سازمان برنامه و بودجه کشور

⚠ این متن با نرم‌افزار از روی تصویر خوانده شده و ممکن است خطا داشته باشد؛ برای استناد، اصلِ سند را ببینید. جمهوری اسالمی ایران سازمان برنامه و بودجه کشور مبان ی و مالحظات پ اده ی ی ساز راه آهن پرسرعت ضابطه شماره 893 :آخرین ویرایش26 - 10 - 1404 معاونت فنی، امور زیربنایی و تولیدی وزارت راه و شهرسازی امور نظام فنی اجرایی، مشاورین و پیمانکاران مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی bhrc. 1404 -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- به دستگاههای اجرایی، مهندسان مشاور و پیمانکاران بخشنامه : شماره 636252 1404/ : تاریخ 1404/11/29 صفحه 1 از 1 :ش ش8858621 سازمان ربانهم و بودهج کشو ر ریاست جمهوری رئیس ساز مان به (استناد ماده34) قانون احکام دائمی برنامه های توسعه کشور و تبصره (ذیل بند3 - 1 )ه ماد(4) « سنند نظنام ننی واجراینی یکپارچه کشور»، موضوع تصویب نامه شماره40544/ت63719ه منور06 / 03 / 1404 هیئن ویینران ؛ ضنابهه پیوسن بنا مشخصات ییر ابالغ در و«سامانه نظام ننی و اجرایی کشور» به نشانی منتشر می شود: :رونوشت معاونت حقوقی ریاست جمهوری- سامانه ملی قوانین و مقررات جمهوری اسالمی ایران امور حقوقی قوانین و مقررات مرکز روابط عمومی، امور بین الملل و مدیریت دانش دبیرخانه مرکزی سازمان عنوان : مبانی و مالحظات پیاده سازی راه آهن پرسرعت شماره ضابطه: 3 89 نوع :ابالغ الیم االجرا (به استن ا د بند28 ماده(1) سند نظام ننی واجرای ی یکپارچه کشور) حوزه شمول: همه قراردادهای جدیدی که ای محل وجوه عمومی ویا به صورت مشارک عمومی- خصوصی منعقد می شوند. تاریخ اجرا: 01 / 04 /5 140 (مهل بین تاریخ ا بالغ و تاریخ اجرا، به اس تناد بند3 - 3 ( ماده4 ) سند نظام نی ن واجرایی یکپارچه کشور و به منظور اتخاذ تمه یدات الیم برای اجرای ضابهه و مالحظات ا رجاع کار می)باشد متولی تهیه، اخذ بازخورد و اصالح: مرکز تحقیقات راه، مسک ن و شهرسایی مرجع اعالم اصالحات: امور نظام ننی واجرایی سایمان برنامه و بودجه کشور مفاد این ،بخشنامه برای قراردادهایی که قبل از تاریخ اجرای آن منعقد شده،اند در صورت توافق طرفین ،قرارداد قابل استفاده .است سیدحمید پورمحمدی -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- خواننده گرامی: امور نظام فنی و اجرایی معاونت فنی» زیربنایی و تولیدی سازمان برنامه و بودجه کشور. با همکاری مرکز تحقیقات راه. مسکن و شهرسازی و با استفاده از نظر کارشناسان برجسته مبادرت به تهیه این ضابطه کرده و آن را برای استفاده به جامعه‌ی مهندسی کشور عرضه نموده است. نظر به تهیه این ضابطه به وسیله آن مرکزء مسئولیت مطالب تهیه شده. تفسیر و اصلاح آن با آن مجموعه می‌باشد. مرکز تحقیقات راه» مسکن و شهرسازی. دریافت کننده نظرات و پیشنهادهای اصلاحی در مورد مفاد این ضابطه بوده و اصلاحات لازم را آمور نظام قنی و اجرایی سازمان برنامه و بودجه کشور اعلام خواهد کرد. با وجود تلاش فراوان این اثر مصون از ایرادهایی نظیر غلط‌های مفهومی. فنی. آبهام. ایهام و اشکالات موضوعی نیست از این‌ری از شما خواننده گرامی صمیمانه تقاضا دارد در صورت مشاهده هرگونه ایراد و اشکال فنی. مراتب را منعکس فرمایید. کارشناسان مربوط. نظرهای دریافتی را به دقت مطالعه نموده و اقدام مقتضی را معمول خواهند نشانی برای مکاتبه: تهران. میدان بهارستان. خیابان صفٍ علی‌شاه مرکز تلفن ۳۳۳۷۱ سازمان برنامه 9 بودجه کشور امور نظام فنی و اجرایی 3 ۳7۵۲۵۱7 :1۹۵۵۱ تهران» بزرگراه شیخ فضل!..نوری» جنب شهرک فرهنگیان. خیابان نارگل, خیابان شهید علی مروی, خیابان حکمت. مر کز تحقیقات راه. مسکن 9 شهرسازی کدپستی : ۱۳۳۳۳۹۹۱ شناسه پستی: ۱۳۳۳۵۹۱ صندوق پستی : ۱۶۹۶ - ۱۳۱۴۵ 7 ۷/۲ [(1۳۵:] -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- بسمه تعالی پیشگفتار سازمان برنامه و بودجه کشور به عنوان متولی توسعه پایدار کشور و نظام فنی و اجرایی یکپارچه، به استناد ماده( 34 ) قانون احکام دائمی برنامه های توسعه و آیین نامه و سند اجرایی آن، با کمک دستگاه های اجرایی و توان متخصصان دانشگاهی و حرفه ای کشور، به تهیه و ابالغ ضوابط و مقررات و مستندات الزم در این حوزه می پردازد. استفاده از ضوابط و معیارها در مراحل پیدا ی ،ش پدیدآوری و بهره برداری طرح های عمرانی به لحاظ فنی و اقتصادی، کیفیت طراحی و اجرا (عمر مفید ) و هزینه های بهره برداری و نگهداری از اهمیت ویژه ای برخوردار است. تدوین این ضوابط و معیارها مستلزم انجام پژوهش های علمی و تخصصی به دست نیروی انسانی متخصص و کارآمد و در راستای سیاست ها و برنامه های باال دستی و اولویت دار است . باتوجه به تنوع و گستردگی طرح های عمرانی، طی سال های اخیر سعی شده است در تهی ه و تدوین این ،گونه مدارک از مراکز تحقیقاتی دستگاه های اجرایی ذی.ربط استفاده شود ،در این راستا ضابطه حاضر با توجه به نیازهای کشور و لحاظ کردن دانش فنی موردنیاز توسط مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی و با همکاری شرکت ساخت و توسعه زیربناهای حمل ،ونقل کشور شرکت راه آهن جمهوری اسالمی و خبرگان مطرح دانشگاهی .تدوین شده است راه آهن پرسرعت سامانه ترابری عمومی است که در سراسر جهان به طور روزافزون گسترش یافته است . ،پیدایش طراحی، ساخت و بهره برداری ،آن موضوع بسیار پیچیده و پرهزینه ای است که باید تمام ذی نفعان ، نیازه ا، چالش ها و اهداف آن به صورت نظام مند درنظر گرفته شوند. موارد ی که در ضابطه پیش،رو با عنوان مبانی و مالحظات پیاده سازی راه آهن پرسرعت ، مورد توجه قرار گرفته است. ی عل رغم تالش، دقت و وقت ز ی اد ی ک ه برا ی ی ه ا ی ته ن مجموعه صررف گرد ی د، در راسرتا ی تکمی ل و پربارتر شردن یا ن ضابطه، از ک ارشناسان محترم درخوا ست م ی شود موارد اصالح ی ی و پ شنهاد ی خود را به نشان ی یرا انامه امور نظام ی فن و اجرا یی سررازمان برنامه و بودجه ک شررور ارسررال فرما ند ی. ک ارشررناسران، پ ی شرنهادها ی افت ی در شده را بررس ی و در صورت ن ی از، با هم یرکف ی نما ندگان جامعه ی فن ک شور و ک ارشناسان مجرب ا ی ن حوزه، نسبت به ی ته ه متن اصالح ی اقدام رده ک و پس از یی تأ،د از قی طر گاه ی پا اطالع رسان ی نظام ی فن و اجرا یی ک شور ی برا بهره بردار ی عموم اعالم خواهند رد ک. به هم ی ن منظور و برا ی ت سه ی ل در پ ی ک دا ردن آخر ی ن ضوابط ابالغ ی معتبر، در ی باال صفحات، تار ی خ تدو ی ن مطالب آن صفحه درج شده است ک ه در صورت هرگونه تغ یی ر در مطالب هر یک ،از صفحات ی تار خ آن ن ی ز اصالح خواهد شد. نی ازا رو همواره مطالب صفحات دارا ی ی تار خ جد ی د و معتبر خواهد بود. حمید امانی همدانی معاون فنی،زیربنایی و تول یدی زمستان1404 -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- اسامی همکاران در تهیه و ابالغ ضابطه «مبانی و مالحظات پیاده سازی راه آهن پرسرعت » ] ضابطه شماره893 [ اعضای گروه تهیه کننده (به)ترتیب الفبا: ین ما باقر ی مهندس ین مشاور پژوهش ی ها ساختمان ی یران ا کارشناس ارشد راه آهن پگاه پشین شرکت راه آهن جمهوری اسالمی ایران کارشناس ارشد راه آهن هادی شهسواری مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی کارشناس ارشد راه و ترابری مسعود فتحعلی)(مجری مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی دکتری عمران، پسادکتری راه آهن مهد ی معظم ی گودرز ی شرکت ساخت و توسعه ز یربناهای حمل ونقل کشور کارشناس ارشد راه آهن علیرضا مهدوی میرعلیلو مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی کارشناس ارشد مدیریت ساخت اعضای گروه کنترل (به:)ترتیب الفبا یاسر حاتم زاده عضو هیأت علمی دانشگاه تربیـت مـدرس و مشـاور گـروه حمل ونقل مرکـز پـژوهش هـای مجلـس شـورای اسـالم ی عباس خط یبی معاون ساخت و توسعه راه آهن، بنادر و فرودگاه ها، شرکت ساخت و توسعه ز یربناهای حمل ونقل کشور سیدمصطفی داودی معاون فنی و زیربنایی شرکت راه آهن جمهوری اسالمی ایران مسعود فتحعل ی عضو ه یئت ی علم و معاون آموزش و توسعه فناوری مرکز تحق یقات راه، مسکن و شهرساز ی سیدمجتبی ناصریان مشاور توسعه و ارتقای ریلی، مدیر سابق پروژه سریع ریلی تهران- اصفهان مهندسین مشاور ایران استن سیدمرتضی ناصریان کارشناس ارشـد مـدیریت سیسـتم و بهـره وری و مشـاور اقتصادی طرح های توسعه راه آهن محسن نوروز ی مد یرکل ی فن و بررس ی طرح ی ها راه آهن شرکت ساخت و توسعه ز یربناهای حمل ونقل کشور اعضای گروه هدایت و راهبری )(سازمان برنامه و بودجه کشور: علیرضا توتونچی معاون امور نظام فنی و اجرایی سجاد حیدری حسنکلو کارشناس امور نظام فنی و اجرایی -------- صفحهٔ بعد -------- عنوان فهرست مطالب فهرست جدول‌ها فصل ۱- کلیات ۱-۱- مقدمه ۱-۲- درس‌آموخته‌هایی از تجربه‌های بین‌المللی سامانه راه‌آهن پرسرعت ۱-۳- فرآیند پیاده‌سازی سامانه راه‌آهن پرسرعت ۱-۴۳- هدف و دامنه کاربرد ۱-۵- سلسله مراتب تفویض اختیار در مراحل چرخه عمر راه‌آهن پرسرعت ۱-۶- تعاریف ۱-۷- سایر مراجع ۱-۸- علائم اختصاری فصل ۲- طبقه‌بندی راه آهن پرسرعت در ایران ۲-۱ ویژگی‌ها ۲-۱-۱- سامانه جامع و فراگیر ۲-۱-۲- تنوع ۳-۱-۳- ظرفیت بالا ۲-۲- مشخصات فنی ۲-۲-۱- خط و سازه‌های فنی ۲-۲-۲- ناوگان ۲-۲-۳ تامین توان ۲-۲-۴- سامانه علائم و ارتباطات ۲-۲-۵ بهره‌برداری و خدمات ۲-۲-۶- ایستگاه ۲-۳- طبقه‌بندی خطوط راه‌آهن پرسرعت ۱۱ ۱۲ ۱۳ ۱۵ ۱۶ ۹۹ ۳۱ ۳۱ ۳۱ ۳۱ ۳۱ ۳۱ ۳۲ ۳۳ ۳۳ ۳۴ ۳۴ ۳۵ -------- صفحهٔ بعد -------- ۳-۱- مقدمه ۳-۲- بخش اول: نیازسنجی پروژه ۳-۲-۱ اهداف ۳-۲-۲- نکات کلیدی ۳-۲-۲-۱ پیشنهاد شروع پروژه ۳-۲-۲-۲ مالک پروژه ۳-۲-۲-۳ شروع ارزیابی‌های مطالعاتی اجتماعی-اقتصادی ۳-۲-۳- ورودی‌ها ۳-۲-۴- خروجی‌ها ۳-۲-۵- ذی‌نفعان ۳-۲-۶ توانمندسازی ۳-۲-۷- ریسک‌ها و تمهیدات مقابله‌ای ۳-۲-۸- جنبه های مالی ۳-۳- بخش دوم: پیش‌امکان‌سنجی پروژه ۳-۳-۱ اهداف ۳-۳-۲- مطالعه پیش‌بینی تقاضای سفر ۳-۳-۲-۱ اهداف ۳-۳-۲-۲ نکات کلیدی ۳-۳-۲-۳ ورودی‌ها ۳-۳-۲-۴ خروجی‌ها ۳-۳-۲-۵ ذی‌نفعان پروژه ۳-۳-۲-۶ ریسک‌ها و تمهیدات مقابله‌ای ۳-۳-۲-۷ توانمندسازی ۳-۳-۳-۱ اهداف ۳-۳-۳-۲- پارامترهای اولیه کلیدی راه‌آهن پرسرعت ۳-۳-۳-۳ انتخاب اولیه کریدورها ۳-۳-۳-۴-اصول مکان‌یابی ایستگاه‌ها ۳-۳-۳-۵ اصول زمان‌بندی ۳۷ ۳۹ ۳۹ ۳۹ ۳۹ ۳۹ ۳. ۳ ۳ ۳۱ ۳۱ ۳۳۲ ۳۲ ۳۳ ۳۳ ۳۳ ۳۴ ۳۴ ۳۴ ۳۸ ۳۹ ۳۹ ۴ ۴ ۴ ۴ ۴۱ ۴۲ ۴۳۲ ۴۳۳ -------- صفحهٔ بعد -------- ۳-۳-۳۶ موارد قانونی مرتبط (محیط‌زیست و برنامه‌ریزی. پدافند ۳-۳-۳-۷- شناسایی شرایط موجود ۳-۳-۳-۸ محدودیت‌های اصلی ۳-۳-۳-۹- ورودی‌ها ۳-۳-۳-۱- خروجی‌ها ۳-۳-۳-۱ ذی‌نفعان درگیر ۳-۳-۳-۲- ریسک‌ها و تمهیدات مقابله‌ای ۳-۳-۳-۳ توانمندسازی ۳-۳-۳-۴ جنبه‌های مالی ۳-۴- روند مطالعات پیدایش پروژه فصل ۴- مرحله امکان‌سنجی ۳-۱- مقدمه ۳-۲- مطالعات امکان‌سنجی ۴-۲-۱ نکات کلیدی ۴-۲-۱-۱ معیارهای طراحی ۴-۲-۱-۲ - نکات عمرانی و پیاده‌سازی خط ۴-۲-۱-۳- سامانه‌های علائم و ارتباطات ۴-۲-۱-۴ سامانه تأمین نیروی کشش ۴-۲-۱-۵- پایش ایمنی ۴-۲-۱-۶ ایستگاه‌ها و پایانه‌ها ۴-۲-۱-۷ - ناوگان ریلی ۳-۲-۱-۸- طرح اولیه بهره‌برداری و نگهداری ۴-۲-۱-۹ ملاحظات دسترسی و تملک زمین ۴-۲-۱-۰ - تحلیل 1۸۸/15 ۴-۲-۱-۱ دوره عمر سامانه ۴-۲-۳۲- ورودی‌ها ۴-۲-۳- خروجی‌ها ۴-۲-۴ دذُی‌نفعان درگیر ۳-۲-۵ توانمندسازی ۴-۲-۶- ریسک‌ها و تمهیدات مقابله‌ای ۴۴ ۴۴ ۴۷ ۴۷ ۴۹ ۴۹ ۵۰ ۵۰ ۵۱ ۵۱ ۵۵ ۵۷ ۵۷ ۵۹ ۵۹ ۵۹ ۶۰ ۶۱ ۶۱ ۳۲ ۳ ۵ ۶۵ ۶۶ ۶۷ ۳۷ ۶۸ ۶۸ ۶۸ ۶۸ -------- صفحهٔ بعد -------- ۴-۲-۷- جنبه‌های مالی ۴-۳- ارزیابی محیط زیستی ۴-۳-۱ مراحل ارزیابی زیست‌محیطی ۴-۳-۲ نکات کلیدی ۴-۳-۳- ورودی‌ها ۳-۳-۴۳- خروجی‌ها ۴-۳-۵- ذی‌نفعان ۴-۳-۶ - توانمندسازی ۴-۳-۷- ریسک‌ها و اقدامات مقابله‌ای ۴-۳-۸- جنبه‌های مالی ۳-۴۳ ارزیابی مالی و اقتصادی ۴-۴-۱ اهداف ۴-۴-۱-۱ برآورد سودآوری پروژه ۴-۴-۱-۲- تحلیل تأمین مالی پروژه ۴-۴-۱-۳- تحلیل منافع اجتماعی-اقتصادی پروژه ۴-۴-۱-۴ ارزیابی ریسک ۴-۴-۲- نکات کلیدی ۴-۴-۲-۱- تحلیل مالی ۴-۴-۲-۲- مدل مالی ۴-۴-۲-۳- ارزیابی اقتصادی ۴-۴-۲-۴ تحلیل ریسک ۴-۳-۳ ورودی‌ها ۳۴-۴-۳-۱- فرضیات ارزیابی ۴-۴-۳-۲ هزینه‌ها و درآمدهای زیرساخت ۴-۴-۳-۳ هزینه‌ها و درآمدهای بهره‌برداری ۴-۴-۳-۴ هزینه‌ها و منافع اجتماعی-اقتصادی ۴-۴-۴- خروجی‌ها ۴-۴-۵- ذی‌نفعان درگیر ۴-۳-۶ - توانمندسازی ۳-۵- تحلیل چندمعیاره ۴-۵-۱- اهداف د ۶۹ ۶۹ ۷۰ ۷۰ ۷۲ ۷۲ ۷۳ ۷۴ ۷۴ ۷۴ ۷۵ ۷۵ ۷۵ ۷۵ ۷۵ ۷۶ ۷۶ ۷۶ ۷۷ ۷۷ ۷۸ ۷۸ ۷۸ ۷۹ ۷۹ ۷۹ ۸۰ ۸۱ ۸۱ ۸۱ ۸۱ -------- صفحهٔ بعد -------- ۴-۵-۲ نکات کلیدی ۴-۵-۲-۱- تعریف معیارها برای استفاده در تحلیل و مقایسه ۴-۵-۲-۲- تحلیل راه‌حل‌ها ۴-۵-۲-۳ انتخاب راه‌حل, ارزیابی حساسیت و تایید ۳-۵-۳- ورودی‌ها ۳-۵-۴- خروجی‌ها ۳-۵-۵- ذی‌نفعان درگیر ۴-۵-۶- ریسک‌ها و اقدامات مقابله‌ای ۴-۵-۷- جنبه‌های مالی ۴-۶- طراحی پایه ۴-۶-۱- اهداف ۴-۶-۲ - نکات کلیدی ۴-۶-۲-۱ الزامات طراحی پایه ۴-۶-۲-۲ برنامه مدیریت یکپار چه‌سازی سامانه‌ها ۴-۶-۲-۳ مدیریت ریسک ۴-۶-۲-۴۳- پرونده ایمنی ۴-۶-۲-۵ ارزیابی ایمنی ۳-۶-۲-۶ تجهیزات و ارزیابی آمنیتی ۴-۶-۳- ورودی‌ها ۴-۶-۴- خروجی‌ها ۴-۶-۵- ذی‌نفعان ۴-۶-۶- توانمندسازی ۴-۶-۷- ریسک‌ها و تمهیدات مقابله‌ای ۳-۶-۸ جنبه‌های مالی ۳-۷- توانمندسازی ۴-۷-۱- اهداف ۴-۷-۲ نکات کلیدی ۴-۷-۲-۱- مدل تأمین مالی ۴-۷-۲-۲- رویه‌های قانونی ۴-۷-۲-۳- مسائل مربوط به املاک ۴-۷-۲-۴- تصمیم به راه‌اندازری پروژه ۵ ۸۲ ۸۲ ۸۲ ۸۳ ۸۳ ۸۴ ۸۴ ۸۴ ۸۵ ۸۵ ۸۵ ۸۶ ۸۶ ۹۱ ۹۲ ۹1۲ ۹۴ ۹۴ ۹۴ ۹۴ ۹۵ ۹۶ ۹۶ ۹۶ ۹۶ ۹۶ ۹۷ ۹۷ ۹۹ ۱.۰ ۱۰ -------- صفحهٔ بعد -------- ۴-۷-۲-۵- امضای توافق‌نامه تأمین مالی ۴-۷-۳- ورودی‌ها ۴-۷-۴- خروجی‌ها ۴-۷-۵- ذی‌نفعان درگیر ۴-۷-۶ توانمندسازی ۴-۷-۷- ریسک و تمهیدات مقابله‌ای ۴-۷-۸- جنبه‌های مالی ۳-۸- فرأیند بخش امکان‌سنجی پروژه فصل ۵- مرحله طراحی ۵-۱- برنامه بهره‌برداری و نگهداری ۵-۱-۱- اهداف ۵-۱-۱-۱- توسعه برنامه نگهداری ۵-۱-۱-۲-توسعه برنامه بهره‌برداری ۵-۱-۱-۳- برآورد هزینه‌های نگهداری و بهره‌برداری ۵-۱-۲- نکات کلیدی ۵-۱-۲-۱- تعریف مدل بهره‌برداری ۵-۱-۲-۲ اهداف نگهداری ۵-۱-۲-۳ سیاست‌های نگهداری ۵-۱-۲-۴ نیازمندی‌های نگهداری ۵-۱-۲-۵- سطوح نگهداری ۵-۱-۲-۶- خدمات نگهداری برای زیرساخت و ناوگان ۵-۱-۲-۷- هزینه‌های چرخه عمر ۵-۱-۲-۸- ویژگی‌های بهره‌برداری ۵-۱-۲-۹- خدمات بهره‌برداری ۵-۱-۳- ورودی‌ها ۵-۱-۴- خروجی‌ها ۵-۱-۵- ذی‌نفعان ۵-۱-۶- توانمندسازی ۵-۱-۷- ریسک‌ها و تمهیدات مقابله‌ای ۵-۱-۸- جنبه‌های مالی ۵-۱-۸-۱- هزینه‌های برآوردشده نگهداری و بهره‌برداری و ۱۱ ۱۱ ۱۱ ۱۰۲ ۱۰۲ ۱۰۳ ۱۳ ۱۰۴ ۱.۷ ۱۹ ۱۹ ۱۹ ۱۹ ۱۱۰ ۱۱۰ ۱۱۰ ۱۱۱ ۱۱۱ ۱۱۱ ۱۱۲ ۱۱۳ ۱۱۳ ۱۱۳ ۱۱۴ ۱۱۴ ۱۱۴ ۱۱۵ ۱۱۵ ۱۱۶ ۱۱۶ ۱۱۶ -------- صفحهٔ بعد -------- ۵-۱-۸-۲ اقلام اصلی هزینه ۵-۱-۸-۳- درآمد برآوردشده ۵-۲- طراحی تفصیلی ۵-۲-۱- اهداف ۵-۲-۱-۱- تعریف دقیق راه‌حل منتخب ۵-۳-۱-۲ تعیین مرزهای نهایی خرید زمین ۵-۲-۱-۳ برآورد هزینه‌های دقیق پروژه ۵-۲-۲ نکات کلیدی ۵-۲-۲-۱- یکپارچه‌سازی سامانه ۵-۲-۲-۲- تطابق با استانداردهاء قوانین و مقررات ۵-۲-۲-۳ مدیریت الزامات ۵-۲-۲-۴- نقشه‌های طراحی تفصیلی ۵-۲-۳- ورودی‌ها ۵-۲-۴- خروجی‌ها ۵-۳-۵- ذی‌نفعان ۵-۲-۶ توانمندسازی ۵-۲-۷- ریسک‌ها و تمهیدات مقابله‌ای ۵-۲-۸- جنبه‌های مالی ۵-۳- فرآیند بخش طراحی پروژه فصل ۶- مرحله ساخت ۶-۱- برنامه‌ریزی ساخت ۶-۱-۱- اهداف ۶-۱-۳- نکات کلیدی ۶-۱-۲-۱- برنامه‌ریزی ساخت ۶-۱-۲-۲- فعالیت‌های بحرانی ۶-۱-۲-۳- سایر فعالیت‌ها ۶-۱-۲-۴- استفاده از ابزارهای مناسب در برنامه‌ریزی زمان‌بندی ۶-۱-۳- ورودی‌ها ۶-۱-۴- خروجی‌ها ۶-۱-۵- ذی‌نفعان ۱۱۷ ۱۱۸ ۱۱۹ ۱۱۹ ۱۱۹ ۱۱۹ ۱۹ ۱۱۹ ۱۱۹ ۱۳۰ ۱۳۱ ۱۳۲ ۱۳۳ ۱۳۴ ۱۳۵ ۱۳۵ ۱۳۵ ۱۳۶ ۱۳۶ ۱۳۹ ۱۳۱ ۱۳۱ ۱۳۱ ۱۳۱ ۱۳۱ ۱۳۲ ۱۳۲ ۱۳۳ ۱۳۳ ۱۳۴ -------- صفحهٔ بعد -------- ۶-۱-۶- توانمندسازی ۶-۱-۷- ریسک‌ها و تمهدیات مقابله‌ای ۶-۱-۸- جنبه‌های مالی ۶-۲۳- مدیریت ساخت ۶-۲-۱- اهداف ۶-۲-۲- نکات کلیدی ۶-۲-۲-۱- تخصیص بسته‌های کاری ۶-۲-۲-۲- رویه مناقصه ۶-۲-۲-۳- طراحی تفصیلی ۶-۲-۲-۴ مدیریت ایمنی ۶-۲-۲-۵- مدیریت هزینه‌ها ۶-۲-۲-۶- نظارت بر کارها ۶-۲-۲-۷ حفاظت از محیط‌زیست ۶-۲-۲-۸- مدیریت فصول مشترک ۶-۲-۲-۹- آزمایش‌های مدیریت تحویل پروژه ۶-۲-۴- خروجی‌ها ۶-۲-۵- ذی‌نفعان ۶-۲-۶- توانمندسازی ۶-۲-۷- ریسک‌ها و تمهیدات مقابله‌ای ۶-۲-۸- جنبه‌های مالی ۶-۳- آزمایش‌ها و راه‌اندازی ۶-۳-۱- اهداف ۶-۳-۱-۱- بررسی سامانه راه‌آهن جدید برای اطمینان از عملکرد صحیح ۶-۳-۱-۲- بررسی سامانه راه‌آهن جدید برای اطمینان از رعایت نیازمندی‌های ایم ۶-۳-۱-۳- امکان بهره‌برداری از خط جدید ۶-۳-۲- نکات کلیدی ۶-۳-۲-۱- آماده‌سازی برای آزمایش‌ها و راه‌اندازی ۶-۳-۲-۲- برنامه آزمایش‌ها و راه‌اندازی ۶-۳-۲-۳ رویه‌های آزمایش ۶-۳-۲-۴- رعایت اهداف عملکردی ۱۳۴ ۱۳۵ ۱۳۵ ۱۳۵ ۱۳۵ ۱۳۵ ۱۳۵ ۱۳۶ ۱۳۷ ۱۳۷ ۱۳۷ ۱۳۷ ۱۳۸ ۱۳۰ ۱۳۰ ۱۴۱ ۱۴۱ ۱۴۱ ۱۳۲ ۱۳۲ ۱۳۳ ۱۳۳ ۱۳۳ ۱۳۳ ۱۳۳ ۱۳۳ ۱۳۳ ۱۳۳ ۱۳۴ ۱۳۴ ۱۴۵ -------- صفحهٔ بعد -------- ۶-۳-۲-۵- رعایت الزامات ۶-۳-۲-۶- صدور گواهی ایمنی ۶-۳-۳- ورودی‌ها ۶-۳-۴- خروجی‌ها ۶-۳-۵- ذی‌نفعان ۶-۳-۶- توانمندسازی ۶-۳-۷- ریسک‌ها و تمهیدات مقابله‌ای ۶-۳-۸- جنبه‌های مالی ۶-۴- فرآیند بخش ساخت پروژه فصل ۷- مرحله بهره‌برداری و نگهداری ۷-۱- بهره‌برداری و نگهداری ۷-۱-۱ اهداف ۷-۱-۱-۱- هدف عمومی ۷-۱-۱-۲- نگهداری ۷-۱-۱-۳- بهره‌برداری ۷-۱-۱-۴- مدیریت ۷-۱-۳ نکات کلیدی ۷-۱-۲-۱ نگهداری ۷-۱-۲-۲- بهره‌برداری ۷-۱-۲-۳ منابع انسانی ۷-۱-۳- ورودی‌ها ۷-۱-۴- خروجی‌ها ۷-۱-۵- ذی‌نفعان ۷-۱-۶- توانمندسازی ۷-۱-۷- ریسک‌ها و تمهیدات مقابله‌ای ۷-۱-۸- جنبه‌های مالی ۷-۲ ارزیابی پس‌از اجرا ۷-۲-۱ اهداف ۷-۲-۲- نکات کلیدی ۷-۲-۲-۱ اهداف فنی اصلی ط ۱۴۵ ۱۴۵ ۱۴۳۶ ۱۳۷ ۱۳۷ ۱۴۸ ۱۴۸ ۱۴۸ ۱۳۹ ۱۵۱ ۱۵۳ ۱۵۳ ۱۵۳ ۱۵۳ ۱۵۵ ۱۵۵ ۱۵۵ ۱۵۵ ۱۵۹۷ ۱۵۹۷ ۱۳۰ ۱۶۰ ۱۳۱ ۱۶۱ ۱۶۱ ۱۳۲ ۱۳۲ ۱۳۲ ۱۳۳ ۱۳۳ -------- صفحهٔ بعد -------- ۷-۲-۲-۲- هزینه نهایی پروژه ۷-۲-۲-۳- هزینه‌های بهره‌برداری و نگهداری ۷-۳۴ دقن پیش‌بینی‌های ترافیک و درآمد ۷-۲-۲-۵- تحلیل اختلاقات ۷-۲-۲-۶- اثربخشی اقدامات محیطی ۷-۲-۳- ورودی‌ها ۷-۲-۴- خروجی‌ها ۷-۲-۵- ذی‌نفعان ۷-۲-۶- توانمندسازی ۷-۲-۷ ریسک‌ها و تمهیدات مقابله‌ای ۷-۲-۸- جنبه‌های مالی ۷-۳- فرآیند بخش بهره‌برداری پروژه ی ۱۶۳ ۱۶۴ ۱۳۴ ۱۶۳۴ ۱۶۳۴۳ ۱۳۵ ۱۳۵ ۱۶۶ ۱۳۷ ۱۳۷ ۱۳۷ ۱۳۸ -------- صفحهٔ بعد -------- فرهر ری کا ها شکل ۱-۵ روند مطالعات مرحله طراحی رو ۵ ی هم ۱۳۹۳ شکل ۱-۶ روند مرحله ساخت رح ات ی ۱۵۰ شکل ۱-۷ روند مرحله بهره‌برداری روز 0 ی ی هم ۱۶۹ ک -------- صفحهٔ بعد -------- فهرست جدول‌ها جدول ۱-۱ فرآیند پیاده‌سازی طرح‌های راه‌آهن پرسرعت ی را جدول ۲-۱ تفویض اختیار در فرآیند پیاده‌سازی طرح‌های راه‌آهن پرسرعت ۱۳ جدول ۲-۱ خلاصه علائم اصلی اختصاری مرتبط با دستورالعمل یه ۱۵ جدول ۱-۲ طبقه‌بندی خطوط راه‌آهن پرسرعت مسافری وم ۳۳ جدول ۱-۴ بررسی تاثیر سرعت بر حداقل شعاع قوس و حداقل فاصله بین خطوط یر ده جدول ۲-۴ بررسی تاثیر بازگشت مالی و اقتصادی در توجیه اجرای پروژزم ری ره ۵۵ -------- صفحهٔ بعد -------- فصل ۱ کلیات -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- فصل1 - کلیات 26 / 10 / 1404 3 1 - 1 - مقدمه راه آهن پرسرعت نوعی سامانه ترابری عمومی است که در سراسر ج هان به طور روزافزون محبوب می شو .د هدف اصلی راه آهن پرسرعت، جا به جایی سریع مسافران با قیمت رقابتی ، با لحاظ باالترین سطوح ایمن ،ی قابلیت اعتماد و در دسترس بودن است. بنابراین کشورهای دارای زیرساخت های ریلی پرسرعت می توانن د از ترافیک شدید در شبکه های ترابری م وجود خود کاسته و همچنین در راستای کاهش وابستگی به سوخت های فسیلی قدم بردارند. ،قطارهای پرسرعت با اتصال م راکز جمعیتی و اقتصادی به ،یکدیگر به عنوان یک گزینه ترابری رقابتی با هواپیماها و خودروهای شخصی عمل می ن کن د. این گزین ه ،رقابتی همچنین ظرفیت ترابری بیشتری را در مسیرها ی موجود اضافه می کند. مساحت زمین اشغال شده توس ط زیرساخت ریلی پرسرعت در مقایسه با آزادراه ها و بزرگراه ها کمتر بوده و مصرف انرژی و تولید کربن برای هر مسافر د ر این نوع ترابری، نسبت به حالت های دیگر ، سرانه مناس ب تری دارد. ضمن آن که ارتباط سریع تر بین مناطق جمعیتی ف راهم شده و درنتیجه امکان تردد بیشتر برای دسترسی به بازارهای کار برای افراد را فراهم می کند. ،بر اساس موارد اشاره شده اهداف اصلی توسعه سامانه راه آهن پرسرعت را می توان به قرار زیر بیان نمود: - تی حما از رش د جمع یتی و اقتصاد نی : ا ی سامانه به منظور تسه لی حرکت افراد و کاالها طراح ی و اجرا م ی شود تا به رشد و توسعه مناطق شهر ی و مناطق منطقه یا کمک کند. با ارائه گز نه ی ی ها ترابری کارآمد، م ی تواند به جذب سرما یه گذار ی، جاد یا فرصت ی ها ی شغل و تحر کی ی ها تی فعال اقتصاد ی کمک.کند - تسه لی توسعه اجتماع ی و اقتصاد ی در مناطق منطقه یا و شهر ی : قطارها ی پرسرعت یم توانند مناطق و مراکز ی شهر را به گر ی کد ی متصل کنند و توسعه اجتماع ی و اقتصاد ی را در ا ین .مناطق فراهم سازند - کاهش تراف کی سنگین در سامانه ی ها ترابری ی فعل نده ی و آ : سامانه راه آهن پرسرع ت به کاهش موثر کی تراف در سامانه ی ها ترابری ی فعل نده ی و آ کمک م کند ی. - کمک به تحقق اهداف استفاده به نه ی از زم نی به منظور دست ی اب ی به نتا جی دار ی پا بوم شناسی و مح ی ست یزطی، با توجه به شهرنش ینی مداوم، زندگ ی با تراکم باال و رشد مراکز منطقه ای. تضمین ارتباط سریع بین مناطق کالن جمعیتی نیازمند توجه ویژه به مبادی جا به جایی مسافران، یعنی ایستگاه های تبادلی راه آهن، با نگاه توسعه مبتنی بر ترابری1 است. به طور معمول سعی می شود جانمایی و مکان یابی ایستگاه های پرسرعت راه آهن به صورت یکپارچه با برنامه ریزی محلی شهری و در تعامل با مسیرها و ایستگاه های موجود راه آهن برنامه.ریزی شود تا بتواند کمک شایانی را برای جذب حداکثر تعداد مسافران داشته باشد همچنین این تعامل یکپارچه باید با نگاه به سایر گزینه های رقابتی ترابری موجود از جمله ترابری جاده.ای و هوایی دنبال شود ایستگاه های میانی ن باید خیلی نزدیک به ایستگاه .های اصلی یا به یکدیگر قرار گیرند 1 Transit Oriented Development (TOD) -------- صفحهٔ بعد -------- 4 26 / 10 / 1404 مبان ی و مالحظات پ اده ی ی ساز راه آهن پرسرعت در عین حال چرخه عمر طرح های راه آهن پرسرعت شامل مراحل اصلی پیدایش، پدیدآوری و بهره برداری، یک وظیفه بسیار پیچیده و پرهزینه است که باید تمام تأثیرگذاران، سهامداران، نیازها، چالش ها و اهداف آن به صورت نظام مند و در چارچوب باالترین سطوح حکمرانی ملی در نظر گرفته شوند .دستیابی به اهداف برشمرده شده در سامانه راه آهن پرس رعت ، همانند سایر گزینه های ترابری ، بستگی به فرآیند پیاده سازی مطلوب مراحل مختلف طرح .دارد احصای الزامات فنی دقیق برای کلیه زیرسامانه،های موردنیاز از جمله زیرساخت، ناوگان ،عالئم الکتریکی ارتباطات و برقی .کردن بسیار ضروری است پیش بینی تعداد مسافران و هزینه.های پیشنهادی بلیت، مالحظات مهمی هستند تأمین منابع مالی برای مراحل مختلف طرح نیز ، به ویژه با توجه به شرایط پیچیده سیاسی و اقتصادی کشو،ر مسئله بسیار مهم ی .است این موارد در این دستورالعمل برای معرفی مبانی و م الحظاتی که باید در پیاده سازی راه آهن های پرسرعت مورد توجه ،قرار گیرند ارائه شده است . مطابق سند باالدست ی نظام فن ی و اجرا یی یکپارچه ،کشور دوره عمر پروژه شامل پ یدای ش (مشتمل بر مطالعات ن،یازسنجی توج یهی و طراح ی یه پا )، پد یدآوری (مشتمل بر طراح ی تفص،یلی ساخت و بهره بر ی دار آزما یشی ) و بهره بردار ی (مشتمل بر ب هره برداری نها یی و نگهدار ی.) است در عین حال، با توجه به اهمیت باالی طرح های پرسرعت ریلی، مرحله پیدایش در این دستورالعمل در قالب دو فصل مست قل پیدایش و امکانسنجی تدوین شده است که در فصل پیدایش با توجه به فقدان مطالعات و برنامه ریزی ،های کالن باالدستی در حوزه پرسرعت ریلی به نیازسنج ی مرتبط به دقت پرداخته شده است. در فصل امکانسنجی نیز، مطالعات توجیه اولیه (به)طور عمده مبتنی بر مطالعات دفتری و تو جیه نهایی (شام ل مطالعات میدانی و طراحی پایه به همراه بررسی های مالی و اقتصادی و گزینه های تامین مالی ) درن ظر .گرفته شده است به گونه ،ای که کریدور در توجیه اولیه و مسیر در توجیه نهایی، به شرط دارا بودن توجیه اقتصادی ت عیین می شود. دوره پدیدآوری نیز در قالب دو فصل مستقل طراحی (شامل برنامه یزی ر بهره بردار ی و نگهداشت و طراحی تفص )یلی و ساخت (شامل برنامه یزی ر و مد یریت ساخت ، عملیات ساخت، تحویل گیری و راه اندازی آزمایشی) ارائه شده است. در پایان نیز مرحله بهره برداری (شامل بهره برداری نهایی، نگهداشت و تحلیل های تکمیلی .) تشریح شده است بر نیا اساس مطابق فصل جار ی (فصل اول)، کل ی،ات تعار فی و مفاه می مرتبط با موضوع و ن زی چارچوب کل ی حاک م بر مراحل مختلف پ اده ی ی ساز راه آهن ی ها پرسرعت ارائه شده است. در فصل دوم، مرور ی بر مشخصات فن ی مرتبط با راه آهن ی ها پرسرعت از منظرها ی خط و ابن هی ی فن، ناوگان، عالئم و ارتباطات، برق رسان ی، بهره بردار ی و خدمات یا ستگاه ی صورت گرفته و مقا سه ی نیا ها ی ژگ یو با راه آهن ی ها .متعارف ارائه شده است در ادامه ، طبقه ی بند حاکم بر راه آهن ی ها پرسرعت در کشور تع ن یی .شده است سپس مطالعات مرحله پ شیدا ی (فصل سوم ،)مرحله ا مکان سنج ی (فصل چهارم) ، مرحله طراح ی (فصل پنجم ،)مرحله ساخت (فصل ششم ) و مرحله بهره بردار ی (فصل هفتم ) ار ائه شده .است الزم به یادآور ی است که در این دستورالعمل ، کلیه سامانه های ترابری ریلی مسافری با سرعت باالتر از160 کیلومتر بر ساعت (با تاکید بر ناوگان برقی ) د رنظر آورده شده است . -------- صفحهٔ بعد -------- فصل1 - کلیات 26 / 10 / 1404 5 2 - 1 - رس د آموخته هایی از تجربه های نیب الملل ی سامانه راه آهن پرسرعت توجه ویژه به درس آموخته های کشورهای پیش رو در زمینه توسعه سامانه راه آهن پرسرعت می تواند از انحراف مراحل مختلف پیاده سازی راه آهن پرسرعت در کشور جلوگیری نموده و دستیابی به ا هداف متصور در این زمینه را با رویکرد مطلوب تری ممکن سازد. مهمترین این درس آموخته ها به قرار زیر می:باشند - ی کپارچگ ی :سامانه راه آهن پرسرعت، در بستر اهداف باالدستی توسعه اقتصادی، اجتماعی و سیاسی کشور و در تعامل با انواع دیگر سامانه های ترابری تعریف می شود و باید نقش مکمل تامین ظرفیت تقاضای موجود در زمینه جا به .جایی مسافر و کاال را برعهده داشته باشد ی کپارچگ ی به معنا ی این است که راه آهن پرسرعت ب ا ری سا سامانه های موجود ترابری سازگار باش. د - نه ی هز ی ها سرما یه گذار ی: در سامانه راه آهن پرسرعت نباید به دنبال بازگشت کا مل سرمایه گذاری بود. به جز در موارد بسیار محدود، درآمدهای ناشی از راه آهن های پرسرعت در حالت مطلوب می تواند هزینه های بهره برداری و نگهداری را تامین نماید. بر این ،اساس ورود حاکمیت در موضوع تامین سرمایه گذاری برای پیاده سازی راه آهن پرسرعت الزامی است و به احتمال ،زیاد هزینه های سرمایه گذاری جبران نخواهد شد. به این ترتیب حاکمیت باید اهداف و مزایا دیگری عالوه بر عامل بازگشت سرمایه را درنظر داشته باشد. - کاهش کی تراف در سامانه ی ها ترابری :موجود یکی از مزا یای راه آهن پرسرعت نیا است که فرصت ی ی برا تخص صی دوباره تقاضا ی مسافر ی بین ی شهر و افزا شی تی ظرف محدود موجود را فراهم م کند ی نی . ا ،فرصت ی برا جاد یا تی ظرف ی برا خدمات جد دی مسافر ی ای ی بار فراهم م ی شود و بنابراین می تواند به بهره برداری بار نیز کمک شایانی کند. همچنین ارتباط نیب شهرها از طریق راه آهن پرسرعت یم تواند باعث کاه ش تراف یک جاد یا شده توسط پروازها ی کوتاه.مدت شود در مجموع می توان بیان کرد که سامانه راه آهن پرسرعت بهینه سازی عملکرد زیرساخت های ترابری را می تواند به.دنبال داشته باشد - تی حما از اهداف راهبردی و عملیاتی :کشورها ب رنامه ریزی راه آهن پرسرعت فرصت مطلوبی برای تح ول شهرها و مناطق در طول کی دوره زمان ی بلندمدت ایجاد می کند. در صورت برنامه یزیر ی صح،ح قطارها ی پرسرعت دی با مراکز منطقه یا را به مناطق شهر ی ی اصل متصل و فرصت ی ها توسعه قابل توجه ی .فراهم کنند اگر راه آهن پرسرعت به درست ی در سامانه ترابری ی کپارچه شود، رشد جمع یتی و اقتصاد ی می تواند جهت حما یت از اهداف برنامه یزیر کاربرد ی کشورها هدا یت .شود بنابراین تحریک توسعه منطقه .ای کشور را شاهد خواهیم بود - اهم یت ای ستگاه ها (با نگاه توسعه شهری مبتنی بر ترابری): در برنامه ریزی ای ستگاه ی ها راه آهن پرسرعت دیاب به چند موضوع خاص به ق رار زیر توجه شود . این موضوع بر ضرورت برنامه ریزی زودهنگام ایستگاه ها تاکید :دارد  ابعاد و نوع ا ی ستگاه ها- توافق بر فرض ات ی مناسب برا ی ای ستگاه ها. -------- صفحهٔ بعد -------- 6 26 / 10 / 1404 مبان ی و مالحظات پ اده ی ی ساز راه آهن پرسرعت  پراکندگ ی - حداکثر ارتباطات ترابری چندوجه ی.  ی کپارچگ ی ی شهر - ری تأث ی رو جوامع در نظر گرفته شود.  بازساز ی - بهره بردا یر از ظرف تی بازساز ی ایستگاه های موجود.  تی قابل ساخت- ری تأث ی رو برنامه ها نه ی /هز ها در نظر گرفته شود.  ر یی تغ در ذهن تی - حداکثر تقاضا ی هی اول مسافر ی را دنبال کند.  تی هو اصالت - در ابتدا ی ند ی فرآ با مدن ظ ر قراردادن اصالت های فرهنگی و سازگاری با معماری شهری در نظر گ رفته شود.  استفاده از زم نی - ری تأث راهبردی در تغ ر یی کاربر ی نی زم و الگوها ی سکونت ی.  ری تأث یطی مح، اقتصاد ی و اجتماع ی. 3 - 1 - فرآیند پیاده سازی سامانه راه آهن پرسرعت مراحل برنامه یزیر، طراح ی، ،ساخت تحویل گیری و بهره برداری از طرح های راه آهن پرسرعت شامل مجموعه مراحل یا ده یچیپ است که با دی بادقت مد تیری شده تا از تحو لی به موقع و مقرون به صرفه آن ها اطم نان ی حاصل شود. به ویژه آن که طرح های راه آهن پرسرعت یپ امدها ی قابل توجه ی ی برا توسعه شهر ی، ی دار ی پا ست یزطی مح و رشد اقتصاد ی را در پی دار ن.د مرحله برنامه ریزی اساس پروژه را بنیا ن نه یم د و بر اهم تی مستندساز ی جامع، مشارکت ذی نفع ان جاد ی و ا کی ند ی فرآ به گام گام ساختار افته ی دی تأک دارد نی . ا مرحله در رس ی دگ ی به خطرات احتمال ی و هم یی سو ی ها تی فعال پروژه با انتظارات ذی نفع ان ی برا کاهش تا ی رها یخ پرهز نه ی در مراحل بعد ی چرخه عمر پروژه بس ار ی مهم.است مناقشات ی اغلب در نیا مرحله ب ه وجود م یآی،د ژه یو به یپ رامون تملک زم ی،ن ی ها ی اب ی ارز ست یز یطی مح و تأث رات ی اجتماعی ، که ن از ی به ارتباط و همکار ی موثر ب نی همه طرف ی ها ری درگ را برجسته م ی.کند مراحل طراح ی ،ساخت و تحویل گیری ،در ادامه بر پا یه مرحله برنامه یزی ر و تاکید بر مطالعات مهندس ی و کنترل ک تیفی قی دق تمرکز دارد تا اطم نان ی حاصل شود که ط رح ،پرسرعت استانداردها ی ی من یا و بهره برداری را برآورده م کن ی د. نوآور ی در مد تیری مصالح ، برنامه یزیر لجست کی و فناور ی ی ها یپ شرفته در تسه ی ل ساخت یز رساخت ی ها راه آهن پرسرعت که ه م انعطاف ری پذ و هم کارآمد هستند، بس ار ی مهم می باشند . با ا نی حال، چالش یی ها مانند شکاف ی ها ی مال و موانع اداری یم تواند جلوی یپ شرفت طرح را ژه یو به در کشور ایران ، جا یی که ابتکارات راه آهن پرسرعت در سه ی مقا با همتا ان ی نیب الملل ی خود با تاخ ی رها ی قابل توجه و افزا یش بودجه مواجه شده است .، بگیرد همان طور که طرح های راه آهن پرسرعت وارد مرحله بهره برداری و نگهدار ی ن شو یم د، آموزش مداوم، مد تیری دارا یی و مشارکت ذی نفع ان ی برا موفق تی و پذ رش ی بلندمدت ا نی سامانه ها ی ات یح خواهند شد امد ی . پ ی ها ست یز یطی مح ساخت و بهره بردار ی زین کی نگران ی برجسته است که ن از ی به ارز ی اب ی مل کا ری تأث و راهبرد ی ها کاهش د ارد تا اطم نان ی حاصل شود که اهداف توسعه دار ی پا دست یافتنی .است در نها تی، نده یآ راه آهن های پرسرعت در توانا یی آن ها -------- صفحهٔ بعد -------- فصل1 - کلیات 26 / 10 / 1404 7 ی برا انطباق با پ ی شرفت ی ها فناورانه ، تکمیل سرمایه گذاری بر روی زیرساخت ها و رویکرد های برنامه ریزی یکپارچه نهفته است. ند آی فر اجرا ی کی سامانه راه آهن پرسرعت1 ، متشکل از پنج مرحله اصلی به قرار زیر است که هر مرحله به مراحل کوچکتر ی تقس می می شود: - مرحله پیدایش : مربوط به تولد کی طرح راه آهن پرسرعت .است پیدایش کی خط پرسرعت دی جد ممکن است کی از از ین (مانند کمبود ظرف یت ) تا یک اراده سیاسی برای توسعه، نتیجه گرفته شود .هدایت پیدایش ط رح می تواند توسط نهادهای مختلفی یریگیپ شود .اهداف اصلی این مرحله مشتمل بر شناسا یی ذی نفع ان اصلی طرح، مطالعات پیش امکان سنجی با تاکید بر لی تحل کی تراف و ارزیابی معیار های جا تماع ی-اقتصاد ی، شناس ایی مقدماتی کریدورها و احصای جایگاه طرح در طرح جامع توسعه آینده شبکه ترابری کشور .است خروجی این مرحله ب ه تصم یریگمی در مورد ادامه دادن مرحله بعد ی کمک شایانی خواهد نمود. - مرحله امکان سنج ی :نی در ا مرحله، بر پا هی تایید ضرورت ادامه از م ،رحله پیدایش ی ها لی تحل گسترده ی تر برمبنای رئوس اساسی زیر انجام می پذیرد:  تقاضای سفر میان مدت و بلندمدت پیش بینی شده  طبقه پیشنهادی راه آهن پرسرعت براساس تقاضای پیش بینی شده  کریدور پیشنهادی، مسیرهای بهینه، جانمایی ایستگاه ها و مشخصات سامانه  برنامه بهینه برا ی مرحله بندی ساخت سامانه راه آهن پرسرعت  تاثیرات زیست محیطی، اجتماعی، توسعه شهری و منطقه ای و اقتصادی ایجاد شده (با لحاظ اثرات هزینه- )فایده در سطح ملی  ارزیابی جایگاه طرح راه آهن پرسرعت در طرح جامع ترابری کشور با نگاه بر ماهیت و هزینه طرح های دسترسی تکمیلی  ارزیابی نیازهای تامین مالی و الگوی تجاری طرح با نگاه به عملکرد مالی و قابلیت های تجاری (با لحاظ کمبودهای مالی تجاری و راه)های برطرف کردن آن  برنامه مدیریت خطرهای کلیدی طرح، ارزیابی سطح تاثیر هر خطر و اقدامات کاهنده مرتبط 1 در مطالعات طرح ی ها احداث راه( آهن ضابطه شماره411 س ازمان برنامه و بودجه کشور برای راه آهن های معمولی) ،دو دوره مطالعات توج یهی طرح (شامل سه مرحله پ شیدا ی در صورت ن از ی ، توج هی هی اول و توج هی نها یی ) و دوره اجرا (شامل مطالعات طراح ی تفص یلی) درنظر گرفته شده است که با مراحل پنج گانه اشاره شده در این ضابطه هم پوشانی هایی را داراست. در این ضابطه با رویکردی گام به گام و ساختاریافته و پوشش یکپارچه دوره عمر یک طرح راه آهن پرسرعت، کلیه مراحل با تاکید بر مرحله پیدایش و نیز مرحله بهره برداری با نگاه فرآیندی جامع تر، ت وسعه .یافته است -------- صفحهٔ بعد -------- 8 26 / 10 / 1404 مبان ی و مالحظات پ اده ی ی ساز راه آهن پرسرعت  مناسب ترین چارچوب سازمان ی ی برا مدی ریت، برنامه یزیر، تدارکات، ساخت و بهره بردار ی (در چارچوب اجرا ی است یس ی ها ی کپارچه توسعه شهر ی و منطقه یا در )موقعیت طرح  ارائه برنامه اجرا یی موثر برا ی جاد یا چارچوب سازمان ی توص هی شده - مرحله طراح ی : در این مرحله، دانش مهندسی الزم برای پاسخ مناسب به کلیه نیازهای م وردنیاز طرح (نظیر مشخصات، الزامات و مالحظات فنی، عملکردی ،زیست محیطی ، مالی و قراردادی ) به صورت تفصیلی ایجاد می شود. همچنین تدقیق در هزینه های متصور طرح و تعیین هزینه نهایی طرح راه آهن پرسرعت ارائه می شود. - مرحله ساخت :در این مرحله، طرح به واقع تی لی تبد د شو یم . مدیریت ساخت طرح باید به گونه ای پیگیری شود که ،در بستر حقوقی و قراردادی متصور زمان ساخت و به تبع آن بار مالی جریان ساخت کاهش یابد و .همچنین تاخیرات به حداقل برسد برای دستیابی به این هدف ضروری است که مسیر بحرانی ساخت براساس فعالیت های عمرانی (ابنیه فنی و )زیرسازی ، عملیات ریل ،گذاری، تاسیسات و تجهیزات الزم (شبکه عالئم ارتباطات و برق)رسانی ، ناوگان موردنیاز و در نهایت آزمایش و راه اندازی به صورت یکپارچه شبیه سازی و .مدیریت شود - مرحله بهره برداری : آخرین، مهم ترین و طوالنی ترین مرحله پیاده سازی طرح راه آهن پرس رعت است. در این مرحله، سامانه طراحی و ساخته شده توسط بهره بردار تحویل گرفته می شود. فرآیند بهره برداری مسافران از این سامانه شروع شده و مدیریت نگهداری و تعمیر از سامانه فعال می .شود جدول 1 - 1، فرآیند پیاده سازی طرح ها ی راه آهن پرسرعت را بر اساس مراحل پنج .گانه برشمرده شده، ارائه نموده است در شکل1 - 1 نیز چارچوب کلی حاکم بر مراحل مختلف پیاده سازی راه ،آهن پرسرعت با لحاظ جنبه های مختلف طرح به تصویر کشیده شده است . -------- صفحهٔ بعد -------- فصل1 - کلیات 26 / 10 / 1404 9 جدول1-1 فرآیند اده یپ ی ساز طرح ی ها راه آهن پرسرعت مرحله عنوان اهداف پیدایش نیازسنجی افزایش احتمال موفقیت پروژه در شبکه ترابری با تایید عقالنی بودن شروع مطالعات پیش امکانسنجی پیش بینی تقاضای (تعداد مسافران) آین ده بر اساس مدل تقاضای فعلی تهیه اولین رویکردها ی کریدورهای راه آهن پرسرعت و ارزیابی های اولیه هزینه ای امکان سنجی امکان سنجی تعیین کاراترین مسیرهای راه ،آهن پرسرعت با رویکردهای یکپارچه فنی و اقتصادی رقابت پذیری و هماهنگ با سطح فناوری قابل پیاده سازی ارزیابی زیست محیطی تهیه برنامه مدیریت زیست محیطی و ارزیابی مباحث زیست محیطی حاکم بر پروژه تحلیل های مالی و اقتصادی ارزیابی مالی (توانایی پروژه برای بازگشت هزینه های مالی) و ارزیابی اقتصادی (از دیدگاه )اقتصاد کالن و تاثیر پروژه بر کشور و مردم تحلیل چندم عیاری انتخاب گزینه برتر به کمک برآورد بهینه نیازمندی های مختلف بر اساس معیارهای مشت رک طراحی پایه طراحی پروژه در سطح کالن توانمندسازی تایید انجام و درگیر ساختن عوامل مختلف عرصه تصمیم جهت اجرایی شدن پروژه طراحی برنامه ریزی بهره برداری و نگهداشت تهیه نظا م بهره برداری و نگهداشت و تخمین هزینه های مرتبط طراحی تفصیلی تدقیق تعریف دقیق از پروژه و تمامی ابعاد آن در راستای مقررات، الزامات، مالحظات و اسناد موجود و تهیه اسناد یکپارچه مناقصه ساخت برنامه مدیریت و ریزی ساخت حصول اطمینان از تحت کنترل بودن تمامی مراح ل ساخت و اجرای به موقع و بهینه برنامه پیمانکاری ساخت سازگار با اهداف مدیریت زیست محیطی، ایمنی، کیفیت و برنامه زمان بندی تعیین ش ده تحویل گیری و راه اندازی ارزیابی و اعتبارسنجی زیرساخت احداث شده جهت کسب مجوز بهره برداری بهره برداری بهره برداری و نگهدا شت سطح مناسب قابلیت اعتماد، دسترس( پذیری، قابلیت نگهداری و ایمنیRAMS ) 1 تحلیل های پسین تعیین میزان دستیابی به اهداف پروژه، ارزیابی میزان انحراف های موجود و جمع بندی و مستندسازی برای آینده 1 Reliability, Availability, Maintainability, and Safety -------- صفحهٔ بعد -------- 1۰ ی ره 32 ززیه 5 3 0 ل 1 رل 7 9 د از ممین نشانممعت ۵ 1۱ 1 3 3 3 ی دم جارچوب کلی حاکم ۱ انی و ملاحظات پیاده‌سازی راه‌آهن پرسرعت شش 3 دا 1 و 1 یه 1 7 ۵ 1 1 ۰ و 3 5 -------- صفحهٔ بعد -------- فصل1 - کلیات 26 / 10 / 1404 11 4 - 1 - هدف و دامنه کاربرد نیا دستورالعمل با رو ی ی کرد ی فرآ،ندمحور چارچوب ی جامع و ی کپارچه ی برا ی تعر،ف برنامه یزیر، طراح ی، ساخت و بهره بردار ی از سامانه ی ها راه آهن پرسرعت در کشور ارائه م دهد ی . هدف،این سند جاد یا کی ات ی ادب مشترک ی فن و مد یریتی ان یم تمام ی ذی نفعان، از نهادها ی است یس گذار و برنامه زان یر کالن تا ،طراحان یپ مانکاران و نهاد بهره بردار است . در این دستورالعمل همچنین ،مطابق سند باالدستی نظام فنی و اجرایی یکپارچه کشور مراحل چرخه عمر پروژه ی ها پرسرعت شامل شیدا یپ (مشتمل بر مطال،)عات نیازسنجی، توجیهی و طراحی پایه پدیدآوری (مشتمل بر طراحی تفصیلی، ساخت و بهره )برداری آزمایشی و بهره بردار ی (مشتمل بر بهره )برداری نهایی و نگهداری با یب نی شتر سطح هماهنگ ی، ی من یا، تیفیک و بهره ی ور ارائه شده است. نیا سند با ن یی تب الزامات و مالحظات اصل ی در حوزه ی ها ی فن، بهره برداری، اقتصاد ی و ست یز یطی مح، به عنوان مرجع تصم یریگمی، تیری مد یر،سک نه ی به ی ساز منابع و تحقق اهداف مل ی در توسعه حمل ونقل یلیر پرسرعت مورد استفاده قرار م رد یگی. ی برا خطوط پرسرعت که مطالعات آن انجام شده، ولی مرحله اجرا یی پروژه تکمیل نشده ا ست، انطباق با مفاد این ضابطه قابل توص یه .است یپ شنهاد یم شود سازوکار ی تحت عنوان بازنگر ی رسم ی پروژه ی ها راه آهن پرسرعت که ب یش از 10 سال از تصو بی مطال عات آن ها م ی گذرد، هی ته شود که در آن پروژه ها با مدل ی ها تقاضا ی ی جد،د طی شرا اقتصاد ی و است یس ی ها ست یز قاب رد یا دنوش ددجم زرا ی با ی ر زو حم یطی ی مانده ری مس همچون مرحله ساخت و س تسای بهره بردار ی از نیا سند تبع تی ند ی نما .نیا بازنگر ی می تواند بسته به چرخه عمر و پ ی شرفت پروژه ها منجربه اصالح مس ی،ر توقف ای بی ترک پروژه ها با مس ی رها ی دی جد شود و با مسئول تی ی دب رخانه راه آهن پرس رعت ای کی نهاد داور ی تخصص ی مانند نهادها ی تخصص ی حاکم یتی (مانند معاونت برنامه یزیر و اقتصاد حمل و )نقل انجام شود. دامنه کاربرد این ضابطه کلیه خطوط ریلی مسافری در حال ساخت یا برنامه ریزی شده جهت ساخت در آینده در شبکه خطوط ریلی ایران با سرعت سیر باالتر از 200 کیلومتر بر ساعت و نیز خطوط ریلی برنامه ریزی شده برای ارتقا با سرعت سیر باالتر از160 تا حداکثر200 کیلومتر بر ساعت .است باید توجه شود که مهم نی تر ر یی تغ راه آهن های پرسرعت به من ظور کاهش زمان سفر برای اهداف تجاری، ی ناش از سرعت است. به هم نی لی دل سرعت تجار ی مع مول بین المللی برای راه آهن های پرسرعت معادل و بیشتر از 250 کی لومتر بر ساعت(به عنوان مع ار ی ی اصل )سرعت در نظر گرفته می شود. با نیا ،حال کی ار ی مع هی ثانو در مسافت ی ها متوسط بدون رقابت هوا یی ی پذ رفته شده است، جا یی که ممکن است اجرا ی سر عت 250 کی لومتر در ساعت مقد ور نباشد . بنابراین سرعت220 کی لومتر در ساعت ای حداقل باال ی 200 کی لومتر در ساعت (ز یر نیا سرعت قطارها ی معم ی ول قادر به سیر هستند) برا ی به دست آوردن سهم بازار ک فایت می کند .الزم به ذکر است ضوا بط نیا سند الزامات برق ی کردن خطوط بار ی را شامل نم ی شود و برا ی نیا خط وط دی با از ضابطه مستقل مربوط به خطوط ی بار .استفاده شود -------- صفحهٔ بعد -------- 12 26 / 10 / 1404 مبان ی و مالحظات پ اده ی ی ساز راه آهن پرسرعت 5 - 1 - سلسله مراتب تفو ضی اخت ار ی در مراحل چرخه عمر راه آهن پرسرعت در پروژه ی ها یز رساخت ی کالن مانند راه آهن پرسرعت، ساختار تفو ضی اخت ار ی از اهم تی باال یی برخوردار است، ز را ی موجب افزا شی کارا یی تصم یریگمی، کاهش زم ان واکنش به مسائل اجرا یی و بهبود هماهنگ ی ان یم یذ نفعان متعدد پروژه می شود . سلسله مراتب تفو ضی اخت ار ی نی در ا پروژه به ها طور معمول بر اساس مراحل چرخه عمر پروژه تعر یف می شود و در هر مرحله، اخت ارات ی مشخص ی به سطوح مختلف سازمان ی واگذار م ی شود . تفو ضی اخت ارات ی مرا حل مختلف پ اده ی ی ساز راه آهن پرسرعت در جدول1 - 2 ارائه شده است. در راستای تحقق اهداف راه آهن پرسرعت توصیه اکید می شو د نهادی تحت عنوان دبیرخانه پروژه های راه آهن پرسرعت .