های تقاضای حمل و نقل

⚠ این متن با نرم‌افزار از روی تصویر خوانده شده و ممکن است خطا داشته باشد؛ برای استناد، اصلِ سند را ببینید. فصل7 : تهیه دستورالعمل برداشت داده های تقاضای حمل و نقل 18 / 81 / 31 875 نمونه5 - سفرهای فرد2 مبدا/مقند توضیحات سزر ا 0 ساعت51 :4 صبح خانو را ترک ورهمب 1 ساعت3:11 با خوهروی شخنی بو محل وارم رسیدمب 2 ساعت37:71 پیاهظ بو رساوراب مجاور محل وارم رفام و ساعت37:75 بو آنجا رسیدمب 3 ساعت33:31 پیاهظ از رساوراب بو محل وارم برگرامب و ساعت33:35 بو آنجا رسیدمب 4 ساعت34:31 با خوهروی شخنی از محل وارم بو طرف خانو رفام و ساعت34:71 بو خانو رسیدمب هیگر خانو را ترک نلرهمب -------- صفحهٔ بعد -------- ۷۶ ۹/1 دستورالعمل مطالعات جامع حمل و نقل شهری و حومه ۲و -------- صفحهٔ بعد -------- فصل ۸ دستو رالعمل مدل‌سازی تقاضا -------- صفحهٔ بعد -------- ۲ 3. ۳۳ -------- صفحهٔ بعد -------- فصل1: دستورالعمل مدلسازی تقاضا 18 / 81 / 31 873 روش چهارمرحله ای سفر– مبنا و روش زنجیره- مبنا یلی از بخش ای اساسی هر فرآیند برنامو ریزی و ب حمل و نقل، برآوره تقاضای سزر3 آیندظ است وو بو ومک مدل ای برآوره تقاضا انجام می شوهب این مدل ا هر سو هساو و ی زیر مطابق شلل7 – 3 تقسیم بندی شدظ اند وو از باا بو پایین، سطح هقت و جزییات اط عات موره نیاز برای ساخت مدل ا افزایش می:یابد  سزر- مبنا2  زنجیرظ سزر- مبنا7  فعالیت- مبنا3 شکل1 – 8 - رویکردهای مدل سازی تقاضای سفر فرآیند مدل سازی سزر- مبنا وو پرواربرهترین و مؤ رترین روف برآوره تقاضای سزر هر شرای مرسوم است، با قباطم رزس یاضاقت لی حت یا و حرم راهچ دنیآرف ،بآ نیرتروهرم وو تسا یزاس ظهایپ لباق یز اخم یا هرلیور ش لل 7 – 2 است ب 3 Travel Demand Model 2 Trip-based 7 Tour-based/ Trip Chain 3 Activity-based مدل برآوره تقاضای سزر سزر-مبنا مززوب ناحیو ای نا مززوب خانوار زنجیرظ سزر-مبنا مززوب افراه نا مززوب فره فعالیت-مبنا نا مززوب فره -------- صفحهٔ بعد -------- ۸۰ ۹۸/۱۰/۰۱ دستورالعمل مطالعات جامع حمل و نقل شهری و حومه ی تس مس مدش مممممه ۲ : : 1 : متفه سس ‌ و زو شکل ۳-۸- فرآیند چهار مرحله‌ای تحلیل تقاضای سفر -------- صفحهٔ بعد -------- فصل ۸: دستورالعمل مدلسازی نقاضا ۹۹/1 ۸ دستورالعمل حاضر. به مدل‌های سفر- مبنای همفزون ناحیه‌ای می‌پردازد. در این نوع مدل‌ها تعداد سفرهای ایجاد شده در ناحیه‌های ترافیکی به کمک توابع ریاضی و بر اساس ویژگی‌های اجتماعی- اقتصادی- جمعیتی ناحیه برآورد می‌شود. برای افزایش دقت بر وردهاء سفرها بر اساس هدف از انجام سفر دسته‌بندی می‌شوند زیراً تجارب قبلی نشان داده که عوامل اقتصادی- اجتماعی موْثر بر هر هدف سفرء ممکن است با سایر اهداف سفر متفاوت باشد. ۲-۸- دسته‌بندی اهداف سفر در آمارگیری مبداً- مقصد سفرهای خانوارهای ساکن, برای درک بهتر شهروندان و شناسایی الگوی اهداف سفرء معمولا تعداد ۱۲ هدف سفر به عنوان گزینه‌های انتخابی شهروندان پیشنهاد می‌شود که پس از بررسی سهم اهداف مختلف. در نهایت به ۴ تا ۶ هدف مشابه شکل ۳-۸ خلاصه می‌شود. سهم اهداف تجمیع شده مورد استفاده در ساخت مدل‌های ایجاد. توزیع و تفکیک سفر باید مشابه شکل ۴-۸ ارایه شود. شکل ۳-۸ نمونه دسته‌بندی اهداف سفر -------- صفحهٔ بعد -------- دستورالعمل مطالعات جامع حمل و نقل شهری و حومه18 / 81 / 31 812 شکل1 – 4 - نمونه سهم اهداف سفر روزانه در شهر مورد مطالعه ازم بو ذور است وو سزر ای پیاهظ نیز باید هر فرآیند ساخت مدل ای تقاضای سزر واره شوندب بدیهی است هر مرح و دش د اوخ ظهاه صینخت ولبش وب ظراوس یا رزس قف و ظدش کیلزت م زا ظهایپ و ظراوس یا رزس مهس ،رزس کیلزت، اما میزاب تأ یر سیاست دیلوت یا راهرب بهوب د اوخ یبایزرا لباق ظهایپ و ظراوس رزس و یسو رییغت رب ل قن و لمح ب و یا سزر خانو مبنا و جذب سزر خانو مبنا بو تزلیک دف سزر هر نواحی ترافیلی مرابو جدول7 - 3 و جدول7 - 2 ارایو شوهب سزر ای یرخانو مبنای تولید شدظ و جذب شدظ بو نواحی ترافیلی نیز هر مین جداول ارایو شدظ استب مزا یم مرتب با نحوظ اساخراج این برهار ا هر اهامو این هساورالعمل آمدظ استب جدول1 -8 - بردارهای تولید سفرهای روزانه بر اساس آمارگیری مبدأ- مقصد سال پایه ناحیو شغ ی خرید تحنی ی تزریحی شخنی زیارتی یرخانو مبنا جمع 3 2 ببب جمع هرصد ومینو بیرینو میانگین انحراف معیار شغلی 83 % خرید 84 % تحصیلی 24 % تفریحی 82 % شخصی 81 % زیارتی 5 % غیرخانه مبنا 86 % -------- صفحهٔ بعد -------- فصل1: دستورالعمل مدلسازی تقاضا 18 / 81 / 31 819 جدول1 - 2 - بردارهای جذب سفرهای روزانه بر اساس آمارگیری مبدأ- مقصد سال پایه ناحیو شغ ی خرید تحنی ی تزریحی شخنی زیارتی یرخانو مبنا جمع 3 2 ببب جمع هرصد ومینو بیرینو میانگین انحراف معیار دسته بندی سفرها (ضروری/ غیر ضروری) و ایجاد امکان مدل سازی عدم انجام سفر مدل ای چهارمرح و ای مرسوم، قاهر بو مدل سازی شرای احامالی حذف سزر ا نیساندب بو این منظور باید از مدل ای پیررفاو تر اسازاهظ ورهب راظ حل هیگر، تح یل حساسیت و حذف هرصدی از سزر ای یک دف خاص بو ومک آمارگیری اظهار تمایل سزر استب ایجاد سفر و روش ارزیابی آن اولین گام از مدل سازی چهار مرح و ای برآوره تقاضای سزر، بو برآوره تعدا ه سزر ای ایجاه شدظ هر نواحی ترافیلی اخاناص هاره ب هر مدل ای ایجاه سزر، از مرخنات اقاناهی- اجاماعی مسافر و محل سزر بو عنواب ماغیر ای پیش بینی ونندظ ی تعداه سزر ا اسازاهظ می شوهب مدل ای ایجاه سزر هر هو هساو تولید سزر (برای پیش بینی ت عداه سزر ا هر محل آ از سزر) و جذب سزر (برای پیش بینی تعداه سزر ا هر محل پایاب سزر) ساخاو می شوندب 1 - 4 - 8 - تعاریف فرآیند مدل سازی تقاضا، منطبق بر اصول مذوور هر وااب مدل سازی حمل و نقل (Ortuzer & Willumsen, Modeling Transport, 2011) موره تایید استب :برخی تعاریف مرتب با موضوع هر اهامو ارایو شدظ است - سزر3 : سزر یعنی حروت از یک مبدأ معین بو یک مقند معین با دف معین و وسی و سزر معین از مسیر مع ین ب هر مدل سازی حمل و نقل، ا ب سزر ای سوارظ موره توجو قرار می گیرند، اما با توجو بو تعریف خاصی وو برای آساان و سزر انجام می شوه (مث ً سزر ای بیش از711 ،)مار اط عات سزر ای پیاهظ نیز برهاشت می شوهب هر ا ب مطالعات انجام شدظ، سزر ای تولید شدظ توس افراه ومار از4 سال وو فاقد تواب و اساق ل هر انجام 3- Journey -------- صفحهٔ بعد -------- دستورالعمل مطالعات جامع حمل و نقل شهری و حومه18 / 81 / 31 814 ،سزر ساند هر نظر گرفاو نمی شوهب بو هلیل لزوم شناخت سزر ای سو ارظ و پیاهظ و رقابت این هو شیوظ اص ی ،سزر ظهایپ و ظراوس یا رزس عومجم دیاب رزس هاجیا یا لدم تخاس یارب موره اسازاهظ قرار گ رهب ی - مبدأ3 و مقند2 :سزر ،هر ترریح جهت یک سزر، بو نقطو شروع سزر مبدأ سزر و بو نقطو پایانی سزر، مقند سزر می گویندب نوع واربری مبدأ و مقند تأ یری هر این تعریف ندارهب - سزر خانو-مبنا7: )هر این سزر، خانو (منزل مبدأ یا مقند مسافر استب - سزر یرخانو-مبنا3: )هر این سزر، خانو (منزل مبدأ و یا مقند مسافر نیستب - تولید سزر5 : تولید سزر برای سزر ای خانو-مبنا، بیانگر تعداه سزر ایی اس ت وو مبدأ و یا مقند آب خانو است (از خانو آ از یا بو خانو خام شوند)ب بو بیاب هیگر، سزر ایی وو بو خانو مانل ساند یعنی سزر ای خار ج شدظ از خانو و یا بازگرت بو خانو، تولید سزر را ترلیل می ه ند ب برای سزر ای یرخانو- ،مبنا مبدأ سزر را مح ل تولید سزر می نامندب - جذب سزر4: جذب سزر برای سزر ای خانو-مبنا ، بیانگر تعداه سزر ایی است وو مبدأ یا مقند آب خانو نیست (از خانو آ از یا بو خانو خام نمی شوند)ب بو بیاب هیگر سزر ای مانل بو یرخانو یعنی سزر ای خارج شدظ از یرخانو یا واره شدظ بو یرخانو باعث جذب سزر می شوندب برای سزر ای یر خانو-مبنا ، مقند سزر را محل جذب سزر هر نظر می گیرندب - ایجاه سزر3: مجموعو تولید و جذب سزر ( م خانو-مبنا و م یر خانو-مبنا ) را ایجاه سزر گویندب 1 - 4 - 2 - تفاوت سفر خانه- مبنا و خانه- ابتدا بو طور و ی، سزر ای روزانو هر مناطق شهری را می تواب بو هو گروظ عمدظ تقسیم ور:ه 3) سزر ایی وو آ از یا پایاب آب ا خانو است (سزر ای یک سرخانو)، و 2) سزر ایی وو یچ سر آب ا خانو نیست (سزر ای یچ سرخانو)ب سزر ای یک سرخانو بو هو گروظ سزر خانو-ابادا (سزر ایی وو آ ازشاب خانو است) و خانو-اناها (سزر ای بازگرت ب و 3- Origin 2- Destination 7- Home-based trip 3- Non-home-based trip 5- Trip production 4- Trip attraction 3 Trip generation -------- صفحهٔ بعد -------- فصل1: دستورالعمل مدلسازی تقاضا 18 / 81 / 31 815 خانو) تقسیم می شوهب رفاار سزر مسافراب هر سزر ای بازگرت بو خانو با تقریب قابل قبولی مرابو سزر ای خ انو- ابادا استب از این رو باید از ویژگی ای مرابهی هر مدل سازی این هو هساو از سزر ا اسازاهظ ور هب از سوی هیگ ر، برای آب و و مدل ا قاب یت برآوره تعداه سزر ا هر تمام روز را هاشاو باشند، ضروری است سزر ای بازگرت بو خانو (خانو- )اناها ن یز هر مدل ای برآوره سزر ای یک سرخانو لحاظ شوندب بو این ترتیب بو جای مزهوم مبدأ- مقند سزر ا، از مزهوم تولید- جذب سزر ا اسازاهظ می شوهب این مدل ا برای تمام روز ساخاو شدظ و پس از طی گام ای توزیع و تزلیک سزر و قبل از تخنیص بو شبلو، بو ومک ضرایب زماب-روز3 ، بو تعداه سزر هر ساعات مخا ف روز تبدیل خوا ند شدب مچنین بو سبب ما یت مازاوت سزر ایی وو هارای دف ای مخا ف ساند، مدل ای ایجا ه سزر بو تزلیک دف سزر برآوره می شوندب تزلیک دف سزر هر موره سزر ای یچ سرخانو با توجو بو تعداه وم آب (نسبت بو سزر ای یک سرخانو) و تنوع مبدأ سزر صورت نمی گیرهب برای ساخت مدل ا از ماغیر ایی وو هارای رواب ع ت و مع ولی سا ند اسازاهظ شدظ و اناظار می رو ه این رواب هر آیندظ نیز برقرار باشندب بو این ترتیب املاب پیش بینی تعداه سزر ا هر آیندظ فرا م خوا د شدب 1 - 4 - 9 - تفاوت مفهوم تولید- جذب با مبدأ- مقصد هر سزر ای خانو-مبنا ، مزهوم تولید- جذب با مزهوم مبدأ- مقند مازاوت است و برای ساخت مدل ای ایجاه سزر باید ابادا سزر ای مبدأ- مقند وو از آمارگیری مبدأ- مقند سزر ای خانوار ای ساون شهر بو هست آمدظ، بو سزر ای تولید- جذب شدظ هر نواحی ترافیلی تبدیل شوهب شلل7 – 5 تزاوت بین چهار نوع تقسیم بندی تولید و جذب خانو-مبنا ، تولید و جذب یرخانو- ،مبنا مبدأ و مقن د خانو- مبنا و مبدأ و مقند یر خانو- مبنا را نراب می ه دب بو عنواب مثال، وارمندی ساعت3:11 صبح سزری را از خانو خوه هر ناحیوi بو محل وار هر ناحیوj انجام می ه دب او ساعت33:11 سزری را از محل وار خوه هر ناحیوj بو خانو خوه هر ناحیوi برای بازگرت بو خانو انجام می ه دب هر این حالت، این فره هو تولید سزر هر ناحیوi و هو جذب سزر هر ناحیو j ا یجاه ورهظ استب هر این خنوص اط عات مربوط بو تعداه شا ب بر اساس محل سلونت هر ناحیوi (اشاغال ساون بو ومک پرسرگری از شغل فره با مناحبو از وی هر محل سلوناش) برای پیش بینی این هو تولید سزر و اط عات مربوط بو تعداه شا ب بر اساس محل اشاغال هر ناحیوj (اشاغال شا ل بو ومک پرسر گری از فره هر موره شغ ش هر محل اشاغال وی) برای پیش بینی این هو جذب سزر، موره نیاز خوا د بوهب بو این ترتیب، مرخنات اقاناهی- اجاماعی مسافر هر تو لید سزر وی مؤ ر است و سزر ای بازگرت بو خانو نیز بو طور مساقیم واره مدل ا خوا د شدب هر این صورت می تواب مدل ا را برای هاهظ ای سزر تمام روز برازف هاه و تعداه سزر ا را هر ساعات مخا ف روز بر اساس ضریب زماب-روز (سهم سزر ای )ساعای از ول روز اساخراج ور هب 3 Time-of-Day -------- صفحهٔ بعد -------- دستورالعمل مطالعات جامع حمل و نقل شهری و حومه18 / 81 / 31 816 بو ع ت بو و حاومیت سزر ای خانو-مبنا هر نواحی شهری، از مزهوم تولید سزر و جذب سزر برای ساخت مدل ای ایجاه سزر اسازاهظ می شوهب هر این نگرف، تولید سزر ارتباطی بو مبدأ و مقند نداره، ب لو آب سر سزر3 وو خانو است، بو عنواب تولید سزر ت قی شوهب برای سزر ای جذب م آب سر سزر وو بو یرخانو مرتب است هر ساخت مدل جذب سزر هر نظر گرفاو می شوه ب برای سزر ای یر خانو-مبنا ، برخ ف سزر ای خانو-مبنا ، تولید و جذب با مبدأ و مقند تطابق هارهب مثالی هیگر از تولید و جذب و تعاریف مرتب با آب برای روشن شدب این موضوع هر شلل7 – 4 و محل ای تولید و جذب سزر هر جدول7 - 7 ارایو شدظ استب شکل1 – 5 - تفاوت تولید- جذب با مبدأ- مقصد 3- Trip ends -------- صفحهٔ بعد -------- فصل1: دستورالعمل مدلسازی تقاضا 18 / 81 / 31 817 شکل1 – 6 - م ثالی از تولید و جذب و تعاریف مرتبط با آن جدول1 - 9 -تولید و جذب انجام شده در شکل1 – 6 حوزظ تعداه تولید تعداه جذب 3 )چهار سزر (هو سزر واری، یک وار بانلی و یک سزر خرید صزر 2 یک سزر ( یر خانو-مبنا )خارج شدظ از بانک )یک سزر (مراجعو بو بانک 7 صزر هو سزر (یک یر خانو-مبنا)، یک خرید 3 صزر )هو سزر (واری جمع پنج پنج هر سزر ای خانو- مبنا ، فعالیت مربوط بو سر یرخانو سزر، تعیین ونندظ دف سزر استب بو این ترتیب سزر خان و- اناها وو هر واقع با دف بازگرت بو منزل از محل وار انجام می شوه، با عنواب سزری با دف شغ ی (واری) بت می ش وهب ضمن آب وو سزر خانو- ابادا از خانو بو محل وار نیز با مین عنواب بت شدظ بوهب هر موره سزر ای یر خانو-مبنا ، ف عالیت مربوط بو مقند سزر، تعیین ونندظ دف سزر استب بنابراین، برای اساخراج برهار ای تولید و جذب سزر بو تزلیک دف سزر، وافی است ماتریس مبدأ-مقند خا نو- ابادا ب ا ترانهاهظ3 ماتریس خانو- اناها وو از آمارگیری مبدأ- مقند سزر ای خانوار ای ساون بو هست آمدظ، جمع شوه (این وار معمواً بو تزلیک دف سزر انجام می شوه)ب جمع ساونی رایو ه ا،ی ماتریس حاصل برهار تولید و جمع سطری رایو ه ا، برهار جذب سزر را ترلیل خوا د هاهب شلل7 – 3 این موضوع را نراب می ه دب 3 Transpose -------- صفحهٔ بعد -------- دستورالعمل مطالعات جامع حمل و نقل شهری و حومه18 / 81 / 31 811 شکل1 – 7 - تبدیل ماتریس مبدأ- مقصد سفر به بردارهای تولید- جذب سفر 1 - 4 - 4 - انواع مدل های ایجاد سفر آب چو هر موره مزهوم مدل ای ایجاه سزر هر این بخش مرور می شوه، محدوه بو مدل تسا یا و حرم راهچ موسرم یا و سایر روف ا را شامل نمی شوهب 1 - 4 - 4 - 8 - مدل های همفزون و ناهمفزون انواع مدل ای ایجاه سزر را می تواب بو هو هساو و ی تقسیم ور:ه 3) مدل ای بر پایو اط عات فره یا خانوار، وو بو آب ا م دل ای نا مززوب3 گزاو می شوه، 2) مدل ای بر پایو اط عات ناحیو، وو بو آب ا مدل ای مززوب2 گزاو می شوهب پیش بینی پذیری ماغیر ای موره نیاز هر مدل ای ایجاه سزر ع ت اص ی هر رویلره گسارهظ بو سمت مدل ای م ززوب استب هر مراحل ساخت مدل ای ایجاه سزر، وجوه یا عدم وجوه اط عات برای ماغیر ای مساقل مدل، از مواره بسیار مهم هر اناخاب ماغیر استب معمواً تهیو اط عات و یا پیش بینی آب برای سال ای افق بو مراتب هشوار تر و پیچیدظ تر از تهیو اط عات برای سال پایو استب 1 - 4 - 4 - 2 - مدل های مبتنی بر ضرایب رشد9 این مدل ابادایی ترین روف هر پیش بینی سزر است وو برای پیش بینی سطحی یا برآوره نرخ سزر هر پروژظ ای ی هر مقیاس ووچک مناسب است ب واربره این روف توصیو نمی شوه، اما هر شهر ای با جمعیت ومار از یک صد زار نزر با توجیو وافی مملن است توس مراور بو وار گرفاو شوهب 3 Disaggregate 2 Aggregate 7 Growth factor models -------- صفحهٔ بعد -------- فصل1: دستورالعمل مدلسازی تقاضا 18 / 81 / 31 813 𝑇𝑖= 𝐹𝑖. 𝑡𝑖 :وو هر آب iT : تعداه سزر ای آیندظ هر ناحیوi it : تعداه سزر ای حال هر ناحیوi iF :: ضریب رشد است وو از عبارت است از 𝐹𝑖= 𝑓(𝑃𝑖 𝑑, 𝐼𝑖 𝑑, 𝐶𝑖 𝑑) 𝑓(𝑃𝑖 𝑐, 𝐼𝑖 𝑐, 𝐶𝑖 𝑐) وو :هر آب P : جمعیت هر ناحیوi ( برای سال پایوc و برای سال طراحیd ) I : هرآمد هر ناحیوi ( برای سال پایوc و برای سال طراحیd ) C : ماللیت خوهرو هر حوزظ i ( برای سال پایوc و برای سال طراحیd ) 1 - 4 - 4 - 9 - مدل برازش خطی یا رگرسیون مدل ای رگرسیونی3 از روف ای اقاناهسنجی2 برای پیش بینی ایجاه سزر اسازاهظ می ون ندب هر این نوع مدل ا سعی می شوه تا ،با اناخاب ماغیر ای توصیزی مناسب عده ابت (عرض از مبدأ ) هر برآوره خ رگرسیوب ناچیز7 و یا از لحاظ آماری بی معنی3 ب شوه بو عبارت ،هیگر خ برازف شدظ از مبدأ عبور وندب گا ی نیز عده ابت بزرگی بو هست می آید و و باعث ره شدب معاهلو رگرسیوب می شوهب هر موره مدل ای مززوب ذور این نلاو ضروری است وو رچو اندازظ ناحیو ووچک تر باشد، تعداه سزر ای هروب ناحیو ای ومار می شوه، اما باعث پر زینو تر شدب مدل ا از نظر جمع آوری هاهظ ا، پرهاخت و عم یاتی ورهب مدل و بزرگ ت ر شدب خطا ای نمونو گیری می شوهب با توجو بو نوع آمار موجوه هر ا ب شهر ای ورور، اسازاهظ از این نوع مدل ا توصیو می شوهب 1 - 4 - 4 - 4 - روش محاسبه نرخ سفر برخی مطالعات ووتاظ مدت بو منظور ارزیابی نیاز ای حمل و نق ی هر یک وریدور، مح و، محدوهظ مرخص و یا مطالعات ا رسنجی ترافیک بو ع ت تغییرات مح ی هر شبلو مثل ایجاه یک مروز خرید، نیاز بو بررسی و تعیین نرخ سزر هارندب بو 3 Regression Models 2 Econometrics 7ووچک بوهب عده ابت هر مدل رگرسیوب، نسبت بو مقدار ماغیر وابساو سنجیدظ می شوهب پیرنهاه می شوه اگر عده ابت ومار از71 هرصد میانگین ماغیر وابساو باشد، آب را ووچک هر نظر گرفاو و از مدل حذف ورهب وگرنو باید مدل مجدها با ماغیر ای مساقل هیگری برآوره شوه ت ا عده ابت از لحاظ آماری بی معنی و از مدل حذف شوهب 3 Statistically insignificant -------- صفحهٔ بعد -------- دستورالعمل مطالعات جامع حمل و نقل شهری و حومه18 / 81 / 31 831 این منظور، روف تقریبی محاسبو نرخ سزر موره اسازاهظ قرار می گیرهب هر این روف سزر یا یربراو سوت ظدش دیلوت یا مولد سزر و سزر ای جذب شدظ توس واربری ای جاذب سزر گروظ بندی شدظ و مناج بو هساو بندی نرخ ای تولید س زر برای گروظ ای مخا ف واربری زمین می شوندب اسازاهظ از این روف نیازمند جامعو آماری وسیعی است اما تجارب موجوه هر ورور بسیار محدوه بوهظ و برای ساخت مدل ای ایجاه سزر توصیو نمی شوهب 1 - 4 - 4 - 5 - تجزیه و تحلیل از طریق طبقه بندی یلی از روف ایی و و برای تعیین تعداه سزر ای تولید شدظ اسازاهظ می شوه تح یل طبقو بندی یا هساو ب ندی عرضی3 نامیدظ می شوهب این روف بر اساس ونارل ول سزر ای خانو-اناها (خام شدظ بو خانو) عمل می وندب تعداه سزر خانو- ،اناها تابعی از تعداه خانوار ا، ویژگی ای خانوار ا، سطح هرآمد و ماللیت خوهرو استب بعد خانوار (تعداه نزر هر خانوار) نیز قابل بررسی استب برای سزر ای با مقند یرخانو، یک شاخص توزیع بر اساس ویژگی ای واربری زمین مانند تعداه وارمنداب برای ر نوع شغل ، نوع واربری زمین و تعداه بت نام شدگاب مدرسو بو هست می آیدب اسازاهظ از این روف صرفاً هر موارهی وو مدل ای رگرسیونی جواب مناسبی نمی ه ند، مجاز استب 1 - 4 - 5 - ساختار کلی مدل های ایجاد سفر توصیو می شوه مدل ای برآوره میزاب تولید و جذب سزر هر شهر ، ای مخا ف از نوع رگرسیونی و بو صورت مززوب بر روی نواحی ترافیلی ساخاو شوه ب 1 - 4 - 6 - اهداف سفر و وسایل سفر در مدل سازی مدل ای ایجاه سزر معموا برای سزر ای ساون ا ب شهر ساخاو وش می هب باید مدل یا رزس یا خانو- مبنا بو تزلیک دف سزر و مدل سزر ای یچ سرخانو، برای مجموع مو ا داف ارایو ش و هب ا داف سزر مهم و پرواربره هر جدول7 - 5 م حظو می شوهب هساو بندی ا داف سزر با نظر مراور و بر مبنای فراوانی سزر ا هساو ای مخا ف و میزاب سازگاری الگوی سزر ا هر ا داف مخا ف استب اسازاهظ از ساخاار عمومی هساو سزر ا مطابق این هساورالعمل توصیو می شوهب و یو وسایل سزر اعم از سوارظ و پیاهظ، شخنی و مگانی باید هر مدل سازی موره اسازاهظ باشدب 1 - 4 - 7 - آمار مورد نیاز هر گام نخست باید ت ف شوه ماغیر ای موره اسازاهظ هر مدل ایجاه سزر بو عنواب ماغیر مساقل، از آمار منابع رسمی مساقل (مانند مروز م ی آمار ایراب ، اط عات طرح ای جامع و تزنی ی شهری و ببب) برهاشت شوه، اما هر صورت نبوه 3 Cross classification -------- صفحهٔ بعد -------- ۱ داده‌های لازم با سط 9 : معه طلاعات متغیره د 5 ۰ اس . گی این ی ) هر( ۴-۸- ۸- دذوره زک مدل‌های ایجاد لسازی تقاضا ۹۸/۰/۰۱ جح دقت مورد نیاز (ناحیه ترافیکی)» ممکن است استفاده از اطلاعات پایگاه اطلاء سد سفرها اجتناب ناپذیر شود. در هر مورد. باید منبع اطلاعات مورد اشاره قرار گ ای اقتصادی- اجتماعی در سطح نواحی ترافیکی شهر مورد مطالعه مشابه جد ها در سطح شهر نیز مشابه شکل ۸-۸ به همراه ناحیه بندی ترسیم شود. انی مدل‌سازی سفر باید بر اساس داده‌های سفرهای ساکنان در تمام روز (یک دوره‌ی ۲۴ ساعته) جدول ۴-۸- متغیرهای مورد استفاده برای ساخت مدل‌های ایجاد سفر یا سب نبا ی شش بان ی یا لا ابا 1 ٍ و ۱ 0 ۹ 1-00 : ۱ ۹ 9001-41 ۱ : (4 ۳ : تّ شکل ۸-۸- پراکندگی متغیرها در نواحی ترافیکی ۹ اتی خانوار حاصل از رد. -------- صفحهٔ بعد -------- ۹۳ ۹-۴-۸ برای ایجاد سد تقریح کار زیارت سرخانه - متغیرهای حاضر در مدل کاربری زمین و غیره می‌توان استفاد جدول ۵-۸- نم نام متغیر تعداد خانوار ساکن سرانه مالکیت خودروی شخصی تعداد دانش‌آمور ساکن سرانه مالکیت خودروی شخصی تعداد دانشجوی ساکن تعداد طلاب ساکن فاصله هوایی از مرکز شهر بزرگی خانوار تعداد خانوار متوسط تعداد شاغل در هر خانوار سرانه مالکیت خودروی شخصی مساحت کاربری مسکونی بزرگی خانوار سرانه مالکیت خودروی شخصی تعداد خانوار ساکن سرانه مالکیت خودروی شخصی بزرگی خانوار فاصله هوایی از حرم سرانه مالکیت خودروی شخصی تعداد واحد کسبی تعداد افراد شاغل در محل شغل و حومه صادی. ل‌های ۹۱ ۹ ۹ ۹ ۷ ۷ ۷ -------- صفحهٔ بعد -------- سنورالعمل مدلسازی نقاضا جدول ۵-۸- نم فاصله مرکز ناحیه از مرکز شهر (۳810) ا تعداه دانشجو در محل تحصیل تعداد کارمندان شاغل جدول ۶-۸- نمونه متغیره تعداد کارمندان شاغل تعداد افراد شاغل در محل شغل تعداد واحدهای کسبی مساحت تجاری مساحت اداری و انتظامی تعداد فروشنده و استادکار شاغل تعداد دانشجو در محل تحصیل تعداد کلاس‌های دبیرستان سرانه مالکیت خودروی شخصی تعداد تخت بیمارستانی تعداد دانش‌آموز دبیرستانی در محل تحصیل تعداد دانش‌آموز در محل تحصیل مساحت کاربری دانشگاهی مساحت کاربری آموزشی مساخت کاربری بیمارسنان. درمانگاه. مدرسه و دانشگاه تعداد طلاب در محل تحصیل تعداد افراد شاغل در محل شغل تعداد واحد کسبی تعداد کار گاه‌ها ۹۳ ۱ ۱ ۱ ۱ ۱ ۱ ۱ ۱ ۱ ۱ ۱ ۱ ۱ ۱ 5 -------- صفحهٔ بعد -------- ۹۴ چشچچچچجچججج هدف سفر جدول ۶-۸- نمونه متغیره نام متغیر تعداد مغازه‌ها و فروشگاه‌ها تعداد افراد شاغل در محل شغل فاصله مرکز ناحیه از مرکز ۲510 تعداد فروشنده و استادکار در محل شغل تعداد کاربری‌های عمده اداری تعداد واحد خدماتی در ناحیه تعداد کاربری‌های عمده درمانی تعداد مطب تعداد کارمندان شاغل تعداد درمانگاه انتظامی, هتل, مهمانسراء ورزشی متغیر ساختگی طرح ترافیک مساحت کاربری گردشگری پذیرایی بیمارستان. درمانگاه. مدرسه و دانشگاه تعداد واحد کسبی تعداد رستوران‌های ناحیه تعداد کاربری‌های عمده تفریحی تعداد خانوار سرانه مالکیت خودروی شخصی تعداد فروشنده و استادکار در محل شغل تعداد شاغل در محل شغل و حومه گت نندج ۹۱ 1 1 1 ا/ ا ا -------- صفحهٔ بعد -------- سورالعمل مدلسازی نقاضا جدول ۶-۸- نمونه متغیره تعداد کارمندان شاغل تعداد شاغل در محل شغل تعداد درمانگاه سطح اشتغال مساحت کاربری تجاری بیمارستان. درمانگاه. مدرسه و دانشگاه انتظامی, هتل, مهمانسراء ورزشی تعداد واحد کسبی تعداد شاغل در محل شغل فاصله مرکز ناحیه از مرکز (81-ح) تعداد کارمندان شاغل سرانه مالکیت خودروی شخصی سطح اشتغال تعداد دانشجو در محل تحصیل تعداد دانش‌آموز در محل تحصیل | مساحت کاربری تجاری مساحت کاربری مختلط تجاری- خدماتی ۱- ارزیابی و اعتبارسنجی مدل مدل در توصیف متغیر وابسته با شا باره‌ی 1 مشخص می‌شود. مقدار شاخ به اینکه تعداد نواحی ترافیکی (مشاهدات) ۰ ۹۵ خچچچچجچجج ۹۱ 1 1 1 دل نیز (معادل جداول -------- صفحهٔ بعد -------- دستورالعمل مطالعات جامع حمل و نقل شهری و حومه18 / 81 / 31 836 15 /1 p-value < ) موره تأیید استب مچنین با رسم نموهار برآوره- مرا دظ بو تزلیک ا داف سزر مرابو شلل7 – 1 ، توانایی مدل هر بازسازی تعداه سزر ای تولید و جذب شدظ ارایو ش وه ب نزهیلی مجموع مقاهیر مرا دظ و برآوره شدظ هر سطح ول شهر بو تزلیک دف سزر و نیز برای مجموع سزر ا، مطابق جدول7 - 3 و شلل7 – 31 بو عنواب شاخص هیگری برای ارزیابی صحت3 و هقت2 ناایج مدل ا بررسی ش هب و برای سنجش اعابار مدل ا، پس از پیاهظ سازی فرآیند چهار مرح و ای، تعداه ول سزر ا برآوره شدظ و از طریق مقایسو ناایج تخنیص مدل ای چهارمرح و ای با مقاهیر شمارف هر خ برف، اعابار مدل ا ارزیابی شوهب مدل هر صورتی معابر ق مداه شدظ وو اخا ف برآوره و مرا دظ مجموع حجم عبوری از خ برف (یا وماب ای منزره)، ومار از31 هرصد باشدب شکل1 – 3 - نمونه مقایسه برآورد و مشاهده مدل های تولید /جذب سفر به تفکیک هدف جدول1 - 7 - مقایسه تولید /جذب سفر به دست آمده از مدل و مشاهده به تفکیک هدف سفر ردیف هدف سفر مشاهده مدل تولید %خطا 3 خانو-مبنای شغ ی 2 خانو-مبنای تحنی ی 7 ببببب کل تولید 3 Accuracy 2 Percision -------- صفحهٔ بعد -------- فصل1: دستورالعمل مدلسازی تقاضا 18 / 81 / 31 837 شکل1 – 81 - نمونه مقایسه تولید /جذب سفر به دست آمده از مدل و مشاهده توزیع سفر و روش ارزیابی آن ،برای برآوره تقاضای سزر آیندظ باید تباهل سزر بین نواحی مخا ف با هر نظر گرفان جهت بین مباهی و مقاصد مرخص شوهب این وار هر مدل ای مرسوم چهارمرح و تروص رزس عیزوت یا لدم سوت و موه و حرم ره ،رزس یاضاقت هروآرب یا می گیرهب شغ ی تحنی ی خرید تزریحی وارشخنی مذ بی/زیارتی یرخانو مبنا مرا دظ388,752 487,558 273,098 236,715 198,474 104,541 324,399 مدل385,052 503,200 278,391 228,797 193,798 100,348 316,038 0 100,000 200,000 300,000 400,000 500,000 600,000 تعداه سزر تولید شدظ y = 0.8804x + 710.24 R² = 0.8147 - 5,000 10,000 15,000 20,000 25,000 30,000 - 5,000 10,000 15,000 20,000 25,000 30,000 مدل مرا دظ -------- صفحهٔ بعد -------- دستورالعمل مطالعات جامع حمل و نقل شهری و حومه18 / 81 / 31 831 1 - 5 - 8 - تعاریف اولیه 1 - 5 - 8 - 8 - هزینه عمومی سفر یلی از عوامل مؤ ر برای تعیین مدل ای توزیع سزر، ماغیر زینو است وو می تواب آب را بو صورت واحد مسافت، زماب یا پول بو هست آورهب شلل معمول برای محاسبو تابع زینو اسازاهظ از شاخنی است مروب از تمام خنوصیاتی وو بو نوعی عدم مط وبیت سزر3 را نراب می ه ند؛ این شاخص را زینو عمومی2 س زر می: نامند رابطه1 -8          :وو هر آب v ijt = زماب هروب وسی و نق یو7، w ijt = زماب پیاهظ3 ،روی بو و یا از ایساگاظ t ijt = زماب اناظار5 ،هر ایساگاظ nij t = زماب اناقال بین وسایل سزر4، ijF ،= مقدار ورایو پرهاخت شدظ j = زینو ترمینال و  = جریمو وسی و3 استب 1 - 5 - 8 - 2 - ماتریس سفر روال مرسوم برای نمایش الگوی سزر هر محدوهظ موره مطالعو اسازاهظ از ماتریس سزر7 است وو شلل و ی آب هر شلل 7 – 33 مرا دظ می شوهب زا یا ویحان نیب یا رزس هادعت Tji مبدأ i بو مقند j وT تعداه ول سزر استبi O تعداه ول سزر ایی است وو مبدأ آب ا هر ناحیوi است وj D تعداه ول سزر ایی است وو بو ناحیوj واره می شوهب جمع تمام سزر ای موجوه هر یک رهیف باید با تعداه ول سزر ایی وو از آب ناحیو سرچرمو می گیرند برابر باشد و جمع سزر ای موجوه هر یک ساوب باید با تعداه ول سزر ایی وو بو آب ناحیو خام می شوند برابر شوهب این شرای محدوهیت رزس عیزوت یا لدم )یا دیق( یا را بیاب می:ونند 3 Disutility of Movement 2 Generalized Cost of Travel 7 In-vehicle Travel Time 3 Walking Time 5 Waiting Time 4 Interchange Time 3 Modal Penalty 7 Trip Matrix -------- صفحهٔ بعد -------- فصل1: دستورالعمل مدلسازی تقاضا 18 / 81 / 31 833 رابطه1 - 2   ∑ ∑ شکل1 – 88 - ماتریس مبدأ- مقصد سفر 1 - 5 - 8 - 9 - تابع مقاومت8 (مسافت) سفر تابعی است از زینو عمومی سزر و هر مدل جاذبو2 برای لحاظ ورهب زینو هر روند مدل سازی اسازاهظ می شوهب معروف:ترین و پرواربرهترین توابع مسافت عبارتند از رابطه1 - 9 𝒇(𝒄𝒊𝒋) = 𝒂𝒆𝒙𝒑( 𝜷𝒄𝒊𝒋) رابطه1 - 4 𝒇(𝒄𝒊𝒋) = 𝒂𝒄𝒊𝒋 −𝒃 رابطه1 - 5 𝒇(𝒄𝒊𝒋) = 𝒂𝒄𝒊𝒋 −𝒃𝒆𝒙𝒑( 𝜷𝒄𝒊𝒋) شلل7 – 32 نموهار انواع مخا ف تابع مسافت را نراب می ه دب شکل1 – 82 نمودار انواع مختلف تابع مسافت 3 Impedence (Friction) 2 Gravity Model -------- صفحهٔ بعد -------- ۳ ۹۹ دستورالعمل مطالعات جامع حمل و نقل شهری و حومه ۳-۵-۸ مدل‌های رشد مدل‌های رشد در این بخش صرفاً برای آشنایی معرفی شده‌اند. استفاده از این مدل‌ها توصیه نمی‌شود. ولی در شهرهای کوچک (زیر ۱۰۰,۰۰۰ نفر جمعیت) پس از بررسی لازم. ممکن است از مدل فراتر استفاده شود. هرچند خصوصیات مدل‌های رشد در همه آن‌ها یکسان نیست. اما نقاط قوت زیر را برای آن‌ها برشمرد: ساده‌اند و به‌ کار گیری آن‌ها هزینه چندانی نخواهد داشت. * غیر از مدل‌های رشد دو قیدی» فرآیندی برای پرداخت (کالیبره کردن) ندارند. ۹ برای جاهایی که رشد یکنواخت دارند و تحول زیادی نداشته باشند مناسب هستند. برخی نقاط ضعف مدل‌های رشد نیز به شرح زیر است: در نواحی که تازه به وجود آمده‌اند توزیع سفرهای سال پایه صفر در نظر گرفته خواهد شد. در نتیجه امکان پیش‌بینی توزیع سفرها در آینده وجود ندارد. ۹ وجود هرگونه خطا در آمار سفرهای سال پایه موجب جواب‌های نادرست در سال افق است. تغییرات اساسی کاربری زمین یا فعالیت‌های بین منطقه‌ای را در نظر نمی گیرند. ۹ به تابع مقاومت سفر حساس نبوده و آن را در نظر نمی‌گیرند. ۱-۲-۵-۸ رشد یکنواخت در این روش برای کل منطقه مورد مطالعه یک ضریب عمومی رشد 2 در نظر گرفته شده و ماتریس توزیع سفر سال پایه در آن ضرب می‌شود تا ماتریس توزیع سفر سال‌های افق به دست آید. رابطه ۶-۸ 1 << 1 زا < تعداد سفر در سال پایه 71 < تعداد سفر در سال افق ۳-۳-۵-۸ مدل رشد یک قیدی با توجه به اطلاعاتی که در مورد مبداً یا مقصد سفرها در سال پایه وجود دارد می‌توان از محدودیت مربوط به مبداً یا مقصد برای توزیع سفرها در سال‌های افق استفاده کرد. اگر رشد سفرهای تولید شده در مبدأها (,1) را داشته باشیم: رابطه ۷-۸ << 1 اگر رشد سفرهای تولید شده در مقصدها (. را داشته باشیم: رابطه ۸-۸ را ۸ > را -------- صفحهٔ بعد -------- فصل1: دستورالعمل مدلسازی تقاضا 18 / 81 / 31 218 1 - 5 - 2 - 9 - مدل رشد دو قیدی نگامی وو اط عات مربوط بو سزر ای آ از شدظ از مو مباهی و پایاب یافاو هر مو مقند ا موجوه باشد، یعنی برای ر ناحیو یک ضریب رشد تولید سزرi و یک ضریب رشد جذب سزرj هاشاو باشیم، مدل رشد هو قیدی خوا د بوه و سزر ای سال طرح برای هو ناحیوi وj رابطو مساقیمی با سزر ای سال پایو، ضریب رشد تولید هر ناحیوi و ضریب جذب هر ناحیوj هارند و می:تواب نوشت رابطه1 - 3   . برای برقراری تعاهل هر راساای ارضای ر هو قید، ضرایب تعاهلi A وj B هر رابطو گنجاندظ می:شوند رابطه1 - 81 ij j i j i ij t B A T    برای بو هست آورهبij T از روف تلرار و تنحیح فرنس3 اسازاهظ می شوهب معمواً پس از چند مرح و می تواب بو هقت 7 تا5 هرصد رسید ب 1 - 5 - 2 - 4 - مدل دیترویت برخی از مدل ای رشد، تنها تباهل سزر ا را بدوب هر نظر هاشان جهت سزر ا، هر نظر می گیرندب یعنیً مث منطقوi بدوب توجو بو جذب یا تولید یک ضریب رشدi هارهب از این نوع مدل ا می تواب مدل ای هیارویت2 و فراتر7 را نام برهب هر روف هیار( ویت با اسازاهظ از ضریب رشد ر ناحیوi و رشد میانگین ول محدوهظ موره مطالعو. av  )، توزیع سزر هر سال طرح بو صورت زیر بو هست می:آید رابطه1 - 88 . av j i ij ij t T      سپس نسبت سزر ای بو هست آمدظ از رابطو7 - 33 بو سزر ای سال طرح برای ر ناحیو محاسبو می شوهب اگر اخا ف هر حد مط وب بوه وو بو جواب رسیدظ ایم وگرنو از فرمول تلرار اسازاهظ می:شوه رابطه1 - 82 1 1 1 1          k . av k j k i k ij k ij T T 1 - 5 - 2 - 5 - مدل فراتر هر این مدلijT وji T بو طور جداگانو از رواب ذیل محاسبو شدظ و سپس میانگین آب ا بو عنواب تباهل سزر بین هو ناحیو هر نظر گرفاو می ب شوه 3 Furness (1965) 2 Detroit 7 Faratar -------- صفحهٔ بعد -------- دستورالعمل مطالعات جامع حمل و نقل شهری و حومه18 / 81 / 31 212 رابطه1 - 89 ∑ ∑ j ij i j j ij j ij ij t . ) . t( . t T     رابطه1 - 84 ∑ ∑ i ji j i i ji i ji ji t . ) . t( . t T     1 - 5 - 9 - مدل جاذبه معروف ترین و پرواربرهترین مدل توزیع سزر، مدل جاذبو است وو برای بو هست آورهب آب از مزهوم قانوب جاذبو نیوتن اسازاهظ شدظ استب هر مدل جاذبو بدوب اسازاهظ مساقیم از ماتریس سزر ای سال پایو سزر ای سال طرح پیش بی نی می شوهب شلل و ی مدل بو صورت زیر است: رابطه1 - 85 ) c ( f D O T ij j i ij   :وو هر آب i O = تعداه سزر از مبدأ i j D = تعداه سزر بو مقندj α= ضریب تناسب ) ij f(c = تابع مقاومت سزر بین مبدأ i و مقندj مهم ترین مزایای مدل ای جاذبو نسبت بو مدل ای رشد:عبارتند از - سزر ا را نسبت بو مدل ای رشد، منطقی تر توزیع می وندب - جذابیت نواحی را برای توزیع سزر ا هر نظر می گیرهب - رابطو منطقی بین مبدأ ا و مقند ا را هر نظر می گیرهب - توزیع سزر ا بین نواحی، با توجو بو حساسیت مسافراب نسبت بو یک تابع مقاومت سزر (تابع زینو عمومی) بو ه ست می آیدب لذا مدل توزیع نسبت بو سیا ست گذاری ایی وو این تابع را تغییر ه ند، حساس خوا د بوهب این مسئ و هر ارزیابی سیاست ای مدیریت تقاضا بسیار مؤ ر و مزید خو ا د بوهب - با توجو بو مبانی تئوریک بو وار رفاو هر مدل جاذبو، تزسیر جواب ای بو هست آمدظ منطقی تر خوا د بوهب 1 - 5 - 9 - 8 - مدل جاذبه یک قیدی8 هر مدل ای جاذبو مرسوم بو جای اسازاهظ از ضریب تناسب ، از هو مجموعو ضریبi A وj B بو نام ضرایب تعاهل2 اسازاهظ شدظ و شلل و ی مدل بو صورت زیر نوشاو می:شوه 3 Singly constrained 2 Ballancing factors -------- صفحهٔ بعد -------- فصل1: دستورالعمل مدلسازی تقاضا 18 / 81 / 31 219 رابطه1 - 86 ) c ( f D O B A T ij j i j i ij  رگاظ یلی از قید ای مربوط بو مباهی یا مقاصد وجوه هاشاو باشند، مدل جاذبو یک قیدی استبً مث اگر تنها محدوهیت مباهی برقرار باشد، موj B ا مساوی با یک بوهظ و ضرایبi A بو صورت زیر بو هست می:آیند رابطه1 - 87 ∑ ∑ ∑ ∑ ∑ ⇒ ⇒      1 - 5 - 9 - 2 - مدل جاذبه دو قیدی8 :اگر هر مدل جاذبو م محدوهیت مباهی و م محدوهیت مقاصد برقرار باشد، با ا باتی مرابو خوا یم هاشت رابطه1 - 81 ∑  رابطه1 - 83 ∑  هر این حالت با اسازاهظ از روف فرنسi A وj B بو هست می آیند؛ بو این صورت وو با ابت فرض ورهب یلی از ضرایب باانس هیگری بو هست می آید و سپس مین وار برای ضریب هیگر انجام می شوه و این وار تا بو هست آمدب مقاهیری هر فاص و مگرایی هلخواظ تلرار می شوهب 1 - 5 - 9 - 9 - مدل های جاذبه با شاخص جذابیت در مقصد هر برخی از مدل ا( ی جاذبو بو جای اسازاهظ از مقدار سزر ای جذب شدظ هر مقاصدj D)، از ضریبی با نام جذابیت2 اسازاهظ شدظ استب هر این مدل ا سایر ماغیر ا مانند هو مدل قب ی ساندب 1 - 5 - 9 - 4 - ضریبK مملن است بعضی از نواحی، ع قو خاصی برای سزر بو مقندی خاص هاشاو باشند یا مح ل سلونت و محل اشاغال بو گونو ای باشد وو ناواب تنها با لحاظ ورهب زینو عمومی، تباهل بین آب نواحی را مدل ورهب یعنی ویژگی ای رفا اری و شرای اقاناهی بین هو ناحیو مملن است بو گونو ای باشد وو تنها زینو عمومی هر توزیع سزر بین هو ناحیو تأ یرگذار نباشدب هر این صو رت از ضریبK (ضریب اص ح اقاناهی- اجاماعی بین ناحیو ای) اسازاهظ می:شوه رابطه1 - 21 ) c( f D O B A K T ij j i j i ij ij  هر مدل جاذبو بدوب ضریبK توزیع سزر بین مو نواحی تنها با توجو بو مقاومت سزر (وو تابعی از زینو (زماب) سزر است) و تعداه تولید و جذب سزر صورت می گیره، هرصورتی وو با هخالت هاهب ضریبK رابطو ویژظ ای ع وظ بر مقاومت و تعداه تولید و جذب سزر بین هو نواحی برقرار می شوهب با توجو این وو نمی تواب این ضریب را بو هقت برای تغییرات یرق ابل 3 Doubly constrained 2 Attractiveness -------- صفحهٔ بعد -------- دستورالعمل مطالعات جامع حمل و نقل شهری و حومه18 / 81 / 31 214 پیش بینی هر آیندظ محاسبو وره، اسازاهظ از آب هر مدل سازی توصیو ن هب وش می هر صورت ضرورت، اسازاهظ از این ضریب فق برای تعداه ومی از زوج مبدأ- مقند ا مجاز است و نباید برای معاهل سازی ماتریس مرا دظ و برآوره از آب اسازاهظ شوهب 1 - 5 - 9 - 5 - پرداخت مدل جاذبه پرهاخت یا واسنجی3 مدل جاذبو هر نرم افزار ای موجوه مدل سازی تقاضا املاب پذیر استب توصیو می شوه برای پرهاخت مدل جاذبو، از روف هوقیدی با محدوهیت هر تولید و جذب سزر ا اسازاهظ شوه، اما برای اعمال آب بو سال افق، از قید ،تولید سزر اسازاهظ شوهًزیرا معموا هقت مدل ای تولید سزر از جذب سزر بیرار استب هر پرهاخت و ارزیابی مدل توزیع مواره زیر مدنظر قرار می:گیره 3 - مقایسو ی فراوانی توزیع طول (زمانی یا ملانی) سزر ا2 (TLFD) ،برای ا داف مخا ف سزر 2 - مقایسو ماوس زماب سزر، و 7 - ارزیابی تباهل سزر ا از یک( محدوهظ مرخصً مث مروز شهر7) بو سایر محدوهظ اب برای بو هست آورهبTLFD و تخمین مناسب از آب (چو بر حسب فاص و و چو بر حسب زماب)، می تواب از اط عات سزر خانوار اسازاهظ ورهب اینTLFD ا برای ر دف سزر بو طور مجزا بو هست می آیند و اسازاهظ از یک نمونو ووچک (حای هر حدوه511 خانوار) می تواند تخمین مناسبی برایTLFD یحاون نیب یا رزس ف اخم دصاقم وب طوبرم یا هرونی بو هست ه دب خروجی ای اص ی و قابل ونارل مدل توزیع، طول سزر و جهت آب (از اطراف شهر بو مروز و از مروز شهر بو اطراف) و مقاهیر حجم مسافراب بین مباهی و مقاصد مخا ف شبلو است، زیرا ناایج مین مدل توزیع است وو پس از تزلیک وسی و ای سزر، بر شبلو تخنیص می یابد تا میزاب تقاضای سزر مرتب با وسایل مخا ف ( مگانی و شخنی) بو هست آیدب 1 - 5 - 9 - 6 - تعیین مقادیر مقاومت سفر یلی از وروهی ای مهم برای ساخت مدل جاذبو، ماتریس مقاومت سزر استب هر حقیقت، مقاومت سزر نراب ه ندظ ی فواصل نواحی است وو بر اساس مسیر ایی با ووتاظ ترین زماب سزر بین ر مبدأ و مقند بو هست می آیندب برخی از م دل ا بو جای زماب سزر از زینو عمومی سزر وو بو نوعی از تبدیل زماب سزر وماب ای شبلو بو زینو ی پولی و ترویب آب ا با سا یر زینو ای سزر مربوط بو شبلو (از قبیل مخارج بهرظ برهاری، نگهداری، پاروینگ و عوارض) بو هست می آید ، اسازاهظ می ونندب 3 Calibration 2 Trip Length Frequency Distribution (TLFD) 7 Central Business District (CBD) -------- صفحهٔ بعد -------- فصل1: دستورالعمل مدلسازی تقاضا 18 / 81 / 31 215 هر مناطقی وو خدمات حمل و نقل مگانی ومی هاشاو باشند می تواب مقاومت سزر ا را تنها بر اساس زماب سزر هر شبلو خیابانی محاسبو وره، اما هر مناطقی وو خدمات حمل و نقل مگانی گسارهظ ای هارند بهار است از مقاومت ترویبی3 اسازاهظ وره، تا از این طریق نقش ترویبی تمام وسایل سزر هر توزیع سزر ای بین نواحی لحاظ شو هب یلی از مزای ای این رویلره تغییر الگوی پراونش سزر ا بو نگام تغییر یا بهبوه وضعیت حمل و نقل مگانی است، بو عبارت هیگر از ا ین طریق می تواب میزاب تغییرات را هر صورت ارایو پیرنهاه ا و را لار ای مخا ف جدید هر خنوص حمل و نقل مگانی بو روشنی مرا دظ ورهب زماب سزر با حمل و نقل مگانی بو چند بخش جداگانو تقسیم بندی می شوه وو عبارتند از: پیاهظ روی یا رانندگی تا ا یساگاظ، اناظار برای سوار شدب، زماب حروت هر هروب وسی و و اناقال از یک خ بو خ هیگرب زینو ای حمل و نقل مگانی عمدتاً از هید مسافر بیاب می شوه وو ماب ورایو پرهاخت شدظ توس مسافر استب نحوظ ی محاسبو ی سهم مقاومت شبلو معابر بدین صورت است وو زماب سزر یا زینو سزر هر مسیر با وم ترین م قاومت بین یک زوج مبدأ- مقند معین، بو عنواب مقاومت آب هر نظر گرفاو می شوهب زینو سزر هر مسیر موره نظر می تواند شامل موارهی از قبیل زماب، فاص و، عوارض و یا ترویبی از آب ا باشد وو این مقاهیر نهایااً می بایست با زماب سزر هروب ناحیو ای هر هو سر سزر (نواحی مبدأ و مقند) جمع شوندب یلی هیگر از عوامل مقاومت سزر، زماب ای پایانی2 (زماب صرف شدظ برای سزر از هروب وسی و پس از رسیدب بو مقند هر روی شبلو تا مقند نهایی یا از مبدأ اص ی تا مبدأ روی شبلو) هر هروب نواحی ترافیلی استب معمواً زماب پایانی بر اساس نوع واربری7 ناحیو ترافیلی تعیین می شوه و می تواند بو عنواب قسمای از فرآیند پرهاخت مدل توزیع سزر بو وار برهظ شوه تا از این طریق طول سزر ای میانگین بو هست آمدظ از مدل مخوانی بیراری با طول سزر ای میانگین مرا دظ شدظ هاشاو باشدب هو هساو زماب پایانی می تواند موره اسازاهظ قرار گیره: یلی زماب پایانی هر سر خانو سزر خانو- مبنا (خوه خانو) و هیگری سر یرخانو سزر وو ماب سر سزر هر ناحیو جاذب سزر استب زماب ای پایانی مطابق جدول7 - 7 توصیو می ب شوه مقاهیر موجوه هر جدول وو مرتب بو سر مولد سزر ساند بو مبدأ سزر اضافو می شوند و مقاهیر مرتب بو سر جاذب بو مقند سزر اضافو می شوهب جدول1 - 1 - زمان)های پایانی (بر حسب دقیقه نوع ناحیو سر مولد سزر سر جاذب سزر شهری 2 3 حومو شهری 3 2 بروب شهری 3 3 3 Composite Impedance 2 Terminal Times 7 Area type -------- صفحهٔ بعد -------- دستورالعمل مطالعات جامع حمل و نقل شهری و حومه18 / 81 / 31 216 برای پرهاخت مدل جاذبو هر موره ر یک از ا داف سزر، از چهار ماتریس مقاومت سزر3 زماب سزر هر شبلو، زماب سزر آزاه، مسافت مساقیم وایی و مسافت هر شبلو اسازاهظ وش می ه وو تعریف ر یک از این توابع مقاومت سزر بو شرح زیر :است  زمان سفر در شبکه2: منظور، زماب سزر خوهرو ا هر شرای ازهحام هر شبلو است، نگامی وو ماتریس تقاضای سال پایو بو شبلو تخنی ص یافاو و سرعت و حجم ترهه خوهرو ا هر معابر شبلو، شرای واقعی را شبیو سازی می وندب  زمان سفر آزاد در شبکه9: منظور، زماب سزر خوهرو ا هر شرایطی است وو مگی باوانند با سرعت آزاه هر شبلو ترهه نمایندب این زماب تابعی از هرجو بندی معابر و سرعت مجاز آب است و از حجم ترهه و ازهحام تأ یر نمی پذیرهب  مسافت مستقیم هوایی4: منظور، فاص و مساقیم وایی از یک نقطو بو نقطو هیگر است و از طول شبلو معابر تأ یر نمی پذیرهب  مسافت در شبکه5: منظور، فاص و زمینی بین مبدأ و مقند استب نگامی وو خوهرو ا از شبلو معابر موجوه اسازاهظ نمایندب طول شبلو معابر بین هو نقطو، جهت مجاز ترهه (یک طرفو یا هوطرفو بوهب) وجوه موانع و یرظ بر آب تأ یر می گذارهب 1 - 5 - 9 - 7 - آ زمون های اعتبارسنجی مدل جاذبه برای اعابار سنجی مدل ای جاذبو ، مواره زیر باید ونارل شوه: 3 - مقایسو ی طول میانگین سزر ا برای ا داف مخا ف: بهارین روف اعابارسنجی مدل یا و حرم وو رزس عیزوت یا از پرهاخت نیز ست، مقایس و ای است وو بین طول سزر ای بو هست آمدظ از مرا دظ و مدل بو هست می آیدب میانگین طول سزر ای مرا دظ شدظ بای د ومار از5 هرصد با میانگین طول سزر ای مدل شدظ اخا ف هاشاو باشدب اگر زینو عمومی بو وار رفاو هر تابع مقاومت ترویبی از اجزای مخا ف باشد، باید میانگین طول س ز ر ا و توزیع فراوانی طول سزر ا برای ر یک از اجزا بو تنهایی نیز ونارل هب شو 2 - ونارل میزاب تطابق توزیع فراوانی طول سزر ا (TLFD) حاصل از مرا دظ و مدل بر اساس ا داف مخا ف سزر و هر بازظ ای زمانی مخا ف: یلی از راظ ای ونارل هر این بارظ می تواند بررسی ما نگی پراونش طول سزر ا بو 3 Skim Matrix 2 Travel Time at Congestion 7 Travel Time at Free Flow Speed 3 Direct Distance 5 In-Vehicle Distance -------- صفحهٔ بعد -------- فصل ۸: دستورالعمل مدلسازی نقاضا ۹۸/۱۰/۰۱ ۳.