موسسهٌ استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران به موجب بند یک ماده۳ قانون اصلاح قوانین و مقررات مْ

⚠ این متن با نرم‌افزار از روی تصویر خوانده شده و ممکن است خطا داشته باشد؛ برای استناد، اصلِ سند را ببینید. استاندارد ملی ایران ۱۳۹۱۱۹۱ چاپ اول جمهوری اسلامی ابران ۹ 0 ۲۵۱۱۵م۳۶ ۱۹۱۵۲۱۴ 2 0۶ 116502۳0 [ 13051۳12 200 5۱۵۱412۳05 اه 1۹۸۱۵ الزامات کلی لوله‌های بتنی تحت فشار شامل اتصالات و متعلقات ما ۳۵۹-۵۳۹۵۶ ۲0۹9۵ 5 م20 کاطاو[, 2و1 ۳۵۵۹5 عججاک ۳۳۵۹ 1] 5:23.040.10:23.040.40:23.40.30:23.040.50 117 13111 0 ما5 [1 -------- صفحهٔ بعد -------- به‌نام خدا| موسسهٌ استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران به موجب بند یک ماده۳ قانون اصلاح قوانین و مقررات مْسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران». مصوب بهمن ماه ۱۳۷۱ تنها مرجع رسمی کشور است که وظیفه تعیین. تدوین و نشر استانداردهای ملی (رسمی) ایران را به عهده دارد. تدوین استاندار در حوزه های مختلف در کمیسیون‌های فنی مرکب از کارشناسان موسسه"* صاحب نظران مراکز و مسسات علمی. پژوهشی, تولیدی و اقتصادی آگاه و مرتبط انجام می شود وکوششی همگام با مصالح ملی و با توجه به شرایط تولیدی, فناوری و تجاری است که از مشارکت آگاهانه و منصفانه صاحبان حق و نفع. شامل تولیدکنندگان. مصرف‌کنندگان, صادرکنندگان و وارد کنندگان, مراکز علمی و تخصصی, نهادهاء سازمان های دولتی و غیر دولتی حاصل می شود .پیش نویس استانداردهای ملی آیران برای نظرخواهی به مراجع ذی نفع و اعضای کمیسیون های فنی مربوط آرسال می‌شود و پس از دریافت نظرها و پیشنهادها در کمیته ملی مرتبط با آن رشته طرح و در صورت تصویب به عنوان استاندارد ملی (رسمی) ایران چاپ و منتشر می شود. پیش نویس استانداردهایی که موْسسات و سازمان های علاقه مند و ذیصلاح نیز با رعایت ضوابط تعیین شده تهیه می کنند در کمیتهٌ ملی طرح و بررسی و درصورت تصویب. به عنوان استاندارد ملی آیران چاپ و منتشر می شود .بدین ترتیب. استانداردهایی ملی تلقی می شود که بر اساس مفاد نوشته شده در استاندارد ملی اآیران شمارهٌ ۵ تدوین و در کمیته ملی استاندارد مربوط که موْسسه استاندارد تشکیل می‌دهد به تصویب رسیده باشد. موْسسهٌ استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران از اعضای اصلی سازمان بین المللی استاندارد (1850)" کمیسیون بین‌المللی الکتروتکنیک (۳:2])" و سازمان بین المللی اندازه شناسی قانونی (018/1)؟" است و به عنوان تنها رابط " کمیسیون کدکس غذایی (۸۳))" در کشور فعالیت می کند. در تدوین استانداردهای ملی ایران ضمن توجه به شرایط کلی و نیازمندی های خاص کشورء از آخرین پیشرفت‌های علمی. فنی و صنعتی جهان و استانداردهای بین‌المللی بهره‌گیری می‌شود. موْسسههٌ استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران می تواند با رعایت موازین پیش بینی شده در قانون» برای حمایت از مصرف کنندگان. حفظ سلامت و ایمنی فردی و عمومی. حصول اطمینان از کیفیت محصولات و ملاحظات زیست محیطی و اقتصادی, اجرای بعضی از استانداردهای ملی ایران را برای محصولات تولیدی داخل کشو ر و / یا اقلام وارداتی, با تصویب شورای عالی استاندارد. اجباری نماید. موْسسه می تواند به منظور حفظ بازارهای بین‌المللی برای محصولات کشورء اجرای استاندارد کالاهای صادراتی و درجه‌بندی آن را اجباری نماید. همچنین برای اطمینان بخشیدن به استفاده کنندگان از خدمات سازمان‌ها و موْسسات فعال در زمینهُ مشاوره» آموزش, بازرسی, ممیزی و صدورگواهی سیستم های مدیریت کیفیت و مدیریت زیست‌محیطی, آزمایشگاه ها و مراکز کالیبراسیون (واسنجی) وسایل سنجش . موْسسههٌ استاندارد این گونه سازمان‌ها و موْسسات را بر اساس ضوابط نظام تایید صلاحیت ایران آرزیابی می کند و در صورت احراز شرایط لازم. گواهینامهٌ تایید صلاحیت به آن ها اعطا و بر عملکرد آن‌ها نظارت می‌کند. ترویج دستگاه بین المللی یکاهاء کالیبراسیون (واسنجی) وسایل سنجش, تعیین عیار فلزات گرانیها و انجام تحقیقات کاربردی برای ارتقای سطح استانداردهای ملی ایران از دیگر وظایف این * موسسهٌ استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران 0۳ 0۳2201721100 1316۵1100۵ -1 101۵|۲0 ۳101۵ 11۳۵0۸۵ -2 (ادعمآ ۷11۳۵102 عل [۵ 116۳۵110 0۳220172110) 1۵10۵۶ آمعمعا 1۵۲ 0۳220172100 11۳۵0۵۵۱ -3 1 0۳1۵0۲ -4 ۲0 ۸1161۵۶ +0006 -5 -------- صفحهٔ بعد -------- الزامات کلی لوله‌های بتنی تحت فشار شامل اتصالات و متعلقات رئیس: سمت و / با نمایندگی (فوق‌لیسانس مهندسی مکانیک) کاظم‌زاده. مهین وزارت نیرو - طرح تهیه ضوابط و معیارهای فنی صنعت (لیسانس مهندسی راه و ساختمان) آب کشور ایمان‌زاده. سایه وزارت نیرو - دفتر مهندسی و معیارهای فنی آب و آبفا (لیسانس شیمی کاربردی) تولایی. علیرضا وزارت نیرو - عضو کمیته تخصصی آب طرح تهیه ضوابط (فوق‌لیسانس مهندسی راه و ساختمان) و معیارهای فنی صنعت آب کشور (فوق‌لیسانس مهندسی عمران) ستوده, علیرضا نماینده کارخانه لوله‌سازی تهران (لیسانس مهندسی عمران) (فوق‌لیسانس مهندسی عمران) امینی. داود نماینده شرکت مهندسی آب و فاضلاب کشور (فوق‌لیسانس