3429

ﺟﻤﻬﻮری اﺳﻼﻣﻲ اﻳﺮان ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ و ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی ﻛﺸﻮر راﻫﻨﻤﺎی ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ﺿﺎﺑﻄﻪ ﺷﻤﺎره ﻣﻌﺎوﻧﺖ ﻓﻨﻲ و ﺗﻮﺳﻌﻪ اﻣﻮر زﻳﺮﺑﻨﺎﻳﻲ وزارت ﻧﻴﺮو اﻣﻮر ﻧﻈﺎم ﻓﻨﻲ و اﺟﺮاﻳﻲ ﻛﺸﻮر دﻓﺘﺮ اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎی ﻓﻨﻲ، ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ، اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ و زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ آب و آﺑﻔﺎ 1394 اﺻﻼح ﻣﺪارک ﻓﻨﻲ ﺧﻮاﻧﻨﺪه ﮔﺮاﻣﻲ : اﻣﻮر ﻧﻈﺎم ﻓﻨﻲ و اﺟﺮاﻳﻲ ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ و ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی ﻛﺸﻮر ، ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﻧﻈﺮ ﻛﺎرﺷﻨﺎﺳﺎن ﺑﺮﺟﺴﺘﻪ ﻣﺒﺎدرت ﺑﻪ ﺗﻬﻴـﻪ اﻳﻦ ﺿﺎﺑﻄﻪ ﻧﻤ ﻮده و آن را ﺑﺮای اﺳﺘﻔﺎده ﺑﻪ ﺟﺎﻣﻌﻪ ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ ﻛﺸﻮر ﻋﺮﺿﻪ ﻧﻤﻮده اﺳﺖ . ﺑﺎ وﺟﻮد ﺗﻼش ﻓﺮاوان، اﻳﻦ اﺛﺮ ﻣﺼـﻮن از اﻳﺮاد و اﺷﻜﺎل ﻧﻴﺴﺖ . از اﻳﻦ رو ، از ﺷﻤﺎ ﺧﻮاﻧﻨﺪه ﮔﺮاﻣﻲ ﺻﻤﻴﻤﺎﻧﻪ ﺗﻘﺎﺿﺎ دارد در ﺻﻮرت ﻣﺸﺎﻫﺪه ﻫﺮﮔﻮﻧﻪ اﻳﺮاد و اﺷﻜﺎل ﻓﻨـﻲ ﻣﺮاﺗـﺐ را ﺑـﻪ ﺻﻮرت زﻳﺮ ﮔﺰارش ﻓﺮﻣﺎﻳﻴﺪ : 1 - ﺷﻤﺎره ﺑﻨﺪ و ﺻﻔﺤﻪ ﻣﻮﺿﻮع ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ را ﻣﺸﺨﺺ ﻛﻨﻴﺪ . 2 - اﻳﺮاد ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ را ﺑﻪ ﺻﻮرت ﺧﻼﺻﻪ ﺑﻴﺎن دارﻳﺪ . 3 - در ﺻﻮرت اﻣﻜﺎن ﻣﺘﻦ اﺻﻼح ﺷﺪه را ﺑﺮای ﺟﺎﻳﮕﺰﻳﻨﻲ ارﺳﺎل ﻧﻤﺎﻳﻴﺪ . 4 - ﻧﺸﺎﻧﻲ ﺧﻮد را ﺑﺮای ﺗﻤﺎس اﺣﺘﻤﺎﻟﻲ ذﻛﺮ ﻓﺮﻣﺎﻳﻴﺪ . ﻛﺎرﺷﻨﺎﺳﺎن اﻳﻦ اﻣﻮر ﻧﻈﺮﻫﺎی درﻳﺎﻓﺘﻲ را ﺑﻪ دﻗﺖ ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﻧﻤﻮده و اﻗﺪام ﻣﻘﺘﻀﻲ ر ا ﻣﻌﻤﻮل ﺧﻮاﻫﻨﺪ داﺷﺖ . ﭘﻴﺸﺎﭘﻴﺶ از ﻫﻤﻜﺎری و دﻗﺖ ﻧﻈﺮ ﺟﻨﺎﺑﻌﺎﻟﻲ ﻗﺪرداﻧﻲ ﻣﻲ .ﺷﻮد ﻧﺸﺎﻧﻲ ﺑﺮای ﻣﻜﺎﺗﺒﻪ:ﺗﻬﺮان، ﻣﻴﺪان ﺑﻬﺎرﺳﺘﺎن، ﺧﻴﺎﺑﺎن ﺻﻔﻲ ﻋﻠﻲ ﺷﺎه - ﻣﺮﻛﺰ ﺗﻠﻔﻦ 33271 ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ و ﺑﺮﻧ ﺎﻣﻪ رﻳﺰی ﻛﺸﻮر، اﻣﻮر ﻧﻈﺎم ﻓﻨﻲ و اﺟﺮاﻳﻲ Email: web: ﺑﺴﻤﻪ ﺗﻌﺎﻟﻲ ﭘﻴﺸﮕﻔﺘﺎر ﻇﻬﻮر و ﺣﻀﻮر ﺗﻤﺪن ﻫﺎ در ﺣﺎﺷﻴﻪ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ ﻣﻮﺟﺐ ﮔﺮدﻳﺪه اﺳﺖ ﻛﻪ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ اﻣﺮی ﺿـﺮوری ﺑﻪ ﺣﺴﺎب آﻳﺪ . اﺳﺘﻔﺎده ﺑﻬﻴﻨﻪ از ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ﻫﺎ ﻣﺴﺘﻠﺰ م اﺟﺘﻨﺎب از ﺧﻄﺮات ﺳﻴﻼب در اﻳﻦ ﭘﻬﻨـﻪ ﻫـﺎی ارزﺷـﻤﻨﺪ ﻣـﻲ ﺑﺎﺷـﺪ . ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ﻳﻜﻲ از روﻳﻜﺮدﻫﺎی ﺟﺎﻣﻊ ﻛﺎﻫﺶ ﺧﺴﺎرت ﺳﻴﻞ ﺑﻮده و ﺑﺎ روش ﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻣﻬﺎر و ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳـﻴﻼب ارﺗﺒﺎط ﭼﻨﺪ ﺟﺎﻧﺒﻪ دارد . ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ اﻫﻤﻴﺖ ﻣﺒﺤﺚ ﻓﻮق، اﻣﻮر آب وزارت ﻧﻴﺮو در ﻗﺎﻟﺐ ﻃﺮح ﺗﻬﻴﻪ ﺿﻮاﺑﻂ و ﻣﻌﻴﺎرﻫـﺎ ی ﻓﻨـﻲ ﺻـﻨﻌﺖ آب ﻛﺸـﻮر، ﺗﻬﻴﻪ ﺿﺎﺑﻄﻪ » راﻫﻨﻤﺎی ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ « را ﺑﺎ ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﻲ اﻣﻮر ﻧﻈﺎم ﻓﻨﻲ و اﺟﺮاﻳـﻲ ﺳـﺎزﻣﺎن ﻣـﺪﻳﺮﻳﺖ و ﺑﺮﻧﺎﻣـﻪ رﻳـﺰی ﻛﺸﻮر در دﺳﺘﻮر ﻛﺎر ﻗﺮار داد و ﭘﺲ از ﺗﻬﻴﻪ، آن را ﺑﺮای ﺗﺎﻳﻴﺪ و اﺑﻼغ ﺑﻪ ﻋﻮاﻣﻞ ذﻳﻨﻔﻊ ﻧﻈﺎم ﻓﻨﻲ و اﺟﺮاﻳـﻲ ﻛﺸـﻮر ﺑـﻪ اﻳـﻦ ﺳﺎزﻣﺎن ارﺳﺎل ﻧﻤﻮد ﻛﻪ ﭘ ﺲ از ﺑﺮرﺳﻲ، ﺑﺮاﺳﺎس ﻣﺎده 23 ﻗﺎﻧﻮن ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ و ﺑﻮدﺟﻪ آﻳﻴﻦ ، ﻧﺎﻣﻪ اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎی اﺟﺮاﻳﻲ ﻃـﺮح ﻫـﺎی ﻋﻤﺮاﻧﻲ ﻣﺼﻮب ﻫﻴﺎت ﻣﺤﺘﺮم وزﻳﺮان و ﻃﺒﻖ ﻧﻈـﺎم ﻓﻨـﻲ و اﺟﺮاﻳـﻲ ﻛﺸـﻮر ) ﻣﺼـﻮب ﺷـﻤﺎره 42339 /ت33497 ﻫ - ﻣـﻮرخ 20 /4/ 1385 ﻫﻴﺎت ﻣﺤﺘﺮم وزﻳﺮان ( ﺗﺼﻮﻳﺐ و اﺑﻼغ ﮔﺮدﻳﺪ . ﺑﺪﻳﻦ وﺳﻴﻠﻪ ﻣﻌﺎوﻧﺖ ﻓﻨﻲ و ﺗﻮ ﺳﻌﻪ اﻣﻮر زﻳﺮﺑﻨﺎﻳﻲ از ﺗﻼش و ﺟﺪﻳﺖ رﻳﻴﺲ اﻣﻮر ﻧﻈﺎم ﻓﻨﻲ و اﺟﺮاﻳﻲ ﻛﺸﻮر ﺟﻨـﺎب آﻗـﺎی ﻣﻬﻨﺪس ﻏﻼﻣﺤﺴﻴﻦ ﺣﻤﺰه ﻣﺼﻄﻔﻮی و ﻛﺎرﺷﻨﺎﺳﺎن ﻣﺤﺘﺮم اﻣﻮر ﻧﻈﺎم ﻓﻨﻲ و اﺟﺮاﻳﻲ و ﻧﻤﺎﻳﻨﺪه ﻣﺠﺮی ﻣﺤﺘـﺮم ﻃـﺮح ﺗﻬﻴـﻪ ﺿﻮاﺑﻂ و ﻣﻌﻴﺎرﻫﺎی ﻓﻨﻲ ﺻﻨﻌﺖ آب ﻛﺸﻮر وزارت ﻧﻴﺮو، ﺟﻨﺎب آﻗﺎی ﻣﻬﻨﺪس ﺗﻘﻲ ﻋﺒﺎدی و ﻣﺘﺨﺼﺼﺎن ﻫﻤﻜﺎر در اﻣﺮ ﺗﻬﻴﻪ و ﻧﻬﺎﻳﻲ ﻧﻤﻮدن اﻳﻦ ﺿﺎﺑﻄﻪ ، ﺗﺸﻜﺮ و ﻗﺪرداﻧﻲ ﻣﻲ ﻧﻤﺎﻳﺪ و از اﻳـﺰد ﻣﻨـﺎن ﺗﻮﻓﻴـﻖ روزاﻓـﺰون ﻫﻤـﻪ اﻳـﻦ ﺑﺰرﮔـﻮاران را آرزوﻣﻨـﺪ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . اﻣﻴﺪ اﺳﺖ ﻣﺘﺨﺼﺼﺎن و ﻛﺎرﺷﻨﺎﺳﺎن ﺑﺎ اﺑﺮاز ﻧﻈﺮات ﺧﻮد درﺧﺼﻮص اﻳﻦ ﺿﺎﺑﻄﻪ ﻣﺎ را در اﺻﻼﺣﺎت ﺑﻌﺪی ﻳﺎری ﻓﺮﻣﺎﻳﻨﺪ . ﻣﻌﺎون ﻓﻨﻲ و ﺗﻮﺳﻌﻪ اﻣﻮر زﻳﺮﺑﻨﺎﻳﻲ ﺗﺎﺑﺴﺘﺎن 1394 ﺗﻬﻴﻪ و ﻛﻨﺘﺮل » راﻫﻨﻤﺎی ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ] « ﺿﺎﺑﻄﻪ ﺷﻤﺎره [ ﻣﺠﺮی : ﻣﻌﺎوﻧﺖ ﭘﮋوﻫﺸﻲ داﻧﺸﮕﺎه ﺗﻬﺮان ﻣﻮﻟﻒ اﺻﻠﻲ : ﻣﺤﻤﺪاﺑﺮاﻫﻴﻢ ﺑﻨﻲ ﺣﺒﻴﺐ داﻧﺸﮕﺎه ﺗﻬﺮان دﻛﺘﺮای ﻋﻤﺮان - ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ آب اﻋﻀﺎی ﮔﺮوه ﺗﻬﻴﻪ ﻛﻨﻨﺪه : ﻣﺤﻤﺪ اﺑﺮاﻫﻴﻢ ﺑﻨﻲ ﺣﺒﻴﺐ داﻧﺸﮕﺎه ﺗﻬﺮان دﻛﺘﺮای ﻋﻤﺮان- ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ آب آذر ﻋﺮﺑﻲ ﻣﻮﺳﺴﻪ ﭘﮋوﻫﺸﻲ ﻣﻬﻨﺪﺳـﻲ و ﻣـﺪﻳﺮﻳﺖ ﻣﻨـﺎﺑﻊ آب راﻳﺎن ﭘﮋوه ﻓﻮق ﻟﻴﺴﺎﻧﺲ آﺑﻴﺎری و زﻫﻜﺸﻲ ﻟﻴﻼ ﻗﺎﺳﻤﻲ ﻣﻮﺳﺴﻪ ﭘﮋوﻫﺸﻲ ﻣﻬﻨﺪﺳـﻲ و ﻣـﺪﻳﺮﻳﺖ ﻣﻨـﺎﺑﻊ آب راﻳﺎن ﭘﮋوه ﻓﻮق ﻟﻴﺴﺎﻧﺲ زﻣﻴﻦ ﺷﻨﺎﺳﻲ ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ اﻣﻴﺮ ﻛﻨﺸﻠﻮ ﻣﻮﺳﺴﻪ ﭘﮋوﻫﺸﻲ ﻣﻬﻨﺪﺳـﻲ و ﻣـﺪﻳﺮﻳﺖ ﻣﻨـﺎﺑﻊ آب راﻳﺎن ﮋوهﭘ ﻟﻴﺴﺎﻧﺲ ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ ﻋﻤﺮان- آب ﺑﻬﺮام ﻣﻠﻚ ﻣﺤﻤﺪی داﻧﺸﮕﺎه ﺗﻬﺮان دﻛﺘﺮای ﻋﻤﺮان – ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ آب اﻋﻀﺎی ﮔﺮوه ﻧﻈﺎرت : ﻓﺮﻳﺒﺎ آورﻳﺪه وزارت ﻧﻴﺮو ﻓﻮق ﻟﻴﺴﺎﻧﺲ ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ ﻋﻤﺮان ﻣﺤﻤﺪﺣﺴﻦ ﭼﻴﺘﻲ ﺷﺮﻛﺖ ﻣﻬﻨﺪﺳﻴﻦ ﻣﺸﺎور ﭘﮋوﻫﺶ ﻋﻤﺮان راﻫﻮار ﻓﻮق ﻟﻴﺴﺎﻧﺲ ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ ﺳﺎزه ﻫﺎی آﺑﻲ ﻧﺮﮔﺲ دﺷﺘﻲ ﺿ ﻃﺮح ﺗﻬﻴﻪ ﻮاﺑﻂ و ﻣﻌﻴﺎرﻫـﺎی ﻓﻨـﻲ ﺻـﻨﻌﺖ آب ﻛﺸﻮر- وزارت ﻧﻴﺮو ﻟﻴﺴﺎﻧﺲ ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ آﺑﻴﺎری رﺿﺎ ﺳﺒﺰﻳﻮﻧﺪ ﺷﺮﻛﺖ ﻣﻬﻨﺪﺳﻴﻦ ﻣﺸﺎور ﺳﺒﺰآب اروﻧﺪ ﻓﻮق ﻟﻴﺴﺎﻧﺲ ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ ﻋﻤﺮان- آب اﻋﻀﺎی ﮔﺮوه ﺗﺎﻳﻴﺪ ﻛﻨﻨﺪه ) ﻛﻤﻴﺘﻪ ﺗﺨﺼﺼﻲ ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ رودﺧﺎﻧﻪ و ﺳﻮاﺣﻞ ﻃﺮح ﺗﻬﻴﻪ ﺿﻮاﺑﻂ و ﻣﻌﻴﺎرﻫـﺎی ﻓﻨـﻲ ﺻـﻨﻌﺖ آب ﻛﺸﻮر (: ﻣﺤﻤﻮد اﻓﺴﻮس ﺷﺮﻛﺖ ﻣﻬﻨﺪﺳﻴﻦ ﻣﺸﺎور ﺳﺎزه ﭘﺮدازی اﻳﺮان ﻓﻮق ﻟﻴﺴﺎﻧﺲ ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ ﻫﻴﺪروﻟﻴﻚ ﻏﺰال ﺟﻌﻔﺮی ﺷﺮﻛﺖ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب اﻳﺮان ﻓﻮق ﻟﻴﺴﺎﻧﺲ ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ ﻋﻤﺮان - آب ﻣﺤﻤﺪﺣﺴﻦ ﭼﻴﺘﻲ ﺷﺮﻛﺖ ﻣﻬﻨﺪﺳﻴﻦ ﻣﺸﺎور ﭘﮋوﻫﺶ ﻋﻤﺮان راﻫﻮار ﻓﻮق ﻟﻴﺴﺎﻧﺲ ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ ﺳﺎزه ﻫﺎی آﺑﻲ ﻧﺮﮔﺲ دﺷﺘﻲ ﻃﺮح ﺗﻬﻴﻪ ﺿﻮاﺑﻂ و ﻣﻌﻴﺎرﻫﺎی ﻓﻨﻲ ﺻﻨﻌﺖ آب ﻛﺸﻮر- وزارت ﻧﻴﺮو ﻟﻴﺴﺎﻧﺲ ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ آﺑﻴﺎری ﺣﺴﻦ ﺳﻴﺪ ﺳﺮاﺟﻲ ﭘﺮدﻳﺲ ﻓﻨﻲ و ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ ﺷﻬﻴﺪ ﻋﺒﺎﺳﭙﻮر دﻛﺘﺮای ﻣﻜﺎﻧﻴﻚ ﺳﻴﺎﻻت ﺣﺴﺎم ﻓﻮﻻدﻓﺮ ﻣﻮﺳﺴﻪ ﺗﺤﻘﻴﻘﺎت آب دﻛﺘﺮای ﺳﺎزه ﻫﺎی آﺑﻲ ﺳﻴﺪﻛﻤﺎل اﻟﺪﻳﻦ ﻧﻮری وزارت ﻛﺸﻮر ﻓﻮق ﻟﻴﺴﺎﻧﺲ ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ ﻣﻨـﺎﺑﻊ ﻃﺒﻴﻌـﻲ – ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ ﺟﺒﺎر وﻃﻦ ﻓﺪا وزار ت ﻧﻴﺮو ﻓـﻮق ﻟﻴﺴـﺎﻧﺲ ﻣﻬﻨﺪﺳـﻲ ﺳـﺎزه ﻫـﺎی ﻫﻴﺪروﻟﻴﻜﻲ اﻋﻀﺎی ﮔﺮوه ﻫﺪاﻳﺖ و راﻫﺒﺮی ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ و ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی ﻛﺸﻮر : ﻋﻠﻴﺮﺿﺎ ﺗﻮﺗﻮﻧﭽﻲ ﻣﻌﺎون اﻣﻮر ﻧﻈﺎم ﻓﻨﻲ و اﺟﺮاﻳﻲ ﻓﺮزاﻧﻪ آﻗﺎ رﻣﻀﺎﻧﻌﻠﻲ رﻳﻴﺲ ﮔﺮوه اﻣﻮر ﻧﻈﺎم ﻓﻨﻲ و اﺟﺮاﻳﻲ ﺪ وﺣﻴﺪاﻟﺪﻳﻦ رﺿﻮاﻧﻲﺳﻴ ﻛﺎرﺷﻨﺎس آﺑﻴﺎری و زﻫﻜﺸﻲ، اﻣﻮ ر ﻧﻈﺎم ﻓﻨﻲ و اﺟﺮاﻳﻲ ﻓﻬﺮﺳﺖ ﻣﻄﺎﻟﺐ ﻋﻨﻮان ﺻﻔﺤﻪ ﻣﻘﺪﻣﻪ 1 ﻓﺼﻞ اول - و ﺎتﻴﻛﻠ ﺗﻌﺎر ﻳﻒ 3 1 - 1 - ﺟﺎﻳﮕﺎه و ﺿﺮورت ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ 5 1 - 1 - 1 - ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺣﻮﺿﻪ آﺑﺮﻳﺰ رودﺧﺎﻧﻪ 5 1 - 1 - 2 - ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی ﺷﻬﺮی 6 1 - 1 - 3 - روش ﻫﺎ ی ﻏﻴﺮﺳﺎزه ای ﻛﺎﻫﺶ ﺧﺴﺎرت ﺳﻴﻞ 6 1 - 1 - 4 - اﺳﺘﻔﺎده ﺑﻬﻴﻨﻪ از ﻣﻨﺎﺑﻊ آب 6 1 - 1 - 5 - ﻣﻬﺎر آﻟﻮدﮔﻲ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب 7 1 - 1 - 6 - ﺗﻮﺳﻌﻪ ﭘﺎﻳﺪار 7 1 - 2 - ﺗﻌﺎرﻳﻒ و واژه ﻫﺎ 7 1 - 3 - اﻧﻮاع ﺳﻴﻼب و ﻃﻐﻴﺎن آب 12 1 - 4 - ﻋﻮاﻣﻞ ﻣﻮﺛﺮ در ﺗﺸﺪﻳﺪ ﺳﻴﻼب ﻫﺎ 14 1 - 4 - 1 - ﻋﻮاﻣ ﻞ اﻗﻠﻴﻤﻲ 14 1 - 4 - 2 - ﻋﻮاﻣﻞ اﻧﺴﺎﻧﻲ 15 1 - 5 - ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ و ﭘﻴﺎﻣﺪﻫﺎی آن 15 1 - 5 - 1 - ﺗﻮﺳﻌﻪ ﭘﻮﻳﺎی ﺳﻴﻼب دﺷﺖ 15 1 - 5 - 2 - ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی 16 ﻓﺼﻞ دوم- ﺖﻳﺮﻳﻣﺪ ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی ﻼبﻴﺳ : ﺗﻌﺎر ﻳ ﻒ، ﻣﺒﺎﻧ ﻲ و ﻣﺮاﺣﻞ 17 2 - 1 - ﻛﻠﻴﺎت 19 2 - 2 - ﻣﺪل ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی ﺳﻴﻼب 19 2 - 3 - ﺗﺤﻠﻴﻞ ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی ﺳﻴﻼب 20 2 - 3 - 1 - ارزﻳﺎﺑﻲ ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی 21 2 - 4 - ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی ﺳﻴﻼب و ارزﻳﺎﺑﻲ ﻋﻤﻠﻜﺮد آن 21 2 - 4 - 1 - ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی ﻗﺒﻞ از وﻗﻮع ﺳﻴﻼب 22 2 - 4 - 2 - ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺑﺤﺮان در ﻫﻨﮕﺎم و ﺑﻌﺪ از وﻗﻮع ﺳﻴﻼب 22 2 - 4 - 3 - ارزﻳﺎﺑ ﻲ ﻋﻤﻠﻜﺮد 23 ﻓﻬﺮﺳﺖ ﻣﻄﺎﻟﺐ ﻋﻨﻮان ﺻﻔﺤﻪ 2 - 5 - اﻧﻮاع ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی 24 2 - 6 - ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی ﺳﻴﻼب 24 2 - 6 - 1 - اﺣﺘﻤﺎل رﺧﺪاد ﺳﺎﻻﻧﻪ 25 2 - 6 - 2 - رﺧﺪاد ﺑﺎ اﺣﺘﻤﺎل 1 % 26 2 - 6 - 3 - ﺣﺪاﻛﺜﺮ ﺳﻴﻼب ﻣﺘﺤﻤﻞ 26 2 - 7 - ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎی اﺷﻐﺎل ﺳﻴﻼب دﺷﺖ 26 2 - 8 - راﻫﺒﺮدﻫﺎ و روﻳﻜﺮدﻫﺎی ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی در ﺳﻴﻼب دﺷﺖ 27 2 - 9 - اﺻﻼح ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﻣﻮﺟﻮد 28 2 - 10 - ﺗﺠﺎرب ﺟﻬﺎﻧﻲ ﻣﻠﻲ و ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی ﺳﻴﻼب 29 ﻓﺼﻞ ﺳﻮم - ﻣﻠﺰوﻣﺎت ﻼبﻴﺳ ﺖﻳﺮﻳﻣﺪ 33 3 - 1 - ﻛﻠﻴﺎت 35 3 - 2 - ﮔﺎم ﻫﺎی اﺳﺎﺳﻲ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی ﺳﻴﻼب دﺷﺖ 35 3 - 2 - 1 - ﻣﺸﺎوره و ﻫﻢ ﻓﻜﺮی ﺑﺎ ﺟﺎﻣﻌﻪ 36 3 - 2 - 2 - ﻫﻴﺪروﻟﻮژی، ﻫﻴﺪروﻟﻴﻚ و ﭘﻬﻨﻪ ﺑﻨﺪی ﺳﻴﻼب 37 3 - 2 - 3 - ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ راﻫﺒﺮدی ﺳﻴﻼب دﺷﺖ 37 3 - 2 - 4 - ﻃﺮاﺣﻲ ﺗﺮاز ﺳﻴﻞ )FPL ( 44 3 - 2 - 5 - ارزﻳﺎﺑﻲ ﺧﺴﺎرت ﺳﻴﻞ 44 3 - 2 - 6 - اﻃﻼﻋﺎت و اﺳﻨﺎد ﺑﺮای ﻛﺎرﺑﺮان 44 3 - 3 - ﻣﻮارد وﻳﮋه ﻣﻮرد ﺑﺮرﺳﻲ 45 3 - 3 - 1 - اﺛﺮات ﺗﺠﻤﻌﻲ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻛﺎرﺑﺮی اراﺿﻲ 45 3 - 3 - 2 - ﭘﻴﺎﻣﺪﻫﺎی ﺳﻴﻼب ﻫﺎی ﺑﺰرگ ﺗﺮ از ﺳﻴﻼب ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﺑﺮای ﻃﺮاﺣﻲ ﺗﺮاز ﺳﻴﻞ 46 3 - 3 - 3 - ﺣﻔﺎﻇﺖ زﻳﺮﺳﺎﺧﺖ ﻫﺎ 46 3 - 3 - 4 - ﻧﻮﺳﺎزی اراﺿﻲ ﺗﺨﺮﻳﺐ ﺷﺪه ﺗﻮﺳﻂ اﻗﺪاﻣﺎت ﭘﻴﺸﻴﻦ ﺗﺴﻜﻴﻦ ﺳﻴﻼب 46 3 - 3 - 5 - ﺟﺰاﻳﺮ 47 3 - 3 - 6 - ﻫﺎ ﮔﻮره 47 3 - 3 - 7 - ﺻﻨﺎﻳﻊ و ﺗﺎﺳﻴﺴﺎت ﭘﺮﺧﻄﺮ 48 ﻓﻬﺮﺳﺖ ﻣﻄﺎﻟﺐ ﻋﻨﻮان ﺻﻔﺤﻪ 3 - 3 - 8 - ﺗﻐﻴﻴﺮ اﻗﻠﻴﻢ 48 3 - 4 - ﺗﻮﺻﻴﻪ ﻫﺎ و ﻣﻼﺣ ﻈﺎت ﺣﺎﺻﻞ از ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت 49 3 - 5 - ﻣﻼﺣﻈﺎت اوﻟﻴﻪ 49 3 - 6 - داده ﻫﺎی ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز 50 3 - 7 - ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت و ﻃﺮح ﻫﺎی ﺟﺎﻧﺒﻲ 51 3 - 8 - اﻃﻼﻋﺎت و ﮔﺰارش ﻫﺎی ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﺗﻐﻴﻴﺮات اﻗﻠﻴﻤﻲ 52 ﻓﺼﻞ ﭼﻬﺎرم- ﭘﻬﻨﻪ ﺑﻨﺪی ﺳﻴﻞ 53 4 - 1 - ﻛﻠﻴﺎت 55 4 - 2 - ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﺳﻴﻼب 55 4 - 2 - 1 - ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﻫﻴﺪروﻟﻮژی ﺳﻴﻼب 55 4 - 2 - 2 - ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﻫﻴﺪروﻟﻴﻚ ﺳﻴﻼب 58 4 - 3 - اﻫﺪاف ﭘﻬﻨﻪ ﺑﻨﺪی 60 4 - 4 - ﭘﻬﻨﻪ ﺑﻨ ﺪی ﻫﻴﺪروﻟﻴﻜﻲ 60 4 - 5 - ﭘﻬﻨﻪ ﺑﻨﺪی ﺧﻄﺮ 61 4 - 6 - ﻋﻮاﻣﻞ ﻣﻮﺛﺮ در ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی ﭘﻬﻨﻪ ﻫﺎ 62 4 - 6 - 1 - اﺣﺘﻤﺎل ﺧﻄﺮ ﺳﻴﻞ 63 4 - 6 - 2 - درﺻﺪ ﺧﺴﺎرت ﭘﺬﻳﺮی 64 4 - 6 - 3 - ﻧﺮخ اﻓﺰاﻳﺶ ﺗﺮاز 65 4 - 6 - 4 - ﺳﺮﻋﺖ و ﻋﻤﻖ ﺳﻴﻞ 65 4 - 6 - 5 - ﻣﺪت ﺳﻴﻞ 65 4 - 6 - 6 - ﺷﺮاﻳﻂ ﺗﺨﻠﻴﻪ ﺳﺎﻛﻨﻴﻦ 66 4 - 6 - 7 - دﺳﺘﺮﺳﻲ ﻣﻮﺛﺮ ﺑﻪ ﻣﻨﺎﻃﻖ ﺳﻴﻞ ﮔﻴﺮ 67 4 - 6 - 8 - ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻛﺎرﺑﺮی ﻫﺎ در ﺳﻴﻼب دﺷﺖ 67 4 - 6 - 9 - ﺟﻤﻊ ﺑﻨﺪی 68 4 - 7 - ﻓﻨﺎوری اﻃﻼﻋﺎت 69 4 - 7 - 1 - ﺳﻨﺠﺶ از دور 70 4 - 7 - 2 - ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ ا ﻃﻼﻋﺎت ﺟﻐﺮاﻓﻴﺎﻳﻲ )GIS ( 70 ﻓﻬﺮﺳﺖ ﻣﻄﺎﻟﺐ ﻋﻨﻮان ﺻﻔﺤﻪ 4 - 7 - 3 - ﺗﺒﺎدل اﻃﻼﻋﺎت داده ﻫﺎی ﺳﻨﺠﺶ از راه دور ﺑﺎ ﻣﺪل ﻫﺎی ﻫﻴﺪروﻟﻮژﻳﻜﻲ و ﻫﻴﺪروﻟﻴﻜﻲ 71 4 - 7 - 4 - ﺗﺒﺎدل اﻃﻼﻋﺎت داده ﻫﺎی GIS ﺑﺎ ﻣﺪل ﻫﺎی ﻫﻴﺪروﻟﻮژﻳﻜﻲ و ﻫﻴﺪروﻟﻴﻜﻲ 74 ﻓﺼﻞ ﭘﻨﺠﻢ- ﻃﺮاﺣ ﻲ ﺗﺮازﻫﺎ ی ﺳﻴﻞ 77 5 - 1 - ﻛﻠﻴﺎت 79 5 - 2 - ﻫﺪف ﻃﺮاﺣﻲ ﺗﺮازﻫﺎی ﺳﻴﻞ 79 5 - 3 - ﻋﻮاﻣﻞ ﻣﻮﺛﺮ ﺑﺮ روی ﺗﺮازﻫﺎی ﺳﻴﻞ 79 5 - 3 - 1 - ﻋﻮاﻣﻞ اﻗﺘﺼﺎدی 79 5 - 3 - 2 - ﻣﻼﺣﻈﺎت زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ 80 5 - 3 - 3 - ﻣﻼﺣﻈﺎت اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ 81 5 - 4 - اﻧﺘﺨﺎب ﺗﺮازﻫﺎی ﺳﻴﻞ 81 5 - 5 - ارﺗﻔﺎع آزاد 85 5 - 6 - ﻣﻼﺣﻈﺎت اﺟﺮاﻳﻲ ﺗﺮاز ﺳﻴﻞ 85 ﻓﺼﻞ ﺷﺸﻢ- ﺑﺮآورد ﺧﺴﺎرت ﻼبﻴﺳ 91 6 - 1 - ﻛﻠﻴﺎت 93 6 - 2 - اﻧﻮاع ﺧﺴﺎرت ﺳﻴﻞ 93 6 - 3 - ﺟﻤﻊ آوری داده ﻫﺎی ﺧﺴﺎرت ﺳﻴﻞ 95 6 - 3 - 1 - ﻣﺸﺨﺼﺎت ﺳﻴﻼب 95 6 - 3 - 2 - داده ﻫﺎی ﻛﺎرﺑﺮی اراﺿﻲ 96 6 - 3 - 3 - ﺗﻮاﺑﻊ ﺧﺴﺎرت 96 6 - 4 - ﺧﺴﺎرت ﻣﺘﻮﺳﻂ ﺳﺎﻻﻧﻪ 97 6 - 5 - ﺗﺨﻤﻴﻦ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎ ی ﺧﺴﺎرت 98 6 - 5 - 1 - ﻧﺤﻮه ﺑﺮآورد ﺧﺴﺎرت در ﺑﺮﺧﻲ از ﻛﺸﻮرﻫﺎ 98 6 - 5 - 2 - ﻣﺪل ﻫﺎی ﺗﺤﻠﻴﻞ ﺧﺴﺎرات ﺳﻴﻼب 100 6 - 5 - 3 - ﺑﺮآورد ﺧﺴﺎرت 101 6 - 5 - 4 - ﺑﺮآورد ﺧﺴﺎرت ﻣﻮرد اﻧﺘﻈﺎر ﺳﺎﻟﻴﺎﻧﻪ ﻃﺮح ﻫﺎی ﻛﺎﻫﺶ ﺧﺴﺎرت ﺳﻴﻞ 104 6 - 6 - ﺧ ﺴﺎرت ﺳﻴﻼب در آﻳﻨﺪه 112 ﻓﻬﺮﺳﺖ ﻣﻄﺎﻟﺐ ﻋﻨﻮان ﺻﻔﺤﻪ 6 - 6 - 1 - ﺗﻐﻴﻴﺮات آب و ﻫﻮاﻳﻲ 113 6 - 6 - 2 - ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻛﺎرﺑﺮی 113 6 - 6 - 3 - اﺣﺪاث ﺳﺎزه ﻫﺎی ﺗﻘﺎﻃﻌﻲ 113 ﻓﺼﻞ ﻫﻔﺘﻢ- ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﺖﻳﺮﻳﻣﺪ ﻲﺎﺗﻴﻋﻤﻠ ﻂﻳﺷﺮا اﺿﻄﺮار ی ﺳﻴﻞ 115 7 - 1 - ﻛﻠﻴﺎت 117 7 - 2 - ﻧﻘﺶ ﺳﺘﺎد ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺑﺤﺮان 117 7 - 2 - 1 - ﻫﺸﺪار ﺑﻪ ادار ا ت دوﻟﺘﻲ و ﺳﺎزﻣﺎن ﻫﺎی ﻣﺴﻮول 119 7 - 2 - 2 - ﻓﻌﺎل ﺳﺎزی ﻃﺮح ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ اﺿﻄﺮاری ﺑﺎ ﺳﻴﻞ 119 7 - 2 - 3 - اﺳﺘﻘﺮار ﻧﻴﺮوی اﻧﺴﺎﻧﻲ ﻻزم در ﻣﺮﻛﺰ ﻋﻤﻠﻴﺎت ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ اﺿﻄﺮاری 120 7 - 2 - 4 - ﻓﻌﺎل ﻛﺮدن ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ ﻫﺸﺪار و اﻧﺘﺸﺎر ﺧﺒﺮ وﺿﻌﻴﺖ اﺿﻄﺮاری 121 7 - 2 - 5 - اﻧﺘﺸﺎر دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻫﺎی اﺿﻄﺮاری ﺑﺮای ﻋﻤﻮم 122 7 - 2 - 6 - ﭘﺬﻳﺮش و ﻣﺮاﻗﺒﺖ از ﺳﻴﻞ زدﮔﺎن و اراﺋﻪ ﻛﻤﻚ ﻫﺎی اﺿﻄﺮاری ﭘﺰﺷﻜﻲ 122 7 - 2 - 7 - ﻓﻌﺎل ﻛﺮدن ﻃﺮح ﻫﺎی ﺗﺨﻠﻴﻪ و ﭘﻨﺎﻫﮕﺎه ﻫﺎ 123 7 - 2 - 8 - ﺟﺴﺘﺠ ﻮ و ﻧﺠﺎت 124 7 - 3 - ﺑﺮرﺳﻲ اﻃﻤﻴﻨﺎن از ﻓﺮآﻳﻨﺪ اﺟﺮاﻳﻲ ﺷﺪن ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻣﺤﻠﻲ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ 125 7 - 4 - اﺳﺘﻔﺎده از ﻃﺮح ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﻣﺤﻠﻲ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان اﺑﺰار آﻣﻮزﺷ ﻲ 126 ﻓﺼﻞ ﻫﺸﺘﻢ- ﮔﺰﻳﻨﻪ و ﻫﺎ راﻫﻜﺎرﻫﺎ ﺖﻳﺮﻳﻣﺪ ی ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی ﻪﻴﺗﻬ و ﻼبﻴﺳ ﻃﺮح 129 8 - 1 - ﻛﻠﻴﺎت 131 8 - 2 - ﺧﺼﻮﺻﻴﺎت روش ﻫﺎ ی ﻏﻴﺮﺳﺎزه ای 131 8 - 2 - 1 - ﭘﻬﻨﻪ ﺑﻨﺪی ﺳﻴﻞ 131 8 - 2 - 2 - ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺣﺪ ﺑﺴﺘﺮ و ﺣﺮﻳﻢ 132 8 - 2 - 3 - ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﻛﺎرﺑﺮی اراﺿﻲ 133 8 - 2 - 4 - روش ﻫﺎ ی ﺑﻬﺴﺎزی ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن ﻫﺎ 139 8 - 2 - 5 - ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻧﻮاﺣﻲ آزاد ﺑﺮای ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﺎﻃﻖ ﻣﺴﻜﻮﻧﻲ 143 8 - 2 - 6 - دﺳﺘﺮﺳﻲ ﻫﺎی ﻻزم ﺑﺮای ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ اراﺿﻲ 143 8 - 2 - 7 - ﺑﻴﻤﻪ ﺳﻴﻞ 144 8 - 3 - روش ﻫﺎ ی ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺑﺤﺮان در ﻣﻘﺎﺑﻞ ﺳﻴﻼب 144 ﻓﻬﺮﺳﺖ ﻣﻄﺎﻟﺐ ﻋﻨﻮان ﺻﻔﺤﻪ 8 - 3 - 1 - آﻣﺎدﮔﻲ ﻋﻤﻮﻣﻲ و ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺑﺤﺮان ﭘﻴﺶ از ﺳﻴﻞ 145 8 - 3 - 2 - ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺑﺤﺮان در ﻫﻨﮕﺎم ﺳﻴﻼب 151 8 - 3 - 3 - ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺑﺤﺮان ﭘﺲ از ﺳﻴﻼب 156 8 - 4 - روش ﻫﺎ ی ﺳﺎز ه ای ﻣﻬﺎر ﺳﻴﻼب 158 8 - 4 - 1 - ﻣﺨﺎزن ذﺧﻴﺮه ای 159 8 - 4 - 2 - ﺳﺪﻫﺎی ﺗﺎﺧﻴﺮی 159 8 - 4 - 3 - ﮔﻮره ﻫﺎ و ﺳﻴﻞ ﺑﻨﺪﻫﺎ 160 8 - 4 - 4 - اﻧﺤﺮاف ﺳﻴﻼب 160 8 - 4 - 5 - اﺻﻼح رودﺧﺎﻧﻪ 161 8 - 4 - 6 - ﺳﺎﻳﺮ روش ﻫﺎ ی ﻣﻬﺎر ﺳﻴﻼب 162 8 - 5 - اﻫﺪاف ﻃﺮح 162 8 - 6 - ﻣﺮاﺣﻞ ﺗﻬﻴﻪ ﻃﺮح 163 8 - 7 - ﻣﻼﺣﻈﺎت ﻃﺮح 166 8 - 7 - 1 - ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ اﻣﻨﻴﺖ ﻣﻌﻴﺸﺘﻲ 166 8 - 7 - 2 - ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻋﺪم اﻳﻤﻨﻲ ﻛﺎﻣﻞ در ﺑﺮاﺑﺮ ﺳﻴﻞ 166 8 - 7 - 3 - ﻧﻴﺎز ﺑﻪ وﺟﻮد روﻳﻜﺮد اﻛﻮﺳﻴﺴﺘﻤﻲ در ﻃﺮح 167 8 - 8 - ارزﻳﺎﺑﻲ ﮔﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ 167 8 - 8 - 1 - ﻫﺎی ﻣﺪل ﺗﺼﻤﻴﻢ ﮔﻴﺮی ﭼﻨﺪ ﻣﻌﻴﺎره )MADM ( 169 8 - 8 - 2 - ﻣﻌﺮﻓﻲ ﻓﺮآﻳﻨﺪ ﺗﺤﻠﻴﻞ ﺳﻠﺴﻠﻪ ﻣﺮاﺗﺒﻲ )AHP ( 170 8 - 8 - 3 - ﻣﺮاﺣﻞ ﺗﻬﻴﻪ ﻣﺎﺗﺮﻳﺲ ارزﻳﺎﺑﻲ اﻗﺪاﻣﺎت ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی ﺳﻴﻼب دﺷﺖ 171 8 - 8 - 4 - ﺗﺮﻛﻴﺐ روش ﻫﺎ 173 8 - 8 - 5 - اﻃﻼﻋﺎت ﻛﻠﻴﺪی ﺑ ﺮای ارزﻳﺎﺑﻲ ﮔﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎ ی ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻣﺪﻳﺮﻳﺘﻲ 173 8 - 8 - 6 - ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ - اﻗﺘﺼﺎدی 173 8 - 8 - 7 - ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ ﺑﺎ ﺳﻴﻼب 175 8 - 8 - 8 - ﻧﻬﺎﻳﻲ ﻧﻤﻮدن ﻃﺮح ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ) ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﻣﻨﻄﺒﻖ ( 176 ﻓﺼﻞ ﻧﻬﻢ- ﺗﺪو ﻳﻦ ﺳﻨﺪ و اﺟﺮا ی ﻃﺮح ﻼبﻴﺳ ﺖﻳﺮﻳﻣﺪ 179 ﻓﻬﺮﺳﺖ ﻣﻄﺎﻟﺐ ﻋﻨﻮان ﺻﻔﺤﻪ 9 - 1 - ﻛﻠﻴﺎت 181 9 - 2 - ﻗﻮاﻧﻴﻦ و ﻣﻘﺮرات ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ 181 9 - 3 - داده ﻫﺎی ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ 183 9 - 4 - ﺗﺮاز اﺳﺘﺎﻧﺪارد ﺣﻔﺎﻇﺖ 184 9 - 5 - ﺗﺮاز ﺑﺎﻻﺗﺮ از ﺣﻔﺎﻇﺖ 184 9 - 6 - ﺑﻴﻤﻪ ﺳﻴﻼب 185 9 - 7 - ﻣﻘﺮرات ﺳﻴﻼب دﺷﺖ 185 9 - 8 - ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ﻫﺎی ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﻧﺸﺪه 185 9 - 9 - ﺳﻨﺪ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﺎﺧﺖ و ﺳﺎز در ﺳﻴﻼب دﺷﺖ 186 9 - 10 - اﺻﻼح ﻧﻘﺸﻪ ﻫﺎی ﭘﻬﻨﻪ ﺑﻨﺪی ﺳﻴﻞ و ﺳﻴﻼب دﺷﺖ 187 9 - 11 - ﺳﻴﺎﺳﺖ ﻣﺤﻠﻲ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی ﺳﻴﻞ 187 9 - 12 - ﺗﻌﺎﻣﻞ ﺑﺎ ﻃﺮح ﻣﻬﺎر ﺳﻴﻼب ﻣﻮﺟﻮد 188 9 - 13 - ﻣﺮاﺟﻊ ﺗﺎﻳﻴﺪ اﺳﻨﺎد ﻃﺮح 188 ﻓﺼﻞ دﻫﻢ- ﺳﺘﺎد ﺖﻳﺮﻳﻣﺪ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ 189 10 - 1 - ﻛﻠﻴﺎت 191 10 - 2 - ﺿﺮورت ﺧﺎص ﺑﺮای ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ 191 10 - 3 - ﻧﻘﺶ ﺳﺘﺎد 191 10 - 4 - اﻋﻀﺎی ﺳﺘﺎد 192 10 - 5 - ﻧﻘﺶ ﻫﺮﻳﻚ از اﻋﻀﺎ 192 10 - 6 - ﻛﻤﻴﺘﻪ ﻫﺎی ﻓﻨﻲ ﻓﺮﻋﻲ 198 10 - 7 - ﻧﻘﺶ ﻧﻈﺮﺳﻨﺠﻲ ﻋﻤﻮﻣﻲ 199 10 - 8 - ﺗﻌﻬﺪ اﻧﺠﺎم ﻛﺎر ﺗﻮﺳﻂ اﻋﻀﺎ 199 10 - 9 - ارﺗﺒﺎﻃﺎت و ﺗﺒﺎدل اﻃﻼﻋﺎت ﻛﻤﻴﺘﻪ ﺑﺎ ﺳﺎﻳﺮ ارﮔﺎن ﻫﺎ 201 ﭘﻴﻮﺳﺖ1 - ﻗﻮاﻧ ﻴﻦ و آﻳﻴﻦ ﻧﺎﻣﻪ یﻫﺎ ﻣﺮﺗﺒﻂ 203 ﻣﻨﺎﺑﻊ و ﻣﺮاﺟﻊ 211 ﻓﻬﺮﺳﺖ ﺷﻜﻞ ﻫﺎ و ﻧﻤﻮدارﻫﺎ ﻋﻨﻮان ﺻﻔﺤﻪ ﻧﻤﻮدار 1 - 1 - ارﺗﺒﺎط ﻴﭘ و ﺞﻳﻧﺘﺎ ﺎﻣﺪﻫﺎ ی آﺑﺨﻴﺰداری ﺖﻳﺮﻳﻣﺪ ﺑﺮ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ 5 ﺷﻜﻞ 1 - 1 - اﺛﺮ ﺗﻮﺳﻌﻪ در ﺳﻴﻼب دﺷﺖ 16 ﺷﻜﻞ 2 - 1 - اﺟﺰا و ﺳﺎﺧﺘﺎر ﭘﺎﻳﻪ ﻣﺪل در ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی ﺳﻴﻼب 20 ﺷﻜﻞ3 - 1 - ﻧﻤﻮﻧﻪ از ای ﺟﺰاﻳﺮ ﻛﻪ ﻫﻨﮕﺎم وﻗﻮع ﺣﺪاﻛﺜﺮ ﺳﻴﻼب ﻣﺤﺘﻤﻞ زﻳﺮ ﺑﻪ ﺳﻴﻼب روﻧﺪ ﻣﻲ ﻓﺮو 47 ﺷﻜﻞ 4 - 1 - ﻧﻤﻮﻧﻪ از یا ﻧﻘﺸﻪ یﻫﺎ ﭘﻬﻨﻪ ﺑﻨﺪی ﺳﻴﻞ 64 ﺷﻜﻞ 5 - 1 - ﺷﻤﺎ ﺑﺎﻻ یﺑﺮا ی رﻳﺰ ﺧﺎک از ﻳﻲ آوردن ﺗﺮاز ﻛﻒ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن 80 ﺷﻜﻞ 5 - 2 - ﻧﻤﻮﻧﻪ ﭘﻴ ﺸﻨﻬﺎد ی ﻧﻘﺸﻪ ﭘﻼن ﻼبﻴﺳ ﻤﻪﻴﺑ 82 ﺷﻜﻞ 5 - 3 - ﻧﺤﻮه ﺗﻘﺴﻴﻢ ﺑﻨﺪی ﻧﻮاﺣ ﻲ A و V در ﻣﻘﻄﻌ ﻚﻳ از ﻲ رودﺧﺎﻧﻪ 83 ﺷﻜﻞ 5 - 4 - رخ ﻧﻴﻢ ﺗﺮاز ﻲﻃﻮﻟ ﺳﻄﺢ یﺑﺮا آب ﺑﺎ یﻫﺎ ﺳﻴﻞ دوره ﺑﺎزﮔﺸﺖ یﻫﺎ ﻣﺨﺘﻠﻒ 84 ﺷﻜﻞ 5 - 5 - روش ﺑﺎﻻ یﻫﺎ آوردن ﺗﺮاز ﻛﻒ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن در ﻫﺎ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ 86 ﺷﻜﻞ 5 - 6 - ﻧﺤﻮه ﺑﺎﻻ آوردن ﺗﺮاز ﻛﻒ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن واﻗﻊ یﻫﺎ در ﻛﻨﺎره رودﺧﺎﻧﻪ ﺑـﺎ اﺳـﺘﻔﺎده ﻓﻮ از ﻧﺪاﺳـﻴﻮن یﻫـﺎ ﺳـﺘﻮﻧ ﻲ و ﻲﻛﻮﺑ ﺷﻤﻊ 86 ﺷﻜﻞ 5 - 7 - ﺟﺰﻳﻴﺎت اﺗﺼﺎﻻت در ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن یﻫﺎ ﻛﻨﺎره رودﺧﺎﻧﻪ ﺑـﺎ ﻛﻪ اﺳـﺘﻔﺎده از ﺷـﻤﻊ ﻛـﻮﺑﻲ و ﻓﻮﻧﺪاﺳـﻴﻮن یﻫـﺎ ﺳـﺘﻮﻧ ﻲ، ﺗﺮازﺷﺎن اﺳﺖ ﻣﺪه آ ﺑﺎﻻ 87 ﺷﻜﻞ 5 - 8 - ﻧﺤﻮه ﺣﻔﺎﻇﺖ از ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن ﺶﻴﭘ یﻫﺎ ﺳﺎﺧﺘﻪ در ﻣﻘﺎﺑﻞ ﻼبﻴﺳ 87 ﺷﻜﻞ 5 - 9 - ﻧﻤﻮﻧﻪ از یا ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن ﺑﺨﺸ ﻛﻪ ﻳﻲﻫﺎ از ﻲ ﻣﻠﺤﻘﺎت در ﻫﺎ آن ﭘﺎﻳﻴﻦ ﺗﺮاز ﻗﺮار ﻪﻳﭘﺎ ﻞﻴﺳ ﮔﺮﻓﺘﻪ اﺳﺖ 88 ﺷﻜﻞ 5 - 10 - ﺟﺰﻳﻴﺎت ﮔﺮﺑﻪ روﻫﺎ 89 ﺷﻜﻞ 5 - 11 - ﻧﺤﻮه ﺣﻔﺎﻇﺖ از ﺗﺎﺳﻴﺴﺎت ﺧﺎرج از ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن در ﻣﻘﺎﺑﻞ ﻼبﻴﺳ 90 ﺷﻜﻞ 5 - 12 - ﻧﺤﻮه ﺣﻔﺎﻇﺖ از ﺗﺎﺳﻴﺴﺎت داﺧﻞ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن در ﻣﻘﺎﺑﻞ ﻼبﻴﺳ 90 ﺷﻜﻞ 6 - 1 - ﺗﺨﻤ ﻴﻦ ﺧﺴﺎرت ﻣﺘﻮﺳﻂ ﺳﺎﻻﻧﻪ 98 ﺷﻜﻞ 6 - 2 - یﻫﺎ ﮔﺎم ﺑﺮآورد ﺧﺴﺎرت ﻼبﻴﺳ 102 ﺷﻜﻞ 6 - 3 - ﻧﻤﻮدار روش ﻲﺎﻧﻳﺟﺮ ﺗﻮاﺑﻊ ﻧﺴﺒ ﻲ ﺧﺴﺎرت 103 ﺷﻜﻞ 6 - 4 - ﻧﻤﻮدار ﺗﺨﻤ ﻲﺎﻧﻳﺟﺮ ﻴﻦ ﺧﺴﺎرت ﻣﻄﻠﻖ 104 ﺷﻜﻞ 6 - 5 - ﻣﺮاﺣﻞ ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﻣﺘﻮﺳﻂ ﺧﺴﺎرت ﻣﻮرد اﻧﺘﻈﺎر ﺳﺎﻻﻧﻪ 105 ﺷﻜﻞ 6 - 5 - ﺗﻮاﺑﻊ ﺧﺴﺎرت - ﻋﻤﻖ یﺑﺮا آب ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن یﻫﺎ ﻣﺴﻜﻮﻧ ﻲ 109 ﺷﻜﻞ 6 - 6 - ﺗﻮاﺑﻊ ﺧﺴﺎرت - ﻋﻤﻖ یﺑﺮا آب ﻣﺤﺘﻮ ﺎتﻳ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن ﻫﺎ 109 ﻓﻬﺮﺳﺖ ﺷﻜﻞ ﻫﺎ و ﻧﻤﻮدارﻫﺎ ﻋﻨﻮان ﺻﻔﺤﻪ ﺷﻜﻞ 7 - 1 - ﻧﺤﻮه ارﺗﺒﺎط ﻛﻤﻴﺘﻪ و ﻫﺎ ﺳﺘﺎدﻫﺎ ﺖﻳﺮﻳﻣﺪ ی ﺑﺤﺮان ﺳﻴﻞ 118 ﺷﻜﻞ 8 - 1 - یﻧﻤﺎ ﺷﻤﺎﺗ ﻴﻚ ارﺗﺒﺎط ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ ﭘﻴﺶ یﻫﺎ ﺑﻴﻨﻲ و ﻫﺸﺪار ﺖﻳﺮﻳﻣﺪ و ﻞﻴﺳ ﺑﺤﺮان 148 ﺷﻜﻞ 8 - 2 - اﺟﺰا ی ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ زﻣﺎن ﭘﻴﺶ ﻫﺸﺪار 148 ﺷﻜﻞ 8 - 3 - یﻧﻤﺎ ﺳﺎده ﻚﻳ از یا ﺷﺪه ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ اﻧﺤﺮاف ﻼبﻴﺳ 161 ﺷﻜﻞ 8 - 4 - ﺖﻳﺮﻳﻣﺪ ﻨﺪﻳﻓﺮآ ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی ﻼبﻴﺳ 164 ﺷﻜﻞ 8 - 5 - ﻦﻳﺗﺪو ﻨﺪﻳﻓﺮآ ﻃﺮح ﺖﻳﺮﻳﻣﺪ ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی ﻼبﻴﺳ 165 ﺷﻜﻞ 8 - 6 - ﻓﺮآﻳﻨﺪ ﺗﺼﻤﻴﻢ ﮔﻴﺮی ﻋﻘﻼﻳﻲ 168 ﺷﻜﻞ 8 - 7 - ﺳﺎﺧﺘﺎر ﻣﻌﻴﺎرﻫﺎی ﺗﺼﻤﻴﻢ ﮔﻴﺮی در ﭼﻬﺎر ﺳﻄﺢ 171 ﻓﻬﺮﺳﺖ ﺟﺪول ﻫﺎ ﻋﻨﻮان ﺻﻔﺤﻪ ﺟﺪول 1 - 1 - روش یﻫﺎ ﻏﻴﺮﺳﺎزه ﻼبﻴﺳ ﺖﻳﺮﻳﻣﺪ ای 6 ﺟﺪول 3 - 1 - ﻣﺎﺗﺮ ﻲﺎﺑﻳ ارز ﺲﻳ ﻋﻮاﻣﻞ ﺧﺎرﺟ ﻲ )EFE ( 38 ﺟﺪول 3 - 2 - ﻣﺎﺗﺮ ﻲﺎﺑﻳ ارز ﺲﻳ ﻋﻮاﻣﻞ داﺧﻠﻲ )EFE ( 39 ﺟﺪول 3 - 3 - ﻣﺎﺗﺮ ﺗﺠﺰ ﺲﻳ ﻞﻴﺗﺤﻠ و ﻪﻳSWOT 39 ﺟﺪول 3 - 4 - ﻣﺎﺗﺮ ﻳﺲ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی راﻫﺒﺮد ) ﻲﻛﻤ یQSPM ( 41 ﺟﺪول 6 - 1 - اﻧﻮاع ﺧﺴﺎرت ﺳﻴﻞ 94 ﺟﺪول 6 - 2 - ﻚﻴﺗﻔﻜ ﺧﺴﺎرت ﺑﺨﺶ در یﻫﺎ ﻣﺨﺘﻠﻒ 94 ﺟﺪول 6 - 3 - ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻼبﻴﺳ 96 ﺟﺪول 6 - 4 - دﺳﺘﻪ ﺑﻨﺪی اﻧﻮاع ﺧﺴﺎرت ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻞﻴﺗﺤﻠ ﻦﻳا در 106 ﺟﺪول 6 - 5 - درﺻﺪ ﺧﺴﺎرت وارد از ﻚﻳ ﻫﺮ ﺑﺮ دﺳﺘﻪ یﻫﺎ ﺧﺴﺎرت ی ازا ﺑﻪ یﺷﻬﺮ اﻋﻤﺎق ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻼبﻴﺳ 109 ﺟﺪول 6 - 6 - درﺻﺪ ﺧﺴﺎرت یﺑﺮا اﻧﻮاع زراﻋﺖ 111 ﺟﺪول 8 - 1 - ﺗﻮﺻ ﻴﻒ ﻧﺎﺣﻴﻪ یﻫﺎ ﻣﻮﺟﻮد در ﻧﻘﺸﻪ یﻫﺎ ﭘﻬﻨﻪ ﺑﻨﺪی ﺳﻴﻞ 132 ﺟﺪول 8 - 2 - ﻲﺎﺑﻳ ارز درﺟﻪ اﻫﻤ ﻴﺖ ﻛﺎرﺑﺮی یﻫﺎ ﻣﺨﺘﻠﻒ 137 ﺟﺪول 8 - 3 - ﻛﺎرﺑﺮی یﻫﺎ ﺳﺎزﮔﺎر ﻢﻳﺣﺮ در 138 ﺟﺪول 8 - 4 - ﻣﺎﺗﺮﻳﺲ ﺗﺼﻤﻴﻢ ﮔﻴﺮی ﭼﻨﺪ ﻣﻌﻴ ﺎره 169 ﺟﺪول 8 - 5 - ﻣﺎﺗﺮﻳﺲ ارزﻳﺎﺑﻲ اﻗﺪاﻣﺎت ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی ﺳﻴﻼب دﺷﺖ 171 ﻣﻘﺪﻣﻪ 31 / 05 / 94 1 ﻣﻘﺪﻣﻪ ﻣﻘﺪﻣﻪ اﺳﻜﺎن در ﺣﺎﺷﻴﻪ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ ، اﻣﻜﺎن دﺳﺘﺮﺳﻲ ﺑﻪ ﺣﻤﻞ و ﻧﻘﻞ آﺑﻲ، ﺗﺎﻣﻴﻦ آب ﺷﻬﺮی و ﻛﺸ ﺎورزی و اﻣﻜﺎن ﺗﻮﻟﻴﺪ اﻧـﺮژی ﺑﺮﻗﺎﺑﻲ را ﻓﺮاﻫﻢ ﻣﻲ ﺳﺎزد . ﻋﻼوه ﺑﺮ اﻳﻦ اراﺿﻲ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ﻫﺎ دارای ﺧﺎک ﺣﺎﺻﻞ ﺧﻴـﺰ ﺑـﻮده و ﺷـﺮاﻳﻂ را ﺑـﺮای ﻛﺸـﺎورزی ﻓﺮاﻫﻢ . ﺪﻧﺳﺎز ﻣﻲ روﻧﺪ ﺗﻐﻴﻴﺮ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ﺗﻮﺳﻂ اﻧﺴﺎن ﻫﺎ ﺑﺎ رﺷﺪ ﺟﻤﻌﻴﺖ اداﻣﻪ ﻳﺎﻓﺘﻪ و در ﻫﺎ ﺳﺎل ی اﺧﻴﺮ، ارزش زﻳﺒـﺎﻳﻲ و ﺗﻔﺮﺟﮕﺎﻫﻲ اراﺿﻲ ﺣ ﺎﺷﻴﻪ ی آﺑﺮاﻫﻪ ﻫﺎ و ﺳﻮاﺣﻞ، ﺗﻮﺳﻌﻪ آن ﻫﺎ را ﺷﺘﺎﺑﺎن ﻛﺮده اﺳﺖ . ﻧﺘﻴﺠﻪ اﺛـﺮ ﻣﺠﻤﻮﻋـﻪ ﻋﻮاﻣـﻞ ﻃﺒﻴﻌـﻲ و اﻧﺴﺎﻧﻲ، ﻣﻮﺟﺐ اﻓﺰاﻳﺶ ﺧﺴﺎرت ﻧﻴﺮوﻫﺎی ﻃﺒﻴﻌﻲ ﺳﻴﻼب ﺑﺮ اراﺿﻲ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻳﺎﻓﺘﻪ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ﻣﻲ ] ﺷﻮد96 [ ، ﻟـﺬا ﻣـﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ﺟﻬﺖ ﻛﺎﻫﺶ ﺧﺴﺎرت ﺳﻴﻼب ، اﻣﺮی ﺿﺮوری ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . راﻫﻨﻤﺎی ﺣﺎﺿﺮ ﻛﻪ روﻳﻜﺮدﻫﺎ و روش ﻫﺎ ی ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﻛﺎﻫﺶ ﺧﺴﺎرت ﺳﻴﻞ را اراﺋﻪ ﻣﻲ دﻫـﺪ در ده ﻓﺼﻞ ﺗﺪوﻳﻦ ﮔﺮدﻳﺪه اﺳﺖ . - ﻫﺪف ﻫﺪف از ﺗﺪوﻳﻦ اﻳﻦ راﻫﻨﻤﺎ ، اراﺋﻪ روش ﻫﺎ ی ﻣﻮﺟﻮد در ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ و ﺗﺒﻴﻴﻦ ارﺗﺒﺎط آن ﺑـﺎ روش ﻫـﺎ ی ﻣﺨﺘﻠـﻒ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﻴﻼب ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . از آﻧﺠﺎ ﻛﻪ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﻴ ﻼب دﺷﺖ ﻳﻚ راﻫﻜﺎر ﻣﺪﻳﺮﻳﺘﻲ ﺑﺮای ﻛﺎﻫﺶ ﺧﺴﺎرت ﺳﻴﻼب ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ ﺑـﺎ ، ﻣﺴﺎﻳﻞ اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ و ﺣﻘﻮﻗﻲ ارﺗﺒﺎط ﺗﻨﮕﺎﺗﻨﮓ داﺷﺘﻪ و ﻗﻮاﻧﻴﻦ و راﻫﻜﺎرﻫﺎی آﻳﻴﻦ ﻫﺎ ﻧﺎﻣﻪ ی اﺟﺮاﻳـﻲ، ﻳﻜـﻲ از اﺑﺰارﻫـﺎی اﻋﻤـﺎل ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ﺗﻠﻘﻲ ﻣﻲ ﺷﻮد . از اﻳﻦ رو در راﻫﻨﻤﺎی ﺣﺎﺿﺮ، ﻗﻮاﻧﻴﻦ و آﻳﻴﻦ ﻫﺎ ﻧﺎﻣﻪ ی اﺟﺮاﻳﻲ ﻣ ﻮﺟﻮد ﺗـﺎ ﺗـﺎرﻳﺦ ﺗﻨﻈـﻴﻢ اﻳﻦ راﻫﻨﻤﺎ ﻣﻮرد ﺑﺮرﺳﻲ ﻗﺮارﮔﺮﻓﺘﻪ و در ﻣﻮرد ﻧﺤﻮه ﻛﺎرﻛﺮد ﻫﺎ آن در ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ﺑﺤـﺚ ﮔﺮدﻳـﺪه و راﻫﻨﻤـﺎ ﺑـﺮای اراﺋﻪ روش ﻫﺎ و راﻫﻜﺎرﻫﺎی ﻛﺎﻫﺶ آﺳﻴﺐ ﭘﺬﻳﺮی ﺟﺎﻧﻲ و ﻣﺎﻟﻲ ﻧﺎﺷﻲ از ﺳﻴﻼب در ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ، ﺗﺪوﻳﻦ ﺷﺪه اﺳﺖ . ﺑﻪ ﻓﺮاﺧﻮر ارﺗﺒﺎط ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ﺑ ﺎ وﻇﺎﻳﻒ ادارات و ارﮔﺎن ﻫﺎ ی ﻣﺨﺘﻠﻒ، اﻳﻦ ﻧﺸﺮﻳﻪ ﺑﺮای اﺳﺘﻔﺎده ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ و ﻛﺎرﺷﻨﺎﺳﺎن ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ رودﺧﺎﻧﻪ، ﺳﻴﻼب و ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺑﺤﺮان در ﺷﺮﻛﺖ و ﻫﺎ ﺳﺎزﻣﺎن ﻫﺎ ی ﻣﺮﺗﺒﻂ، ﺗﻬﻴﻪ ﮔﺮدﻳﺪه اﺳﺖ . - داﻣﻨﻪ ﻛﺎرﺑﺮد ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ در ارﺗﺒﺎط ﺑﺎ ﻣﺒﺎﺣﺚ زﻳﺮ ﺑﻮده از اﻳﻦ رو ﻻزم اﺳﺖ داﻣﻨﻪ ﻛﺎرﺑﺮد راﻫﻨﻤﺎ در ارﺗﺒﺎط ﺑﺎ اﻳـﻦ ﻣﺒﺎﺣـﺚ ﺗﻌﻴﻴﻦ و ﺗﺒﻴﻴﻦ ﮔﺮدد : • ﺑﺮآورد ﻣﺸﺨﺼﻪ ﻫﺎ ی ﺳﻴﻼب • ﻣﻬﺎر و ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﻴﻼب • ﻗﻮاﻧﻴﻦ و آﻳﻴﻦ ﻫﺎ ﻧﺎﻣﻪ ﺑﺮآورد ﻣﺸﺨﺼﻪ ﻫﺎ ی ﺳﻴﻼب، ﻻزﻣﻪ ﺑﺮآورد ﻣﻴﺰان ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی و آﺳﻴﺐ ﭘﺬﻳﺮی ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ﻣـﻲ ﺑﺎﺷـﺪ . در اﻳـﻦ راﻫﻨﻤـﺎ، روش ﻫﺎ ی ﺑﺮآورد ﻣﺸﺨﺼﻪ ﻫﺎ ی ﺳﻴﻼب ﻣ ﻮرد ﺑﺤﺚ ﻗﺮار ﻧ ﻤﻲ ﮔﻴﺮد و در اﻳﻦ ﺧﺼﻮص ﻻزم اﺳﺖ ﺑﻪ راﻫﻨﻤﺎﻫﺎ و ﻛﺘـﺐ ﻣﻮﺟـﻮد در اﻳﻦ زﻣﻴﻨﻪ ﻣﺮاﺟﻌﻪ ﺷﻮد وﻟﻲ ﻣﺸﺨﺼﻪ ﻫﺎ ی ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز از ﺳﻴﻼب ﺑﺮای ﺗﺤﻠﻴﻞ ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی و آﺳﻴﺐ ﭘﺬﻳﺮی ﺑﻴﺎن ﺷﺪه اﺳﺖ . 2 31 / 05 / 94 راﻫﻨﻤﺎی ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ روش ﻫﺎ ی ﻣﺪﻳﺮﻳﺘﻲ ﻣﻌﻤﻮﻻ ﻣﺘﺎﺛﺮ از ﻗﻮاﻧﻴﻦ و آﻳﻴﻦ ﻫﺎ ﻧﺎﻣﻪ ی ﻫﺮ ﻛﺸﻮر ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﻴﻼ ب دﺷﺖ ﻧﻴﺰ ﻣﺘﺎﺛﺮ از ﻗﻮاﻧﻴﻦ و آﻳﻴﻦ ﻫﺎ ﻧﺎﻣﻪ ی ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب، رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ ، ﺳﻴﻼب، ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺑﺤﺮان و ﺳﺎﺧﺖ و ﺳﺎز در ﻣﺤﺪوده ﻫﺎ ی ﺷﻬﺮی و ﻏﻴﺮﺷﻬﺮی ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ از . روش رو اﻳﻦ ﻫﺎ و راﻫﻜﺎرﻫﺎی ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﻴﻼب دﺷـﺖ در ﻫـﺮ ﻛﺸـﻮر ﻧﻴـﺰ ﺗﺤـﺖ ﺗـﺎﺛﻴﺮ اﻳـﻦ ﻗـﻮاﻧﻴﻦ و آﻳﻴﻦ ﻫﺎ ﻧﺎﻣﻪ ، ﺑﻌﻀﺎ ﻣ ﺨﺘﺺ ﻫﻤﺎن ﻛﺸﻮر ﺑﻮده و اﺳﺘﻔﺎده از ﻫﺎ آن در ﺳﺎﻳﺮ ﻛﺸﻮرﻫﺎ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﻫﻤﺮاه ﺑﺎ ﻣﺤﺪودﻳﺖ ﻫﺎ ﻳﻲ ﺑﺎﺷﺪ . در اﻳﻦ راﻫﻨﻤﺎ اﻳﻦ ﻣﻮارد، ﺑﺮای اﺳﺘﻔﺎده از ﺗﺠﺎرب ﺳﺎﻳﺮ ﻛﺸﻮرﻫﺎ در ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ در ﻛﺸﻮر ﺑﻴﺎن ﮔﺮدﻳﺪه وﻟﻲ ﺳﻌﻲ ﺷﺪه اﺳﺖ ﻛﻪ ﺣﺘﻲ اﻻﻣﻜﺎن اﻳﻦ ﺗﺠﺎرب ﺑﺎ ﻗﻮاﻧﻴﻦ و آﻳﻴﻦ ﻫﺎ ﻪﻧﺎﻣ ی ﻣﻮﺟﻮد ﻛﺸﻮر ﺗﻄﺒﻴﻖ داده ﺷﻮد . ﺑـﻪ ﻫﻤـﻴﻦ ﺟﻬـﺖ، روش ﻫﺎ و راﻫﻜﺎرﻫﺎی اراﺋﻪ ﺷﺪه ﻣﺤﺪود ﺑﻪ ﻗﻮاﻧﻴﻦ و آ ﻧﺎﻣﻪ ﻴﻦﻳ ﻫﺎی ﻣﻮﺟﻮد ﺷﺪه و در ﺻﻮرت ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻫﺎ آن و ﻳﺎ ﺗﺼﻮﻳﺐ ﻗـﻮاﻧﻴﻦ و آﻳﻴﻦ ﻫﺎ ﻧﺎﻣﻪ ی ﺟﺪﻳﺪ، راﻫﻨﻤﺎ ﻧﻴﺎز ﺑﻪ ﺑﺎزﺑﻴﻨﻲ ﺧﻮاﻫﺪ داﺷﺖ . در اﻳﻦ راﻫﻨﻤﺎ روش ﻫﺎ ی و ای ﺳﺎزه روش ﻫﺎ ی ﻏﻴﺮﺳﺎزه ای در ﺧﺎرج از ﻣﺤـﺪوده ﺳـﻴﻼب دﺷـﺖ ﺑﺤـﺚ ﻧﮕﺮدﻳـﺪه و ﻓﻘـﻂ ارﺗﺒﺎط اﻳﻦ روش ﻫﺎ و اﺛﺮ ﻫﺎ آن ﺑﺮ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ﻣﻮرد ﺗﻮﺟﻪ ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻪ اﺳﺖ . در ﻣﻮرد روش ﻫﺎ ی ﻏﻴﺮﺳـﺎزه ای ﻣـﻮرد ﻋﻤﻞ در ﻣﺤﺪوده ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ﻧﻴﺰ اﻳﻦ راﻫﻨﻤﺎ از ﻧﻈﺮ ﺟﺎﻳﮕﺎه ﺗﺮاز ﻫﻢ ، راﻫﻨﻤﺎی ﻣﻬﺎر ﺳﻴﻼب رودﺧﺎﻧﻪ ﻫـﺎ وش ر) ی ﺳـﺎزه ، ( ای ﺿﺎﺑﻄﻪ ﺷﻤﺎره 242 ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ و ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی ﻛﺸﻮر ﺑﻮده و ﻫﻤﺎن ﻃﻮر ﻛﻪ ﺑﺮای ﻫﺮ روش ﺳـﺎزه ای ﻣـﻮرد ﺑﺤـﺚ در آن ﺿﺎﺑﻄﻪ ﻣﺠﺰاﻳﻲ ﻧﻈﻴﺮ » راﻫﻨﻤﺎی ﻃﺮاﺣﻲ، ﺳﺎﺧﺖ و ﻧﮕﻬﺪاری «ﻫﺎ ﮔﻮره ، ﺗﺪوﻳﻦ ﮔﺮدﻳﺪه اﺳﺖ، ﺑﺮای ﻫﺮ روش ﻏﻴﺮﺳﺎزه ای ﻣﻮرد ﺑﺤﺚ در اﻳﻦ راﻫﻨﻤﺎ ﻧﻴﺰ راﻫﻨﻤﺎﻳﻲ ﺗﺪوﻳﻦ ﮔﺮدﻳﺪه و ﻳﺎ در آﻳﻨﺪه ﺗﻮﺳﻂ اﻳﻦ دﻓﺘﺮ ﺗﺪوﻳﻦ ﺧﻮاﻫﺪ ﮔﺮدﻳـﺪ ﻛـﻪ ﺑـﺮای ﺟﺰﻳﻴـﺎت ﺑﻴﺶ ﺗﺮ روش ﻫﺎی ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﻴﻼب و ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ اﻳﻦ ﻧﺸﺮﻳﺎت ﻣﺮاﺟﻌﻪ ﻧﻤﻮد . از آن ﺟﻤﻠﻪ ﻣـﻲ ﺗـﻮان ﺑـﻪ ﻣـﻮارد زﻳـﺮ اﺷﺎره ﻛﺮد : • راﻫﻨﻤﺎی ﭘﻬﻨﻪ ﺑﻨﺪی و ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺣﺪ ﺑﺴﺘﺮ و ﺣﺮﻳﻢ رودﺧﺎﻧﻪ ) ﺿﺎﺑﻄﻪ ﺷﻤﺎره 307 ﺳـ ﺎزﻣﺎن ﻣـﺪﻳﺮﻳﺖ و ﺑﺮﻧﺎﻣـﻪ رﻳـﺰی ﻛﺸﻮر ( • راﻫﻨﻤﺎی ﺗﺪوﻳﻦ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻋﻤﻠﻴﺎﺗﻲ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺑﺤﺮان ﺳﻴﻞ • راﻫﻨﻤﺎی ﺟﺎﻣﻊ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻃﺮح، ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری و ﻧﮕﻬﺪاری ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ و ﻫﺸﺪار ﺳـﻴﻞ ) ﺿـﺎﺑﻄﻪ ﺷـﻤﺎره 583 ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ و ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی ﻛﺸﻮر ( • دﺳﺘﻮاﻟﻌﻤﻞ ﺗﻬﻴﻪ ﮔﺰارش ﻓﻨﻲ ﺳﻴﻼب ) ﺿﺎﺑﻄﻪ ﺷﻤﺎره 668 ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ و ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی ﻛﺸﻮر ( 1ﻓﺼﻞ 1 ﻛﻠﻴﺎت و ﺗﻌﺎرﻳﻒ ﻓﺼﻞ اول - و ﺎتﻴﻛﻠ ﺗﻌﺎر ﻳﻒ 31 / 05 / 94 5 ﻓﺼﻞ اول-ﻛﻠﻴﺎت و ﺗﻌﺎرﻳﻒ 1 - 1 - ﺟﺎﻳﮕﺎه و ﺿﺮورت ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ﻳﻜﻲ از روش ﻫﺎ ی ﻏﻴﺮﺳﺎزه ای و ﻣﺪﻳﺮﻳﺘﻲ ﻣﻬﺎر ﺳﻴﻼب ﻣﺤﺴﻮب ﻣﻲ ﺷـﻮد و از آﻧﺠـﺎ ﻛـﻪ ﺑـﺮ روی ﻧﺤﻮه ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ آب، ﺧﺎک و ارا ﺿﻲ ﺣﺎﺷﻴﻪ رودﺧﺎﻧﻪ ﻣﻮﺛﺮ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ ، در ارﺗﺒﺎط ﺑﺎ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی ﺷﻬﺮی، ﻣـﺪﻳﺮﻳﺖ ﺑﻬﻴﻨـﻪ و ﻣﻬـﺎر آﻟﻮدﮔﻲ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﺑﻮده و ﻳﻜﻲ از ارﻛﺎن ﺗﻮﺳﻌﻪ ﭘﺎﻳﺪار در اراﺿﻲ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ﻣﺤﺴـﻮب ﻣـﻲ ﺷـﻮد . در اﻳـﻦ ﺑﺨـﺶ، ﺟﺎﻳﮕـﺎه ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ در ﻣﺒﺎﺣﺚ ﻳﺎد ﺷﺪه ﻣﻮرد ﺑﺮرﺳﻲ ﻗﺮارﮔﺮﻓﺘﻪ و ﺿﺮ ورت ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ آن روﺷﻦ ﮔﺮدﻳﺪه اﺳﺖ . 1 - 1 - 1 - ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺣﻮﺿﻪ آﺑﺮﻳﺰ رودﺧﺎﻧﻪ ﺳﻴﻼﺑﻲ ﻛﻪ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ را ﺗﺤﺖ ﺗﺎﺛﻴﺮ ﻗﺮار دﻫﺪ ﻣﻲ از زﻫﻜﺸﻲ ﺑﺎرش ﻫﺎ در ﺳﻄﺢ ﺣﻮﺿﻪ آﺑﺮﻳﺰ رودﺧﺎﻧﻪ ﺣﺎﺻﻞ ﮔﺮدﻳﺪه و ﻫﺮ ﻧﻮع ﺗﻐﻴﻴﺮی در ﺳﻄﺢ ﺣﻮﺿﻪ ﻛﻪ ﺑﺮ روی ﺗﻐﻴﻴﺮات زﻣﺎﻧﻲ ﺑﺪه ﺟﺮﻳﺎن ﺳﻴﻼب و رﺳﻮب اﺛﺮ ﻛﻨﺪ، ﺗﻮاﻧ ﻣﻲ ﺪ ﺑﺮ ﻧﺤﻮه ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﻴ ﻼب دﺷﺖ ﻣﻮﺛﺮ ﺑﺎﺷﺪ . ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺣﻮﺿﻪ آﺑﺮﻳﺰ رودﺧﺎﻧﻪ و ﻳﺎ آﺑﺨﻴﺰداری ﺑﺮ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺑﻬﻴﻨﻪ آب و ﺧﺎک ﺳﻄﺢ ﺣﻮﺿـﻪ ﺗﺎﻛﻴـﺪ داﺷﺘﻪ و ﺷﺎﻣﻞ ﺑﻪ ﻛﺎرﮔﻴﺮی روش ﻫﺎ ی ای ﺳﺎزه ، ﺑﻴﻮﻟﻮژﻳﻜﻲ و اﻗﺪاﻣﺎت ﻣﺪﻳﺮﻳﺘﻲ ﺑـﺮای ﻛـﺎﻫﺶ ﺧﻄـﺮات ﻣﺮﺑـﻮط ﺑـﻪ ﺳـﻴﻼب، ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ و رﺳﻮب و ﻧﻴﺰ اﺳﺘﻔﺎده ﺑﻬﻴﻨﻪ از ﻣﻨﺎﺑﻊ آب، ﺧﺎک و ﻏﻴ ﺮه در ﺳﻄﺢ ﺣﻮﺿﻪ آﺑﺮﻳﺰ ﻣـﻲ ﺑﺎﺷـﺪ . ﻧﻤـﻮدار )1 - 1 ( ارﺗﺒـﺎط ﻧﺘﺎﻳﺞ و ﭘﻴﺎﻣﺪﻫﺎی اﻗﺪاﻣﺎت و ﻋﻤﻠﻴﺎت آﺑﺨﻴﺰداری ﺑﺮ روی ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ را ﻧﺸﺎن دﻫﺪ ﻣﻲ . ﻛﺎﻫﺶ در ﺳﻴﻞ ﺧﻄﺮ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ﭘﺎﻳﺪاری رودﺧﺎﻧﻪ و ﻛﺎﻫﺶ ﻋﺪم و ﺧﻄﺮ ﻗﻄﻌﻴﺖ رﻓﺘﺎر ﻣﺴﻴﺮ رودﺧﺎﻧﻪ در ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ﭘﺎﻳﺪاری ﺗﻮﺳﻌﻪ اﺳﺘﻔﺎده از ﻣﻨﺎﺑﻊ ﺣﻮﺿﻪ و ﺳﻴﻼب دﺷﺖ و ﺗﺜﺒﻴﺖ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ﻛﺎﻫﺶ ﺑﺪه اوج ﺳﻴﻼب ﻛﺎﻫﺶ ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ ﺧﺎک و رﺳﻮب دﻫﻲ ﺣﻮﺿﻪ اﺳﺘﻔﺎده ﺑﻬﻴﻨﻪ از ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻃﺒﻴﻌﻲ ﺣﻮﺿﻪ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺣﻮﺿﻪ ﻫﺎی آﺑﺮﻳﺰ ) آﺑﺨﻴﺰداری ( ﻧﺘﺎﻳﺞ و ﭘﻴﺎﻣﺪﻫﺎ ارﺗﺒﺎط ﺑﺎ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ﻧﻮع ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻧﻤﻮدار 1 - 1 - ارﺗﺒﺎط ﻧﺘﺎﻳﺞ و ﭘﻴﺎﻣﺪﻫﺎی آﺑﺨﻴﺰداری ﺑﺮ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ 6 31 / 05 / 94 راﻫﻨﻤﺎی ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ 1 - 1 - 2 - ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی ﺷﻬﺮی ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ی رﻳﺰ ﺷﻬﺮی، ﺳﺎﻣﺎﻧﺪﻫﻲ ﻛﺎﻟﺒﺪی - ﻓﻀﺎﻳﻲ ﺷﻬﺮ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی ﺷﻬﺮی ﻳﻚ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﭘﻮﻳـﺎ ﻣـﻲ ﺑﺎﺷـﺪ ﻛـﻪ ﺑـﻪ دﻧﺒﺎل ﺗﺎﻣﻴﻦ رﻓﺎه و آﺳﺎﻳﺶ ﺷﻬﺮﻧﺸﻴﻨﺎن از ﻃﺮﻳﻖ اﻳﺠﺎد ﻣﺤﻴﻄﻲ ﺑﻬﺘﺮ، ﻣﺴﺎﻋﺪﺗﺮ، ﺳﺎﻟﻢ ﺗﺮ و دﻟﭙﺬﻳﺮﺗﺮ اﺳـﺖ . ﻃـﺮح ﻣـﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ، ﻫﺎ داده و اﻃﻼﻋﺎت ﻻزم را ﺑﺮای ﺑﻬﺒﻮد ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی ﺷﻬﺮی ﻓﺮاﻫﻢ ﺳﺎﺧﺘﻪ و اﻳﻦ اﻣﺮ از ﻃﺮﻳﻖ ﻃﺮاﺣـﻲ ﺷـﻬﺮی و ﻟﺤﺎظ ﻛﺮدن ﻧﺘﺎﻳﺞ ﻃﺮح ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ در ﻫﺎ ﻃﺮح ی ﻫﺎدی، ﺟﺎﻣﻊ و ﺗﻔﺼﻴﻠﻲ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی ﺷﺪه و ﺑﺎ ﻣـﺪﻳﺮﻳﺖ ﺷـﻬﺮی ﻋﻤﻠﻲ ﻣﻲ ﺷﻮد . 1 - 1 - 3 - روش ﻫﺎ ی ﻏﻴﺮﺳﺎزه ای ﻛﺎﻫﺶ ﺧﺴﺎرت ﺳﻴﻞ روش ﻫﺎ ی ﻣﺨﺘﻠﻔﻲ ﺑﺮای ﻣﻬﺎر و ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﻴﻼب وﺟﻮد دارد . اﻳﻦ روش ﺗﻮان ﻣﻲ را ﻫﺎ در دو دﺳﺘﻪ ﻋﻤﺪه ﻃﺒﻘﻪ ﺑﻨﺪی ﻧﻤﻮد ]6[ . اوﻟﻴﻦ دﺳﺘﻪ ﺑﺮ ﻣﺒﻨﺎی اﺛﺮﮔﺬاری روی ﺳﻴﻼب ﺑﻪ وﺳﻴﻠﻪ ﻣﻲ ﻫﺎ ﺳﺎزه ﺑﺎﺷﺪ و روش ﻫﺎ ی ای ﺳﺎزه ﻧﺎﻣﻴـﺪه ﻣـﻲ ﺷـﻮد . دﺳـﺘﻪ دﻳﮕﺮ روش ﻫﺎ ی ﻏﻴﺮﺳﺎزه ای ﺑﻮده و ﻋﻤﺪﺗﺎ ﺑﺮ روی ﻛﺎﻫﺶ ﻳﺎ ﺗﺤﻤﻞ ﺧﺴﺎرت ﻣﺘﻤﺮﻛﺰ اﺳﺖ . ﺑﻪ ﻫـﺮ ﺣـﺎل ﻫﻤﻴﺸـﻪ روش ﻫـﺎ ی ﻏﻴﺮﺳﺎ ای زه ﺑﺎﻳﺪ ﺗﻮاﻣ ﺎ در ﻃﺮاﺣﻲ ﻫﺎ ی ای ﺳﺎزه ﻣﻮرد ﺗﻮﺟﻪ ﻗﺮار ﮔﻴﺮﻧﺪ . زﻳﺮا اﺳﺘﻔﺎده از ﻫـﺎ آن ﻣﻮﺟـﺐ اﻓـﺰاﻳﺶ در اﺛﺮﺑﺨﺸـ ﻲ روش ﻫﺎ ی ﺳﺎزه ﻣﻲ ای ﺷﻮد . در ﺷﺮاﻳﻂ ﺣﺎﻛﻢ ﺑﺮ ﺑﻌﻀﻲ از ﺣﻮﺿﻪ ﻫﺎ ی آﺑﺮﻳﺰ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ ، ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ روش ﻫﺎ ی ﻏﻴﺮﺳـﺎزه از ای روش ﻫﺎ ی ای ﺳﺎزه ﻣﻬﺎر ﺳﻴﻼب ﻛﻢ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﺗﺮ ﺑﺎﺷﻨﺪ . رﻫﻴﺎﻓﺖ ﻫﺎ ی ﻏﻴﺮﺳـﺎزه ای ﻣﻬـﺎر ﺳـﻴﻼب در ﺟـﺪول )1 - 1 ( ﻧﺸـﺎن داده اﻧﺪ ﺷﺪه ]6[ .ﺟﺰﻳﻴﺎت ﺑﻴﺶ ﺗﺮ در ﻓﺼﻞ 8 اﻳﻦ راﻫﻨﻤﺎ اراﺋﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ . ﺟﺪول 1 - 1 - روش ﻫﺎ ی ﻏﻴﺮﺳﺎزه ای ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﻴﻼب ]6 [ ردﻳﻒ روش زﻣﺎن اﺟﺮا 1 ﭘﻬﻨﻪ ﺑﻨﺪی ﺳﻴﻞ و ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺣﺪ ﺑﺴﺘﺮ و ﺣﺮﻳﻢ ﻗﺒﻞ از رﺧﺪاد ﺳﻴﻼب 2 اﻣﺪاد و ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺑﺤﺮان ﻫﻨﮕﺎم و ﺑﻌﺪ از رﺧﺪاد ﺳﻴﻼب 3 ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﻛﺎرﺑﺮی اراﺿﻲ ﻗﺒﻞ از رﺧﺪاد ﺳﻴﻼب 4 روش ﻫﺎ ی ﺑﻬﺴﺎزی ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن ﻗﺒﻞ از رﺧﺪاد ﺳﻴﻼب 5 ﺑﻴﻤﻪ ﺳﻴﻼب ﻗﺒﻞ از رﺧﺪاد ﺳﻴﻼب 6 روش ﻫﺎ ی ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ ﺑﺎ ﺳﻴﻼب ﻗﺒﻞ و ﻫﻨﮕﺎم رﺧﺪاد ﺳﻴﻼب 7 ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ ﻫﺸﺪار ﺳﻴﻼب ﻗﺒﻞ و ﻫﻨﮕﺎم ﺳﻴﻼب 8 ﻣ ﺪﻳﺮﻳﺖ ﻣﺨﺰن ﻗﺒﻞ و ﻫﻨﮕﺎم ﺳﻴﻼب 1 - 1 - 4 - اﺳﺘﻔﺎده ﺑﻬﻴﻨﻪ از ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﺳﻄﺤﻲ و ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ، دو ﺑﺨﺶ از ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ ﺣﻮﺿﻪ رودﺧﺎﻧﻪ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ . ﺑﺮای ﺗﺎﻣﻴﻦ آب و ﻣﻬﺎر ﺳﻴﻼب ﻣﻌﻤﻮﻻ از ﻣﺨﺎزن ﭼﻨﺪ ﻣﻨﻈﻮره اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲ ﺷﻮد . ﺣﺠﻢ ﻣﺨﺎزن ﭼﻨﺪ ﻣﻨﻈﻮره ﻣﻌﻤﻮﻻ ﺷﺎﻣﻞ ﺳﻪ ﺑﺨﺶ ﻋﻤﺪه، ﺣﺠﻢ ﻣﺮده، ﺣﺠﻢ زﻧﺪ ه و ﺣﺠﻢ ﻣﻬﺎر ﺳﻴﻼب اﺳﺖ . اﻓﺰاﻳﺶ ﺣﺠﻢ ﺗﺨﺼﻴﺺ ﻳﺎﻓﺘﻪ ﺑﻪ ﻣﻬﺎر ﺳﻴﻼب، ﺑﺎﻋﺚ ﻛﺎﻫﺶ ﺣﺠﻢ زﻧﺪه ﻣﺨﺰن ﺳﺪ و ﻳﺎ اﻓـﺰاﻳﺶ ارﺗﻔﺎع ﺳﺪ و اﻓﺰاﻳﺶ ﻫﺰﻳﻨﻪ اﺣﺪاث آن ﻣﻲ ﺷﻮد . از اﻳﻦ رو ﺑﺎ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ﺗﻮان ﻣﻲ ﺣﺠﻢ ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز ﻣﺨﺰن ﺳﺪ ﭼﻨـﺪ ﻓﺼﻞ اول - و ﺎتﻴﻛﻠ ﺗﻌﺎر ﻳﻒ 31 / 05 / 94 7 ﻣﻨﻈﻮره ﺑﺮای ﻣﻬﺎر ﺳﻴﻼب را ﻛﺎﻫﺶ داده و اﻳﻦ ﺣﺠﻢ را ﺑﺮای ذﺧﻴـﺮه آب ﻣـﻮرد ﻧﻴـﺎز ﺑـﺮای ﺗـﺎﻣﻴﻦ ﻧﻴﺎزﻫـﺎی آب ﺷـﻬﺮی، ﺻﻨﻌﺘﻲ و ﻛﺸﺎورزی اﺳﺘﻔﺎده ﻛﺮد و ﺑﺪﻳﻦ ﺗﺮﺗﻴﺐ از ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﺳﻄﺤﻲ اﺳﺘﻔﺎده ﺑﻬﻴﻨﻪ ﻛﺮد . از ﺳﻮی دﻳﮕـﺮ ﻣﻬـﺎر ﺳـﻴﻼب ﺑـﺎ روش ﻫﺎ ی ای ﺳﺎزه ﺑﻌﻀﺎ ﺗﻮاﻧ ﻣﻲ ﺪ ﻣﻮﺟﺐ ﻛﺎﻫﺶ ﺗﻐﺬﻳﻪ ﻃﺒﻴﻌﻲ آﺑﺨﻮان ﻫﺎ ﮔﺮدﻳﺪه و ﻣﻨﺎﺑﻊ آب زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ را ﻛـﺎﻫﺶ دﻫـﺪ از . اﻳﻦ رو اﺳﺘﻔﺎده از روش ﻫﺎ ی ﻏﻴﺮﺳﺎزه ﺗﻮاﻧ ﻣﻲ ای ﺪ در ﻛﺎﻫﺶ اﺛﺮ ﺳﻮء ﻣﻬﺎر ﺳﻴﻼب ﺑﺮ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ ﻣﻮﺛﺮ ﺑﺎﺷﺪ . 1 - 1 - 5 - ﻣﻬﺎر آﻟﻮدﮔﻲ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﺑﺨﺸﻲ از آﻟﻮدﮔﻲ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﺳﻄﺤﻲ، ﻧﺎﺷﻲ از ﻣﻨﺎﺑﻊ آﻻﻳﻨﺪه ﻧﻘﻄﻪ ای و ﻏﻴﺮ ﻧﻘﻄﻪ ای ﻣﻮﺟﻮد در ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ﻫﺎ ﻣـﻲ ﺑﺎﺷـﺪ . ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻛﺎرﺑﺮی ا راﺿﻲ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ﺗﻮاﻧ ﻣﻲ ﺪ در راﺳﺘﺎی ﺣﻔﺎﻇﺖ ﺣـﺮﻳﻢ ﻛﻴﻔـﻲ رودﺧﺎﻧـﻪ و ﺣـﺬف ﻣﻨـﺎﺑﻊ آﻻﻳﻨـﺪه ﻧﻘﻄﻪ ای و ﻏﻴﺮ ﻧﻘﻄﻪ ای ﺑﺎﺷﺪ . در ﻫﻤﻴﻦ راﺳﺘﺎ ﻻزم اﺳﺖ از ﺳﻢ ﭘﺎﺷﻲ اراﺿﻲ ﻛﺸﺎورزی و اﺳـﺘﻔﺎده ﺑـﻴﺶ از ﺣـﺪ از ﻛﻮدﻫـﺎی ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ در ﺣﺮﻳﻢ رودﺧﺎﻧﻪ و ﭘﻬﻨﻪ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی ﺷﻮد و ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ اﻧﺘﻘـﺎل ﻣﺤـﻞ دﻓـﻊ زﺑﺎﻟـﻪ، ﺗﺼـﻔﻴﻪ ﺧﺎﻧـﻪ ﻫـﺎ ی ﻓﺎﺿﻼب و ﻛﺎرﮔﺎه ﻫﺎ ی آﻻﻳﻨﺪه، از ﺳﻴﻼب دﺷﺖ اﻗﺪام ﮔﺮدد ﺑﺎ ﻏﻴﺮﻣﺠﺎز ﻛﺮدن اﻳﻦ ﻧﻮع ﺗﺎﺳﻴﺴ ﺎت و ﻛﺎرﮔﺎه ﻫﺎ ، از اﻳﺠـﺎد ﻣﻨـﺎﺑﻊ آﻻﻳﻨﺪه ﻧﻘﻄﻪ ای ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی ﺷﺪه و ﺑﺪﻳﻦ ﺗﺮﺗﻴﺐ ﺑﺨﺸﻲ از آﻟﻮدﮔﻲ از ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﺳﻄﺤﻲ را ﻣﻬﺎر ﻛﺮد . 1 - 1 - 6 - ﺗﻮﺳﻌﻪ ﭘﺎﻳﺪار ﺗﻮﺳﻌﻪ ﭘﺎﻳﺪار ﺑﻨﺎ ﺑﻪ ﺗﻌﺮﻳﻒ ﻋﺒﺎرت اﺳﺖ از ﺗﻮﺳﻌﻪ ای ﻛﻪ ﻧﻴﺎزﻫﺎی ﻓﻌﻠﻲ ﺑﺸﺮ را ﺗﺎﻣﻴﻦ ﻛﺮده ﺑﺪون اﻳـﻦ ﻛـﻪ ﺗﻮاﻧـﺎﻳﻲ ﻧﺴـﻞ آﻳﻨﺪه در ﺗﺎﻣﻴﻦ ﻧﻴﺎزﻫﺎ را ﺑﻪ ﺧﻄﺮ اﻧﺪازد . از ﺳﻮی دﻳﮕﺮ ﻛﺎﻫﺶ ﺧﻄﺮ ﺣﻮادث ﻏﻴﺮﻣﺘﺮﻗﺒﻪ ﻧﻈﻴﺮ ﺳﻴﻼب ﺑﻪ ﻛﻠﻴﻪ اﻗﺪاﻣﺎﺗﻲ ﮔﻔﺘﻪ ﻣﻲ ﺷﻮد ﻛﻪ ﺑﺮای ﻛﺎﻫﺶ ﻳﺎ ﺣﺬف ﺧﻄﺮ ﻧﺎﺷﻲ از اﻳﻦ ﺣﻮادث از زﻧﺪﮔ ﻲ و اﻣﻮال اﻧﺴﺎن ﺑﻪ ﻫﺎ ﻛـﺎر ﮔﺮﻓﺘـﻪ ﻣـﻲ ﺷـﻮد . از اﻳـﻦ رو ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ﻛﻪ ﺑﻪ ﻛﺎﻫﺶ ﺧﻄﺮ ﺳﻴﻼب ﺑﺮای اﻣﻮال و ﺳﺎﻛﻨﻴﻦ و اﺳﺘﻔﺎده ﻛﻨﻨـﺪﮔﺎن اراﺿـﻲ ﺳـﻴﻼب دﺷـﺖ ﻣﻨﺠـﺮ ﻣﻲ ﺷﻮد ، زﻣﻴﻨﻪ اﺳﺘﻔﺎده ﭘﺎﻳﺪار از ﻣﻨﺎﺑﻊ آب و ﺧﺎک و ﺳﺎﻳﺮ ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻃﺒﻴﻌﻲ ﻣﻮﺟﻮد در ﺳﻴﻼب دﺷﺖ را ﻓﺮاﻫﻢ ﺳـﺎﺧﺘﻪ و ﺑـﺪﻳﻦ ﺗﺮ ﺗﻴﺐ اﻣﻜﺎن اﺳﺘﻔﺎده از اﻳﻦ ﻣﻨﺎﺑﻊ، ﺑﺮای ﻧﺴﻞ ﻫﺎ ی آﻳﻨﺪه ﺑﻪ ﺧﻄﺮ ﻧ اﻓﺘﺪ ﻤﻲ . 1 - 2 - ﺗﻌﺎرﻳﻒ و ﻫﺎ واژه در اﻳﻦ ﺑﺨﺶ ﺗﻌﺎرﻳﻒ و ﻫﺎ واژه ﻳﻲ ﻛﻪ در ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ﻛﺎرﺑﺮد دارﻧﺪ اراﺋﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ ]27 ، 54 ، 63 [: اﺳﺘﺎﻧﺪارد ﻃﺮح1: ﺳﻄﺢ ﺣﻔﺎﻇﺘﻲ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺷﺪه در ﻳﻚ ﻃﺮح ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﻴﻞ اﺳﺖ . ﻃﺮح ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ اﻳﻤﻨﻲ در ﻣﻘﺎﺑﻞ ﻛﻠﻴﻪ ﺳﻴﻼب ﻫﺎ ی ﻛﻮﭼﻚ ﺗﺮ از ﻳﻚ ﺑﺪه ﻣﺸﺨﺺ ﻣﺜﻼ 100 ﺳﺎﻟﻪ را ﻓﺮاﻫﻢ ﻛﻨﺪ . اﻗﺪام اﺿﻄﺮاری2: ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ اﻗﺪاﻣﺎت ﻳﻜﭙﺎرﭼﻪ ی از ﭘﻴﺶ ﻃﺮاﺣﻲ ﺷﺪه اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﻪ وﺳﻴﻠﻪ ﻳﻚ ﺟﺎﻣﻌـﻪ ﻳـﺎ ﮔﺮوﻫـﻲ از آن ﺟﺎﻣﻌﻪ ﻗﺒﻞ از ﺑﺮوز ﻣﺸﻜﻼت ﺳﻴﻞ، درﺳﺖ ﻗﺒﻞ از وﻗﻮع، در زﻣﺎن وﻗﻮع و ﺑﺎﻻﺧﺮه ﭘﺲ از ﭘﺎﻳﺎن ﺳﻴﻼب ﺑﻪ اﺟﺮا در آﻳﺪ ﻣﻲ . 1- Design Standards 2- Emergency Action Plan 8 31 / 05 / 94 راﻫﻨﻤﺎی ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ آﻣﺎده ﺳﺎزی اﺿﻄﺮاری1: ﺗﻬﻴﻪ اﻣﻜﺎﻧﺎت ﻓﻴﺰﻳﻜﻲ و ﺳﺎزﻣﺎﻧﻲ ﺑﺮای ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ اﺿﻄﺮاری ﺑﺎ وﻗﻮع ﺳﻴﻞ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی واﻛﻨﺶ در ﻣﻘﺎﺑﻞ ﺳﻴﻼب2: ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ی آﻣﺎدﮔﻲ ﺟﺎﻣﻌﻪ ﻣﻮرد ﺗﻬﺪﻳﺪ ﺑﺮای ﺣﺎدﺛﻪ ﺳﻴﻞ ﻛﻪ ﺑﺎ اﺟـﺮای ﺗﻤﻬﻴـﺪات ﺳﺎزﻣﺎﻧﻲ ﻣﺸﺨﺺ ) ﻣﺜﻞ ﺗﺨﻠﻴﻪ ( ، ﺧﺴ ﺎرات ﻧﺎﺷﻲ از ﺳﻴﻞ ﺣﺪاﻗﻞ ﻣﻲ ﮔﺮدد . ﺑﻴﻤﻪ ﺳﻴﻞ3: ﺧﺮﻳﺪ ﻛﻤﻚ ﻫﺎ ی ﻣﺎﻟﻲ ﺗﻀﻤﻴﻦ ﺷﺪه از ﻃﺮﻳﻖ ﭘﺮداﺧﺖ ﺗﺪرﻳﺠﻲ و ﻣﻨﻈﻢ ﻗﺒﻞ از وﻗﻮع ﺳﻴﻞ . ﻫﺎ ﻃﺮح ی ﺑﻴﻤﻪ ﺗﻮاﻧ ﻣﻲ ﻨﺪ از ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻣﺎﻟﻲ ﻋﻤﻮﻣﻲ، ﻳﺎراﻧﻪ درﻳﺎﻓﺖ ﻛﻨﻨﺪ . ﭘﺎدﺳﻴﻞ ﺳﺎزی ) ﺿﺪ ﺳﻴﻞ ﺳﺎزی ( اﺿﻄﺮاری در ﺑﺮاﺑﺮ ﺳﻴﻞ4: ﺣﻔﺎﻇﺖ از اﻣﻮال ) ﻣـﺜﻼ ﺗﻮﺳـ ﻂ ﻛﻴﺴـﻪ ﻫـﺎ ی ﺷـﻦ ( ﭘـﺲ از درﻳﺎﻓﺖ اﻋﻼم ﺧﻄﺮ ﻛﻪ ﺗﻮاﻧ ﻣﻲ ﺪ ﻃﺮح آن از ﻗﺒﻞ ﺗﻬﻴﻪ ﺷﺪه ﺑﺎﺷﺪ ﻳﺎ ﻓﻲ اﻟﺒﺪاﻫﻪ اﻧﺠﺎم ﺷﻮد . ﭘﺎدﺳﻴﻞ ﺳﺎزی ) ﺿﺪ ﺳﻴﻞ ﺳﺎزی (5: اﻳﺠﺎد ﺗﻄﺎﺑﻖ و ﺗﻐﻴﻴﺮات در ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن و ﻫﺎ ﻫﺎ ﺳﺎزه و در اﻃـﺮاف ﻫـﺎ آن ﺑـﺮای ﻛـﺎﻫﺶ ﺧﺴﺎرات ﻧﺎﺷﻲ از ﺳﻴﻼب اﺳﺖ . ﭘﻬﻨﻪ ﺑﻨﺪی ﺳﻴﻼب دﺷﺖ6: ﻧﻮا ﺣﻲ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ﺑﻪ ﻗﺴﻤﺖ ﻫﺎﻳﻲ ﺑﺎ ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی ﻣﺘﻔﺎوت ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﻛـﺎرﺑﺮی و ﺗﻮﺳـﻌﻪ اراﺿﻲ ﺗﻘﺴﻴﻢ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . ﭘﻬﻨﻪ ﺑﻨﺪی ﺑﺮای ﻣﺸﺨﺺ و روﺷﻦ ﻛﺮدن ﻣﻴﺰان ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی ﺳﻴﻼب ﺑﺮای اﺳـﺘﻔﺎده ﻛﻨﻨـﺪﮔﺎن ﻣﺤﺘﻤـﻞ، ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ ﻧﺎﺣﻴﻪ ﻫﺎ ﺑﺮای ﺑﻴﻤﻪ ﺳﻴﻞ و اﻳﺠﺎد ﻣﺤﺪودﻳﺖ ﻫﺎی اﺟﺒﺎری ﻛﺎرﺑﺮی در ﻣﻨﺎﻃﻖ ﺧﻄﺮﭘ ﺬﻳﺮی ﻗﺎﺑﻞ اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . در ﭘﻬﻨﻪ ﺑﻨﺪی ﺳﻴﻼﺑﺪﺷﺖ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺣﻔﺎﻇﺖ ارزش ﻫﺎی زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ، اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ و ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﻧﻴﺰ ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﭘﻬﻨﻪ ﻫﺎی ﺧﻄﺮ ﺳﻴﻞ7: ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻧﻮاﺣﻲ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻛﻪ در ﻣﻌﺮض ﺧﺴﺎرات و ﻳﺎ ﺗﻠﻔﺎت ﻣﺎﻟﻲ و ﻳﺎ ﺟﺎﻧﻲ ﺳـﻴﻞ ﻗـﺮار دارﻧـﺪ و ﻳـﺎ ﻧﺎﺣﻴﻪ ای ﻛﻪ در ﻳﻚ ﺳﻴﻞ ﻣﺤﺘﻤﻞ ﻏﺮﻗﺎب ﻣﻲ ﺷﻮد . ﻛﺎرﻫﺎی ﻣﻬﺎر ﺳﻴﻞ، ﻛﺎرﻫﺎی ﺣﻔﺎﻇﺖ ﺳﻴﻞ8: ﻛﺎرﻫﺎی ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ ﺑﺮای ﺣﻔﺎﻇﺖ از اراﺿﻲ و داراﻳﻲ ﻫﺎ ی ﻣﻮﺟﻮد، از ﺧﺴﺎرات ﺳﻴﻞ اﺳﺖ . ﺗﺤﻠﻴﻞ آﺳﻴﺐ ﭘﺬﻳﺮی9: روش ارزﻳﺎﺑﻲ درﺟﻪ اﻣﻨﻴﺖ ﻛﺎرﺑﺮی اراﺿﻲ و ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻫﺎ ی ﻣﺮﺑﻮط در ﺑﺮاﺑﺮ ﺳﻴﻞ . ﺗﺨﻠﻴﻪ ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺳﻴﻞ زده10: ﺧﺎرج ﻛﺮدن ﻣﺮدم و اﻣﻮال آﻧﺎ ن از ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺧﻄﺮ ﭘﺲ از اﻋﻼم ﺧﻄﺮ . ﺗﺴﻜﻴﻦ ﺳﻴﻞ11: ﺗﻤﻬﻴﺪاﺗﻲ ﻛﻪ ﺑﺮای ﺗﺴﻜﻴﻦ ﻳﺎ ﻛﺎﻫﺶ دادن اﺛﺮات ﻧﺎﮔﻮار ﺳﻴﻞ ﺻﻮرت ﻣﻲ ﮔﻴﺮد . ﺗﺮاز ﻫﺸﺪار12: ﺗﺮازی اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﻪ ﻣﺠﺮد ﻧﺰدﻳﻚ ﺷﺪن ﺗﺮاز ﺳﻄﺢ ﺳﻴﻞ ﺑﻪ آن ﺣﺪ، ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻣﺮﺣﻠـﻪ ﺧﻄـﺮ، ﻫـﺮ ﭼﻪ ﺳﺮﻳﻊ ﺗﺮ ﻋﻤﻞ اﻋﻼم ﺧﻄﺮ اﻧﺠﺎم ﭘﺬﻳﺮد . ﻣﺮﺣﻞ ﻫﺎی ا ﺳﺖ ﻛﻪ ﺗﺮاز آب در آن و ﻳـﺎ ﻧﺰدﻳـﻚ آن اﺳـﺖ ﻛـﻪ ﺧﺴـﺎرت و 1- Emergency Prepsration 2- Flood Response Planning 3- Flood Insurance 4- Emergency FloodProofing 5- FloodProofing 6- Floodplain Zoning 7- Flood Hazard Zone 8- Flood Control Works 9- Vulnerablity Analysis 10- Evacuation 11- Flood Alleviation 12- Warning Stage ﻓﺼﻞ اول - و ﺎتﻴﻛﻠ ﺗﻌﺎر ﻳﻒ 31 / 05 / 94 9 آﺳﻴﺐ رﺳﺎﻧﻲ آﻏﺎز ﻣﻲ ﺷﻮد . اﻳﻦ ﺗﺮاز ﻣﺸﺨﺺ ﻛﻨﻨﺪه ﺧﻄﺮ، ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ ﺑﺎﻻﺗﺮ ﻳﺎ ﭘﺎﻳﻴﻦ ﺗﺮ از ﺗﺮاز ﻟﺒﺮﻳﺰ و ﻣﺨﺰن ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ﻗﺮار داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ . ﺗﺮاز ﻟﺒﺮﻳﺰ1: ﺗﺮازی از آب ﻛﻪ در ﻣﻘﻄﻌﻲ از رودﺧﺎﻧﻪ، ﺳﻴﻞ از ﻛﻨﺎره ﻫﺎ ی ﻃﺒﻴﻌﻲ ﻳﺎ دﺳﺖ زﺳﺎ آن ﺑﻪ اراﺿﻲ اﻃﺮاف ﺳﺎﺣﻠﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﺳﺮرﻳﺰ و ﻛﻨﺪ ﻣﻲ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ از آﻧﺠﺎ ﺷﺮوع ﻣﻲ ﺷﻮد . ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻧﺎﻣﻨﺎﺳﺐ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ2 : ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺑﺪون ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی ﺑﺎ اﺣﺪاث ﻫﺎ ﺳﺎزه ﻳﻲ در اﻣﺘﺪاد دﻳﻮاره ﻫﺎ ی ﺳﺎﺣﻠﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﻳـﺎ ﺳﺎﻳﺮ اﻗﺪاﻣﺎت در اراﺿﻲ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ﻛﻪ در اﺛﺮ آن ﻇﺮﻓﻴﺖ ﺗﺨﻠﻴﻪ ﻧﺎﺣﻴﻪ ﻛﺎﻫﺶ ﻳ ﺎﺑﺪ و ﻏﺮﻗﺎﺑﻲ ﺷﺪن آن ﺗﺸﺪﻳﺪ ﺷﻮد . ﺟﺮﻳﺎن ﮔﻠﻲ3: ﺑﻪ ﺟﺮﻳﺎن ﺑﺎ ﻏﻠﻈﺖ ﺑﺎﻻی رﺳﻮب ﮔﻔﺘﻪ ﻣﻲ ﺷﻮد ﻛﻪ ﺑﻴﺶ از 50 %رﺳﻮﺑﺎت آن رﻳﺰداﻧﻪ ﻫﺎی ﻻی و رس ﺑﺎﺷﺪ . ﺟﺮﻳﺎن وارﻳﺰه ای 4 : ﺟﺮﻳﺎﻧﻲ ﺑﺎ ﻏﻠﻈﺖ ﺑﺎﻻی رﺳﻮب ﻛﻪ ﺑﺎ ﺧﻮد ﻣﻮاد ﻣﺨﺘﻠﻔﻲ اﻋﻢ از ﻣﻮاد ﺳﻨﮕﻲ رﻳﺰداﻧﻪ، درﺷﺖ داﻧﻪ و ﻧﻴﺰ ﻗﻄﻌﺎت ﭼﻮب، ﻫﺎ ﺎﺧﻪﺷ ی درﺧﺘﺎن، آﺷﻐﺎل و ﻏﻴﺮه را ﺣﻤﻞ ﻛﻨﺪ ﻣﻲ . ﺣﺎﺷﻴﻪ ﺳﻴﻞ راه 5: اراﺿﻲ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ﻛﻪ ﻣﻌﻤﻮﻻ ﻳﺎ ﺳﻴﻞ ﻫﺎ آن را ﻧﻤﻲ ﮔﻴﺮد و ﻳﺎ دوره ﺳﻴﻞ زدﮔﻲ آن ﻫﺎ ﺑﻠﻨﺪﺗﺮ از دوره ی ﺳﻴﻞ زدﮔﻲ ﺳ ﻴﻞ راه اﺳﺖ . در اﻳﻦ ﻧﺎﺣﻴﻪ ﻫﺮﮔﻮﻧﻪ اﻗﺪاﻣﺎت ﺗﻮﺳﻌﻪ ای ﺑﺎ اﻋﻤﺎل ﺗﻤﻬﻴﺪات ﺣﻔﺎﻇﺘﻲ ﻣﻨﺎﺳﺐ ﻣﺠﺎز اﺳﺖ . ﺣﺪ اﻛﺜﺮ ﺳﻴﻞ ﻣﺤﺘﻤﻞ6: ﺑﻴﺶ ﺗﺮ ﻳﻦ ﺳﻴﻞ ﻣﺤﺘﻤﻞ ﻛﻪ در ﻳﻚ ﺣﻮﺿﻪ آﺑﺮﻳﺰ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﺷﺮاﻳﻂ آب و ﻫﻮاﺷﻨﺎﺳﻲ و ﭘﻮﺷـﺶ ﺑﺮف، ﺗﻮاﻧ ﻣﻲ ﺪ ﺗﻮﻟﻴﺪ ﺷﻮد . ﭘﻴﺶ ﻓﺮض ﻻزم، وﻗﻮع ﻫﻢ زﻣﺎن ﻛﻠﻴﻪ ﺷﺮاﻳﻂ ﻻزم ﺑﺮای اﻓﺰاﻳﺶ ﭘﺘﺎﻧﺴﻴﻞ ﺳﻴﻼب ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﺣﻔﺎﻇﺖ از ﺧﻄﺮات ﺳﻴﻞ7: ﺣﻔﺎﻇﺖ در ﺑﺮاﺑﺮ ﺧﺴﺎرات ﺳﻴﻞ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺷﺎﻣﻞ ﻣﻬﺎر ﺳﻴﻞ ﻳﺎ ﻣﺤﺎﻓﻈﺖ از اﻣﻮال اﺳﺖ ﻛـﻪ در ﭘﻬﻨﻪ ﺳﻴﻞ ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮﻧﺪ . ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی ﺳﻴﻞ8: ﻣﻘﻴﺎﺳﻲ ﺑﺮای ﺳﻨﺠﺶ ﺟﺪی ﺑﻮدن ﺧﻄﺮات ﺳﻴﻞ اﺳـﺖ . ﺣﺎﺻـﻞ ﺿـﺮب اﺣﺘﻤـﺎل وﻗـﻮع ﺣﺎدﺛـﻪ در ﺗﺒﻌﺎت و ﭘﻴﺎﻣﺪﻫﺎی آن ) ﻣﺜﻞ ﺧﺴﺎرات ﺣﺎدﺛﻪ . ( اﻳﻦ ﺗﻌﺮﻳﻒ ﻣﻌﺎدل ﻣﻘﺪار ﺧﺴﺎرت ﻣﻮرد اﻧﺘﻈﺎر و ﻣﻔﻬﻮﻣﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ در ﺗﺠﺰﻳـﻪ و ﺗﺤﻠﻴﻞ ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮد . روش ﻫﺎ ی ﺳﺎزه ای در ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﻴﻞ9: ﺗﻤﻬﻴﺪاﺗﻲ ﻛﻪ وﻳﮋﮔﻲ ﻫﺎ ی ﻓﻴﺰﻳﻜﻲ ﺳﻴﻞ را ﺗﻐﻴﻴﺮ دﻫﺪ ﻣﻲ ) ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری از ﺳـﺪﻫﺎ، ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺣﻮﺿﻪ آﺑﺮﻳﺰ، اﺻﻼح آﺑﺮاﻫﻪ ﻫﺎ و اﻳﺠﺎد و ﻫﺎ ﮔﻮره ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری از ﺗﺎﺳﻴﺴ ﺎت ﻫﻴﺪروﻟﻴﻜﻲ ( روش ﻫﺎ ی ﻏﻴﺮﺳﺎزه ای 10: ﺗ ﻤﻬﻴﺪاﺗﻲ ﻛﻪ ﻣﻮﺟﺐ ﻛﺎﻫﺶ آﺳﻴﺐ ﭘﺬﻳﺮی ﺟﺎن و ﻣﺎل ﻣﺮدم در ﻣﻌﺮض ﺳﻴﻞ ﻣﻲ ﮔﺮدﻧﺪ ﺑﺪون آﻧﻜﻪ ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻗﺎﺑﻞ ﻣﻼﺣﻈﻪ در ﻣﺸﺨﺼﻪ ﻫﺎ ی ﻓﻴﺰﻳﻜﻲ ﺳﻴﻼب ﺑﺪﻫﻨﺪ . 1- Bankful Stage 2- Floodplain Encroachment 3- Mud Flow 4- Debris Flow 5- Floodway Fringe 6- Probable Maximum Flood 7- Flood Protection 8- Flood Risk 9- Structural Measures Of Flood Management 10- Non-Structural Measures Of Flood Management 10 31 / 05 / 94 راﻫﻨﻤﺎی ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ روﻧﺪﻳﺎﺑﻲ ﺳﻴﻞ1 : روش ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺗﺪرﻳﺠﻲ زﻣﺎن ﻋﺒﻮر، ﺗﻐﻴﻴﺮات و ﻣﻴﺰان ﻳﻚ ﻣﻮج ﺳﻴﻼب در ﻣﻘـﺎﻃﻊ ﻣﺘـﻮاﻟﻲ آﺑـﺮاه ﻳـﺎ ﻣﺨﺰن ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . زراﻋﺖ ﻫﺎی ﻣﻘﺎو م ﺑﻪ ﺳﻴﻞ2: ﻛﺎﺷﺖ ﮔﻴﺎﻫﺎﻧﻲ ﻛﻪ ﺗﺎ ﺣﺪ ﻣﻌﻴﻨﻲ در ﻣﻘﺎﺑﻞ ﺳﻴﻼب ﻳﺎ اﻓﺰاﻳﺶ ﺗﺪرﻳﺠﻲ ﻋﻤﻖ آن ﻣﻘﺎوﻣـﺎت ) ﻛﻨﺪ ﻣﻲ ﻳﻚ ﻧﻮع ﻣﻘﺎوم ﺳﺎزی در ﺑﺮاﺑﺮ ﺳﻴﻞ ﺑﻪ روش ﻛﺸﺎورزی اﺳﺖ ( زﻣﺎن ﭘﻴﺶ ﻫﺸﺪار3: زﻣﺎن ﺑﻴﻦ اﻋﻼم ﺧﻄﺮ ﺳﻴﻞ در ﻳﻚ ﻧﺎﺣﻴﻪ و اﺗﻔﺎق اﻓﺘﺎدن آن در ﻫﻤﺎن ﻧﺎﺣﻴﻪ . ﺳﺎزﮔﺎری ﺑﺎ ﺳﻴﻞ4: اﻳﺠﺎد اﻋ ﺘﻤﺎد ﺑﻪ ﻧﻔﺲ در ﻣﺮدم ﺳﺎﻛﻦ در ﻧﻮاﺣﻲ ﮔﻴﺮ ﺳﻴﻞ ﺑﺮای ﻳـﺎدﮔﻴﺮی زﻧـﺪﮔﻲ ﻛـﺮدن ﺑـﺎ ﺳـﻴﻞ، ﺗﻄﺒﻴﻖ و ﻛﻨﺎر آﻣﺪن ﻳﻌﻨﻲ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻋﻘﻴﺪه ای در ﻣﺮدم ﺑﺮای ﭘﺬﻳﺮش ﺳﻴﻞ ﮔﺮﻓﺘﮕﻲ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻳﻜـﻲ از ﺟﻨﺒـﻪ ﻫـﺎ ی زﻧـﺪﮔﻲ و ﻳﺎدﮔﻴﺮی زﻧﺪﮔﻲ ﺑﺎ ﺳﻴﻼب ﺑﻪ وﺳﻴﻠﻪ اﻋﻤﺎل ﺗﻤﻬﻴﺪات ﻓﺮدی و ﮔﺮوﻫﻲ ﺑﺮای ﺣﺪاﻗﻞ ﻛﺮدن ﺧﺴﺎرات ﺳﻴﻼب ﻫﺎ ی ادواری . اﻳﻦ اﻗﺪام ﺑﻪ ﺧﺼﻮص در ﻣﻨﺎﻃﻘﻲ ﻛﻪ ﻣﺮدم ﻣﺠﺒﻮرﻧـﺪ در ﻧـﻮاﺣﻲ ﺳـﻴﻞ زده زﻧـﺪﮔﻲ ﻛﻨﻨـﺪ و ﻫـﻴﭻ ﮔﻮﻧـﻪ ﺗﻤﻬﻴـﺪات ﺳـﺎزه و ای ﻏﻴﺮﺳﺎزه ای ﺑﺮای ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ ﺑﺎ ﺳﻴﻞ ﻳﺎ اﻣﻜﺎن ﻧﺪارد و ﻳﺎ از ﻧﻈﺮ اﻗﺘﺼﺎدی ﻋﻤﻠﻲ ﻧﻴﺴﺖ ﻣﻬﻢ اﺳﺖ . ﺳﺎﻣﺎﻧﺪﻫﻲ رودﺧﺎﻧﻪ5: ﺳﺎﻣﺎﻧﺪﻫﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﻋﺒﺎرت از ﺑﻬﺒﻮد ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ رودﺧﺎﻧﻪ در ﻳﻚ ﺑﺎزه ﻣﻌﻴﻦ ) ﺷﺎﻣﻞ ﻣﻘﻄﻊ اﺻﻠﻲ و دو ﺑـﺎل ﺳﺎﺣﻠﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ( ﺑﺎ اﻫﺪاف ﭼﻨﺪ ﻣﻨﻈﻮره اﺳﺖ . ﻫﺪف اﺻﻠﻲ ﺑﺎزﻳﺎﺑﻲ ﺳﻴﻤﺎی ﻃﺒﻴﻌﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﺑﺎ ﺗﺎﻛﻴﺪ ﺑﺮ اﺣﻴﺎی ﺳـﺎﻣﺎﻧﻪ زﻳﺴـﺘﺎﺑﻲ رودﺧﺎﻧﻪ و ﺗﺎﻣﻴﻦ ﺣﻴﺎت ﻣﺠﺪد ﮔﻮﻧﻪ ﻫﺎی ﺷﺎﺧﺺ ﮔﻴﺎﻫﻲ و ﺟﺎﻧﻮری رودﺧﺎﻧﻪ اﺳﺖ . اﻫﺪاف دﻳﮕﺮ ﻧﻈﻴـﺮ ﻛﻨﺘـﺮل ﺳـﻴﻼب، ﺗﺜﺒﻴـﺖ ﻛﻨﺎره ﻫﺎ، ﻛﺸﺘﻴﺮاﻧﻲ و ﻏﻴﺮه ﻧﻴﺰ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ ﺑﺎﺷﺪ . در ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ اﻳﻦ اﻫﺪاف، ارزﻳـﺎﺑﻲ رﻓﺘـﺎر رودﺧﺎﻧـﻪ در ﺷـﺮاﻳﻂ ﻃﺒﻴﻌـﻲ و ﻣﻮﺟﻮد آن و ﻧﻴﺰ ﻋﻜﺲ اﻟﻌﻤﻞ اﺣﺘﻤﺎﻟﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﺑﻪ ﺗﻐﻴﻴﺮات در ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ زﻳﺴﺘﺎﺑﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮد . ﺳﻄﻮح ﺳﻴﻞ ﮔﻴﺮ 6: آن ﺑﺨﺶ از ﻧﻮا ﺣﻲ ﻛﻪ در اﺛﺮ ﺑﺎﻻ آﻣﺪن ﺳﻴﻞ و ﺗﺠﺎوز آن از ﻇﺮﻓﻴﺖ اﻧﺘﻘﺎل ﻳﻚ رودﺧﺎﻧﻪ و ﻳﺎ ﺑﻪ ﻋﻠﺖ ﻣﺴﺪود ﺷﺪن ﻣﺴﻴﻞ در ﭘﺎﻳﻴﻦ دﺳﺖ ، ﺑﻪ زﻳﺮ آب رود ﻣﻲ . ﻳﺎ اراﺿﻲ ﻛﻪ ﺑﻪ ﻋﻠﺖ ﺧﻴﺰاب ﻫﺎ ی ﻃﻮﻓﺎﻧﻲ و ﻳـﺎ ﺷﻜﺴـﺖ دﻳـﻮاره ، ﻫـﺎ ﻣﺤﺪود ﺷﺪن زﻫﻜﺸﻲ و ﺗﺨﻠﻴﻪ آب ﺑﺎران، ﺑﻪ زﻳﺮ آب ﻣﻲ روﻧﺪ . ﺳﻴﻼب دﺷﺖ7: ﺑﺨﺸﻲ از ا راﺿﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺗﻮﺳﻂ ﺳﻴﻼب دﭼﺎر آب ﮔﺮﻓﺘﮕﻲ ﻣﻲ ﺷﻮد . ﮔﺴﺘﺮه ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ﻏﺎﻟﺒﺎ ﺑﺮ ﻣﺒﻨﺎی دوره ﺑﺮﮔﺸﺖ ﺧﺎﺻﻲ از ﺳﻴﻞ ﻣﺸﺨﺺ ﻣﻲ ﺷﻮد : ﻣﺜﻼ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ 100 ﺳﺎﻟﻪ، آن ﺑﺨﺸﻲ از ﻧﻮاﺣﻲ ﻣﻮرد ﺗﻬﺎﺟﻢ ﺳﻴﻞ اﺳـﺖ ﻛـﻪ دوره ﺑﺮﮔﺸﺖ ﺳﻴﻞ ﭘﻮﺷﺎﻧﻨﺪه آن ﺑﻪ ﻃﻮر ﻣﺘﻮﺳﻂ 100 ﺳﺎل اﺳﺖ ﻳﺎ اﺣﺘﻤﺎل اﺗﻔﺎق اﻓﺘﺎدن آن ﺳ ﻴﻞ در ﻫﺮ ﺳﺎل 01 /0 ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ﻃﺒﻴﻌﻲ8 :ﺳﻴﻼب دﺷﺘ ﻲ ﻛﻪ ﺗﺤﺖ ﺗﺎﺛﻴﺮ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﺑﺸﺮ ﻧﺒﺎﺷﺪ . 1- Flood Routing 2- Flood Resistant Crops 3- Lead Time Warning, Lead time 4- Flood Adaptation 5- River Training 6- Flooded Area 7- Floodplain 8- Natural Floodplain ﻓﺼﻞ اول - و ﺎتﻴﻛﻠ ﺗﻌﺎر ﻳﻒ 31 / 05 / 94 11 ﺳﻴﻞ راه 1: آﺑﺮاﻫﻪ ﻳﻚ رودﺧﺎﻧﻪ و ﻗﺴﻤﺖ ﻫﺎ ﻳﻲ از ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ﻣﺠﺎور آن ﻛﻪ ﺑـﺮای ﻋﺒـﻮر ﺳـﻴﻼب ﻻزم اﺳـﺖ . در اﻳـﺮان، راه ﺳﻴﻞ ﻣﻌﺎدل ﺑﺴﺘﺮ ﻗﺎﻧﻮﻧﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﺑﻮده و ﺑﺮای ﻋﺒﻮر ﺳﻴﻞ 25 ﺳﺎﻟﻪ و ﻳ ﺎ ﺑﺪه اوج ﺟﺎﻳﮕﺰﻳﻨﻲ ﻛﻪ ﺗﻮﺳﻂ وزارت ﻧﻴـﺮو ﻣـﻮرد ﺗﺎﻳﻴﺪ ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮد در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﻣﻲ ﺷﻮد . ﺳﻴﻞ ﻃﺮاﺣﻲ2: − ﺑﻴﺸﻴﻨﻪ ی ﺳﻴﻠﻲ ﻛﻪ ﻳﻚ ﺳﺎزه ﺑﺪون ﻣﺸﻜﻞ از ﺧﻮد ﻋﺒﻮر دﻫﺪ ﻣﻲ ]63 [ . − ﺳﻴﻠﻲ ﻛﻪ ﺑﺮای ﺑﺮرﺳﻲ ﻃﺮاﺣﻲ ﻳﻚ ﺳﺎزه اﻧﺘﺨﺎب ﺷﺪه اﺳﺖ ]54 .[ − ﺑﺪﻫﻲ ﻛﻪ ﺑﺮای ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺣﺪ ﺑﺴﺘﺮ، ﺳﺎﻣﺎﻧﺪﻫﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﺑﺎ ) روش ﻫﺎ ی ﻃﺒﻴﻌﻲ – ( ای ﺳﺎزه ، ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ ﻫﺸﺪار ﺳـﻴﻞ و ... ﻧﻴﺰ . رود ﻣﻲ ﻛﺎر ﺑﻪ ﺳﻴﻞ و ﺳﻴﻼب3: ﺟﺮﻳﺎﻧﻲ ﺑﺎ ﻋﻤﻖ ﻳﺎ ﺗﺮاز ﻧﺴﺒﺘﺎ ﺑﺎﻻی رودﺧﺎﻧﻪ ﻛﻪ ﺑﺎﻻﺗﺮ از ﺣﺪ ﻣﻌﻤﻮل ﺑﺎﺷﺪ و ﻧﺘﻴﺠﻪ آن ﺟﺮﻳـﺎن ﻳـﺎﻓﺘﻦ آب ﺑﻪ اراﺿﻲ ﭘﺴﺖ و ﻏﺮﻗﺎﺑﻲ ﺷﺪن آن ﻫﺎ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﻃﺮاﺣﻲ ﻛﺎرﺑﺮی اراﺿﻲ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ4: ﻣ ﻄﺎﻟﻌﻪ و ﺗﻬﻴﻪ ﻃﺮح ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺑﺮای ﻛﺎرﺑﺮی اراﺿﻲ در ﺳﻴﻼب دﺷﺖ اﺳﺖ . ﻇﺮﻓﻴﺖ آﺑﺮاﻫﻪ5: ﺣﺪاﻛﺜﺮ ﻣﻴﺰان ﺣﺠﻢ آﺑﻲ ﻛﻪ در ﺗﺮاز ﻟﺒﺮﻳﺰ ﻳﻚ آﺑﺮاﻫﻪ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ ﺑﺪون ﺳﺮرﻳﺰ ﺷﺪن، آب را از ﺧﻮد ﻋﺒﻮر ﻣﻲ دﻫﺪ . ﻛﺎرﺑﺮی اراﺿﻲ6 :ﺑﺮ ﻫﺎ ﻧﺎﻣﻪ ی ﻣﺪﻳﺮﻳﺘﻲ در راﺑﻄﻪ ﺑﺎ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻛﺎرﺑﺮی اراﺿﻲ وﺗﻌﻴﻴﻦ اﺛﺮات ﺷﺮا ﻳﻂ اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ و اﻗﺘﺼﺎدی ﻳـﻚ ﻣﻨﻄﻘﻪ روی ﻣﻘﺪار و وﻳﮋﮔﻲ رواﻧﺎب و ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ ) اراﺿﻲ . ( ﻛﺎﻧﺎل اﻧﺤﺮاف ﺳﻴﻞ7: ﻛﺎﻧﺎل ﻃﺒﻴﻌﻲ ﻳﺎ ﺳﺎﺧﺘﻪ ﺷﺪه ای ﻛﻪ ﺑﺘﻮاﻧﺪ ﺟﺮﻳﺎن ﺳﻴﻼﺑﻲ را از ﺧﻮد ﻋﺒﻮر داده و ﺧﻄﺮ ﺳـﻴﻞ را از ﻣﻨﺎﻃﻖ ﻣﻮرد ﺣﻔﺎﻇﺖ دور ﻛﻨﺪ . ﺳﻴﻞ ﺳﺘﻴﺰی8: ﻋﻤﻠﻴﺎﺗﻲ ﻛﻪ در زﻣﺎن وﻗﻮع ﻫﺎ ﺳﻴﻞ ﺑﺮای ﺟ ﻠﻮﮔﻴﺮی از ﺧﺴﺎرات و درﺳﺖ ﻋﻤﻞ ﻧﻜﺮدن ﻫﺎ ﺳﺎزه ی ﺣﻔﺎﻇﺘﻲ در اﻧﺤﺮاف ﺳﻴﻞ از اراﺿﻲ ﻣﺴﺘﻌﺪ ﺳﻴﻞ اﻧﺠﺎم ﻣﻲ ﭘﺬﻳﺮد . ﻣﺒﺎرزه ﺑﺎ ﺳﻴﻞ ﻋﺒﺎرﺗﺴﺖ از اﻗﺪام ﻓﻮری ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﺗﺨﻔﻴﻒ اﺛﺮات ﺳﻴﻞ در ﺟﺎﻣﻌﻪ و ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ ﺑﻪ ﺧﺼﻮص ﻫﻨﮕﺎﻣﻲ ﻛﻪ ﺣﻔﺎﻇﺖ ﺳﻴﻞ و ﻫﺎ ﺳﺎزه ی ﻛﻨﺘﺮل از ﻛﺎر اﻓﺘﺎده ﺑﺎﺷﻨﺪ . ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺟ ﺎﻣﻊ ﻛﺎﻫﺶ ﺧﺴﺎرات ﺳﻴﻞ9: رﻫﻴﺎﻓﺘﻲ ﻣﺮﻛﺐ از ﺗﻤﻬﻴﺪات و ای ﺳﺎزه ﻏﻴﺮﺳـﺎزه ای ﻛـﻪ ﺑـﺮای ﺟﻠـﻮﮔﻴﺮی و ﻳـﺎ ﻛﻤﻴﻨﻪ ﻛﺮدن ﺧﺴﺎرات ﺳﻴﻞ ﺑﻪ ﻛﺎر ﮔﺮﻓﺘﻪ ﻣﻲ ﺷﻮد . ﻣﻘﺮرات ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن10: ﻣﻘﺮرات و ﻧﻈﺎرت ﻻزم در رﻋﺎﻳﺖ اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎی اﺣﺪاث ﺑﻨﺎ اﺳﺖ ﻛﻪ ﻗﺴﻤﺘﻲ از ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻛﻤﻴﻨﻪ ﻛﺮدن ﺧﺴﺎرات ﺳﻴﻞ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ ﻣ . ﺜﻼ ﻗﻮاﻧﻴﻦ اﺟﺮاﻳﻲ اﺣﺪاث ﺑﻨﺎ، ﻣﻠﺰم ﻣﻲ ﺳﺎزد ﻛﻪ ﺑﺎﻳﺪ ﻫﻤﻪ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن ﻫﺎ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺳﻴﻞ 100 ﺳـﺎﻟﻪ ﻣﻘﺎوم ﺳﺎزی ﺷﺪه ﺑﺎﺷﻨﺪ . اﻳﻦ ﻗﻮاﻧﻴﻦ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﺑﻪ ﺻﻮرت داوﻃﻠﺒﺎﻧﻪ ﺑﺎﺷﺪ ﻳﺎ از ﻃﺮﻳﻖ ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﺴﻮول دوﻟﺘﻲ اﻋﻤﺎل ﺷـﻮد . 1- Floodway 2- Design Flood 3- Flood 4- Dloodplain LandUse Planing 5- Channel Capacity 6- Landuse 7- Flood Diversion Channel 8- Flood Fighting 9- Comprehensive Flood Loss Prevention And Management 10- Building Codes 12 31 / 05 / 94 راﻫﻨﻤﺎی ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ اﻳﻦ ﻫﺎ ﻗﻮاﻧﻴﻦ ﻣﺨﺼﻮص ﺑﺮای ﺳﺎزه ﺑﻮده و ﻣﺜﻼ ﺣﺪاﻗﻞ ﺗﺮاز ﻃﺒﻘﺎت ﻫﻤﻜﻒ، ﺣﺪاﻗﻞ ﻣﺸﺨﺼﺎت ﺑﺮای ﭘﻲ ﻫـﺎ ﻳـﺎ دﻳـﻮاره را ﻫـﺎ ﻣﺸﺨﺺ ﻛﻨﺪ ﻣﻲ و ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﺳﺎﺧﺖ زﻳﺮزﻣﻴﻦ در ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن ﻳﺎ اﺣﺪاث ﺑﻨﺎ در ﻧﻮاﺣﻲ ﺧﺎﺻﻲ را ﻣﻤﻨﻮع ﻛﺮده ﺑﺎﺷﺪ . ﻣﻘﺮرات ﺳﻴﻼب دﺷﺖ1: ﻋﺒﺎرت از ﻗﻮاﻧﻴﻦ، ﻣﻘﺮرات و آﻳﻴﻦ ﻫـﺎ ﻧﺎﻣﻪ ﻳﻲ اﺳـﺖ ﻛـﻪ ﻛـﺎرﺑﺮی ﻗﺎﺑـﻞ ﻗﺒـﻮل اراﺿـﻲ را در ﻳـﻚ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ﻣﺸﺨﺺ از ﻃﺮﻳ ﻖ ﻧﺎﺣﻴﻪ ﺑﻨﺪی ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻛﻨﺪ ﻣﻲ . ﻣﻘﺮرات ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﺷﺎﻣﻞ اﻟﺰاﻣﺎت ﻣﻘﺎوم ﺳﺎزی در ﺑﺮاﺑـﺮ ﺳـﻴﻞ، ﻛﻤﻴﻨﻪ ﻣﺠﺎز ﺗﺮاز ﻃﺒﻘﺎت ﻣﻨﺎزل و ﻏﻴﺮه ﺑﺎﺷﺪ . ﻣﻬﺎر ﺳﻴﻞ2: اﺳﺘﻔﺎده از روش ﻫﺎ ﻳﻲ ﺑﺮای اﻳﺠﺎد ﺗﻐﻴﻴﺮ در ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻓﻴﺰﻳﻜﻲ ﺳﻴﻞ ﺑﻪ ﻃﻮری ﻛﻪ از ﭘﺘﺎﻧﺴﻴﻞ اﻳﺠﺎد ﺧﺴـﺎرت ﺳﻴﻞ ﻛﺎﺳﺘﻪ ﺷﻮد . ﻧﺎﺣﻴﻪ ﻣﺴﺘﻌﺪ ﺳﻴ ﻞ3: ﻧﺎﺣﻴﻪ ای اﺳﺖ ﻛﻪ ﻣﺘﻨﺎوﺑﺎ در ﻣﻌﺮض ﺳﻴﻞ ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮد و ﻧﻴـﺎزی ﺑـﻪ ﭘـﻴﺶ ﺑﻴﻨـﻲ ﺗﻤﻬﻴـﺪات ﺣﻔﺎﻇﺘﻲ ﻧﻤﻲ ﺑﺎﺷﺪ . 1 - 3 - اﻧﻮاع ﺳﻴﻼب و ﻃﻐﻴﺎن آب ﺳﻴﻼب و ﻃﻐﻴﺎن ﺟﺮﻳﺎن آب ﻧﺎﺷﻲ از ﻫﺎ آن را ﻣﻲ ﺗﻮان ﺑﻪ اﻧﻮاع ﻋﻤﺪه زﻳﺮ ﺗﻘﺴﻴﻢ ﺑﻨﺪی ﻛﺮد ]96 .[ − ﺳﻴﻼب و ﻫﺎ ﻃﻐﻴﺎن ﻫﺎ ی رودﺧﺎﻧﻪ ای 4 − ﺳﻴﻼب ﻫﺎ ی ﻛﻢ ﻋﻤﻖ5 − ﺳﻴﻼب ﻫﺎ ی ﺧﺎص6 ﺳﻴﻼب و ﻃﻐﻴﺎن رودﺧﺎﻧﻪ ﺑﻪ اﻧﻮاع زﻳﺮ ﻃﺒﻘﻪ ﺑﻨﺪی ﻣﻲ :ﺷﻮد ﺳﻴﻼب ﻧﺎﺷﻲ از ﻟﺒﺮﻳﺰ ﺷﺪن ﺳﻴﻼب از آﺑﺮاﻫﻪ اﺻﻠﻲ7، ﺳﻴﻼب ﻫﺎ ی ﻧﺎﮔﻬﺎﻧﻲ8 ،ﻃﻐﻴﺎن ﻧﺎﺷﻲ از ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ ﺳﻮاﺣﻞ رودﺧﺎﻧﻪ9 رودﺧﺎﻧﻪ9 1 - 3 - 1 - 1 - ﺳﻴﻼب ﻧﺎﺷﻲ از ﻟﺒﺮﻳﺰ ﺷﺪن ﺟﺮﻳﺎن ﺳﻴﻼب از آﺑﺮاﻫﻪ اﺻﻠﻲ ﻋﻤﺪه ﻃﻐﻴﺎن رودﺧﺎﻧﻪ در اﺛﺮ ﻟﺒ ﺮﻳﺰ ﺷﺪن ﺟﺮﻳﺎن از آﺑﺮاﻫﻪ اﺻﻠﻲ ﺻﻮرت ﻣﻲ ﮔﻴﺮد . ﻃﻐﻴﺎن رودﺧﺎﻧﻪ وﻗﺘﻲ رخ دﻫﺪ ﻣﻲ ﻛـﻪ آﺑﺮاﻫﻪ ﻫﺎ ، رواﻧﺎب ﻧﺎﺷﻲ از ﺑﺎرش و ﻳﺎ ذوب ﺑﺮف ﺑﻴﺶ از ﺣﺪ ﻣﻌﻤﻮل را درﻳﺎﻓﺖ ﻛﻨﻨﺪ و ﻳﺎ ﻳﻚ آﺑﺮاﻫﻪ ﺑـﺎ ﺗﺠﻤـﻊ ﻫـﺎ ﻳـﺦ و ﻳـﺎ ﻧﺨﺎﻟﻪ ﻫﺎ و ﻳﺎ وارﻳﺰه ﻫﺎ ﺑﺴﺘﻪ ﺷﻮد . در ﻫﺮ دو ﺻﻮرت ) رواﻧﺎب ﻣﺎزاد و ﻳﺎ ﺑﺴﺘﻪ ﺷﺪن آﺑﺮاﻫﻪ ( ﺑﺎﻋﺚ ﻟﺒﺮﻳﺰ ﺷﺪن آﺑﺮاﻫـﻪ اﺻـﻠﻲ و ﻃﻐﻴﺎن رودﺧﺎﻧﻪ ﻣﻲ ﮔﺮدد . ﻣﺘﻨﺎﺳﺐ ﺑﺎ اﺑﻌﺎد رودﺧﺎﻧﻪ و ﺷﻜﻞ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ آن، ﻃﻐﻴﺎن رودﺧﺎﻧﻪ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﭼﻨـﺪ روز ﻃـﻮل 1- Floodplain Regulation 2- Flood Control 3- Flood Prone Area 4- River Flooding 5- Shallow Flooding 6- Special Flooding 7- Over Bank Flooding 8- Flash Flooding 9- Rive Ring Erosion ﻓﺼﻞ اول - و ﺎتﻴﻛﻠ ﺗﻌﺎر ﻳﻒ 31 / 05 / 94 13 ﻛﺸﻴﺪه و ﺳﻄﺢ زﻳﺎدی را ﻧﻴﺰ ﺑﺎ آب ﺑﭙﻮﺷﺎﻧﺪ ]96 [ .ﺳﻴﻼب ﻫﺎ ی رودﺧﺎﻧﻪ ﻛﺎرون در اﺳﺘﺎن ﺧﻮزﺳـﺘﺎن ﻣـﻲ ﺗﻮاﻧـ ﺪ ﻧﻤﻮﻧـﻪ ای از ﻃﻐﻴﺎن رودﺧﺎﻧﻪ در اﺛﺮ ﻟﺒﺮﻳﺰ ﺷﺪن ﺟﺮﻳﺎن ﺳﻴﻼب ﺑﺎﺷﺪ . 1 - 3 - 1 - 2 - ﺳﻴﻼب ﻫﺎ ی ﻧﺎﮔﻬﺎﻧﻲ ﺳﻴﻼب ﻧﺎﮔﻬﺎﻧﻲ ﻳﻚ ﻃﻐﻴﺎن و آب ﮔﺮﻓﺘﮕﻲ ﺳﺮﻳﻊ اراﺿﻲ ﭘﺴﺖ رودﺧﺎﻧﻪ و ﻫﺎ آﺑﺮاﻫﻪ ﻣﻲ ﻫﺎ ﺑﺎﺷـﺪ . ﻋﺎﻣـﻞ ﺳـﻴﻼب ﻧﺎﮔﻬـﺎﻧﻲ، رﮔﺒﺎر ﺷﺪﻳﺪی اﺳﺖ ﻛﻪ از ﻳﻚ ﻃﻮﻓﺎن و ﻳﺎ ﻳﻚ ﺳﺮی ﺗﻮﻓﺎن ﻧﺎﺷﻲ ﻣﻲ ﺷﻮد . ﺳﻴﻼب ﻧﺎﮔﻬﺎﻧﻲ ﺗﻮاﻧ ﻣﻲ ﺪ از رﻳـﺰ ش ﻳـﻚ اﻧﺴـﺪاد ﻳﺦ و ﻳﺎ ای ﺳﺎزه ﻧﻈﻴﺮ ﺳﺪ و ﻳﺎ رﺧﺪاد ﺳﻴﻼب وارﻳﺰه ای ﺑﺎﺷﺪ ]81 [ . ﺑﺮای ﻧﻤﻮﻧﻪ ﺗﻮان ﻣﻲ ﺑﻪ ﺳﻴﻼب ﻫـﺎ ی ﻏﻴـﺮ وارﻳـﺰه ای ﻛـﻪ ﻣﻌﻤﻮﻻ ﻫﺮ ﺳﺎل و ﻳﺎ ﻫﺮ ﭼﻨﺪ ﺳﺎل در ﺑﺎر ﻳﻚ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ ی ﺣﻮﺿﻪ ﻫﺎ ی ﻛﻮﻫﺴﺘﺎﻧﻲ ﻧﻈﻴﺮ ﺣﻮﺿﻪ ﮔﻼﺑـﺪره - درﺑﻨـﺪ در ﺷـﻤﺎل ﺗﻬﺮان و ﻳﺎ ﻣﺎﺳﻮﻟﻪ در ﮔﻴﻼن رخ دﻫﺪ ﻣﻲ اﺷﺎره ﻛﺮد . اﻟﺒﺘﻪ در ﺣﻮﺿﻪ ﻫﺎ ی ﻳﺎد ﺷﺪه ﻧﻈﻴﺮ ﮔﻼﺑﺪره- درﺑﻨـﺪ و ﻣﺎﺳـﻮﻟﻪ ﺳـﻴﻼب وارﻳﺰه ای ﻧﻴﺰ رخ دﻫﺪ ﻣﻲ وﻟﻲ ﻫﻤﻪ ﺳﻴﻼب ﻫﺎ ی رﺧﺪاده، وارﻳﺰه ای ﻧﻴﺴﺘﻨﺪ . 1 - 3 - 1 - 3 - آب ﮔﺮﻓﺘﮕﻲ ﻧﺎﺷﻲ از ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ و رﺳﻮب ﮔﺬاری ﻧﻴﺮوی آب ﺣﻴﻦ ﺟﺮﻳﺎن ﺑﻪ ﺳﻤﺖ ﭘﺎﻳﻴﻦ دﺳﺖ روی ﻛﻨﺎره ﻫﺎ و ﺑﺴﺘﺮ آﺑﺮاﻫﻪ و رودﺧ ﺎﻧﻪ ﻋﻤﻞ ﻣﻲ ﻛﻨـﺪ و اﻳـﻦ ﻧﻴـﺮو ﻫﻨﮕـﺎم ﺳﻴﻼب اﻓﺰاﻳﺶ ﭘﻴﺪا ﻛﺮده و ﺗﻮان ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ آب زﻳﺎدﺗﺮ ﻣﻲ ﺷﻮد . در ﺑﺨﺶ ﻫﺎ ی ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ ﻳﺎﻓﺘﻪ، ﺧﻄﺮ ﮔﻴﺮ ﺳﻴﻞ ی اراﺿﻲ ﻣﻀﺎﻋﻒ ﻣـﻲ ﮔـﺮدد و زﻳﺮﺷـﻮﻳﻲ ﻛﻨـﺎره رودﺧﺎﻧـﻪ ﺑـﻪ اﻳـﻦ ﺧﻄـﺮ ﻣﻲ اﻓﺰاﻳﺪ . اﺣﺘﻤﺎل ﮔﻴﺮ ﺳﻴﻞ ﺑﻴﺶ ی ﺗﺮ ﺑﺮﺧﻲ از ﺷﺎﺧﻪ ﻫﺎ ی رودﺧﺎﻧﻪ ﺷﺮﻳﺎﻧﻲ و ﻳﺎ رودﺧ ﻫﺎ ﺎﻧﻪ ی ﺟﺎری ﺑﺮ روی ﻣﺨﺮوط اﻓﻜﻨﻪ ﻫـﺎ در اﺛﺮ ﻣﺴﺪود ﺷﺪن ﺷﺎﺧﻪ ﻫﺎ ی دﻳﮕﺮ آﺑﺮاﻫﻪ ﺑﺎ رﺳﻮب ﮔﺬاری وﺟﻮد دارد . ﺑﻪ اﻳﻦ ﻧﻮع ﺳﻴﻞ ﮔﻴﺮی ﻫﺎ ، ﻃﻐﻴﺎن ﻧﺎﺷﻲ از ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ و رﺳﻮب ﮔﺬاری ﮔﻔﺘﻪ ﻣﻲ ﺷﻮد . ﺳﻴﻼب و ﻳﺎ آب ﮔﺮﻓﺘﮕﻲ ﻛﻢ ﻋﻤﻖ در ﺳﻄﺢ ﻫﻤﻮار رخ ﻣﻲ دﻫﺪ ﻛﻪ ﺑﻪ ﻋﻠﺖ ﻓﻘﺪان آﺑﺮاﻫﻪ، زﻫﻜﺸﻲ ﺑﻪ ﺳﺎ دﮔﻲ ﻣﻴﺴـﺮ ﻧﻴﺴـﺖ . ﺳﻴﻼب ﻫﺎی ﻛﻢ ﻋﻤﻖ ﺑﻪ ﺳﻪ دﺳﺘﻪ ﺟﺮﻳﺎن ورﻗﻪ ای، آب ﮔﺮﻓﺘﮕﻲ درﻳﺎﭼﻪ ای و آب ﮔﺮﻓﺘﮕﻲ ﺷﻬﺮی ﻗﺎﺑﻞ ﻃﺒﻘـﻪ ﺑﻨـﺪی ﻣـﻲ ﺑﺎﺷـﻨﺪ ]96 .[ در ﺟﺎﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ آﺑﺮاﻫﻪ وﺟﻮد ﻧﺪاﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ و ﻳﺎ در ﻋﻤﻠﻜﺮد و ﻇﺮﻓﻴﺖ آن ﻧﺎرﺳﺎﻳﻲ وﺟـﻮد داﺷـﺘﻪ ﺑﺎﺷـﺪ ﺳـﻴﻼب در ﻳـﻚ ﺳﻄﺢ ﺑﺰرگ ﺑﺎ ﻋﻤﻖ ﺗﻘﺮﻳﺒﺎ ﻳﻜﻨﻮاﺧﺖ ﭘ ﺨﺶ ﺷﺪه و ﺟﺮﻳﺎن ورﻗـﻪ ای ﺧـﻮاﻫﻴﻢ داﺷـﺖ . ﺟﺮﻳـﺎن ورﻗـﻪ ای ﭘـﺲ از رﺧـﺪاد رﮔﺒـﺎر ﺷﺪﻳﺪی ﻛﻪ ﻧﺘﻮاﻧﺪ ﺟﺬب ﺷﻮد روی داﻣﻨﻪ ﺑﻪ ﺣﺮﻛﺖ درآﻣﺪه و ﺳﻄﺢ وﺳـﻴﻌﻲ را ﻣـﻲ ﭘﻮﺷـﺎﻧﺪ ]96 .[ ،در ﺑﺮﺧـﻲ اراﺿـﻲ ﻫﻤـﻮار رواﻧﺎب در ﮔﻮدال ﺟﻤﻊ ﺷﺪه و زﻫﻜﺸﻲ ﻧﮕﺮدﻳﺪه و آب ﮔﺮﻓﺘﮕـﻲ درﻳﺎﭼـﻪ ای را اﻳﺠـﺎد ﻣـﻲ ﻛﻨـﺪ ]96 .[ آب ﮔﺮﻓﺘﮕـﻲ درﻳﺎﭼـﻪ ای ﻧﻤﻲ ﺗﻮاﻧﺪ ﺟﺮﻳﺎن ﻳﺎﺑﺪ و ﻳﺎ ﺗﺨﻠﻴﻪ ﺷﻮد . اﻳﻦ رواﻧﺎب ﺗﺎ زﻣﺎﻧﻲ ﻛﻪ ﺑﻪ زﻣﻴﻦ ﻧﻔﻮذ ﻧﻜﻨﺪ و ﻳﺎ ﺗﺒﺨﻴﺮ ﻧﺸﻮد و ﻳﺎ ﺑﺎ ﭘﻤﭗ ﺗﺨﻠﻴﻪ ﻧﺸﻮد در درﻳﺎﭼﻪ ی ﺑﻪ وﺟﻮد آﻣﺪه ﺑﺎﻗﻲ ﺧﻮاﻫﺪ ﻣﺎﻧﺪ آب . ﮔﺮﻓﺘﮕﻲ درﻳﺎﭼﻪ ای در ﮔﻮدال ﻫﺎی ﻣﻨﺎﻃﻖ دارای ﻳﺨﺒﻨﺪان و در اراﺿﻲ ﻛﻪ ﺗﻮﺳـﻂ ﻫﺎی ﺳﺎزه ﺳﺎﺧﺘﻪ ﺷﺪه ﻧﻈﻴﺮ ﺧﺎک رﻳﺰ ﺟﺎده و راه آﻫﻦ ﻣﺴﺪود ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ، ﺑﻪ وﺟـﻮد ﻣـﻲ آﻳـﺪ . ﺳـﺎﻣﺎﻧﻪ ﺟﻤـﻊ آوری و دﻓـﻊ رواﻧـﺎب ﺷﻬﺮی ﻣﻌﻤﻮﻻ ﺑﺮای دوره ﺑﺎزﮔﺸﺖ ده ﺳﺎل ﻃﺮاﺣﻲ ﻣﻲ ﺷﻮد ]96 .[ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ رﮔﺒﺎر ﺑـﺎ دوره ﺑﺎزﮔﺸـﺖ ﺑـﺰرگ ﺗـﺮ رخ ﺑﺪﻫـﺪ ﺑـﺪه 14 31 / 05 / 94 راﻫﻨﻤﺎی ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ رواﻧﺎب ﺣﺎﺻﻠﻪ ﺑﻴﺶ از ﻇﺮﻓﻴﺖ ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ ﺟﻤﻊ آوری و دﻓﻊ رواﻧﺎب ﺷﻬﺮی ﺑﻮده و ﺟﺮﻳﺎن از ﻛﺎﻧﺎل ﻫﺎ و ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ ﺟﻤـﻊ آوری ﺧـﺎرج و ﺑﻪ ﺻﻮرت ﺟﺮﻳﺎن ﻛﻢ ﻋﻤﻖ در ﺳﻄﺢ ﺧﻴﺎﺑﺎن ﻫﺎ ﺟﺎری ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ ﻛﻪ اﻳﻦ ﺟﺮﻳﺎن را آب ﮔﺮﻓﺘﮕﻲ ﺷﻬﺮی ﻣﻲ ﻧﺎﻣﻴﻢ . ﺳﻴﻼب ﻫﺎ ی ﺑﺤﺚ ﺷﺪه در ﺳﻪ ﺑﺨﺶ ﭘﻴﺸﻴﻦ، ﺳﻴﻼب و ﻫﺎ ﻃﻐﻴﺎن ﻫﺎ ی ﻣﺘﺪاول رودﺧﺎﻧﻪ و آﺑﺮاﻫﻪ اﺳﺖ وﻟﻲ ﺳـﻴﻼب ﻫـﺎ ی دﻳﮕﺮی وﺟ ﻮد دارد ﻛﻪ در دﺳﺘﻪ ﺑﻨﺪی ﻳﺎد ﺷﺪه ﻧﮕﻨﺠﻴﺪه و دﺳﺘﻪ ﺳﻴﻼب ﻫﺎ ی ﺧﺎص را ﺗﺸﻜﻴﻞ ﻣﻲ دﻫﻨﺪ . ﭘـﻨﺞ ﻧـﻮع ﺳـﻴﻼب زﻳﺮ در اﻳﻦ دﺳﺘﻪ ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮﻧﺪ ]96 :[ ﮔﻴﺮ ﺳﻴﻞ ی درﻳﺎﭼﻪ ﺣﻮﺿﻪ ﻫﺎ ی ﺑﺴﺘﻪ ، ﺳﻴﻞ ﮔﻴﺮ ی ﺟﺮﻳﺎن ﻣﺴﻴﺮﻫﺎی ﻧﺎﻣﻌﻴﻦ آﺑﺮاﻫﻪ ﻫﺎ، ﺳﻴﻞ ﺣﺎﺻـﻞ از ﺷﻜﺴـﺖ ﺳـﺪﻫﺎ و و ﻫﺎ ﮔﻮره ﺑﻨﺪ ﺳﻴﻞ ﻫﺎ ، ﺳﻴﻞ ﮔﻴﺮ ی ﻧ ﺎﺷﻲ از اﻧﺴﺪاد ﻳﺦ ﻫﺎ، ﺟﺮﻳﺎن وارﻳﺰه ای و ﮔﻠﻲ 1 - 4 - ﻋﻮاﻣﻞ ﻣﻮﺛﺮ در ﺗﺸﺪﻳﺪ ﺳﻴﻼب ﻫﺎ ﻋﻮاﻣﻞ ﻣﺨﺘﻠﻔﻲ در ﺗﻮﻟﻴﺪ ﺳﻴﻼب وﺟﻮد دارد ﻛﻪ در ﻛﺘﺐ ﻫﻴﺪروﻟﻮژی و اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻣﻮرد ﺑﺤـﺚ ﻗـﺮار ﮔﺮﻓﺘـﻪ اﺳﺖ . از آن ﺟﻤﻠﻪ ﺗﻮان ﻣﻲ ﺑﻪ راﻫﻨﻤﺎی ﻣﻬﺎر ﺳﻴﻼب رودﺧﺎﻧﻪ روش ) ای ﻫﺎ ی ای ﺳﺎزه ( و ﻣـﺮوری ﺑـ ﺮ ﺿـﻮاﺑﻂ و اﺳـﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎی اﻧﺘﺨﺎب ﺳﻴﻼب ﻃﺮاﺣﻲ ﺳﺪﻫﺎ و راﻫﻨﻤﺎی ﭘﻬﻨﻪ ﺑﻨﺪی ﺳﻴﻞ و ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺣﺪ ﺑﺴﺘﺮ و ﺣﺮﻳﻢ رودﺧﺎﻧﻪ، ﻧﺸﺮﻳﺎت ﺳﺎزﻣﺎن ﻣـﺪﻳﺮﻳﺖ و ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی ﻛﺸﻮر ﻣﺮاﺟﻌﻪ ﻛﺮد ]34 [ . آﻧﭽﻪ در اﻳﻦ ﺑﺨﺶ از راﻫﻨﻤﺎ ﺑﺤﺚ ﻣﻲ ﺷﻮد ﻋﻮاﻣﻞ ﺗﺸـﺪﻳﺪ ﻛﻨﻨـﺪه اﻗﻠﻴﻤـﻲ و اﻧﺴـﺎﻧﻲ ﺳﻴﻼب ﻣﻲ ﻫﺎ ﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ در ﻣﺪ ﻳﺮﻳﺖ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ﺑﺎﻳﺪ ﻣﺪ ﻧﻈﺮ ﻗﺮار ﮔﻴﺮد . 