مصالح و فر آورده‌های ساختمانی

⚠ این متن با نرم‌افزار از روی تصویر خوانده شده و ممکن است خطا داشته باشد؛ برای استناد، اصلِ سند را ببینید. وزارت راه و شهرسازی ۹ 2 : معاونت مسکن و ساختمان » که ی « نس مصالح و فر آورده‌های ساختمانی وبرایش چهارم ۱۳۹۲ -------- صفحهٔ بعد -------- سرشناسه: ایران. وزارت راه و شهرسازی. دفتر امور مقررات ملّی ساختمان عنوان و نام پدیدآور: مصالح و فرآورده های ساختمانی / وزارت راه و شهرسازی. معاونت مسکن و ساختمان. دفتر مقررات وضعیت ویر است: ویراست ۴. مشخصات نشره تهران: نشر توسعه ابران. ۱۳۹۲ مشخصات ظاهری: ش. ۲۴۳ ص. جدول فروست: مقررات ملّی ساختمان ایران. مبحث پنجم شابک: ۹۷۸-۶۰۰-۳۰۱-۰۱۹-۲ موضوع: ساختمان سازی - - صنعت و تجارت - - قوانین و مقررات - - ایران موضوع: مصالح ساختمانی - - استانداردها شناسه افزوده: مقررات ملّی ساختمان ایران؛ [ج ] ۵. رده بندی کنگره: ۲ ه.ج ۷م۹الف 1۷1۲1۳۴۰۲۲۱ شماره کنابشناسی ملّی: ۰ ۳۳۵۱۹۵۳ ۰ ۸ ۰ ۰ مه ۰ نام کتاب: مبحث پنجم مصالح و فرآورده‌های ساختمانی تهیه کننده: دفتر مقررات ملّی ساختمان شما رگان: ۰ جلد شابک: ۹۷۸-۶۰۰-۳۰۱-۰۱۹-۲ نوبت چاپ: اول تاریخ چاپ: ۱۳۹۲ چاپ و صحافی: کانون قیمت: ۰ ریال حق چاپ برای تهیه کننده محفوظ است. -------- صفحهٔ بعد -------- مقررات ملّی ساختمان مجموعه‌ای است از ضوابط فنی. اجرایی و حقوقی لازم‌الرعایه در طراحی: نظارت و اجرای عملیات ساختمانی اعم از تخریب. نوسازی, توسعه بناء تعمیر و مرمت اساسی, تغییر کاربری و بهره‌برداری از ساختمان که به منظور تأمین ایمنی. بهره‌دهی مناسب. آسایش. بهداشت و صرفه اقتصادی فرد و جامعه وضع می‌گردد. در کشور ما و در کنار مقررات ملّی ساختمان. مدارک فنی دیگر از قبیل آیین‌نامه‌های ساختمانی, استانداردها و آیین کارهای ساختمان‌سازی. مشخصات فنی ضمیمه پیمان‌ها و نشریات ارشادی و آموزشی توسط مراجع مختلف تدوین و انتشار می‌یابد که گرچه از نظر کیفی و محتوایی حایز اهمیت هستند. اما با مقررات ملی ساختمان تمایزهای اشکاری دارند. آنچه مقررات ملّی ساختمان را از این قبیل مدارک متمایز می‌سازد. الزامی بودن. اختصاری بودن و سازگار بودن آن با شرایط کشور از حیث نیروی انسانی ماهرء کیفیت و کمیت مصالح ساختمانی, توان اقتصادی و اقلیم و محیط می‌باشد تا از این طریق نیل به هدف‌های پیش گفته در حقیقت مقررات ملّی ساختمان. مجموعه‌ای از حداقل‌های مورد نیاز و بایدها و نبایدهای ساخت وساز است که با توجه به شرایط فنی و اجرائی و توان مهندسی کشور و با بهره‌گیری از آخرین دستاوردهای روز ملّی و بین‌المللی و برای آحاد جامعه کشورء تهیه و تدوین شده است. این وزارتخانه که در اجرای ماده ۳۳ قانون نظام مهندسی و کنترل ساختمان وظیفه تدوین مقررات ملّی را به عهده دارد. از چند سال پیش طرح کلی تدوین مقررات ملّی ساختمان را تهیه و به مرحله اجرا گذاشته است که براساس آن. شورایی تحت عنوان «شورای تدوین مقررات ملّی ساختمان» با عضویت اساتید و صاحبنظران برجسته کشور به منظور نظارت بر تهیه و هماهنگی بین مباحث از حیث شکل. ادبیات. واژه‌پردازی. حدود و دامنه کاربرد تشکیل داده و در کنار آن زیر نظر شورا به وجود آورده است. -------- صفحهٔ بعد -------- پس از تهیه پیش‌نویس مقدماتی مبحث موردنظرء کمیته‌های تخصصی مربوط به هر مبحث پیش‌نویس مذکور را مورد بررسی و تبادل نظر قرار داده و با انجام نظرخواهی از مراجع دارای صلاحیت نظیر سازمان‌های رسمی دولتی. مراکز علمی و دانشگاهی. موْسسات تحقیقاتی و کاربردی, انجمن‌ها و تشکل‌های حرفه‌ای و مهندسی. سازمان‌های نظام مهندسی ساختمان استان‌ها و شهرداری‌های سراسر کشورء آخرین اصلاحات و تغییرات لازم را اعمال می‌نمایند. متن نهائی این مبحث پس از طرح در شورای تدوین مقررات ملّی ساختمان و تصویب اکثریت اعضای شورای مذکورء به تایید اینجانب رسیده و به شهرداری‌ها و دستگاه‌های اجرائی و جامعه از زمانی که این وظیفهٌ خطیر به این وزارتخانه محول گردیده. مجدانه سعی شده است با تشکیل شورای تدوین مقررات ملّی ساختمان و کمیته‌های تخصصی مربوط به هر مبحث و کسب نظر از صاحب‌نظران و مراجع دارای صلاحیت بر غنای هر چه بیشتر مقررات ملّی ساختمان بیفزاید و این مجموعه را همان‌طور که منظور نظر قانون‌گذار بوده است در اختیار جامعه مهندسی کشور قرار دهد. بدین وسیله از تلاشها و زحمات جناب آقای مهندس ابوالفضل صومعلوء معاون محترم وزیر در امور مسکن و ساختمان و جناب آقای دکتر غلامرضا هوائی. مدیرکل محترم مقررات ملّی ساختمان و سایر کسانی که به نحوی در تدوین این مجلد همکاری نموده‌اند. سپاسگزاری می‌نمایم. وزیر راه و شهرسازی -------- صفحهٔ بعد -------- مقدمه در کشورهای مختلف به منظور نیل به اهدافی از جمله ایمنی. سلامت. بهداشت و صرفه اقتصادی فرد و جامعه. تدوین و ضوابط و مقرراتی را در بخشهای مختلف فعالیتهای ساختمانی مدنظر قرار داده‌اند. به نحوی که در دنیای امروز کمترین کشوری را می‌توان یافت که با تدوین قوانین عمومی یا اختصاصی, فعالیت‌های ساختمانی را تحت نظم در نیاورده باشد. در کشور ما نیز وزارت راه و شهرسازی در اجرای ماده ۳۳ قانون نظام مهندسی و کنترل ساختمان تدوین و بازنگری مباحث مقررات ملی ساختمان را با رویکرد توجه به شرایط اقلیمی و اجرایی کشور و اقتصادی و معیشتی مردم در دستور کار خود قرار داده است. در برنامه‌ریزی‌های انجام شده از سال ۱۳۸۷ تاکنون بر تدوین و بازنگری مباحث مقررات ملی ساختمان با هدف آشنایی و هماهنگی دست‌اندر کاران ساخت و ساز با علوم فنی- مهندسی روز دنا و با هدف ارتقاء کیفیت ساخت و سازها توجه ویژه‌ای شده است. همچنین با هدف شفاف‌سازی و ارائه توضیحات مفهومی درخصوص مباحث مذکور. تهیه راهنماهای مربوطه نیز به جد. در دستور کار دفتر آنجه مسلم است شهرداری‌ها بعنوان دستگاه مسئول عهده‌دار کنترل ساخت و ساز در شهرها مهمترین وظیفه را در رعایت مقررات ملی ساختمان بر عهده دارند که می‌بایست با همکاری سازمان‌های نظام مهندسی ساختمان و سازمان ملی استاندارد ایران و همچنین با استفاده از کمک تشکل‌های حرفه‌ای نسبت به ترغیب و تشویق استفاده از روش‌های نوین ساخت و حفاظت از طرح‌های بالادستی شهری در این خصوص اقدام کنند. لازم می‌دانم در اینخصوص از حمایت‌های وزیر محترم راه و شهرسازی, اعضای محترم شورای تدوین مقررات ملّی ساختمان و کمیته‌های تخصصی مزبور و همکارانم در دفتر مقررات ملی ساختمان که تلاش آنها منتج به تهیه و ابلاغ این مبحث گردیده است. صمیمانه تقدیر و تشکر نمایم و از همه علاقمندان و مهندسان و مرتبطین با حوزه ساخت و ساز تقاضا کنم که هرگونه ایراد و اصلاحی را که نیاز می‌دانند به این دفتر ارسال نمایند. غلامرضا هوائی مدیر کل مقررات ملّی ساختمان -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- هیات تدوین گ ۰ ۱ گان ۹ ۹ / پا رات ۱ سا ...۰ ان الف) شورای تدوین مقررات ملّی ساختمان دکتر محمدعلی آخوان بهابادی عضو مهندس محمدرضا اسماعیلی عضو دکتر شهریار افندی‌زاده عضو دکتر منوچهر بهرویان عضو مهندس علی‌اصغر جلال‌زاده عضو مهندس ابوالفضل صومعلو رئیس دکتر ابوالقاسم کرامتی عضو ۹ دکتر محمود گلابچی عضو ۹ دکتر غلامرضا هوائی نایب رئیس و عضو مهندس حسن تابش عضو دکتر هرمز فامیلی عضو محمدحسین ماجدی اردکانی عضو مهندس سهیلا پاکروان معاون مدیرکل و مسئول دبیرخانه شورا دکتر بهنام مهرپرور رئیس گروه تدوین مقررات ملّی ساختمان -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- ساختمانی» می‌باشد و هدف از تدوین آن ارائه مشخصات فنی مواد. مصالح و فرآورده‌های ساختمانی به منظور حفظ ایمنی, بهداشت. محیط زیست. دوام مناسب و صرفه اقتصادی در ساختمان است. با توجه به اهمیت مواد و مصالح و فرآورده‌های ساختمانی در صنعت ساختمانی و پیشرفت‌های اخیر در تولید فرآورده‌های جدید و کاربرد آن‌ها در سیستم‌های جدید ساختمانی و تدوین استانداردهای در این بازنگری, تغییرات اساسی در بعضی از مصالح صورت گرفته که در زیر خلاصه شده‌اند: ۱- در مباحث آجرء سنگ. آهک. گچ. ملات‌هاء فلزات. چوب. قیرء شیشه. رنگ. عایق‌های حرارتی, پلیمرهای ساختمانی, تولیدات جدید بهمراه استانداردهای مربوط به ویژگی‌ها و مشخصات فنی و روش‌های آزمون آن‌ها اضافه گردیده‌اند. ۲- با توجه به اهمیت و مصرف فوق‌العاده بتن در جهان امروز و در کشور ما و عدم پرداخت به این ماده پرمصرف و اجزاء تشکیل دهنده آن در ویرایش‌های قبلی, خواص و ویژگی‌های سنگدانه‌های مصرفی در بتن. سیمان‌های مختلف و الزامات فیزیکی, شیمیایی و مکانیکی آن‌ها. سیمان‌های آمیخته و پوزولانی» خواص لازم برای آب بتن مواد افزودنی شیمیایی بتن. انواع بتن‌ها نظیر بتن‌های توانمند. سبک. پلیمری, الیافی. خود تراکم بهمراه استانداردهای مربوطه در متن ۳- با توجه به اهمیت میلگرد در سازه‌های بتنی مسلح. خواص و ویژگی‌ها و استانداردهای آن در متن مبحث قرار گرفت. ۴ از آنجا که در اکثر کشورها کار بر روی نانومواد و تولید مواد نانویی در دستور کار قرار دارد این موضوع در اصل مبحث قرار گرفت. ۵- پیوست ۱ بصورت اساسی تغییر یافت. در این پیوست مشخصات مصالح و فرآورده‌های ساختمانی مصرفی در سیستم‌های کامل ساختمانی دارای گواهینامه فنی نظیر صفحات مرکب سه بعدی. سیستم‌های سازه‌ای نظیر سازه‌های بشن مسلح دیوار باربر با شیوه قالب تونل, سیستم‌های -------- صفحهٔ بعد -------- باربر با شیوه قالب تونلی نظیر سقف مرکب فولادی - بتنی با عرشه فلزی, دیوارهای غیرباربر نظیر دیوارهای غیرباربر سبک و سایر مصالح ساختمانی نظیر نمای مدولار سرامیکی آورده شده‌اند. ۶ کلیه استانداردها به پیوست ۲ انتقال یافته است. با امید به اینکه ویرایش جدید مبحث پنجم. برای کاربران مفید واقع شده و ما را از راهنمایی‌ها و د -------- صفحهٔ بعد -------- عنوان ۱-۵ کلیات ۱-۱-۵ هدف و دامنهٌ کاربرد ۲-۱-۵ دسته بندی مصالح ۳-۱-۵ استانداردها ۴-۱-۵ ویژگی‌ها و مشخصات فنی ۵-۱-۵ تأیید کیفیت ۶-۱-۵ مطابقت با استاندارد ۷-۱-۵ استفاده محدد ۸-۱-۵ مصالح و فرآورده‌های جدید ۹-۱-۵ انبار کردن ۱۰-۱-۵ ساخت و تولید در کارگاه ۲-۵ آجر ۱-۲-۵ تعریف ۲-۲-۵ دسته‌بندی ۳-۲-۵ استانداردها ۴-۲-۵ ایمنی, بهداشت و ملاحظات زیست محیطی ۱۳ -------- صفحهٔ بعد -------- ۵-۲-۵ سازگاری ۶-۲-۵ بسته‌بندی, حمل و نگهداری ۳-۵ بلوک‌های سفالی توخالی ۱-۳-۵ تعریف ۲-۳-۵ دسته‌بندی ۳-۳-۵ استانداردها ۴-۳-۵ ایمنی, بهداشت و ملاحظات زیست محیطی ۵-۳-۵ سازگاری ۶-۳-۵ بسته‌بندی, حمل و نگهداری ۴-۵ کاشی سرامیکی ۱-۳-۵ تعریف ۲-۴-۵ دسته‌بندی ۳-۴-۵ استانداردها ۴-۳-۵ ایمنی, بهداشت و ملاحظات زیست محیطی ۵-۳-۵ سازگاری ۶-۳-۵ بسته‌بندی, حمل و نگهداری ۵-۵ سنگ ساختمانی ۱-۵-۵ تعریف ۲-۵-۵ دسته‌بندی ۳-۵-۵ استانداردها ۴-۵-۵ ایمنی. بهداشت و ملاحظات زیست محیطی ۵-۵-۵ سازگاری ۶-۵-۵ بسته‌بندی, حمل و نگهداری ۶-۵ سنگدانه‌ها ۱-۶-۵ تعریف ۲-۶-۵ دسته‌بندی ر ۱۳ ۱۳ ۱۵ ۱۵ ۱۵ ۱۶ ۱۷ ۱۷ ۱۷ ۹ ۱۹ ۱۹ ۳ ۳۱ ۳۱ ۳۲ ۳۳ ۳۳ ۳۳ ۳۵ ۳ ۳۱ ۳۱ ۳۳ ۳۳ ۳۳ -------- صفحهٔ بعد -------- ۲-۶-۵ استانداردها ۴-۶-۵ ایمنی, بهداشت و ملاحظات زیست محیطی ۵-۶-۵ سازگاری ۷-۵ سیمان و فرآورده‌های آن ۱-۷-۵ تعریف ۲-۷-۵ دسته‌بندی ۳-۷-۵ استانداردها ۵-۷-۵ سازگاری ۸-۵ مواد افزودنی شیمیایی بتن ۱-۸-۵ تعریف ۲-۸-۵ دسته‌بندی ۳-۸-۵ استانداردها ۵-۸-۵ سازگاری ۹-۵ آهک و فرآورده‌های آن ۱-۹-۵ تعریف ۳-۹-۵ استانداردها ۴-۹-۵ ایمنی. بهداشت و ملاحظات زیست محیطی ۵-۹-۵ سازگاری ۶-۹-۵ بسته‌بندی, حمل و نگهداری ۱۰-۵ گچ و فرآورده‌های آن ۱-۱-۵ تعریف 5 ۳۴ ۴۳۲ ۴۳۲ ۴۳۳ ۳۷ ۳۷ ۷۹ ۷۹ ۸۳ ۸۳ ۸۵ ۸۶ ۹۱ ۹۱ ۹۱ ۹۳ ۳ ۹۵ ۹۶ ۱.۳ ۱۰۳ -------- صفحهٔ بعد -------- ۲-۱-۵ دسته‌بندی ۲-۱۰-۵ استانداردها ۵-۱-۵ سازگاری ۶-۱۰۵ بسته‌بندی, حمل و نگهداری ۱۱-۵ ملات‌های ساختمانی ۱-۱۱-۵ تعریف ۲-۱۱-۵ دسته‌بندی ۲-۱۱-۵ استانداردها ۵-۱۱-۵ سازگاری ۱۳-۵ فلزها و مصالح جوشکاری ۱-۱۳-۵۵ فلزها ۲-۱۳-۵ مصالح جوش‌کاری ۱۳-۵ چوب و فرآورده‌های آن ۱-۱۳-۵۵ تعریف ۲-۱۳-۵۵ دسته‌بندی ۲-۱۳-۵ استانداردها ۵-۱۳-۵۵ سازگاری ۱۳-۵ فیر و قطران ۱-۱۳-۵ تعریف ۲-۱۴-۵۵ دسته‌بندی ۲-۱۳-۵ استانداردها ر ۱۳ ۱۷ ۱۱۰ ۱۱۰ ۱۱۰ ۱۱۳ ۱۱۳ ۱۱۳ ۱۱۶ ۱۱۸ ۱۱۸ ۱۱۸ ۱۱۹ ۱۱۹ ۱۳۰ ۱۳۳ ۱۳۳ ۱۳۳ ۱۳۴ ۱۳۶ ۱۳۶ ۱۳۶ ۱۳۷ ۱۳۷ ۱۳۷ ۱۳۲ -------- صفحهٔ بعد -------- ۴-۱۳۵ ایمنی, بهداشت و ملاحظات زیست محیطی ۵-۱۳۴-۵ سازگاری ۱۵-۵ ششه ۱-۱۵-۵ تعریف ۲-۱۵-۵ دسته‌بندی ۳-۱۵-۵ استانداردها ۵-۱۵-۵ سازگاری ۱-۱۶-۵ تعریف ۲-۱۶۵ دسته‌بندی ۳-۱۶-۵ استانداردها ۵-۱۶-۵ سازگاری ۱۷-۵ عایق‌های رطوبتی ۱-۱۷-۵ تعریف ۲-۱۷-۵ دسته‌بندی ۳-۱۷-۵ استانداردها ۵-۱۷-۵ سازگاری ۱۸-۵ عایق‌های حرارتی ۱-۱۸-۵ تعریف ۲-۱۸-۵ دسته‌بندی س ۱۳۲ ۱۳۴ ۱۳۴ ۱۳۵ ۱۳۵ ۱۴۵ ۱۴۳۶ ۱۳۸ ۱۳۸ ۱۳۸ ۱۳۹ ۱۳۹ ۱۳۹ ۱۵۰ ۱۹۲ ۱۵۳ ۱۵۳ ۱۵۵ ۱۵۵ ۱۵۵ ۱۵۶ ۱۵۷ ۱۵۷ ۱۵۹ ۱۵۹ ۱۵۹ -------- صفحهٔ بعد -------- ۳-۱۸-۵ استانداردها ۱۳۱ ۴-۱۸-۵ ملاحظات زیست محیطی ۱۶۴ ۵-۱۸-۵ سازگاری ۱۳۵ ۶-۱۸۵ بسته‌بندی, حمل و نگهداری ۶۵ ۱۹-۵ پلیمرهای ساختمانی ۱۳۷ ۱-۱۹-۵ تعریف ۱۳۷ ۲-۱۹-۵ دسته‌بندی ۱۳۷ ۲-۱۹-۵ استانداردها ۱۷۰ ۴-۱۹-۵ ایمنی, بهداشت و ملاحظات زیست محیطی ۱۷۱ ۵-۱۹-۵ سازگاری ۱۷۲ ۶-۱۹-۵ بسته‌بندی. حمل و نگهداری ۱۷۳ ۲۰-۵ نانومواد ۱۷۵ ۱-۲۰۵ تعریف ۱۷۵ ۲-۲۰-۵۵ دسته‌بندی ۱۷۵ ۲-۲۰-۵ استانداردها ۱۷۵ ۵-۲۰-۵۵ سازگاری ۱۷۶ ۶-۲۰۵ بسته‌بندی. حمل و نگهداری ۱۷۷ پیوست ۱: مشخصات مصالح و فرآورده‌های ساختمانی مصرفی در برخی سیستم‌های ساختمانی ۱۷۹ پیوست ۲: استانداردهای مرجع ۱۹۷ ش -------- صفحهٔ بعد -------- ۱-۵ کلیات ۱-۵ کلیات ۱-۱-۵ هدف و دامنهه کاربرد هدف از تدوین این مبحت. ارائه مشخصات فنی مواد.ء مصالح و فرآورده‌های ساختمانی به منظور حفظ ایمنی. بهداشت. محیط زیست. دوام مناسب و صرفه اقتصادی در ساختمان است. دامنه کاربرد آن نیز محدود به انواع موادء مصالح و فراورده‌های ساختمانی متعارف است. که در بنای انواع ساختمانها و تأسیسات مربوط. مورد استفاده قرار می‌گیرد. این مصالح و فرآورده‌های ساختمانی باید» جوابگوی نیازهای طراحی باشد. از این رو مهندسان طراح, ناظر و مجری باید با توجه به مشخصات ساختمان و تأسیسات. مواد و مصالح و فراورده‌های ساختمانی مناسب را انتخاب و حداقل مشخصات فنی آنها را مطابق طرح ارائه کنند. مشخصات ارائه شده در طرح‌هاء بایستی با ضوابط مطرح در این مبحث تطبیق کند. با توجه به زلزله‌خیز بودن ایران بایستی برای سبک‌سازی و کاهش جرم ساختمان. مصالح مقاوم و سبک با حداکثر نسبت مقاومت به وزن به‌کار برده شود. تا علاوه بر ایمنی بیشتر. تأثیر زلزله بر ساختمان نیز کاهش یابد. همچنین با توجه به ضرورت حفظ محیط زیست. تولیدکنندگان و مصرف‌کنندگان می‌بایستی در استفاده مجدد. بازیافت و بازیابی موادء مصالح و فرآورده‌های ساختمانی با رعایت ضوابط اهتمام ورزند. یادآوری: در مورد هر دسته از مصالح, رعایت الزامات مقرر در دیگر مباحث مقررات ملّی ضروری ۱ -------- صفحهٔ بعد -------- ۲-۱-۵ دسته‌بندی مصالح در این مبحث. مواد و مصالح و فرآورده‌های ساختمانی به صورت زیر طبقه‌بندی شده‌اند: - جر - سنگدانه‌ها - سیمان و فرآورده‌های آنها - مواد افزودنی شیمیایی بتن - آهک و فرآورده‌های آنها - گچ و فرآورده‌های آن - ملات‌های ساختمانی - قیر و قطران ۸ ۰ - رنگ و پوشش‌های ساختمانی - عایق‌های رطوبتی - عایق‌های حرارتی ۳-۱-۵ استانداردها ۱-۳-۱-۵ مواد. مصالح و فراورده‌های ساختمانی باید از نظر ویژگی, مشخصات فنی و روش‌های آزمایش منطبق با استانداردهای ملّی ایران و معیارهای پذیرفته در هر بخش از این مبحث باشد. به -------- صفحهٔ بعد -------- ۱-۵ کلیات این منظورء برای هر دسته از مصالح و فرآورده‌های ساختمانی. استانداردهای ملی مربوط معرفی می‌شود. ۲-۳-۱-۵ در مدت اعتبار این مبحث. چنانجه استانداردها یا ویرایش‌های جدیدی از استاندارد به تصویب برسد. جاز نشیرا استانداردها و معیارهای مشابه در این مبحت خواهد شد. ۳-۳-۱-۵ اگر در پاره‌ای از موارد. استاندارد ملی وجود نداشته باشد. باید استانداردهای معتّبر ۴-۱-۵ ویژگی‌ها و مشخصات فنی تولیدکنندگان و واردکنندگان موادء مصالح و فراورده‌های ساختمانی باید ویژگی‌ها و مشخصات فنی آنها را برابر استانداردهای مربوط و معیارهای پذیرفته شده در این مبحث. معتبر بشمرند و در صورت درخواست مصرف کننده؛ تولیدکننده. توزیع‌کننده و یا واردکننده ملزم به ارائه مشخصات ۵-۱-۵ تأیید کیفیت ۱-۵-۱-۵ کنترل ویزژگی‌های موادء مصالح و فراورده‌های ساختمانی, تطابق آن با استانداردهای مربوط. اعلام مشخصات و اظهار نظر مقایسه‌ای, با سازمان ملّی استاندارد یا آزمایشگاه‌های تأیید صلاحیت شده از سوی آن سازمان از طریق پروانه کاربرد نشان استاندارد است. ۲-۵-۱-۵ تعیین مشخصات فنی 9 تطابق ویژگی‌های کار کردی مواد. مصالح و فرآورده‌های ساختمانی براساس مقررات ملٌی ساختمان با مر کز تحقیقات را مسکن و شهرسازی وابسته به وزارت راه. مسکن و شهرسازی و مراجع تأیید صلاحیت شده از سوی آن مرکز و از طریق صدور گواهی‌نامه فنی است. -------- صفحهٔ بعد -------- ۶-۱-۵ مطابقت با استاندارد ۱-۶-۱-۵ طراحان و محریان با توجه به محدوده کاربرد مصالح مورد نظر بایدء در نقشه‌ها و مدارک فنی مربوط. ویژگی‌ها و مشخصات فنی مواد. مصالح و فرآورده‌های ساختمانی را تعیین کنند. ۲-۶-۱-۵ استفاده از مواد 9 مصالح و فرآورده‌های ساختمانی غیر مطابق با مشخصات و معیارهای ۷-۱-۵ استفاده مجدد استفاده از موادء مصالح و فرآورده‌های ساختمانی مستعمل, در صورت مطابقت مشخصات فنی آنها با معیارهای پذیرفته شده در این مبحث و توجه به نوع مصرف آنها بلامانع است. ۸-۱-۵ مصالح و فرآورده‌های جدید مصالح و فرآورده‌های ساختمانی جدید. جز آنها که نام و مشخصاتشان در این مبحث آمده است. در صورتی قابل استفاده هستند که مشخصات و دامنه کاربرد آنها به تأیید سازمان ملّی استاندارد و یا مرکز تحقیقات راه. مسکن و شهرسازی رسیده باشد و برای آن‌ها گواهینامه فنی معتبر اخذ شده ۹-۱-۵ انبار کردن موادء مصالح و فرآورده‌های ساختمانی باید به گونه‌ای انبار شود که دسترسی به آنها آسان باشد. مصالحی که زودتر وارد شده است باید زودتر نیز خارج و مصرف شود و با مصالح دیگر مخلوط نشود. محیط نگهداری آنها نیز نباید سبب از میان رفتن ویژگی‌ها و مشخصات فنی آنها شود. با توجه به نوع مصالح بایستی تمهیدات لازم جهت اطفاء حریق در بروز احتمال آتش سوزی پیش‌بینی و فراهم گردد. -------- صفحهٔ بعد -------- ۱-۵ کلیات ۱-۱-۱-۵ مواد و مصالح و فرآورده‌های تولیدی در کارگاه‌های ساختمانی باید با مشخصات فنی پذیرفته شده در این مبحث مطابقت داشته باشد. ۲-۱۰-۱۵ در تولید موادء مصالح و فرآورده‌های ساختمانی در کارگاه و محل مصرف. رعایت نکات ۵ -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- ۵ آجر ۲-۵ آجر ۱۲-۵ تعریف اجر فرآورده‌ای ساختمانی است که در گونه‌های رسیء شیلی و شیستی, مارنی. ماسه آهکی, بتنی و شکل‌های گوناگون تولید می‌شود. و عمدتاً در دیوارچینی, نماسازی و کرسی‌چینی. کف‌سازی و کف پوشی به کار می‌رود. ۲-۲-۵ دسته‌بندی آجر برحسب مواد خام استفاده شده در ساخت آن. به انواع زیر تقسیم می‌شود: ۱-۲-۲-۵ آجر رسی. شیلی. شیستی و مارنی: آجری که از پخت خشت خام رسی و یا از پخت خشت تهیه شده از مخلوط مرطوب فشرده شده شیل و شیست و مارن (روش پرسی) و در هر دو حالت. در دمای حدود ۱۰۰۰ درجهٌ سلسیوس به دست می‌آید. براساس استاندارد ملی ایران شماره ۷ ایران» آجر رسی ساختمانی, برحسب نوع مصرف به گروه‌های آجر توکارء آجر نما و آجر مهندسی تقسیم می‌شود: آجر توکار: آجری که برای کارهای عمومی ساختمان مناسب است. این آجرهاء برحسب محل مصرف. به دو نوع باربر و غیرباربر منقسم و هرکدام نیز به دو دستهٌ توپر و سوراخ‌دار درجه‌بندی می‌شود. آجر نما: آجری که بدون نیاز به اندودکاری یا پوشش‌های دیگرء مستقیماً برای نماسازی به مصرف می‌رسد. این آجر دو نوع متعارف و پلاکی دارد. آجرهای نمای متعارف و پلاکی به دو دسته توپر و ۷ -------- صفحهٔ بعد -------- سوراخ‌دار و هرکدام, برحسب مقاومت فشاری, به دو درجه ۱ و ۲ تقسیم می‌شود. آجر مهندسی: آجری با جسم متراکم و پرمقاومت که برای ساخت اعضای باربر مناسب است. این نوع آجر به دو دستهٌ توپر و سوراخ‌دار و هرکدام, برحسب مقاومت فشاری, به دو درجهٌ ۱ و ۲ تقسیم می‌شود. ۲-۲-۳-۵ آجر سبک: آجری که از رس. لوم یا مواد رسی, با افزودنی‌ها (مواد هوازا) با بدون آنها قالب‌گیری و پخته می‌شود. چگالی ظاهری این آجرها نباید بیشتر از ۱۰۰۰ کیلوگرم بر متر مکعب ۳-۲-۲-۵ آجر ماسه آهکی: آجری که از مخلوط ماسدٌ سیلیسی یا سیلیکاتی (یا سنگ خرد شده یا مخلوطی از این دو) و آهک. در بخار آب و گرماء تولید می‌شود. خاکستر بادی, سربارهٌ کوره آهن‌گدازی و به طورکلی» ضایعات صنعتی مناسب. برای تهیهُ این نوع آجرها به کار می‌روند. آجرهای ماسه آهکی معمولاً به صورت توپر و سوراخ دار به ابعاد آجر رسی, یا مضاربی از آن ساخته با افزودن مواد رنگی. می‌توان آنواع رنگی آن را نیز تولید و در نمای ساختمان از آن استفاده کرد. ۴-۲-۲-۵ آجر بتنی: نوعی بلوک سیمانی توپر که از سیمان پرتلند. سنگدانه‌های معدنی مناسب و آب تهیه می‌شود. برای بهره‌گیری از کاربرد ویر آن. از افزودنی‌های مناسب استفاده می‌شود. این دارند. از این نوع آجرها در داخل و خارج ساختمان و همچنین به‌عنوان کف‌پوش نیز استفاده ۳-۲-۵ استانداردها ۱-۳-۲-۵ ویژگی‌ها ۱-۱-۳-۵ آجرهای رسی, مارنی و شیلی و شیستی باید دارای ویژگی‌های زیر باشد: -------- صفحهٔ بعد -------- ۵ آجر برحسب نوع, باید با استاندارد ملی ایران شماره ۷ تطبیق کند. در صورتیکه آجر رسی مطابق روش مشخص شده در استاندارد ملّی ایران شماره ۷ تحت آزمون یخ‌زدگی قرار می‌گیرد. درصد افت وزنی آن نباید بیشتر از ۳ درصد باشد. برخی الزامات عملکردی آجرهای رسی بر اساس استاندارد ملّی ایران شماره ۷ در جدول ۱-۲-۵ ارائه شده است. ۲-۱-۳-۲-۵ مصرف آجرهای کهنهٌ کاملاً تمیز درصورت داشتن ویژگی‌های استاندارد مانعی ندارد. ولی بهتر است همراه با آجرهای نو و در پشت کار از آنها استفاده شود. ۳-۱-۳-۲-۵ استفاده از تکه آجرء شامل سه قد (سه چهارم آجر)» نیمه (یک دوم آجر)» چارک (یک چهارم اجر) و کلوک (پاره آجر) در بخش‌های درونی و پشت کار و در جاهایی که مصرف اجر درست (کامل) مقدور نیست. مجاز است. ۴-۱-۳-۲-۵ استفاده از آجرهای ترک‌دار» کج و معوج. گود و برجسته. که انحنای گودی و برجستگی آنها از ۵ میلی‌متر تجاوز نکند. بی اشکال است. مشروط بر اینکه تعداد آنها از ۲۰ درصد کل آجرها تجاوز نکند. ۵-۱-۳-۲-۵ مصرف آجرهای نما که دارای آلوئک یا ترک جزیی است. تنها در پشت کار مجاز است. ۶-۱-۳-۲-۵ ویژگی‌های آجرهای ماسه آهکی باید برابر استانداردهای معتبر باشد. آجرهای ماسه آهکی باید دارای ویژگی‌های زیر باشد: ظاهر آنها تمیزء یکنواخت و از ترک و مواد خارجی عاری باشد. استفاده از آجرهای ماسه آهکی در جاهایی که خطر یخ زدگی وجود دارد. به شرطی مجاز است که پس از آزمایش یخ‌بندان (قراردادن در معرض ۵۰ دوره یخ زدن و آب شدن). کاهش مقاومت فشاری آنها کمتر از ۲۰ درصد باشد. جذب آب آجرهای ماسه‌آهکی مورد استفاده در بخش‌های بیرونی ساختمان نباید از آن مقدار که تولیدکننده اعلام کرده است. بیشتر باشد. ۷-۱-۳-۲-۵ خواص آجرهای مجوف ساخته شده از ماسه سنگ باید منطبق بر الزامات استاندارد ملّی ایران شماره ۱۴۵۰۰ باشد. اینگونه آجرها بر اساس مقدار مقاومت فشاری در چهار درجه ۰۱ ۲. ۳ و ۴ قرار می‌گیرند. برخی الزامات استاندارد مذکور در جدول ۲-۲-۵ ارائه گردیده است. میانگین -------- صفحهٔ بعد -------- محلول در آب آجرهای مهندسی و نما نباید از ۰/۶ درصد جرمی بیشتر باشد. جدول ۱-۲-۵ الزامات عملکردی آجرهای رسی (مگاپاسکال) (استاندارد ملی شماره) * جذب آب نباید کمتر از ۸ درصد باشد و در صورت عدم انطباق جذب آب انواع آجر با ویژگی‌های مندرج در این جدول, انجام آزمون یخ زدگی برای مناطق سردسیر الزامی بوده و پذیرش آجر منوط به انطباق با الزامات یخ‌زدگی مندرج در استاندارد ملی ایران شماره ۷ می‌باشد. ۸-۱-۳-۲-۵ ویژگی‌های آجرهای بتنی که در یک یا چند وجه در معرض شرایط محیطی هستند باید با استاندارد ملی ایران شماره ۱۶۲۱۱ مطابقت کند. طبق این استاندارد آجرهای بتنی باید دارای مقاومت فشاری میانگین حداقل ۲۴ مگاپاسکال باشند و مقاومت هیچ آجر منفردی کمتر از مخصوص خشک کمتر از ۱۶۸۰ کیلوگرم بر مترمکعب) آجر نمای بتنی با وزن متوسط (میانگین جرم مخصوص خشک بین ۱۶۸۰ تا ۲۰۰۰ کیلوگرم بر مترمکعب) و آجر نمای بتنی با وزن معمولی -------- صفحهٔ بعد -------- ۵ آجر ۸ و ۱۶۰ کیلوگرم بر مترمکعب یاشد. میزان جمع شدگی آجر نمای بتنی نبایستی از ۰/۰۶۵ تجاوز کند. ۹-۱-۳-۲-۵ ویژگی‌های آجر مارنی باید مطابق با استاندارد ملّی ایران شماره ۱۴۵۰۷ باشد. ۱-۱-۳-۲-۵ ویزژگی‌های آجرهای ضداسید بایستی منطبق بر استاندارد ملّی ایران شماره ۱۴۴۹۸ باشد. در جدول ۳-۲-۵ برخی الزامات عملکردی آجرهای ضداسید بر اساس استاندارد ۱۴۴۹۸ ارائه شده است. هنگامیکه مقاومت در برابر یخزدگی به روش استاندارد ملی ایران شماره ۷ سنجیده حدول ۲-۲-۵ الزامات عملکردی آجرهای مجوف ساخته شده از ماسه سنگ فشاری (مگاپاسکال) ازمون مطابق (استاندارد ملّی شماره) ۱ ( -------- صفحهٔ بعد -------- جدول ۳-۲-۵ الزامات عملکردی آجرهای ضداسید ۲-۳-۲-۵ آزمایش‌های استاندارد ۱-۲-۳-۵ آجررسی: آزمایش‌های شیمیایی و فیزیکی این آجر باید براساس استاندارد ملّی ایران شماره ۷ انجام شود. این آزمایش‌ها عبارت است از: اندازه‌گیری ابعاد. تحدب و تقعر, اندازه گیری مقاومت فشاری, اندازه گیری جذب آب. تعیین املاح محلول, اندازه‌گیری مقاومت در برابر یخ‌بندان. ۲-۲-۳-۲-۵ آجر ماسه آهکی: آزمایش‌های شیمیایی و فیزیکی این آجر باید بر اساس استانداردهای معتبر صورت پذیرد. این آزمایش‌ها عبارت است از: تعیین ابعاد. رواداری و شکل, تحدب و تقعرء اندازه‌گیری جرم مخصوص, اندازه‌گیری مقاومت فشاری, اندازه‌گیری مقاومت خمشی, اندازهگیری جذب آب. اندازه‌گیری مقاومت در برابر یخ‌بندان, جمع شدگی ناشی از خشک شدن. ۳-۲-۳-۵ آجر بتنی: آزمایش‌های شیمیایی و فیزیکی این آجر باید براساس استانداردهای معتبر انجام شود. این آزمایش‌ها عبارت است از: تعیین ابعاد و رواداری» اندازه‌گیری مقاومت فشاری, اندازه گیری جذب آب. اندازه گیری جمع‌شدگی خشک خطی. ۴-۲-۳-۲-۵ آجر ضداسید: آزمایش‌های شیمیایی و فیزیکی این آجر باید براساس استاندارد ملی ایران شماره ۱۴۴۹۸ انجام شود. آزمون‌ها شامل ویژگی‌های هندسی, مقاومت فشاری, جذب آب. یخ‌زدگی و مقاومت در برابر اسید می‌باشند. ۱۲ -------- صفحهٔ بعد -------- ۵ آجر ۵-۳۲-۳-۲-۵ استانداردهای مرجع این فصل در پیوست دوم ارائه شده‌اند. ۴-۲-۵ ایمنی, بهداشت و ملاحظات زبست محیطی ۱-۴-۲-۵ در فرآیند آجرکاری در ساختمان. برای حفظ محیط زیست. توجه شود که در عملیات کار گاهی مانند اندازه کردن. برش, ساب حداقل دورریز انجام شود. توصیه می‌شود. برای کاهش دور ریز از آجرهای نیمه و سه‌چهارم تولید شده در کارخانه استفاده شود. ۲-۴-۲-۵ بریدن آجر در کار گاه ساختمانی باعتث آلودگی هوا می‌شود. ۱-۵-۲-۵ از مصرف آب شور برای شستن اجزای آجرهای چیده شده با ملات سیمانی باید خودداری شود. ۲-۵-۲-۵ از پاشیدن گچ بر روی اجزای آجری که با ملات سیمانی چیده شده است. به‌خصوص در مناطق مرطوب. باید خودداری شود. ۳-۵-۲-۵ هنگام اجرای ساختمان. از قرار دادن مستقیم مصالحی که در برابر رطوبت فسادپذیرند (مانند چوب) بر روی آجر باید خودداری شود. ۶-۲-۵ بسته‌بندی, حمل و نگه‌داری ۱-۶-۲-۵ آجرهای مهندسی و نما باید روی طْبّق (پالت) چوبی و با پوشش نایلونی بسته‌بندی ۱۳ -------- صفحهٔ بعد -------- ۲-۶-۲-۵ بارگیری. حمل و باراندازی انواع آجر باید با دقت انجام شود. تا ضایعات آنها به حداقل ۳-۶-۲-۵ آجرهاء هنگام حمل و نقل. باید به صورتی بسته‌بندی یا چیده شود که از ایجاد ضایعات ۴-۶-۲-۵ آجرها را باید در محل تمیز و سرپوشیده به طور جدا از هم دسته‌بندی کرد و آنها را از ۱۴ -------- صفحهٔ بعد -------- ۳-۵ بلوک‌های سفالی توخالی ۳-۵ بلوک‌های سفالی توخالی ۱-۳-۵ تعریف بلوک سفالی توخالی با خاک رس. لای و ماسه. بدون افزودنی یا با افزودنی (مانند مواد حباب ساز) شکل‌دهی و پخته می‌شود. آجر رسی سبک با سوراخ‌های قائم عمدتاً در بنایی برای ساختن دیوارهای داخلی و خارجی باربر و غیرباربر استفاده می‌شود. جر سبک غیرباربر با سوراخ‌های افقی (اجر تیغه‌ای) و پنل آجری رسی سبک غیرباربر با سوراخ‌های افقی برای دیوار چینی غیرباربر و دیوار داخلی کاربرد دارند. ۲-۳-۵ دسته‌بندی ۲-۲-۳-۵ بلوک دیواری یا آجر رسی سبک: این آجرها بر سه نوع است: ۱-۲-۲-۳-۵ آجر رسی سبک باربر و غیرباربر. با سوراخ‌های قائم: آجری با سوراخ‌های عمود بر ۲-۲-۲-۳-۵ آجر رسی سبک غیرباربرء با سوراخ‌های افقی: آجری با سوراخ‌های به موازات سطح بسترء با ارتفاع اسمی کمتر از عرض آسمی. ۱۵ -------- صفحهٔ بعد -------- ۳-۲-۲-۳-۵ پنل آجری رسی سبک غیرباربرء با سوراخ‌های افقی: آجری با سوراخ‌های به موازات سطح بستر. با ارتفاع اسمی بیشتر از ضخامت اسمی, بدون الگوی مشخص سوراخ. ۳-۳-۵ استانداردها ۱-۳-۳-۵ ویژگی‌ها ۱-۱-۳-۳-۵ آجر رسی سبک دارای جرم مخصوص ظاهری خشک کمتر از ۱۰۰۰ کیلوگرم بر ۲-۱-۳-۳-۵ بلوک رسی سبک باربر و غیرباربرء با سوراخ‌های قانئم. باید با ویژگی‌های استانداردهای ملی ۱ و آجر رسی سبک غیرباربر» با سوراخ‌های افقی و پنل آجری رسی سبک غیرباربرء با سوراخ‌های افقی. باید با ویژگی‌های استاندارد ملٌی ۷۱۲۲ مطابقت داشته باشند. ۳-۱-۳-۳-۵ ویژگی‌های بلوک‌های سفالی سقفی مورداستفاده در سقف‌های تیرچه بلوک باید مطابق استاندارد ملّی ایران شماره ۲۹۰۹-۲ باشد. در جدول ۱-۳-۵ برخی الزامات عملکردی جدول ۱-۳-۵ الزامات عملکردی بلوک‌های سفالی سقفی حداکثر درصد جذب حداکثر درصد نمک‌های آب محلول در آب روش آزمون (استاندارد ملی شماره) ۲-۳-۳-۵ آزمایش‌های استاندارد آزمایش‌های لازم بر روی بلوک‌های سفالی شامل تعیین طول و عرض و ارتفاع و اندازه سوراخ‌هاء دیواره‌ها و جدارهاء جرم مخصوص ظاهری بلوک. جرم مخصوص ظاهری بدنه بلوک. مقاومت ۱۶ -------- صفحهٔ بعد -------- ۳-۵ بلوک‌های سفالی توخالی فشاری, میزان مواد منبسط شونده و نمک‌های قابل حل در آب هستند. استانداردهای مرجع این قصل در پیوست دوم ارائه شده‌اند. ۴-۳-۵ ایمنی. بهداشت و ملاحظات زیست محیطٍ ۱-۳-۳-۵ استفاده از بلوک‌های دارای خواص مناسب عایق کاری حرارتی نقش مهمی در صرفه‌جویی در مصرف سوخت‌های فسیلی دارد و در کاهش آلودگی محیط زیست نیز موْثر است. استفاده از مواد سوختنی در خاک موجب صرفه‌جویی قابل ملاحظه‌ای در مصرف انرژی هنگام پخت می‌شود. ۲-۴-۳-۵ نظر به محدودیت ذخایر خاک رس مناسب. برای تولید اجر و سفال, باید تا حد امکان از مصرف بی‌رویه این ذخایر جلوگیری کرد. لذا می‌بایستی با به کارگیری روش‌های صحیح تولید. حمل و استفاده. مانع از اتلاف و دورریز مصالح گردید. همچنین با تولید بلوک‌های نیمه و چارک. اتلاف مصالح هنگام اجرا کاهش داده شود. ترکیبات شیمیایی سایر مصالح معمولاً تاثیر نامطلوب بر مشخصات بلوک‌های سفالی ندارد. همچنین بلوک‌های سفالی نیز اثر نامطلوبی بر خواص سایر مصالح نمی‌گذارند. ۶-۳-۵ بسته‌بندی, حمل و نگهداری ۱-۶-۳-۵ برای جلوگیری از شکستن و اتلاف بلوک‌ها در حمل و نقل, باید از طَبّق (پالت) استفاده شود. هنگام حمل بلوک‌هاء باید تمهیداتی به کار برد تا احتمال شکستن و ضایع شدن آنها به کمترین حد ممکن برسد. ۲-۶-۳-۵ برای کنترل کیفیت. لازم است بر روی یکی از سطوح راستهٌ آنهاء یا بر روی بسته‌بندی, یا برچسب