تشکیل شود دبیرخانه راه آهن پرسرعت نهادی تخصصی است که به منظور پشتیبانی و هدایت نظام مند پروژه های راه آهن پرسرعت در کشور، ذیل معاونت تخصصی مربوط به ترابری (معاونت برنامه ریزی و اقتصاد حمل و نقل یا نهاد تخصصی در حوزه ترابری )با رویکردی مشابه تشکیل می .شود دبیرخانه پروژه های راه آهن پرسرعت شامل یک تیم ث ابت چندرشته ای (مالی، فنی، حقوقی، زیست محیطی) با هدف حفظ انسجام مطالعات، مستندسازی تجربه .ها و ارزیابی نهادی پروژه است این دبیرخانه نقش محوری در ایجاد هماهنگی میان نهادهای مرتبط، گردآوری و مستندسازی اطالعات و تجربه ی ها پروژه ها در طول چرخه عمر آن ها و همچن ین ارائه چارچوب های کارشناسی برای بهبود تصمیم گیری های کالن در این حوزه ایفا خواهد کرد. وظایف اصلی دبیرخانه شامل برگزاری جلسات و نشست های تخصصی برای توجیه اولیه طرح های راه ،آهن پرسرعت تشکیل کارگروه های ارزیابی و تصویب طرح ها و تدوین مستندات راهبردی مرتبط با این پروژه ،هاست. به این ترتیب دبیرخانه به عنوان بازوی مشورتی و اجرایی معاونت تخصصی مربوطه، ضمن ارتقای کیفیت مطالعات و طرح ها، زمینه ساز تسریع در فرآیند تصمیم گیری و کاهش مخاطرات در سرمایه گذاری های زیرساختی خواهد شد . این دبیرخانه مسئول پاالیش اولیه، انت خاب مشاور، تنظیم مسیر تصمیم سازی پروژه و ارجاع پروژه در مراحل بعدی به دستگاه .اجرایی خواهد بود دبیرخانه همچنین مسئول نگهداشت دانش پروژه در طول عمر آن است . به این ترتیب دستگاه های اجرایی و بهره بردار ی باید جزئیات کامل جهت ثبت دانش پروژه را در اختیار این دب یرخانه قرار دهند. این نهاد نیز با پاالیش و تفسیر اطالعات به دست آمده دانش پروژه را ایجاد، گزارش و ذخیره خواهد کرد که برای د رس آموخته های پروژه های آتی استفاده می .شود این دبیرخانه مسئول برنامه ریزی برای آموزش تخصصی نهادهای اجرایی و بهره بردار پروژه به عنوا ن یک الزام، با همکار ی مراکز تحقیقاتی و دانشگاه های داخلی و نیز درصورت امکان نهادهای با تجربه از کشورهای دارای راه آهن پرسرعت خواهد بود . -------- صفحهٔ بعد -------- فصل1 - کلیات 26 / 10 / 1404 13 جدول1- 2 تفو ضی اخت ار ی در ند ی فرآ اده یپ ی ساز طرح ی ها راه آهن پرسرعت مرح له یپ شنهاددهنده بررس ی کننده نظر مشورت ی تصو یب کننده یی نها شیدا یپ سرما هی،گذار نهاد منطقه یا، معاونت حمل ونقل ری دب خانه راه آهن پرسرعت شرکت مشاور مرحله پیدایش کارگروه ارزیابی راه آهن پرسرعت امکان سنج ی مشاور مرحله امکان سنجی دستگاه اجرایی مربوطه دبیرخانه را ه آهن پرسرعت / نهادهای محیط زیستی، پدافند غیرعامل و امنیتی کارگروه ارزیابی راه آهن /پرسرعت نهادهای تامین مالی/ نهاد قانون گذار طراح ی مشاور مرحله طراحی دستگاه اجرایی مربوطه ذی نفعان / دبیرخانه راه آهن پرسرعت/ نهادهای محیط ،زیستی پدافند غیرعامل و امنیتی دستگ اه اجرایی مربوطه ساخت یپ مانکار /مشارکت دستگاه اجرایی مربوطه / نهاد نظارت مشاور دستگاه اجرایی مربوطه / نهاد بهره بردار/ دبیرخانه راه آهن پ رسرعت دستگاه اجرایی مربوطه بهره برداری پیمانکار حوزه بهره برداری دستگاه بهره بردار دبیرخانه راه /آهن پرسرعت نهاد های ذی نفع در بهره برداری دستگاه بهره بردار 6 - 1 - تعاریف تعاریف مربوط به اصطالحات و واژگان به کار گرفته شده در این دستورالعمل به شرح زیر است: راه :آهن پرسرعت در دو بخش اصلی به قرار زیر طبقه بندی می:شوند  خطوط ارتقا یافته موجود: در دو دسته به قرار جدول2 - 1 که در دو دسته160 تا200 و200 تا250 کیلومتر بر ساعت دسته.بندی شده است  خطوط انحصاری )(احداث جدید : مخصوص قطارهای مسافری با سرعت250 کیلومتر بر ساعت یا بیشتر :نیازسنجی پروژه مرحله ی نیازسنجی پروژه به آغاز فرآیند تعریف یک پ روژه ی قطار پرسرعت اشاره دارد که هدف اصلی آن ارائه ی مشاوره به سرمایه گذاران در خصوص فرصت های سرمایه گذاری است. در این مرحله، کریدورهای مورد مطالعه بر اساس طرح جامع توسعه یا الزامات سفر تعیین می شوند و تصمیم گیری در خصوص ادامه یا عدم ادامه مطالعات صورت می پذیرد. -------- صفحهٔ بعد -------- 14 26 / 10 / 1404 مبان ی و مالحظات پ اده ی ی ساز راه آهن پرسرعت پیش امکان :سنجی پروژه با تکیه بر نتایج مرحله نیازسنجی ، مطالعه پیش امکان سنجی به بررسی عمیق ،تر ابعاد فنی اجتماعی و اقتصادی پروژه پیشنهادی قطار پرسرعت می پردازد. هدف از این مطالعه، پشتیبانی از فرآیند تصمیم گ یری در خصوص میزان توجیه پذیری اجرای پروژه ا ست. این مطالعه شامل پیش بینی جریان های ترافیکی، شناسایی کریدورهای بالقوه و برآوردهای اولیه هزینه بر مبنای داده های اقتصادی و اجتماعی، وضعیت موجود شبکه حمل ونقل و میزان عرضه و تقاضای فعلی در تمامی شیوه های حمل ونقل می باشد. توانمندسازی : در بخش ،توانمندسازی فرآیندهای قانونی مرتبط، به ویژه در زمینه مسائل محیط زیستی، ایمنی ر اه آهن و تملک اراضی، انجام می شوند تا یک مدل تأمین مالی تعریف گردد و تصمیم گیری در خصوص ادامه اجرای پروژه تسهیل شود. ارزیابی محیط زیست :ارزیابی محیط زیست، بررسی اثرات زیست محیطی ناشی از اجر ای پروژه پیشنهادی قطار پرسرعت است. در این مرحله، ارزیابی اثرات زیست محیطی بر اشیاء حساس انجام شده و اقدامات کاهش دهنده اثرات معرفی می شوند. همچنین، برنامه مدیریت محیط زیست و گزارش ارزیابی محیط زیست تهیه می گردد. مطالعه امکان سنجی :مطالعه امکان سنجی، قابلی ت اجرایی پروژه پیشنهادی قطار پرسرعت را ارزیابی می کند. این مطالعه ابعاد فنی و اقتصادی پروژه را بررسی کرده و فرآیند تصمیم گیری در خصوص سرمایه گذاری را تسهیل می .نماید مطالعات معموالً شامل معیارهای فنی، زیرساخت ها، ایستگاه ها و ترمینال ها، ارتباطات، سیگنالین گ، سیستم های تأم ین ،نیروی محرکه، تجهیزات ریلی، تملک اراضی مطالعاتRAMS و غیره می باشد. خروجی های مطالعه امکان سنجی شامل طراحی امکان پذیر، برآوردهای هزینه و گزینه های تأمین مالی است. ارزیابی مالی و اقتصادی :ارزیابی مالی به منظور تحلیل درآمدها و هزینه ها در بخش زیرساخت و عملیات انجام می شود و قابلیت سودآوری و توجیه مالی پروژه پیشنهادی قطار پرسرعت را بر اساس پیش بینی های مالی مورد بررسی قرار می دهد. ارزیابی اقتصادی نیز به منظور تحلیل منافع و هزینه ها از تمامی زوایا و ارزیابی منافع خالص برای جامعه و توجیه اقتص ادی پروژه پیشنهادی انجام می شود که بر اساس اصل تخصیص منطقی منابع صورت می پذیرد. ت حلیل چندمعیاره :تحلیل چندمعیاره یک تحلیل جامع است که ابعاد اقتصادی، محیط زیستی و اجتماعی و س ایر معیارهای ذکر شده را برای گزینه های موجود را در نظر می گیرد تا راه حلی شناسایی ش ود که بهترین توافق ممکن را ارائه می دهد. این تحلیل بر اساس پیش بینی های ترافیکی، تحلیل هزینه های ساخت و بهره برداری، الگوهای خدمات دهی، ار زیابی محیط زیست و نتایج مشاوره های عمومی انجام می شود. طراحی مقدماتی :طراحی مقدماتی یک طراحی حرفه ای است که تمامی رشته های مرتبط را در بر می گیرد و بر اساس داده های نقشه برداری، طراحی امکان سنجی تأیید شده و برآوردهای میانی هزینه ها تهیه می شود تا اسناد طراحی مقدماتی و برآوردهای کلی هزینه ها آماده.شود -------- صفحهٔ بعد -------- فصل1 - کلیات 26 / 10 / 1404 15 طراحی تفصیل :ی طراحی تفصیلی فرآیند طراحی زیرسیستم ها و رابط های قطار پرس رعت بر اساس استانداردها، قواع د و مقررات قابل اعمال، اسناد طراحی مقدماتی تأیید شده، ارزیابی اثرات محیط زیستی و الزامات RAMS می باشد که در نهایت منجر به تهیه نقشه های طراحی تفصیلی، فهرست مقادیر و برآورد هزینه های کلی می.شود برنامه بهره برداری و نگهداری :برن امه بهره برداری و نگهداری نتیجه نهایی فرآیند تحلیل ویژگی های عملیاتی پروژه قطار پرسرعت، تعیین مدل بهره برداری، تدوین برنامه بهره برداری و نگهداری و برآورد هزینه های بهره برداری و نگهداری ب ر اساس معیارهای طراحی، زیرسیستم ها و ویژگی های آن ها است. برنامه ریز ی ساخت :برنامه ریزی ساخت فعالیتی است که شامل تجزیه کارها، برآورد مدت زمان انجام فعالیت ها، ت هیه برنامه زمانی اجرای کارها بر اساس توالی ساخت و شناسایی مسیر بحرانی می باشد . این مهم به گونه ای صورت می پذ یرد که تمامی مراحل فرآیند ساخت تحت کنترل قرار گرفته و مه لت های کلیدی رعایت شوند. مدیریت ساخت : مدیریت ساخت تمامی فرآیندها و ابعاد یک پروژه ساخت از جمله مدیریت مناقصه، مدیریت قراردادها، مدیریت هزینه ها، نظارت بر اجرای کارها، مدیریت ایمنی، مدیریت محیط زیست و مدیریت آزمون ها پس از تکمیل پروژه را در بر می گیرد. آزما یش و ها راه اندازی :این بخش شامل اندازه گیری، تأیید، تنظیم و بهینه سازی عملکرد، کارکرد و تطابق رابط های سیستم ریلی جدید است تا اطمینان حاصل شود که سیستم، هم در طول ساخت و هم پس از تکمیل، به طور صحیح عم ل کرده و الزامات ایمنی را رعایت می کند و امکان بهره برد اری از خط جدید فراهم شود. آز مایش و راه اندازی شامل پذیرش مواد و اجزا، آز مایش های ایستا بر روی زیرسیستم، آزم ایش های ایستای یکپارچه، آزم ایش های دینامیک یکپارچه و عملیات آزمایشی می باشد. بهره برداری و نگهداری :بهره برداری و نگهداری شامل برنامه ریزی حرکت قطاره ا بر اساس جدول زمان بندی، ارائه خدمات حمل ونقل، انجام نگهداری خط و تجهیزات ریلی و ارزیابی کارایی و منافع حمل ونقل می باشد. ارزیابی پس از اجر :ا ارزیابی پس از اجرا سه تا پنج سال پس از آغاز بهره برداری خط قطار پرسرعت انجام می شود ت ا مشخص گردد آیا اهداف پروژه محقق شده اند. در این بخش هرگونه انحراف و اختالف تحلیل می شود و نتایجی برای بهبودهای آتی استخراج می.شود 7 - 1 - سایر مراجع در متن نیا ضابطه به سایر ضوابط و دستورالعمل ها ی سازمان برنامه و بودجه کشور ارجاع داده شده است که رعایت ها نآ براساس سطح ابالغ شده و لحاظ آخر نی تجد ی دنظر ها و اصالح ها هی الزامی می باشد . همچنین برخی از مهمترین آیین نامه ها و ضوابط بین المللی با تاکید بر راه.آهن پرسرعت مدنظر قرار گرفته است -------- صفحهٔ بعد -------- 16 26 / 10 / 1404 مبان ی و مالحظات پ اده ی ی ساز راه آهن پرسرعت ضوابط سازمان برنامه و بودجه کشور - ضابطه 288: آیین نامه طرح هندسی راه آهن - ضابطه 394 : دستورالعمل طراحی و نظارت بر روسازی راه آهن سریع الس یر - ضابطه 411 : شرح خدمات همسان مطالعات طرح های راه آهن - ضابطه 863 :دستورالعمل انتخاب روسازی خطوط راه آهن (باالستی- بدون)باالست آیین نامه ها و ضوابط مرجع بین المللی - IRS60660: Measures to Ensure the Technical Compatibility of High-Speed Trains - IRS60662: Railway Application- High-Speed - Maintenance of High-Speed Lines - IRS60670: Implementation of a High-Speed Railway, Definition and Features - IRS60671: Implementation of a High-Speed Railway, Emerging Phase - IRS60672: Implementation of a High-Speed Railway, Feasibility Analysis Phase - IRS60673: Implementation of a High-Speed Railway, Design Phase - IRS60674: Implementation of a High-Speed Railway, Construction Phase - IRS60675: Implementation of a High-Speed Railway, Operation Phase - IRS60680: Design of a High-Speed Railway, Infrastructure - IRS60681: Design of a High-Speed Railway, Communication and Signalling - IRS60682: Design of a High-Speed Railway, Energy - IRS60683: Design of a High-Speed Railway, Interface - TB10621: Code for Design of High-speed Railway (China) - ISO 9000: Quality Management Systems – Fundamentals and Vocabulary - ISO 9001: Quality Management Systems – Requirements - ISO 9004: Managing for the Sustained Success of an Organization – A Quality Management Approach - ISO/TR 10013: Guidelines for Quality Management System Documentation - ISO 14001: Environmental Management Systems – Requirements with Guidance for Use - ISO 31000: Risk Management – Guidelines - OHSAS 18001: Occupational Health and Safety Management Systems - Requirements 8 - 1 - عالئم اختصا ری مفاهیم و پارامترهای به کار رفته در این دستورالعمل ، از عالئم اختصاری مخصوصی برخوردارند. ممکن است این عالئم در متون فنی دارای تفاوت های جزئی باشند که برای این آیین نامه به صورت جدول1 - 3 تعریف می شوند. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل ۱- اختصار ۸1 که 7۷ 8 5" زر 1 ۳1۸ 51 ۳۹/1 ۳5 هنت ۳۸1 ۲111 05 5 1151 11۹5 50 ۷ 8 و 0 ع0 کع(0 ۳/5( ۸1 ۸1(۸)ى. و 51۸ 15 کلیات ۳۶ س ۳ جدول ۳-۱ خلاصه علائم اصلی اخ ۱۴ ۳ نصاری مرتبط با دستورالعمل -------- صفحهٔ بعد -------- ۸ ۱۱ مبانی و ملاحظات پیاده‌سازی راه‌آهن پرسرعت و۳93۹ -------- صفحهٔ بعد -------- فصل ۲ طبقه‌بندی راه آهن برسرعت در ایران -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- فصل2 - طبقه بند ی راه آهن پرسرعت در ا ران ی 26 / 10 / 1404 21 1 - 2 - ویژگی ها 1 - 1 - 2 - سامانه جام ع و فراگیر سامانه راه آهن پرسرعت، فناوری های پیشرفته را در حوزه های مختلف از جمله مهندسی خط و سازه های فنی ،، ناوگان ،عالئم و ارتباطات تامین توان و برقی کردن، بهره برداری ، ایستگاه و تاسیسات ایستگاهی، قراردادی، مالی، سرمایه گذاری و مدیریتی به صورت جامع درنظر می گیرد تا عملکرد کلی و قابلیت تجاری را تضمین کند . 2 - 1 - 2 - تنوع شبکه فعلی سامانه های راه آهن پرسرعت ،در سطح جهانی متفاوت هستند و تحت تأثیر عوامل فرهنگی رویکرد های تجاری ، معیارهای بهره برداری و مدیریت هزینه قرار دارند که منجر به تفاوت هایی در هزینه و عملکرد می شود. طبقه بندی این سامانه ها متاثر از طراحی هر یک از زیرسامانه ها و نحوه تعامل آن ها با یکدیگر می.باشند 3 - 1 - 2 - ظرفیت باال سامانه های راه آهن پرسرعت از منظر توسعه پایدار ،برای ظرفیت های باال طراحی می شوند و امکان توسعه خدمات در پاسخ به تقاضا ی آینده را فراهم می دن کن. 2 - 2 - مشخصات فنی 1 - 2 - 2 - خط و سازه های فنی راه آهن پرسرعت الزامات سخت گیرانه ای را در طراحی هندسی مسیر، زیرسازی، پل، تونل و روسازی درنظر می گیرد تا ایمنی سیر قطارها ی عبوری را مطابق برنامه زمان بندی دقیق تضمین کند و تمهیدات الزم برای نگهداری را مقدور سا .زد به طور کل ی با و شی افزا سرعت طرح، زان یم مجاز روادار ی تا حد قابل توجه ی هش کا دا یپ کند یم. طرح هندسی مسیر شامل شعاع قوس های باال، تغییر مالیم بربلندی، فاصله مستقیم زیاد بین قوس ها و فاصله زیاد بین مرکز خطوط رفت و برگشت می شود. رعایت بیشینه شیب طولی مجاز و طول باالی شیب به منظور عملکرد بهینه شتاب و ترمز قطارها و نیز نگهداری آن ها ضروری است. مسیر در محوطه باز باید محصور باشد و در موقعیت تقاطع، باید به صورت غیرهم سطح طراحی و ساخته .شود زیرسازی مسیر باید از منظر سختی، مستحکم، پایدار و یکپارچه باشد و ویژگی هایی نظیر شیب پایدار، زهکشی مناس ب و نشست کمینه ناشی از عملیات خاکی .را نتیجه دهد -------- صفحهٔ بعد -------- 22 26 / 10 / 1404 مبانی و مالحظات پیاده سازی راه آهن پرسرعت پل ها باید به اندازه کافی مقاوم، پایدار و بادوام باشند. تغییرشکل سازه ای و نشست بعد از عم لیات خاکی در ک وله ها و پایه های میانی باید به .دقت پایش شوند بسامدهای طبیعی ارتعاشی پل ها باید برای اطمینان از پایداری و جلوگیری از وقو ع پدیده های نامطلوب مانند تشدید ، بهینه شود .دی با از عملکرد مناسب کی نام ید ی یکپارچه قطار و پل و همچن ین ا ندرکنش موثر ب نی خط و پل اطم نان ی .حاصل شود ابعاد مقطع تونل با ید طبق نی ازها ی ترابری (حداکثر سرعت بهره برداری ،کارایی قطار، راحت ی مسافران و غ ره ی )ت عیین .شوند ممکن است درگاه هایی1 بسته به ن ی ازها ی ی واقع در ورود ی ها ی تونل استفاده شوند تا کاهش تأث رات ی ی منف یکی نام ی رود یآ و همچن نی تام ین راحتی مسافران را (با تاکید بر سرعت های باالتر از250 )کیلومتر بر ساعت نتیجه دهند. روسازی راه آهن پرسرعت باید از جوشکاری پیوسته ریل ها2 و ادوات تقاطع و انشعاب سازگار (نظیر نیشدلی های متحرک به ویژه برای سرعت های باالتر از250 کیلومتر بر ساعت ) که مسیری پای دار و با نگهداری حداقل را ایجاد می کند ، ساخته .شود رواداری های دقیق پارامترهای مختلف هندسه خط باید کنترل و تامین شوند. هر دو نوع روسازی باالستی و دون ب باالست (با تاکید بر تامین الزامات ضابطه 863 سازمان برنامه و بودجه) می .تواند استفاده شود 2 - 2 - 2 - ناوگان قطارها ی فعلی پرسرعت دارا ی یی ها ی ژگ یو مانند ترک بی ثابت، خود کشش و عملکرد دوطرفه با سطح باال یRAMS و نه ی هز ی ها چرخه عمر منطقی .هستند این ویژگی ها بهره وری بیشتر و تجربه بهتر برای مسافران را فراهم می کنند. قطارها ی پرسرعت با دی الزامات محدود تی بار محور ی را رعا تی کرده و با ز ی،رساخت نی تأم ی رو ین کشش ، س امانه ی ها عالئم و ارتباط، یا ستگاه ها و سا ری ی تأس سات و تجه زات ی .سازگار باشند این قطارها ی دارا شکل به نه ی آیرودینامیکی (به منظور تامین عملکرد آیرودینامیکی برتر) ،های ه بدن سبک، هوابندی مناسب و عایق صوتی باال هستند و با بوژی هایی زی جه ت شده اند که عملکرد د یکی نام ی ی قو را ایجاد یم کنند. قطارها ی پرسرعت با مبدل ی ها با توان باال و قابل اعتماد تجه زی شده اند. تجه زات ی الکتر یکی سامانه کشش و مد ار کنترل دی با قادر به انتقال توانAC-DC-AC باشند که سطوح باال ی تی قابل اطم نان ی و سهولت نگهدار ی را ایج اد یم کنند . این قطاره ا دی با نسبت قدرت به وزن باال یی داشته .باشند قطار پرسرعت با ید به سامانه های ترمز مکمل مجهز شده تا بتواند محدود ی ها تی فاصله ترمز مطابق با الزامات عمل ی ات ی و بهره برداری را تامین کند. این قطارها ی دارا سامانه های عالئم و ارتباطات نصب شده در نی کاب راننده بوده و قادر به ت رمز قی دق و توقف در کی نقطه هدف، براساس دستورها ی عالئمی، .هستند همچنین از فناور ی رایانه ای شبکه ای ی برا صیخ تش خودکار و پایش بر اجزا و قطعات کل یدی استفاده م ی کنند. 1 Buffer Structures 2 CWR -------- صفحهٔ بعد -------- فصل2 - طبقه بند ی راه آهن پرسرعت در ا ران ی 26 / 10 / 1404 23 3 - 2 - 2 - تامین توان ساختارهای نی تأم توان کشش قطارها ی پرسرعت با ید الزامات بهره برداری ،با سرعت باال تراکم باال و توان باال را برآ ورده ی رو ین و محرکه قابل اعتماد و پا ی دار ی را تأم ین .کنند خطوط برق باالسری ( OCL ) 1 دی با به طور مناسب اجرا شده تا جمع ی آور ان ی جر با ک تیفی باال از پ ا نتوگراف ها تضم ین .شود خط تماس با سطح پا ن یی مقاومت، سطح با یال مقاومت مکان یکی و مقاومت خوب در برابر سایش مشخص م ی شود. این خطوط دی با الزامات بدون ن از ی به نگهدار ی را برآورده کرده و در برابر تأث رات ی آب وهوا یی .مقاوم باشند ساختار نی تأم توان کشش همچنین دی با تی ظرف پایش و کنترل یک پارچه از راه .دور را داشته باشد 4 - 2 - 2 - سامانه عال و ئم ارتباط ات سامانه های فعلی عالئم و ارتباطات ( CCS ) 2 قطار پرسرعت شامل سامانه کنترل قطار ( TCS ) 3، کنترل تراف کی مرکز ی ( CTC ) 4، کنترل بالک و اینترالکینگ ( و شبکه انتقال سیم دار ای میسیب .) است این سامانه های کنترل ی ی برا پایش وضع یت به هنگام و حفاظت خودکار ا ی من ی ی برا بهره برداری قطارها ی پرسرعت استفاده م ی شود .کنترل ترافیک مرکزی ی برا کنترل از راه دور مرکزی تمام ی قطارها ی در حال بهره برداری استفاده م ی شود. سامانه کنترل قطار شامل تجه زات ی داخل قطار و تجه زات ی کنار خط است که داده ها را به طور یک طرفه ای دوطرفه از قی طر کی شبکه انتقال ارسال م کند ی. سطح اده یپ ی ساز این سامانه دی با بر اساس سرعت بهره برداری .انتخاب شود در صو رت بهره گیری از سامانه ی ها سطح باالتر، دی با تعامل با سامانه های سطوح تر ن یی پا د رنظر گرفته شود. همچنین دی با س ازگار ی الکترومغناط یسی، تی قابل ضد تداخل و قابل تی تعامل پذیری در این سامانه تامین شوند. تجه زات ی کنار خط در این سامانه دی با تمام اطالعات موردن از ی ی برا مجوز حرکت قطار و انتقال آن به تجه زات ی داخل قطار را جمع ی آور .کند تجه زات ی داخل قطار نیز دی با قادر به پایش قطار و عملیات مانور بوده و به راهبر قطار اطالعات ی ا رائه دهد که بتواند قطار را (برای حالت های مختلف بهره)برداری به طور ا من ی تی هدا .کند سامانه کنترل ترافیک مرکزی ی برا برنامه ریزی و تنظ می خودکار مس ی رها ی حرکت قطار و گراف های سیر و حرکت براساس الزامات تراف یک و مالحظات تخص صی تی ظرف، طراح ی شده است تا ن ی ازها ی شبکه راه آهن پرسرعت با را دقت ، زمان ی بند و الزامات بهره برداری با تراکم .باال برآورده کند 1 Overhead Contact Line (OCL) 2 Communication and Control System (CCS) 3 Train Control System (TCS) 4 Centralised Traffic Control (CTC) -------- صفحهٔ بعد -------- 24 26 / 10 / 1404 مبانی و مالحظات پیاده سازی راه آهن پرسرعت 5 - 2 - 2 - بهره برداری و خدمات بهره برداری راه آهن پرسرعت با ید ضمن درنظر گرفتن کامل شاخص های ی من یا، از نیروی انسانی کارآمد و تجهیزات بهره بردار ی مناسب به گونه ای استفاده کند که الگو ی ها بهره برداری با کارا یی و تراکم باال را پشتیبانی و در نتیجه ت رابری عی سر و راحت مسافران را تضم نی دی نما. کنترل سیر و حرکت قطارهای پرسرعت دی با به طور کامل با برنامه ی ها بهره برداری تطابق داشته باشد و قرائت ی ها قی دق و به موقع از احتمال تأخ رها ی ارائه دهد تا د ر تالش ی ی برا اجرا ی اقدامات مؤثر جلوگ یری از تأخ ی،ر اطم نان ی حاصل شود که خدمات ترابری طبق برنامه پیش می روند. برنامه ی ها بهره برداری دی با تقاضا ی ترابری ، شرا طی تجه زات ی و سا ری عوام ل مرتبط را به طور جامع متناسب ی ساز کند و برنامه ی ها تعط الت ی را طبق فصل اوج درنظر آورد. ین ا فرآ یند به تدر یج ،هوشمند مکان یزه و خودران شده و نقش عوامل انسان ی .رو به کاهش مداوم هست راه آهن پرسرعت از تجه زات ی پایش ی من یا بهره م برد ی . در صورت بروز خرابی در تجه ی،زات یای بال یعی طب و سا یر وضع ی ها تی اضطرار ی، تجه زات ی دی با قادر به صدور هشدار به موقع و راهنما یی قطارها به اجرا ی تمهیدات مقابله یا باشن.د راه آهن پرسرعت از س امانه ی ها اطالعات ی پی شرفته استفاده م کند ی تا خدمات ترابری و مسافری با ک یفیت باال را ارائه دهد و اقدامات مؤثر ی را برا ی بهبود مداوم ک تیفی خدمات پ اده ی ی ساز .کند با تی رعا مقررات مربوطه، ز یر ساخت ی ها پرسرعت به گونه یا نگهدار ی می شوند که ک تیفی نگهدار ی و بهره برداری دار ی پا را تضم نی کند. دوره ی ها نگهدار ی دی با در برنامه ی ها بهره برداری گنجانده شوند. قطار برداشت1 باید بعد از اتمام نگهدار ی یز،رساخت ی برا د یی تأ وضع یت قبل از بهره برداری و از سرگیری دوب اره خدمات به کار گرفته شود. همچنین از قطارها ی بازرس ی ای روش ی ها گر ید ی برا انجام بازرس ی ها ی جامع ز ی رساخت یی ها مثل ر ی،ل روسازی ،خطوط برق باالسری ،تجهیزات ارتباط ی، عالئم و سا ری تجه زات ی استفاده م ی شود نی . ا بازرس ها ی همچن نی اطالعات ارزشمند ی ی برا نگهدار ی زی رساخت فراهم م ی آورند . سرعت بازرس ی دی با همانند سر عت بهره برداری .باشد مجموعه کامل مقررات و استانداردها برا ی بهره برداری و مد تیری راه آهن با دی تی رعا شده و آموزش کارکنان با دی پیگ یری شود .راهبران قطارها ی پرسرعت با دی واجد شرا طی بوده و گواه نامه ی ها ی صالحیت حرفه ای ا ز نهادها ی مربوطه داشته .باشند 6 - 2 - 2 - ای ستگاه مکان ی ها یا ستگاه دی با در دسترس بوده و به خوب ی به سا ری شیوه های ترابری (هواپ یی ما ی، ترابری یلیر ی شهر، ،اتوبوس تاکس ی و خودروها ی شخص ی ) متصل شوند تا انتقال مسافران تسه لی شود. یا ستگاه ها دی با فضا ی ی کاف را برا ی ت امین الزامات 1 Record train -------- صفحهٔ بعد -------- فصل2 - طبقه بند ی راه آهن پرسرعت در ا ران ی 26 / 10 / 1404 25 بهره برداری .پوشش دهند ایستگاه ها دی با در دسترس بوده و برا ی تیری مد بهره برداری و فعال ی ها تی تجار ی مناسب ب اشند و ممکن است برا ی توسعه ی ها نده یآ زین یری تداب ده یشی اند .شود هنگام برنامه یزیر جانمایی یا،ستگاه دی با به تعداد خطوط ، ظرف تی بهره برداری ،الگوی بهره بردا ری، برنامه زمان ی بند سیر و حرکت قطار، الزامات بهره برداری و مالحظات تی ظرف ورود ی /خروج ی توجه الزم صورت گ رد ی. یا ستگاه ها دی با ی دارا سامانه های صدور بل ی،ت سامانه های اطالعات ی مسافران و سامانه های پایش یتی امن باشند و با دی طی مح راحت ی را فراهم .کنند 3 - 2 - طبقه بندی خطو راه ط آهن پرسرعت طبقه بندی سنتی حاکم بر خطوط ریلی ایران مطابق نشریات301 و288 ،سازمان برنامه و بودجه کشور برحسب حداکثر سرعت ناوگان عبوری، به چهار طبقهA ، B ، C ، D و همچنین برحسب بار ناخالص عبوری سالیانه مربوط به سال دهم بهره برداری، به چهار طبقه1 ، 2 ، 3 و4 تقسیم می .شوند ی برا خطوط پرسرعت در این طبقه بندی اشاره شده است که به کارگ یری ضوابط خاص طرح هندس ی ری مس راه آهن ی ها پرسرعت (از جمله توص ی ها هی ضابطه 394 سازمان برنامه و بودجه کشور) ضرور ی می باشد. دلیل این توضیح آن است که در ایران، خطوط باالتر از سرعت160 کی لومتر بر ساعت به عنوان خطوط پرسرعت درنظر گرفته می .شود بر اساس ارزیابی معیارهای اصلی همچون نوع ترافیک عبوری، جمعیت شهرهای مبدا و مقصد، حداقل تقاضای موجود ... و ، طبقه بندی حاکم بر حوزه مسافری پرسرعت در کشور باید به قرار جدول2 - 1 ،درنظر گرفته شود. مطابق این جدول خطوط پرسرعت ریلی به4 دسته+ A ، 1 HS ، 2 HS ، 3 HS تقسیم بندی می.شود ساخت خطوط راه ی آهن که بتواند هر دو نوع قطارهای پرسرعت مسافربری و باری کند را پشتیبانی نماید ، ممکن اس ت گزینه ای جذاب به نظر برسد، چرا که دو منبع درآمد را فراهم می آورد . با این حال، مجاز کردن ترافیک مختلط مسافر/بار بر روی خط آهن پرسرعت با برخی مشکالت اساسی مواجه می شود :، از جمله قیدهای ایمنی اضافی، چالش های بهره برداری مرتبط با زمان بندی، هزینه های اضافی مربوط به نگهداری یا سامانه عالئم و ارتباطات مبتنی بر داخل کابین برای قطارهای ،باری محدودیت های طرح هندسی پالن و پروفیل مسیر و شعاع قوس های باالتر .این تصمیم بستگی به برنامه ریز ی کشور و یا راهبرد .تجاری و تعداد مسافران دارد ین ا یه رو با ا یجاد قطارها ی پرسرعت بار،ی با توسعه قطارها ی مسافر ی و سر یع ی برق طر با،ی با ترو یج ی ها ی ور ا فن نوین نظیر ها یپرلوپ و مگلو و با توسعه هوش مصنوع ی و ا یستگاه های مجتمع چندوجه ی تفاوت ی ها ز یادی خواهند داشت که جزئ یات فناوری ع ر ی سر یلی و ضوابط فن ی و ا یمنی و بازرس ی ین ا راه آهن ها را با تنوع و و یژگی های د یگری مواجه م ی نماید. به طور کلی ، ترافیک مختص مسافران برای پروژه های پرسرعت بر اساس تجربه های جهانی معمول است . تصمیمی که بر معیارهای طراحی ،بهره برداری ،، نگهداری ناوگان ،دپوها و ایستگاه ها تاثیر می گذار.د با توجه به ساختار موجود ناوگان ر یلی کشور و برخ ی محدود ی ها تی ی فن و مال ی، امکان عبور ای بهره بردار ی از قطاره ای ی زل ید بر رو ی خطوط برق ی باالتر از200 کی لومتر بر ساعت ، تنها در موارد خاص وجود دارد. با ا نی حال، در راستا ی تحقق بخش دن ی به اهداف ز ست ی یطی مح و بهره ی ور سامانه ی ها پرسرعت ، حضور قطارها ی ی زل ید ی رو خطوط برق ی، به ه یچ وجه -------- صفحهٔ بعد -------- 26 26 / 10 / 1404 مبانی و مالحظات پیاده سازی راه آهن پرسرعت توص هی ی نم شود نها ت و دی با در سنار ی وها ی خاص مجاز تلق ی شود. زل ید ی رو خطوط برق ی تنها در شرا یط موقت، فاقد نی گز ی جا ای در بخش یی ها با تغذ هی ی ناپ وسته مجاز است. بهره بردار ی ی زل ید دی با محدود به قطارها ی ی رات ی تعم، اض طرار ی یا دوره ی ها گذار باشد. اولو تی کالن با توسعه ناوگان برق ی ای دوگ انه1 خواهد بود. به ا نی بی ترت سنار ی وها ی مجاز استفاده از قطار ی زل ید ی رو خطوط ی برق به شرح ز یر :است – قطارها ی امداد و تعم ی رات ی در مواقع اضطرار ی – حرکت انتقال ی محدود در مقاطع فاقد تغذ یه مداوم یا ای ستگاه ی ها صنعت ی – دوره گذار کوتاه مدت تا زمان تأم نی ناوگان برق ی ای تکم یل زی رساخت جدول2 -1 طبقه بندی خطوط راه آهن پرسرعت مسافری )سرعت (کیلومتر بر ساعت مشخصه 300 ≤ ( 3 HS ) 300 > ( 2 HS ) ≥ 250 250 > ( 1 HS ) ≥ 200 00 2 > ( + A ) ≥ 160 نوع ترافیک مسافری پرسرعت مسافری پرسرعت مسافری معمولی و پرسرعت باری، مسافری معمولی و پرسرعت حداقل تقاضای موجود* )(نفر / روز > 25000 > 15000 > 8000 نوع زیرساخت اختصاصی اختصاصی ارتقای موجود (فقط )مسافری ارتقا ی موجود )(ترکیبی بار محوری (تن) 17 17 20 25 شبکه برق باالسری الزام ی الزام ی الزام ی زل ید الکتر یک / برق ی سامانه عالئم و ارتباطات الکتریکی ERTMS/ECTS3 CTCS4 بالک متحرک نوین ERTMS/ECTS2 CTCS3 بالک مجازی باGSM-R ERTMS/ECTS1 CTCS2 بالک ثابت با عالئم کناری ERTMS/ECTS1 CTCS2 بالک ثابت با ع الئم کناری نوع ناوگان ( خودکششEMU ) ( خودکششEMU ) ( لکوموتیو برقیEL ) / ( خودکششEMU ) ( دیزل الکتریکDL /) لکوموتیو برقی ( EL ) / ( خودکششEMU ) A+= طبقه معمول مسافری, HS1= طبقه اول مسافری پرسرعت, HS2= طبقه دوم مسافری پرسرعت, HS3= طبقه سوم مسافری پرسرعت *حداقل تقاض ای موجود: میزان کل جابه جایی مسافر با تمامی شیوه های حمل و نقل 1 bi-mode -------- صفحهٔ بعد -------- مر حله پیدایش -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- فصل3 - مرحل ه پیدایش 26 / 10 / 1404 29 1 - 3 - مقدمه در فصل اول ،کلیاتی از نحوه پیاده سازی راه آهن پرسرعت در مرحله پیدایش ارائه شد. در این فصل به بررسی یق دق فرآیند پیاده سازی راه آهن پرسرعت در مرحله پیدایش پرداخته خواهد شد. این بخش اطالعات موردنیاز سرمایه گذاران و تصمیم گیران و همچنین سطوح باالی مدیریتی دولتی را برای ارزیابی امکان سنجی اولیه پروژه های راه آهن پرسرعت ار ائه داده و بر روی جنبه های فنی، اقتصادی، اجتماعی و محیط زیستی این سامانه تم ،رکز دارد. در ادامه بخش های مختلف این مرحله به همراه اطالعات موردنیاز در هر بخش تشریح می شو.د 2 - 3 - بخش :اول نیازسنجی پروژه 1 - 2 - 3 - اهداف این بخش نقطه آغازین تعریف یک پروژه راه آهن پرسرعت است. در این بخش ، آینده پروژه نامشخص بوده و هدف اصلی، ایجاد درک روشنی از ضرورت ا.جرای آن است شروع این بخش از مطرح شدن نیاز به ایجاد و ساخت راه آهن پرسرعت .خواهد بود این موضوع از دو منظر امکان پذیر است: 1 - پروژه به عنوان بخشی از برنامه های توسعه ای منطقه ای، ملی یا بین المللی تعریف شده باشد. 2 - پروژه جدیدی مطرح شود که تاکنون مورد توجه قرار نگرفته است . در این حالت، الزم است که دالیل توجیهی برای نیاز به راه آهن پرسرعت ارائه شود. چه پروژه در حالت اول و چه در حالت دوم باشد، بخش نیازسنجی باید انجام شود. حتی در حالت اول نیز نیازسنجی، باعث ایجاد درک عمیق و مشترک از لزوم وجود راه آهن پرسرعت خو اهد شد. در حالت دوم، نیازسنجی فرصت مناسبی است تا بررسی شود آیا راه آهن پرسرعت گزینه مناسبی برای ترابری است .یا خیر برای پیش برد پروژه، باید حمایت مالی و سیاسی از سوی نهادهای دولتی، بخش خصوصی و سایر ذی نفع ان جلب ش .ود در این مرحله، تحلیل های اولیه اقتصادی و فنی انجام شده و مسیر پروژه برای مراحل بعدی تعیین می شود. الزم به ذکر است که از ین به حما یت کی از نهاد با منابع مال ی مناسب .در این مرحله ضروری است 2 - 2 - 3 - نکات کل یدی 1 - 2 - 2 - 3 - پیشنهاد شروع پروژه تفاوتی ندارد که چه نهادی پیشنهاد پروژه راه آهن پرسرعت را مطرح می کند؛ ممکن است ب خش خصوصی با توجه به نیاز خود این موضوع را پیشنهاد داده و یا تمایل سیاسی برای رشد اقتصادی- اجتماعی یک منطقه باعث مطرح شدن آ ن -------- صفحهٔ بعد -------- 30 26 / 10 / 1404 مبانی و مالحظات پیاده سازی راه آهن پرسرعت شود . بهتر است پیشنهاد دهنده، علم و آگاهی مناسبی نسبت به راه آهن پرسرعت داشته و همچنین شناخته شده باشد تا هم افزایی موثر عمومی را به دنبال داشته باشد . طبق شرایط کشور، بهتر است شرکت های خصوصی یا دولتی حوزه بهره برداری راه آهن، پیشنهاد اولیه پیاده سازی راه .آهن پرسرعت را ارائه دهند 2 - 2 - 2 - 3 - مالک پروژه در این مرحله از فرآیند، مالک پروژه به طور الزامی یک نهاد دولتی نیست . بلکه ممکن است یک نهاد عمومی یا از ب خش خصوصی باشد که به پروژه عالقه مند یا با آن مرتبط است .توصیه می شود که مالک پروژه از منابع مالی کافی برخوردار بوده تا بتواند کل مرحله پیدایش را به طور رضایت بخشی همراهی کند. همچنین ممکن است بودجه توسط گروهی از سرمایه گذاران مشترک تامین شود. مالک پ روژه باید شناخته شده و دارای صالحیت کافی برای دریافت نظر مقامات ذی صالح باشد .همچنین .باید درک روشنی از عناصر موجود و درک مناسبی از مشکالت موجود داشته باشد مالک پروژه جهت سازمان ی ده و شروع مطالعات برا ی نشان دادن مزا یای خط جد ید پی شنهاد ی پرسرعت، نهاد دولت ی م تخصص در امر ترابر ی را همراه ی کند یم . اگر نهاد دولت ی متخصص در امر ترابر ی بودجه کاف ی در اخت ار ی نداشته باشد، با دی بودجه الزم برا ی انجام نیا مطالعات را جمع ی آور کند. مالک پروژه با همراه ی نهاد دولت ی متخصص در امر ترابر ی دی با با مقامات ذ ی صالح تماس رد ی بگ تا حما تی آن.ها از پروژه را جلب کند 3 - 2 - 2 - 3 - شروع ارزیابی های مطالعاتی اجتماع ی-اقتصاد ی نهاد دولتی متخصص در امر ترابری با همکاری مالک پروژه دی با چارچوب مطالع ات پروژه در این مرحله را تعریف کن.د نیا مطالعات با ید از دقت باالیی برخوردار بوده تا بتواند استدالل کاف ی ی برا توسعه پر وژه راه آهن پرسرعت را ایجا د نماید. نهاد دولتی متخصص در امر ترابری دی با مشخصات ی را برا ی ارزیابی های ترابری ، بررس ی بازار و تراف کی و تحل یل ا جتماع ی- اقتصاد ی هی ته کند. همچن نی دی با مشاوران با صالحیت طراح ی را که قادر به انجام ا ین ،مطالعات هستند انتخاب کن.د نهاد دو لتی متخصص در امر ترابری یم تواند از حما تی کارشناسان با مهارت ی ها شناخته شده در زم نه ی ی ها مربوطه استفاده .کند 3 - 2 - 3 - ورودی ها در این مرحله نیاز است اطالعات ی مطابق زیر به عنوان ورودی تهیه و جمع آوری شود: - اسناد و برنامه های کالن موجود ترابری در سطح ملی و منطقه ای - ده دا های ترابری موجود و برنامه ریزی شده آینده شامل ظرفیت شبکه های جاده ای، ریلی، هوایی و دریایی ، ،سطح عملکرد الگوها ی خدمات، ظرف تی ی باق،مانده نقاط ضعف، سوء عملکردها، نارضا یتی از طرف کاربران شبکه و غ ره ی -------- صفحهٔ بعد -------- فصل3 - مرحل ه پیدایش 26 / 10 / 1404 31 - نیازهای مسافر ی و باری آینده بر اساس پیش بینی ها و داده ی ها جمعیتی و اقتصادی - وضعیت محیط زیستی منطقه شامل مناطق حفاظت شده، منابع طبیعی و آلودگی های محتمل - مدل های تأمین مالی و سرمایه گذاری برای برآورد هزینه های مطالعاتی - ی ها تی حما قانون ی و است یس گذار ی ها ی ی دولت مانند پدافند یغ،رعامل مسائل فرهنگ ی و پی وست عدالت که ممک ن است بر تصم یریگمی اثرگذار باشن د 4 - 2 - 3 - خروج ها ی در نهایت خروجی های این مرحله :شامل موارد زیر خواهد بود - تعیین دقیق تر مالک پروژه - تعریف اولیه کریدورهای پیشنهادی و مسیرهای ممکن برای اجرای پروژه - تدوین برنامه و طرح مالی برای مطالعات پیدایش و پیش امکان سنجی و تأمین ب ودجه اولیه (نهاد دولت ی متخصص در امر ترابر ی با همکار ی مالک پروژه ای از طر قی نی تام ی مال مشترک) - تصمیم گیری درباره ادامه یا توقف مطالعات بر اساس تحلیل های اولیه (نهاد دولت ی متخصص در امر ترابر ی یا توسط همه طرف ی ها نی تام ی مال مشترک) - مشخصات مطالعه که توسط نهاد دو ی لت متخصص در امر ترابر ی جاد یا و هماهنگ می شود 5 - 2 - 3 - ذی نفعان  دولت (با محوریت وزارت راه و شهرسازی و معاونت های تخصصی)/ /سازمان برنامه و بودجه سازمان های تابعه وزارت راه و شهرسازی (با تاکید بر شرکت ساخت و توسعه زیربناهای حمل و نقل کشور، شرکت راه آهن و مرکز تحقیقا ت راه، مسکن و شهرسازی)/ استانداری های مرتبط - تصم یریگمی ی برا درخواست سند پیدایش پروژه - تی حما از پروژه - تی حما از مالک پروژه - مشارکت در تأم نی بودجه  شهردار ی ها - ابراز عالقه به داشتن خدمات راه آهن پرسرعت - تی حما از پروژه - مشارکت در تأم نی بودجه -------- صفحهٔ بعد -------- 32 26 / 10 / 1404 مبانی و مالحظات پیاده سازی راه آهن پرسرعت  ترویج دهندگان/سرما گذ هی اران/تول ی دکنندگان - ابراز عالقه - مشارکت در تأم نی بودجه  شرکت ی ها مهندس ی ن مشاور - پشت ی بان ی از مالک پروژه برا ی تدوین مشخصات فنی  شرکت ی ها پیمانکاری - ابراز عالقه - تی حما از پروژه - مشارکت در تأم نی بودجه  شرکت ی ها مسافربر ی/ترابری /لجست یک - ان یب الزامات و خواسته ها  نهادهای یطی مح تسیز/ ری سا گروه( ها نظیر)رقبا - تی حما ای مخالفت با پروژه 6 - 2 - 3 - توانمندسازی توانمندسازی1 ،به معنا ی دادن قدرت تصم یریگمی و مسئول یت بی شتر یذ به نفعان یدی کل پروژه ،به دنبال ا جاد ی کی طی مح ی کار است که در آن اعضا ی میت احساس مالک تی و مسئول یت نسبت به پروژه داشته باشند و با انگ زه ی ، اعتماد و مش ارکت باال، به موفق یت .آن کمک کنند نیا ،مرحله موارد ز یر را شامل می شود: - ن یی تع کی مقام قرارداد ی - تهیه موافقت نامه ی مال - تقویت تی حما ی اس یس - توسعه اعتماد عموم ی 7 - 2 - 3 - سک یر ها و تمهیدات مقابله ای  عدم توافق مال ی؛ منجر به توقف ند ی فرآ می شود 1 Empowerment -------- صفحهٔ بعد -------- فصل3 - مرحل ه پیدایش 26 / 10 / 1404 33 - تالش عمد ه از سو ی مالک پروژه برا ی شناسا یی و نزد کی شدن به طرف یی ها که به ساخت پروژه عالقه مند .هستند - شناسا یی و توسعه استدالل ی ها ی قو به نفع پروژه  فقدان تی حما ی اس یس و موانع سیاست بین الملل - ایجاد تفاهم و مشارکت حداکثر ی ذی نفع ان پروژه - تضم نی انتقال مناسب فناور ی و زم نه ی ی ساز جاد یا دانش بوم ی دار ی پا مراحل م ختلف پروژه  مخالفت از سو ی نهادهای ست یز یطی مح ای گروه ی ها رقیب (به عنوان مثال نهادهای جاده ای) - نهاد دولت ی متخصص در امر ترابر ی به همراه مالک پروژه با دی اطم نان ی حاصل کند که پروژه در راستا ی مناف ع توسعه پا دار ی است و آن را با رو یکردی یکپارچه و هم افزا پیش ببرد. 8 - 2 - 3 - جنبه ها ی ی مال  نه ی هز ها - نه ی هز ی ها ی واقع نی در ا مرحله پا ن یی .است  برنامه ی مال ی برا مطالعات ب ی شتر - برنامه ی مال مطالعات مراحل بعد دی با در پا ان ی نیا مرحله ارائه .شود 3 - 3 - :بخش دوم پیش امکان سنجی پروژه 1 - 3 - 3 - اهداف مطالعه پ یش امکان سنج ی ع به نوان کی مطالعه مقدمات ی فی تعر یم شود که دست یابی موفق کی پروژه به اهداف خاص آن را امکان ری پذ یم سازد. بنابراین مطالعات پیش امکان سنجی، از امکان پذیری ظهور یک سامانه راه آهن پرسرعت پشتیبانی می .کند مطالعه شیپ امکان سنج ی در این بخش شامل موارد ز یر :خواهد بود 1 - مطالعه پیش بینی تقاضای ترابری و ارائه خدمات 2 - بررسی کریدورها و انتخاب مسیرهای اولیه عوامل موثر در تدوین مطالعه پ شی امکان سنج ی :عبارتند از - جغراف یای عمومی ( منطقه نقشه های1:50000 ) - طی مح یز،ست مناطق حفاظت شده و غ ره ی - ی ها ی ژگ یو اجتماع ی-اقتصاد ی عموم ی حوزه آب ریز -------- صفحهٔ بعد -------- 34 26 / 10 / 1404 مبانی و مالحظات پیاده سازی راه آهن پرسرعت - لی تحل بازار (مطالعه عرضه و تقاضا ی ی فعل و آینده) - پی شنهاد پیاده سازی فناور ی ها ی نی نو مانند هوش مصنوعی، مدل سازی اطالعات ساختمان، اینترنت اشیا ، ابزار نوین پایش و برداشت خط و همچنین نه ی گز ی ها رقابت ی در زیرساخت راه آهن پرسرعت (سامانه ی ها موجود و نده یآ کی نزد) - بررس ی و معرف ی زی رساخت ی ها اجتماعی و تجاری کشور - سک یر ی ها اجتماع ی، ی اس یس و اقتصاد ی - نظام های برنامه ریزی و تنظیم گری - دسترس ی به زم نی ی برا ساخت راه آهن پرسرعت - محدود ی ها تی بالقوه پروژه (محدود ی ها تی یکیزیف و محدود ی ها تی ی زمان) - شناسا یی کریدورهای بالقوه و برآورد ی ها هی اول نه ی هز - شناسا یی هرگونه اطالعات پنهان موردن از ی ی برا مطالعه امکان سنج ی 2 - 3 - 3 - مطالعه پ ینیبشی تقاضای سفر 1 - 2 - 3 - 3 - اهداف مطالعات ی برا ن یی تع تقاضا ی ی فعل ینیبشی و پ تقاضای یکی تراف نده یآ در منطقه نفوذ ، هم با و هم بدون اجرا ی پروژه راه آهن پرسرعت یپ شنهاد ی، انجام م ی شوند. مدل تقاضا ی پیشبینی شده به طور خاص بر تأث ری رقابت ب نی حالت ی ها مختلف ترابری موجود و آینده .متمرکز است پیش بینی تعداد مسافران باید با توجه به طرح جامع توسعه منطقه یا، ی مل ای نیب الملل ی ا و ی ارتقاء وضعیت خطوط راه آهن موجود باشد که قرار است به ری سا خطوط پرسر عت متصل شو دن .اگر پروژه راه آهن پرسرعت یپ شنهاد ی از قبل مورد توجه قرار نگرفته باشد دی ، با ی ها ینیبشیپ قی دق مربوط به تعداد مسافران برا ی پشت ی بان ی از ادامه فرآ ند ی انجام پذیرد. در صورت ی که پروژه پ ی شنهاد ی مربوط به هر دو قطار مسا ی فر و بار ی باشد، با دی بررس ی ها ی مر بوط به الزامات حمل بار نیز لحاظ .شود ی رعا ت مفاد طرح ها و دستورالعمل ی ها باالدست ی مرتبط با اهداف ا ی ن بخش، از جمله طرح جامع حمل و نقل کشور، با توجه به سطح الزام تع ن یی شده، به گونه یا انجام م ی شود که مفاد الزام آور باید اجرا شده و مفاد توص یاهی در حد مقتض ی لح اظ شود. 2 - 2 - 3 - 3 - نکات کل یدی  منطقه بند ی و تحل لی اجتماع ی-اقتصاد ی نیا موضوع بر ارزیابی پوشش زم ی،ن مناطق تول یدی، مناطق صنعت ی و لجست یکی ی ها ی ژگ ی و و اجتماع ی-اقتصاد ی ی جمع،ت با تأک دی ژه یو بر ارتباط آن با سامانه های ترابری براساس جمع یت شناس ی، اشتغال، مسکن و عوامل سرزم ینی که -------- صفحهٔ بعد -------- فصل3 - مرحل ه پیدایش 26 / 10 / 1404 35 بر شدت و نوع عرضه ترابری (فعل ی و بالقوه) تأث ری یم،گذارند .تمرکز دارد جی نتا به دست آمده با دی به عنوان مبنا یی ی برا بهبود جزئ ات ی راهبرد منطقه ی بند هی اول و برا ی توسعه مدل ی ی برا توض حی انتقال و جر ان ی ها ی ترافیکی .عمل کند ی رها ی متغ ریز دی با در تحل لی در نظر گرفته :شوند عی توز ی جمع،ت مناطق مسکون ی /ای و گردشگری، مناطق فعال ی،ت دسترس ی بهبود ی،افته شهرها ی واقع در کر دو ی،ر دی تول ناخالص داخل ی ، نسبت ی ها جمع ی،ت زان یم ترابری خودرویی، ی ها ی ژگ یو یتی جمع بر اساس قشر شهر ی .و نوع اشتغال  ارزیابی به جا جایی ی فعل - خودرو جابه جایی ی فعل با خودرو از طر قی جمع ی آور داده ی ها موجود و تار یخی در مورد عرضه و تقاضا مشخص م ی شود. اطالعات مربوط به جابه جایی همچن ین نی ازمند بررس ها ی و شمارش تراف کی در نقاط مختلف شبکه جاده ای، بر اساس ی ها تی فعال ریز :است - ارزیابی ان ی جر خودروها در امتداد کر ی دورها ی بزرگراه ی و جاده ها ی اصلی از طر قی تشخ یص خودکار پالک خودرو :نیا سامانه شامل ثبت پالک ها از طر قی دورب ی ها نی نصب شده بر رو ی پل ی ها یی هوا بزرگراه/جاده با استفاده از نرم افزار تشخ صی پالک ، شناسا یی شماره پالک و در نت ی،جه زمان عبور ب ین دو نقطه توسط یک له ی وس ی نقل،ه ارائه م بدا و مقصد احتمال ی سفر، و همچن نی سرعت و ترت بی ین زما .