مهندسی عمران) -------- صفحهٔ بعد -------- عنوان آشنایی با مژسسه‌ی استاندارد کمیسیون فنی تدوین استاندارد ۱( هدف ۲ دامنه کاربرد ۳ مراجع الزامی ۴ اصطلاحات و تعاریف ۵ کلیات ۱-۵ رفتار لولفبتنی ۲-۵ نقشه و اطلاعاتی که باید توسط خریدار ارائه گردد. ۱-۲-۵ اطلاعات طراحی ۲-۲-۵ مشخصات و نقشه‌ها ۳-۵ اطلاعاتی که توسط سازنده تهیه و تسلیم می‌شود. ۳-۵ پارامترهای مربوط به محاسبات فشار سرج ۲-۳-۵ نقشه‌های جزئیات و جداول ۳-۳-۵ جدول تقسیم‌بندی مسیر ۴-۵ ضوابط طراحی ۶ مصالح ۱-۶ سیمان ۲-۶ سنگدانه‌ها ۳-۶ آب ۴-۶ مواد افزودنی ۵-۶ فولاد برای استوانه داخلی لوله, اتصالات و متعلقات و حلقه‌های اتصالی ۶-۶ میلگردها ۷-۶ واشرهای حلقه‌های آب‌بندی ۷ الزامات عمومی برای تولیدات ۱-۷ شکل هندسی و ابعاد ۱-۱-۷ ابعاد اسمی ۲-۱-۷ قطر داخلی صفحه 3 د ح ۱ ۱ ۱ ۲ ۴ ۴ ۴ ۴ ۵ ۶ ۶ ۶ ۶ ۶ ۶ ۶ ۷ ۷ ۷ ۷ ۷ ۷ ۸ ۸ ۸ ۸ -------- صفحهٔ بعد -------- فهرست مندرجات (ادامه) عنوان ۳-۱-۷ طول ۴-۱-۷ راستایی و همواری سطح ۵-۱-۷ چهار گوش بودن ۶-۱-۷ ضخامت جدار ۷-۱-۷ اتصالات ۸-۱-۷ ساختار اتصال فولادی با واشر آب‌بندی الاستومری ۹-۱-۷ ساختار اتصال جوش شده در کارگاه (محل) ۱۰-۱۷ واشرهای آب‌بندی الاستومری ۱۱-۱-۷ استوانه فولادی ۲۷ عمل‌آوری ۳-۷ تعمیر و بهسازی در طی فرایند تولید ۴-۷ روش‌های آزمون ۱-۴-۷ قطر داخلی ۲-۴-۷ طول داخلی بدنه لوله ۳-۳-۷ راستایی و همواری سطح ۴-۳-۷ چهارگوش بودن ۵-۳-۷ ضخامت جداره ۶-۴-۷ حلقه‌های فولادی اتصال ۷-۴-۷ آزمون هیدرواستاتیک استوانه فولادی لوله ۸-۴-۷ آزمون نفوذ مایع ۹-۴-۷ واشرهای آب‌بند (واشرهای الاستومری) ۱۰-۳-۷ مقاومت بتن ۱۱-۳-۷ ترک بتن ۱۲-۴۷ انحراف و آزمون برش ۵-۷ متعلقات و اتصالات خاص ۱-۵-۷ نکات کلی (عمومی) ۲-۵-۷ مصالح ۲-۵-۷ ساخت ۴-۵-۷ طراحی متعلقات و اتصالات خاص ۵ ۱۱ ۱۲ ۱۳ ۱۳ ۱۳ ۱۳ ۱۴ ۱۴ ۱۴ ۱۴ ۱۴ ۱۴ ۱۴ ۱۵ ۱۶ ۱۶ ۱۶ ۱۷ ۱۷ ۱۷ ۱۷ ۱۸ ۱۸ ۱۸ ۱۸ -------- صفحهٔ بعد -------- عنوان ۱-۶-۷ کلیات ۲-۶-۷ بازرسی تحویل ۲-۶-۷ دفعات آزمون ۴-۶-۷ ثبت اطلاعات ۷-۶-۷ دستورالعمل ساخت ۸ نشانه‌گذاری ۰ نصب و آزمون ۲-۰ آماده‌سازی برای آزمون ۳۳۱۰ آزمون در عمل و ۱۸ ۱۸ ۱۹ ۱۹ ۱۹ ۱۹ ۱۹ ۱۹ -------- صفحهٔ بعد -------- استاندارد «الزامات کلی لوله‌های بتنی تحت فشار شامل اتصالات و متعلقات» که پیش‌نویس آن در کمیسیون‌های مربوط به طرح تهیه ضوابط و معیارهای فنی صنعت آب کشور - دفتر مهندسی و معیارهای فنی آب و آبفای وزارت نیرو تهیه و تدوین شده و در پانصد و شصت و هفتمین اجلاس کمیته ملی استاندارد مکانیک و فلزشناسی مورخ ۸۹/۸/۱۷ مورد تصویب قرار گرفت. اینک به استناد بند یک ماده ۲ قانون اصلاح قوانین و مقررات موْسسهٌ استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران مصوب بهمن ماه ۰۱۳۷۱ به‌عنوان استاندارد ملی ایران منتشر می‌شود. برای حفظ همگامی و هماهنگی با تحولات و پیشرفت‌های ملی و جهانی در زمینه صنایعء علوم و خدمات. استانداردهای ملی ایران در مواقع لزوم تجدید نظر خواهد شد و هر پیشنهادی که برای اصلاح و تکمیل این استانداردها ارائه شود.ء هنگام تجدید نظر در کمیسیون فنی مربوط مورد توجه قرار خواهد گرفت. بنابراین, باید همواره از آخرین تجدید نظر استانداردهای ملی استفاده کرد. منبع و مأخذی که برای تدوین این استاندارد مورد استفاده قرار گرفته به شرح زیر است: 40 ]010[ 1۵۱۵۱۵۵ ۳۵۵۵ عسسد ۳۳ 06 1۵۶ ص00 000۵ ,1995 :639 ۵ط .۱ 1۱۳5 ر -------- صفحهٔ بعد -------- الزامات کلی لوله‌های بتنی تحت فشار شامل اتصالات و متعلقات ۱ هدف هدف از تدوین این استانداردء تعیین الزامات مشترک لوله‌های بتنی تحت فشار واتصالات و متعلقات مربوطه ۲ دامنه کاربرد این استاندارد در تکمیل الزامات ساخت لوله‌های بتنی مسلح تحت فشار می‌باشد که به صورت جداگانه استانداردهای خاص آنها به شرح زیر تهیه شده است. - استاندارد بند ۱-۳ - استاندارد بند ۲-۲ یادآوری - هرمحصولی که به‌طور دائم و یا موقت در تماس با آب آشامیدنی قرار می‌گیرد نباید اثر سوء بر ۳ مراجع الزامی مدا رک الزامی زیر حاوی مقرراتی است که در متن این استاندارد ملی ایران به آن‌ها ارجاع داده شده است. بدین‌ترتیب آن مقررات جزئی از این استاندارد ملی ایران محسوب می‌شود. درصور تی که به مدرکی با ذکر تاریخ انتشار ارجاع داده شده باشد. اصلاحیه‌ها و تجدیدنظرهای بعدی آن موردنظر این استاندارد ملی ایران نیست. در مورد مدارکی که بدون ذکر تاریخ انتشار به آن‌ها ارجاع داده شده است. همواره آخرین تجدیدنظر و اصلاحیه‌های بعدی آن‌ها مورد نظر است. استفاده از مراجع زیر برای این استاندارد الزامی است: ۱-۳ استاندارد ملی ایران شماره ۱۳۱۱۰: لوله‌های بتنی مسلح تحت فشار بدون استوانه فولادی و اتصالات و ۲-۳ استاندارد ملی ایران شماره ۹۳۷۵: سال ۱۳۸۷ لوله‌های بتنی پیش‌تنیده تحت فشار با استوانه فولادی و بدون استوانه فولادی, شامل اتصالات. متعلقات و ضوابط خاص میلگردهای فولادی پیش‌تنیدگی برای لوله‌ها - ویژگی‌ها ۲-۳ استاندارد ملی ایران شماره ۳۸۹: سال ۱۳۷۸ سیمان پرتلند - ویژگی‌ها ۴-۳ استاندارد ملی ایران شماره ۳۵۱۷: سال ۱۳۷۳ سیمان سرباره‌ای - ویژگی‌ها ۵-۳ استاندارد ملی ایران شماره ۳۴۳۲ سال ۱۳۸۰ سیمان پرتلند پوزولانی - ویژگی‌ها ۶-۳ استاندارد ملی ایران شماره ۳۰۲: سال ۱۳۸۱ سنگدانه‌ها - ویژگی‌ها ۷-۳ استاندارد ملی ایران شماره ۲۹۲۳۰: سال ۱۳۸۳ مواد افزودنی - شیمیایی بتن - ویژگی‌ها ۸-۳ استاندارد ملی ایران شماره ۳۱۳۲: سال ۱۳۸۰ میلگردهای گرم نوردیده مصرفی در بتن - ویژگی‌ها و روش آزمون -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۰-۳ دستورالعمل انتخاب و طراحی تجهیزات کنترل ضربهٌ قوچ در تأسیسات آبرسانی شهری نشریه شماره ۷ معاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رییس‌ جمهور ۱۱-۳ مشخصات فنی عمومی کارهای خطوط لوله‌های آب و فاضلاب شهری نشریه شماره ۳۰۳ سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور 61001610 06018/00۷ 10 2۹۳۵066 بازاه0 ۲۵۳ ۵-0061 ۹1رد ناه 29001 ۳۸۵ 3-12 6 01 13۹121121100 0100110۰ 20 0۳۵۲0۵ 1 ع66 که رازه0 ۱۵۲ ۹۹1۹-۱10۵ بازاهتا0) 20002 ۳۸ 3-13 1 200 1۹066110 [110۵ 1 28۹۳۵66 00۵11 1۵۳ ۱0061 - مدرد جازامن0 200035 ۳۸ 3-14 0 م۹۵ دهع ا0زوز 0106 1۵۳ ۹ا۵ 1۵1۳ ۵۵ بذاهعد ۳1۵۹1066 ,1996 :۵05۳۵6۵1-1 3-15 ۰ ۷۷1621760 ,200116211005 1۳۵12826 200 ۷۵16۲ ۲0۳ ,۷06 ۲0۱106۲ بع0ام عم عاع 0 ۵۱۳۵۵ 2004 :302 ۸۱۷۷۷۷۸۲ 3-16 ۰ 0136۲ 200 ۰ 01106۳ اععاد ام عس عم 0۵ ۵۵۵۳۵۵ 2004 :۸۷۷۷۷۸۵300 3-17 ۴ اصطلاحات و تعاریف در این استاندارد. اصطلاحات و تعاریف زیر به‌کار می‌رود. - اتصالی قابل تنظیم : اتصالی که در آن‌ها در موقع نصبء اجازه انحراف زاویه‌ای قابل ملاحظه‌ای را داده ۰ ۲ سا ۰ ۰.۰ 3 ۵ مه ۰ ۰ ۰ دارد. ۳ ۰ ۰ آ ۰ - بار مرده : وزن لوله. وزن آب. و کلیه بارهای ساکن وارده به بیرون لوله پس از نصب - قطر داخلی (طراحی): قطر داخلی اعلام شده برای لوله در اسناد سازنده که شامل رواداری‌های مجاز آن نیز می‌شود. - فشار طرح" (فشار کار): حداکثر فشار داخلی هیدرواستاتیک پایدار که لوله تحت آن فشار قرار می‌گیرد و توسط خریدار اعلام می‌گردد. معمولاً فشار طرح در مورد هر لوله و یا هر قطعه لوله. فشار کار در - ([آ یا ۷[ قطر داخلی یا قطر اسمی: اندازه عددی لوله یا متعلقات لوله که یک عدد گرد شده نزدیک به قطر داخلی مشخص شده ان قطعه بر حسب میلی‌متر می‌باشد. 1 ل ۸۵۵1۵016 - | 2-07 03م]آ 1620 - 3 4 - 1601820 11۲۵| 7 5 - 16۵120 6 -------- صفحهٔ بعد -------- طول مور ا: طول بدنه لوله از داخل به‌علاوه فاصله اتصال " که توسط سازنده اعلام می‌گردد (به شکل ب-۱ مراجعه شود) قطر خارجی : میانگین قطر خارجی متوسط بدنه لوله در هر قطعه از آن فشار آزمون کار خانه ": فشار هیدرواستاتیک اعمال شده به لوله در کارخانه برای مدت کوتاه به منظور انجام آزمون یکپارچگی بتن لوله» نشتی و یا طرح آن اتصالی قابل انعطاف: اتصالی که در آن انحراف زاویه‌ای در محل اتصال در حین نصب و بعد از آن مجاز است و در آن به مقدار جزئی انحراف از مرکز دو قطعه نیز پذیرفته می‌شود. قطر داخلی : میانگین قطر داخلی متوسط بدنه لوله در هر مقطعی از آن اتصال : اتصال بین دو انتهای قطعات مجاور در لوله‌کشی که شامل واشرهای آب‌بندی نیز می‌شود. بارزنده": کلیه بارهای گذرای خارجی وارده به قسمت بیرونی لوله در حین نصب و بعد از آن نظیر بارهای ترافیکی و غیره. سازنده: شخص» شرکت یا مژسسه‌ای که لوله را می‌سازد. حداکثر فشار طراحی " : فشار طرح به‌علاوهٌ فشار سرج ۰ ۱۱ ۰.۰ ۱ شرایط عادی بهره‌برداری : ترکیبی از فشار طرح و بارهای مرده خریدار " : شخص, شرکت یا مژسسه و آژانسی که براساس موافقت‌نامه و پیمانء خریدار لوله و متعلقات از سازنده می‌باشد. اتصال صلب " : اتصالی که در آن انحراف زاویه‌ای قابل ملاحظه‌ای در حین نصب و بعد از آن مجاز فشار سرج": افزایش کوتاه مدت فشار کار ناشی از تغییرات سرعت جریان سیال فشار آزمون سیستم": فشار هیدرواستاتیکی که پس از نصب لوله برای مدت کوتاهی به آن اعمال می‌گردد تا یکپارچگی و آب‌بندی آن مورد آزمون قرار گیرد. عادی بهره‌برداری می‌گردد. | - ۳۱۲۵011۷6 1 2 - [0101 0 3 - ۳۳۱۲۵۱ 7 4٩ - ۳۵0101 ‏آ۵۲ع)‎ 6 1 ع[0 ۳1۵۳ - 5 6-11۲۵] 7 7 - 1 40 ع1۷6] - 8 9-7 10 - ۷1۵711 0651820 6 1۱ - ۱10۳۵۱ 0067۵11۳8۶ 5 12 - 7 13 - 11210 1 [4 - 5۳86 6 15 - 5۹16 )ع٩آ‎ 6 16 - 1۳۵۹165 -------- صفحهٔ بعد -------- طول بدنه لونه از داحل شکل ۱- فاصله و طول‌ها ۵ کلیات ۱-۵ رفتار لولهّبتنی - از لوله‌های بتنی مسلح و پیش‌تنیده معمولاً به صورت مدفون استفاده می‌شود. این لوله‌ها در یک محیط یکنواخت (همگن) دارای عملکرد مطلوبی هستند. ولی اگر محیط غیریکنواخت (ناهمگن) باشد. ممکن است ترتیبات خاصی لازم گردد که باید بین خریدار و سازنده در مورد آن توافق شود. در موارد زیر محیط غیریکنواخت باعث می‌شود که ترتیبات خاصی مورد نیاز باشد. درصد بالای سولفات در آب و خاک: اگر مقدار سولفات محلول در خاک به میزان بیش از 26 -۳۰۰ باشد و یا مقدار سولفات محلول آب زیرزمینی به میزان بیش از ع/۶۰۰18 باشد *_درصد بالای کلرید در آب و خاک: اگر مقدار کلر محلول خاک و یا آب بیشتر از ۵۰۰18/۴8 باشد باید از تدابیر خاصی با هماهنگی سازنده استفاده شود. آب دریا: در مورد آب دریا باید از سیمان مقاوم در مقابل آب دریا استفاده شود (یا سیمان ضد سولفات) باید توجه داشت که در مورد آب دریا