌برداری و نگهداری, انعطاف پذیری, تداوم در کیفیت مطلوب تصفیه برای حفاظت کیفی منبع آب پذیرنده, عملکرد اقتصادی (صرفه‌جویی) و سهولت در احداث تاسیسات اتی (توسعه تصفیه‌خانه) تامین گردد. در مواقعی که واحدهای دوگانه (1]۵: ع110110۵1) در نظر گرفته شده. باید به منظور تقسیم متنا سب جریان قبل از واحدهای فوق. یک نقطه (محل) مرکزی برای جمع‌آوری و توزیع جریان پیش‌بینی شود. استئثنائا و به صورت موردی می‌توان در طرح‌هایی که بیش از یک واحد فرآیندی در یک سازه‌ی م شترک قرار گرفته‌اند از ایجاد نقطه (محل) مرکزی جمع‌آوری و توزیع جریان صرفنظر نمود. توصیه می گردد ساختمان‌های جنبی در نظر گرفته شده برای کارکنان (از جمله اداری و آزمایشگاه) به نحوی جانمائی شوند که در فاصله مناسب از منابع احتمالی ایجاد بو و جهت مناسب نسبت به باد غالب و منابع احتمالی ایجاد ۷-۳-۴ تقسیم جربان برای اطمینان از کنترل بارگذاری آلی و هیدرولیکی در واحدهای فرایندی 7 صفیه‌خانه. پیش‌بینی تا سیسات ته سیم جریان ضروری است. در طراحی تاسیسات فوق باید به سهولت دسترسی متصدیان بهره‌برداری برای انجام تغییرات. بازدید بصری و نگه‌داری توجه لازم مبذول گردد. تو صیه می شود از حو ضچه‌های مه سم ( جهت جریان ورودیاز پائین به طرف به بالا) مجهز به سرریزهای لبه تیز با قابلیت تنظیم یا وسایل مشابه استفاده شود. استفاده از شیرها برای تقسیم جریان قابل قبول نیست. برای کنترل تقسیم مناسب جریان, باید از تجهیزات مناسب اندازه‌گیری جریان استفاده شود. ۴-۴- جزئیات تصفبه‌خانه ۱-۴-۴ نصب تجهیزات مکانیکی مشخ صات فنی به گونه‌ای تهیه شود که از بازر سی و تایید ذصب اقلام اصلی تجهیزات مکانیکی و عملکرد اولیه آنها -------- صفحهٔ بعد -------- فصل چهارم - ملاحظات کلی در طرح تاسیسات تصفیه فاضلاب ۱۴۰۳/۰۳/۳۰ ۳۲۷ ۱-۲-۴-۴- خارج از مدار کردن واحدها سازه‌های کنار گذر (3(/0488) و لولهکشی‌های مربوطه باید به نحوی جانمایی گردند که بتوان کلیه واحدهای تصفیه‌خانه را مستقلا از مدار خارج نمود. طرح کنارگذر باید به نحوی باشد که بهره‌برداری از تصفیه‌خانه در مدت کنارگذر کردن واحدها می‌تواند با ساخت واحدهای دوگانه یا چند گانه انجام شود.ء مشروط بر آنکه با خارج از مدار شدن بزرگ‌ترین واحد.ء جریان حداکثر لحظه‌ای طرح بتواند به لحاظ هیدرولیکی از سایر واحدها عبور نماید. کنارگذرهایی که به صورت برقی فعال می گردند. باید به گونه‌ای طراحی شوند که در مواقع قطع برق, امکان کنارگذر کردن به صورت دستی نیز وجود داشته باشد. همچنین با قطع جریان برق» تغییری در وضعیت عملکردی شیر به وجود علاوه بر کنارگذرهایی که به صورت دستی یا برقی عمل می‌نمایند. باید سرریزهای کنارگذر با رقوم ثابت ارتفاعی نیز به منظور کنترل حداکثر تراز سطح آب در نظر گرفته شود. کنارگذر واحدها در زمان ساخت باید مطابق با الزامات بندهای ۸-۲-۲-۲ (ل)» ۵-۱-۱-۲ و ۲-۲ باشد. ۳-۴-۴- تخلیه واحدها و جلوگیری از شناور شدن و انسداد تمهیدات لازم از جمله مجرای تخلیه و یا چاهک پمپاز برای تخلیه کامل محتویات هر واحد و انتقال آن به محل ۴-۴-۴ مصالح ساختمانی خورنده. چربی‌هاء روغن‌ها و سایر ترکیباتی که اغلب در فا ضلاب‌ها وجود دارد منا سب با شند. این امر به ویژه در انتخاب -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۸ ۵-۴-۴ را از به کارب تصفیه‌خانه‌ه الگوی رنگآ, ۶-۴-۴ ن میزکار و نگهداری و ت رکری ری یزی جدول (۱-۴) به منظور استانداردسازی توه جدول ۱-۴- الگوی رذ و جهت جریان باید با رنگ متضاد ب روی لوله جهیزات بهره‌برداری وعه کاملی از ابزارهاء لوازم جانبی و قطعات یدکی ۷ ۳۳ ضوابط طراحی تصفیه‌خانه‌های و ود. به منظور تسهیل در شناسایی لوله‌ه له از یک کدگذاری بر اساس رنگ‌های مختلف : گ‌آمیزی خطوط لوله رنگ خاکستری قهوه‌ای با نوارهای زرد قهوه‌ای با نوارهای نارنجی قهوه‌ای سیاه فرمز فرمز آبی فرمز زرد زرد با نوارهای قرمز خاکستری سبر رو آبی با نوارهای قرمز ۱۵۰ میلی‌متری و با فاصله ۷۵۰ میلی‌متر از یکدیگر قرمز سیاه نارنجی بدون رنگ ازم برای استفاده متصدیان بهره‌برداری تصفیه‌خانه فیه‌خانه‌های بزرگ فضای سرپو شیده و م<صو اضلاب شهری به ویژه در ر برای انبارء -------- صفحهٔ بعد -------- فصل چهارم - ملاحظات کلی در طرح تاسیسات تصفیه فاضلاب ۱۴۰۳/۰۳/۳۰ ۳۹ ۷-۴-۴ کنترل فرسابش در زمان ساخت در زمان ساخت باید کنترل موثری برای جلوگیری از فرسایش محل احداث تصفیه‌خانه انجام پذیرد. ۸-۴-۴ نسطیح و محوطه‌سازی همزمان با تکمیل تصفیه‌خانه باید تسطیح, شیب‌بندی» چمن‌کاری و درخت‌کاری محوطه نیز انجام شود. پیاده‌رو قابل استفاده در تمام شرایط جوی برای دستر سی به کلیه واحدها در نظر گرفته شود. برای جلوگیری از فرسایش باید تا حد آمکان از ایجاد شیب‌های تند اجتناب نمود. رواناب جمع‌آوری شده از محوطه نباید به واحدهای 7 صفیه تخلیه شود. باید توجه ویژه برای حفاظت بستر صافی‌های چکه‌ای, بسترهای لجن و صافی‌های ماسه‌ای متناوب (۲۹ع]۳11 5۵10 11310171111110111) در شرایط بارندگی درمقابل رواناب‌ها مبذول گردد. به محوطه‌سازی به ویژه در مواقع مجاورت تصفیه‌خانه با مناطق مسکونی توجه شود. ۹-۴-۴ تجهیزات برقی سیستم‌های برقی و اجزای آن (از جمله موتورهاء روشنایی‌هاء کابل‌هاء کانال‌های عبور کابل, تابلوهای برق. مدارهای کنترلی و غیره) که در حوضچه‌های حاوی فاضلاب خام و یا در فضاهای محصور یا نیمه محصوری که امکان تجمع غلظت‌های خطرناک بخار یا گازهای قابل | شتعال در آن‌ها وجود دارد. باید با الزامات | ستاندارد ملی یا سایر | ستانداردهای معتبر تایید شده برای شرایط مذکور مطابقت دا شته با شد. تجهیزات قرار گرفته در حو ضچه‌های حاوی فا ضلاب باید برای نصب در شرایط خورنده, مناسب باشند. هر کابل انعطاف‌پذیر باید آب‌بند بوده و مجهز به قطعه آزاد کننده تنش باشد تا آن را در مقابل تنش‌های مکانیکی محافظت نماید. منبع تغذیه اصلی این تجهیزات باید دارای سوییچ قطع اتصال باشد و در بالای سطح زمین قرار گرفته با شد. اگر تجهیزات فوق در معرض هوای آزاد قرار دارد باید حداقل الزامات تجهیزات ضد آب استاندارد ملی باشد. باید سیستم‌های حفاظت در مقابل صاعقه و جریان‌های سریع و غیر عادی در نظرگرفته شود. تابلوهای کنترلی که در فضای باز قرار دارند باید دارای یک پریز برق ۲۲۰ ولت در صفحه کنترل برای سهولت در انجام کارهای نگهداری باشند. حفاظت از نقص قطع اتصال زمین (1۳۳-1)) باید برای کلیه خروجی تابلوهای قرار گرفته در فضای باز در نظر گرفته ۵-۴- محل تخلیه خروجی تصفیه‌خانه ۱-۵-۴- کنترل اثر تخلیه در محل دفع بررسی‌کننده باشد. در هر حالت به نکات زیر توجه شود: -------- صفحهٔ بعد -------- ۴۰ ۳( ضوابط طراحی نصفیه‌خانه‌های فاضلاب شهری الف- ترجیحا تخلیه جریان در محل انتخابی به صورت ریزش آزاد (۳۵11 ۳۳۵۵) یا تخلیه در زیر سطح آب )٩۱1۳۵۲۵۵(‏ باشد؛ ب- استفاده از هوادهی آبشاری (۸۵۲۵110 ع۵:0۸40-) برای تخلیه فا ضلاب ت صفیه شده به منظور افزایش اک سیژن محلول؛ ج- پخش فاضلاب تصفیه‌شده در تمام یا بخشی از عرض آبراهه (در صورت لزوم) به منظور حفاظت از شرایط رشد و حر کت آبزیان در محل ورود فاضلاب تصفبه‌شده به جریان پذبرنده. ۳-۵-۴- حفاظت و نگهداری از مجاری در محل دفع فاضلابرو در محل تخلیه باید به‌گونه‌ای ساخته و در مقابل اثرات تخریبی سیلاب, جزر و مد یخبندان یا سایر مخاطرات محافظت گردد که اطمینان معقولانه از پایداری سازه‌ای و عدم انسداد جریان حاصل گردد. توصیه می‌گردد در ساحل آبراهه‌هایی که فاضلابروهای تقلی تا داخل آن‌ها ادامه پیدا می‌کنند. آدم‌رو پیش‌بینی کرد. در طراحی فاضلابروها در محل تخلیه‌گاه‌هاء باید به مخاطرات احتمالی ایجاد شده برای شناورهای عبوری توجه نمود. ۳-۵-۴- تمهیدات نمونه‌برداری مجاری انتقال فاضلاب تصفیه‌شده باید به‌گونه‌ای طراحی گردند که امکان نمونه‌برداری از پساب خروجی بعد از آخرین واحد در فرآیند تصفیه و قبل از تخلیه یا اختلاط با آب پذیرنده وجود داشته باشد. توصیه می‌گردد در صورت وجود واحد ۶-۴- تاسیسات ضروری ۱-۶-۴ تاسیسات تامین برق اضطراری ۱-۱-۶-۴ کلیات در تمام تصفیه‌خانه‌های فاضلاب باید به منظور استمرار کار واحدهای حساس در زمان قطع برق. یک منبع تامین برق جایگزین پیش‌بینی گردد (به جز موارد ذیل). تامین منبع برق جایگزین می‌تواند به یکی از روش‌های زیر انجام شود: قادرند برق را بدون وقفه تامین نمایند. انجام پذیرد. توصیه می شود انتقال برق از هر پست توسط خط و مسیر جداگانه انجام شود. مگراینکه پس از دریافت و بررسی مستندات توسط مرجع بررسی‌کننده. عدم نیاز به خطوط جداگانه تایید گردد؛ ب- پیش‌بینی تجهیزات احتراق داخلی (درون‌سوز) سیار یا ثابت که انرژی الکتریکی یا مکانیکی تولید کند؛ -------- صفحهٔ بعد -------- فصل چهارم - ملاحظات کلی در طرح تاسیسات تصفیه فاضلاب ۱۴۰۳/۰۳/۳۰ )۴ ج- تجهیزات پمپاژ سیار در مواقعی که فقط پمپاژ اضطراری مورد نیاز باشد. ۲-۱-۶-۴ برق اضطراری هواده‌ها معمولا تجهیزات هوادهی مورد استفاده در فرایند لجن فعال, نیاز به منبع جایگزین تامین برق اضطراری ندارند. در مواردی که سابقه وقوع قطع برق یا کاهش ولتاژ طولانی مدت (۴ ساعت یا بیش‌تر) وجود دارد. برق اضطراری برای تأمین حداقل مورد نیاز برای هوادهی سیستم لجن فعال ضروری است. مرجع بررسی کننده ممکن است در مواردی که پساب خروجی تصفیه‌خانه به برخی قسمت‌های بحرانی جریان آب پذیرنده (از جمله بالاد ست سواحل در نظر گرفته شده برای شناء بالاددست آبگیرهای تامین آب اجتماعات و یا سایر شرایط مشابه) تخلیه می‌گردد. تامین برق اضطراری را برای تمام ۳-۱-۶-۴- برق اضطراری برای گندزدایی تامین برق اضطراری برای گندزدایی پیوسته (در صورت نیاز)» ضروری است. سیستم‌های کلرزدایی نیز باید به صورت پیوسته مورد بهره‌برداری قرار گیرند. از این‌رو تامین برق اضطراری برای سیستم‌های مذکور نیز ضروری است. ۴-۱-۶-۴ برق اضطراری برای ثتبات داده‌ها کامپیوترهای ثبات داده‌ها (088078] 1۵12) باید به منبع تامین بدون وقفه برق (1۳۹5]) متصل گردد. منبع تامین برق مذکور باید شرایط باطری خود را پایش نماید و در صورت کاهش شارز باطری اعلام هشدار نماید. منابع تامین برق مذکور باید در زمان قطع برق یا شارژ کم باطری, آنرژی مورد نیاز برای ذخیره همه فایل‌های باز و فایل‌های داده‌های ثبت شده را (بدون بازنویسی بر روی فایل‌های موجود) توسط کامپیوتر فراهم آورد. ۱-۲-۶-۴ کلیات آب قابل شرب تحت فشار باید به مقدار کافی برای استفاده در آزمایشگاه و مصارف عمومی و بهدا شتی در قسمت‌های مختلف ت صفیه‌خانه تامین گردد. لوله ک شی‌هاء اتصالات و شیرآلات لازم باید در تمام سمت‌های تصفیه‌خانه وجود دا شته باشد و تحت هیچ شرایطی نباید امکان آلودگی سیستم تامین آب آشامیدنی وجود داشته باشد. کیفیت شیمیایی آب برای تشخیص سازگاری جهت استفاده در مصارف پیش‌بینی شده از جمله مبدل‌های حرارتی» کلریناتورها و غیره بررسی شود. ۲-۲-۶-۴ اتصال مستقیم آشامیدنی تامین گردد. مشروط بر آن که محل مصرف بالاتر از سطح زمین باشد: -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۲ ۳( ضوابط طراحی تصفیه‌خانه‌های فاضلاب شهری - دستشویی‌ها؛ آبریزگاه‌ها؛ - ظرف‌شویی آزمایشگاه مجهز به شیر خلاء شکن؛ - دوش؛ - مخزن آبخوری‌ها؛ - دوش‌های ایمنی. آب گرم مورد نیاز واحدهای فوق نباید مستقیما از دیگ تامین آب گرم مبدل‌های حرارتی لجن یا واحد گرمایش هاضم‌های لجن گرفته شود. ۳-۲-۶-۴ اتصال غیرمستقیم در مواقعی که در نظر است از آب آشامیدنی برای مصارفی غیر از موارد ذکر شده در بند ۲-۲-۶-۳ استفاده شود. باید با پیش‌بینی مخزن شکست فشار (1201 13۲۵۵)» پمپ و مخزن تحت فشار اتصال غیرمستقیم به شبکه را ایجاد نمود. لوله آب ورودی به مخزن شکست فشار باید حدقل ۱۵ سانتی‌متر بالاتر از حداکثر تراز ایستایی آب در مخزن و خط سرریز آن (هر کدام که بالاتر است) باشد. آب مورد نیاز برای مصارف فوق می‌تواند توسط پمپ و مخزن تحت فشار به محل مصرف منتقل می‌گردد. کلیه سرشیلنگ‌هاء شیرهای آب. شیرهای آتش‌نشانی قرار گرفته در سیستم توزیع آب پاییندست مخزن شکست. باید دارای علائم ثابت (محل علائم نباید قابل تغییر باشد) حاکی از نامناسب بودن آب برای آشامیدن باشد. ۴-۲-۶-۴ سیستم مجزای تامین آب شرب در مواردی که تامین آب شرب از سیستم آب شهری و عمومی مقدور نباشد. ممکن است آب مورد نیاز از چاه اختصاصی تامین گردد. انتخاب محل و سایر موارد فنی حفاری و تجهیز این چاه‌ها باید طبق ضوابط و مقرراتی باشد که از طرف سازمان‌های ذیربط و م سئول وضع شده |است. الزامات حاکم برای | ستفاده از این منابع برای مصارف شرب در بندهای ۲-۲-۶-۴ و ۳-۲-۶-۴ ارائه شده است. ۵-۲-۶-۴ سیستم مجزای تامین آب غیرشرب در مواردی که از یک منبع جداگانه برای مصارف غیرشرب استفاده می‌گردد. نیازی به پیش‌بینی مخزن شکست فشار 7۵010 3۳۵۵) نمی‌با شد. اما کلیه خروجی‌های این سیستم (از جمله سر شلنگ‌هاء شیرهای آب و ...) باید دارای علائم ثابت (محل علائم نباید قابل تغییر باشد) حاکی از نامناسب بودن آب برای آشامیدن باشد. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل چهارم - ملاحظات کلی در طرح تاسیسات تصفیه فاضلاب ۱۴۰۳/۰۳/۳۰ ۳۳ ۳-۶-۴- تاسیسات بهداشتی توالت دوش. دستشویی و کمد (قفسه) لباس, به تعداد کافی برای کلیه کارکنان تصفیه‌خانه در محل‌های مناسب در ۳-۶-۴ شب کف کلیه سطوح کف باید دارای شیب کافی به سمت محل تخلیه (کف‌شور) باشند. ۵-۶-۴ راه یله‌ها استفاده از راه‌پله به جای نردبان برای کلیه واحدهای تصفیه‌خانه مانند هاضم‌هاء صافی‌های چکه‌ای. حوض‌های هوادهی. زلال سازهاء فیلترها در تصفیه ثالثه و غیره. که نیاز به بازرسی و نگهداری روزمره دارند. ضروری است. استفاده از پلکان مارپیچ در شرایطی مجاز است که به عنوان راه د ستر سی ثانویه در مواقعی که دو راه خروجی در نظر گرفته شده. مورد استفاده قرار گیرد. همچنین استانداردهای رایج برای شرایط اجباری استفاده از آسانسورهاء برای سازه‌هایی که دارای به‌منظور تسهیل در حمل نمونه‌هاء ابزار و و سایل و غیره باید زاویه‌ی پلکان نسبت به افق, بین ۳۰ تا ۴۰ درجه با شد. سطح افقی و ارتفاع پله‌ها در هر رشته پلکان باید یکنواخت باشد. حداقل سطح افقی هر پله نباید کم‌تر از ۲۵ سانتی‌متر با شد. مجموع طول سطح افقی و ارتفاع هر پله نباید کم‌تر از ۴۳ سانتی‌متر و بیش‌تر از ۴۶ سانتی‌متر با شد. ارتفاع یک ۶-۶-۴- اندازه‌گیری جریان ۱-۶-۶-۴ محل قرارگیری - جریان ورودی به تصفیه‌خانه یا خروجی از آن؛ - جریان‌های ورودی به تصفیه‌خانه و خروجی از آن. در مواقعی که تفاوت زیادی بین جریان‌های ورودی و خروجی وجود دا شته با شد. از جمله لاگون‌هاء رآ کتورهای ناپیو سته متوالی (5۳1[4) و نیز ت صفیه‌خانه‌هایی که دارای مخازن تعدیل یا ذخیره‌سازی جریان‌های مازاد می‌باشند؛ - خروجی تاسیسات تصفیه جریان‌های مازاد ‎۳10۷/۹٩(‏ ۵۵ع۳(۵])؛ - سایر جریان‌هایی که بر اساس محدودیت‌ها و استانداردهای تخلیه نیاز به پایش داشته باشند؛ - سایر جریان‌ها از جمله لجن فعال برگش‌تی. لجن فعال مازاد (دفعی)» باز چرخشی و لجناب برگشتی که اندازه گیری آن‌ها برای کنترل عملکرد تصفیه‌خانه ضروری می‌باشد. -------- صفحهٔ بعد -------- ترا ۳( ضوابط طراحی تصفیه‌خانه‌های فاضلاب شهری ۲-۶-۶-۴ ملاحظات مر تبط با تجهیزات اندازه‌گیری کلیه : صفیه‌خانه‌های مکانیکی : صفیه فا ضلاب باید مجهز به و سایل ذ شانگر جریان و مقادیر تجمعی آن و نیز ثبات مقادیر اندازه‌گیری شده باشند. حداقل تجهیز اندازه‌گیری جریان در سیستم‌های لاگونی, اندازه گیرهای زمان پمپاژ (که در این روش مقدار جریان از مقدار زمان اندازه‌گیری شده برای پمپاژ و مقادیر به دست آمده از آزمایش‌های تعیین نرخ پمپاز تخمین زده می‌شود) و یا سرریزهای کالیبره شده می‌باشد. تمامی تجهیزات آندازه‌گیری جریان باید برای اندازه‌گیری مقادیر مختلف جریان در دامنه پیش‌بینی شده دارای عملکرد موثر بوده و در مقابل یخ‌زدگی محافظت شوند. برای الزامات مربوط به سیستم‌های برقی و اجزای آن که در فضاهای محصور یا نیمه محصوری واقع شده‌اند و امکان تجمع غلظت‌های خطرناک بخار یا گازهای قابل اشتعال در آن وجود دارد. به بند ۹-۴-۴ مراجعه شود. ۳-۶-۶-۴- شرایط هیدرولیکی باید به گونه‌ای در نظر گرفته شود که از تامین شرایط هیدرولیکی لازم برای اندازه‌گیری دقیق, اطمینان حاصل گردد. باید از بروز جریان متلاطم. جریان‌های گردابی (:0۲۳۵11) ۵0۷]) ورود هوا و سایر مواردی که باعثت اختلال در شرایط عادی هیدرولیکی لازم برای اندازه‌گیری دقیق جریان می‌گردد. جلوگیری نمود. ۷-۶-۴ تجهیزات نمونه‌برداری کلیه تصفیه‌خانه‌های مکانیکی تصفیه فاضلاب با جریان متوسط طراحی بیش‌تر از ۴۰۰ مترمکعب در روز و سایر تا سیساتی که ملزم به پایش الزامات کیفی تعیین شده برای جریان خروجی تصفیه‌خانه می‌با شند. .باید مجهز به و سایل نمونه‌برداری مر کب (ع5817106[11 00111008110) پساب خروجی با شند. همچنین در صورت نباز باید تجهیزات نمونه‌گیری مرکب برای نمونه‌برداری از جریان ورودی تصفیه‌خانه و پایش عملکرد تصفیه‌خانه در نظر گرفته شود. محل نمونه‌برداری از جریان ورودی باید قبل از محل ورود جریان‌های برگشتی از فرایند تصفیه باشد. برای آگاهی از الزامات مربوط به سیستم‌های برقی و اجزای آن که در فضاهای محصور یا نیمه محصوری واقع شده‌اند و امکان تجمع غلظت‌های خطرناک بخار یا گازهای قابل اشتعال در آن وجود دارد. به بند ۹-۴-۴ مراجعه شود. ملاحظات این بند باید در طراحی و تعیین محل نصب تجهیزات نمونه‌برداری مرکب جریان ورودی نیز مورد توجه قرار گیرد. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل چهارم - ملاحظات کلی در طرح تاسیسات تصفیه فاضلاب ۱۴۰۳/۰۳/۳۰ ۳۵ ۷-۴- ایمنی ۱-۷-۴- کلیات برای حفاظت موثر از کارکنان و بازدیدکنندگان در مقابل خطرات باید پیش‌بینی‌های لازم به عمل آید. برای تامین نیازهای خاص هر تصفیه‌خانه موارد زیر در نظر گرفته شود: الف- <صار کشی تصفیه‌خانه و نصب علایم و تابلوهای طراحی شده برای جلوگیری از ورود حیوانات و همچنین افراد غیرمجاز؛ ب- پیش‌بینی نرده به همراه تخته‌پنجه‌ها (زایده‌های جلوگیری‌کننده از سقوط تجهیزات و مواد به سطوح پایین‌تر (602709-ع100)) در محل‌های لازم و حفاظ در اطراف مخازن. حوضجه‌ها.ء ترانشه‌هاء چاهک‌هاء پلکان‌های عمودی و سایر سازه‌هایی که خطر سقوط در آن‌ها وجود دارد و اختلاف ارتفاع روی دیواره آن‌ها با زمین مجاور کمتر از یک متر می‌باشد؛ ج- نصب شبکه (141108-)) بر روی سطوح واحدهای تصفیه (در صورت لزوم) به منظور دسترسی برای انجام کارهای نگهداری؛ د- وسایل کمک‌های اولیه؛ ه- نصب علامت «سیگار نکشید»» در محل‌های خطرناک که احتمال نشت گازهای قابل اشتعال در آن وجود دارد: و- لباس و وسایل حفاظتی مورد نیازء از جمله دستگاه تنفسی انفرادی» تجهیزات تشخیص گازء عینک ایمنی. دستکش, کلاه ایمنی, مهارهای ایمنی. محافظ شنوایی و غیره؛ ز- دمنده‌های سیار هوا و شلنگ با طول مناسب؛ ح- چراغ روشنایی سیار مطابق با استانداردهای مر تبط؛ ط- تجهیزات تشخیص گاز تولید شده مناسب برای استفاده در شرایط محل نصب؛ ی- نصب علایم اخطار در محل‌های مناسب برای مشخص نمودن سطوح لغزنده, شیرهای آب غیر قابل آشامیدن, سرگیرهاء آدم‌روهای روبازء انبارهای مواد شیمیایی خطرناک. محوطه ذخیره سوخت. مناطق انتشار اصوات بالا و غیره؛ ع- تهویه مناسب و مطابق استاندارد ایستگاه‌های پمپاز؛ م- پیش‌بینی ورود ایمن به فضاهای بسته و ایمنی آزمایشگاه‌ها مطابق استاندارد رایج؛ س- در ساختمان‌های اداری و آزمایشگاه‌ها و به خصوص انبار مواد شیمیایی, کلر و اتاق کلرزنی استفاده از کولر آبی -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۶ ۳( ضوابط طراحی نصفیه‌خانه‌های فاضلاب شهری ۲-۷-۴ ملاحظات کاربرد مواد شیمیابی خطرناک ۱-۲-۷-۴ مصالح در تماس با مواد شیمیایی شده برای جلوگیری از پا شش و غیره باید با توجه ویژه به مشخصات فیزیکی و شیمیایی هر ماده شیمیایی خطرناک یا خورنده انتخاب شوند. ۲-۲-۷-۴- مخازن ثانویه محوطه انبارش مواد شیمیایی باید توسط خاکریز و یا جدول‌گذاری محصور شود تا در صورت خروج اتفاقی مواد شیمیایی از محل انبارش» در محدوده م< صور شده فوق باقی بماند. تا در زمان منا سب و به نحو ایمن به مخازن ثانویه منتقل شود و یا با نرخ کنترل شده که | سیبی به تا سیسات وارد نیاورد و نیز فرآیند 7 صفیه را مختل ننماید و یا باعث آلودگی جریان آب پذیرنده نگردد. به جریان فاضلاب تخلیه شود. پلیمرهای مایع نیز باید به همین صورت نگهداری شود تا سطوح لغزنده (به ویژه م سیرهای عبور و مرور) کاهش یابد. در محوطه‌های کار با پلیمر. پیش‌بینی سطوح کف از نوع غیرلغزنده مطلوب می‌باشد. ۳-۲-۷-۴ گازهای مایع شده محوطه‌های در نظر گرفته شده برای آنبارش و ا ستفاده از کلر و سولفور دی اک سید و سایر گازهای خطرناک باید به نحو مناسب طراحی و از سایر قسمت‌ها جداسازی شود.کیت‌های تشخیص گازء اعلام کننده‌های هشدارء کنترل کننده‌هاء وسایل ایمنی و کیت‌های تعمیر اضطراری باید تدارک دیده شود. ۴-۲-۷-۴- حفاظت در مقابل پاشیده شدن مواد شیمیایی شیمیایی در فضای کار کارکنان باشند. محافظ‌های در نظر گرفته شده در مقابل پاشش باید از آسیب‌دیدگی‌های ناشی از اثر حرکت یا چرخش قطعات ماشین‌آلات نیز ممانعت به عمل آورد. ۵-۲-۷-۴ لوله کشی‌ها. علامت گذاری‌ها کلیه‌ی اتصالات (از نوع فلنجی یا انواع دیگر)» به جز اتصالاتی که در مجاورت محل‌های انبارش یا تغذیه مواد شیمیایی قرار گرفته‌اند باید دارای حفاظ برای دور کردن هر گونه نشت از فضای کار کارکنان باشند. لوله‌های حاوی مواد شیمیایی -------- صفحهٔ بعد -------- فصل چهارم - ملاحظات کلی در طرح تاسیسات تصفیه فاضلاب ۱۴۰۳/۰۳/۳۰ ۴۷ خطرناک یا خورنده نباید بالاتر از سطح شانه افراد قرار گیرند. مگر آنکه سینی‌های جمع‌آوری قطرات و محافظ ات صالات به طور پیوسته از پاشش یا چکیده شدن مواد شیمیایی بر روی کارکنان جلوگیری نمایند. ۶-۲-۷-۴- لباس و تجهیزات محافظ در مواقعی که استفاده از لباس یا تجهیزات محافظ ذیل برای انجام هر یک از عملیات و رویه‌های کاری. کاهش آسیب‌دیدگی‌های خطرناک کارکنان را به دنبال دارد. باید موارد مذکور در دسترس بوده و مورد استفاده قرار گیرد: الف- دستگاه تنفسی انفرادی توصیه شده برای حفاظت در مقابل کلر؛ ب- عینک ایمنی مخصوص کار با مواد شیمیایی پا عینک مناسب دیگر (عینک‌های ایمنی معمولی مناسب نیست)؛ ج- ماسک یا محافظ صورت برای استفاده بر روی عینک؛ د- ماسک‌های محافظ در مقابل گرد و غبار برای محافظت از ریه‌ها در محوطه‌های کار با مواد شیمیایی خشک؛ هد دستکش‌های لاستیکی؛ و- پیش‌بندهای لاستیکی که به پاها نیز متصل می‌شوند؛ ز- چکمه‌های لاستیکی (از پوشش‌های چرمی و پشمی در مجاورت مواد قلیایی استفاده نشود)؛ ح- طناب‌ها و مهارهای ایمنی. ۷-۲-۷-۴ سبیستم‌های اعلان خطر و علایم پیش‌بینی تجهیزات لازم برای از کار انداختن پمپ‌ها و به صدا در آوردن آزیر اعلان خطر در مواقع بروز خرابی در خطوط تحت فشار انتقال مواد شیمیایی ضروری است. علایم هشداردهنده مبنی بر ضرورت استفاده از عینک در مجاورت ایستگاه‌های پمپاژ مواد شیمیایی و سایر نقاط در ۸-۲-۷-۴- جمع آوری گرد و غبار برای محافظت از کارکنان در مقابل گرد و غبار | سیب‌ر سان به ریه‌ها و پو ست و همچنین جلوگیری از فرو شاستن غبار پلیمرها در مسیرهای عبور و مرور که می‌تواند باعث لغزندگی سطوح گردد. لازم است تجهیزات جمع‌آوری گرد و غبار در محل ایجاد آن‌ها پیش‌بینی گردد. ۹-۲-۷-۴ چشم‌شوهای فواره‌ای و دوش‌های ایمنی در هر طبقه از ساختمان یا محل کار با مواد شیمیایی خورنده یا خطرناک از جمله محل‌های آنبارش, اختلاط (یا تنظیم غلظت)» پمپاژ اندازه گیری یا انتقال و تخلیه. باید چشم‌شوهای فواره‌ای و دوش‌های ایمنی که با آب آشامیدنی -------- صفحهٔ بعد -------- ۴۳۸ ۳( ضوابط طراحی تصفیه‌خانه‌های فاضلاب شهری تغذیه می‌گردند. پیش‌بینی شود. این تجهیزات باید در نزدیک‌ترین فاصله ممکن تا نقاط مذکور بوده و در تمام شرایط جوی قابل استفاده باشد. دمای آب چشم شوهای فواره‌ای باید ملایم و در حدود ۱۰ تا ۳۲ درجه سانتی‌گراد با شد و همچنین مقدار آب تامین شده برای استفاده به مدت ۱۵ تا ۳۰ دقیقه کافی باشد. جریان آب دوش‌های اضطراری باید حداقل به میزان ۱/۳ لیتر بر ثانیه بوده و دارای دمای ملایم باشد. فشار آب باید در محدوده ۲ تا ۳/۵ اتمسفر باشد. ۳-۷-۴- شناسایی محفظه‌های مواد شیمیایی خطرناک پس از دریافت مخازن حمل و نقل باید اطلاعات شناسایی و هش‌دار خطر درج شده بر روی آن‌ها بر روی کلیه محفظه‌های (بدون در نظر گرفتن اندازه و نوع) مورد استفاده برای انبارش. حمل و استفاده از مواد خطرناک قابل رویت باشد. ظروف نمونه‌های فاضلاب و لجن باید دارای برچسب مناسب باشد. نمونه‌هایی از برچسب‌های مناسب برای نمونه‌های فاضلاب و مواد خطرناک به شرح ذیل است: - فاضلاب خام - نمونه از نقطه شماره ..... - حاوی باکتری‌های مضر. - ممکن است حاوی مواد سمی و خطرناک باشد. - قابل شرب یا بلع نیست. - از تماس با جراحات پوست جلوگیری شود. ۸-۴- آزمایشگاه ۱-۸-۴- کلیات علاوه برمندرجات این بخش در مورد آزمایشگاه‌های فاضلاب به آخرین ویرایش نشریه شماره ۲۸۵ تحت عنوان «راهنمای تعیین و انتخاب و سایل و لوازم آزماد شگاه 7 صفیه‌خانه‌های فا ضلاب»» سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی ک شور ۳ مراجعه شود. کلیه تصفیه‌خانه‌ها باید مجهز به آزمایشگاه برای انجام آزمایش‌ها و تصمیم‌گیری‌های مبتنی بر تحلیل و نیز انجام آزمایش‌های مورد نیاز برای کنترل عملیات بهره‌برداری باشند. به طور استثنا تصفیه‌خانه‌هایی که فرأیند تصفیه آن نیازی به انجام آزمایش برای کنترل عملیات بهره‌برداری ندارند و پیش‌بینی‌های لازم برای استفاده از آزمایشگاه مناسب در خارج از محل تصفیه‌خانه برای پایش مطابقت خروجی تصفیه‌خانه با الزامات کیفی انجام شده با شد. نیازی به واحد آزمایشگاه -------- صفحهٔ بعد -------- فصل چهارم - ملاحظات کلی در طرح تاسیسات تصفیه فاضلاب ۱۴۰۳/۰۳/۳۰ ۴۳۹ در محل ت صفیه‌خانه ندارند. در: صفیه‌خانه‌هایی که نیاز به تجهیز کامل آزمایشگاه نمی‌با شدء ممکن است نیاز کم‌تری به تا سیسات تامین آب. برق, گاز و هودهای ویژه گازهای م ضر(۳۵۵۵ ۳۲۵) دا شته با شند. آزماشگاه باید دارای و سعت مناسب. میز کارء تجهیزات و ذ خایر مورد نیاز برای انجام از مایش های لازم برای پایش الزامات تخایه و نیز انجام آزمایش‌های مورد نیاز جهت کنترل فرآیند به منظور مدیریت مناسب هر یک از فرآیندهای تصفیه در نظر گرفته شده در طرح باشد. امکانات و ملزومات لازم برای انجام آزمایش‌های پشتیبانی از برنامه‌های کنترل فا ضلاب‌های صنعتی معمولا در همان آزمایشگاه اصلی انجام می شود. تو صیه می‌گردد چیدمان آزمایشگاه به اندازه کافی انعطاف‌پذیر با شد تا در سال‌های بعد امکان توسعه آزمایشگاه برای انجام آزمایش‌های بیش‌تر فراهم باشد. ابزار دقیق و وسعت آزمایشگاه بر مبنای ظرفیت تصفیه‌خانه. کار کنان مورد نیازء پیچیدگی فرآیند و میزان تاییدیه‌های مورد نیاز باشد. توصیه می‌گردد هنگام تعیین نیازمندی‌های آزمایشگاه تصفیه‌خانه, تجربه و نیاز به آموزش متصدیان بهره‌برداری نیز مد نظر قرار گیرد. ملزومات آزمایشگاه در تصفیه‌خانه‌ها را می‌توان به سه دسته کلی زیر تقسیم کرد: [. تصفیه‌خانه‌هایی که فقط آزمایش‌های اولیه مورد نیاز عملیات بهره‌برداری از جمله ]01 دما و اکسیژن محلول را انجام می‌دهند؛ [[. 7 صفیه‌خانه‌هایی که آزمایش‌های مورد نیاز عملیات بهره‌برداری پیچیده‌تر و آزمایش‌های مربوط به الزامات کیفی از جمله اکسیژن‌خواهی بیوشیمیایی, مواد معلق و باکتریایی را انجام می‌دهند؛ آ[]. 7 صفیه‌خانه‌هایی که آزمایش‌های پیچیده‌تر عملیات بهره‌برداری, الزامات کیفی, پیش 7 صفیه فا ضلاب صنعتی و آزمایش‌های سایر تصفیه‌خانه‌ها را انجام می‌دهند. در این بخش حداقل نیاز آزمایشگاهی مورد انتظار برای سه طبقه‌بندی فوق شرح داده شده است. در موارد خاص ممکن است نیازهای آزمایشگاه به منظور پایش فاضلاب‌های صنعتی یا الزامات خاص کنترل فرآیند. کاهش یا افزایش یابد. ۲-۸-۴- دسته اول: تصفیه‌خانه‌هایی که فقط آزمایش‌های معمول عملیات بهره‌برداری را انجام می‌دهند ۱-۲-۸-۴ محل و وسعت مساحتی در حدود ۱۴ مترمربع برای آزمایشگاه این دسته از تصفیه‌خانه‌ها کافی می‌باشد. توصیه می‌شود که آزمایشگاه در محل تصفیه‌خانه در نظر گرفته شود. استفاده از ساختمان‌های موجود کارفرما می‌تواند قابل قبول باشد. ۲-۲-۸-۴- طراحی و جنس مواد این تاسیسات باید دارای برق, آب. گرماء فضای ذخیره‌سازی کافی. سینک ظرفشویی و میز کار باشد. لزومی به استفاده از مواد با گرید صنعتی برای اجزای آزمایشگاه نمی‌با شد. تجهیزات آزمایشگاهی و ظروف شیشه‌ای باید از انواع -------- صفحهٔ بعد -------- 2۰ ۳( ضوابط طراحی تصفیه‌خانه‌های فاضلاب شهری توصیه شده در آخرین ویرایش نشریه شماره ۲۸۵ تحت عنوان «راهنمای تعیین و انتخاب وسایل و لوازم آزمایشگاه ۳-۸-۴- دسته دوم: تصفیه‌خانه‌ها یی که آزمایش‌های عملیات بهره‌برداری پیچیده تر و آزمایش‌های مربوط ۱-۳-۸-۴- محل و وسعت وسعت آزمایشگاه بر مبنای تامین فضای کافی برای تجهیزات مورد استفاده تعیین شود. به طور کلی, حداقل مساحت آزمایشگاه برای این د سته از تصفیه‌خانه‌ها در حدود ۲۸ مترمربع می‌با شد. تو صیه می‌گردد فضای کافی برای هر یک از کار کنان آزمایشگاه در نظر گرفته شود. آزمایشگاه باید در محل تصفیه‌خانه و در طبقه همکف قرار گرفته باشد. محل فوق باید جدا از محل نذصب ماشین‌آلات یا تجهیزات مرتعش کننده. پر سر و صدا یا با دمای بالا که ممکن است دارای اثرات ۲-۳-۸-۴ کف‌سازی تو صیه می شود سطوح کف در برابر آتش مقاوم با شد و دارای مقاومت زیاد در برابر ! سیدهاء مواد قلیایی. حلال‌ها و ۳-۳-۸-۴ میزهای کار و کابینت‌ها بهره‌برداری را با استفاده از مقادیر کم «اسیدها» و «بازها» انجام می‌دهند. از این‌رو استفاده از کابینت‌ها و قفسه‌های فلزی مواد روکش میزهای کار از گرید آزمای شگاهی مقاوم در برابر ۱ سید با شد تا از کابینت‌های زیرین محافظت نماید. تو صیه نظر گرفته شود. برای اجتناب از افتادن تصادفی, کابینت‌های کشویی مجهز به ضربه گیر لاستیکی در نقطه توقف باشند. کابینت آزمایشگاه در تصفیه‌خانه‌های دسته آآ. نیازی به داشتن امکانات تامین گاز., هواء خلاء و برق ندارند. توصیه می‌شود ۳-۳-۸-۴ هود ویژه گازهای مضر. سینک‌های ظرفشویی و تهویه در صورتی که در خلال انجام آزمایش‌هاء گازهای مضر تولید می‌گردد. باید هودهای ویژه گازهای مضر (000[ ۲۵1۵ در نظر گرفته شود. میزان خروج هوا به اندازه‌ای باشد که در آزمایشگاه همواره فشار مثبت نسبت به فشار اتمسفر وجود -------- صفحهٔ بعد -------- فصل چهارم - ملاحظات کلی در طرح تاسیسات تصفیه فاضلاب ۱۴۰۳/۰۳/۳۰ )۵ باید سینک ظرفشویی و تله رسوبات با گرید آزمایشگاهی در نظر گرفته شود علاوه بر سیستم تهویه مطبوع آزمایشگاه. توصیه می‌گردد سیستم جداگانه تهویه و تخلیه هوا نیز در نظر گرفته شود. ۵-۳-۸-۴ میز ترازو و ترازو برای آزمایشگاه. ترازوی دیجیتالی خودکار با حساسیت ۰/۱ میلی‌گرم در نظر گرفته شود. توصیه می‌گردد برای محل قرارگیری ترازو از میز سنگین با طراحی ویژه استفاده شود تا لرزش ترازو را به حداقل برساند. این میز باید بیش‌ترین فاصله ممکن را از پنجره‌هاء درب‌ها و یا سایر عوامل جابجایی هوا دا شته با شد.