الصاق شده. مطابق استاندارد. ویژگی فرآورده نشانه گذاری شود. ۱۷ -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- ۴-۵ کاشی سرامیکی ۴-۵ کاشی سرامیکی ۱-۳-۵ تعریف کاشی سرامیکی فرآورده‌ای است که با خواص و سیستم‌های مختلف تولید می‌گردد و به‌طور معمول برای پوشش دیوارء کف و تزیین سطوح داخل و خارج برخی اجزای ساختمانی و همچنین حوض‌ها و استخرها به کار برده می‌شود. مواد اولیه تولید کاشی عبارت است از: کائولن. خاک رس. بال کلی. میلی‌متر درمی‌آیند. در برخی از کاشی‌ها از مواد رنگی نیز استفاده می‌شود. در سطح آنها از پوشش‌هایی فوتوکاتالیستی همچون پوشش‌های حاوی نانواکسیدتیتانیوم استفاده می‌گردد. می‌باشند که دارای استحکام بالا و مقاومت در برابر اسیدها (به جز اسید فلوئوریدریک) هستند. ۲-۴-۵ دسته‌بندی کاشی راء از جنبه‌های مختلف. می‌توان به چند دسته تقسیم کرد: ۱-۳-۴-۵ روش تولید: الف) روش اکسترودی؛ ب) روش پرس خشک؛ پ) دیگر روش‌های تولید ۱۹ -------- صفحهٔ بعد -------- با جذب آب متوسط( ۱۰-۳ درصد) در دو زیر گروه (۶-۳ درصد) 0 (۱۰-۶ در صد)؛ پ( کاشی‌های با جذب آب بالا (بیش از ۱۰ درصد) ۳-۲-۴-۵ نوع نصب: الف) تکی؛ ب) گروهی ۴-۲-۳-۵ محل مصرف: الف) کاشی‌های دیواری. شامل کاشی ارتن‌وری. گرانیتی. پرسلانی, منوپروزا (تک پخت)؛ ب) کاشی‌های کف. شامل کاشی‌های با جذب آب کم. گرانیتی و پرسلانی ۶-۲-۳-۵ در جه‌بندی: الف) درجه ۱؛ ب) درجه ۲؛ پ) درجه ۲ ۷-۲-۴-۵ مصارف کف بر اساس مقاومت سابشی: در پنج رده مطابق با استاندارد ملی ایران شماره ۳۵ ۳-۴-۵ استانداردها ۱-۳-۴-۵ ویژگی‌ها ۱-۱-۳-۴-۵ مشخصات فنی کاشی‌های سرامیکی کف و دیوار باید مطابق استاندارد ملّی ایران شماره ۲۵ و کاشی‌های موزاییکی گروهی مطابق با استاندارد ملّی ایران شماره ۴۲۸۹ باشند. ۲-۱-۳-۴-۵ ویژگی کاشی‌های معرق لعابدار و بدون لعاب مورداستفاده در کف و دیوار بایستی با الزامات استاندارد ملی ایران شماره ۱۴۵۰۱ منطبق باشد. ۳-۱-۳-۴-۵ کاشی‌های سرامیکی آنتی باکتریال و خودتمیزشونده بایستی علاوه بر دارا بودن خواص فیزیکی و شیمیایی و ظاهری مطابق با استاندارد ملی شماره ۲۵ و استاندارد ملّی شماره -------- صفحهٔ بعد -------- ۴-۵ کاشی سرامیکی ۹ خاصیت ویژه آنتی‌باکتریال و خودتمیزشوندگی داشته و الزامات استاندارد ملّی شماره ۹ را برآورده سازند. ۴-۱-۳-۴-۵ ویژگی‌های کاشی‌های شیشه‌ای بایستی منطبق بر استاندارد ملّی ایران شماره ۶ باشد. ۵-۱-۳-۴-۵ ویژگی کاشی‌های ضداسید بایستی منطبق با استاندارد ملّی ایران شماره ۳۰۵۱ باشد. ۶-۱-۳-۴-۵ مشخصات کاشی‌های بتنی بام باید مطابق با استاندارد ملی ایران شماره ۱۶۴۰۸ ۲-۳-۴-۵ آزمایش‌های استاندارد آزمایش‌های استاندارد کاشی عبارت است از: اندازه‌گیری طول و عرض, ضخامت. مستقیم‌الخط بودن» مستطیل بودن. تخت بودن سطح, کیفیت سطح, جذب آب. نیروی شکست. مدول گسیختگی. مقاومت در برابر سایش عمقی (کاشی‌های بدون لعاب)» مقاومت در برابر سایش سطحی (کاشی‌های لعابدار). ضریب انبساط حرارتی خطی, مقاومت در برابر شوک حرارتی, مقاومت در برابر حرارت و رطوبت (کاشی‌های لعاب‌دار» مقاومت در برابر یخزدگی. ضریب اصطکاک (لغزندگی) انبساط رطوبتی» تفاوت رنگ‌های جزئی کاشی‌هاء مقاومت در برابر ضربه» مقاومت در برابر لکه گذاری, مقاومت در برابر اسیدها و بازهای غلیظ. استانداردهای مرجع این فصل در پیوست دوم ارائه شده‌اند. ۴-۴-۵ ایمنی. بهداشت و ملاحظات زبست محیطی استفاده از کاشی‌های لعاب‌دار که در غاب آزها تر کیباتی مانند اکسیدهای سرب و کادمیم وجود دارد. برای محیط زیست زیان‌بخش است. کاشی با سایر مصالح ناسازگاری ندارد. ۳۱ -------- صفحهٔ بعد -------- ۶-۴-۵ بسته‌بندی. حمل و نگهداری کاشی‌ها در جعبه‌های مقوایی بسته‌بندی می‌شوند. برخی مشخصات فنی و درجهٌ آن مطابق استاندارد ملّی ایران شماره ۴۳۲ با رنگ ثابت و قابل روُیت بر روی جعبه‌ها ثبت شده است. ۲۳۲ -------- صفحهٔ بعد -------- ۵-۵ سنگ ساختمانی ۵-۵ سنگ ساختمانی ۱-۵-۵ تعریف سنگ طبیعی جسمی است که از یک یا چند کانی تشکیل شده است. سنگ دارای کاربردهای زیادی در ساخت و ساز است که از جملهٌ آنها می‌توان به موارد زیر اشاره کرد: به شکل بلوک در ساختمان‌سازی, سد سازی, باراندازهاء دیوارهای جان‌پناه و مانند آنها. به شکل بریده, برای مصارف تزیینی, نما و کف ساختمان. استفاده به عنوان سنگفرش. ۲-۵-۵ دسته‌بندی سنگ‌هاء از نظر منشاً و طرز تشکیل, به سنگ‌های آذرین. رسوبی و دگرگونی دسته‌بندی می‌شوند. از لحاظ کاربرد. مهم‌ترین دستهٌ سنگ‌های طبیعی سنگ‌های بریده شده است. که در نما و پوشش کف استفاده می‌شود. دسته‌بندی این سنگ‌ها به قرار زیر است: ۱-۲-۵-۵ سنگ آهک ساختمانی: سنگی رسوبی که اساسا متشکل از کربنات کلسیم یا کربنات مخصوص. به ۳ گروه دارای جرم مخصوص کم (در محدوده بین ۰ تا ۲۱۶۰ کیلو گرم بر متر دارای جرم مخصوص زیاد (بیشتر از ۲۵۶۰ کیلوگرم برمترمکعب) تقسیم می‌شود. ۲۳۳ -------- صفحهٔ بعد -------- ۲-۲-۵-۵ گرانیت: سنگ آذرین نفوذی بلوری, با دانه‌های تقریباً مساوی. حاوی کوارتز و فلدسپات‌های قلیایی, که معمولاً مقداری میکا و هورنبلند و نیز مقادیر متفاوتی از دیگر فلدسپات‌ها و کانی‌های فرعی و غیرعادی در آن وجود دارد. که تنها تعداد اندکی از آنهاء جز پیریت و گارنت. با ۳-۲-۵-۵ سنگ کوارتز ساختمانی: این سنگ. بر اساس مقدار سیلیس آزاد آن. به سه گروه ماسه‌سنگ (با حداقل ۶۰ درصد سیلیس آزاد)» ماسه‌سنگ کوارتزی (با حداقل ۹۰ درصد سیلیس آزاد) و کوارتزیت (با حداقل ۹۵ درصد سیلیس آزاد) دسته‌بندی می‌شود. ۴-۳-۵-۵ مرمر (مرمربت): سنگی کربناتی دگرگونی که به علت تبلور مجدد تحت حرارت و فشار در دوره متامورف. دارای بافت بلوری مشخصی است و عمدتاً از کانی‌های کلسیت و دولومیت. یا ترکیبی از آنهاء تشکیل شده است. مرمر باید حتماً صیقل دادنی و جلاپذیر باشد. در ایران سنگ‌های این گروه بسته به درشتی بلورهایشان. چینی (ریزبلور)» کریستال (دارای بلورهای درشت) ۵-۲-۵-۵ تراورتن: نوعی سنگ آهک رسوبی, با ساختار متخلخل و گاه لایه‌ای. که از ته‌نشین رنگ‌های کرم. زرد. قهوه‌ای. خاکستری و سفید است. وجود تخلخل در این سنگ به دلیل تشکیل گازها به هنگام ته‌نشین شدن کربنات کلسیم و درپاره‌ای از موارد بر اثر تجزیه گیاهان است. چون این حفره‌ها حاصل فرایند طبیعی تشکیل تراورتن است. عیب آن محسوب نمی‌شود. ۶-۲-۵-۵ سنگ لوح: یک سنگ دگرگون‌شده ریز بلورین» که اغلب حاصل دگرگونی شیل و دارای کانی‌های میکاء کلریت و کوارتز است. مهم‌ترین کاربرد سنگ لوح. پوشش دادن سقف‌های شیب‌دار است. سنگ لوح به سه گروه (5. 5۲ 5۳ دسته‌بندی می‌شود. برای گروه 5۱ عمر مفید ۳۴ -------- صفحهٔ بعد -------- ۵-۵ سنگ ساختمانی لوح استفاده شده در کاربردهای بیرونی در محیط با اتمسفر اسیدی یا در نواحی صنعتی که آلودگی محیط بالا است باید عاری از نوارهای کربن دار باشد. سنگ لوح باید سالم. بادوام. عاری از خرده‌های سنگ. ترک. رگه‌های باز.ه حفره‌هاء یا دیگر نواقصی باشد که ممکن است به انسجام ساختاری در زمینه استفاده موردنظر آسیب رساند. ۳-۵-۵ استانداردها ۱-۳-۵-۵ ویزژگی‌ها ۱-۱-۳-۵-۵ ویزگی‌های سنگ‌های ساختمانی گرانیت. سنگ آهک. مرمریت. تراورتن. کوارتر و لوح به ترتیب در استانداردهای ۰۵۶۹۴ ۵۶۹۵ ۵۶۹۶ ۰۱۳۲۴۷ ۱۴۲۱۳ و ۱۴۲۱۶ آمده است. خصوصیات سنگ لوح مناسب برای استفاده در توفال‌های سقف باید مطابق با استاندارد ملّی ایران شماره ۱۴۲۱۸ باشد. ویژگی‌های سنگ سرپانتین (سرپانتین مرمری) جهت استفاده‌های ساختمانی باید منطبق بر استاندارد ملّی ایران شماره ۱۴۲۱۴ باشد. ۲-۱-۳-۵-۵ در جدول ۱-۵-۵ الزامات فیزیکی سنگ‌های آهکی. در جدول ۲-۵-۵ الزامات فیزیکی سنگ‌های گرانیت و مرمریت. در جدول ۳-۵-۵ الزامات فیزیکی سنگ‌های کوارتزی. در جدول ۴-۵-۵ الزامات فیزیکی سنگ‌های تراورتن و در جدول ۵-۵-۵ الزامات فیزیکی سنگ‌های لوح بر اساس استانداردهای ملّی عنوان شده ارائه شده است. ۳۵ -------- صفحهٔ بعد -------- س جدول ۱-۵-۵ الزامات فیزیکی سنگ‌های آهکی روش آزمون جرم مخصوص | جرم مخصوص | جرم مخصوص ! (بر اساس استاندارد ملی) حداقل مقاومت فشاری (مگاپاسکال) حداقل شاخص مقلوست بسایشی ۰ با۵۷۰۰ (صرفا برای سنگهای در معرض رفت و آمد) ۳۶ -------- صفحهٔ بعد -------- ۵-۵ سنگ ساختمانی جدول ۲-۵-۵ خواص فیزیکی حداقل جرم مخصوص (کیلوگرم بر مترمکعب) (مگاپاسکال) حداقل مدول گسیختگی (مگاپاسکال) (مگاپاسکال) حداقل شاخص مقاومت سایشی (صرفا برای سنگهای در معرض * برای مکان‌ها با رفت و آمد زیاد م سنگ‌های گرانیتی و الزامات سنگ- های مرمریبت ۳۹۹۵ ۲ ۷ ۷ تجاوی و اداری و کف مرمربث روش آزمون (بر اساس استاندارد مّی) ۹۹ع۵ ۵۳۹۹ ۳۹۸ ۳۹۷ ۸۳۹ ۰ با۵۷۰۰ ها و سکوهای بر تردد استفاده -------- صفحهٔ بعد -------- ۸ جدول ۳-۵-۵ الزامات فیزیکی سنگ‌های ساختمانی کوارتزی روش آزمون (بر اساس استاندارد ملٌی) حداقل جرم مخصوص حداقل مدول گسیختگی (مگاپاسکال) حداقل شاخص مقاومت سایشی (صرفا برای سنگهای در معرض ۸۰ با۰ ۷۰ ۳۸ -------- صفحهٔ بعد -------- ۵-4 سنگ ساختمانی جدول ۵- خواص فیزیکی حداقل جرم مخصوص (کیلو گرم بر مترمکعب) (مگایاسکال) حداقل مدول گسیختگی (مگایاسکال) (صرفا برای سنگهای در معرض (مگاپاسکال) ۴-۵ الزامات فیزیکی سنگ‌های الزامات ۳۹ تراورتن روش آزمون (بر اساس استاندارد ملی) ۳۹۹ ۳۹۹ ۳۹۸ ۳۹۷ ۰ با۵۷۰۰ ۷ و ۸۲۲۹ -------- صفحهٔ بعد -------- جدول ۵-۵-۵ الزامات فیزیکی سنگ لوح روش آزمون (بر اساس استاندارد مّی) کاربرد داخلی اس رد مای (مگاپاسکال) حداقل شاخص مقاومت سایشی ِ ۰ با۵۷۰۰ (صرفا برای سنگهای در معرض رفت و آمد) ۲-۳-۵-۵ آزمایش‌های استاندارد خمشی و مقاومت سایشی برای سنگ‌های ساختمانی مورد نیاز هستند. استانداردهای مرجع این فصل در پیوست دوم ارائه شده‌اند. ۴-۵-۵ ایمنی. بهداشت و ملاحظات زیست‌محیطی و سلامتی افراد و محیط زیست ایجاد کند. در صورت احتمال هرگونه تابش مضر از سنگ. آن را باید مورد بررسی و آزمایش قرار داد. عملیات ساخت و ساز و دفع ضایعات نباید موجب آلوده شدن -------- صفحهٔ بعد -------- ۵-۵ سنگ ساختمانی ۲-۳-۵-۵ برش سنگ بایستی در یک محیط سرپوشیده با استفاده از آب انجام پذیرد. ۳-۴-۵-۵ در هنگام برش سنگ بایستی از ماسک استفاده شود. سنگ‌های ساختمانی با انواع مصالح ساختمانی سازگاری دارد. ۶-۵-۵ بسته‌بندی. حمل و نگهداری ۱-۶-۵-۵ سنگ ساختمانی باید مناسب و بادوام بسته‌بندی شود.ء چنان‌که سنگ در حمل و نقل و انبار کردن سیب نبیند. بسته‌بندی باید مانع از تکان خوردن و حرکت کردن آنها در داخل بسته‌ها شود. بسته‌ها باید دارای وزن و ابعاد مناسب برای حمل و نقل باشند. جابه‌جایی آنها با لیفتراک ۲-۶-۵-۵ در تمام مراحل کار لازم است سنگ‌ها درست محافظت شوند. همچنین باید به سطوح خارجی, به‌خصوص در گوشه‌ها یا بخش‌های برجسته تزئینی. توجه ویژه شود. برای این کارء می‌توان سنگ در برابر باران و برف نیز می‌توان بهره گرفت. ۳-۶-۵-۵ در هنگام انتقال سنگ ساختمانی بریده شده از محل تولید به محل فروش و کارگاه ساختمانی, باید اصول ایمنی کاملاً رعایت شود. تا کارگران یا دیگر افراد آسیبی نبینند. برای حمل ۴-۶-۵-۵ پس از پایان عملیات ساختمان‌سازی. سنگ باید از گرد و غبارء ملات و دیگر ذرات نما نپاشد و به آن ضربه وارد نشود. ۳۱ -------- صفحهٔ بعد -------- ۵-۶-۵-۵ توصیه می‌شود از سنگ‌های تیره رنگ در نمای ساختمان استفاده نشود. زیرا ممکن ۶-۶-۵-۵ برای شستن سنگ. بهتر است تنها از آب استفاده شود. برای تمیز کردن گرانیت‌ها می‌توان برس مویی غیرفلزی و محلول‌های شویندههٌ رقیق و مناسب به کار برد. مرمرها را نیز می‌توان با آب و محلول‌های شوینده رقیق تمیز کرد. در صورت استفاده از محلول‌های شوینده. حتماً انواع مطمئن آنها و مطابق دستورالعمل تولیدکننده به کار برد. برای این کارء پیش از استفاده از این محلول‌هاء اثر آنها بر روی نمونه کوچک و مشابهی از سنگ آزمایش شود. از مصرف شوینده‌های اسیدی و قلیایی. از جمله اسیدکلریدریک. محلول آمونیوم و سود سوزآور خودداری کنید. ۳۲ -------- صفحهٔ بعد -------- ۶-۵ سنگدانه‌ها ۶۵ سنگدانه‌ها ۱-۶-۵ تعریف کورهٌ بلند ذوب آهن و خاک رس منبسط شدهٌ دانه‌ای. است که در تولید فرآورده‌های ساختمانی. ۲-۶-۵ دسته‌بندی ۱-۲-۶-۵ سنگدانه‌ها از نظر اندازه بر دو دسته سنگدانه ربر و درشت است: آن از الک ۴/۷۵ میلی‌متر (نمره۴) بگذرد. یا بخشی از سنگدانه که از الک ۴/۷۵ میلی‌متر (نمره ۴) رد شود و روی الک نمره * ۰ (۷۵ میکرومتر) باقی بماند. ۲-۱-۲-۶-۵ سنگدانه درشت: سنگدانه‌ای است که بخش عمده آن بر روی الک ۴/۷۵ میلی‌متر (نمره ۴) باقی بماند. می‌شود: می‌رود. مانند سرپانتین. باریت. مگنتیت. لیمونیت. ایلمنیت. ژئوتیت. هماتیت. آهن یا فولاد. جرم ۳۳ -------- صفحهٔ بعد -------- مخصوص انبوهی فله‌ای (سست) این سنگدانه از سرپانتین تا آهن یا فولاد از ۲۴۰۰ کیلوگرم بر متر مکعب تا ۷۵۰۰ کیلوگرم بر متر مکعب تغییر می‌کند. ۲-۲-۲-۶-۵ سبک‌دانه: سنگدانه‌ای با جرم مخصوص کم است که در ساخت بتن سبک کاربرد دارد و شامل سنگدانه‌های سبک طبیعی, مانند پومیس, خاکسترهای آتشفشانی, توف. دیاتومیت. و سنگدانه‌های سبک مصنوعی, مانند رس» شیل ورمیکولیت و سربارهٌ منبسط یا سینتر شده و محصول نهایی احتراق کک یا زغال سنگ است. سبک‌دانه برای بتن سازه‌ای و بنایی با جرم مخصوص انبوهی فله‌ای (سست) خشک حداکتر: ماسه ۱۱۲۰ کیلوگرم بر متر مکعب. شن ۸۸۰ کیلوگرم بر مترمکعب و مخلوط آن دو ۱۰۴۰ کیلوگرم بر مترمکعب سبک‌دانه برای بتن عایق‌کاری حرارتی با جرم مخصوص انبوهی فله‌ای (سست) خشک حداکثر: پرلیت ۱۹۶ کیلوگرم بر مترمکعب و ورمیکولیت ۱۶۰ کیلوگرم بر مترمکعب ماسه ۱۱۲۰ کیلوگرم بر متر مکعب. شن ۸۸۰ کیلوگرم بر متر مکعب و مخلوط آن دو ۱۰۴۰ کیلوگرم بر مترمکعب ۳-۲-۲-۶-۵ سنگدانه با وزن معمولی: سنگدانه‌ای است غیر از سنگدانه سبک یا سنگین. که برای ساخت بتن با جرم مخصوص معمولی به کار می‌رود. ۳-۶-۵ استانداردها ۱-۳-۶-۵ ویژگی‌ها ۱-۱-۳-۶-۵ سنگدانه‌های مورد استفاده در بتن باید با ویژگی‌های استاندارد ملّی ایران شماره ۳۰۲ مطابقت داشته باشند. مواد زیان‌آورء شامل کلوخه‌های رسی و ذرات سست. مواد ریزتر از الک ۷۵ میکرون (نمره ۲۰۰) زغال‌سنگ. لیگنیت. یا سایر مواد سبک. دانه‌های پولکی و سوزنی است. سلامت. سایش (لس آنجلس)» سولفات‌های محلول در آب و کلریدهای محلول در آب در شمار الزامات اجباری است و از حدود اعلام شده در استاندارد ویژگی سنگدانه بتن نباید بیشتر باشد. برخی از این الزامات برای سنگدانه‌های ریز (ماسه) و سنگدانه‌های درشت در جدول‌های ۱-۶-۵ الی ۴-۶-۵ ارائه شده‌اند. ۳۴ -------- صفحهٔ بعد -------- ۶-۵ سنگدانه‌ها ۲-۱-۳-۶-۵ در مورد سنگدانه‌های ریز و درشت باید الزامات دانه‌بندی.» شرح داده شده در استاندارد ملّی ایران شماره ۳۰۲ رعایت گردد. مدول نرمی سنگدانه ریز جزو الزامات اختیاری و بین ۳ تا ۳/۱ است. الزامات دانه‌بندی سنگدانه‌های ریز و درشت بر اساس استاندارد ملی ایران شماره ۳ در جدول‌های ۵-۶-۵ و ۶-۶-۵ آرائه گردیده است. ۳-۱-۳-۶-۵ دانه‌بندی و سایر ویژگی‌های سبکدانه‌های موردنظر برای استفاده در بتن سازه‌ای بایستی با الزامات استاندارد ملی ایران شماره ۴۹۸۵ مطابقت داشته باشد. برخی از الزامات در جدول‌های ۷-۶-۵ و ۸-۶-۵ ارائه شده است. کل مقدار کلوخه‌های رسی و ذرات خرد شونده نباید از ۲ درصد وزنی سبکدانه خشک بیشتر باشد. جمع شدگی در اثر خشک شدن آزمونه‌های بتنی که طبق استاندارد ملّی ایران شماره ۴۹۸۵ تعیین می‌شود باید از ۰/۰۷ درصد کمتر باشد. افت وزن در اثر سرخ شدن سبکدانه نباید از ۵ درصد تجاوز کند. ۴-۱۳-۶۵ مشخصات سنگدانه‌های بازیافتی با جرم مخصوص مشخص که برای ساخت بتن غیرسازه‌ای و ملات مورد استفاده قرار می‌گیرند باید مطابق با استاندارد ملّی ایران شماره ۱۳۱۷۰ ۵-۱-۳-۶-۵ لازم است که الزامات استاندارد ملی ایران شماره ۱- ۱۴۸۷۵ برای سبکدانه‌های مورد استفاده در بتن. ملات و گروت رعایت شود. ۶-۱-۳-۶-۵ مشخصات سبکدانه‌های مورداستفاده در بلوک‌های بنایی بتنی باید مطابق با استاندارد ملّی ایران شماره ۷۶۵۷ باشد. ۷-۱-۳-۶-۵ ویژگی سنگدانه‌های سبک مورداستفاده در بتن‌های عایق بایستی منطبق با استاندارد ملّی ایران شماره ۱۴۴۲۲ باشد. بتن عایق ساخته شده از سنگدانه‌های سبک بر اساس استاندارد ملی ایران شماره ۱۴۴۲۲ باید دارای مشخصات ارائه شده در جدول ۹-۶-۵ باشد. ۸-۱-۳-۶-۵ در مواردی که احتمال واکنش قلیائی- سیلیسی سنگدانه‌ها وجود دارد. برای کنترل سنگدانه از روش استاندارد ملّی ایران شماره ۸۱۴۹ و یا دیگر استانداردهای ملّی تدوین شده در این زمینه استفاده گردد. ۳۵ -------- صفحهٔ بعد -------- جدول ۱-۶-۵ حداکثر میزان مجاز مواد زیا ذرات ریزتر ار ۷۵ در بتن‌هایی که در معرض میکرون (رد شده از الک | سایش قرار می‌گیرند. نمره ۲۰۰) حاوی رس | در بتن‌هایی که در معرض ذرات ریزتر ار ۷۵ در بتن‌هایی که در معرض میکرون (رد شده از الک سایش قرار می‌گیرند. نمره ۲۰۰) فاقد رس یا ۱ در بتن‌هایی که در معرض و اس دی که استاندارد ملّی ایران برای آزمون مربوط و< ردهای معتبر بین‌المللی انجام شود. اگر مقدار سولفات ر مندرج در ردیف ۶ باشد. مصرف آن به شرطی مجاز سنگدانه ریز و درشت از حداکثر مجاز کمتر باشد 4 ریزء بیش از مقدار مندرج در ردیف ۷ باشد. مصر درآب موجود در کل سنگدانه ریز و درشت از حداکثر رس حداکثر وزنی ماده زیان آور نسبت به کل نمونه 1 ۰۰ ود ندارد. این آزمون‌ه . محلول در آب موجو است که مقدار سولفا: ف آن به شرطی مجا ی ریز ** آزمایش طبق استاندارد ملی ابران | باید مطابق با یکی از محلول در آب موجود لول در آب موجود در -------- صفحهٔ بعد -------- ۶-۵ سنگدانه‌ها جدول ۲-۶-۵ حداکثر میزان مجاز مواد زیان آور در سنگدانه‌های درشت * حداکثر وزنی ماده زیان آور ِ ابران برای روش آزمون کلوخه‌های رسی و ذرات سست ذرات ریزتر ار ۷۵ میکرو ن (رد شده از الک ذرات ریزتر ار ۷۵ میکرون (رد شده از الک نموه ۰) فاقد رس یا شیل 7 کلریدهای محلول دراب برحصب اج سس * در مواردی که استاندارد ملّی ایران برای آزمون مربوط وجود ندارد این آزمون‌ها باید مطابق با یکی از استانداردهای معتبر بین‌المللی انجام شود. اگر مقدار سولفات محلول در آب موجود در سنگدانه ریز بیش از مقدار مندرج در ردیف ۵ باشد مصرف آن به شرطی مجازاست که مقدار سولفات محلول در آب موجود در کل سنگدانه ریز و درشت از حداکثر مجاز کمتر باشد. اگر مقدار کلرید محلول در آب موجود در سنگدانه ریز بیش از مقدار مندرج در ردیف ۶ باشد مصرف آن به شرطی مجاز است که مقدار کلراید ۳۷ -------- صفحهٔ بعد -------- جدول ۳-۶-۵ حداکثر میزان مجاز دانه‌های پولکی و سوزنی در سنگدانه‌های درشت مصرفی در بتن ** حداکثر درصد وزنی سنگدانه سوزنی با پولکی نسبت به کل نمونه ۳. ۳۵ دانه‌های پولکی و سوزنی موجود در سنگدانه‌های با حداکثر اندازه ۱۲/۵میلی‌متر ۳۵ دانه‌های پولکی و سوزنی موجود در سنگدانه‌های با حداکثر اندازه ‎۱۹٩‏ میلی‌متر ۴۰ دانه‌های پولکی و سوزنی موجود در سنگدانه‌های با حداکثر اندازه ۲۵ میلی‌متر ۳ دانه‌های پولکی و سوزنی موجود در سنگدانه‌های با حداکثر اندازه ۳۸ میلی‌متر ۴۰ دانه‌های پولکی و سوزنی موجود در سنگدانه‌های با حداکثر اندازه ۵۰ میلی‌متر ۳۵ دانه‌های پولکی و سوزنی موجود در سنگدانه‌های با حداکثر اندازه ۶۲ میلی‌متر ۳۵ * تا زمان تدوین استاندارد ملٌی ایران در این زمینه. آزمون مربوطه باید مطابق با یک استاندارد معتبر جدول ۴-۶-۵ برخی از مشخصات الزامی سنگدانه‌های مصرفی در بتن آزمایش طبق استاندارد ملّی ابران میزان کاهش وزن در آزمایش لس‌آنجلس (درصد) میزان افت وزنی در آزمایش سلامت با سولفات‌سدیم (درصد) میزان افت وزنی در آزمایش سلامت با سولفات‌سدیم (درصد) میزان افت وزنی در آزمایش سلامت با سولفات‌منیزیم (درصد) میزان افت وزنی در اآزمایش سلامت با سولفات‌منیزیم (درصد) ۳۸ -------- صفحهٔ بعد -------- ۶-۵ سنگدانه‌ها جدول ۵-۶-۵ ضوابط الزامی دانه‌بندی سنگداز شک جدول ۶-۶-۵ ضوابط الزامی دانه‌بندی سنگدانه: اندازه اسمی الک‌ها اعداد داخل جدول درصد وزنی مصا ردیف ۱ (یا بعد چشمه مربع ۶۳ ۰ ۱۳۷/۵۱ ۲۵ 3 اه 1 هه ۵ | ۱۳ 0 0 ۳ 0 تا رگج 4های ریز مصرفی در بتن ای درشت مصرفی در بتن جح سنگی رد شده از الک‌ها را نشان می‌دهند ۱۹ ۱۳/۵ ۹۵ ۴۵ ۲۳۶ 11171 171171 171117 177117 111171 ا ها اه ۳ بت نا اه ات ۳ ۹۵ را ۳۵ | ۵ -------- صفحهٔ بعد -------- جدول ۷-۶-۵ ویژگی فیزیکی و مکانیکی الزامی نمونه‌های بتن سازه‌ای با سنگدانه‌های سبک نوع سنگدانه‌ها جرم مخصوص مقاومت فشاری کششی ۲۸ روزه. (کیلوگرم بر مترمکعب) * | ۲۸ روزه. مگاپاسکال مگاپاسکال ** تمامی نگدانه‌ها * حداکثر مقدار میانگین جرم مخصوص سه آزمونه بتنی ۲۸ روزه خشک شده در هوا (کیلوگرم بر مترمکعب) * مقدار میانگین مقاومت کششی در آزمایش دونیم شدن برای هشت آزمونه بتنی ۲۸ روزه (مگاپاسکال) جدول ۸-۶-۵ ضوابط الزامی دانه‌بندی سنگدانه‌های سبک مصرفی در بتن سازه‌ای اندازه اسمی ۳۵ ۱۹ ۱۳/۵ ۹1۵ ۴۳۵ ۲/۳۶ ۱۱۸ ۰۳ ۰.۱۵ ۰.۵ 11 111 11 11 111 111 111 111 111 111 ۵ ۸۵ ۱۱-۳۵۱۰ ۵-۲۵ سنگدانه درشت ۴/۷۵-۵ ۹۵-۰ ۲۵-۰ ۰.۰ ۰.۰ ۴۷۵-۹ ۱۰ ۹ 8 ۱۵۰ ۵ 5 5 ۰ 5 ۱۰ ۹ ۴۸ :۳ ۰ 5 ۰ ۵-۵ ۴/۷ 5 5 ۱.۰ ۸ ۵-۴ ۳۰ ۰ ۰ ۱۳۶۹/۵ مخلوط ریز و درشت ۱۹۵ ۵ ۰ ۰ | ۱۲۱۵ مان ۰.۳/۵ ۰ ۱۹ ۱۶۵۹ ۳۵۶۵ ۱۵| ۵۵ | ۰-۱ ۴۰ -------- صفحهٔ بعد -------- ۶-۵ سنگدانه‌ها جدول ۹-۶-۵ خواص بتن عایق ساخته شده از سبکدانه‌ها حداکثر میانگین جرم مخصوص نمونه ۲۸ روزه خشک شده | حداکثر ضریب میانگین هدایت حرارتی ۲-۳-۶-۵ آزمایش‌های استاندارد ۱-۲-۳-۶-۵ آزمایش‌هایی که لازم است. برای تعیین کیفیت. بر روی سنگدانه‌ها انجام شود شامل این موارد است: تعیین دانه‌بندی, ناخالصی‌های آلی (ماسه)» کلوخه‌های رسی و ذرات سست. مواد ریزتر از ۷۵ میکرونء زغال سنگ و لیگنیت. سولفات‌های محلول در آب. کلریدهای محلول در آب. سلامت. دانه‌های پولکی (شن)» دانه‌های سوزنی (شن) و سایش لس آنجلس (شن). لکه شدگی, افت وزن در برابر سرخ شدن, جرم مخصوص انبوهی. در صورت وجود خطر واکنش قلیایی لازم است آزمایش‌های واکنش‌زایی بالقوهٌ قلیایی سنگدانه‌ها انجام شود. ۲-۲-۳-۶-۵ آزمایش‌هایی که لازم است روی سبکدانه‌های مورداستفاده در بتن‌های سازه‌ای و بلوک‌های بنایی انجام شود شامل: تعیین دانه بندی, ناخالصی‌های آلی. لکه شدگی, افت وزن در اثر سرخ شدن, مقدار کلوخه‌های رسی و ذرات خردشده. یکنواختی دانه بندی. جرم مخصوص آنبوهی فله‌ای (سست)» یکنواختی جرم مخصوص انبوهی فله‌ای (سست). ضریب جرم مخصوص, ویژگی‌های فیزیکی آزمونه‌های بتن حاوی سبکدانه‌های موردآزمون» جمع‌شدگی در اثر خشک شدن. بیرون پریدگی‌ها و مقاومت در برابر یخ زدن و آب شدن می‌باشند. ۳-۲-۳-۶-۵ آزمایش‌هایی که لازم است روی سبکدانه‌های مورداستفاده در بتن‌های سازه‌ای و بلوک‌های بنایی انجام شود شامل: تعیین دانه‌بندی. ناخالصی‌های آلی. لکه شدگی. افت وزن در اثر سرخ شدن. مقدار کلوخه‌های رسی و ذرات خردشده, یکنواختی دانه‌بندی, جرم مخصوص آنبوهی فله‌ای (سست). یکنواختی جرم مخصوص انبوهی فله‌ای (سست)» ضریب جرم مخصوص و ویژگی‌های فیزیکی آزمونه‌های بتن حاوی سبکدانه‌های موردآزمون (جمع‌شدگی در اثر خشک شدن. بیرون پریدگی‌ها و مقاومت در برابر یخ زدن و آب شدن) می‌باشند. برای ارزیابی سبکدانه‌های موردمصرف ۴۱ -------- صفحهٔ بعد -------- در بتن‌های سازه‌ای لازم است آزمون‌های مقاومت فشاری, مقاومت کششی دونیم کردن و جرم مخصوص آزمونه‌های بتن نیز انجام پذیرند. ۴-۲-۳-۶-۵ در سبکدانه های مورد مصرف در بتن. ملات و گروت بایستی خصوصیات فیزیکی و شیمیایی همچون مقاومت در برابر خردشدگی, درصد دانه‌های شکسته. جذب آب. مقاومت در برابر فروسایی, مقاومت در برابر یخ زدن و آب شدن, یون کلراید قابل حل در آب. گوگرد موجود در ترکیبات. آلاینده‌های آلی و در صورت لزوم واکنش زایی قلیایی- سیلیسی سنجیده شود. ۵-۲-۳-۶-۵ استانداردهای مرجع این فصل در پیوست دوم ارائه شده‌اند. ۱-۴-۶-۵ مصالح سنگی را نباید از سواحل دریاها و رودخانه‌ها تأمین کرد. برای حفظ محیط زیست. لازم است از ذخایر مخلوط رودخانه‌های متروک و منابع کوهی استفاده شود. در فرایند تولید. باید از انتشار گرد وخاک زیاد در کارگاه تولید سنگدانه جلوگیری شود. یکی از این روش‌های جلوگیری از آن آب پاشی بر روی سرند اول این کارگاه‌هاست. ۲-۴-۶-۵ در صورت مطابقت مشخصات سنگدانه شکسته بازیافتی از آوارهای ساختمانی با ویژگی‌های استاندارد سنگدانه بتن می‌توان, برای کمک به حفظ محیط زیست. در ساخت بتن. از کاربرد سنگدانه‌های واکنش‌زا با سیمان‌های دارای قلیایی زیاد. به ویژه در پروژه‌های مهم و آبی مجاز نیست. سنگدانه‌های مورد نیاز در ساخت بتنی که در معرض رطوبت یا در تماس مداوم با زمین مرطوب یا در شرایط جوّی رطوبت‌زا قرار خواهد گرفت نباید دارای موادی باشد که با قلیایی‌های سیمان موجب واکنش زیان‌بخش و انبساط شدید ملات یا بتن شود. اما اگر مقدار زیادی از این مواد در سنگدانه وجود داشته باشد. استفاده از سنگدانهٌ ریز مجاز است. به شرطی که ۴۳۲ -------- صفحهٔ بعد -------- ۶-۵ سنگدانه‌ها نشان داده شود که استفاده از سیمان حاوی کمتراز ۰/۶ درصد قلیایی‌ها یا افزودن یک ماده مانع انبساط مضر حاصل از واکنش قلیایی سنگدانه خواهد شد. ۶-۶-۵ بسته‌بندی. حمل و نگهداری برای بتن ریزی در هوای سرد در معرض یخ‌بندان و رطوبت وء در بتن‌ریزی در هوای گرم در ۲-۶-۶-۵ سنگدانه نباید در جایی یا به گونه‌ای انبار شود که به مواد خارجی و زیان‌آور آلوده گردد. ۳-۶-۶-۵ حمل و نگهداری سنگدانه‌ها نباید سبب جداشدگی آزها شود. هنگام حمل, لازم است سنگدانه. در پوشش یا درون مخزن قرار گیرد. تا میزان آلودگی کاهش یابد. سطح انبار و تجهیزات ۴-۶-۶-۵ شرایط باید به گونه‌ای باشد که سنگدانه‌ها شکسته نشوند. ۵-۶-۶-۵ شن‌های با حداکثر اندازه بیش از ۳۸ میلی‌مترء باید در دو گروه کمتر و بیشتر از ۲۵ میلی‌متر نگهداری شوند. شن‌های با حداکثر اندازه ۳۸ میلی‌متر یا کمتر باید در دو گروه کمتر و بیشتر از ‎۱۹٩‏ میلی‌متر نگهداری شوند. این‌کار امکان جدا شدن‌دانه‌ها از یکدیگر را کاهش می‌دهد. ۶-۶-۶-۵ دیواره‌های تقسیم دپوی مصالح سنگی باید به گونه‌ای مقاوم و پایدار باشد که در ۳۳ -------- صفحهٔ بعد -------- ۷-۶-۶-۵ در هنگام بارش و یا یخبندان, باید سنگدانه‌های واقع در فضای آزاد با برزنت یا ورقه‌های ۸-۶-۶-۵ روی سنگدانه‌های واقع در فضای آزاد. سایبان درست شود. ۹-۶-۶-۵ شیب مخروط‌های دپوی شن و ماسه نباید زیاد باشد زیرا شیب زیاد دپوها موجب جدا شدن دانه‌های ریز و درشت از هم می‌شود. ۱-۶-۶-۵ سنگدانه‌ها تا حد امکان باید به صورت لایه‌هایی با ضخامت یکسان بر روی یکدیگر هر بار قسمت‌هایی‌از همه لایه‌های افقی برداشته شوند. ۱۱-۶-۶۵ در صورت تخلیه سنگدانه‌ها هنگام باد. باید تدابیری اتخاذ گردد که از جدا شدن ذرات ۱-۶-۶-۵ محل دپوی شن و ماسه باید به گونه‌ای باشد که همواره امکان تخلیه آب مازاد آنها ۱۳-۶-۶۵ سنگدانه‌های انبار شده در دپو باید حداقل ۱۲ ساعت در محل باقی مانده و سیس مصرف شود. این امر موجب می‌شود که رطوبت سنگدانه‌ها به حد یکنواخت و پایدار برسد. ۱۳-۶-۶۵ سیلوی ذخیره سنگدانه‌ها حتی‌المقدور باید با مقطع مربع یا دایره 9 شیب مخروط یا هرم تحتانی آن کمتر از ۵۰ درجه باشد. مصالح سنگی باید به صورت قائم در داخل سیلو ریخته شود تا از برخورد مواد سنگی با کناره‌های سیلو جلوگیری شده و دانه‌ها از هم جدا نشوند. ۴۴ -------- صفحهٔ بعد -------- ۶-۵ سنگدانه‌ها تغییر دانه‌بندی آن کاهش می‌یابد. برای خالی کردن سنگدانه‌ها به داخل سیلو. باید از نردبان ویژه ۱۶-۶-۶۵ در صورتی که شرایط به گونه‌ای باشد که امکان شکسته شدن سنگدانه‌ها در حین جابجا کردن یا انبار کردن وجود داشته باشد. باید قبل از ساخت بتن با این سنگدانه‌هاء بار دیگر آنها را دانه‌بندی کرد. ۱۷-۶-۶۵ ضوابط مربوط به جلوگیری از جدا شدن سنگدانه‌ها باید در مورد سنگدانه‌های گرد ۱۸-۶-۶۵ هنگام تحویل هر محموله از سنگدانه‌های وارده به کارگاه. باید مشخصات مذکور در اسناد تحویل سنگدانه‌ها با مشخصات سفارش داده شده و نیز سنگدانه‌های وارده بررسی, مقایسه و انطباق آن کنترل شود. ۱۹-۶-۶۵ درهنگام تحویل هر محموله از سنگدانه‌های وارده به کار گاه. باید وضعیت ظاهری آن‌ها از نظر اندازه» شکل دانه‌ها و ناخالصی‌های آن با چشم کنترل شود. ۳۵ -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- ۷-۵ سیمان و فرآورده‌های آن ۷-۵ سیمان و فرآورده‌های آن ۱-۷-۵ سیمان ۱-۱-۷-۵ تعریف سیمان هیدرولیکی ماد چسباننده‌ای است که در هوا و مجاورت آب و جایی که هوا نیست می‌گیرد 9 سخت می‌شود. این ماده ر در ساختن بتن 9 ملات‌های سیمانی به کار می‌برند. سیمان با آب سفت پوزولان‌ها مواد سیلیسی یا سیلیسی. آلومینی هستند که به خودی خود خواص سیمانی نداشته یا خواص سیمانی اندک دارند. لیکن در حضور رطوبت با هیدروکسیدکلسیم واکنش داده و تولید ترکیباتی همچون سیلیکات کلسیم آبدار می‌نماید لذا می‌توانند خواص سیمانی نشان دهند. ۲-۱-۷-۵ دسته‌بندی سیمان‌های هیدرولیکی به شرح زیر دسته‌بندی می‌شود: ۱-۲-۱-۷-۵ سیمان‌های پرتلند که در پنج نوع ۱ تا ۵ طبقه‌بندی می‌گردد. الف - سیمان پرتلند نوع یک (]) یا سیمان پرتلند معمولی, که با نماد «پ-۱» نشان داده می‌شود. سیمان پرتلند نوع یک. خود به سه نوع «۱-۳۲۵». «۱-۳۲۵» و «۱-۵۲۵» تقسیم می‌شود. ب- سیمان پرتلند نوع دو ([[)» یا سیمان پرتلند اصلاح شده., که با نماد «پ-۲» نشان داده می‌شود. بپ‌- سیمان برتلند نوع سه (1[[[)» یا سیمان زود سخت شونده, که با نماد «پ-۳» نشان داده می شود. چ ن پرننند نوع ن زو سو : ن می‌سو ۳۷ -------- صفحهٔ بعد -------- ت- سیمان پرتلند نوع چهار (۷])» یا سیمان با حرارت‌زایی کم که با نماد «پ-۴» نشان داده می‌شود. ث- سیمان پرتلند نوع پنج (۷)» یا سیمان مقاوم در برابر سولفات. که با نماد «پ-۵» نشان داده می‌شود. ۲-۲-۱-۷-۵ سیمان‌های آمیخته: که جزء اصلی آنها کلینکر سیمان پرتلند است و دارای مقادیری از مواد مناسب. مانند پوزولان‌های طبیعی. مصنوعی, یا مواد افزودنی ویژه جایگزین سیمان پرتلند است. انواع سیمان‌های پرتلند آمیخته معمول در ایران عبارت است از: پوزولانی» سرباره‌ای, بنایی و آهکی (۳۳27). الف- سیمان‌پرتلند پوزولانی: چسبانندٌ هیدرولیکی است. متشکل از مخلوط کامل و یکنواخت سیمان پرتلند و پوزولان» که یا به روش پودر کردن هم‌زمان کلینکر سیمان پرتلند. پوزولان و سنگ گچ در آسیاب. و یا با سایش جداگانه پوزولان و آمیختن آن با سیمان پرتلند. و یا ترکیبی از دو روش. به دست می‌آید. مطابق استاندارد ملّی ایران شماره ۰۳۴۳۲ سیمان پرتلند پوزولانی بر دو گروه است: الف-۱- پرتلند پوزولانی (پ. پ) با میزان پوزولان حداقل ۵ و حداکثر ۱۵ درصد وزنی سیمان. الف-۲- پرتلند پوزولانی ویژه (پ.