است - شمارش خودروها در برخی از قسمت های بزرگراه/جاده، بسته به نیاز، به صورت خودکار یا دستی : دوره شمارش معموالً در صورت شمارش دستی16 ساعت و در صورت شمارش خودکار24 ساعت است. شمارش به منظور گسترش دامنه بررس ی های جابه جایی برای دربرگرفتن کل ترافیک انجام می شود. - پرسش نامه های اطالعات مبدأ-مقصد ( D - O ) 1 ممکن است توسط عوامل، در پمپ بنزین ها و مناطق استراحت یا در عوارضی های درون/امتداد بزرگراه ها/جاده ها توزیع شوند تا یک الگوی نمونه رجحان( آشکارRP ) 2 به دست آید. ای ن پرسش نامه ها ممکن است شامل سواالتی از جمله محل سکونت، مبدأ و مقصد سفر، هدف از سفر، هزینه سفر، تعداد دفعات سفر، تعداد مسافران در هر خودرو و غیره .باشند - پرسش نامه های رجحان بیان شده ( SP ) 3 ، با حداقل100 پرسش نامه4 برای هر نوع ترابری ، یک نمونه تصادفی از است فاده کنندگان رجحانRP را هدف قرار می دهند. 1 Origin-Destination (O-D) 2 Revealed Preference (RP) 3 Stated Preference (SP) 4 تعداد پرسش نامه ها با ی د مطابق حجم جامعه سفر، تعداد متغ ی رها، سطح دقت آمار ی ، اهم ی ت پروژه و کفا ی ت آمار ی یی تع ن شده و متناسب با بودجه و زمان پروژه درنظر گرفته شود. -------- صفحهٔ بعد -------- 36 26 / 10 / 1404 مبانی و مالحظات پیاده سازی راه آهن پرسرعت - سفر با خودرو برای کالیبره کردن سرعت ها و زمان های سفر، به طوری که مدل ترابری بتواند از زمان های واقعی سفر در ساعات اوج/غیر اوج (در صورت نیاز) برای نشان دادن جابه جایی فعلی استفاده کند. - سایر روش های جدیدی که برای ت وصیف جابه جایی با خودرو مناسب هستند.  ارزیابی به جا جایی ی فعل – ترابری عمومی نحوه جابه یی جا در سامانه های ترابری عموم ی، از طر قی جمع ی آور داده ی ها یخی تار و کنون ی از ش ی ها وه ی مختلف ترابری عموم ی (راه آهن، اتوبوس، هواپ ما ی ) و انجام نظرسنج ی ها ی کاربران و شمارش تر کی اف، بر اساس موارد ز ری پیگیری می شود: - انجام شمارش ورود و خروج در ا ی ستگاه ی ها ی اصل راه آهن، اتوبوس و فرودگاه ها که تحت تأث ری خط جد ید پرسرعت قرار م رند یگی. - فی تعر مکان ی ها نظرسنج ی رجحان آشکار ( RP) و رجح ان بیان( شدهSP )ی برا ترابری عموم ی و محاسبه اندازه نمونه .در هر مورد - انجام نظرسنج ی ی برا فراهم کردن اطالعات مربوط به جابه یی جا، شامل مشخصات مسافران (سن، جنس ی،ت درآمد، محل سکونت و غ ره ی )، مبدأ و مقصد سفر، هدف سفر، زمان انتظار و پ اده ی ی رو و تما لی به تغ ر یی وه یش ترابری بر اساس تغ یی رات زمان و هز نه ی .سفر - استفاده از نظر سنج ی ها ی SP ی برا ی کال براس ون ی مدل ی ها تقس می وه یش جابه جایی ی برا لی تحل حساس یت ق طارها ی پرسرعت به گز نه ی ی ها مختلف عرضه ترابری ، با نمونه ی ها نظرسنج ی که به طور تصادف ی از نظ رسنج ی ی ها RP انتخاب م ی شوند. - انجام نظرسنج ی ها ی گر ید مرتبط با ک تیفی خدمت، راحت ی، ی من یا ای نبه ج ی ها یفیک گر ید ی برا ن یی تع ترج حات ی ترابری دی جد. - انجام نیا نظرسنج ها ی می تواند از طر یق تلفن ای حضور ی مانند نظرسنج ی ها ی مراجعه به منازل انجام شود.  ارزیابی جا به جایی ی فعل - ترابری بار توص فی ان ی جر بار بس ار ی متفاوت از جریان مسافر ی .است توص یه می شود که از تما م اطالعات آمار ی موجود در رابطه با ان ی جر ی ها کریدور استفاده شود. ممکن است بررس ی ها ی ی خاص ی برا مبدا و مقصد نها یی و سا یر اطالعات مربوط به برنامه سفر مورد ن از ی .باشد  ارزیابی شبکه ی ها ترابری شبکه ی ها ترابری در منطقه مورد بررس ی دی با بر اساس اطالعات موجود مربوط به ز ی رساخت ی ها جاده یا، یی هوا یلی و ر تعیین .شوند یز رساخت ی ها جاده یا، یی هوا یلی و ر که انتظار م رود ی در کوتاه مدت، م ان ی مدت ،و بلندمدت ساخته شوند دی با مورد توجه قرار گرفته و در مدل ی ها یز رساخت ی/ترابری .گنجانده شوند خدمات ترابری عموم ی (جاده یا، یلیر و هوا یی) دی با ارزیابی و تحل لی شوند: تعداد خدمات روزانه، کرا هی،ها زمان سفر، تعداد صندل ی،ها جدول زمان ی ره ی و غ. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل3 - مرحل ه پیدایش 26 / 10 / 1404 37 ترابری بار با دی با بررس ی عرضه (خدمات برنامه ریزی شده و منظم، خدمات غیربرنامه ناکم ،هلومحم هزادنا ،) غ و ی هر یا و تعیین بسترها ی لجست یکی .مشخص شود با تعیین یز،رساخت ممکن است داده ری ها ز جمع ی آور :شوند - شبکه جاده یا، محورها ، مسافت ها، سرعت ها و غ ی،ره - داده ی ها یکی تراف ( ( حجم ترافیک روزانه در سالADT ) 1، درصد وسا لی هی نقل نی سنگ ره ی و غ،) - شبکه یلیر، دپوهای تشک لی و مانور ،قطار محورها ، نوع راه آهن (تک خطه، دوخطه، برق ی ره یغ و ،)، مسافت سرعت برنامه یزیر شده، ظرف ی،ت ایستگاه ها ، مد تیری کی تراف ره ی و غ.  تعیین عرضه فعل ی در ش وه ی ی ها ترابری تعیین عرضه فعل ی در ش ی ها وه ی ترابری موجود در منطقه ی مطالعه شده، ن از ی به ارزیابی و تحل یل در دسترس بودن خدمات برا ی هر ش وه ی ترابری عموم ی ی ها ی ژگ ی و و ی اصل آن (زمان سفر، کرا ی،ه توقف ،ها سطح دسترسی ره ی و غ.) دارد  تعیین تقاضا ی ی فعل در ش وه ی ی ها ترابری تقاضا ی ی فعل ی برا انواع مختلف ترابری دی با با استفاده از داده ی ها جمع ی آور شده در مطالعات اول هی و با شناسا یی انواع مختلف داده ی ها تقاضا، تع ن یی .شود  مدل سازی تق اضای سفر مدل چهار مرحله ای معموالً برای پیش بینی تقاضای مسافری استفاده می شود: - تولید و ذب ج ،سفر - ،توزیع سفر - کی تفک سفر، - تخصیص. مدل ها یا روش های متداول ممکن است در مراحل مختلف برای پیش بینی تقاضا استفاده شوند. تولید و جذب سفر ممکن است از تحلیل دسته ای، روش ن رخ رشد، یا روش های تحلیل خوشه ای برای پیش بینی تقاضا استفاده کند. توزیع سفر ممکن است از روش عامل رشد، مدل جذب ، یا مدل فرصت مداخله گر برای پیش بینی تقاضا استفاده کند. ی تفک ک سفر ممکن است از مدل های انتخاب گسسته استفاده کند: مدل لگاریتم چندگانه ( MNL ) 2 ،مدل لگ اریتم سلسله مرا تبی 1 Annual Daily Traffic (ADT) 2 Multinominal Logit Model (MNL) -------- صفحهٔ بعد -------- 38 26 / 10 / 1404 مبانی و مالحظات پیاده سازی راه آهن پرسرعت ( HL ) 1، یا مد های ل احتمالی2. تخصیص ممکن است از روش تخصیص ناپایدار یا روش تخصیص پایدار استفاده کند . این مدل ها بر اساس گزینه ،، نوع مسیر منطقه یا کشور محل سکونت و نوع جابه جایی تقسیم بندی می شوند . برای پیش بینی تقاضای بار نیز می توان از ل مد های مناسب .مرتبط بهره گرفت  پیش بینی تقاضای مسافر و بار موارد زیر به منظور تخمین تقاضای آینده مسافر و بار باید در نظر گرفته شوند . - رشد متغیرهای ی مانند تولید ناخالص داخلی، جمعیت و وسایل نقلیه موتوری مطابق با جدیدترین پیش بینی ها که تو سط مراکز آمار در کشور و مناطق مربوط تهیه شده اس .ت، باید لحاظ شود - چیدمان نهایی باید مطابق با مطالعات پیش زمینه مدل سازی شود و امکان اصالح هر عنصر از چیدمان در صورت نیاز ، .وجود داشته باشد - موارد زیر باید در هنگام مدل سازی کاالها در نظر گرفته شوند:  اعمال نرخ های رشد تقاضا برای ا نتقال کاال با راه آهن؛ نرخ ها باید در محیط هایی استخراج شوند که قابل انتقال به ناحیه مطالعه بوده و قابل تطبیق باشد.  توسعه سناریوهای تأمین آینده در کریدور . 3 - 2 - 3 - 3 - ورودی ها داده :های مربوط به مطالعه شامل موارد زیر است  داده های اجتماعی و اقتصادی - جمعیت، اشتغال، بخش های فعالیت اقتصادی، مراکز تجاری و صنعتی، تولید ناخالص داخلی، نرخ وسایل ن قلیه موتوری ، گردشگری.  داده های عرضه - شبکه جاده ای: مسیرها و ایستگاه ها، تعداد خدمات روزانه، زمان سفر، جدول زمانی، کرایه ها و غیره. - شبکه ریلی: نوع خط ریلی، ایستگاه ها و خطوط، نوع قطارها ، جدول زمانی، سرعت برنامه ریزی شده، تعداد خدمات روزانه. - شرکت های هواپیمایی :زمان سفر، فراوانی، کرایه ها و غیره. - شبکه های ترابری در دست توسعه 1 Hierarchical Logit Model (HL) 2 Probit Models -------- صفحهٔ بعد -------- فصل3 - مرحل ه پیدایش 26 / 10 / 1404 39  داده های تقاضا - مسافر :اطالعات مربوط به مسافرانی که بین ایستگاه ها یا از طریق خط ریلی سفر می کنند و اطالعات مر بوط به مسافرانی که بین فرودگاه هایی که تحت تأثیر ارتباط ریلی جدید قرار گرفته اند، سفر می کنند. - بار : میزان بار برنامه ریزی شده از طریق جاده ، میزان بارهای ترانزیتی، ورودی و خروجی از طریق مرزها و اطالعات گرفته شده از متصدیان بار ریلی . 4 - 2 - 3 - 3 - خروجی ها  مدل چهار مرحله ای نتی س ؛ کالیبراسیون سال پایه - پس از کالیبراسیون، مدل های تولید/توزیع سفر می توانند برای پیش بینی تقاضای آینده استفاده شوند:  مدل تولید/توزیع سفرهای منطقه،ای روزانه  مدل تولید/توزیع سفرهای منطقه،ای غیرروزانه  ،مدل تولید/توزیع سفرهای بلندمدت روزانه  مدل تولید/توزی ع سفرهای بلندمدت غیرروزانه.  مدل چهار مرحله ای تقاضای آینده و تخصیص سفر به شبکه در سناریوهای مختلف - ارزش های زمانی اصالح شده و ثابت های شیوه سفر همراه با مفروضات برنامه بهره برداری باید استفاده شوند. در نهایت، توزیع شیوه سفر اصالحی باید برای موارد زیر به دست آید:  سفرهای روزانه منطقه،ای  سفرهای غیرروزانه منطقه،ای  ،سفرهای روزانه بلندمدت  سفرهای غیرروزانه بلندمدت. تقاضای القا شده باید به20 درصد محدود شود.  تقاضای آینده با و بدون اجرای پروژه 5 - 2 - 3 - 3 - ذی نفعان پروژه - ،موسسات آماری - سازمان های مدیریت ترابری عمومی و خصوصی (وزا رت راه و شهرسازی ، ش هرداری ها ،استانداری ها،) - سازمان برنامه و بودجه -------- صفحهٔ بعد -------- 40 26 / 10 / 1404 مبانی و مالحظات پیاده سازی راه آهن پرسرعت 6 - 2 - 3 - 3 - ریسک ها و تمهیدات مقابله ای ممکن است،هنگام برآورد تقاضا در مدل های چ هار مرحله ای انتخاب کریدورهای جایگزین و نیز تعریف کریدورها با ت وجه به متغیرهای مختلف و در نتیجه پیش بینی های مربوطه ، خط اهایی رخ دهد . پتانسیل خطا هنگام استفاده از چنین متغیرهایی برای تحلیل حساسیت و کشش مربوط به تقاضای پیش بینی شده در نظر گرفته می شود .تأثیرات اج تماعی و اقتصادی، ریسک های آماری و تأثیر این ریسک ها بر قابلیت مالی پروژه نیز باید مد نظر قرار گیرد. 7 - 2 - 3 - 3 - توانمندسازی - تا یید معاونت تخصصی وزارت راه و شهرسازی یا دستگاه اجرایی راه آهن برای ادامه مطالعات - اعتباربخشی نهادهای مرتبط در زمینه اثبات درآمد پیش( بینی شده بر اساس تقاضا با محوریت سازمان ب رنامه )و بودجه 3 - 3 - 3 - بررسی کریدورها و انتخاب مسیرهای اولیه 1 - 3 - 3 - 3 - اهداف هدف اصلی این مرحله شناس ایی کریدورهای احتمالی، انتخاب اولیه و تهیه برآوردهای اولیه هزینه ها است. اصول زیر در شناسایی کریدورها باید رعایت شود: - چارچوب های برنامه ریزی بلندمدت راه)آهن پرسرعت (با نگاه شبکه برای ارزیابی کریدورهای احتمالی اهمیت دارند. کریدور باید با چارچوب های برنامه ریزی بلندمدت شبکه راه آهن مطابقت داشته باشد. همچن ین برنامه یزیر راه آهن پرسرعت با ید با اصول توسعه حمل و نقل محور ( TOD ) کامال هماهنگ باشد و ساختار عملکرد ی ی کپارچه دار ی و پا توسعه حمل و نقل محور را تضم نی دی نما . در ا نی خصوص م توان ی به آ نامه ن یی ی ها معتبر همچون IRS 60683 ای و گر ید مراجع معتبر مراجعه .کرد - تعامل و یکپارچگی کریدورهای پیشنهادی باید به طور کامل با شبکه های ترابری شهری لحاظ شود . بن ابراین باید تطابق کاملی به منظور بهره گیری از زمین های شهری و برنامه ریزی ترافیک شهری وجود داشته باشد. کریدورها و ایستگاه های بالقوه باید شناسایی شوند تا اصول برنامه ریزی زیر برآورده شوند: - اتصال درب تا درب :ایستگاه های شبکه راه آهن پرسرعت باید در مراکز جمعیت و اشتغال واقع شوند تا تقاضا را به حداکثر برسانند و زمان و هزینه های دسترسی مسافران را به حداقل برسانند. - کاهش ترافیک :اس تفاده کارآمد از یک شبکه راه آهن پرسرعت می تواند ظرفیت را آزاد کرده و سطوح خدمات موجود در شبکه های مسافری و باری را بهبود بخشد . -------- صفحهٔ بعد -------- فصل3 - مرحل ه پیدایش 26 / 10 / 1404 41 - انعطاف پذیری : انواع و فراوانی خدمات باید برای تقاضای مشتری پاسخگو باشد و کارایی بهینه شبکه ر ا تضمین کند. - مرحله بندی :مرحله بندی، زمان بندی و مدیریت ساخت از مالحظات بسیار مهم در توسعه یک پروژه راه آهن پرسرعت اس.ت در انتخاب اولیه کریدورها:، مالحظات زیر باید درنظر گرفته شوند - کریدورهای بالقوه به طور معمول از شهرهای بزرگ عبور کرده و دو یا چند مرکز جمعیت نسبتا بزرگ را به هم متصل می کنند. - یک کریدور نوعی ممکن است یک یا چند خط داشته باشد که نقاط انتهایی یا مراکز جمعیت و انبارهای میانی را به هم متصل می کند. - هرگاه بیشتر از یک خط ریلی وجود داشته باشد (یا در گذشته موجود باشد)، باید تصمیمی اتخاذ شود که کدام مسیر یا ترکیبی از بخش های مسیر، کریدور را تشکیل دهد . - در مواردی که چندین خط ریلی وجود داشته باشد، غیرعادی نیست که به این نتیجه برسیم که یکی یا چند مورد از خطوط به علت قوس های متعددی که دارند، مناسب ارتقاء به وضعیت کریدور نیستند، یا به دلیل شیب های تند، مسیرهایی که از طریق خیابان های شهری عبور م ی کنند، و یا نقص های غیرقابل انکار دیگر ارزیابی اولیه کریدورهای مختلف به طور معمول به یک یا دو گزینه قابل قبول منتهی می شود که کلیه الزامات ا ساسی از جمله ،سرعت، خطوط محدوده های ایستگاه ی ، هزینه های بهینه برآوردی و موارد دیگر را تامین می.کند 2 - 3 - 3 - 3 - پارامترهای اولی ه کلیدی راه آهن پرسرعت پارامترهای اولیه کلیدی، عوامل مهمی در تعیین کریدورهای پرسرعت و انجام مقایسه های فنی و اقتصادی هستند . عوامل اولیه کلیدی باید بر اساس نقش راه آهن پرسرعت در شبکه ریلی، شرایط توپوگرافی، الزامات ظرفیت جابه جایی و تقاضای ترابری تعریف شوند. - ،سرعت طراحی - ،تعداد خطوط - عرض خط، - ،فاصله بین خطوط - حداقل شعاع قوس افقی، - ،حداکثر شیب - طول خط وط قبول و اعزام، -------- صفحهٔ بعد -------- 42 26 / 10 / 1404 مبانی و مالحظات پیاده سازی راه آهن پرسرعت - روش کنترل بهره برداری ،قطار - سر فاصله زمان ی ،بین قطارها - سامانه ،مدیریت ترافیک - دوره عمر. 3 - 3 - 3 - 3 - انتخاب اولیه کریدورها کریدورها به طور معمول مستقیم ترین مسیر بین دو یا چند مرکز جمعیتی بزرگ را دنبال می کنند .یک تحلیل ج امع بلندمدت باید در مورد مسیر یا مسیرهای انتخاب شده در چارچوب یک طرح ترابری کریدور انجام شود . دو عنصر اساسی هر طرح، انتخاب محل ایستگاه ها و تهیه برنامه های زمانی قطارهای مسافری برای برنامه ای به افق20 ساله است . تقاضای مسافر پیش بینی شده در یک کریدور خاص به شدت تحت تأثیر دسترسی به ایستگاه ها و برنامه های زمانی پیشنه ادی قطارها قرار دارد . در مورد خطوط مختلط، باید اتصال به پایانه ها مورد توجه قرار گیرد . 4 - 3 - 3 - 3 - اصول مکان یابی ایستگاه ها - مکان های ایستگاه تحت چندی ن نیاز (گاهی متضاد) قرار دارند، از جمله:  باید به راحتی برای منازل و محل های کار مردم قابل دسترسی باشند و باید با طرح های ترابری محلی/منطقه ای هماهنگ شوند.  مکان های ایستگاه باید به سفرهای تجاری و تفریحی پاسخ دهند و تخمین هایی از جریان های ترافیکی و سهم سایر گزینه ها را برای دسترسی و خروج داشته باشند.  فاصله مناسب بین ایستگاه ها بسیار مهم است. ایستگاه های بیش از حد زیاد، زمان سفر را به طور غیرضروری طوالنی می کنند. ایستگاه های بسیار کم، استفاده مسافران از سیستم ریلی را دشوارتر می سازند . - ویژگی های زیر در بهره ب رداری ریلی باید هنگام ارزیابی و طراحی مکان های ایستگاه برای کاربردهای کریدور مورد توجه قرار گیرد:  آرایش خطوط ریلی ایستگاه باید امکان حرکت قطارها را در طول کریدور فراهم کند، بدون این که مجبور به تعویض کردن جهت حرکت قطار در هر زمان باشد.  ایستگاه ها باید در ص ورت امکان ،در نقاط م یانی و انتهایی کریدور.توزیع شوند  تعبیه سکوهای بلند ممکن است نیاز به امکانات ویژه ای برای حفاظت از عملیات باری در یک ایست گاه خاص.ایجاد نماید -------- صفحهٔ بعد -------- فصل3 - مرحل ه پیدایش 26 / 10 / 1404 43  جایی که حرکت عادی یک قطار نیاز به مسیر انشعابی از طریق یک سوزن یا تقاطع برای دستیابی به سکو دا ،شته باشد شعاع و زاویه سوزن باید به اندازه کافی و با تو جه به سایر پارامترهای طراحی محل ی ، .بزرگ درنظر گرفته شود  سکوها باید حداقل به اندازه بلندترین قطارهای مسافری پیش بینی شده باشند و ارتفاع آن ها باید ب ه اندازه کافی باشد تا بتوان به تعامل پذیری بین انواع م ختلف قطارها دست یافت. 5 - 3 - 3 - 3 - اصول زمان بند ی هدف اصل،ی ارائه قبول و اعزام قطار ی مناسب به منظور جذب تعداد کاف ی مسافر/حجم کاال ی برا نه ی به ی ساز بهره برداری ی کل راه.آهن است راهنماها ی عموم ی زمان ی بند قطار بر اساس مشاهدات کر ی دورها و سا ری ات ی عمل ها ، باید به شرح ز ری توسع بد ای ه: - دی با از برنامه حرکت قطارها با فواصل منظم و دقیق استفاده شود که زمان سفر مورد انتظار برا ی انواع مخ تلف قطارها را در نظر داشته باشد. - به طور ی کل، قطارها نبا ید قبل از ساعت6 صبح حرکت کنند ای بعد از ن مه ی شب وارد شوند، مگر ا نکه ی ها لی تحل نشان دهد که بهره بردار ی از قطارهای بدون مسافر در امتداد کر دور ی تا دسترسی به ایستگاه بین راهی اقتص ی اد تر .است قطارهای بدون مسافر در طول کی ی کر دور نه تنها م ی تواند ات ی عمل را هز بر نه ی ن کن د (هز نه ی ،سوخت نه ی هز ی ها کارکنان ، هز نه ی ی ها نگهدار ی ره ی و غ )، بلکه ممکن است ن از ی به ز ی رساخ ی ها ت اضاف ی در خط اصل ی (از جمله خطوط عبور ی، اینترالکینگ ره ی و غ.) داشته باشد - اگر کر دور ی شیب از400 تا500 کی لومتر طول داشته باشد ای اگر بر اساس الگوها ی خدمات مسافری الزم باشد تا خدمات پیش از انتظار یا دیرهنگام در هر انتها ی دور ی کر ارائه شود ،توجه ی جد به ساخت ایستگاه بین راهی در م انه ی ی کر دور (کی سوم م انه ی ری مس) .ضروری است - به طور کلی، یک کریدور دو یا چند منطقه کالن شهری بزرگ را به هم متصل می کند .برنامه حرکت قطار ها باید به گونه ای هماهنگ شود که مسافرانی که به دو انتهای کریدور سفر می کنند، و همچنین هر نقطه میان ،راه به حداکثر اسکان ممکن .برسند - قطارهای اول و آخر روز به صورت معمول با مسافت های کوتاه سفر، همه ایستگاه ها را در طول کریدور طی می کنند . - قطارهایی که ایستگاه های بین راهی را در ساعات شلوغی رد می کنند، فقط در کریدورهای پررفت وآمد از منظر اقتصادی توجیه پذیر هستند . -------- صفحهٔ بعد -------- 44 26 / 10 / 1404 مبانی و مالحظات پیاده سازی راه آهن پرسرعت - هنگامی که خدمات جابه جایی محلی ارائه می شود، قطارهای بین شهری به طور معمول در انتهای منطقه مسافر ی یا نزدیک به آن، و همچنین در ایستگاه بوم گردشی توقف می کنند . 6 - 3 - 3 - 3 - موارد قانونی مرتبط (محیط زیست و برنامه ریزی، پدافند ،غیرعامل پیوست عدالت و ).... ی برا اه داف شناسا یی و ارز ی اب ی ی کر دورها و ا ی ستگاه ها، ارز ی ها ی اب ی ست یز یطی مح و برنامه ریزی ، پدافند غ ی رعامل و پی وست عدالت مرتبط ی با د مطابق موارد ز ی ر در نظر گرفته شود: - محدودیت ها و مسائل محیطی که ممکن است انتخاب کریدور را در سطح راهبردی تحت تأثیر قرار دهند . - مسائل بر نامه ریزی شهری و منطقه ای، شامل راهبردهای رشد کالن ،شهری موجود راهبردهای ،حفاظت راهبردهای مهار شهری و طرح های احیاء و رشد منطقه ای با تاکید بر تامین عدالت - سیاست ها و فرآیندهای برنامه ریزی قانونی برای حفظ حیات وحش کریدورها . - سیاست های باالدستی پدافند غیرعام ل 7 - 3 - 3 - 3 - شناسایی شرایط موجود  شناسایی خطوط ریلی موجود شناخت ویژگی های خطوط موجود بر نحوه تعریف پارامترهای طراحی راه آهن پرسرعت جدید و نقاط اتصال به شبکه ریلی تأثیر خواهد گذاشت .حداقل اطالعات زیر باید مشخص شود: - اطالعات مربوط به خط  تعداد و مکان های خطوط  قوس (درجه ان ،حنا بربلندی )و غیره  مقاطع خطوط  آرایش اینترالکینگ شامل مشخصات ادوات تقاطع و انشعاب با سایر خطوط ریلی  طول خطوط اصلی  مکان ایستگاه های مسافری، سکوها و دپوها  پل ها و تونل های اصلی، از جمله هرگونه محدودیت وزنی یا قواره  مکان های تقاطع هم سطح و سامانه های هشدار)(عمومی و خصوصی  مشخصات فنی ریل (وزن و عمر ریل، جوش کاری شده یا دارای اتصال ، نوع تراورس ، باالست ی یا بدون باالست)  اندازه های انشعاب های استاندارد در حال استفاده -------- صفحهٔ بعد -------- فصل3 - مرحل ه پیدایش 26 / 10 / 1404 45  تأسیسات و مکان های دپو به طور معمول نیاز به فضای بیشتری نسبت به خطوط اصلی باز دارند  محدوده حصارها ی حریم  مالکیت حقوق هوایی یا معارضات موجود  موقعیت محوطه های باری - سامانه عالئم و ارتباطات  نوع عالئم (عالئم مرتبط با سرعت یا مسیر) و قوانین مربوط به بهره برداری،  طرح جانمایی عالئم که مکان هر عالمت و جنبه هایی که می د توان نمایش بدهد ( تعبیه شده کنار خط یا داخل کابین) را نشان می،دهند  نوع مدارهای( خطAC ، DC، کدگذاری شده و غیره)،  نوع خطوط عالئم و ارتباطی،  سرعت طراحی عالئم برای هر بخش کریدور و برای هر نوع قطار که مورد بهره برداری قرار می،گیرد  منحنی های ترمز قطارهایی که از سرعت طراحی عالئم (بار و مسافر) استفاده می کنند،  مکان و نوع تشخیص دهنده ،های خطر (بارهای بلند/عریض تجهیزات داغ ی محور و غیره) و ارتباط آن ها با سامانه .عالئمی - برق رسانی  ایستگاه،های موجود تغذیه  حالت تأم ین توان کشش،  سیستم تأمین برق( باالسریOCS ) 1،  .تاسیسات برقی - سامانه های ارتباطی در طول کریدور  خطوط ا رتباطی خصوصی یا اجاره،ای  ،نوع خطوط ارتباطی  نوع سامانه ،اصلی: میکروویو، فیبر نوری یا کابل  نوع و عملکرد سیستم رادیویی ارتباطی بین زیرساخت و ،قطار  سیستم)های پشتیبان (در صورت وجود. - وسا ئط نقلیه 1 Overhead Catenary System (OCS) -------- صفحهٔ بعد -------- 46 26 / 10 / 1404 مبانی و مالحظات پیاده سازی راه آهن پرسرعت  مکان/های انبارها دپوها  تأسیسات نگهداری  زمان های به کارگیری کنونی برای انواع مختلف قطارها  شناسایی شرایط موجود کریدورها به طور معمول دارای تعداد نسبی زیادی از گذرگاه های هم سطح عمومی و خصوصی و همچنین گذرگاه های پیاده رو در سطح هستند .برنامه های ترابری کریدور باید هر یک از این گذرگاه های هم سطح، رابطه بین جاده و خط ریلی در هر محل (خطوط دید، شیب ها، نوع پوشش جاده و غیره)، نوع سامانه هشدار، انواع و چگالی ترافیک جاده ای، تاریخچه ،حوادث مجاورت گذرگاه های نزدیک یا پل های جداشده از سطح زمین و غیره را شناسایی کند . هر محدوده به یک مطالعه جداگانه نیاز دارد تا گزینه های موجود را ارزی ابی کند. تأمین جداشدگی کامل (گذرگاه های غیرهمسطح) با تاکید بر موارد با چگالی باال یا آن ،هایی که سابقه حوادث دارند باید انجام پذیرد. همچنین باید یکپارچگی گذرگاه ها، به ویژه مواردی که در نزدیکی یکدیگر یا پل های ترافیکی ن زدیک واقع .شده است، انجام پذیرد رعایت مقررات ایمنی و تامین تجهیزات و زیرساخت های موردنیاز باید در جریان این جداشدگی ها .درنظر گرفته شوند  تعریف مشکل ترابری مشکالت ترابری موجود باید بررسی شوند تا راه حل مناسب برای سامانه ریلی پرسرعت تعیین شود . تمهیدات مطرح در زمینه رفع مشکالت ترابری به شش دسته اصلی تقسیم می شوند: مربوط به ازدحام (مانند سطح خدمات، حجم/ظرفیت و ( تأخیرها)، زمان سفر، میزان سفر مسافت سفر کرده، ساعات سفر کرده)، سهم هر مد، زمان انتقال و عملکرد گذر (ترانزیت.)  مطالعات قبلی هر مطالعه قبلی باید ارجاع داده شود، زیرا این موارد بر خط جدید تأثی ر خواهند گذاشت. - مطالعات بین مدی، - ،مطالعات دسترسی - ،تحلیل ترافیک - تحلیل فنی و اقتصادی.  تعیین اطالعات اضافی مورد نیاز تعیین هرگونه اطالعات تکمیلی و اضافی برای تعریف مراحل بعدی اهمیت دارد. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل3 - مرحل ه پیدایش 26 / 10 / 1404 47 8 - 3 - 3 - 3 - محدودیت های اصلی نیا بخش به بررس ی محدود ی ها تی قانون ی و فن ی می پردازد که دی با در طراح ی کی سامانه پرسرعت دی جد در نظر .گرفته شوند  محدود ی ها تی ست یز یطی مح محدود ها تی و تأث رات ی ست یز یطی مح دی با از مرحله طراح ی تا ساخت در نظر گرفته شوند و ن از ی به انجام ارز ی ها ی اب ی ری تأث ست یز طی مح( یEIA ) 1 خواهد بود که با دی به طور مواز ی با مطالعات طراح ی .انجام شود عبور از نزدیکی یا نواح ی ،دارای آثار باستانی یی با یز یعی طب ره یخ کننده ای ری سا محدوده های نی مع شده ست یز یطی مح منجر به هز نه ی ی ها اضاف ی از جمله موارد زیر خواهد شد: - مدیریت گذرگاه های هم سطح با جاده،ها - تعبیه،حصارها خروج ی ها اضطرار ی، اده یپ،روها گذر گاه ی ها عرض ی، - کاهش .سر و صدا  محدود ی ها تی توپوگراف ی توان یم انتظار داشت که کاهش در محدود ی ها تی توپوگراف ی وجود داشته باشد، ز را ی خطوط پرسرعت دی جد (با تاکی د بر سرعت های باالتر از250 )کیلومتر بر ساعت فقط مسافر ی خواهند بود و ن ی از ی به در نظر گرفتن تراف کی بار نخو ا هند .داشت  محدود ی ها تی ی فن مقوله های تعامل پذیری و توسعه شبکه در آینده باید در مشخصات فنی عمومی خط و سازه های فنی، ناوگان، عالئم و .ارتباطات و تامین برق درنظر آورده شود  محدودیت های اقتصادی و اجتماعی - داده،های جمعیتی، صنعتی و بازار کار - داده های مربوط به اند ازه، دامنه و استفاده از زیرساخت،های بهداشتی، آموزشی و تفریحی - ،اطالعات گردشگری - راهبردها و برنامه های توسعه اقتصادی منطقه ای مربوطه. 9 - 3 - 3 - 3 - ورودی ها  مشاوره با ذی نفعان 1 Environmental Impact Assessment (EIA) -------- صفحهٔ بعد -------- 48 26 / 10 / 1404 مبانی و مالحظات پیاده سازی راه آهن پرسرعت با توجه به تأثیر ذی نفعان بر جامعه، یک فرآیند مشاوره ای باید درنظر گرفته شده و بازخورد مداومی از آن ها دریافت شود تا راه حل بهینه ای پیدا شود که اهداف و برنامه های پروژه را تأمین کند .باید ارزیابی از ذی نفعان و سطح نگرانی/تأثیر آن ها در ارتباط با مسائل کلیدی انجام شود .نتایج و ورودی های جلسات باید ضبط و برای استفاده در مراحل بعدی خالصه شوند .هدف مشاو ره با ذی نفعان عبارت است از: - ،معرفی مطالعه و اهداف آن - جمع آوری ورودی ها در مورد نیازها و خواسته های محلی.  داده های قبلی دسترسی به داده های تاریخی زیر و آشنایی با آن ها اهمیت دارد: - سیاست های برنامه ریزی ملی و منطقه ای در منطقه مطالعه باید بررسی شود تا تغییر ات زیرساختی در کوتاه)مدت و بلندمدت شناسایی شوند (جایی که اطالعات موجود است. - پروژه های اصلی زیرساخت های جاده، ریلی و هوایی باید خالصه سازی شوند تا هم افزایی ها یا تأثیرات احتمالی بر روی یک شبکه پرسرعت شناسایی شوند . - شبکه های ریلی موجود در منطقه مطالعه باید نقشه برداری و طبقه بندی شوند، به گونه ای که خدمات مسافر ،ی باری و یا ترکیبی شناسایی شوند تا ببینند آیا فرصتی برای استفاده یا تقویت این شبکه ها وج ود دارد یا خیر . - تقاضای هوایی موجود و آینده از منظر تجربه های بین المللی نشان می دهد که سامانه های ریلی پرسرعت د ر بازار سفرهای دوردست موثر می .باشند اگر سفر هوایی در حال حاضر مناسب ترین روش سفر داخلی دوردست در کشور باشد، الگوهای تقاضای هوایی موجود و آینده برای شناسایی مراکز بالقوه ای که می توانند تحت پوشش خط پرسرعت قرار گیرند، استفاده خواهند شد . - امکان اتصال به سای ر سامانه های ترابری (هوایی، جاده)ای و ریلی. - شناسایی رشد جمعیت منطقه ای و کالن شهری. - داده های تقاضای سفر بین شهری، که برای شناسایی مراکز منطقه ای که می توانند تحت پوشش ،قرار گیرند استفاده می شوند و همچنین برای به دست آوردن داده های مبدأ/مقصد مسافران برای د رک اینکه ایستگاه ه ای کالن شهری کجا قرار دارند . - بررسی تجربیات بین المللی و مطالعات قبلی با تاکید بر کریدورهای شناسایی شده .بهینه - داده های بازار مسافر و اتصال به شبکه های ترابری موجود و آینده - بررسی انواع ایستگاه های سامانه های پرسرعت بین المللی و مشخصات آ ن ها (ظرفیت و امکانات ایستگاه های موجود، زیرساخت ها و مکان)ها . -------- صفحهٔ بعد -------- فصل3 - مرحل ه پیدایش 26 / 10 / 1404 49  ضوابط و مقررات - بررسی کدها ،استانداردها، مقررات و قوانین مرتبط با پروژه. 10 - 3 - 3 - 3 - خروجی ها  انتخاب اولیه کریدورها - تعریف پارامترهای کلیدی اولیه - شناسایی کریدورهای زمین های توسعه نیافته و یا کریدورهای موجو د که ممکن است برای سامانه پرسرعت در نظر گرفته شوند، به همراه راهبردهای حفظ. - شناسایی معیارهای طراحی اصلی و الزامات الزم برای ساخت و بهره برداری از یک شبکه راه آهن پرسرعت پایدار در کشور . - ارائه گزینه های مسیر و ایستگاه و تعامل با سایر حالت های .ترابری - توصیف اولیه سامانه ریلی برای امکان اجرای زمان بندی پیشنهادی با پیکربندی مشخص شده مسیر و ایستگاه در کریدورهای تحت بررسی . - مقایسه برآورد هزینه ها برای کریدورهای مختلف. - برآورد هزینه ها برای مراحل بعدی کار . - شناسایی مدل های مالی و عملیاتی بالقوه برای ساخت و بهره بر داری از . - گزینه ها و راهنم اهای مرتبط با ساخت وساز، مهندسی، مالی و مالحظات زیست محیطی مربوطه. 11 - 3 - 3 - 3 - ذی نفعان درگیر  مسافران/فرستنده ها )(فورواردرها /شرکت های لجستیکی - نیاز به بهترین پیشنهاد رقابتی در همه حالت های ترابری (جاده، راه )آهن، هوا و غیره را تعیین می .کنند  گروه های محیط زیستی و گروه های رقیب - این گروه ها ممکن است محدودیت ها/مزایای زیست محیطی (یا دیگر) را تعریف کرده و ممکن است از طرح پرسرعت جدید حمایت یا با آن مخالفت کنند .  شرکت های مهندسی - کریدورها را بر اساس تخصص خود توسعه داد ه و انتخاب اولیه کریدورها را انج ام می دهند .  حاکمیت )(ستاد -------- صفحهٔ بعد -------- 50 26 / 10 / 1404 مبانی و مالحظات پیاده سازی راه آهن پرسرعت - طرح را در صورت نیاز تأیید خواهند کرد و منابع مالی الزم را برای ترویج توسعه ترابری پرسرعت را تامین .خواهند نمود  حاکمیت منطقه ای - نیاز به دسترسی بهینه را بیان خواهند کرد. - اطالعاتی در مورد زیرساخت های موجود، پروژه ها و غیره ارائه خو اهند داد.  مقامات راه آهن - کریدورها و انتخاب اولیه را قبول یا رد خواهند کرد .  ی سا ر نهادها ی قانون گذار - همچون نهادها ی پدافند یغ رعامل که در خصوص طرح ی ها هی اول اعمال نظر یم کنند. 12 - 3 - 3 - 3 - ریسک ها و تمهیدات مقابله ای  هزینه های تحویل پروژه های بزرگ زیرساختی با سطوح باالیی از ریسک و عدم قطعیت در ارتباط با هزینه های نهایی تحویل همراه هستند. هنگام برآورد هزینه های سرمایه ای پیشنهادی برای یک شبکه پرسرعت ، باید یک ارزیابی ریسک در سطح باال انجام شود تا دامنه ای از هزینه ها تعیین شود .این ارزیابی باید توجه کافی به عدم قطعیت های مر بوط به تمام ورودی ها و فرضیات عمده را لحاظ کند . مطالعات ریسک ب اید به منظور پرداختن به ریسک همراه با تخمین هزینه ها برای هر یک از کریدورهای مربوطه تو سعه یابند . این مطالعات شامل طیف وسیعی از ریسک های فیزیکی(مقدار) و قیمت متناظر (نرخ هزینه واحد) است که بر ا س اس سط وح اطمینان مربوط به اجزای هزینه ، هم برای تأمین زمین و هم برای نیازهای زیرساختی در ،هر کریدور تعیین می دن شو . ارزیابی ریسک باید بر برآوردهای هزینه پایه با لحاظ سطوح اطمینان مربوط به هر جزء هزینه تعیین شده، تمرکز ک ند . 13 - 3 - 3 - 3 - توانمندسازی - تأیید توسط یک مقام راه آهن (دولت ی یا نهادهای مجاز) قبل از این که مرحله بعدی مطالعات آغاز شود. - توسعه و مدیریت اطالعات.و دانش ایجاد شده -------- صفحهٔ بعد -------- فصل3 - مرحل ه پیدایش 26 / 10 / 1404 51 14 - 3 - 3 - 3 - جنبه های مالی استفاده از زیرساخت پرسرعت و در نتیجه مزایایی که ارائه می دهد ، به عوامل کالن اقتصادی مانند رشد درآمد یا تولید ناخالص داخلی و جذابی ت مالی در مقایسه با دیگر گزینه های ترابری بستگی دارد، که خود به زمان های سفر، هزینه ها و فعالیت های تجاری مردم وابسته است . ارزیابی مزایای اجتماعی و اقتصادی باید در مقایسه با کریدورهای دیگر انجام شود .همچنین تفاوت های درآمدی-هز ینه با توجه به موقعیت جغرافیا .یی کریدور مبنا، معیاری برای انتخاب آن کریدور خواهد بود مقایسه اجتماعی و اقتصادی در مرحله چهارم مطالعات امکان سنجی تحت عنوان مطالعات ارزیابی مالی و اقتصادی باید به صورت دقیق .تری ارائه شود هزینه ها در این مرحله باید به گونه ای برآورد شوند که مقایسه مختلف گ زینه های کریدور و ایستگاه را (همراه با منافع )اقتصادی و عوامل دیگر تسهیل کند . همچنین برآوردها باید بر اساس اطالعات راهبردی موجود در این مرحله ، از قابلیت .اعتماد مطلوبی برخوردار باشند برخی از مسائل هزینه ای، مانند زمان بندی یا اولویت بندی کریدور، برای همه گ زینه ها مشترک است و بنابراین باید از ارزیابی کنار گذاشته شوند .هزینه ها همچنین باید نسبت به یک گزینه پایه به عنوان مقایسه در نظر گرفته شوند .می توان برای برآورد هزینه های مربوط به کریدورها، از قیمت های حاصل از داده های واقعی پروژه های ساخت .شده بهره گرفت هزینه های ایستگاه ها باید بر اساس وسعت پیش بینی شده، روش ساخت و محل فیزیکی برآورد شود .روش های برآورد احتماال تی برای ارزیابی ریسک های مرتبط با این مفروضات می .تواند استفاده شود برآورد هزینه های بهره برداری برای درنظر گرفتن در ارزیابی اقتصادی مورد نیاز است. هزینه های بهره برداری به طور معمول شامل موارد زیر می:باشد - هزینه های بهره برداری و نگهداری زیرساخت ها : بهره برداری و نگهداری بلندمدت و بازسازی دارایی های .روسازی، زیرسازی، ابنیه فنی، عالئم، ارتباطات، برق و ناوگان - هزینه های خدمات بهره :برداری هزینه های مرب وط به ایستگاه و خدمات قطار. 4 - 3 - روند مطالعات پیدایش پروژه شکل3 - 1 روند حاکم برای مطالعات پیدایش پروژه را با نگاه فرآیند ی و تعیین نقش نهادهای مرتبط ارائه نموده اس.ت ،در این شکل عنوان نهادی که باید فرآیندهای مشخصی را ان جام دهد (و نهاد داخلی پیش فرض آن در کشور در داخل )پرانتز ، در سمت چپ ردیف مربوطه ارائه شده است. همچنین فرآیند موردنظر آن نهاد، در سمت راست آن ردیف تعیین شده .است مطابق این شکل ،بعد از دریافت ارائه پیشنهاد برای ایجاد راه آهن پرسرعت توسط ذی نفعان خصوصی و یا ولتی د ، نهاد دولتی متخصص در امر ترابری وزارت راه و شهرسازی (پیشنهاد معاونت برنامه ریزی و اقتصاد حمل )ونقل باید مجمو عه فرآیندهای مرتبط را برای نیازسنجی پروژه .انجام دهد در این بخش ضروری است تطبیق طرح با اسناد باالدستی توسعه -------- صفحهٔ بعد -------- 52 26 / 10 / 1404 مبانی و مالحظات پیاده سازی راه آهن پرسرعت ملی حوزه حمل ونقل (نظیر طرح جامع حم ل ونقل در صورت وجود) بررسی شده و یا اسناد نیازسنجی مرتبط با آن تهیه شود. خروجی این بخش، جمع بندی اطالعات سطح صفر ترافیک و کریدور در صورت وجود، تعیین مالک اصلی پروژه، طبقه پیشنهادی راه آهن پرسرعت به صورت مقدماتی و تدوین برنامه مالی موردنیاز در تعامل با مالک .پروژه است پس از دریافت دستور ادامه مطالعات نتیجه شده از مرحله نیازسنجی ،مشاور تخصصی مربوطه نسبت به انجام رئوس اصلی مطالعات پیش امکانسنجی (دو حوزه اصلی مطالعات تقاضای طرح و مطالعات تعیین کریدور اولیه) اقدام می ن ماید. بر این اساس تخمین اولیه هزینه ها به د ست آمده و دانش تولید شده برای تصمیم گیری ادامه مطالعات به نهاد دولتی متخ صص در امر ترابری که همان معاونت تخصصی مربوطه(با تعامل با مالک اصلی )پروژه ،خواهد بود ارجاع می شود. در ادامه تشکی ل شورای عالی ذیربط پیگیری شده و تایید ادامه یا توقف مطالعات مشخص می شود . بررس ی خروج ی ها ی هی ته شده توسط مشاور، بررس ی توج ی ه اول ی ه طرح ی ها راه آهن پرسرعت و تصم ی ساز می در خصوص ادامه مطالعات بر عهده شوراها و کار گروه ی ها تخصص ی ی (پ شنهاد به کارگروه ارز ی اب ی و تصو ی ب طرح ی ها توج ی ه فن ی و اقتصاد ی ) م ی باشد. ا ی ن کارگروه که در این متن با ع نوان کارپروه ارزیابی و تصویب طرح های راه آهن پرسرعت نامیده می،شود ی با د شامل ارگان ها و افراد کل یدی آگاه و تصم یم ساز در حوزه ترابر ی یلیر پرسرعت باشد. به ا ی ن ترت بی اعضا ی ای ن کارگروه به شکل ز ی ر پ ی شنهاد م ی:شود - معاون برنامه یزیر و اقتصاد حمل و نقل - ی مد ر کل دفت ر برنامه ریزی - ی نما نده مرکز تحق ی قات راه، مسکن و شهرساز ی - ی نما نده سازمان ی ا شرکت بهره بردار - ی نما نده جامعه مهندس ی ن مشاور - ی نما نده دب ی رخانه پروژه ی ها راه آهن پرسرعت - نماینده سرمایه گذار -------- صفحهٔ بعد -------- فصل ۲- مرحله پیدایش ۳۶( 2۳ ۱ که گزارش جامع تماپل و توجپه اولیه برای پررسم صسس؟ بدر,ه داده رقه گزارش جامع و 1 پ ۱ مطالعات یازسنجی: بررسی , پا چصتی از سد وسمه ای یج در پایگاه اتوجیه هلت قابل اجرا ل بیشتر جهت ابحاد راهن پرسرهت تپازمندی واقعی به راهاهن پرسرمت خی ملی؟ تبون راه‌اهن هر ۱ ۰ مت ۹ ص ۹ ۳ ۹ 8 ۹ ۱ : و چ آیا احدات ,اما بورسی کل کب ۱ 2 ذی‌نغمان خصوصی و پا دور 1 پا احدات رااهن تتضرو تمبین مالک اصلی پروژه ری "ی ‎٩‏ پالادست > 3 1 در این مرحله توجه مطلوپ حمل و نقل ی 3 کاقی را دارد؟ ۳ نی را داز مه نظر ات خی با ۳ مطالعات سطح صفر تراقیک و کریدو رن و ا چ مغر یشان 1 دستور خانمه مطالعات 9 پ, خیر له ۹ نجام ف آیند حدذ مشخصات مطالمات موردنیاز و طبقه / 1 ذ ی جر ۱ ۹ ان مورسیار وی 2 (کار گروه ارزیایی و مشاور برای انجا بیشنهادی 4 ۹ »> ها ۰ ی بله تفوین برنامه مالی برای مطالمات 9 ب پیش‌امگان‌سنجی با همکاری مالک پروژه ۰ بله ۰ جممع‌آوری استاه موجود یا (مطالمات نبازسنجی) ۱ / ارائه در خواست. فراهم ه پیش‌پینی تقاضای ترایری و ارائه خدمات "۲-۰ مرحله پیش‌امکان‌سنجی | ۲ مطالمات 1 3 ار 7 ۹ به معاوت تخصصی پیش‌امگان‌سنجی ۹ بررسی داده‌های اقتمادی اجتمامی_ و / بررسی و ثهیه داده های اس ۱ 1 1 1 مضه حمل و نقل 7 بررسی و تهیه متغیرهای ۴1 مدل تقاضای موجود پا و پدون اقتصادی و اجتمامی 2 اجرای راماهن پرسرمت 1 کتخاب اولیه کریدورها مطالعات پیش‌آمکان‌سنجی: بررسی کریدورها و تخاب مسیرهای اولیه " 8 ز مشورت با ذی نغمان بررسی داده های گذشته مکان‌پایی ایستگاه‌ها نوع زیرساخت برآورد اولیه هزپنه‌ها پای ریک پروژه ی شکل ۱-۳ روند مطالعات مر حله پیدا بش پروژه ۳ -------- صفحهٔ بعد -------- 2۵۴۳ که راد ۵ ای مت ۱۵ مبانلی و ملاحظات پیاده‌سازی راهآهن پرسرعت ۱(- ارجاع به ۲-۲-۲ ۲- ار جاع به ۳-۲-۳۲ ۳ ار جاع به ۲-۳۲ ۳- ارجاع به ۳-۲-۳-۳ -------- صفحهٔ بعد -------- فصل ۴ مرحله آمکان سنجحی -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- فصل4 - مرحله امکان سنجی 26 / 10 / 1404 57 1 - 4 - مقدمه مرحله امکان سنجی برای بررسی میزان عملیاتی بودن یک پروژه راه آهن پرسرعت است . این م رحله به شناسایی مسیرهای ممکن، برآورد هزینه ،های ساخت برآورد تقاضای سفر، بررسی شرایط زمین شناسی و تعیین مدل های تأمین مالی کمک می کن د. خروجی این مطالعات، پایه ای برای تصمیم گیری در مورد ادامه اجرای پروژه خواهد بود . این فصل به بررسی امکان سنجی پروژه های راه آهن پرسرعت پرداخته و راهکارهایی برای انجام مطالعات الزم در این زمینه ارائه می دهد. اجرای یک پروژه راه آهن پرسرعت به بررسی دقیق جنبه های فنی، اقتصادی، زیست محیطی و اجرایی نیاز دارد . این فصل مهم ترین قسمت در مطالعات امکان سنجی اجرای راه آهن پرسرعت است. پس با ید دقت کرد پیاده سازی این قسمت توسط نهادها و سازمان های آگاه و دغدغه مند در حوزه ریلی صورت پذیرد و همچنین تا حد امکان بیشترین تالش برای جمع آوری داده های ارزشمند جهت توجیه اجرای راه آهن پرسرعت جمع.آوری شود مرحله امکان سنجی در5 بخش به قرار زیر بررسی می ش:ود 1 - مطالعات امکان سنجی 2 - ارزیابی اثرات زیست محیطی 3 - مطالعه توجیه مالی و اقتصادی 4 - تحلیل های چند معیاره 5 - طراحی پایه 6 - ت وانمندسازی 2 - 4 - مطالعات امکان سنجی در این قسمت هدف آن است تا دستگاه اجرایی خروجی مناسبی برای مباحث زیر تهیه :کند - شناسایی کریدورهای ت وسعه نیافته برای اجرای راه آهن پرسرعت - برآورد با تقریب نسبی مناسب برای هزینه های چرخه عمر راه آهن پرسرعت - انجام مطالعات ژئوتکنیکی در محل موردنظر کریدور برای شناسایی مسیر مناسب - بررسی اقتصادی و رقابت پذیری راه آهن پرسرعت - الگوبرداری نحوه سفر برای شناسایی محل من اسب ایستگاه به همراه شناسایی بازار و پتانسیل اقتصادی منطقه - شناسایی سناریوهای بودجه ریزی بهینه و نحوه تامین مالی برای ایجاد جریان مالی پایدار و مطمئن -------- صفحهٔ بعد -------- 58 26 / 10 / 1404 مبانی و مالحظات پیاده سازی راه آهن پرسرعت - شناسا یی قی دق فناور ی ها ی نی نو و کارآمد در حوزه راه آهن پرسرعت مانند هوش مصنوع ی، ای نترنت ی اش،ا مدل ی ساز اطالع ات ساختمان و ابزارهای هوشمند پایش و برداشت زیرساخت و در نهایت جاد یا نقشه راه استفاده از فناور ی ها ی اد ی شده در مراحل مختلف چرخه عمر برخی از این اطالعات در مراحل قبلی به دست آمده اند که با توجه به بازخوردها می توانند تکمیل.تر شوند همچنین عالوه بر اهدافی که:در باال ذکر شد، در پایان این مرحله باید اطالعات زیر در دسترس قرار بگیرد - مناسب ترین فناوری های پیاده سازی راه آهن پرسرعت با توجه به طبقه بندی مبنا - بررسی ضرورت و مزایای اجرای پروژه راه آهن پرسرعت - تحلیل فرصت ها و نگرانی ها ی مطرح شده توسط نهادهای حاکمیتی منطق ه ای در خصوص اجرای خدمات راه آهن پرسرعت - تعریف گزینه های مکان یابی ایستگاه ها به همراه بررسی مزایا و معایب هر گزینه - بررسی امکان استفاده حداکثری از مسیرهای ترابری موجود - بررسی نوآوری های اخیر و در حال ظهور در فناوری وسایل نقلیه و مسیرهای راه آهن که می توانند هزینه های طول عمر پروژه و تأثیرات زیست محیطی را کاهش دهند - شناسایی سامانه هایی که در مسیرهای اصلی قابل ادغام و توسعه تدریجی هستند - پیش بینی میزان مسافرت برای مسیرهای پیشنهادی - درصد مسیرهایی که امکان اجرای قطارهای پرسرعت در آن ها وجود دارد، با درنظرگرفتن عوامل جغرافیایی و ترافیک دیگر - مزایای احتمالی برای سایر کاربران سامانه ترابری ، مانند کاهش تراکم در سایر شیوه های ترابری. - میزان حمایت های مالی دولتی، منطقه ای و محلی که می توان برای بهبود مسیر و تأسیسات مربوطه پیش بینی کرد - میزان همکاری مالک زیرساخت در اجرای خدمات قطار پرسرعت در مسیرهای مشخص شده در بررسی مطالعات امکان سنجی، درنظر گرفتن برخی مسائل از اهمیت بسیاری برخوردار است. بسیاری از نکات را می توا ن در آیین نامه ها و مقررات یافت، اما از دید مدیریتی نکات ویژه ای در طراحی سامانه حائز اهمیت است که در ادامه بررسی خوا.