درصدهای فوق‌الذ کر اعمال نمی‌گردد. اسیدهای حلال آهک: اگر درصد اسیدهای حلال آهک آب زیرزمینی بیش از [/۶۰1۱8 باشد باید از تدابیر خاصی با هماهنگی سازنده استفاده شود. - اگر لوله‌های بتنی در معرض هوای آزاد قرار گیرند باید به اثرات آن توجه شود. به عنوان مثال: * کربناتی شدن ۹ انبساط حرارتی * بخزدگی و آب شدن بخ - اگر خط لوله حاوی سیال‌های خورنده باشد (آب مقطرء بعضی فاضلاب‌های صنعتی و غیره) باید از ۱-۲-۵ اطلاعات طراحی خریدار باید اطلاعات زیر را که برای طراحی و ساخت هر قسمت از خط لوله کاربرد دارد. ارائه نماید به‌عنوان مثال: -------- صفحهٔ بعد -------- - فشار طرح - حداکثر فشار طراحی برایر فشار طرح (فشار کار) به‌علاوه فشار سرج! می‌باشد. (توصیه می‌شود محاسبه فشار سرج آب برای تعیین حداکثر فشار طراحی انجام پذیرد) - بارهای خارجی و شرایط نصب لوله شامل بسترسازی» پرکردن ترانشه و محافظت جدارهٌ ترانشه - مشخصات سیال (نوع سیال, ترکیب شیمیایی, درجه حرارت اگر بیشتر از ۵۰*۲ باشد) - بررسی‌های محلی و داده‌های خاک‌شناسی - شرایط خاص به‌عنوان مثال پیش‌بینی مقاومت تیرگونه در طول لولهء در این حالت خریدار باید مقدار بار وارده و شرایط تکیه‌گاهی که لوله برای آن طراحی می‌شود را تعیین نماید. ۲-۲-۵ مشخصات و نقشه‌ها خریدار باید پلانء پروفیل و مشخصات را به سازنده ارائه نماید به‌عنوان مثال: - قطرهای داخلی - مسیرها و شیب‌ها - محل کلیه خروجی‌هاء اتصالات. شیرآلات و متعلقات مخصوص - فشار طرح و حداکثر فشار طراحی برای هر قسمت از خط لوله ۳-۲-۵ مسئولیت‌های خربدار مسئولیت کلیه موارد طراحی پروزه خط لوله به عهده خریدار یا نماینده خریدار (مهندس مشاور) می‌باشد. سازنده مسئول تهیه لوله براساس ضوابط تعیین شده در بند ۱-۲-۵ و سایر ضوابطی که توسط خریدار مشخص شده. می‌باشد. بدیهی است این موضوع رافع مسئولیت سازنده در آرائه کیفیت مطابق استاندارد حاضر نمی‌باشد. خریدار باید از انواع لوله‌های بتنی تحت فشار به‌شرح زیر که با این استاندارد پوشش داده می‌شود. آگاهی داشته و سپس نسبت به تعیین لوله مورد نظر خود اقدام نماید و تعیین نوع لوله باید قبل از مناقصه صورت - مطابق استاندارد بند ۱-۲ - - مطابق استاندارد بند ۲-۳ 1-6 ۵ -------- صفحهٔ بعد -------- ۳-۵ اطلاعاتی که توسط سازنده تهیه و تسلیم می‌شود. ۱-۳-۵ پارامترهای مربوط به محاسبات فشار سرج محاسبات فشار سرج (مطابق دستورالعمل بند ۱۰- ۳) باید توسط خریدار صورت گیرد. لیکن تمام داده‌های مورد نیاز مربوط به لوله برای انجام این محاسبات بایدتوسط سازنده ارائه شود (مانند سرعت موج). ۲-۳-۵ نقشه‌های جزئیات و جداول سازنده باید نقشه‌ها و جداولی را ارائه نماید که در آن جزئیات کامل مسلح‌سازی, نوع بتن و اندازه اتصالی‌های لوله‌ها و متعلقات نشان داده شده باشد. این مدارک باید برای تأیید خریدار یا نماینده خریدار (مشاور طرح) درصورتی که در قرارداد ذکر شده باشد. ارائه شود. لوله‌ها و متعلقات باید مطابق نقشه و جداول تأیید شده ساخته شوند. درصورتی که خریدار مشخص نموده باشد. می‌توان لوله‌ها را از موجودی انبار تامین نمود. ۳-۳-۵ جدول تقسیم‌بندی مسیر چنان‌چه مشخصاً خواسته شده باشد. داده‌های ارائه شده توسط سازنده باید شامل جدول تقسیم‌بندی که در آن به ایستگاه‌ها و خط شیب نشان داده شده در نقشه تهیه شده توسط خریدارء ارجاع داده شده باشد. جدول باید مناطق فشاری را نشان دهد که هریک از این مناطق با فشار طرح که در آن‌جا کاربرد دارد مشخص شده لوله و سطح مقطع میلگردهای محیطی (در طول واحد جداره لوله) در هر قسمت از خط لوله باید در جدول درج شود. ۴-۵ فضوابط طراحی بار مرده و زنده» ضرایب لنگرها و محاسبات رانش و زاویهٌ بستر باید مطابق دستورالعمل‌های معتبر ملی و ۶ مصالح ۱-۶ سیمان سیمان و مواد سیمانی باید با یکی از استانداردهای زیر بسته به مورد.ء مطابقت داشته باشد: الف- انواع سیمان پرتلند مطابق استاندارد بند ۳-۳ ب- سیمان پرتلند سرباره‌ای, مطابق استاندارد بند ۴-۳ ج- سیمان سرباره» مطابق استاندارد ۳-۳۲ د- سیمان پرتلندپوزولانی. مطابق استاندارد بند ۵-۳ حداقل مقاومت فشاری ۲۸ روز برای سیمان و مواد سیمانی باید معادل ۳۵۸/۲۵ باشد. ۶ -------- صفحهٔ بعد -------- ۲-۶ سنگدانه‌ها سنگدانه‌ها باید از موادی تشکیل شده باشد که با استاندارد ملی بند ۶-۲ مطابقت داشته باشد. ۳۶ آب آب برای مخلوط کردن مواد باید با مفاد بند ۹-۳ مطابقت داشته باشد. این آب نباید حاوی مواد مضر به اندازه‌ای که برای عملکرد محصول نهایی زیان‌آور است. باشد (به‌طور کلی آب آشامیدنی از تاسیسات ۴-۶ مواد افزودنی ۵-۶ فولاد برای استوانه داخلی لوله. اتصالات و متعلقات و حلقه‌های اتصالی فولاد مورد استفاده برای استوانه داخلی لوله. اتصالات و متعلقات و حلقه‌های اتصالی باید با استاندارد ملی مطابقت داشته باشد و در صورت نبود چنین استانداردی می‌توان از استانداردهای معتبر بین‌المللی استفاده نمود. ۶-۶ میلگردها ۱-۶-۶ میلگرد و یا سیم مورد استفاده برای بتن مسلح ممکن است ساده و یا آجدار باشد. میلگردها باید در ۲-۶-۶ فولاد برای پیش تنیدگی باید ساده" باشد مگر در مورد فولادی که می تواند آجدار باشد و ممکن است این فولادها به‌صورت. ترکیب