پ. و) با میزان پوزولان بیش از ۱۵ تا ۴۰ درصد وزنی سیمان. این نوع سیمان معمولاً در مواردی که بتن تحت تهاجم شیمیایی قرار می‌گیرد و نیز برای ساخت بتن‌های حجیم به‌کار می‌رود. این نوع سیمان. حرارت هیدراسیون کمی دارد. در برابر املاح شیمیایی مقاوم می‌باشد و مقاومت فشاری آن در روزهای اولیه (تا سه روز) کم است. ب- سیمان‌پرتلند سرباره‌ای: سیمانی است که از آسیاب کردن مخلوط کلینکر سیمان پرتلند. سربارهٌ دانه شده فعال و آمورف و سنگ گچ و یا از مخلوط سیمان پرتلند و پودر سرباره. به نسبت‌های معین به دست می‌آید. مطابق استاندارد ملّی ایران شماره ۰۲۵۱۷ سیمان سرباره‌ای بر سه گروه است: ب-۱- سیمان پرتلند سرباره‌ای (پ- س) با میزان سرباره حداکثر ۲۵ درصد وزنی سیمان. ۴۸ -------- صفحهٔ بعد -------- ۷-۵ سیمان و فرآورده‌های آن ب-۲- سیمان پرتلند سرباره‌ای ضدسولفات (پ-س- ۵) با میزان سرباره ۳۵ تا ۷۰ درصد وزنی ب-۳- سیمان سرباره‌ای (س) با میزان سربارهٌ بیش از ۷۰ درصد وزنی سیمان. پ- سیمان پرتلند آهکی: ماده چسباننده هیدرولیکی, از خانواده سیمان پرتلند. که از آسیاب کردن مخلوط ۶ الی ۰ درصد سنگ آهک ویژه. همراه با درصد مناسبی سنگ گچ و حداقل ۸۰ درصد کلینکر سیمان پرتلند تولید می‌گردد. در تولید این نوع سیمان. میزان مواد افزودنی حداکثر یک درصد است. مواد افزودنی نباید شدت خوردگی میلگرد را افزایش دهد و یا باعث ت- سیمان بنایی: چسباننده‌ای هیدرولیکی که در تهیه ملات‌های مختلف مورد استفاده در بنایی به کار برده می‌شود. این سیمان از آسیاب کردن مخلوط کلینکر سیمان پرتلند و سنگ آهک طبیعی؛ یا مخلوط کردن سیمان پرتلند و پودر نرم شده سنگ آهک. یا پوزولان‌های طبیعی و مصنوعی و یا سربارهٌ آهن‌گدازی, به نسبت‌های معین, با رنگدانه‌های معدنی به دست می‌آید. استفاده از سیمان‌های بنایی در بتن و بتن آرمه مجاز نیست و آن را فقط در ملات و مانند آن باید به کار برد. برای شناسایی سیمان بنایی و پرهیز از مصرف آن در ساخت بتن. این نوع سیمان‌ها را رنگی تولید می‌کنند. مطابق استاندارد ملّی ایران شماره ۳۵۱۶-۲۱ سیمان بنایی بر چهار گروه است: ت-۱- سیمان بنایی نوع (س- ب -ح - ۵) با حدافل ۲۵ درصد وزنی کلینکر. در این سیمان از ماده حباب‌زا استفاده می‌شود. ت-۲- سیمان بنایی نوع (س- ب -ح - ۱۲/۵) با حداقل ۴۰ درصد وزنی کلینکر. در این سیمان از ماده حباب‌زا استفاده می‌شود. ت-۳- سیمان بنایی نوع (س -ب - ۱۲۳/۵) با حداقل ۴۰ درصد وزنی کلینکر. ت-۴- سیمان بنایی نوع (س -ب - ۲۲/۵) با حداقل ۴۰ درصد وزنی کلینکر. ث- سیمان پرتلند مرکب الف - ۳۲/۵ ماده چسباننده هیدرولیکی از خانواده سیمان پرتلند است که از آسیاب و مخلوط کردن کلینکر سیمان پرتلند با حداقل ۲ نوع از انواع مواد افزونی (سنگ آهک ویژه. پوزولان طبیعی مرغوب. سرباره کوره آهنگدازی, خاکستر بادی, پوزولان کلسینه ش ششمشمشمشمشمچمشمشمشچشجشججت -------- صفحهٔ بعد -------- شده. رس با شیل پخته شده. دوده سیلیسی) همراه با درصد مناسبی از سنگ گچ حاصل می‌شود. سیمان پرتلند مر کب الف - ۳۲/۵ در تهیه ملات و بتن استفاده می‌شود و در اکثر ۳-۲-۱-۷-۵ سیمان سفید: سیمان پرتلند سفید سیمانی است که در تولید آن از مواد اولیه‌ای که ترکیبات رنگزای آن در حد مجاز باشد. استفاده می‌شود. این نوع سیمان عمدتاً در نماسازی, بندکشی و کارهای تزئینی کاربرد دارد. ۴-۲-۱-۷-۵ سیمان پرتلند رنگی: از افزودن رنگدانه‌های معدنی (بدون داشتن واکنش شیمیایی) به پرتلند رنگی قرمزء قهوه‌ای و سیاه و از سیمان سفید در تولید سیمان‌هایی با رنگ‌های روشن, استفاده می‌شود. در ساخت سیمان‌های رنگی باید از رنگدانه‌هایی استفاده شود که در برابر عوامل جوی و تابش نور پایدار باشند. همچنین نبایستی رنگ‌ها در کارگاه‌های تولید بتن به بتن افزوده شود. از این ۳-۱-۷-۵ استانداردها ۱-۳-۱-۷-۵ ویژگی‌ها الف - ویژگی‌های انواع سیمان پرتلند باید با استاندارد ملّی ایران شماره ۳۸۹ مطابقت کند. ویژگی‌های سیمان پرتلند پوزولانی باید مطابق استاندارد ملّی ایران شماره ۰۳۴۳۲ سیمان سرباره‌ای مطابق استاندارد ملّی ایران شماره ۳۵۱۷ سیمان بنایی مطابق استاندارد ملّی ایران شماره ۱- ۳۵۱۶ سیمان پرتلند مرکب الف ۳۲/۵ مطابق استاندارد ملّی ایران شماره ۱- ۱۱۵۷۱ و سیمان پرتلند آهکی مطابق استاندارد ملّی ایران شماره ۰۴۲۲۰ سیمان پرتلند زئولیتی مطابق استاندارد ملّی ایران شماره ۷۱ ویژگی سیمان پرتلند سفید باید مطابق استاندارد ملّی ایران شماره ۲۹۳۱ باشد. ویذگی رنگدانه‌های مورد مصرف در سیمان بنایی و سیمان‌های رنگی باید مطابق استاندارد ملّی ایران شماره ۱۲۱۴۹ باشد. در الزامات ترکیب شیمیایی و مشخصات فیزیکی و مکانیکی سیمان‌های پرتلند ارائه گردیده است. بر اساس استانداردهای مذکور الزامات تر کیب شیمیایی و خواص فیزیکی و مکانیکی برای سیمان‌های پرتلند در جدول‌های ۱-۷-۵ و ۲-۷-۵ برای سیمان‌های آمیخته -------- صفحهٔ بعد -------- ۷-۵ سیمان و فرآورده‌های آن پوزولانی در جدول‌های ۳-۷-۵ و ۴-۷-۵ برای سیمان‌های پرتلند سرباره‌ای در جدول‌های ۵-۷-۵ ۸-۷-۵ آهک مورد استفاده در سیمان‌های پرتلند آهکی و سیمان پرتلند مرکب الف-۲۲/۵ در در جدول‌های ۱۲۳۲-۷۷-۵ 9 ۱۳-۷۵ ارائه گردیده است. تب مشخصات پوزولان‌های طبیعی باید منطبق بر استاندارد ملّی ابران شماره ۳۳۴۳ و دوده سیلیسی مطابق با استاندارد ملّی ایران شماره ۱۳۲۷۸باشد. الزامات پوزولان‌های طبیعی طبق سیلیسی در جدول‌های ۱۶-۷-۵ و ۱۷-۷-۵ ارائه گردیده‌اند. جدول ۱-۷-۵ الزامات تر کیب شیمیایی سیمان‌های پر تلند* ویژگی شیمیایی نوع سیمان پر روس آزمایس ٩07 |‏ (حداقل درصد وزنی ‏ |[ تا ۲ ات ت0۹ حداکثر کاهش وزن ناشی از سرخ شدن ۱ ۳ ۳ ۳ ۳/۵ ۳ ۱۳۹۲ (درصد وزنی) حداکثر میزان باقیمانده نامحلول ۵ ۱ ۱۰/۷۵ ۱۰/۷۵ ۱۰/۷۵ ۰۱۷۵ ۱۳۹۲ (درصد وزنی) ۲ )+۸ )۲ با 0۸۲۳+ ۲ب ۳۵ ۱۳۹۲ (حداکثر درصد وزنی) * قویا توصیه می‌گردد در شرایطی که خطر واکنش قلیایی سیلیسی سنگدانه‌ها وجود دارد مقدار قلیا (۱12,0+۰.۶۵۸۲0) سیمان‌های پرتلند از ۰/۶ درصد وزنی تجاوز نکند. همچنین در شرایط معمول حرارت زایی سیمان. حداکثر مجموع 5,) و ۸,ن) سیمان پرتلند تیپ ۲ از ۵۸ درصد وزنی تجاوز نکند. ۵۱ -------- صفحهٔ بعد -------- جدول ۵ حداقل سطح ویژه به روش بلین. (سانتی‌متر مربع بر گرم) حداکثر انبساط آزمایش اتوکلاو (درصد) -۲-۷ الزامات فیزیکی و نوع س ۷۱ ۵ | ۱۱-۴۲۵ ۱-۵۲۵ ی ی سا ی ۹ ۵ | ۴۲:۵ ۱ ۵۲:۵ رن -------- صفحهٔ بعد -------- ۷-۵ سیمان و فرآورده‌های آن جدول ۳-۷-۵ الزامات ترکیب شیمیابی سیمان‌های پر تلند پوزولانی روش آزمایش بر ملّی پرتلند پرتلند پوزولانی پوزولانی, پ.پ | ویژه. پ.پ.و حداکثر کاهش وزن ناشی از سرخ شدن (درصد ۵ ۵ ی جدول ۴-۷-۵ الزامات فیزیکی و مکانیکی سیمان‌های پر تلند پوزولانی مشخصه پرتلند پرتلند پوزولانی اساس استاندارد 2 حداقل سطح ویژه به روش بلین. سانتی متر ۳۰ ۳۳۰ ۳۹۰ و زمان گیرش. روش ویکات | حداقل گیرش .۶ ۶ ۳۹۲ ۳ حداکثر گیرش ۴۲۰ .۴۳ ۳ ۵۳ -------- صفحهٔ بعد -------- ۸ جدول ۵-۷-۵ الزامات تر کیب شیمیایی سیمان‌های سرباره‌ای روش آزمایش بر اساس استاندارد حداکثر کاهش و وزن ناشی از سرخ شدن (درصد وزنی) روش آزمایش بر حداقل سطح ویژه به روش بلین. سای متر مربع بر گرم حداکثر انقباض آتو کلاو و (درصد) | ۳۲۹۱ ی ۰ تسد دی سس هیدراسیون ۸ روزه ۸۰ (کالری بر گرم) ۵۴ -------- صفحهٔ بعد -------- ۷-۵ سیمان و فرآورده‌های آن جدول ۷-۷-۵ الزامات تر کیب شیمیایی سیمان پرتلند آهکی و پرتلند مرکب -الف ۳۲/۵ : استاس تسس سس اس هه جدول ۸-۷-۵ الزامات فیزیکی و مکانیکی سیمان پرتلند آهکی و پر تلند مر کب - الف ۳۲/۵ مشخصه پرتلند پرتلند اساس استاندارد : حداقل سطح ویژه به روش بلین, سانتی‌متر مربع ۳۰ ۳۰ ۳۹ ۳ ویکات حداکثر گیرش نهایی تسیا را استاندارد. ۸ روزه ۳۳ ۳۳/۵ ۵۵ -------- صفحهٔ بعد -------- جدول ۹-۷-۵ الزامات تر کیب شیمیابی سنگ آهک ویژه مورد مصرف در تولید سیمان پرتلند آهکی و پرتلند مرکب -الف ۳۲/۵ میزان کل کرین آلی :)7 (حداکثر درصد وزنی) روش تعیین شده در میزان رس تعیین شده به روش آزمون جذب متیل بلوء (حداکثر درصد وزنی) استاندارد ملّی ایران : شماره ۴۳۰ میزان خلوص کربنات کلسیم در سنگ آهک ویژه (حداقل درصد وزنی) + - ۰ رو ۳ آزماد ۳ در ویژگی شیمیایی مقدار مجاز اس 5 اساس استاندارد ملی جدول ۱-۷-۵ الزامات فیزیکی و مکانیکی سیمان پرتلند سفید ویژگی شیمیابی مقدار مجاز : اساس استاندارد ملی حداقل سطح ویژه به روش بلین, سانتی‌متر مربع بر گرم زمان گیرش. روش ویکات حداقل گیرش اولیه (دقیقه) ۳۹۲ ۵۶ -------- صفحهٔ بعد -------- ۷-۵ سیمان و فرآورده‌های آن جدول ۱-۷-۵ الزامات تر کیب شیمیایی سیمان پرتلند زئولیتی روش آزمایش بر اساس استاندارد ملّی قبول حداکثر کاهش وزن ناشی از سرخ شدن (درصد وزنی) جدول ۱۳-۷-۵ الزامات فیزیکی و مکانیکی سیمان پرتلند زئولیتی روش آزمایش بر اساس استاندارد ملی حداکثر ز سطح ویژه به روش بلین سانتی‌متر مریع بر گرم * حداقل مقاومت فشاری ملات ۱۰ استاندارد. مگاپاسکال در صورت درخواست مشتری تولید سیمان با سطح ویژه بیش از ۳۵۰۰ سانتیمترمربع برگرم مجاز می‌باشد. جدول ۱-۷-۵ الزامات ترکیب شیمیابی پوزولان‌های طبیعی روش آزمایش بر و اس استاندارد ملّی (حداکت درصد وزنی) به روص معرفی شده در ۳۴۳ حداکثر کاهش وزن ی ز سرخ شدن (درصد وزنی) ۵۷ -------- صفحهٔ بعد -------- جدول ۱۵-۷-۵ الزامات فیزیکی پوز اد درصد باقیمانده روی الک ۴۵ میکرون به روش تر (حداکثر درصد وزنی) (حداکثر درصد بیشتر از آزمونه شاهد) حداکثر انبساط اتوکلاو (درصد) جرم مخصوص متوسط نمونه‌ها الزامات یکنواختی درصد مانده روی الک ۴۵ میکرون رور ۸ روز جدول ۶-۷-۵ الزامات تر کیب شیمیا 7 ر(حداقل درصد وزنی) حداکثر کاهش وزن ناشی از سرخ شدن (درصد وزنی) رطوبت (حداکثر در صد وزنی) ۵۸ روش آزمایش بر اساس استاندارد ملّی به روش معرفی شده در ۳۴۳ ی وش آزمایش بر اساس استاندارد ملٌی به روش معرفی شده در ۱۳۳۷۸ -------- صفحهٔ بعد -------- ۷-۵ سیمان و فرآورده‌های آن جدول ۱۷-۷-۵ الزامات فیزیکی دوده سیلیسی ۰ حد قابل روش آزمایش بر قبول | اساس استاندارد ملٌی شاخص فعالیت پوزولانی به روش تسریع شده با سیمان پرتلند و به مدت ۱۵ به روش معرفی شده در ۷ روز نسبت به نمونه شاهد. (حداقل درصد) ۱۳۳۷۸ ۲-۳-۱-۷-۵ آزمایش‌های استاندارد الف- روش‌های آزمایش شیمیایی سیمان باید براساس استاندارد ملی ایران شماره‌های ۱۶۹۲ و ۵ به کار گرفته شود. این آزمون‌ها عبارت‌اند از: اندازه‌گیری اکسیدهای سیلیسیم. آلومینیم سانتی گراد. باقی‌مانده نامحلول,آهک آزاد. ب- آزمایش شیمیایی سیمان, برای اندازه‌گیری عناصر فرعی. آهک آزاد. گوگرد به صورت سولفید و کلرید- مواد آلی قابل حل در کلروفرم- کربن دی اکسید. باید براساس استاندارد ملّی ایران شماره‌های ۰۱۶۹۳-۱ ۱۶۹۳-۲ ۱۶۹۴و ۶۴۴۳ انجام گیرد. ۲ ۳۹۳ ۳۹۴و ۷۱۴۸ باشد. این آزمایش‌ها عبارت‌اند از: اندازه گیری زمان گیرش اولیه و نهایی. تعیین غلظت نرمال, تعیین سلامت. اندازه گیری مقاومت فشاری ۳۱۷ و ۸ رون اندازهگیری مقاومت خمشی ۲ ۷ و ۲۸روزء تعیین نرمی» جرم مخصوص و حرارت هیدراتاسیون. ت- استانداردهای مرجع این فصل در پیوست دوم ارائه شده‌اند. ۵۹ -------- صفحهٔ بعد -------- ۲-۷-۵ فرآورده‌های سیمانی ۱-۲-۷-۵ تعریف فرآورده‌های سیمانی محصولاتی هستند که مادهٌ چسباننده آنها یکی از انواع سیمان‌های گفته شده در این فصل است. ۲-۲-۷-۵ دسته‌بندی مهم‌ترین فرآورده‌های سیمانی عبارت است از: ۱-۲-۲-۷-۵ بتن: بتن پرکاربردترین مصالح مهندسی عمران به شمار می‌رود و طرح اختلاط آن بایستی با توجه به کاربرد. نوع مصالح و شرایط محیطی باشد. برای بتن‌های رده ۲۰-) و بالاتر. تعیین نسبت‌های بهینه اختلاط باید از طریق مطالعات آزمایشگاهی و با درنظر گرفتن ضوابط طراحی بر اساس دوام صورت پذیرد. توصیه می‌شود از روش طرح مخلوط بتن ملی ایران برای بتن‌های ویژه مورد استفاده در کارهای ساختمانی را می‌توان به صورت ذیل طبقه‌بندی نمود: الف- بتن پرمقاومت: بتن‌هایی که مقاومت فشاری مشخصه آنها بیشتر از ۵۰ مگاپاسکال است. بتن پرمقاومت محسوب می‌شوند. ب- بتن سبک: بتن سبک عبارت است از بتنی که جرم مخصوص آن به طور محسوسی کمتر از جرم مخصوص بتنی است که با سنگدانه‌های طبیعی یا شکسته ساخته می‌شود. بتن سبک در سه نوع طبقه‌بندی می‌شود که عبارتند از: ب-۱- بتن سبک غیر سازه‌ای که معمولا به عنوان تیغه‌های جداساز و عایق‌های صوتی در کف مورد استفاده قرار می‌گیرد و دارای جرم مخصوص کمتر از ۸۰۰ کیلوگرم بر متر مکعب می‌باشد. با وجود جرم مخصوص کم مقاومت فشاری آن حدود ۰/۳۵ تا ۷ مگاپاسکال است. ب-۲- بتن سبک سازه‌ای که دارای مقاومت و جرم مخصوص کافی می‌باشد به گونه‌ای که کاربرد آن در اعضای سازه‌ای مجاز شمرده می‌شود. این بتن دارای جرم مخصوصی بین ۱۴۰۰ تا ۰ کیلوگرم بر مترمکعب بوده و حداقل مقاومت فشاری موردنیاز برای آن ۱۷ مگاپاسکال مشش -------- صفحهٔ بعد -------- ۷-۵ سیمان و فرآورده‌های آن ب-۳- بتن سبک متوسط که از لحاظ جرم مخصوص و مقاومت فشاری در محدوده‌ای بین بتن‌های سبک غیر سازه‌ای و سازه‌ای قرار دارد. مقاومت فشاری این بتن‌ها بین ۷ تا ۱۷ مگاپاسکال و جرم مخصوص آنها ۸۰۰ تا ۱۴۰۰ کیلوگرم بر متر مکعب می‌باشد. پ- بتن‌های پاششی (شاتکریت): بتن پاششی بتن یا ملاتی است که به صورت پنوماتیکی (ضربه‌ای) به سطح پاشیده می‌شود. بتن‌های پاششی را می‌توان در دو گروه بتن پاششی مخلوط خشک و بتن پاششی مخلوط تر گروه‌بندی نمود. در بتن‌های پاششی مخلوط خشک اکثر آب مخلوط شده از محل سرلوله اضافه می‌شود درحالیکه در بتن پاششی مخلوط تر آب و سایر مصالح عمدتا قبل از ورود به بخش پاشنده مخلوط می‌شوند. ت- بتن اصلاح شده با پلیمر: بتن‌هایی هستند که برای بهبود برخی خواص آنها از ترکیبات ث- بتن خودمتراکم شونده: در مواردی که به مخلوط بتن با قابلیت زیاد جاری شدن, خود پخش شدگی در تمام نقاط قالب. پوشش دادن آرماتور با تراکم زیاد. بدون جداشدگی ذرات و بدون لرزاندن مکانیکی نیاز باشد. بتن خودمتراکم شونده مورد استفاده قرار می‌گیرد. ج- بتن الیافی: بتن ساخته شده از سیمان, آب. شن. ماسه و الیاف بتن الیافی نامیده می‌شود. الیاف در شکل‌ها و اندازه‌های متفاوت و از جنس فولاد» پلیمرء شیشه و مواد طبیعی مورد استفاده قرار می‌گیرند. الیاف از طریق افزایش مقاومت کششی و کنترل عرض ترک و ممانعت از توسعه آن سبب ارتقاء خواص مکانیکی بتن می‌گردند. ۲-۲-۲-۷-۵ بلوک‌های سیمانی: این بلوک در دو دستهٌ باربر و غیرباربر تولید شده و بسته به شرایط. در ساخت دیوارهای باربر و غیرباربر استفاده می‌شود. بلوک سیمانی سقفی قطعه‌ای پیش‌ساخته و توخالی است که بین دو تیرچه قرار می‌گیرد و با توجه به ضخامت و مقاومت سقف. ابعاد آن متغیر است. از بلوک‌های سیمانی سقفی در ساخت سقف‌های مجوف استفاده می‌شود. ۳-۲-۲-۷-۵ بلوک‌های (قطعات) سیمانی سبک‌دانه: بلوک‌های سیمانی سبک (توپر و توخالی) از اختلاط سیمان‌های هیدرولیکی. آب و دانه‌های سبک معدنی طبیعی و یا مصنوعی ساخته می‌شود. براساس جرم مخصوص ظاهری, بر دو دسته است: ۶۱ -------- صفحهٔ بعد -------- الف- بلوک سیمانی سبک: بلوک‌هایی که جرم مخصوص خشک ظاهری آنهاء کمتر از ۱۷۰۰ کیلوگرم بر مترمکعب است. ب- بلوک سیمانی نیمه سبک: بلوک‌هایی که جرم مخصوص خشک ظاهری آنهاء بین ۱۷۰۰ تا ۰ کیلوگرم بر مترمکعب است. بلوک‌های سیمانی سبک دانه غیرباربر در ساخت اعضای غیرباربر ساختمانی استفاده شده و بر اساس استاندارد ملّی ایران شماره ۷۷۸۲ در چهار رده جرم مخصوص ظاهری ۷۰۰-۵۰۰ کیلوگرم بر مترمکعب. ۱۰۰۰-۷۰۰ کیلوگرم بر مترمکعب. ۱۷۰۰-۱۰۰۰ کیلوگرم بر مترمکعب. و ۱۷۰۰- ۰ کیلوگرم بر مترمکعب قرار می‌گیرند. ۴-۲-۲-۷-۵ بلوک‌های (قطعات) بتن هوادار اتوکلاوشده: بلوک‌های بتن هوادار اتوکلاوشده یا بتن گازی, بلوک‌هایی هستند که با ایجاد تخلخل ناشی از واکنش شیمیایی یک عامل حباب‌ساز مانند پودر آلومینیم. بعد از گیرش اولیه و برش و عمل‌آوری در محیط‌های تحت فشار بخار ساخته می‌شوند. این نوع بلوک‌هاء قابلیت استفاده در دیوارهای غیرباربر داخلی و خارجی را دارند. محدودیت کاربری این بتن‌ها با توجه به رده مقاومتی آن‌ها تعیین می‌شود. بتن‌های گازی از نظر رده مقاومتی به سه دسته با مقاومت‌های ۰۲/۵ ۵ و ۷/۵ مگاپاسکال تقسیم می‌شوند. همچنین از نظر جرم حجمی خشک. این بتن می‌تواند دارای جرم حجمی اسمی ۴۰۰ تا ۸۰۰ کیلوگرم بر ۵-۲-۲-۷-۵ بلوک‌های (قطعات) بتنی سبک اسفنجی (سلولی): بلوک‌های بتن سبک اسفنجی (]-)) نوعی بتن سبک متخلخل است که تخلخل آن با استفاده از یک نوع ماده افزودنی کف‌ساز و یا در اثر یک فرآیند شیمیایی که منجر به تشکیل گاز در بتن. بدون فرآیند اتوکلاو ایجاد می‌شود. بلوک‌های بتنی سبک اسفنجی, از نظر رده مقاومتی به چهار دسته با مقاومت‌های ۲. ۰۲/۵ ۳/۵ و ۵ مگاپاسکال تقسیم می‌شوند. همچنین از نظر جرم حجمی خشک. این بتن می‌تواند دارای جرم حجمی اسمی ۴۰۰ تا ۸۰۰ کیلوگرم بر مترمکعب باشد. ۶-۲-۲-۷-۵ موزاییک: کف‌پوش متراکم شده‌ای است که از مصالح سنگی. سیمان و آب. با شکل پرس» ویبره و یا پرس و ویبره به شکل منفرد تولید می‌شود و یا به شکل بلوک‌های بزرگ. با پرس» ۶۲ -------- صفحهٔ بعد -------- ۷-۵ سیمان و فرآورده‌های آن ویبره و یا خلاً قالب‌گیری و سپس در ابعاد مورد نظر بریده می‌شوند. موزاییک تک لایه و دو لایه است و براساس نمای ظاهری سطح رویه و دانه‌بندی, به انواع زیر تقسیم می‌شوند: الف- موزاییک سیمانی ساده: موزاییکی که در سطح رویه فاقد مصالح سنگی تزیینی است و انواع شیاردار و ساده دارد. ب- موزاییک سنگ‌دار: موزاییکی که در سطح رویه آن مصالح سنگی سخت صیقل‌پذیر تزیینی به‌کار رفته است و به صورت شباردار یا شسته یا صاف ساخته می‌شود و برحسب اندازه بزرگ‌ترین قطر دانه‌های سنگی قابل مشاهده, به ۵ گروه نرم دانه. ریز دانه. میان دانه. درشت دانه و تکه‌ای (پلاکی) و لاشه‌ای تقسیم می‌شود. ۷-۲-۲-۷-۵ ملات‌های آماده: این ملات‌ها در کارخانه پیمانه و مخلوط و در دو نوع ملات خشک و ملات تر تولید می‌شوند. در ملات خشک آماده مصالح از پیش مخلوط شده و فقط به افزایش آب نیاز دارد. لیکن ملات تر بصورت تر آماده برای مصرف است. سایر انواع ملات‌های سیمانی در فصل ملات‌های سیمانی ارائه شده‌اند. ۸-۲-۲-۷-۵ ورق‌های سیمانی الیاف‌دار (تخته‌های سیمانی): ورق‌هایی متشکل از یک چسباننده ورق‌های صاف سیمانی الیاف‌دار, استفاده از آزبست مجاز نیست. برخی از الیاف جانشین آزبست عبارت است از: الیاف شیشه. الیاف پلی‌پروپیلن. الیاف فولادی, الیاف آرامید. الیاف سلولزی, الیاف کربن. الیاف سرامیکی. کولار. پلی وینیل الکل. اکسید آلومینیوم. ولاستونیت و پلی‌استر. ورق‌های تیغه‌هاء زیرنماهاء پوشش جاهای آسیب‌دیده و مانند آنهاء و با کاربری داخلی مانند جداگرهاء کف‌هاء سقف‌ها و مانند آنهاء با خواص گسترده متناسب با نوع کاربرد مورد استفاده قرار می‌گیرند. این ورق‌ها ممکن است دارای سطح صاف یا نقش‌دار باشد. این ورق‌ها به دو نوع الف و اب تقسیم می‌شود: خورشید. بارش برف و باران قرار دارند. ورق‌های نوع الف روکش‌دار یا بدون روکش است. ۶۳ -------- صفحهٔ بعد -------- ب- معمولاً برای مصارف داخلی مناسب است و نیز برای مواردی از مصارف بیرونی ساختمان که در معرض تابش خورشید و بارش باران و برف قرار ندارند. این ورق‌هاء براساس مدول گسیختگی به بیش از ۵ گروه طبقه‌بندی می‌شوند. ۳-۲-۷-۵ استانداردها ۱-۳-۲-۷-۵ ویژگی‌ها الف- آب مصرفی در بتن باید دارای شرایط ذیل باشد: الف-۱- آبی را که قابل آشامیدن است مزه یا بوی مشخصی ندارد و تمیز و صاف است. می‌توان بدون انجام آزمایش, در بتن به‌کار برد. تنها استثنا آن است که سوابق قبلی, نشان دهنده نامناسب بودن این آب برای بتن باشد. که در این صورت. این آب را نباید در بتن بکار برد. الف-۲- حداکثر مقدار مجاز مواد زیان‌آور در آب مصرفی در بتن باید مطابق جدول ۱۸-۷-۵ می‌باشد. الف-۳- آب‌های غیرآشامیدنی را هنگامی می‌توان قابل قبول تلقی کرد که نتایج حاصل از یک آزمونه و یا میانگین نتایج حاصل از دو آزمونه متوالی ضوابط مربوط را برآورده سازند. الف-۴- آب غیرآشامیدنی را تنها می‌توان در صورتی مورد استفاده قرار داد که موارد ذیل را 1 آب مصرفی در بتن نباید کمتراز ۵ یا بیشتر از ۸/۵ باشد. مقاومت ۷ و ۲۸ روزه آزمونه‌های ساخته شده با آب مقطر باشد. زمان گیرش اولیه خمیر سیمان ساخته شده با آب غیرآشامیدنی بیش از یک ساعت با زمان گیرش نظیر خمیر سیمان ساخته شده با آب مقطر تفاوت نداشته باشد. نتیجه انبساط حجم به‌دست آمده از آزمایش سلامت سیمان. در آزمونه ساخته شده با آب میزان چربی معدنی آب مصرفی در یک حجم معین از بتن از ۲/۵ درصد وزن سیمان مصرفی در همان حجم از بتن بیشتر نباشد. هیچ یک از مواد زیان‌آور موجود در آب مصرفی در بتن از مقادیر جدول ۱۸-۷-۵ بیشتر نباشد. برای تعیین مشخصات ذکر شده بایستی از استانداردهای ملّی ایران و در صورت عدم تدوین استاندارد ملّی از استانداردهای معتبر بین‌المللی استفاده نمود. شش ممشچ -------- صفحهٔ بعد -------- ان حداکثر مقدار مجاز مواد زیان آور در آب مصرفٍ شرح مصرف بتن غیر مسلح و بدون آرماتور بتن آرمه در شرایط محیطی ملایم و متوسط فوق العاده شدید 7 ۹ بتن پیش تنیده در هر شرایط محیطی بتن غیر مسلح و بدون اقلام فلزری مدفون بتن آرمه در شرایط محیطی ملایم و متوسط فقو العاده شدند 7 ۰ بتن غیرمسلح و بدون آرماتور و بدون اقلام فلزی مدفور فوق‌العاده شدید بتن آرمه در شرایط محیطی ملایم و متوسط بتن غیر مسلح و بدون آرماتور ولی دارای مواد آلومینیومی یا فلزات غیر مشابه یا دارای قالب‌های گالوانیزه بتن پیش تنیده در هر شرایط محیطی بتن آرمه در هر شرایط محیطی بتن غیر مسلح و بدون اقلام فلزی مدفون در تمامی آنواع بتن‌ها براورده شدن ضوابط این جدول, میزان یون کلرید آب نیز ب ر حجم معینی از بتن (که منبع آن می‌تواند از هر یک از اج مان همان حجم بتن از مقادیر مجاز تعیین شده در مبحث :| تا ۰۱۶ علاوه بر براورده شدن ضوابط این جدول میزان یو لفات قابل حل در آب در حجم معینی از بتن (که منبع آن : تیط باشد) برحسب درصدی از وزن سیمان همان حجم از نی از بتن برحسب درصدی از وزن سیمان همان حجم از بتر ل فوق در مواردی که سنگدانه فعال باشد. الزامی است و من ۳۵ ی در بتن حداکثر مقدار مجاز (وزنی) (0093) ۳۵ ۵۰ اید به میزانی باشد که وزنز ای بتن یا از محیط باشد. ن سولفات آب نیز باید به می‌تواند از هریک از اجزای تن از ۴ درصد و وزن کل -------- صفحهٔ بعد -------- ب- در مورد بتن پرمقاومت رعایت موارد ذیل لازم است: ب-۱- انتخاب مصالح مصرفی برای ساخت بتن پرمقاومت باید با دقت بیشتری نسبت به بتن با ب-۲- تغییرات در خصوصیات سیمان. اثر نامطلوب بر خواص بتن پرمقاومت دارد. بنابراین تغییرات سیمان نباید به ترتیب بیش از ۴درصد و ۰/۵درصد باشد. همچنین تغییر در مقدار سولفات (50) باید به 2۰/۲ درصد محدود گردد. ب-۳- هرچند افزایش نرمی سیمان سبب افزایش سرعت واکنش هیدراسیون می‌شود. اما نرمی بسیار زیاد قابل قبول نیست. زیرا تقاضای آب مخلوط را افزایش می‌دهد. بنابراین سیمان پرتلند نوع ۲ فقط در مواردی باید استفاده شود که مقاومت زیاد زودرس نیاز باشد. ب-۳- برای کسب مقاومت فشاری و دوام مورد نظر در بتن‌های پرمقاومت می‌توان از مواد افزودنی ب-۵- از مواد افزودنی شیمیایی در ساخت بتن پرمقاومت مانند بتن معمولی می‌توان استفاده کرد. اما از سازگاری سیمان و مواد افزودنی به خصوص فوق روان‌کننده باید اطمینان حاصل کرد. از آزمایش اسلامپ به عنوان یکی از روش‌های بررسی می‌توان استفاده کرد. ب-۶- مقاومت فشاری سنگدانه‌ها باید حداقل برابر با مقاومت فشاری خمیر سیمان مصرفی در بتن پرمقاومت باشد و سنگدانه درشت نباید دارای صفحات ضعیف باشند. برای بهبود کارایی و کاهش مقدار خمیر سیمان, سنگدانه ریز باید گرد و برای بهبود مقاومت پیوستگی بین سنگدانه و خمیر سیمان. سنگدانه درشت زاویه دار (شکسته) باشند. ب-۷- مقدار مناسب سیمان بین ۳۹۰ تا ۵۶۰ کیلوگرم بر مترمکعب است. در صورت عدم کسب مقاومت فشاری مورد نظر با استفاده از مقادیر سیمان ذکر شده. باید با کاهش نسبت آب به سیمان مخلوط و استفاده از مواد افزودنی معدنی مناسب به مقاومت فشاری متوسط لازم دست یافت. ب-۸- حجم سنگدانه درشت در بتن پرمقاومت معمولاً بیشتر از بتن معمولی است. با مدول نرمی ماسه بین ۲/۵ تا ۳۱۲ و بر مبنای اندازه حداکثر سنگدانه برابر با ۹/۵. ۰۱۲/۵ ۱۹ و ۲۵ چششمشمشمشمشمجچشجچجچجججت -------- صفحهٔ بعد -------- ۷-۵ سیمان و فرآورده‌های آن میلیمتره حجم شن در مخلوط بتن به ترتیب برابر با ۰/۶۵ ۰۰/۶۸ ۰/۷۲ و ۰/۷۵ توصیه می‌شود. ب-۹- برای ساخت بتن با مقاومت فشاری تا ۶۰ مگاپاسکال, اندازه حداکثر شن باید ۱۹ یا ۲۵ میلی‌متر و برای مقاومت فشاری بیشتر تا ۱۰۰ مگاپاسکال, اندازه حداکثر شن باید ۹/۵ یا ب-۱۰- مقدار آب مخلوط و نسبت آب به سیمان باید بر اساس مقاومت فشاری مورد نظر تعیین شود. برای کارایی یکسان اندازه حداکثر سنگدانه به مقدار آب مورد نیاز افزوده می‌شود. بازه وسیع مقاومت فشاری با نسبت آب به سیمان بین ۰/۳ تا ۰/۵ قابل کسب است. اما نسبت آب به سیمان نباید کمتر از ۰/۲۶ انتخاب شود. ب-۱۱- پس از تعیین نسبت مخلوط. باید مخلوط‌های آزمون در آزمایشگاه ساخته شود. مخلوط‌های آزمون باید الزامات کارایی و مقاومت را تأمین کنند. در غیر این‌صورت باید مقدار یا نوع اجزای مخلوط اصلاح شوند. ب-۱۲۳- مقاومت فشاری بتن‌های پرمقاومت باید در سن ۵۶ روزه اندازه گیری شود. مگر آن که بتن پرمقاومت زودرس در نظر باشد که باید مقاومت در سن ۲۸ روزه معیار و مورد اندازه گیری پ- در مورد بتن الیافی رعایت موارد ذیل لازم است: پ-۱- الیاف در بتن نقش کنترل ترک‌ها را دارد که بر مبنای آن. مقاومت ضربه. خستگی, مقاومت برشی, مقاومت خمشی باقی مانده (پس از ترک‌خوردگی عضو) و ظرفیت جذب انرژی بتن بهبود می‌یابد. اما تأثیرگذاری الیاف در بتن به نوع و مقدار الیاف. شکل, طول, نسبت ظاهری (نسبت طول به قطر الیاف). مقاومت کششی و مکانیزم مهاری الیاف بستگی دارد. پ-۲- برای ساخت بتن الیافی می‌توان از مصالح معمول در ساخت بتن استفاده کرد و از انواع الیاف‌ها مانند فولادی, مصنوعی و طبیعی بهره گرفت. بعضی از الیاف مصنوعی مانند شیشه و اکثر الیاف طبیعی بامبو در محیط قلیایی بتن آسیب‌پذیرند. قبل از مصرف این نوع الیاف باید با پوشش‌های مناسب., سطح الیاف حفاظت شوند. ۷ -------- صفحهٔ بعد -------- پ-۳- برای بتن‌های با مقاومت فشاری بیشتر از ۶۰ مگاپاسکال, مقاومت کششی الیاف فولادی مصرفی باید بیش از ۱۵۰۰ مگاپاسکال باشد تا از رفتار ترد عضو بتنی جلوگیری شود. پ-۴- برای جلوگیری از قلوه‌کن‌شدگی بتن در هنگام آتش‌سوزی, باید از الیاف پلی‌پروپیلن به بعهده کارفرما است. پ-۵- بهبود خواص بتن با استفاده از الیاف گسترده است و شامل افزایش مقاومت طاقت. مقاومت ضربه. مقاومت خستگی و کاهش ترک‌خوردگی ناشی از جمع‌شدگی پلاستیک است. انتخاب نوع و مقدار الیاف. طول و نسبت ظاهری و مقاومت کششی الیاف باید بر مبنای بهبود پ-۶- مقاومت پیوستگی بین الیاف و خمیر سیمان در بتن نباید در حد کم باشد که در بارهای کم. الیاف به آسانی از خمیر سیمان بیرون کشیده شود و در حد زیاد نباشد که الیاف بدون پ-۷- برای انتخاب نوع و مقدار الیاف و حصول اطمینان از عملکرد الیاف. تولید کننده موظف است بر مبنای مستندات آزمایشگاهی, اطلاعات مورد نیاز را ارائه دهد. در غیر اینصورت. باید آزمایش‌های مربوط انجام شوند. پ-۸- در طرح اختلاط بتن الیافی باید موارد ذیل را درنظر گرفت: تعیین نسبت مخلوط بتن الیافی مشابه بتن معمولی است. اما الیاف بر کارایی مخلوط بتن اثر دارد و باعث کاهش آن می‌شود و هرچه مقدار الیاف و طول آن بیشتر باشد از کارایی بیشتر کاسته می‌شود. بنابراین باید در تعیین نسبت مخلوط بتن یک یا چند از موارد به شرح زیر در اصلاح مخلوط اعمال شوند: کاهش مقدار شن. افزایش مقدار سیمان, افزایش مقدار ماسه. استفاده از فوق‌روان‌کننده و کاهش اندازه حداکثر شن. از الیاف در مخلوط است. بین درصد وزنی کاهش شن و (۷)۱/0 رابطه خطی وجود دارد که در آن ۷ درصد حجم الیاف و 4/] نسبت ظاهری الیاف است. برای مقدار (۷)۱1/0 از ۲۰ تا ۶۸ -------- صفحهٔ بعد -------- ۷-۵ سیمان و فرآورده‌های آن پ-۹- برای اندازه گیری کارایی بتن الیافی نباید از اسلامپ استفاده شود. بلکه باید از مخروط اسلامپ معکوس و یا آزمایش زمان وی‌بی استفاده گردد. ت- بتن خودمتراکم شونده ت-۱- بتن‌های خود متراکم شونده. بتن‌هایی با روانی زیاد و خاصیت جاری شدن بوده و بدون نیاز به لرزاندن در قالبها ریخته می‌شوند. این بتن‌ها دارای سه مشخصه اصلی می‌باشند: قابلیت جاری شدن: داشتن روانی کافی بتن برای جاری شدن تحت وزن خود و بدون نیاز آرماتورهاء بدون جداشدگی سنگدانه و گرفتار شدن سنگدانه‌ها در میان آرماتورها. قوام (پایداری): قابلیت بتن برای حفظ قوام و عدم جداشدگی سنگدانه در طول مدت حمل. بتن‌ریزی و پس از آن. ت-۲- آزمایشاتی که برای سنجش قابلیت بتن‌های خود متراکم شونده تدوین شده‌اند معمولا برای سنجش خواص مذکور یا ترکیبی از این خواص می‌باشند. برخی از این آزمایشات شامل اندازه‌گیری جریان اسلامپ مطابق استاندارد ملی ایران شماره ۰۱۱۲۷۰ اندازه‌گیری میزان جداشدگی ایستایی مطابق استاندارد ملّی ایران شماره ۰۱۳۲۵۵ آزمون جعبه با شکل مطابق استاندارد ملّی ایران شماره ۳۲۰۳-۱۰ آزمون قیف ۷ مطابق استاندارد ملّی ایران شماره ۳۲۰۳-۹. آزمون سنجش قابلیت عبور به وسیله دستگاه حلقه [ مطابق استاندارد ملّی ایران شماره ۰۱۱۲۷۱ تعیین مقاومت در برابر جداشدگی با الک مطابق استاندارد ملی ایران شماره ۳۲۰۳-۱و آزمون جعبه لا می‌باشند. ت-۳- خواص بتن‌های خودمتراکم شونده را می‌توان از طریق کنترل حداکثر بعد سنگدانه. استفاده از مقدار مناسب ریزدانه‌هاء استفاده از پودر سنگ. استفاده از مواد دارای سطح ویژه بالا مانند نانومواد و پوزولان‌هاء استفاده از اصلاح‌کننده‌های لزجت و مقدار و نوع مناسب روانساز کنترل نمود. توصیه می‌شود که خواص بتن‌های خودمتراکم شونده با راهنماهای تهیه شده اه -------- صفحهٔ بعد -------- در مرکز تحقیقات راه» مسکن و شهرسازی و اداره استاندارد ملّی ایران مطابقت داشته باشد. همچنین می‌توان از دستورالعمل‌های معتبر که در سطح بین‌المللی تدوین شده‌اند برای ت-۴- استفاده از انواع سیمان‌های پرتلند در ساخت بتن خود متراکم شونده مجاز است. مگر آن‌ که شرایط محیطی و دوام محدودیت در آنتخاب نوع سیمان را ایجاب کند. ت-۵- پودر سنگ‌های خنثی مانند آهکی. بازالت و کوارتز حاصل از آسیاب کردن سنگ‌ها و سیمان پرتلند آهکی برای تأمین گرانروی مخلوط بتن مجاز می‌باشند. اما هیچ نوع ترکیب زیان‌آور در ترکیبات پودرها نباید وجود داشته باشد. دانه‌بندی پودر سنگ می‌تواند ریزدانه‌تر یا درشت‌تر و یا مشابه دانه‌بندی سیمان پرتلند باشد. ت-۶- مواد افزودنی معدنی مانند دوده سیلیس. کائولین و سرباره به عنوان جایگزین بخشی از سیمان و یا به عنوان پرکننده در مخلوط بتن مجاز می‌باشند. ت-۷- برای تأمین مخلوط بتن استفاده از ماده افزودنی شیمیایی اصلاح‌کننده گرانروی مجاز است. همچنین برای ساخت مخلوط بتن با گرانروی مناسب ترکیب پودر سنگ و پودرهای فعال و ماده اصلاح‌کننده گرانروی امکان‌پذیر است. ت-۸- تأمین روانی مخلوط بتن باید توسط مواد افزودنی فوق روان‌کننده‌های ممتاز مانند پلی کربوکسیلات فراهم گردد. ت-۹- استفاده از هر اندازه حداکثر سنگدانه در ساخت بتن خود متراکم شونده مجاز است. اما توصیه می‌شود برای حفظ پایداری مخلوط اندازه حداکثر به ۲۰ میلی‌متر محدود شود. ت-۱۰- در طرح مخلوط بتن های خودمتراکم شونده لازم است موارد ذیل مراعات گردد: تعیین نسبت‌های مخلوط بتن خودمتراکم شونده باید به نحوی انجام شود که خصوصیات مورد نیاز این خصوصیات تابع تراکم میلگردهاء شکل و اندازه قالب و روش بتن‌ریزی است. بنابراین در هنگام طرح مخلوط باید خصوصیات مورد نظر مورد بررسی قرار بگیرند. مقادیر مصالح باید با موارد به شرح زیر مطابقت داشته باشند. مگر آن‌که بررسی آزمایشگاهی نشان دهد که خارج از محدوده‌های ذکر شده تأثیر نامطلوب بر خواص بتن تازه و سخت شده ندارد. -------- صفحهٔ بعد -------- ۷-۵ سیمان و فرآورده‌های آن نسبت حجمی آب به کل پودر (شامل سیمان, پودر سنگ و مواد افزودنی معدنی)» باید بین ۸ تا ۱/۱۰ و حجم خمیر باید بین ۳۴ تا ۴۰ درصد کل حجم مخلوط باشد. کل مقدار پودر باید ۳۸۰ تا ۶۰۰ کیلوگرم بر متر مکعب باشد. در تعیین نسبت مخلوط باید ابقاپذیری که ظرفیت مخلوط بتن در حفظ الزامات عملکرد در حالت تازه و سخت شده است بررسی شود و با تغییرات ناچیز در کمیت و کیفیت مصالح و مواد مصرفی و روش اجرا در خصوصیات بتن تازه و خواص بتن سخت شده. تغییرات عمده ایجاد نشود. برای بررسی ابقاپذیری باید روش زیر اتخاذ گردد: مخلوط بتن طبق نسبت‌های تعیین شده همراه با دو مخلوط دیگر که در یکی مقدار آب ۸ لیتر در از طرح ساخته شوند. مقادیر آزمایش اسلامپ جاری شدن و آزمایش 1-۵۰ هر یک از دو مخلوط (با افزایش و کاهش آب مخلوط) نباید بیشتر از ۱۵ درصد با مخلوط اصلی تفاوت داشته باشند. انحراف استاندارد مقاومت فشاری ۲۸ روزه این دو مخلوط نباید بیشتر از ۴ مگاپاسکال از بتن اصلی در نمونه‌های آزمایشگاهی و بیشتر از ۵ مگاپاسکال در نمونه‌های کار گاهی تفاوت داشته باشند. ث- در مورد بتن‌های اصلاح شده با پلیمر رعایت موارد ذیل لازم است: ث-۱- در هنگام مخلوط کردن اجزای بتن. پلیمرهای آلی به مخلوط اضافه می‌شوند. پلیمرهای آلی از مولکول‌هایی تشکیل شده‌اند که مونومر نامیده می‌شوند و واکنشی که مونومرها را ترکیب می‌کند به پلیمریزاسیون موسوم است. معمولاً پلیمرها به صورت محلول در آب تولید موادی که به صورت خاص برای سیمان پرتلند فرموله شده‌اند. برای ملات و بتن مناسب می‌باشند. هر یک از انواع لاتکس‌ها می‌تواند خواص معینی از ملات و یا بتن را تغییر دهد. با استفاده از منومرهای مختلف مانند استایرن. بوتادین و اکریلیک می‌توان لاتکس از یک نوع. اما با خواص متفاوت تولید کرد. بنابراین» هر نوع لاتکس دارای کوپلیمرهای مختلف است. لاتکس‌ها می‌توانند بعضی از خواص ملات یا بتن را بهبود بخشند. اما تغییر در خواص به نوع لاتکس مصرفی بستگی دارد. به طور کلی لاتکس‌هاء مقاومت سایش, مقاومت‌های کششی و ۷۱ -------- صفحهٔ بعد -------- الاستیسیته و جمع شدگی بتن را کاهش می‌دهند. ث-۲- کاهش مدول الاستیسیته ناشی از مصرف لاتکس‌ها در ملات یا بتن منجر به کاهش تنش‌ها به دلیل اختلاف کرنش‌های حرارتی و جمع شدگی می‌شود و تمایل بتن به ترک‌خوردگی ث-۳- مصالح مصرفی برای ساخت ملات یا بتن اصلاح شده با لاتکس مشابه بتن معمولی است و فقط ترکیب لاتکس که به بتن و ملات معمولی افزوده می‌شود. آن را متمایز می‌کند. لاتکس‌ها را بر حسب نوع بار الکتریکی روی منومرهاء می‌توان به سه گروه تقسیم کرد. نوع ماده فعال‌کننده سطحی که برای پراکنده کردن منومرها استفاده می‌شود. مبنای این تقسیم‌بندی است. گروه‌ها به کاتیونی (بار مثبت)» آنیونی (بار منفی) و غیر یونی (بدون بار) تقسیم می‌شوند. لاتکس‌های کاتیونی یا آنیونی برای استفاده با سیمان مناسب نیستند. زیرا پایداری لازم را ندارند. بنابراین فقط لاتکس‌های غیر یونی باید استفاده شوند. ث-۴- معمولاً لاتکس‌هایی که در ملات یا بتن استفاده می‌شوند. شامل لاتکس تک پلیمر استات‌وینیل و یا همراه با مونومرهای اتیلن, اکریلات‌اتیل و ایستروینیل لاتکس کوپلیمر اکریلات‌اتیل و لاتکس کوپلیمر استایرن‌بوتادین است. ث-۵- تمام لاتکس‌ها باید حاوی مواد ضدکف باشند. زیرا لاتکس‌ها در مخلوط بتن تولید حباب‌های هوا می‌کنند که بر خواص بتن اثر منفی دارد. ث-۶- پلیمرهایی که حاوی کلریدها هستند نباید در بتن‌آرمه استفاده شوند. زیرا در محیط قلیایی بتن. کلریدها آزاد و سبب خوردگی میلگردها می‌شوند. مونومرهایی که در این گروه جای دارند. کلراید وینی‌لیدین است. ث-۷- در انتخاب نوع و مقدار لاتکس, باید تولیدکننده‌ها با مدارک مستند. اثر لاتکس در خواص ملات یا بتن را در شرایط محیطی مورد نظر ارائه دهند. در غیر این صورت باید مورد بررسی ث-۸- در طرح مخلوط بتن‌های پلیمری موارد ذیل لازم است رعایت شوند: حدود ۵۰ درصد وزن لاتکس‌هاء از آب تشکیل می‌شوند و بنابراین برای بهره بهینه از لاتکس‌هاء باید از مقدار آب مخلوط ملات یا بتن کاسته شود. ۷۲ -------- صفحهٔ بعد -------- ۷-۵ سیمان و فرآورده‌های آن مقدار بهینه لاتکس‌ها بین ۸ تا ۲۰ درصد جامدات خشک پلیمر و وزن سیمان است. مقدار کمتر و یا بیشتر لاتکس باعث اثرات نامطلوب بتن می‌شود. مقدار بهینه لاتکس در ملات یا بتن باید توسط برای تعیین نسبت مخلوط ملات یا بتن اصلاح شده با لاتکس, باید در آزمایشگاه مخلوط‌های آزمون ساخته و برای خواص مورد نظر بررسی شوند. ج- در مورد بتن‌های سبک موارد ذیل باید رعایت شود: ج-۱- کارایی بتن تازه سبک. نیاز به توجه خاصی دارد. زیرا سنگدانه‌های سبک در مخلوط‌های دارای روانی زیاد. تمایل به جدا شدن دارند. بنابراین لازم است که حداکثر اسلامپ محدود شده و از ماده افزودنی حباب هواساز به میزان ۵ تا ۷ درصد (صرفنظر از افزایش دوام بتن در برابر یخ زدن و آب شدن) استفاده شود تا بدون جداشدگی سنگدانه‌ها و آب‌انداختگی بتن. کارایی مورد نظر حاصل گردد. ج-۳- ویژگی‌های فیزیکی و مکانیکی الزامی نمونه‌های بتن سبک سازه‌ای مطابق جدول ۷-۶-۵ می‌باشد. همچنین ضوابط الزامی دانه‌بندی سنگدانه‌های سبک مصرفی در این بتن. مطابق جدول ۸-۶-۵ می‌باشد. ج-۳- بتن سبک در مقایسه با بتن معمولی, رطوبت بیشتری از خود عبور داده, بنابراین دارای چ- در مورد بتن‌های پاششی (شاتکریت) رعایت موارد ذیل لازم است: چ-۱- بایستی بین ترکیب مخلوط اولیه یعنی مخلوط در حال خروج از نول (سرشلنگی) و مخلوط پاشیده شده بر روی سطح تفاوت قائل شد. به دلیل همین تفاوت‌هاء کنترل دقیق و انجام آزمایش در مراحل مختلف بتن‌پاشی ضروری است. چ-۲- نسبت آب به سیمان برای این نوع بتن در حدود ۰/۵- ۰/۳۵ است. چ-۳- نسبت‌های اختلاط. در حدود یک قسمت حجمی سیمان و ۴-۴/۵ قسمت سنگدانه خشک در چ-۴- ماسه مصرفی می‌تواند گردگوشه یا تیزگوشه باشد. ۷۳ -------- صفحهٔ بعد -------- چ-۵- مشخصات افزودنی‌های بتن پاششی در استاندارد ملی ایران شماره ۱۳۶۰۱ ارائه شده است. چ-۶- طبق استاندارد ملّی ایران شماره ۱۳۵۹۹ مواد هوادار نباید در تولید بتن‌های پاششی الیافی مخلوط خشک استفاده شوند. بر اساس استاندارد ملی ایران شماره ۱۳۵۹۹ الیافی که در تولید بتن‌های پاششی الیافی مورداستفاده قرار می‌گیرند در سه رده الف) الیاف‌های فولادی کربنی یا فولاد آلیازژی یا فولاد ضد زنگ. ب) الیاف شیشه‌ای مقاوم در برابر قلیا و پ) الیاف مصنوعی دیگر که دارای مقاومت بالا در برابر رطوبت. قلیا و مواد موجود در افزودنی‌های چ-۷- سنگدانه‌های مورداستفاده در بتن پاششی در دو رده با حداکنر بعد ۱۲/۵ و ۹/۵ میلی‌متر قرار استاندارد ملّی ایران شماره ۱۲۸۲۰ ارائه گردیده است. ح- بلوک‌های سیمانی: مطابقت ویژگی‌های بلوک‌های سیمانی (که در سقف استفاده نمی‌شوند) با استاندارد ملّی ایران شماره ۷۰-۱ الزامی است. بلوک‌های سیمانی توخالی باید کاملاً سالم باشند و بلوک‌ها باید بازرسی و بلوک‌های معیوب کنار نهاده شود. برخی الزامات عملکردی بلوک‌های سیمانی توخالی در جدول ۱۹-۷-۵ ارائه گردیده است. ویژگی‌های بلوک‌های سیمانی سقفی مورد استفاده در سقف‌های تیرچه بلوک باید مطابق استاندارد ملّی ایران شماره ۲۹۰۹-۲ باشد. جدول ۱-۷-۵ الزامات عملکردی بلوک‌های سیمانی توخالی مورد مصرف در دبوارچینی ده حداثثر حدب آب نوع بلوک 5 جرم جرم مخصوص (مگاپاسکال) جذب آب مخصوص | (کیلوگرم بر مترمکعب) 9 ی (کیلوگرم بر مترمکعب) با ۱۴ ۱۲ ۳.۸ غیر با ۴۳/۵ ۳/۵ روس آرمون ۷.۲ ۷.۲ ۷.۲ (بر اساس استاندارد شماره) ۷۴ -------- صفحهٔ بعد -------- ۷-۵ سیمان و فرآورده‌های آن خ- بلوک‌های (قطعات) سیمانی سبک: مطابقت ویژگی‌های بلوک‌های سیمانی سبک غیرباریر با استاندارد ملّی ایران شماره ۷۷۸۲ الزامی است. میانگین مقاومت فشاری بلوک‌های سیمانی سبک غیرباربرء براساس رده مقاومت فشاری, باید بین ۲/۵ تا ۱۰ مگاپاسکال باشد. جذب آب بلوک‌های سیمانی سبک غیرباربر» براساس ردهٌ جرم مخصوص ظاهری (رده‌های ۰۱ ۲ و ۲) باید حداکثر ۲۸۸ غیرباربرء با توجه به درصد جمع‌شدگی خطی و برحسب میزان رطوبت در منطقهٌ اجراء باید با استاندارد ملّی ایران شماره ۷۷۸۲ مطابقت کند. جمع شدگی خشک خطی بلوک‌های سیمانی سبک غیرباربر حداکثر باید ۰/۰۶۵ درصد باشد. د- بلوک‌های (قطعات) بتن هوادار اتوکلاو شده: مطابقت ویژگی‌های بلوک‌های بتنی هوادار آتوکلاو شده با استاندارد ملّی ایران شماره ۸۵۹۳ الزامی است. ویژگی‌های فیزیکی بلوک‌های بتن هوادار اتوکلاوشده باید مطابق جدول ۲۰-۷-۵ باشد. ذ- بلوک‌های (قطعات) بتنی سبک اسفنجی (سلولی): خصوصیات بلوک‌های بتن سبک سلولی باید منطبق بر استاندارد ملّی ایران شماره ۱۴۵۰۴ باشد. ویژگی‌های فیزیکی الزامی بلوک‌های بتن سبک اسفنجی در جدول ۱-۷-۵ ارائه گردیده است. حداکثر جمع شدگی این بلوک‌ها نباید از شصت و پنج هزارم ۰/۰۶۵ تجاوز کند. ر- موزاییک: ویژگی‌های انواع موزاییک باید مطابق استاندارد ملّی ایران شماره ۷۵۵ باشد. میانگین مقاومت خمشی موزاییک نباید کم‌تر از ۵ مگاپاسکال بوده و هیچ موزائیک منفردی دارای استحکام خمشی کمتر از ۴ مگاپاسکال نباشد. ضریب اصطکاک سطح رویه موزاییک باید در حدی باشد که احتمال سرخوردن روی آن وجود نداشته باشد. جذب آب کل هر نمونه منفرد موزاییک نباید از ۸ درصد وزنی تجاوز کند. همچنین جذب آب هر نمونه منفرد نباید بزرگتر از ۰/۴ گرم بر سانتی‌متر مربع باشد. ز- ورق‌های سیمانی الیاف‌دار: ویژگی‌های ورق‌های صاف سیمانی الیاف دار باید مطابق استاندارد ملّی ایران شماره ۷۵۱۵ باشد. حداقل مدول گسیختگی الزامی ورق‌های صاف سیمانی در جدول ۲۲-۷-۵ ارائه گردیده است. رعایت ضوابط استاندارد ملّی ایران شماره ۱۲۲۷۶ در مورد ورق‌های سیمان الیافی موج دار مورداستفاده در بام پوش الزامی می‌باشد. ۷۵ -------- صفحهٔ بعد -------- ۸ جدول ۲۰-۷-۵ مشخصات بلوک‌های بتنی هوادار اتوکلاو شده مقاومت فشاری جرم مخصوص محدوده جرم مخصوص (کیلوگرم بر مترمکعب) | (کیلوگرم بر مترمکعب) روس رمون (استاندارد شماره) ۷۶ -------- صفحهٔ بعد -------- ۷-۵ سیمان و فرآورده‌های آن جدول ۲۱-۷-۵ مشخصات بلوک‌های بتنی سبک اسفنجی میانگین جرم مخصوص | محدوده جرم مخصوص 9 1 ۰ ش (کیلوگرم بر مترمکعب) | (کیلوگرم بر مترمکعب) ۹۵۰ ۱۰۵۰-۵۰ ۱۱۵۰-۵۰ + ای روس رمون (استاندارد شماره) حداقل مدول گسیختگی (مگاپاسکال) ورق‌های نوع الف ورق‌های نوع ب برای ورق‌های سیمانی نوع الف باید آزمون‌های نفوذپذیری آب. مقاومت در برابر یخ‌زدگی. آب گرم. بارش -گرمایش و خیساندن و خشکاندن مطابق با استاندارد ملّی ایران شماره ۷۵۱۵ انجام گیرد. ۷۷ -------- صفحهٔ بعد -------- زُ- مشخصات ملات‌های بنایی آماده (ملات بسترء درزبندی و ماله‌کشی) برای استفاده در دیوارهای بنایی. ستون‌ها و جداگرها باید مطابق با استاندارد ملّی ایران شماره ۷۰۶-۲ باشد. سایر انواع ملات در فصل مربوطه توضیح داده شده‌اند. س- ویژگی‌های قطعات بتنی سبک هبلکس باید منطبق بر استاندارد ملّی ایران شماره ۱۴۷۰۷ ش- سایر فرآورده‌های سیمانی ش-۱- سقف پوش‌های بتنی: ویژگی‌های سقف پوش‌های بتنی ماشینی, که از سیمان هیدرولیکی. الزامات استاندارد ملّی ایران شماره ۱۲۶۰۳ مطابقت داشته باشد. ساخته بتنی نقشدار با طرح چوب مورداستفاده در پارک‌ها بعنوان المان شهری باید مطابق با الزامات استاندارد ملّی ایران شماره ۱۴۷۰۹ باشد. ش-۳- نرده‌های بتنی: مشخصات و ویژگی‌های فنی نرده‌های پیش ساخته بتنی برای کاربردهای معماری باید مطابق با الزامات استاندارد ملّی ایران شماره ۱۴۷۰۸ باشد. مشابه سنگ‌های تراش خورده یا قواره بوده و معمولاً برای بازسازی و تزئین در نما یا قسمت‌های داخلی ساختمان و یا محوطه سازی مورداستفاده قرار می‌ گیرند. مشخصات و ملّی ایران شماره ۱۲۰۳۸ باشد. ۲-۳-۲-۷-۵ آزمایش‌های استاندارد الف- بلوک سیمانی توخالی: روش‌های آزمایش بلوک سیمانی توخالی باید براساس استاندارد ملی ایران شماره ۷۰-۲ باشد. این آزمایش‌ها عبارت‌اند از: اندازه‌گیری ابعاد و رواداری اندازه‌گیری مقاومت فشاری, اندازه گیری جذب آب. اندازه‌گیری جرم مخصوص توده‌ای. ب- بلوک سیمانی سبک غیرباربر: این بلوک‌ها نیز باید با روش‌های برشمرده شده استاندارد ملی ایران شماره ۷۰-۲ آزمایش شوند. این آزمایش‌ها عبارت است از: اندازه‌گیری ابعاد و رواداری. ۷۸ -------- صفحهٔ بعد -------- ۷-۵ سیمان و فرآورده‌های آن اندازه گیری مقاومت فشاری, اندازه‌گیری جذب آب. اندازه‌گیری جرم مخصوص ظاهری, تعیین میزان رطوبت. آزمایش اندازه‌گیری میزان جمع‌شدگی خشک خطی باید براساس استانداردهای معتبر انجام شود. پ- موزاییک: روش‌های آزمایش موزاییک باید براساس استاندارد ملی ایران شماره ۷۵۵ باشد. این آزمایش‌ها عبارت‌اند از: اندازه‌گیری ابعاد و رواداری. تعیین گونیا بودن و تابیدگی, تعیین نیروی استحکام خمشی, تعیین میزان سایش, تعیین مقاومت در برابر سرخوردن, اندازه‌گیری جذب آب. تعیین مقاومت در برابر یخ‌زدگی. ت- ورق‌های صاف الیاف سیمانی: روش‌های آزمایش ورق‌های صاف الیاف سیمانی باید براساس استاندارد ملی ایران شماره ۷۵۱۵ باشد. این آزمایش‌ها عبارت‌اند از: تعیین ابعادء رواداری و شکل. اندازه گیری مقاومت خمشی, اندازه‌گیری جرم مخصوص ظاهری, نفوذپذیری آب. مقاومت در برابر یخزدگی. آب گرم بارش- گرمایش و خیساندن- خشکاندن. ث- روش‌های آزمایش بلوک‌های بتنی سبک سلولی بر اساس استاندارد ملّی ایران شماره ۱۴۵۰۴ شامل رواداری‌های ابعادی, دانسیته. مقاومت فشاری, جذب آب. جمع شدگی ناشی از خشک شدن. هدایت حرارتی و ویژگی‌های ظاهری می‌باشند. ج- استانداردهای استفاده شده در این فصل در پیوست دوم آرائه شده‌اند. ۳-۷-۵ ایمنی بهداشت و ملاحظات زیست محیطی هنگام کار با سیمان, باید از دستکش, عینک و ماسک حفاظتی استفاده شود. ۴-۷-۵ سازگاری ۱-۴-۷-۵ در نقاط مرطوب. ملات و بتن نباید مستقیماً در مجاورت گچ و فرآورده‌های گچی قرار ۲-۴-۷-۵ از به کار بردن مواد اسیدی بر روی فرآورده‌های سیمان پرتلندی باید پرهیز شود. سس -------- صفحهٔ بعد -------- ۳-۴-۷-۵ از مواد پاک کنندهٌ اسیدی نباید در ملات و بتن استفاده شود. ۴-۴-۷-۵ نماهای بتنی با استفاده از پوشش مناسب. باید در مقابل باران‌های اسیدی. حفاظت ۵-۴-۷-۵ ملات یا بتن اصلاح شده با لاتکس‌ها وقتی در معرضص دایمی آب قرار می‌گیرند باعث شده نباید در ساختمان‌هایی استفاده شوند که به طور مستمر در معرض آب قرار دارند. ۵-۷-۵ بسته‌بندی, حمل و نگهداری ۱-۵-۷-۵ بسته‌بندی, حمل و نگهداری سیمان‌های کیسه‌ای ۱-۱-۵-۷-۵ سیمان پرتلند باید در کیسه‌های مناسب. مقاوم و قابل انعطاف بسته‌بندی شود. به گونه‌ای که رطوبت و مواد خارجی نتوانند به داخل آن نفوذ کنند و کیسه سیمان در هنگام حمل ۲-۱-۵-۷-۵ مشخصات پاکت کاغذی سیمان‌های کیسه‌ای می‌باید مطابق با استاندارد ملّی ایران به شماره ۴۵۴۳ باشد. استفاده از پاکت‌ها یا کیسه‌های نفوذپذیر در برابر رطوبت مجاز نیست. ۳-۱-۵-۷-۵ بر روی کیسه‌های سیمان باید نوع سیمان پرتلند (یک تا پنج) و تاریخ تولید سیمان درج شود. در سیمان‌های نوع یک. باید مقاومت سیمان نیز قید گردد. ۴-۱-۵-۷-۵ وزن اسمی هر کیسه سیمان پرتلند ۵۰ کیلوگرم می‌باشد. ۵-۱-۵-۷-۵ برای هر محموله وارد شده به کارگاه. مشخصات کارخانه و نوع سیمان و تاریخ تولید ۶-۱-۵-۷-۵ سیمان‌های کیسه‌ای باید بر اساس نوع به طور جداگانه در انبار نگهداری شوند. به گونه‌ای که امکان اشتباه آنها با هم وجود نداشته باشد. ۷-۱-۵-۷-۵ سیمان‌های کیسه‌ای باید بر روی کف خشک. که دست کم به اندازه ۱۰۰ میلیمتر از سطح اطراف خود بالاتر باشد. قرار گیرند. -------- صفحهٔ بعد -------- ۷-۵ سیمان و فرآورده‌های آن ۸-۱-۵-۷-۵ شرایط انبار و ترتیب قرار دادن کیسه‌های سیمان در انبار باید به‌گونه‌ای باشد که کیسه‌هاء به ترتیب ورود به آنبار مصرف شوند. ۹-۱-۵-۷-۵ در مناطق خشک. حداکثر تعداد کیسه سیمان که می‌توان بر روی هم انبار کرد ۱۲ پاکت است. مشروط بر اینکه ارتفاع کل آنها از ۱/۸ متر تجاوز نکند. اعداد فوق در مناطق شرجی و با رطوبت نسبی بیش از ۹۰ درصد. به ترتیب ۸ پاکت و ۱/۲ متر می‌باشد. ۱-۱-۵-۷-۵ در مناطق خشک. کیسه‌های سیمان باید نزدیک به یکدیگرء با فاصله ۵۰ تا ۸۰ میلیمتر از یکدیگر قرار داده شوند تا عبور جریان هوا از بین کیسه‌ها موجب خشک شدن سیمان بشود. در مناطق شرجی و با رطوبت نسبی بیش از۹۰ درصد. کیسه‌های سیمان باید به یکدیگر ۱۱-۱-۵-۷-۵ کیسه‌های سیمان. در همه مناطق, باید حداقل ۳۰۰ میلیمتر از دیوارها و ۶۰۰ میلیمتر از سقف فاصله داشته باشند. ۱۳-۱-۵-۷-۵ در مناطق و در فصل‌هایی که احتمال بارندگی وجود داشته باشد. کیسه‌های سیمان یا باید در انبارهای سرپوشیده نگهداری شود و یا اینکه روی آنها با ورقه‌های پلاستیکی پوشانیده شده و این ورقه‌ها به نحو کاملاً مطمئنی در اطراف پایدار و محکم شود. در این مناطق و در این فصل‌هاء درهاء پنجره‌ها و سیستم‌های تهویه باید بسته نگهداشته شوند تا از جریان هوای مرطوب در ۱۳-۱-۵-۷-۵ سیمان‌های کیسه‌ای باید در مناطق با رطوبت نسبی بیش از ۹۰ درصد. ۴۵ روز پس از تولید. و در سایر مناطق ‎٩۰‏ روز پس از تولید مصرف شوند و اگر بنا به دلایل غیرقابل اجتناب این امر میسر نشد. این سیمان‌ها باید قبل از مصرف مورد آزمایش قرار گیرند. ۱۴-۱-۵-۷-۵ سیمانی که به مدت زیاد انبار شود ممکن است به صورت کلوخه‌های فشرده در آید. اینگونه سیمان‌ها را باید با غلتانیدن پاکت‌ها بر روی کف اصلاح کرد تا به صورت پودر درآیند. در صورتی که با یک بار غلتانیدن. کلوخه به پودر تبدیل شود آن را می‌توان مصرف کرد وگرنه قبل از مصرف باید تحت آزمایش‌های مندرج در فصل دهم قرار گیرد و ضوابط این فصل کنترل شود. ۱۵-۱-۵-۷-۵ سایر ضوابط نگهداری و مصرف سیمان, مطابق با استاندارد ملّی ایران. به شماره ۱( می‌باشد. ۸۱ -------- صفحهٔ بعد -------- ۲-۵-۷-۵ بسته‌بندی, حمل و نگهداری سیمان‌های فله‌ای ۱-۳۲-۵-۷-۵ سیمان‌های فله. باید در سیلوهای استاندارد نگهداری شوند. ۲-۲-۵-۷-۵ سیلوهای سیمان و شالوده‌های آنها باید از نظرسازه‌ای محاسبه و طراحی شده باشند. ۳-۲-۵-۷-۵ سیلوهای سیمان باید مجهز به ترازنماء برای تعیین موقعیت تراز سیمان در داخل سیلوء و نیز دریچه‌ای در پایین برای میل زدن. در صورت طاق زدن سیمان باشند. ۴-۲-۵-۷-۵ برای هر محموله وارد شده به کارگاه. مشخصات کارخانه و نوع سیمان و تاریخ تولید ۵-۲-۵-۷-۵ از آنجا که انتقال سیمان از مخزن کامیون به داخل سیلو به کمک هوای فشرده صورت می‌گیرد و در نتیجه سیمان به تدریج متورم می‌شود. نباید بیش از ۸۰ درصد ظرفیت اسمی سیلوها را پر کرد. ۶-۳-۵-۷-۵ سیمان‌های فله را باید براساس نوع آنها به طور جداگانه نگهداری کرد. به گونه‌ای که امکان اشتباه آنها با هم وجود نداشته باشد. نوع سیمان موجود در هر سیلو باید به نحو مناسبی ۷-۲-۵-۷-۵ سیمان نگهداری شده در سیلوء باید حداکثر ۹۰ روز پس از تولید مصرف شود. و اگر بنا به دلایل غیر قابل اجتناب این امر امکان‌پذیر نشد. باید قبل از مصرف تحت آزمایش قرار گیرد. ۸-۲-۵-۷-۵ سایر مشخصات سیلوها و ضوابط نگهداری سیمان در آنهاء مطابق با استاندارد ملّی ایران. به شماره ۲۷۶۱ می‌باشد. ۸۲ -------- صفحهٔ بعد -------- ۸-۵ مواد افزودنی شیمیایی بتن ۸-۵ مواد افزودنی شیمیایی بتن ۱-۸-۵ تعریف ۱-۱-۸-۵ مواد افزودنی بشن: موادی هستند که علاوه بر آب. سیمان و سنگدانه. در زمان ۲-۱-۸-۵ مواد افزودنی اگر فقط بر روی یکی از خواص بتن (تازه یا سخت‌شده) تأثیر بگذارند مواد افزودنی تک منظوره و در غیر این صورت مواد افزودنی چند منظوره نامیده می‌شوند. ۲-۱-۸-۵ عملکرد اصلی: یکی از عملکردهای ماده افزودنی چند منظوره که توسط تولید کننده ۴-۱-۸-۵ عملکرد ثانویه: عملکردهای دیگر ماده افزودنی چند منظوره که علاوه بر عملکرد اصلی آن مشخص شده است. ۵-۱-۸-۵ ماده افزودنی کندگیر کننده: ماده افزودنی کندگیر کننده زمان گیرش بتن و تغییر حالت مخلوط از خمیری به سخت. را به تاخیر می‌اندازد. ۸۳ -------- صفحهٔ بعد -------- ۶-۱-۸-۵ ماده افزودنی حباب هواساز: ماده افزودنی که باعث ایجاد حبابهای ریز و یکنواخت مخلوط بتن از خمیری به سخت را تسریع می‌کند. ۸-۱-۸-۵ ماده افزودنی زود سخت کننده (تسریع کننده زمان سخت شدگی): ماده افزودنی که بدون تاثیر روی زمان گیرش روند کسب مقاومت بتن را تسریع می‌کند. ۹-۱-۸-۵ ماده افزودنی نگهدارنده آب: ماده افزودنی که با کاهش آب انداختگی میزان از دست دادن آب داخل بتن را کاهش می‌دهد. ۱-۱-۸-۵ ماده افزودنی روان کننده (کاهنده آب): ماده افزودنی که بدون تغییر روانی. مقدار آب مخلوط بتن را میتواند کاهش دهد. یا بدون تغییر مقدار آب. اسلامپ و روانی را افزایش می‌دهد یا هر دو اثر را بطور همزمان ایجاد می‌کند. ۱-۱-۸-۵ ماده افزودنی فوق روان کننده (فوق کاهنده آب): ماده افزودنی که بدون تغییر روانی می‌تواند مقدار آب مخلوط بتن را به میزان قابل توجه کاهش دهد. یا بدون تغییر مقدار آب. اسلامپ و روانی را به میزان قابل ملاحظه‌ای افزایش دهد. یا هر دو اثر را بطور همزمان ایجاد ۱۳-۱-۸۵ ماده افزودنی کاهنده میزان حذب آب: ماده افزودنی که جذب مویینگی بتن سخت شده را کاهش می‌دهد. ۸۴ -------- صفحهٔ بعد -------- ۸-۵ مواد افزودنی شیمیابی بتن ۱۳-۱-۸۵ ماده افزودنی کندگیر کننده/ روان کننده: ماده افزودنی که مجموعه‌ای از اثرات روان کنندگی (عملکرد اصلی) و کندگیر کنندگی (عملکرد ثانویه) را ایجاد می‌کند. ۱۳-۱-۸۵ ماده افزودنی کندگیر کننده/ فوق روان کننده: ماده افزودنی که مجموعه‌ای از اثترات فوق کاهنده آب (فوق روان کننده) (عملکرد اصلی) و9 کندگیر کننده (عملکرد تانویه) را ایحاد می‌کند. ۱۵-۱-۸۵ ماده افزودنی زودگیر کننده/ روان کننده: ماده افزودنی که مجموعه‌ای از اثرات کاهنده آب (روان کننده) (عملکرداصلی) و زودگیر کننده (عملکرد ثانویه) را ایجاد می‌کند. ۲-۸-۵ دسته‌بندی انواع مواد افزودنی را می‌توان در گروه‌های مواد افزودنی تک منظوره و مواد افزودنی چند منظوره ۱-۲-۸-۵ انواع مواد افزودنی تک منظوره ماده افزودنی کاهنده آب (روان کننده) ماده افزودنی کاهنده آب قوی (فوق روان کننده) ماده افزودنی زود سخت‌کننده (تسریع‌کننده زمان سخت‌شدگی) ماده افزودنی حباب هواساز ماده افزودنی نگهدارنده آب ماده افزودنی کاهنده جذب آب ماده افزودنی کندگیر کننده ماده افزودنی زود گیر کننده ۸۵ -------- صفحهٔ بعد -------- ۲-۲-۸-۵ انواع مواد افزودنی چند منظوره ماده کندگیر کننده/ روان کننده ماده افزودنی زودگیر کننده/ روان کننده ماده افزودنی کندگیر کننده/ فوق روان‌کننده ۳-۸-۵ استانداردها ۱-۳-۸-۵ ویژگی‌ها ۱-۱-۳-۸-۵ مشخصات مواد افزودنی برای استفاده در بتن بایستی با الزامات استاندارد ملّی ایران آزمون‌های بررسی تاثیر و سازگاری مواد افزودنی مطابق استاندارد ملّی ایران شماره ۸۱۱۷ می‌باشد. ۲-۱-۳-۸-۵ بر اساس آزمون‌های انجام شده محدوده مصرف ماده افزودنی. بر حسب درصد وزن سیمان, بایستی توسط تولید کننده ارائه گردد. میزان مصرف مجاز نیز بایستی در محدوده توصیه شده باشد. ۳-۱-۳-۸-۵ در مواردی ممکن است محدوده مصرف توصیه شده توسط تولید کننده, الزامات استاندارد ملّی ایران شماره ۲۹۳۰ را برآورده نکند. در این صورت باید آزمون‌های لازم با مصالح موجود و در محل انجام شود تا میزان مصرف مورد نیاز برای انطباق با ویژگیهای استاندارد مشخص گردد. ۴-۱-۳-۸-۵ استفاده از کلرید کلسیم فقط در بتن بدون فولاد مجاز است و حداکثر مقدار مصرف ۵-۱-۳-۸-۵ ماده افزودنی روان کننده: در اسلامپ برابر برای حالتی که مخلوط آزمایشی حاوی روان کننده دارای مقدار آب ۰/۹۵ یا کمتر نسبت به مخلوط کنترل باشد. مقاومت‌های فشاری ۷ روزه و ۲۸ روزه مخلوط آزمایشی نباید مقداری کمتر از ۱۱۰ درصد مقاومت فشاری مخلوط کنترل در آن سن داشته باشند. همچنین مقدار هوای مخلوط آزمایشی می‌تواند حداکثر ۲ درصد حجمی بیش از مقدار هوای مخلوط کنترل باشد. مگر تولید کننده مقدار دیگری را مشخص کرده باشد. ۸۶ -------- صفحهٔ بعد -------- ۸-۵ مواد افزودنی شیمیایی بتن ۶-۱-۳-۸-۵ ماده افزودنی فوق روان کننده: در اسلامپ برابر برای حالتی که مخلوط آزمایشی حاوی فوق روان کننده دارای مقدار آب ۰/۸۸ یا کمتر نسبت به مخلوط کنترل باشد. مقاومت‌های فشاری اروزه و ۲۸روز مخلوط آزمایشی نباید به ترتیب مقادیری کمتر از ۱۴۰درصد و ۱۱۵درصد ۷-۱-۳-۸-۵ مواد افزودنی نگهدارنده آب: در اسلامپ برابر برای مخلوط آزمایشی حاوی مواد نگهدارنده آب که دارای کمتر از ۵۰ درصد آب انداختگی نسبت به مخلوط کنترل می‌باشد. مقاومت فشاری ۲۸ روزه نباید کمتر از ۸۰ درصد مقاومت فشاری مخلوط کنترل باشد. همچنین مقدار هوای مخلوط آزمایشی می‌تواند حداکثر ۲ درصد حجمی بیش از مقدار هوای مخلوط کنترل باشد مگر تولید کننده مقدار دیگری را مشخص کرده باشد. ۸-۱-۳-۸-۵ مواد افزودنی حباب هواساز: در اسلامپ برابر برای مخلوط آزمایشی حاوی مواد حباب هواساز که بیش از ۲/۵ درصد حجمی هوای بیشتری نسبت به مخلوط کنترل داشته باشد. ضریب فاصله حباب‌های هوا بایستی کمتر از ۰/۳۰۰ میلی‌متر باشد. همچنین مقاومت فشاری ۲۸ روزه مخلوط آزمایشی نباید کمتر از ۷۵ درصد مقاومت فشاری مخلوط کنترل باشد. ۹-۱-۳-۸-۵ مواد افزودنی تندگیر کننده : در اسلامپ برابر برای مخلوط‌های آزمایشی حاوی مواد تندگیر کننده که زمان گیرش اولیهٌ مخلوط آزمایشی در دمای ۲۰ درجه سلسیوس بیشتر از ۳۰ دقیقه و در دمای ۵ درجه سلسیوس کمتر از ۶۰ درصد زمان گیرش اولیه مخلوط کنترل باشد. مخلوط کنترل باشد. مقدار هوای مخلوط آزمایشی نیز می‌تواند حداکثر ۲ درصد حجمی بیش از مخلوط کنترل باشد مگر تولید کننده مقدار دیگری را مشخص کرده باشد. ۱۰-۱-۳-۸-۵ مواد افزودنی زود سخت کننده (تسریع کننده زمان سخت شدگی): در اسلامپ برابر برای مخلوط آزمایشی حاوی ماده زود سخت کننده که در ۲۰۲ و ۲۴ ساعت دارای مقاومت فشاری ۸۷ -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۰ و ۲۸ روز نباید کمتر از ۹۰ درصد مقاومت فشاری مخلوط کنترل حاصل آید. همچنین در ۵ و ۴۸ ساعت مقاومت فشاری مخلوط آزمایشی نباید کمتر از ۱۳۰ درصد مقاومت فشاری مخلوط کنترل باشد. مقدار هوای مخلوط آزمایشی می‌تواند حداکثر ۲ درصد حجمی بیش از مخلوط کنترل باشد مگر تولید کننده مقدار دیگری را مشخص کرده باشد. ۱۱-۱-۳-۸-۵ مواد افزودنی کندگیر کننده: در اسلامپ برابر برای مخلوط آزمایشی حاوی ماده کندگیرکننده که زمان گیرش اولیه حداقل ۹۰ دقیقه بیشتر از زمان گیرش اولیه مخلوط کنترل و زمان گیرش نهایی حداکثر ۳۶۰ دقیقه بیشتر از زمان گیرش نهایی مخلوط کنترل باشد. مقاومت فشاری ۷ روزه نبایستی کمتر از ۸۰ درصد مقاومت فشاری مخلوط کنترل باشد. مقاومت فشاری ۸روزه مخلوط آزمایشی نیز نبایدکمتر از ۹۰ درصد مقاومت فشاری مخلوط کنترل باشد. مقدار هوای مخلوط آزمایشی می‌تواند حداکثر ۲ درصد حجمی بیش از مخلوط کنترل باشد مگر تولید کننده مقدار دیگری را مشخص نکرده باشد. ۱۳-۱-۳-۸-۵ مواد افزودنی کاهنده میزان جذب آب: در اسلامپ برابر برای مخلوط آزمایشی حاوی ماده جاذب آب که بعد از ۷ روز عمل‌آوری جذب مویینه کمتر از ۵۰ درصد جذب مویینه مخلوط کنترل داشته باشد. نبایستی پس از ۲۸ روز عمل‌آوری جذب مویینه بیشتر از ۶۰ درصد مخلوط حجمی بیش از مخلوط کنترل باشد مگر تولید کننده مقدار دیگری را مشخص کرده باشد. ۱۳-۱-۳-۸-۵ ماده افزودنی کندگیر کننده/ روان کننده: در اسلامپ برابر برای حالتی که مخلوط آزمایشی حاوی کندگیر کننده‌/روان کننده دارای مقدار آب ۰/۹۵ یا کمتر نسبت به مخلوط کنترل باشدء مقاومت فشاری ۲۸ روزه مخلوط آزمایشی نباید کمتر از ۱۰۰درصد مقاومت فشاری مخلوط کنترل باشد. زمان گیرش اولیه‌ی مخلوط آزمایشی باید حداقل ۹۰ دقیقه بیشتر از زمان گیرش بیشتر از زمان گیرش نهایی مخلوط کنترل باشد. مقدار هوای مخلوط آزمایشی می‌تواند حداکثر ۲ درصد حجمی بیش از مخلوط کنترل باشد مگر تولید کننده مقدار دیگری را مشخص کرده باشد. ۸۸ -------- صفحهٔ بعد -------- ۸-۵ مواد افزودنی شیمیایی بتن ۱۴-۱-۳-۸-۵ مواد افزودنی کندگیر کننده/ فوق روان کننده: در اسلامپ برابر برای حالتی که مخلوط آزمایشی حاوی روان کننده دارای مقدار آب ۰/۸۸ یا کمتر نسبت به مخلوط کنترل باشد. مقاومت‌های فشاری ۷ و ۲۸ روزه مخلوط آزمایشی به ترتیب نباید کمتر از ۱۰۰ و ۱۱۵درصد مقاومت فشاری مخلوط کنترل باشند. زمان گیرش اولیه مخلوط آزمایشی باید حداقل ‎٩۰‏ دقیقه بیشتر از زمان گیرش اولیه مخلوط کنترل باشد. زمان گیرش نهایی مخلوط آزمایشی باید حداکثر ۰ دقیقه بیشتر از زمان گیرش نهایی مخلوط کنترل باشد. مقدار هوای مخلوط آزمایشی می‌تواند حداکثر ۲ درصد حجمی بیش از مخلوط کنترل باشد مگر تولید کننده مقدار دیگری را مشخص ۱۵-۱-۳-۸-۵ مواد افزودنی زودگیر کننده/ روان کننده: در اسلامپ برایر برای حالتی که مخلوط آزمایشی حاوی روان کننده دارای مقدار آب ۰/۹۵ یا کمتر نسبت به مخلوط کنترل باشد. مقاومت فشاری ۲۸روزه مخلوط آزمایشی نباید کمتر از ۱۰۰درصد مقاومت فشاری مخلوط کنترل باشد. زمان گیرش اولیه‌ی مخلوط آزمایشی در دمای ۲۰ درجه سلسیوس نباید کمتراز ۳۰ دقیقه و در دمای ۵ درجه سلسیوس بیشتر از ۶۰ درصد زمان گیرش اولیه مخلوط کنترل باشد. مقدار هوای مخلوط آزمایشی می‌تواند حداکثر ۲ درصدحجمی بیش ازمخلوط کنترل باشد مگر تولید کننده ۱۶-۱-۳-۸-۵ حداقل تعداد تکرار آزمایش‌ها کنترل محصول کارخانه در استاندارد ملّی ایران شماره ۲۹۳۰ ارائه شده است. ۱۷-۱-۳-۸-۵ مصرف مواد افزودنی نباید باعث ایجاد جمع شدگی و انبساط قابل ملاحظه‌ای در ۲-۳-۸-۵ آزمایش‌های استاندارد ۱-۳-۳-۵ آزمایش‌های کلی: ترکیبات موثر. جرم مخصوص (برای افزودنی‌های مایع)» مقدار مواد خشک. تاثیر روی گیرش در هنگام مصرف به میزان حداکثرء مقدار کل یون کلراید. مقدار ۸٩۹ -------- صفحهٔ بعد -------- ۲-۲-۳-۸-۵ مواد افزودنی فوق کاهنده آب/ فوق روان کننده (با روانی برابر): اسلامپ. زمان گیرش. مقاومت فشاری, مقدار هوای بتن تازه ۳-۲-۳-۸-۵ مواد افزودنی نگهدارنده آب (با روانی برابر): آب انداختگی, مقاومت فشاری و مقدار هوای بتن تازه. ۴-۲-۳-۸-۵ مواد افزودنی حباب هواساز (در روانی برابر): مقدار هوای بتن تازه. ضریب فاصله حباب‌های هوا در بتن (یا آزمون ذوب و انجماد)» مقاومت فشاری. ۵-۲-۳-۸-۵ مواد افزودنی تندگیر کننده (با روانی برابر): زمان گیرش, مقاومت فشاری, مقدار هوای بتن. ۶-۲-۳-۸-۵ مواد افزودنی زود سخت کننده (تسریع کننده زمان سخت‌شدگی) (در روانی برابر): مقاومت فشاری, مقدار هوای بتن تازه. ۷-۲-۳-۸-۵ مواد افزودنی کندگیر کننده (در روانی برابر): زمان گیرش, مقاومت فشاری, مقدار هوای بتن. ۸-۲-۳-۸-۵ مواد افزودنی کاهنده میزان جذب آب (با روانی یا نسبت آب به سیمان برابر): جذب موئینه. مقاومت فشاری, مقدار هوای بتن تازه. ۹-۳۲-۳-۸-۵ ماده افزودنی کندگیر کننده/ کاهنده آب/ روان کننده (در روانی برابر): مقاومت فشاری» زمان گیرش. اسلامپ. مقدار هوای بتن تازه. ۱۰-۲-۳-۸-۵ مواد افزودنی کندگیر کننده/ فوق کاهنده آب/ فوق روان کننده (در روانی برابر): مقاومت فشاری, زمان گیرش, اسلامپ. مقدار هوای بتن تازه. ۱۱-۲-۳-۸-۵ مواد افزودنی زودگیر کننده/ کاهنده آب/ روان کننده (در روانی برابر): مقاومت فشاری, زمان گیرش, اسلامپ. مقدار هوای بتن تازه ۱۲-۲-۳-۸-۵ آزمایش‌ها برای مواد افزودنی کاهنده آب/ روان کننده: اسلامپ. زمان گیرش. مقاومت فشاری, مقدار هوای بتن تازه. -------- صفحهٔ بعد -------- ۴-۸-۵ ایمنی, بهداشت و ملاحظات زبست محیطی ۱-۴-۸-۵ در تماس مستقیم با مواد افزودنی بایستی از دستکش مناسب استفاده نمود و از تماس آنها با بدن جلوگیری نمود. ۲-۴-۸-۵ در دفع مواد افزودنی بایستی تدابیر کافی اندیشیده شود تا از آلوده شدن محیط زیست با این مواد ممانعت گردد. در مواردی که مواد افزودنی مختلف بصورت همزمان استفاده می‌شوند بایستی نسبت به تاثیرگذاری آنها بر عملکرد