۷ ۳- ضریب تطابق: یک روش معمول برای تعیین ضریب تطابق بین دو توزیع طول سفرء محاسبه سطح مشترک منحنی‌های توزیع فراوانی طول سفرها (]۳ا]) است. بدین ترتیب که مجموع سفرهای با مقدار کمتر (از بین دو منحنی مشاهده و برآورد 11. ۳1) برای یک طول سفر مشخص آ بر مجموع سفرهای با مقدار بیشتر (از بین دو منحنی مشاهده و برآورد 11۳0) در همان طول سفر ] تقسیم شده و ضریب تطابق با توجه به میزان درصد سطح زیر منحنی مطابق در دو ۳1[ ] تعیین می‌شود: [(,۲۵۱۷/۸/ ۰۲۵۱۷۲۱/۲ ۱۲۵۷۷۷۱ 60۷/11 )130 ]51۷11 > ۲۵۵۵۱۵ رابطه ۲۱-۸ [( ۰۰/۲۵۷۲۸۲۲۵ ۱۲۵۷۱۱ + 60/۱۱ )1۵3 )5۷11 > ]7010 /1۵/۵0 | 0۱۱/۵۱۲۵ > 3۵/۱ ۵۱۵۵ که در آن: 0۷۱/۲ >< مقدار برآورد 71۳10 در زمان (طول سفر) ] ,۲0 *<تعداد کل سفرهای تخمینی ۵0۱۱1) <مقدار مشاهده 11۳1 در زمان (طول سفر) ]" _/0۷1) > تعداد کل سفرهای مشاهده شده میزان ضریب تطابق عددی بین [[,] خواهد بودء که مقدار صفر عدم تطابق کامل و مقدار ۱ تطابق کامل دو توزیع را در صورتی که در توزیع طول سفرها اختلاف اساسی بین مقادیر مشاهده و برآوردی دیده شود. مشکل را می‌توان در دو -‏ خیلی زیاد یا خیلی کم بودن مقادیر مقاومت سفر. ۴- محاسبه‌ی درصد سفرهای درون ناحیه‌ای برای اهداف مختلف سفر: این درصدها را می‌توان برای دسته‌های مشخصی از نواحی یا بر اساس مساحت نواحی (مثلا بین ۱ تا ۲ کیلومتر مربع. بین ۲ تا ۳ کیلومتر مربع و ..) ۴-۵-۸- فرآیند کلی ساخت و ارزیابی مدل جاذبه برای ساخت مدل‌های توزیع سفرء پیروی از گام‌های زیر توصیه می‌شود. مدل‌ها برای هر هدف و کل روز ساخته می‌شود و مقادیر ساعتی برای اوقات مختلف در روز بر اساس مدل یا جدول ضرایب زمان روز به دست می‌آید. گام ۹- تعیین اهداف سفر مناسب و همخوان با اهداف تعیین شده برای مدل توزیع سفر 0 ۳0010106106 ۱ -------- صفحهٔ بعد -------- دستورالعمل مطالعات جامع حمل و نقل شهری و حومه18 / 81 / 31 211 گام2 - محاسبه پارامار ای تابع مقاومت سزر ij F وو برای آب هر مرح ه اول از تابع گاما اسازاهظ ش و:ه رابطه1 - 22 𝑭𝒊𝒋= 𝒂× 𝒕𝒊𝒋 𝒃× 𝒆𝒄.𝒕𝒊𝒋 :وو هر آب a , b, c = ضرایب پرهاخت مدل بb هر ا ب مواره منزی است وc میرو باید منزی باشد ب ضری بa باید نزهیک بو3 یا ومار از3 باشد ب هر برخی مواره با صزر قرار هاهب مقدارb ، از رابطو زیر برای تابع مقاومت سزر اسازاهظ :شدظ است رابطه1 - 29 𝑭𝒊𝒋= 𝜶× 𝒆𝒄.𝒕𝒊𝒋 ijt = زینو سزر بینi , j ( زینو سزر می تواند برحسب زماب، مسافت یا پول بیاب شوه)ب هر این تابع، زماب ای هروب ناحیو( ای عبارتند از جمع زماب سزر بین مراوز نواحی با زماب سزر پایانیCBD و یر CBD )ب زماب سزر هروب ناحیو ای از رابطو زیر محاسبو می:شوه رابطه1 - 24 𝑡𝑖𝑖= 0.5 × 60 × √𝐴𝑟𝑒𝑎𝑖/𝑆𝑝𝑒𝑒𝑑𝑖 :وو هر آب i Area = مساحت ناحیوi ، m 2 i Speed = سرعت هر ناحیوi ( kph 31 برایCBD وkph 21 برای خارجCBD ) iit= زماب سزر هروب ناحیو ای بر حسب هقیقو گام9 - توزیع:سزر ا با اسازاهظ از مدل جاذبو با رابطو زیر رابطه1 - 25 𝑇𝑖𝑗= 𝑃𝑖 𝐴𝑗𝐹𝑖𝑗𝐾𝑖𝑗 ∑ 𝐴𝑘𝐹𝑖𝑘𝐾𝑖𝑘 𝑛 𝑘=1 گام4 - اسازاهظ از روف فرنس برای ماعاهل ورهب ماتریس هر ابعاه تولید و جذب سزرب گام5 - ونارل میانگین طول سزر ا برای ر دف و ضریب ویزیت مدل برای ارزیابی صحت ناایج گام6 - اگر مواره ونارل شدظ هر گام5 مگی قابل قبول باشند مدل موره نظر حاصل آمدظ است وگرنو بو گام2 رفاو و تابع مقاومت را بهبوه یا تغییر ه یدب 1 - 5 - 5 - انتخاب مناسب ترین مدل جاذبه برای اناخاب بهار ین مدل حاصل از پرهاخت اولیو با ماتریس ای مخا ف مقاومت سزر، معیار ای زیر باید موره توجو قرار گ یره: ،الف) منطقی بوهب نوع ماتریس مقاومت سزر ب) ویزیت تطابق توزیع فراوانی طول سزر ا TLFD مرا دظ و مدل ، پ) هرصد اخا ف میانگین طول سزر از مرا دظ و محاسبوب معیار (ا لف) وو معیاری ویزی است و با نظر وارشناسی تعیین می شوه، هر جایی بو وار وه ر می وو اخا ف امایاز ب ین -------- صفحهٔ بعد -------- فصل1: دستورالعمل مدلسازی تقاضا 18 / 81 / 31 213 هو مدل برتر نزهیک بوهظ و اسازاهظ از ماتریس مقاومت سزر با رتبو هوم منطقی تر بو نظر ب رسدب برای منظور ورهب ارزف معیار ای (ب)، و (پ) امایاز آب ا بر مبنای مقاهیر ومی محاسبو شدظ از روشی وو هر اهامو توضیح هاهظ خوا د شد، هر جدول7 - 1 واره وش می،هب بو این منظور باید امایاز ایی از 1 تا3 بو رودام از ماتریس ای مقاومت سزر اخاناص هاهظ ش هو، بو طوری وو بهارین ماتریس مقاومت امایاز3 ، بدترین ماتریس مقاومت امایاز1 و هو ماتریس هیگر با توجو بو فاص و ای وو از این هو حالت هارند، امایازی بین1 و3 ب گیرندب سپس امایاز ول با احاساب ضریب یلساب برای تمام معیار ا، از جمع امایاز ای اخاناص یافاو بو هست می آیدب هر جدول7 - 1 میانگین طول سزر ای بو هست آمدظ از مرا دظ و مدل و هرصد خطای بین آب ا ارایو هب وش می  )روش محاسبه امتیازها در معیار (ب: میزاب تطابق پراوندگی طول سزر ای مرا دظ شدظ و محاسبو شدظ توس نرم افزار محاسبو و ارایو می شوهب امایاز ا برای ر دف سزر بو ازای ماتریس مقاومت ای مخا ف از3 برای بیرارین تا1 برای ومارین ویزیت تطابق، اخاناص هاهظ و ظد ارم یا رزس لوط وسیاقم جیاان به یم شو دل م پس از پرهاخت مدل جاذبو بو تزلیک ا داف سزر برای ماتریس مقاومت ای مخا ف باید ارایو ش هب و  :)روش محاسبه امتیازها در معیار (پ بو منظور محاسبو هرصد اخا ف میانگین زماب (یا مسافت) سزر، ابادا ول زماب (یا مسافت) سزر هر مرا دظ (آمارگیری مبدأ- مقند) و مدل تعیین می ش وهب بو این منظور، فراوانی ر هساو از زماب ) ای (یا مسافت) سزر را هر طول زماب (یا مسافت) سزر ضرب ورهظ و ول زماب (یا مسافت سزر بو هست می آیدب حال میزاب اخا ف میانگین زماب (یا مسافت) سزر هر حالت مرا دظ و مدل قابل تعیین خوا د بوهب ناایج و یو ،ی محاسبات باید مرابو جدول7 - 1 برای تعیین امایاز ر یک از ماتریس ای مقاومت سزر هر برآوره توزیع سزر ا بو تزلیک ا داف ارایو شوه ب هر موره ا داف مخا ف، تابع مقاومت ابادا بو ص ورت گاما و اگر ناایج رضایت بخش ،نبوه بو صورت نمایی هر نظر گرفاو می شوه. مرابو شلل7 – 37 پراوندگی سزر ای ا داف مخا ف سزر با توجو بو مرا دظ و مدل توزیع با یلدیگر مقایسو شدظ استب ضرایب پرهاخت تابع مقاومت و نوع ماتریس مقاومت نهایی برگزیدظ شدظ برای پیش بینی توزیع سزر ا توس مدل جاذبو ر ا برای ا داف مخا ف باید هر جدولی مرابو جدول7 - 31 جمع بندی و ارایو شوه ب -------- صفحهٔ بعد -------- ۰.۰ ۰۰ یه ی ۳/۰ ۹۸/۱۰/۰۱ دستورالعمل مطالعات جامع حمل و نقل شهری و حومه مجح جدول ۹-۸- نمونه مقایسه امتیاز ماتریس‌های مقاومت در پرداخت مدل جاذبه به تفکیک هدف سفر دیف هدذف سفر ماترپس مقومت سفر ضرایب تبع مقومت سفر پس از کالیبر سیون ضریب تصبق : امتیز کل از 2 ۱ متوسم در مدل با مشهدهد | از ۱2 سس ا دا تا هم را سس سس مد لس نس سس ل سل ۱ مان سر اک کته کته تک کته ده هی که که 1110 تا 0 0 کت ۳ که که لت لا کته ات ۲ 0 اس ۱ هس نس دس سس سس تس من سل ۲ مان سقر در سخت ستف موی | 2۲ | 8 ما اک زا ها ها ی 111 لا مس اه اس هه هه هه که که ۰ ۸ را ۱ ۳ له مدل توزیع 8 ۳ و نصا ۱ ۳ ۴ "۳ ها ۳ ۳ اه نم اج بت ب_- و ۰ و ۰ ری ری و ۰ لس ف ز ۰ ل ‌ ۰ ۳۲۵ ۲۷۵ ۳۲۲۵ ۱۷۵ ۱۴ ۱۲ ۱۰ ۸ ۶ ۴ ۲ ۵ طول سفر (کیلومتر) شکل ۱۳-۸- نمونه مقایسه پراکنش تعداد سفرهای کاری با طول مختلف بر مبنای مشاهده 9 مدل نوریع جدول ۱۰-۸- ضرایب نهایی مدل جاذبه برای توزیع سفر به تفکیک هدف سفر سافت مستقم دیا زمان سفر ازاد در شیک | را زمان سفر ازاد در شیک | را زیارتی سافت مستقیم هوای ‏ ]| لا | تحصیلی گما | زمان سفرازاد دشک | کارشخمی گما ‏ زمان سفرازاد درشبکه | ا ۱ -------- صفحهٔ بعد -------- فصل1: دستورالعمل مدلسازی تقاضا 18 / 81 / 31 288 تفکیک سفر و روش ارزیابی آن وظیزو مدل ای تزلیک سزر هر فرایند چهارمرح و ای برآوره تقاضای سزر، تعیین تعداه سزر ا با وسایل سزر مخا ف استب 1 - 6 - 8 - انواع مدل های تفکیک سفر رویلره ای مخا زی مملن است هر ساخت مدل ای تزلیک سزر موره توجو باشد، اما آنچو هر این هساورالعمل بر اساس فراوانی اسازاهظ هر مطالعات پیرین بیاب شدظ است، اسازاهظ از مدل ای لوجیت برای ساخت مدل ای تزلیک س زر استب مدل ،لوجیت ساهظ ترین و واربرهی ترین مدل اناخاب گسساو( است وو با فرض یک تابع مط وبیت شبیو رابطو7 - 24 ) برای ر یک از وسایل سزر، برای محاسبو سهم ر وسی و سزرm مطابق رابطو(7 - 23 ) بو وار می روه: رابطه1 - 26 𝒖𝒎= 𝜷𝟎+ ∑ 𝜷𝒌𝑿𝒌 𝒏 𝒌=𝟏 رابطه1 - 27 𝑷𝒎= 𝒆𝒙𝒑(𝜷𝒖𝒎) ∑𝒆𝒙𝒑(𝜷𝒖𝒒) 𝒒 بو طور و ی بو هو صورت می تواب مدل ای لوجیت را بو وار بره: بو صورت چند جم و ای3 و آشیانو ای2 (یا س س و مراتبی)ب هر مدل ای چند جم و ای، وسایل حمل و نق ی هر ونار یلدیگر هر نظر گرفاو می شوند و تمامی آب ا بو یک نسبت ابت بر روی یلدیگر تأ یرگذار خوا ند بوهب ولی هر ساخاار آشیانو ،ای وسایل موجوه یک آشیانو بیرارین ت أ یر را بر یلدیگر می گذارند و سپس تأ یر خوه را از طریق آشیانو ای بااتر بر سایر آشیانو ا اعمال می نمایندب شلل7 – 33 این هو نوع ساخاار را نراب می ه د ب ساختار آشیانه ای ساختار چند جمله ای شکل1 – 84 - ساختار مدل لوجیت 1 - 6 - 8 - 8 - برخی خصوصیات مدل های لوجیت چند جمله ای هر مدل ،لوجیت اصل اساق ل گزینو ای یرمرتب وو بو صورت زیر بیاب شدظ، برقرار است« :اگر هو گزینو هارای 3 - Multinomial logit models 2 - Hierarchical logit models آشیانه2 آشیانه8 اناخاب وسی و سزر حمل ونقل مگانی تاوسی اتوبوس سواری شخنی -------- صفحهٔ بعد -------- دستورالعمل مطالعات جامع حمل و نقل شهری و حومه18 / 81 / 31 282 احامال اناخاب یرصزر باشند، احامال اناخاب یلی نسبت بو هیگری بو وجوه یا عدم وجوه گزینو ای هیگری بسا گی نخوا د هاشت»ب ( بو بیاب ریاضی، رابطو7 - 27) مقد ار ابای هاره وو مساقل از وجوه یا عدم وجوه سایر گزینو استب رابطه1 - 21 𝑷𝒋 𝑷𝒊= 𝒆𝒙𝒑[𝜷(𝒖𝒋−𝒖𝒊)] هر ابادا این خنوصیت مدل ای لوجیت بو عنواب یلی از نقاط قوت آب ا شناخاو می شد زیرا با اسازاهظ از این خنوصیت املاب مدل سازی گزینو ای جدید، وجوه هاشت (چنانچو مرخنات یک وسی و سزر جدید وو هر نگام پرهاخت3 مدل ا وجوه نداشاو مرخص شوه، می تواب با این اصل سهم آب را بو هست آ وره)ب ولی امروزظ این اصل بو عنواب یلی از نقاط ضعف این مدل ا شناخاو می شوه بو این ع ت وو برخی از مواقع وسایل مخا ف با م مبساگی هارند و از این اصل پیروی نمی و نند (بو طور نمونو می تواب بو مثال معر)وف اتوبوس آبی و قرمز اشارظ وره ب چنانچو برای س ،اخان مدل از اط عات یک زیر ناحیو و یا از اط عات مربوط بو یک نمونو هارای خطا اسازاهظ شوه می تواب نراب هاه وو اگر مو گزینو ا هر هسارس مو افراه باشند و مدل نیز هارای مجموعو وام ی از ابت ای مخنوص وسایل سزر باشد، می تواب فق با تغییر مقدار عده ابت ا ین مدل، مطابق رابطو زیر یک مدل هرست و بدوب خطا بو هست :آوره رابطه1 - 23          i i i i Q q K K log وو هر آبiq سهم گزینوi A هر نمونو )(مدل وi Q سهم گزینو هر جامعو )(مرا دظ استب تمام ابت ا حای ابت مبدأ وو عموماً برابر صزر هر نظر گرفاو می شوه باید با اسازاهظ از این روف اص ح به شو 1 - 6 - 8 - 2 - مدل لوجیت سلسله مراتبی یا آشیانه ای مدل لوجیت چندگانو مملن است هر شرای زیر باعث بروز مرل تی هر مدل سازی :شوند - وقای گزینو اً وام مساقل نیساند ( نگامی وو تعداهی از گزینو ا با مدیگر ارتباط بیراری هارند مانند وسایل حمل و نقل مگانی)هر مقابل خوهرو ای شخنی - وقای وو بین افراه اخا ف س یقو وجوه هاشاو باشد (بو طور مثال وقای هرک افراه از زینو با توجو بو هرآمدشاب فرق وند هر حالی وو مدل ساز این قضیو را هر مدل سازی هر نظر نگرفاو باشد) هر این حالت بو مدل ایی نیاز خوا د بوه وو هارای ماغیر ای تناهفی بو جای مقاهیر ماوس باشد هر ا ب شهر ای ورور، سیسام ای رقیب مساقل از م بوهظ و اسازاهظ از مدل لوجیت چند جم و ای توجیو پذیر استب اناخاب نوع مدل با توجو بو شرای بر عهدظ مدل ساز است، با این حال توصیو می شوه هر و ب شهر ایی وو وسایل سزر رقیب فعالیت قابل توجهی هارند، نیاز بو اسازاهظ از ساخاار آشیانو ای بررسی شوهب 3 - Calibration -------- صفحهٔ بعد -------- فصل1: دستورالعمل مدلسازی تقاضا 18 / 81 / 31 289 1 - 6 - 2 - اطالعات مورد نیاز مدل تفکیک سفر اط عات ماغیر ای موره اسا زاهظ هر ساخت مدل ای تزلیک وسی و سزر را می تواب بو سو هساو و ی تقسیم وره و و عبارت اند :از ویژگی ای سزر ، ویژگی ای مسافر یا ماغیر ای اقاناهی- اجاماعی جامعو ، ویژگی ای وسی و سزر یا مر خنات عم لرهی و فیزیلی سیسام ای حمل و نقل و شبلوب 1 - 6 - 2 - 8 - اطالعات سفرها به تفکیک هدف و وسیله اط عات سزر ای ساوناب باید بر اساس آمارگیری مبدأ- مقند تعمیم نیافاو ، بو هو گروظ و ی خانو- مبنا و یرخانو- مبنا تقسیم شوهب حدوه نیمی از سزر ای خانو- مبنا با شروع از خانو و نیمو هیگر هر مدت زمانی طوانی تر و با دف بازگرت بو خانو صورت می گیرندب سزر افرص و ظهوب زور کی لوط ره هرف یا ً رزس نیرخآ ءزج ًاومعم وناخ وب ترگزاب یا بو هلیل ویژگی ای خانو وو حضور اعضای خانواهظ را هر اناهای روز ضروری می وند، صورت می گیرهب بنابراین ویژگی ای این سزر بسیار وابساو بو خنوصیات خانو بوهظ و خانو تولید ونندظ آب محسوب می شوه و بر این اساس، این سزر ا ر ا نیز خانو مبنا هر نظر می گیرندب تزاوت سزر ای خانو-مبنا از نوع خانو-ابادا و خانو- اناها هر زماب وقوع این سزر ا بوهظ وو با هر نظر گرفان چهار هورظ زمانی برای وقوع سزر، اوج صبح، اوج ظهر، اوج عنر و ری او ج قابل بررسی استب سپس سزر ای خانو- مبنا بر اساس وسی و سزر هر ر دف سزر هساو بندی می شوند زیرا افراه وسی و سزر خوه را با توجو بو نوع سزری وو می خوا ند انجام ه ند، اناخاب می ونندب ا داف سزر باید منطبق بر ا داف موره اسازاهظ هر ساخت مدل ای ایجاه سزر و توزیع سزر باشدب برای بو هست آورهب ماتریس ایی بو تزلیک دف سزر و از نوع خانو مبنا باید ماتریس ای سزر خانو-ابادا را با ترانهاهظ ماتریس سزر ای خانو- ( اناها بازگرت بو خانو) جمع وره، تا از این طریق سزر ای خانو مبنا بو نقاط تولید و جذب خوه، مربوط شوند ب پس از این مرح و نقاط ابادا و اناهای سزر بو هرسای نقاط تولید و جذب یک سزر ساندب باید توجو شوه وو اط عات سزر ا از پایگاظ سزر ای مبدأ- مقند تعمیم نیافاو اسا خراج شوه ب زیرا برای تعمیم س زر ا از ضرایب ی اسازاهظ می شوه و پس از اعمال این ضرایب، مرخص نیست وو مسافراب هقیقاً هارای چو مرخناتی ساندب هر نایجو مدل ساخاو شدظ، مرخنات رفااری اسازاهظ ونندگاب را بازتاب نمی ه دب پس از برآوره مدل ای تزلیک بر پایو اط عات تعمیم نیافاو، با اسازاهظ از برخی تنحیحات هر توابع مط وبیت، ناایج ب و هست آمدظ از مدل با اط عات تعمی م یافاو ما نگ خوا د شدب 1 - 6 - 2 - 2 - انتخاب وسایل سفر غالب به تفکیک هدف سفر هر این مرح و و پس از ب و هست آورهب ماتریس (جداول) سزر ا بو تزلیک وسی و سزر موره اسازاهظ هر ر دف سز ،ر آب هساو از وسایل سزر وو بیش از5 % را هر انجام سزر ا سهم هاشاو باشند، برای ساخت مدل تزلیک اناخاب می شوندب سهم وسایل سزر بو تزلیک دف سزر باید مرابو جدول7 - 33 ارایو هب وش -------- صفحهٔ بعد -------- دستورالعمل مطالعات جامع حمل و نقل شهری و حومه18 / 81 / 31 284 جدول1 - 88 - سهم وسایل مورد استفاده در هر هدف سف ر از سفر های تعمیم ن یافته ساکنان دف سزر وسی و سزر سواری شخنی تاوسی اتوبوس پیاهظ سرویس مدرسو موتورسیل ت سایر وار شخنی شغ ی خرید تحنی ی تزریح زیارتی یر خانو مبنا سهم وسایل سزر یر الب (سهم ومار از5 % )هر ر دف سزر وو برایراب مدل تزلیک س اخاو نمی شوه، هر سال افق، مانند سال پایو فرض می ب شوه بر این اساس، پس از مرح و توزیع سزر، سهم مربوط بو ول وسایل سزر یر الب (وو برابر با سهم آب ا هر سال پایو است) از ول سزر ا وسر شدظ و مدل تزلیک سزر ،بر روی سزر ای باقی ماندظ اعمال می ب شوه بو این ترتیب، باید سهم وسایل سزر الب بر اساس مدل تزلیک و سهم وسایل یر الب بر اساس مقدار مرا دظ شدظ هر سال پایو بو سزر ای اعمال و گزارف شوهب هر برخی شهر ای بزرگ، ساخاار یک سزر، شامل اسازاهظ از هو یا چند وسی و سزر برای هسارسی بو مقند استب برای نمونو، اسازاهظ از تاوسی برای هسارسی بو مارو و سپس اسازاهظ از مارو برای هسارسی بو مقند نهاییب هر این شرای توصیو می شوه بو تعریف یک دف سزر با عنواب«تغییر وسی و »و گرهآوری این هساو از اط عات هر آمارگیری مبدأ- مقند سزر ا، وسی و سزری بو نام تاوسی- مارو یا سایر ترویبات مرابو تعریف و هر صورت لزوم هر مدل تزلیک سزر مد نظر قرار گیرهب 1 - 6 - 2 - 9 - انتخاب زوج مبدأ- مقصد های مطلوب به تفکیک هدف سفر پس از تعیین وسایل سزر الب برای ر ودام از ا داف سزر، زوج مبدأ- مقند ایی وو حداقل یک سزر با آب وسی و سزر الب انجام هاهظ اند، اناخاب می شوندب بدین ترتیب یک پایگاظ اط عاتی مززوب شدظ بر روی زوج مبدأ- مقند ای مذوور، بو هست می آیدب هر برخی مطالعات، یک زوج مبدأ- مقند هر صورتی اناخاب می شوه وو تمام وسایل سزر الب بین آب زوج مبدأ- مقند سزری انجام هاهظ باشند ب اما برای افزایش تعداه مرا دات توصیو می شوه، شرط اناخاب یک زوج مبدأ- مقند، ان جام حداقل یک سزر با یلی از وسایل نق یو الب باشدب 1 - 6 - 2 - 4 - ویژگی های وسیله سفر مرخنات سیسام ای حمل و نقل بر اساس برهاشت ای میدانی و یا تخنیص ترافیک هر وضع موجوه سال پایو بو ومک نرم افزار مدل سازی اساخراج می شوهب نمونو:ای از این ماغیر ا عبارتند از -------- صفحهٔ بعد -------- فصل1: دستورالعمل مدلسازی تقاضا 18 / 81 / 31 285 : car TT زماب سزر خوهروی شخنی هر ساعت اوج (هقیقو)ب : car TC زینو سزر خوهروی شخنی (توماب)ب : taxi TT زماب سزر تاوسی هر ساعت اوج (هقیقو)ب : taxi TC زینو سزر تاوسی (توماب)ب : JRT ( ول زماب سزر با اتوبوس ه قیقو)ب : IVT ( زماب سزر هاخل اتوبوس ه قیقو)ب :WKD مسافت پیاهظ روی برای هسار سی بو ایساگاظ اتوبوس (وی ومار)ب : JRD طول سزر مگانی هر وسی و نق یو مگانی (وی ومار)ب WKT: زماب پیاهظ روی برای ( هسارسی بو ایساگاظ اتوبوس هقیقو )ب : bus TF ورایو سزر اتوبوس (توماب)ب : motorcycle TC زینو سزر موتورسیل ت (توماب)ب : school service TC  زینو سزر با سرویس مدرسو (توماب)ب : Dis فاص و مبدأ و مقند سزر (وی ومار)ب 1 - 6 - 2 - 5 - ویژگی های مسافر ویژگی ای مسافر یا مرخنات اقاناهی- اجاماعی وی، از پایگاظ هاهظ تعمیم نیافاو یا سایر منابع اط عاتی رسمی ب و هست می آید و برخی از آب : ا عبارتند از :CpC سرانو ماللیت خوهروی شخنی هر ناحیو ترافیلی محل سلونت فرهب : HD ماوس بعد خانوار هر ناحیو ترافیلی محل سلونت فرهب : Income ماوس سرانو هرآمد ر نزر هر ناحیو ترافیلی محل سلونت فره (یک صد زار توماب)ب 1 - 6 - 2 - 6 - ویژگی های سفر ویژگی ای سزر هر چند بخش موره توجو قرار می ،گیره: یلی دف سزر است و هیگری مبدأ/مقند سزرب برای نمونو اگر مبدأ و مقند سزری هر یک ناحیو باشد، احامال اناخاب وسی و پیاهظ روی افزایش می یابدب یا اگر یک سر سزر هر محدوهظ مروزی شهر باشد، احامال اناخاب برخی وسایل سزر بیرار می )شوهب اسازاهظ از ماغیر ای مجازی (صزر و یک باید هر این شرای مد نظر قرار گیرهب : Intra ماغیر مجازی (صزر- یک) برابر با3 است اگر مبدأ و مقند سزر هر یک ناحیو ترافیلی واقع شدظ باشد و گرنو صزر استب : DCBD ماغیر مجازی (صزر- یک) برابر با3 است اگر مقند سزر هر محدوهظ مروزی شهر باشد و گرنو صزر استب -------- صفحهٔ بعد -------- دستورالعمل مطالعات جامع حمل و نقل شهری و حومه18 / 81 / 31 286 :OCBD ماغیر مجازی (صزر- یک) برابر با3 است اگر مبدأ سزر هر محدوهظ مروزی شهر باشد و گرنو صزر استب هر موره سزر ای یچ سرخانو، معمواً وسی و سزر اناخاب شدظ هر این سزر ا بو وسی و اناخاب شدظ هر سزر قب ی بساگی هارهب بو بیاب هیگر افراه تمایل هارند وو سزر یچ سرخانو خوه را با وسی و ای وو سزر قب ی خوه را انجام ظ اهه ،اند انجام ه ندب بدین منظور، برای نظر هاهب هر موره وسی و سزر اناخاب شدظ هر یک سزر، بو خنوص سزر ای یچ سرخانو وو هر میانو یک زنجیرظ سزر صورت می گیره، بهار است بو این ماغیر توجو ویژ ظ ای هاشتب 1 - 6 - 9 - دوره زمانی مدل سازی با توجو بو وروهی مدل ای تزلیک سز ر وو از نوع هاهظ ای مبدأ- مقند است، اط عات سزر ا برای هورظ روزانو م ک عمل قرار می گیرهب اما ماغیر ای مساقل مدل سازی مانند ویژگی ای سزر و مسافر و وسی و سزر، باید بر مبنای یک ه ورظ زمانی خاص از روز )(معموا اوج صبح ساخاو شدظ و سپس بو طور عمومی هر سایر س اعات روز موره اسازاهظ قرار گیرندب جدول1 - 82 - بازه زمانی استخراج متغیرهای مستقل در مدل تفکیک سفر دف سزر هورظ زمانی ( شغ ی واری) اوج صبح خرید یر اوج / اوج عنر /وار شخنی خدماتی اوج صبح تحنی ی اوج صبح سایر ا داف یر اوج یرخانو مبنا یر اوج 1 - 6 - 4 - اصالح توابع مطلوبیت پس از ساخت مدل ای تزلیک سزر و ب و هست آورهب توابع مط وبیت وسایل مخا ف بر پایو سزر ای تعمیم نی افاو، بو منظور برابر شدب تعداه ول سزر ای برآوره شدظ و مرا دظ شدظ هر حالت تعمیم ن یافاو، ضریب ابت توابع مط وبیت ، بو ومک رابطو زیر اص ح می شوه: رابطه1 - 91 𝑲𝒊 ′ = 𝑲𝒊−𝒍𝒏( 𝑻𝒆𝒔𝒕𝒊 𝑻𝒐𝒃𝒔𝒊 ) وو هر آبi K وi K بو ترتیب ضریب ابت تابع مط وبیت گزینوi قبل از تنحیح و بعد از تنحیح بوهظ و obsi T تعداه ول سزر ای مرا دظ شدظ هر حالت تعمیم ن یافاو برای گزینوi و its e T تعداه ول سزر ای برآوره شدظ هر حالت تعمیم ن یافاو برای گزینوi است وو با توجو بو توابع مط وبیت هر حالت تعمیم نیافاو ب و هست آمدظ استب عم یات تنحیح ض رایب ابت شامل یک مرح و نمی شوه و هر چند مرح و صورت می گیره و تا آنجا پیش می روه وو برآوره سزر ای انجام شدظ بو هقت موره نظر برسدب ازم بو ذور است وو برای برآوره توابع مط وبیت وسایل سزر هر ر دف سزر، باید عده ابت هر یلی از توابع مط وبیت -------- صفحهٔ بعد -------- فصل ۸: دستورالعمل مدلسازی نقاضا ۹۸/۱/۰۱ ۳۷ 99۳۹و ۳-۸ آارایه شود. ۳۳,۲۲۵ ۳۵ مدل 7 مشاهده 0 فده 2 ِْ ۹ ۳۵ 5 ۱۵ ا ۹۳ ۹ ۷,۸۹ ۱ ۹9 ۵ ۵.۲۵۰ ِْ 5 و۶ 1 را 1 ی یی یی ۵ ۳ سایر (ثابت) دوچرخه (ثابت) موتورسیکلت سرویس مدرسه . پیاده اتوبوس تاکسی شخصی شکل ۱۵-۸- نمونه مقایسه سهم برآورد و مشاهده شده هر وسیله سفر در هر هدف سفر جدول ۱۳-۸- تعداد مشاهدات استفاده شده و مدل‌های ساخته شده برای تفکیک وسیله لا حول اب کش لش سمش شش ۵-۶-۸- ارزیابی مدل‌های تفکیک سفر 7 : ۱ ۱-۵-۶-۸ آزمون‌های غیررسمی برخی آزمون‌های غیررسمی که معمولا در هنگام ساخت مدل در نظر گرفته می‌شوند. عبارتند از: ٩۵‏ 110۳۵۱ ۱ -------- صفحهٔ بعد -------- دستورالعمل مطالعات جامع حمل و نقل شهری و حومه18 / 81 / 31 281 با آگا ی از تأ یر مثبت و منزی ماغیر ا بر مدل و هید وارشناسی می تواب صحت و منطقی بوهب ع ئم را ترخیص هاهب بو هلیل این وو توابع مط وبیت با توجو بو ماغیر ایی وو هر آب ا واره می شوه، می توانند بیانگر عدم مط وبیت3 گزینو ا ،باشند تزسیر ع مت ماغیر ا باید بر اساس بررسی توابع مط وبیت مو وسایل سزر هر یک دف سزر انجام شوه ب  اخا ف (مثبت یا منزی) بین ضرایب یک ماغیر هر گزینو ای مخا ف بو عنواب نمونو، اگر بعضی ماغیر ا هر نگام ساخت تابع مط وبیت مربوط بو سواری شخنی، مانند سرانو ماللیت سواری شخنی هر توابع هیگر م اسازاهظ شوه (ماغیر بو صورت و ی2 اسازاهظ می)شوه باید تزاوت ضرایب آب هر توابع مخا ف، منطقی و معقول باشد و یا اگر اص موره اسازاهظ قرار نمی )گیره (ضریبش هر تابع مط وبیت سواری صزر است باید هر هیگر توابع نگامی وو بو صورت مط وبیت ساند، منزی باشدب زیرا این ماغیر مس ماً باید باعث افزایش مط وبی ت سواری شخنی یا وا ش مط وبیت وسایل نق یو رقیب گرههب  نسبت بین زوج ماغیر ا منظور این است وو اگر بین یک زوج از ماغیر ا رابطو بو گونو ای وجوه هاره وو مث اگر آب هو را بر م تقسیم ونیم بو عدهی می رسیم وو تعریف خاصی برای آب وجوه هاره و قابل مقایسو است، این وار صورت گیره و صحت عم یات تایید شوهب بو عنواب مثال از تقسیم زماب س زر بر زینو سزر می تواب بو ارزف زمانی7 رسیدب 5 - 8 - 8 - 2 - آزمون های نکویی برازش4 :این معیار ا عبارتند از 3 - ρ0 2 وو معیار سنجش آبLL(0) است ، یعنی مو ضرایب صزر باشد ب 2 - ρc2 وو معیار سنجش آبLL(c) است ، یعنی مو توابع مط وبیت عده ابت باشد ب 7 - 2 0  وو با هر نظر گرفان هرجات آزاهی (تعداه ماغیر ا) هر مدل،سازی ρ0 2 را اص ح می وندب 3 - ρ̅c2 وو با هر نظر گرفان هرجات آزاهی هر مدل سازی، ρc2 را اص ح می وندب 5 - مقایسو سزر ای مرا دظ شدظ و برآوره شدظ توس مدل چهار معیار اول بو ومک خروجی ای هریافت شدظ از نرم افزار ساخت مدل تزلیک سزر هر حاات مخا ف، شامل تمام ضرایب برابر با صزر، تابع مط وبیت ر وسی و برابر عده ابت، تابع ساخاو شدظ هر مدل سازی و توابع وامل، ت ع ریف می شوندب معیار پنجم ناایج ب و هست آمدظ از مدل ای تزلیک سزر و واقعیت را هر حال حاضر مقایسو می وندب  آمارظ 𝜌2 3 Disutility 2 General variable 7 Value of time 3 Goodness of Fit -------- صفحهٔ بعد -------- فصل1: دستورالعمل مدلسازی تقاضا 18 / 81 / 31 283 آمارظ ρ2 برازندگی و ی مدل را نراب می ه د و بر اساس معیار سنجش موره اسازاهظ، انواع آب تعریف می هب شو ρ0 2 ، برابر است با اخا ف ب ین لگاریام تابع تمایل هر حالت ضرایب صزر با ضرایب ب و هست آمدظ از روف تخمین تمایل بیرینو نسبت بو اخا ف بین لگاریام تابع تمایل هر حالت ضرایب صزر با ضرایب ب و هست آمدظ هر بهارین حالت مملن وو و امل و بی نقص است و بو صورت زیر نراب هاهظ می:شوه ρ0 2 = LL(β̂)-LL(0) LL(*)-LL(0) حالت وامل و بی نقنی وو بو آب اشارظ شد، احامال پیامد ر وسی و را بو گونو ای ارایو و برآوره می وند وو احامال وقوع هر حالت و ی برابر با یک باشدب بر این اساس مقدار(*) LL وو هر واقعL(1) است، برابر با صزر خوا د شد و رابطو بو صورت زیر هر می آ:ید رابطه1 - 98 ρ0 2 = 1- LL(β̂) LL(0) مقدارρ2 = 0 بیاب می وند وو مدل بو هست آمدظ بهار از مدل مرجع نبوهظ و بهار است وو مدل مرجع ارایو شوه و برعلسρ2 = 1 بیاب می وند وو مدل ب و هست آمدظ مدل وامل و بی نقنی است ب  نلات مهم موره توجو هر ارجاعات صورت گرفاو بو آمارظ ایρ2 3 - ضریبρ0 2 بهبوه مدل را بو طور و ی و بو خاطر وجوه تمام اجزای مدل، اندازظ گیری می وند و ا ر تمام ضرایب موجوه هر مدل ا را می بیند ب اما از آب جا وو هر اندازظ گیری ضریب ρ0 2 ، مرجع حالای است وو ضرایب تماماً صزر باشند (بدین معنا وو مط وبیت تمام گ زینو ا صزر و با م برابر است)، اسازاهظ از این معیار ارزیابی برای حالای وو سهم وسایل سزر الب هر نمونو و مرا دات با م برابر نباشد، مط وب نبوهظ و بهار است برای ارزیابی چنین مدل ایی موره اسازاهظ قرار نگیرهب از آب جا وو احامال وقوع چنین حالای هر مرا دات صورت گرفاو بسیار ناچیز است، اسازاهظ از حالای وو توابع مط وبیت مدل را ابت هر نظر می گیره بو عنواب مرجع مقایسو، برای ارزیابی مدل مناسب تر استب 2 - مرل ی وو هر موره ر هو معیار اندازظ گیری 2  وجوه هاره، این است وو یچ معیاری برای سنجش خوب ب وهب یا بد بوهب 2  ًوجوه ندارهب این ضرایب معموا هر باز ظ محدوهی تغییر می ونند و باید بو این نلاو هر مقایسو بین گزینو ای مخا ف توجو هاشت و شاید بهار باشد وو از این معیار ا برای تایید اناخاب یک مدل مط وب از بین مدل ای مخا ف، اسازاهظ ورهب 7 - مرلل هیگری وو هر رابطو با این معیار ا وجوه هاره این است وو بهبوه ای حاصل از اضافو ورهب یک ماغیر بو ،مدل را گذشاو از این وو ا میت آب ماغیر چو اندازظ است، شناسایی نمی ونندب این اشلال مساقیما بو این مس ا لو می بر گرهه وو با اضافو شدب یک ماغیر بو مدل و زیاه شدب هرجات آزاهی آب وو گا ی اوقات می تواند بیرار از 3 نیز باشد، نوز از یک مجموعو اط عات یلساب برای تخمین خوب بوهب مدل بهرظ برهظ می شوهب یک راظ حل -------- صفحهٔ بعد -------- دستورالعمل مطالعات جامع حمل و نقل شهری و حومه18 / 81 / 31 221 برای این مرلل آب است وو معیارρ2 را با معیار بهبوه یافاو و اص ح شدظ 2  جایگزین ونیم وو بو نوعی می خوا د مرلل بوجوه آمدظ را تا حدی وا ش ه دب بر این اساس 2  بو صورت زیر برآوره می شوه ووk تعداه هرجات آزاهی (تعداه ماغیر: ای) اسازاهظ شدظ هر مدل است ρ̅0 2 = [LL(β̂)-k]-LL(0) LL(*)-LL(0) = 1- LL(β̂)-k LL(0) ناایج آزموب ای نلویی برازف باید مرابو جدول7 - 33 ،برای ا داف سزر مخا ف ارایو وش ه استب جدول1 - 84 - آزمون های آماری مدل تفکیک سفر برای اهداف سفر مختلف دف سزر LL(0) LL(C) LL(β) K Likelihood Ratio Test وارشخنی شغ ی خرید تحنی ی تزریحی مذ بی یر خانو مبنا 1 - 6 - 5 - 2 - آزمون های آماری8  آمارظt این آمارظ توس نرم افزار برای ر ودام از ماغیر ا محاسبو شدظ و بیانگر معنی هاری ماغیر مساقل هر توصیف ماغیر وابساو استب سطح اطمیناب15 % و خطای5 % باید م ک عمل باشد وو با توجو بو تعداه مرا دات، معموا مقدارt بزرگار از14 /3 یا ووچلار از14 /3 - را بدست می ه د ب  آمارظ وای هو2 از آمارظ آزموبt برای ارزیابی این فرض وو آیا یک ماغیر برابر با مقاهیر تعیین شدظ قب ی ست یا خیر و یا این وو بین هو ماغیر رابطو خطی وجوه هاره یا خیر، اسازاهظ می شوهب حال اگر بخوا یم چندین فرض از این هست را با م ارزیابی ونیم و یا بو بیاب ب هار هو مدل وو شامل چندین ماغیر باشند را با م مقایسو ونیم از آزموب وای هو) ( 2  بهرظ برهظ می شوهب هر این حالت یلی از مدل ا محدوه شدظ7 (بو این معنا وو بعضی از ماغیر ا بو اجبار یک مقدار مرخص مانند صزر گرفاو اند) و هیگری آزاه3 خوا د بوهب 3 Statistical Tests 2 - Chi- Square 7 - Restricted Model 3 - Unrestricted Model -------- صفحهٔ بعد -------- فصل1: دستورالعمل مدلسازی تقاضا 18 / 81 / 31 228 این آزموب هر مواقعی وو بیش از یک محدوهیت برای مدل تعریف شدظ، بو وار برهظ می شوهب اگر تمام محدوهیت ای واره شدظ بر مدل معابر باشند، اناظار می روه وو اخا ف بین مقاهیر تابع تمایل مدل محدوه شدظ و آزاه وم باشد و هر مقابل اگر بعضی از محدوهیت ا نا معابر باشند، اخا ف بین مقاهیر تابع تمایل بو میزاب قابل توجهی زیاه است و مدل سازی صورت گرفاو برای ما ارزشمند استب هر این جا، حاات محدوه شدظ، حاات اول و هوم بوهظ و مدل ساخاو شدظ بو عنواب حالت آزاه، هر نظر گرفاو شدظ استب ،براین اساس باید آمارظ)] ( L ) ( L [ *    2 وو هارای توزیع وای هو باK (تعداه ماغیر ای مدل اناخاب وسی و موره نظر) هرجو آزاهی است، محاسبو و مرا دظ شو ه وو فرض صزر بوهب ماغیر ا را با هرصد اطمیناب باا ره می وندب هر مرح و ،بعد باید آمارظ)] ( L ) C ( L [ *   2 وو هارای توزیع وای هو باKms - K ،هرجو آزاهی است محاسبو و مرا دظ شو ه وو فرض ابت بوهب توابع مط وبیت را نیز ره می وندب ناایج باید مرابو جدول7 - 35 ارایو بهوش جدول1 - 85 - نتایج آماره کای دو برای اهداف سفر مختلف دف سزر LL(0) LL(C) LL(β) -2[L(0)-L(B)] Kهرصد اطمیناب Kms -2[L(C)-L(B)] K-Kmsهرصد اطمیناب وارشخنی شغ ی خرید تحنی ی تزریحی مذ بی یر خانو مبنا 1 - 6 - 6 - نمونه نتایج برآورد توابع مطلوبیت مدل های تفکیک سفر نمونو ای از ناایج برآوره توابع مط وبیت هر یک دف سزر خاص هر اهامو م حظو می:شوه  :توابع مط وبیت قبل از تنحیح ضرایب ابت 1.105 0.04237 0.000328 0.157 0.0 0.03655 0.00351 0.231 0.395 0.901 0.01184 0.000129 0.0474 0.926 0.0117 0.2161 0. car car car taxi taxi taxi bus bus walking U TT TC DCBD U TT TC OCBD DCBD U JRT TF HD U Intra Dis                              0491 1.519 0.000281 0.2911 motorcycle motorcycle CpC U TC DCBD        :توابع مط وبیت پس از تنحیح ضرایب ابت -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۳۳ ی * ۸5 نشانه عدد ثار 8 0-27( 0.395 +( 9 جدول ۱۶-۸ 1] [11101۳1۵) 19 2034 2034 5( 2 01.[- 5( 052 7/6 0206 0.281 جدول ۱۷-۸- د ی ت است و 8۳1۸11 تا 52 ۹۹/۱/۰ ۲۳ -0.157 ۷ (5 هه ۷021 0.231+ ی * ])1 7 +0.0 71 دهاظ (/5 - 0.04901 ۳۴ 2.2911 727 1/11۶ 215 ۵ ۹ مونه نتایج آماره ) مدل‌های 7 510 0.0256 110 0.70910 ۱.052 0۱2147 0.0480 ۱.0010 0۱2319 0.0322 0.5111 0۱5067 0۱.426 0.2210 0۱3009 0۱403 0.453 0۱5555 07331 0.4280 7( ۸ در این مدل نشانه د دستورالعمل مطالعات جا 777-7 000357 - ب 77 3۷ 0.0001 - ۱۹4۷/7 67 - ۱1۱7۷/۱۲۸ ۱+ 0002817( کیک سفر یک هدف سفر ۱10061 4 6۵111۵160 آ0 ۱7۳۵۲ 0 آ0 1۳6۲ 4 آ0 ۱۷۵۲ 08-040 |۱1 ۱۵2-040 06 1082-40 ]101 1082-00 |۳۵۸۵ ا۵ع) ۲۵110 11611000 1۳0-6 ۲۳۵-6 0عاد زل۸ تفکیک سفر یک هدف سفر سرایب برآورد شده در ترم‌افزار هس امع حمل و نقل شهری و حومه 3 - 1.073( 6 - 0.304 بر( 1 - 0.939( (60 -1[1.435-۱ هه ۱ که مه ع 1۸1 ۸51 ۸۹2 ۸۹5)3 ۸۹54 ۸55 1711۸11 ۳12( زا ۷۸ 0ج ۱2 ۱ 2( 3( ۱ 711 72 ۷۸۵ فلج | 0 ۱ 2( ت۷۸ 0ج 2 | 711۸51 ۷ 0ج ۱3 -------- صفحهٔ بعد -------- فصل1: دستورالعمل مدلسازی تقاضا 18 / 81 / 31 229 تخصیص سفر و روش ارزیابی آن ر سیسام حمل و نق ی از هو مؤلزو عرضو و تقاضا ترلیل می شوه وو یک نوع رابطو ماقابل بین این هو مؤلزو وجوه هارهب از یک سو، واربراب سیسام حمل و نقل سعی هارند از املانات حمل و نقل بو نحوی اسازاهظ ونند وو زینو ای جابجایی (مانند زینو ریالی و زماب سزر) خوه یا ول جامعو را ومینو نمایند، از سوی هیگر زینو ای اسازاهظ از تسهی ت حمل و نقل بو ع ت بروز تراوم، با افزا یش تعداه واربراب اضافو می شوهب جریانی از جابجایی هر یک سیسام حمل و نقل وو با توجو بو هو عامل فوق حاصل می شوه، جریاب تعاهلی و روف یافان چنین جریانی تخنیص ترافیک نامیدظ می ش وهب واربره مدل تخنیص ترافیک نو تنها هر ارزیابی یک سیسام حمل و نقل است، ب لو می تو اب تأ یرات رگونو تغیی ر هر شبلو حمل و نقل یا ایجاه تسهی ت جدید حمل و نقل را موره بررسی و ارزیابی قرار هاهب پیش از انجام تخنیص ترافیک، ازم است مرابو شلل7 – 34 فرآیند بر م گذاری ماتریس ای مخا ف حاص ل از مراحل مخا ف مدل سازی تقاضا بو هقت ترریح شوهب شکل1 – 86 - نمونه بر هم گذاری ماتریس ها در فرآیند تخصیص تخنیص سزر هر مطالعات حمل و نقل بو هلیل پیچیدگی، توس نرم افزار ای تجاری مخا زی قابل انجام است و -------- صفحهٔ بعد -------- دستورالعمل مطالعات جامع حمل و نقل شهری و حومه18 / 81 / 31 224 معموا از روف تخنیص تعاهلی پیروی می وندب این روف، تقاضا را بر اساس اصل اول واره راپ3 هر شبلو توزیع می وندب این اصل می :گوید« ر واربر شبلو، مسیر خوه را بو گونو ای اناخاب می وند وو سزر او از تمامی مسیر ای جایگزین ب و یک اندازظ زماب ب ب ره و لذا تغییر مسیر فق موجب افزایش زماب سزر فره می شوه»ب این روف بر اساس این فرض رفااری است وو رانندگاب از زماب سزر تمامی مسیر ا آگا ی وامل هارندب ،هر تخنیص تعاهلی بو عن واب راظ حل اولیو ، ابادا تخنیص پ لانی2 انجام می شوهب هر روف پ لانی ول تقاضا هر طی مراحل مازاوت و بو تدریج تخنیص می یابدب این روف، مانند روف تخنیص مو یا یچ است وو بو جای آنلو تقاضا را هر یک مرح و تخنیص ه د، این وار را بو صورت تدریجی و گام بو گام انجام می ه دب پس از تخنیص پ لانی، تخنیص تعاهلی آ از می شوهب تخنیص تعاهلی هارای هو گام تلراری استب هر گام تلرار هرونی )(ماعاهل سازی شبلو ،مسیر ا ی بین یک مبدأ و مقند تعیین و از بین آب یک جزت مسیر (با ومارین و بیرارین مقاومت7) اناخاب می شوهب سپس تقاضای بین این ج زت مبدأ- مقند بو گونو ای تقسیم می شوه وو مقاومت این هو مسیر برابر (ماعاهل) باشدب پس از آب هوبارظ بر اساس مقاومت مسیر ا، یک جزت هیگر اناخاب می شوه و مین وار تا آنجا تلرار می شوه وو زماب سزر برای تمامی مسیر ای تمامی مباهی- مقاصد بو تعاهل برسدب بدیهی است وو پس از بو تعاهل رسیدب زماب سزر بین مسیر ای یک جزت مبدأ- مقند، مملن است تعاهل مقاومت مسیر ای قب ی بو هلیل مرارک بوهب وماب ا بین مسیر ا بو م بخورهب ،لذا گام تلرار بیرونی ونارل املاب پیدا شدب مسیری با مقاومت سزر و بو تعاهل رساندب مجده شبلو را بر عهد ظ ها رهب هر شلل7 – 33 فرآیند و ی تخنیص تعاهلی و هر شلل7 – 37 مراحل ماعاهل سازی شبلو نراب هاهظ شدظ استب هر شلل 7 – 31 نیز مراحل تخنیص پ لانی نراب هاهظ شدظ استب هر ا ب نرم افزار ای تخنیص ترافیک، تخنیص تعاهلی هارای شاخص ای مگرایی3 بو شر :ح زیر است 3 - فاص و نسبی5: فاص و نسبی نراب ه ندظ هرصد تغییرات مقدار تابع دف نسبت بو بهارین حد پایینی بو هست آمدظ از تخنیص ای ترافیک هر مراحل قب ی استب این ومیت معیاری برای هر نظر گرفان تزاوت جواب تخنیص فع ی از تخنیص تعاهلی ایدظ آل استب بو منظور برقراری مگرایی هر ناایج تخنیص و افزایش هقت، توصیو می شوه مقدار آب برابر113 /1 اتخاذ شوهب هر صورت طوانی شدب فرآیند تخنیص، اسازاهظ از مقاهیر ومار از13 /1 نیز مجاز استب 3 Wardrop Equilibrium Assignment 2 Incremental assignment 7 Impedence 3 Convergency criteria 5 Relative gap -------- صفحهٔ بعد -------- فصل ۸: دستورالعمل مدلسازی نقاضا ۹۹/1/1 ۳۳۵ ۲- مقدار نسبی خطا:"! عبارت است از نسبت زمان سفر کوتاه‌ترین و طولانی‌ترین مسیر بین یک جفت مبداً- مقصد. این شاخص برابر ۱/ اتخاذ شود. این بدین مفهوم است که مقاومت طولانی‌ترین مسیر تنها ۱/ باید با مقاومت کوتاهترین مسیر تفاوت داشته باشد. ۳- مقدار مطلق خطا:" عبارت است از تفاوت زمان سفر بین کوتاهترین و طولانی‌ترین مسیر بین یک جفت مبدا- افزایش تعداد تکرارهاء تخصیص مجدداً انجام شود. ۵- حداکثر تعداد تکرار حلقه متعادل سازی؟: مقدار این شاخص برابر ۲۰ اتخاذ شود. روش ارزیابی نتایج تخصیص سفرء در بخش اعتبارسنجی نتایج ارایه خواهد شد. 0 ع6[1011۷6 ۱10 0 عاباا۸۵۵ ۲ آ0 ۲۳,۵۲ ۲۹/1۵1۱ 0 ع ۵12010 01 ۵۲ ۹/1۵0۵ * -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۳۶ ۹۸/۱۰/۰۱ دستورالعمل مطالعات جامع حمل و نقل شهری و حومه شبکه بارگذاری شده (دارای مقدار اولیه) با مسیرهای (۳) بارگذاری شده تعیین حداکتر تعداد تکرارها 7 ورودی ی مقصدهای [-ا1 به نحوی که مقاومت ,113207 برای مسیرها: متعادل سازی شبکه ۵ > از ]۵3۰ ۱۵۰1۵۰ ۳۳ > | در 1331.1 7 ۱12۰1 ( 2دت جادام8) کمتر از میزان مجاز پایان شکل ۱۷-۸-مراحل تخصیص به روش تعادلی -------- صفحهٔ بعد -------- فصل ۸: دستورالعمل مدلسازی نقاضا ۹/1 ۳۳۷ یساس مسیرهای ۱ بین هر میدا- مقصد 1 حجم ۹۷۵1۲ هر سیر و1 ۲۳ مفاومت ۲ 112 هرمسیر ۲‏ ...1 خر زرودی انتخاپ دو مسیر: چستجوی مسیر مسیر ۱: مسیر با کمترین 110[ مسیر ۲: مسیر با بیخترین 110۳0 حجم مسیرهای ۱ و ۲ را به تعادل برسان به نحوی که: ۵ > ا2م ]1۳| متعادل سازی جفتی +1 > دما 7( | ۳۲ -1 یر آیا شروط زیر برای مسیرها با کمترین و بیشترین ‏ ۱ ۱ مقایمت ارضا شده است؟ : ۵ > ازدز0 ,133111 *زدزط ۱133226۰123 رنه ها ۱۱۱۹۱۱۱۱ ۱۱۱ اد متعادل سازی شبکه بلی شکل ۱۸-۸-مراحل متعادل‌سازی در تخصیص تعادلی -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۳۸ شک مد از دستورالعمل مطالعات جامع حمل و نقل شهری و حومه او ماتریس تقّاضا (۳) تعداد حداکثر تعداد تکرار قرآیند تخصیص (7) ورودی تخصیص تعیین تعداد و مقدار گام 31 (بر حسب ./ تقَاضا) برای تکرار از ۲ ل...,1<1 ۳ مقدار اولیه در نظر گرفتن حجم ترافیک اولیه ‎)٩<0( تعیین بهترین مسیر برای تمامی جفت مبدا- مقصدها بر اساس 1:30 جستجوی مسیر ۳ * ,8 +زجدل > (جمل سبه حجم پایان شکل ۱۹-۸- مراحل تخصیص به روش پلکانی -------- صفحهٔ بعد -------- فصل1: دستورالعمل مدلسازی تقاضا 18 / 81 / 31 223 ساخت مدل های زمان روز8 )(اوج صبح، ظهر، عصر، غیر اوج و تمام روز مدل ای برآوره تقاضای سزر، باید برای هورظ روزانو و بر اساس مزهوم تولید و جذب سزر ساخاو شوندب اما برای تخن یص ماتریس ای حاصل از این فرآیند بو شبلو حمل و نقل، ازم است از ضرایب مرخنی برای تبدیل ماتریس سزر ای23 ،ساعاو بو ماتریس ای ،اوج صبح ،اوج ظهر اوج عنر و یر اوج اسازاهظ شوهب مراحل وار، از ساخت مدل تزلیک تا تخنیص ماتریس : ا بو شبلو بو شرح زیر است 3ب مدل سازی اناخاب وسی و سزر و اساخراج ماتریس ای سزر وسایل سزر بر حسب نزر- سزر 2ب انجام فرآیند ای ازم برای تبدیل ماتریس ی ا نزر- سزر بو وسی و- سزر 7ب ساخت مدل زماب روز 3ب تبدیل ماتریس تولید- جذب بو ماتریس مبدأ- مقند و تجمیع ماتریس ای مبدأ- مقند ا داف مخا ف برای یک وسی و و محاسبو مسنگ سواری هر صورت نیاز 5ب تخنیص ماتریس ای سزر وسایل بو شبلو این مراحل نراب ه ندظ جایگاظ مدل زماب روز است وو هر شلل7 – 21 ترسیم شدظ استب شکل1 – 21 - جایگاه مدل زمان روز در فرآیند چهار مرحله ای برآورد تقاضا 3 Time of day (TOD) ایجاه سزر توزیع سزر تزلیک سزر مدل زماب روز تخنیص سزر -------- صفحهٔ بعد -------- دستورالعمل مطالعات جامع حمل و نقل شهری و حومه18 / 81 / 31 291 1 - 1 - 8 - روش های ساخت مدل زمان روز بو طوری و ی هو رویلره برای برآوره مدل یا سیرتام لیدبت( زور بامز باخانا یا تولید-جذب وو بو صورت روزانو معنی می یابند بو ماتریس ایOD هورظ ای از روز) :وجوه هاره  روف مبانی بر یب ا ضر  روف مبانی بر مدل ای اناخاب مهمارین عو امل مو ر بر اناخاب زماب شروع سزر توس مسافراب زماب شروع فعالیت تعیین شدظ برای آب ا (و انعطاف پذیری یا عدم انعطاف زماب شروع فعالیت آب ا) و مچنین زماب سزر مسیر ا هقیقاً پس از شروع سزر آب ا است ب از جم و عوامل هیگر می تواب بو خنوصیات مسافر (مانند سن، ج نس، شغل، هرآمد، ماللیت خوهرو و یرظ) و یا وسی و سزر وی نام برهب بو عنواب مثال وسی وو شغل وی وارمند اهارظ هولای با زماب شروع وار3:71 صبح است با وسی وو مدیر عامل یک شروت خنوصی با زماب شروع وار انعطاف پذیر است اناخاب یلسانی برای زماب شروع سزر با دف شغ ی خو ه ندارهب هر این مثال مملن است وارمند اهارظ هولای باواند35 یا71 هقیقو هیرتر و یا زوهتر بو محل وار خوه برسد ولی نمی ً تواند بو طور و ی زماب شروع سزر خوه را بو هورظ یر اوج (مث31 صبح) اناقال ه دب اما فره هوم وو اخایار اناخاب زماب شروع پس از اوج صبح هاره (زماب شروع فعالیاش انعطاف پذیر است) می تواند با ارزیابی میزاب زینو وارهظ ناشی از انجام سزر هر اوج صبح نسبت بو ساعت یر اوج زماب هلخواظ خوه را اناخاب وندب از مثال فوق7 نلاو اساسی قابل اسانااج است؛ یلی این وو برای مدل سازی نحوظ اناخاب مسافراب نیاز بو هس وا بندی هقیق افراه بر اساس مرخنات، ویژگی ا و خنوصیات فرهی آب ا استب هوم این وو زماب شروع فعالیت (و یا انعطاف پ ذیری )آب باید مع وم باشدب سوم آب وو باید هقت برآوره زماب سزر ا هر شبلو قاب یت سنجش حساسیت مسافراب نسبت بو زماب شروع سزر را هاشاو باشدب بو عنواب مثال اگر فره وارمند موره مثال هقت هاره وو تغییر شروع زماب سزر وی از4:35 بو3 صبح مملن است بو جای35 هقیق،و 71 هقیقو زماب سزر وی را افزایش ه د و ( با توجو بو این موضوع پویا بوهب زماب سزر) زماب مناسبی را اناخاب وند، باید زماب سزر ای اسازاهظ شدظ برای پیش بینی اناخاب وی هر هقت35 هقیقو وجوه هاشاو باشدب بنابر توضیحات فوق برای هر نظر گرفان نحوظ اناخاب زماب شروع سزر بو صورت مدل ای اناخاب- م ،بنا اسازاه ظ از مدل ای فعالیت مبنا (وو مسافراب و گروظ ای ایجاه ونندظ سزر را هساو بندی ورهظ و برای آیندظ نیز برآوره می ونند) هر ونار مدل ای تخنیص سزر هینامیک (وو زماب سزر ا را برای بازظ ای زمانی ومار از35 هقیقو بو هست می ه ند) هقت مناسب خوا د هاشتب ع وظ بر مواره ذور شدظ، مرلل اساسی هیگری وو می تواند هر ا ر ساخت مدل ای اناخاب زماب روز ایجاه شوه، مربوط بو مبساگی زماب ای اعزام از منزل (شروع فعالیت روزانو) و زماب ای برگرت یا شروع سایر فعالیت ا است؛ زیرا نمی تواب بدوب توجو بو زماب شروع یک فعالیت (وو م ار ز با شروع سزر مربوط بو آب است)، زماب پایاب آب فعالیت (وو ماناظر با زماب شروع سزر بعدی است) را تعیین نموهب از سوی هیگر، از آنجا وو مملن است یک فره پس از بازگرت بو خانو سزر -------- صفحهٔ بعد -------- فصل1: دستورالعمل مدلسازی تقاضا 18 / 81 / 31 298 هیگری را آ از وند، اسازاهظ از مدل ای اناخاب معمول وو باواب با آب ا این مبساگی بی ن زماب شروع فعالیت ای ب عدی و قب ی را مدل سازی وره مملن نیستب ضمناً هر این صورت حای اگر چارچوبی برای مدل سازی ارایو شوه ، باید زماب ش روع یک فعالیت را با اتمام فعالیت ایی از جنس هیگر هر نظر گرفتب مث ً زماب شروع سزر توس یک مره شا ل وو صبح ساعت31 بو وار ر فاو است و بو خانو برگراو است با فره مرابو هیگری وو ساعت3 صبح بو وار رفاو مازاوت است و این تزاوت هر زماب شروع سزر واری را باید هر زماب شروع سزر خرید هید و چناب وو می هانیم مدل سازی برای ا داف مخا ف (حداقل هر مدل ای چهار مرح و ای) بو صورت جداگانو صورت می گیرهب یلی از هایل اص ی این وو مدل ای زماب روز اناخاب- مبنا هر مدل سازی تقاضای سزر بو صورت زنجیرظ- سزر یا زنجیرظ فعالیت مدنظر قرار گرفاو اند، مین موض وع استب با جمع،بندی مواره فوق بهار است هر روف زا اومعم اضاقت هروآرب یا و حرم راهچ موسرم یا روف ریب ض- مبنا و هر روف ظهازاسا زور بامز باخانا یا لدم زا انبم -تیلاعف و انبم -ظریجنز یا ب شوه 1 - 1 - 2 - جایگاه مدل زمان روز در مدل سازی رویلره مرسوم هر اعمال مدل زماب روز هر مدل ای چهار مرح و ای اسازاهظ از ضرایب ای زماب روز پس از مدل تزلیک و قبل از تخنیص استب هر مطالعات عم ی انجام شدظ با مدل ای فعالیت مبنا نیز مدل زماب روز پس از مدل تزلیک اعمال شدظ استب این امر هو هلیل:مهم هاره هلیل اول آب وو اگر مدل زماب روز قبل از تزلیک سزر اعمال شوه بای د مدل ای تزلیک وسی و را برای مبدأ-مقند ای هورظ ای زماب مخا ف از روز ساختب هر این صورت حاماً باید مبساگی بین اناخاب وسی و هر سزر ای برگرت و رفت را لحاظ وره وو و اری بسیار هشوار استب هلیل هوم آب وو اگر ضرایب زماب روز قبل از تزلیک وسی و اعمال شو ند باعث بو وجوه آمدب تعداه زیاهی ماتریس مبدأ-مقند بو تزلیک رفت و برگرت (حاصل ض رب تعداه هورظ ای زمانی × تعداه دف× 2) می شوه وو اگر هر تعداه وسایل سزری وو قرار است برای آب ً ا مدل ساخاو شوه (مث7 ) ضرب شوه تقریباً بو331 مدل تزلیک سزر خوا یم رسیدب ساخت این تعداه مدل تزلیک سزر نسبت بو حالای وو ضرایب زماب روز بعد از مدل تزلیک اعمال شوند (یعنی تق ًریبا21 عده) بسیار بیرار استب ،از سوی هیگر ر چو تعداه هاهظ ا هر مدل سازی وا ش یابد هقت مدل نیز وا ش خوا د یاف تب بنابراین یلی هیگر از هایل اعمال ضرایب زماب روز بعد از مدل ای تزلیک سزر را می تواب عدم وزایت آمار و نمونو ا هانستب با جمع،بندی مواره فوق باید ضرایب زماب روز پس از مدل ای تزلیک سزر بو فرایند برآوره تقاضا اعمال و سپس ماتریس حاصل بو شبلو اعمال شوه ب 1 - 1 - 9 - تبدیل ماتریس مبتنی بر تولید- جذب به ماتریس مبدأ- مقصد قبل از انجام مرح و تخنیص بر روی شبلو حمل و نقل، بای د ماتریس مبدأ- مقند بر اساس ماتریس حاصل از مرح و -------- صفحهٔ بعد -------- دستورالعمل مطالعات جامع حمل و نقل شهری و حومه18 / 81 / 31 292 تزلیک سزر وو مبانی بر تولید- جذب است، تهیو شوهب تولید مبین ملاب خانو هر سزر ای خانو- مبنا و جذب نر اب ه ندظ ملاب ای ( یرخانو وار، تحنیل، خرید و یرظ) استب از آنجا وو جابجایی ا هر ماتریس تزلیک سزر وو مبانی بر مزهوم تولید- جذب است هر جهت واقعی خوه نیست این ماتریس باید بو ماتریس مبدأ- مقند تبدیل ه شو وو بو این منظور ، از رابطو و ی زیر اسازاهظ می شوهب رابطه1 - 92 } { 2 1 T PA AP PA PA matrix Daily F Daily F OD      :وو هر آب PA F  ضریب مربوط بو سهم سزر ا هر هورظ زمانی موره نظر هر جهت تولید بو جذبب PA Daily  ماتریس مبانی بر مزهوم تولید- جذب(PA) ( روزانو23 ساعاو) با دف موره نظرب AP F  ضریب مربوط بو سهم سزر ا هر هورظ زمانی موره نظر هر جهت جذب بو تولیدب T PA Daily  ترانهاهظ ماتریس مبانی بر مزهوم تولید جذب(PA) ( روزانو23 ساعاو) با دف موره نظر (وو معاهل ماتریس جذب- تولید است)ب هر این رابطو فرض نزهیک بو واقعیت آب است وو تمامی ح قو( ای سزر هر یک روز23 ساعت) تلمیل می گرهه و تمامی افراهی وو از خانو خارج می شوند، طی23 ساعت بو خانو برمی گرهندب هر نایجو تعداه سزر ایی وو از محل تولید بو سمت محل جذب انجام شدظ، با معلوس آب یعنی از محل جذب بو تولید برابر است و سهم ر ودام از آب ا هر سزر ای هر شبانو روز برابر3 استب) 1 = AP =F PA (F بو ومک مین رابطو می سیرتام وب ار رگیه ینامز یا ظزاب یا رزس سیرتام باوت مبدأ- مقند هر آب بازظ زمانی تبدیل ورهب اما بو جای ضرایب5/1از ضرایب هیگری وو مدل زماب روز معین می وند، باید اسازاهظ ورهب هر بازظ ای زمانی ومار از23 ساعت، سزر ایی وو از محل تولید بو محل جذب انجام می ،شوه با سزر ایی وو از محل جذب بو محل تولید است برابر نیستب بو عنواب مثال اگر یک ناحیو ترافیلی با واربری عمدظ مسلونی هر نظر گرفاو شوه، هر بازظ اوج صبح ا ب ساون ا ب از محل تولید (خانو) بو محل جذب (مدرسو، اهارظ، بازار و ببب) سزر می ونند و تعداه سزر ای ومی هر جهت علس وجوه هارهب بنابراین نگام تبدیل ماتریس مبانی بر مزهوم تولید- جذب بو مبدأ- مقند، ضریب سزر ای از تولید بو جذ ب بیرار از ضریب سزر ای از جذب بو تولید خوا د شدب ازم بو ذور است وو برای سزر ای یرخانو مبنا3 (NHB) ماتریس مبدأ- مقند با ماتریس مبانی بر مزهوم تولید و جذب وو پس از مرح و تزلیک سزر بو هست می آید، تطابق هارهب 1 - 1 - 4 - ایجاد ماتریس مبدأ- مقصد برای بازه زمانی مشخص برای آنلو ماتریس مبدأ- مقند(OD) ،هر یک بازظ زمانی مرخص (اوج صبح ،اوج ظهر اوج عنر و یراوج) برای فرآیند 3 Non- Home based -------- صفحهٔ بعد -------- فصل1: دستورالعمل مدلسازی تقاضا 18 / 81 / 31 299 تخنیص مهیا شوه، ازم است از جدول توز یع23 ساعاو3 وو بر اساس دف و جهت سزر برای شهر ایجاه شدظ، اسازاهظ شو هب مراحل ایجاه ماتریس مبدأ- :مقند برای بازظ زمانی مرخص بو شرح زیر است 3 - ،ضرب ورهب ضریب زماب روز هر ماتریس حا صل از گام تزلیک سزر با ا سازاهظ از ضریب مربوط بو دف وسی و سزر و زماب موره نظر هر ج هت تولید بو جذب 2 - ضرب ورهب ضریب زماب روز هر ترانهاهظ ماتریس حاصل از گام تزلیک سزر، با اسازاهظ از ضریب مربوط بو دف، وسی و سزر و زماب موره نظر هر جهت جذب بو تولید 7 - جمع ماتریس ای بو هست آمدظ برای ا داف مخا ف تا ماتریس سزر وسی و هر بازظ موره نظر ترلیل به شو هر اهامو مثالی برای نحوظ اسازاهظ از مدل زماب روز ارایو می شو هب هر این مثال مدل زماب روز تنها بر اساس دف است و شامل و یو وسایل سزر می شوهب سو دف سزر عبارتند از: وار، سایر و یچ سرخانوب بنابراین رابطو زیر برای تبدیل ماتریس حاصل از گام تزلیک سزر بو مبدأ- مقن:د برقرار است ij ij TRP _ HBW ) Home From ( FAC _ HBW ) D _ O ( X   99-1 رابطه ji RP _ HBWT ) Home To ( FAC _ HBW   ij TRP _ HBO ) Home From ( FAC _ HBO   ji TRP _ HBO ) Home To ( FAC _ HBO   IJ TRP _ NHB FAC _ NHB   :وو هر آب ij) D _ O ( X  هرایو ای ماتریس مبدأ- مقند هر بازظ زمانی موره نظر است وو می تواندAMPK ،)(اوج صبحPMPK (اوج عنر) و یاNPK ،( یراوج) باشد FAC _ HBW  ضریب توزیع زماب- جهت2 )برای بازظ زمانی موره نظر هر جهت موره نظر (بو سمت خانو یا از خانو ij TRP _ HBW  سزر ای خانو مبنای واری هر قالب تولید- جذب برای تولید ازi و جذب بوj ji TRP _ HBW  ترانهاهظ ماتریسij TRP _ HBW برای روشن شدب مط ب فرض ونید وو ماتریس سزر ای واری خانو مبنا(HBW) هر قالب تولید- جذب برای7 ناحیو مطابق جدول7 - 37 ، ماتریس سزر ای خانو مبنا با دف سایر(HBO) مطابق جدول7 - 31 و ماتریس سزر ای یچ ( سرخانوNHB ) نیز مطابق جدول7 - 21 باشدب هر صورتی وو جدول توزیع23 ساعاو سزر بو تزلیک دف و جهت مطابق با جدول7 - 23 باشد، ناایج محاسبو ماتریس اوج صبح از3 تا7 صبح بو قرار جدول7 - 22 و جدول7 - 27 خوا د بوهب هر این مثال بو جای ساخت ماتریس ای جداگانو برای ا داف مخا ف و سپس تجمیع آب ا برای ترلیل ماتریس 3 Diurnal Distribution table 2 Time of day direction split factor -------- صفحهٔ بعد -------- دستورالعمل مطالعات جامع حمل و نقل شهری و حومه18 / 81 / 31 294 نهایی، از ماب ابادا رایو ه ای ماتریس ای ا داف مخا ف نظیر بو نظیر با م جمع شدظ ،استب نگام ترلیل ماتریس تعداه سزر ا عده صحیح نخوا د بوهب توصیو می شوه وو این اعداه بو صورت اعراری باقی بمانند تا هقت ماتریس حزظ شوه و هر صورت نیاز، حجم وماب ای شبلو گره شوهب جدول1 - 81 - نمونه ماتریس سفر های کاری خانه مبناHBW در قالب تولید- جذب ناحیو 3 2 7 جمع 3 31 31 21 31 2 35 25 75 35 7 71 51 5 75 جمع 55 335 41 271 جدول1 - 83 - نمونه ماتریس سفرهای خانه مبنا با هدف سایرHBO در قالب تولید- جذب ناحیو 3 2 7 جمع 3 71 31 51 21 2 35 75 55 235 7 41 35 75 331 جمع 235 211 331 555 جدول1 - 21 - نمونه ماتریس سفرهای هیچ سرخانهNHB در قالب تولید- جذب ناحیو 3 2 7 جمع 3 21 31 75 45 2 35 25 35 75 7 5 71 35 51 جمع 31 45 15 211 جدول1 - 28 - نمونه توزیع24 ساعته سفر به تفکیک هدف و جهت زماب شروع سزر واری خانو مبنا خانو مبنا با دف سایر یچ سرخانو جمع ول از خانو بو خانو از خانو بو خانو نیمو شب 0 0/004 0 0/002 0/003 0/003 13:11 0 0/002 0 0/001 0/002 0/002 12:11 0 0/003 0 0/002 0/002 0/003 7:11ب 0/002 0/002 0 0/001 0/001 0/002 3:11ب 0/009 0/001 0/001 0 0/001 0/003 15:11 0/032 0/001 0/002 0 0/001 0/008 14:11 0/093 0/002 0/01 0/001 0/004 0/026 13:11 0/136 0/006 0/05 0/004 0/015 0/026 17:11 0/076 0/004 0/048 0/008 0/026 0/054 11:11 0/03 0/003 0/038 0/011 0/035 0/043 31:11 0/014 0/004 0/039 0/017 0/053 0/047 33:11 0/01 0/006 0/029 0/024 0/078 0/052 ظهر 0/011 0/013 0/029 0/032 0/11 0/066 37:11 0/011 0/011 0/029 0/027 0/087 0/057 33:11 0/014 0/021 0/026 0/045 0/087 0/069 -------- صفحهٔ بعد -------- فصل1: دستورالعمل مدلسازی تقاضا 18 / 81 / 31 295 زماب شروع سزر واری خانو مبنا خانو مبنا با دف سایر یچ سرخانو جمع ول از خانو بو خانو از خانو بو خانو 35:11 0/012 0/062 0/028 0/06 0/1 0/089 34:11 0/011 0/92 0/029 0/04 0/093 0/082 33:11 0/009 0/114 0/035 0/039 0/091 0/088 37:11 0/008 0/057 0/042 0/32 0/065 0/071 31:11 0/006 0/026 0/036 0/033 0/053 0/058 21:11 0/004 0/017 0/016 0/036 0/037 0/043 23:11 0/003 0/018 0/009 0/031 0/029 0/034 22:11 0/005 0/015 0/004 0/018 0/015 0/021 27:11 0/003 0/015 0/002 0/013 0/012 0/015 جمع ول 0/5 0/5 0/5 0/5 1 1 جدول1 - 22 - نمونه نحوه محاسبه ماتریسOD برای اوج7 تا1 صبحAMPK (O-D)= j=7 j=2 j=3 بو ناحیو از ناحیو ( 374 /1 × 21 + 114 /1 × 71)+ ( 151 /1 × 51 + 113 /1 × 41)+ ( 135 /1 × 75) ( 374 /1 × 31 + 114 /1 × 35)+ ( 151 /1 × 31 + 113 /1 × 35)+ ( 135 /1 × 31) ( × 374 /1 31 + 114 /1 × 31)+ ( 151 /1 × 71 + 113 /1 × 71)+ ( 135 /1 × 35) i=3 ( 374 /1 × 75 + 114 /1 × 51)+ ( 151 /1 × 55 + 113 /1 × 35)+ ( 135 /1 × 35) ( 374 /1 × 25 + 114 /1 × 25)+ ( 151 /1 × 75 + 113 /1 × 75)+ ( 135 /1 × 25) ( 374 /1 × 35 + 114 /1 × 31)+ ( 151 /1 × 35 + 113 /1 × 31)+ ( 135 /1 × 35) i=2 ( 374 /1 × 5 + 114 /1 × 5)+ ( 151 /1 75 × + 113 /1 × 75)+ ( 135 /1 × 35) ( 374 /1 × 51 + 114 /1 × 75)+ ( 151 /1 × 35 + 113 /1 × 55)+ ( 135 /1 × 71) ( 374 /1 × 71 + 114 /1 × 21)+ ( 151 /1 × 41 + 113 /1 × 51)+ ( 135 /1 × 5) i=7 جدول1 - 29 - نمونه ماتریسOD 7 تا1 صبح جمع ول j=7 j=2 j=3 بو ناحیو از ناحیو 21/69 6/165 9/48 6/04 i=3 23/72 8/665 8/515 6/353 i=2 20/23 2/825 9/93 7/475 i=7 65/64 17/66 27/93 20/05 جمع ول 1 - 1 - 5 - نحوه برآورد ضرایب زمان روز برای اساخراج ضرایب خ یا رزس ظاگیاپ ،ادابا -وناخ یا رزس ظاگیاپ :هوش هاجیا دیاب ظهاه ظاگیاپ واسه وس ،زور بامز انو- -وناخ یا رزس ظاگیاپ لیلرت یارب بوناخرس چی یا رزس ظاگیاپ و اهانا اناها ازم است مرخص شوه فرهی وو بو خانو بازگراو است، با چو دفی از خانو خارج شدظ و سپس آب دف، جای گزین دف بازگرت بو خانو شوهب بدین ترتیب دف بازگرت بو خانو حذف می شو هب سپس از روی ر ودام از این پایگاظ ای هاهظ ، ماتریس ایی برای ول شبانو روز و بازظ ای زمانی بو تزلیک دف و وسی و سزر ساخاو شوهب برای محاسبو ضرایب تنها نیاز بو هانسان حاصل جمع ول و رای ه ای این -------- صفحهٔ بعد -------- دستورالعمل مطالعات جامع حمل و نقل شهری و حومه18 / 81 / 31 296 ماتریس استب سپس برای دف و وسی و سزر موره نظر، تعداه سزر ای تولید شدظ (یا جذب شدظ) هر بازظ موره نظر بر مجموع سزر ای تولید و جذب شدظ هر شبانو روز تقسیم می شو ه تا ضریب جهای از خانو بو بیروب (یا از بیروب بو خانو) بو ،هست آیدب ازم بو ذور است برای برآوره ضرایب زماب روز باید از ماتریس سزر ای تعمیم یافاو اسازاهظ ش هب و برای تمامی وسایل سزر و بو تزلیک ا دا ف ،سزر موره اسازاهظ هر مرح و ایجاه سزر برای بازظ( ای زمانی مد نظر ز مانی اوج صبح، اوج ظهر، اوج عنر، یراوج و تمام روز )ضرایب زماب روز ساخاو می شوهب ضرایب مربوط بو زماب تمام روز از حاصل جمع ضرایب سایر بازظ ا حاصل می شو هب میزاب جذب و تولید ا داف سزر مخا ف هر تمام روز باید برابر باشدب هر این صورت ضرایب آب ا برابر5/1 می شوهب چنانچو سزری با وسی و سزر و دف خاصی انجام نردظ باشد، ضرایب آب صزر اندب ظ شد ناایج باید هر جداولی مرابو جدول7 - 23 ارایو شوهب جدول1 - 24 - ضرایب زمان روز برای سفرهای با هدف خاص رهیف وسی و سزر هورظ تعداه سزر ضریب از تولید بو جذب P → A از جذب بو تولید A → P از تولید بو جذب P → A از جذب بو تولید A → P 3 وسی و3 اوج صبح اوج ظهر اوج عنر یراوج شبانو روز 2 وسی و2 اوج صبح اوج ظهر اوج عنر یراوج شبانو روز -------- صفحهٔ بعد -------- فصل ‎٩ پم عرهای -------- صفحهٔ بعد -------- ۲ 3. ۳۳ -------- صفحهٔ بعد -------- فصل3 : تهیه دستورالعمل پ ینیبشی ی متغ ی رها جانب ی 18 / 81 / 31 293 پیش بینی جمعیت جمعیت نواحی ترافیلی یلی از مهم ترین ماغیر ای موره اسازاهظ هر مدل سازی تقاضای سزر است وو بر میزاب ت ولید سزر ا هر ر ناحیو مؤ ر استب ماغیر جمعیت، هر واقع ماا ر از س یاست ا و عوامل مخا زی است و باید توس ماخنناب مرتب هر مطالعات مساق ی برآوره شوه، اما هر ا ب مطالعات حمل و نقل نیز برآوره جمعیت هر سطح نواحی ترافیلی انجام می شوه ب مبنای ا ب روف ا ی برآوره جمعیت ، روند تغییرات آب ،هر گذشاو استب بر این اساس باید اط عات ب وک ای آماری هر سو هورظ سرشماری عمومی نزوس و مسلن گره آوری و تح یل شوه ب 3 - 8 - 8 - روش شماره8 این روف نوعی روف رشد محسوب می شوهب الگوریام ساخت مدل برآوره جمعیت این گونو طراحی شدظ است وو هر ابادا نواحی ترافیلی شهر بر اساس میزاب جمعیت ساون هر آب ا، بو گروظ ای جمعیای مخا زی تقسیم می شوندب هر این گروظ بندی ا فرض می شوه وو نواحی ترافیلی وو هارای جمعیای یلساب ساند، از نظر تغییرات و نوسانات جمعیت نیز تقریباً هارای رفاار مرابهی ساندب روف برآوره جمعیت نواحی ترافیلی هر این الگوریام بو این صورت است وو با اسازاهظ از مرز ای باا و پایین ن رخ رشد ساانو گروظ ای جمعیای، با فرض ایی منطقی می تواب برآورهی از نرخ رشد جمعیت نواحی ترافیلی هر سال ای بعدی بو هست آورهب با اساناه بو این امر، فرض می شوه وو اگر ناحیو ای هر گروظ جمعیای𝑗 با نرخ رشد جمعیت𝑟(𝑗) و نرخ رشد بی رینو و ومینو𝑟𝑚𝑎𝑥(𝑗) و𝑟𝑚𝑖𝑛(𝑗) واقع شدظ باشد، با افزایش مقدار جمعیت، موقعیت نرخ رشد جمعیت خوه را هر حدوه مرز ای :بیرینو و ومینو گروظ خوه حزظ خوا د ورهب بو عبارت هیگر 𝑟(𝑗) −𝑟𝑚𝑎𝑥(𝑗) 𝑟𝑚𝑎𝑥(𝑗) −𝑟𝑚𝑖𝑛(𝑗) = ابت عده∀𝑗∈{جمعیای ای گروظ} این فرض بر این باور اساوار است وو اگر برای نمونو، ناحیو ای هر گرو ی هر یک شرای حدی قرار هاره، هر گروظ هیگر نیز مین حالت را خوا د هاشتب یا برای نمونو ای هیگر، اگر یک ناحیو هر یک گروظ جمعیای رفااری ماوس از خوه نراب ه د هر شرای گروظ جمعیای هیگر نیز چنین خوا د بوهب مچنین ف رض می شوه وو نواحی ترافیلی پس از تغییر گروظ خوه هر ا ر افزایش یا وا ش میزاب جمعیت، هارای نرخ رشد جدیدی خوا ند شد وو ماب جایگاظ نسبی را هر فاص و [𝑟𝑚𝑎𝑥−𝑟𝑚𝑖𝑛] گروظ جمعیای جدید خوا ند هاشتب با هر پیش گرفان این هو فرض و هر هست هاشان میزاب جمعیت نواحی مخ ا ف هر پایاب یک هورظ زمانی و محاسبو نرخ رشد ساانو جمعیت هر آب هورظ زمانی، می تواب جمعیت نواحی مخا ف را هر پایاب یک هورظ زمانی جدید محاسبو نموهب فرآیند مذوور، نواحی خاصی را وو هر یلی از هورظ ای سرشماری پیرین فاقد جمعیت بوهظ اند شامل نمی شوهب جمع یت -------- صفحهٔ بعد -------- دستورالعمل مطالعات جامع حمل و نقل شهری و حومه18 / 81 / 31 241 ای ن هساو از ناحیو ا با اسازاهظ از ماوس نرخ رشد ول جمعیت شهر محاسبو شدظ استب مراحل مخا ف این الگوریام هر شلل1 – 3 م حظو می ب شوه هر مدل بو وار گرفاو شدظ ماغیر ای زیر تعریف شدظ:اند 𝑟𝑛−1,𝑛 = نرخ رشد جمعیت ول شهر هر هورظ زمانی𝑚= (𝑛−1, 𝑛] سال 𝑃𝑖 𝑛 = جمعیت ناحیوi هر زمابn 𝐶𝑖 = ظرفیت جمعیای ناحیوi 𝐾 = ضریب معیار اعمال ضریب تعدیل جمعیای نواحی 𝑀 = مجموعو ناحیو ای با ظرفیت جمعیای معنی( هار یعنی این جمعیت صزر نیست و از جمعیت ناحیو موره نظر هر )سال آ از هورظ زمانی بیرار است 𝐶̅ = ماوس ظرفیت جمعیای ناحیو ا 𝑓𝑖 = 𝐾𝐶̅ 𝐶𝑖 = ضریب تعدیل جمعیای ناحیو 𝑟= 𝑅𝑚𝑖𝑛,𝑚𝑎𝑥(𝑃) توابع تعیین ونندظ مرز ای باا و پایین نرخ رشد جمعیت نواحی -------- صفحهٔ بعد -------- وی جمعیت ناحیه‌ای در آغاز دوره زمانی 8 تعدیل جمعیت نواحی برای برآورد نرخ رشد جمعیت در دوره‌های زمانی ۱ بر اساس ظرفیت جمعیتی ناحیه‌ها برآورد نرخ رشد در دوره زمانی معین از قانون جمعیت- نرخ رشد ناحیه‌ای برآورد جمعیت ناحیه‌ای سال آتی به گونه‌ای که با نرخ شکل ۱-۹- الگوریتم روش شماره ۱ برای برآورد جمعیت نواحی ترافیکی گام‌های محاسباتی این روش به صورت زیر است: -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۳۲ ۹۸/۱۰/۰۱ دستورالعمل مطالعات جامع حمل و نقل شهری و حومه اگر /۱ع1 ۴ و ۸ وگرنه 1 ([1, ]/۸) 0۳۹۰ -۲۲۳1ط (2۳71 )1۹( ۳ ۵۳1۱ ) 1۹۳( او ([1, ]۲۳۰)۸/1۳ < ۲۲ظ 8۲۱ )۹( مهو ب) نرخ رشد دوره زمانی [11 ,1 - ۷) در هر ناحیه / ببد-« 1 71+1,71 1 ۱ 7 7-1 0 71 - 71 717171 77 1 شب 1 +7171 7171 :7( 1 شح بر 71-1771 زر << 7 1 10 1 +71 1 +7171 ۰ 71 +71 71,71+1 3 1« ۸117]7, سا -< :7 پ) رشد جمعیت ناحیه 7 را به شرح زیر به دست آورید: 71,7۳7 7۳1 از - ۴( ار + )| رم ال اس ۰ + اگر/(ع ۰1 :60 < ]0.۳ < 00۳۹ 0 اگر 21 ۰1 :6 < 0۲۳۳۶۸ + ]۵۲ < 0۳ 7 سس رم ‎٩‏ م۵ ۰.2 717۳1 و گرنه 2۳ زمانی مورد نظر به دست دهد. 7 + |[1- ۳ (۲۳۳۹۹ +1) |( 2) ۸0۳ اگر 0 > ۸ ۸ 71,71+1 سا ۸۳ که در آن *۸۵۲و ۵۳۰ به ترتیب مجموع تغییرات جمعیت ناحیه‌هایی هستند که تغییرات جمعیت آن‌ها مثبت و منفی بوده است. همچنین 77۳۳*1 نرخ رشد جمعیت برای کل شهر است که در طول زمان ثابت در نظر گرفته شده است. ب) جمعیت نواحی در زمان 1 + 171 به صورت زیر محاسبه می‌شود: 1 1 + ۸/1 -------- صفحهٔ بعد -------- فصل3 : تهیه دستورالعمل پ ینیبشی ی متغ ی رها جانب ی 18 / 81 / 31 249  گام7ب اط عات ازم را گرهآوری نمایید هر این گام نرخ رشد جمعیت هر هورظ زمانی موره نظر، جمعیت ای ناحیو یا تیفرظ و نیریپ ینامز ظروه وه ره یا جمعیای نواحی موره مطالعو مع وم و هاهظ شدظ ساندب یلی از ویژگی ای( این روف، اعمال ضریب تعدیل جمعیای𝑓 ) استب این ضریب عام ی است برای وا ش جمعیت وو منجر بو افزایش ( نرخ رشد آب خوا د شدب ضریب معیار تعدیل جمعیای𝐾) هر مطالعات جامع حمل ونقل مرهد با اسازاهظ از آزموب و خطا و تح یل ناایج بو هست آمدظ مساوی5/3هر نظر گرفاو شدظ استب یعنی اگر ظرفیت جمعیت ناحیو ای ( 𝐶𝑖 ) بیش از5/3 برابر ماوس ظرفیت جمعیت ناحیو( ای𝐶̅) هر شهر باشد (وو الباو یک مقدار ابت برای تمام نواحی است)، نسبت𝐾𝐶̅ 𝐶𝑖 ⁄ از1/3 ومار خوا د شدب از آنجا وو این ضریب هر جمعیت ناحیو ضرب شدظ و مقدار این حاصل ضرب برای تعیین حدوه نرخ رشد اسازاهظ می شوه، نرخ رشد جمعیت بیش از مقدار موره اناظار آب محاسبو می شوهب این اف ز ایش نرخ رشد با ظرفیت بیش از حد ماعارف ناحیو موره نظر سازگاری هارهب هر بخش (الف) گام3 تعدیل جمعیای یاه شدظ صورت گرفاو و مرز ای باا و پایین نرخ رشد از قانوب جمعیت- نرخ رشد بو هست آورهظ می شوهب با فرض حزظ جایگاظ نرخ رشد جمعیت ناحیو موره نظر نسبت بو مقدار ای ومینو و بیرین و گروظ خوه از هورظ زمانی پیرین، و هاشان مقدار ای ومینو و بیرینو این نرخ هر هورظ زمانی جدید، برآورهی از نرخ رشد جمعیت ناحیو موره نظر هر هورظ زمانی جدید مطابق محاسبات بخش (ب) گام3 قابل هسایابی استب چوب مرز ای باا و پایین از صاف3 شدب ارقام ب و نموهار ای حد باا و پایین رشد بو هست آمدظ اند، مملن است نرخ ای رشد جمعیت ناحیو ای هر هورظ زمانی پیرین از مرز ای صاف شدظ نظیر خوه تجاوز وند و از این رو مین مسئ و برای هورظ زمانی بعد م روی ه دب برای ج وگیری از این امر، پس از برآوره نرخ رشد جمعیت هر ن احیو موره نظر هر هورظ زمانی بعد، اگر این نرخ از مرز ای خوه تجاوز نموهظ باشد، مقدار این نرخ، برابر مقدار نرخ مرز مربوطو قرار هاهظ می شوهب هر بخش (پ) گام3 روف برآوره جمعیت ناحیو( ای، میزاب رشد جمعیت ناحیو هر هورظ زمانی بعد𝑑𝑃 ) محاسبو می شوهب اگر ناحیو مور ه نظر هارای جمعیای بیش از ظرفیت جمعیای خوه باشد، رشد جمعیت هر آب صزر هر نظر گرفاو می شوه، و اگر جمعیت موجوه ناحیو مراظ با نرخ رشد آب از این ظرفیت تجاوز نماید، میزاب رشد جمعیت تا سطح ظرفیت جمعیای ناحیو پایین آورهظ می شوهب هر یر این صورت، جمعیت ناحیو هر ه ورظ زمانی بعد ماناسب با نرخ رشد تعیین شدظ افزایش می یابدب محاسبات بخش ای مخا ف گام3 برای مو ناحیو ای هرونی محدوهظ موره مطالعو انجام می شوهب هر گام2 ، جمعیت ای ناحیو ای چناب تنظیم و تنحیح می شوند وو رشد جمعیت هر ول شهر هر هورظ زمانی موره نظر هر صورت ا عمال نرخ رشد ابت، با مجموع جمعیت نواحی ما نگ شوهب هر این تنظیم، تنها ناحیو ایی وو هارای نرخ رشد مثبت ساند هخالت هاهظ می شوندب این امر بو این هلیل است وو نرخ ای رشد منزی هر ناحیو ایی وو هر مروز شهر هر حال از 3 Smooth -------- صفحهٔ بعد -------- دستورالعمل مطالعات جامع حمل و نقل شهری و حومه18 / 81 / 31 244 هست هاهب جمعیت ساند هر گروظ ای مخا ف ها رای بات خاصی ساند و از این رو بر هرسای آب ا وم و بیش می ت واب اعاماه بیراری هاشتب توجو بو نلات زیر هر موره این:روف ضروری است - گروظ ای جمعیای محدوهی هر حدوه35 گروظ برای هساو بندی نواحی ترافیلی بو وار گرفاو ون ش می دب - یلی از معایب این روف، هساو بندی نواحی بر اساس جمعیت سال پایو استب بو عنواب مثال هر صورتی وو ناحیو ای با تراوم اندک و ناحیو ای با تراوم هر حد اشباع هارای جمعیت یلساب هر سال پایو باشند، نرخ رشد اعمال شدظ بر آب( ا یلساب خوا د بوهب الباو ضریب (تجربی) تعدیل جمعیای𝐾) برای هر نظر گرفان این مرلل اعمال شدظ استب - مقاهیر نرخ رشد مؤ ر هر ر گروظ جمعیای، مقاهیر حداقل و حداوثر نرخ رشد نواحی ترافیلی موجوه هر آب گروظ جمعیای استب - این روف صرفاً بر اساس نرخ رشد جمعیت هر هورظ ای پیرین بوهظ و جزئیاتی مانند نرخ تولد، مرگ، ازهواج و یرظ را هر بر نخوا د هاشتب 3 - 8 - 2 - روش شماره2 این روف ، اص ح شدظ روف شمارظ3 است ب هر روف شمارظ3 ، از نرخ رشد ابت برای جمعیت ول شهر بو منظور ما نگی رشد جمعیت نواحی با ول شهر اسازاهظ شدظ استب هر روف شمارظ2 پیرنهاه شدظ بو جای اسازاهظ از نرخ رشد ابت، از مدل نرخ رشد لجسایلی بو منظور تعیین نرخ رشد ول شهر اسازاهظ ش و هب شلل و ی این تابع بو صورت ش لل 1 – 2 استب :مدل ریاضی منحنی لجسایلی بو صورت زیر است 𝑦𝑡= 𝐿 1 + a𝑒−b𝑡 وو هر آبL نراب ه ندظ ظرفیت جمعیای هر ول شهر استب تزاوت ه یگر روف2 با روف 3 ، اسازاهظ از سطح اشباع جمعیت (نسبت جمعیت بو ظرفیت) برای رهظ بندی نرخ رشد جمعیت است، چرا وو رفاار جمعیت پذیری نواحی بیش از آب وو وابساو بو جمعیت آب ا باشد، بو سطح اشباع جمعیای آب ا وابساو استب الگوریام برآوره جمعیت هر این وف ر هر شلل1 – 7 نمایش هاهظ شدظ استب -------- صفحهٔ بعد -------- فصل3 : تهیه دستورالعمل پ ینیبشی ی متغ ی رها جانب ی 18 / 81 / 31 245 شکل3 – 2 - ( نمایش منحنی لجستیکیS )شکل 3 - 8 - 9 - روش شماره9 )(سری زمانی هر این روف پیش بینی جمعیت با اسازاهظ از سری ای زمانی3 انجام می شوهب روف ای پیش بینی وضعیت خانوار وابساو بو زماب یلی از وامل ترین روف ای پیش بینی جمعیت استب هر این روف ا وقوع رخداه ا و تغییرات محامل برای خانوار نسبت بو مجموعو ای از اشخاص مرجع هر هورظ ای زمانی مخا ف انجام می شوهب هر واقع این روف تخمینی از وضعیت فره و خانوار بو هست می ه دب مچنین این روف تغییرات اشخاص و خانواهظ ا و مچنین نحوظ توزیع این تغییرات را بو هست می ه دب 3 Time series -------- صفحهٔ بعد -------- دستورالعمل مطالعات جامع حمل و نقل شهری و حومه18 / 81 / 31 246 شکل3 – 9 - الگوریتم روش2 برای برآورد جمعیت اما از معایب روف ای شبیو سازی، پیچیدگی و نیاز آب ا بو اط عات زیاهی از نحوظ تغییرات هر خانوار استب بو عنواب مثال احامال اناقال خانواهظ ای شامل یک زوج و بیش از هو فرزند بو خانواهظ ای با یلی از والدین و ومار از هو فرزند نیاز بو نرخ ط ق، نرخ مرگ یلی از مسراب، نرخ تولد و نرخ ترک خانو فرزنداب هارهب اعمال م زماب این تغییرا ت برای یافان ساخاار خانوار هر هورظ ای زمانی مخا ف پیچیدظ استب گرو ی از اشخاص وو هارای ویژگی ای زندگی مراروی ساند، واحد ای پایو برای پیش بینی جمعیت را ترلیل می ه ندب مجموعو ویژگی ای پیرنهاهی هر جدول1 – 3 آورهظ شدظ است و باید افراه موره بررسی (وو هر واقع نمونو ای از ول جامعو ساند) حسب این ویژگی ا رهظ:بندی شوند خیر ب و جایگزینی سال جاری با سال آتی چاپ خروجی ا پایاب آیا سال آتی ووچک تر از 35 + n است؟ برآوره نرخ رشد جمعیت ناحیو ای برآوره جمعیت ناحیو ای سال آتی بو گونو ای وو با نرخ رشد جمعیت سازگار باشدب شروع خواندب اط عات وروهی محاسبو مرز ای بیرینو و ومینو نرخ رشد جمعیت بر حسب سطح اشباع جمعیای =سال جاریn محاسبو حدوه نرخ رشد جمعیت بر اساس سطح اشباع هر سال جاری -------- صفحهٔ بعد -------- فصل3 : تهیه دستورالعمل پ ینیبشی ی متغ ی رها جانب ی 18 / 81 / 31 247 جدول3 – 8 - ویژگی های رایج برای رده بندی افراد به همراه وضعیت های ممکن ویژگی وضعیت سن از1 تا بااترین سن (وو الباو می تواند بو صورت رهظ) ای سنی نیز بو وار گرفاو شوه جنسیت مره، زب تأ ل مجره، ماأ ل، مط قو و یا فوت یلی از زوجین زندگی با والدین زندگی بدوب آب ا، زندگی با یلی و یا زندگی با ر هو فرزنداب از صزر تا حداوثر تعداه فرزند الباو بو این مجموعو می تواب موارهی چوب منطقو شهری و یا حاشیو ای، وضعیت رفا ی و یرظ را اضافو نموهب اساس این روف ا بر این مبنا است وو هر صورتی وو𝑙𝑖(𝑥, 𝑡) نراب ه ندظ تعداه افراه هر سن𝑥 هر وضعیت𝑖 (وو شامل برهاری از ترویب ویژگی : ای خاص است𝑖= 1,2, . . , 𝐼 ) هر سال𝑡 باشد و𝑝𝑖𝑗(𝑥, 𝑡) احامال اناقال شخص از وضعیت𝑖 هر سال 𝑡 بو وضعیت𝑗 هر سال𝑡+ 1 باشد تعداه افراه هر هورظ زمانی بعدی از رابطو زیر محاسبو می:شوه 𝒍𝒋(𝒙+ 𝟏, 𝒕+ 𝟏) = ∑𝒍𝒊(𝒙, 𝒕)𝒑𝒊𝒋(𝒙, 𝒕) 𝐈 𝒊=𝟏 هر واقع ماتریس𝑝𝑖𝑗(𝑥, 𝑡) یک ماتریس𝐼× 𝐼 استب این راظ حل ساهظ ترین نوع برخوره برای پیش بینی وضعیت خانوار هر آیندظ استب یلی از هشواری ای این روف پیچیدگی ماتریسp استب بو عنواب مثال هر صورتی وو3 ،وضعیت تأ ل سو وضعیت برای زندگی با والدین و3 حالت برای تعداه فرزنداب هر نظر بگیریم، برای ر سن (و یا رهظ سنی) و جنس باید یک ماتریس احامالی37 × 37 را بو وجوه آورهب هر صورتی وو مقاهیر نرخ ا (مث ً نرخ تولد، ازهواج، ط ق و یرظ) هر هسارس باشد، برای تبدیل آب ا بو احامال می تواب :از تابع زیر اسازاهظ شوه 𝑃= 𝑒−𝑟 𝑟 ( : تعداه رخداهً مث تعداه فوت یا تعداه تولد) بر ول تعداه افراه هر سال موره نظر روف ای هیگری بر مبنای مدل ای هقیق تر، تغییر وضعیت ا و مچنین نحوظ اعمال تغییر ات هر طول یک سال و یا هورظ زمانی را مدل می و نند وو می تواند مد نظر قرار گیره ب پس از محاسبو ماتریس احاماات می تواب با ضرب آب هر ماتریس تعداه افراه هر ر وضعیت، تعداه افراه موجوه هر ر وضعیت را برای هورظ زمانی بعد محاسبو نموهب بدین طریق هر ر هورظ زمانی ا ط عات وام ی از وضعیت افراه و خانوار ایجاه می شوهب یلی از مزایای این روف قاب یت ارزیابی آب هر ر هورظ استب بدین صورت وو می تواب بو ونارل رواب منطقی بین اجزای خانوار و تعداه خانوار ا پرهاختب بو عنواب مثال تعداه زب ای سرپرست خانواهظ مساوی است با مین مقدار هر هورظ پیرین منهای تعداه زب ایی از مین گروظ وو ازهواج ورهظ و یا فوت ورهظ اند بو ع وظ تعداه مرهاب ماأ ل وو ط ق گرفاو و یا فوت ورهظ اندب -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۳۸ ۹۸/۱۰/۰۱ دستورالعمل مطالعات جامع حمل و نقل شهری و حومه ۴-۱-۹- روش شماره ۴ (روش تحلیل گروهی) روش تحلیل گروهی! دارای ساختاری شبیه روش‌های سری زمانی است. در این روش با توجه به میزان مرگ. تولد و مهاجرت در درون و بیرون محدوده مورد مطالعه. از رابطه زیر برای پیش‌بینی جمعیت آینده استفاده می‌شود: ,۷۵۶ ۳ ,۶وغ 0 9 :۳0۶ ۳ ۳ 7 ۳ که در آن ,م] جمعیت در زمان 61 ,۸ جمعیت در زمان 60 بع,ع7/ تعداد متولدین (زنده مانده) در دوره زمانی ۶0 تا 1 ,مغ میزان مرگ در دوره فوق و رع,ع/۷/میزان مهاجرت در این دوره است. این روش یک برآورد هم فزون " از جمعیت است و اطلاعات وابسته به سن و ساختار را به دست نمی‌دهد. به همین دلیل برای زیرمجموعه‌های جمعیتی و یا همان گروه‌ها" استفاده می‌شود. گام‌های روش تحلیل گروهی به شرح زیر است: ۱(- جمعیت بر اساس جنسیت و رده‌های سنی (معمولاً ۵ ساله) در ساله پایه به گروه‌های مختلف تقسیم می‌شود ۲- نرخ باروری به زنان در سن زایمان اعمال می‌شود ۳- افراد تازه متولد بسته به جنس آن‌ها به گروه‌ها اضافه می‌شوند و در دوره بعدی تشکیل‌دهنده اولین گروه‌ها ۴- نرخ مرگ به گروه‌های مختلف جنسی و سنی اعمال شده و سپس افزایش سن افراد برای دوره زمانی بعد اعمال می‌شود ۵- جمعیت مهاجر در سال جدید بر اساس توزیع موجود گروه‌های جمعیتی, به تفکیک به تمامی گروه‌ها اضافه می‌شود. بدین‌ترتیب گروه‌های جدید جمعیتی در پایان این دوره زمانی ایجاد می‌شوند ۶- این فرآیند برای دوره‌های زمانی مختلف تا دستیابی به دوره هدف ادامه می‌یابد ۵-۱-۹- روش شماره ۵ (توابع ریاضی) در روش توابع ریاضی, یک تابع مبتنی بر رفتار برای شبیه‌سازی نحوه تغییرات جمعیت در ناحیه مورد بررسی پیشنهاد می‌شود. در این گونه از روش‌ها ابتدا تابعی بر روی اطلاعات موجود برازش داده می‌شود. سپس بر اساس همان تابع پیش‌بینی جمعیت در آینده انجام می‌شود. یکی از رایج‌ترین توابع. تابع لجستیکی ر( شکل) است که تصویر آن در شکل ۴-۹ آورده ۸۵۷۵۵ 20۳0۲۲ ۱ ۸616 ۲ رو وه ۳ -------- صفحهٔ بعد -------- فصل3 : تهیه دستورالعمل پ ینیبشی ی متغ ی رها جانب ی 18 / 81 / 31 243 شکل3 – 4 - تابع لجستیکی به منظور نمایش رابطه جمعیت- زمان :معاهلو این تابع هر حالت و ی بو صورت زیر است 𝑦𝑡= 𝐿 1 + 𝑎𝑒𝑏(𝑡−𝑡0) 𝑎= 𝐿−𝑦0 𝑦0 𝑏= 1 𝑁ln (𝑦0(𝐿−𝑦1) 𝑦1(𝐿−𝑦0)) 𝐿= 2𝑦0𝑦1𝑦2 −𝑦12(𝑦0 + 𝑦2) 𝑦0𝑦2 −𝑦12 وو هر آب𝑦𝑡 جمعیت پیش بینی شدظ از شهر هر سال 𝑡 استب𝑎 و𝑏 ضرایب مدل ساندب𝐿 جمعیت اشباع هر شهر است وو برای پیش بینی آب وجوه سو نقطو هر نموهار الزامی استب منظور از این سو نقطو، سو مقدار جمعیای𝑦0 ، 𝑦1 و 𝑦2 است وو هر سرشماری عمومی نزوس و مسلن سو هورظ گذشاو هر سال ای ماناظر𝑡0 ، 𝑡1 و𝑡2 مرا دظ شدظ اندب هر صورت وجوه ظرفیت ج معیای برای ول شهر بر اساس واربری زمین یا سایر منابع اط عاتی فراهست ، این مقدار جایگز ین پارامار𝐿 هر رابطو لجسایلی می شوه و بدین ترتیب با وجوه هو مرا دظ از جمعیت شهر می تواب جمعیت را هر افق ای موره نظر پیش بینی نموهب رفاار این تابع هارای سو بخش استب قسمت پایینی نموهار هارای روند افزایری استب قسمت هوم هارای رشد خطی و قسمت سوم با رشد وند شوندظ تا مرز ظرفیت پیش می روهب بدین معنا وو هر طول زماب جمعیت شهر هارای رفاار مازاوتی استب هر شهر ای هر حال توسعو، جمعیت بو شدت هر طول زماب افزایش پیدا می و ندب با گذشت زما ب و افزایش جمعیت هر شهر ا، میزاب افزایش )(نرخ رشد جمعیت وا ش می یابد و با نزهیک شدب جمعیت بو حد اشباع شهر، میزاب افزایش جمعیت بو وندی صورت می پذیرهب بر این اساس روف هیگر آب است وو جمعیت منطقو موره نظر را با شناخت از وضعیت آب، توس یلی از این سو تابع جداگ انو نیز تخمین زهب معاهات مخا زی برای این سو بخش بو وار گرفاو شدظ است وو هر اهامو بو برخی از آب ا اشارظ می:شوه  :)قسمت اول منحنی (افزایش لگاریامی L قسمت اول قسمت هوم t y قسمت سوم -------- صفحهٔ بعد -------- دستورالعمل مطالعات جامع حمل و نقل شهری و حومه18 / 81 / 31 251 𝑦𝑡= 𝑒ln(𝑦2)+𝐾𝐿(𝑡−𝑡2) 𝐾𝐿= ln(𝑦2) −ln(𝑦1) 𝑡2 −𝑡1 بدین ترتیب هر صورت وجوه هو نقطو مرا دظ شدظ، می تواب جمعیت را هر طول زماب بر اساس رشد لگاریامی پیش بینی نموهب  :)قسمت هوم منحنی (رشد خطی 𝑦𝑡= 𝑦2 + 𝐾𝑎(𝑡−𝑡2) 𝐾𝑎= 𝑦2 −𝑦1 𝑡2 −𝑡1 با اسازاهظ از این رواب نیز هر صورت وجوه هو نقطو می تواب جمعیت را هر طول زماب بر اساس رشد خطی پیش بین ی نموهب  :)قسمت سوم منحنی (نقناب رشد 𝑦𝑡= 𝐿−(𝐿−𝑦2) × 𝑒𝐾𝑑(𝑡−𝑡2) 𝐿= 2𝑦0𝑦1𝑦2 −𝑦12(𝑦0 + 𝑦2) 𝑦0𝑦2 −𝑦12 𝐾𝑑= 𝑙𝑛( 𝐿−𝑦2 𝐿−𝑦1) 𝑡2 −𝑡1 هر قسمت سوم منحنی نیز رواب فوق برای پیش بینی جمعیت هر شهر ای ماراوم قابل اسازاهظ استب 3 - 8 - 6 - روش شماره6 )(کاربری زمین روف ای مبانی بر واربری زمین هر پیش( بینی جمعیت و ماغیر ایی مانند )اشاغال بسیار مزید ساند، اما و جوه اط عات هقیق از واربری زمین و میزاب شا ل هر محل شغل و سلونت هر نواحی مخا ف شهر بو تزلیک انواع مرا ل ب رای برآوره آب ا ضروری استب هر این مدل ا جمعیت بر خ ف مدل رشد، بو صورت مساقل از اشاغال برآوره نمی ،شوه، ب لو جمعیت هر این مدل ا نایجو تعاهلی است وو بین اشاغال پایو3، یرپایو2 و جمعیت وابساو بو آب ا برقرار می هب شو بو هلیل هر اخایار نبوهب اط عات پایو، این روف تاونوب هر ورور بو وار نرفاو و بو مین هلیل چنداب توصیو نمی شوهب 3 - 8 - 7 - روش پیشنهادی برای برآورد جمعیت توصیو می شوه جمعیت شهر هر سال ای افق با اسازاهظ از روف تح یل بقای گرو ی، بر اساس نرخ زاه و ولد، نرخ مرگ و میر و نرخ مهاجرت محاسبو و بر اساس جمعیت م نوب ،هر طرح جامع شهری نرخ ای مذوور تعدیل وش هب هر 3 اشاغال پایو(Basic/Retail Employment): نوعی اشاغال وو بو صورت فرا ناحیو ای بوهظ و از مو جای شهر بو آب مراجعو می ونندب 2 اشاغال یرپایو(non/Retail Employmrnt): اشاغال مح ی وو صرفاً هر محدوهظ ناحیو ووچلی فعالیت هاره و نیاز ای مح ی ر ا برآوره می وندب -------- صفحهٔ بعد -------- فصل ‎:٩‏ نهیه دستورالعمل پیش‌بینی متغیرهای جانبی ۹۹/0/۰1 ۳۵۱ شکل ‎۵-٩‏ روند برآورد جمعیت سال‌های افق در ناحیه‌های ترافیکی ارایه شده است. ۱- آماده سازی اطلاعات ورودی ۲- برآورد متغیرهای جمعیتی نرخ زاد و ولدء نرخ مرگ و میر و نرخ مهاجرت ۳- براورد جمعیت مناطق (منطبق بر طرح جامع شهری یا مناطق شهرداری) در سال افق ۴- انتقال جمعیت برآورد شده سال‌های افق از مناطق به نواحی ترافیکی شکل ۵-۹- الگوریتم برآورد جمعیت نواحی ترافیکی دوره گذشته تعیین می‌شود. این جمعیت به دلیل تولد و فوت افراد به صورت طبیعی دچار تغییر خواهد شد. از سوی دیگر مهاجران وارد شده در این دوره به نیز جمعیت نواحی ترافیکی را تغییر خواهد داد. هدف از این الگوریتم تعیین جمعیت تغییر یافته در نواحی ترافیکی است. به منظور هم‌فزون‌سازی اطلاعات موجود. مناطق ۸گانه شهرداری مشابه شکل ۶-۹ یا منطقه‌بندی مورد استفاده در پیش‌بینی جمعیت در طرح جامع شهرسازی, در نظر گرفته می‌شود. نحوه پیاده‌سازی گام‌های الگوریتم شکل ‎۵-٩۹٩‏ در ادامه ارایه شده است. -------- صفحهٔ بعد -------- دستورالعمل مطالعات جامع حمل