1 - 4 - 1 - ﻋﻮاﻣﻞ اﻗﻠﻴﻤﻲ ﺑﺎرش، ﻋﺎﻣﻞ اﺻﻠﻲ ﺗﻮﻟﻴﺪ رواﻧﺎب و ﺳﻴﻼب ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﺷﺪت ﺑﺎرش در ﻣﻨـﺎﻃﻖ ﻣﺨﺘﻠـﻒ ﺗـﺎﺑﻊ ﻋﻮاﻣـﻞ اﻗﻠﻴﻤـﻲ آن ﻣﻨﻄﻘـﻪ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﺗﻐﻴﻴﺮات اﻗﻠﻴﻤﻲ از ﺳﻪ ﻃﺮﻳﻖ ﺗﺸﺪﻳﺪ ﺷﺪت رﮔﺒﺎرﻫﺎ، اﻓﺰاﻳﺶ ﺗﺮاز ﺳـﻄﺢ آب درﻳﺎﻫـﺎی و اﻓـﺰاﻳﺶ ﺿـﺮﻳﺐ رواﻧـﺎب ﺳﻴﻼب ﻫﺎ ی ﻫﺮ ﻣﻨﻄﻘﻪ را ﺗﺸﺪﻳﺪ ﻣﻲ ﻛﻨﻨﺪ . رﮔﺒﺎرﻫﺎی ﺑﺎ ﺷﺪت ﺑﺎﻻ ﻛﻪ ﺗﻮﻟﻴﺪ ﺳﻴﻼب، ﻟﻐﺰش زﻣﻴﻦ و ﺳﻴﻼب ﻫﺎ ی ﮔﻠﻲ و وارﻳﺰه ﻣﻲ ﻛﻨﻨﺪ در اﺛﺮ ﺗﻐﻴﻴﺮ اﻗﻠـﻴﻢ اﻓـﺰاﻳﺶ ﭘﻴﺪا ﻣﻲ ﻛﻨﻨﺪ ]34 [ . اﺑﻌﺎد آﺑﺮاﻫﻪ ﻫﺎ ی اﺻﻠﻲ و ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ﻛﻪ ﺗﺤﺖ ﺗﺎﺛﻴﺮ ﺳﻴﻼب ﻫﺎ ﺷـﻜﻞ ﮔﺮﻓﺘـﻪ اﻧـﺪ در ﺻـﻮرت اﻓـﺰاﻳﺶ ﺷﺪت ﺑﺎرش و اﻓ ﺰاﻳﺶ ﺑﺪه اوج ﺳﻴﻼب ﻧﺎﺷﻲ از آن ﻧ ﺗﻮاﻧ ﻤﻲ ﻨـﺪ ﺳـﻴﻼب ﻫـﺎ را ﻋﺒـﻮر داده و ﺑـﺪﻳﻦ ﺗﺮﺗﻴـﺐ اﺣﺘﻤـﺎل ﻃﻐﻴـﺎن رودﺧﺎﻧﻪ اﻓﺰاﻳﺶ ﭘﻴﺪا ﻛﻨﺪ ﻣﻲ . ﺗﻐﻴﻴﺮات اﻗﻠﻴﻤﻲ و ﭘﺪﻳﺪه ﮔﻠﺨﺎﻧﻪ ای ﻣﻮﺟﺐ آب ﺷﺪن ﻳﺨﭽﺎل و ﻫـﺎ ﻳـﺦ ی ﻗﻄﺒـﻲ ﺷـﺪه و اﻓـﺰاﻳﺶ ﺳـﻄﺢ آب درﻳﺎﻫـﺎ را ﺑﻪ دﻧﺒﺎل دارد ]34 [ .اﻳﻦ اﻣﺮ ﻋﻼوه ﺑﺮ زﻳﺮ آب رﻓﺘﻦ ﺳﻮاﺣﻞ درﻳﺎﻫﺎ ﺗﻮاﻧ ﻣﻲ ﺪ ﺑﺮ ﺗـﺮاز آب رودﺧﺎﻧـﻪ ﻫـﺎ در ﻫﻨﮕـﺎم ﺳـﻴﻼب در ﻣﺼﺐ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ ﺗﺎﺛﻴﺮ ﮔﺬاﺷﺘﻪ و ﺑﺎ اﻓﺰاﻳﺶ ﺗﺮاز ﺳﻴﻼب ﻣﻮﺟﺐ اﻓﺰاﻳﺶ ﭘﻬﻨﻪ ﮔﻴﺮ ﺳﻴﻞ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ ﺷﻮد . ﺧﺸﻜﺴﺎﻟﻲ ﻫﺎ در ﺑﺮﺧﻲ ﻣﻨﺎﻃﻖ در اﺛﺮ ﺗﻐﻴﻴﺮات اﻗﻠﻴﻤﻲ اﻓﺰاﻳﺶ ﭘﻴﺪا ﻛﺮده و ﻣﻮﺟﺐ ﻛﺎﻫﺶ ﭘﻮﺷﺶ ﮔﻴﺎﻫﻲ اﻳﻦ ﻣﻨـﺎﻃ ﻖ و اﻓﺰاﻳﺶ ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ آﺑﺨﻴﺰﻫﺎ ﻣﻲ ﺷﻮد . ﻛﺎﻫﺶ ﭘﻮﺷﺶ ﮔﻴﺎﻫﻲ ﻣﻮﺟﺐ اﻓـﺰاﻳﺶ ﺿـﺮﻳﺐ رواﻧـﺎب ﻣـﻲ ﮔـﺮدد ﻛـﻪ اﻓـﺰاﻳﺶ ﺷـﺪت ﻓﺼﻞ اول - و ﺎتﻴﻛﻠ ﺗﻌﺎر ﻳﻒ 31 / 05 / 94 15 ﺳﻴﻼب ﺑﻪ را ﻫﺎ دﻧﺒﺎل ﺧﻮاﻫﺪ داﺷﺖ . از ﺳﻮی دﻳﮕﺮ اﻓﺰاﻳﺶ ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ و رﺳﻮب دﻫﻲ ﻧﺎﺷﻲ از ﺗﻐﻴﻴـﺮات اﻗﻠﻴﻤـﻲ ﻣـﻲ ﺗﻮاﻧـ ﺪ ﺑـﻪ ﺟﺎﺑﺠﺎﻳﻲ آﺑﺮا ﻫﻪ و ﻃﻐﻴﺎن ﻧﺎﺷﻲ از آن ﻣﻨﺠﺮ ﺷﻮد . 1 - 4 - 2 - ﻋﻮاﻣﻞ اﻧﺴﺎ ﻧﻲ اﻧﺴﺎن ﺑﺎ ﺗﻐﻴﻴﺮاﺗﻲ ﻛﻪ در ﺳﻄﺢ ﺣﻮﺿﻪ و ﺑﺴﺘﺮ و ﺳﻴﻼب دﺷﺖ رودﺧﺎﻧـﻪ ﺑـﻪ وﺟـﻮد ﻣـﻲ آورد ﺑﺎﻋـﺚ ﺗﺸـﺪﻳﺪ ﺳـﻴﻼب ﻫـﺎ ﻣﻲ ﮔﺮدد . اﻳﻦ ﺗﻐﻴﻴﺮات ﻛﻪ در ﻫﺎ ﺳﺎل ی اﺧﻴﺮ ﺑﺎ رﺷﺪ ﺟﻤﻌﻴﺖ و ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺷﻬﺮﻧﺸﻴﻨ ﻲ اﻓﺰاﻳﺶ ﭘﻴـﺪا ﻛـﺮده اﺳـﺖ در دو دﺳـﺘﻪ ﺗﻐﻴﻴﺮات در ﻣﺸﺨﺼﻪ ﻫﺎی ﺣﻮﺿﻪ و ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ﻗﺎﺑﻞ ﺑﺮرﺳﻲ اﺳﺖ : ﺗﻐﻴﻴﺮات ﻣﺨﺘﻠﻔﻲ ﻛﻪ اﻧﺴﺎن در ﺳﻄﺢ ﺣﻮﺿﻪ ﻫﺎ ﺑﻪ وﺟﻮد ﻣﻲ آورد در ﺿﺮﻳﺐ رواﻧﺎب ﺣﻮﺿﻪ ﻫﺎ ﻣﻮﺛﺮ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﻣـﻮاردی ﻛـﻪ ﺿﺮﻳﺐ رواﻧﺎب و رﺳﻮب دﻫﻲ ﺣﻮﺿﻪ ﻫﺎ را اﻓﺰاﻳﺶ داده و ﻣﻮﺟﺐ اﻓﺰاﻳﺶ ﺷﺪت ﺳﻴﻼب ﻣﻲ ﻫﺎ ﮔﺮدد ﻋﺒﺎرﺗﻨﺪ از : ﺟﻨﮕﻞ زداﻳـﻲ ، ﻓﻘﻴﺮﺗﺮ ﻛﺮدن ﭘﻮﺷﺶ ﮔﻴﺎﻫﻲ ﻣﺮاﺗﻊ ، اﻓﺰاﻳﺶ ﺳﻄﺢ ﻏﻴﺮ ﻗﺎﺑﻞ ﻧﻔﻮذ ﺗﻮﺳﻂ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺷﻬﺮﻫﺎ و در ﻫﺎ ﺟﺎده ﺣﻮﺿﻪ ﻫﺎ، ﻣﻌﺪن ﻛـﺎوی و ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺳﺎﺧﺘﻤﺎﻧﻲ ﻛﻪ ﻣﻨﺠﺮ ﺑﻪ اﻓﺰاﻳﺶ رﺳﻮب دﻫﻲ ﺣﻮﺿﻪ ﻣﻲ ﺷﻮد . ﺑﺮﺧﻲ از ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻫﺎ ی اﻧﺴﺎﻧﻲ در ﺑﺴﺘﺮ و ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ﻫﺎ ﻣﻮﺟﺐ اﻓﺰاﻳﺶ ﮔﻴﺮ ﺳﻴﻞ ی و ﻃﻐﻴﺎن رودﺧﺎﻧﻪ ﻣﻲ ﻫﺎ ﺷﻮد ﻛﻪ اﻳﻦ ﻣﻮارد ﻋﺒﺎرﺗﻨﺪ از : اﻓﺰاﻳﺶ ﺿﺮﻳﺐ زﺑﺮی و ﻛ ﺎﻫﺶ ﻇﺮﻓﻴﺖ ﻋﺒﻮر ﺳﻴﻼب در اﺛﺮ دﺧﻞ و ﺗﺼﺮف ﺑﺴﺘﺮ و ﺳﻴﻼب دﺷﺖ رودﺧﺎﻧـﻪ ، ﺗﻐﻴﻴﺮ ﺑﺴﺘﺮ و ﺳﻴﻼب دﺷﺖ رودﺧﺎﻧﻪ در اﺛﺮ ﺑﺮداﺷﺖ ﺷﻦ و ﻣﺎﺳﻪ ، ﻛﺎﻫﺶ ﻇﺮﻓﻴﺖ ﻋﺒﻮر رودﺧﺎﻧﻪ ﺑﺎ اﺣﺪاث ﻫﺎ ﺳﺎزه ی ﻣﺘﻘﺎﻃﻊ ﻧﻈﻴﺮ ﭘﻞ . ﻫﺎ 1 - 5 - ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ و ﭘﻴﺎﻣﺪﻫﺎی آن 1 - 5 - 1 - ﺗﻮﺳﻌﻪ ﭘﻮﻳﺎی ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ و اﺟﺘﻤﺎﻋﺎ ت اﻧﺴﺎﻧﻲ اﺛﺮﻫﺎی ﻣﺘﻘﺎﺑﻠﻲ ﺑﺮ روی ﻫﻢ ﻣﻲ ﮔﺬارﻧﺪ . ﺳـﻴﻼب دﺷـﺖ ﻣﻌﻤـﻮﻻ ﺧـﺎک ﺣﺎﺻـﻞ ﺧﻴـﺰ و دﺳﺘﺮﺳﻲ ﺑﻪ آب و اﻣﻜﺎن ﺗﺮاﺑﺮی آﺑﻲ را ﺑﺮای اﻧﺴﺎن ﻓﺮاﻫﻢ ﺳﺎﺧﺘﻪ و اﺟﺘﻤﺎﻋﺎت ﺑﺸﺮی را ﺑﻪ ﺧﻮد ﺟﻠﺐ ﻛﻨﺪ ﻣﻲ . ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻫـﺎ ی اﻧﺴﺎﻧﻲ ﺗﻮاﻧ ﻣﻲ ﺪ اﺛﺮﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻔﻲ روی ﺳﻴﻼب دﺷﺖ و ﮔﻴﺮ ﺳﻴﻞ ی آن ﺑﮕﺬ . رد ا ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﺎﻃﻖ ﺷﻬﺮی در ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ﻣﻤﻜـﻦ اﺳﺖ ﻣﻮﺟﺐ ﺷﻮد ﻛﻪ رﻓﺘﺎر ﭘﻮﻳﺎﻳﻲ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ اﻳﻦ ﺗﻮﺳﻌﻪ را ﺑـﻪ ﺻـﻮرت اﻳﺠـﺎد ﻣﺨـﺎﻃﺮه در ﺳـﺎﻳﺮ اراﺿـﻲ ﺳـﻴﻼب دﺷـﺖ ﻣﻨﻌﻜﺲ ﻛﻨﺪ . ﺑﺮای ﻣﺜﺎل در ﺷﻜﻞ )1 - 1 ( ﻗﺒﻞ از ﺗﻮﺳﻌﻪ اراﺿﻲ در ﺳﺎﺣﻞ ﺳـﻤﺖ راﺳـﺖ ﺳـﻴﻼب دﺷـﺖ رودﺧﺎﻧـﻪ، ﻣﻨـﺎﻃﻖ ﺷﻬﺮی در ﺳﺎﺣﻞ ﺳﻤﺖ ﭼﭗ ﺑﺮ روی ﺳﻴﻼب ﺖ دﺷ واﻗﻊ ﻧﮕﺮدﻳﺪه اﺳﺖ وﻟﻲ ﭘﺲ از ﺗﻮﺳـﻌﻪ اراﺿـﻲ ﺑـﺮ روی ﺳـﻤﺖ راﺳـﺖ، ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ﺑﻪ ﺳﻤﺖ ﭼﭗ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻳﺎﻓﺘـﻪ و ﻣﻨـﺎﻃﻖ ﺷـﻬﺮی در ﺳـﻤﺖ ﭼـﭗ را ﻧﻴـﺰ در ﺑـﺮ ﻣـﻲ ﮔﻴـﺮد ]96 [ . در ﻣـﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ اﻳﻦ رﻓﺘﺎر ﭘﻮﻳﺎی ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ﺑﺎﻳﺪ ﻣﻮرد ﺗﻮﺟﻪ ﻗﺮار ﮔﻴﺮد و اراﺿﻲ ﻛـﻪ در ﺗﻮﺳـﻌﻪ ﺳـﻴﻼب دﺷـﺖ ﺑـﻪ ﺗﺴـﺨﻴﺮ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ آﻳﻨﺪ ﻣﻲ در ﺑﺮآورد ﺷﻮﻧﺪ . 16 31 / 05 / 94 راﻫﻨﻤﺎی ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ﻗﺒﻞ از ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺑﻌﺪ از ﺗﻮﺳﻌﻪ ﭘﺮ ﻛﺮدن و اﺷﻐﺎل ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ﺷﻜﻞ1 - 1 - اﺛﺮ ﺗﻮﺳﻌﻪ در ﺳﻴﻼب دﺷﺖ 1 - 5 - 2 - ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی ﻳﻜﻲ از ﻣﻮاردی ﻛﻪ ﺑﺮ ﭘﻴﺎﻣﺪﻫﺎی ﺳﻴﻼب و ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ اﺛﺮ ﻣﻲ ﮔﺬارد ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺧﻄﺮﭘـﺬﻳﺮی ﻣـﻲ ﺑﺎﺷـﺪ . ﻣـﺪﻳﺮﻳﺖ ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی ﺗﻮاﻧ ﻣﻲ ﺪ ﭘﻴﺎﻣﺪﻫﺎی ﻣﻨﻔﻲ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ را ﻛﺎﻫﺶ دﻫﺪ . ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی ﺳﻴﻼب ﺷﺎﻣﻞ ﺳـﻪ ﻣﺮﺣﻠﻪ زﻳﺮ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ : − ﺗﺤﻠﻴﻞ ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی − ارزﻳﺎﺑﻲ ﺧﻄﺮ − ﻛﺎﻫﺶ ﺧﻄﺮ درﺻﻮرﺗﻲ ﻛﻪ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ﻫﻤﺮاه ﺑﺎ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی ﺑﺎﺷﺪ ﭘﻴﺎﻣﺪﻫﺎی ﻣﻨﻔﻲ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻛﻪ ﺷـﺎﻣﻞ ﺧﺴـﺎرت ﻫـﺎ ی ﻣﺎﻟﻲ و آﺳﻴﺐ ﻫﺎ ی ﺟﺎﻧﻲ اﺳﺖ ﻛﺎﻫﺶ ﭘﻴﺪا .ﻛﻨﺪ ﻣﻲ 2 ﻓﺼﻞ2 ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی ﺳﻴﻼب : ﺗﻌﺎرﻳﻒ، ﻣﺒﺎﻧﻲ و ﻣﺮاﺣﻞ ﻓﺼﻞ دوم- ﺖﻳﺮﻳﻣﺪ ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی ﻼبﻴﺳ : ﺗﻌﺎر ﻳ ﻒ، ﻣﺒﺎﻧ ﻲ و ﻣﺮاﺣﻞ 31 / 05 / 94 19 ﻓﺼﻞ دوم - ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی ﺳﻴﻼب : ﺗﻌﺎرﻳﻒ، ﻣﺒﺎﻧﻲ و ﻣﺮاﺣﻞ 2 - 1 - ﻛﻠﻴﺎت ﺑﻼﻳﺎی ﻃﺒﻴﻌﻲ ﺣﺎﺻﻞ اﻧﺪرﻛﻨﺶ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻫﺎ ی اﻧﺴﺎﻧﻲ و ﭘﺪﻳﺪه ﻫﺎ ی ﻃﺒﻴﻌﻲ ﺗﺼﺎدﻓﻲ اﺳﺖ . ﺑﻪ ﻋﺒﺎرت دﻳﮕﺮ در ﺻﻮرت ﻧﺒﻮد ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻫﺎ ی اﻧﺴﺎﻧﻲ در ﺣﻮزه ﻋﻤﻞ ﭘﺪﻳﺪه ﻫﺎ ی ﻃﺒﻴﻌﻲ، ﻧﻪ ﺗﻨﻬﺎ ﭘﺪﻳﺪه ﻫـﺎ ی ﻃﺒﻴﻌـﻲ ﻛﻮﭼـﻚ، ﺣﺘـﻲ ﻣـﻲ ﺗـﻮان ﮔﻔـﺖ وﻗـﻮع ﭘﺪﻳﺪه ﻫﺎ ی ﻃﺒﻴﻌﻲ ﺑﺰرگ ﻧﻴﺰ، ﻣﻨﺠﺮ ﺑﻪ ﻇﻬﻮر ﺑﻼﻳﺎی ﻃﺒﻴﻌﻲ ﻧﺨﻮاﻫﺪ ﺷﺪ . اﻳﻦ ﻧﻜﺘﻪ در ﻣﻮرد ﺳﻴﻞ، ﺑﻪ دﻟﻴـﻞ ﺗﻤﺮﻛـﺰ ﻧﺴـﺒﻲ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻫﺎ ی اﻗﺘﺼﺎدی ﺑﺸﺮ در ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ﻫﺎ ﺣﺎﻳﺰ اﻫﻤﻴﺖ اﺳﺖ ]72 [ . ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮ ی1 ﺳﻴﻼب در اﻳﻨﺠﺎ ﺑﻪ ﺻﻮرت درﺟﻪ ﻣﻮرد اﻧﺘﻈﺎر ﺧﺴﺎرت در ﺣﻴﻦ وﻗﻮع ﺳﻴﻼب ﺗﻌﺮﻳﻒ ﻣﻲ ﺷﻮد و ﺑـﺎ در ﻧﻈـﺮ ﮔﺮﻓﺘﻦ ﺳﻪ ﻓﺎﻛﺘﻮر ﺧﻄﺮ ﺳﻴﻞ2 ، آﺳـﻴﺐ ﭘـﺬﻳﺮ ی3 و ارزش اﻣـﻮال در ﺧﻄـﺮ4 ارزﻳـﺎﺑﻲ ﻣـﻲ ﺷـﻮد . ﺧﻄﺮﭘـﺬﻳﺮ ی ﻣﻌﻴـﺎری ﺑـﺮای اﻧﺪازه ﮔﻴﺮ ی ﻣﻘﺪار ﭘﺘﺎﻧﺴﻴﻞ ﺧﻄﺮ ﺳﻴﻼب ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ و ﺑﺎ ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ آن، ﻧﻴﺎز ﺑﻪ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی واﺟﺮای ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺑﺮای ﻛـﺎﻫﺶ ﺧﻄـﺮ ﺳﻴﻼب ﻣﺸﺨﺺ ﻣﻲ ﺷﻮد . ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮ ی ﺳﻴﻼب از ﺗﺮﻛﻴﺐ ﺧﻄﺮ ﺳﻴﻼب و ﺧﺴﺎرت ﭘﺬﻳﺮ ی ﺳﻴﻼب ﺑﻪ وﺟﻮد ﻣﻲ و آﻳﺪ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧـ ﺪ ﺑﻪ ﺻﻮرت اﺣﺘﻤﺎل اﺛﺮات ﻣﻨﻔﻲ ﻧﺎﺷﻲ از ﺳﻴﻼب ﺗﻌﺮﻳﻒ ﺷﺪه و واﺑﺴﺘﻪ ﺑﻪ اﺟﺰا در ﺧﻄﺮ ﺑﺎﺷﺪ ]72 ، 101 [ . ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ﺷﺎﻣﻞ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺑﺮﻧﺎ ﻣﻪ رﻳﺰی و ﻣﺪﻳﺮﻳﺘﻲ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﻛﺎﻫﺶ اﺛﺮات زﻳﺎن آور ﺳﻴﻼب ﺑﺮ روی اﻧﺴﺎن ﻫﺎ، ﻣﺤﻴﻂ و اﻗﺘﺼﺎد در دﺷﺖ ﺳﻴﻼﺑﻲ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﻛﻠﻴﻪ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ در ﺟﻬﺖ ﭘﻴﺸﮕﻴﺮی، ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺑﺤﺮان در ﺣﻴﻦ وﻗﻮع ﺳﻴﻼب و ﺑﻌﺪ از وﻗﻮع ﺳﻴﻼب اﻧﺠﺎم ﻣﻲ ﮔﻴﺮد، ﺗﺤﺖ ﻋﻨﻮان ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی ﺳﻴﻼب ﻧـﺎم ﮔـﺬاری ﻣـﻲ . دﺷـﻮ ﺑـﺎ در ﻧﻈـﺮ ﮔﺮﻓﺘﻦ ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی ﺳﻴﻼب در ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﻋﻤﻠﻴﺎت ﻣﺪﻳﺮﻳﺘﻲ ﺳﻴﻼب، ﻣﻲ ﺗﻮان ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی را اﻧﺠﺎم داد ]80 [ . 2 - 2 - ﻣﺪل ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮ ی ﺳﻴﻼب ﻣﺪل ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮ ی ﺳﻴﻼب ﺷﺎﻣﻞ ﺳﻪ ﺑﺨﺶ ﺗﺤﻠﻴﻞ ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی، ارزﻳﺎﺑﻲ ﺧﻄﺮ و ﻛﺎﻫﺶ ﺧﻄـﺮ اﺳـﺖ ﻛـﻪ ﺑـﺮای ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻫﺎ ﻣﻄﺎﺑﻖ ﺑﺎ ﺷﻜﻞ )2 - 1 ( ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮد : ﺗﺤﻠﻴﻞ ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی ﺑﺮ روی اﻃﻼﻋﺎت ﮔﺬﺷﺘﻪ، ﺣﺎل و آﻳﻨﺪه ﺻﻮرت ﻣﻲ ﮔﻴﺮد . ارزﻳﺎﺑﻲ ﺧﻄﺮ ﺑﺮای آﮔـﺎﻫﻲ ﻳـﺎﻓﺘﻦ، ﺗﻌﻴـﻴﻦ ﻣﻘﺪار و ﻛﺎﻫﺶ ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی اﻧﺘﺨﺎب ﺷﺪه ﺟﻬﺖ ﭘﻴﺪا ﻧﻤﻮدن ﭘﺘﺎﻧﺴﻴﻞ ﻛﺎﻫﺶ ﺧﻄﺮ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ ]102 .[ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮ ی ﺳﻴﻼب ﻧﻴﺎز ﺑﻪ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻴﺶ ﺑﻪ ﺗﺮ ارﺗﺒﺎﻃﺎت ﺑﻴﻦ وﻇﺎﻳﻒ و اﺟﺰا داﺷﺘﻪ و ﺑﻪ ﻫﻤﺎن ﺗﺮﺗﻴﺐ، ﻛـﺎرﺑﺮد آن ﺑﺎ اﻓﻜﺎر ﻋﻤﻮﻣﻲ ارﺗﺒﺎط دارد . ارﺗﺒﺎط ﺑﻴﻦ ﺗﺤﻠﻴﻞ ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮ ی، ﺗﺨﻤﻴﻦ و ارزﻳﺎﺑﻲ ﺧﻄﺮ و ﻛﺎﻫﺶ ﺧﻄﺮ ﭘﻴﺶ ﻧﻴﺎزﻫﺎی دﺳﺘﻴﺎﺑﻲ ﺑﻪ ﺳﻮی ﻳﻚ ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮ ی ﺳﻴﻼب اﺳﺘﻮار و ﻣﺤﻜﻢ ﻣﻲ ﺑﺎﺷـﻨﺪ . اﻟﺒﺘـﻪ ﺑـﻪ دﻟﻴـﻞ ﺗﻨـﻮع روش و ﻫـﺎ اﺑﺰارﻫـﺎ ی ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻣﻮﺟﻮد، ﺑﻪ ﻫﻢ ﭘﻴﻮﻧﺪ دادن ﺗﻤﺎم اﻳﻦ اﻣﻜﺎﻧﺎت در ﻳﻚ ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻋﻤﻠﻲ ﻧﻴﺎز ﺑﻪ ﺗﻮﺟﻪ ﺧﺎﺻﻲ دارد ]102 [ . 1- Risk 2- Flood Hazard 3- Vulnerability 4- Value at Risk 20 31 / 05 / 94 راﻫﻨﻤﺎی ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ در ﺷﻜﻞ )2 - 1 ( ﻋﻼوه ﺑﺮ ﺳﺎﺧﺘﺎر اﺻﻠﻲ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮ ی ﺳﻴﻼب، ارﺗﺒﺎط و ﻧﻮع ﺗﺼـﻤﻴﻤﺎت ﺑـﺮای ﺗﻮﺳـﻌﻪ و ﻓﺮآﻳﻨـﺪ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺧﻄﺮ ﻧﺸﺎن داده ﺷﺪه اﺳﺖ، ﻛﻪ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻋﻨﺼﺮ اﺻﻠﻲ در آﺧﺮﻳﻦ ﻗﺴﻤﺖ و در ﺑـﺎﻻی ﺟـﺪول ﺟـﺎی ﮔﺮﻓﺘـﻪ اﺳـﺖ . ﻫﻤﺎن ﮔﻮﻧﻪ ﻛﻪ در اﻳﻦ ﺷﻜﻞ دﻳﺪه ﻣﻲ ﺷﻮد در ﺳﻪ ﻗﺴـﻤﺖ ﻣـﺪل ﻣـﺪﻳﺮﻳﺖ ﺧﻄﺮﭘـﺬﻳﺮ ی ﺳـﻴﻼب، ﺗﺼـﻤﻴﻢ ﮔﻴـﺮی و ﺗـﺪوﻳﻦ ﻓﺮآﻳﻨﺪ ﻫﺎ ی اﻳﻦ اﺟﺰا ﺑﺮ ﻋﻬﺪه اﻓﺮاد ﻣﺴﻮول ) ﺗﺼﻤﻴﻢ ﮔﻴﺮ ﻣﻲ ( ﺑﺎﺷﺪ . ﺑﺮ اﻳﻦ اﺳﺎس اﻓـﺮاد ﺑـﻪ ﻋﻨـﻮان اﺑـﺰار اﺻـﻠﻲ در ﻣـﺪﻳﺮﻳﺖ ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮ ی ﺳﻴﻼ ب ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻛﻪ ﺗﺼﻤﻴﻤﺎت را اﺗﺨﺎذ ﻧﻤﻮده و اﻗﺪاﻣﺎت ﻻزم در اﻳﻦ زﻣﻴﻨﻪ را اﻧﺠﺎم ﻣﻲ دﻫﻨـﺪ و ﺗﻤـﺎم وﻇـﺎﻳﻒ ، ﻓﺮآﻳﻨﺪ ﻫﺎ و ﺗﺼﻤﻴﻤﺎت ﺗﻮﺳﻂ اﻓﺮاد ﻣﺴﻮول در ﺟﺎﻣﻌﻪ ﺟﻬﺖ ﻳﺎﺑﻲ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . اﻳﻦ ﺑﺪان ﻣﻌﻨﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺗﺼـﻤﻴﻢ ﮔﻴﺮ ﻧـﺪﮔﺎن، ﺑـﻪ ﻧﻮﻋﻲ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺎ ﺗﺤﻠﻴﻞ ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮ ی، ارزﻳﺎﺑﻲ و ﺗﺨﻤﻴﻦ ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮ ی و ﻛﺎﻫ ﺶ ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮ ی آﺷﻨﺎ ﺑﺎﺷﻨﺪ . ﺷﻜﻞ 2 - 1 - اﺟﺰا و ﺳﺎﺧﺘﺎر ﭘﺎﻳﻪ در ﻣﺪل ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮ ی ﺳﻴﻼب ]102 [ 2 - 3 - ﺗﺤﻠﻴﻞ ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮ ی ﺳﻴﻼب رﻳﺴﻚ ﻳﺎ ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی دارای ﺗﻌﺮﻳﻒ ﻫﺎی ﻣﺘﻌﺪدی اﺳﺖ ﻛﻪ در اﻳﻨﺠﺎ ﺑﻪ ﺻﻮرت درﺟﻪ ﻣﻮرد اﻧﺘﻈﺎر ﺧﺴﺎرت در ﺣﻴﻦ وﻗﻮع ﻳﻚ ﺣﺎدﺛﻪ ﻃﺒﻴﻌﻲ ﺗﻌﺮﻳ ﻒ ﻣﻲ ﺷﻮد و ﺑﺎ در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻦ دو ﻋﺎﻣﻞ ﺧﻄﺮ ﺳﻴﻞ1 و آﺳﻴﺐ ﭘﺬﻳﺮی2 و ﺗﻘﺴﻴﻢ ﺑﻨﺪی و وزن دﻫﻲ ﺑﻪ ﻫـﺮ ﻛـﺪام ﻣﻲ ﺗﻮان ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی ﺣﺎﺻﻞ را ﺑﻪ دﺳﺖ آورد . ﻣﻘﺪار ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی ﺣﺎﺻﻞ ﺿﺮب ﻣﻘﺪار ﺧﻄﺮ در ﺧﺴﺎرت ﭘﺬﻳﺮی و ارزش ﻣﻘـﺎدﻳﺮ در ﺧﻄﺮ ) رﻳﺴﻚ ( ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﻣﻲ ﺷﻮد . در ﺗﺤﻠﻴﻞ ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی ﺑﺎﻳﺪ ﻣﻘﺎدﻳﺮی ﺑﺮا ی اﻳﻦ ﺳﻪ ﻋﺎﻣﻞ ﺑﺮآورد ﺷﻮد ]124 [ . ﺗﺤﻠﻴﻞ ﺧﻄﺮ ﺷﺎﻣﻞ ﻣﺤﺎﺳﺒﺎت ﻋﻠﻤﻲ و ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺧﻄﺮ ﺑﺮاﺳﺎس داده ﻫﺎی ﺳﻴﻼب و ﻓﺮآﻳﻨﺪ ﻫﺎی ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ آن ﻣـﻲ ﺑﺎﺷـﺪ . ﺗﺤﻠﻴـﻞ ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی ﺑﺎ ﻫﺪف ﻓﺮاﻫﻢ ﻧﻤﻮدن ﺟﻮاب اﻳﻦ ﺳﻮال ﻛﻪ » ﭼﻪ اﺗﻔﺎﻗﻲ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ ﺑﻴﻔﺘﺪ؟ « اﻧﺠﺎم ﻣﻲ ﺷﻮد . اﻳﻦ ﺗﺤﻠﻴﻞ ﺷﺎﻣﻞ ﻣﺸـﺨﺺ ﻧﻤﻮدن ﺧﻄﺮ ﺑﻪ ﺻﻮ رت ﺗﺎﺑﻌﻲ از اﺣﺘﻤﺎل رﺧﺪاد ﺧﻄﺮ و ﻋﻮاﻗﺐ ﻣﻤﻜﻦ از ﻧﺘﻴﺠﻪ ﺣﻮادث در ﻧﺎﺣﻴﻪ داده ﺷﺪه ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ ]124 [ . 1- Flood Hazard 2- Vulnerability ﺗﺼﻤﻴﻢ ﮔﻴﺮی و ﺗﺪوﻳﻦ ﻓﺮاﻳﻨﺪﻫﺎ و ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻫﺎ ﺗﻮﺳﻂ اﻓﺮاد ﻣﺴ ﻮول ﺗﺤﻠﻴﻞ ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی ﺗﻌﻴﻴﻦ اﺣﺘﻤ ﺎل ﺧﻄﺮ ﺗﻌﻴﻴﻦ آﺳﻴﺐ ﭘﺬﻳﺮی ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺧﻄﺮ ﺳﻴﻼب ارزﻳﺎﺑﻲ ﺧﻄﺮ ﻛﺎﻫﺶ ﺧﻄﺮ و ﺧﺴﺎرت دﺳﺘﻪ ﺑﻨﺪی ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی ﺳﻴﻼب ارزﻳﺎﺑﻲ ﺧﻄﺮ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎی ﻛﺎﻫﺶ ﺧﺴﺎرت ﺳﻮدﻫﺎی ﻛﺎﻫﺶ ﺧﺴﺎرت ﻗﺒﻞ از ﺳﻴﻞ در ﻣﻮﻗﻊ ﺳﻴﻞ ﺑﻌﺪ از ﺳﻴﻞ راﻫﻜﺎرﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺑﺮای ﻛﺎﻫﺶ ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی ﺳﻴﻼب ﻓﺼﻞ دوم- ﺖﻳﺮﻳﻣﺪ ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی ﻼبﻴﺳ : ﺗﻌﺎر ﻳ ﻒ، ﻣﺒﺎﻧ ﻲ و ﻣﺮاﺣﻞ 31 / 05 / 94 21 2 - 3 - 1 - ارزﻳﺎﺑﻲ ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮ ی ارزﻳﺎﺑﻲ رﻳﺴﻚ ) ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی ( ﺑﺮاﺳﺎس ﻣﻴﺰان ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی ﻗﺎﺑﻞ ﻗﺒﻮل از ﻃﺮف ﺗﺎﺛﻴﺮﭘﺬﻳﺮان و ﻣﻴﺰان ﻫﺰﻳﻨﻪ ای ﻛﻪ ﺑﺮای ﻛـﺎﻫﺶ ﺧﻄﺮ در ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﻣﻲ ﺷﻮد، ﻣﺸﺨﺺ ﻣﻲ ﮔﺮدد . ﺑﺮای ﻣﺜﺎل اﻧﺘﺨﺎب دوره ﺑﺎزﮔﺸﺖ ﺳﻴﻼب ﺻﺪ ﺳﺎﻟﻪ ﺑﺮای اﻧﺠﺎم اﻗﺪاﻣﺎت ﻛﺎﻫﺶ ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی در ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ﻳﻚ ﻧﻤﻮﻧﻪ از ارزﻳﺎﺑﻲ ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی اﺳﺖ . اﻳﻦ ﺗﺼﻤﻴﻢ ﮔﻴـﺮی ﻣـﻲ ﺗﻮاﻧـﺪ ﺑﻌـﺪ از اﻧﺠﺎم ﺗﺤﻠﻴﻞ ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی و ﻳﺎ ﻫﻢ زﻣﺎن ﺑﺎ ﺗﺤﻠﻴﻞ آن ﺻﻮرت ﭘﺬﻳﺮد وﺑﺎﻳﺪ ﺗﺼﻤﻴﻢ ﮔﻴﺮی ﺷﻮد ﻛﻪ ﭼﻪ ﻣﻴﺰ ان از ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی از ﻃﺮف ﺗﺎﺛﻴﺮﭘﺬﻳﺮان و ﺗﺼﻤﻴﻢ ﮔﻴﺮ ﻗﺎﺑﻞ ﻗﺒﻮل اﺳﺖ . ﻣﺸﺨﺺ ﻧﻤﻮدن ﻣﻴﺰان ﭘﺬﻳﺮش ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی از ﻃـﺮف ﻣﺸـﺎرﻛﺖ ﻛﻨﻨـﺪﮔﺎن و ﺗﺨﻤـﻴﻦ ﻣﻨﺎﻓﻊ و ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎ ی ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی ﻗﺎﺑﻞ ﻗﺒﻮل از ﻣﻮاردی اﺳﺖ ﻛﻪ در ارزﻳﺎﺑﻲ ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی اﻧﺠﺎم ﻣﻲ ﺷﻮد . ﻧﺘﺎﻳﺞ ﺗﺤﻠﻴﻞ ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی ﺳﻴﻼب ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻛﺎﻣﻼ ﻣﺘﻔﺎوﺗﻲ ﺑﻪ وﺳﻴﻠﻪ ﺗﺎﺛﻴﺮﭘﺬﻳﺮان ﻣﻮرد ارزﻳﺎﺑﻲ ﻗﺮار ﮔﻴﺮد . اﻳﻦ ارزﻳـﺎﺑﻲ ﺑﺴﺘﮕﻲ دارد ﺑﻪ اﻳﻦ ﻣﻄﻠﺐ ﻛﻪ آﮔﺎﻫﻲ ﻣﺮدم ﭼﻪ ﺑﻪ ﺻﻮرت اﻧﻔﺮادی و ﭼﻪ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﺟﻤﻌﻲ در ﻣﻮرد ﭼﻨﻴﻦ ﺧﻄﺮی ﺗﺎ ﭼـﻪ ﺣـﺪی اﺳﺖ . ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ روﺣﻴﻪ اﻳﻦ اﻓﺮاد در ﻣﺪارا و ﺗﺤﻤﻞ ﭘﺬﻳﺮی در ﺑﺮاﺑﺮ ﺧﻄﺮات ﻣﺸﺨﺺ و ﻗﻄﻌﻲ ﺗﺎ ﭼﻪ ﺣﺪی ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ ]124 [ . آﮔﺎﻫﻲ از ﺧﻄﺮ ﺑﺴﺘﮕﻲ ﺑﻪ اﻳﻦ ﺣﻘﻴﻘﺖ دارد ﻛﻪ ﻣﻨﻈﺮ ﻛﻠﻲ، ﺑﺰرﮔﻲ و ﻋﻈﻤﺖ ﺧﻄﺮ ﺗـﺎ ﭼـﻪ اﻧـﺪازه ای اﺳـﺖ و ﻣـﺮدم ﺑـﻪ ﺻﻮرت اﻧﻔﺮادی ﭼﻪ ﻧﻮع ﺗﺠﺮﺑﻴﺎت و ﭘﻴﺶ زﻣﻴﻨﻪ ﻫﺎ ﻳﻲ در راﺑﻄﻪ ﺑﺎ اﻳﻦ ﺧﻄﺮ داﺷﺘﻪ . اﻧﺪ ﺑﺮای ﻣﺜﺎل اﻓﺮادی ﻛﻪ ﻗﺒﻼ در ﺷـﺮاﻳﻂ ﺳﻴﻞ ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻪ اﻧﺪ و آن را ﺗﺠ ﺮﺑﻪ ﻧﻤﻮده اﻧﺪ دارای آﮔﺎﻫﻲ ﻛﺎﻣﻼ ﻣﺘﻔﺎوﺗﻲ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ وﻗﻮع ﭼﻨﻴﻦ ﺧﻄﺮی در ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ ﺑﺎ اﻓﺮادی ﻛﻪ ﭼﻨﻴﻦ ﺣﺎدﺛﻪ ای را ﻫﺮﮔﺰ در زﻧﺪﮔﻲ ﺧﻮد ﺗﺠﺮﺑﻪ ﻧ ﻜﺮده ﻣﻲ اﻧﺪ ﺑﺎﺷﻨﺪ ]102 [ . روان ﺷﻨﺎﺳﻲ و ﻓﺮﻫﻨﮓ اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ ﻛﻪ در ﺣﻘﻴﻘﺖ آﮔﺎﻫﻲ از ﺧﻄﺮ را از ﻗﺒﻞ ﺑﻪ ﻣﺮدم ﻳﺎد داده اﺳﺖ ﺑﺎﻋﺚ ﺑﺎﻻ رﻓﺘﻦ آﮔﺎﻫ ﻲ اﻓﺮاد از ﺧﻄﺮ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ و ﭼﻨﻴﻦ اﻓﺮادی در زﻣﺎن وﻗﻮع ﺧﻄﺮ، ﺗﺼﻤﻴﻢ ﮔﻴﺮی ﻫﺎ ی ﻧﺎ آﮔﺎﻫﺎﻧﻪ و ﻏﻴﺮ ﻣﻨﻄﻘﻲ اﻧﺠﺎم ﻧ ﻤﻲ دﻫﻨﺪ و ﺑﻪ اﻳﻦ ﺗﺮﺗﻴﺐ ﺗﺠﺮﺑﻪ و آﮔﺎﻫﻲ ﺑﻪ ﻫﺎ آن ﻛﻤﻚ ﻛﻨﺪ ﻣﻲ ﺗﺎ در ﻣﻮاﺟﻬﻪ ﺑﺎ ﺧﻄﺮ ﺳﻴﻞ ﺗﺼﻤﻴﻤﺎت ﺻﺤﻴﺢ ﺗﺮ ی ﺑﮕﻴﺮﻧﺪ . اﻣﺎ ﺑﻪ ﻫﺮ ﺣﺎل ﻛﻨﺎر آﻣﺪن ﺑﺎ ﭼﻨﻴﻦ ﻣﺴﺎﻳﻠ ﻲ ﺑﻪ اﺣﺴﺎﺳﺎت ﻓﺮدی و اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ و ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺑﻪ ﺗﺠﺮﺑﻴﺎت و دﻳﺪﮔﺎه ﻫﺎ ی ﻳﻚ ﻓـﺮد ﻳـﺎ اﻓـﺮاد ﻳـﻚ اﺟﺘﻤﺎع و آﮔﺎﻫﻲ از ﺧﻄﺮات ﻳﻚ ﺳﻴﻞ واﻗﻌﻲ ﻳﺎ آﮔﺎﻫﻲ از ﭼﻨﻴﻦ ﺧﻄﺮی ﺑﺴﺘﮕﻲ دارد ]102 [ . ﺧﻄﺮ ﺳﻴﻼب ﻧ ﺗﻮاﻧ ﻤﻲ ﺪ ﺑﻪ ﻃﻮر ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ از ﻃﺮف ﺟﺎﻣﻌﻪ درک ﺷﻮد و ﺑﻪ اﻳﻦ ﺗﺮﺗﻴﺐ ﺗﺤﻠﻴﻞ ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮ ی ﺳﻴﻼب اﻃﻼﻋﺎﺗﻲ را ﺗﻬﻴﻪ ﻛﺮد ه و در اﺧﺘﻴﺎر ﻣﺮدم ﻗﺮار داده ﺗﺎ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻗﺪﻣﻲ ﺑﺮای درک ﺟﺎﻣﻊ و ﻛﺎﻣﻞ ﺟﺎﻣﻌﻪ از ﭼﻨﻴﻦ ﺧﻄﺮی ﺑﺎﺷﺪ . 2 - 4 - ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮ ی ﺳﻴﻼب و ارزﻳﺎﺑﻲ ﻋﻤﻠﻜﺮد آن ﺑﻪ ﻫﻴﭻ ﻋﻨﻮان ﻧ ﺗﻮان ﻤﻲ از ﺧﻄﺮ ﺳﻴﻞ و ﺑﺮوز ﺣﻮادث ﺳﻴﻞ ﺑﻪ ﻃﻮر ﻛﺎﻣﻞ ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی ﻛﺮد و ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ ﺑﺎﻳﺪ ﺧﺴـﺎرت ﻛـﺎﻫﺶ ﻳﺎﻓﺘﻪ و در واﻗﻊ ﻣﺪﻳﺮ ﻳﺖ ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮ ی اﻧﺠﺎم داد . ﺑﻪ ﻃﻮر ﻛﻠﻲ ﺗﻤﺎم اﻗﺪاﻣﺎﺗﻲ ﻛﻪ در ﻣﻮرد ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﻴﻞ و ﺧﻄﺮات آن اﻋﻤـﺎل ﻣﻲ ﺷﻮد ﺑﻪ دو ﮔﺮوه ﺗﻘﺴﻴﻢ ﻣﻲ ﮔﺮدد . ﮔﺮوﻫﻲ از اﻳﻦ اﻗﺪاﻣﺎت داﺋﻤ ﻲ و ﮔﺮوه دﻳﮕﺮ ﻣﻮﻗﺘﻲ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ . اﻗﺪاﻣﺎت داﺋﻤ ﻲ آن دﺳﺘﻪ از ﻋﻤﻠﻴﺎت ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ ﻓﻴﺰﻳﻜﻲ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻛﻪ ﺑﺎﻋﺚ ﺗﻐﻴﻴﺮاﺗﻲ ﻣﺎﻧﺪﮔﺎر در ﺷ ﺮاﻳﻂ ﺧﻄﺮ ﺳﻴﻼب ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ و اﻳﻦ در ﺣﺎﻟﻲ اﺳـﺖ ﻛـﻪ اﻗﺪاﻣﺎت ﻣﻮﻗﺘﻲ ﺑﻪ ﻧﻮﻋﻲ درﻣﺎن ﻛﻨﻨﺪه ﺷﺮاﻳﻂ ﻣﻮﺟﻮد در زﻣﺎن وﻗﻮع ﺣﻮادث ﻣﻜﺮر ﺳﻴﻞ و ﺳﻴﻼب ﻣﻲ ﻫﺎ ﺑﺎﺷـﻨﺪ . ﺑﺎﻳـﺪ ﺗﻮﺟـﻪ 22 31 / 05 / 94 راﻫﻨﻤﺎی ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ داﺷﺖ ﻛﻪ ﻛﺎرﻫﺎی ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﻣﻬﺎر ﺳﻴﻼب و ﺧﻄﺮات آن ﺑﺎ ﺿﺪ ﺳﻴﻞ ﻛﺮدن ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن ﻫﺎ و ﺳﺎﺧﺘﺎر اﺻـﻠﻲ آن ﻫـﺎ و ﭘﺎﻳﺪار ﻛﺮدن ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن ﻫﺎ در ﺑﺮاﺑﺮ ﻋﻮاﻣﻞ ﺧﻄﺮ زای ﺳﻴﻞ، در ﻳﻚ راﺳﺘﺎ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ ]102 [ . ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮ ی ﺳﻴﻼب ﺷﺎﻣﻞ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻫﺎ ی ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی و ﻣﺪﻳﺮﻳﺘﻲ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﻛﺎﻫﺶ اﺛﺮات آور زﻳﺎن ﺳﻴﻼب ﺑﺮ روی اﻧﺴﺎن ﻫﺎ ، ﻣﺤﻴﻂ و اﻗﺘﺼﺎد در ﻳﻚ ﻣﻨﻄﻘﻪ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﻛﻠﻴﻪ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻫﺎ ﻳﻲ ﻛﻪ در ﺟﻬﺖ ﭘﻴ ﺸـﮕﻴﺮی، ﻣـﺪﻳﺮﻳﺖ ﺑﺤـﺮان در ﺣﻴﻦ وﻗﻮع ﺳﻴﻼب و ﺑﻌﺪ از وﻗﻮع ﺳﻴﻼب اﻧﺠﺎم ﻣﻲ ﮔﻴﺮد ، ﺗﺤﺖ ﻋﻨﻮان ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮ ی ﺳﻴﻼب ﻧﺎم ﮔﺬاری ﻣﻲ ] ﺷﻮد80 [ ﻛﻪ در اداﻣﻪ اﻳﻦ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻫﺎ اراﺋﻪ : اﻧﺪ ﺷﺪه 2 - 4 - 1 - ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی ﻗﺒﻞ از وﻗﻮع ﺳﻴﻼب ﺷﺎﻣﻞ ﺗﺤﻠﻴﻞ ﮔﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎ ی ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺳﺎزه ای و ﻏﻴﺮﺳﺎزه ای ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﺣ ﺪاﻗﻞ ﻛﺮدن ﺧﺴﺎرات ﺳﻴﻞ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﻛﻠﻴﻪ ﻣﻄﺎﻟﻌـﺎت در ﺟﻬﺖ ﻛﻢ ﻛﺮدن ﺧﺴﺎرات ﺳﻴﻼب ﭘﻴﺶ از وﻗﻮع آن در اﻳﻦ ﻗﺴﻤﺖ دﻳﺪه ﻣﻲ ﺷﻮد . ﺣﺪاﻗﻞ ﻛﺮدن ﻋﻤﻖ ﺳﻴﻼب در ﻣﻨﺎﻃﻖ ﮔﻴﺮ ﺳﻴﻞ و ﺣﺪاﻛﺜﺮ ﻛﺮدن اﺛﺮﺑﺨﺸ ﻲ ﮔﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎ ی ﻣﻬﺎر ﺳﻴﻼب از ﺟﻨﺒﻪ ﻫﺎ ی دﻳﮕﺮ اﻳـﻦ ﻗﺴـﻤﺖ از ﻣﻄﺎﻟﻌـﺎت ﻣـﻲ ﺑﺎﺷـﺪ ]80 [ . اﻗﺪاﻣﺎت ﻗﺒﻞ ا ز وﻗﻮع ﺳﻴﻞ ﺷﺎﻣﻞ ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی و ﻣﺤﺎﻓﻈﺖ در ﺑﺮاﺑﺮ ﺗﻤﺎم ﺧﻄﺮات و ﺗﻬﺪﻳﺪات ﻧﺎﺷـﻲ از وﻗـﻮع ﺳـﻴﻞ و ﻛـﺎﻫﺶ ﺻﺪﻣﺎت ﺳﻴﻞ و ﻋﻮاﻣﻞ آﺳﻴﺐ ﭘﺬﻳﺮ ی در ﻣﻨﺎﻃﻘﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺳﻴﻞ ﺑﻴﺶ ﺗﺮ ﺣﺎدث ﻣﻲ ﺷﻮد . آﻣﺎده ﻛﺮدن ﻣﺮدم ﺑﺮای ﻣﻮاﺟﻬـﻪ ﺑـﺎ وﻗﻮع ﺳﻴﻞ، ﺿﺪ ﺳﻴﻞ و ﭘﺎدﺳﻴﻞ ﺳﺎزی ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن ﻫﺎ در ﻣﻨﺎﻃﻖ ﻣﺬﻛﻮر، ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺳﺎﺧ ﺘﻦ ﺳﺪﻫﺎی ﻣﺨﺰﻧﻲ و ﺗﺎﺧﻴﺮ ی و ﻛﻠﻴـﻪ اﺑﺰارﻫﺎ و وﺳﺎﻳﻞ ﻣﺤﺎﻓﻈﺖ و آﻣﺎده ﺳﺎزی ﺗﻤﺎم ﻛﺴﺎﻧﻲ ﻛﻪ در ﻣﻌﺮض ﺧﻄﺮ ﺳﻴﻞ ﻗﺮار دارﻧﺪ، از اﻗﺪاﻣﺎت ﻗﺒﻞ از وﻗـﻮع ﺳـﻴﻼب ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ . ﺷﺮح اﻗﺪاﻣﺎت اﻳﻦ ﻣﺮﺣﻠﻪ در ﻓﺼﻞ ﺳﻴﺰدﻫﻢ اﻳﻦ دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ اراﺋﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ . 2 - 4 - 2 - ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺑﺤﺮان در ﻫﻨﮕﺎم و ﺑﻌﺪ از وﻗﻮع ﺳﻴﻼب ﺷﺎﻣﻞ اﻗﺪاﻣﺎﺗﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ در راﺳﺘﺎی ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ ﺑﺎ ﺳﻴﻼب در ﻫﻨﮕﺎم وﻗـﻮع ﺳـﻴﻼب و اﺣﻴـﺎ ﺑﻌـﺪ از وﻗـﻮع ﺳـﻴﻼب 1 ﺻـﻮرت ﻣﻲ ﭘﺬﻳﺮد . اﺣﻴﺎ ﺑﻌﺪ از وﻗﻮع ﺳﻴﻼب ﺷﺎﻣﻞ ﺗﺼﻤﻴﻢ ﮔﻴﺮی ﻫﺎ ی ﻣﺨﺘﻠﻔﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ وﺿﻌﻴﺖ ﻋـﺎدی را ﺑـﻪ ﻣﻨﻄﻘـﻪ ﺳـﻴﻞ زده ﺑـﺎز ﻣﻲ ﮔﺮداﻧﺪ . در اﻳﻦ ﻣﺮﺣﻠﻪ اﺻﻞ ﻣﻬﻢ، ﺑﺮآورد و ارزﻳﺎﺑﻲ ﺗﻮاﻧ ﺒﺨﺸﻲ ﺧﺴﺎرت ﺳـﻴﻞ و ﺗـﺪارک ﻛﻤـﻚ و ﻫﻤﺮاﻫـﻲ ﺑـﻪ ﻗﺮﺑﺎﻧﻴـﺎن ﺳﻴﻼب ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ ]80 [ . اﻳﻦ اﻗﺪاﻣﺎت ﺷﺎﻣﻞ ارزﻳﺎﺑﻲ ﻣﻨﻄﻘﻲ از وﺿﻌﻴﺖ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ در زﻣﺎن وﻗﻮع ﺳﻴﻼب، ﻣـﺪﻳﺮﻳﺖ ﻛﻮﺗـﺎه ﻣﺪت ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری از ﺗﺎﺳﻴﺴ ﺎت ﻣﻬﺎر ﺳﻴﻼب، ﺗﺨﻠﻴﻪ و ﭘﺎﻳﻴﻦ آوردن ﺳﻄﺢ آب ﺳﻴﻼب، آﻣﻮزش ﻣﺮدم در ارﺗﺒﺎط ﺑﺎ ﻣﻮارد ﻳـﺎ د ﺷﺪه، ﻋﻜﺴﻞ اﻟﻌﻤﻞ ﻫﺎ ی اﺿﻄﺮاری ﺑﺮای ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی از ﻫﺎ زﻳﺎن و ﺧﺴﺎرات ﺟﺎﻧﻲ و ﻣﺎﻟﻲ ﺻـﺪﻣﺎت و ﺟﺮاﺣـﺎت ﻧﺎﺷـﻲ از ﺳـﻴﻞ، اﻳﺠﺎد ﻫﺎ ﮔﺮوه ی ﻛﻤﻚ رﺳﺎن و ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ اﻃﻼع رﺳﺎﻧﻲ و ﻫﺸﺪار از ﻃﺮﻳﻖ ﻣﺮاﻛﺰ اﻃﻼع رﺳﺎﻧﻲ رﺳﻤﻲ و ﻏﻴﺮرﺳﻤﻲ ﻣﻲ ﺑﺎﺷـﺪ از . اﻗﺪاﻣﺎت دﻳﮕﺮ ﻋﺒﺎرت اﺳﺖ : از اﻳﺠﺎد ﻛﺮدن ﺑﺮ ﻫﺎ ﻧﺎﻣﻪ ﻳﻲ ﺑﺮای ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی از ﺻﺪﻣﺎت ﺳﻴﻞ ﺑﺎ ﺗﺨﻠﻴﻪ ﻣﺮدم از ﻣﻨﺎﻃﻖ ﺳـﻴﻞ ﮔﻴـﺮ ﺑﻪ وﺳﻴﻠﻪ ﻫﺎ ﮔﺮوه ی اﻣﺪاد و ﻧﺠﺎت ]80 ، 115 [ . 1- Post-Flood Recovery ﻓﺼﻞ دوم- ﺖﻳﺮﻳﻣﺪ ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی ﻼبﻴﺳ : ﺗﻌﺎر ﻳ ﻒ، ﻣﺒﺎﻧ ﻲ و ﻣﺮاﺣﻞ 31 / 05 / 94 23 در اﻳﻦ ﻓﺮآﻳﻨﺪ ، ﭘﺘﺎﻧﺴﻴﻞ ﺣﻮادﺛﻲ ﻛﻪ ﺗﻮاﻧ ﻣﻲ ﺪ ﺳﻴﻼب را از ﺣﺎﻟﺖ ﻋﺎدی ﺧﺎرج ﻧﻤﺎﻳﺪ ) ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺷﻜﺴﺘﻦ ﺧـﺎک رﻳـﺰ ، ﻃﻮﻓـﺎن آﺳﺎ ﺳﻴﻞ ، ﺑﺎرﻧﺪﮔﻲ ﺷﺪﻳﺪ ( ارزﻳﺎﺑﻲ ﺷﺪه و راه ﺣﻞ و اﺑﺰا ر ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺑﺮای ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ ﺑﺎ آن ) ﺷﺎﻣﻞ ﻫﺎ ﺳﺎزه ی اﺿﻄﺮاری ﻣﻬﺎر ﺳﻴﻞ، ﻳﺎ ﺑﻬﻴﻨﻪ ﻛﺮدن ﺷﺮاﻳﻂ ﻣﻮﺟﻮد ( اراﺋﻪ ﻣﻲ ﺷﻮد ﻛﻪ در ﻋﻤﻞ ﺑﻪ ﻣﻌﻨﺎی ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی ﺑﺮای ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺑﺤﺮان ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﺑﺎ اﻳﻦ ارزﻳـﺎﺑﻲ، ﺗﺼﻤﻴﻢ ﮔﻴﺮ ان ﻧﺤﻮه ﻋﻤﻞ در اﻳﻦ ﺷﺮاﻳﻂ را داﻧﺴﺘﻪ و ﺑﺮای ﺗﺨﻠﻴﻪ ﻣﺤﻞ و اﺳﻜﺎن ﻣﺠﺪد ﺗﺼﻤﻴﻢ ﮔﻴﺮ ی ﻣﻲ ﻛﻨﻨﺪ . ﺣﺪاﻗﻞ ﻛﺮدن زﻣﺎن ﻛﻤﻚ رﺳﺎﻧ ﻲ در ﺷﺮاﻳﻂ ﺳﻴﻼﺑﻲ از ﻣﻮاردی اﺳﺖ ﻛﻪ در اﻳﻦ ﻗﺴﻤﺖ از ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ آن ﺗﻮﺟﻪ ﺷﻮد . ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ اﻓﺮاد ﻣﺴﻮول، ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺷﺎﻣﻞ اﺳﺘﻔﺎده از ﻛﺎرﻫﺎ و وﺳﺎﻳﻠﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ در زﻣﺎن اوج ﺳﻴﻞ ﺑﺎﻋﺚ ﻛﺎﻫﺶ ﺧﺮاﺑﻲ ﻫﺎ و ﺣﻔﻆ ﺑﻴﺶ ﺗﺮ آن ﭼﻪ ﻛﻪ ﺑﺎﻗﻲ ﻣﺎﻧﺪه اﺳﺖ ﻣﻲ ﺑ ﺎﺷﺪ ﺗﺎ ﺑﻪ اﻳﻦ ﺗﺮﺗﻴﺐ، ﺗﺎ آﻧﺠﺎ ﻛﻪ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ از ﺿﺮر و زﻳﺎن ﻫﺎی ﺟﺎﻧﻲ و ﻣﺎﻟﻲ ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی ﺷﻮد . از ﺟﻤﻠﻪ ﻋﻤﻠﻴﺎت و ﻛﺎرﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان اﻗﺪاﻣﺎت ﻣﻮﻗﺖ ﺑﺮای ﻛﻢ ﻛﺮدن ﺧﻄﺮات ﺳﻴﻞ در ﺣﻴﻦ و ﺑﻌـﺪ از وﻗـﻮع آن اﻋﻤـﺎل ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ ﻋﺒﺎرﺗﻨﺪ از : ﺑﻪ ﻛﺎر ﺑﺮدن ﻛﻴﺴﻪ ﻫﺎی ﺷﻨﻲ، ﺣﺼﺎرﻫﺎی ﻗﺎﺑﻞ ﺣﺮﻛﺖ، ﺟﺎﺑﺠ ﺎ ﻛﺮدن اﻧﺴﺎن ﻫﺎ و ﺣﻴﻮاﻧﺎت ﻳـﺎ ﺗﺨﻠﻴـﻪ ی ﻣﺤـﻞ ﺳﻴﻞ، ﻣﺤﺎﻓﻈﺖ از اﺷﻴﺎ و ﻣﻮاد ﻣﺨﺘﻠﻒ در ﻣﺤﻞ و ﺧﺎرج از ﻣﺤﻞ ﺳﻴﻞ، ﺑﺴﺘﻦ ﺷﻴﺮ ﻫﺎی ﮔﺎز، ﻣﺤﺎﻓﻈﺖ ﻛﺮدن و ﭘﻴﺪا ﻛﺮدن اﻧﺴﺎن ﻫﺎ، ﺣﻴﻮاﻧﺎت، ﻣﻮاد، اﺷﻴﺎ و وﺳﺎﻳﻠﻲ ﻛﻪ در اﺛﺮ ﺳﻴﻞ ﻣﻔﻘﻮد ﺷﺪه ﻳﺎ ﺻﺪﻣﻪ دﻳﺪه . اﻧﺪ ﭼﻮن اﻳﻦ اﻗﺪاﻣﺎت ﻣﻮﻗﺘﻲ ﻣـﻲ ﺑﺎﺷـﻨﺪ، ﺑ ﺎﻳـﺪ وﺳـﺎﻳﻞ ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز در اﻳﻦ زﻣﻴﻨﻪ ﻫﻢ ﻃﻮری ﺑﺎﺷﻨﺪ ﻛﻪ دﺳﺘﻴﺎﺑﻲ ﺑﻪ آن ﻫﺎ آﺳﺎن ﺑﺎﺷﺪ و ﻫﻤﻪ اﻳﻦ ﻋﻤﻠﻴﺎت در ﻣﻨﺎﻃﻖ ﺳﻴﻞ زده و در ﺑـﺪﺗﺮﻳﻦ ﺷﺮاﻳﻂ و ﻧﻘﺎط در زﻣﺎﻧﻲ ﻣﺤﺪود ﻋﻤﻠﻲ و اﻧﺠﺎم ﻣﻲ ﭘﺬﻳﺮد ﻛﻪ در ﻧﺘﻴﺠﻪ ﻣﻮﻗﺘﻲ ﻫﺴﺘﻨﺪ ]102 [ . ﻗﻮاﻋﺪ و ﻗﻮاﻧﻴﻦ ﺧﺎﺻﻲ ﻛﻪ از ﻟﺤﺎظ ﻗﺎﻧﻮﻧﻲ در اﻳﻦ ﻣﻮارد ﺑﻪ ﻛﺎر ﮔﺮﻓﺘﻪ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ و ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺗﻤﺎم اﺑﺰارﻫﺎی ﻋـﺎدی ﻛﻨﻨـﺪه اوﺿﺎع ﺣﻮادث ﺳﻴﻞ، ﺑﺎﻳﺪ ﺗﺤﺖ ﻧﻈﺮ ﻣﺮﻛﺰ ﺳﻴﺎﺳﺖ ﮔﺬاری و ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺑﺤﺮان ﺑﺎﺷﺪ . در راﺑﻄﻪ ﺑﺎ ﺳـﻴﻞ و ﺧﻄـﺮات آن، وﺳـﺎﻳﻞ ارﺗﺒﺎﻃﻲ ﻛﻪ ﺷﺎﻣﻞ ﺑﺮوﺷﻮرﻫﺎ و آﮔﺎﻫﻲ دادن از ﻃﺮﻳﻖ وﺳـﺎﻳﻞ و رﺳـﺎﻧﻪ ﻫـﺎ ی ارﺗﺒـﺎط ﺟﻤﻌـﻲ ﻣﺎﻧﻨـﺪ رادﻳـﻮ، ﺻـﺪا و ﺳـﻴﻤﺎ ، روز ﻫﺎ ﻧﺎﻣﻪ ، اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺮای آﻣﻮزش و ﻫﺸﺪار ﻛﺎر ﺑﻪ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﻮﻧﺪ . ﺟﺰﻳﻴﺎت ﺑـﻴﺶ ﺗـﺮ در ﻣـﻮرد اﻗـﺪاﻣﺎت ﻣـﺪﻳﺮﻳﺖ ﺑﺤﺮان در ﻫﻨﮕﺎم و ﺑﻌﺪ از وﻗﻮع ﺳﻴﻼب در ﻓﺼﻞ ﻫﺸﺘﻢ اﻳﻦ راﻫﻨﻤﺎ اراﺋﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ . 2 - 4 - 3 - ارزﻳﺎﺑﻲ ﻋﻤﻠﻜﺮد ارزﻳﺎﺑﻲ ﻋﻤﻠﻜﺮد ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی ﺳﻴﻼب، ﺑﺮرﺳﻲ اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮع اﺳ ﺖ ﻛﻪ اﻗﺪاﻣﺎت ﻣﺪﻳﺮﻳﺘﻲ اﻧﺠﺎم ﺷﺪه در ﭼﻪ ﺣﺪ و ﭼﮕﻮﻧﻪ ﺑﺮ ﻛﺎﻫﺶ ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی ﺳﻴﻼب در ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ﺗﺎﺛﻴﺮﮔﺬار ﺑﻮده و ﻣﻬﻢ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . در اﻳﻦ ﻣﺮﺣﻠﻪ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ اﻳﻦ ﺳﻮال ﭘﺎﺳﺦ داد ﻛـﻪ ﺑـﺎ اﻗﺪاﻣﺎت اﻧﺠﺎم ﺷﺪه آﻳﺎ ﻣﻴﺰان ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ﻛﺎﻫﺶ ﻳﺎﻓﺘﻪ اﺳﺖ . ﻓﻬﻤﻴﺪن اﻳﻦ ﻛﻪ اﻗﺪاﻣﺎت اﻧﺠﺎم ﺷﺪه ﺗﺎ ﭼﻪ ﻣﻴـﺰان ﺑـﺮ ﻛﺎﻫﺶ ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی ﻣﻮﺛﺮ ﺑﻮده اﺳﺖ و ﻧﻴﺎز ﺑﻪ اﻧﺠﺎم ﺗﻐﻴﻴﺮ در ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی ﻣﻨﻄﻘﻪ از ﺟﻤﻠﻪ ﻣﻮاردی اﺳﺖ ﻛﻪ در ارزﻳـﺎﺑﻲ و ﭘﺎﻳﺶ ﻋﻤﻠﻜﺮد اﻗﺪاﻣﺎت اﻧﺠﺎم ﺷﺪه ﻣﺸﺨﺺ ﻣﻲ ﺷﻮد . ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی ﻣﻮﻓﻖ ﺷﺎﻣﻞ اﻗﺪاﻣﺎﺗﻲ اﺳﺖ ﻛـﻪ ﺳـﻴﻼب دﺷـﺖ را ﺑـﻪ ﻋﻨﻮان ﻳﻚ ﻣﻨﺒﻊ ﻃﺒﻴﻌﻲ ﺑﺎ ارزش در ﻧ ﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻪ و در ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ آن ﺑﻴﻦ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎ و ﻣﻨﺎﻓﻊ اﺳﺘﻔﺎده از ﺳﻴﻼب دﺷـﺖ اﻳﺠـﺎد ﺗﻌـﺎدل ﻧﻤﻮده اﺳﺖ . در ﺑﻌﻀﻲ از ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ﻫﺎ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی ﺑﺎﻻﺗﺮی را ﺑﻪ ﻋﻠﺖ ﻣﻨﺎﻓﻊ اﺷﻐﺎل ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ﻗﺒﻮل ﻧﻤﺎﻳﻨﺪ . در ﻣﻮاردی دﻳﮕﺮ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﻣﻨﻔﻌﺘﻲ از ﻗﺒﻮل ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی ﺑﺎﻻی ﺳﻴﻼب وﺟﻮد ﻧﺪاﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ و در اﻳﻦ ﻣﻮارد ﻧﻴﺎز ﺑﻪ اﻧﺠـﺎم اﻗـﺪاﻣﺎت ﻛﺎﻫﺶ ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی وﺟﻮد دارد ﻛﻪ ﺑﺎﻳﺪ ﺗﻌﺎدﻟﻲ ﺑﻴﻦ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎ و ﻣﻨﺎﻓﻊ وﺟﻮد داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ ]115 [ . 24 31 / 05 / 94 راﻫﻨﻤﺎی ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ 2 - 5 - اﻧﻮاع ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی ﺳﻪ ﻧﻮع ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی ﺳﻴﻼب وﺟﻮد دارﻧﺪ ﻛﻪ در ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ﺑﺎﻳﺪ ﻣﺸﺨﺺ ﺷﻮﻧﺪ ]115 [: − ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی ﻣﻮﺟﻮد1 ﻋﺒﺎر ت اﺳﺖ از ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺧﺴﺎرت ﺳﻴﻼب، ﺧﻄﺮات ﺟﺎﻧﻲ در ﺟﺎﻣﻌﻪ و اﻣﻮال در ﻣﻌﺮض ﺧﻄﺮ در ﺷﺮاﻳﻂ ﻓﻌﻠﻲ . − ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی آﻳﻨﺪه2 ﻋﺒﺎرت اﺳﺖ از ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺧﺴﺎرت ﺳﻴﻼب و ﺧﻄﺮات ﺟﺎﻧﻲ در ﻣﻨـﺎﻃﻘﻲ ﻛـﻪ ﺑـﻪ ﻃـﻮر ﻛﺎﻣـﻞ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻧﻴﺎﻓﺘﻪ اﻧﺪ و ﻫﻨﻮز در ﺣﺎل ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻫﺴﺘﻨﺪ . − ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی ﭘﻴﻮﺳﺘﻪ3 ﻋﺒﺎرت اﺳﺖ از ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺧﻄ ﺮ ﺟﺎﻧﻲ اﻓﺮاد ﺑﻪ ﺻﻮرت وﻳﮋه ) ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺗﺮ ﻛﻢ ﺑﻪ ﺧﺴـﺎرات ﻣـﺎﻟﻲ ﺳﻴﻼب ( ، در ﻫﻨﮕﺎﻣﻲ ﻛﻪ ﺳﻴﻠﻲ ﺑﺰرگ ﺗﺮ از ﺳﻴﻞ ﻃﺮاﺣﻲ اﻗﺪاﻣﺎت ﻣﺪﻳﺮﻳﺘﻲ ﺑﻪ وﻗﻮع ﻣﻲ ﭘﻴﻮﻧـﺪد . در اﻳـﻦ ﺷـﺮاﻳﻂ اﻗﺪاﻣﺎت ای ﺳﺎزه ﻛﺎرآﻳﻲ ﺧﻮد را ﺗﻮاﻧ ﻣﻲ ﺪ از دﺳﺖ ﺑﺪﻫﺪ و ﻳﺎ در ﻣﻨﺎﻃﻘﻲ ﻛﻪ ﺗﻮﺳـﻂ اﻗـﺪاﻣﺎت ﻣـﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳـﻴﻼب ﻣﺤﺎﻓﻈﺖ ﻧ ﻤﻲ ﺷﻮﻧﺪ ، ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻣﺜﺎل، در ﺧﺎرج از ﻫﺎ ﮔﻮره اﻗﺪاﻣﺎت ﻣﺪﻳﺮﻳﺘﻲ ﺳـﻴﻼب ﻟﺤـﺎظ ﻧ ﻤـﻲ ﺷـﻮد ، اﻣـﺎ اﻳـﻦ ﻣﻨﺎﻃﻖ ﻧﻴﺰ ﺑﻪ ﻧﻮﺑﻪ ﺧﻮد ﺑﻪ ﻃﻮر ﭘﻴﻮﺳﺘﻪ ﺑﺎ ﺧﻄﺮ ﻣﻮاﺟﻪ اﻧﺪ و در ﻫﻨﮕﺎم وﻗﻮع ﺳﻴﻼب ﺑﺰرگ ﺗﺮ از ﺳـﻴﻼب ﻃﺮاﺣـﻲ ﻧﻴﺰ ﻧﻴﺎز ﺑﻪ ﻳﺎری رﺳﺎﻧﻲ ﺧﻮاﻫﻨﺪ داﺷﺖ . در ﺟﻬﺖ ﭘﺎﺳﺦ ﮔﻮ ﻳﻲ ﺑﻪ اﻫﺪاف ﮔﺴﺘﺮده ﻣﻄﺎ ﻟﻌﺎت ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮ ی ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ﻧﻴﺎز ﺑﻪ ارزﻳـﺎﺑﻲ، ﺗﻮﺳـﻌﻪ ﻣﻨﺎﺳـﺐ و ﻳﻜﭙﺎرﭼﻪ ﺳﺎزی ﻛﺎﻣﻞ اﻗﺪاﻣﺎت و راﻫﻜﺎرﻫﺎی ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎ ﺑﺎﻳﺪ در ﻣﻘﺎﺑﻞ ﻣﻨﺎﻓﻊ ﺣﺎﺻﻞ از اﺟﺮای ﮔﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎ ی ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻣﺪﻳﺮﻳﺘﻲ ﺑﺮرﺳﻲ ﺷﻮﻧﺪ . اﻧﻮاع ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی ﻫﺎ ﻳﻲ ﻛﻪ ﺑﺎﻳﺪ رﻋﺎﻳﺖ ﺷﻮﻧﺪ در ادا ﻣﻪ اﻳﻦ ﻓﺼﻞ ﺷﺮح داده ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ ]115 [ . 2 - 6 - ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮ ی ﺳﻴﻼب ﺑﺰرﮔﻲ ﺳﻴﻼب ﺗﻮاﻧ ﻣﻲ ﻫﺎ ﻨﺪ از ﻣﻘﺪار ﻛﻮﭼﻜﻲ ﺑﺎ ﻫﺎ ﺑﺪه ی ﻧﺴﺒﺘﺎ ﻛﻢ و اﺣﺘﻤﺎل وﻗﻮع زﻳﺎد ﺗﺎ ﻫﺎ ﺑﺪه ی ﺣﺪاﻛﺜﺮ ﺑﺎ اﺣﺘﻤﺎل وﻗﻮع ﻛﻢ ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻳﺎﺑﺪ . ﺑﺮ اﻳﻦ اﺳﺎس اﺣﺘﻤﺎل وﻗﻮع ﺳﻴﻼب، اﺑﺰار ﻣﻨﺎﺳﺒﻲ ﺑﺮای ﻧﺸﺎن دادن ﻓﺮاواﻧﻲ و ﺑﺰرﮔﻲ ﺳﻴ ﻼب ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . در اﻳﻦ ﺑﺨﺶ ﻣﺒﺎﺣﺚ و ﻣﺒﺎﻧﻲ ﭘﺎﻳﻪ در ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮ ی ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ﺷﺎﻣﻞ ﻣﻔﺎﻫﻴﻢ، ﺳﻮاﺑﻖ و ﺗﺠﺎرب ﻣﻮﺟـﻮد در ﻣـﺪﻳﺮﻳﺖ ﺧﻄﺮﭘـﺬﻳﺮ ی ﺳﻴﻼب دﺷﺖ اراﺋﻪ ﻣﻲ .ﺷﻮد 1- Existing Risk 2- Future Risk 3- Continuing Risk ﻓﺼﻞ دوم- ﺖﻳﺮﻳﻣﺪ ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی ﻼبﻴﺳ : ﺗﻌﺎر ﻳ ﻒ، ﻣﺒﺎﻧ ﻲ و ﻣﺮاﺣﻞ 31 / 05 / 94 25 2 - 6 - 1 - اﺣﺘﻤﺎل رﺧﺪاد ﺳﺎﻻﻧﻪ اﺣﺘﻤﺎل ﻛﻪ اﻳﻦ ﻳﻚ ﺳﻴﻼب ﺑﺎ ﻣﻘﺪار ﻣﺸﺨﺺ ﻳﺎ ﺑﺰرگ ﺗﺮ از آن در ﻫﺮ ﺳﺎل اﺗﻔﺎق ﺑﻴﻔﺘﺪ ﻛﻪ ﺑﻪ ﺻـﻮرت درﺻـﺪ ﻫـﻢ ﺑﻴـﺎن ﻣﻲ ﺷﻮد اﺣﺘﻤﺎل رﺧﺪاد ﺳﺎﻻﻧﻪ1 ) AEP ( ﻧﺎﻣﻴﺪه ﻣﻲ ﺷﻮد . دوره ﺑﺎزﮔﺸﺖ2 (T) ، ﻋﻜﺲ اﺣﺘﻤﺎل رﺧﺪاد ﺳﺎﻻﻧﻪ اﺳﺖ و آن ﺗﻌﺪاد ﻫﺎ ﺳﺎل ﻳﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﻪ ﻃﻮر ﻣﺘﻮﺳﻂ ﺑﻴﻦ دو ﺣﺎدﺛﻪ ﻣﺸﺎﺑﻪ وﺟﻮد دارد ]115 [ . اﮔﺮ دوره ﺑﺎزﮔﺸﺖT ﺳـﺎل و اﺣﺘﻤـﺎل رﺧـﺪاد ﺳﺎﻻﻧﻪ AEP ﺑﺎﺷﺪ، ﺧﻮاﻫﻴﻢ داﺷﺖ : )2 - 1( 1 T AEP = و ﺑﺮای ﻣﺜﺎل : 1 AEP 0.25 T 4 0.25 = → = = در ﻣﺤﺎﺳﺒﺎت ﻫﻴﺪروﻟﻮژﻳ ﻜﻲ ﺳﻴﻼب ﺳﻌﻲ ﻣﻲ ﺷﻮد ﺑﺮای یﻫﺎ داده ﺣﺪاﻛﺜﺮ ﻟﺤﻈﻪ ای ﺳـﻴﻼب ﺗﻮاﺑـﻊ اﺣﺘﻤـﺎﻻﺗﻲ ﻣﻨﺎﺳـﺒﻲ ﭘﻴﺪا و رﺳﻢ ﺷﻮد ﺗﺎ از روی ﻫﺎ آن ﺑﺘﻮان ﻣﻘﺪار ﺳﻴﻼب را ﺑﻪ ازا ی اﺣﺘﻤﺎﻻت ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﻛﺮد . از ﻧﻈﺮ ﺗﺌﻮری ﺗﻮاﺑﻊ ﺗﻮزﻳـﻊ اﺣﺘﻤﺎﻻﺗﻲ ﻣﺨﺘﻠﻔﻲ وﺟﻮد دارد ﻛﻪ ﻣﻌﺎدﻟﻪ ﻫﺎ ﻫﺎ آن ی ﻣﺸﺨﺺ اﺳﺖ . در ﺑﺮرﺳﻲ ﻫﺎ ی ﻫﻴﺪروﻟﻮژی ﺳﻌﻲ ﻣﻲ ﺷﻮد داده ﻳﻫﺎ ﻲ ﻛـﻪ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﺗﺠﺮﺑﻲ اﻧﺪازه ﮔﻴﺮی و ﺛﺒﺖ ﺷﺪه اﻧﺪ ﺑﺎ اﻳﻦ ﺗﻮاﺑﻊ ﺗﻮزﻳﻊ ﺑﺮازش داده ﺷﺪه و ﺑﻬﺘﺮﻳﻦ ﺗـﺎﺑﻌﻲ ﻛـﻪ ﺑـﺎ ﻫـﺎ داده ﻣﻄﺎﺑﻘـﺖ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﻨﺪ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﺗﺎﺑ ﻊ ﺗﻮزﻳﻊ اﺣﺘﻤﺎل ﺑﺮﮔﺰﻳﺪه ﺷﻮد ﺗﺎ از روی آن ﺑﻪ ازا ی ﻫﺮ اﺣﺘﻤﺎل ﻣـﻮرد ﻧﻈـﺮ ﻣﻘـﺪار ﺑـﺪه ﺳـﻴﻼب ﺑﻪ دﺳﺖ آﻳﺪ ﻛﻪ ﺑﻪ اﻳﻦ ﻓﺮآﻳﻨﺪ ﺗﺤﻠﻴﻞ ﻓﺮاواﻧﻲ ﺳﻴﻼب ﮔﻔﺘﻪ ﻣﻲ ﺷﻮد ﻛﻪ ﺷﺎﻣﻞ ﭼﻬﺎر ﻣﺮﺣﻠﻪ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد ﻛﻪ ﻋﺒﺎرﺗﻨﺪ از ]51 :[ اﻟﻒ- اﻧﺘﺨﺎب ﺗﻮاﺑﻊ ﺗﻮزﻳﻊ اﺣﺘﻤﺎل از ﻧﻈﺮ ﺗﺌﻮری ب- ﺑﺮازش داده ﻫﺎی ﺣ ﺪاﻛﺜﺮ ﻟﺤﻈﻪ ای ﺳﻴﻼب ﺑﺎ ﺗﻮاﺑﻊ ﺗﻮزﻳﻊ ﺗﺌﻮری ج- اﻧﺘﺨﺎب ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺗﺮﻳﻦ ﺗﺎﺑﻊ ﺗﻮزﻳﻊ ﺗﺌﻮری ﻛﻪ ﺑﺎ داده ﻫﺎ ﻣﻄﺎﺑﻘﺖ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ . د- ﺗﻌﻴﻴﻦ اﺣﺘﻤﺎل ﻣﻘﺪار ﺳﻴﻼب ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ از روی ﺗﺎﺑﻊ ﺗﻮزﻳﻊ ﺗﺌﻮری در آﻣﺎر و اﺣﺘﻤﺎﻻت ﺗﻌﺪاد ﺑﺴﻴﺎر زﻳﺎدی ﺗﻮزﻳﻊ اﺣﺘﻤﺎﻟﻲ وﺟﻮد دارﻧﺪ ﻛﻪ ﺑﺮﺧﻲ از ﺑﺮا ﻫﺎ آن ی ﺑﺮازش داده ﻫـﺎی ﺳـﻴﻼب ﻣـﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮﻧﺪ . ﺣﺪاﻗﻞ ﺷﺶ ﺗﺎﺑﻊ ﺗﻮزﻳﻊ اﺣﺘﻤﺎل ﻛﻪ در ﻫﻴﺪروﻟﻮژی ﺑﺮای ﻣﺘﻐﻴﺮﻫﺎی ﭘﻴﻮﺳﺘﻪ ﻛﺎرﺑﺮد دارﻧﺪ ﻋﺒﺎرﺗﻨﺪ از : ﺗﺎﺑﻊ ﺗﻮزﻳﻊ ﻧﺮﻣﺎل3، ﺗﺎﺑﻊ ﺗﻮزﻳﻊ ﻟﮕﺎرﻳﺘﻢ ﻧﺮﻣﺎل4، ﺗﺎﺑﻊ ﺗﻮزﻳﻊ ﮔﺎﻣﺎ5 ، ﺗﺎﺑﻊ ﺗﻮزﻳﻊ ﭘﻴﺮﺳﻮن ﺗﻴﭗ3 6 ، ﺗﺎﺑﻊ ﺗﻮزﻳﻊ ﻟﮕـﺎرﻳﺘﻢ ﭘﻴﺮﺳـﻮن ﺗﻴـﭗ 3 7 ، ﺗﺎﺑﻊ ﺗﻮزﻳﻊ ﺣﺪ ﻧﻬﺎﻳﻲ ﺗﻴﭗ ﻳﻚ8 ) ﮔﺎﻣﺒﻞ ﺗﻴﭗ1 .(ﺑﺮای داده ﻫﺎی ﺳﻴﻼب ﻣﻌﻤﻮﻻ دو ﺗﻮزﻳﻊ ﻟﮕﺎرﻳﺘﻢ ﭘﻴﺮﺳﻮن ﺗﻴﭗ 3 و ﻳﺎ ﺣﺪ ﻧﻬﺎﻳﻲ ﺗﻴﭗ ﻳﻚ ﺑﻴﺶ ﺗﺮ اﻧﺘﺨﺎب ﻣﻲ ﺷﻮد . ﺟﺰﻳﻴﺎت ﺑﻴﺶ ﺗﺮ اﻳﻦ ﻣﺤﺎﺳﺒﺎت در ﻣﺮاﺟﻊ ﻫﻴﺪروﻟﻮژی ﻧﻈﻴﺮ ﻣﺮاﺟﻊ ]126 [ و ]51 [وﺟﻮد دارد . 1- Annual Exceedance Probability (AEP) 2- Return Period 3- Normal 4- Log-Normal 5- Gamma 6- Pearson Type 3 7- Log-Pearson Type 3 8- Extreme Value Type 1 26 31 / 05 / 94 راﻫﻨﻤﺎی ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ 2 - 6 - 2 - رﺧﺪاد ﺑﺎ اﺣﺘﻤﺎل 1 % رﺧﺪا ﺑﺎ د اﺣﺘﻤﺎل 1 %، ﻳﻚ رﺧﺪاد اﺣﺘﻤﺎﻻﺗﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻣﺘﻮﺳﻂ ﻫﺮ100 ﺳﺎل ﻳﻜﺒﺎر اﺗﻔﺎق ﻣـﻲ اﻓﺘـﺪ، ﺑـﻪ اﻳـﻦ ﻣﻌﻨﻲ ﻛﻪ ﻳﻚ درﺻﺪ ﺷﺎﻧﺲ وﻗﻮع ﺳﻴﻞ ﺑﺎ ﻣﻘﺪار ﻣﺮﺑﻮط ﻳﺎ ﺑﺰرگ ﺗﺮ وﺟﻮد دارد . ﻣﻘﺪار رﺧﺪاد ﺑﺎ اﺣﺘﻤﺎل 1 % ﻣﻌﻤﻮﻻ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﺷﺎﺧﺼﻲ ﺑﺮای ﻣﺤﺪود ﻛﺮدن ﺧﺴﺎرات ﺳﻴﻼب در ﻣﻨﺎﻃﻖ ﻣﺴﻜﻮﻧﻲ ﻣ ﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮد . ﺳﻴﻼب ﺑـﺎ اﺣﺘﻤـﺎل رﺧـﺪاد ﺳﺎﻻﻧﻪ ﻳﻚ درﺻﺪ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻧﺸﺎﻧﻪ ای از ﺳﻴﻼب ﺑﺰرگ ﺑﺎ ﭘﺘﺎﻧﺴﻴﻞ وﻗﻮع ﻓﺎﺟﻌﻪ در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﻣﻲ ﺷﻮد . ﻋﻼوه ﺑﺮ اﻳـﻦ، اﻧﺘﻈـﺎر رود ﻣﻲ اﻳﻦ ﺳﻴﻼب ﺑﻪ ﻃﻮر ﻣﻌﻤﻮل ﻳﻚ ﺑﺎر در ﻃﻮل ﻋﻤﺮ ﻫﺮ ﻓﺮد اﺗﻔﺎق اﻓﺘﺪ ]115 [ . 2 - 6 - 3 - ﺣﺪاﻛﺜﺮ ﺳﻴﻼب ﻣﺘﺤﻤﻞ ﺣﺪاﻛ ﺜﺮ ﺑﺎرش ﻣﺤﺘﻤﻞ )PMP ( 1 ﺑﺰرگ ﺗﺮﻳﻦ ﺑﺎرﻧﺪﮔﻲ و ﺣﺪاﻛﺜﺮ ﺳﻴﻼب ﻣﺘﺤﻤﻞ )PMF ( 2 ﺑﺰرگ ﺗـﺮﻳﻦ ﺳـﻴﻼب ﻧﺎﺷـﻲ از اﻳﻦ ﺑﺎرﻧﺪﮔﻲ در ﻣﺤﺪوده ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ اﻳﻦ . ﮔﻮﻧﻪ ﺑﺎرﻧﺪﮔﻲ ﻫﺎی ﺷﺪﻳﺪ ﺑﻪ ﻧﺪرت اﺗﻔﺎق ﻣﻲ اﻓﺘﻨﺪ . ﺣﺪاﻛﺜﺮ ﺑـﺎرش ﻣﺤﺘﻤـﻞ ﺑﺮ ﺣﺴﺐ ﺗﻌﺮﻳﻒ ﻋﺒﺎرت اﺳﺖ از ﻣﻘﺪار ﺑﺎراﻧﻲ ﻛﻪ در ﻳﻚ ﺳﻄﺢ ﻣﻌﻴﻦ و در ﻳﻚ ﺗﺪاوم ﻣﺸﺨﺺ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ اﺗﻔﺎق اﻓﺘـﺪ و در ﺷﺮاﻳﻂ ﻫﻮاﺷﻨﺎﺧﺘﻲ ﻣﻮﺟﻮد اﻣﻜﺎن ﺗﺠﺎوز از آن وﺟﻮد ﻧﺪاﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ . روش ﻫﺎ ی ﻣﺨﺘﻠﻔﻲ ﺑﺮای ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ PMP ﻣـﻮرد اﺳـﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮد، روش ﺑﻪ اﺻﻄﻼح ﺳﻴﻨﻮﭘﺘﻴﻜﻲ ﻛﻪ در آن از وﺿﻌﻴﺖ ﺗﻮده ﻫﺎی ﻫﻮا، آﻣﺎر ﺑﺎرش و رﻃﻮﺑﺖ و ﻣﺸﺨﺼﻪ ﻫﺎی دﻳﮕـﺮ ﻫﻮا ا ﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲ ﺷﻮد دﻗﻴﻖ ﺗﺮ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ، اﻣﺎ روش ﻫﺎ ی آﻣﺎری ﻛﻪ ﻓﻘﻂ ﺑﺮاﺳﺎس داده ﻫـﺎی ﮔﺬﺷـﺘﻪ ﺻـﻮرت ﻣـﻲ ﮔﻴـﺮد از ﻧﻈـﺮ ﻛﺎرﺑﺮی در ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ ﺳﺎده ﺗﺮ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ ]51 .[ ﺣﺪاﻛﺜﺮ ﺳﻴﻼب ﻣﺘﺤﻤﻞ ﻳﺎ ﺷﺪﻳﺪﺗﺮﻳﻦ ﺣﺎدﺛﻪ، ﻳﻚ ﺣﺪ ﺑﺎﻻﻳﻲ ﺑﺮای ﺳﻴﻼب و ﻋﻮاﻗﺐ آن ﻣﺸﺨﺺ ﻣﻲ ﻧﻤﺎﻳﺪ و ﺑﺮای اﻳﺠﺎد ﻫﺎ ﻃﺮح ی اﺿﻄﺮاری ﺑﺮای اﻳﻤﻨﻲ اﻧﺴﺎن ﻫﺎ ﻣﻮرد اﺳـﺘﻔﺎده ﻗـﺮار ﻣـﻲ ﮔﻴـﺮد . ﻣﻨﻔﻌـﺖ ارزﻳـﺎﺑﻲ ﺳـﻴﻼب ﻫـﺎ ﺗـﺎ ﻣﻘـﺪار PMF در دﺷﺖ ﻫﺎ ی ﺳﻴﻼﺑﻲ، در اﻳﻦ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺧﻄﺮﻫﺎ ی اداﻣﻪ دار را ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ و اﺑـﺰار ﻣﻨﺎﺳـﺐ ﺑـﺮای ﻣـﺪﻳﺮﻳﺖ اﻳـﻦ ﺧﻄـﺮات ﻓـﺮاﻫﻢ ﻣﻲ ﻧﻤﺎﻳﺪ . ﻋﻼوه ﺑﺮ اﻳﻦ اﻃﻼﻋﺎت ﻣﻬﻤﻲ در ﻣﻮرد ﻣﻬﺎر ﺳﻴﻼب ﻫﺎ و ﻋﻮ اﻗﺐ ﻫﺎ آن ﺑـﺮای ﻋﻜـﺲ اﻟﻌﻤـﻞ در ﻣﻮاﻗـﻊ اﺿـﻄﺮاری و ﺑﺮﮔﺸﺖ ﭘﺬﻳﺮی ﺑﻪ ﺣﺎﻟﺖ ﻋﺎدی ﺑﺮای ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی ﺳﻴﻼب ﻫﺎ ﻓﺮاﻫﻢ ﻣﻲ ] ﺷﻮد115 [ . 2 - 7 - ﻫﺰﻳﻨﻪ یﻫﺎ اﺷﻐﺎل ﺳﻴﻼب دﺷﺖ از آﻧﺠﺎ ﻛﻪ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ﻗﺴﻤﺖ اﻋﻈﻢ آب را در زﻣﺎن ﻫﺎ ی ﺳﻴﻼﺑﻲ در ﺧﻮد ﻋﺒـﻮر ﻣـﻲ دﻫـﺪ ، ﺑﺎﻳـﺪ ﺑـﻪ ﻋﻨـﻮان ﺟﺰﻳـﻲ از رودﺧﺎﻧﻪ از آن ﻳﺎ د ﻛﺮد . ﻟﻜﻦ ﺑﻪ ﻋﻠﺖ آب ﮔﺮﻓﺘﮕﻲ ﻛﻢ وﻗﻮع اﻳﻦ ﻣﺤﺪوده، ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻓﻀﺎﺳﺎزی و ﻛﺎرﺑﺮی در اﻳﻦ ﻣﻨﺎﻃﻖ در ﻫﻤﻪ دﻧﻴﺎ ﻣﻌﻤﻮل اﺳﺖ و در ﻧﺘﻴﺠﻪ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮ ی ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ﻧﻴﺰ ﻳﻚ ﻣﺴﺎﻟﻪ ﻓﺮاﮔﻴﺮ اﺳﺖ ]23 [ .ﺳﻴﻼب ﻫﺎ ی ﻣﻌﻤﻮﻟﻲ ﺑـﺎ اﻓﺰاﻳﺶ رﻃﻮﺑﺖ ﺧﺎک، ﺗﻐﺬﻳﻪ آب ﻫﺎی زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ و ﺣﺎﺻﻞ ﺧﻴﺰ ﻧﻤﻮدن ﺧﺎک در ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ﺑﺎﻋﺚ اﻓﺰاﻳﺶ ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻣﺤﺼـﻮﻻت ﻛﺸﺎورزی ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . ﺑﺎ اﻳﻦ ﺣﺎل ﺳﻴﻼب ﺗﻮاﻧ ﻣﻲ ﺪ در ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻫﺎ ی ﻣﺨﺘﻠﻒ از ﻗﺒﻴﻞ ﺗﻮﻟﻴﺪات ، ارﺗﺒﺎﻃـﺎت، ﻛﺸـﺎورزی و از ﺑـﻴﻦ 1- Probable Maximum Precipitation (PMP) 2- Probable Maximum Flood (PMF) ﻓﺼﻞ دوم- ﺖﻳﺮﻳﻣﺪ ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی ﻼبﻴﺳ : ﺗﻌﺎر ﻳ ﻒ، ﻣﺒﺎﻧ ﻲ و ﻣﺮاﺣﻞ 31 / 05 / 94 27 ﺑﺮدن ﻣﺤﺼﻮﻻت ﻛﺸﺎورزی ﺑﺎ ارزش، اﺛﺮ ﻣﻨﻔﻲ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ . ﺑﺮ اﻳﻦ اﺳﺎس در ﺗﻮﺳﻌﻪ و ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ دﺷﺖ ﺳﻴﻼﺑﻲ ﻧﻴﺎز ﺑﻪ اﻳﺠـﺎد ﺗﻌﺎدل ﺑﻴﻦ ﺳﻮدﻫﺎ و ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎ ی اﺷﻐﺎل دﺷﺖ ﺳﻴﻼﺑﻲ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . از ﺗﺨﻤﻴﻦ ﺧﺴﺎرت ﺳﺎﻻﻧﻪ ﺳﻴﻼب1 ﺗﻮان ﻣﻲ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﺷﺎﺧﺼﻲ ﺑﺮای ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻫﺰﻳﻨﻪ اﺷﻐﺎل ﺳﻴﻼب دﺷـﺖ اﺳـﺘﻔﺎده ﻧﻤـﻮد . اﻳﻦ ﺗﺨﻤﻴﻦ ﺑﺮای ﻣﻮارد ﻣﺤﺴﻮس2 ﺧﺴﺎرت ﺳﻴﻼب اﻧﺠﺎم ﻣﻲ ﺷﻮد . ﺑﻪ ﻏﻴﺮ از ﺧﺴﺎرات ﻣﺤﺴﻮس، ﺳﻴﻼب دارای درﺟﻪ ﺑﺎﻻﻳﻲ از ﺧﺴﺎ رات ﻧﺎﻣﺤﺴﻮس ﻧﻴﺰ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ ﺗﻮان ﻣﻲ ﺑﻪ ﺷﻜﻞ اﻓﺰاﻳﺶ ﺗﻨﺶ ﻫﺎ ﺑﺮ روی ﺟﻮاﻣـﻊ ﺗﺎﺛﻴﺮﭘـﺬﻳﺮ از ﺳـﻴﻼب و ﻣﺸـﻜﻼت ﺑﺮﮔﺸﺖ ﭘﺬﻳﺮی ﻫﺎ آن ﺑﻪ ﺷﺮاﻳﻂ ﻋﺎدی در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﻮﻧﺪ . اﮔﺮ ﭼﻪ ﺑﻴﺎن ﻛﻤﻲ ﻣﻘﺎدﻳﺮ ﺧﺴﺎرات ﻧﺎﻣﺤﺴﻮس ﻣﺸﻜﻞ اﺳﺖ وﻟﻲ اﻳﻦ ﺧﺴﺎرات ﺑﺨﺶ واﻗﻌﻲ و درازﻣﺪت ﻫﺰﻳﻨﻪ ﺳﻴﻼب ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ ]107 [ . 2 - 8 - راﻫﺒﺮدﻫﺎ و رو ﻜﺮﻳ دﻫﺎی ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮ در ی ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮ در ی ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ﻫﺎ ﺗﺎﻛﻨﻮن ﺑﺎ ﺗﺪاﺑﻴﺮ ﻣﺨﺘﻠﻔﻲ ﺻﻮرت ﭘﺬﻳﺮﻓﺘﻪ اﺳﺖ، اﻳﻦ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺑﻪ ﺳﻪ دﺳﺘﻪ ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻘﺴﻴﻢ اﺳﺖ ]115 :[ - ﻛﺎﻫﺶ ﺧﻄﺮ ﺳﻴﻼب ﻓﻘﻂ در وﺿﻌﻴﺖ ﻣﻮﺟﻮد3: در اﻳﻦ دﺳﺘﻪ ﻋﻤﻠﻴﺎت ﻓﻘﻂ در ﺟﻬﺖ ﻛﺎﻫﺶ ﺧﻄﺮ ﻣﻮﺟﻮد و ﻓﻌﻠﻲ ﺳﻴﻼب اﻗﺪام ﺷـﺪه اﺳـﺖ و ﺳـﺎزه ﻫـﺎ ی ﻫﻴـﺪروﻟﻴﻜﻲ ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺑﺎ ﻫﺪف ﻛﺎﻫﺶ ﺧﻄﺮ ﻣﻮﺟﻮد از ﺳﻴﻼب ﺳﺎﺧﺘﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ . ﺑﺎ وﺟﻮد ﺻﺮف ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎ ی زﻳﺎد ﺑﺮای ﻛﺎﻫﺶ ﺧﻄﺮ ﺳﻴﻼب ﺑﺎز ﻫﻢ ﺧﻄﺮ ﺳﻴﻼب ﻧﺎﺷﻲ از ﻋﻮاﻗﺐ ﺳﺎﺧﺖ اﻳﻦ ﻫﺎ ﺳﺎزه ی ﻫﻴﺪروﻟﻴﻜﻲ اﻓﺰاﻳﺶ ﻳﺎﻓﺘﻪ اﺳﺖ . - ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺧﻄﺮ ﺳﻴﻼب و ﻃﺮح ﻫﺎ ی ﺗﻮﺳ ای ﻌﻪ4 ﻻزﻣﻪ ﺗﻮﺳﻌﻪ دﺷﺖ ﻫﺎ ی ﺳﻴﻼﺑﻲ در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻦ ﺧﻄﺮ ﺳﻴﻼب ﺑﺮای ﻣﻨﺎﻃﻖ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻳﺎﻓﺘﻪ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . در اﻳﻦ دﻳﺪﮔﺎه ﺧﻄـﺮات ﻛﻨـﻮﻧﻲ و آﻳﻨﺪه ﺳﻴﻼب ﻣﻮرد ﺗﻮﺟﻪ ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻪ اﺳﺖ . - ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ راﻫﺒﺮدی5 در اﻳﻦ دﻳﺪﮔﺎه ﻣﺠﻤﻮع ﺧﻄﺮﻫﺎ ی ﺳﻴﻼب در ﺣﺎل ﺣﺎﺿﺮ، در آﻳﻨﺪه و ﺑﻪ ﺻﻮرت ﭘﻴﻮﺳﺘﻪ ﻣﻮرد ﺗﻮﺟﻪ ﻗ ﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮد . ﻋـﻼوه ﺑﺮ ﺧﻄﺮ ﺳﻴﻼب ﻓﻌﻠﻲ و آﻳﻨﺪه، ﻳﻚ ﺧﻄﺮ ﺳﻴﻼب ﭘﻴﻮﺳﺘﻪ6 در ﺑﻴﺶ ﺗﺮ ﭘﻬﻨﻪ ﻫﺎ ی ﺳﻴﻼب وﺟﻮد دارد، اﻳﻦ ﺧﻄﺮ اداﻣﻪ دار ﻧﺎﺷﻲ از ﺳﻴﻼب ﻫﺎﻳﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﺰرگ ﺗﺮ از اﻗﺪاﻣﺎت ﺣﻔﺎﻇﺘﻲ ﺗﻮاﻧ ﻣﻲ ﻨﺪ اﺗﻔﺎق ﺑﻴﻔﺘﻨﺪ . در ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮ در ی ﺳﻴﻼب دﺷـﺖ ، ﻫـﺎ 1- Average Annual Flood Damage 2- Tangible 3- Existing Flood Risk in Isolation (Mitigation Only) 4- Mitigation and Development Control 5- Strategic Management 6- Continuing Flood Risks 28 31 / 05 / 94 راﻫﻨﻤﺎی ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ داﺷﺘﻦ روﻳﻜﺮد ﺳﻮم و ﻣﺪﻳﺮ ﻳﺖ راﻫﺒﺮدی ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ﻫﺎ ﻻزم اﺳﺖ . در ﻧﻈﺮ ﮔـﺮﻓﺘﻦ ﺧﻄﺮﻫـﺎ ی ﻛﻨـﻮﻧﻲ، آﻳﻨـﺪه و ﭘﻴﻮﺳـﺘﻪ ، اﻗﺪاﻣﺎت ﺟﺎﻣﻌﻲ را در ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮ ی ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ﻫﺎ ﺑﻪ ﻫﻤﺮاه ﻣﻲ آورد . 2 - 9 - اﺻﻼح ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﻣﻮﺟﻮد در ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮ ی ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ﻧﻴﺎز ﻣﻨﺪ ﺑﻪ آﻣﺎدﮔﻲ ﻗﺒﻞ از وﻗـﻮع ﺳـﻴﻼب، واﻛـﻨﺶ ﻣﻨﺎﺳـﺐ در زﻣـﺎن ﺳـﻴﻼب و اﻗﺪاﻣﺎت ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺑﺮای ﺑﻬﺒﻮد و ﺑﺎزﮔﺸﺖ ﺑﻪ ﺣﺎﻟﺖ اوﻟﻴﻪ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﺑﺮ اﻳﻦ اﺳﺎس ﺑﺮای ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺮ ﻫـﺎ ﻧﺎﻣﻪ ی ﻣـﺪﻳﺮﻳﺘﻲ ﻣﺪوﻧﻲ وﺟﻮد داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ و ﻛﻠﻴﻪ ﺳﻨﺎرﻳﻮﻫﺎی ﺧﻄﺮ، ﻣﻮرد ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ و ارزﻳﺎﺑﻲ ﻗﺮار ﮔﻴـﺮد و ﺑـﺮ آن اﺳـﺎس ﺑﺮﻧﺎﻣـﻪ راﻫﺒـﺮدی ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ﺑﺮای آن اراﺋﻪ ﺷﻮد . ﻋﺪم و ﺟﻮد ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت و ﮋهﻳ ﺑﺎ رو ﻳ ﺖﻳﺮﻳﻣﺪ ﻜﺮد ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ، ﻧﻴﺰ ﻋﺪم ﻫﻤﺎﻫﻨﮕ ﻲ اﻗﺪاﻣﺎت اﻧﺠﺎم ﺷـﺪه در ﺳـﻴﻼب دﺷـﺖ و ﻋﺪم ﺗﻌﺮ ﻳﻒ ﻣﺘﻮﻟ ﻲ ﻣﺴﻮول و ﻧﺎﻇﺮ ﺑﺮ اﻗﺪاﻣﺎت ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻳ ﻜﭙﺎرﭼﻪ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻣﻌﻀﻼت ﺟﺪ ی در اﻳﻦ ﺑﺨﺶ در ﻛﺸـﻮر ﻣﻄـﺮح ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . اﻗﺪاﻣﺎت ﻣﻘﻄﻌﻲ در ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ﻫﺎ ﺑﺮای ﺣﻔﺎﻇﺖ از ﺗﺎﺳﻴﺴ ﺎت و ﺳﺎﻳﺖ ﻫﺎ ی ﺧﺎﺻﻲ و ﻋﺪم ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﻲ ﻫﺎ آن ﺑﺎ دﻳﮕﺮ ﻫﺎ ﻃﺮح ی ﻣﻮﺟﻮد ﻧﻴﺰ از ﻣﻮاردی اﺳﺖ ﻛﻪ ﻧﻴﺎز ﺑﻪ ﺗﻮﺟﻪ دارد . ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻣـﺪﻳﺮﻳﺖ ﻣﻮﺟـﻮد در ﻛﺸـﻮر ﻣـﻮارد زﻳـﺮ را ﺑﺎﻳـﺪ در اﺻﻼح ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﻣﻮرد ﺗﻮﺟﻪ ﻗﺮار داد ]102 ، 115 [ . − ﻳ رو ﺠﺎدﻳا ﻳ ﺖﻳﺮﻳﻣﺪ ﻜﺮد ﻜﭙﺎرﭼـﻪ ﻼبﻴﺳـ و در ذ آن ﻞﻳـ وارد ﻧﻤـﻮدن ﺑﺮﻧﺎ ﻣـﻪ ﻫـﺎی ﻣـﺪﻳﺮﻳﺖ ﺧﻄﺮﭘـﺬﻳﺮی ﺑـﺮای ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ﻫﺎ در ﻗﻮاﻧﻴﻦ ﻛﺸﻮر ﺿﺮوری اﺳﺖ . − ﺑﺮ ﻫﺎ ﻧﺎﻣﻪ ی ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺮاﺳﺎس ﺷﺮاﻳﻂ و ﻣﻴﺰان ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮ ی ﻫـﺮ ﺳـﻴﻼب دﺷـﺖ دارای ﻣﺠﻤﻮﻋـﻪ اﻗﺪاﻣﺎت ﻗﺒﻞ، در ﺣﻴﻦ وﻗﻮع و ﺑﻌﺪ از ﺳﻴﻼب ﺑﺎﺷﺪ . − ﺑﺮ ﻫﺎ ﻧﺎﻣﻪ ی ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ ﺻﻮرت راﻫﺒﺮدی ﻛﻠﻴ ﻪ ﻧﻮاﺣﻲ ﺳـﻴﻼب دﺷـﺖ را ﺷـﺎﻣﻞ ﺷـﻮد . اﻗـﺪاﻣﺎت ﻣﻘﻄﻌﻲ ﻣﻬﺎر ﺳﻴﻼب ﺑﺮای ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﺎﻃﻖ ﺧﺎص و اﺣﺪاث ﺳﺎﻳﺖ ﻫﺎ ی ﺧـﺎص ﺑـﻪ ﺻـﻮرت ﺟـﺪای از ﻳـﻚ ﺑﺮﻧﺎﻣـﻪ راﻫﺒﺮدی ﻧ ﺗﻮاﻧ ﻤﻲ ﺪ ﺗﺎﺛﻴﺮ ﻣﻨﺎﺳﺒﻲ ﺑﺮ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ . − در ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ دﺷﺖ ﺳﻴﻼﺑﻲ ﻻزم اﺳﺖ ﻫﻤﻪ ﺳﻴﻼب ﻫﺎ ﺗﺎ ﺑﺰرﮔﻲPMF ارزﻳﺎﺑﻲ ﺷﺪه اﺛﺮ و ﻫﺎ آن ﺑﺮ ﺳﻼﻣﺖ اﻧﺴﺎن ﻫﺎ و زﻳﺮ ﺳﺎﺧﺖ ﻫﺎ ی ﻣﻬﻢ ﺑﺮرﺳﻲ ﺷﻮد . − ﻧﻘﺎط ﺑﺤﺮاﻧﻲ از ﻟﺤﺎظ ﺧﻄﺮ ﺳﻴﻼب در ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ﻫﺎ ﻣﺸﺨﺺ و ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ ﺷﻮﻧﺪ . − در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻦ اﺛﺮات ﺗﺠﻤﻌﻲ ﺧﻄﺮات ﺳﻴﻼب و ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی ﺑﻠﻨﺪ ﻣﺪت ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی ﺳﻴﻼب دﺷﺖ اﻧﺠﺎم ﭘﺬﻳﺮد . − اﻋﻤﺎل ﺳﻴﺎﺳﺖ ﻫﺎ ی ﺗﻮﺳﻌﻪ در ﭼﺎرﭼ ﻮب ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮ ی ﺳﻴﻼب در ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ﺑﻪ ﺟﺎی ﻳﻚ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻣﺠﺰا از ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ راﻫﺒﺮدی ﻣﻮﺟﺐ در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻦ اﺛﺮات ﺗﺠﻤﻌﻲ اﻗﺪاﻣﺎت و ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی ﺑﻠﻨﺪ ﻣﺪت ﻣﻲ ﺷﻮد . − دﻳﺪﮔﺎه راﻫﺒﺮدی از ﺧﻄﺮات ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺳﻴﻼب ﺑـﺎ در ﻧﻈـﺮ ﮔـﺮﻓﺘﻦ ﺳﻴﺎﺳـﺖ ﻫـﺎ ی ﺗﻮﺳـﻌﻪ ای در ﭼـﺎرﭼﻮب ﺑﺮﻧﺎﻣـﻪ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺧﻄﺮﭘﺬﻳ ی ﺮ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ﺻﻮرت ﭘﺬﻳﺮد . ﻓﺼﻞ دوم- ﺖﻳﺮﻳﻣﺪ ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی ﻼبﻴﺳ : ﺗﻌﺎر ﻳ ﻒ، ﻣﺒﺎﻧ ﻲ و ﻣﺮاﺣﻞ 31 / 05 / 94 29 − ﺷﻨﺎﺧﺖ ﭘﺘﺎﻧﺴﻴﻞ اﺛﺮات ﺗﻐﻴﻴﺮ اﻗﻠﻴﻢ ﺑﺮ روی ﻣﺸﺨﺼﺎت ﺳﻴﻞ اﻧﺠﺎم ﺷﻮد . − اﻗﺪاﻣﺎت ﭘﺎدﺳﻴﻞ ﺳﺎزی ) ﺿﺪ ﺳﻴﻼب ﻛﺮدن ( ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن ﻫﺎ در ﻣﻨﺎﻃﻖ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻳﺎﻓﺘﻪ از دﺷﺖ ﻫﺎ ی ﺳﻴﻼﺑﻲ ﺑﺎﻳﺪ ﻣﻮرد ﺗﻮﺟﻪ ﻗﺮار ﮔﻴﺮد . − ﻧﮕﻬﺪاری و ﺣﻔﻆ ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ دﺷﺖ ﺳﻴﻼﺑﻲ، ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻣﺜﺎل ﺣﻔﺎﻇـ ﺖ از ﮔﻮﻧـﻪ ﻫـﺎ ی ﺗﺤـﺖ ﺧﻄـﺮ 1 ، ﺟﻮاﻣـﻊ و اﺟﺘﻤﺎﻋﺎت اﻛﻮﻟﻮژﻳﻜﻲ2 ﻣﻮرد ﺗﺎﻛﻴﺪ ﻗﺮار ﮔﻴﺮد . − اﺻﻮل ﺗﻮﺳﻌﻪ ﭘﺎﻳﺪار ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ در ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮ ی دﺷﺖ ﻫﺎ ی ﺳﻴﻼﺑﻲ اﺷﻐﺎل ﺷﺪه ﺗﻮﺳﻂ اﻧﺴﺎن در ﻧﻈـﺮ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﻮد . 2 - 10 - ﺗﺠﺎرب ﺟﻬﺎﻧﻲ ﻣﻠﻲ و ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮ ی ﺳﻴﻼب در ﻃﻮل دﻫﻪ ﻫﺎی اﺧﻴﺮ ﺟﻮاﻣﻊ اﻧﺴﺎﻧﻲ ﻧﺤﻮه ﻣ ﺪﻳﺮﻳﺖ ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی ﺳﻴﻼب را ﺑﺮای ﻛﺎﻫﺶ آﺳﻴﺐ ﭘـﺬﻳﺮی ﺧﺴـﺎرات و اﻳﺠﺎد ﺗﻌﺎدل ﺑﻴﻦ اﺳﺘﻔﺎده ﻫﺎی ﻃﺒﻴﻌﻲ و اﻧﺴﺎﻧﻲ از ﺳﻴﻼب دﺷﺖ و ﺣﻮ ﺿ ﻪ آﺑﺮﻳﺰ آﻣﻮﺧﺘﻨﺪ، ﺗﺎ ﺑﺘﻮاﻧﻨﺪ اﻫﺪاف اﺟﺘﻤـﺎﻋﻲ و ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺘﻲ را ﺑﺮآورده ﻛﻨﻨﺪ . ﺑﺎ اﻳﻦ ﺣﺎل اﻳﻦ ﺟﻮاﻣﻊ در ﻣﻮاردی از اﻳﻦ آﻣﻮﺧﺘـﻪ ﻫـﺎ اﺳـﺘﻔﺎده ﻣﻨﺎﺳـﺒﻲ ﻧﺪاﺷـﺘﻪ اﻧـﺪ . ﺗﺠﺮﺑﻪ ﻫﺎی ﺟﻬﺎﻧﻲ در ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی ﺳﻴﻼب، ﺟﻮاﻣﻊ را ﺑﻪ اﻳﻦ ﺟﻬﺖ ﺳﻮق داد ﻛﻪ در ﻛـﺎﻫﺶ ﺧﻄﺮﭘـﺬﻳﺮی ﻫﻤـﻪ ذﻳﻨﻔﻌﺎن ﻛﻪ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ ﻳﺎ ﻏﻴﺮﻣﺴﺘﻘﻴﻢ در ﻣﻌﺮض ﺧﻄﺮ ﻫﺴﺘﻨﺪ، در ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻛﻨﻨﺪ . ﺑـﺪﻳﻦ ﻣﻌﻨﻲ ﻛﻪ از دوﻟﺖ ﻣﺮﻛﺰی، دوﻟﺖ ﻣﺤﻠﻲ و ﺗﺎ ﺳﻄﺢ ﺷﻬﺮوﻧﺪان ﺑﺎﻳﺪ اﻗﺪاﻣ ﺎت ﻛﺎﻫﺶ ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی را ﺣﻤﺎﻳـﺖ ﻛـﺮده و در ﻫﺰﻳﻨﻪ آن ﺳﻬﻴﻢ ﺑﺎﺷﻨﺪ ]45 .[ﺗﺠﺎرب ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺟﻮاﻣﻊ را ﺑﻪ ﺳﻤﺖ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ﺑﺮ ﭘﺎﻳـﻪ اﺟﺘﻨـﺎب از اﺳﺘﻔﺎده ﻧﺎﻣﻨﺎﺳﺐ از ﺳﻴﻼب دﺷﺖ، ﺣﺪاﻗﻞ ﻛﺮدن آﺳﻴﺐ ﭘﺬﻳﺮی و ﺧﺴﺎرات ﺑﺎ ﺗﻠﻔﻴﻖ اﺑﺰار ﺳﺎزه ای و ﻏﻴﺮﺳﺎزه ای و ﻛﺎﻫﺶ ﺧﺴﺎرات ﺳﻴﻼب در ﺣﻴ ﻦ وﻗﻮع ﺳﻴﻼب ﻫﺪاﻳﺖ ﻧﻤﻮده اﺳﺖ . ﺑﺎ ﻣﻬﺎر رواﻧﺎب ﻫـﺎی ﺳـﻄﺤﻲ، ﻣـﺪﻳﺮﻳﺖ اﻛﻮﺳﻴﺴـﺘﻢ ﻫـﺎ ﺑـﺮ ﻣﺒﻨﺎی ﺳﻮد ﺑﺮای ﻫﻤﻪ، ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی ﺑﺮای ﻛﺎرﺑﺮی اراﺿﻲ و ﻣﺸﺨﺺ ﻧﻤـﻮدن ﻣﻨـﺎﻃﻖ دارای ﺧﻄﺮﭘـﺬﻳﺮی، از ﺑﺴـﻴﺎری از ﺧﻄﺮات اﺟﺘﻨﺎب ﺷﺪه اﺳـﺖ . ﺑـﺮای ﺧﻄـﺮات ﺑـﺎﻗﻲ ﻣﺎﻧـﺪه، دﻳـﺪﮔﺎه ﻛـﺎﻫﺶ ﺧﺴـﺎرات ﻣﺎﻧﻨـﺪ ﻣﺮﺗﻔـﻊ ﺳـﺎزی، ﺟﺎﺑﺠـﺎ ﻳﻲ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن ﻫﺎ، ﺳﺎﺧﺖ ﻣﺨﺎزن ﻳﺎ ﺳﺎزه ﻫﺎی ﺣﻔﺎﻇﺖ در ﺑﺮاﺑﺮ ﺳﻴﻼب، ﺗﻨﻬﺎ ﺑـﺎ دﻳـﺪﮔﺎه ﺳﻴﺴـﺘﻤﻲ ) ﻛـﻞ ﻧﮕـﺮ ( در ﻛـﺎﻫﺶ ﺧﺴﺎرت ﺳﻴﻼب در ﺣﻮ ﺿ ﻪ آﺑﺮﻳﺰ ﻣﻮرد ﺗﻮﺟﻪ ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻪ اﺳﺖ . ﺑﺮ اﻳﻦ اﺳﺎس در ﻛﺸﻮرﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎی ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ﺷﻜﻞ ﮔﺮﻓﺖ و ﺑﺎ ﮔﺬﺷـﺖ زﻣـﺎن و وﻗﻮع ﺳﻴﻼب ﻫﺎ و اﻳﺠﺎد ﺧﺴﺎرات اﻳﻦ اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎ اﺻﻼح ﮔﺮدﻳﺪ . در اداﻣﻪ ﺗﺠﺮﺑﻪ ﺑﺮﺧﻲ از ﻛﺸﻮرﻫﺎ از ﻗـﺎره ﻫـﺎ ی ﻣﺨﺘﻠـﻒ در اﻳﻦ زﻣﻴﻨﻪ اراﺋﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ . 1- Threatened Species 2- Populations and Ecological Communities 30 31 / 05 / 94 راﻫﻨﻤﺎی ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ - آﻣﺮﻳﻜﺎ اﺣﺘﻤﺎل رخ داد ﺳﺎﻻﻧﻪ ﻣﻌﺎدل ﻳﻚ درﺻﺪ ﺑﻪ ﺻﻮرت وﺳﻴﻌﻲ در اﻳﻦ ﻛﺸﻮر در ﺑﺮﻧﺎﻣـﻪ ﺑﻴﻤـﻪ ﺳـﻴﻞ ﻣـﻮرد اﺳـﺘﻔﺎده ﻗـﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮد . ﻣﻨﺎﻃﻖ ﺑﺎ ﺧﻄﺮ ﺳﻴﻼب ﻣﻨﺎﻃﻘﻲ ﻫﺴﺘﻨﺪﻛﻪ ﺑﺎ ﺳﻴﻼب ﺑﺎ دوره ﺑﺎزﮔﺸﺖ100 ﺳﺎﻟﻪ ﭘﻮﺷﻴﺪه ﺷﺪه و ﻳﺎ ﺑﺎ ﻋﻤﻖ ﺑﻴﺶ ﺗـﺮ از 3/0 ﻣﺘﺮ ﺑﺎ ﺳﻴﻼب100 ﺳﺎﻟﻪ ﻏﺮﻗﺎب ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . ﺑﺎ اﻳﻦ ﺣﺎل اﻳﻦ اﺳﺘﺎﻧﺪارد ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﺣﺪاﻗﻞ ﻣﻘﺪاری ﻛـﻪ ﻣﻨـﺎﻃﻖ ﺑـﺎﻻﺗﺮ از اﻳﻦ ﺳﻄﺢ را از ﻟﺤﺎظ ﺧﻄﺮ اﻳﻤﻦ در ﻧﻈﺮ ﻣﻲ ﮔﻴﺮد ﻟﺤﺎظ ﻣﻲ ﺷﻮد ﺑﺮا . ﺳﺎس آﻣﺎر ﻣﻮﺟﻮد در اﻳﻦ ﻛﺸﻮر در ﺣﺪود ﻳﻚ ﺳـﻮم از ﺑﺎزﭘﺮداﺧﺖ ﺧﺴﺎرت در ﻃﺮح ﻣﻠﻲ ﺑﻴﻤﻪ ﺳﻴﻞ ﺑﺮای ﺧﺴﺎرات ﺳﻴﻼب ﺧﺎرج از ﻧﺎﺣﻴﻪ ﺳﻴﻼب ﻳﻚ درﺻﺪ ﺑـﻮده اﺳـﺖ و ﻣﻘـﺪار ﺧﺴﺎرت ﺑﻴﺶ ﺗﺮ ی در ﻧﺎﺣﻴﻪ ﺧﺎرج از ﺳﻴﻼب ﺻﺪ ﺳﺎﻟﻪ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﻧﺎﺣﻴﻪ داﺧﻞ اﻳﻦ ﻣﺤﺪوده وﺟﻮد داﺷﺘﻪ اﺳﺖ ]115 [ . ﺳﻴﻼب ﺑﺎ دوره ﺑﺎزﮔﺸﺖ 500 ﺳﺎﻟﻪ )0. 2% AEP ( ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻳﻚ ﺳﻴﻼب اﺳﺘﺎﻧﺪارد ﺑـﺮای ﻣﺤﺎﻓﻈـﺖ ﻳـﺎ ﺧـﺎرج ﻧﻤـﻮدن ﻣﻨﺎﻃﻖ ﻣﻬﻢ ﻳﺎ ﺗﺠﻬﻴﺰات ﺑﺎ درﺟﻪ ﺧﻄﺮ ﺑﺎﻻ1 از ﻣﺤﺪوده ﺳﻴﻼب500 ﺳﺎﻟﻪ اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲ ﺷﻮد . ﺗﺠﻬﻴﺰات ﺑـﺎ درﺟـﻪ ﺧﻄـﺮ ﺑـﺎﻻ ﻣﻮاردی ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻛﻪ در ﺻﻮرت ﭘﻮﺷﻴﺪه ﺷﺪن ﺑﺎ ﺳﻴﻼب ﺗﻮاﻧ ﻣﻲ ﻨﺪ اﺛﺮ ﺷﺪﻳﺪی ﺑﺮ ﺳـﻼ ﻣﺖ ﻋﻤـﻮﻣﻲ و اﻳﻤﻨـﻲ داﺷـﺘﻪ ﺑﺎﺷـﻨﺪ . ﻣﻨﺎﻃﻖ ﻣﻬﻢ در ﺷﻬﺮﻫﺎ ﺷﺎﻣﻞ اﻳﺴﺘﮕﺎه ﻫﺎ ی آﺗﺶ ﻧﺸﺎﻧﻲ، ﻣﺮاﻛﺰ آﻣﺒﻮﻻﻧﺲ ، ﻫﺎ اﻳﺴﺘﮕﺎه ﻫـﺎ ی ﭘﻠـﻴﺲ، ﺑﻴﻤﺎرﺳـﺘﺎن ﻫـﺎ ، ﻣـﺪارس، ﺗﺠﻬﻴﺰات ﺗﺎﻣﻴﻦ و اﻧﺘﻘﺎل آب و ﺑﺮق، ﻫﺎ ﺟﺎده ی ارﺗﺒﺎﻃﻲ ﺑﻴﻦ ﺷﻬﺮﻫﺎی ﻣﻬﻢ، اﻳﺴﺘﮕﺎه ﻫﺎ ی اﺗﻮﺑﻮس و ﻛﺎرﺧﺎﻧﻪ ﻫـﺎ ی ﺷـﻴﻤﻴﺎﻳﻲ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ ]115 [ . در اﻳﻦ ﻛﺸﻮر ﻣﺮز ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ﺻﺪ ﺳﺎﻟﻪ ﺑﻪ دو ﻧﺎﺣﻴﻪ ﻣﻨﻄﻘﻪ ﻣﻤﻨﻮﻋﻪ ( راه ﺳﻴﻞ ) و ﻣﻨﻄﻘﻪ ﻣﺸـﺮوط ) ﺣﺎﺷـﻴﻪ ﺳـﻴﻞ ( ﺗﻘﺴـﻴﻢ ﻣﻲ ﺷﻮد . ﻛﺎرﺑﺮی ﻣﺠﺎز در ﻣﻨﻄﻘﻪ ﻣﻤﻨﻮﻋﻪ ﺷﺎﻣﻞ ﻛﺸﺎورزی، ﻓﻀﺎی ﺑﺎز، ﭘﺎرک ﻫﺎ، ﻣﻴﺎدﻳﻦ ورزﺷﻲ و اﻣﺜﺎل ﺳﺖﻫﺎ آن . ﻛﺎرﺑﺮی ﻣﺠـﺎز در ﻣﻨﻄﻘﻪ ﻣﺸﺮوﻃﻪ ﻃﺒﻖ ﻣﻘﺮرات ﻣﺮﺑﻮط ﻣﺸﺨﺺ ﻣﻲ ﮔﺮدد و ﻣﻌﻤﻮﻻ ﺑﺎﻳﺪ ﻣﺴﺘﺤﺪﺛﺎت را در ﺑﺮاﺑﺮ ﺳﻴﻞ ﻣﻘﺎوم ﺳﺎﺧﺖ ]63 .[ - ﻠﻨﺪﻫ در ﺟﻨﻮب ﻏﺮﺑﻲ ﻫﻠﻨﺪ، ﻃﺮح دﻟﺘﺎ ﺑﺮای ﺣﻔﺎﻇﺖ ﻣﻨﻄﻘﻪ در ﺑﺮاﺑﺮ ﺑﺎرﻧﺪﮔﻲ ﻫﺎی ﺷـﺪﻳﺪ ﺑـﺎ اﺣﺘﻤـﺎل وﻗـﻮع 0001 /0 در ﺳـﺎل از درﻳﺎی ﺷﻤﺎل اﺟﺮا ﺷﺪه اﺳﺖ . ﺑﺮای ﺑﻴﺶ ﺗﺮ ﺳﻴﻼب ﺑﻨﺪﻫﺎی در ﻃﻮل رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ، ﺳﻴﻼب ﻃﺮاﺣـﻲ ﺑـﻪ ﺻـﻮرت 1 در1250 ﺑـﻮده اﺳﺖ . در ﺑﻌﻀﻲ ﻣﻮارد ﻛﻪ ﺷﺎﻧﺲ وﻗﻮع ﺧﺴﺎرت ﺳﻴﻼب ﻛﻢ ﺗﺮ ﺑﺎﺷﺪ اﻳﻦ ﻣﻘﺪار ﺑﻪ ﺻﻮت 1 در250 ﻧﻴﺰ ﻟﺤﺎظ ﻣﻲ ﺷﻮد ]115 .[ - اﺳﺘﺮاﻟﻴﺎ در اﻳﻦ ﻛﺸﻮر در اﺑﺘﺪا رﻗﻮم ﺑﺰرگ ﺗﺮ ﻳﻦ ﺳﻴﻼب ﺗﺎرﻳﺨﻲ اﺗﻔﺎق اﻓﺘﺎده ﺑﺮای ﻫﺮ دﺷﺖ ﺳﻴﻼﺑﻲ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﺣﺪ آﺳـﺘﺎﻧﻪ ﺧﻄـﺮ در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﺪ ه اﺳﺖ . از ﺳﺎل 1970 ﻣﻘﺪار ﺳﻴﻼب ﺑﺎ اﺣﺘﻤﺎل رﺧﺪاد ﺳﺎﻻﻧﻪ01 /0 درﺻﺪ در ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی ﺑﺮای ﺣﻔﺎﻇـﺖ ﺳﻴﻼب ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻪ اﺳﺖ، ﻛﻪ ﻋﻠﺖ آن وﻗﻮع ﺳﻴﻼب ﺑﺎ دوره ﺑﺎزﮔﺸﺖ 100 ﺳﺎﻟﻪ و ﻛﺸﺘﻪ ﺷـﺪن7 ﻧﻔـﺮ در اﺛـﺮ وﻗﻮع اﻳﻦ ﺳﻴﻼب ﺑﻮده اﺳﺖ ]115 [ . از ﺳﺎل1984 در ﻛﺸﻮر اﺳﺘﺮاﻟﻴﺎ ﺑﺮ ای ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی رﻗﻮم ﺳـﻴﻼب ﻣﺤﺎﺳـﺒﻪ ﺳـﻴﻼب ﺗـﺎ ﻣﻘﺪار PMF ﻣﻮرد ﺗﻮﺟﻪ ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺖ و ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﺎﻃﻖ ﻣﺴﻜﻮﻧﻲ در رﻗﻮم ﺑﺎﻻﺗﺮ از ﺳﻴﻼب100 ﺳﺎﻟﻪ ﺻﻮرت ﭘﺬﻳﺮﻓﺖ و ﻣﻘـﺪار 1- High Hazard Facilities ﻓﺼﻞ دوم- ﺖﻳﺮﻳﻣﺪ ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی ﻼبﻴﺳ : ﺗﻌﺎر ﻳ ﻒ، ﻣﺒﺎﻧ ﻲ و ﻣﺮاﺣﻞ 31 / 05 / 94 31 و اﺛﺮات ﺳﻴﻼبPMF ﻣﻮرد ارزﻳﺎﺑﻲ ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺖ . در اﻳﻦ ﻛﺸﻮر رﻗﻮم ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی ﺳـﻴﻼب ﺑـﺮ ﭘﺎﻳـﻪ ﺷـﺎﺧﺺ ﻫـﺎ ی اﺟﺘﻤـﺎﻋﻲ، اﻗﺘﺼﺎدی ، ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ و زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ ﺑﺮاﺳﺎس ﻣﻘﺎدﻳﺮ ﺳﻴﻼب ﻫﺎ اﻧﺘﺨﺎب ﺷﺪه اﺳﺖ ]115 [ . - ﻛﺎﻧﺎدا در اﻳﻦ ﻛﺸﻮر ﺗﺎﻛﻴﺪ ﻓﺰاﻳﻨﺪه ای ﺑﺮ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ در ﭼﺎرﭼﻮب ﺣﻮﺿﻪ آﺑﺮﻳﺰ وﺟﻮد دارد . ﺣﻮﺿﻪ آﺑﺮﻳﺰ ﺑﻬﺘﺮﻳﻦ ﻗﺎﻟﺐ ﺑﺮای ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻫﺎ ی اﻧﺴﺎﻧﻲ در ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ﺷﻨﺎﺧﺘﻪ ﻣﻲ ﺷﻮد . ﺗﻬﻴﻪ ﻧﻘﺸﻪ ﻫـﺎ ی ﻣﺮﺑـ ﻮط ﺑـﻪ آﺳـﻴﺐ ﭘـﺬﻳﺮ ی از ﺳـﻴﻞ و ﻛﻨﺘﺮل ﻧﺤﻮه ﻛﺎرﺑﺮی اراﺿﻲ روش ﻫﺎ ی ﻣﻌﻤﻮل ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . رﻫﻴﺎﻓﺖ ﻫﺎ ی ﻏﻴﺮﺳﺎزه ای، ﺟﺎﻳﮕﺰﻳﻦ روش ﻫﺎ ی ﭘﺮﻫﺰﻳﻨﻪ و ﮔﺮان ﺳﺎزه ای ﺷﺪه اﺳﺖ . ﺣﻔـﻆ اﻛﻮ ﺳﻴﺴـﺘﻢ در ﻫـﺎ ﺳـﻴﻼب دﺷـﺖ ﻫـﺎ ﻣـﻮرد ﺗﻮﺟـﻪ ﻗـﺮار ﮔﺮﻓﺘـﻪ اﺳـﺖ . ﺗﻮﺳـﻌﻪ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ﻫﺎ داﺧﻞ ﺷﻬﺮ و در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻦ ﻛﺎرﺑﺮی اراﺿﻲ در ﻫﺎ آن ﺑﺎﻳﺪ ﻃﺒﻖ ﻣﻘﺮرات ﻣﺼﻮب ﺻﻮرت ﮔﻴﺮد ]63 [ . - اﻳﺮان در اﻳﺮان اﺳﺘﺎﻧﺪاردی ﺗﺤﺖ ﻋﻨﻮان ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﻴﻼﺑﺪﺷﺖ ﺗﺎﻛﻨﻮن وﺟﻮد ﻧﺪاﺷﺘﻪ اﺳﺖ و ﻛﺎرﻫـﺎﻳﻲ ﻫـﻢ ﻛـﻪ در اﻳـﻦ زﻣﻴﻨـﻪ ﺻﻮرت ﮔﺮﻓﺘﻪ اﺳﺖ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﭘﺮاﻛﻨﺪه ﺑﻮده اﺳﺖ . ﺗﻨﻬﺎ اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﺗﺎ ﺣﺪودی در ارﺗﺒـﺎط ﺑـﺎ ﺳـﻴﻼب دﺷـﺖ در اﻳـﺮان ﻧﻮﺷﺘﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ ﺿﺎﺑﻄﻪ ﺷﻤﺎره 276 ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ و ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی ﻛﺸﻮر ﺗﺤﺖ ﻋﻨﻮان » ﺷﺮح ﺧﺪﻣﺎت ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺣﺪ ﺑﺴﺘﺮ و ﺣﺮﻳﻢ رودﺧﺎﻧﻪ ﻳﺎ ﻣﺴﻴﻞ و « ﺿﺎﺑﻄﻪ ﺷﻤﺎره 307 ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ و ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی ﻛﺸﻮر ﺗﺤﺖ ﻋﻨﻮان » راﻫﻨﻤﺎی ﺗﻌﻴﻴﻦ ﭘﻬﻨﻪ ﺑﻨﺪی ﺳﻴﻞ و ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺣﺪ ﺑﺴﺘﺮ و ﺣﺮﻳﻢ رودﺧﺎﻧﻪ ﻣﻲ « ﺑﺎﺷﺪ . 3 ﻓﺼﻞ3 ﻣﻠﺰوﻣﺎت ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﻴﻼب ﻓﺼﻞ ﺳﻮم - ﻣﻠﺰوﻣﺎت ﻼبﻴﺳ ﺖﻳﺮﻳﻣﺪ 31 / 05 / 94 35 ﻓﺼﻞ ﺳﻮم- ﻣﻠﺰوﻣﺎت ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﻴﻼب 3 - 1 - ﻛﻠﻴﺎت ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ، راﻫﻜﺎری ﺑﻪ ﺳﻮی ﺗﻌﺎدل ﻣﻴﺎن ﮔﺮوﻫﻲ از ﻋﻮاﻣﻞ ﻣﺘﻔﺎوت در ﺟﻬﺖ اﻗﺪام ﻣﺪﻳﺮﻳﺘﻲ ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺑﺮای ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ ﺑﺎ اﻧﻮاع ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺧﻄﺮات ﺳﻴﻞ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ﻓﺮآﻳﻨﺪی ﻃﻮﻻﻧﻲ ﻣﺪت و ﻣﻨﻈﻢ اﺳﺖ ﻛﻪ ذﻛﺮ ﺟﺰﻳﻴﺎت در آن ﺿﺮوری ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ ]115 [ . ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ﻳﻚ ﻓﺮآﻳﻨﺪ ﻣﻨﻈﻢ و ﭼﻨﺪ ﺑﻌﺪی اﺳﺖ ﻛﻪ ﻧﻴﺎزﻣﻨﺪ ﺳﻄﺢ ﺑﺎﻻﻳﻲ از ﻣﻬﺎرت ﻫﺎ ی ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ، ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی ، ﻋﻠﻮم اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ، زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ، اﻗﺘﺼﺎدی و ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺑﺤﺮان ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ﻧﻴﺎزﻣﻨﺪ ﺗﻼش ﮔﻴﺮ ﭼﺸﻢ از ﺳﻮی ﻛﻤﻴﺘﻪ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . اﻫﻢ ﻣﻄﺎﻟﺐ ﻣﻮرد ﺑﺤﺚ در اﻳﻦ ﻓﺼﻞ ﺑﻪ ﺷﺮح زﻳﺮ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ ]115 [: − ﮔﺎم ﻫﺎی اﺳﺎﺳﻲ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی ﺳﻴﻼب دﺷﺖ − ﻣﻮارد وﻳﮋه ﻣﻮرد ﺑﺮرﺳﻲ − ﺗﻮﺻﻴﻪ و ﻣﻼﺣﻈﺎت ﺣﺎﺻﻞ از ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت − ﻣﻼﺣﻈﺎت اوﻟﻴﻪ − ﻫﺎ داده ی ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز − ﻣﻼﺣﻈﺎت و ﻃﺮح ﻫﺎی ﺟﻨﺒﻲ − اﻃﻼﻋﺎت و ﮔﺰارش ﻫﺎی ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﺗﻐﻴﻴﺮات اﻗﻠﻴﻤﻲ − ﻣﻼﺣﻈﺎت ﻃﺮح 3 - 2 - ﻫﺎ ﮔﺎم ی اﺳﺎﺳﻲ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ﻫﺎ ﮔﺎم ی اﺳﺎﺳﻲ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﻋﺒﺎرﺗﻨﺪ از ]115 [ : − ﻣﺸﺎوره و ﻓﻜﺮ ﻫﻢ ی ﺑﺎ ﺟﺎﻣﻌﻪ − ﻫﻴﺪروﻟﻮژی، ﻫﻴﺪروﻟﻴﻚ و ﭘﻬﻨﻪ ﺑﻨﺪی ﺳﻴﻼب − ارزﻳﺎﺑﻲ راﻫﺒﺮدی ﻣﻨﺎﻃﻖ ﺗﺎزه ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻳﺎﻓﺘﻪ − ﻃﺮاﺣﻲ ﺗﺮاز ﺳﻴﻞ1 ) FPL ( − ارزﻳﺎﺑﻲ ﺧﺴﺎرت ﺳﻴﻼب − ارزﻳﺎﺑﻲ ﮔﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎ ی ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی ﺳﻴﻼب دﺷﺖ − ﺗﻬﻴﻪ اﻃﻼﻋﺎت و اﺳﻨﺎد ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺑﺮای ﻛﺎرﺑﺮان و ﺟﺎﻣﻌﻪ 1- Flood Planning Level 36 31 / 05 / 94 راﻫﻨﻤﺎی ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ 3 - 2 - 1 - ﻣﺸﺎوره و ﻫﻢ ﻓﻜﺮی ﺑﺎ ﺟﺎﻣﻌﻪ ﻣﺸﺎ وره و ﻓﻜﺮ ﻫﻢ ی ﺑﺎ ﻣﺮدم ﺟﺎﻣﻌﻪ ﻳﻚ اﻗﺪام ﺣﻴﺎﺗﻲ ﺑﺮای ﺑﻪ دﺳﺖ آوردن ﭘﺬﻳﺮش ﺟﺎﻣﻌـﻪ ﺑـﺮای ﻣـﺪﻳﺮﻳﺖ ﺧﻄﺮﭘـﺬﻳﺮی ﺳﻴﻼب دﺷﺖ و ﺑﺮ ﻫﺎ ﻧﺎﻣﻪ ی ﺑﻌﺪی آن ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ و ﺑﺎﻋﺚ ﻣﻲ ﺷﻮد ﻣـﺮدم ﻣﺴـﺎﻳﻞ و ﻗـﻮاﻧﻴﻦ ﻣـﺮﺗﺒﻂ ﺑـﺎ ﺧﻄﺮﭘـﺬﻳﺮی ﺳـﻴﻼب و ﺑﺮ ﻫﺎ ﻧﺎﻣﻪ ی آﺗﻲ آن را راﺣﺖ ﺗﺮ ﭘﺬﻳﺮا ﺑﺎﺷﻨﺪ . راﻳﺰﻧﻲ ﺑﺎ ﻣﺮدم ﺟﺎﻣﻌﻪ ﺷﺎﻣﻞ ﺑﺮرﺳﻲ ﺟﻮاﻧﺐ زﻳﺮ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ ]115 [: − آﮔﺎه ﻛﺮدن ﺟﺎﻣﻌﻪ از ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی ﺳﻴﻼب دﺷﺖ و اﻫﺪاف آن . − ارزﻳﺎﺑﻲ ﺳﻄﺢ آﮔﺎﻫﻲ ﻋﻤﻮﻣﻲ ﺟﺎﻣﻌﻪ، درک و ﻧﮕﺮاﻧﻲ ﻫﺎ آن در راﺑﻄﻪ ﺑﺎ ﻣﺴﺎﻳﻞ ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﺳﻴﻞ و آﻣﺎدﮔﻲ در ﺑﺮاﺑﺮ ﺳﻴﻼب . − اﺧﺬ ﻫﺮﮔﻮﻧﻪ اﻃﻼﻋﺎت از ﻛﺴﺎﻧﻲ ﻛﻪ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﺑﻪ ﻧﺤﻮی در ارﺗﺒﺎط ﺑﺎ ﺳﻴﻞ ﻫـﺎی ﺗـﺎرﻳﺨﻲ، رﻓﺘـﺎر و ﭘﺎﺳـﺦ ﻫـﺎی ﻫﺎ آن اﻃﻼﻋﺎﺗﻲ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﻨﺪ . − ارزﻳﺎﺑﻲ ﺧﻮاﺳﺘﻪ ﻫﺎی ﻣﺮدم در ارﺗﺒﺎط ﺑﺎ ﻣﺴﺎﻳﻞ و ﻣﺸﻜﻼت ﺳﻴﻼب − اراﺋﻪ اﻃﻼﻋﺎت ﺑﻪ ﺟﺎﻣﻌﻪ در ارﺗﺒﺎط ﺑﺎ اﻗﺪاﻣﺎت ﻣﺪﻳﺮﻳﺘﻲ ﺟﺎﻳﮕﺰﻳﻦ و ﻣﺰاﻳﺎ و ﻣﻌﺎﻳﺐ آن . − اراﺋﻪ ﻣﻜﺎﻧﻴﺰﻣﻲ ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺑﺮای ﺟﺎﻣﻌﻪ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﻫﻤﻜﺎری در اﻧﺘﺨﺎب ﮔﺰﻳﻨﻪ ﻣﺪﻳﺮﻳﺘﻲ ﻣﻨﺎﺳﺐ . ﺟﺎﻣﻌﻪ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻳﻚ ﻋﺎﻣﻞ اﺻﻠﻲ ﺑﺎﻳﺪ در ﺗﺪوﻳﻦ و اﺟﺮای ﻃﺮح ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی ﺳﻴﻼب ﻣﺸـﺎرﻛﺖ ﻛﻨـﺪ ]115 [ . در واﻗﻊ ﺗﻤﺎم ذﻳﻨﻔﻌﺎن ﻣﻨﺎﻃﻖ ﺑﺎﻻدﺳﺖ و ﭘﺎﻳﻴﻦ دﺳﺖ در ﻗﺴﻤﺖ ﻫﺎ ی ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺣﻮﺿﻪ آﺑﺮﻳـﺰ رودﺧﺎﻧـﻪ ﺑﺎﻳـﺪ در ﻃـﺮح ﻣﺸـﺎرﻛﺖ ﻛﻨﻨﺪ . ﻻزم اﺳﺖ ﻛﻪ ﻳ ﻚ ﮔﺮوه ﻣﻨﺎﺳﺐ از ذﻳﻨﻔﻌﺎن در ﻓﺮآﻳﻨﺪ ﺗﺼﻤﻴﻢ ﮔﻴﺮی ﻳﺎ ﮔﻔﺘﮕﻮ ﺑﺮای ﺗﻬﻴﻪ ﻃﺮح ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺷﺮﻛﺖ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﻨﺪ . ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ ﺷﻮراﻫﺎی ﻣﺤﻠﻲ ﻳﻚ ﻋﻨﺼﺮ ﻻزم ﺑﺮای ﻓﺮآﻳﻨﺪ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮ ی ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ﻫﺴﺘﻨﺪ . اﻳﻦ ﺷـﻮراﻫﺎ ﺷـﺎﻣﻞ ﻧﻤﺎﻳﻨﺪﮔﺎن ﺟﺎﻣﻌﻪ ، ﺑﻪ وﻳﮋه ﺻﺎﺣﺒﺎن زﻣﻴﻦ در ﻣﻨﺎﻃﻖ ﺧﻴﺰ ﺳﻴﻞ ، ﺑﺎﻳﺪ ﻓﻌﺎﻻﻧﻪ در ﺗﻬﻴﻪ ﻃﺮح ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ و ﺑﺮرﺳﻲ ﺗﺎﺛﻴﺮ آن ﺑﺮ ﺟﺎﻣﻌﻪ و زﻧﺪﮔﻲ ﺧﻮد، ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻛﻨﻨﺪ ] 4[ .در راﺳﺘﺎی ﺗﻬﻴﻪ و ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻃﺮح ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ، ﻣﺮدم ﺑﺎﻳﺪ ﺑﭙﺬﻳﺮﻧﺪ ﻛﻪ ﺑﺮﺧﻲ ﻣﻨـﺎﻃﻖ ﺑـﺎ ﺧﻄﺮﭘـﺬﻳﺮی ﺑـﺎﻻ، در ﻃـﺮح ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺑﺎﻳﺪ ﻛﻨﺎر ﮔﺬاﺷﺘﻪ ﺷﻮﻧﺪ و ﺧﺎﻟﻲ ﺑﻤﺎﻧﻨﺪ . ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻣﺜﺎل زﻣﻴﻦ ﻫﺎ ی اﻃﺮاف آﺑﺮاﻫﻪ ﻳﺎ زﻣﻴﻦ ﻫﺎ ی ذﺧﻴﺮه ﺳﻴﻞ ﺑﺎ ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی ﺑـﺎﻻ در ﺳﻴﻼب دﺷﺖ . اﻳﻦ زﻣﻴﻦ ﻫﺎ ﺑﺮای اﻫﺪاف ﺳﺎزﮔﺎر ﺑﺎ ﻃﺮح ﻗﺎﺑﻞ اﺳﺘﻔﺎده ﻫﺴﺘﻨﺪ، ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺗﺒﺪﻳﻞ ﺷﺪن ﺑﻪ ﻛﺸﺘﺰار، وﻟﻲ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ ﻃﻮر ﻛﺎﻣﻞ ﺑﺮای اﻫﺪاﻓﻲ ﻛﻪ در ﻃﺮح در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﺪه، ﺳﺎزﮔﺎر و ﻫﻤﺎﻫﻨﮓ ﺑﺎﺷﻨﺪ . در ﻣﻨﺎﻃﻖ ﺷﻬﺮی، ﭼﻨﻴﻦ زﻣﻴﻦ ﻫﺎ ﻳﻲ ﺑﺮای اﻳﺠﺎد ﻓﻀ ﺎی ﺑﺎز و ﺗﺒـﺪﻳﻞ ﺷﺪن ﺑﻪ زﻣﻴﻦ ﺑﺎزی و ﺗﻔﺮﺟﮕﺎه ﺑﺴﻴﺎر ﻣﻨﺎﺳﺐ ] اﻧﺪ 115 [ . ﺗﺠﻬﻴﺰ ﻧﻴﺮوی اﻧﺴﺎﻧﻲ در زﻣﺎن ﺣﺎدﺛﻪ و آﺷﻨﺎﻳﻲ ﺑﺎ ﻃﺮح، در ﻣﻬﺎر ﺷﺮاﻳﻂ و ﻋﻮدت دادن وﺿﻌﻴﺖ ﺑﺤﺮاﻧﻲ ﺑﻪ وﺿـﻊ ﻋـﺎدی ﺳﺎﺑﻖ ﺑﺴﻴﺎر ﻣﻮﺛﺮ اﺳﺖ . ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ وﺟﻮد ﻧﻴﺮوﻫﺎی ﻣﺮدﻣﻲ آﻣﻮزش دﻳﺪه در ﺻﻮرت ﺑـﺮوز ﺣﺎدﺛـﻪ ﻛﻤـﻚ ﺑﺴـﻴﺎری در ﭘﻴﺸـﺒﺮد اﻫﺪاف ﻃﺮح ﺗﻌﺮﻳﻒ ﺷﺪه در ﻣﻨﻄﻘﻪ دارد ]8 .[در ﺣﻘﻴﻘﺖ ﻣﻴﺰان ﻣﻮﻓﻘﻴﺖ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻫﺎی ﻛﺎﻫﺶ ﺧﺴﺎرات ﺳـﻴﻞ را ﻣـﻲ ﺗـﻮان از ﻣﻘﺪار آﻣﺎدﮔﻲ و آﮔﺎﻫﻲ ﻣﺮدم درﺑﺎره اﺗﺨﺎذ راﻫﺒﺮدﻫﺎی ﻣﻨﺎﺳﺐ و اﺟﺮای ﻫﺎ آن ارزﻳﺎﺑﻲ ﻛﺮد . ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺗﺒﺎدل اﻃﻼﻋﺎت ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﺳﻴﻞ ﺑﻴﻦ ﺳﺎزﻣﺎن ﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ در ﺑﺎﻻ دﺳﺖ و ﭘﺎﻳﻴﻦ دﺳﺖ ﺣﻮﺿﻪ ﺑﺮای اﺟﺮای ﺑﺮﻧﺎﻣـﻪ ﻫـﺎی آﻣـﺎده ﺳـﺎزی در ﺑﺮاﺑـﺮ ﺳـﻴﻞ ﺿﺮوری ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ ]4 .[اﻫﻤﻴﺖ ﻧﻘﺶ ﺟﺎﻣﻌﻪ در ﺗﻬﻴﻪ ﻃﺮح و آﮔﺎه ﺳﺎزی ﻫﺎ آن در ﺳﻴﺎﺳﺖ ﮔﺬاری ﻫﺎ از آﻧﺠﺎ ﻣﺸﺨﺺ ﻣـﻲ ﺷـﻮد ﻛﻪ ﻏﺎﻟﺒﺎ اﻃﻼﻋﺎت اﻓﺮاد ﻣﺤﻠﻲ از ﻣﺴﺎﻳﻞ ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﺷﻬﺮﻫﺎ و روﺳﺘﺎﻫﺎ و ﻣﻨﺎﻃﻖ آﺳﻴﺐ ﭘﺬﻳﺮ و ﺣﺘﻲ ﮔﺎه ﺗﺤﻠﻴـﻞ ﻫـﺎی ﺳـﺎزﻧﺪه آﻧﺎن ﻓﺮاﺗﺮ از ﺗﻮاﻧﻤﻨﺪی ﻫﺎﻳﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ ﻧﺰد ﺳﺎزﻣﺎن ﻫﺎی رﺳﻤﻲ- دوﻟﺘﻲ- ﻋﻤﻮﻣﻲ ﻳﺎﻓﺖ ﻣﻲ ﺷﻮد ]8 .[ ﻓﺼﻞ ﺳﻮم - ﻣﻠﺰوﻣﺎت ﻼبﻴﺳ ﺖﻳﺮﻳﻣﺪ 31 / 05 / 94 37 ﭘﺲ از ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻃﺮح، وﻇﺎﻳﻒ و اﻗﺪاﻣﺎت ﺗﺼﻤﻴﻢ ﮔﻴﺮی ﺷﺪه در آن ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻴﻦ اﻋﻀﺎی ﺟﺎﻣﻌﻪ ﺗﻘﺴﻴﻢ ﮔﺮدد . ﻣﺜﻼ زﻧﺎن وﻇﻴﻔﻪ ﻣﺮاﻗﺒﺖ از ﻛﻮدﻛﺎن و اﻧﺠﺎم اﻣﻮر ﺑﻬﺪاﺷﺘﻲ و ﺳﻼﻣ ﺖ را ﺑﺮ ﻋﻬﺪه دارﻧﺪ و ﻧﻴﺰ ﻧﻘﺶ ﻣﺤﻮری در ﺗﻬﻴﻪ، ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ و ﻣﺮاﻗﺒﺖ از آب را ﺑﺮ ﻋﻬﺪه دارﻧﺪ . در ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی و اﺟﺮای ﻃﺮح ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ ﺷﺮاﻳﻂ ﺑﺨﺶ ﻫﺎی آﺳﻴﺐ ﭘﺬﻳﺮ ﺟﺎﻣﻌﻪ از ﺟﻤﻠﻪ ﻛﻮدﻛـﺎن و ﺳـﺎﻟﻤﻨﺪان ﻧﻴﺰ ﺗﻮﺟﻪ ﺷﻮد ]4 .[ﻋﻼوه ﺑﺮ ﻣﻄﺎﻟﺐ ﻣﺬﻛﻮر و ﺻﺮف ﻧﻈﺮ از ﻫﺮﮔﻮﻧﻪ اﻟﺰاﻣﺎت ﻗﺎﻧﻮﻧﻲ، ﻃﺮح ﻣﺪ ﻳﺮﻳﺖ ﺑﺎﻳـﺪ در دﺳـﺘﺮس ﻋﻤـﻮم ﻗﺮار ﮔﻴﺮد ﺗﺎ اﻇﻬﺎر ﻧﻈﺮ ﻋﻤﻮﻣﻲ ﻗﺒﻞ از ﻧﻬﺎﻳﻲ ﺷﺪن و ﺗﺼﻮﻳﺐ آن ﺗﻮﺳﻂ ﺷﻮرا اﻧﺠﺎم ﺷﻮد ]115 .[ 3 - 2 - 2 - ،ﻫﻴﺪروﻟﻮژی ﻫﻴﺪروﻟﻴﻚ و ﭘﻬﻨﻪ ﺑﻨﺪی ﺳﻴﻼب ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﺳﻴﻼب، ﺑﺮرﺳﻲ اﻃﻼﻋﺎت ﺟﺰ ﻳ ﻲ رﻓﺘﺎر ﺳﻴﻼب ﺑﺮای ﻃﻴﻒ وﺳﻴﻌﻲ از وﻗﺎﻳﻊ ﺳﻴﻞ ﺷﺎﻣﻞ ﺣﺪاﻛﺜﺮ ﺳﻴﻼب ﻣﺤﺘﻤـﻞ ﺑﺎﻳﺪ اﻧﺠﺎم ﺷ . ﻮد اﻃﻼﻋﺎت ﻣﺘﺪاول ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﺳﻴﻼب ﺷﺎﻣﻞ ﺑﺮرﺳﻲ ﺗﺮازﻫﺎی ﻧﺎﺷﻲ از ﺑﺪه ﭘﻴﻚ ﺳﻴﻼب و ﺳﺮﻋﺖ ﺟﺮﻳﺎن ﺳﻴﻼ ب ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ . ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺑﻬﻴﻨﻪ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ﻧﻴﺎزﻣﻨﺪ ﻓﺮاﻫﻢ ﻛﺮدن اﻃﻼﻋﺎت دﻗﻴﻖ ﻫﻴﺪروﻟﻮژﻳﻜﻲ، ﻫﻴﺪروﻟﻴﻜﻲ و ﭘﻬﻨﻪ ﺑﻨﺪی ﺳﻴﻼب ﺻﻮرت ﻣﻲ ﮔﻴﺮد ﻛﻪ در ﻓﺼﻞ ﭼﻬﺎرم اﻳﻦ راﻫﻨﻤﺎ ﺗﻮﺿﻴﺢ داده ﺷﺪه اﺳﺖ . 3 - 2 - 3 - ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ راﻫﺒﺮدی ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ﺑﻪ ﻣﻨﻈـﻮر ﻣـﺪﻳﺮﻳﺖ راﻫﺒـﺮدی از ﺧﻄﺮﭘـﺬﻳﺮی ﺳـﻴﻞ، ﻧﻴـﺎز ﺑـﻪ ﭘﻴـﺎده ﺳـﺎزی ﻓﺮآﻳﻨـﺪ ﻣـﺪﻳﺮﻳﺖ راﻫﺒـﺮدی در ﻣـﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ﻣﻲ ﻫﺎ ﺑﺎﺷﺪ از . رو اﻳﻦ در ﺟﻬﺖ ﻧﻴﻞ ﺑﻪ اﻳﻦ ﻫﺪف، ﺑﺎﻳﺪ ﻓﺮآﻳﻨﺪ ﻣـﺪﻳﺮﻳﺖ راﻫﺒـﺮدی ﻛـﻪ ﺷـﺎﻣﻞ ﻣﺮاﺣـﻞ ﺗـﺪوﻳﻦ راﻫﺒﺮد، اﺟﺮای راﻫﺒﺮد و ارزﻳﺎﺑﻲ راﻫ ﺒﺮدﻫﺎ ﺳﺖ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻣﻨﻈﻢ و ﭘﺸﺖ ﺳﺮ ﻫﻢ ﻃﻲ ﺷﻮد . ﺑﺪﻳﻦ ﻣﻨﻈﻮر ﺿـﺮوری اﺳـﺖ ﻛـﻪ ﻋﻮاﻣﻞ داﺧﻠﻲ ﭼﻮن ﻧﻘﺎط ﺿﻌﻒ و ﻗﻮت و ﻋﻮاﻣﻞ ﺧﺎرﺟﻲ ﻛﻪ ﺷﺎﻣﻞ ﻓﺮﺻﺖ و ﻫﺎ ﺗﻬﺪﻳﺪﻫﺎ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ ﺷـﻮﻧﺪ . از آﻧﺠـﺎ ﻛﻪ ﺳﺘﺎد ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺑﺤﺮان ﻛﺸﻮر ﻧ ﺗﻮاﻧ ﻤﻲ ﺪ ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻧﺎﻣﺤﺪود داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ، راﻫﺒﺮدﻫﺎ ی ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی ﺳ ﻴﻞ، ﺑﺎﻳـﺪ در اﻳـﻦ ﻣﻮرد ﻛﻪ ﻛﺪام ﻳﻚ از راﻫﺒﺮدﻫﺎ ی ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺗﻮاﻧ ﻣﻲ ﻨﺪ ﺑﻴﺶ ﺗﺮ ﻳﻦ ﻣﻨﻔﻌﺖ را داﺷـﺘﻪ ﺑﺎﺷـﻨﺪ ﺗﺼـﻤﻴﻢ ﮔﻴـﺮی ﻛﻨﻨـﺪ ]53 [ . ﺑـﺮای رﺳﻴﺪن ﺑﻪ ﻫﺪف ﻓﻮق ﮔﺎم ﻫﺎی اﺳﺎﺳﻲ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ راﻫﺒﺮدی در اداﻣﻪ اﻳﻦ ﺑﺨﺶ از راﻫﻨﻤﺎ، ﺷﺮح داده ﺧﻮاﻫﻨﺪ ﺷﺪ . 3 - 2 - 3 - 1 - ﻣﺎﺗﺮ ﻲﺎﺑﻳ ارز ﺲﻳ ﻋﻮاﻣﻞ ﺧﺎرﺟ ﻲ1) EFE ( ﻣﺎﺗﺮ ﻦﻳا ﻳﺲ اﺑﺰار ﺑﻪ ﻛﻪ ﺴﺖﻳ ﻣﺪﻳﺮان راﻫﺒﺮدی اﺟﺎزه دﻫﺪ ﻣﻲ ﺗﺎ ﻋﻮاﻣﻞ ،ﻲﻄﻴﻣﺤ اﻗﺘﺼﺎد ی، اﺟﺘﻤﺎﻋ ،ﻲﺎﺳﻴﺳ ،ﻲ ﻓﺮﻫﻨﮕ ﻲ، ﺣﻘﻮﻗ ﻲ، ﻓﻨﺎوری ، زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ و رﻗﺎﺑﺘ در را ﻲ ﻣﻘﻄﻊ ﻲ زﻣﺎﻧ ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ ﻣﻮرد ﻗﺮار ﻲﺎﺑﻳ ارز دﻫﻨﺪ . ﺑﺮای ﺗﻬﻴﻪ ﻣﺎﺗﺮﻳﺲ ارزﻳﺎﺑﻲ ﻋﻮاﻣﻞ ﺧﺎرﺟ ﻲ ﺑﺎﻳﺪ ﭘﻨﺞ ﻣﺮﺣﻠﻪ، ﺑﻪ ﺷﺮح زﻳﺮ ﻃﻲ ﺷﻮﻧﺪ ]53 :[ − ﺗﻬﻴﻪ ﻟﻴﺴﺘﻲ از ﻓﺮﺻﺖ و ﻫﺎ ﺗﻬﺪﻳﺪﻫﺎ ی ﻣﻨﻄﻘﻪ . − ﺑﻪ اﻳﻦ ﻓﺮﺻﺖ و ﻫﺎ ﺗﻬﺪﻳﺪﻫﺎ وزن ﻳﺎ ﺿﺮﻳﺐ ﺑﺪﻫﻴﺪ . اﻳﻦ ﺿﺮﻳﺐ ﻫﺎ از ﺻﻔﺮ ﺑﻲ ) اﻫﻤﻴﺖ ﺗﺎ ( 1 )ﺑﺴﻴﺎر ﻣﻬﻢ ﻣﻲ ( ﺑﺎﺷﻨﺪ . ﻣﺠﻤﻮع اﻳﻦ ﺿﺮاﻳﺐ ﺑﺎﻳﺪ ﻋﺪد 1 ﺷﻮد . 1- External Factor Evaluation 38 31 / 05 / 94 راﻫﻨﻤﺎی ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ − ﺑﻪ ﻫﺮ ﻳﻚ از ﻋﻮاﻣﻠﻲ ﻛﻪ ﻣﻮﺟﺐ ﻣﻮﻓﻘﻴﺖ ﻣﻲ ﺷﻮد رﺗﺒﻪ 1 ﺗﺎ4 ﺑﺪﻫﻴﺪ . اﻳﻦ ﻋﺪد ﺑﻴﺎﻧﮕﺮ ﻣﻴـﺰا ن اﺛﺮﺑﺨﺸـﻲ راﻫﺒـﺮد ﻛﻨﻮﻧﻲ در ﻧﺸﺎن دادن واﻛﻨﺶ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﻋﺎﻣﻞ ﻣﺰﺑﻮر اﺳﺖ . ﻋﺪد 4 ﺑﻪ اﻳﻦ ﻣﻌﻨﺎﺳﺖ ﻛﻪ واﻛﻨﺶ ﺑﺴﻴﺎر ﻋـﺎﻟﻲ ﺑـﻮده اﺳﺖ، ﻋﺪد 3 واﻛﻨﺶ از ﺣﺪ ﻣﺘﻮﺳﻂ ﺑﺎﻻﺗﺮ و ﻋﺪد2 ﻳﻌﻨﻲ واﻛﻨﺶ در ﺣﺪ ﻣﺘﻮﺳﻂ و ﻋـﺪد1 ﺑـﻪ ﻣﻌﻨـﻲ واﻛـﻨﺶ ﺿﻌﻴﻒ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . − ﺿﺮﻳﺐ ﻫﺮ ﻋﺎﻣﻞ را در رﺗﺒﻪ ﻣﺮﺑﻮط ﺿﺮب ﻧﻤﺎﻳﻴﺪ ﺗﺎ ﻧﻤﺮه ﻧﻬﺎﻳﻲ ﺑﻪ دﺳﺖ آﻳﺪ . − ﻣﺠﻤﻮع ﻧﻤﺮه ﻧﻬﺎﻳﻲ را ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻧﻤﺎﻳﻴﺪ . ﺻﺮف ﻧﻈﺮ از ﺗﻌﺪاد ﻋﺎﻣﻠﻲ ﻛﻪ در ﻣﺎﺗﺮﻳﺲ ارزﻳﺎﺑﻲ ﻋﻮاﻣﻞ ﺧﺎرﺟﻲ ﮔﻨﺠﺎﻧﺪه ﻣﻲ ﺷﻮد ، ﺟﻤﻊ ﻧﻤﺮه ﻧﻬﺎﻳﻲ ﺑﻴﻦ 1 ﺗﺎ4 ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد و ﻣﻴﺎﻧﮕﻴﻦ ﻫﺎ آن5/2 ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . اﮔﺮ ﻧﻤﺮه ﻧﻬﺎﻳﻲ ﺑﻪ 4 ﺑﺮﺳﺪ ﺑﺪﻳﻦ ﻣﻌﻨﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی ﺳـﻴﻼب دﺷـﺖ در ﺑﺮاﺑﺮ ﻋﻮاﻣﻠﻲ ﻛﻪ ﻣﻮﺟﺐ ﺗﻬﺪﻳﺪ و ﻓﺮﺻﺖ ﻣﻲ ﻫﺎ ﺷﻮﻧﺪ ﺑﻪ ﺻﻮرﺗﻲ ﻋﺎﻟﻲ واﻛﻨﺶ ﻧﺸﺎن دﻫﺪ ﻣﻲ . ﻋﺪد 1 ﺑـﺪﻳﻦ ﻣﻌﻨـﻲ اﺳـﺖ ﻛـﻪ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی ﺳﻴﻼب دﺷﺖ در ﺗﺪوﻳﻦ راﻫﺒﺮدﻫﺎ ی ﺧﻮد ﻧﺘﻮاﻧﺴـﺘﻪ اﺳـﺖ از ﻋـﻮاﻣﻠﻲ ﻛـﻪ ﻓﺮﺻـﺖ ﻳـﺎ ﻣﻮﻗﻌﻴـﺖ اﻳﺠـﺎد ﻣﻲ ﻛﻨﻨﺪ ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری ﻧﻤﺎﻳﺪ ﻳﺎ از ﻋﻮاﻣﻠﻲ ﻛﻪ ﻣﻮﺟ ﺐ ﺗﻬﺪﻳﺪ ﻣﻲ ﮔﺮدﻧﺪ ، اﺣﺘﺮاز ﻧﻤﺎﻳﺪ . ﺟﺪول )3 - 1 ( ﻣـﺎﺗﺮﻳﺲ ارزﻳـﺎﺑﻲ ﻋﻮاﻣـﻞ ﺧﺎرﺟﻲ را ﻧﺸﺎن دﻫﺪ ﻣﻲ . ﺟﺪول3 - 1 - ﻣﺎﺗﺮ ﻲﺎﺑﻳ ارز ﺲﻳ ﻋﻮاﻣﻞ ﺧﺎرﺟ )ﻲ EFE ( ﻋﻮاﻣﻞ ﺧﺎرﺟﻲ ﺿﺮﻳﺐ اﻫﻤﻴﺖ رﺗﺒﻪ ﺑﻴﻦ )1 - 4 ( اﻣﺘﻴﺎز = ﺿﺮﻳﺐ × رﺗﺒﻪ ﻓﺮﺻﺖ ﻫﺎ ﺗﻬﺪﻳﺪﻫﺎ ﺟﻤﻊ اﻣﺘﻴﺎزات 3 - 2 - 3 - 2 - ﻣﺎﺗﺮ ﻲﺎﺑﻳ ارز ﺲﻳ ﻋﻮاﻣﻞ داﺧﻠ ﻲ 1) IFE ( ﻣﺎﺗﺮ ﻦﻳا ﻳﺲ اﺑﺰار ﺑﺮای ی ﺑﺮرﺳ ﻲ ﻋﻮاﻣﻞ داﺧﻠ ﻲ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ واﻗﻊ در . ﻧﻘﺎط ﻗﻮت و ﺿـﻌﻒ ارﮔﺎن ﻣﺘﻮﻟﻲ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ﻛﻨﺪ ﻣﻲ ﻲﺎﺑﻳ ارز را ﻣﺎﺗﺮ ﻚﻳ ﻪﻴﺗﻬ یﺑﺮا . ﻲﺎﺑﻳ ارز ﺲﻳ ﻋﻮاﻣﻞ داﺧﻠ ﻲ، ﻋﻤﺪﺗﺎ ﺑﻪ ﻗﻀﺎوت یﻫﺎ ﺷﻬﻮد ی و ﻧﻘﻄﻪ ﻧﻈﺮات دﺳﺖ اﻧﺪرﻛﺎران ﻣﻲ ﻪﻴﺗﻜ ﺷﻮد . ﺑﺮای ﺗﻬﻴﻪ ﻣﺎﺗﺮﻳﺲ ارزﻳﺎﺑﻲ ﻋﻮاﻣﻞ داﺧﻠﻲ ﻧﻴﺰ ﺑﺎﻳـﺪ ﭘـﻨﺞ ﻣﺮﺣﻠﻪ، ﺑﻪ ﺷﺮح زﻳﺮ ﻃﻲ ﺷﻮﻧﺪ ]53 :[ − ﺗﻬﻴﻪ ﻟﻴﺴﺘﻲ از ﺿﻌﻒ ﻫﺎ و ﻗﻮت ﻫﺎی ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ﻣﻮﺟﻮد . − ﺑﻪ اﻳﻦ ﺿﻌﻒ ﻫﺎ و ﻗﻮت ﻫﺎ وزن ﻳـﺎ ﺿـﺮﻳﺐ ﺑﺪﻫﻴـﺪ . اﻳـﻦ ﻋـﺪد ﺑﻴـﺎﻧﮕﺮ اﻫﻤﻴـﺖ ﻧﺴـﺒﻲ آن در ﻣﻮﻓﻘﻴـﺖ ﻣـﺪﻳﺮﻳﺖ ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی ﺳﻴﻼب د ﺷﺖ اﺳﺖ . اﻳﻦ ﺿﺮﻳﺐ ﻫﺎ از ﺻﻔﺮ ﺑﻲ ) اﻫﻤﻴﺖ ﺗﺎ ( 1 ) ﺑﺴﻴﺎر ﻣﻬـﻢ ( ﻣـﻲ ﺑﺎﺷـﻨﺪ . ﻣﺠﻤـﻮع اﻳـﻦ ﺿﺮاﻳﺐ ﺑﺎﻳﺪ ﻋﺪد 1 ﺷﻮد . 1- Internal Factor Evaluation ﻓﺼﻞ ﺳﻮم - ﻣﻠﺰوﻣﺎت ﻼبﻴﺳ ﺖﻳﺮﻳﻣﺪ 31 / 05 / 94 39 − ﺑﻪ ﻫﺮ ﻳﻚ از ﻋﻮاﻣﻞ رﺗﺒﻪ1 ﺗﺎ4 ﺑﺪﻫﻴﺪ . ﻋﺪد 4 ﻧﺸﺎن دﻫﻨﺪه ﻗﻮت ﺑﺴﻴﺎر ﺑﺎﻻی ﻋﺎﻣﻞ ﻣﻮرد ﺑﺤﺚ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ، ﻋﺪد 3 ﺑﻴﺎﻧﮕﺮ ﻧﻘﻄﻪ ﻗﻮت و ﻋﺪد2 ﺑﻴﺎﻧﮕﺮ ﺿﻌﻒ ﻛﻢ و ﻋﺪد1 ﺑﻴﺎﻧﮕﺮ ﺿﻌﻒ اﺳ ﺎﺳﻲ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . − ﺿﺮﻳﺐ ﻫﺮ ﻋﺎﻣﻞ را در رﺗﺒﻪ ﻣﺮﺑﻮط ﺿﺮب ﻧﻤﺎﻳﻴﺪ ﺗﺎ ﻧﻤﺮه ﻧﻬﺎﻳﻲ ﺑﻪ دﺳﺖ آﻳﺪ . − ﻣﺠﻤﻮع ﻧﻤﺮه ﻧﻬﺎﻳﻲ را ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻧﻤﺎﻳﻴﺪ . ﺻﺮف ﻧﻈﺮ از ﺗﻌﺪاد ﻋﺎﻣﻠﻲ ﻛﻪ در ﻣﺎﺗﺮﻳﺲ ارزﻳﺎﺑﻲ ﻋﻮاﻣﻞ داﺧﻠﻲ ﮔﻨﺠﺎﻧﺪه ﻣﻲ ﺷﻮد، ﺟﻤﻊ ﻧﻤﺮه ﻧﻬﺎﻳﻲ ﺑﻴﻦ 1 ﺗﺎ4 ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد و ﻣﻴﺎﻧﮕﻴﻦ ﻫﺎ آن5/2 ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ اﮔ . ﺮ ﻧﻤﺮه ﻧﻬﺎﻳﻲ ﻛﻢ ﺗﺮ از 5/2 ﺑﺎﺷﺪ، ﺑﺪﻳﻦ ﻣﻌﻨﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی ﺳﻴﻼب دﺷﺖ از ﻧﻈـﺮ ﻋﻮاﻣﻞ داﺧﻠﻲ دﭼﺎر ﺿﻌﻒ اﺳﺖ و اﮔﺮ ﻧﻤﺮه ﻧﻬﺎﻳﻲ ﺑﻴﺶ ﺗﺮ از 5/2 ﺑﺎﺷﺪ، ﺑﺪﻳﻦ ﻣﻌﻨﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی ﺳﻴﻼب دﺷﺖ از ﻧﻈﺮ ﻋﻮاﻣﻞ داﺧﻠﻲ دارای ﻗﻮت ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﺟﺪول )3 - 2 (ﻣﺎﺗﺮﻳﺲ ارزﻳﺎﺑﻲ ﻋﻮاﻣﻞ داﺧﻠﻲ را ﻧﺸﺎن ﻣﻲ دﻫﺪ . ﺟﺪول3 - 2 - ﻣﺎﺗﺮ ﻲﺎﺑﻳ ارز ﺲﻳ ﻋﻮاﻣﻞ داﺧﻠﻲ )EFE ( ﻋﻮاﻣﻞ داﺧﻠﻲ ﺿﺮﻳﺐ اﻫﻤﻴﺖ رﺗﺒﻪ ﺑﻴﻦ )1 - 4 ( اﻣﺘﻴﺎز = ﺿﺮﻳﺐ × رﺗﺒﻪ ﻗﻮت ﻫﺎ ﺿﻌﻒ ﻫﺎ ﺟﻤﻊ اﻣﺘﻴﺎزات ﭘﺲ از ﺗﻌﻴﻴﻦ اﻣﺘﻴﺎز ﻋﻮاﻣﻞ داﺧﻠﻲ و ﺧﺎرﺟﻲ ﺗﻮان ﻣﻲ از روش ﻫﺎ ی ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ راﻫﺒﺮدی و ﺗـﺪوﻳﻦ راﻫ ﺒﺮدﻫـﺎ ﺑﻬـﺮه ﺟﺴﺖ، از ﺟﻤﻠﻪ ﺗﺮ راﻳﺞ ﻳﻦ اﻳﻦ ﻫﺎ ﻣﺪل ، ﻣﺪل SWOT 1 ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . 3 - 2 - 3 - 3 - ﻣﺎﺗﺮ ﻳﺲ ﺗﺠﺰﻳﻪ و ﺗﺤﻠﻴﻞ SWOT ﻣﺪل در SWOT ﭘﺲ ﺴﺖﻴﻟ از ﻛﺮدن از ﻚﻳ ﻫﺮ ﻋﻮاﻣﻞ ﻗﻮت و ﺿﻌﻒ و ﻓﺮﺻﺖ و ﻫﺎ ﺗﻬﺪﻳﺪﻫﺎ ی ﻣﻮﺟﻮد و ﻧﻮﺷﺘ در ﻫﺎ آن ﻦ ﺳﻠﻮل یﻫﺎ ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﺧﻮد، از ﻣﺤﻞ ﺗﻼﻗ ﻫﺎ آن از ﻚﻳ ﻫﺮ ﻲ راﻫﺒﺮدﻫﺎ ی ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ﺣﺎﺻـﻞ ﻣـﻲ ﺷـﻮد . ﻣﻮاﺟﻬﻪ دادن ﻋﻮاﻣﻞ ﻲ اﺻﻠ داﺧﻠ ﻲ و ﺧﺎرﺟ ﻦﻳﺗﺪو و ﻲ راﻫﺒﺮدﻫﺎ ی SO ، WO ، ST و WT از ﻣﺸﻜﻞ ﻦﻳﺗـﺮ ﺑﺨـﺶ ﻪﻴـ ﺗﻬ یﻫـﺎ ﻣﺎﺗﺮ ﻳﺲ SWOT ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ ﺑﻪ و ﻗﻀﺎوت و ﻗﺪرت ﺗﺠﺰ ﻞﻴﺗﺤﻠ و ﻪﻳ ﺎزﻴـ ﻧ ﻲﺧﻮﺑ دارد ]1[ . ﻣـﺎﺗﺮﻳﺲ SWOT در ﺟـﺪول )3 - 3( اراﺋﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ . ﺟﺪول 3 - 3 - ﺲﻳﺗﺮﻣﺎ ﺗﺠﺰﻳﻪ و ﺗﺤﻠﻴﻞ SWOT ﻋﻮاﻣﻞ داﺧﻠﻲ ﻋﻮاﻣﻞ ﺧﺎرﺟﻲ ﻧﻘﺎط ﻗﻮت S ﻧﻘﺎط ﻗﻮت را ﻓﻬﺮﺳﺖ ﻛﻨﻴﺪ ﻧﻘﺎط ﺿﻌﻒ W ﻧﻘﺎط ﺿﻌﻒ را ﻓﻬﺮﺳﺖ ﻛﻨﻴﺪ ﻓﺮﺻﺖ ﻫﺎ O ﻓﺮﺻﺖ ﻫﺎ را ﻓﻬﺮﺳﺖ ﻛﻨﻴﺪ ﻧﺎﺣﻴﻪ1:راﻫﺒﺮد ﻫﺎی ﻣﺒﺘﻨﻲ ﺑﺮSO ﺑﺎ ﺑﻬﺮه ﺟﺴﺘﻦ از ﻧﻘﺎط ﻗﻮت در ﺻﺪد ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری از ﻓﺮﺻﺖ ﻫﺎ ﺑﺮآﻳﻴﺪ . ﻧﺎﺣﻴﻪ2 :ر اﻫﺒﺮد ﻫﺎی ﻣﺒﺘﻨﻲ ﺑﺮWO ﺑﺎ ﺑﻬﺮه ﺟﺴﺘﻦ از ﻓﺮﺻﺖ ﻫﺎ ﻧﻘﺎط ﺿﻌﻒ را از ﺑﻴﻦ ﺑﺒﺮﻳﺪ . ﺗﻬﺪﻳﺪﻫﺎ T ﺗﻬﺪﻳﺪﻫﺎ را ﻓﻬﺮﺳﺖ ﻛﻨﻴﺪ ﻧﺎﺣﻴﻪ3:راﻫﺒﺮد ﻫﺎی ﻣﺒﺘﻨﻲ ﺑﺮST ﺑﺮای اﺣﺘﺮاز از ﺗﻬﺪﻳﺪﻫﺎ از ﻧﻘﺎط ﻗﻮت اﺳﺘﻔﺎده ﻛﻨﻴﺪ . ﻧﺎﺣﻴﻪ4 :راﻫﺒﺮد ﻫﺎی ﻣﺒﺘﻨﻲ ﺑﺮ WT ﻧﻘﺎط ﺿﻌﻒ را ﻛﺎﻫﺶ دﻫﻴﺪ و از ﺗﻬﺪﻳﺪﻫﺎ ﺑﭙﺮﻫ ﻴﺰﻳﺪ . 1- Strengths & Weaknesses & Opportunities & Threats 40 31 / 05 / 94 راﻫﻨﻤﺎی ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ﭘﺲ از ﺗﻌﻴﻴﻦ راﻫﺒﺮدﻫﺎ ی ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ، ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﻣﺎﺗﺮ ﻳﺲ ﺑﺮﻧﺎﻣـﻪ رﻳـﺰی راﻫﺒـﺮد ی ﻲﻛﻤـ راﻫﺒﺮدﻫﺎ را اوﻟﻮﻳﺖ ﺑﻨﺪی ﻧﻤﻮد . 3 - 2 - 3 - 4 - ﻣﺎﺗﺮ ﻳﺲ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی راﻫﺒﺮد ﻲﻛﻤ ی1) QSPM ( روش از ﻲﻜﻳ و ﻫﺎ اﺑﺰارﻫﺎ ﻲﺎﺑﻳ ارز در ﻊﻳﺷﺎ ﺎرﻴﺑﺴ ی ﮔﺰﻳﻨﻪ یﻫﺎ راﻫﺒﺮد ی و ﻣﺸﺨﺺ ﻧﻤﻮدن ﻧﺴﺒ ﺖﻴﺟﺬاﺑ ﻲ راﻫﺒﺮدﻫـﺎ در ﻛـﻪ ﻣﺮﺣﻠﻪ ﺗﺼﻤﻴﻢ یﮔﻴﺮ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮد، ﺲﻳﻣﺎﺗﺮ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی راﻫﺒﺮد ﻲﻛﻤ ی ( QSPM) ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ ﻚﻴﺗﻜﻨ ﻦﻳا . ﻣﺸﺨﺺ ﻣﻲ ﻧﻤﺎﻳﺪ ﻛﻪ ﻛﺪاﻣ از ﻚﻴ ﮔﺰﻳﻨﻪ یﻫﺎ راﻫﺒﺮد ی اﻧﺘﺨﺎب ﺷﺪه، اﻣﻜﺎن ﭘـﺬﻳﺮ ﻣـﻲ ﺑﺎﺷـﺪ در و واﻗـﻊ ﻦﻳـ ا راﻫﺒﺮدﻫـﺎ را اوﻟﻮﻳـﺖ ﺑﻨـﺪی ﻣﻲ ﻧﻤﺎﻳﺪ ﺰﻴﻧ ﻚﻴﺗﻜﻨ ﻦﻳا . ﻣﺎﻧﻨﺪ اﻛﺜﺮ ﺗﻜﻨﻴﻚ و ﻫﺎ اﺑﺰارﻫﺎ ﻧﻴ ﺎزﻣﻨﺪ ﻳﻚ ﻗﻀﺎوت ﺧﻮب، ﺧﺒﺮﮔ ﻲ و آﮔﺎﻫ ﻣﻲ ﻲ ﺑﺎﺷـﺪ ﻦﻳـ ا . ﻣـﺎﺗﺮ ﻳﺲ ﻲﺎﺑﻳ ارز یﺑﺮا اﻣﻜﺎن ﭘﺬﻳﺮ یﺪارﻳﭘﺎ و ی راﻫﻜﺎرﻫﺎ ی ﭘﻴ ﺸﻨﻬﺎد در ی ﻣﻮاﺟﻬﻪ ﺑﺎ و ﻲﻄـ ﻴﻣﺤ ﻂﻳﺷـﺮا وﺿـﻊ ﻣﻮﺟـﻮد ﮔـﺮوه ﻣـﻲ ﺑﺎﺷـﺪ . درﺻﻮرﺗﻲ ﻚﻳ ﻲﺎﺑﻳ ارز ﻦﻳا در ﻛﻪ راﻫﺒﺮد ﺗﻮان ﻣﻮاﺟﻬﻪ ﺑﺎ ﻂﻳﺷﺮا درون و ﺑﺮون ﮔﺮوه را ﻧﺪاﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ، از ﺪﻳﺑﺎ ﻓﻬﺮﺳﺖ راﻫﺒﺮدﻫﺎ ی ﻗﺎﺑﻞ اوﻟﻮﻳﺖ ﺑﻨﺪی ﺧﺎرج ] ﺷﻮد1[ .ﺑﺮای اراﺋﻪ ﻳﻚ ﻣﺎﺗﺮﻳﺲ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی راﻫﺒﺮدی ﻛﻤﻲ ﺑﺎﻳﺪ ﺷﺶ ﻣﺮﺣﻠﻪ زﻳﺮ ﻃﻲ ﺷﻮﻧﺪ ]53 [: ﻣﺮﺣﻠﻪ1 - ﻓﺮﺻﺖ ﻫﺎ و ﺗﻬﺪﻳﺪات ﻋﻤﺪه ﺧﺎرﺟﻲ، ﻧﻘﺎط ﺿﻌﻒ و ﻗﻮت داﺧﻠﻲ را در ﺳﺘﻮن ﻃﺮف راﺳﺖ ﻣﺎﺗﺮﻳﺲ ﺑ ﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی راﻫﺒﺮدی ﻛﻤﻲ ﺑﻨﻮﻳﺴﻴﺪ . ﻣﺮﺣﻠﻪ 2 - ﺑﻪ ﻫﺮ ﻳﻚ از ﻋﻮاﻣﻞ داﺧﻠﻲ و ﺧﺎرﺟﻲ ﻛﻪ در ﻣﻮﻓﻘﻴﺖ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی ﺳـﻴﻼب دﺷـﺖ ﻧﻘـﺶ دارﻧـﺪ، وزن ﻳـﺎ ﺿﺮﻳﺐ ﺑﺪﻫﻴﺪ . اﻳﻦ ﺿﺮﻳﺐ ﻫﺎ ﻫﻤﺎﻧﻨﺪ ﺿﺮﻳﺐ ﻫﺎی ﻣﺎﺗﺮﻳﺲ ارزﻳﺎﺑﻲ داﺧﻠﻲ و ﺧﺎرج از ﺻﻔﺮ ﺑﻲ) اﻫﻤﻴﺖ ﺗﺎ ( 1 )ﺑﺴﻴﺎر ﻣﻬﻢ ﻣﻲ ( ﺑﺎﺷﻨﺪ . ﻣﺮﺣﻠﻪ 3 - ﻣﺎ ﺗﺮﻳﺲ ﻫﺎی ﻣﺮﺣﻠﻪ 2 را ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ ﻧﻤﺎﻳﻴﺪ و راﻫﺒﺮدﻫﺎﻳﻲ را ﻛﻪ ارﮔﺎن ﻣﺘﻮﻟﻲ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ اﺟﺮاء در آورد ﻫﺎ آنﻳﺎ ) را ﻣﻮرد ﺗﻮﺟﻪ ﻗﺮار دﻫﺪ ( ﻣﺸﺨﺺ ﻧﻤﺎﻳﻴﺪ . ﻣﺮﺣﻠﻪ 4 - ﻧﻤﺮه ﻫﺎی ﺟﺬاﺑﻴﺖ را ﻣﺸﺨﺺ ﻧﻤﺎﻳﻴﺪ، ﻫﺎ آن ﻣﻘﺪار ﻋﺪدی ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻛﻪ ﺟﺬاﺑﻴﺖ ﻫﺮ راﻫﺒﺮد را در ﻳﻚ ﻣﺠﻤ ﻮﻋـﻪ از راﻫﺒﺮدﻫﺎ ﻧﺸﺎن ﻣﻲ دﻫﻨﺪ . ﻧﻤﺮه ﻫﺎی ﺟﺬاﺑﻴﺖ ﺑﻪ اﻳﻦ ﺷـﻜﻞ ﻫﺴـﺘﻨﺪ : 1 - ،ﺑـﺪون ﺟـﺬاﺑﻴﺖ2 - ،ﺗﺎﺣـﺪی ﺟـﺬاب3 - دارای ﺟﺬاﺑﻴﺖ ﻣﻌﻘﻮل، 4 - ﺑﺴﻴﺎر ﺟﺬاب . ﻣﺮﺣﻠﻪ 5 - ﺟﻤﻊ ﻧﻤﺮه ﻫﺎ ی ﺟﺬاﺑﻴﺖ2 را ﺣﺴﺎب ﻛﻨﻴﺪ . ﻣﻘﺼﻮد از ﺟﻤﻊ ﻧﻤﺮه ﻫﺎ ی ﺟﺬاﺑﻴﺖ ﺣﺎﺻﻞ ﺿـﺮب ﺿـﺮﻳﺐ ) ﻣﺮﺣﻠـﻪ دوم ( در ﻧﻤﺮه ﻫﺎ ی ﺟﺬاﺑﻴﺖ ﻣﺮﺣ ) ﻠﻪ ﭼﻬﺎرم ( اﺳﺖ . ﺟﻤﻊ ﻧﻤﺮه ﻫﺎ ی ﺟﺬاﺑﻴﺖ ﻧﺸﺎن دﻫﻨﺪه ﺟﺬاﺑﻴﺖ ﻧﺴﺒﻲ ﻫﺮ ﻳﻚ از راﻫﺒﺮدﻫـﺎ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺗﻨﻬﺎ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ اﺛﺮ ﻋﻮاﻣﻞ داﺧﻠﻲ و ﺧﺎرﺟﻲ ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ دﺳﺖ آﻳﻨﺪ ﻣﻲ . ﻣﺮﺣﻠﻪ 6 - ﻣﺠﻤﻮع ﻧﻤﺮه ﻫﺎ ی ﺟﺬاﺑﻴﺖ ﻫﺮ ﻳﻚ از ﺳﺘﻮن ﻫﺎ ی ﻣـﺎﺗﺮﻳﺲ ﺑﺮﻧﺎﻣـﻪ رﻳـﺰی راﻫﺒـﺮدی ﻛﻤـﻲ را ﺣﺴـﺎب ﻧﻤﺎﻳﻴـﺪ . ﻣﺠﻤﻮع ﻧﻤﺮه یﻫﺎ ﺟﺬاﺑﻴﺖ ﻧﺸﺎن دﻫﺪ ﻣﻲ ﻛﻪ در ﻫﺮ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﻛﺪام راﻫﺒﺮد از ﺑﻴﺶ ﺗﺮ ﻳﻦ ﺟـﺬاﺑﻴﺖ ﺑﺮﺧـﻮردار اﺳـﺖ ﻣـﺎﺗﺮ ﻳﺲ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی راﻫﺒﺮد ﻲﻛﻤ ی ( QSPM) در ﺟﺪول )3 - 4( اراﺋﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ . 1- Quantitative Strategic Planning Matrix 2- Total Attractiveness Scores ﻓﺼﻞ ﺳﻮم - ﻣﻠﺰوﻣﺎت ﻼبﻴﺳ ﺖﻳﺮﻳﻣﺪ 31 / 05 / 94 41 ﺟﺪول3 - 4 - ﻣﺎﺗﺮ ﻳ ﺲ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی راﻫﺒﺮدی ﻛﻤ )ﻲ QSPM ( ﻣﺮﺣﻠﻪ ﺗﺼﻤﻴﻢ ﮔﻴﺮی ﻣﺎﺗﺮﻳﺲ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی راﻫﺒﺮدی ﻛﻤﻲ (QSPM) را ﻫﺒﺮد 1 ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی ﺳﻴﻼب دﺷﺖ راﻫﺒﺮد 2 ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی ﺳﻴﻼب دﺷﺖ راﻫﺒﺮد 3 ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی ﺳﻴﻼب دﺷﺖ راﻫﺒﺮد 4 ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی ﺳﻴﻼب دﺷﺖ وزن ﻧﻤﺮه ﺟﺬاﺑﻴﺖ ﺟﻤﻊ ﻧﻤﺮه وزن ﻧﻤﺮه ﺟﺬاﺑﻴﺖ ﺟﻤﻊ ﻧﻤﺮه وزن ﻧﻤﺮه ﺟﺬاﺑﻴﺖ ﺟﻤﻊ ﻧﻤﺮه وزن ﻧﻤﺮه ﺟﺬاﺑﻴﺖ ﺟﻤﻊ ﻧﻤﺮه ﻓﺮﺻﺖ ﻫﺎ : ﺗﻬﺪﻳﺪﻫﺎ: ﻗﻮت :ﻫﺎ ﺿﻌﻒ ﻫﺎ : ﻣﺠﻤﻮع ﻧﻤﺮه ﺟﺬاﺑﻴﺖ: 3 - 2 - 3 - 5 - ارزﻳﺎﺑﻲ راﻫﺒﺮدی از ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی ﺳﻴﻞ در ﻣﻨﺎﻃﻖ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻳﺎﻓﺘﻪ ﺟﺪﻳﺪ ﺣﺎل ﭘﺲ از ﺗﺸﺮﻳﺢ ﻓﺮآﻳﻨـﺪ ﻣـﺪﻳﺮﻳﺖ راﻫﺒـﺮدی و ارزﻳـﺎﺑﻲ راﻫﺒـﺮدی از ﺧﻄﺮﭘـﺬﻳﺮی ﺳـﻴﻞ، ﺑـﻪ ارزﻳـﺎﺑﻲ راﻫﺒـﺮدی از ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی ﺳﻴﻞ در ﻣﻨﺎﻃﻖ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻳﺎﻓﺘﻪ ﺟﺪﻳﺪ ﺧﻮاﻫﻴﻢ ﭘﺮداﺧﺖ . ﻫﺎ ﻃﺮح ی ﻛﺎرﺑﺮی اراﺿﻲ ﻧ ﺗﻮاﻧ ﻤﻲ ﻨﺪ ﺑﺪون درک ﺧﻄـﺮات ﺳﻴﻞ و ﭘﻴﺎﻣﺪﻫﺎی آﺗﻲ آن ﻣﻮﺛﺮ ﺑﺎﺷﻨﺪ . ﻫﺎ ﻃﺮح ی ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﻛﺎرﺑﺮی اراﺿﻲ ﻧﻴﺰ ﺑﻪ ﻧﻮﺑﻪ ﺧﻮد ﺑﺨﺸﻲ ﺿﺮوری در ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﻣـﻮﺛﺮ ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی ﺳﻴﻼب در ﻣﻨﺎﻃﻖ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻳﺎﻓﺘﻪ ﺟﺪﻳﺪ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﺑﻨﺎ . ﺑﺮاﻳﻦ ﻣﻄﺎﻟﻌـﺎت ﻣـﺪﻳﺮﻳﺖ و ﺑﺮﻧﺎﻣـﻪ رﻳـﺰی ﭘـﺲ از آن ﺷـﺎﻣﻞ ارزﻳﺎﺑﻲ واﻗﻊ ﺑﻴﻨﺎﻧﻪ و ﻣﻄﻠﻮب ﻛﺎرﺑﺮی اراﺿﻲ در آﻳﻨﺪه ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ . اﮔﺮ ﻛﺎرﺑﺮی اراﺿﻲ در آﻳﻨـﺪه ﻣـﺪ ﻧﻈـﺮ ﻗـﺮار ﻧﮕﻴﺮﻧـﺪ و ﺑـﻪ ﺻﻮرت ﻣﻨﺎﺳﺐ در ﻃﺮح ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﮔﻨﺠﺎﻧﺪه ﻧﺸﻮد، اﻗﺪاﻣﺎت ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی ﺳﻴﻼب ﺗﺤﺖ اﻟﺸﻌﺎع ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮﻧﺪ . ﻣ ﻄﺎﻟﻌﺎت ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ﻓﺮﺻﺘﻲ را ﺑﺮای ارزﻳﺎﺑﻲ راﻫﺒﺮدی ﻣﻨﺎﻃﻖ ﺗﻮﺳـﻌﻪ ﻳﺎﻓﺘـﻪ ﺟﺪﻳـﺪ ﺑـﻪ ﻣﻨﻈـﻮر ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﻣﻮﺛﺮ اﻳﻦ ﻣﻨﺎﻃﻖ ﻓﺮاﻫﻢ ﻣﻲ ﻧﻤﺎﻳﺪ . ﺑﺮرﺳﻲ اﻳﻦ ﻣﻨﺎﻃﻖ ﻧﻴﺎز ﺑﻪ ﻳﻚ ارزﻳﺎﺑﻲ ﻛﻠﻲ از ﻛﻠﻴﻪ ﺧﻄﺮات ﺳﻴﻞ دارد . ﺑﻨـﺎﺑﺮاﻳﻦ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﻛﺎرﺑﺮی آﻳﻨﺪه اراﺿﻲ ﺗﻮاﻧ ﻣﻲ ﺪ ﺑﻪ ﻃﻮر ﻣﻮﺛﺮ ی ﺑﺮا ی ﻛﺎﻫﺶ ﺧﺴﺎرات ﺳﻴﻼب در آﻳﻨـﺪه در ﻳـﻚ ﺳـﻄﺢ ﻗﺎﺑـﻞ ﻗﺒـﻮل اﺳﺘﻔﺎده ﺷﻮد . ﺑﻪ ﻋﻼوه، ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﺎﻃﻖ ﺟﺪﻳﺪ ﻧﻴﺰ ﻧﻴﺎز ﺑﻪ ارزﻳﺎﺑﻲ ﻛﻠﻲ دارد ﺗﺎ اﻃﻤﻴﻨﺎن ﺣﺎﺻﻞ ﺷـﻮد ﻛـﻪ ﻫـﺎ آن ﺗـﺎﺛﻴﺮ ﻗﺎﺑـﻞ ﺗﻮﺟﻬﻲ روی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻮﺟﻮد ﻧﺨﻮاﻫﻨﺪ داﺷﺖ اﻳﻦ . ﺑﺮرﺳﻲ ﻫـﺎ ﺑـﻪ ﻋﻨـﻮان ﺑﺨـﺶ ﻛـﺎﻣﻠﻲ از ﻣﻄﺎﻟﻌـﺎت ﻣـﺪﻳﺮﻳﺖ ﺧﻄﺮﭘـﺬﻳﺮی ﺳﻴﻼ ب دﺷﺖ ﺗﻮﺳﻂ وزارت راه و ﺷﻬﺮﺳﺎزی و ﺑﻨﻴﺎد ﻣﺴﻜﻦ اﻧﻘﻼب اﺳﻼﻣﻲ، ﺷﻬﺮداری و ﻫﺎ ﺑﺨﺶ داری ﻫـﺎ ﻓـﺮاﻫﻢ ﻣـﻲ ﺷـﻮد . ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺷﻬﺮداری و ﻫﺎ ﺑﺨﺶ داری ﻫﺎ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﺧﻄﺮ ﺳﻴﻞ در ﻣﻮرد ﻛﻪ اﻳﻦ ﻣﻨﺎﻃﻖ ﻣﻮﺟـﻮد و ﺟﺪﻳـﺪ ﺗﻮاﻧ ﻣـﻲ ﻨـﺪ ﺑـﻪ ﻃـﻮر ﻣﻨﻄﻘﻲ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻳﺎﻓﺘﻪ ﻳﺎ دوﺑﺎره ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻳﺎﺑﻨﺪ راﻫﻨﻤﺎﻳﻲ ﻫﺎ ی ﻻ زم را ار ﺋﻪ ا ﻣﻲ دﻫﻨﺪ ]115 [ . ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﻣﻮﺛﺮ ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی ﺳـﻴﻼب در ﻣﻨﺎﻃﻖ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻳﺎﻓﺘﻪ ﺟﺪﻳﺪ ﻧﻴﺎز ﺑﻪ ﻟﺤﺎظ ﻛﺮدن ﻣﻮارد زﻳﺮ دارد ]115 [ : − ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ ﭘﺘﺎﻧﺴﻴﻞ ﻣﻨﺎﻃﻖ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻳﺎﻓﺘﻪ ﺟﺪﻳﺪ و ﻧﻴﺎزﻫﺎی آﻳﻨﺪه ﻛﺎرﺑﺮی اراﺿﻲ در ﻳﻚ اﻓﻖ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی 20 ﺳﺎﻟﻪ . − اﻧﺠﺎم ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﺑﺮای ﺗﻌﻴﻴﻦ ﭼﺸﻢ اﻧﺪاز ﺧﻄﺮات ﺳﻴﻞ و ﻛﻪ اﻳﻦ ﭼﻪ ﻣﻨﺎﻃﻘﻲ ﺑﺎﻳﺪ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻳﺎﻓﺘﻪ و ﭼـﻪ ﮔﺰﻳﻨـﻪ ﻫـﺎ ی ﻣﺪﻳﺮﻳﺘﻲ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﺣﻤﺎﻳﺖ از ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻻزم اﺳﺖ . − ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﺑﺮرﺳﻲ اﺛﺮ ﻛﻠﻲ ﻣﻨﺎﻃﻖ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻳﺎﻓﺘﻪ ﺟﺪﻳﺪ . 42 31 / 05 / 94 راﻫﻨﻤﺎی ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ اﻳﻦ اﻃﻼﻋﺎت و ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ آن ، ﻣﻘﺪﻣﻪ ای ﺑﺮای ﺗﺼﻤﻴﻢ ﮔﻴﺮ ی در ﻣﻮرد ﻳﻚ اﻗﺪام ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی ﻣﻨﺎﺳـﺐ و ﻣـﺪﻳﺮﻳﺖ ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی ﺳﻴﻼب در ﻳﻚ ﺳﻄﺢ ﻗﺎﺑﻞ ﻗﺒﻮل اﺳﺖ . ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ را در اﺑﺘﺪا ﺗﻮان ﻣﻲ از ﻃﺮﻳﻖ اﺟﺮای ﺑﺮ ﻧﺎﻣـﻪ و ﻫـﺎ ﺳﻴﺎﺳـﺖ ﻫـﺎ ی ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺗﻮﺳﻌﻪ اﻧﺠﺎم داد . ﺑﺎ اﻳﻦ ﺣﺎل، ﺿﺮوری ﺑﻪ ﻧﻈﺮ ﻣﻲ رﺳﺪ ﻛﻪ ﻣﺤﺪودﻳﺖ ﻫﺎ ی ﺗﻮﺳﻌﻪ و ﺷـﺮاﻳﻂ ﺗﻮﺳـﻌﻪ در ﻃـﺮح ﻫـﺎ ی ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﻟﺤﺎظ ﺷﻮﻧﺪ و ﺑﺎ ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ ﺑﻪ ﻃﻮر ﻣﻨﺎﺳ ﺒﻲ ﻫﻤﺎﻫﻨﮓ ﺷﻮﻧﺪ ﺗﺎ اﻃﻤﻴﻨﺎن ﺣﺎﺻﻞ ﺷﻮد ﻛﻪ ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی ﺳﻴﻼب ﺑﻪ ﻃﻮر راﻫﺒﺮدی ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺷﺪه اﺳﺖ ]115 [ . 3 - 2 - 3 - 6 - اﺛﺮات ﻣﻨﺎﻃﻖ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻳﺎﻓﺘﻪ ﺟﺪﻳﺪ روی ﺳﻴﻼب ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻛﺎرﺑﺮی اراﺿﻲ ﺗﻮاﻧ ﻣﻲ ﺪ روی ﻋﻮاﻣﻞ ﺳﻴﻼب ﻧﻈﻴﺮ ﺗﺮاز، ﺳﺮﻋﺖ ﺟﺮﻳﺎن و ﻣﺴﻴﺮ ﺟﺮﻳـﺎن ﺳـﻴﻞ ﺗـﺎﺛﻴﺮ ﺑﮕـﺬارد و در ﻧﺘﻴﺠﻪ ﺧﻄﺮ ﺳﻴﻼب را ﺑﺮای ﺑ ﺮﺧﻲ دﻳﮕﺮ از اراﺿﻲ اﻓﺰاﻳﺶ دﻫﺪ . اﺛﺮات ﻣﻨﺎﻃﻖ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻳﺎﻓﺘﻪ ﺟﺪﻳﺪ روی ﺳﻴﻼب ﻣﻲ ﺗﻮاﻧـ ﺪ ﺑـﻪ ﻳﻜﻲ از دﻻ ﻳﻞ زﻳﺮ ﺑﺎﺷﺪ ]115 [: − ﻣﺴﺪود ﺷﺪن ﺳﻴﻞ راه ﻫﺎ و ﻣﺴﻴﺮﻫﺎی ﻋﺒﻮر ﺳﻴﻼب از ﻃﺮق ﻣﺨﺘﻠﻒ از ﻗﺒﻴﻞ ﺳﺎﺧﺖ و ﺳﺎز ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن در ﻫﺎ آن و ﻏﻴﺮه . − از ﺑﻴﻦ ﺑﺮدن ﻧﻮاﺣﻲ ذﺧﻴﺮه ﺳﻴﻼب در ﻣﺤﺪوده دﺷﺖ ﻫﺎ ی ﺳﻴﻼﺑﻲ ﺑﻪ ﻋﻠﺖ ﭘﺮ ﻛﺮدن اﻳﻦ ﻣﻨﺎﻃﻖ ﻳﺎ ﺗﻮﺳﻂ ﮔﻮره . ﻫﺎ − اﻓﺰاﻳﺶ ﻣﺴﺎﺣﺖ ﻣﻨﺎﻃﻖ ﻏﻴﺮﻗﺎﺑﻞ ﻧﻔﻮذ در ﺣﻮﺿﻪ آﺑﺮﻳﺰ، ﺑﺪون ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺻﺤﻴﺢ، ﻣﻮﺟﺐ اﻓﺰاﻳﺶ ﺣﺠﻢ ﻛﻠﻲ رواﻧﺎب و ﭘﻴﻚ ﺳﻴﻼب ﻣﻲ ﺷﻮد . اﻳﻦ اﺛﺮات ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺎ دﻳﺪ ﻛﻼن و ﺑﻪ ﺻﻮرت ﺟﻤﻌﻲ ﺑﺮرﺳﻲ ﺷﻮﻧﺪ ﺗﺎ ﺑﺘﻮان ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی ﺳﻴﻼب ﻣﻮﺛﺮ ی ر ا در ﻣﻨﻄﻘـﻪ اﻋﻤﺎل ﻛﺮد . 3 - 2 - 3 - 7 - ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻣﺤﺪوده ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﺘﻨﺎﺳﺐ ﺑﺎ ﺳﻴﻞ ﻣﺤﺪودﻳﺖ ﻫﺎ ی ﺗﻮﺳﻌﻪ اراﺿﻲ ﺳﻴﻞ ﺗﻮان ﻣﻲ را ﺧﻴﺰ ﺑﺮاﺳﺎس درک درﺳﺖ از رﻓﺘﺎر ﺳﻴﻞ و اﺛﺮات آن ﻛـﻪ در ﻗﺴـﻤﺖ ﻫـﺎ ی ﭘﻴﺸﻴﻦ ﻧﻴﺰ ﺑﺤﺚ ﺷﺪ ﻣﺘﻮﺟﻪ ﺷﺪ . اﻣﺎ ﻣﻨﺎﻃﻘﻲ وﺟﻮد دارﻧﺪ ﻛﻪ ﺑﻪ ﻃﻮر ﻗﻄﻌﻲ در ﻫﺎ آن ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻧﺒﺎﻳﺪ ﺻـﻮرت ﺑﮕﻴـﺮد ﻛـﻪ اﻳـﻦ ﻣﻨﺎﻃﻖ ﻋﺒﺎرﺗﻨﺪ از ]115 [: − ﻣﻨﺎﻃﻘﻲ ﻛﻪ ﺗﻮﺳﻌﻪ اﺛﺮات ﻧﺎﻣﻄﻠﻮب روی رﻓﺘﺎر ﺳﻴﻼب دارد . در اﻳﻦ ﻣﻨﺎﻃﻖ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻤﻜـﻦ اﺳـﺖ ﺑﺎﻋـﺚ ﻣﺴـﺪود ﺷﺪن ﻫﺎ راه ﺳﻴﻞ ﺷﻮد ﻛﻪ اﻳﻦ اﻣﺮ ﻧﻴﺰ ﺑﻪ ﻧﻮﺑﻪ ﺧﻮد ﻣﻮﺟﺐ اﻓﺰاﻳﺶ ﺗـﺮاز ﺳـﻴﻞ و ﻳـﺎ ﺗﻐﻴﻴـﺮ ﻣﺴـﻴﺮ ﺟﺮﻳـﺎن ﺳـﻴﻞ ﻣﻲ ﺷﻮد . اﺛﺮات دﻳﮕﺮ آن ﭘﺮ ﺷﺪن ﻣﻨﺎﻃﻖ ذﺧﻴﺮه ﺳﺎزی ﺳ ﻴﻼب ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ اﻳﻦ اﻣﺮ ﻣﻮﺟﺐ اﻓﺰاﻳﺶ ﭘﻴﻚ ﺳـﻴﻼب ﻳﺎ ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻣﺴﻴﺮ ﺟﺮﻳﺎن ﻣﻲ ﺷﻮد . ارزﻳﺎﺑﻲ ﻫﺎ ﺷﺎﻣﻞ در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻦ اﺛﺮات ﻣﻨﺎﻃﻖ ﺟﺪﻳﺪ ﻛـﻪ ﺑـﺮای ﺗﻮﺳـﻌﻪ ﭘﻴﺸـﻨﻬﺎد اﻧﺪ ﺷﺪه روی رﻓﺘﺎر ﺳﻴﻞ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . − ﻣﻨﺎﻃﻘﻲ ﻛﻪ ﺧﻄﺮ ﺳﻴﻼب ﺑﺴﻴﺎر ﺑﺎﻻﺳﺖ و ﻧ ﺗﻮان ﻤﻲ ﺑﻪ ﻃﻮر ﭼﺸﻢ ﮔﻴﺮ ی آن را در ﻳﻚ ﺳﻄﺢ ﻗﺎﺑﻞ ﻗ ﺒﻮل ﺑﻪ وﺳﻴﻠﻪ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﻛﺎﻫﺶ داد . در اﻳﻦ ﺷﺮاﻳﻂ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ اﺿﻄﺮاری اﻗﺪاﻣﻲ ﺣﻴﺎﺗﻲ اﺳـﺖ ﻛـﻪ ﺗﻮﺳـﻌﻪ ﻣﻨـﺎﻃﻖ از ﻧﻈـﺮ ﺧﻄـﺮ ﺟﺎری ﺷﺪن ﺳﻴﻼب را ﺑﺮرﺳﻲ ﻣﻲ ﻧﻤﺎﻳﺪ . ﻓﺼﻞ ﺳﻮم - ﻣﻠﺰوﻣﺎت ﻼبﻴﺳ ﺖﻳﺮﻳﻣﺪ 31 / 05 / 94 43 − ﻣﻨﺎﻃﻘﻲ ﻛﻪ از ﻟﺤﺎظ اﻛﻮﺳﻴﺴﺘﻢ ﺣﺴﺎس ﻫﺴﺘﻨﺪ و ﺳﻴﻼب اﺛـﺮات ﺟﺒـﺮان ﻧﺎﭘـﺬﻳﺮ ی را روی اﻛﻮﺳﻴﺴـﺘﻢ ﻣﻨﻄﻘـﻪ ﺑﺮﺟﺎی ﻣﻲ ﮔﺬارد . 3 - 2 - 3 - 8 - ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻛﺎرﺑﺮی ار اﺿﻲ ﺳﺎزﮔﺎر ﺑﺎ ﺳﻴﻞ در ﺳﻴﻼب دﺷﺖ در داﺧﻞ ﻣﻨﻄﻘﻪ ای ﻛﻪ ﺗﻮﺳﻌﻪ از ﻧﻘﻄﻪ ﻧﻈﺮ ﺧﻄﺮ ﺳﻴﻼب ﻣﺎﻧﻌﻲ ﻧﺪارد، ﺿﺮوری اﺳﺖ در ﻣﻮرد ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺗﻮﺳـﻌﻪ ﻛـﺎرﺑﺮی اراﺿﻲ ﺑﺮای ﻛﺎﻫﺶ ﺧﻄﺮ ﺳﻴﻼب در ﻳﻚ ﺳﻄﺢ ﻗﺎﺑﻞ ﻗﺒﻮل در اﻳﻦ ﻣﻨﺎﻃﻖ ﺗﺼﻤﻴﻢ ﮔﻴﺮی ﺷـﻮد . ﻣـﺪﻳﺮﻳﺖ ﺗﻮﺳـﻌﻪ ﻣـﻲ ﺗﻮاﻧـ ﺪ ﺷﺎﻣﻞ رﻋﺎﻳﺖ ﻣﻮارد زﻳﺮ ﺑﺎﺷﺪ ]115 [: − اﻧﻮاع ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻛﺎرﺑﺮی اراﺿﻲ ﻣﺘﻨﺎﺳﺐ ﺑﺎ ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺑﺎﺷﺪ . اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮع ﺑﻪ آﺳﻴﺐ ﭘﺬﻳﺮی ﻫـﺎی ﻧﺎﺷـﻲ از اﻧـﻮاع ﺗﻮﺳـﻌﻪ و ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی ﭘﻴﻮﺳﺘﻪ ﺳﻴﻞ ﻛﻪ ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺑﺎ آن ﻣﻮاﺟﻪ اﺳﺖ ﻣﺮﺗﺒﻂ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻣﺜﺎل، ﻳﻚ ﻣﻨﻄﻘﻪ ای از ﻟﺤـﺎظ ﻣﺴﻜﻮﻧﻲ ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺗﺸﺨﻴﺺ داده ﺷﺪه اﺳﺖ اﻣﺎ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﻫﻤﻴﻦ ﻣﻨﻄ ﻘﻪ ﺑـﺮای ﺳـﻜﻮﻧﺖ ﺳـﺎﻟﻤﻨﺪان ﺑـﻪ دﻟﻴﻞ آﺳﻴﺐ ﭘﺬﻳﺮی ﺑﺎﻻﺗﺮ آﻧﺎن ﻣﻨﺎﺳﺐ ﻧﺒﺎﺷﺪ . ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻣﺜﺎﻟﻲ دﻳﮕﺮ، ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﻣﻨﻄﻘﻪ ای ﺑﺮای ﺳـﻜﻮﻧﺖ دارای ﺧﻄﺮ ﺑﺎﻻﻳﻲ ﺑﺎﺷﺪ اﻣﺎ ﺑﺮای ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺻﻨﻌﺘﻲ آﺳﻴﺐ ﭘﺬﻳﺮی ﻛﻢ ﺗﺮی داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ . − ﺗﺮاﻛﻢ ﺳﺎﺧﺖ و ﺳﺎز ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺑﺎﺷﺪ . ﺗﻮاﻧﺎﻳﻲ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺻﺤﻴﺢ و ﻣﻮﺛﺮ در زﻣﺎن ﺑ ﺤﺮان و ﻣﻮاﻗـﻊ اﺿـﻄﺮاری از ﺳـﻮی ﻣﻨﻄﻘﻪ ﻋﺎﻣﻞ ﻣﻬﻤﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ در ﺗﺮاﻛﻢ ﺳﺎﺧﺖ و ﺳﺎز ﺑﺎﻳﺪ ﻣﺪ ﻧﻈﺮ ﻗﺮار ﮔﻴﺮد ) اﻣﻮر ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﺗﺨﻠﻴﻪ ﺑﺎﻳﺪ در ﻧﻈـﺮ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﻮد ( و ﻋﻮاﻣﻠﻲ ﻛﻪ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﺗﺮاﻛﻢ ﺳﺎﺧﺖ و ﺳﺎز را ﻣﺤـﺪود ﻛﻨﻨـﺪ ﺑﺎﻳـﺪ ﺷﻨﺎﺳـﺎﻳﻲ ﺷـﻮﻧﺪ . ﻣﻄﺎﻟﻌـﺎت ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﻧﻴﺰ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﮔﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎﻳﻲ ﺑﺮای ﻏﻠﺒﻪ ﺑﺮ ﻣﺤﺪودﻳﺖ ﻫﺎی ﺣﺴﺎس و ﺑﺤﺮاﻧﻲ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ . ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻣﺜﺎل، ﮔﺴﺘﺮش راه ﻫﺎ و ﻣﺴﻴﺮﻫﺎی دﺳﺘﺮﺳﻲ ﺑﺮای ﺗﺨﻠﻴﻪ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر اﻓـﺰاﻳﺶ ﻇﺮﻓﻴـﺖ ﺗﺨﻠﻴـﻪ در ﻫﻨﮕـﺎم وﻗـﻮع ﺳـﻴﻼب ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ ﮔﺰﻳﻨﻪ ﻣﺪﻳﺮﻳﺘﻲ ﻣﻨﺎﺳﺒﻲ ﺑﺮای رﻓﻊ ﻣﺤﺪودﻳﺖ ﺗﻮﺳﻌﻪ اراﺿﻲ ﺑﺎﺷﺪ . − اراﺋﻪ راﻫﻜﺎرﻫﺎی ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺑﺮای ﺣﻤﺎﻳﺖ از ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺿﺮ وری ﻫﺴﺘﻨﺪ . از اﻳـﻦ رو ﺑﺎﻳـﺪ راﻫﻜﺎرﻫـﺎی ﻣﻨﺎﺳـﺐ ﺷﻨﺎﺳـﺎﻳﻲ ﺷﻮﻧﺪ ﺗﺎ اﻳﻦ ﻛﻪ اﻃﻤﻴﻨﺎن ﺣﺎﺻﻞ ﺷﻮد ﻛﻪ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻫﺎی آﻳﻨﺪه ﺑﺎ ﻳﻚ ﺳﻄﺢ ﻏﻴﺮ ﻗﺎﺑﻞ ﻗﺒﻮﻟﻲ از ﺧﻄﺮﭘـﺬﻳﺮی ﭘﻴﻮﺳـﺘﻪ ﺳﻴﻼب ﻣﻮاﺟﻪ ﻧﻴﺴﺘﻨﺪ . اﻳﻦ راﻫﻜﺎرﻫﺎ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﺷﺎﻣﻞ اﻗﺪاﻣﺎﺗﻲ از ﻗﺒﻴﻞ ﭘﺮ ﻛﺮدن اراﺿﻲ ﺗﻮﺳـﻌﻪ و ﻳـﺎ رﻋﺎﻳـﺖ ﺣﺪاﻗﻞ ﺗﺮاز ﻛﻒ ﺳﺎ ﺧﺘﻤﺎن ﻫﺎ ﺑﺎﺷﺪ و ﻳﺎ ﺷﺎﻣﻞ در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻦ ﻣﺴـﻴﺮﻫﺎی وﻳـﮋه ﺑـﺮای ﺗﺨﻠﻴـﻪ ﺑـﻪ ﻣﻨﻈـﻮر ﺑﻬﺒـﻮد ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺗﺨﻠﻴﻪ در ﻫﻨﮕﺎم وﻗﻮع ﺳﻴﻞ ﺑﺎﺷﺪ . − راﻫﻜﺎرﻫﺎی ﻣﺪﻳﺮﻳﺘﻲ ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺑﺮای ﺗﺎﺳﻴﺴﺎت زﻳﺮﺑﻨﺎﻳﻲ ﺣﺴﺎس و ﻣﻬﻢ اراﺋﻪ ﺷﻮﻧﺪ . ﺗﺎﺳﻴﺴﺎت زﻳﺮﺑﻨﺎﻳﻲ و ﺣﺴـﺎس ﺑﺎﻳﺪ در ﻫﻨﮕﺎم وﻗﻮع ﺳﻴﻞ ﻗﺎﺑﻞ دﺳﺘﺮس و آﻣﺎده ﺑﺎﺷﻨﺪ و در ﺻﻮرت ﻟﺰوم، ﺑﻌﺪ از وﻗﻮع ﻫﺮ ﺳﻴﻞ ﺑﻪ آﺳـﺎﻧﻲ ﺑﺘـﻮان ﻫﺎ آن را آﻣﺎده ﺑﺮای اﺳﺘﻔﺎده ﻧﻤﻮد . اﻳﻦ اﻣﺮ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﻧﻴﺎز ﺑﻪ رﻋﺎﻳﺖ اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎﻳﻲ در ﺳﻴﻞ ﻃﺮاﺣﻲ ﺗﺎﺳﻴﺴـﺎت زﻳﺮﺑﻨﺎﻳﻲ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﻛﺎﻫﺶ آﺳﻴﺐ ﭘﺬﻳﺮی ﺗﺎﺳﻴﺴﺎت داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ . ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻣﺜـﺎل، ﻣﺴـﻴﺮﻫﺎی ﺗﺨﻠﻴـﻪ ﺑـﺎ ﺳﻴﺴـﺘﻢ زﻫﻜﺸﻲ ﺑﻬﺘﺮ ﻣﻲ ﺗ ﻮاﻧﻨﺪ در ﻫﻨﮕﺎم وﻗﻮع ﺳﻴﻼب، ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺗﺨﻠﻴﻪ را ﺑﻬﺒﻮد دﻫﻨﺪ ﻛﻪ در ﻏﻴـﺮ اﻳـﻦ ﺻـﻮرت ﻣﻤﻜـﻦ اﺳﺖ ﻣﺎﻧﻊ ﻋﻤﻠﻜﺮد ﻫﺎ آن ﺷﻮد . 44 31 / 05 / 94 راﻫﻨﻤﺎی ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ 3 - 2 - 3 - 9 - ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی ﭘﻴﻮﺳﺘﻪ در ﻣﻨﺎﻃﻖ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻳﺎﻓﺘﻪ ﺟﺪﻳﺪ رﻏﻢ ﻋﻠﻲ ﺗﻤﺎم راﻫﻜﺎرﻫﺎی ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻛﺎرﺑﺮی اراﺿﻲ ﻛﻪ در ﺑﺎﻻ ﮔﻔﺘﻪ ﺷﺪ، ﺧﻄﺮ ﺳﻴﻞ در ﻣﻨﺎﻃﻖ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻳﺎﻓﺘﻪ ﺟﺪﻳ ﺪ ﻧﻴﺰ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ وﺟﻮد داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ . اﻳﻦ ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی ﭘﻴﻮﺳﺘﻪ، ﺑﻪ ﺧﺼﻮص آن ﻗﺴﻤﺖ ﻛﻪ ﻣﺮﺑـﻮط ﺑـﻪ ﺧﻄـﺮات ﺟـﺎﻧﻲ اﻓـﺮاد ﻣﻲ ﺷﻮد ﻧﻴﺎز دارد ﺗﺎ ﺑﻪ دﻗﺖ ﺑﺮرﺳﻲ ﺷﺪه ﺗﺎ ﺑﺘﻮان ﺑﻪ ﻃﻮر ﻣﻮﺛﺮ ی ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ را اﻋﻤﺎل ﻧﻤﻮد از . رو اﻳﻦ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﻧﻴﺎز ﺑﻪ اﻧﺠﺎم ﭘﺎره ای اﻗﺪاﻣﺎت از ﻗﺒﻴﻞ ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ و ﻫﺸﺪار ﺳﻴﻞ ، اﻳﺠﺎد ﻣﺴﻴﺮ دﺳﺘﺮﺳﻲ ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﺗﺴﻬﻴﻞ ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺗﺨﻠﻴﻪ ﺳﺎﻛﻨﻴﻦ و ﻏﻴﺮه ﺑﺎﺷﺪ ]115 [ . 3 - 2 - 4 - ﻃﺮاﺣﻲ ﺗﺮاز ﺳﻴﻞ )FPL ( ﻃﺮاﺣﻲ ﺗﺮازﻫﺎی ﺳﻴﻞ ﻋﺎﻣﻞ اﺳﺎﺳﻲ و ﻣﻬﻢ در ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی ﺳﻴﻼب ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﻃﺮاﺣﻲ ﺗﺮازﻫـﺎی ﺳـﻴﻞ ﺑﺮاﺳـﺎس ﺗﺮﻛﻴﺒﻲ از رﺧﺪادﻫﺎی ﺳﻴﻞ، ﻳﻚ ﺳﻴﻞ ﺗﺎرﻳﺨﻲ ﻳﺎ ﺑﺮﺧﻲ از ﺳﻴﻼب ﻫﺎ ی ﺑ ﺎ اﺣﺘﻤﺎل وﻗﻮع ﺑـﺎﻻﺗﺮ از ﺳـﺎﻻﻧﻪ و در ﻧﻈـﺮ ﮔـﺮﻓﺘﻦ ارﺗﻔﺎع آزاد ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﺗﺼﻤﻴﻢ ﮔﻴﺮ ی در ﻣﻮرد ﻃﺮاﺣﻲ ﺗﺮازﻫﺎی ﺳﻴﻞ ﺑﺮاﺳﺎس درﻳﺎﻓﺖ ﻫﺎ ی ﺟﺰﻳﻲ از رﻓﺘﺎر ﺳﻴﻼب ﭼﻮن اﺣﺘﻤﺎل وﻗﻮع ﻫﺎ آن ، ﺗﺒﻌﺎت آﺗﻲ اﻗﺘﺼﺎدی، اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ، زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ و اﻣﻨﻴﺖ اﻓﺮاد در ﻃﻲ رﺧﺪادﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠـﻒ ﺳـﻴﻼب ﻣـﻲ ﺑﺎﺷـﺪ . ﻧﺤ ﻮه ﻃﺮاﺣﻲ ﺗﺮازﻫﺎی ﺳﻴﻞ ، ﻫﺪف از ﻃﺮاﺣﻲ ﺗﺮازﻫﺎی ﺳﻴﻞ و ﻃﺮاﺣﻲ ﺗﺮازﻫﺎی ﺳﻴﻞ ﺑﺮای ﻣﻘﺎﺻﺪ ﻣﺨﺘﻠﻒ در ﻓﺼـﻞ ﭘـﻨﺠﻢ اﻳﻦ راﻫﻨﻤﺎ ﺑﻪ ﻃﻮر ﻛﺎﻣﻞ ﺗﺸﺮﻳﺢ ﺷﺪه اﺳﺖ . 3 - 2 - 5 - ارزﻳﺎﺑﻲ ﺧﺴﺎرت ﺳﻴﻞ ﻳﻜﻲ از ﻫﺎ ﮔﺎم ی اﺳﺎﺳﻲ در ﺗﻬﻴﻪ ﻣﻘﺪﻣﺎت ﻃﺮح ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی ﺳـﻴﻼب دﺷـﺖ ارزﻳـﺎﺑﻲ ﺧﺴـﺎرات ﻧﺎﺷـﻲ از ﺳـﻴﻞ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ رو اﻳﻦ ز ا . ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﺗﺤﻠﻴﻞ ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی و ارزﻳﺎﺑﻲ ﺧﺴﺎرات ﻧﺎﺷﻲ از آن، ﻻزم اﺳﺖ اﻧﻮاع ﻣﺨﺘﻠـﻒ ﺧﺴـﺎرات ﺳـﻴﻼب ﻣﻮرد ﺑﺮرﺳﻲ ﻗﺮار ﮔﻴﺮﻧﺪ ]115 [ . ﺗﺤﻠﻴﻞ ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی و ارزﻳﺎﺑﻲ اﻧﻮاع ﺧﺴﺎرات ﺑﻪ ﻃﻮر ﻣﻔﺼﻞ در ﻓﺼﻞ ﺷﺸﻢ اﻳﻦ راﻫﻨﻤﺎ ﺷﺮح داده . اﻧﺪ ﺷﺪه 3 - 2 - 6 - اﻃﻼﻋﺎت و اﺳﻨﺎد ﺑﺮای ﻛﺎرﺑﺮان ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻣﺪﻳ ﺮﻳﺘﻲ ﺑﺎﻳﺪ اﻃﻼﻋﺎت ﻛﻠﻴﺪی ﺑﺮای ﻛﺎرﺑﺮان را ﻓﺮاﻫﻢ ﻧﻤﺎﻳﺪ، ﻛﻪ اﻳﻦ ﻛﺎرﺑﺮان ﻣﺘﻮﻟﻴﺎن دوﻟﺘﻲ و ﺳـﺎﻳﺮ ذﻳﻨﻔﻌـﺎن ﺧﺼﻮﺻﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ، ﺑﻪ ﺷﻜﻠﻲ ﻛﻪ آن ﻫﺎ ﺑﺘﻮاﻧﻨﺪ وﻇﻴﻔﻪ و ﻧﻘﺶ ﺧـﻮد را در ﻣـﺪﻳﺮﻳﺖ ﺧﻄﺮﭘـﺬﻳﺮی ﺳـﻴﻼب دﺷـﺖ اﻳﻔـﺎ ﻧﻤﺎﻳﻨـﺪ . ﻣﺘﻮﻟﻴﺎن، ﺗﻮاﻧ ﻣﻲ ﻨﺪ از اﻳﻦ اﻃﻼﻋﺎت در ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی ﻫﺎ ی آﺗﻲ اﺳﺘ ﻔﺎده ﻧﻤﺎﻳﻨﺪ، ﺧـﺪﻣﺎت ﻣﻮﺟـﻮد را ارﺗﻘـﺎ دﻫﻨـﺪ و ﺗﺼـﻤﻴﻤﺎت ﺳﻮدﻣﻨﺪی را در ﺗﻬﻴﻪ اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎی ﻣـﺪﻳﺮﻳﺖ ﺧﻄﺮﭘـﺬﻳﺮی ﺳـﻴﻼب دﺷـﺖ ﺑﮕﻴﺮﻧـﺪ . ﻣـﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳـﻴﻼب دﺷـﺖ ﻣـﻲ ﺗﻮاﻧـ ﺪ از ﺗﻮﺻﻴﻪ ﻫﺎ ی ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی ﻛﺎرﺑﺮی اراﺿﻲ در ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻣﺪﻳﺮﻳﺘﻲ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر روز ﻪﺑ رﺳﺎﻧﻲ ﻫﺎ ﻃﺮح ی ﻣﺤﻠﻲ زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ و ﻛﻨﺘـﺮل ﺗﻮﺳﻌﻪ اراﺿﻲ ﺑﻬﺮه ﻣﻨﺪ ﺷﻮد ]115 [ . اﻃﻼﻋﺎت ﺗﻬﻴﻪ ﺷﺪه ﺑﺮای ﺳﺘﺎد ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺑﺤﺮان ﻛﺸﻮر ﺑﺎﻳﺪ در اﻣﺮ ﺗﺨﻠﻴﻪ و ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳـﺰی ﺳﻮدﻣﻨﺪ و ﻳﺎری رﺳﺎن ﺑﺎﺷﺪ . اﻳﻦ ﻣﻮارد ﺷﺎﻣﻞ ﺑﻨﺪﻫﺎی زﻳﺮ ﻣﻲ ] ﺷﻮد115 [: ﻓﺼﻞ ﺳﻮم - ﻣﻠﺰوﻣﺎت ﻼبﻴﺳ ﺖﻳﺮﻳﻣﺪ 31 / 05 / 94 45 − ﺗﻮﺻﻴﻒ ﻣﺮدم ﻋﺎدی از رﻓﺘﺎر ﺳﻴﻼب ﺑﺮای اﻧﻮاع رﺧﺪادﻫﺎی ﺳﻴﻼب − اﻃﻼﻋﺎت ﺗﺮاز ﺳﻄﺢ ﺳﻴﻼب در ارﺗﺒﺎ ط ﺑﺎ اﺑﺰارﻫﺎی ﻛﻠﻴﺪی ﻫﺸﺪار ﺳﻴﻼب ﺑﺮای اﻧﻮاع رﺧﺪادﻫﺎی ﺳﻴﻼب − ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻣﺴﺎﻳﻞ ﺑﺤﺮاﻧﻲ ﺗﺨﻠﻴﻪ ، ﻣﺎﻧﻨﺪ ﻗﻄﻊ ﻣﺴﻴﺮﻫﺎی ﻛﻠﻴﺪی ﺗﺨﻠﻴﻪ و ﺑﺮآورد زﻣﺎن ﺗﻠﻔﺎت در اﻳﻦ ﻣﺴﻴﺮﻫﺎ − ﺗﻌﻴﻴﻦ ﭘﺘﺎﻧﺴﻴﻞ ﻫﺎ ی ﺑﺎﻟﻘﻮه ﺗﻮﺳﻌﻪ اراﺿﻲ در آﻳﻨﺪه و ﻣﺴﺎﻳﻞ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮ ی ﭘﻴﻮﺳﺘﻪ ﻫﺎ آن 3 - 3 - ﻣﻮارد وﻳﮋه ﻣﻮرد ﺑﺮرﺳﻲ ﺑﺨﺶ ﭘﻴﺶ رو ﺟﻨﺒﻪ ﻫﺎ ی ﺧﺎص اﻣﺎ ﻣﻬﻢ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻣﺪﻳﺮﻳﺘﻲ ﭼﻮن اﺛﺮات ﺗﺠﻤﻌﻲ ﺗﻮﺳﻌﻪ، ﭘﻴﺎﻣﺪﻫﺎی ﺳﻴﻼب ﻫﺎ ی ﺑﺰرگ ﺗﺮ از ﺳﻴﻼب ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﺑﺮای ﻃﺮاﺣﻲ ﺗﺮازﻫﺎی ﺳﻴﻞ، ﺣﻔﺎﻇﺖ زﻳﺮ ﺳﺎﺧﺖ ﻫﺎ ، ﻧﻮﺳﺎزی اراﺿﻲ ﺗﺨﺮﻳﺐ ﺷـﺪه ﺗﻮﺳـﻂ اﻗـﺪاﻣﺎت ﭘﻴﺸﻴﻦ ﺗﺴﻜﻴﻦ ﺳﻴﻼب، ﺟﺰاﻳﺮ، ﻫﺎ ﮔﻮره ، ﺻﻨﺎﻳﻊ و ﺗﺎﺳﻴﺴ ﺎت ﭘﺮﺧﻄﺮ و ﺗﻐ ﻴﻴﺮ اﻗﻠﻴﻢ را ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻣﺠﺰا ارزﻳﺎﺑﻲ ﻣﻲ ﻧﻤﺎﻳـﺪ . اﻳـﻦ ﻣﻮارد ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﭼﻚ ﻟﻴﺴﺘﻲ ﺑﺮای ﺑﺮرﺳﻲ ﻫﺎ ی دﻗﻴﻖ ﺗﺮ ﺳﺘﺎد ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺑﺤﺮان اراﺋﻪ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ ]115 [ . 3 - 3 - 1 - اﺛﺮات ﺗﺠﻤﻌﻲ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻛﺎرﺑﺮی اراﺿﻲ ﻳﻜﻲ از ﻣﺘﺪاول ﺗﺮﻳﻦ ﻣﺸﻜﻼت در ﺗﻬﻴﻪ ﻃﺮح ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ، ﻣﺴـﺎﻟﻪ اﺛـﺮات ﻣﻨﻔـﻲ ﺗﺠﻤﻌـﻲ ﺗﻮ ﺳـﻌﻪ ﻛﺎرﺑﺮی اراﺿﻲ ﺑﺮ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﻴﻼب ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﻣﺴﺎﻳﻞ ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﺑﻪ ﻃﻮر ﺟﺪاﮔﺎﻧﻪ ﻛﻢ ﺗﺎﺛﻴﺮ ) ﻳﺎ ﺣﺘـﻲ ﺑـﺪون ﺗﺎﺛﻴﺮ ( ﺑﺎﺷﻨﺪ، اﻣﺎ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﺗﺠﻤﻌﻲ و ﺑﺎ در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻦ اﻧﻮاع ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻫﺎ اﺛﺮات زﻳﺎدی ﺑﺮ رﻓﺘﺎر ﺳـﻴﻼب ﻳـﺎ ﻃـﺮح ﻫـﺎ ی ﻣﺤﻠـﻲ ﺳﻴﻼب ﭼﻮن ﻫﺎ ﻃﺮح ی آﻣﺎدﮔﻲ، واﻛﻨﺶ و ﺑﺎزﺗﻮ اﻧﻲ ﺟﺎﻣﻌﻪ ﺑﮕﺬارﻧﺪ . ﻣﺘﺪاول ﺗﺮﻳﻦ ﻣﺜﺎل ﻫﺎ در اﻳﻦ زﻣﻴﻨﻪ ﻋﺒﺎرﺗﻨﺪ از ]115 [ : − ﺑﺴﺘﻦ ﻣﺴﻴﺮﻫﺎی ﻋﺒﻮر ﺳﻴﻼب و ﻣﺴﻴﺮﻫﺎی ﺟﺮﻳﺎن ﺑﺮ اﺛﺮ ﺗﻮﺳﻌﻪ و ﺳﺎﺧﺖ وﺳﺎز در دﺷﺖ ﻫﺎی ﺳﻴﻼﺑﻲ . − اﻓﺰاﻳﺶ ﺗﻠﻔﺎت ﺳﻴﻞ ﺑﻪ دﻟﻴﻞ ﻋﺪم اﻣﻜﺎن ذﺧﻴﺮه ﺳﺎزی ﺳﻴﻞ ﺑﻪ واﺳﻄﻪ ﺗﻮﺳﻌﻪ اراﺿﻲ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻣﺠﺰا و ﭘـﺮ ﻛـﺮدن ﻣﻨﺎﻃﻖ ﺳﻴﻞ ﮔﻴﺮ و ﺑﻪ ﺗﺒﻊ آن اﻓﺰاﻳﺶ ﺗﺮاز ﺳﻄﺢ ﺳﻴﻼب در اﻳﻦ ﻣﻨﺎﻃﻖ . − ﺧﻄﺮات ﻓﺰآﻳﻨﺪه ﺑﺮای اﻓﺮادی ﻛﻪ در اراﺿﻲ ﺳﻴﻞ ﺧﻴﺰ زﻧﺪﮔﻲ و ﻛﺎر ﻣﻲ ﻧﻤﺎﻳﻨﺪ و ﺗﺎﺛﻴﺮ ﺟﻤﻌﻴﺖ در ﻛﺎﻫﺶ ﻇﺮﻓﻴﺖ ﻣﺴﻴﺮﻫﺎی ﺗﺨﻠﻴﻪ و ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ اﺿﻄﺮاری . ﻣﺜﺎل ﻫﺎ ی ﻓﻮق ﻛﺎﻣﻼ روﺷﻦ ﻣﻲ ﺳﺎزﻧﺪ ﻛﻪ ﺳﺎﺧﺖ و ﺳﺎز در ﺣﺮﻳﻢ دﺷﺖ ﻫﺎ ی ﺳﻴﻼﺑﻲ و ﺑﻪ ﺗﺒﻊ آن اﻓﺰاﻳﺶ ﺟﻤﻌﻴـﺖ اﻳـﻦ ﻣﻨﺎﻃﻖ ﻣﻮﺟﺐ ﻛﺎﻫﺶ ﻇﺮﻓﻴﺖ ﺗﺨﻠﻴﻪ ﻣﺴﻴﺮﻫﺎی دﺳﺘﺮﺳﻲ در ﻫﻨﮕﺎم وﻗﻮع ﺳﻴﻼب و ﻋﺪم اﻣﻜﺎن ذﺧﻴﺮه ﺳﺎزی ﺳﻴﻞ و ﻛﺎﻫﺶ ﭘﻴﻚ ﺳﻴﻼب ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ از . رو اﻳﻦ اﻗﺪاﻣﺎت ﺗﻮﺳﻌﻪ در اراﺿﻲ ﺳﻴﻼﺑﻲ ﺑﻪ ﺻـﻮرت ﺗﺠﻤﻌـﻲ ﻣﻮﺟـﺐ اﻓـﺰاﻳﺶ ﺧﻄـﺮات ﺳـﻴﻼب ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . در ﺣﺎﻟﻲ ﻛﻪ واﻗﻌﻴﺖ اﻳﻦ اﺳ ﺖ ﻛﻪ ﻫﺮ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺑﻪ ﻧﻮﺑﻪ ﺧﻮد ﻣﻨﺠﺮ ﺑﻪ اﻓﺰاﻳﺶ ﭼﺸﻢ ﮔﻴﺮ در ﺳﻄﺢ ﺳـﻴﻼب، ﺧﻄـﺮات، ﻧﻴﺎزﻫﺎی ﺗﺨﻠﻴﻪ و ﻳﺎ ﺧﻄﺮات ﺑﺎﻟﻘﻮه ﻧﺨﻮاﻫﺪ ﺷﺪ، اﻣﺎ اﻓﺰاﻳﺶ آن ﺗﻮﺳﻂ اﺛﺮات ﺗﺠﻤﻌﻲ ﺑﺮﺧﻲ از اﻳﻦ ﻋﻮاﻣﻞ و ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻫـﺎ اﻏﻠـﺐ ﻏﻴﺮﻗﺎﺑﻞ ﭘﺬﻳﺮش ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . اﻳﻦ ﻣﺴﺎﻟﻪ ﻳﻜﻲ از دﻻﻳﻞ اﺻﻠﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ در اﻳـﻦ راﻫﻨﻤـﺎ ﺗﻮﺻـﻴﻪ ﺷـﺪه اﺳـﺖ ﻛـﻪ ﻗﺒـﻞ از ﺗﻬﻴـﻪ ﻫﺎ ﻃﺮح ی ﻣﺪﻳﺮﻳﺘﻲ اﺛﺮات ﺗﺠﻤﻌﻲ ﻣﻮرد ارزﻳﺎﺑﻲ ﻗﺮار ﮔﻴﺮﻧﺪ . اﻳﻦ ارزﻳـﺎﺑﻲ ﺑـﻪ ﻋﻨـﻮان ﺑﺨﺸـﻲ از ﻣﻄﺎﻟﻌـﺎت ﻣـﺪﻳﺮﻳﺖ ﺻـﻮرت ﻣﻲ ﮔﻴﺮد . اﻧﻮاع ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻛﺎرﺑﺮی اراﺿﻲ در آﻳﻨﺪه ﻧﻴﺰ اﮔﺮ ﻗﺎﺑـﻞ ﻗﺒـﻮل ﺑﺎﺷـﻨﺪ و ﻫﻤـﻪ ﺟﻮاﻧـﺐ ﻫـﺎ آن ﭼـﻮن زﻳﺴـﺖ ﻣﺤﻴﻄـﻲ، 46 31 / 05 / 94 راﻫﻨﻤﺎی ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ، اﻗﺘﺼﺎدی و ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﺑﻪ ﻃ ﻮر ﻛﺎﻣﻞ ﺑﺮرﺳﻲ ﺷﺪه ﺑﺎﺷﻨﺪ، در ﻃﺮح ﻟﺤﺎظ ﺧﻮاﻫﻨﺪ ﺷﺪ . ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﻃـﺮح ﻫـﺎ ی ﻣﺤﻠـﻲ ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ، ﻫﺎ ﻃﺮح ی ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻛﺎرﺑﺮی اراﺿﻲ و ﺳﻴﺎﺳﺖ ﻫﺎ ی ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ ﺳﻴﻼب ﻧﻴﺎز دارﻧﺪ ﺗﺎ ﻣﻮرد ارزﻳـﺎﺑﻲ ﻣﺠـﺪد واﻗﻊ ﺷﻮﻧﺪ ﺗﺎ ﻳﺎﻓﺘﻪ ﻫﺎ ی ﻃﺮح را ﺑﻪ ﺧﻮﺑﻲ ﻣﻨﻌﻜﺲ ﻧﻤﺎﻳﻨﺪ ]115 [ . 3 - 3 - 2 - ﭘﻴﺎﻣﺪﻫﺎی ﺳﻴﻼب ﻫﺎ ی ﺑﺰرگ ﺮ ﺗ از ﺳﻴﻼب ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﺑﺮای ﻃﺮاﺣﻲ ﺗﺮاز ﺳﻴﻞ ﺑﺮای ﻣﺸﺨﺺ ﻛﺮدن ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮ ی ﭘﻴﻮﺳﺘﻪ ﺳﻴﻼب و ﻫﺎ ﻃﺮح ی آن ﻻزم اﺳـﺖ ﺗـﺎ ﭘﻴﺎﻣـﺪﻫﺎی ﻧﺎﺷـﻲ از اﻧﻮاع ﺳﻴﻼب ﻫﺎ ﺑﺮرﺳﻲ ﺷﻮد . اﻳﻦ اﻣﺮ ﺷﺎﻣﻞ ﺳﻴﻼب ﻫﺎ ی ﺑﺎ اﺣﺘﻤﺎل وﻗﻮع ﺑﺎﻻ و ﺳﻴﻼب ﻫﺎ ی ﺑﺰرگ ﺗﺮ از ﺳﻴﻼب ﻣﻮرد اﺳـﺘﻔﺎده ﺑﺮای ﻃ ﺮاﺣﻲ ﺗﺮاز ﺳﻴﻞ و ﺣﺪاﻛﺜﺮ ﺳﻴﻼب ﻣﺤﺘﻤﻞ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﺗﺎﻛﻴﺪ ﺑﺮ روی ﺳﻴﻼب ﻫﺎ ی ﺑﺰرگ ﺗﺮ از ﺳﻴﻼب ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﺑـﻪ ﺧﺎﻃﺮ ﺧﻄﺮ ﻣﻮﺟﻮد ﺑﺮای اﻣﻨﻴﺖ ﺟﺎﻧﻲ اﻓﺮاد و ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮ ی اﺿﻄﺮاری ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . اﻗﺪاﻣﺎت ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮ ی ﺳﻴﻼب ﻛﻪ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﺑﺮای ﻃﺮاﺣﻲ ﺗﺮاز ﺳﻴﻞ ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺑﺎﺷﻨﺪ، ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﺑﺮای ﺳﻴﻼب ﺑﺰرگ ﺗﺮ ﻧﺎﻣﻨﺎﺳﺐ ﺑﺎﺷـﻨﺪ . اﻧﺘﺨـﺎب ﺳـﻄﺢ ﺗﺮاز ﺳﻴﻞ اﻏﻠﺐ ﺗﻮاﻓﻘﻲ ﻣﺸﻜﻞ، ﻣﻴﺎن ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎ ی ﺣﺎﺷﻴﻪ ای در ﺣﺎل اﻓﺰاﻳﺶ ﺳﻴﻼب، راﻫﻜﺎرﻫﺎی ﻏﻴﺮﺳﺎزه ای و ﻛﺎﻫﺶ ﻣﻨﺎﻓﻊ ﺟﺰﻳﻲ ﺣﻔﺎﻇﺖ در ﻣﻘﺎﺑﻞ ﺳﻴﻼب ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ از . رو اﻳﻦ در اﻳﻦ ﺷﺮاﻳﻂ ﺑﻬﺘﺮ اﺳـﺖ ﺗﻌﺮﻳـﻒ ﺳـﻴﻼب دﺷـﺖ و اراﺿـﻲ ﺳـﻴﻞ ﮔﻴـﺮ ﺑﺮاﺳﺎس ﺣﺪاﻛﺜﺮ ﺳﻴﻼب ﻣﺤﺘﻤﻞ و ﻧﻪ ﺑﺮاﺳﺎس ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی ﺳﻴﻼب در ﻣﻨﺎﻃﻖ ﺻﻮرت ﭘﺬﻳﺮد . در اﻳﻦ ﺻﻮرت، ﺟﺎﻣﻌﻪ ﭘﺬﻳﺮش ﺑﻴﺶ ﺗﺮ ی را در ﻣﻘﺎﺑﻞ رﺧﺪاد ﺳﻴﻼب ﺧﻮاﻫﺪ داﺷﺖ ]115 [ . 3 - 3 - 3 - ﺣﻔﺎﻇﺖ زﻳﺮﺳﺎﺧﺖ ﻫﺎ ﺣﻔﺎﻇﺖ از زﻳﺮﺳﺎﺧﺖ ﻫﺎی اﺳﺎﺳﻲ و ﺷﺮﻳﺎن ﻳﻫﺎ ﻲ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب، ﮔﺎز، ﻣﺠﺎری ﻓﺎﺿﻼب، ﺗﻠﻔﻦ و ﺑﺮق در زﻣﺎ ن وﻗﻮع ﺳـﻴﻼب اﻣﺮی ﺣﻴﺎﺗﻲ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ ﺗﺎ اﻃﻤﻴﻨﺎن ﺣﺎﺻﻞ ﺷﻮد ﻛﻪ اﻣﻜﺎن ﺑﺎزﻳﺎﺑﻲ اﻳﻦ ﺧﺪﻣﺎت در ﺣﺪاﻗﻞ زﻣﺎن ﻣﻤﻜﻦ ﺑﻌﺪ از ﺣﺎدﺛﻪ وﺟـﻮد دارد . اﻳﻦ ﻣﺴﺎﻟﻪ ﻫﻢ ﺧﻄﺮات را ﺑﺮای اﻣﻮال و داراﻳﻲ ﻫﺎی ﻋﻤﻮﻣﻲ ﻛﺎﻫﺶ ﻣﻲ دﻫﺪ و ﻫﻢ ﺑﺎزﻳﺎﺑﻲ و ﭘﺎک ﺳﺎزی را ﭘﺲ از ﺳﻴﻼب ﺗﺴﻬﻴﻞ ﻣﻲ ﻛﻨﺪ و ﻛﻢ ﺗﺮﻳﻦ ﺗﻠﻔﺎت را در ﭘﻲ ﺧﻮاﻫﺪ داﺷﺖ . ﺑﺮﺧﻲ از ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻫﺎی ﺣﻔﺎﻇﺘﻲ ﻛﻪ ﻣﻲ ﺗﻮان در اﻳﻦ زﻣﻴﻨﻪ اﻧﺠـﺎم داد ﻋﺒﺎرﺗﻨـﺪ : از ﺣﻔﺎﻇﺖ ﻣﻮﻗﺘﻲ در اﻃﺮاف ﺗﺎﺳﻴﺴﺎت ﻓﺎﺿﻼب، ﻣﻨﺎﺑﻊ آب، اﻳﺴﺘﮕﺎه ﻫﺎی ﺗﻮﻟﻴﺪ ﺑﺮق و ﺟﺪاﺳﺎزی ﻣﻮﺗﻮرﻫﺎی اﻟﻜﺘﺮﻳﻜﻲ از ﭘﻤﭗ ﻫﺎ در ﻣﺠﺎری ﻓﺎﺿﻼب و ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻫﺎی ﻣﻨﺎﺑﻊ آب و ﺳﺎﻳﺮ ﺷﺮﻳﺎن ﻫﺎی ﺣﻴﺎﺗ ﻲ ﻣﺘﻘﺎﻃﻊ ﺑﺎ رودﺧﺎﻧﻪ ]115 [ . 3 - 3 - 4 - ﻧﻮﺳﺎزی اراﺿﻲ ﺗﺨﺮﻳﺐ ﺷﺪه ﺗﻮﺳﻂ اﻗﺪاﻣﺎت ﭘﻴﺸﻴﻦ ﺗﺴﻜﻴﻦ ﺳﻴﻼب ﻧﻮﺳﺎزی اراﺿﻲ ﺗﺨﺮﻳﺐ ﺷﺪه در دﺷﺖ ﻫﺎی ﺳﻴﻼﺑﻲ ﻣﻨﺎﻓﻊ زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ ﺑﺎ ارزﺷﻲ دارد . ﺑﺴﻴﺎر ﻣﺤﺘﻤـﻞ اﺳـﺖ ﻛـﻪ اراﺿـﻲ ﺗﺨﺮﻳﺐ ﺷﺪه ی دﺷﺖ ﻫﺎی ﺳﻴﻼﺑﻲ ﻧﺎﺷﻲ از اﻗﺪاﻣﺎت ﭘﻴﺸﻴﻦ ﺗﺴﻜﻴﻦ ﺳﻴﻼب ﺑﻮده ﺑﺎﺷﺪ . از ا ﻳﻦ رو ﻫﺮ ﺗﻼﺷﻲ در اﻳـﻦ زﻣﻴﻨـﻪ ﺑﺎﻳـﺪ ﺟﺰﻳﻲ از اﻗﺪاﻣﺎت ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ و ﻃﺮح ﻫﺎی آﺗﻲ آن ﺑﺎﺷﺪ . از ﺟﻤﻠﻪ اﻳﻦ اﻗﺪاﻣﺎت ﺗﻮان ﻣﻲ ﺑـﻪ اﺟـﺎزه ورود ﺟﺮﻳـﺎن ﻫـﺎ ی ﻃﺒﻴﻌـﻲ ﺑـﻪ ﻣﻨﺎﻃﻘﻲ ﻛﻪ ﺟﺮﻳﺎن ﻫﺎ ی ﻃﺒﻴﻌﻲ در آن از ﺑﻴﻦ رﻓﺘﻪ اﺳﺖ، اﺷﺎره ﻧﻤﻮد . ﻫﻨﮕﺎﻣﻲ ﻛﻪ اﻗﺪﻣﺎت ﻓﻌﻠﻲ ﺗﺴﻜﻴﻦ ﺳﻴﻼب را ارزﻳﺎﺑﻲ ﻣـﻲ ﻛﻨـﻴﻢ، ﺑﺮرﺳﻲ ﻫﺎ ﺑﺎﻳﺪ در ﻣﻮرد ﻛﻠﻴﻪ اﻗﺪاﻣﺎت از ﺟﻤﻠﻪ ﺗﻐﻴﻴﺮات، ﺑﺎزﺳﺎزی و ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺗﻌﺪﻳﻞ ﻳﺎ ﭘﺎک ﺳﺎزی ﺻﻮرت ﭘﺬﻳﺮد . اﻟﺒﺘﻪ اﻳﻦ ارزﻳﺎﺑﻲ ﻫﺎ ﺑﺎﻳﺪ در ﺷﺮاﻳﻄﻲ ﺻﻮرت ﭘﺬﻳﺮد ﻛﻪ از اﻓﺰاﻳﺶ دﺳﺘﺎوردﻫﺎی ﻣﺜﺒﺖ زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ ﺑﺪون ازدﻳﺎد ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻮﺟﻪ ﺧﻄﺮ ﺳﻴﻞ اﻃﻤﻴﻨـﺎن ﺣﺎﺻـﻞ ﻓﺼﻞ ﺳﻮم - ﻣﻠﺰوﻣﺎت ﻼبﻴﺳ ﺖﻳﺮﻳﻣﺪ 31 / 05 / 94 47 ﺷﻮد . ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻣﺜﺎل، در ﻣﻨﺎﻃﻖ ﺳﺎﺣﻠﻲ ﺟﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﭘﺘﺎﻧﺴﻴﻞ ﺳﻴﻼب ﻫﺎی ﺑﺎ اﻣﻮاج ﺑﻠﻨﺪ وﺟﻮد ﻧﺪاﺷﺘﻪ ﻧﺒﺎﺷﺪ، ﻣﻲ ﺗﻮان درﻳﭽـﻪ ﻫـﺎی ﺳﻴﻞ ﮔﻴﺮ را در زﻣﺎن ﻫﺎی ﻏﻴﺮ ﺳﻴﻼب ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﺣﻔﺎﻇﺖ ﻳﺎ ﺑﺎزﺗﻮاﻧﻲ اﻛﻮﺳﻴﺴﺘﻢ ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺑﺎز ﮔﺬاﺷـﺖ . اﻳـﻦ درﻳﭽـﻪ ﻫـﺎی ﺳـﻴﻞ ﮔﻴـﺮ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﻨﺪ ﻃﻮری ﻃﺮاﺣﻲ ﺷﻮﻧﺪ ﻛﻪ در زﻣﺎن ﺳﻴﻼب ﺑﻪ ﻃﻮر اﺗﻮﻣﺎﺗ ﻴﻚ ﺑﺴﺘﻪ ﺷﻮﻧﺪ ]115 [ . 3 - 3 - 5 - ﺟﺰاﻳﺮ ﺷﻜﻞ ﺟﺰﻳﺮه ﻫﺎ در دﺷﺖ ﻫﺎی ﺳﻴﻼﺑﻲ در ﻃﻲ ﻳﻚ ﺳﻴﻼب ﺑﻪ ﺻﻮرت ﺑﺎﻟﻘﻮه ﺧﻄﺮﻧﺎک ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ . اﻳﻦ ﻣﺴﺎﻟﻪ زﻣﺎﻧﻲ ﺧﻄﺮﻧﺎک ﺗﺮ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد ﻛﻪ ﺳﻴﻼب ﻫﺎﻳﻲ ﺑﺰرگ ﺗﺮ از ﺳﻴﻼب ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده در ﺗﺮاز ﺳﻴﻞ ﺟﺰﻳﺮه را ﺑﻪ زﻳﺮ ﺳﻴﻞ ﺑﺒﺮد ) ﺷﻜﻞ3 - 1 .( از اﻳـﻦ رو در اﻳﻦ ﺷﺮاﻳﻂ ﻣ ﺮدﻣﻲ ﻛﻪ در ﺟﺰﻳﺮه ﺑﻪ دام اﻓﺘﺎده اﻧﺪ و ﻧﺠﺎت دﻫﻨﺪﮔﺎن آن ﻫﺎ، در ﻣﻌﺮض ﺧﻄﺮ ﺑـﻲ ﻣـﻮردی ﻗـﺮار ﺧﻮاﻫﻨـﺪ ﮔﺮﻓـﺖ . ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ ﺗﻮﺳﻌﻪ اراﺿﻲ در اﻳﻦ ﻧﻮاﺣﻲ ﻗﺒﻞ از وﻗﻮع ﺳﻴﻼب ﻧﻴﺎز ﺑﻪ دﻗﺖ و ﺑﺮرﺳﻲ ﺑﻴﺶ ﺗﺮی دارد ]115 [ . ﺷﻜﻞ3 - 1 - ﻧﻤﻮﻧﻪ ای از ﺟﺰاﻳﺮ ﻛﻪ ﻫﻨﮕﺎم وﻗﻮ ع ﺣﺪاﻛﺜﺮ ﺳﻴﻼب ﻣﺤﺘﻤﻞ ﺑﻪ زﻳﺮ ﺳﻴﻼب ﻓﺮو ﻣﻲ روﻧﺪ 3 - 3 - 6 - ﮔﻮره ﻫﺎ ﻫﺎ ﮔﻮره از اﻗﺪاﻣﺎت ای ﺳﺎزه ﻣﻬﺎر ﺳﻴﻼب ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ ﻛﻪ در ﻓﺼﻞ ﻫﺸﺘﻢ اﻳﻦ راﻫﻨﻤﺎ ﺑﻪ ﻃﻮر ﻣﻔﺼﻞ ﺑـﻪ آن ﭘﺮداﺧﺘـﻪ ﺷـﺪه اﺳﺖ . ﻫﺎ ﮔﻮره ﻳﻜﻲ از اﻗﺪاﻣﺎت ﻣﺤﺎﻓﻈﺖ در ﺑﺮاﺑﺮ ﺳﻴﻼب، ﺗﺎ زﻣﺎﻧﻲ ﻛﻪ ﺗﺨﺮﻳﺐ ﻧﺸﻮﻧﺪ و ﻳﺎ ﺳﻄﺢ ﺳﻴﻼب از ﻫﺎ آن ﺑﺎﻻﺗﺮ ﻧـﺮود، ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ . اﮔﺮﭼﻪ، ﻏﻴﺮﻣﺤﺘﻤﻞ اﺳﺖ ﻛﻪ ﻫﺎ ﮔﻮره ﺑﺮ ﻣﺒﻨﺎی ﺣﺪاﻛﺜﺮ ﺳﻴﻼب ﻣﺤﺘﻤﻞ ﻃﺮاﺣﻲ ﺷﻮﻧﺪ اﻣﺎ ﻃﺮاﺣﻲ ﻫـﺎ آن ﺑﺎﻳـﺪ ﺑـﻪ ﮔﻮﻧﻪ ای ﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ ﺑﻪ ﺗﺨﺮﻳﺐ ﻳﺎ ﻋﺪم ﻛﺎراﻳﻲ ﻫﺎ آن در ﻣﻘﺎﺑﻞ ﺳﻴﻼب ﻫﺎ ی ﺑﺎ ﺳﻄﺢ ﺑﺎﻻﺗﺮ از ﮔـﻮره ﻣﻨﺠـﺮ ﻧﺸـﻮد . ﻋﻮاﻗـﺐ ﻋـﺪم ﻛﺎراﻳﻲ ﻫﺎ ﮔﻮره در ﻣﻘﺎﺑﻞ ﺳﻴﻼب ﻫﺎ ی ﺑﺎ ﺳﻄﺢ ﺑﺎﻻﺗﺮ ﺑﺎﻳﺪ ارزﻳﺎﺑﻲ ﮔﺮدد و اﮔـﺮ ﺧﻄـﺮات ﺟـﺎﻧﻲ و ﺧﺴـﺎرت وﺟـﻮد دارد ﺑﺎﻳـﺪ اﻗﺪاﻣﺎت ﻣﻨﺎﺳﺒﻲ ﺑﺮای ﻛﺎﻫﺶ ﺧﻄﺮات ﺟﺎﻧﻲ و ﺧﺴﺎرت ﺑﻪ ﻛﺎر ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﻮد . اﻳﻦ اﻗﺪاﻣﺎت ﺗﻮاﻧ ﻣﻲ ﺪ ﺷﺎﻣﻞ اﻗﺪاﻣﺎت ﻏﻴﺮﺳﺎزه ای ﻣﺎﻧﻨﺪ ﻫﺎ ﻃﺮح ی اﻳﺠﺎد آﻣﺎدﮔﻲ در ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ ﺑﺎ ﺳﻴﻼب و ﻳﺎ ﻛﻨﺘﺮل ﺗﻮﺳﻌﻪ در اراﺿﻲ ﭘﺸﺖ ﻫـﺎ ﮔﻮره در ﺟﻬـﺖ ﻛـﺎﻫﺶ ﺧﻄـﺮات ﺣﺪاﻛﺜﺮ ﺳﻴﻼب ﻣﺤﺘﻤﻞ ﺗﺮ از ﺳﻴﻞ ﻃﺮاﺣﻲ ﺷﺪه ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺷﻬﺮی ﺟﻨﮕﻞ ﺗﺎﻻب ﺣﺪاﻗﻞ ﺳﻄﺢ ﻗﺎﺑﻞ ﻗﺒﻮل- ﺳﻄﺤﻲ ﻛﻪ ﺳﺮﻳﻊ ﺗﺮﻳﻦ ﺧﺴﺎرت را در ﻫﻨﮕﺎم وﻗﻮع ﺳﻴﻼب ﻣﻲ ﺑﻴﻨﺪ . ﭘﻞ ﺗﺮاز ﻧﺮﻣﺎل رودﺧﺎﻧﻪ 48 31 / 05 / 94 راﻫﻨﻤﺎی ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ﺟﺎﻧﻲ و ﺧﺴﺎرت ﺑﺎﺷﺪ . ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺗﻮاﻧ ﻣﻲ ﻫﺎ ﮔﻮره ﻨﺪ ﺑﻪ واﺳﻄﻪ اﻳﺠﺎد ﺟﺪاﻳﻲ ﻣﻴﺎن اراﺿﻲ ﺳـﻴﻞ ﮔﻴـﺮ و ﺳـﺎﻳﺮ ﻧـﻮاﺣﻲ، ﺗـﺎﺛﻴﺮ ات زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ ﻣﻬﻤﻲ ﭼﻮن ﺗﻐﻴﻴﺮ اﻛﻮﺳﻴﺴﺘﻢ رودﺧﺎﻧﻪ در اﻳﻦ ﻧﻮاﺣﻲ و ﺑﺴﺘﻦ ﻣﺴﻴﺮ ﻋﺒﻮر ﺣﻴﻮاﻧـﺎت ﻧﻴـﺰ داﺷـﺘﻪ ﺑﺎﺷـﻨﺪ از . رو اﻳﻦ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮع، ﻫﺎ ﮔﻮره ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺎ رﻋﺎﻳﺖ ﺗﻤﺎم ﻣﻮارد ﻗﺎﻧﻮﻧﻲ ﻫﺎ ﻃﺮح ی زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ ﻣﻮرد ارزﻳﺎﺑﻲ ﻗـﺮار ﮔﻴﺮﻧـﺪ . اﺑﺘﺪا ﺑﺎﻳﺪ ﻳﻚ ارزﻳﺎﺑﻲ ﻛﻠﻲ در ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻣﺪﻳﺮﻳﺘﻲ اﻧﺠﺎم ﮔﻴﺮد ﺗﺎ اﻃﻤﻴﻨﺎن ﺣﺎﺻﻞ ﺷـﻮد ﻛـﻪ ﮔﺰﻳﻨـﻪ ﻣـﻮرد ﻧﻈـﺮ ﻗﺎﺑـﻞ اﻧﺠـﺎم ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ و ﺳﭙﺲ ارزﻳﺎﺑﻲ ﻫﺎ ی ﺟﺰﻳﻲ ﺗﺮ ی ﺑﺮای ﺑﺮرﺳﻲ ﻣﻮارد ﻗﺎﻧﻮﻧﻲ ﻣ ﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ و ﻏﻴﺮه ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز اﺳﺖ ]115 [ . 3 - 3 - 7 - ﺻﻨﺎﻳﻊ و ﺗﺎﺳﻴﺴ ﺎت ﭘﺮﺧﻄﺮ ﺻﻨﺎﻳﻊ و ﺗﺎﺳﻴﺴ ﺎت ﭘﺮﺧﻄﺮ در ﻣﻘﺮرات ﻫﺎ ﻃﺮح ی زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ ﻣﺤﻠﻲ ﺗﻌﺮﻳﻒ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ و ﻣـﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳـﻼﻣﺖ ﻋﻤـﻮﻣﻲ و ﺧﻄﺮات زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ در ارﺗﺒﺎط ﺑﺎ ﮔﺮﻳﺰ ﻣﻮاد ﺳﻤﻲ و آور زﻳﺎن ﺑﻪ وﺳﻴﻠﻪ ﻃﻐﻴﺎن رود ﺗﻮﺳﻂ ﺳﻴﻼب ﻫـﺎ ﺑﺎﻳـﺪ ﺑﺮرﺳـﻲ ﺷـﻮﻧﺪ . وﻗﺘﻲ اﻳﻦ ﺑﺮرﺳﻲ ﺗﻮاﻧ ﻤﻲﻧ ﻫﺎ ﻨﺪ در ﺟﺎﻳﻲ ﺑﻪ ﻃﻮر دﻗﻴﻖ اﻳﻦ ﺧﻄﺮات را ﻣﺸﺨﺺ ﻛﻨﻨﺪ در ﻧﺘﻴﺠﻪ ﻣﻜـﺎن ﻫـﺎ ی ﺟـﺎﻳﮕﺰﻳﻦ ﺑﺎﻳـﺪ ﻣﻮرد ﺑﺮرﺳﻲ ﻗﺮار ﮔﻴﺮد . اﻳﻦ ﻣﻜﺎن ﺗﻮاﻧ ﻣﻲ ﻫﺎ ﻨﺪ در داﺧﻞ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ و ﻳﺎ ﺧﺎرج آن ﺑﺎﺷﻨﺪ . اﻣﺎ ﺑﺎﻳﺪ ﺟﺎﻳﻲ ﻗﺮار ﮔﻴﺮﻧﺪ ﻛﻪ اﻳﻦ ﺧﻄﺮات ﺑﻪ ﻃﻮر ﻣﻮﺛﺮ ی ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺷﻮﻧﺪ ]115 [. از رو اﻳﻦ ﺑﻬﺘﺮ اﺳﺖ اﻳﻦ ﻧﻮع ﺻﻨﺎﻳﻊ در ﭘﻬﻨﻪ ﻫﺎ ی ﺑـﺎ دوره ﺑﺎزﮔﺸـﺖ ﺑـﺎﻻﺗﺮ از 500 ﺳﺎل ﻗﺮار ﮔﻴﺮﻧﺪ . 3 - 3 - 8 - ﺗﻐﻴﻴﺮ اﻗﻠﻴﻢ ﻫﺪف ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻣﺪﻳﺮﻳﺘﻲ ﻓﺮاﻫﻢ ﻛﺮدن ﻳﻚ ﻃﺮح ﻣﺪﻳﺮﻳﺘﻲ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ ﺑﺮای ﻳﻚ دوره زﻣﺎﻧﻲ ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺑﺎﺷﺪ، ﻳﻌﻨﻲ، اﮔﺮ در دوره زﻣﺎﻧﻲ 20 ﺳﺎﻟﻪ اﺛﺮات ﮔﻠﺨﺎﻧﻪ ای ﺑﺪﺗﺮ از ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ ﻫﺎ ی ﻓﻌﻠﻲ ﺑﺎﺷﺪ، ﻫﺎ ﻃﺮح ی ﻣﺪﻳﺮﻳﺘﻲ ﻣـﻮرد اﺳـﺘﻔﺎده ﺑﺎﻳـﺪ ﻗـﺎدر ﺑـﻪ ﺗﻄﺒﻴﻖ ﺑﺎ اﻳﻦ ﻣﺴﺎﻟﻪ ﺑﺎﺷﻨﺪ ]115 [ . ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ اﺛﺮات ﻣﻨﻔﻲ ﺗﻐﻴﻴﺮات آب و ﻫﻮاﻳﻲ ﺑﺮ رﻓﺘﺎر ﺳﻴﻼب ﻧﻴﺎز ﺑﻪ ﺑﺮرﺳﻲ دارد ﻛﻪ اﻳـﻦ اﺛﺮات ﺷﺎﻣﻞ ﻣﻮارد زﻳﺮ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ ]115 [: − اﻓﺰاﻳﺶ ﺳﻄﺢ آب ﻛﻪ ﻣﻨﺠﺮ ﺑﻪ اﻓﺰاﻳﺶ ﻣﺸﻜﻼت ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﺳ ﻴﻼب در ﻧﻮاﺣﻲ ﺳﺎﺣﻠﻲ ﺑﻪ ﺧﺼﻮص در ﻣﺮداب و ﻫـﺎ درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ ی ﺑﺴﺘﻪ ﻣﻲ ﺷﻮد . اﻳﻦ ﻣﺸﻜﻼت ﺑﺎ ﺳﺎﺧﺖ ﺧﺎﻛﺮﻳﺰﻫﺎ ی اﺿﺎﻓﻲ در ورودی اﻗﻴﺎﻧﻮس ﻫﺎ ، درﻳﺎﻫﺎ و درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ ﺗﺸﺪﻳﺪ ﻣﻲ ﺷﻮد . اﻳﻦ ﻣﺴﺎﻟﻪ ﺑﺎﻋﺚ ﻣﻲ ﺷﻮد ﻛﻪ ﻣﻮارد زﻳﺮ را ﺑﺮرﺳﻲ ﻧﻤﺎﻳﻴﻢ : − ﺑﻪ ﻛﺎرﮔﻴﺮی ﺗﺮاز ﺳﻴﻞ ﺑﺎﻻﺗﺮ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﺛﺎﺑﺖ ﻧﮕﻪ داﺷﺘ ﻦ ﺳﻄﺢ ﺣﻔﺎﻇﺖ ﻳﺎ ﭘﺬﻳﺮش ﻳﻚ ﺳﻄﺢ ﺑﺎﻻﺗﺮی از ﺧﻄﺮ ﺳﻴﻼب . − ﺗﻮﺳﻌﻪ و ﺑ ﻪ روزرﺳﺎﻧﻲ ﻫﺎ ﻃﺮح ی ﻣﺪﻳﺮﻳﺘﻲ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ارﺗﻔﺎع ﺧﺎﻛﺮﻳﺰﻫﺎ در ﺟﺎﻳﻲ ﻛﻪ اﻳﻦ ﺧﺎﻛﺮﻳﺰﻫـﺎ ﺳـﻄﺢ ﺳﻴﻼب را ﻣﻬﺎر ﻛﻨﺪ ﻣﻲ . ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺑﺎﻳﺪ آﻧﺎﻟﻴﺰ ﺣﺴﺎﺳﻴﺖ ﺑﺮای ﺗﻌﻴـﻴﻦ ﻣﺤـﺪوده ﺗﻐﻴﻴـﺮات در ﺳـﻄﺢ اﻗﻴـﺎﻧﻮس در ﺟﻬﺖ ﻃﺮح زﻣﺎن ﺑﻨﺪی در ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻣﺪﻳﺮﻳﺘﻲ ﻟﺤﺎظ ﺷﻮد . − اﻟﮕﻮی آب و ﻫﻮاﻳﻲ ﻣﺘﻐﻴﺮ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ ﻃﻮﻓﺎن ﻫﺎ را ﺗﻘﻮﻳﺖ ﻛﻨﺪ و در ﻧﺘﻴﺠﻪ ﻣﻮﺟﺐ اﻓﺰاﻳﺶ ﺷـﺪت اﺛـﺮات ﺳـﻴﻼب ﺷـﻮد . ﺑﺮرﺳﻲ ﺗﺎﺛﻴﺮات ﻣﺮﺑﻮط در آﻧﺎﻟﻴﺰ ﺣﺴﺎﺳﻴﺖ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ ﻣﻨﺠﺮ ﺑﻪ ﺑﺮرﺳﻲ ﻫﺎی ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻣﺪﻳﺮﻳﺘﻲ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﻣﻮارد زﻳﺮ ﺷﻮد : ﻓﺼﻞ ﺳﻮم - ﻣﻠﺰوﻣﺎت ﻼبﻴﺳ ﺖﻳﺮﻳﻣﺪ 31 / 05 / 94 49 − ﭘﺲ از ﺗﺼﻤﻴﻢ ﮔﻴﺮ ی ﺑﺮای ﻛ ﺑﻪ ﺎرﮔﻴﺮی ﻳﻚ ﺗﺮاز ﺳﻴﻞ ﺑﺎﻻﺗﺮ، ﺣﺎل ﻫﺪف ﻓﺮاﻫﻢ آوردن ﻳﻚ ﺳﻄﺢ ﻣﻄﻤﺌﻦ ﺣﻔﺎﻇﺖ در آﻳﻨﺪه ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . − ﺗﺼﻤﻴﻢ ﮔﻴﺮ ی ﺑﺮاﺳﺎس ﺳﻄﺢ ﺣﻔﺎﻇﺖ ﺳﻴﻼب ﻛﻪ ﺑﻪ ﻃﻮر ﻣﻮردی ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺷﺪه ﺑﺎﺷﺪ ﻣـﻲ ﺗﻮاﻧـ ﺪ ﻣﻨﺠـﺮ ﺑـﻪ ﻛـﺎﻫﺶ ﺳﻄﺢ ﺣﻔﺎﻇﺖ ﺳﻴﻼب در آﻳﻨﺪه ﺷﻮد . 3 - 4 - ﺗﻮﺻﻴﻪ ﻫﺎ و ﻣﻼﺣﻈﺎت ﺣﺎﺻﻞ از ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﺗﻮﺻﻴﻪ ﻫﺎﻳﻲ از ﻣﻄﺎﻟ ﻌﺎت، ﻣﺒﻨﺎی ﺗﺸﺨﻴﺺ ﻳﻚ ﻃﺮح ﻣﺪﻳﺮﻳﺘﻲ ﻣﻨﺴﺠﻢ و ﺟﺎﻣﻊ را ﺑﺮای اﻗﺪاﻣﺎت ﻛﺎرآﻣﺪ و ﻣﻮﺛﺮ، ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﻣﻮﺛﺮ ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی ﻣﻮﺟﻮد، ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی آﻳﻨﺪه، ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی ﭘﻴﻮﺳﺘﻪ، ﺧﻄﺮات ﺟﺎﻧﻲ و ﺣﺪاﻗﻞ ﻛﺮدن ﺧﺴﺎرات ﺳﻴﻼب ﺑﺮ ﺟﺎﻣﻌﻪ ﻓـﺮاﻫﻢ ﻣﻲ ﻧﻤﺎﻳﺪ . در اﻳﻦ راﺳﺘﺎ ﺗﻮﺻﻴﻪ ﻣﻲ ﺷﻮد ﻛﻠﻴﻪ درﻳﺎﻓﺖ ﻫﺎی ﺣﺎﺻﻞ ا ز ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت اﻋﻢ از ﺑﺮرﺳﻲ ﺧﻄﺮات و ﺧﺴﺎرات ﺳﻴﻞ، ﺑﺮرﺳﻲ ﺗﻮﺳـﻌﻪ ﻛﺎرﺑﺮی اراﺿﻲ در آﻳﻨﺪه، اﺛﺮات ﻣﻨﻔﻲ و ﻣﺜﺒﺖ ﺣﺎﺻﻞ از اﻗﺪاﻣﺎت ﭘﻴﺸﻴﻦ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی ﺳﻴﻼب دﺷﺖ، ﺑﺮرﺳـﻲ ﻣـﻮارد وﻳـﮋه و ﻏﻴﺮه ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻟﻴﺴﺘﻲ ﺗﻬﻴﻪ ﺷﻮد و ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر اﻗﺪام ﻣﺪﻳﺮﻳﺘﻲ ﻣﻨﺎﺳﺐ در اﺧﺘﻴﺎر ﺳﺘﺎد ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺑﺤﺮان ﻛﺸﻮر ﻗﺮار ﮔﻴﺮد . 3 - 5 - ﻣﻼﺣﻈﺎت اوﻟﻴﻪ ﭘﻴﺶ از ﺷﺮوع ﻫﺮ ﻧﻮع ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ و ﺟﻤﻊ آوری اﻃﻼﻋﺎت، ﻛﻤﻴﺘﻪ ﺳﻴﻞ و ﮔﺮوه ﻣﻄﺎﻟﻌﺎﺗﻲ ﺳـﻴﻞ ) اﻋـﻢ از ﺑﺨـﺶ دوﻟﺘـﻲ و ﻳـﺎ ﻣﻬﻨﺪﺳﻴﻦ ﻣﺸﺎور ( ﺑﺎﻳﺪ ﻣﻮارد زﻳﺮ را ﻣﺪ ﻧﻈﺮ ﻗﺮار دﻫﺪ ]115 :[ − اﻫﺪاف ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺧﻄﺮ در ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ﺑﻪ ﺷﺮح زﻳﺮ ﺑﺎﻳﺪ ﻣﺪ ﻧﻈﺮ ﻗﺮار ﮔﻴﺮد . • ﻛﺎﻫﺶ ﺧﻄﺮ ﺟ ﺎﻧﻲ و ﺧﺴﺎرت ﻣﺎﻟﻲ ﺳﻴﻼب ﺑﻪ اﻣﻮال و ﺗﺎﺳﻴﺴ ﺎت زﻳﺮ ﺑﻨﺎﻳﻲ ﻣﻮﺟﻮد • ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺧﻄﺮ ﺑﻪ ﺗﺎﺳﻴﺴ ﺎت زﻳﺮ ﺑﻨﺎﻳﻲ ﻣﻬﻢ ﻫﻨﮕﺎم و ﺑﻌﺪ از رﺧﺪاد ﺳﻴﻼب ﺑﻤﻨﻈﻮر ﺣﺼﻮل اﻃﻤﻴﻨﺎن از اﻳﻦ ﻛـﻪ در زﻣﺎن ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻣﻨﺎﺳﺐ و ﻗﺎﺑﻞ اﺳﺘﻔﺎده ﻫﺴﺘﻨﺪ . • ﻣﻄﻤﺌﻦ ﺷﺪن از ﻛﻪ اﻳﻦ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺑﻌﺪی اراﺿﻲ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ﺑـﺎ ﺧﻄـﺮ ﺳـﻴﻼب و ﺧﻄـﺮات ﺟـﺎﻧﻲ ﻧﺎﺷـﻲ از آن ﺳﺎزﮔﺎر ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد . • ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺧﻄﺮ ﺳﻴﻼب ﺑﻪ ﻃﻮری ﻛﻪ ﺧﺴﺎرت ﺑﺎﻟﻘﻮه ﺑﺮای ﺗﺎﺳﻴﺴ ﺎت زﻳﺮ ﺑﻨﺎﻳﻲ ﻛﻪ در آﻳﻨـﺪه ﺳـﺎﺧﺘﻪ ﻣـﻲ ﺷـﻮد ﻛﺎﻫﺶ ﻳﺎﺑﺪ . • ﺣﻔﺎﻇﺖ و ﺑﻬﺒﻮد ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ رودﺧﺎﻧﻪ و ﺳﻴﻼب دﺷﺖ در ارﺗﺒﺎط ﺑﺎ اﻫﺪاف ﻗﻮاﻧﻴﻦ و ﺳﻴﺎﺳﺖ ﻫﺎ ی ﻛﺸﻮر • رﻋﺎﻳﺖ اﻫﺪاف و ﻣﻘﺮرات ﺣﻔﺎﻇﺖ ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ ﻛﺸﻮر • ﺣﺼﻮل اﻃﻤﻴﻨﺎن از اﻳﻦ ﻛﻪ ﻃﺮح ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ اراﺋﻪ ﺷﺪه ﺑﻪ ﻃﻮر ﺟﺎﻣﻊ، ﻃﺮح ﻫﺎی ﻣﺤﻠﻲ ﻣﻬﺎر ﺳﻴﻼب، ﻃﺮح ﻫﺎی آﺑﺨﻴـﺰداری، ﻃﺮح ﻫﺎی ﺗﺠﺎری و ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ اﺳﺘﺮاﺗﮋﻳﻚ، ﻃﺮح ﻫﺎی آﻣﺎﻳﺶ ﺳﺮزﻣﻴﻦ، ﻃﺮح ﻫﺎی ﺟـﺎﻣﻊ، ﺗﻔﺼـﻴﻠﻲ و ﻫـﺎدی، ﻃـﺮح ﺗﻮﺳـﻌﻪ ﻋﻤﺮان ﻧﺎﺣﻴﻪ ای و ﻗﻮاﻧﻴﻦ، ﻣﻘﺮرا ت و آﻳﻴﻦ ﻧﺎﻣﻪ ﻫﺎی ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻫﺎی ﭘﻨﺞ ﺳﺎﻟﻪ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻛﺸﻮر را در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻪ اﺳﺖ . 50 31 / 05 / 94 راﻫﻨﻤﺎی ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ • ﺣﺼﻮل اﻃﻤﻴﻨﺎن از ﻛﻪ اﻳﻦ ﻃﺮح ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﭘﻴﺸﻨﻬﺎدی ﺗﻮاﻧ ﻣﻲ ﺪ ﺣﻤﺎﻳﺖ اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ ﻣﻨﻄﻘﻪ را ﺟﻠﺐ ﻛﻨﺪ . • ﺣﺼﻮل اﻃﻤﻴﻨﺎن از ﻛﻪ اﻳﻦ اﻗﺪاﻣﺎت ﻧﺎﺷﻲ از ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ، ﺳﺎزﮔﺎر ﺑﺎ ﻣﺤﻴﻂ اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ ﺑـﻮده و ﻣﻨﺎﻓﻊ اﻗﺘﺼﺎدی و آﺛﺎر ﻣﺜﺒﺖ ﺣﺪاﻛﺜﺮ و آﺛﺎر ﻣﻨﻔﻲ ﻫﺎ آن ﺣﺪاﻗﻞ ﮔﺮدﻳﺪه اﺳﺖ . • ﺑﺮﻗﺮار ﻛﺮدن ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ای ﺑﺮای اﺟﺮای ﻃﺮح ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ﻛﻪ ﺷﺎﻣﻞ ﻣﻜﺎﻧﻴﺰم ﺗﺎﻣﻴﻦ ﻣﺎﻟﻲ، ﻣﺴﻮوﻟﻴﺖ ، ﻫـﺎ ﺷﺮوط و ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﭘﺎﻳﺶ ﺑﺎﺷﺪ . • ﻧﻮﺷﺘﻦ و ﺑ ﻪ روز ﻛﺮدن ﺳﻴﺎﺳﺖ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺧﻄﺮ ﺳـﻴﻞ ﺑـﺮای ﻣﺤـﺪوده ﻣﻄﺎﻟﻌـﺎﺗﻲ در ﻣﺮاﺣـﻞ ﻣ ﺨﺘﻠـﻒ ﻓﺮاﻳﻨـﺪ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺗﻮﺳﻌﻪ اراﺿﻲ . • در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻦ ﺑﻬﺘﺮﻳﻦ راﻫﻜﺎر ﺑﺮای ﺑﻪ ﻛﺎرﮔﻴﺮی ﻳﺎﻓﺘﻪ ﻫﺎ ی ﻃﺮح ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﻴﻼب دﺷـﺖ در ﻗـﻮاﻧﻴﻦ، ﻣﻘـﺮرات، آﻳﻴﻦ ، ﻫﺎ ﻧﺎﻣﻪ ﺑﺨﺶ و ﻫﺎ ﻧﺎﻣﻪ ﻫﺎ ﻃﺮح ی آﻣﺎﻳﺶ ﺳﺮزﻣﻴﻦ، ﺟﺎﻣﻊ، ﺗﻔﺼﻴﻠﻲ و ﻫﺎدی و ﻃـﺮح و ﺳﻴﺎﺳـﺖ ﻣـﺪﻳﺮﻳﺖ ﺗﻮﺳﻌﻪ اراﺿﻲ . − ﻣﺸﺨﺺ ﻛﺮدن ﻣﺮاﺟﻊ و ﻣﻨﺎﺑﻊ ا ﻃﻼﻋﺎت ﺟﺎﻣﻌﻪ ) ﻛﺸﻮر و اﺳﺘﺎن و ﺷﻬﺮ ﻳﺎ روﺳﺘﺎ ( ﻛﻪ در ارﺗﺒﺎط ﺑﺎ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺧﻄـﺮ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ﺑﻮده و ﻳﺎ ﻣﺤﺪودﻳﺖ ﻫﺎ و اﺑﺰار ﺑﺎﻟﻘﻮه ﻣﺪﻳﺮﻳﺘﻲ ﻛﻪ وﺟﻮد دارﻧﺪ . − اﻫﺪاف ﻣﺮاﺣﻞ ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ﺷﺎﻣﻞ : • آﻣﺎده ﺳﺎزی ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﺳﻴﻞ1 • آﻣﺎده ﺳﺎزی ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺧﻄﺮ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ2 • آﻣﺎده ﺳﺎز ی ﻃﺮح ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺧﻄﺮ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ3 ﻣﻼﺣﻈﺎت ﻳﺎد ﺷﺪه اﻣﻜﺎن ﺗﻌﻴـﻴﻦ ﻫـﺎ داده ی ﻣـﻮرد ﻧﻴـﺎز ﺑـﺮای اﻧﺠـﺎم ﻣﻄﺎﻟﻌـﺎت و ﺗﺼـﻤﻴﻢ ﺳـﺎزی در زﻣﻴﻨـﻪ ﻣـﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ را ﻓﺮاﻫﻢ ﻣﻲ ﺳﺎزد . 3 - 6 - ﻫﺎ داده ی ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز ﻫﺎ داده ﻳﻲ ﻛﻪ ﺑﺎﻳﺪ ﺗﻬﻴﻪ ﺷﺪه و ﻳﺎ ﺗﻠﻔﻴﻖ ﮔﺮدﻧﺪ ﺷﺎﻣﻞ ﻣﻮارد زﻳﺮ اﺳﺖ ]115 [ . − ﺳﻴﻼب ﻫﺎ ی ﺗﺎرﻳ ﺨﻲ، ﻫﺎ داده ی ﻛﺎرﺑﺮی اراﺿﻲ، ﮔﺰارش ﻫﺎ ی ﻣﻮﺟﻮد، رﻓﺘﺎر ﻛﻠﻲ ﺳﻴﻼب، ﻣﺴﻴﺮﻫﺎی اﺻﻠﻲ ﺟﺮﻳـﺎن، ﺗﺮاز اوج ﺳﻴﻼب، ﺧﺴﺎرت ﺳﻴﻼب، ﺳﺮﻋﺖ ﺟﺮﻳﺎن، ﻧﺮخ اﻓﺰاﻳﺶ ﺟﺮﻳﺎن ﺳـﻴﻞ ) ﻫﻴـﺪروﮔﺮاف ﺳـﻴﻞ ( ، زﻣـﺎن ﺳـﻔﺮ ﺳﻴﻞ4 و اﺛﺮﻫﺎی ﺳﻴﻞ ﺑﺮ روی ﺟﻮاﻣﻊ ﻧﻈﻴﺮ ﺑﺴﺘﻪ ﺷﺪن ﻫﺎ راه ، ﻣﺤﺎﺻﺮه ﺷﺪن ﺗﻮﺳﻂ ﺳﻴﻼب و ﻳﺎ ﻧﻴﺎز ﺑﻪ ﺗﺨﻠﻴﻪ − ﻫﺎ داده ی ﺑﺎرﺷﻲ ) رﮔﺒﺎرﻫﺎ ( وﺗﺨﻤﻴﻦ اﻟﮕﻮی ﺑﺎرش 1- Flood Study Preparation 2- Flood Plain Risk Management Study Preparation 3- Flood Plain Risk Management Plan Preparation 4- Travel Time ﻓﺼﻞ ﺳﻮم - ﻣﻠﺰوﻣﺎت ﻼبﻴﺳ ﺖﻳﺮﻳﻣﺪ 31 / 05 / 94 51 − ﻧﻘﺸﻪ ﻫﺎ ی زﻣﻴﻦ ﺷﻨﺎﺳﻲ ، ﺧﺎک ﺷﻨﺎﺳﻲ ﺑﻪ ) وﻳﮋه ﻧﻘﺸﻪ ﻫﺎ ﺧﺎک ی اﺳﻴﺪی ( ، ﺗﻮﭘﻮﮔﺮاﻓﻲ و ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ ﺧﺎک − ﻫﺎ داده ی ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ روش ﻫﺎ ی ﺟﺎری ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺧﻄﺮ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ و ﻛﺎراﻳﻲ و ﻋﺪم ﻛﺎراﻳﻲ ﻫﺎ آن ﺷﺎﻣﻞ اﺧﻼل و اﺛﺮ روی ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ و ﻛﻴﻔﻴﺖ آب − ﻛﺎرﺑﺮی اراﺿﻲ ﺟﺎری و ﺑﺎﻟﻘﻮه و روﻧﺪ ﺗﻮﺳﻌﻪ ای ﺣﻮﺿﻪ آﺑﺮﻳﺰ ) آﺑﺨﻴﺰ ( ﺷﺎﻣﻞ اراﺿﻲ ﻗﺎﺑﻞ دﺳﺘﺮﺳﻲ و ﻧ ﻴﺎزﻫﺎی آﺗﻲ اﻧﻮاع ﺗﻮﺳﻌﻪ اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ − اﻃﻼﻋﺎت در ﻣﻮرد ﭘﻬﻨﻪ ﺑﻨﺪی ﺳﻴﻞ ﻣﻮﺟﻮد ) ﻧﻈﻴـﺮ ﺗﻌﻴـﻴﻦ ﺑﺴـﺘﺮ و ﺣـﺮﻳﻢ ﻫـﺎ ی اﻧﺠـﺎم ﺷـﺪه ﻗﺒﻠـﻲ ( و ﻗـﻮاﻧﻴﻦ و ﻧﻘﺸﻪ یﻫﺎ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﻛﺎرﺑﺮی ﻣﻮﺟﻮد − ﺳﻄﺢ آﻣﺎدﮔﻲ ﻣﻮ ﺟﻮد ﺟﻮاﻣﻊ و اﻓﺮاد آن در ﻣﻘﺎﺑﻞ ﺳﻴﻞ − ﻣﻴﺰان اﺧﻼل ﺳﻴﻞ در ﻧﻈﻢ ﺟﺎﻣﻌﻪ − آب زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ و ﻣﻜﺎن ﻫﺎ ی ﺗﻐﺬﻳﻪ آن − ﺟﺎﻣﻌﻪ ﮔﻴﺎﻫﻲ و ﺟﺎﻧﻮری آﺑﻲ و اﻃﻼﻋﺎت ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ زﻳﺴﺘﮕﺎه ﺑﻪ وﻳﮋه ﻫﺎ ﮔﻮﻧﻪ ی در ﺧﻄﺮ و در ﺣﺎل اﻧﻘﺮاض ﮔﻴـﺎﻫﻲ و ﺟﺎﻧﻮری − وﻳﮋﮔﻲ ﻫﺎ ی ﻣﻬﻢ ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ و ﺗﺎرﻳﺨﻲ ﺟﻮاﻣﻊ ﻣﻮﺟﻮد در ﻣﺤﺪود ه ﻃﺮح − ﻫﺎ داده ی ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ ﺗﻐﻴﻴﺮ اﻗﻠﻴﻢ ﻧﻈﻴﺮ ﺗﻐﻴﻴﺮات ﺑﺎرش و دﻣﺎ و ﻧﻴﺰ ﺗﻐﻴﻴﺮات ﺳﻄﺢ آب درﻳﺎی ﻣﺤﺪوده ﻃﺮح − درآﻣﺪ ﺑﺨﺶ دوﻟﺘﻲ و ﺧﺼﻮﺻﻲ از اراﺿﻲ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ − ﺧﺴﺎرت ﻫﺎ ی اﻗﺘﺼﺎدی و ﻏﻴﺮاﻗﺘﺼﺎدی ﮔﺰارش ﺷﺪه در ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ﻻزم اﺳﺖ ﻛﻠﻴﻪ ﺳﺎزﻣﺎن و ادارات دوﻟﺘﻲ ﻣﺘﻨﺎﺳﺐ ﺑﺎ ﻣﺴﻮوﻟﻴﺖ ﻫﺎ ی ﺧﻮ د، زﻣﻴﻨﻪ ﻓـﺮاﻫﻢ ﺳـﺎزی اﻃﻼﻋـﺎت ﺑـﺮای ﻣﺮاﺣـﻞ ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ را ﻓﺮاﻫﻢ ﺳﺎزﻧﺪ . 3 - 7 - ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت و ﻃﺮح ﻫﺎ ی ﺟﺎﻧﺒﻲ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت و ﻫﺎ ﻃﺮح ی ﺟﺎﻧﺒﻲ وﺟﻮد دارﻧﺪ ﻛﻪ ﺗﻮاﻧ ﻣﻲ ﻨﺪ زﻣﻴﻨﻪ ﻗﺒﻠﻲ ﺑﺮای اﻃﻼﻋﺎت ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺧﻄﺮ ﺳﻴﻼب دﺷـﺖ را ﻓﺮاﻫﻢ ﺳﺎزﻧﺪ . اﻳﻦ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت و ﻫﺎ ﻃﺮح ﺷﺎﻣﻞ ﻣﻮارد زﻳ ﺮ اﺳﺖ : − ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻃﺮح ﻛﺎرﺑﺮی اراﺿﻲ و آﻣﺎﻳﺶ ﺳﺮزﻣﻴﻦ − ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻃﺮح ﻫﺎی ﺗﻮﺳﻌﻪ و ﻋﻤﺮان − ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ ﻣﺤﺪوده ﻃﺮح و ﺣﻮﺿﻪ آﺑﺨﻴﺰ − ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت آﺑﺨﻴﺰداری − ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ رودﺧﺎﻧﻪ − ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﮔﻮﻧﻪ ﻫﺎی در ﺣﺎل ﺧﻄﺮ و ﻳﺎ در ﺣﺎل اﻧﻘﺮاض 52 31 / 05 / 94 راﻫﻨﻤﺎی ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ − ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﺧﺎک ﻫﺎی اﺳﻴﺪی − ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﺧﺎک ﺷﻨﺎﺳﻲ − ﻣ ﻄﺎﻟﻌﺎت ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ و اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ 3 - 8 - اﻃﻼﻋﺎت و ﮔﺰارش ﻫﺎ ی ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﺗﻐﻴﻴﺮات اﻗﻠﻴﻤﻲ از اﺛﺮ ﭘﺪﻳﺪه ﮔﻠﺨﺎﻧﻪ ﺗﻮان ﻣﻲ ای ﮔﺮم ﺷﺪن ﺗﺪرﻳﺠﻲ ﺟﻮ را اﺳﺘﻨﺒﺎط ﻛﺮد ﻛﻪ ﻋﺎﻣﻞ آن ﺗﺠﻤـﻊ ﮔﺎزﻫـﺎی ﺧـﺎص ﻧﻈﻴـﺮ دی اﻛﺴﻴﺪ ﻛﺮﺑﻦ در ﺟﻮ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﭘﺪﻳﺪه ﮔﻠﺨﺎﻧﻪ ای دارای اﺛﺮ روی رﻓﺘﺎر ﺳﻴﻞ ﮔﻴـﺮ ی و ﻣـﺪﻳﺮﻳﺖ ﺗﺼـﻤﻴﻢ ﻣـ ﺮﺗﺒﻂ ﺑـﺎ آن اﺳـﺖ . داﻧﺸﻤﻨﺪان و دوﻟﺖ ﻫﺎ در ﺳﻄﺢ ﺑﻴﻦ اﻟﻤﻠﻠﻲ اﺛﺮ ﭘﺪﻳﺪه ﮔﻠﺨﺎﻧﻪ ای ﺑﺮ روی ﺗﻐﻴﻴﺮ اﻗﻠﻴﻢ را ﭘﺬﻳﺮﻓﺘﻪ اﻧـﺪ . اﺛﺮﻫـﺎی ﻧﺎﺷـﻲ از ﺗﻐﻴﻴـﺮ اﻗﻠﻴﻢ ﺷﺎﻣﻞ اﻓﺰاﻳﺶ ﺗﺮاز ﺳﻄﺢ آب اﻗﻴﺎﻧﻮس ﻫﺎ ، ﺗﻐﻴﻴﺮ اﻟﮕﻮﻫﺎی ﻫﻮاﺷﻨﺎﺳﻲ و ﺗﻌﺪادی اﺛﺮﻫﺎی ﻧﺎﺳﺎزﮔﺎر ﺑـﺮ روی ﺳـﻴﻞ ﮔﻴـﺮ ی اراﺿﻲ ﺷﺎﻣﻞ ﻣﻮارد زﻳﺮ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ ]115 :[ − اﻓﺰاﻳﺶ ﺗﺮاز آب درﻳﺎﻫﺎ و اﻗﻴﺎﻧﻮس ﻫﺎ در اﺛﺮ اﻧﺒﺴﺎط ﺣﺮارﺗﻲ ﻣﻮﺟﺐ ﺗﺸـﺪﻳﺪ ﺷـﻜﻞ ﺳـﻴﻞ ﮔﻴـﺮی اراﺿـﻲ ﺣﺎﺷـﻴﻪ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ در ﻣﻨﺎﻃﻖ ﺳﺎﺣﻠﻲ ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ . − ﺗﻐﻴﻴﺮ اﻟﮕﻮﻫﺎی ﻫﻮاﺷﻨﺎﺳﻲ ﻣﻮﺟﺐ ﻣﻲ ﺷﻮد ﻛﻪ ﺳﻴﻼب ﻣﺘﻨﺎﻇﺮ ﺑﺎ اﺣﺘﻤﺎل 1 %ﻛﻪ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ ﻃﻮر ﻣﺘﻮﺳﻂ ﻫﺮ ﺻﺪ ﺳﺎل ﻳﻚ ﺑﺎر رخ دﻫﺪ در دوره ﺑﺎزﮔﺸﺖ ﻛﻮﺗﺎه ﺗﺮی ﻣﺜﻼ ﻫﺸﺘﺎد ﺳﺎل اﺗﻔﺎق ﺑﻴﺎﻓﺘﺪ . داﻧﺸﻤﻨﺪان ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ ﻣﻲ ﻛﻨﻨﺪ در ﺳﻨﺎرﻳﻮﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺗﻐﻴﻴﺮ اﻗﻠـﻴﻢ، رﺧـﺪاد ﭘﺪﻳـﺪه ﻫـﺎ ی ﺣـﺪی ﻫﻮاﺷﻨﺎﺳـﻲ اﻓﺰاﻳﺶ ﭘﻴﺪا ﺧﻮاﻫﺪ ﻛﺮد ﺑﻪ . ﻋﺒﺎرت دﻳﮕﺮ ﺳﻴﻼب ﻫﺎ و ﺧﺸﻜﺴﺎﻟﻲ ﺑﻴﺶ ﺗﺮ ی رخ ﺧﻮاﻫﺪ داد . ﺑﻨـﺎﺑﺮاﻳﻦ ﮔـﺰارش و ﻫـﺎ ﻫـﺎ داده ی ﻣ ﻮﺟﻮد زﻳﺮ ﺑﺮای ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ﻣﻔﻴﺪ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد ]115 [ . − ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﺳﻴﻞ ﺑﻪ وﻳﮋه اﺛﺮ اﺣﺘﻤﺎﻟﻲ ﺗﻐﻴﻴﺮ اﻗﻠﻴﻢ ﺑﺮ رﻓﺘﺎر آن − ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺑﻪ وﻳﮋه اﺛﺮ آن ﺑﺮ روی روش ﻫﺎ ی ﻣﺪﻳﺮﻳﺘﻲ و ﺗﺼﻤﻴﻤﺎت ﻫﺎ داده ی ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﭘﺪﻳﺪه ﮔﻠﺨﺎﻧﻪ ای و ﺗﻐﻴﻴﺮ اﻗﻠﻴﻢ از ﻣﺮاﻛﺰ ﺟﻬﺎﻧﻲ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﺗﻐﻴ ﻴﺮ اﻗﻠﻴﻢ و ﻣﻮﺳﺴﺎت داﺧﻠﻲ ﻣﺸﺎﺑﻪ ﻫﺎ آن ﺑﺎﻳﺪ اﺧﺬ ﮔﺮدد . 4 ﻓﺼﻞ4 ﭘﻬﻨﻪ ﺑﻨﺪی ﺳﻴﻼ ﺑﺪﺷﺖ ﻓﺼﻞ ﭼﻬﺎرم - ﭘﻬﻨﻪ ﺑﻨﺪی ﺳﻴﻞ 31 / 05 / 94 55 ﻓﺼﻞ ﭼﻬﺎرم - ﭘﻬﻨﻪ ﺑﻨﺪی ﺳﻴﻞ 4 - 1 - ﻛﻠﻴﺎت ﺳﻴﻼب دﺷﺖ و آﺑﺮاﻫﻪ اﺻﻠﻲ رودﺧﺎﻧﻪ، ﻳﻚ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ واﺣﺪ ﺑﻮده و ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ﻗﺴﻤﺘﻲ از رودﺧﺎﻧﻪ اﺳﺖ ﻛـﻪ ﺑـﻪ ﻫﻨﮕـﺎم ﻃﻐﻴﺎن رودﺧﺎﻧﻪ، آب در آن ﺟﺎری ﻣﻲ ﺷﻮد . ﺑﺮاﻳﻦ ا ﺳﺎس، ﭘﻬﻨﻪ ﺑﻨﺪی ﺳﻴﻼب ﺑﻪ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻧﺎﺣﻴﻪ ﻫﺎ ﻳﻲ در داﺧـﻞ ﺳـﻴﻼب دﺷـﺖ اﻃﻼق ﻣﻲ ﮔﺮدد ﻛﻪ ﺑﺮای ﻛﺎرﺑﺮی ﻫﺎ ی ﻣﺨﺘﻠﻒ از ﻗﺒﻴﻞ ﻓﻀﺎﻫﺎی ﺗﻔﺮﺟﮕﺎﻫﻲ، ﻛﺸﺎورزی، ﻣﺤﻮﻃﻪ ﻫـﺎ ی ﺻـﻨﻌﺘﻲ و ﻣﺴـﻜﻮﻧﻲ و ﻏﻴﺮه ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮد . در اﻳﻦ ﻓﺼﻞ اﺑﺘﺪا در ﻣﻮرد ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﺳﻴﻼب ﺷﺎﻣﻞ ﻣﻄﺎﻟﻌـﺎت ﻫﻴـﺪروﻟﻮژی و ﻫ ﻴـﺪروﻟﻴﻚ ﺑﺤﺚ ﺷﺪه و ﺳﭙﺲ اﻫﺪاف ﭘﻬﻨﻪ ﺑﻨﺪی ﺳﻴﻞ و ﭘﻬﻨﻪ ﺑﻨﺪی ﻫﻴﺪروﻟﻴﻜﻲ ﺷﺮح داده ﻣﻲ ﺷﻮد . ﺳﭙﺲ ﭘﻬﻨﻪ ﺑﻨﺪی ﺧﻄـﺮ ﺳـﻴﻼب و ﻋﻮاﻣﻞ ﻣﻮﺛﺮ در ﺧﻄﺮﺧﻴﺰی ﭘﻬﻨﻪ ﻫﺎ ﻣﻮرد ﺑﺤﺚ ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮﻧﺪ . 4 - 2 - ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﺳﻴﻼب ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﺳﻴﻼب ﻋﺒﺎرﺗﺴﺖ از ﻳﻚ ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ اﺻﻮﻟﻲ و ﺟﺎﻣﻊ از رﻓﺘﺎر ﺳﻴﻼب و ﺑﺮرﺳﻲ ﻣﺎﻫﻴﺖ ﺧﻄﺮﭘ ﺬﻳﺮی ﺳﻴﻼب دﺷﺖ . ﺑـﻪ ﻃﻮر ﻛﻠﻲ ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﺳﻴﻼب ﺷﺎﻣﻞ ﺳﻪ ﻣﺮﺣﻠﻪ زﻳﺮ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ ]21 [: − ﺑﺮرﺳﻲ آﻣﺎر و اﻃﻼﻋﺎت ﺟﻤﻊ آوری ﺷﺪه و در ﺻﻮرت ﻟﺰوم ﭘﻴﺸﻨﻬﺎد ﺗﻜﻤﻴﻞ . ﻫﺎ آن − ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺧﺼﻮﺻﻴﺎت ﺳﻴﻞ و ﺑﺮرﺳﻲ ﺧﺴﺎرات وارد آﻣﺪه ﻧﺎﺷﻲ از ﺳﻴﻼب ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑـﻪ آﻣـﺎر و اﻃﻼﻋـﺎت ﺳـﻴﻞ ﻫـﺎ ی ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻣﺸﺎﻫﺪه ای . − ﺗﻌﻴﻴ ﻦ ﭘﺘﺎﻧﺴﻴﻞ ﺳﻴﻞ یﺧﻴﺰ ﺣﻮﺿﻪ . ﻫﺪف از ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﺳﻴﻼب ﻋﺒﺎرﺗﺴﺖ از ﺑﺮرﺳﻲ رﻓﺘﺎر ﺳﻴﻼب رخ داده در ﺣﻮﺿﻪ آﺑﺮﻳﺰ ﻣﻮرد ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﺑﺎ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺗﺮاز ﺳـﻴﻼب، ﺳﺮﻋﺖ ﺳﻴﻼب ﺑﺮاﺳﺎس ﺷﺮاﻳﻂ ﺣﺎﻛﻢ ﺑﺮ ﺣﻮﺿﻪ آﺑﺮﻳﺰ ]119 [ .