یکدیگر و نیز سازگاری آن با سیمان بررسی صورت پذیرد. ۶-۸-۵ بسته‌بندی. حمل و نگهداری ۱-۶-۸-۵ تولیدکننده موظف است مشخصات ماده افزودنی, شامل نام محصول, نوع افزودنی, وزن. محدوده پیشنهادی مصرف. زمان تولید و تاریخ مصرف را بر روی بسته‌بندی درج نماید. ۲-۶-۸-۵ افزودنی‌ها بایستی به نحوی بسته‌بندی شوند که نسبت به رطوبت و یخ‌زدگی محفوظ ۳-۶-۸-۵ افزودنی‌ها بایستی در انبارهای سرپوشیده و دور از معرض تابش مستقیم افتاب ۹۱ -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- ۹-۵ آهک و فرآورده‌های آن ۹-۵ آهک 9 فرآورده‌های آن ۱-۹-۵ آهک ساختمانی ۱-۱-۹-۵ تعریف ۱-۱-۱-۹-۵ آهک ساختمانی: آهکی است که بنا بر مشخصات شیمیایی (خلوص سنگ آهک)» فیزیکی و روش فرآوری (دما و نحوهٌ پخت) برای مصارف ساختمانی ویژه یا معمولی. به صورت آهک زنده یا شکفته. کاربرد دارد. به طور کلی. آهک واژه‌ای است عمومی که برای شکل‌های مختلف آهک با مقدار اندک کربنات منیزیم (کربنات منیزم ۵-۰ درصد)» سنگ آهک منیزیمی با ۳۵-۵ درصد کربنات منیزیم و سنگ آهک دولومیتی حاوی ۴۶-۳۵ درصد کربنات منیزیم حاصل می‌آیند. ۲-۱-۱-۹-۵ آهک زنده یا آهک هوایی: آهک پرمایه‌ای که ۹۰ تا ۱۰۰ درصد اکسید کلسیم دارد و بخش عمده آن اکسید کلسیم یا اکسید کلسیم همراه با اکسید منیزیم است. این آهک بسیار زود شکفته می‌شود و در موقع شکفته شدن مقدار زیادی حرارت آزاد می‌کند و ازدیاد حجم آن در این موقع زیاد است. آهک زنده در مجاورت هوا خود را می‌گیرد و سفت می‌شود. ۳-۱-۱-۹-۵ آهک شکفته با آهک هیدراته: پودر خشکی که از ترکیب اکسید کلسیم با آب به‌دست می‌آید. به‌طور عمده از هیدروکسید کلسیم. یا مخلوطی از هیدروکسید کلسیم و اکسید منیزیم یا هیدروکسیدمنیزیم و یا هردو ساخته می‌شود. آهک شکفته دی‌اکسیدکرین موجود در هوا را جذب می‌کند و به سنگ آهک تبدیل می‌شود. شششمشمشمشمشمشمشمشجچشجچشچجچچجت -------- صفحهٔ بعد -------- ۴-۱-۱-۹-۵ آهک هیدرولیک هیدراته (آهک آبی): این نوع آهک از کلسینه شدن سنگ آهک حاوی سیلیس و آلومینا ساخته. در دمای نزدیک به ذوب حاصل می‌شود. به بیان دیگرء آهک کم مایه‌ای است که ۶۵ تا ۷۵ درصد اکسید کلسیم و ۲۵ تا ۳۰ درصد خاک رس دارد. به کندی شکفته می‌شود و افزایش حجم آن اندک است. از نظر ترکیب شیمیایی و گرفتن, بسیار شبیه به سیمان پرتلند است. ولی مقداری آهک زنده به‌حالت آزاد دارد و مقاومت آن از سیمان پرتلند کمتر و از آن دیرگیرتر است. نفوذ آب در ملات آن بیش از ملات سیمان است. ۵-۱-۱-۹-۵ آهک نیمه آبی: آهکی است که دارای ۷۵ تا ۸۵ درصد اکسید کلسیم و ۱۵ تا ۲۵ درصد خاک رس است. به تدریج شکفته می‌شود و حجم آن افزایش کمی دارد. مانند آهک آبی در زیر آب گرفته و سفت می‌شود. ولی مقاومت آن کمتر از آهک آبی است. ۲-۱-۹-۵ دسته‌بندی ۱-۲-۱-۹-۵ آهک ساختمانی در انواع زیر دسته‌بندی می‌شود: الف- آهک هیدراته هیدرولیکی, برای مصارف ساختمانی: کاربرد آهک هیدراتهٌ هیدرولیک عمدتاً در اندودکاری (لایهٌ آستر و اندود زبره). ملات و افزودنی اصلاح کننده بتن است و به دو دسته آهک هیدراته هیدرولیکی با کلسیم بالا و آهک هیدراته هیدرولیکی با منیزیم بالا تقسیم می‌شود: آهک هیدرات هیدرولیکی با کلسیم بالا: آهکی که حاوی کمتر از ۵ درصد اکسید منیزیم است. آهک هیدراته هیدرولیکی با منیزیم بالا: آهکی که حاوی بیش از ۵ درصد اکسید منیزیم است. ب- آهک هیدراتهٌ پرداخت: آهک هیدراتهٌ پرداخت در لایهٌ آسترء زیرکاری, روکش پرداخت. ساخت ملات و مادهٌ افزودنی در بتن کاربرد دارد. این آهک بر حسب مقدار اکسیدهای غیر هیدراته و زمان شکل پذیری در دو گروه معمولی پرداخت و ویژه پرداخت قرار می‌گیرد. پ- آهک هیدراته برای مصارف بنایی: این آهک بر چهار نوع هیدراته معمولی برای مصارف بنایی, هیدراته ویزه برای مصارف بنایی, هیدراته معمولی هوادار برای مصارف بنایی و هیدراته ویژه هوادار برای مصارف بنایی قرار می‌گیرد. سس -------- صفحهٔ بعد -------- ۹-۵ آهک 9 فرآورده‌های آن تفاوت آهک هیدراته ویژه و آهک هیدرانه ویزهٌ هوادار با آهک هیدراته معمولی و آهک هیدراته معمولی هوادار. عمدتاً در سرعت شکل‌پذیری و میزان آب نگهداری آب و محدودیت در مقدار کاربرد آهک هیدرانه معمولی و ویزه در اندودکاری سیمانی (لایه استر و اندود زبره)» تژهیه ملات 9 ماده افزودنی بتن است. علاوه بر موارد گفته شده در بالا در مواردی نیز که نیاز به خواص ذاتی آهک 9 متخلخل شدن آن است. می‌توان از آهک هیدراته معمولی هوادار و ویژهٌ هوادار استفاده کرد. میزان آب نگهداری, انعطاف‌پذیری و چسبندگی ملات به مصالح بنایی افزایش یابد. دستورالعمل استاندارد ۱۴۶۹۶ شکفتن آهک در کمتر از ۵ دقیقه اتفاق افند آهک فعال و اگر در محدوده ۵ تا ۳۰ دقیقه باشد آهک نیمه فعال و درصورتیکه در زمان‌های بیشتر از ۳۰ ۲-۹-۵ فرآورده‌های آهکی به طور کلی, انواع فرآورده‌های آهکی عبارت است از: ۱-۲-۹-۵ آجر ماسه آهکی (بخش ۳-۲-۲-۵) ۲-۲-۹-۵ بتن آهکی سبک: این بتن از جنس سیلیکات کلسیم است. از خواص آن سبک بودن به کار می‌رود. ۹۵ -------- صفحهٔ بعد -------- ۳-۹-۵ استانداردها ۱-۳-۹-۵ ویژگی‌ها ۱-۱-۳-۹-۵ ویژگی‌های آهک هیدراته هیدرولیکی برای مصارف ساختمانی باید مطابق استاندارد ملّی ایران شماره ۴۷۳۸ باشد. بر اساس این استاندارد گیرش اولیه خمیر آهک خالص با غلظت طبیعی, که به وسیله سوزن ویکات صورت می‌گیرد نباید کمتر از ۲ ساعت باشد و گیرش نهایی نیز باید ظرف مدت ۴۸ ساعت در رطوبت نسبی ۰ درصد بدست آید. مقاومت فشاری ۲۸ روزه نمونه‌های مکعبی با بعد ۵۰ میلی‌متر ملات‌های استاندارد آهک هیدرولیکی هیدراته نباید از ۱/۷ مگاپاسکال کمتر و از ۱۰/۳ مگاپاسکال بیشتر باشد. بر اساس استاندارد ملی ایران شماره ۴۷۳۸ ترکیب شیمیایی آهک هیدراته هیدرولیکی باید با الزامات جدول ۱-۹-۵ که بر مبنای مواد غیرفرار محاسبه و بر اساس درصد بیان شده است مطابقت داشته باشد. دانه‌های آهک هیدرانهٌ هیدرولیک. برای مصارف ساختمانی, باید به اندازه‌ای باشد که ماندهٌ آنها بر روی الک ۶۰۰ میکرون بیشتر از ۵ درصد و روی الک ۷۵ میکرون بیشتر از ۱۰ درصد نباشد. ۲-۱-۳-۹-۵ ویژگی‌های آهک هیدراتهٌ پرداخت باید مطابق استاندارد ملی ایران شماره ۴۷۳۷ بر جدول ۲-۹-۵ باشد. دانه‌های آهک هیدراتهٌ پرداخت باید به اندازه‌ای باشد که بر روی الک ۶۰۰ ۳-۱-۳-۹-۵ ویژگی‌های آهک هیدراته. برای مصارف بنایی, باید مطابق استاندارد ملّی ایران شماره ۵ باشد. بر اساس استاندارد ملی ایران شماره ۴۷۳۵ ترکیب شیمیایی آهک هیدراته برای مصارف بنائی باید مطابق جدول ۳-۹-۵ باشد. ۴-۱-۳-۹-۵ دانه‌های آهک هیدراته برای مصارف بنایی باید به اندازه‌ای باشد که بر روی الک ۶۰۰ میکرون بیش از ۰/۵ درصد باقی نماند. ۹۶ -------- صفحهٔ بعد -------- ۹۵ آهک 9 فرآورده‌های آن جدول ۱-۹-۵ الزامات ترکیب شیمیایی آهک هیدرولیکی هیدراته هک موجود (40 محاسبه شده به روش معرفی شده در استاندارد ۴۷۳۸) 0 جدول ۲-۹-۵ الزامات تر کیب شیمیایی آهک هیدراته پرداخت هیدراته پرداخت معمولی هیدراته پرداخت وبژه اکسشندها ش مىناء مهاد یدهای کلسیم و منیزیم (برمبنای مواد غیر ۹۵ ۹۵ فرار) اکسیدهای غیرهیدراته (براساس نمونه برداشته ۸ شده) شده) ۱- اگر نمونه از محل تولید باشد. ۵ ۵ ۲- اگر نمونه برداری از مکان دیگری باشد. ۷ ۷ ۹۷ -------- صفحهٔ بعد -------- جدول ۳-۹-۵ الزامات تر کیب شیمیایی آهک هیدراته برای مصارف بنایی معمولی ویژه حداقل مقدار اکسیدهای کلسیم و منیزیم به درصد ۹۵ ۹۵ ۹۵ ۹۵ حداکثر مقدار اکسیدهای غیرهیدراته به درصد ۸ ۸ حداکثر مقدار دی اکسید کربن به درصد 8 ۵ ۵ ۵ ۵ ۱- اگر نمونه از کارخانه برداشته شده باشد. ِ ۱ ۷ ۷ ۷ ۷ ۲- اگر نمونه از مکان دیگری برداشته شده باشد. ۵-۱-۳-۹-۵ ویژگی‌های آهک زنده و هیدراته برای تثبیت خاک باید مطابق استاندارد ملّی ابران شماره ۵۷۱۵ باشد. ۶-۱-۳-۹-۵ ویژگی‌های آهک زنده برای مصارف ساختمانی باید مطابق استاندارد ملّی ایران شماره ۷ باشد. آهک زنده قبل از آنکه شکفته شدن هرگز نباید برای مصارف ساختمانی مصرف گردد. طبق استاندارد ملّی ایران شماره ۵۷۱۷ ترکیب شیمیایی آهک زنده بر اساس مواد غیرفرار باید منطبق بر جدول ۴-۹-۵ باشد. ۷-۱-۳-۹-۵ ویژگی‌های آهک قابل استفاده با پوزولان‌ها باید با استاندارد ملّی ایران شماره ۵۷۱۴ ۸-۱-۳-۹-۵ آهک را باید در جایی استفاده کرد که هوا نمناک باشد؛ یا دست‌کم آن را به مدت ۸ روز پس از مصرف نمناک نگه داشت. ۹-۱-۳-۹-۵ آهک باید به صورت دوغاب مصرف شود. ۹۸ -------- صفحهٔ بعد -------- ۹۵ آهک 9 فرآورده‌های آن جدول ۴-۹-۵ الزامات تر کیب شیمیایی آهک زنده برای مصارف ساختمانی اکسید کلسیم (بر مبنای مواد غیر فرار) اکسید منیزیم (بر مبنای مواد غیر فرار) اکسیدهای سیلیسیم. آهن و الومینیم (بر مبنای مواد غیر فرار) دی اکسید کرین (بر مبنای نمونه برداشته شده) ۱- اگر نمونه از محل تولید برداشته شده ۲- اگر نمونه از مکان دیگری برداشته شده ۲-۳-۹-۵ آزمایش‌های استاندارد ۱-۲-۳-۹-۵ آزمایش‌های شیمیایی آهک زنده, آهک هیدراته و سنگ آهک باید براساس استاندارد ملّی ایران شماره ۴۷۳۶ انجام گیرد. این آزمایش‌ها عبارت است از: اندازه گیری اکسید سیلیسیم و مواد نامحلول, اندازه‌گیری مجموع اکسیدهای آلومینیم. آهن. فسفر. تیتانیم و منگنز. اندازه‌گیری اکسیدهای کلسیم. منیزیم. استرانسیم. تری‌اکسیدگوگرد. آفت سرخ شدن در ۱۰۰۰ درجه سانتی‌گراد. تعیین رطوبت آزاد در سنگ آهک و آهک هیدراته. تعیین فسفرء منگنز و آهن فروء تعیین آهک موُْرء تعیین سیلیس آزاد. تعیین دی‌اکسیدکربن و تعیین اکسیدهای غیرهیدراته براساس نتایج به دست آمده از تجزیه شیمیایی. ۲-۳۲-۳-۹-۵ آزمایش‌های فیزیکی آهک زنده. آهک هیدراته و سنگ آهک باید طبق روش‌های استاندارد ملّی ایران شماره ۵۲۵۴ انجام شود. این آزمایش‌ها عبارت است از: تعیین باقی‌مانده آهک ۹۹ -------- صفحهٔ بعد -------- زنده» سرعت شکفتن آهک زنده. دانه‌بندی آهک زنده, آهک هیدراته و سنگ آهک. تعیین جرم مخصوص ظاهری آزاد آهک هیدراته. پودر هک زنده و سنگ آهک. جرم مخصوص ظاهری متراکم آهک هیدراته. پودر آهک زنده و سنگ آهک. اندازه‌گیری ]01 پودر سنگ آهک. دانه‌بندی پودر سنگ آهک. روشنی یا سفیدی خشک پودر سنگ آهک. غلظت استاندارد خمیر آهک هیدراته. شکل‌پذیری خمیر آهک هیدراته. انبساط اتوکلاو آهک هیدراته. بیرون‌زدگی و کرم خوردگی آهک هیدراته. قابلیت آب نگهداری آهک هیدراته. میزان ته‌نشینی آهک هیدراته و هوادار بودن آهک هیدراته. ۳-۲-۳-۹-۵ استانداردهای مرجع این بحخش در پیوست دوم ارائه شده‌اند. ۴-۹-۵ ایمنی, بهداشت و ملاحظات زیست محیطی ۲-۳-۹-۵ استفاده کار گران از کلاه ایمنی. عینک و نقاب‌های حفاظتی. کفش 9 پوتین حفاظتی. ۳-۴-۹-۵ از آنجا که شکفته کردن آهک با گرمازایی زیادی همراه است. در این کار باید نکات ایمنی و بهداشتی رعایت شود. ۵-۹-۵ سازگاری ۱-۵-۹-۵ سطح زیرین اندود آهک یا آهک و گچ حتماً باید خشک باشد. ۲-۵-۹-۵ اندود ماسه سیمان با آهک برای بیشتر سطوح مناسب است. با قفل و بست می‌توان از -------- صفحهٔ بعد -------- ۹-۵ آهک 9 فرآورده‌های آن ۶-۹-۵ بسته‌بندی. حمل و نگهداری ۱-۶-۹-۵ آهک زنده را باید از تأثیر آب و دی‌اکسید کرین هوا حفظ کرد وء همانند سیمان. در ظروف مخصوص, یا کیسه‌های آب‌بندی شده. نگهداری کرد. ۲-۶-۹-۵ آهک هیدراته باید در محل مناسبی نگهداری شود و از نفوذ دی‌اکسیدکرین هوا و تابش ۴-۶-۹-۵ چنانچه آهک مدتی در انبار بماند و کیفیت آن مشکوک باشد. باید قبل از مصرف آن را ۵-۶-۹-۵ آهک شکفته را می‌توان انبار کرد و حمل و نقل آن از آهک زنده آسان‌تر است و در انباره در صورت محفوظ ماندن از هواء فعالیت آن کم نمی‌شود. آهک زنده به سرعت از هوا رطوبت می‌گیرد و شکفته می‌شود. لذا باید آن را در جای خشک نگهداری و از نفوذ هواء رطوبت و آب در آن جلوگیری کرد. ۱۰۱ -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۰-۵ گچ و فرآورده‌های آن ۱۰-۵ کچ و فرآورده‌های آن ۱-۱-۵ تعریف گچ ساختمانی با فرمول شیمیایی 1,0] ۰) از مواد چسبانند ساختمانی (چسباننده هوایی) است که در صورت خالص بودن سفیدرنگ است. گچ ساختمانی از پختن سنگ گچ. در دمای کم (حدود ۱۸۰ درجه‌سانتی گراد در شرایط آزمایشگاهی)» به‌دست می‌آید. ۲-۱-۵ دسته‌بندی ۱-۲-۱-۵ انواع گچ ساختمانی. اندودهای گجی آماده 0 اندودهای گچی ساختمانی ویزه 0 مشخصات آنها بر اساس کاربرد. در جدول ۱-۱۰۵ ارائه شده است. ۱۰۳ -------- صفحهٔ بعد -------- باختمانی. اندودهای گچی آم مشخصات آنها بر اساس بندی اندود ساختمانی پایه گچی اندود گچ ساختمانی - آهک اندود گچ ساختمانی سبک وزن اندود ساختمانی پایه گچی سبک وزن اندود گچ ساختمانی - آهک اندود گچ ساختمانی برای اندود کاری با سختی سطحی اصلاح شده گچی الیاف‌دار اندود گچی برای اجر کاری اندود گچی آکوستیکی اندود گچی محافظ آتش اندود گجی لایه نازک ودهای گچی آماده است. ودهای گجچی ساختمانی ویزه است. ۱۰۴ اده و اندودهای گجی ساختمانی وبژه و کاربرد مشخصات بر اساس کاربرد (مانند گچ زیر کار) گچ ساختمانی برای سفیدکاری گچ ساختمانی برای فرآورده‌های گچی پیش ساخته برای استفاده در تولید بلوک‌های گجی. صفحات حداقل ۵۰ درصد گچ ساختمانی دارای افزودنی و حداکثر ۵۰ درصد گچ ساختمانی دارای افزودنی و آاندودهای گچی گ-۱ وگ -۲ و با حداقل ۵ درصد آهک ساختمانی. دارای افزودنی و سنگدانه) حداقل ۵۰ درصد گچ ساختمانی دارای افزودنی و حداکثر ۵۰ درصد گچ ساختمانی دارای افزرودنی و مخلوط گچ - آهک ساختمانی سبک وزن (مطابق تر کیبات اندودهای گچی گ-۴ وگ-۵ و با حداقل ۵ درصد آهک ساختمانی, دارای افزودنی و گچ مورد استفاده در پوشش‌های سطوح بتنی) برای چسباندن و تولید قطعات گجی الیاف‌دار مورد استفاده در اجر چینی دیوارهای غیرباربر. برای جذب صدا برای محافظت در برابر اتش برای اندودکاری لایه نازک (مانند اندود پرداخت) -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۰-۵ گچ و فرآورده‌های آن ۲-۲-۱-۵ مهم‌ترین فرآورده‌های گچی به شرح زیر می‌باشند: ۱-۳-۲-۵ بلوک گچی: بلوک گچی فرآورده‌ای ساختمانی است که از گچ ساختمانی فرآأوری شده و آب تولید می‌شود. در این بلوک ممکن است از الیاف. پرکننده‌ها. سنگدانه‌ها یا سایر افزودنی‌های غیرزیان‌آور نیز استفاده گردد. بلوک گچی به شکل مکعب مستطیل, با سطوح کاملاً صاف. و دارای کام و زبانه بر روی حداقل دو لبهُ مخالف آن است. تا اتصال این قطعات بر روی یکدیگر به آسانی صورت پذیرد. کاربرد عمدهٌ بلوک گچی در ساخت تیغه‌های غیرباربرء یا پوشش مستقل دیوارء و محافظت ستون‌هاء چاه آسانسور و غیره در برابر آتش می‌باشد. بلوک‌های گچی بر حسب جرم مخصوص خشک در سه رده جرم مخصوص کم. متوسط و زیاد و بر حسب جذب آب در سه رده ,ال ,[] و ۲[ و بر حسب مقاومت در دو رده ۸ و ۲[ قرار می‌گیرند. رده‌بندی بلوک‌های گچی بر حسب جرم مخصوص و جذب آب در جدول ۲-۱۰-۵ ارائه گردیده است. رده‌بندی بر اساس مقاومت در استاندارد ملّی ایران شماره ۲۷۸۶ ارائه شده است. بلوک‌های سبک گچی از گچ ساختمانی صنعتی, سنگدانه‌های سبک و مواد پلیمری محلول در آب. و آب ساخته شده و در اعضای غیرباربر ساختمانی مورداستفاده قرار می‌گیرد. در بلوک سیک گجی ممکن است از الیاف. پرکننده‌ها. سنگدانه‌ها یا سایر مواد افزودنی‌های غیرزیان آور استفاده شود. کاربرد عمده این بلوک‌ها در ساخت تیغه‌های غیرباربر یا پوشش مستقل دیوار و سقف تیرچه می‌باشد. جدول ۲-۱-۵ رده بندی بلوک‌های گچی بر حسب جرم مخصوص و جذب آب حذب آب * درصد روش آزمون ی اساس استاندارد شماره ۳۸۶ می‌باشد. ۱۳۵ -------- صفحهٔ بعد -------- ۲-۲-۲-۵ تخته (صفحه) روکش‌ دار گچی: فرآورده‌ای مستطیل شکل و مسطح. متشکل از یک هستهٌ گچی که با ورقه‌های کاغذ صنعتی (کرافت) پوشش داده شده و به‌خوبی به آنها چسبیده است. با توجه به نوع استفاده از صفحه. نوع سطوح کاغذی تغییر می‌کند. هستهٌ گچی ممکن است دارای مواد افزودنی برای ایجاد خصوصیات عملکردی ویژه باشد. از صفحات روکش‌دار گچی. بسته به نوع اندازه» ضخامت و شکل لبه. برای تیغه چینی خشک. ساخت سقف‌های کاذب. دیوار جداکننده آزاد و یا پوشش قطعات سازه مانند ستون‌ها و تیرهاء استفاده می‌شود. صفحات روکش‌دار گچی. از نظر ابعاد. نوع لبه و وزن. مختلف است و در انواع مقاوم در برابرأتش., با جذب آب کم با تراکم کنترل شده, با سختی سطحی زیاد و با مقاومت خمشی زیاد تولید صفحات روکش دار گچی مسلح شده با الیاف از یک هسته گچی تشکیل می‌شوند که کاملا به شبکه الیافی بافته یا نبافته از جنس معدنی یا غیرمعدنی چسبیده است. این صفحات می‌توانند متشکل از یک یا چند لایه باشند. پنل مرکب صفحات روکش‌دار گچی عایق حرارتی / صوتی: پنل ساخته شده از فرآورده عایق‌کاری که درون صفحات روکش‌دار گچی لایه‌گذاری شده است. این پنل‌ها ممکن است دارای مواد کاهش دهنده نفوذ بخارآب یا بدون آن باشند. پنل مرکب صفحات روکش دار گچی عایق حرارتی / صوتی» در دو رده ۱ و ۲ تولید می‌شود. رده ۱ با چسباندن یکی از فرآورده‌های عایق‌کاری مانند فوم پلی‌استایرن متبسط (65). فوم پلی‌استایرن اکسترود شده (6۳5)» فوم پلی یورتان صلب ( پلی‌ایزوسیانات. پلی ایزوسیانورات) (۳78 و 1ط». فوم فنولیک (۳۳)» به صفحات روکش دار گجی ساخته می‌شود و رده دو با چسباندن پشم معدنی (۸1۷۷) به صفحات روکش‌دار گچی ساخته می‌شود. ۳-۲-۲-۵ سقف پوش‌های گچی: قطعاتی پیش ساخته از گچ با لبه داخلی ماهیچه‌دار که قبل ازنصب باید خشک شده باشند. این قطعات ازمخلوط گچ. آب و مقدار کمی الیاف شیشه و افزودنی‌های دیگر تولید می‌شوند. کاربرد آنها در پوشش نمای سقف است. سقف‌پوش‌های گچی. با توجه به شکل و کاربرد. در انواع مشبک برای تهویه. مشبک آکوستیکی و غیرمشبک ساخته می‌شوند. ششمشمشمشمشمشمچجچشجچجچجججی -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۰-۵ گچ و فرآورده‌های آن ۳-۱-۵ استانداردها ۱-۳-۱-۵ ویژگی‌ها ۱-۱-۳-۱۰-۵ ویژگی‌های گچ ساختمانی و اندودهای گجی آماده باید مطابق استاندارد ملّی ایران شماره ۱۲۰۱۵-۱ باشد. ۲-۱-۳-۵ در هر پروژه. گچ مصرفی با توجه به محل و نوع مصرف, شرایط محیط و سایر عوامل ۳-۱-۳-۱۰-۵ در صورتی که رطوبت نسبی هوا بیش از ۶۰ درصد باشد. باید از گچ‌های اصلاح شده (پایدار در برابر رطوبت) استفاده می‌شود. ۴-۱-۳-۱۰-۵ استفاده از ملات گچ. برای چسبانیدن قطعات بنایی در دیوارهای غیرباربر مجاز است. ۵-۱-۳-۱۰-۵ ویژگی‌های انواع بلوک‌های گچی باید با ویژگی‌های معرفی شده در استاندارد ملی ایران شماره ۲۷۸۶ مطابقت کند. بار شکست بلوک‌های گجی توپر که بر اساس استاندارد ملّی ایران شماره ۲۷۸۶ تعیین می‌گردد. بسته به ضخامتشان. باید حداقل ۱/۷ تا ۴ کیلونیوتن باشد. جذب آب گچی نباید برای ساخت اعضای باربر استفاده شود. ویژگی‌های بلوک‌های گجی سبک باید با استاندارد ملّی ایران شماره ۱۴۵۰۲ مطابق باشد. ۶-۱-۳-۵ ویژگی‌های انواع صفحات روکش‌دار گچی باید با ویژگی‌های معرفی شده در استاندارد ملی ایران شماره ۱۴۸۱۸ مطابقت کند. بار شکست خمشی صفحات روکش‌دار گجی که بر اساس استاندارد ملی ایران شماره ۱۴۸۱۸ تعیین می‌گردد. بسته به ضخامت (۹/۵ تا ۱۵ میلی‌متر). در جهت طولی باید حداقل ۴۰۰ تا ۶۵۰ نیوتن و در جهت عرضی ۱۶۰ تا ۲۵۰ نیوتن باشد. در ضخامت‌های بیشتر حداقل بار شکست خمشی (بر حسب نیوتن) این صفحات حداقل به ۳ و ۱۶/۸ برابر ضخامت (میلی‌متر) به ترتیب برای جهات طولی و عرضی محدود می‌گردد. بار شکست خمشی صفحات روکش‌دار گچی با مقاومت خمشی زیادء بسته به ضخامتشان (۱۲/۵ تا ۱۵ میلی‌متر). در جهت طولی باید حداقل ۷۲۵ تا ۸۷۰ نیوتن و در جهت عرضی ۲۰۰ تا ۳۶۰ نیوتن باشد. در ضخامت‌های بیشتر حداقل بار شکست خمشی (بر حسب نیوتن) این صفحات حداقل به ۱۰۷ -------- صفحهٔ بعد -------- ۸ و ۲۴ برابر ضخامت (میلی‌متر) برای جهات طولی و عرضی محدود می‌گردد. جذب آب کامل صفحات روکش‌دارگچی باجذب آب کم باید حداکثر ۵ درصد وزن خشک خود باشد. ۷-۱-۳-۵ مشخصات صفحات روکش‌دار گچی مسلح شده با شبکه الیاف بایستی با الزامات استاندارد ملّی ایران شماره ۱۴۴۷۸-۱ مطابقت داشته باشد. ۸-۱-۳-۵ ویژگی‌های انواع سقف‌پوش‌های گچی باید بر اساس ویژگی‌های ارائه شده در استاندارد ملّی ایران شماره ۱۱۶۱ باشد. بار شکست سقف‌پوش‌های گجی باید حداقل ۱۵۰ نیوتن ۹-۱-۳-۱۰-۵ ویژگی‌های پنل‌های مرکب صفحات روکش‌دار گچی عایق حرارتی / صوتی باید با الزامات استاندارد ملّی ایران شماره ۱۳۸۰۵ مطابقت کند. چنانچه در لایه عایق پنل‌های مرکب استایرن اکسترود شده (6۳5 فوم پلی یورتان صلب (پلی‌ایزوسیانات. پلی ایزوسیانورات) (۳1718 و چ۳11). فوم فنولیک (]۳) یا پشم معدنی (/۸1۷) استفاده گردد. این مواد باید به ترتیب با ضوابط استانداردهای ملّی ایران با شماره‌های ۰۱۰۹۵۰ ۰۱۰۹۵۲ ۸۲۹۸ ۱۰۹۵۳ و ۸۱۱۶ مطابق باشند. بارشکست پنل‌های مرکب صفحات روکش‌دار گچی عایق حرارتی / صوتی که بر اساس استاندارد ملّی ایران شماره ۱۴۸۱۸ تعیین می‌گردد. در جهت عرضی حداقل ۱۶۰ نیوتن و بار شکست طولی حداقل ۴۰۰ نیوتن باشد. ۱-۱-۳-۵ بر اساس استاندارد ملّی ایران شماره ۱۴۸۱۹ چسباننده‌های پایه گجی مورداستفاده در پنل‌های مرکب عایق حرارتی / صوتی و صفحات روکش‌دار گچی باید دارای مقاومت کافی در برابر آتش, مقاومت چسبندگی حداقل ۰/۰۶ مگاپاسکال, حداکثر مواد زیان‌آور مجاز. میزان کلسیم سولفات حداقل ۳۰ درصد و زمان گیرش نهایی مجاز باشند. چسباننده‌های پایه گجی مورد استفاده در صفحات روکش‌دار گچی در صورتیکه در ترکیب خود دارای بیش از ۱ درصد وزنی یا حجمی مواد آلی باشند. بایستی از مقاومت کافی آنها در برابر آتش اطمینان حاصل نمود. ۱-۱-۳-۵ عملکرد چسباننده‌های پایه گچی که در نصب بلوک‌های گچی مورد استفاده قرار می‌گیرند باید با الزامات استاندارد ملّی ایران شماره ۱۲۸۰۶ مطابق باشد. خصوصیات عملکردی شامل واکنش در برابر آتش و آزاد شدن مواد زیان‌آور» صدابندی هوابرد مستقیم. مقاومت ۱۳۸ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۰-۵ گچ و فرآورده‌های آن چسبندگی و مقاومت حرارتی می‌باشند. چسباننده‌های پایه گچی مورداستفاده در بلوک‌های گچی باید کاملا از الک ۴۰۰ میکرون عبور کرده و جرم مانده روی الک ۲۰۰ میکرون حداکثر ۱۰ درصد باشد. زمان گیرش اولیه چسباننده‌های پایه گچی مذکور باید از ۲۰ دقیقه بیشتر باشد. مقدار ضریب هدایت حرارتی گچ ساختمانی مورد استفاده در تولید چسباننده‌های پایه گچی مذکور بر حسب جرم مخصوص می‌تواند از ۰/۱۸ تا ۰/۵۶ متغیر باشد. ۲-۳-۱-۵ آزمایش‌های استاندارد ۱-۲-۳-۱۰-۵ گچ ساختمانی: روش‌های آزمایش شیمیایی و فیزیکی گچ باید براساس استانداردهای ملّی ایران شماره ۲- ۱۲۰۱۵ و ۵۰۲۹ و ۵۴۸۲ باشد. این آزمایش‌ها عبارت‌اند از : الف) آزمایش‌های شیمیایی (اندازه‌گیری آب آزاد در دمای ۴۵ درجه سانتی‌گراد. اندازه‌گیری آب ترکیبی در دمای ۲۳۰-۵ درجه سانتی‌گراد. اندازه‌گیری افت حرارتی در دمای ۲۳۰۰-۲۸۰ درجه سانتی‌گراد. اندازه گیری دی‌اکسید کرین, اندازه‌گیری سیلیس و مواد نامحلول, اندازه‌گیری اکسیدهای آهن و آلومینیوم. اندازه‌گیری اکسید کلسیم. اندازه‌گیری اکسید منیزیم. اندازه‌گیری تری اکسید گوگرد. اندازه گیری نمک‌های محلول سدیم و پتاسیم). و ب) آزمایش‌های فیزیکی (اندازه‌گیری آب آزاد در دمای ۴۵ درجه‌سانتی‌گراد. تعیین نرمی, اندازه‌گیری غلظت نرمال با استفاده از دستگاه ویکات اصلاح شده. اندازه‌گیری زمان گیرش, اندازه‌گیری مقاومت فشاری, اندازه‌گیری مقاومت خمشی. اندازهگیری دانسیته). ۲-۲-۳-۵ بلوک گچی: آزمایش این بلوک‌ها باید براساس استاندارد ملّی ایران شماره ۲۷۸۶ انجام شود. این آزمایش‌ها عبارت‌اند از: اندازه گیری ابعاد و رواداری, تخت بودن بلوک‌های گچی. جرم مخصوص خشک و رواداری. جرم سطحی بلوک‌های گچی و رواداری, مقاومت خمشی, مقدار رطوبت. ]011 قابلیت جذب آب برای بلوک‌های گچی دافع آب و سختی سطحی بلوک‌های گچی. ۳-۲-۳-۵ سقف‌پوش گچی: این بلوک‌ها باید براساس استاندارد ملّی ایران شماره ۱۱۶۱ آزمایش شوند. این آزمایش‌ها عبارت‌اند از: اندازه‌گیری ابعاد و رواداری» جرم مخصوص ۰ جرم سطحی, مقاومت خمشی. ضریب جذب صوت سقف‌پوش‌های آکوستیکی. ممشچ -------- صفحهٔ بعد -------- ۴-۲-۳-۵ صفحات روکش‌دار گچی: این صفحات باید براساس استاندارد ملّی ایران شماره ۸ آزمایش شوند. این آزمایش‌ها عبارت‌اند از: اندازه گیری ابعاد و رواداری» تعیین شکست در در مقابل آتش, مقاومت در برابر آتش) مقاومت حرارتی. مقاومت در برابر ضربه. نفوذپذیری بخار آب. بررسی خواص آکوستیکی (اندازه‌گیری صدابندی در برابر صدای هوابرد. ضریب جذب صوت)» تعیین جذب آب (جذب آب سطحی و جذب آب کامل) برای صفحات روکش‌دار با میزان جذب آب سطحی بالاء اندازه‌گیری جرم مخصوص برای صفحات گچی با تراکم کنترل شده. تعیین جرم پایه ۵-۲-۳-۵ استانداردهای مرجع این فصل در پیوست دوم ارائه شده‌اند. ۵-۱-۵ سازگاری ۱-۵-۱-۵ چنانچه گچ یا فرآورده‌های گچی. به‌خصوص در مناطق مرطوب. در مجاورت قطعات ۲-۵-۱-۵ در نقاط مرطوب. گچ و فرآورده‌های گچی را نباید مستقیماً در مجاورت بتن و سایر فرآورده‌های سیمانی به کار برد. ۶-۱-۵ بسته‌بندی, حمل و نگهداری ۱-۶-۱-۵ گچ ساختمانی باید خشک و عاری از کلوخه باشد و در پاکت حمل شود. ۱۱۰ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۰-۵ گچ و فرآورده‌های آن ۲-۶-۱-۵ مشخصات انواع گچ باید روی کیسه‌های آنها نوشته شود. ۳-۶-۱-۵ گچ ساختمانی باید از اثرأآب و رطوبت حفظ و همانند سیمان. در ظرف‌های مخصوص یا کیسه‌های آب‌بندی‌شده نگهداری شود. ۱۱۱ -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۱-۵ ملات‌های ساختمانی ۱۱-۵ ملات‌های ساختمانی ۱-۱-۵ تعریف ملات تازه» جسمی است خمیری که از اختلاط جسم چسباننده, مانند خمیر سیمان. و جسم پرکننده, مانند سنگدانه ریزء ساخته و در صورت نیاز به مشخصات ویرْهٌ کاربری, از مواد افزودنی در آن استفاده می‌شود. از ملات برای چسباندن قطعات مصالح بنایی به یکدیگرء تأمین بستری برای توزیع بارء اندودکاری, نماسازی و بندکشی استفاده می‌کنند. ۲-۱۱-۵ دسته بندی ۱-۲-۱۱-۵ ملات‌هاء از نظر گیرش و سخت شدن, به دو دسته هوایی و آبی به شرح زیر تقسیم می‌شوند: آنها تبخیر می‌شود (مانند ملات گل و کاهگل) یا به طور شیمیایی در معرض هوا می‌گیرند و خشک سخت ماندن به هوا نیاز دارند. ۱۱۳ -------- صفحهٔ بعد -------- ۲-۲-۱۱-۵ ملات‌های ساختمانی, از نظر مواد چسباننده. به انواع زیر دسته‌بندی می‌شوند: ۱-۲-۲-۱۱-۵ ملات گل و کاهگل: ملات گل از مخلوط کردن خاک و آب به دست می‌آید. برای پیشگیری از ترک خوردن یا گسترش ترک‌هاء به آن کاه می‌افزایند. این ملات برای اندود ساختمان‌های گلی. زیرسازی اندود گچی و آب بندی بام ساختمان‌ها به کار می‌رود. ۲-۲-۲-۱۱-۵ ملات آهک و خاک رس (شفته آهک): از مخلوط کردن آهک. خاک رس و آب. به دست می‌آید. از ملات گل آهک و شفته آهک برای جلوگیری از نشت کردن آب و همچنین پایدار کردن زمین برای بارگذاری بیشتر استفاده می‌شود. ۳-۲-۲-۵ ملات ساروج: از مخلوط کردن آهک شکفته. خاکستر چوب. ماسه بادی. خاک رس و گل جگن (لویی) تولید می‌شود. در گذشته از ساروج به عنوان ملات پایدار در برابر آب و رطوبت برای آب‌بندی کردن آب انبارها و حوض‌هاء استفاده می‌شده است. ۴-۲-۲-۵ ملات‌های گچی: از پاشیدن تدریجی گرد گچ ساختمانی در آب و به هم زدن آن ساخته می‌شود. .