هند شد -------- صفحهٔ بعد -------- فصل4 - مرحله امکان سنجی 26 / 10 / 1404 59 1 - 2 - 4 - نکات کلیدی 1 - 1 - 2 - 4 - معیارهای طراحی طراحی راه آهن پرسرعت بخش اساسی پیاده سازی پروژه است و باید معیارها و پارامترهای طراحی و برنامه ریزی بهره برداری را در نظر بگیرد. در این مرحله، پارامترهای اصلی طراحی باید مشخص شوند، از جمله: - ،زمان سفر، سرعت طراحی طبقه خط ، تعداد خطوط اصلی، عرض خط ،، فاصله بین خطوط، حداقل شعاع قوس حداکثر شیب، طول مسیرهای ورودی/خروجی ایستگاه ها، نوع نیروی کشش، نوع لکوموتیو، سیستم کنترل بهره برداری قطار، حداقل سر فاصله زمانی بین حرکت قطارها و چرخه عمر پروژه دقت شود که طراحی انجام شده باید با اس تانداردهای ملی و یا بین المللی مرتبط از جمله استانداردها و کدهای ار وپایی ( IRS ) یا ضوابط راه( آهن پرسرعت چینTB) بر اساس فناوری و مصالح به کارگرفته شده تطابق داشته .باشد 2 - 1 - 2 - 4 - نکات عمرانی و پیاده سازی خط در صورت ی که سرعت طراح ی باالتر از350 ک یلومتر بر ساعت است، ا ی جرا خط با ید در مراکز تحق یق و توسعه و با توجه به شرا یط منطقه اجرا ی خط مدل ی ساز .شود برای یر سا ،طبقات میزان و دقت روادار ی پارامترها ی هندس ی خط مطابق یین آ نامه ها و دستورالعمل ی ها موجود نظ یر ضابطه های 288 و394 بررسی می شود. در ادامه، برخ ی از مهمتر ین نکات به صورت نمونه مورد اشاره قرار م ی گیرد.  معیارهای طراحی هندسی مسیر از مهمتر ین مع یارهای طراح ی هندس ی پالن مس یر توان یم به حداقل شعاع قوس و فاصله ب ین خطوط با توجه به سرعت طراح ی اشاره نمود. در طراح ی پروف یل مس یر یز ن الزامات حداکثر ش یب و فراز بر اساس شرا یط بهره بردار ی ید با مدنظ ر قرار یرد گ. به عنوان نمونه در جدول4 - 1 حداقل شعاع قوس و فاصله ب ین خطوط با توجه به سرعت طراح ی بررس ی .شده است به عالوه حداکثر مقدار ش یب و فراز به25 تا حداکثر35 در هزار محدود می.شود جدول4 -1 بررسی تاثیر سرعت بر حداقل شعاع قوس و حداقل فاصله بین خطوط حداقل فاصله بین خطوط )(متر حداقل شعاع قوس )(متر حداکثر)سرعت (کیلومتر بر ساعت 4.2 - 4.6 2500 - 3500 250 4.5 - 4.8 3600 - 5000 300 4.7 - 5.0 5500 - 7250 350 -------- صفحهٔ بعد -------- 60 26 / 10 / 1404 مبانی و مالحظات پیاده سازی راه آهن پرسرعت  خط - خط باالستی ای بدون باالست. - مقطع معمول ی کی راه آهن پرسرعت: ر ی،ل تراورس و باالست (برا ی خطوط باالستی )ای دال خط ی (برا خطوط بدون باالست)، ال هی بستر منتخب و ال یه های مختلف محافظ و ز ی رساز ی. - خطوط ارتباطی ،بین مسیرهای رفت و برگشت هر30 تا60 کی لومتر.  قواره - قواره بار و ساختمان و محدوده های حفاظتی با تاکید بر شرایط دینامیکی سیر  عملیات ی خاک - دی با با توجه به ن ی ازها ی خط و ناوگان طراح ی شوند.  تونل ها - دی با با و ی ها ی ژگ ی ی من یا اضاف ی (از جمله الزامات اضطرار ی ) و با توجه به مالحظات آ یکی نام ی رود ی طراح ی شوند. مقطع عرض ی دی با به درست ی فی عر ت شود. - در تونل ی ها طوالن ی، استفاده از دال خط به جا ی باالست ترج حی داده م ی شود.  پل ها/پل ی ها بلند - اندرکنش نیب پل و خط، از جمله مالحظات د یکی نام ی و تغ ر یی شکل ی ها ساختار ی بلندمدت. - طی شرا توپوگراف ی و زم ین شناس ی. 3 - 1 - 2 - 4 - سامانه ی ها عالئم و ارتباطات  کنترل و فرمان سامانه ی ها عالئمی شامل سامانه کنترل حرکت قطار و سامانه صدور فرمان حرکت قطار م ی شوند. نکات یدی کل ی برا انتخاب یک سامانه عالئم عبارتند از: - عملکرد: دی با ین ازها ی ترابر ی را برآورده کند . - تی قابل تعامل:پذیری دی با تعامل پذیری را تضم نی کند . - من یا :دی با ی ی من یا حرکت قطار ت نی ضم شود . - در دسترس بودن/قابل تی اطم نان ی : باید احتمال خراب ی کاهش و قابل تی اطم نان ی سامانه بهبود ابد ی. عالئم دی با الزامات ز ری را برآورده کن:ند - عالئم داخل کاب نی :سرعت واقع ی، حداکثر سرعت مجاز، سرعت هدف و فاصله تا مقصد. - انتقال مداوم اطالعات و حفاظت از قطار -------- صفحهٔ بعد -------- فصل4 - مرحله امکان سنجی 26 / 10 / 1404 61 - عملکر د ترمز خودکار راه آهن ی ها پرسرعت با دی از سامانه ی ها یپ شرفته کنترل حرکت قطار مانند سامانه کنترل قطار اروپا( ییETCS, E1, E2 )در اروپا، سامانه کنترل قطار چ ینی ( CTCS, C2,C3 )در چ نی و سامانه د تال یجی ATC در ژاپن ای ری سا سامانه ی ها کنترل قطار که الزامات ا ی من ی را برآورده م ی کنند ،استفاده کنند. راه آهن ی ها پرسرعت با دی از سامانه ی ها یپ شرفته صدور فرمان حرکت قطار استفاده کنند، مانند کنترل تراف کی متمرکز ( CTC )در چ نی و اروپا و سامانه ا ی من ی، نگهدار ی و عمل ات ی کامپ ی وتر ی در ژاپن .  سامانه ی ها ارتباط ی سامانه ی ها ارتباط ی شامل م وارد ز ری است: - ارتباطات ثابت شامل شبکه ف بر ی ی نور ،شبکه س ی کش می ساختار افته ی ساختمان ها و ا ی ستگاه ها ،ش بکه انتقال داده د تال یجی ی برا سامانه کنترل قطار - ارتباطات س ار ی شامل ارتباطات ب میسی ی برا ی ها ام یپ ی صوت و انتقال داده ی ها سامانه کنترل تراف یک و پوشش و در دسترس بودن عالئم 4 - 1 - 2 - 4 - سامانه تأم نی ی رو ین کشش سامانه ی ها نی تأم ی رو ین کشش به شرح ز ری طراح ی می شوند : - تقاضا ی توان باال - سامانه تأم ین ولتاژ و توان ی رو ین کشش - پست ی ها برق: هر50 تا100 کی لومتر - ای ستگاه ی ها ترانسفورماتور خودکار: تقر ی ًبا هر15 کی لومتر - شبکه برق باالسری ( OCS ) - ش بکه برق: راه آهن پرسرعت به ولتاژ باال ن از ی دارد و شبکه ی ها ی شهر به طور معمول قادر به تأم می ناز این ین توان ن ی ستند. بنابرا ی،ن شناسا یی نقطه اتصال به شبکه ولتاژ باال در ا نی مرحله بس ار ی مهم است . 5 - 1 - 2 - 4 - پایش ی من یا  اهداف امن یتی ضروری است سامانه ی کپارچه یا ی برا نظارت و حفاظت از ز ی رساخت ی ها ی ات یح مانند ا ی ستگاه،ها سکوها، مناطق عموم ی، تونل ،ها پایانه ها و تأس ی سات ،برق عالئم و ارتباطات به منظور کاهش فرصت ی ها جرم و کاهش نگران ی ها ی مسافران در مورد جرم، ا جاد ی یطی مح امن تر و مط مئن تر .درنظر گرفته شود -------- صفحهٔ بعد -------- 62 26 / 10 / 1404 مبانی و مالحظات پیاده سازی راه آهن پرسرعت  سامانه پایش ی من یا و تشخ صی ی مک ک - نظارت بر مخاطرات یعی طب ،مانند باد، باران، برف، زلزله فرونشست ره ی و غ - پایش سالمت سازه ی ها خاص ( SHM ) - تشخ صی اء ی اش افتاده رو ی خط، اش اء ی ده ی کش،شده تشخ صی جعبه داغ  تجه زات ی یتی امن - دورب ی ها نی مداربسته ( CCTV ) - تجه زات ی بازرس ی یتی امن - سامانه کنترل دسترس ی - سامانه تشخ صی نفوذ 6 - 1 - 2 - 4 - ای ستگاه ها و پایانه ها موارد ریز دی با ی برا کی هر از گز نه ی ی ها در نظر گرفته شده برا ی ای ستگاه ها و پایانه ها فی تعر شوند: - موقعیت :بسته به تعداد مسافران، برنامه یزیر، تملک زم نی و تأس ی سات یلیر - تعداد خطوط :بسته به ظرف تی برنامه ریزی شده سامانه (تعداد مسافر)ان - اندازه :ری تأث بر تملک زم ین نکات کل یدی ی برا برنامه ریزی ای ستگاه ها :عبارتند از  تعداد ا ی ستگاه ها - اندازه شهر/منطقه و جمع یت برای برنامه ریزی محدوده یک یا چند ایستگاه در نظر گرفته شود. - حداقل یک ای ستگاه دی با در مرکز شهر قرار گیرد. - ای ستگاه ی ها مجاور با دی مطاب ق با برنامه ی ها ی شهر /منطقه یا و دسترس ی (راه آهن حومه یا و بزرگراه )ها برنامه یزیر شوند.  چی دمان عملکرد ی - از چ ی دمان ی ها بن بست برا ی ای ستگاه ی ها دی جد اجتناب شود . - عرض سکو با ید نی ازها ی مسافران هنگام سوار و پ اده ی شدن از قطار را برآورده کند . - انبارها با دی به راحت ی ی از ا ستگاه ها قابل دسترس ی باشند . - ات ی عمل یی ها که با ید در انبار یا ای ستگاه انجام شود (تم ی،زکردن یی را ی پذ ره ی و غ ) در نظر گرفته شده و اطم نان ی حاصل شود که فضا ی ی کاف فراهم شده است .  دسترس ی -------- صفحهٔ بعد -------- فصل4 - مرحله امکان سنجی 26 / 10 / 1404 63 - ی برا خطوط جد دی حمل ونقل عموم ی ی در ا ستگاه ی ها دی جد برنامه یزیر شود تا زم ان دسترس ی به حداقل برسد. - پارک نگ ی ها دی با در مراکز شهر فراهم شوند. صف ی ها تاکس ی و روش ی ها سوارشدن با دی نه ی به ی ساز شوند ت ا زمان انتظار کاهش ابد ی. - دسترس ی به خطوط حومه یا و تعو ها ضی برنامه یزیر شود .  تعو یض /انتقال - ها ضی تعو به/از روش ی ها دسترس ی ی در ا ستگاه ی ها دی جد نه ی به ی ساز شود. - اطم نان ی حاصل شود که برنامه ها با سادگ ی و زمان ی ها انتقال سر عی طراح ی شده اند.  تهیه طی بل و کنترل امن یتی - تجه زات ی و امکانات به مقدار کاف ی فراهم شود تا تقاضا حت ی در ساعات اوج ن زی به طور رضا بخش تی ی برآ ورده شود. - صف ها و گلوگاه ی ها مسافر ی، زمان و فضا ی مورد ن از ی ی برا عبور مسافران را افزا یش می دهند.  مراکز تجار ی ی در ا ستگاه ها - دی با به همسا یگی و دسترس ی توجه کاف ی شود. - درآمد حاصل از فضاها ی تجار ی /ادار ی ممکن است قابل توجه باشد.  توسعه شهر ی و امالک و مستغالت اطراف ا ی ستگاه - ای ستگاه یی ها که در سطح منطقه یا، ی مل ای نیب الملل ی به راحت ی قابل دسترس ی هستند، ممکن است برنامه یزیر توسعه ی شهر ای مدل ی ها یدی جد را در شهر/منطقه ترسیم کنند. - درآمدها ی قابل توجه ممکن است به هز نه ی ی ها ساخت ای نگهدار ی راه آهن پرسرعت کمک کنند و سطح خدمات را بهبود بخشند . 7 - 1 - 2 - 4 - ناوگان ر یلی نوع ناوگان ر یلی مورد ن از ی دی با نی در ا مرحله تع ن یی شود. ا نی امر به تعداد مسافران، سرعت و نوع خدمات بستگ ی دارد .  انواع قطار - توان متمرکز ای ه شد عی توز - قطارها ی معمول ی ای مفصل ی - قطارها ی تک طبقه ای دوطبقه - قطارها ی کج شونده -------- صفحهٔ بعد -------- 64 26 / 10 / 1404 مبانی و مالحظات پیاده سازی راه آهن پرسرعت - قطارها ی با قواره ری متغ قطارها ی خودکشش، بی ترک ثابت و دوط رفه م ی توانند ی ها ی ژگ ی با و ی اصل ریز ،ی برا راه آهن پرسرعت استفاده شوند: - طول قطار بسته به تقاضا است؛ معموالً حدود200 تا400 متر - به ،عنوان مثال کی قطار هشت واگن ی حدود200 متر طول دار د - قدرت کشش باال - منبع تغذ یه AC : 15 یا 25 کی لوولت - حداکثر بار محور ی : 17 تن - سازگ ار با ز ی رساخت (قواره ، هندسه تعاملی چرخ یر و،ل ولتاژ، درها ی دسترس ی به سکوها، سامانه ی ها عالئم، حداقل شعاع قوس ، پانتوگراف و تماس برق باالسری ره ی و غ). - طراح ی یکی نام ی رود یآ : طراح ی خوب واگن تغ یی رات فشار برا ی مسافران در تونل ها را کاهش م دهد ی. - ترمزها ی الکتر /پنو یکی یکی مات - مدارها ی کنترل با دی افزونه باشند این قطارها باید نی ازها ی تجار ی :به قرار زیر را تامین کنند - زمان سفر - کالس ی ها تجار ی : تجار ی، باشگاه ی و اقتصاد ی - صندل ها ی )(تعداد و نوع - مسافران با محدود تی حرکت ی - خدمات پذ یی را ی داخل قطار - تجه زات ی داخل قطار: تهو هی مطبوع، صوت /ت ی یری صو، یا،نترنت تلفن عموم ی، زی پر برق و غ ره ی  نگهدار ی ناوگان ضرور ی است که ناوگان ر یلی ارائه شده برا ی خدمات تجار ی کامالً عمل ی ات ی، کامالً ا من ی و با سطح قابل تی اطم ان نی و در دسترس بودن مورد ن از ی در هز نه ی مناسب باشد .انواع مختلف کارگاه ی ها نگهدار ی ممکن است مورد از ین باشد، بسته به تعداد قطارها یی که با دی نگهدار ی شوند، اندازه شبکه و سطوح مختلف درگ ری .نگهدار ی ناوگان ر یلی دی با ین ازها ی ی ات ی عمل را برآورده کند و معموالً شامل موارد ز ری است: - 24 ،ساعت در روز365 روز در سال - نگهدار ی رانه ی شگ یپ و اصالح ی - رات ی تعم خرابکار ی و حوادث ی جزئ -------- صفحهٔ بعد -------- فصل4 - مرحله امکان سنجی 26 / 10 / 1404 65 - ی تم زکردن رون یب و داخل - نگهدار ی ی تأس سات - پشت ی بان ی ی فن 8 - 1 - 2 - 4 - طرح اول هی بهره برداری و نگهدار ی  زی رساخت - کارگاه - تجه زات ی  ،ارتباطات عالئم و سامانه تأم نی ی رو ین کشش - کارگاه - تجه زات ی  ناوگان ر یلی - ن یی تع مکان و اندازه انبارها و کارگاه ها - چی دمان انبار و کارگاه - تجه زات ی نگهدار ی در انبارها و کارگاه ها 9 - 1 - 2 - 4 - مالحظات دسترسی و تملک زم ین تملک نی زم به دسترسی بستگ ی دارد. ن ی ازها ی تملک زم نی ممکن است پس از توافق بر رو ی محدوده هر کر ر دو ی ن یی تع شوند . در جریان این موضوع باید مقررات مربوطه بررس ی و تأس ی سات موجود شناسا یی شوند .  تملک زم ین - راه آهن ی ها پرسرعت به تملک زم نی موقت و دائم ی از ین دارند . - نی زم ی دائم ینی زم است که در طول چرخه عمر پ یشبینی شده پروژه راه آهن پرسرعت با دی تملک شود . - تمام ی ی ها نی زم ی دائم دی با مصادره و سند مالک تی آن ها به نام مرجع راه آهن ثبت شود. - در مناطق جنگل ی و در تقاطع با آبراه ای ها ری سا ی تأس سات یز رساخت ی که انتقال سند مالک تی و ثبت آ ن ممکن ین،ست دی با رویه های جداگانه یا ی برا تضم نی حقوق مربوطه تنظ می شود. - نی زم موقت به صورت موقت تملک م ی شود و شامل تمام ی ی ها نی زم مورد ن از ی عالوه بر زم ی ها نی ی دائم تملک شده برا ی انجام ساخت وساز و نصب راه آ هن پرسرعت و تأس ی سات و تجه زات ی مرتبط است . -------- صفحهٔ بعد -------- 66 26 / 10 / 1404 مبانی و مالحظات پیاده سازی راه آهن پرسرعت  دسترسی شامل شناسا یی قطعات زم نی درمعرض خطر، ته هی نقشه ها براساس مالحظات قانون ی و مذاکرات تملک است .شناسا یی قطعات زم نی در معرض خطر :شامل موارد زیر است - باید دسترسی نی زم و ،)مازاد (در صورت نیاز ی برا توسعه نده یآ آه راه ن پرسرعت تامین شود. به ویژه در من اطق ی که توسعه سر یع ی را پیش رو داشته یا ایجاد یی تغ رات بالقوه در کاربر ی نی زم یم تواند نه ی هز ی ها ساخت را به طور قابل توجه ی شی افزا دهد. - در زمینه تامین نقشه ها، باید قطعات زم نی تحت تأث ی،ر اندازه و شرایط هر قطعه و نیز شرایط مالکی ت و حق عبور از آن ها توسط مرجع اصلی جمع ی آور شود و بر اساس مالحظات قانون ی به منظور مذاکرات موردنیاز ،تکمیلی مس تند شو ند. در جریان این مرحله، باید روش های ارزش گذار ی منصفانه و شفاف مطابق قوانین و .مقررات ملی تعیین شود - ،با استناد به موارد برشمرده شده مذاکرات تملک با مالکان و تهیه الگوهای حقوقی، مالی و زمانی مرتبط پیگیری خواهد شد. بدیهی است در جریان این مذاکرات باید طی شرا دسترس ی مشترک ، هز نه ی ی ها دسترس ی ( به خط در موارد ی که مد یریت زی رساخت از بهره برداری مجزا است)، مسئول تی جبران خسارت، الزامات ب مه ی و سا ری مسائل قا ی نون .درنظر گرفته شوند 10 - 1 - 2 - 4 - تحل یل RAMS هدف از تحل یل RAMS ، جاد یا داده ی ها ورود ی ی برا ی اب ی ارز مناسب بودن یک .سامانه در طول چرخه عمر آن است ،براین اساس داده یی ها در مورد نرخ خراب ی اجزای سامانه، حالت ی ها ی خراب احتمال ی، نی انگ یم زمان توقف ( MDT )، عمل ات ی نگهدار ی، خطرا ت و پ ی امدها ره ی و غ تعیین می شوند. این تحلیل کمک شایانی به محاسبه هزینه ها و تحلیل های هزینه- فایده مرتبط با سامانه می .کند لی تحل RAMS یم تواند از جنبه ها ی مختلفی :موثر باشد - شاخص یی ها از م زان ی پایداری و قابل تی اطم نان ی طراح ی سامانه ارائه .دهد - به شناسا یی بخش یی ها از سامانه که ب ی نی شتر ری تأث را بر خراب ی سطح سامانه دارند کمک کند . همچن ین می تواند یی ها ی خراب را که به احتمال ز اد ی رخ م ی دهند و خطرات ی که برا ی کاربران، مشتر ان ی ای جامعه ا جاد ی یم کنند، شناسا یی کند . - به برنامه یزیر ات ی عمل نگهدار ی و جا ینی گز ی مقرون به صرفه کمک کند. - به پ یری شگ ی از خطرات یا حوادث و به بهبود سطح ا ی من ی به صورت یکپارچه کمک کن . د - به ارز ی اب ی اثربخش ی بهبودها ی طراح ی کمک کند . ند ی فرآ ی تحل لRAMS اده ی در پ ی ساز پروژه راه ،آهن پرسرعت:باید مشتمل بر سطوح زیر باشد -------- صفحهٔ بعد -------- فصل4 - مرحله امکان سنجی 26 / 10 / 1404 67 - در گام اول به عنوان سطح اجزاء، داده های مور دنیازRAMS به عنوان بستر اصلی شبیه سازی تامین می .شوند این داده ها از جمله نرخ های خرابی، متوسط زمان بین خرابی( هاMTBF یا متوسط زمان تا خرابیMTTF ،) ،قابلیت اعتماد، قابلیت نگهداریMDT و دردسترس بودن می .باشند - در گام دوم به عنوان سطح سامانه، شبیه سازیRAMS با استفاده از مدل منتخب و در بستر داده هایRAMS پیگیری و نتایج در قالب قابلیت اعتماد طراحی شده یا موردانتظار ارائه می.شود - ارزیابی دوره عمر به عنوان گام سوم تحلیلRAMS و با تاکید بر مزایا و هزینه- درآمد متصور در طول عمر سامانه گزارش می .شود 11 - 1 - 2 - 4 - دوره عمر سا مانه دوره عمر، چارچوب ی ی برا برنامه یزیر، یری مد،ت کنترل و نظارت بر تمام ی جنبه ی ها سامانه(از جمله RAMS )در ح ین مراحل مختلف توسعه سامانه فراهم م کند ی تا محصول مناسب، مت ی با ق مناسب و در زمان ی بند توافق شده تحو یل داده شود . 2 - 2 - 4 - ورود ها ی ،ورودی اصلی این مرحله رش ی پذ مطالعات مرحله پ یش امکان سنج ی توسط مر اجع باالدستی راه آهن است. در ادامه داده های مورد نیاز مطابق محورهای اصلی زیر باید جمع:آوری شوند - نی قوان و مقررات - اهداف برنامه یزیر منطقه ای - نقشه های توپوگراف ی - داده های نی زم شناس ی و ژئوتکنیک - زیرساخت ها و خدمات موجود (با تاکید بر نقشه های چون ساخت و یی تغ رات )احتمالی موجود - گزارش ی ها مهندس ی در مورد زیرساخت های موجود - ری سا محدود ی ها تی طراح ی - مستندات قانون ی همچنین باید نقش ها و مسئول ی ها تی توافق شده برا ی تمام ی مشارکت کنندگان ، تعیین شود و الزامات و برنامه ها با مراجع باالدستی هرا آهن توافق شوند . -------- صفحهٔ بعد -------- 68 26 / 10 / 1404 مبانی و مالحظات پیاده سازی راه آهن پرسرعت 3 - 2 - 4 - خروج ها ی خروج ی ها ی ی اصل نیا مرحله عبارتند از: - مطالعات امکان سنج ی مشتمل بر طرح هندسی مسیر، ،خط عملیات ی خاک، پل ها و آبروها ، تونل ها، ارتباطات و عالئم، نی تأم ی رو ین کشش، پایش ی من یا، یا ستگاه ها و پایانه ها، ناوگان ر یلی ره ی و غ - تملک زم نی بر اس اس حق عبور - برآورد هز نه ی ها مشتمل بر ،ساخت بهره برداری و نگهدار ی 4 - 2 - 4 - ذی نفعان ری درگ  گروه های ی ست یزطی مح و مالکان زم ین - نیا گروه ها ممکن است محدود ی ها تی ی ست یزطی مح را شناسا یی و با راه آهن پرسرعت جد دی مخالفت کنند.  شرکت های مهندسی - مطالعات امکان سنج ی را انجام د دهن یم .  حاکمیت (ستادی یا منطقه)ای - مدل ی ها نی تأم ی مال و روش ی ها تملک زم ین برای توسعه ترابری پرسرعت .را پیگیری خواهند نمود  ی تول دکنندگان - اطالعات ی مرتبط با فناور ی ها ی یپ شرفته ارائه م ی دهند .  مقامات راه آهن - مطالعات امکان سنج ی را قبول یا رد خواهند کرد . 5 - 2 - 4 - توانمندساز ی - د یی تأ توسط کی مقام راه آهن (دولت ی ای نهادها ی مجاز) قبل از ا که نی مرحله بعد ی .مطالعات آغاز شود - توسعه و مد تیری اطالعات و دانش ا جاد ی .شده 6 - 2 - 4 - سک یر ها و تمهیدات مقابله ای - سک یر ی اس یس، طرح قانون ی ینیبشیپ،شده یی تغ رات در مقررات، اختالفات بر سر مس ی،ر مشکالت تملک زم ین و فشار فزا نده ی بر اقدامات مقابله ای ی ست یزطی مح دی با توسط نهادها ی مربوطه مد تیری شوند . - ری سا سک یر،ها مانند ر سک ی در زم نه ی اقتصاد ی و مال ی، دانش ناقص بازار، پ ی ها ینیبشی یکی تراف شیب ازحد خوش نانه یب ای نانه ی بدب و ارز ی اب ی نادرست حساس تی یق،مت دی با توسط شرکت ی ها مهندس ی تیری مد شوند . -------- صفحهٔ بعد -------- فصل4 - مرحله امکان سنجی 26 / 10 / 1404 69 7 - 2 - 4 - جنبه ی ها ی مال یکی از اهداف اصل ی مطالعات امکان سنج ی، برآورد هز نه ی ی ها ساخت ، بهره برداری و نگهدار ی در مقیاس متوسط است. دو نوع هز نه ی وجود دارد: - نه ی هز ی ها سرما یاهی :نه ی هز ی ها مهندس ی، ساخت ز ی رساخت و خر دی ناوگان ر یلی - نه ی هز ی ها ی ات ی عمل :نه ی هز ی ها بهره برداری و نگهدار ی  نه ی هز ی ها سرمایه ای - مهندسی و مدیریت پیمان مشتمل بر مشاوره های مهندسی و حقوقی، تهیه نقشه ها، نظارت، آزمون های آزمایشگاهی، مطالعات صحرایی و خدمات مدیریت پیمان - سرمایه گذاری زیرساخت مشتمل بر خط، عملیات ی خاک ، ابنیه فنی (شامل پل،ها تونل ها، د ی وارها ی حائل و ره یغ)، برق باالسری و تأم نی توان، عالئم و ارتباطات ،یا ستگاه ها ، پایانه ،ها انبارها و پارکینگ ،ها جاده های دسترسی، انشعابات سا ی تأس تی و ری سا موارد - سرما یه گذار ی ناوگان ر یلی  نه ی هز ی ها نگهدار ی و بهره برداری - نه ی هز ی ها نگهدار ی زی رساخت ،سا مانه ی ها ارتباطات و عالئم، نی تأم ی رو ین کشش، پایش ی من یا ،یا ستگاه ها و پایانه ،ها ناوگان ر یلی ،آالت نی ماش نگهدار ی ، نیروی انسانی، بهسازی و بازسازی - نه ی هز ی ها بهره برداری شامل پرسنل (داخل قطار و ا ی ستگاه ها) ،انرژ ی ،نه ی هز ی ها آموزش ،یپ مانکاران ی فرع ی (امن،ت نظافت ره ی و غ) ،نه ی هز ی ها عموم ی نه ی هز و ی ها تهیه طی بل 3 - 4 - ارزیابی محیط زیستی به عنوان نکته اصلی این بحث، مالکان، مجریان و تمامی ذی نفع ان پروژه مباحث محیط زیستی را باید به صورت ا لزامی جز ئی از ارزش های پروژه تلقی نمایند. ارزش پروژه می تواند ارزیابی کیفی مناسب و حتی م حدوده و هدف نهایی پروژه باشد. پس ذی نفع ان مسائل زیست محیطی و دغدغه های این مبحث را باید کامال جدی گرفته و در هر مرحله از پیاده س ازی راه.آهن پرسرعت به آن توجه نمایند حفاظت از مح طی ست یز امروزه به کی موضوع مرکز ی در تمام ی پروژه ی ها توسعه یا، به و ژه ی پروژه ی ها مربوط به زی رساخت ی ها ترابری لی تبد .شده است بنابرا ی،ن در نظر گرفتن عوامل ز ست ی حی تا ی سب ی را حم یطی است و یکی از سه پا یه ی اصل توسعه پا دار ی در طول چرخه عمر پروژه محسوب م ی شود. هر تالش ی ی برا طراح ی کی راه آهن پرسرعت با حداقل رات ی تأث ی منف ست یز یطی مح دی با از همان م راحل اول هی ند ی فرآ طراح ی، عوامل ز ست ی یطی مح را در نظر بگ رد ی .همچنی ن در -------- صفحهٔ بعد -------- 70 26 / 10 / 1404 مبانی و مالحظات پیاده سازی راه آهن پرسرعت روندی تکرارپذیر دی با در زمان مناسب و با توجه به سطح دقت مطالعات ، تایید معیارهای محیط زیستی در نظر گرفت ه شود. با توجه به امکان ی تام ن سرما یه گذار ی خارج ی و باالبردن شانس اقتصاد ی شدن پروژه ی ها پرسرعت، استفاده از آ نامه ن یی ها و دستورالعمل ی ها ست یز یطی مح نیب الملل ی توص ی ه م ی شود. 1 - 3 - 4 - مراحل ارزیابی زیست محیطی ی اب ی ارز ست یز یطی مح شامل مراحل ز یر :است - شناسا یی چالش ی ها خاص تی سا یپ شنهاد ی ی برا خط ریلی پرسرعت دی جد از منظر مسائل مختلف زیست محیطی - ارب لئاسم این زرا ی با ی ی ن یی تع زان یم ری تأث آن ها بر سا تی مورد نظر با توجه به ماه تی ی ها ی ژگ ی و و خاص پروژه - طبقه ی بند مسائل مختلف به ترت بی اهم تی ی برا شناسا یی مناطق با حساسیت کم که از طر قی آن ها م توان ی زی رساخت را با کمتر نی ای بدون تأث ری ست یز یطی مح عبور داد. - ارزیابی تاثیر مسائل بر نحوه پیشرفت پروژه - ارائه را هکار برای کاهش یا حذف مشکل زیست محیطی - تهیه برنامه مدیریتی حفظ محیط زیست در نظر گرفتن مالحظات ست یزطی مح با نها یی شدن یپ شنهادات ی برا خط پا ان ی یی نم ابد؛ بلکه با دی در تمام ی مراحل بعد ی پروژه ادامه ابد ی .کی برنامه مد تیری یطیحم ست یز دی با بر اساس مطالعات و تحل ی ها لی مسائل مختلف ز یطی مح تسی هی ته شود تا مشخص کند که چگونه ا نی عوامل در مراحل مطالع ی ات تر قی دق مورد توجه قرار خواهند گرفت. ا نی برنامه ب اید در طول ساخت و بهره بردار ی از راه آهن پرسرعت اعمال شود. برنامه تیری مد ست یز یطی مح شامل هی رو،ها بررس ی،ها نظارت و غ ره ی .خواهد بود متولی پروژه راه آهن پرسرعت دی با بتواند تمام ی تضم ی ها نی الزم در رابطه با حفاظت از مح ست یزطی را ارائه دهد. همچنین مشورت با ذی نفع ان به خصوص ذی نفع ان دغدغه مند در حوزه محیط.زیست برای پیشرفت پروژه حیاتی است الزم به ذ کر است که ی اب ی ارز ست یز یطی مح پروژه راه آهن پرسرعت در مراحل مختلف پروژه، در اسناد قانون ی .باالدستی کشور مورد تاکید قرار گرفته است 2 - 3 - 4 - نکات کلیدی در ارزیابی زیست محیطی طرح راه ،آهن پرسرعت باید کی سامانه اطالعات جغراف یی ای ( GIS )انتخاب و فهرست ی جامع از و ی ها ی ژگ ی ست یز یطی مح ی محل در ابتدا ی پروژه ته هی شود تا مسائل ز ست ی یطی مح درک شده و مناطق آس ری پذ بی تی سا یپ شنهاد ی شناسا یی شوند. اهم تی نسب ی مسائل حساس مختلف با دی توسط متخصصان با توجه به ماه یت خاص -------- صفحهٔ بعد -------- فصل4 - مرحله امکان سنجی 26 / 10 / 1404 71 پروژه راه آهن پرسرعت ی اب ی ارز شود. ا نی کار با تول دی نقشه یی ها با س ی ستم کدگ ی ذار ی رنگ ی برا نشان دادن درجات م ختلف حساس تی انجام م ی شود. برای منطقه بندی محیط زیستی، پس از تنظ می لی تحل مختصر مسائل حساس، نقاط ای من اطق ی خاص به قرار زیر مشخص خواهند شد : - مناطق اجتناب ناپذیر: از ورود و اجرای پروژه در این مناطق جدا باید خودداری کرد. در واقع در روش های .مدیریت ریسک از تکنیک اجتناب استفاده کرد - مناطق بسیار حساس: این مناطق حساسیت کمتری به نسبت مناطق اجتناب ناپذیر دارند، اما هزینه عبور ا ز این مناطق بسیار زیاد است و یا مجوزهای قانونی پیچیده ای را شامل می شوند . بنابراین ریسک عبور از این مناطق زیاد ا ست و یا مردم محلی از اجرای طرح جلوگیری به عمل می.آورند - مناطق حساس: مناطق ی که ممکن است به دل لی محدود ی ها تی قانون ی ای مشابه در رابطه با استفاده از زم ی،ن برد شیپ پروژه در آن ها دشوار باشد. کار در چن نی مناطق ی از ین به اجرا ی اقدامات حفاظت ی بزرگ و پرهز نه ی دارد . - مناطق با حساس تی متوسط: مناطق ی که ممکن است به دل لی محدود ی ها تی مربوط به استفاده از زم ی،ن پیش برد پروژه در آن ها کمی دشوار باشد. کار در چن نی مناطق ی از ین به اجرا ی اقدامات حفاظت ی آسان و با هز نه ی متوسط دارد . نقشه ی ها هی ته شده بر اساس ا نی لی تحل مختصر با دی به ت می مسئول طراح ی هندس ی ارسال شود تا بتواند جزئ ات ی ی فن مربوط به مراحل مختلف طراح ی را با در نظر گرفتن حداکثر ا نی مسائل حساس ز ست ی یطی مح تنظ می کند .در موارد ی که تصم یم به اجتناب از کی منطقه حساس ز ست ی یطی مح از ین به اتخاذ اقدامات فن ی ده یچیپ و ای پرهز نه ی داشته باش،د متخصصان ز ست ی یطی مح ی برا انجام تحل لی تر قی عم از مسائل حساس ی که به رتبه ی بند ی کل حساس تی کمک م ی،کنند فراخوانده خواهند شد. در چن نی موارد ی، ممکن است بتوان به یک سازش ای راه حل نه تنها از نظر ز ست ی یطی مح، بلکه ا ز نظر مشخصات فنی و اقتصاد ی مناسب برای پروژه دست فت ای .تعامل مستمر با متخصصان زیست محیطی ریسک عدم موفقیت پروژه را تا حد زیادی کاهش خواهد داد. دستگاه اجرایی مربوطه و مشاور او، موظف به ارزیابی زیست محیطی و اعمال آن به طراحی.های مسیر خواهد بود دستگاه اجرایی مربوطه و دستگاه ناظر بر مسائل محیط زیستی با عنایت ک ا مل به قوانین زیست:محیطی حاکم بر کشور باید بر سر مسائل زیر کامال به توافق برسند - اقدامات مقابله ای ریسک محیط زیستی که با دی اتخاذ شوند - نه ی هز نیا اقدامات - ری تأث ی باق مانده ریسک پس از اجرا ی نیا اقدامات -------- صفحهٔ بعد -------- 72 26 / 10 / 1404 مبانی و مالحظات پیاده سازی راه آهن پرسرعت عامل اول و سوم برا ی صدور تاییدیه توسط مراجع مح ست یزطی ی (با محوریت سازمان حفاظت از محیط)زیست پیگ یری می .شوند عامل دوم و سوم به عنوان بخش ی از مع ی ارها ی مورداستفاده برا ی سه ی مقا راه حل ی ها مختلف و تع ن یی راه حل منتخب پروژه استفاده می.شوند 3 - 3 - 4 - ورود ها ی  مقررات مح ی ست یزطی ی مل ،منطقه یا یا بین المللی - تی رعا تمام ی ی قوان،ن دستور العمل ها و مقررات قابل اعمال بر پروژه با دی تضم نی شود .  منطقه مطالعه - ی برا تمام ی ی ها ی اب ی ارز ی ست یزطی مح، ابتدا با ید محدوده منطقه مطالعه تعر فی شود که به مسائل مح ی ست یزطی خاص.آن منطقه بستگی دارد - بسته به مرحله پروژه، از کی منطقه بس ار ی گسترده در ابتدا شروع م ود شی و به تدر جی با پ ی شرفت پروژه محدودتر م ی شود .  مطالعات و تحل ی ها لی ی ست یزطی مح موجود - هرگونه اطالعات موجود در مورد عوامل مح ی ست یزطی ممکن است برا ی لی تحل ی ست یزطی مح استفاده شود، شامل جمع ی آور داده ها، تشخ صی،ها لی تحل،ها مقاالت علم ی، گزارش ی ها تحق ی قات ی ره ی و غ.  داده ی ها ی فن - تمام ی ات ی جزئ ی فن که ممکن است برا ی ی اب ی ارز پروژه و ارز ی اب ی آن در رابطه با مسائل مح ی ست یزطی م ختلف مرتبط باشند، با دی به ت می مسئول مطالعات مح ی ست یزطی ارائه شوند. - بط روط هب نف ی ئزج ی تا این یعی به خط مربوط م ی،شوند اما همچن نی به تمام ی ی تأس سات ی جانب، مانند پست ی ها برق، پا گاه ی ی ها نگهدار ی و خطوط برق متصل به پست زی ها ن مرتبط هستند .به ،عنوان مثال کارگاه های اجرایی ممکن است تأث ری کوتاه مدت ای ی حت ی دائم بر مح ست یزطی داشته باشند . 4 - 3 - 4 - خروج ها ی  طراحی مسیر - لی تحل ی ست یزطی مح منطقه مطالعه و طبقه ی بند مسائل حساس مربو طه با ید به بهبود طراحی مسیر اب رویکرد ی ست یزطی مح کمک کند .  تمهیدات مقابله ای -------- صفحهٔ بعد -------- فصل4 - مرحله امکان سنجی 26 / 10 / 1404 73 - بر اساس ارز ی ها ی اب ی ی ست یزطی مح، راه حل ی ها مختلف و نسخه نها یی منتخب پروژه راه آهن پرسرعت تعیین می شود،. براین اساس تمهیدات مقابله اتری تأث ی ست یزطی مح توافق شده و هز نه ی مرتبط تعیین می شود .  مستندات خروجی - اسناد ی دی با هی ته شوند تا نه تنها عموم، بلکه متخصصان مح ی ست یزطی بتوانند ماه تی و اثرات بالقوه پ روژه را درک کنند.  برنامه مد تیری ی ست یزطی مح - نیا برنامه با دی همه اقدامات ی را که برا ی کاهش اثرات راه آهن پرسرعت بر مح ست یزطی تا حد امکان اجرا می شوند، مشخص می کند . عالوه بر ا ی،ن دی با یطی شرا را که تحت آن ا نی اقدامات و اثربخش ی آن ها نظارت می شوند را.ارائه کند - در عمل، اقدامات طراح ی شده ی برا کاهش ری تأث ی ست یزطی مح در تمام ی مراحل بعد ی پروژه برا ی متولی قرارداد الزام آور خواهند بود . 5 - 3 - 4 - ذی نفعان  حاکمیت (با تاکید بر سازمان حفاظت از محیط)زیست - منابع اطالعات ی ی برا ی اب ی ارز مسائل حساس مح ی ست یزطی - مسئول در افت ی و تأ د یی اسناد قانون ی ارائه شده  شهردار ها ی - منابع اطالعات ی ی برا ی اب ی ارز مسائل حساس مح ی ست یزطی - درخواست اقدامات تکم یلی عالوه بر آن یی ها که به طور دق قی الزم هستن د  مالک پروژه در تعامل با دستگاه اجرایی مربوطه - تصم می رد یگیم که کدام مطالعات با دی انجام شوند و آن ها را سفارش م دهد ی و نظارت م کند ی. - مسئول اطم نان ی از انطباق پروژه راه آهن پرسرعت با تمام ی مقررات قابل اعمال است. - دی با فهرست ی به روز از الزامات توافق شده با ذ ین فعان را نگه دارد.  شرکت ی ها مهندس ی - مسئول انجام تحل ی ها لی ی ست یزطی مح و تکم لی اسناد درخواست قانون ی مورد ن از ی هستند. - از مالک پروژه و دستگاه اجرایی مربوطه پشت ی بان ی یم کنند .  گروه های محیط زیستی - ممکن است در فرآ ند ی ی اب ی ارز مسائل حساس مح ی ست یزطی مشورت.کنند -------- صفحهٔ بعد -------- 74 26 / 10 / 1404 مبانی و مالحظات پیاده سازی راه آهن پرسرعت - ممکن ا ست الزامات ی را در مورد اقدامات پ رانه ی شگ ی ای مقابله ای مشخص کنند.  ساکنان و کشاورزان - ممکن است با پروژه مخالفت کنند. - ممکن است الزامات ی را در مورد اقدامات پ رانه ی شگ ی ای مقابله ای مشخص کنند. - همچن نی ممکن است به دنبال کسب منافع از پروژه برا ی جبران اثرات منف ی آن با شند. 6 - 3 - 4 - توانمندساز ی - ی اب ی ارز ی ست یزطی مح توسط یک مرجع حاکمیتی د یی تأ یم شود . 7 - 3 - 4 - سک یر ها و اقدامات مقابله ای - نه ی هز اقدامات مؤثر در حفاظت از مح ست یزطی ممکن است اعتبار اقتصاد ی پروژه را تضع فی کند. - بنابرا ی،ن دی با از همان ابتدا ی ند ی فرآ طراح ی تالش شود تا راه حل ی ها ی فن که به مسائل حساس توجه م ی ،کنند شناسا یی شوند . - توجه ناکاف ی به عوامل مح ی ست یزطی و اقدامات امن یتی ممکن است پذ رش ی پروژه را به خطر ب ی ندازد. - مالک پروژه در تعامل با دستگاه اجرایی دی با اطم نان ی حاصل کند که به طور کامل از ا نی مسائل آگاه است. - عدم تایید پروژه توسط مرج ع دولت ی به دل لی مشکالت مربوط به ک تیفی داده ها و ای مطالعات ارائه شده - نیا موارد با ید کی به شرکت توانمند برا ی ارائه خدمات با ک تیفی برون سپار ی شوند . 8 - 3 - 4 - جنبه ی ها ی مال  نه ی هز ها - نه ی هز ی ها نیا مرحله نه تنها به پروژه، بلکه به حساس تی ی ست یزطی مح ی محل زین بستگ ی دارد.  رات ی أث ت عمده بر هز نه ی پروژه - نه ی هز ی ها پروژه مرتبط با عوامل مح ی ست یزطی قابل توجه هستند. - اتخاذ اقدامات پ رانه یگشی دررابطه با مسائل حساس مح ی ست یزطی ممکن است هز نه ی یی ها را به همراه داشته باشد . برآورد این هزینه ها در دو حالت پیگیری می .شود توان ی نم یا آن ها را به طور مستق می شناسا یی کرد، اما به صورت هز نه ی ی ها اضاف ی ی برا روش های ی فن طراح ی شده ی برا دور کردن خط راه آهن از مناطق حساس ی ست یزطی مح برآورد می شوند . در حالت دوم به طور مستقیم با اقدامات مقابله یا ی برا جبران و کاهش اثرات ی منف موقت ای ی دائم راه آهن پرسرعت، بر آورد می شوند. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل4 - مرحله امکان سنجی 26 / 10 / 1404 75 - سهم هز نه ی ی ها مرتبط با حفاظت از مح ست یزطی ممکن است بسته به الزامات و حساسیت های قانون ی ، شد ت مخالفت با پروژه و م زان ی لی تما مالک پروژه )(در تعامل با دستگاه اجرایی به پذ رش ی درخواست ی ها ی فرد، متفاوت باشد . 4 - 4 - ارزیابی مالی و اقتصادی 1 - 4 - 4 - اهداف 1 - 1 - 4 - 4 - برآورد سو دآور ی پروژه نی اول یلی تحل که با دی برای کی طرح یز رساخت ی دی جد پرسرعت انجام شود، تع ن یی امکان سنجی ی مال پروژه اس ،ی عن ی ت احتمال ا نکه ی نه ی هز ی ها سرما یه گذار ی و بهره برداری پروژه توسط کاربران برگشت پذیر باشد . بس ی ار ی از پروژه ی ها زی رساخت ی پرسرعت از نظر مال ی توجیه ذیر پ ین ستند از ی و ن به تأم نی ی مال عموم ی ی برا ساخت دارند. در چن نی مو ی ارد، ها لی تحل دی با برآورد ی از سطح تأم نی ی مال عموم ی مورد ن از ی ی برا سودآور ی .پروژه ارائه دهند بودجه عموم ی تنها به عنوا ن بخش ی از هز نه ی ی ها سرما یه گذار ی زی رساخت درنظر گرفته یم شود . راه آهن پرسرع دی با ت نرخ بازده داخل ی ( IRR ) قابل قبول ی داشته باشد. 2 - 1 - 4 - 4 - تحل لی نی تأم ی مال پروژه پس از تکم لی لی تحل سودآور ی پروژه، مرحله بعد ی ی اب ی ارز امکان سنجی نی تأم ی مال است. از آنجا که گز نه ی ی ها نی تأم ی مال موجود به مدل تأم نی ی مال بستگ ی دارد که در ا نی مرحله نها یی نشده است، با ید سیاست محوری ی برا لی تحل اتخاذ شود .ی تام ن مال ی پروژه م ی تواند از طر ی ق مشارکت بخش ی ها مختلف حاصل شود. ممکن است تام ی ن مال ی به صورت تنوع ی از منابع عموم ی و خصوص ی باشد و فقط ط ی ی.ک قرارداد نباشد 3 - 1 - 4 - 4 - تحل لی منافع اجتماع ی-اقتصاد ی پروژه لی تحل تکمیلی موردنیاز آن است ک ای ه آ جامعه در جه ی نت اجرا ی پروژه در وضع تی بهتر ی قرار خواهد گرفت ای یخ،ر ی عن ی ایآ منافع خالص برا ی جامعه در صورت اجرا ی پروژه ب ی شتر از حالت ی است که پروژه اجرا نشود. ا نی لی تحل دی با با در ن ظر گرفتن جامعه به عنوان کی کل انجام شود، شامل کاربران ی که به طور مستقیم از پروژه بهره مند م ی شوند و همچن ین غی رکاربران ی که ممکن است به طور غ ی رمستق یم منافع ای نه ی هز یی ها را متحمل شوند، مانند کاهش ای شی افزا کی تراف در ری سا انواع ز ی رساخت،ها کاهش ای شی فزا ا آلودگ ی، شی افزا ای کاهش اشتغال ، ارتقای ایمنی ره ی و غ. -------- صفحهٔ بعد -------- 76 26 / 10 / 1404 مبانی و مالحظات پیاده سازی راه آهن پرسرعت 4 - 1 - 4 - 4 - ی اب ی ارز سک یر ی ها لی تحل ذکر شده در باال ر سک ی ی ها مرتبط با هز نه ی ی ها ساخت، هز نه ی ی ها بهره برداری، نه ی هز ی ها نی تأم ی مال، تقاضا و غ ره ی را در نظر نم رند یگی . بنابرا ی،ن تمام ر سک ی ی ها بحران ی دی با در تحل لی ی مال و اقتصاد ی پروژه گنجانده شو .ند عدم توجه به ا نی سک یر ها ممکن است منجر به تصم ی ها یریگمی فی ضع سرما یه گذار ی شود. 2 - 4 - 4 - نکات کل یدی 1 - 2 - 4 - 4 - تحل لی ی مال لی تحل ی مال دی با با استفاده از یک روش معتبر مانند روش جر ان ی نقد ی لی تنز شده انجام شود. برا ی طرح راه آهن پرسرعت دی با بر هز نه ی ها و درآمدها متمرکز شود و شاخص ی ها ی مال دی با ی برا ن یی تع امکان سنجی ی مال پروژه تحل یل .شوند در صورت جدابودن تیری مد یز رساخت و بهره برداری ، تحل ی ها لی ی مال جداگانه یا ی برا هر دو طرف با دی انجام شود: - لی تحل ی مال ری مد یز رساخت :نیا لی تحل شامل هز نه ی ی ها ساخت ز ی،رساخت ارزش باق ی مانده یز،رساخت نه ی هز ی ها بهره برداری و نگهدار ی و درآمدها ی ی ناش از حق دس ترس ی است. - لی تحل ی مال بهره بردار راه آهن :نیا لی تحل شامل هز نه ی ی ها دی خر ناوگان، ارزش باق ی مانده ناوگان، هز نه ی ی ها بهره برداری، نه ی هز ی ها دسترس ی، درآمدها ی حاصل از عوارض و هز نه ی ی ها ی ات ی مال است . درصورت اشتراک تیری مد یز رساخت و بهره برداری ،کی لی تحل ی مال مشترک دی با انجام:پذیرد - نه ی هز ها :نه ی هز ی ها سرما یه گذار ی یز،رساخت نه ی هز ی ها دی خر ناوگان، هز نه ی ی ها بهره برداری و نگهدار ی، نه ی هز ی ها ی ات ی مال و سا ری نه ی هز ها . - درآمدها :درآمدها ی حاصل از عوارض، ارزش باق ی مانده یز،رساخت ارزش باق ی مانده ناوگان و سا ری درآمدها. - خروج ی ها ی نیا ها لی تحل عبارتند از : - ارزش فعل ی خالص مال ی ( FNPV ) - نرخ بازده داخل ی ( مالیFIRR ) - نسبت فایده به هز نه ی مال( یB/C ) پروژه ی ها راه آهن پرسرعت با ی د براساس ترک ی ب دو شاخص بازگشت اقتصاد ی و مال ی طبقه ی بند و تصم ی ساز می .شوند در جدول4 - 2، ساختار توص یه شده برا ی ی اب ی ارز یبی ترک .ارائه شده است -------- صفحهٔ بعد -------- فصل4 - مرحله امکان سنجی 26 / 10 / 1404 77 جدول4 - 2 بررس ی ی تاث ر بازگشت مال ی و اقتصاد ی در توج ی ه اجرا ی پروژه بازگشت ی مال دارد بازگشت ی مال ندارد بازگشت اقتصاد ی دارد اجرا ی قطع ی اجرا ی مشروط با ی ارانه و مدل ی مال بازگشت اقتصاد ی ندارد - توقف پروژه معموال پروژه ها ی راه آهن پرسرعت اجرا شده در دن ی ا ن ی ز در شرا ی ط اجرا ی مشروط قرار گرفته اند و در ا ی ن حالت، الزم است سنار یوی مت یق گذار ی ، مدل قرارداد ی ، تضام ی ن و یارانه مورد تحل ی ل قرار گ ی رد تا امک یری پذ ان پروژه تأ یی.د شود ی از ا ن ماتر ی س در مرحله طراح ی ی ز م ین.توان استفاده کرد 2 - 2 - 4 - 4 - مدل مال ی منابع نی تأم ی مال قابل اجرا با دی شناسا یی شوند تا کی مدل مال ی در تحل لی گنجانده شود. ا نی منابع تأم نی ی مال دی با از نظر نرخ بهره اعمال شده بر گز نه ی ی ها مختلف وام و شرا طی اض ی اف ی برا یگ وام رنده ی برا تضم نی بازپرداخت بده ی مشخص شوند. هدف از مدل مال ی، دست ی اب ی به نسبت به نه ی بده ی به سرما هی است. متغ ی رها ی ی گر ید که با دی در توسعه مدل ی مال در نظر گرفته شوند شامل سرما هی در گردش ،مت یق ی ها اسم ی ( و ثابت ی عن ی )در نظر گرفتن نرخ تورم و غیره می .باشند 3 - 2 - 4 - 4 - ی اب ی ارز اقتصاد ی سودآور ی اقتصاد ی پروژه برا ی جامعه به عنوان یک کل با اندوخته کل ا جاد ی شده توسط کاربران و بهره برداران یا ران یدم سرما یه گذار ی نشان داده م ی شود . دامنه ا نی لی تحل دی با شامل منطقه نفوذ خط راه آهن باشد. تمام ز ی رساخت ها و خدمات ترابر ی که در دامنه تحل لی قرار م رند یگی (تمام خدمات و کاربران) با دی ی اب ی ارز شوند. ارز ی اب ی اقتصاد ی تالش م کند ی تا سهم پروژه در افزا شی خالص سرما هی را اندازه یریگ کند. اصالح ق مت ی به دل لی مت یق ی ها ی سا،ه اصالحات مال یا ی تا ی اثرات خارج ی دی با ی برا لی تحل استفاده شود. برا ی دست ی اب ی نی به ا هدف، جر ان ی خالص هز نه ی و سود با دی ی برا دو سنار وی ی عدم اقدام (سنار یوی هی پا ) و اجرا ی پروژه محاسبه شود . - لی تحل نه ی هز خالص :نه ی هز ی ها ساخت ز ی،رساخت نه ی هز ی ها ناوگان، هز نه ی ی ها بهره برداری - لی تحل ان ی جر سود :صرفه یی جو در زمان، هز نه ی ی ها تصادف ، هز نه ی ی ها ی ست یزطیحم، نه ی هز ی ها بهره برداری - شاخص ی ها سودآور ی اقتصاد ی نی از ا ان ی جر به دست م ند یآی: - ارزش فعل ی خالص( اقتصادیENPV ) - نرخ بازده داخل ی ( اقتصادیEIRR ) - نسبت فایده به هز نه ی ( اقتصادیB/C ) -------- صفحهٔ بعد -------- 78 26 / 10 / 1404 مبانی و مالحظات پیاده سازی راه آهن پرسرعت 4 - 2 - 4 - 4 - تحل لی سک یر شاخص ی ها سودآور ی ( NPV ، IRR ، B/C ) که از ارز ی اب ی ی مال و اقتصاد ی ب ه دست م یآی،ند تنها کی برآورد پ نانه یبشی هستند. ا نی برآورد با سودآور ی ی واقع پروژه که پس از اجرا مشاهده م ی،شود متفاوت خواهد بود و بنابرا نی دی با به عنوان کی ری متغ تصادف ی در نظر گرفته شده و عی توز احتمال آن محاسبه شود. از آنجا که سودآور ی پروژه به تعداد ز ی اد ی از رها ی متغ (سرما یه گذار ی، نه ی هز ی ها بهره برداری، درآمد، نرخ بهره و غ ره ی ) بستگ ی دارد، اول نی قدم در هر تحل لی یر،سک شناسا یی ی رها ی متغ بحران ی ،است ی عن ی رها ی متغ یی که ب ی نی شتر ری تأث را بر سودآور ی دارند. ا نی هدف از طر قی لی حل ت حساس تی محقق م ی شود که نتا جی آن ممکن است در نمودارها ی گردباد شی نما داده شود. قدم بعد ی در تحل لی یر،سک ی ساز ی کم عدم قطع تی مربوط به متغ ی رها ی بحران ی ،است ی عن ی برآورد تابع توز عی احتمال آن ها. اطالعات فوق م ی تواند ی برا محاسبه تابع توز عی احتمال شاخص ی ها سودآور ی مختلف با استفاده از شب ی ساز هی مونت کارلو استفاده شود. ا ین به نوبه خود ارز ی اب ی سک یر مرتبط با پروژه را (برای مثال سودآوری با NPV ی منف ره ی و غ )تسه لی کند یم . 