و نقل شهری و حومه18 / 81 / 31 252 شکل3 – 6 - نمونه منطقه بندی نواحی ناحیه ترافیکی  گام3: اط عات زیر بو عنواب وروهی الگوریام برآوره جمعیت شلل1 – 5 موره اسازاهظ قرار گرفاو اند: 3 - جمعیت بو تزلیک رهظ سنی و جنسیای بو تزلیک مناطق هر سو هورظ گذشاو بر اساس اط عات سرشماری ع مومی نزوس و مسلن 2 - جمعیت نواحی ترافیلی هر سو هورظ گذشاو بر اساس اط عات ب و ک ای آماری سرشماری عمومی نزوس و مسلن 7 - تعداه مرگ و میر بو تزلیک رهظ سنی و جنسیای هر ول شهر هر سال پایو بر اساس اط عات مروز م ی آمار و سالنامو آماری 3 - تعداه مهاجراب واره شدظ و خارج شدظ ول شهر هر سو هورظ گذشاو بر اساس سرشماری عمومی نزوس و مسلن  گام 2: هر این گام ، ماغیر ای جمعیای نرخ زاه و ولد، نرخ مرگ و میر و نرخ مهاجرت بر اساس اط عات سال پایو محاسبو :خوا د شد 3 - تعیین تعداه مرهاب و زناب از ر سن هر سال آتی: رهظ سنی افراه هر سر شماری ا بو صورت هورظ ای5 سالو انجام شدظ ا ستب برای تزلیک آب ا بو ،صورت ساانو فرض می شوه تعداه افراه هر ر سن م ساوی با شد ب برای -------- صفحهٔ بعد -------- قفصل ‎:٩‏ نهیه دستورالعمل پیش‌بینی منغیرهای جانبی ۹۹/1 ۳۸۳ 0۳۸ ۵ (- ) نفر محاسبه می‌شود. ۲- تعیین تعداد کل متوفیان به تفکیک جد سیت و سن. تعداد متوفیان زن و متوفیان مرد در هر رده سنی در سال پایه بر اساس آمار دفتر آمار و اطلاعات جمعیتی معاونت آمار و انفورماتیک سازمان ثبت احوال کشور یا سایر منابع رسمی استخراج و سهم هر یک از کل متوفیان محاسبه و مشابه جدول ۲-۹ برای استفاده در سال‌های آتی آرایه شود. مطابق بند ۱ فرض می‌شود توزیع این سهم‌ها در هر سن مساوی و یکنواخت باشد. نسبت کل متوفیان مرد و کل متوفیان زن به کل جمعیت نیز محاسبه شود. ۳- تعیین تعداد متولدین (صفر ساله) پسر و دختر در سا لآتی. برای این منظورء از میزان باروری زنان ۱۵ تا ۴۹ ساله استفاده می‌شود. این شاخص به صورت متوسط تعداد فرزند متولد شده برای هر زن در دوره باروری تعریف می‌شود که در سال‌های ۰۱۳۸۵ ۱۳۹۰ و ۱۳۹۵ برای کل کشور ۰۱/۷۹ ۱/۸۱ و ۲/۰۸ بوده است. برای تعیین این شاخص در کل شهرء تعداد افراد ۰ تا ۴ ساله بر تعداد زنان ۱۵ تا ۴۹ ساله تقسیم شده و متوسط تعداد فرزند برای هر زن بارور در دوره ۵ ساله قبل از سرشماری سال پایه تعیین می‌شود. حاصل ضرب این نرخ در جمعیت زنان ۴۹-۱۵ ساله‌ی هر سال, تعداد متولدین سال بعد را نشان می‌دهد. این سهم باید به تفکیک متولدین پسر و دختر برآورد شود. ۴- تعیین تعداد خالص مهاجران وارد شده در سال آتی. اختلاف تعداد مهاجران ورودی و خروجی به استان یا شهرستان یا شهر مورد مطالعه. که متناسب با جمعیت شهر اصلاح شده باشد. به عنوان تعداد خالص مهاجران در دوره سرشماری گذشته محسوب می‌شود. با فرض یکنواخت بودن میزأن مهاجرت در دوره ۵ ساله سرشماری, می‌توان تعداد مهاجران سالانه را محاسبه کرد. نرخ مهاجرت به جمعیت نیز از تقسیم تعداد خالص مهاجران به جمعیت کل -------- صفحهٔ بعد -------- دستورالعمل مطالعات جامع حمل و نقل شهری و حومه18 / 81 / 31 254 جدول3 – 2 - نمونه یان ف متو رده های سنی در سال پایه سهم تعداد رده سنی زن مرد زن مرد 131 /1 173 /1 11 313 ومار از 3 سال 113 /1 115 /1 1 35 5 - 1 سالو 117 /1 114 /1 7 21 31 - 33 سالو 113 /1 137 /1 1 71 35 - 31 سالو 114 /1 133 /1 35 53 21 - 23 سالو 137 /1 125 / 27 37 25 - 21 سالو 137 /1 177 /1 27 313 71 - 73 سالو 137 /1 174 /1 71 311 75 - 71 سالو 121 /1 175 /1 34 317 31 - 33 سالو 123 /1 173 /1 53 332 35 - 31 سالو 172 /1 153 /1 37 343 51 - 53 سالو 134 /1 132 /1 313 221 55 - 51 سالو 143 /1 171 /1 333 235 41 - 43 سالو 337 /1 531 /1 3431 3475 45 سالو و بیرار 115 /1 113 /1 32 33 نامرخص 11 /3 11 /3 2257 7147 مجموع  گام9: با اعمال چهار شاخص جمعیای بو هست آمدظ هر گام2 ، جمعیت شهر هر ر سال بو هلیل فوت افراه، وا ش و بو هلیل تولد نوزاهاب و مهاجرت افزایش می یابدب هر این روف، هر ر سال سن افراه از ر رهظ، یک سال افزایش می یابد و نرخ فوت (بساو بو رهظ سنی و جنسیای) و تولد (بر اساس هورظ باروری زناب) ماناظرًا اعمال می شوهب بر اساس جمعیت بو هست آمدظ و ماناسب با توزیع جمعیت هر گروظ ای سنی و جنسیای، تعداه افراه مهاجر نیز بو جمعیت اضافو می هب شو مملن است برآوره جمعیت سال ای آتی با اسازاهظ از شاخص ای جمعیای، با برآوره جمعیت منوب هر طرح جامع شهری یا سایر مراجع فراهست مازاوت باشدب هر این صورت باید جمعیت مناطق را ماناسب با مقدار منوب تعدیل ورهب جمعیت منوب، هر واقع نقش ظرفیت جمعیای را هر یک افق معین ایزا می وندب اگر مقدار ظرفیت جمعیای بر اساس مطالعات فراهست موجوه نبوه، توصیو می شوه بو ومک توابع ریاضی لجسایلی، جمعیت اشباع هر سطح مناطق محاسبو شدظ و برای نواحی ترافیلی هر ر منطقو ماناسباً مد نظر قر ار گیرهب خروجی این گام، برآوره جمعیت هر سطح مناطق مخا ف هر سال ای افق خوا د بوهب  گام 3: هر این گام جمعیت بو هست آمدظ هر سطح مناطق از گام7 ،هر سطح ناحیو ای ترافیلی توزیع می شوهب برای این منظور، هر ر یک از سو هورظ سرشماری گذشاو ، سهم جمعیت ر یک از نوا حی ترافیلی از جمعیت منطقو ای وو هر آب -------- صفحهٔ بعد -------- فصل3 : تهیه دستورالعمل پ ینیبشی ی متغ ی رها جانب ی 18 / 81 / 31 255 قرار گرفاو اند محاسبو می شوهب بر اساس سهم سو هورظ گذشاو، برای ر یک از نواحی سهم جدیدی از منطقو پیش بی نی می شو هب بو عنواب مثال ناحیو شمارظ35 وو هر منطقو3 قرار هاره، هر سال3775 ، هارای سهم جمعیای433 /2 هرصد، هر سال3711 سهم473 /2 هرصد و هر سال3715 سهم423 /2 هرصد از جمعیت منطقو3 بوهظ استب یعنی تقر یًبا ر5 سال13 /1 هرصد از جمعیت ناحیو واساو شدظ استب برای این ناحیو ترافیلی پیش بینی می شوه وو ساانو112 /1 هرصد از سهم جمعیای آب از منطقو واساو شوهب پس از پیش بینی سهم تما م نواحی از جمعیت منطقو هر ر یک از سال ای افق طرح تمامی سهم ا نرمال سازی می شوند بو گونو ای وو جمع آب ا برابر با311هرصد باقی بماندب ازم بو ذور است وو گا ی هر برخی نواحی ترافیلی، بو هلیل توسعو واربری ای تجاری و مانند آب، سطح و تراوم واربری مسلونی رو ب و وا ش بوهظ و رشد جمعیت منزی شدیدی را تجربو می ونند ب هر برخی از این نواحی وا ش سهم از منطقو هر سال ای افق ، سهم آب ا را بو صزر رساندظ استب بو بیاب هیگر، جمعیت ساون این نواحی بو سمت صزر میل می وندب این مواره باید با هقت بررسی شدظ و هر صورت نیاز، اص حاتی هر آب ا اعمال شوهب هر نهایت با ضرب سهم جمعیای ر ناحیو ترافیلی هر جمعیت منطقو آب، جمعیت آب ناحیو بو هست دب یآ می خروجی این گام، جمعیت هر ناحیو بو تزلیک سن و جنس خوا د بوهب بو ومک این روف، رم سنی جمعیت مرابو شلل1 – 3 برآوره می شوهب توزیع جمعیت هر نواحی ترافیلی باید مرابو جدول1 – 7 و شلل1 – 7 ارایو شو هب شکل3 – 7 - نمونه برآورد هرم سنی جمعیت جدول3 – 9 - برآورد جمعیت نواحی ترافیکی ناحیو ترافیلی منطقو پایو جمعیت افق3 جمعیت افق2 جمعیت افق7 80,000 60,000 40,000 20,000 0 20,000 40,000 60,000 80,000 1 تا3سال 5 تا1سال 31 تا33سال 35 تا31سال 21 تا23سال 25 تا21سال 71 تا73سال 75 تا71سال 31 تا33سال 35 تا31سال 51 تا53سال 55 تا51سال 41 تا43سال 45سال بو باا مر ه -------- صفحهٔ بعد -------- دستورالعمل مطالعات جامع حمل و نقل شهری و حومه18 / 81 / 31 256 شکل3 – 1 - نمونه پراکندگی جمعیت نواحی ترافیکی پیش بینی اشتغال برآوره اشاغال هر حالت و ی امری پیچیدظ بوهظ و نیازمند پیش بینی ای هقیقی هر خنوص رشد بخش ای مخا ف اقاناهی، صنعای، و مانند آب استب بسیار مط وب است وو مقاهیر این ماغیر هر سال پایو، بر اساس ناایج سرشماری عمومی نزوس و مسلن و سرشماری وارگاظ ا و مراوز اشاغال تعیین شوهب اما تجربو نراب هاهظ وو اط عات موره نیاز با سطح هقت مناسب هر این خنوص وجوه نداره و معموا از ناایج آمارگیری مبدأ-مقند سزر ای خانوار اسازاهظ می شوهب مقاهیر این ماغیر هر سال ای افق نیز باید بر اساس طرح ای فراهست م ک عمل قرار گیره، ولی با توجو بو نبوه این اط عات، ا ب از روف ای روند گرا هر پیش بینی این ماغیر اسازاهظ می شوه ب ماغیر اشاغال هر هو تعریف هر مطالعات جامع حمل و نقل واره می:شوه  شا ل هر محل سلونت یا بو اخانار تعداه شا ب3، وو از سرشماری عمومی نزوس و مسلن بو هست می آیدب هر واقع هر این حالت، مأمور سرشماری بو محل سلونت (منزل) فره مراجعو ورهظ و از وی می پرسد آیا شا ل است یا بیلارب بو این ترتیب، تعداه افراه شا ل هر یک خانوار یا نرخ تلزل م بو هست می آیدب  شا ل هر محل شغل یا میزاب اشاغال2، وو از سرشماری وارگاظ ا بو هست می آیدب هر این حالت، مأمور سرشماری 3 Employment 2 Employee -------- صفحهٔ بعد -------- فصل3 : تهیه دستورالعمل پ ینیبشی ی متغ ی رها جانب ی 18 / 81 / 31 257 بو محل اشاغال (مغازظ، اهارظ، ببب) فره مراجعو ورهظ و تعداه افراه شا ل را بت می وندب 3 - 2 - 8 - روش شماره8 هر ،این روف مرا ل بو سو هساو و ی وراورزی، صنعت و معدب، و خدماتی تقسیم می شوندب اشاغال پایو اشاغالی است محل گرا، یعنی اساقرار آب هر محل تابعی از ویژگی ای محل ( یر از جمعیت) استب فعالیت این اشاغال محنولی تولید می وند وو جنبو صاهراتی آب بو بیروب از محدوهظ موره مطالعو بسیار نیرومند استب اشاغال ری وی پا اشاغ الی است ووًاساسا بو هلیل خدمت رسانی بو جمعیت ایجاه می شوه و از این رو جمعیت گرا نامیدظ می شوهب ( مدل برآوره اشاغال هر محل سلونت (جمعیت شا ل) و اشاغال هر محل شغل میزاب اشاغال) مدلی است وو از برخی از مزا یم و ر یافت ای موجوه هر زمینو جمعیت و اشاغال اسازاهظ می وند و بر پایو فرض ای مناسب بو برآوره اشاغال هر محل سلونت و هر محل شغل پرهاخاو و توزیع فضایی آب ا را هر محدوهظ موره مطالعو نراب می ه دب الگوریام این روف هر شلل1 – 1 مرا دظ می شوهب ( هر جعبو1) وروهی ای ازم بو مدل هاه ظ می شوهب این وروهی ا شامل نرخ رشد جمعیت و نرخ رشد اشاغال هر بخش ای مخا ف اقاناهی (وراورزی، صنعت و معدب و خدمت)، فاص و وایی ناحیو ا از یلدیگر (بو عنواب شاخنی ا ز زینو سزر بین آب ،) ا تعداه شا ل هر محل سلونت بو تزلیک پایو و یرپایو و بو تزلیک ناحیو، نر( خ تلزل نسبت جمعیت بو تعداه شا ل هر محل سلونت) بو تزلیک نواحی، ظرفیت اشاغال یرپایو هر محل شغل بو تزلیک نواحی، جمعیت نواحی مخا ف هر سال ای موره نظر، چگونگی توزیع اشاغال از محل سلونت بو محل شغل، و نسبت اشاغال یرپایو (خدماتی) بو جمعیت استب برای شرح جزییات این مدل، ماغیر ای زیر تعریف شد اند ظ: pm r = نرخ رشد جمعیت ول ناحیو ای هرونی محدوهظ موره مطالعو هر سال m am r = نرخ رشد اشاغال هر بخش وراورزی هر محدوهظ ی موره مطالعو هر سال m im r= نرخ رشد اشاغال هر بخش صنعت و معدب هر محدوهظ ی موره مطالعو هر سال m em r= نرخ رشد ول اشاغال هر محدوهظ ی موره مطالعو هر سال m ij d = فاص و وایی از ناحیو i بو ناحیو j برای توضیح ا ر عامل«فاص و »بر چگونگی اناخاب محل وار lm ,t j E= اشاغال هر محل سلونت هر ناحیو j (هرونی) از نوع t (پایوb t  ، یرپایوnb t ) هر بخش l (وراورزی a l ، صنعت و معدبi l ، خدماتs l ) هر سال m 65 j R= نرخ تلزل هر ناحیو j هر سال45 nb ,e j C= ظرفیت اشاغال یرپایو هر محل شغل هر ناحیو j هر سال برنامو ریزیب m jP= جمعیت ناحیو j هر سال mب hw ijh = وسری از شا ل ناحیوi وو هر ناحیو j وار می( ونند0  hw ij h و1   j hw ij h)ب -------- صفحهٔ بعد -------- دستورالعمل مطالعات جامع حمل و نقل شهری و حومه18 / 81 / 31 251 kq = نسبت اشاغال یرپایو خدماتی نوعk موره نیاز جمیعت بو جمعیت، هر محدوهظ موره مطالعوب هر فرمول بندی ارایو شدظ برای این مدل، جایی وو احامال اشاباظ وجوه نداره، برای ساهگی از بو وار برهب نرانو m (زماب) خوههاری می شوهب هر ر تلرار مدل مو محاسبات میزاب اشاغال برای یک سال m انجام می شوهب منظور از میزاب اشاغال هر این مدل، ماب تعداه شا ل هر محل شغل استب شکل3 – 3 - الگوریتم روش8 برای برآورد تعداد شاغالن و میزان اشتغال (7) (3) (4) (5) (3) (7) (2) (3) (1) خیر ب و m = m+1 پایاب آیاm ومار از سال برنامو ریزی است؟ سطح اشاغال پایو را بو تزلیک بخش ای اقاناهی و اشاغال یرپایو را بین نواحی توزیع ونیدب جمعیت شا ل را بو تزلیک ناحیو محاسبو ونیدب اط عات ازم را گزارف ونیدب ول جمعیت شا ل بو تزلیک ناحیو را نسبت بو ول سطح اشاغال تنظیم نماییدب سطح اشاغال را بو تزلیک پایو و یرپایو و بخش ای مخا ف اقاناهی هر ول شهر محاسبو ونیدب نرخ رشد سطح اشاغال پایو خدماتی را هر ول شهر بیابیدب برای سالm سطح اشاغال پایو وراورزی، صنعت و معدب و اشاغال یرپایو را هر ول شهر بیابیدب برآوره اشاغال پایو و یرپایو را هر محل شغل بو تزلیک نواحی هر سال پایو بیابیدب وروهی ای مدل m=0 -------- صفحهٔ بعد -------- فصل3 : تهیه دستورالعمل پ ینیبشی ی متغ ی رها جانب ی 18 / 81 / 31 253 هر گام3 از شلل1 – 1 برآورهی از اشاغال پایو و یرپایو هر محل شغل بو تزلیک ناحیو ای محدوهظ موره مطالعو بو هست می آید ب میزاب اشاغال م هر ناحیو ای هرونی و م بیرونی قابل طرح است ولی جمعیت شا ل مربوط بو ناحیو ای ( هرونی استب هر این جعبو با اسازاهظ از رواب زیر جمعیت شا ل پایو و یر پایو ر ناحیو هر سال مبناb iE وnb iE ) با اسازاهظ از تاوابع توزیع خانو- بو- ( وارhw ijh ) بو میزاب اشاغال ناحیو( ای سال مبناb je و nb je) تبدیل می شوهب   i hw ij m b i m b j h E e . . ,   i hw ij m nb i m nb j h E e . . , هر گام2 با اسازاهظ از نرخ رشد اشاغال هر بخش ای وراورزی و صنعت و معدب و فرض برابری رشد اشاغال هر قسمت ای پایو و یرپایو این هو بخش، برآورهی از میزاب اشاغال پایو (و یرپایو) هر این هو بخش از فعالیت ای اقا ناهی هر سال موره نظر برای ول شهر بو هست آورهظ می شوهب i a l r e e lm m l b lm b , ; . )1 ( , ,     مچنین با هاشان نسبت اشاغال یرپایو بو جمعیتkq ، و افزایش جمعیت ول شهر هر سال موره نظر، برآورهی از نمو اشاغال یرپایو هر شهر صورت می گیره: 1     m m m P P P K k P q e m k km nb ,..., 2,1 ; . ,     با ذور این وو اط عات مربوط ب وK گروظ خدمات یرپایو هر هسارس است، برای ساهگی بیرار می تواب 1  K هر نظر گرفتب هر گام7 از شلل1 – 1، برآورهی از نرخ رشد اشاغال پایو خدماتی صورت می گیرهب این برآوره با اسازاهظ از معاهلو زیر انجام می شوهب هر سمت چپ این معاهلو اشاغال پایو بو تزلیک سو بخش وراورزی، صنعت و معدب ، خدمات و اشاغال ی رپایو با نرخ ای ساانو نظیر خوه رشد هاهظ شدظ اند و هر سمت راست آب ول اشاغال با نرخ ای ساانو مربوطو رشد هاهظ شدظ استب هر این معاهلو مو مقاهیر اولیو اشاغال هر آ از سال موره نظر و مچنین مو نرخ ای رشد ب و جز نرخ رشد اشاغال پایو هر بخش خدمات sm br ,، معین استب بدین ترتیب برآورهی از این نرخ رشد بو هست می آیدب ) 1 .. 1 . 1 . 1 .( 1 , )1 ( , , )1 ( , , )1 ( , em m m k k sm b m s b im b m i b am b m a b r e P q r e r e r e              هر صورتی وو0 ,  sm br، این مقدار مساوی صزر هر نظر گرفاو می شوهب با هاشان نرخ رشد اشاغال بو تزلیک پایو و یرپایو هر بخش ای مخا ف، هر گام3 میزاب اشاغا ل بو تزلیک ای موره نیاز هر ول شهر محاسبو می شوهب بدین صورت وو با اسازاهظ از نرخ رشد اشاغال پایو هر بخش خدمات محاسبو شدظ هر باا ، نمو اشاغال پایو خدماتی بو صورت زیر قابل محاسبو است: sm b m s b sm b r e e , ) 1 ( , , .    -------- صفحهٔ بعد -------- دستورالعمل مطالعات جامع حمل و نقل شهری و حومه18 / 81 / 31 261 سپس میزاب اشاغال پایو و یرپایو و ول میزاب اشاغال هر شهر بر اساس رواب زیر محاسبو می شوه: s i a l e e e lm b m l b lm b , , ; , ) 1 ( , ,      K k e e e km nb m k nb km nb ,..., 2,1 ; , ) 1 ( , ,          k km nb l lm b m e e e , , دف محاسبات گام5، توزیع اشاغال بو تزلیک ویاپ لاغاشا بتسا وعلاطم هروم ظهودحم یا ویحان نیب رظن هروم یا ناحیو ا با نرخ رشد و ی خوه هر محدوهظ ی مو ره مطالعو بو تزلیک هر سو بخش رشد می ون د وو رواب زیر این مزهوم ر ا نمایش می ه د: s i a l r e e lm m l b j lm b j , , ; . )1 ( , ,     s i a l e e e lm b j m l b j lm b j , , ; , )1 ( , ,      s i a l e e l lm b j m b j , , ; , ,   تعیین میزاب اشاغال یرپایو ناحیو ا هارای رفاار مازاوتی استب نخست آنلو این نوع اشاغال هر پی جمعیت است (جمعیتًگراست)ب هیگر آنلو معموا طرح ای جامع برای میزاب این اشاغال هر ناحیو ا محدوهیت ظرفیت ایجاه می ونند ب بر اساس این آگا ی ، ا میزاب اشاغال یرپایو بین ناحیو ا از یک تابع توزیع برآوره می شوه و از آب طریق سایر ماغیر ای موره نظر هر گام5 بو صورت زیر قابل محاسبو استب    ij k m i km nb j S q P e . . , km nb j m k nb j km nb j e e e , )1 ( , ,     K k e e k km nb j m nb j ,..., 2,1 ; , ,   m nb j m b j m j e e e , ,   تابع توزیعijS ، سهم ناحیوj از نمو اشاغال یرپایو نوعK موره نیاز جمعیت ناحیوi را نراب می ،ه دب این تابع توزیع ظرفیت ای ناحیو ا را از نظر اشاغال یرپایو هر نظر می گیره و اجازظ نمی ه د وو فراتر از آب شغل یرپایو هر ناحیو ایجاه شوهب این تابع را می تواب بو صورت زیر هر نظر گرفت:   N T T S w hs v hs ij ij ij , ,    وو هر آبv hs ijT , وw hs ij T , ( بو ترتیب حجم سزر ای با وسی و نق یوv و پیاهظw ) ازi بوj بو قند خرید واا و خدمات ساندب ، ضریب توازب سزر پیاهظ نسبت بو سزر سوارظ، برای نراب هاهب میزاب ا ر یک سزر پیاهظ هر ایجاه اشاغال یرپایو نسبت بو یک سزر سوارظ وN ضریب نرمال ونندظij S بو گونو ای وو0  ij S و1   j ij S ب برآوره ای آیندظ ازv hs ijT , را می تواب برای سالm :بو صورت زیر بو هست آوره v hs v hs v hs ij i ij P m T m T , , , ). (  -------- صفحهٔ بعد -------- فصل3 : تهیه دستورالعمل پ ینیبشی ی متغ ی رها جانب ی 18 / 81 / 31 268 وو هر آب) ( , m T v hs i ول سزر ای تولید شدظ هر ناحیوi با دف سزر خرید واا و خدمات هر سالm است وو از مدل تولید سزر بو هست می آیدبv hs ijP , نیز سهم ناحیوj از سزر ای سوارظ با دف خرید واا و خدمات ناحیوi است و وو می تواند از رابطو ای مرابو رابطو زیر برآوره ش و:ه 𝑃𝑖𝑗 ℎ𝑠,𝑣(𝑚) = 𝑇𝑖𝑗 ℎ𝑠,𝑣(𝑚) ∑ 𝑇𝑖𝑘 ℎ𝑠,𝑣(𝑚) 𝑛 𝑘=1 , 𝑖= 1,2, … , 𝑛 برای ساخت مدلv hs ijP , :از یک مدل لوجیت بو صورت زیر اسازاهظ شدظ است 𝑃𝑖𝑗 ℎ𝑠,𝑣= 𝑒𝑈𝑖𝑗 ℎ𝑠,𝑣 ∑ 𝑒𝑈𝑘 ℎ𝑠,𝑣 𝑛 𝑘=1 وو هر آب 𝑒𝑈𝑖𝑗 ℎ𝑠,𝑣 = 𝛼𝑙𝑛( 𝑒𝑗 𝑛𝑏+ 1) + 𝛽𝑑𝑖𝑗 𝛾 مط وبیت ناحیو هر زمینو هریافت خدمات برای جمعیت ساون هر ناحیوj بوهظ و ،  و ضرایب تابع مط وبیت ساندبnb je میزاب اشاغال یرپایو ناحیو وij d فاص و وایی مروز ناحیوi ازj (وی ومار) استب بر اساس این تابع مط وبیت، احامال خرید ساون ناحیوi هر ناحیوj تابعی از میزاب اشاغال یرپایوj (وو نمایندظ میزاب و تنوع خدمات هرj است) بوهظ و با افزایش،آب مقدار این ماغیر افزایش می یابدب از سوی هیگر رچوi ازj هورتر شوه، زینو سزر از i بوj افزایش یافاو و احامال یاه شدظ وا ش می یابدب ،برهاشت سزر ای پیاهظ هر مطالعات جامع حمل و نقل الزامی است، اما اگر این وار بو های ی مساقیماً انجام نردظ باشد برای تعیین حجم سز ر ای پیاهظ تولید شدظ هر ناحیوi هر مدت یک روز واری مدل زیر قابل اسازاهظ است:              i i w i v i P Car T T  ،وو هر آب v iT = حجم سزر ای سوارظ تولید شدظ هر ناحیوi هر یک روز واری w iT = حجم سزر ای پیاهظ تولید شدظ هر ناحیوi هر یک روز واری i Car = تعداه سواری شخنی هر ماللیت ساونین ناحیوi iP = جمعیت ساون ناحیوi برای والیبراسیوب ضرایب، باید از اط عات شهری مرابو وو سزر ای پیاهظ را برهاشت ورهظ اسازاهظ شوهب اگر فرض شوه وو سزر ای پیاهظًاساسا هروب ناحیو ای ساند، یا این وو سهم سزر ای پیاهظ ای وو بیروب از ناحیو صورت می گ یرند قابل توجو نیساند، یا این وو سزر ایی وو بو صورت پیاهظ از یک ناحیو بو بیروب انجام می گیره با سزر ای پیاهظ ای وو از ناحیو ای بیروب بو آب ناحیو صورت می گیرهًحدوها ،برابر استw hs ijT , :بو صورت زیر خوا د بوه -------- صفحهٔ بعد -------- دستورالعمل مطالعات جامع حمل و نقل شهری و حومه18 / 81 / 31 262               else j i if P Car T T i i v hs w hs i ij 0 , ,  ،بو این ترتیب v hs ijT , و w hs ijT , محاسبو شدظ و از آنجاij S قابل محاسبو استب هر نایجو و یو محاسبات گام 5 انجام می شوهب پس از تلرار گام ای باا بو تعداه سال ای موره نظر تا رسیدب بو سال افق ، می تواب عم یات برآوره میزاب اشاغال ر ا پایاب هاهظ و بو برآوره جمعیت شا ل هر محل سلونت هر گام 4 پرهاختب این وار با اسازاهظ از جمعیت ناحیو ای (وو از مدل برآوره جمعیت بو هست آمدظ است) و نرخ تلزل بو صورت زیر انجام شد: j M j M j R P E  ' دف از انجام محاسبات هر گام 3 این است وو ول جمعیت شا ل نواحی هرونی بو ول میزاب اشاغال ناحیو ا (بیرونی و هرونی ) رساندظ شوهب برای این منظور ارقام جمعیت شا ل ناحیو ای وو هر گام (4) محاسبو شدظ هر نسبت 𝑒𝑀 𝐸′𝑀 ( میزاب اشاغال بو جمعیت شا ل) ضرب می شوه تا مقاهیر جمعیت شا ل ساون ناحیو ای برای این محدوهیت تنظیم شوندب M M M j M j E e E E ' '  سپس، با فرض برابری نسبت جمعیت شا ل پایو و یرپایو ناحیو ای، با آنچو هر سال پایو وجوه هاره، می تواب جمع یت شا ل را بو هو بخش پایو و یرپایو تزلیک نموه وو هر روا ب زیر این محاسبات نراب هاهظ شدظ استب 0, 0, 0, , nb j b j b j M j M b j E E E E E   M b j M j M nb j E E E , ,   گام 7 نیز بو گزارف اط عات موره نیاز می پرهازهب 3 - 2 - 2 - برآورد تعداد شاغل در محل سکونت در افق کوتاه مدت بو منظور برآوره تعداه شا ل هر محل سلونت هر ناحیو ای ترافیلی، از ناایج سرشماری عمومی نزوس و مسلن، پایگاظ هاهظ تعمیم یافاو خانوار ا از آمارگیری مبدأ- مقند سزر ا و جمعیت برآوره شدظ هر سال پایو اسازاهظ می شوهب هر شل ل 1 – 31 روند برآوره تعداه شا ل هر محل سلونت ارایو شدظ استب هر گام3، اط عات وروهی آما هظ می شوهب ازم است برآوره ای تعمیم یافاو از آمارگیری مبدأ- مقند سزر ا با م م فزوب3 شوهب چرا وو این نمونو گیری بو منظور برآوره سزر ا از ول شهر انجام شدظ و مملن است از هقت وافی برای 3 Aggregation -------- صفحهٔ بعد -------- فصل3 : تهیه دستورالعمل پ ینیبشی ی متغ ی رها جانب ی 18 / 81 / 31 269 بدشابن راهروخرب یلیفارت یا ویحان ره یعاماجا -یهاناقا یا ریغام هروآرب بو مین هلیل بهار است باید ناحیو ای ترافیلی را با توجو بو اندازظ شهر3 هر 31 تا71 منطقو ت عی جم ورهظ و برآوره ای اولیو را برای آب ا انجام هاهب الباو هر صورتی وو مراور ترخیص ه د هقت هاهظ ا برای اسازاهظ هر سطح نواحی ترافیلی وافی است، نیازی بو منطقو بندی نخوا د بوهب شکل3 – 81 - روند برآورد تعداد شاغل ساکن نواحی ترافیکی در سال پایه هر گام2 مجموع شا ب ساون از پایگاظ مبدأ-مقند هر سطح منطقو ا محاسبو و ناایج آب مرابو جدول1 – 3 نمایش ارایو می شوهب جدول3 – 4 - تعداد شاغالن ساکن در منطقه در سال پایه منطقو شا ل ساون تعمیم یافاو 1 2 3 ببب مجموع هر گام7، برآوره اولیو ای از تعداه شا ل ساون هر ر ناحیو ترافیلی با اسازاهظ از جمعیت سال پایو و نرخ تلزل (حاصل تقسیم جمعیت بر تعداه شا ب) نزهیک ترین سال سرشماری عمومی نزوس و مسلن انجام می شوهب ر جا بر اساس 3 اندازظ شهر بر اساس جمعیت ساون از211،111 تا7،111،111 نزر هر نظر گرفاو می شوهب 3 -آماهظ سازی اط عات وروهی 2 -تعیین تعداه افراه شا ل ساون هر سطح منطقو از ناایج تعمیم یافاو آمار برهاری خانوار هر سال پایو 7 -برآوره اولیو شا ل ساون هر ناحیو ترافیلی با اسازاهظ از فرض نرخ تلز ل ابت هر سال پایو نسبت بو نزهیک ترین سرشماری 3 -تعیین سهم ر یک از نواحی ترافیلی از منطقو محی بر آب بر اساس ناای ج برآوره اولیو شا ب ساون از گام7 5 -محاسبو شا ل ساون هر نواحی ترافیلی با اسازاهظ از سهم ای بدست آمدظ ه ر گام 3بو منظور توزیع از منطقو بو نواحی -------- صفحهٔ بعد -------- دستورالعمل مطالعات جامع حمل و نقل شهری و حومه18 / 81 / 31 264 شناخت مح ی ازم باشد، باید برآوره شا ل اولیو و نرخ تلزل بو هلیل تغ ییر هر واربری و مرخنات نواحی ترافیلی هر سال پایو نسبت سال سرشماری، با قضاوت وارشناسی تعدیل شوهب هر این روند، ول شا ب از آمارگیری تعمیم یافاو خانوار اساخراج شدظ و برای توزیع آب از منطقو بو ناحیو ترافیلی، از برآوره شا ب اولیو هر گام7 اسازاهظ می شوهب ن اایج مرابو جدول1 – 5 هر ناحیو ای نمایش هاهظ شوهب جدول3 – 5 - برآورد تعداد شاغل ساکن در ناحیه ترافیکی در سال پایه (3) ناحیو ترافیلی (2 ) منطقو شهرهاری (7 ) جمعیت سرشماری (3 ) شا ل سرشماری (5 ) نرخ تلزل سرشماری (4) جمعیت سال پایو (3 ) شا ل اولیو سال پایو (7) سهم ناحیو از منطقو (1) شا ل سال پایو 3 = (3) (4) = (6) (5) = (7) منطقو شا ل = (7) × (8) 2 بببب جمع میانگین 3 - 2 - 9 - )برآورد تعداد شاغالن (شاغل در محل سکونت بو منظور برآوره تعداه شا ب هر محل سلونت، از تغییرات نرخ تلزل بر اساس روند مرا دظ شدظ هر سو هورظ سرشماری عمومی نزوس و مسلن گذشاو، اسازاهظ می شوهب بو این منظور، باید نواحی ترافیلی بساو بو ویژگی ای اقاناهی- اجاماعی رهظ بندی شدظ و برای ر رهظ، نرخ رشد نرخ تلزل منطبق با ویژگی ای آب رهظ هر نظر گرفاو ش و هب این رهظ بندی و تعیین نرخ رشد نرخ تلزل، بر اساس اط عات سال پایو بوهظ و فرض شدظ نرخ رشد نرخ تلزل هر ر رهظ اقاناهی اجاماعی تا افق مطالعات اب ت باقی خوا د ماندب برای رهظ بندی نواحی ترافیلی بو لحاظ شاخص ای اقاناهی- اجاماعی، می تواب مرابو جدول1 – 4 از ماغیر ای بعد خانوار و سطح هرآمد یا سرانو ماللیت خوهرو اسازاهظ هب ور حدوه نرخ رشد ماغیر نرخ تلزل (بر اساس نرخ رشد هر سو هورظ سرشماری گذشاو) باید برای ر رهظ هر ر ناحیو ترافیلی هر این جدول نمایش هاهظ شوهب هر سال ای افق، بساو بو تغییر هر بعد خانوار، نواحی ترافیلی هر جایگاظ ای مخا زی از نظر رهظ بندی اقاناهی- اجاماعی قرار گرفاو و نرخ رشد ای مازاوتی برای هورظ بعد خوا ند هاشتب -------- صفحهٔ بعد -------- فصل ‎:٩‏ نهیه دستورالعمل پیش‌بینی متغیرهای جانبی ۹۸/۱۰/۰۱ ۳۵ ۷۹۷۹ جدول ۶-۹- رده بندی اقتصادی- اجتماعی به منظور تعیین نرخ رشد نرخ تکفل در هر رده رده‌بندی اقتصادی- بعد خانوار سطح درامد تعداد نواحی ترافیکی رح رت رح ی بر 9 سس سرشماری‌های سه دوره گذشته اجتماعی در این رده در سال پایه 5 ٍ اس سا 0 را ج تاه لس لالب ابا زنل الا با لا را جاا ا ها اد با ها ما مب تا نا با ی سشس تب با رب اقا جات ها تا ابا پس از انجام رده‌بندی, با مشخص بودن بعد خانوار و سطح درامد ناحیه در هر دوره, نرخ رشد نرخ تکفل در ان ناحیه برای دوره بعد محاسبه شده و این نرخ رشد بر نرخ تکفل ناحیه در این دوره اعمال می‌شود. بدین ترتیب هر ناحیه در هر دوره» نرخ تکفل مشخصی به خود اختصاص داده و با مشخص بودن جمعیت آن در هر دوره. تعداد شاغل ساکن در آن شهر نیز مشابه شکل ۱۳-۹ ارایه شود. نرخ تکفل و تعداد شاغل ساکن هر ناحیه ترافیکی در سال‌های افق مشابه جدول ۸-۹٩‏ و شکل ۱۳-۹ آرایه شود. جدول ۷-۹- تغییرات نرخ تکفل و شاغل ساکن در کل شهر ماه [ ای کوتدمفت [_اقق مینست ]الق تا وغل پا اب ۴۱۰ ۵ ۳/۸۰ 3 ۷ ۳۷۰ ۳۶۰ ۳۵۰ ٍ ی ۲۵ ۱۳۱۵ ۱۴۳۳۵ ۱۳۹۵۰ ۱۴۱۰/۵ ۱۴۲۹۱۴۲۵ ۱۳۹۵ سال سال شکل ۱۱-۹- نمونه روند تغییرات نرخ تکفل شکل ۱۳-۹- نمونه روند تغییرات تعداد شاغلان -------- صفحهٔ بعد -------- دستورالعمل مطالعات جامع حمل و نقل شهری و حومه18 / 81 / 31 266 جدول3 – 1 - تغییرات نرخ تکفل و شاغل ساکن از سال پایه تا افق در ون احی ترافیکی ناحیو ترافیلی منطقو نرخ تلزل تعداه شا ل هر محل سلونت سال پایو افق ووتاظ مدت افق میاب مدت افق ب ند مدت سال پایو افق ووتاظ مدت افق میاب مدت افق ب ند مدت 3 2 ببب جمع شکل3 – 89 - نمونه پراکندگی تعداد شاغل ساکن در ناحیه ترافیکی 3 - 2 - 4 - )برآورد اشتغال (شاغل در محل شغل مبنای این روف، تعیین الگوی توزیع شا ل ساون بو مراوز اشاغال (جذب شا ب) هر سال پایو بر اساس اط عات پایگاظ هاهظ سزر ای تعمیم یافاو استب شلل1 – 33 روند وار را نراب می ه دب هر گام2 ، از ناایج پایگاظ تعمیم یافاو سزر ا بو منظور توزیع ول شا ب ساون بو محل شغل اسازاهظ شدظ استب هر واقع دف این گام توزیع ول شا ب ساون شهر، هر سطح منطقوً استب معموا بر اساس پایگاظ سزر ا، بخری از شا ب ساون، اولین سزر شغ ی خوه را بو مقند خا رج شهر (محدوهظ موره مطالعو) انجام می ه ندب این افراه باید از مجموع شا ب حذف شدظ و باقی ماندظ آب ا هر میاب نواحی ترافیلی توزیع شوندب بر این اساس، آب هساو از شا ب وو سزر اول آب ا با دف شغ ی بو مقند یلی از نواحی ترافیلی هروب محدوهظ ،موره مطالعو است باید بساو بو سهم توزیع این سزر ا، هر سطح منطقو و ناحیو توزیع شوند و ناایج مرابو جدول 1 – 1 -------- صفحهٔ بعد -------- فصل3 : تهیه دستورالعمل پ ینیبشی ی متغ ی رها جانب ی 18 / 81 / 31 267 نمایش هاهظ شوهب شکل3 – 84 - روند برآورد اشتغال (شاغل در محل شغل) نواحی ترافیکی جدول3 – 3 - برآورد اشتغال در منطقه در سال پایه منطقو تعداه سزر ای اول با دف شغ ی بو مقند این منطقو سهم سزر ای شغ ی اشاغال محاسبو شدظ 1 2 ببب جمع 311 % هر گام7، توزیع شا ب بو محل اشاغال بو ومک یک مدل اناخاب مقند انجام می شوهب پس از انجام فرایند مدل س ،ازی اشاغال (تعداه شا ل هر محل شغل) با اسازاهظ از توزیع شا ب ساون از ر ناحیو مبدأ بر اساس مدل تعیین می هب شو برای برآوره توزیع شا ب بو م حل اشاغال، می تواب از یک مدل اناخاب مقند اسازاهظ وره وو مط وبیت نواحی مقند را برای اناخاب بو عنواب محل اشاغال و هر نایجو احامال انجام سزر شغ ی از ر ناحیو مبدأ بو ر ناحیو مقند را برآوره می وندب با اسازاهظ از این احامال، ناحیو محل شغل برای شا ب ساون هر ر ناحیو تعیین شدظ و سهم ناحیو ترافیلی از اشاغال هر منطقو ماناظر قابل محاسبو استب هر نهایت میزاب اشاغال هر نواحی ترافیلی محاسبو و مرابو جدول1 – 31 گزارف شوهب بو مین ترتیب، بر اساس تعداه شا ب ساون هر نواحی ترافیلی هر سال ای افق، میزاب اشاغال هر ر ناحیو بو ومک مدل اناخاب مقند برآوره و مرابو جدول1 – 33 و شلل1 – 35 گزارف شوهب 3 -آماهظ سازی اط عات وروهی 2 -تعیین تعداه افراه شا ل هر محل شغل هر منطقو ا از سهم مقند سزر ای ش غ ی هر پایگاظ تعمیم یافاو سزر ای خانوار 7 -برآوره توزیع شا ب از محل سلونت بو محل اشاغال با اسازاهظ از آمار مب دا- مقند سزر ا و برآوره شا ل هر محل شغل اولیو 3 -تعیین سهم ر یک از نواحی ترافیلی از توزیع شغل هر منطقو ا بر اساس برآوره توزیع شا ب از محل سلونت بو محل شغل 5 -محاسبو اشاغال هر نواحی ترافیلی با اسازاهظ از سهم ای بدست آمدظ هر گ ام3 -------- صفحهٔ بعد -------- دستورالعمل مطالعات جامع حمل و نقل شهری و حومه18 / 81 / 31 261 جدول3 – 81 - برآورد میزان اشتغال سال پایه (3 )ناحیو ترافیلی (2 )منطقو شهرهاری (7) اشاغال منطقو (3 ) سهم از ناحیو از اشاغال منطقو (5) اشاغال 3 = (3) × (4) 2 ببب جمع 311 % جدول3 – 88 - تغییرات اشتغال در ناحیه ترافیکی در سال های افق ناحیو منطقو سال پایو افق ووتاظ مدت افق میاب مدت افق ب ند مدت 3 2 ببب جمع شکل3 – 85 - نمونه تعداد شاغل در محل شغل در ناحیه ترافیکی ازم بو ذور است تابع مط وبیت موره اسازاهظ هر مدل اناخاب مقند پیرنهاهی، از نوعchoice abstract استب یعنی ضرایب آب برای تمام نواحی ترافیلی یلساب استب این نوع تابع مط وبیت با آب چو هر مدل ای تزلیک سزر ساخاو م ی شوه و از نوعchoice specific است، تزاوت هارهب هر آنجا، ارزف زماب سزر هر خوهروی شخنی با خ وهروی مگانی مازاوت )فرض شدظ و ضرایب ماغیر ا برای ر وسی و (گزینو) مازاوت ساند، ولی هر اینجا ارزف زماب سزر برای ر ناحیو (گزینو با سایر نواحی (گزینو ا) یلساب استب بو بیاب هیگر، اگر مث ً زماب سزر یلی از ماغیر ا هر تابع مط وبیت باشد، برای تمام -------- صفحهٔ بعد -------- فصل3 : تهیه دستورالعمل پ ینیبشی ی متغ ی رها جانب ی 18 / 81 / 31 263 نواحی تراف یلی ارزف یلسانی خوا د هاشت و هو ناحیو با زماب سزر یلساب، مط وبیت یلسانی را بو هست خوا ند هاهب چند نمونو تابع مط وبیت3 ،برای مدل اناخاب مقند سزر ای شغ ی بو صورت زیر استب هر این مدلi نراب ه ندظ ناحیو مبدأ وj ناح یو مقند بوهظ و تابع مط وبیت باij u نمایش هاهظ شدظ استب 𝑢𝑖𝑗= 1.14 + 1.12 × 𝑃𝑜𝑝𝑖+ 0.722 × 𝐶𝑝𝐶𝑖+ 1.66 × 𝑃𝑊𝑅𝑗 :تعریف ماغیر ا i Pop : جمعیت هر ناحیو مبدأ i CpC : سرانو ماللیت خوهرو هر ناحیو مبدأ j PWR : نسبت اشاغال هر ناحیو مقند بو ول تعداه شا ب شهر هر بازظ مدل سازی قب ی 𝑢𝑖𝑗= −0.0761 × 𝐺𝑖𝑗+ 11.80 × 𝐾𝑎𝑟𝑏𝑎𝑟𝑖𝐸𝑛𝑝𝑗 0.5 ∑ 𝐾𝑎𝑟𝑏𝑎𝑟𝑖𝐸𝑛𝑝𝑗 0.5 150 𝑗=1 𝑙𝑛(1 + 𝐺𝑖𝑗) + 2.340 × 𝑒𝑥𝑝( −0.2𝐺𝑖𝑗) :تعریف ماغیر ا ij G : ماوس زماب سزر )(هقیقو ازi بو j با حمل و نقل شخنی و مگانی هر اوج صبح وو نسبت بو تقاضای سزر این هو شیوظ حمل و نق ی وزب هاهظ شدظ j KarbariEnp : مساحت ساخاماب ای ،اهاری خدماتی و تجاری)(مارمربع ( هر ناحیو مقند سزرj ) پیش بینی محصالن (دانش)آموز و دانشجو تعداه محن ب هر هو هساو و ی هانش آموزاب و هانرجویاب ساون هر نواحی ترافیلی (مبدأ)، و یا مرغول بو تحنیل هر ناحیو ترافیلی (مقند)، مملن است هر مدل ای برآوره تقاض ای سزر تحنی ی بو وار روهب 3 - 9 - 8 - برآورد تعداد محصالن در محل سکونت به روش رشد جمعیت هر این روف، فرض می شوه تعداه محن ب ساون ر ناحیو ترافیلی ماناسب با جمعیت آب ناحیو استب هر نایجو با محاسبو نسبت جمعیت ناحیو بو تعداه هانش آموزاب یا هانرجویاب ساون آب ناحیو، هر ی ک بازه زمانی و بو هست آورهب ضریب رشد این وسر، می تواب تخمینی از تعداه هانش آموزاب یا هانرجویاب ساون هر ر ناحیو برای سال ای آیندظ بو هست آورهب برای برآوره تعداه هانش:آموزاب و یا هانرجویاب هر محل سلونت اگر فرض شوه وو t iP :جمعیت ناحیو ه ر سالt t i RST : تعداه هانش آموزاب یا هانرجویاب ساون هر ناحیوi هر سالt t i RPRST : نسبت جمعیت بو تعداه هانش آموزاب یا هانرجویاب ساون هر ناحیوi هر سالt 3 برای ر شهر باید تابع مط وبیت با اسازاهظ از سزر ای اول با دف شغ ی هر آمارگیری مبدأ- ،مقند خانوار برآوره شوه و موار ه ذور شدظ ص ًرفا بو عنواب مثال آورهظ شدظ استب -------- صفحهٔ بعد -------- دستورالعمل مطالعات جامع حمل و نقل شهری و حومه18 / 81 / 31 271 1 :T سال پایو 2 :T سال افق i rs : نرخ رشد نسبت جمعیت بو تعداه هانش آموزاب و یا هانرجویاب هر هورظ زمانی موره نظر (برای ر ناحیو ترافیلی i)ب تعداه هانش آموزاب و یا هانرجویاب هر محل سلونت را می :تواب از رواب زیر برآوره وره 1 1 1 / T i T i T i RST P RPRST  )5( رابطو 2 1 ) 1( 1 1 T t T rs RPRST RPRST T t i T i t i      )4( رابطو 2 ,..., 1 / T T t RPRST P RST t i t i t i   )3( رابطو الباو برای نسبتRPRST ر مقداری پذیرفانی نبوهظ و باید بنا بو موره اص حات ازم صورت پذیرهب برای نمونو برای نواحی با جمعیت صزر، تعداه هانش ،آموزاب و یا تعداه هانرجویاب ساون نیز باید صزر بوهظ یا هر نواحی با جهش جمعیای تعداه هانش آموزاب و یا هانرجویاب ساون بر آوره شدظ باید ونارل و اص ح شوهب با توجو بو تغییرات سریع جمعیای، اسازاهظ از این روف توصیو نمی شوه و بهار است از روف وابساو بو رم سنی برای برآوره تعداه محن ب اسازاهظ شوهب 3 - 9 - 2 - برآورد تعداد محصالن در محل سکونت به روش هرم سنی هر این روف، تعداه هانش آموزاب ساون هر نواحی ترافیلی بر اساس رم سنی برآوره می شوهب چنانچو رم سنی جمعیت بو تزلیک نواحی برای ر سال هر هست باشد، با فرض اینلو هرصد بسیار زیاهی از افراه هر گروظ سنی3 تا31 سال بو مدرسو می روند، تعداه هانش آموزاب ساون هر نواحی ترافیلی قابل برآوره خوا د بوهب بو این ترتیب وو با هر اخایار هاشان تعداه محن ب ساون هر نواحی ترافیلی طبق اط عات مروز م ی آمار ایراب و تعداه افراه3 تا31 سال، ضریبα بو هست می آید وو با ضرب آب هر تعداه افراه3 تا31 سال هر ر یک از سال ای افق، تعداه هانش آموز ساون هر ر ناحیو قابل :محاسبو خوا د بوه α = تعداه هانش آموز ساون یک ناحیو سال ساون ماب ناحیو 31 تا 3 جمعیت افراه هر صورتی وو هر برخی نواحی مقدار ضریبα بو لحاظ منطقی مناسب نبوه، می تواب از مقدار ماناظر ول شهر برای آب ناحیو اسازاهظ ورهب ناایج مرابو جدول1 – 32 گزارف شوهب تعداه ول هانش آموزاب شهر هر محل سلونت هر سال ای افق مطابق شلل1 – 34 ارایو شوهب توزیع تعداه هانش آموز ساون هر نواحی ترافیلی مرابو شلل1 – 33 ترسیم شوهب برای برآوره تعداه هانرجویاب هر محل سلونت، مین روند قابل پیگیری است، با این تزاوت وو تعداه افراه31 تا71 سال بو عنواب هانرجو هر نظر گرفاو می شوندب -------- صفحهٔ بعد -------- قصل ‎:٩‏ نهیه دستورالعمل پیش‌بینی منغیرهای جانبی ۹۹/1 مر جدول ۱۳-۹- تعداد دانش آموزان ساکن بر آورد شده در سال‌های افق طرح. روش هرم سنی جمعیت ۴ ۳ ۳ : اد ز 4 ۲ 1 ۱۵ ۳ 3 ی ۱۶ 3 ۱۳۱۵ ۱۳۱۰ ۱۳۰۵ ۱۳۰۰ ۱۳۹۵ ۱۳۹۰ ۱۳۸۵ سال شکل ۱۶-۹- نمونه برآورد تعداد دانش آموز در محل سکونت در سال‌های افق نقداد دانش آموز در محل سکویت یهت هن 97 90 3 300 01 6 700 01-60 1200 0۱-0 110 شکل ۱۷-۹- نمونه توزیع تعداد دانش آموز در محل سکونت -------- صفحهٔ بعد -------- دستورالعمل مطالعات جامع حمل و نقل شهری و حومه18 / 81 / 31 272 3 - 9 - 9 - برآورد تعداد دانش آموزان در محل تحصیل اط عات تعداه هانش آموزاب هر محل تحنیل هر سال پایو، از اهارظ ول آموزف و پرورف اسااب قابل هریافت استب هر صورتی وو این اط عات هر هسارس نباشد، می )تواب از روشی مرابو برآوره میزاب اشاغال (تعداه شا ل هر محل شغل اسازاهظ وره، با این تزاوت وو بو جای سزر شغ ی، سزر تحنی ی موره توجو قرار گرفاو و تعداه هانش آموزاب یا ها ن رجویاب هر محل تحنیل، بر اساس اولین سزر با دف تحنیل این افراه برآوره می شوهب برای برآوره تعداه هانش آموزاب سال افق هر محل تحنیل، فرض می شوه نسبت تعداه هانش آموز هر محل تحنیل بو تعداه هانش آموز هر محل سلونت عده ابای باشد وو آب راβ می:نامیم β = تعداه هانش آموز هر محل تحنیل هر یک ناحیو تعداه هانش آموز ساون هر ماب ناحیو با هانسان ضریب βهر سال پایو و ابت فرض ورهب آب هر سال ای افق، و با اسازاهظ از برآوره تعداه هانش آموز ساون نواحی ترافیلی هر سال ای افق، می تواب تعداه هانش آموز هر محل تحنیل ماناظر را بو ساهگی محاسبو و ناایج را مرابو بخش ای قب ی ارایو ورهب 3 - 9 - 4 - برآورد تعداد دانشجویان در محل تحصیل برآوره تعداه هانرجویاب هر محل تحنیل هر سال افق، باید هر صورت املاب بر اساس برنامو ای فرهاست افزایش ظرفیت هانرگاظ ا و مراوز آموزف عالی ا نجام شوهب هر یر این صورت، توصیو می شوه تعداه هانرجویاب سال پایو هر محل :تحنیل بو ومک مدل زیر رشد هاهظ شوه 𝑈𝑆𝑇𝑖 𝑡= 𝑈𝑆𝑇𝑖 𝑡0(1 + 𝑟)𝑡−𝑡0 𝑡= 𝑡0, … , 𝑛 :وو هر آب t i UST  تعداه هانرجویاب هر محل تحنیل ناحیوi هر سالt r  نرخ رشد ساانو تعداه هانرجویاب برای تمام ناحیو ای ترافیلی نرخr یا باید با توجو بو سیاست گذاری ا و یا با توجو بو نرخ رشدی وو تاونوب وجوه هاشاو تعیین شوهب اسازاهظ از مقدار%1 r  بو صورت محافظو وارانو توصیو می ش ،وهب راظ حل هیگر آب است وو مرابو روف مربوط بو هانش آموزاب با توجو بو افزایش تعداه هانرجو هر محل سلونت، و با فرض تناسب تعداه هانرجو هر محل تحنیل با تعداه هانرجو هر محل سلونت برای ول شهر، تعداه ول هانرجویاب شهر برآوره شوه و سپس بو نسبت سهم هانرجوی نواحی تراف ی لی سال پایو از ول هانرجویاب سال پایو، هر ماب نواحی اضافو شوهب پیش بینی کاربری ها پیش بینی واربری ا باید بر اساس روند طرح تزنی ی انجام شوهب تغییر هر توسعو واربری ا مجاز نیست مگر ب ا تنویب -------- صفحهٔ بعد -------- فصل ‎:٩‏ نهیه دستورالعمل پیش‌بینی منغیرهای جانبی ۹۹/1/۰1 ۳۳ مراجع ذی‌ربط. در صورتی که افق طرح تفصیلی زودتر از افق بلندمدت مطالعات جامع حمل و نقل پایان می‌یابد. توصیه می‌شود برای برآورد آینده. نسبت جمعیت ساکن ناحیه به مساحت کاربری‌های مسکونی و نسبت میزان اشتغال به مساحت کاربری‌های خدماتی و تجاری ثابت فرض شود. در صورتی که منابع اطلاعاتی کافی در اختیار باشدء ساخت مدل‌های کاربری زمین نیز می‌تواند مد نظر قرار گیرد. -۵-۹٩‏ پیش‌بینی بعد خانوار بعد خانوار (یعنی تعداد افراد ساکن یک خانوار) و تعداد خانوارهای ساکن در برخی مدل‌های برآورد تقاضای سفر مورد یکی از روش‌های برآورد بعد خانوار در سال‌های افق. روش رشد مستقیم است. به این منظور بر اساس اطلاعات بعد خانوار نواحی ترافیکی در سه دوره سرشماری گذشته. نرخ رشد بعد خانوار ناحیه محاسبه شده و سپس به کمک آن. بعد خانوار سال افق برآورد می‌شود. بعد خانوار در هر ناحیه از رابطه زیر قابل محاسبه است: تعداد خانو < بعد خانوار ضریب رشد بعد خانوار در هر ناحیه ترافیکی از رابطه زیر محاسبه می‌شود: 0 - مقدار بعد خانوار برای ناحیه ترافیکی [ در سال ۳7 - مقدار بعد خانوار برای ناحیه ترافیکی [ در سال ۱۳ وررررگ/ > نرخ رشد سالانه بعد خانوار در ناحیه ترافیکی ! بعد خانوار در سال‌های افق به کمک رابطه زیر قابل برآورد خواهد بود: 0 مع<] (,وبربرظ + 1)1 ]75 < ]75 ۳-۵-۹ روش وابسته به هرم سنی یک روش بهتر برای برآورد بعد خانوارء استفاده از آمار ازدواج در شهر است. آمار منتشره توسط سازمان ثبت احوال و سالنامه آماری استان که توسط مرکز آمار منتشر می‌شود. اطلاعاتی از میانگین سن ازدواج بر حسب جنس در نقاط شهری ارایه می‌کند. با محاسبه نرخ رشد میانگین سن ازدواج در سه دوره سرشماری گذشته و اعمال این نرخ برای سال پایه و هر یک از سال‌های افق, میانگین سن ازدواج در سال‌های افق به تفکیک مردٌ و زن قابل محاسبه است. برای محاسبه تعداد خانوار در هر ناحیه ترافیکی, بر اساس نتایج سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سه دوره گذشته. -------- صفحهٔ بعد -------- دستورالعمل مطالعات جامع حمل و نقل شهری و حومه18 / 81 / 31 274 میانگین تعداه مرهاب با سن بااتر از میا نگین سن ازهواج مرهاب و تعداه زناب با سن بااتر از میانگین سن ازهواج زناب هر ر هورظ سرشماری محاسبو شدظ و بر تعداه خانوار ا هر ماب هورظ تقسیم می شوه تا سو ضریبγ :بو هست آید γ = هر ر ناحیو با سن بااتر از میانگین سن ازهواج و تعداه زناب تعداه مرهاب میانگین تعداه خانوار هر ماب ناحیو می تواب ضریبγ ،را هر سال افق ابت فرض وره یا با اسازاهظ از یک مدل رشد، بو ومک سو مقدار محاسبو شدظ قب ی مقاهیر آیندظ آب را هر سال ای افق پیش بینی ورهب هر سال ای افق و بو ومک روف رم سنی، تعداه افراه ر ناحیو بو تزلیک جنس و رهظ سنی برآوره شدظ و می تواب میانگین تعداه مرهاب با سن بااتر از میانگین سن ازهواج مرهاب و تعداه زناب با سن بااتر از میانگین سن ازهواج زناب را تعیین ورهب حال با هر اخایار هاشان مقدارγ بو ساهگی می تواب تعداه خانوار هر سال افق را برآوره ورهب بعد خان وار نیز از رابطو زیر قابل محاسبو خوا د بوهب بعد خانوار = جمعیت تعداه خانوار پیش بینی مالکیت خودرو ماللیت خوهرو از ماغیر ای مهم هر برآوره سهم اسازاهظ از وسایل سزر مخا ف استب گا ی نیز بو عنواب ماغیر جایگزین هرآمد هر مدل ای ایجاه سزر بو وار می روهب هرآمد مهم ترین عامل خرید خوهرو توس خانواهظ استب بو عبارتی با افزایش میزاب هرآمد خانواهظ ا، میزاب تقاضای خرید خوهرو و هر نایجو اسازاهظ از آب افزایش می یابد ب ازم بو ذور است وو میان گین اط عات هرآمدی هر سطح نواحی ترافیلی وو بر اساس آمارگیری مبدأ- مقند سزر ای خانوار بو هست یآ می ،د باید ب ا مقاهیر آمار رسمی مناررظ شدظ هر سطح ول شهر مخوانی مناسبی هاشاو باشد ب هر یر این صورت، مملن است با قضاوت وارشناسی از ماغیر هرآمد بو عنواب یک شاخص نسبی از املاب خرید خوهرو اسازاهظ ورهب هر ر حال، اطمیناب از میزاب صحت آب ضرو ری استب هر صورتی وو اط عات ماللیت خوهرو هر سطح ناحیو ترافیلی از منابع رسمی هر هسارس باشد، برای ساخت مدل ا موره اسازاهظ قرار خوا د گرفت، هر یر این صورت باید از ناایج آمارگیری مبدأ-مقند سزر ای خانوار اسازاهظ شوهب پیرنهاه می شوه بو این منظور از ناحیو ایی اسازاهظ شوه وو هست وم3 % نمونو مرا دظ شدظ هاشاو باشدب 3 - 6 - 8 - روش شماره8 هر این روف برای ساخت مدل ای برآوره ماللیت خوهرو، مراحل زیر ا نجام می شوه: 3ب اساخراج تعداه خوهروی شمارظ گذاری شدظ هر ول ورور از سالنامو ای آماری طی51 سال گذشاو 2ب تخمین خوهرو ای تولیدی هر سطح ورور برای سال ای آیندظ -------- صفحهٔ بعد -------- فصل ‎:٩‏ نهیه دستورالعمل پیش‌بینی متغیرهای جانبی ۹۸/۱۰/۰۱ ۳/۵ ۳ استخراج سرانه مالکیت خودرو در نقاط مختلف کشور از مطالعات جامع حمل و نقل برای سال پایه ۴ بیان سرانه مالکیت این نقاط نسبت به تهران برای سال پایه و فرض ثابت بودن آن در سال‌های قبل ۵. تعیین سرانه مالکیت نسبی برای نقاط مزبور برای سال افق و فرض رشد خطی آن طی سال‌های میانی ۶. محاسبه تعداد خودروهای موجود در شهر ۸ محاسبه سرانه مالکیت در هر کدام از مناطق طی ۵۰ سال گذشته ٩‏ تسهیم کل خودروهای شهر به نواحی بر اساس سهم مشاهده شده در سال پایه در آمارگیری مبداً-مقصد خانوار ۲-۶-۹- مدل انتخاب گسسته برای ساخت انتخاب گسسته تعداد خودرو باید از اطلاعات تعمیم نیافته خانوارهای موجود در پایگاه اطلاعات مبداً و مقصد استفاده کرد. ساختار مدل باید از نوع لوجیت چندجمله‌ای باشد. نتیجه حاصل از پرداخت مدل مشابه جدول ۹- ۳ ارایه شود. مطابق با دسته‌بندی آرایه شده در ستون اول جدول, ضرایب مدل لوجیت برای تابع مطلوبیت خانوارهای بدون خودروء دارای یک خودروء و دارای دو یا بیشتر خودرو ارایه شود. هرچند این مدل بر اساس اطلاعات ناهمفزون برآورد می‌شود ولی پیاده‌سازی آن معمولاً به صورت همفزون است. با دقت در ضرایب به دست آمده برای خانوارهای بدون خودرو دارای یک و یا دارای دو یا بیشتر خودرو به چند نکته می‌توان پی برد: مقدار قابل توجه ضرایب مدل لوجیت برای متغیرهای متوسط درآمد خانوار نشان‌دهنده تأثیر بالای این متغیر است. پس از این متغیرء متغیرهای بعد خانوار از لحاظ میزان تأثیرء در اولویت‌های بعدی قرار دارند. علامت مثبت یکی از روش‌های اعتبارسنجی مدل لوجیت آماره تم است. مقدار تم بالاتر بیانگر برازش بهتر نتایج مدل لوجیت با داده‌های مشاهده شده است.