ء تا تاثیرات نامطلوب این عوامل بر ترازو به ۶-۳-۸-۴- تجهیزات. ملز ومات و معرف‌ها تامین کلیه تجهیزات. ملزومات و معرف‌های مورد نیاز برای انجام تمام آزمایش‌های مورد نیاز تاسیسات تصفیه ضروری است. در صورت تولید بو یا گازهای مضر و سمی در زمان انجام هر یک از آزمایش‌هاء انجام آن‌ها در آزمایشگاه داخل نظر گرفته شود. ممکن است برای تامین الزا مات نمو نه‌برداری» ذیاز به اس فاده از نمو نه‌گیر های مر کب (50۳010۳۹ 01۵۵۹[۲۵)) باشد. برای تعیین تجهیزات مورد نیاز به موارد مندرج در آخرین ویرایش نشریه شماره ۲۸۵ تحت عنوان «راهنمای تعیین و انتخاب وسایل و لوازم آزمایشگاه تصفیه‌خانه‌های فاضلاب» سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی ۷-۳-۸-۴- تاسیسات تامین آب و برق توصیه می‌گردد به تدارک تنظیم‌کننده ولتاژ جریان برق برای تجهیزات حساس آزمایشگاه‌ها توجه کافی شود. تامین آب خالص و مناسب برای آزمایش‌هایی که نیاز به معرف دارند. ضروری است. به طور کلی استفاده از آب تهیه شده توسط سیستم‌های تقطیر (تماما شیشه‌ای) برای معرف‌ها بلامانع است. هرچند در برخی از آزمایش‌هاء یون‌زدایی آب مقطر نیز ضروری است. توصیه می‌شود به سختی‌گیری آب تغذیه‌کننده دستگاه تقطیر توجه شود. ۸-۳-۸-۴ ایمنی حداقل موارد ایمنی آزمایشگاه به شرح ذیل است: - وسایل کمک‌های اولیه؛ - لباس محافظ (شامل عینک, دستکش, پیش‌بند آزمایشگاهی و غیره)؛ -------- صفحهٔ بعد -------- 1۲ ۳( ضوابط طراحی نصفیه‌خانه‌های فاضلاب شهری - چشم‌شوهای فواره‌ای و دوش‌های ایمنی- این تجهیزات باید تا حد ممکن به محل کار نزدیک بوده و حداکثر فاصله تا نقاط قرارگیری در معرض مواد شیمیایی خطرناک. کم‌تر از ۷/۵ متر باشد. آب شرب مصرفی این - دمای آب چشم شوهای فواره‌ای باید ملایم و در حدود ۱۰ تا ۳۲ درجه سانتی‌گراد باشد و همچنین مقدار آب تامین شده باید برای استفاده به مدت ۱۵ تا ۳۰ دقیقه کافی باشد. جریان آب دوش‌های اضطراری باید حداقل به میزان ۱/۳ لیتر بر ثانیه بوده و دارای دمای ملایم باشد. فشار آب باید در محدوده ۲ تا ۳/۵ اتمسفر باشد. ۴-۸-۴ دسته سوم: تصفیه‌خانه‌هایی که آزمایش‌های پیچیده‌تر عملیات بهره‌برداری, الزامات کیفی. پیش تصفیه فاضلاب صنعتی و آزمایش‌های سایر تصفیه‌خانه‌ها را انجام می‌دهند ۱-۴-۸-۴ محل و وسعت آزمایشگاه در محل تصفیه‌خانه و در طبقه همکف قرار داده شود و به ملاحظات زیست محیطی به عنوان یک امر مهم توجه کافی مبذول گردد. محل فوق باید جدا از محل نصب ماشین‌آلات یا تجهیزات مرتعش کننده, پر سر و صدا یا با دمای بالا که ممکن است دارای اثرات سوء بر عملکرد کارکنان یا تجهیزات آزمایشگاه باشدء در نظر گرفته شود. نیازهای آزمایشگاه برای تصفیه‌خانه‌های دسته سوم باید در گزارش فنی (مهندسی) یا طراحی تاسیسات تشریح گردد. فضای آزمایشگاهی و چیدمان وسایل بر اساس ارزیایی انجام شده در خصوص پیچیدگی, حجم و تنوع آزمایش‌های مورد انتظار در طول عمر تصفیه‌خانه از جمله آزمایش‌های لازم برای کنترل فرآیندء کنترل پیش تصفیه فاضلاب‌های صنعتی, هزینه پایش توسط مصرف کنندگان و پایش الزامات تخلیه باشد. توجه به پیش‌بینی محل‌های جداگانه (و احتمالا جداسازی کامل) برای برخی از تجهیزات آزمایشگاهی ویژه. ظروف شیشه‌ای و انبارش مواد شیمیایی ضروری است. محل نگهداری نمونه‌ها و انجام آزمایش‌های مربوطه از تمام منابع احتمالی آلودگی منفصل با شد. توصیه می شود امکانات مربوط به مواد شیمیایی آلی جدا از سایر تاسیسات با شند. باید موارد بهداشتی کافی برای محل نگهداری نمونه‌ها رعایت شود. برای ذخیره و دفع مناسب مواد زاید شیمیایی باید پیش‌بینی‌های لازم صورت پذیرد. توصیه می‌گردد در تصفیه‌خانه‌های بزرگ فضای اداری و دفاتر مورد نیاز پیش‌بینی شود. توصیه می‌شود در آزمایشگاه‌هایی که آزمایش‌های ساده‌تر انجام می‌شود. سطح تحت پوشش میزهای کار حداقل برابر ۵ در صد مساحت آزمایشگاه با شد. برای سهیل در انجام آزمایش‌های مربوط به فا ضلاب‌های صنعتی و کنترل کیفی خروجی تصفیه‌خانه و نیز آزمایش‌های مربوط به برنامه پایش پیش تصفیه فا ضلاب‌های صنعتی, م ساحت آزمایشگاه و سطح میزهای کار افزایش داده شود. ارتفاع سقف آزمایشگاه به اندازه‌ای با شد که امکان صب د ستگاه تقطیر دیواری, یون‌زداهاء هودها و سایر تجهیزات دارای ارتفاع زیادء وجود داشته باشد. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل چهارم - ملاحظات کلی در طرح تاسیسات تصفیه فاضلاب ۱۴۰۳/۰۳/۳۰ ۳ ۲-۴-۸-۴ سطوح کف و درها توصیه می‌شود سطوح کف غیر قابل اشتعال باشد و مقاومت بالا در برابر اسیدهاء مواد قلیایی, حلال‌ها و نمک‌ها داشته برای سهولت در تشخیص و سایلی که بر زمین می‌افتد. سطح کف آزمایشگاه تک رنگ باشد. سازه کف باید بتونی و محل آزمایشگاه فاقد زیرزمین باشد. تو صیه می شود آزما, شگاه دارای دو درب خروجی با امکان خروج سریع با شد. ترجیحا یکی از درب‌ها م ستقیما به فضای خارج از ساختمان منتهی گردد. حداقل عرض درب‌ها برابر ۹۰ سانتی‌متر باشد و باید به طرف خارج باز شوند. درب‌ها دارای پنجره‌های بزرگ شیشه‌ای باشند تا کارکنان در زمان ورود یا خروج. به راحتی قابل مشاهده باشند. درب‌ها درب (ع۳1۵1 1۱01) استفاده شود. ۳-۴-۸-۴- کابینت‌ها و میزهای کار - توصیه می شود برای نگهداری و سایل و ظروف شیشه‌ای (بدون نشست گرد و غبار) از کابینت‌های دیواری با درب شیشه‌ای کشویی استفاده شود. همچنین نسبت مناسبی بین کابینت‌های کشودار زمینی و قفسه‌ای وجود داشته باشد. تمام قفسه‌ها در کابینت‌ها در برابر اسید مقاوم بوده و ارتفاع آن‌ها قابل تنظیم باشد. محتویات داخل 5 شوها پس از باز شدن به راحتی قابل م شاهده با شد. هر یک از ک شوها دارای سپر یا مانع لا ستیکی با شد تا از افتادن تصادفی آن‌ها جلوگیری شود. ک شوها باید بر روی بلبرینگ یا غلتک‌های نایلونی قرار گیرند تا بتوانند به راحتی در شیارهای قابل تنظیم فولادی حرکت کنند. قسمت جلویی (صفحه بیرونی) کشوهای فلزی دو جداره باشد. تامین آب. برق, گاز هوا و خلاء و تمهیدات استفاده مناسب از آن‌ها برای سامانه آزمایشگاه ضروری است. - میزهای کار از مواد مقاوم در برابر اثرات تخریبی معرف‌هایی که معمولا در آزمایش‌گاه‌ها مورد استفاده قرار می‌گیرند. ساخته شوند. به طور کلی. ارتفاع میزکار برابر ۹۰ سانتی‌متر با شد. ارتفاع میزهای کاری که کاربر منحصرا در حالت نشسته از آن‌ها استفاده می‌کند. برابر ۷۵ سانتی‌متر بوده و دارای فضای باز در مقابل زانوهای کاربر باشد. برآمدگی‌ها و شیارهای ۲۵ میلی‌متری برای عبور آب در نظر گرفته شود تا از سرریز شدن مایع در سطح درزها به طور پیو سته تو سط مواد پرکننده ضد | سید. باز و حلال که مقاومت آن م ساوی یا بیش‌تر از روکش صفحات روی میزکار است. پرگردد. -------- صفحهٔ بعد -------- ۵۴ ۳( ضوابط طراحی نصفیه‌خانه‌های فاضلاب شهری ۴-۴-۸-۴ هودها در صورتی که در خلال انجام آزمایش‌هاء گازهای مضر تولید می‌گردد. باید هود ویژه گازهای مضر (110008 ۳1۵) در نظر گرفته شود. هودهای سقفی باید بالای تجهیزات آزادکننده گرما (۱۱1۹ع1181۳۲۳ 11225108 ۵1ع11) نصب شوند. - هودهای ویژه گازهای مضر هودهای ویژه گازهای م ضر در محلی قرار گیرند که حداقل ا شفتگی در جریان هوا وجود دا شته با شد. | شفتگی در جریان هوا ممکن است بر اثر عبور افراد از کنار هود و یا توسط سیستم‌های گرمایشی, تهویه و یا تهویه مطبوع و نیز باز و بسته شدن درب و غیره ایجاد شود. در تعیین محل هود عوامل ایمنی در نظر گرفته شود. اگر هود در نزدیکی درب واقع شده باشد. باید تمهیدات لازم برای پیش‌بینی محل خروجی دیگر انجام شود. میزهای کار در مجاورت هود باشد تا مواد شیمیایی در مسافت‌های طولانی حمل نشوند. - طراحی و جنس مواد انتخاب. طراحی و مواد مورد استفاده برای ساخت هودهای ویژه گازهای مضر و هشدارهای ایمنی مناسب مربوطه باید بخارهایی که ممکن است در اثر فعالیت‌های انجام شده آزاد گردد. در نظر گرفته شوند. در صورت پیش‌بینی استفاده از اسید پرکلریک. طراحی و ساخت ویژه هودها ضروری می‌گردد. به منظور کمینه سازی پتانسیل بروز شرایط خطرناک. به پیش‌بینی بیش از یک هود ویژه برای تخلیه گازهای مضر آزمایشگاه توجه شود. مقدار ورودی هوا باید معادل هوای خروجی سیستم تهویه باشد تا در محیط آزمایشگاه. مقداری فشار مثبت نسبت به فشار اتمسفر وجود داشته باشد. هودهای ویژه گازهای مضر برای کار تجهیزات آزاد کننده حرارت. که تولید گازهای مضر نمی‌کنند. منا سب نیستند. مگر آن که مازاد بر ظرفیت لازم برای تخلیه گازهای مضر تهیه شده باشند. - وسایل تنظیم‌کننده‌ها در خارج از هود قرار گیرند. وسایل روشنایی باید ضد انفجار باشند. هودهای سقفی -------- صفحهٔ بعد -------- فصل چهارم - ملاحظات کلی در طرح تاسیسات تصفیه فاضلاب ۱۴۰۳/۰۳/۳۰ 2۵ توصیه می‌شود که هودهای سقفی در بالای میزهای کاری که از اجاق بشقابی (ع۳1۵1 41101 حمام بخار یا سایر وسایل گرمایشی یا تجهیزات آزاد کننده گرما (11181۳۱6۲۱۹ 116122۹118 ۲1021) استفاده می نمایند. نصب شوند. هودهای سقفی از مواد مقاوم در برابر حرارت و خوردگی ساخته شوند. ۵-۳-۸-۴ سینک‌های ظرفشویی, تهویه و روشنایی سینک‌ها- توصیه می‌شود که آزمایشگاه دارای حداقل دو سینک ظرفشویی باشد (نه از نوع کاسه‌ای). حداقل یکی از سینک‌های ظرفشویی از نوع دوتایی و دارای صفحه آب‌کشی با شد. یک سینک باید به شستن دست‌ها اختصاص داده شود. در صورت نیاز. سینک‌های دیگری در محل‌های کاری منفصل, برای استفاده در موارد تعیین‌شده پیش‌بینی شود. سینک‌ها و تله ر سوبات از رزین اپوکسی یا مواد پلاستیکی با مقاومت بالا در مقابل اسیدهاء قلیاهاء حلال‌ها و نمک‌ها ساخته شده و در برابر سایش و حرارت مقاومء غیر جاذب و سبک باشند. تله رسوبات از شیشه یا پلاستیک ساخته شود. ورودی فاضلاب به شکلی باشد که تداخلی با لوله سرریز نداشته باشد. برای جلوگیری از آلودگی خطوط آب. همه شیرهایی که امکان اتصال به شیلنگ دارند باید مجهز به وسیله تهویه- توصیه می‌شود که آزمایشگاه دارای سیستم تهویه مطبوع مستقل علاوه بر سیستم تهویه و تخلیه جداگانه هوا باشد. محل خروج هوای تهویه شده و ورودی آن باید دور از هم باشند. به پیش‌بینی رطوبت‌گیر برای آزمایشگاه توجه کافی مبذول شود. میزان خروج هوا به اندازه‌ای با شد که در آزمایشگاه و کلیه ساختمان‌هایی که می‌توانند منشا آلودگی قابل انتقال با هوا باشند. همواره مقداری فشار مثبت نسبت به فشار اتمسفر وجود داشته باشد. روشنایی- در سراسر آزمایشگاه باید نور مناسب و بدون سایه برای خواندن مطالب. رویت سطح آب در لوله‌های مدرج آزمایش و سایر موارد پیش‌بینی شود. در هنگام انتخاب متعادل کننده‌های تابشی (13۵114515 10131۳۵۲۷) در آزمایشگاه‌هایی که از تجهیزات حساس استفاده می نمایند. باید به اثرات تداخل فرکانس رادیویی توجه شود. ۶-۴-۸-۴ میز ترازو و ترازو باید برای آزمایشگاه ترازوی دیجیتالی خودکار با <ساسیت ۰/۱ میلی‌گرم در نظر گرفته شود و برای محل قرارگیری ترازو از میز سنگین با طراحی ویژه استفاده شود تا لرزش ترازو را به حداقل بر ساند. این میز باید بیش‌ترین فاصله ممکن را از پنجره‌هاء درب‌ها و یا سایر عوامل جابجایی هوا داشته باشد. تا تاثیرات نامطلوب این عوامل بر ترازو به حداقل برسد. -------- صفحهٔ بعد -------- 2۶ ۳۰( ضوابط طراحی تصفیه‌خانه‌های فاضلاب شهری ۷-۴۳-۸-۴- میکروسکوپ توصیه می شود برای کنترل فرآیند در تصفیه‌خانه‌های لجن فعال, میکرو سکوپ دو چشمی یا سه چشمی با منبع نور هالوژن ۲۰ وات. سیستم لنزها و بزرگنمایی اشیا به میزان ۰۱۰۶ 40۷ و ۱۰۰۴ و چشمی شبکه‌ای برای فا ضلاب در نظر ۸-۴-۸-۴ تجهیزات. ملزومات و معرف‌ها تامین کلیه تجهیزات. ملزومات و معرف‌های مورد نیاز برای انجام تمام آزمایش‌های مورد نیاز تاسیسات تصفیه ضروری | ست. هنگام تعیین تجهیزات مورد نیازء الزامات تخلیه. کنترل فرآیند و پایش فا ضلاب‌های صنعتی در نظر گرفته شود. ممکن است برای تامین الزامات نمونه‌برداری, نیاز به استفاده از نمونه‌گیرهای مرکب (۲۹ع5۵11101 ع011100۹110-)) باشد. برای انتخاب وسایل و لوازم آزمایشگاه تصفیه‌خانه‌های فاضلاب» سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور توجه نمود. ۹-۴-۸-۴ تاسیسات تامین آب. برق, گاز و خلاء - توصیه می‌گردد تنظیم کننده ولتاژ جریان برق برای حفاظت از تجهیزات حساس آزمایشگاه‌هاء تدارک دیده - تامین آب خالص و مناسب برای آزمایش‌های نیازمند به معرف‌ها ضروری است. به طور کلی استفاده از آب تهیه شده توسط سیستم‌های تقطیر (تماما شیشه‌ای) برای معرف‌ها بلامانع است. هرچند در برخی از آزمایش‌هاء یون‌زدایی آب مقطر نیز ضروری است. باید به سختی‌گیری آب تغذیه‌کننده د ستگاه تقطیر توجه - برای آزمایشگاه باید گاز طبیعی یا کم فشار تدارک دیده شود. بیوگاز تولیدی در ها ضم‌ها نباید مورد استفاده - توصیه می‌گردد در سراسر آزمایشگاه. خط لوله تامین خلاء با اندازه مناسب و با خروجی قابل دسترس ۱-۴-۸-۴ ایمنی حداقل موارد ایمنی آزمایشگاه به شرح ذیل است: - وسایل کمک‌های اولیه؛ - لباس محافظ (شامل عینک. دستکش, پیش‌بند آزمایشگاهی و غیره)؛ -------- صفحهٔ بعد -------- فصل چهارم - ملاحظات کلی در طرح تاسیسات تصفیه فاضلاب ۱۴۰۳/۰۳/۳۰ 10۷ علامت «عدم استعمال دخانیات» در نقاط پرخطر؛ - نصب علایم هشداردهنده‌ی مناسب برای سطوح لغزنده» شیرهای برداشت آب غیر قابل آ شامیدنی. محل‌های - چشم‌شوهای فواره‌ای و دوش‌های ایمنی- این تجهیزات باید تا حد ممکن به محل کار نزدیک بوده و حداکتر - دمای آب چشم شوهای فواره‌ای باید ملایم و در حدود ۱۰ تا ۳۲ درجه سانتی‌گراد باشد و همجنین مقدار آب تامین شده برای استفاده به مدت ۱۵ تا ۳۰ دقیقه کافی با شد. جریان آب دوش‌های اضطراری باید حداقل به میزان ۱/۳ لیتر بر ثانیه بوده و دارای دمای ملایم باشد. فشار آب باید در محدوده ۲ تا ۳/۵ اتمسفر باشد. -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- فصل ۵ آشغالگیری» دانه گیری و تعدیل جریان -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- فصل پنجم - آشغالگیری» دانه‌گیری و تعدیل جریان ۳( ر۶ برای حفاظت از پمپ‌ها و سایر تجهیزات مکانیکی استفاده از آشغالگیرهای دهانه درشت الزامی است. به منظور حفاظت از آشغالگیرهای مکانیکی. پیش‌بینی أشغالگیر دستی دهانه درشت حدود ۱۰۰ میلی‌متری در بالادست آن ضروری است. ۲-۱-۱-۵- طراحی و نصب ۱-۲-۱-۱-۵- فاصله میله‌ها حداکثر فاصله بین میله‌ها بیش‌تر از ۴۵ میلی‌متر نباشد. ۲-۲-۱-۱-۵- شیب و سرعت معمولا آ شغالگیرهای دهانه در شتی که به صورت دستی تمیز می شوند. دارای زاویه ۳۰ تا ۴۵ درجه زسبت به افق می‌باشند. توصیه می‌گردد آشغالگیرهای دهانه درشتی که به صورت مکانیکی تمیز می‌شوند. دارای زاویه ۴۵ تا ۹۰ درجه به منظور جلوگیری از ته‌نشین شدن مواد»ه سرعت جریان عبوری در جریان متوسط طراحی, نباید کم‌تر از ۰/۳ متر بر ثانیه باشد. همچنین در حداکثر سرعت جریان عبوری نباید از ‎۰/٩‏ متر بر ثانیه تجاوز کند تا باعث راندن مواد از میان ۳-۲-۱-۱-۵- کانال‌ها پیش‌بینی کانال آشغالگیر رزرو ضروری می‌باشد. هر یک از کانال‌ها باید مجهز به دریچه (قبل و بعد از آشغالگیر) باشد تا از ورود جریان به کانال آشغالگیر در مواقع ضروری جلوگیری نماید. همچنین باید پیش‌بینی‌های لازم برای تخلیه هر یک از کانال‌ها در مواقع اضطراری به عمل آید. شکل کانال ورودی و خروجی آشفالگیرها باید به نحوی باشد که از ته‌نشینی مواد و یا ایجاد نقاطی با جریان ساکن (یا با سرعت کم) در کانال آشغالگیری جلوگیری به عمل آید. -------- صفحهٔ بعد -------- ۶۲ ۳۰( ضوابط طراحی تصفیه‌خانه‌های فاضلاب شهری ۴-۲-۱-۱-۵- آشغالگیر کمکی در مواردی که فقط یک آشغالگیر مکانیکی در طرح پیش‌بینی شده» باید آ شغالگیر دیگری که با د ست تمیز می شود نیز درنظر گرفته شود. در مواردی که دو پا چند آ شغالگیر مکانیکی به کار می‌رود. طراحی باید به نحوی باشد که هر یک از واحدها را بتوان بدون آنکه قابلیت | شغالگیری مجموعه ا شغالگیرها در حداکثر جریان طراحی کم شود. از مدار خارج ۵-۲-۱-۱-۵- کف کانال توصیه می‌شود کف کانال آشغالگیر ۷۵ تا ۱۵۰ میلی‌متر پایین‌تر از کف فاضلابرو ورودی به آن باشد. ۶-۲-1-1-۵- توزیع جریان کانال ورودی قبل از مجموعه آشغالگیرها باید به نحوی طراحی گردد که جریان ورودی به آشغالگیرها برابر و یکنواخت ۷-۲-۱-۱-۵- اثرات پس‌زدگی جریان بر اندازه‌گیری جریان پس‌زدگی جریان در تعیین محل تجهیزات اندازه‌گیری که به دلیل تمیز کردن متناوب آشفغالگیرها رخ می‌دهد. مورد ۸-۲-1-۱-۵- حفاظت در برابر یخ‌زدگی تجهیزات آشغالگیری و محل جمع‌آوری آشغال‌ها باید در برابر شرایط یخبندان محافظت شوند. ۹-۲-۱-۱-۵- دفع آشغال‌ها برای جداسازی, جابجائی و تخلیه آشغال‌های جمع‌آوری شده باید وسایل مناسب و کافی درنظر گرفته شود. با در نظر داشتن عمق کانال, مقدار آشفال‌ها و یا تجهیزاتی که برای انجام عملیات نگهداری باید جایجا شوند. ممکن است تجهیزات لازم برای جداکردن, جابجایی» جمع‌آوری و دفع آشغال‌های جمع‌آوری شده باید مطابق ضوابط و مقررات مراجع ذی‌صلاح انتخاب گردند. خرد کردن جداگانه آشغال‌ها و برگشت آن‌ها به جریان فاضلاب قابل قبول نمی‌باشد. بتواند به | سانی و بدون خطرء ا شغال‌های جمع شده را با شن‌کش جمع‌آوری نماید. برای سکوی د ستر سی و همچنین -------- صفحهٔ بعد -------- فصل پنجم - آشفالگیری, دانه‌گیری و تعدیل جریان ۳( ۶۳ ۳-۱-۱-۵- دسترسی و تهوبه شغالگیرهای ذصب شده در عمق بیش از ۱/۲ متر باید مجهز به پلکان د ستر سی با شد. اگر عمق ذصب کم‌تر از ۱/۲ متر باشد استفاده از نردبان بجای پلکان قابل قبول می‌باشد. در مواردی که آ شغالگیرها در داخل ساختمانی ذصب می شود که در آن سایر تجهیزات و یا دفاتر کار نیز قرار دارند. باید فضای در نظر گرفته شده برای آشغالگیرها از سایر قسمت‌ها جداسازی شده و برای آن ورودی و تهویه‌ی جداگانه در هوا باید به صورت تحت فشار به فضای محصوری که آشغالگیرها در آن نصب شده‌اند و یا کانال‌های آشغالگیر با عمق بیش از ۱/۳ مترء وارد شود. به منظور جلوگیری از گرفتگی. از نصب تجهیزات تنظیم هوا (1۸100۲۹) و نیز ورود آشغال‌ریز یا سایر مواد مس‌دودکننده به مجاری خروجی یا ورودی هوا اجتناب نمود. در مواقعی که تهویه به صورت پیوسته مورد نظر باشد. حداقل نرخ تعویض هوا باید ۱۳۲ بار در ساعت باشد. در مواردی که تعویض مستمر هوا باعث کاهش بیش از اندازه‌ی دما می شود. باید در زمان ورود پر سنل به محوطه, امکان تعویض منقطع (متناوب) هوا با حداقل مقدار ۳۰ بار در ساعت فراهم گردد. الزامات تعویض هوا باید بر مبنای ۱۰۰ درصد تعویض با هوای تازه باشد. سوییچ‌های راه‌اندازی تجهیزات تهویه باید علامت‌گذاری شده و در جای مناسب قرار داده شوند. توصیه می شود فعال شدن سیستم تهویه در روش بهره‌برداری متناوب» هم‌زمان با سیستم روشنایی محل ذصب آشغالگیرها باشد. پروانه فن باید از مواد ضد جرقه ساخته شود. آشکارسازهای گاز از نوع ضد انفجار گاز باید مطابق بند ۷-۴ پیش‌بینی گردد. ۴-۱-۱-۵- حفاظت و ایمنی ۱-۴-۱-۱-۵- نرده و صفحات مشک کانال‌های آ شغالگیرهای دستی باید به کمک نرده و صفحات مشبک (07۸01۳8۹) در روی کانال حفاظت شوند. برای تسهیل در جمع‌آوری آشغال با شن کش یا چنگک. پیش‌بینی بازشدگی‌های لازم در صفحات مشبک و یا امکان جابجائی آنها ضروری است. کانال آ شغالگیرهای مکانیکی نیز باید به کمک نرده و صفحات مشبک در روی کانال حفاظت شوند. همچنین تدابیر لازم برای دسترسی موقت به آشغالگیرها برای تسهیل عملیات نگهداری و تعمیراتی اتخاذ گردد. توصیه می‌شود صفحات مشبک قابلیت جابجایی داشته باشند. ۲-۴-۱-۱-۵- وسایل مکانیکی آ شغالگیرهایی که به صورت مکانیکی تمیز می شوند باید دارای حفاظ با شند تا کارکنان را در مقابل برخورد اتفاقی با قسمت‌های متحرک محافظت نموده و نیز مانع چکه کردن فاضلاب در منصوبات چند سطحی شوند. هر وسیله مکانیکی باید مجهز به کلید برای از کار انداختن دستگاه جهت دسترسی موقت و انجام عملیات نگهداری باشد. -------- صفحهٔ بعد -------- ۶۴ ۳( ضوابط طراحی نصفیه‌خانه‌های فاضلاب شهری ۳-۴-۱-۱-۵- زهکشی باید طرح کف‌سازی و زهکشی مناسب معابر به منظور پیشگیری از ایجاد سطوح لغزنده تهیه گردد. ۴-۴-۱-۱-۵- روشنایی باید روشنایی مناسب برای کلیه قسمت‌ها و محوطه‌های دسترسی درنظر گرفته شود (مطابق بند ۲-۵-۱-۱-۵). ۵-۱-۱-۵ تجهیزات الکتریکی و سیستم‌های کنترل ۱-۵-۱-۱-۵- تایمرها کلیه ا شغالگیرهای مکانیکی که از تایمر برای بکارگیری سیستم تمیز سازی استفاده می‌کند. باید مجهز به سیرستم کمکی کنترل تمیزسازی برپایه حداکثر سطح فاضلاب (از پیش تعیین‌شده) نیز باشند. اگر سازوکار تمیز سازی آشغالگیر نتواند سطح آب حداکثر پیش‌بینی شده را کاهش دهد. باید سیستم اعلام هشدار فعال گردد. ۳-۵-1-1-۵- تابلوها و تجهیزات برقی و کنترلی تابلوها و تجهیزات برقی و کنترلی آ شغالگیرهای ز صب شده در مکان‌هائی با پنا سیل تجمع گازهای خطرناک. باید با استانداردها و ضوابط خاص مورد تایید برای شرایط فوق مطابقت داشته باشند. ۳-۵-۱-۱-۵- توقف دستی هر نوع کنترل خودکار باید به تمهیدات لازم برای توقف دستی سیستم کنترل خودکار نیز مجهز باشد. ۲-۱-۵ آشغالگیرهای دهانه‌ ریز ۱-۲-۱-۵- کلیات همان گونه که در این بند شرح داده خواهد شد. فاصله باز شدگی آشغالگیرهای دهانه‌ریز تقریبا برابر ۲ میلی‌متر است. مقدار مواد جدا شده توسط آشغالگیرهای دهانه‌ریزء بستگی به مشخصات جریان فاضلاب و اندازه بازشدگی آشغالگیر دارد. شغالگیرهای دهانه‌ریز نباید معادل تهن شینی اولیه درنظر گرفته شوند. با این وجود در مواقعی که واحدهای 7 صفیه متعاقب آشغالگیرهای دهانه‌ریز بر پایه عملکرد مورد انتظار آشفغاگیری دهانه‌ریز طراحی می‌شوند. ممکن است شغالگیرهای فوق جایگزین ته‌ز شینی اولیه گردند. در انتخاب ظرفیت آ شغالگیرء محدودیت و یا کاهش جریان نا شی از تجمع جامدات بر روی آشغالگیرء مواد چسبنده, تناوب و میزان تمیزسازی در نظر گرفته شود. در مواقعی که از آشفغالگیر دهانه ریز استفاده می‌شود باید پیش‌بینی‌های لازم برای جداسازی روغن و گریس‌های شناور تجمع‌یافته نیز انجام پذیرد. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل پنجم - آشغالگیری» دانه‌گیری و تعدیل جریان ۳( ۳ ۲-۲-1-۵- طراحی توصیه می‌شود برای طراحی آشغالگیر دهانه‌ریزء آزمایش‌های لازم برای تعیین بازده حذف مواد معلق و اکسیژن‌خواهی بیوشیمیایی ۵ روزه (130105) در حداکثر جریان روزانه طرح و حداکثر روزانه بار آلودگی (130109) انجام شود. انجام آزمایش‌ها بروی واحد نمونه(2۹118) 01101) در دوره‌ی طولانی ارجح می‌باشد. حداقل تعداد آشغالگیرهای دهانه‌ریز باید برابر دو واحد باشد. به‌طوری‌که هر واحد به طور مستقل قابل بهره‌برداری با شد. تعیین ظرفیت واحدها باید به نحوی باشد که با خارج شدن یک واحد از مدار تصفیه. بقیه واحدها ظرفیت لازم در حداکثر جریان لحظه‌ای طرح را تامین نمایند. جانمایی آن تسهیل در نگهداری مورد توجه قرار گیرد. ۳-۲-۱-۵ تابلوها و تجهیزات برقی و کنترلی ۴-۲-۱-۵ تعمیرات س کردن) محل نصب آشغالگیرها و فراهم آوردن امکان خارج نمودن آشغالگیرها برای انجام تعمیرات اتخاذ گردد. ۳-۵- خردکن‌ها ۱-۲-۵- کلیات باید پیش‌بینی‌های لازم برای دسترسی, تهویه. حفاظت و ایمنی خردکن‌ها مطابق بندهای ۳-۱-۱-۵ ۴-۱-۱-۵ و ۵- ۵-۱-۱ انجام پذیرد. ۲-۳۲-۵- موارد کاربرد -------- صفحهٔ بعد -------- ۶ ۳( ضوابط طراحی تصفیه‌خانه‌های فاضلاب شهری ۳-۲-۵- ملاحظات طراحی ۱-۳-۲-۵ محل نصب ۲-۳-۲-۵- ظرفیت ظرفیت آشغال خردکن باید برای جریان حداکثر ساعتی طرح در نظر گرفته شود. ۳-۳-۲-۵- نصب برای آشغال خردکن‌ها باید یک کانال کنارگذر مجهز به آشغفالگیر دستی درنظر گرفته شود. توصیه می‌شود کنارگذرشدن جریان بصورت خودکار در مواقع از مدار خارج شدن هر یک از خردکن‌ها انجام شود. دریچه‌ها باید مطابق مندرجات بندهای ۳-۲-۱-۱-۵ و ۴-۲-۱-۱-۵ پیش‌بینی گردند. ۴-۳-۲-۵- تعمیرات باید پیش‌بینی‌های لازم برای تسهیل انجام تعمیرات در محل و یا خارج کردن خردکن‌ها برای تعمیر در خارج از محل ۵-۳-۲-۵ تجهیزات الکتریکی. تابلوهای کنترل و موتورها تجهیزات برقی نصب شده در حوضچه‌های خردکن که در آن‌ها امکان تجمع گازهای خطرناک وجود دارد. باید با تاسیسات دانه‌گیری درکلیه تصفیه‌خانه‌های فا ضلاب در نظر گرفته می شود. این تاسیسات برای تصفیه‌خانه‌هایی که فاضلاب مرکب (فاضلاب ناشی از مصارف بهداشتی و آب باران) به آن‌ها وارد می‌شود و نیز در تصفیه‌خانه‌هایی که فاضلاب ورودی به آن‌ها دارای مقادیر زیادی دانه‌های قابل تر سیب می‌با شند. الزامی | ست. در ت صفیه‌خانه‌هایی که فقط فا ضلاب شبکه‌های مجزا به آن‌ها وارد می‌گردد و در طراحی آن‌ها تا سیسات دانه‌گیری منظور نز شده» باید پیش‌بینی‌های لازم در -------- صفحهٔ بعد -------- فصل پنجم - آشفالگیری, دانه‌گیری و تعدیل جریان ۳( ۶۷ تجهیزات پایین‌دست و نیز نیاز به ظرفیت ذخیره اضافی در واحدهای بعدی که امکان تجمع دانه در آن‌ها وجود دارد. مورد بررسی قرار گیرد. ۱-۲-۳-۵- کلبات در بالادست تاسیسات دانه گیری, آشغالگیر دهانه درشت در نظر گرفته می‌شود. ۲-۲-۳-۵- سرپوشیده‌سازی تاسیسات ۱-۲-۲-۳-۵- تهویه مطابق بند ۳-۱-۱-۵ تهویه با هوای تازه باید با ظرفیت ۱۲ بار تعویض مستمر در ساعت و یا ۳۰ بار تعویض منقطع باید پلکان مناسب برای دسترسی به قسمت‌های قرار گرفته در در رقوم بالاتر یا پایین‌تر تاسیسات در نظر گرفته شود. ۳-۲-۲-۳-۵- تجهیزات الکتر یکی تجهیزات برقی نصب شده در فضای سرپوشیده تاسیسات دانه‌گیری که در آن‌ها امکان تجمع گازهای خطرناک وجود دارد. باید با | ستانداردها و ضوابط خاص مورد تایید برای شرایط مذکور مطابقت دا شته با شند. باید آ شکار سازهای ( ضد ۳-۲-۳-۵- تاسیسات احدائی در فضای باز تاسیسات دانه‌گیری ساخته شده در فضای باز باید در مقابل پخبندان محافظت گردند. ۳-۳-۵- تعداد و نوع واحدها جمع‌آوری مرکب را دریافت می‌نمایند در نظر گرفته شود و امکان کنارگذر کردن آنها فراهم شود. اگر سیستم جمع‌آوری فاضلاب ورودی به تصفیه‌خانه‌های کوچک از نوع مجزا باشد می‌توان از یک واحد دانه‌گیری با سیستم تمیزسازی مکانیکی یا دستی به همراه کنارگذر استفاده نمود. اما در تصفهیه‌خانه‌های بزرگ باید حداقل یکی از واحدهای دانه‌گیری از نوع مکانیکی به همراه کنارگذر باشد. -------- صفحهٔ بعد -------- ۶۸ ۳( ضوابط طراحی نصفیه‌خانه‌های فاضلاب شهری واحدهای دانه‌گیری که به شکل کانال یا حوضجه نباشد. باید مجهز به وسایل کنترلی مناسب و تنظیم‌کننده سرعت و/ یا میزان تامین هوا و همچنین تجهیزات جمع‌آوری و بیرون آوردن دانه‌های ترسیبی باشد. توصیه می‌گردد میزان هوای قابل تنظیم در دانه‌گیری هوادهی‌شده. در دامنه ۴/۷ (۳:. ۹)/] تا ۱۲/۴ (1/)۳.8 در طول تانک باشد و زمان ماند در دامنه ۳ نا ۵ دقیقه در حداکثر ساعتی جریان فا ضلاب با شد. | ستفاده از دانه گیرها از نوع ورتکس, در 7 صفیه‌خانه‌های کوچک ۴-۳-۵ نکات طراحی ۱-۳-۳-۵ کلیات عملکرد سیستم دانه‌گیری در حذف دانه‌ها باید متناسب با الزامات واحدهای فرآًیندی بعدی باشد. در پیوست شماره ۲ نمونه‌ای از ضوابط و مراحل طراحی حوض‌های دانه گیری ارائه شده است. ۲-۳-۳-۵- ورودی تلاطم در محل ورودی جریان فاضلاب به واحدهای دانه‌گیری کانالی شکل باید به حداقل برسد. ۳-۴-۲۳-۵- سرعت و زمان ماند واحدهای کانالی شکل باید به نحوی طراحی شوند که در طی تغییرات عادی جریان» سرعت را حتی‌الامکان در حد ۳ متر بر ثانیه نگاه دارد. زمان ماند بر | ساس اندازه ذراتی که باید از فا ضلاب جدا شود. انتخاب گردد. تو صیه می‌گردد واحدهای دانه گیری هوادهی‌شده. مجهز به وسایل کنترلی مناسب برای تنظیم جریان هوا و ایجاد جریان چرخشی باشد. ۴-۴-۳-۵- شستشوی دانه‌ها نیاز به شستشوی دانه‌ها را منتفی سازد. ۵-۴-۳-۵- تخلیه آب دانه‌گیرها باید پیش‌بینی‌های