3 - 4 - 4 - ورود ها ی 1 - 3 - 4 - 4 - فرض زرا ی با ی ی تا نی اول قدم در تحل لی ی مال، فی تعر ای برآورد فرض تسا ریز رارق:هب زرا ی با ی ارب ی اپ یه ی تا - واحد پول :واحد پول ی که برا ی لی تحل ا ستفاده م ی شود . - مت یق ی ها ثابت ای اسم مت ی : ق ی ی ها ثابت معموالً برا ی لی تحل اقتصاد ی مت ی و ق ی ها اسم ی ی برا لی تحل ی مال استفاده م ی شوند؛ ای ممکن است ق مت ی ی ها ثابت برا ی هر دو تحل لی استفاده شوند. ق مت ی ی ها ثابت افزا یش نه ی هز برخ ی عوامل تول دی را به صورت واقع ی رد نم ند کن ی . - نرخ تنز لی ی مال : که هز نه ی فرصت سرما هی را منعکس م کند ی . - نرخ تنز لی اجتماع ی : که د ی دگاه اجتماع ی در مورد چگونگ ی ارزش گذار ی منافع و هز نه ی ی ها نده یآ در مقابل منافع و هز نه ی ی ها ی فعل را منعکس م کند ی . - سال پا یه : برا ی محاسبه ق مت ی ی ها ثابت و جر ان ی ی ها نقد ی لی تنز شده. - افق زمان ی : که با دی با عمر اقتصاد ی دارا یی ی ها ی اصل و مع ی ارها ی استاندارد سازگار باشد. - نی قوان استهالک: که برا ی محاسبه مال ات ی ها و ارزش ی ها ی باق مانده الزم است. - نی قوان ی ات ی مال -------- صفحهٔ بعد -------- فصل4 - مرحله امکان سنجی 26 / 10 / 1404 79 2 - 3 - 4 - 4 - نه ی هز ها و درآمدها ی زی رساخت سرما یه گذار ی زی رساخت (نه ی هز ساخت) که در مطالعه امکا ن سنج ی برآورد شده است ، به منظور شناسایی موارد زیر پیگیری می:شوند - ساختار سرما یه گذار ی مشتمل بر یا ستگاه ها ، خطوط و ره یغ که برا ی محاسبه عمر اقتصاد ی دارا یی ی ها مختلف الزم است - برنامه یزیر سرما یه گذار ی ی برا لی تنز نه ی هز ی ها ساالنه به سال پا یه ی ها ی ژگ یو یز رساخت دی با لی تحل شود تا برآورد دق یقی از هز نه ی ی ها ساالنه نگهدار ی و بهره برداری به دست آ دی . هنگام زه ی هن اب ید اه،زه ی هن این زرا ی با ی ی ها ی واقع متحمل شده برا ی زی رساخت ی ها مشابه در نظر گرفته شود. ز ی رساخت راه آهن به طور معمول مستقل از بهره برداری تیری مد یم شود و بنابر نیا از طر قی نه ی هز ی ها دسترس ی به خط تأم نی ی مال یم شود . نه ی هز ی ها دسترس ی به خط با دی ی برا پروژه بر اساس هز نه ی ی ها اعمال شده در سا ری بخش ی ها شبکه ای نه ی هز ی ها برآور دی بر اساس مع ی ارها ی ی پذ رفته شده عموم ی محاسبه شود. 3 - 3 - 4 - 4 - نه ی هز ها و درآمدها ی بهره برداری برنامه ی ها ه بهر برداری دی با به منظور شناسایی موارد زیر لی تحل شوند : - ناوگان مورد ن : ی از ی ی عن تعداد قطارها ی الزم برا ی اجرا ی خدمات برنامه یزیر،شده مشخص شود . - تحو لی مورد انتظار خدمات برنامه ریزی شده : از نظر مسافر-یک لومتر ساالنه، وس له ی هی نقل-یک لومتر ره ی و غ. - ی برا نیا کار، با دی نه ی هز ی ها واحد برا ی موارد ز ری برآورد شود: - نه ی هز ی ها ناوگان: بر اساس برآوردها ی ی خر ی دها ری اخ. - نه ی هز ی ها واحد بهره برداری خدمات راه آهن: بر اساس هز نه ی ی ها مشاهده شده: انرژ ی، راهبری ناوگان، بازار ی اب ی، یی را ی پذ، نگهدار ی ره ی و غ . - عوارض: بر اساس مقاد ری ی واقع مشا هده شده در خدمات مشابه . نیا داده ی ها بهره برداری یم توانند ی برا برآورد هز نه ی ی ها سرما یه گذار ی ناوگان، هز نه ی ی ها بهره بردرای و درآمدها ی حاصل از عوارض برا ی استفاده از خدمات راه آهن برنامه ریزی شده استفاده شوند. 4 - 3 - 4 - 4 - نه ی هز ها و منافع اجتماع ی-اقتصاد ی ساخت و بهره ب ردار ی کی از یز رساخت ترابر ی دی جد منافع و هز نه ی یی ها را برا ی جامعه به عنوان کی کل ا جاد ی کند یم که شامل موارد ز ری است: -------- صفحهٔ بعد -------- 80 26 / 10 / 1404 مبانی و مالحظات پیاده سازی راه آهن پرسرعت - نه ی هز ی ها سرما یه گذار ی ی برا یز رساخت و ناوگان: که بر اساس هز نه ی ی ها فرصت به جا ی مت یق ی ها بازار محاسبه م ی شوند تا نارسا یی ی ها .بازار حذف شوند نه ی هز ی ها ی رو ین کار با دی بر اساس نرخ دستمزد سا یه به ی جا دستمزدها ی بازار، با در نظر گرفتن پرداخت ی ها نی تأم اجتم ی اع و نرخ ب ی کار ی محاسبه شوند. - مازاد تول ی دکننده نی : ا تفاوت در هز نه ی ها ، که با استفاده از هزی نه ی ها فرصت اندازه گیری می شود، برای ی تول دکنندگان در صو رت اجرا ی پروژه در مقابل حالت ی .است که پروژه اجرا نشود در این شرایط دی با نه ی هز ی ها ارائه خدمات جد دی و تغ یی رات در هز نه ی ی ها دی تول ی برا خدمات مو جود در نظر.گرفته شود - مازاد مصرف کننده: ا نی ر یی تغ در هز نه ی ی ها ی کل ترابر ی است و تمام هز نه ی ی ها مرتبط با سفر را شامل یم شود : کرا هی،ها عوارض، هز نه ی ی ها مشخص له ی وس ی نقل،ه نه ی هز ی ها مشخص .)زمان (زمان سفر از درب به درب ارزش زمان ممکن است به عنوان خروج ی از کال ی براس ون ی ی ها ل مد ینیبشیپ کی تراف آشکار شود ای ممکن است به عنوان مقاد ری قانون ی توسط مرجع ترابر ی ن یی تع شود. - صرفه یی جو در هز نه ی ی ها خارج نی : ا ی تفاوت در تمام هز نه ی ی ها خارج ی ترابر ی در صورت اجرا ی پروژه و در صورت عدم اجرا ی پروژه است. صرفه یی جو در هز نه ی ی ها خارج ی شامل موارد ز ری است:  صرفه یی جو در هز نه ی ی ها تصادف  صرفه یی جو در مصرف انرژ ی  صرفه یی جو در زمان  کاهش انتشار آال نده ی ها  کاهش آلودگ ی ی صوت  کاهش انتشار گازها ی گلخانه ای  ی افزا ش اثرات مطلوب و عدالت اجتماع ی 4 - 4 - 4 - خروج ها ی - شاخص ی ها ی مال پروژه: ارزش فعل ی خالص مال ی و نرخ بازده داخل ی ی مال پروژه برا ی تمام بازیگران ری درگ (بهره بردار راه آهن و مد یر زی رساخت ) برآورد خواهد شد . - از ین به وجوه عمو می : سطح تأم نی ی مال از بودجه عموم ی مورد ن از ی ی برا تضم نی سودآور ی پروژه ن یز برآورد خواهد شد . - مدل تأم نی ی مال : بازده سرما یه پروژه با استفاده از کی مدل تأم نی ی مال مبتن ی بر فرض ات ی برآورد خواهد ش د. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل4 - مرحله امکان سنجی 26 / 10 / 1404 81 - شاخص ی ها اجتماع ی-اقتصاد ی : ارزش فعل ی خالص اقتصاد ی و نرخ بازده داخل ی اقتصاد ی پروژه برا ی جامعه به عنوان کی کل برآورد خواهد شد، که وضع تی در صورت اجرا ی پروژه را با وضع تی در صورت عدم اجرا ی پروژه مقا سه ی کند یم. - لی تحل سک یر : متغ ی رها ی بحران ی که سودآور ی پروژه را تع ن یی یم،کنند شناسا یی خواهند شد. ر سک ی مرتبط با پروژه برآورد خواهد شد . 5 - 4 - 4 - ذی نفعان ری درگ - سازمان ی ها برنامه ریزی زی رساخت : منابع اطالعات ی ی برا ی اب ی ارز سودآور ی پروژه - نهادها ی بازار مال ی : منابع اطالعات ی ی برا ی اب ی ارز نه ی گز ی ها نی تأم ی مال - سرما یه گذاران : نظرات خود را در مورد تحل ی ها لی ی مال ارائه م ی دهند. 6 - 4 - 4 - توانمندسازی ی اب ی ارز ی مال و اق تصاد ی توسط یک مرجع حاکمیتی د یی تأ خواهد شد . 5 - 4 - تحلیل چندمعیاره 1 - 5 - 4 - اهداف در مرحله امکان سنج ی، و در صورت لزوم توسط مرجع قرارداد، تحل لی چندمع اره ی دی با پس از تکم لی مطالعات فن ی، طی مح ی ست یز و اقتصاد ی انجام شود تا نتا یج این .مطالعات در نظر گرفته شود کی لی تحل چندمع اره ی هی اول ممک ن است در مرحله پیدایش زین انجام شود. به طور مشابه، تحل لی چن اره ی دمع ممکن است در مرحله طراح ی ی برا انتخاب ب نی نه ی گز ی ها مختلف بهره برداری ای ی فن مورد ن از ی باشد. هدف د گر ی لی تحل چندمع ی،اره داشتن ابزار ی است که م ی تواند ی برا سه ی مقا نه ی گز ی ها مختلف بر اس اس مع ی ارها ی ینیع و انتخاب ب نی آن ها استفاده شود. ا نی مرحله برا ی پروژه راه آهن پرسرعت اساس ی است ،را یز منجر به انتخاب کی راه حل خاص می شود که در مطالعات مراحل بعد ی با جزئ ات ی یب ی شتر بررس ی خواهد شد. ا نی مرحله با دی انتخاب راه ی حل را ممکن سازد که به عنوان بهتر نی تعامل ممکن در رابطه با پارامترها ی مخ تلف ی و د دگاه ی ها مختلف ذ ی،نفعان که ممکن ا ست هم سو نباشند، در نظر گرفته شود. تحل لی چندمع اره ی دی با تا حد امکان عمیق باشد تا در برابر انتقادات اصلی منتقدان پاسخگویی کند . -------- صفحهٔ بعد -------- 82 26 / 10 / 1404 مبانی و مالحظات پیاده سازی راه آهن پرسرعت 2 - 5 - 4 - نکات کل یدی لی تحل چندمع اره ی دی با از ورود ی تمام مطال عات انجام شده در ا نی مرحله و از فرآ ند ی مشاوره عموم ی که به موازات آن انجام م ی،شود استفاده کند. به نفع مالک پروژه ،دستگاه اجرایی مربوطه و نهاد دولتی متخصص در امر ترابری جهت کسب حمای ت حداکثری است که تحل لی چندمع اره ی تاحدامکان ع ینی باشد، د ی دگاه ی ها مختلف ی که ا ز م شاوره به دست م ند یآی را در نظر بگ رد ی و در مورد استدالل ی ها استفاده شده و توض حات ی ارائه شده شفاف باشد . 1 - 2 - 5 - 4 - تعر فی ی مع ارها ی برا استفاده در تحل لی و مقا سه ی ی مع ارها دی با از مسائل بررس ی شده شناسا یی شوند. ا نی ی مع ارها ممکن است فن ی، طی مح ی ست یز، اجتماع ی ای اقتصاد ی با .شند یکی از راه ی ها اطم نان ی از انطباق پروژه با الزامات توسعه پا ی،دار هی پا گذار ی لی تحل چندمع اره ی بر سه جنبه اص لی توسعه پا دار ی است: - طی مح ی ست یز :اثرات ی باق مانده پروژه پس از اعمال تمهیدات مقابله - اجتماع ای : آ ی پروژه قابل قبول است و منافع آن برا ی جامعه به عنوان کی کل .درنظر گرفته شده است - اقتصاد ی : هز نه ی ها و منافع مرتبط با راه حل ی ها مختلف تعداد ی مع ارها ی استفاده شده در تحل لی دی با در محدوده معقول ی نگه داشته شود تا اطم نان ی حاصل شود که رو رد کی ی کل به راحت ی قابل درک است. مهم است که ب نی ی مع ارها ی ی فن، طی مح ی ست یز، اجتماع ی و اقتصاد ی تعادل برقرار شود تا از جاد یا تحر فی از ابتدا جلوگ یری شود. عوامل ی که ت ری أث خاص ی دارند نبا ید دو بار شمارش شوند. به عنوان مثال، اگر یک عامل خاص تأث ری ی ست یزطی مح داشته باشد که با اتخاذ اقدامات مقابله ای کاهش م یی،ابد دی با اطم نان ی حاصل شود که راه ح ل مربوطه در تحل لی چندمع اره ی دو بار جر مه ی ،نشود ی عن ی نه تنها برا ی ری تأث ی منف آن، بلکه ب یرا نه ی هز ی ها ی ناش از اتخاذ اقدامات مقابله ای زین مه ی جر نشود. 2 - 2 - 5 - 4 - تحل لی راه حل ها هر کی از راه حل ها با دی بر اساس مع ی ارها ی مختلف ارز ی اب ی شود ، به گونه ای که کی متخصص برا ی هر مع ار ی ن یی تع شود تا به هر راه حل در رابطه با مع ار ی خاص از ی امت دهد .ی اک داً توص ی ه م ی شود که گز ی نه عدم اجرا ی پروژه ین ز مورد بررس ی و ی مقا سه با سا ی ر گز ی نه ها قرار گ ی.رد نی قوان ی امت ازده ی دی با از قبل ب ین .متخصصان مختلف توافق شود روند ی امت ازده ی دی با تا حد امکان بر اس اس عوامل کم ی ساز ی شده باشد تا از عینی بودن آن اطم نان ی حاصل شود . اگر امت ی ازها ی اختصاص ی افته ی برا ی مع ارها ی خاص برا ی کی هر از راه حل ی ها مختلف ی کسان باشد ،برخ ی از مع ی ارها ممکن است در تحل لی ی خنث به نظر برسند . تحل لی چندمع اره ی راه حل ی ها مخت لف از طر قی کی جدول دو ورود ی انجام م ی شود. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل4 - مرحله امکان سنجی 26 / 10 / 1404 83 3 - 2 - 5 - 4 - انتخاب راه حل ، ارزیابی حساسیت و تایید ،پس از انجام تحلیل ممکن است بتوان راه ی حل را شناسا یی کرد که به عنوان بهتر نی تعامل ی کل نیب ی مع ارها ی مختلف بر اساس جدول تول ید شده .توسط متخصصان مختلف برجسته شود ارزیابی حساس تی شامل اختصاص وزن به مع ی ارها است و ممکن است برا ی د یی تأ انتخاب راه .حل استفاده شود رویه وزن ی ده دی با نیب متخصصان مختلف و مرجع قرارداد توافق شود. وزن ی ده ممکن است در دو سطح اعمال شود: - سطح اول: مربوط به پایداری لی تحل در مورد طبقه ی بند ی مع ارها توسط متخصصان بر اساس اهم تی نسب ی است؛ ضرا بی اعمال شده به مع ی ارها ممکن است تعدیل شوند. - سطح دوم: شامل اعمال مجموعه دوم ضرا بی ی برا انعکاس مواضع ذ ی نفعان مختلف درگ یر در پروژه است. به عنوان مثال، مجموعه دوم ضرا بی ممکن است وزن ب ی ی شتر به هز نه ی پروژه و وزن کمتر ی به حفاظت مح یط ی ست یز بدهد اگر از د ی دگاه نی تأم کنندگان ی مال پروژه د ده ی شود. در مقابل، از د ی دگاه ساکنان محل ی یا گروه ی ها ی ست یزطی مح، وزن این ی مع ارها ی ار ی بس یب شتر از مع ی ارها ی ی فن ای اقتصاد ی خواهد بود. 3 - 5 - 4 - ورود ها ی - ی ها ینیبشیپ کی تراف : داده ی ها کی تراف یم توانند ی برا ی اب ی ارز ارتباط و منافع بالقوه راه حل ی ها مختلف استفاده شوند. همان مدل و فرض ات ی دی با ی برا هر موقع تی ای ی گز ی جا،ن از جمله وضع تی مرجع، استفاده شود. - لی تحل نه ی هز ی ها ساخت و بهره برداری : هز نه ی ها کی ورود ی اساس ی هستند و نه تنها در مرحله ساخت نه ی (هز ی ها سرما یه گذار ی)، بلکه در مرحله بهره برداری زین باید د ر نظر گرفته شوند تا بتوان راه حل ها را ب ه طور کل ی ی اب ی ارز و مقا سه ی کرد. در عمل، برخ ی از ترت بات ی ممکن است از نظر سرما یه گذار ی کم نه ی هز ب ه نظر برسند، اما از نظر نگهدار ی پرهز نه ی باشند. به طور مشابه، سرما یه گذار ی نی سنگ ممکن است ن از ی به ع ات ی مل نگهدار ی را در برخ ی موارد کاهش دهد ای به طور موقت حذف کند. - جنبه ی ها اقتصاد ی : مهم است که تمام جنبه ی ها اقتصاد ی را در مقا ی،سه فراتر از هز نه ی راه حل، در نظر بگ یرید. - الگوها ی خدمات، زمان ی ها سفر، ا ی ستگاه ی ها مربوطه: داده ی ها الگو ی خدمات حاصل از راه حل ی ها مختلف پاسخ مبتن ی بر عمل کرد ارائه م ی دهند و ممکن است از کی راه حل به راه حل د گر ی متفاوت باشند. بنابرا ی،ن برخ ی از راه حل ها ممکن است گران تر باشند اما امکان ارائه فیط ی تر عی وس از خدمات را فراهم کنند. - ی اب ی ارز ی ست یزطی مح : در حال ی که مالحظات مح ی ست یزطی تا حد ی در هز نه ی ها منعکس م ی شون،د هنوز م زان ی ری تأث ی باق مانده یا وجود دارد که با دی در تحل لی چندمع اره ی در نظر گرفته شود. - جی نتا مشاوره عموم :ار ی بس ی مهم است که مع ی ار ی در مورد پذ رش ی پروژه در مقا سه ی چندمع اره ی راه حل ی ها مختلف گنجانده شود تا زم نه ی ی برا مراحل بعد ی ند ی فرآ به درست ی آماده شود و ب ه پروژه بهتر ین شانس ممکن -------- صفحهٔ بعد -------- 84 26 / 10 / 1404 مبانی و مالحظات پیاده سازی راه آهن پرسرعت ی برا اجرا داده شود. ارز ها ی اب ی در رابطه با ا ی هتفا به عم ی را ین یی ها بستگ ی دارد که از مشاوره ی ها انجام شده به موازات مطالعات به دست م ند یآی. 4 - 5 - 4 - خروج ها ی لی تحل چندمع اره ی شامل موارد ز ری است: - ی سند که انتخاب مع ی ارها ی انتخاب شده، س ی ستم وزن دهی پی شنهاد ی و ارز ی اب ی راه حل ی ها مختلف در رابطه با مع ی ارها را توض حی دهد یم. - ماتر یسی که تحل لی راه حل ی ها مختلف را بر اساس مع ی ارها ی انتخاب شده خالصه نشان م دهد ی. - جداول ی که ارزیابی حساس تی را نشان م ی دهند (در برخ ی )موارد . - انتخاب راه حل: انتخاب راه حل توسط مرج ع قرارداد تأ د یی خواهد شد. 5 - 5 - 4 - ذی نفعان ری درگ  م رجع قرارداد - مطالعات مربوط به مسائل مختلف را تأ د یی کند یم و تحل لی چندمع اره ی را برنامه یزیر و هدا تی کند یم . در مورد مع ی ارها ی انتخاب شده و وزن ی ها نسب ی آنها موضع م رد یگی . راه حل انتخاب شده را تأ د یی کند یم . در تی نها م سئول راه حل(ها ی ) انتخاب شده است.  شرکت ی ها مهندس ی - ی مع ارها ی را پ شنهاد یم دهند و راه حل ها را بر اساس مع ی می زرا ی با ی اهرا کنند .روند وزن ی ده را برا ی ی مع ارها پی شنهاد یم دهند .ارزیابی های حساس تی را انجام م ی دهند .کی ای چند راه حل پ ی شنهاد یم دهند . از دستگاه اجرای ی مربوطه (در تعامل با مالک پروژه) در دفاع از راه حل انتخاب شده ح تی ما یم کنند. 6 - 5 - 4 - سک یر ها و اقدامات مقابله ای - انتخاب ضع فی ی مع ارها : انتخاب مع ی ارها ی مناسب ح ی ات ی است و م ی تواند بر کل فرآ ند ی لی تحل و تصم می نها یی ری تأث بگذارد. مهم است که برا ی به حداقل رساندن ر سک ی ی ها مرتبط، از حما یت متخصصان با تجربه قابل توجه استفاده شود. - پتانس لی وزن ی ده متعصبانه: برا ی اطم نان ی نکه ی از ا مرجع قرارداد متهم به تعصب نشود، مهم است که ا رزیابی حساس تی انجام شود تا تأ د یی شود که نتا جی لی تحل پایدار هستند. چن نی ارزیابی هایی همچن نی ممکن است به -------- صفحهٔ بعد -------- فصل4 - مرحله امکان سنجی 26 / 10 / 1404 85 مرج ع قرارداد کمک کند تا ارتباط انتخاب خود را ارز ی اب ی کند و در صورت لزوم گز نه ی ی ها خود را بازنگر ی کند ای یی تغ،رات اضافات ای بهبودها یی در راه حل انتخاب شده ا جاد ی کند. - جی نتا یغ رقطع ی : اگر تحل یل نتواند کی راه حل ترج یحی را به دست آورد، الزم است مع ی ارها اصالح شوند یا اجازه داده شود که نقطه نظرات ی اس یس مالک پروژه ،دستگاه اجرا یی مربوطه و نهاد دولت ی متخصص در امر ترابر ی تصم می نها یی را بگ رند ی . 7 - 5 - 4 - جنبه ی ها ی مال - نه ی هز : هز نه ی ی ها ی واقع ری درگ نی در ا مرحله کم است. نتا یج غی رقطع ی ممکن است منجر به هز نه ی ی ها اضاف ی شود. - ری تأث بر هز ی ها هنی پروژه: تأث ری بر هز نه ی پروژه به و ژه ی به اهم تی نسب ی ی مع ارها ی اقتصاد ی بستگ ی دارد. 6 - 4 - طراحی پایه 1 - 6 - 4 - اهداف هدف از فرآ ند ی طراح ی پایه، نها یی ی ساز پالن و پروفیل مسیر و پیشنهاد مسیرهای جایگزین است. ا نی مرحله تأث یر باالیی بر مالکان امالک، ارائه دهندگان خدمات و مناف ع شهر ی د دار . اهداف اصل ی ی برا مرحله طراح ی پایه عبارتند از: - تهیه مستندات طراح ی سطح باال ی فنی ی و ذ نفعان - شناسا یی اجزا ی ی اصل طرح هندسی مسیر - ارتباط بین مطالعات ند ی فرآ ی مراحل قبلی به فرآ ند ی الزامات مهندس ی - رفع هرگونه نقص ای خطا - گنجاندن و ی ها ی ژگ ی تی قابل اطم ی،نان نگهدار ی و آزما شی الزم برا ی برآورده ی ساز الزامات عملکرد ی یفی و ک و اطم نان ی نکه ی از ا آزما ها شی یم توانند ی برا د یی تأ الزامات انجام شوند. - شناسا یی محدود ی ها تی ری سا عناصر سامانه طراح ی پایه بر روی نقشه های با اس ی مق 1:5000 یا 1:2000 توسعه م ابد یی و شامل کی ند ی فرآ تکرار ی است که نه ی گز ی ها طراح ی مختلف ی جاد ی را ا کند یم . اثرات تغ حارط رتماراپ یا عم ی را یک یی ر ی ممکن است تحل یل شود تا کی ی راح ط نه ی به انتخاب شود. طراح ی پایه نمودارها یی را به عنوان خروج ی رائه ا دهد یم . تعر فی هندس ی حق عبور در نقشه ی ها پالن و پروفیل گنجانده شده است . نقشه ی ها پالن همچن نی پل ها و آب گذرها، تونل ها، ا ی ستگاه ها و تأس ی سات راه آهن که در -------- صفحهٔ بعد -------- 86 26 / 10 / 1404 مبانی و مالحظات پیاده سازی راه آهن پرسرعت محدوده پروژه قرار م رند یگی را تعر یف می کنند و ممکن است ارتباطات احتمال ی با سا ری بخش ای ها قسمت ی ها خط را شناسا یی کنند. 2 - 6 - 4 - نکات کل یدی 1 - 2 - 6 - 4 - الزامات طراح ی پایه اگرچه محاسبات طراح ی پایه دقیق نیستند ، اما با ید در محدوده رواداری ی پذ رفته شده قرار گ رند ی. الزامات طراحی ایه پ به قرار محورهای اصلی زیر می:باشند  نقشه بردار ی و تهیه نقشه های طرح - هی ته نقشه ها در سطح طراح ی  طراح ی ژئوتکن یکی - مروری بر سوابق مطالعات ژئوتکن کی موجود در محدوده پروژه برا ی شناسا یی و حل مسائل طراح ی و هز نه ی مر تبط - هی ته توص ی ها هی طراح ی ژئوتکن کی مقدمات ی بر اساس داده ی ها ژئوتکن کی موجود - هی ته توص ی ها هی برنامه بررس ی ژئوتکن کی ی برا پشت ی بان ی از طراح ی - بررس ی ها ی یز رسطح ی ی برا طی شرا خاص که در آن اطالعات ژئوتکن کی اضاف ی ی برا فی تعر محدوده پر وژه یا برآورد هز نه ی ساخت معقول مورد ن از ی است.  طراح ی هی درولوژ ی - هی ته مطالعات ه ی درولوژ ی ی و ه کی درول - بررس ی رواناب طوفان و ک تیفی آب  طراح ی مسیر - نقشه ی ها مسیر در مق اس ی مناسب با زم نه ی اس ی (مق تطب یقی ی برا مناطق توسعه ین،افته مناطق توسعه ی،افته مناطق شهر ی محدود، ا یس تگاه ها و مناطق مطالعه و ژه ی) - طرح پالن شامل نواحی ،انتقال قوس غ و ی هر میقتسم تاعطق ،ادی هر ای یاه - لیف پرو ی طول شامل ش ی،ب قوس های قائم، طول ش ی،ب حداکثر تفاوت جبر ی نیب ی ها بیش مجاور و غ ره ی - مکان ا ی ستگاه،ها نوع ا ی،ستگاه طول و ش بی محل ا ی ستگاه . - نقشه ها مشتمل بر پالن و پروف لی مسیر ی و ا ستگاه ها و پایانه ها، داده ی ها هندس ی پالن و پروف ی،ل مقاطع عرض ی معمول ی امل ش مسیر ی کل و محدوده ا ی ستگاه ها و نقشه ی ها تخر یب -------- صفحهٔ بعد -------- فصل4 - مرحله امکان سنجی 26 / 10 / 1404 87 - طراح ی خاک بردار ی شامل: شکل و عرض، ال ی ها هی بستر مس ی،ر مقطع عرض ی، نسبت ش ی،ب نشست پس از ساخت، زهکش ی، بخش انتقال، م شخصات فن ی ی برا نی زم ی اصل، مشخصات فن ی ی برا .مواد پرکننده و تراکم  طراح ی زیرسازی - شکل و عرض زیرسازی - ی ها هیال بستر مس یر - مقطع عرض ی - نسبت ش یب های کناری - ارزیابی نشست پس از ساخت - زهکش ی - نواحی انتقال - مشخصات فن ی نی زم اصل ی، خاکریزی و خاکبرداری  طراح ی روسازی - شناسا یی محد وده ابنیه در طول مسیر - طراح ی روسازی باالستی - طراح ی روسازی بدون باالست - د یی تأ نوع و مکان انشعابات ، تقاطع ه ا و دستگاه خطوط ژه یو - طراح ی لیر جوشکاری یپ وسته ( CWR )  طراح ی ابنیه فنی اهداف اصل ی طراح ی پایه ی برا هر سازه عبارتند از: - به دست آوردن مقاد ری مصالح ی برا برآورد نه ی هز ها - به دست آوردن تصو یری واضح از وضعیت ابنیه فنی - ن یی تع ابعاد سازه - استفاده از طراح ی مقدمات ی به عنوان بررس ی ی برا طراح ی تفصیلی - طراح ی پل و آب گذر شامل مواردی از جمله تواتر لیس ،بار زنده طراح ی ، ارتفاع قابل کشتی رانی، قواره سازه ، ها هی پا ی و د واره ها ،فونداس ون ی ، روسازی و ،دستگاه خطوط تعبیه شده پل ها و آبروها در مناطق ویژه و غیره .است -------- صفحهٔ بعد -------- ۸۸ ۳/۳( مبانی و ملاحظات پیاده‌سازی راه‌آهن پرسرعت -‏ طراحی تونل شامل مواردی ازجمله موقعیت تونل, آندازه سازه. نوع پوشش و پشتیبانی تونل, درگاه‌های تونل و سازه‌های انتقال, دوام سازه. مصالح ساخت. طرح زهکشی تونلء دسترسی اضطراری, تهویه عملیاتی و غیره * _طراحی ساختمان توسعه ساختمان‌ها بر اساس برنامه کلی عملکردی ساختمان مشتمل بر موارد زیر است: مرکز کنترل عملیات - تأسیسات نگهداری (نگهداری سنگین و سبک) - تأسیسات کنار خط برای نگهداری مسیر دسترسی. پارکینگ و خدمات آب و برق برای تأسیسات فوق در صورت نیاز برای تعریف الزامات حق عبور -‏ ملاحظات کارمندان در صورت لزوم * _ طراحی لرزه‌ای طراحی لرزه‌ای مهندسی‌شده برای پشتیبانی از سطح کلی پروژه - اسناد برآورده‌سازی معیارهای طراحی لرزه‌ای طراحی سامانه علائم - سامانه کنترل قطار: الزامات برای سامانه‌های کنار خط و برخط 7 کنترل ترافیک متمرکز: الزامات مرکز کنترل - سامانه بلاک‌بندی - سامانه اینترلاکینگ - سامانه نظارت علائمی متمرکز * _ طراحی سامانه ار تباطی - تعیین الزامات فناوری ار تباطات - محدوده و الزامات دسترسی برای تأسیسات ارتباطی - تعیین الزامات تجهیزات ارتباطی مشتمل بر سامانه انتقال و دسترسی, سامانه ارتباط داده‌هاء سامانه ارتباط دیسیچ., سامانه ار تباط موبایل و غیره * _طراحی نیروی کشش - شناسایی مکان سایت. دسترسی و پارکینگ برای پست‌های برق, ایستگاه‌های سوئیچینگ و موازی‌سازی - تعیین تأسیسات مورد نیاز برای برق از پست برق به راه‌آهن -------- صفحهٔ بعد -------- فصل4 - مرحله امکان سنجی 26 / 10 / 1404 89 - بات ی ترت ی برا اتصاالت ب نی پست ی ها برق، ا ی ستگاه ی ها نگ یچی سوئ و مواز ی ساز ی و OCS ی و ف درها ی ی منف  طراح ی اتصاالت شبکه برق - د یی تأ نقاط تأم نی برق و الزامات اتصال در هماهنگ ی با شرکت ی ها آب و برق - د یی تأ نوع اتصال آب و برق ولتاژ باال ی مورد ن از ی : اتصال مستق می به خط HV موجود، اتصال حلقه یا به خط HV موجود، اتصال به گسترش خط HV موجود و غ ره ی  طراح ی سامانه( برق باالسریOCS ) - طراح ی OCS شامل: سامانه تعل ی،ق ارتفاع س می تماس، ارتفاع سازه، طول کشش، ترت بات ی هم پوشان ی، سامانه کشش، لنگر نقطه م ی ان ی، فاصله از جلو ی دکل تا مرکز مس ی،ر شکاف فاز، مواد و کشش برا ی ها ی اد ه ها می و س .و طول دهانه - هماهنگ ی همپوشان ی ها ی قی عا شده با ترت بات ی تغذ هی در پست ی ها برق کشش ی، ای ستگاه ی ها نگ یچی سوئ و مواز ی ساز ی  طراح ی ای ستگاه - توسعه برنامه ی ها ی کل یا ستگاه و شناسا یی و طراح ی ی ها تی سا بالقوه، شامل حداقل موارد ز یر:  سکوها ی ای ستگاه  طرح اول یه ای ستگاه  ی تأس سات یا ستگاه طی (بل فروش ی، مناطق انتظار و غ ره ی)  گردش عمود ی و افق ی مسافران  محدوده پارک ی،نگ ارتفاع، دسترس ی و خروج  گردش تراف کی و اتصاالت ب ین حوزه ای  جاده ها و تأس ی سات سوار و پ اده ی،شدن دسترس ی و خروج  توسعه تجار ی و امالک و مستغالت  انه ی پا ها - محدوده ها ی اتصال راه آهن - طرح کل ی انه ی پا ها و محوطه  طراح ی ناوگان - تعامل پذیری با شبکه راه آهن موجود - تعامل پذیری با تأس ی سات ی ات ی عمل و نگهدار ی موجود -------- صفحهٔ بعد -------- 90 26 / 10 / 1404 مبانی و مالحظات پیاده سازی راه آهن پرسرعت - توسعه الزامات عملکرد ی ی من ی و ا ی برا ناوگان - بررس ی الزامات با اسناد خر دی سازنده - مشخصات عملکرد ی ، الزامات قواره له ی وس هی نقل ت امین کنندگان بالقوه ناوگان را نتیجه می.دهد  حق عبو ر - د یی تأ مناطق مورد ن از ی ی برا دی خر حق عبور و حق ارتفاق - شناسا یی ی ها نی زم موجود برا ی دی خر و متوسط مساحت مورد ن از ی ی برا هر ک ی لومتر خط - شناسا یی یی ها تی سا که به طور احتمالی بر پروژه تأث یر می گذارند ،(به عنوان مثال مناطق ای حفار ی ها ی بزرگ با خاک یاه آلوده، مناطق آب یریگ با آلودگ ی آب ز ینی رزم ی ره ی و غ ) - شناسا یی مناطق م راث ی فرهنگی با ارزش باال - د یی تأ قطعات و هز نه ی ی ها برآورد ی ی برا:  دی خر کامل و جزئ ی  حق ارتفاق دائم ی  بازتخص صی نی زم  ر یی تغ زهکش ی نی زم  مناطق ساخت  مناطق موقت است قرار و حق ارتفاق  هی ته گزارش الزامات حق عبور  طراح ی تأس ی سات شهری - ی برا جمع ی آور داده ها ی تاسیساتی باید با شرکت ی ها تاسیساتی تماس گرفته شو د. جمع ی آور داده ها شامل خطوط برق، ی تأس سات ارتباط ی، کابل ی ها عالئمی، خطوط لوله نفت و گاز، خطوط لوله آب و زهکش ی، ی جو ،ها ده جا ها و غ ره ی است. - شناسا یی تعارضات، مالک تی و حقوق برا ی ی تأس سات ی اصل تحت تأث ری مسیر - شناسا یی نه ی گز ی ها احتمال ی جابجا یی /کاهش و مسئول ها تی و هز نه ی ها ی مربوطه  طراح ی تأس ی سات ساخت - توسعه طراح ی به سطح ی که امکان یری پذ ساخت تأ د یی .شود - شناسا یی روش ها/مراحل/ز ی رساز ی /حفا یر تونل/ن ی ازها ی شفت و دسترس ی و ارز ی اب ی و شناسا یی ی ها تی سا دفع مناسب برا ی هر گز نه ی. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل4 - مرحله امکان سنجی 26 / 10 / 1404 91 - رات ی تأث ی ست یزطی مح (مانند انتشار )دیاکسید کربن دی با شناسا یی و در سه ی مقا راه حل ی ها ساخت رق یب در .نظر گرفته شود - شناسا یی .الزامات جاده/بزرگراه - شناسا یی الزامات سا ری بهره بردا ران راه آهن - برنامه یزیر ی برا حق ارتفاق موقت ساخت  طراح ی تأس ی سات بهره برداری - د یی تأ ها تی فعال و الزامات بهره برداری ی برا مراکز بهره بردار ی و نگهدار ی - د یی تأ الزامات برا ی افزونگ ی ی تأس سات بهره برداری - د یی تأ مکان ها و اندازه تأس ی سات بهره برداری - نقشه ها برا ی ت سا ی تأس کنترل مرکز ی شامل نقشه سا ی،ت طرح سا تی و مقاطع معمول ی، نقشه طبقه ساخ مان ت و ارتفاع ساختمان  طراح ی تأس ی سات نگهدار ی - د یی تأ فهرست ها تی فعال و عملکردها برا ی ی تأس سات نگهدار /تعم ی ری نی سنگ - د یی تأ فهرست ها تی فعال و عملکردها برا ی ی تأس سات ره ی ذخ ی ساز، ره ی ذخ و نگهدار ی دوره یا واقع در نزد یکی ای ستگاه ی ها انه ی پا - نها یی ی ساز الزامات برا ی ی تأس سات نگهدا یر ناوگان - نها یی ی ساز طرح مس ری و الزامات دسترس ی ی برا ی تأس سات نگهدار ی و تعم ری مرکز ی (نگهدار /تعم ی ری نیگ سن ) و تأس ی سات نگهدار ی انه ی پا (ذخ ره ی ی ساز، ره ی ذخ و نگهدار ی دوره ای) 2 - 2 - 6 - 4 - برنامه مد یریت ی کپارچه ی ساز سامانه ها یک پروژه ی کپارچه از ین به طراح ی ی کپارچه دارد و ا نی هدف از مراحل اول هی چرخه عمر پروژه تع ن یی یم شود . ی کپارچه ی ساز سامانه ها اطم نان ی دهد یم که عناصر مختلف سامانه پرسرعت یک کل منسجم و ی کپارچه را با توجه به الزامات پا هی تشک یل می دهند .کی ب رنامه ی کپارچه ی ساز دی با در مرحله طراح ی پایه توسعه ابد ی تا اطم نان ی حاصل شود که: - رابط ی ها نیب عملکرد ی شناسا یی و تخص صی داده م ی شوند. - سازگار ی رابط ی ها سامانه یا (هم داخل ی و هم خارج ی) - سازگار ی زی رساخت یکیزیف /فضا یی - استفاده از استانداردها ی مشترک برا ی رابط ی ها مشتر ک - طراح ی امکان فرآ ند ی آزما شی و راه انداز ی را فراهم م کند ی که در مرحله بعد ی انجام م ی شود. -------- صفحهٔ بعد -------- 92 26 / 10 / 1404 مبانی و مالحظات پیاده سازی راه آهن پرسرعت - طراح ی مسائل ساخت یری پذ را در نظر م رد یگی. - طراح ی مسائل قابل تی اطم ی،نان در دسترس یری پذ، تی قابل نگهدار ی ی من ی و ا را در نظر م رد یگی. - طراح ی مالحظات عمل ی ات ی را در نظر م رد یگی. - کی فهرست کامل از الزامات طراح ی هی پا ی تول،د تخص صی و نگهدار ی می شود . 3 - 2 - 6 - 4 - تیری مد سک یر تیری مد سک یر به طور عمده بر شناسا یی تهد دات ی احتمال ی ی برا خلق ارزش راه دهت این زرا ی با ی ،تعرسرپ نهآ اتدی و اجرا ی اقدامات برا ی به حداقل رساندن اثرات نامطلوب متمرکز است و به دست ی اب ی به اهداف اعالم شده سامانه راه آهن پرسرعت کمک م کند ی . مد تیری سک یر و مد تیری ارزش بس ار ی مکمل هستند. مد تیری ارزش م ی تواند سک یر را کاهش دهد، در حال ی که مد تیری سک یر یم تواند فرصت یی ها ی برا شی افزا ای جلوگ یری از تخر بی ارزش فراهم کند. بر اساس استانداردISO 31000 ، اصول ی که با دی ی برا دست ی اب ی به مد تیری سک یر مؤثر رعا تی شوند عبارتند از: - تیری مد سک یر به جاد یا ارزش و محافظت از آن می .انجامد - تیری مد سک یر بخش ی جدا یی ناپذ ری از تمام فرآ ی ندها ی سازمان ی است. - تیری مد سک یر بخش ی از تصم یریگمی است. - تیری مد سک یر به طور صر حی به عدم قطع یت می پردازد. - تیری مد سک یر نظام مند، ساختارمند و به روز است. - تیری مد سک یر بر اساس بهتر نی اطالعات موجود است. - تیری مد سک یر سفارش ی ساز ی شده است. - تیری مد سک یر عوامل انسان ی و فرهنگ ی را در نظر م رد یگی. - تیری مد سک یر شفاف و فراگ ری است. - تیری مد سک یر ی پو،ا تکرار ی و پاسخگو به تغ یی رات است. - تیری مد سک یر بهبود مستمر سازمان را تسه لی کند یم. 4 - 2 - 6 - 4 - پرونده ا ی من ی در نیا مرحله، مع ی ارها ی تحمل ر سک ی و اهداف ا ی من ی دی با فی تعر شوند. پرونده ی ها ی من یا دی با در مراحل بعد ی توس عه ابند ی تا به اهداف شناسا یی شده دست ابند ی . توسعه پرونده ا ی من ی شامل ارز ی اب ی سک یر سامانه ها شامل ارزی ی اب ی فن م می ستق فیط یعی وس از عناصر، از سازگار ی الکتر ومغناط یسی تا عوامل انسان ی و نیز قابلی ت بررس ی ی اب ی ارز ی من یا مس تقل است . ی رو کرد پرونده ا ی من ی دی با در تمام مراحل (طراح ی و عمل ات ی ) استفاده شود. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل ۴- مرحله امکان‌سنجی ۳/۶( ۹۳ اهداف ایمنی تعادل باید بین موارد زیر برگرار شود: - پیشگیری از حوادث *_راهبرد ایمنی یک راهبرد ایمنی باید برای عناصر زیر تعریف شود: - ایمنی در طول خط ۷ دستگاه‌های ار تباطی ۷ تأسیسات حصار ۷ _خروجی‌های اضطراری واضح - ایمنی در تونل‌ها ۷ کنترل دسترسی ۷ مسیرهای فرار مسافران با علائم و نشانه‌های اضطراری و نور اضطراری ۷ اطفاء حریق ۷ سامانه رادیویی برای عملیات نجات ۷ سامانه تلفن اضطراری - ایمنی در ایستگاه‌ها ۷ دسترسی /خروج: خروجی‌های اضطراری واضح ۷ سامانه تشخیص و هشدار آتش ۷ اطفاء حریق ۷ دستگاه‌های ارتباطی ۷ نور اضطراری - ایمنی ناوگان ۷ "ترمز اضطراری تجهیزات ارتباطی -------- صفحهٔ بعد -------- 94 26 / 10 / 1404 مبانی و مالحظات پیاده سازی راه آهن پرسرعت  هشدارها ی خطر 5 - 2 - 6 - 4 - ی اب ی ارز ی من یا در حوزه فناور ی راه ،آهن کی ی اب ی ارز ی من یا دی با قبل از درخواست تأ د یی ی من یا انجام شود. ارز ی اب ی ی من یا شامل تح لیل و ارز ی اب ی ی ها تی فعال کی سازنده ای بهره بردار است که به طور خاص با پرونده ا ی من ی در رابطه با فعا ی ها تیل اختصا صی افته به اطم نان ی از عمل ات ی من یا سامانه را آهن ه سروکار دارد. ارز ی اب ی ی من یا به شدت با سا ری ی فرآ ندها و فعال ها تی هم سو اس .ت در بس ی ار ی از موارد، ارز ی اب ی ی من یا توسط کی نهاد صالح دار تی که توسط کی مرجع به رسم تی شناخته شده است، ان جام می شود . تأ د یی ی من یا توسط مراجع برا ی سامانه ها و اجزا ی ی فن بر اساس ارز ی اب ی ی من یا اعطا م ی شود . مراجع مربوطه الزامات ی خاص را برا می عت یی ن ای نم ی زرا ی با ی آرف ی دن ی کنند . از آنجا که ا ی من ی از طر قی طراح ی و عمل ات ی به دست م یآی،د سازندگان و بهره برداران سامانه ی ها مرتبط با ا ی من ی و ن حوه سازمان دهی نی چن سامانه یی ها ز نی نقش مهم ی فا یا یم کنند . تأ د یی ی من یا ی برا پروژه ی ها راه آهن پرسرعت ممکن است از کشور ی به کشور د گر ی متفاوت باشد. 6 - 2 - 6 - 4 - تجه زات ی و ارز ی اب ی یتی امن تجه زات ی یتی امن دی با در صورت لزوم ارائه شوند و ممکن است شامل دورب ی ها نی مداربسته، تجه اتزی بازرس ی یتی امن، سامانه ی ها کنترل دسترس ی، سامانه ی ها تشخ صی نفوذ و غ ره ی باشند. تجه زات ی یتی امن دی با ی برا اطم نان ی از انطب اق با ی قوان،ن مقررات و الزامات ضدترور سم ی مربوطه باز ی رس شوند . 3 - 6 - 4 - ورود ها ی - مطالعات امکان سنج ی د یی تأ شده توسط مرجع راه آهن - برنامه مال ی ده شد یی تأ - نقشه های تاییدشده توپوگراف ی، ژئوتکن کی و حقوق ی مسیر - لی تحل برنامه منطقه یا د یی تأ شده و قوان نی توسعه - قیود عمران ی ، سازه ای و مهندسی سیستم - محدود ی ها تی ی ست یزطی مح - برنامه زمان ی پروژه 4 - 6 - 4 - خروج ها ی خروجی این مرحله، راهبرد پایه برای مسیر شامل موارد ز ری است: - تدقیق پر وژه -------- صفحهٔ بعد -------- فصل4 - مرحله امکان سنجی 26 / 10 / 1404 95 - اثرات بالقوه محدوده پروژه - ی اب ی ارز مجدد د یی تأ و اهم تی پروژه - ی رو کرد ی (ها ) بالقوه برا ی مرحله ی بند ساخت و کنترل تراف یک - راهبرد بالقوه ترابر ی م حدوده - هماهنگ ی با سا ری پروژه ها و مسائل برنامه ریزی - ری سا مسائل هماهنگ ی (ی ست یزطی مح، حق عبور ، )اثرات اجتماعی و غیره - ب رآورد هز نه ی ها و برنامه ی ها پیاده سازی سطح باال برا ی راهبردهای تیری مد منطقه پروژه - مطالعه مد تیری ترابر ی - پرونده ا ی من ی 5 - 6 - 4 - ذی نفعان  مرجع حاکمیتی - مشاوره با مراجع حاکمیتی ی برا جنبه ی ها یدی کل طراح ی که ممکن است فراتر از راه حل قابل قبول باشد و همچن نی هرگونه مسائل غ ی رمعمول /چالش برانگ زی مرتبط ازجمله روش ی ها دی خر نی زم )(امالک منطقه طرح  گروه ی ها ی ست یزطی مح - ممکن است محدود ی ها تی ی ست یزطی مح را شناسا یی کنند و ممکن است با پروژه راه آهن پرسرعت مخالف باشند.  مالکان زم ین - با مالکان پروژه مذاکره م ی کنند.  شرکت ی ها مهندس ی - مطالعات یح طرا پایه را پیگیری یم .کنند  سازندگان - اطالعات ی در مورد فناور ی های پی شرفته ساخت ارائه م ی دهند.  مراجع راه آهن - طراح ی مقدمات ی را تأ د یی یا رد م ی کنند.  نهاد صدور گواه ی - تطابق طراح ی و اجرا و پرونده ی ها ی من یا را تأ د یی کند یم. -------- صفحهٔ بعد -------- 96 26 / 10 / 1404 مبانی و مالحظات پیاده سازی راه آهن پرسرعت 6 - 6 - 4 - توانمندسازی  ی اب ی ارز RAMS - کی نهاد ارز ی اب ی صالح دار تی مسئول اطم نان ی از برآورده شدن مع ی ارها ی RAMSاست.  د یی تأ رسم ی توسط مرجع راه آهن - ی در ب شتر موارد، طراح ی پایه به طور رسم ی توسط مرجع قرارداد تأ د یی یم شود. 7 - 6 - 4 - سک یر ها و تمهیدات مقابله ای سک یر ی ها ریز دی با مورد توجه قرار گ رند ی: - عدم قطع یت - تجه زات ی ی فن نوظهور که به موقع در دسترس ن ی ستند - منسوخ شدن تجه زات ی ی فن - تجد دی نظر در مسیر به دل لی مسائل مح ی ست یزطی نوظهور - عدم قطع تی در مورد خر دی نی زم دی خر و امالک اضاف ی 8 - 6 - 4 - جنبه ی ها ی مال برآورد نه ی هز ی ها قی دق به طور کل ی نی در ا مرحله نم ی تواند ارائه شود ، چرا که عوامل تفصیلی به اندازه ی کاف درنظر گرفته نشده اند . با ا نی حال، مهم است که اطم نان ی حاصل شود که مرجع راه آهن مشاوره حرفه یا مستقل در مورد هز نه ی افت ی در کند یم . در ا نی مرحله، فرض م ی شود که برآورد نه ی هز دامنه دقت 20 درصدی را دارد. 7 - 4 - توانمندسازی 1 - 7 - 4 - اهداف نیا مرحله در پا ان ی مرحله امکان سنج ی پیگیری یم،شود ی زمان که جزئ ات ی ی کاف پروژه به ژه وی در مورد مح ست یزطی ی من ی و ا وجود دارد تا تمام ذی نفعان ری درگ را متقاعد کند که فرآ ند ی دی با ادامه ابد ی و منابع تأم نی ی مال شناسا یی ش .وند بخش ی نی از ا مرحله (خر دی نی زم ) ممکن اس ت پس از شروع مرحله طراح ی ادامه ابد ی. اهداف اصل:ی این مرحله عبارتند از - تکم لی موفق زی آم تی رویه های قانون ی مورد ن از ی ان ی پا به و رساندن مراحل مقدمات ی ند ی فرآ طراح ی ژه یو به باتاکید بر الزامات ست یزطی مح ی من ی و ا راه آهن - افت ی در چراغ سبز برا ی ادامه پروژه -------- صفحهٔ بعد -------- فصل4 - مرحله امکان سنجی 26 / 10 / 1404 97 - امضا ی تمام توافق نامه ی ها موردنیاز با شرکا ی یدی کل پروژه: تأم ین کننده برق و سازندگان ناوگان (در صورت )لزوم - سازمانده ی نی تأم ی مال ی برا پروژه - شناسا یی مالک پروژه برا ی مراحل بعد ی - انتخاب روش ی که برا ی پیاده سازی پروژه اتخاذ خواهد شد: تأم نی ی مال عموم ی ای خصوص ی 2 - 7 - 4 - نکات کل یدی 1 - 2 - 7 - 4 - مدل تأم نی ی مال مدل تأم ی ن مال ی ی با د در یا ن مرحله تعر ی ف شود. در ا ی ن مرحله، پروژه به اندازه کاف ی بالغ خواهد بود و سطح پذ ی رش ی کاف خواهد داشت تا امکان مشارکت ی ک شر ی ک خصوص ی ی برا اجرا ی کامل ی ا بخش ی .از پروژه در نظر گرفته شود مدل ی ها مختلف تأم ی ن مال ی ی اب ی ارز و بررس ی شده تا بهتر ی ن روش برا ی تحو ی ل اجزا ی مختلف سامانه راه آهن پرسرعت یی تع.ن شود یکپارچه سازی و بهره یری گ از قر ارداد ی ها ف شفا بر س سا ا الگوهای ین ب المللی مطرح(نظ یر راهنما های نی تدو قراردادها ی ین ب المللی فیدیک1) پیشنهاد یم شود. مدل تام ی ن مال ی پروژه با ی د براساس مجموعه یا از شاخص ی ها یدی کل انتخاب شود از جمله: - زمان ی بند مورد ن ی از پروژه (اجرا ی ان یم مدت ی)ا بلندمدت - می زان دسترس ی به منابع مال ی عموم ی - توان جذب سرما ی ه بخش خصوص ی - ی دگ یچیپ ی فن ی ا سطح ر ی سک پروژه  ساده نی تر شکل مشارکت عموم ی-خصوص ی ( PPP) قرارداد خدمات است - در چن نی قراردادها یی، کی بخش دولت ی معموالً به کی طرف خصوص ی حق و تعهد انجام یک خدمت خاص را مطابق با مشخصات تعر یف شده ی برا مدت چند سال اعطا م کند ی . دولت مالک تی و کنترل تمام تأس ی،سات دارا یی ی ها یاهی ما سر و امالک را حفظ م کند ی.  ی ژگ یو یدی کل مشارکت عمومی- خصوصی ده یچیپ،تر مانند امت ی ازات و راه حل ی ها ساخت-بهره بردار ی- ( انتقالBOT)، استفاده محدود از تأم نی ی مال خصوص ی است - در مورد قبلی ، مسئول ی ها تی ی ازگ ی امت رنده شامل نگهدار ی، بازساز ی، ارتقاء و بهبود تأس ی سات است که م مکن است شامل سرما یه گذار ی قابل توجه ی باشد. در مورد دوم، طرف خصوص ی متعهد م ی شود کی که ی تأس سات 1 FIDIC -------- صفحهٔ بعد -------- 98 26 / 10 / 1404 مبانی و مالحظات پیاده سازی راه آهن پرسرعت زی رساخت ی خا ص را بسازد و تأم نی ی مال کند و بهره بردار ی و نگهدار ی آن را برا ی مدت مشخص ی تضم نی ک .ند با توجه به سرما یه گذار ی قابل توجه بخش خصوص ی در چن نی ی بات ی ترت، قراردادها معموالً برا ی مدت طوال نی ( 25 سال و ب ی شتر ) منعقد م ی شوند سک ی . ر ها و پاداش ی ها بالقوهPPP ها معموالً از کی انتها ی طیف PPP به انتها ی گر ید شی افزا ییم،ابد ی عن ی از قراردادها ی ساده خدمات و مد تیری تا امت ازات ی وBOT .ها ،در ادامه انواع مختلف مشارکت بالقوه با بخش خصوص ی فهرست شده اند: - قرارداد طراح ی- ( ساختDB )ای دی کل در دست: بخش خصوص ی زی رساخت را طراح ی ی و م سازد تا مشخ صات عملکرد ی بخش عموم ی را برآورده کند، اغلب برا ی کی مت یق ثابت، به طور ی که ر سک ی ری تأخ پروژه و نه ی هز ی ها اضاف ی به بخش خصوص ی منتقل م ی شود .کی قرارداد کل ید در دست شامل مهندس ی، نی تأم و ( ساختEPC .) است - :قرارداد ارائه خدمات کی بهره بردار خصوص ی کی دارا یی متعلق به ب خش عموم ی را برا ی یک مدت مشخص و تحت قرارداد اداره م کند ی . مالک تی دارا یی با نهاد عموم ی ی باق ماند یم. - قرارداد مد تیری :کی نهاد خصوص ی قرارداد ی ی برا تیری مد کی نهاد متعلق به دولت در افت ی کند یم و بازار ی اب ی و ارائه کی خدمت را مد تیری کند یم. - قرارداد اجاره و بهره برد ی ار :کی بهره بردار خصوص ی قرارداد ی ی برا اجاره و مد تیری و بهره بردار ی کی از ی تأس سات متعلق به دولت و خدمات مرتبط در افت ی کند یم و ممکن است برا ی توسعه و ارائه خدمت برا ی یک مدت مشخص ب ی شتر سرما یه گذار ی .کند - طراح ی، ساخت، تأم نی ی مال، بهره بردار ی ( DBFO): بخش خصوص ی کی ی تأس سات دی جد را تحت یک اجاره بلندمدت طراح ی، نی تأم ی مال ی و م سازد و در طول مدت اجاره آن را اداره م کند ی . شر کی خصوص ی، ی تأس سات دی جد را در پا ان ی مدت اجاره به بخش عموم ی منتقل م کند ی. - ساخت-بهره بردار ی- ( انتقالBOT :)کی نهاد خصوص ی از ی امت نی تأم ی مال، طراح ی، ساخت و بهره بردار ی از کی ی تأس سات (و در افت ی نه ی هز ی ها کاربر) برا ی کی دوره مشخص در افت ی یم،کند پس از آن مالک یت به بخش عموم ی منتقل م ی شود. - دی خر-ساخت-بهره بردار ی ( BBO ): انتقال کی دارا یی عموم ی کی به نهاد خصوص ی ای شبه عموم ی، معموالً با تعهد قرارداد ی ی برا ارتقاء و بهر ه بردار ی از دارا یی ها ی برا کی دوره مشخص. کنترل عموم ی از طر یق قرارداد اعمال م ی شود. - ساخت-مالک تی-بهره بردار ی ( BOO): بخش خصوص ی کی ی تأس سات ای خدمت را برا ی شه ی هم نی تأم ی مال، یم،سازد مالک تی آن را دارد و اداره م کند ی . محدود ی ها تی عموم ی در توافق اول هی و از طر یق ت عهدات نظارت ی مداوم ب ان ی یم شوند. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل4 - مرحله امکان سنجی 26 / 10 / 1404 99 - ساخت-مالک تی-بهره بردار ی- ( انتقالBOOT): بخش خصوص ی کی ی تأس سات را برا ی یک دوره مشخص به عنوان توافق شده در قرارداد م ی،سازد مالک تی آن را دارد و اداره م کند ی و سپس به بخش عموم ی منتقل م ی کند. - مجوز بهره بردار ی :کی بهره بردار خصوص ی مجوز ای حقوق ی ی برا ساخت و بهره بردار ی کی از خدمت عموم ی، معموالً برا ی کی مدت مشخص در افت ی کند یم. - فقط تأم نی ی مال :کی نهاد خصوص ی، ًمعموال کی شرکت خدمات مال ی، به طور مستقیم کی پروژه را تأم ین یا می دنک لام ی از روش های مختلف ی مانند اجاره بلندمدت ای انتشار اوراق قرضه استفاده م کند ی. 2 - 2 - 7 - 4 - رویه های قانون ی هدف از رویه های قانون ی، دن ی رس به تصم یمی ی برا ادامه فرآ ند ی .است رویه های قانون ی دی با نشان دهند که پروژه پی شنهاد ی بهتر نی سازش ممکن برا ی تمام ذ ی نفعان پروژه را ایجاد نموده است . پروژه با دی از نظر فن ی امکان ری پذ و با هز نه ی قابل قبول، تا حد امکان دوست دار مح ست یزطی و دارا ی اعتبار ا ی من ی و امنیتی بیعیب .و نقص باشد رویه های قانون ی نقطه اوج فرآ ند ی مشاوره انجام شده به موازات مرحله طراح ی پایه هستند و ممکن است منجر به تعل یق موقت تا مادقا تدمدنلب یا شوند ای ی حت ممکن است پر وژه را به ط ور قطع ی .متوقف کنند ی در ا ن خصوص توجه به ظرفیت ی ها قانون ی نظیر اخذ م جوز ماده23 الحاق2 ی ا هماهنگی با سایر ی ها هی رو قانون ی ی گز ی جا در ن خصوص تام ی ن سرما ی ه از بخش عموم ی الزام ی .است ی رعا ت موضوعات ی همچون پ ی وست عدالت ن ی ز م ی تواند احتمال موفق ی.ت پروژه را باال ببرد همچنین دسترس ی به نظرات عموم ی و رسم ی در فرآ یندهای تصمیم گ،یری بر اساس اصول شفاف یت توص یه یم شود.  