م بین ۰/۲ تا ۰/۴در مدل‌های لوجیت بیانگر برازش بسیار خوب و در سطح ۶/ در محدوده ۷ تا ‎۰/٩‏ در توابع خطی ارزیابی شده است. -------- صفحهٔ بعد -------- دستورالعمل مطالعات جامع حمل و نقل شهری و حومه18 / 81 / 31 276 جدول3 – 89 - نتایج پرداخت مدل های گسسته مالکیت خودرو در Model Fitting Information Model Model Fitting Criteria Likelihood Ratio Tests -2 Log Likelihood Chi-Square df Sig. Intercept Only Final Pseudo R-Square Cox and Snell Nagelkerke McFadden 𝐶𝑎𝑟𝑖 a B Std. Error df Sig. 95% Confidence Interval for Exp(B) Lower Bound Upper Bound 0 ماغیر ا 1 ماغیر ا 2 + ماغیر ا عده ابت توابع مط وبیت مدل لوجیت باید تنحیح ش و هب روف تنحیح عده ابت پس از ساخت مدل ا و بو هست آورهب توابع مط وبیت بر پایو سزر ای تعمیم نیافاو صورت می گیره، بو منظور برابر شدب تعداه ول تخمین زهظ شدظ و مرا دظ شدظ هر حالت تعمیم نیافاو، ضریب ابت توابع مط وبیت، هساخوف تغییراتی می شوهب از رابطو زیر بو منظ ور تنحیح توابع مط وبیت اسازاهظ وه ش می: وو هر آبi K وi K بو ترتیب ضریب ابت تابع مط وبیت گزینوi قبل از تنحیح و بعد از تنحیح بوهظ وi Tobs تعداه ول خوهرو ای مرا دظ شدظ هر حالت تعمیم نیافاو برای گزینوi وi Test تعداه ول خوهرو ای برآوره شدظ هر حالت تعمیم نیافاو برای گزینوi است وو با توجو بو توابع مط وبیت هر حالت تعمیم نیافاو بو هست آمدظ استب عم یات تنحیح ضرایب ابت شامل یک مرح و نمی شوه و هر چند مرح و صورت می گیره و تا آنجا پیش می روه وو برآوره سزر ای انجام شدظ بو هقت موره نظر برسدب توابع مط وبیت هر مدل زیر جایگذاری شدظ و سهم ر گروظ از ماللیت خوهرو را بو هست می:ه د 𝑐𝑝𝑝𝑖= 𝑒𝑢𝑖 ∑ 𝑒𝑢𝑖 7 𝑖=3 رابطو بین مرا دظ- برآوره مدل اناخاب گسساو ماللیت خوهرو پس از مززوب سازی برای نواحی ترافیلی هر نم وهاری ترسیم شوه ب          i i i i Tobs Test K K ln -------- صفحهٔ بعد -------- فصل ‎:٩‏ نهیه دستورالعمل پیش‌بینی متغیرهای جانبی ۹۸/۱۰/۰۱ ۳۷۳۷ ۳-۶-۹- مدل غیرخطی ساختار مدل سرانه مالکیت خودرو به صورت تابعی لوجستیک از متغیر درآمد. مشابه رابطه زیر قابل تعریف است که در آن 5 سطح اشباع, زا متوسط سرانه درامد خانوار در هر ناحیه. و 2 و ۳ ضرایب مدل هستند. 5 9 (:۱*+0+۵) 6۶0 +1 01[ نتایج پرداخت مدل به صورت جدول ۱۴-۹ به همراه ضریب نکویی برازش *۴[ آرایه شود. میزان نکویی برازش مدل نیز به کمک نمودار مشاهده- برآورد مدل مشابه شکل ۱۸-۹ ترسیم شود. منطقی بودن میزان سطح اشباع سرانه مالکیت خودرو با توجه به روند کلی شهرهای کشور و مطالعات مشابه بررسی شود. جدول ۱۴-۹- نتایج پرداخت مدل غیرخطی لوجستیک مالکیت خودرو [7۷۵ع111 001106106 9560 .510 ۳۳ ۳7۳ 5 :۳ 0 ۸0/۸ ۳۳۳ ا۵ا ۲۹۵ ا101۵ 1۱۳۵۲۲۲۵۵ ا1013 0۵۲۲۲۵0 - (5ع50۵۲6 ۵۲ 5۲۱ ۵0عع0۲۲۵)) / (5ع503۵۲ ۵۲ 5۲ ا3ال910ع) - 1 > ۹۵۵۲۵۵ ۸ .3 ۸ ری 1۷ > ۷ ۰ 5 65 گر ب ۳۹ ۷ 5 ۰ ب ۰ 09 80 27ج ۵ ۰ ۰ ۰۰ 2 9 + 2 4 ۰ سم گام ۴ ی ات۱ ۰ ۹ ۰ شکل ۱۸-۹- نمونه رابطه بین مشاهده - بر آورد مدل مالکیت خودرو -------- صفحهٔ بعد -------- دستورالعمل مطالعات جامع حمل و نقل شهری و حومه18 / 81 / 31 271 3 - 6 - 4 - مدل گامپرتز8 ساخاار و ی مدل گامپرتز بو شلل زیر است وو هر آب S ،سطح اشباعiI ماوس سرانو هرآمد خانوار هر ر ناحیو ، و a وb ضرایب مدل ساند: 𝑐𝑝𝑝𝑖= 𝑆∗𝑒(𝑎∗𝑒(𝑏∗ Ii)) ناایج پرهاخت مدل بو صورت جدول1 – 33 بو مراظ ضریب نلویی برازف2 R ارایو شوه ب میزاب نلویی برازف مدل نیز بو ومک نموهار مرا دظ- برآوره مدل مرابو شلل1 – 37 ترسیم شوه ب منطقی بوهب میزاب سطح اشباع سرانو ماللیت خوهرو با توجو بو روند و ی شهر ای ورور و مطالعات مرابو بررسی شوهب با هر نظر گرفان عوامل مخا ف نظیر تغییرات تدریجی الگوی مسلن و واربری زمین و ارتباط آب با افزایش ماللیت خوهرو ، مچنین تغییرات تدریجی هر جمعیت و ازهیاه افراه جواب واجد شرای رانندگی وو جایگزین افراه مسن تر(وو هیگر رانندگی نمی ونند ) می شوند ،رابطو زیر برای محاسبو سرانو ماللیت خوهرو هر سال ای ماوالی پیرنهاه می ه شو: cppt = θ ∗cppi + (1 −θ) ∗cppt−1 =θ ( سرعت سازگاری0 < θ < 1 ) بو طور ماوس حدوه1 % از ول واونش بو تغییرات هرآمدی هر طول یک سال اتزاق می افاد و11 % سازگاری وامل هر ًمدت تقریبا23 سال بو مر می رسد ب بر این اساس مقدار θ برابر 11 /1 پیرنهاه می شوهب ناایج بو صورت شلل1 – 31 و جدول1 – 35 ارایو شوهب نقرو توزیع ملانی ماللیت خوهرو هر نواحی ارایو شوهب شکل3 – 83 - نمونه برآورد سرانه مالکیت خودرو در سال های افق 3 Gompertz 0 0.05 0.1 0.15 0.2 0.25 0.3 0.35 1395 1400 1405 1410 1415 سرانو ماللیت خوهرو سال -------- صفحهٔ بعد -------- قصل ‎:٩‏ نهیه دستورالعمل پیش‌بینی منغیرهای جانبی زهبززی ۳۹ جدول ۱۵-۹- بر آورد سرانه مالکیت خودرو در نواحی ترافیکی در سال افق با ا ‏ ا با ماگنجس | ۷-۹- پیش‌بینی در آمد متغیر سرانه درآمد ساکنان نواحی ترافیکی. در برآورد تقاضای سفر و نیز برآورد مالکیت خودرو کاربرد دارد. روند تغییرات متوسط درآمد و هزینه ناخالص سالانه خانوارهای ساکن شهر مورد مطالعه در ۱۵ سال گذشته (نسبت به سال پایه) باید مشابه جدول ۱۶-۹ آرایه شود. جدول ۱۶-۹- متوسط در آمد ناخالص سالانه خانوار شهر طی ۱۵ سال گذشته او اب اما اب مش برای برآورد متغیر درآمد در سال‌های افق طرح از تابع نرخ رشد استفاده می‌شود که از رابطه زیر قابل محاسبه است: ۱+۲ ( ]1 ما 1 - 7 س 0 ] < متوسط درآمد ناخالص ماهانه خانوارهای شهر در سال ] 0 < متوسط درآمد ناخالص ماهانه خانوارهای شهر در سال 10 1 < فاصله زمانی دو مشاهده 7 > نرخ رشد سالانه تفاضل نرخ رشد درآمد و نرخ رشد هزینه را می‌توان به افزایش قدرت خرید تفسیر کرد که نرخ خالص افزایش درآمد سالانه نامیده می‌شود و ممکن است صرف خرید خودرو شود. بنابراین. در حالت بدبینانه (کمینه افزایش سرانه مالکیت خودرو) برای محاسبه افزایش درآمد در سال‌های آتی که منجر به خرید خودرو خواهد شد. می‌توان ۲ را معادل نرخ خالص -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۸۰ رهم ها دستورالعمل مطالعات جامع حمل و نقل شهری و حومه افزایش درآمد سالانه در نظر گرفت. با توجه به اینکه در سال‌های گذشته قیمت خودرو تابع مستقیم نرخ تورم شده است. این فرض چندان هم دور از واقعیت نیست. از سوی دیگرء اگر با فرض ثابت ماندن قیمت خودرو اقدام به برآورد سرانه مالکیت خودرو در سال‌های آینده شود. می‌توان ۲ را معادل نرخ رشد درآمد به عنوان سناریوی خوش‌بینانه (بیشینه افزایش سرانه مالکیت خودرو) در نظر گرفت. لازم به ذکر است که فرض بدبینانه, افزایش درآمد را به افزایش قدرت خرید نسبت به وضع موجود تعبیر می‌کند. به این ترتیب. هرچند درآمد اسمی خانوار سالانه متناسب با تورم افزایش می‌یابد. ولی به دلیل افزایش هزینه خرید خودرو که آن‌هم متناسب با تورم است. قدرت خرید به میزان بسیار کمی افزایش خواهد یافت. یعنی. در صورتی که این نرخ صفر باشد. سرانه مالکیت خودرو ثابت خواهد ماند. اما در فرض خوش‌بینانه. به دلیل ثابت ماندن قیمت خودرو . قدرت خرید خودروی شخصی بسیار بیشتر افزایش می‌یابد (هر چند در اینجا هم به دلیل افزایش قیمت سایر هزینه‌ها مانند مسکن و خوراک. در عمل امکان خرید خودرو برای همه فراهم نخواهد شد). با این حال, یک حالت میانگین از شرایط خوش‌بینانه و بدبینانه» توصیه می‌شود که ۲ را بر اساس میانگین نرخ رشد در آمد و نرخ خالص افزایش درآمد سالانه محاسبه کرد. تاکید می‌شود این محاسبات. صرفاً برای برآورد سرانه مالکیت خودروی سال‌های افق انجام شده و نباید مبنای تصمیمات متوسط درآمد خانوار شهری ساکن شهر مورد مطالعه یا هر نوع اطلاعات دقیق‌تر در بازه زمانی سه دوره سرشماری ۴۳۴۰ ۳۵۰ 1 مس س درامد ناخالس سالانه نس 3 کی ی ۱ ۳۰ ( و ۶ م۱۳۹۵ ۱۳۹۴ ۱۳۹۳ ۱۳۹۲ ۱۳۹۱ ۹۵۰ ۳۸۹ ۱۳۸۸ ۱۳۸۷ ۱۳۸۶ ۱۳۸۵ ۱۳۸۴ ۱۳۸۳ ۱۳۸۲ ۱۳۸۱ سال شکل ۲۰-۹- نمونه مقایسه تغییرات در آمد و هزینه -------- صفحهٔ بعد -------- فصل ۱۰ در فرم افزار -------- صفحهٔ بعد -------- ۲ 3. ۳۳ -------- صفحهٔ بعد -------- فصل81 : تهیه دستورالعمل ساخت مدل در نرم افزار 18 / 81 / 31 219 انتخاب نرم افزار مناسب برای تح یل و ارزیابی سناریو لقن و لمح ب و یا ، حرط ف اخم یا نرم افزار ای مازاوتی برای مدل سازی موجوه می باشدب ر چند این نرم افزار ا هارای وارایی ای بسیار مرابهی هر واربره ای اص ی و عمومی برنامو ری زی حمل و نقل ساند اما تزاوت ایی نیز هر روف مدل ای انجام تح یل، ساخاار نرم افزار، راحای واربر هر اسازاهظ از آب، ویژگی ای گرافیلی، نوع سیسام عام ی وو برنامو بر روی آب ننب و اجرا می شوه و یرظ هارند وو هر اناخاب نرم افزار توس واربر تا یر هارهب برخی شاخص ای مو ر هر اناخاب نرم افزا ر هر جدول 31 – 3 ارایو شدظ استب مراور باید هر صورت املاب، این شاخص ا را بررسی و نسبت بو اناخاب نرم افزار اقدام وندب با توجو بو شرای ورور، تولید یک نرم افزار بومی مانا س ب با نیاز ای ورور اویداً توصیو می شوهب جدول 81 – 8 - برخی شاخص های انتخاب نرم افزارهای برنامه ریزی حمل و نقل ردیف ویژگی توضیحات 3 سازندظ ورور سازندظ، شروت و اعابار آب، سال تاسیس، هرآمد ساانو، ببب 2 مقبولیت بین الم ی برآوره تعداه و پراونش مراریاب هر ورور ای مخا ف 7 نسخو و سال انارار تاریخ انارار آخرین نسخو موجوه، تاریخ انارار نسخو قب ی 3 فراوانی انارار نسخو ای جدید ساانو، چند سال یلبار، ببب 5 خدمات پرایبانی پرایبانی فنی، آموزف، سزارشی ،سازی پروژظ ای مرابو 4 نمایندگی هر ایراب هاره، نداره، ببب 3 سیسام عامل ویندوز، ببب 7 ساخاار نرم افزار تمام ویژگی ا هر یک محی یلپارچو، ببب 1 GIS ارتباط با اسازاهظ از محیGIS وابساو/ مساقل ازESRI ، 31 ویرایرگر شبلو مساقل ازGIS ، وابساو بوGIS 33 راحای اسازاهظ منو ا، برنامو نویسی،نوارابزار ا، مدیریت سناریو ا، نیاز بو برنامو نویسی، ببب 32 ابزار ای مدیریت هاهظ جداول-ماتریس ا 37 روف ا ی مدل سازی مدل ا ی چهارمرح و ای، سزر مبنا، زنجیرظ مبنا، فعالیت مبنا، بار، مسافر، ببب 33 مدل سازی چند وسی و ای ،شخنی مگانی، شبو مگانی 35 سوابق اسازاهظ هر ورور چند شهر، بببب 34 میزاب آشنایی وارشناساب و ماخنناب با نرم افزار 33 ارتباط با نرم افزار شبیو سازی میاب نگر، خرهنگر 37 ارتباط با نرم افزار شبیو سازی برخ شبلو 31 ارتباط با سایر نرم افزار ای مرتب با حمل و نقل 21 بازظ قیمت ترسیم شبکه و نام گذاری ماتریس ها و سایر اجزا مدل سازی سیسام ،حمل و نقل، هر واقع ارزیابی اندرونش هو بخش عرضو و تقاضاستب بخش تقاضای حمل و نقل -------- صفحهٔ بعد -------- دستورالعمل مطالعات جامع حمل و نقل شهری و حومه18 / 81 / 31 214 بیانگر میزاب تقاضای سزر افراه از ر ناحیو ترافیلی بو سایر نواحی ترافیلی با وسایل مخا ف حمل و نقل و ه ر زماب ای مخا ف از روز استب بخش عرضو ی حمل و نقل نیز ماب زیرساخت ا و تسهی تی است وو برای پاسخگویی بو تقاضا فرا م شدظ استب هر این بخش فرآیند وروه اط عات عرضو و تقاضای حمل و نقل بو نرم افزار بیاب شدظ استب 81 - 2 - 8 - ترسیم عرضه حمل و نقل در نرم افزار ساخت شبلو عرضو هر نرم افزار با ترسیم شبلو معابر مطابق شلل31 – 3 آ از می شوهب شبلو را می ًتواب مساقیما ترسیم و یا از نرم افزارArcGIS و یا نقرو ا بو نرم افزار اناقال هاهب ازم است مو اط عات ر وماب مانند جهت، رهظ عم لرهی، تعداه خ عبوری، سرعت، ظرفیت و یرظ تعریف شدظ و گرهف یا ظرگ ره زاجم یا هو اناهای وماب تعریف شوهب ونارل یک طرفو یا هوطرفو بوهب معبر، مجاز بوهب گرهف ا بو و یژظ هوربرگرهاب ا و موارهی از این هست هر این مرح و انجام می شوهب برای ر تقاطع چراغ هار، مرخنات چرخو شامل طول چرخو و زماب سبز هر ر جهت واره شوهب پیش از واره ورهب اط عات تقاضا، باید ناحیو بندی ترافیلی شهر هر نرم افزار واره شوهب هر واقع، تمام ماغیر ای اقا ناهی– اجاماعی و ماتریس ای سزر بر اساس تعداه ناحیو ای ترافیلی تعریف و هر نرم افزار واره می شوندب گام بعد هر تلمیل مدل ترافیلی شهر، ترسیم پیونده ندظ3 یا راب مروز ناحیو استب هر ترسیم پیونده ندظ سعی شدظ نلات زیر تا حد املاب رعایت شوه، با این حال گا ی مملن است برخی از آب ا بو هلیل وجوه محدوهیت ایی رعایت نردظ :باشند 3 - عدم اتنال پیونده ندظ ا بو تقاطع ا و میداب ا 2 - عدم اتنال پیوند ه ندظ ا(ی حمل و نقل شخنی) بو گرظ ای خارج از ناحیو ترافیلی 7 - اتنال پیوند ه ندظ ا بو گرظ ای اتنال خیاباب ای مح ی وو مدل نردظ اند، خیاباب ای جمع و پخش ونندظ یا خیاباب ای مح ی اص ی 3 - توجو بو جهت ترهه هر پیوند ه ندظ با توجو بو جهت حروت معبر مانل شدظب 3 Connector -------- صفحهٔ بعد -------- فصل81 : تهیه دستورالعمل ساخت مدل در نرم افزار 18 / 81 / 31 215 شکل81 – 8 - شبکه معابر شهر در نرم افزار بو منظور ترسیم پیوند ه ندظ ا نیاز بو یک نقره قابل اطمیناب از عوارض شهری مانند: معابر، ب وک ای ساخامان ی و عوارض طبیعی است تا محل ای وروه و خروج افراه هر مرز نواحی ترافیلی (ووچو ا) با شناخت مح ی ایجاه شوهب توصیو می شوه برای ر ناحیو ترافیلی بیش از یک پیونده ندظ برای حمل و نقل شخنی و مگانی ترسیم شوه تا تقاضای تولید و جذب شدظ معابر از طریق آب ا بر شبلو اعمال شوهب برای برآوره صحیح حجم ترهه هر تقاطع ا، اتنال پیوند ه ندظ بو تقاطع مگر ه ر مواره خاص، مجاز نیستب پس از تلمیل شبلو عرضو حمل و نقل شخنی، باید خطوط اتوبوس و ایساگاظ ای آب ا هر شبلو ترسیم شوهب ایسا گاظ اتوبوس مملن است روی وماب یا روی گرظ تعریف شوندب توصیو می شوه ایساگاظ هر نزهیک ترین نقطو بو محل واقهی خ وه روی وماب ایجاه شوهب 81 - 2 - 2 - ورود اطالعات تقاضای حمل و نقل در نرم افزار ماتریس ای سزر هر سال پایو، مجموعو ماغیر ای اقاناهی- اجاماعی موره اسازاهظ هر ساخت مدل ای برآوره تقاضای سزر و رواب مدل ا باید بو صورت منسجم با تعریف ماغیر ای مناسب واره نرم افزار شوه، بو گونو ای وو نیازی بو م راجعو بو سایر منابع نباشدب -------- صفحهٔ بعد -------- دستورالعمل مطالعات جامع حمل و نقل شهری و حومه18 / 81 / 31 216 انتخاب توابع زمان سفر– حجم تردد در معبر و تقاطع واربره توابع زماب سزر- حجم، برآوره حجم ترهه و زماب سزر هر شبلو معابر استب بو عبارت هیگر معیار اص ی صحت توابع زماب سزر- حجم، واسنجی (والیبرظ شدب) شبلو و م خوانی شمارف حجم انجام شدظ هر وماب ای منزره و خ برف با ناایج تخنیص ماتریس تقاضا هر مدل شبلو معابر و م خوانی زماب سزر مرا دظ شدظ هر مسیر ا (آماربرهاری زماب سزر مسیر) با زماب سزر حاصل از مدل تخنیص استب اناخاب توابع زماب سزر- حجم، بر عهدظ مراور است، اما توصیو می شوه از توابع و ی پیرنهاهی هر این بخش بو عنواب توابع اولیو اسازاهظ شدظ و ضرایب ابت آب بر مبنای بهارین جواب از نظر تطابق زماب سزر و حجم هر مدل تخنیص تقاضا بو ومک ناایج امارگیری زماب سزر هر مسیر ای شبلو اص ح شوهب بر این اساس، بو منظور ساخت مدل ای زماب سزر- حجم برای مدل ترافیلی شهر، فرآیند پیرنهاهی هر شلل31 – 2 توصیو می شوهب تأخیر هر وماب ا مساقل از گرظ ا بوهظ و برای ر یک، تابع تأخیر جداگانو ای اخاناص خوا د یافتب بو این ترتیب، تأخیر تقاطع بو تزلیک گرهف بو گرظ اعمال شوه نو ومابب رویلره پیرنها هی هر شلل31 – 7 نیز هر صورت برهاشت اط عات وافی، قابل اسازاهظ استب با این حال بررسی ا نراب ه ندظ نزهیلی ناایج مدل ای ساخاو شدظ هر مطالعات مخا ف استب بو منظور ساخت تابع زماب سزر- حجم ابادا باید یک هساو بندی از و یو شبلو معابر موره اسازاهظ هر مرح و تخنیص ترافیک انجام پذیره و تابع زماب سزر- حجم برای ر یک از انواع خیاباب ای شبلو معابر بو هست آیدب هرجو بندی موره :اسازاهظ هر مطالعات جامع حمل و نقل شهر بو صورت زیر است - ر اظ بروب شهری اص ی - راظ بروب شهری فرعی - آزاهراظ - بزرگراظ - شریانی نوع3 - شریانی نوع2 - جمع ونندظ - هسارسی - رمپ، وندرو، میداب - خ ویژظ تاوسی - خ ویژظ اتوبوس - پیاهظ راظ -------- صفحهٔ بعد -------- فصل81 : تهیه دستورالعمل ساخت مدل در نرم افزار 18 / 81 / 31 217 فرآیند ساخت مدل برآوره زماب سزر-حجم اناخاب شلل و ی مدلBPR بو عنواب وروهی ] β) C / V ( α + 1 [ 0t= t تخنیص تقاضا و محاسبو مقدارt و V محاسبوΔt وΔV Δt=t*-t ΔV=V*-V آیا خطایΔt وΔV هر محدوهظ مجاز است؟ ارایو مقایر نهاییα وβ هر مدل زماب سزر حجم ارایو ناایج نهایی واسنجی و اعابارسنجی مدل تخنیص ترافیک آمارگیری شمارف حجم ترهه سوارظ V* هر خ برف و وماب منزره آمارگیری زماب سزر t* هر مسیر ای نمونو بو تزلیک وماب و گرظ اناخاب مقدار اولیو برایα وβ بر اساس مطالعات پیرین اناخاب مقدار0t تقاطع بر اساس طول چرخو چراغ را نمایی (Cycle-Green)/2 اناخاب مقدارC بر اساس ظرفیت معبر با توجو بو هرجو بندی عم لرهی معبر اص ح مقدارα وβ ب و خیر اناخاب مقدار0t معبر بر اساس سرعت مجاز با توجو بو هرجو بندی عم لرهی معبر شکل81 – 2 - فرآیند ساخت مدل های زمان سفر– حجم در معابر و تقاطع ها-رویکرد8 -------- صفحهٔ بعد -------- دستورالعمل مطالعات جامع حمل و نقل شهری و حومه18 / 81 / 31 211 فرآیند ساخت مدل برآوره زماب سزر-حجم اناخاب شلل و ی مدلBPR بو عنواب وروهی ] β) C / V ( α + 1 [ 0t= t برآوره مقاهیرC و0t هر مدل محاسبوΔt وΔV Δt=t*-t ΔV=V*-V آیا خطایΔt وΔV هر محدوهظ مجاز است؟ ارایو مقایر نهاییC و0t هر مدل زماب سزر حجم ارایو ناایج نهایی واسنجی و اعابارسنجی مدل تخنیص ترافیک آمارگیری شمارف حجم ترهه سوارظ V* هر خ برف و وماب منزره آمارگیری زماب سزر t* هر مسیر ای نمونو بو تزلیک وماب و گرظ اناخاب مقدارα وβ بر اساس مطالعات پیرین اندازظ گیری میدانی مقدارC با توجو بو هرجو بندی عم لرهی معبر اص ح مدلC و0t ب و خیر اندازظ گیری میدانی مقدار0t معبر با توجو بو هرجو بندی عم لرهی معبر تخنیص تقاضا و محاسبو مقدارt و V شکل81 – 9 - فرآیند ساخت مدل های زمان سفر– حجم در معابر و تقاطع ها-رویکرد2 هر جدول31 – 2 توابع زماب سزر- حجم موره اسازاهظ هر مدل ترافیلی شهر بو تزلیک معبر، تقاطع چراغ هار و تقاط ع بدوب چراغ ارایو شدظ استب ماغیر ای بو وار رفاو هر این مدل عبارت:اند از V = حجم،)ترهه وسایل نق یو (وسی و نق یو مسنگ هر ساعت C ،)= ظرفیت خیاباب (وسی و بر ساعت ct ،)= زماب سزر ماراوم ( انیو 0t ،)= زماب سزر آزاه ( انیو c ،)= طول سیلل چراغ را نمایی ( انیو g = طول زماب سبز چراغ را نمایی هر جهت خیاباب وروهی بو تقاطع،)( انیو a و b= ضرایب مدل وو پس از ساخت مدل ارایو می شوندب ظرفیت و زماب سزر آزاه معبر وابساو بو رهظ عم لرهی آب استب هر مدل شبلو معابر شهر، اعداه ارایو شدظ هر جدول 31 – 7 مبنای سرعت و محاسبو ظرفیت معبر استب -------- صفحهٔ بعد -------- فقصل ۱۰: نهیه دستورالعمل ساخت ما 33333333333333 جدو[ تابع زمان سفر- حجم کمان تابع زمان سفر- حجم گردش‌ها در تقاطع بدون چراغ تابع زمان سفر- حجم گردش‌ها در تقاطع چراغ دار دل در نرم افزار و ۳-۱۰ - توابع زمان سفر- ح خط ‎|٩1 مخالف یک‌طرفه شر یانی اصلی ۹۸/۱۰/۰۱ جم مورد استفاده در مدل ش شماره رده در نرم‌افزار ۹۹ ۹۸ ۹ ۸۱۸۰ ۷۳ ۰ ۶۰ ۵۵ ۵۰ ۴۹ ۶ ۴۵۰ ۳۹۳۰ ۳۲۳۹۲۳۰ ۳۸۹ یی که معابر شهر ۷ ۷ ۷ ۷ ۷ ۷ ۷ ۷ ۷ (ج) 1+2 اعما ۷۳ ۷ (ج) 1+2 ۲ ۷۳ ۷ و ۷ ز ی (پ): (شی) <.: 1( ی ۲۷ 8 -۲ )دلج 6( رف ۲۷ 8 -۲ ۳( 2 ۴ و ۲۷ 8 ۲ -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۹۰ ۹۹/1/۰1 دستورالعمل مطالعات جامع حمل و نقل شهری و حومه و جدول ۳-۱۰- سرعت آزاد و ظرفیت پایه در معابر شهر (کیلومتر در ساعت) (دقیقه) (متر) (خودرو در ساعت) خت را ها تا ۴۵ ۳ با ششللشششششششنلتتت تا ۳ غالا کدش ار راز رل ‌ لش 0 رک که که که هه ص ‏ ی ۳-۰ نحوه ارزیابی و اعتبارسنجی مدل نرم افزاری منظور از ارزیابی و اعتبارسنجی مدل نرم افزاری, کنترل صحت فرآیند و نتایج ورود اطلاعات عرضه و تقاضا به نرم افزار است. برخی موارد مهم در جدول ۴-۱۰ ملاحظه می‌شود. توجه شود که نرم افزارهای تخصصی مدلسازی عرضه و تقاضاء خود دارای ابزارهای متنوعی برای کنترل صحت ورودی‌ها هستند. جدول ۴-۱۰- برخی کنترل‌های مهم روی مدل نرم افزاری عرضه و تقاضا ۲ کمان کمان به صورت حلقه بسته. جهت مجاز حرکت. تعداد خط عبور واقعی. سرعت جریان آزاد. ظرفیت 0 ۴ پیوند دهنده هر ناحیه دست کم یک پیوند دهنده, عدم اتصال دو پیوند دهنده به هم. سرعت در پیونددهنده» مس ۱۵ ناحیه پیوستگی ناحیه‌هاء مرکز ناحیه. وجود مسیر دسترسی بین تواخی نا ۶ انواع سیستم ‏ | نام وسایل سفرء سرعت آزاد و حداقل هر وسیله نقلیه. ضریب همسنگ سواری هر وسیله. ماتریس‌های ی و سل موس رس ما وی و -------- صفحهٔ بعد -------- فصل ۱۱ تهیه دستورالعمل اعتبارسنجی مدل‌ها -------- صفحهٔ بعد -------- ۲ 3. ۳۳ -------- صفحهٔ بعد -------- فصل88: تهیه دستورالعمل اعتبارسنجی مدل ها 18 / 81 / 31 239 تعیین شرایط همگرایی مدل تخصیص تخنیص سزر هر مطالعات حمل و نقل بو هلیل پیچیدگی، توس نرم افزار ای تجاری مخا زی قابل انجام است و معموا از روف تخنیص تعاهلی پیروی می وندب این روف، تقاضا را بر اساس اصل اول واره راپ3 هر شبلو توزیع می وندب این اصل می :گوید« ر واربر شبلو، مسیر خوه را بو گونو ای اناخاب می وند وو سزر او از تمامی مسیر ای جایگزین ب و یک اندازظ زماب ب ب ره و لذا تغییر مسیر فق موجب افزایش زماب سزر فره می شوه»ب این روف بر اساس این فرض رفااری است وو رانندگاب از زماب سزر تمامی مسیر ا آگا ی وامل هارندب هر تخنیص تعاهلی ،بو عنواب راظ حل اولیو ،می تواب ابادا از تخنیص پ لانی2 ا سازاهظ وره ب هر روف پ لانی ول تقاضا هر طی مراحل مازاوت و بو تدریج تخنیص می یابدب این روف، مانند روف تخنیص مو یا یچ است وو بو جای آنلو تقاضا را هر یک مرح و تخنیص ه د، این وار را بو صورت تدریجی و گام بو گام انجام می ،ه دب پس از تخنیص پ لانی تخنیص تعاهلی آ از می شوهب تخنیص تعاهلی هارای هو گام تلراری استب هر گام تلرار هرونی )(ماعاهل سازی شبلو، مسیر ای بین یک مبدأ و مقند تعیین و از بین آب یک جزت مسیر (با ومارین و بیرارین مقاومت7) اناخاب می شوهب سپس تقاضای بین این جزت مبدأ- مقند بو گونو ای تقسیم می شوه وو مقاومت این هو مسیر برابر (ماعاهل) باشدب پس از آب هوبارظ بر اساس مقاومت مسیر ا، یک جزت هیگر اناخاب می شوه و مین وار تا آنجا تلرار می شوه وو زماب سزر برای تمامی مسیر ای تمامی مباهی- مقاصد بو تعاه ل برسدب بدیهی است وو پس از بو تعاهل رسیدب زماب سزر بین بامو بهوب کرارم لیله وب ی بق یا ریسم تمواقم لهاعت تسا نلمم ،دنقم -أدبم تزج کی یا ریسم ا بین مسی ر ا ،بو م بخورهب لذا گام تلرار بیرونی ونارل املاب پیدا شدب مسیری با مقاومت سزر ومار و بو تعاهل رساندب م ج ده شبلو را بر عهدظ هارهب هر شلل7 – 33 فرآیند و ی تخنیص تعاهلی و هر شلل7 – 37 مراحل ماعاهل سازی شبلو نراب هاهظ شدظ استب هر شلل7 – 31 نیز مراحل تخنیص پ لانی نراب هاهظ شدظ استب هر ا ب نرم افزار ای تخنیص ترافیک، تخنیص تعاهلی هارای شاخص ای مگرایی3 :بو شرح زیر است 4 - فاص و نسبی5: فاص و نسبی نراب ه ندظ هرصد تغییرات مقد ار تابع دف نسبت بو بهارین حد پایینی بو هست آمدظ از تخنیص ای ترافیک هر مراحل قب ی استب این ومیت معیاری برای هر نظر گرفان تزاوت جواب تخنیص فع ی از تخنیص تعاهلی ایدظ آل استب بو منظور برقراری مگرایی هر ناایج تخنیص و افزایش هقت، توصیو می شوه 3 Wardrop Equilibrium Assignment 2 Incremental assignment 7 Impedence 3 Convergency criteria 5 Relative gap -------- صفحهٔ بعد -------- دستورالعمل مطالعات جامع حمل و نقل شهری و حومه18 / 81 / 31 234 مقدار آب برابر 113 /1 اتخاذ شوهب هر صورت طوانی شدب فرآیند تخنیص، اسازاهظ از مقاهیر ومار از13 /1 نیز مجاز استب 3 - :مقدار نسبی خطا3 عبارت است از نسبت زماب سزر ووتاظ ترین و طوانی ترین مسیر بین یک جزت مبدأ- مق ندب این شاخص برابر3 % اتخاذ شوهب این بدین مزهوم است وو مقاومت طو انی ترین مسیر تنها3 % باید با مقاومت ووتا ارین مسیر تزاوت هاشاو باشدب 7 - :مقدار مط ق خطا2 عبارت است از تزاوت زماب سزر بین ووتا ارین و طوانی ترین مسیر بین یک جزت مبدأ- مقندب این شاخص برابر31 انیو اتخاذ شوهب 1 - حداوثر تعداه تلرار ح قو بیرونی7 : مقدار این شاخص برابر21 اتخاذ شوهب چنانچو تخنیص مگرا نردظ بوه، با افزایش تعداه تلرار ا، تخنیص مجدهاً انجام شوهب 31 - حداوثر تعداه تلرار ح قو ماعاهل سازی3 : مقدار این شاخص برابر21 اتخاذ شوهب 3 Relative deviation 2 Absolute deviation 7 Maximum number of iteration 3 Maximum number of balancing iteration -------- صفحهٔ بعد -------- فصل (۱: نهیه دستورالعمل اعتیارسنجی مدل‌ها ری ماما ۳۹۵ شبکه بارگذاری شده (دارای مقدار اولیه) با مسیرهای (1) بارگذاری شده تعیین حداکثر تعداد تکرارها 7 ورددی حداکتر خطای مطلق ماوت سغر ۳ حداکثر حطای نسیی مقفاوت سفر و متعادل سازی شبکه مقصدهای [-ا به نحوی که مفاومت :113107 برای مسیرها: ول > |11 ۱13۵310۴ ۰ > ا رها ,سح 7 ۱۳۸۳۴۰1۳ 111۱ تعیین کم مقاومت (هزینه) ترین مسیر برای تمامی جفت مبدا- مقصدها بر اساس 1۳۳ چسجوی هسیر ( م32 12ع8) کمتر از میزان مجاز شکل ۱-۱۱-مراحل تخصیص به روش تعادلی -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۹۶ ۹۸/۱۰/۰۱ دستورالعمل مطالعات جامع حمل و نقل شهری و حومه سس مسیرهای ۳۸ بین هر میدا- مقصد 1-۱ حجم 7 [۷۳۵ هر مسیر ۲‏ ...1 7 مقاومت ۲ 11730 هر مسیر ۲‏ ظر...,1 خ۳ ورودی چسنجوی مسیر مسیر ۱: مسیر با کمترین 1130 مسیر ۲: مسیر با بیشترین 10 حجم مسیرهای ۱ و ۲ را به تعادل برسان به نحوی که: ۱ ۵ > |02 1301-13 ۱ متعادل سازی جفتی را +1 > 12 10:7 اک بط -1[ خیر آیا شروط زیر برای مسیرها با کمترین و بیشترین ۱ ۵ > ارم دق ۱1332713۴ ۶ > اه بصن / رهگ مها متعادل سازی شبکه بلی شکل ۲-۱۱-مراحل متعادل‌سازی در تخصیص تعادلی -------- صفحهٔ بعد -------- فصل ۱۱: نهیه دستورالعمل اعتبارسنجی مدل‌ها ۹۹/1/1 ۳۹۷ تعداد حداکثر تعداد تکرار فرآیند تخصیص ‎)٩7(‏ ورودی تخصیص تعیین تعداد و ممّدار ام زرط (بر حسب ./ تقّاضا) برای تکرار از ,11 11۰ مقدار اولیه در نظر گرفتن ححم ترافیک اولیه (0-) تعبین مقاومت سفر (0ط10)تمامی اجزای شبکه طبق تابع مقاومت تعیین مقّاومت تخصیص ماتریس تقاضا به تمامی اجزای شبکه که جزء بهترین مسیر هستند. محاسبه حجم سل ۳ ",۳ د+(جدو > (جدو9 َ ۱ پایان تعیین مقاومت سفر (110)تمامی اجزای شبکه طبق تابع مقاومت شکل ۳-۱۱- مراحل تخصیص به روش پلکانی -------- صفحهٔ بعد -------- دستورالعمل مطالعات جامع حمل و نقل شهری و حومه18 / 81 / 31 231 تعیین معیار اعتبار نتایج تخصیص ماتریس حاصل از آمارگیری پیش از پرهاخان بو اعابارسنجی مدل چهارمرح و ای، ازم است جایگاظ آب هر فرآیند اعابارسنجی اط عات عرضو و تقاضا مرخص گرههب این فرآیند هر شلل33 – 3 نراب هاهظ شدظ استب مانگونو وو هر این شلل مرا دظ می شوه، ابادا باید مرخص گرهه ماتریس تقاضای بو هست آمدظ از مدل چهارمرح و ای معابر است یا خیرب بدین منظور از آمار حجم ترهه مرا دظ و برآوره هر خطوط برف اسازاهظ می شوهب چنانچو اخا ف آنها هر حد مجاز نبوه، ما تریس را باید اص ح ورهب این اص ح مملن است شامل بررسی مجده هاهظ ای وروهی مبدا- مقند سزر ا، فرآیند تعمیم و حای تلرار برخی آمارگیری ا باشدب بو منظور ونارل مخوانی مرا دظ و برآوره، تغییرات ماتریس (ضریب اص ح ول ماتریس) نباید از حد معینی تجاوز وندب چنانچو ق درمط ق خطا بیش از31 % باشد، بو مزهوم آب است وو خطا ناشی از اط عات پایو تقاضای سزر (یعنی آمارگیری مبدا- مقند سزر ا ) است و ارتباطی با مدل چهارمرح و ای نداره ب این میزاب خطا قابل قبول نیستب اما چنانچو قدر مط ق خطا ومار از31 % ،باشد اط عات تقاضی سزر و عرضو ه ر سال پایو معابر است ب اگرچو هر مدل چهارمرح و ای برآوره تقاضای سزر، هر تک تک مراحل آب، اعابارسنجی جداگانو ای انجام می گیره و سعی می شوه از بروز خطا هر ر مرح و پیرگیری می شوه، اما اجرای یک جای مدل چهار مرح و یا لدم یمامت نافرگ رارق م رس ترپ و یا ایجاه سزر ، توزیع سزر ، تزلیک سزر ، زماب روز و تخنیص ترافیک نیز خطایی را بو مجموعو برآوره ای تقاضای سزر القا خوا د ورهب ضریب اص ح ماتریس تقاضای سزر روزانو، نراب ه ندظ خطای مزبور استب قابل ذور است وو اص حات بو هو هساو عمدظ تقسیم می شوندب بخری بر اص ح ماتری س تقاضا (بخش تقاضا) تمرو ز می وند وو هر باا بو آب اشارظ شد ب بخری هیگر نیز بو اص حات شبلو عرضو می پرهازه تا مقاهیر مرا دظ و برآوره حجم ترهه وماب ا و زماب سزر مسیر ا با م منطبق شوندب نگامی می تواب مدعی شد وو وضعیت موجوه حمل و نقل شهر بو هرسای مدل سازی شدظ است وو ر هو سوی تقاضا و عرضو هر نرم افزار تخنیص با وضعیت موجوه تناسب هاشاو باشدب ،منظور از ایجاه تغییرات هر شبلو تغییر هر توابع زماب سزر- حجم، تغییر هر مرخنات اولیو تعریف شدظ برای وماب ای مخا ف شبلو و تغییر هر تعداه و موقعیت وماب ای مجازی بو نح وی وو حجم ترهه یا زماب سزر مرا دظ و برآوره بو م مگرا شوندب الباو این وار با ترویب هاهظ ای میدانی و قضاوت مهندسی انجام ش ب وه -------- صفحهٔ بعد -------- فصل88: تهیه دستورالعمل اعتبارسنجی مدل ها 18 / 81 / 31 233 شکل88 – 4 -فرآیند اعتبارسنجی اطالعات تقاضا و عرضه پایاب تخنیص ماتریس مدل چهار مرح و ای ماتریس تقاضای سزر معابر نیستب ا خا ف مرا دظ و برآوره حجم ترهه ول خطوط برف هر حد مجاز است ؟ اخا ف مرا دظ و برآوره حجم ترهه ول خطوط برف هر حد مجاز است ؟ تغییرات ماتریس ومار از31 % است؟ شاخص ای اعابارسنجی حجم ترهه وماب ا (نظیر ضریب مبساگی و ببب ) و زماب سزر مرا دظ و برآوره هر حد م جاز است؟ ایجاه تغییرات ازم هر شبلو عرضو تخنیص تقاضای سزر ب ی خیر ب ی اخا ف مرا دظ و برآوره حجم ترهه ول خطوط برف هر حد مجاز است ؟ ب ی اعابارسنجی عرضو خیر اص ح ماتریس بو ومک روشهای برآوره ماتریس خیر ب ی اعابارسنجی تقاضای سزر -------- صفحهٔ بعد -------- دستورالعمل مطالعات جامع حمل و نقل شهری و حومه18 / 81 / 31 911 88 - 2 - 8 - شاخص های اعتبارسنجی تخصیص تقاضای روزانه برای ارزیابی اعابار ماتریس سزر ا، شاخص ای زیر باید ارزیابی شوهب 3ب ول حجم عبوری از ر خ برف : هر شلل33 – 5 ضابطو میزاب اخا ف (خطای مجاز) بین مقاهیر مرا دظ و برآورهی از ول حجم عبوری از ر خ برف نراب هاهظ شدظ است ر ب چو حجم ترهه بیرار باشد، هرصد خطای مجاز وا ش می یابدب حداوثر خطای مجاز هر صورتی وو ول حجم روزانو عبوری از خ برف بیش از41،111 ،خوهرو باشد33 % استب ناایج بو صورت جدول33 – 3 پیش و پس از تنحیح ماتریس گزارف شوهب شکل88 – 5 - درصد خطای مجاز کل حجم تردد روزانه عبوری از هر خط برش جدول88 – 8 - نمونه اعتبار سنجی حجم تردد هر خط برش هورظ خ برف مرا دظ برآوره خطای مط ق هرصد خطا هرصد خطای مجاز روزانو رو بو شمال 33 رو بو جنوب اوج صبج رو بو شمال رو بو جنوب اوج ظهر رو بو شمال رو بو جنوب اوج عنر رو بو شمال رو بو جنوب 2ب ضریب مبساگی حجم ترهه مرا دظ و برآوره تمامی وماب ا ): نموهار مرا دظ (شمارف حجم– برآوره (تخنیص ماتریس سزر) ترسیم شوهب چنانچو ضریب مبساگی بین حجم مرا دظ و برآوره بزرگار از45 /1 باشد، مجاز است از روف اص ح ماتریس اسازاهظ شوهب حجم برآوره (ماتریس مرا دظ) هر صورتی مجاز ت قی می شوه وو پس از 0 10 20 30 40 50 60 70 80 90 100 0 10000 20000 30000 40000 50000 60000 70000 80000 90000 100000 هرصد مجاز خطا حجم ترهه روزانو -------- صفحهٔ بعد -------- فصل (۱: نهیه دستورالعمل اعتبارسنجی مدل‌ها ۹۹/1/۰ .۳ اصلاح ماتریس» ضریب همبستگی بیش از ۰/۸۰ باشد. اگر این دو شرط برقرار نبودء باید ماتریس تعمیم یافته سفرها و یا شمارش حجم دوباره بررسی شود. نمونه نحوه نمایش ضریب همبستگی در شکل ۶-۱۱ ملاحظه می‌شود. در این شکل. سه خط وجود دارد. خط ممتد میانی (سبز» نشان‌دهنده مقادیر هدف است که در آن مشاهده و برآورد باید با هم برابر باشند (خط با شیب ۵ درجه و ضریب همبستگی برابر یک). خط-چین (قرمز) نمودار برازش واقعی است. دو خط ممتد بیرونی (آبی)» دامنه مقادیر مجاز خطا را نشان می‌دهند. مقادیر مجاز خطا بر اساس جدول ۳-۱۱ تعریف شده‌اند. تعریف آماره‌های شکل ۶-۱۱ در جدول ۲-۱۱ مشاهده می‌شود. ۴ اوج صبح ۳۰ خط ۴۵ درجه اس ۳ محدودد مجار ۳۵۰ ۱ نمودار همبستگی تس 1 9 :۱۳۵ ۳ . 458 :۸۷۵005 1 3 :و۹ 2( 48 :51006 9 1 :۷۵۲ ۱ 3 :901۵/5۳ سا 6 :]۸۷0۲ 8 :۳۲ |ع 2۹ 90۸۷ ۵ ۵۰ ۱ ۵۰ ۳ ۳۵۰ ۳۰ ۳۵۰ ۴۰ همسنک سواری شمارش سدد شکل ۶-۱۱- نمونه نمودار مشاهده -بر آورد حجم نردد کمان‌ها جدول ۲-۱۱- تعریف آماره‌های نمودار مشاهده- برآورد )/( یبسن یاطخ طسوتم تا تا دوم -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۲ ۹۸/۱۰/۰۱ دستورالعمل مطالعات جامع حمل و نقل شهری و حومه ۳ درصد خطای براورد حجم تردد کمان‌ها به صورت ناهمفزون: این معیار به منظور بررسی اعتبار حجم تردد تک‌تک کمان‌ها معین شده است. در جدول ۲۳-۱۱ درصد مجاز خطا بر اساس حجم تردد روزانه مشاهده می‌شود. منطق ممکن است اعتبارسنجی نتایج تخصیص نشان دهد که حجم تردد برخی از کمان‌ها به صورت صحیح برآورد نشده است. در این صورت. باید به صورتث موضعی برخی خصوصیات معابری که حجم ان صحیح برآورد نشده اصلاح شود تا حجم برآورد به مقدار مشاهده نزدیک شود. به این دلیل پیشنهاد شده هنگام ترسیم نمودار برآورد- مشاهده» بازه خطا نیز ترسیم شود و به صورت چشمی کیفیت براورد حجم بررسی شود. یا این که درصد کمان‌ها با خطای بیان دیگرء در مواردی امکان رعایت این ضابطه وجود نداشته باشد. توصیه می‌شود حداقل ۷۰ درصد کمان‌ها پس از اصلاح ماتریس این ضابطه را مراعات کنند. نتایج مشابه جدول ۴۳-۱۱ گزارش شود. جدول ۳-۱۱- درصد خطای مجاز بر آورد حجم تردد هر کمان برای تخصیص روزانه سک جدول ۴-۱۱- اعتبارسنجی حجم تردد کمان‌ها اما سا ابا ال با اج با شود ی اب اسر ال ان ابا ۲-۲-۱ شاخص‌های اعتبارسنجی تخصیص دوره‌های اوج برای ارزیابی اعتبار نتایج تخصیص در ساعات اوج, از همان شاخص‌های معرفی شده در دوره روزانه استفاده می‌شود. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل88: تهیه دستورالعمل اعتبارسنجی مدل ها 18 / 81 / 31 919 اما هامنو جریاب ترهه باید مطابق شلل33 – 3 و جدول33 – 5 هر نظر گرفاو شوهب شکل88 – 7 - درصد خطای مجاز حجم تردد ساعت اوج خط برش جدول88 – 5 - درصد خطای مجاز برآورد حجم تردد وسیله همسنگ سواری هر کمان برای تخصیص ساعتی حجم ترهه ساعای هرصد خطا ی مجاز ومار از71 311 211 - 71 51 711 - 211 31 311 - 311 75 3111 - 711 71 7111 - 2111 25 بیرار از3111 21 ع وظ بر این برای ارزیابی ویزیت تخنیص ساعای باید از معیارGEH وو نوعی آمارظ وای هو مطابق رابطو3 - 2 است اسازاهظ وهب ش هر این رابطوM مقدار حجم ساعای حاصل از مدل وC حجم ساعای ( مرا دظ شمارف) شدظ استب از این شاخص نمی تواب برای مقاهیر بیش از3 ساعت اسازاهظ ورهب هامنو مقاهیر مجاز این ضابطو پس از اص ح ماتریس هر جدول 33 – 4 ارایو شدظ است ب مقدار و یGEH برای مجموع تمام وماب ا بو صورت م فزوب باید ومار از31 باشدب رابطو33 - 3 - 𝐆𝐄𝐇= √𝟐(𝐌−𝐂)𝟐 (𝐌+𝐂) 0 10 20 30 40 50 60 70 80 90 100 0 1000 2000 3000 4000 5000 6000 7000 8000 9000 10000 هرصد خطای مجاز حجم ترهه ساعت اوج صبح -------- صفحهٔ بعد -------- دستورالعمل مطالعات جامع حمل و نقل شهری و حومه18 / 81 / 31 914 جدول88 – 6 - دامنه مقادیر شاخصGEH برای حجم تردد ساعت اوج مقدارGEH ویزیت مدل هرصد تجمعی وماب ا هر حد باای این بازظ 5 𝐺𝐸𝐻≤ بسیار خوب 41 31 5 < 𝐺𝐸𝐻≤ خوب 71 35 31 < 𝐺𝐸𝐻≤ ماوس 15 21 35 < 𝐺𝐸𝐻≤ نیازمند اص ح 311 21 𝐺𝐸𝐻> یر قابل قبول - 88 - 2 - 9 - نحوه تصحیح ماتریس مبدا-مقصد ماتریس سزر ا بو هایل مخا زی مانند ومبوه نمونو هر برخی نواحی، پاسخ ای نامناسب نمونو ا، وم اظهاری سزر ا و خطا ای مرتب با نحوظ اظهار سزر ا مملن است هچار خطار باشدب برای اص ح خطای ماتریس، هو روف اص ی وجوه هاره وو بو روف: ای برآوره ماتریس نیز شهرت هارند 3 - ضرب ول ماتریس یا بخری از آب هر یک ضریب تنحیح 2 - ضرب هرایو ای مخا ف ماتریس بر اساس الگوی مبدا-مقند هرایو ا هر ضرایب تنحیح مخا ف هر روف ضرب ول ماتریس هر یک عده، معموا سزر ای عبوری از هو طرف خ برف حاصل از ماتریس و شمارف حجم با م مقایسو شدظ و اخا ف آب ا بو گونو ای اص ح می شوه وو اعداه ماتریس مراب و اعداه شمارف حجم شوندب بو این ترتیب یک ضریب اص حی مرابو رابطو زیر بو هست می ،آید وو هر آبM مجموع تعداه سزر ای عبوری از یک طرف خ برف بو طرف هیگر حاصل از ماتریس وC مجموع حجم ترهه شمارف شدظ هر ماب جهت روی خ برف استب بدیهی است مقدارCF برای هو جهت مازا وت بو هست می آید و مملن است با قضاوت مدل ساز ترویبی از آب ا وو بهارین جواب را ه د، بو عنواب ضریب اص ح اسازاهظ شوهب با توجو بو این وو ا ب نرم افزار ای مدل سازی هارای قاب یت ای پیررفاو برآوره ماتریس برای اص ح ماتریس ا ساند، اسازاهظ از این روف چن داب توصیو نمی شوهب رابطو33 - 2 - 𝐂𝐅= 𝐂 𝐌 هر صورتی وو از روف ای برآوره ماتریس3 برای تنحیح ماتریس2 اسازاهظ شوه، برای ر هرایو ماتریس یک ضریب تنحیح بدست می آیندب از تقسیم ماتریس اص ح شدظ بو ماتریس مرا دظ اولیو ، ماتریس ضرایب تنحیح بو هس ت می آیدب از آنجایی وو این ماتریس هر اناهای اجرای مدل چهارمرح و ای نیز بو طور جداگانو بو هست می آید، نراب ه ندظ و یو خطا ایی است وو مملن است هر فرآیند مدل ساز ی وجوه هاشاو باش دب ماتریس ،ضرایب تنحیح ًعینا هر ماتریس ای سال ای افق ضرب خوا د شدب روف ای برآوره ماتریس7، مبانی ع می و منطقی قوی تری هارند و اویداً توصیو می شوه از 3 Matrix estimation 2 Matrix correction 7برخی روف ای مرسوم تنحیح ماتریس عبارتند از روف گراهیاب، روف2 ME ، روفFuzzy - TFlow و روف حداقل مربعات(Least Square)ب -------- صفحهٔ بعد -------- فصل88: تهیه دستورالعمل اعتبارسنجی مدل ها 18 / 81 / 31 915 آب ا برای تنحیح ماتریس اسازاهظ شوهب هر صورتی وو ماتریس مرا دظ پس از تنحیح، معابر ترخیص هاهظ نرد، باید یک بار هیگر ناایج شمارف حجم و فرآیند تعمیم و اساخراج ماتریس ونارل و هر صورت نیاز تلرار شوهب مملن است تلرار آمارگیری مبدا-مقند سزر ا ضرورت یابدب اما اگر ماتریس مرا دظ پس از تنحیح معابر ترخیص هاهظ شد، توصیو می شوه مدل یا و حرم راهچ یا برآوره تقاضا بر اساس ماتریس تنحیح نردظ (پایگاظ هاهظ اولیو) برآوره شدظ و سپس روف تنحیح مجدهاً بو ماتریس حاصل از اجرای مدل( ای3 مرح و ای) برآوره تقاضای سزر اعمال شوهب نلاو مهم آب وو روف تنحیح فق یک بار بو ماتریس نهایی اعمال شوه و نباید یک بار آب را بو ماتریس مرا دظ اع مال وره و با ماتریس اعمال شدظ مدل برآوره تقاضا ساخاو و مجدها روف تنحیح را بو ماتریس حاصل اعمال ورهب پس از انجام فرآیند تنحیح ماتریس، برای اطمیناب از این وو اسازاهظ از روف ،براوره ماتریس تغییر محسوسی هر ماتریس نداشاو است ، باید مواره زیر ونارل شوه وو جزییا:ت آب هر اهامو آمدظ است 3ب تغییر حجم ول ماتریس پیش و پس از اص ح نباید از31 هرصد تجاوز ند و، 2ب تولید و جذب سزر ا هر نواحی ترافیلی پیش پس و از تنحیح ماتریس ،مقایسو شوه 7ب )توزیع سزر ا (هر سطح بزرگ ناحیو پیش پس و از تنحیح ماتریس ،مقایسو شوه 3ب توزیع فراوانی طول سزر ا پیش پس و از تنحیح ماتریس مقایسو شوهب 88 - 2 - 9 - 8 - تغییر حجم کل ماتریس حجم ول ماتریس پس از اص ح نباید از31 هرصد ماتریس اولیو ومار یا بیرار شوهب مرابو جدول33 – 3 م قدار و هرصد تغییر حج م ماتریس ی ا ، مسنگ سواری پیش و پس از فرآیند تنحیح ارا و و ش ی هب جدول88 – 7 - میزان تغییر حجم کل ماتریس سفرها پس از تصحیح هورظ زمانی حجم پیش از تنحیح حجم پیش از تنحیح هرصد تغییر هرصد مجاز روزانو % 31 ± اوج صبح اوج ظهر اوج عنر 88 - 2 - 9 - 2 - ضریب همبستگی تولید/ جذب سفر یلی هیگر از موارهی وو باید برای ر هورظ زمانی ونارل شوه ضریب مبساگی تولید سزر و جذب سزر نواحی پیش و پس از تنحیح ماتریس استب با اسازاهظ از این ونارل اطمیناب حاصل می شوه وو ،روف تنحیح ماتریس تغیی ر زیاهی هر تولید یا جذب یک ناحیو ایجاه نلرهظ باشدب مرابو شلل33 – 7 مقاهیر تولید /جذب سزر پیش و پس از تنحیح برای هورظ ای زمانی مخا ف ارایو وش هب ضریب مبساگی باید بیش ا ز71 /1 باشد تا تنحیح انجام گرفاو معابر ت قی شوه ب هر -------- صفحهٔ بعد -------- دستورالعمل مطالعات جامع حمل و نقل شهری و حومه18 / 81 / 31 916 یر این صورت، باید بررسی ای بیراری روی مدل انجام شوهب شکل88 – 1 - نمونه مقایسه تولید/جذب سفر پیش پس و از تصحیح ماتریس- .../روزانه/صبح/ظهر/عصر 88 - 2 - 9 - 9 - ضریب همبستگی توزیع سفر بین مناطق با ونارل توزیع سزر ا (هر سطح منطقو )پیش پس و از تنحیح ماتریس این اطمیناب حاصل می شوه وو هر طی ف رآیند تنحیح ماتریس یک زوج مبدا- مقند تغییر یر عاهی نلرهظ استب مرابو شلل33 – 1 مقاهیر توزیع سزر بین بزرگ نواحی پیش و پس از تنحیح برای هورظ ای زمانی مخا ف ارایو وش هب ضریب مبساگی باید بیش از71 /1 باشد تا تنحیح انجام گرفاو معابر ت قی شوه ب هر یر این صورت، باید بررسی ای ب یراری روی مدل انجام شوهب توجو شوه وو ماتریس حاص ل از مدل توزیع سزر جاذبو یا اناخاب مقند را نباید هر حد ناحیو با ماتریس مرا دظ مقایسو وره، ب لو این وار هر حد مناطق ترافیلی انجام می شوهب اب طور وو قب گزاو شد، شهر معموا بو31 تا71 منطقو بساو بو اندازظ ش هر تقسیم می شوهب y = 1.0688x R² = 0.9453 0 5000 10000 15000 20000 25000 30000 35000 40000 45000 50000 0 5000 10000 15000 20000 25000 30000 35000 40000 45000 پس از تنحیح ماتریس پیش از تنحیح ماتریس تولید هر ناحیه-روزانه -------- صفحهٔ بعد -------- فصل88: تهیه دستورالعمل اعتبارسنجی مدل ها 18 / 81 / 31 917 شکل88 – 3 - مقایسه توزیع سفرها مناطق ترافیکی پیش پس و از تصحیح ماتریس- ../روزانه/صبح/ظهر/عصر. 88 - 2 - 9 - 4 - کنترل توزیع فراوانی طول سفرها ونارل توزیع فراوانی طول سزر3 ( TLFD ) ، از موارهی است وو هر صورت اص ح ماتریس تقاضا باید انجام گیره، زیرا مملن است س ول ای خاصی از ماتریس مبدا- ًمقند (معموا سزر ای ووتاظ) هساخوف تغییر شدظ باشند و هر نایجو تابع توزیع طول ول سزر ا تغییر ورهظ باشدب مقایسو توزیع فراوانی طول سزر برای حاات یک و هو، ا ر اص ح ماتریس را نر اب می ه دب مرابو جدول33 – 7 توزیع فراوانی طول سزر هورظ ای زمانی مخا ف قبل و بعد از تنحیح ماتریس ارا و و ش ی هب مرابو شلل33 – 31 این توزیع هر قالب نموهار ایی ترسیم ش و ه تا ارزیابی میزاب تغییرات م موس تر باشد ب باید هر تمامی هورظ ای زمانی مطابقت خوبی ب ین توزیع فراوانی طول سزر قبل و بعد از تنحیح ماتریس وجوه ها شاو باشد تا تن حیح ماتریس معابر ت قی شوه ب جدول88 – 1 - توزیع فراوانی طول سفر ها پیش و پس از تصحی ../ح ماتریس روزانه/صبح/ظهر/عصر وراب پایین ( طول سزرKM ) وراب باا ( طول سزرKM ) پیش از اص ح ماتریس پس از اص ح ماتریس هرصد اخا ف سهم سزر سهم تجمعی جمع سزر سهم سزر سهم تجمعی جمع سزر 0 3 3 6 بببب جمع 3 Trip Length Frequency Distribution (TLFD) y = 1.0634x R² = 0.9883 0 20,000 40,000 60,000 80,000 100,000 120,000 0 20,000 40,000 60,000 80,000 100,000 120,000 پس از تنحیح ماتریس پیش از تنحیح ماتریس توزیع بین مناطق ترافیکی-روزانه -------- صفحهٔ بعد -------- دستورالعمل مطالعات جامع حمل و نقل شهری و حومه18 / 81 / 31 911 شکل88 – 81 - مقایسه توزیع فراوانی طول سفر ماتریس پیش و پس از تصحیح -روزانه..//صبح/ظهر/عصر 88 - 2 - 4 - اعتبارسنجی تخصیص حمل ونقل همگانی اعابارسنجی ماتریس حمل و نقل مگانی باید مرابو ماتریس ای حمل و نقل شخنی (بند33 - 2 - 7 - نحوظ تنحیح ماتریس مبدا-مقند ) و با ماب معیار ا و مقاهیر مجاز انجام و گزارف شوهب مقاهیر مرا دظ، تعداه مسافر سوار و پیاهظ شمارف شدظ هر ایساگاظ ای حمل و نقل مگانی خوا د بوهب بر اساس ماتریس مبدا-مقند و تخنیص حمل و ن قل مگانی، تعداه مسافر سوار و پیاهظ شدظ هر ایساگاظ ا برآوره می شوهب باید اخا ف مقاهیر مرا دظ و برآوره هر هامنو قابل قبول باشدب تعیین معیار اعتبار نتایج ماتریس حاصل از مدل برآورد تقاضا هر صورتی وو مراحل اعابارسنجی ماتریس تقاضای سزر نراب ه د وو ماتریس سزر ا از هقت وافی برخورهار است (پیش و پس از اص ح)، اویداً توصیو می شوه برای ساخت مدل ای برآوره تقاضا (فرآیند چهار مرح و ی)، از ماتریس اص ح نردظ اسازاهظ شوه و سپس ماتریس سیرتام یجنسراباعا دنیآرف وبارم یدنور یط اب اضاقت هروآرب یا لدم لصاح یا حاصل ا ز آمارگیری، اعابارسنجی شدظ و اص ح ازم بو مدل ا اعمال شوهب اگر از ماتریس ای اص ح شدظ برای ساخت مدل ح صا بودب دیاب لدم و تسین زاجم سیرتام حیحنت یا ، فور زا ظهازاسا ،هوش ظهازاسا رزس یاضاقت هروآرب یا شاخص ای اعابارسنجی را برآورهظ وندب اعابارسنجی م اتریس ای حاصل از مدل ای برآوره تقاضا، باید مرابو مواره مذوور هر« بند33 - 2 - 7 - نحوظ تنحیح ماتریس مبدا-مقند » :و با ماب معیار ا و مقاهیر مجاز انجام و گزارف شوهب ع وظ بر آب، مواره زیر مد نظر باشد 3ب نرخ سزر هر سال افق (حاصل از مدل ای ایجاه سزر)، نسبت بو نرخ سزر هر سال پایو تغییر زیاهی نلرهظ باشدب 0.00 0.05 0.10 0.15 0.20 0.25 0.30 0.35 0.40 0.45 3 6 9 12 15 18 21 24 27 30 33 36 39 42 45 48 51 54 57 60 سهم سزر وراب باای طول سزر(وی ومار) روزانو قبل از اص ح بعد از اص ح -------- صفحهٔ بعد -------- فصل ۱۱: نهیه دستورالعمل اعتبارسنجی مدل‌ها ۹۹/۰/۰1 ۳۹ ۴-۷۱- تعیین معیار اعتبار زمان سفر برآورد شده اعتبار سنجی مدل‌های تخصیص تقاضاء شامل سنجش همزمان نتایج حجم تردد و زمان سفر در شبکه است. به منظور مسیرها باید به گونه‌ای انتخاب شود که در یک ساعت بتوان ۴ تا ۶ بار از آن‌ها عبور کرد. برای برداشت زمان سفر میدانی. از روش خودروی ناظر! استفاده شود. مسیرهای برداشت زمان سفر در نقشه شهر نشان داده شود. زمان سفر مسیرها برای دوره روزانه اوج صبح, ظهر و عصر مشابه جدول ۹-۱۱ نشان داده شود. نمودار مشاهده/ برآورد برای کل مسیرها و اجزای کل مسیرها جداگانه رسم شود. ضریب همبستگی نمودار برای مسیرها باید بیش از ۰/۸۰ و برای اجزای مسیرها بیش از ۰/۵۰ باشد. میزان خطای نسبی مشاهده/ برآورد برای ۸۰/ مسیرها باید کمتر از بیشینه /۱۵ زمان جدول ۹-۱۱- زمان سفر مسیرها سا نا الا با الا با واه رگا ای با 0 0 با سس 6[ 00۵6۳۷۵۴ ۱ -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۱ ۹۸/۱۰/۰۱ دستورالعمل مطالعات جامع حمل و نقل شهری و حومه ی -------- صفحهٔ بعد -------- فصل ۱۳۲ -------- صفحهٔ بعد -------- ۲ 3. ۳۳ -------- صفحهٔ بعد -------- فصل82 : شرح تهیه دستورالعمل تهیه سند چشم انداز حمل و نقل شهر 18 / 81 / 31 989 افق های )مطالعات (کوتاه، میان، بلند مدت دف طرح جامع حمل و نقل ، تهیو خ مری و ی دایت سامانو حمل و نقل شهر است تا هر پرتو ی سیاست ا و برنامو ا ، ضرورت ا و اولویت ی ا تخنیص منابع را هر جهت بهبوه ومی و ویزی ترهه هر شهر تعیین وندب بو این منظو ،ر باید تقاضای سزر سال ای آیندظ ماناسب با رشد جمعیت و رشد اقاناهی آیندظ شهر هر نظر گرفاو شوهب با برآوره میزاب این رشد، می ت واب میزاب تقاضای سزر آیندظ را محاسبو و از ومبوه عرضو آگا ی پیدا وره تا باواب با توجو بو محدوهیت منابع مالی و انسانی، برای این ومبوه ا برنامو ریزی مناسبی انجام هاهب بو منظور تعیین افق زمانی هر طرح جامع حمل و نقل، توصیو می شوه از توالی سال ای سرشماری آ ماری م ی پیروی می شوه تا باواب با اسازاهظ از برهاشت ای آماری بهنگام شدظ هر افق ا، صحت و هقت پیش بینی ای مطالعات حمل و نقل را موره ارزیابی قرار هاهظ و هر صورت لزوم اص حات ازم را انجام هاهب با این حال، این امر زمانی مملن است وو سال ایً آماری نسباا بو زماب مطالعو نزهیک باشندب با توجو بو اینلو طراحی و اجرای طرح ای زیربنایی پیرنهاهی هر مطالعات جامع حمل و نقل بو هلیل مقیاس برنامو ریزی3:211111 ، نیازمند صرف زماب است، محامل نیست وو تنمیمی باواند هر سو تا پنج سال اولیو از آ از مطالعات ،جامع حمل و نقل بو اجرا هرآیدب از سوی هیگر برای پیش بینی ماغیر ای اقاناهی- اجاماعی نباید فاص و ای زمانی ب یش از21 سال را هر نظر گرفت، زیرا برآوره ا یرواقعی خوا د بوه و ناایج، اعاماهپذیری خوه را از هست می ه ندب برنامو ریزی حمل و نقل یک تجربو«یک بار برای میرو» نیست، ب لو فرآیند ی مداوم استب توصیو می شوه ر 5 سال یک بار یا هر ر سال افق، فرآیند مطالعات بازبینی و بو اصط ح طرح جامع حمل و نقل بو نگام سازی3 شدظ و صحت پیش بینی ا و لزوم اجرای برنامو ای اولیو ارزیابی شوندب الباو انجام آمارگیری ای گسارهظ مبدا- مقند هر این بو نگام سازی ا ضروری نیست و صرفاً می تواب از روف ای مرسوم برآوره ماتریس اسازاهظ ورهب اما هر افق نهایی طرح، باید طرح جامع با انجام آمارگیری ای مبدا-مقند بازنگری2 شدظ، افق ای جدید و طرح ایی ماناسب با افق ای جدید پیرنهاه شوهب ،بو طور و ی افق ای زمانی پیرنهاهی برای مطالعات جامع حمل و نقل بو شرح زیر پیرنهاه می:شوه - سال پایو: سال انجام آمارگیری مبدا-مقند سزر ا - :افق ووتاظ مدت5 سال پس از آمارگیری مبدا-مقند سزر ا - :افق میاب مدت31 سال پس از آمارگیری مبدا-مقند سزر ا - :افق ب ند مدت35 سال پس از آمارگیری مبدا-مقند سزر ا 3 Update 2 Revise -------- صفحهٔ بعد -------- دستورالعمل مطالعات جامع حمل و نقل شهری و حومه18 / 81 / 31 984 82 - 8 - 8 - افق کوتاه مدت افق ووتاظ مدت ، هر حدوه 5 سال پس از آمارگیری مبدا- مقند سزر ا هر نظر گرفاو می شوهب طرح ای پیرنهاهی برای افق ووتاظ مدت باید بو گونو ای اناخاب و برنامو ریزی شوه وو زماب مطالعو/ اجرای آب ا حداوثر2 سال باشدب این طرح ا با دف پیرگیری از توسعو مرل ت فع ی ترهه هر شهر، بو عنواب طرح ای زوهبازهظ و وم زینو تعریف می ش وند تا بو طور موقت، یک آرامش نسبی و اقبال عمومی هر ذ ن شهرونداب ایجاه نمایدب بو مین هلیل، عمر این طرح ا نیز نسبااً ووتاظ بوهظ و مملن است پس از گذ شت حدوه5 سال، وارآیی خوه را از هست بد ندب بو بیاب هیگر، طرح ای پیرنهاهی هر افق ووتاظ مدت، بو عنواب پ ی برای گذر از مرل ت فع ی بو راظ حل ا و طرح ای افق میاب مدت عمل می ونندب نمونو ای از طرح ایی وو هر اجرای آب ا برای افق ووتاظ مدت، پیرنهاه:خوا د شد عبارتند از  اص حات جزیی سامانو اتوبوسرانی بو هلیل نقش اساسی حمل و نقل مگانی و بو ویژظ اتوبوس، هر وا ش ازهحام، عم لره سامانو اتوبوسرانی شهر هر افق ووتاظ مدت، ارزیابی عم لره فع ی و را لار ای فوری مانند افزوهب خطوط جدید، تغییر مسیر جز یی خطوط و حا ی حذف برخی خطوط ارای و خوا د شدب ر ا لار ای این مرح و، ا ب جنبو مدیریای هاشاو و باعث افزایش سهم اتوبوس هر جابجایی ا می ب شوه  پیرنها ه ای مدیریت تقاضا قیمت گذاری بر پارک حاشیو ،ای قیمت گذاری بر معابر بو عنواب یک را بره وا ش ازهحام هر معابر هر نظر گرفاو شدظ و باعث وا ش سزر ای انجام شدظ با خوهروی شخنی، بهبوه شرای زیست محیطی، ترویق و ترویج واربری وارآمد زمین و بهبوه شرای زندگی هر جامعو شهری می شوهب 82 - 8 - 2 - افق میان مدت افق میاب مدت ، هر حدوه 31 سال پس از آمارگیری مبدا-مقند سزر ا هر نظر گرفاو می شوهب طرح ای پیرنهاهی برای افق میاب مدت، آب ایی ساند وو فرآیند مطالعات مقدماتی و اجرایی آب ، ا هر ونار روند جذب بوهجو و منابع مالی طوانی تر از افق ووتاظ مدت است و معمواً زماب مطالعو/ اجرای آب ا حداوثر5 سال بوهظ و یا ا ربخری آب ا و توجیو فنی- اقاناهی، ایجاب می وند هر افقی هورتر وو تقاضای اسازاهظ بو حد موره نظر رسید، اجرا شوند ب برخی از این طرح ا ع بارتند :از  اص حات سامانو اتوبوسرانی و مینی بوسرانی از آنجا وو مهم ترین و پر اسازاهظ ترین نوع حمل و نقل مگانی هر ا ب شهر ای ایراب، اتوبوس است، ازم است طرح ای هر نظر گرفاو شدظ برای افق ایی طوانی تر از افق ووتاظ مدت، شامل توسعو سامانو ای اتوبوسرانی -------- صفحهٔ بعد -------- فصل82 : شرح تهیه دستورالعمل تهیه سند چشم انداز حمل و نقل شهر 18 / 81 / 31 985 باشد و تغییرات و اص حاتی وو انجام شاب زماب بیراری را می ط بد، هر این افق انجام گیرندب  اص حات سامانو تاوسیرانی هر شهر ای ایراب تاوسی بو عنواب گونو ای از حمل و نقل مطرح بوهظ و برای بهبوه عم لره این سیسام هر ونار سایر سامانو ای حمل و نقل مگانی، ازم است برنامو ریزی و اص حات ازم انجام گیرهب  پیرنهاه ای مدیریت توقزگاظ مدیریت توقزگاظ ای عمومی حاشیو ای و یرحاشیو ای، از را بره ای اص ی موره توجو برای مدیریت تقاضاستب هر ونار توسعو ناوگاب حمل و نقل مگانی، ت ف هر مدیریت عرضو فضای توقف از طریق حذف توقف حاشیو ،ای پیرنهاه توقزگاظ ای عمومی (مسطح یا طبقاتی) و یرظ برای افق میاب مدت هر این بخش موره توجو قرار خوا د گرفتب  افزایش مط وبیت و قاب یت اطمیناب ناوگاب حمل و نقل مگانی برای افزایش مط وبیت و قاب یت اطمیناب سامانو اتوبوسرانی، توسعو ناوگاب بو منظور وا ش سرفاص و اتوب وس ا هر وروه بو ایساگاظ بو ویژظ هر ساعات اوج صبح، بسیار حائز ا میت استب را لار ای مرتب برای افق میاب م دت هر این مر ح و موره توجو قرار می گیرهب  توسعو سامانو ای وشمند حمل و نقل برنامو ریزی و اجرای سیسام ای وشمند حمل و نقل بو عنواب ابزاری برای بهبوه عم لره حمل و نقل شخنی و مگانی و افزایش بهرظ وری تسهی ت حمل و نقل باید هر تمام افق ا موره توجو قرار گیرهب  توسعو سامانو اتوبوس تندرو ( BRT ) برای بهبوه عم لره سامانو ای اتوبوسرانی، باید وریدور ای پر تقاضا را شناسایی و املاب ایجاه یا اص ح خ طوط اتوبوس تندرو هر این مسیر ا را سنجید و مچنین برای ت أ مین بوهجو این طرح ا برنامو ریزی نموهب  اص ح شبلو معابر بهبوه وضعیت ترافیلی یک شهر تا حدوه زیاهی هر گرو بهبوه وضعیت شبلو معابر آب شهر استب وجوه یک ،گ وگاظ هر معبر می تواند مرل ت ترافیلی زیاهی را برای معابر اطراف بو مراظ هاشا و باشد ب 82 - 8 - 9 - افق بلند مدت افق ب ند مدت ، هر حدوه 35 سال پس از آمارگیری مبدا-مقند سزر ا هر نظر گرفاو می شوهب طرح ای پیرنهاهی برای افق ب ند ،مدت پر زینو و نیازمند زیرساخت ای مخا ف و پیچیدظ و تغییرات قابل توجو هر سیسام ای مرتب با -------- صفحهٔ بعد -------- دستورالعمل مطالعات جامع حمل و نقل شهری و حومه18 / 81 / 31 986 حمل و نقل و سایر بخش ا نیازمند مطالعات تزنی ی و سرمایو گذاری ای وسیع تری نسبت بو طرح ای سایر افق ا بوهظ و هر عین حال، راساای تنمیم ای ب ند مدت حوزظ حمل و نقل شهر را مرخص می ونندب برخی پیرنهاهات وو هر افق ای ووتاظ مدت توجیو اقاناهی ندارند، مملن است هر افق ب ند مدت توجیو پیدا ونندب با این حال، افزایش سال افق بو بیش از35 سال توصیو نمی شوه و هر صورت نیاز، باید هر بازنگری ای بعدی، اقدام بو ارزیابی توجیو طرح ای پر زینو ورهب برخی از این طرح: ا عبارتند از  توسعو شبلو خیابانی و رفع تنگنا ای شبلو معابر  توسعو سیسام حمل و نقل مگانی یلپارچو برای پاسخگویی بو تقاضای افق ای طوانی تر، حمل و نقل مگانی ش هر بو صورت یک سیسام یلپارچو و ما نگ هر نظر گرفاو شدظ و طراحی می شوهب توسعو حمل و نقل انبوظ بر شهری و حومو ای (شامل انواع سیسام اتوبوسی یا ری ی) از جم و این طرح استب  وشمند سازی حمل و نقل تعیین شاخص های ارزیابی و پایش اقدامات 82 - 2 - 8 - تدوین روش ارزیابی راهبر دها و راهکارها هر مطالعات ،جامع حمل و نقل شهری و حومو ،را لار ای مخا زی هر زمینو شبلو معابر حمل و نقل ، مگانی حمل و نقل یرموتوری و یرظ برای بهبوه وضعیت ترهه هر سال ای افق طرح ارایو می شوهب این را لار ا هر قالب گزینو ای مخا ف با م ترویب و موره بررسی قرار می گیره تا پس از تح یل و مقایسو عم لره گزینو ا ،گزینو برتر شامل مجم وعو ای از را لار ای برگزیدظ برای ر هورظ زمانی اناخاب شوهب اما آب چو وو هر نگام برنامو ریزی و ب حمل و نقل، باعث بروز پیچیدگی ایی هر فرآیند گزینو سازی می ،شوه مدل سازی اندرونش عرضو و تقاضا برای پیرنهاه را لار ا و سپس نحوظ ترویب را لار ا برای ایجاه گزینو استب برای نمونو، اگر شبلو برای تقاضای حمل و نقل مگانی طراحی شوه، بخری از تقاضای خوهرو ای شخنی مملن است بو هلیل ازهحام هر شبلو، جذب حمل و نقل مگانی شوند، هر نایج و حجم ترهه خوهروی شخنی هر شبلو وا ش یافاو و را لار ای وماری برای شبلو معابر موره نیاز خوا د بوهب از سوی هیگر، اگر شبلو ابادا برای تقاضای خوهروی شخنی طراحی شوه، بو هلیل حجم زیاه ترهه، مملن است اص حات زیاهی هر معابر پیرنهاه شوه، و با این اص حات، شبلو خوهرو ای شخنی هر وضع مط وب قرار گرفاو و اناقال مسافر خوهروی شخنی بو حمل و نقل مگانی انجام نمی شوهب ،بنابراین، برای ارزیابی را بره ا و را لار ا، نباید را لار ای مرتب با اجزای شبلو بو صورت مساقل از م بهینو شوند ب لو با اسازاهظ از یک تقاضای اولیو، مجموعو ای ا ز را لار ا اساخراج شدظ و سپس ترویبی از این را لار ا هر مدل ترافیلی شهر اجرا و شاخص ای ارزیابی اساخراج و با م مقایسو می شوهب بدیهی است وو مملن است برخی از را لار ا عیناً یا با -------- صفحهٔ بعد -------- فصل82 : شرح تهیه دستورالعمل تهیه سند چشم انداز حمل و نقل شهر 18 / 81 / 31 987 تغییرات جزیی هر چند گزینو تلرار شوند، اما هر نهایت مجموعو ای از گزینو رطن هروم یا رال ار وی و لماش مجسن م یا هر شرح خدمات با م مقایسو خوا د شدب گزینو ا (مجموعو را بره ا و را لار ا) باید با دف پاسخگویی بو تقاضای سزر افق ب ند مدت طراحی شوندب پس از ارزیابی و اناخاب گزینو برتر، باید با انجام اولویت بندی زمانی ماناسب با منابع، ر ا لار ای پیرنهاهی برای اجرا هر افق ای ووتاظ و میاب مدت هر راساای هسارسی بو گزینو نهایی افق ب ندمدت پیرنهاه شوندب ترویب را لار ا باید منجر ب و تولید گزینو ای زیر برای افق ب ند مدت :شوه - گزینو عدم انجام وار : شامل وضعیت عرضو هر سال پایو تحت تقاضای سزر سال افق، - گزینو ومینو وار: شامل وضعیت عرضو هر سال پایو با اعمال آخرین تغییرات منوب و هر هست اجرا هر بخش عرضو تحت تقاضای سزر سال افق، - گزینو سیاست گذاری : شامل وضعیت عرضو سال پایو با اعمال آخرین تغییرات منوب و هر هست اجرا هر بخش عرضو تحت تقاضای سزر سال افق بر اساس سهم پیرنهاهی سیاست ای و ب ورور برای وسایل سزر ب هر ا ین حالت معمواً بخش تزلیک سزر از مدل سازی حذف و سهم وسایل سزر مخا ف بر اساس هرصد پیرنهاهی سیاست هوش،یم لامعا قفا لاس یا رزس سیرتام وب رورو ب و یا - گزینو طرح تزنی ی شهرسازی: شامل اص ح ع رضو افق بر اساس اجرای وامل شبلو معابر طرح تزنی ی حت ت تقاضای سزر سال افق - گزینو ای اص حی : شامل اص ح عرضو افق بر اساس اجرای وامل شبلو معابر طرح تزنی ی بو اضافو پیرنهاه ات مراور برای اص ح عرضو افق مطابق شرح خدمات تحت تقاضای سزر سال افق ب هر این حال را لار ا ی مخا ف ( یرموتوری، مگانی، شخنی، ببب) با توجو بو محدوهیت بوهجو با م ترویب و تحت عنواب گزینو ای اص حی هر مدل اجرا می شوهب بساو بو ابعاه شهر اناظار می روه هست وم3 ،گزینو تولید شوه - گزینو آساانو بیرینو وار: بیرینو اقدامات برای رسیدب بو وضعیت مط وب بدوب توجو بو محدوهیت بوهج و ب هر این گزینو مراور باید شرای ازم را برای رسیدب بو وضع مط وی هر شبلو،هر قالب یک گزینو ارایو وند - گزینو پدافند یرعامل: گزینو برتر برای پاسخگویی بو نیاز ای پدافند یرعمل بر اساس را بره ا مراظ با اص حاتی هر تقاضا برای هر نظرگرفان و یژگی تخ یو اضطراری هر مقیاس و ب هر مدل ترافیلی شهر اجرا می شوهب میز اب تقاضا بو صورت یک ماتریس و ی وو جهت سزر ا را نراب می ه د تعیین می شوهب جهت سزر ا برای تخ یو از شهر توس سازماب پدافند یرعامل و یا ماناسب با ظرفیت هروازظ ای خروجی شهر تعیین می شوهب ی اب ی ارز ، روند ی است وو هر آب منافع بو هست آمدظ از ر گزینو ،نسبت بو یک وضعیت یا گزینو پایو یی تع ی ن م شوهب روند ارز ی اب ی باید ا رات تغییرات بزرگ مق ی اس هر شبلو مانند احداث یک سامانو ری ی را مانند ا رات ناش ی ت از غییرات -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۸ ۹۸/۱۰/۰۱ دستورالعمل مطالعات جامع حمل و نقل شهری و حومه کوچک مقیاس مانند تغییر در زمان‌بندی حمل و نقل همگانی مدنظر قرار دهد. جایگاه ارزیابی در فرآیند عمومی برنامه‌ریزی حمل و نقل در شکل ۱-۱۲ مشاهده می‌شود. برای ارزیابی گزینه‌هاء باید تعاریف زیر مورد توجه باشد: - تعریف شاخص‌هایی ۲ برای اندازه گیری اثرات معیارهاء - تعریف نماگرهایی" برای اندازه گیری شاخص‌هاء - مقایسه شاخص‌ها و معیارها برای گزینه‌های مختلف. وعتص مص هتم 5 اجرا: تاثیر بلند مدت رزیابی و بازخورد ات مه اظ ۳ از ۲ ۱ ۱ ۱ ۱ و ۱ ۹ ۹ ۱ یا ب ‏ ک یا رک وت امس ریم س س س و اس ۱ ۹ ۳ ۱ ۱ ۹ ۳ ۹ ۲ ۳ 1 ۲ ۳ ۱ | ۹ ۲ ۳ ۹ ۳ ۱ طرح ها ۳ ارز یاب اصلاحی نردی 0 ۱ اهداف نقل شهر ۱ و ۱۰ ۱ ۳ ۹ پم ۹ ۱ و +۱ ۱ او ۹ و ۹ ۹ ۱ سا مک اج سس :۱ ۱ ش هاء ۱ عدالت اجتماعی | تحلیل فنی ۳ ۳ کشت محصط زاست ۱ ۹ ۳ ۹ | 4 ۱ شکل ۱-۱۳- جایگاه ارزیابی در فرآیند برنامه ریزی حمل و نقل اجتماعی- فرهنگی, هزینه و غیره می‌توانند به عنوان معیار در نظر گرفته شوند. شاخص, ابزاری برای تعیین میزان موفقیت معمولا مقادیر عددی یک موضوع هستند. برای نمونه. زمان سفر یک نماگر از وضعیت تردد در شبکه است که به تنهایی 1۵ع ۳1 7 ۳ ۳07 -------- صفحهٔ بعد -------- فصل82 : شرح تهیه دستورالعمل تهیه سند چشم انداز حمل و نقل شهر 18 / 81 / 31 983 معنای خاصی نداره، اما اگر با زماب سزر آزاه مقایسو شوه، میزاب تاخیر بدست می آیدب بو این ترتیب، تاخیر یک شاخص است زیرا می تواند مزهوم وندی جریاب هر شبلو را بیاب وندب این شاخص، می تواند هر هرک معیار ویزیت ترهه هر شبلو ،بو ما ومک وندب یک نماگر یا شاخص مناسب باید ویژگی ای زیر را هاشاو باشد وو بو قانوبSMART یا مقدور معروف :شدظ - مارخاص و واضح3: شاخص باید بو شرایطی وو می،خوا یم اندازظ گیری ونیم هقیقاً مرتب باشد - قاابل اندازظ گیری2 ،: شاخص باید هقیقاً تعریف شوه تا باواب بو طور مرخص آب را اندازظ گیری وره - هست یافانی7: شاخص را باید باواب بو ومک روف، ای مرسوم و با زینو قابل قبولی اندازظ گیری وره - وابساو و مرتب بو موضوع3 ،: شاخص باید با موضوع موره مطالعو مرتب باشد - روزآمد و وابساو بو زماب5 : شاخص باید هر زماب مناسب اندازظ گیری شوه تا باواند مبنای تنمیم گیری قرار گی رهب ارزیابی گزینو ا باید بو روف تح یل فایدظ- زینو انجام شوهب الباو می تواب با اسازاهظ از روف ای تنمیم گیری چند معیارظ4 نیز گزینو ا را ارزیابی وره، اما بو جز مواره خاص، اناخاب گزینو برتر باید بو روف تح یل فایدظ بو زینو باشدب 82 - 2 - 2 - تعیین اهداف کمی و کیفی مطالعات، شاخص های دستیابی به آن ها و روش ها و شاخص های پایش اقدامات ا داف و ی مطالعات جامع حمل و نقل، هر گزارف بند3 - 3 شرح خدمات مطالعات جامع حمل و نقل بر اساس ارایو پرسرنامو ا و هریافت نظرات مدیراب، وارشناساب و شهرونداب تدوین شدظ استب هر این بخش با ید با اسازاهظ از ناایج آماربرهاری ا و مدل حمل و نقل شهر، ا داف توسعو حمل و نقل با ذور شاخص ، ای ومی و ویزی بیاب شوهب بو این ترتیب چرم انداز حمل و نقل شهر بر اساس شاخص ای ومی قابل پیاهظ سازی و پایش استب این شاخص ا باید برای گزینو ای مخا ف تحت تقاضای روزانو، ساعات اوج صبح، ظهر، عنر و یر اوج با م مقایسو شوندب مقایسو نسبی شاخص هر هو گزینو، املاب محاسبو نماگر را فرا م می وندب توصیو می شوه شاخص ای نهایی موره اسازاهظ برای مقایسو عم لره را لار ا و گزینو ای بهبوه شبلو حمل و نقل و یا مدیریت عرضو و تقاضا، تا حد مملن مرابو شاخص ای نمونو هر جدول32 - 2 باشندب با این حال مدل ساز می تواند بو فراخور شرای ، برخی از این شاخص ا را حذف ورهظ و یا شاخص ای جدیدی ر ا ارایو وندب 3 Specific 2 Measurable 7 Attainable 3 Relevant 5 Timely 4 Multi-criteria decision making techniques -------- صفحهٔ بعد -------- دستورالعمل مطالعات جامع حمل و نقل شهری و حومه18 / 81 / 31 921 مقاهیر شاخص ا، باید هر افق ای ووتاظ مدت، میاب مدت و ب ند مدت ماناسب با نیاز ای شهر تعیین و پس از رسیدب بو ر افق، مقدار واقعی ر شاخص با مقدار پیش بینی شدظ مقایسو شوه و هر صورت وجوه اخا ف، میزاب اخا ف و ع ت آب شناسایی و را لار اص حی ار ایو شوهب برای پایش شاخص ا، می تواب از آمارگیری ای مجده هر قالب بو نگام سازی ا ی 5 سالو طرح جامع یا ابزار ای وشمند حمل و نقل بهرظ جستب جدول82 -8 - نمونه اهداف و شاخص ها در مطالعات جامع حمل و نقل چرم انداز آرماب ا ا داف معیار شاخص فرا م ورهب شرای مناسب برای زندگی برقراری عدالت اجاماعی 3 - وا ش خطرات زیست محیطی 3 - وا ش آلوهگی ای صوتی و لرزشی هرصد طول معابری وو آلوهگی صوت ی هر آن ه ا از مقدار اساانداره بی رار است جمعیت هر معرض معابری وو آلوهگی صوتی آب ا از اساانداره بیرار است تعداه واربری ا و مراوز خاصی وو هر معرض آلوهگی صوتی قرار هارند 2 - وا ش آلوهگی وا میزاب انارار گاز ایCO ، 2 CO ، NOX میزاب انارار ذرات مع ق تعداه روز ایی وو هر آنها میزاب آلوهگی وا مط وب است جمعیت هر معرض وای آلوهظ 7 - وا ش آلوهگی ای بنری (هید و )منظر میزاب اسازاهظ از نر هر زیرساخاهای حمل و نقل میزاب ا رات منزی زیرساخاهای حمل و نقل بر منظر شهری تعداه زیرساخت ایی وو باعث ممانعت هید هر نواحی ارزشمند شدظ است 3 - وا ش آلوهگی ای آب و خاک میزاب آلوهگی آب و خاک بر ا ر حمل و نقل 5 - حزظ محی زیست گیا ی و جانوری تعداه هرخااب قطع شدظ بر ا ر حمل و نقل ماراژ فضای سبز تخریب شدظ هر ا ر حمل و نقل تعداه گونو ای جانوری هر معرض خطر بر ا ر حمل و نقل سرانو فضای سبز هر شهر حزظ نعمت ای خداهاهی 2 - تأمین هسارسی بو فرصت ا برای مو افراه 3 - افزایش سهولت هسارسی بو سیسام حمل ونقل مگانی ویزیت پیاهظ رو ای مناهی بو ایساگاظ ای حمل و نقل مگانی زماب پیاهظ روی جهت هسارسی بو ایساگا های حمل و نقل مگانی نسبت جمعیت هر فاص و 311 ماری ایساگاظ ای اتوبوس بو ول جمعیت 2 - بهبوه ساخاار شبلو حمل ونقل مگانی نسبت زماب سزر با خوهروی شخنی بر زماب سزر با حمل و نقل مگانی ویزیت س س و مراتب سیسام حمل و نقل مگانی نسبت طول شبلو مگانی بر مساحت نسبت طول شبلو مگانی بر جمعیت -------- صفحهٔ بعد -------- فصل82 : شرح تهیه دستورالعمل تهیه سند چشم انداز حمل و نقل شهر 18 / 81 / 31 928 جدول82 -8 - نمونه اهداف و شاخص ها در مطالعات جامع حمل و نقل چرم انداز آرماب ا ا داف معیار شاخص 7 - افزایش تسهی ت مناسب برای ترهه عابرین پیاهظ و واربراب وم تواب هرصد ناوگاب مناسب برای جابجایی واربراب وم تواب تعداه معابر ویژظ عابر پیاهظ هرصد پیاهظ رو ای بحرانی هر شبلو هرصد پیاهظ رو ایی وو هارای روسازی مناسب نمی باشند هرصد تناهفات عابراب پیاهظ و افراه وم تواب هرصد معابر مناسب برای ترهه واربراب وم تواب و عابراب پیاهظ 3 - وا ش طول سزر ا ماوس طول سزر هر شبلو میزاب واریانس طول سزر هر شبلو 5 - بهبوه ویزیت تسهی ت جانبی سیسام حمل ونقل ویزیت ایساگاظ ای حمل و نقل مگانی هرصد ایساگاظ ای هارای سرپناظ و نیملت و سایر املانات نسبت عرضو بو تقاضای پاروینگ هرصد تعداه تقاطعات با اهوات ونارلی مناسب عمر ماوس ناوگاب خنوصی و عمومی خدمات رفا ی و تسهی ت هروب ناوگاب خنوصی و عمومی ایمنی ناوگاب خنوصی و عمومی ایمنی شبلو معابر حمل و نقل سرعت پاسخ ه ی بو حواهث 4 - بهبوه ساخاار شبلو معابر نسبت فاص و روی شبلو بو فاص و اق یدوسی نسبت تعداه گرظ ا بو وماب ای شبلو ماوس تعداه مسیر ای املاب پذیر بین ر مبدا و مقند با زماب سزر حداوثر 7 برابر زماب سزر ووتا ارین مسیر ویزیت س س و مراتب ارتباطی 3 - افزایش اط ع رسانی بو مسافراب و رانندگاب توسعو و پیررفت 7 - وا ش مخارج سیسام حمل ونقل 3 - وا ش تعداه وسایل نق یو فعال هر معابر ماوس سرانو سرنرین خوهرو ا ماوس مسافر جابجا شدظ توس ر ناوگاب حمل و نقل مگانی هرصد تعداه سزر ای انجام ،شدظ هر اوج صبح بو ول سزر ای روزانو تعداه وسایل نق یو شمارف شدظ هر خ برف سهم سزر ای عابر پیاهظ و هوچرخو از ول سزر ا میزاب فعالیت پیک ای موتوری هرصد فعالی ای ت انجام شدظ توس ،اینارنت ت زن و... وو بو طور مرسوم با سزر انجام می شدظ است 2 - وا ش زینو سزر با حمل ونقل مگانی میزاب ورایو ماوس زماب سزر با وسی و نق یو ماوس زماب اناظار هر ایساگاظ ای حمل و نقل مگانی ماوس تعداه اناقال ا هر شبلو ماوس فاص و پیاهظ روی برای هسارسی بو ایساگاظ ا هرصد وا ش هر ماوس زماب اناقال هر شبلو -------- صفحهٔ بعد -------- دستورالعمل مطالعات جامع حمل و نقل شهری و حومه18 / 81 / 31 922 جدول82 -8 - نمونه اهداف و شاخص ها در مطالعات جامع حمل و نقل چرم انداز آرماب ا ا داف معیار شاخص 7 - وا ش زینو سزر با حمل ونقل خنوصی ماوس قیمت پاروینگ میزاب زینو ای مساقیم ( ،عوارض سوخت و )ببب میزاب عوارض شهرهاری 3 - وا ش مدت زماب سزر ا ماوس زماب سزر هرصد معابر بحرانی ماوس تاخیر هر تقاطعات 5 - افزایش سهم حمل ونقل مگانی افزایش هرصد سزر ای انجام شدظ با حمل و نقل مگانی 4 - وا ش مخارج ناشی از تناهفات میزاب خسارت مالی وارهظ ناشی از تناهفات میزاب تاخیر وارهظ بر ا ر تناهفات هرصد معابر تحت نظارت تنویری سطح پوشش پ یس و اورژانس 3 - وا ش زینو ای ساخت 7 - وا ش زینو ای ، مدیریت بهرظ برهاری و نگهداری ماوس عمر ناوگاب مسافت طی شدظ توس ناوگاب حمل و نقل مگانی مسافت طی شدظ توس وسایل نق یو شخنی بر روی شبلو میزاب برخوره وسایل نق یو بو زیرساخاهای حمل و نقل عمر مزید روسازی ماوس زینو اهاری بو ازای ر سزر ماوس زینو ساانو نگهداری و تعمیر تجهیزات راظ تعداه وارمنداب اهاری بو ازای ر سزر تعداه نیرو ای اناظامی شهر (را ور) برقراری نظم 3 - افزایش ایمنی و امنیت 3 - افزایش فر نگ رعایت قوانین را نمایی و رانندگی وا ش تعداه تخ زات بو ازای وسی و- وی ومار تعداه برنامو ای آموزشی ترتیب هاهظ شدظ هر رابطو با ترافیک توزیع سنی جرایم و تخ زات 2 - وا ش تعداه تناهفات و ت زات ناشی از آب تعداه تناهفات بو ازای وسی و- وی ومار طی شدظ هر شبلو هرصد تناهفات فوتی تعداه ماوفیاب و مجروحین ول زینو تناهفات پوشش اورژانس 7 - حزظ امنیت سیسام حمل ونقل تعداه ویف قاپی هر شبلو هرصد معابر و ناوگاب ای تحت نظارت تنویری نسبت وارمنداب پ یس بو تعداه سزر ا 3 - بهبوه قوانین حمل ونقل و رانندگی 5 - بهبوه وضعیت معابر هرصد معابری وو روسازی نامناسب هارند هرصد معابری وو روسازی پیاهظ ای مناسب هارند ویزیت ع ئم را نمایی و رانندگی و چراغ ا میزاب و هرصد مرل ت طرح ندسی هرصد معابری وو مرل تی هر حریم راظ هارند -------- صفحهٔ بعد -------- فصل82 : شرح تهیه دستورالعمل تهیه سند چشم انداز حمل و نقل شهر 18 / 81 / 31 929 جدول82 -8 - نمونه اهداف و شاخص ها در مطالعات جامع حمل و نقل چرم انداز آرماب ا ا داف معیار شاخص رفاظ 5 - افزایش راحای و آرامش هر سزر 3 - افزایش تسهی ت مناسب برای ترهه عابرین پیاهظ و واربراب وم تواب هرصد ناوگاب مناسب برای جابجایی واربراب وم تواب تعداه معابر ویژظ عابر پیاهظ هرصد پیاهظ رو ای بحرانی هر شبلو هرصد پیاهظ رو ایی وو هارای روسازی مناسب نیساند هرصد تناهفات عابراب پیاهظ و افراه وم تواب هرصد معابر مناسب برای ترهه واربراب وم تواب و عابراب پیاهظ 2 - بهبوه ویزیت تسهی ت جانبی سیسام حمل ونقل ویزیت ایساگاظ ای حمل و نقل مگانی هرصد ایساگاظ ای هارای سرپناظ و نیملت و سایر املانات نسبت عرضو بو تقاضای پاروینگ هرصد تعداه تقاطعات با اهوات ونارلی مناسب عمر ماوس ناوگاب خنوصی و عمومی خدمات رفا ی و تسهی ت هروب ناوگاب خنوصی و عمومی ایمنی ناوگاب خنوصی و عمومی ایمنی شبلو معابر حمل و نقل سرعت پاسخ ه ی بو حواهث 7 - افزایش فر نگ رعایت قوانین را نمایی و رانندگی وا ش تعداه تخ زات بو ازای وسی و- وی ومار تعداه برنامو ای آموزشی ترتیب هاهظ شدظ هر رابطو با ترافیک توزیع سنی جرایم و تخ زات 3 - وا ش ش و ی و ازهحام خیاباب هرصد معابر بحرانی میزاب ماوس تاخیر تقاطعات 5 - بهبوه وضعیت معابر هرصد معابری وو روسازی نامناسب هارند هرصد معابری وو روسازی پیاهظ ای مناسب هارند ویزیت ع ئم را نمایی و رانندگی و چراغ ا میزاب و هرصد مرل ت طرح ندسی هرصد معابری وو مرل تی هر حریم راظ هارند 4 - افزایش اط ع رسانی بو مسافراب و رانندگاب تعداه و ویزیت تاب و ای را نمایی مسیر نسبت بو ول طول معابر شریانی ویزیت ارائو اط عات هر شبلو حمل و نقل و واربری ای جاذب تعداه تاب و ایVMS تعداه ایساگاظ ایی وو هارای سیسام اط ع رسانی ساند وا ش میزاب اخا ف زماب سزر واقعی افراه با زماب سزر ووتا ارین مسیر واقعی آنها 3 - وا ش ازهحام و ش و ی هر ایساگاظ ا و ناوگاب وسایل حمل ونقل مگانی ضریب بار ناوگاب اتوبوسرانی نسبت حجم- ظرفیت هر ایساگاظ ا میزاب ول زماب اناظار هر شبلو تعداه ماوس هفعاتی وو مسافراب هر ایساگاظ از سوار شدب بو ناوگاب باز می مانند -------- صفحهٔ بعد -------- دستورالعمل مطالعات جامع حمل و نقل شهری و حومه18 / 81 / 31 924 جدول82 -8 - نمونه اهداف و شاخص ها در مطالعات جامع حمل و نقل چرم انداز آرماب ا ا داف معیار شاخص 4 - افزایش سازگاری سیسام ای حمل ی ونق با فر نگ و سنت 3 - وا ش آلوهگی ای بنری (هید و )منظر میزاب اسازاهظ از نر هر زیرساخت ای حمل و نقل میزاب ا رات منزی زیرساخت ای حمل و نقل بر منظر شهری تعداه زیرساخت ایی وو باعث ممانعت هید هر نواحی ارزشمند شدظ است 2 - وا ش آسیب بو ب نا ا و میراث فر نگی و نری شهر تعداه آسیب ای وارهظ بو ،بنا ا میراث فر نگی و نری شهر میزاب جمعیت جابجا شدظ هر ا ر حمل و نقل جمعیت مح ت منزنل شدظ هر ا ر حمل و نقل ماراژ بافت ای ارزشمند تحت تا یر حمل و نقل 7 - افزایش اسازاهظ از نماه ای نری بومی هر سیسام ای حمل ونقل هرصد ایساگاظ ایی وو هارای نماه ای نری بومی هر سیسام حمل و نقل ساند هرصد پ ها و سازظ ای مرتب با حمل و نقل وو هارای نماه ای نری بومی بو سیسام حمل و نقل ساند 3 - وا ش آسیب بو بافت ای ارزشمند تجاری و اجاماعی تعداه آسیب ای وارهظ بو ،بنا ا میراث فر نگی و نری شهر میزاب جمعیت جابجا شدظ هر ا ر حمل و نقل جمعیت مح ت منزنل شدظ هر ا ر حمل و نقل ماراژ بافت ای ارزشمند تحت تا یر حمل و نقل 5 - افزایش تناسب و ما نگی سیسام ای حمل ونقل با اق یم شهری میزاب تناسب ایساگاظ رهش می قا اب یناگم لقن و لمح یا میزاب تناسب سازظ ا و تجهیزات حمل و نقل با اق یم شهر 3 - افزایش قاب یت اطمیناب بو سیسام حمل ونقل 3 - ب هبوه ساخاار شبلو حمل نقل مگانی نسبت زماب سزر با خوهروی شخنی بر زماب سزر با حمل و نقل مگانی ویزیت س س و مراتب سیسام حمل و نقل مگانی نسبت طول شبلو مگانی بر مساحت نسبت طول شبلو مگانی بر جمعیت 2 - بهبوه ویزیت تسهی ت جانبی سیسام حمل ونقل ویزیت ایساگاظ ای حمل و نقل مگانی هرصد ایساگاظ ای هارای سرپناظ و نیملت و سایر املانات نسبت عرضو بو تقاضای پاروینگ هرصد تعداه تقاطعات با اهوات ونارلی مناسب عمر ماوس ناوگاب خنوصی و عمومی خدمات رفا ی و تسهی ت هروب ناوگاب خنوصی و عمومی ایمنی ناوگاب خنوصی و عمومی ایمنی شبلو معابر حمل و نقل سرعت پاسخ ه ی بو حواهث 7 -بهبوه ساخاار و توپولوژی شبلو معابر نسبت فاص و روی شبلو بو فاص و اق یدوسی نسبت تعداه گرظ ا بو وماب ای شبلو ماوس تعداه مسیر ای املاب پذیر بین ر مبدا و مقند (با زماب سزر حداوثر 7 برابر زماب سزر ووتا ارین مسیر ویزیت س س و مراتب ارتباطی -------- صفحهٔ بعد -------- فصل82 : شرح تهیه دستورالعمل تهیه سند چشم انداز حمل و نقل شهر 18 / 81 / 31 925 جدول82 -8 - نمونه اهداف و شاخص ها در مطالعات جامع حمل و نقل چرم انداز آرماب ا ا داف معیار شاخص 3 - افزایش قاب یت اطمیناب سزر میزاب واریانس زماب سزر هرصد اتوبوس ایی وو بو موقع بو ایساگاظ می رسند ونازور یا رزس لو وب جوا ره ظدش ماجنا یا رزس دصره تعداه ماوس هفعاتی وو مسافراب هر ایساگاظ از سوارشدب بو ناوگاب باز می مانند ماوس تعداه مسیر ای املاب پذیر بین ر مبدأ و مقند با زماب سزر حداوثر 7 برابر زماب سزر ووتا ارین مسیر ماوس زماب پاسخ ه ی بو حواهث احامال بیرار بوهب زماب سزر از 7 برابر ومارین زماب طی شدظ بین مباهی و مقاصد مخا ف سطح معابر- زماب آب گرفاگی و برف گرفاگی هر یک سال 5 - وا ش ا رات محیطی بر حمل ونقل میزاب افزایش زماب سزر بر ا ر باراب و برف هرصد معابری وو ا رات محیطی هر طراحی آنها هر نظر گرفاو شدظ است میزاب تغییرات تقاضا بر ا ر عوامل محیطی 4 - افزایش اط ع رسانی بو مسافراب و رانندگاب -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۳۶ ۹ ۱ انا مهم ۳۵ ۳ 1 جدول ۲۳-۱۳- خلاصه شاخص‌های ارزیابی شبکا شاخص تعداد ایستگاه خطوط ریلی تعداد خط اتوبوس تندرو طول خطوط اتوبوس تندرو (رفت و برگشت) طول خطوط اتوبوس (رفت و برگشت) تعداد مسافر بر روی شبکه مجموع ماتریس تقاضای حمل و نقل همگانی سهم تقاضای حمل و نقل همگانی از کل تقاضا نرخ تعویض خط (تعداد جابه جایی برای هر سفر مبدا-مقصد) تعداد مسافر خطوط انبوه‌بر به تفکیک خط (مجموع رفت‌وبرگشت) تعداد مسافر قطعه بیشینه خطوط انبوه‌بر به تفکیک خط تعداد مسافر خطوط اتوبوس عادی سرهم خطوط انیوه‌بر از کل تقاضا سهم خطوط انیوه‌بر از تقاضای حمل و9 نقل همگانی ظرفیت خطوط انبوه‌بر به تفکیک خط سهم ظرفیت خطوط انبوه‌بر از کل تقاضا میانگین زمان سفر میانگین زمان انتظار میانگین زمان پیاده‌روی (دسترسی به حمل و نقل همگانی) میانگین زمان صرف شده در وسیله همگانی مسافت طی