خمیر گچ و ملات‌های گچ و خاک. گچ و ماسه و گچ و پرلیت در این گروه قرار دارد. ماد چسبانندهٌ این ملات‌ها دوغاب گچ است. ملات‌های گجی زودگیر است و باید به سرعت مصرف شود. برای سفیدکاری داخل ساختمان. اتصالات قطعات گجی و در بعضی موارد. برای اندودهای زودگیر مانند اندود آستر سقف‌های کاذب از ملات گچ استفاده می‌شود. ۵-۲-۲-۵ ملات گچ و خاک: برای کندگیر کردن ملات گچ. به آن خاک رس اضافه می‌کنند. نسبت خاک رس به گچ از ۲ به ۱ تا ۱ به ۱ متغیر است. ملات گچ و خاک بیشتر در طاق ضربی. تیغه چینی و آستر اندودکاری‌های داخل ساختمان کاربرد دارد. ۶-۲-۲-۱۱-۵ ملات گچ و ماسه: محصول اختلاط گچ و ماسه ریزدانه است و از آن می‌توان به جای ملات گچ و خاک. برای زیرسازی اندودها در نقاطی که ماسه بادی یا ساحلی یا رودخانه‌ای ریزدانه فراوان است. استفاده کرد. برای ساخت ملات گچ و ماسه باید. مطابق استاندارد ملّی ۳۰۱ بزرگ‌ترین اندازه ماسه ۲ میلی‌متر باشد. ۷-۲-۲-۵ ملات گچ و آهک: افزودن دو قسمت آهک شکفته به یک قسمت وزنی گچ. آن را کندگیر و برای قشر رویه مناسب می‌سازد. در مناطق مرطوب. از ملات گچ و آهک برای اندود کردن ۱۱۴ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۱-۵ ملات‌های ساختمانی ۸-۲-۲-۱۱-۵ ملات گچ و پرلیت: جاذب صوتی مناسب و عایق حرارتی خوبی است. این اندود خطر گسترش آتش را کاهش می‌دهد و در هنگام آتش‌سوزی, به سبب عایق بودن, در کاهش نفود حرارت به اسکلت فولادی و بتنی ساختمان موْثر است ۹-۲-۲-۱۱-۵ ملات ماسه و آهک: ملاتی هوایی است وء برای گرفتن و سفت و سخت شدن. به دی‌اکسید کربن موجود در و نیاز دارد. این ملات برای مصرف بین درز مناسب نیست. زیرا دیاکسید کربن هوا به داخل آن نفوذ نمی‌کند و فقط سطح رویی آن کربناتی می‌شود. از این روء در مناطق مرطوب. برای اندود سطح رویه مناسب است. ۱۰-۲-۲-۱۱-۵ ملات‌های پوزولانی: این ملات‌ها بر دو نوع است: الف- ملات ماسه. سیمان, پوزولان ب- ملات ماسه. آهک. پوزولان. ۱۱-۲-۲-۱۱-۵ ملات پوزولان- آهک: کاربرد آن در مناطقی است که مقاومت مصالح در برایر تأثیرات مخرب مواد شیمیایی به ویژه سولفات‌ها مورد نظر است. اگر در تهیه این ملات از گرد آجر به جای پوزولان استفاده شود. به آن ملات سرخی گفته می‌شود. برای عمل‌آوری ملات‌های آهکی. باید آنها را به مدت ۲۸ روز مرطوب نگه داشت ۱۳-۲-۲-۱۱-۵ملات ماسه و سیمان: مخلوطی است از ماسه و سیمان به نسبت‌های مختلف. از این ملات برای دیوارچینی. آب‌بندی کف و دیوارهای آب انبارهاء آب‌گیرهاء پی‌هاء دیواره‌ها (پنل‌ها)» بلوک‌های بزرگ بتن و آجرء ساختمان‌های بتنی و بتن مسلح در زیر آب و زیر زمین» و روی زمین مورد استفاده می‌شود. ملات ماسه سیمان دارای مقاومت زیادی به ویژه در سنین اولیه است ۱۳-۲-۲-۱۱-۵ملات ماسه سیمان آهک: این ملات. با نسبت‌های مختلف از سیمان پرتلند. آهک و ماسه تهیه می‌شود و در برابر سرما و یخ زدگی عملکرد بهتری دارد. ۱۴-۲-۲-۱۱-۵ ملات‌های قیری (ماسه آسفالت): این ملات از مخلوط قیر مناسب و ماسه. به نسبت‌های معین, تولید می‌شود و از آنها در ساختن رویهٌ پیاده‌روهاء پوشش محافظ لایهُ نم‌بندی ۱۵-۲-۲-۱۱-۵ ملات‌های بنایی: این ملات مخلوطی است از چسباننده‌های غیرآلی, سنگدانه‌هاء آب و برخی افزودنی‌ها. ملات‌های بنایی از نظر کاربرد دارای انواع زیر است ۱۱۵ -------- صفحهٔ بعد -------- الف- ملات برای کاربردهای عمومی: در بندکشی‌هایی با ضخامتی بیشتر از ۳ میلی‌متر که در آن فقط سنگدانه‌های با وزن معمولی به‌کار می‌رود. ب- ملات با بستر نازک: در بندکشی‌هایی که با ضخامت بین ۱ تا ۳ میلی‌متر طراحی شده است. ۱۶-۲-۲-۱۱-۵ ملات‌های آماده: این ملات‌ها در کارخانه پیمانه و مخلوط و در دو نوع زیر عرضه می‌شود: - ملات خشک. که از پیش مخلوط شده و فقط به افزایش آب نیاز دارد. - ملات ترء که بصورت تر آماده برای مصرف است. ۱۷-۲-۲-۱۱-۵ملات بنایی سبک: ملاتی که جرم مخصوص سخت شدهٌ خشک آن برابر یا کمتر از ۰ کیلوگرم بر مترمکعب است. ۱۸-۲-۲-۱۱-۵ ملات‌های ضداسید: ملات‌هایی هستند که از دوام مناسب در محیط‌های اسیدی برخوردار می‌باشند. ۳-۱۱۵ استانداردها ۱-۳-۱-۵ ویژگی‌ها ۱-۱-۳-۱۱-۵ مواد تشکیل دهنده ملات‌ها شامل سیمان پرتلند. سیمان پرتلند پوزولانی» سیمان بنایی» سیمان‌های سرباره‌ای. سیمان پرتلند آهکی. خاکستر بادی و دیگر پوزولان‌های مورد استفاده با آهک. آهک زنده برای مصارف ساختمانی, آهک هیدراته برای مصارف بنایی, ماسه برای ملات سیمانی و ماسه برای ملات گچ. باید با ویژگی‌های داده شده در استاندارد ملّی مربوطه مطابقت ۲-۱-۳-۱۱-۵ ملات‌های بنایی و تهیه و به‌کار بردن آنها (ملات‌های ماسه سیمان, باتارد) باید مطابق استاندارد ملّی شماره ۷۰۶ ایران باشد. ۳-۱-۳-۱۱-۵ برای تهیه ملات‌هاء تا حد ممکن باید از ابزار اندازه گیری دقیق و دستگاه‌های مخلوط کن استفاده شود. در اندازه‌گیری مواد ملات مورد استفاده در ساختمان, باید نسبت‌های تعیین شده مجاز نیست و باید حتماً از پیمانه‌ای با حجم معین استفاده شود. ۱۱۶ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۱-۵ ملات‌های ساختمانی ۴-۱-۳-۱۱-۵ همه مواد چسباننده و سنگدانه باید بین ۳ تا ۵ دقیقه, در یک مخلوط کن پیمانه‌ای مکانیکی, با حداکثر مقدار آبی که غلظت با کارایی لازم را به دست دهد. مخلوط شود. مخلوط کردن دستی ملات فقط با اجازه نامه کتبی ناظر ساختمان, که روش مخلوط کردن دستی در آن مشخص شده است. مجاز است. از افزودن خاک به ملات. برای لوز دادن آن. باید خودداری شود. ۵-۱-۳-۱۱-۵ ملات‌هایی که سفت شده‌اند. نباید با افزودن آب برای رسیدن به غلظت مورد نیاز دوباره درهم آمیخت. همجنین اگر دو ساعت و نیم از مخلوط شدن ملات بگذرد. نباید از آن استفاده کرد. ۶-۱-۳-۱۱-۵ در جایی که خطر تأثیر سولفات‌ها وجود دارد. در ساخت ملات‌های سیمانی, باید از سیمان‌های نوع ۰۲ ۵ یا پوزولانی, استفاده کرد. ۷-۱-۳-۱۱-۵ مواد افزودنی ملات‌های بنایی شامل: بهبود دهنده چسبندگی, افزایند کارایی. زود گیر کننده‌هاء. کندگیرکننده‌ها و مواد دافع آب و مانند اینهاست. ملات رنگی را می‌توان از اختلاط گرد رنگ. حداکثر تا ۱۰ درصد وزنی مواد چسباننده در ملات‌ها و اندودهای سیمانی و آهکی. به دست آورد. رنگ‌های مصرفی باید از نظر شیمیایی بی‌اثر و در برابر نور و قلیاها مقاوم باشند. ۸-۱-۳-۱۱-۵ در کارهای مختلف بنایی می‌توان بر اساس نیازهای طراحی از انواع سیمان‌های مختلف. مانند پوزولانی, بنایی استفاده کرد. ۹-۱-۳-۱۱-۵ ویژگی‌های ملات آماده برای اندودکاری بیرونی و داخلی دیوارهاء. سقف هاء ستون‌ها و جداگرها باید مطابق استاندارد ملّی ایران شماره ۷۰۶-۱ باشد. ۱۰-۱-۳-۱۱-۵ مشخصات ملات‌های بنایی آماده (ملات بسترء درزبندی و ماله کشی) برای استفاده در دیوارهای بنایی. ستون‌ها و جداگرها باید مطابق با استاندارد ملّی ایران شماره ۷۰۶-۲ باشد. ۱۱-۱-۳-۱۱-۵ خصوصیات ملات‌های ضداسید باید با الزامات استاندارد ملّی ایران شماره ۱۴۴۹۷ ۲-۳-۱-۵ آزمایش‌های استاندارد آزمایش‌هایی که باید روی ملات‌ها انجام شود. به این شرح است: آزمایش‌های روانی ملات. قابلیت نگهداری آب و مقاومت فشاری. استانداردهای مرجع این فصل در پیوست دوم ارائه شده‌اند. ۱۱۷ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱-۴-۱-۵ آهک به چشم و پوست آسیب می‌رساند و تنفس بخار آهک زنده, هنگام شکفتن. زیان‌آور است. بهتر است در کارگاه ساختمانی از آهک هیدراته استفاده شود. اگر باید آهک زنده در ۲-۴-۱۱-۵ هنگام مصرف ملات‌های آهکی. استفاده از دستکش و ماسک لازم است. در کارگاه جلوگیری شود. ۳-۴-۱-۵ از آنجا که فرآیند تولید سیمان, به سبب تولید مقدار زیادی دی اکسید کربن. موجب آب آهک سبب خوردگی فلزات. به ویژه سرب. روی و آلومینیم. می‌شود. بنابراین. باید قطعات فلزی راء پیش از قرار دادن در ملات‌های آهکی یا سیمانی, با مواد مناسب اندود کرد. ۶-۱۱-۵۵ بسته‌بندی. حمل و نگهداری مواد چسباننده و سنگدانه را باید به گونه‌ای انبار کرد که از آلودگی یا داخل شدن مواد خارجی در آنها جلوگیری شود. انبار کردن و نگهداری سیمان باید مطابق استاندارد مربوط صورت گیرد. هنگام تهیه و حمل ملات. باید آن را از آسیب یخ‌بندان باران. آفتاب و دیگر عوامل جوی محافظت کرد. ۱۱۸ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳-۵ فلزها و مصالح جوشکاری ۱۳-۵ فلزها و مصالح جوشکاری ۱۱۳-۵ فلزها ۱-۱-۱-۵ تعریف فلزها عناصری هستند که در دمای معمولی جامدند (به‌جز جیوه). بیشتر فلزها جرم مخصوص بالایی دارند و فلزها نورگذران نیستند. مگر طلا و نقره که ورق نازک آنها نورگذران است. فلز رسانای خوبی برای برق و حرارت است. بیشتر آنها شکل‌پذیر و چکش‌خوارند و می‌توان آنها را به صورت ورقه و مفتول در آورد. فلزرها جلاپذیرند و هرگاه سطح آنها جلا داده شود. درخشندگی خاصی, که معروف به جلای فلزی است یافته و به‌خوبی نور را بازمی‌تابانند. ۲-۱-۱۳۲۵ دسته‌بندی در این بخش فلزها به دو گروه فلزهای آهنی و فلزهای غیرأهنی دسته بندی شده‌اند. ۱-۲-۱-۱۲-۵ فلزهای آهنی: آهن خالص کاربرد ساختمانی ندارد. اما انواع فولاد و چدن. که آمیزه‌ای است از چند فلز (آلیا) از پر مصرف‌ترین مصالح فلزی آهنی در ساختمان‌سازی و صنایع الف - جدن: از ذوب مجدد و تصفیهٌ آهن خام به دست می‌آید. آهن خام محصول احیای سنگ آهن به استفاده از کک و اکسیژن. در کور بلند یا احیای مستقیم (آهن اسفنجی) است. کربن چدن ساخت لوله‌های آب‌رسانی و فاضلاب و قطعات مربوط. مانند زانویی, سه راهه, چهارراهه و شیرآلات سس -------- صفحهٔ بعد -------- صنعتی و همچنین دیگ‌های حرارت مرکزی, رادیاتورهای ویزْهٌ جاهای نمناک. مانند حمام‌هاء و همچنین در ساخت دریچه‌های بازدید. کنتور آب. قطعات درپوش و پل آدم‌رو شبکهُ فاضلاب‌ها ب- فولاد: مشخصات فولاد باید بر اساس ضوابط تعیین شده در این مبحث و مباحث ‎٩‏ و ۱۰ مقررات ملّی ساختمان باشد. ۲-۳-۱-۵ فلزهای غیرآهنی: عمده‌ترین فلزهای غیرآهنی مورد مصرف در ساختمان عبارت است از: آلومینیم. مسء سرب. روی و قلع. از دیگر فلزهاء مانند نیکل و منیزیم. در ساخت آلیاژها یا الف- آلومینیوم: فلزی است نقره‌ای رنگ. با جلای فلزی, نرم و سبک و دارای قابلیت شکل‌پذیری زیاد و پس از فولاد پرمصرف‌ترین فلز صنعتی است. از مزایای آلومینیم و آلیاژهای آن سبکی وزن و ضد زنگ بودن آنهاست. از معایب آنها مدول ارتجاعی کم (تغییر شکل زیاد آنها زیر بار) و حساسیت در برابر افزایش حرارت (تغییر محسوس در خواص مکانیکی آنها در حرارت بیش از ۱۰۰ درجه سیلسیوس) است که مصرف سازه‌ای این فلز را محدود می‌سازد. آلیازژهای آلومینیم مصرفی در کارهای ساختمانی به دو گروه تقسیم می‌شود: الف-۱- آلیاژهای آلومینیم با مقاومت نسبتاً کم. که بیشتر برای ساخت ورق ساده یا موج‌دارء پوشش شیروانی‌هاء. درزبند و درزپوش» تزیین ساختمان» ساخت در و پنجره وء برخی منابع نگهداری مایعات و جز آنها استفاده می‌شود. الف-۳- آلیاژهای آلومینیم با مقاومت زیادء که در قطعات باربر اصلی در کارهای ساختمانی و ساخت اسکلت سبک ساره‌ها به کار می‌رود. از پودر آلومینیم در ساختن رنگ و بتن گازی استفاده می‌شود. آلیاژهای آلومینیمی که در کارهای ساختمانی مصرف می‌شوند. به صورت نیمرخ‌های مختلف, مانند ورق. میلگرد وء قوطی تولید می‌شود. در اتصالات ساختمانی آلومینیمی از پرچ. جوش و پیچ استفاده می‌شود. برای آن دسته از آلیاژهای آلومینیمی که به‌خوبی قابلیت جوش‌پذیری ندارند. پرچ کردن مناسب است الومینیم جهت کاربرد در مصارف زیر تولید و استفاده می‌شود: ۱۳۰ -------- صفحهٔ بعد -------- ۵ فلزها و مصالح جوشکاری کاربرد ورق آلومینیمی (ساده و موجدار) در نماسازی» پوشش بام» درزبند. درزپوش, کلاهک دودکش‌هاء هواروهاء کرکره‌ها و پوشش عایق حرارتی و رطوبتی و بازتاب گرماست. از ورق‌های نازرک نیمرخ‌های آلومینیمی را در ساخت چارچوب و قاب و در و پنجره. قاب دیوارهای غیر باربرء چارچوب. کف پله‌هاء نرده ریل‌ها و میله‌ها می‌توان به کار برد. آلومینیم و آلیاژهای آن با نیمرخ‌های مختلف مانند تیرهای آو ]] شکل. ناودانی. نبشی و سپری و مقاطع 7 شکل, ساخته می‌شود. از لوله‌ها و قوطی‌های آلومینیمی برای برخی کارهای ساختمانی, مانند نرده. شبکه‌های تزیینی. جان‌پناه‌هاء حفاظ‌ها و دیوارکوب‌های روشنایی, استفاده می‌شود. ب- مس: مس فلزی است سرخ رنگ. جلاپذیر و نرم. که به خوبی قابلیت چکش‌خواری دارد و به آسانی شکل می‌گیرد. در حالت سرد. به آسانی تا می‌شود. اما نمی‌شکند. مس را می‌توان جوش داد و به آسانی لحیم کرد. پس از آهن و آلومینیوم. مس پرمصرف‌ترین فلز صنعتی است. از مس و آلیاژهای آن, که گونه‌های برنج و مفرغ است. در آب‌بندی, درزبندی, کارهای تزئیناتی, ساختن قطعات شیرآلات و یراق‌آلات و لوله‌سازی استفاده می‌شود. از ورق‌ها و تسمه‌های مسی برای پوشاندن بام و آب‌بندی و همچنین به منزلهٌ درزپوش استفاده می‌شود. لوله‌های مسی را برای انتقال آب و بخار آب به کار می برند. جنس لولهٌ مارپیچ آب گرم کن نیز از مس است. مس برای گرمارسانی و برق‌رسانی از توانایی بسیار خوبی برخوردار است. پ- سرب: فلزی است به رنگ خاکستری مایل به آبی. به آسانی بریده می‌شود و خراش برمی‌دارد. سنگین‌ترین و نرم‌ترین فلز صنعتی است. می‌توان آن‌را به آسانی شکل داد و اگر سر باشد. قابلیت برش. تا خوردن. نورد و منگنه شدن دارد و می توان آن را لحیم کرد و جوش داد. از ورق سرب برای مغزی عایق‌های پیش ساخته و آب‌بندی سر ناودان‌هاء کنارها و کنج‌های بام مصرف می‌شود. در کارخانه‌های شیشه‌سازی, اتاق‌های عکس‌برداری پزشکی و همچنین در محل‌های کار کردن با پرتوهای رادیواکتیو. دیوارهاء و کف و سقف را با ورق‌های سربی می‌پوشانند. از ورق سربی برای تراز کردن خرپاها و تیرهای فولادی به عنوان زیرسری استفاده می‌شود. ۱۳۱ -------- صفحهٔ بعد -------- از سرب به همراه کنف برای درزبندی لوله‌های چدنی فاضلاب استفاده می‌کنند. ت- روی: فلزی است با رنگ متمایل به آبی و جلادارء در گرمای ۱۰۰ درجهٌ سیلسیوس ترد است و در گرمای ۱۰۰ تا ۲۵۰ درجهٌ سیلسیوس از تردی آن کاسته می‌شود و می‌توان به آن شکل داد. نورد کرد و به شکل سیم درآورد. در گرمای تا ۳۰۰ درجهٌ سلسیوس به اندازه‌ای ترد می‌شود که می‌توان آن را کوبید و از آن گرد ساخت. گرد روی در ساخت رنگ‌های ویزه ضد زنگ به کار می‌رود. از روی برای پوشاندن ورق, لوله و سایر قطعات فولادی و نیز جلوگیری از زنگ زدن آنها استفاده می‌شود. این قبیل محصولات به آهن سفید شهرت دارند. در جاهای نمناک. از ورق. لوله. پیچ و مهره و میخ فولادی روی اندود استفاده می‌کنند تا زنگ نزند. ث- قلع: قلع فلزی به رنگ سفید نقره‌ای جلادارء نرم است و به آسانی شکل می‌پذیرد. آن را می‌توان ریخت و لحیم کرد و بی‌آن‌که. نیاز به گرم کردن داشته باشد» چکش‌کاری و نورد کرد. از قلع کمتر از روی» برای پوشش قطعات فولادی ساختمانی استفاده می‌شود و در تولید انواع آلیاژهاء به خصوص برنز یا مفرغ که آلیاژی از مس و قلع است. کاربرد دارد. ۳-۱-۱۲۳۵ استانداردها ۱-۳-۱-۱۲-۵ ویژگی‌ها الف- ویژگی انواع میلگرد باید مطابق با استاندارد ملّی ایران شماره‌های ۳۱۳۲ ۱۷۹۷ باشد. الف-۱- میلگردهای مصرفی از نظر شکل رویه به سه دسته طبقه‌بندی می‌شوند: الف-۱-۱- میلگردهای با رویه صاف. یا میلگردهای ساده. این نوع رویه فقط در میلگرد س ۲۴۰ به کار برده می‌شود. این میلگردها فقط می‌توانند به عنوان میلگرد دورپیچ در اعضای سازه‌ای بتن‌مسلح یا در ساختمان‌های بتن‌مسلح به کار روند و استفاده از آنها به عنوان میلگرد سازه‌ای غیراز مورد فوق, در تمامی آنواع ساختمان‌ها ممنوع است الف-۲-۱- میلگردهای با رویه آجدارء که سایر میلگردها را شامل می‌شود. آج عبارت است از برجستگی‌هایی به شکل‌های متفاوت که به صورت طولی زاویه‌دار در هنگام نورد بر روی ۱۳۲ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳-۵ فلزها و مصالح جوشکاری الف-۳-۱- میلگردهای با رویه آجدار پیچیده. که از پیجانیدن میلگردهای آجدار به دست می‌آید. در این میلگردهاء علاوه بر آج اولیه میلگرد. یک خط مارپیچ بر روی میلگرد نیز به چشم می‌خورد که هرچه میزان تابانیدن میلگرد بیشتر باشد گام این خط کمتر خواهد بود. الف-۲- آج‌ها از نظر شکل به صورت دوکی‌شکل (آج با مقطع متغیر) یا به صورت یکنواخت (اج با مقطع ثابت) و از نظر امتداد به صورت مارپیچ یا جناقی می‌باشند. الف-۳- الزامات هندسی میلگردها در استاندارد ملّی ایران شماره ۳۱۳۲ ارائه شده است. الف-۴- میلگردهای آج دار باید دارای آج عرضی و طولی باشند. بگونه‌ای که به جز در محل‌های نشانه‌گذاری, حداقل دو ردیف آج عرضی با توزیع یکنواخت در دو طرف آج‌های طولی قرار داشته الف-۵- آج‌های عرضی در میلگردهای آج ۳۴۰ باید به صورت یکنواخت با زاویه حداقل ۴۵ درجه نسبت به محور طولی یا دوکی شکل مارپیچ در دو طرف آج طولی طبق ضوابط مشخص شده در استاندارد ملّی ایران شماره ۳۱۳۲ باشند. الف-۶- آج‌های عرضی در میلگردهای آج ۴۰۰ باید به صورت یکنواخت با زاویه حداقل ۴۵ درجه نسبت به محور طولی یا دوکی شکل در دو طرف آج طولی و به صورت دو نیم مارپیچ غیر هم جهت در دو نیمه طولی میلگرد طبق ضوابط مشخص شده در استاندارد ملّی ایران شماره ۳۱۳۲ باشند. الف-۷- میلگردهای آج ۵۰۰ باید دارای آج‌های عرضی دوکی شکل در دو طرف آج طولی و به صورت چهار نیم مارپیچ به شکل هفت- هشت مطابق با الزامات استاندارد ملی ایران شماره ۳۱۳۲ الف-۸- طبق استاندارد ملّی ایران شماره ۳۱۳۲ ترکیب شیمیایی مذاب ریخته گری میلگرد ساده و اج دار در جدول ۱-۱۲-۵۵ ارائه گردیده است. الف-۹- طبق استاندارد ملّی ایران شماره ۳۱۳۲ مشخصات مکانیکی میلگردهای ساده و آج دار در جدول ۲-۱۲-۵ ارائه شده است. الف-۱۰- میلگردها از نظر روش ساخت در سه گروه فولاد گرم‌نورد شده. فولاد سرد اصلاح شده و پیچانیدن. کشیدن, نورد کردن یا گذرانیدن از حدیده. بر روی میلگردهای گرم نورد شده در حالت ۱۳۳ -------- صفحهٔ بعد -------- سرد به دست می‌آید و فولاد گرم اصلاح شده یا فولاد ویژه. بر اثر انجام عملیات مکانیکی نظیر گرمایش و آب دادن, بر روی میلگردهای گرم نورد شده در حالت گرم حاصل می‌شود. الف-۱۱- تفکیک میلگردها از یکدیگر. به لحاظ هندسی, براساس قطر اسمی آنها صورت می‌گیرد. به عبارت دیگرء قطر اسمی, پارامتر هندسی مشخصه انواع میلگردها است. ضوابط و الزامات قطر سمی انواع میلگردهای ساده و آجدارء قطر زمینه میلگردهای آجدار(» یعنی قطر میلگرد آجدار بدون در نظر گرفتن آج آن و نیز قطر خارجی میلگردهای آجدار (1۲)» یعنی قطر میلگرد با احتساب کامل اج آن مطابق جدول ۳-۱۲-۵ می‌باشد. الف-۱۳- طول استاندارد میلگردهای شاخه‌ای به طور معمول ۱۲ متر جدول ۱-۱۲-۵ تر کیب شیمیایی مذاب ریخته گری میلگرد (حداکثر مقادبر بر اساس درصد جرمی)* اعمال شود. اگر چنانجه آلومینیم قابل حل در اسید به میزان حداقل ۰/۰۱۳درصد باشد و یا مقدار * کربن معادل فولاد از رابطه ارائه شده در استاندارد ملی ایران شماره ۳۱۳۲ بدست می‌آید. ۱۳۴ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳-۵ فلزها و مصالح جوشکاری جدول ۲-۱۲-۵ مشخصات مکانیکی میلگردهای ساده و آج دار * مشخصه تسلیم. کششی کششی نهایی به | میزان ازدیاد طول : ۸۵ ۸۰ سا سک ۳ اخ سا ات ات اس هت * ۸۵ و ۸۱۰ به ترتیب مربوط به کشش آرماتورها با طول برابر ۵ برابر و ۱۰ برابر قطر آرماتور بوده و انتخاب یکی از این طول‌های آزمون برای تعیین میزان ازدیاد طول نسبی کافی است. در خصوص میلگردهایی که قطر اسمی آنها ۳۲ میلی‌متر یا بیشتر است. مقدار مقاومت مشخصه تعریف شده برای ۸۵ ممکن است تا ۳ درصد به ازای هر ۳ میلی‌متر افزایش در قطر کاهش یابد. اگرچه حداکثر کاهش از حداقل مقادیر تعریف شده در این جدول تا ۴ درصد محدود می‌باشد. ۱۳۵ -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳-۵ فلزها و مصالح جوشکاری ج- ویژگی انواع نیمرخ‌های نوردیده باید با استاندارد ملّی ایران شماره‌های ۰۱۶۰۰ ۰۱۷۹۱ ۰۱1۱۳۹۶۸-۱ ۱۳۹۶۸۲ و۳۲۷۷ و همچنین ویژگی انواع لوله‌های فولادی باید با استاندارد ملّی ایران شماره‌های ۶ ۴۲۱ ۴۲۲ مطابقت کند. چ- ویژگی انواع پیچ و مهره باید با استاندارد ملّی ایران شماره ۲۸۷۴ مطابقت کند. ح- ویژگی الیاف‌های فولادی برای بتن تقویت شده با الیاف بایستی منطبق با الزامات استاندارد ملّی ایران شماره ۱۴۴۹۱ باشد. خ- ویژگی فولادهای مورداستفاده برای پیش تنیده کردن بتن باید با الزامات استانداردهای ملّی ایران شماره ۱۳۲۵۰ مطابقت داشته باشد. د- ویژگی فلزهای غیرآهنی باید مطابق استانداردهای معتبر باشد. ذ- ورق‌های فولادی سرد نورد شده مورد مصرف در سیستم‌های قاب سبک فولادی باید شرایط و معیارهای مناسب مقاومتی جهت باربری و شکل‌پذیری کافی به منظور خم کاری‌های موردنیاز را داشته باشند. این ورق‌ها معمولاً دارای ضخامت ۰/۶ تا ۲/۵ میلی‌متر هستند و حد جاری شدن آنها ۰ الی ۳۴۰ مگاپاسکال می‌باشد. نسبت تنش گسیختگی به تسلیم برای تامین رفتار شکل‌پذیر در این ورق‌ها ۱/۰۸ می‌باشد. پوشش‌های حفاظتی که میتوان برای ورق‌های سرد نورد شده را مورد استفاده قرار داد عبارتند از: گالوانیزه, گالفان و گالوالوم. ۲-۳-۱-۱۲-۵ آزمایش‌های استاندارد مقاومت‌های کششی و خمشی. ب- تیرآهن گرم نوردیده بال نیم پهن: تعیین درصد عناصر متشکله. تعیین مقاومت‌های کششی و خمشی. پ- ورق فولادی گرم نوردیده با کیفیت معمولی و کششی: تعیین درصد عناصر متشکله. تعیین مقاومت‌های کششی و خمشی. ت- در موارد ضرورت آزمایش‌هایی که استاندارد ملی برای آنها تدوین نشده است. باید به استانداردهای ث- فلزهای غیرآهنی باید مطابق استانداردهای معتبر آزمایش شود. ج- استانداردهای مرجع این بخش در پیوست دوم آرائه شده‌اند. ۱۳۷ -------- صفحهٔ بعد -------- ۴-۱-۱۳-۵ ایمنی. بهداشت و ملاحظات زیست محیطی هنگام برش‌کاری» آهنگری و به طور کلی کارهایی که باعث ایجاد خطر برای صورت و چشم کارگران می‌شود. باید آنها به عینک و نقاب حفاظتی استاندارد متناسب با نوع کار و خطرهای آن ۵-۱-۱۳-۵ سازگاری ۱-۵-۱-۱۳-۵ همه قطعات فولادی باید دارای نوعی حفاظت در برابر خوردگی باشند. ۲-۵-۱-۱۳-۵ سطوح فولادی که با ماشین کردن آماده می‌شود. باید در مقابل خوردگی محافظت شود. بدین منظورء از یک لایهٌ مصالح ضد زنگ. که بتوان آن را پیش از نصب به آسانی زدود. یا مصالح مخصوصی که احتیاج به زدودن ندارند. می‌توان استفاده کرد. ۳-۵-۱-۱۳-۵ در مواردی که زنگ زدگی فولاد محتمل است. مانند لوله‌های آب‌رسانی. فاضلاب و قطعاتی مانند زانویی. سه راهه. و شیرالات صنعتی, از جدن استفاده می‌شود. ۴-۵-۱-۱۳-۵ در جاهای نمناک. برای جلوگیری از زنگ‌زدگی ورق. لوله. پیچ و مهره و میخ فولادی, از اندود روی استفاده می‌شود. ۶-۱-۱۲۳۵ بسته‌بندی, حمل و نگهداری ۱-۶-۱-۱۳-۵ مصالح فلزی. تا زمان حمل. ترجیحاً باید در انبار مسقف تهویه‌دار و کف‌سازی شده نگهداری شود. در مناطق یا در مواردی که احتمال بارندگی مداوم وجود دارد و مصالح باید مدت طولانی در انبار بماند. سطح بسته‌ها را باید با برزنت یا پوشش مناسب دیگر پوشانید. ۲-۶-۱-۱۲-۵ تیرآهن‌های به طول مساوی, مرجحاً تیرآهن‌های ۱۲ به کمک تسمه یا مفتول‌های ۳-۶-۱۱۳۵ لازم است هر مجموعه پیچ و مهره بسته‌بندی شود. اگر پیچ و مهره چرب و آغشته به روغن نباشد. آنها را باید در لفافه‌ای پلاستیکی (نایلونی) قرار داد و تا حد ممکن هوای داخل بسته را خارج کرد. ۱۳۸ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳-۵ فلزها و مصالح جوشکاری ۴-۶-۱-۱۳-۵ میلگردهایی که هنوز بریده یا خم نشده‌اند باید به گونه‌ای انبار و نگهداری شوند که بر چسب و علامت کارخانه سازنده فولاد بر روی آنها قابل رویت باشد. ۵-۶-۱-۱۳-۵ از هرنوع صدمه مکانیکی یا تغییر شکل پلاستیک به میلگردهاء نظیر بریدگی و ضربه ۶-۶-۱-۱۲-۵ میلگردهای پوسته شده باید ماسه پاشی و پس از برآوردن ضوابط مبحث نهم مقررات ملّی ساختمان مصرف شوند. رفع پوسته‌ها با استفاده از برس سیمی و سایر روش‌های مشابه ۷-۶-۱-۵ میلگردها باید به روشی حمل و انار شوند که دچار خمیدگی بیش از حد نشوند. ۸-۶-۱-۱۲-۵ میلگردها باید بسته به قطر و رده آنهاء به صورت مجزا انبار شوند. ۹-۶-۱-۱۲-۵ میلگردها باید به نحوی تخلیه شوندکه هم به کارگران صدمه نزنند و هم خود صدمه ۱۰-۶-۱-۱۲-۵ میلگردهای س ۲۴۰ آج ۳۴۰ و آج ۴۰۰ با قطر کوچکتر یا برابر ۱۲ میلی‌متر به صورت کلاف و یا به صورت شاخه مستقیم با طول‌های مساوی بسته‌بندی می‌شوند. قطر کلاف میلگردهای کلاف باید حداقل ۲۰۰ برابر قطر میلگرد باشد. میلگردهای س ۲۴۰ آج ۳۴۰ و اج ۰ با قطر برابر و بزرگتر ۱۴ میلی متر و نیز تمامی میلگردهای آج ۵۰۰ فقط به صورت شاخه مستقیم با طول‌های مساوی بسته‌بندی می‌شوند. ۱۱-۶-۱-۱۳-۵ بر روی شاخه‌های میلگردهای آجدار تولیدی, به صورت یک در میان باید علامت مشخصه‌ای حک شود تا از روی آن نام کارخانه سازنده و نوع میلگرد معلوم شود. ۳-۵--۱۳-۶ هر یک از بسته‌های میلگرد باید دارای حداقل دو پلاک فلزی باشد که بر روی هریک از پلاک‌های مزبور مشخصات (الف) تا (ح) زیر به صورتی خوانا حک و یا به صورتی که نتواند مخدوش شود. نوشته شده باشد: الف- شماره بسته ب- نوع میلگرد (س ۲۴۰ اج ۰ پ- نمره میلگرد (قطر اسمی برحسب میلی‌متر) ت- وزن بسته (بر حسب کیلو نیوتن) ۱۳۹ -------- صفحهٔ بعد -------- ت- شماره ذوب یا هر ج- نشانه تأییدیه کنترل کیفیت از سوی کارخانه سازنده چ- نام یا نشانه تجارتی کارخانه سازنده ح- علامت استاندارد ملّی ابران ۲-۱-۵ مصالح جوش‌کاری ۱-۲-۱۲-۵ تعریف هدف از جوش‌کاری ایجاد پیوند بین دو قطعهٌ فلز به کمک حرارت حاصل از قوس الکتریکی بوده و روش صحیح آن مستلزم شناخت و انتخاب صحیح مصالح جوش کاری می‌باشد. ۲-۲-۱۳۲۵ دسته‌بندی مصالح جوشکاری انواع مختلفی دارد: ۱-۲-۲-۵ الکترود جوشکاری: الکترود به فلز پرکننده درز جوش گفته می‌شود که به شکل مفتول یا میلگرد نازک بدون روکش و یا روکش‌دار عرضه می‌شود. روکش الکترود ترکیب شیمیایی و خواص فیزیکی فلز جوش را کنترل و تنظیم می‌کند. روکش‌ها ممکن است اکسیدکننده. اسیدی, سلولزی و یا قلیایی باشند. هنگام جوش‌کاری با الکترود. جریان قوس الکتریکی بین انبرک جوش کاری و قطعه کار برقرار می‌شود. نوع الکترود باید با مشخصات مکانیکی و شیمیایی فلز و نیز با خصوصیات جوش مورد نظر سازگار باشد. تا درز جوش به نحو مطلوب پر و مقاومت لازم اتصال به‌دست آید. قطر الکترود تابع عواملی مانند نوع و وضعیت جوش, نوع درز» ضخامت ورق‌های اتصال و مهارت جوش کار است. الکترودها دارای انواع مختلفی است: الف) الکترودهای جوش‌کاری فولادهای ساختمانی ب) الکترودهای جوش‌کاری فولادهای کم آلیاز پ) الکترودهای جوش‌کاری فولادهای مخصوص, نظیر فولادهای مقاوم در برابر حرارت و فولادهای ۱۳۰ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳-۵ فلزها و مصالح جوشکاری ۲-۲-۲-۵ سیم جوش‌کاری: سیم‌های جوش‌کاری در جوش‌کاری با گاز و در محیط مناسب استفاده می‌شود. سیم جوشکاری باید تمیز و به دور از هرگونه آلودگی و ناخالصی و سطح آن عاری از زنگ‌زدگی و روغن و مانند این‌ها باشد. ۳-۲-۲-۱۳-۵ پودرگدازآور جوشکاری: از این پودرها در جوش قوس الکتریکی, با الکترود فولادی بدون روکش. استفاده می‌شود و جوش‌کاری با سیم. برای برقراری قوس الکتریکی به کار می‌رود. باشد. رطوبت پودر پیش از مصرف نباید از ۰/۱ درصد تجاوز کند. ۳-۲-۱۲-۵ استانداردها ۱-۳-۲-۵ ویژگی‌ها ویژگی‌های الکترودهای روپوش‌دار جوش‌کاری با قوس الکتریکی باید با استاندارد ملی ایران شماره ۱ مطابق باشد. ۲-۳-۲-۱۲-۵ آزمایش‌های استاندارد آزمایش الکترودهای روپوش‌دار باید مطابق با استاندارد ملّی ایران شماره ۸۷۱ آزمایش شود. این آزمایش‌ها عبارت است از: مقاومت کشش جنس جوش و مقاومت در برابر ضربه. استانداردهای مرجع این فصل در پیوست دوم ارائه شده‌اند. ۴-۲-۱-۵ ایمنی و بهداشت و ملاحظات زیست محیطی به دلیل احتمال وجود برخی مواد مضر در روپوش و یا وجود آزبست. کارگران از تماس مستقیم ۵-۲-۱۳-۵ بسته‌بندی و حمل و نقل و نگهداری نایلون یا پوشش ضد رطوبت باید در حدی باشد که به آسانی سوراخ یا پاره نشود. ۱۳۱ -------- صفحهٔ بعد -------- ۲-۵-۲-۱۳-۵ پوشش باید کاملاً اطراف الکترودها را بگیرد و به آنها چسبیده باشد. تا هوای پوشش را به کم‌ترین حد ممکن برساند و از حرکت الکترودها جلوگیری کند. البته اگر بتوان هوای داخل ۳-۵-۳-۱۲-۵ دسته‌هاء بسته‌هاء جعبه‌ها حلقه‌هاء قرقره‌های الکترود باید دارای اطلاعات طبقه‌بندی الکترود. نام سازنده یا علامت تجاری, طول و قطر استاندارد و مدت زمان تضمین باشد. ۴-۵-۲-۱۲-۵ معمولاً چند بسته در یک کارتن یا هر بستهٌ لفافه‌دار جداگانه درون یک کارتن قرار داده می‌شود. ۵-۵-۳-۱۲-۵ الکترودها باید در انبارهای مسقف و خشک و به دور از رطوبت نگهداری شوند. ۶-۵-۲-۱۲-۵ در هنگام بارگیری نباید به بسته‌ها یا کارتن‌ها ضربه شدید وارد شود و از پرتاب کردن آنها باید خودداری کرد. در هر حال, به پوشش روی الکترود نباید آسیبی برسد. ۱۳۲ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳-۵ چوب و فرآورده‌های آن ۱۳-۵ چوب و فرآورده‌های آن ۱۱۳-۵ تعریف چوبی که در ساختمان به مصرف می‌رسد. به یکی از صورت‌های طبیعی یا مصنوعی است. از جمله کاربردهای چوب طبیعی ساختن اسکلت ساختمان‌های چوبی. ساخت در و پنجره. دیوارپوش. کف‌پوش. سقف‌پوش. بام‌پوش. نرده» شمع کوبی. قالب‌بندی و دار بست است. از چوب‌های مصنوعی. مانند تخته لایه و نئوپان. در تزیبینات. ساخت قفسه. کمد و در استفاده می‌شود. ۲-۱۳-۵۵ دسته‌بندی ۱-۲-۱۳-۵ چوب به دو دستهٌ چوب‌های طبیعی و تخته مرکب تقسیم می‌شود: ۱-۱-۲-۱۳-۵ چوب‌های طبیعی, از نظر گونه. به دو دسته پهن برگان (چوب سخت) و سوزنی برگان (چوب‌های نرم) تقسیم می‌شوند. این چوب‌ها به دو صورت چوب گرد و الواری, که ابعاد آنها در استاندارد ملٌی ایرآن شماره ۴۱۷ تعیین شده است. بریده می‌شود. ۲-۱-۲-۱۳-۵ چوب‌های مصنوعی, یا تخته‌های مرکب. در آنواع تخته لایی. تخته فیبرء روکش و تخته خرده چوب (نئوپان) تولید و مصرف می‌شود. ۲-۲-۱۳-۵ مهم‌ترین فرآورده‌های چوب به شرح ذیل می‌باشد: ۱-۲-۲-۱۳-۵ پارکت: پار کت معمولاً از تکه‌های سخت چوب (از گونه‌های مختلف آن) در اندازه‌ها و ۱۳۳ -------- صفحهٔ بعد -------- معمولاً ۶ تا ۰۱۸ طول آنها ۷۵ تا ۴۵۰ و عرض آنها ۲۰ تا ۵۶ میلی‌متر است و در کارخانه بریده و اآماده می‌شود. ۲-۳-۲-۱۳-۵ کفپوش‌های چوب پنبه‌ای: کفپوش‌های چوب پنبه‌ای در دو نوع تولید می‌شود: الف- لینولیوم: مواد اولیهٌ لینولیوم روغن بزرک. گرد چوب پنبه. رزین و گرد چوب است که. طی فرایندهایی, از آنها ورق‌هایی به ضخامت ۲ تا ۶ میلی‌متر تهیه و به صورت توپ‌هایی به عرض ۱۸۰۰ میلی‌متر و کاشی‌های مربعی به ابعاد ۲۰۰ تا ۳۰۰ میلی‌متر بریده می‌شود. ب- کاشی چوب پنبه‌ای: از مخلوط تراشه‌ها و خرده‌های چوب پنبه با رزین و فشردن مخلوط خمیری در قالب ساخته می‌شود. ضخامت کاشی‌ها ۴/۵ تا ۸ میلی‌متر و اضلاع کاشی‌های مربعی ۰ تا ۳۰۰ میلی‌متر و اندازه کاشی‌های مستطیل شکل ۱۵۰*۳۰۰ و ۳۰۰۶۰۰ میلی‌متر است. ۳-۲-۲-۱۳-۵ درب و پنجره چوبی: درب‌های چوبی به شکل یک لنگه. چند لنگه., قابلمه‌ای. بدون ۴-۲-۲-۱۳-۵ مواد و مصالح اتصال دهنده و نصب: مواد و مصالح اتصال دهنده و نصب میخ پیچ. بست‌ها است که در فصل مربوط به فلزات آورده شده است. ۳-۱۳-۵ استانداردها ۱-۳-۱۳-۵ ویژگی‌ها ۱-۱-۳-۱۳-۵ چوبی که در صنعت ساختمان به کار می‌رود باید. از نظر بافت و ظاهرء یکنواخت. پوسیدگی و خشک شدگی. تجمع شیره گیاهی و صمغ بر روی سطوح نمایان چوب نشانه نامرغوب بودن آن است. انواع معایب چوب و حدود قابل قبول آنها در استاندارد ملّی ایران شماره ۵ ذکر شده است. ویژگی‌های چوب‌های مصنوعی, اعم از تخته فیبرء در استانداردهای ملی ایران شماره ۷۴۱۶ ۷۴۱۶-۱ ۷۴۱۶-۲. ۷۴۱۶-۴ و ۷۴۱۶-۵ و تخته خرده چوب (نئوپان)» در استاندارد ملّی ایران شماره ۰۹۰۴۴ و تخته لایه. در استاندارد ملی ایران شماره ۳۴۹۲ ارائه شده مشش -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳-۵ چوب و فرآورده‌های آن ۲-۱-۳-۱۳-۵ ویژگی‌های تخته لایه‌های مورداستفاده در قالب‌بندی (با حداکثر طول ۳۱۰۰ میلی‌متر ۳-۱-۳-۳-۵ خصوصیات تخته خرده چوب و تخته فیبر با روکش ملامینه برای مصارف داخل ساختمان باید با الزامات استانداردهای ملّی ایران شماره ۱۴۰۹۲ و ۴۰۹۳ ۱مطابق باشد. ۴-۱-۳-۱۳-۵ ارزیابی کارکرد تیرهای دوبل چوبی پیش ساخته شامل: برش. لنگر»ء سفتی. تحمل کشش و فشار بال تیرء که به عنوان اعضاء ساختمانی تحت بار خمشی قرار می‌گیرند باید تحت الزامات و روش‌های آزمون استاندارد ملّی ایران شماره ۲۲۳۸۹-۱ انجام پذیرد. این استاندارد برای تیرهای دوبل چوبی که اجزاء مقاوم به تاثیرات منفی رطوبت بر عملکرد ساختمانی دارند و در محیط‌های سرپوشیده موردمصرف قرار می‌گیرند و هیچگاه به مدت طولانی در معرض هوا قرار نمی‌گیرند کاربرد دارد. این استاندارد ضوابط مربوط به مقاومت در برابر آتش‌سوزی و الزامات مربوط به فرمالدئید و دوام بیولوژیک را دربر نمی‌گیرد و برای این موارد باید به استانداردهای مرجع مراجعه شود. ۵-۱-۳-۱۳-۵ ویژگی انواع درب‌های پیش ساختهُ چوبی داخلی باید مطابق استاندارد ملی ایران شماره ۷۴۸ و ویژگی انواع پنجره‌های چوبی باید مطابق استاندارد ملی ایران شمارهٌ ۳۲۴۵ باشد. سطح رویه درب‌ها باید هموار و بدون فرورفتگی, برجستگی و پیچیدگی باشد. درب‌های ساخته شده. پس از برش نهایی, باید گونیا باشند. پنجره‌های چوبی بایستی از الوارهایی به ضخامت معین ساخته شود. تا پس از رنده کردن آنهاء ضخامت‌های استاندارد به‌دست آید. برای این‌که بازشوی پنجره به‌راحتی باز و بسته شود. باید پس از رنده و آماده کردن کردن آن. ۲ میلی‌متر فضای آزاد (فضای باز) میان قسمت‌های مختلف پنجره ایجاد گردد. پیش از رنگ زدن, باید فضای باز میان پروفیل تحتانی بازشو و قاب. ۳ میلی‌متر باشد. ۶-۱-۳-۱۳-۵ ویزگی‌های الوار و مواد چوبی مورداستفاده در پنجره و درب‌های بیرونی و چهار چوب آنها باید با الزامات استاندارد ملّی ایران شماره ۱۴۲۲۰ مطابقت داشته باشند. ۷-۱-۳-۱۳-۵ ویزژگی‌های الوار و مواد چوبی مورداستفاده در پنجره و درب‌های داخلی و چهارچوب آنها باید با الزامات استاندارد ملّی ایران شماره ۱۴۲۲۱ مطابقت داشته باشند. ۱۳۵ -------- صفحهٔ بعد -------- ۲-۳-۱۳-۵ آزمایش‌های استاندارد آزمایش‌های استاندارد جوب عبارت است از: اندازه‌گیری معایب چوب‌های بریده شده. تعیین ۴-۱۳۵ ایمنی, بهداشت و ملاحظات زیست محیطی چوب نباید در محیطی قرار گیرد که بپوسد. ۵-۱۳-۵ سازگاری ۱-۵-۱۳-۵ چوب با دیگر مصالح سازگار است. ۲-۵-۱۳-۵ مصالح اتصال دهنده باید با شرایط آب و هوایی سازگار باشند. ۶-۱۳۵ بسته‌بندی. حمل ۲ نقل ۲ نگهداری ۱-۶-۱۳-۵ چوب باید در انبار به صورتی نگهداری شود که ویژگی‌های آن تغییر نکند و از عوامل ۲-۶-۱۳-۵ انبار مواد چوبی باید از آتش محافظت شود و از مواد قابل اشتعال دور و مجهز به سیستم‌های اعلام و اطفای حریق باشد. ۳-۶-۱۳-۵ چوب باید در برابر حشرات. آتش و رطوبت محافظت شود. ۱۳۶ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۴-۵ قیر و قطران ۱۳-۵ قیر و قطران ۱-۱۴۵ تعریف ۱-۱-۱۳-۵ قیر جسمی هیدروکرینی است به رنگ سیاه تا قهوه‌ای تیره که از شمار بسیار هیدروکرین‌های آلی با ترکیبات پیچیده شیمیایی ساخته می‌شود. قیر در دمای محیط. جامد - نیمه جامد است. اما با افزایش دما روان می‌شود. کاربرد مهم قیر به علت وجود دو خاصیت مهم این ماده است: غیرقابل نفوذ بودن در برابر آب و چسبنده بودن. ۲-۱-۱۳-۵ قطران از تقطیر گازهای حاصل از حرارت دادن زغال سنگ. چوب و سنگ‌های شیستی به‌دست می‌آید و رنگی سیاه و متمایل به قهوه‌ای دارد. این ماده قطران خام نام دارد و از تصفیه آن در حرارت ۳۰۰ تا ۳۵۰ درجه قطران راه‌سازی به دست می‌آید. ۲-۱۳-۵۵ دسته‌بندی ۱-۲-۱۳۴۵ قیر عمدتاً بر دو نوع است: اگر از معدن به دست آید. قیر طبیعی و هر گاه از پالایش نفت خام حاصل شود. قیر نفتی نام دارد. ۱-۱-۲-۱۳-۵ قیر طبیعی: برخی از انواع قیر در طبیعت