ست یزطی مح - رویه های قانون ی ممکن است کی الزام اجبار ی باشند، به ژه یو در رابطه با آب، حفظ برخ ی گونه ی ها ی اه یگ و ای جانور ی، ای اسکان مجدد افراد ی که خانه ی ها آنها مصاد ره شده است. اهداف مالک آ نده ی پروژه به طور معمول نی در ا مرحله شناسا یی یم شوند.  ی من یا - پروژه ممکن است ن از ی به ارائه به کی مرجع ا ی من ی راه آهن مستقل داشته باشد. ا نی مرجع مجوزها ی مربوطه را صادر م کند ی و از طر قی بررس ها ی و حسابرس ها ی اطم نان ی دهد یم که الزامات قان ی ون در مورد تحقق مداوم طی شرا ی فن و عمل ی ات ی ی من یا و همچن نی تی قابل همکار ی شبکه راه آهن برآورده م ی شوند. ی در ا ن حوزه اخذ مجوزها ی پدافند غ ی رعامل ن ی ز الزام ی .است -------- صفحهٔ بعد -------- 100 26 / 10 / 1404 مبانی و مالحظات پیاده سازی راه آهن پرسرعت 3 - 2 - 7 - 4 - مسائل مربوط به امالک هنگام ی که مطالعات فن ی و مح ی ست یزطی تکم لی شوند، م توان ی محاسبه کرد که چه مقدار نی زم ی برا خود پروژه و هرگونه تمهیدات مقابله ای که ممکن است الزم باشد، مورد ن از ی است. ا نی ها نی زم حق عبور آ نده ی را تشک یل می دهند و به عنوان پا یاهی ی برا دی خر نی زم عمل م ی کنند . همچن نی ممکن است الزم باشد زم ها نی به طور موقت اشغال شوند. خط ممکن است اثر تقس یمک ننده یا داشته باشد که نم توان ی آن را به سادگ ی با برقرار ی مجدد اتصاالت قطع شده جبران کرد . ممکن است الزم باشد زم ی ها نی مختلف، به و ژه ی اگر خط از م ان ی ی ها نی زم کشاورز ی عبور کند، بازساز ی شوند.  دی خر نی زم - ند ی فرآ دی خر ممکن است به صورت توافق ی ای از طر قی مصادره انجا م شود. ارز ی ها ی اب ی امالک توسط یک سازمان تخصص ی که به مراجع مربوطه پاسخگو است ای توسط آن ها برا ی این منظور مأمور شده است، انجام می شود.  اشغال موقت - اشغال موقت زمان ی اتفاق م افتد ی :که، به عنوان مثال  عرض ی ها اضاف ی حق عبور برا ی اهداف ساخت خط استفاده م ی شوند.  موا د مازاد ن از ی به تخل یه .دارند  اقدامات مقابله ای ی برا لی دال طی مح ی ست یز .الزم است - توافق نامه یی ها ممکن است هنگام اشغال موقت زم ین .امضا شوند و ممکن است غرامت پرداخت شود  سازمان ی ده مجدد زم ین - هنگام ی کی که خط از مناطق کشاورز ی عبور م ی،کند می تواند ری تأث عمده یا بر مزارع و سا ری امالک ی که از آن ها عبور م ی،کند .بگذارد نیا امالک ممکن است به دو قسمت تقس می شوند، ساختمان ی ها مزرعه ممکن است از زم ها نی جدا شوند و مسافت ی که با دی ی برا دن ی رس به زم ها نی یط شود ممکن است به طور قابل توجه ی شی افزا ابد ی . برا ی بازگرداندن مقدار ی ان سجام به مزارع و سا ری ات ی عمل کشاورز ی مربوطه و ساده ی از س سازمان ی ده، ممکن است سازمان ی ده مجدد زم ین توسط سازمان های تخصص ی که به مراجع مربوطه گزارش می دهند ای تو سط آن ها برا ی نیا منظور مأمور شده اند، انجام شود. در برخ ی کشورها، سازمان ی ده نی زم ممکن است در شهرست ان ی ها مستقل زین انجام شود، که مرزها ی آنها ممکن است ن از ی به ترس یم .مجدد داشته باشد 4 - 2 - 7 - 4 - تصم می به راه انداز ی پروژه بر اساس نظرات مختلف ی که در مشاوره ها با بخش ی ها رسم ی و در مشاوره ی ها عموم ی قانون ی ان یب شده است، مرجع ی دولت سرنوشت پروژه را تع ن یی کند یم نی . ا تصم ی،م همراه با پ ی امدها ی پروژه، سپس برا ی تمام ذ ی نفعان ری درگ الزام آور -------- صفحهٔ بعد -------- فصل4 - مرحله امکان سنجی 26 / 10 / 1404 101 است. دولت همچن نی ممکن است پ ینیبشی کند که مسئ تی ول پروژه در مراحل بعد ی کی به کی شر خصوص ی واگ ذار شود (در چن نی موارد ی، کی مرحله اضاف ی ی برا انتخاب شر کی خصوص ی مورد ن از ی .)خواهد بود 5 - 2 - 7 - 4 - امضا ی توافق نامه نی تأم ی مال پس از تصم می به ادامه پروژه، با دی کی توافق نامه تأم نی ی مال نیب شرکا منعقد شود و ا نی توافق نامه معموالً در ا ین مرحله مذاکره م ی شود . از آنجا که تمام مراحل بعد ی تا راه انداز ی راه آهن پرسرعت به صورت مشترک تأم نی ی مال خواهند شد، توافق نامه تأم نی ی مال دیاب .امضا شود 3 - 7 - 4 - ورود ها ی  مطالعات فن ی و مح ی ست یزطی - در مرحله رویه های قانون ی، مهم است که تا حد امکان عناصر و استدالل ها برا ی توج هی انتخاب ها و پ ی شنهادها ی ارائه شده (نتا جی لی تحل چندمع اره ی.) وجود داشته باشد  جی نتا مراحل اول هی ند ی فرآ مشاوره عموم ی - دسترس ی به نظرات م ختلف ب ان ی شده در تعامالت با بخش ی ها رسم ی و در فرآ ند ی مشاوره عموم ی و در نظر گرفت ن آنها ضرور ی .است  اسناد قانون ی - رویه ها بر اساس اسناد قانون ی هستند که با دی از قبل بر اساس مطالعات برا ی ن یی تع مشخصات فنی خط و ی اب ی ارز ی ست یزطی مح هی ته .شوند 4 - 7 - 4 - خروج ها ی  توافق نامه ی ها مطالعه - شامل مطالعات فن ی، ی ست یزطی مح و اقتصاد ی دی با توسط کی تصم یم در سطح دولت ای وزارتخانه تأ د یی شو.د  تصم می به اجرا ی پروژه - تصم می به ادامه پروژه در پا ان ی مرحله رویه های قانون ی، بر اساس نه تنها مطالعات مختلف انجام شده بلکه نظرات مختلف ب ان ی شده توسط بخش ی ها م شاوره شده و در جلسات عموم ی گرفته م ی شود.  نی تأم ی مال یدی کل - توافق نامه تأم نی ی مال تمام مطالعات و کارها ی انجام شده تا راه انداز ی راه آهن پرسرعت را پوشش م دهد ی.  مرجع قرارداد برا ی مراحل بعد ی -------- صفحهٔ بعد -------- 102 26 / 10 / 1404 مبانی و مالحظات پیاده سازی راه آهن پرسرعت - از آنجا که پروژه اکنون به مرحله د ی گر ی منتقل م ی،شود مسئله مرجع قرارداد دی با مورد توجه قرار گ رد ی . مراجع ی دولت ممکن است تصم می رند ی بگ کنترل را حفظ کنند ای مسئول یت را به کی کی شر خصوص ی منتخب از طر یق کی ند ی فرآ مناقصه رقابت ی وا گذار .کنند 5 - 7 - 4 - ذی نفعان ری درگ  حاکمیت ستادی و منطقه ای - بررس ی گزارش های قانون ی - تصم می رد یگیم که آ یا پروژه ادامه ابد ی ای ریخ - طی شرا اجرا ی پروژه (کنترل مستق یم یا PPP) را تع ن یی کند یم.  شهردار ها ی - ممکن است الزامات ی را در مورد خدمات و تمهیدات مقابله بی نا پی گش ی هنار یا یا .کنند  مالک پروژ)ه (در تعامل با دستگاه اجرایی مربوطه - مسئول پروژه در طول رویه های قانون ی مختلف (ته هی اسنا د، جلسات و غ ره ی.) است  شرکت ی ها مهندس ی - از مالک پروژه )(در تعامل با دستگاه اجرایی تی حما یم کنند (مطالعات تکم یلی، هی ته استدالل ها، پشت ی بان ی ی فن در جلسات و غ ره ی.)  شرکت ی ها ساخت - ی برا کی راه حلPPP تعامل یم کنند و به نفع ای هی عل ازات ی امت طرفدار ی می کنند.  گروه ی ها ی ست یزطی مح - ممکن است الزامات ی را برا ی اقدامات پ رانه ی شگ ی ای مقابله ای .مشخص کنند  ساکنان و کشاورزان - ممکن است با پروژه مخالف باشند. ممکن است الزامات ی را برا ی اقدامات پ رانه ی شگ ی ای مقابله ای مشخص کنن.د 6 - 7 - 4 - توانمندسازی - د یی تأ توسط کی مرجع دولت ی قبل از تصم می به ادامه پروژه -------- صفحهٔ بعد -------- فصل4 - مرحله امکان سنجی 26 / 10 / 1404 103 7 - 7 - 4 - سک یر و تمهیدات مقابله ای - سک یر ی اس یس در رابطه با تأخ رها ی و احتمال تعل یق :ساخت اقدامات مقابله ای دی با توسط مراجع مربوطه انجام .شود - عدم توجه کاف ی به نگران ی ها ی ی ست یزطی مح ممکن است پذ رش ی پروژه توسط ساکنان محل ی یا مراجع را به خطر بی ندازد دی : با به درخواست ی ها مطرح شده در مشاوره ی ها عموم ی توجه کاف ی شود. پ ی شنهاد طراح ی دی با تمام الزامات فن ی و مح ی ست یزطی قانون ی .را برآورده کند - اعتراض به نقض الزامات رویه های قانونی دی : با از کمک مشاوران حقوق ی استفاده شود (بررس ی اسناد قانون ی، سازمان ی ده رویه ها ره ی و غ.) - مسائل مرب وط به خر دی نی زم : مذاکرات با ید در اسرع وقت آغاز شود تا اطم نان ی حاصل شود که زم نی تا حد امکان به صورت دوستانه خر ی دار ی می.شود 8 - 7 - 4 - جنبه ی ها ی مال  نه ی هز - نه ی هز ی ها متحمل شده در ا نی مرحله به مق اس ی پروژه و شرا طی کشور محل اجرا ی پروژه بستگ ی .دارد  رات ی تأث عمده بر هز نه ی پر وژه - عالوه بر هز نه ی ی ها اضاف ی پروژه ناش ی از مالحظات مح ی ست یزطی در مرحله طراح ی پایه، نه ی هز ی ها یب ی شتر زین ممکن است در مراحل رویه های قانونی تحمیل شود. در ب ی شتر موارد، ا نی نه ی هز ها توان ی را م به دل لی توجه ب ی شتر مالک پروژه به مسائل مح ی ست یزطی نسبت داد:  چه به ع نوان نت جه ی کی تصم می عمد ی از سو ی مالک ، برای مثال نه ی هز ی ها اضاف ی ی برا ی ها نی زم ی دار ی خر شده از طر قی مذاکرات دوستانه  یا به عنوان کی الزام ، برای مثال یی تغ رات در پروژه ای اقدامات جبران ی برنامه ریزی شده که توسط مرجع ی دولت ابالغ .شده است - نسبت هز نه ی ی ها اضاف ی مل ح مت شده در م رحله رویه های قانونی ممکن است بسته به تعدد بخش ی ها طرف درخواست زان ی ، م جی بس مخالفان پروژه و م زان ی لی تما مالک پروژه به انعطاف در برابر خواسته ی ها مرتبط مت فاوت .باشد -------- صفحهٔ بعد -------- 104 26 / 10 / 1404 مبانی و مالحظات پیاده سازی راه آهن پرسرعت 8 - 4 - فرآیند بخش امکان سنجی پروژه مطالعات امکان سنجی بسیار گسترده تر از مطالعات پیدایش ست ا و بنابراین نهادهای بیشتری در این مرحله درگیر خواهند بود. شکل4 - 1 روند حاکم برای مطالعات امکان سنجی پروژه را با نگاه فرآیندی و تعیین نقش نهادهای مرتبط ارائه .نموده است انجام فعالیت های این مرحله از پروژه با دستگ اه اجرایی مربوطه در تعامل با م الک پروژه ( پیشنهاد شرکت ساخت و توسعه زیربناهای حمل ونقل کشور) است. معاونت تخصصی مربوطه (معاونت برنامه ریزی و اقتصاد حمل)ونقل نقش نهاد ناظر و تاییدکننده مطالعات این مرحله را دارد. همچنین نیاز است تا در این مرحله حمایت ذی نفعان کامال ج لب شده و ضرورت های اجرای راه آهن پرسرعت برای ذی نفعان .آشکار شود عالوه بر نظارت و بررسی طرح توسط معاونت تخصصی مربوطه، نهادهای تخصیص دهنده بودجه (با تاکید بر ارگان های تامین مالی به)ویژه راهبری سازمان برنامه و بودجه و نهادهای قانون گذار پس از اتمام و تایید مطالعات، به بررسی توجیه پذیری طرح از دید اقتصادی و امکان تخصیص بودجه به طرح خواهند پرداخت. همچنین اولویت بندی اجرای طرح مشخص می شود. کامال مطلوب است که دستگاه اجرایی )(با هماهنگی مالک پروژه در مطالعات خود برنامه زمانبند ی اجرا و تار یخ مطلوب آغاز پ یاده سازی طرح راه آهن پرسرعت را مشخص کرده تا نهادهای قانون گذار دید روشن تری جهت اولویت بندی .تخصیص بودجه به دست آورند -------- صفحهٔ بعد -------- ۴ 8 فصل ۴- مرحله امکان‌سنجی م۳( ۵ 6 ۱ دریافت تاپیدیه مواهفت ۹ ۹ ۳ ۱ بای زیستمخبطی 8 ۱ 8۸ ۱ مطالعات امکان‌سنجی امطلولت تخصمی مربوطه ای ۹ ف 8 ۰ 3 برای برنامه ریزی و طرح پا ار گان‌های مئول ۰ ان محیط زیست و پدافند برگذاری ۰ مقورات زیستمحیطی ملی و ح غیر عاسل با طراحی اراقه سازمان‌های زیست محه‌ای مطالمات امکان‌سنجی شامل طرح وت شده مواقق هتند محیعلی و پدافند هنفسی منیر. خط. صلیات ۳ مر غیرعامل و لخد ۱* خاکی, پل و آیرو و جممع‌آوری و بلاغ آبین‌نامه های پابه با گشت و املاح نکات تابیدیه (مطالمات مطالعات رپست محفی موجود برای تمامی فازهای چرخه عمم مر شد مت خر »> گها زست ‌ راماهن پرسرعت به دستگاه اچرایی ۰ ی ی کب تملگ زمین بر لساس حق مور داده‌های زمین‌شناسی و زئونکنیک برآوره هزینه‌ها مشتمل بر ساخت بله بهرمرداری و نگهداری نشده‌های نوپوگراقی داده‌های قتی 5 بوررسی فوانین و مقوراتء شتاخت ۱ امداف بر نامه پزی منطقه‌ای حدوه کلی حق مور و تملگ زمیس 5 3 ۹ زیرساخت‌ها و خدمات موچوه ۹ 4 7 سا 1 1 ۱ ۱ ۱ - ۹ ۳ ۹ ۰ 5 ۹ ۳ ۱ 9 ۳ ۹ ۳ ۷ زار ۳ ۹ ۳ ۱ ۸ طراحی بایه ‌ ۰ ۱ تحلیل چندممپاره ِ اه ارزیامی مالی و اقتصادی ۰ ای ۱ ظ ۳ ض تا ِ ‌ ز خ تا ۰ 2 تا ۰ مطالعات امکان‌سنجی که سند و گزارش جامع ۱ فرضیات آرزیایی لواحد دق پروژه ایینشده بط مرجم گزینههای با بورسی پیش‌مینی‌های تحلبل رسک ول نبخ بارگشت طراحی مسب زارگ ح : مان سرعاه وت ) شم اس ها قه رامحل‌های برتر تحلیل هزپنه‌های ساخت شاخص‌های اجتمامی تمهبدات مقابله‌ای وه برنامه مافی تأبینشده 0 و بهرهیرداری اقنمادی هزینه‌ها و درآمدهای پایی مجدد و تأیید ان رساخت ی ۹ آهسیت پروژه هی #منشده بورسی جنیه‌های مدل تأمین مالی ستندات خروجی توپوگراقی, زئوتکنیک و ۳۳ وزن‌دهی افتماه‌ی هزینه‌ها و درآامدهای 4 صاهنگی با سا پروزمها حفوقی مسر ممارها بورسی الگوهای خدمات نیاو به وجوه وم بهر مر داری پرنامه مدپرپت 1 9 وا یج ار اس محیطزیستی 1 تاییدنده و قوشین ابستگاه‌های مروطه اجنمامی اقنمادی توسعه شاخی‌های مالی پروژه ت : بورسی گزارش آرزیای محدودپت‌های محبطزب ۱ ست بررسی نتایچ مشاوره عمومی برنامه زمانی پروژه آپا احداث رامآهن پرسرعت هر این مرحله 1 توجیه کافی را دارد؟ 1 : مر شور اما بط 1 ۱ دستور خائمه مطالمات (کار رو , ی ۰۵ زک ۱ 3 خیر »> «.- ۰ 12 بایگافی استاه ای تصویب طرح ها ۹3 ۹ اپ هن پرسره 1 پایان مرحطه اسکان سنج توفمنضازی) 1 , تهیه فرم‌های مربوطه 5 جهت ارسال پروزء به ۲ ارگان‌های امین کننده له بله سالی مانند سازمان برنامه و یودچه بررسی توجیه مالی و پیشنهاه ۷پحه ودجه برای پروژه 2 چججک 1 (۵. مستور خامه مطقمات و ی ۳7 »> ( 1 ۳۱ ۸ پا نهاه قانون گذار پا کاس من ۰ دسنور خائمه مطالعات و : 5 ری ۰ پروژه ارجاع شده به نهاد پایان مرحثه امکان سنجی 4 ی سنا ۴ 8 ۶ قانون گذار مواقق است [ 7 بایان مرحله امکان سنج ۳۹ سال برای مستگاه 3 قانو نگذار چهت بررسم ۹ ۲ ون ای بله ۱ > ها همیلی و نید تحوه تخصیص یودچه ابلاغ به مستگاه اچرایی ات را | ۱ سس ۰ رو مر ن‌سنجی پروره -------- صفحهٔ بعد -------- 106 26 / 10 / 1404 مبانی و مالحظات پیاده سازی راه آهن پرسرعت 1 - ارجاع به 4 - 2 - 2 2 - ارجاع به4 - 2 - 3 3 - ارجاع به4 - 3 - 3 4 - ارجاع به4 - 3 - 4 5 - ارجاع به4 - 4 - 3 6 - ارجاع به4 - 4 - 4 7 - ارجاع به4 - 5 - 3 8 - ارجاع به4 - 5 - 4 9 - ارجاع به4 - 6 - 3 10 - ارجاع به4 - 6 - 4 -------- صفحهٔ بعد -------- فصل ۵ مرحله طراحی -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- فصل5 - مرحله طراحی 26 / 10 / 1404 109 1 - 5 - برنامه بهره برداری و نگهدار ی 1 - 1 - 5 - اهداف 1 - 1 - 1 - 5 - توسعه ب رنامه نگهدار ی - توسعه برنامه ی ها مفهوم ی نگهدار ی در سطح برنامه برا ی فی تعر ی تأس سات نگهدار ی، شامل مکان، اندازه و ی ها تی فعال هر تأس ی سات. - توسعه برنامه نگهدار ی یز،رساخت شامل فعال ی ها تی بازرس ی و نگهدار ی و فواصل زمان ی (زمان یا مسافت پی موده،شده بسته به مورد) که ط به ور معمول ی برا یز رساخت راه آهن پرسرعت اعمال م ی شود . هدف ا ین برنامه ن یی تع ین ازمند ی ها ی ی تأس سات یز،رساخت شامل فعال ها تی در هر سا ی،ت نی ازمند ی ها ی تجه ی،زات و اندازه و مکان ی ها یبی تقر است. - توسعه برنامه نگهدار ی ناوگان، شامل فعال ی ها تی بازرس ی و نگهدار ی و فواصل زما نی (زمان ای مسافت پ ی ه مود،شده بسته به مورد) که به طور معمول ی برا ناوگان راه آهن پرسرعت اعمال م ی شود . هدف ا نی برنامه تع ن یی ین ازمند ی ی ها ی تأس سات ناوگان، شامل انواع تأس ی،سات ها تی فعال در هر کی از تأس ی سات (شامل تجه زات ی ی اصل )، فرک انس مورد ن از ی بازرس ی و نگهدار ی، مکان تقر یبی ی برا هر نوع تأس ی،سات و زمان توقف ناوگان در هر مکان است. 2 - 1 - 1 - 5 - توسعه برنامه بهره برداری - توسعه مفاه می بهره برداری برا ی راه آهن پرسرعت ، شامل اهداف بهره برداری، یپ کربند ی خط اصل ی، نظارت بر ی عمل،ات نگهدار ی و تعم ری ناوگان. - برنامه یزیر ی ات ی عمل، که از تأ د یی مطالعات سطح برنامه و توص ی ها هی پروژه منطقه یا ی برا نه ی به ی ساز عمل کرد سامانه از نظر تعداد مسافران و درآمد حما تی کند یم. - ی مع ارها ی طراح ی ی برا بهره برداری، شامل مس ی رها ی بهره برداری، سرعت بهره برداری و محدود تی،ها ساعات بهره برداری، برنامه زمان ی بند بهره برداری و زمان توقف در ا ی،ستگاه حالت ی ها ی عاد و اضطرار ی بهره برداری، زمان ی اب ی باز، فواصل ب نی قطارها، طول قطار و ظرف تی قطار. -------- صفحهٔ بعد -------- 110 26 / 10 / 1404 مبانی و مالحظات پیاده سازی راه آهن پرسرعت 3 - 1 - 1 - 5 - برآورد هز نه ی ی ها نگهدار ی و بهره برداری نه ی هز ی ها بهره برداری و نگهدار ی شامل هز نه ی ی ها بهره برداری یز،رساخت نه ی هز ی ها نگهدار ی و هز نه ی ی ها ره به برداری خدمات است. هز نه ی ی ها بهره برداری و نگهدار ی کی هر دی با بر اساس برنامه ی ها بهره برداری و نگهدار ی به موارد مختلف تقس می شوند. 2 - 1 - 5 - نکات کل یدی 1 - 2 - 1 - 5 - تعر فی مدل بهره بردار ی در پروژه ی ها راه آهن پرسرعت ی ، س است بهره بردار ی ی با د در ا ی ن مرحله ، طراح ی شود. توص ی ه م ی شود ن هاد بهره بردار (اعم از دولت ی ی ا خصوص ی ) مشخص و از ابتدا در طراح ی و انتخاب تجه ی زات مشارکت داشته باشد . تدارک ناوگان، آموزش رانندگان و اپراتورها و طراح ی هی شب ساز آموزش ی ی با د حداقل12 ماه پ ی ش از بهره بردار ی مطابق با سند بهره بردار ی ی تدو ن شده، آغاز شود . کل نی ه ا ی موارد و همچن ی ن سا ی ر جزئ ی ات و پ ی ها از ینشی بهره بردار ی مطابق با اصول سازنده باید در سند بهره بردار ی به تفص ی ل مشخص و توافق شده و مطابق زمان ی بند .اجرا شود ی در ا ن مرحله، مدل ی ها بهره بردار ی ی با د تعر ی ف شوند تا برنامه ی ها بهره بردار ی و نگهدار ی بر اساس مدل بهره بردار ی انتخاب شده توسعه ی.ابند چهار مدل مختلف بهره بردار ی قابل تعر ی ف است: - مدل بهره بردار ی انحصار :ی با جدا یی کامل ب نی خدمات پرسرعت و خدمات معمول ی که هرکدام با ز ی رساخت خود مشخص م ی شود .یکی از مزا یای ی اصل نیا مدل ا نی است که سازمان ی ده بازار هر دو خدمات پرسرع ت و معمول ی به طور کامل مستقل است. - مدل ترک یبی سرعت باال :قطارها ی پرسرعت هم رو ی خطوط جد دی ساخته شده و هم رو ی بخش ی ها ارتقاء ی افته خطوط معمول ی حرکت م ی کنند نی . ا مدل هز نه ی ی ها ساخت را کاهش م ی،دهد یکی که از مزا یای ی اصل آن است. - مدل ترک یبی معمول ی : برخ ی قطارها ی م عمول ی ی رو زیرساخت پرسرعت حرکت م ی کنند . مزا یای اصل ی این مدل صرفه یی جو در هز نه ی ی ها دی خر و نگهدار ی ناوگان و انعطاف یری پذ ی برا ارائه خدمات پرسرعت ی ان یم در برخ ی رها ی مس است. - مدل کامالً ترک یبی : هر دو خدمات پرسرعت و معمول ی می توانند (با سرعت ی ها مربوطه خود) رو ی ه ر نوع زی رساخت حرکت کنند. ا نی مدل حداکثر انعطاف یری پذ در استفاده از ز ی رساخت را فراهم م کند ی، اما هز نه ی ی ها نگهدار ی را به طور قابل توجه ی شی افزا دهد یم. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل5 - مرحله طراحی 26 / 10 / 1404 111 2 - 2 - 1 - 5 - اهداف نگهدار ی - تضم نی ی من یا سامانه - به حداقل رساندن خراب ها ی (اتفاق ی، نظام مند ره ی و غ) - به حداکثر رساندن در دس ترس یری پذ - ی اب ی ارز سطح ا ی من ی - امکان باز ی اب ی عی سر از اختالل نی ازمند ی ها ی بهره برداری و نگهدار ی دی با در مراحل اول هی طراح ی در نظر گرفته شوند. تجربه نشان داده است که در بهره بردار ی از زیرساخت های پرسرعت ، تطب ی ها قی نی پس یز رساخت گران تر از آن یی ها است که در طول سا خت خط انجام می شوند. 3 - 2 - 1 - 5 - سی است ی ها نگهدار ی ری مد نگهدار ی دی با نیب موارد ز ری انتخاب کند: - سرما یه گذار ی کی در سامانه تشخ یصی پی شرفته و به حداکثر رساندن ک تیفی داده ها - محدود کردن نظارت، با ر سک ی شی افزا عدم در دسترس یری پذ خط حداقل دو س ی است نگهدار ی در دسترس است: نگهدار ی درمان ی و نگهدار ی مبتن ی بر شرا ی یبشی ط (پ نانه). تجربه نشان داده است که هز نه ی ی ها مرتبط با نگهدار ی درمان ی بی شتر از هز نه ی ی ها نگهدار ی مبتن ی بر شرا ی ط است. نگهدار ی زی رساخت، ناوگان و ا ی ستگاه ها م ی تواند به صورت ی کپارچه ی ا مجزا واگذار شود، اما با ی د در قالب SLA (م وافقتنامه سطح خدمت) 1 فی تعر شود. 4 - 2 - 1 - 5 - نی ازمند ی ها ی نگهدار ی - دسترس ی به ز ی رساخت  نه ی به ی ساز دسترس ی می تواند ری تأث مثبت ی بر زمان دسترس ی کارکنان نگهدار ی و دسترس ی ارائه شده به خدمات نجات داشته باشد. جلوگ یری از دسترس ی اشخاص ثالث مهم است. - دسترس ی توص یه شده  اتصال به خطوط د گر ی 1 Service Level Agreement (SLA) -------- صفحهٔ بعد -------- 112 26 / 10 / 1404 مبانی و مالحظات پیاده سازی راه آهن پرسرعت  دسترس ی جاده یا :انبارهای نگهدار ی، پست ی ها کنترل و عمل ی،ات پست ی ها برق، ا ی ستگاه ی ها هی پا ارتباط ات یی وی راد، پل ها، تونل ها، خروج ی ها ی اضطرار ی ره ی و غ .  ی ها تی سا پارک نگ ی  دسترس ی کارکنان - منطقه مونتاژ برا ی ادوات تقاطع و انشعاب - ی رها ی مس ی طول ی برا کارکنان نگهدار ی - روشنا یی توص یه شده در مناطق خارج از تونل ها، مناطق انشعاب ی مس،ر انبارهای نگهدار ی ره ی و غ. - انبارهای نگهدار ی : انبارها ی اضطرار ی ی برا مواد؛ انبار نگهدار ی سبک و انبار نگهدار ی کامل - هنگام ی که راه آهن پرسرعت به راه آهن موجود متصل م ی،شود دی با توجه کاف ی به استفاده از تأس ی سات نگهدار ی راه آهن موجود شود. - دستگاه ی ها آزما ی،ش قطعات فرسوده، قطعات ی دک ی ره ی و غ. - تجه زات ی اضطرار ی، واحدها ی کشش ی - داده ی ها RAMS - هزینه های چرخه عمر 5 - 2 - 1 - 5 - سطوح نگهدار ی  سطوح نگهدار ی ی برا یز رساخت - سطح1: در محل، تنظ می ساده، به عنوان مثال تنظ می سطح طول ی و عرض ی ری مس با افزا شی ارتفاع بالشتک ر ل؛ ی تنظ می هی زاو و ارتفاع سیستم تماسی OCS . - سطح2: مداخله ت می نگهدار ی ی برا ینی گز ی جا برنامه ریزی شده قطعات مع ی،وب به عنوان مثال تقو تی ای ینی گز ی جا ی ها لیر ی مع،وب ری تعم ای ینی گز ی جا قطع کننده ی ها وب ی مع . مداخالت ن از ی به دستگاه ی ها کن ترل و در برخ ی موارد ابزارها ی خاص دارند. - سطح3: مداخله ت می نی تأم کننده : پشت ی بان ی ی فن، شناسا یی ی خراب و تعم ری ی ها لیر سوزن ی ها لی و ر یل اص وب ی مع ای ی ها میس تماس و بازوها ی OCS وب ی مع. - سطح4: کارها ی نی سنگ ینی گز ی جا و بازساز ی، به عنوان مثال جا ینی گز ی قطعات مع ی وب؛ ینی گز ی جا کل OCS در بخش کشش.  سطوح نگهدار ی ی برا ناوگان - سطح1: بازرس ی روزانه- ینی گز ی جا، تنظ یم و پرکردن قطعات ده یدبی آس ای فرسوده آسان -------- صفحهٔ بعد -------- فصل5 - مرحله طراحی 26 / 10 / 1404 113 - سطح2: بازرس ی قطعات کل یدی، انجام آزما ی ها شی عملکرد ی و بازرس ی ها ی ی من یا ی رو ناوگان، با تأک ید بر سطح چرخ و محور - سطح3: جداساز ی، بازرس ی و تعم ری سامانه ی ها مهم ناوگان، با تأک دی بر بوژ ی ها ی EMU - سطح4: جداساز ی، بازرس ی و تعم ری تمام سامانه ی ها ی اصل ناوگان و در صورت لزوم رنگ یزی آم مجدد بدنه واگن. - سطح5: کارها ی ارتقاء، جداساز ی و ارتقاء ناوگان 6 - 2 - 1 - 5 - خدمات نگهدار ی ی برا یز رساخت و ناوگان ی ها تی فعال نگهدار ی ی برا یز رساخت شامل نگهدار ی عمران ی و مس ی،ر نگهدار ی عالئم ،و ارتباطات نگهدار ی انرژ ی و الکترومکان کی است. خدمات نگهدار ی ری تأث قابل توجه ی بر زمان باز ی اب ی کی تراف در صورت اختالل دارند. ا ین موضوع به موارد ز ری بستگ ی دارد: - در دسترس بودن کارکنان نگهدار ی - منابع لجست یکی - قراردادها ی کمک فن ی نی تأم کنندگان - قراردادها ی ی فرع نگهدار ی ی کپارچه یز رسامانه ی ها مختلف، مانند داشتن کی میت تیری مد مرکز ی کی و واحد برنامه یزیر مرکز ی یز،رسامانه یم تواند ری تأث مثبت ی بر قابل تی اطم نان ی و در دسترس یری پذ خط داشته باشد. 7 - 2 - 1 - 5 - نه ی هز ی ها چرخه عمر ن گهدار ی ری تأث مستق یمی بر هز نه ی ی ها چرخه عمر ز ی رساخت دارد و تأث یر غی رمستق یمی بر هز نه ی ی ها بهره برداری ترابر ی و درآمدها دارد. چرخه عمر به طراح ی، ساخت، تراف کی (تعداد قطار و سرعت بهره برداری )، س است ی نگهدار ی و شرا یط آب وهوا یی ره ی و غ بستگ ی دارد. 8 - 2 - 1 - 5 - ی ها ی ژگ یو بهره بر داری - سرعت کی مشخصه یدی کل راه آهن پرسرعت است.  سرعت طراح ی :کی پارامتر فن ی که به طور عمده به ز ی رساخت مربوط م ی شود و شعاع قوس ی ، ز ها،رساخت عالئم، OCS ره ی و غ را در مرحله طراح ی ن یی تع کند یم.  سرعت بهره برداری : مربوط به مشخصات فنی و نحوه بهره برداری قطارها است.  س رعت تجار ی : با تقس می طول خط بر کل زمان سفر محاسبه م ی شود. -------- صفحهٔ بعد -------- 114 26 / 10 / 1404 مبانی و مالحظات پیاده سازی راه آهن پرسرعت - تی ظرف قطار: ظرف تی کی قطار (تعداد صندل ها ی ) به مشخصات فن ی پیشبینی شده توسط سازنده و پ ی کربند ی داخل ی خاص توافق شده با خر دار ی بالقوه بستگ ی دارد. - فاصله ب نی قطارها: تعداد خدمات در ساعت؛ بر اساس ظرف تی قطار و مدل عالئمی - برنامه زمان ی بند بهره برداری : به تقاضا ی مسافران بستگ ی دارد و بر ساعات نگهدار ی ری تأث یم گذارد. - تعداد کارکنان به و ی ها ی ژگ ی کی تراف بستگ ی دارد. 9 - 2 - 1 - 5 - خدمات بهره برداری خدمات بهره برداری دی با ات ی عمل من یا و به موقع را تضم ین کنند و زمان واکنش بهره برداران را در صورت بروز خطا ی پیشبینی نشده به حداقل برسانند. 3 - 1 - 5 - ورود ها ی  ی مع ارها ی طراح ی - ی مع ارها ی طراح ی زی رساخت  زی رسامانه ها - زی رسامانه ی ها ی اصل در مراحل طراح ی پایه و طراح ی تفص یلی فی تعر یم شوند . بنابرا ی،ن فهرست ی از تمام زی رسامانه ها ی ها ی ژگ ی و و اصل ی دی با هی ته شود تا ا نی مرحله اجرا شود. به عنوان مثال:  روسازی و مس ی،ر به عنوان مثال ک ی لومترها ی خط، نوع ر لی و روساز ی (مس ری باالست ی ای بدون)باالست  نی تأم برق، به عنوان مثال تعداد و و ی ها ی ژگ ی پست ی ها برق، سامانه ی ها الکترومکان یکی  ارتباطات و عالئم  ی ها ی ژگ یو ناوگان  انبارهای نگهدار ی - تعار فی دی با به اندازه یا باشند که درک چرخه عمر هر عنصر پروژه را فراهم کنند.  RAMS - عملکرد یک شبکه پر سرعت تا حد ز ی اد ی به در دسترس یری پذ خط بستگ ی دارد. در دسترس یری پذ ی زمان ی حت مهم تر است که درآمدها ی مالک ز ی رساخت و ای بهره برداران خط به طور مستق می به سطح در د سترس یری پذ بستگ ی دارد. 4 - 1 - 5 - خروج ها ی - مدل بهره بردار ی -------- صفحهٔ بعد -------- فصل5 - مرحله طراحی 26 / 10 / 1404 115 - برنامه بهره برداری و نگهدار ی - نه ی هز ی ها برآوردشده بهره برداری و نگهدار ی 5 - 1 - 5 - ذی نفعان  مراجع راه آهن - بر راهبرد بهره برداری و نگهدار ی ری تأث یم گذارند.  شرکت مهندس ی - داده ها را جمع ی آور یم کند؛ برنامه بهره برداری و نگه ی دار را ته هی کند یم.  شرکت ریلی بهره برداری - اطالعات ی ی برا نه ی به ی ساز بهره بردار ی راه آهن پرسرعت ارائه م دهد ی. بهتر است ا ی ن نهاد در ا ی ن مرحله به طور کامل مشخص باشد و در ته ی ه تجه ی زات و طراح ی بهره بردار ی ، مشاوره و مشارکت خبرگ ی .ارائه دهد  شرکت ریلی نگهدار ی - اطال ی عات ی برا نه ی به ی ساز نگهداری راه آهن پرسرعت ارائه م دهد ی.  سازندگان - چرخه عمر ز ی رسامانه ها را تعر یف می کنند؛ فی وظا نگهدار ی را تعر یف می کنند.  مسافران - خدمات ترابر ی نه ی به را تع ن یی یم کنند؛ ین ازمند ی ها ی فاصله ب نی قطارها را تع ن یی یم کنند.  مالکان زم ین - بر انبارهای نگهدار ی، دسترس ی جاده یا ره ی و غ (خر دی نی زم ) تأث یر می گذارند. 6 - 1 - 5 - توانمندسازی  مدل بهره بردار ی - تصم مات ی مربوط به مدل بهره بردار ی دی با توسط مراجع راه آهن در مراحل اول هی طراح ی د یی تأ شود، ز را ی برنامه بهره برداری و نگهدار ی بر اساس مدل بهره بردار ی خواهد بود.  نه ی هز ی ها نگهدار ی و بهره برداری - نه ی هز ها توسط مراجع راه آهن تأ د یی خواهند شد. -------- صفحهٔ بعد -------- 116 26 / 10 / 1404 مبانی و مالحظات پیاده سازی راه آهن پرسرعت 7 - 1 - 5 - سک یر ها و تمهیدات مقابله ای  نه ی زم بازار - شی افزا مت یق ها منجر به افزا شی نه ی هز ی ها بهره برداری و نگهدار ی می شود . افزا شی مت یق ی ها بالقوه با ید در برآورد هز نه ی ی ها بهره برداری و نگهدار ی در نظر گر فته شود.  فناور ی راه آهن - تجه زات ی ی فن نوظهور به موقع در دسترس ن ی ستند؛ تجه زات ی ی فن به تدریج منسوخ م ی شوند. بنابراین باید از تجه زات ی ی فن موجود استفاده شده و از تجه ی زات ی که در معرض خطر منسوخ شدن هستند، خوددار ی .شود  استانداردها ی طراح ی - یی تغ رات در استانداردها در ط ول چرخه عمر طراح ی . پس از مرحله ساخت، مع ی ارها ی طراح ی باید د یی تأ شود و برنامه بهره برداری و نگهدار ی بر اساس آن تنظ یم .شود 8 - 1 - 5 - جنبه ی ها ی مال اگرچه نه ی هز ی ها سرما یاهی کی مالحظه اصل ی در تع ن یی امکان یری پذ پروژه هستند، هز نه ی ی ها بهره برداری، ب ه همان اندازه مهم هستند، را زی ری تأث بر درآمدها و بنابرا نی مازاد موجود برا ی بازپرداخت سرما هی خدمات را تع یی ی ن م کنند . درنت ی،جه دقت باالیی الزم است تا برآوردها ی واقع نانه یب یا نی از ا نه ی هز ها به .دست آید 1 - 8 - 1 - 5 - نه ی هز ی ها برآوردشده نگهدار ی و بهره برداری دو نوع هز نه ی در نگهدار ی و بهره بردا ری راه آهن پرسرعت وجود دارد: - نه ی هز ی ها بهره برداری و نگهدار ی زی رساخت - نه ی هز ی ها بهره برداری خدمات اگر یز رساخت و بهره برداری جداگانه باشند، هر دو نوع هز نه ی دی با به طور جداگانه برآورد شوند. اگر ز ی رساخت و بهره برداری ی کپارچه باشند، هز نه ی ی ها بهره برداری و نگهد ی ار دی با به طور کل ی برآورد شوند. در هر صورت، مهم ا نی ا ست که اطم نان ی حاصل شود تمام عناصر ی که هز نه ی یی ها جاد ی را ا یم،کنند در نظر گرفته شده اند. هنگام محاسبه هز نه ی ی ها بهره برداری و نگهدار ی، مهم است به اد ی داشته باش دی که ز ی رساخت با گذشت زمان فرسوده می شود دی با و ی برا نه ی هز ی ها نگهدار ی نی سنگ دوره ای در طول دوره مرجع در نظر گرفته شود. به طور مشابه، مانند مورد نه ی هز ی ها سرما یاهی، نه ی هز ی ها بهره برداری و نگهدار ی دی با به اجزا ی خاص تقس می شوند. سازه ی ها بزرگ مهندس ی با -------- صفحهٔ بعد -------- فصل5 - مرحله طراحی 26 / 10 / 1404 117 نه ی هز ی ها نگهدار ی باال با دی به طور جداگانه نشان داده شوند. هز نه ی ی ها نگهدار ی ری متغ به تعداد و نوع قطارها ی مساف ری و باری بستگ ی دارد.  نه ی هز ی ها برآوردشده بهره برداری و نگهدار ی زی رساخت - نیا دسته شامل هز نه ی ی ها ی رو ین کار، انرژ ی و مصالح ره ی و غ است که به دل لی نگهدار ی و بهره برداری روزانه مسیرها ،پایانه ها، یا ستگاه،ها سامانه نی تأم انرژ ی و سامانه ی ها عالئمی جاد یا یم شود . برخ ی نی از ا نه ی هز ها ثابت هس تند و بر اساس بهره برداری هایی هستند که به طور معمول مطابق با استانداردها ی ی فن ی من ی و ا انجام م ی شوند . در موارد د ی،گر مانند نگهدار ی ری مس و نگهدار ی ی تأس سات کشش برق ی و برق باالسری، نه ی هز ها تحت ری تأث شدت تراف کی قرار م رند یگی نی . ا نه ی هز ها به طور دوره یا بر اساس برنامه ی ها زمان ی بند شده مربوط به استهالک دارا یی ها جاد یا یم شوند.  نه ی هز ی ها برآوردشده بهره برداری خدمات - نه ی هز ی ها بهره برداری خدمات راه آهن پرسرعت توان ی را م به چهار دسته اصل ی تقس یم کرد: مانور و بهره برداری ( قطار به طور عمده نه ی هز ی ها ی رو ین کار)، نگهدار ی ناوگان و تجه ی،زات انرژ ی و فروش و مد یریت . - نیا نه ی هز در ب نی بهره برداران راه آهن بسته به سطح تراف یک مورد انتظار متفاوت بوده و به طور عمده شامل نه ی هز ی ها ی رو ین کار ی برا فروش بل طی و ارائه اطالعات در ا ی ستگاه ی ها راه آهن است. هز نه ی ی ها نگهدار ی ناوگان (شامل ن ی رو ی ،کار مصالح و قطعات ی دک ی ) به طور غ ی رمستق می تحت تأث ری تقاضا (اندازه ناوگان) قرار م رند یگی و عمدتاً تحت تأث ری استفاده از قطار هستند، که م توان ی آن را با محاسبه کل مسافت پ ی موده شده هر سال توسط هر قطار برآورد کرد. 2 - 8 - 1 - 5 - اقالم اصل ی نه ی هز  اقالم هز نه ی نگهدار ی نه ی هز ی ها نگهدار ی اصلی شامل هز نه ی ی ها ی رو ین کار، هز نه ی ی ها ادوات ، هز نه ی ی ها قطعات ی دک ی ره ی و غ در رابطه با موارد ز ری است: - نگهدار ی زی رساخت  ابنیه و مس یر  نی تأم و توز عی برق  عالئم و ارتباطات - نگهدار ی ناوگان و تجه زات ی  نگهدار ی جاری -------- صفحهٔ بعد -------- 118 26 / 10 / 1404 مبانی و مالحظات پیاده سازی راه آهن پرسرعت  نگهدار ی اساسی  نظافت  اقالم هز نه ی بهره برداری نه ی هز ی ها بهره برداری اصلی شامل هز نه ی ی ها ی رو ین کار، هز نه ی ی ها انرژ ی، نه ی هز ی ها فروش، هز نه ی ی ها تیری مد و ره یغ در رابطه با موارد ز ری است: - بهره برداری قطار  خدم ه قطار  مصرف انرژ ی  مرکز کنترل - خدمات به مشتر ان ی  کارکنان خدمات داخل قطار  بهره برداری یا ستگاه  سامانه بل ی ده طی و رزرو  فروش تلفن ی یپ یا شخوان  غات ی تبل و ترو یج - مه یب ،ات ی مال ، حق دسترسی  مه یب و دعاوی  ات ی مال بر امالک  نه ی هز ی ها حق عبور و استفاده از مس یر 3 - 8 - 1 - 5 - درآمد برآوردشده محاسبه درآمد با دی بر اساس تقاضا ی پیشبینی شده و فرض ات ی قی دق درآمد باشد. درآمدها ی حاصل از پروژه ی ها زی رساخت راه آهن شامل درآمدها ی بهره برداری نه ی (هز ی ها دسترس ی به خطوط راه آهن، هز نه ی ی ها جبران ی ی برا بهره برداری و نگهدار ی زی رساخت راه آهن، سا ری درآمدها) و ارز ش دارا یی ی ها نی گز ی جا شده است. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل5 - مرحله طراحی 26 / 10 / 1404 119 2 - 5 - طراح ی تفص یلی 1 - 2 - 5 - اهداف 1 - 1 - 2 - 5 - تعر فی قی دق راه حل منتخب هدف از مرحله طراح ی تفص یلی دست ی اب ی به تعر فی ی تر قی دق از تمام پارامترها و انتخاب ی ها ی فن، معمار ی و منظر ی ساز مورد ن از ی ی برا اجرا ی ،کارها است. به طور خاص اهداف اصلی ا ین مرحله عبارت است :از - نهایی کردن مشخصات فنی، نقشه ها و موقعیت فعالیت های عمرانی مختلف - نهایی کردن رها ی مس یی خطوط مختلف تأم نی برق و کانال ی ها زهکش ی (بر اساس شبکه ی ها موجود) - نهایی کردن طی شرا عمومی و مشخصات فن ی مورد ن از ی ی برا تامین الزامات بهره برداری - شناسا یی ابط ر ی ها نیب اقالم مختلف تجه زا ی تی و تاسیساتی 2 - 1 - 2 - 5 - ن یی تع مرزها ی نها یی دی خر نی زم پس از توافق بر رو ی طراح ی تفص یلی پروژه، مرزها ی دی خر نی زم یم توانند به طور دق قی فی تعر شوند. 3 - 1 - 2 - 5 - برآورد هز نه ی ی ها قی دق پروژه مقاد ری مصالح مورد استفاده و تجه زات ی نصب شده محاسبه م ی شوند تا طراح بتواند هز نه ی پر وژه را برآورد کند. برآوردها ی قی دق بر اساس عناصر فن ی سازگار انجام م ی شوند : مطالعات، آزادساز ی حق عبور و انطباق امالک، مهندس ی عمران، تجه زات ی راه آهن و غ ره ی . در صورت لزوم، برآو ردها یم توانند به هز نه ی ی ها مورد انتظار برا ی هر مرحله اجرا یی تقس می شوند. همچنین برای مدیریت صحیح 2 - 2 - 5 - نکات کل یدی 1 - 2 - 2 - 5 - ی کپارچه ی ساز سامانه ی کپارچه ی ساز سامانه د ی دگاه سامانه محور از کل پروژه را ارائه م دهد ی تا انسجام طراح ی داخل ی در تمام سامانه ی ها ری درگ را تضم ین :کند خط، مسیر ، سازه ،ها عالئم، ارتباطات، برق رسان ی، ساختمان ها و غ ره ی .الزامات کی هر از سامانه ها د ر مرحله طراح ی پایه، همراه با فصول مشترک مورد ن ی،از شناسا یی یم شوند. اهداف مرحله طراح ی تفص یلی به شرح ز ری است: - بررس ی و توص فی قی دق تمام الزامات قابل اعمال برا ی کل راه آهن پرسرعت و تخص صی به ز ی رسامانه ها -------- صفحهٔ بعد -------- 120 26 / 10 / 1404 مبانی و مالحظات پیاده سازی راه آهن پرسرعت - طراح ی تفص یلی و مشخصات فن ی ی برا هر ز ی،رسامانه ک دی ه با اهداف توص یف شده در الزامات را برآورده کند - طراحی جزئی محورهای مربوطه و فصول مشترک مرتبط با آن ها - تایید تعامل نیب الزامات، مشخصات طراح ی و فصول مشترک روش ی ها آزما شی و راه انداز ی زین دی با در طول ی کپارچه ی ساز سامانه مطابق با ن ی ازمند ی ها ی سطح باال ی سامانه راه آهن پرسرعت جاد یا شوند . 2 - 2 - 2 - 5 - تطابق با استانداردها، قوان نی و مقررات طراح یز رساخت دی جد دی با اطم نان ی حاصل کند که با استانداردها و مقررات فعل ی در مورد فناور ی، ی من یا، تعامل پ ذیری، یزطی مح،ست توسعه پا دار ی ره ی و غ مطابقت دارد .  برنامه مد تیری پروژه برا ی طراح ی - ی برا اطم نان ی از رعا تی نیا الزامات، طراح با دی کی برنامه مد تیری پروژه ته هی کند که به طور خاص مشخص م ی کند چگونه روش ی ها ارزیابی تیفیک و کنترل ک تیفی سازمان ی ده خواهند شد. برنامه مد یریت ( پروژه ای ب رنامه تضم نی ی ) با تیفیک د بر اساس اصول مندرج در ISO 9000 ، ISO 9001 ، ISO 9004 ، ISO/TR 10013 ، ISO 14001 ، OHSAS 18001 ره ی و غ باشد .  بررس ی ها ی پروژه - بررس ی ها ی پروژه با دی در جلسات دوره یا گروه ی ها افراد واجد شرا طی و متخصصان انجام شود تا:  لی تحل کامل و دق قی کارها ی انجام،شده انجام شود  بررس ی شود که آ ای اهداف برآورده شده،اند  اقدامات رانه ی شگ یپ ای اصالح ی ،سفارش داده شود  توص ها هی ی و پ شنهادات در پا ان ی ند ی فرآ بررس ی صادر شود.  بررس ی مطالعات طراح ی - سطوح مختلف ی که به طور کل ی ی برا بررس ی طراح ی پروژه ی ها خط جد دی اعمال م ی شوند به شرح ز ری است:  بررس ی ها ی داخل ی : توسط خود شرکت طراح ی در دو بخش انجام م ی شوند : بررس ها ی توسط شخص ی که کار را انجام داده است و توسط فرد ی که در فرآ ند ی طراح ی مشارکت نداشته است.  بررس ی ها ی خارج ی : توسط سازمان ی ریغ از سازمان ی که برا ی طراح ی پروژه مأمور شده است، انجام م ی شوند.  ری سا توص ها هی : سا ری سازمان ها (متخصصان فن ی، نهادها ی ی اب ی ارز واجد شرا طی ره ی و غ زی ) ن در طول کار بر ی رو طراح ی تفص یلی توص یی ها هی ارائه م ی دهند.  ممیزی ها -------- صفحهٔ بعد -------- فصل5 - مرحله طراحی 26 / 10 / 1404 121 - ممیزی های داخل ی ای خارج ی به صورت نظام مند ای تصادف ی انجام م ی شوند تا اعمال صح حی روش ی ها تضم ین تیفیک را تأ د یی کنند. 3 - 2 - 2 - 5 - تیریدم الزامات  تعر یف - ند ی فرآ مستندساز ی، ی تحل،ل پایش، اولو ی بند تی و توافق بر رو ی الزامات و همچن نی تیری مد یی تغ رات و ا رتباط با اعضا ی پروژه و ذ ی نفعان مربوطه است. ا نی کی ند ی فرآ مستمر در طول چرخه عمر کل پروژه است. فرآ ند ی تیری مد الزامات در طول چرخه عمر پروژه و براساس ارتباط دوطرفه ب نی انتظارات ذ ی،نفعان الزامات مش ی تر، الزامات ی فن، الزامات یز رسامانه و اجزاء، اسناد طراح ی و برنامه ها و روش ی ها آزما شی است.  فعال ها تی - جمع ی آور اطالعات از:  اسناد قرارداد ی  مطالعات امکان سنج ی و سا ری مطالعات  محدود ی ها تی ی ست یزطی مح  نی ازها ی کاربران  تجرب ات ی گذشته و فعل ی - :افراز  الزامات عمود ی :الز امات هر ز ی رسامانه خاص شناسا یی یم شوند :مسیر ،عملیات خاکی، خط، عالئم، برق رسان ی، ناوگان و غ ره ی.  الزامات افقی : مربوط به کارایی ی کل ساما نه پرسرعت شامل رویه های بهره برداری، ی ظرف،ت برنامه ی ها زمان ی بند، اثرات ی ست یزطی مح، سر و صدا، ا ی من ی، تی قابل اطم نان ی ره ی و غ .است - پایش:  همان طور که هر الزامی مستند م ی،شود پایش دوطرفه آن ن زی دی با ثبت شود. هر الزامی دی با کی به الزام ر ماد کی در سند پا هی مرتبط شودکه ی برا برآورده ی ساز انتظارات ذ ی نفعان مربوطه .است الزاماتی ،بدون ارتباط منجر به طر حی می شوند که اهداف را برآورده نم ند کی و بنابرا نی معتبر ن ست ی . برعکس، الزامات سطح پا تر ن یی که نم ی توانند به الزامات سطح باالتر متصل شوند، نشان دهنده طراح ی شیب از حد غ ی رضرور ی هستند. -------- صفحهٔ بعد -------- 122 26 / 10 / 1404 مبانی و مالحظات پیاده سازی راه آهن پرسرعت 4 - 2 - 2 - 5 - نقشه ی ها طراح ی تفص یلی ی ادداشت ی ها محاسبات ی و نقشه ی ها تفصیلی دی با نی در ا مرحله ، با توجه و ژه ی به عناصر ز ری هی ته وند ش: - نقشه های پالن مسیر و انشعابات که شامل پالن ی افق، پروف لی ، نقشه طراحی یا ستگاه و محوطه ره ی و غ می.شود - نقشه های عملیات خاکی که شامل مقطع عرض ی معمول ی، مقاطع عرض ی خاکر یز بلند و خاکبرداری ی عم،ق مکان ی ها خاص و غ ره ی می.شود - برنامه مدیریت یکپارچه مصالح و نقشه پهنه بندی تعادل خاکی مسیر که شامل نمودار تعادل خاکبرداری و خاکریزی ،، تعیین کمی و مکانی احجام خاکبرداری و خاکریزی به تفکیک کیلومتراژ، قابلیت استفاده مجدد مصالح جانمایی دپوهای موقت و دائم، معادن قرضه و مسیرهای حمل پیشنهادی بوده و مبنای کنترل و به روزرسانی اح جام در فاز ساخت به منظور جلوگیری از انباشت مازاد و غیرضروری مصالح در اراضی مجاور قرار گیرد. - پل ها و آبروها که شامل نقشه ی ها تفصیلی ی برا پل ها و آبروها هی ، پا،ها ید واره،ها فونداس ون ی،ها سازه ی ها خاص و ره یغ می.شود - تونل ها (درگاه، کمک ی و اضطرار ی، هی تهو ره ی و غ) که شامل نقشه تونل، پروف لی تونل، مقطع عرض ی بدنه تو ،نل نقشه درگاه، پروف لی و مقطع عرض ی درگاه، شفت و دسترس ی، هی تهو ی ات ی عمل، روشنا یی، دسترسی اضطرار ی و ره یغ می.شود - زهکش ی عمود ی و افق ی که شامل زهکش ی ی برا خاک بردار ی، زهکش ی ی برا تونل ها، زهکش ی ی برا یا ستگاه،ها زهکش ی ی برا پل ها و آبروها ره ی و غ می.شود - برنامه پایش و مدیریت فعال آب های زیرزمینی و سطحی(شبکه پایش مستمر سطح آب زیرزمینی د ر محدود ه مسیر، حریم ژئوتکنیکی و مناطق حساس مجاور (از جمله اراضی کشاورزی، سکونت گاه)ها و تأسیسات حیاتی ، پایش آب های سطحی و رواناب ها به ویژه در بازه های بارش فصلی و حوادث حدی ،تحلیل برهم کنش عملیات خاکی بزرگ مقیاس (نظیر حفاری تونل ها، اجرای خاکریزهای مرتفع، گودبرداری ها و زهکشی های طولی) با رژیم هیدروژئولوژیکی منطقه و به روزرسانی مستمر مدل های پیش بینی نشست و پایداری زمین ، ت دوین و اجرا ی برنامه مدیریت ریسک ژئوتکنیک).... ی و هیدرولوژیکی و - روسازی که شامل روسازی ری مس و موارد مرتبط می.شود - ارتباطات که شامل نقشه ی ها طرح ی بند شبکه ارتباط ی، خطوط ارتباطات راه دور، مرکز ارتباطات، شبکه ارتباط ی ی برا یا ستگاه،ها سامانه ارتباطات ب میسی یجید،تال نمودا ی رها هی پا ی برا سازمان ی ده کانال ی ها ارتباط ی ره ی و غ می.شود - عالئم که شامل ا ی نترال یک،نگ کنترل قطار، کنترل تراف یک متمرکز، سامانه نظارت و پایش متمرکز و غ ره ی می.شود -------- صفحهٔ بعد -------- فصل5 - مرحله طراحی 26 / 10 / 1404 123 - نی تأم و توز عی برق که شامل س ی کش می ی اصل، نقشه کل ی، نقشه خالصه برا ی شبکه ی ها ی تأس،سات ن مودارها ی ی خط کت ریگچ یی سو پست ی ها برق، نقشه برا ی ساختمان ی ها یدی تول، نقشه حفاظت از صاعقه و زم ین کردن، کابل ی کش، نصب تجه زات ی ی اصل، سامانه کنترل نظارتی و جم ی آور ع داده (اسکادا1 )ره ی و غ می.شود - سامانه خط تماس هوا یی که شامل نقشه OCS ی برا یا،ستگاه پایانه، بالک و تونل، نق شه ی ها سامانه تأم ین ،برق نصب تجه زات ی ره ی و غ می .