چند رشته‌ای باشد. ۷-۶ واشرهای آب‌بندی واشرهای آب‌بندی باید از مواد لاستیکی بوده و با استاندارد ملی و یا استاندارد بند ۱۵-۳ مطابقت داشته باشد. ۸-۶ مقدار کلرید حداکثر مقدار کلرید موجود در بتن و یا ملات برحسب درصد وزنی سیمان باید به‌شرح زیر باشد: - لوله‌های بتن مسلح ./ ۰/۴ 0 - |[ ۷ -------- صفحهٔ بعد -------- ۷ الزامات عمومی برای تولیدات ۱-۷ شکل هندسی و ابعاد قطر داخلی. ضخامت جدار. طول داخلی استوانه و مشخصه‌های هندسی اتصالی‌ها باید مطابق مدارک کارخانه ۱-۱-۷ ابعاد اسمی فهرست اقطار اسمی معمول (ل۷آ] یاا[) در جدول ۱ داده شده است. ۲-۱-۷ قطر داخلی طراحی قطر داخلی لوله باید مطابق 0۸1 یا 110 بوده و برحسب میلی‌متر بیان می‌شود. رواداری مورد نظر برای جدول ۲- رواداری برای طراحی قطر داخلی ابعاد بر حسب میلی‌متر ۷ با 11 رواداری متوسط رواداری هر لوله به تنهایی 10۰ با [0(] ۹ ۳ ۰ 10 با 0۲ ۴۰۰ امس مان ۳۱ ۸۱۳ ۰ < 10 با 00 ۲+ ۴+ ۳-۱-۷ طول طول طراحی داخلی استوانه لوله باید به‌وسیله سازنده اعلام شود. رواداری این طول برای اجزاء مستقیم ۰ و برای سایر اجزاء 11۱2-۲۰ می‌باشد. طول طراحی مور که توسط سازنده اعلام می‌شود برابر است با طول طراحی داخلی استوانه لوله به‌اضافه فاصله بین انتهای قسمت نری و مادگی در محل اتصالی. این فاصله باید برای قسمت‌های مستقیم و محل‌های با زاویه چرخش مناسب دارای رواداری باشد که توسط سازنده مشخص می‌گردد. -------- صفحهٔ بعد -------- تس جد در ات بت طول موْثر طراحی به 1۳ پا 1[ که برحسب میلی‌متر بیان می‌شود برای یک لوله نباید از مقاد ول ۳ تجاوز نماید. جدول ۳ حداکثر طول موْثر لوله‌های بتنی مسلح با استوانه فولادی و بدون استوانه فولادی آرائه ش جدول ۳- حداکثر طول موّثر لوله‌های بتنی مسلح با استوانه فولادی و بدون استوانه فولادی (به استانداردهای بند ۱۶-۳و ۱۷-۳ مراجعه شود.) ۱۱۱1۱11 ۱۱11 ۱۱11 ی هک اک اه اک ۶ ۵1۵ ۱ ۸۰ ۷/۵ ۷/۵ ۱۵۰ ۷/۵ ۷/۵ ۳۳۰ ۵ ۷/۵ ۱ ۳۳۰ ۰ و بزرگ‌ت را ۷/۵ ۵ طول حداقل ۲/۵ متر می‌باشد مگر با سفارش خاص ۹ مر ده -------- صفحهٔ بعد -------- ۴-۱-۷ راستایی و همواری سطح سطح داخلی لوله‌های راست. نباید دارای انحرافی بیش از ۰/۵ درصد از طول طراحی بدنه از داخل و با 0 باشد. هر یک از رواداری‌هاء که بزرگتر است. باید اعمال شود این رواداری‌ها در مورد برجستگی‌ها نیز خلل و فرج یاحفره‌های سطحی که دارای قطری بزرگتر از ۱۵۱۳۲۷ و عمقی بیش از ۶۲۲۷ می‌باشند. باید با استفاده از مصالح مشخص شده در بند ۰۳۲-۷ تعمیر شوند. ۵-۱-۷ چهار گوش بودن رواداری قائم بودن دو انتهای لوله (چهارگوش بودن) به‌شرح زیر است: - 13۲۵ ۱۰ برای لوله‌های تا 11۲۱ ۵۰۰ - برای لوله‌های ۵۰۰ میلی‌متر تا ۱۰۰۰ میلی‌متر برحسب محاسبه از طریق رابطه (][ یا [۷(]) ۰/۰۲ - ۱۱ ۲۰ برای لوله‌های بزرگتر از ۱۰۰۰1۲ ۶-۱-۷ ضخامت جدار رواداری ضخامت جدارهٌ لوله از ./۵ ضخامت طراحی یا 1۱1۱ ۵ هرکدام که بزرگتر است نباید بیشتر باشد. تولید کننده باید ضخامت جداره را برای هر طراحی, اظهار کند. ۷-۱-۷ اتصالات جزئیات اتصالات بتنی یا فولادی باید مطابق با ابعاد و رواداری‌های مشخص شده برای هریک از اندازه‌ها و طراحی‌های لوله که در مدارک و مستندات تولید کننده آمده, باشد. واشرهای آب‌بندی (درصورت نیاز) باید توسط تولید کننده لوله و به همراه لوله و یا به صورت جداگانه تدارک دیده شود. تولید کننده با تأیید خریدار می‌تواندء اتصالی‌ها را صلب. قابل تنظیم» نیمه‌انعطاف‌پذیر و کاملاً انعطاف پذیر و هم‌چنین به صورت مقید یا غیرمقید. تولید کند. در جدول ۴. حداقل مقادیر مجاز انحراف زاویه‌ای, ارائه شده است. تولید کننده می‌تواند مقادیر بزرگتری را اتصالی‌های انعطاف‌پذیر باید مطابق بند ۱۳۲۳-۴-۷ مورد آزمون فشار و آزمون برش قرار گیرند. برای هریک از اتصالی‌های طراحی شده, یک قطر از هریک از چهار محدوده قطر ارائه شده در زیر مورد همان آزمون قرار - 00<۲۰۰۰ با1] - 00۲۰۰۰ پا10 ۱۰۰۰ - 00۱۰۰۰ پا10 ۶۰۰ - ۶۰۰ 00 با110 همان آزمون‌ها باید برای اتصالی‌های انعطاف پذیر که دارای واشر آب‌بندی الاستومری هستند نیز انجام شود. -------- صفحهٔ بعد -------- جدول ۴- انحراف زاویه‌ای مجاز 17 اتصالی‌های قابل تنظیم یا نیمه‌انعطاف پذ یر اتصالی‌های کاملاً انعطاف پذ بر ۰ << 00 با0] سا مرو ۰/۰۱ ی م۰۳ سل مر (۱۳۹) 1 ۷ با 170 با 110 ۷ ا 0] ۷ با 10] ۸-۱-۷ ساختار اتصال فولادی با واشر آب‌بندی الاستومری شوند تا در جای خود لغزیده و خودبه‌خود در مرکز سطح حلقه قرار گیرند. هریک از حلقه‌ها باید به‌وسیله یک با چند قطعهٌ فلزی. که جوش لب به لب داده شده‌اندء ساخته شوند. جوش‌هایی که روی حلقه‌های اتصال حلقه‌های فلزری اتصال که در طول مدت بهره‌برداری در معرض عوامل خورنده قرار می گیرند. باید با استفاده محیط داخلی حلقه اتصالی فلزی سر کاسه نباید بیش از مقادیر زیر از محیط خارجی حلقه سر ساده بزرگتر - ۳۱ ۵ برای آب‌بندی با واشرهایی که قطر کوچکتر از 1:۱ ۱۷ دارند. (یا کوچکترین وجه واشرهای با مقطع چهارگوش) - ۱۲ ۶/۵ برای آب‌بندی با حلقه‌هایی که قطر بزرگتر از 11۳ ۱۷ دارند. (یا کوچکترین وجه واشرهای با مقطع چهارگوش) - ۲ ۴ برای ۶۰۰ > 10 یا 11 - 11 ۵ برای ‎٩۱۰۰۰‏ 10 پا]] > ۶۰۰ - 131 ۶ برای ۱۰۰۰ < 10 پا 11 اتصالی باید به گونه‌ای طراحی شود که پس از کار گذاشتن لوله و تکمیل اتصالی‌هاء واشر آب‌بندی از چهار طرف محصور و متراکم شود تا دورتادور محل اتصال, آب‌بند بوده و تحت فشردگی کافی جهمت اطمینان از عملکرد آب‌بند بودن شرایط بهره‌برداری را داشته باشد. فشردگی طراحی (تراکم) برای واشرهای آب‌بندی, به‌طور معمول ./۳۰ درنظر گرفته می‌شود. ۱۱ -------- صفحهٔ بعد -------- قسمت سر کاسه فلزی و واشرهای آب‌بندی قسمت سر ساده باید به‌گونه‌ای طراحی و ساخته شوند.