لازم به منظور خارج کردن هر واحد دانه‌گیری از مدار تصفیه و تخلیه آن در مواقع لازم انجام پذیرد. با شیب‌دار کردن کف و پیش‌بینی چاهک زهکشی در طراحی واحد. باید امکان تخلیه و تمیزسازی را فراهم نمود. ۶-۴-۳-۵ آب -------- صفحهٔ بعد -------- فصل پنجم - آشفالگیری, دانه‌گیری و تعدیل جریان ۳( ۶۹ ۷-۴-۳-۵ حمل دانه‌ها توصیه می‌شود واحدهای دانه‌گیری عمیق, مجهز به وسایل مکانیکی برای بالا آوردن یا حمل مواد به سطح زمین دانه‌های ر سوب شده باید در برابر یخبندان محافظت شوند و تمهیدات لازم برای جلوگیری از ریخته شدن مواد در زمان ۳-۵- پیش هوادهی ممکن است در موارد خاص و برای جلوگیری از تعفن و تولید بو نیاز به پیش هوادهی فاضلاب باشد. ۵-۵- تعدیل جریان ۱-۵-۵- کلیات چنانجه انتظار تغییرات قابل توجه در بار آلی و هیدرولیکی ورودی به 7 صفیه‌خانه می‌رود. تو صیه می‌گردد | ستفاده از تعدیل‌کننده جریان مورد توجه قرار گیرد. در طرح‌های ارتقای کمی و کیفی می‌توان اس‌تفاده از متعادل کننده‌ها را به منظور افزایش ظرفیت (جمعیت تحت پوشش) تصفیه‌خانه‌ها مورد توجه قرار داد. متعادل‌ کننده‌هاء جریان حداکثر ساعتی آن‌هاء به دلیل کاهش تغییرات بار آّلی و هیدرولیکی فراهم می‌گردد. در صورت استفاده از مخازن متعادل کننده در محل مناسب در مسیر خطوط اصلی و خطوط انتقال فاضلاب می‌توان علاوه بر موارد مذکورء جمعیت تحت پوشش خطوط اصلی و انتقال را به دلیل کاهش جریان حداکثر ساعتی. افزایش داد. در صورتی که استفاده از مخازن ذخیره‌سازی جریان در مواقع بارندگی مورد نظر باشد. باید الزامات طراحی آن از مرجع بررسی‌کننده‌ی طرح اخذ گردد. به بند ۳-۱-۴-۳-۴ نیز مراجعه شود. حوض‌های تعدیل‌کننده‌ی جریان در تصفیه‌خانه‌ها بعد از تاسیسات پیش تصفیه نظیر آشغالگیرهاء آشغال خردکن‌ها و حوضچه‌های دانه‌گیری قرار می‌گیرند. ۳-۵-۵- انواع متعادل کننده‌ها حجم مورد نیاز تعدیل جریان را می‌توان با اس‌تفاده از حوض‌های جداگانه و یا پیش‌بینی حجم اضافی در واحدهای یا در کنار مدار واحدهای اصلی تصفیه قرار گیرند. واحدهایی از تصفیه‌خانه مانند حوض ته‌نشینی یا هوادهی که در -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۰ ۳۰( ضوابط طراحی تصفیه‌خانه‌های فاضلاب شهری سال‌های اولیه‌ی بهره‌برداری مورد اس‌تفاده قرار نمی گیرد. می‌توانند به عنوان حوض‌های تعدیل‌کننده‌ی جریان به کار ۳-۵-۵- ابعاد اق صادی, تغییرات مورد انتظار در جریان و بار آلودگی را کاهش دهد. با درد ست دا شتن الگوی تغییرات روزانه جریان و ۳-۵-۵- بهره‌برداری ۱-۴-۵-۵- اختلاط برای تامین اختلاط کافی در حوض‌های تعدیل جریان, باید تجهیزات مکانیکی یا هوادهی پیش‌بینی گردد. بهتر است گوشه‌های حوض تعدیل با ماهیچه‌سازی یا سایر روش‌ها پخ‌شدگی داشته باشد و همچنین کف آن قیفی‌شکل و مجهز به لوله تخلیه باشد تا تجمع لجن و مواد دانه‌ای را کاهش دهد. ۲-۴-۵-۵- هوادهی تجهیزات هوادهی باید در تمام مدت قادر به حفظ مقدار اکسیژن محلول در فاضلاب داخل حوض به میزان حداقل یک میلی‌گرم بر لیتر باشند. توصیه می‌شود حداقل مقدار هوادهی برابر ۰/۱۶ لیتر بر ثانیه به ازای هر مترمکعب حجم ذخیره باشد. توصیه می‌گردد که تجهیزات هوادهی حوض تعدیل جریان. مستقل از تجهیزات هوادهی سایر واحدهای تصفیه با شد تا کنترل فرآیند هوادهی تسهیل گردد. تجهیزات هوادهی حوض تعدیل جریان می‌تواند به عنوان رزرو برای هوادهی سایر تاسیسات نیز مورد استفاده قرار گیرند. ۳-۴-۵-۵- کنترل‌ها ورودی و خروجی هر یک از قسمت‌های حوض تعدیل باید مجهز به شیرهاء دریچه‌هاء. سرریزهاء استاپ‌لاگ‌ها و یا سایر وسایل کنترل جریان با دسترسی مناسب از خارج از حوض باشد تا کنترل جریان و یا خارج از مدار کردن هر یک از قسمت‌ها امکان‌پذیر باشد. همچنین وسایل اندازه‌گیری مقدار جریان و نشان‌دهنده سطح مایع باید در نظر گرفته شود. ۵-۵-۵- ادوات برفی تجهیزات برقی صب شده در حو ضچه‌های تعدیلی که امکان تجمع گازهای خطرناک و قابل | شتعال در آن‌ها وجود دارد باید با استانداردها و ضوابط خاص مورد تایید برای شرایط مذکور مطابقت داشته باشند. -------- صفحهٔ بعد -------- ۶-۵-۵- دسترسی برای تسهیل در تمیزسازی و نگهداری تجهیزات باید دسترسی‌های مناسب در نظر گرفته شود. صا -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- فصل ۶ -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- فصل ششم - نه‌نشینی ۳( ۳۵ ۱-۶- کلیات ۱-۱-۶ تعداد واحدها تعداد واحدهای ته‌نشینی در تصفیه‌خانه‌هایی که جریان متوسط روزانه طرح بیش از ۴۰۰ مترمکعب در روز می‌باشد. باید بیش از یک واحد با شد. هر یک از این واحدها باید قابلیت بهره‌برداری مستقل را داشته با شند. به منظور اطمینان از گردد. ۲-۱-۶- توزیع جریان باید تمهیدات لازم برای تقسیم و کنترل موثر جریان (نظیر دریچه‌هاء حوضچه‌های تقسیم و ...) پیش‌بینی شود. تا امکان تقسیم و توزیع مناسب جریان و بار جامدات. به هر یک از واحدهای ته‌نشینی در دامنه تغییرات مورد انتظار جریان وجود داشته باشد. به بند ۷-۳-۴ مراجعه شود. ۲-۶- ملاحظات طراحی ۱-۲-۶ ابعاد طول مسیر جریان از ورودی تا خروجی نباید از ۳ متر کم‌تر باشد مگر اینکه برای جلوگیری از ایجاد جریان میان‌برء جدا سازی کافی در حد فا صل پتوی لجن ته‌زشین شده و سرریز وجود داشته با شد. حداقل عمق آب در کناره دیوار باید جدول ۱-۶- حداقل عمق حوض‌های ته نشینی تهنشینی تانویه بعد از فرآینه لجن فعال* ته‌نشینی ثانویه بعد از راکتورهای بیولوژیکی با رشد چسبیده* شود. ممکن است در پکیج‌های تصفیه. با با ظرفیت ت کمقر از ۱*۰ متومکعب در روز (با حسب متوسط جوپاد طراحی) ود صورت داشت ستن توجیه بر مبنای تجربه بهره‌برداری موفق, مجوز انتخاب عمق آب کنار دیوار به میزان کم‌تر از ۳/۷ متر داده شود. -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۶ ۳۰( ضوابط طراحی تصفیه‌خانه‌های فاضلاب شهری ۲-۲-۶ بار سطحی ۱-۲-۲-۶ حوض‌های ته‌نشینی اولیه زمان‌هایی که جریان فا ضلاب کم می‌با شد. تعیین گردد. تعیین ابعاد باید بر پایه هر دو ضابطه‌ی جریان متو سط طرح و جریان حداکثر ساعتی طرح انجام و مساحت بزرگ‌تر ملاک طراحی قرار گیرد. مقادیر بار سطحی طرح نباید از مقادیر جدول (۲-۶) تجاوز نماید: جدول ۲-۶- حداکثر بار سطحی حوض‌های ته نشینی اولیه میزان بار سطحی در جربان متوسط طرح جربان حداکثر ساعتی طرح (1117/)112.۵ (1117/)۱.۵ #نرخ بار سطحی باید بر پایه کلیه جریان‌های ورودی به حوض‌های ته‌نشینی محاسبه گردد. می‌توان انتظار حذف تقریبی یک سوم 3017 فاضلاب معمول خانگی را در حوض‌های ته‌نشینی اولیه با بار سطحی ۴۱ مترمکعب در روز بر مترمربع داشت. سطحی در جریان حداکثر ساعتی از ۶۱ مترمکعب در روز بر مترمربع تجاوز نماید. کاهش قابل توجهی در راندمان حذف ۲01 رخ می‌دهد. ۲-۲-۳-۶- حوض‌های ته‌نشینی میانی بار سطحی در حوض‌های ته‌نشینی میانی که بعد از واحدهای فرآیندی با رشد چسبیده قرار می‌گیرند. نباید از ۴۹ مترمکعب در روز بر مترمربع در جریان حداکثر ساعتی طرح تجاوز نماید. افزایش بار سطحی تا ۶۰ مترمکعب در روز بر ۳-۲-۲-۶- حوض‌های ته‌نشینی نهایی در مواقع وجود الزامات خاص تصفیه.ء مشخصات غیرمعمول فاضلاب و در صورت در نظر گرفتن بار سطحی بالاتر از حد تعیین‌شده در این بخش, باید مطالعات بر واحد نمونه (۳1101) تصفیه بیولوژیکی انجام شود. ۱-۳-۲-۲-۶- حوض‌های ته‌نشینی نهایی در راکتورهای بیولوژیکی با رشد چسبیده بار سطحی حوض‌های ته‌نشینی نهایی که بعد از فرآیندهای صافی‌های چکه‌ای و صفحات بیولوژیکی دوار قرار می‌گیرند نباید از ‎۴۹٩‏ مترمکعب در روز بر مترمربع در جریان حداکثر ساعتی طرح بیشتر شود. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل ششم - نه‌نشینی ۳( ۳۷ ۲-۳-۲-۲-۶- حوض‌های ته‌نشینی نهایی در فرآیند لجن فعال برای تولید جریان برگشتی با غلظت مناسب. حوض‌های ته‌نشینی نهایی باید به نحوی طراحی گردند که در آن‌ها شرایط مناسب برای تغلیظ و جداسازی مواد جامد فراهم گردد. از آنجایی که نرخ چرخش مجدد لجن برگشتی به حوض‌های هوادهی یا هوادهی مجدد در فرآیندهای لجن فعال زیاد |است. بار سطحی و بار سرریز در فرآیندهای مختلف به گونه‌ای تعیین می‌گردد که مشکلات مربوط به بار لجن. جریان‌های ناشی از اختلاف چگالی, تلاطم هیدرولیکی در ورودی و همچنین کاهش گاه و بیگاه قابلیت ته‌زشینی لجن به حداقل بر سد. ابعاد حوض ته‌نشینی باید بر پایه بیشترین سطح محاسبه شده از دو ضابطه بار سطحی و بار جامدات تعیین شود. مقادیر محاسبه شده نباید از مبانی طراحی جدول جدول ۳-۶- حداکثر بار سطحی و جامدات در حوض‌های ته نشینی نهایی بار سطحی در جربان حداکثر ساعتی طرح " (1115/)۱,۵ متعارف. هوادهی مرحله‌ای. اختلاط کامل, تثبیت تماسی (تثبیت با برخورد مواد جامد)» مرحله کربنی نیتریفیکاسیون جداگانه لجن فعال با افزودن مواد شیمیایی به ماع مخلوط به منظور حذف فسفر میبزان حداکثر بار جامدات ته‌نشینی باید براساس میزان حداکثر جریان روزانه فاضلاب بعلاوه حداکثر نرخ لجن برگشتی و مقدار ۸11]55 در حوض هوادهی محاسبه گردد. ۳-۲-۶- سازه‌های ورودی ته‌نشینی ورودی‌ها و مانع‌ها را باید طوری طراحی کرد که سرعت ورودی را مستهلک کرده و جریان را هم در جهت افقی و هم درجهت عمودی به طور یکنواخت توزیع کند و از ایجاد جریان میان‌بر جلوگیری نماید. در حوض‌های ته‌نشینی ثانویه باید به ایجاد منطقه لخته‌سازی توجه شود. مجاری باید طوری طراحی گردند که در یک دوم جریان متوسط طرح, حداقل سرعت ۰/۳ متر بر ثانیه تامین شود. از ایجاد فضاهای مرده در مجاری (حفره‌ها و کناره‌ها) باید جلوگیری شده و در گوشه‌ها ماهیچه سازی شود. باید پیش‌بینی لازم برای حذف یا جمع‌آوری مواد شناوری که ممکن است در ورودی تجمع -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۸ ۳( ضوابط طراحی نصفیه‌خانه‌های فاضلاب شهری ۴-۲-۶ سرریزها ۱-۴-۲-۶ کلیات با توجه به امکان نزشست نامتقارن حو ضچه‌ها در طول دوره بهره‌برداری, رقوم ارتفاعی سرریزها باید به سهولت قابل ۲-۴-۲-۶- موقعیت محل سرریزها باید به نحوی تعیین گردد که جریان میان‌بر را به حداقل رسانده و زمان ماند هیدرولیکی بهینه را ۳-۴-۲-۶ بار طراحی بار سرریزها نباید از مقادیر جدول (۴-۶) تجاوز نماید: جدول ۴-۶- حداکثر بار سرریز در حوض‌های ته نشینی ظرفیت متوسط تصفیه‌خانه بار سرریز در جریان حداکثر ساعتی طرح 8 ۰ (135/).0 در صورتیکه نیاز به استفاده از پمپ برای انتقال فاضلاب به واحد ته‌نشینی با شد. توصیه می شود پمپاژز حتی‌الامکان به صورت پیوسته انجام شود. همچنین بار سرریز برمبنای دبی پمپ محاسبه گردد تا از ایجاد جریان میان‌بر جلوگیری به ۳-۳-۲-۶ مجاری سرریز مجاری جمع‌آوری آب‌های سرریز شده باید به نحوی طراحی شود که اولا از غرقاب شدن سرریز در جریان حداکثر ساعتی طرح جلوگیری شود و ثانیا حداقل سرعت ۰/۳ متر بر ثانیه را در نصف جریان متوسط طراحی تامین نماید. ۵-۳۲-۶- سطوح مستغرق روی دیواره‌ی مجاری انتقال جریان سرریز شده و نیز تیرها و یا اجزای سازه‌های مستغرق باید دارای حداقل شیب ۱/۴ -------- صفحهٔ بعد -------- فصل ششم - ته‌دشینی ۱۳.۳( اه ۶-۲-۶ تخلیه‌ی حوض ته‌نشینی در طراحی سرٍستم تخلیه آب حوض‌های ته‌زشینی باید نکات مندرج در بند ۳-۴-۴ رعایت گردد. م سیر کنارگذر هر یک از حوض‌ها باید به نحوی طراحی شود که امکان توزیع جریان فاضلاب در سایر حوض‌های ته‌نشینی در هنگام تخلیه هر یک از حوض‌ها وجود داشته باشد. ۷-۲-۶- ارتفاع آزاد لبه‌ی دیوار حوض‌های ته‌نشینی باید حداقل ۱۵ سانتی‌متر از سطح محوطه بالاتر باشد. ارتفاع آزاد حوض‌های ته‌نشینی باید حداقل برابر ۳۰ سانتی‌متر باشد. توصیه می‌ شود درحوض‌های ته‌نشینی بزرگ که در معرض جریان بادهای تند قرار می‌گیرند. ارتفاع آزاد بیش‌تری درنظر گرفته شود و یا از موانع بادشکن در اطراف حوض استفاده گردد تا از ایجاد امواج سطحی در حوض‌ها و اختلال در جمع آوری موثر کفاب ممانعت بعمل آید. ۳-۶- جمع آوری و انتقال کفاب و لجن ۱-۳-۶- جمع آوری و انتقال کفاب تجهیزات و و سایل کامل مکانیکی سطحی جمع‌آوری و دفع کفاب (شامل موانع) باید برای کلیه حوض‌های ته‌زشینی پیش‌بینی شود. در طراحی باید خصو صیات غیرعادی کفاب که ممکن است روی پمپاژ لوله‌کشی, انتقال و دفع لجن اثر نامطلوب داشته باشد. مورد توجه قرار گیرد. باید پیش‌بینی لازم برای جداسازی کفاب از فرآیند تصفیه فاضلاب و هدایت آن به تغلیظ کننده کفاب و یا فرآیند تصفیه لجن انجام شود. ممکن است تدابیر خاص دیگر برای دفع کفاب ضروری باشد. ۲-۳-۶- جمع آوری و انتقال لجن تجهیزات و و سایل مکانیکی جمع‌آوری و خارج کردن لجن باید به نحوی فراهم شود که تخلیه سریع لجن امکان‌پذیر با شد. تو صیه می گردد تخلیه‌ی لجن درحو ضچه‌های ته‌ز شینی با قطر بیش از ۱۸ متر در فرآیند لجن فعال (به‌<خ صوص فرآیند لجن فعال با نیتریفیکاسیون)» به روش مکشی باشد. هر حوضچه ته‌نشینی باید دارای خط لوله مستقل تخلیه لجن باشد. تا میزان لجن دفعی از هر حوض قابل کنترل گردد. ۱-۲-۳-۶ چاله جمع‌آوری لجن دیواره‌های جانبی چاله جمع‌آوری لجن باید دارای شیب حداقل ۱/۷ عمودی به ۱ افقی باشد. همچنین توصیه می‌گردد سطح دیواره آن صاف و گوشه دیواره‌ها گرد شده باشد تا به جمع‌آوری لجن کمک شود. ابعاد پایین حوضچه باید حداکثر برابر ۰/۶ متر باشد. اضافه کردن عمق چاله جمع‌آوری لجن به منظور تغلیظ لجنء قابل قبول نمی‌باشد. -------- صفحهٔ بعد -------- ۸۰ ۳( ضوابط طراحی نصفیه‌خانه‌های فاضلاب شهری ۲-۲-۳-۶ جمع‌کننده‌های عرضی مناسبی برای جاله‌های جمع‌آوری متعدد باشد. ۳-۲-۳-۶- لوله‌کشی تخلیه لجن هر چاله‌ی جمع‌آوری لجن باید مستقلا دارای لوله‌ی تخلیه لجن مجهز به شیر بوده و حداقل قطر آن برابر ۱۵۰ میلی‌متر با شد. فشار هیدرو ستاتیک موجود برای تخلیه لجن باید درحدی با شد که سرعت حدود ‎۰/۹٩‏ متر بر ثانیه را در لوله‌ی تخلیه ایجاد کند. این فشار نباید از ۷۶۰ میلی‌متر کم‌تر باشد. فاصله‌ی بین انتهای لوله و دیواره‌ی چاله‌ی جمع‌آوری لجن باید به اندازه‌ی کافی باشد تا لجن به راحتی وارد لوله شود (از تجمع لجن در ورودی جلوگیری شود). به منظور فراهم شدن امکان میله زدن و یا شاست شوی هر یک از خطوط لوله باید پیش‌بینی‌های لازم به عمل آید. باید شرایطی فراهم گردد که جریان لجن برگشتی قابل مشاهده باشد. لوله کشی لازم باید برای برگشت لجن به فرآیندهای بعدی ۴-۲-۳-۶ کنترل تخلیه لجن ممکن است خطوط لجن هر یک از حوض‌های ته‌نشینی به یک چاهک لجن مشترک تخلیه شود. چاهک‌های لجنی که مجهز به شیرهای تلسکوپی یا تجهیزات مناسب دیگر می‌باشند. باید به نحوی طراحی شوند که امکان رویت. نمونه‌برداری و کنترل مقدار تخلیه لجن فراهم باشد. به منظور اندازه‌گیری میزان لجن خروجی از حوض‌های ته‌نشینی باید وسایل با تجهیزات مناسب پیش‌بینی شود. استفاده از ایرلیفت پمپ‌ها برای تخلیه لجن از حوض‌های ته‌نشینی اولیه تایید نمی‌گردد. ۴-۶- تمهیدات حفاظتی و خدماتی ۱-۴-۶ حفاظت متصدبان بهره‌برداری مناسب برای حفاظ یا پوشش ماشین‌آلات. طناب‌های ایمنی. پلکان‌هاء راهروهاء نرده‌ها و سطوح غیر لغزنده می‌باشد. ۲-۳-۶- دسترسی برای نگهداری تجهیزات مکانیکی باید پیش‌بینی‌های لازم در طراحی برای د ستر سی آ سان 9 ایمن به منظور نگهداری دوره‌ای تجهیزات و قسمت‌هایی به مانع‌ها و کانال‌های خروجی پساب به عمل آید. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل شم - ته‌دشینی ۱۳/۰ ۸ ۳-۳-۶ تابلوها و تجهیزات برفی و کنترلی تابلوها و تجهیزات برقی و کنترلی ذصب شده در حوض‌های ته‌ز شینی و کفاب سرپو شیده که دارای پتازسیل تجمع گازهای خطرناک و قابل | شتعال و بخارها می‌با شند.ء باید با | ستانداردها و ضوابط خاص مورد تایید برای شرایط مذکور و سایل و کنترل‌ها باید در محل‌هایی نصب شوند که بهره‌برداری و نگهداری از آن‌ها اسان و ایمن باشد. در محوطه‌ی حوض‌های ته‌نشینی باید روشنایی کافی تامین شود. -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- فصل ۷ تصفیه/ ذخیره و دفع لحن -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- فصل هفتم - نصفیه, ذخیره و دفع لجن ۳( ۸۵ ۱-۷ کلیات در تمام تصفیه‌خانه‌های فاضلاب به روش مکانیکی باید تاسیسات تصفیه‌ی لجن پیش‌بینی گردد. تجهیزات مورد مقررات. برای تصفیه‌ی لجن در محل دیگر صادر شده باشد. اگر واحدهائی برای تصفیه‌ی لجن استفاده شود که در این فصل به آن اشاره نشده است و یا از واحدهای مورد نیاز برای دستیابی به الزامات خاص دفع لجن استفاده می‌گردد. اخذ تاییدیه مرجع بررسی‌کننده ضروری است. الف- کاربری اراضی در محل احداث تاسیسات؛ ب- آنرژی مورد نیاز سیستم تصفیه: ج- هزینه‌های تغلیظ و آبگیری لجن؛ د- پیچیدگی تجهیزات و کادر متخصص مورد نیاز؛ آبگیری و جریان‌های برگشتی واحدهای اکسیداسیون مرطوب)؛ ط- روش‌های دفع نهایی لجن؛ ی- فن‌آوری‌های موجود تصفیه و دفع لجن. ۳-۷ تغلیظ کند ه‌های ل ۰ ۱-۳-۷ ملاحظات طراحی تغلیظ لجن برای کاهش حجم آن مورد | ستفاده قرار می‌گیرد. در طراحی تغلیظ کننده‌ها (تقلی شناور سازی با هوای محلول, گریز از مرکز و سایر روش‌ها) موارد ذیل مد نظر قرار می‌گیرد. - نوع و غلظت لجن؛ -------- صفحهٔ بعد -------- ۸۶ ۳( ضوابط طراحی تصفیه‌خانه‌های فاضلاب شهری - مواد شیمیایی مورد نیاز؛ - هزینه بهره‌برداری. استفاده از حو ضجه‌های تغلیظ ثقلی, برای لجن تثبیت نشده به دلیل مشکلات ناشی از تعفن توصیه نمی‌گردد. مگر آنکه پیش‌بینی‌های لازم برای کنترل مناسب مشکلات ناشی از به بهره‌برداری فرآیند و تولید بو در تغلیظ کننده تقلی و توصیه می‌گردد توجه ویژه‌ای به پمپاز و لوله‌کشی لجن تغلیظ شده و در نتیجه شروع احتمالی شرایط بی‌هوازی شود. ۲-۳-۷ مطالعه نمونه اولیه نمونه‌ی اولیه آن باشد. به بند ۲-۳-۴ در خصوص انتخاب فراًیندهای نوین مراجعه شود. ۴-۷- هضم بی‌هوازی لجن ۱-۴-۷ کلیات ۱-۱-۴-۷ تعداد واحدها به منظور هضم بی‌وقفه‌ی لجن. تاسیسات باید در بیش از یک واحد در نظر گرفته شود و یا از روش‌های جایگزین هضم در زمان از کار افتادن تاسیسات تک واحدی استفاده شود. ممکن است بسته به غلظت لجن خام و روش‌های دفع نهایی لجن و لجناب. نیاز به تاسیسات ذخیره لجن و جداسازی لجناب در واحدهای تکمیلی باشد. ۲-۱-۴-۷ عمق اگر در طراحی فرآیند. تخلیه لجناب در نظر گرفته شده با شد.ء زسبت عمق به قطر ها ضم بی‌هوازی باید به نحوی انتخاب می‌گردد. ۳-۱-۳-۷ تمهیدات طرح برای مرحله نگهداری برای سهولت در تخلیه. تمیز کردن و نگهداری, ویژگی‌های زیر مطلوب است: -------- صفحهٔ بعد -------- فصل هفتم - نصفیهء ذخیره و دفع لجن ۳( ۸۷ شیب کف نباید کم‌تر از ۱ به ۱۲ باشد. اگر تخلیه لجن به طریق ثقلی انجام می‌گردد. شیب کف مخزن باید ۱ - آدم‌روهای دسترسی توصیه می‌گردد علاوه بر پیش‌بینی‌هائی که در زیر سقف گنبدی شکل مخزن جهت جمع شدن گاز بعمل می‌آید. حداقل دو دریچه آدم‌رو به قطر حداقل ۸۰ سانتی‌متر در بالای مخزن در نظر گرفته شده و پله برای دسترسی به آن در نظر گرفته شود دریچه آدم‌روی جداگانه‌ای نیز باید در دیواره هاضم در نظر گرفته شود. دهانه‌ی این دریجه باید به اندازه‌ای باشد که امکان استفاده از تجهیزات مکانیکی برای تخلیه دانه و ماسه ترسیبی را میسر سازد. رقوم ارتفاعی دریچه آدم‌روی دیواره‌ی ها ضم باید به اندازه‌ی کافی پائین با شد که | ستفاده از تجهیزات سنگین را سهیل نماید. این - ایمنی وسایل و ابزار ضد جرقه. کفش‌های تخت لاستیکی, مهارهای ایمنی. آشکارسازهای گازهای سمی و قابل اشتعال و حداقل دو واحد کامل تنفسی (کپسول هواء ماسک و ...) مطابق بند ۶-۵-۲-۹ برای استفاده در موارد اضطراری باید در نظر گرفته شود. همچنین موارد ایمنی مرتبط که در بند ۷-۴ به آن‌ها اشاره گردیده نیز مورد توجه قرار گیرد. ۳-۱-۴۳-۷- مواد سمی در صورت پیٍ شنهاد ه ضم بی‌هوازی لجن, باید آزمایش‌های لازم برای تعیین مواد نامطلوب از جمله غلظت‌های بالای سولفات یا غلظت‌های بالای مواد سمی بازدارنده فعالیت میکروار گانیزم‌ها انجام شود. ۲-۴-۷ - ورودی‌ها. خروجی‌ها. باز چرخش و سرریز لجن ۱-۲-۴-۷ تعدد ورودی‌ها و تخلیه کننده‌ها اگر در ها ضم. تا سیسات اختلاط لجن در نظر گرفته : شده با شد. باید ورودی‌ها و خروجی‌های متعدد و در صورت بازچرخانی لجن. نقاط مکش و رانش متعدد در نظر گرفته شود تا بهره‌برداری با انعطاف‌پذیری مناسب و اختلاط موثر -------- صفحهٔ بعد -------- ۸۸ ۳( ضوابط طراحی تصفیه‌خانه‌های فاضلاب شهری ۲-۲-۴-۷- الگوی ورودی‌ها یک ورودی به هاضم باید در بالای سطح آب و در نزدیکی مرکز مخزن در نظر گرفته شود تا به شکسته شدن کفاب جمع شده در سطح مایع کمک نماید. ورودی دوم باید در طرف مخالف خط مکش و در نقطه‌ای که حدودا معادل ۲/۳ ۳-۲-۳-۷ محل ورودی لجن نقاط ورود لجن خام باید براساس به حداقل رساندن جریان اتصال کوتاه در لجن هضم‌شده یا لجناب خروجی تعیین گردد. ۴-۲-۴-۷ تخلیه لجن توصیه می‌شود تخلیه لجن دفعی از کف مخزن صورت گرفته و لوله انتقال آن با پیش‌بینی شیرالات لازم به لوله لجن برگشتی متصل باشد. تا بدین ترتیب انعطاف بیش‌تر در بهره‌برداری برای اختلاط مواد در مخزن حاصل شود. ۵-۳-۳-۷- سرریز اضطراری برای پیشگیری از آسیب‌دیدگی مخزن و سقف هاضم به دلیل پرشدگی اتفاقی بیش از حد. باید سرریز تخلیه و نرخ جریان مناسب در نقطه‌ای مناسب به فرآأیند تصفیه یا تاسیسات تصفیه جریان‌های جانبی (لجناب‌ها) وارد شود. تا اثرات آن برروی واحدهای فراًیندی به حداقل برسد. ۳-۴-۷- ظرفیت مخزن هاضم ۱-۳-۴-۷- طراحی به روش منطقی ظرفیت کلی مخزن هاضم باید با محاسبات منطقی مبتنی بر عوامل موثرء نظیرحجم لجن ورودی به مخزن. درصد مواد جامد و مشخصات آن. دمای هاضم‌هاء درجه و میزان اختلاط. میزان مورد نیاز کاهش مواد جامد فرارء زمان ماند جامدات در با رگذاری حداکثر روش دفع لجن 9 با در نظر دا شتن ظرفیت منا سب برای ذخیره گاز کفاب. لحناب ۳ لجن هضم شده تعیین گردد. هاضم‌های ثانویه در سیستم‌های هاضم سری دو مرحله‌ای که برای ذخیره و تغلیظ لجن استفاده می‌شوند. نباید در محاسبات حجم مورد نیاز برای هضم لجن درنظر گرفته شوند. این محاسبات برای تایید مبانی طرح به مرجع تصویب کننده ارائه گردد. ۲-۳-۴-۷ طراحی استاندارد در صورت عدم آرائه‌ی محاسبات انجام‌شده بر اساس مبانی طراحی فوق برای اخذ تاییدیه. حداقل ظرفیت مخزن ها ضم باید به روش زیر تعیین گردد. برای تعیین این الزامات فرض شده که لجن خام نا شی از فا ضلاب خانگی معمولی -------- صفحهٔ بعد -------- فصل هفتم - نصفیهء ذخیره و دفع لجن ۳( ۸۹ بوده, دمای هاضم در محدوده ۲۹ تا ۳۵ درجه سانتی‌گراد ثابت نگه داشته می‌شود. مواد فرار در لجن هضم شده بین ۴۰ تا ۵۰ درصد است و لجن هضم شده منناوبا از فرایند تصفیه خارج می‌گردد. (به بندهای ۱-۱-۴-۷ و ۱-۱-۹-۷ نیز ۱-۲-۳-۴-۷- سیستم‌های اختلاط کامل در سیستم‌هایی که اختلاط محتویات هاضم در آن‌ها به صورت کامل و موثر انجام می‌شود. بار مواد جامد فرار می‌تواند تا ۱/۳ کیلوگرم در مترمکعب بر روز (در واحدهای فعال هضم) در نظر گرفته شود. ۲-۲-۳-۴-۷- سیستم‌های با اختلاط محدود در سیستم‌های هضمی که عمل اختلاط صرفا با بازچرخش لجن از مبدل حرارتی واقع در خارج از مخزن انجام می‌گیرد. بار مواد جامد فرار می‌تواند تا ۰/۶۵ کیلوگرم بر مترمکعب در روز(در واحدهای فعال ه ضم) در نظر گرفته شود. برحسب درجه‌ی اختلاط این بار ممکن است بالاتر یا پایین‌تر درنظر گرفته شود. ۳-۲-۳-۴-۷- سیستم‌های چندمر حله‌ای در سیٍستم‌های ه ضم دو مرحله‌ای (واحدهای اولیه و ثانویه)» مرحله اول (اولیه) ممکن | ست دارای اختلاط کامل با اختلاط محدود باشد که در این صورت بار آن مطابق بندهای ۱-۲-۳-۴-۷ یا ۲-۲-۳-۴-۷ در نظر گرفته می‌شود. مرحله‌ی دوم (ثانویه) باید به منظور ذخیره و تغلیظ لجن و جمع‌آوری گاز طراحی شود و نباید حجم آن به عنوان بخشی از حجم محاسباتی برای هضم لجن در نظر گرفته شود. ۴-۲-۳-۴-۷- اختلاط هاضم تجهیرات مورد استفاده برای اختلاط محتویات هاضم باید برای هضم مناسب جهت دستیابی به نرخ بارگذاری در نظر تجهیزات فوق باید مطابق الزامات ارائه شده در بند ۱-۷-۷ تامین شوند. ۱-۴-۴-۷ کلیات کلیه‌ی قسمت‌های سیستم گاز شامل فضای بالای سطح مایع محزن هاضم‌هاء تجهیزات ذخیره ‌ لوله کشی گاز باید به نحوی طراحی شوند که در کلیه‌ی شرایط عادی بهره‌برداری از جمله شرایط زمان تخلیه لجن. گاز تحت فشار مثبت باقی بماند. کلیه‌ی فضاهای سرپوشیده دارای نشت محتمل گاز, باید به اندازه‌ی کافی تهویه شوند. -------- صفحهٔ بعد -------- ۹۰ ۳( ضوابط طراحی نصفیه‌خانه‌های فاضلاب شهری ۲-۴-۴-۷ تجهیزات ایمنی کلیه تجهیزات ایمنی لازم در سیستم‌های جمع‌آوری و انتقال گاز باید در نظر گرفته شود. شیرهای تخلیه فشار و خلاء شکن و تله‌های شعله (105] 11416) به همراه شیرهای اطمینان قطع خودکار باید در نظر گرفته شود و از یخ‌زدگی محافظت شوند. | ستفاده از تجهیزاتی که در آنها از آب برای جلوگیری از ذشت گاز استفاده می شود. مجاز نمی با شد. توصیه می‌شود که تجهیزات ایمنی و کمپرسورهای گاز در اتاق جداگانه‌ای که درب خروجی آن به محوطه بیرونی باز ۳-۴-۴-۷ لوله کشی گاز و میعانات | ستفاده از قطر کم‌تر قابل تایید می‌با شد. شیب لوله‌های انتقال گاز باید به سمت نله میعانات (در نقاط پایین سرستم به منظور کمینه‌سازی انتشار گازء توصیه می‌گردد که در گذرگاه‌ها و تونل‌هایی که تاسیسات هضم را به دیگر تا سیسات مرتبط می‌نمایند. درب‌هایی زصب شود که به طور خودکار محکم ب سته می شوند. گالری‌های عبور لوله باید مطابق بند ۷-۴-۴-۷ تهویه شوند. ۴-۴-۴-۷ تجهیزات استفاده از گاز بویلرهای گازسوزء موتورها و غیره باید در اتاق‌هایی با تهویه‌ی مناسب قرار گیرند. درصورتی که این آتاق‌ها از گالری هضم جدا شده باشند. به طور معمول نباید به عنوان محل‌های خطرناک طبقه‌بندی شوند. روی خطوط لوله‌ی انتقال گاز ۵-۴-۴-۷- تابلوها و تجهیزات برقی و کنترلی تابلوها و تجهیزات برقی و کنترلی ذصب شده در محوطه‌های بسته و مجاور اجزای ها ضم‌های بی‌هوازی, که در آن‌ها احتمال جمع شدن گازهای خطرناک وجود دارد باید با استانداردها و ضوابط خاص شرایط مذکور مطابقت داشته باشند. ۶-۴-۴-۷ گاز اضافی ۱-۶-۴-۴-۷- محل مشعل‌های گاز اضافی باید به سادگی درد سترس باشند و باید در محلی نذصب گردند که حداقل ۱۵ متر از هر سازه تصفیه‌خانه فاصله داشته باشند. مشعل‌های گاز اضافی باید در ارتفاع مناسب نصب شوند و در محلی قرار گیرند که هنگام باد یا در صورت سقوط. آسیبی به کار کنان وارد نیاورد. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل هفتم - نصفیهء ذخیره و دفع لجن ۳۰۹ ۲-۶-۴-۴-۷- شعله پیلوت کلیه مشعل‌های گاز اضافی باید مجهز به وسیله خودکار سیستم جرقه. نظیر شعله پیلوتی یا وسیله‌ای مجهز به سنسور سلول فتوالکتریک باشند. به منظور اطمینان از کار شعله پیلوت. تمهیدات لازم برای استفاده از گاز طبیعی یا گاز کپسولی پروپان برای تامین سوخت شعله در نظر گرفته شود. ۳-۶-۴-۴-۷- شیب لوله کشی‌های گاز حداقل شیب خطوط لوله گاز باید دو درصد و به طرف مشعل گاز اضافی مجهز به تله میعانات باشد. تله میعانات نباید در محلی قرار گیرد که در معرض یخ‌زدگی باشد. ۷-۴-۴-۷ تهویه هر فضای سرپو شیده پایین‌تر از سطح زمین و مرتبط با مخازن ه ضم. مخازن حاوی لجن و یا لوله5 شی‌های گاز و تجهیزات آن. باید مجهز به سیستم تهویه مکانیکی برای چاهک‌های خشک (حداقل ۱۲ تعویض کامل هوا در ساعت)» مطابق استانداردهای ایستگاه‌های پمپا باشد. میزان تهویه مستمر برای فضاهای بسته بدون دیواره‌های جداکننده (عایق گاز) از مخازن ه ضم یا ف ضای نز صب کمپر سورهای گاز. تله‌های ر سوب. تله‌های چکه‌گیرء | سکرابرهای گاز یا شیرهای کنترل و تنظیم فشار باید حداقل برابر ۱۲ بار تعویض کامل و مستمر هوا در ساعت باشد. ۸-۴-۴-۷ اندازه‌گیری جربان گاز برای اندازه‌گیری کل گاز تولیدی در هر واحد فعال هضم لجن. باید تجهیزات اندازه‌گیری جریان گاز به همراه خط کنارگذر در نظر گرفته شود. می‌توان کل گاز تولید شده در سیستم‌های هضم دو مرحله‌ای را که به صورت سری بهره‌برداری می‌شوند. به وسیله یک تجهیز اندازه‌گیری نمود. در این صورت باید لوله‌کشی مناسب برای اتصال گاز تولیدی در هاضم‌ها به تجهیز اندازه‌گیری جریان پیش‌بینی شود. در مواقعی که چند واحد هضم اولیه به یک واحد هضم ثانویه مرتبط می‌گردند. باید برای هر واحد هضم اولیه. تجهیز جداگانه اندازه‌گیری جریان درنظر گرفته شود. واحد هضم تانویه می‌تواند به واحد اندازه‌گیری گاز یکی از واحدهای هضم اولیه متصل شود. لوله‌کشی‌های گاز مرتبط به هم که به چند هاضم متصل می‌با شند. باید به نحو منا سبی با شیرالات دریچه‌ای بدون نشت گازء به هم وصل شوند تا امکان اندازه‌گیری گاز تولیدی و انجام کارهای نگهداری هر یک از واحدهای هضم لجن فراهم شود. اندازه گیرهای گاز می‌تواند از نوع صفحه اریفیس, توربینی یا چرخ شی (۷0۲: ۵۲) با شد. اندازه گیرهای جریان با جا به جایی مثبت نباید مورد استفاده قرار گیرد. اندازه‌گیرهای جریان باید به صورت ویژه برای تماس با گازهای خورنده و کثیف طراحی شده باشد. -------- صفحهٔ بعد -------- ۹1۲ ۳( ضوابط طراحی تصفیه‌خانه‌های فاضلاب شهری ۵-۴-۷- گرمایش مخزن هضم ۱-۵-۴-۷ عایق‌بندی توصیه می‌شود در صورت امکان مخازن هضم بالاتر از سطح آب زیرزمینی ساخته شده و به منظور کاهش افت حرارتی ۲-۵-۴-۷ تاسیسات گرمابشی گرمایش لجن می‌تواند با گردش لجن از طریق گرم کننده‌های واقع در خارج مخزن یا واحدهای قرار گرفته در داخل مخزن هضم انجام شود. به بند ۲-۲-۵-۴-۷ مراجعه گردد. ۱-۲-۵-۴-۷- گرم کننده‌های خارج از مخزن لوله کشی‌ها باید به نحوی طراحی شوند که امکان پیش‌گرمایش لجن. قبل از ورود آن به هاضم‌ها وجود داشته با شد. نمودن آن‌ها فراهم باشد. توصیه می‌گردد قطر لوله‌های لجن مبدل حرارتی برای حداکثر میزان تبادل حرارتی مورد نیاز ۳۲-۲-۵-۴-۷- سایر روش‌های گرمایش الف- نباید از کویل‌های حرارتی آب داغ که به دیوارهای هاضم متصل شده‌اند و یا انواع دیگر تجهیزات گرمایش داخلی که نیازمند به تخلیه محتویات هاضم برای انجام تعمیرات می‌باشند. استفاده شود. ب- اخیرا سرستم‌ها و تجهیزات دیگری تو سعه یافته‌اند که توامان اختلاط و گرمایش محتویات ها ضم بی‌هوازی را انجام می‌دهند. این سیستم‌ها باید بر ! ساس مزیت‌های خود مورد برر سی قرار گیرند. برای انجام این برر سی‌ها باید داده‌های بهره‌برداری نشان‌دهنده قابلیت اطمینان و همجنین ویژگی‌های بهره‌برداری و نگهداری آن‌ها ارائه شود. به بند ۲-۳-۴ مراجعه شود. ۳-۵-۴-۷- ظرفیت گرمایش ۱-۳-۵-۴-۷- ظرفیت پیش‌بینی‌های انجام شده برای عایق‌بندی و شرایط محیط در فصول سرد سال ایجاد گردد. اگر از گاز مخزن هضم برای -------- صفحهٔ بعد -------- فصل هفتم - نصفیهء ذخیره و دفع لجن ۳۰( ۹1۳ مقا صد دیگر نیز استفاده می شود. ممکن است نیاز به تامین سوخت کمکی با شد. اگر هضم بهینه مزوفیلیک مورد نیاز باشد. دمای طراحی در زمان بهره‌برداری باید در محدوده ۲۹ تا ۳۸ درجه سانتی‌گراد حفظ شود. است. مگر آنکه برای مواقع خروج فرآیند هضم از مدار تصفیه به دلیل افت حرارت. تدارک طولانی مدت دیگری برای لجن هضم نشده پیش‌بینی شده باشد. ۴-۵-۴-۷- کنترل‌های مربوط به گرمایش داخلی توسط آب داغ ۱-۴-۵-۴-۷- شیرهای مخلوط به منظور تعدیل دمای آب داغ بویلر به کمک آب برگ شتی باید شیر مخلوط خودکار منا سب در نظر گرفته شود. به نحوی که دمای آب ورودی به کویل نصب شده در هاضم و یا جداره خارجی لوله دوجداره انتقال حرارت در دمایی پایین‌تر از تشکیل کیک لجن در جداره‌ها بر سد. کنترل دستی به کمک شیرهای مناسب برای کنارگذر کردن پیش‌بینی گردد. ۲-۴-۵-۴-۷- کنترل‌های دیگ آب داغ (بویلر) برای قطع منبع اصلی تامین گاز در هنگام بروز نقص در پیلوت مشعل یا قطع برق, پایین افتادن سطح آب بویلرء فشار پایین گاز و یا افزایش فشار یا دمای آب بویلر و همچنین به منظور کاهش خوردگی, بویلر باید به کنترلر خودکار منا سب مجهز گردد تا دمای آب را همواره در حدود ۸۲ درجه سانتی‌گراد حفظ نماید. ۳-۴-۵-۴-۷- یمپ‌های آب داغ بویلر پمپ‌های آب داغ بویلر باید آب‌بند بوده و متناسب با شرایط بهره‌برداری, از جمله دما ارتفاع پمیاز کافی در نقطه کار و میزان جریان عبوری باشند. برای کلیه واحدها باید رزرو در نظر گرفته شود. ۴-۷- ۴-۴-۵ دماسنج‌ها پیش‌بینی دماسنج‌ها برای نمایش دمای لجن ورودی و خروجی. آب داغ ورودی, آب داغ برگشتی و آب بویلر ضروری است. ۵-۴-۵-۴-۷- منبع تامین آب -------- صفحهٔ بعد -------- ۹۴ ۳( ضوابط طراحی نصفیه‌خانه‌های فاضلاب شهری ۵-۵-۴-۷ کنترل کننده‌های عملکرد مولدهای گرمایی خارجی ۶-۴-۷ تخلیه لجناب (آب جدا| شده از لجن) در طراحی سیستم جداسازی لجناب به منظور تغلیظ لجن و افزایش زمان ماند جامدات در واحدهای هاضم باید سهولت بهره‌برداری و کنترل کامل کیفیت لجناب مد نظر قرار گیرد. ۱-۶-۴-۷ انتخاب قطر لوله‌ها توصیه می‌گردد که قطر لوله‌های لجناب از ۱۵۰ میلی‌متر کم‌تر نباشد. ۲-۶-۴-۷ تمهیدات تخلیه ۱-۲-۶-۴-۷- رقوم تخلیه لوله 5 شی تخلیه‌ی لجناب باید بنحوی با شد که امکان تخلیه‌ی لجناب از سه رقوم ارتفاعی مختلف و یا بیش‌تر فراهم اثر نامطلوب تخلیه جریان سرریز شده در شرایط اضطراری بر واحدهای تصفیه. جریان مذکور باید با انجام لوله‌کشی‌های لازم و با نرخ جریان مناسب به نقطه مناسب در فرآیند تصفیه و یا واحدهای تصفیه جریان‌های جانبی منتقل شود. ۲-۲-۶-۴-۷- انتخاب رقوم تخلبه در مخازن سقف ثابت. باید با بکارگیری تمهیدات لازم در انتهای سیستم لوله کشی, رقوم تخلیه لجناب قابلیت انتخاب ۳-۲-۶-۴-۷- سلکتور لجناب | ستفاده از توری غیرقابل بردا شت در ورودی لوله‌های تخلیه لجناب ( سلکتور) یا و سایل م شابه در واحدهای ها ضم مرحله دوم (در سیستم‌های هضم دو مرحله‌ای) که در آن‌ها اختلاط محتویات هاضم انجام نمی‌پذیرد باید محدود شود و تجهیزات لازم برای شستشوی معکوس با فشار زیاد سلکتور فوق پیش‌بینی شود. تمهیدات مذکورء علاوه بر تخلیه‌ی اضطراری جریان لجناب (که در مسیر ان شبر پیش‌بینی نشده) می‌باشد. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل هفتم - نصفیه, ذخیره و دفع لجن ۳( 1۵ ۳-۶-۴-۷ نمونه‌برداری جهت نمونه‌برداری از لجناب در هر یک از رقوم‌های تخلیه باید پیش‌بینی‌های لازم به عمل آید. توصیه می‌شود قطر لوله نمونه‌برداری حداقل ۵۶ میلی‌متر بوده و انتهای لوله به یک حوضجه یا سینک نمونه‌برداری با سایز مناسب ختم شود. ۴-۶-۴-۷ دفع لجناب ۷-۴-۷ لجن تولیدی در هضم بی‌هوازی برای محاسبه و طراحی تاسیسات انتقال و دفع لجن, مقادیر لجن تولیدی در فرآیند هضم بی‌هوازی دو مرحله‌ای باید تولیدی باید مطابق مقادیر ذیل بر حسب نوع فرآیند باشد: - لجن اولیه به | ضافه لجن فعال !| ضافی در فرآیند لجن فعال (ر شد معلق) - حداقل ۰/۰۵ کیلوگرم به ازای هر نفر در روز - لجن اولیه به اضافه لجن در فرآیندهای تصفیه با بستر ثابت (ر شد چسبیده)- حداقل ۰/۰۴ کیلوگرم به ازای هر نفر در روز ۵-۷- هضم هوازی لجن ۱-۵-۷ کلیات سیستم هضم هوازی لجن باید شامل تمهیدات لازم برای انجام مراحل هضم. جداسازی لجناب, تفلیظ لجن و هرگونه ذخیره ضروری لجن باشد. این تمهیدات ممکن است در مخازن با فرآیندهای جداگانه و یا در مخازن هضم انجام گیرد. ۲-۵-۷ واحدهای چندگانه جایگزین دیگری برای لجن تولیدی و نحوه دفع آن نیز در نظر گرفته شود. -------- صفحهٔ بعد -------- ۹۶ ۳( ضوابط طراحی نصفیه‌خانه‌های فاضلاب شهری ۳-۵-۷- ظرفیت مخزن (مخازن) ۱-۳-۵-۷ حجم مورد نیاز جدول شماره (۱-۷) نشان دهنده ظرفیت‌های لازم مخازن هضم هوازی, در شرایطی که غلظت جامدات برابر ۲ درصد بوده و جدا سازی لجناب در مخازن مجزا انجام می‌گردد. می‌با شد. اگر جدا سازی لجناب در مخزن هضم انجام گیرد. باید بند ۳-۷ مراجعه شود) برای تغلیظ جامدات ورودی به بیش از ۲ در صد مورد | ستفاده قرار گرفته با شد. در این شرایط جدول ۱-۷- حداقل حجم سرانه مورد نیاز در مخازن هضم هوازی نوع لجن 5 (مترمکعب به ازای هر نفر) نج قمال اقا (بدون اجن وی سس ین فا اقابی در فراید فده مستد یی # این احجام برای فرآیندهای نیتریفیکاسیون یک مرحله‌ای با زمان ماند کم‌تر از ۲۴ ساعت در جریان متوسط طراحی نیز کاربرد دارند. ۲-۳-۵-۷ اثر دما بر حجم مورد نیاز احجام ارائه شده در بند ۱-۳-۵-۷ برای شرایطی است که دمای لجن در ها ضم برابر ۱۵ درجه سانتی‌گراد و زمان ماند جامدات ۲۷ روز باشد. به منظور کمینه‌سازی افت حرارتی هاضم‌های هوازی در دماهای پایین‌ترء توصیه می‌گردد که مخازن هضم به صورت سرپوشیده ساخته شوند. همجنین برای دستیابی به الزامات تعیین شده برای دفع با پخش لجن در آراضی (200110011017 410]آ)» ممکن است نیاز به اضافه کردن حجم مخازن هضم و یا گرمایش لجن باشد. به بند ۹-۵-۷ در خصوص ذخیره لجن مراجعه شود. ۴-۵-۷ اختلاط بند ۵-۵-۷ مراجعه شود. ۵-۵-۷- هوای مورد نیاز برای معلق‌سازی جامدات و حفظ اکسیژن محلول در محدوده ۱ تا ۲ میلی‌گرم در لیتر باید تجهیزات هوادهی فراهم گردد. برای تامین الزامات اختلاط و اک سیژن‌ر سانی باید هوا به میزان ۰/۵ لیتر بر ثانیه به ازای هر مترمکعب حجم مخزن -------- صفحهٔ بعد -------- فصل هفتم - نصفیهء ذخیره و دفع لجن ۳۰( ۹1۷ تامین گردد. این مقدار هوا باید در مواقع خارج از سرویس بودن بزرگ‌ترین واحد دمنده هوا نیز قابل تامین با شد. تو صیه می‌گردد در صورت استفاده از دیفیوزرهاء نوع غیرقابل انس‌داد آن انتخاب گردد. و به نحوی طراحی شوند که امکان سرویس مداوم آن‌ها میسر باشد. در صورت استفاده از هواده‌های توربینی (پروانه‌ای) مکانیکی توصیه می گردد توان آنها حداقل برابر ۲۰ وات به ازاء هرمترمکعب حجم لجن برای اختلاط مناسب باشد. به منظور فراهم شدن امکان سرویس مداوم هر مخزن هاضم باید حداقل دارای دو هواده توربینی باش‌د. اس‌تفاده از هواده‌های مکانیکی برای مناطقی که درشرایط یخبندان, یخ‌زدگی بر روی هواده و سازه‌های نگهدارنده آن رخ می‌دهد. توصیه نمی‌شود. ۶-۵-۷- جداسازی لجناب و حذف کفاب و چربی ۱-۶-۵-۷ جداسازی لجناب برای جداسازی موثر و تخلیه لجناب باید تاسیسات لازم درنظر گرفته شود. تاسیسات جداسازی لجناب می‌تواند با در نظر گرفتن حجم اضافی مطابق بند ۳-۵-۷ و انجام جداسازی لجناب در مخزن هاضم انجام گردد. طراحی این تاسیسات باید به نحوی باشد که از برگشت کفاب و چربی به واحدهای فرآیندی تصفیه‌خانه جلوگیری نماید. همچنین پیش‌بینی لازم برای تخلیه لجناب از چند سطح در ناحیه تخلیه لجناب انجام پذیرد. ۲-۶-۵-۷ حذف کفاب و چربی تاسیسات جمع‌آوری موثر کفاب و چربی از هاضم هوازی و دفع نهایی آن باید پیش‌بینی شود تا از برگشت آن به فرایندهای تصفیه. انباشت طولانی مدت و تخلیه احتمالی آن به پساب خروجی جلوگیری به عمل آید. ۷-۵-۷- سرریز اضطراری در رقوم بالاتر از سطح لجن در هاضم به منظور برگشت جریان سرریز شده از هاضم در مواقع پر شدن اتفاقی و بیش از حد لجن در هاضم. به ابتدای تصفیه‌خانه یا به فرآیند هوادهی, باید سرریزی اضطراری در رقومی بالاتر از رقوم سطح لجن در هاضم در شرایط معمول بهره‌برداری پیش‌بینی گردد. این سرریز باید فاقد شیر در مسیر جریان سرریز شده باشد. ملاحظات طراحی سرریز هاضم باید شامل نرخ و مدت زمان تخلیه جریان لجن دفعی در طی دوره زمانی عدم حضور بهره‌برداران در تصفیه‌خانه. اثرات بالقوه بر واحدهای فرآیندی تصفیه‌خانه. محل تخلیه جریان سرریز اضطراری, و امکان تخلیه جامدات معلق در پساب -------- صفحهٔ بعد -------- ۹۸ ۳۰( ضوابط طراحی تصفیه‌خانه‌های فاضلاب شهری ۸-۵-۷- لجن تولیدی در هاضم هوازی - لجن اولیه به اضافه لجن فعال اضافی - حداقل ۰/۰۷ کیلوگرم به ازای هر نفر در روز - لجن اولیه به اضافه لجن با بستر ثابت - حداقل ۰/۰۵ کیلوگرم به ازای هر نفر در روز ۹-۵-۷- حجم ذخیره‌سازی لجن هضم شده ۱-۹-۵-۷ حجم ذخیره‌سازی لجن ذخیره‌سازی لجن باید به منظور نگهداری حجم روزانه تولید لجن و فراهم شدن فرصت لازم برای بهره‌برداران برای مواجهه با شرایط نامنا سب آب و هوایی و از مدار خارج شدن واحدها مطابق بند ۹-۷ در نظر گرفته شود. در طراحی‌ها نباید از قابلیت افزایش سن لجن در سیستم لجن فعال به عنوان جایگزین ذخیره‌سازی استفاده شود. ۳-۹-۵-۷ ذخیره‌سازی لجن مایع لجن هضم شده به منظور افزایش غلظت جامدات به بیش از ۲ درصد استفاده شده باشد (به بند ۲-۷ مراجعه شود). جدول ۲-۷- سرانه حجم مورد نیاز برای ذخیره‌سازی لجن مایع هضم شده حجم به ازای هر نفر در روز (مترمکعب به ازای هر نفر در روز) لجن فعال اضافی در فرآیندهای بدون ته‌نشینی اولیه. لجن اولیه به اضافه لجن فعال اضافی. و لجن فعال هوادهی ممتد لجن فعال اضافی (بدون لجن ته‌نشینی اولیه) لجن اولیه به اضافه لجن راکتور بیولوژیکی با رشد چسبیده ۱-۵-۷ هضم هوازی گرمادوست رساندن افت حرارتی, مخازن باید به نحو مناسبی عایق‌بندی شوند. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل هفتم - نصفیه, ذخیره و دفع لجن ۳( 1۹ ۶-۷- تثبیت در ]0 بالا ۱-۶-۷ کلیات | ضافه کردن مواد قلیایی به لجن‌های مایع اولیه و ثانویه. می‌تواند جایگزین تا سیسات هضم لجن گردد و یا به عنوان فرایند. آبگیری لجن انجام نشود. حجم بیش تری از لجن تولید می‌شود. مقادیر لجن افزایش یافته باید در طراحی تاسیسات ذخیره‌سازی. جا به جایی. انتقال, روش‌های دفع و نیز هزینه‌های مربوطه در نظر گرفته شود. ۲-۶-۷- ضوابط عملیاتی مواد قلیایی کافی باید به نحوی به لجن مایع اضافه گردد. که بعد از ۲ ساعت اختلاط شدید. مخلوطی همگن با ۳-۶-۷- تهوبه و کنترل بو برای مخازن اختلاط لجن و ذخیره‌سازی لجن تصفیه‌شده‌ای که در فاصله ۸۰۰ متری مناطق مسکونی با تجاری واقع م شخ صات آنواع مختلف واحدهای | سکرابر هواء باید با مرجع برر سی‌کننده هماهنگی شود. برای تا سیسات سرپو شیده اختلاط ذخیره سازی 9 فرآوری لجن باید مشابه الزامات تو صیه شده برای ادستگاه‌های یمپاز 9 حداقل با ۱۲ بار تعویص ۴-۶-۷ تجهیزات و مخازن اختلاط ۱-۴-۶-۷ مخازن الف- حداکثر میزان جریان لجن؛ ب- ذخیره‌سازی بین هر بار پر شدن (۵ع33۸1011) در فرآیندهای ناییوسته؛ ج- آبگیری با تغلیظ انجام شده در مخازن؛ -------- صفحهٔ بعد -------- ۰ ۳۰( ضوابط طراحی تصفیه‌خانه‌های فاضلاب شهری ه- تفلیظ لجن قبل از تصفیه لجن؛ و و نوع تجهیزات اختلاط به کار رفته و الزامات مربوط به نگهداری و تعمیر آن‌ها. ۲-۴-۶-۷ تجهیزات میک سرهای مکانیکی انجام پذیرد. در صورت | ستفاده از دیفیوزرهاء تامین هوا باید به میزان ۰/۵ لیتر بر ثانیه به ازای هر مترمکعب حجم مخزن اختلاط درنظر گرفته شود. این مقدار هوا باید در زمان خارج از مدار بودن بزرگ‌ترین واحد دمنده سرویس مداوم آن‌ها وجود داشته باشد. در صورت استفاده از میکسرهای مکانیکی, پروانه‌ها باید طوری طراحی شوند که گرفتگی آنها با مواد زاید لجن را به حداقل رسانده و ملاحظات لازم برای فراهم شدن سرویس مداوم آن‌ها در شرایط پخبندان در نظر گرفته شود. ۵-۶-۷- تجهیزات تزریق و ذخیره‌سازی مواد شیمیایی ۱-۵-۶-۷ کلیات مواد قلیایی طبیعت سوزاننده دارند و می‌توانند باعث ایجاد جراحت در چشم و بافت‌ها شوند. تجهیزات مربوط به | ستفاده و ذخیره سازی مواد قلیایی باید با در نظر دا شتن ایمنی کافی بهره‌برداران طراحی شوند. برای ملاحظه اقدامات موجود در هوا و جلوگیری از فرار گرد و غبار مواد قلیایی, باید تجهیزات ذخیره‌سازی, تعدیل و تزریق تا حد امکان غیر قابل نفوذ توسط هوا باشند. همه تجهیزات و خطوط انتقال و لوله‌کشی‌های مربوطه باید برای تمیزسازی دردسترس ۲-۵-۶-۷ تجهیزات تزریق و تعدیل طراحی تجهیزات تزریق باید با توجه به ظرفیت تصفیه‌خانه. نوع مواد قلیایی استفاده شده» تعدیل مورد نیازء و خوا سته‌های بهره‌بردار انجام شود. تجهیزات ممکن | ست از نوع د ستی یا خودکار با شد. تزریق‌کننده‌های خودکار بنا به میزان دقت. قابلیت اطمینان و نگهداری مورد نیاز ممکن است از نوع حجمی یا وزنی باشند. تهیه دستی آهک زنده (۲۹0) به آهک هیدراته مجاز نمی‌با شد. مگر اینکه تجهیزات و لباس حفاظتی کافی تهیه شده با شد. توصیه می‌گردد در تصفیه‌خانه‌های کوچک. به دلایل ایمنی و صرفه‌جویی در کار از (آهک هیدراته) (:(2)011)) به جای آهک زنده استفاده شود. ظرفیت تجهیزات تزریق و هیدراتا سیون باید حداقل برای ۱۵۰ در صد جریان حداکثر لجن به علاوه حجم لجنی که -------- صفحهٔ بعد -------- فصل هفتم - نصفیهء ذخیره و دفع لجن ۳۱۰ ۳-۵-۶-۷ تاسیسات ذخیره‌سازی شیمیایی بسته به مقدار ممصرف. مواد قلیایی ممکن است به صورت کدرسه با فله‌ای تحویل داده شود. مواد تحویل داده شده به ۶-۶-۷- ذخیره‌سازی لجن به بند ۹-۷ برای ملاحظات کلی طراحی تا سرسات ذخیره سازی لجن مراجعه شود. علاوه بر این طراحی تا سراسات لجن تثبیت شده با []0 بالا باید با توجه به ملاحظات زیر انجام شود. ۱-۶-۶-۷ لجن مایع لجن تثبیت شده مایع با []0 بالا نباید در لاگون ذخیره شود. لجن مذکور باید در مخزن یا تانک مجهز به مکانیسم‌های سریع تخلیه لجن به منظور دفع یا تصفیه مجدد ذخیره شوند. باید پیش‌بینی‌های لازم جهت افزودن مواد قلیایی در مخزن ذخیره‌سازی انجام شود. مطابق بند ۲-۴-۶-۷ در همه مخازن ذخیره باید تجهیزات اختلاط درنظر گرفته شود. ۲-۶-۶-۷ لجن آبگیری شده پیش‌بینی‌های لازم برای تصفیه مجدد یا دفع سریع لجن آبگیری شده ذخیره شده در محل تصفیه‌خانه (در صورت کاهش ۳-۶-۶-۷ ذخیره‌سازی خارج از محل ذخیره‌سازی لجن تثبیت شده با 17 بالا نباید در خارج از محل تصفبه‌خانه انجام شود. مگر اینکه مجور ویژه‌ای توسط مرجع تنظیم مقررات ارائه شده باشد. ۷-۶-۷- دفع کاهش نیاز به تصفیه‌ی مجدد آن. از روش‌ها و گزینه‌های دفع فوری استفاده شود تا از ایجاد بو در صورت کاهش ]01۲ پیشگیری شود. اگر استفاده از لجن در اراضی مد نظر باشد. لجن باید در همان روز حمل به محل, با خاک مخلوط گردد. -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۲ ۳( ضوابط طراحی نصفیه‌خانه‌های فاضلاب شهری ۷-۷- پمپ‌های لجن و لوله کشی ۱-۷-۷ پمپ‌های لجن ۱-۱-۷-۷- ظرفیت ظرفیت پمپ‌ها باید کافی و نه بیش از حد نیاز باشد. توصیه می‌شود پیش‌بینی‌های لازم جهت متغیر بودن ظرفیت پمپ‌ها نیز انجام پذیرد. مبانی منطقی طراحی باید به مدارک طرح پیوست شود. ۲-۱-۷-۷ واحدهای چندگانه کلیه تاسیسات باید دارای واحد رزرو باشند. ۳-۱-۷-۷ نوع برای انتقال لجن هضم نشده باید از پمپ‌های پیستونی, پمپ‌های پیچوار یا سایر آنواعی که قابلیت انتقال جامدات به نحو مطلوب را دارند. استفاده شود. در صورت استفاده از پمپ‌های سانتریفوژ باید پمپی از نوع جابجایی مثبت نیز به طور موازی با آن در نظر گرفته شود تا در زمان‌هایی که نیاز به پمپاز لجن با غلظت‌های زیاد می‌با شد (نظیر لجن تغلیظ شده یا لجن اولیه) و ممکن است ارتفاع پمپاژز مورد نیازء بیش‌تر از ارتفاع پمپاز پمپ سانتریفوژ باشد. مورد استفاده قرار گیرد. حداقل ارتفاع مثبت مکش (۳۵۲ 5۱011011 ۳۵۹۱11۷۵) در پمپ های سانتریفوژ باید برابر ۶۰ سانتیمتر باشد. رعایت این ارتفاع در انواع دیگر پمپ های لجن نیز لازم است (به استثنای پمپ های سمبه ای (۳:۲۳۹ ۳1۵۵۲) که می‌تواند مکش ۵-۱-۷-۷ تجهیزات نمونه‌برداری به جز در مواردی که تجهیزات خاص نمونه‌برداری از لجن در نظر گرفته شده است. باید در خروجی پمپ‌های لجن. میلی‌متر باشد و به سینک نمونه‌برداری با سایز مناسب و یا زهکش کف منتهی شود. ۲-۷-۷ لوله کشی لجن ۱-۲-۷-۷ قطر و ارتفاع رانش تخلیه به و سیله پمپ. حداقل قطر لوله مکش و رانش پمپ برابر ۱۵۰ میلی‌متر با شد. تو صیه می شود در صورت تخلیه -------- صفحهٔ بعد -------- فصل هفتم - نصفیهء ذخیره و دفع لجن ۳( ۳ نقلی لجن. ارتفاع مفید مایع روی لوله تخلیه. حداقل برابر ۱/۲ متر و ترجیحا بیش‌تر باشد. قطر لوله‌های تخلیه لجن هضم نشده باید طبق بند ۳-۲-۳-۶ درنظر گرفته شود. ۲-۲-۷-۷ شیب لوله‌ها و الزامات شستشوی سربع توصیه می شود لولهکشی‌های مربوط به جریان تقلی. در خط مستقیم و با شیب یکنواخت انجام شود. شیب لوله‌های لوله‌های تخلیه تقلی لجن هضم شده هوازی یا لجن فعال مازاد با جامدات کم‌تر از ۲ درصد. نباید از ۲ درصد کم‌تر باشد. شستشوی سریع (ع1108[1111) خطوط تخلیه لجن پیش‌بینی‌های لازم انجام پذیرد. کلیه لوله 5 شی‌های لجن باید به نحو ۳-۲-۷-۷ تکیه‌گاه‌ها به حفاظت در مقابل خوردگی و استقامت تکیه‌گاه‌های سیستم‌های لوله‌کشی داخل مخزن هضم باید توجه ویژه مبذول شود. ۸-۷- آبگیری لجن ۱-۸-۷ کلیات تاسیسات آبگیری لجن باید در محل کلیه تصفیه‌خانه‌ها درنظر گرفته شود. اگرچه ممکن است الزامات زیر در صورت وجود تجهیزات ذخیره سازی لجن در محل 7 صفیه‌خانه و یا دفع لجن در محل تائید شده در خارج از تصفیه‌خانه کاهش یاید. و ۸-۵-۷ برای هضم هوازی شرح داده شده. باید روش منطقی طراحی برای تعیین مقادیر لجن تولیدی مورد استفاده قرار گرفته و به صورت موردی برای بررسی و تصویب به مرجع بررسی‌کننده ارائه شود. ۲-۸-۷ بسترهای لجن خشک کن ۱-۲-۸-۷ کاربرد از بسترهای لجن خ شک‌کن می‌توان برای آبگیری لجن هضم شده در فرآیندهای بی‌هوازی یا هوازی | ستفاده نمود. تو صیه می‌گردد به دلیل حجم زیاد لجن تولید شده در فرایند ه ضم هوازی, ا ستفاده ترکیبی از سرستم‌های آبگیری با -------- صفحهٔ بعد -------- ۴ ۳۰( ضوابط طراحی تصفیه‌خانه‌های فاضلاب شهری ۲-۲-۸-۷ سطح بسترها تعیین سطح بستر لجن خشک‌کن باید بر مبنای روش منطقی و در نظر داشتن موارد زیر انجام شود: الف- حجم لجن مرطوب تولید شده در فرآیندهای موجود و پیشنهادی. ب- عمق لجن مرطوب در بسترهای لجن خشک کن. در محاسبات طراحی. حداکثر عمق لجن در بستر خشک‌کننده باید ۲۰۰ میلی‌متر باشد. ممکن است در زمان بهره‌برداری. عمق لجن در بسترهای خشک‌کننده لجن. بنا به درصد جامدات و نوع فرآیند مورد استفاده برای هضم لجن. نسبت به مقدار طراحی افزایش یا کاهش یابد. ج- کل حجم هاضم و دیگر تاسیسات ذخیره‌سازی لجن مرطوب. ه- حداکثر عمق لجنی که می‌تواند بدون ایجاد مشکلات سازه‌ای یا فرآیندی از هاضم یا دیگر تاسیسات ذخیره‌سازی و زمان مورد نیاز برای تولید کیک قابل جمع‌آوری بر روی بستر. در دوره‌های زمانی که شرایط آب و هوائی مانع خشک شدن لجن بر روی بسترها می‌شود. باید تدابیر لازم برای تاسیسات آبگیری و/ یا دفع لجن اتخاذ گردد. مقادیر اولیه برای تخمین سطح مورد نیاز بسترها به شرح جدول (۳-۷) است: جدول ۳-۷- تخمین اولیه برای تعیین سطح مورد نیاز بسترهای خشک‌کننده لجن سطح بستر* بار جامدات (مترمربع به ازای هر نفر) (کیلوگرم مواد جامد بر مترمربع در سال) لجن هضم‌شده ته‌نشینی اولیه و صافی‌های چکه‌ای لجن هضم‌شده اولیه و لجن فعال مازاد در بسترهای سرپوشیده, سطح مورد نیاز معادل ۷۰ تا ۷۵ درصد موارد فوق می‌باشد. سطح مورد نیاز برای بسترهای با کف پوشش شده تا ۲۵ در صد بیش‌تر از موارد فوق می‌باشد. ۳-۲-۸-۷ اجزای بستر خشک‌کننده لجن ازنوع تراوشی ۱-۳-۲-۸-۷- شن تو صیه می شود دانه‌بندی منا سب برای پایین‌ترین سمت لایه شنی که اطراف زهکش‌ها را پر می‌کند در نظر گرفته لایه در دو یا سه مرحله قرار داده شود و حداقل ضخامت لایه فوقانی ۸۰ میلی‌متر و اندازه دانه‌های شن در این قسمت در محدوده ۳با ۶ میلی‌متر باشد. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل هفتم - نصفیه, ذخیره و دفع لجن ۳( ۵ ۲-۳-۲-۸-۷- ماسه تو صیه می‌گردد که لایه بالایی دب ستر از ماسه شسته در شت. سخت وتمیزبه ضخامت حداقل ۲۵۰ میلی‌متر تا ۲۳۰۰ میلی‌متر باشد و اندازه موثر ماسه در محدوده ۰,۸ میلی‌متر تا ۱/۵ میلی‌متر باشد. باید سطح تمام‌شده لایه ماسه‌ای تراز باشد. ۳-۳-۲-۸-۷- زهکش‌ها می‌توان از لوله سوراخ‌دار نیز استفاده نمود. فاصله زهکش‌ها از هم نباید بیش از ۶ متر باشد و حداقل شیب آن‌ها یک درصد در نظرگرفته شود. زهکش‌های فرعی در فاصله ۲/۵ متر تا ۳ متر از هم قرار گیرند. لوله‌های زهکش می‌تواند از جنس‌های مختلف انتخاب شود. به شرط اینکه در برابر خوردگی مقاوم و دارای بسترسازی مناسب باشند تا از عدم آسیب‌دیدگی زهکش‌ها توسط تجهیزات جمع‌آوری لجن اطمینان حاصل شود. ۴-۳-۲-۸-۷- پیش‌بینی‌های تکمیلی آبگیری باید تمهیدات مناسب برای تخلیه لجناب از روی بسترهای لجن خشک‌کن انجام پذیرد. در صورت استفاده از پلیمرهاء می‌توان جداسازی لجناب را موثرتر انجام داد. ۵-۳-۲-۸-۷- آببندی کف بسترهای تراوشی باید به روش مورد تایید مرجع بررسی کننده آببندی شود. ۴-۲-۸-۷- دبواره‌ها توصیه می‌گردد که ارتفاع دیواره‌های میانی به نحوی در نظر گرفته شود که تا ۴۳۵۰ میلی‌متر بالاتر و حداقل ۲۵۰ میلی‌متر پایین‌تر از سطح لجن در بستر امتداد داشته باشد. دیواره‌های خارجی باید آببند بوده و تا کف بستر امتداد داشته باشد و حداقل ۱۰۰ میلی‌متر بالاتر از سطح زمین مجاور باشد تا از ورود مواد شسته شده اطراف بستر به داخل بسترها جلوگیری به عمل آورد. ۵-۲-۸-۷- جمع آوری لجن بسترهای لجن خشک‌کن باید به نحوی ساخته شوند که تمیز گردن و جایگزینی ماسه‌ها توسط تجهیزات مکانیکی به شود. توصیه می‌گردد برای اطمینان از دسترسی به محوطه مجاور دیواره‌های کناری, توجه کافی صورت پذیرد. باید رمپ‌های ورودی به سطح بستر ماسه‌ای درنظر گرفته شود. برای رفع نیاز به احداث دیوار در محل رمپ‌های بستر لجن. ورودی رمپ باید دارای ارتفاع مناسب باشد. -------- صفحهٔ بعد -------- 1۶ ۳( ضوابط طراحی نصفیه‌خانه‌های فاضلاب شهری ۱-۳-۸-۷ کلیات ظرفیت ذخیره و نگهداری لجن بر شتر زشود. تو صیه می‌گردد که تعداد فیلترهای خلاء سانتریفوژهاء فیلترهای ف شاری. فیلترهای نواری, دیگر تا سیسات آبگیری مکانیکی از لجن یا ترکیبی از آن‌هاء منا سب با شد به‌طوری‌که با خارج شدن | ضافی ذخیره لجن مایع در نظر گرفته زشده با شد. باید تا سرسات انبارش لجن آبگیری شده برای حداقل ۴ روز حجم تولیدی, افزون بر سایر نیازهای انبارش لجن درنظر گرفته شود. مستندات لازم برای توجیه مبانی طراحی تاسیسات ۲-۳-۸-۷ حفاظت از منبع تامین آب ۳-۳-۸-۷ تاسیسات کمکی فیلترهای خلاء در صورتی که برای آبگیری لجن از روش ایجاد خلاء استفاده می شود (فیلتر خلاء). باید پمپ‌های رزرو خلاء و آب جدا شده از لجن (پمپ جمع‌آوری آب صاف شده) پیش‌بینی شود. برای هر سه فیلتر خلاء و یا کم‌تر می‌توان پمپ‌های رزرو فوق را به صورت یدکی (نصب نشده) در نظر گرفت. مشروط بر آنکه تعویض آن‌ها به آسانی امکان‌پذیر باشد. حداقل یک واحد رزرو (نصب نشده) از مدیای فیلتر (1۵1۵ ۲ع۲11]0) در نظر گرفته شود. ۴-۳-۸-۷ تنهوبه حداقل ۱۳ بار تعویض هوا در ساعت) درنظر گرفته شود. به منظور پیشگیری از انتشار بوی نامطبوع, هوای خروجی باید ۵-۳-۸-۷ محوطه‌های جابه‌جایی مواد شیمیابی توصیه می‌گردد که تاسیسات اختلاط آهک در فضای سرپوشیده قرار گیرد تا از انتشار غبار آهک جلوگیری به عمل -------- صفحهٔ بعد -------- فصل هفتم - نصفیهء ذخیره و دفع لجن ۳۰( ۷ ۴-۸-۷- زهکشی و دفع آب جدا شده از لجن شود. به بندهای ۷-۶-۴ و ۳-۶-۳-۷ مراجعه شود. ۵-۸-۷ سایر تجهیزات آبگیری از لجن گردد. برای استفاده از هر فرآیند جدید به بند ۲-۳-۴ مراجعه شود. ۹-۷- انبارش و دفع لجن ۱-۹-۷ انبارش ۱-۱-۹-۷ کلیات تا سیسات انبارش لجن باید در همه ت صفیه‌خانه‌های مکانیکی درنظر گرفته شود. تا سیسات منا سب انبارش» ممکن است شامل ترکیبی از بسترهای لجن خشک کن. لاگون‌هاء مخازن جداگانه. در نظر گرفتن حجم اضافی در واحدهای تثبیت لجن, محوطه‌های جداگانه ‎2۳0۵٩(‏ 020) یا دیگر شیوه‌های ذخیره‌ی لجن مایع یا خشک باشد. برای ملاحظه مبانی طراحی بسترهای لجن خشک‌کن و لاگون‌ها به ترتیب به بندهای ۲-۸-۷ و ۲-۹-۷ مراجعه شود. به منظور کنترل بو در مخازن ذخیره لجن و لاگون های لجن. باید در طراحی ها پیش‌بینی لازم از جمله هوادهی. ۲-۱-۹-۷ حجم تصفیه و دفع لجن انجام شود. برای تعیین مقادیر تولید لجن هضم شده به روش بی‌هوازی و هوازی به بندهای ۷-۴-۷ و در اراضی, تنها روش دفع لجن تولیدی در تصفیه‌خانه باشد. باید حداقل موارد زیر برای انبارش لجن مد نظر قرار گیرد: تب دمای یخ‌زدگی رمین و کیک لجن ذخیره شده؛ ج- محدودیت‌های حمل و نقل جاده‌ای شامل شرایط ذوب شدن برف‌ها در بهار؛ د- الگوهای بارش‌های فصلی منطقه؛ -------- صفحهٔ بعد -------- ۸ ۳( ضوابط طراحی تصفیه‌خانه‌های فاضلاب شهری ه- شیوه‌های کشت در زمین در دسترس؛ ز- زمین دردسترس برای گسترش انبارش لجن؛ ح- الزامات مورد نیاز جهت کاهش مناسب پاتوژن (عوامل بیماری‌زا) و کاهش جذب ناقلین. باید حداقل زمان انبارش در محدوده ۱۲۰ تا ۱۸۰ روز در طول عمر مفید تصفیه‌خانه در نظر گرفته شود. مگر اینکه دوره زمانی دیگری توسط مرجع بررسی‌کننده تصویب شود. برای مشاهده سایر ملاحظات کاربرد لجن در اراضی, به بند ۳-۳-۹-۷ مراجعه شود. ۲-۹-۷ لاگون‌های انبارش لجن ۱-۲-۹-۷ کلیات در صورت اثبات عدم اند شار بوهای نامطبوع بر مبنای م شخ صات لجن ه ضم شده و روش بهره‌برداری. ا ستفاده از لاگون‌های آنبارش لجن مجاز می‌با شد. تو صیه می شود در صورت مجاز بودن ا ستفاده از لاگون‌های لجن. پیش‌بینی‌های لازم برای به کارگیری دیگر روش‌های قابل قبول در شرایط نقص فرآیند هضم لجن انجام پذیرد. ۲-۲-۹-۷ محل لاگون‌های لجن باید حتی‌الامکان از مناطق مسکونی یا مناطقی که به نظر می‌رسد در طول عمر مفید سازه‌ها مسکونی ۳-۲-۹-۷ آببندی پیش‌بینی‌های مناسب برای آببندی کف و خاکریز دیواره لاگون‌های لجن باید مطابق با الزامات بند ۲-۲-۷-۳-۸ به منظور جلوگیری از تراوش به خاک‌ها و آب‌های زیرزمینی مجاور انجام پذیرد. آب‌بندی باید در برابر آسیب‌های ناشی از فعالیت‌های برداشت لجن محافظت شود. ممکن است مطابق بند ۵-۹-۳-۸ پایش آب زیرزمینی بنا به نظر مرجع بررسی‌کننده مورد نیاز باشد. ۴-۲-۹-۷- دسترسی پیش‌بینی‌های لازم برای پمپاز یا دسترسی تجهیزات سنگین برای برداشت لجن از لاگون‌های لجن باید به روش -------- صفحهٔ بعد -------- فصل هفتم - نصفیهء ذخیره و دفع لجن ۳۰( ۹ ۵-۲-۹-۷ دفع لجناب تو صیه می شود لجناب لاگون در مقادیر و نقاط منا سب به فرأیند تصفیه فا ضلاب برگشت داده شود. در صورت نیاز تجهیزات نمونه‌گیری برای پایش جریان‌های لجناب درنظر گرفته شود. همجنین بندهای ۷-۶-۴ و ۲-۶-۴-۷ ملاحظه شود. ۳-۹-۷- دفع ۱-۳-۹-۷ کلیات به منظور جمع‌آوری مواد ناشی از سرریز و شستشو در ایستگاه‌های وسایل نقلیه انتقال لجن و برگشت آن به تصفیه‌خانه فاضلاب یا تاسیسات ذخیره لجن. باید تجهیزات زهکشی لازم درنظر گرفته شود. ۲-۳-۹-۷ دفن بهداشتی لجن و باقیمانده‌های لجن می‌تواند در محل‌های دفن بهداشتی مورد تایید و تحت شرایط و ضوابط مرجع تنظیم مشخصات و الزامات حاکم بر کاربرد لجن فاضلاب‌های شهری باید از مرجع مرتبط اخذ گردد. همجنین ضوابط تکمیلی بهره‌برداری مندرج در آیین‌نامه‌ها نیز در نظر گرفته شود. لجن ممکن است به عنوان بهبود دهنده خاک کشاورزی, باغبانی یا به منظور احیای مجدد خاک مورد استفاده قرار گیرد. ملاحظات مهم طراحی شامل و نه ضرورتا محدود به موارد زیر است: - فرآیند تثبیت لجن؛ - کاهش عوامل بیماری‌زا و کاهش جذب ناقلین؛ - مشخصات لجن از جمله وجود مواد شیمیایی غیرآلی و آلی؛ - مشخصه‌های کاربری اراضی (خاک‌هاء سطح آب زیرزمینی» موانع مربوط به الزامات فاصله مجاز و غیره.)