شود - ی تأس سات راه آهن (در ا ی ستگاه،ها ساختمان ی ها نگهدار ی ره ی و غ) که شامل نقشه انبارهای نگهدار ی ی کل، نقش ی ها ه ی کل گاه ی پا EMU (پست)، تأس ی سات ی در ا ستگاه ره ی و غ می.شود - ی تأس سات و تجه زات ی ی من یا که شامل خروج ی اضطرا یر، عالئم و نشانه ی ها اضطرار ی، روشنا یی اضطرار ی، تشخ صی و اطفاء حر ی،ق دورب ی ها نی مداربسته، تجه زات ی یتی امن، سامانه تشخ صی نفوذ و غ ره ی می.شود - اقدامات حفاظت مح ی ست یزطی (گذرگاه ی ها یح،وانات صفحات صوت ی، حوضچه ی ها ینی نش ته ره ی و غ) - حصارکش ی و کارها ی تکم یلی - جاده ی ها دسترسی و تقاطع ی ها یز رساخت - پل ی ها یی هوا ی و ز رگذرها - مرزها ی تملک نی زم 3 - 2 - 5 - ورود ها ی  طراح ی پایه - طراح ی تفص یلی بر اساس آخر نی مطالعات انجام شده ، یعنی طراح ی پایه انجام می .شود  استانداردها، قوان نی و مقررات قابل اعمال  الزامات RAMS - یکی از جنبه ی ها اساس ی طراح ی تفص یلی، الزاماتRAMS است و طراح با دی بتواند نشان دهد که طراح ی تفص یلی این نی ازمند ها ی را برآورده م کند ی.  جی نتا مالحظات حقوق ی - بسته به افته ی ی ها تحق قات ی در مورد سودمند ی عموم ی پروژه، ممکن است مطالعات ب ی ی شتر قبل از شروع کار ب ر ی رو طراح ی تفص یلی الزم باشد.  ی اب ی ارز ری تأث ی ست یزطی مح 1 SCADA -------- صفحهٔ بعد -------- 124 26 / 10 / 1404 مبانی و مالحظات پیاده سازی راه آهن پرسرعت - جی نتا ی اب ی ارز ری تأث ی ست یزطی مح (EIA) و به و ژه ی برنامه مد تیری ی ست یزطی مح د بای در طراح ی تفص یلی در نظر گرفته شود.  داده ی ها ی فن - ی برا برد شیپ طراح ی از مرحله پایه به مرحله تفص یلی، داده ی ها یب ی شتر در زم نه ی ی ها ریز دی با جمع ی آور د شون:  تحق قات ی نی زم شناس ی و ژئوتکن یک  بررس ی ها ی توپوگراف ی و نقشه بردار ی هی پا  شناسا یی ری تأث حق عبور و مالکان زم ین  بررس ی ی تأس سات موجود  داده ی ها ی ست یزطی مح 4 - 2 - 5 - خروج ها ی  نقشه ها - ی ها ی ژگ یو قی دق پروژه در مجموعه یا از نقشه ها در طراح ی تفص یلی نشان داده م ی شوند.  برآورد هز نه ی ها - طراح ی تفص یلی یا بر ی اب ی ارز مقاد ری مصالح مورد ن از ی و فعالیت های ساخت واقع ی در اجرا ی پروژه استفاده م ی شود . سپس از نقشه ها و فهرست مقاد ری ی برا دی تول نه ی هز ی ها قی دق پروژه استفاده م ی شود.  الزامات سامانه و فصول مشترک - طراح ی تفص یلی مجموعه ای کامل از الزامات را برا ی کل محدوده پروژ ه، از سطوح باالتر جزئ ات ی مورد ن از ی در مرحله امکان سنج ی تا توص ی ها فی ی فن یز رسامانه،ها دی تول کند یم .  الزامات ی اب ی ارز RAMS - کی برنامه RAMSدی با توسط طراح ته هی و به روز نگه داشته شود و دی با اهداف RAMSپروژه را به وضوح ب ان ی کند و کی ی اب ی ارز ینیبشیپ شده از RAMSی برا طراح ی تفص یلی ارائه دهد.  مشخصات فن ی - ی ها ی ژگ یو طراح ی تفص یلی سازه یی ها که با دی ساخته شوند و تجه ی زات ی که با دی نصب شوند، در سند ی ب ه نام مشخصات فن ی مشخص م ی شوند.  ی مع ارها ی طراح ی - سند مع ی ارها ی طراح ی تمام فرض ات ی طراح ی را مرور م کند ی و استانداردها و مقررات اس تفاده شده در فرآ ند ی طراح ی ی را ادآور ی کند یم. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل5 - مرحله طراحی 26 / 10 / 1404 125 5 - 2 - 5 - ذی نفعان  مرجع قرارداد - ند ی فرآ جمع ی آور داده ها را آغاز م کند ی ای نیا فه ی وظ را به بخش مهندس ی محول م کند ی . شرکت(ها ی ) مهندس ی را برا ی انجام کارها ی طراح ی تفص یلی انتخاب م کند ی (برای قراردادهای رایج ). سپس مرجع قرارداد ب ر خدمات ارائه شده توسط ا نی شرکت ها نظارت یم،کند جی نتا آن ها را تأ د یی کند یم و مالک تی ند ی فرآ را بر عهده م رد یگی . در مورد قراردادها ی طراح ی-ساخت ی عن (ی DB ، DBOM ، DBFM )، مرجع قرارداد، گروه ساخت ای مهندس ی را که کارها ی طراح ی تفص یلی را انجام م دهد ی انتخاب م کند ی و مسئول تی طراح ی تفص یلی را به ا نی گروه محول م ی کند.  شرکت ساخت - مسئول تی طراح ی تفص یلی را به کی شرکت مهندس ی محول م کند ی (در مورد قراردادها ی طراح ی- )ساخت.  شرکت مهندس ی - در جمع ی آور داده ها مشارکت م کند ی . طراح ی تفص یلی را ته هی کند یم . سا ری شرکت ی ها مهندس ی ممکن است ی برا کمک به مرجع قرارداد برا ی د یی تأ مستقل.شرکت کنند 6 - 2 - 5 - توانمندسازی  د یی تأ مستقل - طراح ی تفص یلی دی با توسط کی نهاد خارج ی، ًمعموال کی شرکت مهندس ی ،مستقل ممیزی شود .  ی اب ی ارز RAMS - کی نهاد واجد شرا طی مسئول اطم نان ی از برآورده شدن مع ی ارها ی RAMSاست.  د یی تأ رسم ی توسط مرجع قرارداد - ی در ب شتر موارد، مرجع قرارداد طراح ی تفص یلی را بر اساس نظرات ممیز مستقل و نهاد مسئول ارز ی اب ی RAMS به طور رسم ی د یی تأ کند یم . در برخ ی موارد، با ا نی حال (به و ژه ی قراردادDBFM ) ، مرجع قرارداد ممکن است مسئول تی طراح ی تفص یلی را به گروه ساخت /مهندس ی منتقل کن د. 7 - 2 - 5 - سک یر ها و تمهیدات مقابله ای  کمبود داده ی ها ورود ی - اگر کمبود داده ی ها ورود ی وجود داشته باشد ای اگر داده ها به اندازه کاف ی قی دق نباشند (داده ی ها توپوگراف ی ناکاف ی، بررس ی ها ی ژئوتکن کی ناقص، تجه زات ی یدی کل ن یی تع نشده ره ی و غ )، مقاد ری تخص افته یصی ممکن است در -------- صفحهٔ بعد -------- 126 26 / 10 / 1404 مبانی و مالحظات پیاده سازی راه آهن پرسرعت مرح له کارها (حق عبور، مقاد ی ر مصالح ) مورد چالش قرار گ رند ی . راه حل ی ها ی فن توص یه شده در طراح ی تفص یلی زین ممکن است مورد چالش قرار گ رند ی . بس ار ی مهم است که اطم نان ی حاصل شود داده ی ها ورود ی تا حد امکان کامل و دق قی هستند و با سطح جزئ ات ی مورد ن از ی در مطالعات طراح ی تفص یلی مطابقت دارند.  راه حل ی ها ی فن نامناسب و ای نه ی هز ی ها ینیبشیپ نشده - با ارائه سطح باالتر ی از جزئ ی،ات طراح ی تفص یلی ممکن است برخ ی از توص ی ها هی ارائه شده در مرحله طراح ی پایه ری را ز سؤال ببرد. بنابرا ی،ن توص یه می شود که حاش ی ها هی مناسب برا ی نی چن عدم قطع یی ها تی در مرحل ه طراح ی پایه در نظر گرفته شود تا از افزا شی بودجه و از غ ی رممکن شدن پروژه جلوگ یری شود. 8 - 2 - 5 - جنبه ی ها ی مال  نه ی هز ها - نه ی هز ها به نوع پروژه (مشارکت عموم ی-خصوص ی، طراح ی-ساخت و غ ره ی ) بستگ ی دارد.  ری تأث بر هز نه ی ی ها پروژه - ات ی جزئ نه ی هز ی ها نها یی در پا ان ی مرحله طرا یح تفص می قد یق سب ی را یلی شوند . هرچه طراح ی تفص یلی گسترده تر باشد، عدم قطع ی ها تی کمتر ی در مورد هز نه ی ی ها کار باق ی ماند یم. 3 - 5 - فرآیند بخش طراحی پروژه شکل5 - 1 روند حاکم برای مطالعات طراحی پروژه را با نگاه فرآیندی و تعیین .نقش نهادهای مرتبط ارائه نموده است انجام فعالیت های این مرحله از پروژه با دستگاه اجرایی مربوطه (پیشنهاد شرکت ساخت و توسعه زیربناهای حمل ونق ل )کشور در تعامل با مالک پروژه .است به طوری که پس از انجام تشریفات موردنیاز برای انتخاب مشاور طراحی پروژه، انجام این مطالعات توسط مشاور تخصصی با دو رویکرد اصلی برنامه ریزی بهره برداری و نگهداشت و نیز مطالعات طراحی تفصیلی .انجام خواهد پذیرفت خروجی این مرحله از مطالعات مشتمل بر نقشه ،ها برآورد دقیق نه ی هز ها ، الزامات سامانه ها و فصول مشترک مرتبط با آن ها، الزامات اب ی ارز یRAMS ،مشخصات فن ی و ی مع ارها ی طراح .ی خواهد بود -------- صفحهٔ بعد -------- فصل ۵- مرحله طراحی ۳/۶( و آماده‌سازی برای انجام بررسی گزارشات و انجام تشریفات اولیه آماده‌سازی مالی براء ۱ م ر ( مناقصات با پیمانکار برگزاری جلسات برای برای برگزاری مناقصات انجام مر حله طراح ۷ دریافت ابلاغ اجرای طرح ۳ ۱ ساخت تابید فعالیت مشاور جذب مشاور 2۳ ی ب بایان مرحله طراحی َ ۰ تهیه اسناد فنی و مالی ۹ ۲ ۱ مناقصه تس برنامه ریزی بهرمبرداری و نگپداشت و نی ۰ ۱ ۱ ا مدل بهره‌برداری ٍ معبارهای طراحی ٍ برنامه بهره‌برداری و ۱۱ ۱ زیرسامانه‌ها ِ ۱ ۸ هزینه‌های برآوردشده ۱ ۱ شاخص ۸۸۸۷۹ ! ی | بهرهرداری ونگهداری | : : [ پروژه ی 7 ۹ 6 طراحی تفصیلی ز اس ۹ ا 0 : پرآورد هزینه‌ها ۱۱ | بررسی استانداردها و ۲ ! سس ۱ قوانین بین‌المللی ۱ ا آلزامات سامانه و فصول ۱ ۱ ۱ ۱ ی ا بررسی الزامات ۰۱۸۸/۹" : (1:1000) ۱ ۱ : ۱ ۱ ۱ بررسی طراحی پایه ۱ سح | : بررسی آرزیابی ۱ ۱ ۱ ۱ زیست‌محیطی . تهیه الزامات ۴8۸۸۹ ۰" ۱ ۱ ۱ معیارهای طراحی ۱ ۱ مانند ژلوتکنیک ۱ شکل ۱-۵ روند مطالعات مرحله طراحی پروژه -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۸ ۳/۶( مبانی و ملاحظات پیاده‌سازی راه‌آهن پرسرعت ۱- ارجاع به ۳-۱-۵ ۲- ارجاع به ۴-۱-۵ ۳- ارجاع به ۲-۲-۵ ۴- ارجاع به ۴-۲-۵ -------- صفحهٔ بعد -------- مرحله ساحت -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- فصل6 - مرحله ساخت 26 / 10 / 1404 131 1 - 6 - برنامه ریزی ساخت 1 - 1 - 6 - اهداف هدف از برنامه ریزی ،ساخت ی افتن بهتر نی روش برا ی سازمان ی ده کارها ی یدی تول پروژه و نظارت بر فرآ ی ندها به منظور اطم نان ی از کنترل تمام مراحل ساخت و رعا تی مهلت ی ها یدی کل است. ا نی برنامه یزیر امکان زمان ی بند فی وظا مختلف را فراهم م کند ی و ابزار ی ضرور ی ی برا توافق بر سر تقس می فی وظا و ترک بی آن ها و همچن نی نظارت بر مس ری بحران ی .است نیا برنامه به عنوان مبنا یی ی برا انعقاد قراردادها عمل م کند ی و تمام محدود یی ها تی که با دی ی برا اطم نان ی از اجرا ی به موقع پروژه در نظر گر فته شوند را مشخص م کند ی . همچن ی،ن نیا برنامه اطم نان ی دهد یم که خی تار راه انداز ی پروژه مطابق برنامه تی رعا خواهد شد . 2 - 1 - 6 - نکات کل یدی 1 - 2 - 1 - 6 - برنامه یزیر ساخت برنامه یزیر ساخت بخش ی از برنامه یزیر ی کل پروژه است. ساخت بخش بزرگ ی از فرآ ند ی ی کل توسعه کی پروژ ه خط دی جد را ت لی شک دهد یم نی . ا ند ی فرآ در قالب کی برنامه کالن ارائه م ی شود . برنامه کالن از مرحله مطالعه امکان سنج ی نی تدو یم شود دی و با شامل رو ی ها هی مختلف، تملک زم ی،ن تحو یل ،ناوگان آموزش پرسنل آ ی،نده تحو لی منبع تغذ هی و تمام داده ی ها خارج ی که ممکن است بر پروژه تأث ری بگذا رند، باشد. برنامه ریزی ساخت کی ابزار مد یتیری ی واقع ی برا ری مد پ روژه است که به او امکان م دهد ی در هر زمان د ی دگاه ی روشن از پ ی شرفت کارها ی ساخت داشته باشد و او را از هرگونه تأخ یری که ممکن است بر تار خی راه انداز ی پیشبین ی شده ری تأث بگذ ارد، مطلع کند . 2 - 2 - 1 - 6 - فعالیت های بحران ی  ات ی عمل ی خاک زمان بر است به طور کل ی، دو فصل خشک برا ی تکم لی ات ی عمل ی خاک مورد ن از ی است: در فصل اول، ب ی شتر حجم کار انجام م ی شود و فصل دوم برا ی ات ی عمل تکم یلی است. اگر مدت زمان پروژه محدود باشد، م توان ی از روش ی ها ی گر ید ی برا کاهش زمان ساخت به حد قابل قبول استفاده کرد .  حفار ی تونل م ی تواند کی فعالیت بحران ی باشد ساخت تونل ی ها طوالن ی زمان بر است. عمل ات ی حفار ی تونل به روش مورد استفاده بستگ ی دارد . -------- صفحهٔ بعد -------- 132 26 / 10 / 1404 مبانی و مالحظات پیاده سازی راه آهن پرسرعت  ساخت پل م ی تواند کی فعالیت بحران ی باشد پل یی ها با ساختار ای فناور ی ده یچیپ یم توانند عامل ی یدی کل در پ فت شر ی پروژه باشند. گاه ی اوقات کی پل بلند ن یز می تواند کی فه ی وظ بحران ی باشد .  سازمانده ی کارها ی روسازی کی عامل کل یدی است انتخاب مکان پا گاه ی ی ها ی کار و روش انجام کارها ی روسازی ی برا بسته ی ها ی کار و تار ی ها خی تحو لی آن ها بس ار ی مهم است. برا ی زمان ی بند کارها ی روس ازی، ابتدا با دی مدت زمان آزما ها شی و راه انداز ی مشخص شود، آخر نی ی ها خی تار تکم لی کارها ی عمران ی در رابطه با راهبرد ان تخاب شده ی برا کارها ی ی خط شناسا یی شود و آخر نی یخی تار که ا نی کا رها دی با بر اساس مدت زمان بسته ی ها ی کار شروع شوند، تع ن یی شود. از ا نی قی طر ن توا یم مهلت ی ها الزم برا ی اطم نان ی از آزادساز ی تمام امالک مورد ن از ی و تکم لی ی ها هی رو اجبار ی را تع ن یی کرد .  سامانه الکترومکان یکی می تواند کی عامل کل یدی باشد زمان ی بند ساخت و نصب تجه زات ی ارتباط ی، عالئمی و انرژ ی ار ی بس مهم است. 3 - 2 - 1 - 6 - ری سا فعال ها تی ی برا تکم یل یک خط و راه انداز ی موفق آن در زمان مقرر، هماهنگ ی کی نزد نیب تخصص ی ها مختلف که در آماده ی ساز خط برا ی بهره بردار ی نقش دارند، ضرور ی است. عوامل مهم در ا نی نه ی زم شامل خر ید ناوگان، استخدام و آموزش رانندگان و کارکنان قطار، ساخت تأس ی سات نگهدار ی ناوگان و ز ی رساخت ها، تطب قی ساختمان ی ها یا ستگاه ی ها موجود یا ساخت ساختمان ی ها یا ستگاه دی جد (اغلب خطوط قبل از ا ی ستگاه ها تکم یل می شوند ) است. 4 - 2 - 1 - 6 - استفاده از ابزارها ی مناسب در برنامه یزیر زمان بند ی ساخت سه دسته اصل ی از وظا فی دی با در فرآ ند ی برنامه یزیر ساخت زمان ی بند شوند و هر کدام به ابز ارها ی متفاوت ی از ین دارند : - در مرحله اول، رو ی ها هی مقدمات ی و مجوزها، مطالعات دق قی و وظا فی ی کل که برا ی تمام خطوط اعمال م ی،شوند دی با تحت کی ند ی فرآ برنامه یزیر از نوع PERT ای CPM قرار گ رند ی تا وظا فی بحران ی و مهم تر از آن، ترت یب انجام آن ها مشخص شود. - فی وظا مرت بط با فعال ی ها تی طراح ی و عمران ی که ممکن است به صورت خط ی یا با استفاده از نمودار گانت زمان ی بند شوند و م ی توانند به تعداد تأس ی سات مورد ن از ی ی برا ساخت، تقس می شوند. - در نها ی،ت فی وظا مرتبط با نصب خط و تجه زات ی ی رو خط که برا ی آن ها برنامه یی ها در قالب نمودارها ی یا ره ی نج ز ی زمان مورد ن از ی است . -------- صفحهٔ بعد -------- فصل6 - مرحله ساخت 26 / 10 / 1404 133 3 - 1 - 6 - ورود ها ی  تملک زم ین الزم است رو ی ها هی تملک زم نی زمان ی بند شوند، ز می عت یی ن ور یه اه این ی ار کنند که چه زمان ی حق عبور الزم برا ی کار فراهم م ی شود و همچن نی اطم نان ی یم دهند که اگر حفار ی ها ی باستان شناس ی الزم باشد، قبل از شروع کارگاه ساخت تکم لی شوند .  مجوزها تمام مجوزها ی الزم برا ی شروع کار با دی اخذ شوند. ا نی مجوزها ممکن است مربوط به مح ست یزطی (حفاظت از آب و خاک، دوره ی ها ممنوعه برا ی حفظ برخ ی گونه ی ها جانور ی ره ی و غ )، مجوزها ی ی قبل در مورد مقررات ا ی من ی (پرونده ا ی من ی، د یی تأ بازرس ی کار و غ ره ی ) و مجوز ساخت باشند.  طراح ی تفصیلی طراح ی تفصیلی د یی تأ شده به عنوان مبنا ی برنامه یزیر ساخت عمل م کند ی.  خروج ی انبارهای ی کار خروج ی انبارها در سا ی ها تی مختلف با دی مشخص باشد، عامل ی که به ژه یو ی برا کارها ی روسازی و ساخت پل که ار ی بس زمان ،بر هستند مهم است.  بسته ی ها ی کار هنگام زمان ی بند ات ی عمل ی کار مختلف، ضرور ی است که ا نی ها تی فعال به بسته ی ها ی کار تقس می شوند، ز را ی نیا کار نه تنها امکان کار مواز ی تخصص ی ها مختلف رو ی بسته ی ها ی کار جداگانه را فراهم م ی،کند بلکه اطالعات ی درباره مدت زمان هر وظ فه ی هی پا زین ارائه م دهد ی . 4 - 1 - 6 - خروج ها ی  برنامه یزیر زمان بند ی ساخت هر کار پا یهای می تواند در بهتر نی زمان ممکن زمان ی بند شود، با کی مهلت تکم ی،ل ی تار خچه آن و داده ی ها ورود ی ی برا نظارت، با در نظر گرفتن هرگونه حاش هی مرتبط.  داده ی ها ری مس بحران ی داده ی ها ری مس بحرا ین ی برا لی تحل برنامه پ ی شنهاد ی و اعمال کنترل ب ی شتر بر فعال ی ها تی مختلف ح ی ات ی ه ستند .  برنامه آزما ها شی و راه انداز ی قبل از شروع مرحله آزما ها شی و راه انداز ی، الزم است که ب ی شتر کارها تکم لی شده باشند، از جمله اتصال منبع تغذ یه برق تراکشن، پست ی ها ی فرع، ارتبا طات و غ ی،ره که همگ ی ی برا نی اول آزما ها شی مورد ن از ی هستند . -------- صفحهٔ بعد -------- 134 26 / 10 / 1404 مبانی و مالحظات پیاده سازی راه آهن پرسرعت  زمان بند ی و مدت زمان ساخت زمان ی بند مرحله ساخت و مدت زمان آن عوامل ح ی ات ی در تع ن یی زمان تأم نی ی مال و تار ی ها خی پرداخت هستند . 5 - 1 - 6 - ذی نفعان  مرجع قرارداد برنامه کالن را ارائه م دهد ی و اهداف ساخت و ش روع بهره بردار ی را تع ن یی کند یم نی . ا مرجع فرض م کند ی که تمام ی ها هی رو مقدمات ی به موقع تکم لی و تمام مجوزها اخذ شده اند.  ری مد یز رساخت نیا مرجع به اتصاالت با خطوط موجود (در صورت وجود) و آموزش پرسنل بهره بردار ی و نگهدار ی مربوط م ی شود . برنامه ی ها بهره بردار ی و نگهدار ی خود را که به برنامه ساخت مرتبط هستند، تدو نی کند یم . همچن نی مسئول تی اطم نان ی از خر دی تجه زات ی الزم برا ی نگهدار ی خط را بر عهده دارد .  شرکت ی ها راه آهن نیا شرکت ها با دی الگوها ی خدمات آ نده ی ینیبشی را پ کنند، دعوت به مناقصه برا ی ناوگان مورد ن از ی را زمان ید بن کنند و برا ی استخدام و آموزش پرسنل برنامه یزیر کنند.  ی تول دکنندگان ناوگان در صورت ن ی،از دی با ساخت ناوگان جد دی را با توجه به تار ی ها خی مشخص شده در برنامه کالن زمان ی بند کنند .  شرکت ی ها مهندس ی نیا شرکت ها مسئول ته هی برنامه زمان ی بند هستند. آن دی ا با ه تمام داده ی ها ورود ی الزم را جمع ی آور کنند و برنامه خود را با کار به عقب از مهلت ی ها نها یی توسعه دهند. از ا نی ی تحل،ل آن ها با دی بتوانند تار یی ها خی را که مطالعات برا ی بسته ی ها ی کار عمران ی و تجه زات ی دی با تکم لی شوند تا از تأخ ری در شروع کار واقع ی جلوگ یری شود، تع ن یی د کنن.  شرکت ی ها پیمانکار نیا شرکت ها با دی مدت ی ها زمان تخم زده نی شده را در نظر بگ رند ی و منابع و نرخ کار خود را با حجم کار و زمان کل ی موجود تطب قی دهند. 6 - 1 - 6 - توانمندسازی  د یی تأ برنامه ها توسط مرجع قرارداد ضرور ی است که مرجع قرارداد برنامه ی ها زمان ی بند هی ته شده توسط مد ری قرارداد را تأ د یی کند، ز را ی سند حاصل ابزار ارتباط ی مشترک ی ی برا کل ت می پروژه خواهد بود. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل6 - مرحله ساخت 26 / 10 / 1404 135 7 - 1 - 6 - سک یر ها و تمهدیات مقابله ای  خطا در تخم نی مدت زمان شناسا یی ری مس بحران ی و در نظر گرفتن حاش ی ها هی موقت برا ی کی هر از وظا فی بحران ی  عدم توجه به توا لی لی تحل روابط ب نی بسته ی ها ی کار مختلف، مدت زمان کار و محدود ها تی و تع ن یی منطق ی ی توال ساخت. تحل لی ی جد فصل مشترک ها ژه یو ، به نیب کارها ی عمران ی و تجه زات ی راه آهن (که برا ی آن کی ها برنامه مد تیری اشتراکی موردن از ی ،)است از مرحله طراح ی مقدمات ی ضرور ی است . 8 - 1 - 6 - ی ها ه جنب ی مال کی برنامه زمان ی بند خوب طراح ی شده یم تواند رات ی تأث مثبت ی بر هز نه ی ی ها ی کل ساخت داشته باشد. کارها با ید ت ا حد امکان نزد کی به تار خی راه انداز ی انجام شوند تا پرداخت ی ها بهره بر وجوه تأم ین شده ی برا پروژه به حداقل برسد. 2 - 6 - تیری مد ساخت 1 - 2 - 6 - اهداف ،هدف اصلی توسعه یک یز رساخت کامل است که با اهداف مد تیری ی من یا، تیفیک و مح ست یزطی مطابقت داشته باشد و در مهلت ی ها ن یی تع شده انجام شود. ساخت راه آهن پرسرعت نه تنها شامل خط جد ی،د بلکه ارتباطات با شبکه راه آهن موجود، ا ی ستگاه،ها پایانه ها ، تأس ی سات نگهدار ی، مرکز کنترل ه بهر برداری و ارتقا ی خطوط موجود را ن زی در بر م رد یگی . نظارت بر کارها با دی اطم نان ی دهد : - ی ها هی رو کنترل مشخص شده در برنامه تضم نی تیفیک شرکت ساخت به درست ی اعمال م ی شوند. - برنامه مد تیری ست یزطی مح تی رعا یم شود. 2 - 2 - 6 - نکات کل یدی 1 - 2 - 2 - 6 - تخص صی بسته ی ها ی کار نیا امر به مها رت، توانا یی و اندازه پ ی،مانکاران گستره جغراف یی ای پروژه، دانش فن ی و چشم انداز صنعت ی بستگ ی .دارد مرجع قرارداد ممکن است تصم می رد ی بگ که بسته ی ها ی کار مختلف را تع ن یی کند ای نیا کار را به طراح-سازنده واگ ذار کند تا تحت کی قرارداد طراح ی و ساخت برا ی ش بخ عمده ای از خط جد دی انجام دهد. -------- صفحهٔ بعد -------- 136 26 / 10 / 1404 مبانی و مالحظات پیاده سازی راه آهن پرسرعت تقس می فی وظا ممکن است بر اساس موقعیت (به عنوان مثال عمل ات ی ی خاک کی از فاصله مشخص تا فاصله دیگر ،) ساختارها ی ی کار هی پا (پل، پل بلند، تونل و غ نف هزوح ساسا رب یا) ی هر ی ،(خط عالئم، ارتباطات، خطوط برق باالسری، ساختمان ها و غ ره ی ) انجام شود . 2 - 2 - 2 - 6 - هی رو مناقصه قراردادها بر اساس دو مرحله متما زی منعقد م ی شوند :  مرحله 1: آماده ی ساز مناقصه - دعوت به فراخوان - هی ته اسناد پ د یی تأ شی صالح یت - جلسه توج یهی پروژه - ی اب ی ارز پاسخ ی ها فراخوان د یی تأ شی و پ صالح تی (اعمال ی مع ارها ی ی اب ی ارز بر پاسخ ی ها افت ی در شده منجر به ته یه فهرست کوتاه ی ی از پ شنهاددهندگان یم شود که به مرحله مناقصه واقع ی منتقل م ی شوند.) - هی ته اسناد مناقصه ( اسناد مناقصه مناسب ، درک پ ی شنهاددهندگان بالقوه از الزامات را بهبود م ی بخشد و به آن ها امکان م دهد ی یپ شنهادها یی ارائه دهند که الزامات ان یب شده را برآورده کنن د)  مرحله 2: فرآ ند ی مناقصه - دعوت به مناقصه (درخواست پ ی شنهاد) - صدور اسناد مناقصه - رفع ابهامات و الحاق ی ها هی مناقصه - بررس ی تی سا - باز کردن پ ی شنهادها - ی اب ی ارز یپ شنهادها - اعطا ی قرارداد در برخ ی ی ها هی رو ،مناقصه مرحله ی سوم زین اضافه م ی شود نی . ا مرحله شامل کی ند ی فرآ تعامل ی (گفت ی وگو رقابت ی ) با دو ای سه پ ی،شنهاددهنده قبل از اعطا ی قرارداد واقع ی است . -------- صفحهٔ بعد -------- فصل6 - مرحله ساخت 26 / 10 / 1404 137 3 - 2 - 2 - 6 - طراح ی تفصیلی طراح ی نها یی آخر نی مرحله در فرآ ند ی طراح ی خط جد دی است. به طور کل ی، نیا طراح ی تحت مسئول تی شرکت ساخت انجام یم شود نی . ا طراح ی از طراح ی تفصیلی هی ته یم شود و در آن اصالحات و تطب قات ی نها یی اعمال م ی شود نی . ا طراح ی به عنوان خط پا هی ی برا ساخت استفاده م ی شود دی و با ی برا بررس ی مستقل ارائه شود . 4 - 2 - 2 - 6 - تیری مد ی من یا  هی ته برنامه ا ی من ی برنامه ا ی من ی دی با بر اساس قوان نی ی من یا، برنامه اجرا ی پروژه و رو ها هی هی ته شود. برنامه ی من یا دی با شامل اهداف ی من یا، الزامات ی من یا، اقدامات ا ی من ی و منابع مورد ن از ی باشد .  آموزش ا ی من ی آموزش ا ی من ی دی با اطم نان ی دهد که تمام کارکنان در کارگاه ساخت به طور کامل از برنامه ا ی من ی و دانش ا ی من ی ک ار آگاه هستند .  بازرس ی ی من یا بازرس ی ی من یا دی با در طول کل فرآ ند ی ساخت انجام شود تا مشکالت ا ی من ی شناسا یی، اقدامات اصالح ی انجام و سک یر ی ها ی من یا حذف شوند . 5 - 2 - 2 - 6 - تیری مد نه ی هز ها تیری مد نه ی هز ها در طول ساخت به معنا ی کنترل هز نه ی ها در چارچوب بودجه تأ د یی شده پروژه و اصالح هرگونه انحراف نه ی هز به موقع است. مد تیری نه ی هز ها شامل موارد ز ری است: - ن یی تع زان یم منابع مورد ن از ی و مدت زمان الزم بر اساس برنامه پروژه - تخم نی قی دق کل هز نه ی ی ها تمام منابع مورد ن از ی - هی ته برنامه هز نه ی ها و تخص صی کل هز نه ی ها به هر بسته کار ی - کنترل هز نه ی ها به معنا ی سه ی مقا نه ی هز ی ها بودجه یا کار انجام شده (BCWP) با هز نه ی ی ها ی واقع کار انجام شده (ACWP)، تحل لی لی دال انحراف هز نه ی و اتخاذ اقدامات اصالح ی متناسب است. 6 - 2 - 2 - 6 - نظارت بر کارها یکی از وظا فی ی اصل شرکت ی ها مهندس ی، جاد یا ساختار ی ی برا نظارت بر کارها به نما ندگ ی ی از مرجع قرارداد، شامل تیری مد قرارداد و بازرس ی ها ی ی کم یفی و ک است. نظارت بر کارها شامل وظا فی ریز است: -------- صفحهٔ بعد -------- 138 26 / 10 / 1404 مبانی و مالحظات پیاده سازی راه آهن پرسرعت - اطم نان ی نکه ی از ا کارها ی در حال انجام با طراح ی نها یی مطابقت دارند. - اطم نان ی نکه ی از ا اسناد تول ید شده توسط شرکت ی ها ساخت با ن ی ازمند ی ها ی قرارداد کار مطابقت دارند . - اطم نان ی نکه ی از ا کارها مطابق با مفاد قرارداد(ه ای ) کار از نظر ک تیفی ی (فن و اجرا یی )، هز نه ی،ها زمان ها ی بند و حفاظت مح ست یزطی (شامل اعمال برنامه تضم تیفیکنی و برنامه مد تیری ست یزطی مح ) انجام م ی شوند. - صدور تمام دستورات خدمات و ته هی تمام سوابق الزم برا ی اجرا ی قرارداد(ها ی ) کار و انجام بازرس ی ها ی مشترک. - سازم انده ی است ی و ر جلسات کارگاه. - پیگیری پی شرفت کار و الگوها ی نه ی هز. - بررس ی فاکتورها ی کی تفک شده ارائه شده توسط شرکت ی ها ساخت. - کمک به مرجع قرارداد در مورد هرگونه اعتراض ی که ممکن است توسط شرکت ی ها ساخت در طول اجرا ی کار ان یب شود. - کمک به مرجع قرارداد در صورت بروز اخت الفات در مورد اجرا ای پرداخت کار. - ی دگ ی رس به ادعاها ی مطرح شده توسط شرکت ی ها ساخت. - سازمانده ی آزما ی ها شی ی ات ی عمل قبل از رو ی ها هی رش ی پذ کار. - اطم نان ی یریگی از پ در صورت ب ان ی هرگونه اعتراض در طول پذ رش ی کار تا زمان ی که مشکالت مربوطه حل شوند. - سازمانده ی هی ته اسناد ون چ ساخت ی برا پروژه. 7 - 2 - 2 - 6 - حفاظت از مح ست یزطی در مرحله ساخت، برنامه مد تیری ست یزطی مح دی با اجرا شده تا اطم نان ی حاصل شود که تأث رات ی موقت کارها در نظر گرفته شده اند. چالش ا نی است که اطم نان ی حاصل شود کارها به گونه یا انجام م ی شوند که ک تیفی زندگ ی در همسا یگی تی سا را تضع فی نکنند (سر و صدا، آلودگ ی هوا، ثبا ت ساختمان ها، گرد و غبار، گل و الی ره ی و غ ) و منابع طب یعی و راث یم ی مل ها تی (سا و بقا یای باستان شناس ی، مواد، ک تیفی آب، مح ست یزطی یعی طب، گونه ی ها محافظت شده و غ ره ی ) را حفظ کنند. ن از ی به رعا تی نیا طی شرا در قراردادها ی شرکت ی ها ساخت گنجانده م ی شود. شرکت ی ها مهندس ی مسئول نظارت بر کارها به نما ندگ ی ی از مرجع قرارداد، مسئول تی اطم نان ی از مطابقت فرآ ند ی ساخت نی با ا ین ازمند ها ی را بر عهده دارند: - لی تحل و تأ د یی برنامه مد تیری ست یزطی مح و رو ی ها هی ژه یو هی ته شده توسط شرکت ی ها ساخت - نظارت بر کارگاه - لی تحل گزارش مح ست یزطی - نظارت بر عدم انطباق -------- صفحهٔ بعد -------- فصل6 - مرحله ساخت 26 / 10 / 1404 139 از ان یم ی ار ی بس از حوزه ی ها مهم ی که با دی به دقت مورد توجه قرار گ ی،رند موارد ز ری قابل توجه هستن:د  مناطق روستا یی راث ی و م ی مل - حفار ی ها ی باستان شناس ی - ات ی عمل منظرساز ی  ست یزطی مح یعی طب - خطر نابود ی زی ستگاه ی ها یعی طب گونه ی ها قابل توجه و ای خود گونه ها در طول عمل ات ی ی خاک، توسط ماش آالت نی مورد استفاده در سا تی ای در نت جه ی ات ی عمل قطع درختان - خطر آس بی به ز ی ستگاه ی ها یعی طب توسط ضا عات ی کارگاه  آب ی ها سطح ی - خطر آلودگ ی آب ی ها سطح ی در نت جه ی نفوذ آب باران از مناطق عمل زا هدننک هدولآ اض ی تاع یا کاخ ی ی تا آالت نی ماش کارگاه - خطر آس بی به بستر و کناره ی ها رودخانه ها در طول کار بر رو ی ساخت پل ها رو ی رودخانه ای ها هنگام تغ ر یی ری مس رودخانه ها و جو ی بارها - خطرات تداخل با رواناب در طول کار سا تی و درنتیجه اشغال موقت بسترها ی ی اصل ره ی و غ  آب ی ها یز ینی رزم - خطر قطع ال ی ها هی آب دار در نت جه ی حفار ی ها ی عمده برا ی راه آهن پرسرعت - خطر کاهش نفوذپذ یری ی ها هیال آب دار در نت جه ی خاکر ی زها ی ساخته شده بر رو ی خاک ی ها فشرده - خطر آس یری پذ بی یب شتر سطح آب در نت جه ی برداشتن ال ی ها هی سطح ی خاک  سر و صدا - آالت نی ماش مورد است فاده برا ی کارها ی عمران ی شه ی هم سر و صدا یی جاد یا یم کنند که م ی تواند ساکنان محل ی را آزار دهد .  استفاده موقت از زم ین - اشغال موقت مناطق زم نی ی برا ی تأس سات کارگاه، سا ی ها تی مورد استفاده برا ی عبور و ذخ ره ی ی ساز، ی رها ی مس دسترس ی به کارگاه - توقف ای ر یی تغ موقت جر ان ی کی اف تر در نزد یکی ها تی سا  مصالح - دی با تالش شود تا پروف لی ی طول خط به نه ی ی ساز شود تا تعادل نسب ی نیب حجم خاکبردار ی و خاکر یزی ب رقرار شود، با ا نی حال، اغلب الزم است که معادن محل ی، مناطق برا ی انباشت خاک (موقت ای ی دائم ) و سا ی ها تی عبور -------- صفحهٔ بعد -------- 140 26 / 10 / 1404 مبانی و مالحظات پیاده سازی راه آهن پرسرعت مواد در طول خط راه آهن پرسرعت شناسا یی شوند . در مرحله ساخت، پیمانکار موظف باشد مطابق با نقشه پهنه بندی تهیه شده در مرحله طراحی با استقرار نظام کنترل جریان مصالح در مقیاس قطعات اجرایی، تطبیق دوره ای احجام خاکبرداری و خاکریزی و مدیریت مرحله بندی دپوهای موقت، از ایجاد انباشت مازاد و غیرضرو ری در اراضی مجاور جلوگیری نماید. 8 - 2 - 2 - 6 - تیری مد فصول مشترک برنامه تیری مد فصل های مشترک که در مرحله طراح ی تفصیلی هی ته شده است، در مرحله ساخت اجرا م ی شود . این برنامه فصل مشترک های ساخت و راه انداز ی تجه زات ی، آزمون ها و تأ یه د یی ها ست. در فرآ ند ی برنامه یزیر عمومی ،کارها محتوا ی نیا برنامه با دی به گونه ای در نظر گرفته شود که هماهنگ ی مناسب ب نی ی ها تی فعال شرکت ی ها مختلف تض مین شود. 9 - 2 - 2 - 6 - آزمایش های تیری مد تحویل پروژه آزمایش های تیری مد تحویل پروژه شامل موارد ز ری است: - پس از تکم لی کارها، پ ی مانکار دی با گزارش تحویل موقت را به مرجع قرار داد ارائه دهد و درخواست آزما ی ها شی تحویل کند . - دستگاه نظارت مسئول بازرس ی نها یی است . - مرجع قرارداد پس از در افت ی گزارش تحویل موقت، آزما ها شی را انجام دهد یم . - پس از گذراندن آزما ی ها شی تکم ی،ل دستگاه نظارت گواه ی تحو یل را برای یپ مانکار صادر م کند ی . - پی مانکار اس ناد و نقشه های چون ساخت را تکم لی و به مرجع قرارداد ارائه م دهد ی . اسناد چون ساخت شامل موارد ز ری هستن: د - تمام نقشه ی ها مورد استفاده برا ی اجرا ی کارها - مشخصات فن ی قی دق - دستورالعمل بهره برداری و نگهدار ی ی برا کارها - برنامه تضم نی تیفیک و رو ی ها هی شرکت - مجموع یاه از تمام اطالعات ک یفی،ت یزی مم،ها ی ها ینی بازب طراح ی، پرونده ی ها ی من یا، مطالعات RAMS ره ی و غ - ارائه ی ها د یی تأ ی رپ ی (ز،مانکاران نی تأم کنندگان) - گزارش ی ها کنترل ک تیفی (مصالح ، بازرس ی ها ی تیفیک )ساخت - گزارش ی ها ثبت بررس ی ها ی مربوط به برنامه مد تیری ست یزطی مح -------- صفحهٔ بعد -------- فصل ۶- مرحله ساخت ۳/۶۱۴ -‏ گزارش‌های رویه‌های حذف نقاط نگهداری -‏ گزارش‌های موارد عدم انطباق - نتایج آزمایش‌های انجام‌شده به‌عنوان بخشی از ممیزی‌های خارجی - سوابق پذیرش کارها دوره تضمین پروژه به‌معنای دوره‌ای برای اعلام نقص در کارها است که از تاریخ تکمیل کارها همان‌طور که در گواهی ۶-۲-۳ ورودی‌ها -‏ طراحی تفصیلی - استانداردهاء قوانین و مقررات قابل اجرا - الزامات ۸۸/15[ ارزیابی 1۸۸/5 اجزای نصب‌شده در مرحله ساخت بر اساس الزامات ۸/5 تعریف‌شده در طراحی تفصیلی است. ۶-۲-۴- خروجی‌ها - ساخت کامل راه‌آهن - اسناد و نقشه‌های چون‌ساخت ۶-۲-۵- ذی‌نفعان * مرجع قرارداد -. تصمیم‌گیری در مورد رویه انعقاد قرارداد - انتخاب دستگاه نظارت دستگاه نظارت - نظارت بر شرایط قرارداد - . بررسی طراحی نهایی -------- صفحهٔ بعد -------- 142 26 / 10 / 1404 مبانی و مالحظات پیاده سازی راه آهن پرسرعت  شرکت ی ها پیمانکار - اجرای پروژه  مهندس ناظر - نظارت بر کارها  گروه ی ها ی ست یزطی مح - ممکن است اعتراض کنند  ساکنان و کشاورزان - نی زم را به صورت موقت (برا ی کارها، برا ی انباشت مواد) در اخت ار ی قرار م ی دهند - ممکن است اعترا ض کنند 6 - 2 - 6 - توانمندسازی  اعطا ی قراردادها ی ساخت - مرجع قرارداد پس از برگزار مناقصه، قراردادها را به شرکت ی ها ساخت اعطا م کند ی.  نظارت بر قرارداد - دستگاه نظارت به نما ندگ ی ی از مرجع قرارداد مسئول نظارت بر قرارداد است.  ند ی فرآ تحویل - مهندس ناظر به صورت روزانه بر عملیات ساخت نظارت می.کند - نظارت و تحویل نهایی توسط دستگاه نظارت انجام م ی شود. 7 - 2 - 6 - سک یر ها و تمهیدات مقابله ای  فراتر از بودجه، هز نه ی ی ها اضاف ی یکی از ریسک ،های مهم نه ی هز ی ها اضافی پروژه (نسبت به بودجه مشخص شده در طراح ی .تفصیلی) است بنابرا نی دی با ی ها هی حاش منا ی سب در تخم ی ها نی نه ی هز ارائه شده در طراح ی تفصیلی در نظر گرفته شده و برا ی سک یر ینیبشیپ .شود کی هی رو بازرس ی ی کم ی قو .ممکن است درنظر گرفته شود  تأخ ی رها رها ی تأخ ممکن است ناش ی از اعتراض ای ها ی رو دادها ی ی فن ینیبشیپ نشده باشد. برنامه ساخت با دی با دقت ته هی شود ، ری مس بحران ی شناسا یی شود و حاش یی ها هی ی برا سک یر ها ی تاخیر در نظر گرفته شود . -------- صفحهٔ بعد -------- فصل6 - مرحله ساخت 26 / 10 / 1404 143 8 - 2 - 6 - جنبه ی ها ی مال نیا مرحله ن ی ازمند نی تأم ی مال قابل توجه ، باتوجه به نه ی هز پروژه .است نه ی هز ها نی در ا .دوره باالترین است 3 - 6 - آزما ها شی و راه انداز ی 1 - 3 - 6 - اهداف در طول ساخت و پس از تحویل موقت، آزما ها شی و راه انداز ی دی با انجام شود. ا نی مرحله برا ی اطم نان ی از رعا یت الزامات مشخص شده در مقررات مربوطه است . 1 - 1 - 3 - 6 - بررس ی سامانه راه آهن جد دی ی برا اطم نان ی از عملکرد صح یح یکی از اهداف اصل ی مرحله آزما ها شی و راه انداز ی، اطم نان ی از عملکرد صح حی اجزا ی مختلف، ز یر مجموعه ها و زی رسامانه ی ها تشک یل دهنده سامانه راه آهن و فصول مشترک نیب آن ها است. بررس ها ی انجام م ی شوند تا اطم نان ی حاصل شود که اهداف عملکرد ی (سرعت، راحت ی ره ی و غ ) محقق شد اند ه . 2 - 1 - 3 - 6 - بررس ی سامانه راه آهن جد دی ی برا اطم نان ی از رعا یت نی ازمند ی ها ی ی من یا ار ی بس مهم است که اطم نان ی حاصل شود تأس ی سات و رو ی ها هی ی من یا به طور کامل کار م ی کنند و با قوان ین و استانداردها ی قابل اجرا مطابقت دارند. 3 - 1 - 3 - 6 - امکان بهره بردار ی از خط جد ید به وضوح هدف اصل ی نیا مرحله خاص است. فرآ ند ی آزما ها شی و راه انداز ی همچن نی دی با ینی قوان را که در مرحله بهره بردار ی و نگهدار ی اعمال م ی،شوند فی تعر کند . 2 - 3 - 6 - نکات کل یدی 1 - 2 - 3 - 6 - آماده ی ساز ی برا آزما ها شی و راه انداز ی ند ی فرآ آزما ها شی و راه انداز ی دی با از مرحله طراح ی پایه آماده شود. اهداف عملکرد ی ی من ی و ا در مرحله توانمندسازی ن یی تع و در مناقصه فن ی گنجانده م ی شوند . روش یاه دست ی اب ی به ا نی اهداف در طراح ی تفصیلی، ژه یو به در مورد ا ی من ی، توص یف می شوند . بودجه آزما ها شی و راه یز اندا ژه یو (به آزما ی ها شی ی کپارچه ی ساز دینامیکی و بهره برداری آزما دی ) با یشی در نظر گرفته و تنظ یم .شود الزامات مربوطه نی در ا مرحله ب ان ی یم شوند . -------- صفحهٔ بعد -------- 144 26 / 10 / 1404 مبانی و مالحظات پیاده سازی راه آهن پرسرعت 2 - 2 - 3 - 6 - برنامه آز ها شی ما و راه انداز ی برنامه آزما ها شی و راه انداز ی دی با ی رو ی کرد را که برا ی تمام فعال ی ها تی آزما یشی اتخاذ م ی،شود مشخص کند، از جمله تحویل قطعی و انتقال یز رساخت به بهره بردار . برنامه آزما ها شی و راه انداز ی دی با شامل موارد ز ری باشد، اما محدود به آن ها ست ین: - سازمان آزما یش در هر مرحله آزما ی،ش شامل نقش ها و مسئول ی ها تی تمام اعضا ی میت و موقع تی میت آزما یش در سازمان پروژه - روش مد یریت و کنترل هر مرحله آزما یش - ابزارها ی آزما یش - برنامه یا از تمام فعال ی ها تی آزما یشی که شامل مراحل آزما یشی و نقاط عطف کل یدی و وابستگ ی ها ی یدی کل با ری سا نی تأم کنندگان ی و ذ نفعان است . - برنامه یا قی دق ی برا مرحله آزما ی ها شی ی کپارچه ی ساز سامانه ها که وابستگ ی ها ی نیب نی تأم کنندگان یپ مانکار و ری سا نی تأم کنندگان ی و ذ نفعان را نشان م دهد ی. - الزامات ی من یا - الزامات هی ته گزارش آزما یش - الزامات هی ته گزارش خراب ی و حادث ه 3 - 2 - 3 - 6 - ی ها هی رو آزما یش ی ها هی رو آزما شی دی با ی برا تمام آزما یی ها شی که در تمام مراحل آزما یشی کارها انجام م ی،شوند هی ته شوند. دو دسته ی اصل آزما شی وجود دارد: آزما ی ها شی رش ی پذ کارخانه (FAT) و آزما ی ها شی رش ی پذ در سا یت (SAT) . ی ها هی رو آزما یش دی با نشان دهند که مورد آزما یش تمام الزامات، چه از نظر عملکرد ی، ی من یا ای بهره برداری را برآورده م کند ی. به طور ی کل، پنج مرحله در فرآ ند ی آزما ها شی و راه انداز ی .وجود دارد  مرحله 1: پذ رش ی مصالح و اجزاء نیا مرحله شامل اطم نان ی نی از ا است که مصالح و اجزاء مورد استفاده با استا نداردها ی ی جار مطابقت دارند و برا ی ساخت و نگهدار ی مناسب هستند .  مرحله 2: آزما ی ها شی استاتیک یز رمجموعه ای یز رسامانه نیا آزما ها شی ی برا بررس ی نیا طراح ی شده اند که اجزاء به درست ی مونتاژ شده اند و ز ی رمجموعه ای یز رسامانه تشک یل شده با الزامات مشخص شده، به ژه یو در مورد ا ی من ی، مطابقت دارد .  مرحله 3: آزما ی ها شی ی کپارچه ی ساز استاتیک -------- صفحهٔ بعد -------- فصل6 - مرحله ساخت 26 / 10 / 1404 145 هدف ا نی آزما ها شی بررس ی رابط ی ها نیب اجزاء، ز ی رمجموعه ها ی و ز رسامانه ها است. همچن نی بررس ی فصول مشترک با شبکه راه آهن موجود ن زی نی در ا مرحله انجام م ی شود . در ا نی مرحله ، قطارها با سرعت ی ها تر ن یی پا حرکت م ی کنند .  مرحله 4: آزما ی ها شی ی کپارچه ی ساز دینامیک هدف آزما ی ها شی ی کپارچه ی ساز دینامیک آن است که نشان دهد ز ی رساخت سامانه و فصول مشترک به گونه ای هستند که امکان عملکرد صح حی در سرعت ی ها بهره برداری ی عاد و سرعت طراح ی خط با ا ی من ی کامل و م ان زی راحت ی مطلوب مسافران وجود دارد .  مرحله 5 :بهره برداری آزما یشی هدف ا نی آزما ها شی بررس ی این است که اهداف بهره برداری ن یی تع شده ی برا خط راه آهن پرسرعت محقق شده .اند ،بدون حضور مسافران بهره برداری آزما یشی همچن نی فرصت ی ی برا آموزش بهره برداران نده یآ خط فراه کند ی م م : شرکت ی ها راه آهن، کنترل کنندگان تراف ی،ک نگهدارندگان ز ی،رساخت خدم ات اضطرار ی ره ی و غ. 4 - 2 - 3 - 6 - تی رعا اهداف عملکرد ی آزما شی،ها ژه یو به بهره برداری آزما یشی، ی برا بررس ی نیا انجام م ی شوند که اهداف عملکرد ی ن یی تع شده در مراحل ی قبل پروژه به طور پا دار ی محقق شده ند ا. 5 - 2 - 3 - 6 - تی رعا الزامات ساخت و راه انداز ی خط جد دی دی با با مجموعه ای از مقررات، استانداردها و الزامات قرارداد ی مطابقت داشته باشد. فرآ یند د یی تأ ی برا اطم نان ی از رعا تی الزامات انجام م ی شود نی . ا موضوع به ژه یو در مورد الزاماتRAMS و مشخصات فن ی منطقه ای ای ی مرز ی برا ت عامل پذیری بین کشورها صادق است. 6 - 2 - 3 - 6 - صدور گواه ی ی من یا بررس ی ها ی سطح ا ی من ی کی راه آهن پرسرعت از مرحله طراح ی شروع م ی،شود از طراح ی پایه شروع شده و تا مراحل اجرا یی و آزما ی ها شی ی کپارچه ی ساز دینامیکی و بهره برداری آزما یشی ادامه م ابد یی.  پرونده ی ها ی من یا به طور ی کل، سه پرونده ا ی من ی جداگانه با دی هی ته شود تا مجوز بهره بردار ی از خط جد دی صادر شود: - کی پرونده تعر فی ی من یا که در مرحله طراح ی پایه هی ته یم شود . - کی پرونده ا ی من ی پایه که در مرحله طراح ی تفصیلی تهیه یم شود . - پرونده ا ی من ی نها یی که در مرحله ساخت (شامل آزما ها شی و راه انداز ی )تهیه یم شود . -------- صفحهٔ بعد -------- 146 26 / 10 / 1404 مبانی و مالحظات پیاده سازی راه آهن پرسرعت در کی هر نی از ا مراحل، پرونده ا ی من ی : - پروژه را از منظر فن ی و عملکرد ی توص فی کند یم. - ات ی جزئ مطالعات ی را که امکان ارز ی اب ی سطح ا ی من ی پروژه را فراهم م ی،کنند ارائه م دهد ی. - لی تحل تمام عوامل ی که بر ا ی من ی ری تأث یم گذارند را ارائه م دهد ی و ترت بات ی الزم برا ی مقابله با موقع ی ها تی بالقوه خطرناک را توص فی کند یم. - به عنوان کی سند مرجع در مورد مسائل ا ی من ی ی برا ی باز گران مختلف مرحله بهره برداری عمل م کند ی : بهره ،بردار نگهدارنده، خدمات اضطرار ی. نیا پرونده ی ها ی من یا دی با توسط یک یا چند سازمان مستقل بررس ی شوند که نقشه ها، مطالعات و رو ی ها هی اجرا ش ده را بررس ی می کنند و بازرس ی ها ی تی سا را انجام م ی دهند تا اطم نان ی حاصل شود که کارها مطابق با اسناد مرجع و مطالعات شیپ رود یم . توص ی ها هی صادر شده توسط سازم ان ای سازمان ها توسط مرجع مل ی که مسئول صدور مجوز بهره بردار ی از خط است، بررس ی می شود. نیا پرونده ی ها ی من یا سپس با دی به مرجع مل ی مسئول ا ی من ی راه آهن برا ی د یی تأ ارائه شوند ای توسط سا ری مرا جع صالح دار تی بسته به کشورها ی مختلف تأ د یی شوند. نیا سازمان ی ها مستقل ای مرجع مل ی ی من یا راه آهن با ید از مراحل طراح ی در پروژه مشارکت داشته باشند تا بتوانند به طور مداوم رعا تی مقررات را کنترل کنند و اطم نان ی حاصل کنند که پروژه مطابق با استانداردها ی ی من یا راه آهن جار ی شیپ رود یم. 3 - 3 - 6 - ورود ها ی  مقررات و قوان ین تمام الزامات قابل اجرا برا ی پروژه، به ژه یو آن یی ها که مربوط به اهداف ا ی من ی هستند.  مشخصات فن ی و عملکرد ی اجزاء، ز ی رمجموعه،ها یز رسامانه ها و خود سامانه در برابر مشخصات فن ی و عملکرد ی پروژه آزما یش می شوند.  اسناد طراح ی و اسناد چون ساخت کارها نیا اسناد با دی قبل از شروع فرآ ند ی آزما شی بررس ی و تأ د یی شوند.  گواه ی ها ی انطباق برا ی تمام تجه زات ی و محصوالت مورد استفاده در پروژه اعالم یاهی نی در ا نه ی زم دی با توسط تأم ین کننده پس از آزما ی ها شی کار ارائه شود.  زی رساخت تکم یل شده آزما ی ها شی ی کپارچه ی ساز دینامیکی و بهره برداری آزما یشی پس از تکم لی کارها انجام م ی شوند.  پرونده فن ی کامل تأ د یی شده -------- صفحهٔ بعد -------- فصل6 - مرحله ساخت 26 / 10 / 1404 147 جنبه ی ها ی من یا توسط کی اب ی ارز ی من یا مستقل بررس ی می شوند. 4 - 3 - 6 - خروج ها ی  مجموعه نتا جی آزما ها شی جی نتا آزما ی ها شی مختلف جمع ی آور یم شوند تا در پرونده ا ی من ی و پرونده تأ د یی گنجانده شوند.  پرونده ا ی من ی نها یی پرونده ا ی من ی با افزودن نتا جی آزما ها شی تکم یل می شود.  پرونده تأ د یی پرونده تأ د یی شامل تمام اسناد ی است که م ی توانند ی برا نشان دادن آمادگ ی سامانه برا ی بهره بردار ی .استفاده شوند محتوا ی قی دق نیا پرونده ممکن است بسته به الزامات مرجع مل ی خاص متفاوت باشد.  مجوز بهره بردار ی از خط جد ید نیا مجوز با دی توسط مراج ای ع سازمان مربوطه صادر شود . 5 - 3 - 6 - ذی نفعان  دولت مل ی ای منطقه ای - چارچوب قانون ی ی برا ند ی فرآ د یی تأ را تع ن یی کند یم. - یک مرجع ای سازمان را مأمور م کند ی تا مسئول صدور مجوز بهره بردار ی از خط باشد.  مرجع مل ی ی من یا راه آهن ای سازمان - پرونده ا ی من ی و پرونده تأ د یی را که قب الً توسط کی ای چند سازمان مستقل بررس ی شده اند، تأ د یی کند یم.  مرجع قرارداد - کی ای چند سازمان مستقل را انتخاب م کند ی تا مسئول بررس ی انطباق پروژه با استانداردها ی ی من یا راه آهن جار ی باشند.  