ﻣﻌﻴﺎرﻫﺎ و ﻣﻼﺣﻈـﺎت ﻓﻨـﻲ ﺑﺮرﺳـﻲ ﺳـﻴﻼب را ﻣـﻲ ﺗـﻮان در ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﭘﺎﻳﻪ و ﺗﺨﺼﺼﻲ زﻳﺮ ﻣﺪ ﻧﻈﺮ ﻗﺮار داد و ﻃﺒﻘﻪ ﺑﻨﺪی ﻧﻤﻮد ]115 [: − ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﻫﻴﺪورﻟﻮژی ﺳﻴﻼب − ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﻫﻴﺪروﻟﻴﻜﻲ ﺳﻴﻼب 4 - 2 - 1 - ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﻫﻴﺪ ر وﻟﻮژی ﺳﻴﻼب ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﻫﻴﺪروﻟﻮژی ﻳﻜﻲ از ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﭘﺎﻳﻪ در ﺑﺮرﺳﻲ ﺳﻴﻼب اﺳﺖ ﻛﻪ ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻫﻴﺪروﻟﻮژی ﺳﻴﻼب را ﺗﻌﻴﻴﻦ . ﻛﻨﺪ ﻣﻲ ﻣﻮاردی ﻛـﻪ ﺑﺎﻳﺪ در ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﻫﻴﺪروﻟﻮژی اﻧﺠﺎم ﺷﻮد ﻋﺒﺎ رﺗﻨﺪ از ]34 [: − ﺑﺮرﺳﻲ آﻣﺎر، اﻃﻼﻋﺎت و ﮔﺰارش ﻫﺎ ی ﻫﻴﺪروﻟﻮژی − ﺑﺮرﺳﻲ ﺻﺤﺖ و دﻗﺖ آﻣﺎر و ﺑﺎزﺳﺎزی آﻣﺎر ﻧﺎﻗﺺ و ﺗﻄﻮﻳﻞ آﻣﺎر ﺗﺎ ﺣﺪ دوره ﺷﺎﺧﺺ − ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺑﺪه اوج ﺳﻴﻼب ﺑﺎ دوره ﺑﺎزﮔﺸﺖ2 ، 5 ، 10 ، 25 ، 50 ، 100 ، 200 و500 ﺳﺎل − ﺑﺮرﺳﻲ آﺑﻨﮕﺎرﻫﺎی ﺛﺒﺖ ﺷﺪه و در ﺻﻮرت ﻧﻴﺎز ﺗﻬﻴﻪ آﺑﻨﮕﺎر واﺣﺪ 56 31 / 05 / 94 راﻫﻨﻤﺎی ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ − وا ﺳﻨﺠﻲ ﻫﺎ ﻣﺪل ی ﻫﻴﺪروﻟﻮژﻳﻚ در ﺻﻮرت ﻧﻴﺎز − ﺗﺮﺳﻴﻢ آﺑﻨﮕﺎرﻫﺎی ﺳﻴﻼب ﻫﺎ ﻳﻲ ﺑﺎ دوره ﺑﺎزﮔﺸﺖ ﻣﺨﺘﻠﻒ در ﺻﻮرت ﻧﻴﺎز − ﭘﻴﺸﻨﻬﺎد ﺗﺠﻬﻴﺰ اﻳﺴﺘﮕﺎه ﻫﺎ ی آب ﺳﻨﺠﻲ در ﺻﻮرت ﻧﻴﺎز − ﺑﺮرﺳﻲ رﮔﺒﺎرﻫﺎی ﻫﻢ زﻣﺎن آﺑﻨﮕﺎر ﺳﻴﻼب ﻫﺎ ی ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده در واﺳﻨﺠﻲ ﻣﺪل ﻫﻴﺪروﻟﻮژﻳﻚ در ﺻﻮرت ﻧﻴﺎز ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻫﻴﺪروﻟﻮژی ﺳﻴ ﻼب ) ﻋﻤﻖ، ﺳﺮﻋﺖ و ﺗﻮان ﻣﻲ را ...( ﻫﻢ از ﻫﻴﺪروﮔﺮاف ﺳﻴﻞ و ﻫـﻢ از ﺣـﺪاﻛﺜﺮ آﺑـﺪﻫﻲ ﺳـﻴﻞ ) ﺑﺪه اوج ﺳﻴﻼب ( ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻛﺮد . ﺑﺎ اﻳﻦ ﺗﻔﺎوت ﻛﻪ ﺣﺪاﻛﺜﺮ آﺑﺪﻫﻲ ﺳﻴﻞ ﻓﻘﻂ ﻣﺸﺨﺼﺎت ﺣﺪاﻛﺜﺮ را اراﺋﻪ ﻛﻨﺪ ﻣﻲ . دو روش زﻳـﺮ ﻋﻤﻮﻣﺎ ﺑﺮای ﺑﺮآورد ﺣﺪاﻛﺜﺮ آﺑﺪﻫﻲ ﺳﻴﻼب و ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻫﻴﺪروﮔﺮاف ﺳﻴﻼب اﺳﺘﻔﺎده ] ﻮدﺷ ﻣﻲ115 [: − روش ﺗﺤﻠﻴﻞ ﻓﺮاواﻧﻲ ﺳﻴﻼب − ﺷﺒﻴﻪ ﺳﺎزی ﺑﺎرش - رواﻧﺎب و روﻧﺪﻳﺎﺑﻲ ﺳﻴﻞ اﻧﺘﺨﺎب روش ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺑﺮای ﺑﺮآورد ﺣﺪاﻛﺜﺮ آﺑﺪﻫﻲ ﺳﻴﻞ و ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻫﻴﺪروﮔﺮاف آن ﺗﺎﺑﻌﻲ از ﻋﻮاﻣﻠﻲ ﭼﻨـﺪ از ﻗﺒﻴـﻞ ﻫـﺪف ﻃﺮح، اﻧﺪازه ﭘﺮوژه و اﻫﻤﻴﺖ آن، ﻣﺮﺣﻠﻪ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻳﺎ دﻗﺖ ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز، ﻧﻮع اﻃﻼﻋﺎت و آﻣﺎر ﻣﻮﺟﻮ د ﻳﺎ در دﺳﺘﺮس و دﻗﺖ ﻫﺎ آن ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ ]30 [ . در ﺻﻮرت وﺟﻮد ﻫﺎ داده ی ﺛﺒﺖ ﺷﺪه ﺳﻴﻼ ب و ﺑﺎرش در اﻳﺴـﺘﮕﺎه ﻫﻴـﺪروﻣﺘﺮی و اﻳﺴـﺘﮕﺎه ﺑـﺎران ﺳـﻨﺠ ﻲ در ﺑﺎﻻدﺳﺖ ﺣﻮﺿﻪ آﺑﺮﻳﺰ، از روش اول ) ﺗﺤﻠﻴﻞ ﻓﺮاواﻧﻲ ﺳﻴﻼب ( و در ﺻﻮرت ﻋﺪم وﺟـﻮد ﻫـﺎ داده ی ﺛﺒـﺖ ﺷـﺪه دوﻣـﻴﻦ روش ) ﺷﺒﻴﻪ ﺳﺎزی ﺑﺎرش - رواﻧﺎب ( اﺳﺘﻔ ﺎده ﻣﻲ ] ﺷﻮد115 [ . 4 - 2 - 1 - 1 - ﻫﺎ داده ی ﭘﺎﻳﻪ ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز ﺑﺪون ﺷﻚ ﺑﺮآورد ﺳﻴﻼب ﺑﺎ ﻫﺮ روﺷﻲ ﻛﻪ اﻧﺠﺎم ﮔﻴﺮد، ﻣﺴﺘﻠﺰم وﺟﻮد ﻫﺎ داده ی دﻗﻴﻖ و ﻛﺎﻓﻲ از ﻳﻚ ﺳـﺮی ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫـﺎی ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ آب و ﻫﻮای ﻣﻨﻄﻘﻪ و ﺧﺼﻮﺻﻴﺎت ﻫﻴﺪروﻟﻮژﻳﻜﻲ ﺣﻮﺿﻪ آﺑﺮﻳﺰ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . واﺿـﺢ اﺳـﺖ ﻛـﻪ ﻧـﻮع و ﺗﻌـﺪاد و اﻫﻤﻴـﺖ ﻧﺴﺒﻲ ﭘﺎراﻣﺘﺮ ﻫﺎی ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز ﺗﻮاﻧ ﻣﻲ ﺪ از روﺷﻲ ﺑﻪ روش دﻳﮕﺮ ﻣﺘﻔﺎوت ﺑﺎﺷﺪ . ﺗﻮﺻﻴﻪ ﺳﺎزﻣﺎن ﻳﻮﻧﺴﻜﻮ در اﻳﻦ زﻣﻴﻨﻪ ﺑـﻪ ﺷـﺮح زﻳﺮ اﺳﺖ : اﻟﻒ - در ﺑﻴﻦ ﺧﺼﻮﺻﻴﺎت ﻣﺎﻧﺪﮔﺎر ﺣﻮﺿﻪ آﺑﺮﻳﺰ، ﻛﺴﺐ اﻃﻼﻋﺎت در ﻣﻮرد ﺧﺼﻮﺻﻴﺎت زﻳﺮ از اﻫﻤﻴﺖ زﻳﺎدی ﺑﺮﺧﻮردار اﺳﺖ ]30 [ . − ﻣﺴﺎﺣﺖ و ﺷﻜﻞ ﺣﻮﺿﻪ آﺑﺮﻳﺰ − ﺗﺮاﻛﻢ ﺷﺒﻜﻪ زﻫﻜﺸﻲ − راﺑﻄ ﻪ ارﺗﻔﺎع و ﻣﺴﺎﺣﺖ − ﺷﻴﺐ ﺣﻮﺿﻪ − ﻇﺮﻓﻴﺖ ذﺧﻴﺮه ای درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ و ﻣﺎﻧﺪاب ﻫﺎ − ﺷﺮاﻳﻂ زﻣﻴﻦ ﺷﻨﺎﺧﺘﻲ ب- ﻣﺎﺑﻴﻦ ﺧﺼﻮﺻﻴﺎت ﻣﺘﻐﻴﺮ ﺣﻮﺿﻪ، ﺑﺎﻳﺪ ﻣﻮارد زﻳﺮ ﺑﺮای ﻳﻚ دوره5 ﺗﺎ10 ﺳﺎﻟﻪ ﻛﻨﺘﺮل و ﻣﻮرد ﺗﻮﺟﻪ ﻗﺮار ﮔﻴﺮد : − ﭘﻮﺷﺶ ﮔﻴﺎﻫﻲ ﻓﺼﻞ ﭼﻬﺎرم - ﭘﻬﻨﻪ ﺑﻨﺪی ﺳﻴﻞ 31 / 05 / 94 57 − ﺷﺮاﻳﻂ ﺧﺎک − ذﺧﻴﺮه آب در ﻣﺨﺎزن − وﻳﮋﮔﻲ ﻫﺎ ی آﺑﺮاﻫﻪ ج- ﻫﺎ داده ی ﻣﻮرد ﻧﻴ ﺎز در ﺧﺼﻮص رژﻳﻢ آب و ﻫﻮاﻳﻲ و ﺟﺮﻳﺎن آب ﺑﻪ ﺷﺮح زﻳﺮ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ : − ﺷﺮاﻳﻂ اﻗﻠﻴﻤﻲ ﺣﻮﺿﻪ آﺑﺮﻳﺰ − ﺑﺎرش ﺑﺮف و ﺑﺎران − ﺟﺮﻳﺎن رودﺧﺎﻧﻪ ﺷﺮاﻳﻂ اﻗﻠﻴﻤﻲ ﺣﻮﺿﻪ آﺑﺮﻳﺰ ﻋﻼوه ﺑﺮ ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫﺎی ﻣﻌﻤﻮل، ﺷﺎﻣﻞ ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫﺎی ﺗﻮزﻳﻊ زﻣﺎﻧﻲ و ﻣﻜﺎﻧﻲ درﺟﻪ ﺣﺮارت، اﻟﮕـﻮی رﮔﺒﺎرﻫﺎی ﻫﻤﺮﻓﺖ و ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻫﺎ ی ﭼﺮﺧﻪ ای ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . 4 - 2 - 1 - 2 - روش ﺗﺤﻠﻴﻞ ﻓﺮاواﻧﻲ ﺳﻴﻼب ﺗﺤﻠﻴﻞ ﻓﺮاواﻧﻲ ﺳﻴﻼب ﻳﻜﻲ از روش ﻫﺎ ی ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺑﺮای ﺑﺮآورد ﺳﻴﻼب ﻣﺤﺴﻮب ﻣﻲ ﺷﻮد . درﺻﻮرﺗﻲ ﻛﻪ ﺷـﺮاﻳﻂ ﻻزم از ﻗﺒﻴـﻞ وﺟﻮد آﻣﺎر ﻛﺎﻓﻲ و اﻣﻜﺎن ﺑﺮازش ﺗﺎﺑﻊ ﺗﻮزﻳﻊ ﻣﻨﺎﺳﺐ وﺟﻮد داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ، ﺑﺎ اﻳﻦ روش ﻣﻲ ﺗﻮان ﺑﻪ ﻧﺘﺎﻳﺞ ﻣﻄﻠﻮب دﺳﺖ ﻳﺎﻓـﺖ ]30 [ . ﻫﺪف از رو ش ﺗﺤﻠﻴﻞ ﻓﺮاواﻧﻲ ﺳﻴﻼب ﺑﺮﻗﺮاری ارﺗﺒﺎط ﺑﻴﻦ ﺣﺪاﻛﺜﺮ ﺑﺪه ﺳﻴﻞ )ﻫﺎ ﺑﺪه اوج ﺳﻴﻼب ( ﺑﺎ ﻓﺮاواﻧﻲ رخ دادﺷﺎن ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﺗﻮزﻳﻊ ﻫﺎی اﺣﺘﻤﺎل اﺳﺖ ]115 [ .ﺗﺤﻠﻴﻞ ﻓﺮاواﻧﻲ ﺳﻴﻼب ﻋﻤﻮﻣﺎ ﺑﺮاﺳﺎس ﺳﺮی ﻫﺎی ﺳـﻴﻼب ﺳـﺎﻻﻧﻪ ﻛـﻪ ﺑـﺰرگ ﺗـﺮﻳﻦ ﺑـﺪه اوج ﺟﺮﻳﺎن ﻟﺤﻈﻪ ای را ﺷﺎﻣﻞ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ و در اﻳﺴﺘﮕﺎه ﻫﻴﺪروﻣﺘﺮی ﻧﺰدﻳﻚ ﺑﻪ ﻣﺤﻞ در ﻃﻮل ﻳﻚ ﺳﺎل، اﻧﺪازه ﮔﻴﺮی ﺷﺪه اﺳـﺖ ، اﻧﺠـﺎم ﻣﻲ ] ﺷﻮد115 [ .ﺑﺮای ﺟﺰﻳﻴﺎت ﺑﻴﺶ ﺗﺮ ﺗﺤﻠﻴﻞ ﻓﺮاواﻧﻲ ﺑﻪ ﻛﺘﺐ ﻫﻴﺪروﻟﻮژی ﻣﺮاﺟﻌﻪ ﺷﻮد ]51 ، 74 .[ ﺑﻪ دﻟﻴﻞ ﻛﻮﺗﺎه ﺑﻮدن دوره ﻫﺎ ی ﺛﺒﺖ در اﻳﺴﺘﮕﺎه ﻫﺎ ی اﻧﺪازه ﮔﻴﺮی )20 ﺗﺎ50 ﺳﺎل ( ﻫﻤﻴﺸﻪ ﻳﻚ درﺟﻪ ﻋﺪم اﻃﻤﻴﻨﺎن در ﺗﺨﻤ ﻴﻦ ﺑﺪه اوج ﺑﻪ دﺳـﺖ آﻣـﺪه از ﻳـﻚ ﺗﺤﻠﻴﻞ ﻓﺮاواﻧﻲ ﺳﻴﻼب وﺟﻮد دارد . ﻋﺪم ﻗﻄﻌﻴﺖ ﻫﺎ ی ﻣﻬﻢ در ﺗﺤﻠﻴﻞ ﻓﺮاواﻧﻲ ﺳﻴﻼب ﻋﺒﺎرﺗﻨﺪ از ]21 [: − ﺧﻄﺎی ﺳﻴﺴﺘﻤﺎﺗﻴﻚ در اﻧﺪازه ﮔﻴﺮی ﺑﺪه − ﻧﺎﻫﻤﮕﻮﻧﻲ ﻫﺎ داده در اﺛﺮ ﺗﻐﻴﻴﺮ ﺣﻮﺿﻪ آﺑﺮﻳﺰ − ﻫﺎ داده ی ﻧﺎﻣﺘﺠﺎﻧﺲ ) ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺳﻴﻼب ﻧﺎﺷﻲ از ﺑﺎران ﻳﺎ ذوب ﺑﺮف ( − ﻧﺎﻣﻨﺎﺳ ﺐ ﺑﻮدن ﻣﺪل اﺣﺘﻤﺎﻟﻲ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده − ﺧﻄﺎی ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﺑﺮآورد ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫﺎ − ﻣﺸﻜﻼت ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﺗﺤﻠﻴﻞ ﻓﺮاواﻧﻲ ﺗﺮاز ﺳﻴﻼب ) در ﺷﺮاﻳﻂ ﺗﻐﻴﻴﺮات ﺑﺎﻻدﺳﺖ و ﺑﺴﺘﺮ ( ﺑﻪ ﻃﻮر ﺧﻼﺻﻪ، روش ﺗﺤﻠﻴﻞ ﻓﺮاواﻧﻲ ﺳﻴﻼب ﻳﻚ روش ﻧﺴـﺒﺘﺎ ﺳـﺮﻳﻊ ﺗﺨﻤـﻴﻦ ﺑـﺪه اوج ﺳـﻴﻼب ﺑـﺎ اﺣﺘﻤـﺎﻻت ﺗﺠـﺎوز ﺳﺎﻟﻴﺎﻧﻪ1 اﺳﺖ ﺑﻪ . ﻋﻼوه ﺗﺤﻠﻴﻞ ﻓﺮاواﻧﻲ ﻗﺎدر اﺳﺖ ﻛﻪ ﻫﻴﺪورﮔﺮاف ﻫﺎ ی ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﺑﺪه اوج را ﺑﺮآورد ﻧﻤﺎﻳﺪ ]115 [ . 1- Annual Exceedance Probabilities 58 31 / 05 / 94 راﻫﻨﻤﺎی ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ 4 - 2 - 1 - 3 - ﺷﺒﻴﻪ ﺳﺎزی ﺑﺎرش- رواﻧﺎب ﻣﺪل ﺑﺎرش - رواﻧﺎب ﻳﻚ ﻣﺪل رﻳﺎﺿﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﺎرﻧﺪﮔﻲ را ﺑﻪ رواﻧﺎب ﺗﺒﺪﻳﻞ ﻣﻲ ﻛﻨﺪ . در ﻣﺪل ﻫﺎ ی ﺑﺎرش - رواﻧﺎب ، ﺑﺎرﻧﺪﮔﻲ رخ داده ﺷﺪه در زﻣﺎن و ﻣﻜﺎن ﻣﺸﺨﺺ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان داده و رودی ﺑﺮای ﻣﺪل اﺳﺘﻔﺎده ﺷﺪه و ﺑﺮاﺳـﺎس آن ﻫﻴـﺪروﮔﺮاف ﺑـﺪه ﻣﺮﺑـﻮط در ﻣﻜﺎن ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ از ﺣﻮﺿﻪ ﺷﺒﻴﻪ ﺳﺎزی ﻣﻲ ] ﺷﻮد115 [ . ﻣﺪل ﻫﺎی ﺑﺎرش - رواﻧﺎب از روش ﻫﺎ ی ﻣﻬﻢ در ﺑﺮآورد ﺳـﻴﻼب و ﻫﻤﭽﻨـﻴﻦ ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ ﻫﺎ ی ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ و ﻫﺸﺪار ﺳﻴﻼب ﻣﺤﺴﻮب ﻣﻲ ﮔﺮدﻧﺪ . ﻣﻨﺎﻓﻊ ﻣﺪل ﻫﺎ ی ﺑﺎر ش- رواﻧﺎب ﻋﺒﺎرﺗﻨﺪ از ]21 [: − ﺧﺼﻮﺻﻴﺎت ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺣﻮﺿﻪ را ﻣﻲ ﺗﻮان در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺖ . − دارای ﻗﺎﺑﻠﻴﺖ اﻧﻌﻄﺎف ﭘﺬﻳﺮی ﺑﺮای درﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻦ ﺗﻐﻴﻴﺮات اﺣﺘﻤﺎﻟﻲ ﺣﻮﺿﻪ ﻫﺴﺘﻨﺪ . − اﺛﺮﻫﺎی اﺣﺪاث ﺳﺪﻫﺎی دﻳﮕﺮ در ﺣﻮﺿﻪ را ﻣﻲ ﺗﻮان ﺑﺮآورد ﻧﻤﻮد . − در ﺑﻪ دﺳﺖ آوردن آﺑﻨﮕﺎر رواﻧﺎب ﭼﻨﺪ رﮔﺒﺎر ﭘﻴﺎﭘﻲ، اﺳﺘﻔﺎده از اﻳﻦ ﻣﺪل ﻫﺎ ﻏﻴﺮ ﻗﺎﺑﻞ اﺟﺘﻨﺎب ﻫﺴﺘﻨﺪ . − ﺑﺎ ﮔﺬﺷﺖ زﻣﺎن و ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از روش ﻫﺎ ی ﭘﻴﺸﺮﻓﺘﻪ دﻗﺖ ﻣﺪل ﻫﺎ ی ﺑﺎرش- رواﻧﺎب اﻓﺰاﻳﺶ ﻣﻲ ﻳﺎﺑﺪ . − در ﻧﺒﻮد اﻃﻼﻋﺎت ﻫﺎ داده ی رودﺧﺎﻧﻪ ، اﺳﺘﻔﺎده از ﻣﺪل ﻫﺎ ی ﺑﺎرش- رواﻧﺎب اﺟﺘﻨﺎب ﻧﺎﭘﺬﻳﺮ اﺳﺖ . 4 - 2 - 1 - 4 - اﻧﺘﺨﺎب روش ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﺳﻴﻼب ﺗﺼﻤﻴﻢ ﮔﻴﺮ ی در ﻣﻮرد روش ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﺳﻴﻼب، ﻳﻜﻲ از ﻣﺴﺎﻳﻞ اﺻﻠﻲ در ﺑﺮرﺳﻲ ﺳﻴﻼب اﺳﺖ . در اﻳﻨﺠﺎ، ﻣﻌﻴﺎرﻫﺎ ﻳﻲ ﺑـﺮای اﻧﺘﺨﺎب روش ﻣﻨﺎﺳﺐ ﻣﻄﺮح ﻣﻲ ﺷﻮد . اﻳﻦ ﻣﻌﻴﺎرﻫﺎ ﻋﺒﺎرﺗﻨﺪ از ]34 [: اﻟﻒ- اﻧﺘﺨﺎب روش ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﺳﻴﻼب ﺑﺮاﺳﺎس ﻫﺎ داده ی ﻣﻮﺟﻮد ب- اﻧﺘﺨﺎب روش ﻣﺤﺎ ﺳﺒﻪ ﺳﻴﻼب ﺑﺮاﺳﺎس دﻗﺖ ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز ج- اﻧﺘﺨﺎب روش ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﺳﻴﻼب ﺑﺮاﺳﺎس ﺷﺮاﻳﻂ ﺣ ﺎﻛﻢ در ﻣﻨﻄﻘﻪ ﻻزم ﺑﻪ ﺗﺎﻛﻴﺪ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﺎ ﻣﺠﻤﻮع ﻣﻌﻴﺎرﻫﺎ ی ﺑﺎﻻ ﺑﺎﻳﺪ ﭼﻨﺪ روش ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ اﻧﺘﺨﺎب ﺷـﻮد و روش ﻣـﻮرد ﻧﻈـﺮ، ﺑـﺎ ﻣﻘﺎﻳﺴـﻪ ﺳﻴﻼب ﻫﺎ ی ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﺷﺪه ﺑﺎ روش ﻫﺎ ی ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﮔﺮدد . اﻃﻼﻋﺎت ﺑﻴﺶ ﺗﺮ در ﻣﻮرد اﻧﺘﺨﺎب ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺗـﺮ ﻳﻦ روش ﺑﺮرﺳـﻲ ﺳﻴﻼب د ر راﻫﻨﻤﺎی ﭘﻬﻨﻪ ﺑﻨﺪی ﺳﻴﻞ و ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺣ ﺪ ﺑﺴﺘ ﺮ و ﺣﺮﻳﻢ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ اراﺋﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ . 4 - 2 - 2 - ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﻫﻴﺪروﻟﻴﻚ ﺳﻴﻼب در ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻫﻴﺪروﻟﻴﻚ ﺳﻴﻼب، ﺷﺮاﻳﻂ ﻋﻤﻮﻣﻲ ﺟﺮﻳﺎن و ﻣﺸﺨﺼﺎت آن ﻧﻈﻴﺮ ﺳﺮﻋﺖ، ﻋﻤﻖ، ﺗﺮاز ﺳﻄﺢ آب، ﺷﻴﺐ ﺳﻄﺢ آب ﻧﻴﻢ ) رخ ﻃﻮﻟﻲ ( و ﺗﻨﺶ ﺑﺮﺷﻲ ﺟﺮﻳﺎن ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻣﻲ ﮔﺮدد . ﻣﺪل ﻫﺎی ﻫﻴﺪروﻟﻴﻜﻲ را ﻣﻲ ﺗﻮان ﺑﻪ دو ﻣـﺪل ﻋـﺪدی و ﻓﻴﺰ ﻳﻜـﻲ ﺗﻘﺴﻴﻢ ﻧﻤﻮد . در زﻳﺮ ﻣﺨﺘﺼﺮی در راﺑﻄﻪ ﺑﺎ ﻣﺪل ﻫﺎ ی ﻫﻴﺪروﻟﻴﻜﻲ اراﺋﻪ ﻣﻲ ﺷﻮد و ﺑﺮای ﺟﺰﻳﻴﺎت ﺑﻴﺶ ﺗﺮ ﺑﻪ » راﻫﻨﻤﺎی ﻛـﺎرﺑﺮد ﻫـﺎ ﻣﺪل ی رﻳﺎﺿـﻲ و ﻓﻴﺰﻳﻜـﻲ در ﻣﻄﺎﻟﻌـﺎت ﻣﻬﻨﺪﺳـﻲ و ﺳـﺎﻣﺎﻧﺪﻫﻲ رودﺧﺎﻧـﻪ « ﺿـﺎﺑﻄﻪ ﺷـﻤﺎره 584 ﺳـﺎزﻣﺎن ﻣـﺪﻳﺮﻳﺖ و ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی ﻛﺸﻮر ، رﺟﻮع ﺷﻮد . ﻓﺼﻞ ﭼﻬﺎرم - ﭘﻬﻨﻪ ﺑﻨﺪی ﺳﻴﻞ 31 / 05 / 94 59 4 - 2 - 2 - 1 - ﻣﺪل ﻫﺎ ی رﻳﺎﺿﻲ ﻫﺎی ﻣﺪل رﻳﺎﺿﻲ در ﻋﻤﻞ اﺑﺰار ﺑﺴﻴﺎر ﺳﻮدﻣﻨﺪی ﺑﺮای ﺑﺮرﺳﻲ ﺳﻴﻼب در ﺳﻄﺢ ﺣﻮﺿﻪ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ . ﻣﺪل رﻳﺎﺿﻲ، ﻣﺪﻟﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﺮاﺳﺎس رواﺑﻂ ﺣﺎﻛﻢ ﺑﺮ ﻳﻚ ﭘﺪﻳﺪه ﺑﻪ وﺟﻮد ﻣﻲ آﻳﺪ . ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ ﺗﻨﻬﺎ ﭘﺪﻳﺪه ﻫﺎ ﻳﻲ را ﻣﻲ ﺗﻮان ﻣﺪل ﺳﺎزی ﻧﻤﻮد ﻛـﻪ اوﻻ رواﺑـﻂ رﻳﺎﺿـﻲ ﺣﺎﻛﻢ ﺑﺮ آن ﭘﺪﻳﺪه اﺳﺘﺨﺮاج ﺷﺪه ﺑﺎﺷﺪ و ﺛﺎﻧﻴﺎ رو ش ﻗﺎﺑﻞ ﻗﺒﻮل و اﺑﺰار ﻣﻨﺎﺳﺒﻲ ﺑﺮای ﺣﻞ رواﺑﻂ وﺟﻮد داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ . ﺑﻪ ﻃﻮر ﻛﻠﻲ ﺑﺮای ﺷﺒﻴﻪ ﺳﺎزی رﻳﺎﺿﻲ و ﻋﺪدی ﻫﺮ ﻧﻮع ﭘﺪﻳﺪه ﻓﻴﺰﻳﻜﻲ، ﺑﺎﻳﺪ ﻣﺮاﺣﻠﻲ ﺑﻪ ﺷﺮح زﻳﺮ ﻃﻲ ﮔﺮدد ]40 [: اﻟﻒ- ﺗﻌﺮﻳﻒ ﻫﻨﺪﺳﻪ ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ و ﻗﻠﻤﺮو ﻓﻴﺰﻳﻜﻲ ب- اﻧﺘﺨﺎب ﭘﺪﻳﺪه ﻫﺎ ی ﻓﻴﺰﻳﻜﻲ ﻣﻮرد ﺑﺮرﺳﻲ ج- اﺳﺘﺨﺮاج ﻣﻌﺎدﻻت ﺣﺎ ﻛﻢ د- ﺗﻮﻟﻴﺪ ﺷﺒﻜﻪ ﻫ - ﺗﺸﺨﻴﺺ و ﺗﻌﺮﻳﻒ ﺷﺮاﻳﻂ ﻣﺮزی و- اﻧﺘﺨﺎب روش ﻋﺪدی ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺑﺮای اﻧﻔﺼﺎل و ﺣﻞ ﻣﻌﺎدﻻت ز- اﻧﻔﺼﺎل ﻣﻌﺎدﻻت ﺣﺎﻛﻢ ح- ﺣﻞ ﻣﻌﺎدﻻت ﻣﻨﻔﺼﻞ ﺷﺪه ط- ارزﻳﺎﺑﻲ و ﺻﺤﺖ ﺳﻨﺠﻲ ﻣﺪل ﻋﻤﺪه ﺗﺮﻳﻦ ﻧﻮع ﻫﺎ ﻣﺪل ﻛﺎر ﺑﻪ ی رﻓﺘﻪ در ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ، ﻫﺎ ﻣﺪل ی ﻳﻚ ﺑﻌﺪی و ﺑﻌﻀﺎ ﺷﺒﻪ دوﺑﻌﺪ ی ﺑﻪ ﺗﺮﺗﻴﺐ ﻧﻈﻴﺮ MIKE11 ، MIKE-Flood وHEC-RAS ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . 4 - 2 - 2 - 2 - ﻣﺪل ﻫﺎ ی ﻓﻴﺰﻳﻜﻲ در ﻫﺎ ﻣﺪل ی ﻓﻴﺰﻳﻜﻲ، ﻣﺪل ﻫﻢ ﻣﻘﻴﺎس ﺑﺎ ﻧﻤﻮﻧﻪ اﺻﻠﻲ در ﺻﻮرت اﻋﻤﺎل ﺷﺮاﻳﻂ ﻃﺒﻴﻌﻲ ﺣـﺎﻛﻢ ﺑـﺮ آن، ﻣـﻲ ﺗﻮاﻧـ ﺪ ﺑـﺮای ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻳﻚ ﺳﻴﺴﺘﻢ اﺳﺘﻔﺎده ﺷﻮد . اﻣﺎ در ﺑﻴﺶ ﺗﺮ ﻣﻮارد اﻧﺠﺎم ﭼﻨـﻴﻦ آزﻣـﺎﻳﺶ ﻫـﺎﻳﻲ ﺑـﻪ ﻋﻠـﺖ ﺑـﺰرگ ﺑـﻮدن اﻧﺪازه ﻫﺎی ﻣﻴﺪان، ﺑﺴﻴﺎر ﮔﺮان و اﻏﻠﺐ ﻏﻴﺮﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ، ﻟﺬا آزﻣﺎﻳﺶ ﻫﺎ روی ﻫﺎ ﻣﺪل ﻳﻲ ﺑﺎ ﻣﻘﻴﺎس ﻛﻮﭼﻚ ﺗـﺮ اﻧﺠـﺎم ﻣـﻲ ﺷـﻮد ]40 [ . ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ ﺗﻮان ﻣﻲ ﮔﻔﺖ ﻛﻪ ﻫﺎ ﻣﺪل ی ﻓﻴﺰﻳﻜﻲ ﮔﻮﻧﻪ ای از ﻫﺎ ﻣﺪل ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻛﻪ ﻳﻚ ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ واﻗﻌـﻲ را در ﻣﻘﻴـﺎس ﻛﻮﭼـﻚ ﻧﺸﺎن ﻣﻲ دﻫﻨﺪ . ﻳﻜﻲ از ﻛﺎرﺑﺮدﻫﺎی راﻳﺞ در ﻫﺎ ﻣﺪل ی ﻓﻴﺰﻳﻜﻲ در ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ آب ، ﺷﺒﻴﻪ ﺳـﺎزی ﺟﺮﻳـﺎن در آﺑﺮاﻫـﻪ ﻫـﺎ ی روﺑـﺎز اﺳﺖ ]34 [ . ﻣﺮاﺣﻠﻲ ﻛﻪ ﺑﺮای ﻣﺪل ﺳﺎزی ﻓﻴﺰﻳﻜﻲ اﻧﺠﺎم ﻣﻲ ﺷﻮد ﺑﻪ ﺷﺮح زﻳﺮ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ : − ﺗﺤﻠﻴﻞ اﺑﻌﺎدی − ﺳﺎﺧﺖ ﻣﺪل − اﻧﺠﺎم آزﻣﺎﻳﺶ ﻫﺎ و اﻧﺪازه ﮔﻴﺮی ﻫﺎ داده ﺑﺮاﺳﺎس ﻫﻤﺎن ﺷﺮاﻳﻂ ﺣﺎﻛﻢ ﺑﺮ واﻗﻌﻴﺖ − ﺗﺠﺰﻳﻪ و ﺗﺤﻠﻴﻞ ﻧﺘﺎﻳ ﺞ 60 31 / 05 / 94 راﻫﻨﻤﺎی ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ﺗﺮ ﻣﻬﻢ ﻳﻦ وﻇﻴﻔﻪ ﻳﻚ ﻣﺪل ﻓﻴﺰﻳﻜﻲ آن اﺳﺖ ﻛﻪ ﻛﻤﻴﺖ ﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ از ﻳﻚ ﭘﺪﻳﺪه واﻗﻌﻲ را ﺑﺎ ﺗﺮ ﻛﻢ ﻳﻦ ﺧﻄﺎ و ﺑﻪ ﺑﻬﺘﺮﻳﻦ ﺻﻮرت اراﺋﻪ دﻫﺪ . ﻫﺮﭼﻘﺪر ﻫﺎ داده ی وﺳﻴﻊ ﺗﺮ و دﻗﻴﻖ ﺗﺮی وﺟﻮد داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ، ﺑﺮرﺳﻲ ﻛﻤﻲ ﻣﺪل ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ ﻣﻮﻓﻖ ﺗـﺮ ﺧﻮاﻫـﺪ ﺑﻮد . ﺑﺮای آﻧﻜﻪ ﻣﺪل ﻳﻚ ﭘﺪﻳﺪه ﺑﺘﻮاﻧﺪ ﻧﻤﺎﻳﺎن رﻓ ﮔﺮ ﺘﺎر ﻣﺴﺎﻟﻪ اﺻﻠﻲ ﺑﺎﺷﺪ، ﻻزم اﺳﺖ ﻓﻴﺰﻳﻚ ﺣﺎﻛﻢ ﺑـﺮ ﻣـﺪل و ﻧﻤﻮﻧـﻪ اﺻـﻠﻲ ﻳﻜﺴﺎن ﺑﺎﺷﺪ در اﻳﻦ ﺻﻮرت ﺗﺸﺎﺑﻪ ﻫﻴﺪروﻟﻴﻜﻲ ﺑـﻴﻦ آن دو ﺑﺮﻗـﺮار اﺳـﺖ . ﻣﻨﻈـﻮر از ﺗﺸـﺎﺑﻪ ﻫﻴـﺪروﻟﻴﻜﻲ، ﺗﺸـﺎﺑﻪ ﻫﻨﺪﺳـﻲ، ﺳﻴﻨﻤﺎﺗﻴﻜﻲ و دﻳﻨﺎﻣﻴﻜﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ ﻃﻮر ﻫﻢ زﻣﺎن در ﻣﺪل و ﻧﻤﻮﻧﻪ اﺻﻠﻲ ﺑﺮﻗﺮار ﺑﺎﺷﺪ ]40 [ . ﻫﺎ ﻣﺪل ی ﻓﻴﺰﻳﻜﻲ از دﻗﺖ ﺑﺎﻻﻳﻲ ﺑﺮﺧﻮردار ﺑﻮده و ﻗﺎدر ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻛﻪ ﺣﺘﻲ ﺟﺮﻳﺎن ﻫﺎ ی ﺑﺤﺮاﻧﻲ را ﻧﻴﺰ ﺷـﺒﻴﻪ ﺳـﺎزی ﻧﻤﺎﻳﻨـﺪ وﻟﻲ ﺳﺎﺧﺖ اﻳﻦ ﻫﺎ ﻣﺪل ی ﻓﻴﺰﻳﻜﻲ زﻣﺎن ﺑﺮ و ﭘﺮﻫﺰﻳﻨﻪ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ و ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺑﺎ ﺗﻮﺟـﻪ ﺑـﻪ ﻛﻮﺗـﺎه ﺑـﻮدن ﻋﻤﺮﺷـﺎن زﻳـﺎد ﻣـﻮرد اﺳﺘﻔﺎده واﻗﻊ ﻧ ﻤﻲ ﺷﻮﻧﺪ ]115 [ . در ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ﻣﻌﻤﻮﻻ ﻫﺎ لﻣﺪ ی ﭼﻨﺪ ﻣﻘﻴﺎﺳﻪ ﺑﺎ ﺑﺴﺘﺮ ﺻﻠﺐ ﻛﺎرﺑﺮد داﺷﺘﻪ و ﺑﻌﻀﺎ ﻣﺪل ﺑﺴﺘﺮ ﻣﺘﺤﺮک ﻧﻴﺰ در ﺑﺮرﺳﻲ ﺟﺎﺑﺠﺎﻳﻲ رودﺧﺎﻧﻪ در ﺳﻴﻼب دﺷﺖ اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲ ﺷﻮد . 4 - 3 - اﻫﺪاف ﭘﻬﻨﻪ ﺑﻨﺪی ﭘﻬﻨﻪ ﺑﻨﺪی ﺳﻴﻼب ﻋﺒﺎرت اﺳﺖ از ﻣﺸﺨﺺ ﻛﺮدن اﺣﺘﻤﺎل وﻗـﻮع ﺳـﻴﻞ در ﭘﻬﻨـﻪ ﻫـﺎ ی ﻣﺨﺘﻠـﻒ ﺳـﻴﻼب دﺷـﺖ . ﻛـﺎرﺑﺮد ﻧﻘﺸﻪ ﻫﺎ ی ﭘﻬﻨﻪ ﺑﻨﺪی ﺳﻴﻞ ﻋﺒﺎ رت اﺳﺖ از ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻣﻴﺰان ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی ﺳﻴﻼب ﺑﺮای اﺳﺘﻔﺎده ﻛﻨﻨﺪﮔﺎن ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ، ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ ﻧﻮاﺣﻲ ﺑﺮای ﻫﺎ ﻧﺮخ ی ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺑﻴﻤﻪ ﺳﻴﻞ و ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻣﺤﺪودﻳﺖ ﻫﺎ ی اﺟﺒﺎری ﻛﺎرﺑﺮی ﭘﻬﻨﻪ ﻫﺎ ی ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺳـﻴﻼب دﺷـﺖ . اﻫـﺪاف ﭘﻬﻨﻪ ﺑﻨﺪی ﻋﺒﺎرﺗﻨﺪ از : − ﻛﺎﻫﺶ ﺧﺴﺎرات ﺑﺎﻟﻘﻮه ﻣﺎﻟﻲ و ﺗﻠﻔﺎت ﺟﺎﻧﻲ در آﻳﻨﺪه − ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻛﺎرﺑﺮ ی اراﺿﻲ ﻛﻪ در ﻣﺤﺪوده ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ﻗﺮار دارﻧﺪ ﺑﻪ ﻃﻮر ی ﻛﻪ ﺑﻴﺶ ﺗﺮ ﻳﻦ ﺑﺎزدﻫﻲ در اﺳﺘﻔﺎده از ﻫﺎ آن ﺣﺎﺻﻞ ﺷﻮد . − اﻓﺰاﻳﺶ آﮔﺎﻫﻲ ﻋﻤﻮﻣﻲ و ﻣﻮﺳﺴ ﺎت در ﺧﺼﻮص ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی ﭘﻬﻨﻪ ﻫﺎ ی ﻣﺨﺘﻠﻒ در ﮔﻴﺮ ﺳﻴﻞ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ 4 - 4 - ﭘﻬﻨﻪ ﺑﻨﺪی ﻫﻴﺪروﻟﻴﻜﻲ ﭘﻬﻨﻪ ﺑﻨﺪی ﺳﻴﻼب ﻋﺒﺎرت اﺳﺖ از ﺗﻌﻴﻴﻦ اﺣﺘﻤﺎل رﺧﺪاد ﺳﻴﻞ، ﺗ ﺮاز و ﺳﺮﻋﺖ ﺟﺮﻳﺎن آب و ﺳﺎﻳﺮ ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻫﻴـﺪروﻟﻴﻜﻲ ﺳﻴﻼب در ﻧﻮاﺣﻲ در داﺧﻞ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ﻛﻪ ﺑﺮای ﻛﺎرﺑﺮی ﻫـﺎ ی ﻣﺨﺘﻠـﻒ ﻣﺎﻧﻨـﺪ ﻛﺸـﺎورزی، ﻣﻨـﺎﻃﻖ ﻣﺴـﻜﻮﻧﻲ و ﺻـﻨﻌﺘﻲ، ﺗﻔﺮﺟﮕﺎه ﻫﺎ و ﻣﻮارد دﻳﮕﺮ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮﻧﺪ . ﺑﻪ اﻳﻦ ﺗﺮﺗﻴـﺐ ﺗﻤـﺎﻣﻲ ﻧـﻮاﺣﻲ ﺳـﻴﻼب دﺷـﺖ ﺑـﻪ ﻗﺴـﻤﺖ ﻫـﺎ ﻳﻲ ﺑـﺎ ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی ﻣﺘﻔﺎو ت ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﻛﺎرﺑﺮی و ﺗﻮﺳﻌﻪ اراﺿﻲ ﺗﻘﺴﻴﻢ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . اﻳﻦ اﻣﺮ ﻣﻌﻤﻮﻻ در ﻣﻨـﺎﻃﻖ ﺗﻮﺳـﻌﻪ ﻳﺎﻓﺘـﻪ اﻋﻢ از ﺷﻬﺮی و ﻏﻴﺮﺷﻬﺮی ﺻﻮرت ﻣﻲ ﮔﻴﺮد و ﺑﺎﻳﺪ ﺗﻮاﻧﺎﻳﻲ ﻻزم ﺑﺮای اﻋﻤﺎل ﻣﺤﺪودﻳﺖ ﻫﺎ ی ﻧﺎﺷﻲ از آن وﺟﻮد داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ . ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ از آﻧﺠﺎ ﻧﺸﺎت ﮔﺮﻓﺖ ﻛﻪ ﻣﻮﺳﺴ ﺎت دوﻟﺘﻲ و ﻋﻤﻮﻣﻲ، ﻋﻼﻗﻤﻨﺪ ﺑﻪ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﻣﻨﺎﻃﻖ در ﺣـﺎل ﺗﻮﺳﻌﻪ ) ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻛﺎرﺑﺮی اراﺿﻲ، ﺳﺎﺧﺖ و ﺳﺎزﻫﺎ، ﺗﺎﺳﻴﺴ ﺎت زﻳﺮﺑﻨﺎﻳﻲ و ﻏﻴﺮه در ( ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ﻫﺎ ﺷﺪﻧﺪ . ﺑـﺮای ﻣﻮﻓﻘﻴـﺖ ﻓﺼﻞ ﭼﻬﺎرم - ﭘﻬﻨﻪ ﺑﻨﺪی ﺳﻴﻞ 31 / 05 / 94 61 در ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی از ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺑﻲ روﻳﻪ ﻛﺎرﺑﺮی اراﺿﻲ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ، ﺑﻪ ﺗﻌﻬﺪات ﺟﻤﻌﻲ ﻧﻴﺎز اﺳﺖ . ﺑﺮای اﻳﻦ ﻣﻨﻈﻮر، ﻧﻴﺎز ﺑـﻪ وﺿـﻊ ﻗﻮاﻧﻴ ﻦ و ﺗﺪوﻳﻦ آﻳﻴﻦ ﻫﺎ ﻧﺎﻣﻪ ی اﺟﺮاﻳﻲ و ﺳﺎزﻣﺎﻧﺪﻫﻲ ﺗﺸﻜﻴﻼت اﺟﺮاﻳﻲ رﺑﻂ ذی اﺳﺖ ﻛﻪ ﺳﺎزﻣﺎن ﻫﺎ ی ﻣﺴﻮول ﺑﺎﻳﺪ ﻧﺴﺒﺖ ﺑـﻪ اﻧﺠﺎم آن اﻗﺪام ﻛﻨﻨﺪ . ﻣﺒﻨﺎی ﺣﻘﻮﻗﻲ ﺗﻬﻴﻪ ﻧﻘﺸﻪ ﻫﺎ ی ﭘﻬﻨﻪ ﺑﻨﺪی ﺳﻴﻞ ﺑﺎ ﻧﻘﺸﻪ ﻫﺎ ی ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺣﺪ ﺑﺴﺘﺮ و ﺣﺮﻳﻢ رودﺧﺎﻧـﻪ از ﻧﻈـﺮ ﻗـﺎﻧﻮن ﻣﺘﻔـﺎوت ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ وﻟﻲ از ﻧﻈﺮ روش ﻫﺎ ی ﻓﻨﻲ، ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺣﺪ ﺑﺴﺘﺮ و ﺣﺮﻳﻢ رودﺧﺎﻧﻪ ﺑﺎ ﭘﻬﻨﻪ ﻫﺎ ی ﮔﻴﺮ ﺳﻴﻞ ﺗﻔﺎوت ﻋﻤﺪه ای ﻧﺪارﻧـﺪ و ﺗﻨﻬـﺎ ﺗﻔﺎوت ﻫﺎ آن در دوره ﺑﺎزﮔﺸﺖ ﺳﻴﻼب ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . از ﻧﻈﺮ ﻗﺎﻧﻮﻧﻲ، اﺳﺘﻨﺎد ﻗﺎﻧﻮﻧﻲ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺑﺴﺘﺮ و ﺣﺮﻳﻢ رودﺧﺎﻧـﻪ، ﻗـﺎﻧﻮن ﺗﻮزﻳـﻊ ﻋﺎدﻻﻧﻪ آب و آﻳﻴﻦ ﻧﺎﻣﻪ ﻣﺮﺑﻮط ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ ، درﺻﻮرﺗﻲ ﻛﻪ ﻣﺮاﺣﻞ ﻗﺎﻧﻮﻧﻲ ﻛﺮدن ﻣ ﺤﺪودﻳﺖ ﻫﺎ ی ﻛﺎرﺑﺮی در ﻫﺎ ﭘﻬﻨﻪ ﺑﻨﺪی ﺳﻴﻞ، از ﻃﺮﻳﻖ اﻋﻤﺎل اﻳﻦ ﮔﻮﻧﻪ ﻣﺤﺪودﻳﺖ و ﻫﺎ ﺗﻮﺻﻴﻪ ﻫﺎ در ﺗﻬﻴﻪ ﻫﺎ ﻃﺮح ی ﺟﺎﻣﻊ و ﺗﻔﺼﻴﻠﻲ ﺷـﻬﺮی و ﻃـﺮح ﻫـﺎ ی ﻫـﺎدی روﺳـﺘﺎﻳﻲ اﺳﺖ . ﺑﻪ ﻋﺒﺎرت ﺗﺮ ﺳﺎده ، ﻣﺎداﻣﻲ ﻛﻪ ﭘﻬﻨﻪ ﻫﺎ ی ﮔﻴﺮ ﺳﻴﻞ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺷﺪه در ﭘﻬﻨﻪ ﺑﻨـﺪی ﺳـﻴﻞ در ﺗﻌﻴـﻴﻦ ﻛـﺎرﺑﺮی ﻫـﺎ ی اراﺿـﻲ ﻫﺎ ﻃﺮح ی ﺟﺎﻣ ﻊ و ﺗﻔﺼﻴﻠﻲ ﺷﻬﺮی و ﻫﺎ ﻃﺮح دی روﺳﺘﺎﻫﺎ ﻣﻮرد ﺗﻮﺟﻪ ﻗـﺮار ﻧﮕﻴـﺮد و ﺑـﻪ ﺗﺼـﻮﻳﺐ ﺷـﻮاری ﻋـﺎﻟﻲ ﻣﻌﻤـﺎری و ﺷﻬﺮﺳﺎزی ﻧﺮﺳﺪ، ﻛﺎرﺑﺮی ﻫﺎ ی ﻣﺠﺎز و ﻣﺤﺪود در ﭘﻬﻨﻪ ﻫﺎ ی ﮔﻴﺮ ﺳﻴﻞ ﺟﻨﺒﻪ ﺗﻮﺻﻴﻪ ﺧﻮاﻫﺪ داﺷﺖ ]34 [ . از رو اﻳﻦ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑـﻪ ﻣﻮارد ﻓﻮق اﻟﺬﻛﺮ ، ﺑﺮای ﺗﻬﻴﻪ ﻧﻘﺸﻪ ﻫﺎ ی ﭘﻬﻨﻪ ﺑﻨﺪی ﺳﻴﻞ ﺗﻮان ﻣﻲ ﺿ از ﺎﺑﻄﻪ » راﻫﻨﻤﺎی ﭘﻬﻨﻪ ﺑﻨﺪی ﺳﻴﻞ و ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺣـﺪ ﺑﺴـﺘﺮ و ﺣﺮﻳﻢ رودﺧﺎﻧﻪ «، اﺳﺘﻔﺎده ﻛﺮد ]34 [ . 4 - 5 - ﭘﻬﻨﻪ ﺑﻨﺪی ﺧﻄﺮ ﺗﻌﻴﻴﻦ ارزش اﻣﻮال و ﻣﻴﺰان ﺧﺴﺎرت ﻣﺎﻟﻲ و ﺟﺎﻧﻲ وارده ﺑﻪ ﻣﻨﺎﻃﻘﻲ ﻛﻪ در ﻣﻌﺮض ﺳﻴﻞ ﻗﺮار دارﻧﺪ و ﻳﺎ ﻧﺎﺣﻴﻪ ای ﻛـﻪ در ﻳﻚ ﺳﻴﻞ ﻏﺮﻗﺎب ﻣﻲ را ﺷﻮد ﭘﻬﻨﻪ ﺑﻨﺪی ﺧﻄﺮ ﺳﻴﻞ ﮔﻮﻳﻨﺪ . ﺗﻬﻴﻪ ﻧﻘﺸﻪ ﻫﺎ ی ﭘﻬﻨﻪ ﺑﻨـﺪی ﺧﻄـﺮ ﺑـﺮای اﻃـﻼع ﻣـﺮدم از ﻣﻴـﺰان ﺧﺴﺎرت ﻧﺎﺷﻲ از ﺳﻴﻼب در راﺳﺘﺎی ﻛﻤﻚ ﺑﻪ اﻓﺰاﻳﺶ آﮔﺎﻫﻲ ﻣـﺮدم در اﻧﺘﺨـﺎب ﻣﺤـﻞ زﻧـﺪﮔﻲ و ﺑـﻪ ﻛـﺎرﮔﻴﺮی روش ﻫـﺎ ی ﭘﺎد ﺳﻴﻞ ﺳﺎزی ﺿﺮوری اﺳﺖ ]21 [ . ﻗﺒﻞ از ﺗﻬﻴﻪ ﻧﻘﺸﻪ ﭘﻬﻨﻪ ﺑﻨﺪی ﺧﻄﺮ، اﺑﺘﺪا ﺑﺎﻳﺪ اراﺿﻲ را از ﻧﻈﺮ ﺳﻴﻞ ﮔﻴـﺮ ی ﻃﺒﻘـﻪ ﺑﻨـﺪی ﻛﻨﻴﻢ . ﺑﻨﮕﺎ ه ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺑﺤﺮان آﻣﺮﻳﻜﺎ اراﺿﻲ را از اﻳﻦ ﻧﻈﺮ ﺑﻪ ﭼﻬﺎر ﮔﺮوه ﺗﻘﺴﻴﻢ ﺑﻨﺪی :ﻛﻨﺪ ﻣﻲ − اراﺿﻲ راه ﺳﻴﻞ1 : ﺑﺨﺸﻲ از ﭘﻬﻨﻪ ﮔﻴﺮ ﺳﻴﻞ ﺑﺎ دوره ﺑﺎزﮔﺸﺖ ﺻﺪ ﺳﺎل اﺳـﺖ ﻛـﻪ اﺷـﻐﺎل آن ﺑﺎﻋـﺚ اﻓـﺰاﻳﺶ ﺗـﺮاز ﺳﻴﻼب ﺑﻴﺶ از 32 ﺳﺎﻧﺘﻲ ﻣﺘﺮ ﮔﺮدد . راه ﺳﻴﻞ از اراﺿﻲ ﺑﺎ ﺧﻄﺮ ﺑﺎﻻی ﺳﻴﻼب ﻣﺤﺴﻮب ﻣﻲ ﺷﻮد . ﻛﺎرﺑﺮی ﺎﻫـ ی آن ﺧﻴﻠﻲ ﻣﺤﺪود اﺳﺖ . اﻳﺠﺎد ﻣﺎﻧﻊ در ﻣﻘﺎﺑﻞ ﺳﻴﻼب در اﻳﻦ ﭘﻬﻨﻪ، ﻣﻤﻨﻮع ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . در ﻛﺸﻮر اﺳﺘﺮاﻟﻴﺎ ﺑـﺮای ﺗﻌﻴـﻴﻦ راه ﺳﻴﻞ از ﺷﺎﺧﺺ ﻣﺘﻔﺎوﺗﻲ ) در ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ ﺑﺎ ﻛﺸﻮر آﻣﺮﻳﻜﺎ ( اﺳﺘﻔﺎده ﺷﺪه اﺳﺖ . اﻳﻦ ﺷﺎﺧﺺ ﺣﺎﺻﻞ ﺿـﺮب ﺳـﺮﻋﺖ ﺟﺮﻳﺎن در ﻋﻤﻖ ﺟﺮﻳﺎن ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . در ﭘﻬﻨﻪ ﻫﺎ ی ﮔﻴﺮ ﺳﻴﻞ ی ﻛﻪ اﻳﻦ ﺷﺎﺧﺺ از ﺗـﺮ ﻛﻢ1 ،ﺑﺎﺷـﺪ ﺳـﻴﻞ راه ﻣﺤﺴـﻮب ﻤﻲﻧ ﺷﻮد . از اﻳﻦ ﺗﺠﺮﺑﻪ ﺗﻮان ﻣﻲ در ﺗﻌﻴﻴﻦ راه ﺳﻴﻞ ﻳﺎ ﺑﺴﺘﺮ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ ی ﺟﺎری در اراﺿﻲ ﺟﻠﮕﻪ ای ﻣﺎﻧﻨـﺪ ﺑـﺎزه ی 1- Floodway 62 31 / 05 / 94 راﻫﻨﻤﺎی ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ رودﺧﺎﻧﻪ ﻛﺎرون در ﭘﺎﻳﻴﻦ دﺳﺖ اﻫﻮاز، اﺳﺘﻔﺎده ﻛﺮد . در آﻳﻴﻦ ﻧﺎﻣـﻪ ﺗﻌﻴـﻴﻦ ﺑﺴـﺘﺮ و ﺣـﺮﻳﻢ رودﺧﺎﻧـﻪ ﻫـﺎ ی اﻳـﺮان 1، ﻛﺎرﺑﺮی ﻫﺎ ی ﻣﺠﺎز و ﻣﺤﺪودﻳﺖ ﻫﺎی ﻛﺎرﺑﺮ ی ﺑﺴﺘﺮ رودﺧﺎﻧﻪ ، دارای ﺷﺮاﻳﻂ ﻣﺸﺎﺑﻪ اراﺿـﻲ ﺳـﻴﻞ راه اﺳـﺖ . در اﻳـﻦ اراﺿﻲ ﺧﻄﺮ ﺳﻴﻞ ﺑﺎﻻ ﺑﻮده و ﺟﺮﻳﺎن ﺳﻴﻼﺑﻲ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﺧﺴﺎرت ﺟـﺪی ﺑـﻪ ﺳـﺎﺧﺘﻤﺎن ﻫـﺎ و اﻣـﺎﻛﻦ ﻋﻤـﻮﻣﻲ و ﻫﺎ ﺧﺎﻧﻪ ی ﻣﺮدم وارد آورد . ﺗﺨﻠﻴﻪ ﺗﻮﺳﻂ ﻛﺎﻣﻴﻮن و ﺳﺎﻳﺮ وﺳﺎﻳﻞ ﺑﺴﻴﺎر ﻣﺸﻜﻞ ﺑﻮده و ﻣﻴﺰان ﺧﻄﺮات ﺑﺴـﻴﺎر زﻳـﺎد ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . در اﻳﻦ ﮔﻮﻧﻪ ﻣﻮارد اﺣﺘﻤﺎل ﺧﻄﺮ ﻣﺮگ و ﺻﺪﻣﺎت زﻳﺎد و ﺑﺮﻫﻢ ﺧﻮردن ﻧﻈﻢ اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ و ﻫـﺎ زﻳﺎن ی ﻣـﺎﻟﻲ ﺑﺴﻴﺎر وﺟﻮد دارد ]86 [ . − اراﺿﻲ ﺣﺎﺷﻴﻪ ﺳﻴﻼب2 : ﺑﺨﺸﻲ از ﭘﻬﻨﻪ ﮔﻴﺮ ﺳﻴﻞ ﺑﺎ دوره ﺑﺎزﮔﺸﺖ ﺻﺪ ﺳﺎل ﻛﻪ ﻣﺎزاد ﺑﺮ اراﺿـﻲ ﺳـﻴﻞ راه اﺳـﺖ و اﺷﻐﺎل اﻳﻦ ﺑﺨﺶ از ﭘﻬﻨﻪ ﺑﻼﻣﺎﻧﻊ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ وﻟﻲ د ر ﻛﺎرﺑﺮی ﻫﺎ ی ﻣﺨﺘﻠﻒ، ﻋﻼوه ﺑﺮ رﻋﺎﻳﺖ ﻣﺤﺪودﻳﺖ ﻫـﺎ، ﺳـﺎزه ﻫـﺎ ﭘﺎدﺳﻴﻞ ﺳﺎزی ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . − اراﺿﻲ ﺑﺎ ﺧﻄﺮ ﻣﺘﻮﺳﻂ ﺳﻴﻞ : ﭘﻬﻨﻪ ﻣﻴﺎن ﻣﺮز ﮔﻴﺮ ﺳﻴﻞ ﺑﺎ دوره ﺑﺎزﮔﺸﺖ ﻫﺎ ی ﺻﺪ و ﭘﺎﻧﺼﺪ ﺳﺎل ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ ]34 [ . − اراﺿﻲ ﺑﺎ ﺧﻄﺮ ﻛﻢ ﺳﻴﻞ : ﺑﻪ اراﺿﻲ ﺧﺎرج از ﭘﻬﻨﻪ ﮔﻴﺮ ﺳﻴﻞ ﺑﺎ دوره ﺑﺎزﮔﺸﺖ ﭘﺎﻧﺼﺪ ﺳﺎل ﮔﻔﺘﻪ ﻣـﻲ ﺷـﻮد . در اﻳـﻦ ﻣﺤﺪوده اﻧﺘﻘﺎل اﻓﺮاد و اﻣﻮاﻟﺸﺎن ﺑﻪ وﺳﻴﻠﻪ ﻛﺎﻣﻴﻮن و ﺳﺎﻳﺮ وﺳﺎﻳﻞ ﻧﻘﻠﻴﻪ اﻣﻜﺎن ﭘﺬﻳﺮ اﺳﺖ . اﻟﺒﺘﻪ اﻓﺮاد ﺑـﺎﻟﻎ و ﻛﺎﻣـﻞ ﻣﺸﻜﻞ ﭼﻨﺪاﻧﻲ ﺑﺮای ﺧﺮوج از اﻳﻦ ﻣﺤﺪوده در زﻣﺎن ﺳﻴﻼب ﻧﺪارﻧﺪ و اﺣﺘﻤﺎل ﺧﻄـﺮ ﻣـﺮگ و ﻳـﺎ ﺻـﺪﻣﺎت زﻳـﺎد ﻤﻲﻧ ﺑﺎﺷﺪ ]86 [ . 4 - 6 - ﻋﻮاﻣﻞ ﻣﻮﺛﺮ در ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی ﭘﻬﻨﻪ ﻫﺎ ﺧ ﻄﺮﭘﺬﻳﺮی3 ﺑﻪ دو ﺑﺨﺶ ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی ﻣﺎﻟﻲ و ﺟﺎﻧﻲ ﺗﻘﺴﻴﻢ ﺑﻨﺪی ﻣﻲ ﺷﻮد . ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی ﺑﻪ ﺻﻮرت درﺟﻪ ﻣﻮرد اﻧﺘﻈﺎر ﺧﺴـﺎرت در ﺣﻴﻦ وﻗﻮع ﻳﻚ ﺣﺎدﺛﻪ ﻃﺒﻴﻌﻲ ﺗﻌﺮﻳﻒ ﻣﻲ ﺷﻮد و ﺑﺎ در ﻧﻈﺮﮔﺮﻓﺘﻦ دو ﻋﺎﻣﻞ ﻣﻴﺰان ﺳﻴﻞ ﮔﻴﺮی و آﺳﻴﺐ ﭘﺬﻳﺮی و ﺗﻘﺴﻴﻢ ﺑﻨﺪی و وزن دﻫﻲ ﺑﻪ ﻫﺮﻛﺪام، ﻣﻲ ﺗﻮان ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی ﺣﺎﺻﻠﻪ را ﺑﻪ د ﺳﺖ آورد . ﻣﻘﺪار ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی از ﺣﺎﺻـﻞ ﺿـﺮب اﺣﺘﻤـﺎل ﺧﻄـﺮ، درﺻـﺪ ﺧﺴﺎرت ﭘﺬﻳﺮی و ارزش اﻣﻮال و ﺗﻌﺪاد ﺟﻤﻌﻴﺖ در ﺧﻄﺮ ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﺷﺪه و از رواﺑﻂ زﻳﺮ ﺑﻪ دﺳﺖ ﻣﻲ ] آﻳﺪ 7[: )4 - 1( ارزش اﻣﻮال در ﺧﻄﺮ × درﺻﺪ ﺧﺴﺎرت ﭘﺬﻳﺮ × ی اﺣﺘﻤﺎل ﺧﻄﺮ = ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی ﻣﺎﻟﻲ )4 - 2( ﺗﻌﺪاد ﺟﻤﻌﻴﺖ در ﺧﻄﺮ × درﺻﺪ آﺳﻴﺐ ﭘﺬ ﻳﺮی × اﺣﺘﻤﺎل ﺧﻄﺮ = ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی ﺟﺎﻧﻲ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ رواﺑﻂ ﻓﻮق، ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی راﺑﻄﻪ ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ ﺑﺎ اﺣﺘﻤﺎل ﺧﻄﺮ، درﺻﺪ ﺧﺴـﺎرت ﭘـﺬﻳﺮ ی و ارزش اﻣـﻮال و ﻳـﺎ ﺗﻌـﺪاد ﺟﻤﻌﻴﺖ در ﺧﻄﺮ دارد . ﺑﻪ ﻋﺒﺎرت دﻳﮕﺮ ﻫﺮ ﭼﻪ اﺣﺘﻤﺎل ﺧﻄﺮ ﺑﺎﻻﺗﺮ ﺑﻮده و درﺻﺪ ﺧﺴﺎرت ﭘﺬﻳﺮ ی ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن ﻫﺎ و ﻣﺴـﺘﺤﺪﺛﺎت واﻗﻊ در ﭘﻬﻨﻪ ﺳﻴﻼب ﺑﻴﺶ ﺷﺖ د ﺗﺮ و ارزش اﻳﻦ ﻣﺴﺘﺤﺪﺛﺎت ﻧﻴﺰ ﺑﺎﻻ ﺑﺎﺷﺪ، ﻣﻴﺰان ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی ﻧﻴﺰ ﺑﺎﻻﺗﺮ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد . در رواﺑﻂ 1 - ﻣﻨﻈﻮر از آﻳﻴﻦ ﻧﺎﻣﻪ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺣﺮﻳﻢ و ﺑﺴﺘﺮ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎی اﻳﺮان، آﻳﻴﻦ ﻧﺎﻣﻪ ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﺑﺴﺘﺮ و ﺣﺮﻳﻢ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ، اﻧﻬﺎر، ﻣﺴـﻴﻞ ﻫـﺎ، ﻣـﺮداب ﻫـﺎ، ﺑﺮﻛـﻪ ﻫـﺎی ﻃﺒﻴﻌـﻲ و ﺷﺒﻜﻪ ﻫﺎی آﺑﺮﺳﺎﻧﻲ، آﺑﻴﺎری و زﻫﻜﺸﻲ ) ﻣﺼﻮب 1379 ( ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . 2- Flood Fringe 3-Risk ﻓﺼﻞ ﭼﻬﺎرم - ﭘﻬﻨﻪ ﺑﻨﺪی ﺳﻴﻞ 31 / 05 / 94 63 ﻓﻮق، اﺣﺘﻤﺎل ﺧﻄﺮ ﺗﺎﺑﻌﻲ از اﺣﺘﻤﺎل وﻗﻮع ﺳﻴﻞ ﻳﻌﻨﻲ دوره ﺑﺎزﮔﺸﺖ ﺳﻴﻞ اﺳﺖ . ﻋﻮاﻣـﻞ ﻣـﻮﺛﺮ در درﺻـﺪ ﺧﺴـﺎرت ﭘـﺬﻳﺮ ی ﺷﺎﻣﻞ آﻣﺎدﮔﻲ در ﻣﻘﺎﺑﻞ ﺳﻴﻞ، ﻧﺮخ اﻓﺰاﻳﺶ ﺗﺮاز ﺳﻄﺢ آب در ﺳﻴﻼب، ﻋﻤﻖ ﺳﻴﻼ ب، ﺳﺮﻋﺖ ﺳﻴﻼب، ﻣـﺪت ﺳـﻴﻞ، ﺷـﺮاﻳﻂ ﺗﺨﻠﻴﻪ ﺳﺎﻛﻨﻴﻦ و دﺳﺘﺮﺳﻲ ﻣﻮﺛﺮ ﺑﻪ ﻣﻨﺎﻃﻖ ﻣﻲ ﮔﻴﺮ ﺳﻴﻞ ﺑﺎﺷﺪ . ارزش اﻣﻮال و ﺗﻌـﺪاد ﺟﻤﻌﻴـﺖ در ﺧﻄـﺮ ﻧﻴـﺰ ﺗـﺎﺑﻌﻲ از ﻧـﻮع ﻛﺎرﺑﺮی در ﻫﺎ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ ﻛﻪ در اداﻣﻪ در ﻣﻮرد ﻫﺮ ﻳﻚ از ﻋﻮاﻣﻞ ﻓﻮق ﺗﻮﺿﻴﺤﺎﺗﻲ اراﺋﻪ ﻣﻲ ﮔﺮدد . 4 - 6 - 1 - اﺣﺘﻤﺎل ﺧﻄﺮ ﺳﻴﻞ ﻳﻜﻲ از ﻣﻮﺛﺮﺗﺮ ﻳﻦ ﻋﻮاﻣﻞ در ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی ﭘﻬﻨﻪ ﻫﺎ ی ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ، اﺣﺘﻤﺎل وﻗﻮع ﺳـﻴﻞ اﺳـﺖ . در رواﺑـﻂ )4 - 1 ( و )4 - 2 ( اﺣﺘﻤﺎل ﺧﻄﺮ ﺗﺎﺑﻌﻲ از اﺣﺘﻤﺎل وﻗﻮع ﺳﻴﻞ و ﻳﺎ ﺑﻪ ﻋﺒﺎرﺗ ﻲ دوره ﺑﺎزﮔﺸﺖ ﺳﻴﻞ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﺳﻴﻼب ﻫـﺎ ی ﺑـﺎ دوره ﺑﺎزﮔﺸـﺖ ﻫـﺎ ی ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻣﻌﻴﺎر ﺗﻌﻴﻴﻦ ﭘﻬﻨﻪ ﻫﺎ ی ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ﺑﻪ ﺷﺮح زﻳﺮ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ ]34 :[ ﭘﻬﻨ ﻪ ﮔﻴﺮ ﺳﻴﻞ ﺳﻴﻼب ﺑﺎ دوره ﺑﺎزﮔﺸﺖ 25 ﺳﺎل ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﺑﺴﺘﺮ رودﺧﺎﻧﻪ در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﻣﻲ ﺷﻮد ﻛﻪ اﺣﺘﻤﺎل ﺧﻄـﺮ اﻳـﻦ ﭘﻬﻨﻪ ﺑﺴﻴﺎر ﺑﺎﻻ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . اﺣﺪاث ﻫﺮﮔﻮﻧﻪ اﻋﻴﺎﻧﻲ و ﺳﺎﺧﺖ و ﺳﺎز در اﻳﻦ ﭘﻬﻨﻪ ﻃﺒﻖ آﻳﻴﻦ ﻧﺎﻣـﻪ اﺟﺮاﻳـﻲ ﺗﻌﻴـﻴﻦ ﺣـﺪ ﺑﺴـﺘﺮ و ﺣﺮﻳﻢ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ ﻣﻤﻨﻮع اﺳﺖ . اﻟﺒﺘﻪ در ﻣﻨﺎﻃﻘﻲ ﺑﺎ ﺷﺮاﻳﻂ ﺧﺎص ﺑﺎ اﺧﺬ ﻣﺠـﻮز از وزارت ﻧﻴـﺮو، ﻛـﺎﻫﺶ و ﻳـﺎ اﻓـﺰاﻳﺶ دوره ﺑﺎزﮔﺸﺖ اﻣﻜﺎن ﭘﺬﻳﺮ اﺳﺖ . ﭘﻬﻨﻪ ﺳﻴﻞ ﮔﻴﺮ ﺳﻴﻼب ﺑﺎ دوره ﺑﺎزﮔﺸﺖ 100 ﺳﺎل ﻛﻪ ﭘﻴﺸﻨﻬﺎد ﻣﻲ ﺷﻮد ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﭘﻬﻨﻪ ﺳﻴﻞ ﭘﺮ ﺧﻄﺮ در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﻮد . ﭘﻬﻨﻪ ﮔﻴﺮ ﺳﻴﻞ ﻛﻪ داﺧﻞ از ﭘﻬﻨﻪ ﮔﻴﺮ ﺳﻴﻞ ﺑﺎ دوره ﺑﺎزﮔﺸﺖ 500 ﺳﺎل و ﺧﺎرج ﭘﻬﻨﻪ ﮔﻴﺮ ﻞﺳﻴ ﺑﺎ دوره ﺑﺎزﮔﺸﺖ 100 ﺳﺎل ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮد ﻛﻪ ﭘﻴﺸﻨﻬﺎد ﻣﻲ ﺷﻮد ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﭘﻬﻨﻪ ﮔﻴﺮ ﺳﻴﻞ ﺑﺎ ﺧﻄﺮ ﻣﺘﻮﺳﻂ ﻣﺤﺴﻮب ﺷﻮد . − ﭘﻬﻨﻪ ای ﻛﻪ ﺧﺎرج از ﭘﻬﻨﻪ ﮔﻴﺮ ﺳﻴﻞ ﺑﺎ دوره ﺑﺎزﮔﺸﺖ 500 ﺳﺎل ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮد و ﭘﻴﺸﻨﻬﺎد ﻣﻲ ﺷﻮد ﻛـﻪ ﺑـﻪ ﻋﻨـﻮان ﭘﻬﻨﻪ ﻛﻢ ﺧﻄﺮ ﺑﻪ ﺣﺴﺎب آﻳﺪ . ﺷﻜﻞ )4 - 1 (ﻧﻤﻮﻧﻪ ای از ﻧﻘﺸﻪ ﻫﺎ ی ﭘﻬﻨﻪ ﺑﻨﺪی ﺳﻴﻼب را ﺑﺮای ﻳﻜﻲ از ﻣﻨﺎﻃﻖ ﺷﻬﺮی آﻣﺮﻳﻜﺎ، ﻧﺸﺎن دﻫﺪ ﻣﻲ . ﺑﺎ ﺗﻮﺟـﻪ ﺑـﻪ اﻳﻦ ﻧﻘﺸﻪ ﺗﺮاز ﺳﻴﻼب در ﻧﺎﺣﻴﻪ AE ، 8 ﻣﺘﺮ ﺑﻮده و ﻣﻨﺎﻃﻖ ﺑﺎﻻﺗﺮ از ﺳﻄﺢ ﺳﻴﻞ500 ﺳﺎﻟﻪ، ﺑﺎ ﻧﻤﺎد X و ﻧـﻮاﺣﻲ ﺑـﺎ اﺣﺘﻤـﺎل ﺧﻄﺮ اﻣﻮاج ﺳﻴﻞ در ﻧﺎﺣﻴﻪ V ﻧﻤﺎﻳﺶ داده . اﻧﺪ ﺷﺪه 64 31 / 05 / 94 راﻫﻨﻤﺎی ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ﺷﻜﻞ 4 - 1 - ﻧﻤﻮﻧﻪ ای از ﻧﻘﺸﻪ ﻫﺎ ی ﭘﻬﻨﻪ ﺑﻨﺪی ﺳﻴﻞ 4 - 6 - 2 - درﺻﺪ ﺧﺴﺎرت ﭘﺬﻳﺮ ی ﻳﻜﻲ از ﻋﻮاﻣﻞ ﻣﻬﻢ در ﺗﻌﻴﻴﻦ درﺻﺪ ﺧﺴﺎرت ﭘﺬﻳﺮ ی، ﻣﻘﺪار آﻣﺎدﮔﻲ ﺳﺎﻛﻨﻴﻦ در ﻣﻘﺎﺑﻞ ﺳﻴﻞ اﺳﺖ . آﻣﺎدﮔﻲ در ﺑﺮاﺑﺮ ﺳﻴﻞ ﺗﺎ ﺣﺪ زﻳﺎدی ﻣﻨﻮط ﺑﻪ ﻣﻴﺰان آﻣﻮزش ﻣﺮدم و ﻋﻮاﻣﻞ ﻣﺴﻮول در ﻣﻨﺎﻃﻖ ﮔﻴﺮ ﺳﻴﻞ و ﻣﻴﺰان ﺗﻤﻬﻴﺪات ﻛﺎر ﺑﻪ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﺪه ﺑـﺮای ﻛﺎﻫﺶ زﻣﺎ ن ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز و اﻓﺰاﻳﺶ راﻧﺪﻣﺎن و اﺛﺮﺑﺨﺸ ﻲ ﻋﻤﻠﻴﺎت واﻛﻨﺶ در ﻣﻘﺎﺑﻞ ﻳﻚ ﺳـﻴﻞ اﺳـﺖ . در ﺟﻮاﻣـﻊ ﭘﻴﺸـﺮﻓﺘﻪ ﺑـﺎ درﺟﻪ آﻣﺎدﮔﻲ ﺑﺎﻻ در ﺑﺮاﺑﺮ ﺳﻴﻞ، ﺳﺮﻋﺖ واﻛﻨﺶ ﺑﻪ ﻫﺸﺪارﻫﺎی ﺳﻴﻞ ﺑﺎﻻﺳﺖ ]19 [ . ﻫـﺮ ﭼـﻪ ﻣﻴـﺰان آﻣـﺎدﮔﻲ ﺳـﺎﻛﻨﻴﻦ در ﻣﻘﺎﺑﻞ ﺳﻴﻞ ﺑﺎﻻﺗﺮ ﺑﺎﺷﺪ درﺻﺪ ﺧﺴﺎرت ﭘﺬﻳﺮ ی ﻛﺎﻫﺶ ﭘﻴﺪا ﻛﻨﺪ ﻣﻲ . در ﺗﺤﻘ ﻴﻘﺎت ﺻﻮرت ﮔﺮﻓﺘـﻪ ﺗـﺎﻛﻨﻮن در ﻣـﻮرد ﺧﺴـﺎرت وارد ﺷﺪه ﺗﻮﺳﻂ اﻳﻦ ﻋﺎﻣﻞ در ﭘﻬﻨﻪ ﻫﺎ ی ﺳﻴﻼب دﺷـﺖ ، ﻣﻘـﺪار ﻣﻌﻴﻨـﻲ اراﺋـﻪ ﻧﺸـﺪه اﺳـﺖ از . اﻳـﻦ رو ﺑـﺮای ﺗﻌﻴـﻴﻦ درﺻـﺪ ﺧﺴﺎرت ﭘﺬﻳﺮ ی ﻫﺮ ﭘﻬﻨﻪ ﺗﻮﺳﻂ اﻳﻦ ﻋﺎﻣﻞ، ﭘﻴﺸﻨﻬﺎدﻫﺎﻳﻲ اراﺋﻪ ﻣﻲ ﮔﺮدد ﻛﻪ در ﺑﻨﺪ 4 - 6 - 9 اﻳﻦ ﻓﺼﻞ ﺑﺪان اﺷﺎره ﺷﺪه اﺳﺖ . اﻟﺒﺘﻪ ﺑﺎ اﻧﺠﺎ م اﻗﺪاﻣﺎﺗﻲ ﺗﻮان ﻣﻲ ﻣﻴﺰان آﻣﺎدﮔﻲ در ﺑﺮاﺑﺮ ﺳﻴﻞ را اﻓﺰاﻳﺶ داده و در ﻧﺘﻴﺠﻪ ﻣﻴﺰان درﺻﺪ ﺧﺴﺎرت ﭘـﺬﻳﺮ ی را ﻛﺎﻫﺶ داد . اﺑﺘﺪا ﻧﻘﺸﻪ ﻫﺎ ی ﭘﻬﻨﻪ ﺑﻨﺪی ﻫﻴﺪروﻟﻴﻜﻲ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ آﻧﭽﻪ در ﺑﻨﺪ 9 - 3 ﮔﻔﺘﻪ ﺷﺪ ﺗﻬﻴﻪ ﻣـﻲ ﮔـﺮدد . ﺑـﺎ ﻛﻤﻚ اﻳﻦ ﻧﻘﺸﻪ ﺗﻮان ﻣﻲ ﻫﺎ ﺟﺎﻳﮕﺎه اﺣﺪاث ﻣﺮاﻛﺰ اﻣﺪادرﺳﺎﻧ ﻲ در ﻣﻨﺎﻃﻖ ﭘﻬﻨﻪ ﺑﻨﺪی ﺷﺪه ﺑﺎ ﺧﻄﺮ ﺳﻴﻞ ﻛﻢ را ﻣﺸﺨﺺ ﻛـﺮد . از ﺟﻤﻠﻪ اﻳﻦ ﻣﺮاﻛﺰ ﺗﻮان ﻣﻲ ﺑﻪ آﺗﺶ ﻧﺸﺎﻧﻲ ، ﻫﻼل اﺣﻤﺮ، ﺳﺘﺎد ﺣﻮادث ﻏﻴﺮﻣﺘﺮﻗﺒﻪ و اﻣﺪادﻫﺎی ﭘﺰﺷـﻜﻲ اﺷـﺎره ﻛـﺮد . ﺑـﺎ اﻳـﻦ ﺗﺪﺑﻴﺮ ﺗﻮان ﻣﻲ ﻫﻨﮕﺎم وﻗﻮع ﺳﻴﻞ، ﻣﺮاﻛﺰ اﻣـﺪادی و ﻣـﺪﻳﺮﻳﺖ ﺑﺤـﺮان را از ﻣﺤـﺪوده ﺧﻄـﺮ دور ﻛـﺮده و ﻣـﺪﻳﺮﻳﺖ ﺑﺤـﺮا ن را اﻣﻜﺎن ﭘﺬﻳﺮ ﻛﺮد . ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺟﻤﻌﻴﺖ ﻣﻮﺟﻮد در ﻫﺮﻳﻚ از ﭘﻬﻨﻪ ﻫﺎ ﻣﺸﺨﺺ ﺷﺪه و ﻧﺤﻮه ﻋﻤﻠﻴﺎت اﻣﺪادرﺳﺎﻧﻲ و ﻧﺠـﺎت ﺑﺮرﺳـﻲ ﻣﻲ ﺷﻮد . در اﻳﻦ ﺑﺮرﺳﻲ، ﺳﻨﺎرﻳﻮﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ را در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻪ و ﺑﺎ ﮔﺰﻳﻨﺶ ﺑﻬﺘﺮﻳﻦ ﻫﺎ آن دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻫﺎ ی ﻻزم ﺑﺮای ﺷﺮاﻳﻂ ﻓﺼﻞ ﭼﻬﺎرم - ﭘﻬﻨﻪ ﺑﻨﺪی ﺳﻴﻞ 31 / 05 / 94 65 ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ ﺗﺪوﻳﻦ ﻣﻲ ﺷﻮد ]34 [ .از ﻣﻮارد دﻳﮕﺮ ی ﻛﻪ ﺗﻮاﻧ ﻣﻲ ﺪ آﻣﺎدﮔﻲ در ﺑﺮاﺑﺮ ﺳﻴﻞ را اﻓـﺰاﻳﺶ دﻫـﺪ اﻳﺠـﺎد ﻳـﻚ ﺳﻴﺴـﺘﻢ ﻫﺸﺪار ﺳﻴﻞ در ﻣﻨﻄﻘﻪ اﺳﺖ . ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﭘﺎد ﺳﻴﻞ ﺳﺎزی ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن ﻫﺎ ﻧﻴﺰ در ﺑـﺎﻻﺑﺮدن ﻣﻴـﺰان آﻣـﺎدﮔﻲ در ﺑﺮاﺑـﺮ ﺳـﻴﻞ ﺗـﺎﺛﻴﺮ ﺑﻪ ﺳﺰاﻳﻲ دارد . 4 - 6 - 3 - ﻧﺮخ اﻓﺰاﻳﺶ ﺗﺮاز ﻳﻜﻲ دﻳﮕﺮ از ﻋﻮاﻣﻞ ﻣﻮﺛﺮ در ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی ﭘﻬﻨﻪ ﻫﺎ ، ﻧﺮخ اﻓﺰاﻳﺶ ﺗﺮا ز ﺳﻄﺢ آب در رودﺧﺎﻧـﻪ ﻣـﻲ ﺑﺎﺷـﺪ ﻛـﻪ ﺑـﺎ ﺗﻮﺟـﻪ ﺑـﻪ ﻣﺤﺪودﻳﺖ ﻇﺮﻓﻴﺖ اﻧﺘﻘﺎل رودﺧﺎﻧﻪ، ﺑﺎ اﻓﺰاﻳﺶ ﺗﺮاز ﺳﻄﺢ آب، آب از داﺧﻞ آﺑﺮاﻫﻪ اﺻﻠﻲ ﺳﺮرﻳﺰ ﻛـﺮده و وارد ﻣﺤـﺪوده ﻫـﺎ ی ﻣﺠﺎور ﻣﻲ ﮔﺮدد . ﻧﺮخ اﻓﺰاﻳﺶ ﺗﺮاز ﺳﻄﺢ آب ﻣﻨﺠﺮ ﺑﻪ ﻛﺎﻫﺶ ﻣﺪت زﻣﺎن ﻻزم ﺑـﺮای ﻫﺸـﺪار ﺳـﻴﻞ و ﺗﺨﻠﻴـﻪ ﻣـﻲ ﮔـﺮدد . در ﺗﺤﻘﻴﻘﺎت ﺻ ﻮرت ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺗﺎﻛﻨﻮن در ﻣﻮرد ﺧﺴﺎرت وارد ﺷﺪه ﺗﻮﺳﻂ اﻳﻦ ﻋﺎﻣﻞ در ﭘﻬﻨﻪ ﻫﺎ ی ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ﻣﻘﺪار ﻣﻌﻴﻨﻲ اراﺋـﻪ ﻧﺸﺪه اﺳﺖ از . رو اﻳﻦ ﺑﺮای ﺗﻌﻴﻴﻦ درﺻﺪ ﺧﺴﺎرت ﭘﺬﻳﺮ ی ﻫﺮ ﭘﻬﻨﻪ ﺗﻮﺳﻂ اﻳﻦ ﻋﺎﻣﻞ ﭘﻴﺸﻨﻬﺎدﻫﺎﻳﻲ اراﺋﻪ ﻣﻲ ﮔﺮدد ﻛـﻪ در ﺑﻨـﺪ 4 - 6 - 9 اﻳﻦ ﻓﺼﻞ ﺑﺪان اﺷﺎره ﺷﺪه اﺳﺖ . 4 - 6 - 4 - ﺳﺮﻋﺖ و ﻋﻤﻖ ﺳﻴﻞ ﺗﻬﺪﻳﺪ اﻣﻨﻴﺖ ﺟﺎﻧﻲ و ﺗﺨﺮﻳﺐ ﻫﺎ ی ای ﺳﺎزه ﻛﻪ ﺗﻮﺳﻂ ﻫﺎ ﺳﻴﻞ اﻳﺠﺎد ﻣﻲ ﺷﻮد ﺑﻪ ﻣﻘﺪار زﻳﺎدی ﺑـﻪ ﺳـﺮﻋﺖ و ﻋﻤـﻖ ﺳـﻴﻞ ﺑﺴﺘﮕﻲ دارد . ﻫﺮ دو ﻋﺎﻣﻞ ﺳﺮﻋﺖ و ﻋﻤﻖ ﻧﻴﺰ، ﺑﻪ ﺑﺰرﮔﻲ ﺳﻴﻞ، ﺧﺼﻮﺻﻴﺎت ﻫﻴﺪروﻟﻴﻜﻲ آﺑﺮاﻫﻪ اﺻﻠﻲ و ﺳﻴﻼب دﺷﺖ رودﺧﺎﻧﻪ واﺑﺴﺘﻪ اﻧﺪ . ﺗﻮاﻧﺎﻳﻲ ﻋﺒﻮر ﺳﺎﻟﻢ از ﺳﻴﻼب ﺑﻪ ﺳﺮﻋﺖ و ﻋﻤﻖ ﺑﺴ ﻫﺎ آن ﺘﮕﻲ داﺷﺘﻪ و اﻓﺰاﻳﺶ ﻫﺎ آن ﺳﺒﺐ اﻓـﺰاﻳﺶ ﺧﻄـﺮ ﺑـﺮای ﻣﺮدم، ﺣﻴﻮاﻧﺎت، اﻋﻴﺎﻧﻲ ﻫﺎ، ﺗﺎﺳﻴﺴ ﺎت و وﺳﺎﻳﻞ ﻧﻘﻠﻴﻪ ﻣﻲ ﺷﻮد . در ﻧﺘﻴﺠﻪ ارزﻳﺎﺑﻲ اﻳﻦ ﻋﻮاﻣﻞ از ﻣﻼﺣﻈﺎت ﻣﻬـﻢ در ﻣﻨـﺎﻃﻖ در ﻣﻌﺮض ﺳﻴﻞ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ ]86 [ . ﻋﻤﻖ ﺳﻴﻼب ﻋﺎﻣﻞ ﻛﻤﻲ و ﻗﺎﺑﻞ اﻧﺪازه ﮔﻴﺮی اﺳﺖ و ﺑﻴﺶ ﺗﺮ ﻳﻦ ﺗـﺎﺛﻴﺮ را در ﺑـﺮآورد ﺧﺴـﺎرت ﻧﺎﺷـﻲ از ﻳـﻚ ﺳـﻴﻞ دارد . ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ در ﻣﻨﺎﻃﻘﻲ ﻛﻪ ﻫﺎ ﺳﻴﻞ ی ﺑﺮق آﺳﺎ رخ دﻫﺪ ﻣﻲ ، ﺳﺮﻋﺖ ﺳﻴﻼب ﻋﺎﻣﻞ ﻣﻬﻤﻲ در درﺻﺪ ﺧﺴﺎرت ﭘﺬﻳﺮ ﻣﻲ ی ﺑﺎﺷـﺪ . در ﻓﺼﻞ ﺷﺸﻢ ، ﻋﺎﻣﻞ ﻋﻤﻖ ﺳﻴﻼب در ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻣﻴﺰان ﺧﺴﺎرت ﻣﺪ ﻧﻈﺮ ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻪ اﺳﺖ . ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻣﻄﺎﻟﺐ ﮔﻔﺘﻪ ﺷـﺪه در ﻓﺼـﻞ ﺷﺸﻢ ﺗﻮان ﻣﻲ ﺳﻬﻢ اﻳﻦ ﻋﺎﻣﻞ را در ﻣﻘ ﺪار ﺧﺴﺎرت ﺑﻪ وﺟﻮد آﻣﺪه ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻛﺮد و ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از آن ﻣﻴﺰان ﻧﻘﺶ اﻳﻦ ﻋﺎﻣﻞ را در درﺻﺪ ﺧﺴﺎرت ﭘﺬﻳﺮ ی ﻫﺮ ﭘﻬﻨﻪ ﻣﺸﺨﺺ ﻛﺮد . ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺑﺮای ﺗﻌﻴﻴﻦ درﺻﺪ ﺧﺴﺎرت ﭘﺬﻳﺮ ی ﻫﺮ ﭘﻬﻨـﻪ ﺗﻮﺳـﻂ ﻋﺎﻣـﻞ ﺳـﺮﻋﺖ ﺟﺮﻳﺎن، ﭘﻴﺸﻨﻬﺎدﻫﺎﻳﻲ اراﺋﻪ ﻣﻲ ﮔﺮدد ﻛﻪ در ﺑﻨﺪ 4 - 6 - 9 اﻳﻦ ﻓﺼﻞ ﺑﺪان اﺷﺎره ﺷﺪه اﺳﺖ . 4 - 6 - 5 - ﻣﺪت ﺳﻴﻞ ﻳﻜﻲ دﻳﮕﺮ از ﻋﻮاﻣﻞ ﻣﻮﺛﺮ در ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی ﭘﻬﻨﻪ ﻫﺎ ، ﻣﺪت زﻣﺎن وﻗﻮع ﺳﻴﻼب اﺳﺖ . ﻫﺮ ﭼﻪ ﻣﺪت ﺳﻴﻞ ﺑﻴﺶ ﺗﺮ ﺑﺎﺷﺪ ﻣﻴﺰان ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی ﭘﻬﻨﻪ ﻫﺎ ﻧﻴﺰ ﺑﻴﺶ اﺳﺖ ﺗﺮ . ﻣﺪت ﺳﻴﻞ راﺑﻄﻪ ﻣﺴﺘﻘﻴﻤﻲ ﺑﺎ ﻣﺪت زﻣﺎن ﺑﺎرش و ﺗﻮزﻳﻊ زﻣﺎﻧﻲ و ﻣﻜﺎﻧﻲ آن دارد . اﮔﺮ در زﻣﺎن ﺑﺎرش، ﺣﻮﺿﻪ از ﻧﻈﺮ رﻃﻮﺑﺖ ﺧﺎک، اﺷﺒﺎع و ﻳﺎ در ﺣﺪ اﺷﺒﺎع ﺑﺎﺷﺪ، رواﻧﺎب ﺳـﺮﻳﻊ ﺗـﺮ ﺗﻮﻟﻴـﺪ ﺷـﺪه و رﺧـﺪاد ﺳـﻴﻞ 66 31 / 05 / 94 راﻫﻨﻤﺎی ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ﺳﺮﻳﻊ ﻣﻲ ﺗﺮ ﺷﻮد . اﮔﺮ ﻣﻮارد ﻓﻮق اﻟﺬﻛﺮ ﺑﺎ ﻫﻢ اﺗﻔﺎق ﺑﻴﻔﺘﻨﺪ ﻳﻌﻨﻲ در زﻣﺎن ﺑﺎرش، ﺣﻮﺿﻪ از ﻧﻈﺮ رﻃﻮﺑﺖ ﺧﺎک، اﺷـﺒﺎع و ﻳـﺎ در ﺣﺪ اﺷﺒﺎع ﺑﺎﺷﺪ و زﻣﺎن ﺑﺎرش ﻧﻴﺰ زﻳﺎد ﺑﺎﺷﺪ، ﻣﺪت ﺳﻴﻼب در ﺑﻴﺸﻴﻨﻪ ﻣﻘﺪار ﺧﻮد ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد . ﻣﺪت ﺳﻴﻞ در ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﻣﻴﺰان ﺧﺴﺎرت وارد ﺑﺮ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن ﻫﺎ و ﻣﺤﺼﻮﻻت ﻛﺸﺎورزی ﺑﻪ ﻛﺎر ﻣﻲ رود . ﺑﺮ ﻃﺒـﻖ اﻇﻬـﺎرات ﮔـﺮوه ﻣﻬﻨﺪﺳﻴﻦ ارﺗﺶ اﻣﺮﻳﻜﺎ1 (USACE)، ﻣﺪت ﺳﻴﻼب ﻣﻮﺛﺮﺗﺮﻳﻦ ﻋﺎﻣﻞ در ﺗﺨﺮﻳﺐ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن ﻫﺎﺳﺖ . در ﻓﺼﻞ ﺷﺸﻢ ﺟﺪول )6 - 3 ( اﻳﻦ ﻋﺎﻣﻞ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻳﻜﻲ از ﻣﺸﺨﺼﺎت ﺳﻴﻼب در ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻣﻴﺰان ﺧﺴﺎرت ﻟﺤﺎ ظ ﻣﻲ ﺷﻮد . ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻣﻄﺎﻟﺐ ﺑﻴﺎن ﺷﺪه در ﻓﺼـﻞ ﺷﺸﻢ ﻣﻲ ﺗﻮان ﻣﻘﺪار ﺗﺎﺛﻴﺮ اﻳﻦ ﻋﺎﻣﻞ در ﻣﻴﺰان ﺧﺴﺎرت ﺑﻪ وﺟﻮد آﻣﺪه در ﻫﺮ ﭘﻬﻨﻪ را ﻣﺸﺨﺺ ﻛـﺮد و ﺑـﺎ اﺳـﺘﻨﺎد ﺑـﻪ آن ﻣﻴـﺰان ﻧﻘﺶ اﻳﻦ ﻋﺎﻣﻞ در درﺻﺪ ﺧﺴﺎرت ﭘﺬﻳﺮی ﻫﺮ ﭘﻬﻨﻪ را ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻛﺮد . 4 - 6 - 6 - ﺷﺮاﻳﻂ ﺗﺨﻠﻴﻪ ﺳﺎﻛﻨﻴﻦ ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﻧﻘﺸﻪ ﻫﺎ ی ﭘﻬﻨﻪ ﺪیﺑﻨ ﺳﻴﻞ ﻧﻘﺸﻪ ﻫﺎ ی دﻳﮕﺮی ﺗﺤﺖ ﻋﻨﻮان ﻧﻘﺸﻪ ﻫﺎ ی ﺗﺨﻠﻴﻪ و ﻣﻨﺎﻃﻖ اﻣﻦ ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻣـﻲ ﮔـﺮدد ﻛﻪ اﻃﻼﻋﺎت ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ آب ﮔﺮﻓﺘﮕﻲ و ﺗﺨﻠﻴﻪ را ﺑﻪ ﻣﺮدم ﻧﺸﺎن دﻫﺪ ﻣﻲ ﺗﺎ ﺑﺎ ﺗﺨﻠﻴﻪ ﺻﺤﻴﺢ و ﺑـﻪ ﻣﻮﻗـﻊ از ﺧﻄـﺮ ﺳـﻴﻼب دور ﺷﻮﻧﺪ . در اﻳﻦ ﺻﻮرت ﺳﺎﻛﻨﻴﻦ ﻣﺤﻠﻲ ﭘﺲ از درﻳﺎﻓﺖ اﻃﻼﻋﺎت ﻣﺮﺑﻮط ﺑـﻪ ﺧﻄـﺮ ﺳـﻴﻞ در زﻣـﺎن ﻫﺸـ ﺪار، اﻗـﺪام ﺑـﻪ ﺗﺨﻠﻴـﻪ ﻣﻲ ﻛﻨﻨﺪ . اﻳﻦ اﻣﺮ ﺳﺒﺐ اﻓﺰاﻳﺶ راﻧﺪﻣﺎن و اﺛﺮﺑﺨﺸ ﻲ ﻋﻤﻠﻴﺎت اﻣﺪاد، ﻧﺠﺎت و ﺗﺨﻠﻴﻪ ﻣﻲ ﺷﻮد . اﻟﺒﺘﻪ ﺑﺎﻳﺪ ﺧﺎﻃﺮ ﻧﺸﺎن ﻛـﺮد ﻛـﻪ دادن آﻣﻮزش ﺑﻪ اﻓﺮادی ﻛﻪ ﺑﺎﻟﻘﻮه در ﻣﻌﺮض ﺳﻴﻼب ﻗﺮار دارﻧﺪ ﻧﻴﺰ ﺗﺎﺛﻴﺮ ﺑﺴﻴﺎر زﻳﺎدی در ﻛﺎﻫﺶ ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی ﺳﻴﻼب دارد . در ﭘﻬﻨﻪ ﻛﻢ ﺧﻄﺮ، در زﻣﺎن وﻗﻮع ﺳﻴﻞ، اﻓﺮاد ﺑﺎﻟﻎ ﻣﺸﻜﻞ ﭼﻨﺪاﻧﻲ ﺑﺮای ﺧﺮوج از ﻣﻨﻄﻘﻪ ﻧﺪارﻧﺪ و اﻧﺘﻘﺎل ﻛﻠﻴـﻪ اﻓـﺮاد و اﻣـﻮال ﺑﻪ ﻫﺎ آن وﺳﻴﻠﻪ وﺳﺎﻳﻞ ﻧﻘﻠﻴﻪ اﻣﻜﺎن ﭘﺬﻳﺮ اﺳﺖ . در اﻳﻦ ﭘﻬﻨﻪ در ﻫﻨﮕﺎم ﺗﺨﻠﻴﻪ، اﺣﺘﻤﺎل ﻣﺮگ و ﺻﺪﻣﺎت و ﺧﺴﺎرات زﻳﺎد ﻧﻤﻲ ﺑﺎﺷﺪ . در ﭘﻬﻨﻪ، ﺧﻄﺮ ﻣﺘﻮﺳﻂ، اﺣﺘﻤﺎل ورود ﺧﺴﺎرت و ﺻﺪﻣﺎت و ا ﺣﺘﻤﺎل ﻣﺮگ در ﻫﻨﮕﺎم ﺗﺨﻠﻴﻪ اﻓﺮاد و اﻣـﻮال ﻫـﺎ آن در ﺣـﺪ ﻣﺘﻮﺳﻂ اﺳﺖ . در اﻳﻦ ﭘﻬﻨـﻪ، اﻳﺠـﺎد ﺳﻴﺴـﺘﻢ ﻫـﺎ ی ﻫﺸـﺪار دﻫﻨـﺪه ﻣﺘﻨﺎﺳـﺐ ﺑـﺎ ﻣﻴـﺰان ﺧﻄـﺮ ﺳـﻴﻞ و ﻫﻤﭽﻨـﻴﻦ اﺣـﺪاث ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن ﻫﺎ ی ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺑﺮای ﺑﺮ ﻫﺎ ﻧﺎﻣﻪ ی ﺗﺨﻠﻴﻪ اﻓﺮاد و ﻧﺠﺎت ﺳﺎﻛﻨﻴﻦ ﺿﺮورت دارد . در ﭘﻬﻨﻪ ﺧﻄﺮ زﻳﺎد، ﺗﺨﻠﻴﻪ ﺳﺎﻛﻨﻴﻦ و اﻣﻮال ﻫﺎ آن ﺗﻮﺳﻂ ﻛﺎﻣﻴﻮن و ﺳـﺎﻳﺮ وﺳـﺎﻳﻞ ﻧﻘﻠﻴـﻪ ﺑﺴـﻴﺎر ﻣﺸـﻜﻞ ﺑـﻮده و ﻣﻴـﺰان ﺧﻄﺮات ﺑﺴﻴﺎر زﻳﺎد ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . در ﭘﻬﻨﻪ ﺧﻄﺮ زﻳﺎد، ﻫﻨﮕﺎم ﺗﺨﻠﻴﻪ، اﺣﺘﻤﺎل اﻳﺠﺎد ﺻﺪﻣﺎت ﻣﺎﻟﻲ و ﺟﺎﻧﻲ و ﺑﻪ ﻫﻢ ﺧـﻮردن ﻧﻈـﻢ اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ ﺑﺴﻴﺎر ﺑﺎﻻﺳﺖ . از رو اﻳﻦ ﺑﺎﻳﺪ ﺗﻮﺟﻪ داﺷﺖ ﻛﻪ در ﭘﻬﻨﻪ ﺧﻄﺮ زﻳﺎد، ﻣﻨﺎﻃﻖ ﻣﺴﻜﻮﻧﻲ و ﺗﺎﺳﻴﺴ ﺎت ﻣﻬﻢ ﻗـﺮار ﻧﮕﻴـﺮد . ﺑـﺎ ﺗﻬﻴـﻪ ﻧﻘﺸـﻪ ﻫـﺎ ی ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی ﺳﻴﻞ و در دﺳﺘﺮس ﻗﺮار دادن ﻫﺎ آن ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﺳﺎﻳﺖ ﻫﺎ ی ﺷﺮﻛﺖ ﻫﺎی آب ﻣﻨﻄﻘﻪ ای اﺳـﺘﺎن ﻫـﺎ و ادارات آب ﺷﻬﺮﺳﺘﺎن و ﻫﺎ اﻃﻼع رﺳﺎﻧﻲ از ﻃﺮﻳﻖ ﺻﺪا و ﺳﻴﻤﺎ، اﻓﺮاد را از ﭘﻬﻨﻪ ﻫﺎ ی ﭘﺮ ﺧﻄﺮ ﺳﻴﻼب ﺗﻮان ﻣﻲ آﮔﺎه ﻛﺮد ﺗﺎ از ﺳﺎﺧﺖ و ﺳﺎز ﻫﺎ ﻬﻨﻪﭘ در ی ﭘﺮﺧﻄﺮ ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی ﺷﻮد . در ﻛﻨﺎر اﻳﻦ اﻣﺮ ﻧﻈﺎرت ﺑﺮ ﺳﺎﺧﺖ و ﺳﺎز در ﺣﺎﺷﻴﻪ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ ﻧﻴﺰ ﺿﺮوری اﺳﺖ . ﺷﺮاﻳﻂ ﺗﺨﻠﻴﻪ ﺳﺎﻛﻨﻴﻦ، ﻳﻚ ﻋﺎﻣﻞ ﻛﻴﻔﻲ اﺳﺖ و ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻛﻪ اﻳﻦ در ﺗﺤﻘﻴﻘﺎت ﺻﻮرت ﮔﺮﻓﺘﻪ، ﺗﺎﻛﻨﻮن در ﻣﻮرد ﺧﺴﺎرت وارد ﺷﺪه ﺗﻮﺳﻂ اﻳﻦ ﻋﺎﻣﻞ در ﭘﻬﻨﻪ ﻫﺎ ی ﺳﻴﻼب دﺷﺖ درﺟﻪ ﺑﻨﺪی ﻣ ﻌﻴﻨـﻲ اراﺋـﻪ ﻧﺸـﺪه اﺳـﺖ، از اﻳـﻦ رو ﺑـﺮای اﻳـﻦ ﻋﺎﻣـﻞ 1-United States Army Corps of Engineers ﻓﺼﻞ ﭼﻬﺎرم - ﭘﻬﻨﻪ ﺑﻨﺪی ﺳﻴﻞ 31 / 05 / 94 67 ﺗﻮان ﻤﻲﻧ ﻣﻘﺪار ﺧﺎﺻﻲ را اﺧﺘﺼﺎص داد . اﻟﺒﺘﻪ ﺷﺮاﻳﻂ ﺗﺨﻠﻴﻪ ﺳـﺎﻛﻨﻴﻦ، راﺑﻄـﻪ ﻣﺴـﺘﻘﻴﻤﻲ ﺑـﺎ ﻧـﺮخ اﻓـﺰاﻳﺶ ﺗـﺮاز ﺳـﻴﻼب و دﺳﺘﺮﺳﻲ ﻣﻮﺛﺮ ﺑﻪ ﻣﻨﺎﻃﻖ ﺳﻴﻞ ﺧﻴﺰ دارد . ﺑﺮای ﺗﻌﻴﻴﻦ درﺻﺪ ﺧﺴﺎرت ﭘﺬﻳﺮ ی ﻫﺮ ﭘﻬﻨﻪ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ﺗﻮﺳﻂ اﻳﻦ ﻋﺎﻣﻞ در ﺑﻨـﺪ 4 - 6 - 9 ر اﻫﻜﺎری ﭘﻴﺸﻨﻬﺎد ﺷﺪه اﺳﺖ . 4 - 6 - 7 - دﺳﺘﺮﺳﻲ ﻣﻮﺛﺮ ﺑﻪ ﻣﻨﺎﻃﻖ ﮔﻴﺮ ﺳﻴﻞ ﻳﻜﻲ از ﻣﻮارد ﻣﻬﻢ در ﻫﻨﮕﺎم ﺳﻴﻞ، ﻧﺤﻮه دﺳﺘﺮﺳﻲ ﺑﻪ ﻣﻨﺎﻃﻖ ﺳﻴﻞ ﮔﻴﺮ ﺑﺮای اﻣﺪادرﺳـﺎﻧﻲ و ﺗﺨﻠﻴـﻪ ﺳـﺎﻛﻨﻴﻦ اﺳـﺖ . در ﻣﻨﺎﻃﻘﻲ ﻛﻪ ﻫﺎ راه ی ﺷﺮﻳﺎﻧﻲ درﺟﻪ 1 و2 وﺟﻮد دارد ﻛﻪ اﺣﺘﻤﺎل ﺳﻴﻞ ﮔﺮﻓﺘﮕﻲ ﻫﺎ آن ﻧﻴﺰ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ارﺗﻔﺎع راه و ﺗﺎ ﺳﻴﺴـ ﺎت ﺣﻔﺎﻇﺘﻲ ﻛﻢ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ ، ﻧﺤﻮه اﻣﺪادرﺳﺎﻧﻲ و ﺗﺨﻠﻴﻪ ﺳﺎﻛﻨﻴﻦ راﺣﺖ ﺗﺮ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد . در ﻣﻨﺎﻃﻘﻲ ﻛﻪ راه دﺳﺘﺮﺳﻲ ﻣﻨﺎﺳﺐ وﺟﻮد ﻧﺪارد اﻣﺪادرﺳﺎﻧﻲ و ﺗﺨﻠﻴﻪ ﺳﺎﻛﻨﻴﻦ دﺷﻮار ﺷﺪه و اﺳﺘﻔﺎده از ﺗﺠﻬﻴﺰات ﭘﻴﺸﺮﻓﺘﻪ ﺗﺮ و ﭘﺮﺧﺮج ﺗﺮ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﻫﻠﻴﻜـﻮﭘﺘﺮ و ﻫﻮاﭘﻴﻤـﺎ ﺑﺮای اﻣﺪادرﺳﺎﻧﻲ ﻻزم ﺑﻪ ﻧﻈﺮ ﻣﻲ رﺳﺪ . در ﻧﻘﺸﻪ ﻫﺎ ی ﺗﺨﻠﻴﻪ ﺑﺎﻳﺪ ﻧﻮع راه دﺳﺘﺮﺳﻲ ﺑﻪ ﻣﻨﻄﻘـﻪ ﺳـﻴﻞ ﮔﻴـﺮ ﻧﻴـﺰ ﻟﺤـﺎظ ﮔـﺮدد . ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻋﻮاﻣﻞ ﻫﻴﺪروﻟﻴﻜﻲ، ﻳﻚ ﻣﻨﻄﻘﻪ در ﭘﻬﻨﻪ ﻛﻢ ﺧﻄﺮ ﻗﺮار ﮔﻴﺮد اﻣﺎ اﻳﻦ ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑـﻪ ﻛﻮﻫﺴـﺘﺎﻧﻲ ﺑﻮدن و ﻳﺎ ﻋﺪم وﺟﻮد راه دﺳﺘﺮﺳﻲ ﻣﻨﺎﺳﺐ در ﻫﻨﮕﺎم ﺳﻴﻼب، اﻣﻜﺎن اﻣﺪادرﺳﺎﻧﻲ و ﺗﺨﻠﻴﻪ ﺳﺮﻳﻊ ﺳﺎﻛﻨﻴﻦ را ﻧﺪاﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷـﺪ و ﻫﻤﻴﻦ اﻣﺮ ﺑﺎﻋﺚ اﻳﺠﺎد ﺧﺴﺎرات ﺑﻴﺶ ﺗﺮ ﮔﺮدد ﻛﻪ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻟﺤﺎظ ﻛﺮدن راه دﺳﺘﺮﺳﻲ، ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﻫﻤﻴﻦ ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﭘﻬﻨﻪ ﭘﺮﺧﻄﺮ در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﻮد . دﺳﺘﺮﺳﻲ ﻣﻮﺛﺮ ﺑﻪ ﻣﻨﺎﻃﻖ ﺳﻴﻞ ﺧﻴﺰ ﻳﻚ ﻋﺎﻣﻞ ﻛﻴﻔﻲ اﺳﺖ . در ﺗﺤﻘﻴﻘﺎت ﺻﻮرت ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺗـﺎﻛﻨﻮن در ﻣـﻮرد ﺧﺴـﺎرت وارد ﺷﺪ ه ﺗﻮﺳﻂ اﻳﻦ ﻋﺎﻣﻞ در ﭘﻬﻨﻪ ﻫﺎ ی ﺳﻴﻼب دﺷﺖ درﺟﻪ ﺑﻨﺪی ﻣﻌﻴﻨﻲ اراﺋﻪ ﻧﺸﺪه اﺳﺖ از رو اﻳﻦ ﺑـﺮای اﻳـﻦ ﻋﺎﻣـﻞ ﻧ ﻤـﻲ ﺗـﻮان ﻣﻘﺪار ﺧﺎﺻﻲ را اﺧﺘﺼﺎص داد . ﺑﺮای ﺗﻌﻴﻴﻦ درﺻﺪ ﺧﺴﺎرت ﭘﺬﻳﺮ ی ﻫﺮ ﭘﻬﻨﻪ ﺗﻮﺳﻂ اﻳﻦ ﻋﺎﻣﻞ، راﻫﻜﺎری ﭘﻴﺸﻨﻬﺎد ﺷـﺪه اﺳـﺖ ﻛﻪ در ﺑﻨﺪ 4 - 6 - 9 اﻳﻦ ﻓﺼﻞ ﺑﺪان اﺷﺎره ﺷﺪه اﺳﺖ . 4 - 6 - 8 - ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻛﺎ رﺑﺮی ﻫﺎ در ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ﻳﻜﻲ از ﻣﻬﻢ ﺗﺮﻳﻦ و ﻳﺎ ﺷﺎﻳﺪ ﻣﻬﻢ ﺗﺮﻳﻦ ﻋﺎﻣﻞ ﻣﻮﺛﺮ در ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی ﭘﻬﻨﻪ ﻫﺎ، ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻛﺎرﺑﺮی ﻫﺎ در ﺳﻴﻼب دﺷﺖ اﺳﺖ . ﺑﺎ اﻳﻦ ﺣﺎل، ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی ﻫﺎی ﺳﻴﻞ در ﻓﺮاﻳﻨﺪﻫﺎی ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی ﻛﺎرﺑﺮی اراﺿﻲ ﺑﻪ ﺣﺴﺎب آورده ﺷﻮﻧﺪ رﺷﺪ و ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺷﻬﺮﻫﺎ، ﻟﺰوﻣـﺎ ﺑـﻪ ﺗﺸﺪﻳﺪ ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی ﻫﺎ ﻣﻨﺠﺮ ﻧﻤﻲ ﺷﻮد . ﻋﺎﻣﻞ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻛﻨﻨﺪه اﻳﻦ اﺳﺖ ﻛﻪ آﻳـﺎ در ﺑﺮﻧﺎﻣـﻪ رﻳـﺰی رﺷـﺪ و ﺗﻮﺳـﻌﻪ ﺷـﻬﺮ، ﭘﻬﻨـﻪ ﻫـﺎی ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی ﺳﻴﻞ در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ ﻳﺎ ﺧﻴﺮ . ﺑﺴﻴﺎری اوﻗﺎت ﺗﻮﺟﻪ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی ﺷﻬﺮی ﺑﻪ ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی ﺳﻴﻞ، ﻗﻮﻳـﺎ ﻣﺘـﺎﺛﺮ از ﻓﺮاواﻧﻲ وﻗﻮع ﺳﻴﻞ اﺳﺖ . ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ اﮔﺮ ﺳﺎل ﻫﺎ ﻳﺎ دﻫﻪ ﻫﺎ ﺑﺪون رﺧﺪاد ﺳﻴﻞ ﺳﭙﺮی ﺷﻮد، آﮔﺎه ﻧﮕﺎه داﺷﺘﻦ ﻣﺮدم و ﻣﺴﻮوﻻن درﺑـﺎره ﺳﻴﻞ دﺷﻮارﺗﺮ ﻣﻲ ﺷﻮد . اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮع ﺑﻪ وﻳﮋه در ﻣﻮرد ﺳﻜﻮﻧﺖ ﮔﺎه ﻫﺎی ﺷﻬﺮی ﻛﻪ ﭘﺸﺖ ﺳﻴﻞ ﺑﻨﺪﻫﺎ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﭘﻴﺪا ﻛـﺮده اﻧـﺪ، ﻣﺼـﺪاق دارد . ﻣﺘﺎﺳﻔﺎﻧﻪ، ﮔﺴﺘﺮش ﺷﻬﺮﻧﺸﻴﻨﻲ ﻳﺎ ﺑﺪون ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی اﺗﻔﺎق ﻣﻲ اﻓﺘﺪ ﻳﺎ در ﻗﺎﻟﺐ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻫﺎﻳﻲ ا ﺳـﺖ ﻛـﻪ رﻳﺴـﻚ ﻫـﺎی ﺳـﻴﻞ را ﻧﺎدﻳﺪه ﻣﻲ ﮔﻴﺮﻧﺪ ﻳﺎ دﺳﺖ ﭘﺎﻳﻴﻦ ﺑﺮآورد ﻣﻲ ﻛﻨﻨﺪ . ﻏﺎﻟﺒﺎ ﻗﻮاﻧﻴﻦ و ﻣﻘﺮرات ﺳﺎﺧﺖ و ﺳﺎز و ﻛﺎرﺑﺮی اراﺿﻲ و ﻧﻴﺰ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻫﺎی ﻣﺸﺨﺺ 68 31 / 05 / 94 راﻫﻨﻤﺎی ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ وﺟﻮد دارد وﻟﻲ اﺟﺮا ﻧﻤﻲ ﺷﻮد ]19 .[ﭘﻴﺎده ﺳﺎزی ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻫﺎی ﻛﺎرﺑﺮی اراﺿﻲ، ﭼﺎﻟﺶ ﻣﻬﻤﻲ در ﻛﺎﻫﺶ » در ﻣﻌﺮض ﺑﻮدن « ﻣﺤﺴﻮب ﻣﻲ ﺷﻮد . روش ﻫﺎ ی اﺟﺮای ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻫﺎی ﻛﺎرﺑﺮی اراﺿﻲ در ﭼﻬﺎر ﻣﻘﻮﻟﻪ اﺻﻠﻲ ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮﻧﺪ ]19 :[ − ﻣﻘﺮرات ﻣﺤﺪود ﻛﻨﻨﺪه ) ﻣﻤﻨﻮﻋﻴﺖ، ﺟﺮاﻳﻢ، اﺳﻜﺎن ﺟﺪﻳﺪ ( − ﻣﺸﻮق ﻫﺎی اﻗﺘﺼﺎدی ) ﻣﺎﻟﻴﺎت ﺗﺮﺟﻴﺤﻲ ﺑﺮای ﻛﺎرﺑﺮی ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ اراﺿﻲ، ﻣﺎﻟﻴﺎت اﺿﺎﻓﻪ ﺑﺮای ﻛﺎرﺑﺮی ﻫﺎی ﻧﺎﻣﻄﻠﻮب اراﺿﻲ ( − آﮔﺎﻫﻲ ﺑﺨﺸﻲ ) اﻃﻼع رﺳﺎﻧﻲ درﺑﺎره ﺧﻄﺮﻫﺎی ﺳﻴﻞ، اﻗﺪاﻣﺎت آﻣﻮزﺷﻲ ( − ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﮔﺬاری ﻋﻤﻮﻣﻲ ) ﺧﺮﻳﺪ اﻣﻼک، اﺳﺘﻘﺮار ﺗﺎﺳﻴﺴﺎت ﻋﻤﻮﻣﻲ در ﺑﻴﺮون ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ( اﺟﺮای ﻧﺎﻣﻮﻓﻖ ﺑﺮ ﻫﺎ ﻧﺎﻣﻪ ی ﻛﺎرﺑﺮی اراﺿﻲ در ﺑﺮﺧﻲ ﻣﻨﺎﻃﻖ، ﻧﺘﻴﺠﻪ اﺗﻜﺎی ﺑﻴﺶ از ﺣﺪ ﺑﻪ ﻣﻘﺮرات ﻣﺤـﺪود ﻛﻨﻨـﺪه اﺳـﺖ . اﺗﻜﺎی ﺑﻴﺶ از ﺣﺪ ﻧﻪ ﻓﻘﻂ ﺳﺒﺐ ﻣﺨﺎﻟﻔﺖ ﻣﺮدم در ﺑﺮاﺑﺮ ﻣﺮاﺟ ﻊ ﺷﻬﺮی ﻣﻲ ﺷﻮد ، ﺑﻠﻜﻪ ﺑﻪ ﻃﻮر ﻛﻠـﻲ اﻓـﺰاﻳﺶ ﺑـﻲ اﻋﺘﻨـﺎﻳﻲ ﺑـﻪ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی ﺳﻴﻞ را ﻧﺘﻴﺠﻪ دﻫﺪ ﻣﻲ . ﺑﺮای اﺟﺮای ﻣﻮﻓﻖ ﺑﺮ ﻫﺎ ﻧﺎﻣﻪ ی ﻛﺎرﺑﺮی اراﺿﻲ، ﺣﻴﺎﺗﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ اﻃـﻼع رﺳـﺎﻧﻲ و ارﺗﺒﺎط ﻣﺴﺘﻤﺮ درﺑﺎره ﺿﺮورت اﻗﺪاﻣﺎت ﻣﻨﻈﻮر ﺷﺪه در ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ و ﺟﻠﺐ ﺣﻤﺎﻳﺖ ﻋﻤﻮﻣﻲ وﺟﻮد داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ ]19 [ . از ﻣ ﻮاﻧﻊ ﻣﻬﻢ در ﺗﻌﺮﻳﻒ و اﺟﺮای ﺑﺮ ﻫﺎ ﻧﺎﻣﻪ ی ﻛﺎرﺑﺮی اراﺿﻲ، ﻣﺮزﻫﺎی ﺑﺨﺸﻲ و اداری اﺳﺖ . ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﻴﻞ و ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳـﺰی ﺷﻬﺮی، ﺑﻴﺶ ﺗﺮ ﺑﺮ ﻋﻬﺪه ﺳﺎزﻣﺎن ﻫﺎ ی ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺷﻬﺮی اﺳﺖ و ﻛﺎرﺷﻨﺎﺳﺎن ﻫﺎ آن ﻧﻴﺰ ﭘﻴﺸﻴﻨﻪ ﻫﺎی آﻣﻮزﺷﻲ ﻣﺘﻔﺎوت دارﻧـﺪ . ﻫـﺮ دو ﺟﻨﺒﻪ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﻣﺎﻧﻊ ﺗﺤﻘﻖ ﺑﺮ ﻫﺎ ﻧﺎﻣﻪ ی ﻛﺎرﺑﺮی اراﺿﻲ ) ﺑﺎ دﻏﺪﻏﻪ ﺳﻴﻞ ( ﺷﻮﻧﺪ . ﻣﺮزﻫﺎی اداری ﻧﻴﺰ ﻣﻤﻜـﻦ اﺳـﺖ ﻣـﺎﻧﻊ ﺑﺎﺷﻨﺪ، ﺑﺪﻳﻦ ﻣﻌﻨﺎ ﻛﻪ ﺑﺮﺧﻲ ﺷﻬﺮﻫﺎی ﺑﺰرگ ﻳﺎ ﻣﻨﻈﻮﻣﻪ ﺷﻬﺮی ﺑﻪ ﺗﻌﺪادی واﺣﺪﻫﺎ ی ﻛﻮﭼﻚ ﺗﺮ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی ﻳﺎ ﺷﻬﺮداری ﻫﺎ ی واﺑﺴﺘﻪ ﺗﻘﺴﻴﻢ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ ﻛﻪ ﺗﻮاﻧ ﻣﻲ ﺪ ﻣﺎﻧﻊ ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﻲ ﻣﻴﺎن دﺳﺘﮕﺎه ﻫﺎ و ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ ﺗﻌﺪﻳﻞ ﺑﺮ ﻫﺎ ﻧﺎﻣﻪ ] ﺷﻮد19 [ . ارزش اﻣﻮال در ﺧﻄﺮ و ﻧﻴﺰ ارزش ﺟﻤﻌﻴﺖ در ﺧﻄﺮ، ﺗﺎﺑﻌﻲ از ﻛﺎرﺑﺮی اراﺿﻲ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . در ﻣﻮرد ﺗﻌﻴﻴﻦ درﺟﻪ ﺧﻄﺮﺧﻴﺰی ﭘﻬﻨﻪ ﻫﺎ ی ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ، ﺑﺎﻳﺪ ﻫﻢ ﻛﺎرﺑﺮی اراﺿﻲ ﻣﻮﺟﻮد و ﻫﻢ ﻧﺤﻮه ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻛﺎرﺑﺮی اراﺿﻲ در آﻳﻨـﺪه ﻟﺤـﺎظ ﺷـﻮد . در ﻓﺼـﻞ ﺷﺸﻢ در ﻣﻮرد ﻛﺎرﺑﺮی اراﺿﻲ و ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﻣﻴﺰان ﺧﺴﺎرت ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﻣﺎﻟﻲ در ﺧﻄﺮ، ﻣﻄﺎﻟﺒﻲ اراﺋﻪ ﺷـﺪه اﺳـﺖ . ﻫﻤﭽﻨـﻴﻦ ﺑـﺮای ﺗﺨﻤﻴﻦ ﺗﻌﺪاد ﺳﺎﻻﻧﻪ ﺗﻠﻔﺎت و ﻣﺠﺮوﺣﻴﻦ اﺣﺘﻤﺎﻟﻲ، روﺷﻲ ﺗﻮﺳﻂ روزل1 و ﻫﻤﻜﺎران ]90 [ اراﺋﻪ ﮔﺮدﻳـﺪه اﺳـﺖ ﻛـﻪ ﺑـﺮ ﭘﺎﻳـﻪ ﭘﻬﻨﻪ ﺑﻨﺪی ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ، ﺗﺨﻤﻴﻦ ﺟﻤﻌﻴﺖ ﻫﺮ ﻣﻨﻄﻘﻪ، اﺣﺘﻤﺎل ﻗﺮارﮔﻴﺮی اﻓﺮاد در ﻣﻌـﺮض ﺳـﻴﻼب و درﺻـﺪی از اﻓـﺮاد ﻛـﻪ اﺣﺘﻤﺎل ﻣﺮگ و ﻣﻴﺮ و ﻣﺠﺮوﺣﻴﺖ ﻫﺎ آن وﺟﻮد دارد، اﺳﺘﻮار ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ ]14 [ . ﺑﺎ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻣﻴﺰان ﺧﺴـﺎرت ﻣـﺎﻟﻲ و ﺟـﺎﻧﻲ در ﻫـﺮ ﭘﻬﻨﻪ، ﺗﻮان ﻣﻲ ارزش اﻣﻮال و ﺟﻤﻌﻴﺖ در ﺧﻄﺮ را ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻛﺮد . 4 - 6 - 9 - ﺟﻤﻊ ﺑﻨﺪی ﺑﺮای ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻣﻴﺰان ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی ﻫﺮ ﭘﻬﻨﻪ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ از رواﺑﻂ )4 - 1 ( و )4 - 2 ( اﺳﺘﻔﺎده ﻣـﻲ ﺷـﻮد . در اﻳـﻦ رواﺑـﻂ ﺳـﻪ ﻋﺎﻣﻞ وﺟﻮد دارد ﻛﻪ ﻋﺒﺎرﺗﻨﺪ از اﺣﺘﻤﺎل ﺧﻄﺮ، درﺻﺪ ﺧﺴﺎرت ﭘﺬﻳﺮ ی و ارزش اﻣﻮال و ﺟﻤﻌﻴﺖ در ﺧﻄﺮ . اﺣﺘﻤﺎل ﺧﻄﺮ ﺗﺎﺑﻌﻲ اﺳﺖ از اﺣﺘﻤﺎل وﻗﻮع ﺳﻴﻞ و اﺣﺘﻤﺎل وﻗﻮع ﺳﻴﻞ ﻧﻴﺰ ﺗﺎﺑﻌﻲ از دوره ﺑﺎزﮔﺸﺖ ﺳﻴﻞ اﺳﺖ . ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ اﻳﻦ در ﻛـﻪ ﭘﻬﻨـﻪ ﺑﻨـﺪی ﻫﻴﺪروﻟﻴﻜﻲ ﭘﻬﻨﻪ ﻫﺎ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ دوره ﺑﺎزﮔﺸﺖ ﻫﺎ ی ﺳﻴﻼب ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ از ﺗﻮان ﻣﻲ رو اﻳﻦ ﮔﻔﺖ ﻛﻪ اﺣﺘﻤﺎل ﺧﻄـﺮ در ﻫـﺮ 1- Rowsell ﻓﺼﻞ ﭼﻬﺎرم - ﭘﻬﻨﻪ ﺑﻨﺪی ﺳﻴﻞ 31 / 05 / 94 69 ﭘﻬﻨﻪ، راﺑﻄﻪ ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ ﺑﺎ ﺗﻘﺴﻴﻢ ﺑﻨﺪی ﻫﻴﺪروﻟﻴﻜﻲ آن ﭘﻬﻨﻪ دارد از . رو اﻳﻦ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﭘﻬﻨـﻪ ﺑﻨـﺪی ﻫﻴـﺪروﻟﻴﻜﻲ در ﻫـﺮ ﭘﻬﻨـﻪ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ﺗﻮان ﻣﻲ ، اﺣﺘﻤﺎل ﺧﻄﺮ آن را ﻣﺸﺨﺺ ﻛﺮد . ﺑﺮای ﻣﺜﺎل در ﻗﺴﻤﺖ اراﺿﻲ راه ﺳﻴﻞ اﺣﺘﻤـ ﺎل ﺧﻄـﺮ ﺑﺴـﻴﺎر زﻳـﺎد ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . درﺻﺪ ﺧﺴﺎرت ﭘﺬﻳﺮ ی ﺗﺎﺑﻊ ﻋﻮاﻣﻞ ﻣﺨﺘﻠﻔﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ ﻋﺒﺎرﺗﻨﺪ از : − آﻣﺎدﮔﻲ در ﻣﻘﺎﺑﻞ ﺳﻴﻞ − ﻧﺮخ اﻓﺰاﻳﺶ ﺗﺮاز − ﻋﻤﻖ و ﺳﺮﻋﺖ ﺳﻴﻞ − ﻣﺪت ﺳﻴﻞ − ﺷﺮاﻳﻂ ﺗﺨﻠﻴﻪ ﺳﺎﻛﻨﻴﻦ − دﺳﺘﺮﺳﻲ ﻣﻮﺛﺮ ﺑﻪ ﻣﻨﺎﻃﻖ ﺳﻴﻞ ﮔﻴﺮ از ﺑﻴﻦ ﻋﻮاﻣﻞ ﻓﻮق ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻣﻄﺎﻟﺐ ﮔﻔﺘﻪ ﺷﺪه در ﻓﺼﻞ ﺷﺸﻢ، ﺗﻮان ﻣﻲ ﻣﻘـﺪ ار ﻧﻘـﺶ ﻋﻮاﻣـﻞ ﻋﻤـﻖ و ﻣـﺪت ﺳـﻴﻞ را ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻛﺮد . ﺑﺮای ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻣﻘﺪار ﻋﻮاﻣﻞ آﻣﺎدﮔﻲ در ﻣﻘﺎﺑﻞ ﺳﻴﻞ، ﻧﺮخ اﻓـﺰاﻳﺶ ﺗـﺮاز ﺳـﻴﻼب، ﺳـﺮﻋﺖ ﺳـﻴﻞ، ﺷـﺮاﻳﻂ ﺗﺨﻠﻴـﻪ ﺳﺎﻛﻨﻴﻦ و دﺳﺘﺮﺳﻲ ﻣﻮﺛﺮ ﺑﻪ ﻣﻨﺎﻃﻖ ﺳﻴﻞ ﺧﻴﺰ ﻧﻴﺰ ﺗﻮﺻﻴﻪ ﻣﻲ ﺷﻮد ﺑﺮای ﺗﻤﺎﻣﻲ ﻋﻮاﻣﻞ ﻓﻮق اﻟﺬﻛﺮ ﻳﻚ ﺿﺮﻳﺐ اﺻـﻼﺣﻲ ﺑـﻴﻦ ﺻﻔﺮ و ﻳﻚ در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﻮد ﻛﻪ اﻳﻦ ﺿﺮﻳﺐ در ﻣﻘﺪار ﺑﻪ دﺳﺖ آﻣﺪه از ﻋﻮاﻣـﻞ دﻳﮕـﺮ ﺿـﺮب ﺷـﺪه و ﻋـﺪد ﻧﻬـﺎﻳﻲ درﺻـﺪ ﺧﺴﺎرت ﭘﺬﻳﺮ ی ﻫﺮ ﭘﻬﻨﻪ ﺑﻪ دﺳﺖ آﻳﺪ ﻣﻲ . ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻛﻪ اﻳﻦ اﻳﻦ ﺿﺮاﻳﺐ در ﺷﺮاﻳﻂ ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺗﻮاﻧ ﻣﻲ ﺪ ﻣﺘﻔﺎوت ﺑﺎﺷﺪ ﻻزم اﺳـﺖ ﺗﻴﻢ ﻛﺎرﺷﻨﺎﺳﺎن ﺧﺒﺮه و ﻣﺴﻮول ﻣﻨﻄﻘﻪ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺗﻌﻴﻴﻦ آن اﻗﺪام ﻛﻨﻨﺪ . ارزش اﻣﻮال و ﺟﻤﻌﻴﺖ در ﺧﻄﺮ ﺗﺎﺑﻌﻲ از ﻛﺎرﺑﺮی اراﺿﻲ اﺳﺖ . در ﻫﻨﮕﺎم ﺗﻌﻴﻴﻦ درﺟﻪ ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی ﻫﺮ ﭘﻬﻨﻪ، ﻫﻢ ﻛﺎرﺑﺮی اراﺿﻲ ﻣﻮﺟﻮد و ﻫﻢ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻛﺎرﺑﺮی اراﺿﻲ در آﻳﻨﺪه ﺑﺎﻳﺪ ﻟﺤﺎظ ﺷﻮد . ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻣﻄﺎﻟﺐ ﮔﻔﺘﻪ در ﺑﻨﺪ 4 - 6 - 8 ﺗﻮان ﻣﻲ ارزش اﻣﻮال و ﺟﻤﻌﻴﺖ در ﺧﻄﺮ را ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻛﺮد . ﺑﺎ داﺷﺘﻦ ﻣﻘﺪار ﻋﻮاﻣﻞ اﺣﺘ ﻤـﺎل ﺧﻄـﺮ، درﺻـﺪ ﺧﺴـﺎرت ﭘـﺬﻳﺮ ی و ارزش اﻣـﻮال و ﺟﻤﻌﻴﺖ در ﺧﻄﺮ در ﻫﺮ ﭘﻬﻨﻪ، ﺗﻮان ﻣﻲ درﺟﻪ ﺧﻄﺮﺧﻴﺰی ﻫﺮ ﭘﻬﻨﻪ را ﺑﺎ رواﺑﻂ )4 - 1 ( و )4 - 2 (ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻛﺮد . 4 - 7 - ﻓﻨﺎوری اﻃﻼﻋﺎت ﺑﺎ رﺷﺪ و ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻓﻨﺎوری ﻫﺎی ﻧﻮﻳﻦ، اﺳﺘﻔﺎده از ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ اﻃﻼﻋﺎت ﺟﻐﺮاﻓﻴﺎﻳﻲ ﺑﺮای ﺗﻬﻴﻪ ﻧﻘﺸـﻪ ﻫـﺎ ی ﭘﻬﻨـﻪ ﺑﻨـﺪی ﺳـﻴﻞ در ﺑﺨﺶ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ، ﻛﺎرﺑﺮد ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻮﺟﻬﻲ ﭘﻴﺪا ﻛﺮده، ﺑﻪ ﻃﻮری ﻛﻪ درﺻﻮرت ﺑﺮﻗﺮاری ارﺗﺒﺎط ﻣﻨﺎﺳـﺐ ﺑـﻴﻦ ﺳـﺎﻣﺎﻧﻪ اﻃﻼﻋﺎت ﺟﻐﺮاﻓﻴﺎﻳﻲ و ﻣﺪل رﻳﺎﺿﻲ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﺟﻬﺖ ﺑﺮآورد ﺟﺮﻳﺎن ﺳﻴﻼب، اﻣﻜﺎن اﻋﻤﺎل ﺗﻐﻴﻴﺮات ﻣـﻮرد ﻧﻈـﺮ اﺻـﻼح و ﺑﻪ روزآوری اﻳﻦ ﻧﻘﺸﻪ ﻫﺎ ﺑﻪ ﺳﺎدﮔﻲ و ﺑﺎ ﻣﺼﺮف ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻛﻢ ﻣﻴﺴﺮ اﺳﺖ از . رو اﻳﻦ ﭼﻨﻴﻦ ﺳﻴﺴﺘ ﻤﻲ ﺗﻮاﻧـ ﺎﻳﻲ ﺧـﻮﺑﻲ در ﻣـﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ﭘﻴﺶ از وﻗﻮع ﺳﻴﻞ و ﺣﺘﻲ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺑﺤﺮان و اﻣﺪاد و ﻧﻈﺎرت در ﺣﻴﻦ وﻗﻮع ﺳﻴﻞ و ﺑﺎزﺳﺎزی ﭘﺲ از ﺳﻴﻞ را در اﺧﺘﻴﺎر ﻣﺪﻳﺮان ﻗﺮار دﻫﺪ ﻣﻲ ]12 [. 70 31 / 05 / 94 راﻫﻨﻤﺎی ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ 4 - 7 - 1 - ﺳﻨﺠﺶ از دور ﺑﺎزﻳﺎﺑﻲ، ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ و ﺗﺸﺨﻴﺺ ﻋﻮارض و اﺷﻴﺎی واﻗﻊ در ﻓﺎﺻﻠﻪ دور ﻛﻪ ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﺗﺼﺎوﻳﺮ اﻧﺠﺎم ﻣﻲ ﮔﻴـﺮد ، ﺳـﻨﺠﺶ از دور ﻧﺎﻣﻴﺪه ﻣﻲ ] ﺷﻮد39 [ . ﺑﻪ ﻃﻮر ﺧﻼﺻﻪ ﺳﻨﺠﺶ از دور، ﻓﻦ ﻛﺴﺐ اﻃﻼﻋﺎت از ﺳﻄﺢ زﻣﻴﻦ ﺑﺪون ﺗﻤﺎس ﻓﻴﺰﻳﻜﻲ ﺑﺎ زﻣـﻴﻦ اﺳﺖ . از ﺟﻤﻠﻪ اﺑﺰارﻫﺎی ﺳﻨﺠﺶ از دور ﻛﻪ ﻛﺎرﺑﺮد ﻓﺮاوان دارد، اﺳﺘﻔﺎده از ﻋﻜﺲ ﻫﺎ ی ﻫﻮاﻳﻲ و ﺗﺼﺎوﻳﺮ ﻣﺎﻫﻮاره . ﺷﺪﺑﺎ ﻣﻲ ای ﻣﺰﻳﺖ ﻋﻤﺪه ﺗﺼﺎوﻳﺮ ﻣﺎﻫﻮاره ای ، رﻗﻮﻣﻲ ﺑﻮدن آن ﻫﺎ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . اﻳﻦ ﺗﺼﺎوﻳﺮ ﺗﻮاﻧ ﻣﻲ ﻨﺪ ﺗﻮﺳﻂ راﻳﺎﻧﻪ ﺗﺠﺰﻳﻪ و ﺗﺤﻠﻴـﻞ ﺷـﺪه و دﺳﺘﺮﺳﻲ ﺑﻪ آن ﻫﺎ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻣﻜﺮر در زﻣﺎن ﻫﺎ ی ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻣﻴﺴـﺮ ﻣـﻲ ﺑﺎﺷـﺪ ]64 [ . اﻣـﺮوزه اﺳـﺘﻔﺎده از ﻗﺎﺑﻠﻴـﺖ ﻫـﺎی ﻓﻨـﺎوری ﺳﻨﺠﺶ از دور در ﻋﺮﺻﻪ ﻫﺎ ی ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻣﻮرد ﺗﻮﺟﻪ ا ﻏﻠﺐ ﻣﺘﺨﺼﺼﺎن و ﻛﺎرﺷﻨﺎﺳﺎن ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ ﭘﻴﺶ . ﺑﻴﻨﻲ ﻣﻲ ﺷﻮد ﻛﻪ در آﻳﻨﺪه، ﺳﻨﺠﺶ از دور، ﻳﻜﻲ از اﺑﺰارﻫﺎی ﻛﻠﻴﺪی ﺑﺮای ﮔﺮﻓﺘﻦ ﺗﺼﻤﻴﻤﺎت ﺣﻴﺎﺗﻲ در ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ و ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻃﺒﻴﻌﻲ ﮔﺮدد ]55 [ . ﺳﻨﺠﺶ از دور در زﻣﻴﻨﻪ ﻫﺎ ی ﻋﻠﻤﻲ ﻛﺎرﺑﺮدﻫﺎی ﮔﺴﺘﺮده ای دارد . از آن ﺟﻤﻠﻪ ﻣﻲ ﺗـﻮان ﺑـﻪ زﻣـﻴﻦ ﺷﻨﺎﺳـﻲ ﺷﻨ آب ، ﺎﺳـﻲ ، ﻣﻌﺪن، ﺷﻴﻼت، ﻛﺎرﺗﻮﮔﺮاﻓﻲ، ﺟﻐﺮاﻓﻴﺎ، ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت زﻳﺴﺖ ﺷﻨﺎﺳﻲ، ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ، ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ ﻫﺎ ی اﻃﻼﻋـﺎت ﺟﻐﺮاﻓﻴـﺎﻳﻲ، ﻫﻮاﺷﻨﺎﺳﻲ، ﻛﺸﺎورزی، ﺟﻨﮕﻠﺪاری، ﺗﻮﺳﻌﻪ اراﺿﻲ و ﺑﻪ ﻃﻮر ﻛﻠﻲ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﻣﻨﺎﺑﻊ زﻣﻴﻨـﻲ و ﻏﻴـﺮه اﺷـﺎره ﻛـﺮد . اﻳـﻦ ﻓﻨـﺎوری ﺗﻮاﻧ ﻣﻲ ﺪ ﺗﻐﻴﻴﺮات دوره ای ﭘﺪﻳﺪه ﻫﺎ ی ﺳﻄﺢ زﻣﻴﻦ ر ا ﻧﺸﺎن دﻫﺪ و در ﻣﻮاردی ﭼﻮن ﺑﺮرﺳﻲ ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻣﺴﻴﺮ رودﺧﺎﻧـﻪ ﻫـﺎ ، ﺗﻐﻴﻴـﺮ ﺣﺪ و ﻣﺮز ﭘﻴﻜﺮه ﻫﺎی آﺑﻲ ﭼﻮن درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ، درﻳﺎﻫﺎ و اﻗﻴﺎﻧﻮس ﻫﺎ، ﺗﻐﻴﻴﺮ رﻳﺨﺖ ﺷﻨﺎﺳﻲ ﺳﻄﺢ زﻣﻴﻦ و ﻏﻴﺮه ﺑﺴﻴﺎر ﻛﺎرﺳﺎز ﺑﺎﺷﺪ . ﻳﻚ ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ ﺳﻨﺠﺶ از دور ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ اﻳﻦ ﻛﻪ ﺑﺮاﺳﺎس ﺛﺒﺖ ﺗﻐﻴﻴﺮات و اﺧﺘﻼﻓﺎت ﺑﺎزﺗـﺎﺑ ﺶ اﻟﻜﺘـﺮو ﻣﻐﻨﺎﻃﻴﺴـﻲ از ﭘﺪﻳﺪه ﻫﺎ ی ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻛﺎر ﻛﻨﺪ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧ ﻣﻲ ، ﺪ ﺣﺪ و ﻣﺮز ﭘﺪﻳﺪه ﻫﺎ ی زﻣﻴﻨﻲ اﻋﻢ از ﻣﺮز اﻧﻮاع ، ﻫﺎ ﺧﺎک ﺳﻨﮓ ﻫﺎ ، ﮔﻴﺎﻫﺎن، ﻣﺤﺼﻮﻻت ﻛﺸﺎورزی ﮔﻮﻧﺎﮔﻮن و ﻏﻴﺮه را ﻣﺸﺨﺺ ﻛﻨﺪ . ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ اﻳﻦ ﻓﻨﺎوری در ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ وﺿﻊ ﻫﻮا و اﻧـﺪازه ﮔﻴـﺮ ی ﻣﻴـﺰان ﺧﺴـﺎرت ﻧﺎﺷﻲ از ﺑﻼﻳﺎی ﻃﺒﻴﻌﻲ، ﻛﺸ ﻒ آﻟﻮدﮔﻲ آب ﻫﺎ و ﻫﺎ ﻟﻜﻪ ی ﻧﻔﺘﻲ در ﺳﻄﺢ درﻳﺎ و اﻛﺘﺸﺎﻓﺎت ﻣﻌﺪﻧﻲ ﻧﻴﺰ ﻛﺎرﺑﺮد دارد . ﺑﺪون ﺷﻚ اﺳﺘﻔﺎده از اﻳﻦ ﻓﻨﺎوری در ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت اﻛﺘﺸﺎﻓﻲ و ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻃﺒﻴﻌﻲ و ﺳﺎﻳﺮ ﻣﻮارد ﭘﻴﺶ ﮔﻔﺘﻪ، ﻧﻪ ﺗﻨﻬﺎ ﺳـﺮﻋﺖ اﻧﺠـﺎم ﻣﻄﺎﻟﻌـﺎت را ﺑﻴﺶ ﻛﻨﺪ ﻣﻲ ﺗﺮ ، ﺑﻠﻜﻪ از ﻧﻈﺮ دﻗﺖ، ﻫﺰﻳﻨﻪ و ﻧﻴﺮوی اﻧﺴﺎﻧﻲ ﻧﻴﺰ ﺑﺴﻴﺎر ﺑ ﺎ ﺻﺮﻓﻪ ﺗﺮ اﺳﺖ ]24 [ . 4 - 7 - 2 - ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ اﻃﻼﻋﺎت ﺟﻐﺮاﻓﻴﺎﻳﻲ )GIS ( ﻫﺪف ﻧﻬﺎﻳﻲ ﻳﻚ ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ اﻃﻼﻋﺎت ﺟﻐﺮاﻓﻴﺎﻳﻲ ﻳﺎ GIS، ﭘﺸﺘﻴﺒﺎﻧﻲ ﺗﺼﻤﻴﻢ ﮔﻴﺮی یﻫﺎ ﺑﺮاﺳﺎس یﻫﺎ داده ﻣﻜـﺎﻧﻲ ﻣـﻲ ﺑﺎﺷـﺪ و ﻋﻤﻠﻜﺮد اﺳﺎﺳﻲ ﺑﺮای دﺳﺘﺮﺳﻲ ﺑﻪ اﻃﻼﻋﺎت ﺟﺪﻳﺪ اﺳﺖ ﻛﻪ اﻳﻦ اﻣﺮ از ﺗﻠﻔﻴﻖ یﻫﺎ داده ﻣﺘﻔـﺎوت روش ﺑـﺎ یﻫـﺎ ﻣﺨﺘﻠـﻒ ﺑـﺎ و دﻳﺪﮔﺎه ﻫﺎ ی ﮔﻮﻧﺎﮔﻮن ﺑﻪ دﺳﺖ آﻳﺪ ﻣﻲ اﻳﻦ در . ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ، ﻋﻜﺲ یﻫﺎ ﻫﻮاﻳﻲ، ﺗﺼﺎوﻳﺮ ﻣﺎﻫﻮاره ای ﻛﺸـﺎورزی، ﺟﻨﮕﻠـﺪاری، ﺧـﺎک و زﻣﻴﻦ ﺷﻨﺎﺳﻲ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮد دﻫﻪ در . 1970 ﺑﺎ ﭘﻴﺸﺮﻓﺖ ﻋﻠﻢ و اﻣﻜﺎن دﺳﺘﺮﺳﻲ ﺑـﻪ ﻓﻨـﺎوری یﻫـﺎ ﻛـﺎﻣﭙﻴﻮﺗﺮی و ﻓﻨﻮن ﻻزم ﺑﺮای ﻛﺎر ﺑﺎ ﻫﺎ داده ی ﻣﻜﺎﻧﻲ، ﺳﺎﻣﺎﻧ ﻪ اﻃﻼﻋﺎت ﺟﻐﺮاﻓﻴـﺎﻳﻲ (GIS) ، ﺑـﺮای ﻓـﺮاﻫﻢ آوردن ﻗـﺪرت ﺗﺠﺰﻳـﻪ و ﺗﺤﻠﻴـﻞ ﺣﺠﻢ ﻫﺎ ی ﺑﺰرگ ﻫﺎ داده ی ﺟﻐﺮاﻓﻴﺎﻳﻲ ﺷﻜﻞ ﮔﺮﻓﺖ . در ﻣﺒﺎﺣﺚ ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ، ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ اﻃﻼﻋﺎت ﺟﻐﺮاﻓﻴﺎﻳﻲ ﻧﻴﺰ ﻛﺎرﺑﺮد ﮔﺴﺘﺮده دارد . ﺳﺎﻣﺎﻧﺪﻫﻲ و ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ در ﺟﻮاﻣﻊ ﺷﻬﺮی ﺑﻪ ﻟﺤﺎظ ﺟﻠﻮﮔ ﻴﺮی از ﺧﺴﺎرات ﺳﻴﻞ، اﻣﺮی اﺟﺘﻨﺎب ﻧﺎﭘﺬﻳﺮ اﺳـﺖ . از اﻳـﻦ رو ﺑﺎﻳـﺪ ﻓﺼﻞ ﭼﻬﺎرم - ﭘﻬﻨﻪ ﺑﻨﺪی ﺳﻴﻞ 31 / 05 / 94 71 اﺑﺰارﻫﺎی ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده در ﻣﺪل ﺳﺎزی ، از دﻗﺖ ﻗﺎﺑﻞ ﻗﺒﻮﻟﻲ ﺑﺮﺧﻮردار ﺑﺎﺷﻨﺪ . اﺳﺘﻔﺎده از ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ اﻃﻼﻋﺎت ﺟﻐﺮاﻓﻴﺎﻳﻲ ﺑﺮای اﻳﻦ ﻣﻨﻈﻮر، ﺑﺎﻋﺚ اﻓﺰاﻳﺶ ﺳﺮﻋﺖ ﻣﺤﺎﺳﺒﺎت و دﻗﺖ آن ﻣﻲ ﮔﺮدد . ﻋﻼوه ﺑﺮ آن، از آﻧﺠـﺎﻳﻲ ﻛـﻪ اﻣﻜـﺎن ﻧﻤـ ﺎﻳﺶ ﺳـﻪ ﺑﻌـﺪی و در زﻣﺎن ﻫﺎ ی ﻣﺨﺘﻠﻒ در ﻫﺎ ﺑﺎزه ی ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ؛ ﺧﺼﻮﺻﺎ در ﻣﻨﺎﻃﻖ ﺷﻬﺮی وﺟﻮد دارد، ﮔﺴﺘﺮه ﭘﻬﻨﻪ ﺑﻨـﺪی ﺳـﻴﻞ ﺑـﻪ ﻃـﻮر دﻗﻴـﻖ ﻣﺸﺨﺺ ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ و ﺑﺎ آﮔﺎﻫﻲ از ﭘﻬﻨﻪ ﮔﻴﺮ ﺳﻴﻞ ی در زﻣﺎن ﭘﺲ از آﻏﺎز ﺳﻴﻼب و ﻣﻮﻗﻌﻴـﺖ ﻣﻨـﺎﻃﻖ ﻣﺴـﻜﻮﻧﻲ ﻧﺴـﺒﺖ ﺑـﻪ ﮔﺴﺘﺮه ﺳﻴﻼب، ﺑﺎ اﺗﺨﺎذ ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ و ﺑﺮﻧﺎ ﻣﻪ رﻳﺰی ﻣﻨﺎﺳﺐ؛ از ﺑﺮوز ﺣﻮادث ﻏﻴﺮﻣﺘﺮﻗﺒﻪ ﻧﺎﺷـﻲ از ﺟـﺎری ﺷـﺪن ﺳـﻴﻼب ﺗﻮان ﻣﻲ ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی ﻛﺮد . از دﻳﮕﺮ ﻣﺰاﻳﺎی اﺳﺘﻔﺎده از اﺑﺰارﻫﺎی GIS در اﻳﻦ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت، اﻳﻦ اﺳﺖ ﻛﻪ اﻣﻜﺎن ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ اراﺿﻲ واﻗﻊ در ﺑﺴﺘﺮ و ﺣﺮﻳﻢ رودﺧﺎﻧﻪ ﺑﺎ ﻛﺎرﺑﺮی ﻫﺎ ی ﻣﺨﺘﻠﻒ وﺟﻮد ﺧﻮاﻫﺪ داﺷـﺖ و در ﺻـﻮرت ﻧﻴـﺎز ﻣـﻲ ﺗـﻮان ﻣ ﺸﺨﺼـﺎت واﺣـﺪﻫﺎ ی ﻣﺴﻜﻮﻧﻲ، ﺗﺠﺎری و ﻏﻴﺮه را ﺑﻪ ﺻﻮرت اﻃﻼﻋﺎت ﺗﻮﺻﻴﻔﻲ در اﻳﻦ ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ وارد ﻛﺮد . اﻳﻦ اﻣﺮ ﺑﺎﻋﺚ ﻣﻲ ﺷﻮد ﻛﻪ ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ ﻫﻤﻮاره ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻳﻚ ﺑﺎﻧﻚ اﻃﻼﻋﺎﺗﻲ ﻣﻮﺟﻮد و ﻗﺎﺑﻞ دﺳﺘﺮس ﺑﺎﺷﺪ ]20 [ . در ﻳﻚ ﺳﻴﺴﺘﻢ اﻃﻼﻋﺎت ﺟﻐﺮاﻓﻴـﺎﻳﻲ ﺟﻬـﺖ ﺗﻬﻴﻪ ﻧﻘﺸﻪ ﻫﺎ ی ﭘﻬﻨﻪ ﺑﻨﺪی ﺳﻴﻞ اﺑﺘﺪا اﻃ ﻼﻋﺎت ﺗﻮﭘﻮﮔﺮاﻓﻲ ﻛﻪ ﺷﺎﻣﻞ ﭘﺮوﻓﻴﻞ ﻫﺎ ی ﻃﻮﻟﻲ و ﻋﺮﺿﻲ رودﺧﺎﻧﻪ و اراﺿـﻲ ﺣﺎﺷـﻴﻪ آن ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ ، ﺑﻪ ﻣﺪل وارد ﻣﻲ ﺷﻮد . ﻣﻘﺎﻃﻊ ﻋﺮﺿﻲ ﺑﻪ ﮔﻮﻧﻪ ای اﻧﺘﺨﺎب ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ ﻛﻪ ﻣﻌـﺮف ﺷـﻜﻞ ﻋﻤـﻮﻣﻲ رودﺧﺎﻧـﻪ ﺑـﻮده و ﺑﻪ وﺳﻴﻠﻪ آن ﺑﺘﻮان ﻣﺴﻴﺮ اﺻﻠﻲ ﺟﺮﻳﺎن در آﺑﺮاﻫﻪ اﺻﻠﻲ را ﺑﻪ ﻣﺪل ﻣﻌﺮﻓﻲ ﻛﺮد . ﺳﭙﺲ ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﻣﺪل ﻫﻴﺪروﻟﻮژﻳﻜﻲ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻴﺰان ﺟﺮﻳﺎن ﺳﻴﻼﺑﻲ ﺑﻪ دﺳﺖ آﻣﺪه و ﻣﺠﺪدا اﻳﻦ اﻃﻼﻋﺎت وارد ﻧﺮم اﻓﺰار GIS ﻣﻲ ﺷﻮد و ﺑﻪ اﻳﻦ ﺗﺮﺗﻴﺐ ﻧﻘﺶ ﻫﺎ ی از ﭘﻬﻨﻪ ﮔﻴﺮ ﺳﻴﻞ ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺑﻪ دﺳﺖ ] آﻳﺪ ﻣﻲ 12 [ . 4 - 7 - 3 - ﺗﺒﺎدل اﻃﻼﻋﺎت ﻫﺎ داده ی ﺳﻨﺠﺶ از راه دور ﺑﺎ ﻣﺪل ﻫﺎ ی ﻫﻴﺪروﻟﻮژﻳﻜﻲ و ﻫﻴﺪروﻟﻴﻜﻲ ﻫﻤﺎن رﻃﻮ ﻛﻪ ﭘﻴﺶ ﺗﺮ ﻧﻴﺰ اﺷﺎره ﮔﺮدﻳﺪ، ﺳﻨﺠﺶ از دور از ﺟﻤﻠﻪ روش ﻫﺎ ی ﻧﻮﻳﻦ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ در ﺑﺴﻴﺎری از زﻣﻴﻨـﻪ ﻫـﺎ ی ﻋﻠﻤﻲ و ﺗﺤﻘﻴﻘﺎﺗﻲ ﻛﺎرﺑﺮدﻫﺎی ﮔﺴﺘﺮده ای دارد . یﻫﺎ داده ﺣﺎﺻﻞ از ﺗﺼﺎوﻳﺮ ﻣﺎﻫﻮاره ﺑﻪ ای دﻟﻴﻞ روز ﺑﻪ ﺑﻮدن، اﻣﻜﺎن ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ آن ﺑﺎ یﻫﺎ داده ﮔﺬﺷﺘﻪ و ﻧﻬﺎﻳﺘﺎ ﺳﻬﻮﻟﺖ دﺳﺘﺮﺳﻲ از آن اﻫﻤﻴﺖ ﺑﻪ ﻳﻲﺳﺰا ﺑﺮﺧﻮردار ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ . ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ اﻣﻜﺎن ﺑﺮرﺳـﻲ و ﺗﺤﻠﻴـﻞ اﻳﻦ اﻃﻼﻋﺎت در ﻣﺤﻴﻂ GIS وﺟﻮد دارد ]20 [ . ﺑﺮﺧﻼف اﻛﺜﺮ ﻫﺎ داده ی ﻣﺘﺪاول، ﺑﺴﻴﺎری از ﻫﺎ داده ی ﺳﻨﺠﺶ از دور از اﻣﺘﻴﺎز ﻛﺴﺐ داده در زﻣﺎن واﻗﻌﻲ ﺑﻬﺮه ﺑﺮﻧﺪ ﻣﻲ . ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﻣﺎﻫﻮاره ﻫﺎ ﻗﺎدر ﻫﺴﺘﻨﺪ ﺗﺎ از ﻣﻨﺎﻃﻖ ﺻﻌﺐ اﻟﻌ ﺒﻮر و دور از دﺳﺘﺮس، داده ﺗﻬﻴﻪ ﻛﺮده و اﻳﻦ ﺗﻮاﻧ ﻣﻲ ﻫﺎ داده ﻨﺪ ﺑﺮای ﭘﻮﺷﺶ ﺳﻴﻨﻮﭘﺘﻴﻚ ﻳﻚ ﻣﻨﻄﻘﻪ، ﺟﻤﻊ آوری ﺷﻮﻧﺪ . ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻧﻤﻮﻧﻪ در ﻃﻮل 30 ﺳﺎل اﺧﻴﺮ، ﻣﺎﻫﻮاره ﻫﺎ ﺑﺮای اﻛﺘﺴﺎب ﻫﺎ داده ی ﺑﺎرش ﺑﻪ ﻫـﺮ دو ﺻـﻮرت ﺑﻠﻨﺪﻣـﺪت ) در ﺑـﺎزه ﭼﻨـﺪ ﺳـﺎﻟﻪ و در ﻣﻘﻴـﺎس ﻗـﺎره ای و ( ﻛﻮﺗﺎه ﻣﺪت ) در ﺑﺎزه روزاﻧﻪ و ﺣﺘﻲ ﺳﺎﻋﺘﻲ ( اﺳﺘﻔﺎده ] اﻧﺪ ﺷﺪه106 [ . اﻃﻼﻋﺎت ﺑﻪ دﺳﺖ آﻣﺪه از ﺗﺼﺎوﻳﺮ ﻣﺎﻫﻮاره ای ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﭘﻬﻨﻪ ﺑﻨﺪی ﺳﻴﻼب و ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳـﻴﻼب دﺷـﺖ ﺑﺎﻳـﺪ در زﻣـﺎن ﻫـﺎ ی ﭘﻴﺶ از رﺧﺪاد ﺳﻴﻞ، ﻫﻨﮕﺎم ﺳﻴﻞ ﻳﺎ ﺑﻌﺪ از ، آن ﺑﺮداﺷﺖ ﮔﺮدﻧﺪ . ﺑﺮای ﺑﺮرﺳﻲ ﻣﻨﺎﻃﻖ و ﺣﻮﺿﻪ ﻫﺎ ی آﺑﺮﻳﺰ ﻛﻮﭼـﻚ ﻣـﻲ ﺗـﻮان اﻃﻼﻋﺎت دور ﺳﻨﺠﻲ ﻫﻮاﻳﻲ ﻛﻪ ﺗﻮﺳﻂ ﻫﻮاﭘﻴﻤﺎ ﺗﻬﻴﻪ ﻣﻲ ﺷﻮد را ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار داد . ﻟﻴﻜﻦ ﺑﺮای ﺑﺮرﺳﻲ و ﭘﻮﺷﺶ ﻣﻨـﺎﻃﻖ وﺳﻴﻊ، ﺳﻨﺠﻨﺪه ﻫﺎ ی ﻣﺎﻫﻮاره ، ای ﺗﻨﻬﺎ اﺑﺰار ﻣﻤﻜﻦ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﻛﺎرﺑﺮدی ﺗﺮ ﻳﻦ اﻫﺪاف ﭘﺮدازش ﺗﺼﻮﻳﺮ ﻣﺎﻫﻮاره ای در ﻫﺮ ﻣﺤـﺪوده، ﺷﺎﻣﻞ ﻣﻮارد زﻳﺮ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ : 72 31 / 05 / 94 راﻫﻨﻤﺎی ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ اﻟﻒ- ﺗﻬﻴﻪ ﻧﻘﺸﻪ ﺗﺮاﻛﻢ ﭘ ﻮﺷﺶ ﮔﻴﺎﻫﻲ1 ب- ﺗﻬﻴﻪ ﻧﻘﺸﻪ ﭘﻮﺷﺶ ﺳﻄﺤﻲ ﺣﻮﺿﻪ2 ﻋﻜﺲ ﻫﺎی ﻫﻮاﻳﻲ ﻓﺎﻗﺪ ﻣﺨﺘﺼﺎت ﺟﻐﺮاﻓﻴﺎﻳﻲ ﻫﺴﺘﻨﺪ . ﻳﻌﻨﻲ ﻃﻮل و ﻋﺮض ﺟﻐﺮاﻓﻴﺎﻳﻲ ﻧﻘـﺎط روی ﻋﻜـﺲ ﻣﺸـﺨﺺ ﻧﻴﺴـﺖ . ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ ﺑﺮای اﺳﺘﻔﺎده از ﻫﺎ آن ﺑﺎﻳﺪ اﺑﺘﺪا ﻣﺨﺘﺼﺎت دار ﺷﻮﻧﺪ ﺑﻪ . ﻋﻼوه، ﻋﻜﺲ ﻫﺎی ﻫـﻮاﻳﻲ دارای اﻋﻮﺟـﺎج ﻫﺴـﺘﻨﺪ . ﻳﻌﻨـﻲ اﻳﻨﻜـﻪ دﻗﺖ ﻋﻜﺲ ﻫ ﻮاﻳﻲ در ﻣﺮﻛﺰ آن ﺑﻴﺶ ﺗﺮ از ﮔﻮﺷﻪ ﻫﺎ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ ﺑـﺮای اﺳـﺘﻔﺎده از ﻋﻜـﺲ ﻫـﺎی ﻫـﻮاﻳﻲ، ﺑﺎﻳـﺪ ﺗﺼـﺤﻴﺤﺎت ﻫﻨﺪﺳ ﻲ3 ﺑﺮ روی ﻫﺎ آن اﻧﺠﺎم ﺷﻮد و اﻋﻮﺟﺎج ﻫﺎ آن رﻓﻊ ﮔﺮدد . ﺑﺮای اﻳﻦ ﻣﻨﻈﻮر، اﺳﺘﻔﺎده از ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ اﻃﻼﻋﺎت ﺟﻐﺮاﻓﻴﺎﻳﻲ ﺿـﺮوری اﺳﺖ ]16 [ .ﭘﺲ از ﺟﻤﻊ آوری ﻧﻘﺸﻪ ﻫﺎ، ﺗﺼﺎوﻳﺮ و ﻋﻜﺲ ﻫﺎی ﻣﻨﺎﻃﻖ ﻣﻮرد ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ، ﺑﺎﻳﺪ ﻫﺎ آن را ﺑﻪ ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ اﻃﻼﻋـﺎت ﺟﻐﺮاﻓﻴـﺎﻳﻲ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻌﺮﻓﻲ ﻛﺮد . از آﻧﺠﺎ ﻛﻪ ﻫﺎ داده ی ﻳﻚ ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ اﻃﻼﻋﺎت ﺟﻐﺮاﻓﻴﺎﻳﻲ ﺑﻪ ﺻﻮرت داده ﻫـﺎی رﻗـﻮﻣﻲ ﻣـﻲ ﺑﺎﺷـﻨﺪ، ﺑﺎﻳـﺪ ﻧﻘﺸﻪ ﻫﺎی ﺗﻮﭘﻮﮔﺮاﻓﻲ و ﻋﻜﺲ ﻫﺎی ﻫﻮاﻳﻲ ﺗﻬﻴﻪ ﺷﺪه ﺑﺮ روی ﻛﺎﻏﺬ را ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از روش یﻫﺎ ﻣﻌﻤﻮﻟﻲ رﻗﻮﻣﻲ ﻛﺮد . ﺑﻪ اﻳﻦ ﻣﻨﻈﻮر ﻣﻲ ﺗﻮان از دﻳﺠﻴﺘﺎﻳﺰر ﻳﺎ اﺳﻜﻨﺮ اﺳﺘﻔﺎده ﻛﺮد ]16 [ .ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﻣﺨﺘﺼﺎت دار ﻛﺮدن ﻧﻘﺸﻪ ﻫﺎی ﺳﻠﻮﻟﻲ اﻳﺠـﺎد ﺷـﺪه از ﻋﻜـﺲ ﻫـﺎی ﻫﻮاﻳﻲ، از ﻧﻘﺸﻪ ﻫﺎی ﺗﻮﭘﻮﮔﺮاﻓﻲ اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲ ﮔﺮدد . هﺷﻴﻮ ﻋﻤﻞ ﺑﺪﻳﻦ ﺗﺮﺗﻴﺐ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ اﺑﺘﺪا ﻧﻘﺎط ﺛﺎﺑﺘﻲ ﻧﻈﻴﺮ ﺗﻘﺎﻃﻊ ﺟﺎده ﻫـﺎ و ﺗﻘﺎﻃﻊ آﺑﺮاﻫﻪ ﻫﺎ در ﻣﻨﺎﻃﻖ ﻛﻮﻫﺴﺘﺎﻧﻲ روی ﻋﻜﺲ ﻫﺎی ﻫﻮاﻳﻲ ﻃﻮری ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻣﻲ ﮔﺮدد ﻛـﻪ ﺑﺘـﻮان ﻧﻘـﺎط ﻣﺘﻨـﺎﻇﺮ ﻫـﺎ آن را روی ﻧﻘﺸﻪ ﻫﺎی ﺗﻮﭘﻮﮔﺮاﻓﻲ ﺑﻪ دﺳﺖ آورد و ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻣﺨﺘﺼﺎت ﺟﻐﺮاﻓﻴﺎﻳﻲ، ﻧﻘﺎط ﻣﺘﻨﺎﻇﺮ روی ﻧﻘﺸﻪ ﺳﻠﻮل ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ اﻃﻼﻋـﺎت ﺟﻐﺮاﻓﻴﺎﻳﻲ ﻣﻌﺮﻓﻲ ﮔﺮدد . ﺑﺎ وارد ﻛﺮدن ﻣﺨﺘﺼﺎت ﺣﺪاﻗﻞ ﺳﻪ ﻧﻘﻄﻪ، ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ اﻃﻼﻋﺎت ﺟﻐﺮاﻓﻴﺎﻳﻲ ﻣـﻮرد اﺳـﺘﻔﺎده ﺑـﺎ درون ﻳـﺎﺑﻲ، ﻣﺨﺘﺼﺎت ﺟﻐﺮاﻓﻴﺎﻳﻲ ﺳﺎﻳﺮ ﻧﻘﺎط را ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﺧﻮاﻫﺪ ﻛﺮد ]16 [ .ﺑﺪﻳﻬﻲ اﺳﺖ ﻫﺮ ﭼﻨﺪ ﺗﻌﺪاد اﻳﻦ ﻧﻘﺎط ﺑﻴﺶ ﺗﺮ ﺑﺎﺷـﺪ، ﻧﻘﺸـﻪ ﻫـﺎی ﺳﻠﻮﻟﻲ ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ ﺑﺎ دﻗﺖ ﺑﻴﺶ ﺗﺮی ﻣﺨﺘﺼﺎت دار ﺧﻮاﻫﻨﺪ ﺷﺪ . از ﺳﻮی دﻳﮕﺮ، دﻗﺖ ﻋﻜﺲ ﻫﺎی ﻫﻮاﻳ ﻲ در ﻣﺮﻛﺰ ﻋﻜﺲ ﺑﻴﺶ ﺗـﺮ از ﮔﻮﺷﻪ ﻫﺎی آن اﺳﺖ . ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ ﺑﺎﻳﺪ ﺗﺎ ﺣﺘﻲ اﻻﻣﻜﺎن ﻧﻘﺎط ﻣﺬﻛﻮر از ﺣﺎﺷﻴﻪ ﻋﻜﺲ اﻧﺘﺨﺎب ﮔﺮدﻧﺪ . ﻫﻤﭽﻨـﻴﻦ ﺑﺎﻳـﺪ ﻧﻘـﺎط اﻧﺘﺨـﺎب ﺷﺪه ﺗﺎ آﻧﺠﺎ ﻛﻪ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ از ﻳﻜﺪﻳﮕﺮ دور ﺑﺎﺷﻨﺪ . از اﻳﻦ رو ﻫﺮ ﭼﻪ ﺗﻌﺪاد اﻳﻦ ﻧﻘﺎط ﺑﻴﺶ ﺗﺮ و ﭘﺮاﻛﻨﺶ ﻫﺎ آن ﺑﻬﺘﺮ ﺑﺎﺷـﺪ، ﻣﻘـﺪار ﺧﻄﺎ ﻛﺎﻫﺶ ﻣﻲ ﻳﺎﺑﺪ ]16 [ .ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ اﻃﻼﻋﺎت ﺟﻐﺮاﻓﻴﺎﻳﻲ ﻣﻴﺰان اﻳﻦ ﺧﻄﺎ را ﺑﺮ ﺣﺴﺐ اﺑﻌﺎد ﻫﺮ ﺳﻠﻮل4 ﻣﻌﻴﻦ ﻣﻲ ﻛﻨﺪ . ﺑﺪﻳﻬﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ ﻫﺮ ﭼﻪ اﻳﻦ ﻣﻘﺪار ﺑﻪ ﻋﺪد ﻳﻚ ﻧﺰدﻳﻚ ﺗﺮ ﺑﺎﺷﺪ، دﻗﺖ ﻋﻤﻞ ﺑﺎﻻﺗﺮ اﺳﺖ ]16 [ . از ﺗﺼﺎوﻳﺮ ﻣﺎﻫﻮاره در ای ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ و ﻫﺸﺪار ﺳﻴﻞ، ﭘﻬﻨﻪ ﺑﻨﺪی ﺳﻴﻼب، ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ ﺑﺎرش و ﻏﻴﺮه اﺳـﺘﻔﺎده ﻣـﻲ ﮔـﺮدد ]2 [ . ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺑﺎ ﺑﻬﺮه ﮔﻴﺮی از ﭘﺮدازش و ﻃﺒﻘﻪ ﺑﻨﺪی ﺗﺼﺎوﻳﺮ ﻣﺎﻫﻮاره ای در ﺗﻬﻴﻪ ﻧﻘﺸﻪ ﻫﺎ ی ﻣﻨﺎﺑﻊ زﻣﻴﻨﻲ، ﻛﻞ ﻋﺮﺻﻪ ﻫﺎ ی ﺗﺤﻘﻴـﻖ ﺗﺤﺖ ﭘﻮﺷﺶ اﻃﻼﻋﺎت ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮﻧﺪ ، درﺻﻮرﺗﻲ ﻛﻪ در ﺗﻬﻴﻪ اﻳﻦ ﻗﺒﻴﻞ ﻧﻘﺸﻪ ﺑـﺎ ﻫﺎ روش ﻫـﺎ ی ﺳـﻨﺘﻲ ﺑـﻪ وﻳـﮋه در ﻣﻨـﺎﻃﻖ ﻛﻮﻫﺴﺘﺎﻧﻲ، ﺑﻪ ﻋﻠﺖ ﻋﺪم وﺟﻮد ﻋﻜﺲ ﻫﺎ ی ﻫﻮاﻳﻲ ﺟﺪﻳﺪ و ﻫﺰﻳﻨﻪ و زﻣﺎن ﺑﺮای ﺗﻬﻴﻪ آن، ﺑﻪ ﻧﺎﭼﺎر ﺑﻪ ﻫﻤﺎن اﻃﻼﻋﺎت ﻣﻮﺟـﻮد در ﻋﻜﺲ ﻫﺎ اﺳﺘﻨﺎد ﻣﻲ ﺷﻮد از . رو اﻳﻦ ﺳﻬﻮﻟﺖ ﺗﻬﻴﻪ ﺗﺼﺎوﻳﺮ ﻣﺎﻫﻮاره ای ﻋﻼوه ﺑﺮ اﻳﻦ ﻛﻪ اﻣﻜﺎن ﺑﺮرﺳﻲ دﻗﻴﻖ وﺿﻌﻴﺖ ﻣﻮﺟـﻮد ﻋﺮﺻﻪ ﺗﺤﻘﻴﻖ را ﻓﺮاﻫﻢ ﻣﻲ آورد ﺑﻪ ﻋﻨﻮان اﺑﺰار ﻣﻮﺛﺮ ﺑﺮای ﺑﺮرﺳﻲ روﻧﺪ ﺗﻐﻴﻴ ﺮات ﭘﺪﻳﺪه ﻫـﺎ ﻧﻴـﺰ ﻣﺤﺴـﻮب ﻣـﻲ ﺷـﻮد ]61 [ . در 1- Vegetation Density 2- Land Cover 3- Geometric Correction 4- Pixel ﻓﺼﻞ ﭼﻬﺎرم - ﭘﻬﻨﻪ ﺑﻨﺪی ﺳﻴﻞ 31 / 05 / 94 73 ﻣﺮﺣﻠﻪ ﭘﻴﺶ ﭘﺮدازش ﻛﻪ در واﻗﻊ ﺗﺼﺤﻴﺢ و ﺑﻬﻴﻨﻪ ﺳﺎزی اﻃﻼﻋﺎت ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ ، ﺳﻌﻲ ﻣﻲ ﮔـﺮدد ﺧﻄﺎﻫـﺎی ﺳﻴﺴـﺘﻤﺎﺗﻴﻚ و ﻏﻴـﺮ ﺳﻴﺴﺘﻤﺎﺗﻴﻚ ﻣﻮﺟﻮد در ﺗﺼﺎوﻳﺮ ﻫﻤﺎن ﻃﻮر ﻛﻪ ﭘﻴﺶ ﺑﺪان ﺗﺮ ﻫﺎ اﺷﺎره ﺷﺪ، ﺗﺼﺤﻴﺢ ﮔﺮدد ]55 [ . در ﺗﻬﻴﻪ ﻧﻘﺸﻪ ﻫﺎ ی ﻛﺎرﺑﺮی اراﺿﻲ اﺑﺘﺪا ﺑ ﺎﻳـﺪ ﺗﺼـﺎوﻳﺮ ﻣـﺎﻫﻮاره را ای ﻃﺒﻘـﻪ ﺑﻨـﺪی ﻛـﺮد ]44 [ . در ﻃﺒﻘـﻪ ﺑﻨـﺪی ﺗﺼـﺎوﻳﺮ ﻣﺎﻫﻮاره ﺑﻪ ، ای ﻣﻨﻈﻮر اﺳﺘﺨﺮاج ﻧﻘﺸﻪ یﻫﺎ ﻛﺎرﺑﺮی اراﺿﻲ، ﭘﺲ از ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻃﺒﻘﻪ ﺑﻨـﺪی ﻛـﺎرﺑﺮی اراﺿـﻲ، اﻗـﺪام ﺑـﻪ ﺟﻤـﻊ آوری ﻫﺎ داده ی زﻣﻴﻨﻲ ) ﻧﻤﻮﻧﻪ ﻫﺎی آﻣﻮزﺷﻲ ﻣﻲ ( ﮔﺮدد در . ﺗﻬﻴﻪ ﻧﻘﺸﻪ یﻫﺎ ﻛﺎرﺑﺮی اراﺿﻲ روش ﺑﺎ ﻃﺒﻘﻪ ﺑﻨـﺪی ﺗﺼـﺎوﻳﺮ ﻣـﺎﻫﻮاره ، ای ﻫﺎ داده ی زﻣﻴﻨﻲ دو ﻃﻲ ﻣﺮﺣﻠﻪ ﺟﻤﻊ آوری ﻣﻲ ﮔﺮدد ﻛﻪ ﻋﺒﺎرﺗﻨﺪ : از اﻟﻒ- ﻗﺒﻞ از ﻃﺒﻘﻪ ﺑﻨﺪی ﺑﺮای ﺟﻤﻊ آوری ﻧﻤﻮﻧﻪ یﻫﺎ آﻣﻮزﺷﻲ ﺑﺮای اﻧﺠﺎم ﻃﺒﻘﻪ ﺑﻨﺪی و آﺷﻨﺎﻳﻲ ﺑـﺎ وﻳﮋﮔـﻲ یﻫـﺎ ﻣﺤـﺪوده ﻣﻮرد ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ب- ﭘﺲ از ﻃﺒﻘﻪ ﺑﻨﺪی ﺑﺮای ﺟﻤﻊ آوری ﻧﻤﻮﻧﻪ یﻫﺎ آﻣﻮزﺷﻲ ﺑﺮای ارز ﻳﺎﺑﻲ ﺻﺤﺖ و ﻛﻨﺘﺮل ﻧﺘﺎﻳﺞ ﻃﺒﻘﻪ ﺑﻨﺪی . ﻋﻼوه از آن ﺑﺮ ﻧﻘﺸﻪ یﻫﺎ ﺗﻮﭘﻮﮔﺮاﻓﻲ 1:25000 دﺳﺘﮕﺎه ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ ﺗﻌﻴـﻴﻦ ﻣﻮﻗﻌﻴـﺖ ﺟﻬـﺎﻧﻲ (GPS) ﻧﻴـﺰ ﺑـﺮای ﺟﻤـﻊ آوری ﻧﻤﻮﻧﻪ یﻫﺎ آﻣﻮزﺷﻲ ﺗﻮان ﻣﻲ اﺳﺘﻔﺎده ﻛﺮد . ﺳﭙﺲ در ﻣﺮﺣﻠﻪ ﺑﻌﺪ، ﻧﻤﻮﻧﻪ ﻫﺎ ی آﻣﻮزﺷـﻲ ﺑـﺮ ﺳـﻄﺢ ﺗﺼـﻮﻳﺮ ﭘﻴـﺎده ﻣـﻲ ﺷـﻮﻧﺪ و ﺗﻔﻜﻴﻚ ﭘﺬﻳﺮی ﻃﺒﻘﻪ یﺑﻨﺪ ﻛﺎرﺑﺮی اراﺿﻲ ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﻣﻲ ﮔﺮدد . ﺳﭙﺲ اﻗﺪام ﺑﻪ اﻧﺘﺨﺎب ﺑﺎﻧﺪ ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺑﺮای ﻃﺒﻘﻪ ﺑﻨـﺪی ﻣـﻲ ﺷـﻮد . ﺑﺮای اﻧﺘﺨﺎب ﺑﺎﻧﺪ ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺑﺮای ﻃﺒﻘﻪ ﺑﻨﺪی ، از ﻣﺸﺨﺼﺎت آﻣﺎری ﻃﺒﻘﻪ ﺑﻨﺪی و ﻫﺎ ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺗﻔﺴﻴﺮ ﻣﻨﺤﻨﻲ یﻫﺎ اﻧﻌﻜﺎس ﻃﻴﻔﻲ ﻃﺒﻘﻪ ﺑﻨﺪی ﻛﺎرﺑﺮی اراﺿﻲ اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲ ﺷﻮد . ﺑﺎ ﺗﻔﺴﻴﺮ ﻣﻨﺤﻨﻲ یﻫﺎ اﻧﻌﻜـﺎس ﻃ ﻴﻔـﻲ و ﻫﻤﭽﻨـﻴﻦ ﺗﺤﻠﻴـﻞ ﻣﺸﺨﺼـﺎت آﻣـﺎری ﻃﺒﻘﻪ ﺑﻨﺪی ،ﻫﺎ ﺑﻬﺘﺮﻳﻦ ﺗﺮﻛﻴﺐ ﺑﺎﻧﺪی ﺑﺮای ﻃﺒﻘﻪ ﺑﻨﺪی ﭘﻴﺸﻨﻬﺎد ﻣﻲ ﮔﺮدد . ﺳﭙﺲ اﻗﺪام ﺑﻪ ارزﻳﺎﺑﻲ دﻗﺖ ﻃﺒﻘﻪ ﺑﻨﺪی ﻣـﻲ ﮔـﺮدد . ﺑﺮای اﻧﺠﺎم اﻳﻦ ﻛﺎر ﻧﻤﻮﻧﻪ یﻫﺎ آﻣﻮزﺷﻲ ﺑﺮای ﻫﺮﻛﺪام از ﻃﺒﻘﻪ ﺑﻨﺪی ﺑـﻪ ﻫﺎ ﺻـﻮرت ﺗﺼـﺎدﻓﻲ از ﺳـﻄﺢ ﻣﻨﻄﻘـﻪ ﻣـﻮرد ﻣﻄﺎﻟﻌـﻪ ﺟﻤﻊ آوری ﻣﻲ ﮔﺮدد ﭘﺲ . از ﭘﻴﺎده ﺳﺎزی ﻧﻤﻮﻧﻪ یﻫﺎ آﻣﻮزﺷﻲ ﺑﺮ ﺳﻄﺢ ﺗﺼﻮﻳﺮ، ﻣﺎﺗﺮﻳﺲ ﺧﻄﺎی ﻃﺒﻘﻪ ﺑﻨﺪی اﺳﺘﺨﺮاج ﻣﻲ ﮔـﺮدد . در ﻣﺮﺣﻠﻪ ﺑﻌﺪی، ﻣﺸﺨﺼﺎت آﻣﺎری، دﻗﺖ ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻛﻨﻨﺪه، دﻗﺖ اﺳﺘﻔﺎده ﻛﻨﻨﺪه، ﺧﻄﺎی ﺣﺪاﻛﺜﺮ و ﺧﻄﺎی ﺣﺪاﻗﻞ ﺑﺮای ﻫﺮ ﻛﺪام از ﻃﺒﻘﻪ ﺑﻨﺪی اﺳﺘﺨﺮاج ﻣﻲ ﮔﺮدد . ﺳﭙﺲ اﻗﺪام ﺑﻪ ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ دﻗﺖ ﻛﻠﻲ ﺒﻘﻪﻃ ﺑﻨﺪی ﻣﻲ ] ﺷﻮد55 [ . ﭘﺲ از ﺗﺒﺪﻳﻞ ﻓﺮﻣﺖ ﻧﻘﺸﻪ از ﻫﺎ رﺳﺘﺮ ﺑﻪ وﻛﺘﻮر، ﻧﺘﺎﻳﺞ را ﺗﻮان ﻣﻲ در ﻣﺤﻴﻂ ARCGIS اﺳﺘﻔﺎده ﻛﺮد . ﺳﭙﺲ ﭘﺎﻳﮕﺎه اﻃﻼﻋﺎﺗﻲ ﺑﺮای ﺗﺸـﻜﻴﻞ Geo Database اﻧﺘﺨﺎب ﻣﻲ ﮔﺮدد ﭘﺲ . از ﺗﺸﻜﻴﻞ ﭘﺎﻳﮕﺎه اﻃﻼﻋﺎت زﻣﻴﻨﻲ، ﻣﺴﺎﺣﺖ ﻫﺮﻳﻚ از ﻃﺒﻘﻪ ﺑﻨﺪی یﻫـﺎ ﻛـﺎرﺑﺮی اراﺿـﻲ را ﺑـﻪ ﻣﻨﻈـﻮر اﺳﺘﻔﺎده در ﻣﺪل ﻫﻴﺪروﻟﻮژی و ﻳﺎ ﻛﺎرﺑﺮد دﻳﮕﺮ ﺗﻮان ﻣﻲ ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﻛﺮد . ﻫﺎ داده ی ﺳﻨﺠﺶ از دور، ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ در ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺳﻄﺢ ﭘﻮﺷﻴﺪه از ﺑﺮف در اﺳﺘﻔﺎده در ﻳﻚ ﻣﺪل ﻫﻴـﺪروﻟﻮژی ﻛـﺎرﺑﺮد دارد . ﺗﺨﻤﻴﻦ ﭘﻮﺷﺶ ﺑﺮف ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﻣﺸﺎﻫﺪات زﻣﻴﻨﻲ در ﻣﻨﺎﻃﻖ ﻛﻮﻫﺴﺘﺎﻧﻲ ﻛﺎری ﺑﺲ دﺷﻮار اﺳﺖ . اﻣﺎ ﺑﺎ اﺳـﺘﻔﺎ ده از ﺗﺼـﺎوﻳﺮ ﻣﺎﻫﻮاره ﺗﻮان ﻣﻲ ای ﺑﺮ اﻳﻦ ﻣﺸﻜﻼت ﻏﻠﺒﻪ ﻛﺮد ]39 [ . در ﻣﻨﺎﻃﻖ ﻛﻮﻫﺴﺘﺎﻧﻲ، ﺗﺼﺎوﻳﺮ ﻣﺎﻫﻮاره ای ﻗﺎﺑﻠﻴﺖ ﺑﺎﻻﻳﻲ ﺑﺮای ﺗﻬﻴﻪ ﻧﻘﺸﻪ ﭘﻮﺷﺸﻲ ﺑﺮف و دﻳﮕﺮ ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫﺎی ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﺑﺮف دارﻧﺪ . ﺑﺮای اﺳﺘﺨﺮاج وﻳﮋﮔﻲ ﻫﺎ ی ﺑﺮف و ﻳﺦ از ﺗﺼﺎوﻳﺮ اﭘﺘﻴﻜﻲ، ﺑﺎﻧﺪﻫﺎی ﻣﺮﺋﻲ و ﻣﺎدون ﻗﺮﻣﺰ ﻧﺰد ﻳـﻚ و ﻣﻴـﺎﻧﻲ ﺑـﻴﺶ ﺗـﺮ ﻣـﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮﻧﺪ . زﻳﺮا ﺑﺮف در اﻳﻦ ﻧﻮاﺣﻲ دارای ﺑﺎز ﺗﺎﺑﺶ ﻫﺎ ی ﻣﺘﻔﺎوﺗﻲ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﻋﻮارض دﻳﮕﺮ اﺳﺖ . ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺗﺼـﺎوﻳﺮ ﺳﻨﺠﻨﺪه ﻫﺎ ی MODIS وNOAA ﺑﺮای ﻛﺎرﺑﺮدﻫﺎی ﺑﺮف ﺳﻨﺠﻲ در ﻣﻨﺎﻃﻖ وﺳﻴﻌﻲ ﺑﻪ ﻛﺎر ﺑﺮده ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . در زﻣﻴﻨﻪ اﺳـﺘﻔﺎده 74 31 / 05 / 94 راﻫﻨﻤﺎی ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ از ﻫﺎ داده ی ﻣﺎﻳﻜﺮووﻳﻮ ﺑ ﺮای ﻛﺎرﺑﺮدﻫﺎی ﻫﻴﺪروﻟﻮژی، ﺗﺮﻛﻴﺐ ﮔﺮ ﺣﺲ ﻫﺎی ﻏﻴﺮ ﻓﻌﺎل ﺑﺮای ﺗﻬﻴﻪ ﻧﻘﺸﻪ از ﺑﺮف ﺧﺸﻚ، ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ آب ﻣﻌﺎدل و ﺑﻪ دﺳﺖ آوردن آﻏﺎز ﻣﺮﺣﻠﻪ ذوب ﺑﺮف و ﮔﺮ ﺣﺲ ﻫﺎی ﻓﻌﺎل ﺑـﺮای ﺗﻬﻴـﻪ ﻧﻘﺸـﻪ از ﺑـﺮف ﻣﺮﻃـﻮب ﺑـﺎ رز و ﻟﻮﺷـﻦ ﺳﻄﺤﻲ ﺑﺎﻻ، ﺗﺮﻛﻴﺐ ﻣﻨﺎﺳﺒﻲ اﺳﺖ ]39 [ . در ﺑﺮرﺳﻲ ﭘﻬﻨﻪ ﺑﻨﺪی ﺳﻴﻼب ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﺗﻬﻴﻪDEM ارﺗﻔﺎﻋﻲ از ﺗﺼﺎوﻳﺮ ﻣﺎﻫﻮاره ای اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲ ﮔـﺮدد . ﻫﻤـﺎن ﻃـﻮر ﻛـﻪ ﭘﻴﺶ ﺗﺮ اﺷﺎره ﮔﺮدﻳﺪ، اﻳﻦ ﺗﺼﺎوﻳﺮ ﺑﺎﻳـﺪ رﻗـﻮﻣﻲ ﮔﺮدﻧـﺪ . DEM ارﺗﻔـﺎﻋﻲ درHEC-Geo RAS وHEC-Geo HMS ﻣـﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻪ، ﻫﺎ ﻣﺪل ی ﻫﻴﺪروﻟﻮژی و ﻫﻴﺪروﻟﻴﻜﻲ ﺗﺤﻠﻴﻞ ﻣﻲ ﮔﺮدﻧﺪ . 4 - 7 - 4 - ﺗﺒﺎدل اﻃﻼﻋﺎت داده ﻫﺎی GIS ﻫﺎ ﺪلﻣﺑﺎ ی ﻫﻴﺪروﻟﻮژﻳﻜﻲ و ﻫﻴﺪروﻟﻴﻜﻲ ﺑﺎ رﺷﺪ و ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻓﻨﺎوری ﻫﺎ ی ﻧﻮﻳﻦ، روش ﻫﺎ ی ﻣﻮﺟﻮد ﺗﻬﻴﻪ ﻧﻘﺸﻪ ﻫﺎ ی ﭘﻬﻨﻪ ﺑﻨﺪی ﺳﻴﻞ و ﻣﺤﻴﻂ ﻧﻤـﺎﻳﺶ ﻫـﺎ آن ، ﻧﻴﺎزﻣﻨـﺪ اﺳﺘﻔﺎده از اﺑﺰاری ﻣﻮﺛﺮ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﻧﻘﺶ GIS ﺑﻪ ﻋﻨﻮان اﺑﺰاری ﻗﺪرﺗﻤﻨﺪ در ﻣﺪل ﺳﺎزی ﻫﻴﺪروﻟﻮژﻳﻜﻲ و ﻫﻴﺪروﻟﻴﻜﻲ، ﻫﻤﭽﻨـﺎن رو ﺑﻪ اﻓﺰاﻳﺶ اﺳ . ﺖ ﭼﻨﻴﻦ ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ ای، ﺗﻮاﻧﺎﻳﻲ ﻗﺎﺑﻞ ﻣﻼﺣﻈﻪ ﺑﺮای ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ در اﺧﺘﻴـﺎر ﻣـﺪﻳﺮان و ﻛﺎرﺷﻨﺎﺳـﺎن ﻣﺮﺑﻮط ﻗﺮار دﻫﺪ ﻣﻲ ]3 [ . ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از اﻳﻦ ﺗﻮان ﻣﻲ ﻫﺎ ﻣﺪل ﭘﺮوﻓﻴﻞ و ﻫﺎ ﭘﻬﻨﻪ ﻫﺎ ی ﺳﻴﻼب را در ﻃﻮل ﻣﺴﻴﺮ رودﺧﺎﻧﻪ ﻛﻪ ﻫﺮ ﻳﻚ ﻣﺮﺑﻮط ﺑـﻪ ﺷـﺪت ﺟﺮﻳﺎن ﺧﺎﺻﻲ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ را ﺑﻪ ﺳﺎدﮔﻲ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻛﺮد ﺑﻪ . ﻃﻮر ﻣﻌﻤﻮل، ﭘﻬﻨﻪ ﺑﻨﺪی ﺳﻴﻼب ﺑﺮاﺳﺎس ﺷﺒﻴﻪ ﺳﺎزی ﻫﻴﺪروﻟﻴﻚ ﺟﺮﻳـﺎن در ﺷﺮاﻳﻂ داﺋﻤ ﺑﻪﻲ دﺳﺖ آﻳﺪ ﻣﻲ ﺑﻪ . ﻋﺒﺎرت دﻳﮕﺮ ﻫﻴـﺪروﻟﻴﻚ ﺟﺮﻳـﺎن در ﻃـﻮل ﻣﺴـﻴﺮ رودﺧﺎﻧـﻪ ﺑـﺎ ﻣﻌﺮﻓـﻲ ﺣـﺪاﻛﺜﺮ ﺑـﺪه ﻫﻴﺪروﮔﺮاف ﺳﻴﻞ ﺑﺎ دوره ﺑﺎزﮔﺸﺖ ﻣﺸﺨﺺ و ﺑﺮای ﺷﺮاﻳﻂ ﺟﺮﻳﺎن داﺋﻤ ﻲ ﻣﻮرد ﺑﺮرﺳﻲ ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮد . ﺑﻌﻀﺎ ر د ﺑـﺎزه ﻫـﺎ ﻳﻲ از رودﺧﺎﻧﻪ ﻛﻪ از ﻣﺤﺪوده ﺷﻬﺮﻫﺎ و روﺳﺘﺎﻫﺎ ﻋﺒﻮر ﻛﻨﺪ ﻣﻲ ﺗﺤﻠﻴﻞ ﺻﺤﻴﺤﻲ از زﻣﺎن ﻋﺒﻮر ﺳﻴﻼب ﺑﻪ دﺳﺖ آﻳﺪ ﻤﻲﻧ . ﺑـﻪ ﻣﻨﻈـﻮر دﺳﺘﻴﺎﺑﻲ ﺑﻪ اﻳﻦ ﻫﺪف ﻻزم اﺳﺖ ﺗﺎ ﻫﻴﺪروﻟﻴﻚ ﺟﺮﻳﺎن ﺑﺮاﺳﺎس ﻫﻴﺪروﮔﺮاف ﺳﻴﻼب در ﺷـﺮاﻳﻂ ﺟﺮﻳـﺎن ﻏﻴﺮ داﺋﻤـ ﻲ ﺑﺮرﺳـﻲ ﮔﺮدد ﺑﻪ . ﻋﺒﺎرت دﻳﮕﺮ وﺳﻌﺖ آب ﮔﺮﻓﺘﮕﻲ ﺣﺎ ﺷﻴﻪ رودﺧﺎﻧﻪ در زﻣﺎن ﻫﺎ ی ﻣﺨﺘﻠﻒ، ﻣﺸـﺨﺺ و ﺑﺮاﺳـﺎس آن ﻣـﻲ ﺗـﻮان ﻣﻴـﺰان ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮ ی را ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻛﺮد . اﻣﺎ ﻧﻘﺺ اﻛﺜﺮ ﻣـﺪل ﻫـﺎ ی ﻫﻴـﺪروﻟﻴﻜﻲ، ﻧـﺎﺗﻮاﻧﻲ ﻫـﺎ آن در ﻣـﺮﺗﺒﻂ ﻛـﺮدن اﻃﻼﻋـﺎت ﻣﺮﺑـﻮط ﺑـﻪ ﺧﺼﻮﺻﻴﺎت ﭘﻬﻨﻪ ﻫﺎ ی ﺳﻴﻼب ﺑﺎ ﻣﻮﻗﻌﻴﺖ ﻓﻴﺰﻳﻜﻲ ﻫﺎ آن روی زﻣﻴﻦ اﺳﺖ . ﻣﻌﻤﻮﻻ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﻣﺸـﺨﺺ ﻛـﺮدن ﭘﻬﻨـﻪ ﺳـﻴﻼ ب، ﻫﺎ رﻗﻮم ی ﺳﻄﺢ آب را ﺑﻪ ﺻﻮرت دﺳﺘﻲ روی ﻛﺎﻏﺬﻫﺎی ﻣﺮﺑﻮط ﺗﺮﺳﻴﻢ ﻣﻲ ﻛﻨﻨﺪ . ﺑﺎ ﻛﺎﻣﭙﻴﻮﺗﺮی ﻛﺮدن ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺗﺮﺳـﻴﻢ ﭘﻬﻨـﻪ ﺳﻴﻼب، ﺗﻮان ﻣﻲ در وﻗﺖ و ﻧﻴﺮوی اﻧﺴﺎﻧﻲ ﺑﻪ ﻣﻴﺰان ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻮﺟﻬﻲ ﺻﺮﻓﻪ ﺟﻮﻳﻲ ﻛﺮد . ﺑﺎ اﻓﺰاﻳﺶ ﻗﺎﺑﻠﻴﺖ دﺳﺘﺮﺳﻲ ﺑﻪ اﻃﻼﻋـﺎت دﻳﺠﻴﺘﺎل و ﻛﺎراﻳﻲ ﺗﺤﻠﻴﻞ ﻫﺎ ی ﻛﺎﻣﭙﻴﻮﺗﺮی، GIS ﻧﻘ ﺑﻪﺶ ﺳﺰا ﻳﻲ را در ﻣﺪل ﺳﺎزی ﻫﻴـﺪروﻟﻮژﻳﻜﻲ و ﻫﻴـﺪروﻟﻴﻜﻲ اﻳﻔـﺎ ﻛـﺮده اﺳﺖ . ﺑﺎ رﺷﺪ و ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻓﻨﺎوری ﻫﺎ ی ﻧﻮﻳﻦ، روش ﻫﺎ ی ﻣﻮﺟﻮد ﺗﻬﻴﻪ ﻧﻘﺸﻪ ﻫﺎ ی ﭘﻬﻨﻪ ﺑﻨﺪی ﺳﻴﻞ و ﻣﺤﻴﻂ ﻧﻤﺎﻳﺶ ﻫﺎ آن ﻧﻴﺎزﻣﻨـﺪ اﺳﺘﻔﺎده از اﺑﺰاری ﻣﻮﺛﺮ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﻧﻘﺶ GIS ﺑﻪ ﻋﻨﻮان اﺑﺰاری ﻗﺪرﺗﻤﻨﺪ در ﻣﺪل ﺳﺎزی ﻫﻴﺪروﻟﻮژﻳﻜﻲ و ﻫﻴﺪروﻟﻴﻜﻲ، ﻫﻤﭽﻨـﺎن رو ﺑﻪ اﻓﺰاﻳﺶ اﺳﺖ . ﭼﻨﻴﻦ ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ ای، ﺗﻮاﻧﺎﻳﻲ ﻗﺎﺑﻞ ﻣﻼﺣﻈﻪ ای ﺑﺮای ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ، ﭘﻴﺶ از رﺧـﺪاد ﺳـﻴﻞ و ﺣﺘـﻲ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺑﺤﺮان، اﻣﺪاد و ﻧﺠﺎت را در اﺧﺘﻴﺎر ﻣﺪﻳﺮان و ﻛﺎرﺷﻨﺎﺳﺎن ﻣﺮﺑﻮط ﻗﺮار دﻫﺪ ﻣﻲ ]61 [ . ﻓﺼﻞ ﭼﻬﺎرم - ﭘﻬﻨﻪ ﺑﻨﺪی ﺳﻴﻞ 31 / 05 / 94 75 ﺑﻴﻮرز1 در ﺳﺎل1994 اوﻟﻴﻦ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻫﺎ را در زﻣﻴﻨﻪ ﺑﺮﻗﺮ اری ﭘﻴﻮﻧﺪ ﺑﻴﻦ ﻣﺪل ﻫﺎی ﻫﻴﺪروﻟﻴﻜﻲ و GIS اﻧﺠﺎم داد . ﺑﻪ اﻳﻦ ﺗﺮﺗﻴﺐ اﺑﺰاری ﺑﻪ ﻧﺎم ARC/HEC2 ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﻛﻤﻚ ﺑﻪ ﻫﻴﺪروﻟﻮژﻳﺴﺖ ﻫﺎ در ﺗﺤﻠﻴﻞ ﻫﺎی ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﭘﻬﻨﻪ ﺑﻨﺪی ﺳﻴﻼب ﺗﻬﻴﻪ ﮔﺮدﻳـﺪ . اﻳـﻦ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻗﺎدر اﺳﺖ اﻃﻼﻋﺎت ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﻋﻮارض زﻣﻴﻦ را از ﭘﻮﺷﺶ ﻫﺎی روی ﻧﻘﺸﻪ اﺳﺘﺨﺮاج ﻛﺮده و ﺳﭙﺲ ﻫﺎ داده ﻳﻲ را ﻛـﻪ ﺗﻮﺳـﻂ ﻛﺎرﺑﺮ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ورودی ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ ﻣﻌﺮﻓﻲ ﻣﻲ ﺷﻮد، ﺑﺮ روی آن درج ﻛﻨﺪ . اﻳﻦ ورودی ﻫﺎ ﻣـﻲ ﺗﻮاﻧﻨـﺪ ﻣﻘـﺎدﻳﺮ ﺿـﺮﻳﺐ زﺑـﺮی ﻣﺎﻧﻴﻨـﮓ، ﺛﺎﺑﺖ ﻫﺎی اﻧﻘﺒﺎض و اﻧﺒﺴﺎط ﻛﺎﻧﺎل و ﻏﻴﺮه ﺑﺎﺷﺪ . در ﻧﻬﺎﻳﺖ، اﻳﻦ اﻃﻼﻋﺎت را ﺑﻪ ﻧﺤﻮی ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻣﻲ دﻫﺪ ﻛـﻪ ﺑﺘـﻮان ﻫـﺎ آن را ﻣـﺪل در HEC-RAS ﻛﻪ ﻳﻚ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﺗﺤﺖ وﻳﻨﺪوز اﺳﺖ، ﺗﻐﻴﻴﺮ داد . در ﺳـﺎل 1999 ، HEC-GeoRAS ﺑـﻪ ﻋﻨـﻮان ﺑﺮﻧﺎﻣـﻪ ﻣـﺮﺗﺒﻂ ﻛﻨﻨـﺪه ArcInfo وHEC-RAS ﻣﻌﺮﻓﻲ ﮔﺮدﻳﺪ . اﻳﻦ ﻧﮕﺎرش ﺧﺎص GeoRAS ازArcInfo، ﺑﺮای ﺑﻪ دﺳﺖ آوردن اﻃﻼﻋﺎت ﺟﻐﺮاﻓﻴﺎﻳﻲ ﻛﻪ در HEC-RAS ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز اﺳﺖ، اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲ ﮔﺮدد . در ﻧﻬﺎﻳﺖ، در ﺳـﺎل 1999 ﺑﺮﻧﺎﻣـﻪHEC-GeoRAS ﺑﺮﻧﺎﻣـﻪ ﻣـﺮﺗﺒﻂ ﻛﻨﻨـﺪه Arcview وHEC-RAS ﺗﻮﺳــﻂHEC اراﺋــﻪ ﺷــﺪ ﻛــﻪ از آن ﺑــﻪ ﻣﻨﻈــﻮر اﺳــﺘﺨﺮاج اﻃﻼﻋــﺎت ﺟﻐﺮاﻓﻴــﺎﻳﻲ ﻣــﻮرد ﻧﻴــﺎز HEC-RASاﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲ ﺷﻮد ]49 [ .در ﺑﻴﻦ ﻣﺪل ﻫﺎی ﻫﻴـﺪروﻟﻴﻜﻲ ﻣـﺪل HEC-RAS ﭘﺮﻛـﺎرﺑﺮدﺗﺮﻳﻦ ﻣـﻲ ﺑﺎﺷـﺪ ﻛـﻪ ﻗـﺎدر ﺑـﻪ ﺷﺒﻴﻪ ﺳﺎزی ﺟﺮﻳﺎن ﻫﺎی ﻳﻚ ﺑﻌﺪی اﺋﻤ د ﻲ و ﻏﻴﺮ داﺋﻤ ﻲ ﺑﻮده و ﺑﻪ ﺧﻮﺑﻲ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ ﺳﺎزه ﻫﺎی ﻋﺮﺿﻲ ﻫﻤﭽﻮن ﭘﻞ، ﺳﺪﻫﺎی اﻧﺤﺮاﻓﻲ و ﻣﺨﺰﻧﻲ و ﺳﺮرﻳﺰ را ﻣﺪل ﻛﻨﺪ . ﻣﺰﻳﺖ اﺳﺘﻔﺎده از Arcview در ﻣﺪل ﺳﺎزی ﻫﻴﺪروﻟﻴﻜﻲ، ﭘﺘﺎﻧﺴﻴﻞ ﺑﺎﻻی آن ﺑـﺮای ﺑـﻪ دﺳـﺖ آوردن اﻃﻼﻋﺎت ﺗﻮﭘﻮﮔﺮاﻓﻲ ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﻣﻘﺎﻃﻊ ﺑﺎ دﻗﺖ ﺑﺴﻴﺎر ﺑﺎﻻ از ﻣﺪل رﻗـﻮﻣﻲ زﻣـﻴﻦ ، ﺗﺼﻮﻳﺮﺳـﺎزی ﺳـﻪ ﺑﻌـﺪی از رودﺧﺎﻧـﻪ و اﺑﻨﻴـﻪ و ﺗﺎﺳﻴﺴﺎت ﻣﻮﺟﻮد در ﺣﺎﺷﻴﻪ آن اﺳﺖ . ﺑﻪ ﻫﻤﻴﻦ ﻣﻨﻈﻮر در ﺳﺎل 1999 ﻣﻮﺳﺴﻪHEC اﻟﺤﺎﻗﻴـﻪ ای را ﺗﺤـﺖ ﻋﻨـﻮان GeoRAS و HEC-RAS در ﻣﺤﻴﻂArcview ﺑﺮای اﺳﺘﺨﺮاج ﻓﺎﻳﻞ ورودی ﻣـﻮرد ﻧﻴـﺎز ﻣـﺪل ﻫﻴـﺪروﻟﻴﻜﻲHEC-RAS ﺗﻬﻴـﻪ ﻛـﺮد . ﺗﻠﻔﻴـﻖ Arcview وHEC-RAS ا ﺑﺰار ﺑﺴﻴﺎر ﻗﺪرﺗﻤﻨﺪی را در اﺧﺘﻴﺎر ﻣﺪﻳﺮان ﺑﺨﺶ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت رودﺧﺎﻧﻪ ﻗﺮار ﻣﻲ دﻫﺪ ﻛﻪ ﺑﺘﻮاﻧﻨﺪ در ﺗﻌﻴﻴﻦ دﻗﻴﻖ ﭘﻬﻨﻪ ﺳﻴﻼب و ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ دﺷﺖ ﺳﻴﻼﺑﻲ، ﺗﺼﻤﻴﻢ ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺑﮕﻴﺮﻧﺪ . ﻣﺮاﺣﻞ اﻧﺠﺎم ﻛﺎر ﺑﻪ ﺷﺮح زﻳﺮ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ ]14 ، 49 [: - ﺗﻬﻴﻪ ﻣﺪل رﻗﻮﻣﻲ زﻣﻴﻦ ﺗﻬﻴﻪ اﻃﻼﻋﺎت ﻣﻘﺎﻃﻊ ﻋﺮﺿﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﺑﺎ اﺳﺘﻔ ﺎده از ﻧﻘﺸﻪ ﻫﺎ ی ﺗﻮﭘﻮﮔﺮاﻓﻲ، ﻳﻜﻲ از ﺟﻤﻠﻪ ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز ﺑﻪ ﻣﻨﻈـﻮر ارزﻳﺎﺑﻲ ﺧﺼﻮﺻﻴﺎت ﻫﻴﺪروﻟﻴﻚ ﺟﺮﻳﺎن رودﺧﺎﻧﻪ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . در ﻣﺤﻴﻂ Arcview و ﺑﺎ اﺳـﺘﻔﺎده ازHEC-GeoRAS ، اﻃﻼﻋـﺎت ﺟﻐﺮاﻓﻴﺎﻳﻲ ﻣﻘﺎﻃﻊ ﻋﺮﺿﻲ از ﻣﺪل رﻗﻮﻣﻲ زﻣﻴﻦ ﻛـﻪ در ﻗﺎﻟـﺐ ﺷـﺒﻜﻪ ﻧـﺎﻣﻨﻈﻢ ﻣﺜﻠﺜـﻲ (TIN) اﺳـﺖ، اﺳـﺘﺨﺮاج ﮔـ ﻣـﻲ ﺮدد . ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺗﻮان ﻣﻲ ﺗﺎﺳﻴﺴ ﺎت ﻣﻮﺟﻮد در داﺧﻞ و ﺧﺎرج از رودﺧﺎﻧﻪ را در ﻣﺪل رﻗﻮﻣﻲ زﻣﻴﻦ ﻧﻤﺎﻳﺶ داد . ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﺗﻬﻴﻪ TIN ، از ﻧﻘﺸﻪ ﻫﺎ ی ﺗﻮﭘﻮﮔﺮاﻓﻲ دارای رﻗﻮم اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲ ﮔﺮدد . - اﻳﺠﺎد ﻓﺎﻳﻞ ورودی ﭘﺲ از ﺗﻬﻴﻪ ﻣﺪل رﻗﻮﻣﻲ زﻣﻴﻦ در ﻗﺎﻟﺐ TIN ، اوﻟﻴﻦ ﮔـﺎم در ﺗﻬﻴـﻪ ﻓﺎﻳـﻞ ورودی ﻣـﺪل ﻫﻴـ ﺪروﻟﻴﻜﻲ، ﻣﺸـﺨﺺ ﻛـﺮدن رودﺧﺎﻧﻪ ﺗﻮﺳﻂ ﻻﻳﻪ ﻣﺴﻴﺮ رود ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . در ﻣﺪل ﻫﻴﺪروﻟﻴﻜﻲ HEC-RAS ، اﻳﻦ ﻻﻳﻪ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻧﺎﺣﻴﻪ ﺑﻪ ﻧﺎﺣﻴﻪ از ﺑﺎﻻدﺳﺖ ﺑﻪ 1- Beavers 76 31 / 05 / 94 راﻫﻨﻤﺎی ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ﭘﺎﻳﻴﻦ دﺳﺖ ﺗﻬﻴﻪ ﻣﻲ ﺷﻮد . ﻫﺮ ﻧﺎﺣﻴﻪ در ﺑﺮدارﻧﺪه ﻧﺎم رودﺧﺎﻧﻪ و ﺑﺎزه ﻣﺮﺑﻮط اﺳﺖ . از اﻳـﻦ ﻻﻳـﻪ ﺑـﻪ ﻣﻨﻈـﻮر ﺗﻌﻴـﻴﻦ ﻣﺤـﺪوده ﻗﺮارﮔﻴﺮی ﻣﻘﺎﻃﻊ، ﻧﻤﺎﻳﺶ ﻣﻮﻗﻌﻴﺖ رودﺧﺎﻧﻪ در ﻣﺪل و ﺗﻌﺮﻳﻒ ﺟﻬﺖ ﺟﺮﻳﺎن در رودﺧﺎﻧﻪ اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲ ﮔﺮدد . ﺳـﭙﺲ در ﻣـﺪل HEC-GeoRAS ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﺧﻄﻮط ﺗﺮﺳﻴﻢ ﺷﺪه در اﻳﻦ ﻻﻳﻪ، اﻃﻼﻋﺎت رﻗﻮﻣﻲ ﻫﺮ ﻳﻚ از ﻣﻘـﺎﻃﻊ ﻋﺮﺿـﻲ از ﻣـﺪل رﻗـﻮﻣﻲ اﺳﺘﺨﺮاج ﮔﺮدﻳﺪه و در ﻓﺎﻳﻞ ورودی ﻣﺪل ﻫﻴﺪروﻟﻴﻜﻲ درج ﻣﻲ ﮔﺮدد ]14 ، 49 [ . ﻧﻬﺎﻳﺘﺎ ﭘﺲ ا ز اﺟﺮای ﻣﺪل ﻫﻴﺪروﻟﻴﻜﻲ ) ﻛﻪ اﻃﻼﻋﺎت ورودی آن در GIS ﺗﻬﻴﻪ ﺷﺪه ﺑـﻮد ( ، ﺧﺮوﺟـﻲ ﺣﺎﺻـﻞ ﻣﺠـﺪدا ﺑـﻪ ﻣﺤﻴﻂ GIS ارﺳﺎل ﻣﻲ ﮔﺮدد . ﻣﺤﻴﻂ GIS ﻫﺎ ﻻﻳﻪ ی ﻣﺨﺘﻠﻔﻲ ﻧﻈﻴﺮ ﺗﻮﭘﻮﮔﺮاﻓﻲ ﺳﻄﺢ و ﻋﻤﻖ رودﺧﺎﻧﻪ و ﭘﻬﻨـﻪ ﺳـﻴﻼب را ﺑـﻪ ﺻﻮرت ﺑﺼﺮی و ﻗﺎﺑﻞ ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری در ﺗﺼﻤﻴﻢ ﮔﻴﺮی ﻫﺎ ، ﺗﻮﻟﻴﺪ و اراﺋﻪ ﻛﻪ ﻛﻨﺪ ﻣﻲ ﻛﺎرﺑﺮدی ﺗـﺮ ﻳﻦ اﻳـﻦ ﻫـﺎ ﻻﻳـﻪ ، ﭘﻬﻨـﻪ ﺳـﻴﻼب ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر اﻧﺘﻘﺎل ﻧﺘﺎﻳﺞ ﻣﺤﺎﺳﺒﺎت ﻫﻴﺪروﻟﻴﻜﻲ ﺟﺮﻳﺎن در ﺷﺮاﻳﻂ ﻃﺒﻴﻌﻲ ﺑﻪ ﻣﺤﻴﻂ GIS ﻻزم اﺳﺖ ﻛـﻪ ﺗﻮﭘـﻮﮔﺮاﻓﻲ وﺿﻌﻴﺖ ﻣﻮﺟﻮد در ﻣﺤﻴﻂ GIS ﺑﻪ ﺗﻮﭘﻮﮔﺮاﻓﻲ وﺿﻌﻴﺖ ﻃﺒﻴﻌﻲ ﺗﺒﺪﻳﻞ ﺷﻮد از . رو اﻳﻦ ﻋﻮارض ﻣﻮﺟـﻮد در رودﺧﺎﻧـﻪ ﺣـﺬف و ﺷﺒﻜﻪ ﻧﺎﻣﻨﻈﻢ ﻣﺜﻠ ﺜﻲ ﻣﻨﻄﻘﻪ در ﻣﺤﻴﻂ GIS اﺻﻼح ﻣﻲ ﮔﺮدد ﻛﻪ در واﻗﻊ ﺗﻮﭘﻮﮔﺮاﻓﻲ ﺷﺮاﻳﻂ ﻃﺒﻴﻌﻲ رودﺧﺎﻧـﻪ ﻣـﻲ ﺑﺎﺷـﺪ . در ﻧﺘﻴﺠﻪ ﺷﺮاﻳﻂ ﺑﺮای ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺑﺴﺘﺮ رودﺧﺎﻧﻪ و ﭘﻬﻨﻪ ﺑﻨﺪی ﺳﻴﻼب ﻣﻬﻴﺎ ﻣﻲ ﮔﺮدد ]2 [ . ،ﺑﺮای ﺑﺮآورد ﺧﺴﺎرت ﻫﺎ ﻻﻳﻪ ی اﻃﻼﻋﺎﺗﻲ زﻳﺮ از ﻧﻘﺸﻪ ﻫﺎ ﻳﻲ ﻛﻪ ﺑﺮای ﻃﺮح ﺳـﺎﻣﺎﻧﺪﻫﻲ رودﺧﺎﻧـﻪ ﻣـﻮرد ﻧﻈـﺮ ﺗﻬﻴـ ﻪ ﺷـﺪه، اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲ ﮔﺮدد ]14 [: − ﻧﻘﺸﻪ ﺑﻠﻮک ﻫﺎ ی ﺳﺎﺧﺘﻤﺎﻧﻲ در ﻣﺤﺪوده ﻣﻮرد ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ − ﻧﻘﺸﻪ ﻫﺎ راه ی دﺳﺘﺮﺳﻲ ﺷﻬﺮی و روﺳﺘﺎﻳﻲ − ﻧﻘﺸﻪ ﻛﺎرﺑﺮی اراﺿﻲ و زﻣﻴﻦ ﻫﺎ ی ﻛﺸﺎورزی در ﻣﺤﺪوده ﻣﻮرد ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از اﻳﻦ اﻃﻼﻋﺎت ﺗﻮان ﻣﻲ اﻗﺪام ﺑﻪ ﺗﺤﻠﻴـﻞ ﺧﺴـﺎرات ﺳـﻴﻼب ﺑـﺎ دوره ﺑﺎزﮔﺸـﺖ ﻫـﺎ ی ﻣﺨﺘﻠـﻒ ﺑـﺎ اﺳـﺘﻔﺎده از ﻧﺮم اﻓﺰار ﻫﺎی ArcGIS وArcInfo ﻛﺮد . ﻣﺮاﺣﻞ اﻧﺠﺎم ﻣﺤﺎﺳﺒﺎت ﺧﺴﺎرات در ﻣﺤﻴﻂ GIS ﺑﻪ ﺷﺮح زﻳﺮ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ : − آﻣﺎده ﺳﺎزی ﻫﺎ ﻻﻳﻪ ی اﻃﻼﻋﺎﺗﻲ در ﻣﺤﻴﻂ GIS و اﺻﻼح و ﻳﻜﭙﺎرﭼﻪ ﺳﺎزی ﻫﺎ آن − اﻧﺘﻘﺎل اﻃﻼﻋﺎت ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ آب از ﻣﺪل ﻫﻴﺪروﻟﻴﻜﻲ ﺑﻪGIS و ﺟﺪاﺳﺎزی آن ﺑﺮای ﻫﺮ ﻳﻚ از ﻫﺎ ﻳﻪﻻ ی ﻛﺎرﺑﺮی − ﺗﻬﻴﻪ راﺑﻄﻪ رﻳﺎﺿﻲ ﺧﺴﺎرت در ﻣﺤﻴﻂGIS − ﺑﺮآورد ﺧﺴﺎرات ﺑﺮای ﻫﺮ ﻳﻚ از راﻫﺒﺮدﻫﺎ ی ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﻴﻼب ﺑﺮ اﻳﻦ اﺳﺎس، اﺑﺘﺪا ﻫﺎ ﻻﻳﻪ ی ﻛﺎرﺑﺮی، ﺷـﺎﻣﻞ ﺑﻠـﻮک ﻫـﺎ ی ﺳـﺎﺧﺘﻤﺎﻧﻲ، ﻫـﺎ راه ی دﺳﺘﺮﺳـﻲ و ﻣـﺰارع ﻛﺸـﺎورزی ﭘـﺲ از ﺟﺪاﺳﺎزی از ﻧﻘﺸﻪ ﻫﺎ ی ﻣﻮﺟﻮد ﺑﻪ GIS ﻣﻨﺘﻘﻞ ﻣﻲ ﮔﺮدد . در ﻣﺮﺣﻠﻪ دوم، ﻧﺘﺎﻳﺞ ﻣﺤﺎﺳﺒﺎت ﺳﻴﻼب ﺑﻪ ﻣﺤﻴﻂ GIS ﻣﻨﺘﻘﻞ ﻣﻲ ﮔﺮدد . ﭘﺲ از وارد ﻛﺮدن ﻧﺘﺎﻳﺞ ﻣﺤﺎﺳﺒﺎت ﻫﻴﺪروﻟﻴﻜﻲ ﺑﻪ GIS ، ﻋﻤﻖ آب ﺳﻴﻼب ﺑﺮای ﻫﺮ ﻳﻚ از ﻛﺎرﺑﺮی ﺑﻠﻮک ) ﻫﺎ ﻫﺎ ی ﺳﺎﺧﺘﻤﺎﻧﻲ، ﻫﺎ راه و اراﺿﻲ ﻛﺸﺎورزی ( ﺑﻪ ﺻﻮرت ﺟﺪاﮔﺎﻧﻪ از ﭘﻬﻨﻪ ﺳﻴﻼﺑﻲ اوﻟﻴﻪ اﺳﺘﺨﺮاج ﻣﻲ ﮔﺮدد ﺗﺎ ﺑﺘﻮان ﺗﺤﻠﻴﻞ ﺧﺴﺎرت ر ا ﺑﺮای ﻫﺮ ﻳﻚ از ﻛﺎرﺑﺮی ﻫﺎ ﺑﻪ ﺻـﻮرت ﺟﺪاﮔﺎﻧـﻪ اﻧﺠـﺎم داد . ﺗﻮاﺑﻊ درﺻﺪ ﺧﺴﺎرات وارده ﺑﻪ ﻛﺎرﺑﺮی ﻫﺎ ی ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ ﺻﻮرت رواﺑﻂ رﻳﺎﺿﻲ ﺑﻴﺎن ﮔـﺮدد ﺗـﺎ ﻗﺎﺑـﻞ ورود ﺑـﻪ GIS ﺑﺎﺷـﺪ ]14 [ . ﭘﻴﺶ از اﻳﻦ ﻧﺤﻮه ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﺧﺴﺎرت و رواﺑﻂ رﻳﺎﺿﻲ ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز ﺑﺮای ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ آن در ﻓﺼﻞ ﺷﺸﻢ ﺗﺸﺮﻳﺢ ﺷﺪه اﺳﺖ . 5 ﻓﺼﻞ5 ﻃﺮاﺣﻲ ﺗﺮازﻫﺎی ﺳﻴﻞ ﻓﺼﻞ ﭘﻨﺠﻢ - ﻃﺮاﺣ ﻲ ﺗﺮازﻫﺎ ی ﺳﻴﻞ 31 / 05 / 94 79 ﻓﺼﻞ ﭘﻨﺠﻢ- ﻃﺮاﺣﻲ ﺗﺮازﻫﺎی ﺳﻴﻞ 5 - 1 - ﻛﻠﻴﺎت ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﺗﻮﺳﻌﻪ و آﺑﺎداﻧﻲ در ﺣﺎﺷﻴﻪ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ، ﻣﺮاﻛﺰ ﺟﻤﻌﻴﺘﻲ ﺑﺴﻴﺎری در ﺳﻴﻼب دﺷﺖ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ ﺷـﻜﻞ ﮔﺮﻓﺘـﻪ اﺳـﺖ . ﻫﻤﻴﻦ اﻣﺮ ﺑﺎﻋﺚ ﺷﺪه اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ وﻗﻮع ﺳﻴﻞ ﻫﺎی ﺑﺎ دوره ﺑﺎزﮔﺸﺖ ﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ، ﺑـﺮ ﺣﺴـﺐ ﺑﺰرﮔـ ﻲ ﺳـﻴﻼب، ﺑـﻪ ﻣﺮاﻛـﺰ ﺟﻤﻌﻴﺘﻲ اﻃﺮاف رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ ﺧﺴﺎرت وارد ﮔﺮدد . ﺧﺴﺎرت ﺑﺮ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن ﻫﺎی ﻣﺴﻜﻮﻧﻲ، اداری، ﺗﺠﺎری و ﻏﻴـﺮه ﺑـﻪ ﻋﻠـﺖ اﻫﻤﻴـﺖ و ارزش اﻳﻦ ﺳﺎزه ﻫﺎ ﺑﻴﺶ ﺗﺮ از ﻣﻮارد دﻳﮕﺮ اﺳﺖ . از اﻳﻦ رو ﺑﺮای ﻛﻢ ﻛﺮدن اﻳﻦ ﺧﺴﺎرت، ﺑﺎﻳﺪ در ﻫﻨﮕﺎم ﻃﺮاﺣﻲ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن ﻫﺎ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﺗﺮاز ﺳﻴﻼب، ﺑﺮ ای ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن ﻫﺎ و ﺗﺎﺳﻴﺴﺎت واﺑﺴﺘﻪ ﺑﻪ ﻫﺎ آن ، ﺗﺮاز ﻃﺮاﺣﻲ ﺗﻌﺮﻳﻒ ﻛﺮد . از اﻳﻦ رو اﺑﺘﺪا ﺑﺎﻳﺪ ﺗﺮاز ﺳﻴﻞ ﭘﺎﻳـﻪ ﺑـﺮای ﺣﻔﺎﻇﺖ ﺳﺎزه ﻫﺎی ﻳﺎد ﺷﺪه ﻣﺸﺨﺺ ﺷﻮد . در اﻳﻦ ﻓﺼﻞ در ﻣﻮرد ﺗﺮازﻫﺎی ﺳﻴﻞ و ﻋﻮاﻣﻞ ﻣﻮﺛﺮ ﺑﺮ روی آن ﺑﺤﺚ ﺧﻮاﻫﺪ ﮔﺮدﻳﺪ . 5 - 2 - ﻫﺪف ﻃﺮاﺣﻲ ﺗﺮازﻫﺎی ﺳﻴﻞ ﻫﺪف از ﻃﺮاﺣﻲ ﺗﺮازﻫﺎی ﺳﻴﻞ، ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺗﺮازی اﺳﺖ ﻛﻪ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن و ﻫﺎ ﺗﺎﺳﻴﺴ ﺎت واﺑﺴﺘﻪ ﺑﻪ ﻫﺎ آن ﺑﺎﻳﺪ در ﻫﻨﮕﺎم ﻃﺮاﺣﻲ و ﺳﺎﺧﺖ، آن را رﻋﺎﻳﺖ ﻛﻨﻨﺪ ﺑﻪ ﮔﻮﻧﻪ ای ﻛﻪ ﭘﺎﻳﻴﻦ ﺗﺮ ﻳﻦ ﻛﻒ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺎﻻﺗﺮ از ﺗﺮاز ﺳﻴﻞ ﻗﺮار ﮔﻴﺮد ﺗـﺎ ﺳـﺎزه ﺳـﺎﺧﺘﻤﺎن، ﻣﺤﺘﻮﻳﺎت و ﺳﺎﻛﻨﻴﻦ آن از ﺧﻄﺮ ﺳﻴﻼب ﻣﺤﻔﻮظ ﺑﻤﺎﻧﻨﺪ . 5 - 3 - ﻋﻮاﻣﻞ ﻣﻮﺛﺮ ﺑﺮ روی ﺗﺮ ازﻫﺎی ﺳﻴﻞ در ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺗﺮازﻫﺎی ﺳﻴﻞ ﻋﻮاﻣﻞ ﻣﺨﺘﻠﻔﻲ ﺑﻪ وﻳﮋه ﻋﻮاﻣﻞ اﻗﺘﺼﺎدی، زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ و اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ ﻧﻘﺶ دارﻧﺪ ﻛﻪ در اداﻣـﻪ در ﻣﻮرد ﻫﺮ ﻛﺪام ﺗﻮﺿﻴﺤﺎﺗﻲ اراﺋﻪ ﻣﻲ ﮔﺮدد . 5 - 3 - 1 - ﻋﻮاﻣﻞ اﻗﺘﺼﺎدی ﻳﻜﻲ از ﻣﻬﻢ ﺗﺮﻳﻦ ﻋﻮاﻣﻞ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺗﺮاز ﺳﻴﻞ، ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎﻳﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺗﻌﻴﻴﻦ اﻳﻦ ﺗﺮاز ﺑﺮای ﺳﺎﻛﻨﻴﻦ ﺳﻴﻼب د ﺷﺖ اﻳﺠـﺎد ﻣـﻲ ﻛﻨـﺪ . ﺑﻪ ﻃﻮر ﻣﺜﺎل اﮔﺮ ﺗﺮاز ﺳﻴﻞ ﺑﺮاﺳﺎس ﺳﻴﻞ ﻫﺎی ﺑﺎ دوره ﺑﺎزﮔﺸﺖ ﺑﻴﺶ ﺗﺮ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺷﻮد، ﻫﺰﻳﻨﻪ ﺑﺎﻻﺑﺮدن ﻛـﻒ ﺳـﺎﺧﺘﻤﺎن ﻳـﺎ ﺿـﺪ آب ﻛﺮدن ﺑﺨﺶ ﻫﺎﻳﻲ از ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن ﻛﻪ در ﻣﻌـﺮض ﺳـﻴﻞ ﻗـﺮار دارد، ﺑـﻴﺶ ﺗـﺮ ﻣـﻲ ﺷـﻮد . ﻣﺘﻌﺎﻗﺒـﺎ ﻫﺰﻳﻨـﻪ ﺑﻴﻤـﻪ ﺳـﻴﻼب ﻧﻴـﺰ ﺑـﺮای ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن ﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ در ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ﻗﺮ ار ﻣﻲ ﮔﻴﺮﻧﺪ ﻧﻴﺰ ﺑﺎﻻ ﻣﻲ رود . ﺑﺎﻳﺪ ﺗﺮاز ﺳﻴﻞ ﭘﺎﻳﻪ ﻃﻮری ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺷﻮد ﻛـﻪ ﻋـﻼوه ﺑـﺮ در ﻧﻈـﺮ ﮔﺮﻓﺘﻦ اﻫﻤﻴﺖ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن در ﻣﻌﺮض ﺳﻴﻞ، ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎی اﻳﺠﺎد ﺷﺪه ﻧﻴﺰ ﺑﻪ ﺣﺪاﻗﻞ ﻣﻘﺪار ﻣﻤﻜﻦ ﺑﺮﺳﺪ . از اﻳﻦ رو ﺑـﺎ ﺗﻮﺟـﻪ ﺑـﻪ اﻳـﻦ ﻣﻮﺿﻮع ﺑﺎﻳﺪ ﻳﻚ ﻣﻌﻴﺎر ﻧﺴﺒﻲ ﺑﺮای ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺗﺮاز ﺳﻴﻞ ﭘﺎﻳﻪ در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺖ ﻳﻌﻨ . ﻲ ﻧﻤﻲ ﺗﻮان اﻧﺘﻈﺎر داﺷﺖ ﻛﻪ در ﻳﻚ دوره ﻃﻮﻻﻧﻲ از ﻋﻤﺮ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن، ﺗﺮاز ﺳﻴﻞ ﭘﺎﻳﻪ ﻃﻮری ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺷﻮد ﻛﻪ ﻫﻴﭻ ﮔﻮﻧﻪ ﺧﺴﺎرﺗﻲ ﺑﻪ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن وارد ﻧﻴﺎﻳﺪ . اﮔﺮ ﻳـﻚ ﺳـﺎﺧﺘﻤﺎن در ﻃـﻮل ﻋﻤﺮ 30 ،ﺳﺎﻟﻪ ﺧﻮد26درﺻﺪ ﺧﺴﺎرت ﺑﺒﻴﻨﺪ از ﻧﻈﺮ ﻃﺮح ﻣﻠﻲ ﺑﻴﻤﻪ ﺳﻴﻞ آﻣﺮﻳﻜﺎ ﻗﺎﺑﻞ ﻗﺒﻮل اﺳﺖ و از اﻳﻦ رو ﻃﺒﻖ اﻳﻦ ﻧﻈ ﺮ، ﺗـﺮاز ﺳﻴﻞ ﭘﺎﻳﻪ را ﺑﺮ ﻣﺒﻨﺎی ﺳﻴﻞ ﺑﺎ دوره ﺑﺎزﮔﺸﺖ 100 ﺳﺎل در ﻧﻈﺮ ﻣﻲ ﮔﻴﺮد . اﻟﺒﺘﻪ ﻃﺒﻖ راﻫﻨﻤﺎی ﭘﻬﻨﻪ ﺑﻨﺪی ﺳﻴﻞ و ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺣﺪ ﺑﺴﺘﺮ و ﺣﺮﻳﻢ رودﺧﺎﻧﻪ، ﺗﺎﺳﻴﺴﺎت ﺣﻴﺎﺗﻲ و ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن ﻫﺎی ﻣﻬﻢ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺗﺼﻔﻴﻪ ﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎی آب، ﻧﻴﺮوﮔﺎه ﺑﺮق، آﺗﺶ ﻧﺸـﺎﻧﻲ، ﺑﻴﻤﺎرﺳـﺘﺎن ﻫـﺎ و ﻣﺪارس اﻛﻴﺪا ﺗﻮﺻﻴﻪ ﻣﻲ ﺷﻮد در ﭘﻬﻨﻪ ﺧﻄﺮ ﻛﻢ ﺳﻴﻞ ﻗﺮار ﮔﻴﺮﻧﺪ ﻳﻌﻨﻲ ﺧﺎرج ﭘﻬﻨﻪ ﺳﻴﻞ ﺑﺎ دوره ﺑﺎزﮔﺸﺖ 500 ﺳﺎل ﺑﺎﺷﻨﺪ . 80 31 / 05 / 94 راﻫﻨﻤﺎی ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ 5 - 3 - 2 - ﻣﻼﺣﻈﺎت زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ درﺻﻮرﺗﻲ در ﻛﻪ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ﺳﺎﺧﺖ و ﺳﺎز ﺻﻮرت ﮔﻴﺮد و ﻳﺎ ﮔﻮره ﺳـﺎﺧﺘﻪ ﺷـﻮد، اﻣﻜـﺎن اﻳـﻦ وﺟـﻮد دارد ﻛـﻪ ﻣﻘﻄـﻊ ﻋﺒﻮری ﺟﺮﻳﺎن در ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ﻛﺎﻫﺶ ﻳﺎﻓﺘﻪ و ﺗﺮاز ﺳﻴﻞ ﺑﺎﻻﺗﺮ ﺑﻴﺎﻳﺪ ﻫﻤ . ﭽﻨﻴﻦ ﻣﻤﻜـﻦ اﺳـﺖ در ﺳـﻴﻼب دﺷـﺖ ، زﻳﺴـﺘﮕﺎه ﺟﺎﻧﻮران ﺑﺎ رﻳﺰ ﺧﺎک ی از ﺑﻴﻦ ﺑﺮوﻧﺪ ﻛﻪ اﻳﻦ اﻣﺮ ﺑﺎﻋﺚ ﻣﻲ ﺷﻮد اﻛﻮﺳﻴﺴﺘﻢ ﻣﻨﻄﻘﻪ دﭼـﺎر اﺧـﺘﻼل ﺷـﻮد از . اﻳـﻦ رو ﻻزم اﺳـﺖ ﺑﺮای ﺳﺎﺧﺖ و ﺳﺎز در ﺳﻴﻼب دﺷﺖ از ﻃﺮف ﻳﻚ ﻛﻤﻴﺘﻪ ذﻳﺼﻼح ﮔﻮاﻫﻴﻨﺎﻣﻪ ﺻﺎدر ﺷﻮد . ﭘﻴﺸﻨﻬﺎد ﻣـﻲ ﺷـﻮد اﻳـﻦ ﻛﻤﻴﺘـﻪ ﺑـﺎ ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﻲ ﺷﺮﻛﺖ ﻫﺎی آب ﻣﻨﻄﻘﻪ ای، ﺷﻬﺮداری و ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ ﺗﺸﻜﻴﻞ ﮔﺮدد . اﻟﺒﺘﻪ ﺧﺎﻛﺮﻳﺰﻫﺎ ﻳﻲ ﻛﻪ ﺑﺮای ﺑﺎﻻ آوردن ﻛﻒ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن اﺣﺪاث ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ ﺑﺎﻳﺪ ﻃﻮری ﺳﺎﺧﺘﻪ ﺷﻮﻧﺪ ﻛـﻪ در اﺛـﺮ ﺑـﺎﻻ آﻣـﺪن آب، رﻳﺰش ﻧﻜﻨﻨﺪ ﻳﺎ ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ ﭘﻴﺪا ﻧﻜﻨﻨﺪ . ﺑﺮای اﻃﻤﻴﻨﺎن ﺑﻴﺶ ﺗﺮ و ﻣﻄﺎﺑﻘﺖ ﺑﺎ ﺷﺮاﻳﻂ ﺳـﻴﻼب دﺷـﺖ ، اﻳـﻦ ﺧﺎﻛﺮﻳﺰﻫـ ﺎ ﺑﺎﻳـﺪ دارای ﺷﺮاﻳﻂ زﻳﺮ ﺑﺎﺷﻨﺪ ]123 [: 1 - ﺧﺎﻛﺮﻳﺰﻫﺎ دارای داﻧﻪ ﺑﻨﺪی ﺧﻮب و ﺑﺪون ﺧﺎر و ﺧﺎﺷﺎک، ﭼﻮب، ﻧﺨﺎﻟﻪ ﻫﺎی ﺳﺎﺧﺘﻤﺎﻧﻲ و رﻳﺸﻪ درﺧﺘﺎن ﺑﺎﺷﻨﺪ . 2 - ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﻣﺎﺷﻴﻦ آﻻت ﺑﻪ ﺗﺮاﻛﻢ95 %رﺳﻴﺪه ﺑﺎﺷﻨﺪ . 3 - ﺷﻴﺐ ﺧﺎﻛﺮﻳﺰﻫﺎ از1 ﺑﻪ5/1 )1 ﻋﻤﻮدی ﺑﻪ5/1 اﻓﻘﻲ ﺑﻴﺶ ( ﺗﺮ ﻧﺒﺎﺷﺪ . اﻟﺒﺘﻪ ﺷـﻴﺐ ﻫـﺎ ی ﻛـﻢ ﺗـﺮ از اﻳـﻦ ﻣﻘـﺪار ﺗﻮﺻﻴﻪ ﻣﻲ ﺷﻮد . 4 - ﺷﻴﺐ ﻫﺎی ﺧﺎک رﻳﺰ در ﻣﻘﺎﺑﻞ ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ ﻣﺤﺎﻓﻈﺖ ﺷﻮﻧﺪ . ﭘﻮﺷﺶ ﮔﻴﺎﻫﻲ ﺑﺮای ﺳﺮﻋﺖ ﻫﺎی ﭘﺎﻳﻴﻦ و ﻣـﻮاد ﺑـﺎ دوام ﺑﺮای ﺳﺮﻋﺖ ﻫﺎی ﺑﺎﻻ ﺗﻮﺻﻴﻪ ﻣﻲ ﺷﻮد ﻛﻪ ﺟﻨﺲ اﻳﻦ ﻣﻮاد ﺑﺴﺘﻪ ﺑﻪ ﻣﻘﺪار ﺳﺮﻋﺖ ﺟﺮﻳﺎن ﺗﻮﺳﻂ ﻣﻬﻨـﺪس ﻃـﺮاح ﺧﺎک رﻳﺰ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻣﻲ ﺷﻮد . در ﺷﻜﻞ )5 - 1 (ﺷﻤﺎﻳﻲ از ﻳﻚ ﺧﺎک رﻳﺰی ﺑﺮای ﺑﺎﻻ آوردن ﺗﺮاز ﻛﻒ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن ﻧﺸـﺎن داده ﺷﺪه اﺳﺖ . در ﺣﻘﻴﻘﺖ ﺑﻪ دﻟﻴﻞ ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻦ ﻗﺴﻤﺘﻲ از ﺧﺎک رﻳﺰی در ﻛﻨﺎره رودﺧﺎﻧﻪ، ﻋﻤﻼ اﻳﻦ ﺧﺎک رﻳﺰی ﺑﺨﺸﻲ از ﻛﻨﺎره ﺗﻠﻘﻲ ﺷﺪه و ﺑﺎﻳﺪ ﻣﺸﺎﺑﻪ روش ﻫﺎ ی ﻣﻬﺎر ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ ﻛﻨﺎره ﻫﺎی رودﺧﺎﻧﻪ، ﻣﺤﺎﻓﻈﺖ ﮔﺮدد . ﺷﻜﻞ 5 - 1 - ﺷﻤﺎﻳﻲ از ﺧﺎک رﻳﺰ ی ﺑﺮای ﺑﺎﻻ آوردن ﺗﺮاز ﻛﻒ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن ﺗﺮاز ﺳﻴﻞ ﭘﺎﻳﻪ ﺧﺎﻛﺮﻳﺰی ﺑﺎ ﺗﺮاﻛﻢ 95 %در زﻳﺮ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن ﻓﺼﻞ ﭘﻨﺠﻢ - ﻃﺮاﺣ ﻲ ﺗﺮازﻫﺎ ی ﺳﻴﻞ 31 / 05 / 94 81 5 - 3 - 3 - ﻣﻼﺣﻈﺎت اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ ﻳﻜﻲ از ﻣﻮاردی ﻛﻪ در ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺗﺮازﻫﺎی ﺳﻴﻞ ﻧﻘﺶ ﺑﺴﻴﺎر ﻣﻬﻤﻲ دارد ﺟﺎﻣﻌﻪ ای اﺳﺖ ﻛﻪ در ﺳﻴﻼب دﺷـﺖ ﺳـﺎﻛﻦ اﺳـﺖ . اﮔﺮ اﻳﻦ ﺟﺎﻣﻌﻪ ﺑﻪ ﺧﻮﺑﻲ آﻣﻮزش دﻳﺪه ﺑﺎﺷﺪ و ﻧﺤﻮه ﺗﺎﺛﻴﺮ ﮔﺬاری ﺳﻴﻼب ﺑﺮ زﻧـﺪﮔﻲ ﺧـﻮد و ﻣﻨـﺎﻃﻖ اﻃـﺮاف را درک ﻛـﺮده ﺑﺎﺷﺪ، راﺣﺖ ﺗﺮ ﺗﻮاﻧ ﻣﻲ ﺪ ﻣﻘﺮرات آﻳﻴﻦ ، ﻧﺎﻣﻪ ﻫﺎ و ﻃﺮح ﻫﺎی ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺷﺪه در اﻳﻦ زﻣﻴﻨﻪ را ﺑﭙﺬﻳﺮد و را ﻫﺎ آن ﺣﺘﻲ ﺑﺎ ﺗﻘﺒﻞ ﺻـﺮف ﻫﺰﻳﻨﻪ ﺑﻪ ﻣﺮﺣﻠﻪ اﺟﺮا در آورد . از رو اﻳﻦ در ﻫﻨﮕﺎم ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺗﺮاز ﺳﻴﻞ، ﺑﺎﻳﺪ ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ دﻗﻴﻘﻲ از ﻣﻨﻄﻘﻪ ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ ﺻﻮر ت ﮔﻴﺮد ﺗﺎ ﺑﺎ ﺷﻨﺎﺧﺖ ﻛﺎﻣـﻞ از ﺑﺎﻓﺖ اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ ﻣﻨﻄﻘﻪ، ﻣﻴﺰان آﻣﺎدﮔﻲ ﺟﺎﻣﻌﻪ ﺳﺎﻛﻦ در ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ﺑﺮای ﻗﺒﻮل ﺗﺮاز ﺳـﻴﻞ ﺗﻌﻴـﻴﻦ ﺷـﺪه و ﻣﺘﻌﺎﻗـﺐ آن ﻗﻮاﻧﻴﻦ و ﻣﻘﺮرات وﺿﻊ ﺷﺪه را ﺳﻨﺠﻴﺪ . درﺻﻮرﺗﻲ ﻛﻪ ﻣﻴﺰان آﻣﺎدﮔﻲ ﺟﺎﻣﻌﻪ ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ ﭘﺎﻳﻴﻦ ﺑﺎﺷﺪ، ﺑﺎﻳﺪ ﺳـﻌﻲ ﻛـﺮد ﺑـﺎ دادن آﻣﻮزش ﻫﺎ ی ﻻزم از ﻃﺮﻳﻖ رﺳ ﻫﺎ ﺎﻧﻪ ی ﺟﻤﻌﻲ و ﭼﺎپ ﺑﺮوﺷﻮر، اﻳﻦ ﺟﺎﻣﻌﻪ را ﺑﺮای ﭘﺬﻳﺮش ﻗﻮاﻧﻴﻦ و ﻣﻘﺮرات ﺟﺪﻳﺪ آﻣﺎده ﻛﺮد . 5 - 4 - اﻧﺘﺨﺎب ﺗﺮازﻫﺎی ﺳﻴﻞ ﺗﺮازﻫﺎی ﺳﻴﻞ ﺑﺮای ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺗﺮاز اﺣﺪاث ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن ﻫﺎ ﺑﺮای ﻣﺤﺎﻓﻈﺖ از ﻫﺎ آن در ﺑﺮاﺑﺮ ﺧﺴﺎرت ﺳﻴﻼب ﻛﺎر ﺑﻪ ﻣـﻲ روﻧـﺪ از . ﻃﺮف دﻳﮕﺮ ﺑﺮای ﺟﺒﺮان ﺧﺴﺎرت ﻧﺎﺷﻲ از ﺳﻴﻼب ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن ﻫﺎ ﺑﺎ ﭘﺮداﺧﺖ ﻣﺒﻠﻐﻲ ﺑﻴﻤﻪ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . اﮔﺮ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن ﻫﺎ ﻣﻄـﺎﺑﻖ ﺑـﺎ ﺿﻮاﺑﻂ و ﻣﻘﺮرات ﺳﺎﺧﺘﻪ ﺷﺪه ﺑﺎﺷﻨﺪ و ﺗﺮاز ﻛﻒ ﻫﺎ آن ﺑﻪ ﮔﻮﻧﻪ ای ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺷﺪه ﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ ﺧﺴﺎرت ﺗﺮ ﻛﻢ ی ﺑﻪ ﻫﺎ آن وارد ﺷـﻮد، ﻣﻘﺪار ﻫﺰﻳﻨﻪ ﺑﻴﻤﻪ ﺳﻴﻼب ﻫﺎ آن ﻧﻴﺰ ﻛﺎﻫﺶ ﺧﻮاﻫﺪ ﻳﺎﻓﺖ از . رو اﻳﻦ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺗﺮازﻫﺎی ﺳﻴﻞ، راﺑﻄﻪ ﻣﺴﺘﻘﻴ ﻤﻲ ﺑـﺎ ﺑﻴﻤـﻪ ﺳـﻴﻼب دارد . ﺑﺎ ﺗﺤﻘﻴﻘﺎت ﺻﻮرت ﮔﺮﻓﺘﻪ در ﻛﺸﻮر ﻣﺎ، ﺑﺮای ﺳﻴﻼب ﺑﻴﻤﻪ ﻣﺠﺰاﻳﻲ وﺟﻮد ﻧﺪارد از . رو اﻳﻦ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﺗﺠﺮﺑﻪ ﻫﺎ ی ﺧـﻮب در ﻛﺸﻮرﻫﺎی دﻳﮕﺮ ﺗﻮﺻﻴﻪ ﻣﻲ ﺷﻮد ﻛﻪ ﺑﺮای ﻛﺸﻮر ﻳﻚ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻣﻠﻲ ﺑﻴﻤﻪ ﺳﻴﻼب ﺗﻬﻴـﻪ ﮔـﺮدد ]114 .[ در اﻳـﻦ ﺑﺮﻧﺎﻣـﻪ اﺑﺘـﺪا ﺑﺮای ﺗﻤﺎم رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ ی ﻛﺸﻮ ر ﻧﻘﺸﻪ ﺑﻴﻤﻪ ﺳﻴﻞ ﺗﻬﻴﻪ ﻣـﻲ ﮔـﺮدد . در اﻳـﻦ ﻧﻘﺸـﻪ ﻫـﺎ ﺑـﺎ ﺗﻮﺟـﻪ ﺑـﻪ ﺗـﺮاز ﺳـﻴﻞ ﻫـﺎ ی ﺑـﺎ دوره ﺑﺎزﮔﺸﺖ ﻫﺎ ی ﻣﺨﺘﻠﻒ، ﻣﻨﺎﻃﻖ در ﺧﻄﺮ ﺳﻴﻞ ﺑﻪ ﭘﻬﻨﻪ ﻫﺎ ی ﺟﺪاﮔﺎﻧﻪ ای ﺗﻘﺴﻴﻢ ﺑﻨﺪی ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ آﻳﻴﻦ » ﻧﺎﻣﻪ ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﺑﺴﺘﺮ و ﺣﺮﻳﻢ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ، ﻧﻬﺮﻫﺎ، ﻣﺴﻴﻞ ، ﻫﺎ ﻣﺮداب ، ﻫﺎ ﺑﺮﻛﻪ ﻫﺎ ی ﻃﺒﻴﻌﻲ و ﻫﺎ ﻪﺷﺒﻜ ی آﺑﺮﺳﺎﻧﻲ، آﺑﻴﺎری و زﻫﻜﺸﻲ « ، ﻣﺤـﺪوده ﺳﻴﻼب ﺑﺎ دوره ﺑﺎزﮔﺸﺖ 25 ﺳﺎل ﺑﺨﺸﻲ از ﺑﺴﺘﺮ رودﺧﺎﻧﻪ ﺑﻮده و ﺳﺎﺧﺖ و ﺳﺎز در داﺧﻞ آن ﺑﻪ ﺟﺰ در ﺷـﺮاﻳﻂ ﺧـﺎص و ﺑـﺎ اﻋﻤﺎل ﻣﻼﺣﻈﺎﺗﻲ ﻣﻤﻨﻮع ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺑﺨﺸﻲ ﻳﺎ ﻛﻞ ﻣﺤﺪوده ﺳﻴﻼب ﺑﺎ دوره ﺑﺎزﮔﺸﺖ 100 ﺳـﺎل ﻧﻴـﺰ ﻣﻤﻜـﻦ اﺳـﺖ ﺑﺨﺸﻲ از ﺣﺮﻳﻢ رودﺧ ﺎﻧﻪ ﻣﺤﺴﻮب ﺷﻮد ﻛﻪ ﻃﺒﻖ ﺗﻌﺮﻳﻒ ﺣﺮﻳﻢ ﺑﺮای ﺣﻖ ارﺗﻔﺎق ﺑﺮای ﻛﻤﺎل اﻧﺘﻔﺎع و ﺣﻔﺎﻇﺖ ﺑﺴﺘﺮ رودﺧﺎﻧﻪ در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﻣﻲ ﺷﻮد از . ﺑﻪ رو اﻳﻦ ﻃﻮر ﻛﻠﻲ ﺳﺎﺧﺖ و ﺳﺎز در اﻳﻦ دو ﻣﺤﺪوده ﺑﻪ ﺟﺰ در ﺷﺮاﻳﻂ ﺧﺎص و اﻋﻤـﺎل ﻣﻼﺣﻈـﺎﺗﻲ ﻣﻤﻨﻮع اﺳﺖ . در ﺧﺎرج از اﻳﻦ دو ﻣﺤﺪوده ﻧﻴﺰ ﺑﺮای ﺗﻘﺴﻴﻢ ﺑﻨﺪی ﻧﻮاﺣﻲ، ﺗﻮان ﻣﻲ از اﺳـﺘﺎﻧﺪارد ﺳـﺎﻳﺮ ﻛﺸـﻮرﻫﺎ اﻟﮕـﻮ ﮔﺮﻓـﺖ . ﺑﻪ ﻃﻮر ﻣﺜﺎل ﻃﺮح ﺑﻴﻤﻪ ﻣﻠﻲ ﺳﻴﻼب در ﻛﺸﻮر آﻣﺮﻳﻜﺎ، ﻧﻘﺸﻪ ﻫﺎ ی ﺑﻴﻤﻪ ﺳﻴﻞ ﺗﻬﻴﻪ ﻛﺮده اﺳﺖ ﻛﻪ ﺗﻮان ﻣﻲ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻧﻤﻮﻧﻪ از ﻫﺎ آن اﺳﺘﻔﺎده ﻛﺮد . در ﺷﻜﻞ )5 - 2 (ﻧﻤﻮﻧﻪ ﭘﻴﺸﻨﻬﺎدی ﭼﻨﻴﻦ ﻧﻘﺸﻪ ﻫﺎ ﻳﻲ اراﺋﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ . 82 31 / 05 / 94 راﻫﻨﻤﺎی ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ﺷﻜﻞ5 - 2 - ﻧﻤﻮﻧﻪ ﭘﻴﺸﻨﻬﺎدی ﻧﻘﺸﻪ ﭘﻼن ﺑﻴﻤﻪ ﺳﻴﻼب ]123 [ در اﻳﻦ ﻧﻘﺸﻪ ﻫﺎ دو ﭘﻬﻨﻪ AE وVE از ﻧﻈﺮ ﮔﻴﺮ ﺳﻴﻞ ی در درﺟﻪ اﻫﻤﻴﺖ ﺑﺎﻻﺗﺮی ﻗﺮار دارﻧﺪ ﻛﻪ ﺑﻪ ﻫﺎ آن ﺳﻄﺢ ﺧﻄﺮ وﻳﮋه ﺳﻴﻼب1 (SFHA) ﻧﻴﺰ ﮔﻔﺘﻪ ﻣﻲ ﺷﻮد ]123 .[ ﭘﻬﻨﻪVE ﻳﻚ ﻧﺎﺣﻴﻪ ﭘﺮﺧﻄﺮ ﺳﺎﺣﻠﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ ارﺗﻔﺎع اﻣﻮاج در آن ﺑـﻪ ﺑـﻴﺶ از ﻳﻚ ﻣﺘﺮ ﻣﻲ رﺳﺪ . در ﺣﺎﻟﻲ ﻛﻪ در ﭘﻬﻨﻪ AE ارﺗﻔﺎع اﻣﻮاج از1 ﻣﺘﺮ ﺗﺠﺎوز ﻧ ﻤﻲ ﻛﻨـﺪ . ﻋﻮاﻣـﻞ اﻳﺠـﺎد ﺳـﻴﻼب ﺑـﺎ ﺟـﺰر و ﻣـﺪ، ﻫﺎ ﻣﻮج ی ﺧﺮوﺷﺎن و ﺳﻮﻧﺎﻣﻲ در ارﺗﺒﺎط ﻫﺴﺘﻨﺪ . ﭘﻬﻨﻪ ﻫﺎ ی AE وVE ،ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ در ﻣﻌـﺮض اﻣـﻮاج ﺟﺮﻳـﺎن ﻫـﺎ ی ﺳـﺮﻳﻊ، ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ ﻳﺎ ﺗﺮﻛﻴﺒﻲ از اﻳﻦ ﻧﻴﺮوﻫﺎ ﻗﺮار ﮔﻴﺮﻧﺪ در ﺑﺮﺧﻲ ﻣﻮارد ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﻋﻤﻠﻜﺮد ﺳﻴﻼب در ﻫـﺮ دو ﻧﺎﺣﻴـﻪ ﻳﻜﺴـﺎن ﺑﺎﺷـﺪ ]123 .[ ﻧﻮاﺣﻲAE وVE ﺑﻪ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﻧﻮاﺣﻲ ﺑﺴﺘﺮ و ﺣﺮﻳﻢ در ﻗﻮاﻧﻴﻦ ﻛﺸـﻮر ﻣـﺎ ﻣـﻲ ﺑﺎﺷـﻨﺪ . در ﺷـﻜﻞ )5 - 3 ( در ﻣﻘﻄﻌـﻲ از رودﺧﺎﻧﻪ، ﭘﻬﻨﻪ ﻫﺎ ی AE وVE ﻧﺸﺎن داده . اﻧﺪ ﺷﺪه ﺑﻌﺪ از اﻳﻦ دو ﭘﻬﻨﻪ، ﭘﻬﻨﻪ X ﻫﺎﺷـﻮر ﺧـﻮرده ﻗـﺮار دارد ﻛـﻪ ﻧـﻮا ﺣﻲ ای را ﺷﺎﻣﻞ ﻣﻲ ﺷﻮد ﻛﻪ در ﻣﻌﺮض ﺳﻴﻼب ﺑﺎ دوره ﺑﺎزﮔﺸﺖ 500 ﺳﺎل ﻗﺮار دارﻧﺪ . ﺳﺎﻳﺮ ﻧﻮاﺣﻲ ﻛﻪ ﺑﻌﺪ از اﻳﻦ ﭘﻬﻨﻪ ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮﻧـﺪ ﺑﺎ ﻋﻼﻣﺖ X ﻣﺸﺨﺺ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ ﻛﻪ ﺗﺎﺛﻴﺮ ﺳﻴﻼب ﺑﺮ روی ﻫﺎ آن اﻧﺪک اﺳﺖ . 1- Special Flood Hazard Area ﭘﻬﻨﻪAE : ﻧﻮاﺣﻲ ﻛﻪ درﻣﻌﺮض ﺳﻴﻼب ﭘﺎﻳﻪ ﻳﺎ ﺳﻴﻞ ﺑﺎ دوره ﺑﺎزﮔﺸﺖ 100 ﺳﺎل و اﻣﻮاج ﻛﻢ ﺗﺮ از 1 ﻣﺘﺮ ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮﻧﺪ ﭘﻬﻨﻪ X :ﺳﺎﻳﺮ ﻧﻮاﺣﻲ ﭘﻬﻨﻪ X ﻫﺎﺷﻮر ﺧﻮرده : ﻧﻮاﺣﻲ ﻛﻪ در ﻣﻌﺮض ﺳﻴﻞ 500 ﺳﺎﻟﻪ ﻗﺮار دارﻧﺪ ﭘﻬﻨﻪ VE : ﻧﻮاﺣﻲ ﻛﻪ در آﻧﻬﺎ اﻧﺘﻈﺎر وﻗﻮع اﻣﻮاج ﺑﻴﺶ از 1 ﻣﺘﺮ ﻣﻲ . رود ﺗﺮاز ﺳﻴﻞ ﭘﺎﻳﻪ ﻟﺒﻪ ﺳﺎﺣﻞ رودﺧﺎﻧﻪ ﻓﺼﻞ ﭘﻨﺠﻢ - ﻃﺮاﺣ ﻲ ﺗﺮازﻫﺎ ی ﺳﻴﻞ 31 / 05 / 94 83 ﺷﻜﻞ5 - 3 - ﻧﺤﻮه ﺗﻘﺴﻴﻢ ﺑﻨﺪی ﻧﻮاﺣﻲ A وV در ﻣﻘﻄﻌﻲ ا ز ﻳﻚ رودﺧﺎﻧﻪ ]123 [ ﭘﺲ از ﺗﻬﻴﻪ ﻧﻘﺸﻪ ﭘﻼن، ﻻزم اﺳﺖ ﻛﻪ رخ ﻧﻴﻢ ﻃﻮﻟﻲ ﺗﺮاز ﺳﻄﺢ آب ﺑﺮای ﻫﺎ ﺳﻴﻞ ی ﺑﺎ دوره ﺑﺎزﮔﺸﺖ ﻣﺨﺘﻠـﻒ ﻧﻴـﺰ ﺗﻬﻴـﻪ ﮔﺮدد ﺗﺎ ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از آن ﺑﺘﻮان در ﻫﺮ ﻧﻘﻄﻪ از ﻣﻨﻄﻘﻪ، ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ دوره ﺑﺎزﮔﺸﺖ ﺳﻴﻞ ﭘﺎﻳﻪ، ﺗﺮاز ﺳﻴﻞ و ﺑﻪ ﺗﺒﻊ آن ﺗﺮاز ﻛـﻒ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن را ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻛﺮد . در ﺷﻜﻞ )5 - 4 (ﻧﻤﻮﻧﻪ ای از ﻧﻘﺸﻪ ﭘﻴﺸﻨﻬﺎدی رخ ﻧﻴﻢ ﻃﻮﻟﻲ ﺗﺮاز ﺳﻄﺢ آب ﺑﺮای ﻫـﺎ ﺳﻴﻞ ی ﺑـﺎ دوره ﺑﺎزﮔﺸﺖ ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻧﺸﺎن داده ﺷﺪه اﺳﺖ . 1<ﻣﺘﺮ ارﺗﻔﺎع ﻣﻮج ﭘﻬﻨﻪAE ﭘﻬ ﻨﻪ VE 1 >ﻣﺘﺮ ارﺗﻔﺎع ﻣﻮج ﺳﺎﺧﺘﻤﺎﻧﻲ ﻛﻪ ﺗﺮاز ﻛﻒ آن ﺻﺤﻴﺢ اﺳﺖ ﺗﺮاز ﺳﻴﻞ ﭘﺎﻳﻪ ﺑﺎ ﻟﺤﺎظ ﻛﺮدن اﺛﺮات ﻣﻮج ﺗﺮاز ﺳﻄﺢ ﺳﻴﻼب ﺑﺎ دوره ﺑﺎزﮔﺸﺖ 100 ﺳﺎﻟﻪ ﺑﺪون در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻦ ﻣﻮج ﺳﺎﺧﺘﻤﺎﻧﻲ ﻛﻪ ﻛﻒ آن ﭘﺎﻳﻴﻦ ﺗﺮ از ﺗﺮاز ﺳﻴﻞ ﭘﺎﻳﻪ اﺳﺖ . اراﺿﻲ ﻛﻪ ﺗﺤﺖ ﺗﺎﺛﻴﺮ ﺑﺎد ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮﻧﺪ ﺳﺎﺣﻞ ﺷﻨﻲ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن ﻟﺒﻪ ﺳﺎﺣﻞ ﭘﻮﺷﺶ ﮔﻴﺎﻫﻲ ﻣﺤﺪوده اﻣﻮاج و ﺳﻴﻼب ﺑﺎ دوره ﺑﺎزﮔﺸﺖ 100 ﺳﺎل 84 31 / 05 / 94 راﻫﻨﻤﺎی ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ﺷﻜﻞ5 - 4 - رخ ﻧﻴﻢ ﻃﻮﻟﻲ ﺗﺮاز ﺳﻄﺢ آب ﺑﺮای ﻫﺎ ﺳﻴﻞ ی ﺑﺎ دوره ﺑﺎزﮔﺸﺖ ﻫﺎ ی ﻣﺨﺘﻠﻒ ]123 [ ﺣﺎل ﺑﺎ داﺷﺘﻦ ﻧﻘﺸﻪ ﻫﺎ ی ﭘﻼن و خر ﻧﻴﻢ ﻃﻮﻟﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﻣﻲ ﺗـﻮان ﺗـﺮاز ﺳـﻴﻞ ﭘﺎﻳـﻪ 1 (BFE) را ﺗﻌﻴـﻴﻦ ﻛـﺮد . اﻣـﺎ ﺳـﻮال اﻳﻨﺠﺎﺳﺖ ﻛﻪ ﺗﺮاز ﺳﻴﻞ ﭘﺎﻳﻪ را ﺑﺮاﺳﺎس ﻛﺪام ﺳﻴﻼب در ﻧﻈﺮ ﺑﮕﻴﺮﻳﻢ . در اﻳﻦ ﻣﻮرد ﻧﻴﺰ آﻳﻴﻦ ﻧﺎﻣﻪ ﻗﺎﻧﻮﻧﻲ در داﺧﻞ ﻛﺸـﻮر، در زﻣﺎن ﺗﻬﻴﻪ اﻳﻦ راﻫﻨﻤﺎ اراﺋﻪ ﻧ ﺸﺪه اﺳﺖ ، از ﺗﻮان ﻣﻲ رو اﻳﻦ از اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎی ﺳﺎﻳﺮ ﻛﺸ ﻮرﻫﺎ اﺳﺘﻔﺎده ﻛﺮد . واﺿﺢ اﺳﺖ ﻛﻪ در ﺑﺮﺧﻲ ﻣﻨﺎﻃﻖ ، اﺣﺘﻤﺎل رﺧﺪاد ﺳﻴﻼب ﺑﻴﺶ ، ﺗﺮ از دﻳﮕﺮ ﻣﻨﺎﻃﻖ اﺳﺖ . ﺑﺮای اﻫﺪاف ﻋﻤﻠﻲ ، رﻳﺴﻚ ﻗﺎﺑﻞ ﻗﺒﻮل ﺑﺴﺘﮕﻲ ﺑﻪ ﻣﻮرد ﺧﺎص دارد . ﺑﺮای ﻣﺜﺎل آب ﮔﺮﻓﺘﮕﻲ ﻳﻚ ﭘﺎرک ، ﻣﺰرﻋﻪ ﻳﺎ زﻣﻴﻦ ﮔﻠﻒ ﻫﺮ 10 ﺳﺎل ﻳـﻚ ﺑـﺎر ﻗﺎﺑـﻞ ﻗﺒـﻮل اﺳﺖ وﻟﻲ در ﻣﻮرد ﻣﺪارس و ﺑﻴﻤﺎرﺳﺘﺎن ﻫﺎ ﻛﻪ ﺧﻄﺮ ﺟﺎﻧﻲ ﺑﻴﺶ ﺗﺮ ی وﺟﻮد دارد ، رﻳﺴﻚ 1 در500 ﺳﺎل اﻧﺘﺨـﺎب ﻣـﻲ ﺷـﻮد . ﺑﻘﻴﻪ ﻣﻮارد در ﻣﻴﺎن اﻳﻦ دو ﺣﺪ ﻧﻬﺎﻳﻲ )1 در10 ﺳﺎل ﺗﺎ1 در500 ﺳﺎل ( ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮﻧﺪ . ﻳﻜﻲ از ﻣﻨـﺎﺑﻊ ﺧـﺎرﺟﻲ ﻛـﻪ ﺗـﺮاز ﺳﻴﻞ ﭘﺎﻳﻪ را ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻛﺮده اﺳﺖ ﻃﺮح ﺑﻴﻤﻪ ﻣﻠﻲ ﺳﻴﻼب آﻣﺮﻳﻜﺎ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﻃﺮح ﺑﻴﻤﻪ ﻣﻠﻲ ﺳﻴﻼب آﻣﺮ ﻳﻜﺎ دوره ﺑﺎزﮔﺸـﺖ ﺗـﺮاز ﺳﻴﻞ ﭘﺎﻳﻪ را 100 ﺳﺎل در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻪ اﺳﺖ . ﻃﺒﻖ اﻳﻦ ﻣﻌﻴﺎر، اﺣﺘﻤﺎل آﺳﻴﺐ دﻳﺪﮔﻲ ﻳﻚ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن ﻛﻪ ﺑـﺎﻻﺗﺮ از ﺗـﺮاز ﺳـﻴﻞ ﭘﺎﻳﻪ ﺳﺎﺧﺘﻪ ﻧﺸﺪه اﺳﺖ، در ﻃﻮل ﻋﻤﺮ 30 ﺳﺎﻟﻪ آن26 درﺻﺪ اﺳﺖ . ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻗﻮاﻧﻴﻦ و آﻳﻴﻦ ﻫﺎ ﻧﺎﻣﻪ ی ﻣﻮﺟﻮد در ﻛﺸـﻮر در ﻣﻮرد ﺑﺴﺘﺮ و ﺣﺮﻳﻢ رودﺧﺎﻧﻪ و ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎی ﻣﻮﺟﻮد ﺧﺎرﺟﻲ ﭘﻴﺸﻨﻬﺎد ﻣﻲ ﮔﺮدد ﻛﻪ ﺗﺮاز ﺳﻴﻞ ﭘﺎﻳﻪ، ﺗﺮاز ﺳـﻴﻞ ﺑـﺎ دوره ﺑﺎزﮔﺸﺖ 100 ﺳﺎل در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﻮد . 1- Base Flood Elevation 250 240 230 6 / 7 8 / 7 0/ 8 2 / 8 4 / 8 6 / 8 8 / 8 4 / 7 ﺳﻴﻼب500 ﺳﺎﻟﻪ ﺳﻴﻼب 100 ﺳﺎﻟﻪ ﺳﻴﻼب 50 ﺳﺎﻟﻪ ﺳﻴﻼب 10 ﺳﺎﻟﻪ ﺑﺴﺘﺮ رودﺧﺎﻧﻪ ﻣﻘﻄﻊ ﻋﺮﺿﻲ ﺗﺮاز ﺳﻄﺢ آب ﻓﻮت ) ( ﺑﺮای ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺗﺮاز ﺳـﻴﻞ ﭘﺎ ﻳـﻪ در ﻣﺤﻞ ﻫﺎی ﻣﻌﻴﻦ ﻣﻲ ﺗـﻮان از ﻧــﻴﻢ رخ ﻃــﻮﻟﻲ ﺳــﻴﻼب اﺳﺘﻔﺎده ﻛﺮد . 1 - ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﻧﻘﺸـﻪ ﻫـﺎی ﭘـﻼن و ﻓﺎﺻـﻠﻪ ﻧ ﻘﻄـﻪ ﻣـﻮرد ﻧﻈﺮ از ﻳﻚ ﻋﺎرﺿﻪ ﻣﺸـﺨﺺ ﺑﻪ ) ﻃـﻮر ﻣﺜـﺎل ﻳـﻚ ﻣﻘﻄـﻊ ﻋﺮﺿﻲ ﻛﻪ ﻫﻢ در ﭘﻼن و ﻫﻢ در ﻧﻴﻢ رخ ﻃﻮﻟﻲ ﻧﺸـﺎن داده اﺳﺖ ﺷﺪه ( ﻣﺤﻞ ﻣﻮرد ﻧﻈـﺮ ﺑﺮ روی ﻧﻘﺸﻪ ﻧـﻴﻢ رخ ﻃـﻮﻟﻲ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻣ ﻲ .ﺷﻮد 2 - ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑـﻪ ﻣﺤـﻞ ﻧﻘﻄـﻪ ﻣــﻮرد ﻧﻈــﺮ ﺑــﺮ روی ﻧﻘﺸــﻪ ﻧﻴﻢ رخ ﻃﻮﻟﻲ و ﺑـﺎ ﺗﻮﺟـﻪ ﺑـﻪ دوره ﺑﺎزﮔﺸــﺖ ﺳــﻴﻞ ﭘﺎﻳــﻪ، ﺗﺮاز ﺳﻴﻞ ﭘﺎﻳﻪ در ﻧﻘﻄﻪ ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻣﻲ ﺷﻮد. ﻓﺎﺻﻠﻪ از ﻣﺤﻞ اﺗﺼﺎل ﺑﺎ ﺷﺎﺧﻪ ﺑﻌﺪی)ﻣﺎﻳﻞ( ﻓﺼﻞ ﭘﻨﺠﻢ - ﻃﺮاﺣ ﻲ ﺗﺮازﻫﺎ ی ﺳﻴﻞ 31 / 05 / 94 85 5 - 5 - ارﺗﻔﺎع آزاد در داﺧﻞ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ﻋﻮاﻣﻠﻲ وﺟﻮد دارﻧﺪ ﻛﻪ ﻗﺎﺑﻞ ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ و ﺑـﺮآورد ﻧﻴﺴـﺘﻨﺪ از ﺟﻤﻠـﻪ ﺗﻮﺳـﻌﻪ ﻛـﺎرﺑﺮی اراﺿـﻲ در ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ، وﺟﻮد ﻋﺪم ﻗﻄ ﻌﻴﺖ ﻫﺎ ، ﻛﻤﺒﻮد اﻃﻼﻋﺎت ﻫﻴﺪروﻟﻮژﻳﻜﻲ، اﻣـﻮاج و ﺟﺮﻳـﺎن ﻫـﺎ ی وارﻳـﺰه ای ﻫﻤـﺮاه ﺳـﻴﻞ ﭘﺎﻳـﻪ و ﻫﺎ ﺳﻴﻞ ﻳﻲ ﺑﺎﻻﺗﺮ از ﺳﻴﻞ ﭘﺎﻳﻪ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ . ﺑﺮای در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻦ اﻳﻦ ﻋﻮاﻣﻞ و ﺑﺎﻻ ﺑﺮدن درﺟﻪ اﻃﻤﻴﻨﺎن ﺣﻔﺎﻇـﺖ ﺳـﺎﺧﺘﻤﺎن در ﻣﻘﺎﺑﻞ ﺳﻴﻼب، ﺑﺎﻳﺪ ﻣﻘﺪاری را ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ارﺗﻔﺎع آزاد ﺑﻪ ﺗﺮاز ﺳﻴﻞ ﭘﺎﻳﻪ اﺿ ﺎﻓﻪ ﻛﺮد . در آﻳﻴﻦ ﻫﺎ ﻧﺎﻣﻪ ی ﻣـﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳـﻴﻼب دﺷـﺖ ، ارﺗﻔﺎع آزاد ﻻزم ﺑﺪﻳﻦ ﻣﻌﻨﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺗﺮاز ﻛﻒ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن ﻫﺎ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ ﻧﺴﺒﺖ ارﺗﻔﺎع آزاد، ﺑﺎﻻﺗﺮ از ﺗﺮاز ﺳﻴﻞ ﭘﺎﻳﻪ ﺳﺎﺧﺘﻪ ﺷـﻮﻧﺪ ﻳﺎ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن ﻫﺎ ﻳﻲ ﻛﻪ ارﺗﻔﺎع ﻫﺎ آن ﺑﺎﻻﺗﺮ آورده ﻧ ﻤﻲ ﺷﻮد ﺑﺎﻳﺪ ﺗﻤﺎم اﺟﺰای ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن ﺗﺎ ارﺗﻔـﺎع آزاد در ﻧﻈـﺮ ﮔﺮﻓﺘـﻪ ﺷـﺪه در ﺑﺎﻻﺗﺮ از ﺗﺮاز ﺳﻴﻞ ﭘﺎﻳﻪ، در ﻣﻘﺎﺑﻞ ﺳﻴﻼب ﻣﻘﺎوم ﺷﻮﻧﺪ و ﻳﺎ ﺑﻪ اﺻﻄﻼح ﭘﺎدﺳﻴﻞ ﺳﺎزی ) ﺿﺪ ﺳﻴﻞ ( ﮔﺮدﻧﺪ ]114 .[ ،ﺑﺮای ﺗﻌﻴﻴﻦ ارﺗﻔﺎع آزاد در اﻳﻦ ﻣﻮارد آﻳﻴﻦ ﻧﺎﻣﻪ ﺧﺎﺻﻲ در ﻛﺸﻮر وﺟﻮد ﻧﺪارد . ﻳﻜﻲ از ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻣﻮﺛﻖ ﺑـﺮای ﺗﻌﻴـﻴﻦ ارﺗﻔـﺎع آزاد ﻃﺮح ﻣﻠﻲ ﺑﻴﻤﻪ ﺳﻴﻼب آﻣﺮﻳﻜﺎ1 (NFIP) ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . در اﻳـﻦ ﻃـﺮح ارﺗﻔـﺎع آزاد را ﺑـﻴﻦ 30 ﺗـﺎ60 ﺳـﺎﻧﺘﻲ ﻣﺘـﺮ در ﻧﻈـﺮ ﻣﻲ ﮔﻴﺮﻧﺪ . ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻛﻪ اﻳﻦ در ﻃﺮاﺣﻲ ﻫﺎ ﺳﺎزه ی آﺑﻲ ﻧﻴﺰ ارﺗﻔﺎع آزاد در ﻫﻤﻴﻦ ﺣﺪود ﺑﻪ دﺳﺖ ﻣﻲ آﻳـﺪ ، ﭘﻴﺸـﻨﻬﺎد ﻣـﻲ ﺷـﻮد ارﺗﻔﺎع آزاد ﺑﺮای ﺗﺮاز ﺳﻴﻞ ﭘﺎﻳﻪ 60 ﺳﺎﻧﺘﻲ ﻣﺘﺮ در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﻮد . 5 - 6 - ﻣﻼﺣﻈﺎت اﺟﺮاﻳ ﻲ ﺗﺮاز ﺳﻴﻞ ﺗﺮاز ﺳﻴﻞ ﭘﺎﻳﻪ ﺑﺮای ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺗﺮاز ﻛﻒ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن ﻫﺎ ی واﻗﻊ در ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻣﻲ ﺷﻮد از . اﻳـﻦ رو ﭘﻴﺸـﻨﻬﺎد ﻣـﻲ ﺷـﻮد ﺑﺮای ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن ﻫﺎ ی داﺧﻞ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ، ﻳﻚ ﮔﻮاﻫﻴﻨﺎﻣﻪ ﺻﺎدر ﺷﻮد ﻛﻪ در آن ﻣﻮارد زﻳﺮ درج ﺷﺪه ﺑﺎﺷﺪ : − ﺗﺮاز ﺗﺤﺘﺎﻧﻲ ﭘﺎﻳﻴﻦ ﺗﺮﻳﻦ ﻋﻀﻮ اﻓﻘﻲ ﺳﺎزه ﺑﺮ ﺣﺴﺐ ﻣﺘﺮ − ﺗﺮاز ﺳﻴ ﻞ ﭘﺎﻳﻪ − ﭘﺎﻳﻴﻦ ﺗﺮﻳﻦ ﺗﺮاز ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن ﻣﺠﺎور − ﻧﻮع ﻓﻮﻧﺪاﺳﻴﻮن − ﻋﻤﻖ ﺗﻘﺮﻳﺒﻲ ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ و آب ﺷﺴﺘﮕﻲ ﺑﺮای ﻃﺮاﺣﻲ ﻓﻮﻧﺪاﺳﻴﻮن ﺑﺮای ﺑﺎﻻﺑﺮدن ﺗﺮاز ﻛﻒ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن ﻫﺎ و ﻣﻠﺤﻘﺎت روش ﻫﺎ آن ﻫﺎ ی ﻣﺨﺘﻠﻔﻲ وﺟﻮد دارد ﻛﻪ در اداﻣﻪ اراﺋﻪ ﻣﻲ ﮔﺮدد . ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﺗﺮاز ﻛﻒ ﻳﻚ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن ﺑﺎ رﻳﺰ ﺧﺎک ی در زﻳﺮ آن ﺑﺎﻻ آورده ﺷﻮد ﻳﺎ ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﻓﻮﻧﺪاﺳﻴﻮن ﻫﺎ ی ﺳـﺘﻮﻧﻲ ﻳـﺎ ﺷﻤﻊ ﻛﻮﺑﻲ اﻳﻦ ﻛﺎر اﻧﺠﺎم ﺷﻮد . در ﺷﻜﻞ )5 - 5 ( ﻧﺤﻮه ﺑﺎﻻ آوردن ﺗﺮاز ﻛﻒ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن ﻫﺎ ﺑﻪ ﻫﺮ دو روش ﻧﺸﺎن داده ﺷﺪه اﺳﺖ . در ﻫﺎ ﺷﻜﻞ ) ی 5 - 6 ( و )5 - 7 ( ﻧﻴﺰ ﺟﺰﻳﻴﺎت ﺑﺎﻻ ﺑﺮدن ﺗﺮاز ﻛﻒ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن ﻫﺎ ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﻓﻮﻧﺪاﺳﻴﻮن ﻫﺎ ی ﺳﺘﻮﻧ ﻲ و ﺷﻤﻊ ﻛﻮﺑﻲ ﻧﺸﺎن داده ﺷﺪه اﺳﺖ . ﻫﺎ ﺧﺎﻧﻪ ی واﻗﻊ در ﻛﻨﺎره رودﺧﺎﻧﻪ ﺑﺎﻳﺪ در ﺑﺮاﺑﺮ ﻧﻴﺮوﻫـﺎی ﺑـﺎد و آب ﻣﻘﺎوﻣـﺖ ﻛﻨﻨـﺪ . در ﺷـﻜﻞ )5 - 7 ( ﺟﺰﻳﻴﺎت اﺗﺼﺎل در اﻳﻦ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن ﻫﺎ ﻧﺸﺎن داده ﺷﺪه اﺳﺖ . اﻟﺒﺘﻪ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺟﺰﻳﻴﺎت ﻃﺮاﺣﻲ ﻣﺎﻧﻨـﺪ ﻣﻴـﺰان ﺑـﺎﻻﺑﺮدن ﺗـﺮاز ﻛـﻒ 1- National Flood Insurance Program 86 31 / 05 / 94 راﻫﻨﻤﺎی ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن و ﻋﻤﻖ ﻓﻮﻧﺪاﺳﻴﻮن اﺣﺪاﺛﻲ و ﻧﻴﺰ ﻃﺮاﺣﻲ ﺟﺰﻳﻴﺎت اﺗﺼﺎل ﺑﺴﺘﻪ ﺑﻪ ﻣﻮﻗﻌﻴﺖ ﺳـﺎﺧﺘﻤﺎن و ﻧﻴﺮوﻫـﺎی وارد ﺑـﺮ آن در ﭼﻨﻴﻦ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن ﻫﺎ ﻳﻲ ﺑﺮ ﻋﻬﺪه ﻣﻬﻨﺪس ﻃﺮاح اﺳﺖ . ﺷﻜﻞ 5 - 5 - روش ﻫﺎ ی ﺑﺎﻻ آوردن ﺗﺮاز ﻛﻒ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن ﻫﺎ در ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ]123 [ ﺷﻜﻞ5 - 6 - ﻧﺤﻮه ﺑﺎﻻ آوردن ﺗﺮاز ﻛﻒ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن ﻫﺎ ی واﻗﻊ در ﻛﻨﺎره رودﺧﺎﻧﻪ ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﻓﻮﻧﺪاﺳﻴﻮن ﻫﺎ ی ﺳﺘﻮﻧﻲ و ﺷﻤﻊ ﻛﻮﺑﻲ ]123 [ ﭘﺎﻳﻴﻦ ﺗﺮﻳﻦ ﻛﻒ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎ ن ﻳﺟﺰ ﻴﺎت اﺟﺮاﻳﻲ ﻛﻪ در ﺷﻜﻞ )10 - 8 ( ﻧﺸﺎن داده ﺷﺪه اﻧﺪ ﺗﺎﺳﻴﺴﺎت زﻳﺮﺑﻨﺎﻳﻲ ﺑﺮ روی ﺳﻜﻮ ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮﻧﺪ. ﺗﺮاز ﺳﻴﻞ ﭘﺎﻳﻪ ﺳﺘﻮن ﻫﺎی ﺑﺘﻦ آرﻣﻪ ﻳﺎ ﺳﻨﮕﻲ ﻛﻪ ﺑﺮ روی ﺻﻔﺤﺎت ﭘﻬﻦ ﺷﺪه در ﻛﻒ ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮﻧﺪ . ﺷﻤﻊ ﻫﺎی ﭼﻮﺑﻲ ﻳﺎ ﻓﻠﺰی ﻛﻪ در ﻋﻤﻖ ﻣﻨﺎﺳﺐ ﻧﺼﺐ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . ﺗﺎﺳﻴﺴﺎت ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن از ﻗﺒﻴﻞ ﺗﺎﺳﻴﺴﺎت آب و ﺑﺮق و ﻣﺪارﻫﺎی اﻟﻜﺘﺮﻳﻜﻲ ﻓ ﻓﻀﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﻘﻂ ﺑﺮای ﭘﺎرﻛﻴﻨﮓ، راه دﺳﺘﺮﺳﻲ و اﻧﺒﺎر در ﺣﺪ ﻣﺤﺪود اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲ .ﺷﻮد ﭘﺎﻳﻴﻦ ﺗﺮﻳﻦ ﻛﻒ ﺧﺎﻛﺮﻳﺰی ﻣﺘﺮاﻛﻢ ﺷﺪه ﺗﻮﺻﻴﻪ ﻣﻲ ﺷﻮد 3 ﺗﺎ5 ﻣﺘﺮ ﺧﺎﻧﻪ دورﺗﺮ از رودﺧﺎﻧﻪ ﻗﺮار ﮔﻴﺮد . ﺗﺮاز ﺳﻴﻞ ﭘﺎﻳﻪ ﺑﺎزﺷﻮ در دﻳﻮارﻫﺎ ﻛﻪ اﺟﺎزه ﻣﻲ دﻫﺪ آب ﺟﺮﻳﺎن ﭘﻴﺪا ﻛﺮده و از ﻣﺤﻴﻂ ﺧﺎرج ﺷﻮد . ﺗﺎﺳﻴﺴﺎت ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺗﺎﺳﻴﺴﺎت آب و ﺑﺮق و ﻣﺪارﻫﺎی اﻟﻜﺘﺮﻳﻜﻲ ﺑﺎﻻی ﺗﺮاز ﺳﻴﻼب ﻓﺼﻞ ﭘﻨﺠﻢ - ﻃﺮاﺣ ﻲ ﺗﺮازﻫﺎ ی ﺳﻴﻞ 31 / 05 / 94 87 ﺷﻜﻞ5 - 7 - ﺟﺰﻳﻴﺎت اﺗﺼﺎﻻت در ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن ﻫﺎی ﻛﻨﺎره رودﺧﺎﻧﻪ ﻛﻪ ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﺷﻤﻊ ﻛﻮﺑﻲ و ﻓﻮﻧﺪاﺳﻴﻮن ﻫﺎی ﺳﺘﻮﻧﻲ، ﺗﺮازﺷﺎن ﺑﺎﻻ آ ﻣﺪه اﺳﺖ ]123 [ اﮔﺮ از ﻫﺎ ﺧﺎﻧﻪ ی ﭘﻴﺶ ﺳﺎﺧﺘﻪ اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲ ﺷﻮد ﺑﺎﻳﺪ ﻣﻼﺣﻈـﺎت وﻳـﮋه ای ﺻـﻮرت ﮔﻴـﺮد . ﺗﺠﺮﺑﻴـﺎت ﻧﺸـﺎن ﻣـﻲ دﻫـﺪ ﻛـﻪ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن ﻫﺎ ی ﭘﻴﺶ ﺳﺎﺧﺘﻪ آﺳﺎن ﺗﺮ ﺗﺨﺮﻳﺐ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن ﻫﺎ ی ﭘﻴﺶ ﺳﺎﺧﺘﻪ ﺑﺮای ﻣﻘﺎوﻣﺖ در ﺑﺮاﺑﺮ ﻏﻮﻃﻪ ور ی، رﻳﺰش و ﺟﺎﺑﺠﺎﻳﻲ ﻫﺎ ی ﺟﺎﻧﺒﻲ، ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ دﻓﺘﺮﭼﻪ ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻧﺼﺐ و ﻫﺎ آن آﻳﻴﻦ ﻫﺎ ﻧﺎﻣﻪ ی ﻣﻮﺟﻮد ﻣﻬﺎر ﺷﻮﻧﺪ ]123 .[ در ﺷـﻜﻞ )5 - 8 ( ﻧﺤﻮه ﻣﺤﺎﻓﻈﺖ از ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن ﻫﺎ ی ﭘﻴﺶ ﺳﺎﺧﺘﻪ در ﻣﻘﺎﺑﻞ ﺳﻴﻼب ﻧﺸﺎن داده ﺷـﺪه اﺳـﺖ . ﻫﻤـﺎن ﻃـﻮر ﻛـﻪ در ﺷـﻜﻞ ﻣﻼﺣﻈﻪ ﻣﻲ ﺷﻮد ﺗﺮاز ﻛﻒ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن ﭘﻴﺶ ﺳﺎﺧﺘﻪ ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﺑﻠﻮک ﻫﺎ ی ﺳﺎﺧﺘﻤﺎﻧﻲ ﻛﻪ ﺑﺎ ﻣﻴﻠﮕﺮد ﺗﻘﻮﻳﺖ اﻧﺪ ﺷﺪه ﺑﺎﻻ آورد ه ﺷﺪه اﺳﺖ . ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﻗﺎ ب ﻫﺎی ﻣﻬﺎری ﺗﻮﻛﺎر، اﻳﻦ ﺑﻠﻮک ﻫﺎ ﺑﻪ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن ﻣﺘﺼـﻞ ﺷـﺪه اﻧـﺪ . ﺑـﺮای ﻣﺤﺎﻓﻈـﺖ از ﺗﺎﺳﻴﺴـ ﺎت زﻳﺮﺑﻨﺎﻳﻲ ﻧﻴﺰ ﻫﺎ آن را ﺑﺮ روی ﺳﻜﻮ ﻗﺮار ﻣﻲ دﻫﻨﺪ . ﺷﻜﻞ 5 - 8 - ﻧﺤﻮه ﺣﻔﺎﻇﺖ از ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن ﻫﺎ ی ﭘﻴﺶ ﺳﺎﺧﺘﻪ در ﻣﻘﺎﺑﻞ ﺳﻴﻼب ]123 [ در ﺳﺎﺧ ﺘﻤﺎن ﻫﺎ ی ﻣﺴﻜﻮﻧﻲ ﺗﻮان ﻣﻲ ﻗﺴﻤﺘﻲ از ﻣﻠﺤﻘﺎت ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن ﻣﺎﻧﻨﺪ ﭘﺎرﻛﻴﻨﮓ ﻫﺎ راه و ﻫﺎ ی دﺳﺘﺮﺳﻲ را در ﭘﺎﻳﻴﻦ از ﺗﺮ ﺗﺮاز ﺳﻴﻞ ﭘﺎﻳﻪ ﻗﺮار داد . ﺑﺮای ﻣﻠﺤﻘﺎت ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن ﻛﻪ در زﻳﺮ ﺗﺮاز ﺳﻴﻞ ﭘﺎﻳﻪ ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮﻧﺪ ﺑﺎﻳﺪ ﻣﻼﺣﻈﺎت زﻳﺮ رﻋﺎﻳﺖ ﮔﺮدد : ﺑﻠﻮک ﻫﺎی ﺑﺘﻨﻲ ﺳﻜﻮ ﺑﺮای ﺑﺎﻻﺑﺮدن ﺗﺮاز ﻛﻒ ﺗﺎﺳﻴﺴﺎت زﻳﺮﺑﻨﺎﻳﻲ ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﻗﺎب ﻫﺎی ﻣﻬﺎری اﻳﻤﻦ ﺷﺪه اﺳﺖ ﻣﻴﺦ ﻫﺎی ﭘﺮچ ﻓﻠﺰی ﻣﻴﻠﮕﺮد ﺑﺮای ﺗﻘﻮﻳﺖ در ﻫﺮ ﻃﺮف ﺑﺘﻦ در ز ﻳﺮ ﻋﻤﻖ ﻳﺨﺒﻨﺪان ﻣﻬﺎری ﻫﺎی روی زﻣﻴﻦ ﻛﻪ ﺗﻮﺳﻂ اﻓﺮاد ﻣﺘﺨﺼﺺ ﻃﺮاﺣﻲ ﺷﺪه اﻧﺪ . ﺗﺴﻤﻪ و ﻛﻼف ﺑﺴﺖ ﻣﺨﺼﻮص ﺷ 88 31 / 05 / 94 راﻫﻨﻤﺎی ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ − ﺑﺮای ﻫﺮ ﺳﻄﺢ ﺑﺎﻳﺪ ﻣﺠﺮای ﺗﺨﻠﻴﻪ ﺟﺮﻳﺎن ﺳﻴﻞ در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺖ . ﺳﻄﺢ ﺧﺎﻟﺺ ﻣﺠﺮای ﺗﺨﻠﻴﻪ 5/ 69 ﺳﺎﻧﺘﻲ ﻣﺘﺮ ﻣﺮﺑﻊ در ﻫﺮ ﻣﺘﺮ ﻣﺮﺑﻊ از ﻛﻞ ﻓﻀﺎی ﻣﺤﺼﻮر ﺷﺪه اﺳﺖ . − اﻳﻦ ﻗﺴﻤﺖ ﺑﺎﻳﺪ ﻃﻮری ﻃﺮاﺣﻲ ﮔﺮدد ﻛﻪ اﻣﻜﺎن ﻋﺒﻮر آب از آن ﺑﻪ راﺣﺘﻲ اﻣﻜﺎن ﭘﺬﻳﺮ ﺑﺎﺷﺪ . − دﻳﻮارﻫﺎ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺮای رﻳﺰش، ﮔﺴﻴﺨﺘﮕﻲ ﺗﺤﺖ ﺷﺮاﻳﻂ ﺳﻴﻼب و ﻃﻮﻓﺎن ﻃﺮاﺣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . − ﺳﻴﻢ ﻫﺎی ﺑﺮق و ﻟﻮﻟ ﻪ ﻫﺎ ﻧﺒﺎﻳﺪ از ﺟﺎﻫﺎﻳﻲ ﻋﺒﻮر ﻛﻨﻨﺪ ﻛﻪ اﺣﺘﻤﺎل ﮔﺴﻴﺨﺘﮕﻲ وﺟﻮد دارد . − اﺗﺎق ﺗﺎﺳﻴﺴﺎت ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن و ﺳﺮوﻳﺲ ﻫﺎی اﻟﻜﺘﺮﻳﻜﻲ ﻧﺒﺎﻳﺪ در ﭼﻨﻴﻦ ﻣﺤﻴﻂ ﻫﺎﻳﻲ و زﻳﺮ ﺗﺮاز ﺳﻴﻞ ﭘﺎﻳﻪ ﻗﺮار داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﻨﺪ . − ﻣﺠﺮای ﺗﺨﻠﻴﻪ ﺟﺮﻳﺎن ﺑﺎﻳﺪ ﺣﺪاﻗﻞ30 ﺳﺎﻧﺘﻲ ﻣﺘﺮ ﺑﺎﻻﺗﺮ از زﻣﻴﻦ ﻃﺒﻴﻌﻲ ﺑﺎﺷﺪ . در ﺷﻜﻞ )5 - 9 (ﻧﻤﻮﻧﻪ ا ی از اﻳﻦ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن ﻫﺎ ﻧﺸﺎن داده ﺷـﺪه اﺳـﺖ . ﺑـﻪ ﻣﺠﺮاﻫـﺎی ﺗﺨﻠﻴـﻪ اﻳﺠـﺎد ﺷـﺪه ﮔﺮﺑـﻪ رو 1 ﻧﻴـﺰ ﻣﻲ ﮔﻮﻳﻨﺪ . در ﺷﻜﻞ )5 - 10 (ﺟﺰﻳﻴﺎﺗ ﻲ از اﻳﻦ ﺧﺰﻳﺪه روﻫﺎ ﻧﺸﺎن داده ﺷﺪه اﺳﺖ . ﺷﻜﻞ 5 - 9 - ﻧﻤﻮﻧﻪ ای از ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن ﻫﺎ ﻳﻲ ﻛﻪ ﺑﺨﺸﻲ از ﻣﻠﺤﻘﺎت ﻫﺎ آن در ﭘﺎﻳﻴﻦ ﺗﺮ از ﺳﻴﻞ ﭘﺎﻳ ﻪ ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻪ اﺳﺖ ]123 [ 1- Crawl Space ﺗــﺮاز زﻣــﻴﻦ ﻃﺒﻴﻌــﻲ در داﺧــﻞ ﻣﺤــﺪوده ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن در زﻳﺮ ﺗﺮاز ﺳﻴﻞ ﭘﺎﻳﻪ ﺑﺎﻳﺪ ﺑـﺎﻻﺗﺮ از ﺗﺮاز زﻣﻴﻦ ﻃﺒﻴﻌﻲ در ﺧﺎرج از ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن ﺑﺎﺷﺪ. ﭘﺎﻳﻴﻦ ﺗﺮﻳﻦ ﻛﻒ ﺗﺮاز ﺳﻴﻞ ﭘﺎﻳﻪ اﻳﻦ ﻓﺎﺻﻠﻪ ﺑﻴﺶ از30 ﺳﺎﻧﺘﻲ ﻣﺘﺮ ﺑﺎﻻﺗﺮ از زﻣﻴﻦ ﻃﺒﻴﻌﻲ ﻧﺒﺎﺷﺪ . ﺣـﺪاﻗﻞ دو ﻣﺠـﺮای ﺗﺨﻠﻴـﻪ در دو ﺟﻬﺖ ﻣﺘﻘﺎوت ﻗﺮار ﮔﻴﺮﻧﺪ . ﻓﺼﻞ ﭘﻨﺠﻢ - ﻃﺮاﺣ ﻲ ﺗﺮازﻫﺎ ی ﺳﻴﻞ 31 / 05 / 94 89 ﺷﻜﻞ5 - 10 - ﺟﺰﻳﻴﺎت ﮔﺮﺑﻪ روﻫﺎ ]123 [ ﺗﺎﺳﻴﺴﺎت ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن ﭼﻪ در داﺧﻞ آن و ﭼﻪ در ﺧﺎرج آن ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺎﻻﺗﺮ از ﺗﺮاز ﺳﻴﻞ ﻗﺮار ﮔﻴﺮﻧﺪ ﻳـﺎ در ﻣﻘﺎﺑـﻞ ﺳـﻴﻞ ﻣﻘـﺎوم ﺷﻮﻧﺪ . در ﺷﻜﻞ ﻫﺎی )5 - 11 ( و )5 - 12 ( ﻧﺤﻮه ﺣﻔﺎﻇﺖ از اﻳﻦ ﺗﺎﺳﻴﺴﺎت در ﻣﻘﺎﺑﻞ ﺳﻴﻞ ﻧﺸﺎن داده ﺷﺪه اﺳﺖ . اﻳﻦ ﺗﺎﺳﻴﺴﺎت ﺷﺎﻣﻞ ﻟﻮﻟﻪ ﻛﺸﻲ، ﻣﺪارﻫﺎی اﻟﻜﺘﺮﻳﻜﻲ، ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻫﺎی ﺗﻬﻮﻳﻪ ﻣﻄﺒﻮع، ﻣﺨﺎزن ﺳﻮﺧﺖ و ﭘﻤﭗ ﻫﺎی ﺗﺎﺳﻴﺎﺳﺖ ﮔﺮﻣـﺎﻳﺶ 1 و ﻧﻈـﺎﻳﺮ آن ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ . 1- Heat Pump 30 ﺳﺎﻧﺘﻲ ﻣﺘﺮ ﺗﺮاز ﺳﻴﻞ ﭘﺎﻳﻪ ﺗﺮاز ﭘﺎﻳﻴﻦ ﺗﺮﻳﻦ ﻛﻒ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن ﺗﻮﺟﻪ : ﺗﻤﺎم ﻛﺎﻧﺎل ﻫﺎ و ﻟﻮﻟﻪ ﻫﺎی ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺎﻻی ﺗﺮاز ﺳﻴﻞ ﭘﺎﻳﻪ ﺑﺎﺷﻨﺪ . ﺗﺮاز زﻣﻴﻦ ﻃﺒﻴﻌﻲ داﺧﻞ ﻣﺤﺪوده ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن ﺗﺮاز زﻣﻴﻦ ﻃﺒﻴﻌﻲ در ﺧﺎرج از ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن 30 ﺳﺎﻧﺘﻲ ﻣﺘﺮ ﻣﺠﺮای ﺗﺨﻠﻴﻪ ﺟﺮﻳﺎن ارﺗﻔﺎع ﭘﻲ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ آﻳﻴﻦ ﻧﺎﻣﻪ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن 90 31 / 05 / 94 راﻫﻨﻤﺎی ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ﺷﻜﻞ5 - 11 - ﻧﺤﻮه ﺣﻔﺎﻇﺖ از ﺗﺎﺳﻴﺴ ﺎت ﺧﺎرج از ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن در ﻣﻘﺎﺑﻞ ﺳﻴﻼب ﺷﻜﻞ 5 - 12 - ﻧﺤﻮه ﺣﻔﺎﻇﺖ از ﺗﺎﺳﻴﺴ ﺎت داﺧﻞ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن در ﻣﻘﺎﺑﻞ ﺳﻴﻼب ﻣﺠﺮای ﺗﺨﻠﻴﻪ ﺟﺮﻳﺎن ﻣﺠﺮای ﺗﺨﻠﻴﻪ ﺟﺮﻳﺎن آﺑﮕﺮم ﻛﻦ ﺑـﺮ روی ﺳـﻜﻮ ﻗﺮار داده ﺷﺪه اﺳﺖ. ﻣﺪارﻫﺎی اﻟﻜﺘﺮﻳﻜﻲ از ﺳﻘﻒ ﺳﻴﻢ ﻛﺸﻲ ﺷﻮﻧﺪ. ﭘﺎرﻛﻴﻨﮓ ﻛﻪ در ﭘﺸﺖ اﻳـﻦ ﺗﺎﺳﻴﺴﺎت ﻗﺮار دارد. ﭘﻤﭗ ﻫﺎی ﺗﺎﺳﻴﺴﺎت ﮔﺮﻣﺎﻳﺶ ﻛﻪ ﺑﺮ روی ﺳﻜﻮ ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮﻧﺪ . ﻣﺨﺰن ﺳﻮﺧﺖ ﻣﻬﺎر ﺷﺪه ﺑﺮ روی ﺳﻜﻮ ﻣﺨﺰن ﺳﻮﺧﺖ ﻣﻬﺎر ﺷﺪه ﺑﺮای ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی از ﻏﻮﻃﻪ وری ﺗﺮاز ﺳﻴﻞ ﭘﺎﻳﻪ 6 ﻓﺼﻞ6 ﺑﺮآورد ﺧﺴﺎرت ﺳﻴﻼب ﻓﺼﻞ ﺷﺸﻢ - ﺑﺮآورد ﺧﺴﺎرت ﻼبﻴﺳ 31 / 05 / 94 93 ﻓﺼﻞ ﺷﺸﻢ- ﺑﺮآورد ﺧﺴﺎرت ﺳﻴﻼب 6 - 1 - ﻛﻠﻴﺎت در ﺳﺮاﺳﺮ ﻛﺮه ﺧﺎﻛﻲ ﻫﺮ ﺳﺎﻟﻪ ﺳﻴﻼب ﻫﺎ ، ﺧﺴﺎرات ﻣﺎﻟﻲ و ﺗﻠﻔﺎت ﺟﺎﻧﻲ ﻓﺮاواﻧﻲ ﺑﻪ ﺑﺎر ﻣﻲ آورﻧﺪ . ﻛﺸﻮر ﻣﺎ ﻧﻴﺰ در زﻣـﺮه ی ﻛﺸﻮرﻫﺎﻳﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺧﺴﺎرات ﻣﺎﻟﻲ ﺳﻴﻼب در اﻗﺘﺼﺎد ﻣﻠﻲ آن، ﺗﺎﺛﻴﺮ ﻣﻨﻔﻲ ﻣﻬﻤﻲ ﻣﻲ ﮔﺬارد . اﻳﻦ در ﺣﺎﻟﻲ اﺳﺖ ﻛـﻪ ﺗﻠﻔـﺎت ﺟﺎﻧﻲ ﺳﻴﻼب در ﻣﺤﺎﺳﺒﺎت اﻗﺘﺼﺎدی ﻧﮕﻨﺠﻴﺪه و اﻣﻜﺎن ﺟﺒﺮان آن ﻧﻴﺰ ﻣﻴﺴﺮ ﻧﻴﺴﺖ ]60 [ . در اﻳﻦ ﻓﺼﻞ ﺿﻤﻦ ﻣﻌﺮﻓﻲ اﻧﻮاع ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺧﺴﺎرت ﺳﻴﻞ و اراﺋﻪ ﻣﺜﺎل ﻫﺎ ی ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﻫﺮﻳـﻚ، روش ﻫـﺎ ی ﻣﺨﺘ ﻠـﻒ ارزﻳـﺎﺑﻲ ﺧﺴﺎرت ﺑﻴﺎن ﺷﺪه اﺳﺖ و در ﻧﻬﺎﻳﺖ راﺑﻄﻪ ای ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﺗﺨﻤﻴﻦ ﻣﻴﺰان ﻛﻞ ﺧﺴﺎرت ﻣﻌﺮﻓﻲ ﮔﺮدﻳﺪه اﺳﺖ . 6 - 2 - اﻧﻮاع ﺧﺴﺎرت ﺳﻴﻞ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﺗﺤﻠﻴﻞ ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی ﺳﻴﻼب1 و ارزﻳﺎﺑﻲ ﺧﺴﺎرات ﻧﺎﺷﻲ از آن، ﻻزم اﺳﺖ اﻧـﻮاع ﻣﺨﺘﻠـﻒ ﺧﺴـﺎرت ﺳـﻴﻼب2 ﻣﻮرد ﺑﺮرﺳﻲ ﻗﺮار ﮔﻴﺮد . ﺧﺴﺎرت ﺳﻴﻼب را ﻣﻲ ﺗﻮان ﺑﻪ ﺧﺴﺎرات ﻣﺤﺴـﻮس و ﻧﺎﻣﺤﺴـﻮس 3 ، ﻣﺴـﺘﻘﻴﻢ و ﻏﻴﺮﻣﺴـﺘﻘﻴﻢ4 و ﺧﺴﺎرات اوﻟﻴﻪ، ﺛﺎﻧﻮﻳﻪ و ﺛﺎﻟﺜﻴﻪ ﺗﻘﺴﻴﻢ ﺑﻨﺪی ﻧﻤﻮد ]116 .[ در ﺟﺪول )6 - 1 (اﻳﻦ ﺗﻘﺴﻴﻢ ﺑﻨﺪی ﺑﻪ ﻫﻤﺮاه ﻣﺜﺎل ﻫﺎی ﻣﺮﺑﻮط اراﺋﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ . ﺑﻪ ﻃﻮر ﻛﻠﻲ ﺧﺴﺎرات ﻣﺤﺴﻮس ﺧﺴﺎرﺗﻲ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻛﻪ ﺑﺮآورد ﻫﺎ آن ﺑـﻪ ﻟﺤـﺎظ ﻣـﺎﻟﻲ اﻣﻜـﺎن ﭘـﺬﻳﺮ اﺳـﺖ ) ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺧﺴﺎرات وارد ﺑﺮ ﺳـﺎﺧﺘﻤﺎن ﻫـﺎ و ﻣﺤﺘﻮﻳـﺎت (ﻫـﺎ آن ، ﺣـﺎل آن ﻛـﻪ ﺧﺴـﺎرات ﻧﺎﻣﺤﺴـﻮس ﻋﺒﺎرﺗﻨـﺪ از آن دﺳـﺘﻪ ﺧﺴﺎراﺗﻲ ﻛﻪ اﻣﻜﺎن ﺑﻴﺎن و ﺑﺮآورد ﻣﺎﻟﻲ ﻫﺎ آن ﺑﻪ آﺳﺎﻧﻲ اﻣﻜﺎن ﭘﺬﻳﺮ ﻧﻤﻲ ﺑﺎﺷﺪ . از آن ﺟﻤﻠﻪ ﻣﻲ ﺗﻮان ﺑﻪ ﺧﺴﺎرات وارده ﺑـﻪ ﺑﻨﺎﻫﺎی ﺗﺎرﻳﺨﻲ، ﻟﻄﻤﻪ ﻫﺎی ﻋﺎﻃﻔﻲ در ﭘﻲ از دﺳـﺖ دادن داراﻳـﻲ ﺷﺨ ﺼـﻲ اﻓـﺮاد، ﺗﻠﻔـﺎت و آﺳـﻴﺐ وارده ﺑـﻪ ﺳـﻼﻣﺖ ﺟﺴﻤﻲ و رواﻧﻲ اﻓﺮاد اﺷﺎره ﻧﻤﻮد ]116 .[ ﺧﺴﺎرات ﻣﺤﺴـﻮس و ﻧﺎﻣﺤﺴـﻮس ﺧـﻮد ﺑـﻪ دو دﺳـﺘﻪ ﺧﺴـﺎرات ﻣﺴـﺘﻘﻴﻢ و ﻏﻴﺮﻣﺴﺘﻘﻴﻢ ﺗﻘﺴﻴﻢ ﺑﻨﺪی ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . ﺧﺴﺎرت ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ ﺧﺴﺎراﺗﻲ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻛﻪ در زﻣﺎن وﻗـﻮع ﺳـﻴﻼب و ﻣﺴـﺘﻘﻴﻤﺎ در اﺛـﺮ ﺳﻴﻞ ﮔﺮﻓﺘﮕﻲ اﻳﺠﺎد ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ و ﺷﺎﻣﻞ ﺧﺴـﺎرات وارد ﺑـﺮ زﻳﺮﺳـﺎﺧﺖ ﻫـﺎی ﻋﻤـﻮﻣﻲ و اﻣـﻮال ﺷﺨﺼـﻲ ﻫﺴـﺘﻨﺪ ]116 .[ ﺧﺴﺎرات ﻏﻴﺮﻣﺴﺘﻘﻴﻢ آن دﺳﺘﻪ از ﺧﺴﺎرﺗﻲ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻛﻪ از اﻳﺠﺎد وﻗﻔﻪ در اﻧﺠﺎم ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻫﺎی اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ، اﻗﺘﺼـﺎدی ﻧﺎﺷـﻲ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . ﺑﺮﺧﻲ ﻣﺜﺎل ﻫﺎی ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﺗﺎﺛﻴﺮات ﻏﻴﺮﻣﺴﺘﻘﻴﻢ ﻋﺒﺎرﺗﻨﺪ از ﺧﺴﺎرت وارده ﺑـﺮ ﺗﻮﻟﻴـﺪات ﻛﺸـﺎورزی و ﺻـﻨ ﻌﺖ، ﻛﺎﻫﺶ درآﻣﺪ ﺷﺮﻛﺖ ﻫﺎی ﺗﺠﺎری، ﻓﺮوﺷﮕﺎه ﻫﺎ و ﻫﺘﻞ ﻫﺎ، اﻓﺰاﻳﺶ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎی ﺣﻤﻞ و ﻧﻘﻞ در اﺛﺮ ﺑـﻪ زﻳـﺮ ﺳـﻴﻼب رﻓـﺘﻦ راه ﻫﺎ، اﺧﺘﻼل در ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻫﺎی روزﻣﺮه و ﺻﺮف ﻫﺰﻳﻨﻪ ﺑﻪ واﺳﻄﻪ وﻗﻮع ﺣﻮادث ﻏﻴﺮﻣﺘﺮﻗﺒﻪ و ﺗﺨﻠﻴﻪ ﻣﺮدم ]116 .[ 1- Flood Risk Analysis 2- Different Flood Damage Categories 3- Tangible And Intangible Damage 4- Direct And Indirect Damage 94 31 / 05 / 94 راﻫﻨﻤﺎی ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ﺟﺪول6 - 1 - اﻧﻮاع ﺧﺴﺎرت ﺳﻴﻞ ] 116 [ ﻧﻮع ﺧﺴﺎرت ﻣﺤﺴﻮس ﻧ ﺎﻣﺤﺴﻮس اوﻟﻴﻪ ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ ﺧﺴﺎرت ﺑﻪ ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ )ﻫﺎ ﻣﻨﺎزل، ﻣﺤﺼﻮﻻت، اﺗﻮﻣﺒﻴﻞ، ﻛﺎرﺧﺎﻧﻪ، ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن (ﻫﺎ ﻗﺮﺑﺎﻧﻲ ﻫﺎ، اﻛﻮﺳﻴﺴﺘﻢ، آﻟﻮدﮔﻲ، ﺗﺨﺮﻳﺐ ﺑﻨﺎﻫﺎی ﺗﺎرﻳﺨﻲ، ﺧﺴﺎرت ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﻏﻴﺮﻣﺴﺘﻘﻴﻢ ﺧﺴﺎرت ﻧﺎﺷﻲ از ﻛﺎﻫﺶ ﺗﻮﻟﻴﺪ و درآﻣﺪ اﻓﺮاد اﺧﺘﻼل اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ، ﻛﺎﻫﺶ اﻣﻨﻴﺖ ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺑﻪ ﻋﻠﺖ ﺗﺨﺮﻳﺐ زﻳﺮﺳﺎﺧﺖ ﺎﻫ ﺛﺎﻧﻮﻳﻪ ﺧﺴﺎرت ﺑﻪ ﺗﻮﻟﻴﺪات در ﺧﺎرج از ﻣﻨﻄﻘﻪ وﻗﻮع ﺳﻴﻞ، ﺑﻴﻜﺎری، ﻣﻬﺎﺟﺮت و ﺗﻮرم ﻟﻄﻤﻪ ﻫﺎی ﻋﺎﻃﻔﻲ، ﺧﺴﺎرت ﺑﻪ اﻛﻮﺳﻴﺴﺘﻢ ﻫﺎی ﻣﻨﺎﻃﻖ ﺧﺎرج از ﻣﻨﻄﻘﻪ وﻗﻮع ﺳﻴﻼب ﺛﺎﻟﺜﻴﻪ ) اﻟﻘﺎﻳﻲ ( ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎی ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﻛﻤﻚ ﻫﺎی اﻣﺪادی ﺗﻨﺶ ﻫﺎی ﻧﺎﺷﻲ از ﺗﺨﻠﻴﻪ ﻣﻨﺎزل از ﻃﺮف دﻳﮕﺮ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻣﺤﻞ وارد آﻣﺪن ﺧﺴﺎرت، ﺧﺴﺎرات ﺳﻴﻞ ﺑﻪ ﺧﺴﺎرات اوﻟﻴﻪ، ﺛﺎﻧﻮﻳﻪ و ﺛﺎﻟﺜﻴﻪ ﻧﻴﺰ ﺗﻘﺴﻴﻢ ﺑﻨﺪی ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . ﺧﺴﺎرات اوﻟﻴﻪ ﺳﻴﻼب آن دﺳﺘﻪ از ﺧﺴﺎراﺗﻲ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻛﻪ در ﻣﻨﻄﻘـﻪ وﻗـﻮع ﺳـﻴﻼب واﻗـﻊ ﻣـﻲ ﺷـﻮﻧﺪ ) ﻣﺎﻧﻨـﺪ ﺧﺴـﺎرات وارد ﺑـﺮ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن ﻫﺎ و زﻳﺮﺳﺎﺧﺖ (. ﻫﺎ ﺧﺴﺎرات ﺛﺎﻧﻮﻳﻪ در ﺳﺎﻳﺮ ﻣﻨﺎﻃﻖ واﻗﻊ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ ) ﻣﻮارد ی ﭼﻮن ﻋﺪم ﻛﺴﺐ درآﻣﺪ ﺷﺮﻛﺖ ﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ در ﺧﺮﻳﺪ و ﻓﺮوش ﺑﺎ ﺷﺮﻛﺖ ﻫﺎی واﻗﻊ در ﻣﻨﺎﻃﻖ ﺳﻴﻞ زده ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ ( ، ﺧﺴﺎرات اﻟﻘﺎﻳﻲ ﺑﻪ واﺳﻄﻪ ﺗﻬﺪﻳﺪ ﺳﻴﻼب ﻫﺎ ﺣﺎﺻﻞ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ، اﻣﺎ ﻧﻤﻲ ﺗﻮان ﻫﺎ آن را ﺑﻪ ﻣﻨﻄﻘﻪ ﻣﺸﺨﺼﻲ ﻧﺴﺒﺖ داد ) ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻣﺜﺎل ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎی ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﺗﺨﻠﻴﻪ ﻣﺮدم و ﻳﺎ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫـﺎی اﺿـﺎﻓﻲ ﻻزم ﺑﺮای اراﺋﻪ ﺧﺪﻣﺎت اﻃﻼع رﺳﺎﻧﻲ ]116 .([ ﺟﺪول )6 - 2 (ﺧﺴﺎرت وارده ﺑﻪ ﺑﺨﺶ ﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ را ﺑﻪ ﺗﻔﻜﻴﻚ ﻧﺸﺎن ﻣﻲ دﻫﺪ . در اﻳـﻦ ﺟﺪول ﺑﻪ اراﺋﻪ ﻣﺜﺎل ﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ اﻧﻮاع ﺧﺴﺎرت ﺳﻴﻞ ﺑﻪ ﺗﻔﻜﻴﻚ ﻛﺎرﺑﺮی ﻫﺎی ﻣﺴﻜﻮﻧﻲ، ﻛﺸﺎورزی، ﺗﺎﺳﻴﺴﺎت زﻳﺮﺑﻨﺎﻳﻲ ﻛﺸﺎورزی، داﻣﺪاری، ﺻﻨﻌﺖ، ﺧﺪﻣﺎﺗﻲ، ﺑﻬﺪاﺷﺘﻲ و زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ ﭘﺮداﺧﺘﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ . ﺟﺪول 6 - 2 - ﺗﻔﻜﻴﻚ ﺧﺴﺎرت در ﺑﺨﺶ ﻫﺎ ی ﻣﺨﺘﻠﻒ ]48 [ ﺑﺨﺶ ﺧﺴﺎرت دﻳﺪه ﺧﺴﺎرت ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ ﺧﺴﺎرات ﻏﻴﺮﻣﺴﺘﻘﻴﻢ ﺧﺴﺎرت ﻧﺎﻣﺤﺴﻮس ﻣﻨﺎﻃﻖ ﻣﺴﻜﻮﻧﻲ - ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎی ﺳﺎﺧﺖ ﻣﺠﺪد ﻣﺴﻜﻦ - ﭘﺎک ﺳﺎزی ﻣﻨﻄﻘﻪ ﻣﺴﻜﻮﻧﻲ ﺳﻴﻞ زده - اﺣﻴﺎی ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ ﺧﺪﻣﺎت ﺷﻬﺮی ﻣﺎﻧﻨﺪ آب و ﺑﺮق ـــــــــ ـ -اﺣﺴﺎس ﻋﺪم اﻣﻨﻴﺖ - اﻳﺠﺎد آﺷﻔﺘﮕﻲ ﻫﺎی اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ ﻛﺸﺎورزی - ﺗﺨﺮﻳﺐ ﻛﺎﻣﻞ اراﺿﻲ ﻛﺸﺎورزی - از ﺑﻴﻦ رﻓﺘﻦ ﻣﺤﺼﻮﻻت زراﻋﻲ و ﺑﺎﻏﻲ -ﻫﺰﻳﻨﻪ اﺣﻴﺎی اراﺿﻲ و راه ﻫﺎ - ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻋﺪم ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻳﺎ ﺗﺎﺧﻴﺮ در ﺗﻮﻟﻴﺪ - ﺧﺴﺎرت ﺻﻨﺎﻳﻊ و ﺧﺪﻣﺎت واﺑﺴﺘﻪ ﺑﻪ ﻛﺸﺎورزی - ﺗﺨﺮﻳﺐ ﻣﺮاﺗﻊ -ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ ﺧﺎک - ا ﻳﺠﺎد ﻋﺪم اﻣﻨﻴﺖ در ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﮔﺬاری داﻣﺪاری - ﺗﻠﻔﺎت داﻣﻲ -ﺷﻴﻮع ﺑﻴﻤﺎری - ﻛﺎﻫﺶ ﺑﺎزدﻫﻲ ﻣﺤﺼﻮﻻت داﻣﻲ - ﻛﺎﻫﺶ ﺗﻮﻟﻴﺪ -اﻳﺠﺎد ﻋﺪم اﻣﻨﻴﺖ - اﺧﺘﻼل در ﭼﺮﺧﻪ زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ - ﺿﺎﻳﻌﺎت زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ ﺻﻨﻌﺖ - ﻛﺎرﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ - اﻳﺴﺘﮕﺎه ﻫﺎی ﭘﺴﺖ آب و ﺑﺮق - ﺿﺎﻳﻌﺎت ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﻣﻮاد اوﻟﻴﻪ - ﻧﻴﺮوﮔﺎ ه ﻫﺎی ﺗﻮﻟﻴﺪ ﺑﺮق -ﻛﺎﻫﺶ ﺗﻮﻟﻴﺪ -ﺿﺎﻳﻌﺎت زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ ﺧﺪﻣﺎﺗﻲ - ﺧﺴﺎرت ﺑﻪ ﺷﺒﻜﻪ راه ﻫﺎ و راه آﻫﻦ و اﺑﻨﻴﻪ ﻫﺎ آن - ﺗﺨﺮﻳﺐ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن ﻫﺎی ﺧﺪﻣﺎت ﻋﻤﻮﻣﻲ - ﺗﺨﺮﻳﺐ ﺧﻄﻮط اﻧﺘﻘﺎل ﻧﻴﺮو و ﺗﻠﻔﻦ - ﺧﺴﺎرت وارده ﺑﻪ ﺷﺒﻜﻪ آب آﺷﺎﻣﻴﺪﻧﻲ -اﺧﺘﻼل در ﺣﻤﻞ و ﻧﻘﻞ - اﺣﺪاث راه ﻫﺎی ﻣﻮﻗﺖ - ﭘﺎک ﺳﺎزی ﻫﺎ راه -اﻳﺠﺎد رﻋﺐ و وﺣﺸﺖ ﻓﺼﻞ ﺷﺸﻢ - ﺑﺮآورد ﺧﺴﺎرت ﻼبﻴﺳ 31 / 05 / 94 95 اداﻣﻪ ﺟﺪول 6 - 2 - ﺗﻔﻜﻴﻚ ﺧﺴﺎرت در ﺑﺨﺶ ﻫﺎ ی ﻣﺨﺘﻠﻒ ]48 [ ﺑﺨﺶ ﺧﺴﺎرت دﻳﺪه ﺧﺴﺎرت ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ ﺧﺴﺎرات ﻏﻴﺮﻣﺴﺘﻘﻴﻢ ﺧﺴﺎرت ﻧﺎﻣﺤﺴﻮس ﺑﻬﺪاﺷﺘﻲ - ﺑﺎزﺳﺎﻧﻲ واﺣﺪﻫﺎی ﺑﻬﺪاﺷﺘﻲ - ﻫﺰﻳﻨﻪ درﻣﺎن و واﻛﺴﻴﻨﺎﺳﻴﻮن - ﻫﺰﻳﻨﻪ ﺣﻤﻞ ﻣﺠﺮوﺣﻴﻦ - اﺣﺪاث درﻣﺎﻧﮕﺎه ﻫﺎی اﺿﻄﺮاری -ﺑ ﺷﻴﻮع ﻴﻤﺎری ﻫﺎ - ﺗﻠﻔﺎت ﺟﺎﻧﻲ - ﺳﺎﻟﻢ ﺳﺎزی - زﻳﺎن ﻫﺎی دراز ﻣﺪت ﺑﻬﺪاﺷﺘﻲ - ﺿﺎﻳﻌﺎت رواﻧﻲ زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ - ﺗﻐﻴﻴﺮات ﺷﺮاﻳﻂ ﻓﻴﺰﻳﻜﻲ ﺣﻮﺿﻪ - اﻳﺠﺎد ﺑﺎﺗﻼق ﻫﺎی ﺟﺪﻳﺪ - ﺷﻴﻮع ﺑﻴﻤﺎری ﻫﺎ -ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ ﺧﺎک - ﺗﻐﻴﻴﺮ وﻳﮋﮔﻲ ﻫﺎی ﺑﻴﻮﻟﻮژﻳﻜﻲ آب - ﺗﻐﻴﻴﺮ در زﻳﺴﺘﮕﺎه آﺑﻲ - ﺑﺎﻳﺮ ﺷﺪن زﻣﻴﻦ ﻫﺎ - اﻓﺰاﻳﺶ ﺑﺪه اوج ﺳﻴﻞ ﻫﺎی ﺑﻌﺪی - ﻣﻬﺎﺟﺮت روﺳﺘﺎﻳﻴﺎن - از ﺑﻴﻦ رﻓﺘﻦ ﺗﺎﻻب ﻫﺎ ﺗﺎﺳﻴﺴﺎت زﻳﺮﺑﻨﺎﻳﻲ ﻛﺸﺎورزی - ﺗﺨﺮﻳﺐ اﻧﻬﺎر و ﺷﺒﻜﻪ ﻫﺎی آﺑﻴﺎری و زﻫﻜﺸﻲ - ﺗﺨﺮﻳﺐ ﻗﻨﻮات - آﺳﻴﺐ دﻳﺪﮔﻲ اﻳﺴﺘﮕﺎه ﻫﺎی ﭘﻤﭙﺎژ - آﺳﻴﺐ دﻳﺪﮔﻲ ﺳﺮرﻳﺰ ﺳﺪ و ﺑﻨﺪ اﻧﺤﺮاﻓﻲ -ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻻﻳﺮوﺑﻲ - ﺗﺎﺧﻴﺮ در آﺑﻴﺎری اراﺿﻲ در ﻛﺎﻫﺶ ﺗ ﻮﻟﻴﺪ - ﭘﺮ ﺷﺪن ﻣﺨﺎزن ﺳﺪﻫﺎ از رﺳﻮب 6 - 3 - ﺟﻤﻊ آوری ﻫﺎ داده ی ﺧﺴﺎرت ﺳﻴﻞ ﻫﺎ داده ی ﺧﺴﺎرت ﺳﻴﻞ ﺑﺮای اﻓﺮاد و ﻣﻮﺳﺴﺎت ارزﻳﺎﺑﻲ ﻛﻨﻨﺪه رﺧـﺪادﻫﺎی ﺳـﻴﻞ ﻣـﻮرد ﻧﻴـﺎز ﻣـﻲ ﺑﺎﺷـﺪ . ﻫﻤﭽﻨـﻴﻦ اﻳـﻦ اﻃﻼﻋﺎت ﺑﺮای ﺧﺮﻳﺪ ﺑﻴﻤﻪ1 ﻣﻔﻴﺪ اﺳﺖ . دﺳﺘﮕﺎه ﻫﺎ ی دوﻟﺘﻲ2 ﻧﻴﺰ ﺑﻪ دﻟﻴﻞ ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﮔﺬاری در روش ﻫﺎ ی ﻣﺪﻳﺮﻳﺘﻲ ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی ﺳﻴﻼب3 ﺑﻪ اﻳﻦ اﻃﻼﻋﺎت ﻧﻴﺎز دارﻧﺪ . اﻳﻦ اﻃﻼﻋﺎت ﺷﺎﻣﻞ : ﻫﺎ داده ی ﻛﺎرﺑﺮی اراﺿﻲ4 ، ﻣﻘﺪار ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ در ﻣﻌـﺮض ﺧﻄـﺮ5 ، ﺗﻮاﺑـﻊ ﺧﺴﺎرت6 و ﻣﺸﺨﺼﺎت یﮔﻴﺮ ﺳﻴﻞ7 ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ . در اداﻣﻪ ﺑﻪ ﺗﺸﺮﻳﺢ ﻫﺮ ﻳﻚ ﭘﺮداﺧﺘﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ ]111 [. 6 - 3 - 1 - ﻣﺸﺨﺼﺎت ﺳﻴﻼب ﺑﻪ ﻃﻮر ﻛﻠﻲ ﻫﻤﻮاره ﺗﻮﺻﻴﻪ ﻣﻲ ﺷﻮد ﻛﻪ از ﺑـﻴﻦ ﺧ ﺼﻮﺻـﻴﺎت ﺳـﻴﻞ، ﺣـﺪاﻗﻞ ﺗـﺮاز و ﻋﻤـﻖ ﺳـﻴﻼب، ﺟﻤـﻊ آوری ﺷـﻮد . درﺻﻮرﺗﻲ ﻛﻪ ﺑﺨﻮاﻫﻴﻢ ﻳﻚ ارزﻳﺎﺑﻲ دﻗﻴﻘﻲ از ﻣﻴﺰان ﺧﺴﺎرت داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﻴﻢ ﺑﺎﻳﺪ از اﻃﻼﻋﺎت ﺑـﻴﺶ ﺗـﺮ ی اﺳـﺘﻔﺎده ﻧﻤـﺎﻳﻴﻢ . ﺑـﻪ ﻋﻨﻮان ﻣﺜﺎل در ﻧﻮاﺣﻲ ﻛﻪ ﺗﺤﺖ ﺗﺎﺛﻴﺮ ﺳﻴﻼب ﻫﺎ ی ﺑﺮق آﺳﺎ8 ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ ، ﺳﺮﻋﺖ ﺳﻴﻼب ﻛﻤـﻚ ﻣـﻮﺛﺮی در ارزﻳـﺎﺑﻲ ﺧﺴـﺎرت ﺧﻮاﻫﺪ ﻧﻤﻮد و ﻧﻴﺰ در ﺷﺮاﻳﻄﻲ ﻛﻪ ﺑﺨﻮاﻫﻴﻢ ﺧﺴﺎرت ﺑﻪ ﻣﺤﺼﻮﻻت ﻛﺸﺎورزی را ﺑﺎ ﺟﺰﻳﻴﺎت ﺑﻴﺶ ﺗﺮ ی ﺑﺮرﺳﻲ ﻧﻤﺎﻳﻴﻢ . ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ در ﺷﺮاﻳﻄﻲ ﻛﻪ ﺑﺘﻮاﻧﻴﻢ ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﺗﻮاﺑﻊ ﺧﺴﺎرت اﺛﺮات اﻳﻦ ﻗﺒﻴﻞ ﻋﻮاﻣﻞ را ﺑﺮ روی ﺧﺴﺎرت ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻛﻨﻴﻢ، ﺑﻬﺘﺮ اﺳﺖ ﻛﻪ از ﻋﻮاﻣﻞ و ﻣﺸﺨﺼﺎت ﺳﻴﻼب ﺑﻴﺶ ﺗﺮ ی در ارزﻳﺎﺑ ﻫﺎ ﻲ ﻳﻤﺎن اﺳﺘﻔﺎده ﻧﻤﺎﻳﻴﻢ . در ﺟﺪول )6 - 3 ( ﻟﻴﺴﺘﻲ از ﻣﺸﺨﺼﺎت ﺳﻴﻼب ﻛـﻪ ﻋﻤﻮﻣﺎ در ارزﻳﺎﺑﻲ ﺧﺴﺎرت ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮﻧﺪ ، اراﺋﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ ]111 [ . 1- Purchase Insurance 2- Lobby Governments 3- Flood Risk Management Measures 4- Land Use Data 5- Value Of Assists At Risk 6- Damage Function 7- Inundation Characteristics 8- Flash Flood 96 31 / 05 / 94 راﻫﻨﻤﺎی ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ﺟﺪول6 - 3 - ﻣﺸﺨﺼﺎت ﺳﻴﻼب ]111 [ ﻣﺸﺨﺼﺎت ﺳﻴﻼب ﮔﻴﺮی ﺗﻮﺿﻴﺤﺎت ﭘﻬﻨﻪ ﺳﻴﻞ ﮔﻴﺮی اﻳﻦ ﻋﺎﻣﻞ ﻣﺸﺨﺺ ﻣﻲ ﻛﻨﺪ ﻛﻪ ﭼﻪ اﻣﻮال و ﺟﻤﻌﻴﺘﻲ در ﻣﻌﺮض ﺧﻂ ﻫﺴﺘﻨﺪ . ﻋﻤﻖ اﻳﻦ ﻋﺎﻣﻞ ﺑﻴﺶ ﺗﺮﻳﻦ ﺗﺎﺛﻴﺮ را ﺑﺮروی ﻣﻘﺪار ﺧﺴﺎرت دارد.ﺑﻪ ﻃﻮری ﻛﻪ ﺑﺎ اﻓﺰاﻳﺶ ﻣﻴﺰان ﻋﻤﻖ، ﻣﻴﺰان ﺧﺴﺎرت ﻧﻴﺰ اﻓﺰاﻳﺶ ﻣﻲ ﻳﺎﺑﺪ . ﻣﺪت دوام اﻳﻦ ﻋﺎﻣﻞ ﺑﻪ وﻳﮋه ﺑﻪ ﻣﻴﺰان ﺧﺴﺎرت ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﺑﺎﻓﺖ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن1و ﻣﺤﺼﻮﻻت ﻛﺸﺎورزی ارﺗﺒﺎط دارد . ﺳﺮﻋﺖ ﻣ ﺳﺮﻋﺖ ﺑﺎﻻ ﺑﻪ ﺗﻨﻬﺎﻳﻲ ﻲ ﺗﻮاﻧﺪ ﻣﻨﺠﺮ ﺑﻪ ﺗﺸﺪﻳﺪ ﺧﺴﺎرت ﺷﻮد. اﻓﺰاﻳﺶ ﻧﺮخ ﺳﺮﻋﺖ2 ﺑﺎ ﺗﺎﺛﻴﺮ ﺑﺮ روی ﻛﺎﻫﺶ ﻣﺪت زﻣﺎن ﺗﺨﻠﻴﻪ و ﻫﺸﺪار، ﻣﻨﺠﺮ ﺑﻪ ﺧﺴﺎرت ﻣﻲ ﺷﻮد . زﻣﺎن وﻗﻮع3 اﻳﻦ ﻋﺎﻣﻞ ﺑﺮای ﺗﻮﻟﻴﺪات ﻛﺸﺎورزی اﻫﻤﻴﺖ دارد. ﻋﻨﺎﺻﺮ آﻟﻮده ﻛﻨﻨﺪه4 اﻳﻦ ﻋﻮاﻣﻞ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ ﺑﻪ ﺗﺸﺪﻳﺪ ﺧﺴﺎرت ﻛﻤﻚ ﻧﻤﺎﻳﺪ. اﺧﺘﻼط آب ﻫﺎی ﺷﻮر ﺑﺎ ﺷﻴﺮﻳﻦ5 ﺷﻮری آب ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ ﻣﻴﺰان ﺧﺴﺎرت را اﻓﺰاﻳﺶ دﻫﺪ ) در ﻧﻮاﺣﻲ ﺳﺎﺣﻠﻲ (. 6 - 3 - 2 - ﻫﺎ داده ی ﻛﺎرﺑﺮی اراﺿﻲ ﻳﻜﻲ دﻳﮕﺮ از اﻧﻮاع اﻃﻼﻋﺎﺗﻲ ﻛﻪ در ارزﻳﺎﺑﻲ ﺧﺴﺎرت ﺳﻴﻞ ﻛﻤﻚ ﻛﻨﺪ ﻣﻲ ، ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻧﻮع ﻛﺎرﺑﺮی اراﺿﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ از دو ﻃﺮﻳﻖ اﻣﻜﺎن ﭘﺬﻳﺮ اﺳﺖ : ﻳﻜﻲ از ﻃﺮﻳﻖ ﺑﺎزدﻳﺪﻫﺎی ﻣﻴﺪاﻧﻲ ﻛﻪ اﻃﻼﻋ ﺎت اوﻟﻴﻪ را در اﺧﺘﻴﺎر ﻣﺎ ﻗﺮار دﻫﺪ ﻣﻲ ، دﻳﮕﺮی از ﻃﺮﻳـﻖ ﻣﻨـﺎﺑﻊ ﻣﻮﺟﻮد در راﺑﻄﻪ ﺑﺎ ﻛﺎرﺑﺮی اراﺿﻲ ﻛﻪ ﺗﺤﺖ ﻋﻨﻮان اﻃﻼﻋﺎت ﺛﺎﻧﻮﻳﻪ ﺗﻮان ﻣﻲ ﻫﺎ آن را ﺗﻠﻘﻲ ﻧﻤﻮد . ﺑـﺮای ﺟﻤـﻊ آوری اﻃﻼﻋـﺎت ﻣﻴﺪاﻧﻲ ﺑﻬﺘﺮ اﺳﺖ از ﻫﺎ ﻓﺮم ی ﭘﺮﺳﺸﻨﺎﻣﻪ ای ﻳﻜﻨﻮاﺧﺖ ﻛﻪ ﺑﻪ ﻃﻮر اﺧﺘﺼﺎﺻﻲ ﺑﺮای ﻫﺮ ﭘﺮوژه ﺧﺴﺎرت ﺳﻴﻞ ﻃﺮاﺣﻲ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ ، اﺳﺘﻔﺎده ﻧﻤﻮد ﺗﺎ اﻃﻼﻋﺎت ﺑﻪ دﺳﺖ آﻣﺪه از ﻧﻤﻮﻧﻪ ﻫﺎ ی ﻣﻮرد ﺑﺮرﺳﻲ ﻗﺎﺑﻞ ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ ﺟﻤﻊ ﺑﻨﺪی ﺷﻮد . ﺣﺴﻨﻲ ﻛـﻪ روش اول دارد اﻳﻦ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺗﻮان ﻣﻲ ﺟﺰﻳﻴﺎت ﺑﻴﺶ ﺗﺮ ی از ﻛﺎرﺑﺮی ﻫﺎ ﻛﻪ در ارزﻳﺎﺑﻲ ﺧﺴﺎرت ﻣﻔﻴﺪﻧﺪ، درﻳﺎﻓﺖ ﻧﻤﻮد . اﻣﺎ ﻋﻴﺒﻲ ﻛﻪ اﻳـﻦ روش دارد اﻳﻦ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﻪ وﻗﺖ و ﻫ ﺰﻳﻨﻪ ﺑﻴﺶ ﺗﺮ ی ﻧﻴﺎز دارد . ﻋﻴﺒﻲ ﻛﻪ روش دوم دارد اﻳﻦ اﺳﺖ ﻛﻪ ﻫﺮﮔﺰ ﻧ ﺗﻮان ﻤﻲ ﺑﻪ ﺗﻨﻬﺎﻳﻲ در ارزﻳﺎﺑﻲ ﺧﺴﺎرت از آن اﻃﻼﻋﺎت اﺳﺘﻔﺎده ﻧﻤﻮد . ﻟﺬا ﻫﻤﻪ اﻃﻼﻋﺎت ﻻزم ﺑﺮای ارزﻳـﺎﺑﻲ ﺧﺴـﺎرت را ﺷـﺎﻣﻞ ﻧ ﻤـﻲ ﺷـﻮد ]111 [ . ﻧﻘﺸﻪ ﻫﺎ ی ﻛﺎداﺳﺘﺮ6، اﻃﻼﻋﺎت ﻣﺎﻟﻜﻴﺖ اراﺿﻲ7 و ﻫﺎ داده ی ﻛﺎرﺑﺮی ﺑﻪ ﻫﻤﺮاه ﺳﻄﺢ ﺗﺤﺖ ﭘﻮﺷﺶ ﺳﻴﻼب در زﻣﺮه اﻳﻦ دﺳـﺘﻪ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ . ﺑﺴﻴﺎری از اﻳﻦ ﻧﻘﺸﻪ ﻫﺎ و اﻃﻼﻋﺎت را ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ ﻫﺎ ی اﻃﻼﻋﺎت ﺟﻐﺮاﻓﻴﺎﻳﻲ (GIS) 8 ﺗﻬﻴﻪ ﻣﻲ ﻧﻤﺎﻳﻨﺪ . 6 - 3 - 3 - ﺗﻮاﺑﻊ ﺧﺴﺎرت ﭘﺲ از ﺟﻤﻊ آوری ﻫﺎ داده ی ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز و ﻧﻘﺸﻪ ﻫﺎ ی ﻻزم از ﺟﻤﻠﻪ ﻧﻘﺸﻪ ﻫﺎ ی ﻛﺎرﺑﺮی و ﻏﻴﺮه ﻛﻪ اﻣﻜﺎن ارزﻳﺎﺑ ﻲ ﻋﻮاﻣﻞ ﻣﺘﺎﺛﺮ از ﺳﻴﻼب را ﻓﺮاﻫﻢ ﻣﻲ آورﻧﺪ ، ﻣﻴﺰان ﺧﺴﺎرت وارده ﺑﺮآورد ﻣﻲ ﮔﺮدد . ﺑﻪ اﻳﻦ ﻣﻨﻈﻮر از ﺗﻮاﺑﻊ ﺧﺴﺎرت اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲ ﺷﻮد . 1- Building Fabric 2- Rise Rate 3- Time Of Occurrence 4- Contamination 5- Salt / Fresh Water 6- Cadastral Maps 7- Geomarketing Data 8- Geographical Information System (GIS) ﻓﺼﻞ ﺷﺸﻢ - ﺑﺮآورد ﺧﺴﺎرت ﻼبﻴﺳ 31 / 05 / 94 97 اﻳﻦ ﺗﻮاﺑﻊ ﺑﻪ دو ﮔﺮوه ﺗﻮاﺑﻊ ﻧﺴﺒﻲ1و ﺗﻮاﺑﻊ ﻣﻄﻠﻖ2 ﺗﻘﺴﻴﻢ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . در ﺗﻮاﺑﻊ ﻣﻄﻠﻖ ﮔـﺮوه ﺧﺎﺻـﻲ از ﻋﻨﺎﺻـﺮ در ﻣﻌـﺮض ﺧﻄﺮ ﺳﻴﻞ ﻣﻮرد ﺑﺮرﺳﻲ ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮﻧﺪ . اﻳﻦ ﮔﺮوه از ﺗﻮاﺑﻊ، ﺗـﺎﺑﻌﻲ از ﺧﺼﻮﺻـﻴﺎت ﺳـﻴﻼب ﻫﺴـﺘﻨﺪ ]111 [ . ﺑـﻪ ﻃـﻮر ﻛﻠـﻲ ﺗﻮان ﻣﻲ اﻳﻦ ﺗﻮاﺑﻊ را ﺑﻪ ﺻﻮرت زﻳﺮ ﺗﺸﺮﻳﺢ ﻧﻤﻮد : − ﺗﻮاﺑﻊ ﻧﺴﺒﻲ : در ﺑﻌﻀﻲ از ﻣﻮارد ﻻزم اﺳﺖ ﻛﻪ اﺑﺘﺪا ﻛﻞ ﻗﻴﻤﺖ ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﻋﻨﺎﺻﺮ در ﻣﻌﺮض ﺧﻄﺮ ﺳـﻴﻞ را ﺑـﺮآورد ﻧﻤﻮد . ﺳﭙﺲ ﻣﻘﺪار ﺧﺴﺎرت واﻗﻌﻲ ﺑﺎ ﻣﺘﻮﺳﻂ ﮔﻴﺮی ﺗﻮاﺑﻊ ﻧﺴﺒﻲ ﺧﺴﺎرت ﻛﻪ ﻣﻴـﺰان ﺧﺴـﺎرت ﻧﺴـﺒﺖ ﺑـﻪ ﻋﻤـﻖ ﺳﻴﻼب را ﻧﺸﺎن ﻣﻲ دﻫﻨﺪ ﺑﻪ ، دﺳﺖ آﻳﺪ ﻣﻲ . در ﻫﻠﻨﺪ و ﻣﺠﺎرﺳﺘﺎن از اﻳﻦ ﺗﻮاﺑـﻊ اﺳـﺘﻔﺎده ﻣـﻲ ﺷـﻮد . ﺗـﺎﺑﻊ ﻋﻤـﻖ - ﺧﺴﺎرت ﻛﻪ در ﺷﻜﻞ ﻫﺎی )6 - 7 ( و )6 - 8 ( اراﺋﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ، و ﻣﻘﺪار ﺧﺴﺎرت را ﺑﺮﺣﺴﺐ درﺻﺪ ﻧﺸـﺎن ﻣـﻲ دﻫـﺪ ، ﺑﺨﺸﻲ از اﻳﻦ ﮔﺮوه ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . − ﺗﻮاﺑﻊ ﻣﻄﻠﻖ : در ﺑﺮﺧﻲ از ﻣﻮارد ﻻزم ﻧﻴﺴﺖ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻛﻞ ﺧﺴﺎرت در ﻫﺮ ﻧﻘﻄﻪ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﮔﺮدد . در ﭼﻨـﻴﻦ ﻣـﻮاردی ﺑـﺎ ﻣﺘﻮﺳﻂ ﮔﻴﺮی از ﺗﻮاﺑﻊ ﻣﻄﻠﻖ ﺧﺴﺎرت، ﻣﻴﺰان ﺧﺴﺎرت ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﻣـﻲ ﺷـﻮد . اﻳـﻦ ﻣﻴـﺰان ﺧﺴـﺎرت، ﻣﻘـﺪار ﻣﻄﻠـﻖ ﺧﺴﺎرت واﺑﺴﺘﻪ ﺑﻪ ﻋﻤﻖ ﺳﻴﻼب را ﻧﺸﺎن دﻫﺪ ﻣﻲ . ﺑﺮای ﻣﺜﺎل در اﻧﮕﻠﺴﺘﺎن و آﻟﻤﺎن از اﻳﻦ دﺳﺘﻪ از ﺗﻮاﺑﻊ ﺧﺴﺎرت اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲ ﻛﻨﻨﺪ . 