ء که پس تکمیل شوند تا در جای خود لغزیده و خودبه‌خود در مرکز سطوح قرار گیرند. جوش داده شوند. خصوص از روش‌هایی جچون اعمال ملات در قسمت داخلی و خارجی می‌توان استفاده نمود. باید مراقیت شود تا کلیه جوشکاری‌های انجام شده روی فولاد مطابق با ضوابط و استانداردهای ملی. وبا بین‌المللی باشد. و هنگامی که لوله‌ها نصب گردیدند با استفاده از روش‌های آزمون‌پذیرش در محل, مورد تأیید قرار گیرند. حداقل ضخامت حلقه‌های سر ساده و سر کاسه باید 1۱1۱ ۴ باشد. رواداری محیط حلقه‌هاء باید مطابق با مقادیر داده شده در جدول ۵ باشد. جدول ۵- رواداری محیط رات 5 رواداری قسمت دوپهن‌شدگی " سطح داخلی سر کاسه و سطح خارجی سر ساده, در جدول ۶ مشخص شده جدول ۶- رواداری دوپهن شدگی ۰ > ۷ ۲- ۳ب ۷۷- را ۰ب ۵- ۵ج ۱۰- 0۲-0-65 - | ۱۲ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱-۱-۷ واشرهای آب‌بندی الاستومری واشر آب‌بندی باید دارای حجم مناسب بوده» به‌گونه‌ای که در هنگام اتصال درز لوله. واشر فشرده شده و در حالت فشارء آب‌بند بماند. تغییر حجم واشر آب‌بندی نباید بیش از ./۲ نسبت به حجم طراحی باشد. واشر آب‌بندی نباید از بیش از دو تکه. تشکیل شده باشد. ۱-۱-۷ استوانه فولادی استوانه فولادی باید با شکل دادن و جوشکاری ورق‌های با جنس و ضخامت معین به‌صورت قطعات بریده یا کلاف" ایجاد شود. استوانه باید با دقت شکل داده شده و به ابعاد مورد نیاز تولید شوند. حلقه‌های اتصال باید قبل از آزمون به دو انتها جوش شوند. انحراف مجاز محیط پیرامونی استوانه فولادی نباید بیش از ./ ۱/۵ قطر داخلی طراحی لوله بوده و هم‌چنین حداکثر به 11 ۱۳۲ محدود می‌شود. جوشکاری همه فولادهاء باید مطابق با استانداردهای ملی و بین‌المللی مربوط باشد. باید از جوش لب به لب روی هم یا گوشه برای درزهای طولیء حلقوی یا مارپیچ استفاده شود. ورق فولادی باید قبل از جوشکاری با دقت به هم جفت شده و در طول مدت جوشکاری نیز به‌طور محکم ثابت نگاه داشته شوند. قبل از بتن‌ریزی» استوانه فولادی باید از مواد زاید و مزاحم که مانع از پیوستگی بتن با سطح استوانه می‌شود. کاملاً تمیز گردد. ۲-۷ عمل‌آوری دستورالعمل بر پایه تجربیات قبلی تولید بوده که در رابطه با مدت زمان عمل‌آوری, دما و درصد رطوبت ۳-۷ تعمیر و بهسازی در طی فرایند تولید قسمت‌هایی از بتن که آسیب دیده باید برداشته شود. بتن و ملات مورد استفاده برای تعمیر باید دارای همان ویژگی باشد که برای تولید لوله به‌کار می‌رود. قسمت‌های تعمیر شده» باید مطابق بند ۲-۷ به‌وسیله استفاده از مواد آب‌بند کننده‌ای عمل‌آوری شود که مطابق با استاندارد ملی ایران و یا استاندارد بین‌المللی معتبر باشد. لوله‌هایی که مورد تعمیر یا بهسازی قرار گرفته‌اند نباید تا پایان مدت زمان عمل‌آوری و یا حداقل ۱۲ ساعت بعد از زمان اعمال مواد آب‌بند شده, ارسال شود. مصالح و روش‌های دیگری نیز ممکن است توسط 1- 0015 ۱۳ -------- صفحهٔ بعد -------- ۴-۷ روش‌های آزمون ۱-۴-۷ قطر داخلی قطر هریک از دو انتهای لوله باید در فاصله :۵۰1۳ از انتهای قسمت سر لوله یا سر کاسه لوله اندازهگیری شود. در هر آنتها باید قطر داخلی را در دو راستای عمود بر هم تعیین کرد. قطر داخلی برای هر انتها باید بر مبنای میانگین دو قطر اندازه گیری شده محاسبه شود. ۲-۴-۷ طول داخلی بدنه لوله طول بدنه باید در چهار راستا که با یکدیگر زاویه ۹۰*۰ می‌سازند. اندازه گیری شود. ۳-۴-۷ راستایی و همواری سطح هرگونه انحراف از راستایی دهانه لوله باید با استفاده از سنجه‌ای مطابق شکل ۲ برآورد گردد. هنگامی که از لبه ۷۷ سنجه! (با دو برجستگی کناری) استفاده می‌شود چنان‌چه هر دو انتها در تماس با دهانه نباشد. نشانه عدم تطابق با استاندارد می‌باشد (به بند ۱-۴-۷ مراجعه شود). هنگامی که از لبه ۲ (با یک برجستگی در وسط) استفاده گردد چنان‌چه هر دو انتهاء سنجه در تماس با سطح داخلی باشد نشانه عدم تطابق با استاندارد می‌باشد. ۸ ارتفاع برجستگی سنجه برابر با ./ ۰/۵ طول طراحی بدنه (حداقل 11 ۵) توجه: قطعات لا شکل (5105) باید قابل جدا شدن از لبه‌های صاف بوده تا بتوان به‌راحتی جابه‌جا و کنترل گردند. روش‌های دیگر نیز مجاز می‌باشد. برای مثال اندازه‌گیری مابین جداره و یک شمشه مستقیم و یا یک سیم فلزی ازک با قطر کمتر از یک میلی‌متر که در طول جداره کشیده شده و حداقل در یک نقطه با پوشش داخلی بتن در ۴-۴-۷ چهارگوش بودن چهارگوش بودن لوله با بررسی اختلاف در طول هر جفت اندازه گیری متقابل برآورد می‌گردد (به بند ۵-۱-۷ و ۲-۴-۷ مراجعه شود). ۵-۴-۷ ضخامت جداره ضخامت جداره در فواصل تقریبی *۹۰ از یکدیگر و فاصله :۵۰1۲ از هر انتهای قطعه