سازمان مستقل - انطباق طرح و اجرا، پرونده ی ها ی من یا و پرونده تأ د یی را برر یس کند یم.  سازمان کنترل و آزما یش - آزما ی ها شی ی کپارچه ی ساز دینامیکی و بهره برداری آزما یشی را با کارکنان حرفه یا و ابزارها انجام م دهد ی .  ری مد یز رساخت - درخواست مجوز راه انداز ی خط را ارائه م دهد ی. -------- صفحهٔ بعد -------- 148 26 / 10 / 1404 مبانی و مالحظات پیاده سازی راه آهن پرسرعت  شرکت ی ها راه آهن - در آزما ها شی ژه یو (به بهره برداری آزما ) ش یشی رکت م ی کنند.  شرکت ی ها مهندس ی - بر رو ی ها هی آزما شی نظارت م ی کنند.  شرکت ی ها ساخت/تول ی دکنندگان - آزما ی ها شی استاتیک را بر رو ی اجزاء، ز ی رمجموعه ها ای یز رسامانه ی ها مورد استفاده انجام م ی دهند. - در آزما ی ها شی ی کپارچه ی ساز دینامیکی حضور دارند و ممکن است مشارکت کنند. - مسئول نگهدار ی و وضع تی مناسب تمام ز ی رسامانه ی ها ارائه شده یا مونتاژشده ای بخش یی ها از آن ها در طول آزما ی ها شی ی کپارچه ی ساز دینامیکی هستند . - عملکرد ز ی رسامانه ی ها خود را به موقع بر اساس سوابق آزما شی و ای توص ی ها هی ارائه شده توسط سازمان آزما یش تنظ یم می کنند . 6 - 3 - 6 - توانمندسازی  مجوز بهره بردار ی از خط مجوز بهره بردار ی کی از خط جد دی دی با توسط مرجع ی که به طور مستقیم به دولت پاسخگو است، صادر شود. ا ین مجوز پس از بررس ی ها ی انجام شده توسط کی سازمان مستقل که برا ی بررس ی انطباق با مقررات مأمور شده است، صادر می شود. 7 - 3 - 6 - سک یر ها و تمهیدات مقابله ای  عدم انطباق پروژه با الزامات خطر عدم انطباق پروژه با یک یا چند الزام دی با با ترت بی بررس ی ها ی انطباق توسط یک سازمان مستقل از مرحله طراح ی پایه محدود شود.  تأخ ری در راه انداز ی تمام مراحل فرآ ند ی آزما ها شی و راه انداز ی دی با از قبل به ی خوب آماده و برنامه یزیر شوند. 8 - 3 - 6 - جنبه ی ها ی مال - نه ی هز ی ها آزما شی دی با در بودجه پروژه گنجانده شود. - ری تأث ری تأخ در در افت ی مجوز بهره بردار ی از خط م ی تواند ری تأث ار ی بس بزرگ ی بر سودآور ی پروژه داشته باشد. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل6 - مرحله ساخت 26 / 10 / 1404 149 4 - 6 - فرآیند بخش ساخت پروژه شکل6- 1 روند حاکم .برای مرحله ساخت پروژه را با نگاه فرآیندی و تعیین نقش نهادهای مرتبط ارائه نموده است انجام فعالیت های این مرحله از پروژه با دستگاه اجرایی مربوطه (پیشنهاد شرکت ساخت و توسعه زیربناهای حمل ونق ل کشور) در تعامل با شرکت بهره بردار (شرکت راه آهن) به همراه پیمانکار /پیمانکاران و مشاور /مشاوران تخصصی (دستگاه نظارت پروژه) است. به طوری که پس از انجام تشریفات موردنیاز برای روش اجرای پروژه (نوع پیمان)، فرآیند انتخاب پیمانکار پیگیری می .شود پس از انتخاب پیمانکار، شرح خدمات تفصیلی پیمان مشتمل بر روش های بر نامه ریزی، اجرا، تجهیز ، ماشین آالت و نیروی انسانی مورد نیاز با تعامل با دستگاه اجرایی و دستگاه نظارت پیگیری می .شود مدیریت فص ول مشترک سامانه ها و زیرسامانه ها (زیرساخت و ناوگان) در جریان ساخت باید به .دقت درنظر گرفته شود پس از ابالغ شروع کار به پیمانکار، ا جرای پیمان و به موازات آن نظارت موردنیاز انجام گرفته و شرایط تحویل اجزای مختلف پروژه در حوزه های مختلف زیرساخت (مشتمل بر عالئم، ارتباطات و برقی کردن) و نیز ناوگان پیگیری می شود. نظارت بر این فرآیند ت وسط دستگاه نظارت تخصصی با دو رویکرد اصلی برنامه ریزی و مد یریت ساخت انجام خواهد پذیرفت و در پایان مرحله تست و تحویل به عنوان گام نهایی پیگیری خواهد شد . خروجی این مرحله از مطالعات مشتمل بر مجموعه نتا جی آزما ها شی ،پرو نده ی من یا نها ،یی پرونده تأ د یی و مجوز بهره بردار ی از خط جد ید .خواهد بود -------- صفحهٔ بعد -------- 2۰ رو را 2۵ ۱۱2 مبانی و ملاحظات پیاده‌سازی راه‌اهن پرسرعت جح ید واگذاری جاوری اسناد تفصیلی ممرفی وابلاع پروزم به پر از جرا به پیمانکار ماد له | پروزه مانند طراحی و اس / ال شات مدا ا ک ات سس برگزاری مناقصلت" استاد مناقصه بررسی گزارشات مشاور و نایید پرداخت دوره‌ای 4 بت مادک" | ری جدت با ۸ نهیه و ابلاغ قزامات پس ی | جام مقدمات کار مانند | ابلاغ شروع کار یه ام ابا و۳ ۳ 2 جرای مناسب پروژه‌های ل 0 واریز پیش پرداخت" پیمانکار" رو » اجه + خطی مانند پرنامه‌رپری * ۳ 1 ی ۰ قرارداد نهامی پروژه 1 خطی مشتمل بر کلیه ۷ ۸ 4 سامشه‌های زیرساخشی ۹ بایان مرحله ساخت ۳ : 1 ۴ ند 6 رائه برنامه تملک اراضی 1 متوتیمسنت | | شکلامد یل | ۱ طق مطقمات متا 13 آنهامی جهت خاتمه پروژه پروژه و نابید خاتمه ید زد | و ورود به دوره تضمین پروژه لاس 1 1 خذ مجوزها ‏ * 2 : نهیه روس پایش و پ ا آزمایش اچر 33ج تهیه و ابلاغ قزامات ٍ ۹ برنامه‌رپزری تامین ناوگان ( تهبه برنامه زمان پندی ۲ طق روش ابلاغی ‏ ۲۳-۹ نهیه بسته‌های کاری ‏ 7-۸ 3 دستگاه اجرایی مربوطه املام و ارسال خولت | ارسال گزارشات کنترل ا بو مادسازی گزارش نهامی | هم پابان پروژه به مشاور پس ه پروژه به مشاور در ۱ | گزارشات کنتر پروژه و پادسازی و ساخت همم شروع تجهیز کار گام" ها | و ارسال برای مشاور مب« (« 3 7 ا ار داد ا نمیه شرح فوارد 5 درخواست دریافت طراحی ٍ تفصیلی شامل محدو تقصیلی از مشاو پروژه, ماشین‌الاثت ۱ لجام ثست‌های مشخص و ی ماد کول [بررسی و نظارت مستم رگ ابررسی گزارشات تغصیلی ْ ۸ ادلیق جهت ابید هدک بهامی ره ۰ ارسال به دستگاه [" » «* بر اجرای محیح پروژها پیمانگار و ارسال تاییدیه ۹ ۲ پروژه و درخواست تشکیل * اجرایی مربوطه * ماو و به دستگاه اجرامی اد تحویل پروژه از دستگاه ۰ هی مربوطه ۹ اجرای مربوطه ۶ رت ام ۹ ۰.۰ یت شکل ۱-۶ رودد مر حله ساخت پروره - ارجاع به ۱-۶ ۱(- ارجاع د - ارجاع به ۲-۶ ۲- ارجاع د -------- صفحهٔ بعد -------- فصل ۷ مر حله بهره‌برداری و نگهداری -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- فصل7 - مرحله بهره برداری و نگهداری 26 / 10 / 1404 153 1 - 7 - بهره برداری و نگهداری 1 - 1 - 7 - اهداف 1 - 1 - 1 - 7 - هدف عمومی هدف عمومی مرحله بهره بردار ی و نگهدار ی، ه بهر برداری و نگهدار ی سامانه ی ها راه آهن پرسرعت و ناوگان با قابل یت اطم ی،نان دسترس ی، تی قابل نگهدار ی ی من ی و ا .مناسب است اموری مانند استخدام و آموزش، توسعه و برنامه یزیر مق ررات بهره بردار ی و نگهدار ی، تخص صی ی تأس سات نگهد ی ار جاد ی و ا سازمان مد تیری دی با قبل از شروع ب هره بردار ی تکم یل و مسئول ها تی ن یی تع شوند. 2 - 1 - 1 - 7 - نگهدار ی نگهدار ی ی برا اطم نان ی از عملکرد صح حی من ی و ا سامانه راه آهن پرسرعت و ارائه خدمات ترابر ی به مسافران با سطح باال یی از راحت ی است. ک تیفی خط راه آهن پرسرعت تا حد ز ی اد ی به ک تیفی هی اول در ح ین و پس از ساخت و مراقبت ا ز حفظ ک تیفی هی اول در دوره راه ی داز ان و بهره بردار ی آزما یشی و در ماه ی ها هی اول بهره بردار ی بستگ ی دارد. نگهدار ی، نظ ارت و بهبود عناصر ز ی رساخت و روساز ی دی با از زمان شروع بهره بردار ی خط انجام شود. هنگام برنامه یزیر نگهدار ی، لی تحل نی ازها دی با انجام شود و کارها به موقع برنامه یزیر شوند. حوادث ب دیا لی تحل شوند تا به بهتر نی شکل ممکن حل شون .د عالوه بر ا ی،ن تیری مد اقدامات برا ی بهبود خدمات به منظور کاهش خراب ها ی و مسدودی ها در بهره بردار ی مهم است. پس از اتمام ساخت خط و قبل از شروع بهره بردار ی، تعداد ی از فعالیت های بررس ی و نگهدار ی دی با انجام شود. عناصر ی که د ر نظارت مستمر نگهدار ی دی با بررس ی شوند شامل موارد ز ری هستند: - سازه ی ها عمران ی  سازه ی ها ین ازمند ی دار ی پا (تونل ها، پل ها، روگذرها، د ی وارها ی حائل و غ ره ی)  سامانه ی ها زهکش ی  خاکر زها ی  ی تأس سات  راه ی ها دسترس ی  سکوها - خط  هندسه خط -------- صفحهٔ بعد -------- ۸۴ ۳/۶( مبانی و ملاحظات پیاده‌سازی راه‌آهن پرسرعت ۷ خط بالاستی یا بدون‌بالاست ریل‌ها ۷ تراورس‌ها و ادوات اتصالات ۷ سوزن‌ها و تقاطع‌ها تأمین برق ۷ پست‌های برق ۷ ترانسفورماتورها ۷ سامانه کنترل نظارتی و جمع‌آوری داده (اسکادا) - سامانه خطوط شبکه بالاسری ۷ فیدر ۷ سیم تماس عایق‌ها زمین‌سازی - ارتباطات و علائم ۷ سامانه کنترل خودکار قطار ۷ سامانه‌های نظارتی ۷ علائم ۷ الکترونیک ۷ سامانه انتقال داده ۷ زیرسامانه‌های ارتباط رادیویی ۷۳ 052/1 - سامانه اطلاعات ۷ سامانه یکپارچه اطلاعات ۷ سامانه مدیریت نگهداری ۷ سامانه مدیریت بهره‌برداری ۷ سامانه بلیطدهی ۷ سامانه اطلاعات مسافران -------- صفحهٔ بعد -------- فصل7 - مرحله بهره برداری و نگهداری 26 / 10 / 1404 155 - تجه زات ی ی جانب  هی تهو  درها ی نجات  سامانه ی ها پمپاژ  سامانه تشخ صی آتش  سامانه محافظت در برابر آتش - ناوگان  واگن های خودکشش  واگن های دک ی 3 - 1 - 1 - 7 - بهره بردار ی هدف تیری مد بهره بردار ی قطار، استفاده به نه ی از ز ی رسا خت ی ها موجود، ناوگان و ن ی رو ی انسان ی .است برای دستیابی به ،این اهداف و نتایج قابل قبول سطح پا دار ی بهره بردار ی، مطابق با یک راهبرد ،معین برنامه زمان ی بند مشخص و نظارت بر یری لوگ ج از تأخ ی رها ی احتمال ی، تعیین می .شود 4 - 1 - 1 - 7 - تیری مد اهداف تیری مد ممکن است شامل پا ی دار ی، نه ی هز ی به،نه سازمان ی ده نه ی به و قابل تی اطم ی،نان دسترس ی، تی قابل نگهدار ی ی من ی و ا ( RAMS )باشد. نمودار سازمان ی دی با در مراحل اول هی بهره بردار ی توسعه ابد ی و به طور مداوم به روزرسان ی شود. 2 - 1 - 7 - نکات کل یدی 1 - 2 - 1 - 7 - نگهدار ی ی ها میت مکان یکی و انسان ی دی با رها ی مس ی و ن ازها ی ه بهر برداری را در هر نقطه از خط پوشش دهند تا اطم نان ی حاص ل شود که تأس ی سات کار م ی کنند و خط قبل از اول نی قطار برنامه ریزی شده روز برا ی کی تراف آماده است.  بازرس ی و آزما یش تواتر بازرس ها ی و آزما ها شی به نوع تراف یک و طبقه خط بستگ ی .دارد ممکن است قطارها ی بازرس ی، یا بر اطم نان ی از آمادگ ی خط و سامانه ها برا ی بهره بردار ی، مورد استفاده قرار گیرند . مقامات راه آهن مسئول تع ن یی تواتر بازرس ها ی و آزما ها شی هستند. ر ی،ل خط، سامانه خطوط تماس باالسری(OCS)، تأس ی سات ارتباط ی، عالئم و سا ری تجه زات ی مربوط به -------- صفحهٔ بعد -------- 156 26 / 10 / 1404 مبانی و مالحظات پیاده سازی راه آهن پرسرعت راه آهن پرسرعت دی با توسط قط ارها ی بازرس ی چندمنظوره به طور جامع بازرس ی شوند. ا نی بازرس ها ی همچن نی اطالعات ی را ارائه م ی دهند که ممکن است برا ی نگهدار ی و بازساز ی زی رساخت دی مف باشد. سرعت قطار بازرس ی دی با با سرعت بهره برداری .مطابقت داشته باشد کی قطار ثبت کننده با دستگاه ی ها بازرس ی دی با پس از نگهدار ی زی رساخت و قبل از شروع به ره بردار ی .حرکت کند از ی تأس سات ثابت برا ی بازرس ی تجه زات ی متحرک با دی استفاده شو د و نتا جی بازرس ی دی با به طور هم زمان بارگذار ی شوند.  نظارت راه آهن پرسرعت دی با روزانه نظارت شود. جنبه ی ها یطی مح مانند باد، باران، عمق برف، زلزل ه و ورود اجسام خارج ی دی با .نظارت شوند پایش سالمت سازه( ایSHM ) دی با بر رو ی سازه ی ها منفرد انجام شود و نظارت و یی دئو ی دی با در مناطق بحران ی استفاده شود. تأس ی سات و تجه ی زات با دی مطابق با دستورالعمل ی ها مربوطه نگهدار ی شوند تا ک یفیت ن گهدار ی و بهره بردار ی دار ی پا نی ضم ت شود.  دسترس ی به خط هنگام برنامه یزیر بهره بردار ی، پنجره ی ها ی زمان دی با ی برا ی ها تی فعال نگهدار ی رزرو شوند. تمام کارها ی نگهدار ی ک ه از ین به مداخله مستق می ی رو خط، مح یط اطراف آن ای ی تأس سات خدمات ی دارند، با دی در بازه ی ها ی زمان سازگار با برنامه ی ها قطار انجا م شوند تا اطم نان ی حاصل ش ود که کارها ی نگهدار ی با تراف کی ی عاد تداخل ندارند.  سامانه مد تیری نگهدار ی کی سامانه مد تیری نگهدار ی دی با ی برا نه ی به ی ساز دسترس ی، کاهش هز نه ی ی ها بهره برداری، شی افزا عمر دارا یی،ها کاهش موجود ی قطعات ی دک ی و تسه لی کنترل و تحل لی برنامه ی ها نگهدار ی استفاده شود. سامانه مد تیری نگهدار ی، نگهدار ی رانه یگشیپ را بر اساس برنامه ی ها نگهدار ی و ای لی تحل بازرس ها ی برنامه یزیر یم،کند وظایف را تعیین یم،کند پرسنل را تخص صی یم،دهد مصالح را آماده م ی،کند نه ی هز ها را ثبت م کند ی و اطالعات ی ،مانند علل مشکالت زمان مسدودی و توص یی ها هی ی برا اقدامات آ نده ی را رد ی اب ی یم،کند از جمله: - ی نما جزئی از تکنس ها نی و زمان ها ی بند - کنترل و مد یریت قطعات ی دک ی (موجود ی، سفارشات، رس ی ی دها تحو ی،ل نه ی هز ها ره ی و غ) - برنامه یزیر نگهدار ی رانه یگشیپ - تیری مد نگهدار ی اصالح ی - اتصال موردی با نی ماش،آالت ثبت چرخه ها و داده ی ها شمارنده زمان به طور مستقیم از ماش آالت نی - جاد یا برنامه ی ها ی کار - لمعلاروتسد در ی با ی ی ها ی کار -------- صفحهٔ بعد -------- فصل7 - مرحله بهره برداری و نگهداری 26 / 10 / 1404 157 استفاده کی از سامانه مد تیری نگهدار ی کامپ ی وتر ی که عملکردها ی فوق را ی کپارچه یم،کند ی در ب شتر موارد توص یه می شود.  وسایط نقلیه ریلی قوانین و مشخصات فرآیندی برای نگهداری وسایط نقلیه ریلی باید به دقت تدوین و اعمال شود. یک وسیله تمام تجهیز شده نگهداری با قطعات یدکی موردنیاز باید تامین شود. سامانه پایش و کنترل برای هشدار خرابی به هنگام و انتقا ل هم زمان داده های مهم خرابی باید بر روی وسایط نقلیه ریلی نصب شود. سامانه مدیریت نگهداری باید به منظور دردسترس بو ،دن کاهش هزینه های بهره برداری ،، ارتقای دوره عمر دارایی کاهش انبارهای قطعات یدکی و تسهیل در تحلیل و کنترل برنامه نگهداری پیاده.سازی شود 2 - 2 - 1 - 7 - بهره بردار ی فی وظا اصل ی مربوط به بهره برداری شامل طرا یح برنامه بهره بردار ی، کنترل تراف ی،ک سازمان ی ده ترابر ی، بهره ب ردار ی قطار، آمار و تحل لی و مد تیری ی من یا است. هنگام طراح ی برنامه بهره بردار ی، تقاضا ی ترابر ی، طی شرا تجه زات ی و سا یر عوامل مرتبط با دی به طور جامع تنظیم شوند و ب رنامه زمان ی بند تعط الت ی دی با ی برا فصل ی ها اوج به طور مناسب تطب یق .داده شود در موارد ی که ز ی رساخت و بهره بردار ی به طور جداگانه مد تیری یم،شوند تخص صی تی ظرف دی با در نظر گرفته شود تا تعارضات احتمال ی نیب شرکت .ها برطرف شود کارکنان کنترل تراف کی دی با برنامه بهره برد ی ار را دنبال کنند و بتو انند ی رها ی تأخ احتمال ی را به طور دق قی و سر عی شناسا یی کنند تا اقدامات مؤثر ی ی برا جلوگ یری از وقوع تأخ رها ی و اطم نان ی از اجرا ی برنامه به طور زمان ی بند شده انجام شود. شرا طی بهره بردار ی اغلب تغ ر یی کند یم . اختالالت جزئ ی و عمده ممکن است باعث ری تأخ شوند، بنابرا نی استفاده کامل از سامانه فرمانده ی و نرم افزار مد تیری بهره بردار ی ار ی بس مهم است. راننده قطار دی با قطار را به طور دق قی مطابق با قوان نی و برنامه زمان ی بند شده اداره کند. او با دی طی شرا یغ رعاد ی را به موقع مشاهده و به طور مناسب برخورد کند. تجه زات ی نظارت ی ی من یا دی با ی برا نظارت به هنگام بر فرآ ند ی بهره بردار ی نصب شوند. د ر صورت بروز خراب ی تجه ی،زات یای بال یعی طب بزرگ ای ری سا طی شرا اضطرار ی، تجه زات ی دی با قادر به ارسال هشدار، کاهش سرعت یا ی حت توقف قطار باشند. سامانه ی ها اطالعات ی پی شرفته دی با به طور کام ل ی برا نه ی به ی ساز خدمات ترابر ی و مساف ر ان و اجرا ی اقدامات مؤثر برا ی جذب مسافر استفاده شوند. 3 - 2 - 1 - 7 - م نابع انسان ی  استخدام از ین به ارائه خدمات با ک تیفی باال چالش ی ها قابل توجه ی ی برا بهره بردار و نگهدارنده سامانه راه آهن پرسرعت جاد یا یم کند . تمام کارکنان دی با به موقع در محل باشند و توانا یی انجام وظا یف خ ود را داشته باشند. برا ی دست ی اب ی به ا ین ،هدف -------- صفحهٔ بعد -------- 158 26 / 10 / 1404 مبانی و مالحظات پیاده سازی راه آهن پرسرعت ی رو کرد استخدام ی یقی دق مورد ن از ی است تا اطم نان ی حاصل شود که تنها افراد ی با تحص ی،الت تجربه، آموزش و صالح یت مورد از ین انتخاب م ی شوند . رو ی کرد استخدام ی دی با اطم نان ی حاصل کند که شرکت ی ها بهره بردار ی و نگهدار ی راه آهن اف ر اد مناسب را برا ی کارها ی مناسب در زمان مناسب و با مهارت ها، تجربه و آموزش مناسب در اخت ار ی دارند.  آموزش ارائه خدمات راه آهن پرسرعت با سطح ک یفی مورد نظر ن ی ازمند کارکنان واجد شرا طی است و بدون سرما یه گذار ی در دانش، مهارت ها و صالح ی ها تی آن ها .محقق نخواهد شد ک ارکنان مورد از ین دی با آموزش د ده ی و آماده بهره بردار ی و نگهدار ی سامانه راه آهن پرسرعت باشند. برنامه ی ها آموزش ی ممکن است به روش ی ها مختلف ی اجرا شوند، بسته به کشور مورد نظر و تجربه قبل ی آن در زم نه ی راه آهن. به عنوان توص ی،ه کارکنان ممکن است در مرحله مد تیری ساخت آموزش بب نند ی ت ا برا ی مرحله آزما شی و راه انداز ی آماده باشند. اهداف آموزش با دی شامل موارد ز ری باشد: - تسه لی توسعه فرهنگ عملکرد باال از طر قی توسعه مهارت ی ها رهبر ی، یتیری مد و نظارت ی و با ارتباط و تقو یت اهداف و استانداردها ی عملکرد ی مورد ن از ی در تمام سطوح سازمان - توسعه دانش، مهارت ها و صالح ی ها تی کارکنان و بهبود عملکرد آن ها - کمک به رشد کارکنان ی برا پاسخگو یی به ن ی ازها ی نده یآ منابع انسان ی در سازمان - اعمال روش ی ها آموزش ی نه ی به ی برا اطم نان ی نکه ی از ا کارکنان به طور کامل واجد شرا یط می شوند نی و ا کار به بهترین شکل ممکن انجام شود روش ی ها آموزش ی مختلف ی ممکن است برا ی اطم نان ی از دسترس ی به سطح الزم از تخصص و دانش برا ی فراگیران استفاده شود. روش ی ها ارائه شامل موارد ز ری خواهد بود: - متخصصان موضوع :ی ممکن است متخصصان فرد ی در سازمان ای از تأم ین کنندگان قرارداد ی باشند که دارا ی تخصص م وضوع ی ی برا آموزش فراگیران به سطح مورد از ین هستند. ا نی مورد در تعداد ی از حوزه ها مانند آموزش سامانه ها و تجه زات ی و آموزش ا ی من ی اعمال خواهد شد. - نی تأم کنندگان برون سپار :ی متخصصان آموزش ی خواهند بود که آموزش در حوزه ی ها ی خاص مانند مراقبت از مشتر ی، مهارت ی ها رسان یاه، اجتناب از تعارض و آموزش آگاه ی از معلول تی را ارائه م ی دهند. - مدرسین آموزش ده ید :تعداد ی از مد ران ی و ناظران بهره بردار ی و نگهدار ی دی با آموزش بب نند ی تا آموزش در تعداد ی از رشته ها مانند سامانه ها و تجه ی،زات دستورالعمل ی ها ی کار ره ی و غ را ارائه دهند. شرکت ی ها ری درگ نی از ا قی طر با دسترس ی مداوم به منابع آموزش ی به صورت اقتصاد تر ی بهره مند خواهند شد و مسئول یری پذ تی و پاسخگو یی ران ی مد در اطم نان ی نکه ی از ا کارکنان ی دارا مهارت ها و صالح ی ها تی الزم برا ی انجام وظا فی خود هستند، تقو یت خواهد شد. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل7 - مرحله بهره برداری و نگهداری 26 / 10 / 1404 159 - مدرسین داخل :ی شرکت ها با دی ران ی مد آموزش و نمایندگان آموزش داشته باشند که کمک تخصص ی به سازمان در ارائه آموزش ارائه دهند.  کارکنان مورد ن از ی کی میت چندرشته یا ی برا عملیات بهره بردار ی و نگهدار ی در شرا طی اضطرار ی به قرار زیر مورد ن از ی است: - کارکنان بهره بردار ی - کارکنان ی رو قطار  رانندگان  مأموران درآمد  خدمه قطار - کارکنان ی در ا ستگاه  کارکنان خدمات مشتر ی  کارکنان زیم کمک به مسافران  ی نما ندگان برنامه یزیر خدمات  منش ی )مسافران (در صورت لزوم  منش ی )رزرو (در صورت لزوم  بازرس بل یط )(در صورت لزوم  بازرس امن یتی )(در صورت لزوم - کارکنان در مرکز کنترل  برنامه زیر کی تراف  کنترل کننده تراف یک  تکنس ی ها نی پشت ی بان ی ی فن  کارکنان تیری مد  کارکنان بهره بردار - کارکنان نگهدار ی - کنترل کننده برنامه یزیر نگهدار ی - تکنس ی ها نی ناوگان - تکنس ی ها نی یز رساخت - تکنس ی ها نی ارتباطات -------- صفحهٔ بعد -------- 160 26 / 10 / 1404 مبانی و مالحظات پیاده سازی راه آهن پرسرعت - تکنس ی ها نی الکتر یکی و مکان یکی - انبارداران 3 - 1 - 7 - ورود ها ی  مدل بهره بردار ی مدل بهره بردار ی فی تعر خواهد شد و برنامه بهره بردار ی و نگهدار ی توسعه خواهد افت ی .  برنامه بهره بردار ی و نگهدار ی ات ی جزئ برنامه ی ها بهره بردار ی و نگهدار ی در مرحله طراحی تفصیلی ارائه شده است.  نه ی هز ی ها تخم ینی بهره بردار ی و نگهدار ی ات ی جزئ نه ی هز ی ها تخم ینی بهره بردار ی و نگهدار ی در مرحله طراحی تفصیلی ارائه شده است.  ی ها ی ژگ یو یز رساخت ات ی جزئ ی ها ی ژگ یو یز رساخت در مرحله طراحی پایه ارائه شده است. 4 - 1 - 7 - خروج ها ی  نه ی هز ی ها واقع ی بهره بردار ی و نگهدار ی پایش روزانه بر اساس مشخصات تحلیل چندمعیاره در مطالعات مرحله امکان سنجی، برنامه یزیر بهره بردار ی و نگه ی دار در مطالعات مرحله طراحی تفصیلی و ی اب ی ارز اختالفات هز نه ی تعیین می.شود  بهره بردار ی روزانه - بررس ی و پایش  ی ساز هی شب حرکت قطار  برنامه زمان ی بند  سازمان ی ده و خدمات بهره بردار ی - آمار و تحل یل  اهداف عملکرد ترابر ی  گزارش تحل یل  نگهدار ی روزانه - برنامه یزیر نگهدار ی - کنترل بر فعال ی ها تی نگهدار ی -------- صفحهٔ بعد -------- فصل7 - مرحله بهره برداری و نگهداری 26 / 10 / 1404 161 - جاد یا دستورالعمل ی ها ی کار - هی ته درخواست ی ها کار و تأم ین قطعات ی دک ی و مواد مصرف ی - تیری مد دارا یی ها 5 - 1 - 7 - ذی نفعان  /سازندگان کارکنان نگهدار ی همکار ی نیب کارکنان ساخت و نگهدار ی مورد ن از ی است. مشارکت کارکنان نگهدار ی در ساخت بهتر نی راه برا ی آم وزش نیا کارکنان و آماده ی ساز آن ها برا ی رش ی پذ مسئول تی در مورد نگهدار ی و تعم رات ی در صورت خراب ی است.  ران ی مد راه آهن ران ی مد راه آهن، سامانه راه آهن پرسرعت را بهره بر ی دار و نگهدار ی می کنند تا به اهداف RAMSفی تعر شده در مراحل ی قبل دست ابند ی . اگر ز ی رساخت و بهره بردار ی به طور جداگانه اجرا شوند، سامانه راه آهن پرسرعت توسط مد یر زی رسا خت نگهدار ی و توسط بهره بردار اداره خو اهد شد.  مسافران به عنوان یذ نفعان اصلی که روزانه از را ه آهن پرسرعت استفاده م ی کنند و منبع درآمد مد ران ی راه آهن هستند.  بهره بردار قطارها را اداره م کند ی و خدمات ترابر ی را به مسافران ارائه م دهد ی .  تنظیم گر شرکت ی ها راه آهن را تنظ می کند یم تا استاندارد باال یی از خدمات در بهره بردار ی ی من ی و ا ترابر ی تضم نی شود. 6 - 1 - 7 - ت وانمندسازی  د یی تأ رسم ی توسط مقامات راه آهن مقامات راه آهن مسئول تأ یی،د ی اب ی ارز و حسابرس ی ی ها تی فعال بهره بردار ی و نگهدار ی هستند. 7 - 1 - 7 - سک یر ها و تمهیدات مقابله ای  بافت بازار شی افزا مت یق ها باعث افزا شی نه ی هز ی ها بهره بردار ی و نگهدار ی می شود . مد تیری و کنترل هز نه ی دی با تی تقو .شود شی افزا مت یق طی بل ای نه ی هز ی ها خط ممکن است برا ی حداکثر کردن سود در نظر گرفته شود. همچن ین ممکن است کمک ی ها ی دولت درخواست شود. -------- صفحهٔ بعد -------- 162 26 / 10 / 1404 مبانی و مالحظات پیاده سازی راه آهن پرسرعت  فناور ی راه آهن تجه زات ی ی فن دی جد، به موقع در دسترس ن ی ستند . همچنین ممکن است تجه زات ی ی فن .موجود منسوخ شود براین اساس باید فناور ی پی شرفته و اثبات شده ای اتخاذ شود و تجه زات ی منسوخ با دی در صورت لزوم به روزرسان ی شوند.  تیری مد بهره بردار ی بهره بردار ی و مد تیری نادرست منجر به افزا شی نه ی هز ها و از دست دادن سهم بازار به دل لی کاهش رقابت یری پذ یم شود . رقابت یری پذ دی با با به نه ی ی ساز تیری مد بهره بردار ی، کاهش هز نه ی،ها اجرا ی راهبرد بازار ی اب ی انعطاف ری پذ و ار ائه محصوالت و خدمات جد دی ی برا شی افزا سهم بازار بهبود ابد ی. 8 - 1 - 7 - جنبه ی ها ی مال نه ی هز ی ها ی واقع دی با بررس ی و با هز نه ی ی ها تخم ینی سه ی مقا شده تا اختالفات شناسا یی شوند. اختالفات ممکن است به لی دل تیری مد فی ضع سامانه راه آهن پرسرعت ای تخم نی نادرست هز نه ی ی ها بهره بردار ی و نگهدار ی در مراحل قبل ی باشد. علل اختالفات هز نه ی دی با ی اب ی ارز شوند تا اقدامات اصالح ی شناسا یی و اجرا شوند. 2 - 7 - ی اب ی ارز پس از اجرا 1 - 2 - 7 - اهداف هدف ی اب ی ارز پس از اجرا ا نی است که مشخص شود آ یا پروژه ای سامانه توسعه افته ی به اهداف خود دست ی افته است یا نی . ا ریخ ی اب ی ارز شامل موارد ز ری است: - ی اب ی ارز پارامترها ی یدی کل از مشخصات فن ی - جنبه ی ها نه ی هز - جنبه ی ها کی تراف و درآمد - سه جنبه توسعه پا دار ی : مح طی یز،ست رشد اقتصاد ی و عدالت اجتماع ی - تعهدات انجام شد ه قبل از ساخت نیا ند ی فرآ همچن نی فرصت ی ی برا د یی تأ استاندارد اجرا ی پروژه و کارا یی اقدامات مقابله ای یطی مح و ارز ی اب ی اث ربخش ی بات ی ترت ی مال موجود فراهم م کند ی . در صورت مشاهده اختالفات در هر کی از موارد فوق، بازخورد جمع ی آور یم شود تا ها یریگ جه ی نت و توص یی ها هی ی برا بهبود در پروژ ی ها ه بعد ی ارائه شود. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل7 - مرحله بهره برداری و نگهداری 26 / 10 / 1404 163 2 - 2 - 7 - نکات کل یدی 1 - 2 - 2 - 7 - اهداف فن ی اصل ی ی اب ی ارز پس از اجرا با دی بررس ی کند که آ ای اهداف فن ی ی برا راه آهن پرسرعت در بهره بردار ی محقق شده اند یا خیر. این اهداف فن ی شامل، اما محدود به موارد ی از جمله حداکثر سرعت بهره برداری، سرعت فن ی متوسط، زمان سفر، فاصله ب ین قطارها، ظرف تی صندل ی،ها حداقل شعاع قوس، بیش غالب، حجم تراف کی ره ی و غ است . در صورت عدم دست ی اب ی ،به اهداف توض حات ی دی با ارائه شود. 2 - 2 - 2 - 7 - نه ی هز نها یی پروژه هنگام محاسبه هز نه ی نها یی پروژه، الزم است نه تنها هز نه ی ی واقع ساخت خط جد ی،د بلکه هز نه ی دی خر ناوگان و سرما یه گذار ی در نگهدار ی خط و ناوگان ن زی در نظر گرفته شود. خط پا هی ممکن است شامل جنبه یی ها مانند آموزش کارکنان و هز نه ی ساخت ای ارتقا ی ای ستگاه ی ها دی جد ای یمی قد باشد که توسط قطارها ی در حال حرکت در خط جد ید سی سرو یم دهند . برعکس، ممکن است با ا ی رتقا شبکه،موجود صرفه یی جو یی ها صورت گرفته باشد، بنابرا نی از ی از ن به سرما یه گذار ی اضاف ی مانند ساخت ز ی رساخت خط معمول ی که برا ی غلبه بر مشکالت بهره برداری دی با ساخته م ی،شد اجتناب ه شد است. همچن نی ممکن است در خر دی ناوگان معمول ی (لوکوموت وها ی و واگن ها) به دل لی خدمات جد دی راه آهن پرسرعت صرفه یی جو شود. مقا سه ی نه ی هز نها یی پروژه با ارقام پ یشبینی شده در اسناد مورد استفاده برا ی د یی تأ پروژه به شناسا یی اختالفات احتمال ی کمک م ی،کند که ممکن است به دل لی عوامل مختلف ی به قرار زیر باشد: - یی تغ رات در شرا طی اقتصاد ی و بازار ب نی زمان طراح ی پروژه تا زمان اتمام آن - یی تغ رات عمده در هز نه ی مصالح هی اول ای ی رو ین کار - محاسبه نادرست مقاد ری مورد از ین ی برا تکم لی کارها - کارها ی اضاف ی یا پیشبینی نشده ی ناش از شرا طی اضطرار ی در ح نی ساخت، اصالح طراح ی و فرآ ند ی بهره بردار ی - یی تغ رات ینیبشیپ نشده در س است ی،ها نی قوان و مقررات ای طی شرا اقتصاد ی، ی مال و مح یطی با مقا ی سه هز نه ی ی ها ینیبشیپ شده و واقع ی ، م ی توان مشخص کرد که آ ی ا برا ی نه ی هز ی ها ینیبشیپ نشده، تخم ین مناسب انجام شده است ری ا خ ی. توص ی ه م ی شود نهاد بهره بردار جزئ ی ات دق ی ق هز نه ی مراحل قبل از بهره برد ی ار را از نهادها ی ذی ربط مانند کارفرما ی طراح ی و ساخت پروژه پرسرعت در ی افت نما ی د و مدل هز ی .نه چرخه عمر پروژه را توسعه دهد همچن ی ن کارفرما ی ی هر ک از مراحل اده یپ ی ساز راه آهن پرسرعت از پ یدا ی ش تا انتها ی بهره بردار ی موظف هستند داده ی ها ی هز نه راه آهن پرسرعت را به د قت در ی افت، ثبت و بررس ی ی نما ند و در نها ی ت به بهره بردار تحو ی.ل دهند -------- صفحهٔ بعد -------- 164 26 / 10 / 1404 مبانی و مالحظات پیاده سازی راه آهن پرسرعت 3 - 2 - 2 - 7 - نه ی هز ی ها بهره بردار ی و نگهدار ی به طور ی کل توان یم فرض کرد که هز نه ی ی ها بهره بردار ی از سال سوم بهره بردار ی دار ی پا یم مانند . در ا ین ،مرحله نگهدار ی گر ید شامل کارها ی نها یی ای اصالح خراب ی ها ی شناسا یی شده در زمان راه انداز ی نخواهد بود. در عوض، هز نه ی ها صرفاً بر اساس هز نه ی ی ها نگهدار ی در ح نی هره ب بردار ی خواهد بود. به طور مشابه، هز نه ی ی ها بهره بردار ی با حجم تراف یک مطابقت دارد، که تا ا نی زمان مرحله اول هی رشد خود (پس از راه انداز ی ) را تکم لی کرده است . با در نظر گرفتن ا نی نه ی هز ی ها بهره بردار ی و نگهدار ی، توان یم نه ی هز ی ها چرخه عمر را محاسبه و با ارق ام تخم ینی سه ی مقا کرد. 4 - 2 - 2 - 7 - دقت پ ی ها ینیبشی تراف کی و درآمد تصم می به اجرا ی کی سامانه راه آهن پرسرعت تا حد ز ی اد ی جه ی نت کی لی تحل چندمع اره ی است که مزا یای بالقوه پ رو ژه ی برا جامعه را برجسته م کند ی نی . ا ای مزا به شکل صرفه یی جو در زمان و جابه جایی یب شتر ی برا تمام مناطق تحت پوشش است. بنابرا ی،ن ضرور ی است که تأ د یی شود پروژه در دست ی اب ی به اهداف خود موفق بوده است. به یو،ژه مهم است که از آ مار کی تراف ی برا دوره پس از راه انداز ی ا ستفاده شود تا بتوان مزا یای ی واقع ی برا جامعه را کم ی ساز ی و با پ ها ینیبشی (از جمله کی تراف ی ناش از قطارها ی معمول ی، کی تراف یاه جاد، کی تراف یی هوا و تراف کی القا یی ) مقا سه ی کرد. 5 - 2 - 2 - 7 - تحل لی اختالفات اختالفات نیب ی ها ینیبشیپ کی تراف و ارقام واقع ی ممکن است به دل لی عوامل مختلف ی باشد: - عوامل ذات ی پروژه :زمان ی ها سفر مورد انتظار محقق نشده ،اند تواتر خدمات ناکاف ی ای برنامه ی ها زمان ی بند فی ضع طراح ی شده اند، الگوها ی خدمات ضع فی هستند، ناوگان ناکاف ی است، ق مت ی ها طی بل نامعقول است، بازار ی اب ی فی ضع بوده ای برعکس، تیفیک خدمات بهتر از حد انتظا ر است، تصو ری مثبت از روش ترابر ی، الگوها ی خد مات مناسب، ق مت ی ی ها جذاب و غ ره ی. - عوامل خارج ی پروژه :تحوالت اقتصاد ی، مت یق سوخت، رقابت از سو ی خطوط هوا یی کم ی هز،نه دسترس ی به ای ستگاه ها مطابق با انتظارات ن ی،ست که همه ا نی عوامل ممکن است تأث یر مثبت ای ی منف نس بت به پ ها ینیبشی داشته باشند. تفاوت ها در مورد درآمدها ی مورد انتظار نت جه ی یبی ترک از اختالفات در مورد پ ی ها ینیبشی کی تراف و مت یق ی ها ی واقع نی انگ ی (م نه ی هز سفر) است. 6 - 2 - 2 - 7 - اثربخش ی اقدامات مح یطی از صورت وضعیت مباحث یطی مح، ابتدا م توان ی د یی تأ کرد که آیا آنچه انجام شده است با تعهدات نهاد تحت قرارداد تمهیدات مقابله ای سازگار است یا خیر . سپس م توان ی دید که آ ای اقدامات انجام شده موفق به برآورده کردن الزامات قانون ی -------- صفحهٔ بعد -------- فصل7 - مرحله بهره برداری و نگهداری 26 / 10 / 1404 165 و مقررات ی و ارائه پاسخ مناسب به نگران ی ها ی مطرح شده در جلسات عموم ی شده اند یا خیر . برا ی بررس ی نی چن عوامل ی و د یی تأ نکه یا اقدامات به طور مورد انتظار کار م ی،کنند ممکن است الزم باشد برداشت های یطی مح (مانند برداشت صدا یا )ارتعاش انجام شوند. 3 - 2 - 7 - ورود ها ی  اسناد مورد استفاده برا ی د یی تأ پروژه اهداف عملکرد ی در مراحل مختلف تعر فی پروژه تع ن یی یم شوند ها نی . ا ممکن است شامل حد اکثر سرعت بهره برداری، زمان ی ها سفر، فاصله ب ین ،قطارها، تعداد خدمات تواتر خدمات و غ ره ی باشند. ا نی اهداف فرض ات ی ی کار ی برا مطالعات اقتصاد ی مورد استفاده برا ی د یی تأ ی ها ینیبشیپ کی تراف تشک یل می دهند نی . ا مطالعات اقتصاد ی، بر اساس شاخص ی ها تی فعال اقتصاد ی و روند ق مت ی،ها امکان محاسبه درآمدها ی مورد انتظار و نرخ بازده سرما یه گذار ی را فراهم م ی کنند . عالوه ی بر ا،ن پروژه با دی بر اساس برآورد هز نه ی ی ها کار تأ د یی شود. برنامه ی ها پروژه همچن ین شامل مطالعات یطی مح هستن د که در آن تأث ری احتمال ی پروژه ارز ی اب ی و اقدامات مقابله ای برنامه ریزی می شوند .  صورت وضعیت مالی صورت وضعیت هایی که هز نه ی ی ها ساخت واقع ی را نشان م ی،دهند ی برا انجام ارز ی ها ی اب ی پس از اجرا مورد ن از ی .هستند ارقام موجود در آن ها دی با شامل تمام سرما یه گذار ی،ها از جمله هز نه ی مطالعات و ناوگان و تأس ی سات نگهدار ی مورد از ین ی برا پروژه باشد. اگر ز ی رساخت و بهره بردار ی به طور جداگانه مد تیری شوند، سرما یه گذار ی در ناوگان ممکن است در صورت ی که صورت وضعیت محدود به مد یر زی رساخت باشد، حذف شود.  تراف یک پس کی از دوره اول هی رشد، تراف کی مسافر ی در سطح ی که نشان دهنده تأث ری ی واقع ،پروژه است تی تثب یم شود . آمار قی دق ی برا اهداف ارز ی اب ی پس از اجرا مورد ن از ی است: داده ها با دی ی برا کی تراف هر روز، برا ی جفت ی ها مبدأ-مقصد (OD) مختلف و برا ی دسته ی ها ی بند مختلف ق مت ی ها در دسترس باشند. اگر ز ی رساخت و بهره بردار ی به طور جداگانه مد یریت شوند، آمار دق قی ی برا تعداد قطارها و هز نه ی ی ها دسترس ی به خط مورد ن از ی است. 4 - 2 - 7 - خروج ها ی  صورت وضعیت یطی مح اسناد مربوط به ارز ی اب ی یطی مح رات ی تأث پروژه بر مح طی ست یز و اقدامات انجام شده برا ی کاهش پ ی امدها ی آن را ت حی وض می دهند . با تحل لی وضع تی ی واقع ی ناش از اجرا ی پروژه، م توان ی اثربخش ی نی چن اقدامات ی را ارز ی اب ی .کرد صورت وضعیت یطی مح ( که ممکن است شامل تراز مالی انتشار دی اکسید کربن د باش) تمام تعهدات نهاد طرف قرارداد را فهرست م ی،کند -------- صفحهٔ بعد -------- 166 26 / 10 / 1404 مبانی و مالحظات پیاده سازی راه آهن پرسرعت بررس ی کند یم که آ ای اقدامات انجام شده با ا نی تعهدات سازگار هستند و آ ای پاسخ مناسب ی به تأث رات ی بالقوه شناسا ده شیی ارائه داده اند یا خیر.  گزارش ارز ی اب ی گزارش ی اب ی ارز ی ها ی ژگ یو ی اصل پروژه، اهداف آن، زمان ی بند تکم لی آن و پ ی ها ینیبشی کی تراف و درآمد را ارائه م ی دهد نی . ا گزارش شامل تحل لی یا سه ی مقا نه ی هز ها و نرخ ی ها بازده اقتصاد ی و اجتماع ی-اقتصاد ی است. ا نی گزارش هرگون ه اختالف را برجسته م کند ی و علل آن ها را ت لی حل کند یم . همچن نی نشان م دهد ی که آ ای اهداف مح یطی و برنامه ریزی شهری فی تعر شده محقق شده اند یا خیر.  توص ها هی توص ها هی از تحل لی هرگونه اختالف شناسا یی شده ی ناش یم شوند و مبنا یی را تشک یل می دهند که مقامات عموم ی (دول )ت می توانند بر اساس آن ها دستورالعمل یی ها ی برا پروژه ی ها نده یآ صادر کنند. 5 - 2 - 7 - ذی نفعان  حاکمیت ستادی یا منطقه ای دولت ممکن است قوان ینی را وضع کند که الزم باشد ارز یاهی اب ی مربوط به نحوه هز نه ی کرد بودجه عموم ی را پیگی ری نماید و بتواند د یی تأ کند که آ ای پروژه ی ها ن هایی شده به اهداف تع ن یی شده در چارچوب قانون ی از پ شی فی تعر شده دست افته ی اند ای ریخ . ممکن است در برخ ی کشورها الزام قانون ی یا بر هی ته نی چن سندی وجود داشته باشد و دولت حت ی ممکن است الزم بداند که ا نی سند به اطالع عموم برسد.  نهاد طرف قرارداد نهاد طرف قراردا د از ی اب ی ارز پس از اجرا، سود ز زرا ی با ی این زی ار درب،می ی دا ی به آن نهاد امکان م دهد ی تا اقدامات ی ی برا اصالح هرگونه تفاوت مشاهده شده در پ ی ها ینیبشی کی تراف خود انجام دهد و بازخورد ی افت ی در کند که به بهبود دانش در مو رد ری تأث پروژه و ر سک ی یی ها که با دی در پروژه ی ها نده یآ در نظر گرفته شوند، کمک م کند ی.  ری مد یز رساخت ری مد یز رساخت زین به طور مساو ی عالقه مند به در افت ی بازخورد است تا بتواند س است ی ی ها بهره بردار ی و نگهدار ی خود را تطب قی دهد و ن ی ازها ی خود را برا ی پروژه ی ها نده یآ بهتر تعر فی کند.  بهره بردار ی برا بهره برداران ر اه آهن، ارز ی ها ی اب ی پس از اجرا در تنظ می و تطب قی راهبردهای بازار ی اب ی است ی و س ی ها زمان ی بند و مت یق گذار ی آن ها برا ی بهره بردار ی حداکثر ی کی از پروژه خاص و محاسبه بهتر ن ی ازها ی ناوگان در آ نده ی دی مف خواهد بو د . موضوعی که نحوه محاسبه هز نه ی ی ها دسترس ی به خط را نیز متاثر می .سازد -------- صفحهٔ بعد -------- فصل7 - مرحله بهره برداری و نگهداری 26 / 10 / 1404 167  نهادها ی مستقل ی ها ی اب ی ارز پس از اجرا که به مسائل اقتصاد ی و مح یطی یم،پردازند اغلب توسط نهادها یی ریغ از مجر ی انجام م ی شوند . نیا یکی از راه ی ها تضم نی استقالل تحل لی انجام شده و فرصت ی مناسب برا ی افت ی در ید دگاه مستقل در مورد اهداف م ورد نظر پروژه است. 6 - 2 - 7 - توانمندسازی عالوه بر جنبه ی ها اقتصاد ی و مح یطی، ممکن است گزارش ی که ا ی من ی سامانه ا جاد ی شده را در نظر م رد یگی زین توسط مقامات مربوطه مورد از ین باشد. ارز ی اب ی پس از اجرا ممکن است توسط تأم ین کنندگان بودجه، مورد از ین باشد و نتا یج این می زرا ی با ی تواند ی برا د یی تأ کمک ی ها ی مال نده یآ استفاده شود. 7 - 2 - 7 - سک یر ها و تمهیدات مقابله ای  عدم وجود چارچوب قانون ی بر عهده حاکمیت است که دستورالعمل یی ها را برا ی یطی شرا که ارز ی ها ی اب ی پس از اجرا با ید انجام شوند، صادر کند تا اطم نان ی حاصل شود که همان رو ی کرد یم تواند ی برا یز رساخت ی ها مختل ف ساخته شده در یک کشور اعمال شود. بدون نی چن چارچوب قانون ی، ی اب ی ارز ممکن است ب ارزش ی ای یتح گمراه کننده باشد.  ناکاف ی بودن اقدامات مح یطی در نیا مورد، نهاد طرف قرارداد ملزم خواهد بود اقدامات اضاف ی انجام دهد تا پروژه را با تعهدات خود سازگار کند. 8 - 2 - 7 - جنبه ی ها ی مال ی اب ی ارز پس از اجرا به خود ی خود کی تمر نی پرهز نه ی ین،ست اما افته ی ی ها آن ممکن است پ ی امدها ی عمده یا ی برا مدل اقتصاد ی اتخاذ شده برا ی پروژه ها داشته باشد. به تصرف زرا ی با ی این هژ،وی ی ی برا د یی تأ نیا است که آ ای ی ها ینیبشیپ خوش نانه یب کی تراف و برآوردها ی کم تر از ی واقع دح نه ی هز ها ممکن است مقامات عموم ی را ترغ بی کرده باشد که به پروژه ای که نتا جی مورد نظر را تول دی نکرده است، چراغ سبز نشان دهند. همچن نی ی راه ی برا تضم نی کنترل ب ی شتر بر فرآ ی ندها ی ری درگ در پروژه ی ها بزرگ با نشان دادن ر سک ی یی ها است که در غ ری نیا صورت ش ناسا یی ی نم شدند . در نها ی،ت ممکن است استقرار بودجه عموم ی و خصوص ی در توسعه شبکه راه آهن پرسرعت را بهبود بخشد. -------- صفحهٔ بعد -------- 168 26 / 10 / 1404 مبانی و مالحظات پیاده سازی راه آهن پرسرعت 3 - 7 - فرآیند بخش بهره برداری پروژه شکل7 - 1 روند حاکم برای مرحله بهره برداری پروژه را با نگاه فرآیندی و تعیین نقش نهاد .های مرتبط ارائه نموده است انجام فعالیت های این مرحله از پروژه با دستگاه اجرایی مربوطه (پیشنهاد شرکت ساخت و توسعه زیربناهای حمل ونق ل کشور)، شرکت بهره بردار (شرکت راه .آهن) و همراهی پیمانکار/پیمانکاران پروژه است به طوری که تحویل پروژه به بهره بردار و ارزیاب ی های پس از اجرا در این مرحله پیگیری خواهد شد. در مرحله بهره برداری و نگهداری، مدل بهره برداری، برنامه بهره برداری و نگهدار ی، هزینه های تخمینی و ویژگی های زیرساخت به عنوان ورودی و هزینه ،های واقعی بهره برداری روزانه و نگهداری روزانه به عنوان خروجی درنظر گرفته می .شوند -------- صفحهٔ بعد -------- فصا حله نکهد ۳۳۶( نصا فصل ۴- مرحله بهره‌برداری وتگهداری ‎ ۳۴‏ ر ر ر ۷ ی ار سا نوره تصمین ومود رو ۹ دارد؟ آنهیه گزارش نهایی مامند یر رم ۱ سر ۱ درس اموحته‌ها توسط ۱ 1 2 * ۱ . بهرمبرداری و نگهداری" ۰ 1 ری نستگاه و دریافت گزارش ه 6 تب +ل زا درراموخته : : تک درس‌آموخته‌ها از | تحویل پروزه اجراشده | , زاظ پایان مرحثه بهرمرداری پیمانکار و مشاور پروزه : به بهره بردار : 1 ۱ بلافاصله بمد از پابان نله : و ۱ دوره نضمین : نظارت مستمر و دریافت | , ۱ | بازخورد از بهرهبردار تا | : ۰ پابان دوره تصمین ا بررسی علل مروز مشکل دهد 2 قفنی و ارخاع به مشاور و پیمانکار برای رفع مشکل "سریع‌ترین رمان ممکن و * ل ا تحویل به بهرهبردار ۱ ۴۳ ۹ مرحله دوم: ارزیایی پس از اجرا ‏ * ۹ ۳ ۱ ۲ ۹ ۵ خروجی بهرم‌رداری و نگهداری ۶ ۰ بهرمبرداری و نگهداری ۰ : (یض ی ل ها برداشت صحیح و با 0 : ۱ شش برنامه وضمیت حطوط و : بهرهبرداری و نظارت ۱ تهبه گزارش تعضیلی از ا هزبنه هاو ذحبره در 3 مستمر از خط پرسرعت ۱ شرابط حط مانند ۱ درس آموخته‌های : هزینه‌های واقمی بهره ۱ دسترسی هدسه ۵۳ ۱ 3 دا ی : ع روساری و... ۲ َ ( نکم : برداری و نگهداری را روصری و قبل و 9 ۱ ای : شروع بهره‌برداری ۱ 3 3 1 تحلیل هزیبه‌ها و ایجاد .. : سر وا شش ار ار تباط بین هزینه‌ها با : نگهداری روزانه : اقداماتی حهت ۱ 4 متمبرهای راه آهن : ا ۱ [ آماده‌سازی برای ۱ 9 سس بهرهبرداری مانند : 7 1 اهدا ا ۱ نهایی‌سازری برنامه ! 1 بررسی اتطاق اهداف : ۱ بهرمبرداری خطوط و : 0 مدبربتی با عملکرد : ۱ آموزش کار کنان ا! اد راه‌آهن پرسرعت در ۱ ۱ ۱ ۹ دوره‌های متخص وبه |" اتوسفه ترمافزار هوشمند | خصوص در دوره‌های | انگهداری و تعمیر خطوط | بهسازی. بارسازی و با : ۱ جهت نگهداری بهینه انتهای دوره عمر خض .| : خطوط پرسرعت ۱ ارائه درس آموخته‌های : ۱ اام دنا ۱ بهرهبرداری. ضعف‌ها و : ! ی حرای برنامه : بهرهم ضمف‌ها : ۱ ارم ء ۱ قوت ها و نقاط بهود : بهره‌برداری و نگهداری طرح‌های آبنده ال ال -------- صفحهٔ بعد -------- ۳ ۳۶( مبانی و ملاحظات پیاده‌سازی راه‌آهن پرسرعت ۱- ارجاع به ۱-۷ و ۲-۱-۷ ۲- ارجاع به ۴-۱-۷ ۳- ارجاع به ۳-۲-۷ و ۳-۲-۷ -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- خواننده گرام ی امور نظام فنی و اجرایی سازمان برنامه و بودجه کشور، با گذشت بیش از چهل سال فعالیت تحقیقاتی و مطالعاتی خود، افزون بر هشتصد عنوان نشریه تخصصی- فنی، در قالب آیین ،نامه، ضابطه، معیار، دستورالعمل ،مشخصات فنی عمومی و مقاله به صورت تألیف و ترجمه، تهیه و ابالغ ک رده است. ضابطه حاضر در راستای موارد یادشده تهیه شده ، تا در راه نیل به توسعه و گسترش علوم در کشور و بهبود فعالیت های عمرانی به کار برده ش .ود فهرست نشریات منتشر شده در سال های اخیر در سایت اینترنتی قابل دست ی ابی می باشد. -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- 2 0 3۵۵۱۲ 151۱2016 )م8 فصد ۲:۵۵ - 1119 گم دحتم 2 علمزوو0)) مرو دمزدو۲ ٩۸000 3211۳۳2۲ 100 3 1۳-0 02-15-06 :۳:۵0 1.251 0 عک ۳۵۵۵ 01 ۷11۵۹۷ ع1 1 40 101۳۵51۳۷۲۳۴ ,16601016۵ ۵ م12 ۳( 5 ۳۲۳۵۵۷۲۱۵۱ 1 1۲۳۵۵ ۵۵ ۲10۹1۵۶ ,1۹۵۵۵۰ ۰ ۳۷۵۲۱۷۵ یک [ه 100 ان اد ادا 7 1۵ 5 ۵0 داها( ۲0 017 133۳ 2026 -------- صفحهٔ بعد -------- این ضابطه با عنوان «مبانی و مالحظات پیاده سازی راه آهن پرسرعت» ،با رویکردی فرآیندمحور ،چارچوبی جامع و یکپارچه برای تعریف برنامه ریزی، طراحی، ساخت و بهره برداری از سامانه های راه آهن پرسرعت در کشور ارائه می.دهد