و در اثر تبدیل تدریجی نفت خام و تبخیر مواد فرار آن در اثر گذشت سالهای بسیار زیاد به دست می‌آید. چنین قیری,» قیر طبیعی نامیده می‌شود. ۱۳۷ -------- صفحهٔ بعد -------- ۲-۱-۲-۱۳-۵ قیر نفتی: قیر نفتی را از پالایش نفت خام به‌دست می‌آورند و با توجه به نوع قیرء چگونگی کاربرد آن در صنایع مختلف است. به این شرح: الف- قیرهای جامد: قیر جامد آخرین فرآورده‌ای است که از تقطیر نفت خام فراهم و برحسب درجات نفوذ مختلف. تولید می‌شود. حدود درجات نفوذ قیرهایی که در ایران تولید می‌شوند ۰ تا ۳۰۰ درجه است. قیرهای محصول ایران. عبارت‌اند از: ۴۰/۵۰ ۶۰/۷۰ ۸۵/۱۰۰ و ۲۰۰/۳۰۰ ب- قیرهای دمیده: حساسیت این قیرها نسبت به دما کمتر است و از آنها بیشتر برای پر کردن ترک‌های روسازی بتنی و درزها استفاده می‌شود. قیرهای خالص نیمه جامد. یا قیرهای با درجهٌ نفوذ ۲۰۰/۳۰۰ ۸۵/۱۰۰ و ۶۰/۷۰ را با دمیدن هوای تحت فشار و درجه حرارت ۲۰۰ تا ۳۰۰ درجه سانتی‌گراد در شرایط واکنش‌های تراکمی قرار می‌دهند و قیرهای جامدی, با درجه نفوذ کمتر نسبت به قیر اولیه. به نام قیرهای دمیده. تولید می‌کنند. انواع این قیرها عبارت‌اند از: 1۸۵/۲۵ 1۹۰/۱۵ که اعداد ۰۲۵ ۱۵ درجه نفوذ و ۸۵ ۹۰ نقطه نرمی این پ- قیرهای محلول: قیرهای خالص جامد یا نیمه جامد هستند و مصرف آنها جز به روش حرارت دادن, که موجب کاهش کندروانی قیر می‌شود. امکان‌پذیر نیست. راه دیگر استفاده از قیرء تهیه قیرهای محلول به روش مخلوط کردن قیرهای خالص با حلال‌های نفتی است که حالت قیر را از جامد یا نیمه جامد به مایع تغییر می‌دهد. قیرهای محلول» یا پس برگشته. با مخلوط کردن قیرهای خالص در حلال‌ها یا حل کردن قیر در آنها و یا روغن‌های نفتی سبک و فرار مانند بنزین و نفت سفیده به دست می‌آید. نوع و کیفیت این قیرها بستگی به نوع قیرهای خالص و روان‌تر است. کندروانی قیرهای محلول باید حتی‌الامکان به اندازه‌ای باشد که برای گرم کردن آنها نیاز به حرارت زیاد نباشد. البته این حرارت باید از درجه اشتعال حلال‌ها کمتر باشد. قیرهای محلول, در راه‌سازی برای اندودهای نفوذی, اندودهای سطحی, آسفالت سطحی, أسفالت سرد کارخانه‌ای یا مخلوط در محل. درزگیری ترک‌های آسفالتی و دیگر عملیات ترمیمی به مصرف می‌رسد. این قیرء برحسب سرعت گیرش, تصعید مواد فرار و نوع حلال‌هاء به سه گروه زیر تقسیم می‌شود: ۱۳۸ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۴-۵ قیر و قطران ت- قیرهای زودگیر یا ج1: اگر برای حل کردن قیرهای خالص و تهیه قیر محلول از حلال‌های مدت نسبتاً کمی. پس از مصرف قیرء تصعید می‌شود و قیر اصلی برجای می‌ماند. این قیرها بر حسب کندروانی سینماتیک با واحدسانتی‌استوکس در چهار نوع 0-۷۰ ۲-۲۵۰ل ۸۰۰- ۴ و 6-۳۰۰۰ درجه‌بندی می‌شوند. اعداد پسوند قیرها معرف حداقل کندروانی قیر در ۶۰ درجه سانتی گراد است. ث- قیرهای کندگیر یا 1۸4۳ این قیرها از حل کردن قیر خالص در موادی مانند نفت سفید و با حلال‌های مشابه تهیه می‌شود که سرعت تصعید این حلال‌ها نسبت به حلال بنزین در قیرهای زودگیر. کندتر و طولانی‌تر است. قیرهای کندگیر در پنج نوع درجه‌بندی شده است که حداقل کندروانی آنها در ۶۰ درجه سانتی‌گراد. برای رقیق‌ترین نوع آن یا ۸۸2-۳۰ معادل ۳۰ سانتی‌استوکس, و برای غلیظ‌ترین یا ۸۸6-۳۰۰۰ مساوی ۳۰۰۰ سانتی‌استوکس است. ج- قیرهای دیرگیر یا 5: قیرهای دیرگیر را با حل کردن قیرهای خالص در روغن‌هاء حلال‌های دیرگیر نفتی مانند گازوییل یا نفت سیاه, می‌توان. مانند قیرهای خالص, مستقیماً از تقطیر نفت خام تهیه کرد. برای گیرش کامل قیرهای دیرگیر بعد از مصرف. مدت زمان زیادی لازم است. در واقع این قیرها در شرایط آب و هوای عادی نمی‌گیرند. بلکه تغییر شکل مولکولی آنها نسبتاً تدریجی و طولانی است. قیرهای دیرگیر در چهار نوع درجه‌بندی شده‌اند که حداقل کندروانی آنها در ۶۰ درجه سانتی‌گراد و برای رقیق‌ترین نوع آن یا 5۳-۷۰ معادل ۷۰ سانتی‌استوکس و برای غلیظ‌ترین آن یا 5۳-۳۰۰۰ معادل ۳۰۰۰ سانتی استوکس است. چ- قیر امولسیون: از مخلوط کردن قیر و آب با یک ماده امولسیون ساز قیرهای امولسیونی بدست می‌آیند. امولسیون قیر در دو نوع آنیونیک و کاتیونیک وجود داردکه هریک به زیر گروه‌های سریع شکن, تند شکن. کندشکن و دیر شکن و هریک از این زیر گروه‌ها نیز به گروه‌های فرعی دیگری تقسیم می‌شوند که تعداد آن‌ها به بیست نوع قیر امولسیون می‌رسد. مقدار قیر امولسیون‌های قیر از ۵۰ تا ۷۵ درصد. مقدار آب از ۲۵ تا ۴۰ درصد و امولسیون‌سازها حداکثر ۵ درصد وزنی این گیرها را تشکیل می‌دهد. ۱۳۹ -------- صفحهٔ بعد -------- ۳ قیرهای اصلاح شده: افزودنی‌های قیر که طیف وسیعی از مواد معدنی. آلی طبیعی ر در برمی گیرد. برای اصلاح برخی از خواص قیر و در نتیجه مخلوط‌های آسفالتی است که در موارد زیر کاربرد دارد: - جلوگیری از ترک‌های حرارتی و انقباضی در رویه‌های آسفالتی - کاهش پدیده‌های تغییر شکل و قیرزدگی رویه‌های آسفالتی - جلوگیری از روآمدن ترک‌های آسفالتی قیرهای اصلاح شده, برحسب نوع افزودنی‌های آن. به سه گروه اصلی تقسیم می‌شوند که برای انتخاب شده در هر پروژه سازگاری داشته باشد و قیر اصلاح شده نیز باید قبلاً به صورت مخلوطی همگن و یکنواخت تهیه شود. مشخصات ۳ گروه اصلی قیرهای اصلاح شده. که هریک با افزودنی‌های معینی تهیه می‌شوند. به شرح زیر است: ح-۱- فیرهای اصلاح شده پلیمری ح-۱-۱- قیرهای اصلاح شده با پلیمر نوع ]: این قیرها از افزودن کوپلیمرهای استایرن بوتادین پلیمرهای دیگر دارای ویژگی‌های مطابق با مشخصات استانداردهای معتبر به چهار گروه ۸[ 3ا-ل ن)-| و (1-] تقسیم می‌شوند. ح-۲-۱- قیرهای اصلاح شده با پلیمر نوع 1 از افزودن پلیمر مایع استایرن بوتادین رابر (چ51) با ۱۴ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳-۵ فیر و قطران شده در استانداردهای معتبر مطابق باشد. قیرهای اصلاح شده با این پلیمر و پلیمرهای دیگر دارای ویژگی‌های مطابق با مشخصات استانداردهای معتبرء به چهار گروه 1-۸[ -|] 3 ن6-[| و (1-1| تقسیم می‌شود. ح-۳-۱- قیرهای اصلاح شده با پلیمر نوع [[]: از افزودن پلیمر اتیلن وینیل استات (1۷۸) به قیر خالص تهیه می‌شوند و باید با مشخصات تأیید شده در استانداردهای معتبر انطباق داشته باشند. قیرهای اصلاح شده با این پلیمر و یا پلیمرهای دیگر دارای ویژگی‌های مطابق با استانداردهای معتبر,ء در پنج گروه 11-۸ تا 11-۳[ رده‌بندی می‌شود. ح-۴-۱- قیرهای اصلاح شده با پلیمر نوع 1۷: از افزودن کوپلیمر غیرشبکه‌ای استایرن بوتادین استانداردهای معتبر باشد. قیرهای اصلاح شده با این کوپلیمر و یا پلیمرهای دیگر دارای ویژگی‌های مطابق با استانداردهای معتبرء به شش گروه ۷-۷ تا ]۱۷-1 تقسیم می‌شوند. ح-۲- قیرهای اصلاح شده با پودر لاستیک: از اختلاط پودر لاستیک‌های بازیافتی و. در صورت لزوم افزودنی‌های معدنی و یا مواد الیافی دیگر. با قیر خالص تهیه می‌شوند و باید با مشخصات استانداردهای معتبر مطابقت داشته باشند. قیرهایی که از این راه اصلاح می‌شوند. از نظر کندروانی, به سه گروه ]تا []] به ترتیب با غلظت زیاد تا کم. تقسیم می‌شوند. پودر باید با قیر داغ تا آنجا مخلوط شود و واکنش نشان دهد که ذرات لاستیک. پیش از مصرف قیرء به اندازه کافی متورم و منبسط شود. پودر لاستیک به کار رفته برای تهیهُ این قیر باید دارای خواص مندرج در استانداردهای معتبر باشد. قیر اصلاح شده با پودر لاستیک برای آأسفالت گرم مصرف می‌شود. درصد الیاف موجود در آسفالت. نباید از ۰/۵ و در صورت استفاده برای قیرپاشی, نباید از ۰/۱ درصد ح-۳- قیرهای اصلاح شده با مواد شیمیایی تثبیت کننده: این قیرها از افزودن مواد شیمیایی تثبیت کننده به قیرهای خالص تولید می‌شوند و باید با مشخصات استانداردهای معتبر مطابقت داشته باشند. قیرهای اصلاح شده با این مواد و یا اصلاح کننده‌های دیگر دارای ویژگی‌های مندرج در استانداردهای معتبر به جهار گروه قیر با درجه نفوذ ۱۳۰-۱۸۵ تا درجه نفوذ ۳۵-۶۵ تقسیم می‌شود. ۱۴۱ -------- صفحهٔ بعد -------- ۳-۱۴-۵ استانداردها ۳-۱۴-۵ -۱ ویژگی‌ها ۱-۱-۳-۱۴-۵ الزامات قیرهای مورداستفاده در عایق کاری رطوبتی ساختمان در استاندارد ملّی ایران شماره ۲۱۲ ارائه گردیده است. ۲-۱-۳-۱۴-۵ ویژگی‌ها و روش‌های آزمون قیرهای طبیعی (معدنی) باید بر اساس استاندارد ملی ایران شماره ۱۴۷۱۴ سنحیده شود. ۳-۱-۳-۱۴-۵ مشخصات قیرهای امولسیونی که قبلاً مصرف شده و مجددا در چرخه مخلوط استفاده می‌شوند. باید مطابق با استاندارد ملّی ایران شماره ۱۳۶۵۱ می‌باشد. ۴-۱-۳-۱۴-۵ بایستی مشخصات عایق‌های قیرگونی در ساختمان مطابق استاندارد ملی ۲۹۵۲ عایق‌های رطوبتی پیش ساخته قیری برای پی مطابق استاندارد ۰۳۸۶۴ عایق‌های رطوبتی پیش ساخته بوسیله قیر اصلاح شده با پلیمرها با استاندارد ملی ۳۸۸۴ و قیر اصلاح شده در ساخت ۵-۱-۳-۱۴-۵ قطران راه‌سازی باید با مشخصات داده شده در استانداردهای معتبر مطابقت داشته باشد. در ایران قطران به مقدار بسیار اندک تولید می‌شود و استفاده از آن در صنعت راه‌سازی ۲-۳-۱۳۴۵ آزمایش‌های استاندارد استانداردهای مرجع این فصل در پیوست دوم ارائه شده‌اند. ۴-۱۴۵ ایمنی. بهداشت و ملاحظات زیست محیطی انتخاب درجه حرارت صحیح و مناسب برای گرم کردن انواع متفاوت قیرهای جامد. محلول و امولسیون در شرایط آب و هوایی مختلف و برای مصارف گوناگون با کیفیت و مرغوبیت قیر و ملاحظات ایمنی و زیست محیطی با تاکید بر جلوگیری در اشتعال و آتش‌سوزی و کاهش آلودگی ۱۳۲ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳-۵ فیر و قطران زمین ارتباط مستقیم دارد. راهنمای کلی انتخاب دمای مناسب برای گرم کردن و مصرف قیرها به این شرح است: ۱-۴-۴-۵ قیرهای خالص: حداکثر درجه حرارت برای گرم کردن قیرهای خالص نباید از ۱۷۶ درجه سانتی‌گراد تجاوز کند. در موقع گرم کردن این قیرها و هر نوع قیر دیگری در دمای مناسب. نباید دود آبی رنگ متصاعد شود که انتشار آن در هواء موجب افزایش آلدهیدها در محیط کار می‌شود. هر قدر درجه حرارت این قیرها برای گرم کردن و مدت زمان آن نیز کمتر باشد. آلودگی ۲-۴-۱۴۳۵ قیرهای محلول: درجه حرارت مناسب برای این قیرها بر حسب این که قیر محلول در چه رده‌ای از قیرهای زودگیرء کندگیر یا دیرگیر قرار گرفته باشد. باید همواره کمتر از درجه اشتعال قیر باشد. در غیر این صورت. کلیه نکات ایمنی برای پیشگیری از حریق و اشتعال باید در موقع حرارت دادن این قیرها رعایت شود. دمای مناسب برای قیرهای محلول به‌ویژه برای انواع رقیق آنها مانند ۳۰ - ۸/6 ۷۰ 50 ۷10.16 نباید به ترتیب بیشتر از ۳۰ درجه سانتی‌گراد و ۰ درجه سانتی گراد باشد. برای گروه‌های غلیظ‌تر این قیرها مانند 96۳۰۰۰ ۱1۲ و 18۳. حداکثر درجه حرارت باید بین ۸۰ تا ۱۱۵ سانتی گراد باشد. افزایش دمای قیرهای محلول به سهولت موجب تصعید و فراریت و انتشار حلال‌های موجود در این قیرها (هیدروکلریدها) در هوای محیط می‌شود و نتیجهُ آن افزایش شدید آلدهیدها در محیط کار است که باید مورد توجه قرار گیرد. ۳-۴-۱۳-۵ فیرهای امولسیون: برای مصرف این قیرها به طور معمول نیازی به حرارت دادن آنها نیست. لذا از نظر اقتصادی و ایمنی بر انواع دیگر قیرهاء برتری دارند. زیرا: - انرژی مصرفی برای گرم کردن آنها به مراتب کمتر از قیرهای محلول و قیرهای خالص است. - به جای تبخیر و تصعید حلال‌های نفتی موجود در قیرهای محلول و انتشار آنها در محیط زیست که موجب تشدید آلودگی می‌شود. در قیرهای امولسیون فقط آب تبخیر می‌شود. ضمن آن که ششمشمشمشمجچشمشجچججججتت -------- صفحهٔ بعد -------- استفاده از این قیرها برای اختلاط با مصالح سنگی مرطوب و یا پخش قیر روی سطوح مرطوب هیچ گونه اثر منفی بر عملکرد آن ندارد. - هزینه حدود ۲۵ تا ۳۰ درصد حلال‌های نفتی موجود در قیرهای محلول است. ۵-۱۴-۵ سازگاری انتخاب قیر مناسب و مطلوب برای شرایط متنوع و گوناگون اجرایی و محیطی و مصارف ناهمگون. به عوامل موثر و متعددی از جمله مصالح مصرفی با قیر. شرایط جوی - اقلیمی و حداقل - حداکثتر و متوسط دمای محیط بیرون» وسایل اجرای کارء نوع و میزان ترافیک عبوری در دوره سرویس‌دهی ۶-۱۳۵ بسته‌بندی. حمل ۳ نگهداری شرایط بسته‌بندی, حمل و نگهداری قیرها بر حسب نوع قیر به شرح زیر متفاوت است: ۱-۶-۱۳-۵ قیرهای جامد و محلول: این قیرها برای مصارف ساختمانی, در بشکه عرضه می‌شود. ۲-۶-۱۳۴۵ امولسیون‌های قیر با بشکه حمل نمی‌شوند زیرا جابه‌جایی و نقل و انتقال بشکه‌ها به ویژه اگر روی زمین غلطیده شود موجب شکست امولسیون قیر می‌شود و در نهایت آن‌را غیر قابل مصرف می‌سازد. از این رو از تانکر برای حمل قیرهای امولسیون استفاده می‌شود. امولسیون‌های قیر نباید یخ بزند. زیرا این عمل باعث شکست آن شده و قیر را از آب جدا می‌سازد. افزایش دما موجب شکست زود هنگام امولسیون قیر می‌شود. ۱۳۴ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۵-۵ شیشه ۱۵-۵ شا ۱۱۵-۵ تعریف شیشه از مواد مصنوعی غیرفلزی و غیرآلی است. این فرآورده از نظر فیزیکی و شیمیایی مادهٌ تکنیکی مذابی است که به‌صورت آمورف و بدون کریستالیزاسیون هک حالت صلب سرد شده است. ۴-۳۰ گرم بر سانتی‌مترمکعب است. ۲-۱۵-۵۵ دسته‌بندی شیشه و فرآورده‌های آن از لحاظ کاربرد. به انواع مختلفی طبقه‌بندی می‌شود: ۱-۳-۱۵-۵ شیشه‌های جام به شیشه‌های دارای سطح ساده. سطح برجسته. رنگی. بی‌رنگ یک لایه دو لایه. شفاف. مات. پوشش‌دار و بدون پوشش تقسیم می‌شود: شیشه‌های جام مسطح شیشه‌های جام مسطح. یک طرف ساده و یک طرف آینه‌ای یا پوشش‌دار ۱۳۵ -------- صفحهٔ بعد -------- شیشه‌های جام یک طرف ساده و یک طرف برجسته با نقش و نگار (شیشه‌های مشجر) ۲-۳۲-۱۵-۵ گروه‌های مهم شیشه‌های ویژه به صورت ذیل می‌باشند: شیشه دوجداره: رجوع شود به مبحث ۱۹ مقررات ملّی ساختمان. بلوک شیشه‌ای توپر: نوعی شیشههٌ توپر و ضخیم که نور را از بام ساختمان, یا فضای آزاد. به طبقهٌ پایین. یا کف پاسیو. یا زیر زمین. می‌رساند. این بلوک‌ها به شکل ساده. طرح‌دارء مات و با شفافیت کم (کدر) وجود دارد. بلوک شیشه‌ای توخالی: این شیشه‌ها از دو صفحه شیشهٌ به‌هم جوش خورده ساخته شده است که میان دو صفحه فضای خالی از هوا وجود دارد. این بلوک شیشه‌ای توخالی برای عایق صدا و عایق گرما و عبور نور به کار می‌رود. ۴-۲-۱۵-۵ فرآورده‌های اصلی شییشه به صورت ذیل می‌باشند: پشم شیشه در داخل کاغذهای آلومینیمی و قیراندود و تور و نمد و پلات فیبری قرار داده می‌شود. الیاف شیشه: فیبر شیشه‌ای که جهت ناصافی‌ها و درزها بکار می‌رود. این نوع فیبرهای شیشه‌ای بعنوان نمدکاری و حتی کاغذ دیواری بکار می‌روند. ۳-۱۵۵ استانداردها ۱-۳-۱۵-۵ ویژگی‌ها ۱-۱-۳-۱۵-۵ شیشه جام باید مسطح یا برجسته و بدون موج. حباب. لب‌پریدگی, لب برآمدگی, ۱۳۶ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۵-۵ مس باشد و صافی و یکنواختی ضخامت آن به حدی باشد که اگر از زاویه ۶۰ درجه پشت شیشه به جسمی که در فاصلهٌ یک‌متری آن قرار دارد. نگریسته شود آن جسم کج و معوج دیده نشود. شیشه جام باید خاصیت ارتجاعی و انعطاف‌پذیری خود را حفظ کند. شَیشهٌ جام باید در برابر عوامل جوّی و هوازدگی مقاوم باشد و با گذشت زمان کدر نشود. ایمنی راء که ممکن است بر اثر عملیات حرارتی یا در مراحل دیگر تولید پدید آمده باشد. اگر از ۱۳ میلی‌متر تجاوز نکند. می‌توان نادیده گرفت. طبقه بندی شیشه‌های ایمن بر اساس مقاومت در برابر نیرو در استاندارد ملّی ایران شماره ۱- ۱۳۷۵۵ مشخص شده است. ۳-۱-۳-۱۵-۵ تعیین مقادیر عایق صوتی برای تمامی فرآورده‌های شیشه‌ای شفاف. نیمه شفاف و مات که برای مجموعه‌های لعاب‌کاری شده مورد استفاده در ساختمان‌ها مورداستفاده قرار می‌گیرند بایستی بر اساس استاندارد ملّی ایران شماره ۱۳۷۵۷ صورت پذیرد. ۴-۱-۳-۱۵-۵ درجه مقاومت به آتش و رده مجموعه‌های لعاب‌کاری نسوز شامل شیشه شفاف و نیمه شفاف برای استفاده در ساختمان باید با الزامات استاندارد ملّی ایران شماره ۱۳۷۵۶ منطبق ۵-۱-۳-۱۵-۵ شیشه‌های نقره اندودشده برای استفاده در سطوح خارجی ساختمان‌ها باید با ضوابط استاندارد ملّی ایران شماره ۱۳۶۸۸ مطابق باشند. ۶-۱-۳-۱۵-۵ نماهای شیشه‌ای باید در برابر باد مطابق مبحث ششم مقررات ملّی ساختمان طراحی شوند. علاوه بر این نماهای شیشه‌ای باید قادر به تحمل نیروهای لرزه ای باشند. ۷-۱-۳-۱۵-۵ محصول شییشه سلولی باید با الزامات استاندارد ملّی ایران به شماره ۱۰۹۵۱ ۲-۳-۱۵-۵ آزمایش‌های استاندارد خم‌دار (اندازه‌گیری خم شیشه)» لب برأمدگی. ترک سطحی ۱۳۷ -------- صفحهٔ بعد -------- ۲-۲-۳-۱۵-۵ شیشه ایمنی: الزامات و روش آزمون برای شییشه کاری ایمن در برابر ضربات در استاندارد ملّی ایران شماره ۱۳۷۵۵-۱ ذکر شده است. برخی از ویژگی‌ها شامل تعیین ستبراء آزمون یکنواختی, آزمون خرد شدگی می‌شوند. ۳-۲-۳-۱۵-۵ استانداردهای مرجع این فصل در پیوست دوم ارائه شده‌اند. ۴-۱۵-۵۵ ایمنی. بهداشت و ملاحظات زیست محیطی هنگام کار با شیشه بایستی از دستکش‌های ضخیم استفاده شود. ۵-۱۵۵ سازگاری ۶-۱۵۵ بسته‌بندی. حمل و نقل و نگهداری جام‌های شییشه باید با پوشال محکم بسته‌بندی و در جعبه‌های چوبی مقاوم نگهداری و حمل شود. بین هر دو جام باید برگ‌های کاغذی یا مانند آن نهاد تا از تماس دو سطح شیشه با یکدیگر جلوگیری شود. ۱۳۸ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۶-۵ رنگ و پوشش ساختمانی ۱۱۶-۵ تعریف رنگ‌ها و پوشش‌ها: ترکیباتی است از مواد آلی و معدنی, مانند رزین‌هاء مواد افزودنی, رنگدانه‌هاء پرکننده‌هاء حلال‌هاء که به ترتیب برای تزیین (زیبایی) و حفاظت اجزای ساختمانی به کار می‌رود. ۲-۱۶۵ دسته‌بندی ۱-۱-۲-۱۶-۵ رنگ‌ها و پوشش‌های حلالی کوره‌ای, و پرتو سخت است. با توجه به نحوه تشکیل فیلم, رنگ‌ها و پوشش‌های هوا خشک در صنعت ساختمان کاربرد بیشتری دارند و از نظر نحوه خشک شدن, در سه حالت الف) خشک شدن ۱۳۹ -------- صفحهٔ بعد -------- ۳-۲-۱۶-۵ مطابق استاندارد ملّی ایران شماره ۱۲۱۴۹ بر حسب ترکیب شیمیایی رنگدانه‌ها در یکی از رده‌های ترکیبات زیر قرار می‌گیرند: ۱-۳-۲-۱۶-۵ اکسیدها و هیدروکسیدهای مصنوعی یا طبیعی آهن. ۲-۳-۲-۱۶-۵ اکسیدهای کروم. تیتانیوم و منگنز. ۳-۳-۲-۱۶-۵ رنگدانه‌های کمپلکس غیرألی. برای مثال مخلوطی از اکسیدها و هیدروکسیدهای فلزی یادشده در بالا با اکسیدها و هیدروکسیدهای کبالت. آلومینیم. نیکل و آنتیموان. ۴-۳-۲-۱۶-۵ رنگدانه از نوع لاجورد. ۵-۳-۲-۱۶-۵ فتالوسیانین آبی و سبزرنگ. ۵-۳-۲-۱۶-۵ کربن به شکل دوده (باید به عنوان رنگدانه غیرآلی درنظر گرفته شود). ۶-۳-۲-۱۶-۵ مخلوطی از مواد یادشده در بالا (می‌تواند دارای رنگدانه یار نیز باشد). ۳-۱۶-۵ استانداردها ۱-۳-۱۶-۵ ویژگی‌ها ۱-۱-۳-۱۶-۵ ویژگی رنگ‌ها و پوشش‌ها باید. در صورت وجود استاندارد ملی. با آن مطابقت کند. ۲-۱-۳-۱۶-۵ رنگ‌های تزیینی مورد استفاده در ساختمان باید بر پایه آب باشند. ۳-۱-۳-۱۶-۵ دو لایه از این رنگ‌ها باید سطح را کاملاً بپوشاند. ۴-۱-۳-۱۶-۵ اگر این رنگ‌ها برای سطوح خارجی ساختمان‌ها به کار برده می‌شود. باید در برابر شرایط محیطی, مانند ۷ل]. دما و رطوبت. یخ‌بندان, مقاوم باشد و در کوتاه مدت (کمتر از ۵ سال) ۵-۱-۳-۱۶-۵ رنگ‌ها و پوشش‌ها باید بر روی زیرکار مناسب و سازگارء که به طور صحیح و به اندازه نیاز آماده‌سازی شده. به کار برده شود. ۶-۱-۳-۱۶-۵ پیش از پوشش. همه عیوب سطحی, ترک‌ها و درزهاء. که ممکن است موجب نایکنواختی رنگ یا پوشش شود. باید درزگیری و بتونه‌کاری شوند. ۷-۱-۳-۱۶-۵ رنگ‌ها و پوشش‌های ساختمانی باید قابلیت کاربرد با قلم‌مو و غلتک (برای سطوح و بناهای کوچک) و پاشش (برای سطوح بزرگ) را داشته باشند. ۱۵۰ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۶-۵ رنگ و پوشش ساختمانی ۸-۱-۳-۱۶-۵ لوازم چوبی معمولاً در کارگاه‌ها و پارکت‌ها پس از نصب پوشش داده می‌شوند. لاک‌های چوبی مصرفی در ساختمان باید بر پایهُ آب باشند. ۹-۱-۳-۱۶-۵ ویژگی‌ها و روش‌های آزمون رنگدانه‌ها برای استفاده در رنگی کردن مصالح ساختمانی پایه سیمانی, پایه آهکی و ترکیبات سیمانی - آهکی باید مطابق با استاندارد ملّی ایران شماره ۱۳۱۴۹ باشد. همچنین رنگدانه‌های مطابق این استاندارد را می‌توان در ملات آهک خالص نیز مورداستفاده قرار داد. ۱-۱-۳-۱۶-۵ زمان گیرش اولیه سیمان با رنگدانه منفرد یا رنگدانه مخلوط که مطابق روش استاندارد ملّی ایران شماره ۱۲۱۴۹ اندازه‌گیری می‌شود نباید از ۶۰ دقیقه کمتر باشد. اختلاف زمان گیرش اولیه مخلوط‌های با رنگدانه منفرد یا رنگدانه مخلوط و بدون رنگدانه نباید از ۶۰ دقیقه ۱۱-۱-۳-۱۶-۵ زمان گیرش نهایی سیمان با رنگدانه منفرد یا رنگدانه مخلوط که مطابق استاندارد ملّی ایران شماره ۱۲۱۴۹ اندازه‌گیری می‌شود نباید از ۷۲۰ دقیقه بیشتر باشد. ۱۲-۱-۳-۱۶-۵ مقاومت فشاری ۲۸روزه مخلوط‌های با رنگدانه منفرد یا رنگدانه مخلوط که مطابق استاندارد ملّی ایران شماره ۱۳۱۴۹ اندازه‌گیری می‌شود. در مقایسه با مخلوط بدون رنگدانه نباید بیش از ۸ درصد کاهش داشته باشد. مگر آنکه تولید کننده کاهش قابل توجه مقاومت را به دلیل استفاده از رنگدانه‌ها در مدارک مربوط به رنگدانه‌ها ارائه نماید. مقدار موادجامد بر مبنای درصد وزنی رنگدانه آماده شده با آب باید توسط تولیدکننده اظهار گردد. ۱۳-۱-۳-۱۶-۵ مشخصات رنگ برای استخرهای شنا و سایر سطوح بتونی و ساختمانی باید مطابق با استاندارد ملّی ایران شماره ۳۰۷ باشد. ۱۴-۱-۳-۱۶-۵ ویژگی و شرایط استفاده از رنگ‌ها و جلاهای محافظ مورد مصرف برای حفاظت سازه‌های فولادی در برابر خوردگی بایستی مطابق با الزامات استانداردهای ملّی ایران شماره‌های ۴ باشد. ۲-۳-۱۶-۵ آزمایش‌های استاندارد ۱-۲-۳-۱۶-۵ آزمایش‌های استاندارد شامل, اندازه‌گیری درصد مواد جامد. اندازه‌گیری زمان خشک شدن, تعیین گرانروی, تعیین دانسیته. تعیین مقاومت در شرایط مه نمکی (برای پوشش‌ها) تعیین ۱۵۱ -------- صفحهٔ بعد -------- مقاومت در شرایط رطوبت صد در صد (برای پوشش‌ها)» تعیین قدرت پوشانندگی (برای رنگ‌های تزیینی)» تعیین مقاومت شستشو (برای رنگ‌های تزیینی)» اندازه‌گیری خصوصیات فیزیکی و مکانیکی. شامل: مقاومت سایشی. ضربه و جاری شدن. تعیین مقدار ماده غیرفرار و مقاومت در برابر ۲-۲-۳-۱۶-۵ آزمایش‌ها روی رنگدانه‌های مورد استفاده در موادپایه سیمانی شامل کنترل تاثیر روی خواص بتن شامل: ۱- زمان گیرش و مقاومت فشاری» ۲- ترکیب شامل: ترکیب شیمیایی رنگدانه. مواد محلول در آب. کلرید محلول در آب. مقدار کلرید کل, ۳- کسر وزن بعد از سرخ شدن, ۴- انتشار رادیواکتیو, ۵- آزادشدن مواد خطرناک. ۶- قدرت نسبی فام بخشی رنگ. ۷- مانده روی الک. ۸- مقدار 01 ‎-٩‏ پایداری در برابر قلیایی» ۱۰- پایداری در برابر عوامل جوی, پایداری حرارتی. مقایسه رنگ با رنگدانه استاندارد و مقاومت در برابر نور می‌باشد. ۳۲-۲-۳۱۶۵ استانداردهای مر جع این بخش در پیوست دوم ارائه شده‌اند. ۱-۴-۶-۵ رنگ‌های مورد استفاده در ساختمان باید عاری از حلال باشد و مقدار مواد آلی فرار ۲-۴-۶-۵ رنگ‌ها و پوشش‌های ساختمانی نباید مواد سمّی مانند سرب و کروم. داشته باشند. سطوح رنگ شده نباید دارای مواد آلاینده‌ای باشد که تماس با آن برای انسان زیان‌آور باشد. ۳-۴-۱۶-۵ رنگ‌های معروف به رنگ روغنی, عمدتاً دارای ترکیبات سمی است و نباید از آنها ۴-۴-۶-۵ استفاده از رنگ‌های امولسیونی بر پایه رزین‌های اکریلیک. یا پلی‌وینیل استات. در ساختمان, به شرط حذف ترکیبات خطرناک مانند فرمالدهید در فرمولاسیون آنهاء بلامانع است. ۱۹۲ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۶-۵ رنگ و پوشش ساختمانی ۵-۱۶-۵۵ سازگاری از رنگ‌های تزیینی» بر حسب نوع رزین» می‌توان برای تزیین انواع سطوح چوبی. گچی. سیمانی و فلزی استفاده کرد. پوشش‌های حفاظتی در ساختمان برای حفاظت سازه‌های فلزی در برابر خوردگی بر اثر شرایط محیطی است. ۶-۱۶۵ بسته‌بندی حمل و نگهداری ۱-۶-۱۶-۵ رنگ‌ها و پوشش‌ها باید به نحوی بسته‌بندی شود که به هنگام انتقال.ء حتی در ۲-۶-۱۶-۵ وزن ظروف باید به اندازه‌ای باشد (حداکثر تا ۲۰ کیلوگرم) که فردی عادی بتواند آن را حمل کند. ۳-۶-۱۶-۵ برروی برجسب ظرف رنگ. باید مشخصات کاربردی, تاریخ تولید. تاریخ انقضا و ۴-۶-۱۶-۵ بر روی ظروف. باید شرایط نگهداری در دماء نور و رطوبت به طور مشخص نوشته شده ۵-۶-۶-۵ بر روی برچسب ظروف رنگ و پوشش, باید نوع کاربرد آنها از نظر داخلی یا خارج ۱۹۳ -------- صفحهٔ بعد -------- ۶-۶-۱۶-۵ رنگ‌ها و پوشش‌ها باید در دمای ۵*۲ ۲درجهٌ سانتی گراد نگه‌داری شود. ۷-۶-۱۶-۵ باید شرایط نگهداری رنگ‌ها و یوشش ها و زمان انبارداری در مشخصات فن که تولید شرایط نگهداری ر و پوشش‌ها و زمان آنبارداری در فنی که تو کننده, ارائه می‌کند. ذکر شده باشد. ۱۵۴ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۷-۵ عایق‌های رطوبتی ۱۷-۵ عایق‌های رطوبتی ۱-۱۷۵ تعریف عایق‌های رطوبتی مواد و مصالحی است برای جلوگیری از نفوذ آب و رطوبت. در ساختمان. عایق رطوبتی قیری. غشای نیمه انعطاف پذیر پیوسته‌ای است شامل لایه‌های متناوب نمد اشباع شده 5 روکش شده» یا منسوج. با لایه‌های قیر 0 ممکن است با رویه سنگدانه معدنی. مواد قیری یا سایر ورق‌ها روکش شود. ۲-۱۷-۵ دسته‌بندی عایق‌های رطوبتی به ۳ نوع اصلی دسته‌بندی می‌شود: ۱-۲-۷-۵ عایق رطوبتی قیر و گونی. ۲-۲-۱۷-۵ عایق رطوبتی پلیمری تک لایهٌ پیش ساخته. یا اجراپذیر در محل (مایع مصرف شونده). ۳-۲-۱۷-۵ عایق رطوبتی پیش ساخته با قیر اصلاح شده به‌وسیلهٌ پلیمرهاء که خود به انواع زیر ۱-۳-۲-۱۷-۵ عایق رطوبتی پی: برای عایق کردن پی و سطوح داخلی ساختمان‌ها ۲-۳-۲-۱۷-۵ عایق رطوبتی بام: این عایق‌ها به صورت تک لایه با بستری از یک لایه پلی‌استر ترمو و یا به صورت دو لایه با بستری از یک لایه الیاف شیشه و یک لایه پلی‌استر ساخته و با مذاب ۱۵۵ -------- صفحهٔ بعد -------- قیر اصلاح شده با مواد پلیمری اشباع می‌شوند و برای عایق کردن سطوح خارجی ساختمانها و استخرها و تونل به کار می‌روند. عایق رطوبتی بام» بر حسب نوع پلیمر اصلاح کننده قیر و نوع قیر. الف - عایق رطوبتی نوع ۸: از قیر اصلاح شده با مواد پلیمری, به سرگروهی ۸۳۲۳ (پلی پروپیلن ب- عایق رطوبتی نوع 5: از قیر اصلاح شده با مواد پلیمری, به سرگروهی 505 (استایرن بوتادین استایرن)» استفاده می‌شود. پ- عایق رطوبتی با پایهٌ قیر اکسیده: فرآورده‌ای متشکل از الیاف آلی یا الیاف معدنی و آلی به صورت بافته یا نبافته که با قیر اکسیده اشباع شده است. ۳-۱۷-۵۵ استانداردها ۱-۳-۱۷-۵ ویژگی‌ها ویژگی‌های انواع عایق‌های رطوبتی باید مطابق استانداردهای ملّی ایران شماره‌های ۰.۲۹۵۲ ۰.۳۸۶۴ ۴ ۳۸۸۵-۱و ۳۸۸۵-۳۲ باشد. مشخصات گونی مصرفی در ساخت عایق قیر- گونی باید با استاندارد ملی ایران شماره ۳۸۷۱ قیروگونی مورداستفاده در عایق کاری رطوبتی ساختمان با استاندارد ملی ایران شماره ۰.۲۹۵۲ پلی استر نبافته با استاندارد ملی ایران شماره ۳۸۸۹ فلت الیاف شیشه با استاندارد ملّی ایران شماره ۳۸۹۱ و قیر اصلاح شده در ساخت عایق‌های پیش ساخته قیری با استاندارد ملی ایران شماره ۳۸۶۹ مطابقت داشته باشند. برای افزایش دوام عایق‌های رطوبتی بام توصیه می‌شود که آن را با یک لایه سنگدانه معدنی, موزاییک یا سایر مصالح بپوشاند. ۲-۳-۱۷-۵ آزمایش‌های استاندارد آزمایش‌های لازم برای تعیین کیفیت عایق‌های رطوبتی عبارت است از: تعیین حلالیت مواد قیری اندازه‌گیری ابعاد و جرم واحد سطح, مقاومت کششی عایق‌های رطوبتی» مقاومت عایق رطوبتی ۱۵۶ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۷-۵ عایق‌های رطوبتی پیش ساخته در مقابل اوزن. مقاومت عایق رطوبتی پیش ساخته در مقابل نفوذ بخار آب (ضریب مقاومت)» پایداری ابعادی عایق‌های رطوبتی در برابر حرارت. استانداردهای مرجع این فصل در ۴-۱۷-۵ ایمنی. بهداشت و ملاحظات زیست محیطی حرارت دادن قیرء برای اجرای قیرگونی در محل ساختمان, سبب انتشار گازهای مضر و افزایش آلودگی می‌شود. کارخانهٌ تولید کننده عایق‌های رطوبتی قیر اصلاح شدههٌ پیش ساخته باید دور از شهر باشد. تا از آلودگی مناطق شهری جلوگیری شود. نخاله‌های حاصل از تعمیر و بازسازی ۵-۱۷-۵۵ بسته‌بندی. حمل و نگهداری بسته‌بندی, برای جلوگیری از چسبندگی, یک طرف عایق باید با پودر معدنی, مانند تالک یا روکش آلومینیوم. و طرف دیگر با فیلم پلی‌اتیلن قابل ذوب با حرارت مشعل پوشانده شود. ۳-۵-۱۷-۵ رول عایق باید در هوای خشک و در انبار سرپوشیدهه دارای کف تخت. با دمای ۵+ تا ۵ درجههٌ سانتی‌گراد. به طور عمودی نگهداری شود. زمان نگهداری عایق رطوبتی از تاریخ تولید تا نصب نباید بیشتر از شش ماه باشد. در صورت نگهداری آن در فضای بازء باید روی پالت نهاده و روکش پلی‌اتیلن رنگی بر روی آن کشیده شود. رول نباید بیش از یک هفته. در فضای باز بماند. رول‌ها باید به شکلی کنار هم قرار داده شوند که جریان هوا بتواند از بین آنها عبور کند. هیچگاه نباید دو رول را روی هم قرار داد. ۵-۱۷-۵- ۳ رول‌ها همیشه باید به‌طور عمودی حمل شوند. هنگام حمل. باید مراقبت کرد که لبه عایق پاره نشود. هنگام تخلیه. باید از پرتاب کردن رول‌ها خودداری کرد. ۱۵۹۷ -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۸-۵ عایق‌های حرارتی ۱۸-۵ عایق‌های حرارتی ۱-۱۸-۵ تعریف عایق‌های حرارتی مواد و مصالحی است که برای کاهش انتقال حرارت به کار می‌رود. میزان عایق بودن این مواد یا مصالح بستگی به ترکیب شیمیایی و پا ساختار فیزیکی آنها دارد. ۲-۱۸-۵۵ دسته‌بندی ۱-۲-۱۸-۵ پشم معدنی: فرآورده‌ای است دارای ماهیت و ظاهر پشم‌گونه که از سنگ. سرباره یا شیشه مذاب ساخته می‌شود. انواع آن عبارتند از: ۱-۱-۲-۱۸-۵ پشم شیشه: پشم معدنی ساخته شده از شیشه مذاب ۲-۱-۲-۱۸-۵ پشم سنگ: پشم معدنی ساخته شده عمدتاً از سنگ‌های طبیعی آذرین مذاب ۳-۱-۲-۱۸-۵ پشم سرباره: پشم معدنی ساخته شده از سرباره مذاب کوره بلند ذوب آهن ۲-۲-۱۸۸۵ پلاستیک‌های سلولی: پلاستیک‌هایی که در آن جرم مخصوص فرآورده» در اثر وجود حفره‌های کوچک متعدد (سلول‌ها)» کاهش یافته است. این حفره‌هاء که ممکن است به هم ارتباط داشته باشند. در سرتاسر ماده توزیع می‌شوند. انواع آن به شرح زیر است: ۱-۲-۲-۱۸-۵ پلی‌استابرن منبسط شده: ماده‌ای که با قالب‌گیری دانه‌های پلی‌استایرن قابل انبساط. یا یکی از کوپلیمرهای آن. ساخته شده و اساسا دارای ساختار سلول بسته و پر از هواست. ۱۵۹ -------- صفحهٔ بعد -------- معمولی, با کار کرد بالاء با کارکرد بسیار بالا و با کارکرد ویژه قرار می‌گیرد. طبق استانداردهای ملّی ایران شماره ۱۱۱۰۸ و ۸۲۹۹ فرآورده‌های پلی استایرن منبسط شده مورد استفاده در صنعت ۲-۲-۲-۱۸-۵ اسفنج پلی‌استابرن بیرون رانده شده (اکسترود شده): مادهٌ عایق‌کاری پلاستیک ۳-۲-۲-۱۸-۵ اسفنج پلی بورتان: ماده پلاستیک سلولی نیمه صلب یا صلبی که بر پایهٌ پلی‌یورتان ۴-۲-۲-۱۸-۵ اسفنج الاستومری خم‌شو: اسفنج قابل انعطاف سلول بسته‌ای که از لاستیک طبیعی یا مصنوعی. یا مخلوطی از آن دو ساخته شده و حاوی سایر پلیمرها و مواد شیمیایی است. ۵-۲-۲-۱۸-۵ اسفنج پلی‌اتیلن: ماد عایق‌کاری پلاستیک سلولی است که عمدتاً مشتق از اتیلن ۴-۲-۱۸-۵ پرلیت منبسط: مادهٌ دانه‌ای که معمولاً از سنگ طبیعی آتشفشانی منبسط شده بر اثر حرارت ساخته شده است. ۵-۲-۱۸۵۵ ورمیکولیت ورقه‌ای: ماده عایقی که از انبساط ۲ ورقه‌ای کردن کانی طبیعی میکا در اثر حرارت به دست می‌آید. ۶-۲-۱۸-۵ عایق سلولزی: عایق الیافی ساخته شده از جوب. کاغد یا مواد خام کاغذ با جسباننده‌ها 0 کندسوزکننده‌ها. ۱۶۳۰ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۸-۵ عایق‌های حرارتی ۷-۲-۱۸-۵ الیاف سرامیکی: الیاف غیرآلی غیر فلزی ساخته شده از