لوله بدون احتساب نری و مادگی آن اندازه گیری می‌شود. ۶-۴-۷ حلقه‌های فولادی اتصال محیط هر حلقه اتصال باید با اندازه‌گیری کنترل شود (به بند ۷-۱-۷ مراجعه شود) [| - 806 ۱۴ -------- صفحهٔ بعد -------- ۷-۴-۷ آزمون هیدرواستاتیک استوانه فولادی لوله هریک از استوانه‌های فولادی پس از آن که تکمیل گردید و حلقه‌های انتهایی آن متصل شد باید برای اطمینان از آب‌بندی آن آزمون هیدرواستاتیک شود. در آزمون هیدرواستاتیک. فشار آزمون ,۳ به شرح زیر تعیین می‌شود: می‌نماید مشروط بر آن‌ که از محدوده‌های داده شده در معادلات ۱ و ۲ زیر تجاوز ننماید. ۱- برای لوله‌های ۳ یا 10 <۱۲۰۰ع> پ- ط ۲- برای لوله‌های 0 یا 10 > ۱۲۰۰ > اگر تنش وارده به فولادی تا ./ ۷۵ حداقل مقاومت (تسلیم) جاری شدن مقادیری بیشتر از معادلات ۱ و ۲ مایع نیز علاوه بر آزمون هیدرواستاتیک (به بند ۸-۴-۷ مراجعه شود) بر روی استوانه انجام پذیرد. (13۱17 ۵+) 111111 ۵۰ - طول بدنه لوله از داخل < رآ شکل ۲- سنجه برای ارزیابی انحراف از راستایی در مواردی که استوانه به‌صورت افقی آزمون می‌شود. باید به‌نحوی بر روی تکیه‌گاه‌های مناسب مستقر گردد که اثر وزن استوانه و وزن آب به حداقل برسد. در آزمون به‌صورت افقی یا عمودی, فشار ,۳ باید در مرکز ثقل اندازه‌گیری شود. هنگامی که استوانه تحت فشار می‌باشد. تمام جوش‌ها باید برای نشت به‌دقت بازرسی شود. تمام نقاط نش 1-۷161 11 ۱۵ -------- صفحهٔ بعد -------- فقط استوانه‌هایی که در آزمون هیدرواستاتیک آب بند بوده را باید برای ساخت لوله‌ها استفاده کرد. هرنوع روش دیگری که توسط سازنده پیشنهاد شود نیاز به تأیید خریدار داشته و منوط به آن است که تولید کننده دارای یک سیستم مدیریت کیفیت مطابق با استاندارد بند ۱۲-۳ باشد. ۸-۴-۷ آزمون نفوذ مایع در یک طرف استوانه یک محلول سفید" در طول و روی جوش پخش گردیده و در طرف دیگر پارافین رنگی و یا ماده مشابه در طول و روی جوش پخش می‌شود. حداقل زمان نفوذ باید مطابق مشخصات نفوذ مایع پس از سپری شدن دوره زمانی تعریف شده (از پیش تعیین شده)» هیچ‌گونه خال رنگی نباید بر روی محلول سفید ظاهر شود. اگر هرگونه خال رنگی پیش از سپری شدن زمان تعیین شده ظاهر گردد. جوش‌ها باید تعمیر و محددا ازمون شوند. ۹-۴-۷ واشرهای آب‌بند (واشرهای الاستومری) حجم واشر باید یا با جابه‌جایی آب و یا کنترل وزن اندازه‌گیری شود. واشرهای دوتکه " باید به دقت به‌صورت چشمی با چرخش کامل واشر (۳۶۰۶) کنترل شود. واشرهای دوتکه‌ای که دارای جدایی قابل وضوح و یا ترک باشند باید رد شود. هر واشر آب‌بند باید سه برابر طول اصلی کشیده شود. در مورد واشرهای دوتکه برای محل‌های اتصال, هرمحل اتصال باید بر روی وسیله آزمون به نحوی جاسازی شود که از هرگونه تکیه‌گاه کاملاً جدا باشد (حداقل فاصله از تکیه‌گاه ده برابر حداقل ضخامت واشر. هر واشر کشیده شده باید از نظر ظاهری کنترل شود و چنان‌چه جدایی (پارگی) قابل وضوح و یا ترک ۰-۴-۷ مقاومت بتن برای تعیین مقاومت مشخصه از نمونه‌های مکعبی و یا استوانه‌ای استفاده می‌شود و نمونه‌ها باید به‌نحوی ساخته (تولید) و عمل‌آوری گردد که یا منعکس کننده فرآیند تولید لوله بوده و یا با استانداردهای بند ۹-۳ آزمون استوانه‌ها می‌باشد. از استوانه‌های با اندازه دیگر نیز می‌توان استفاده نمود مشروط بر آن که از ضریب تبدیل با توجه به نمونه استوانه استاندارد ۱۵۰۳۰۰ میلی‌متر استفاده نمود. میلی‌متر استفاده شود. نتایج آزمون باید بر ضرایب زیر تقسیم شود. ۳۰- برای نتایج آزمون کمتر از ۸/۳۵ ۴۵ ۷۷/116 - |[ ۵ ا0 5 -2 ۱۶ -------- صفحهٔ بعد -------- اگر از نمونه مکعب‌های ۱۰۰ میلی‌متر استفاده شود نتایج آزمون باید بر ۱/۰۵ قبل از اعمال ضرایب فوق ۱-۴-۷ ترک بتن اندازه‌گیری ترک بتن به شرح زیر می‌باشد: - ضخامت سنجه باید چنان باشد که از قبل برای عرض ترک مورد نیاز تعریف شده است. در مواردی که حداکثر عرض ترک معیار کنترل است. سنجه به عمق 111 ۲ در فواصل کمتر از 11 ۵۰ در ۱-۴-۷ انحراف و آزمون برش اتصالات قابل انعطاف باید به‌نحوی آزمون شوند که به‌طور هم‌زمان تحت زاویه مجاز منحرف شده و تحت برش عرضی قرار گیرند. در سرتاسر اتصال معادل ۲۰ برابر 10 یا 103 برحسب نیوتن و یا بار برشی بزرگتر که فشار مطرح می‌باشد. آزمون دومی باید تحت همان شرایط ولی با فشار آزمون ۳۵ ۸۰ زیر فشار جو انجام ابعاد بر حسب میلی‌متر ۱ 1۳+ ۱.33 ۱ 1 1 ۱ ۱ دار ۴ ۱۳ 7 + شکل ۳- ابعاد و شکل فیلر مورد استفاده برای بازرسی ترک‌ها ۵-۷ متعلقات و اتصالات خاص زاویه‌ای. تبدیل کاهنده, دو شاخه‌هاء لوله‌های اریب. لوله‌های کوتاه و به‌صورت کلی هر نوع از اجزاء خطوط لوله که به‌صورت یکپار چه سرهم شده است. متعلقات و اتصالی‌های خاص را می‌توان به‌صورت بتن مسلح و یا بتن پیش‌تنیده با و یا بدون استوانه. با فولاد و یا چدن و یا ترکیب این مصالح تولید نمود. 45 6۷۵۱۱۵ -1 ۱۷ -------- صفحهٔ بعد -------- کلیه متعلقات و اتصالات خاص باید امکان اتصال به لوله‌ای که باید به آن متصل شوند را با اتصالی‌های ۲-۵-۷ مصالح مصالح مورد استفاده برای ساخت اتصالات خاص و متعلقات باید با استاندارد مصالح مربوط مطابقت داشته ۳-۵-۷ ساخت میلگرد مورد استفاده برای متعلقات و اتصالات خاص باید مشابه میلگرد لوله‌های استاندارد بوده و دارای همان پوشش باشد. اگر استوانه فولادی مورد مصرف برای ساخت اتصالات تا / ۷۵ حداقل حد جاری شدن فولاد آزمون نشده باشد. آب‌بندی آن بر روی تمام طول جوش‌ها باید با آزمون نفوذ و یا آزمون مناسب دیگری تأیید شود. ۴-۵-۷ طراحی متعلقات و اتصالات خاص میلگردهای متعلقات و اتصالات خاص باید به‌نحوی طراحی گردند که تمام نیروها و تنش‌های منتج از آن برای زانویی‌ها زاویه‌های تیپ عبارتند از ۱۵۲ ۰۳۰۰۲۲۳۰۰۱۱ ۴۵ و ۰.