شده در خطوط ریلی مسافت طی شده در خطوط آتوبوس تندرو سرعت سفر در خطوط ریلی سرعت سفر در خطوط اتوبوس تندرو سرعت سفر در خطوط اتوبوس مجموع مسافت طی شده در مرکز شهر مجموع زمان سفر مجموع زمان سفر در مرکز شهر میانگین نسبت زمان سفر متراکم به زمان سفر آزاد میانگین نسبت زمان سفر به زمان سفر آزاد در مرکز شهر حمل و نقل کیلومتر عدد عدد کیلومتر عدد درصد درصد درصد مسافر -کیلومتر مسافر -کیلومتر مسافر -کیلومتر کیلومتر در ساعت کیلومتر در ساعت کیلومتر در ساعت خودرو -کیلومتر خودرو -کیلومتر خودرو-ساعت خودرو-ساعت کیلومتر در ساعت کیلومتر در ساعت ساعت ساعت ی و حومه گشچچچچجچج -------- صفحهٔ بعد -------- فصل ۱۲: شرح نهیه دستورالعمل نهیه سند چشم انداز حمل و نقل شهر ۹۸/۱/۰۱ ۳۳۷ و جدول ۲-۱۲- خلاصه شاخص‌های ارزیابی شبکه حمل و نقل نا نا و اک اه 1۳ سوسکل که مووود و و کل سوسکل ی 0 0 و 0 یزان مفرفاسوظت را اش انا مان مود سوت در موکو ایا یا لول مر رای اودگی موی بشتو از #۵ دسی ال لو طیل ماو ای نودگی موتی پیشتو از 89 دس بل او موکو او[ گنوی ۳ -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۳۸ ۹۹/۰ دستورالعمل مطالعات جامع حمل و نقل شهری و حومه ۲و -------- صفحهٔ بعد -------- فصل ۱۳ تهیه دستورالعمل پیشنهاد راهبردها -------- صفحهٔ بعد -------- ۲ 3. ۳۳ -------- صفحهٔ بعد -------- فصل89 :تهیه دستورالعمل پیشنهاد راهبردها 18 / 81 / 31 998 مقیاس مطالعات جامع حمل و نقل، بو لحاظ مقیاس هر سطح را برهی استب یعنی وظیزو اص ی آب، تهیو مدل حمل و نقل شهر برای شناسایی مرل ت و ارایو پیرنهاهات را برهی برای بهبوه وضعیت هر سال ای افق استب بو مین هلیل ، مجموعو را بره ای توصیو شدظ هر این بخش باید پس از تجزیو و تح یل وضع موجوه و ماناسب با نیاز ای شهر و چرم انداز تعریف شدظ برای توسعو حمل و نقل شهر، ،بو صورت ویزی و ومی تدوین شوهب بو بیاب هیگر، دف از ارایو را بره بیاب جهت گیری حمل و نقل هر زمینو ای مخا ف است وو منجر بو تعریف را لار ای عم یاتی برای هسایابی بو ا داف سند چرم انداز حمل و نقل می شوهب هر نهایت، از ترویب را لار ا، گزینو ای پیرنهاهی برای بهبوه سیسام حمل و نقل ارایو می شوهب این هساورالعمل بو بیاب را بره ا نمی پرهازه، ب لو برخی اصول و ی را هر موره نحوظ تهیو را بره ا بیاب می وند ب مجموعو را بره ا باید بو تایید وارفرما و شورای ما نگی ترافیک اسااب برسدب توصیو می شوه مراوراب هر نگام تهیو :را بره ا منابع زیر را موره توجو قرار ه ند - مساندات هبیرخانو شورای عالی ما نگی ترافیک شهر ای ورور - طرح جامع شهری - طرح ای جامع حمل و نقل هر شهر ای مرابو تدوین راهبردهای توسعه خدمات حمل ونقل هوشمند سیسام ای حمل ونقل ( وشمندITS )، طیف وسیعی از ابزار ای پیررفاو برای مدیریت سیسام ای حمل و نقل و خدمت ه ی بو مسافراب را شامل می شوه. اساس ابزار ای حمل و نقل وشمند سو شاخص اط عات3، ارتباطات2 و یلپارچگی و ما نگی7 است و دف آب ا ومک بو خوهوار سازی مدیریت لحظو ای و یلپارچو ی سیسام حمل و نقل استب انساب، خوهرو، راظ و هیگر بخش ای مرتب با حمل و نقل بو طور فزایندظ ای از این سیسام ا بهرظ برهاری می ون ندب مروز ونارل ترافیک، سیسام و ریغام مایپ یا و بات ،ا ورهوخ بای تیعقوم و یربوان یا یرظ از پرواربرهترین مناهی ق خدمات واربر3 ITS ساندب را بره ای پیرنهاهی هر این بخش باید ماناسب با نیاز شهر و بر مبنای موفقیت تجارب مرابو هر شهر ای م رهظ باشدب ضرورت یک خدمت واربر حمل و نقل وشمند باید بر اساس ناایج تح یل ای بند ای3 تا3 شرح خدمات سنجیدظ شدظ و از پیرنهاه خدمات وم اولویت پر یز شوهب تمروز بر ارایو را بره و ی معماری ،سیسام حمل و نقل وشمند باشد یعنی آب چو باید انجام شوه ، نو این وو چگونو باید انجام شوهب معمار ی را برهی بو هنبال ی تعر ف مواره ز یر :است 3 Information 2 Communication 7 Integration 3 User services -------- صفحهٔ بعد -------- دستورالعمل مطالعات جامع حمل و نقل شهری و حومه18 / 81 / 31 992 - نوع خدمات واربر، مانند جمع آوری اط عات،ترافیلی، یا هرخواست تعیین یک مسیر - ،محل ارایو خدمات واربر، مانند هروب/بیروب خوهرو، پیش/حین/پس از سزر - جریاب هاهظ ا و اط عات برای ایجاه یک سیسام یلپارچو 89 - 8 - 8 - اولویت در خدمات کاربرITS با توجو بو اصول توسعو پایدار حمل و نقل و این وو ر یک از هساو ای خدمات وا ربرITS شامل چند نوع خدمت استب برخی خدمات واربرITS اولویت هار هر جدول37 – 3 ارایو شدظ وو برای شهر ای مخا ف، مواره زیر را پوشش می:ه د - )مدیریت ترافیک و (حمل و نقل برای وا ش تقاضای سزر با وسایل موتوری، هاهب اولویت حروت بو اتوبوس ، ا وسایل یرموتوری3 ( NMV) و عابراب پیاهظ، - اط ع رسانی بو مسافراب بو این منظور وو قبل از اقدام بو سزر، تنمیم بهاری هر خنوص سزر خوه بگیرند و اط عات هقیق تری هر موره زماب رسیدب خوهرو ا و تا خیر ای احامالی هاشاو باشند، - ،وعماج رب یراب یا ورهوخ تار ا ش او و ااو لقن و لمح ییآراو شیازفا روظنم وب یراجت یا ورهوخ تیریدم - مدیریت حمل و نقل مگانی بو صورت یک سیسام یلپارچو برای رعایت برنامو زماب بندی، وا ش تا یر ازهحام بر عم لره سیسام و تخنیص مو رتر و اروناب، منابع و تجهیزات، - پرهاخت اللارونیک برای اخذ ورایو وسایل سزر مگانی مخا ف (مث ً یلپارچگی ب یت ا با اسازاهظ از وار ت ای وشمند) و اخذ عوارض و زینو وروه بو محدوهظ ای پر ازهحام برای افزایش آسایش و وارآیی، - مدیریت شرای اضطراری، ایمنی و امنیتب جدول89 – 8 - فناوری ها و خدمات کاربر اولویت دارITS هساو خدمات واربر خدمات واربر نمونو ا شرح مدیریت ترافیک پرایبانی از برنامو ریزی حمل و نقل مدل ای تقاضای سزر شهری، مدل ای شبیو سازی ترافیلی تقاطع ، ا سیسام ایGIS برای مدیریت هاهظ ای ملانیب مدل ای مخا زی برای شبیو سازی ول شبلو حمل و نقل یا تقاطع ای مجزا وجوه هارندب سیسامGIS برای ومک بو ذخیرظ و تح یل اط عات بو وار می روهب ونارل ترافیک ونارل ترافیک شهری ( UTC ) و ونارل ترافیک ناحیو ای2 ( ATC ) ً نرم افزار ای ونارل ترافیک زیاهی وجوه هارند (مثSCATS هر ،اسارالیاSCOOTS ،هر انگ سااب و اسپانیاOPTIMA هر آلماب)ب این نرم افزار ا می ،توانند هر شرایطی وو بو طور وامل پیاهظ شدظ باشند بر اساس تقاضای لحظو ای و بو صورت پویا، وضعیت ترافیک را تح یل ون ندب برای عم لره مو رتر این نرم افزار ا بهار است و یو مرخنات 3 Non-Motorized Vehicles 2 Area Traffic Control (ATC) -------- صفحهٔ بعد -------- فصل89 :تهیه دستورالعمل پیشنهاد راهبردها 18 / 81 / 31 999 جدول89 – 8 - فناوری ها و خدمات کاربر اولویت دارITS هساو خدمات واربر خدمات واربر نمونو ا شرح فیزیلی تقاطع نظیر روسازی، ز لری و ببب بو حد اسااندارهی بهبوه هاهظ شوندب هوربین مدار بساو ( CCTV ) CCTV برای تایید رویداه ا توس واروناب مروز ونارل ترافیک بو وار گرفاو می شوهب تاب و ای پیام (ماغیرVMS )- برای اط ع رسانی بو مسافراب زیرساخت این تاب و ا می تواند ازLED ای وم زینو باشد وو هر بسیاری از ورور ا یافت می شوه و یا این وو از فناوری ای جدیدتر مثل پ سما و یاLCD لقن و لمح یا و بات یارب وافرریپ یا مگانی اسازاهظ شوهبVMS ای قاب ل حمل نیز وجوه هارند وو برای عم یات موقت خیابانی و نظایر آب بو وار می روندب تاب و ای محدوهیت ( سرعت ماغیرVSL ) و قوانین مرتب محدوهیت سرعت را بر اساس شرای ترافیک و یا شرای محیطی (مثل آب و وایی بد) تنظیم می وندب الباو این فناوری هر ونار فناوری ونا رل سرعت برای اعمال مقررات بو وار می روهب ح قو ای القایی مغناطیسی (هر بسار راظ ا)، هوربین ای فروسرخ یا چرم اللارونیلی برای شناسایی خوهرو ا ح قو ای القایی بو هلیل وم زینو تر بوهب از هو موره هیگر رواج بیراری هاره ولی نقص آب ا وارایی بدشاب هر شرایطی است وو نگهداری راظ بو خوبی انجام نروه ب هر برخی از ورور ا هوربین فروس رخ وو وابساگی بو شرای روسازی مسیر نداره اسازاهظ گسارهظ ای هر طول چندین سال هاشاو استب اسازاهظ از چرم اللارونیلی م ر و بو افزایش استب ع یم و چراغ را نمایی LED زینو اولیو بی راری نسبت بو چراغ ای عاهی هارند، ولی زینو نگهداری ومار و طول عمر بیراری هاشاو و روشن تر ساندب مدیریت سانحو شناسایی و تایید ازهحام یا سانحو بو ومک CCTV هر مروز ونارل هوربین ای هیجیاال وشمند وو هر نقاط مناسبی ننب شدظ اند خنوصیات جریاب ترافیک نظیر ازهحام و سرعت را پایش می ونند ب مثال: هوربین ایAutoscope هر آمریلا و هوربین ایCetrac هر سنگاپورب مدیریت تقاضا شناسایی خوهوار خوهرو3 ( AVI ) سیسامAVI مرخنات خوهرو و مالک آب را با اسازاهظ از شمارظ پ ک خوهرو یا شناسو اللارونیک آب، شناسایی می وندب پرهاخت اللارونیک جمع آوری و پرهاخت اللارونیک عوارض و واربره ای مرابوب ارتباطات فناوری ای ارتباطی مخا زی وجوه هاره، از جم وDSRC ، فروسرخ،ح قو ک پ ظرامش وو یریونت یا ماسیس بییاقلا یا خوهرو را شناسایی ورهظ و مجوز آب را برای وروه بو منطقو ممنوعو ترافیک بررسی می وند، نیاز بو یک سیسام ارتباطی مساقل بین خوهرو و مروز ونارل را از بین برهظ استب اعمال مقررات ترافیلی سیسام ا و فناوری ای مخا ف هوربین ونارل سرعت، هوربین ونارل عبور از چراغ قرمز2 ، هوربین ونارل هسارسیب مدیریت نگهداری زیرساخت ا سیسام ا و فناوری ای مخا ف VMS قابل حمل و سایر فناوری ا برای مدیریت موقت عم یات نگهداری و پرایبانی هر رویداه ای خاصب 3 Automatic Vehicle Identification (AVI) 2 Red-Light Camera -------- صفحهٔ بعد -------- دستورالعمل مطالعات جامع حمل و نقل شهری و حومه18 / 81 / 31 994 جدول89 – 8 - فناوری ها و خدمات کاربر اولویت دارITS هساو خدمات واربر خدمات واربر نمونو ا شرح اط ع رسانی بو مسافر اط ع رسانی قبل از آ از ،سزر هر حین سزر با خوهروی ،شخنی هر حین سزر با حمل و نقل مگانی سیسام ا و فناوری ای مخا ف سیسام ایی وو می توانند اط عات برنامو زماب بندی حمل و نقل ، مگانی و زماب سزر با آب را از طریق اینارنت، پیامکVMS و سایر وسایل ارتباطی مخابرظ ونندب افزوب بر این، از فناوری ایی مانندGPS و ارتباط بی سیم نیز اسازاهظ می شوهب خدمات اط عاتی شخنی سیسام ا و فناوری ای مخا ف شامل هسارسی اینارنای بو اط عات سزر و یا خدمات موقعیت- ( مبنایLBS) حساس بو ویژگی ا، محل و نیاز ای واربراستبLBS می تواند از فناوری ایGSM ، GPS و ارتباط از طریق ت زن مراظ اسازاهظ وندب دایت و مسیریابی روی نقرو سیسام ای را نمای مسیر هر هروب خوهرو این سیسام ا بو رانندگاب ومک می وند وو بهارین و ووتاظ ت رین مسیر را (بر اساس آخرین اط عات هر موره ازهحام و سوانح) اناخاب ونند. خوهرو ای تجاری مجوز ترهه بو ،خوهرو ا مراحل اهاری مرتب با خ وهرو ای تجاری تباهل اللارونیلی اط عات3 ( EDI ) تباهل اللارونیلی اط عات بخش اص ی مدیریت از راظ هور است و ،و یو عم یات تهیو واا، ارسال (با ورای، وامیوب و قطار)، بارگیری هریافت و پرهاخت، حوالو بار از این طریق تباهل می شوندب برای حزظ وارآیی، فرآیند ای فی زیلی و تباهل ای اللارونیلی باید م زماب انجام شوندب این امر م هر موره تباهات بروب مرزی و هاخ ی صاهق استب مدیریت ناوگاب خوهرو ای تجاری سیسام ای مدیریت ناوگاب2 ( FMS ) با اسازاهظ از اط عات لحظو ای موقعیت خوهرو وو ازGPS بو هست می آید، این سیسام می تواند پایش و ونارل عم لره ناوگاب را انجام ه دب اجزای تلمی ی این سیسام شامل ابزار ای پایش منرف سوخت، تولید آایندظ ا: عیب رسانی و ارایو راظ حل برای آب استب حمل و نقل مگانی مدیریت حمل و نقل مگانی سیسام ای مدیریت ( ناوگابFMS ) با اسازاهظ از اط عا ت لحظو ای موقعیت خوهرو وو ازGPS بو هست می آید، این سیسام می تواند پایش ا و ونارل عم لره ناوگاب را انجام ه د و زماب رسیدب خوهرو بو ایساگاظ و موقعیت آب هر مسیر را مرخص وندب مدیریت شرای اضطراری اع م شرای اضطراری و حزظ امنیت هوربین مدار بساو ( CCTV ) CCTV برای شناسایی و تایید رویداه ا توس واروناب مروز مدیریت سانحو بو وار می روهب مدیریت خوهرو ای امداهی سیسام ای مدیریت ( ناوگابFMS ) با اسازاهظ از اط عات لحظو ای موقعیت خوهرو وو ازGPS بو هست می آید، این سیسام می تواند پایش و ونارل عم لره خوهرو ای امداهی را انجام ه دب بهارین مسیر را پیرنهاه و چراغ ، ای را نمایی اولویت حروت را بو خوهروی امداهی بد دب اع م سانحو و سیسام ای مدیریت با اسازاهظ از اط عات لحظو ای موقعیت خوهرو وو ازGPS ، بو هست 3 Electronic Data Interchange (EDI) 2 Fleet Management System (FMS) -------- صفحهٔ بعد -------- فصل89 :تهیه دستورالعمل پیشنهاد راهبردها 18 / 81 / 31 995 جدول89 – 8 - فناوری ها و خدمات کاربر اولویت دارITS هساو خدمات واربر خدمات واربر نمونو ا شرح خطرات حمل مواه خطرناک ( ناوگابFMS ) می آید، این سیسام می تواند موقعیت بار ای خطرناک هر حال حمل و سایر وضعیت ای مهم را ونارل وندب پرهاخت اللارونیک تباهل مالی بو صورت اللارونیک سیسام ا و فناوری ای مخا ف شاملETC: و ب یت اللارونیلی یا، پرهاخت ورایو با وارت ای مغناطیسی استب ایمنی ارتقای ایمنی واربراب آسیب پذیر گذرگاظ ای وشمند عابر پیاهظ اسازاهظ از فناوری ای موج ووتاظ و فروسرخ برای شناسایی خوهوار عابر پیاهظ هر تقاطع اب نقشITS در رسیدن به نتایج دلخواه ر یک از هساو خدمات واربرITS ما را بو طور مساقیم هر رسیدب بو یک یا چند نایجو هلخ واظ هر زمینو حمل و نقل یاری خوا د نموهب جدول37 – 2 این موضوع را نراب می ه د، برای نمونو، هساو خدمات واربر«مدیریت ترافیک» ، بو شیوظ ای مخا ف هر هسایابی بو ناایج هلخواظ مو ر استب جدول89 – 2 - نقش دسته خدمات کاربر اولویت دارITS در رسیدن به نتایج دلخواه هساو خدمات واربر اولویت هار هسارسی برابر و بهبوه جابجایی و مدیریت تقاضا بهبوه وارایی و بهرظ وری حمل و نقل بهبوه ایمنی و امنیت وا ش ا رات زیست محیطی مدیریت ترافیک و حمل و نقل برای وا ش تقاضای سزر با خوهرو ا، اولویت ،ه ی بو اتوبوس یرموتوری و پیاهظ ا ب و ب و ب و ب و اط ع رسانی بو مسافراب ب و ب و ب و وم مدیریت ناوگاب خوهرو ای تجاری ب و ب و ب و ب و حمل ونقل مگانی ب و ب و ب و ب و پرهاخت اللارونیک ب و ب و خیر وم ایمنی و امنیت و مدیریت شرای اضطراری - ب و ب و - انتخابITS متناسب با اندازه شهر برای ریک از خدمات واربر اولویت هارITS وو هر جدول37 – 7 ارایو شدظ، تناسبITS و فناوری ا و خدمات آب (بو گونو ،ای وو گرو ی از خدمات با قاب یت ما نگی و عم لره یلپارچو اناخاب شوند) برای شهر ای ووچک، ماوس و بزرگ موره بررسی قرار گرفاو استب شبا ت بسیار زیاهی بین شهر ای ماوس و بزرگ وجوه هاره، اما سیسام ای پیچیدظ تر و گسارهظ تری باید هر شهر ای بزرگ اجرا شوهب از سوی هیگر، تزاوت این هو با شهر ای ووچک ومی زیاه استب توجو شوه وو جدول37 – 7 یک را نمای اولیو و توصیو ای بوهظ و هر صورت نیاز صرفاً پس از بررسی و شناخت نیاز ای واقعی و محدوهیت ای موجوه موره اسازاهظ قرار می گیره ب -------- صفحهٔ بعد -------- دستورالعمل مطالعات جامع حمل و نقل شهری و حومه18 / 81 / 31 996 جدول89 – 9 - انتخاب خدمات کاربرITS متناسب با اندازه شهر هساو خدمات واربر خدمات واربر نمونو ا )جمعیت (نزر ومار از 511،111 511،111 تا 3،111،11 بیش از 3،111،111 مدیریت ترافیک پرایبانی از برنامو ریزی حمل و نقل مدل یا لدم ،یرهش رزس یاضاقت یا شبیو سازی ترافیلی تقاطع ا، سیسام ای GIS برای مدیریت هاهظ ای ملانی خی ی ساهظ ب و ب و ونارل ترافیک ( ونارل ترافیک شهریUTC ) و ونارل ترافیک ناحیو( ایATC ) خی ی ساهظ ب و-چراغ ای را نمایی- زماب ابتب ب و-بو صورت پویا (حساس )بو تقاضا ( هوربین مدار بساوCCTV ) ب و ب و ب و تاب و ای پیام(ماغیرVMS )- برای اط ع رسانی بو مسافراب خیر ب و ب و ( تاب و ای محدوهیت سرعت ماغیرVSL ) و قوانین مرتب خیر ب و ب و ح قو ای القایی مغناطیسی (هر بسار راظ ا)، هوربین ای فروسرخ یا چرم اللارونیلی برای شناسایی خوهرو ا ب و ب و ب و ع یم و چراغ را نماییLED خیر ب و ب و مدیریت سانحو شناسایی و تایید ازهحام یا سانحو بو ومک CCTV هر مروز ونارل خیر ب و ب و مدیریت تقاضا ( شناسایی خوهوار خوهروAVI ) خیر خیر ب و پرهاخت اللارونیک ورایو و عوارض ب و ب و ب و اعمال مقررات ترافیلی سیسام ا و فناوری ای مخا ف ب و ب و ب و مدیریت نگهداری زیرساخت ا سیسام ا و فناوری ای مخا ف ب و ب و ب و اط ع رسانی بو مسافر اط ع رسانی پیش از سزر، حین سزر با خوهروی شخنی، حین سزر با حمل و نقل مگانی سیسام ا و فناوری ای مخا ف خیر ب و ب و خدمات اط عاتی شخنی سیسام ا و فناوری ای مخا ف خیر خیر ب و دایت و مسیریابی روی نقرو سیسام ای را نمای مسیر هر هروب خوهرو خیر خیر ب و خوهرو ای تجاری مجوز ترهه بو خوهرو ا، مراحل اهاری مرتب با خوهرو ای تجاری( تباهل اللارونیلی اط عاتEDI ) خیر خیر ب و مدیریت ناوگاب خوهرو ای تجاری سیسام( ای مدیریت ناوگابFMS ) خیر ب و ب و حمل و نقل مگانی مدیریت حمل و نقل مگانی سیسام( ای مدیریت ناوگابFMS ) خیر ب و ب و مدیریت شرای اضطراری اع م شرای اضطراری و حزظ امنیت هوربین ( مدار بساوCCTV ) خیر ب و ب و SMFباگوان تیریدم یا (ماسیس یهادما یا ورهوخ تیریدم ) خیر ب و ب و -------- صفحهٔ بعد -------- فصل89 :تهیه دستورالعمل پیشنهاد راهبردها 18 / 81 / 31 997 جدول89 – 9 - انتخاب خدمات کاربرITS متناسب با اندازه شهر هساو خدمات واربر خدمات واربر نمونو ا )جمعیت (نزر ومار از 511،111 511،111 تا 3،111،11 بیش از 3،111،111 اع م سانحو و خطرات حمل مواه خطرناک سیسام( ای مدیریت ناوگابFMS ) خیر ب و ب و پرهاخت اللارونیک تباهل مالی بو صورت اللارونیک سیسام ا و فناوری ای مخا ف خیر ب و ب و ایمنی ارتقای ایمنی واربراب آسیب ر پذی گذرگاظ ای وشمند عابر پیاهظ خیر ب و ب و تدوین راهبردهای بهبود تردد کم توانان و توان یابان یلی از وظایف ذاتی مطالعات جامع حمل و نقل، تعیین رویلره توسعو سیسام ای حمل و نقل تا سال ای افق بو منظور افزایش وارآیی برای مو افراه استب بر این اساس، ارایو پیرنهاهات مقدماتی هر موره ویژگی یا ماسیس ی و یا مخا ف بو ویژظ برای افراه وم تواب (ووهواب، سالمنداب، ببب) و تواب یاب (هارای محدوهیت جسمی/حروای) ضروری استب بو این منظور توصیو می شوه با شناخت وضع فع ی خدمت ه ی بو این افراه و تس هی ت موجوه، توصیو ای ویزی و ومی برای بهبوه خدمت رسانی هر سطح و ب حمل و نقل ارایو شوهب مناحبو با این هساو از واربراب سیسام حمل و نقل برای اولویت بندی اقدامات توصیو می شوهب نمونو:ای از را بره ای و ی هر این زمینو عبارت است از - مناسب سازی تاوسی و اتوبوس - آموزف رانندگاب وسایل حمل ونقل عمومی هر ارتباط با نحوظ ومک بو این واربراب - طراحی پیوساو و صحیح پیاهظ رو ا نمونو ای از را لار ای عم ی وو هر مقیاس این مطالعو نیست و هر مطالعات تزنی ی و مهندسی باید موره توجو باشد نیز بو شرح زیر است - اسازاهظ از سطح ش یب هار هر وسا ی ل حمل ونقل عموم ی - مناسب سازی هرب و پ و ای اتوبوس - مرخص و رهب فضا یی هر اتوبوس برا ی اساقرار افراه با صندلی چرخدار - ای جاه ش ی ا بی مناسب ی برا رفت و آمد بو هاخل اتوبوس - م سطح سازی یا ساگاظ با وف ی وسا ل حمل ونقل عموم ی - یا جاه سطح شیب هار ابت و ماحر ک یا هر ساگاظ برای صندلی چرخدار -------- صفحهٔ بعد -------- دستورالعمل مطالعات جامع حمل و نقل شهری و حومه18 / 81 / 31 991 تدوین راهبردهای بهبود ایمنی تردد و کاهش تصادف :برای تدوین را بره ای مرتب با ایمنی ترهه و وا ش تناهفات، باید مواره زیر موره توجو قرار گیره 3 - پایگاظ هاهظ ملانی تناهفات هر بند3 شرح خدمات تهیو شدظ و هر بند3 شرح خدمات موره بررسی و تح یل قرار گیرهب 2 - تح یل ای ازم از ع ت وقوع تناهفات مانند نرخ انواع تناهفات، فراوانی شدت تناهفات، شناسایی نقاط پرتناهف و یرظ بر اساس ناایج مدل تخنیص و حجم ترهه هر شبلو انجام شوهب 7 - را بره ای و ب مرتب برای بهبوه وضعیت ایمنی بر اساس منابع ع م ی معابر3 ارایو شوهب 3 - تا یرات و ب را بره ا بر حمل و نقل برآوره شوهب توصیو می شوه رابطو ای بین تعداه تناهفات و ماغیر مو ر بو ویژظ خوهرو-وی ومار طی شدظ2 برآوره شوه تا هر بند5 شرح خدمات هر بخش ارزیابی را لار ا باواب از آب اسازاهظ ورهب را بره ای بهبوه ایمن ی ترافیک باید ماناسب با را لار ای پیرنهاهی شناسایی و ارایو شوهب برای نمونو، هر توسعو حمل و نقل مگانی، توصیو ایی و ی برای ارتقای ایمنی مسافراب نگام عبور از عرض معابر مطرح شوه و یا هر توسعو تقاطع ای نا مسطح، مسالو عبور عرضی پیاهظ ا و یا افزایش سرعت عبور خوهرو ا و تا یر آب بر ایمنی هر قالب توصیو ای ازم موره توجو قرار گیرهب از سوی هیگر، گا ی یک نگاظ را برهی برای افزایش ایمنی ترهه و وا ش تناهفات نیازمند تغییر نگرف و ارایو را لار ای مازاوتی هر سایر بخش استب برای نمونو، وا ش تعداه تناهفات هر شهر مملن است از طریق انجام اقدامات :زیر مملن شوه - ،وا ش حجم ترهه خوهرو ا از طریق توسعو حمل و نقل مگانی - اعمال سیاست ای آرام،سازی ترهه - ،اعمال محدوهیت سرعت یا مدیریت مقطع عرضی برای وا ش سرعت ترهه خوهرو ا - ،اص ح س س و مراتب معابر شهری - جداسازی ترهه عبوری از مح ی با پیرنهاه ومربندی، ا - ایجاه تعاهل بین ایمنی و جابجایی7 هر ارایو و ارزیابی را لار اب 3هر این زمینو منابع مخا زی وجوه هاره وو از جم و می:تواب بو وااب زیر مراجعو وره Elvik, Rune; Hoye, Alena; Vaa, Truls; Sorensen, Michael; The Handbook of Road Safety Measures, Emerlad Group Publishing Limited, second edition, 2009. 2 Vehicle kilometers Traveled 7 Safety vs. Mobility -------- صفحهٔ بعد -------- فصل89 :تهیه دستورالعمل پیشنهاد راهبردها 18 / 81 / 31 993 تدوین راهبردهای ارتقای فرهنگ و آموزش در حمل ونقل ضروری است آموزف ای ازم برای اسازاهظ از انواع سیسام ای حمل و نقل موجوه هر شهر بو شهرونداب ارایو شوهب یک بخش مهم، توجو هاهب طراحاب بو الزاماتی است وو اجرای آموزف ا را توس شهرونداب مملن سازهب برای نمونو، اگر بو شهرونداب پیاهظ آموزف هاهظ شدظ تا از خ وری عابر پیاهظ عبور ونند، باید هر معابر نیز آب خ وری را هر محل مناسب اجرا ورهب هر بخش ارایو را بره ای آموزف و فر نگ سازی هر زمینو حمل و نقل، باید بو مسایل و ب بو ویژظ اط ع رسانی بو شهرونداب و هخالت هاهب ایراب هر تنمیم گیری ا توجو ورهب بهار است برخی طرح ای مهم و تا یر گذار بر شهرونداب هر نرست ای عمومی مطرح شدظ و ضمن تبیین فواید طرح ا، نظرات ایراب اخذ و هر جهت وا ش ا رات سوء طرح ا برنامو ریزی شوهب برخی عوامل مو ر بر ارتقای فر نگ ترافیک هر شلل37 – 3 م حظو می شوهب برخی اقدامات قابل انجام توس شهرهاری :عبارتند از - احداث پارک ای آموزف تراف یک ،برای ووهواب و بزرگسااب - ترلیل نرست ا و مایش ای هورظ ای هر مح و ، ا - مراظ ورهب آموزف با نظ ،ارت و اعمال مقررات - فرا م ورهب محی سیسام حمل و نقل ماناسب با مزا یم هورظ ای آموزشیب شکل89 – 8 - عوامل ارتقا ی فرهنگ تراف یکی ارتقای فرهنگ ایمنی ترافیک توجه به آموزش ایمنی ترافیک استانداردساز ی و توسعه قوانین و روش ها اصالح ساختار سازمان های دخیل در ترافیک توسعه ساختار و اصالح زیرساختهای ترافیکی توجه به نگرش ها و ارزش های مورد قبول جامعه کاربرد مناسب تبلیغات -------- صفحهٔ بعد -------- دستورالعمل مطالعات جامع حمل و نقل شهری و حومه18 / 81 / 31 941 تدوین راهبردهای بهبود مسائل زیست محیطی مرتبط با حمل ونقل یلی از چالش ای مهم برای سیسام حمل و نقل ،تأ یر آب بر ویزیت محی زیست و آلوهگی صدا و وا ب ست بر ای ارزیابی عم لره زیست محیطی سیسام حمل و نقل، ازم است میزاب انارار آایندظ ای ناشی از حمل و نقل با برخی شهر ای مرابو مقایسو شدظ و عوامل مو ر بر انارار آایندظ ا هساو بندی ش وهب برای نمونو، باید تعیین شوه آیا خوهرو ای سنگین هر انارار آایندظ ا مو رترند یا خوهور ای سبک و محل ای تمروز آلوهگی وجاست و چو اقداماتی برای رفع تمروز می تواب انجام هاهب هر این بخش، را بره ای مانوعی قابل بررسی است وو برخی از آب: ا عبارتند از - رتدیدج یا ورهوخ اب یمیدق یروانف یاراه یا ورهوخ ینیزگیاج وب،قیورت - ترویق بو اسازاهظ از سوخت، ای جایگزین - مدیریت ترهه هر معابر و محدوهظ، ای شهری - تقسیم بندی مناطق شهری از نظر آلوهگی وا و صدا،و اعمال محدوهیت ترهه تدوین راهبردهای پدافند غیرعامل مطالعات پدافند یرعامل هر مطالعات جامع حمل و نقل، برگرفاو از مطالعات فرهاست هر زمینو طرح جامع شهر و هر جهت پیاهظ سازی سیاست ای مطالعات پدافند یرعامل شهری است وو با دف پایداری شبلو حمل و نقل و شریاب ای حیاتی و سنجش عم لره شبلو هر شرای بحراب از پیش تعریف شدظ انجام می شوهب پدافند یرعامل بر تهدید یا انساب ساز مچوب حم ت نظامی، خرابلار،ی بمب گذار ی و یرظ می پرهازه و مدیریت بحراب بر تهدید یا طبیعی مانند زلزلو، سیل، طوفاب و یرظ مامروز است ب با این حال میاب ما یت و موضوعات پدافن د یرعامل و مدیریت بحراب شبا ت ا و تزاو ت ایی وجوه هاره، از جم و این شبا ت می ا تواب بو ایجاه ارهوگاظ ی ا آوارگاب، امداهرسانی بو آسیب هیدگاب، ،تخ یو اضطراری ایجاه آرامش و امنیت عمومی اشارظ وره و از جم و تزاوت ا نیز می تواب ب و ما یت ابت تهدیدات طبیعی هر برابر ما یت سیال تهدیدات ناشی از تهاجم ا، قابل پیش بینی بوهب حواهث طبیعی ب ا توجو بو هورظ ی ا بازگرت آب ا هر مقابل یر قابل پیش بینی ،بوهب حم ت نظامی محدوه بوهب زماب وقوع حواهث طبیعی هر مقایسو با زماب طوانی تر تهاجم ، ا اشارظ وره ب فعالیت ای تهدید آمیز را اعم از اقدامات تروریسای، خرابلار ی ، و یرظ یا بروز سیل و زلزلو باعث اخا ل هر عم ل ره جریاب ا و گرظ ی ا ی شهر می شوهب بو مین هلیل باید موضوع پدافند یرعامل با رویلره شبلو ای موره توجو قرار گرفاو و شبلو حمل و نقل امن بو گونو یا طراحی شوه وو هر مقابل تهدید ا ایمن و اساوار عمل وندب نگاظ شبلو ای بو پداف ند یرعامل هر طرح عماج یا حرط هرلیور وبارم لقن و لمح عماج یا توسعو شهر ی بوهظ و و باید باواند پاسخگو ی این سؤال و ید ی باشد وو برنامو ی ریز و طراحی شهر چگونو باشد تا سیسام حمل و نقل هر شهر هر مقابل تهدیدات ومار آسیب ببیند و میزاب خسارت ا وم شوه؟ -------- صفحهٔ بعد -------- فصل89 :تهیه دستورالعمل پیشنهاد راهبردها 18 / 81 / 31 948 را بره ای مطالعات جامع حمل و نقل هر موره پدافند یرعامل باید بر مطالعات پدافند یرعامل شهری و هساورالعمل ای مرتب با آب مالی باشد وو توس سازماب پدافند یرعامل تهیو می شوهب توصیو می شوه فرآیند و ی ارایو شدظ هر جدول37 – 3 برای تدوین را بره ای پدافند یر عامل مد نظر قرار گیرهب جدول89 – 4 - فرآیند پیشنهادی برای توجه به پدافند غیرعامل در مطالعات جامع حمل و نقل 3 - شناخت سیاست ای و ب پدافند یرعامل هر حمل و نقل از طریق مذاورظ با وارشناساب سازماب پدافند یرعامل 2 - بررسی مطالعات پدافند یرعامل اساانی/ شهری 7 - هریافت محل ای تخ یو و اسلاب اضطراری و ویژگی ای شرای اضطراری از سازماب پدافند یرعامل 3 - برآوره تقاضای سزر هر شرای اضطراری بر ای تخ یو و اسلاب اضطراری 5 - /تح یل عم لره شبلو (شخنی مگانی) برای شرای اضطراری 4 - تدوین را بره ای تسهیل هسارسی بو مراوز پرایبانی اص ی (مانند مراوز مدیریت شهری، مراوز ذخیرظ مواه ) ذایی، ببب 3 - تدوین را بره ای تسهیل هسارسی بو مراوز امداه و نجات (بیمارسااب، آتش نران)ی، اناقال خوب، بببب 7 - ببب ،دجاسم ،سرادم ،زبس یا اضف( یرارطضا بالسا زوارم وب یسراسه لیهست یا هرب ار نیودت) 1 - تدوین را بره ای تسهیل تخ یو اضطراری شهر 31 - تدوین را بره ای وا ش آسیب پذیری شبلو حمل و نقل شهری 33 - تهیو نقرو مسیر ای اضطراری (شریاب ای حیاتی) شهر مطالعات جامع حمل و نقل باید عم لره شبلو را برای یک وضعیت تخ یو و اسلاب اضطراری هر شرای زیر ارزیابی وند وو جزییات آب برای ر شهر توس سازماب پدافند یرعامل تعیین می:شوه 3 - پیش از وقوع بحراب، ظرفیت شبلو حمل و نقل و ر یک از سیسام ای موجوه (ری ی، اتوبوس، معابر) برا ی تخ یو اضطراری جمعیت شهر بو مقاصد از پیش تعیین شدظ هر حومو شهر چقدر استب برای نمونو، هر این وضعیت مملن است برنامو ریزی برای تخ یو شهر بو سو جاهظ خروجی از شهر هر شرق، رب و جنوب شهر انجام شدظ باشدب شبلو حمل و نقل باید هسارسی مناسبی بو این محور ا فرا م وره ظ و سهم ر محور برآوره شوهب بو بیاب هیگر، هر این مثال مملن است توانایی شبلو حمل و نقل برای تخ یو جمعیت شهر بو صورت شرق71 % ، جنوب51 % و رب21 % باشد و هر نایجو نحوظ توزیع نیرو ای امداهرساب هر هروازظ ای شهر برای مدیریت بحراب قابل تعیین خوا د بوهب 2 - پس از وقوع بحراب وو نوع و محل آب باید توس سازماب پدافند یرعامل برای ر شهر تعیین شوه، عم لره شبلو و ظرفیت خدمات رسانی و تخ یو اضطراری آب ارزیابی می شوهب -------- صفحهٔ بعد -------- دستورالعمل مطالعات جامع حمل و نقل شهری و حومه18 / 81 / 31 942 پس از بررسی شرای باا، باید را بره ای و ی برای بهبوه پاسخگویی و عم لره شبلو حمل و نقل هر شرای بحراب برر سی و توصیو ای ازم ارایو شوهب تدوین راهبردهای توسعه دولت الکترونیک یلی از موارهی وو باید هر مطالعات جامع حمل و نقل موره توجو و ارزیابی قرار گیره، برنامو ریزی برای وا ش سزر ای یر ضروری است وو از طریق توسعو خدمات هولت اللارونیک3، تجارت اللارونیک2 و موضو عات مرابو قابل هسایابی استب بو این منظور، تعداه سزر ایی وو می توانند با توسعو خدمات اللارونیک حذف شوند، برآوره شدظ و تا یر آب ا بر ع م لره شبلو حمل و نقل قابل ارزیابی استب این را بره ا باید بر اساس سیاست ای و ب ورور، اسااب و شهر و ماناسب با ظرفیت ای عم ی تدوین شوندب نمونو: ای از را بره ای خدمات اللارونیک هر حوزظ سزر ای شهری عبارتند از - ،املاب پرهاخت قبض عوارض مسلن و خوهرو بدوب مراجعو بو بانک و شهرهاری - املاب اع م مرل ت شهری از طریق ت زن ای ویژظ مانند373 ، - ،نوبت ه ی اینارنای برای مراجعو بو اهارات - ،انجام خرید ای اینارنای - جایگزینی تحویل قبض با پیامک و پرهاخت اینارنای آبب تدوین راهبردهای توسعه حمل ونقل همگانی حمل و نقل مگانی با توانایی جابجایی حجم زیاه مسافر، قاهر است فضای شهر ا را هساخوف تغییر وند و بو مین هلیل نیازمند توجو و هقت بیراری استب هر تدوین را بره ای توسعو حمل و نقل مگانی باید مواره زیر هر نظر گرفاو :شوه 3 - رویلره و ی چیست؟ آیا افزایش بهرظ وری و تغییرات جزیی مد نظر است یا ایجاه خطوط جدید و تغییرات اساسی هر شبلو؟ 2 - با توجو بو جمعیت و ویژگی ای شهر، آیا اولویت با توسعو حمل و نقل مگانی است یا حمل و نقل شخنی یا هوچرخو و پیاهظ؟ 7 - چو سهمی برای حمل و نقل مگانی مد نظر است؟ شبلو برای جابجایی چو میزاب مسافر طراحی شوه؟ چگونو می تواب بو این تعداه مسافر هست یافت؟ 3 - آیا اولویت طراحی، رویلره تنو و شاخو است وو هر آب ابادا خطوط انبوظ بر پیرنهاه شدظ و سپس خطوط مل مل 3 Electronic Goverment 2 Electronic Commerce -------- صفحهٔ بعد -------- فصل89 :تهیه دستورالعمل پیشنهاد راهبردها 18 / 81 / 31 949 بو آب مانل می شوه؟ یا رویلره مسیر ای موازی است وو یک سیسام ووچلار تقاضا را بو صورت مبدا- مقند جابجا وند؟ برای نمونو می تواب یک وریدور انبوظ بر را با هو وریدور مگانی موازی جایگزین ورهب 5 - آیا الزامی بو اسازاهظ از انواع خاص سیسام ای حمل و نقل مگانی وجوه هاره؟ برای نمونو مملن است برای سازگاری با سیسام ای پیرین، سیسام ری ی قطار سبک شهری بو جای ماروی سنگین توصیو شوهب 4 - آیا نوع خاصی از ناوگاب باید مد نظر باشد؟ برای نمونو وضعیت توپوگرافی یا عرض معابر مملن است اجازظ اسازاهظ از اتوبوس مزن ی را ند دب 3 - هر موره ویژگی ای ایساگاظ ا چو نلاتی باید مد نظر باشد؟ 7 - سیاست ای مدیریای، مالی و قیمت گذاری چیست؟ 1 - آیا رویلره بهرظ برهاری بر مبنای خنوصی سازی است یا پرهاخت یارانو مدنظر است؟ تدوین راهبردهای توسعه حمل ونقل شخصی حمل و نقل شخنی، بخش مهمی از سزر ای هروب شهری را بو خوه اخاناص می ه دب بخش قابل توجهی از خوهرو ای حمل و نقل مگانی نیز بو طور مرارک از معابر حمل و نقل شخنی ترهه می ونندب هر تدوین را بره ای توسعو حمل و :نقل شخنی باید مواره زیر هر نظر گرفاو شوه 3 - رویلره و ی چیست؟ آیا افزایش بهرظ وری و تغییرات جزیی مدنظر است یا ایجاه معابر جدید و تغییرات اساسی هر شبلو؟ 2 - وضعیت اجرای شبلو معابر پیرنهاهی طرح جامع شهری و طرح تزنی ی چگونو است؟ را بره ای پیرنهاهی باید با آب ما نگ و سازگار باشدب آیا تمام شبلو باید اجرا شوه؟ 7 - با توجو بو جمعیت و ویژگی ای شهر، آیا اولویت با توسعو حمل و نقل مگانی است یا حمل و نقل شخنی یا هوچرخو و پیاهظ؟ 3 - چو سهمی برای حمل و نقل شخنی مد نظر است؟ شبلو برای جابجایی چو میزاب خوهرو طراحی شوه؟ 5 - س س و مراتب شبلو چگونو تعریف می شوه؟ آیا یک شبلو شریانی برای اتنال مح و ا موره نیاز است؟ هر و دام بخش ای شبلو باید مدیریت سرعت (وا ش افزایش) اعمال شوه؟ 4 - آیا الزامی بو طراحی معابر برای نوع خاصی از خوهرو ا وجوه هاره؟ برای نمونو وضعیت توپوگرافی یا عرض معابر مملن است اجازظ ترهه تری ی یا اتوبوس مزن ی را ند دب آیا تغییراتی باید پیرنهاه شوه؟ 3 - آیا محدوهیای باید بر ای ترهه خوهرو ا هر برخی محدوهظ ا یا معابر اعمال شوه؟ 7 - آیا سیاست ای مدیریت پاروینگ هر برخی معابر مد نظر است؟ 3 - آیا انواع خاصی از خوهرو ا (سوخت جایگزین، ببب) مد نظر است؟ -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۳۴ ۹۸/۱۰/۰۱ دستورالعمل مطالعات جامع حمل و نقل شهری و حومه و -------- صفحهٔ بعد -------- فصل ۱۳ نهیه دستورالعمل پیشنهاد راهکارها و گزینه‌های اصلاحی -------- صفحهٔ بعد -------- ۲ 3. ۳۳ -------- صفحهٔ بعد -------- فصل84 :تهیه دستورالعمل پیشنهاد راهکارها و گزینه های اصالحی 18 / 81 / 31 947 هر:شرح خدمات واژظ گزینو هر هو سطح بو وار رفاو است سطح3: منظور از گزینو، مجموعو طرح ا و پیرنهاهات برای اص ح یک سیسام خاص استب مث احداث یک خ / اتوبوس جدید، تغییرات اساسی هر چند خ ،شبلو اتوبوسرانی، احداث بزرگراظ جدید گزینو محسوب می شوهب بند ای 5 - 3 تا5 - 1 شرح خدمات هر این سطح ساندب این سطح از گزینو ا، هر واقع را لار ایی را برای بهبوه وضعیت ارایو می ون ندب سطح2: ترویب چند گزینو وو از م افزایی آب ا، تغییراتی هر ول سیسام حمل و نقل ایجاه می شوه و هر بند5 - 31 شرح خدمات منجر بو معرفی ترویب ای سازگار و ململ از گزینو ای سطح3 می شوهب برای پیرنهاه گزینو ای اص ح شبلو حمل و نقل شهری و حومو، رویلره ای مخا زی وجوه هاره وو با توجو بو ابعاه و ویژگی ای شهر و سوابق طرح: ای پیرین مملن است موره اسازاهظ قرار گیره روی کرد8: طراحی گزینه ها به صورت سری8 هر رویلره طراحی گزینو ا بو صورت سری یا پیاپی2، عرضو و تقاضای گزینو ای ر بخش روی عرضو و تقاضای گزینو ای بخش هیگر تا یر می گذارهب برای نمونو، ایجاه یک خ انبوظ بر باعث تغییر هر تقاضای سزر با خوهروی شخنی می شوهب ض منا اگر از روی سطح و هر خ ویژظ حروت وند، بر عرضو حمل و نقل شخنی نیز ا ر می گذاره و این تا یرات باید هر طراحی گزینو ای حمل و نقل شخنی هر نظر گرفاو شوهب این رویلره باعث افزایش سازگاری گزینو ای بخ ش ای مخا ف شدظ و تا حد مملن بو جواب بهینو نزهیک می شوه ب الباو از آب جا وو رگونو تغییر هر بخش ای پایین تر ب اعث تغییر هر بخش ای بااتر می شوه، باید بو طور پیوساو بازخوره عم لره گزینو ا بو بخش ای قب ی بررسی و اص حات ازم اعمال شوهب برای نمونو، پیرنهاه گزینو ومربندی هر بخش شبلو معابر، مملن است باعث و ا ش تعداه مسافراب خ انبوظ بر شدظ و نیاز بو آب را منازی سازهب فرآیند و ی این رویلره هر شلل33 – 3 م حظو می شوهب این حالت برای شهر ای بزرگ وو بین وسایل سزر مخا ف رقابت وجوه هاره، توصیو می شوهب 3 Serial 2 Sequential -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۳۸ ره مها دستورالعمل مطالعات جامع حمل و نقل شهری و حومه شکل ۱-۱۴- رویکرد پیشنهاد گزینه‌ها به صورت سری با توجه به اینکه شرایط عرضه. بر میزان تقاضای وسایل سفر مختلف موثر است. گام‌های اصلی این رویکرد به شرح زیر ۱- تقاضای افق بلند مدت بر اساس عرضه سال پایه (گزینه عدم انجام کار) برآورد شود. ۲- تقاضای افق بلند مدت بر اساس عرضه سال پایه+ آخرین تغییرات مصوب و در دست اجرا در بخش عرضه (گزینه ۳- تقاضای افق بلند مدت بر اساس عرضه سال پایه+ آخرین تغییرات مصوب و در دست اجرا در بخش عرضه + اجرای کامل شبکه معابر طرح تفصیلی (گزینه طرح تفصیلی شهرسازی) برآورد شود. از کارفرما برای استفاده نتایج این گام به جای گزینه کمینه کار در گام‌های بعد استعلام شود. ۴- معابر پیشنهادی برای پیاده‌راه به عنوان گزینه پیاده‌راه انتخاب شود. ممکن است ۱۰ معبر بالقوه برای این منظور وجود داشته باشد که ۳ تای آن‌ها در این گزینه وارد شود و بقیه در گزینه‌های بعدی در نظر گرفته شود. به پیشنهادات طرح جامع و تفصیلی شهری توجه شود. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل84 :تهیه دستورالعمل پیشنهاد راهکارها و گزینه های اصالحی 18 / 81 / 31 943 3 - گزینو شبلو حمل و نقل مگانی انبوظ بر بر اساس تقاضای گام« 4 - »پیرنهاه شوهب مملن است چند گزینو ارایو شوهب مملن است اص حاتی هر شبلو معابر ازم باشدب 7 - گزینو شبلو حمل و نقل مگانی یر انبوظ ململ انبوظ+ بر (اتوبوس) برای پوشش سایر سزر ا بر پیرنه اه شوهب 1 - ململ حمل و نقل مگانی پیرنهاه+ گزینو شبلو حمل و نقل شبو مگانی (تاوسی) برای پوشش سایر سزر ا شوهب 31 - گام+تقاضای افق ب ند مدت بر اساس گزینو ومینو وار ای« 3 - و5 - + »گام ای« 3 - تا1 - »برآوره شوهب 33 - گزینو اص ح شبلو معابر بر اساس حجم تقاضا و شبلو معابر طرح جامع و تزنی ی شهری ارایو شوهب ازم است تمام معابر پیرنهاهی طرح تزنی ی هر شبلو معابر ارایو شوه و حذف یا اص ح پیرنهاهات طر ح تزنی ی ب و مراظ هایل، بو وارفرما ارایو شوهب اخذ مجوز ای قانونی برای ر گونو تغییر هر طرح تزنی ی شهری ازم استب 33 - 3 - اص ح ساخاار س س و مراتب عم لرهی شبلو معابر 33 - 2 - مدیریت مقطع عرضی معابر موجوه 33 - 7 - تغییر جهت ترهه هر معابر 33 - 3 - پیرنهاه نحوظ ونارل تقاطع ا 33 - 5 - پیرنهاه تقاطع ای یر مسطح 33 - 4 - اص ح، توسعو، تعریض، وا ش عرض، انسداه و ایجاه معابر جدید 33 - 3 - اص ح، توسعو و ایجاه ونارگذر ا و ومربندی ا 32 - گام+تقاضای افق ب ند مدت بر اساس گزینو ومینو وار ای« 3 - و5 - + »گام ای« 3 - تا1 - + » گام« 33 - » برآوره شوهب 37 - اص حات ازم هر گزینو ای پیرنهاهی تا این مرح و ماناسب با تغییرات تقاضا و با توجو بو ا داف و را بره ای مطالعو اعمال شوهب 33 - گزینو پاروینگ حاشیو بهوش ویارا یا ویشاحری و یا 35 - گزینو ملاب پایانو ای مسافری بروب شهری ارایو شوهب 34 - گزینو مدیریت تقاضای سزر ارایو شوهب مملن است یلی یا مو مواره زیر پیرنهاه شوهب 34 - 3 - تغییر هر توزیع و موقعیت واربری ا ی پر سزر هر ساو مروزی شهر بررسی شوهب هر صورت اسازاهظ از حمل و نقل مگانی، مملن است این تمروز یک امایاز محسوب شوهب 34 - 2 - شناوری ساعات شروع و خاتمو وار بر اساس سیاست ای و ب بررسی شوهب 34 - 7 - قیمت گذاری خدمات حمل و نقل (پاروینگ، حمل و نقل مگانی و شبو مگانی )، شبلو معابر بو عنواب ابزاری برای هسایابی بو ا داف مطالعو مانند افزایش سهم مسافر حمل و نقل مگانی و وا ش ترهه خوهرو ای شخنی انجام شوهب -------- صفحهٔ بعد -------- دستورالعمل مطالعات جامع حمل و نقل شهری و حومه18 / 81 / 31 951 34 - 3 - محدوهیت ترهه هر محدوظ ای شهر ( ترهه نوبای بو صورت زوج یا فره ورهب پ ک، قیمت گذاری وروه بو محدوهظ، محدوهظ وم انارار آا یندظ) ا 34 - 5 - حذف یا جایگزینی سزر ای یرضروری با خدمات اللارونیک بو صورت تح یل حساسیت بررسی شوهب 33 - تقاضای افق ب ند مدت بر اساس ترویب گزینو ای گام ای پیرین برآوره شوهب 37 - اص حات ازم هر گزینو ای پیرنهاهی ماناسب با تغییرات تقاضا و با توجو بو ا داف و را بره ای مطالعو اعم ال شوهب 31 - عرضو و تقاضای گزینو شامل مجموعو را لار ای پیرنهاهی ارایو شوهب 21 - گزینو برای توانایی پاسخگویی بو سهم وسایل سزر بر اساس سیاست گذاری (مث سهم حمل و نقل مگانی51 هرصد از سزر ا) بررسی شوهب 23 - و یو گام ای فوق برای پیرنهاه گزینو ای ترویبی بعدی تلرار شوهب بین3 تا3 گزینو ترویبی پیرنهاه شوهب رویکرد2: طراحی گزینه ها به صورت سری مرحله ای هر رویلره طراحی گزینو ا بو صورت سری ساهظ، عرضو و تقاضای گزینو یا ونیزگ یاضاقت و وضرع یور شخب ر یا بخش هیگر تا یر می گذاره، اما ارایو گزینو ا هر هو م رح و صورت می گیرهب هر مرح و اول، گزینو ونیز رپ یا شخب یا (بو لحاظ عم یات اجرایی) شامل حمل و نقل مگانی و حمل و نقل شخنی پیرنهاه و از ترویب آب ا، گزینو مناخب شناسایی می شوهب هر مرح و هوم، گزینو ای سایر بخش ا بر اساس عرضو و تقاضای گزینو مناخب پی رنهاه و از تروی ب آب ا، گزینو برتر اناخاب می شوهب فرآیند و ی این رویلره هر شلل33 – 2 م حظو می شوهب این حالت برای شرایطی وو احامال عدم اجرای را لار ای مدیریت تقاضای س زر وجوه هاره، توصیو می شوهب -------- صفحهٔ بعد -------- فصل84 :تهیه دستورالعمل پیشنهاد راهکارها و گزینه های اصالحی 18 / 81 / 31 958 شکل84 – 2 - رویکرد پیشنهاد گزینه ها به صورت سری مرحله ای رویکرد9: طراحی گزینه ها به صورت موازی هر این حالت، گزینو ای بخش ای مخا ف بر اساس عرضو و تقاضا هر شرای عدم انجام وار پیرنهاه شدظ و سپس از ترویب آب ا، گزینو ای ترویبی اناخاب می شوهب هر این رویلره، تقاضای طراحی گزینو ای حمل و نقل مگانی و شخنی مساقل از م فرض شدظ و ر یک از بخش ا بر ای رسیدب بو بیرینو وارایی خوه اص ح می شوهب هر نهایت، اندرونش عرضو و تقاضای بخش ا هر قالب گزینو ای ترویبی وو از ت زیق گزینو ای پیرنهاهی بخش ای مخا ف ایجاه می ،شوند ارزیابی شدظ و اص حات ازم برای عم لره مناسب گزینو ا اعمال می شوهب فرآیند و ی ا ین رویلره هر شلل33 – 7 م حظو می شوهب ر چند اصوا اسازاهظ از رویلره سری توصیو می شوه، اما این حالت برای شهر ای ووچک وو رقابت جدی بین وسایل سزر مخا ف وجوه نداره، با تر خیص مراور و اساع م از وارفرما مطابق بند5 - 3 شرح خدمات مطالعات جامع حمل و نقل شهر و حومو قابل اسازاهظ استب تقاضای افق ب ند مدت گزینو3 حمل و نقل مگانی3 شبلو معابر3 پاروینگ3 پایانو مسافر بروب شهری3 حمل و نقل یرموتوری3 مدیریت تقاضای سزر3 گزینو2 حمل و نقل مگانی2 شبلو معابر2 گزینو7 حمل و نقل مگانی7 شبلو معابر7 گزینو3 ببب گزینو ببب ببب -------- صفحهٔ بعد -------- دستورالعمل مطالعات جامع حمل و نقل شهری و حومه18 / 81 / 31 952 شکل84 – 9 - رویکرد پیشنهاد گزینه ها به صورت موازی تقاضای افق ب ند مدت حمل و نقل یرموتوری حمل و نقل یرموتوری3 حمل و نقل یرموتوری2 حمل و نقل یرموتوری7 ترویب گزین و ا گزینو3 ترویبی از گز ینو ای بخش باا گزینو2 ترویبی از گز ینو ای بخش باا گزینو7 ترویبی از گز ینو ای بخش باا گزینو ببب ببب حمل و نقل مگانی حمل و نقل مگانی3 حمل و نقل مگانی2 حمل و نقل مگانی7 شبلو معابر شبلو معابر3 شبلو معابر2 شبلو معابر7 پاروینگ پاروینگ3 پاروینگ2 پاروینگ7 پایانو مسافر بروب شهری پایانو مسافر بروب شهری3 پایانو مسافر بروب شهری2 پایانو مسافر بروب شهری7 مدیریت تقاضای سزر مدیریت تقاضای سزر3 مدیریت تقاضای سزر2 مدیریت تقاضای سزر2 -------- صفحهٔ بعد -------- فصل ۱۵ قهیه دستورالعمل ارزیابی گزینه‌های -------- صفحهٔ بعد -------- ۲ 3. ۳۳ -------- صفحهٔ بعد -------- فصل85 :تهیه دستورالعمل ارزیابی گزینه های پیشنهادی و انتخاب گزینه ر برت 18 / 81 / 31 955 هر:شرح خدمات مطالعات جامع حمل و نقل شهری و حومو، واژظ گزینو هر هو سطح بو وار رفاو است  سطح3: منظور از گزینو، مجموعو طرح ا و پیرنهاهات برای اص ح یک سیسام خاص استب مث احداث / یک خ اتوبوس جدید، تغییرات اساسی هر چند خ شبلو اتوبوسرانی، احداث بزرگراظ جدید، گزینو محسوب می شوهب بند ای5 - 3 تا5 - 1 شرح خدمات هر این سطح ساندب این سطح از گزینو ا، هر واقع را لار ایی را برای بهبوه وضعیت ارایو می ونندب  سطح2 : ترویب چند گزینو وو از م افزایی آب ا، تغییراتی هر ول سیسام حمل و نقل ایجاه می شوه و ه ر بند5 - 31 شرح خدمات منجر بو معرفی ترویب ای سازگار و ململ از گزینو ای سطح3 می شوهب آب چو بو عنواب گزینو بهبوه سیسام حمل و نقل شهر و حومو موره ارزیابی قرار می گیره، مطابق تعریف س طح2 ،است یعنی ترویبی از گزینو ای توسعو حمل و نقل مگانی، شخنی، یرموتوری، پاروینگ، مدیریت تقاضا و یرظ وو بو صورت منسجم و یلپارچو و هر سازگاری وامل با م، برای اجرا تا افق ب ندمدت پیرنهاه شدظ اندب ارزیابی زیست محیطی و رتبه بندی گزینه ها در این بخش ا رات حمل و نقل بر محی زیست شامل مواره مخا زی است وو مهم ترین آب: ا هر هر مقیاس این مطالعو عبارتند از 3 - آلوهگی وا 2 - آلوهگی صوتی 7 - وا ش فضای سبز آلوهگی وا، از هو جنبو قابل بررسی است، یلی میزاب انارار گاز ای گ خانو ای3 شامل گاز ای هی اوسید وربن2 CO ، مااب4 CH، مونووسید هی نیاروژبO 2 N ، و هیگری میزاب انارار آایندظ ای معیار2 شامل مونووسید وربنCO ، اوسید ای نیاروژبX NO، ترویبات آلی فرار7 VOC (وو مهم ترین آب ا یدرووربنHC است)، ذرات مع ق ووچلار از31 و5/2 میلرومار، هی اوسید سولزور2 SO ب از آ ب جا وو میزا ب انارار آایندظ ا رابطو مساقیمی با میزاب منرف سوخت هاره، میزاب منرف سوخت نیز باید بو عنواب یلی از آایندظ ای زیست محیطی برآوره شوهب برای برآوره میزاب انارار آایندظ ای مخا ف ،بر حسب گرم یم تواب :از رواب زیر اسازاهظ وره 𝑁𝑂𝑥= 𝑉𝐾𝑇[0.7 + 1.92 (1 + 93.54𝑒−0.049𝑉𝑐)] 3 Green House Gas (GHG) 2 Criteria Air Pollutant (CAP) 7 Volatile Organic Compound (VOC) -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۸۶ ۹۸/۱۰/۰۱ دستورالعمل مطالعات جامع حمل و نقل شهری و حومه 1612 أ + 0.01612 + 2.681 - 4 7 > ۲0 257( أ + 000056۷2 + 0.1 - ۱6 7 > ۲۲ 160.8 ۱ أ + 541 7 > 071572107 |۳۲۹۵ که در آن: 7- خودرو کیلومتر طی شده ۷ سرعت تردد (کیلومتر در ساعت) میزان آلاینده‌ها در بازه زمانی اوج صبحء ظهرء عصرء و زمان‌های غیر اوج و تمام روز برای کل محدوده مورد مطالعه (کل شهر) و هسته مرکزی شهر برآورد شود. برای مقایسه گزینه‌هاء بازه‌های زمانی اوج برای سنجش میزان غلظت و تمرکز" آلاینده‌ها و بازه تمام روز برای ارزیابی حجم کلی انتشار آلاینده‌ها مورد استفاده قرار گیرد. شاخص‌های ریست محیطی گزینه‌های مختلف با ارایه جدول ترسیم نمودارهایی با هم مقایسه شود. از طریق وزن دهی ساده یا هر روش دیگرء می‌توان گزینه‌ها را به لحاظ اثرات زیست محیطی با هم مقایسه و رتبه‌بندی کرد. جدول ۱-۱۵- نمونه شاخص‌های ارزیابی زیست محیطی گزینه‌ها در ارزیابی زیست محیطی گزینه‌ها چند نکته باید رعایت شود: ۱- برخی گزینه‌ها اصولا ناقض ضوابط زیست محیطی فرادست هستند و به همین دلیل باید حذف شوند. این گزینه‌ها نباید در سایر فرآیندهای ارزیابی وارد شود. ارو 16و ۱۱ روت -------- صفحهٔ بعد -------- فصل85 :تهیه دستورالعمل ارزیابی گزینه های پیشنهادی و انتخاب گزینه ر برت 18 / 81 / 31 957 ارزیابی اقاناهی گزینو ا لحاظ شوهب 7 - هر برخی گزینو ا باید اساع م از نهاه ای مرتب اخذ شوهب 3 - گا ی یلی از اجزای یک گزینو موجب تحمیل زینو ای زیست محیطی قابل توجهی می شوهب مملن است آب جزء حذف یا اص ح شوهب ارزیابی فنی و رتبه بندی گزینه ها در این بخش گزینو ا باید از هیدگاظ فنی و میزاب ا رگذاری بر وا ش تراوم ترافیک و سایر شاخص ای عم لرهی با یلد یگ ر مقایسو شوهب بو این منظور گزینو ا باید هر هو بخش حمل ونقل شخنی و مگانی با ارایو جداولی مرابو جدول32 - 2 و ترسیم نموهار ایی با م مقایسو شوهب از طریق وزب ه ی ساهظ یا ر روف هیگر، می تواب گزینو ا را بو لحاظ فنی با م مقایسو و رتبو بندی ورهب جدول85 - 2 - نمونه شاخص های ارزیابی فنی گزینه ها بخش شاخص واحد گزینو3 گزینو2ببب حمل ونقل مگانی طول خطوط ری ی (رفت و )برگرت وی ومار تعداه ایساگاظ خطوط ری ی عده تعداه خ اتوبوس تندرو عده طول خطوط اتوبوس تندرو (رفت و )برگرت وی ومار تعداه خ اتوبوس عده طول خطوط اتوبوس (رفت و )برگرت وی ومار تعداه مسافر بر روی شبلو نزر مجموع ماتریس تقاضای حمل و نقل مگانی نزر سهم تقاضای حمل و نقل مگانی از ول تقاضا هرصد نرخ تعویض خ (تعداه جابو جایی برای ر سزر مبدا- )مقند - تعداه مسافر خط وط انبوظ بر( بو تزلیک خ مجموع رفت وبرگرت) نزر تعداه مسافر قطعو بیرینو خط وط انبوظ بر بو تزلیک خ نزر تعداه مسافر خطوط اتوبوس عاهی نزر سهم خطوط انبوظ بر از ول تقاضا هرصد سهم خطوط انبوظ بر از تقاضای حمل و نقل مگانی هرصد ظرفیت خطوط انبوظ بر بو تزلیک خ نزر سهم ظرفیت خطوط انبوظ بر از ول تقاضا هرصد میانگین زماب سزر انیو میانگین زماب اناظار انیو میانگین زماب پیاهظ روی)(هسارسی بو حمل و نقل مگانی انیو میانگین زماب صرف شدظ هر وسی و مگانی انیو مسافت طی شدظ هر خطوط ری ی مسافر-وی ومار -------- صفحهٔ بعد -------- -۳-۵ توجه به شورای را« مهم ۳۵ ۳ 1 شاخص مسافت طی شده در خطوط اتوبوس تندرو مسافت طی شده در خطوط اتوبوس سرعت سفر در خطوط ریلی سرعت سفر در خطوط اتوبوس تندرو سرعت سفر در خطوط اتوبوس مجموع مسافت طی شده مجموع مسافت طی شده در مرکز شهر مجموع زمان سفر مجموع زمان سفر در مرکز شهر مجموع تأخیر در مرکز شهر میانگین نسبت زمان سفر متراکم به زمان سفر آزاد میانگین نسبت زمان سفر به زمان سفر آزاد در مرکز شهر میزان تولید 0-) میزان تولید ) در مرکز شهر میزان تولید ۲1۲ میزان تولید :)1 در مرکز شهر میزان تولید ۱0۸ مجموع میزان تولید ۸6( در مرکز شهر میزان مصرف سوخت میزان مصرف سوخت در مرکز شهر طول معابر دارای آلودگی صوتی بیشتر از ۶۵ دسی بل ارزیابی اثرات اجتماعی و فرهنگی و رتبه‌بندی گزینه‌ها *هایی که در ارزیابی ریست محیطی و فنی مناسب تشخیص داده : مقیاس مطالعه مورد بررسی قرار می‌گیرند. ارزیابی اجتماعی- فرهن از الگوی گزارش تفصیلی پیوست‌های اجتماعی و فرهنگی شهرداری مشهد. : فبری پیوست اجتماعی و فرهنگی, اسفند ۱۳۹۴ اقتباس و خلاصه شده است. واحد مسافر - کیلومتر مسافر -کیلومتر کیلومتر در ساعت کیلومتر در ساعت کیلومتر در ساعت خودرو -کیلومتر خودرو -کیلومتر خودرو ساعت خودرو ساعت کیلومتر در ساعت کیلومتر در ساعت ساعت ساعت کیل و گرم کیل و گرم کیل و گرم کیل و گرم کیل و گرم کیل و گرم / لت مرو 0 در این بخش ی و حومه ک کلان و با -------- صفحهٔ بعد -------- فصل85 :تهیه دستورالعمل ارزیابی گزینه های پیشنهادی و انتخاب گزینه ر برت 18 / 81 / 31 953 4 - سنجش و اندازظ گیری پیامد ا و ا رات 5 - ارائو را لار ا و سناریو ا واژگاب واربرهی موره اسازاهظ هر این بخش بو شرح زیر استب - مداخ و (intervention) پروژظ یا اقدام توسعو ای وو ارزیابی فر نگی و اجاماعی برای آب انجام می شوه ب هر این هساورالعمل از آب بو نام گزینو یاه شدظ استب - خروجی(Output) محنوات و خدمات حاصل از تلمیل فعالیت ا هر هروب یک مداخ و توسعو ای. - پیامد(Outcom) تا یرات ووتاظ مدت و میاب ِمدت خواساو شدظ یا تحنیل شدظ خروجیِ ای یک مداخ و. - ا ر(Imapct) تا یرات ِب ندمدّت مثبت و منزی حاصل از یک مداخ و ،توسعو بر گروظ ای جمعیای قابل ،شناسایی بو طور مساقیم یا یر ،مساقیم خواساو یا ناخواساو . - تا یر (Effect) مجموع پیامد و ا ر. - ناایج (Results) م جموع ،خروجی پیامد و ا ر. - هامنو یابی :فرایند شناسایی حوزظ ای فر نگی و اجاماعی تا یرپذیر از مداخ و. - هامنو ای تا یر :حوزظ ای فر نگی و اجاماعی تا یرپذیر از مداخ و. شکل85 – 8 - مفاهیم کلیدی در ارزیابی فرهنگی- اجتماعی 85 - 9 - 8 - توصیف مداخله و بستر 85 - 9 - 8 - 8 - بیان مساله توصیف و ترریح وامل مداخ و )(گزینو شامل معرفی جزییات گزینو، انگیزظ ای بهرظ ،برهاراب توجیهات ،فنی بوهجو و زینو ا و هر مجموع و یو اط عاتی وو برای شناخت مداخ و ازم است ارائو شوند. -------- صفحهٔ بعد -------- دستورالعمل مطالعات جامع حمل و نقل شهری و حومه18 / 81 / 31 961 85 - 9 - 8 - 2 - مبانی نظری این بخش شامل ارائو مبانی نظری تحقیق بدست آمدظ از مطالعات واابخانو،ای اسناهی و تطبیقی و.. هر ب موضوع مداخ و است. مطالعات واابخانو ای هر موضوع مداخ و می بایست هر عین اخانار از جامعیت و مانعیت ازم برخورهار باشند. هر مطالعات اسناهی می بایست و یو اسناه بااهسای و پایین هسای وو توجیو ونندظ مداخ و از سوی بهرظ برهاراب می باشد ارائو شوه ب میزاب وروه بو این بخش بقدر وزایت حقوقی و با رعایت اصل اخانار است.مطالعات تطبیقی شامل گرهاوری تجارب از و یو اقدامات مرابو هر هاخل و خارج از ورور است ب توصیو می شوه این بخش جامع و وامل ارائو شدظ و بو تجاربی وو هر بسار فر نگی مرابو تری با بسار مداخ و اتزاق افااهظ اند بیرار پرهاخاو شوه ب 85 - 9 - 8 - 9 - روش گرداوری داده های پایه ای هر این بخش روف گرهآوری هاهظ .هوش ارا یو یا ویاپ یا 85 - 9 - 8 - 4 - گردآوری داده های پایه ای هاهظ ای پایو ای شامل و یو اط عات مرتب با بسار مداخ و است ب منظور از بسار مداخ و محدوهظ فیزیلی یا اجاماعی موضوع مداخ و استب3 از جم و این اط عات می تواب بو ویژگی ای جغرافیایی و ،طبیعی اط عات ،جمعیت شناخای اط عات آسیب شناخای ،اجاماعی ویژگی ای ،فر نگی مناحبو، ا پیمایش ا و بب ب استب 85 - 9 - 8 - 5 - جمع بندی توصیف بستر و مداخله این توصیف وو جمع بندی فنل اول ت قی می شوه باید خ صو تنظیم شدظ و نیاز چندانی بو ارجاعات بروب مانی نداشاو باشد و بو تنهایی هر خارج از گزارف قابل ارائو بو هیگراب باشد هر ب واقع این ،بخش پاسخ بو این سوال ناظراب بیرونی است :شما این مداخ و را چطور ارزیابی می ونید؟ 85 - 9 - 2 - دامنه یابی پیامدها و اثرات 85 - 9 - 2 - 8 - روش دامنه یابی پیامدها و اثرات هر این ،بخش روف تحقیق اسازاهظ شدظ هر هامنو یابی ارائو شوه. 85 - 9 - 2 - 2 - دامنه یابی قلمروها و معیارها ق مرو ا و معیار ای ارزیابی فر نگی و اجاماعی باید تعیین شوه ب یک نمونو آب هر جدول 35 - 7 مرا دظ می شوهب 3 برای مثال محدوده فیزیکی یک ،پارک زمین در نظر گرفته شدده برای احداث و بافت پیرامونی آن اسدت. محدوده اجتماعی را نیز می توان کلیه ،ذینفعان برندگان و بازندگان موضوع مداخله دانست. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل85 :تهیه دستورالعمل ارزیابی گزینه های پیشنهادی و انتخاب گزینه ر برت 18 / 81 / 31 968 جدول 85 - 9 - نمونه بخشی از قلمروها و معیارهای ارزیابی فرهنگی و اجتماعی ق مرو معیار ویت تامین ارزف ینیه یا راافر و یق خا یا تناسب با ،تاریخ جغرافیا و پیرینو فر نگی و تمدنی نرانو شناسی مح ی و فر نگ عمومی حزظ یا افزایش محوریت حرم و زیارت حراست از ویت جنسی حراست از زباب و اهبیات فارسی رعایت موازین هینی هر شهرسازی و تناسب با معماری اس می تمهید ویژظ برای فضای شهری زائر بو منظور حزظ حوزظ فر نگی مرهد عدالت تعاهل و توازب بین و هروب مح ت شهری تناسب با وا ش فاص و طبقاتی و ج وگیری از تضاه اجاماعی حزظ و گسارف فضا ای عمومی شهری املاب هسارسی عمومی بو فرصت ، ا خدمات و اط عات رعایت حقوق شهر و شهرونداب جبراب آسیب ا و ضرر ای احامالی اجاماعی و اقاناهی هر طول اجرا و بهرظ برهاری طبیعت و زیبایی تناسب طراحی ا و زندگی شهری با طبیعت بهبوه سیما و منظر شهری ارتقای ،نظم ، ما نگی آ نگ هر فضای شهری و توجو مزماب بو هو عننر یلنواخای و تضاه حزظ منظر و فضا ای طبیعی شهر ما نگی و تناسب با ویت فر نگی اس می ،ایرانی بافت پیرامونی و اق یم تناسب با ذ نیت و حس زیبایی شناسی بومی و مرهمی امنیت و آرامش تقویت احساس امنیت مبانی بر معنویت اس می رفع احساس ناامنی رعایت حریم خنوصی و عمومی پیش بینی پذیری اقدامات و فضا ا گسارف عوامل تامین ونندظ امنیت اخ قی جامعو بر اساس آموزظ ای هینی تقویت نقش مرهم هر ایجاه و حزظ امنیت و آرامش با اولویت خانواهظ و اجاماعات هینی ارتباطات اجاماعی ایجاه و گسارف فضا ای تعام ت مط وب اجاماعی و فر نگی افزایش تعام ت اجاماعی ، مسایگی ،صنزی ،قرری مح ی زمینو سازی برای حضور خانواهگی هر فضا ای شهری رضایامندی اسازاهظ مداوم و پیوساو 85 - 9 - 2 - 9 - جمع بندی دامنه یابی پیامدها و اثرات ازم است مجموعو هامنو ای احنا شدظ هو بخش قبل هر جدول 35 - 3 گرهاوری ب شوه -------- صفحهٔ بعد -------- دستورالعمل مطالعات جامع حمل و نقل شهری و حومه18 / 81 / 31 962 جدول 85 - 4 - جمع بندی دامنه ها و پیامدهای آن رهیف هامنو ای تا یر تا یرات احامالی 3 2 7 3 5 4 3 85 - 9 - 9 - اولویت گذاری سنجش پیامدها و اثرات از آنجا وو عموما مداخ ت و اقدامات توسعو ای تا یرات مانوع فر نگی و اجاماعی هارند سنجش و اندازظ گیری تمام تا یرات، باعث حجیم شدب پژو ش شدظ و از وارایی آب می وا د ب لذا می بایست هامنو ای احامالی تا یر وو از فنل قبل بدست آمدظ،اند اولویت گذاری شدظ و مهمارین، ا سنجیدظ و اندازظ گیری شوند. 85 - 9 - 9 - 8 - روش اولویت گذاری هر این بخش روف) ای )اولویت گذاری فرضیات ،تا یر معرفی شوه، مانند روف ای ،عدهی روف ای نخبگانی و یرظب 85 - 9 - 9 - 2 - روایی و پارایی روایی و پایایی روف معرفی شدظ هر این بخش ا بات شوه. 5 - 8 - 8 - 9 - فهرست اولویت های سنجش و اندازه گیری فهرست نهایی هامنو ایی وو باید اندازظ گیری و سنجیدظ شوند هر جدول 35 - 5 قرار هاهظ شوه. جدول 85 - 5 - فهرست اولویت های سنجش رهیف تا یرات احامالی بو ترتیب اولویت روف اسازاهظ شدظ برای اولویت گذاری روف پیرنهاه برای سنجش 85 - 9 - 9 - 9 - جمع بندی و تحلیل اولویت ها هر این بخش بو ارائو تح ی ی از اولویت ای ب و هست آمدظ اپرهاخاو شوه این ب تح یل می تواند بو صورت توصیزی یا مراظ با هاهظ ای آماری باشد و بو موضوعات مانند ع ل اناخاب اولویت ای ،مهم مزیت ای روف اناخاب شدظ هر اولویت ،گذاری توصیف برخی اولویت ا و میزاب تا یر آنها بر اساس هاهظ ای بدست آمدظ از فنل اول و.. ب بپرهازه. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل85 :تهیه دستورالعمل ارزیابی گزینه های پیشنهادی و انتخاب گزینه ر برت 18 / 81 / 31 969 85 - 9 - 4 - سنجش و اندازه گیری پیامدها و اثرات این فنل حوزظ ای تا یر یک مداخ و را بیاب و ترریح وند. 85 - 9 - 4 - 8 - روش سنجش پیامدها و اثرات هر یک از اولویت ها هر این ،بخش روف ای مخا ف بو وار گرفاو شدظ برای سنجش پیامد ا و ا رات توصیف شوه. هر اناها نیز فهرست هامنو ایی وو باید اندازظ گیری و سنجیدظ ،شوند روف عم ی سنجش آب ا و نیز خروجی وو هر اناها ب و هست می آید هر جدول 35 -4 قرار هاهظ می شوه ب پیامد ای محامل نیز هر جدول35 - 3 و ا رات محامل ر گزینو هر جدول35 - 7 بیاب شوهب جدول 85 - 6 - تعیین روش سنجش پیامدها رهیف هامنو ای تا یر احامالی بو ترتیب اولویت روف سنجش فرمت خروجی 3 2 جدول85 - 7 - شناسایی پیامدهای محتمل )مثبت و منفی( و وضعیت هر یک از اولویت ها 3تبثم یلاماحا یا دمایپ تیولوا بیترت وب یلاماحا ری ات یا ونماه فیهر پیامد ای احامالی منزی 3 2 جدول85 - 1 - شناسایی اثرات محتمل )مثبت و منفی( رهیف هامنو ای تا یر احامالی بو ترتیب اولویت تا یرات احامالی مثبت تا یرات احامالی منزی 3 2 85 - 9 - 4 - 2 - اندازه گیری و سنجش اثرات محتمل مثبت و منفی پس از شناسایی ا رات محامل مثبت و منزی هر بخش ،قبل ازم است تک تک این ا رات هر فرایند پژو ش و با روف ای ع می ومی و ویزی سنجیدظ و اندازظ گیری شوند ب مملن است برای ترریح برخی ا رات بو توصیزات ویزی ناشی از مرا دات و اسادال ای وارشناسی قناعت شوه اما برخی ا رات نیاز بو طراحی آزموب ای ومی و اندازظ گیری عدهی هاشاو باشند ب 85 - 9 - 4 - 9 - جمع بندی و تحلیل پیامدها و اثرات هر نهایت ازم است چلیدظ ای از ناایج بدست آمدظ هر این فنل ارائو شوه این ب چلیدظ هر واقع پاسخ بو سوااتی از این هست است: بو نظر شما این مداخ و چو ا رات فر نگی و اجاماعی هر پی هاره؟ پس از اجرای این پروژظ چو حوزظ ای 3 پیامد ای احامالی مثبت و منزی و مچنین تا یرات احامالی مثبت و منزی هر ر هامنو می تواند بیرار از یک موره و بو تعداه نامحدوه احنا شوهب -------- صفحهٔ بعد -------- دستورالعمل مطالعات جامع حمل و نقل شهری و حومه18 / 81 / 31 964 فر نگی و اجاماعی ای تحت تا یر قرار می گیرند؟ 85 - 9 - 5 - ارائه راهکارها و راهبردها ارزیابی تا یرات فر نگی و اجاماعی ت ف می وند گزینو ا را با توجو بو ا داف و ارزف ای فر نگی و اجاماعی اص ح وند ب ارائو را لار ای جبراب ونندظ ا رات منزی یا تقویت ونندظ ا رات مثبت ا میت ویژظ ای هارهب 85 - 9 - 5 - 8 - روش تدوین راهکارها هر این بخش روف ای ع می بو وار گرفاو شدظ برای ترخیص و طراحی را لار مانند اسازاهظ از نظرات ،ماخننین یا رورو وبارم یا وگلا زا ظهازاسا ،هیگر اسازاهظ از قوانین و.. ب ارائو شوه. 85 - 9 - 5 - 2 - ارائه راهکارها و راهبرد های بازدارنده تاثیرات و پیامدهای منفی به تفکیک مجریان را لار ای بازهارندظ یا وا ندظ پیامد ا و ا رات منزی ارائو و هر پایاب هر جدول35 - 1 خ صو شوهب جدول85 - 3 - راهکارها و راهبرد های بازدارنده تاثیرات و پیامدهای منفی رهیف پیامد ا و ا رات منزی را لار ای بازهارندظ یا وا ندظ توضیحات مجری زینو 3 2 85 - 9 - 5 - 9 - ارائه راهکارهای پیش برنده تاثیرات و پیامدهای مثبت به تفکیک مجریان8 را لار ای پیش برندظ و تقویت ونندظ پیامد ا و ا رات مثبت هر این بخش ارائو شدظ و هر پایاب هر جدول35 - 31 خ صو شوندب جدول85 - 81 - راهکارهای پیش برنده تاثیرات و پیامدهای مثبت رهیف پیامد ا و ا رات مثبت را لار ای پیش برندظ و تقویت ونندظ توضیحات مجری زینو 3 2 85 - 9 - 5 - 4 - گزینه های آینده در سطوح ،حداقلی مطلوب و حداکثری ارزیابی فر نگی و اجاماعی باید ضمن توجو بو ضرورت یا تیعقاو و ینف یا ،موجوه شهر گزینو ایی برای بهبوه گزینو ای فنی ارائو ه ند این ب گزینو فر نگی اجاماعی وابساو بو نوع گزینو فنی می توانند هر سو سطح ،حداق ی مط وب و حداوثری باشند ب تزاوت را بره ا و را لار ا هر سطح آب است ب را لار ا ماناظر با تک تک پیامد ا و ا رات ارائو می شوند اما را بره، ا رویلره ا و سیاست ای حاوم را دف قرار می ه ند. 3 راهکارها باید تناظر یک به یک با تاثیرات و پیامدها داشته باشند. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل85 :تهیه دستورالعمل ارزیابی گزینه های پیشنهادی و انتخاب گزینه ر برت 18 / 81 / 31 965 85 - 9 - 5 - 5 - تحلیل و جمع بندی راهکارها و راهبرد ها مخاطب این بخش ،مدیراب تنمیم گیراب و سیاست گذاراب ساند ب آنها می خوا ند بدانند وو ارزیابی فر نگی و اجاماعی چو گزینو ایی برای تنمیم گیری پیش روی آب ا گذاشاو است هر ب یک مان توصیزی بو این سوال ایراب پاسخ ه ید ب مملن است برخی از گزینو ا بو هلیل ضعف ای قابل توجو هر ارزیابی اجاماعی- فر نگی، بو طور و ی حذف شوند و یا با اعمال زینو ایی تایید شوندب توجو شوه وو زینو ای ناشی از وا ش ا رات اجاماع- و فر نگی گزینو ا، باید هر بخش ارزیابی اقاناهی واره و تح یل شوهب ارزیابی اقتصادی و رتبه بندی گزینه ها در این بخش ارزیابی ا قاناهی3 گزینو ای پیرنهاهی برای بهبوه سیسام حمل و نقل، بر مبنای منافع عمومی انجام می شوه، بنا براین مملن است ناایج آب با ارزیابی مالی2 وو منزعت بهرظ برهار (مجری) را مد نظر هاره مازاوت باشدب برای نمونو، توسعو حمل و نقل مگانی مملن است موجب وا ش آلوهگی وا شدظ و از این طریق هر وا ش زینو ای بهداشت و هرماب جامعو مو ر باشد، اما این وا ش زینو (یا بو عبارتی افزایش منزعت عمومی)، بو بهرظ برهار پرهاخت نمی شوه و وی باید صرفاً ب و قیمت ب یت و سایر هرآمد ای مساقیم مالی باشدب الباو گا ی بخری از منزعت عمومی توس هو لت هر قالب یاران و بو بخش حمل و نقل پرهاخت می شوهب ارزیابی اقاناهی و مالی گزینو، ا بو ومک تح یل زینو- فایدظ7 ما نج ا می شوهب ،بو این منظور ازم است زینو ا و فایدظ ای ر ودام از گزینو ا با توجو بو اصول زیر تعریف و اندازظ :گیری شوند  ا رات مهم گزینو ا مد نظر قرار گیرند،  ،با توجو بو مقیاس مطالعو تزاوت نسبی میاب گزینو ا مهم تر از مقاهیر مط ق آب ا است،  توزیع ا رات بین افراه مهم تر از مقاهیر حاصل جمع آب است ،)(عدالت اجاماعی  مقاهیر یل س اب زینو یا فایدظ هر آیندظ هارای ارزف وماری نسبت بو زماب ح( ال است ارزف زمانی پول )ب مزا یم و ی مو ر بر محی انجام تح یل زینو- فایدظ هر شلل35 – 2 نراب هاهظ شدظ استب دف از این تح یل تعیین ا رات گزینو ا بر روی تما می افراه، هر تما می زماب ا و هر تما می نواحی حوزظ ا ر گزینو :است 3 Economic Evaluation 2 Financial Evaluation 7 Cost-Benefit Analysis (CBA) -------- صفحهٔ بعد -------- دستورالعمل مطالعات جامع حمل و نقل شهری و حومه18 / 81 / 31 966 - ا رات3: منظور از ا رات، مقاهیر شاخص ای عم لرهی گزینو ای مخا ف است وو می تواب آب ا را بو صورت ومی یا ویزی بیاب ورهب گزینو ا نو تنها بر روی سیسام حمل و نقل، ب لو بر روی م حی زیست، ویز یت زندگی و توسعو اقاناهی نیز ا رگذار ساند، - افراه: منظور از افراه، گروظ ای مخا ف جامعو انسانی است وو بو نحوی از گزینو ای مخا ف تا یر می پذی رندب گزینو ا نو تنها بر مسافراب و شهرونداب، ب لو بر مسئواب مح ی و هولت نیز ا رگذار ساند، - :زماب منظور از زماب، بازظ ای زمانی (افق) تح یل عم لره گزینو استب ا رات گزینو ا )(از لحاظ نوع و اندازظ بر روی افراه با گذشت زماب تغییر می وندب شکل85 – 2 - مفاهیم تحلیل هزینه- فایده ،بو طور و ی ا رات گزینو ای بهبوه سیسام حمل و نقل را می تواب بو هو بخش ا رات پایو و یرپایو تقسیم بندی ه ور وو جزییات آب هر جدول35 - 33 م حظو می شوه: 3ب ا رات ( زینو ا و فواید) پایو  ا رات سزر یا ا رات اولیو : ا رات ی ساند وو مساقیماً بر واربراب(مسافراب) و سیسام حمل و نقل ت ا یر می گذارند ب از این هساو می تواب بو وا ش زماب سزر، وا ش منرف سوخت و وا ش مسافت سزر اشارظ ورهب هر این بخش م واربراب سیسام حمل و نقل مگانی و م واربراب خوهرو ا ی شخنی موره توجو قرار می گیرهب 3 Impact -------- صفحهٔ بعد -------- فصل85 :تهیه دستورالعمل ارزیابی گزینه های پیشنهادی و انتخاب گزینه ر برت 18 / 81 / 31 967  ا رات جانبی : ا راتی ساند وو از برخی هیگر از شاخص ای عم لره گزینو ا ناشی می شوندب بو عنواب مثال وا ش زماب سزر و وا ش مسافت سزر باعث وا ش آایندظ ای وا، تعداه تناهفات و آلوهگی صوتی می شوهب ا رات جانبی ناشی از ا رات یو اول بوهظ و ب ر تما می جامعو (واربراب و یرواربراب حمل و نقل) تأ یرگذار خوا ند بوه ب  زینو ای مساقیم سیسام حمل و نقل: این زینو ، ا منابع پولی موره نیاز برای اجرا و بهرظ برهاری سیسام حمل و نقل را شامل می شو هب زینو ای مطالعات مهندسی، خرید تجهیزات، ساخ ت نگهداری و تعمیر و یرظ از این جم و است ب این ا رات معمواً ماوجو ماندیاب حمل و نقل شهری و هولت استب 2ب ا رات ( زینو : ا و فواید) یر پایو ا راتی ساند وو بر سیسام ایی یر از سیسام حمل و نقل شهر (مانند واربری ا و اقاناه شهری) تأ ی ر می گذارند و بسیار تدریجی عمل می ونندب این ا رات هر ووتاظ مدت نامحسوس ساند ولی هر ب ندمدت نموه یافاو و بروز می ،ونندب بو عنواب مثال با احداث معابر جدید، هسارسی بو برخی نقاط شهر بهبوه و هر نایجو قیمت زمین افزایش می یابدب بدیهی است وو ماخننین حمل و نقل با اجرای گزینو ا بو هنبال تنظیم ن وع و ارزف واربری ا هر شهر نیساند، ولی گزینو ا بر روی نوع و ارزف واربری ا هر ب ندمدت ا رگذار خوا د بوهب زینو و فایدظ هو تعریف معلوس مدیگر ساندب فایدظ گزینو ا ی حمل و نقل ماب وا ش زینو ای حمل و نقل (وا ش تناهفات، وا ش زماب سزر وببب ) است، زیرا چنانچو این گزینو ا اجرا نروه و حمل و نقل بهبوه نیابد، زینو ای اضافی بو جامعو تحمیل می شوهب بو این منظور تمام گزینو ا نسبت بو یک گزینو پایو با م مقایسو می شوندب ف ایدظ ر گزینو نسبت بو گزینو پایو از اخا ف مقاهیر شاخص ای عم لرهی ا رات سزر و ا رات جانبی آب گزینو با گزینو پایو محاسبو می شوهب زینو ر گزینو م شامل زینو ای مساقیم سیسام حمل و نقل است وو مازاه بر گزینو پایو انجام می شوهب نسبت فایدظ بو زینو بو صورت زیر تعریف می شوهب نسبت ومار از3 :یعنی گزینو توجیو اقاناهی نداره زینو بو فایدظ نسبت = پایو گزینو بو نسبت گزینو فایدظ پایو گزینو بو نسبت گزینو ای زینو با توجو بو این وو ارزیابی اقاناهی هر مقیاس مطالعات جامع حمل و نقل شهری و حومو، بو طور و ب انجام می شوه ، طبیعااً از هقت باا یی برخورهار نیست، زیرا اط عات ی از طراحی و جز ی یات اجرایی گزینو ا هر هسارس ن بوهظ ،و هر ن ایجو برآوره ای اولیو ای با توجو با تجارب مرابو یا مقاهیر رسمی منارر شدظ هر ضواب و هساورالعمل ا می تواند موره اسا زاهظ قرار گیرهب -------- صفحهٔ بعد -------- دستورالعمل مطالعات جامع حمل و نقل شهری و حومه18 / 81 / 31 961 جدول85 - 88 - اثرات حمل و نقل بر افراد و گروه های مختلف ا رات گزینو ا ر عمدظ بر بب نوع ا ر ایو اول زینو یا فایدظ ایو هوم زینو یا فایدظ شاخص واحد (ریال بو ببب) ا ر سزر واربر مساقیم زماب سزر --- هسامزه ساعای ناخالص شا ین نزر- ساعت ورایو ورایو نزر- سزر ماللیت بیمو و عوارض خوهرو- وی ومار اساه ک (افت بها )و ارزف خوهرو- وی ومار بهرظ برهاری سوخت خوهرو- وی ومار ،سایر (رو ن، تایر )تعمیرات و ببب خوهرو- وی ومار ا رات جانبی جامعو یر مساقیم آلوهگی محی زیست آلوهگی وا Nox انارار وی وگرم So2 انارار وی وگرم Co انارار وی وگرم Hc انارار وی وگرم آلوهگی صوتی تناهفات --- تناهفات جرحی خوهرو- وی ومار تناهفات فوتی خوهرو- وی ومار تناهفات خسارتی خوهرو- وی ومار زینو ا و منافع مساقیم حمل و نقل مسئولین شهری مساقیم سرمایو گذاری اولیو زینو ساخت بو نوع را لار وابساو استب زینو تم ک اراضی قیمت زمین مارمربع زینو مطالعات مهندسی بو نوع را لار وابساو استب زینو خرید تجهیزات بو نوع را لار وابساو استب بهرظ برهاری و نگهداری زینو نیروی انسانی بو نوع را لار وابساو استب زینو انرژی منرف سوخت لیار زینو نگهداری و تعمیر بو نوع را لار وابساو استب سایر ا رات حمل و نقل )( یرپایو جامعو یرمساقیم واربری زمین شدت توسعو واربری زمین هر ا ب منابع و مراجع بو صورت ویزی بحث شدظ استب ارزف زمین قیمت توسعو بافت تاریخی و فر نگی اقاناهی بهرظ وری منطقو ای هر ا ب منابع و مراجع بو صورت ویزی بحث شدظ استب هسارسی بو مرا ل -------- صفحهٔ بعد -------- فصل85 :تهیه دستورالعمل ارزیابی گزینه های پیشنهادی و انتخاب گزینه ر برت 18 / 81 / 31 963 85 - 4 - 8 - شاخص های ارزیابی اقتصادی برای ارزیابی اقاناهی پروژظ ای حمل و نقل، شاخص ا و روف ای مخا زی وجوه هاره وو بساو بو سطح هقت هاهظ ا ی موجوه، بو وار گرفاو می شوهب هر مطالعات جامع حمل و نقل شهری و حومو با توجو بو مقیاس پیش املاب سنجی و محدوهیت ای اط عاتی، هست وم اسازاهظ از شاخص ا ی توصیو شدظ هر این بخش توصیو می شوهب 85 - 4 - 8 - 8 - نسبت فایده به هزینه مجموع فایدظ ای تنزیل شدظ3 بو مجموع زینو ای تنزیل شدظ تقسیم می شوهب اگر نسبت فایدظ بو زینو2 بزرگار از 3 بوه، فایدظ خالص مثبت بوهظ و اجرای گزینو بهبوه سیسام حمل و نقل قابل توجیو استب توجو شوه وو نسبت فایدظ بو زینو بو مقدار فایدظ خالص حساس نیست، بنابراین مملن است گزینو ای با زینو ای وم و فایدظ وم، هارای نسبت فایدظ بو زینو بااتری نسبت بو گزی نو ای با فایدظ خالص بیرار و زینو بیرار باشدب برای رفع این مرلل، از نسبت فایدظ بو زینو تزاض ی7 یا ارزف خالص فع ی3 اسازاهظ می شوهب نسبت فایدظ بو زینو بو ومک رابطو35 - 3 محاسبو می:شوه n= تعداه سال، ا از سال پایو تا سال افق موره نظر i B= فایدظ ای گزینو هر سالi ، برای1 =i تاn، i C= زینو ای گزینو هر سالi ، برای1 =i تاn، r ،= نرخ تنزیل ساانو رابطه85 -8 𝑩𝑪𝑹= ∑ 𝑩𝒊 (𝟏+𝒓)𝒊 𝒏 𝒊=𝟎 ∑ 𝑪𝒊 (𝟏+𝒓)𝒊 𝒏 𝒊=𝟎 85 - 4 - 8 - 2 - نسبت فایده به هزینه تفاضلی هر ارزیابی گزینو ا، معمواً بیش از هو گزینو هارای نسبت فایدظ بو زینو بزرگار از3 ساند، بنابراین برای اناخاب گزینو برتر، باید از روف نسبت فایدظ بو زینو تزاض ی بو شرح زیر اسازاهظ ور:ه 3ب تمام گزینو ایی وو نسبت فایدظ بو زینو بیرار از3 هارند، بو صورت صعوهی بر مبنای زینو ا مرتب شوندب گزینو عدم انجام وار با زینو صزر و3 = k هر صدر این فهرست قرار می گیرهب با افزایشk، زینو گزینو ا افزایش می،یابد 2ب وم زینو ترین گزینو (گزینو عدم ان )جام وار3 = k بو عنواب گزینو مبنا با گزینو بعد از خوه2 = k بو ومک رابطو :زیر مقایسو شوه 3 Discounted value 2 Benefit-Cost Ratio (BCR) 7 Incremental Benefit-Cost Ratio (IBCR) 3 Net Present Value (NPV) -------- صفحهٔ بعد -------- دستورالعمل مطالعات جامع حمل و نقل شهری و حومه18 / 81 / 31 971 k B= فایدظ ای گزینوk وو بو ومک رابطو∑ 𝐵𝑖 (1+𝑟)𝑖 𝑛 𝑖=0 ،تنزیل شدظ k C= زینو ای گزینوk وو بو ومک رابطو∑ 𝐶𝑖 (1+𝑟)𝑖 𝑛 𝑖=0 ،تنزیل شدظ رابطه85 - 2 𝑰𝑩𝑪𝑹= ∆𝑩 ∆𝑪= 𝑩𝟐−𝑩𝟏 𝑪𝟐−𝑪𝟏 7ب اگرIBCR بیرار از3 بوه، گزینو2 = k وو زینو بااتری هاشت بو عنواب گزینو مبنا اناخاب شدظ و گزینو3 = k حذف می شوهب اگر ومار از3 بوه، گزینو2 = k حذف شدظ و گزینو3 = k گزینو مبنا باقی ماندظ و با گزینو بعدی 7 = k بو ومک رابطو35 - 2 ،مقایسو شوه 3ب این وار آب قدر تلرار شوه تا فهرست گزینو ا تمام شوهب 5ب گزینو ای وو هر آخر باقی ماندظ و هارای ب یرارین زینو باIBCR بیرار از3 باشد، بو عنواب گزینو برتر اناخاب می شوهب 85 - 4 - 8 - 9 - ارزش خالص فعلی برای محاسبو ارزف خالص فع ی، مجموع فایدظ 53وطبار قباطم ظدش لیزنت یا ونیز عومجم زا ظدش لیزنت یا - 7 وسر می شوهب اگر این مقدار وو فایدظ خالص گزینو نیز نامیدظ می شوه مثبت باشد، گزینو توجیو اقاناهی هارهب اگر زینو گزینو ا یلساب باشد، می تواب بو ساهگی هریافت گزینو ای وو بیرارین ارزف خالص فع ی را هاره پرفایدظ تری ن استب با این حا ل هر شرایطی وو زینو گزینو ا یلساب نباشد نیز می تواب از این شاخص برای اولویت بندی گزینو ا اسازاهظ و رهب رابطو35 - 7 𝑵𝑷𝑽= ∑ 𝐵𝑖 (1+𝑟)𝑖 𝑛 𝑖=0 −∑ 𝐶𝑖 (1+𝑟)𝑖 𝑛 𝑖=0 -------- صفحهٔ بعد -------- فصل85 :تهیه دستورالعمل ارزیابی گزینه های پیشنهادی و انتخاب گزینه ر برت 18 / 81 / 31 978 گزینو ا بر اساس زینو بو ترتیب صعوهی مرتب شوند گزینو عدم انجام وار-ومارین زینو -بو عنواب گزینو مبنا اناخاب شوه گزینو بعدی بو عنواب مقایسو اناخاب شوه، آیاIBCR>1؟ خیر ب و گزینو مبنای فع ی باقی می ماند گزینو مقایسو جایگزین گزینو مبنا می شوه آیا فهرست گزینو ا تمام شد؟ خیر ب و پایاب گزینو بعدی بو عنواب گزینو مقایسو اناخاب شوه شکل85 – 9 - روند محاسبه نسبت فایده به هزینه تفاضلی 85 - 4 - 2 - هزینه واحد اثرات سفر ا رات گزینو ای بهبوه سیسام حمل و نقل بر سزر شهرونداب بو طور مساقیم بر واربر (اسازاهظ ونندظ) س یسام حمل و نقل مو ر سا ندب وسایل سزر بو هو هساو مگانی ( مانند اتوبوس) و یر مگانی (شخنی) تقسیم می شوندب و اربراب نیز هر هو هساو مسافراب حمل و نقل مگانی و یر مگانی تزلیک شدظ و نحوظ محاسبو زینو واحد ر ا ر بر ر هسا و از واربراب تبیین می ب شوه شاخص ایی وو برای بررسی ا رات گزینو ا ی حمل و نق ی بر واربر (ا ر بر سزر) باید هر نظ ر :گرفت عبارتند از 3ب ارزف زماب سزر3 2ب ورایو2 اسازاهظ از سیسام حمل و نقل 3 Value Of Time (VOT) 2 Fare -------- صفحهٔ بعد -------- دستورالعمل مطالعات جامع حمل و نقل شهری و حومه18 / 81 / 31 972 7ب زینو ای ماللیت3 سیسام حمل و نقل 3ب زینو ای بهرظ برهاری2 از سیسام حمل و نقل 85 - 4 - 2 - 8 - برآورد ارزش زمان سفر )ارزف زماب سزر بر مبنای هسامزه واربراب (رانندگاب و مسافراب سیسام حمل و نقل محاسبو می شوهب بو منظور :برآوره هرآمد ساعای ر فره، مراحل زیر باید انجام شوه 3ب با اسازاهظ از ناایج بررسی بوهجو خانوار وو ر سالو توس بانک مروزی جمهوری اس می ایراب منارر می ،شوه هرآمد ساانو خانوار هر شهر برای سال پایو تعیین شوهب 2ب با اساز اهظ از ناایج سرشماری عمومی نزوس و مسلن و برآوره شاخص ای مرتب هر سال پایو، از تقسیم جمعیت بر تعداه خانوار ای ساون شهر، ماوس بعد خانوار شهر محاسبو شوهب 7ب ماوس هرآمد ساانو ر نزر از تقسیم هرآمد ساانو خانوار (گام3 ) بر بعد خانوار (گام2 ) محاسبو شوهب 3ب با اسازاهظ از ناایج سرشماری عمومی نزوس و مسلن و برآوره شاخص ای مرتب هر سال پایو، نرخ اشاغال خانوار بو صورت نسبت تعداه شا ب بو تعداه ول خانوار ای ساون شهر محاسبو شوهب 5ب ماوس ه رآمد ر شا ل از تقسیم هرآمد ساانو خانوار (گام3 ) بر نرخ اشاغال خانوار (گام3) محاسبو شوهب از آب جا وو هرآمد ساانو خانوار توس شا ب خانوار حاصل می شوه، این شاخص هر برخی تح یل ا مزید خوا د بوهب 4ب بنابر ماهظ53 قانوب وار، ساعات واری نباید هر روز از7 ساعت و هر زاو از33 و هر3 زاو ماوالی از334 ساعت تجاوز ند و ب برای احاساب ح قوق ما انو اگر ماظ را71 روزظ هر نظر بگیریم ساعات وار برای3 زاو بو اضافو2 ،روز برابر334 ساعت بو ع وظ34 ساعت خوا د بوه وو جمعا معاهل312 ساعت است ب بنابراین ساعات وار ساانو ر فره هر32 ماظ معاهل2،713 ساعت هر نظر گرفاو شوهب 3ب ماوس هرآمد ساعای ر نزر از تقسیم ماوس هرآمد ساانو ر نزر (گام7 ) بر تعداه ساعات واری ساانو محاسبو شوهب 7ب ماوس هرآمد ساعای ر شا ل از تقسیم ماوس هرآمد ساانو ر شا ل (گام5 ) بر تعداه ساعات واری ساانو محاسبو شوهب 1ب ارزف زماب سزر مسافراب هروب خوهروی7 % ،شخنی و حمل و نقل مگانی51 هرآمد ساعای و ارزف زماب سزر 3 Ownership Costs 2 Vehicle Operating Costs (VOC) 7 In-Vehicle Time (IVT) -------- صفحهٔ بعد -------- فصل85 :تهیه دستورالعمل ارزیابی گزینه های پیشنهادی و انتخاب گزینه ر برت 18 / 81 / 31 979 بیروب خوهروی3 مسافراب حمل و نقل مگا% ،نی311 هرآمد ساعای هر نظر گرفاو شوه2ب 31ب ارزف زماب سزر مسافراب ر وسی و سزر باید بر اساس نسبت تعداه شا ب از ول مسافراب آب وسی و و ماوس هرآمد ساعای ر شا ل محاسبو شوهب 33ب با ترخیص مراور، مملن است ارزف زماب سزر مسافراب ر وسی و سزر بر اساس ماوس هرآمد ساعای ر ن زر و تعداه ول مسافراب آب وسی و محاسبو شوهب 85 - 4 - 2 - 2 - برآورد ارزش کرایه ورایو از هیدگاظ افراه مخا ف هر سیسام حمل و نقل هارای جایگاظ واحدی نیستب از نظر وسانی وو از سیسام حمل و نقل مگانی اسازاهظ می ونند (مسافراب)، ورایو بو عنواب زینو استب از هیدگا ظ بهرظ برهار س یسام، ورایو هرآمد محسوب می شوهب از این رو هر صورتی وو اهارظ ونندظ سیسام بخش هولای باشد، ورایو پرهاخای توس واربراب ( زینو) و هرآمد حاصل توس بخش هولای (فایدظ) یلدیگر را خنثی می ونندب از این رو هر ارزیابی اقاناهی، برای پر یز از هوبار- شماری7 ورایو ، مب غ ورایو هر تح یل زینو- فایدظ هر نظر گرفاو نردظ و فق اخا ف ورایو هریافای با زینو واقعی وو یارانو نامیدظ می شوه، هر محاسبات واره می شوهب توجو شوه وو مب غ ورایو هر گزینو ای مخا ف مملن است مازاوت باشد و جزء سیاست ای قیمت گذاری هر نظر گرفاو می:شوهب رویلره موره اسازاهظ هر برآوره ارزف ورایو سزر بو شرح زیر است  ورایو خطوط حمل و نقل مگانی انبوظ بر: بو طور مرسوم، مب غ ورایو هر حدوه71 % زینو واقعی سزر استب هر صورت عدم هسارسی بو اط عات هقیق تر، میزاب ورایو بر اساس تجارب خطوط مرابو هر سایر شهر ا اناخاب شوهب مابو الازاوت ورایو واقعی و پرهاخای توس مسافر (یارانو) هر محاسبات بو عنواب زینو واره شوهب  ورایو خطوط حمل و نقل مگانی یرانبوظ بر: بو طور مرسوم، مب غ ورایو هر حدوه71 % زینو واقعی سزر استب بر اساس اط عات مب غ ورایو هر سال پایو عمل شوهب مابو )الازاوت ورایو واقعی و پرهاخای توس مسافر (یارانو هر محاسبات بو عنواب زینو واره شوهب  ورایو تاوسی: هر محاسبات اقاناهی بو عنواب زینو هر نظر گرفاو می شوهب بر اساس اط عات مب غ ورایو تاوسی خطی هر سال پایو عمل شوهب محاسبات تبدیل ورایو ابت تاوسی خطی بو ورایو بر حسب خوهرو-وی وم ار و مسافر- وی ومار بو صورت جدول35 - 32 :است 3 Out of Vehicle Time (OVT) 2 نسبت ارزف زماب سزر را می تواب هر صورت وجوه اط عات بیرار جایگزین ورهب 7 Double Counting -------- صفحهٔ بعد -------- دستورالعمل مطالعات جامع حمل و نقل شهری و حومه18 / 81 / 31 974 جدول85 - 82 - برآورد ارزش کرایه تاکسی خطی به ازای یک کیلو متر رهیف عنواب نحوظ محاسبو (3) ورایو (ریال) بو ازای نزر- سزر ورایو ماوس تاوسی هر سال پایو (2) ماوس سرنرین از مطالعات مبدأ- مقند (7) ورایو بو ازای خوهرو- )سزر (ریال (2) × (3) (3) )ماوس مسافت سزر (وی ومار از مطالعات مبدأ- مقند )(ماوس طول خطوط (5) ورایو (ریال) بو ازای خوهرو- وی ومار (3) × (7) (4) ورایو (ریال) بو ازای مسافر- وی ومار (2) ÷ (5) 85 - 4 - 2 - 9 - برآورد هزینه خودروی شخصی زینو خوهروی شخنی ( یر مگانی) هر هو هساو بررسی می ،شوهب اول زینو ای ماللیت خوهرو مانند بیمو، عوارض ساانو و اساه ک وو ًصرفا بو هلیل ماللیت خوهرو بوهظ و ارتباطی با میزاب اسازاهظ از خوهرو ندارهب ،هوم زینو ای بهرظ برهاری م انند زینو سوخت، تعویض رو ن، اسایک و تعمیرات وو بو میزاب اسازاهظ از خوهرو وابساو بوهظ و بو ص ورت هرصدی از زینو منرف سوخت هر نظر گرفاو می شوندب 35 - 3 - 2 - 7 - 3 - زینو ماللیت خوهرو ی شخنی زینو ساانو بیمو و عوارض بو طور ماوس بو ازای ر خوهرو ی سواری شخنی اساع م شوهب اگرچو زینو بیمو و عوارض، جزء زینو ای ماللیت خوهرو است و بو مسافت سزر بساگی نداره، بو منظور ساهگی محاسبات، زینو بیمو و عوارض بر حسب خوهرو- وی ومار بو ومک محاسبات جدول35 - 37 بیاب می شوهب بو منظور محاسبو زینو اساه ک خوهرو، باید ماوس طول عمر خوهرو ا بر اساس اط عات ماللیت خوهرو مد نظر قرار گیرهب ماوس قیمت خوهرو بر اساس قیمت صزر خوهرو ای پرتیراژ ورور و ارزف اسق اط آب% معاهل71 قیمت خوهروی صزر فرض ش و هب با اط عات عم لرهی حمل و نقل شهری وو هر بخش ای قبل ارایو شدظ زینو اساه ک خوهرو هر شهر بو صورت جدول35 - 33 محاسبو می شوهب جدول85 - 89 - برآورد هزینه بیمه و عوارض به ازای یک خودرو- کیلومتر رهیف عنواب نحوظ محاسبو (3) ماوس) زینو ساانو بیمو و عوارض یک خوهرو هر شهر (می یوب ریال اساع م از بیمو (2) خوهرو- وی ومار طی شدظ روز با اسازاهظ از مدل ترافیلی شهر (7) می یوب خوهرو- وی ومار طی شدظ ساا نو 3،111،111 ÷ 711 × (2) (3) تعداه خوهرو ناایج مطالعات سرانو ماللیت خوهرو (5) خوهرو- وی ومار ساانو طی شدظ توس یک خوهرو (3) ÷ (7) (4) زینو بیمو و عوارض بو ازای یک خوهرو- )وی ومار (ریال (5) ÷ (3)