اکسیدهای فلزی یا رس‌ها: فرآوری می‌شود. ۱۰-۲-۱۸-۵ بتن سرباره اسفنجی: بتن عایق حرارتی با سرباره اسفنجی به عنوان سنگدانه. ۳-۱۸۵ استانداردها ۱-۳-۱۸-۵ ویژگی‌ها در انتخاب نوع عایق حرارتی. برخی موارد باید در نظر گرفته شود: ۱-۱-۳-۱۸-۵ فرآورده‌های عایق حرارتی مورد استفاده در ساختمان باید مقاومت حرارتی بیش از ۲-۱-۳-۱۸-۵ اگر عایق حرارتی در معرض رطوبت‌های نسبی زیاد تا نزردیک ۱۰۰ درصد و اختلاف است میزان جذب آب درازمدت آن از راه نفوذ در حد مجاز استاندارد باشد. مقدار جذب آب کوتاه مدت (۲۴ ساعته) به روش غوطه‌ورسازی جزیی نباید از حد مجاز استاندارد بیشتر باشد. با این آزمایش یک دوره بارندگی ۲۴ ساعته در طی اجرای ساختمان شبیه‌سازی می‌شود. مقدار جذب آب دراز مدت (۲۸ روزه) به روش غوطه‌ورسازی کامل نباید از حد مجاز استاندارد بیشتر باشد. با این آزمایش. جذب آب از طریق مدتی دراز درون آب ماندن عایق, شبیه‌سازی می‌شود. در برخی کاربردهاء بعضی از فراورده‌هاء در شرایط یاد شده قرار می‌گیرد. ۳-۱-۳-۱۸-۵ در هنگام بهره‌برداری» چنانچه عایق حرارتی» به‌طور مکرر در شرایط دمایی کم و تماس با آب قرار گیرد. مانند بام‌های وارونه و عایق‌کاری زمینی محافظت نشده» لازم است مقاومت ۱۶۱ -------- صفحهٔ بعد -------- ۴-۱-۳-۱۸-۵ در صورت استفاده از عایق در کف یا بام ساختمان, بارهای وارده بر آن باید محاسبه مطابق با استاندارد انتخاب شود. ۵-۱-۳-۱۸-۵ مقاومت کششی موازی با سطوح عایق‌های حرارتی الیاف معدنی باید به اندازه‌ای باشد که فرآورده, مقاومت کافی برای تحمل تنش‌های وارده (حداقل دو برابر وزن کل فراورده) در حین حمل و بهره‌برداری داشته باشد. ۶-۱-۳-۱۸-۵ طراح باید. با استناد به روش ارائه شده در راهنمای مبحث ‎۱۹٩‏ و با توجه به سیستم طراحی, نفوذپذیری بخار آب جدار را ارزیابی کند و در صورت وجود خطر میعان, با پیش‌بینی لایه بخاربند در محل مناسب آن را بر طرف کند. ۷-۱-۳-۱۸-۵ عایق باید از نظر طول, عرض. ضخامت (برای همه فرآورده‌ها) تحت و گونیا بودن (برای تخته‌ها). پایداری ابعادی, واکنش در برابر آتش, و سایر خواص مورد نیاز برای کاربرد مورد نظر, با حدود مجاز استاندارد و تراز, یا مقادیر اعلام شده از سوی تولید کننده. مطابقت داشته باشد. ۸-۱-۳-۱۸-۵ نفوذ باران و رطوبت زیاد درون ساختمان و میعان ممکن است سبب کاهش شدید مقاومت حرارتی عایق‌های حرارتی شود. بنابراین, باید احتیاط لازم را برای جلوگیری از خیس شدن عایق حرارتی به‌کار برد. عایق‌های حرارتی باید با ویژگی‌های استاندارد فرآوردهٌ مربوط مطابقت ۹-۱-۳-۱۸-۵ ویژگی‌های فرآورده‌های عایق حرارتی بر پایه پشم‌های معدنی ساخته شده در کارخانه با روکش یا بدون روکش که در عایق کاری حرارتی ساختمان موردمصرف قرار می‌گیرند بایستی با الزامات استاندارد ملّی ایران شماره ۸۱۱۶ مطابقت داشته باشند. ۱۰-۱-۳-۱۸-۵ خصوصیات فرآورده‌های عایق کاری حرارتی ساخته شده در کارخانه از پرلیت منبسط بایستی منطبق بر استاندارد ملّی ایران شماره ۸۳۲۰ باشد. ۱۱-۱-۳-۱۸-۵ ویژگی‌های پنل‌های مرکب صفحات روکش‌دار گچی عایق حرارتی / صوتی باید با الزامات استاندارد ملّی ایران شماره ۱۲۸۰۵ مطابقت کند. چنانچه در لایه عایق پنل‌های مرکب صفحات روکش‌دار گچی عایق حرارتی/ صوتی از فوم پلی استایرن منبسط (1۳۹5])» فوم پلی استایرن اکسترود شده (۸)۳5)» فوم پلی یورتان صلب (پلی‌ایزوسیانات. پلی ایزوسیانورات) (۲][16] ۱۶۳۲ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۸-۵ عایق‌های حرارتی و چ][۳)» فوم فنولیک (۳]۳) یا پشم معدنی (/۸۷1۷۷) استفاده گردد. این مواد باید به ترتیب با ضوابط استانداردهای ملّی ایران با شماره‌های ۰۱۰۹۵۰ ۰۱۰۹۵۲ ۸۲۹۸ ۱۰۹۵۳ و ۸۱۱۶ مطابق باشند. ۱۳-۱-۳-۱۸-۵ سامانه نمای مرکب عایق حرارتی بیرونی بر پایه پلی‌استایرن منبسط شده (۳112-5) برای سطوح بیرونی دیوارها به منظور بهبود عایق حرارتی به کار می‌رود و شامل اجزایی بدین قرار است: چسب ویژه سامانه و اتصالات مکانیکی ویژه. مصالح عایق‌کاری حرارتی ویژه سامانه. تقویت کننده‌های داخلی سامانه شامل شبکه‌های فلزی یا الیاف شیشه. مصالح آلی یا معدنی ویژه سامانه تشکیل دهنده نمای سامانه. این سامانه باید مطابق الزامات استاندارد ملّی ایران شماره ۶ باشد و همجچنین پلی‌استایرن منبسط شده مورد استفاده در این سیستم مطابق الزامات استاندارد ملّی ایران شماره ۱۰۹۵۰ باشد. ۱۳-۱-۳-۱۸-۵ شیشه سلولی مصالح عایق‌کاری صلب یا نیمه صلب است که از شیشه منبسط با یک ساختار سلول بسته ساخته می‌شود و مورد استفاده در عایق‌کاری حرارتی ساختمان‌ها است. محصول شیشه سلولی باید با الزامات استاندارد ملّی ایران به شماره ۱۰۹۵۱ مطابقت داشته باشد. ۱۴-۱-۳-۱۸-۵ بلوک‌های پلی استایرن بلوک‌های ساخته شده از دانه‌های پلی استایرن منبسط نمود. مشخصات بلوک‌های پلی استایرن سقفی باید مطابق الزامات استاندارد ملّی ایران شماره ۸ باشد. طبق روش مشخص شده در استاندارد ملّی ایران شماره ۱۱۱۰۸حداقل نیروی سبب شکست بلوک‌های تولیدشده به عرض ۵۰ سانتی‌متر در برابر بارهای حین اجرا باید برایر ۲ کیلونیوتن به ازای هر ۳۰ سانتی‌متر طول باشد. جذب آب حداکثر بلوک‌ها بر حسب رده پلی استایرن مصرفی بین ۶ درصد برای پلی استایرن با کار کرد معمولی تا ۲ درصد برای پلی استایرن با کار کرد ویژه قرار دارد. ۲-۳-۱۸-۵ آزمایش‌های استاندارد ۱-۲-۳-۱۸-۵ آزمایش‌های لازم برای تعیین کیفیت عایق‌های حرارتی پلیمری و پشم معدنی تخته‌ای و رولی در همه کاربردها عبارت است از: تعیین ضریب هدایت حرارتی, مقاومت حرارتی. طول» عرض, ضخامت. گونیا بودن (تخته)» تخت بودن (تخته)» جرم مخصوص فاهری, پایداری ۱۳۳ -------- صفحهٔ بعد -------- مقاومت کششی موازی با سطوح (پشم معدنی) و مقاومت خمشی (پلی استایرن منبسط). ۲-۲-۳-۱۸-۵ آزمایش‌های لازم برای پنل‌های مرکب صفحات روکش دار گچی عایق حرارتی/ صوتی شامل رفتار در برابر آتش, مقاومت حرارتی پنل. نفوذپذیری بخار آب. مقاومت ضربه‌ای, جذب صداء مقاومت خمشی صدابندی هوابرد مستقیم. ابعاد و رواداری‌هاء ناهم برابری. تخت بودن پنل‌های مرکب. چسبندگی/ پیوستگی فرآورده عایق کاری و مواد خطرناک می‌باشد. ۳-۲-۳-۱۸-۵ آزمایش‌های لازم برای سامانه نمای مرکب عایق حرارتی بیرونی بر پایه پلی‌استایرن سامانه. مقاومت چسبندگی پوشش پایه به تخته پلی استایرن منبسط شده. مقاومت چسبندگی کشیدن مربوط به سامانه‌های متصل به وسیله اتصالات مکانیکی. مقاومت کششی تقویت شده» تراوایی سطح سامانه در برابر آب مایع. مقاومت در برابر ضربه. مقاومت در برابر فرورفتگی. تراوایی در برابر بخار آب و دوام و چسبندگی مصالح نازک کاری روی پوشش پایه می‌باشد. ۴-۲-۳-۱۸-۵ استانداردهای مرجع این بخش در پیوست دوم ارائه شده‌اند. ۴-۱۸-۵ ملاحظات زیست محیطی توصیه می‌شود کاربران این مواد از دستکش استفاده کنند. ۲-۴-1۱۸۵ پشم‌های معدنی غیرقابل اشتعال‌اند. اما روکش آنهاء اگر کاغذی باشد طبعاً می‌سوزد. ۳-۴-۱۸-۵ الیاف آزبستی که از سیلیکات‌های طبیعی با ساختار بلوری به شکل رشته‌های باریک تشکیل می‌شود. به سبب خطر آن برای سلامتی انسان, نباید در ساخت فرآورده‌های عایق‌کاری ۱۴ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۸-۵ عایق‌های حرارتی نشدن باطله‌های آنها در طبیعت. اسفنج پلی یورتان به علت استفاده از کلروفلوئوروکرین (۳۳-)) در ساخت آن سبب تخریب لایهُ ازون می‌شود. پلی استایرن منبسط. و هر لایهٌ همراه, نباید با هیچ نوع مصالح ساختمانی در ساختمان که با پلی جملهٌ این مواد بعضصی جسباننده‌های بر پایه حلال و محافظ چوب است. ۶-۱۸-۵ بسته‌بندی. حمل و نگمهداری ۱-۶-۱۱۸۵ عایق‌های حرارتی. به ویزه آنها که میزان جذب آب آزها بالاست. باید در بسته‌بندی‌های مناسب پلاستیکی حمل شوند. هنگام حمل و انبار کردن, نباید بار وارده بر لایه‌های زیرین سبب ۲-۶-۱۸-۵ رطوبت جذب شده درعایق اثر قابل ملاحظه‌ای در میزان ضریب هدایت حرارتی آن دارد. بنابراین. هنگام حمل و انبارداری عایق‌های حرارتی باید. در این مورد تمهیدات لازم در نظر گرفته شود. توصیه می‌شود مواد و فرآورده‌های عایق حرارتی در مکانی سرپوشیده و دور از رطوبت و خطر آتش سوزی و با روش مناسب نگهداری شوند. ۱۳۵ -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۹-۵ پلیمرهای ساختمانی ۱-۱۹-۵ تعریف پلیمرها (بسپارها) از نظر شیمیایی, به مولکول‌های زنجیر بلند. با وزن مولکولی بسیار زیاد در حد صدها هزار گفته می‌شود. در این زنجیرهاء یک واحد اصلی, که مونومر (تکپار) نامیده می‌شود. به ممکن است زنجیرها با تعدادی اتصالات عرضی به یکدیگر پیوند برقرار کنند. ۲-۱۹-۵ دسته‌بندی ۱-۳-۱۹-۵ مواد پلیمری کاربردهای بسیار متنوع و متعدد در ساختمان دارند. بنابراین» تعیین تفکیکی این کاربردها ضرورتی ندارد. در جدول ۱-۱۹-۵. یک دسته‌بندی کلی از کاربردهای پلیمر در ساختمان ارائه شده است. ۱۳۷ -------- صفحهٔ بعد -------- ول ۱-۱۹-۵ دسته‌بندی کار سیستم با فراورده ساختمانی اصلی انواع سازه‌های خطی یا صفحه‌ای که در آنها از اجزا یا مواد پلیمری استفاده شده باشد. تقویت کننده‌های سازه رنگ‌ها و پوشش‌ها ۱۶۸ ردی پلیمرها مثال‌هابی از نوع جزء پلیمری قابل استفاده در سیستم پروفیل, آرماتور قالب. بتن‌های پلیمری یا ورق‌های ۳1۳ لرزهگیرها پوشش‌های دیوار و سقف (آنواع ورق نرم با لوله‌های پلیمری. لوله‌های تلفیقی. اتصالات و دریجه‌ها انواع توری, ژئوگرید. زئو تکستایل و مشابه انواع رزین و لاتکس به صورت افزودنی انواع رزین‌هاء گروت‌ها و چسب‌ها خمیر مصالح تعمیراتی. پارچه‌ها و ورق‌های ۳ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۹-۵ پلیمرهای ساختمانی ۲-۲-۱۹-۵ پلیمرها راء بر مبنای مکانیک تغییر شکل, می‌توان به دسته‌های زیر تقسیم کرد: ۱-۳-۲-۱۹-۵ ترموپلاستیک‌ها (گرمانرم‌ها): پلیمرهای غیربلوری یا نیمه‌بلوری که تا دمای تجزیه خود اتصال عرضی پیدا نمی‌کنند. یا اتصال عرضی آن بسیار محدود است. و در فاصلهٌ بین اتم‌ها در مولکول‌های آنها قابلیت جابه‌جایی وجود دارد. این مواد دارای نقطه ذوب بوده و با سرد کردن آنها می‌توان دوباره ماد ترموپلاستیک را به دست آورد. برای تغییر شکل یک ترموپلاستیک. در محدوده دمایی زیر نقطه نرمی آن, معمولاً نیاز به نیروی زیادی است. ۲-۲-۲-۱۹-۵ ترموست‌ها (گرماسخت‌ها): مواد پلیمری غیربلوری یا نیمه‌بلوری که به طور شیمیایی پخت شده است و یک شبکهٌ فشرده می‌سازد. به طوری که در مکان فضایی خود ثابت است و مولکول‌های پلیمر تنها در مقیاس بین اتمی متحرک است. بنابراین» ترموست آن حالت از ماده است که اجازهٌ هیچ‌گونه تغییر شکل خمیری را نمی‌دهد و برای کمترین تغییر شکل آن نیاز به نیروی بزرگی است و تغییر شکل نیز تا حدود زیادی برگشت‌ناپذیر است. ۳-۲-۲-1۹-۵ الاستومرها: اغلب مواد پلیمری غیربلوری‌اند که به صورت شیمیایی کاملاً به یکدیگر متصل شده‌اند. بنابراین» حرکت مولکول‌های پلیمر جز می‌توانند حرکات در مقیاس بین اتمی و در حرکات بخش‌هایی از زنجیر پلیمری ناممکن است. الاستومر حالتی است از مواد که در آن تغییر شکل خمیری رخ نداده است و در کارکرد. تغییر شکل‌های کشسان دارند. کشسانی بالا در الاستومرها به سبب تغییرات برگشت‌پذیر بخش‌های زنجیر است و یک نشانه آن این است که با نیرویی اندک. تغییر شکل بسیار کشسان رخ می‌دهد. ماده باید. با وارد آوردن اندکی نیرو تا ۴-۲-۲-۱۹-۵ الاستومرهای ترموپلاستیک: این پلیمرهاء در حالت مطلوب, دارای خواص کاربردی الاستومرها و خواص فرآیندی ترموپلاستیک‌هاست. این مواد معمولاً از امتزاج یک الاستومر با یک ترموپلاستیک سازگار با آن تولید می‌شود. مادهٌ به دست‌آمده را می‌توان, مانند ترموپلاستیک‌هاء با روش‌های مختلف (مانند اکسترودر) شکل داد. از نظر مکانیکی نیز می‌توان به یک تعادل مناسب از ۱۳۹ -------- صفحهٔ بعد -------- ۳-۱۹-۵ استانداردها ۱-۳-۱۹-۵ ویژگی‌ها نظر به تنوع فراوان پلیمرها و نیز کاربردهای آنها در ساختمان‌ها ارائهُ فهرست کاملی از ویژگی‌های آنها در اینجا ممکن نیست. تولیدکنندگان و مصرف‌کنندگان, بسته به نوع محصول و کاربرد مورد نظرء باید ویژگی‌های استاندارد و الزامات عملکردی آن را با توجه به استانداردهای ملّی یا استانداردهای معتبر در نظر داشته باشند. به عنوان مثال, معمولاً برای بیشتر محصولات پلیمری, مقاومت‌های مکانیکی به سبب کنترل کیفی آنهاء یا حداقل مقاومت و مدول کششی آنها از ویژگی‌هایی است که باید به آن توجه شود. همچنین. اگر محصول تحت بار فشاری است. باید حداقل مقاومت فشاری آن تعیین شده باشد. گاهی. با توجه به نوع محصول (مثلاً اسفنج‌ها و عایق‌های حرارتی پلیمری) به جای مقاومت فشاری, باید حداقل مقاومت فشاری در ۱۰ درصد لزوم قرار گرفتن پلیمر در معرض رطوبت. ویژگی جذب آب آن باید معلوم شده باشد. به‌خصوص در مورد اسفنج‌ها و عایق‌های حرارتی پلیمری که مستعد جذب آب است و خواص آنها با جذب آب تغییر می‌کند. دوام یافتن پلیمرها در شرایط کاربرد (مثلاً در شرایط جوّیء یا در برابر مواد شوینده یا حتی در شرایط عادی) بسیار مهم است. واکنش پلیمرها در برابر آتش نیز بستگی به کاربرد آنها در ساختمان دارد. که با توجه به الزامات مبحث سوم مقررات ملی ساختمان تعیین می‌شود. هدایت حرارتی پلیمر نیز ممکن است بسته به نوع کاربرد آن مهم باشد. برای عایق‌های حرارتی پلیمری, تعیین هدایت حرارتی ضروری است و حداقل مقادیر قابل قبول و دسته‌بندی مربوط به آنها را استانداردهای ویژگی‌های مربوط به آزهاء ارائه کرده است. ۲-۳-۱۹-۵ آزمایش‌های استاندارد ۱-۲-۳-۹-۵ تنوع فراوان پلیمرها و کاربردهای آنها در ساختمان مستلزم آن است که در مورد آنها انجام دهند. از جمله آزمایش‌های مهم استاندارد که معمولاً باید انجام شود. می‌توان ۱۷۰ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۹-۵ پلیمرهای ساختمانی تعیین مقاومت و مدول کششی, مقاومت در برابر نفوذء مقاومت فشاری یا مقاومت فشاری در ۱۰ درصد تغییر شکل. جذب آب. آزمایش‌های آتش. ضریب هدایت و مقاومت حرارتی و آزمایش‌های دوام را نام برد. ۲-۲-۳-۱۹-۵ روش‌های آزمون قابل کاربرد برای میله و رشته‌های پلیمری تقویت شده با الیاف به عنوان مسلح کننده‌ها یا تاندون‌های پیش تنش در بتن در استاندارد ملّی ایران شماره ۱۴۷۶۱-۱ ارائه شده است. ۳-۲-۳-۱۹-۵ روش‌های آزمون استاندارد برای ملات و بتن سیمان هیدرولیکی در آماده سازی آزمونه‌های ساخته شده با اصلاح کننده‌های پلیمری در استاندارد ملّی ایران شماره ۱۲۶۰۲ ارائه گردیده است. ۴-۲-۳-۱۹-۵ طبقه‌بندی, الزامات و روش‌های آزمون پروفیل‌های پلی وینیل کلرید سخت (-۳۷۲] ]) برای ساخت درب و پنجره در استاندارد ملّی ایران شماره ۱۳۲۹۱ ارائه شده است. ۵-۲-۳-۱۹-۵ ویژگیها و روشهای آزمون پروفیل‌های پلی وینیل کلراید با مقاومت ضربه‌ای بالا (-۳۷۲] [[) مورد مصرف در ساخت درب و پنجره در استاندارد ملّی ایران شماره ۶۸۴۰ ارائه شده است. ۶-۲-۳-۱۹-۵ استانداردهای مرجع این بخش در پیوست دوم ارائه شده‌اند. ۴-۱۹-۵۵ ایمنی. بهداشت و ملاحظات زیست محیطی با توجه به تنوع انواع مواد پلیمری مصرفی در صنعت ساختمان و خصوصیات متفاوت این مواد با یکدیگرء الزامات ایمنی کار با این مواد به طور کلی به شرح زیر است: ۱-۴-۱۹-۵ هنگام کار با برخی از پلیمرهای مایع در ساختمان, که مستلزم استفاده از حلال‌ها برای تنظیم گرانروی است (مانند پوشش‌هاء افزودنی‌هاء رزین‌ها و چسب‌ها)» باید از دستکش مقاوم در برابر مواد شیمیایی استفاده کرد تا از تماس حلال‌ها با پوست جلوگیری کند و اگر کار در محوطهه بسته انجام می‌گیرد. باید از ماسک‌های مخصوص تنفسی استفاده شود. زیرا بسیاری از حلال‌ها (خصوصاً حلّال‌های آروماتیک) به شدت سمی و سرطانزاست. ۱۷۱ -------- صفحهٔ بعد -------- ۲-۴-۱۹-۵ استفاده از هر نوع محصول پلیمری محدود به دماهای خاص کاربرد است. برخی از پلیمرهاء در هنگام آتش‌سوزی و یا در معرض حرارت بالاء تجزیه می‌شود و گازهای سمی متصاعد و ایجاد مسمومیت می‌کند. بنابراین, باید از کاربرد این مواد در معرض حرارت بالا جلوگیری شود. درصورت سوختن این مواد و تولید دود. از استنشاق آن باید خودداری کرد. پیش از انتخاب و کاربرد مصالح پلیمری در ساختمان, باید رفتار آنها در برابر آتش بررسی شود و استفاده از آنها با رعایت کامل ضوابط ایمنی صورت گیرد. مثلاً در برخی فضاهای ساختمان (مانند راه‌های خروج یا ۳-۴-۹-۵ برخی از پلاستیک‌ها از پلیمرها و یا اجزای سمی تولید می‌شود. بنابراین, از کاربرد آنها برای نگهداری یا انتقال آب آشامیدنی (حتی سرد) و کشاورزی باید خودداری شود. ۴-۴-۹-۵ دما و رطوبت (یا آب داغ) هم‌زمان اثر مخرب‌تری روی پلیمرها دارند. در صورتی که پلیمر دارای مونومر آزاد (مونومرهایی که در فرایند پلیمریزاسیون وارد واکنش نشده و در ماتریس به صورت آزاد باقی مانده‌اند) باشد. ممکن است مواد آن به آب داغ انتقال پیدا کنند»؛ چون اغلب مونومرها به شدت سمی و سرطان‌زا هستند. از مصرف خوراکی آن ابها باید خودداری شود. ۵-۴-۱۹-۵ هر چند پلیمرها در حالت جامد کم خطرترند. نظر به کاربرد عوامل پخت بسیار سمی در برخی از این مواد (مثلاً ترکیبات کبالت و پراکسید در بتن پلیمرها) باید هنگام کار با آنها از ۶-۴-۱۹-۵ در هنگام کارکردن با پلیمرهای سمی. یا دارای حلال‌های سمی. علاوه بر به کار ۵-۹-۵ سازگاری محصول با سایر مصالح ساختمانی را که امکان دارد با هم در ساختمان به کار برده شوند. اعلام ۱۱۷۲ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۹-۵ پلیمرهای ساختمانی کنند و راه‌حل‌های لازم (مانند کاربرد پرایمرهای ویژه» انواع توری یا سایر تمهیدات) را به طور دقیق ارائه دهند. مصرف‌کننده نیز موظف است به این موارد به دقت توجه کند. ۶-۱۹-۵۵ بسته‌بندی. حمل و نگهداری ۱-۶-۱۹-۵ در هنگام بسته‌بندی پلیمرهاء باید به مایع یا جامد بودن آن توجه شود. معمولاً پلیمرهای مایع در ظرف‌های فلزی با مقاومت زیاد در برابر خوردگی حمل می‌شوند. گاهی برخی از پلیمرها و حلال‌ها در ظرف‌های پلاستیکی حمل می‌شوند. این کار در صورتی مجاز است که از عدم انحلال مواد سازنده ظرف در مایع درون آنها اطمینان حاصل شده باشد. زیاد به قطعات وارد و یا از شکل اولیه خارج نخواهد شد. ۳-۶-۹-۵ ظرف‌های مخصوص بسته‌بندی و حمل پلیمرهای مایع باید کاملاً آب‌بند باشد و از نفوذ هر ماده خارجی و یا خروج محتوای آن جلوگیری کند. همچنین. این ظروف باید تحمل بارهای اضافی را داشته باشند. تا درصورت وارد آمدن صدمات ناخواسته و اتفاقی, دچار نشت و ریزش مواد درون آن نشود. ۴-۶-۱۹-۵ در صورتی‌که پلیمر یا ماده پلاستیک به نور و رطوبت یا حرارت حساس باشد. در هنگام بسته‌بندی و حمل, باید از ورقه‌های پلاستیکی مات یا ظرف‌های مات و یا بسته‌بندی کامل استفاده شود. یا "بسیار سمّی" روی آن ثبت گردد. آنها را باید کاملاً محکم و مطمئن بسته‌بندی کرد و هنگام حمل باید از وارد آمدن ضربه به بسته یا ظرف جلوگیری شود. ۱۷۳ -------- صفحهٔ بعد -------- شکل‌پذیری آنها اثرگذار باشد. بنابراین در هنگام نگهداری این مواد. باید به عواملی مانند رطوبت در دمایی که موجب ژل‌شدگی آنها نشود. حفظ شوند. بنابراین. نگهداری مواد پلیمری و پلاستیکی و حلال‌ها در انبار کاری حساس است و نیاز به برنامه‌ریزی و تدابیر خاص دارد. ۷-۶-۱۹-۵ با توجه به آتش‌گیری نسبی مواد پلیمری, انبار این مواد. یا مواد وابسته. باید حتماً مجهز به وسایل آتش‌نشانی و جعبهٌ کمک‌های اولیه باشد. ۸-۶-۱۹-۵ در انبار پلیمرهاء ظرف‌ها بر روی ظرف‌های دیگر و یا کف کاذب ساخته شده برای این ۹-۶-۱۹-۵ تعداد ظرف‌های حاوی مواد پلیمری مایع که بر روی هم قرار گرفته است نباید چندان ۱۰-۶-۱۹-۵ روی برچسب ظرف پلیمرها باید شرایط نگهداری آنهاء از جمله در نورء دما و رطوبت. درج شده باشد. ۱۷۴ -------- صفحهٔ بعد -------- ۲۰-۵ نانو مواد ۱-۲-۵ تعریف به موادی که اندازه ذرات آنها حداقل در یک بعد کمتر از ۱۰۰ نانومتر باشد. عنوان نانوماده اطلاق می‌گردد. ریزشدن ابعاد ذرات ماده تا ابعاد نانومتری سبب می‌شود که برخی از مواد خواص جدیدی کسب کنند. همچنین افزایش قابل توجه سطح ویژه نانومواد سبب می‌شود که سطح در معرض واکنش آنها به شدت افزایش یافته و سرعت و میزان تاثیرگذاری آنها ارتقاء یابد. ۲-۲۰۵ دسته‌بندی نانومواد بسته به نوع یا سطح ویژه طبقه بندی می شوند. ۳-۲۰-۵ استانداردها ۱-۳-۲۰-۵ ویژگی‌ها در کاربردهای ساختمانی از نانومواد استفاده‌هایی همچون تولید کاشی‌ها 0 پوشش‌های آنتی باکتریال و خودتمیرز شونده. شیشه‌های خودتمیزشونده. روکش‌های ضد مه. فولادهای توانمند با خواص مکانیکی بهبود یافته. مصالح ترمیمی بتن, عایق‌های حرارتی و رطوبتی. پوشش‌های ضدخوردگی و تسریع دهنده‌های روند کسب خواص بتن شده است. از برخی از نانومواد به کار رفته در صنعت ساختمان می‌توان به نانو رس, نانو سیلیس, نانو اکسید تیتانیوم. نانو کرینات کلسیم و نانو لوله‌های کرین اشاره نمود. ۱۷۵ -------- صفحهٔ بعد -------- ۲-۳-۳۲۰۵ آزمایش‌های استاندارد مشخصات نانومواد باید مطابق با استانداردهای ملٌی تدوین شده در این زمینه و در صورت عدم وجود این استانداردها با استانداردهای بین‌المللی معتبر باشد. ۳-۳-۳۲۰۵ استانداردهای مرجع لازم است در کاربرد و تعیین مشخصات نانومواد از استانداردهای ملٌی در این زمینه و در صورت عدم وجود این استانداردها از استانداردهای بین‌المللی استفاده گردد. ۱-۴-۳۲۰۵ به دلیل ریزی بسیار بالای مواد نانویی می‌بایستی احتیاط لازم برای کارکرد با این مواد ۲-۴-۳۲۰۵ در هنگام کار با نانومواد پودری از ماسک مناسب و دستکش استفاده شود. ۳-۴-۳۲۰۵ در هنگام کار با نانومواد پخش در محیط مایع لازم است از دستکش استفاده گردد. ۴-۴۳-۳۲۰۵ در صورت وجود خطرات ریست محیطی نانوماده» تولید کننده موظف است آن را به اطلاع خریدار برساند. نانوماده استفاده شده بایستی سازگار با سایر مصالح مورداستفاده باشد. ۱۷۶ -------- صفحهٔ بعد -------- ۲۰-۵ نانو مواد ۱-۶-۳۲۰۵ نانومواد پودری لازم است در محیط‌های خشک و دور از رطوبت نگهداری شوند مگر آنکه تولیدکننده صراحتاً رطوبت هوا را در نگهداری این مواد موثر ندانسته باشد. ۲-۶-۰-۵ نانومواد نباید در شرایط دمایی بسیار بالا یا پایین نگهداری شوند مگر آنکه تولیدکننده صراحتا دمای هوا را در نگهداری این مواد موثر ندانسته باشد. درج نماید. ۱۷۷ -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- پیوست ۱ مشخصات مصالح و فر آورده‌های ساختمانی مصرفی در برخی سیستم‌های ساختمانی مشخصات مصالح و فرآورده‌های ساختمانی مصرفی در برخی پ۱-۱ سیستم‌های کامل ساختمانی پ‌۱-۱-۱ سیستم ساختمانی قاب‌های سک فولادی سرد نورد شده (5۲ر1) ساختمان‌های پیش ساخته فولادی سبک. به صورت اجرای خشک و عمدتاً با استفاده از اتصالات پیچی و به روش تولید صنعتی به کار گرفته می‌شود. مشخصات مصالح مورد استفاده در سیستم متشکل از قاب‌های سبک فولادی سرد نورد شده به شرح زیر است: قاب‌های سبک فولادی سرد نورد شده. مشخصات مقاطع غیرسازه‌ای فولادی کالوانیزه سرد نورد شده باید در تطابق با استانداردهای اجزای اتصال شامل پیچ خودکارء پیچ و مهره باید مطابق استانداردهای معتبر باشد. ۱۷۹ -------- صفحهٔ بعد -------- پ۲-۱-۱ سیستم صفحات ساندویچی سه بعدی با بتن پاششی ((۳1) ساختمان‌های نیمه پیش‌ساخته با صفحات منفرد ساندویچی سقف و دیوار» شامل لایه میانی پلی‌استایرن و بتن پاششی و ساختمان‌های با صفحات دو لایه ساندویچی (]۳ با بتن میانی درجا از انواع سیستم‌های نوین ساختمانی هستند. مشخصات مصالح مورد استفاده در پانل‌های ساندویجی سه بعدی باید مطابق با استاندارد ملی ایران شماره ۷۱۴۳ باشد. پلی‌استایرن منبسط شده از نوع کندسوز (خودخاموش‌شو) مطابق استاندارد ملّی ایران به شماره باشد. ویژگی‌های ورق پلی‌استایرن به کار رفته در آن باید با استاندارد ملّی ایران شماره ۱۵۸۴ مفتول فولادی با قطر حداقل ۳/۵ میلی‌متر برای ساخت شبکه مش جوش شده مورد استفاده در کششی ۴۸۵ مگاپاسکال مطابق استاندارد ملّی ایران به شماره ۷۱۴۳ باشد. تا زمان تدوین استاندارد ملی مشخصات مفتول شبکه‌های جوش شده در اعضای خرپایی. مشخصات شبکه مش مفتول‌های فولادی و جوش اعضای خرپایی و مشخصات مکانیکی مفتول‌های فولادی به کار رفته در شبکه مش باید مطابق با استانداردهای بین‌المللی مشخص شده در استاندارد ملّی ایران به شماره ۷۱۴۳ باشد. مشخصات بتن پاششی باید مطابق الزامات فصل مربوطه در این مبحث و استانداردهای معتبر بین‌المللی با حداقل مقاومت فشاری ۱۸ مگاپاسکال برای اجرا در دو طرف پانل‌های دیواری و سقفی مطابق استاندارد ملّی ایران شماره ۷۱۴۳ باشد. پ۲-۱ سیستم‌های سازه‌ای پ۱-۲-۱ سازه های بتن مسلح دیوار باربر با شیوه قالب تونلی (15) بتن سازه‌ای معمولی با جرم مخصوص حدود ۲۴۰۰ کیلوگرم بر مترمکعب و حداقل مقاومت فشاری ۳۰ مگاپاسکال برای اجرای دیوارها و سقف‌ها. مشخصات این نوع بتن و اجزای تشکیل دهنده آن ۱/۸۰ -------- صفحهٔ بعد -------- باید مطابق با فصل مربوطه در این مبحث و مبحث نهم مقررات ملّی ساختمان ایران و استانداردهای ملّی اشاره شده در آنها باشد. استفاده از میلگردهای فولادی از نوع آجدار آج ۴۰۰ با مقاومت تسلیم حدود ۴۰۰ مگاپاسکال, کرنش گسیختگی حدود ۱۷ درصد برای آرماتوربندی دیوارها و سقف‌ها. مشخصات این میلگردهای فولادی باید مطابق استاندارد ملّی ایران به شماره ۳۱۳۲ باشد. پ۲-۲-۱ سازه‌های بتنی سقف و دیوار با قالب یکپارچه بتن سازه‌ای معمولی با جرم مخصوص حدود ۲۴۰۰ کیلوگرم بر مترمکعب و حداقل مقاومت فشاری ۰ مگاپاسکال برای اجرای دیوارها و سقف‌ها. مشخصات این نوع بتن و اجزای تشکیل دهنده آن باید مطابق با فصل مربوطه در این مبحث و مبحث نهم مقررات ملی ساختمان ایران و استانداردهای ملّی اشاره شده در آنها باشد. استفاده از میلگردهای فولادی از نوع آجدار آج ۴۰۰ با مقاومت تسلیم حدود ۴۰۰ مگاپاسکال, مقاومت کششی نهایی حدود ۶۰۰ مگاپاسکال و کرنش گسیختگی حدود ۱۴ درصد و یا نوع آجدار کرنش گسیختگی حدود ۱۷ درصد برای آرماتوربندی دیوارها و سقف‌ها. مشخصات این میلگردهای فولادی باید مطابق استاندارد ملّی ایران به شماره ۲۱۳۲ باشد. پ۳-۲-۱ ساختمان‌های بتن مسلح با قالب‌های آلومینیومی بتن سازه‌ای معمولی با جرم مخصوص حدود ۲۴۰۰ کیلوگرم بر مترمکعب و حداقل مقاومت فشاری ۰ مکاپاسکال برای اجرای دیوارها و سقف‌ها. مشخصات این نوع بتن و اجزای تشکیل دهنده آن باید مطابق با فصل مربوطه در این مبحث و مبحث نهم مقررات ملی ساختمان ایران و استانداردهای ملٌی اشاره شده در آنها باشد. ۱۸۱ -------- صفحهٔ بعد -------- استفاده از میلگردهای فولادی از نوع آجدار آج ۴۰۰ با مقاومت تسلیم حدود ۴۰۰ مگاپاسکال. کرنش گسیختگی حدود ۱۷ درصد برای آرماتوربندی دیوارها و سقف‌ها. مشخصات این میلگردهای فولادی باید مطابق استاندارد ملی ایران به شماره ۲۱۳۲ باشد. پ۴-۲-۱ ساختمان‌های بتن مسلح با استفاده از میز پرنده بتن سازه‌ای معمولی با جرم مخصوص حدود ۲۴۰۰ کیلوگرم بر مترمکعب و حداقل مقاومت فشاری ۰ مگاپاسکال برای اجرای دیوارها و سقف‌ها. مشخصات این نوع بتن و اجزای تشکیل دهنده آن باید مطابق با فصل مربوطه در این مبحث و مبحث نهم مقررات ملی ساختمان ایران و استانداردهای ملّی اشاره شده در آنها باشد. استفاده از میلگردهای فولادی از نوع آجدار آج ۴۰۰ با مقاومت تسلیم حدود ۴۰۰ مگاپاسکال. کرنش گسیختگی حدود ۱۷ درصد برای آرماتوربندی دیوارها و سقف‌ها. مشخصات این میلگردهای فولادی باید مطابق استاندارد ملی ایران به شماره ۳۱۳۲ باشد. پ۵-۲-۱ ساختمان‌های بتن مسلح دیوار باربر با قالب عایق ماندگار (7-)]) پلی‌استایرن منبسط شده از نوع کندسوز (خودخاموش‌شو) مطابق استاندارد ملّی ایران به شماره ۹ با حداقل جرم مخصوص ۲۵ کیلوگرم بر مترمکعب برای ساخت قالب عایق ماندگار. ورق پلی‌استایرن منبسط شده باید دارای مقاومت لازم در مقابل بارهای حین اجرا و مطابق استاندارد ملّی ایران شماره ۱۵۸۴ باشد. بتن سارزه‌ای معمولی با جرم مخصوص حدود ۲۳۰۰ کیلوگرم بر مترمکعب و حداقل مقاومت فشاری ۲۰ مگاپاسکال برای اجرا در داخل قالب‌های ماندگار. اسلامپ بتن باید بین ۱۰۰ تا ۱۵۰ ۱۸۲ -------- صفحهٔ بعد -------- پیوست ۱ مشخصات مصالح و فر آورده‌های ساختمانی مصرفی در برخی سیستم‌های ساختمانی مربوطه در این مبحث و مبحث نهم مقررات ملّی ساختمان ایران و استانداردهای ملّی اشاره شده در آنها باشد. استفاده از میلگردهای فولادی از نوع آجدار آج ۴۰۰ با مقاومت تسلیم حدود ۴۰۰ مگاپاسکال. مقاومت کششی حدود ۶۰۰ مگاپاسکال و کرنش گسیختگی حدود۱۴ درصد و یا نوع آجدار آج ۰ با مقاومت تسلیم حدود ۳۴۰ مگاپاسکال, مقاومت کششی نهایی حدود ۵۰۰ مگاپاسکال و کرنش گسیختگی حدود ۱۷ درصد برای آرماتوربندی داخل قالب‌های ماندگار. مشخصات این میلگردهای فولادی باید مطابق استاندارد ملّی ایران به شماره ۲۱۳۲ باشد. مشخصات مصالح مورد استفاده برای رابط‌های اتصالی قالب‌ها در طرفین دیوار بسته به نوع رابط پلی‌پروپیلن یا رابط فولادی گالوانیزه یا انواع دیگر باید مطابق مشخصات استانداردهای معتبر باشد. همچنین ضوابط لازم در برابر حریق را دار باشند. پ۶-۲-۱ ساختمان‌های بتن مسلح دیوار باربر با صفحات دو لایه ساندویچی (۳1 و بتن میانی درجا پلی‌استایرن منبسط شده از نوع کندسوز (خودخاموش‌شو) مطابق استاندارد ملّی ایران به شماره ۹ با حداقل جرم مخصوص ۲۵ کیلوگرم بر مترمکعب در دو طرف پانل‌های دیواری. مفتول فولادی با قطر حداقل ۳/۵ میلی‌متر برای ساخت شبکه مش جوش شده مورد استفاده در مطابق استاندارد ملّی ایران به شماره ۷۱۴۳. مقاومت فشاری ۱۸ مگاپاسکال برای اجرا در دو طرف پانل‌های دیواری مطابق استاندارد ملّی ایران به شماره ۷۱۴۳ تامین شود. بتن سازه‌ای معمولی با جرم مخصوص حدود ۲۳۰۰ کیلوگرم بر مترمکعب و حداقل مقاومت فشاری ۲۰ مگاپاسکال برای اجرا در داخل دیوارها. مشخصات این نوع بتن و اجزای تشکیل دهنده آن باید مطابق با فصل مربوطه در این مبحث و مبحث نهم مقررات ملّی ساختمان ایران و استانداردهای ملّی اشاره شده در آنها باشد. ۱۸۳ -------- صفحهٔ بعد -------- استفاده از میلگردهای فولادی از نوع آجدار آج ۰ با مقاومت تسلیم حدود ۴۰۰ مگاپاسکال. کرنش گسیختگی حدود ۱۷ درصد برای آرماتوربندی داخل دیوارها. مشخصات این میلگردهای فولادی باید مطابق استاندارد ملّی ایران به شماره ۲۱۳۲ باشد. پ۷-۲-۱ ساختمان‌های بتن مسلح متشکل از دیوار باربر دولایه و سقف‌های نیمه پیش‌ساخته با بتن درجا بتن سازه‌ای معمولی با جرم مخصوص حدود ۲۴۰۰ کیلوگرم بر مترمکعب و حداقل مقاومت فشاری ۰ مگاپاسکال مورد استفاده در دیوارها و سقف‌ها. مشخصات این نوع بتن و اجزای تشکیل دهنده آن باید مطابق با فصل مربوطه در این مبحث و مبحث نهم مقررات ملّی ساختمان ایران و استانداردهای ملّی اشاره شده در آنها باشد. استفاده از میلگردهای فولادی از نوع آجدار آج ۴۰۰ با مقاومت تسلیم حدود ۴۰۰ مگاپاسکال, مقاومت کششی نهایی حدود ۶۰۰ مگاپاسکال و کرنش گسیختگی حدود ۱۴ درصد و یا نوع آجدار آج ۳۴۰ با مقاومت تسلیم حدود ۳۴۰ مگاپاسکال. مقاومت کششی نهایی حدود ۵۰۰ مگاپاسکال و کرنش گسیختگی حدود ۱۷ درصد برای آرماتوربندی دیوارها و سقف‌ها. مشخصات این میلگردهای فولادی باید مطابق استاندارد ملّی ایران به شماره ۳۱۳۲ باشد. پ۸-۲-۱ سیستم با قاب‌های بتن‌مسلح پیش‌ساخته به همراه دیوارهای برشی بتن‌مسلح درجا بتن سازه‌ای معمولی با جرم مخصوص حدود ۲۴۰۰ کیلوگرم بر مکعب و حداقل مقاومت فشاری ۲۰ مگاپاسکال مورد استفاده در دیوارها و سقف‌ها. مشخصات این نوع بتن و اجزای تشکیل دهنده آن باید مطابق با فصل مربوطه در این مبحث و مبحث نهم مقررات ملی ساختمان ایران و استانداردهای ملّی اشاره شده در آنها باشد. ۱۸۴