؛ - توپوگرافی محل و هیدرولوژی؛ - شیوه‌های کشت؛ - فن‌آوری پخش و اختلاط لجن با خاک؛ - تراکم جمعیت و کنترل بو؛ - کیفیت و کاربرد آب زیرزمینی محل. تو صیه می‌گردد تجهیزات اختلاط و سار تدابیر متخذه برای کمک به پایش ارااضی مورد ا ستفاده برای دفع لجن. در -------- صفحهٔ بعد -------- ۳ ۳( ضوابط طراحی نصفیه‌خانه‌های فاضلاب شهری برای اطمینان از مدیریت صحیح لجن در شرایط آب و هوای نامساعد و شیوه‌های کشت. توصیه می‌گردد گزینه‌های دیگر دفع مد نظر قرار گیرد باید از کاربرد لجن در زمین‌هایی که محصولات کشت شده زراعی غذایی آن بد صورت خام مصرف می شود اجتناب گردد. ۴-۳-۹-۷- دفع در لاگون‌های لجن تو صیه می‌گردد لاگون‌های لجن هضم نشده به دلیل پتانسیل ایجاد بو سطح و حجم زیاد مورد نیاز و ایجاد مشکل آلودگی احتمالی سفره‌ی آب زیرزمینی در طول زمان» برای دفع نهایی لجن مورد ا ستفاده قرار نگیرند. باید نظرات مرجع وضع کننده مقررات برای استفاده از لاگون‌های لجن برای دفع نهایی اخذد گردد. ۵-۳-۹-۷- روش‌های دیگر دفع لجن اگر علاوه بر روش‌های ارائه شده در این فصل, روش‌های دیگری برای دفع لجن پیشنهاد شود. شرح تفصیلی فرآیند و داده‌های طراحی آن باید به همراه طرح پیشنهادی ارائه شود. برای ملاحظات به کارگیری فرآیندهای جدید. به بند ۳-۴- ۲ مراجعه شود. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل ۸ -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- فصل هشتم - نصفیه بیولوژیکی ۳( ۳ ۱-۸- صافی‌های چکه‌ای ۱-۱-۸- کلیات صافی چکه‌ای شامل بستری از مصالح منا سب (نظیر قلوه سنگ. سرباره کوره‌های ذوب فلز و یا قطعات پلا ستیکی) | ست که فا ضلاب تو سط د ستگاه توزیع‌کننده (معمولا از نوع بازوی دوار) به نحوی روی سطح آن توزیع می شود که هر قسمت از سطح به طور منقطع فاضلاب را دریافت می‌کند. میکروار گانیزم‌ها روی سطح مصالح بستر تشکیل می شود که به طور منقطع یا متناوب با فا ضلاب و هوا در تماس است. میکروار گانیزم‌ها در هر بار عبور فاضلاب. مواد آلی قابل تجزیه در آن را جذب کرده و با استفاده از اکسیژن محلولی که قبلا در تماس با هوا جذب کرده‌اند این مواد را تجزیه کرده و قسمتی از آن را در متابولیسم حیاتی خود به مصرف می‌رسانند. نظر به اینکه در هر بار عبور فاضلاب از بستر صافی چکه‌ای, فقط قسمتی از مواد آلی تجزیه‌پذیر حذف می‌گردد. مقداری از فا ضلاب خروجی از بستر برگشت داده می شود تا همراه با فا ضلاب ورودی مجددا بر روی سطح بستر پخش گردد تا راندمان مورد نیاز حذف تامین گردد. صافی‌های چکه‌ای می‌توانند به عنوان روشی برای تصفیه فاضلاب با قابلیت تصفیه از نوع فرایندهای بیولوژیکی هوازی مطرح شوند. صافی چکه‌ای یک فرایند رشد چسبیده غیرمستفرق می‌باشد. صافی‌های چکه‌ای باید پس از مخازن تهز شینی (دارای کارکرد موثر و مجهز به و سایل جمع کننده کف و گریس) و یا هرگونه تا سیسات پیش تصفیه مناا سب دیگر قرار گیرند. صافی‌های چکه‌ای باید به گونه‌ای طراحی شوند که اک سیژن‌خواهی مورد نیاز کربنی و یا نیتروژنی را تا سطح استانداردهای کیفی وضع شده و اهداف تبیین شده توسط مراجع ذیصلاح جهت تخلیه به مجاری آب‌های پذیرنده کاهش دهند با شرایطی مناسب برای ورود فاضلاب به فرایندهای تصفیه پایین‌د ست ایجاد نمایند. توصیه می‌گردد برای دستیابی به استانداردهای سخت‌گیرانه‌ترء استفاده از صافی‌های چند مرحله‌ای مورد توجه قرار گیرد. ۳-۱-۸- نکات هیدرولیکی ۱-۲-۱-۸ توزیع ۱-۱-۲-۱-۸- یکنواختی -------- صفحهٔ بعد -------- ۴ ۳۰( ضوابط طراحی تصفیه‌خانه‌های فاضلاب شهری طراحی بر واحد سطح. نباید کم‌تر یا بیش‌تر از ۱۰./ با شد. کلیه جزییات هیدرولیکی موثر بر توزیع منا سب فا ضلاب در صافی‌ها باید به دقت محاسبه شود. این محاسبات باید به مرجع ذیصلاح بررسی‌کننده ارائه شود. برای اطمینان از عدم تجاوز سرعت توزیع‌کننده از حداکثر سرعت توصیه شده توسط سازنده آن و به منظور دستیابی به نرخ پخش مورد نیاز بر سطح بسترء باید نازل‌های محرک (که جهت جریان در آن‌ها بر خلاف جهت پخش‌کننده گردان می‌باشد)» ترمزهای هیدرولیکی یا بازوهای توزیع‌کننده متصل به محور موتور برای توزیع کننده‌های گردان تدارک دیده در توزیع‌کننده‌های نوع واکنشی که با نیروی عکس‌العمل خروج آب دوران می‌کنند (گردش بازوها برخلاف جهت بیرون آمدن فاضلاب از نازل‌ها)» حداقل اختلاف ارتفاع مورد نیاز بین حداقل سطح آب در چاهک سیفون و مرکز بازوهای دوار باید برابر ۶۰ سانتی‌متر باشد. در مواردی که فاضلاب با پمپ به این نوع توزیع‌کننده‌ها منتقل می‌شود. باید فشار فوق به ارتفاع مورد نیاز برای پمپاژ اضافه گردد. ۳-۱-۲-۱-۸- فاصله‌گذاری حداقل فاصله بین سطح بستر صافی و کف بازوهای توزیع‌کننده باید برابر ۳۰ سانتی‌متر باشد. ۲-۲-۱-۸- تغذیه توزیع کننده‌ها تغذیه توزیع کننده‌های فاضلاب می‌تواند از طریق سیفون‌هاء پمپ‌ها و یا در مواردی که شرایط هیدرولیکی مناسب ایجاد شده با شد. از طریق تخلیه تقلی از واحدهای قبلی تصفیه انجام شود. تغذیه فا ضلاب باید عملا به صورت پیو سته صورت گیرد. سیستم لوله‌کشی باید با در نظر داشتن جریان باز چرخشی (1۳601۲0121101) طراحی شود. ۳-۲-۱-۸ سیستم لوله کش سیستم لوله‌کشی, شامل تجهیزات تغذیه و توزیعکننده باید به گونه‌ای طراحی شوند که ظرفیت کافی برای جریان حداکثر ساعتی طرح و بازچرخش مورد نیاز اشاره شده در بند ۵-۵-۱-۸ را داشته باشد. ۳-۱-۸- مصالح بستر ۱-۳-۱-۸ کیفیت آزمایش‌های استاندارد. از جمله آزمایش پایداری شماره ۱۳ شرح داده شده در راهنمای مهندسی ۸51۸ به اثبات برسد. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل هشتم - نصفیه بیولوژیکی ۳( ۵ نتایج به دست آمده از آزمایش فوق باید نشان‌دهنده کم‌تر از ۱۰ درصد افت پس از ۲۰ چرخه عبور سولفات سدیم از روی نمونه با شد. مصالح سرباره باید عاری از آهن یا سایر مواد قابل شسته شدن در فا ضلاب با شد تا اثر نامطلوب بر فرآیند تصفیه یا کیفیت جریان خروجی نداشته باشند. بسترهای مصنوعی باید در برابر تجزیه بر اثر اشعه ماورای بنفش, تجزیه مقاوم باشند. مصالح مصنوعی باید از چنان استحکامی برخوردار باشند که تحمل وزن افراد بهره‌بردار را داشته باشند. در غیر این صورت باید راهروی مناسب دسترسی به توزیع‌کننده‌ها برای انجام عملیات نگهداری ایجاد شود. ۲-۳-۱-۸ عمق حداقل عمق صافی‌های چکه‌ای از بالای زهکش‌های تحتانی تا سطح بستر باید برابر ۱/۸ متر باشد. عمق بستر صافی‌های چکه‌ای که مصالح بستر آن از جنس سنگ‌های خرد شده و سرباره‌ای می‌با شد نباید از ۳ متر تجاوز نماید. در مورد بسترهای مصنوعیء عمق بستر نباید از توصیه‌های سازنده بیش‌تر باشد. توصیه می‌شود براساس شرح آرائه شده در بند ۳-۴-۱-۸ تهویه تحت فشار در بسترهای مصنوعی در نظر گرفته شود. ۳-۳-۱-۸- اندازه. دانه‌بندی وجابجایی مصالح ۱-۳-۳-۱-۸- مصالح سنگ خرده شده. سرباره‌ای و مشابه آن در م صالح سنگی 0 سرباره‌ای 9 م شابه آن‌هاء نباید مجموغ ورن تکه‌هایی (دانه‌هایی) که بزرگ‌ترین بعد آن‌ها بیش از سه برابر کوچک‌ترین بعد آن‌ها ۱ ست. بیش از ۵ در صد وزنی کل م صالح با شد. م صالح ب ستر باید عاری از ذرات نازک. کشیده و پهن و همجنین گرد و غبارء ذرات رس, ماسه یا دانه‌های ریز باشد. اندازه و دانه‌بندی تکه‌های (دانه‌های) این مصالح پس از سرند مکانیکی از نوع لرزشی با مقادیر زیر مطابقت داشته باشد. - عبور از سرند ۱۱۵ میلی‌متری : ۱۰۰/ وزنی - باقیمانده روی سرند ۷۵ میلی‌متری: 7۹۵-۱۰۰ وزنی - عبور از سرند *۵ میلی‌متری: ۲ -*/ وزنی - عبور از سرند۲۵ میلی‌متری : ۱-*/ وزنی ۲-۳-۳-۱-۸- مصالح مصنوعی ارزیابی در خصوص مناسب بودن مصالح مصنوعی باید براساس تجربیات کسب شده از تاسیسات دارای فاضلاب‌ها و بارگذاری‌های مشابه باشد. برای اطمینان از تخلخل مناسب. سطح مخصوص مصالح مصنوعی که برای صافی‌های کاهش کربنی استفاده می‌گردد نباید بیش از ۱۰۰ مترمربع بر مترمکعب و برای صافی‌های مرحله دوم که برای کاهش آمونیاکی استفاده می‌گردد نباید از ۱۵۰ مترمربع بر مترمکعب بیش‌تر باشد. -------- صفحهٔ بعد -------- ۶ ۳( ضوابط طراحی تصفیه‌خانه‌های فاضلاب شهری ۳-۳-۳-۱-۸- حمل و استقرار مصالح مصالح تحویلی به محل ساخت صافی‌ها باید بر روی تخته‌های چوبی و یا سایر سطوح تمیز و محکم انبار شوند. کلیه مصالح باید از محل انبار به محل ساخت صافی‌ها حمل شوند و نباید مستقیما از محل تامین به محل استقرار بستر صافی منتقل شوند. لازم است مصالحی که از نوع سنگ خرد شده. سرباره و یا مشابه آن‌ها می‌با شند. در محل کارگاه شسته شده, مجددا سرند شوند یا با چنگک‌زنی. دانه‌های ریز آن‌ها جدا شود. قشر اول مصالح بستر باید به صورت دستی و با ضخامت ۲۰ سانتی‌متر بالاتر از سطح زهکش‌های زیر بستر قرار داده شود. بقیه مصالح می‌تواند به کمک نسمه نقاله و یا داده شود تا به زهکش‌های تحتانی اسیبی وارد نگردد. مصالح مصنوعی بستر باید با توجه به دستورالعمل سازنده و تایید ناظر به محل حمل و در بستر صافی قرار داده شود. در طول زمان ساخت و نیز پس از تکمیل بستر صافی‌ها باید از عبور کامیون» تراکتور و سایر وسایل سنگین بر روی آن ممانعت به عمل آورد. ۴-۱-۸- سیستم‌های زهکش تحتانی ۱-۴-۱-۸ چیدمان صافی را پوشش دهد. بازشدگی‌ها (سوراخ‌های) ورودی جریان به سیستم زهکشی باید غیر مستغرق بوده و مجموع سطح آن‌هاء دست کم معادل ۱۵ در صد سطح صافی باشد. ۲-۳-۱-۸- ظرفیت هیدرولیکی جریان عبوری از آن دارای حداقل سرعت ۰/۶ متر بر ثانیه در شرایط جریان متوسط طرح با احتساب جریان بازچرخشی باشد. به بند ۳-۴-۱-۸ مراجعه گردد. ۳-۴-۱-۸- تنهویه سیستم زهکش تحتانی, کانال‌های جریان خروجی و لوله خروجی باید به‌گونه‌ای طراحی شوند که در آن‌ها فضای کافی برای عبور آزاد جریان هوا وجود داشته باشد. توصبه می‌گردد که ابعاد ر هکت ها کانال‌های جمع کننده و9 لوله خروجی به گونه‌ای با شد که پر شدگی آن‌ها در شرایط جریان حداکثر با احت ساب جریان‌های بازچرخ شی (اعم از مقدار برای اطمینان از تامین اک سیژن کافی در صافی‌های چکه‌ای سرپو شیده» تو صیه می‌گردد تهویه تحت فشار در نظر گرفته شود. برای اطمینان از توزیع هوا در سراسر بستر صافی می‌توان از آرایش مناسب بازشدگی‌های ورود هوا یا -------- صفحهٔ بعد -------- فصل هشتم - نصفیه بیولوژیکی ۳( ۷ مکانیزم‌های ساده (غیرمکانیکی) تهویه بهره گرفت. طراحی تاسیسات تهویه باید به نحوی باشد که بهره‌بردار امکان کنترل جریان هوا را در فصول مختلف و بر مبنای دمای هوا در خارج از صافی داشته باشد. همچنین محاسبات طراحی که ۴۳-۳-۱۸ رس ین ی سربع در صورتی که جریان بازچرخ شی با نرخ زیاد وجود ندا شته با شد. تو صیه می‌گردد تمهیدات لازم برای شاستشوی ۵-۱-۸ نکات ویژه ۱-۵-۱-۸ غرقاب کردن به منظور کنترل حشرات در صافی‌هایی که بستر آن‌ها از مصالح سنگی یا سرباره‌ای است. از شیرآلات. دریجه‌های کشویی یا سایر سازه‌های لازم برای غرقاب کردن صافی‌ها استفاده گردد. ۲-۵-۱-۸ ارتفاع آزاد برای جلوگیری از پاشش فاضلاب به اطراف بر اثر وزش باد در صافی‌های بلند با بستر مصنوعی, توصیه می‌گردد ارتفاع نگهداری توزیع‌کننده‌ها در صافی‌های سر پو شیده. ارتفاع تا سقف معادل ۱/۸ مترء برای فراهم شدن امکان عبور افراد در نظر گرفته شود. کلیه تجهیزات توزیع. زهکش‌های تحتانی, کانال‌ها و لوله‌ها باید به نحوی نذصب شوند که امکان نگهداری. شستشو و تخلیه آن‌ها به شکل مناسب فراهم باشد. ۴-۵-۱-۸- حفاظت در زمستان به منظور حفظ شرایط مناسب بهره‌برداری و بازده صافی در شرایط آب و هوایی نامساعد ناشی از سرد شدن هواء باید -------- صفحهٔ بعد -------- ۸ ۳۰( ضوابط طراحی تصفیه‌خانه‌های فاضلاب شهری ۵-۵-۱-۸ بازجرخش به منظور دستیابی به بازده پیش‌بینی شده در طرح» باید سیستم لوله‌کشی صافی با در نظر داشتن بازچرخش (1)001۳01۵11010) جریان طراحی شود. نرخ بازچرخش باید در دامنه ‎٩/۵‏ به ۱ تا ۴ به ۱ (نسبت جریان باز چرخش به متوسط جریان طراحی) بوده و توسط متصدیان بهره‌برداری قابل کنترل و تغییر باشد. حداقل باید ۲ پمپ برای بازچرخش جریان در نظر گرفته شود. ۶-۵-۱-۸ اندازه گیری جریان باز چر خشی وسایل لازم برای اندازه‌گیری جریان بازچرخش شده در نظر گرفته شود. در تاسیسات تصفیه با ظرفیت کمتر از ۳۰۰۹ مترمکعب در روزء | ستفاده از تایمر (11167) و د ستگاه ثبات فشار (صب شده بر لوله رانش پمپ) قابل قبول می‌با شد. تا سیسات بازچرخش طراحی شده باید به طور همزمان پیو ستگی و تداوم عملکرد و نیز نرخ بازچرخش در دامنه تعریف شده را فراهم آورد. بسته به الزامات تعیین شده برای کیفیت فا ضلاب 7 صفیه شده» کاهش نرخ بازچرخش در دوره‌های ۷-۵-۱-۸ ورودی و خروجی‌های سیستم تهوبه برای اطمینان از حفظ جریان هوا در صافی‌های چکه‌ای. باید ورودی و خروجی جریان هوا در زهکش‌های تحتانی به نحو مناسب طراحی شوند. ۶-۱-۸- آب‌بندهای (کاسه نمدهای) توزبع کننده دوار استفاده از آببندهای جیوه‌ای در سیستم توزیم‌کننده دوار صافی مجاز نمی‌با شد. در طرح های ارائه شده. به منظور اطمینان از پیوستگی و تداوم عملکرد توزیع کننده‌های دوارء دسترسی آسان برای تعویض آببندهاء مد نظر قرار گیرد. ۷-۱-۸- تعیین ابعاد حجم مورد نیاز بستر صافی باید برا ساس آزمایشات روی واحد نمونه (پایلوت) با فا ضلاب مورد نظر برای تصفیه و یا معادلات طراحی تجربی مختلفی که از طریق تجربیات حا صل از تصفیه‌خانه‌های مشابه که عملا به د ست آمده محا سبه شود. در صورت عدم استفاده از آزمایش‌ها به روی واحد نمونه. محاسبات انجام شده باید ارائه گردد. توصیه می‌گردد به منظور تایید عملکرد پیش‌بینی‌شده برمبنای معادلات طراحی مختلف. آزمایش‌ها به روی واحد نمونه انجام شود. به خصوص در مورد فاضلاب‌هایی که حاوی مقادیر قابل توجه فاضلاب صنعتی می‌باشد. طراحی صافی چکه‌ای باید با در نظر گرفتن شرایط ورود حداکثر بار آلی و نیز اکسیژن‌خواهی مربوط به جریان‌های برگشتی (مانند لجناب حاصل از آبگیری لجن و سرریز هاضم بی‌هوازی و ...) حاوی غلظت‌های بالای 130105 و 1160 -------- صفحهٔ بعد -------- فصل هشتم - نصفیه بیولوژیکی ۳( ۹ حداکثر بار 15 روزانه بجای متوسط 301۶ روزانه باشد. به بند ۱-۵-۲-۲-۲ مراجعه شود. جدول (۱-۸) نشان‌دهنده مشخصات کلی صافی های چکه‌ای می‌باشد. جدول ۱-۸- حدود مبانی طراحی و خصوصیات صافی چکه‌ای (فقط برای تخمین اولیه) نرخ کم بارگذاری نرخ خیلی ز, طراحی یا استاندارد بارگذاری (110۱۱2112) بار هیدرولیکی (مترمکعب بر مترمربع در روز) بار آلی (کیلوگرم 13010 بر مترمربع در روز) ۳-۸- لجن فعال ۱-۲-۸- کلیات ۱-۱-۲-۸ نیازهای کاربرد ۱-۱-۱-۳-۸- فاضلاب‌های قابل تجزیه بیولوزیکی فرایند لجن فعال و انواع | صلاح شده آن (1304111021105) می‌تواند برای فا ضلاب‌هایی که قابلیت 7 صفیه بیولوژیکی دارند و جامدات بیولوژیکی از فا ضلاب ت صفیه شده جدا سازی می‌گردد. مورد | ستفاده قرار گیرد. این فرایند از نوع ر شد معلق بوده و برای حذف جامدات معلق از فا ضلاب. متکی به زلال ساز ثانویه |است تا مواد معلق را از خروجی جدا کرده و جریان لجن فعال تغلیظ شده را تولید نماید. -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۰ ۳۰( ضوابط طراحی تصفیه‌خانه‌های فاضلاب شهری ۲-۱-۱-۲-۸- نیازهای بهره‌برداری برای پایش و کنترل فرآیند می‌باشد. توجه به نیازمندی‌های فوق برای پیشنهاد این فرآیند ضروری است. ۳-۱-۱-۲-۸- انرژی مورد نیاز برای تامین الزامات هوادهی در فرایند لجن فعال, نیاز به مصرف مقادیر قابل توجه آنرژی می‌باشد. از اینرو بررسی و ارزیابی کیفیت فاضلاب تصفیه شده در شرایط بحرانی زیر ضروری است: - شرایطی که نیاز به کاهش هزینه‌های مصرف انرژی باشد؛ - شرایط اضطراری احتمالی برای کاهش اجباری مصارف عمومی انرژی. در طراحی فرآیند لجن فعال باید امکان کاهش مصرف انرژی در شرایط فوق (شرایط عادی و اضطراری دسترسی به انرژی) با حفظ تداوم بقای فرآیند تصفیهء مورد بررسی قرار گیرد. ۲-۱-۲-۸ انتخاب فرایند فرایند لجن فعال و انواع اصلاحی آن (1110۹1110-211018) می‌توانند برای انجام سطوح مختلفی از حذف جامدات معلق و کاهش اک سیژن‌خواهی کربنی و/ یا نیتروژنی به‌کار گرفته شوند. انتخاب منا سب‌ترین فرایند تابع درجه و ثبات مورد نیاز سیستم تصفیه. نوع فاضلابی که باید تصفیه شود. ظرفیت تصفیه‌خانهء سطح پیش‌بینی شده برای عملیات بهره‌برداری و نگهداری و هزینه‌های سرمایه‌گذاری اولیه و بهره‌برداری می‌باشد. در کلیه طرح‌هاء انعطاف در بهره‌برداری در نظر گرفته شود و در صورت امکان بهره‌برداری در حالات مختلف فرآیندی وجود داشته باشد. ۳-۱-۲-۸ حفاظت در زمستان برای اطمینان از تداوم بهره‌برداری و عملکرد تصفیه‌خانه در شرایط آب و هوایی نامساعد. تمهیدات حفاظت در مقابل یخزدگی در نظر گرفته شود. توصیه می‌شود که عایق کردن مخازن با انجام خاکریزی در اطراف آن‌ها مورد بررسی قرار گیرد. در مواردی که ازحوض‌های ته‌نشینی اولیه | ستفاده نمی‌گردد. باید قبل از فرایند لجن فعال, دانه‌هاء آ شغال و چربی و روغن اضافی و جدا سازی مواد درشت به شکل موثر حذف گردد. لذا ضروری است که و سایل و تجهیزات آ شغالگیری با در مواقعی که ته‌ن شینی اولیه مورد | ستفاده قرار می‌گیرد. تمهیدات لازم برای تخلیه م ستقیم فا ضلاب به حوض‌های هوادهی در نظر گرفته شود تا راه‌اندازی و بهره‌برداری در طی مراحل اولیه عمر مفید تصفیه‌خانه تسهیل شود. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل هشتم - نصفیه بیولوژیکی ۳۳ ۳-۲-۸ هوادهی ۱-۳-۲-۸- ظرفیت و بارهای مجاز ابعاد حوض هوادهی برای هر فرآیند خاص, بر مبنای تجربیات حا صل از 7 صفیه‌خانه‌های م شابه, مطالعات روی واحد نمونه (در مقیاس پایلوت) و یا محاسبات منطقی مبتنی بر زمان ماند جامدات. نسبت غذا به میکروار گانیسم (/۳/۸) و مقدار جامدات معلق مایع مخلوط تعیین می‌گردد. همچنین توجه به سایر عوامل, نظیر ظرفیت تصفیه‌خانه. تغییرات روزانه بارگذاری و درجه تصفیه مورد نیازء ضروری است. در مواردی که طراحی برای نیتریفیکاسیون انجام می‌شود. اثرات ارائه محاسبات برای تایید ظرفیت حوض هوادهی طراحی شده ضروری است. در جدول ذیل مقادیر مجاز طراحی فرآیند لجن فعال ارائه شده است. در صورتی که مقادیر به‌کاررفته در محا سبات تفاوت چشمگیری با مقادیر ارائه شده در جدول مذکور داشته باشده. ار جاعات لازم به مقادیر به دست آمده از تصفیه‌خانه‌های در حال بهره‌برداری داده شود. در نظر گرفتن غلظت بیش از ۵۰۰۰ میلی‌گرم در لیتر برای جامدات معلق مایع مخلوط درحوض هوادهی, در صورتی می‌تواند مجاز تلقی گردد که اطلاعات کافی حاکی از توانایی سیستم‌های هوادهی و زلال‌سازی (ثانویه) برای پذیرش غلظت‌های فوق, ارائه گردد. در مواردی که محا سبات مربوط به طراحی فرایند ارائه نمی شود. باید ظرفیت حوض هوادهی و میزان بار مجاز ز شان داده شده در جدول ذیل برای انواع فرآیندهای لجن فعال مورد استفاده قرار گیرد. این مقادیر برای تصفیه‌خانه‌هایی کاربرد دارد که نوسانات روزانه بار ورودی به تصفیه‌خانه به لحاظ نسبت حداکثر ساعتی بار 130125 طرح به متوسط بار 1015 طرح در دامنه ۲به ۱ تا ۴ به ۱ قرار داشته باشد. مرجع بررسی کننده طرح می‌تواند تایید مقادیر بارگذاری آلی بیش‌تر از مقادیر ارائه شده در جدول (۲-۸) را موکول به استفاده از تاسیسات متعادل‌ساز جریان برای کاهش حداکثر ساعتی بار آلی 5( نماید. جدول ۲-۸- ظرفیت‌ها و بارگذاری‌های مجاز حوض هوادهی بارگذاری آلی در حوض هوادهی * نسبت ۸۱ **((300:/)03.0 4۶) **((5۹5.0 ۷117۷ 6۵) /:300 ۵۶) (8/1) متعارف ([0۷۵۱۱1۱۵/۱۵)) هوادهی پله‌ای (۸۵۲۵0 0(ع51) اختلاط کامل (۸1۱۸ ۲/۱۵۱۵)) 0 )۲ هوادهی ممتد (۸۵۲۵11011 1(16۲000) نیتریفیکاسیون یک مرحله‌ای ((1101 ۲1۱۳۱۲1۵ 51086 ۶1۵ 5(1) #*+ بارگذاری‌های حجمی براساس بارالی ورودی به حوض هوادهی برحسب متوسط 3015 طرح می‌باشد. ۴ برای تعریف 8015 به بند ۱-۵-۲-۲-۲ (الف) مراجعه شود. حداکثر مقادیر ۸1]55 بستگی به سطح ته‌نشینی نهایی. نرخ بازگشت لجن و فرایند هوادهی دارد. ظرفیت کل هوادهی شامل ظرفیت تماسی (00112401) و هم ظرفیت هوادهی مجدد (۲۵۸۵۲۵1101) می‌باشد. معمولا ظرفیت هوادهی در بخش تماسی معادل ۰ تا 7/۳۵ ظرفیت کل هوادهی می‌باشد. -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۲ ۳۰( ضوابط طراحی تصفیه‌خانه‌های فاضلاب شهری ۲-۳-۲-۸ نکات طراحی حوض هوادهی الف - ابعاد ب- جریان میان‌بر توصیه می‌گردد در حوض‌های بسیار کوچک و یا حوض‌هایی با شکل یا پیکربندی خاص. شکل حوض. محل ورود جریان فاضلاب و لجن برگشتی و همچنین نصب تجهیزات هوادهی به گونه‌ای باشد که کنترل موثری برای پیشگیری از جریان میان‌بر در حوض به وجود آید. ۱-۲-۳-۲-۸- تعداد واحدها بنا به نظر مرجع بررسی‌کننده طرح باید حجم حوض هوادهی به ۲ واحد و یا بیش‌ترء با قابلیت بهره‌برداری مستقل تقسیم شود. تا محدودیت‌های وضع‌شده برای جریان خروجی و دستورالعمل‌های اطمینان‌پذیری عملکرد رعایت شود. ۲-۲-۳-۲-۸- ورودی‌ها و خروجی‌ها الف- کنترل‌ها ورودی‌ها و خروجی‌های هر واحد حوض هوادهی باید به شیراآلات. دریجه‌هاء. صفحات انسداد (012165 5100)» سرریزها یا سایر وسایل مناسب تجهیز شود. تا امکان کنترل جریان و ثابت نگه داشتن سطح مایع در هر واحد به نحو مناسب وجود داشته باشد. سرریز خروجی برای سیستم حوض هوادهی با تجهیزات اختلاط افقی, باید با روش مکانیکی و به آسانی قابل تنظیم باشد و ابعاد آن بر مبنای جریان حداکثر لحظه‌ای بعلاوه حداکثر جریان لجن برگشتی تعیین شود (به بند ۴-۲-۸- ۱ مراجعه گردد). ویزژگی‌های هیدرولیکی سیستم باید به گونه‌ای باشد که اجازه عبور جریان حداکثر لحظه‌ای را در زمان خروج یک واحد حوض هوادهی از مدار تصفیه بدهد. ب- مجاری کانال‌ها و لوله‌های انتقال مایع حاوی جامدات معلق باید به گونه‌ای طراحی شوند که سرعت خودشستشویی در آن‌ها -------- صفحهٔ بعد -------- فصل هشتم - نصفیه بیولوژیکی ۳( ۳۳ ۳-۲-۳-۲-۸- ارتفاع آزاد توصیه می‌شود که کلیه حوض‌های هوادهی دارای حداقل ارتفاع آزاد ۰ میلی‌متر باشند. در صورت استفاده از هواده‌های مکانیکی سطحی, ار تفاع آزاد کم‌تر از ۹۰۰ میلی‌متر نباشد. تا مسیر عبور افراد در مقابل یخ‌زدگی مایع پاشیده شده بر اثر وزش باد و نیز آلودگی محافظت شود. ۳-۳-۲-۸ تجهیزات هوادهی ۱-۳-۳-۲-۸- کلیات به طور کلی مقدار اکسیژن مورد نیاز بستگی به حداکثر نو سانات بار آلی روزانه (حداکثر ساعتی 130105 طرحء مطابق شرح بند ۱-۵-۲-۲-۲) درجه تصفیه و غلظت جامدات معلق موجود در مایع مخلوط حوض هوادهی دارد. تجهیزات طور کامل آن را مخلوط نماید. در نبود مقادیر تعیین شده به روش تجربی, مقدار اکسیرژن مورد نیاز طرح در کلیه ساعتی بار 30105 ورودی به حوض هوادهی در نظر گرفته شود. به دلیل قرار گرفتن میکروارگانیزم‌ها در فاز خودخوری در فرایند هوادهی ممند. این مقدار باید برابر ۱/۵ کیلوگرم اکسیژن به ازای هر کیلوگرم حداکثر ساعتی بار 130105 در نظر می‌افتد. مقدار اک سیژن مورد نیاز برای اک سید کردن آمونیاک باید به مقدار اک سیژن فوق‌الذ کر برای حذف سمت کربنی 6 و در صورت نیاز به اک سیژن‌خواهی مربوط به فاز خودخوری فرآیند. اضافه شود. مقدار اک سیژن‌خواهی نیتروژنی ((17)0(1) باید ۴/۶ برابر حداکثر ساعتی 7۳/۷ فاضلاب ورودی باشد. علاوه بر این باید اکسیژن خواهی مربوط به جریان‌های برگشتی (به عنوان مثال لجناب حاصل از آبگیری لجنء سرریز هاضم بی‌هوازی و ...)» که دارای غلظت‌های بالای 3015 و []116 می‌باشد به آن اضافه گردد. توصیه می‌گردد به حداکثر سازی اکسیژن مصرفی به ازای واحد آنرژی مصرفی توجه دقیق شود. به استثنای مواردی که متعادل‌سازی جریان در نظر گرفته شده. سیستم هوادهی به گونه‌ای طراحی شود که با متناسب‌سازی میزان هوادهی با تغییرات روزانه جریان فاضلاب. حداکثر صرفه‌جویی را در مصرف انرژی به عمل آورد. به بند ۱-۳-۲-۸ مراجعه شود. ۲-۳-۳-۲-۸- سیستم‌های هوادهی افشانکی سر ستم هوادهی اف شانکی (1۹ع1ه«5 ۸۲ 1(11: 00) باید برا ساس یکی از روش‌های (الف) و (ب) که در ادامه شرح داده شده و در صورت نیاز با در نظر داشتن موارد تکمیلی درج شده در بندهای (ج) تا (ح) طراحی گردند. -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۴ ۳۰( ضوابط طراحی تصفیه‌خانه‌های فاضلاب شهری الف- پس از تعیین مقدار اکسیژن‌خواهی براساس موارد درج شده در بند ۰۱-۳-۳-۲-۸ میزان اکسیژن مورد نیاز برای سیستم هوادهی افشانکی باید با استفاده از یکی از معادلات شناخته شده و با در نظر داشتن عواملی مانند موارد ۱- عمق حوض ۲ ضریب آلفا (ضریب تصحیح انتقال اکسیژن) در مورد فاضلاب ۳- ضریب بتا (ضریب تصحیح کشش سطحی) در مورد فاضلاب ۴- راندمان تایید شده انتقال اکسیژن تجهیزات هوادهی ۵- حداقل غلظت اکسیژن محلول حوض هوادهی ۶ دمای بحرانی فاضلاب ۷ ارتفاع محل تصفیه‌خانه از سطح دریا اگر ضرایب آلفا و بتا به روش تجربی تعیین نشده باشد. می‌توان فرض نمود در تصفیه‌خانه‌هایی که فاضلاب خانگی (حاوی کم‌تر از ۱۰ درصد فاضلاب صنعتی) را تصفیه می‌نمایند. بازده انتقال اکسیژن به فاضلاب بیش‌تر از ۵۰ درصد بازده انتقال اکسیژن به آب تمیز نباشد. در تصفیه‌خانه‌هایی که فاضلاب ورودی به آن‌ها حاوی درصد بالاتری از فاضلاب صنعتی می‌باشد. باید بازده انتقال اکسیژن را متناسبا کم‌تر از ۵۰ درصد راندمان انتقال اکسیژن به آب تمیز در نظر گرفت و محاسبات مربوطه را برای توجیه انتخاب آن ارائه نمود. راندمان انتقال اکسیژن در طرح باید در مشخصات داده شده باشد. ب- هوای مورد نیاز در شرایط نرمال, در تمام فرآیندهای لجن فعال به استثنای هوادهی ممتد (با فرض اینکه تجهیزات قابلیت انتقال اکسیژن به مایع مخلوط حوض هوادهی را به مقدار خواسته شده در بند ۱-۳-۳-۲-۸ دارند) باید برابر ۹۴ مترمکعب در شرایط استاندارد فشارء درجه حرارت و رطوبت به ازای هر کیلوگرم بار 10125 در حوض هوادهی باشد. این مقدار در فرآیند هوادهی ممتد باید برابر ۱۲۸ مترمکعب به ازای هر کیلوگرم بار 6 باشد. ج- هوای مورد نیاز برای کانال‌هاء پمپ‌هاء. هاضم‌های هوازی و یا سایر نیازمندی‌های مصرف هوا و نیز هوای مورد نیاز برای تامین اکسیژن‌خواهی جریان لجناب‌های برگشتی (به عنوان مثال لجناب حاصل از آبگیری لجن. سرریز هاضم بی‌هوازی) باید به مقدار هوای محاسبه شده فوق اضافه گردد. د- ‏ تو صیه می‌گردد در تعیین ظرفیت دمنده‌ها یا کمپر سورهای هوا (به خ صوص دمنده‌های سانتریفیوژی). فرض شود که در ورودی هوا ممکن است دما به ۴۶ درجه سانتی‌گراد و یا بیش‌تر و ذشار به پایین‌تر از سطح نرمال برسد. همچنین در تعیین توان موتور آن‌ها فرض شود که در ورودی هوا ممکن است دما به ۲۹- درجه سانتی‌گراد یا کم‌تر برسد که در این صورت ممکن است نیاز به افزایش توان موتور و یا روشی برای کاهش نرخ هوادهی باشد تا از افزایش دما و آسیب‌دیدگی موتور جلوگیری به عمل آید. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل هشتم - تصفیه بیولوژیکی ۳( ۳۵ ه- دمنده‌های هوا باید در واحدهای متعدد تامین و همچنین در ظرفیت‌هایی انتخاب شوند که اگر بزرگ‌ترین واحد از مدار خارج شود. بقیه واحدها ظرفیت کافی برای تامین حداکثر هوای مورد نیاز را داشته باشند. همچنین طراحی باید به نحوی با شد که به تنا سب بار ورودی به : صفیه‌خانه, حجم هوای تامین شده قابل تغییر با شد. تجهیزات هوادهی باید به سهولت و به صورت گام به گام قابل تنظیم بوده و قابلیت تعلیق مواد جامد را در و- سیستم‌های افشانک هوا باید قادر به فراهم آوردن حداکثر ساعتی اکسیژن‌خواهی روزانه و یا ۲۰۰ درصد متوسط اکسیژن‌خواهی روزانه (هر کدام که بیش‌تر باشد) باشد و سیستم افشانک‌ها و لوله کشی مربوط به آن نیز قادر به رساندن هوای مورد نیاز در شرایط نرمال با کم‌ترین آفت ناشی از اصطکاک باشند. توصیه می‌گردد سیستم لوله‌کشی هوا به نحوی طراحی شود که مجموع افت از خروجی دمنده (یا حسب مورد خروجی صدا خفه‌کن) تا ورودی افشانک‌های هوا از ۳/۵ کیلو پاسکال در متوسط شرایط کاری تجاوز ننماید. فواصل و تعداد افشانک‌ها متناسب با مقدار اکسیژن مورد نیاز در طول کانال یا حوض هوادهی باشد و به گونه‌ای طراحی شوند که تنظیم فاصله میان آن‌ها را بدون نیاز به اعمال تغییرات قابل توجه در لوله توزیع هوا انجام شود. سیستم افشانک‌ها در کلیه تصفیه‌خانه‌هایی که کم‌تر از چهار حوض هوادهی مستقل دارند. باید به گونه‌ای باشد که بدون نیاز به تخلیه حوض, بتوان افشانک‌ها را برای تعمیر و یا تعویض خارج نمود. ز- هر مجموعه از واحدهای افشانک به شیرهای کنترل» ترجیحا با علایم نشانگر میزان بازشدگی یا بسته بودن مجهز باشد. افشانک‌های قرار گرفته در هر یک مجموعه باید دارای افت فشار یکنواخت باشند. روی هر یک از لوله‌های توزیع هواء اتصالی جهت نصب موقت فشارسنج پیش‌بینی گردد. ح- فیلترهای هوا باید به تعدادء با چیدمان و ظرفیت‌هایی در نظر گرفته شوند که در تمام مواقع. جریان هوای ورودی به دمنده‌ها به میزان منا سب عاری از گرد و غبار شود تا از آ سیب‌دیدگی دمنده‌ها و از سداد سرستم افشانک‌ها ممانعت به عمل آید. ۳-۳-۳-۲-۸- سیستم‌های هوادهی مکانیکی الف- کارایی انتقال اکسیژن هواده مکانیکی و واحد محرک آن باید برای شرایط مورد انتظار در حوض هوادهی به لحاظ توان عملکردی طراحی شود. ارائه آزمایش‌های گواهی‌شده برای تایید عملکرد هواده‌های مکانیکی ضروری است. برای ملاحظات مطرح به بند ۳-۳-۲-۸- ۲ مراجعه شود. در نبود اطلاعات مربوط به طراحی, اکسیرژن مورد نیاز باید با نرخ انتقال کم‌تر از ۱/۲۲ کیلوگرم اکسیژن بر کیلووات ساعت در آب پاک و تحت شرایط استاندارد آزمایش در نظر گرفته شود. راندمان انتقال در نظر گرفته شده در طراحی باید در مشخصات گنجانده شود. -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۶ ۳۰( ضوابط طراحی تصفیه‌خانه‌های فاضلاب شهری ب- نکات طراحی در طراحی سیستم هوادهی مکانیکی باید موارد زیر را در نظر داشت: ۱(- حفظ غلظت اکسیژن محلول به مقدار حداقل ۲/۰ میلی‌گرم در لیتر در مایع مخلوط در تمام مواقع و حجم حوض هوادهی؛ ۲- معلق نگه‌داشتن کلیه جامدات بیولوژیکی (در سیستم حوض هوادهی با تجهیزات افقی اختلاط. سرعت متوسط ۳ متر بر ثانیه تامین شود). همچنین برای کاهش رسوب مواد در مرز مشترک حوزه اثر دو هواده سطحی مجاور هم. حرکت دورانی هواده‌ها برعکس یکدیگر باشد و یا در طراحی حوض هوادهی پیش‌بینی‌های دیگری برای این منظور به عمل آید؛ ۳ تامین حداکثر اکسیژن مورد نیاز و حفظ عملکرد فرایند در شرایط خارج از مدار بودن بزرگ‌ترین واحد هواده؛ ۴ انجام تمهیدات لازم برای تغییر مقدار اکسیژن انتقال یافته. متناسب با بار آلودگی ورودی به فرایند لجن فعال؛ ۵- انجام پیش‌بینی‌های لازم برای دسترسی آسان و حفاظت موتورهاء جعبه دنده‌هاء یاتاقان‌هاء اتصالات گریس‌کاری و روغنکاری و غیره در مقابل پاشش و نفوذ آب جهت عملکرد مناسب واحد در حد لازم. ج- حفاظت در زمستان در محل‌هایی که طول دوره سرما طولانی است. اجزای هواده و سازه‌های مربوطه باید در برابر یخ‌زدگی ناشی از پاشش قطرات آب محافظت شوند. به دلیل اتلاف زیاد حرارت فاضلاب, باید واحدهای تصفیه بعدی نیز در برابر یخ‌زدگی محافظت ۴-۲-۸- تجهیزات برگشت لجن ۱-۴-۲-۸ نرخ برگشت لجن به آن. شاخص حجمی لجن ((140 ع51048) و زمان ماند جامدات در حوض ته‌نذشینی می‌با شد. از آنجایی که زمان ماند سیب‌ر سان با شد. باید نرخ برگشت لجن (که به صورت در صدی از جریان متو سط طراحی فا ضلاب بیان می شود) در -------- صفحهٔ بعد -------- فصل هشتم - نصفیه بیولوژیکی ۳( ۳۷ جدول ۳-۸- مقادیر مجاز نرخ برگشت لجن از حوض‌های ته نشینی نهایی درصد نسبت به متوسط جریان طراحی 10( متعارف. هوادهی پله‌ای (5160۸0۲۵10) و اختلاط کامل تثبیت با برخورد موادجامد (1117211010 512 01۵01)) مرحله کربنی از مرحله جداگانه نیتریفیکاتسیون (۲۷11۳111021100 ع5128 50027216 اه 0۵605 ۲) مرحله نیتریفیکاسیون از مرحله جداگانه نیتریفیکاتسیون 51280 500۵7216 ]0 ۱111۳111021100) ۱۱۱۳۱]1021101(( انعطاف پذیری در بهره‌برداری انجام شده باشد و در صورت امکان. بهره‌برداری در حالات مختلف فرایندی را میسر سازد. ۲-۴-۲-۸ پمپ‌های لجن برگشتی در صورت استفاده از موتور پمپ‌ها برای برگشت لجن, حداکثر ظرفیت برگشت لجن باید با فرض خارج از مدار بودن بزرگ‌ترین پمپ به دست آید. در محل مکش پمپ‌ها باید فشار مثبت وجود داشته با شد. حداقل قطر لوله رانش و مکش پمپ‌ها باید ۸۰ میلی‌متر باشد. اگر از بالابر حبابی (111 ۸1۳)» برای برگشت لجن از قسمت قیفی شکل (110000۲) هر حوض ته‌نشینی استفاده شده باشد. نیازی به در نظر گرفتن واحد رزرو نمی‌باشد. مشروط بر آن که طراحی این پمپ‌ها به نحوی باشد که تعمیر و تمیز کردن سریع و آسان آن‌ها امکان‌پذیر باشد. همچنین تمهیدات مناسب جایگزین واحد رزرو در نظر گرفته شده باشد. قطر توصیه می‌شود قطر لوله‌کشی‌های خروجی پمپ حداقل برابر ۱۶۰ میلی‌متر باشد و به گونه‌ای طراحی شوند که سرعت لجن در آن‌ها در شرایطی که تاسیسات لجن برگشتی با نرخ نرمال برگشت لجن در حالت کار می‌با شند. از ۰/۶ متر بر ثانیه کم‌تر نگردد. همان‌طور که در بند ۴-۲-۳-۶ اشاره شده است. باید وسایل مناسب برای مشاهده. نمونه‌برداری و کنترل جریان لجن فعال برگشتی از هر هاپر (1100007) حوض ته‌نشینی پیش‌بینی گردد. ۴-۴-۲-۸ تاسیسات دفع لجن اضافی تاسیسات کنترل لجن مازاد باید دارای حداقل ظرفیتی معادل ۲۵/* درصد جریان متوسط طراحی فاضلاب باشد و در نرخ معادل ۰/۵ درصد جریان متوسط طراحی فاضلاب یا حداقل جریان ۰/۶ لیتر بر ثانیه (هر کدام که بیش‌تر باشد)» -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۸ ۳( ضوابط طراحی تصفیه‌خانه‌های فاضلاب شهری عملکرد رضایت بخشی داشته باشد. همچنین ابزارهایی برای مشاهده. نمونه‌برداری و کنترل جریان لجن فعال مازاد پیش‌بینی گردد. لجن مازاد می‌تواند به حوض ته‌نشینی اولیه. مخزن هاضم لجنء فرایندهای تغلیظ یا آبگیری لجن. مخزن ذخیره و یا به هر ترکیب عملیاتی از این واحدها تخلیه شود. ۵-۲-۸- وسایل اندازه گیری تو صیه می‌گردد در تمام 7 صفیه‌خانه‌هاء و سایلی برای ذشان دادن جریان فا ضلاب خام یا خروجی از ته‌ز شینی اولیه. لجن برگشتی و جریان هوا به هر حوض پیش‌بینی گردد. در صفیه‌خانه‌هایی که متو سط جریان فا ضلاب بیش از ۴۰۰۰ مترمکعب در روز است. توصیه می‌شود وسایل اندازه‌گیری علاوه بر نشان دادن مقدار جریان, میزان جریان و مجموع آن را نیز ثبت نماید. اگر در طرح تصفیه‌خانه اختلاط تمام لجن برگشتی با فاضلاب خام (یا جریان خروجی تصفیه مقدماتی) در یک محل پیش‌بینی شده باشد.ء مقدار جریان ورودی این مخلوط به هر واحد هوادهی اندازه‌گیری شود. ۶-۲-۸- حذف بیولوژیکی مواد مغذی فرایندهای حذف بیولوزژیکی مواد مغذی (31(۷1]) می‌تواند بنا به صلاحدید مرجع بررسی کننده در هر مورد و بر اساس ملاحظات درج شده در بند ۲-۳-۴ تایید گردد. بسیاری از سیستم‌های 3۳16 موجود دارای مالکیت خاص می‌با شند. از این‌روء برای جزییات طراحی باید با صاحبان امتیاز سیستم مشورت شود. طراحی باید با الزامات مرتبط در بخش‌های ۳ ۵ و ۸ (به جز اصلاحات ارائه شده در این بند) منطبق باشد. کلیه طراحی‌های مربوط به سیستم‌های 13۱۷16 باید انعطاف پذیری لازم در بهره‌برداری را داشته و در صورت امکان در حالات مختلف عملکردی قابل بهره‌برداری باشند. اجزای اصلی برای باز چرخانی داخلی مایع مخلوط و سیستم‌های مکانیکی اختلاط باید مطابق دستورالعمل‌های مرجع بررسی‌کننده در خصوص تداوم در بهره‌برداری را داشته باشند. ۱-۶-۲-۸ تعاریف | صطلاحات زیر برای تشریح فرایندهای حذف مواد مغذی در گزارش مهند سی یا طرح تا سیسات مورد استفاده قرار الف- شرایط هوازی (یا اکسیک) شرایطی که در آن اکسیژن آزاد محلول, در یک محیط آبی موجود است. ب- شرایط آنوکسیک شرایطی که در آن اکسیژن فقط به صورت ترکیبی در محیط آبی موجود است (مانند نیترات ( ۸103 )» نیتریت ( 3107 یا سولفات (507)). ج- شرایط بی‌هوازی -------- صفحهٔ بعد -------- فصل هشتم - تصفیه بیولوژیکی م۱۳ ۳۹ ۲-۶-۲-۸ حذف بیولوژیکی فسفر انواع فرایندهای مختلف برای ارتقای حذف بیولوژیکی ذ سفر (13۳]۹) به عنوان جایگزین تصفیه شیمیایی 3 سفر ارائه شده است (تصفیه شیمیایی در بخش ۱۶ تشریح شده است). میکروارگانیسم‌های 3۳16 فسفر را بیش از نیاز متابولیک خود. در جرم سلولی خود جذب می‌نمایند که در نتیجه. ذ سفر از فا ضلاب جدا می‌گردد. قرارگیری میکروارگان سم‌های لجن فعال در معرض شرایط متناوب بی‌هوازی و هوازی, به میکروارگانیسم‌های 13۳16 این امکان را می‌دهد که به تعداد لازم برای حذف فسفر تکثیر شوند. در طراحی این سیستم‌هاء باید اطمینان حاصل شود که مقدار مواد آلی که به راحتی تجزیه می‌گردند. به مقدار مناسب در محیط بی‌هوازی وجود داشته باشند تا رشد میکروارگانیسم‌های 13۳16 افزایش یابد. مقدار مواد آلی بیولوژیکی که به راحتی تجزیه می‌گردند. می‌تواند به واسطه تخمیر فاضلاب یا لجن یا با اضافه کردن منبع کربن مکمل مانند متانول یا اسید استیک افزایش یابد. برای ایجاد شرایط واقعی بی‌هوازی, باید اکسیژن و نیترات از محیط حذف شوند. بسیاری از انواع سیستم ۳16 دارای فرایند دنیتریفیکاسیون برای محدودسازی غلظت نیترات در بخش بی‌هوازی می‌باشند. لجن حاوی مقادیر اضافی فسفر در میکروارگانیسم‌های 13۳14 می‌تواند دفع یا توسط فرآیند تصفیه جریان جانبی (لجناب) از لجن جدا شود. فرایند 1۳1۹ ممکن است نیاز به تصفیه‌ی شیمیایی به عنوان سیستم پشتیبان یا به منظور د ستیابی به مقادیر بسیار پایین فسفر در جریان خروجی داشته با شد. فرایند 13۳1 اغلب با فرایندهای نیتریفیکا سیون و ۳-۶-۲-۸ حذف بیولوزیکی نیتروژن حذف بیولوژیکی نیتروژن با اک سیدا سیون بیولوژیکی آمونیاک به نیترات (نیتریفیکا سیون) و سپس حذف بیولوژیکی نیترات به نیتروژن گازی (دنیتریفیکاسیون) انجام می‌شود. ۱۳-۶-۲۸ نیتربفیکاسیون نیتریفیکاسیون بیولوژیکی. به منظور حدف آمونیاک در مطابقت با الزامات کیفی تعیین‌شده برای فاضلاب تصفیه‌شده.» به عنوان اولین مرحله حذف نیتروژن مورد ! ستفاده قرار می‌گیرد. آمونیاک در این فرایند ابتدا به نیتریت و سپس تو سط باکتری‌های نیتریفایر و در محیط هوازی به نیترات اکسید می‌شود. در مرحله نیتریفیکاسیون قلیاییت مصرف می‌شود. نیتریفیکاسیون هم می‌تواند طی یک فرایند یک مرحله‌ای (تر کیب اکسیداسیون کربنی و نیتریفیکاسیون) و یا با سیستم‌های ترکیبی استفاده نمود. مقادیر دماء قلیاییت. ]0۳ و اکسیژن محلول باید در طراحی فرایند نیتریفیکا سیون در -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۰ ۳( ضوابط طراحی تصفیه‌خانه‌های فاضلاب شهری ۲-۳-۶-۲-۸- دنیتریفیکاسیون دنیتریفیکا سیون فرایند بیولوژیکی است که در آن باکتری‌ها تحت شرایط آنوکسیک نیترات را به گاز نیتروژن تبدیل می‌نمایند. دنیتریفیکا سیون تولید قلیاییت می‌نماید. از این‌رو بخ شی از قلیاییت م صرف شده در فرایند نیتریفیکا سیون بازیابی می‌گردد. برای پیش‌برد فرای ند دنیتریفی کاسیون, ذیاز به منبع کربنی محلول می باشد. کربن مورد ذیاز برای فرایند دنیتریفیکاسیون می‌تواند از طریق جریان فاضلاب ورودی و یا به وسیله یک منبع خارجی مانند متانول تامین گردد. ۴-۶-۲-۸- حذف بیولوزیکی ترکیبی نیتروژن و فسفر فرایندهای ۲۷۱6 مختلفی برای حذف ترکیبی نیتروژن و فسفر ارائه شده است. بسیاری از این فرایندها دارای مالکیت اختصاصی بوده و شکلی از فرایند لجن فعال را مورد اس‌تفاده قرار می‌دهند. در این طرح‌هاء ترکیبی از حوض‌ها یا بخش‌های بی‌هوازی, آنوکسیک و هوازی, برای حذف بیولوژیکی فسفر و نیتروژن مورد استفاده قرار می‌گیرد. ۷-۲-۸ رآکتورهای نایپیوسته متوالی (51314 - 1162010۳۶ 132100 5600608) به حالت پر و خالی شدن در فرایند لجن فعال, | صطلاحا رآکتور ناپیو سته‌ی متوالی گفته می شود که می‌تواند بنا به صلاحدید مرجع برر سی‌کننده و به صورت موردی و تحت ملاحظات بیان شده در بند ۲-۳-۴ استفاده از آن مورد تایید قرار گیرد. طراحی باید براساس تجربیات کسب شده از سایر تاسیسات باشد و الزامات مربوط در فصول ۳ ۴ و ۷ (به جز موارد اصلاح شده در این بند) رعایت شده باشد. پیوستگی و اطمینان‌پذیری روند تصفیه باید مشابه موارد مطرح شده در حالت جریان پیوسته فرایند لجن فعال در نظر گرفته شود. ممکن است واحدهای تصفیه تکمیلی جهت تطبیق با محدودیت‌های اعمال شده برای جریان خروجی و دستورالعمل‌های اطمینان‌پذیری از سیستم مورد نیاز باشد. در مواقعی که این سیستم‌ها در نظر گرفته می‌شود باید با مرجع بررسی‌کننده جهت دریافت نظرات و تایید مبانی طراحی هماهنگی شود. همچنین در برخی شرایط استفاده از واحد متعادل ساز در خط جریان (20۵117۵11011 ۲10۷۷ ع111)» علاوه بر حجم قابل تخلیه راکتور توصیه می‌شود (به بند ۵-۵ مراجعه گردد). در طراحی فرآیند موارد زیر نیز در نظر گرفته شود: الف- دامنه مجاز نسبت طراحی ۳/۸1 ۰/۰۵ تا ۱/* می‌باشد. توصیه می‌گردد بارگذاری حجمی حوض هوادهی از ۴ (80107۳.۵ 8)) بیش‌تر نشود. غلظت 11.85 و 11-۷85 رآکتور و بار حجمی حوض هوادهی باید در شرایط پایین بودن سطح آب محاسبه گردد. ب- بیش از دو حوض باید در نظر گرفته شود بودن بزرگ‌ترین حوض تعیین شود و بتواند ۷۵ در صد حداکثر روزانه طرح را بدون تغییر در زمان‌های هر دوره -------- صفحهٔ بعد -------- فصل هشتم - نصفیه بیولوژیکی ۳۱۳ ( سیکل) تصفیه عبور دهد. در نظر گرفتن حداقل حجم قابل تخلیه معادل حجم ۴ ساعته جریان حداکثر روزانه طرح و با فرض خارج از مدار بودن بزرگ‌ترین حوض و تداوم *۱۰ درصدی جریان فوق مجاز می‌باشد. د- اطمینان‌پذیری سیستم باید در طراحی سرریزهای تخلیه‌کننده و سرعت عبور آب از آن‌ها در شرایط خارج از مدار بودن هر یک از حوض‌های هوادهی و تداوم جریان ورودی مورد بررسی قرار گیرد. پساب تصفیه شده خروجی از هر رآکتور باید عاری از کفاب (500010) باشد و در تمام مواقع غلظت جامدات معلق آن کم‌تر از ۳۰ میلی‌گرم در لیتر باشد. به بندهای ۳-۱-۴-۳-۴ و ۳-۴-۲-۶ مراجعه شود. تمهیدات لازم برای دفع کفاب پیش‌بینی شود. در طول مدت مرحله تخلیه. باید یک منطقه جداسازی مناسب بین پتوی لجن و سرریزها وجود ه- توصیه می شود از تخلیه کننده‌هایی ‎)160211107٩(‏ استفاده شود که پساب تصفیه شده را در طول مدت مرحله ز- به منظور بهبود کیفیت مایع تخلیه شده باید ملاحظات لازم برای مدیریت جامدات. مد نظر قرار گیرد. ح- دمنده‌ها باید در چندین واحد تدارک دیده شوند و چیدمان و ظرفیت آن‌ها به گونه‌ای با شد که با از مدار خارج شدن بزرگ‌ترین واحد. حداکثر هوای مورد نیاز در بخش هوازی در مراحل «پر شدن/ واکنش» و «واکنش» در هر سیکل تامین شود. به بند ۲-۳-۳-۲-۸ (ه) مراجعه شود. ط- اختلاط مکانیکی مستقل از هوادهی برای کلیه سیس‌تم‌های مورد نظر برای حذف بیولوژیکی فسفر یا دنیتریفیکاسیون در نظر گرفته شود. مشخصات تجهیزات اختلاط باید به گونه‌ای تعیین شوند که بعد از مرحله‌ی ته‌نشینی تمام حجم رآ کتور را در مدت ۵ دقیقه بدون هیچ‌گونه هوادهی مخلوط نماید. ی- الزامات عملکردی کیفیت خروجی تصفیه‌خانه باید به اندازه کافی دقیق و سخت‌گیرانه باشد تا از کیفیت مورد قبول برای پساب خروجی از هر رآکتور اطمینان حاصل گردد. ممکن است نیاز به استفاده از تجهیزات نمونه‌برداری مرکب و اندازه‌گیری پیوسته کدورت در مسیر جریان خروجی از هر حوض, جهت پایش کیفیت فاضلاب خروجی باشد. کلیه نمونه‌های مرکب ۲۴ ساعته تهیه شده برای تهیه گزارش انطباق با معیارها و پایش عملکرد تصفیه‌خانه. باید در حین عبور جریان گرفته شده باشد و شامل نمونه‌های گرفته شده در ابتدا و انتهای هر مرحله تخلیه (1200001) با شد. برای این سیستم تصفیه باید کنترلر قابل برنامه‌ریزی منطقی (۳1]2) در نظر گرفته شود. در صورت ضرورت باید از چند واحد ۳1۳ به منظور اطمینان از اصلاح و بهبود سریع فرآیند و کمینه سازی تنزل کیفی پساب خروجی بر اثر اختلال در عملکرد یکی از کنترلرها استفاده شود. برای هر ۳1.2 منبع تغذیه برق اضطراری محافظت شده در مقابل افزایش ناگهانی جریان در نظر گرفته شود تا حافظه برنامه را در صورت قطع برق حفظ نماید (به عنوان مثال برنامه کنترل فرایند. آخرین نقاط تنظیم (001014 501) و وضعیت اندازه گیری‌های فرآینداشرایط تجهیزات و غیره). علاوه بر کنترل فرایند به صورت اتوماتیک. ابزار پٍشتیبان سخت‌افزاری برای کنترل دستی نیز فراهم شود. باید امکان بهره‌برداری م ستقل هر حوض به صورت -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۲ ۳۰( ضوابط طراحی تصفیه‌خانه‌های فاضلاب شهری اتوماتیک و دستی وجود داشته باشد. علاوه بر این» یک کنترلر ایمن در مقابل خرابی (ع۵1:-1۵11)» که قابلیت ته‌نشینی,» بین مراحل واکنش و تخلیه فراهم شود. ۳-۸- استخرهای تثبیت فاضلاب ۱-۳-۸ کلیات استخرهای تثبیت فاضلاب می‌توانند به منظور تصفیه فاضلاب در حد تصفیه اولیه یا ثانویه مورد استفاده قرار گیرند. این استخرها به سبب سادگی عملیات اجرایی و بهره‌برداری و پایین بودن هزینه‌های سرمایه‌گذاری اولیه و جاری (انرژی و نیروی اذ سانی مورد نیاز) مورد توجه خاص قرار گرفته‌اند و تحقیقات و سیعی در زمینه تعیین مبانی طراحی آن‌ها انجام گردیده و فرمول‌های گوناگونی پیشنهاد شده که غالبا تجربی بوده و با توجه به اختلافاتی که در شرایط تحقیقاتی هر یک وجود داشته الزاما نتایج یکسانی را به دست نمی‌دهند. | ستخرهای تثبیت فا ضلاب برای انواع فا ضلاب‌های شهری و بءضی از فا ضلاب‌های صنعتی کاربرد دا شته و در تمام شرایط جوی (از مناطق حاره تا مناطق قطبی) مورد استفاده قرار می‌گیرند. هرچند با کاهش تعداد روزهای آفتابی و درجه حرارت هوا و با افزایش عرض جغرافیایی محل احداث (و در نتیجه کاهش زمان تابش نور خورشید در شبانه روز در برخی فصول)» مزیت استفاده از این روش‌ها به طور قابل ملاحظه‌ای کاهش می‌یابد. استخرهای تثبیت را می‌توان به تنهایی و یا به صورت ترکیب با سایر فرآیندهای تصفیه فاضلاب استفاده نمود. در شرایط ایران و در مورد شهرهایی که دارای زمین کافی و مناسب برای ایجاد تصفیه‌خانه فاضلاب به روش استخرهای تثبیت می‌باشند. سادگی عملیات اجرایی و نیاز به سرمایه‌گذاری کم و همچنین سادگی عملیات بهره‌برداری و عدم نیاز به کادر فنی متخصص در بهره‌برداری و نگهداری, استخرهای تثبیت را به عنوان یکی از گزینه‌های اصلی تصفیه ۲-۳-۸ انواع استخرهای تثبیت استخرهای تثبیت را بر حسب نوع میکروار گانیزم‌های غالب و روش هوارسانی می‌توان به شکل ذیل تقسیم‌بندی نمود: - برکه‌های بی‌هوازی - برکه‌های اختیاری - برکه‌های هوازی - لاگون‌های هوادهی با اختلاط ناقص (اختیاری/ هوادهی‌شده) - لاگون‌های هوادهی با اختلاط کامل (هوازی/ هوادهی‌شده) -------- صفحهٔ بعد -------- فصل هشتم - تصفیه بیولوژیکی م۱۳ ۱۳۳ استخرهای تثبیت را ممکن است از نظر شرایط خروجی فاضلاب از آن‌ها به شرح زیر تقسیم‌بندی نمود: الف- سیستم‌های برکه با خروجی کنترل‌شده (5۷۹10۲۹ ۳۵۲۵ ۵۲86 01170[100-1(180))؛ این گروه از استخرها با زمان ماند نسبتا طولانی و وسایل کنترل (قطع و یا جاری ساختن) فاضلاب خروجی قطع و در مواقعی که شرایط و ظرفیت آب پذیرنده مناسب باشد جریان خروجی را برقرار کرد و یا آن را متناسب با ظرفیت آب پذیرنده تنظیم نمود. این استخرها برای ذخیره فاضلاب تصفیه‌شده به منظور استفاده در کشاورزی نیز کاربرد دارند. با توجه به عمق مجاز و بارگذاری در بر که‌ها و در نتیجه میکروار گانیزم‌های غالب در آن‌هاء این نوع خروجی می‌تواند برای برکه‌های اختیاری در نظر گرفته شود. ب- سیستم‌های برکه با جریان خروجی مداوم (15ع1ه5۷ ۳۵1۵ ([8۵ 111۳0 -/۲10۷)؛ این گروه از استخرها هیچ نوع وسیله‌ای برای کنترل جریان خروجی ندارند. مقدار فاضصلاب خروجی از این استخرها عملا معادل فاضلاب ورودی به آن‌ها خواهد بود. برکه‌های مورد استفاده برای متعادل‌سازی, نفوذ. تبخیر و ذخیره لجن در این بخش مورد بحث قرار نخواهند گرفت. اصطلاحات استخر تثبیت». «برکه» و «لاگون» در این بخش شامل تاسیسات تصفیه تماما خاکی (با پوشش مناسب) است و اصطلاح «سلول» (22[1) برای هر واحد مجزا از کل تاسیسات فوق استفاده خواهد شد. ۳-۳-۸- گروه‌بندی از نظر موقعیت استخرها در یک مجموعه استخر در یک مجموعه استخرهای تثبیت ممکن است دو یا چند مرحله مختلف و متمایز (از نظر شرایط بیولوژیکی و یا نرخ کاهش 13010 و مواد معلق) وجود داشته باشد که در این موارد ممکن است استخرها را حسب مرحله و موقعیت آن‌ها در مجموعه به استخرهای اولیه و ثانویه و ... نام‌گذاری کرد. ۴-۳-۸ مجموعه مرکب از استخرها در بعضی موارد ممکن است شرایط اقتضا نماید که مجموعه‌ای از انواع مختلف استخرهای تثبیت (در سلول‌های متعدد) استفاده شود. برخی ترکیبات معمول از انواع برکه‌های تثبیت به شرح ذیل است. - برکه بی‌هوازی - برکه بی‌هوازی + برکه اختیاری - برکه بی‌هوازی+ برکه اختیاری + برکه هوازی - برکه بی‌هوازی+ لاگون هوادهی با اختلاط ناقص + برکه هوازی - برکه بی‌هوازی+ لاگون هوادهی با اختلاط ناقص + برکه اختیاری + برکه هوازی -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۴ ۳( ضوابط طراحی تصفیه‌خانه‌های فاضلاب شهری - برکه بی‌هوازی+ لاگون هوادهی با اختلاط ناقص + برکه هوازی - برکه بی‌هوازی+ لاگون هوادهی با اختلاط کامل + لاگون ته‌نشینی - برکه اختیاری + برکه هوازی - لاگون هوادهی با اختلاط ناقص + برکه هوازی لاگون هوادهی با اختلاط ناقص + برکه اختیاری + برکه هوازی - لاگون هوادهی با اختلاط ناقص + برکه هوازی - لاگون هوادهی با اختلاط کامل + لاگون ته‌نشینب مبانی طراحی در مورد هریک از انواع این استخرهاء در بندهای بعدی تشریح می‌گردد. باید توجه داشت که مشخصات به دست آمده از فاضلاب خروجی از هر یک از سلول‌هاء معادل مشخصات فاضلاب ورودی به سلول‌های بعدی است. ۵-۳-۸ ملاحظات محل احدات ۱-۵-۳-۸ رواناب سطحی باید تمهیدات لازم برای انحراف رواناب‌های سطحی از اطراف برکه و پیشگیری از فرسایش خاکریزهای آن در نظر گرفته ۲-۵-۳-۸ فاصله با سفره آب زیرزمینی ۳-۵-۳-۸ فاصله با سنگ بستر ۴-۵-۳-۸ فاصله از مناطق مسکونی به طور کلی فا صله تصفیه‌خانه فا ضلاب با فرآیندهای گوناگون بر !۱ ساس ضوابط تعیین شده تو سط سازمان مسوول کیلومتر کم‌تر باشد. ۵-۵-۳-۸ پیش تصفیه مورد نیاز به منظور کاهش عملیات بهره‌برداری» پیش‌بینی آش‌غالگیری دهانه درشت قبل از بر که‌های اختیاری,» هوازی و -------- صفحهٔ بعد -------- فصل هشتم - نصفیه بیولوژیکی ۳( ۳۵ ۶-۳-۸- مشخصات و مبانی طراحی استخرهای تثبیت ۱-۶-۳-۸ برکه‌های بی‌هوازی در برکه‌های بی‌هوازی بار آلی و/ یا عمق برکه‌ها به نحوی در نظر گرفته می شود که عملا تمام برکه (به استشنای قشر نازک مجاور هوا) در شرایط بی‌هوازی قرار گیرد. | ستخرهای بی‌هوازی معمولا به عنوان پیش صفیه در مواردی که مقدار آلودگی فا ضلاب زیاد با شد (نظیر به ضی از فا ضلاب‌های صنعتی) مورد | ستفاده قرار می‌گیرد. از ۱ ستخرهای بی‌هوازی می‌توان برای پیش تصفیه فا ضلاب شهری نیز استفاده نمود. مزیت عمده‌ی | ستفاده از برکه‌های بی‌هوازی در سیرستم ترکیبی | ستخرهای تثبیت. کاهش قابل توجه زمین مورد نیاز و عیب عمده آن ایجاد بوی مزاحم می‌با شد. در مواردی که غلظت سولفات فا ضلاب ورودی بیش از ۴۰۰ میلی‌گرم بر لیتر با شد. به دلیل انشار بوی مزاحم ناشی از تولید هیدروژن سولفید. استفاده از استخرهای بی‌هوازی توصیه نمی‌شود. در بعضی از فاضلاب‌های صنعتی, قشر سختی از مواد چربی و شناور که روی سطح استخر ایجاد می‌شود. تا حد قابل ملاحظه‌ای باعث جلوگیری از انتشار بوی مزاحم می‌گردد. در بعضی موارد نیز از موادی چون دانه‌ها یا صفحات استیروفوم کاه و پا تکه‌های حصیر برای ایجاد قشری مشابه استفاده می‌گردد که در جلوگیری از انتشار بوی مزاحم موثر است. خروجی برکه‌های بی‌هوازی باید از نوع مداوم باشد. در صورت استفاده از برکه‌های بی‌هوازی در سیستم‌های مرکب از چند نوع استخر تثبیت. سلول‌های بی‌هوازی پیش از سایر آنواع سلول‌ها (اختیاری, هوازی و هوادهی‌شده) قرار می‌گیرند. عمق این استخرها معمولا در محدوده ۲/۵ الی ۵ متر می‌باشد. حجم برکه‌ها بر مبنای بار حجمی 130125 (گرم بر مترمکعب در روز) و درجه حرارت فاضلاب تعیین می‌گردد. جدول (۴-۸) نشان‌دهنده‌ی محدوده‌ی مجاز بارگذاری حجمی و راندمان مورد انتظار حذف 30105 در برکه‌های بی‌هوازی می‌باشد. جدول ۴-۸- حداکثر بار حجمی 11015 و راندمان حذف در برکه‌های بی‌هوازی در دماهای مختلف (1986 ,۲۳۵۳۹۵۲ یک ۱12۳۵) ]1- درحجه حرارت فاضلاب (ل) *) بار حجمی (1301(:/*.021 ۳ع) درصد حذف :(3101] تک اک اه کی ۲-۶-۳۸- بر که‌های اختیاری اغلب برکه‌های تثبیت را به لحاظ فراآیندی می‌توان نوعی برکه اختیاری فرض نمود. در بء ضی از مراجع این برکه‌ها به ا ست. غالبا در کف این استخرها لجن به صورت ته‌زشین شده وجود دارد. زمان ماند در | ستخرهای اختیاری با توجه به شرایط آب و هوایی ۲۵ الی ۱۲۰ روز است. اک سیژن مورد نیاز از طریق تبادل سطحی و همچنین پدیده فتو سنتز بر اثر -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۶ ۳( ضوابط طراحی تصفیه‌خانه‌های فاضلاب شهری عمل جلبک‌ها تامین می‌گردد. کنترل جلبک‌های موجود در فاضلاب خروجی از این استخرها یکی از مسائل عملیات نگهداری و بهره‌برداری از آن‌ها است. حداکثر عمق آب در سلول‌های اولیه باید برابر ۱/۸ متر باشد. عمق‌های بیش‌تر در سلول‌های بعدی مجاز می‌باشد. اما ممکن است نیاز به هوادهی یا اختلاط تکمیلی باشد. حداقل عمق سطح آب باید به میزانی باشد که از رشد گیاهان آبی و وارد شدن خسارت به خاکریزهاء کف برکه. سازه‌های کنترلی و سایر متعلقات سیستم جلوگیری به عمل آید. در هیچ شرایطی نباید عمق برکه از ۰/۶ متر کمتر باشد. در برکه‌های اختیاری لازم است قسمتی از عمق برکه را برای ذخیره لجن منظور کرد که در محاسبه حجم موثر در ارتباط با تعیین زمان ماند منظور نخواهد گردید. معمولا حدود ۳۰ سانتی‌متر از عمق را برای ذخیره لجن اختصاص می‌دهند. ۳-۶-۳-۸ مشخصات و مبانی طراحی برکه‌های اختیاری با جریان خروجی مداوم برای طراحی برکه‌های اختیاری چندین روش از سوی محققان یا سازمان‌های م سوول ک شورهای مختلف مطرح شده است که هر یک با استفاده از نتایج تجربی در شرایط معینی و ترکیب خاص عوامل موثر در کار برکه‌ها به دست آمده است و نمی‌توان انتظار داشت که در شرایطی متفاوت با شرایط تجربه شده» نتیجه رضایت بخشی بدهد. از جمله عوامل موثر در کار نیتروژن» فسفرء گوگرد. کربن) مقدار بادء رزیم هیدرولیکی در برکه‌ها و بالاخره عمق و شکل هند سی و تعداد و ترتیب قرار گرفتن برکه‌ها اشاره کرد. در پیوست شماره ۲ به برخی روش‌های طراحی فوق اشاره شده است. با توجه به مراتب فوق, مناسب‌ترین روش برای تعیین مبانی طراحی, استفاده از نتایج تجربی حاصل از برکه‌های موجودی که در شرایط یکسان با طرح کار می‌کند. می‌باشد ولی در غیاب چنین اطلاعات آماری» می‌توان از روش زیرء صرفا به عنوان راهنما استفاده نمود. طراحی برکه‌های اختیاری بر مبنای بارگذاری متوسط و301]: طراحی می‌تواند از رابطه‌ی زیر برای سلول‌های مقدماتی محاسبه گردد (به بند ۱-۵-۲-۲-۲ مراجعه شود). شرایط آب و هوایی مستقیما در تعیین بارگذاری سطحی 30105 تاثیر می‌گذارد. (8-350 )1.107 - 0.002 7( 5 ۵ - بار سطحی بر حسب کیلوگرم بر هکتار در روز 7 درجه حرارت فاضلاب بر حسب سانتی گراد متغیرهای طراحی مانند عمق بر که. چندگانه بودن واحدهاء زمان ماند و واحدهای تصفیه تکمیلی باید با توجه به استانداردهای در نظر گرفته شده برای 130105. جامدات معلق کل (۳95) باکتری‌هاء اکسیژن محلول و ]01 تعیین شوند. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل هشتم - تصفیه بیولوژیکی ۱۳ 4 هر چند زمان ماند در این سیستم باید بین ۹۰ تا ۱۲۰ روز در نظر گرفته شود. اما سایر ملاحظات طراحی نیز در آن تاثیرگذار می‌باشد. باید به این نکته توجه شود که عامل عمده در طراحی. طول دوره آب و هوائی سرد می‌باشد (دمای آب کم‌تر از ۵ درجه سانتی گراد). ۳-۶-۳-۸ برکه‌های اختیاری با جریان خروجی کنترل‌شده از برکه‌های اختیاری با جریان خروجی کنترل شده معمولا در مواردی | ستفاده می شود که در بء ضی از ماه‌ها به علت کافی برای قبول و نگهداری فاضلاب در ماه‌های زمستان را داشته باشند. همچنین از این برکه‌ها می‌توان برای ذخیره فاضلاب به منظور استفاده در کشاورزی در فصول آبیاری نیز استفاده نمود. زمان ماند و عمق متو سط این برکه‌ها برای ماه‌هایی که جریان خروجی از آن‌ها برقرار است نظیر برکه‌های اختیاری با جریان خروجی مداوم تعیین خواهد شد ولی حداکثر عمق آن‌ها با توجه به مقدار فاضلابی که در دوران قطع جریان خروجی باید ذخیره شود محاسبه می‌گردد. این عمق باید در حدی باشد که ظرفیت کافی برای ذخیره فاضلاب در ماه‌های مورد نظر را تامین نماید. طراحی این نوع برکه بر مبنای بارگذاری متوسط 3015 و مانند برکه‌های اختیاری با جریان خروجی مداوم در متوسط عمق عملکردی در سلول‌های مقدماتی می‌باشد. حداقل زمان ماند برابر ۱۸۰ روز در میانه حداقل و حداکثر عمق عملکردی در کل سیستم برکه می‌با شد. زمان ماند و نرخ بارگذاری آلی بستگی به شرایط آب و هوایی و محدودیت‌های مربوط به پساب خروجی دارد (به بند ۱-۵-۲-۲-۲ مراجعه شود). ۵-۶-۳-۸ برکه‌های هوازی در بر که‌های هوازی عمق را در حدی درنظر می‌گیرند که نور آفتاب در تمام عمق بر که نفوذ کند. در این بر که ها اکسیژن محلول بر اثر پدیده فتوسنتز جلبک‌ها و همچنین از طریق سطح تماس فاضلاب با هوا تامین می شود. در بعضی از برکه‌های هوازی به منظور جلوگیری از ته‌نشین شدن مواد و همچنین به منظور آنکه جلیک‌ها بیش‌تر در معرض تابش آفتاب قرار گیرند. نوعی به‌هم زنی (پمپ و یا وسایل مناسب دیگر) نیز انجام می‌گردد. عمق این برکه‌ها ۰/۳۰ الی ۱/۵ متر می‌باشد. زمان ماند در این بر که معمولا *۱ الی ۴۰ روز است. کاربرد این برکه‌ها معمولا در مناطق با آب و هوای گرم و آفتابی است. در صورتی که عمق برکه‌های هوازی کم‌تر از ۰/۶۰ متر انتخاب شود باید کف برکه توسط بتن یا مصالح مناسب دیگر پوشش داده شود. برکه‌های هوازی را می‌توان با توجه به بار 130125 به واحد سطح., به دو گروه کلی تقسیم کرد: -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۸ ۳( ضوابط طراحی تصفیه‌خانه‌های فاضلاب شهری اول برکه‌های هوازی پربار که به قصد به حداکثر رسانیدن مقدار تولید جلبک طراحی می‌شود و عمق آن‌ها معمولا ۳۰ الی ۵۰ سانتی‌متر است. برای جلوگیری از رویش گیاهی. کف این برکه‌ها را معمولا با بتن یا اسفالت پوشش می‌کنند. دوم برکه‌های هوازی کم بار که به قصد به حداکثر رسانیدن مقدار تولید اکسیژن طراحی می‌شود و عمق آن‌ها معمولا ۱الی ۱/۵ متر است. برکه‌های تثبیت هوازی که در بعضی از تصفیه‌خانه‌هاء بعد از مرحله‌ی تصفیه بیولوژیک و به منظور تامین کیفیت بهتر برای فاضلاب تصفیه‌شده ایجاد می‌شود و حسب مورد به نام‌های برکه بلوغ و یا برکه‌های تکمیل تصفیه نامیده می‌شود نیز عملا برکه‌های هوازی کم‌باری می‌باشند که بار 13010۶ به واحد سطح آن‌ها خیلی کم درنظر در هر قسمت از برکه‌های هوازی حسب تاثیر عواملی نظیر مقدار بار مواد آلی. درجه اختلاط محتویات برکه. مواد قابل تغذیه باکتری‌هاء مقدار تابش و نفوذ آفتاب و بالاخره دماء گروه خاصی از جلبک‌ها و جانوران ریز و همچنین نوع خاصی از باکتری‌ها رشد کرده و حضور دارند که در این میان دما اثر قابل ملاحظه‌ای در کار این برکه‌ها دارد. با وجود اینکه چندین روش تئوریک برای تعیین مبانی طراحی برکه‌های هوازی از طرف محققان پیشنهاد شده ولی به علت غیر قابل کنترل بودن عوامل موثر در کار این برکه‌هاء. هنوز مناسب‌ترین روش طراحی استفاده از بار سطحی است. م شروط بر اینکه مقدار بار سطحی متنا سب با اک سیژن محلول موجود (اک سیژن حا صل از فتو سنتز جلیک‌ها و جذب سطحی) بوده و از طریق نتایج عملی از کار برکه‌های موجود در شرایط مشابه شرایط طرح موردنظر و یا از طریق انجام آزمایش‌هایی روی واحد نمونه به دست آمده باشد. ۶-۶-۳-۸ لاگون‌های هوادهی شده در استخرهای هوادهی‌شده اکسیژن مورد نیاز از طریق هوادهی مکانیکی و یا افشانک هوا تامین می‌گردد. عمق طراحی (آب) در محدوده ۲/۵ تا ۵ متر انتخاب می‌گردد. محدودیت عمق فوق می‌تواند با توجه به نوع تجهیزات هوادهی. زمان ماند در لاگون‌های هوادهی با اختلاط ناقص در محدوده ۲-۱۲ روز و در لاگون‌های هوادهی با اختلاط کامل در محدوده ۳-۵ روز است. مزیت اصلی استخرهای هوادهی‌شده به استخرهای اختیاری نیاز به اراضی کمتر است. استخرهای هوادهی‌شده را حسب میزان اختلاط نیز تقسیم‌پبندی می‌کنند. درصورتی که انرژی مصرفی در حدی باشد که کلیه مواد فاضلاب در تمام استخر به حالت معلق باقی بماند. استخر از نوع اختلاط کامل بوده و شرایط هوازی در تمام حجم استخر تأمین می‌گردد. در این حالت زمان ماند کم‌تری مورد نیاز است. در صورتی‌که انرژی مصرفی کافی برای معلق نگهداشتن تمام مواد در حجم استخر نباشد. قسمتی از این مواد در کف استخر ته‌نشین شده و در این حالت استخر از نوع اختیاری هوادهی شده خواهد بود که به زمان ماند بیش‌تری نسبت به استخر هوادهی با اختلاط کامل نیاز خواهد داشت. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل هشتم - تصفیه بیولوژیکی ۱۳۳/۰ ۱۳۹ ۷-۶-۳-۸ لاگون‌های هوادهی‌شده با اختلاط کامل سب ستم لاگون‌های هوادهی با اختلاط کامل شامل سلول‌های هوادهی و سلول‌های ته: شینی می‌با شد. زمان ماند کف سازی منا سب برای کار تجهیزات جمع‌آوری لجن ضروری است. در طراحی باید تاثیرات لجن برگ شتی (در صورت وجود) در نظر گرفته شود. الف- فرمول‌های کلی فرمول کلی برای طراحی لاگون‌های هوادهی‌شده با اختلاط کامل در سلول با حجم‌های مساوی و با فرض اینکه نرخ تجزیه مواد. تابع درجه اول از غلظت مواد در هر سلول بوده و این نرخ در تمام سلول‌ها یکسان باشد عبارتست از: ۱ ۳ ی وی 1 1] که در آن: - غلظت 130105 فاضلاب خروجی از سلول ‏ ام حسب میلی‌گرم بر لیتر. مل- غلظت و(01] فاضلاب ورودی حسب میلی‌گرم بر لیتر. +کا- نرخ تجزیه مواد بر اثر فعل و انفعالات میکروار گانیسم‌ها در روز در شرایط اختلاط کامل. 1 زمان ماند هیدرولیکی در مجموعه سلول‌ها حسب روز. تعداد سلول‌هایی که به طور سری قرار گرفته‌اند. در صورتی که حجم سلول‌ها مساوی نباشد. فرمول کلی عبارتست از: را اما ا را اه بای + زمیج االایماجلا ی که در آن: اک هگا ,یک نرخ تجزیه مواد بر اثر فعل و انفعالات میکروارگانیسم‌ها در روز در شرایط اختلاط کامل در سلول‌های ب- نرخ 1۳ انتخاب نرخ 1۳0 مهم‌ترین عامل در طراحی لاگون‌های هوادهی‌شده با اختلاط کامل است. این نرخ را می‌توان بر مبنای -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۰ ۳( ضوابط طراحی نصفیه‌خانه‌های فاضلاب شهری در صورتی که انجام چنین آزمایش‌ها و تجربیاتی آامکان ندا شته با شد. می‌توان نرخ را در دمای (فا ضلاب) ۲۰ درجه سانتی‌گراد حدود ۲/۵ در روز درنظر گرفت. د : و ی ۴0 که در آن: چا < نرخ تجزیه بر اثر فعل و انفعالات میکروارگانیسم‌ها در روز در دمای موردنظر. 1620 > نرخ تجزیه بر اثر فعل و انفعالات میکروارگانیسم‌ها در روز در دمای ۲۰ درجه سلسیوس. 0 > ضریب حرارتی که در استخرهای هوادهی‌شده با اختلاط کامل حدود ۱/۰۸۵ می‌باشد. <* دمای فاضلاب حسب درجه سانتی گراد. مجموعه اثرات اختلاط و دمای محیط در دمای فاضلاب را می‌توان با استفاده از فرمول مانسینی و بارنهارت (13۵۳۵۳۹ ۸۶ [۹/1۵۳0۵(1) به شرح زیر به دست آورد: 01 + با ا۸ رز 0 + ۸۲ ۳ که در آن: با - دمای فاضلاب در استخر حسب درجه سانتی گراد. < دمای هوای محیط حسب درجه سانتی گراد. 1- صضریب تناسب (معمولا برابر ۵/). استفاده از این فرمول به طریق آزمون و خطا می‌با شد. بدین معنی که در ابتدا رقمی برای ,7 فرض شده و برمینای آن. زمان ماند و درنتیجه حجم و سطح استخرها محاسبه می‌گردد و با استفاده از سطح به دست آمده و فرمول فوق‌الذکر. رقمی برای ,آ" به دست می‌آید. درصورتی که این محاسبات بر مبنای رقم جدید .یآ" تکرار شود در هر بار تکرارء ارقام به دست آمده برای سطح استخرها و رقم یآ نزدیکتر خواهد شد تا نتایج حاصله از فرمول‌ها کاملا با یکدیگر تطابق داشته و در نتیجه زمان ماند موردنظر به دست اید. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل هشتم - تصفیه بیولوژیکی م۱۳ )۱۴ ج- هوادهی و اختلاط در لاگون‌های هوادهی شده با اختلاط کامل, هوادهی به دو منظور انجام می شود. دلیل اول تامین اک سیژن لازم برای فعل و انفعالات میکروارگانیسم‌های هوازی و دلیل دوم معلق نگه‌داشتن کلیه‌ی ذرات در تمام حجم استخر می‌باشد. ظرفیت هواده‌ها باید برای هر دو منظور به طور جداگانه محاسبه و برآورد شود و هر کدام که بیش‌تر باشد. ملاک عمل مقدار اکسیژن لازم برای فعل و انفعالات میکروارگانیسم‌ها (مقدار انرژی مورد نیاز اکسیژن رسانی) بر مبنای بار 5 ورودی و تامین حداقل ۲ میلی‌گرم بر لیتر اکسیژن محلول در تمام حجم استخر. نظیر آنچه که در مورد هوادهی در تصفیه فاضلاب به روش لجن فعال ذکر گردید قابل برآورد است. مقدار انرژی لازم برای معلق نگه‌داشتن تمام ذرات بستگی به غلظت این ذرات و نوع دستگاه و یا روشی که برای هوادهی به کار می‌رود داشته و فرمول مشخصی برای برآورد آن وجود ندارد. در مراجع مختلف ارقامی از ۶ الی ۲۰ کیلووات به ازای هر ۱۰۰۰ مترمکعب حجم | ستخر مطرح شده | ست. انتخاب مقدار منا سب ب ستگی به عوامل مختلف, به‌ویژه خصو صیات و غلظت مایع مخلوط حوض هوادهی. نوع و طراحی تجهیزات هوادهی, ابعاد و شکل هندسی سلول‌ها و درجه حرارت فاضلاب دارد. برای هواده‌های دور کند و غلظت مواد معلق کم‌تر از ۲۰۰۰ میلی‌گرم در لیتر در حوضص هوادهی می‌توان از فرمول زیر برای تعیین توان هواده‌های مکانیکی مورد نیاز استفاده نمود: ۲ - 0.004 26 + 5 انرژی اختلاط بر حسب وات بر مترمکعب #- غلظت مواد معلق در حوض هوادهی (مایع مخلوط) بر حسب میلی‌گرم در لیتر در تعیین نهایی انرژی مصرفی دستگاه‌های هوادهی, از ارقام تضمین شده‌ای که از طرف سازنده این وسایل ارائه می‌گردد استفاده شود. برای تامین شرایط اختلاط کامل توصیه می‌گردد که هواده‌ها طوری در استخرهای هوادهی‌شده با اختلاط کامل مستقر گردند که منطقه اثر هر یک. ق سمتی از منطقه اثر دیگری را بپو شاند. برای آنکه این مو ضوع بهتر تامین شود و همچنین به منظور تامین قابلیت انعطاف بیش‌تر در نگهداری و بهره‌برداری و تقلیل اثر خرابی احتمالی یکی از هواده‌هاء ترجیح داده می‌شود که هواده‌های کوچک‌تر ولی به تعداد بیش‌تر انتخاب گردد. ۸-۶-۳-۸ لاگون‌های هوادهی‌شده با اختلاط ناقص در صورتی که مقدار هوادهی و اختلاط درحدی نبا شد که تمام ذرات به حالت معلق باقی بمانند. اختلاط ناقص بوده و قسمتی از ذرات در خارج از منطقه اثر هواده‌ها ته‌نشین شده و در استخر شرایط اختیاری به وجود می‌آید. به همین مناسبت این استخرها را لاگون‌های اختیاری هوادهی‌شده نیز می‌نامند. -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۲ ۳( ضوابط طراحی تصفیه‌خانه‌های فاضلاب شهری توصیه می‌گردد برای تعیین قطعی پارامترهای طراحی, داده‌های تجربی واقعی مورد استفاده قرار گیرد. با این حال می‌توان برای تخمین حداقل زمان ماند در سیستم برکه هوادهی شده. از فرمول زیر به صورت جداگانه برای هر سلول استفاده نمود. الف- فرمول‌های کلی فرمول‌هایی که برای طراحی لاگون‌های هوادهی‌شده با اختلاط ناقص به کار می‌رود همان فرمول‌هایی است که در مورد لاگون های هوادهی‌شده با اختلاط کامل مطرح شد. با این تفاوت که نرخ تجزیه مواد بر اثر فعل و انفعالات میکروار گانیسم‌ها متفاوت می‌باشد. ب- نرخ م6 نرخ تجزیه مواد بر اثر فعل و انفعالات میکروارگانیسم‌ها که در این مورد با «م)ا نشان داده شده. تابعی از میزان هوادهی و شدت اختلاط است. انتخاب رقم مناسب برای این نرخ. مهم‌ترین عمل در طراحی این استخرها می‌باشد. توصیه می‌شود این نرخ بر مبنای تجربیات روی واحدهای مشابه و یا انجام آزمایش‌ها روی واحد نمونه انتخاب شود. در صورتی که این کار عملی نبا شد.ء می‌توان نرخ ۴۰ را در دمای ۲۰ درجه سانتی‌گراد معادل ۰/۲۷ در روز درنظر گرفت. در این مورد نیز نظیر استخرهای هوادهی شده با اختلاط کامل, نرخ «م۴ حسب دمای فاضلاب متغیر است و فرمول تغییرات نیز نظیر همان فرمول است: 40و - 0 20 که در آن: سک < نرخ تجزیه بر اثر فعل و انفعالات (واکنش) میکروار گانیسم‌ها در روز در دمای موردنظر. رگا > نرخ تجزیه بر اثر فعل و انفعالات میکروار گانیسم‌ها در روز در دمای ۲۰ درجه سلسیوس. 0 ضریب حرارتی که در استخرهای هوادهی‌شده با اختلاط ناقص حدود ۱/۰۳۶ می‌باشد. > دمای فاضلاب حسب درجه سانتی گراد. در صورت امکان ضریب نرخ واکنش برای فا ضلاب خانگی با مقدار کم فا ضلاب صنعتی, سایر پٍساب‌ها و یا صفیه ناتمامء باید به صورت تجربی و برای شرایط گوناگون ممکن در سلول‌های برکه هوادهی شده تعیین شود. تبدیل ضریب نرخ واکنش در سایر دماها باید براساس داده‌های تجربی انجام شود. تولیدی در یک دوره ۲۰ ساله در نظر گرفته شود. به طور کلی اکسیژن مورد نیاز بر مبنای متوسط بارگذاری 130125 طرح, درجه تصفیه و غلظت جامدات معلق مایع مخلوط تعیین می شود. تجهیزات هوادهی باید قادر به حفظ حداقل سطح اک سیژن محلول به میزان 2 میلی‌گرم در لیتر -------- صفحهٔ بعد -------- فصل هشتم - تصفیه بیولوژیکی م۱۳ ۱۳۳ سلول‌های بر که هوادهی شده باید سلول تکمیلی (ع001[15(118) با حداقل حجمی معادل ۰/۳ حجم کل سلول‌های هوادهی به منظور ارتقای کیفیت فاضلاب تصفیه‌شده در نظر گرفته شود. برای جزییات تجهیزات هوادهی به بند ۲-۳-۲-۸ مراجعه شود. ۹-۶-۳-۸ فاضلاب‌های صنعتی توصیه می شود ملاحظات مربوط به نوع و اثرات فا ضلاب‌های صنعتی بر فرایند تصفیه در نظر گرفته شوند. در برخی ۱-۶-۳-۸ تعداد سلول‌ها حداقل تعداد سلول‌ها در سیستم برکه‌ای تصفیه فاضلاب برابر ۲۳ سلول بوده و باید به گونه‌ای طراحی شده باشند که امکان بهره‌برداری از آن‌ها به صورت سری و موازی وجود داشته باشد. حداکثر مساحت هر سلول برابر ۱۶ هکتار می‌باشد. سیستم‌های دو سلولی نیز می‌توانند در تصفیه‌خانه‌های بسیار کوچک و با کسب مجوز از مرجع بررسی‌کننده مورد استفاده قرار گیرند. کلیه‌ی سیستم‌های برکه‌ای باید به نحوی طراحی شوند که انعطاف‌پذیری در سیستم لولهک شی برای از مدار خارج علاوه بر این امکان هدایت فاضلاب ورودی به حداقل دو یا همه سلول‌های اولیه وجود داشته باشد. ۱-۱-۶-۳-۸- سیستم‌های تصفیه برکه اختیاری با جریان خروجی مداوم زمان ماند هیدرولیکی در سلول‌های اولیه. باید حداقل به مقداری باشد که حداکثر حذف 3015 اتفاق بیفتد. زمان ماند ! ضافی در نظر گرفته برای سلول‌های ثانویه به منظور 7 سهیل در کاهش مواد معلق جامد در فا ضلاب ت صفیه شده ۲-۱۱-۶-۳-۸- سیستم‌های تصفیه بر که اختیاری با خروجی کنترل شده در سیستم‌های برکه‌ای با خروجی کنترل شده. سطح مشخص شده برای سلول‌های اولیه باید به طور مساوی بین ۲ سلول تقسیم گردد. حجم سلول‌های بعدی(ثانویه و ثالثه) باید حداقل معادل حجم هر یک از سلول‌های اولیه باشد. -------- صفحهٔ بعد -------- ۴۴ ۳۰( ضوابط طراحی تصفیه‌خانه‌های فاضلاب شهری علاوه بر این طراحی باید به نحوی با شد که اختلاف رقوم بین سطح آب در سلول‌های اولیه و ثانویه. امکان پر شدن نقلی سلول ثانویه را از سلول اولیه بدهد. در مواقعی که امکان فوق وجود نداشته باشد. استفاده از تاسیسات پمپاژ ضرورت ۳-۱-۶-۳-۸- سیستم‌های برکه هوادهی شده در لاگون‌های هوادهی با اختلاط ناقص باید حداقل دو سلول هوادهی شده به همراه سلول زلال‌سازی (ع۳۵1151118) در نظر گرفته شود. تو صیه می شود هوادهی متنا سب با میزان اک سیژن‌خواهی با شد. حجم دو سلول اول هوادهی باید برابر باشد و حجم هیچ‌یک از آن‌ها نباید بیش از ۵۰ درصد حجم کل مورد نیاز باشد. ۱۱-۶-۳۸ شکل استخرها شکل تمام استخرها باید به گونه‌ای باشد که هیچ بخشی از آن‌ها نازک یا کشیده نباشد. سلول‌های دایره‌ای. مربعی و ا ستخرها مجاز نمی‌با شد. برای به حداقل ر ساندن تجمع مواد شناورء گو شه‌ها (محل تلاقی دیواره‌ها) باید به صورت گرد اجرا شوند. در صورت امکان احداث دیواره‌های مشترک برای استخرهای مجاور مطلوب می‌باشد. ۷-۳-۸ جزییات ساخت بر که ۱-۷-۳-۸- دیواره‌ها و خاکریزها ۱-۱-۷-۳-۸- مصالح خاکریزها باید به منظور ایجاد یک سازه پایدار با خاک نسبتا غیرقابل نفودذ ساخته شده و حداقل تا ۹۵./ پروکتور استاندارد متراکم شوند. گیاهان و سایر مواد و مصالح نامناسب باید از محل احداث خاکریزها برداشته شوند. ۲-۱-۷-۳-۸- عرض تاج دبواره‌ها عرض تاج دیواره‌ها باید حداقل برابر ۲/۵ متر باشد. تا امکان عبور وسایل نقلیه برای انجام کارهای نگهداری وجود ۳-۱-۷-۳-۸- حداکثر شیب شیب سطح داخلی و خارجی دیواره‌ها نباید از نسبت ۱ به ۳ (۱ عمودی به ۳ افقی) بیش‌تر شود. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل هشتم - نصفیه بیولوژیکی ۳( ۴۵ ۴-۱-۷-۳-۸- حداقل شب منظور کاهش آثرات موج در سلول‌های بزرگ‌تر وجود دارد. با کاهش شیب دیواره‌هاء. سطوح کم عمق خاکریز که مستعد ر شد گیاهان می‌با شند. افزایش می‌یابد. لذا کاهش شیب از این نظر مطلوب نمی‌با شد. شیب‌های خارجی باید به حدی باشند که از ورود رواناب به برکه ممانعت به عمل آورند. ۵-۱-۷-۳-۸- ارتفاع آزاد حداقل ارتفاع (۳۵۵۳۵ ۳۲۵۵) آزاد برابر ۰/۹ متر می‌باشد. در سیستم‌های کوچک ممکن است ارتفاع ۰/۶ متری نیز ۶-۱-۷-۳-۸- کنترل فرسایش باید توجیه و بحث مف صل در خ صوص روش کنترل فر سایش شامل کلیه عوامل مربوطه از جمله محل و ابعاد برکه. مصالح آب‌بندی, توپوگرافی, بادهای غالب» ریز هزینه‌ها. دستورالعمل‌های کاربری (استفاده) و غیره انجام شود. الف - پوشش گیاهی اگر از سنگ چین به صورت ریپ رپ (1۹10۲۸0) برای کنترل فرسایش خاکریزهاخارجی استفاده نشود. می‌توان از پوشش گیاهی (نظیر چمن) استفاده نمود. برای این منظور باید خاکریزها با یک لایه ۱۰ سانتی‌متری خاک مناسب برای رویش گیاه پوشانده شود تا مستعد ایجاد پوشش گیاهی شود. قبل از پر کردن اولیه برکه (مطابق بند ۳۴-۲-۷-۳-۸)» باید پوشش گیاهی روی سطح خاکریز از پاشنه دیوار خارجی تا فاصله ۰/۶ متری کف برکه (اندازه‌گیری از روی شیب) ایجاد شود. پوشش گیاهی مناسب خاکریز باید از نوع دائمی» با رشد کم قابل گسترش در سطح و با رشد عمودی کم باشد تا فر سایش را به حداقل ر سانده و قابل بردا شت نیز با شد (مانند چمن). به طور کلی نباید از یونجه و سایر گیاهان دارای ریشه عمقی, برای پوشش گیاهی استفاده نمود. گیاهانی که دارای ریشه بلند می‌باشند مستعد ا سیب رساندن و کاهش کارایی نگه داشت (آب‌بندی) توسط خاکریزها می‌باشند. ب- حفاظت‌های بیش‌تر در برابر فرسایش اطراف تمام لوله‌های ورودی و خروجی خاکریزها باید با سنگ چین به صورت ریپ رپ (1۹10۳۵0) یا روش‌های قابل قبول دیگر حفاظت شود. در طراحی ساول‌های هوادهی شده. باید پیش‌بینی‌های لازم به منظور حفاظت از کف و دیواره‌های در معرض تلاطم و آشفتگی, انجام پذیرد. ممکن است نیاز به انجام کارهای تکمیلی برای کنترل فرسایش جدار خارجی دیواره‌های در معرض سیلاب‌های شدید باشد. -------- صفحهٔ بعد -------- ۴۳۶ ۳( ضوابط طراحی تصفیه‌خانه‌های فاضلاب شهری ج- روش‌های حفاظتی جایگزین در برابر فرسایش می‌با شند» ضروری با شد. در این موارد باید سطح داخلی خاکریز از ۰/۳۰ متر بالاتر از حداکثر سطح آب و تا ۰/۶۰ متر پایین‌تر حداقل سطح آب (اندازه‌گیری شده عمودی) با سنگ چین به صورت ریپ رپ (1۹10140) و یا مصالح مناسب دیگر ۲-۷-۳-۸ کف استخرهای تثبیت ۱-۲-۷-۳-۸- خاک خاک مورد استفاده برای ساخت کف برکه (به جز مصالح مورد استفاده برای آب‌بندی) و هسته خاکریزها باید نسبتا تراکم‌ناپذیرء با نفوذپذیری کم با شد و تا ۴ در صد بالاتر از رطوبت بهینه تراکم و با حداقل ۹۵ در صد پروکتور استاندارد متراکم ۲-۲-۷-۳-۸- آب‌بندی برکه‌ها پاید به نحوی آب‌بند شوند که مقدار نفوذ آب با رعایت ملاحظات اقتصادی و در حدی که عملا امکان‌پذیر است کاهش یابد. آب‌بندها شامل خاک‌هاء بنتونیت یا پوشش‌های مصنوعی می‌باشند. این پوشش‌ها باید غیر قابل نفوذ و بادوام با شد و عملکرد منا سب و ر ضایت‌بخش آن در شرایط پیش‌بینی شده در طرح. به اثبات ر سیده با شد. در گزارش مهندسی یا ضمیمه آن. باید نتایج برنامه انجام آزمایش‌ها که کفایت آب‌بند پیشنهادی را به اثبات رسانده ارائه گردد. برای کلیه آزمایش‌ها باید د ستورالعمل‌های ارائه شده در | ستانداردهای بین‌المللی /۸57۸ یا روش‌های م شابه و قابل پذیرش دیگر مورد استفاده قرار گیرد. برای دستیابی به آب‌بندی کافی توسط خاک. بنتونیت و یا سایر مصالح آب‌بند در سیستم‌های برکه‌ای, هدایت هیدرولیکی (») سیستم آب‌بند بر حسب سانتی‌متر بر ثانیه نباید از مقدار به دست آمده از رابطه زیر بیش‌تر شود. در این ۲ - 2.6710 بر اساس رابطه قانون دار سی. مقدار به دست آمده برای ا از رابطه فوق, نرخ نفوذ آب برکه کم‌تر از ۴/۷ مترمکعب در هکتار در روز با فرض ضخامت ۳۰ سانتی‌متری پوشش آب‌بند و ارتفاع ۱/۸ متری آب در برکه می‌باشد. تلفات تراوش از لایه آب‌بند مصنوعی نباید از مقدار تلفات معادل از یک آب‌بند خاکی مناسب بیش‌تر شود. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل هشتم - نصفیه بیولوژیکی ۳( ۴۷ ۳-۲-۷-۳-۸- یکنواختی ۴-۲-۷-۳-۸- پر کردن اولیه به منظور حفاظت از پوشش, جلوگیری از رشد علف‌های هرز کاهش بو و حفظ رطوبت در مصالح به کار رفته برای آب‌بندی, باید ملاحظات خاص برای پر کردن اولیه (ع۳۳۵11111) برکه‌ها در نظر گرفته شود. دیواره‌ها (خاکریزها) باید قبل از ورود آب به برکه. مطابق موارد الف و ب بند ۶-۱-۷-۳-۸ به طور کامل آماده شوند. ۳-۷-۳-۸ مجاری ورودی ۱-۳-۷-۳-۸- مصالح به طور کلی برای مجاری ورودی می‌توان از همان لوله‌ها و مصالح مصرفی معمول در ساخت شبکه‌های جمع‌اوری فاضلاب استفاده نمود. باید از استفاده لوله‌های فلزی بدون پوشش به دلیل مشکلات مربوط به خوردگی احتراز شود. در انتخاب مصاح باید به ویژگی‌های فاضلاب. بارهای سنگین خارجی. ساییدگی, فونداسیون‌های نامناسب. نیروی شناورسازی و موارد مشابه توجه گردد. ۲-۳-۷-۳-۸- آدم‌روها باید قبل از ورودی خط فاضلاب به سلول اولیه. آدم‌رو یا دریجه بازدید (سه راهی ۷ شکل-]10270)) مجهز به لوله تهویه تعبیه گردد. دریچه بازدید فوق باید تا جاییکه توپوگرافی زمین اجازه می‌دهد. در نزدیک‌ترین فاصله با دیواره سلول قرار گرفته و رقوم کف آن حداقل ۱۵۰ میلی‌متر از حداکثر سطح آب در برکه بالاتر باشد و هد هیدرولیکی به اندازه‌ای باشد که آب از آن سرریز نگردد. ۳-۳-۷-۳-۸- تنوزیع جربان طراحی سازه‌های توزیع جریان باید به نحو موثر بارهای آلی و هیدرولیکی را به طور مساوی میان سلول‌های اولیه ۴-۳-۷-۳-۸- جانمایی خطوط ورودی می‌تواند در کف برکه کار گذاشته شود. در این صورت رقوم روی لوله باید درست هم‌تراز متوسط رقوم روی آب‌بند و یا پوشش باشد. در هر حال کف لوله نباید پایین‌تر از رقوم پایینی ضخامت آب‌بند قرار گیرد. -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۸ ۳( ضوابط طراحی تصفیه‌خانه‌های فاضلاب شهری در مواقع عبور لوله از داخل آب‌بند. باید تمهیدات لازم برای کنترل ذشت (از جمله ا ستفاده از 00112۳5 0ع2:-۸111) در نظر گرفته شود. ۵-۳-۷-۳-۸- محل ورود فاضلاب هر یک از سلول‌های اولیه باید دارای خطوط ورودی مختص خود باشند. به منظور کمینه‌سازی جریان‌های میان‌بر. انتهای این خطوط باید در وسط عرض و تقریبا به اندازه‌ی دو سوم طول سلول از سازه خروجی فاصله داشته باشد. ورودی کلیه سلول‌های هوادهی‌شده باید بار ورودی را در منطقه اختلاط تجهیزات هوادهی توزیع نماید. خط ورودی باید فاضلاب را به صورت آفقی در یک فرورفتگی کم عمق و بشقابی‌شکل تخلیه نماید. نقطه‌ی انتهایی خط فاضلاب ورودی باید بر روی سطح بتنی مناسب قرار گیرد. ابعاد این سطح باید به اندازه‌ی کافی بزرگ باشد تا از فرسایش خاک به واسطه‌ی سرعت ورود فاضلاب در نقطه فوق جلوگیری به عمل آورد. هیچیک از ابعاد سطح فوق نباید از ۰/۶ متر کم‌تر باشد. ۴-۷-۳-۸ سازه‌های کنترلی و مجاری ار تباطی ۱-۴-۷-۸ سازه‌های کنترلی در طراحی نا سیسات باید در صورت امکان استفاده از سازه‌های کنترلی چند منظوره برای تسهیل در انجام عملیات معمول بهره‌برداری مانند تخلیه و توزیع جریان» اندازه‌گیری میزان و عمق جریان» نمونه‌برداری, بازچرخش جریان به کمک پمپ. افزودن مواد شیمیایی و اختلاط آن و کمینه‌سازی تعداد سازه‌ها بر روی دیواره‌ها (خاکریزها) مورد توجه قرار گیرد. حداقل نکات در طراحی سازه‌های کنترلی به شرح ذیل است. الف- قابلیت دسترسی برای انجام عملیات نگه‌داری و تنظیم کنترل کننده‌ها راداشته باشند؛ ب- تهویه کافی برای حفظ ایمنی کارکنان و کمینه‌سازی خوردگی داشته باشد؛ ج- امکان قفل کردن درب ورودی برای جلوگیری از ورود افراد غیرمجاز و خرابکاری وجود داشته باشد؛ د- مجهز به کنترل کننده‌هایی برای کنترل سطح آب. مقدار جریان و قطع کامل آن باشند؛ ه- از مصالح مقاوم در مقابل خوردگی ساخته شده باشد (در نقاط تماس دو فلز با هم در کنترل‌کننده‌ها باید از آلیاژهای مشابه استفاده شود تا مانع واکنش‌های الکتروشیمیایی شوند)؛ و در محلی قرار گیرند که جریان‌های میان‌بر در سلول به حداقل برسد و از آسیب‌دیدگی ناشی از سرما و یخزدگی مصون بماند. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل هشتم - تصفیه بیولوژیکی ۳( ۳۹ وسایل پیشنهادی برای تنظیم سطح آب شامل شیرهاء شیرهای تلسکوپی و دریچه‌های کشویی دوطرفه می‌باشد. برای تنظیم سطح آب نباید از استاپ‌لاگ‌ها (٩ع10‏ 510) استفاده نمود. و سایل تنظیم‌کننده باید به گونه‌ای طراحی شوند که امکان تنظیم اولیه را به منظور پیشگیری از پایین افتادن سطح آب برکه به کمتر از سطح بهره‌برداری مطلوب را داشته ۲-۴-۷-۳-۸- لوله کشی‌ها کلیه لوله‌ک شی‌ها باید از جنس چدن داکتیل و یا سایر م صالح تایید شده و مورد | ستفاده در شبکه‌های جمع‌آوری فاضلاب باشد. توصیه مس‌شود جهت جلوگیری از فرسایش . لوله‌ها با تمهیدات مناسب مهاربندی شوند. در مواقع عبور لوله از داخل آب‌بند بر که. باید تمهیدات لازم برای کنترل نشت (از جمله استفاده از ۸11-۹0 0(۹) در نظر گرفته شود. الف- لوله کشی سازه‌های خروجی (تخلیه کننده) ۱- خروجی‌های (تخلیه کننده) مستغرق توصیه می شود برای برکه‌های طراحی شده با عمق کم یا متغیرء از خروجی‌های مستغرق استفاده گردد. محل آبگیر باید حداقل ۳ متر با پاشنه خاکریز فاصله داشته باشد و ۰/۵ متر بالاتر از لایه آب‌بند باشد. همچنین ۲- خروجی (تخلیه کننده) با رقوم‌های مختلف توصیه می‌گردد از خروجی ها (تخلیه‌کننده‌ها) با رقوم‌های ارتفاعی مختلف در بر که‌های عمیقی که امکان لایه‌بندی محتویات برکه در آن‌ها وجود دارد. | ستفاده شود. تو صیه می شود حداقل امکان تخلیه از سه رقوم ارتفاعی وجود دا شته با شد. خروجی یا لوله پایینی باید مانند خروجی‌های (تخلیه کننده‌های) م ستغرق با شند. سایر لوله‌ها می‌توانند دارای ورودی افقی با شند م شروط بر آنکه طراحی آن‌ها به گونه‌ای با شد که اطمینان از عدم خروج کفاب و مواد شناور روی آب به همراه پساب خروجی وجود داشته باشد. تکیه‌گاه‌های مناسب برای ۳- خروجی‌های (تخلیه کننده‌های) نزدیک سطح توصیه می شود از خروجی‌ها یا تخلیه کننده‌های نزدیک به سطح آب (سرریزدار) در شرایطی که رقوم خروجی ثابت | ست و یا برای برکه‌های ن سبتا کم‌عمق در شرایط آب و هوایی گرم استفاده شود. تو صیه می‌گردد در طرح خروجی برکه. محفظه سرریز شناور ((30 ۷۷۵۱۲ ۳10۸1118) و یا شیر تلسکوپی را که به مانع برای کنترل کفاب (که تا ۰/۶ متری زیر سطح آب امتداد دارد) مجهز شده‌اند. مورد بررسی و ارزیابی قرار گیرد. -------- صفحهٔ بعد -------- ۰ ۳( ضوابط طراحی تصفیه‌خانه‌های فاضلاب شهری ۴ سرریز اضطراری برای پیشگیری از لبریز شدن برکه‌ها و جاری شدن آب روی دیواره‌ها (خاکریزها)» باید سرریزهای اضطراری با ب- ظرفیت هیدرولیکی حداقل ظرفیت هیدرولیکی سازه‌ها و لوله‌های مورد استفاده برای تخلیه پیوسته. باید معادل ۲۵۰ درصد جریان حداکثر روزانه طرح در نظر گرفته شده برای سیستم تصفیه فاضلاب باشد. حداقل ظرفیت هیدرولیکی در سیستم‌های برکه با خروجی کنترل شده. باید در حدی باشد که امکان انتقال حجمی معادل ۱۵۰ میلی‌متر ارتفاع آب برکه را در یک روز داشته باشد. ۳-۴-۷-۳-۸- لوله کشی‌های صافی با بستر قلوه‌سنگ برای جدا کردن جلبک. در مواردی که مقدار تراکم جلبک‌ها در فاضلاب خروجی از آخرین سلول برکه‌های اختیاری یا هوازی زیاد باشد. می‌توان از صافی با بستر قلوه‌سنگی برای کاهش غلظت مواد معلق استفاده نمود. برای ایجاد این نوع صافی کافی |است که در قسمت انتهایی برکه. ب ستری از قلوه سنگ‌های تقریبا یک اندازه, ایجاد نمود. به طوری که فاضلاب خروجی پس از عبور از این بستر بتواند به مجرای خروجی راه یابد. رقوم سطح این بستر باید بالاتر از رقوم حداکثر سطح آب درنظر گرفته شود. عرض بستر باید درحدی پیش‌بینی شود که مسیر حرکت طولی فاضلاب از میان بسترء نسبتا طولانی باشد تا حداکثر ممکن جلبک‌های موجود به سطوح جانبی قلوه‌سنگ‌ها چسبیده و از خروج آن‌ها جلوگیری شود. توصیه می‌شود در انتهای بستر و به موازات عرض استخر. لوله‌های سوراخ‌دار در عمق مناسب پیش‌بینی شود تا فاضلابی را که از بستر قلوه سنگ عبور کرده است جمع‌آوری نماید و به سازه خروجی فا ضلاب انتقال دهد. جلبک‌هایی که بدین ترتیب از فا ضلاب جدا می شوند به تدریج مورد تجزیه بی‌هوازی قرار گرفته و به عنا صر ساده‌تر تبدیل می‌شوند. در استفاده از صافی با بستر قلوه‌سنگ باید به احتمال ایجاد بوی مزاحم ناشی از تجزیه بی‌هوازی جلیک‌ها توجه شود. در مواردی که قلیاییت کل فا ضلاب خام از حدود ۲۰۰ میلی‌گرم بر لیتر کمتر با شد. احتمال ایجاد بوی مزاحم بیش‌تر است. در انتهای استخرهای ته‌نشینی که بعد از لاگون‌های هوادهی با اختلاط کامل قرار می‌گیرند نیز ممکن است به منظور افزایش بازده استخر ته‌نشینی. صافی با بستر قلوه‌سنگ پیش‌بینی شود. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل هشتم - نصفیه بیولوژیکی ۳( ۵ ۸-۳-۸- تخلیه و دفع لجن خروجی ضرورت پیدا نماید. محل دفع نهایی باید مورد تایید مرجع ذیربط با شد. دفع لجن با انتقال آن از برکه موجود به برکه اولیه جدید مجاز نمی‌باشد. در سر ستم‌های صفیه برکه اختیاری با خروجی کنترل شده باید حجم ذخیره لجن در نظر گرفته شود. این حجم نباید از نصف حداقل عمق بهره‌برداری سلول‌های اولیه تجاوز نماید. پس از تخلیه لجن, باید آب‌بندی سیستم برکه‌ای و انطباق آن با الزامات مرتبط با نشت مجاز برقرار بماند. ۹-۳-۸ نکات متفرقه ۱-۹-۳-۸ حصارکشی حصارکشی نباید مانعی برای عبور وسایل نقلیه به منظور انجام عملیات نگهداری بر روی خاکریز برکه‌ها باشد. عرض درب‌های ورودی باید برای عبور و سایل نقلیه و تجهیزات بردا شت پو شش گیاهی منا سب با شد. تمامی درب‌های ورودی ۲-۹-۳-۸- راه‌های دسترسی برای انجام عملیات نگهداری تاسیسات در طول سال باید راه دسترسی قابل استفاده به محدوده برکه‌ها در تمام شرایط جوی پیش‌بینی شود. ۳-۹-۳-۸ علایم هشدار دهنده محدوده آن پیش‌بینی گردد. این علایم باید حداقل در گوشه‌های حصار و در فواصل ۱۵۰ متری نصب شوند. ۴-۹-۳-۸ اندازه‌گیری جربان الزامات مربوط به اندازه‌گیری جریان در بند ۶-۶-۴ ارائه شده است. برای حفاظت تجهیزات اندازه‌گیری جریان در مقابل عوامل جوی باید پیش‌بینی‌های لازم به عمل آید. ۵-۹-۳-۸- پایش آب زیرزمینی برای تسهیل در پایش آب زیرزمینی ممکن است نیاز به سیستم تایید شده چاهک‌ها پا لیسیمترها (1.(/81006167۹) در اطراف برکه‌ها باشد. نیاز به سیستم پایشی فوق در هر مورد باید مورد بررسی و تایید قرار گیرد. -------- صفحهٔ بعد -------- ۸۲ ۳۰( ضوابط طراحی تصفیه‌خانه‌های فاضلاب شهری ۶-۹-۳-۸ وسایل اندازه‌گیری سطح آب ۷-۹-۳-۸ ساختمان‌های خدماتی در صورت لزوم برای آزمایشگاه و تجهیزات نگهداری باید ساختمان مناسب در نظر گرفته شود. به بند ۸-۴ مراجعه گردد. ۳-۸- سایر سیستم‌های بیولوژیکی آند سته از فرایندهای تصفیه بیولوژیکی که در این استاندارد به آن اشاره‌ای نشده است. می‌توانند مطابق بند ۲-۳-۴ مورد بررسی قرار گیرند. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل ‎٩ گندزدایی -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- فصل نهم - گندزدایی ۳( ۸۵ ۱-۹- کلیات گندزدایی پساب خروجی باید بنا به ضرورت برای دستیابی به استانداردهای جاری در نظر گرفته شود. در طراحی باید استانداردهای باکتریایی و نیز میزان باقیمانده گندزدا در پساب خروجی نیز مورد توجه قرار گیرد. جریان فا ضلاب. ام فا ضلاب. مقدار مورد نیاز ماده گندزداء فن‌آوری‌های در د سترس, هزینه تجهیزات و مواد شیمیایی. هزینه آنرژی و الزامات نگهداری مورد نظر قرار گیرد. کلر رایج‌ترین ماده‌ی شیمیایی مورد | ستفاده برای گندزدایی فا ضلاب می‌با شد. بیش‌ترین | شکال کلر م صرفی برای گندزدایی. کلر مایع و هیپوکلریت کلسیم یا سدیم می‌باشد. سایر مواد گندزدا از جمله دی‌اکسید کلرء ازن. برم یا اشعه ماورای بنفش نیز ممکن است در موارد خاص مورد قبول مرجع بررسی‌کننده قرار گیرد. اگر غلظت باقیمانده هالوژن مصرفی در پساب خروجی بیش از حدود مجاز باشد و یا موجب صدمه به آبزیان در آب پذیرنده شود. ممکن است هالوژن‌زدایی نیز ضروری گردد. در مواقعی که فرآیند گندزدایی غیر از کلر پیشنهاد می‌شود. ممکن است نیاز به ارائه داده‌های به دست آمده از طرح‌های مطالعاتی بر روی واحد نمونه (۳1101) و یا طرح‌های مشابه با مقیاس واقعی برای استفاده در طراحی سیستم پیشنهادی باشد. به بند ۲-۳-۴ مراجعه شود. ۲-۹- گندزدایی با کلر علاوه برمندرجات این بخش در موردگندزدایی با کلر به آخرین ویرایش ضابطه شماره ۶۷۳ تحت عنوان «دستورالعمل احداث سامانه‌های کلرزنی در تصفیه‌خانه‌های آب و تصفیه‌خانه‌های فاضلاب»» معاونت نظارت راهبردی ریاست جمهوری. ۳ نیز مراجعه شود. ۱-۲-۹ انواع کلر مورد استفاده برای گندزدایی به شکل‌های گازء مایع (محلول هیپوکلریت)» و جامد (پودر یا قرص هیپوکلریت) می‌با شد. در زمان طراحی فرآیند تا سیسات. باید برر سی دقیق برای تعیین نوع کلر م صرفی انجام شود. | ستفاده از کلر گازی یا مایع» بیش‌تر بستگی به ظرفیت 7 صفیه‌خانه و مقدار کلر تزریقی مورد نیاز دارد. در صورت ذزشت کلر موجود در سیلندرهای یک تنی یا تانکرهائی که محتوی مقادیر زیاد کلر می‌با شند. ممکن است خطرات قابل توجهی برای کارکنان تصفیه‌خانه و محیط اطراف به وجود آید. برای تصمیم‌گیری نهایی باید هم‌زمان هزینه‌ها و پتانسیل در معرض قرار گرفتن مردم. با گاز کلر مورد توجه قرارگیرد. -------- صفحهٔ بعد -------- ۵۶ ۱۳( ضوابط طراحی تصفیه‌خانه‌های فاضلاب شهری ۳-۳-۹ میزان تزربق فاضلاب مورد نظر, پیش‌بینی ظرفیت کافی برای سیستم کلرزنی ضروری است. ظرفیت مورد نیاز گندزدایی متعغیر بوده و محا سبات لازم برای توجیه ظرفیت تجهیزات و تعداد واحدهای مورد نیاز برای کل دامنه جریان عبوری فا ضلاب با توجه به روش کنترل آلودگی باکتریایی باشد. ملاحظات طراحی سیستم باید شامل تجهیرزات اندازه‌گیری جریان فاضلاب (محل تعیین ظرفیت تجهیزات کلرزنی برای فاضلاب‌های متعارف خانگی استفاده نمود. جدول ‎-۱-٩‏ مقادیر پیشنهادی تزریق کلر ۳-۲-۹- محفظه‌های کلر ۱-۳-۲-۹ کپسول‌های کوچک (ایستاده) به طور معمول در مواردی که مصرف گاز کلر کم‌تر از ۶۸ کیلوگرم در روز باشد. از کپسول‌های ۶۸ کیلوگرمی استفاده می‌شود. کپسول‌ها باید به صورت ایستاده آنبار شوند و با زنجیر و قلاب‌های مناسب. در دو سوم ارتفاع هر کپسول مهار گردند. ۲-۳-۲-۹ کپسول‌های بزرگ در مواردی که مقدار متوسط مصرف روزانه کلر بیش از ۶۸ کیلوگرم است. توصیه می‌شود کپسول‌های یک تنی (۹*۷ کیلوگرمی) گاز کلر مورد استفاده قرار گیرد. ۳-۳-۲-۹ تانکرها در تاسیسات بزرگ. ممکن است از تانکرهای محجهز به تبخیرکننده استفاده شود (در حال حاضر این روش در ایران معمول نمی‌باشد). در این صورت ایمنی افراد حاضر در محیط اطراف باید مورد بررسی قرار گیرد. در زمان تعویض تانکرها نباید وقفه‌ای در کلرزنی به وجود آید. وسیله‌ی تجهیزات مناسب (00111 0۲ ‎٩۷۷۱110‏ 1001660 010۵00 0۳ ع۷10عل الدعل 0ع)ا0ما ) قفل گردد تا از برخورد -------- صفحهٔ بعد -------- فصل نهم - گندزدایی ۳۰( ۷ صادفی با دیگر تانکرهای روی ریل جلوگیری شود. محوطه باید دارای علایم با درج وا ضح عبارت «خطر - کلر» با شد. تانکر باید به وسیله حصارکشی کافی حفاظت شود. درب‌های محوطه‌ی حصارکشی شده باید دارای قفل برای ورود کارکنان و دسترسی ریلی باشد. محل تانکرها باید دارای سکوی عملیاتی مناسب در نقطه مصرف کلر برای دسترسی آسان به محوطه حفاظت شده و یا تانکر باشد. تا امکان اتصال خطوط لوله انعطاف‌پذیر و بهره‌برداری از شیرآلات مهیا باشد. برای انجام کارهای بهره‌برداری و نگهداری شبانه باید روشنایی کافی درنظر گرفته شود. ۴-۳-۲-۹- محلول‌های هیپوکلریت مایع مخازن ذخیره‌سازی محلول‌های هیپوکلریت باید مستحکم و با پوشش غیرفلزی بوده» ایمنی کافی در قسمت بالائی مخزن داشته باشد و دارای مجرای سرریز و کاهش دهنده فشار باشد. برای جلوگیری از خروج گاز از داخل مخازن به فضای سرپو شیده از طریق مجرای سرریزء باید از آب‌بندها یا سایر تمهیدات استفاده گردد. مخازن ذخیره سازی باید در فضای باز قرار گیرند و یا خروجی تهویه‌ی آن‌ها به ذ ضای باز با شد. پیش‌بینی‌های منا سب برای حفاظت از نور خور شید و دمای زیاد انجام پذیرد. مخازن باید در محلی قرار گیرند که نشت محلول باعث خوردگی یا سیب به سایر تجهیزات نشود. باید تمهیداتی جهت نگهداری ثانویه محلول سرریز شده و تسهیل درپاکسازی آن در نظر گرفته شود. با توجه به کاهش خواص محلول‌های هیپوکلریت در طول زمان, توصیه می شود ظرفیت نگهداری مخازن. بیش از نیاز یک ماهه نباشد. در تاسیسات بزرگ‌تر و محل‌هایی که حمل و نقل مشکل نباشد. ممکن است محدودسازی ذخیره‌سازی به یک هفته مطلوب باشد. به بند ۷-۴ مراجعه شود. توصیه می‌شود ترکیبات خشک هیپوکلریت در ظروف کاملا سربسته قرار گرفته و در محل خشک و خنک انبار شود. ۷-۴ مراجعه شود. ۴-۲-۹- تجهیزات ۱-۴-۲-۹ وسایل توزین در کلیه‌ی تصفیه‌خانه‌هایی که از گاز کلر استفاده می‌کنند. باید و سایل مناسب توزین کیسول‌ها و سیلندرهاء تدارک دیده شود. توصیه می‌شود در تصفیه‌خانه‌های بزرگ از ترازوهای دارای نشانگر و ثبات استفاده شود. پیش‌بینی حداقل یک سکوی توزین ضروری است. وسایل توزین باید از مواد مقاوم در برابر خورندگی ساخته شده باشند. -------- صفحهٔ بعد -------- ۸۸ ۳( ضوابط طراحی تصفیه‌خانه‌های فاضلاب شهری ۲-۴-۲-۹ تبخیرکننده‌ها در صورتی‌که برای تبخیر کلر به میزان لازم» باید هم‌زمان چند کپٍسول یا سلیندر یک تنی مورد ا ستفاده قرار گیرد. توصیه می‌گردد برای تولید مقدار گاز مورد نیازء استفاده از تبخیرکننده‌ها مورد توجه قرار گیرد. ۳-۴-۲-۹- اختلاط ماده‌ی گندزدا باید در سریع‌ترین زمان ممکن و بطور کامل و موثر با جریان فاضلاب به مدت ۳ ثانیه مخلوط شود. این امر می‌تواند با ایجاد آشفتگی جریان و یا همزن‌های سریع مکانیکی انجام شود. ۴-۴-۲-۹- زمان ماند حوضچه تماس در سیستم‌های کلرزنی باید پس از اختلاط کامل کلر با فاضلاب. حداقل زمان تماس ۱۵ دقیقه در حداکثر جریان ساعتی و یا حداکثر مقدار جریان پمپاژ شده تامین گردد. به منظور حصول اطمینان از تامین زمان تماس کافی در حوضچه‌های موجود تماس کلرء توصیه می‌شود با ردیابی در محل بررسی های لازم انجام شود. حوضچه تماس کلر باید به نحوی ساخته شود که در عمل جریان میان‌بر به حداقل بر سد. برای کمینه سازی جریان‌های میان‌بر در حو ضچه‌های تماسی که اختلاط در آن‌ها به طور پیوسته انجام نمی‌شود. باید موانع (ع13211110) مناسب. از جمله موانع عبور بالا به پایین جریان (۲ع00۷۵۲-۵1-۵)) و یا موانع رفت و برگشتی (۳:۵-۵۲0۱۱۱۵) ایجاد نمود. توصیه می‌شود حوضچه تماس به نحوی طراحی شود که عملیات تمیزسازی و نگهداری آن خللی در گندزدایی ایجاد ننماید. برای این منظور باید حوضچه تماس را به صورت مضاعف در نظر گرفت (پیش‌بینی حوضچه رزرو) و یا از لجنروب‌های مکانیکی, یا تجهیزات تمیزسازی مکشی قابل حمل در کنار حوضچه استفاده نمود. تمهیدات لازم برای کفروبی در کلیه حوضچه‌های تماس درنظر گرفته شود. استفاده از مخازن تماس سرپوشیده توصیه نمی‌گردد. ۵-۴-۲-۹ لوله کشی‌ها و اتصالات تو صیه می شود سیستم‌های لولهک شی حتی‌الامکان ساده بوده و مختص کار با کلر انتخاب و ساخته شده با شند. همچنین حداقل تعداد اتصالات را داشته باشند. لوله‌کشی‌ها باید دربرابر درجه حرارت‌های خیلی زیاد و خیلی کم به به دلیل خا صیت خورندگی کلر مرطوب. کلیه‌ی خطوطی که برای انتقال کلر به صورت خشک طراحی شده‌اند. باید در برابر ورود آب و یا هوای مرطوب محافظت شوند. افزایش مقادیر ناچیز آب به کلر نیز باعث خورنده شدن آن می شود. برای انتقال کلر مرطوب یا محلول آبی کلر می‌توان از خطوط لوله کم‌فشار ساخته شده از لاستیک سخت. لوله‌های پلی اتیلن, پلی وینیل کلراید (۳۷6) یا دیگر مواد مناسب مورد تایید استفاده نمود. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل نهم - گندزدایی ۳۰( ۸۹ به منظور تشخیص لوله‌کشی سیستم کلرزنی از دیگر لوله‌کشی‌های تصفیه‌خانه, باید به وسیله رنگ کدگذاری شوند. به بند ۵-۴-۴ مراجعه شود. در مواردی که از دی اکسید گوگرد استفاده می‌شود. لوله کشی و اتصالات سیستم‌های کلر و ی گوگرد ب ری طراحی سو هیچ با هم : ۶-۴-۲-۹- تجهیزات رزرو و قطعات یدکی تو صیه می شود تجهیزات رزرو با ظرفیت کافی در د سترس باشد تا در مواقع از کار افتادگی بزرگ‌ترین واحد کلرزنی. خوردگی. فرسودگی و از کار افتادگی در دسترس باشد. ۷-۴-۲-۹- تامین آب کلریناتور (0۱130 1300۵10۲)» توصیه می شود به صورت مضاعف (با در نظر گرفتن واحد رزرو) پیش‌بینی شود. همجنین در صورت لزوم. برق | ضطراری نیز تامین گردد. در صورت استفاده از شبکه توزیع آب برای تامین آب کلریناتورها, باید حفاظت از فاضلاب تصفیه‌شده و صاف‌سازی شده برای تامین آب کلریناتورها مورد استفاده قرار گیرد. ۸-۴-۲-۹- وسایل تشخیص و کنترل نشت برای تشخیص نشت کلر لازم است بطری حاوی محلول آمونیوم هیدروکسید ۵۶ درصد در دسترس باشد. در صورت استفاده از کپسول‌های یک تنی (۹۰۷ کیلوگرمی) یا تانکرهاء باید کیت‌های تعمیر نشتی مورد تایید مرجع ذیصلاح تدارک دیده شود. در مواردی که از کر سول‌های یک تنی (۹۰۷ کیلوگرم) | ستفاده می‌گردد. تو صیه می شود حو ضچه حاوی محلول سود سوزآور(هیدروک سید سدیم) برای جذب گاز زشت یافته پیش‌بینی شود. همچنین ز صب تجهیزات خودکار تشخیص گاز و هشداردهنده نشت گاز مورد توجه قرار گیرد. ۵-۲-۹- فضای سرپوشیده ۱-۵-۲-۹ اتاق‌های تزریق و ذخیره‌سازی چنانچه تجهیزات کلرزنی گازی یا کپسول‌های کلر در ساختمانی قرار گرفته باشند که برای اهداف دیگر نیز مورد | ستفاده قرار می‌گیرد. لازم | ست تجهیزات فوق را با ایجاد اتاقکی غیر قابل نفوذ در مقابل عبور گاز از سایر سمت‌های ساختمان جداسازی نمود. مجاری زهکش کف اتاق کلرزنی نباید به زهکش سایر ساختمان‌ها متصل باشد. درب‌های این اتاق باید منحصرابه سمت خارج ساختمان باز شده و مجهز به د ستگیره داخلی از نوع | ضطراری (ع۵۳۵۷/۵۲ ع۳۵1) باشد. اتاق کلرزنی باید در سطح زمین بنا شود و امکان دسترسی آسان به کلیه تجهیزات وجود داشته باشد. -------- صفحهٔ بعد -------- ۶۰ ۳( ضوابط طراحی نصفیه‌خانه‌های فاضلاب شهری توصیه می‌گردد که محل ذخیره‌ی کپسول‌های یک تنی(۹۰۷٩‏ کیلوگرمی) جدا از محل ترریق ان باشد. همجنین محل انبارش کپسول‌های «پر» و «خالی» باید مشخص شده باشد. توصیه می‌گردد محل تجهیزات کلرزنی در نزدیکترین فاصله ممکن به نقطه مصرف باشد. برای نکات ایمنی بیش‌تر به بند ۷-۴ مراجعه شود. ۳-۵-۲-۹ پنجره بازدید باید بر روی درب خروجی و یا دیوار داخلی (حد فا صل اتاق کلریناتور و محل انبارش کیسول‌ها) اتاق کلریناتور پنجره شرٍشه ای شفاف غیر قابل نفوذ در مقابل عبور گاز زذصب گردد تا امکان م شاهده‌ی اتاق بدون نیاز به ورود به آن. وجود ۳-۵-۲-۹ گرمایش معمول اتاق نگهداری شوند. درصورت استفاده از محلول‌های هیپوکلریت مایع. می‌توان مخازن نگهدارنده را در محیط فاقد سیستم گرمایش قرار داد. ۴-۵-۲-۹- تهویه در سیستم‌های کلرزنی باید تجهیزات تهویه مکانیکی جهت یکبار تعویض کامل هوا در دقیقه در نظر گرفته شود. ورودی مجرای تخلیه هوا باید در نزدیکی کف اتاق باشد. نقطه خروجی آن باید در محلی قرار گیرد که هیچ‌گونه آلودگی در هوای ورودی به ساختمان‌های دیگر ندا شته با شد و نیز خطری در د ستر سی به اتاق کلریناتور یا مناطق مسکونی به وجود نیاورد. ورودی هوا به اتاق باید در دیواره مقابل محل نصب تجهیزات تهویه قرار گیرد و دمای هوای ورودی باید درحدی باشد که اثر سویی بر روی تجهیزات کلرزنی نداشته باشد. ورودی هوا در خارج از ساختمان باید حداقل یک متر امکان در معرض قرار گرفتن عموم مردم وجود دارد. ممکن | ست نیاز به زصب | سکرابر بر روی خروجی هوای سیٍستم ۵-۵-۲-۹ کنترل‌های برقی و آشکارسازهای گاز کلر کلیدهای قطع و وصل فن‌ها و روشنایی‌ها باید در خارج از اتاق کلرزنی و نزدیک درب ورودی باشد. اگر فن در بیش از یک نقطه قابل کنترل باشد. در بالای هر درب ورودی چراغ علامت دهنده نصب شود تا هم‌زمان با به کار افتادن فن روشن گردند. توصیه می‌گردد دراتاق انبارش کلرء آشکارسازهای گاز کلر نصب گردد. آشکارساز گاز باید به فن‌های ۰. هواکش و هشداردهنده‌های صوتی با بصری متصل باشد. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل نهم - گندزدایی ۱۳۴.۳۰ زا ۶-۵-۲-۹- تجهیزات حفاظتی و تنفسی در محل اس‌تفاده از گاز کلرء باید تجهیزات حفاظتی تنفسی کامل و مورد تایید مرجع مرتبط با ایمنی و بهداششست کپسول‌های هوای فشرده با حداقل ظرفیت ۳۰ دقیقه باشند و با تجهیزات مورد استفاده در بخش آتش‌نشانی تصفیه‌خانه ۶-۲-۹ نمونه‌برداری و کنترل مقدار کلرزنی ۱-۶-۲-۹ نمونه‌برداری به منظور پایش الزامات تعهد شده در خصوص خروجی تصفیه‌خانه باید تجهیزات نمونه‌برداری از فاضلاب خروجی گندزدایی شده (بعد از حوضچه تماس) درنظر گرفته شود. در مورد تاسیسات بزرگ یا در مواردی که شرایط آب پذیرنده ایجاب می‌نماید. تو صیه می‌گردد پیش‌بینی‌های لازم به منظور کنترل و نظارت دائمی بر میزان کلر باقیمانده در فا ضلاب خروجی به عمل آید. ۳-۶-۲-۹- آزمایش و کنترل مقدار کلرزنی تجهیزات اندازهگیری کلر باقیمانده باید برای استفاده از روش‌های پذیرفته‌شده انجام آزمایش فراهم شوند. توصیه می‌گردد در کلیه‌ی تاسیسات بزرگ تجهیزات موثر و با عملکرد اثبات شده برای تعیین خودکار کلر باقیمانده و باید تجهیزات مورد نیاز برای اندازه‌گیری باکتری‌ها (کلیفرم‌ها)» برای استفاده در روش‌های آزمایش پذیرفته‌شده توسط سازمان‌های ذیربط پیش‌بینی شود. ۳-۹- کلرزدابی ۱-۳-۹ انواع روش‌ها بی‌سولفیت می‌باشد. همچنین سیستم‌های کلرزدایی با قرص, برای تاسیسات کوچک دردسترس می‌باشد. توصیه می‌شود نوع سیستم کلرزدایی با دقت و بر مبنای نوع ذخیره‌سازی مواد شیمیایی مورد نیاز مقدار مواد شیمیایی مورد نیازء سهولت بهره‌برداری, سازگاری با تجهیزات موجود و ایمنی انتخاب شود. -------- صفحهٔ بعد -------- ۶۲ ۳( ضوابط طراحی نصفیه‌خانه‌های فاضلاب شهری مقدار تزریق مواد شیمیایی جهت کلرزدایی بستگی به مقدار کلر باقیمانده در پساب. حد نهایی کلر باقیمانده و ترکیب در آب سولفیت (: 90) تولید می نمایند. به شرح جدول (۲-۹) می‌باشد. جدول ۲-۹- مقادبر تزریق مواد شیمیایی برای کلر زدایی مقدار مورد نیاز تئوریکی برحسب میلی‌گرم در لیتر برای خنتی کردن ۱ میلی‌گرم در لیتر دال) تیو سولفات سدیم (محلول) (50[110) 1210[ 1۳10۹۵ ( 5110 سولفیت سدیم (قرص) (101۵1) 0اه ننا 50 دی اکسید گوگرد (گاز) (01011017) ال 1۵۲ ناگ سدیم متا بی سولفیت (محلول) ( (01[1107د) 0 [1[ ۱۹۵ ۵0 ‎٩013 سدیم بی سولفیت (محلول) ((01[0110ک) 1110 بط ننال50 مقادیر تئوریکی به دست آمده می‌تواند برای تخمین اولیه ماده مورد نیاز برای کلرزدایی جچهت تعیین ظرفیت تجهیزات تزریق مورد استفاده قرار گیرد. در صورت اختلاط مناسب. مقدار ماده کلرزدای مورد نیاز.ء حدود ۱۰ درصد بیش‌تر از مقادیر تئوریکی می‌باشد. دی‌اکسید گوگرد اضافی, ممکن است اکسیژن محلول را به میزان حداکثر ۱ میلی گرم به ازای هر ۴ میلی‌گرم :)5 مصرف نماید. مواد کلرزدای محلول در غلظت‌های مختلف موجود می‌باشند. از این‌رو ممکن است نیاز به رقیق‌سازی برای تأمین ۳-۳-۹- مخازن بسته به ماده شیمیایی انتخاب شده برای کلرزدایی. ظروف ذخیره‌سازی می‌تواند به صورت کپسول‌های گازء ترکیبات مایع در ظروف استوانه‌ای شکل ۱۹۰ لیتری یا ترکیبات خشک باشد. در مواقعی که از ترکیبات خشک استفاده می شود. نیاز به مخازن رقیق سازی و اختلاط می‌با شد. در صورت استفاده از ترکیبات مایع نیز ممکن است به منظور ر سیدن به مقدار مناسب تزریق,» نیاز به در نظر گرفتن مخازن فوق باشد. مخازن نگهدارنده محلول‌ها باید به منظور جلوگیری از تبخیر و وارد شدن زایدات سرپوشیده شوند. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل نهم - گندزدایی ۳( ۶۳ ۴۳-۳-۹- تجهیزات تزربق. اختلاط و الزامات زمان تماس ۱-۴-۳-۹ تجهیزات به طور کلی همان نوع تجهیزات تزریق مورد اس‌تفاده برای گاز کلر می‌تواند با تغییر و تعدیل جزئی برای گاز دی اکسید گوگرد نیز مورد استفاده قرار گیرد. در هر صورت تو صیه می‌گردد با کارخانه سازنده برای اخذ تو صیه‌های خاص تجهیزات تماس گرفته شود. هیچ تجهیزی نباید به تناوب برای هر دو گاز (کلر و دی اکسید گوگرد) استفاده شود. رایج‌ترین نوع تجهیزات تزریق کلرزدایی برای مصرف ترکیبات گوگرد شامل تجهیزات تغذیه مکشی گاز دی اکسید گوگرد و پمپ جابجایی مثبت برای محلول‌های آبی سولفیت یا بی‌سولفیت است. در انتخاب نوع تجهیزات تزریق مورد استفاده برای مصرف ترکیبات گوگرد باید ایمنی بهره‌بردار و ایمنی عمومی مردم در مراکز جمعیتی مجاور تصفیه‌خانه فاضلاب و ایمنی کپسول‌های ذخیره گاز را در نظر گرفت. در انتخاب و طراحی تجهیزات تزریق دی اکسید گوگرد باید توجه داشت که گاز به راحتی به حالت مایع بر می‌گردد. در صورت استفاده از مخازن یک تنی باید پیش بینی‌های ویژه برای جلوگیری از مایع شدن مجدد گاز انجام پذیرد. در مواردی که نیاز به تطبیق با یک دامنه مقدار تزریق می‌باشد. باید چند واحد تزریق با ظرفیت کافی برای مصرف حداکثر پیش‌بینی نمود. به نحوی که در زمان نیاز به تغذیه کم‌تر بتوان با کاهش واحدهای فعال تزریق از کاهش اکسیژن محلول در آب‌های پذیرنده جلوگیری نمود. ۲-۴-۳-۹ الزامات اختلاط به طور کلی واکنش کلرزدا با کلر آزاد یا ترکیبی نیاز به زمانی در حدود ۱۵ تا ۲۰ ثانیه دارد. توصیه می‌شود ماده شیمیایی کلرزدا در نقطه‌ای به فرآیند اضافه گردد که تلاطم جریان کافی برای اطمینان از اختلاط کامل و سراسری وجود داشته باشد. اگر چنین محلی وجود نداشته باشد.ء باید اختلاط مکانیکی در نظر گرفته شود. حلالیت بالای 50 از خروج آن از محلول, در طی تلاطم جلوگیری می‌کند. ۳-۴-۳-۹- زمان تماس حداقل زمان اختلاط و تماس در جریان حداکثر ساعتی طرح یا حداکثر جریان پمپاژ شده. معادل ۳۰ ثانیه می‌با شد. باید محل نمونه‌برداری منا سب در پایین د ست ناحیه تماس درنظر گرفته شود. برای اطمینان از وجود غلظت قابل قبول اکسیژن محلول در جریان فاضلاب پس از مرحله سولفوناسیون باید تمهیدی برای هوادهی مجدد در نظرگرفته شود. ۴-۴-۲-۹- تجهیزات رزرو و لوازم بدکی مشابه الزامات شرح داده شده برای سیستم‌های کلرزنی می‌باشد. به بند ۶-۴-۲-۹ مراجعه شود. -------- صفحهٔ بعد -------- ۶۴ ۳( ضوابط طراحی تصفیه‌خانه‌های فاضلاب شهری ۵-۴-۳-۹- تامین آب سولفوناتور مشابه الزامات شرح داده شده برای سیستم‌های کلرزنی می‌باشد به بند ۷-۴-۲-۹ مراجعه شود. ۵-۳-۹ الزامات فضای سرپوشیده ساختمان ۱-۵-۳-۹ اتاق‌های تزریق و ذخیره‌سازی الزامات ساختمان | ستقرار تجهیزات گاز :50 از همان د ستورالعمل مورد | ستفاده برای گاز کلر پیروی می‌کند. برای جزییات خاص به بند ۵-۲-۹ مراجعه شود. در مواقعی که از ترکیبات کلرزدایی محلول استفاده می‌گردد. محلول‌ها باید در اتاقی نگهداری شوند که الزامات ایمنی و به‌کارگیری شرح داده شده در بند ۷-۴ را تامین نماید. محل‌های اختلاط. ذخیره‌سازی و دریافت محلول‌ها باید به نحوی طراحی گردد که محلول سرریز شده یا نشتی را در محل نگهداری کند یا از محل‌های عبور و مرور دور و به سمت واحد مناسب نگهداری منحرف نماید. ۲-۵-۳-۹- تجهیزات حفاظتی و تنفسی تجهیزات حفاظتی تنفسی کامل, مشابه موارد ذکر شده برای کلر در بند ۶-۵-۲-۹ در نظر گرفته شود. ممکن است از کیت‌های ترمیم ذشتی از نوع مورد | ستفاده برای گازکلر که مواد ترمیم کننده آن منا سب برای کار با دیاک سید گوگرد می‌با شد. | ستفاده گردد (مطابق با ز شریات و | ستانداردهای مورد تایید از جمله ۸۵001۵11010 0025 0010۲۹۹۵۵ 11۵6" 5۱۳ ,0-3-1995 600۸ ۱1۵10۵ ۳۵). برای نکات ایمنی تکمیلی به بند ۷-۴ مراجعه شود. ۶-۳-۹ نمونه‌برداری و کنترل ۱-۶-۳-۹ نمونه‌برداری به منظور تعیین میزان کلر باقیمانده در پساب خروجی, باید تمهیدات لازم برای نمونه‌برداری از پساب کلرزدایی شده محلول بعد از سولفوناسیون انجام پذیرد. ۲-۶-۳-۹- آزمایش و کنترل -------- صفحهٔ بعد -------- فصل نهم - گندزدایی .۱۳ ۶۵ ۳-۹- گندزدابی با اشعه ماورای بنفش ۱-۴-۹- کلیات هرچند طراحی فرآیند گندزدایی با اشعه ماورای بنفش (7۷]) و داده‌ها و تجربیات بهره‌برداری از آن افزایش پیدا نموده. اما استانداردهای طراحی آن به خوبی تعیین نشده است. عملکرد مورد انتظار از واحدهای گندزدایی 7۷] برای دامنه جریان‌های ورودی به تصفیه‌خانه باید بر مبنای تجربیات به دست آمده در طرح‌های اجرا شده مشابه در مقیاس واقعی یا آزمایش‌های کاملا مستندسازی شده بر روی نمونه‌ی فاضلاب مورد نظر تعیین شود. پارامترهای بحرانی واحدهای گندزدایی ۷[] بستگی به طراحی سازنده‌هاء نوع لامپ منتخب. جنس لامپ. متعادل‌کننده جریان الکتریسته صورت موردی و با نظر مرجع بررسی کننده مطابق بند ۲-۳-۴ مورد بررسی قرار گیرد. ۲-۴-۹ نوع لامپ ۳-۴-۹- طراحی و هیدرولیک کانال طرح‌های آرائه شده برای کانال روباز باید مجهز به واحدهای مدولار گندزدایی 1۷ با امکان برداشست مدول‌ها جهت انجام کارهای نگهداری باشد. برای اطمینان از گندزدایی و عملکرد بی وقفه در هنگام پاکسازی لامپ‌ها و سایر کارهای بهره‌برداری باید در هر کانال حداقل دو مجموعه مدول (13۸۴) به صورت سری درنظر گرفته شود. سیستم هیدرولیکی باید به گونه‌ای طراحی شود که جریان پیستونی (/۳10۷ 0108)» بدون اتصال کوتاه در کل محدوده جریان عبوری از آن به وجود آید. علاوه بر این تمهیدات کنترل سطح آب برای در معرض اآشعه قرار گرفتن کافی جریان پیش‌بینی گردد. به بندهای ۲-۴-۴ و ۳-۴-۴ نیز مراجعه گردد. واحدهای قرار گرفته در محفظه‌های سربسته (۳۵1۵۲۹-) 10: 00-)) باید به صورت موردی و مطابق بند ۲-۳-۴ مورد بررسی قرار گیرند. ۴-۴-۹ قابلیت عبور استفاده از این فرآیند باید محدود به پساب خروجی با کیفیت بالا باشد و قابلیت عبور اشعه 17۷ (1۳۵۶۹۲11100) را حداقل به میزان ۶۵ درصد در طول موج ۲۵۴ نانومتر داشته باشد. همجنین غلظت 32015 و مواد جامد معلق باید در تمام اوقات کم‌تر از ۳۰ میلی‌گرم در لیتر باشد. -------- صفحهٔ بعد -------- ۶۶ ۳( ضوابط طراحی تصفیه‌خانه‌های فاضلاب شهری ۵-۳-۹- دوز مورد نیاز توصیه می‌گردد دوز اشعه ۷ل] بر مبنای جریان حداکثر ساعتی طرح تعیین شود. به عنوان راهنمای کلی, برای انتخاب ظرفیت سیستم ۷ل] برای پساب لجن فعال با مشخصات شرح داده شده در بند ۴-۴-۹. حداقل دوز ۷ لآ می‌تواند معادل ۲۰ میلی‌وات ثانیه بر سانتی‌مترمربع (*13۷۷.۵/01) پس از تعدیلات لازم در خصوص حداکثر ر سوب در لامپ‌ها و کاهش به وجود آمده در | شعه خروجی لامپ بعد از ۸۷۶۰ ساعت بهره‌برداری, و دیگر تلفات جذب انرژی با شد. تو صیه می‌گردد در صورت استفاده از فاضلاب تصفیه شده برای استفاده در آبیاری فضای سبز یا مصارف تفریحی که دسترسی و تماس عموم مردم وجود دارد. حداقل دوز به شرح جدول (۳-۹) انتخاب گردد. جدول ۳-۹- حداقل دوز 7۷] بر اساس کیفیت فاضلاب تصفیه شده ۳9 ۰ (۱۷.۹/012:) باید در نظر گرفته شود. سیرستم اعلام هشدار جداگانه برای م شخص کردن خرابی لامپ» شدت کم تابش اشعه 1۷] و ۷-۴-۹- کنترل‌های الکتریکی کنترل‌کننده منطقی و قابل برنامه‌ریزی (-۳1) باید در نظر گرفته شود. در صورت لزوم و به منظور اطمینان از بازیابی سریع سیستم کنترل کننده و کمینه سازی افت کیفی ساب خروجی به دلیل خرابی کنترل کننده منفرد. باید از چند مقادیر اندازه گیری شده فرآینداتجهیزات و غیره) در اثر قطع جریان انرژی» هر سیستم ۳]۳ باید به یک منبع بی‌وقفه تامین آنرژی محافظت شده در برابر تغییرات سریع و غیر عادی جریان الکتریسیته مجهز باشد. علاوه بر سیستم خودکار کنترل فرآیند. باید امکان کنترل د ستی با امکان لغو فرمان‌های خودکار فراهم با شد. همچنین امکان بهره‌برداری م ستقل از هر واحد گندزدایی 7۷] با هر یک از دو سیستم کنترل خودکار و دستی فراهم باشد. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل نهم - گندزدایی ۳۰( ۳۷ ۵-۹- گندزدایی با ازن سیستم‌های گندزدایی با ازن باید به صورت موردی آرزیابی شوند. استانداردهای طراحی, داده‌ها و تجربیات بهره‌برداری مشابه اجرا شده در مقیاس واقعی یا آزمایش های کاملا مستند بر نمونه فاضلاب مورد نظر انجام شود. -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- فصل ۱۰ -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دهم - فرآیندهای تکمیلی تصفیه .۱۳ )۱ ۱-۰- حذف فسفر به روش شیمیایی ۱-۱-۰- کلیات ۱-۱-۱-۰- روش حذف برای حذف شیمیایی فسفر محلول می‌توان از آهک یا نمک‌های آلومینیوم یا آهن | ستفاده نمود. فسفر در واکنش با آلومینیومء آهن و یا یون‌های کلسیم. ترکیبات نامحلول ایجاد می‌کند. این ترکیبات نامحلول می‌تواند با اضافه کردن کمک منعقدکننده (نظیر پلی‌الکترولیت) 5 بدون آن لخته سازی شوند تا امکان جدا سازی آن‌ها به کمک فرآیند تهز شین و یا ۲-۱-۱-۰- مبانی طراحی ۱-۲-۱-۱-۰- آزمایش مقدماتی مواد شیمیایی, از مطالعات آزمایشگاهی, مطالعات بر روی واحد نمونه (01101) و یا نتایج مطالعات انجام شده بر تاسیسات اجرا شده در مورد انواع مواد شیمیایی. نقاط تغذیه و فرآیندهای تصفیه استفاده شود. انتخاب فرآیند تصفیه و میزأن تزریق مواد شیمیایی در تاسیسات جدید باید بر مبنای مواردی نظیر مشخصات فاضلاب ۲-۲-۱-۱-6۰- انعطاف پذبری سیستم سیٍستم‌ها باید به گونه‌ای طراحی شوند که دارای انعطاف‌پذیری منا سب در مقابل تغییرات احتمالی در محل تغذیه. میزان تغذیه و تغییر ترکیبات شیمیایی مصرفی باشند. ۲-۱-۰ نیازمندی‌های فرآیند ۱-۲-۱-۰ مقدار تغذیه مقدار تغذیه مواد شیمیایی در طرح باید به اندازه‌ای باشد که: - با فسفر موجود در فاضلاب ترکیب شود؛ - واکنش شیمیایی را تا حد مطلوب کامل نماید. - شامل مقادیر مورد نیاز برای واکنش‌های رقابتی باشد؛ شامل مقادیر مورد نیاز مربوط به ناکارامدی اختلاط و پراکنده‌سازی باشد. -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۲ ۳( ضوابط طراحی تصفیه‌خانه‌های فاضلاب شهری ۲-۲-۱-۰ انتخاب ماده شیمیا یی انتخاب نمک‌های آلومینیوم یا آهن یا آهک باید بر مبنای مشخصات فاضلاب. درد سترس بودن مواد شیمیایی و نحوه حمل آن. روش‌های تصفیه لجن و دفع آن و ملاحظات اقتصادی کل سیستم باشد. در صورت استفاده از آهک. ممکن است نیاز به تعدیل 017 بالای جریان فاضلاب. قبل از ورود جریان به سیستم های بیولوژیکی در نظر گرفته شده در مرحله بعدی تصفیه باشد. در سیستم هائی که آهک‌زنی در آخرین مرحله فرآیند تصفیه قرار داردء تعدیل ]0 قبل از خروج جریان فاضلاب تصفیه شده انجام می شود. در صورت استفاده از آهک باید مشکلات مربوط به مصرف, حمل و همچنین میزان تولید لجن و آبگیری از آن مورد بررسی قرار گیرد. ۳-۲-۱-۰ نقاط تغذیه مواد شیمیایی انتخاب نقاط تغذیه مواد شیمیایی بسته به مواد شیمیایی مصرفی در فرآیند. فاصله زمانی مورد نیاز بین واکنش‌های مواد شیمیایی ر سوب‌دهنده و پلی‌الکترولیت اضافه شده و نیز فرآیندهای 7 صفیه فا ضلاب و اجزای آن دارد. به منظور بهینه سازی مصرف مواد شیمیایی و راندمان کلی تصفیه. تمهیدات لازم برای تغذیه مواد شیمیائی در محل‌های مختلف ۴-۲-۱-۰ اختلاط سربع هر یک از مواد شیمیایی باید به طور سریع و یکنواخت با جریان فا ضلاب مخلوط شود. در مواقعی که حو ضچه‌های اختلاط جداگانه پیش‌بینی شده است. هر یک از حوضچه‌ها باید مجهز به همزن مختص خود باشد. حداقل زمان ماند برابر ۳۰ ثانیه می‌باشد. در مواقعی که محلول شیمیایی به صورت حجمی و ناپیو سته (ه[د8۵ [ع13۵1) به محتویات سلول ثانویه در سیرستم تصفیه برکه اختیاری با تخلیه کنترل شده اضافه می‌گردد. باید از روشی مناسب مانند قایق موتوری (با محرک پروانه‌ای) ۵-۲-۱-۰ لخته‌سازی توصیه می‌شود تجهیزات لخته‌سازی برای رسیدن به رشد بهینه لخته‌هاء کنترل رسوب جامدات و جلوگیری از -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دهم - فرآیندهای تکمیلی تصفیه .۱۳ و۵ ۶-۲-۱-۰- ته‌نشینر به منظور جلوگیری از شکس‌تن لخته‌هاء سرعت در لوله‌ها یا مجاری ارتباطی بین حوضچه‌های لخته‌سازی و حو ضچه‌های ته: شینی از ۰/۵ متر بر ثانیه بیش‌تر نز شود. همچنین ورودی حو ضچه‌های تهز شینی باید به نحوی طراحی شوند که نیروی برشی وارده به لخته‌ها به حداقل برسد. طراحی حوضچه ته‌نشینی باید با معیارهای ذکرشده در فصل ۶ مطابقت داشته باشد. برای طراحی سیستم جمع‌آوری ۷-۲-۱-۰ صاف‌سازی در مواردی که لازم است غلظت فسفر در پساب خروجی به کم‌تر از یک میلی‌گرم بر لیتر برسد. باید به دنبال تصفیه شیمیایی. صاف‌سازی پساب خروجی نیز توسط صافی‌های شنی یا فن‌آوری‌های غشایی انجام شود. ۱-۳-۱-۰ محل استقرار سیستم‌های تغذیه توصیه می‌گردد که کلیه مندصوبات اختلاط و تغذیه مواد شیمیایی مایعء روی پایه‌های مقاوم در برابر خورندگی نذصب ۲-۳-۱-۰ سیستم تغذیه مواد شیمیایی مایع پمپ‌های تغذیه مواد شیمیایی مایع از نوع جابجایی مثبت و میزان تغذیه آنها قابل تنظیم باشد. پمپ‌ها باید به نحوی انتخاب شوند که قادر به تغذیه کامل مواد شیمیایی مورد نیاز در دامنه پیش‌بینی شده برای بارگذاری جرم فسفر و با فرض از مدار خارج شدن بزرگ‌ترین واحد باشند. همچنین به انعطاف پذیری سیستم‌های دارای پمپ‌ها و لوله‌کشی مورد استفاده برای تغذیه ترکیبات آهن و آلومینیوم توجه کافی مبذول شود. به بند ۱-۵-۱-۱۰ مراجعه گردد. روی خطوط مکش پمپ‌های تغذیه باید صافی و شیر قطع جریان پیش‌بینی گردد. به منظور جلوگیری از پدیده سیفوناز و در نتیجه تغذیه اضافی در مواردی که جریان محلول شیمیایی به مجرای انتقال جریان آب تخلیه می شود. باید و سایل مناسب (از جمله شیر خلاشکن یا سایرتمهیدات جلوگیری‌کننده از پدیده