۹۰ البته هر زاویه دیگری را نیز می‌توان استفاده نمود. ۱-۶-۷ کلیات سازنده باید یک سیستم مدیریت کنترل کیفیت را ایجاد و اسناد مربوط را نگهداری کند که شامل اسناد کنترل تولید کارخانه می‌باشد که باید مطابق استاندارد بند ۱۳-۳ باشد (یا استاندارد بند ۱۲-۳ بنا به صلاحدید و اختیار سازنده). الزامات این استاندارد و استانداردهای مربوط به تولید ظرف مدت ۳۶ ماه از عملیاتی شدن این استاندارد و یا طی ۲۴ ماه از عملیاتی شدن استاندارد مربوط به تولید" یا ۳۶ ماه از شروع تولید. هر کدام که طولانی‌تر است باید توسط سازنده اجرا و سیستم مدیریت کنترل را به تأیید یک موْسسه -۶-۷‏ بازرسی تحویل تا زمان عملیاتی شدن و پیروی از استاندارد بند ۱۳-۳۲ در کارخانه مطابق با بند ۱-۷ این استاندارد در خریدار و سازنده براساس این استاندارد و استاندارد مربوط به تولید و استاندارد بند ۱۳-۲ تعریف شده باشد. ۱ در بند ۷ مفهوم استاندارد تولید به معنی هر استانداردی است که به صورت توام با این استاندارد نظیر استانداردهای بندهای ۲ ۱و ۲ ۲ ۱۸ -------- صفحهٔ بعد -------- ۳-۶-۷ دفعات آزمون در مواردی که نوع آزمون‌ها بیان شده است ولی تعداد آزمون‌ها مشخص نشده است. سازنده باید تعداد آزمون کافی انجام دهد تا حداقل ./ ۹۵ لوله‌ها مورد تأیید قرار گیرد. ۴-۶-۷ ثبت اطلاعات ثبت اطلاعات باید مناسب و شامل موارد زیر باشد: ۱- تاریخ ساخت مغزه بتنی توسط سازنده ۲- تاریخ و جزئیات میلگرد گذاری ۳- تاریخ پوشش نهایی تاریخ‌ها و نتایج کلیه آزمون‌ها و اطلاعات دیگر که می‌تواند در کیفیت تولید موْثر باشد. سازنده باید نتایج ازمون‌های تولید را با شرح کافی جهت پیگیری برای مدت ۷ سال حفظ و نگهداری نماید. ۵-۶-۷ دسترسی به تسهیلات سازنده خریدار یا نماینده قانونی وی با توافق سازنده باید در همه زمان‌های مناسب برای رسیدن به هدف مدیریت کنترل کیفیت و کنترل تولید کارخانه و ثبت اطلاعات و مشاهده عینی آزمون‌ها و علامتگذاری لوله‌ها امکان دسترسی آزاد به محلی که لوله‌ها تولید می‌شوند را داشته باشد. ۶-۶-۷ مسئولیت بازرسی توسط خریدار یا عدم بازرسی توسط خریدار نباید موجب سلب مسئولیت تولید کننده در تهیه مواد و انجام کار مطابق با این استاندارد شود. ۷-۶-۷ دستورالعمل ساخت سازنده باید محصول خود را مطابق با دستورالعمل ساخت مناسب ملی و یا بین‌المللی به انضمام گواهی‌نامه تطبیق محصول با این دستورالعمل تولید نماید. ۸ نشانه‌گذاری هر قطعه باید به‌ گونه‌ای نشانه‌گذاری شود (درون سر کاسه و یا سر ساده) که قابل رویت بوده و پاک نشود و - شماره استاندارد تولید مطابق استاندارد بند ۲-۳۲ - لوله‌هایی که برای انتقال آب آشامیدنی مناسب می‌باشند علامت ۳ بعد از شماره استاندارد تولید» درج - نام سازنده و محل تولید - نام موْسسه ثالثت تایید کننده (در صورت وجود) - مشخص نمودن قطر و کلاس لوله از نظر مقاومت در صورت کاربرد - مشخص نمودن مورد استفاده خاص در صورت کاربرد ۱۹ -------- صفحهٔ بعد -------- - اگر در اسناد قرارداد ذکر شده باشد تولید کننده موظف است علامت‌های شناسایی مخصوص را به اندازه کافی که عمل کاربرد لوله و متعلقات را در خط لوله نشان دهد. درج نماید. علامت‌ها باید با جداول حاوی اطلاعات بند ۲-۲-۵ هماهنگی داشته باشد. - همه لوله‌های اریب باید علامتگذاری و زاویه اریب آن مشخص شود. به‌گونه‌ای که طرف کوتاه لوله قابل - اگر میلگردگذاری بیضوی به‌کار برده شده قطر کوچک بیضی میلگردگذاری باید قابل شناسایی باشد. - علامت ‎15٩111‏ (در صورت داشتن مجوز استاندارد) هنگامی که اندازه قطعه اجازه علامت‌گذاری به‌طور کامل را نمی‌دهد شناسایی قطعه باید به روشی که در آن ۹ اتصال قطعات ناهماهنگ قطعاتی که برای اتصال به یکدیگر ساخته نشده‌اندء می‌توانند به وسیله قطعات تبدیلی به هم مرتبط شوند. ۶ نصب و آزمون ۱ نصب مقررات مانند مفاد بند ۱۱-۳ استفاده کرد. ۳۲-۱۰ آماده‌سازی برای آزمون خط لوله باید با آب پر شده و سپس در طی مدت زمان مشخص تحت فشار قرار گیرد که این زمان معمولاً بسته به شرایط محلی از چند ساعت تا ۴۸ ساعت متغیر می‌باشد. مقدار آب لازم برای ثابت نگهداشتن فشار این فرآیند باید ادامه یابد تا آب اضافه شده در هر ساعت به حداکثر مقدار مجاز تعیین شده., کاهش یابد. ۳-۰ آزمون در عمل هنگامی که دستگاه آزمون فشار به‌کار برده می‌شود مقدار آب لازم برای حفظ فشار آزمون نباید از مقادیر زیر تجاوز نماید. برای لوله‌های بتن مسلح بدون استوانه فولادی: ۰/۱۵ لیتر در هر ساعت بر متر مربع سطح داخل لوله لوله‌های پیش تنیده بدون استوانه فولادی: ۰/۰۲۵ لیتر در هر ساعت بر متر مربع سطح داخل لوله نلوله‌های با استوانه فولادی : ۱( منلنلبتر در هر ساعت بر ۳.