6 - 4 - ﺧﺴﺎرت ﻣﺘﻮﺳﻂ ﺳﺎﻻﻧﻪ3 اﻳﻦ ﺷﺎﺧﺺ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﺎ اﺣﺘﻤﺎل ﻧﺴﺒﻲ وﻗﻮع ﺳﻴﻞ و ﺧﺴﺎرت رﺧﺪاد ﺳﻴﻞ ﻣﺘﻨﺎﻇﺮ اﻳﻦ اﺣﺘﻤﺎﻻت ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻣـﻲ ﺷـﻮد . ﺑـﻪ ﻃﻮر ﻛﻠﻲ ﻣﺘﻮﺳﻂ ﺧﺴﺎرت ﺳﺎﻻﻧﻪ ﻣﻌﺎدل ﻣﺠﻤﻮع ﺣﺎﺻﻞ ﺿﺮب اﺣﺘﻤﺎل ﺳﺎﻻﻧﻪ ﺳﻴﻞ و ﺧﺴﺎرت آن ) واﺣﺪ ﭘﻮﻟﻲ در ﺳـﺎل ( . ﺪﺑﺎﺷ ﻣﻲ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﺗﻌﻴﻴﻦ اﻳﻦ ﺷﺎﺧﺺ اﺑﺘﺪا ﺧﺴﺎرت در ﻫﺮ دوره ﺑﺎزﮔﺸﺖ ﺑﺮ ﺣﺴﺐ واﺣـﺪ ﭘـﻮﻟﻲ ﺗﻌﻴـﻴﻦ ﻣـﻲ ﺷـﻮد . ﺑـﻪ ﻃﻮری ﻛﻪ ﺑﺎ اﻓﺰاﻳﺶ دوره ﺑﺎزﮔﺸﺖ ﻣﻴﺰان ﺧﺴﺎرت ﻧﻴﺰ اﻓﺰاﻳﺶ ﻣﻲ ﻳﺎﺑﺪ . ﺳﭙﺲ ﺷﺎﺧﺺ AAD ﺑـﺎ اﻧﺘﮕـﺮال ﮔﻴـﺮی از ﺗـﺎﺑﻊ ﺧﺴﺎرت - اﺣﺘﻤﺎل ﺑﻪ دﺳﺖ ﻣﻲ آﻳﺪ ) ﺷﻜﻞ 6 - 4 .( ﺑﻪ ﻋﺒﺎرت دﻳﮕﺮ اﻳﻨﺠﺎ ﺷـﺎﺧﺺ ﺳـﻄ ﺢ زﻳـﺮ ﻣﻨﺤﻨـﻲ ﺧﺴـﺎرت - اﺣﺘﻤـﺎل ﺧﺴﺎرت ﻣﺘﻮﺳﻂ ﺳﺎﻻﻧﻪ را ﻧﺸﺎن ﻣﻲ دﻫﺪ ]98 .[ﺑﻪ اﻳﻦ ﺧﺴﺎرت، ﺧﺴﺎرت ﻣﻮرد اﻧﺘﻈﺎر ﺳﺎﻻﻧﻪ ﻧﻴﺰ ﮔﻔﺘﻪ ﻣﻲ ﺷﻮد ﻛﻪ در ﺑﻨﺪ 6 - 5 - 4 ﺑﻪ ﻃﻮر ﻛﺎﻣﻞ ﺗﺸﺮﻳﺢ ﺷﺪه اﺳﺖ . 1- Relative Damage Function 2- Absolute Damage Function 3- Average Annual Damage (AAD) 98 31 / 05 / 94 راﻫﻨﻤﺎی ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ﺷﻜﻞ 6 - 1 - ﺗﺨﻤﻴﻦ ﺧﺴﺎرت ﻣﺘﻮﺳﻂ ﺳﺎﻻﻧﻪ 6 - 5 - ﺗﺨﻤﻴﻦ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎی ﺧﺴﺎرت ﺗﺨﻤﻴﻦ ﺧﺴ ﺎرت ﺳﻴﻞ در ﺑﺴﻴﺎری از ﻣﻮارد ﻣﺸﻜﻞ و ﻫﻤﺮاه ﺑـﺎ ﺧﻄـﺎ ﻣـﻲ ﺑﺎﺷـﺪ . وﺟـﻮد ﻋـﺪم ﻗﻄﻌﻴـﺖ ﻫـﺎی ﻫﻴـﺪروﻟﻮژﻳﻜﻲ، ﻫﻴﺪروﻟﻴﻜﻲ، اﻗﺘﺼﺎدی و اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ، ﺧﻄﺎی اﻳﻦ ﺗﺨﻤﻴﻦ ﻫﺎ را اﻓﺰاﻳﺶ ﻣﻲ دﻫﺪ . در ﺑﻌﻀﻲ از ﻣﻮارد ﺷﺪت ﺧﺴـﺎرت ﻧﺎﺷـﻲ از ﺟـﺎری ﺷﺪن ﺳﻴﻞ، ﺑﺴﻴﺎر ﺑﺎﻻﺗﺮ از ﻣﻘﺪاری اﺳﺖ ﻛﻪ ﻗﺒﻼ ﺗﺨﻤﻴﻦ زده ﺷﺪه اﺳـﺖ . ﺑـﺎ اﻳـﻦ ﺣـﺎل ﻣﻄﺎﻟﻌـﺎت اﻗﺘﺼـﺎدی ﺳـﻴﻞ و ﻣﻘﺎﻳﺴـﻪ ﭘﺮوژه ﻫﺎی ﻣﻬﺎر ﺳﻴﻞ ﻧﻴﺎز ﺑﻪ اﻧﺘﺨﺎب ﺷﺎﺧﺺ ﻫﺎﻳﻲ ﺑﺮای ارزﻳﺎﺑﻲ ﺧﺴﺎرت ﺳﻴﻞ دارد . از ﻃﺮف دﻳﮕﺮ اﺟﺮای ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﺑﻴﻤﻪ ﺳﻴﻞ ﻧﻴﺎز ﺑﻪ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻣﻘﺪار دﻗﻴﻖ ﺧﺴﺎرت ﺳﻴﻞ دارد . ﺗﺨﻤﻴﻦ ﻛﻞ ﺧﺴﺎرت ﺳﻴﻞ ﻣﺸﻜﻞ و ﻏﻴﺮﻣﻤﻜﻦ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ ﺑﺎ ﺗﻘﺴﻴﻢ ﺑﻨﺪی ﺧ ﺴﺎرت ﺳﻴﻞ ﺑﻪ اﺟﺰای ﺗﺸﻜﻴﻞ دﻫﻨﺪه آن ﺑﺮﺣﺴﺐ ﻧﻴﺎز ﻫﺮ ﻗﺴﻤﺖ از ﺧﺴﺎرت ﺗﺨﻤﻴﻦ زده ﻣﻲ ﺷﻮد ]60 .[ ﺧﺴﺎرت اﺻﻠﻲ ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ ﻛﻪ ﺑﻪ ﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎی ﻣﺴﻜﻮﻧﻲ وارد ﻣﻲ ﺷﻮد را ﻣﻲ ﺗﻮان ﺑﻬﺘﺮ از ﺑﻘﻴﻪ اﺟﺰای ﺧﺴﺎرت ﺗﺨﻤﻴﻦ زد و ﺑﻪ ﺻﻮرت رﻳﺎﻟﻲ ﺑﻴﺎن ﻧﻤﻮد . زﻳﺮا ﺑﺮای ﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﭘﻴﭽﻴﺪﮔﻲ ﻛﻢ ﺗﺮ ارزش داراﻳﻲ ﻫﺎ ﻣﻲ ﺗﻮان اﻟﮕﻮی ﻣﻨﺎﺳﺒﻲ ﺗﺸﺨﻴﺺ داد و ﺑﺮاﺳﺎس اﻟﮕﻮ و ﺷﺎﺧﺺ ﺧﺴﺎرت ﻣـﻮرد ﻧﻈـﺮ، ﻣﻘﺪار ﺧﺴﺎرت را ﺑﻴﺎن ﻧﻤﻮد ]73 .[ﻻزم ﺑﻪ ذﻛﺮ اﺳﺖ از آن ﺟﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﺧﺴﺎرات ﻧﺎﻣﺤﺴﻮس ﺷﺎﻣﻞ ﻣﻮاردی ﭼـﻮن ﻣـﺮگ و ﻣﻴﺮﻫـﺎ و ﻏﻴﺮه ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ، ﻧﻤﻲ ﺗﻮان ﻫﺎ آن را ﺑﻪ ﻃﻮر ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ و در واﺣﺪ ﭘﻮﻟﻲ ﺑﻴﺎن ﻧﻤﻮد . ﻣﻌﻤﻮﻻ اﻳﻦ دﺳﺘﻪ ) ﺑﺨﺶ اﻗﺘﺼﺎدی ( از ﺧﺴـﺎرات را ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻳﻚ درﺻﺪی از ﺧﺴﺎرات ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ در ﻧﻈﺮ ﻣﻲ ﮔﻴﺮﻧﺪ ]52 .[ 6 - 5 - 1 - ﻧﺤﻮه ﺑﺮآورد ﺧﺴﺎرت در ﺑﺮﺧﻲ از ﻛﺸﻮرﻫﺎ در ﻛﺸﻮرﻫﺎی ﺳﻴﻞ ﺧﻴﺰ ، ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺧﺴﺎرات ﻣﺤﺴﻮس ﺳﻴﻼب ﻫﺎ ی ﺑﻪ وﻗﻮع ﭘﻴﻮﺳﺘﻪ و ﻧﻴـﺰ ﭘـﻴﺶ ﺑﻴﻨـﻲ ﺧﺴـﺎرات ﺳﻴﻼب ﻫﺎ ی ﺑﺎ دوره ﺑﺎزﮔﺸﺖ ﻫﺎ ی ﻣﺨﺘﻠﻒ روش ﻫﺎ ی ﻣﺨﺘﻠﻔﻲ وﺟﻮد دارد ]14 ، 88 ، 89 [ . اﻳﻦ روش در ﻫﺎ دﺳﺘﻪ ﺑﻨﺪی ﻋﻮاﻣـﻞ آﺳﻴﺐ ﭘﺬﻳﺮ در ﻣﻘﺎﺑﻞ ﺳﻴﻼب و اﻟﮕﻮی ارزش ﮔﺬاری ﻫﺎ آن ﺗﻔﺎوت دارﻧﺪ . اﻟﻒ- ژاﭘﻦ در اﻳﻦ ﻛﺸﻮر، وزارت ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن ﺑﺮای ﻫﺮ ﺳﻴﻼب، ﺑﺮآوردی از ﺧﺴﺎرت اﻗﺘﺼﺎدی ﺑﺮاﺳﺎس ﻳﻚ روش اﺳﺘﺎﻧﺪارد اﺳـﺘﺨﺮاج . ﺪﻛﻨ ﻣﻲ در اﻧﺠﺎم ارزﻳﺎﺑﻲ ﺧﺴﺎرت ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﺑﺮرﺳﻲ ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ ﻳﻚ ﺳﻴﻼب ﻣﺸﺨﺺ ﻳﺎ ﺑﺎ اﺳـﺘﻔﺎده از آﻣـﺎر ﺗـﺮاز - ﺧﺴـﺎرت ﻓﺼﻞ ﺷﺸﻢ - ﺑﺮآورد ﺧﺴﺎرت ﻼبﻴﺳ 31 / 05 / 94 99 ﻗﺒﻠﻲ ﺑﺮای داراﻳﻲ ﻫﺎ ی ﺧﺎص و ﻳﺎ ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﻓﺮﻣﻮل ﻫﺎ ی ﺗﺠﺮﺑﻲ ﻛـﻪ ﺑﺮاﺳـﺎس ﻫـﺎ داده ی ﺧﺴـﺎرت ﺳـﻴﻼب ﻫـﺎ ی ﮔﺬﺷـﺘﻪ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ ، ﺻﻮرت ﮔﻴﺮد . ﺧﺴﺎرت ﺳﻴﻼب ﻋﻤﺪﺗﺎ ﺑﻪ ﺳﻪ دﺳﺘﻪ ﺗﻘﺴﻴﻢ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ ]14 ، 88 ، 89 :[ − دﺳﺘﻪ اول ﺧﺴﺎرت وارد ﺑﺮ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن ﻫﺎ ﻣﻲ ﺑﺎﺷـﺪ . اﻳـﻦ ﮔـﺮوه ﺷـﺎﻣﻞ ﺧﺴـﺎرت وارد ﺑـﺮ ﺳـﺎﺧﺘﻤﺎن ﻫـﺎی ﻣﺴـﻜﻮﻧﻲ و ﻏﻴﺮﻣﺴﻜﻮﻧﻲ اﺳﺖ . ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ارزﻳﺎﺑﻲ اﻳﻦ ﻧﻮع ﺧﺴﺎرات روش ﻫﺎ ﻳﻲ ﺑﺮاﺳﺎس ﺑﺮرﺳﻲ ﺧﺴﺎرت ﺳﻴﻼب ﻫﺎی ﮔﺬﺷﺘﻪ ﺑﺮای ﻣﻨﺎﻃﻖ اﻧﺘﺨﺎﺑﻲ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻳﺎﻓﺘﻪ و ﺗﻮاﺑﻊ ﺧﺴﺎرت ﺑﺮای ﺳﺎﺧﺘ ﻤﺎن ﻫﺎی ﻣﺴﻜﻮﻧﻲ و ﻏﻴﺮﻣﺴﻜﻮﻧﻲ اﺳﺘﺨﺮاج ﺷﺪه اﺳﺖ . − دﺳﺘﻪ دوم ﺧﺴﺎرت وارد ﺑﺮ ﻣﺤﺼﻮﻻت ﻛﺸﺎورزی − دﺳﺘﻪ ﺳﻮم ﺧﺴﺎرات وارد ﺑﺮ ﺗﺎﺳﻴﺴ ﺎت زﻳﺮ ﺑﻨﺎﻳﻲ و زﻳﺮﺳﺎﺧﺖ ﻣﻲ ﻫﺎ ﺑﺎﺷـﺪ . اﻳـﻦ ﮔـﺮوه ﺷـﺎﻣﻞ ﺧﺴـﺎرات وارد ﺑـﺮ رودﺧﺎﻧﻪ ، ﻫﺎ ﺧﻴﺎﺑﺎن ﻫﺎ ، ﭘﻞ ﻫﺎ، ﺷﺒﻜﻪ ﻫﺎ ی آﺑﻴﺎری و اﻳﺴﺘﮕﺎه ﭘﻤﭙﺎژ، ﺣﻤـﻞ و ﻧﻘـﻞ، ارﺗﺒﺎ ﻃـﺎت و ﻧﻴﺮوﮔـﺎه ﻫـﺎ ی ﺑـﺮق ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ اﻳﻦ ﻧﻮع ﺧﺴﺎرت از روش آﻣﺎری ﻣﻲ ﺑﺎﻳﺴﺖ اﺳﺘﻔﺎده ﻧﻤﻮد . ﺧﺴﺎرات وارده ﺑﻪ ﻛﺴﺐ و ﻛﺎر ﻧﻴﺰ ﺑﻪ ﻃﻮر ﻛﻠﻲ 6 درﺻﺪ ﻛﻞ ﺧﺴﺎرات وارده ﺑﻪ اﻣﻮال ﻋﻤﻮﻣﻲ در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﻣﻲ ﺷﻮد . ب- اﻧﮕﻠﺴﺘﺎن در اﻳﻦ ﻛﺸﻮر ﭼﻨﺪﻳﻦ ﺳﺎل اﺳﺖ ﻛﻪ ﻳﻚ روش اﺳﺘﺎﻧﺪارد ﺑﺮای ارزﻳﺎﺑﻲ ﺧﺴﺎرت ﺳﻴﻼب ﺑﻪ ﺧﺪﻣﺖ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ . اﺳﺘﻔﺎده از روش ﻫﺎ ﻳﻲ ﻛﻪ در اواﺳﻂ دﻫﻪ 1970 ﮔﺴﺘﺮش ﻳﺎﻓﺘﻪ و ﺑﻪ ﻃﻮر ﭘﻴﻮﺳﺘﻪ ﻧﻴﺰ ﻣﻮرد ﺑﺎزﺑﻴﻨﻲ ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘـﻪ اﺳـﺖ، ﺑـﺮای دوﻟـﺖ ﻫـﺎی ﻣﺤﻠﻲ اﺟﺒﺎری ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﻣﺮﻛﺰ ﭘﻠﻲ ﺗﻜﻨﻴﻚ ﺗﺤﻘﻴﻘﺎت ﺧﻄﺮات ﺳﻴﻼب1 در اﻳﻦ ﻛﺸﻮر، ﭘﻴﺸﺘﺎز ﺗﻮﺳﻌﻪ روش ﻫﺎ ی ﺗ ﺨﻤﻴﻦ ﺧﺴـﺎرت ﺳﻴﻼب ﺑﻮده اﺳﺖ . ﻧﺘﺎﻳﺞ اﺻﻠﻲ اﻳﻦ روش ﻫﺎ در ﺳﻪ راﻫﻨﻤﺎ ﺗﺤﺖ ﻋﻨﻮان » راﻫﻨﻤﺎی آﺑـﻲ » ، « راﻫﻨﻤـﺎی ﻗﺮﻣـﺰ » و « راﻫﻨﻤـﺎی زرد « ﺷﻨﺎﺧﺘﻪ ﺷﺪه . اﻧﺪ در ﺗﻤﺎم روش ﻫﺎ ی ذﻛﺮ ﺷﺪه در اﻳﻦ ﺳﻪ راﻫﻨﻤﺎ دو ﻫﺪف اﺻﻠﻲ وﺟﻮد دارد . اول ﺳﺎده ﺳﺎزی ارزﻳﺎﺑﻲ ﻓﻮاﻳﺪ ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ ﺑﺎ ﺳﻴﻼب ﻫﺎی ﺷﻬﺮی از ﻃﺮ ﻳﻖ اﻳﺠﺎد روش ﻫﺎ ی ﺟﺪﻳﺪ ﺑﺮای ارزﻳﺎﺑﻲ ﭘﺘﺎﻧﺴﻴﻞ ﺧﺴﺎرت ﺳﻴﻼب و دوم ﺗﺸﺮﻳﺢ ﻣﺒﺎﻧﻲ ﺗﺤﻠﻴﻞ ﺳﻮد ﺑﻪ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻛﻪ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ارزﻳﺎﺑﻲ ﺳﻮد ﺣﻔﺎﻇﺖ در ﻣﻘﺎﺑﻞ ﺳﻴﻼب ﺑﻪ ﻛﺎر ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ ]14 ، 88 ، 89 .[ ج- اﻣﺮﻳﻜﺎ در اﻣﺮﻳﻜﺎ، ﮔﺮوه ﻣﻬﻨﺪﺳﻴﻦ ارﺗﺶ اﻣﺮﻳﻜﺎ2 ،ﻣﺴﻮوﻟﻴﺖ ﻫﺎ ی ﻣﻠﻲ ﺑﺮﻧﺎﻣـﻪ رﻳـﺰی و ﻣـﺪﻳﺮﻳ ﺖ ﻣﻨـﺎﺑﻊ آب را ﺑـﺮ ﻋﻬـﺪه دارد از . وﻇﺎﻳﻒ ﻣﻬﻢ اﻳﻦ ﮔﺮوه، ارزﻳﺎﺑﻲ ﭘﺘﺎﻧﺴﻴﻞ ﺧﺴﺎرت ﻧﺎﺷﻲ از ﺳﻴﻞ ﮔﺮﻓﺘﮕﻲ ﺑﺎ ﻫﺎ ﻃﺮح ی اﺻﻼﺣﻲ و ﺑﺪون اﻳﻦ ﻣﻲ ﻫﺎ ﻃﺮح ﺑﺎﺷـﺪ . راﻫﻨﻤﺎﻳﻲ ﻫﺎ ی ﻻزم ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﺗﺤﻠﻴﻞ و ﺑﺮرﺳﻲ ﺧﺴﺎرات در ﺳﻴﻼب ﻫﺎ ی ﺷﻬﺮی در » راﻫﻨﻤﺎی روش ﻫﺎ ی ﺗﻮﺳـﻌﻪ اﻗﺘﺼـﺎدی « اراﺋﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ ]113 [ . روﺷﻲ ﻛﻪ در اﻳﻦ راﻫﻨﻤﺎ ﺑﺮای ﺗﺨﻤﻴﻦ ﺧﺴﺎرت ﺳﻴﻼب ﻣﻌﺮﻓﻲ ﺷﺪه اﺳﺖ، ﺑﺴﻴﺎر ﺟﺎﻣﻊ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﺑـﺎ اﻳﻦ وﺟﻮد ﻫﻴﭻ روش ﺧﺎﺻﻲ ﺟﻬﺖ ﺑﺮآورد ﺧﺴﺎرات وارده ﺑﻪ ﺷﺮﻳﺎن ﻫﺎ ی ﺣﻴـﺎﺗﻲ و ﺧﺴـﺎرات ﻏﻴﺮﻣﺴـﺘﻘﻴﻢ ﻣﺎﻧﻨـﺪ ﺧﺴـﺎرات ﻧﺎﺷﻲ از اﺧﺘﻼﻻت ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻧﻴﺎﻓﺘﻪ اﺳﺖ . 1-.Middlesex Polytechnic Flood Hazard Research Center (MPFHRC) 2- US Army Crops Of Engineers (USACE) 100 31 / 05 / 94 راﻫﻨﻤﺎی ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ د- اﺳﺘﺮاﻟﻴﺎ روش ﻫﺎ ی ارزﻳﺎﺑﻲ ﺧﺴﺎرت ﺳﻴ ﻼب در اﻳﻦ ﻛﺸﻮر ﺗﻮﺳﻂ ﺗﻌﺪادی از ﺳﺎزﻣﺎن ﻫﺎ، ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻳﺎﻓﺘﻪ اﺳﺖ . ﻳﻜﻲ از اﻳﻦ ﺳـﺎزﻣﺎن ﻫـﺎ، ﻣﺮﻛﺰ ﻣﻨﺎﺑﻊ و ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ1 در داﻧﺸﮕﺎه ﻧﻴﻮ ﺳﺎوت وﻟﺰ2 اﺳﺖ . در اﺳﺘﺮاﻟﻴﺎ ﻫﻴﭻ ﻧﻈﺮﻳﻪ اﺳﺘﺎﻧﺪاردی وﺟﻮد ﻧﺪارد ]14 ، 88 ، 89 [ و اﻏﻠﺐ ﻣﺮاﺟﻊ، ﺗﻼش اﻧﺪﻛﻲ در ﺟﻬﺖ دﺳﺘﻴﺎﺑﻲ ﺑـﻪ ﻳـﻚ ﻧﻈﺮﻳـﻪ اﺳـﺘ ﺎﻧﺪارد دارﻧـﺪ . ﻫﻤﭽﻨـﻴﻦ ﻳـﻚ ﻣﺠﻤﻮﻋـﻪ روش اﺳﺘﺎﻧﺪارد ﻧﻴﺰ وﺟﻮد ﻧﺪارد . ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ اﻃﻼﻋﺎت ﺑﺴﻴﺎر ﻣﺘﻀﺎد ﺑﻮده و اﻣﻜﺎن ﻗﻴﺎس اﻧﺪﻛﻲ ﺑﻴﻦ ﻫﺎ آن وﺟﻮد دارد . 6 - 5 - 2 - ﻣﺪل ﻫﺎ ی ﺗﺤﻠﻴﻞ ﺧﺴﺎرات ﺳﻴﻼب ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﺗﻌﻴﻴﻦ راﺑﻄﻪ ﺑﻴﻦ ﻋﻮاﻣﻞ ﺳﻴﻼب و ﺧﺴﺎرات ﻣﺤﺘﻤﻞ از ﻣﻨﺤﻨﻲ ﻫﺎ ی ﺷﻜﻨﻨﺪﮔﻲ3 ﻛﻪ ﺗﺤﺖ ﻋﻨـﻮان ﺗﻮاﺑـﻊ ﺗـﺮاز - ﺧﺴﺎرت ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ ﻧﻴﺰ ﺗﻮان ﻣﻲ اﺳﺘﻔﺎده ﻧﻤﻮد . اﻳﻦ ﺗﻮاﺑﻊ ﺑﺮاﺳﺎس اﻃﻼﻋﺎت ﺳـﻴﻼب ﻫـﺎ ی ﮔﺬﺷـﺘﻪ، ﺑﺮرﺳـﻲ ﭘﺮﺳﺸـ و ﻫـﺎ ﻨﺎﻣﻪ آزﻣﻮن ﻫﺎ ی آزﻣﺎﻳﺸﮕﺎﻫﻲ ﺑﻪ دﺳﺖ آﻳﻨﺪ ﻣﻲ . در ﻣﻨﺎﻃﻖ ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﺑﺮآورد ﺧﺴﺎرات ﻧﺎﺷﻲ از ﺳﻴﻼب ﺗﺎﻛﻨﻮن ﻫـﺎ ﻣﺪل ی ﻣﺘﻌﺪدی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻳﺎﻓﺘﻪ اﺳﺖ، اﻳﻦ ﻫﺎ ﻣﺪل اﻛﺜﺮا ﺑﺮ ای ﻳﻚ ﻣﻨﻄﻘﻪ ﻳﺎ ﻧﻬﺎﻳﺘﺎ ﻳﻚ ﻛﺸﻮر ﺗﻬﻴﻪ اﻧﺪ ﺷﺪه ﻛـﻪ ﺑـﺎ ﺷـﺮاﻳﻂ ﻣﻨﻄﻘـﻪ ای ﻣﺤﻞ ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ ﺗﻄﺒﻴﻖ ﻳﺎﻓﺘﻪ . اﻧﺪ اﻳﻦ ﻫﺎ ﻣﺪل ﻋﻤﻮﻣﺎ ﺑﻪ ﻫﻤﺮاه ﻫﺎ ﻣﺪل ی ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻋﻮاﻣﻞ ﺳﻴﻼب از ﺟﻤﻠﻪ ﭘﻬﻨـﻪ ﺑﻨـﺪی و ﺗﻌﻴـﻴﻦ ﻣﻘﺎدﻳﺮ ﻋﻮاﻣﻞ اﺳﺎﺳﻲ ﺟﺮﻳﺎن ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻳﺎﻓﺘﻪ و از ﻧﺘﺎﻳﺞ ﻣﺤﺎﺳﺒﺎت ﻫﺎ آن ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻳﻜﻲ از ﻋﻮاﻣﻞ اﺻﻠﻲ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺧﺴﺎرت اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲ ﻧﻤﺎﻳﻨﺪ . ﺗﻼش ﻫﺎ ﻳﻲ ﻧﻴﺰ ﺑﺮای اﻓﺰاﻳﺶ داﻣﻨﻪ ﻛﺎرﺑﺮد اﻳﻦ ﻫﺎ ﻣﺪل در ﺳﺎﻳﺮ ﻣﻨﺎﻃﻖ و ﻛﺸﻮرﻫﺎ اﻧﺠـﺎم ﺷـﺪه اﺳـﺖ . ﺑـﻪ ﻋﻨـﻮان ﻧﻤﻮﻧﻪ ﺑﺮﺧﻲ از اﻳﻦ ﻫﺎ ﻣﺪل در اداﻣﻪ ﻣﻌﺮﻓﻲ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ ]14 ، 88 ، 89 [ . 6 - 5 - 2 - 1 - ﻣﺪلHEC-FDA اﻳﻦ ﻣﺪل ﺗﻮﺳﻂ ﮔﺮوه ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ ارﺗﺶ اﻣﺮﻳﻜﺎ ﺗﻬﻴﻪ ﺷﺪه اﺳ . ﺖ ﭘﺘﺎﻧﺴﻴﻞ ﺧﺴﺎرت ﺑـﺮای ﺳـﻴﻼب ﻫـﺎ ی ﺑـﺎ دوره ﺑﺎزﮔﺸـﺖ ﻣﺸﺨﺺ در اﻳﻦ ﻣﺪل ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﮔﺮدﻳﺪه، ﺳﭙﺲ ﻣﻘﺪار ﺧﺴﺎرت ﺑـﻪ ازای ﻫـﺮ دوره ﺑﺎزﮔﺸـﺖ درﺻـﻮرﺗﻴ ﻜﻪ ﺑـﺎﻻﺗﺮ از ﭘﺘﺎﻧﺴـﻴﻞ ﺧﺴﺎرت ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﺷﺪه ﺑﺎﺷﺪ، وزن دﻫﺪ ﻣﻲ . در اﻳﻦ ﻣﺪل ﺗﻨﻬﺎ ﺧﺴﺎرات ﺷـﻬﺮی از ﻗﺒﻴـﻞ ﺧﺴـﺎرات وارد ﺑـﺮ ﺳـﺎﺧﺘﻤﺎن ﻫـﺎ ی ﻣﺴﻜﻮﻧﻲ و ﻏﻴﺮﻣ ﺴﻜﻮﻧﻲ ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﻣﻲ ﮔﺮدد . ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ اﻳﻦ ﻣﺪل از ﻫﺎ داده ی ﮔﺬﺷﺘﻪ ﻋﻮاﻣﻞ ﺳـﻴﻼب ﺑـﺮای ﺗﺨﻤـﻴﻦ ﺧﺴـﺎرات اﺳﺘﻔﺎده و ﻧ ﻛﻨﺪ ﻣﻲ ﺗﻮان ﻤﻲ آن را ﺑﺮای ﺗﺨﻤﻴﻦ ﺧﺴﺎرات ﺳﻴﻼب در زﻣﺎن واﻗﻌﻲ ﺑﻪ ﻛﺎر ﺑﺮد ]14 ، 88 ، 89 [ . 6 - 5 - 2 - 2 - ﻣﺪلAnu flood ﻣﺪﻟﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺗﻮﺳﻂ ﻣﺮﻛﺰ ﻣﻨﺎﺑﻊ و ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ داﻧﺸﮕﺎه ﻣﻠﻲ اﺳﺘﺮاﻟﻴﺎ ﺗﻬﻴﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ . ﻣﺪل ﻣﺬﻛﻮر در ﺳﺎل 1991 ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻳﺎﻓﺘﻪ و ﺗﻨﻬﺎ ﺑﺮای ﺑﺮآورد ﺧﺴﺎرات وارد ﺑﺮ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن ﻫﺎ ﻃﺮاﺣﻲ ﺷﺪه اﺳﺖ . در اﻳﻦ ﻣﺪل ﺑﺮاﺳﺎس ﻣﻨﺤﻨـﻲ ﻫـﺎی ﻓﺮﺿـﻲ ﺗـﺮاز - ﺧﺴﺎرت ﺑﺮای ﻛﺎرﺑﺮی ﻫﺎی ﺗﺠﺎری و ﻣﺴﻜﻮﻧﻲ ارزﻳﺎﺑﻲ ﺧﺴﺎرت ﺳﻴﻼب ﺻﻮرت ﻣﻲ ﮔﻴﺮد . اﻳﻦ ﻣﺪل از ﻫﺎ داده ی ﺳﻴﻼب ﮔﺬﺷـ ﺘﻪ ﺑـﺮای ﺗﺨﻤﻴﻦ ﺧﺴﺎرات اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲ ﻛﻨﺪ و ﻧﻤﻲ ﺗﻮان آن را ﺑﺮای ﺗﺨﻤﻴﻦ ﺧﺴﺎرات ﺳﻴﻼب در زﻣﺎن واﻗﻌﻲ ﺑﻪ ﻛﺎر ﺑﺮد ]14 ، 88 ، 89 .[ 1- Center of Resources And Environmental Studies (CRES) 2- University Of New Suoth Wales 3- Fragility Curves ﻓﺼﻞ ﺷﺸﻢ - ﺑﺮآورد ﺧﺴﺎرت ﻼبﻴﺳ 31 / 05 / 94 101 6 - 5 - 2 - 3 - ﻣﺪلHAZUS FLOOD ﻣﺪل ﻣﺬﻛﻮر ﻳﻚ ﻧﺮم اﻓﺰار ﺑﺎ ﺳﻄﺢ ﻛﺎرﺑﺮد ﻣﻠﻲ در آﻣﺮﻳﻜﺎ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑـﻪ ﻣﻨﻈـﻮر ارزﻳـﺎﺑﻲ ﺧﺴـﺎرات ﻧﺎﺷـﻲ از زﻟﺰﻟـﻪ، ﺳـﻴﻼب ﻫـﺎی رودﺧﺎﻧﻪ ای و ﺳﺎﺣﻠ ﻲ و ﻃﻮﻓﺎن ﻫﺎ، ﺗﻮﺳﻂ آژاﻧﺲ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ اﺿﻄﺮاری ﻓﺪرال اﻣﺮﻳﻜﺎ1 ﺑﺎ ﻫﻤﻜﺎری ﻣﻮﺳﺴﻪ ﻣﻠﻲ ﻋﻠﻮم ﺳﺎﺧﺘﻤﺎﻧﻲ2 ﺗﻮﺳـﻌﻪ ﻳﺎﻓﺘﻪ اﺳﺖ . ﻗﺴﻤﺘﻲ از اﻳﻦ ﻣﺪل HAZUS FLOOD ﻧﺎم دارد ﻛﻪ ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ ﺟﺎﻣﻌﻲ ﺑﺮای ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ و ﻛﻤﻲ ﺳﺎزی ﺧﻄﺮﭘـﺬﻳﺮی ﺳـﻴﻼب اﺳﺖ و ﻫﺪف آن ﭘﺸﺘﻴﺒﺎﻧﻲ از ﺟﻮاﻣﻊ در اﺗﺨﺎذ ﺗﺼﻤﻴﻢ ﻫﺎی آﮔﺎﻫﺎﻧﻪ ﺑﺎ در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻦ ﻛﺎرﺑﺮی اراﺿﻲ و ﺳﺎﻳﺮ ﻣﻮارد در ﻧـﻮاﺣﻲ ﻣﺴـﺘﻌﺪ ﺳﻴﻞ ﮔﺮﻓﺘﮕﻲ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . در اﻳﻦ ﻣﺪل دو ﻓﺮآﻳﻨﺪ اﺳﺎﺳﻲ ﺗﺤﻠﻴﻞ وﺟﻮد دارد ﻛﻪ ﻋﺒﺎرﺗﻨﺪ از ﺗﺤﻠﻴﻞ ﺧﻄﺮ ﺳﻴﻼب و ﺗﺤﻠﻴﻞ ﺑﺮآورد ﻣﻴﺰان ﺗﻠﻔﺎت ﺳﻴﻼب . اﻳﻦ ﻓﺮآﻳﻨﺪﻫﺎ در ﻛﻨﺎر ﻳﻜﺪﻳﮕﺮ اﻧﺠﺎم ﺷﺪه و در ﻧﻬﺎﻳﺖ ﺧﺴﺎرات ﺳﻴﻼب ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻣﻲ ﺷﻮد . ﻳﻜﻲ از ﻣﻬﻢ ﺗﺮﻳﻦ اﺟـﺰای اﻳـﻦ ﻣﺪل ﻧﻘﺸﻪ ﺑﻴﻤﻪ ﺳﻴﻞ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻳﻜﻲ از ورودی ﻫﺎ ﺑﺮای ﺗﺤﻠﻴﻞ ﺧﺴﺎرات ﺳﻴﻞ ﺑﻪ ﻛﺎر ﻣﻲ رود، ﻟﺬا ﻛﺎرﺑﺮد اﻳﻦ ﻣﺪل در ﻣﻨﺎﻃﻘﻲ ﻛﻪ دارای ﻧﻘﺸﻪ ﺑﻴﻤﻪ ﺳﻴﻞ ﻧﻴﺴﺘﻨﺪ، ﺑﺎ ﻣﺤﺪودﻳﺖ ﻣﻮاﺟﻪ اﺳﺖ ]14 ، 88 ، 89 .[اﺳﺘﻔﺎده از ﻣﺪل ﻫﺎی ﻣﻮﺟﻮد ﺗﺨﻤﻴﻦ ﺧﺴﺎرات ﺑﻪ ﻋﻠ ﺖ ﻛﻤﺒﻮد اﻃﻼﻋﺎت ﭘﺎﻳﻪ ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز ﺑﻪ ﺧﺼﻮص در ﻣﻮرد ﻛﺎرﺑﺮی اراﺿﻲ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ، ﻣﺤﺪود ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . 6 - 5 - 3 - ﺑﺮآورد ﺧﺴﺎرت در اﻳﻦ ﺑﺨﺶ ﻣﺮاﺣﻞ ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺗﺨﻤﻴﻦ ﺧﺴﺎرات ﺳﻴﻞ ﮔﺎم ﺑﻪ ﮔﺎم ﺗﺸـﺮﻳﺢ ﺷـﺪه اﺳـﺖ . ﻫﻤﭽﻨـﻴﻦ در ﺷـﻜﻞ )6 - 2 ( اﻳـﻦ ﻣﺮاﺣﻞ ﻧﺸﺎن داده ﺷﺪه اﺳﺖ ]111 [. ﮔﺎم اول : ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ اﻃﻼﻋﺎت ﻣﻮﺟﻮد، ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻗﺎﺑﻞ دﺳﺘﺮس، ﻣﺤﺪوده ﻣﻄﺎﻟﻌﺎﺗﻲ و ﻣﻘﻴﺎس اﺑﺘﺪا ﻣﻲ ﺑﺎﻳﺴﺖ روﻳﻜﺮد ﻣﻨﺎﺳﺒﻲ ﺑﺮای ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ارزﻳﺎﺑﻲ ﺧﺴﺎرت ﺳﻴﻞ ﭘﻴﺪا ﻧﻤﻮد . ﻣﻘﻴﺎس اﻧﺘﺨﺎﺑﻲ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ در ﺳﻄﺢ ﺑﻴﻦ اﻟﻤﻠﻠﻲ ﺑـﻮده و ﻳـﺎ ﻳـﻚ ﻣﻘﻴـﺎس ﻣﺤﻠـﻲ ﺑﺎﺷـﺪ . ﺣﻘﻴﻘﺖ اﻳﻦ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﺴﻴﺎری از روش ﻫﺎ ی دﻗﻴﻖ در ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ ﺑﺎ روﻳﻜﺮدﻫﺎی ﺑﺎ ﺟﺰﻳﻴﺎت ﻛﻢ ﺗﺮ ﻧﻴﺎز ﺑﻪ ﺻﺮف وﻗﺖ و ﻫﺰﻳﻨﻪ ﺑﻴﺶ ﺗﺮی دارﻧﺪ . در ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت اﻏﻠﺐ روش ﻫﺎ ی دﻗﻴﻖ ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﻧﻮاﺣﻲ ﺑﺎ ﻣﺴﺎﺣﺖ ﻛﻮﭼﻚ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ در ﭼﻨﻴﻦ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎﺗﻲ ﭼﻪ در ﺳﻄﺢ ﻣﺤﻠﻲ ) ﻣﻨﻄﻘﻪ ای ( و ﭼﻪ در ﺳﻄﺢ ﻣﻠﻲ اﻛﺜﺮا ﻧﺎﭼﺎر ﻫﺴﺘﻴﻢ ﻛﻪ ﺑﻪ اﻳﻦ روش روش ) ﻫﺎ ﻫﺎ ی ﺑﺎ ﺟﺰﻳﻴﺎت ﻛﻢ ( ﺗﺮ اﻋﺘﻤﺎد ﻛﻨﻴﻢ . از ﻃﺮف دﻳﮕ ﺮ ﺑﺴﺘﻪ ﺑﻪ اﻳﻦ ﻛﻪ ﭼﻪ ﻫﺪﻓﻲ ﺑﺮای ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﻧﺎﺣﻴﻪ ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ دارﻳﻢ ﻣﻲ ﺑﺎﻳﺴﺖ روش ﻣﻮرد ﻧﻈـﺮ را اﻧﺘﺨـﺎب ﻧﻤـﻮد . اﮔـﺮ ﻫﺪف داﺷﺘﻦ ﻳﻚ ﻧﮕﺎه اﺟﻤﺎﻟﻲ و ﺗﻘﺮﻳﺒﻲ از ﻣﻘﺪار ﺧﺴﺎرت ﺑﺎﺷﺪ، ﻳﻚ روش ﺑﺎ دﻗﺖ ﻛﻤﻲ ﻧﻴﺰ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ ﻣﻔﻴﺪ و ﻣﻮﺛﺮ ﺑﺎﺷﺪ . ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ در ﻣﻮاردی ﻛﻪ ﻻزم و ﺿﺮوری اﺳﺖ ﺑﺎﻳﺪ از روش ﻫﺎ ی ﺧﻴﻠﻲ دﻗﻴﻖ اﺳﺘﻔﺎده ﻧﻤﻮد . ﻣﻮرد دﻳﮕﺮ ﻛﻪ در ﮔﺎم اول ارزﻳﺎﺑﻲ ﺧﺴﺎرت ﺳﻴﻞ ﺑﺎﻳـﺪ ﺑﻪ آن ﺗﻮﺟﻪ داﺷﺖ دﺳﺘﺮﺳﻲ ﺑﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ ﺟﻤﻊ آوری اﻃﻼﻋﺎت ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . اﮔﺮﭼﻪ اﺳﺘﻔﺎده از روش ﻫﺎ ی دﻗﻴﻖ ﺑﺎ ﺟﺰﻳﻴـﺎت ﺑـﻴﺶ ﺗـﺮ، دﻗـﺖ ﻧﺘﺎﻳﺞ را ﺑﺎﻻ ﻣﻲ ﺑﺮد، وﻟﻴﻜﻦ اﻳﻦ اﻣﺮ ﺑﻪ ﻋﻠﺖ ﻣﺤﺪودﻳﺖ ﻫﺎی زﻣﺎﻧﻲ و ﻣﺤﺪودﻳﺖ ﺑ ﻮدﺟـﻪ اﻏﻠـﺐ اﻣﻜـﺎن ﭘـﺬﻳﺮ ﻧﻴﺴـﺖ . در ﺷـﺮاﻳﻄﻲ ﻛـﻪ ﻣﺤﺪودﻳﺖ در زﻣﺎن و ﺑﻮدﺟﻪ دارﻳﻢ اﺳﺘﻔﺎده از روش ﻫﺎ ی ﺗﻘﺮﻳﺒﻲ و آﺳﺎن ﺗﻨﻬﺎ راه ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ . در اﻳﻦ ﻣﺮﺣﻠﻪ ﻧﻜﺘﻪ دﻳﮕﺮی ﻛﻪ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ آن ﺗﻮﺟﻪ داﺷﺖ دﺳﺘﺮﺳﻲ ﺑﻪ ﻫﺎ داده ی ﻣﻮﺟﻮد ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . اﮔﺮ اﻳﻦ اﻃﻼﻋﺎت در دﺳﺘﺮس ﺑﺎﺷﻨﺪ، ﺗﺎﺛﻴﺮ زﻳﺎدی در اﻧﺘﺨﺎ ب روش ﻣﻨﺎﺳـﺐ دارﻧﺪ . ﺿﻤﻦ اﻳﻦ ﻛﻪ ﻗﺎﺑﻠﻴﺖ دﺳﺘﺮﺳﻲ ﺑﻪ اﻃﻼﻋﺎت در اﻧﺘﺨﺎب روش ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﺗﺎﺛﻴﺮ دارد، ﻧﻮع اﻃﻼﻋﺎت ﻧﻴﺰ ﺗﺎﺛﻴﺮ زﻳﺎدی دارد ]111 .[ 1- Federal Emergency Management Agency (FEMA) 2- National Institute Of Building Sciences (NIBS) 102 31 / 05 / 94 راﻫﻨﻤﺎی ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ﮔﺎم دوم : در اﻳﻦ ﻣﺮﺣﻠﻪ ﻣﻲ ﺑﺎﻳﺴﺖ ﻣﺸﺨﺺ ﻧﻤﻮد ﻛﻪ ﻛﺪام ﻳﻚ از اﻧﻮاع ﺧﺴﺎرت ﺑﺎﻳﺪ ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﮔﺮدﻧﺪ . ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ اﻳﻦ ﻛـﻪ ﻛﺪام ﻳﻚ از ﻋﻮاﻣﻞ ﺑﻴﺶ ﺗﺮ ﻳﻦ ﺗﺎﺛﻴﺮ را ﺑﺮ روی ﻛﻞ ﺧﺴﺎرت دارﻧـﺪ، ﻣـﻲ ﺗـﻮان آن را ﺗﻌﻴـﻴﻦ ﻧﻤـﻮد . ﺑـﻪ ﻃـﻮر ﻛﻠـﻲ ﺧﺴـﺎرت ﻣﺤﺴﻮس ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ اﻧﻮاع ﻣﺨﺘﻠﻔﻲ دارﻧﺪ . از آن ﺟﻤﻠﻪ ﺗﻮان ﻣﻲ ﺑﻪ ﺧﺴﺎرت وارده ﺑﻪ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن ﻫﺎ ، ﻛﺎﻻﻫـﺎ، زﻳﺮﺳـﺎﺧﺘﺎرﻫﺎ اﺷـﺎره ﻧﻤﻮد . در ﺑﺮﺧﻲ از اﻧﻮاع ﺧﺴﺎرات ) ﺧﺴﺎرات وارده ﺑﻪ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن و ﻫﺎ زﻳﺮﺳﺎﺧﺖ ( ﻫﺎ ﻛﻪ ﺗﺎﺛﻴﺮ ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻮﺟﻬﻲ ﺑﺮ روی ﻛﻞ ﺧﺴﺎرت دارﻧﺪ، ﻣﻘﺪار ﻛﻞ ﺧﺴﺎرت ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﻣﻲ ﮔﺮدد و در ﻣﻘﺎﺑﻞ در ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ آن دﺳﺘﻪ از ﺧﺴﺎرت ﻫﺎ ﻳﻲ ﻛﻪ ﺗﺎﺛﻴﺮ ﻛﻤـﻲ ﺑـﺮ روی ﻛـﻞ ﺧﺴﺎرت دارﻧﺪ ﺗﻮان ﻣﻲ ﻳﻚ درﺻﺪی از ﻛﻞ ﺧﺴﺎرت را ﺑﻪ ﻫﺎ آن اﺧﺘﺼﺎص داد . ﺑﺮای ﻣﺜﺎل در ژاﭘـﻦ 6 درﺻـﺪ ﻛـﻞ ﺧﺴـﺎرت وارده ﺑﻪ اﻣﻮال ﻋ ﻤﻮﻣﻲ ﺑﺮای ﺑﺮآورد ﺧﺴﺎرت وارده ﺑﻪ ﻛﺴﺐ و ﻛﺎر اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲ ] ﺷﻮد14 [ . ﺷﻜﻞ6 - 2 - ﮔﺎم ﻫﺎی ﺑﺮآورد ﺧﺴﺎرت ﺳﻴﻼب ﮔﺎم ﺳﻮم : در اﻳﻦ ﻣﺮﺣﻠﻪ اﻃﻼﻋﺎت ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ارزﻳﺎﺑﻲ ﺧﺴﺎرت ﺳﻴﻞ ﺟﻤﻊ آوری ﻣﻲ ﻛﻪ ﺷﻮد ﭘﻴﺶ ﺗﺮ ﺑﺪان اﺷـﺎره ﮔﺮدﻳﺪ ﺑﻨﺪ )6 - 4( ﮔﺎم ﭼﻬﺎ : رم ﭘﺲ از ﺟﻤﻊ آوری اﻃﻼﻋﺎت ﻣﻨﺎﺳﺐ ﻣﻴﺰان ﺧﺴﺎرت ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﻣﻲ ﺷﻮد . ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻧﻮع ﻫﺎ داده ی ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده روش ارزﻳﺎﺑﻲ ﺧﺴﺎرت ﻣﺘﻔﺎوت اﺳﺖ . ﻧﻮع و ﺗﻌﺪاد ﺗﻮاﺑﻊ ﺧﺴﺎرت ﻛﻪ ﻣﻲ ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ ﺑﺮرﺳﻲ ﺷﻮﻧﺪ ﺑﺴﺘﮕﻲ ﺑﻪ وﺳﻌﺖ واﺣﺪﻫﺎی ﻛﺎرﺑﺮی ﻣﻮرد ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ و ﻧﻴﺰ ﻧﻮع اﻳﻦ واﺣﺪﻫﺎ دارد . ﻻزم ﺑﻪ ذﻛﺮ ا ﺳﺖ ﻛﻪ ﻫﺎ داده ی ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز ﺳﻴﻼب ﻛﻪ در ارزﻳﺎﺑﻲ ﺧﺴﺎرت ﻧﻘﺶ ﻣﻮﺛﺮی دارﻧﺪ از ) ﺟﻤﻠﻪ ﻋﻤﻖ ، ( ﻫﺎ داده ی ﻛﺎرﺑﺮی اراﺿﻲ و ﻣﻘﺪار ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ در ﻣﻌﺮض ﺧﻄﺮ و ﻏﻴﺮه، ﻫﻤﮕﻲ ﻋﻮاﻣﻠﻲ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻛﻪ ﺑﺮ روی ﻳﻜﺪﻳﮕﺮ ﺗـﺎﺛﻴﺮ ﻣﻲ ﮔﺬارﻧﺪ . ﺑﻪ ﻃﻮری ﻛﻪ اﻃﻼﻋﺎت ﺑﻪ دﺳﺖ آﻣﺪه از ﺳﻴﻼب1 و ﻫﺎ داده ی ﻛﺎرﺑﺮی اراﺿﻲ ﻣﻲ ﺑﺎﻳﺴﺖ ﺑﺎ ﺑﻪ ﻛﺎرﮔﻴﺮی اﺑﺰارﻫﺎﻳﻲ از ﺟﻤﻠﻪ GIS ﺑﺎ ﻳﻜﺪﻳﮕﺮ ﺗﺮﻛﻴﺐ ﺷﻮﻧﺪ ﺑﻪ . ﻋﻼوه ﺗﻮاﺑﻊ ﺧﺴﺎرت و ﻣﻴﺰان ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ در ﻣﻌﺮض ﺧﻄﺮ ﻧﻴـﺰ ﺑـﺎ ﺗﻮﺟـﻪ ﺑـﻪ ﻛـﺎرﺑﺮی ﻫـﺎی ﻣﺨﺘﻠـﻒ ﻣﻲ ﺑﺎﻳﺴﺖ ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﮔﺮدﻧﺪ . در اداﻣﻪ دو روﻳﻜﺮد ﻛﻠﻲ در ارزﻳﺎﺑﻲ ﺧﺴﺎرت ﺗﺸﺮﻳﺢ ﺷﺪه اﺳﺖ ]111 :[ 1- Inundation Data ﮔﺎم1:اﻧﺘﺨﺎب ﻳﻚ روﻳﻜﺮدﻣﻨﺎﺳﺐ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ: داده ﻫﺎی ﻣﻮﺟﻮد ﻣﻨﺎﺑﻊ در دﺳﺘﺮس ﻫﺪف از ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﻣﻘﻴﺎس ﮔﺎم2:ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻣﻮﻟﻔﻪ ﻫﺎی ﺧﺴﺎرت ﻣﺤﺴﻮس ﮔﺎم3:ﺟﻤﻊ آوری اﻃﻼﻋﺎت ﻻزم ﺗﻮاﺑﻊ ﺧﺴﺎرت ﻣﻘﺪار ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ در ﻣﻌﺮض ﺧﻄﺮ داده ﻫﺎی ﻛﺎرﺑﺮی اراﺿﻲ ﻣﺸﺨﺼﺎت ﺳﻴﻼب ﮔﺎم4:ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﺧﺴﺎرت ﻓﺼﻞ ﺷﺸﻢ - ﺑﺮآورد ﺧﺴﺎرت ﻼبﻴﺳ 31 / 05 / 94 103 اﻟﻒ - روﻳﻜﺮد اول ) ﺗﻮاﺑﻊ ﺧﺴ ﺎرت ﻧﺴﺒﻲ (: در اﻳﻦ روش ﺑﺎ داﺷﺘﻦ ﻫﺎ داده ی ﻛﺎرﺑﺮی و ﻣﻘﺪار ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ در ﻣﻌﺮض ﺧﻄﺮ، ارزش آن داراﻳﻲ1 ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﻣﻲ ﺷﻮد ﺑﻪ . ﺣﺪاﻛﺜﺮ ﭘﺘﺎﻧﺴﻴﻞ ﺧﺴﺎرت2 وارده آﻣﺪه از ﻃﺮف ﻳـﻚ ﺳـﻴﻞ ﻣﺸـﺨﺺ ﻧﻴـﺰ، ﺑـﺎ اﺳـﺘﻔﺎده از ﺧﺼﻮﺻﻴﺎت ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﻫﻤﺎن ﺳﻴﻞ ) ﻣﺜﻼ ﻋﻤﻖ ﺳﻴﻼب ( ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﻣﻲ ﮔﺮدد . ﺳﭙﺲ ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﺗﻮاﺑـﻊ ﻧﺴـﺒﻲ ﺧﺴـﺎرت، ﻣﻴﺰان ﺧﺴﺎرت ﺑﻪ دﺳﺖ ﻣﻲ . آﻳﺪ اﻳﻦ ﺗﻮاﺑﻊ درﺻﺪی از ارزش ﻛﻞ ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ در ﺧﻄﺮ را ﺑﻪ ﺻﻮرت ﺗﺎﺑﻌﻲ از ﻋﻤﻖ ﺳﻴﻼب و ﻳﺎ دﻳﮕﺮ ﻣﺸﺨﺼﺎت ﺳﻴﻼب ﻧﺸﺎن ﻣﻲ دﻫﻨﺪ . در اﻳﻦ روش ﻛﻞ ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ در ﻣﻌﺮض ﺧﻄﺮ ﺑﺎ داﺷﺘﻦ ارزش ﻣـﺎﻟﻲ داراﻳـﻲ ﻫـﺎ و اﻃﻼﻋﺎت ﻛﺎرﺑﺮدی اراﺿﻲ ﺑﻪ دﺳﺖ ﺧﻮاﻫﺪ آﻣﺪ . ﺷﻜﻞ )6 - 3 (ارﺗﺒﺎط ﺑﻴﻦ اﺟﺰای ﻣﺨﺘﻠﻒ در اﻳﻦ روش را ﻧﺸﺎن ﻣﻲ دﻫـﺪ . ﻣﻴﺰان ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ در ﻣﻌﺮض ﺧﻄﺮ و ﻫﺎ داده ی ﻛﺎرﺑﺮی اراﺿﻲ ﭘﻴﺶ ﺗﺮ ﺑﺪان ﻫﺎ اﺷﺎره ﮔﺮدﻳﺪ . ﻣﻴﺰان آﺳﻴﺐ ﭘـﺬﻳﺮی اﻣـﻮال در ﺑﺮآورد ﺧﺴﺎرت، درﺻﺪ ﺗﻠﻔﺎت وارده ﺑﻪ آن در ﻧﺘﻴﺠﻪ ﺳﻴﻞ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻣﺜﺎل ﻳﻚ ﺗﻠﻮﻳﺰﻳﻮن در ﻫﻨﮕ ﺎم ﺳﻴﻞ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﻛﺎﻣﻞ ﺗﺨﺮﻳﺐ ﺷﻮد، در اﻳﻦ ﺻﻮرت آﺳﻴﺐ ﭘﺬﻳﺮی آن 100 درﺻﺪ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد ]111 .[ ﺷﻜﻞ6 - 3 - ﻧﻤﻮدار ﺟﺮﻳﺎﻧﻲ روش ﺗﻮاﺑﻊ ﻧﺴﺒﻲ ﺧﺴﺎرت ]111 [ 3 4 5 ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ در اﻳﻦ روش ﺑﺮﺧﻼف ﺗﻮاﺑﻊ ﻣﻄﻠﻖ ﻛﻪ ﻣﻴﺰان ﺧﺴﺎرت را در ﻫﺮ واﺣﺪ ﻣﺘﺮ ﻣﺮﺑﻊ از آن ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن ﺗﺨﻤﻴﻦ ﻣﻲ زﻧﻨﺪ، ﺧﺴﺎرت ﺑﻪ دﺳﺖ آﻣﺪه ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻳﻚ درﺻﺪ ﺑﻴﺎن ﻣﻲ ﮔﺮدد . ﻧﻜﺘﻪ دﻳﮕﺮی ﻛﻪ وﺟﻮد دارد اﻳﻦ اﺳﺖ ﻛﻪ ارزش اﻣﻮال و داراﻳـﻲ ﻳﻚ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن در ﺑﺮآورد ﻣﻴﺰان ﺧﺴﺎرت، ﺻﺮﻓﺎ ﻗﻴﻤﺖ ﺗﺠﺎری6 آن ﻛﺎﻻ ﻧﻴﺴﺖ . ﮔﺎﻫﻲ اوﻗﺎت ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﻳـﻚ ﻛـﺎﻻ ﻗﻴﻤـﺖ ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻮﺟﻬﻲ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ اﻳﻦ اﻣﺮ ﺑﻪ دﻟﻴﻞ ارزش زﻣﻴﻨﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ در آن واﻗﻊ ﺷﺪه اﺳﺖ . ﻟﺬا ﺑﺎﻳﺪ دﻗﺖ ﺷﻮد ﻓﻘﻂ ﺧﺴﺎرت ﺑﻨﺎی ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن و اﻣﻮال ﻣﻨﻘﻮل ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ در ﻣﻌﺮض ﺧﻄﺮ ﻟﺤﺎظ ﺷﻮد ]111 [ . ب- روﻳﻜﺮد دوم ) ﺧﺴﺎرت ﻣﻄﻠﻖ : ( در اﻳﻦ روش ﻣﻘﺪار ﻣﻄﻠﻖ ﺧﺴﺎرت ﺗﺨﻤﻴﻦ زده ﻣﻲ ﺷﻮد . ﺑﻪ ﻃﻮری ﻛـﻪ ﻛـﻞ ﻣﻴـﺰان ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ در ﻣﻌﺮض ﺧﻄﺮ در ﻳﻚ زﻣﺎن ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﻧ ﻤﻲ ﺷﻮد . ﺑﻠﻜﻪ ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﺗﻮاﺑﻊ ﻣﻄﻠﻖ ﺧﺴﺎرت، ﻣﻘﺪار ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ در 1- Value Of Assets 2- Maximum Damage Potential 3- Susceptibility Of Assets 4- Relative Depth Damage Functions 5- Total Value Of Assents At Risk 6- Market Value اﻃﻼﻋﺎت ﻛﺎرﺑﺮی اراﺿﻲ ارزش ﻣﺎﻟﻲ داراﻳﻲ ﻫﺎ ﻛﻞ ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ در ﻣﻌﺮض ﺧﻄﺮ5 ﻣﻴﺰان آﺳﻴﺐ ﭘﺬﻳﺮی داراﻳﻲ ﻫﺎ 3 ﺗﻮاﺑﻊ ﻧﺴﺒﻲ ﻋﻤ ﻖ- ﺧﺴﺎرت4 ﻣﺸﺨﺼﺎت ﺳﻴﻼب ﺧﺴﺎرت 104 31 / 05 / 94 راﻫﻨﻤﺎی ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ﻣﻌﺮض ﺧﻄﺮ و ﻣﻴﺰان آﺳﻴﺐ ﭘﺬﻳﺮی ﺑﺎ ﻫﻢ ﺗﺮﻛﻴﺐ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ ﺑﻪﺑﺎ . ﻛﺎرﮔﻴﺮی اﻃﻼﻋﺎﺗﻲ ﭼﻮن ﻛﺎرﺑﺮی اراﺿـﻲ و ﻋﻤـﻖ ﺳﻴﻼب ﺗﻮان ﻣﻲ ﺑﺮآورد ﻣﺴﺘﻘﻴﻤﻲ از ﺧﺴﺎرت ﻫﺎ ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﺗﻮاﺑﻊ ﻣﻄﻠﻖ ﺧﺴﺎرت داﺷﺖ . در ﺗﻮاﺑﻊ ﻣﻄﻠﻖ ﺧﺴﺎرت، ﻣﻴﺰان ﺧﺴﺎرت وارده ﺑﻪ اﻣﻮال ﺷﺨﺼﻲ و داراﻳﻲ ﻫﺎ در واﺣـﺪ ﺳـﻄﺢ ﻣﺤﺎﺳـﺒﻪ ﻣـﻲ ﺷـﻮد . در ﺷـﻜﻞ )6 - 4 ( ﻧﻤـﻮدار ﺟﺮﻳﺎﻧﻲ ﺗﺨﻤﻴﻦ ﻣﻄﻠﻖ ﺧﺴﺎرت ﻧﺸﺎن داده ﺷﺪه اﺳﺖ ]111 .[ ﺷﻜﻞ6 - 4 - ﻧﻤﻮدار ﺟﺮﻳﺎﻧﻲ ﺗﺨﻤﻴﻦ ﺧﺴﺎرت ﻣﻄﻠﻖ ]99 [ ﻫﺮﻛﺪام از اﻳﻦ روش ﻫﺎ ﺑﺴﺘﻪ ﺑﻪ اﻳﻦ ﻛﻪ ﭼﻪ ﻧﻮع اﻃﻼﻋﺎﺗﻲ در اﺧﺘﻴﺎر دارﻳﻢ، اﻧﺘﺨﺎب ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . درﺻﻮرﺗﻲ ﻛﻪ آﻣﺎر دﻗﻴﻘﻲ از ﻣﻴﺰان داراﻳﻲ ﻫﺎ در دﺳﺘﺮس ﺑﺎﺷﺪ اﺳﺘﻔﺎده از روش اول ﻣﺮﺳﻮم ﺗﺮ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . در ﻏﻴـﺮ اﻳـﻦ ﺻـﻮرت روش دوم ﺑـﻪ ﻛـﺎر ﮔﺮﻓﺘـﻪ ﻣﻲ ﺷﻮد ﺑﻪ . ﻃﻮر ﻛﻠﻲ ﻣﻘﺪار ﻛﻞ ﺧﺴﺎرت ﻛﻪ ﺑﻪ ﻧﻮع روﻳﻜﺮد اﻧﺘﺨﺎﺑﻲ و ﻧﻴﺰ ﻧﻮع ﻫﺎ اده د واﺑﺴﺘﻪ اﺳـﺖ، ﺑـﻪ ﺻـﻮرت زﻳـﺮ ﺗﻌﻴـﻴﻦ ﻣﻲ ﺷﻮد ]99 [: )6 - 1( n m total i,j i,j i 1 j 1 D (V s ) = = = × ∑∑ در اﻳﻦ راﺑﻄﻪ :total D ،ﻣﻘﺪار ﻛﻞ ﺧﺴﺎرت V ،ارزش ﻣﺎﻟﻲ ﻋﺎﻣﻞ ﺧﺴﺎرت دﻳﺪهS ﻣﻴﺰان آﺳﻴﺐ ﭘﺬﻳﺮی ) ﺑﺮﺣﺴﺐ درﺻﺪ ، (i ﺷﻤﺎرﻧﺪه ﺗﻌﺪاد اﻟﻤﺎن ﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ در ﻳﻚ ﻣﻨﻄﻘﻪ در ﻣﻌﺮض ﺧﻄﺮ ﺳ ﻴﻞ ﻗﺮار دارﻧﺪ )n ﺣﺎﻟﺖ وﺟﻮد دارد و (j ﺷﻤﺎرﻧﺪه آﻳﺘﻤﻲ ﻛﻪ اﻟﻤﺎن ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ را در ﺧﻮد ﺟﺎی داده اﺳﺖ )m ﺣﺎﻟﺖ وﺟﻮد دارد ] ( 111 .[ 6 - 5 - 4 - ﺑﺮآورد ﺧﺴﺎرت ﻣﻮرد اﻧﺘﻈﺎر ﺳﺎﻟﻴﺎﻧﻪ1 ﻃﺮح ﻫﺎی ﻛﺎﻫﺶ ﺧﺴﺎرت ﺳﻴﻞ ﺧﺴﺎرت ﻗﺎﺑﻞ اﻧﺘﻈﺎر ﺳﺎﻟﻴﺎﻧﻪ (EAD) ﻳﻚ اﻧﺘﻈـﺎر آﻣـﺎری ﺑﺮﺣﺴـﺐ رﻳـﺎل اﺳـﺖ ]60 [ و ﻳـﺎ ﺑـﻪ ﻋﺒـﺎر ﺗﻲ ﻳـﻚ ﺷـﺎﺧﺺ اﻧﺪازه ﮔﻴﺮی ﺧﺴﺎرت ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ اﺣﺘﻤﺎل وﻗﻮع ﺳﻴﻞ و ﺧﺴﺎرت ﻗﺎﺑﻞ اﻧﺘﻈـﺎر ﻧﺎﺷـﻲ از آن ﻣـﻲ ﺑﺎﺷـﺪ . اﻳـﻦ اﻣﻴـﺪ رﻳﺎﺿـﻲ اﺛـﺮ ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی ﺳﻴﻞ در ﻧﺘﺎﻳﺞ آﻳﻨﺪه را ﺑﻪ ﺻﻮرت وزﻧﻲ ﻧﺸﺎن دﻫﺪ ﻣﻲ . ﺑﺮای ﺗﻮﺟﻴﻪ اﻗﺘﺼﺎدی ﻫﺎ ﻃﺮح ی ﻣﻬﺎر ﺳﻴﻼب و ﻣﻘﺎﻳﺴـﻪ در اﻳﻦ ﻫﺎ ﻃﺮح ﭼﻪ ﺑﻪ ﺻﻮرت و ﭼ ای ﺳﺎزه ﻪ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻏﻴﺮﺳﺎزه ای ﻧﻴﺎز ﺑﻪ ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ اﻳﻦ ﻣﻘﺪار ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ ]60 [ . در ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺣـﻖ ﺑﻴﻤﻪ ﺳﻴﻞ ﻧﻴﺰ ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ اﻳﻦ ﻣﻘﺪار از اﻫﻤﻴﺖ ﺧﺎﺻﻲ ﺑﺮﺧﻮردار اﺳﺖ . ﺑﺮای ﺑﻪ دﺳﺖ آوردن ﺳﻴﻼب ﻃﺮاﺣﻲ در ﭘﺮوژه ﻫﺎ ی ﻣﻬﺎر 1- Expected Value Annual Damage ارزش ﻣﺎﻟﻲ داراﻳﻲ ﻫﺎ ﻣﻴﺰان آﺳﻴﺐ ﭘﺬﻳﺮی داراﻳﻲ ﻫﺎ اﻃﻼﻋﺎت ﻛﺎرﺑﺮی اراﺿﻲ ﺗﻮاﺑﻊ ﻣﻄﻠﻖ ﻋﻤﻖ - ﺧﺴﺎرت ﻣﺸﺨﺼﺎت ﺳﻴﻼب ﺧﺴﺎرت ﻓﺼﻞ ﺷﺸﻢ - ﺑﺮآورد ﺧﺴﺎرت ﻼبﻴﺳ 31 / 05 / 94 105 ﺳﻴﻞ ﺗﻮان ﻣﻲ ﻣﻘﺪار ﻛﺎﻫﺶ EAD را ﻫﺰﻳﻨﻪ ﺑﺮای ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺳﻴﻼب ﻃﺮاﺣﻲ اﺳﺘﻔﺎده ﻛـﺮد ]31 [ .ﻫ ﻤﭽﻨـﻴﻦ ﺑـﺎ داﺷـﺘﻦ ﻣﻘـﺪار ﺧﺴﺎرت ﻣﻮرد اﻧﺘﻈﺎر ﺳﺎﻻﻧﻪ ﻫﺎ داده ی ﻣﻬﻤﻲ ﺑﺮای ﺗﺼﻤﻴﻢ ﮔﻴﺮی در روش ﻫﺎ ی ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی ﺳﻴﻞ و ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﮔﺬاری ﻫﺎ ﺗﻮان ﻣﻲ درﻳﺎﻓﺖ در . ارزﻳﺎﺑﻲ ﺳﻮد ﺣﺎﺻﻞ از ﺑﻪ ﻛﺎرﮔﻴﺮی روش ﻫﺎ ی ﻣﻬﺎر و ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﻴﻞ ﻛﻪ ﻣﻨﺠـﺮ ﺑـﻪ ﻛـﺎﻫﺶ ﺧﻄﺮﭘـﺬﻳﺮی ﺳﻴﻞ ﻣﻲ ﺷﻮد ، اﻳﻦ ﺷﺎﺧﺺ ﻛﻤﻚ ﻣﻮﺛﺮی ﻣﻲ ﻧﻤﺎﻳﺪ . ﺧﺴﺎرت ﻣﻮرد اﻧﺘﻈﺎر ﺳﺎﻻﻧﻪ از راﺑﻄﻪ زﻳﺮ ﺑﻪ دﺳﺖ ﺧﻮاﻫﺪ آﻣﺪ : )6 - 2( n j j 1 j 1 j c 1 z n j 1 D q D q E(D) F q F q ,for q q q ... q 2 + + = ⎡ ⎤ + ⎣ ⎦⎡ ⎤ = − = ≤ ≤ ≤ 〈∞ ⎣ ⎦ ∑ در اﻳﻦ راﺑﻄﻪ : E(D) ،ﺧﺴﺎرت ﻣﻮرد اﻧﺘﻈﺎر ﺳﺎﻻﻧﻪD(qj) ﺧﺴﺎرت ﺳﻴﻼب ﺑﻪ ازای ﻫﺎ ﺑﺪه ی ﻣﺨﺘﻠﻒqj ﻛـﻪ ﺑـﺎ اﺳـﺘﻔﺎده از ﻣﻨﺤﻨﻲ ﺑﺪه- ﺧﺴﺎرت ﺑﻪ دﺳﺖ ) آﻳﺪ ﻣﻲ ﺑﺮﺣﺴﺐ واﺣﺪ ﭘﻮل ، (F(qj) ﺗﺎﺑﻊ ﺗﻮزﻳـﻊ ﺗﺠﻤﻌـﻲ اﺣﺘﻤـﺎل (cdf ( ﺑـﻪ ازای ﺑـﺪه ﻫـﺎ ی ﻣﺨﺘﻠﻒ qj، j ﺷﻤﺎرﻧﺪه ﺗﻌﺪاد ﻫﺎ ﺑﺪه ﻳﻲ ﻛﻪ ﺑﻴﺶ از ﻣﻘﺪار آﺳﺘﺎﻧﻪ (qc) ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ وn ﺗﻌﺪاد ﻛﻞ ﺣﺎﻻت ﻣﻤﻜﻦ . ﺑﻪ ﻃﻮر ﻛﻠﻲ ﻣﻘﺪار ﺧﺴﺎرت ﻣﻮرد اﻧﺘﻈﺎر ﺳﺎﻻﻧﻪ ﺳﻄﺢ زﻳﺮ ﻣﻨﺤﻨﻲ ﻓﺮاواﻧﻲ - ﺧﺴﺎرت ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ در ﺷﻜﻞ )6 -6 ( ﻧﺸﺎن داده ﺷﺪ ه اﺳﺖ . از ﻧﻈﺮ ﺗﺌﻮری اﻳﻦ ﺗﺎﺑﻊ ﺑﺎ ﺟﻤﻊ آوری ﻫﺎ داده ی ﺧﺴﺎرت ﺳﺎﻻﻧﻪ ﺑﻪ ازای ﺗﺮازﻫﺎی ﺳﻴﻼﺑﻲ ﺑﺎ دوره ﺑﺎزﮔﺸـﺖ ﻣﺨﺘﻠـﻒ و ﺑﺮازش ﻳﻚ ﺗﻮزﻳﻊ آﻣﺎری ﺑﻪ دﺳﺖ ﻣﻲ آﻳﺪ . ﻫﻤﺎن ﻃﻮر ﻛﻪ ﻗﺒﻼ ﻧﻴﺰ اﺷﺎره ﮔﺮدﻳﺪ اﻳﻦ ﺗﺎﺑﻊ ﻣـﻲ ﺗﻮاﻧـﺪ از ﺗﺒـﺪﻳﻞ ﻫـﺎ داده ی ﻣﻮﺟـﻮد ﻫﻴﺪروﻟﻮژی، ﻫﻴﺪروﻟﻴﻚ و ﺧﺴﺎرت ﻣﻄﺎﺑﻖ ﺷﻜ )ﻞ 6 -6 (ﺗﻌﻴﻴﻦ ﮔﺮدد . از ﻃﺮﻳﻖ اﻳﻦ ﺳﻪ ﺗـﺎﺑﻊ، ﺗـﺎﺑﻊ اﺣﺘﻤـﺎل - ﺧﺴـﺎرت ﺗﻌﻴـﻴﻦ ﻣﻲ ﺷﻮد ﻛﻪ ﺳﻄﺢ زﻳﺮ ﻣﻨﺤﻨﻲ آن ﺑﺎ اﻧﺘﮕﺮال ﮔﻴﺮی ﺗﺎﺑﻊ اﺣﺘﻤﺎل - ﺧﺴﺎرت ﺑﻪ روش ﻋﺪدی، ﻣﻘﺪار ﻣﻮرد اﻧﺘﻈﺎر ﺧﺴـﺎرت ﺳـﺎﻻﻧﻪ را ﻧﺘﻴﺠﻪ ﻣﻲ دﻫﺪ . ﺷﻜﻞ )6 -6 (ﻧﺸﺎن ﻣﻲ دﻫﺪ ﻛﻪ اﺑﺘﺪا ﺑﺎ ﺗﺮﻛﻴﺐ ﻣﻨﺤﻨﻲ ﺗﺮاز - ﺧﺴﺎرت و ﻣﻨﺤﻨﻲ ﺑ ﺪه - ﺗﺮاز، ﻣﻨﺤﻨـﻲ ﺧﺴـﺎرت - ﺑﺪه ﺣﺎﺻﻞ ﻣﻲ ﺷﻮد . ﺳﭙﺲ ﺑﺎ داﺷﺘﻦ راﺑﻄﻪ ﺑﺪه ﺑﻪ ازای اﺣﺘﻤـﺎﻻت ﻣﺨﺘﻠـﻒ و ﻣﻨﺤﻨـﻲ ﺑـﺪه - ﺧﺴـﺎرت، ﻣﻨﺤﻨـﻲ ﺧﺴـﺎرت - اﺣﺘﻤﺎل ﺑﻪ دﺳﺖ ﻣﻲ آﻳﺪ ﻛﻪ ﺳﻄﺢ زﻳﺮ اﻳﻦ ﻣﻨﺤﻨﻲ، ﻣﺘﻮﺳﻂ ﺧﺴﺎرت ﻣﻮرد اﻧﺘﻈﺎر ﺳﺎﻻﻧﻪ را ﻧﺸﺎن ﻣﻲ دﻫﺪ . اﺣﺘﻤﺎل رﺧﺪاد در ﻫﺮ ﺳﺎل اﺣﺘﻤﺎل رﺧﺪاد در ﻫﺮ ﺳﺎل ﺧﺴﺎرت ﺧﺴﺎرت ﺧﺴﺎرت ﺗﺮاز ﺗﺮاز ﺑﺪه ﺑﺪه ﺧﺴﺎرت ﻣﺘﻮﺳﻂ ﺧﺴﺎرت ﺳﺎﻻﻧﻪ ﺷﻜﻞ6 - 5 - ﻣﺮاﺣﻞ ﻣﺤ ﺎﺳﺒﻪ ﻣﺘﻮﺳﻂ ﺧﺴﺎرت ﻣﻮرد اﻧﺘﻈﺎر ﺳﺎﻻﻧﻪ ]110 [ 106 31 / 05 / 94 راﻫﻨﻤﺎی ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻣﺸﻜﻼﺗﻲ ﻛﻪ ﺑﺮای اﺳﺘﻔﺎده از ﻫﺎ ﻣﺪل ی ﻣﻮﺟﻮد ﺗﺨﻤﻴﻦ ﺧﺴﺎرت وﺟﻮد دارد و ﺑﺎ ﺗﻮﺟـﻪ ﺑـﻪ ﻛﻤﺒـﻮد اﻃﻼﻋـﺎت ﭘﺎﻳﻪ در ﺳﺎل 2003 دوﺗﺎ1 و ﻫﻤﻜﺎران ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از روش ﻫﺎ ی ﺗﺤﻠﻴﻠﻲ در GIS ﻣﻴﺰان ﺧﺴﺎرت ﻣﻮرد اﻧﺘﻈﺎر ﺳﺎﻟﻴﺎﻧﻪ را ﺑـﺮآورد ﻧﻤ ﻮدﻧﺪ . در اﻳﻦ روش از ﺳﺎده ﺳﺎزی ﻣﺪل ﺗﺨﻤﻴﻦ ﺧﺴﺎرت اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲ ﺷﻮد . ﺑﺪﻳﻬﻲ اﺳﺖ در ﺻـﻮرت وﺟـﻮد اﻃﻼﻋـﺎت ﭘﺎﻳـﻪ ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺗﻮان ﻣﻲ اﻳﻦ روش را ﮔﺴﺘﺮش داده و ﺑﻪ ﺗﺤﻠﻴﻞ ﻛﺎﻣﻞ ﺗﺮ ی از ﺧﺴـﺎرت وارده ﭘﺮداﺧـﺖ . ﻻزم ﺑـﻪ ذﻛـﺮ اﺳـﺖ ﻛـﻪ در ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ و ارزﻳﺎﺑﻲ ﺧﺴﺎرت ﺳﻴﻞ ﺑﺮﻗﺮاری ﺿﻮاﺑﻂ و ﻣﻌﻴﺎرﻫﺎ ی ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﺧﺴﺎرت وارده ﺑﻪ ﻳﻚ ﺳﺎزه ﺿـﺮوری اﺳـﺖ . ﺗﻬﻴـﻪ و ﺗﺪوﻳﻦ ﻣﻌﻴﺎرﻫﺎ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﭘﻴﭽﻴﺪﮔﻲ ﺑﺎﻻی ﻣﻮﺿﻮع، ﺗﻮﺳﻂ ﻳﻚ ﮔﺮوه و ﺑﺮای ﻳﻚ ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﺧﺎص، ﺗﻮام ﺑﺎ دﺷﻮاری ﻫﺎ ﻳﻲ اﺳـﺖ . رﻏﻢ ﻋﻠﻲ دﺷﻮاری ﻫﺎ ی ﻣﻮﺟﻮد ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت زﻳﺎدی در ﺑﺨﺶ ﻫﺎ ی ﻋﻠﻤﻲ و ﻓﻨﻲ ﺟﻬـﺎن ﺑـﻪ وﻳـﮋه ﻛﺸـﻮرﻫﺎی ﭘﻴﺸـﺮﻓﺘﻪ از ﺟﻤﻠـﻪ آﻣﺮﻳﻜﺎ، ژاﭘﻦ و ﻏﻴﺮه ﺻﻮرت ﮔﺮﻓﺘﻪ اﺳﺖ . ﺑﻪ ﻧﺤﻮی ﻛﻪ ﺗﻮاﺑﻊ و ﻣﻌﻴﺎرﻫﺎ ﻳﻲ ﺑﺮای ﻫﺎ ﮔﺮوه ﻳﻲ از ﻛﺎرﺑﺮی ﻫﺎ ی اراﺿﻲ ﺑـﻪ ﺻـﻮرت اﺳﺘﺎﻧﺪارد ﺑﻴﻦ اﻟﻤﻠﻠﻲ، ﻣﻠﻲ، ﻣﻨﻄﻘﻪ ای ﻳﺎ ﺳﺎزﻣﺎﻧﻲ و ﻧﻬﺎدی ﭘﺬﻳﺮﻓﺘﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ . در اﻳﻦ ﺑﺨﺶ ﻧﻴﺰ رواﺑﻂ اراﺋﻪ ﺷﺪه ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﻛﺸﻮر ژاﭘﻦ ﺑﻮده ﻛﻪ در ﺳﻄﺢ ﺑﻴﻦ اﻟﻤﻠﻠﻲ ﻛﺎرﺑﺮد دارد . اﻧﻮاع ﺧﺴﺎراﺗﻲ ﻛﻪ در اﻳﻦ روش ﻣﻮرد ﺗﺤﻠﻴﻞ ﻗﺮار ﺧﻮاﻫﻨﺪ ﮔﺮﻓـﺖ در ﺟﺪول )6 - 4 (اراﺋﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ . اﻳﻦ ﺗﺤﻠﻴﻞ ﺷﺎﻣﻞ ﺳﻪ ﻧﻮع ﺧﺴﺎرات ﺷﻬﺮی، روﺳﺘﺎﻳﻲ و ﺧﺴﺎرات وارده ﺑﻪ زﻳﺮﺳـﺎﺧﺖ ﻫـﺎ ﻛـﻪ ﺧﻮد ﺑﻪ زﻳﺮ دﺳﺘﻪ ﻫﺎ ﺑﻴﺶ ی ﺗﺮ ی ﺗﻘﺴﻴﻢ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ ﻣﻲ ، ﺑﺎﺷﺪ ]14 ، 89 [. ﺟﺪول6 - 4 - دﺳﺘﻪ ﺑﻨﺪی اﻧﻮاع ﺧﺴﺎ رت ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده در اﻳﻦ ﺗﺤﻠﻴﻞ ]14 [ دﺳﺘﻪ اﺻﻠﻲ ﺧﺴﺎرت زﻳﺮ دﺳﺘﻪ ﻫﺎ ﺧﺴﺎرات ﺷﻬﺮی ﺧﺴﺎرات ﺳﺎزه ای ﺧﺴﺎرات اﻧﺒﺎرﻫﺎ و ﻣﺤﺘﻮﻳﺎت ﺧﺴﺎرات اﻣﻮال ﺑﻴﺮوﻧﻲ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎی اﺿﻄﺮاری و ﭘﺎک ﺳﺎزی ﺧﺴﺎرات روﺳﺘﺎﻳﻲ ﺧﺴﺎرات وارد ﺑﺮ زراﻋﺖ ﺧﺴﺎرات وارد ﺑﺮ ﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎی روﺳﺘﺎﻳﻲ ﺧﺴﺎرات وارد ﺑﺮ زﻳﺮﺳﺎﺧﺖ ﻫﺎی ﻣﺰارع ﺧﺴﺎرات زﻳﺮﺳﺎﺧﺖ ﻫﺎ ﺧﺴﺎرات وارده ﺑﻪ ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ ﺧﺴﺎرات ﻧﺎﺷﻲ از اﺧﺘﻼل ﻫﺮ ﻳﻚ از ﺧﺴﺎرات ﺗﺸﺮﻳﺢ ﺷﺪه در ﺟﺪول )6 - 4 ( ﺑﺮاﺳﺎس ﻗﻴﻤﺖ واﺣﺪ و ﺳﻄﺢ و ﺗﺎﺑﻊ ﺧﺴﺎرت - ﻋﻤﻖ آب ﻓﺮﻣـﻮل ﺑﻨـﺪی ﺷﺪه اﻧﺪ ﻛﻪ ﻧﺤﻮه ﻓﺮﻣﻮل ﺑﻨﺪی ﻫﺎ آن ﺑﻪ ﺻﻮرت زﻳﺮ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . در ﻛﻠﻴﻪ رواﺑﻂ اراﺋﻪ ﺷﺪه اﺑﺘﺪا ﻣﺤﺪوده ﺳﻴﻞ ﮔﻴﺮ ﺷﺒﻜﻪ ﺑﻨﺪی ﺷﺪه و ﺑﻪ ﺻﻮرت ﺳﻠﻮل ﻫﺎی ﻣﺮﺑﻊ ﻣﺴﺘﻄﻴﻠﻲ ﻣﻮﺟﻮد در ﻫﺮ ﺳﻠﻮل ﺗﻘﺴﻴﻢ ﺑﻨﺪی ﻣﻲ ﺷﻮد . ﺳﭙﺲ اﻳﻦ رواﺑﻂ ﺑﻪ ﺷﺮح زﻳﺮ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ . 6 - 5 - 4 - 1 - ﺧﺴﺎرات ﺷﻬﺮی ﺧﺴﺎرات ﺷﻬﺮی ﺷﺎﻣﻞ ﻣﻮارد ذﻛﺮ ﺷﺪه در ﺟﺪول )6 - 4 ( ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ ﻫﺮ ﻳﻚ ﺑﻪ ﺷﺮح زﻳﺮ ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ ]14 ، 89 .[ 1- Dutta ﻓﺼﻞ ﺷﺸﻢ - ﺑﺮآورد ﺧﺴﺎرت ﻼبﻴﺳ 31 / 05 / 94 107 اﻟﻒ- ﺧﺴﺎرت و ارده ﺑﻪ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن ﻫﺎی ﻣﺴﻜﻮﻧﻲ ﺧﺴﺎرت ای ﺳﺎزه از راﺑﻄﻪ زﻳﺮ ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﻣﻲ ﺷﻮد . )6 - 3( rt sr s s k 1 D (i, j) NR(i, j,k).FA(i, j,k).EC (i, j,k).C (i.j,k) = =∑ در اﻳﻦ راﺑﻄﻪDsr(i,j) ﺧﺴﺎرت ای ﺳﺎزه در ﺳﻠﻮل ﺑﺎ ﻣﺨﺘﺼـﺎت (j,i) وNR(i,j,k) ﺗﻌـﺪاد ﺳـﺎﺧﺘﻤﺎن ﻫـﺎ از ﻧـﻮع k(i,j) و FA(i,j,k) واﺣﺪ ﺳﻄﺢ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن ﻣﺴﻜﻮﻧﻲ از ﻧﻮعk(i,j) وECsr(i,j,k) ﻗﻴﻤﺖ واﺣـﺪ ﺳـﺎﺧﺘﻤﺎﻧﻲ ﺑـﺮای ﺳـﺎزه از ﻧـﻮعk در ﺳﻠﻮل ﺑﺎ ﻣﺨﺘﺼﺎت i,j ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﺧﺴﺎرت وارده ﺑﻪ اﻧﺒﺎرﻫﺎ و ﻣﺤﺘﻮﻳﺎت از راﺑﻄﻪ )6 - 4 ( ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﻣﻲ ﺷﻮد . )6 - 4( [ ] cr cr cr D (i, j) NF(i, j)EC (i, j).C (i, j) = در اﻳﻦ راﺑﻄﻪDcr(i,j) ﺧﺴﺎرت وارده ﺑﻪ اﻧﺒﺎرﻫﺎ و ﻣﺤﺘﻮﻳﺎت و )NF(i,j ﺗﻌﺪاد ﺳﺎﻛ ﻨﻴﻦ ﻫﺮ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن ﻣﺴﻜﻮﻧﻲ در ﺳـﻠﻮل ﺑﺎ ﻣﺨﺘﺼﺎت (i,j) ، ECcr(i,j) ﻗﻴﻤﺖ واﺣﺪ ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﻣﺤﺘﻮﻳﺎتCcr(i,j), درﺻﺪ ﺧﺴﺎرت وارده ﺑﻪ اﻧﺒﺎرﻫﺎ و ﻣﺤﺘﻮﻳﺎت در ﺳﻠﻮل ﺑﺎ ﻣﺨﺘﺼﺎت (i,j) اﺳﺖ . رﺻﺪ ﺧﺴﺎرت وارده ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﻣﻨﺤﻨﻲ ﻋﻤﻖ آب- ﺧﺴﺎرت ﺑﻪ دﺳﺖ آﻳﺪ ﻣﻲ . ﺗﻮاﺑﻊ ﻋﻤﻖ- ﺧﺴـﺎرت ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ را ﺑﻄﻪ ﻋﻤﻖ آب و ﻣﻘﺪار ﺧﺴﺎرت ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻣﻲ ﺷﻮد . ﺧﺴﺎرت وارده ﺑﻪ اﻣﻮال ﺑﻴﺮوﻧﻲ از راﺑﻄﻪ )6 - 5 ( ﺑﻪ ﺻـﻮرت زﻳـﺮ ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﻣﻲ :ﺷﻮد )6 - 5( up up up D (i, j) N.EC (i, j).C (i, j) ⎡ ⎤ = ⎣ ⎦ در اﻳﻦ راﺑﻄﻪDup(i,j) ﺧﺴﺎرت وارده ﺑﻪ اﻣﻮال ﺑﻴﺮوﻧﻲN, ﺗﻌﺪاد ﻛﻞ واﺣﺪﻫﺎ ی ﻣﺴﻜﻮﻧﻲ، ECup(i,j) ﻗﻴﻤﺖ واﺣﺪ ﻣﺮﺑـﻮط ﺑﻪ اﻣﻮال ﺑ ﻴﺮوﻧﻲ و Cup(i,j) درﺻﺪ ﺧﺴﺎرت وارده ﺑﻪ اﻣﻮال ﺑﻴﺮوﻧﻲ در ﺳﻠﻮل ﺑﺎ ﻣﺨﺘﺼﺎت (i,j) ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎ ی اﺿـﻄﺮاری ﭘﺎک و ﺳﺎزی از راﺑﻄﻪ )6 - 6 ( ﺣﺎﺻﻞ ﻣﻲ :ﺷﻮد )6 - 6( [ ] e e e D (i, j) N.EC (i, j).C (i, j) = در اﻳﻦ راﺑﻄﻪDe(i,j) ﻫﺰﻳﻨﻪ اﺿﻄﺮاری و ﭘﺎک ﺳﺎزی N, ﺗﻌﺪاد ﻛﻞ واﺣﺪﻫﺎ ی ﻣﺴﻜﻮﻧﻲ، Ece(i,j) ﻗﻴﻤﺖ واﺣﺪ ﻣﺮﺑﻮط ﺑـﻪ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎ ی اﺿﻄﺮاری و ﭘﺎک ﺳﺎزی و Ce(i,j) درﺻﺪ ﺧﺴﺎرت وارده ﻣﺮﺑﻮط ﺑـﻪ ﻋﻮاﻣـﻞ اورژاﻧـﺲ و ﭘـﺎک ﺳـﺎزی در ﺳـﻠﻮل ﺑـﺎ ﻣﺨﺘﺼﺎت (i,j) ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ب- ﺧﺴﺎرت وارده ﺑﺮ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن ﻫﺎ ی ﻏﻴﺮﻣﺴﻜﻮﻧﻲ : اﻳﻦ ﺧﺴﺎرت ﺑﻪ ﺗﻔﻜﻴﻚ ﺑﺨﺶ ﻫﺎ ی زﻳﺮ ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﻣﻲ :ﺷﻮد - ﺧﺴﺎرت ای ﺳﺎزه : از راﺑﻄﻪ )6 - 7 ( ﺧﺴﺎرت ای ﺳﺎزه ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﻣﻲ ﺷﻮد : )6 - 7( [ ] NI snr snr snr n 1 D (i, j) NW(i, j,n).FA(i, j,n).EC (i, j,n).C (i, j,n) = = ∑ در اﻳﻦ راﺑﻄﻪDsnr(i,j) ﺧﺴﺎرت ای ﺳﺎزه ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن ﻫﺎ ی ﻏﻴﺮﻣﺴﻜﻮﻧﻲ در ﺳﻠﻮل ﺑﺎ ﻣﺨﺘﺼـﺎت (i,j) وNW(i,j,n) ﺗﻌﺪاد ﻛﺎرﮔﺮان ﺑﺮای ﻧﻮعn ﻛﺎرﺑﺮی ﺻﻨﻌﺘﻲ وFA(i,j,n) واﺣﺪ ﺳﻄﺢ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎﻧﻲ ﻏﻴﺮﻣﺴﻜﻮﻧﻲ از ﻧﻮ ع n ، ECsnr(i,j,n) ﻗﻴﻤـﺖ 108 31 / 05 / 94 راﻫﻨﻤﺎی ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ واﺣﺪ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن ﻏﻴﺮﻣﺴﻜﻮﻧﻲ از ﻧﻮع n، Csnr(i,j,n) درﺻﺪ ﺧﺴﺎرت وارده ﺑﻪ ﺳـﺎﺧﺘﻤﺎن ﻏﻴﺮﻣﺴـﻜﻮﻧﻲ از ﻧـﻮع n در ﺳـﻠﻮل ﺑـﺎ ﻣﺨﺘﺼﺎت (i,j) وNI ﺗﻌﺪاد ﻛﻞ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن ﻫﺎ ی ﻏﻴﺮﻣﺴﻜﻮﻧﻲ از ﻧﻮع n ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . - ﺧﺴﺎرت وارده ﺑﻪ ﻣﺤﺘﻮﻳﺎت : اﻳﻦ ﻧﻮع ﺧﺴﺎرت از راﺑﻄﻪ )6 - 8 ( ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﻣﻲ ﺷﻮد : )6 - 8( [ ] NI cnr cnr cnr n 1 D (i, j) NW(i, j,n).EC (i, j,n).C (i, j,n) = =∑ در اﻳﻦ راﺑﻄﻪDcnr(i,j) ﺧﺴﺎرت وارده ﺑﻪ ﻣﺤﺘﻮﻳﺎت در ﺳﻠﻮل ﺑﺎ ﻣﺨﺘﺼﺎت (i,j) وNW(I,j,n) ﺗﻌﺪاد ﻛﺎرﮔﺮان ﺑﺮای ﻧـﻮعn ﻛﺎرﺑﺮی ﺻﻨﻌﺘﻲ وECcnr(i,j,n) درﺻﺪ ﺧﺴﺎرت وارده ﺑﻪ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن ﻏﻴﺮﻣﺴﻜﻮﻧﻲ از ﻧﻮع n در ﺳـﻠﻮل ﺑـﺎ ﻣﺨﺘﺼـﺎت (i,j) وNI ﺗﻌﺪاد ﻛﻞ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن ﻫﺎ ی ﻏﻴﺮﻣﺴﻜﻮﻧﻲ از ﻧﻮع n ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . - ﺧﺴﺎرت ﺑﻪ اﻣﻮال ﺑﻴﺮوﻧﻲ : اﻳﻦ ﻧﻮع ﺧﺴﺎرت از راﺑﻄﻪ )6 - 9 ( ﺑﻪ دﺳﺖ : آﻳﺪ ﻣﻲ )6 - 9( NI opnr opnr opnr n 1 D (i, j) NW(i, j,n).EC (i, j,n).C (i, j,n) = ⎡ ⎤ = ⎣ ⎦ ∑ در اﻳﻦ راﺑﻄﻪDopnr(i,j) ،ﺧﺴﺎرت وارده ﺑﻪ اﻣﻮال ﺑﻴﺮوﻧـﻲNW(i,j,n) ﺗﻌـﺪاد ﻛـﺎرﮔﺮان ﺑـﺮای ﻧـﻮعn ﻛـﺎرﺑﺮی ﺻـﻨﻌﺘﻲ ، ECopnr(i,j,n) ﻗﻴﻤﺖ واﺣﺪ ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ اﻣﻮال ﺑﻴﺮوﻧﻲ ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن ﻏﻴﺮﻣﺴﻜﻮﻧﻲ و Copnr (i,j,n) درﺻـﺪ ﺧﺴـﺎرت وارده ﺑﻪ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن ﻏﻴﺮﻣﺴﻜﻮﻧﻲ از ﻧﻮع n در ﺳﻠﻮل ﺑﺎ ﻣﺨﺘﺼﺎت (i,j) اﺳﺖ . - ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎ ی اﺿﻄﺮاری و ﭘﺎک ﺳﺎزی )6 - 10 ( [ ] NI enr enr enr n 1 D (i, j) NW(i, j,n).EC (i, j,n).C (i, j,n) = =∑ در اﻳﻦ راﺑﻄﻪDenr(i,j) ﻫﺰﻳﻨـﻪ ﻫـﺎ ی اﺿـﻄﺮاری و ﭘـﺎک ﺳـﺎزی ﻣﺮﺑـﻮط ﺑـﻪ ﺳـﺎﺧﺘﻤﺎن ﻫـﺎ ی ﻏﻴﺮﻣﺴـﻜﻮﻧﻲ در ﺳـﻠﻮل ﺑـﺎ ﻣﺨﺘﺼﺎت (i,j) وNW(i,j,n) ﺗﻌﺪاد ﻛﺎرﮔﺮان وECenr(i,j,n) ﻗﻴﻤﺖ واﺣﺪ ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎ ی اﺿﻄﺮاری در ﺳـﺎﺧﺘﻤﺎن ﻫـﺎ ی ﻏﻴﺮﻣﺴﻜﻮﻧﻲ و Cenr(i,j,n) درﺻﺪ ﺧﺴﺎرت وارده ﺑﻪ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن ﻫﺎ ی ﻏﻴﺮﻣﺴﻜﻮﻧﻲ از ﻧﻮع n در ﺳﻠﻮل ﺑﺎ ﻣﺨﺘﺼﺎت (i,j) ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . در ﺗﻤﺎﻣﻲ رواﺑﻂ ذﻛﺮ ﺷﺪه در ﺑﺎﻻ ﻣﻨﻈﻮر از ﺳﻠﻮل ﺑﺎ ﻣﺨﺘﺼﺎت (i,j) ﻳﻚ ﺷﺒﻜﻪ ﻣﺮﺑﻌﻲ ( i,j ) در واﺣﺪ ﺳﻄﺢ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎ ی اﺿﻄﺮاری و ﭘﺎک ﺳﺎزی ﺑﺮای ﻫﺮ ﻣﺘﺮ ﻣﺮﺑﻊ از ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن ﻫﺎ ﺑﺮاﺳﺎس ﺗﻮﺻﻴﻪ وزارت ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن ژاﭘـﻦ (MOC) در ﺳﺎل 1999 ، ﺣﺪاﻛﺜﺮ25 درﺻﺪ ﻗﻴ ﻤﺖ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ ]14 [ . ﺟﻬﺖ ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ درﺻﺪ ﺧﺴﺎرت وارده ﺑﻪ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن ﻫﺎ ی ﻣﺴﻜﻮﻧﻲ و ﺳﺎﻳﺮ ﻣﻮارد ﺗﻮان ﻣﻲ از روش ﺧﺴﺎرت ﻧﺴﺒﻲ و از ﺗـﺎﺑﻊ ﻋﻤﻖ آب- ﺧﺴﺎرت ﻣﻄﺎﺑﻖ ﺷﻜﻞ ﻫﺎی )6 - 5 (و)6 - 6 (و ﺟﺪول )6 - 5 ( اﺳﺘﻔﺎده ﻧﻤﻮد ]109 [ . اﻳﻦ ﻧﻤﻮدارﻫﺎ ﺑﺮاﺳﺎس اﻃﻼﻋـﺎت ﺳﻴﻼب ﻫﺎ ی ﺗﺎرﻳﺨﻲ ﻣﺨﺘﻠﻒ در ﻛﺸﻮر ژاﭘﻦ ﺟﻤﻊ آوری و ﺗﻬﻴﻪ اﻧﺪ ﺷﺪه ﻛﻪ ﻫﻤﺎن ﻃﻮر ﻛﻪ اﺷﺎره ﮔﺮدﻳﺪ در ﺳﻄﺢ ﺑﻴﻦ اﻟﻤﻠـﻞ ﻛﺎرﺑﺮد دارﻧﺪ . ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ) ﻫﺎی ﺷﻜﻞ 6 - 5 و6 - 6 ( ﻛﻪ درﺻﺪ ﺧﺴﺎرت وارده ﺑﻪ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن ﻫﺎ ی ﻣﺴﻜﻮﻧﻲ و ﻧﻴﺰ ﻣﺤﺘﻮﻳﺎت درون ﻓﺼﻞ ﺷﺸﻢ - ﺑﺮآورد ﺧﺴﺎرت ﻼبﻴﺳ 31 / 05 / 94 109 ﻫﺎ آن را ﺑﻪ ﺗﻔﻜﻴﻚ ﻧﺸﺎن دﻫﺪ ﻣﻲ ، درﺻﺪ ﺧﺴﺎرت وارد ﺑﺮ ﻫﺮ ﻳﻚ از ﭼﻬﺎ ر دﺳﺘﻪ ﺧﺴﺎرات ﺷـﻬﺮی ﺑـﻪ ازای اﻋﻤـﺎق ﻣﺨﺘﻠـﻒ ﺳﻴﻞ ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﺟﺪول )6 - 5 ( ﺑﻪ دﺳﺖ آﻳﺪ ﻣﻲ . ﺷﻜﻞ6 - 5 - ﺗﻮاﺑﻊ ﺧﺴﺎرت - ﻋﻤﻖ آب ﺑﺮای ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن ﻫﺎ ی ﻣﺴﻜﻮﻧﻲ ]14 [ ﺷﻜﻞ6 - 6 - ﺗﻮاﺑﻊ ﺧﺴﺎرت- ﻋﻤﻖ آب ﺑﺮای ﻣﺤﺘﻮﻳﺎت ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن ]ﻫﺎ 14 [ ﺟﺪول6 - 5 - درﺻﺪ ﺧﺴﺎرت وارد ﺑﺮ ﻫﺮ ﻳﻚ از دﺳﺘﻪ ﻫﺎ ی ﺧﺴﺎ رت ﺷﻬﺮی ﺑﻪ ازای اﻋﻤﺎق ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺳﻴﻼب ]14 [ زﻳﺮ دﺳﺘﻪ ﻫﺎ ی ﺧﺴﺎرت ﻋﻤﻖ ﺳﻴﻼب (ﻣﺘﺮ ) ﺗﺎ2 /0 2 /0 ﺗﺎ5 /0 5 /0 ﺗﺎ0/1 0/1 ﺗﺎ5 /1 ﺑﻴﺶ از5 /1 درﺻﺪ ﺧﺴﺎرت ﺳﺎزه ای Ccr- 5 15 25 40 50 درﺻﺪ ﺧﺴﺎرت اﻧﺒﺎرﻫﺎ و ﻣﺤﺘﻮﻳﺎت - Csr 8 19 28 37 50 درﺻﺪ ﺧﺴﺎرت اﻣﻮال ﺑﻴﺮوﻧﻲ- Cop 4 13 22 31 42 درﺻﺪ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎی اﺿﻄﺮاری و ﭘﺎک ﺳﺎزی Ce 15 30 40 48 55 6 - 5 - 4 - 2 - ﺧﺴﺎرات روﺳﺘﺎﻳﻲ ﺧﺴﺎرات روﺳﺘﺎﻳﻲ ﺑﻪ ﺳﻪ دﺳﺘﻪ زﻳﺮ ﺗﻘﺴﻴﻢ : اﻧﺪ ﺷﺪه − ﺧﺴﺎرات وارد ﺑﻪ ﻣﺤﺼﻮﻻت ﻛﺸﺎورزی − ﺧﺴﺎرات وارد ﺑﺮ ﻫﺎ ﺧﺎﻧﻪ ی روﺳﺘﺎﻳﻲ − ﺧﺴﺎرات وارد ﺑﺮ زﻳﺮ ﺳﺎﺧﺖ ﻫﺎ ی ﻣﺰارع اﻟﻒ- ﺧﺴﺎرت وارده ﺑﻪ ﻣﺤﺼﻮﻻت ﻛﺸﺎورزی ﺧﺴﺎرا ت وارد ﺑﻪ ﻣﺤﺼﻮﻻت ﻛﺸﺎورزی در ﻫﺮ ﺷﺒﻜﻪ (i,j) ﺗﻮان ﻣﻲ را از رواﺑﻂ زﻳﺮ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻧﻤﻮد : 110 31 / 05 / 94 راﻫﻨﻤﺎی ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ )6 - 11 ( [ ] n m a k 1 AD(i, j) D (i, j,k).CRP (i, j,k).mn(k) = =∑ )6 - 12 ( m K K K D CP Y DC = ﻛﻪ در اﻳﻦ رواﺑﻂAD ﺧﺴﺎرات ﻣﺤﺼﻮﻻت ﻛﺸﺎورزی و n ﺗﻌﺪاد ﻣﺤﺼـﻮﻻت ﻛﺸـﺎورزی اﺳـﺖ . ﺑـﺮای ﻫـﺮ ﻳـﻚ از اﻧـﻮاع ﻣﺤﺼﻮﻻت ﻛﺸﺎورزی )k ( در ﻫﺮﺷﺒﻜﻪ (i,j) وDm ،ﺧﺴﺎرت وارد ﺑﺮ ﻣﺤﺼﻮﻻت در واﺣﺪ ﺳـﻄﺢY ،راﻧـﺪﻣﺎن ﻣﺤﺼـﻮلCRPa ﻣﺴﺎﺣﺖ ﻛﻞ ﻣﺰارع ﻣﺤﺼﻮل ﻧﻮعk وmn ،ﺿﺮﻳﺐ ﺧﺴﺎرت وارد ﺑﺮ ﻣﺤﺼﻮﻻتCPk ﻫﺰﻳﻨﻪ ﺗﺨﻤﻴﻨﻲ واﺣﺪ وزن ﻣﺤﺼﻮل ﻧـﻮع k وDCk ﻣﻴﺰان ﺧﺴﺎرت ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﻣﻨﺤﻨﻲ ﺗﺮاز- ﺧﺴﺎرت ﺑﺮای ﻣﺤﺼﻮل ﻧﻮعk ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ راﺑﻄﻪ ﺗـﺮاز - ﺧﺴﺎرت ﺳﻪ ﺷﻴﻮه ﻣﺨﺘﻠﻒ وﺟﻮد دارد ]73 :[ - ﻓﺮﻣﻮل ﻫﺎ ی ﺗﺠﻤﻌﻲ در اﻳﻦ ﺷﻴﻮه ﻣﻘﺪار ﺧﺴﺎرﺗﻲ ﻛﻪ از ﻳﻚ ﺳﻴﻞ در ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺑﻪ وﺟﻮد آﻳﺪ ﻣﻲ ، ﺑﻪ ﺻﻮرت ﺗﺎﺑﻌﻲ از ﺗﺮاز ﺳﻴﻞ، ﻣﺴﺎﺣﺖ ﭘﻮﺷﻴﺪه ﺷﺪه ﺗﻮﺳﻂ ﺳﻴﻞ و ﻛﻞ ارزش آن واﺣﺪ ﻛﺎرﺑﺮی ﺑﻴﺎن ﻣﻲ ﺷﻮد . - ﻣﻨﺤﻨﻲ ﻫﺎ ی ﺧﺴﺎرت ﺗﺎرﻳﺨﻲ اﻳﻦ ﺷﻴﻮه در ﻣﻨﺎﻃﻘﻲ ﻛﺎرﺑﺮد دارد ﻛﻪ آﻣﺎر ﺧﺴﺎرت ﻫﺎ ﺳﻴﻞ ی ﺗﺎرﻳﺨﻲ ﮔﺬﺷﺘﻪ ﺑﻪ دﻗﺖ ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﺷﺪه ﺑﺎﺷﻨﺪ . - ﺗﻮاﺑﻊ ﺗﺮاز- ﺧﺴﺎرت ﺗﺨﻤﻴﻨﻲ در اﻳﻦ ﺷﻴﻮه ﺑﻪ ازای ﺗﺮازﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺳﻴﻞ ﺑﺮای ﻫﺮ ﻧﻮع ارزﺷﻲ ) ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎی ﻣﺴـﻜﻮﻧﻲ، واﺣـﺪﻫﺎی ﺗﺠـﺎری و ﻏﻴـﺮه ( ﺑـﺎ ﺑﺎزدﻳﺪﻫﺎی ﻣﺤﻠﻲ و ﻗﻀﺎوت ﻣ ﻬﻨﺪﺳﻲ، ﻣﻘﺪار ﺧﺴﺎرت را ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﻣﻲ ﻛﻨﻨﺪ . اﻳﻦ ﺗﻮاﺑﻊ در ﻣﻨﺎﻃﻖ ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻛﺎرﺑﺮد داﺷﺘﻪ و ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻋﻤﻮﻣﻲ ﺗﺮ اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . در اﻳﺮان ﺗﺤﻘﻴﻘﺎت ﻻزم ﺑﺮای اﺳﺘﺨﺮاج ﻣﻨﺤﻨﻲ ﻫﺎ ﻳﺎ اﻟﮕﻮی ﻗﺎﺑﻞ ﻗﺒﻮﻟﻲ ﺑﺮای ﺗﻮاﺑﻊ ﺗﺮاز - ﺧﺴﺎرت اﻧﺠﺎم ﻧﺸﺪه اﺳﺖ . در ﭘﺮوژه ﻫﺎی ﻣﻬﺎر ﺳﻴﻞ در ﻣﻮاردی ﻛﻪ ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ ﮔﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ اﻧﺠﺎم ﻣﻲ ﺷﻮد از ﻣﻨﺤﻨﻲ ﻫﺎی ﻓﺮﺿﻲ در اﻳﻦ زﻣﻴﻨﻪ اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲ ﺷﻮد . ﺑﻪ ﻋﻠﺖ ﻧﺒﻮدن آﻣﺎر ﻛﺎﻓﻲ و ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﻧﻜﺮدن دﻗﻴﻖ ﺧﺴﺎرات ﺳﻴﻞ، آﻣﺎر ﻗﺎﺑﻞ اﻃﻤﻴﻨﺎﻧﻲ ﺑﺮای ﺑﺮآورد اﻳﻦ ﻣﻨﺤﻨﻲ ﻫﺎ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ آﻣﺎر ﺧﺴﺎرت وﺟﻮد ﻧﺪارد . ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ ﺑﺎﻳﺪ از روش ﺳﻮم اﺳﺘﻔﺎده ﻧﻤﻮد . ﺑﺎ اﺳﺘﻔ ﺎده از اﻳﻦ روش ﻣﻘﺪار ﺧﺴﺎرت وارده ﺑﻪ آن ﻣﺤﺼﻮل ﺑﻪ ﺻﻮرت درﺻﺪ ﺧﺴﺎرت ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﻛﻞ ارزش آن ﻣﺤﺼﻮل ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻣﻲ ﺷﻮد . راﺑﻄـﻪ ﺑـﻴﻦ ﺧﺴـﺎرت وارده ﺑـﻪ ﻣﺤﺼـﻮﻻت ﻛﺸﺎورزی و ﻋﻤﻖ ﺳﻴﻼب ﺑﺴﺘﮕﻲ ﺑﻪ ﻣﺮﺣﻠﻪ رﺷﺪ ﮔﻴﺎه، ﻧﻮع ﻣﺤﺼﻮل، ﻣﺪت زﻣﺎن ﻏﺮﻗﺎﺑﻲ ﺷﺪن ﻣﺤﺼﻮل و ﻓﺼﻠﻲ از ﺳﺎل ﻛﻪ ﺳﻴﻞ اﺗﻔﺎق اﻓﺘﺎده اﺳﺖ، دارد . از آﻧﺠﺎﻳﻲ ﻛﻪ ارﺗﻔﺎع ﻣﺤﺼﻮﻻت زراﻋﻲ ﭼﻨﺪان زﻳﺎد ﻧﻤﻲ ﺑﺎﺷﺪ، ﻟﺬا ﺑﻪ ﻃﻮر ﻣﻌﻤﻮل ﻣﻴﺰان ﺧﺴﺎرت ﺑﺎ ﻳﻚ ﻳﺎ دو ﻋﻤﻖ اﺳﺘﻐﺮاق ﻣﻮرد ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮد . ﺑﺮای ﺑﺮآورد ﺧﺴﺎرت ﻳﻚ ﻣﺤﺼﻮل، ﻻزم اﺳﺖ درﺻﺪ ﺧﺴﺎرت ﻳﻚ ﺳﻴﻼب ﻣﺸﺨﺺ در ﻫﺮﻳﻚ از ﻣﺮاﺣﻞ رﺷﺪ ﻳﺎ در ﻫﺮﻳﻚ از ﻣﺎه ﻫﺎی دوره رﺷﺪ ﺗ ﻌﻴﻴﻦ ﺷﻮد . ﻟﺬا ﺗﻮاﺑﻊ ﻋﻤﻖ - ﺧﺴﺎرت ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﺧﺴﺎرت وزن داده ﺷﺪه در ﻃﻮل دوره رﺷﺪ ﮔﻴﺎه ﺑﺮای اﻋﻤﺎق ﻣﺨﺘﻠﻒ آب ﺑﻪ دﺳﺖ ﻣﻲ آﻳﺪ . ﺟﺪول )6 -6 ( درﺻﺪ ﺧﺴﺎرت ﺑﺮای ﻣﺤﺼـﻮﻻت زراﻋـﻲ ﺑـﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻣﺘﻐﻴﺮﻫﺎی ﻣﺪت و ﻋﻤﻖ اﺳﺘﻐﺮاق را ﻧﺸﺎن ﻣﻲ دﻫﺪ ]32 [ . ﻓﺼﻞ ﺷﺸﻢ - ﺑﺮآورد ﺧﺴﺎرت ﻼبﻴﺳ 31 / 05 / 94 111 ﺟﺪول 6 - 6 - درﺻﺪ ﺧﺴﺎرت ﺑﺮای اﻧﻮاع زراﻋ ]ﺖ 32 [ ﺧﺴﺎرت ) درﺻﺪ ( ﻣﺤﺼﻮل ﻣﺪت اﺳﺘﻐﺮاق ﺑﻴﺶ از ﺗﺮ24 ﺳﺎﻋﺖ ﻣﺪت اﺳﺘﻐﺮاق ﻛﻢ ﺗﺮ از24ﺳﺎﻋﺖ ﺑﻴﺶ از6 /0 ﻣﺘﺮ 0 ﺗﺎ6 /0 ﻣﺘﺮ ﺑﻴﺶ از6 /0ﻣﺘﺮ 0 ﺗﺎ6 /0ﻣﺘﺮ 100 75 88 54 ذرت 100 100 100 92ﺳﻮﻳﺎ 100 81 97 67ﺟﻮدوﺳﺮ 97 70 82 60ﻳ ﻮﻧﺠﻪ 90 60 75 50ﻋﻠﻮﻓﻪ 100 72 87 57ﭘ ﮔﻨﺪم ﺎﻳﻴ ﺰه ب- ﺧﺴﺎرت وارد ﺑﺮ ﻫﺎ ﺧﺎﻧﻪ ی روﺳﺘﺎﻳﻲ ﺧﺴﺎرت وارد ﺑﺮ ﻫﺎ ﺧﺎﻧﻪ ی روﺳﺘﺎﻳﻲ و ﻣﺤﺘﻮﻳﺎت ﻫﺎ آن ﻣﺎﻧﻨﺪ آن ﭼﻪ ﻛﻪ ﺑﺮای ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن ﻫـﺎ ی ﺷـﻬﺮی اراﺋـﻪ ﺷـﺪه اﺳـﺖ، ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﻣﻲ .ﺷﻮد ج - ﺧﺴﺎرات وارد ﺑﺮ زﻳﺮﺳﺎﺧﺖ یﻫﺎ ﻣﺰارع ﺧﺴﺎرت وارد ﺑﺮ اراﺿﻲ ﻛﺸﺎورزی و ﺗﺎﺳﻴﺴ ﺎت زﻳﺮﺑﻨﺎﻳﻲ ﻫﺎ آن ﻣﺎﻧﻨﺪ ) ﺷﺒﻜﻪ ﻫﺎ ی آﺑﻴﺎری و زﻫﻜﺸﻲ ﻣـﺰارع ( از راﺑﻄـﻪ زﻳـﺮ ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﻣﻲ ﺷﻮد ]109 :[ )6 - 13 ( fl fl fl D (i, j) TA(i, j).EC (i, j).C (i, j) = ﻛﻪ در اﻳﻦ راﺑﻄﻪDfl ﻛﻞ ﺧﺴﺎرات وارد ﺑﺮ ﺗﺎﺳﻴﺴ ﺎت زﻳﺮﺑﻨﺎﻳﻲ ﻣﺰرﻋﻪ ) ﺑﺮﺣﺴﺐ واﺣﺪ ﭘﻮﻟﻲ ، (TA ﻛـﻞ ﻣﺴـﺎﺣﺖ ﻣﺰرﻋـﻪ ) ﺑﺮﺣﺴﺐ ﻣﺘﺮ ﻣﺮﺑﻊ ، (ECfl ﻫﺰﻳﻨﻪ ﺗﻌﻮﻳﺾ ﻛﻞ ﺗﺎﺳﻴﺴـ ﺎت زﻳﺮﺑ ﻨـﺎﻳﻲ ﻣﺰرﻋـﻪ ) ﺑﺮﺣﺴـﺐ واﺣـﺪ ﭘـﻮﻟﻲ و ( Cfl ﺗـﺎﺑﻊ ﻋﻤـﻖ آب- ﺧﺴﺎرت ﺑﺮای ﺗﺎﺳﻴﺴ ﺎت زﻳﺮﺑﻨﺎﻳﻲ ﻣﺰرﻋﻪ اﺳﺖ . اﻳﻦ ﺗﺎﺑﻊ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ راﺑﻄﻪ ﻋﻤـﻖ آب ﺑـﺎ ﻣﻘـﺪار ﺧﺴـﺎرت وارده ﺑـﺮ آن ﺳـﺎزه زﻳﺮﺑﻨﺎﻳﻲ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻣﻲ ﺷﻮد . اﻳﻦ ﺗﺎﺑﻊ ﺑﺮای ﻫﺎ ﺳﺎزه ی ﻣﺸﺎﺑﻪ ﻳﻜﺴﺎن ﺑﻮده و ارﺗﺒﺎﻃﻲ ﺑﻪ ﻣﺤﻞ ﺳﺎزه ﻧﺪارد . 6 - 5 - 4 - 3 - ﺧﺴﺎرات وارد ﺑ ﺮ زﻳﺮﺳﺎﺧﺖ ﻫﺎ ﻋﻼوه ﺑﺮ ﻋﻮاﻣﻞ ﺳﻴﻼب، ﻋﻮاﻣﻞ دﻳﮕﺮی ﻧﻴﺰ در ﺧﺴﺎرات وارد ﺑﺮ ﺗﺎﺳﻴﺴ ﺎت زﻳﺮﺑﻨﺎﻳﻲ ﻧﺎﺷﻲ از ﺳﻴﻼب دﺧﺎﻟﺖ دارﻧﺪ . ﻳﻜـﻲ از ﺗﺮ ﻣﻬﻢ ﻳﻦ اﻳﻦ ﻋﻮاﻣﻞ، ﻧﺤﻮه ﺑﺮوز ﺧﺴﺎرت در ﺗﺎﺳﻴﺴ ﺎت زﻳﺮﺑﻨﺎﻳﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﻪ دﻟﻴﻞ ﭘﻴﭽﻴﺪﮔﻲ ﻫﺎ ی ﺑﺴـﻴﺎر در ﺳـﺎﻣﺎﻧﻪ ﻫـﺎ ی ﺗﺎﺳﻴﺴ ﺎت زﻳﺮﺑﻨﺎﻳﻲ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺗﺎﺳﻴﺴ ﺎت قﺑﺮ رﺳﺎﻧﻲ ، ﮔﺎزرﺳﺎﻧﻲ و آﺑﺮﺳﺎﻧﻲ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﺑﻪ دﻟﻴﻞ ﻋﺪم ﻗﻄﻌﻴﺖ ﻧﺎﺷﻲ از ﻋﺪم ﺷـﻨﺎﺧﺖ اﻳﻦ ﻋﻮاﻣﻞ، ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺧﺴﺎرات وارد ﺑﺮ اﻳﻦ ﺗﺎﺳﻴﺴ ﺎت ﻛﺎری ﺑﺴﻴﺎر ﻣﺸﻜﻞ اﺳﺖ ]97 [ . از ﻃﺮف دﻳﮕﺮ ﺧﺴﺎرت وارد ﺑﺮ اﻳﻦ ﺗﺎﺳﻴﺴ ﺎت ﺑﻌﻀﺎ ﺑﺨﺶ زﻳﺎدی از ﻛﻞ ﺧﺴﺎرت ﻣﺤﺴﻮس ﺳﻴﻼب را ﺑﻪ ﺧـﻮد اﺧﺘﺼـﺎص دﻫﺪ ﻣﻲ . در ﺣﺎل ﺣﺎﺿ ﺮ ﻫﻴﭻ روش ﻣﺸﺨﺺ و ﻣﻌﻴﻨﻲ ﺑﺮای ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺧﺴﺎرات ﻧﺎﺷﻲ از ﺳﻴﻼب ﺑﺮ ﺗﺎﺳﻴﺴـ ﺎت زﻳﺮﺑﻨـﺎﻳﻲ وﺟـﻮد ﻧﺪارد . دوﺗﺎ و ﻫﻤﻜﺎران در ﻣﺪل ﭘﻴﺸﻨﻬﺎدی ﺧﻮد ﺑﺮای ﺑﺮآورد ﺧﺴﺎرت ﻧﺎﺷﻲ از ﺳﻴﻼب در اﻳﻦ دﺳـﺘﻪ، از روش ﻫـﺎ ی ﻣﻮﺟـﻮد ﺑﺮای ﺑﺮآورد ﺧﺴﺎرت وارد ﺑﺮ ﺗﺎﺳﻴﺴ ﺎت زﻳﺮﺑﻨﺎﻳﻲ ﻧﺎﺷﻲ از زﻟﺰﻟﻪ ﻛﻪ ﺗﻮﺳﻂ ﻣﻮﺳﺴﻪ ﻣ ﻠﻲ ﻋﻠﻮم ﺳﺎﺧﺘﻤﺎﻧﻲ اﻣﺮﻳﻜﺎ (NIBS) اراﺋﻪ 112 31 / 05 / 94 راﻫﻨﻤﺎی ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ﺷﺪه، اﺳﺘﻔﺎده ﻧﻤﻮده . اﻧﺪ ﺑﺮ اﻳﻦ اﺳﺎس ﺧﺴﺎرت وارده ﺑﺮ ﺗﺎﺳﻴﺴ ﺎت زﻳﺮﺑﻨﺎﻳﻲ ﺑﻪ دو ﮔﺮوه ﺗﻘﺴﻴﻢ ﺑﻨﺪی ﻣﻲ ﺷـﻮﻧﺪ : 1 - ﺧﺴـﺎرت وارده ﺑﺮ ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ ﺗﺎﺳﻴﺴ ﺎت زﻳﺮﺑﻨﺎﻳﻲ 2 - ﺧﺴﺎرات ﻧﺎﺷﻲ از اﺧﻼل در ﻋﻤﻠﻜﺮد ﺗﺎﺳﻴﺴ ﺎت زﻳﺮﺑﻨﺎﻳﻲ . در اداﻣﻪ ﺑﻪ ﺗﺸﺮﻳﺢ ﻫﺮﻳـﻚ ﭘﺮد اﺧﺘﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ . ﺑﺮای ﻫﺮ دو دﺳﺘﻪ ) ﺧﺴـﺎرت وارده ﺑـﺮ ﺳـﺎﻣﺎﻧﻪ ﺗﺎﺳﻴﺴـ ﺎت زﻳﺮﺑﻨـﺎﻳﻲ و ﻧﻴـﺰ ﺧﺴـﺎرت ﻧﺎﺷـﻲ اﺧـﻼل در ﺧﺪﻣﺎت رﺳﺎﻧﻲ ( ، ﺧﺴﺎرت ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﻣﺘﻨﺎﺳﺐ ﺑﺎ ﻧﻮع ﻃﺒﻘﻪ ﺑﻨﺪی ﺗﺎﺳﻴﺴ ﺎت ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻧﻤﺎﻳﺪ . ﺑﺮ اﻳﻦ اﺳـﺎس اﮔـﺮ SDx ﺧﺴـﺎرات وارد ﺑﺮ ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ ﺗﺎﺳﻴﺴ ﺎت زﻳﺮﺑﻨﺎﻳﻲ x ﺑﺎﺷﺪ، آﻧﮕﺎه ﻣﻄﺎﺑﻖ راﺑﻄﻪ )6 - 14 ( ﺑﻪ دﺳﺖ ﺧﻮاﻫﺪ آﻣﺪ ]110 :[ )6 - 14 ( [ ] nc xi i i 1 SD DR .TC = =∑ ﻛﻪ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﻣﺤﺎﺳﺒﻪDRc از راﺑﻄﻪ )11 - 15 ( اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲ ﮔﺮدد : )6 - 15 ( [ ] n C i i i 1 DR DR .P(ds ) = =∑ ،در اﻳﻦ رواﺑﻂDRc ،ﺧﺴﺎرات ﻛﻞ وارده ﺑﺮ ﺣﺴﺐ درﺻﺪDRi ﻣﻴﺰان ﺧﺴﺎرت ﺑﺮای ﺣﺎﻟﺖ ﺧﺴﺎرت زاﻳﻲ i ) ام ﺑﺮ ﺣﺴﺐ درﺻـﺪ ، (TC ﻫﺰﻳﻨﻪ ﺗﻌﻮﻳﺾ ﻛﻞ ﺗﺎﺳﻴﺴﺎت زﻳﺮﺑﻨﺎﻳﻲ از ﻧﻮعx ، nc ﺗﻌﺪاد ﻛﻞ ﺗﺎﺳﻴﺴﺎت زﻳﺮ ﺑﻨﺎﻳﻲ از ﻧـﻮعx ، P(dsi) اﺣﺘﻤـﺎل وارد آﻣـﺪن ﺧﺴـﺎرت ﺑـﻪ ﺗﺎﺳﻴﺴﺎت زﻳﺮ ﺑﻨﺎﻳﻲ در ﺣﺎﻟﺖ ﺧﺴﺎرت زاﻳﻲ i ) ام ﺑﺮ ﺣﺴﺐ درﺻﺪ و ( n ﺗﻌﺪاد ﻛﻞ ﺣﺎﻻت ﺧﺴﺎرت زاﻳﻲ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﻻزم ﺑـﻪ ذﻛـﺮ اﺳـﺖ ﻛـﻪ ﻣﻨﻈﻮر از ﺣﺎﻻت ﺧﺴﺎرت ز اﻳﻲ ﺗﻘﺴﻴﻢ ﺑﻨﺪی ﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻔﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺗﺎﺳﻴﺴﺎت زﻳﺮﺑﻨﺎﻳﻲ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ . ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﻣﻴـﺰان ﺧﺴـﺎرات ﻧﺎﺷﻲ از اﺧﻼل در ﻋﻤﻠﻜﺮد ﺗﺎﺳﻴﺴﺎت زﻳﺮﺑﻨﺎﻳﻲ، SLx ﺑﺮای ﺗﺎﺳﻴﺴﺎت زﻳﺮ ﺑﻨﺎﻳﻲ دﺳﺘﻪx ، ﺑﻪ ﺻﻮرت زﻳﺮ در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ ]109 :[ )6 - 16 ( [ ] nc x c i 1 iSL RF .SC = =∑ در اﻳﻦ راﺑﻄﻪnc ﺗﻌﺪاد ﻛﻞ ﺗﺎﺳﻴﺴ ﺎت زﻳﺮ ﺑﻨﺎﻳﻲ از ﻧﻮع x ، SC ﺧﺴﺎرت ﻧﺎﺷﻲ از اﺧﻼل در ﺧﺪﻣﺎت رﺳـﺎﻧﻲ در روز و RFc ﺗﺎﺑﻊ ﺑﺎزﻳﺎﺑﻲ ﻛﺎﻣﻞ ﺗﺎﺳﻴﺴ ﺎت زﻳﺮ ﺑﻨﺎﻳﻲ، ﻛﻪ ﻣﻄﺎﺑﻖ راﺑﻄﻪ زﻳﺮ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ : )6 - 17 ( [ ] n c i i i 1 RF RF.P(ds ) = =∑ در اﻳﻦ راﺑﻄﻪRFi ﻫﺰﻳﻨﻪ ﺑﺎزﻳﺎﺑﻲ ﺑﺮای ﺣﺎﻟﺖ ﺧﺴﺎرت زاﻳﻲi ،امP(dsi) اﺣﺘ ﻤﺎل اﻳﻦ ﻛﻪ ﺗﺎﺳﻴﺴ ﺎت زﻳـﺮ ﺑﻨـﺎﻳﻲ در ﺣﺎﻟـﺖ ﺧﺴﺎرت زاﻳﻲ i ام ﺑﺎﺷﻨﺪ ) ﺑﺮ ﺣﺴﺐ درﺻﺪ و ( n ﺗﻌﺪاد ﻛﻞ ﺣﺎﻻت ﺧﺴﺎرت زا ﻳﻲ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . 6 - 6 - ﺧﺴﺎرت ﺳﻴﻼب در آﻳﻨﺪه اﻓﺰاﻳﺶ ﺟﻤﻌﻴﺖ و داراﻳﻲ در ﻫﺎ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ و در ﻧﺘﻴﺠﻪ اﻓﺰاﻳﺶ ﻓﻌﺎﻟﻴـﺖ ﻫـﺎ ی اﻧﺴـﺎﻧﻲ، ﺗﻐﻴﻴـﺮات ﻛـﺎرﺑﺮی و ﻫﻤﭽﻨـﻴﻦ اﺣﺘﻤﺎﻻ ﺗﻐﻴﻴﺮات ﺣﻮﺿﻪ آﺑ ﺮﻳﺰ ﻳﻜﻲ از ﺗﺮ ﻣﻬﻢ ﻳﻦ دﻻﻳﻞ روﻧﺪ رو ﺑﻪ اﻓﺰاﻳﺶ ﺧﺴﺎرت ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ ]48 [ . در اداﻣﻪ ﺑـﻪ ﺗﺸـﺮﻳﺢ ﻫـﺮ ﻳﻚ از ﻋﻮاﻣﻞ ﺗﺸﺪﻳﺪ ﺧﺴﺎرت ﭘﺮداﺧﺘﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ . ﻓﺼﻞ ﺷﺸﻢ - ﺑﺮآورد ﺧﺴﺎرت ﻼبﻴﺳ 31 / 05 / 94 113 6 - 6 - 1 - ﺗﻐﻴﻴﺮات آب و ﻫﻮاﻳﻲ ﺗﻐﻴﻴﺮات آب و ﻫﻮاﻳﻲ1 ﺑﺮ روی رﺧﺪاد ﺳﻴﻞ در آﻳﻨﺪه ﺗﺎﺛﻴﺮ ﺑﻪ ﺳﺰاﻳﻲ دارﻧﺪ . اﻳﻦ ﻓﺎﻛﺘﻮر ﺑﺮ روی ﺗﺮاز ﺳـﻄﺢ آب درﻳﺎﻫـﺎ 2 ﺮﺗﺎﺛﻴ ﮔﺬاﺷﺘﻪ و ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﻣﻨﺠﺮ ﺑﻪ ﺗﻮﻟﻴﺪ ﺑﺎرش ﻫﺎ ی ﺳﻴﻞ آﺳﺎ 3 ﻣﻲ ﺷﻮد . ﻧﺘﻴﺠﻪ اﻳﻦ ﻋﻮاﻣﻞ ﺑﺎﻻ رﻓﺘﻦ ﺗﺮاز آب ﺳﻴﻼب4 و وﻗﻮع ﺳﻴﻼب در ﻓﺎﺻﻠﻪ زﻣﺎﻧﻲ ﻫﺎ ی ﻛﻮﺗﺎه ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ ]109 [ .ﻧﻜﺘﻪ ای ﻛﻪ وﺟﻮد دارد اﻳﻦ اﺳﺖ ﻛﻪ در ﻧﻮاﺣﻲ ﻛﻪ ﺳﻄﺢ آب ﺳﻴﻼب ﺑﻪ ﻃﻮر ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ ﺗﺤﺖ ﺗﺎﺛﻴﺮ ﺳﻄﺢ آب اﻗﻴﺎﻧﻮس ، ﺷﺪﺑﺎ ﻣﻲ ﻫﺎ ﻫﺎ ﺧﺎﻧﻪ ﻳﻲ ﻛﻪ ﺑﺮ روی ﺗﺮاز ﻃﺮاﺣﻲ ﺳﻴﻞ (FPL)5 ﺳﺎﺧﺘﻪ ﻣﻲ ﺷـﻮﻧﺪ ، ﺑﻪ ﺷﺪت ﺧﺴﺎرت ﻣﻲ ﺑﻴﻨﻨﺪ . ﺑﻪ ﻃﻮری ﻛﻪ ﺗﺤﻘﻴﻘﺎت ﻧﺸﺎن داده ﻛﻪ در ﻃﻲ ﻫﺎ ﺳﺎل ی 2090 ﺗﺎ2100 اﺣﺘﻤﺎل ﺧﺴﺎرت ﭼﻨﻴﻦ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن ﻫﺎ ﻳﻲ ﺑﻪ ﺑﻴﺶ از 100 درﺻﺪ اﻓﺰاﻳﺶ ﻣﻲ ﻳﺎﺑﺪ ]110 [ . ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﻫﻤﺎن ﻃﻮر ﻛﻪ ﻗﺒﻼ ﻧﻴﺰ اﺷـﺎره ﮔﺮدﻳـﺪ ﺑـ ﺎ اﻓـﺰاﻳﺶ ﺑﺎرش ﻫﺎ ی ﺳﻴﻞ آﺳﺎ، ﺗﻌﺪاد رﺧﺪادﻫﺎی ﺳﻴﻞ ﻧﻴﺰ اﻓﺰاﻳﺶ ﻣﻲ ﻳﺎﺑﻨﺪ . ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻧﻤﻮﻧﻪ در ﻳﻚ ﺷﻬﺮی ﻛﻪ اﻓﺰاﻳﺶ ﺗﺮاز ﺳﻄﺢ آب درﻳﺎ ﻫﻴﭻ ﺗﺎﺛﻴﺮ ی ﺑﺮ روی رﺧﺪاد ﺳﻴﻞ در آن ﻣﻨﻄﻘﻪ ﻧﺪارد ﺑﻪ ) دﻟﻴﻞ ﻧﺰدﻳﻚ ﻧﺒﻮدن ﺑﻪ درﻳـﺎ ، (30 درﺻـﺪ اﻓـﺰاﻳﺶ در ﺷـﺪت ﺑﺎرﻧﺪﮔﻲ، ﺗﻮاﻧ ﻣﻲ ﺪ ﺑﻪ ﻃﻮر ﻣﺘﻮﺳﻂ در ﻃﻮل ﻳﻚ ﺳﺎل 300 درﺻﺪ ﻣﻴﺰان ﺧﺴﺎرتAAD را ﺑﺎﻻ ﺑﺒﺮد . ﻟﺬا ﺷﻨﺎﺧﺖ ﺷﺮاﻳﻂ آب و ﻫﻮاﻳﻲ و ﺗﻐﻴﻴﺮات آن در ﻃﻮل زﻣﺎن ﻛﻤﻚ ﻣﻮﺛﺮی در ﺟﻬﺖ ﺑﺮآورد ﺧﺴﺎرت ﻧﺎﺷﻲ از ﺳﻴﻞ ﺧﻮاﻫﺪ داﺷﺖ . 6 - 6 - 2 - ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻛﺎرﺑﺮی ﻳﻜﻲ دﻳﮕﺮ از ﻋﻮاﻣﻠﻲ ﻛﻪ وﻗﻮع ﺳﻴﻼب در آﻳﻨﺪه را ﺗﺤﺖ ﺗﺎﺛﻴﺮ ﻗﺮار دﻫﺪ ﻣﻲ ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻛﺎرﺑﺮی اراﺿﻲ6 اﺳـ . ﺖ ﺗﻐﻴﻴـﺮ ﻛـﺎرﺑﺮی ﻛﻪ ﺧﻮد ﻧﺎﺷﻲ از ﻗﻄﻊ درﺧﺘﺎن7، ﻛﺸﺖ و زرع8 و ﺟﺎده ﺳﺎزی9 ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ ، ﻣﻨﺠﺮ ﺑﻪ اﻓﺰاﻳﺶ ﺗﻌﺪاد رﺧﺪاد و ﺷـﺪت ﺳـﻴﻼب در آﻳﻨﺪه ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ ﻛﻪ ﺧﺴﺎرت ﺑﺴﻴﺎری را ﺑﻪ ﺑﺎر ﺧﻮاﻫﺪ آورد . ﺑﺎ ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻛﺎرﺑﺮی اراﺿﻲ در ﻳﻚ ﻣﻨﻄﻘﻪ ﻧﻔﻮذ ﭘـﺬﻳﺮی ﺧـﺎک 10 و ﻣﻴﺰان ﺗﺨﻠﺨﻞ ﺧﺎک11 ﻛﺎﻫﺶ ﻳﺎﻓﺘﻪ ﻛﻪ ا ﻳﻦ اﻣﺮ ﺑﺎﻋﺚ ﻣﻲ ﺷﻮد ﻛﻪ ﺑﺨﺶ زﻳﺎدی از ﺑﺎرش ﻧﺎﺷﻲ از ﺑـﺎران و ﻳـﺎ ذوب ﺑـﺮف ﺑـﻪ رواﻧﺎب ﺗﺒﺪﻳﻞ ﮔﺮدد . ﺑﺮای ﻣﺜﺎل ﺗﺤﻘﻴﻘﺎت ﻧﺸﺎن ﻣﻲ دﻫﺪ ﻛﻪ ﺗﻐﻴﻴﺮات ﻛﺎرﺑﺮی اراﺿﻲ ﺣﻮﺿﻪ ﮔﻼﺑﺪره- درﺑﻨﺪ ﻃﻲ ﺳـﺎل ﻫـﺎ ی 1367 ﺗﺎ1381 ، ﻣﻮﺟﺐ اﻓﺰاﻳﺶ11 درﺻﺪی ﺑﺪه اوج ﺳﻴﻼب در اﻳﻦ ﺣﻮﺿﻪ ﮔﺸﺘﻪ اﺳﺖ ]17 .[ 6 - 6 - 3 - اﺣﺪاث ﺳﺎزه ﻫﺎ ی ﺗﻘﺎﻃﻌﻲ ﻋﺎﻣﻞ دﻳﮕﺮی ﻛﻪ در ﺗﺸﺪﻳﺪ ﺧﺴﺎرت ﻫﺎ ی ﻧﺎﺷﻲ از ﺳﻴﻞ ﻧﻘﺶ ﻣﻮﺛﺮی دارد، اﺣـﺪاث ﺳـﺎزه ﻫـﺎ ی ﺗﻘـﺎﻃﻌﻲ ﻧﻈﻴـﺮ ﭘـﻞ ﻫـﺎ، ﻫﺎ ﺟﺎده و ﻏﻴﺮه ﺑﺮ روی رودﺧﺎﻧﻪ ﺑﺪون ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﺷﺮاﻳﻂ ﻫﻴﺪروﻟﻴﻜﻲ و ﺳﻴﻼﺑﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . وﺟﻮد اﻳﻦ ﻫﺎ ﺳﺎزه ﻣﻨﺠﺮ ﺑـﻪ ﺗﻨﮓ ﺷﺪن ﻣﺴﻴﺮ ﻋﺒﻮر ﺟﺮﻳﺎن و ﺑﻌﻀﺎ ﺣﺘﻲ اﻧﺴﺪاد ﻣﺠﺮا ﻣﻲ .ﺷﻮد 1- Climate Change 2- Sea Levels 3- Flood Producing Rainfall 4- Flood Levels 5- Flood Planning Level 6- Land Cover Change 7- Deforestation 8- Cultivation 9- Road- Building 10- Infiltration 11- Porosity 7ﻓﺼﻞ 7 ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻋﻤﻠﻴﺎﺗﻲ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺷﺮاﻳﻂ اﺿﻄﺮاری ﺳﻴﻞ ﻓﺼﻞ ﻫﻔﺘﻢ- ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﺖﻳﺮﻳﻣﺪ ﻲﺎﺗﻴﻋﻤﻠ ﻂﻳﺷﺮا اﺿﻄﺮار ی ﺳﻴﻞ 31 / 05 / 94 117 ﻓﺼﻞ ﻫﻔﺘﻢ- ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻋﻤﻠﻴﺎﺗﻲ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺷﺮاﻳﻂ اﺿﻄﺮاری ﺳﻴﻞ 7 - 1 - ﻛﻠﻴﺎت ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺟﺎﻣﻊ ﺑﺤﺮان ﺷ ﺎﻣﻞ، ﻓﺮآﻳﻨﺪ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی و اﻗﺪاﻣﺎت اﺟﺮا ﻳ ﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺗﻮﺳﻂ دﺳـﺘﮕﺎه ﻫـﺎی دوﻟﺘـﻲ، ﻏﻴﺮدوﻟﺘـﻲ و ﻋﻤﻮﻣﻲ ﭘﻴﺮاﻣﻮن ﺷﻨﺎﺧﺖ و ﻛﺎﻫﺶ ﺳ ﻄﺢ ﻣﺨﺎﻃﺮات و ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﻋﻤﻠﻴﺎت ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ و ﺑﺎزﺳﺎزی و ﺑـﺎزﺗﻮاﻧﻲ ﻣﻨﻄﻘـﻪ آﺳـﻴﺐ دﻳـﺪه ﺻﻮرت ﻣﻲ ﭘﺬﻳﺮد . در اﻳﻦ ﻓﺮآﻳﻨﺪ ﺑﺎ ﻣﺸﺎﻫﺪه ﭘﻴﺶ ﻧﺸﺎن ﮔﺮﻫﺎ و ﺗﺠﺰﻳﻪ و ﺗﺤﻠﻴﻞ ﻫﺎ آن و ﻣﻨﺎﺑﻊ اﻃﻼﻋﺎﺗﻲ در دﺳـﺘﺮس، ﺗـﻼش ﻣﻲ ﺷﻮد ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻳﻜﭙﺎرﭼﻪ، ﺟﺎﻣﻊ و ﻫﻤﺎﻫﻨﮓ ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از اﺑﺰارﻫﺎی ﻣﻮﺟﻮد از ﺑﺤﺮان ﻫﺎ ﭘﻴﺸﮕﻴﺮی ﻧﻤـﻮده و ﻳـﺎ در ﺻـﻮرت ﺑﺮوز ﻫﺎ آن ﺑﺎ آﻣﺎدﮔﻲ ﻻزم در ﺟﻬﺖ ﻛﺎﻫﺶ ﺧﺴﺎرات ﺟﺎﻧﻲ و ﻣﺎﻟﻲ ﺑﻪ ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ ﺳﺮﻳﻊ ﭘﺮداﺧﺘﻪ ﺷﻮد ﺗﺎ ﺷﺮاﻳﻂ ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺳـﻴﻞ زده ﺑﻪ وﺿﻌﻴﺖ ﻋﺎدی ﺑﺎزﮔﺮدد ]67 .[ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺑﺤﺮان ﺷﺎﻣﻞ ﭼﻬﺎر ﻣﺮﺣﻠﻪ ﭘﻴﺸﮕﻴﺮی، آﻣﺎدﮔﻲ، ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ و ﺑﺎزﺳﺎزی اﺳـﺖ ]22 .[ ﺑـﻪ ﻣﻨﻈﻮر اﺟﺮای ﻣﺮاﺣﻞ ﻣﺬﻛﻮر، ﻧﻴﺎز ﺑﻪ ﺗﺤﻘﻖ ﭼﻬﺎر اﺻﻞ زﻳﺮ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ : − اﻳﺠﺎد ﻳﻚ ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﺴ ﻮ ول ﻣﻨﺎﺳﺐ − ﺗﻌﺮﻳﻒ و ﺗﺒﻴﻴﻦ درﺳﺖ ﻧﻘﺶ ﻫﺎ و وﻟﻴﺖﻮﻣﺴ ﻫﺎ ﺷﺎﻣﻞ ﺣﻮ ز ه ﻋﻤﻞ و ﺗﺨﺼﻴﺺ ﻣﻨﺎﺑﻊ − ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ اﻃﻼﻋﺎت در ﻫﻤﻪ ﺳﻄﻮح ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی اﺿﻄﺮاری و ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ، از ﺟﻤﻠﻪ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ رﺳﺎﻧﻪ ﻫﺎ − ﺛﺒﺖ ﺳﻮاﺑﻖ رﺳﻤﻲ از ﻧﻈﺎﻣﺎت درون ﺳﺎزﻣﺎﻧﻲ و ﻣﻮاﻓﻘﺖ ﻧﺎﻣﻪ ﻫﺎ ﺷﺎﻣﻞ ﻃﺮح ﻫـﺎی آﻣـﺎدﮔﻲ ﻛـﻪ ﻣﺮﺗﺒـ ﺎ ﺑـﺎزﻧﮕﺮی و اﻣﺘﺤﺎن ﺷﺪه ﺑﺎﺷﻨﺪ ]6 .[ در ﻣﻴﺎن ﻣﻮارد ذﻛﺮ ﺷﺪه در ﺑﺎﻻ، ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻧﻘﺶ ﻫﺎ و ﻣﺴ وﻟﻴﺖﻮ ﻫﺎ اﻗﺪام ﻣﻬﻤﻲ ﺑﻮده ﻛﻪ ﺑﺎﻳـﺪ ﺑـﻴﺶ ﺗـﺮﻳﻦ ﺗـﻼش در ﺟﻬـﺖ اﻳﺠﺎد و ﻧﮕﻬﺪاری آن اﻧﺠﺎم ﺷﻮد ]6 .[ در اداﻣﻪ ﺑﻪ ﺗﻔﺼﻴﻞ در ﻣﻮرد ﻛﻠﻴﺎت و ﻣﺮاﺣـﻞ ﻃـ ﺮح ﻣﻘﺎﺑﻠـﻪ اﺿـﻄﺮاری ﺑـﺎ ﺳـﻴﻼب و ﺳﺎزﻣﺎن ﻫﺎ ی ﻣﺴ ﻮ ول در ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺑﺤﺮان و ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ اﺿﻄﺮاری ﺑﺎ ﺳﻴﻞ در اﻳﺮان و ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ وﻇﺎﻳﻒ اﻋﻀﺎ ﺑﺤﺚ ﻣﻲ .ﺷﻮد 7 - 2 - ﻧﻘﺶ ﺳﺘﺎد ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺑﺤﺮان ﻗﺎﻧﻮن ﺗﺸﻜﻴﻞ ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺑﺤﺮان ﻛﺸﻮر در ﺳﺎل 1387 ﺗﺼﻮﻳﺐ ﺷﺪ و اﺟﺮای آزﻣﺎﻳﺸﻲ آن ﺑﻪ ﻣﺪت 5 ﺳﺎل از ﺳﻮی ﻣﺠﻠﺲ ﺷﻮرای اﺳﻼﻣﻲ ﺑﻪ ﺗﺼﻮﻳﺐ رﺳﻴﺪ . اﻳﻦ ﺳﺎزﻣﺎن ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر اﻳﺠﺎد ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﻳﻜﭙﺎرﭼﻪ در اﻣﺮ ﺳﻴﺎﺳﺖ ﮔﺬاری، ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی، اﻳﺠﺎد ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﻲ و اﻧﺴﺠﺎم در زﻣﻴﻨﻪ ﻫﺎی اﺟﺮاﻳﻲ و ﭘﮋوﻫﺸﻲ، اﻃﻼع رﺳﺎﻧﻲ ﻣﺘﻤﺮﻛﺰ و ﻧﻈـﺎرت ﺑـﺮ ﻣﺮاﺣـﻞ ﻣﺨﺘﻠـﻒ ﻣـﺪﻳﺮﻳﺖ ﺑﺤﺮان و ﺳﺎﻣﺎﻧﺪﻫﻲ و ﺑﺎزﺳﺎزی ﻣﻨﺎﻃﻖ آﺳﻴﺐ دﻳﺪه و اﺳﺘﻔﺎده از ﻫ ﻤﻪ اﻣﻜﺎﻧﺎت و ﻟﻮازم ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز وزارﺗﺨﺎﻧـﻪ ﻫـﺎ، ﻣ ﻮ ﺳﺴـﺎت و ﺷﺮﻛﺖ ﻫﺎی دوﻟﺘﻲ و ﻋﻤﻮﻣﻲ، ﺑﺎﻧﻚ ﻫﺎ و ﺑﻴﻤﻪ ﻫﺎی دوﻟﺘﻲ، ﻧﻴﺮوﻫﺎی ﻧﻈﺎﻣﻲ و اﻧﺘﻈﺎﻣﻲ، ﻣ ﻮ ﺳﺴﺎت ﻋﻤﻮﻣﻲ ﻏﻴﺮدوﻟﺘﻲ، ﺷﻮراﻫﺎی اﺳﻼﻣﻲ، ﺷﻬﺮداری ﻫﺎ، ﺗﺸﻜﻞ ﻫﺎی ﻣﺮدﻣﻲ، ﻣ ﻮ ﺳﺴﺎﺗﻲ ﻛﻪ ﺷﻤﻮل ﻗﺎﻧﻮن ﺑﺮ ﻫﺎ آن ﻣﺴﺘﻠﺰم ذﻛﺮ ﻧﺎم اﺳﺖ، دﺳﺘﮕﺎه ﻫﺎی ﺗﺤﺖ اﻣﺮ ﻣﻘﺎم ﻣﻌﻈﻢ رﻫﺒﺮی و ﻧﻴﺮوﻫﺎی ﻣﺴﻠﺢ در ﺻﻮرت ﺗﻔﻮﻳﺾ اﺧﺘﻴﺎر ﻣﻌﻈﻢ ﻟﻪ ﺑﺮای ﺑﻬـﺮه ﻣﻨـﺪی ﺑﻬﻴﻨـﻪ از ﺗﻮاﻧﻤﻨـﺪی ﻫـﺎی ﻣﻠـﻲ ﻣﻨﻄﻘﻪ ای و ﻣﺤﻠﻲ در ﻣﻮاﺟﻬﻪ ﺑﺎ ﺣﻮادث ﻃﺒﻴﻌﻲ و ﺳﻮاﻧﺢ ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ ﻧﺸﺪه ﺗﺸﻜﻴﻞ ﮔﺮدﻳﺪه اﺳﺖ ]68 .[ در اﻳﺮان وزارت ﻛﺸﻮر ﻣﺘﻮﻟﻲ ﺗﺸﻜﻴﻞ ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺑﺤﺮان ﻛﺸﻮر و ﺑ ﻪ ﺗﺒﻊ آن ﺗﺸﻜﻴﻼت اﺳـﺘﺎﻧﻲ اﺳـﺖ ]68 .[ ﺑـﻪ ﻃـﻮر ﻛﻠﻲ در اﻳﺮان ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺑﺤﺮان ﺳﻴﻞ در دو ﺳﻄﺢ اﺳﺘﺎﻧﻲ و ﻣﻠﻲ ﺗﻌﺮﻳﻒ ﺷﺪه ﻛﻪ اﻗﺪاﻣﺎت ﻻزم ﺑﺮای ﮔﺬر اﻳﻤﻦ ﺑﺎ ﺣﺪاﻗﻞ 118 31 / 05 / 94 راﻫﻨﻤﺎی ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ﺧﺴﺎرات از وﺿﻌﻴﺖ ﺑﺤﺮان را اﻧﺠﺎم ﻣﻲ دﻫﻨﺪ . در اﺳﺘﺎن ﻫﺎ، اداره ﻛﻞ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺑﺤﺮان واﻗﻊ در اﺳﺘﺎﻧﺪاری ﻫـﺮ اﺳـﺘﺎن ﻣﺴـﻮو ﻟﻴﺖ اﻳﺠﺎد ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﻲ ﻫﺎی ﻻزم و اﻧﺠﺎم اﻗﺪاﻣﺎت ﻣﻮردﻧﻈﺮ در ﺷﺮاﻳﻂ ﺑﺤﺮان را در ﺳﻄﺢ اﺳﺘﺎﻧﻲ ﺑـﺮ ﻋﻬـﺪه دارد . ﻛﻠﻴـﻪ دﺳـﺘﮕﺎه ﻫـﺎی ﻣﺴﻮول در ﺑﺤﺮان ﺑﺎﻳﺪ ﻧﻤﺎﻳﻨﺪﮔﺎن ﺧﻮد را ﺑﻪ اداره ﻛﻞ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺑﺤﺮان اﺳﺘﺎن ﻣﻌﺮﻓﻲ ﻛﻨﻨﺪ و ﻣﺪﻳﺮﻛﻞ ﻣـﺪﻳﺮﻳﺖ ﺑﺤـﺮان در ﻫـﺮ اﺳﺘﺎن وﻇﻴﻔﻪ ﭘﻴﮕﻴﺮی ﺗﺸﻜﻴﻞ ﻛﻤﻴﺘﻪ ﻣﺪﻳﺮﻳ ﺖ ﺑﺤﺮان اﺳـﺘﺎن و ﻧﻴـﺰ ﻛـﺎرﮔﺮوه ﻫـﺎی ﺗﺨﺼﺼـﻲ 14 ﮔﺎﻧـﻪ ﻣـﺪﻳﺮﻳﺖ ﺑﺤـﺮان در دﺳﺘﮕﺎه ﻫﺎی ﻣﺴﻮول را ﺑﺮ ﻋﻬﺪه دارد . ﭘﺲ از ﺗﺸﻜﻴﻞ ﻛﺎرﮔﺮوه ﻫﺎی ﻣـﺪﻳﺮﻳﺖ ﺑﺤـﺮان، ﺗﻤـﺎﻣﻲ اﻓـﺮاد ﻣﺴـﻮول ﺑﺎﻳـﺪ از وﻇـﺎﻳﻒ و ﻣﻮﻗﻌﻴﺖ ﺧﻮد در ﺳﺎزﻣﺎن و ﻧﺤﻮه ﺧﺪﻣﺎت رﺳﺎﻧﻲ و ﺗﻌﺎﻣﻼت ﺑﻴﻦ ﮔﺮوﻫﻲ آﮔﺎه ﮔﺮدﻧﺪ . ادارات ﻛﻞ اﺳﺘﺎﻧﻲ در زﻣـﺎن ﺑـﺮوز ﺑﺤـﺮان ﻋﻼوه ﺑﺮ ﻋﻤﻠﻜﺮد ﻣﻄﻠﻮب، ﺑﺎﻳﺪ دارای ارﺗﺒﺎط ﻗﻮی ﺑﺎ ﺳﺎﻳﺮ ﺳﺎزﻣﺎن ﻫﺎ و ﻣﻮﺳﺴﺎت ﻧﻴﺰ ﺑﺎﺷﻨﺪ . ﻛﺎرﮔﺮوه ﻫﺎی ﻣـﺪﻳﺮﻳﺖ ﺑﺤـﺮان ﺑﺎﻳـﺪ ﺑﺎ ﺗﺸﻜﻴﻞ ﺟﻠﺴﺎت دوره ای، ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ وﻇﺎﻳﻒ ﺧﻮد آﮔﺎﻫﻲ ﻳﺎﻓﺘﻪ ﺗﺎ در زﻣﺎن ﺑﺮوز ﺣﺎدﺛﻪ دﭼﺎر ﺳﺮدرﮔﻤﻲ ﻧﺸﻮﻧﺪ . ﺷﻜﻞ 7 - 1 - ﻧﺤﻮه ارﺗﺒﺎط ﻛﻤﻴﺘﻪ ﻫﺎ و ﺳﺘﺎدﻫﺎی ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺑﺤﺮان ﺳﻴﻞ ﻫﻤﺎن ﻃﻮرﻛﻪ ﮔﻔﺘﻪ ﺷﺪ ادارات ﻛﻞ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺑﺤﺮان در ﺳﻄﺢ اﺳـﺘﺎﻧﻲ، دارای ﻛـﺎرﮔﺮوه ﻫـﺎی ﺗﺨﺼﺼـﻲ ﻫﺴـﺘﻨﺪ ﻛـﻪ اﻳـﻦ ﻛﺎرﮔﺮوه ﻫﺎ در دﺳﺘﮕﺎه ﻫﺎی ﻣﺴ ﻮ ول در اﻣﺮ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺑﺤﺮان ﻣﺴﺘﻘﺮ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ . در ﺷﻜﻞ )7 - 1 ( ارﺗﺒﺎط ﻛﺎرﮔﺮوه ﻫـﺎی اﺳـﺘ ﺎﻧﻲ، ﻛﺎرﮔﺮوه ﻫﺎی ﻣﻠﻲ، اداره ﻛﻞ اﺳﺘﺎﻧﻲ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺑﺤﺮان و ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺑﺤﺮان ﻛﺸﻮر ﻧﺸﺎن داده ﺷﺪه اﺳﺖ . ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺑﺤﺮان ﺳﻴﻞ ﻛﺸﻮر ادارات ﻛﻞ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺑﺤﺮان اﺳﺘﺎﻧﻲ ﻛﺎرﮔﺮوه ﻫﺎی ﺗﺨﺼﺼﻲ 14 ﮔﺎﻧﻪ ﻣﻠﻲ ﻛﺎرﮔﺮوه ﻫﺎی ﺗﺨﺼﺼﻲ 14 ﮔﺎﻧﻪ اﺳﺘﺎﻧﻲ ﻛﺎرﮔﺮوه ﻫﺎی اﻣﻮر ﺳﻴﻞ و ﻣﺨﺎﻃﺮات درﻳﺎﻳﻲ، ﺑﺮق، آب و ﻓﺎﺿﻼب ﺑﺎ ﻣﺴﻮوﻟﻴﺖ وزارت ﻧﻴﺮو و رﻳﺎﺳﺖ ﻣﻌﺎون ﻣﺮﺑﻮط در آن وزارت ،ﻛﺎرﮔﺮوه اﻣﻮر ﺳﻴﻞ و ﻣﺨﺎﻃﺮات درﻳﺎﻳﻲ، ﺑﺮق آب و ﻓﺎﺿﻼب ﺑﺎ ﻣﺴﻮوﻟﻴﺖ ﺷﺮﻛﺖ آب ﻣﻨﻄﻘﻪ ای )و ﻳﺎ ﺑﺮق ﻣﻨﻄﻘﻪ ( ای ﻛﺎرﮔﺮ وه اﻣﺪاد و ﻧﺠﺎت و آﻣﻮزش ﻫﻤﮕﺎﻧﻲ ﺑﺎ ﻣﺴﻮوﻟﻴﺖ ﺟﻤﻌﻴﺖ ﻫﻼل اﺣﻤﺮ ﺟﻤﻬﻮری اﺳﻼﻣﻲ اﻳﺮان ﺑﺎ رﻳﺎﺳﺖ رﻳﻴﺲ اﻣﺪاد و ﻧﺠﺎت اﺳﺘﺎن ﻛﺎرﮔﺮوه اﻣﺪاد و ﻧﺠﺎت و آﻣﻮزش ﻫﻤﮕﺎﻧﻲ ﺑﺎ ﻣﺴﻮوﻟﻴﺖ ﺟﻤﻌﻴﺖ ﻫﻼل اﺣﻤﺮ ﺟﻤﻬﻮری اﺳﻼﻣﻲ اﻳﺮان ﺑﺎ رﻳﺎﺳﺖ رﻳﻴﺲ اﻣﺪاد و ﻧﺠﺎت ... ... ﻓﺼﻞ ﻫﻔﺘﻢ- ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﺖﻳﺮﻳﻣﺪ ﻲﺎﺗﻴﻋﻤﻠ ﻂﻳﺷﺮا اﺿﻄﺮار ی ﺳﻴﻞ 31 / 05 / 94 119 در واﻗﻊ در اﻳﻦ ﺳﺎزﻣﺎن ﻫﺎ ﻓﺮدی ﺑﻪ ﻋﻨﻮان رﻳﻴﺲ ﻛﺎرﮔﺮوه اﻧﺘﺨﺎب ﺷﺪه و ﺑﺨﺶ ﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ آن ﺳﺎزﻣﺎن ﺑﻪ اﻧﺠﺎم وﻇﺎﻳﻒ ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ آن ﺑﺨﺶ از ﻛ ﺎرﮔﺮوه ﻣﻲ ﭘﺮدازﻧﺪ . در اداﻣﻪ در ﺗﺸﺮ ﻳﺢ ﻣﺮاﺣﻞ ﻃﺮح ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ اﺿﻄﺮاری ﺑﺎ ﺳﻴﻼب ﺑﻪ وﻇﺎﻳﻒ ﺑﺮﺧـﻲ از اﻳﻦ ﺳﺎزﻣﺎن ﻫﺎ ﻛﻪ ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ ﺳﻴﻞ ﻫﺴﺘﻨﺪ اﺷﺎره ﺷﺪه اﺳﺖ . 7 - 2 - 1 - ﻫﺸﺪار ﺑﻪ ادار ا ت دوﻟﺘﻲ و ﺳﺎزﻣﺎن ﻫﺎ ی ﻣﺴﻮول ﺑﺮای ﺑﺮآورد داﻣﻨﻪ ﺧﻄﺮ و آﺳﻴﺐ ﭘﺬﻳﺮی ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﻫﺎی ﻣﻮﺟﻮد ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ آن، از اﻃﻼﻋﺎت دﻗﻴﻖ و ﺟﺎﻣﻌﻲ اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲ ﺷـﻮد ﻛﻪ ﺑﺎﻳﺪ ﺗﻮﺳﻂ ﺳﺘﺎد ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺑﺤﺮان ﺟﻤﻊ آوری و ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻗﺎﺑﻞ اﺳﺘﻔﺎده، ذﺧﻴﺮه ﮔﺮدد . GIS ﻗﺎﺑﻠﻴﺖ ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺑـﺮای ذﺧﻴـﺮه اﻃﻼﻋﺎت در ﻻﻳﻪ ﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ و ﺳﭙﺲ ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری ﻻزم از آن را داراﺳﺖ . ﺑﺮای ارزﻳﺎﺑﻲ ﺷـﺮاﻳﻂ و ﺑﺮرﺳـﻲ ﺷـﺪت واﻗﻌـﻪ، از اﻃﻼﻋﺎت ﻫﻮاﺷﻨﺎﺳﻲ و داده ﻫﺎی ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ اﻳﺴﺘﮕﺎه ﻫﺎی ﺑﺎر ان ﺳﻨﺠﻲ و آب ﺳﻨﺠﻲ ﺣﻮﺿﻪ آﺑﺮﻳﺰ اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲ ﺷﻮد ﻛﻪ در ﺻﻮرت ﺑﻴﺶ ﺗﺮ ﺷﺪن ﻣﻘﺪار ﺑﺎرش از ﻳﻚ ﻣﻘﺪار آﺳﺘﺎﻧﻪ، ﻧﻘﺸﻪ ﻣﻨﺎﻃﻖ ﻣﻮرد ﺗﻬﺪﻳﺪ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﺑﻪ ﻫﻨﮕﺎم ﺗﻬﻴﻪ ﻣـﻲ ﺷـﻮد . اﻳـﻦ ﻛـﺎر ﺑـﺎ اﺳﺘﻔﺎده از داده ﻫﺎی اﻳﺴﺘﮕﺎه ﺑﺎران ﺳﻨﺠﻲ ﺗﻮﺳﻂ ﻣﺎﻣﻮر ﺳﺘﺎد و ﻳﺎ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﺧﻮدﻛﺎر و ﺗﻠﻪ ﻣﺘﺮی ﺑﺎ ﻛﻤﻚ داد ه ﻫﺎی ﻣـﺎﻫﻮاره ای و رادارﻫﺎی ﻫﻮاﺷﻨﺎﺳﻲ اﻧﺠﺎم ﻣﻲ ﺷﻮد . ﭘﺲ از ﻣﺸﺨﺺ ﺷﺪن ﺳﻄﺢ اﺿﻄﺮار، ﻣﺴ ﻮ ول ﻣﺮﺑﻮط ﻛﻪ ﺑﻪ ﺑﺮرﺳﻲ ﺷـﺮاﻳﻂ ﭘﺮداﺧﺘـﻪ، وﻇﻴﻔـﻪ آﮔـﺎه ﺳـﺎزی ﻣﺴـ ﻮ وﻟﻴﻦ و ﻣﺮاﺟﻊ ﻣﺮﺑﻮط را ﺑﺮ ﻋﻬﺪه دارد . ﺑﺪﻳﻦ ﻣﻨﻈﻮر ﻓﻠﻮﭼﺎرﺗﻲ ﺑﺮای آﮔﺎه ﺳﺎزی ﻣﺴ ﻮ وﻟﻴﻦ در ﺳﻪ ﺣﺎﻟﺖ وﻗﻮع ﺷﺮاﻳﻂ ﺧﻔﻴﻒ، ﻣﺘﻮﺳﻂ و ﺣﺎد ﺗﻬﻴﻪ و ﺑﻪ ﻃﻮر ﺟﺪاﮔﺎﻧﻪ در اﺧﺘﻴﺎر اﻓﺮاد و ﻣﺴ ﻮ وﻟﻴﻨﻲ ﻛﻪ در ﻓﻠﻮﭼﺎرت ﻧﺎﻣﻲ از آن ﻫﺎ ﺑﺮده ﺷـﺪه ﻗـﺮار ﻣـﻲ ﮔﻴـﺮد . اﻳـﻦ ﻓﻠﻮﭼﺎرت ﺑﻪ ﺻﻮرت ﺷﻤﺎﺗﻴﻚ روﻧﺪ و ﺗﻮاﻟﻲ آﮔﺎه ﺳﺎزی اﻓﺮاد ذی رﺑﻂ در ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺑﺤﺮان را ﻧﺸﺎن ﻣﻲ دﻫـﺪ . در اﻳـﻦ ﻓﻠﻮﭼـﺎرت ﻣﺸﺨﺺ ﻣﻲ ﺷﻮد ﻛﻪ ﭼﻪ ﻛﺴﻲ ﺑﺎﻳﺪ از ﭼﻪ ﻃﺮﻳﻖ و ﺗﻮﺳﻂ ﭼ ﻪ ﺷﺨﺼﻲ از ﺑﺮوز ﺣﺎدﺛﻪ آﮔﺎه ﺷﻮد . ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ اﻫﻤﻴـﺖ اﻳﻦ ﻓﻠﻮﭼﺎرت، اوﻟﻴﻦ ﮔﺎم ﺑﻌﺪ از ﺗﺸﺨﻴﺺ ﺷﺮاﻳﻂ ﺑﺤﺮان اﻳﻦ اﺳﺖ ﻛﻪ ﻓﻠﻮﭼﺎرت ﺑﻪ ﺻﻮرت ﺷﻔﺎف و ﻣﺸﺨﺺ در دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺑﺤﺮان اراﺋﻪ ﺷﻮد . ﺑﻪ ﻃﻮر ﻛﻠﻲ اﻳﻦ ﻓﻠﻮﭼﺎرت ﺷﺎﻣﻞ اﺳﺎﻣﻲ اﺷﺨﺎص، ادارات و ﺷﻤﺎره ﺗﻠﻔﻦ ﻫﺎی 24 ﺳﺎﻋﺘﻪ ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ اﻓﺮاد و ارﮔﺎن ﻫﺎی ﻣﺴ ﻮ ول در ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺑﺤﺮان ﻫﻤﭽﻮن ﺳﺎزﻣﺎن ﻫﺎی ﻣﺤﻠﻲ ﻣـﺮﺗﺒﻂ ﺑـﺎ ﻣـﺪﻳﺮﻳﺖ ﺑﺤـﺮان، ﻧﻬﺎدﻫـﺎی اﺳـﺘﺎﻧﻲ، ﺳﺎﻛﻨﻴﻦ و ﺻﺎﺣﺒﺎن اﻣﻜﺎﻧﺎﺗﻲ ﻛﻪ در ﭘﺎﺋﻴﻦ دﺳﺖ ﺳﺪ و ﻧﻮاﺣﻲ ﺳﻴﻞ ﺧﻴﺰ ﻗﺮار دارﻧﺪ و ﻣﻮارد دﻳﮕﺮ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . اﻋﻼم ﻫﺸﺪار وﻗﻮع ﺳﻴﻞ از ﻃﺮﻳﻖ ﺑﺮرﺳﻲ داده ﻫﺎی ﺳﺎزﻣﺎن ﻫﻮ اﺷﻨﺎﺳﻲ و ﺳﺎﻳﺮ اﻃﻼﻋﺎت ارﺳﺎﻟﻲ اﻧﺠﺎم ﻣﻲ ﺷﻮد ﻛﻪ اﻳﻦ ﻫﺸﺪار ﺑﻪ ﺳﺘﺎد ﻣـﺪﻳﺮﻳﺖ ﺑﺤﺮان ﺳﻴﻞ اﺳﺘﺎن ﻣﻨﺘﻘﻞ ﻣﻲ ﺷﻮد و ﺳﺘﺎد ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺑﺤﺮان اﺳﺘﺎن ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﮔﺰارﺷﺎت واﺻﻠﻪ اﻋﻼم ﺷﺮاﻳﻂ ﺑﺤﺮان ﻣـﻲ ﻛﻨـﺪ . در اﻳﻦ ﺣﺎﻟﺖ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﺳﻄﺢ ﺑﺤﺮان، آﮔﺎه ﺳﺎزی ﺑﺮای ﺗﻌﺪادی از ﻛﻤﻴﺘﻪ ﻫﺎ و دﺳﺘﮕﺎه ﻫﺎی ﻮﻣﺴ ول در اﻣـﺮ ﻣـﺪﻳﺮﻳﺖ ﺑﺤـﺮان اﻧﺠﺎم ﺷﺪه و اﻳﻦ دﺳﺘﮕﺎه ﻫﺎ ﺳﺘﺎد ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺑﺤﺮان را در اﺟﺮای وﻇﺎﻳﻒ ﺧﻮد ﻳﺎری ﻣﻲ دﻫﻨﺪ . 7 - 2 - 2 - ﻓﻌﺎل ﺳﺎزی ﻃﺮح ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ اﺿﻄﺮاری ﺑﺎ ﺳﻴﻞ ﻓﻌﺎل ﺳﺎزی ﻃﺮح ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ اﺿﻄﺮاری ﺑﺎ ﺳﻴﻞ ﻣﻬﻢ ﺗﺮﻳﻦ اﻗﺪام در ﻃﺮح ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ اﺿﻄﺮاری ﺑﺎ ﺳﻴﻼب اﺳﺖ ﻛـﻪ در آن اﻗـﺪاﻣﺎت ﻋﻤﻠﻲ ﻣﺪﻳﺮ ﻳﺖ ﺳﻴﻼب ﺻﻮرت ﻣﻲ ﭘﺬﻳﺮد . ﺷﻜﺴﺘﻦ آﮔﺎﻫﺎﻧﻪ و ﺑﺮﻧﺎﻣـﻪ رﻳـﺰی ﺷـﺪه دﻳـﻮاره ﻫـﺎ ی ﺳـﻴﻞ ﺑﻨـﺪ در ﻣﻮﻗﻌﻴـﺖ ﻫـﺎی 120 31 / 05 / 94 راﻫﻨﻤﺎی ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ ﺷﺪه، ﺗﺨﻠﻴﻪ ﻣﻨﺎﺳﺐ از ﻣﺨﺎزن ﭘﺎﻳﻴﻦ دﺳﺖ و ﻳﺎ ﺑﺎﻻدﺳﺖ، اﻳﺠﺎد ﺳﺎزه ﻫﺎی اﺿﻄﺮاری ﻣﺎﻧﻨـﺪ ﺧـﺎﻛﺮﻳﺰی ﺑـﺎ ﻟـﻮدر و اﻳﺠﺎد دﻳﻮاره ﺑﺎ ﻛﻴﺴﻪ ﺷﻨﻲ و ﻣﻘﺎوم ﺳﺎزی در ﺑﺮاﺑﺮ ﺳﻴﻞ از اﻳﻦ ﻧﻮع اﻗﺪاﻣﺎت ﻣـﻲ ﺑﺎﺷـﺪ ]6 .[ ﻻزم ﺑـﻪ ذﻛـﺮ اﺳـﺖ ﻛـﻪ ﺳـﺘﺎد ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺑﺤﺮان ﺑﺎﻳﺪ دارای ﻣﺤﻠﻲ ﺷﻨﺎﺧﺘﻪ ﺷﺪه ﺑﺎﺷﺪ و ﻣﺠﻬﺰ ﺑﻪ ﻣﻠﺰوﻣﺎﺗﻲ ﭼـﻮن ﺗﺠﻬﻴـﺰات ﻣﺨـﺎﺑﺮاﺗﻲ و ارﺗﺒـﺎط رادﻳـﻮﻳﻲ ﺑﻴﺴﻴﻢ، ﺗﺠﻬﻴﺰات ﻣﻮﻟﺪ ﺑﺮق ﻗﺎﺑﻞ ﺣﻤﻞ و ﺛﺎﺑﺖ، راﻳﺎﻧﻪ، اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ و ﺷﺒﻜﻪ داﺧﻠﻲ LAN، دﺳﺘﺮﺳﻲ آب ﺑﻪ اﺿﻄﺮاری، دﺳﺘﺮﺳﻲ و ﺬاﻏ ﺑﻪ اﻣﻜﺎﻧﺎت زﻳﺴﺘﻲ، ﺑﺴﺘﻪ ﻫﺎی ﻛﻤﻚ ﻫﺎی اوﻟﻴﻪ، ﺗﺠﻬﻴﺰات ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ اﻃﻔﺎ ﺣﺮﻳﻖ، ﻣﻴﺰ و ﺻﻨﺪﻟﻲ و ﻟﺒـﺎس ﻓـﺮم، ﺗﻠﻔـﻦ و دورﻧﮕﺎر، ﻧﻘﺸﻪ اﻋﻢ ﻫﺎ ﺎﺗ ﻫﺎ، راه از ﺳﻴﺴﺎت زﻳﺮﺑﻨﺎﻳﻲ و ﺷﺒﻜﻪ ﻫﺎی اﻧﺘﻘـﺎل و ﺗﻮزﻳـﻊ و ... ﺑـﻮده ﺗـﺎ در زﻣـﺎن ﺑـﺮوز ﺣﺎدﺛـﻪ ﺑﺘﻮاﻧـﺪ ﻋﻜﺲ اﻟﻌﻤﻞ ﻣﻨﺎﺳﺐ از ﺧﻮد ﻧﺸﺎن دﻫﺪ . 7 - 2 - 3 - اﺳﺘﻘ ﺮار ﻧﻴﺮوی اﻧﺴﺎﻧﻲ ﻻزم در ﻣﺮﻛﺰ ﻋﻤﻠﻴﺎت ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ اﺿﻄﺮاری اﻋﻀﺎی ﺳﺘﺎد ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺑﺤﺮان ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺎﺗﺠﺮﺑﻪ، ﻣﺴ وﻟﻴﺖﻮ ﭘﺬﻳﺮ، آﻣﻮزش دﻳﺪه، آﺷﻨﺎ ﺑﻪ ﻣﺤﺪوده و ﺷﺮاﻳﻂ ﺟﻐﺮاﻓﻴـﺎﻳﻲ ﻣﻨﻄﻘـﻪ ﻋﻤﻠﻴﺎﺗﻲ ﺧﻮد، دارای دﺳﺘﺮﺳﻲ ﻛﺎﻣﻞ ﺑﻪ ﻧﻘﺸﻪ ﻫﺎی اﺟﺮاﻳﻲ ) ﻧﻈﻴﺮ ﺧﻄﻮط اﺟﺮاﺷﺪه، ﺷﺒﻜﻪ، ﺗﺼﻔﻴﻪ ﺧﺎﻧﻪ و ...( ﺑﺎﺷﻨﺪ . در ﻋـﻴﻦ ﺣﺎل ﺑﺎﻳﺪ اﻓﺮاد ﺟﺎﻳﮕﺰﻳﻦ ﺑﺮای ﻫﺮ ﺳﻤﺖ از ﻗﺒﻞ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺷﻮد ﺗﺎ در ﻣﻮاردی ﭼﻮن ﻋﺪم دﺳﺘﺮﺳﻲ ﺑﻪ ﻋﻀﻮ ﺗﻴﻢ ﻳﺎ ﻋﺪم ﺗﻮاﻧـﺎﻳﻲ آن ﻓﺮد در اﻧﺠﺎم ﻣﺴ ﻮ وﻟﻴﺘﺶ، ﺳﺘﺎد ﺑﺘﻮاﻧﺪ ﺑﻪ وﻇﺎﻳﻒ ﺧﻮد ﺑﻪ درﺳﺘﻲ ﻋﻤـﻞ ﻛﻨـﺪ . ﭘـﺲ از درﻳﺎﻓـﺖ ﻫﺸـﺪار، ﺳـﺘﺎد اﺳـﺘﺎﻧﻲ ﺗﺸﻜﻴﻞ ﺷﺪه و ﭘﺲ از اﻗﺪاﻣﺎت اوﻟﻴﻪ، ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﻓ ﺮاﺧﻮان ﻧﻴﺮوﻫﺎی ﻣﻮﻇﻒ دوﻟﺘﻲ و ﻏﻴﺮدوﻟﺘﻲ اﻗﺪام ﻣﻲ ﻧﻤﺎﻳﺪ . ﻓﺮاﺧﻮان ﻧﻴﺮوﻫﺎ در ﺳﺎﻋﺎت ﻏ ﻴﺮاداری ﺑﻪ دوﺻﻮرت اﻧﺠﺎم ﻣﻲ ﺷﻮد : اﻟﻒ- ﺑﺮاﺳﺎس ﻣﻮﻗﻌﻴﺖ ﺟﻐﺮاﻓﻴﺎﻳﻲ ﻛﺎرﻛﻨﺎن : اﻳﻦ ﻧﻮع ﻓﺮاﺧﻮان ﻓﺮد ﻣﺤﻮر اﺳﺖ و ﺑﺮای اﻃﻼع از وﺿﻌﻴﺖ ﻓﻴﺰﻳﻜﻲ ﭘﺮﺳـﻨﻞ و ﺑﺮرﺳﻲ ﻛﺸﺘﻪ ﻳﺎ ﻣﺠﺮوح ﺷﺪن ﻫﻤﻜﺎران ﺑ ﻪ ﻛﺎر ﻣﻲ رود . در ﺣﻘﻴﻘﺖ در اﻳﻦ ﻧﻮع ﻓﺮاﺧﻮان ﻛﻞ ﺷﻬﺮ ﻳﺎ ﻳﻚ ﻣﺤﺪوده ﺟﻐﺮاﻓﻴﺎﻳﻲ ﺑﻪ ﻣﺤﺪوده ﻫﺎی ﻛﻮﭼﻚ ﺗﺮی ﺗﻘﺴﻴﻢ ﺷﺪه و ﻳﻜﻲ از ﻛﺎرﻛﻨﺎن ﺑﺪون ﺗﻮﺟﻪ ﺑـﻪ ﺣﻮﺿـﻪ ﻣﺎﻣﻮرﻳـﺖ و ﺷـﺮح وﻇﻴﻔﻪ، ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﻓﺮاﺧﻮان ﻛﺎرﻛﻨﺎن اﻗﺪام ﻣﻲ .ﻛﻨﺪ ب- ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻣﺴﻮوﻟ ﻴﺖ ﻛﺎرﻛﻨﺎن : اﻳﻦ ﺳﻴﺴﺘﻢ از ﺑﻬﺘﺮﻳﻦ ﺳﻴﺴـﺘﻢ ﻫـﺎی ﻓﺮاﺧـﻮ ان اﺳـﺖ ﻛـﻪ در آن ﺑـﺮ اﺳـﺎس ﻧـﻮع ﻣﺴﻮوﻟ ﻴﺖ ﭘﺮﺳﻨﻞ ﻓﺮاﺧﻮان اﻧﺠﺎم ﻣﻲ ﺷﻮد و از ﺣﻀﻮر ﻧﻴﺮوﻫﺎی ﻏﻴﺮﻣﻮﻇﻒ ﺟﻠـﻮﮔﻴﺮی ﻣـﻲ ﺷـﻮد، در ﺣﻘﻴﻘـﺖ اﻳـﻦ ﺳﻴﺴﺘﻢ وﻇﻴﻔﻪ ﻣﺤﻮر اﺳﺖ . ﭘﺲ از ﺣﻀﻮر ﭘﺮﺳﻨﻞ در ﻣﺤﻞ ﺣﺎدﺛﻪ ﻳﺎ ﺳﺘﺎد، ﺑﺎﻳﺪ اﻃﻼﻋﺎت ﭘﺎﻳﻪ ای از ﺷﺮاﻳﻂ ﺑﺤﺮاﻧﻲ ﺑﻪ آن ﻫﺎ اراﺋﻪ ﺷﻮد . اﻃﻼﻋﺎت ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز ﺑ ﺮای ﺗﻮﺟﻴﻪ ﭘﺮﺳﻨﻞ ﺷﺎﻣﻞ ﻣﻮارد زﻳﺮ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ : − ﺷﺮح وﻇﺎﻳﻒ ﻳﻚ ﻫﺮ از ﭘﺮﺳﻨﻞ، اﻗﺪاﻣﺎت ﺿﺮوری ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز − ﺟﺎﻳﮕﺎه ﻳﻚ ﻫﺮ از ﭘﺮﺳﻨﻞ در ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ ﻓﺮﻣﺎﻧﺪﻫﻲ ﺣﺎدﺛﻪ − وﺿﻌﻴﺖ و ﻣﺸﺨﺼﺎت ﺣﺎدﺛﻪ − وﺿﻌﻴﺖ آﺳﻴﺐ ﻫﺎی ﻧﺎﺷﻲ از ﺣﺎدﺛﻪ و ﺧﻄﺮات ﻳﺎ ﭘﻴﺎﻣﺪﻫﺎی ﺛﺎﻧﻮﻳﻪ ﺣﺎدﺛﻪ − ﺧﻄﺮات ﺣﺎدﺛﻪ روی ﺑﺮ ﺳﻼﻣﺘﻲ ﭘﺮﺳﻨﻞ و ﺗ ﻮﺻﻴﻪ ﻫﺎی اﻳﻤﻨﻲ ﻓﺼﻞ ﻫﻔﺘﻢ- ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﺖﻳﺮﻳﻣﺪ ﻲﺎﺗﻴﻋﻤﻠ ﻂﻳﺷﺮا اﺿﻄﺮار ی ﺳﻴﻞ 31 / 05 / 94 121 − ﻧﺤﻮه و زﻣﺎن ﺑﻨﺪی درﻳﺎﻓﺖ ﺗﺠﻬﻴﺰات و ﻟﻮازم ﻛﺎر و ﻧﺤﻮه ارﺗﺒﺎﻃﺎت و ﺗﻤﺎس ﻫﺎی ﺗﻠﻔﻨﻲ − ﻧﺤﻮه و زﻣﺎن ﺑﻨﺪی ارﺗﺒﺎط ﺑﺎ رﺳﺎﻧﻪ و ﻫﺎ ﺳﺎﻳﺮ ﺳﺎزﻣﺎن ﻫﺎ − ﻧﺤﻮه و زﻣﺎن ﺑﻨﺪی اﻧﺠﺎم ﻣﺴﻮوﻟﻴﺖ ﻫﺎی ﻣﺤﻮﻟﻪ ﻣﻄﺎﺑﻖ ﻣﺎﻧﻮرﻫﺎی اﻧﺠﺎم و ﺷﺪه آﻣﻮزش ﻫﺎی ﻗﺒﻠﻲ 7 - 2 - 4 - ﻓﻌﺎل ﻛﺮدن ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ ﻫﺸﺪار و ا ﻧﺘﺸﺎر ﺧﺒﺮ وﺿﻌﻴﺖ اﺿﻄﺮاری ﻫﺸﺪار اوﻟﻴﻪ ﻳﻜﻲ از ﺟﻨﺒﻪ ﻫﺎی ﻣﻬﻢ اﻗﺪاﻣﺎت ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ ﺑﺎ ﺳﻴﻞ اﺳﺖ . در ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ ﺑﺎ ﺳـﻴﻼب، ﻫﺸـﺪارﻫﺎی اوﻟﻴـﻪ ﺑﺎﻳـﺪ ﻗﺒـﻞ از رﺳﻴﺪن ﺳﻴﻞ، ﺳﺎزﻣﺎن ﻫﺎی ﺣﺮﻓﻪ ای و ﮔﺮوه ﻫﺎی ﻣﺴ ﻮ ول و ﻋﻤﻠﻴﺎﺗﻲ را ﻫﺸﻴﺎر ﻛﻨﺪ ﺗﺎ ﺗﺼﻤﻴﻤﺎت ﻻزم را اﺗﺨﺎذ و ﻋﻤﻮم ﻣـﺮدم را از ﺧﻄﺮ ﻗﺮﻳﺐ اﻟﻮﻗ ﻮع آﮔﺎه ﻛﻨﻨﺪ . ﻫﺸﺪار اوﻟﻴﻪ ﺑﺎﻳﺪ اﻗﺪاﻣﺎت ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ ﺷﺪه در ﻃﺮح ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ اﺿﻄﺮاری ﺑﺎ ﺳﻴﻞ را ﻓﻌﺎل ﻛﻨـﺪ و در ﺻﻮرت ﻧﺒﻮدن ﻃﺮح ﻗﺒﻠﻲ، اﻧﺠﺎم ﻋﻤﻠﻴﺎت ﻻزم ﭘﺲ از ﺗﺼﻤﻴﻤﺎت اﺗﺨﺎذ ﺷﺪه از ﺳﻮی ﺳﺎزﻣﺎن ﻫﺎ ی ﻣﺴﻮول ، ﺑﺎﻳ ﺪ ﻣﺒﺘﻨـﻲ ﺑﺮ ﺗﻮﺻﻴﻪ ﻫﺎی ﺣﺮﻓﻪ ای ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺻﻮرت ﮔﻴﺮد ]6[. ﻳﻚ ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ ﻫﺸﺪار ا ز ﺳﻪ ﻣ ﻮ ﻟﻔﻪ ﭘﺎﻳﺶ1، ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ 2 و ﺗﺼﻤﻴﻢ ﮔﻴﺮی3 ،ﺗﺸﻜﻴﻞ ﺷﺪه ﻛﻪ ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ ﭘﺎﻳﺶ ﺷﺮاﻳﻂ آب و ﻫﻮاﻳﻲ و ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻫﻴﺪروﻟﻴﻜﻲ رودﺧﺎﻧﻪ را در زﻣﺎن واﻗﻌﻲ ﺑﻪ ﻣﺮﻛﺰ ﺟﻤﻊ آوری اﻃﻼﻋﺎت ﻣﺨﺎﺑﺮه ﻛﺮده و در آﻧﺠﺎ وﺿﻌﻴﺖ ﺣﻮﺿﻪ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﭘﻴﻮﺳﺘﻪ ﺑﺮرﺳﻲ ﻣﻲ ﺷﻮد . ﺑﺎ ﺗﺸﺨﻴﺺ ﺷﺮاﻳﻂ وﻗﻮع ﺳـﻴﻞ، ﻣﻮﻟﻔـﻪ دوم ﻳﻌﻨـﻲ ﺳـﺎﻣﺎﻧﻪ ﭘـﻴﺶ ﺑﻴﻨـﻲ ﻓﻌـﺎل ﺷـﺪه و ﺑـﻪ ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ ﻫﻴﺪروﮔﺮاف ﺳﻴﻞ در ﻣﻨﺎﻃﻖ ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻣﻲ ﭘﺮدازد . در ﻧﻬﺎﻳﺖ ﺑﺎ اﻧﻌﻜﺎس ﻧﺘﺎﻳﺞ ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ ﺑﻪ ﻣﻮﻟﻔﻪ ﺳﻮم ﻳﻌﻨﻲ ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ ﺗﺼﻤﻴﻢ ﮔﻴﺮی، در ﻣﻮرد ﻧﺤﻮه اﻋﻼم ﻫﺸﺪار ﺑﻪ ﻣﺮدم ﺗﺼﻤﻴﻢ ﮔﻴﺮی ﻣﻲ ﺷﻮد . در اﻳﻦ ﻣﻴﺎن ﺑﺮای آن ﻛﻪ ﺑﺘﻮان ﻫﺸﺪار ﺑﻪ ﻣﻮﻗﻊ در ﻣﻮرد وﻗﻮ ع ﺳﻴﻞ داد و اﻗﺪاﻣﺎت ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ ﺑﺎ ﺳﻴﻞ اﻧﺠﺎم ﺷﻮد، ﻧﻴﺎز ﺑﻪ ﻃﻮﻻﻧﻲ ﻛﺮدن زﻣﺎن ﭘﻴﺶ ﻫﺸﺪار ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﺑـﺪﻳﻦ ﻣﻨﻈـﻮر ﺗﻮﺻﻴﻪ ﻣﻲ ﺷﻮد ﻛﻪ ﻫﻤﻪ ﺳﺘﺎدﻫﺎی اﺳﺘﺎﻧﻲ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺑﺤﺮان، ﻣﺠﻬﺰ ﺑﻪ ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ ﻫﺸﺪار ﺳﻴﻞ ﺷﻮﻧﺪ ﻛﻪ اﻳﻦ ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ ﻣـﻲ ﺗﻮاﻧـﺪ در ﻣﺤﻞ ﺗﺸﻜﻴﻞ ﺳﺘﺎد ﻳﺎ در ﺷﺮﻛﺖ آب ﻣﻨﻄﻘﻪ ای ﻧﺼﺐ ﺷﻮد . در ﺣ ﺎﻟﺖ ﺳﺎده، ﻧﺼﺐ ﻳﻚ اﻳﺴـﺘﮕﺎه ﺑـﺎران ﺳـﻨﺠﻲ در ﺑﺎﻻدﺳـﺖ ﺣﻮﺿﻪ ﺑﺎ ﻳﻚ ﺧﻂ ﺗﻠﻔﻦ و دﻓﺘﺮ ﺟﻤﻊ آوری و ﺛﺒﺖ اﻃﻼﻋﺎت ﺑﻪ ﻫﻤﺮاه اﻧﺘﺨﺎب ﻳﻚ روش اﻃﻼع رﺳﺎﻧﻲ ﻣﻨﺎﺳـﺐ، ﻳـﻚ ﺳـﺎﻣﺎﻧﻪ ﻫﺸﺪار ﺳﻴﻞ را ﺗﺸﻜﻴﻞ ﻣﻲ دﻫﺪ . در ﻧﻬﺎﻳﺖ ﺑﺎﻳﺪ ﮔﻔﺖ ﻛﻪ ﺗﺼﻤﻴﻢ ﮔﻴﺮی در ﻣﻮرد زﻣﺎن و ﻧﺤﻮه اﻋﻼم ﻫﺸﺪار ﺑـﻪ ﻋﻬـﺪه ﺳـﺘﺎد ﻣﺪﻳﺮ ﻳﺖ ﺑﺤﺮان ﺳﻴﻞ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﻫﻨﮕﺎم وﻗﻮع ﺳﻴﻼب ﺑﺰرگ، ﺳـﺘﺎد ﻣﻮﻇـﻒ اﺳـﺖ اﻃﻼﻋـﺎت دﻗﻴﻘـﻲ را ﺟﻤـﻊ آوری ﻧﻤـﻮده و اﻃﻼع رﺳﺎﻧﻲ ﻻزم را اﻧﺠﺎم دﻫﺪ . در اﻳﻦ ﻣﻴﺎن ﻧﻘﺶ رواﺑﻂ ﻋﻤﻮﻣﻲ ﺟﻬﺖ ﭘﺨﺶ آﮔﻬﻲ و ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻫﺎی ﺗﺒﻠﻴﻐﺎﺗﻲ ﺑﺴﻴﺎر ﺑﺮﺟﺴﺘﻪ اﺳﺖ . اﻳﺠﺎد ارﺗﺒﺎط و اﻋﻼم ﺧﻄﺮ ﻋﻤﻮﻣﻲ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ ﺑﻪ روش ﻫﺎی زﻳﺮ ﺗﺤﻘﻖ ﻳﺎﺑﺪ ]6 :[ − رادﻳﻮ و ﺗﻠﻮﻳﺰﻳﻮن − ﭘﻴﺎم ﮔﻴﺮﻫﺎ − ﺑﻠﻨﺪﮔﻮﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﺑﺮ روی ﻣﺎﺷﻴﻦ ﻧﺼﺐ ﺷﺪه اﺳﺖ . − وآژﻳﺮﻫﺎ و ﻋﻼﺋﻤﻲ ﻛﻪ ﺑﺮای ﻣﺮدم ﺷﻨﺎﺧﺘﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ . 1- Monitoring 2- Forcasting 3- Decision-Making 122 31 / 05 / 94 راﻫﻨﻤﺎی ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ روش ﻫﺎ ی اﻋﻼم ﺧﻄﺮ اﺿﻄﺮاری ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ دﻗﺖ ﻣﺸﺨﺺ و آزﻣﺎﻳﺶ ﺷﻮﻧﺪ ﺗﺎ اﻃﻤﻴﻨﺎن از ارﺗﺒﺎط ﻻزم ﺑﺎ ﻋﻤﻮم ﺣﺎﺻﻞ ﮔـﺮدد و ﺗﻔﻮﻳﺾ ﻣﺴﻮوﻟ ﻴﺖ ﻫﺎ رو ﺷﻦ و ﺟﺎﻣﻊ ﺑﺎﺷﺪ . ﻋﻼوه ﺑﺮ آﻧﭽﻪ ﮔﻔﺘﻪ ﺷﺪ، اﺧﻄﺎر و ﻫﺸﺪار وﻗﻮع ﺳـﻴﻞ، از وﻇـﺎﻳﻒ ﺳـﺎزﻣﺎن ﻫـﺎی ﻣﺤﻠﻲ ﻣﺘﻮﻟﻲ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺷﺮاﻳﻂ اﺿﻄﺮاری و ﺳـﺎزﻣﺎن ﻫـﺎی ﻋﻤـﻮﻣﻲ ﻣﻴﻦﺎﺗـ اﻣﻨﻴـﺖ و اﻳﻤﻨـﻲ، ﻧﻈﻴـﺮ ﭘﻠـﻴﺲ و آﺗـﺶ ﻧﺸـﺎﻧﻲ و ﺳﺎزﻣﺎن ﻫﺎی ﺧﺪﻣﺎت ﻋﻤﻮﻣﻲ ﻧﻈﻴﺮ ﻫﻼل اﺣﻤﺮ و ﻫﺎی ﮔﺮوه اﻣﺪاد ﻧﻴﺰ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ، در واﻗﻊ ر واﺑﻂ ﻋﻤﻮﻣﻲ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺎ ﻣﺴﻮوﻟ ﻴﻦ ﻣﺤﻠﻲ و ارﮔﺎن ﻫﺎی ﻓﻮق ﺑﺮای ﺗﺒﺎدل اﻃﻼﻋﺎت در ﻣﻮﻗﻊ ﺑﺮوز ﺳﻴﻼب ارﺗﺒﺎط داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ . ﻋﻼوه ﺑﺮ ﻣﻄﺎﻟﺐ ﻣﻄﺮح ﺷﺪه، ﻣﻬـﻢ اﺳـﺖ ﻛﻪ ﻣﺎﻧﻮرﻫﺎی آزﻣﺎﻳﺸﻲ ﺑﺮای آزﻣﻮدن ﻛﺎراﻳﻲ ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻫﺎی ارﺗﺒﺎﻃﻲ و ﮔﺮوه ﻫﺎی ﻧﺠﺎت و ﻋﻜﺲ اﻟﻌﻤﻞ ﻣﺮدم اﻧﺠﺎم ﺷﻮد . 7 - 2 - 5 - اﻧﺘﺸﺎر دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻫﺎ ی اﺿﻄﺮاری ﺑﺮای ﻋﻤﻮم اﻧﺘﺸﺎر اﻃﻼﻋﺎت از ارﻛﺎن ﻣﻬﻢ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺑﺤﺮان اﺳﺖ . از آﻧﺠﺎ ﻛﻪ اﻃﻼع رﺳﺎﻧﻲ ﻋﻤﻮﻣﻲ و اﻧﺠـﺎم آﻣـﻮزش ﻫـﺎی ﻻزم ﺑـﻪ ﻣﻨﻈـﻮر آﮔﺎه ﺳﺎزی ﻋﻤﻮم ﻣﺮدم از ﺑﺤﺮان ﻛﻤﻚ ﺑ ﻪ ﺳﺰاﻳﻲ در ﻛﺎﻫﺶ ﺻﺪﻣﺎت ﻣﺎﻟﻲ و ﺟﺎﻧﻲ ﻧﺎﺷﻲ از وﻗﻮع ﺳﻴﻞ دارد، ﺑﻪ ﻫﻤﻴﻦ ﺟﻬﺖ ﺑﺎﻳـﺪ ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻣﻨﺎﺳﺐ اﻧﺘﻘﺎل اﻃﻼﻋﺎت در ﺷﺮاﻳﻂ ﺑﺤﺮاﻧﻲ ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ ﮔﺮدد . اﻧﺘﺸﺎر اﻃﻼﻋﺎت ﻫﻤﺎن ﻃﻮر ﻛﻪ در ﺑﺨﺶ ﻗﺒـﻞ ﮔﻔﺘـﻪ ﺷـﺪ از ﻃﺮﻳﻖ رﺳﺎﻧﻪ ﻫﺎی ﺧﺒﺮی از ﻗﺒﻴﻞ ﺗﻠﻮﻳﺰﻳﻮن، رادﻳﻮ، روزﻧﺎﻣﻪ و ﺧﻮدروﻫﺎی ﺑﻠﻨـﺪﮔﻮدار ﺑـﺎ ﻫﻤـﺎﻫﻨﮕﻲ ادارات ﻣﺤﻠـﻲ ﻣﺮﺑـﻮط، اﻧﺠـﺎم ﻣﻲ ﺷﻮد . ﻣﺮدم ﺑﺎﻳﺪ از اﺧﺒﺎر و اﻃﻼﻋﺎت ﺳﻴﻞ آﮔﺎه ﺷﻮﻧﺪ و در ا ﻳﻦ ﺣﻴﻦ اﻗﺪاﻣﺎت ﻻزم ﺑﺮای ﺣﻔﺎﻇﺖ در ﺑﺮاﺑﺮ ﺳﻴﻞ ﺑﻪ آن ﻫﺎ آﻣﻮزش داده ﺷﻮد . ﻧﻜﺎت اﻳﻤﻨﻲ زﻳﺮ ﺑﺮای ﺣﻔﺎﻇﺖ در ﺑﺮاﺑﺮ ﺳﻴﻞ ﻣﻔﻴﺪ ﺑﻮده و ﺑﻬﺘﺮ اﺳﺖ ﻣﺘﻨﺎوﺑﺎ ﺑﻪ ﻣﺮدم اﻃﻼع رﺳﺎﻧﻲ ﺷﻮد ]6 :[ − ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻫﺸﺪارﻫﺎی ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻣﺜﻞ رادﻳﻮ ﺗﻠﻮﻳﺰﻳﻮن − ﻧﮕﻪ داﺷﺘﻦ ﻛﻴﻒ اﻣﺪاد و ﻧﺠﺎت در ﻣﻨﺰل − در ﻧﻈ ﺮ ﮔﺮﻓﺘﻦ ﻣﻨﺒﻊ ﻣﻄﻤﺌﻦ ﺑﺮای ذﺧﻴﺮه ﺳﺎزی آب ﺳﺎﻟﻢ و ﺗﻬﻴﻪ ﻣﻘﺪاری ﻏﺬا − داﺷﺘﻦ رادﻳﻮ ﺳﻔﺮی، وﺳﺎﻳﻞ ﭘﺨﺖ و ﭘﺰ و ﭼﺮاغ ﻗﻮه − ﺑﺴﺘﻦ درﻳﭽﻪ ﻫﺎی ﻣﺠﺮای ﻓﺎﺿﻼب ﺑﺮای ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی از ﺑﺎزﮔﺸﺖ ﺳﻴﻼب ﺑﻪ ﻣﺠﺮای ﻓﺎﺿﻼب − ﻧﮕﻬﺪاری وﺳﺎﻳﻞ ﮔﺮان ﻗﻴﻤﺖ در ﻃﺒﻘﺎت ﻓﻮﻗﺎﻧﻲ − ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ اﻃﻼﻋﻴﻪ ﻫﺎی ﺗﺮک ﻣﻨﺰل و رﻓﺘﻦ ﺑﻪ ﻧﻘﺎط ﻣﺮﺗﻔﻌﻲ ﻛﻪ ﻗﺒﻼ ﺑﺮای اﻳـﻦ ﻣﻨﻈـﻮر آﻣـﺎده ﺷـﺪه و در ﻣﺮاﺣـﻞ آﻣﻮزش ﻋﻤﻮﻣﻲ ﺑﻪ ﻣﺮدم ﻧﺸﺎن داده ﺷﺪه اﺳﺖ . − ﺧﻮدداری از ﺷﻨﺎ در ﻣﺴﻴﺮ ﺟﺮﻳﺎن ﺳﻴﻞ − ﭘﺮ ﻧﮕﻪ داﺷﺘﻦ ﺑﺎک اﺗﻮﻣﺒﻴﻞ، زﻳﺮا ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﻧﻴﺎز ﺑﻪ ﺗﺮک ﺧﺎﻧﻪ ﺑﺎﺷﺪ . − اﺳﺘﻔﺎده از دﻧﺪه ﺳﻨﮕﻴﻦ در ﺻﻮرت ﻧﻴﺎز ﺑﻪ راﻧﻨﺪﮔﻲ و ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﺧﺮاﺑﻲ ﻫﺎ و ﺷﻴﺐ ﻫﺎی ﺟﺎده − ﺗﺮک ﺧﻮدرو در زﻣﺎن آﺑﮕﺮﻓﺘﮕﻲ ﺷﺪﻳﺪ و ﻓﺮار ﺑﻪ ﺳﻤﺖ ﻧﻘﺎط ﻣﺮﺗﻔﻊ − ﻗﻄﻊ ﺟﺮﻳﺎن ﺑﺮق، آب و ﮔﺎز ﻗﺒﻞ از ﺗﺮک ﻣﻨﺰل − رﻓﺘﻦ ﺑﻪ ﻧﺰدﻳﻚ ﺗﺮﻳﻦ ﻣﺤﻞ اﻣﺪادرﺳﺎﻧﻲ ﻫﻼل اﺣﻤﺮ ﻳﺎ اﺳﺘﺎﻧﺪاری ﻓﺼﻞ ﻫﻔﺘﻢ- ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﺖﻳﺮﻳﻣﺪ ﻲﺎﺗﻴﻋﻤﻠ ﻂﻳﺷﺮا اﺿﻄﺮار ی ﺳﻴﻞ 31 / 05 / 94 123 7 - 2 - 6 - ﭘﺬﻳﺮش و ﻣﺮاﻗﺒﺖ از ﺳﻴﻞ زدﮔﺎن و اراﺋﻪ ﻛﻤﻚ ﻫﺎ ی اﺿﻄﺮاری ﭘﺰﺷﻜﻲ ﭘﺲ از وﻗﻮع ﺳﻴﻞ، ﺗﻴﻢ ﻫﺎی اﺟﺮا ﻳﻲ ﺑﺎﻳﺪ در اﺳﺮع وﻗﺖ اﻃﻼﻋﺎﺗﻲ ﭼﻮن، ﻣﺤﻞ و زﻣﺎن و وﺳﻌﺖ ﺣﺎدﺛﻪ، آﺳﻴﺐ ﻫﺎی ﻧﺎﺷـﻲ از ﺳﻴﻞ ﺑﻪ ﺗﺎﺳﻴﺴﺎت زﻳﺮ ﺑﻨﺎﻳﻲ و ﺧﻄﻮط اﻧﺘﻘﺎﻟﻲ و ﻣﺮدم و اﻣﻮاﻟﺸﺎن و ﺗﺠﻬﻴﺰات ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز و ﻛﻤﺒﻮدﻫﺎی اﺣﺘﻤﺎﻟﻲ و ﻧﻴـﺎز ﺑـﻪ ﻛﻤﻚ ﻫﺎی ﺑﺮون ﺳﺎزﻣﺎﻧﻲ و ﺑﻴﻦ اﻟﻤﻠﻠﻲ و ... را ﺑﻪ ﺳﺘﺎد ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺑﺤﺮان اﺳﺘﺎن ﻣﻨﺘ ﻘﻞ ﻛﻨﻨﺪ . ﺑﺮای ﮔﺮدآوری اﻃﻼﻋﺎت ﻧﻴﺎز ﺑـﻪ ﺑﺎزدﻳﺪ از ﻣﺤﻞ، اﺳﺘﻔﺎده از ﺳﻴﺴﺘﻢ اﻃﻼﻋﺎت ﺟﻐﺮاﻓﻴﺎﻳﻲ، ارزﻳﺎﺑﻲ ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده ﺑـﺎﻟﮕﺮد، اﺳـﺘﻔﺎده از ﺗﺼـﺎوﻳﺮ ﻣـﺎﻫﻮاره ای، اﺳﺘﻔﺎده از اﻃﻼﻋﺎت ﺳﺎزﻣﺎن ﺛﺒﺖ اﺣﻮال و ﻣﺮﻛﺰ آﻣﺎر اﻳﺮان ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . در ﻧﻬﺎﻳﺖ ﺑﺎ ارﺳﺎل اﻃﻼﻋﺎت ﺑﻪ ﺻـﻮرت ﺷـﻔﺎﻫﻲ ﻳـ ﺎ ﺑـﺎ ﻛﻤﻚ ﺧﻄﻮط ﺗﻠﻔﻦ و ﺑﻴﺴﻴﻢ و اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺑﻪ ﻛﺎرﺷﻨﺎﺳﺎن ﻣﺮﺑﻮط و ﺗﺤﻠﻴﻞ اﻃﻼﻋﺎت ارﺳﺎﻟﻲ ﺗﻮﺳﻂ ﺗﻴﻢ ﻛﺎرﺷﻨﺎﺳﻲ، ﺗﺼـﻤﻴﻤﺎت ﻻزم در ﻣﻮرد ﻧﺤﻮه ﭘﺎﺳﺦ ﺑﻪ ﺑﺤﺮان اﺗﺨﺎذ ﻣﻲ ﺷﻮد . در ﻣﺮﺣﻠﻪ ﻧﺨﺴﺖ ﭘـﺲ از ارﺳـﺎل اﻃﻼﻋـﺎت، ﺟﻤـﻊ آوری ﺳـﻴﻞ زدﮔـﺎن و اﺳﻜﺎن و اراﺋﻪ ﺧﺪﻣﺎت ﺑﻬﺪاﺷﺘﻲ و درﻣﺎﻧﻲ ﺑﻪ آن ﻫﺎ اﻧ ﺠﺎم ﻣﻲ ﺷﻮد . اﺻﻮﻻ ﻣﺤﻞ اﺳﻜﺎن ﻣﻮﻗﺖ ﺳﻴﻞ زدﮔﺎن ﻧﺒﺎﻳﺪ ﻓﺎﺻﻠﻪ زﻳـﺎدی ﺗﺎ ﻣﻨﺎﻃﻖ آﺑﮕﺮﻓﺘﻪ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ ﺗﺎ ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺗﺨﻠﻴﻪ ﺳﻴﻞ زدﮔﺎن ﺑﺎ ﺳﺮﻋﺖ ﺑﻴﺶ ﺗﺮی اﻧﺠﺎم ﺷﻮد . از ﺟﻤﻠﻪ ﺗﺠﻬﻴﺰات ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز در ﻣﺤﻞ ﻫﺎی اﺳﻜﺎن ﻣﻮﻗﺖ ﻣﻲ ﺗﻮان ﺑﻪ ﻣﻮارد زﻳﺮ اﺷﺎره :ﻛﺮد − ﭼﺎدر، ﻣﺤﻮﻃﻪ ﺳﺎزی و زﻳﺮﺳﺎزی ﻻزم ﺑﺮ ای آن − ﻛﺎﻧﻜﺲ و زﻳﺮﺳﺎزی ﻻزم ﺑﺮای آن − ﺣﻤﺎم و ﺗﻮاﻟﺖ ﺻﺤﺮاﻳﻲ − ﻣﺨﺎزن اﺿﻄﺮاری آب و ﺳﻮﺧﺖ − ﺗﺠﻬﻴﺰات ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻧﻴﺮوی ﺑﺮق اﺿﻄﺮاری − ﺗﺠﻬﻴﺰات ﺑﺮﻗﺮاری ارﺗﺒﺎﻃﺎت ﺑﻴﺴﻴﻢ − اﻧﺒﺎرﻫﺎی ذﺧﻴﺮه ﻏﺬاﻫﺎی ﺧﺸﻚ، ﭘﻮدرﻫﺎی ﺧﺸﻚ ﺑﻬﺪاﺷﺘﻲ و ... ﺳﺎزﻣﺎن ﻫﻼل اﺣﻤﺮ و ﻛﺎرﮔﺮوه ﺗﺨﺼﺼﻲ اﻣﺪاد و ﻧﺠﺎت ﺑﺎ ﻣﺴﻮوﻟ ﻴﺖ ﺳﺎ زﻣﺎن ﻫـﻼل اﺣﻤـﺮ اﻳـﺮان ﻣﺴـﻮول ﺗـﺎﻣﻴﻦ ﻛﻠﻴـﻪ ﻧﻴﺎزﻫﺎی اوﻟﻴﻪ ﺳﻴﻞ زدﮔﺎن در ﺳﺎﻋﺎت اوﻟﻴﻪ ﭘﺲ از ﺣﺎدﺛﻪ اﺳﺖ ]57 .[ ﺑﺎ ﮔﺬﺷﺖ زﻣﺎن، ﻫﺮ دﺳﺘﮕﺎه ﻣﺴﻮول دﻳﮕـﺮ در ﺑﺤـﺮان ﻣﺎﻧﻨﺪ وزارت ﺑﻬﺪاﺷﺖ، درﻣﺎن و آﻣﻮزش ﭘﺰﺷﻜﻲ وﻛﻤﻚ ﻫﺎی ﻣﺮدﻣﻲ ﺑﺎﻳﺪ در زﻣﻴﻨﻪ ﺗﺨﺼﺼـﻲ ﺧـﻮد، اﻗـﺪاﻣﺎت ﻣـﻮرد ﻧﻴـﺎز را ﺷﺮوع ﻧﻤﺎﻳﺪ . وزارت ﺑﻬﺪاﺷﺖ و درﻣﺎن و آﻣﻮزش ﭘﺰﺷﻜﻲ وﻇﻴﻔﻪ ﺑـﺮآورد ﺟﻤﻌﻴـﺖ ﻣـﻮرد ﺗﻬﺪﻳـﺪ و ﻓـﺮاﻫﻢ ﻧﻤـﻮدن ﺧـﺪﻣﺎت ﺑﻬﺪاﺷﺘﻲ و درﻣﺎﻧﻲ ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز ﻫﺎ، آن اﺣﺪاث ﺑﻴﻤﺎرﺳﺘﺎن ﻫﺎی ﺻﺤﺮاﻳﻲ، اﺣﺪاث ﺳﺮوﻳﺲ ﻫﺎی ﺑﻬﺪاﺷﺘﻲ و ﺣﻤﺎم ﺻﺤﺮاﻳﻲ، ﻧﻈﺎرت ﺑﺮ ﺑﻬﺪاﺷﺖ ﻋﻤﻮﻣﻲ، ﻣﻮاد ﻏﺬاﻳﻲ آب و ﺳﺎﻟﻢ، ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی از ﺷﻴﻮع ﺑﻴﻤﺎری ﺎیﻫ واﮔﻴﺮدار و ﺻﺪور ﺟﻮاز دﻓﻦ ﻛﺸﺘﻪ ﺷﺪﮔﺎن را ﺑﺮ ﻋﻬﺪه دارد . 7 - 2 - 7 - ﻓﻌﺎل ﻛﺮدن ﻃﺮح ﻫﺎ ی ﺗﺨﻠﻴﻪ و ﭘﻨﺎﻫﮕﺎه ﻫﺎ ﺗﺨﻠﻴﻪ آﺧﺮﻳﻦ اﻗﺪام دﻓﺎﻋﻲ در ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺳﻴﻞ زده اﺳﺖ ﻛﻪ ﻫﺪف آن ﺣﻔﻆ ﺟﺎن اﻧﺴﺎن ﻫﺎ و دام ﻫﺎ و ﻛـﺎﻫﺶ ﺗﻠﻔـﺎت ﻣـﺎﻟﻲ اﺳﺖ . ﺗﺨﻠﻴﻪ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ ﻗﺒﻞ از ﺟﺎری ﺷﺪن ﺳﻴﻞ در ﻧﺎﺣﻴﻪ، در ﺧﻼل ﺟﺮﻳﺎن آن و ﻳﺎ ﺑﻌﺪ از ﻓﺮوﻛﺶ ﻛﺮدن ﺳﻴﻞ ﺻﻮرت ﮔﻴﺮد 124 31 / 05 / 94 راﻫﻨﻤﺎی ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ﻛﻪ ﺑﺴﺘﮕﻲ ﺑﻪ ﺷﺮاﻳﻂ ﻣﻮﺟﻮد دارد ]6 .[ در ﺗﻬﻴﻪ ﻃﺮح اﺿﻄﺮاری ﺳﻴﻞ ﺑﺎﻳﺪ ﻣﻨﺎﻃﻘﻲ ﻛـﻪ ﻣﻤﻜـﻦ اﺳـﺖ در ﺳـﻄﻮح ﻣﺨﺘﻠـﻒ ﺳﻴﻞ، ﻧﻴﺎز ﺑﻪ ﺗﺨﻠﻴﻪ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﻨﺪ ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ ﺷﻮد و ﻣﻜﺎﻧﻴﺰم ﭼﮕﻮﻧﮕﻲ اﻧﺠﺎم ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺗﺨﻠﻴﻪ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﮔﺮدد . ﺑﻪ ﻃﻮر ﻛﻠﻲ ﻧﻜـﺎت زﻳﺮ در راﺑﻄﻪ ﺑﺎ اﻧﺠﺎم ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺗﺨﻠﻴﻪ ﺑﺎﻳﺪ در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﻮد : − وﺳﻌﺖ ﻧﻮاﺣﻲ ﺗﺤﺖ ﺗﺎﺛﻴﺮ − ﻇﺮﻓﻴﺖ ﻣﺴﻴﺮﻫﺎی ﺗﺨﻠﻴﻪ و راﺳﺘﺎ و ﺟﻬﺖ ﺣﺮﻛﺖ در زﻣﺎن ﺗﺨﻠﻴﻪ − زﻣﺎن ﻣﻮﺟﻮد ﺑﺮای ﺗﺨﻠﻴﻪ ﻛﺎﻣﻞ ﻗﺒﻞ از ﻃﻐﻴﺎن رود و ﻳﺎ ﺗﺨﺮﻳﺐ ﺷﺪن راه ﻫﺎی ﺗﺨﻠﻴﻪ − اﻣﻜﺎﻧﺎت ﻓﻨﻲ و ﺗﺠﻬﻴﺰات ﺣﻤﻞ و ﻧﻘﻞ − ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻣﺮاﻛﺰ ﭘﺬﻳﺮش اﻓﺮاد ﺗﺨﻠﻴﻪ ﺷ ﺪه − ﻣﺴﻮوﻟ ﻴﺖ ﭘﺬﻳﺮی ﺳﺎزﻣﺎن و اﻓﺮاد ﻣﺴﻮول در اﻣﺮ ﺗﺨﻠﻴﻪ ﻧﻜﺘﻪ ﻣﻬﻢ در اﻧﺠﺎم ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺗﺨﻠﻴﻪ، آﻣﺎده ﺳﺎزی ﻣﺮدﻣﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﺎﻳﺪ ﺗﺨﻠﻴﻪ ﺷﻮﻧﺪ، ﺑ ﻪ ﻃﻮری ﻛﻪ ﺑﺪون اﻧﺠﺎم اﻳـﻦ ﻣﺮﺣﻠـﻪ ﺑﻬﺘﺮﻳﻦ ﻃﺮح ﻫﺎ ﻫﻢ ﺑﻲ اﺛﺮ ﻣﻲ ﻣﺎﻧﻨﺪ . در ﺳﻄﺢ اﺳﺘﺎﻧﻲ، ﺑﻬﺘﺮﻳﻦ راه اﻳﺠﺎد ارﺗﺒـﺎط را ﺑﺎﻳـﺪ در ﺳـﻨﺖ ﻫـﺎ و ﺳـﻄﻮح ﻓﺮ ﻫﻨﮕـﻲ و اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ ﻣﺮدم ﭘﻴﺪا ﻛﺮد . در زﻣﺎن وﻗﻮع ﺣﺎدﺛﻪ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ اﻳﻦ ﻧﻜﺘﻪ ﺿﺮوری اﺳﺖ ﻛﻪ ﻋـﻼوه ﺑـﺮ روش ﻫـﺎی اﻋـﻼم ﺧﻄـﺮ ﺑـﻪ ﺻﻮرت دﺳﺘﻪ ﺟﻤﻌﻲ، زﺑﺎن اﻧﺘﻘﺎل اﻳﻦ اﻃﻼﻋﺎت ﻧﻴﺰ اﻫﻤﻴﺖ دارد، ﻳﻌﻨـﻲ اﻧﺘﻘـﺎل اﻃﻼﻋـﺎت ﺑـﻪ زﺑـﺎن ﻓﻨـﻲ و ﻋﻠﻤـﻲ و اداری ﭘﻴﭽﻴﺪه ﻧﺒﺎﺷﺪ ﻛﻪ ﻣﺮدم ﻋﺎدی آن ﻫﺎ را درک ﻧﻜﺮده و ﻣﻮرد ﺗﻮﺟﻪ ﻗﺮار ﻧﺪﻫﻨﺪ . در ﻣﻮاردی اﻋﻼم ﺧﻄﺮ ﺑﻪ ﻣﻮﻗـﻊ اﻧﺠـﺎم ﺷـﺪه ﻟﻴﻜﻦ ﻣﺮدم ﺗﻮﺟﻬﻲ ﻧﻜﺮده اﻧﺪ، ﭼﻮن زﺑﺎن اﻋﻼم ﺧﻄﺮ ﻗﺎﺑﻞ ﻓﻬﻢ و درک ﺗﻮﺳﻂ ﻣﺮدم ﻧﺒﻮده اﺳـﺖ و ﻧﻴـﺰ در ﻣـﻮاردی ﺧﻄـﻮط ارﺗﺒﺎﻃﻲ ﻣﻌﻤﻮل ﺑﻪ ﻋﻠﺖ ﻗﻄﻊ ﺑﺮق و ﺧﺴﺎرات ﺑﻪ ﺧﻄﻮط ﺗﻠﻔﻦ، ﻗﻄﻊ ﺷﺪه و ﭘﻴﺎم ﻫﺎ از راه ﻫﺎی ﻣﻌﻤﻮل ﺑﻪ ﻧـ ﻮاﺣﻲ ﻣـﻮرد ﻧﻈـﺮ ﻧﺮﺳﻴﺪه اﺳﺖ . ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ ﮔﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎی ﺟﺎﻳﮕﺰﻳﻨﻲ ﺑﺮای ﻣﻮﻗﻌﻴﺖ ﻫﺎی اﺿﻄﺮاری ﺳﻴﻞ و ﺑﻼﻳﺎی ﻃﺒﻴﻌﻲ ﺑﺮای اﻳﺠﺎد ارﺗﺒﺎط ﺑﺎﻳـﺪ در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﻮﻧﺪ ]6[ . در اﻳﺮان وزارت راه و ﺗﺮاﺑﺮی ﻣﺴﻮول ﺑﺎزﮔﺸﺎﻳﻲ و ﭘﺎک ﺳﺎزی ﻣﻌﺎﺑﺮ و ﭘﻞ ﻫـﺎ و ﺟـﺎده ﻫـﺎ و ﺗﺴـﻬﻴﻞ در رﻓﺖ و آﻣﺪ و ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺗﺨﻠﻴﻪ ﺳﻴﻞ زدﮔﺎن اﺳﺖ . ﺑﻪ ﻃﻮر ﻣﻌﻤﻮل، ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺗﺨﻠﻴﻪ ﻫﻤﻮاره از ﻣﻨﺎﻃﻖ ﭘﺴﺖ ﺗﺮ ﻛـﻪ آﺑﮕﺮﻓﺘﮕـﻲ در آن ﻫﺎ ﺳﺮﻳﻊ ﺗﺮ اﺗﻔﺎق ﻣﻲ اﻓﺘﺪ آﻏﺎز ﻣﻲ ﺷﻮد . در ﻧﻬﺎﻳﺖ ﺑﺎﻳﺪ ﮔﻔﺖ ﻛﻪ زﻣﺎن ﺑﻨﺪی ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺗﺨﻠﻴﻪ و ﻣﺴﻴﺮ ﺣﺮﻛﺖ وﺳـﺎﻳﻞ ﻧﻘﻠﻴـﻪ ﺑﺎﻳﺪ از ﻗﺒﻞ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺷﺪه و در ﻣﺎﻧﻮرﻫﺎی دوره ای ﻣﺮور و ﺗﻤﺮﻳﻦ ﺷﻮد . 7 - 2 - 8 - ﺟﺴﺘﺠ ﻮ و ﻧﺠﺎت اﮔﺮﭼﻪ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی ﻫﺎی ﻻزم ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ اﻣﻜﺎﻧﺎت دﺳﺘﮕﺎه ﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻣﺴﻮول در ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺑﺤﺮان از ﻗﺒﻞ اﻧﺠﺎم ﺷﺪه وﻟﻲ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ وﻳﮋﮔﻲ ﻫﺎی ﻫﺮ ﺳﻴﻞ، زﻣﺎن وﻗﻮع آن و ﻧﻮع ﺧﺴﺎرات وارد ﺷﺪه، ﻋﻤﻠﻴﺎت اﻣﺪاد و ﻧﺠﺎت ﻣﺘﻔﺎوت ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﺑﻨـﺎﺑﺮاﻳﻦ ﺳﺘﺎد ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺑﺤﺮان در اوﻟﻴﻦ ﺟﻠﺴ ﻪ ﺧﻮد ﺑﻌﺪ از وﻗﻮع ﺳﻴﻞ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی ﻫﺎی ﻣﺘﻨﺎﺳﺐ ﺑﺎ ﻫﻤﺎن ﺳﻴﻞ را در دﺳﺘﻮر ﻛـﺎر ﺧﻮد ﻗﺮار دﻫﺪ ]6 .[ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﺗﻮاﻧﺎﻳﻲ ﻫﺎی ﺟﻤﻌﻴﺖ ﻫﻼل اﺣﻤﺮ ﺟﻤﻬﻮری اﺳﻼﻣﻲ اﻳﺮان ، ﻛﺎرﮔﺮوه ﺗﺨﺼﺼﻲ اﻣـﺪاد و ﻧﺠـﺎت ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻳﻜﻲ از ﻛﺎرﮔﺮوه ﻫﺎی ﺗﺨﺼﺼﻲ ﻋﻤﻠﻴﺎﺗﻲ ﺑﺎ ﻣﺴﻮوﻟ ﻴﺖ ﺟﻤﻌﻴﺖ ﻫﻼل اﺣﻤﺮ ﺟﻤﻬﻮ ری اﺳﻼﻣﻲ اﻳﺮان زﻳﺮ ﻧﻈﺮ ﻛﻤﻴﺘـﻪ ﻣﻠﻲ آﻣﺎدﮔﻲ ، ﺗﺸﻜﻴﻞ ﺷﺪه اﺳﺖ و ﻓﺮﻣﺎﻧﺪﻫﻲ و ﻫﺪاﻳﺖ ﻋﻤﻠﻴﺎت اﻣﺪاد و ﻧﺠﺎت ) ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﺑﺨﺸـﻲ از ﻋﻤﻠﻴـﺎت ﻣﻘﺎﺑﻠـﻪ ( را ﺑـﺮ ﻓﺼﻞ ﻫﻔﺘﻢ- ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﺖﻳﺮﻳﻣﺪ ﻲﺎﺗﻴﻋﻤﻠ ﻂﻳﺷﺮا اﺿﻄﺮار ی ﺳﻴﻞ 31 / 05 / 94 125 ﻋﻬﺪه دارد . ﻛﻠﻴﻪ ﺳﺎزﻣﺎن ﻫﺎ و دﺳﺘﮕﺎه ﻫﺎ در ﻫﻨﮕﺎم ﺑﺮوز ﺑﺤﺮان ، ﺑﻪ درﺧﻮاﺳﺖ ﺟﻤﻌﻴﺖ ﻫﻼل اﺣﻤﺮ ﺟﻤﻬﻮری اﺳـﻼﻣﻲ اﻳـﺮان ﻣﻮﻇﻒ ﺑﻪ ﻫﻤﻜﺎری ﻛ ﺎﻣﻞ در ارﺗﺒﺎط ﺑﺎ اﻣﺮ اﻣﺪاد و ﻧﺠﺎت ﻫﺴﺘﻨﺪ و ﺟﻤﻌﻴﺖ ﻫﻼل اﺣﻤﺮ ﺟﻤﻬﻮری اﺳﻼﻣﻲ اﻳﺮان ﻣﻮﻇﻒ اﺳﺖ ﮔﺰارش ﻫﻤﻜﺎری ﻳﺎ ﻋﺪم ﻫﻤﻜﺎری اﺣﺘﻤﺎﻟﻲ را ﺑﻪ ر ﻳ ﻴﺲ ﺳﺘﺎد اراﺋﻪ ﻧﻤﺎﻳﺪ ]56 .[ اﻳﻦ ﻛﺎرﮔﺮوه ﺑﺴﺘﻪ ﺑﻪ ﺳﻄﺢ ﺑﺤﺮان ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی و ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﻲ ﻫﺎی ﻻزم ﺑﻴﻦ ﺳﺘﺎد ﻳﺎ ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﺴﻮول ﻣـﺪﻳﺮﻳﺖ ﺑ ﺤـﺮان ﺳﻴﻞ، ﺳﺎزﻣﺎن اﻣﺪاد و ﻧﺠﺎت و اداره ﻛﻞ ﺑﻬﺪاﺷﺖ و درﻣﺎن را اﻧﺠﺎم دﻫﺪ . ﺑﻪ ﻫﻤﻴﻦ ﻣﻨﻈﻮر ﻧﻴﺎز اﺳﺖ ﻛﻪ اﻃﻼﻋﺎت ﻣﺮﺑﻮط ﺑـﻪ ﻣﺮاﻛﺰ درﻣﺎﻧﻲ ﺛﺎﺑﺖ و ﺻﺤﺮاﻳﻲ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﺑ ﻪ ﻫﻨﮕﺎم ﺑﺮوزرﺳﺎﻧﻲ ﺷﺪه و در اﺧﺘﻴﺎر ﺗﻴﻢ اﻣﺪاد و ﻧﺠﺎت ﻗﺮار ﮔﻴﺮد ]6 .[ ﻋﻼوه ﺑﺮ ﺗﻤﺎﻣﻲ ﻣﺮاﺣﻞ ذﻛﺮ ﺷﺪه، در زﻣﺎن وﻗﻮ ع ﺳﻴﻞ، ﺳﺘﺎد ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺑﺤﺮان ﺑﺎﻳﺪ ﺗﻤﻬﻴﺪاﺗﻲ ﺑﺮای ﺣﻔﺎﻇﺖ از ﺗﺎﺳﻴﺴـﺎت زﻳﺮﺑﻨﺎﻳﻲ ﻫﻤﭽﻮن ﺑﻴﻤﺎرﺳﺘﺎن ﻫﺎ و ﭘﺎرﻛﻴﻨﮓ ﻫﺎ و ﻧﻴﺰ ﺟﻤﻊ آوری و ﻧﮕﻬﺪاری از ﺣﻴﻮاﻧﺎت اﻫﻠﻲ و ﺧﺎﻧﮕﻲ در ﻧﻈﺮ ﺑﮕﻴﺮد . ﺑﻪ ﻋﻼوه ﺑﺎﻳﺪ اﻣﻜﺎﻧﺎﺗﻲ وﻳﮋه ﺑﺮای ﻣﻨﺎﻃﻖ ﻣﺤﺮوم و دور اﻓﺘﺎده و ﻧﻴﺰ ﻣﺴﺎﻓﺮان ﺳﺮﮔﺮدان ﻓﺮاﻫﻢ ﺷﻮد . در ﻧﻬﺎﻳﺖ ﺳﺘﺎد ﻣـﺪﻳﺮﻳﺖ ﺑﺤـﺮان ﺑﺎﻳﺪ در ﻗﺎﻟﺐ ﺗﻴﻢ ارزﻳﺎﺑﻲ ﺑﻪ ﺑﺎزدﻳﺪ ﻣﻴﺪاﻧﻲ از ﻣﻨﺎﻃﻖ ﺳﻴﻞ زده ﺑﭙﺮدازد و ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﻲ ﻫﺎی ﻻزم ﺑﺮای اﻧﺠﺎم اﻗﺪاﻣﺎت ﺑﺎزﺳـﺎزی در ﻣﺮاﺣﻞ ﺑﻌﺪ از ﻓﺮوﻛﺶ ﻛﺮدن ﺳﻴﻞ را اﻧﺠﺎم دﻫﺪ ]6 .[ 7 - 3 - ﺑﺮرﺳﻲ اﻃﻤﻴﻨﺎن از ﻓﺮآﻳﻨﺪ اﺟﺮاﻳﻲ ﺷﺪن ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻣﺤﻠﻲ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﻣﻮﺛﺮ و ﻛﺎرآﻣﺪ ﺑﻮدن ﻃﺮح ﻣﺤﻠﻲ ﺳﻴﻞ ﻧﻴﺎز ﺑﻪ ﺗﻼش ﻫﺎی ﻫﻤﺎﻫﻨﮓ و ﻫﻤﻪ ﺟﺎﻧﺒﻪ ﺳﺘﺎد ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺑﺤﺮان، ﺳﺘﺎدﻫﺎی ﻣﺤﻠـﻲ ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ ﺑﺎ ﺳﻴﻞ، ارﮔﺎن ﻫﺎی دوﻟﺘﻲ و ﻏﻴﺮدوﻟﺘﻲ ﻣﺴﻮول و ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻣﺮدﻣﻲ ) ﺷﺎﻣﻞ اﻓﺮادی ﻛـﻪ ﺧـﻮد و اﻣﻮاﻟﺸـﺎن در ﻣﻌـﺮض ﺧﻄﺮ ﺳﻴﻞ ﺑﻮده و ﻳﺎ ﻣﺮدﻣﻲ ﻛﻪ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﺑﻪ ﻃﻮر ﻏﻴﺮﻣﺴﺘﻘﻴﻢ ﺗﺤﺖ ﺗﺎﺛﻴﺮ ﺳﻴﻞ ﻗـﺮار ﮔﻴﺮﻧـﺪ ( دارد ]128 .[ ﺑﻌـﺪ از ﺗﻬﻴـﻪ ﭘﻴﺶ ﻧﻮﻳﺲ ﻃﺮح، ﺑﺮای ﺗﺎﻳﻴﺪ و ﺗﺼﺪﻳﻖ آن، ﺗﻮﺳﻂ ﺳﺘﺎدﻫﺎی اﺳﺘﺎﻧﻲ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ اﺿﻄﺮاری ﺗﻤﺎﻣﻲ ﻣﻨﺎﻃﻖ، ﺑﻪ ﺗﻤﺎم دﺳﺘﮕﺎه ﻫﺎی ﻣﺮﺗﺒﻂ ﻓﺮﺳﺘﺎده ﻣﻲ ﺷﻮد ﺗﺎ دﺳﺘﮕﺎه ﻫﺎ ﺑﺎ وﻇﺎﻳﻔﺸﺎن در اﻳﻦ ﻃﺮح آﺷﻨﺎ ﺷﻮﻧﺪ و ﻃﺮح را ﺑﻪ ﺻـﻮرت ﻋﻤـﻮﻣﻲ ﻣﻨﺘﺸـﺮ ﻛﻨﻨـﺪ از . ﻃﺮﻓﻲ ﻃﺮح ﻫﺎ ی ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ ﺑﺎ ﺳﻴﻞ ﺑﻪ وﻳﮋه ﺗﺨﻠﻴﻪ ﺑﺎﻳﺪ ﻫﺮ از ﭼﻨﺪی و ﺑﻪ وﻳﮋه در ﺷﺮاﻳﻂ زﻳﺮ ﺑﺎزﺑﻴﻨﻲ و ﺗﻄﺒﻴﻖ ﺷـﻮﻧﺪ . از ﺟﻤﻠـﻪ ﺷﺮاﻳﻄﻲ ﻛﻪ ﻧﻴﺎز ﺑﻪ ﺑﺎزﺑﻴﻨﻲ ﻃﺮح وﺟﻮد دارد ﻋﺒﺎرﺗﻨﺪ از : − ﺑﻌﺪ از وﻗﻮع ﻫﺮ ﺳﻴﻞ ﺑﺰرگ − وﻗﺘﻲ اﻃﻼﻋﺎت ﺟﺪﻳﺪی در ﻣﻮرد ﺧﻄﺮ ﺳﻴﻞ ﺑﺪﺳﺖ آﻣﺪ ) ﻣﺜﻼ، ﺑﻌﺪ از ﺗﻤﺎم ﻛﺮدن ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ( − وﻗﺘﻲ ﺗﻐﻴﻴﺮات زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻮﺟﻪ و ﻣﻌﻨﻲ داری رخ دﻫﺪ . − و وﻗﺘﻲ ﺗﻐﻴﻴﺮ در ﭘﺮﺳﻨﻞ ﻛﻠﻴﺪی ﺳﺘﺎد ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﻴﻞ وﺟﻮد داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ . ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ ارزش اﻳﻦ ﻃﺮح ﻫﺎ در دوره ﻫﺎی ﻛﻮﺗﺎه ) 5 ﺗﺎ10 ﺳﺎل ( ﺑﺮﻗﺮار اﺳﺖ، ﺣﺘﻲ اﮔﺮ ﻫـﻴﭻ ﺗﻐﻴﻴـﺮ ﻗﺎﺑـﻞ ﻣﻼﺣﻈـﻪ ای از ﺟﻤﻠﻪ ﻣﻮارد ذﻛﺮ ﺷﺪه در ﺑﺎﻻ ﺑﻌﺪ ا ز ﭼﻨﺪﻳﻦ ﺳﺎل رخ ﻧﺪاد، در ﻫﺮ ﺻﻮرت ﺑﺮای ﺣﻔﻆ آﺷﻨﺎﻳﻲ ﺳﺘﺎدﻫﺎی ﻣﺴﻮول ﺑﺎ اﻳﻦ ﺳﻨﺪ، ﻃﺮح ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺎزﺑﻴﻨﻲ ﺷﻮد . ﺑﻌﺪ از ﺑﺎزﺑﻴﻨﻲ، ﻃﺮح اﺻﻼح ﺷﺪه دوﺑـﺎره ﺑـﺮای ﺗﺎﻳﻴـﺪ و ﺗﺼـﺪﻳﻖ ﺑـﻪ ﺳـﺘﺎدﻫﺎی اﺳـﺘﺎﻧﻲ ﻣـﺪﻳ ﺮﻳﺖ اﺿﻄﺮاری ﻓﺮﺳﺘﺎده ﺷﺪه و ﻣﺠﺪدا ﻛﭙﻲ آن ﺑﻪ ﺗﻤﺎﻣﻲ ﻣﺮاﻛﺰ ﻣﺮﺑﻮط ﻓﺮﺳﺘﺎده ﻣ ﻲ ﺷﻮد . ﻓﺮآﻳﻨﺪ ﺑﺎزﻧﮕﺮی ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺮای ﺣﻔﻆ ﺗﺎزﮔﻲ 126 31 / 05 / 94 راﻫﻨﻤﺎی ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ و ﻗﺎﺑﻞ اﺳﺘﻔﺎده ﺑﻮدن ﻃﺮح ﺑﻪ ﻋﻨﻮان اﺑﺰار ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ اداﻣﻪ ﻳﺎﺑﺪ ]128 .[ در ﺣﻘﻴﻘﺖ ﺗﺼﻮﻳﺐ و ﺗﻮزﻳﻊ ﻳﻚ ﻃﺮح ﺑﻪ ﺗﻨﻬﺎﻳﻲ ﻛﺎﻓﻲ ﻧﻴﺴﺖ و ﭘﺎﻳﺎن ﻛﺎر ﻧﻤﻲ ﺑﺎﺷﺪ، ﺑﻠﻜﻪ ﺗﻮﺳﻌﻪ و ﺑﻪ روز ﻧﻤﻮدن و اﻃﻤﻴﻨﺎن از آﻣﺎدﮔﻲ ﺟﺎﻣﻌﻪ و ﺳـﺘﺎدﻫﺎی ﻣﺴـﻮول ﺑـﺮای اﺟـﺮای ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ، ﻣﻬﻢ ﺗ ﺮﻳﻦ ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫﺎی ﻧﮕﻬﺪاری ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻣﺤﺴﻮب ﻣﻲ ﺷﻮد . ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر اﻃﻤﻴﻨﺎن از اﻳﻨﻜﻪ اﺟﺰا، ﻫﻨﮕـﺎم وﺿـﻌﻴﺖ اﺿﻄﺮاری ﺑﻪ درﺳﺘﻲ ﻋﻤﻞ ﻣﻲ ﻧﻤﺎﻳﻨﺪ، ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ ﺻﻮرت دوره ای ﺑﺎزدﻳﺪ و ﺑﺎزﺑﻴﻨﻲ ﺷﻮﻧﺪ؛ ﺣﺘﻲ در ﺳﺎل ﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﻫﻴﭻ ﺳـﻴﻠﻲ رخ ﻧﻤﻲ دﻫﺪ ﺑﺎﻳﺪ ﻣﺎﻧﻮرﻫﺎی ﭘﻴﺶ ﮔﻴﺮی اﻧﺠﺎم ﺷﻮد، ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ اﻃﻼ ﻋﺎت ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻋﻤﻠﻲ در ﺷﺮاﻳﻂ اﺿﻄﺮاری ﺑﺎﻳﺪ ﺣﺪاﻗﻞ ﺳﺎﻟﻲ ﻳﻚ ﺑﺎر ﺑﻪ روز ﺷﻮد و ﺗﻐﻴﻴﺮات ﻛﺎرﻛﻨﺎن و ﺷﻤﺎره ﻫﺎی ﺗﻤﺎس و ﻣﺴﻮوﻟ ﻴﺖ ﻫﺎ در آن اﻋﻤﺎل ﺷﻮد ]22 .[ 7 - 4 - اﺳﺘﻔﺎده از ﻃﺮح ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﻣﺤﻠﻲ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان اﺑﺰار آﻣﻮزﺷﻲ ﻣﺮدﻣﻲ ﻛﻪ ﺗﺤﺖ ﺗﺎﺛﻴﺮ ﺑﻼﻳﺎی ﻃﺒﻴﻌﻲ ﺧﻮاﻫﻨﺪ ﺑﻮد ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ ﺧﻮﺑﻲ از ﺧﻄﺮات ﻣﺤﺘﻤ ﻞ و راه ﻫﺎی ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ ﺑﺎ اﻳﻦ ﺧﻄﺮات آﮔﺎه ﺷﻮﻧﺪ . وﺟﻮد ﻃﺮح ﻫﺎﻳﻲ ﺑﺮای ﺳﻴﻞ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ ﺑﻪ ﻣﺮدم در ﻣﻨﺎﻃﻖ آﺳﻴﺐ دﻳﺪه از ﺳﻴﻞ ﻳﺎدآوری ﻛﻨﺪ ﻛﻪ ﺧﻄﺮ ﺳـﻴﻞ ﻫﻤﭽﻨـﺎن وﺟﻮد دارد و آن ﻫﺎ را از اﻳﻦ ﺧﻄﺮات آﮔﺎه ﺳﺎزد . اﻳﻦ ﻃﺮح ﻫﺎ ﺷﺎﻣﻞ ﻳﺎدآوری اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮع اﺳﺖ ﻛﻪ ﺳﻴﻼب ﻫﺎی آﻳﻨﺪه ﻫﺮﮔﺰ از ﻧﻈﺮ ﺑﺰر ﮔﻲ ﺑﺮاﺑﺮ ﺑﺎ ﺳﻴﻼب ﻫﺎی ﺑﺴﻴﺎر ﺷﺪﻳﺪ ﮔﺬﺷﺘﻪ ﻧﻴﺴﺘﻨﺪ و اﺑﺰارﻫﺎی ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ روش ) ﻫﺎ ی ﺳﺎزه ای ( ﻣﺎﻧﻨﺪ ﮔﻮره ﻫﺎ، ﻛﺎﻧﺎل ﻫﺎ اﻧﺤﺮاﻓﻲ و ﺣﻮﺿﭽﻪ ﻫﺎی ﺗ ﺎ ﺧﻴﺮی ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﻨﺪ ﺳﻴﻞ ﻫﺎی آﻳﻨﺪه را ﻛﻢ ﺧﻄﺮ ﻣﻨﺘﻘﻞ ﻛﻨﻨﺪ . از ﻃﺮﻓﻲ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ در ﻳـﻚ ﻣﻨﻄﻘـﻪ ﭼﻨﺪ ﻧﺴﻞ ﻣﺘﻮاﻟﻲ وﻗﻮع ﺳﻴﻞ ﻣﻬﻢ و ﺑﺰرﮔﻲ را ﻣﺸﺎﻫﺪه ﻧﻜ ﺮده ﺑﺎﺷﻨﺪ . ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ ﻧﺒﺎﻳﺪ اﻧﺘﻈﺎر داﺷﺖ ﻛﻪ ﺗﺠـﺎرب ﺑـﻪ راﺣﺘـﻲ از ﻧﺴﻠﻲ ﺑﻪ ﻧﺴﻞ دﻳﮕﺮ ﻣﻨﺘﻘﻞ ﺷﻮد و آن ﻫﺎ ﻋﻜﺲ اﻟﻌﻤﻞ ﻣﻨﺎﺳﺐ در ﺑﺮاﺑﺮ ﺳﻴﻼب ﻫـﺎی ﺑـﺰرگ از ﺧـﻮد ﻧﺸـﺎن دﻫﻨـﺪ . ﺑﻨـﺎﺑﺮاﻳﻦ آﻣﻮزش ﻫﺎی ﻋﻤﻠﻲ ﺑﺮای آﻣﺎده ﺳﺎزی ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ ﻃﻮر ﻣﻨﻈﻢ ﺻﻮرت ﮔﻴﺮد . ﻃﺮح اﺳﺘﺎﻧﻲ ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ اﺿﻄﺮاری ﺑﺎ ﺳﻴﻞ ﻛﻪ در ﺑﺨﺶ ﻗﺒﻞ ﺗﻮﺿﻴﺢ داده ﺷﺪ، ﺑﻪ ﺧﻮدی ﺧﻮد ﺑﺴﻴﺎر ﻋﻤﻮﻣﻲ ﺗﺮ از آن اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﺘﻮاﻧﺪ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان اﺑﺰار آﻣﻮزﺷﻲ اﺳﺘﻔﺎده ﺷﻮد . ﺑﻪ ﻫﻤﻴﻦ دﻟﻴﻞ ﻧﻴﺎز اﺳﺖ ﻛﻪ راﻫﻨﻤﺎی ﺣﻔﺎﻇﺖ در ﺑﺮاﺑﺮ ﺳﻴﻼب ﺑﺮای ﻣﻨﺎﻃﻖ در ﻣﻌﺮض ﺧﻄﺮ ﺳﻴﻞ و ﻳﺎ ﻣﻨﺎﻃﻖ وﻳﮋه ﺳﻴﻞ ﺧﻴﺰ ﺗﻮﻟﻴـﺪ ﺷـﻮد ]128 .[ﺑﻪ ﻃﻮر ﻛﻠﻲ اﻫﺪاف اﺻﻠﻲ از آ ﻣﻮزش ﺟﺎﻣﻌﻪ در ﺑﺮاﺑﺮ ﺳﻴﻞ ﻋﺒﺎرﺗﻨﺪ از : − آﺷﻨﺎ ﺳﺎﺧﺘﻦ ﺟﺎﻣﻌﻪ ﺑﺎ ﺧﻄﺮات و ﺗﻬﺪﻳﺪات ﺳﻴﻞ و ﻳﺎدآوری ﺑﻪ آن ﻫﺎ − اﻃﻼع رﺳﺎﻧﻲ ﺑﻪ ﻣﺮدم در ﻣﻮرد اﻗﺪاﻣﺎت ﺗﻮﺻﻴﻪ ﺷﺪه ﺑﺮای ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﻴﻞ − ﻧﺸﺎن دادن راه ﻫﺎﻳﻲ ﺑﻪ ﻣﺮدم ﻛﻪ ﺑﺘﻮاﻧﻨﺪ ﺧﻮد و اﻣﻮاﻟﺸﺎن را از ﺧﻄﺮ ﺳﻴﻞ ﺣﻔﻆ ﻛﻨﻨﺪ . ﺑﻪ ﻃﻮر ﻛﻠﻲ ﻣﺰﻳﺖ ﻫﺎی آﻣ ﻮزش ﺟﺎﻣﻌﻪ ﺷﺎﻣﻞ ﻣﻮارد زﻳﺮ اﺳﺖ : − ﺟﺎﻣﻌﻪ ای ﻛﻪ آﻣﻮزش دﻳﺪه و از ﺧﻄﺮات ﺳﻴﻞ ﻣﻄﻠﻊ اﺳﺖ، ﺑﻪ اﺣﺘﻤﺎل زﻳﺎد ﺑﻪ ﻛﻤﻚ ﻫﺎی ﻓﻮری ﻛﻢ ﺗﺮی ﻧﻴﺎز دارد . − آﻣﻮزش ﺑﻪ اﻃﻼع رﺳﺎﻧﻲ ﻛﻤﻚ ﻣﻲ ﻛﻨﺪ . ﭼﺮا ﻛﻪ ﻋﻤﻮم ﻣﺮدم ﻣﻲ داﻧﻨﺪ ﺑﺮای درﻳﺎﻓﺖ اﻃﻼﻋﺎت ﻣﺮﺑﻮط ﺑـﻪ ﺳـﻴﻞ ﺑـﻪ ﻛﺠﺎ ﻣﺮاﺟﻌﻪ ﻛﻨﻨﺪ ﺗﺎ از ﻣﺰاﻳﺎی ﻫﺸﺪار و اﻗﺪاﻣﺎت ﻻزم ﺑﻌﺪ از آن ﻣﻄﻠﻊ ﺷﻮﻧﺪ ]30 .[ ﻃﺮح اﺳﺘﺎﻧﻲ ﺳﻴﻞ و راﻫﻨﻤﺎی ﺣﻔﺎﻇﺖ در ﺑﺮاﺑﺮ ﺳﻴﻼب ﺑﺎﻳﺪ در ﻛﺘﺎﺑﺨﺎﻧﻪ ﻫﺎ و ﻣﺮاﻛﺰ اﻃﻼﻋﺎت ﺷﻮراﻫﺎ در دﺳﺘﺮس ﻋﻤﻮم ﻗﺮار ﮔﻴﺮد . اﻳﻦ راﻫﻨﻤﺎﻫﺎ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﻨﺪ از ﻃﺮﻳﻖ رﺳﺎﻧﻪ ﻫﺎی ﻣﺤﻠﻲ و در ﺑﺨﺶ ﻳﺎدآوری ﺳﻴﻞ ﮔﺬﺷـﺘﻪ ﺑـﻪ اﻃـﻼع ﻋﻤـﻮم ﺑﺮﺳـﺪ . از دﻳﮕـﺮ ﻓﺼﻞ ﻫﻔﺘﻢ- ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﺖﻳﺮﻳﻣﺪ ﻲﺎﺗﻴﻋﻤﻠ ﻂﻳﺷﺮا اﺿﻄﺮار ی ﺳﻴﻞ 31 / 05 / 94 127 روش ﻫﺎ ی ﺑﺎﻻ ﺑﺮدن آﮔﺎﻫﻲ ﻣﺮدم ﻣﻲ ﺗﻮان ﺑﻪ اﺳﺘﻘﺮار ﻧﺸﺎﻧﮕﺮﻫﺎی ﺛﺎﺑﺖ ﺳﻴﻞ، ﭘﺨﺶ اﻃﻼﻋﻴﻪ ﻫﺎی اﺟﺘﻤـﺎﻋﻲ در ﻣـﻮرد ﺳـﻴﻞ در رادﻳﻮ و ﺗﻠﻮﻳﺰﻳﻮن، اﺳـﺘﻔﺎده از ﻧـﺮم اﻓﺰارﻫـﺎی ﻛـﺎﻣﭙﻴﻮﺗﺮی ﻣـﺮﺗﺒﻂ ﺑـﺮای آﻣـﻮزش ﻋﻤﻠـﻲ ﻣـﺮدم، اﻳﻨﺘﺮﻧـﺖ و ﺑﺮﮔـﺰاری دوره ای ﻧﻤﺎﻳﺸﮕﺎه ﻫﺎی ﻋﻜﺎﺳﻲ ﻳﺎ ﭘﺮوژه ﻫﺎی ﻣﺪرﺳﻪ ای ﺑ ﺎ ﻣﻮﺿﻮع ﺳﻴﻞ اﺷﺎره ﻛﺮد . ﻧﺸﺮﻳﺎت ﺧﺒﺮی و ﺑﺮوﺷﻮرﻫﺎی ﺳـﺎده آﻣـﻮزش ﺳـﻴﻞ، ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ ﺣﺎوی اﻃﻼﻋﺎت ﻣﻬﻢ و ارزﺷﻤﻨﺪی در ﻣﻮرد ﺳﻴﻞ ﺑﻴﺎن ﻛﻨﺪ ﻛﻪ اﻏﻠﺐ در ﻣﻮرد اﻗـﺪاﻣﺎت ﻻزم ﭘـﻴﺶ از وﻗـﻮع ﺳـﻴﻞ در ﻣﻨﺎﻃﻖ ﺳﻴﻞ ﺧﻴﺰ و واﻛﻨﺶ ﻫﺎی ﻣﻨﺎﺳﺐ در ﻫﻨﮕﺎم ﺑﺮوز ﺳﻴﻞ و ﭼﮕﻮﻧﮕﻲ ﺑﺎزﮔﺸﺖ ﺑﻪ وﺿﻌﻴﺖ ﻋـﺎدی ﭘـﺲ از ﻓ ﺮوﻧﺸـﻴﻨﻲ ﺳـﻴﻞ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . اﻧﺘﺸﺎر اﻳﻦ ﮔﻮﻧﻪ ﻧﺸﺮﻳﺎت در ﻣﺪارس و ﻛﺘﺎﺑﺨﺎﻧﻪ ﻫﺎی ﻋﻤﻮﻣﻲ و ﻣﺮاﻛﺰ دوﻟﺘﻲ، ﻛﻤﻚ ﺷﺎﻳﺎﻧﻲ در ﻛﺎﻫﺶ ﺧﺴﺎرات ﻣـﺎﻟﻲ و ﺟﺎﻧﻲ ﭘﺲ از وﻗﻮع ﺳﻴﻞ دارد ﺣﺎل در . ﺣﺎﺿﺮ ﺷﻤﺎری از ﭼﻨﻴﻦ ﻧﺸﺮﻳﺎﺗﻲ ﺑﻪ ﻫﻤﺖ ﻛﻤﻴﺘﻪ ﺳـﻴﻞ و ﻃﻐﻴـﺎن رودﺧﺎﻧـﻪ ﻫـﺎی وزارت ﻧﻴﺮو، ﺗﻬﻴﻪ و ﻣﻨﺘﺸﺮ ﺷﺪه اﺳﺖ ﺑﺮﺧ . ﻲ از ﻣﺮاﺟﻊ ﻣﻔﻴﺪ ﻗﺎﺑﻞ و اﺳﺘﻔﺎده در ﺳﻄﺢ ﻋﻤﻮﻣﻲ ﻋﺒﺎرﺗﻨﺪ : از − ﭘﻮﺳﺘﺮ ﺧﻄﺮ ﺳﻴﻞ را ﺟﺪی ﺑﮕﻴﺮﻳﻢ- ﭼﮕﻮﻧﻪ ﻣﺤﻴﻂ را در ﺑﺮاﺑﺮ ﺳﻴﻞ اﻳﻤﻦ ﺳﺎزﻳﻢ؟، وزارت ﻧﻴﺮو- ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺑﺤﺮان ﻛﺸﻮر − ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ اﻣﺪاد و ﻧﺠﺎت، ﻣﻮ ﺳﺴﻪ آﻣﻮزش ﻋﺎﻟﻲ ﻋﻠﻤﻲ - ﻛﺎرﺑﺮدی ﻫﻼل اﺣﻤﺮ اﻳﺮان − آﻣﻮزش ﻫﻤﮕﺎﻧﻲ اﻣﺪاد و ﻧﺠﺎت ، ﻣﻮ ﺳﺴﻪ آﻣﻮزش ﻋﺎﻟﻲ ﻋﻠﻤﻲ - ﻛﺎرﺑﺮدی ﻫﻼل اﺣﻤﺮ اﻳﺮان − آﻣﻮزش ﻫﻤﮕﺎﻧﻲ ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ ﺑﺎ ﺑﻼﻳﺎی ﻃﺒﻴﻌﻲ )1 ( و )2(، ﻣﻮ ﺳﺴﻪ آﻣﻮزش ﻋﺎﻟﻲ ﻋﻠﻤﻲ - ﻛﺎرﺑﺮدی ﻫﻼل اﻳﺮان − ﭘﻴﺎﻣﺪﻫﺎی رواﻧﺸﻨﺎﺧﺘﻲ روﻳﺪادﻫﺎی ﻃﺒﻴﻌﻲ و ﺗﻜﻨﻴﻚ ﻫﺎی ﺣﻤﺎﻳﺖ از آﺳﻴﺐ دﻳﺪﮔﺎن ﻟﻴﻼ ، ﺧﻴﺮاﺗﻲ − ﺟﺎﻣﻌﻪ آﻣﺎده ) 1(، دﻛﺘﺮ ﺷﻬﺮام ﻋﻠﻤﺪار ی − آﻣﺎدﮔﻲ در ﺑﺮاﺑﺮ ﺳﻴﻼب، ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺑﺤﺮان ﻛﺸﻮر- ﻛﺎرﮔﺮوه ﺗﺨﺼﺼﻲ ﺳﻴﻞ و ﻃﻐﻴﺎن رودﺧﺎﻧﻪ − آﺷﻨﺎﻳﻲ ﺑﺎ ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ رودﺧﺎﻧﻪ - ﺷﻨﺎﺧﺖ رودﺧﺎﻧﻪ، ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺑﺤﺮان ﻛﺸـﻮر - ﻧﺸـﺮﻳﻪ ﺷـﻤﺎره1 - ﻛـﺎرﮔﺮوه ﺗﺨﺼﺼﻲ ﺳﻴﻞ و ﻃﻐﻴﺎن رودﺧﺎﻧﻪ 8 ﻓﺼﻞ8 ﮔﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎ و راﻫﻜﺎرﻫﺎ ی ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی ﺳﻴﻼب و ﺗﻬﻴﻪ ﻃﺮح ﻓﺼﻞ ﻫﺸﺘﻢ- ﮔﺰﻳﻨﻪ و ﻫﺎ راﻫﻜﺎرﻫﺎ ﺖﻳﺮﻳﻣﺪ ی ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی ﻪﻴﺗﻬ و ﻼبﻴﺳ ﻃﺮح 31 / 05 / 94 131 ﻓﺼﻞ ﻫﺸﺘﻢ- ﮔﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎ و راﻫﻜﺎرﻫﺎ ی ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی ﺳﻴﻼب و ﺗﻬﻴﻪ ﻃﺮح 8 - 1 - ﻛﻠﻴﺎت ﻫﺪف از ﻣ ﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﻴﻼب، ﻛﺎﻫﺶ اﺛﺮات ﻣﻨﻔﻲ ﺳﻴﻼب ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . در اﻳﻦ راﺳﺘﺎ، ﻛﻠﻴـﻪ اﻗـﺪاﻣﺎﺗﻲ ﻛـﻪ در ﺟﻬـﺖ اﺻـﻼح و ﺗﻌﺪﻳﻞ رواﻧﺎب ﺳﻴﻼﺑﻲ ﺑﻪ وﺳﻴﻠﻪ اﺣﺪاث ﻫﺎ ﺳﺎزه ی ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ ﺻﻮرت ﻣﻲ ﮔﻴـﺮد ، ﺑـﻪ ﻋﻨـﻮان ش رو » ﻫـﺎ ی ﺳـﺎزه « ای ﻣـﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﻴﻼب اﻃﻼق ﺷﺪه اﺳﺖ . ﺑﺮﺧﻲ از اﻳﻦ ﻫﺎ ﺳﺎزه ﺷﺎﻣﻞ ﻣﺨﺎزن، ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻫﺎ ی اﻧﺤﺮاﻓﻲ، ﻫﺎ ﮔﻮره ﻳﺎ داﻳﻚ ﻫﺎ و ﻧﻴﺰ ﺗﻐﻴﻴﺮ و اﺻﻼح آﺑﺮاﻫﻪ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ . دﺳﺘﻪ دﻳﮕﺮی از روش ﻫﺎ ی ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﻴﻼب ﻛﻪ در ﻛﺎﻫﺶ ﻣﻴﺰان ﺧﺴﺎرت ﭘﺬﻳﺮ ی دﺷﺖ ﻫﺎ ی ﺳﻴﻼﺑﻲ ﺗـﺎﺛﻴﺮ ﻣﻲ ﮔﺬارﻧﺪ ، ﻏﺎﻟﺒﺎ ﺗﺤﺖ ﻋﻨﻮان روش » ﻫﺎ ی ﻏﻴﺮﺳﺎزه « ای ﻃﺒﻘﻪ ﺑﻨﺪی ﺷﺪه و ﺑﻪ اﻗﺪاﻣﺎت ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ ﺗﺮ ﻛﻢ ی ﻧﻴﺎز دارﻧﺪ . روش ﻫﺎ ی ﻏﻴﺮﺳﺎزه ای در ﺟﻬﺖ ﻛﺎﻫﺶ ﺧﺴﺎرات وارده ﺑﻪ ﺗﺠﻬﻴﺰات، ﺗﺎﺳﻴﺴـ ﺎت و ﺳـﺎﺧﺘﻤﺎن ﻫـﺎ ی داﺋﻤـ ﻲ در ﺳـﻴﻼب دﺷـﺖ ﻃﺮاﺣـﻲ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ و ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﻛﺎﻫﺶ ﭘﺘﺎﻧﺴﻴﻞ ﺧﺴـﺎرت در ﻳـﻚ رﺧـﺪاد ﺳـﻴﻼﺑﻲ آﻣـﺎدﮔﻲ اﻳﺠـﺎد ﻣـﻲ ﻛﻨﻨـﺪ . ﺑﺮﺧـﻲ از روش ﻫـﺎ ی ﻏﻴﺮﺳﺎزه ای ﻣﻬﻢ ﺷﺎﻣﻞ ﻫﺸﺪار ﺳﻴﻞ، ﺑﻴﻤﻪ ﺳﻴﻞ، ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﻛﺎرﺑﺮی اراﺿﻲ و ﭘﺎد ﺳﻴﻞ ﺳﺎزی ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ . از آﻧﺠﺎ ﻛـﻪ روش ﻫـﺎ ی ای ﺳﺎزه ﻋﻤﻮﻣﺎ ﻧﻴﺎزﻣﻨﺪ ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﮔﺬاری ﻫﺎ ی ﺑﺴﻴﺎر زﻳﺎد ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ ، در ﺣﻘﻴﻘﺖ اﻗﺪاﻣﺎت ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ دﻳﺪﮔﺎه ﺟـﺎﻣﻌﻲ از ﻫﻤﻪ روش ﻫﺎ ی و ای ﺳﺎزه ﻏﻴﺮﺳﺎزه ای ﺑﻪ دﺳﺖ داده و روش ﻫﺎ ی اﺟﺮاﻳﻲ را ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ و ﻛﺎﻫﺶ ﺧﺴﺎرات ﻧﺎﺷـﻲ از ﺳﻴﻼب در ﻳﻚ ﻣﻘﻴﺎس ﺟﺎﻣﻊ ﭘﻴﺸﻨﻬﺎد ﻣﻲ ﻛﻨﻨﺪ ]108 [ . ،در ﻓﺼﻞ ﺣﺎﺿﺮ، اﺑﺘﺪا ﮔﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎ ی ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی ﻏﻴﺮﺳـﺎزه ای ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ﺑﺤﺚ ﺷﺪه و ﺳﭙﺲ ﻋﻤﻠﻴﺎت آﻣﺎدﮔﻲ و ﻣﻮاﺟﻬﻪ ﺑﺎ ﺳﻴﻼب، ﺑﻪ ﺗﺮﺗﻴﺐ ﻗﺒﻞ از ﺳﻴﻼب، در ﻫﻨﮕﺎم ﺳـﻴﻼب و ﭘـﺲ از رﺧﺪاد ﺳﻴﻼب ﺑﺮرﺳﻲ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ، در اﻧﺘﻬﺎی ﻓﺼﻞ روش ﻫﺎ ی ای ﺳﺎزه ﻣﻬﺎر ﺳﻴﻼب، ﻣﻮرد ﺑﺮرﺳﻲ ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮﻧـﺪ، ﻧﻬﺎﻳﺘﺎ روش ارزﻳﺎﺑﻲ و اﻧﺘﺨﺎب راﻫﻜﺎر ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺑﺮای ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ اراﺋﻪ ﻣﻲ ﮔﺮدد . 8 - 2 - ﺧﺼﻮﺻﻴﺎت روش ﻫﺎ ی ﻏﻴﺮﺳﺎزه ای رﻫﻴﺎﻓﺖ ﻫﺎ ی ﻏﻴﺮﺳ ای ﺎزه در ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﻴﻞ، در ﺑﺮﮔﻴﺮﻧﺪه آن ﺑﺨﺶ از ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻫﺎ ﻳﻲ اﺳﺖ، ﻛﻪ در آن ﻫﺎ، ﺑﺮای ﻣﻬﺎر ﺳﻴﻼب، ﻫﺎ ﺳﺎزه ی ﻓﻴﺰﻳﻜﻲ اﺣﺪاث ﻧ ﻤﻲ ﺷﻮد ]30 [ .روش ﻫﺎ ی ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی ﻏﻴﺮﺳﺎزه ای ، در ﺣﻘﻴﻘـﺖ ﺗـﻼش ﻫـﺎ ﻳﻲ در ﺟﻬـﺖ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺑﻬﻴﻨﻪ از ﻣﻨﺎﻃﻖ ﮔﻴﺮ ﺳﻴﻞ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﻛﺎﻫﺶ ﺧﺴﺎرت ﺳﻴﻼب ﻣﺤﺘﻤﻞ ﺑﺎ ﻣﻲ ﺷﻨﺪ ]83 [ . اﻧﻮاع روش ﻫـﺎ ی ﻏﻴﺮﺳـﺎزه ای ﻛﻪ در اﻳﻦ ﺑﺨﺶ ﻣﻮرد ﺑﺮرﺳﻲ ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮﻧﺪ ، ﺷﺎﻣﻞ ﭘﻬﻨﻪ ﺑﻨﺪی ﺳﻴﻞ، ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺣﺪ ﺑﺴﺘﺮ و ﺣـﺮﻳﻢ، ﻣـﺪﻳﺮﻳﺖ ﻛـﺎرﺑﺮی اراﺿـﻲ ﺣﺎﺷﻴﻪ ﺳﻴﻼب، ﺑﻬﺴﺎزی ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن ﻫﺎ ی در ﻣﻌﺮض ﺧﻄﺮ ﺳﻴﻞ، ﺗﻌﻴـﻴﻦ ﻣﻨـﺎﻃﻖ آزاد ﺑـﺮای رﺷـﺪ ﻣﻨـﺎﻃﻖ ﻣﺴـﻜﻮﻧﻲ، اﻳﺠـﺎد دﺳﺘﺮﺳﻲ ﻫﺎ ی ﻻزم ﺑﺮای ﻣﺪﻳ ﺮﻳﺖ اراﺿﻲ و ﺗﺪوﻳﻦ و اﺟﺮای ﺑﻴﻤﻪ ﺳﻴﻼب ﺑﺮای ﻧﻮاﺣﻲ در ﻣﻌﺮض ﺧﻄﺮ، ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ ]30 [. 8 - 2 - 1 - ﭘﻬﻨﻪ ﺑﻨﺪی ﺳﻴﻞ از ﺟﻤﻠﻪ اﻗﺪاﻣﺎت ﻣﺪﻳﺮﻳﺘﻲ ﻛﻪ ﺗﻮاﻧ ﻣﻲ ﺪ ﻧﻘﺶ ﺑﻪ ﺳﺰاﻳﻲ در ﻛﺎﻫﺶ ﺧﻄﺮات و ﺧﺴـﺎرات ﻧﺎﺷـﻲ از وﻗـﻮع ﺳـﻴﻼب داﺷـﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ، ﭘﻬﻨﻪ ﺑﻨﺪی ﺧﻄﺮ ﺳﻴﻞ اﺳﺖ . ﭘﻬﻨﻪ ﺑﻨﺪی ﺧﻄﺮ ﺳﻴﻞ در واﻗﻊ، اﺑﺰاری اﺳﺎﺳﻲ د ر ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی و ﻣـﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳـﻴﻼب دﺷـﺖ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﭘﻬﻨﻪ ﺑﻨﺪی ﺗﻮاﻧ ﻣﻲ ﺪ و ﻫﺎ ﺳﻴﻞ ی ﻗﺎﻧﻮﻧﻲ در دﺳﺖ ﻣﺴﻮوﻟ ﻴﻦ رﺑﻂ ذی ﺑﺮای ﺗﻮﺳﻌﻪ و ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﻛﺎرﺑﺮی اراﺿﻲ، ﺗﻮام ﺑـﺎ 132 31 / 05 / 94 راﻫﻨﻤﺎی ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ﻛﺎﻫﺶ ﺧﻄﺮات ﺳﻴﻞ و ﺣﻔﺎﻇﺖ ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ ﺑﺎﺷﺪ . ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ درﺣﺎﻟﻲ ﻛـﻪ ﺧـﻮد ﺑـﻪ ﻃـﻮر ﻣﺴـﺘﻘﻴﻢ از روش ﻫـﺎ ی ﻣـﺪﻳﺮﻳﺖ ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ﺑ ﻪ ﺣﺴﺎب ﻧ آﻳﺪ ﻤﻲ ﭘﻴﺶ ، ﻧﻴﺎز ﺿﺮوری ﻛﻠﻴﻪ اﻗﺪاﻣﺎت ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﺑﺮای ﺟﺰﻳﻴﺎت ﺑﻴﺶ ﺗﺮ ﺑﻪ ﻓﺼﻞ ﭼﻬﺎرم ﻣﺮاﺟﻌﻪ ﺷﻮد . ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ، ﺑﻨﮕﺎه ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺑﺤﺮان آﻣﺮﻳﻜﺎ1 در ﺟﻬﺖ ﻛﺎﻫﺶ ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮ ی ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ، ﻫﺎ ﭘﻬﻨﻪ ﻫﺎ ی ﮔﻴﺮ ﺳﻴﻞ را ﻣﻄﺎﺑﻖ ﺟﺪول )8 - 1 ( ﺑﻪ ﻧﺎﺣﻴﻪ ﻫﺎ ﻳﻲ ﺑﺎ ﭘﺘﺎﻧﺴﻴﻞ ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی ﻣﺘ ﻔﺎوت ﺗﻘﺴﻴﻢ ﻛﺮده اﺳﺖ . ﺟ ﺪول 8 - 1 - ﺗﻮﺻﻴﻒ ﻧﺎﺣﻴﻪ ﻫﺎ ی ﻣﻮﺟﻮد در ﻧﻘﺸﻪ ﻫﺎ ی ﭘﻬﻨﻪ ﺑﻨﺪی ﺳﻴﻞ ﻧﺎﺣﻴﻪ ون ﺗﻮﺻﻴﻒ ﻧﺎﺣﻴﻪA ﺷﺎﻣﻞ ﭘﻬﻨﻪ ﺳﻴﻼب100ﺳﺎﻟﻪ، ﻛﻪ ﺑﻪ وﺳﻴﻠﻪ ﻣﺘﺪ ﺗﺨﻤﻴﻨﻲ ﺑﻪ دﺳﺖ آﻣﺪه و ﺗﺠﺰﻳﻪ و ﺗﺤﻠﻴﻞ ﻫﻴﺪروﻟﻴﻜﻲ دﻗﻴﻘﻲ در آن ﺻﻮرت ﻧﮕﺮﻓﺘﻪ اﺳﺖ . ﺗـﺮاز ﺳﻄﺢ ﺳﻴﻼب2 ﻳﺎ ﻋﻤﻖ ﺳﻴﻼب در اﻳﻦ ﻧ ﺎﺣﻴﻪ، ﻣﺸﺨﺺ ﻧﺸﺪه اﺳﺖ . ﻧﺎﺣﻴﻪAO ﺷﺎﻣﻞ ﻧﻮاﺣﻲ ﺳﻴﻼب ﻛﻢ ﻋﻤﻖ100ﺳﺎﻟﻪ، در ﺟﺎﻫﺎ ﻳﻲ ﻛﻪ ﻋﻤﻖ ﺳﻴﻼب ﺑﻴﻦ3/0ﺗﺎ1 ﻣﺘﺮ ﺑﻮده، ﻋﻤﻖ ﻣﺘﻮﺳﻂ ﺳﻴﻞ ﮔﺮﻓﺘﮕﻲ ﻣﺸـﺨﺺ ﺷـﺪه، اﻣـﺎ ﻫﻴﭻ ﮔﻮﻧﻪ ﺧﻄﺮ ﺳﻴﻼﺑﻲ، ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻧﺸﺪه اﺳﺖ . ﻧﺎﺣﻴﻪAH ﺷﺎﻣﻞ ﻧﻮاﺣﻲ ﺳﻴﻼﺑﻲ در ﭘﻬﻨﻪ100ﺳﺎﻟﻪ، ﻛﻪ ﺳﻴﻼب ﻫﺎی ﻛﻢ ﻋﻤﻖ ﺑﻴﻦ3/0ﺗﺎ1 ﻣﺘﺮ در آﻧﺠﺎ رخ داده، ﺗﺮاز ﺳﻄﺢ ﺳﻴﻼب ﻧﺸـﺎن داده ﻧﺸـﺪه و ﻫﻴﭻ ﮔﻮﻧﻪ ﺧﻄﺮ ﺳﻴﻼﺑﻲ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻧﺸﺪه اﺳﺖ . ﻧﺎﺣﻴﻪAE اﻳﻦ ﻧﺎﺣﻴﻪ، ﻳﻜﻲ از ﻣﻨﺎﻃﻖ ﻧﺮخ ﺑﻴﻤﻪ ﺳﻴﻼب، ﻣﻄﺎﺑﻖ ﺑﺎ ﭘﻬﻨﻪ ﺳﻴﻼب100 ﺳﺎﻟﻪ، ﻛﻪ در ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﺑﻴﻤﻪ ﺳﻴﻼب ﺑﻪ وﺳﻴﻠﻪ روش ﻫﺎ ی دﻗﻴﻖ ﻣﺸـﺨﺺ ﺷـﺪه، ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . در اﻏﻠﺐ ﻣﻮارد، ﺗﺮاز ﺳﻄﺢ ﺳﻴﻼب3، ﻛﻪ از ﺗﺠﺰﻳﻪ و ﺗﺤﻠﻴﻞ ﻫﻴﺪروﻟﻴﻜﻲ ﺟﺮﻳﺎن، ﺑﻪ دﺳﺖ ﻣﻲ آﻳﺪ، در داﺧﻞ اﻳﻦ ﻧﺎﺣﻴﻪ، ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺷﺪه اﺳﺖ . ﻧﺎﺣﻴﻪAR اﻳﻦ ﻧﺎﺣﻴﻪ ﺷﺎﻣﻞ ﻧﻮاﺣﻲ ﻛﻪ ﺗﻮﺳﻂ ﺳﺎزه ﻫﺎی ﻣﻬﺎر ﺳﻴﻼب ﻣﺎﻧﻨﺪ ﮔﻮره ﻫﺎ، ﺑﻪ ﻃﻮر ﻣﻮﻗﺖ، ﺗﺤﺖ ﺣﻔﺎﻇﺖ ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻪ اﻧﺪ، ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . اﻳﻦ ﻧﺎﺣﻴـﻪ ﺗﺤـﺖ ﻋﻨﻮان » ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ﺗﻨﻈﻴﻤﻲ4 «ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﺑﺮآورده ﻛﺮدن اﻫﺪاف ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ درﺟﻪ ﺑﻨﺪی ﺟﻮاﻣﻊ 5 (CRS) ، ﻛﻪ ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﺟﻮاﻣﻊ در ﺑﺮﻧﺎﻣـﻪ ﻫـﺎی ﺑﻴﻤﻪ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ، ﻣﻄﺮح ﺷﺪه اﺳﺖ . ﻧﺎﺣﻴﻪB ﻧﻮاﺣﻲ ﺑﺎ ﺧﻄﺮ ﻣﺘﻮﺳﻂ ﻛﻪ ﻣﻌﻤﻮﻻ ﺑﺮ روی ﻧﻘﺸﻪ ﻫﺎی ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻧﺮخ ﺑﻴﻤﻪ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻣﺤﺪوده ﻫﺎی ﺑﻴﻦ ﺳﻴﻼب ﭘﺎﻳـﻪ) ﻣﻌﻤـﻮﻻ100 ﺳـﺎﻟﻪ ( و ﺳـﻴﻼب500 ﺳﺎﻟﻪ ﻧﺸﺎن داده ﻣﻲ ﺷﻮد . ﻧﺎﺣﻴﻪ B ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﺗﺤﺖ ﺗﺎﺛﻴﺮ ﺳﻴﻼب ﻫﺎی ﻣﺤﻠﻲ ﻛﻢ ﻋﻤﻖ ﻗﺮار ﮔﻴﺮد . اﻳﻦ ﻧﺎﺣﻴﻪ، ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﻣـﻲ ﺗﻮاﻧـﺪ ﺑـﻪ ﻣﻨﻈـﻮر ﺗﻌﻴـﻴﻦ ﻧﻮاﺣﻲ ﻣﺤﺎﻓﻈﺖ ﺷﺪه ﺑﻪ وﺳﻴﻠﻪ ﮔﻮره ﻫﺎ و دﺷﺖ ﻫﺎی ﺳﻴﻼﺑﻲ ﺑﺎ ﺧﻄﺮ ﭘﺎﻳﻴﻦ ﻣﺜﻼ در ﺳﻴﻼب ﻫﺎی ﺑﺎ ﻋﻤﻖ ﻛﻢ ﺗﺮ از 30 ﺳﺎﻧﺘﻲ ﻣﺘﺮ ﻃﺮاﺣﻲ ﺷﻮ .د ﻧﺎﺣﻴﻪC ﻧﺎﺣﻴﻪC ﺷﺎﻣﻞ ﻧﻮاﺣﻲ ﺑﺎ ﻛﻢ ﺗﺮﻳﻦ ﻣﻴﺰان ﺧﻄﺮ ﺳﻴﻼب ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ، ﻛﻪ ﺑﻪ ﻃﻮر ﻣﻌﻤﻮل ﺑﺮ روی ﻧﻘﺸﻪ ﻫﺎی ﭘﻬﻨﻪ ﺑﻨﺪی ﺳﻴﻼب، ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﺳﻄﻮح ﺑﺎﻻ ﺗـﺮ از ﺳﻴﻼب 500 ﺳﺎﻟﻪ ﻧﺸﺎن داده ﺷﺪه اﺳﺖ . اﻳﻦ ﻧﺎﺣﻴﻪ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ در ﺑﺮﮔﻴﺮﻧﺪه ﺳﻴﻼب ﻫﺎی ﻛﻢ ﻋﻤﻖ ﻣﺤﻠﻲ ﺑﺎﺷﺪ وﻟـﻲ ﺑـﻪ ﻃـﻮر ﻛﻠـﻲ ﺑـﺮ روی ﻧ ﻘﺸﻪ ﻫﺎی ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻧﺮخ ﺑﻴﻤﻪ ﺟﺰو ﻧﻮاﺣﻲ ﭘﺮﺧﻄﺮ ﻧﻤﺎﻳﺶ داده ﻧﻤﻲ .ﺷﻮد ﻧﺎﺣﻴﻪD ﻧﻮاﺣﻲ در ﺣﺎﺷﻴﻪ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ﻛﻪ در ﻫﺎ آن اﺣﺘﻤﺎل ﺧﻄﺮ ﺳﻴﻼب ﻧﺎﻣﻌﻴﻦ اﻣﺎ ﻣﻤﻜﻦ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ. ﻧﺎﺣﻴﻪX در ﻧﻘﺸﻪ ﻫﺎی ﺟﺪﻳﺪ، ﻧﺎﺣﻴﻪ ﻫﺎی CوBرا ﺗﺤﺖ ﻋﻨﻮان ﻧﺎﺣﻴﻪxﻧﺸﺎن ﻣﻲ دﻫﻨﺪ.ﺑﻪ ﻃﻮری ﻛﻪ در اﻳﻦ ﻧﻘﺸﻪ ﻫﺎ ﻣﻨﻄﻘﻪ ﻫﺎﺷﻮر ﺧﻮرده ﻧﺎﺣﻴﻪ x ﻣﻄﺎﺑﻖ ﺑﺎ ﻧﺎﺣﻴﻪ B و ﻣﻨﻄﻘﻪ ﻫﺎﺷﻮر ﻧﺨﻮرده ﻧﺎﺣﻴﻪ x ﻣﻄﺎﺑﻖ ﺑﺎ ﻧﺎﺣﻴﻪC ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﻧﺎﺣﻴﻪ V ﻣﻨﻄﻘﻪ ای ﻛﻪ ﺗﺤﺖ ﺗﺎﺛﻴﺮ ﺳﻴﻼب100ﺳﺎﻟﻪ ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻪ و در آن ارﺗﻔﺎع ﺳﻄﺢ ﺳﻴﻼب ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻧﺸﺪه اﺳﺖ . اﻣﺎ ﺧﻄﺮات ﻧﺎﺷﻲ از ﺳﺮﻋﺖ آب و ﻧﻴﺮوی اﻣﻮاج ﺳﻴﻞ در اﻳﻦ ﻣﻨﻄﻘﻪ وﺟﻮد دارد . ﻧﺎﺣﻴﻪZ ﻧﺎﺣﻴﻪ ای ﻛﻪ ﻫﻴﭻ ﮔﻮﻧﻪ ﺳﺎﺑﻘﻪ ای از ﺳﻴﻞ در آن ﮔﺰارش ﻧﺸﺪه اﺳﺖ. 8 - 2 - 2 - ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺣﺪ ﺑﺴﺘﺮ و ﺣﺮﻳﻢ ﺑﺮاﺳﺎس ﺗﻌﺮﻳﻒ آﻳﻴﻦ ﻧﺎﻣﻪ ﺑﺴﺘﺮ و ﺣﺮﻳﻢ رودﺧﺎﻧﻪ ]ﻫﺎ 10 [ ،ﺑﺴﺘﺮ، ﻗﺴﻤﺘﻲ از رودﺧﺎﻧﻪ، ﻧﻬﺮ ﻳﺎ ﻣﺴﻴﻞ اﺳﺖ ﻛﻪ در ﻫﺮ ﻣﺤﻞ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ آﻣﺎر ﻫﻴﺪروﻟﻮژﻳﻚ و داﻏﺎب و ﺣﺪاﻛﺜﺮ ﻃﻐﻴﺎن ﺑﺎ دوره ﺑﺎزﮔﺸﺖ 25 ﺳﺎﻟﻪ ﺑﻪ وﺳﻴﻠﻪ وزارت ﻧﻴﺮو ﻳﺎ ﺷﺮﻛﺖ ﻫـﺎ ی آب 1- Federal Emergency Management Agency ( FEMA) 2- Base Flood Elevation 3 - ﺗﺮاز ﺳﻄﺢ ﺳﻴﻼب ارﺗﻔﺎﻋﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ اﻧﺘﻈﺎر ﻣﻲ رود، در ﻃﻲ ﺳﻴﻼب ﭘﺎﻳﻪ ) ﺳﻴﻼب 100 (ﺳﺎﻟﻪ ، آب ﺑﻪ آن ﻣﻴﺰان ﺑﺎﻻ ﺑﻴﺎﻳﺪ . 4- Regulatory Flood Plain 5- Community Rating System ﻓﺼﻞ ﻫﺸﺘﻢ- ﮔﺰﻳﻨﻪ و ﻫﺎ راﻫﻜﺎرﻫﺎ ﺖﻳﺮﻳﻣﺪ ی ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی ﻪﻴﺗﻬ و ﻼبﻴﺳ ﻃﺮح 31 / 05 / 94 133 ﻣﻨﻄﻘﻪ ای ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻣﻲ ﺷﻮد ، و ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ، ﺣﺮﻳﻢ، ﺷﺎﻣﻞ اراﺿﻲ ﻣﺠﺎور ﺑﺴﺘﺮ رودﺧﺎﻧﻪ ﺑﻪ ﻋﺮض 1 ﺗﺎ20 ﻣﺘـﺮ ﻣـﻲ ﺑﺎﺷـﺪ ﻛـﻪ ﺑـﻪ ﻋﻨﻮان ﺣﻖ ارﺗﻔﺎق ﺑﺮای ﻛﻤﺎل اﻧﺘﻔﺎع و ﺣﻔﺎﻇﺖ از ﺑﺴﺘﺮ رودﺧﺎﻧﻪ ﻻزم اﺳﺖ ]34 [ .اﻟﺒﺘﻪ در اﻏﻠﺐ ﻛﺸﻮرﻫﺎﻳﻲ ﻣﺎﻧﻨﺪ آﻣﺮ ﻳﻜﺎ ﺑﻪ ﺟﺎی ﺗﻌﺮﻳﻒ ﺣﺪ ﺑﺴﺘﺮ و ﺣﺮﻳﻢ رودﺧﺎﻧﻪ، واژه ﻫﺎی راه ﺳﻴﻞ1 و ﺣﺎﺷﻴﻪ ﺳﻴﻞ2 ﺑﻪ ﻛﺎر ﻣﻲ روﻧﺪ ﻛﻪ از ﻧﻈﺮ ﻋﻤﻠﻜﺮد، ﻣﺸﺎﺑﻪ ﺑﺴـﺘﺮ و ﺣﺮﻳﻢ رودﺧﺎﻧﻪ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ . ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ اﻗﻠﻴﻢ ﺧﺸﻚ و ﻧﻴﻤﻪ ﺧﺸﻚ اﻳﺮان و ﺗﻮزﻳﻊ ﻧـﺎ ﻣﺘﻌـﺎدل ﺟﺮﻳـﺎن ﻫـﺎ ی ﺳـﻄﺤﻲ، وﻗـﻮع ﻫﺎ ﺳﻴﻞ ی ﻓﺮاوان ﺑﻪ ﻫﻤﺮاه ﺗﺨﺮﻳﺐ و ﺧﺴﺎرت ﻫﺎ ی ﻣﺎﻟﻲ و ﺟﺎﻧﻲ زﻳﺎد، ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺑﺴﺘﺮ و ﺣﺮﻳﻢ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ ، ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﭘـﻴﺶ ﻧﻴـﺎز ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ، در ﻫﺎ ﺳﺎل ی اﺧﻴﺮ، ﺑﺴﻴﺎر ﻣﻮرد ﺗﻮﺟﻪ ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻪ اﺳﺖ . دﺧﻞ و ﺗﺼﺮف ﻏﻴﺮﻣﺠﺎز در ﺑﺴﺘﺮ و ﺣﺮﻳﻢ رودﺧﺎﻧﻪ و ﻣﺴﻴﻞ ﻫﺎ ، ﻳﻜﻲ از ﺗﺮ ﻣﻬﻢ ﻳﻦ ﻋﻮاﻣﻞ اﻳﺠﺎد ﺧﺴﺎرت و ﺗﻠﻔﺎت اﻧﺴﺎﻧﻲ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ ]77 [ . در ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺣﺪ ﺑﺴﺘﺮ و ﺣﺮﻳﻢ ﺑﺎﻳﺪ اﺛﺮ ﻫﺎ ﺳﺎزه ی ﻣﺘﻘﺎﻃﻊ و ﺣﺎﺷﻴﻪ رودﺧﺎﻧﻪ در ﻣﺪل ﻫﻴﺪروﻟﻮژﻳﻜﻲ و ﻫﻴﺪروﻟﻴﻜﻲ ﺣـﺬف و ﻣﺠﺪدا ﺳﻴﻼب، ﺷﺒﻴﻪ ﺳﺎزی ﺷﻮد . ﺑﻪ ﻃﻮر ﻛﻠﻲ، ﻣﺮاﺣﻞ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺣﺪ ﺑﺴﺘﺮ و ﺣـﺮﻳﻢ رودﺧﺎﻧـﻪ ﺑـﻪ ﻃـﻮر ﻣﺒﺴـﻮط در راﻫﻨﻤـﺎی ﭘﻬﻨﻪ ﺑﻨﺪی ﺳﻴﻞ و ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺣﺪ ﺑﺴﺘﺮ و ﺣﺮﻳﻢ رودﺧﺎﻧﻪ آ ﻫﺎ ورده ﺷﺪه و ﺗﻮان ﻣﻲ ﺑﺮای داﻧﺴـﺘﻦ ﺟﺰﻳﻴـﺎت ﺗﻌﻴـﻴﻦ ﺣـﺪ ﺑﺴـﺘﺮ و ﺣﺮﻳﻢ، ﺑﻪ اﻳﻦ راﻫﻨﻤﺎ ﻣﺮاﺟﻌﻪ ﻧﻤﻮد ]10 ، 34 [ . 8 - 2 - 3 - ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﻛﺎرﺑﺮی اراﺿﻲ ﻳﻜﻲ از ﺗﺮ ﻣﻬﻢ ﻳﻦ روش ﻫﺎ ی ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی از ﺗﻮﺳﻌﻪ اﻧﻮاع ﻛﺎرﺑﺮی ﭘﺮﺧﻄـﺮ ﺑـﺮ روی ﺳـﻴﻼب دﺷـﺖ ، ﺗـﺪوﻳﻦ ﻗـﻮاﻧﻴﻨﻲ ﺑـﺮای ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﻛﺎرﺑﺮی اراﺿﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ ﻓﺮآﻳﻨﺪ ﺗﻮﺳﻌﻪ را ﺑﻪ ﻣﻨﺎﻃﻖ ﺑﻴﺮون از ﻧﻮاﺣﻲ ﻣﺴﺘﻌﺪ ﺳﻴﻞ، رﻫﻨﻤﻮن ﺳﺎزد ﺑﻪ . ﻃﻮر ﻛﻠـﻲ، دو اﺑﺰار اوﻟﻴﻪ در ﻗﺎﻧﻮﻧﻤﻨﺪ ﻛﺮدن اﺳﺘﻔﺎده ﺑﻬﻴﻨﻪ از اراﺿﻲ، ﺷﺎﻣﻞ ﺗﺪوﻳﻦ آﻳﻴﻦ ﻫـﺎ ﻧﺎﻣﻪ ی ﭘﻬﻨـﻪ ﺑﻨـﺪی اراﺿـﻲ و ﻃﺮاﺣـﻲ ﻛـﺎرﺑﺮی اراﺿﻲ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . اﻳﻦ اﺑﺰار، در ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﺎﻃﻖ ﻣﺴﻜﻮﻧﻲ ﻛﻢ، ﻣﺘﻮﺳﻂ و ﭘﺮﺟﻤﻌﻴﺖ و ﻧﻴـﺰ ﻣﻨـﺎ ﻃﻖ ﺗﺠـﺎری و ﺻـﻨﻌﺘﻲ، ﺑﺴﻴﺎر ﻛﺎرآﻣﺪ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ ]100 [ . ﻗﻮاﻧﻴﻦ ﻃﺮاﺣﻲ ﻛﺎرﺑﺮی اراﺿﻲ ﺗﻨﻬﺎ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ اﻧﻮاﻋﻲ از ﻛﺎرﺑﺮی اراﺿﻲ ﻛﻪ ﺑﺎ ﺷﺮاﻳﻂ ﻃﺒﻴﻌﻲ زﻣﻴﻦ و ﭘﺘﺎﻧﺴﻴﻞ ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺳﺎزﮔﺎر ﻫﺴﺘﻨﺪ، اﺟﺎزه ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺑﺪﻫﻨﺪ . ﺑﻪ ﻃﻮر ﻣﺜﺎل ﻣﻲ ﺗﻮان ﻣﻨﺎﻃﻖ ﻣﺴﺘﻌﺪ ﺳﻴﻞ را ﺑﺮای ﭘﺎرک ﻫﺎ، ﺑﺎغ راه ﻫﺎ، زﻣﻴﻦ ﻫﺎی ﺑﺎزی ﮔﻠﻒ، ﺗﺎﻻب ﻫﺎ، ﭘﻨﺎﻫﮕﺎه ﻫﺎی ﺣﻴﺎت وﺣﺶ و ﻣﻨﺎﻃﻖ ﺣﻔﺎﻇﺖ ﺷﺪه ﻃﺒﻴﻌﻲ در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺖ . ﭼﻨﻴﻦ ﻃﺮح ﻫﺎﻳﻲ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ ﺧﺴـﺎرت ﻣﺤﺘﻤـﻞ آﻳﻨﺪه را ﺑﺎ اﻟﺰام ﻛﺎرﺑﺮی اراﺿﻲ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻓﻀﺎﻫﺎی ﺑﺎز ﻳﺎ ﻣﻨﺎﻃﻖ ﺑﺎ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻧﺎﻣﺘﺮاﻛﻢ در ﻧﻮاﺣﻲ ﻣﺴﺘﻌﺪ ﺳﻴﻞ، ﻛﺎﻫﺶ دﻫﺪ . در اداﻣـﻪ ﻛﺎرﺑﺮی ﻫﺎی ﻣﺠﺎز و ﻣﻤﻨﻮع ﻧﻮاﺣﻲ ﻣﺴﺘﻌﺪ ﺳﻴﻞ ﻃﺒﻖ آﻳﻴﻦ ﻧﺎﻣﻪ اﻳﺮان ﻣﻮرد ﺑﺮرﺳﻲ ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮﻧﺪ . 8 - 2 - 3 - 1 - ﻛﺎرﺑﺮی ﻫﺎ ی ﻣﺠﺎز و ﻣﻤﻨﻮع ﺑﺴﺘﺮ و ﺣﺮﻳﻢ رودﺧﺎﻧﻪ ﺑﻪ ﻃﻮر ﻛﻠﻲ، آﻳﻴﻦ ﻧﺎﻣﻪ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺣﺪ ﺑﺴﺘﺮ و ﺣﺮﻳﻢ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ ، ﻣﻮارد ﻣﻤﻨﻮﻋﻴﺖ و ﻣﺤﺪودﻳﺖ ﻛﺎرﺑﺮی اراﺿﻲ ﺑﺴﺘﺮ و ﺣـﺮﻳﻢ را ذﻛﺮ ﻛﺮده وﻟﻲ ﺑﻪ ﻃﻮر ﻛﻠﻲ، ﻫﺮﮔﻮﻧﻪ دﺧﻞ و ﺗﺼﺮف در ﺑﺴﺘﺮ و ﺣﺮﻳﻢ رودﺧﺎﻧﻪ را ﻣﻨﻮط ﺑـﻪ ﻧﻈـﺮ ﻛﺎرﺷـﻨﺎس وزارت ﻧﻴـﺮو داﻧﺴﺘﻪ اﺳﺖ . ﺑﺮاﺳﺎس ﻣﺎده 2 ﻗﺎﻧﻮن ﺗﻮزﻳﻊ ﻋﺎدﻻﻧﻪ آب و ﻣﺎده1 آﻳﻴﻦ ﻧﺎﻣﻪ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺑﺴﺘﺮ و ﺣﺮﻳﻢ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ ، ﻣﺎﻟﻜﻴـﺖ اراﺿـﻲ 1- Floodway 2- Flood Fringe 134 31 / 05 / 94 راﻫﻨﻤﺎی ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ﺑﺴﺘﺮ، ﻣﻠﻲ ﺑﻮده و در اﺧﺘﻴﺎر ﺟﻤﻬﻮری اﺳﻼﻣﻲ اﻳﺮان ﻗﺮار دارد . در اداﻣﻪ ﻛﺎرﺑﺮی ﻫﺎ ی ﻣﺠ ﺎز و ﻣﻤﻨﻮع در اراﺿﻲ ﺑﺴﺘﺮ و ﺣﺮﻳﻢ رودﺧﺎﻧﻪ ﺑﻪ ﻃﻮر ﺧﻼﺻﻪ ﻣﻮرد ﺑﺮرﺳﻲ ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮﻧﺪ ]34 [ . 8 - 2 - 3 - 1 - 1 - ﻛﺎرﺑﺮی ﻫﺎ ی ﻣﺠﺎز در ﺑﺴﺘﺮ رودﺧﺎﻧﻪ ﺑﻪ ﻃﻮر ﻛﻠﻲ، ﺑﺴﺘﺮ رودﺧﺎﻧﻪ، ﻣﻌﺎدل ﻧﺎﺣﻴﻪ ﻣﻤﻨﻮﻋﻪ ﺑﺮای ﻫﺮﮔﻮﻧﻪ ﻛﺎرﺑﺮی ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . وﻟﻲ در ﺻﻮرت ﺿـﺮورت ﺑـﺎ ﺗﺸـﺨﻴﺺ وزارت ﻧﻴﺮو، اﺳﺘﻔﺎده از زﻣﻴﻦ ﻫﺎ ی ﺑﺴﺘﺮ رو دﺧﺎﻧﻪ ﺑﻪ ﺷﻜﻞ ﻛﺎرﺑﺮی ﻫﺎ ی زﻳﺮ ﻣﺠﺎز ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ : اﻟﻒ- اﺳﺘﻔﺎده ﺑﺨﺶ ﻫﺎ ی دوﻟﺘﻲ، ﺑﺎ ﻛﺴﺐ ﻣﻮاﻓﻘﺖ ﻛﺘﺒﻲ و ﻗﺒﻠﻲ از وزارت ﻧﻴﺮو در ﻣﻮارد زﻳﺮ ﻃﺒﻖ آﻳﻴﻦ ﻧﺎﻣـﻪ ﻣﺮﺑـﻮط ﺑـﻪ ﺑﺴﺘﺮ و ﺣﺮﻳﻢ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ ، ﻧﻬﺮﻫﺎ، ﻣﺴﻴﻞ ، ﻫﺎ ﻣﺮداب ، ﻫﺎ ﺑﺮﻛﻪ ﻫﺎ ی ﻃﺒﻴﻌﻲ و ﺷﺒﻜﻪ ﻫﺎ ی آﺑﺮﺳﺎﻧﻲ، آﺑﻴـﺎری و زﻫﻜﺸـﻲ ﻛﻪ در اﻳﻦ راﻫﻨﻤﺎ ﺑﻪ ﻃﻮر ﺧﻼﺻﻪ آﻳﻴﻦ » ﻧﺎﻣﻪ « ﺧﻮاﻧﺪه ﻣﻲ :ﺷﻮد − ﻃﺒﻖ ﻣﺎده7 و13 آﻳﻴﻦ ﻧﺎﻣﻪ ، اﻳﺠﺎد ﻓﻀﺎی ﺳﺒﺰ و ﺗﻔﺮﺟﮕﺎه ﻋﻤﻮﻣﻲ، ﺑﺪون اﺣﺪاث ﺳـﻄﺢ ﺳﺮﭘﻮﺷـﻴﺪه ﻳـﺎ ﺟﺎﻳﮕـﺎه اﺳﺘﻘﺮار ﮔﺮدﺷﮕﺮ اﻟﺒﺘﻪ ﺑﺠﺰ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ ﻳﻲ ﻛﻪ زﻣﺎن ﺗﻤﺮﻛﺰ ﻛﻮﺗﺎﻫﻲ دارﻧﺪ، ﻣﺠﺎز ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﻣﺴﻮوﻟ ﻴﺖ ﻫﺸﺪار ﺳـﻴﻞ و ﻧﺼﺐ ﺗﺎﺑﻠﻮﻫﺎی ﻫﺸ ﺪار دﻫﻨﺪه، ﻣﺘﻮﺟﻪ ﻣﺘﻮﻟﻲ ﺗﻔﺮﺟﮕﺎه ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد . − ﻋﺒﻮر ﻣﺘﻘﺎﻃﻊ ﺧﻄﻮط ﻧﻔﺖ، ﮔﺎز و ﻏﻴﺮه ﺑﺎ ﻛﺴﺐ ﻣﻮاﻓﻘﺖ وزارت ﻧﻴﺮو، ﺑﺮ ﻃﺒﻖ ﺑﻨﺪ12 آﻳﻴﻦ ﻧﺎﻣﻪ − ﻃﺒﻖ ﻣﺎده8 آﻳﻴﻦ ﻧﺎﻣﻪ ، ﭼﻨﺎﻧﺠﻪ ﺑﺴﺘﺮ رودﺧﺎﻧﻪ، ﻧﻬﺮ ﻃﺒﻴﻌﻲ و ﻣﺴﻴﻞ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻃﺒﻴﻌﻲ ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻧﻤﺎﻳﺪ و ﺑﺎﻗﻲ ﻣﺎﻧـﺪه ﺑﺴﺘﺮ ﻛﻪ ﺑﺴﺘﺮ ﻣﺮده ﻧﺎﻣﻴﺪه دﺷﻮ ﻣﻲ و ﻛﻤﺎﻛﺎن در اﺧﺘﻴﺎر دوﻟﺖ اﺳﺖ، ﺑﺮای اﺟـﺮای ﻃـﺮح ﻫـﺎ ی آب و ﺑـﺮق ﻗﺎﺑـﻞ اﺳﺘﻔﺎده ﺑﺎﺷﺪ، ﺑﺎ ﺣﺪود ﻣﺸﺨﺼﻲ از ﻃﺮﻳﻖ وزارت ﻧﻴﺮو ﺑﻪ دﺳـﺘﮕﺎه ﻣﺘﻘﺎﺿـﻲ ﺑـﻪ ﺻـﻮرت اﺟـﺎره واﮔـﺬار و ﻧﺤـﻮه آﻣﺎده ﺳﺎزی ، ﻛﻨﺎره ﺑﻨﺪی و ﺳﺎﻳﺮ ﺷﺮاﻳﻂ ﻣﺮﺑﻮط در ﺳﻨﺪ واﮔﺬاری ﻗﻴﺪ ﺧﻮاﻫﺪ ﮔﺮدﻳﺪ ]37 [ . ب- اﺳﺘﻔﺎده ﺑﺨﺶ ﺧﺼﻮﺻﻲ : − اﺳﺘﻔﺎده از اراﺿﻲ ﺑﺴﺘﺮ ﺑﻪ ﺻﻮرت اﺟﺎره ﺑـﺮای ﻛـﺎرﺑﺮی ﻛﺸـﺖ ﻣﻮﻗـﺖ، ﺑـﺎ ﻣﻮاﻓﻘـﺖ ﻛﺘﺒـﻲ و ﻗﺒﻠـﻲ ﺷـﺮﻛﺖ آب ﻣﻨﻄﻘﻪ ای ذی رﺑﻂ و ﺑﺎ رﻋﺎﻳﺖ اوﻟﻮﻳﺖ ﺑﺮای ﻣﺠﺎوران، ﺑﺪون اﺣﺪاث اﻋﻴﺎﻧﻲ و ﻏﺮس ﻧﻬﺎل و درﺧﺖ )ﺑﻪ ﺟـﺰ زراﻋـﺖ ﺳﻄﺤﻲ ( ، ﻃﺒﻖ ﻣﺎده 7 آﻳﻴﻦ ﻧﺎﻣﻪ ﻣﺠﺎز ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﺗﺒﺼﺮه- اﺳﺘﻔﺎده از ﻣﻘﺮرات اﻳ ﻦ ﻣﺎده در ﻣﻮرد اراﺿﻲ ﺑﺴﺘﺮ ﺑﺎﻻدﺳﺖ ﺳﺪﻫﺎ ﺷﻤﻮل ﻧﺪارد ]37 [ . − ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﻃﺒﻖ ﻣﺎده10 آﻳﻴﻦ ﻧﺎﻣﻪ ، ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ اﻣﻜﺎن دﻳﻮاره ﺳﺎزی و اﺳﺘﻔﺎده از اراﺿﻲ ﻣﺎزاد ﺑﺴـﺘﺮ ﺑـﺮای ﻣﺠـﺎوران وﺟﻮد داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ، ﺷﺮﻛﺖ آب ﻣﻨﻄﻘﻪ ای ﺿﻤﻦ ﻣﺸﺨﺺ ﻛﺮدن ﻣﺠﺎوران رودﺧﺎﻧﻪ ﻳﺎ ﻧﻬﺮ ﻳﺎ ﻣﺴﻴﻞ ﻳـﺎ ﻣـﺮداب ﻳـﺎ ﺑﺮﻛﻪ ﻃﺒﻴﻌﻲ ، ﻣﺸﺨﺼﺎت دﻳﻮاره و ﻣﻘﺪار زﻣﻴﻦ ﻫﺎ ﻳﻲ را ﻛﻪ در اﺛﺮ دﻳـﻮاره ﺳـﺎزی ﺣﺎﺻـﻞ ﻣـﻲ ﺷـﻮد ، ﻣﻌﻠـﻮم و ﺑـﻪ ﻣﺠﺎوران اﻋﻼم ﺧﻮاﻫﺪ ﻧﻤﻮد ﺗﺎ در ﺻﻮرت ﺗﻤﺎﻳﻞ ﺑﻪ ﺷﺮﻛﺖ ﻣﺮاﺟﻌﻪ و ﺑﺎ ﻗﺒﻮل ﺷﺮاﻳﻂ و ﻣﺸﺨﺼﺎت دﻳـﻮاره ﺳـﺎزی ﺑﺮای اﺧﺬ اﺟﺎزه ﻣﺮﺑﻮط اﻗﺪام ﻧﻤﺎﻳﻨﺪ . ﺑﺴﺘﺮ واﻗﻊ در ﭘﺸﺖ دﻳﻮاره اﺣﺪاﺛﻲ در اﺧﺘﻴﺎر دوﻟ ﺖ ﺟﻤﻬﻮری اﺳﻼﻣﻲ اﻳﺮان اﺳﺖ . ﺷﺮﻛﺖ ﺗﻮاﻧ ﻣﻲ ﺪ ﭘﺲ از ﺗﺎﻣﻴﻦ ﻣﻴﺰان ﺣﺮﻳﻢ ﻛﻪ ﺑﻼﻓﺎﺻﻠﻪ ﺑﻌﺪ از دﻳﻮاره اﺣﺪاﺛﻲ ﺷﺮوع ﻣﻲ ﺷﻮد ، ﺑـﺎﻗﻲ ﻣﺎﻧـﺪه ﺑﺴﺘﺮ را ﺑﻪ ﺳﺎزﻧﺪه دﻳﻮار ﻳﺎ در ﺻﻮرت ﻋﺪم ﺗﻤﺎﻳﻞ ﺳﺎزﻧﺪه ﺑﻪ دﻳﮕﺮان اﺟﺎره دﻫﺪ ]37 [. ﻓﺼﻞ ﻫﺸﺘﻢ- ﮔﺰﻳﻨﻪ و ﻫﺎ راﻫﻜﺎرﻫﺎ ﺖﻳﺮﻳﻣﺪ ی ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی ﻪﻴﺗﻬ و ﻼبﻴﺳ ﻃﺮح 31 / 05 / 94 135 8 - 2 - 3 - 1 - 2 - ﻛﺎرﺑﺮی ﻫﺎ ی ﻣﻤﻨﻮع در ﺑﺴﺘﺮ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﻤﺎن ﮔﻮﻧﻪ ﻛﻪ در راﻫﻨﻤﺎی ﭘﻬﻨﻪ ﺑﻨﺪی ﺳﻴﻞ و ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺣﺪ ﺑﺴﺘﺮ و ﺣﺮﻳﻢ رودﺧﺎﻧﻪ ﭘﻴﺸﻨﻬﺎد ﺷﺪه اﺳﺖ، اﻋـﻼن ﻣﻤﻨﻮﻋﻴـﺖ اﻳﺠﺎد ﻛﺎرﺑﺮی ﻫﺎ ی زﻳﺮ در ﻣﺤﺪوده ﺑﺴﺘﺮ رودﺧﺎﻧﻪ، ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﺗﺒﺼﺮه ﻫﺎ ی 3 و4 ﻣﺎده2 ﻗﺎﻧﻮن ﺗﻮزﻳﻊ ﻋﺎدﻻﻧﻪ آب، ﺿﺮوری ﺑﻪ ﻧﻈﺮ ﻣﻲ رﺳﺪ : − اﺣﺪاث ﻫﺮﮔﻮﻧﻪ ﺳﺎزه ﻣﺴﻜﻮﻧﻲ، ﺻﻨﻌﺘﻲ، ﺗﺠﺎری و ... − ذﺧﻴﺮه ﻫﺮﮔﻮ ﻧﻪ ﻣﻮاد ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ، ﻧﻔﺘﻲ، زﺑﺎﻟﻪ و ﻫﺮﮔﻮﻧﻪ آﻻﻳﻨﺪه ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ − ﻧﻴﺮوﮔﺎه ﺣﺮارﺗﻲ و اﺗﻤﻲ − اﺣﺪاث ﭼﺎه و اﻳﺴﺘﮕﺎه ﭘﻤﭙﺎژ ]34 [ 8 - 2 - 3 - 1 - 3 - ﻛﺎرﺑﺮی ﻫﺎ ی ﻣﺠﺎز در ﺣﺮﻳﻢ رودﺧﺎﻧﻪ ﻣﺎﻟﻜﻴﺖ اراﺿﻲ ﺣﺮﻳﻢ ﺑﺮ ﻃﺒﻖ آﻳﻴﻦ ﻧﺎﻣﻪ ﺗﻮاﻧ ﻣﻲ ، ﺪ ﻏﻴﺮدوﻟﺘﻲ ﺑﺎﺷﺪ، وﻟﻲ ﻛﺎرﺑﺮی ﻧﺒﺎﻳﺪ ﻣﺎﻧﻊ از ﺣﻔﺎﻇـﺖ و ﺑﻬـﺮه ﺑـﺮداری از رودﺧﺎﻧ ﻪ ﮔﺮدد . ﺑﻪ ﻃﻮر ﻛﻠـﻲ اﺳـﺘﻔﺎده ﺑﺨـﺶ ﻋﻤـﻮﻣﻲ و ﺧﺼﻮﺻـﻲ از ﺣـﺮﻳﻢ رودﺧﺎﻧـﻪ، از ﻧﻈـﺮ ﻛﺸـﺎورزی، ﺗﻔﺮﺟﮕـﺎﻫﻲ و ﮔﺮدﺷﮕﺮی اﻟﺒﺘﻪ ﻣﺸﺮوط ﺑﺮ ﻛﻪ اﻳﻦ ﻣﻌﺒﺮﻫﺎی دﺳﺘﺮﺳﻲ و ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری از رودﺧﺎﻧﻪ، ﺑﺮای ﺷﺮﻛﺖ آب ﻣﻨﻄﻘـﻪ ای ذی رﺑـﻂ ، ﺑـﺎز ﺑﺎﺷﺪ ﻣﺠﺎز اﺳﺖ . ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ اﺣﺪاث ﻛﻠﻴﻪ ﭘﺎرﻛﻴﻨﮓ ﻫﺎ و ﺳﻜﻮﻫﺎی ﺗﺨﻠﻴﻪ ﺑﺎر ﻣﻮﻗﺖ، زﻣﻴﻦ ﻫﺎ ی ورزﺷﻲ و ﮔﺮدﺷﮕﺎه ﻫـﺎ ی دارای ﺳﻄﻮح ﺳﺮﭘﻮﺷﻴﺪه، ﻣﻌﺎدن ﺷﻦ و ﻣﺎﺳﻪ، ﺧﻴﺎﺑﺎن و ﺟﺎده اﺣﺪاث ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن، ﭼﺎه و اﺳﺘﻔﺎده ﭘﻤﭙﺎژ و ﻫﻤﭽﻨـﻴﻦ ﻋﺒـﻮر ﺧﻄـﻮط ﻧﻔﺖ و ﮔﺎز، ﻛﻪ اﺟﺎز ه ﻛﺎرﺑﺮی ﻫﺎ آن در ﻣﻮرد ﺑﺴﺘﺮ ﻏﺎﻟﺒﺎ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻣﺸﺮوط ﺑﻮده، در ﺣﺮﻳﻢ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ ﻣﺠﺎز ﻣﻲ ﺑﺎﺷـﺪ . اﻟﺒﺘـﻪ ﻻ زم اﺳﺖ ﻛﻪ ﻫﺮﮔﻮﻧﻪ ﺗﺎﺳﻴﺴ ،ﺎت ﺑﻪ ﺻﻮرت ﺿﺪ آب ﺳﺎﺧﺘﻪ ﺷﻮﻧﺪ و ﻣﺎﻧﻊ دﺳﺘﺮﺳﻲ ﺑﻪ ﺑﺴﺘﺮ رودﺧﺎﻧﻪ، ﻧﮕﺮدﻧﺪ ]34 [ . 8 - 2 - 3 - 1 - 4 - ﻛﺎرﺑﺮی ﻫﺎ ی ﻣﻤﻨﻮع در ﺣﺮﻳﻢ رودﺧﺎﻧﻪ اﺣﺪاث ﻛﺎرﺧﺎﻧﻪ و اﻧﺒﺎر ﻣﻮاد ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ، ﻧﻴﺮوﮔﺎه ﺣﺮارﺗﻲ، اﺗﻤﻲ، ﺑﺮﻛﻪ ﺗﺜﺒﻴﺖ ﻓﺎﺿﻼب و ﺗﺼﻔﻴﻪ ﺧﺎﻧﻪ ﻓﺎﺿـﻼب و ﻫﻤﭽﻨـﻴﻦ دﻓﻊ ﻫﺮﮔﻮﻧﻪ زﺑﺎﻟﻪ ﺑﻪ اﺳ ﺘﻨﺎد ﻣﺎده 1 آﻳﻴﻦ ﻧﺎﻣﻪ ، ﻛﻪ ﺗﻮاﻧ ﻣﻲ ﺪ ﻣﺎﻧﻊ از ﻛﻤﺎل اﻧﺘﻔﺎع از آب رودﺧﺎﻧﻪ ﺷـﺪه و ﻣﻤﻜـﻦ اﺳـﺖ ﺑﺎﻋـﺚ آﻟﻮدﮔﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﺷﻮد، ﻣﻤﻨﻮع ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ ]10 [. 8 - 2 - 3 - 2 - ﺣﺮﻳﻢ ﻛﻴﻔﻲ ﺑﺮاﺳﺎس ﻣﺎده 1 آﻳﻴﻦ ﻧﺎﻣﻪ، ﺣﺮﻳﻢ اﻧﻬﺎر ﻃﺒﻴﻌﻲ، رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ و ﻣﺴﻴﻞ )ﻫﺎ اﻋﻢ از اﻳﻨﻜﻪ آب داﺋﻢ ﻳﺎ ﻓﺼـﻠﻲ داﺷـﺘﻪ ﺑﺎﺷـﻨﺪ و ( ﻣﺮداب ﻫﺎ و ﺑﺮﻛﻪ ﻫﺎی ﻃﺒﻴﻌﻲ ﺑﺮای ﻋﻤﻠﻴﺎت ﻻﻳﺮوﺑـﻲ و ﺑﻬـﺮه ﺑـﺮداری، از ﻳـﻚ ﺗـﺎ ﺑﻴﺴـﺖ ﻣﺘـﺮ و ﺑـﺮای ﺣﻔﺎﻇـﺖ ﻛﻴﻔـﻲ آب رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ، اﻧﻬﺎر ﻃﺒﻴﻌﻲ و ﺑﺮﻛﻪ ﻫﺎ ﺗﺎ ﻳﻜﺼﺪ و ﭘﻨﺠﺎه ﻣﺘﺮ ) ﺗﺮاز اﻓﻘﻲ ( از ﻣﻨﺘﻬﻲ اﻟﻴﻪ ﺑﺴﺘﺮ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد ﻛﻪ ﺑﻨﺎ ﺑـﻪ ﻣـﻮرد و ﻧـﻮع ﻣﺼﺮف و وﺿﻊ رودﺧﺎﻧﻪ، ﻧﻬﺮ ﻃﺒﻴﻌﻲ و ﺑﺮﻛﻪ ﺑﻪ وﺳﻴﻠﻪ وز ارت ﻧﻴﺮو ﻳﺎ ﺷﺮﻛﺖ ﻫﺎی آب ﻣﻨﻄﻘﻪ ای ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻣﻲ ﮔﺮدد ]10 [ . ﺣﺮﻳﻢ ﻛﻴﻔﻲ ﺑﺮای رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ، اﻧﻬﺎر ﻃﺒﻴﻌﻲ و ﺑﺮﻛﻪ ﻫﺎی ﺗﺎﻣﻴﻦ ﻛﻨﻨﺪه آب ﺷﺮب ﻣﻘﻄﻮﻋﺎ ﻳﻜﺼﺪ و ﭘﻨﺠﺎه ﻣﺘﺮ ﺧﻮاﻫـﺪ ﺑـﻮد . در ﻣﺤﺪوده ﺣﻔﺎﻇﺘﻲ ﺣﺮﻳﻢ ﻛﻴﻔﻲ آب ﺷﺮب ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﻛﻤﺎل اﻧﺘﻔﺎع و ﻋﺪم ﺗﻀﺮر ﻣﻨﺒﻊ آ ﺑﻲ، اﺳﺘﻘﺮار ﻫﺮﮔﻮﻧﻪ ﻛﺎرﺑﺮی ﺑﻪ ﺟـﺰ 136 31 / 05 / 94 راﻫﻨﻤﺎی ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻫﺎی ﻛﺸﺎورزی ﻛﻢ آب ﺑﺮ و ﻏﻴﺮﻏﺮﻗﺎﺑﻲ ﺑﺎ اﻋﻤﺎل ﻛﺎﻣﻞ ﻛﻨﺘﺮل ﺳﻢ و ﻛﻮد ﻣﻤﻨﻮع اﺳﺖ . ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﻣﻲ ﺑﺎﻳﺴﺖ از اﺗﺼـﺎل ﻛﺎﻧﺎل و ﻫﺪاﻳﺖ ﻫﺮ ﻧﻮع زﻫﺎب ﻛﺸﺎورزی و ﭘﺴﺎب ﻓﺎﺿﻼب ﻫﺎی ﺧﺎم ﻳﺎ ﺗﺼﻔﻴﻪ ﺷﺪه در اﻳﻦ ﻣﺤﺪوده ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی ﺷﻮد . ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺣﺮﻳﻢ ﻛﻴﻔﻲ ﺗﺎﻻب ﻫﺎ ﺟﻬﺖ ﺣﻔﺎﻇﺖ از ﺷﺮاﻳﻂ اﻛﻮ ﻟﻮژﻳﻜﻲ وﻳﮋه زﻳﺴﺘﮕﺎه و ﺣﻴـﺎت ﺟﻮاﻣـﻊ ﮔﻴـﺎﻫﻲ و ﺟـﺎﻧﻮری واﺑﺴﺘﻪ ﺑﻪ ﻫﺎ آن ، ﺷﻌﺎع 150 ﻣﺘﺮی از ﺗﺎﻻب ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﻣﺤﺪوده ﺗﺎﻻب ﺑﺎ اﺳﺘﻌﻼم از اداره ﻛﻞ ﺣﻔﺎﻇﺖ ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴـﺖ اﺳـﺘﺎن ﻣﺮﺑﻮط ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻣﻲ ﮔﺮدد . ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺣﺮﻳﻢ ﻛﻴﻔﻲ رودﺧﺎﻧـﻪ ﻫـﺎی ﺣﻔﺎﻇـﺖ ﺷـﺪه ) در ﻣﺤـﺪوده ﺣﻔـﺎﻇﺘﻲ ( ﻣﻘﻄﻮﻋـﺎ 150 ﻣﺘـﺮ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . اﺳﺘﻘﺮار ﻛﻠﻴﻪ ﻛﺎرﺑﺮی ﻫﺎ ﺑﻪ ﺟﺰ ﻣﻮارد زﻳﺮ در ﻣﺤﺪوده ﺣﺮﻳﻢ ﻛﻴﻔﻲ ﺗﺎﻻب ﻫﺎ و رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎی ﺣﻔﺎﻇـﺖ ﺷـﺪه ﻣﻤﻨـﻮع ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ و ﺗﻨﻬﺎ ﻛﺎرﺑﺮی ﻫﺎی ﻣﺠﺎز در ﺣﺮﻳﻢ ﻓﻮق اﻟﺬﻛﺮ ﻋﺒﺎرﺗﻨﺪ از : − ﻛﺎرﺑﺮی ﻫﺎ ی ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﺣﻔﻆ ﺗﻨﻮع زﻳﺴﺘﻲ − ﮔﺮدﺷﮕﺮی در ﺟﻬﺖ ﻣﻌﺮﻓﻲ ارزش ﻫﺎ ی ﺗﻨﻮع زﻳﺴﺘﻲ ﺗﺎﻻب ﻳﺎ رودﺧﺎﻧﻪ ﺣﻔ ﺎﻇﺖ ﺷﺪه ﺑﺪون اﻳﺠﺎد ﻫﺮﮔﻮﻧـﻪ ﺳـﺎزه در ﻣﻨﻄﻘﻪ − ﻛﺎرﺑﺮی ﭘﮋوﻫﺸﻲ و آﻣﻮزﺷﻲ ]10 [ ﺣﺮﻳﻢ ﻛﻴﻔﻲ آن دﺳﺘﻪ از ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﺳﻄﺤﻲ ﻛﻪ ﻛﺎرﺑﺮی ﺷﺮب ﻧﺪاﺷﺘﻪ وﻳﺎ ﺟﺰو ﺗﺎﻻب و ﻫﺎ رودﺧﺎﻧـﻪ ﻫـﺎ ی ﺣﻔﺎﻇـﺖ ﺷـﺪه ﻣﺤﺴﻮب ﻧ ﻤﻲ ﺷﻮﻧﺪ ﺑﻪ ﺳﻪ ﻧﺎﺣﻴﻪ زﻳﺮ ﺗﻘﺴﻴﻢ ﻣﻲ ﺷﻮد . ﻛﺎرﺑﺮی ﻫﺎ ی ﻣﺠﺎز درﻫﺮﻧﺎﺣﻴﻪ ﺑﺮاﺳﺎس ﺟﺪول 1 ﺎﺷﺪﺑ ﻣﻲ . ﺣﺮﻳﻢ اول : ﺣﺮﻳﻢ ﻛﻴﻔﻲ در ﻧﺎﺣﻴﻪ اول (A) ، ﻣﻘﻄﻮﻋﺎ20 ﻣﺘﺮ از ﻣﻨﺘﻬﻲ اﻟﻴﻪ ﺑﺴﺘﺮ رودﺧﺎﻧﻪ اﺳﺖ . 20 ﻣﺘﺮA= ﺣﺮﻳﻢ دوم : ﺣﺮﻳﻢ ﻛﻴﻔﻲ در ﻧﺎﺣﻴﻪ دوم (B) ﺑﺮاﺳﺎس رده ﺑﻨﺪی رودﺧﺎﻧﻪ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻣﻲ ﮔﺮدد . ﻣﻨﻈﻮر از رده ﺑﻨﺪی ، ﺷـﻤﺎره ﮔـﺬاری ﺷـﺎﺧﻪ اﺻﻠﻲ رودﺧﺎﻧﻪ و ﺷﺎﺧﻪ ﻫﺎ ی ﻓﺮﻋﻲ آن ﺑﻪ روش زﻳﺮ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ : ﺷﺎﺧﻪ اﺻﻠﻲ رودﺧﺎﻧﻪ را ﺑﺎ ﺷﻤﺎره 1 ﻣﺸﺨﺺ ﻧﻤﻮده و ﺷﺎﺧﻪ ﻫﺎ ی ﻓﺮﻋﻲ را ﻛﻪ ﺑﻪ آن ﻣﻲ رﻳﺰد ﺑﺎ ﻋﺪد 2 ﻣﺸﺨﺺ ﻧﻤﻮده و ﺑﻪ ﻫﻤﻴﻦ روال ﻫﺮ ﭼﻪ اﻧﺸﻌﺎﺑﺎت ﺑﻴﺶ ﻣﻲ ﺗﺮ ﺷﻮد ﻋﺪد ﻣﻨﺴﻮب ﺑﻪ آن ﻧﻴﺰ ﺑﺰر ﺗﺮ گ ﻣﻲ ) ﺷﻮد ﻻزم ﺑﻪ ذﻛﺮ اﺳﺖ ﻛـﻪ اﻳـﻦ روش ﻋﻜﺲ روش درﺟﻪ ﺑﻨﺪی رودﺧﺎﻧﻪ ﻣﻲ ﻫﺎ ﺑﺎﺷﺪ ﺣﺎ . ( ل اﮔﺮ رده رودﺧﺎﻧﻪ ﺑﺎ ﺣﺮف )n ( ﻧﺸﺎن داده ﺷﻮد ﺣﺮﻳﻢ ﻛﻴﻔﻲ آن در ﻧﺎﺣﻴﻪ دوم ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﻓﺮﻣﻮل ﻣﻘﺎﺑﻞ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻣﻲ ﮔﺮدد : B (150 A) / (n 1) = − + ﺣﺮﻳﻢ ﺳﻮم : ﺣﺮﻳﻢ ﻛﻴﻔﻲ در ﻧﺎﺣﻴﻪ ﺳﻮم (C) ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﻓﺮﻣﻮل زﻳﺮ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻣﻲ ﮔﺮدد : C 150 (A B) = − + ﻓﺼﻞ ﻫﺸﺘﻢ- ﮔﺰﻳﻨﻪ و ﻫﺎ راﻫﻜﺎرﻫﺎ ﺖﻳﺮﻳﻣﺪ ی ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی ﻪﻴﺗﻬ و ﻼبﻴﺳ ﻃﺮح 31 / 05 / 94 137 ﺷﺎﺧﺺ ﻛﺎرﺑﺮی ارا ﺿﻲ ﭘﺲ از ﺗﻌﻴﻴﻦ درﺟﻪ ﺣﺴﺎﺳﻴﺖ ﻣﻨﺒﻊ آب ﺳﻄﺤﻲ و ﺑﺮآورد ﺣﺮﻳﻢ ﻛﻴﻔﻲ آن ، ﻧﺴﺒﺖ ﺑـﻪ ﺗﻄـﺎﺑﻖ و اﺳـﺘﻘﺮار ﻛـﺎرﺑﺮی ﻫـﺎ ی ﺳﺎزﮔﺎر در ﻣﻨﺎﻃﻖ ﻣﺮﺑﻮط اﻗﺪام ﻣﻲ ﮔﺮدد . ﺑﺮای ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻛﺎرﺑﺮی ﻫﺎ ی ﻣﺘﻨﺎﺳﺐ ﺑﺎ ﻫﺮ ﻧﺎﺣﻴﻪ ، اﺑﺘﺪا ﻛﺎرﺑﺮی ﻫﺎ ی اﺻـﻠﻲ ﻣﺸـﺨﺺ ﮔﺮدﻳﺪه و ﺳﭙﺲ ﻫﺮ ﻛﺪام از ﻛﺎرﺑﺮی ﻫﺎ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻣﻴﺰان اﺛﺮﮔﺬاری ﺑـﺮ ﻛﻴﻔﻴـﺖ ﻣﻨـﺎﺑﻊ آب ﺳـﻄﺤﻲ ﻣﻄـﺎﺑﻖ ﺟـﺪول )8 - 2( درﺟﻪ ﺑﻨﺪی ﻣﻲ ﮔﺮدد . ﺟﺪول 8 - 2 - ارزﻳﺎﺑﻲ درﺟﻪ اﻫﻤﻴﺖ ﻛﺎرﺑﺮی ﻫﺎ ی ﻣﺨﺘﻠﻒ ردﻳﻒ ﻧﻮع ﻛﺎرﺑﺮی ﺷﺪت اﺛﺮ 1 ﻛﺸﺎورزی آﺑﻲ ﺳﻨﺘﻲ ﺧﻴﻠﻲ زﻳﺎد ﻣﺪرن ﻣﺘﻮﺳﻂ دﻳﻢ ﻛﻢ 2 ﻣﺴﻜﻮﻧﻲ و ﺗﺠﺎری ﺷﻬﺮی زﻳﺎد روﺳﺘﺎﻳﻲ ﻣﺘﻮﺳﻂ 3 ﺻﻨﻌﺖ ﮔﺮوه ﺻﻨﻌﺘﻲ اﻟﻒ ﻛﻢ ﮔﺮوه ﺻﻨﻌﺘﻲ ب ﻣﺘﻮﺳﻂ ﮔﺮوه ﺻﻨﻌﺘﻲ ج زﻳﺎد ﮔﺮوه ﺻﻨﻌﺘﻲ د و ه - ﮔﺮوه ﺻﻨﻌﺘﻲ و - 4 ﺗﺎﺳﻴﺴﺎت زﻳﺮ ﺑﻨﺎﻳﻲ ) ﭘﻴﻮﺳﺖ1( ﮔﺮوه1 ﻣﺘﻮﺳﻂ ﮔﺮوه2 ﻛﻢ 5 ﺗﻔﺮﻳﺤﻲ و ﺗﻔﺮﺟﻲ ﮔﺴﺘﺮده ﻛﻢ ﻣﺘﻤﺮﻛﺰ ﻣﺘﻮﺳﻂ در ارﺗﺒﺎط ﺑﺎ ﻫﺎ ﮔﺮوه ی ﺻﻨﻌﺘﻲ ﻻزم ﺑﻪ ذﻛﺮ اﺳﺖ ﻛﻪ ﻃﺒﻘﻪ ﺑﻨﺪی ﺻﻨﺎﻳﻊ ﺗﻮﺳﻂ ﺳﺎزﻣﺎن ﺣﻔﺎﻇﺖ ﻣﺤـﻴﻂ زﻳﺴـﺖ ﺻـﻮرت ﭘﺬﻳﺮﻓﺘﻪ اﺳﺖ و ﺻﻨﺎﻳﻊ ﮔﺮوه ( (و ،ه ،د)) ﺑﺮاﺳﺎس ﺿﻮاﺑﻂ و اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎی زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ درﺟﻪ ﺧﻄﺮآﻓﺮﻳﻨﻲ ﺑﺎﻳﺪ ﺧﺎرج از ﺣﺮﻳﻢ 150 ﻣﺘﺮی اﺳﺘﻘﺮار ﻳﺎﺑﻨﺪ . ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺑﻪ ﻛﻠﻴﻪ ﺗﺎﺳﻴﺴ ﺎت ﻧﻈﻴﺮ ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻫﺎ ی ﺣﻤﻞ وﻧﻘـﻞ و ارﺗﺒﺎﻃـﺎت، ﺧﻄـﻮط اﻧﺘﻘﺎل آب و ﺑﺮق ، ﻓﺮودﮔﺎه، آﻫﻦ راه ، ﻣﺪرﺳﻪ، داﻧﺸﮕﺎه، زﻧﺪان و .. . اﻃﻼق ﻣﻲ ﮔﺮدد ﻛﻪ ﺟﻬﺖ ﺗـﺎﻣﻴﻦ ﺗﺴـﻬﻴﻼت و ﺧـﺪﻣﺎت در ﺟﻮاﻣﻊ ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺑﻪ ﻛﺎر ﮔﺮﻓﺘﻪ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ ﺗﺎ زﻳﺮﺑﻨﺎﻳﻲ ﮔﻔﺘﻪ ﻣﻲ ﺷﻮد . ﺗﺎﺳﻴﺴﺎت زﻳﺮﺑﻨﺎﻳﻲ ﮔﺮوه 1: ﮔﺮوﻫﻲ از ﺗﺎﺳﻴﺴ ﺎت زﻳﺮﺑﻨﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﺑﻪ واﺳﻄﻪ ﻧﻮع ﻋﻤﻠﻜﺮد ﺗﺎﺛﻴﺮ ﻣﻨﻔﻲ ﺑﻴﺶ ﺗـﺮ ی ﺑـﺮ ﻛﻴﻔﻴـﺖ ﻣﻨ ﺎﺑﻊ آب ﻣﺠﺎور ﺧﻮد ﻣﻲ ﮔﺬارﻧﺪ در اﻳﻦ دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﺗﺎﺳﻴﺴ ﺎت زﻳﺮﺑﻨـﺎﻳﻲ ﮔـﺮوه 1 اﻃـﻼق ﻣـﻲ ﮔـﺮدد ) ﻧﻈﻴـﺮ : ﺷـﺒﻜﻪ ﻫـﺎ ی ﺟﻤﻊ آوری و ﺗﺼﻔﻴﻪ ﻓﺎﺿﻼب، ﻓﺮودﮔﺎه ﻫﺎ ، ﺑﺰرﮔ ( ... ،ﻫﺎ ﺮاه ﺗﺎﺳﻴﺴﺎت زﻳﺮﺑﻨﺎﻳﻲ ﮔﺮوه 2: ﮔﺮوﻫﻲ از ﺗﺎﺳﻴﺴ ﺎت زﻳﺮﺑﻨﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﺑﻪ واﺳﻄﻪ ﻧﻮع ﻋﻤﻠﻜﺮد ﺗﺎﺛﻴﺮ ﻣﻨﻔـﻲ ﺗـﺮ ﻛـﻢ ی ﺑـﺮ ﻛﻴﻔﻴـﺖ ﻣﻨ ﺎﺑﻊ آب ﻣﺠﺎور ﺧﻮد ﻣﻲ ﮔﺬارﻧﺪ در اﻳﻦ دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﺗﺎﺳﻴﺴ ﺎت زﻳﺮﺑﻨﺎﻳﻲ ﮔﺮوه 2 اﻃﻼق ﻣﻲ ﮔﺮدد ) ﻧﻈﻴﺮ ﺧﻄﻮط اﻧﺘﻘﺎل ﺑﺮق، آب، ﻣﺨﺎﺑﺮات، ﭘﻞ ...(ﻫﺎ ، ﺑﺎ ﻋﻨﺎﻳﺖ ﺑﻪ ﺷﺪت اﺛﺮ ﻛﺎرﺑﺮی ﻫﺎ و ﺣﺴﺎﺳﻴﺖ ﻧﻮاﺣﻲ ﺣﺮﻳﻢ ﻛﻴﻔﻲ ، ﻧﺤﻮه اﺳﺘﻘﺮار ﻛﺎرﺑﺮی ﻫﺎ ﺑـﻪ ﺷـﺮح ﺟﺪول )8 - 3( ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻣﻲ ﮔﺮدد . 138 31 / 05 / 94 راﻫﻨﻤﺎی ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ﺟﺪول 8 - 3 - ﻛﺎر ﺑﺮی ﻫﺎ ی ﺳﺎزﮔﺎر در ﺣﺮ ] ﻳﻢ10 [ ﺣﺮﻳﻢ ﻛﺎرﺑﺮی ﻫﺎی ﺳﺎزﮔﺎر اول) A ( ﻛﺸﺎورزی ﻏﻴﺮﻏﺮﻗﺎﺑﻲ، ﺗﺎﺳﻴﺴﺎت زﻳﺮﺑﻨﺎﻳﻲ ﮔﺮوه2 )اﻧﺘﻘﺎل آب، ﺑﺮق، ﻣﺨﺎﺑﺮات، ﭘﻞ ﻫﺎ و ﺗﺎﺳﻴﺴـﺎت ﺑﻨـﺪری ( و ﺗﻔﺮﻳﺤـﻲ ﮔﺴـﺘﺮده ) ﺑـﺪون اﻳﺠـﺎد ﺗﺎﺳﻴﺴﺎت ﻣﺘﻤﺮﻛﺰ ( دوم) B ( ﻛﺸﺎورزی ﻏﻴﺮ ﺳﻨﺘﻲ، ﻣﺴﻜﻮﻧﻲ روﺳﺘﺎﻳﻲ، ﮔﺮوه ﺻﻨﻌﺘﻲ اﻟﻒ و ب، ﺗﺎﺳﻴﺴﺎت زﻳﺮﺑﻨﺎﻳﻲ ﮔﺮوه1 ﺗﻔﺮﻳﺤﻲ و ﺗﻔﺮﺟﻲ ﻣﺘﻤﺮﻛﺰ، آﺑﺰی ﭘﺮوری و داﻣﭙﺮوری، ﺳﻮم) C ( ﻛﺸﺎورزی ﺳﻨﺘﻲ، ﻣﺴﻜﻮﻧﻲ و ﺗﺠﺎری ﺷﻬﺮی، ﮔﺮوه ﺻﻨﻌﺘﻲ ج در ﺧﺼﻮص ﺣﺮﻳﻢ ﻛﻴﻔﻲ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﺳﻄﺤﻲ ﻣﻮارد ذﻳﻞ ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻮﺟﻪ و ﻻزم اﻻﺟﺮا اﺳﺖ : − ﻛﻠﻴﻪ ﻗﻮاﻧﻴﻦ و ﻣﻘﺮرات ﻣﻮﺟﻮد ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺣﺮﻳﻢ ﻛﻴ ﻔﻲ در زﻣﻴﻨﻪ اﺳﺘﻘﺮار ﻛﺎرﺑﺮی ﻫﺎ در ﻣﺤـﺪوده ﺣـﺮﻳﻢ A ﺟﺎری ﺑﻮده و در اوﻟﻮﻳﺖ ﻗﺮار دارد . − ﺗﺨﻠﻴﻪ ﻛﻠﻴﻪ ﭘﺴﺎب ﻫﺎ از واﺣﺪﻫﺎی ﺻﻨﻌﺘﻲ و زﻫﻜﺶ ﻫﺎی اراﺿﻲ ﻛﺸﺎورزی ﺑﻪ ﻣﻨـﺎﺑﻊ آب ﺳـﻄﺤﻲ ﺑـﺎ ﺗﻮﺟـﻪ ﺑـﻪ ﻣﻮازﻳﻦ و ﻣﻘﺮرات و ﺿﻮاﺑﻂ زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ ﺳﺎزﻣﺎن ﺣﻔﺎﻇﺖ ﻣﺤـﻴﻂ زﻳﺴـﺖ و ﻫﻤﭽﻨـﻴﻦ رﻋﺎﻳـﺖ ﻣﻘـﺮرات اﻳـﻦ دﺳ ﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ اﻧﺠﺎم ﻣﻲ ﺷﻮد . − درﺻﻮرﺗﻲ ﻛﻪ ﻫﺮ ﻧﻮع از ﻛﺎرﺑﺮی ﻫﺎ در ﻓﻬﺮﺳﺖ ﺣﺮﻳﻢ ﻫﺎی ﺳﻪ ﮔﺎﻧﻪ اراﺋﻪ ﻧﺸﺪه ﺑﺎﺷﺪ، ﺗﺼﻤﻴﻢ ﮔﻴﺮی در ﺧﺼﻮص ﭼﮕﻮﻧﮕﻲ اﺳﺘﻘﺮار ﻛﺎرﺑﺮی ﻫﺎ در ﺣﺮﻳﻢ ﻛﻴﻔﻲ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﺳﻄﺤﻲ ﺑﺎ ﻧﻈﺮ وزارت ﻧﻴﺮو و ﺑﺎ ﺷﺮﻛﺖ آب ﻣﻨﻄﻘﻪ ای اﻧﺠﺎم ﻣﻲ ﮔﻴﺮد . − ﻣﻌﻴﺎر و ﺿﻮﺑﻂ ﺻﺪور ﻣﺠﻮز ﺑﺮای ﻛﺎر ﺑﺮی ﻫﺎی ﻳﺎد ﺷﺪه در ﻣﺤـﺪوده ﺣـﺮﻳﻢ ﻛﻴﻔـﻲ ﺑﺮاﺳـﺎس ﻗـﻮاﻧﻴﻦ و ﻣﻘـﺮرات ﻣﻮﺿﻮﻋﻪ آب و رﻋﺎﻳﺖ ﻣﻘﺮرات اﻳﻦ دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد . − اﺳﺘﻘﺮار ﻛﺎرﺑﺮی ﻫﺎی ﻣﺠﺎز در ﻣﺤﺪوده ﺣﺮﻳﻢ ﻛﻴﻔﻲ آب ﻫﺎی ﺳﻄﺤﻲ ﻋﻼوه ﺑﺮ ﻣﻔﺎد اﻳﻦ دﺳـﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﻨـﻮط ﺑـﻪ رﻋﺎﻳﺖ ﻛﺎﻣﻞ ﻛﻠﻴﻪ ﺿﻮاﺑﻂ و اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎی زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ ﻣﺮﺗﺒ ﻂ ﺑﺎ اﺳﺘﻘﺮار ﻛﺎرﺑﺮی ﻫﺎ و ﻧﺤـﻮه ﺗﺨﻠﻴـﻪ ﭘﺴـﺎب و دﻓﻊ ﻣﻮاد زاﻳﺪ ﺟﺎﻣﺪ ﻧﻴﺰ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . − ﺗﻌﺮﻳﻒ » ﻣﻨﺘﻬﻲ اﻟﻴﻪ ﺑﺴﺘﺮ « ﻛﻪ ﻧﻘﻄﻪ ﺷﺮوع ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﺣﺮﻳﻢ ﻛﻴﻔﻲ آب ﻫﺎی ﺳﻄﺤﻲ اﺳﺖ ﺑﺮاﺳﺎس ﺿﻮاﺑﻂ ﺗﻌﻴـﻴﻦ ﺷﺪه ﺑﺮای ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﺣﺮﻳﻢ ﻛﻤﻲ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﺳﻄﺤﻲ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ ]10 [ . 8 - 2 - 4 - روش ﻫﺎ ی ﺑﻬﺴﺎزی ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن ﻫﺎ ﺗﻜﻨﻴﻚ ﻫﺎ ی ﺑﻬﺴﺎزی ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن، ﺑﻪ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﻋﻤﻠﻴﺎت اﺟﺮاﻳﻲ ﮔﻔﺘﻪ ﻣـﻲ ﺷـﻮد ﻛـﻪ ﻏﺎﻟﺒـﺎ ﺗﻮﺳـﻂ ﻣﺎﻟـﻚ ﺳـﺎﺧﺘﻤﺎن و ﺑـﺎ ﻫﻤﻜﺎری دوﻟﺖ اﻧﺠﺎم ﻣﻲ ﺷﻮد . ﭼﻨﻴﻦ ﻋﻤﻠﻴﺎﺗﻲ، ﺷﺎﻣﻞ اﻋﻤﺎل ﺗﻐﻴﻴﺮاﺗﻲ در ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن ﻣﻮﺟـﻮد، در ﺟﻬـﺖ ﻛـﺎﻫﺶ ﻳـﺎ ﺣـﺬف اﺣﺘﻤﺎل ﺑﺮوز ﺧﺴﺎرت ﺗﻮﺳﻂ ﺳﻴﻞ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ و ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻳﻚ روش ﻏﻴﺮﺳﺎزه ای در ﻛﺎﻫﺶ اﺛﺮ ﺳﻴﻼب ﻣﻔﻴﺪ اﺳﺖ . اﻳـﻦ روش، دارای ﻣﺰاﻳﺎﻳﻲ ﻣﺎﻧﻨﺪ ارزان ﺑﻮدن ) ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺳﺎﻳﺮ روش (ﻫﺎ ، ﻛﺎراﻳﻲ ﺑﺎﻻ، ﺑﻪ ﺧﺼﻮص در ﺳﻴﻼب ﻫﺎ ی ﻛﻢ ﻋﻤﻖ، ﺑﺎﻻرﻓﺘﻦ ارزش اﻗﺘﺼﺎدی ﻣﻠﻚ و ﻋﺪم اﺧﻼل ﺑﻴﺶ ﺗﺮ در ﺟﺮﻳﺎن ﻃﺒﻴﻌﻲ ﺳﻴﻼب ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﺗﺮ ﻣﻬﻢ ﻳﻦ روش ﻫﺎ ی ﺑﻬﺴﺎزی ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن، ﺷﺎﻣﻞ : − ﻣﺮﺗﻔﻊ ﻛﺮدن ﺳﺎزه1 1- Elevation ﻓﺼﻞ ﻫﺸﺘﻢ- ﮔﺰﻳﻨﻪ و ﻫﺎ راﻫﻜﺎرﻫﺎ ﺖﻳﺮﻳﻣﺪ ی ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی ﻪﻴﺗﻬ و ﻼبﻴﺳ ﻃﺮح 31 / 05 / 94 139 − اﻳ ﺠﺎد ﻣﻮاﻧﻊ1 − ﺑﻬﺴﺎزی ﻣﺤﻮﻃﻪ و ﺣﻴﺎط ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن2 − ﭘﺎدﺳﻴﻞ ﺳﺎزی ﺧﺸﻚ 3 − ﭘﺎدﺳﻴﻞ ﺳﺎزی ﻣﺮﻃﻮب4 − ﺣﻔﺎﻇﺖ و ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی از ﺑﺮﮔﺸﺖ ﻓﺎﺿﻼب 5 اﻟﺒﺘﻪ ﺑﺎﻳﺪ ﺗﻮﺟﻪ داﺷﺖ ﻛﻪ در ﻣﻨﺎﻃﻖ ﺑﺎ ﺧﻄﺮ ﺑﺎﻻی ﺳﻴﻼب، ﺟﺎﺑﺠﺎﻳﻲ ﺳﺎزه ﺑﻪ ﻣﻨﺎﻃﻖ ﻛﻢ ﺧﻄـﺮ، ﻣـﻮﺛﺮﺗﺮﻳﻦ روش ﺑـﺮای ﺣﻔﺎﻇﺖ داﺋﻢ ﻳﻚ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن، از ﺳﻴﻞ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . 8 - 2 - 4 - 1 - ﻣﺮﺗﻔ ﻊ ﻛﺮدن ﺳﺎزه اﮔﺮ اﻣﻜﺎن ﺟﺎﺑﺠﺎﻳﻲ ﺳﺎزه وﺟﻮد ﻧﺪاﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ، ﻣﺮﺗﻔﻊ ﻛﺮدن آن، ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی از ﻧﻔﻮذ ﺳﻴﻼب ﺑﻪ ﻣﻨﺎﻃﻖ آﺳـﻴﺐ ﭘـﺬﻳﺮ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن، ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻣﻮﺛﺮﺗﺮﻳﻦ روش ﺑﻬﺴﺎزی ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن، ارزﻳﺎﺑﻲ ﻣﻲ ﺷﻮد . در اﻳﻦ روش، ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن، ﺑﻪ اﻧﺪازه ای ﻣﺮﺗﻔﻊ ﻣﻲ ﺷـﻮد ﻛﻪ ﻛﻒ ﭘﺎﻳﻴﻦ ﺗﺮﻳﻦ ﻃﺒﻘﻪ ﻣﻌﺎدل ﻳﺎ ﺑﺎﻻی ارﺗﻔﺎع ﺳﻴﻼب ﻃﺮاﺣﻲ6 واﻗﻊ ﺷﻮد . ﻳﻜﻲ از روش ﻫﺎ ﺷﺎﻣﻞ ﺑﺎﻻﺑﺮدن ﺳـﺎزه، ﺑـﻪ ﺑـﺎﻻﺗﺮ از ﺳﻄﺢ ﺳﻴﻼب، ﺑﺮ روی ﻳﻚ ﻓﻀﺎی ﺑﺎز، ﺑﻪ وﺳﻴﻠﻪ ﺷﻤﻊ ﻫﺎ، ﺳﺘﻮن ﻫﺎ ﻳﺎ ﺗﻴﺮﻫﺎی ﻋﻤﻮدی، ﻣﻲ ﺑﺎﺷـﺪ . در اﻳـﻦ روش، ﺟﺮﻳـﺎن آب، در زﻳﺮ ﺳﺎزه، ﺧﺴﺎرت ﻛﻤﻲ داﺷﺘﻪ، ﻳﺎ ﻫﻴﭻ ﮔﻮﻧﻪ ﺧﺴﺎرﺗﻲ ﺑﻪ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن و ﻣﺤﺘ ﻮﻳﺎت آن وارد ﻧﻤﻲ ﻛﻨﺪ . روش دﻳﮕـﺮ ارﺗﻔـﺎع ﮔـﺮﻓﺘﻦ ﺳﺎزه، ﺑﺮ روی دﻳﻮارﻫﺎی ﭘـﻲ ﭘﻴﻮﺳـﺘﻪ ) اﻳﺠـﺎد ﻳـﻚ ﻓﻀـﺎی ﺑﺴـﺘﻪ در زﻳﺮﺳـﺎﺧﺘﻤﺎن ( ﻳـﺎ ﺑـﺮ روی ﻳـﻚ ﺧـﺎک رﻳـﺰ ﻣﺘـﺮاﻛﻢ در زﻳﺮﺳﺎﺧﺘﻤﺎن، ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . از ﻧﻈﺮ ﻫﺰﻳﻨﻪ، ﺑﺎﻻﺑﺮدن ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن ﺑﺮ روی ﻳﻚ ﺧﺎک رﻳﺰ ﻣﺘﺮاﻛﻢ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ، ﭘﺮﻫﺰﻳﻨﻪ ﺗـﺮ از دو روش دﻳﮕـﺮ ﻳ ﻌﻨﻲ ﺑﺮ روی ﺳﺘﻮن ﻫﺎ ﻳﺎ دﻳﻮاره ﻫﺎی ﭘﻴﻮﺳﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ . ﺑﺮای ﺟﺰﻳﻴﺎت ﺑﻴﺶ ﺗﺮ ﺑﻪ ﻓﺼﻞ ﭘﻨﺠﻢ ﻣﺮاﺟﻌﻪ ﺷﻮد . 8 - 2 - 4 - 2 - ﭘﺎدﺳﻴﻞ ﺳﺎزی7 ﺑﻪ ﻛﻠﻴﻪ روش ﻫﺎ ﻳﻲ ﻛﻪ ﻫﺎ ﺳﺎزه را در ﻣﻘﺎﺑﻞ ﺳﻴﻞ ﺣﻔﺎﻇﺖ ﻛﻨﺪ ﻣﻲ و ﺑﻪ ﻃﻮر ﻋﻤﺪه ﺷﺎﻣﻞ ﺗﻬﻴﻪ ﻣﻮاﻧـﻊ ﺿـﺪ آب در ﻣﻘﺎﺑـﻞ درﻫﺎ و ﭘﻨﺠﺮه ﻫﺎ و اﺳﺘﻔﺎده از دﻳﻮاره ﻫﺎ ی ﺑﻨﺪ ﺳﻴﻞ ﭘﻴﺮا ﻣﻮن ﺑﺎزﺷﻮﻫﺎی ﻫﻤﻜﻒ ﺑﺎ ﺳﻄﺢ زﻣﻴﻦ و ﻳـﺎ ﺑـﻪ ﻃـﻮر ﻣﺘﻨـﺎوب، ﺣـﺬف ﭼﻨﻴﻦ ﺑﺎزﺷﻮﻫﺎﻳﻲ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ ، در اﺻﻄﻼح ﭘﺎدﺳﻴﻞ ﺳﺎزی ﻳﺎ ﺿﺪ ﺳﻴﻞ ﻛﺮدن، ﮔﻔﺘﻪ ﻣﻲ ﺷﻮد . ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ اﺳﺘﻔﺎده از ﻣﻮاد ﻣﻘﺎوم در ﺑﺮاﺑﺮ آب8 و ﺗﻘﻮﻳﺖ ﻛﻨﻨﺪه ﻫﺎ ی ﺳﺎﺧﺘﻤﺎﻧﻲ9 ﺑﻪ ﻣﻨﻈـﻮر ﻣﻘﺎوﻣـﺖ در ﺑﺮاﺑـﺮ ﻓﺸـﺎر آب، و ﻳـﺎ ﺑـﻪ ﻛـﺎر ﺑـﺮدن اﺟـﺰا ﻣ ﻜـﺎﻧﻴﻜﻲ در ﺑﺨﺶ ﻫﺎ ی ﺑﺎﻻﻳﻲ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن ﻧﻴﺰ از ﻣﻮارد ﭘﺎدﺳﻴﻞ ﺳﺎزی ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن ﺑﻪ ﺷﻤﺎر رود ﻣﻲ . ﭘﺎدﺳﻴﻞ ﺳﺎزی ﻣـﻲ ﺗﻮاﻧـ ﺪ ﺑـﺮای ﺣﻔﺎﻇـﺖ 1- Barriers 2- Yard Improvement 3- Dry Flood Proofing 4- Wet Flood Proofing 5- Sewer Backup Protection 6- Design Flood Eelevation (DFE) 7- Flood Proofing 8- Water – Resistant Materials 9- Structural Reinforcement 140 31 / 05 / 94 راﻫﻨﻤﺎی ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن ﻫﺎ ی ﺗﺎرﻳﺨﻲ، ﺑﺮای ﻣﺼﺎرف ﺿـﺮوری ﻛـﻪ اﺣـﺪاث ﻫـﺎ آن در ﺳـﺎﻳﺮ ﻣﻜـﺎن ﻫـﺎ ﻣﻨﺎﺳـﺐ ﻧﻴﺴـﺖ و در ﻣﻨـﺎﻃﻘﻲ ﻛـﻪ ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﮔﺬار ی ﺛﺎﺑﺖ در ﺗﺎﺳﻴﺴ ﺎت زﻳﺮﺑﻨﺎﻳﻲ ﺷﻬﺮی، ﻧﻴﺎز ﻣﻨﺪ اﺷﻐﺎل ﻣﺴﺘﻤﺮ ﻳﻚ ﻣﻨﻄﻘﻪ ﭘﺮﺧﻄﺮ ﺑﺎﺷﺪ، ﺑﻪ ﻛـﺎر رود . در ﭼﻨـﻴﻦ ﺷﺮاﻳﻄﻲ، ﭘﺎدﺳﻴﻞ ﺳﺎزی ﻫﺎ ﺳﺎزه ، ﮔﺮﻳﺰﻧﺎﭘﺬﻳﺮ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﭘﺎدﺳﻴﻞ ﺳﺎزی ﻫﺎ ﺳﺎزه ، ﺑﻪ ﻃﻮر ﺧﺎص، در ﻧﻮاﺣﻲ ﻛـﻪ ﺗـﺮاز ﺳـﻴﻼب در ﻫﺎ آن ﭘﺎﻳﻴﻦ، ﺳﺮﻋﺖ ﺳﻴﻼب ﻛﻢ و ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﻣﺪت دوام ﺳﻴﻞ1 ﻛﻮﺗـﺎه ﺑﺎﺷـﺪ، ﻣﻨﺎﺳـﺐ اﺳـﺖ ]95 [ . ﭘﺎدﺳـﻴﻞ ﺳـﺎزی ﻳ ﻜـﻲ از روش ﻫﺎ ی ﺑﻬﺒﻮدﺳﺎزی ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ ﺧﻮد ﺑﻪ دو ﺻﻮرت زﻳﺮ اﺟﺮا ﻣﻲ :ﺷﻮد − ﭘﺎدﺳﻴﻞ ﺳﺎزی ﺧﺸﻚ2 ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن − ﭘﺎدﺳﻴﻞ ﺳﺎزی ﻣﺮﻃﻮب3 ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن در ﭘﺎدﺳﻴﻞ ﺳﺎزی ﺑﻪ روش ﺧﺸﻚ، دﻳﻮاره ﻫﺎ و ﻛﻒ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن ﺑﻪ ﺷﻜﻞ ﺿﺪ آب ﻃﺮاﺣﻲ ﺷﺪه و ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ آب ﺑﻪ ﻃﻮر ﻛﻠـﻲ اﺟﺎزه ورود ﻧﺨﻮاﻫﺪ داﺷﺖ . اﻣﺎ د ر روش ﭘﺎد ﺳﻴﻞ ﺳﺎزی ﻣﺮﻃﻮب، اﺟﺰا ﺳﺎزه ﺑﻪ ﺷﻜﻠﻲ ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻛﺮده و اﺻﻼح ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ ﻛﻪ ﻫﻨﮕﺎم ورود آب ﻫﺎی ﺳﻴﻼﺑﻲ ﺑﻪ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن، ﺧﺴﺎرت ﻧﺎﭼﻴﺰی ﺑﻪ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن وارد ﺷﻮد و ﻳﺎ ﻫﻴﭻ ﮔﻮﻧﻪ ﺧﺴﺎرﺗﻲ وارد ﻧﺸﻮد . 8 - 2 - 4 - 2 - 1 - ﭘﺎدﺳﻴﻞ ﺳﺎزی ﺑﻪ روش ﺧﺸﻚ در اﻳﻦ روش ﻗﺴﻤﺖ ﻫﺎ ی ﺧﺎرﺟﻲ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن، ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﺣﻔﺎﻇﺖ در ﻣﻘﺎ ﺑﻞ ورود ﺳﻴﻼب ﺑﻪ داﺧﻞ ﺳـﺎﺧﺘﻤﺎن، آب ﺑﻨـﺪی 4 ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . ﺑﺮ ﺧﻼف روش اﻳﺠﺎد ﻣﻮاﻧﻊ، ﭘﺎدﺳﻴﻞ ﺳﺎزی ﺑﻪ روش ﺧﺸﻚ ﺑﺮ روی ﺧﻮد ﺳﺎزه، ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﺣﻔﺎﻇـﺖ در ﻣﻘﺎﺑـﻞ آب، ﺗﻜﻴﻪ ﻛﻨﺪ ﻣﻲ . اﻳﻦ روش، ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﻏﺸﺎﻫﺎی ﭘﻼﺳﺘﻴﻜﻲ5 و ﺑﺘﻮﻧﻪ ﻛﺎری6 دﻳﻮاره ﻫﺎ ﺑﺮای ﺟﻠـﻮﮔﻴﺮی از ﻧﺸـﺖ آب از ﻃﺮﻳـﻖ دﻳﻮارﻫ ﺎ، ﻧﺼﺐ ﻫﺎ ﻻﻳﻪ ی ﭘﻮﺷﺸﻲ ﺿﺪ آب ﺑﺮ روی درﻫﺎ و ﭘﻨﺠﺮه ﻫﺎ و ﻧﻴﺰ ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی از ﺣﺮﻛﺖ ﻣﻌﻜﻮس ﻓﺎﺿـﻼب، ﺳـﺎزه را در ﻣﻘﺎﺑﻞ ﺳﻴﻼب آب ﺑﻨﺪی ﻛﻨﺪ ﻣﻲ . اﻳﻦ روش، ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﻛﻢ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﺗﺮ از ﺳﺎﻳﺮ روش ﻫﺎ ﺑﻮده و ﻣﺎﻧﻨﺪ اﻳﺠﺎد ﻣﻮاﻧـﻊ، ﺑـﻪ اﺷـﻐﺎل ﻓﻀﺎی ﺧﺎﺻﻲ ﻧﻴﺎز ﻧﺪارد و ﺗﻐﻴﻴﺮ زﻳﺎدی در ﻇﺎﻫﺮ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن اﻳﺠﺎد ﻧ ﻛﻨﺪ ﻤﻲ . ﭘﺎدﺳﻴﻞ ﺳﺎزی ﺑﻪ روش ﺧﺸﻚ، ﻣﻲ ﺗﻮاﻧـ ﺪ ﺑﺎﻋـﺚ ﻛﺎﻫﺶ ﺧﺴﺎرت ﺳﻴﻞ ﺑﺮ روی ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن ﺷﻮد . ﻟﺬا ﺑﺎﻳﺪ ، ﭘﺲ از اﺟﺮای اﻳﻦ روش، ﻫﺰﻳﻨـﻪ ﺑﻴﻤـﻪ ﺳـﺎﺧﺘﻤﺎن ﻛـﺎﻫﺶ ﻳﺎﺑـﺪ . در ﻣﻘﺎﺑﻞ، روش ﻣﺬﻛﻮر، ﺑﺮای ﻫﺎ ﺳﻴﻞ ی ﺑﺎ ﻋﻤﻖ زﻳﺎد و ﻳﺎ زﻣﺎن ﻃﻮﻻﻧﻲ، ﻗﺎﺑﻞ اﻋﺘﻤﺎد ﻧﺒﻮده و در ﻫﺎ ﺧﺎﻧﻪ ﻳﻲ ﻛﻪ دارای زﻳﺮ زﻣـﻴﻦ ﻫﺴﺘﻨﺪ، ﺑﻪ ﻋﻠﺖ ﻓﺸﺎر آب ﺳﻴﻼب، ﺗﻮﺻﻴﻪ ﻧ ﻤﻲ ﺷﻮد . ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ درﺻﻮرﺗﻲ ﻛﻪ ﭼﻨﻴﻦ ﻫﺎ ﺳﺎزه ﻳﻲ در ﻣﻌﺮض ﻧﺸﺴﺖ ﻗﺮار ﺑﮕﻴﺮﻧﺪ، ﺗﻮاﻧ ﻣﻲ ﻨﺪ ﺑﻪ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن و ﻣﺤﺘﻮﻳﺎت آن ﺧﺴﺎراﺗﻲ را وارد ﻛﻨﻨﺪ . ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ ﭼﻨﻴﻦ ﺗﺎﺳﻴﺴ ﺎﺗﻲ ﺑﻪ ﺗﻌﻤﻴﺮ و ﻧﮕﻬـﺪاری ﻣـﺪاوم ﻧﻴـﺎز ﺧﻮاﻫﻨﺪ داﺷﺖ . ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ اﻳﻦ روش ﺑﻪ زﻣﺎن ﻫﺸﺪار ﻛﺎﻓﻲ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﻧﺼﺐ اﺑﺰار ﻣﺤﺎﻓﻆ ﻧﻴﺎز دارد . 1- Flood Duration 2- Dry Flood Proofing 3- Wet Flood Proofing 4- Sealing 5- Plastic Memberanes 6- Sealants ﻓﺼﻞ ﻫﺸﺘﻢ- ﮔﺰﻳﻨﻪ و ﻫﺎ راﻫﻜﺎرﻫﺎ ﺖﻳﺮﻳﻣﺪ ی ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی ﻪﻴﺗﻬ و ﻼبﻴﺳ ﻃﺮح 31 / 05 / 94 141 8 - 2 - 4 - 2 - 2 - ﭘﺎد ﺳﻴﻞ ﺳﺎزی ﺑﻪ روش ﻣﺮﻃﻮب ﭘﺎدﺳﻴﻞ ﺳﺎزی ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن ﺑﻪ روش ﻣﺮﻃﻮب، ﺷﺎﻣﻞ ﺗﻨﻮﻋﻲ از ﻫﺎ راه ، ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﺣﻔﺎﻇﺖ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن، ﻣﺤﺘﻮﻳـﺎت و ﺗﺴـﻬﻴﻼت ﻣﻮﺟﻮد در آن ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ ، ﺑﻪ ﻃﻮری ﻛﻪ ، ﺑﻪ ﺳﻴﻼب اﺟﺎزه ورود ﺑﻪ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن داده ﻣﻲ ﺷﻮد . اﻳﻦ ﻋﻤﻞ ﺑـﻪ ﻣﻨﻈـﻮر ﺧﻨﺜـﻲ ﻛـﺮدن ﻓﺸﺎر آب در ﺑﻴﺮون ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن و ﻛﺎﻫﺶ اﺣﺘﻤﺎل ﺑﺮوز ﺧﺴﺎرات ﺑﺰرگ اﻧﺠﺎم ﻣﻲ ﺷﻮد . روش ﻣﺬﻛﻮر در ﺷﺮاﻳﻄﻲ ﻛـﻪ ﺧﺴـﺎرت ﻧﺎﺷﻲ از در ﻣﻌﺮض آب ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻦ ﺳـﺎزه، ﻛـﻢ و اﻧﺠـﺎم ﭘـﺎک ﺳـﺎزی ﭘـﺲ از ﺳـﻴﻼب، ﺳـﺎده ﺑﺎﺷـﺪ، ﻣﻔﻴـﺪ ﻣـﻲ ﺑﺎﺷـﺪ . در ﭘﺎدﺳﻴﻞ ﺳﺎزی ﻣﺮﻃﻮب ﻧﻴﺎز اﺳﺖ ﻛﻪ ﻛﻠﻴﻪ ﺑﺨﺶ ﻫﺎ ی ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن، در زﻳﺮ ﺳﻄﺢ ﺳﻴﻼب از ﻣﻮاد ﺿﺪ آب ﺳﺎﺧﺘﻪ ﺷـﺪه ﺑﺎﺷـﻨﺪ . ﺳﻄﻮح ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺪون ﺧﻠﻞ و ﻓﺮج ﺑﺎﺷﻨﺪ ﻛﻪ ﺟﺬب آب ﺣﺪاﻗﻞ ﺷﺪه و ﭘﺎک ﺳﺎزی ﻫﺎ آن ﺳﺎده ﺑﺎﺷﺪ ) ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺑﺘﻦ، ﻓﻠﺰ، ﭘﻼﺳـﺘﻴﻚ و ﻳﺎ ﺷﻴﺸﻪ . ( ﺳﻴﻼب ﺑﺎﻳﺪ اﺟﺎزه ورود ﺑﻪ ﻛﻠﻴﻪ ﻓﻀﺎﻫﺎی ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن ﺣﺘﻲ ﻛﻤﺪﻫﺎی دﻳﻮاری و ﻫﺎ ﺣﻔﺮه ی داﺧـﻞ دﻳـ ﻮار، را داﺷـﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ و ﻧﻴﺰ ﻫﻤﻪ اﻳﻦ ﻗﺴﻤﺖ ﻫﺎ ، ﺑﺎﻳﺪ ﻗﺎﺑﻠﻴﺖ زﻫﻜﺸﻲ، ﺗﺨﻠﻴﻪ آب و ﭘﺎک ﺳﺎزی ﭘﺲ از ﻋﻘﺐ ﻧﺸﻴﻨﻲ ﺳﻴﻼب را داﺷـﺘﻪ ﺑﺎﺷـﻨﺪ . واﺿﺢ اﺳﺖ ﻛﻪ دﺳﺘﺮﺳﻲ ﺑﻪ ﺗﺴﻬﻴﻼﺗﻲ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺑﺮق و ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ ﻫﺎ ی ﻣﻜﺎﻧﻴﻜﻲ ﺑﺎﻳﺪ ﻗﺒـﻞ از ﺳـﻴﻼب، در ﻃـﻲ ﺳـﻴﻼب و ﭘـﺲ از ﺳﻴﻼب در دﺳﺘﺮس و ﻗﺎﺑﻞ اﺟﺮا ﺑﺎﺷﻨﺪ ﭼﻨ . ﻴﻦ ﺗﺠﻬﻴﺰاﺗﻲ، ﺑﺎﻳﺪ در ﺑﺎﻻی ﺳﻄﺢ ﺳﻴﻼب ﻧﺼﺐ ﺷﺪه و ﺿﺪ آب ﺑﺎﺷﻨﺪ . ﺳـﻮﺧﺖ و ﻳﺎ ﻣﺨﺎزن ذﺧﻴﺮه ﻣﻮاد ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ ﻧﻴﺰ ﻣﻲ ﺑﺎﻳﺴﺖ در ﺑﺎﻻی ﺳﻄﺢ ﺳﻴﻼب ﻧﮕﻬﺪاری ﺷﻮﻧﺪ ]95 [ . ﺑﺴﻴﺎری از اﻗﺪاﻣﺎت ﭘﺎدﺳﻴﻞ ﺳﺎزی ﺑﻪ روش ﻣﺮﻃﻮب را ﻣﻲ ﺗﻮان ﺑﺎ ﻛﻢ ﺗﺮﻳﻦ ﻫﺰﻳﻨﻪ اﻧﺠﺎم داد . ﻫﻤﭽﻨـﻴﻦ اﻳـﻦ روش اﺣﺘﻤـﺎل ﺑـﺮوز ﺧﺴﺎرت ﺑﻪ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن را ﺑﺎ ﺑﻪ ﺣﺪاﻗﻞ رﺳﺎﻧﺪن ﻓﺸﺎرﻫﺎی ﻧﺎﺷﻲ از ﺳﻴﻼب ﺑﺮ روی ﺳﺎزه، ﻛﺎﻫﺶ ﻣﻲ دﻫﺪ . از ﺳﻮی دﻳﮕﺮ از آﻧﺠﺎ ﻛﻪ اﻳﻦ روش ﻧﻴﺰ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺑﺴﻴﺎری از روش ﻫﺎ ی ﻗﺒﻠﻲ ﺑﻪ دﺧﺎﻟﺖ اﻧﺴﺎن، ﻧﻴﺎز دارد، زﻣﺎن ﭘﻴﺶ ﻫﺸﺪار ﻛﺎﻓﻲ، ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ ]94 .[ 8 - 2 - 4 - 3 - اﻳﺠﺎد ﻣﻮاﻧﻊ اﻳﺠﺎد ﻣﻮاﻧﻌﻲ ﻣﺎﻧﻨﺪ دﻳﻮارﻫﺎی ﺳﻴﻞ ﺑﻨﺪ 1 و ﮔﻮره ﻫﺎ 2 ، اﮔﺮ ﺑﻪ ﺷﻜﻞ ﻣﻨﺎﺳﺒﻲ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ را اﺣﺎﻃﻪ ﻛـﺮده ﺑﺎﺷـﻨﺪ، ﻣـﻲ ﺗﻮاﻧـﺪ اﺑﺰارﻫﺎی ﻣﻮﺛﺮی در ﺟﻬﺖ دﻓﻊ ﺳﻴﻼب ﺑﺎﺷﺪ . دﻳﻮاره ﻫﺎی ﺳﻴﻞ ﺑﻨﺪ و ﮔﻮره ﻫﺎ، ﻫﺮ دو، ﻧﻔﻮذ ﺳﻴﻼب را ﻣﻬﺎر ﻣﻲ ﻧﻤﺎﻳﺪ، وﻟﻲ در ﻃﺮاﺣـﻲ و ﺳﺎﺧﺖ، ﻇﺎﻫﺮ و ﻛﺎرﺑﺮد ﺑﺎ ﻫﻢ ﻣﺘﻔﺎوت ﻫﺴﺘﻨﺪ رهﮔﻮ . ﻫﺎ ﻏﺎﻟﺒﺎ ﭘﺸﺘﻪ ﻫﺎﻳﻲ از ﺧﺎک ﻣﺘﺮاﻛﻢ و دﻳﻮاره ﻫﺎی ﺳﻴﻞ ﺑﻨﺪ ﻏﺎﻟﺒـﺎ از ﺑـﺘﻦ، ﻣﺼـﺎﻟﺢ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎﻧﻲ و ﻳﺎ ﻓﻠﺰ ﺳﺎﺧﺘﻪ ﺷﺪه . اﻧﺪ ﺟﻮاﻧﺐ ﮔﻮره ﻫﺎ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﺗﺎﻣﻴﻦ ﭘﺎﻳﺪاری و ﻣﻘﺎوﻣﺖ در ﺑﺮاﺑﺮ ﻓﺮﺳـﺎﻳﺶ، ﺷـﻴﺐ دار ﺑـﻮده و ﻣﻌﻤـﻮﻻ ﻋﺮض ﻫﺎ آن1 ﺗﺎ2 ﺑﺮاﺑﺮ ارﺗﻔﺎع ﻣﻲ ﻫﺎ آن ﺑﺎﺷﺪ و در ﻋﻴﻦ ﺣﺎل ﺷﻴﺐ ﻫﺎی داﻣﻨﻪ ﻫﺎ ﻧﺒﺎﻳﺪ از 1:2 ﺗﻨﺪﺗﺮ ﺑﺎﺷﺪ . ﻟﺬا ﺑﺮای داﺷﺘﻦ ﮔﻮره ﻫﺎی ﺑﻠﻨﺪﺗﺮ، ﻧﻴﺎز ﺑﻪ ﻓﻀﺎی ﺑﻴﺶ ﺗﺮی وﺟﻮد دارد . درﺣﺎﻟﻲ ﻛﻪ دﻳﻮاره ﻫﺎی ﺳﻴﻞ ﺑﻨﺪ، ﺑﻪ ﻋﻠﺖ ﺟﻨﺲ ﻣﺘﻔﺎوت، ﺑﺮای ﻣﻘﺎوﻣﺖ در ﺑﺮاﺑـﺮ ﺳـﻴﻼب، ﻧﻴﺎز ﺑﻪ ﻓﻀﺎی ﻛﻢ ﺗﺮی ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﮔﻮره ﻫﺎی ﺑﺎ ارﺗﻔﺎع ﻣﺸﺎﺑﻪ، دارد . ﭼﻨﻴﻦ ﻣﻮاﻧﻌﻲ ﻏﺎﻟﺒﺎ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻣﺤﻞ ﺳﺎزه و ﻳﺎ ﻣﺮﺗﻔﻊ ﻛﺮدن آن، ارزان ﺗﺮ ﺑﻮده و در ﺣﻴﻦ ﺳﺎﺧﺖ ﻫﺎ آن ﺳﻜﻨﻪ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن ﻣﺠﺒﻮر ﺑﻪ ﺗﺮک آن ﻧﺨﻮاﻫﻨﺪ ﺷﺪ . از آﻧﺠﺎ ﻛﻪ ﭼﻨﻴﻦ ﺳﺎزه ﻫﺎﻳﻲ ﻧﻴﺎز ﺑﻪ ﺣﻔﺎﻇﺖ و ﻧﮕﻬﺪاری داﺷﺘﻪ و در ﺻﻮرت اﻳﺠﺎد ﺧﺮاﺑﻲ در ﻫﺎ آن ، اﻗﺪاﻣﺎت ﺣﻔﺎﻇﺘﻲ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن ﺑﺎ ﺷﻜﺴﺖ ﻣﻮاﺟـﻪ ﺧﻮاﻫـﺪ ﺷـﺪ، ﻟـ ﺬا ﺑـﺎ اﺣـﺪاث دﻳﻮاره ﻫﺎی آب ﺑﻨﺪ و ﮔﻮره ﻫﺎ، از ﻣﻴﺰان ﺣﻖ ﺑﻴﻤﻪ ﻓﺮد، ﻛﺎﺳﺘﻪ ﻧﻤﻲ ﺷﻮد ]94 .[ 1- Flood Walls 2- Levees 142 31 / 05 / 94 راﻫﻨﻤﺎی ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ 8 - 2 - 4 - 4 - ﺑﻬﺴﺎزی ﻣﺤﻮﻃﻪ و ﺣﻴﺎط ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن ﮔﺎﻫﻲ اوﻗﺎت در ﺟﺮﻳﺎن ﻫﺎ ﺳﻴﻞ ی ﻛﻢ ﻋﻤﻖ، ﺳﻴﻼب را ﻫﺎ ﻣـﻲ ﺗـﻮان ﺑـﻪ وﺳـﻴﻠﻪ اﻗـﺪاﻣﺎت ﺑﻬﺴـﺎزی ﺳـﺎده ای در ﻣﺤﻮﻃـﻪ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن، از آن دور ﻧﮕﻪ داﺷﺖ . ﺑﻌﻀﻲ از در ﻫﺎ ﺧﺎﻧﻪ ﭘﺎﻳﻴﻦ ﻫﺎ ﺗﭙﻪ و ﻳﺎ در ﻣﺴﻴﺮ زﻫﻜﺸﻲ ﻃﺒﻴﻌﻲ واﻗﻊ ﺷﺪه و ﺑﻨـﺎﺑﺮاﻳﻦ، آب، ﺑﻪ ﻃﻮر ﻃﺒﻴﻌﻲ، ﺑﻪ ﺳﻤﺖ ﻫﺎ آن ﺟﺮﻳﺎن ﻳﺎﺑﺪ ﻣﻲ . ﻏﺎﻟﺒﺎ ﺟﺮﻳﺎن ﻫﺎ ی آب ﺑﻪ ﺳﻤﺖ ﻳـﻚ دﻫﺎﻧـﻪ ﭘﺴـﺖ در ﺳـﺎﺧﺘﻤﺎن، ﻧﻈﻴـﺮ راه ﻫﺎ ﭘﻠﻪ ی زﻳﺮزﻣﻴﻦ، ﺟﺎری ﻣﻲ ﺷﻮد ﮔﺎﻫﻲ اﺣﺪاث ﻳﻚ دﻳﻮار ﻛﻮﺗﺎه و ﻳﺎ ﻛﻤﻲ ﺑﺎﻻ ﺑﺮدن ارﺗﻔﺎع دﻫﺎﻧﻪ ورو دی راه ﭘﻠﻪ ﺗﻮاﻧ ﻣﻲ ﺪ آب را از ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن دور ﻧﮕﻪ دارد . درﺻﻮرﺗﻲ ﻛﻪ ﺳﻄﺢ آب در ﻣﺪت زﻣﺎن ﻛﻮﺗﺎﻫﻲ ﺑﻪ ﻋﻘﺐ ﺳﺮازﻳﺮ ﻧﺸـﻮد، ﻳـﻚ ﺳـﺎﻣﺎﻧﻪ زﻫﻜﺸـﻲ داﺧﻠﻲ ﺑﺎ ﻳﻚ ﭘﻤﭗ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﺑﺮای ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی از ﻧﻔﻮذ آب، ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز ﺑﺎﺷﺪ . ﭼﻨﻴﻦ روش ﻫﺎ ﻳﻲ در ﻣﻘﺎﺑﻠـﻪ ﺑـﺎ ﺳـﻴﻞ ﻫـﺎ ی ﺑـﺎ ﻋﻤﻖ ﻛﻢ ﺑﺴﻴﺎر ﻣﻮﺛﺮ ﺑﻮده و ﻫﺰﻳ ﻨﻪ ﻛﻤﻲ دارﻧﺪ و ﺑﻪ وﺳﻴﻠﻪ ﻣﺎﻟﻚ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن ﻗﺎﺑﻞ اﺟﺮا ﻫﺴـﺘﻨﺪ . اﻟﺒﺘـﻪ اﻳـﻦ روش ﻧﻴـﺰ ﻣﺎﻧﻨـﺪ روش ﻗﺒﻞ، ﺗﺎﺛﻴﺮ ی ﺑﺮ روی ﺣﻖ ﺑﻴﻤﻪ ﻧﺪارد ]94 [ . 8 - 2 - 4 - 5 - ﺣﻔﺎﻇﺖ و ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی از ﺑﺮﮔﺸﺖ ﻓﺎﺿﻼب1 در ﺑﺴﻴﺎری از ﻣﻨﺎﻃﻖ ﺷﻬﺮی، ﺑﺎزﮔﺸﺖ ﻓﺎﺿﻼب، دﻟﻴﻞ وﻗﻮع ﻣﻜﺮر ﺳﻴﻼب در اﻳﻦ ﻧﻮاﺣﻲ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﻣﻌﻤـﻮﻻ ﻫـﺮ ﺧﺎﻧـﻪ ای دارای ﻳﻚ ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ ﺑﻬﺪاﺷﺘﻲ ﻓﺎﺿﻼب ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ ﻛﻠﻴﻪ ﭘﺴﺎب ﻫﺎ ی ﺧﺎﻧﮕﻲ را ﻏﺎﻟﺒﺎ ﺑﻪ ﺳﻤﺖ ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ زﻫﻜﺸﻲ ﻓﺎﺿﻼب ﺧﻴﺎﺑـﺎن و ﻳﺎ ﭼﺎه ﻓﺎﺿﻼب ﻫﺪاﻳﺖ ﻛﻨﺪ ﻣﻲ . در ﻃﻲ ﺑﺎران ﻫﺎ ی ﺷﺪﻳﺪ، آب ﺳﻴﻼﺑﻲ ﻛﻪ وارد ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ دﻓﻊ ﻓﺎﺿﻼب ﻣﻲ ﺷﻮد ﺑﺎﻋﺚ ﭘﺮ ﺷﺪن ﻫﺎ ﻟﻮﻟﻪ و ﺑﺎزﮔﺸﺖ ﻓﺎﺿﻼب ﺑﻪ داﺧﻞ زﻳﺮزﻣﻴﻦ و ﺳ ﺎﻳﺮ ﻧﻘﺎط ﻛﻢ ارﺗﻔﺎع ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن ﻣﻲ ﺷﻮد ﻛﻪ ﺧﻮد ﻣﺸـﻜﻼت زﻳـﺎدی را ﺑـﺮای ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن اﻳﺠﺎد ﻛﻨﺪ ﻣﻲ . ﻳﻜﻲ از اﻗﺪاﻣﺎت ﺑﻬﺴﺎزی ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن در ﻣﻘﺎﺑـﻞ ﺳـﻴﻞ، ﺟﻠـﻮﮔﻴﺮی از ﺑﺎزﮔﺸـﺖ ﻓﺎﺿـﻼب ﺑـﻪ داﺧـﻞ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﺣﻔﺎﻇﺖ از ﺑﺮﮔﺸﺖ ﻓﺎﺿﻼب، ﺑﻪ وﺳﻴﻠﻪ اﺳﺘﻔﺎده از درﭘﻮش ﻫﺎ 2 ،ﻫﺎ ﻟﻮﻟﻪ ی ﺷﺎﻏﻮﻟﻲ3، ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ ﻫﺎ ی ﻓﺎﺿﻼب از ﺑﺎﻻی ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن4 ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﭘﻤﭗ و ﻧﻴﺰ در ﺷﻴﺮ ﻓ ﻫﺎ ﻠﻜﻪ ی ﺑﺎزدارﻧﺪه5 ﺑﺮﮔﺸﺖ ﻓﺎﺿﻼب اﻣﻜﺎن ﭘﺬﻳﺮ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ ]94 [ . 8 - 2 - 5 - ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻧﻮاﺣﻲ آزاد ﺑﺮای ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﺎﻃﻖ ﻣﺴﻜﻮﻧﻲ6 ﻫﻤﺎن ﻃﻮر ﻛﻪ در ﺑﻨﺪ 8 - 2 - 2 راﻫﻨﻤﺎی ﺣﺎﺿﺮ ﻣﻮرد ﺑﺤﺚ ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺖ، ﻣﻨﺎﻃﻘﻲ ﻛﻪ در ﻣﻌﺮض ﺧﻄﺮ ﺳﻴﻞ ﻗـﺮار دارﻧـﺪ ، از ﻧﻈﺮ ﻗﺎﻧﻮﻧﻲ و ﻃﺒﻖ آﻳﻴﻦ ﻧﺎﻣﻪ ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﺑﺴﺘﺮ و ﺣﺮﻳﻢ رودﺧﺎﻧﻪ، دارای ﻣﺤﺪودﻳﺖ ﻫﺎ ﻳﻲ ﺑﺮای رﺷﺪ ﻣﻨﺎﻃﻖ ﻣﺴﻜﻮﻧﻲ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ . در ﺣﺎﺷﻴﻪ ﻧﻮاﺣﻲ ﻣﻤﻨﻮﻋﻪ و ﻣﺸﺮوط، ﻧـﻮاﺣﻲ آزادی ﺑـﺮای رﺷـﺪ ﻣﻨـﺎﻃﻖ ﻣﺴـﻜﻮﻧﻲ واﻗـﻊ ﺷـﺪه اﻧـﺪ ، ﻛـﻪ ﻏﺎﻟﺒـﺎ در ﻣﻌـﺮض ﺳﻴﻼب ﻫﺎ ی ﺑﺎ دوره ﺑﺎزﮔﺸﺖ ﻃﻮﻻﻧﻲ ) ﻣﺜﻼ 500 ﺳـﺎل ( و زﻣـﺎن ﭘـﻴﺶ ﻫﺸـﺪار ﻛـﺎﻓﻲ، واﻗـﻊ ﺷـﺪه اﻧـﺪ ]121 [ . در ﺗـﺪوﻳﻦ ﻫﺎ ﻃﺮح ی ﺟﺎﻣﻊ، ﻫﺎدی و ﺗﻔﺼﻴﻠﻲ ﺷﻬﺮﻫﺎ، ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﻧﻘﺸﻪ ﻫﺎ ی ﭘﻬﻨـﻪ ﺑﻨـﺪی ﺳـﻴﻼب، ﻣﺤـﺪوده ﻫـﺎ ی ﻣﻨـﺎﻃﻖ آزاد، ﺑـﺮای 1- Sewer Backup Protection 2- Plugs 3- Stand Pipes 4- Over Head Sewers 5- Back up Prevention Valves 6- Flood Free Areas ﻓﺼﻞ ﻫﺸﺘﻢ- ﮔﺰﻳﻨﻪ و ﻫﺎ راﻫﻜﺎرﻫﺎ ﺖﻳﺮﻳﻣﺪ ی ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی ﻪﻴﺗﻬ و ﻼبﻴﺳ ﻃﺮح 31 / 05 / 94 143 ﺳﺎﺧﺖ و ﺳﺎز ﻣﺸﺨﺺ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . ﻣﻨﺎﻃﻖ آزاد، ﺑﺮاﺳﺎس ﺑﻨﮕﺎه ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺑﺤﺮان آﻣﺮﻳﻜﺎ، ﺷﺎﻣﻞ ﭘﻬﻨﻪ ﻫﺎ ی ﺳﻴﻞ ﺑﺎ دوره ﺑﺎزﮔ ﺸـﺖ ﺑﺎﻻﺗﺮ از 100 ﺳﺎل ) ﺧﺎرج از ﭘﻬﻨﻪ ﺳﻴﻞ ﺻﺪ ﺳﺎﻟﻪ و ( ﺑﺮاﺳﺎس آﻳﻴﻦ ﻧﺎﻣﻪ ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﺑﺴﺘﺮ و ﺣﺮﻳﻢ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ ی اﻳﺮان، ﺧﺎرج از ﺣﺮﻳﻢ رودﺧﺎﻧﻪ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﺗﻮﺻﻴﻪ ﻣﻲ ﺷﻮد در ﺗﻬﻴﻪ ﻫﺎ ﻃﺮح ی ﻫﺎدی ﺑﺮای ﻣﻨﺎﻃﻖ ﺗﻮﺳـﻌﻪ ﻧﻴﺎﻓﺘـﻪ و ﺑـﺪون ﺳـﺎﺧﺘﻤﺎن، ﻫـﺮ دو آﻳﻴﻦ ﻧﺎﻣﻪ اﻳﺮان و ﺿﻮاﺑﻂ ﺑﻨﮕﺎه ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺑﺤ ﺮان اﻣﺮﻳﻜﺎ رﻋﺎﻳﺖ ﺷﺪه و ﺑﺮای ﻣﻨﺎﻃﻖ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻳﺎﻓﺘـﻪ و دارای ﺳـﺎﺧﺘﻤﺎن ﻣﻮﺟـﻮد ، ﺣﺪاﻗﻞ آﻳﻴﻦ ﻧﺎﻣﻪ اﻳﺮان رﻋﺎﻳﺖ ﺷﻮد . 8 - 2 - 6 - دﺳﺘﺮﺳﻲ ﻫﺎ ی ﻻزم ﺑﺮای ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ اراﺿﻲ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ اﻫﻤﻴﺖ اﻣﺪادرﺳﺎﻧﻲ و ﺗﺨﻠﻴﻪ اﺿﻄﺮاری اﻓﺮاد ﺣﺎدﺛﻪ دﻳﺪه ﺑﻪ ﻣﻨﺎﻃﻖ اﻣﻦ در ﻛﻮﺗﺎه ﺗﺮ ﻳﻦ زﻣﺎن ﻣﻤﻜﻦ، ﻧﻴـﺎز ﺑـﻪ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی آﻧﻲ ﺑﺮای ﻣﺴﻴﺮﻳﺎﺑﻲ ﺑﻬﻴﻨﻪ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﺷـﺮاﻳﻂ ﭘـﺲ از ﺑﺤـﺮان و ﺗﻐﻴﻴـﺮات ﮔﺴـﺘﺮده اﻳﺠـﺎد ﺷـﺪه در ﻣﻨﻄﻘـﻪ و ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ اﻳﺠﺎد دﺳﺘﺮﺳﻲ ﻫﺎ ی ﻻزم در اﻳﻦ راﺳﺘﺎ ﺿﺮوری اﺳﺖ . ﺑﻪ ﻃﻮر ﻛﻠﻲ در اﻏﻠﺐ ﻣﻮارد ﻛﻮﺗﺎه ﺗﺮ ﻳﻦ ﻣﺴﻴﺮ، ﺑﻬﺘﺮﻳﻦ ﮔﺰﻳﻨﻪ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ ، اﻣﺎ در ﺷﺮاﻳﻂ ﺑﺤﺮاﻧﻲ ﻣﺴﺎﻳﻞ ﻣﺘﻌﺪدی در ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی ﻫﺎ ی ﺗﺨﻠﻴﻪ اﺿﻄﺮاری و دﺳﺘﺮﺳﻲ ﺑـﻪ ﻣﻨﻄﻘـﻪ آﺳـﻴﺐ دﻳـﺪه، ﺗﺎﺛﻴﺮ ﮔﺬار ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ . ﺻﺮﻓﻨﻈﺮ از ﭼﮕﻮﻧﮕﻲ ﺟﻤﻊ آوری اﻃﻼﻋﺎت ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ وﺿﻌﻴﺖ ﺟﺎری ﺑﺤﺮان، در اﺧﺘﻴﺎر داﺷﺘﻦ ﻳﻚ ﻣـﺪل ﻣﻨﺎﺳﺐ و اﻧﻌﻄﺎف ﭘﺬﻳﺮ ﻛﻪ ﺑﺮاﺳﺎس ﺷﺮاﻳﻂ ﻣﻮﺟﻮد و ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻔﻲ ﻛﻪ ﺑﺮ ﻣﺴﺎﻟﻪ ﻣﺴﻴﺮﻫﺎی اﻧﺘﻘـﺎل اﻓـﺮاد ﺗـﺎﺛﻴﺮ ﮔـﺬا ر ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ ، ﺑﻬﺘﺮﻳﻦ ﻣﺴﻴﺮ را ﺑﻪ ﻣﺪﻳﺮان ﺑﺤﺮان ﻣﻌﺮﻓﻲ ﻧﻤﺎﻳﺪ، ﻣﻮﺟﺐ ارﺗﻘﺎ ی ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی ﺗﺨﻠﻴﻪ اﺿﻄﺮاری ﻣﻲ ﮔﺮدد . ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ اﻳﻦ ﻣﺴﺎﻟﻪ ﺑﺮای ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻣﺴﻴﺮﻫﺎی ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻬﻴﻨﻪ ﺳﺎزی ﭼﻨﺪﻫﺪﻓﻪ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻫﻢ زﻣﺎن ﺑﺮرﺳﻲ ﺷﻮد . از ﺟﻤﻠﻪ ﻋـﻮاﻣﻠﻲ ﻛـﻪ ﺑﻪ ﻧﺤﻮی ﺑﺮ وزن و ارزش ﻣﺴﻴﺮ در ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻳﺰی ر و ﻣﺪل ﺳﺎزی ﻓﺮآﻳﻨـﺪ ﺗﺨﻠﻴـﻪ و اﺳـﻜﺎن ﻣﻮﻗـﺖ، ﭘـﺲ از ﺑﺤـﺮان ﺗـﺎﺛﻴﺮ ﮔـﺬار ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ ﺗﻮان ﻣﻲ ، ﺑﻪ ﻃﻮل ﻣﺴﻴﺮ، ﻋﺮض ﻣﺴﻴﺮ، وﺟﻮد ﻧﻘﺎط ﺣﺎدﺛﻪ ﺧﻴﺰ از ﺷﺒﻜﻪ ﻣﻌﺎﺑﺮ و ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﻓﺎﺻـﻠﻪ از اﻧـﻮاع ﺧﻄـﻮط اﻧﺘﻘﺎل ﻧﻴﺮو، ﺷﺎﻣﻞ ﮔﺎز، ﻧﻔﺖ و ﺑﺮق اﺷﺎره ﻧﻤﻮد . 8 - 2 - 7 - ﺑﻴﻤﻪ ﺳﻴﻞ روش ﺑﻴﻤﻪ ﺳﻴﻼب ﻳﻚ روش ﻏﻴﺮﺳﺎزه ای ﻛﺎﻫﺶ ﺧﺴﺎرات ﺳﻴﻞ اﺳﺖ ﻛﻪ ﻣﺎﻧﻨﺪ اﻧﻮاع دﻳﮕﺮ ﺑﻴﻤﻪ در ﺑﻴﺶ ﺗـﺮ ﻛﺸـﻮرﻫﺎی ﭘﻴﺸﺮﻓﺘﻪ دﻧﻴﺎ، ﺗﻮﺳﻂ دوﻟﺖ ﻣﺮﻛﺰی ﺗﻬﻴﻪ ﺷﺪه و ﻣﻌﻤﻮﻻ ﺑﻪ ﺷﺮﻛﺖ ﻫﺎ ی ﺑﻴﻤﻪ اﺑﻼغ ﻣﻲ ﮔﺮدد . اﻳـﻦ روش، اﺑﺰارﻫـﺎی ﻣﻨﺎﺳـﺒﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﺎ اﻳﺠﺎد اﻧﮕﻴﺰه ﺑﺮای ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﮔﺬار ی در ﻫﺎ ﻃﺮح ی ﺗﻮﺳﻌﻪ، ﻧﮕﺮاﻧﻲ ﺿـﺎﻳﻌﺎت و زﻳـﺎن ﻫـﺎ ی ﻧﺎﺷـ ﻲ از ﺳـﻴﻞ را ﻛـﺎﻫﺶ دﻫﺪ ﻣﻲ . ﭘﺮداﺧﺖ ﻫﺎ ی ﺳﺎﻟﻴﺎﻧﻪ ﺑﻪ ﺑﻴﻤﻪ ﺑﺎﻋﺚ ﻣﻲ ﺷﻮد ﻛﻪ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺳـﺎﺧﺘﻤﺎن ﺳـﺎزی ﻏﻴﺮاﻗﺘﺼـﺎدی در ﻣﻨـﺎﻃﻖ ﭘﻬﻨـﻪ ﺳـﻴﻼب ﻣﺤﺪود ﺷﻮد ]30 [ . ﻫﺪف اﺻﻠﻲ از ﺑﻴﻤﻪ ﺳﻴﻞ، ﭘﺨﺶ ﻛﺮدن ﺧﺴﺎرات ﺳﻴﻞ، در ﺟﺎﻣﻌﻪ ﺧﺴﺎرت دﻳﺪه، ﺑﻪ ﺗﺮﺗﻴﺒﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ ﻫﻤﻪ ﻫـﺎ آن ﻳﻲ ﻛـﻪ در ﻣﻌﺮض ﺧﻄﺮ ﺳﻴﻞ ﻫﺴﺘﻨﺪ، در ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎ ی ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﻴﻞ ﻣﺸﺎرﻛﺖ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﻨﺪ . اﻳﻦ اﻣﺮ ﺑﺎ ﭘﺨﺶ ﺷﺪن ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎ در زﻣﺎن و در ﺟﻤﻌﻴﺖ ﺧﻄﺮ ﭘﺬﻳﺮ ﺻﻮرت ﻣﻲ ﮔﻴﺮد . ﺑﺮﻗﺮاری ﺑﻴﻤﻪ ﺳﻴﻼب، ﻣﺴﺘﻠﺰم اﺳﺘﻘﺮار ﻳﻚ ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ ﻋﺎدﻻﻧﻪ ﺑﺎ ﺣﺪاﻗﻞ ﻫﺰﻳﻨـﻪ ﻫـﺎ ی ﺟﺎﻧﺒﻲ و ﺑﺪون اﺛﺮات ﻣﻌﻜﻮس و ﻧﺎﻣﺮﺑﻮط اﺳﺖ ]30 [ . 144 31 / 05 / 94 راﻫﻨﻤﺎی ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ﺳﻴﺎﺳﺖ ﮔﺬاری ﻫﺎ ی دوﻟﺖ و ﻧﻬﺎد ﻫﺎی واﺑﺴﺘﻪ، اﺳﺎس روش ﻫﺎ ی ﺑﻴﻤﻪ ﺳﻴﻞ را ﺗﺸﻜﻴﻞ ﻣﻲ دﻫﻨﺪ . اﺟﺒﺎری ﻳﺎ اﺧﺘﻴﺎری ﺑﻮدن ﺑﻴﻤﻪ ﺳﻴﻞ، درﺻﺪ ﻳﺎراﻧﻪ ﭘﺮداﺧﺘﻲ ﺑﺮای ﻫﺮ ﻣﻨﻄﻘﻪ، ﺗﺸﻜﻴﻞ ﺻﻨﺪوق ﺣﻮادث ﻃﺒﻴﻌﻲ ) از ﺟﻤﻠﻪ ﺳـﻴﻞ ( از ﻣﺒﺎﺣـﺚ ﻣﻄـﺮح در اﻳﻦ ﻣﻮرد ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . اﺟﺮای روش ﻫﺎ ﺑﻪ ﺻﻮرت اﺟﺒﺎری ﻳﺎ اﺧﺘﻴﺎری و ﺳﻴﺎﺳﺖ ﮔﺬاری ارﮔﺎن ﻫـﺎ ی ﻣﺮﺑـﻮط در اﻳـﻦ زﻣﻴﻨـﻪ ﻧﻴـﺰ ﺗﻮاﻧ ﻣﻲ ﺪ ﻧﺮخ ﺑﻴﻤﻪ را ﺗﻐﻴﻴﺮ دﻫﺪ . در ﭘﺮوژه ﻫﺎ ی ﻣﻬﺎر ﺳﻴﻼب ﻛﻪ ﺑﺮای ﻫﺮ ﻣﻨﻄﻘﻪ ﻣﺴﻜﻮﻧﻲ اﻧﺠﺎم ﻣﻲ ﮔﻴﺮد ﺗﻮان ﻣﻲ ، ، ﺑﺎ ﻣﺸـﺨﺺ ﻛـﺮدن ﭘﻬﻨـﻪ ﺳـﻴﻞ ﻫـﺎ ی ﻣﺨﺘﻠﻒ و اﻧﺠﺎم ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻧﺮخ ﺑﻴﻤﻪ ﺳﻴﻞ، ﻣﻘﺪار ﺣﻖ ﺑﻴﻤﻪ ﭘﺮداﺧﺘﻲ ﺑﺮای ﻫﺮ ﺧﺎﻧﻪ ﻣﺴﻜﻮﻧﻲ را ﺗﻌﻴﻴﻦ و ﺑﺪﻳﻦ ﺗﺮﺗ ﻴـﺐ ﺑﺮای ﻛﻞ ﻛﺸﻮر در ﻣﻨﺎﻃﻖ ﻣﺴﻜﻮﻧﻲ ﻣﻘﺪار ﻧﺮخ ﺑﻴﻤﻪ را ﻣﺸﺨﺺ ﻛﺮده و آن را ﺑﻪ ﻳﻚ ﺑﺎﻧﻚ اﻃﻼﻋﺎﺗﻲ ﺗﺒﺪﻳﻞ ﻛﺮد . ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺑﺎ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻫﺎ ﻧﺮخ ی ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺑﺮای ﺑﻴﻤﻪ ﺳﻴﻼب و اﺟﺒﺎری ﻛﺮدن آن ﺗﻮان ﻣﻲ ﻫﺰﻳﻨﻪ اﻗﺘﺼﺎدی ﺑﻼﻳﺎی ﻃﺒﻴﻌـﻲ از ) ﺟﻤﻠﻪ ﺳﻴﻞ ( را از ﻣﻨﺎﻃﻖ ﺑﺎ اﺳﺘﻌﺪاد ﺧﺴﺎرت ) ﺳﻴﻞ ﺧﻴﺰ ( در ﺟﺎ ﻣﻌﻪ، ﺑﻴﻦ ﺧﺎﻧﻮارﻫﺎ ﺗﻘﺴـﻴﻢ و ﺑـﻪ ﻫـﺎ آن اﻧﺘﻘـﺎل داد . رﺷـﺪ و ﺗﻜﺎﻣﻞ روش ﻫﺎ ی ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻧﺮخ ﺑﻴﻤﻪ ﺳﻴﻞ ﺑﺎ ﭘﻴﺸﺮﻓﺖ در ﻣﺒﺎﺣﺚ ﻫﻴﺪروﻟﻴﻜﻲ، ﻫﻴﺪروﻟﻮژﻳﻜﻲ و اﻗﺘﺼﺎدی ﺣﺎﺻﻞ ﺷﺪه اﺳﺖ، ﻛﻪ اﻳﻦ ﭘﻴﺸﺮﻓﺖ ﻫﺎ ﻣﻨﺠﺮ ﺑﻪ ﺗﺨﻤﻴﻦ دﻗﻴﻖ ﺧﺴﺎرت ﺳﻴﻞ و ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻫﺮ ﭼﻪ دﻗﻴﻖ ﺗﺮ ﻫﺎ ﻧﺮخ ی واﻗﻌﻲ ﺑﻴﻤﻪ ﺳﻴﻞ اﻧﺪ ﺷﺪه ]75 [. 8 - 3 - روش ﻫﺎ ی ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺑﺤﺮان در ﻣﻘﺎﺑﻞ ﺳﻴﻼب ﺑﻪ ﻃﻮر ﻛﻠﻲ ﻫﻤﺎن ﻃﻮر ﻛﻪ ﭘﻴﺶ از اﻳﻦ اﺷﺎره ﺷﺪ، ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﻴﻼب، ﺷﺎﻣﻞ ﻛﻠﻴﻪ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻫﺎ ﻳﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﻛﺎﻫﺶ اﺛﺮات آور زﻳﺎن ﺳﻴﻼب، ﺑﺮ روی اﻧﺴﺎن ﻫﺎ ، ﻣﺤﻴﻂ و اﻗﺘﺼﺎد در ﻳﻚ ﻣﻨﻄﻘﻪ، ﺻﻮرت ﻣﻲ ﮔﻴﺮد . اﻳـﻦ ﻓﻌﺎﻟﻴـﺖ را ﻫـﺎ ﻣـﻲ ﺗـﻮان ﺑـﺮ ﺣﺴﺐ زﻣﺎن اﻧﺠﺎم ﻫﺎ آن ، ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ وﻗﻮع ﺳﻴﻼب، ﺑﻪ ﺳﻪ دﺳﺘﻪ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی ﻫﺎ ی ﭘﻴﺸﮕﻴﺮاﻧﻪ، ﻗﺒﻞ از وﻗﻮع ﺳﻴﻼب، ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻫﺎ ی ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺑﺤﺮان در ﻫﻨﮕﺎم وﻗﻮع ﺳﻴﻼب و ﭘﻮﺷﺶ ﺧﺴﺎرات ﻧﺎﺷﻲ از ﺳﻴﻼب ﺑﻌﺪ از وﻗـﻮع ﺳـﻴﻼب، ﺗﻘﺴـﻴﻢ ﺑﻨـﺪی ﻛﺮد، ﻛﻪ در اداﻣﻪ ﻓﺼﻞ، ﻣﻮرد ﺑﺤﺚ ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮﻧﺪ . 8 - 3 - 1 - آﻣﺎدﮔﻲ ﻋ ﻤﻮﻣﻲ و ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺑﺤﺮان ﭘﻴﺶ از ﺳﻴﻞ ﺷﺎﻣﻞ ﺗﺤﻠﻴﻞ ﮔﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎ ی ﻣﺨﺘﻠﻒ ) و ای ﺳﺎزه ﻏﻴﺮﺳﺎزه ای ( ﺑﺮای اﺟﺮا، ﻫﻤﺮاه ﺑﺎ ﺣﺪاﻗﻞ ﻛﺮدن ﺧﺴـﺎرات ﺳـﻴﻞ ﻣـﻲ ﺑﺎﺷـﺪ . ﻛﻠﻴﻪ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت در ﺟﻬﺖ ﻛﻢ ﻛﺮدن ﺧﺴﺎرات ﺳﻴﻼب ﭘﻴﺶ از وﻗﻮع آن در اﻳﻦ ﻗﺴﻤﺖ دﻳﺪه ﻣﻲ ﺷـﻮد . ﺣـﺪاﻗﻞ ﻛـﺮدن ﻋﻤـﻖ ﺳﻴﻼب در ﻣﻨﺎﻃﻖ ﭘﻮﺷﻴﺪه از ﺳﻴ ﻞ و ﺣﺪاﻛﺜﺮ ﻛﺮدن اﺛﺮﺑﺨﺸ ﻲ ﮔﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎ ی ﻣﻬﺎر ﺳﻴﻼب از ﻫـﺎ ﺟﻨﺒﻪ ی دﻳﮕـﺮ اﻳـﻦ ﻗﺴـﻤﺖ از ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . در اداﻣﻪ ﺑﻪ ﻃﻮر ﻣﺨﺘﺼﺮ ﺑﻪ ﺗﻮﺿﻴﺢ اﻧﻮاع اﻗﺪاﻣﺎت ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺑﺤﺮان ﭘﻴﺶ از وﻗﻮع ﺳﻴﻞ ﻣﻲ ﭘﺮدازﻳﻢ . 8 - 3 - 1 - 1 - اﻓﺰاﻳﺶ آﮔﺎﻫﻲ و آﻣﻮزش ﻋﻤﻮﻣﻲ اﻳﺠﺎد آﮔﺎﻫﻲ در اذﻫﺎن ﻋﻤﻮﻣﻲ ﺑﺮای درک ﺧﻄﺮ ﺳﻴﻞ و ﺗﺠﻬﻴﺰ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺑﺤﺮان ﺑـﻪ ﺧﺼـﻮص در ﺣـﻴﻦ وﻗـﻮع ﻫﺎ ﺳﻴﻞ ی ﻏﻴﺮﻣﻨﺘﻈﺮه، در ﻣﻨﺎﻃﻖ ﺗﺤﺖ ﺣﻔﺎﻇﺖ، ﻛﻪ در ﭼﻨﻴﻦ ﺟﻮاﻣﻌﻲ ﭼﻨﺪ ﻧﺴﻞ ﻣﺘﻮاﻟﻲ ﺧﻄﺮ ﺳﻴﻞ ﻣﻬﻢ و ﺑﺰرﮔﻲ را ﺗﺠﺮﺑﻪ ﻧ ﻜﺮده اﻧﺪ ، ﻻزم و ﺿﺮوری اﺳﺖ . ﺑﻪ ﻃﻮر ﻛﻠﻲ آﻣﻮزش ﺳﻴﻞ و دادن آﮔﺎﻫﻲ ﻫﺎی ﻋﻤﻮﻣﻲ از دو ﻣﺰﻳﺖ ﺑﺮﺧﻮردار اﺳﺖ ]29 :[ ﻓﺼﻞ ﻫﺸﺘﻢ- ﮔﺰﻳﻨﻪ و ﻫﺎ راﻫﻜﺎرﻫﺎ ﺖﻳﺮﻳﻣﺪ ی ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی ﻪﻴﺗﻬ و ﻼبﻴﺳ ﻃﺮح 31 / 05 / 94 145 اﻟﻒ- ﺟﺎﻣﻌ ﻪ ای ﻛﻪ از ﺧﻄﺮ ﺳﻴﻞ ﻣﻄﻠﻊ اﺳﺖ، ﺑﻪ اﺣﺘﻤﺎل زﻳﺎد، ﺑﻪ ﻛﻤﻚ ﻫﺎ ی ﻓﻮری ﺗﺮ ﻛﻢ ی ﻧﻴﺎز دارد . ب- آﻣﻮزش، ﺑﻪ ﺗﻼش ﻫﺎ ی اﻃﻼع رﺳﺎﻧﻲ ﻛﻤﻚ ﻛﻨﺪ ﻣﻲ ، ﭼﺮا ﻛﻪ ﻣﺮدم آﻣﻮزش دﻳﺪه ﻣﻲ داﻧﻨﺪ ﻛﻪ ﺑﺮای درﻳﺎﻓﺖ اﻃﻼﻋﺎت ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﺳﻴﻞ، ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ ﻛﺠﺎ ﻣﺮاﺟﻌﻪ ﻛﻨﻨﺪ . ﺗﺎ از ﻣﺰاﻳﺎی ﻫﺸﺪار و اﻗﺪاﻣﺎت ﻻزم ﺑﻌ ﺪ از آن، ﻣﻄﻠﻊ ﺷﻮﻧﺪ . ﺑﻪ ﻃﻮر ﻛﻠﻲ آﻣﻮزش را از دو ﺟﻨﺒﻪ ﻋﻤﻮﻣﻲ و ﺗﺨﺼﺼﻲ ) ﺣﺮﻓﻪ ای ﺗﻮان ﻣﻲ ( ﻣﻮرد ﺑﺮرﺳﻲ ﻗﺮار داد . اﻟﻒ- ،آﻣﻮزش ﻋﻤﻮﻣﻲ از ﻃﺮﻳﻖ ﻣﺮدم ﻣﺴﻮوﻟ ﻴﻦ اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ و دﺳﺘﮕﺎه ﻫﺎ ی اﺟﺮاﻳﻲ و ﻫﺎ ﮔﺮوه ی ﺑﺴﻴﺞ ﻋﻤﻮﻣﻲ ب- آﻣﻮزش ﺣﺮﻓﻪ ای، ﻛﻪ ﺷﺎﻣﻞ آﻣﻮزش داﺧﻠﻲ ﻳﺎ درون ﺳﺎزﻣﺎﻧﻲ و ﺑﺮون ﺳﺎزﻣﺎﻧﻲ ﺷﺎﻣﻞ ﮔـﺮوه ﻫـﺎ ی اﻣـﺪاد و ﻧﺠـﺎت و ﻫﺎ ﮔﺮوه ی ﭘﺸﺘﻴﺒﺎﻧﻲ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . در زﻳﺮ ﻧﻤﻮﻧﻪ ﻫﺎ ﻳﻲ از اﻧﻮاع آﻣﻮزش ﺳﻴﻼب دﻳﺪه ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ : − آﻣﻮزش ﺑﺮای ﭘﺎﻳﺶ و ﻣﺮاﻗﺒﺖ از ﻫﺎ ﺳﺎزه ی ﻣﻬﺎر ﺳﻴﻼب − آﻣﻮزش ﺑﺮ اﻋﻤﺎل واﻛﻨﺶ ﺳﺮﻳﻊ، ﺑﻪ ﻣﻮﻗﻊ در ﺗﺼﻤﻴﻢ ﮔﻴﺮی و ﺗﻌﺎﻣﻞ ﺑﺎ وﻗﺎﻳﻊ و اﺗﻔﺎﻗﺎت و ﺗﻼش ﺗـﺎ رﻓـﻊ ﺑ ﺤـﺮان و ﻧﻬﺎﻳﺘﺎ ﺗﺤﻠﻴﻞ و درک درﺳﺖ از ﺑﺤﺮان − آﻣﻮزش ادواری6 ﻣﺎﻫﻪ در اﻣﻮر ﻣﺤﻮﻟﻪ و ﺑﺎزﻧﮕﺮی ﺑﻪ ﺣﻮادث و وﻗﺎﻳﻊ ﮔﺬﺷﺘﻪ ﺳﻴﻞ − آﻣﻮزش ﻻزم از وﺿﻌﻴﺖ ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری ﻣﻨﺤﻨﻲ ﻫﺎ ی ﻓﺮﻣﺎن ﻣﺨﺎزن ﺳﺪﻫﺎ − آﻣﻮزش در اﻣﺮ ﻫﻮاﺷﻨﺎﺳﻲ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر اﻃﻼع از وﺿﻌﻴﺖ ﻓﺎﻛﺘﻮرﻫﺎی آب وﻫﻮاﻳﻲ، ﺛﺒﺖ آﻣﺎر ﻫﻮاﺷﻨﺎﺳـﻲ وﺗﻮﺟـﻪ ﺑـﻪ اﺣﺘﻤﺎل ﺑﺎرش ﻫﺎ ی ﻓﺼﻠﻲ و اﻧﺪازه ﮔﻴﺮی ﻣﻘﺎدﻳﺮ ﻣﺮﺑﻮط − آﻣﻮزش ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر اﻃﻼع رﺳﺎﻧﻲ ﺑﻪ ﻣﺴﻮوﻟ ﻴﻦ رﺑﻂ ذی ﺑﺮون ﺳﺎزﻣﺎﻧﻲ ﻣﺮﺑﻮط و درون ﺳﺎزﻣﺎﻧﻲ واﺑﺴـﺘﻪ ﺑـﻪ ﻧﻤـﻮدار ﺗﺸﻜﻴﻼﺗﻲ − آﻣﻮزش ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﺗﺴﺖ ادواری و اﻃﻤﻴﻨﺎن ﺣﺎﺻﻞ از آﻣﺎدﮔﻲ دﺳﺘﮕﺎه ﻫـﺎ ی ﺑﺮﻗـﻲ - ﻣﻜـﺎﻧﻴﻜﻲ ﻣـﻮرد اﺳـﺘﻔﺎده در ﺗﺎﺳﻴﺴ ﺎت آب ﮔﻴﺮ و رﻓﻊ ﻧﻘﺺ ﺟﺰﻳﻲ و ﺗﻌﻤﻴﺮاﺗﻲ در ﻣﻮاﻗﻊ اﺿﻄﺮاری − آﻣﻮزش در ﺗﻬﻴﻪ ﭼﮕﻮﻧﮕﻲ ﺛﺒﺖ وﻗﺎﻳﻊ و ﮔﺰارش ﻧﻮﻳﺴﻲ از آﺛﺎر ﺳﻴﻼب − آﻣﻮزش ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ارﺗﺒﺎط ﺑﺎ ﻫﺎ ﮔﺮوه ی اﻣﺪاد و ﻛﻤﻚ رﺳﺎن − آﻣﻮزش ﺑﺮﺧﻮرد ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺑﺎ ﻫﻤﻜﺎران و اﻓﺮاد ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ وﻇﻴﻔﻪ ﺷﻐﻠﻲ ﺑﺮون ﺳﺎزﻣﺎﻧﻲ − آﻣﻮزش ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ ﻣﻨﺎﻃﻖ ) ﮔﻴﺮ ﺳﻴﻞ ﻣﺴﻜﻮﻧﻲ- ﻛﺸﺎورزی و ﻏﻴﺮه ( و ﻟﺰوم ﺧﺒﺮرﺳﺎﻧﻲ در اﻳﻦ زﻣﻴﻨﻪ ﺑﻪ ﻃﻮر ﻛﻠﻲ ﺑﺎﻳﺪ ﺗﻮﺟﻪ داﺷﺖ ﻛﻪ ﺗﻼش ﺳﺎزﻣﺎن ﻫﺎ ی ﺣﺮﻓﻪ ای ﻣﺴﻮول ﺣﻔﺎﻇﺖ از ﺳﻴﻞ، ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺎ اﺑﺰارﻫﺎی ﻗﺎﻧﻮﻧﻲ، ﻣﻘﺮرات، ﻗﻮاﻧﻴﻦ، آﻳﻴﻦ ﻫﺎ ﻧﺎﻣﻪ و ﻏﻴﺮه ﭘﺸﺘﻴﺒﺎﻧﻲ ﺷﻮﻧﺪ و اﻳﻦ ﻋﻮاﻣﻞ ﺑﺎﻳﺪ در ﺻﻮرت ﻧﻴﺎز اﺻﻼح ﺷﻮﻧﺪ ]5[ . 8 - 3 - 1 - 2 - ﻧﺸﺮﻳﺎت آﻣﻮزﺷﻲ ﻧﺸﺮﻳﻪ ﻫﺎ ی ﺧﺒﺮی ﻣﺤﻠﻲ و ﺑﺮوﺷﻮرﻫﺎی ﺳﺎده آﻣﻮزش ﺳﻴﻞ، ﺑﻬﺘﺮﻳﻦ وﺳﻴﻠﻪ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر آﻣﻮزش ﻋﻤﻮﻣﻲ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ . در اﻳـﻦ ﻧﺸﺮﻳﻪ ﺗﻮان ﻣﻲ ﻫﺎ ﻣﻄﺎﻟﺐ ﻣﻬﻢ و ارزﺷﻤﻨﺪی را در ﺧﺼﻮص آﻣﻮزش ﺳﻴﻞ، ﺑﻪ زﺑﺎن ﺳﺎده، ﺑﻴﺎن ﻧﻤﻮد . اﻳﻦ ﻣﻄﺎﻟﺐ ﻏﺎﻟﺒﺎ ﺷـﺎﻣﻞ اﻗﺪاﻣﺎت ﻻزم ﭘﻴﺶ از وﻗﻮع ﺳﻴﻞ در ﻣﻨﺎﻃﻖ ﻣﺴﺘﻌﺪ ﺳﻴﻞ، واﻛﻨﺶ ﻫﺎ ی ﺻﺤﻴﺢ در ﻫﻨﮕﺎم ﺑﺮوز ﺳﻴﻞ و ﻧﻴﺰ ﭼﮕﻮﻧﮕﻲ ﺑﺎزﮔﺸﺖ 146 31 / 05 / 94 راﻫﻨﻤﺎی ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ﺑﻪ وﺿﻌﻴﺖ ﻋﺎدی، ﭘﺲ از ﻓﺮوﻧﺸﻴﻨﻲ ﺳﻴﻞ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ . ﭼﻨﻴﻦ ﻧﺸﺮﻳﺎﺗﻲ را ﺗﻮان ﻣﻲ در ﻣـﺪارس، ﻛﺘﺎﺑ ﺨﺎﻧـﻪ ﻫـﺎ ، ﻣﺮاﻛـﺰ ﻋﻤـﻮﻣﻲ، اداره ﻫﺎ ی دوﻟﺘﻲ و ﻣﻜﺎن ﻫﺎ ی ﺧﺎص، ﻧﻈﻴﺮ ﻧﻤﺎﻳﺸﮕﺎه ﻫﺎ و ﺳﻴﻨﻤﺎﻫﺎ ﺗﻮزﻳﻊ ﻛﺮد . در ﺣـﺎل ﺣﺎﺿـﺮ ﺷـﻤﺎری از ﭼﻨـﻴﻦ ﻧﺸـﺮﻳﺎﺗﻲ ﺗﻮﺳﻂ ﻛﻤﻴﺘﻪ ﻣﻠﻲ ﺳﻴﻞ و ﻃﻐﻴﺎن رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ ﺗﻬﻴﻪ و ﻣﻨﺘﺸﺮ ﺷﺪه اﺳﺖ . 8 - 3 - 1 - 3 - اﻓﺰاﻳﺶ آﮔﺎﻫﻲ از ﻃﺮﻳﻖ ﺑﻴﻤﻪ ﺳﻴﻞ ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﻧﻘﺸﻪ ﻫﺎ ی ﭘﻬﻨﻪ ﺑﻨﺪی ﺳﻴﻞ، ﻧﺮخ ﻣﺨﺘﻠﻔﻲ ﺑﺮای ﻫﺮ ﭘﻬﻨﻪ ﮔﻴﺮ ﺳﻴﻞ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻣﻲ ﮔﺮدد ، ﺑﻪ ﻃﻮری ﻛﻪ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑـﻪ ﺿﺮﻳﺐ ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی از ﻫﺮ ﭘﻬﻨﻪ ، ﻫﺰﻳﻨﻪ ﺟﺒﺮان ﺧﺴﺎرت در ﻃﻮل زﻣﺎن ﺗﻮزﻳﻊ ﻣﻲ ﺷﻮد . ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ ﺑﺮای ﭘﻬﻨﻪ ﻫـﺎ ی ﺳـﻴﻞ ﮔﻴـﺮ ﺑـﺎ ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی ﺑﺎﻻ، ﻧﺮخ ﺑﻴﻤﻪ ﺑﺎﻻﺗﺮی ﺗﻌﻠﻖ ﻣﻲ ﮔﻴﺮد و ﺑﺮای ﭘﻬﻨﻪ ﻫﺎ ی ﺑﺎ ﺧﻄﺮﭘـﺬﻳﺮی ﭘـﺎﻳﻴﻦ، ﻧـﺮخ ﺑﻴﻤـﻪ ﭘـﺎﻳﻴﻦ ﺗـﺮ ی ﻣﻨﻈـﻮر ﻣﻲ ﺷﻮد . ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻧﺮخ ﺑﺎﻻی ﺑﻴﻤﻪ در ﭘﻬﻨﻪ ﻫﺎ ی ﺑﺎ ﺧﻄﺮ ﺑﺎﻻی ﺳﻴﻼب، ﺳﺮﻣﺎﻳ ﻪ ﮔﺬار ی در اﻳﻦ ﮔﻮﻧﻪ ﭘﻬﻨﻪ ﻫﺎ ﻛﻢ ﺷﺪه و ﺑﺪﻳﻦ ﺗﺮﺗﻴﺐ ﺧﺴﺎرت ﺳﻴﻞ در اﻳﻦ ﻧﻮاﺣﻲ ﻧﻴﺰ ﻛﺎﻫﺶ ﻳﺎﺑﺪ ﻣﻲ . ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ اﺳﺘﻔﺎده از ﻧﺮخ ﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺑﻴﻤﻪ و ﺗﺨﺼﻴﺺ ﻧﺮخ ﺑﺎﻻﺗﺮ ﺑﻪ ﭘﻬﻨﻪ ﻫﺎ ی ﺧﻄﺮ ﺑﺎﻻﺗﺮ، ﺑﻪ ﻧﻮﻋﻲ در ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ﻛﻤﻚ ﻣـﻲ ﻛﻨـﺪ و ﻣﻮﺟﺒـﺎت اﻧﺘﻘـﺎل ﺳـﺮﻣﺎﻳﻪ و ﻫـﺎ ﺗﺎﺳﻴﺴـ ﺎت ﺑـﻪ ﭘﻬﻨﻪ ﻫﺎ ی ﺑﺎ ﺧﻄﺮ ﭘﺎﻳﻴﻦ ﺳﻴﻞ، ﻓﺮاﻫﻢ ﻣﻲ ﺷﻮد . از ﺳﻮی دﻳﮕﺮ، در ﺷﺮاﻳﻄﻲ ﻛﻪ ﺑﻪ ﻋﻠﺖ وﺟﻮد ﻫـﺎ ﻧﺮخ ی ﺳـﻨﮕﻴﻦ ﺣـﻖ ﺑﻴﻤـﻪ، ﻣﺮدم ﻣﺤﻠﻲ، از اﺣﺘﻤﺎل ﺑﺮوز ﺧﻄﺮ ﺟﺪی در ﻣﺤﻞ ﺳﻜﻮﻧﺖ ﺧﻮدآﮔﺎه ﺑﺎﺷﻨﺪ، ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ اﺣﺘﻤﺎل وﻗﻮع ﺳﻴﻼب و ﻫﺎ راه ی ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ ﺑﺎ آن، آﻣﺎده ﺗﺮ ﺧﻮاﻫﻨﺪ ﺑﻮد ]34 [ . 8 - 3 - 1 - 4 - اﻓﺰاﻳﺶ آﻣﺎدﮔﻲ ﻋﻤﻮﻣﻲ ا ز ﻃﺮﻳﻖ ﻫﺸﺪار ﭘﻴﺶ از ﺳﻴﻞ ﻫﺸﺪار ﺳﻴﻼب ﻳﻜﻲ از ﻫﺎ ﺟﻨﺒﻪ ی ﻣﻬﻢ اﻗﺪاﻣﺎت ﻏﻴﺮﺳﺎزه ای ﻛﺎﻫﺶ ﺧﺴﺎرات ﺳﻴﻞ اﺳﺖ . در ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ ﺑﺎ ﺳﻴﻼب، ﻫﺸﺪارﻫﺎی ﻻزم ﺑﺎﻳﺪ ﻗﺒﻞ از رﺳﻴﺪن ﺳﻴﻞ، ﺳﺎزﻣﺎن ﻫﺎ ی ﺣﺮﻓﻪ ای و ﻫﺎ ﮔﺮوه ی ﻣﺴﻮول و ﻋﻤﻠﻴﺎﺗﻲ را ﻫﺸـﻴﺎر ﻛﻨـﺪ ﺗـﺎ ﺗﺼـﻤﻴﻤﺎت ﻻزم را اﺗﺨﺎذ و ﻋﻤﻮم ﻣﺮدم را از ﺧ ﻄﺮ ﻗﺮﻳﺐ اﻟﻮﻗﻮع آﮔﺎه ﻛﻨﻨﺪ . ﻫﺸﺪار اوﻟﻴﻪ، ﺑﺎﻳﺪ اﻗﺪاﻣﺎت ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ ﺷﺪه در ﻃﺮح ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ ﺑﺎ ﺳﻴﻞ را ﻓﻌﺎل ﻛﻨﺪ و در ﺻﻮرت ﻧﺒﻮدن ﻃﺮح ﻗﺒﻠﻲ، اﻧﺠﺎم ﻋﻤﻠﻴﺎت ﻻزم، ﭘﺲ از ﺗﺼﻤﻴﻤﺎت ﻣﺘﺨﺬه از ﺳﻮی ﺳﺎزﻣﺎن ﻫﺎ ی ﻣﺴﻮول ، ﺑﺎﻳـﺪ ﻣﺒﺘﻨﻲ ﺑﺮ ﺗﻮﺻﻴﻪ ﻫﺎ ی ﺣﺮﻓﻪ ای ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺻﻮرت ﮔﻴﺮد . اﻧﻮاع ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ ﻫﺎ ی ﻫ ﺸﺪار ﺳﻴﻞ، ﺷﺎﻣﻞ ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ ﻫﺎ ی دﺳﺘﻲ و ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ ﺧﻮدﻛﺎر ﻫﺸﺪار ﺳﻴﻞ ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﮔﻴﺮﻧﺪه ﻫﺎ ی ﺧﻮدﻛﺎر ﺣﺴﺎس ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﺷﻜﻞ )8 - 1 ( ارﺗﺒﺎط ﺑﻴﻦ ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ ﻫﺎ ﭘﻴﺶ ی ﺑﻴﻨﻲ و ﻫﺸﺪار ﺳﻴﻞ را ﺑﺎ ﻣﺮاﺟﻊ ﺗﺼﻤﻴﻢ ﮔﻴﺮﻧﺪه و ﺳﺘﺎد ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺑﺤﺮان ﻧﺸﺎن دﻫﺪ ﻣﻲ . ﻫﺎ داده ی ارﺳﺎﻟﻲ از اﻳﻦ ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ ﻫﺎ ﻫﻤﺎن ﻛ ﻃﻮر ﻪ در ﺷﻜﻞ )8 - 2 ( ﻧﺸﺎن داده ﺷﺪه، در ﺑﻪ دﺳـﺖ آوردن زﻣﺎن ﭘﻴﺶ ﻫﺸﺪار ﺳﻴﻼب ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮﻧﺪ . زﻣﺎن ﭘﻴﺶ ﻫﺸﺪار، ﻣﺪت زﻣﺎن ﺑﻴﻦ اﻋﻼم وﺿﻌﻴﺖ ﺧﻄﺮ ﺗﺎ زﻣﺎن رﺧﺪاد ﺳﻴﻞ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ و ﺑـﻪ ﻣﻨﻈـﻮر ﺗﻌﻴـﻴﻦ آن در دوره ﺑﺎزﮔﺸﺖ ﻫﺎ ی ﻣﺨﺘﻠﻒ، ﻻزم اﺳﺖ ﻛﻪ در اﺑﺘﺪا ﻫﺎﻳﺘﻮﮔﺮاف1 ﺑﺎرش ﺑﻪ ﻫﺎ ﮔﺎم ی زﻣﺎﻧﻲ ﻛﻮﭼﻚ ﻣﺜﻼ ) t 1min Δ = ( ﺗﻘﺴﻴﻢ ﺑﻨـﺪی ﮔﺮدد اﮔﺮ . 1t زﻣﺎن ﺷﺮوع ﺑﺎرﻧﺪﮔﻲ ﺑﺎﺷﺪ، در اﺑﺘﺪا ﺑﺎرش ﺑﻪ وﻗﻮع ﭘﻴﻮﺳﺘﻪ در ﻣﺪت زﻣﺎن1 t t + Δ ﺑﻪ ﻣﺪل ﺑﺎرش- رواﻧـﺎب داده 1- Hyetograph ﻓﺼﻞ ﻫﺸﺘﻢ- ﮔﺰﻳﻨﻪ و ﻫﺎ راﻫﻜﺎرﻫﺎ ﺖﻳﺮﻳﻣﺪ ی ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی ﻪﻴﺗﻬ و ﻼبﻴﺳ ﻃﺮح 31 / 05 / 94 147 ﻣﻲ ﺷﻮد و ﺳﭙﺲ ﻫﻴﺪروﮔﺮاف ﺳﻴﻼب ﺷﺒﻴﻪ ﺳﺎزی . ددﮔﺮ ﻣﻲ اﮔﺮ ﭘﻴﻚ ﺳﻴﻼب ﺷﺒﻴﻪ ﺳﺎزی ﺷـﺪه ﺑـﺎ اﻳـﻦ ﺳـﺮی از ﻫـﺎ داده ی ﺑﺎرش ﻣﺴﺎوی و ﻳﺎ ﺑﺰرگ ﺗﺮ از ﺣﺪ آﺳﺘﺎﻧﻪ ﺑﺎﺷﺪ، وﺟﻮد ﻳﻚ ﻫﺸﺪار ﺿﺮوری اﺳﺖ . در ﭼﻨﻴﻦ ﺷﺮاﻳﻄﻲ اﮔﺮ ﻣﺪت زﻣﺎن ﺑﺨﺸـﻲ از ﺑﺎرﻧﺪﮔﻲ را ﻛﻪ ﻣﻨﺠﺮ ﺑﻪ وﻗﻮع ﻳﻚ ﻫﺸﺪار ﺷﺪه اﺳﺖ ﻣﻄﺎﺑﻖ ﺷﻜﻞ )8 - 2(، fT 1 ﻓﺮض ﻧﻤـﺎﻳﻴ ﻢ و ﻣـﺪت زﻣـﺎن رﺳـﻴﺪن ﺑـﻪ ﻫﻴﺪروﮔﺮاف واﻗﻌﻲ رواﻧﺎب ) ﻫﻴﺪروﮔﺮاف ﺷﺒﻴﻪ ﺳﺎزی ﺑﺎ ﻛﻞ ﻫﺎ داده ی ﺑﺎرش ( ﺑﻪ ﺣﺪ آﺳـﺘﺎﻧﻪ E T 2 ﻓـﺮض ﺷـﻮد، زﻣـﺎن ﭘـﻴﺶ ﻫﺸﺪار (TL) از راﺑﻄﻪ زﻳﺮ ﺑﻪ دﺳﺖ ﻣﻲ آﻳﺪ ]18 [ . L E F T T T = − ﺷﻜﻞ 8 - 1 - ﻧﻤﺎی ﺷﻤﺎﺗﻴﻚ ارﺗﺒﺎط ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ ﻫﺎ ی ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ و ﻫﺸﺪار ﺳﻴﻞ و ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺑﺤﺮان ]125 [ 1- Time of Forecast (TF) 2- Time of Exceedence (TE) 148 31 / 05 / 94 راﻫﻨﻤﺎی ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ﺷﻜﻞ 8 - 2 - اﺟﺰا ی ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ زﻣﺎن ﭘﻴﺶ ﻫﺸﺪار ]18 [ اﻣﺎ اﮔﺮ ﭘﻴﻚ ﺳﻴﻼب ﺷﺒﻴﻪ ﺳﺎزی ﺷﺪه ﻛﻮﭼﻚ ﺗﺮ از ﺣﺪ آﺳﺘﺎﻧﻪ ﺑﻪ دﺳﺖ آﻳﺪ، ﻣﺪت زﻣﺎن ﺑﺎرﻧﺪﮔﻲ را در ﮔﺎم ﻫـﺎی زﻣـﺎﻧﻲ ﻳـﻚ دﻗﻴﻘﻪ ای، اﻓﺰاﻳﺶ داده و اﻳﻦ ﻋﻤﻞ آن ﻗ ﺪر ﺗﻜﺮار ﻣﻲ ﺷﻮد ﺗﺎ ﭘﻴﻚ ﺷﺒﻴﻪ ﺳﺎزی ﻣﺴﺎوی و ﻳﺎ ﺑﺰرگ ﺗﺮ از ﺣﺪ آﺳﺘﺎﻧﻪ ﺷﻮد ]10 .[ 8 - 3 - 1 - 5 - ﺳﺎزﮔﺎری ﺑﺎ ﺳﻴﻞ واژه ﻫﻤﺴﺎزی ﻳﺎ ﺳﺎزﮔﺎری ﺑﺎ ﺳﻴﻞ ﺑﻪ اﻳﻦ ﻣﻌﻨﺎﺳﺖ ﻛﻪ در ﻳﻚ ﻣﻨﻄﻘﻪ، ﻣﺮدم و ﺣﺘﻲ دﺳﺘﮕﺎه ﻫـﺎ ی دوﻟﺘـﻲ و ﻏﻴﺮدوﻟﺘـﻲ ، زﻧﺪﮔﻲ و ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻫﺎ ی ﺧﻮد را ﺑﺎ ﻗﺒﻮل وﻗﻮع ﺳﻴﻼب ﻫﺎ ی اﺟﺘﻨﺎب ﻧﺎﭘﺬﻳﺮ ﻫﻤ ﺎﻫﻨﮓ ﻛﺮده . اﻧﺪ در اﻳﻦ ﻣﻨﺎﻃﻖ، ﺑﺎ ﻋﻠﻢ و آﮔـﺎﻫﻲ از وﻗﻮع ﻫﺎ ﺳﻴﻞ ﻳﻲ ﻛﻪ در ﮔﺬﺷﺘﻪ اﺗﻔﺎق اﻓﺘﺎده و اﻃﻼع از ارﺗﻔﺎع آﺑﻲ ﻛـﻪ در ﮔﺬﺷـﺘﻪ اراﺿـﻲ را ﻓـﺮا ﮔﺮﻓﺘـﻪ، ﻣـﺮدم، اﻣـﺎﻛﻦ و ﺗﺎﺳﻴﺴ ﺎت و ﺣﺘﻲ ﻣﺰارع و ﺑﺎﻏﺎت ﺧﻮد را در ﺳﻄﺤﻲ ﻓﺮاﺗﺮ از ارﺗﻔﺎع ﻗﺒﻠﻲ، اﻳﺠﺎد ﻣﻲ ﻛﻨﻨﺪ و اﻣﻜﺎﻧﺎﺗﻲ ﺑﺮای ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی از ﺳﻴﻞ اﺣﺘﻤﺎﻟﻲ اﻧﺠﺎم ﻣﻲ دﻫﻨﺪ ﻫﺎ آن . از ﻛﺸﺖ و ﻛﺎر در اراﺿﻲ ﭘﺮ ﺧﻄﺮ ﺧﻮدداری ﻧﻤﻮده و ﻳـﺎ زﻣـﺎن ﻛﺸـﺖ را ﺑـﻪ ﻫـﺎ دوره ﻳﻲ ﻛـﻪ اﺣﺘﻤﺎل وﻗﻮع ﺳﻴﻞ ﺗﺮ ﻛﻢ اﺳﺖ، ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻣﻲ دﻫﻨﺪ . ﻳﻜﻲ از ﻣﺜﺎل ﻫﺎی ﺳﺎزﮔﺎری ﻳﺎ ﺗﻄﺒﻴﻖ ﺑﺎ ﺳﻴﻞ در ﻣﻮرد ﻛﺸﻮر ﺑﻨﮕﻼدش، ﺣﺎﻳﺰ اﻫﻤﻴﺖ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﺑﻨﮕﻼدش ﻛﺸﻮری اﺳﺖ ﻛـﻪ در ﻣﺤﻞ ﺗﻘﺎﻃﻊ ﭼﻨﺪﻳﻦ رودﺧﺎﻧﻪ ﺑﺰرگ آﺳﻴﺎی ﺟﻨﻮﺑﻲ واﻗﻊ ﺷﺪه و ﺗﻘﺮﻳﺒﺎ 60 درﺻﺪ آن، در ﻣﻌﺮض ﺳﻴﻞ اﺳﺖ . ﺗﻜﺮار ﻫﺮ ﺳـﺎﻟﻪ ﺳﻴﻼب ﻫﺎ، در اﻳﻦ ﻛﺸﻮر ﻣﻮﺟﺐ ﮔﺮدﻳﺪه ﻛﻪ ﻣﺮدم ﺧﻮد را ﺑﻪ ﻃﺮق ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺑﻪ وﺳﻴﻠﻪ روش ﻫﺎ ی ﻏﻴﺮﺳﺎزه ای، ﺑﺎ ﺳـﻴﻼب ﺗﻄﺒﻴـﻖ دﻫﻨﺪ . از ﺟﻤﻠﻪ ﻣﻲ ﺗﻮان ﺑﻪ اﻓﺰاﻳﺶ ارﺗﻔﺎع ﺧﺎﻧ ﻪ ﻫﺎ ﺑﻪ ﻛﻤﻚ ﺳﺘﻮن ﻫﺎ، ﺳﺎﺧﺘﻦ ﻗﺎﻳﻖ ﻳـﺎ ﻗـﺎﻳﻖ ﻫـﺎی اﻟـﻮاری ﻣﺴـﻄﺢ ﺑـﺮای ﺣﻤـﻞ اﻧﺴﺎن ﻫﺎ و ﺣﻴﻮاﻧﺎت اﻫﻠﻲ، ﻗﺮار دادن ﻣﻮاد ﻏﺬاﻳﻲ و دارو در ﻛﻴﺴﻪ ﻫﺎی ﺿﺪ آب و آوﻳﺰان ﻛﺮدن ﻫﺎ آن از ﺳـﻘﻒ، زﻫﻜﺸـﻲ ﺳـﺮﻳﻊ آب ﺳﻴﻼﺑﻲ از ﻛﺸﺘﺰارﻫﺎ ﭘﺲ از ﺳﻴﻼب و اﻧﺘﺨﺎب ﮔﻮﻧﻪ ﻫﺎی ﮔﻴﺎﻫﻲ ﺑﺎ رﺷﺪ ﺳﺮﻳﻊ و ﺳﺎزﮔﺎر ﺑﺎ ﻣﻨﺎﻃﻖ ﺧﻴﺰ ﺳﻴﻞ ، را ﻧﺎم ﺑﺮد . ﻫﺎﻳﺘﻮﮔﺮاف ﺑﺎرش ﻫﻴﺪروﮔﺮاف واﻗﻌﻲ ﺳﻴﻼب ﻫﻴﺪروﮔﺮاف ﺷﺒﻴﻪ ﺳﺎزی در ﻣﺪت زﻣﺎﻧﻲ ﻛﻪ ﺑﻪ ﺣﺪ آﺳﺘﺎﻧﻪ ﻣﻲ رﺳﺪ ﺣﺪ آﺳﺘﺎﻧﻪ 70 60 50 40 30 20 10 0 0 20 30 60 80 100 120 130 160 180 200 1 9/0 8/0 7/0 6/0 5/0 4/0 3/0 2/0 1/0 0 زﻣﺎن)دﻗﻴﻘﻪ ( ﺑﺎرش )mm ( Q(m3/s) ﻓﺼﻞ ﻫﺸﺘﻢ- ﮔﺰﻳﻨﻪ و ﻫﺎ راﻫﻜﺎرﻫﺎ ﺖﻳﺮﻳﻣﺪ ی ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی ﻪﻴﺗﻬ و ﻼبﻴﺳ ﻃﺮح 31 / 05 / 94 149 8 - 3 - 1 - 6 - ﭘﺎک ﺳﺎزی راه ﺳﻴﻞ ﭘﺎک ﺳﺎزی راه ﺳﻴﻞ در ﻣﻨﺎﻃﻖ ﺑﺤﺮاﻧﻲ و ﺧﻄـﺮ آﻓـﺮﻳﻦ و ﻓـﺮاﻫﻢ ﻧﻤـﻮدن ﻇﺮﻓﻴـﺖ ﻛـﺎﻓﻲ ﺑـﺮای ﻋﺒـﻮر ﺳـﻴﻼب از ﺟﻤﻠـﻪ ﺿﺮورﻳﺎﺗﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ ﻫﻤﻴﺸﻪ ﺑﺎﻳﺪ در ﺑﺮ ﻫﺎ ﻧﺎﻣﻪ ی ﻣـﺪﻳﺮﻳﺖ ﻛـﺎﻫﺶ ﺧﺴـﺎرات ﺳـﻴﻞ ﻣـﻮرد ﺗﻮﺟـﻪ ﺑﺎﺷـﺪ . ﺟﺎﺑﺠـﺎﻳﻲ و اﻧﺘﻘـﺎل ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن و ﻫﺎ ﺳﻜﻮﻧﺘ ﻫﺎ ﮕﺎه از ﻣﺴﻴﺮ رودﺧﺎﻧﻪ ، ﻫﺎ ﻣﺴﻴﻞ و ﻫﺎ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ﻫﺎ ﺑﻪ ﻣﻨﺎﻃﻖ اﻣﻦ و دور از ﺧﻄـﺮ ﺳـﻴﻼب از ﺟﻤﻠـﻪ ﻣﻮاردی اﺳﺖ ﻛﻪ ﻣﻨﺎﻓﻊ دراز ﻣﺪت اﻗﺘﺼﺎدی و اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ و زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ را ﺑﻪ ﻫﻤﺮاه دارد ]22 [ . ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ ﻣﻮاﻧﻊ در ﻣﺴﻴﺮ رودﺧﺎﻧﻪ و ﻫﺎ ﻣﺴﻴﻞ ﻫﺎ از ﻗﺒﻴﻞ ﭘﻞ ﻫﺎ و آﺑﮕﺬرﻫﺎی اﺣﺪاث ﺷﺪه ﺑﺎ ﻃﺮ اﺣﻲ ﻧﺎﻣﻨﺎﺳﺐ ، ﺗﺠﺎوز ﺑـﻪ ﺣـﺮﻳﻢ رودﺧﺎﻧـﻪ ﻫـﺎ و اﺣـﺪاث ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن و ﺗﺎﺳﻴﺴ ﺎت ﻣﺨﺘﻠﻒ آﺑﮕﻴﺮی و ﻳﺎ ﻫﺮ ﻧﻮع ﺗﻐﻴﻴﺮات ﻛﻪ ﻣﻨﺠﺮ ﺑﻪ ﻛﺎﻫﺶ ﻇﺮﻓﻴﺖ ﻋﺒﻮر ﻣﻲ راه ﺳﻴﻞ ﮔﺮدد ، اﻳﻦ اﻣﻜﺎن را ﻓﺮاﻫﻢ ﻣﻲ ﺳﺎزد ، ﺗﺎ ﺑﺮای اﺻﻼح و ﻳﺎ ﭘﺎک ﺳﺎزی ﻫﺎ آن ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی و ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺟﺪی اﻧﺠﺎم ﮔﻴﺮد ]22 [ . ﺑﺎزدﻳﺪ رود ﺧﺎﻧﻪ و ﻣﺴﻴﻞ ﻫﺎ ﻗﺒﻞ از ﻓﺼﻞ ﺳﻴﻼﺑﻲ در ﺷﻬﺮﻫﺎ، روﺳﺘﺎﻫﺎ و ﺑﺮای ﺟﺎده ﻫﺎی ارﺗﺒﺎﻃﻲ ﺣﺎﻳﺰ اﻫﻤﻴﺖ زﻳﺎدی اﺳﺖ . در ﻫﺮ ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ آﻣﺎر و اﻃﻼﻋﺎت ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ رﻳﺰش ﻫﺎی ﺟﻮی و ﺟﺮﻳﺎن ﻫﺎی ﺳﻴﻼﺑﻲ ﻣﻲ ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ ﻣﺤﺪوده زﻣﺎﻧﻲ وﻗﻮع را ﻫـﺎ آن ﻣﺸﺨﺺ ﻧﻤﻮد و ﻫﺮ ﺳﺎﻟﻪ ﻣﺪﺗﻲ ﻗﺒﻞ از ﻣﺤﺪوده زﻣﺎﻧ ﻲ ﻣﺬﻛﻮر اﻗﺪام ﺑﻪ ﺑﺎزدﻳﺪ از ﻛﻠﻴـﻪ رودﺧﺎﻧـﻪ ﻫـﺎ و ﻣﺴـﻴﻞ )ﻫـﺎ ﺳـﻴﻞ و ( ﻫـﺎ راه ﺑﻪ ﺧﺼﻮص از ﻣﺤﻞ ﺗﻘﺎﻃﻊ ﺑﺎ ﺟﺎده ﻫﺎ، راه آﻫﻦ و در ﺣﺎﺷﻴﻪ ﺷﻬﺮﻫﺎ و روﺳﺘﺎﻫﺎ ﻧﻤﻮد . اﻳﻦ ﻛﺎر ﻣﻲ ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ در ﻗﺎﻟﺐ ﻳﻚ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳـﺰی ﻣﺪون و ﺗﻮﺳﻂ ارﮔﺎن ﻫﺎی ذﻳﻨﻔﻊ ﻳﺎ دارای ﻣﺴﻮوﻟﻴﺖ اﻧﺠﺎم ﮔﻴﺮد و ﻫﺮ ﻳﻚ در ﻣﺤﺪوده وﻇﺎﻳﻒ و ﻣﺴﻮوﻟﻴﺖ ﻫـﺎی ﺧـﻮد ﺑـﺎ اﻧﺠـﺎم ﻋﻤﻠﻴﺎت ﭘﺎک ﺳﺎزی و آزادﺳﺎزی ﺑﺴﺘﺮ، ﺷﺮاﻳﻂ را ﺑﺮای ﻋﺒﻮر ﺳﻴﻼب در ﺑﺴﺘﺮ ﻃﺒﻴﻌﻲ آن ﻓﺮاﻫﻢ ﺳﺎزد . 8 - 3 - 1 - 7 - ﺗﻌﻴﻴﻦ ﭘﺎﻳﮕﺎه ﻫﺎ ی ﻛﻤﻚ رﺳﺎﻧ ﻲ و ﺳﺎزﻣﺎﻧﺪﻫﻲ ﮔﺮوه ﻫﺎ ی اﻣﺪاد ﭘﻴﺶ از وﻗﻮع ﺳﻴﻼب، ﻣﺤﻞ ﭘﺎﻳﮕﺎه ﻫﺎ ی اﻣﺪادرﺳﺎﻧﻲ ، ﺑﺎﻳﺪ روی ﻧﻘﺸﻪ ﻫﺎ ی ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺑﺤﺮان ﻣﺸﺨ ﺺ ﺷﺪه ﺑﺎﺷﻨﺪ . ﻧﻘﺸﻪ ﻫﺎ ی ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺑﺤﺮان، ﻧﻘﺸﻪ ﻫﺎ ﻳﻲ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻛﻪ ﺑﺮ روی ، ﻫﺎ آن ﭘﻬﻨﻪ ﻫـﺎ ی در ﻣﻌـﺮض ﺧﻄـﺮ، ﻣﺴـﻴﺮﻫﺎی ﻓـﺮار و ﺗﺨﻠﻴـﻪ و ﻫﻤﭽﻨـﻴﻦ ﻣﺤﻞ ﻫﺎ ی اﻣﻦ ﺑﺮ روی ﻫﺎ آن ، ﻣﺸﺨﺺ . اﻧﺪ ﺷﺪه ﻛﻠﻴﻪ ﺳﺎزﻣﺎن ﻫﺎ ی درﮔﻴﺮ در ﺳﻴﻞ، ﻣﺎﻧﻨﺪ ﻫﻼل اﺣﻤﺮ، ﭘﻠﻴﺲ، ﺳـﺘﺎد ﻣـﺪﻳﺮﻳﺖ ﺑﺤﺮان، وزارت راه و ﺗﺮاﺑﺮی، ﺷﻬﺮ داری ، ﻫﺎ ﺑﺨﺶ داری ، ﻫﺎ ﻓﺮﻣﺎﻧﺪاری ﻫﺎ و ﺣﺘﻲ دﻫﺪاری ﻫﺎ ی ﻣﺮﺑﻮط ، ﺑﺎﻳﺪ ﭼﻨﻴﻦ ﻧﻘﺸﻪ ﻫـﺎ ﻳﻲ را در ﻣﺤﺪوده ﺗﺤﺖ ﺣﻔﺎﻇﺖ ﺧﻮد، داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﻨﺪ ﺗﺎ در ﻫﻨﮕﺎم وﻗﻮع ﺑﺤﺮان، ﺗﺼﻤﻴﻢ ﮔﻴﺮی ﻫﺎ ی ﺻﺤﻴﺢ را اﻋﻤﺎل ﻛﻨﻨﺪ . ﻣﺴﻮوﻟ ﻴﺖ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﭘﺎﻳﮕﺎه ﻫﺎ ی ﻛﻤﻚ رﺳﺎﻧ ﻲ ﻣﻌﻤﻮﻻ ﺑﺮ ﻋﻬﺪه ﺳﺘﺎد ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺑﺤﺮان، ﺳﺎزﻣﺎن ﻫﻼ ل اﺣﻤﺮ، ﭘﻠﻴﺲ و آﺗﺶ ﻧﺸﺎﻧﻲ ﻣﻲ ﻫﺎ ﺑﺎﺷﺪ . در ﺻﻮرت ﻛﻢ ﺑﻮدن ﺗﻌﺪاد ﭘﺎﻳﮕﺎه ﻫﺎ ی ﻛﻤﻚ رﺳﺎﻧ ﻲ، ﺑﺮ روی ﻧﻘﺸﻪ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺑﺤﺮان، اﻳﻦ ﻛﻤﺒﻮد، از ﻃﺮﻳﻖ اﺳﺘﺎﻧﺪاری ﻫﺎ ، ﺑﻪ ﻛﻠﻴﻪ ﺳﺎزﻣﺎن ﻫﺎ ی ﻣﺴﻮول ، اﺑﻼغ ﺷﺪه و در ﻧﻬﺎﻳﺖ ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﻫﺎ ﮔﺮوه ی اﻣﺪادی داوﻃﻠﺐ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻣﻲ ﺷﻮد . ﻣﺤﻞ اﺳﺘﻘﺮار ﻫﺎ ﮔﺮوه ی ﺳﺎزﻣﺎﻧﺪﻫﻲ داوﻃﻠﺒﻴﻦ اﻣﺪاد، ﻛﻪ ﺑﻬﺘﺮ اﺳﺖ ﻧﺰدﻳﻚ ﺑﻪ ﻣﺒﺎدی ورودی ﻣﻨـﺎﻃﻖ آﺳـﻴﺐ دﻳـﺪه ﺑﺎﺷـﺪ، ﺑﺎﻳـﺪ در روی ﻧﻘﺸﻪ ﻣﺸﺨﺺ ﺷﻮد . 150 31 / 05 / 94 راﻫﻨﻤﺎی ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ 8 - 3 - 1 - 8 - اﻳﻤﻦ ﺳﺎزی ﺷﺒﻜﻪ و ﻫﺎ ﺷﺮﻳﺎن ﻫﺎ ی ﺣﻴﺎﺗﻲ1 ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ ﻫﺎ ی ﺧﺪﻣﺎﺗﻲ درﺟﺎﻣﻌﻪ ﺷﻬﺮی ﻛﻪ ﻛﺎرﻛﺮد ﻫﺎ آن ﺑﺮ روی ﻳﻜﺪﻳﮕﺮ اﺛﺮ ﻣﺘﻘﺎﺑﻞ دارد و زﻧﺪﮔﻲ ﺷﻬﺮی ﺑﻪ ﻫﺎ آن واﺑﺴﺘ ﻪ اﺳﺖ ﺗﻮان ﻣﻲ را ﺷﺮﻳﺎن ﻫﺎ ی ﺣﻴﺎﺗﻲ ﺟﺎﻣﻌﻪ ﻧﺎﻣﻴﺪ . ﺑﻪ ﺑﻴﺎن دﻳﮕﺮ ﻫﺎ ﺳﺎزه ﻳﻲ ﻛﻪ زﻧﺪﮔﻲ ﺷﻬﺮی ﺑﻪ ﻫﺎ آن ﺑﺴﺘﮕﻲ زﻳﺎدی دارﻧﺪ و ﻋﻤﻠﻜﺮد ﺑﺪ ﻫﺎ آن ﺑﺎﻋﺚ ﻋﻤﻠﻜﺮد ﺑﺪ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺷﻬﺮی ﻣﻲ را ﺷﻮد ﺷـﺮﻳﺎن ﻫـﺎ ی ﺣﻴـﺎﺗﻲ ﮔﻮﻳﻨـ . ﺪ وﺟـﻮد آﮔـﺎﻫﻲ ﻛـﺎﻓﻲ درﻣـﻮرد ﺗﺎﺛﻴﺮ ﭘﺬﻳﺮی ﺷﺮﻳﺎن ﻫﺎ ی ﺣﻴﺎﺗﻲ از ﺳﻮاﻧﺢ ﻃﺒﻴﻌﻲ اﻣﺮ ی اﺟﺘﻨﺎب ﻧﺎﭘﺬﻳﺮ ﺑﻪ ﻧﻈﺮ ﻣﻲ رﺳﺪ . ﺷﺮﻳﺎن ﻫﺎ ی ﺣﻴﺎﺗﻲ ﺷﺎﻣﻞ ﺧﻄـﻮط راه، راه آﻫﻦ، ﺗﻠﻔﻦ، آب، ﺑﺮق و ﮔﺎز ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ ]47 [ .درﺻﻮرﺗﻲ ﻛـﻪ ﭼﻨـﻴﻦ ﺗﺴـﻬﻴﻼﺗﻲ، ﭘـﻴﺶ از ﺳـﻴﻼب، ﺑﺮاﺳـﺎس ﻧﻘﺸـﻪ ﻫـﺎ ی ﭘﻬﻨﻪ ﺑﻨﺪی ﺳﻴﻞ، در ﻧﻘﺎط آﺳﻴﺐ ﭘﺬﻳﺮ ﻗﺮار ﮔﻴﺮﻧﺪ، ﺑﺎﻳﺪ اﻳﻤﻦ ﺳﺎزی ﺷﻮﻧﺪ . ﺑﺮای اﻳﻤﻦ ﺳﺎزی اﻳﻦ ﺗﺎﺳﻴﺴ ﺎت، ﻣﻲ ﺑﺎﻳﺴﺖ ﻗﺒـﻞ از رﺧﺪاد ﺳﻴﻼب، اﻋﺘﺒﺎرات ﻣﺎﻟﻲ ﻻزم، ﺟﺬب و ﭘﺲ از ﺗﺨﺼﻴﺺ ﺑﻮدﺟﻪ، اﻳﻤﻦ ﺳﺎزی ﺷﺮﻳﺎن ﻫﺎ ی ﺣﻴﺎﺗﻲ ﺑﻪ ﻣﺮﺣﻠﻪ اﺟﺮا درآﻳﺪ . 8 - 3 - 1 - 9 - ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی و ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﻲ اﻣﻜﺎﻧﺎت ﻣﻮﺟﻮد دﺳﺘﮕﺎه ﻫﺎ ی دوﻟﺘﻲ دارای اﻣﻜﺎﻧﺎﺗﻲ ﻫﺴﺘﻨﺪ، ﻛﻪ اﻟﺰاﻣﺎ در اﺧﺘﻴﺎر ﻫﺎ ﮔﺮوه ی اﻣـﺪاد ﻧﻴﺴـﺘﻨﺪ . اﻣـﺎ در ﻫﻨﮕـﺎم وﻗـ ﻮع ﺑﺤـﺮان ﺗﻮاﻧ ﻣﻲ ﻨﺪ ﺑﺴﻴﺎر ﻣﻔﻴﺪ و ﺣﺎﻳﺰ اﻫﻤﻴﺖ ﺑﺎﺷﻨﺪ . ﺑﻬﺘﺮ اﺳﺖ ﺳﺎزﻣﺎن ﻫﺎ ی واﺑﺴﺘﻪ ﺑﻪ دوﻟﺖ ﻣﺎﻧﻨﺪ وزارت راه و ﺗﺮاﺑﺮی، وزارت ﺟﻬﺎد ﻛﺸﺎورزی و ﻏﻴﺮه، ﻫﺮ ﺳﺎﻟﻪ ﮔﺰارﺷﻲ از ﻛﻠﻴﻪ اﻣﻜﺎﻧﺎت ﻣﻮﺟﻮد در درون ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﺮﺑﻮط ﺑـﻪ ﻣﻨﻈـﻮر ﻛﻤـﻚ رﺳـﺎﻧ ﻲ در ﺷـﺮاﻳﻂ ﺑﺤﺮاﻧﻲ ﺗﻬﻴﻪ ﻛﻨﻨﺪ . اﻳﻦ ﮔﺰارش ﻮاﻧﺗ ﻣﻲ ﺪ ﺷﺎﻣﻞ، ﺗﻌﺪاد ﭘﺮﺳﻨﻞ و ﻧﻴﺮوی اﻧﺴﺎﻧﻲ، ﻣﻘﺪار ﻓﻀﺎی اﺳﺘﻘﺮار، ﺗﻌـﺪاد و ﻧـﻮع وﺳـﺎﻳﻞ ﻧﻘﻠﻴﻪ و ﺳﺎﻳﺮ اﻣﻜﺎﻧﺎت و ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﻫﺎ ی اﻧﺴﺎﻧﻲ ﺑﺎﺷﺪ و در ﻫﺮ ﺳـﺎزﻣﺎن ﺳـﻪ ﻣﺴـﻮول در ﻫـﺎ رده ی اول، دوم و ﺳـﻮم، ﻣﺴـﻮوﻟ ﻴﺖ اﻣﻜﺎﻧﺎت ﻓﻮق اﻟﺬﻛﺮ را در ﻫﻨﮕﺎم ﺑﺮوز ﺣﺎدﺛﻪ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﻨﺪ، ﺗﺎ ﺑﺘﻮان ﺑﺎ دﺳﺘﺮﺳﻲ ﺑ ﻪ ﺷﻤﺎره ﺗﻠﻔﻦ اﻳﻦ اﻓﺮاد، در ﻣﻮاﻗﻊ ﻧﻴـﺎز، ﺑـﻪ ﻫﺎ آن رﺟﻮع ﻛﺮد . ﺑﺎ اﻧﺘﺨﺎب ﺳﻪ ﻣﺴﻮول ، در ﺳﻪ رده ﺳﺎزﻣﺎﻧﻲ، در ﺻﻮرت ﻋﺪم دﺳﺘﺮﺳﻲ ﺑﻪ ﻓـﺮد ﻣﺴـﻮول رده اول ﺑـﺎ ﺳـﺎﻳﺮ اﻓﺮاد ﻣﺴﻮول در ﻫﺎ رده ی ﭘﺎﻳﻴﻦ ﺗﺮ ، در ﻫﻨﮕﺎم ﺣﺎدﺛﻪ ﺗﻤﺎس ﮔﺮﻓﺘﻪ ﻣﻲ ﺷﻮد . 8 - 3 - 2 - ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺑﺤﺮان در ﻫﻨﮕﺎم ﺳﻴﻼب ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺑﺤﺮان در ﻫﻨﮕﺎم ﺳﻴﻼب، ﺑﻪ ﻃﻮر ﻛﻠﻲ، ﺷﺎﻣﻞ ارزﻳﺎﺑﻲ ﻣﻨﻄﻘﻲ از وﺿﻌﻴﺖ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ در زﻣﺎن وﻗـﻮع ﺳـﻴﻼب، ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﻛﻮﺗﺎه ﻣﺪت ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری از ﺗﺎﺳﻴﺴ ﺎت ﻣﻬﺎر ﺳﻴﻼب و ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﻋﻤﻠﻴﺎت اﻣـﺪاد و ﻧﺠـﺎت، ﻣـﻲ ﺑﺎﺷـﺪ . در اﻳـﻦ ﻓﺮآﻳﻨـﺪ، ﭘﺘﺎﻧﺴﻴﻞ ﺣﻮادﺛﻲ ﻛﻪ ﺗﻮاﻧ ﻣﻲ ﺪ ﺳﻴﻼب را از ﺣﺎﻟﺖ ﻋﺎدی ﺧﺎرج ﻧﻤﺎﻳﺪ ) ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺷﻜﺴﺖ ﻫـﺎ ﮔﻮره ، ﻃﻮﻓـﺎن ﺳـﻴﻞ آﺳـﺎ، ﺑﺎرﻧـﺪﮔﻲ ﺷﺪﻳﺪ ( ارزﻳﺎﺑﻲ ﺷﺪه و راه ﺣﻞ و اﺑﺰار ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺑﺮای ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ ﺑﺎ آن ) ﺷﺎﻣﻞ ﻫﺎ ﺳﺎزه ی اﺿـﻄﺮاری ﻣﻬـﺎر ﺳـﻴﻞ، ﻳـﺎ ﺑﻬﻴﻨـﻪ ﻛـﺮدن ﺷﺮاﻳﻂ ﻣﻮﺟﻮد ( اراﺋﻪ ﻣﻲ ﺷﻮد ﻛﻪ در ﻋﻤﻞ ﺑﻪ ﻣﻌﻨﺎی ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی ﺑﺮای ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺑﺤﺮان ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﺑﺎ اﻳﻦ ارزﻳﺎﺑﻲ، ﺗﺼﻤﻴﻢ ﮔﻴﺮان ﻧ ﺤﻮه ﻋﻤﻞ در اﻳﻦ ﺷﺮاﻳﻂ را ﻣﻲ داﻧﻨﺪ و ﺗﺼﻤﻴﻢ ﺑﺮای ﺗﺨﻠﻴﻪ ﻣﺤﻞ و اﺳﻜﺎن ﻣﺠﺪد را اﻧﺠﺎم ﻣﻲ دﻫﻨـﺪ . ﺣـﺪاﻗﻞ ﻛـﺮدن زﻣـﺎن ﻛﻤﻚ رﺳﺎﻧ ﻲ در ﺷﺮاﻳﻂ ﺳﻴﻼﺑﻲ از ﻣﻮاردی اﺳﺖ ﻛﻪ در اﻳﻦ ﻗﺴﻤﺖ از ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ آن ﺗﻮﺟﻪ ﺷﻮد . 1- Lifeline ﻓﺼﻞ ﻫﺸﺘﻢ- ﮔﺰﻳﻨﻪ و ﻫﺎ راﻫﻜﺎرﻫﺎ ﺖﻳﺮﻳﻣﺪ ی ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی ﻪﻴﺗﻬ و ﻼبﻴﺳ ﻃﺮح 31 / 05 / 94 151 8 - 3 - 2 - 1 - ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ ﻫﺸﺪار ﺳﻴﻼب در ﻫﻨﮕﺎم ﺳﻴﻼب ﻫﺸﺪار وﻗﻮع ﺧﺒﺮ ﺳﻴﻞ، ﻛﻪ اوﻟﻴﻦ اﻗﺪ ام ﭘﺲ از ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ ﻳﻚ ﺳﻴﻞ ﻗﺮﻳﺐ اﻟﻮﻗﻮع، ﺑﻪ ﻣﻨﻈـﻮر اﺟـﺮای اﻗـﺪاﻣﺎت اﺿـﻄﺮاری ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ ، ﺷﺎﻣﻞ ﺳﻪ ﻣﺮﺣﻠﻪ ﺑﻪ ﺷﺮح زﻳﺮ اﺳﺖ : ﻣﺮﺣﻠﻪ اول : ﺗﺼﻤﻴﻢ ﮔﻴﺮی ﺑﺮای اﻳﻦ ﻛﻪ آﻳﺎ ﻫﺸﺪار داده ﺷﻮد ﻳﺎ ﺧﻴﺮ ﻣﺮﺣﻠﻪ دوم : ﺗﺼﻤﻴﻢ ﮔﻴﺮی ﺑﺮای ﺗﻨﻈﻴﻢ ﭘﻴﺎم ﻫﺸﺪار و ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ اﻓﺮادی ﻛﻪ اﻳﻦ ﻫﺸﺪارﻫﺎ را درﻳﺎﻓﺖ ﻣﻲ ﻛﻨﻨﺪ . ﻣﺮﺣﻠﻪ ﺳﻮم : روش ﻫﺎ ﻳﻲ ﻛﻪ اﻳﻦ ﻫﺸﺪارﻫﺎ ﻣﻨﺘﺸﺮ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ ) ﻣﺎﻧﻨﺪ رادﻳﻮ، ﺗﻠﻮﻳﺰﻳﻮن، ﻫﺸﺪار ﺧﺎﻧﻪ ﺑﻪ ﺧﺎﻧﻪ و ﻏﻴﺮه ( اﻋﻼم ﺧﻄﺮ ﺳﻴﻞ ﻣﻌﻤﻮﻻ ﺑﻪ ﻧﻬﺎدﻫﺎی دوﻟﺘﻲ ﻳﺎ ﻧﻴﻤﻪ ﺧﺼﻮﺻﻲ ﻣﺎﻧﻨﺪ وزارت ﻫﺎ ﺧﺎﻧﻪ ی ﻧﻴﺮو و ﻛﺸﻮر ﻳـﺎ ﻫـﺮ ﺳـﺎزﻣﺎﻧﻲ ﻛـﻪ ﻣﺴﻮول ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ اﻳﻤﻨﻲ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ ، واﮔﺬار ﻣﻲ ﺷﻮد . در ﻋ ﻴﻦ ﺣﺎل اﺧﻄﺎر و ﻫﺸﺪار وﻗﻮع ﺳﻴﻞ، از وﻇﺎﻳﻒ ﺳـﺎزﻣﺎن ﻫـﺎ ی ﻣﺤﻠـﻲ ﻣﺘﻮﻟﻲ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺷﺮاﻳﻂ اﺿﻄﺮاری و ﺳﺎزﻣﺎن ﻫﺎ ی ﻋﻤﻮﻣﻲ ﺗﺎﻣﻴﻦ اﻣﻨﻴﺖ و اﻳﻤﻨﻲ، ﻧﻈﻴﺮ ﭘﻠﻴﺲ و آﺗـﺶ ﻧﺸـﺎﻧﻲ و ﺳـﺎزﻣﺎن ﻫـﺎ ی ﺧﺪﻣﺎت ﻋﻤﻮﻣﻲ ﻧﻈﻴﺮ ﻫﻼل اﺣﻤﺮ و ﻫﺎ ﮔﺮوه ی اﻣﺪاد، ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ در ﺑﺮﺧﻲ ﻛﺸﻮرﻫﺎ، ﻫﺸﺪار ﺧﻄﺮ ﺳﻴﻞ، ﺑـﻪ ﺳـﺎز ﻣﺎن ﻫﻮاﺷﻨﺎﺳﻲ واﮔﺬار ﻣﻲ ﺷﻮد و ﺑﻪ وﺳﻴﻠﻪ رادﻳﻮ و ﺗﻠﻮﻳﺰﻳﻮن اﻃﻼع رﺳﺎﻧﻲ ﻣﻲ ] ﺷﻮد29 [. ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ ﺳﻴﻞ، ﺑﺮﺣﺴﺐ ﺗﺮاز آب در اﺷﻞ ﻫﺎی ﻧﺼﺐ ﺷﺪه در ﻃﻮل رودﺧﺎﻧﻪ ﻳﺎ ﺑﺮﺣﺴﺐ ﻣﻴﺰان ﺗﺨﻠﻴﻪ ﺳﻴﻼب در ﻧﻘﻄـﻪ ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ، ﺑﻴﺎن ﻣﻲ ﺷﻮد . ﻣﻀﺎﻓﺎ در ﺻﻮرت اﻣﻜﺎن، ﺑﺎﻳﺪ ﻣﻴﺰان ﺑﻴﺸﻴﻨﻪ ﺳﻴﻞ و زﻣﺎن وﻗﻮع آ ن، ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ و اﻋﻼم ﺷﻮد . آﺷـﻜﺎر اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﺎ اﻓﺰاﻳﺶ زﻣﺎن ﭘﻴﺶ ﻫﺸﺪار، دﻗﺖ ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ ﻫﺎ ﻛﺎﻫﺶ ﻳﺎﺑﺪ ﻣﻲ . ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر اﺟﺘﻨـﺎب از اﻋـﻼم ﻫﺸـﺪارﻫﺎی ﻏﻴﺮ ﻻزم ﻛﻪ ﻧﻬﺎﻳﺘﺎ ﻣﻮﺟﺐ ﺑﻲ اﻋﺘﺒﺎری ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ ﻫﺸﺪار ﺳـﻴﻼب در ﺑـﻴﻦ ﺟﻤﻌﻴـﺖ ﺳـﺎﻛﻦ در ﻣﻨﻄﻘـﻪ ﺧﻄـﺮ ﻣـﻲ ﺷـﻮد ، دوره ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ ﺑﺎﻳﺪ ﻣﺤﺪود ﺷ ]ﻮد 30 [. ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ رﺷﺪ ﺳﺮﻳﻊ و ﭘﻴﺸﺮﻓﺖ ﻫﺎ ی ﺣﺎﺻﻞ در ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ ﻫﺎ ی ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ اﻃﻼﻋﺎت، ﻟـﺰوم اﺳـﺘﻔﺎده از ﻫـﺎ آن در ﺗﺮﻛﻴـﺐ ﺑـﺎ ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ ﻫﺎ ی ﻫﺸﺪار ﺳﻴﻞ و ﺑﻬﺴﺎزی ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ ﻫﺎ ی ﻣﻮﺟﻮد از اﻫﻤﻴﺖ ﻓﻮق اﻟﻌﺎده ای ﺑﺮﺧﻮرردارﮔﺮدﻳﺪه اﺳﺖ . در اﻳﻦ راﺳﺘﺎ ﺳـﺎﻣﺎﻧﻪ ﭘﺸﺘﻴﺒﺎﻧﻲ ﺗﺼﻤﻴﻢ ﮔﻴﺮی ، ﻛﻪ ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ ی ا ﻣﺘﺸﻜﻞ از زﻳﺮ ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ ﻫﺎ ی ﻧﺮم اﻓﺰاری و ﻣﺒﺘﻨﻲ ﺑﺮ اﺳﺘﻔﺎده از ﻣـﺪل وﭘﺎﻳﮕـﺎه اﻃﻼﻋـﺎﺗ ﻲ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ ، در ﻛﻞ ﺑﻪ ﺑﺎﻻﺑﺮدن ﻛﺎراﻳﻲ ﺗﺼﻤﻴﻢ ﮔﻴﺮ ﻧﺪﮔﺎن در اﻧﺠﺎم ﻣﺴﻮوﻟﻴﺖ ﻫﺎ ی ﻧﻴﻤﻪ ﺳﺎﺧﺘﺎری ﻛﻤﻚ ﺷﺎﻳﺎﻧﻲ ﻣﻲ ﻧﻤﺎﻳﺪ . ﻧﻘـﺶ اوﻟﻴﻪ ﻳﻚ ﭘﺸﺘﻴﺒﺎﻧﻲ ﺗﺼﻤﻴﻢ ﮔﻴﺮی ﻛﻤﻚ ﺑﻪ ﺗﺼﻤﻴﻢ ﮔﻴﺮ ﻧﺪه در ﻓﺮآﻳﻨﺪ ﻗﻀﺎوت و ﺗﺼﻤﻴ ﻢ ﮔﻴﺮی در ﻣﻮرد ﻣﺸﻜﻼﺗﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﻪ ﺧﻮﺑﻲ ﺗﻌﺮﻳﻒ ﻧ . اﻧﺪ ﺸﺪه ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ ﻧﺎﻣﺒﺮده از اﺟﺰا و ﺳﻄﻮح ﻣﺨﺘﻠﻔﻲ ﺑﺮﺧﻮردار ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ در ارﺗﺒﺎط ﺑﺎ ﻳﻜﺪﻳﮕﺮ ﻛﺎر ﻣـﻲ ﻛﻨﻨـﺪ و ﻫﻢ روی رﻓﺘﻪ ﻣﺪﻳﺮان را در اﻣﺮ ﺗﺼﻤﻴﻢ ﮔﻴﺮی ﻳﺎری ﻣﻲ ﻧﻤﺎﻳﻨـﺪ . ﺳـﺎﻣﺎﻧﻪ ﺗﺮﻛﻴﺒـﻲ ﻫﺸـﺪار ﺳـﻴﻞ - ﭘﺸـﺘﻴﺒﺎﻧﻲ ﺗﺼـﻤﻴﻢ ﮔﻴـﺮی ، ﻫﺎی داده ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ ﺳﻴﻞ ﺑﺮﺣﺴﺐ ﻧﻴﺎز ﺷﺎﻣﻞ داده ﻫﺎی ﻫﻮاﺷﻨﺎﺳـﻲ، ﺑـﺎرش، ﺗـﺮاز آب رودﺧﺎﻧـﻪ و ﺷـﺪت ﺟﺮﻳـﺎن رودﺧﺎﻧﻪ را ﺗﻮﺳﻂ زﻳ ﺮ ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ ﻣﺮﺑﻮط ﭘﺎﻳﺶ و در ﭘﺎﻳﮕﺎه داده ﻫﺎ ذﺧﻴﺮه ﻣﻲ ﻧﻤﺎﻳﺪ ﺳﭙﺲ زﻳﺮ ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ ﺗﺸﺨﻴﺺ ﺧﻄـﺮ، داده ﻫـﺎی ﮔﺮدآوری ﺷﺪه ﺑ ﻪ ﻫﻨﮕﺎم را ﺑﺎ ﻣﻘﺎدﻳﺮ آﺳﺘﺎﻧﻪ ﺗﻌﺮﻳﻒ ﺷﺪه ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ ﻧﻤﻮده و ﺑﺪﻳﻦ ﻃﺮﻳﻖ اﺑﺰار ﻗﻀﺎوت ﺻـﺤﻴﺢ در ﻣـﻮرد ﺳـﻄﺢ ﺧﻄﺮ و ﻋﻜﺲ اﻟﻌﻤﻞ ﻣﻨﺎﺳﺐ را در اﺧﺘﻴﺎر ﺗﺼﻤﻴﻢ ﮔﻴﺮ ﻧﺪه ﻗﺮار دﻫﺪ ﻣﻲ ﺗﺎ ﺑﺪﻳﻦ وﺳﻴﻠﻪ ﺗﺼﻤﻴﻢ ﮔﻴﺮی ﺑﻪ ﻫﻨﮕﺎم ﺻﻮرت ﮔﻴﺮد . 152 31 / 05 / 94 راﻫﻨﻤﺎی ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ 8 - 3 - 2 - 2 - ﺟﺴﺘﺠﻮ و ﻧﺠﺎت ﻗﺎﻧﻮن ﺗﺸﻜﻴﻞ ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺑﺤﺮان در ﺳﺎل 1387 ، در ﺟﻠﺴﻪ ﻫﻴﺎت وزﻳﺮان ﺗﺼﻮﻳﺐ ﺷﺪ . ﺑﺮ ﻃﺒﻖ ﻣﺎده 6 ،اﻳﻦ ﻗـﺎﻧﻮن اﻳﻦ ﺳﺎزﻣﺎن ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر اﻳﺠﺎد ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﻲ و اﻧﺴﺠﺎم در ﻣﺮاﺣﻞ ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺑﺤﺮان و ﺳﺎزﻣﺎﻧﺪﻫﻲ و ﺑﺎزﺳﺎزی ﻣﻨﺎﻃﻖ آﺳﻴﺐ دﻳﺪه و اﺳﺘﻔﺎده از ﻫﻤﻪ اﻣﻜﺎﻧﺎت و ﻟﻮازم ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز وزارت ، ﻫﺎ ﺧﺎﻧﻪ ﻣﻮﺳﺴ ﺎت و ﺷﺮﻛﺖ ﻫﺎ ی دوﻟﺘﻲ و ﻋﻤﻮﻣﻲ، ﺑﺎﻧﻚ و ﻫﺎ ﺑﻴﻤﻪ ﻫﺎ و ﺑﻴﻤﻪ ﻫﺎ ی دوﻟﺘﻲ، ﻧﻴﺮوﻫﺎی ﻧ ﻈﺎﻣﻲ و اﻧﺘﻈﺎﻣﻲ، ﻣﻮﺳﺴﺎت ﻋﻤﻮﻣﻲ ﻏﻴﺮدوﻟﺘﻲ ، ﺷﻮراﻫﺎی اﺳﻼﻣﻲ، ﺷﻬﺮداری ، ﻫـﺎ ﺗﺸـﻜﻞ ﻫـﺎ ی ﻣﺮدﻣﻲ و ﻣﻮﺳﺴﺎﺗﻲ ﻛﻪ ﺷﻤﻮل ﻗﺎﻧﻮن ﺑﺮ ﻫﺎ آن ﻣﺴﺘﻠﺰم ذﻛﺮ ﻧﺎم اﺳﺖ، دﺳﺘﮕﺎه ﻫﺎ ی ﺗﺤﺖ اﻣﺮ ﻣﻘﺎم ﻣﻌﻈﻢ رﻫﺒﺮی و ﻧﻴﺮوﻫـﺎی ﻣﺴﻠﺢ، در ﺻﻮرت ﺗﻔﻮﻳﺾ اﺧﺘﻴﺎر ﻣﻌﻈﻢ ﻟﻪ، ﺑﺮای ﺑﻬﺮه ﻣﻨﺪ ی ﺑﻬﻴﻨﻪ از ﺗﻮاﻧﻤﻨﺪی ﻫﺎ ی ﻣﻠﻲ ﻣﻨﻄﻘﻪ ای و ﻣﺤﻠﻲ، در ﻣﻮاﺟﻬـﻪ ﺑـﺎ ﺣﻮادث ﻃﺒﻴﻌﻲ و ﺳﻮاﻧﺢ ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ ﻧﺸﺪه، ﺗﺸﻜﻴﻞ ﮔﺮدﻳﺪه اﺳﺖ ]46 [ . ﻟﺬا ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﺣﺎدﺛـﻪ ﺧﻴـﺰ ﺑـﻮدن ﻛﺸـﻮر اﻳـﺮان، ﺑـﻪ ﻣﻮﺟﺐ اﻳﻦ ﻗﺎﻧﻮن، در ﺻﻮرت ﺑﺮوز ﺣﻮادث ﻏﻴﺮﻣﺘﺮﻗﺒﻪ، ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺑﺤﺮان، ﻣﺴﻮوﻟ ﻴﺖ ﻛﻠﻴﻪ ﻣﺴﺎﻳﻞ را ﻋﻬﺪه ﻣﻲ دار ﺑﺎﺷـﺪ و در ﺻﻮرت ﺗﺸﺨﻴﺺ، در ﺟﻬﺖ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺑﻬﻴﻨﻪ، ﺗﻮاﻧ ﻣﻲ ﺪ از ﻛﻠﻴﻪ ﻣﻮﺳﺴ ﺎﺗﻲ ﻛﻪ ﻧﺎم ﺑـﺮده ﺷـﺪ، اﺳـﺘﻔﺎده ﻛﻨـﺪ . زﻳـﺮا وﻗـﻮع ﺣﻮادث ﻃﺒﻴﻌﻲ ﮔﺴﺘﺮده، ﺑﻪ وﻳﮋه در ﺷﻬﺮﻫﺎی ﺑﺰرگ ﻫﻤﻮاره ﺑﺎ ﭘﻴﺎﻣﺪﻫﺎی ﻣﻨﻔﻲ، ﺑﻲ ﻧﻈﻤﻲ و آﺷﻔﺘﮕﻲ ﻫﻤﺮاه اﺳﺖ و ﺣﻀـﻮر ﻳﻚ ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﺴﻮول از ﭘﻴﺶ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺷﺪه، در ﭼﻨﻴﻦ زﻣﺎﻧﻲ، ﺑﺴﻴﺎر ﺿﺮوری اﺳﺖ . ﻋ ﻤﻠﻴﺎت ﺟﺴﺘﺠﻮ و ﻧﺠﺎت در ﻫﻨﮕﺎم وﻗﻮع ﺳﻴﻞ، ﺷﺎﻣﻞ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻣﻮﻗﻌﻴﺖ1، دﺳﺘﺮﺳﻲ ﺑﻪ ﻣﺤﻞ ﺣﺎدﺛﻪ2 ، ﺗﺜﺒﻴـﺖ3 و ﺣﻤـﻞ و ﻧﻘﻞ4 ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ . در اﻳﻦ ﻣﻴﺎن، ﻧﻘﺶ ﻧﻴﺮوﻫﺎی ﺗﺨﺼﺼﻲ ﺑﺮای ﻧﺠﺎت ﺟـﺎن اﻓـﺮاد ﮔﺮﻓﺘـﺎر در زﻳـﺮ آوار و رﺳـﻴﺪﮔﻲ اوﻟﻴـﻪ ﺑـﻪ ﻣﺠﺮوﺣﻴﻦ از ﻧﻈﺮ ﻛﻤﻲ ﺑﺴﻴﺎر ﻣﺤﺪود ﻣﻲ ﺷﻮد ، زﻳﺮا ﻋﺎﻣﻞ زﻣﺎن و وﺳ ﻌﺖ ﻓﻴﺰﻳﻜﻲ ﺣﺎدﺛﻪ در ﻣﻮﻓﻘﻴﺖ ﻋﻤﻠﻴﺎت ﻧﺠـﺎت ﺣـﺮف اول را . زﻧﺪ ﻣﻲ ﺗﺮﺑﻴﺖ ﻧﻴﺮوﻫﺎی ﻧﻴﻤﻪ ﺣﺮﻓﻪ ای در ﺳﻄﺢ ﻣﺤﻼت ﺑﺮ ﭘﺎﻳﻪ واﺣﺪ ﻫﻤﺴﺎﻳﮕﻲ ﺳﺒﺐ ﻣﻲ ﺷﻮد ﺗﺎ ﻓﻌﺎﻟﻴـﺖ ﺟﺴـﺘﺠﻮ و ﻧﺠﺎت ﻣﺼﺪوﻣﻴﻦ ﺑﺎ ﺳﺎزﻣﺎﻧﺪﻫﻲ و ﻛﻴﻔﻴﺖ ﺑﻬﺘﺮی اﻧﺠﺎم ﺷﺪه و ﻫﺪاﻳﺖ ﻧﻴﺮوﻫﺎی ﺗﺨﺼﺼﻲ ﻧﻴﺰ ﺑﺮاﺳﺎس اﻃﻼع رﺳﺎﻧﻲ ﻣﻨﺎﺳﺐ و ﺑﻪ ﻣﻮﻗ ﻊ ﻧﻴﺮوﻫﺎی ﻣﺮدﻣﻲ ﺑﻪ ﻧﺤﻮ ﺷﺎﻳﺴﺘﻪ ﺗﺮی ﺻﻮرت ﮔﻴﺮد . ﺗﺴﺮﻳﻊ ﺳﺎزﻣﺎﻧﺪﻫﻲ ﺷﺪه در ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻫﺎ ی اﻣﺪادرﺳـﺎﻧﻲ و ﻧﺠـﺎت، ﻋﻼوه ﺑﺮ ﻛﻪ اﻳﻦ آﺳﻴﺐ ﻫﺎ ی ﺟﺒﺮان ﻧﺎﭘﺬﻳﺮ را ﺗﺎ ﺑﻪ ﺣﺪ ﻗﺎﺑﻞ ﻗﺒﻮﻟﻲ ﻛﺎﻫﺶ دﻫﺪ ﻣﻲ ، ﺧـﺮوج از ﺷـﺮاﻳﻂ ﺑﺤﺮاﻧـﻲ و ﺑﺎزﮔﺸـﺖ ﺑـﻪ وﺿﻌﻴﺖ ﻋﺎدی را ﻧﻴﺰ ﺷﺘﺎب ﻣﻲ ﺑﺨﺸﺪ . ﺑﺎﻳﺪ ﺗﻮﺟﻪ داﺷﺖ ﻛﻪ ﺗﺮ ﻴﺶﺑ آﺳﻴﺐ دﻳﺪﮔﺎن ﺣﻮادث ﺑﺰرگ اﻛﺜـﺮا ﻧﻴﺎزﻫـﺎی ﻣﺤـﺪودی دارﻧﺪ ﻛﻪ ﺑﺮآورده ﻧﻤﻮدن ﻫﺎ آن ﺑﻪ ﺗﺨﺼﺺ و ﻣﻬﺎرت زﻳﺎدی اﺣﺘﻴﺎج ﻧـﺪارد و از ﻃﺮﻓـﻲ ﺗﻤـﺎم ﻛﺴـﺎﻧﻲ ﻛـﻪ در ﻳـﻚ ﻋﻤﻠﻴـﺎت ﺟﺴﺘﺠﻮ و ﻧﺠﺎت ﺷﺮﻛﺖ ﻣﻲ ﻛﻨﻨﺪ ، ﻓﻘﻂ ﺑﺨﺸﻲ از ﻛﺎر را اﻧﺠﺎم ﻣﻲ دﻫﻨﺪ . ﺑـﻪ ﻋﺒـﺎرﺗ ﻲ ﻫـﺮ ﻓـﺮدی ﻓﻘـﻂ ﺣﻠﻘـﻪ ای از زﻧﺠﻴـﺮه ﻋﻤﻠﻴ ﺎت ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . از آﻧﺠﺎﻳﻲ ﻛﻪ اﻳﻦ زﻧﺠﻴﺮه ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﺑﻪ ﻫﺎ ﻣﻬﺎرت ﻫﺎ ی ﻣﺘﻌﺪدی ﻧﻴﺎز دارد، اﺳﺘﻌﺪادﻫﺎی داوﻃﻠﺒﺎﻧﻪ ﻣﺮدﻣـﻲ، در ﻛﻨﺎر ﻳﻚ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی ﻫﻮﺷﻤﻨﺪاﻧﻪ، ﻗﺎﺑﻠﻴﺖ ﻫﺎ ی ﺧﻮﺑﻲ را در ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ ﺑﺎ ﺑﻼﻳﺎی ﻃﺒﻴﻌﻲ ﺑﺮای ﻣـﺪﻳﺮﻳﺖ ﻛـﻼن ﺣـﻮادث ﺑـﻪ وﺟـﻮد ﻣﻲ آورد . ﻣﻔﺎﻫﻴﻢ ﻛﻠﻲ ﺟﺴﺘﺠﻮ و ﻧﺠﺎت ﺪﺗﻮاﻧ ﻣﻲ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان اﺳﺎس و ﻗﺎﻋﺪه ﻛﻠﻲ آﻣﻮزش ﻫﺎ ی ﻫﻤﮕﺎﻧﻲ در ﺳﻄﺢ ﺟﺎﻣﻌﻪ ﺗـﺪوﻳﻦ ﺷﺪه و ﺳﻄﻮح ﺗﻌﻬﺪ و ﺗﺠﺮﺑﻪ ﺑﺮاﺳﺎس ﻧﻴﺎزﻣﻨﺪی ﻫﺎ ی ﻣﺤﻠـﻲ و ﻣﻨﻄﻘـﻪ ای ﺗﻌﺮﻳـﻒ ﺷـﻮد . ﺑـﻪ اﻳـﻦ ﺗﺮﺗﻴـﺐ، در ﻫـﺮ وﺿـﻌﻴﺖ 1- Location 2- Accessment 3- Stabilization 4- Transportation ﻓﺼﻞ ﻫﺸﺘﻢ- ﮔﺰﻳﻨﻪ و ﻫﺎ راﻫﻜﺎرﻫﺎ ﺖﻳﺮﻳﻣﺪ ی ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی ﻪﻴﺗﻬ و ﻼبﻴﺳ ﻃﺮح 31 / 05 / 94 153 ،اﺿﻄﺮاری ﻧﺎﺷﻲ از ﺣﻮادث ﺑﺰرگ ﺗﻮان ﻣﻲ ﺑﺎ ﻳﻚ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی از ﭘﻴﺶ ﺗﻌﺮﻳﻒ ﺷﺪه، ﻛﻠﻴﻪ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻫﺎ ی ﺟﺴﺘﺠﻮ و ﻧﺠﺎت را در ﻣﺴﻴﺮ درﺳﺖ ﻫﺪاﻳﺖ ﻧﻤﻮد ]73 [ . در راﺳﺘﺎی ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی از ﺑﻪ ﻫﺪر رﻓﺘﻦ ﺗﻼش ﻫﺎ ی ﻓﺮاواﻧﻲ ﻛﻪ در ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺗﺠﺴﺲ و ﻧﺠﺎت ﺑﻪ ﻣﻮرد اﺟﺮا ﮔﺬارده ﻣﻲ ،ﺷﻮد ﻻزم اﺳﺖ رواﺑﻂ ﺳﺎزﻣﺎﻧﻲ، ﻣﺴﻮوﻟﻴﺖ ﻫﺎ و وﻇﺎﻳﻒ ﻛﺎﻣﻼ ﻣﺸﺨﺺ ﺑﻮده و روش یﻫﺎ ﺗﺠﺴﺲ و ﻧﺠﺎت ﺑﻪ ﺻﻮرت اﺳـﺘﺎﻧﺪارد در دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻫﺎ ی ﻛﺎری ﮔﻨﺠﺎﻧﺪه ﺷﻮﻧﺪ ﻛﺎر ﺑﻪ . ﮔﻴﺮی ﻣﻮﺛﺮ و ﻣﻔﻴﺪ ﻋﻮاﻣﻞ ﺑﺴﻴﺎری ﻛﻪ در ﻋﻤﻠﻴـﺎت ﺗﺠﺴـﺲ و ﻧﺠـﺎت دﺧﻴـﻞ ﻫﺴﺘﻨﺪ ، ﺗﻨﻬﺎ ﺑﺎ ﻳﻚ ﺳﺎزﻣﺎن آﻣﻮزش دﻳﺪه ﻛﻪ ﻗﺎدر ﺑﻪ ﻃﺮاﺣﻲ ﻫﻤﺎﻫﻨﮓ ﻧﻤﻮدن ﻧﻴﺮوﻫﺎ و ﻫﺪاﻳﺖ ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺗﺎ رﺳﻴﺪن ﺑـﻪ ﻳـﻚ ﻧﺘﻴﺠﻪ ﻣﻮﻓﻘﻴﺖ آﻣﻴﺰ ﺑﺎﺷﺪ ، اﻣﻜﺎن ﭘﺬﻳﺮ اﺳﺖ ]38 [ . 8 - 3 - 2 - 3 - ﺗﺨﻠﻴﻪ و اﺳﻜﺎن ﻣﻮﻗﺖ ﻳﻜﻲ از ﻋﻮارض ﻣﺼﻴﺒﺖ ﺑﺎر ﺳﻴﻞ، ﺑﻲ ﺧﺎﻧﻤﺎﻧﻲ و آوارﮔﻲ ﻧﺎﮔﻬﺎﻧﻲ ﺧﻴﻞ ﻋﻈﻴﻤﻲ از آﺳﻴﺐ دﻳﺪﮔﺎن ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . در ﺷﺮاﻳﻄﻲ ﻛﻪ ﺑﻪ دﻟﻴﻞ ﺗﺨﺮﻳﺐ ﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎی اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ ﺧﺪﻣﺎﺗﻲ و وﻳﺮاﻧﻲ ﻣﺤﻞ ﻫﺎ ی ﺳﻜﻮﻧﺖ، ﺷﺮاﻳﻂ ﻣﻄﻠﻮب زﻧﺪﮔﻲ در ﻳﻚ اﺟﺘﻤﺎع اﻧﺴـﺎﻧﻲ ﻣﻮرد ﺗﻬﺪﻳﺪ ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮد ﭘﻴﺶ ، ﺑﻴﻨﻲ و ﻃﺮاﺣﻲ ﻫﺎ ﺷﻴﻮه ی ﻣ ﻤﻜﻦ ﺗﺨﻠﻴﻪ، اﻧﺘﻘﺎل و اﺳﺘﻘﺮار ﺟﻤﻌﻴﺖ در ﻣﻜﺎن ﻫﺎ ی اﻣﻦ ﺑﺴـﻴﺎر اﻫﻤﻴﺖ ﻳﺎﺑﺪ ﻣﻲ . ﺗﺨﻠﻴﻪ ﺑﻪ ﻣﻮﻗﻊ و ﺳﺮﻳﻊ ﺟﻤﻌﻴﺖ ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺑﺤﺮان ، ﺑﻪ ﻣﻜﺎن اﻣﻦ و ﺳﺮﭘﻨﺎه ﻣﻮﻗﺖ ، ﻳﻜﻲ از ﺗـﺮ ﻣﻬﻢ ﻳﻦ ﻓﻌﺎﻟﻴـﺖ ﻫـﺎ ی ﺗﺴـﻜﻴﻦ ﺳﻴﻼب و ﻛﺎﻫﺶ ﺧﺴﺎرات ﻧﺎﺷﻲ از آن ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﺗﻤﺎم ﻫﺎ ﺟﻨﺒﻪ ی ﺗﺨﻠﻴﻪ ﺳﻴﻞ زدﮔﺎن ﺑﺎﻳﺪ ﻗﺒﻼ ﻃﺮاﺣ ﻲ ﺷﺪه ﺗﺎ ﺗﺼـﻤﻴﻢ ﮔﻴـﺮی در آﺧﺮﻳﻦ دﻗﺎﻳﻖ ﺑﻪ ﺣﺪاﻗﻞ ﻏﻴﺮﻗﺎﺑﻞ اﺟﺘﻨﺎب ﻛﺎﻫﺶ ﻳﺎﺑﺪ . ﻧﻜﺎت ﻣﻬﻤﻲ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﻣﻌﻴﺎرﻫﺎ و زﻣﺎن ﺑﻨﺪی ، ﻧﻮاﺣﻲ ﺗﺤﺖ ﺗﺎﺛﻴﺮ ، راﺳﺘﺎ و ﺟﻬﺖ ﺣﺮﻛﺖ در ﺗﺨﻠﻴﻪ و اﻣﻜﺎﻧﺎت ﻓﻨﻲ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ دﻗﺖ ﻣﻮرد ارزﻳﺎﺑﻲ ﻗﺮار ﮔﻴﺮﻧﺪ ]6[ . در ﭘﻨﺎﻫﮕﺎﻫﻲ ﻛﻪ ﺑﺎ رﻋﺎﻳﺖ ﺻﺤﻴﺢ ﺿﻮاﺑﻂ اﻧﺘﺨﺎب ﻣﺤﻞ اردو ،ﮔﺎه ﺟﻬﺖ اﺳﻜﺎن ﻣﻮﻗﺖ ﺳﻴﻞ زدﮔﺎن ، در ﻧﻈﺮﮔﺮﻓﺘﻪ ﻣﻲ ،ﺷﻮد ﺑﺮﻗﺮاری ﺧﺪﻣﺎت ﺑﻬﺪاﺷﺘﻲ اوﻟﻴﻪ )1PHC ( ، ﺷﺎﻣﻞ ﺗﻐﺬﻳﻪ، ﺗﺎﻣﻴﻦ آب ﺳﺎﻟﻢ، ﺑﻬﺴﺎزی اﺳﺎﺳـﻲ، ﻣﺮاﻗﺒـﺖ از ﻣـﺎدران و ﻧـﻮزادان، ﺗﻨﻈﻴﻢ ﺧﺎﻧﻮاده، ﺑﻴﻤﺎرﻳﺎﺑﻲ و درﻣﺎن ﺑﻪ ﻣﻮﻗﻊ، واﻛﺴﻴﻨﺎﺳﻴﻮن، آﻣﻮزش ﺑﻬﺪاﺷﺖ ﺑﻪ ﻫﻤﺮاه ﺗﺎﻣﻴﻦ ﺣﺮارت و ﺑﺮودت ﺳﺮﭘ ﻨﺎه ﻫﺎ ﺑـﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﻧﮕﻬﺪاﺷﺖ ﺳﻼﻣﺖ و ﺑﻬﺪاﺷﺖ آﺳﻴﺐ دﻳﺪﮔﺎن و ﻓﺮاﻫﻢ آوردن اﻣﻜﺎﻧﺎت ﺑﻬﺪاﺷﺘﻲ درﻣﺎﻧﻲ ﺟﻬﺖ اراﺋﻪ ﺧﺪﻣﺎت ﺑـﻪ ﻣﻮﻗـﻊ ﻓﻮری ، ﺿﺮوری ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ اﺳﺘﻔﺎده از ﻧﻴﺮوﻫﺎی اﻧﺘ ﻈﺎﻣﻲ در ﻋﻤﻠﻴﺎت اﺳﻜﺎن ﻣﻮﻗﺖ آﺳﻴﺐ دﻳﺪﮔﺎن ، ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﭘـﺬﻳﺮش و ﺟﺎﺑﺠﺎ ﻳﻲ اﻓﺮاد ﺑﻲ ﺧﺎﻧﻤﺎن و ﺗﺎﻣﻴﻦ اﻣﻨﻴﺖ در اﻳﻦ اردوﮔﺎه ،ﻫﺎ از اﻫﻤﻴﺖ زﻳﺎدی ﺑﺮﺧﻮردار ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ ]46 [ . ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ ﺗﻮان ﻣﻲ ﻫﺪف ﻛﻠﻲ اﺳﻜﺎن ﻣﻮﻗﺖ را ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ ، ﻃﺮاﺣﻲ ﻫﺎ ﺷﻴﻮه ی ﻣﻤﻜﻦ ﺗﺨﻠﻴﻪ و ﻫﻤﭽﻨـﻴﻦ اﻧﺘﻘـﺎل و اﺳـﺘﻘﺮار ﺟﻤﻌﻴﺖ ﻫﻨﮕﺎم وﻗﻮع ﺳﻴﻞ در ﻣﻜﺎن ﻫﺎ ی اﻣﻦ ﺗﻌﺮﻳﻒ ﻧﻤﻮد . ﺟﺰﻳﻴﺎت اﻳﻦ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﺑﻪ ﺷﺮح زﻳﺮ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ : − ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ و ارزﻳﺎﺑﻲ اﻣﻜﺎﻧﺎت و ﺗﻮاﻧﺎﻳﻲ ﻫﺎ ی ﻣﻮﺟﻮد در راﺳﺘﺎی ﺗﺤﻘﻖ ﻫﺪف ﻛﻠﻲ ﻃـﺮح ﺗﺨﻠﻴـﻪ، اﻧﺘﻘـﺎل واﺳـﺘﻘﺮار ﺷﻬﺮوﻧﺪان در زﻣﺎن ﺑﺤﺮان − ﺗﺪوﻳﻦ ﻣﻌﻴﺎرﻫﺎ ﻳﻲ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﻣﻜﺎن ﻳﺎﺑﻲ ﻣﻮﻗﺖ در ﺑﻴﻦ ﻓﻀﺎﻫﺎی ﺷﻬﺮی و ﺣﺎﺷﻴﻪ ﺷﻬﺮ 1- Primary Health Care 154 31 / 05 / 94 راﻫﻨﻤﺎی ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ − ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻣﻜﺎن ﻫﺎ ی اﻣﻦ و ﻛﻢ ﺧﻄﺮ ﺑﺮای اﺳﻜﺎن ﻣﻮﻗﺖ ﺷﻬﺮوﻧﺪان − ﺑﺮرﺳﻲ روش ﺗﺠﻬﻴﺰ ﻣﻨﺎﻃﻘ ﻲ ﺟﻬﺖ اﺳﻜﺎن اﺿﻄﺮاری آﺳﻴﺐ دﻳﺪﮔﺎن در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ . − ﻣﻜﺎن ﻳﺎﺑﻲ ﺟﻬﺖ اﺳﺘﻘﺮار اﻣﻜﺎﻧﺎت و ﺗﺠﻬﻴﺰات اﻣﺪاد در ﻫﻨﮕﺎم وﻗﻮع ﺣﺎدﺛﻪ − ﺑﺮرﺳﻲ و اراﺋﻪ راﻫﻜﺎرﻫﺎﻳﻲ در ﺧﺼﻮص روش ﺗﺨﻠﻴﻪ ﺷﻬﺮوﻧﺪان در ﻣﻌﺮض ﺧﻄﺮ ﺑﻪ ﻧﻘﺎط اﻣﻦ و از ﭘﻴﺶ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺷﺪه − ﻣﺸﺨﺺ ﻛﺮدن ﻣﺴﻴﺮﻫﺎی اﺻﻠﻲ ورودی و ﺧﺮوﺟﻲ از ﻣﻨﻄﻘﻪ آﺳﻴﺐ دﻳﺪه ﺑﻪ ﻣﻨﺎﻃﻖ اﻣﻦ − ﺑﺮرﺳﻲ ﻧﻘﺶ ﺳﺎزﻣﺎن ﻫﺎ ی ﻣﺴﻮول ، ﭘﺸﺘﻴﺒﺎن و ﻫﻤﻜﺎر از ﻃﺮﻳﻖ ﺗﺪوﻳﻦ ﺳﺎﺧﺘﺎر ﻣﺪﻳﺮﻳﺘﻲ ﺗﺨﻠﻴﻪ و اﺳـﻜﺎن ﻣﻮﻗـﺖ در ﺷﺮاﻳﻂ اﺿﻄﺮاری ]82 [. 8 - 3 - 2 - 4 - اﻣﺪاد اﺿﻄﺮاری ﻣﺴﻮوﻟ ﻴﺖ اﻣﺪادرﺳﺎﻧﻲ ﺑﻪ ﺳﻴﻞ زدﮔﺎن در ﻛﺸﻮر اﻳﺮان، ﺑﺮ ﻋﻬﺪه ﺟﻤﻌﻴﺖ ﻫﻼل اﺣﻤﺮ اﻳﺮان ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﺑـﺮ ﻃﺒـﻖ ﻣـﺎده )3 ( اﺳﺎﺳﻨﺎﻣﻪ ﺟﻤﻌﻴﺖ ﻫﻼل اﺣﻤﺮ، ﺑﺮﺧﻲ از وﻇﺎﻳﻒ اﻳﻦ ﺟﻤﻌﻴﺖ ﺷﺎﻣﻞ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی و اﻗﺪام درﺟﻬﺖ آﻣﺎدﮔﻲ ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ ﺑﺎ ﺣﻮادث و ﺳﻮاﻧﺢ و آﻣﻮزش ﻋﻤﻮﻣﻲ در اﻳﻦ زﻣﻴﻨﻪ و ﺗﺮﺑﻴﺖ ﻛﺎدر اﻣﺪادی و ﻧﻴﺮوی اﻧﺴﺎﻧﻲ ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز و ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ اراﺋﻪ ﺧﺪﻣﺎت اﻣﺪادی در ﻫﻨﮕﺎم ﺑﺮوز ﺣﻮادث و ﺳﻮاﻧﺢ ﻃﺒﻴﻌﻲ ﻣﺜﻞ ز ﻟﺰﻟﻪ و ﺳﻴﻞ و ﻏﻴﺮه در داﺧﻞ و ﺧﺎرج از ﻛﺸﻮر و اراﺋﻪ ﻛﻤﻚ ﻫﺎ ی اوﻟﻴﻪ در ﺣﻮادث ﻏﻴﺮﻣﺘﺮﻗﺒﻪ ﺑﻪ وﺳﻴﻠﻪ اﻣﺪادﮔﺮان ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ ]59 [ . ﺑﺮ ﻃﺒﻖ ﻣﺎده 43 ﻃﺮح ﺟﺎﻣﻊ اﻣﺪاد و ﻧﺠﺎت ﻛﺸﻮر ، ﻣﺼﻮﺑﻪ ﻫﻴـﺎت وزﻳـﺮان، در ﺳـﺎل 1382 ، ﺑـﺎ ﺗﻮﺟـﻪ ﺑـﻪ ﺗﻮاﻧـﺎﻳﻲ ﻫـﺎ ی ﺟﻤﻌﻴﺖ ﻫﻼل اﺣﻤﺮ ﺟﻤﻬﻮری اﺳﻼﻣﻲ اﻳﺮان ، ﻛﺎرﮔﺮ وه ﺗﺨﺼﺼﻲ اﻣﺪاد و ﻧﺠﺎت ﻛﻪ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻳﻜﻲ از ﻛﺎر ﻫـﺎ ﮔﺮوه ی ﺗﺨﺼﺼـﻲ ﻋﻤﻠﻴﺎﺗﻲ ﺑﺎ ، ﻣﺴﻮوﻟ ﻴﺖ ﺟﻤﻌﻴﺖ ﻫﻼل اﺣﻤﺮ ﺟﻤﻬﻮری اﺳﻼﻣﻲ اﻳﺮان ، زﻳﺮ ﻧﻈﺮ ﻛﻤﻴﺘﻪ ﻣﻠﻲ آﻣﺎدﮔﻲ اﻳﻦ ﺳـﺘﺎد ، ﺗﺸـﻜﻴﻞ ﺷـﺪه اﺳﺖ ، ﻓﺮﻣﺎﻧﺪﻫﻲ و ﻫﺪاﻳﺖ ﻋﻤﻠﻴﺎت اﻣﺪاد و ﻧﺠﺎت ) ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﺑﺨﺸﻲ از ﻋﻤﻠﻴﺎت ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ ( را ﺑﺮ ﻋﻬﺪه دارد ]56 [ . ﺑﺮاﺳﺎس اﻳﻦ ﻃﺮح، ﻛﻠﻴﻪ ﺳﺎزﻣﺎن و ﻫﺎ دﺳﺘﮕﺎه ﻫﺎ در ﻫﻨﮕﺎم ﺑﺮوز ﺑﺤﺮان ، ﺑﻪ درﺧﻮاﺳـﺖ ﺟﻤﻌﻴـﺖ ﻫـﻼل اﺣﻤـﺮ ﺟﻤﻬـﻮری اﺳﻼﻣﻲ اﻳﺮان ، ﻣﻮﻇﻒ ﺑﻪ ﻫﻤﻜﺎری ﻛﺎﻣﻞ در ارﺗﺒﺎط ﺑﺎ اﻣﺮ اﻣﺪاد و ﻧﺠﺎت ﻫﺴﺘﻨﺪ و ﺟﻤﻌﻴﺖ ﻫﻼل اﺣﻤـﺮ ﺟﻤﻬـﻮری اﺳـﻼﻣﻲ اﻳﺮان ، ﻣﻮﻇﻒ اﺳﺖ ﮔﺰارش ﻫﻤﻜﺎری ﻳﺎ ﻋﺪم ﻫﻤﻜﺎری اﺣﺘﻤﺎﻟﻲ را ﺑﻪ رﻳﻴﺲ ﺳﺘﺎد ﺣﻮادث و ﺳﻮاﻧﺢ ﻏﻴﺮﻣﺘﺮﻗﺒـﻪ ﻛﺸـﻮر اراﺋـﻪ ﻧﻤﺎﻳﺪ . ﻫﺪف اﺻﻠﻲ از اﻳﻦ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻫﺎ ﻓﺮاﻫﻢ ﺳﺎﺧﺘﻦ ﻛﻤﻚ ﻫﺎ ی ﻓﻮری ﺑﻪ آﺳﻴﺐ دﻳﺪﮔﺎن ، ﺗﺸـﻮﻳﻖ ﻣـﺮدم ﺑـﻪ ﺟﻤـﻊ آوری اﻋﺎﻧـﻪ ﺑﺮای ﻛﻤﻚ ﺑﻪ ﺳﻴﻞ زدﮔﺎن و ﻛﻤﻚ ﻫﺎ ی ﺟﺰﻳﻲ ﺑﺮای ﻛﺎﻫﺶ اﺛﺮات ﻧﺎﻣﻄﻠﻮب روﻳﺪاد ﺳﻴﻞ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ ]56 [ . 8 - 3 - 2 - 5 - ﺗﺪارﻛﺎت ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑ ﻪ ﺷﺮاﻳﻂ ﺑﺤﺮاﻧﻲ ﭘﺲ از وﻗﻮع ﺳﻴﻞ و ﻣﺤﺪودﻳﺖ ﻫﺎ ی ﺗﺤﻤﻴﻞ ﺷﺪه در اﺛﺮ ﺧﺮاﺑﻲ ﻫﺎ ﺑﻪ ی وﺟﻮد آﻣﺪه، ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی ﺑﺮای اﺳﻜﺎن ﻣﻮﻗﺖ و ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ اﻳﺠﺎد زﻳﺮ ﺳﺎﺧﺖ ﻫﺎ ی ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﺗﻮزﻳـﻊ اﻣﻜﺎﻧـﺎت اﻣـﺪاد و ﻧﺠـﺎت از ﺟﺎﻳﮕـﺎه وﻳـﮋه ای ﺑﺮﺧﻮردار ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ . ﺗﻮزﻳﻊ اﻣﻜﺎﻧﺎت در ﺳﻄﺢ ﺳﺎزﻣﺎن و اﻳﺠﺎد ا ﻧﺒﺎرﻫﺎی ﻣﺘﻌﺪد اﻳﻤﻦ و اﻣﻦ ﭘﺸﺘﻴﺒﺎﻧﻲ ﺟﻬﺖ دﺳﺘﺮﺳﻲ ﺳـﺮﻳﻊ ﻓﺼﻞ ﻫﺸﺘﻢ- ﮔﺰﻳﻨﻪ و ﻫﺎ راﻫﻜﺎرﻫﺎ ﺖﻳﺮﻳﻣﺪ ی ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی ﻪﻴﺗﻬ و ﻼبﻴﺳ ﻃﺮح 31 / 05 / 94 155 و آﺳﺎن در ﻫﻨﮕﺎم وﻗﻮع ﺣﻮادث ﻏﻴﺮﻣﺘﺮﻗﺒﻪ و ﻧﻴﺰ اﻳﺠﺎد ﭘﺎﻳﮕﺎه ﻫﺎ ی ﻣﺘﻌﺪد ﺑﺮای اﺳـﺘﻘﺮار ﻧﻴﺮوﻫـﺎی ﻣـﺪﻳﺮﻳﺖ ﺑﺤـﺮان ﭘـﺲ از وﻗﻮع ﺳﻴﻞ از ﺟﻤﻠﻪ اﻳﻦ اﻗﺪاﻣﺎت ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ ]82 [ . ﺑﻪ ﻣﺤﺾ ﺗﺨﻠﻴﻪ و اﺳﻜﺎن آﺳﻴﺐ دﻳﺪﮔﺎن ، ﺗﺎﻣﻴﻦ و ﺗﻮزﻳﻊ ﻋﺎدﻻﻧﻪ ﻣﻮادﻏـﺬاﻳﻲ و آب آﺷـﺎﻣﻴﺪﻧﻲ ﺳـﺎﻟﻢ و ﻛـﺎﻓﻲ ، ﺗـﺎﻣﻴﻦ و ﺗﻮزﻳﻊ دارو، ﻣﻮادﺿﺪﻋﻔﻮﻧﻲ و ﭘﺎک ﻛﻨﻨﺪه ﺑﻪ ﻣﻘﺪار ﻛﺎﻓﻲ و اﻣﻜﺎﻧﺎت ﺑﻬﺪاﺷﺘﻲ- درﻣـﺎﻧﻲ ، در اردوﮔـﺎه ﻫـﺎ ی اﺳـﻜﺎن ﻣﻮﻗـﺖ در ﻛﺎﻫﺶ ﺷﻴﻮع اﻣﺮاض و ﺗﻠﻔﺎت ﺟﺎﻧﻲ از اﻫﻤﻴﺖ ﺷﺎﻳﺎﻧﻲ ﺑﺮﺧﻮردار ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . در اﻳﻦ ﻫﻨﮕـﺎم، ﻣﺸـﻜﻼﺗﻲ از ﻗﺒﻴـﻞ ﺑﺴـﺘﻪ ﺷـﺪن ﻫﺎ راه ی ﻛﻤﻚ رﺳﺎﻧﻲ ﺑﻪ ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺑﺤﺮان ، ﺗﻮﺳﻂ وﺳﺎﻳﻞ ﻧﻘﻠﻴﻪ ﻣﺮدﻣﻲ ﻛﻪ ﺑﺮای ﻛﻤﻚ ﺑﻪ ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺑﺤﺮان آﻣﺪه اﻧـﺪ ، ﻋـﺪم ﺣﻀـﻮر ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﻛﻤﻚ رﺳﺎﻧﻲ ﺑﺮای ﺟﻤﻊ آوری و ﻧﮕﻬﺪاری و ﺗﻮزﻳﻊ ﺻﺤﻴﺢ و ﻋﺎدﻻﻧﻪ ﻛﻤﻚ ﻫﺎ ی ﻣﺮدﻣـﻲ، در ﺳـﻄﺢ ﻣﻠـﻲ و ﺟﻬـﺎﻧﻲ ، ارﺳﺎل ﻣﻨﺎﺑﻊ ﺑﺪون ارزﻳﺎﺑﻲ ﺻﺤﻴﺢ از ﻧﻴﺎزﻫﺎ و ﺗﺨﺼﻴﺺ ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻣﺤﺪ ود ﻣﻮﺟﻮد ﺑﻪ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻫﺎ ﻳﻲ ﻛﻪ ﺷﺎﻣﻞ اوﻟﻮﻳﺖ ﻫﺎ ی ﺳـﺎﻋﺎت اوﻟﻴﻪ ﺑﺤﺮان ﻧﻴﺴﺘﻨﺪ ﺗﻮاﻧ ﻣﻲ ، ﺪ ﻣﺸﻜﻼﺗﻲ را در ﻛﻤﻚ رﺳﺎﻧ ﻲ ﻣﻮﺛﺮ ﺑﻪ ﻣﺮدم ﻓﺮاﻫﻢ آورد ﻛﻪ ﻣـﻲ ﺑﺎﻳﺴـﺖ ﺑـﺎ ارزﻳـﺎﺑﻲ و در ﻧﻈـﺮ ﮔﺮﻓﺘﻦ ﻛﻠﻴﻪ ﺷﺮاﻳﻂ و ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ و ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی ﻗﺒﻞ از ﺣﺎدﺛﻪ، ﺗـﺎ ﺣـﺪ اﻣﻜـﺎن در ﻫﻨﮕـﺎم ﺑﺤـﺮان، از ﺑـﺮوز ﭼﻨـﻴﻦ ﻣﺸـﻜ ﻼﺗﻲ ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی ﻧﻤﻮد ]46 [ . 8 - 3 - 2 - 6 - ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ اﻃﻼﻋﺎت و ارزﻳﺎﺑﻲ ﺑﺤﺮان از آﻧﺠﺎ ﻛﻪ ﻓﺮآﻳﻨﺪ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺑﺤﺮان در ﻫﻨﮕﺎم ﺳﻴﻼب، ﻳﻚ ﻓﺮآﻳﻨﺪ ﭘﻮﻳﺎ و ﺑﺴﻴﺎر ﺣﺴﺎس ﺑﻪ زﻣﺎن اﺳﺖ و ﺗﺼﻤﻴﻢ ﮔﻴﺮان ﻧﻴﺎز ﺑﻪ درﻳﺎﻓﺖ آﺧﺮﻳﻦ ﺷﺮاﻳﻂ ﻣﺤﻴﻂ ﺑﺤﺮان زده دارﻧﺪ، ﻣﺸﺎﻫﺪه و ﺛﺒﺖ ﺳﻮاﺑﻖ و ﮔﺰارش ﻛﺮدن ﻛﻠﻴﻪ ﺣﻮادث، ﺑـﺎ اﻫﻤ ﻴـﺖ اﺳـﺖ . ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ ﻫﺮﮔﻮﻧﻪ ﺗﺎﺧﻴﺮ در ﺟﻤﻊ آوری ﻫﺎ داده ﻳﻲ ﻣﺎﻧﻨﺪ آﻣﺎر ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﻣﻴﺰان ﺗﺨﺮﻳﺐ، ﺗﻌﺪاد ﻣﺠﺮوﺣﻴﻦ و ﻛﺸﺘﻪ ﺷﺪﮔﺎن و ﻧﻴﺰ ﻛﻤﻴﺖ و ﻛﻴﻔﻴﺖ ﻛﻤﻚ ﻫﺎ ی رﺳﻴﺪه و ﻧﻴﺎزﻫﺎ وﻛﻤﺒﻮدﻫﺎ در ﻫﺮ ﻟﺤﻈﻪ، ﭘﻴﺎﻣﺪﻫﺎی ﻣﻨﻔﻲ ﺑﺮ ﻛﻴﻔﻴﺖ ﺗﺼﻤﻴﻢ ﮔﻴﺮی در ﺑﺮ ﺧﻮاﻫـﺪ داﺷﺖ . ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ ﺑﻪ ﻃﻮر ﻛﻠﻲ ﺗﻮان ﻣﻲ ﮔ ﻔﺖ ﻛﻪ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ اﻃﻼﻋﺎت، ﻣﻘﺪﻣﻪ ای ﺑﺮای ارزﻳﺎﺑﻲ ﺑﺤـﺮان و ﺗﻌﻴـﻴﻦ ﺣﺠـﻢ ﺧﺴـﺎرت ﻛﻠﻲ وارده ﺑﻪ ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺑﺤﺮان ﻣﻲ زده ﺑﺎﺷﺪ . اﻳﻦ وﻇﺎﻳﻒ ﻧ ﺗﻮاﻧ ﻤﻲ ﺪ ﺗﻮﺳﻂ ﻛﺴﺎﻧﻲ ﻛﻪ ﻣﺴﻮول ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ ﺑﺎ ﺳﻴﻞ ﻫﺴﺘﻨﺪ، اﻳﻔـﺎ ﺷـﻮد ﭼﺮا ﻛﻪ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻴﺶ ﻫﺎ آن ﺗﺮ ﺑﻪ ﺣﻔﻆ ﺟﺎن اﻧﺴﺎن ﻫﺎ و ﺣﻔﺎﻇﺖ از اﻣﻮال ﻣﺮدم ﻣﻌﻄﻮف اﺳﺖ ﭘﺮ . ﺳـﻨﻞ ﺣﺮﻓـﻪ ای و ﺧﺒـﺮه ﺑﺎﻳـﺪ وﻇﻴﻔﻪ ﻣﺸﺎﻫﺪه و ﺛﺒﺖ ﺳﻮاﺑﻖ ﺗﻤﺎم ﭘﺪﻳﺪه ﻫﺎ ی ﻣﺮﺑﻮط و ﺣﻮادث واﻗﻊ ﺷﺪه در ﺧﻼل ﺟﺮﻳﺎن ﺳﻴﻞ را ﻋﻬﺪه دار ﺷﻮﻧﺪ ]6[ . 8 - 3 - 3 - ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺑﺤﺮان ﭘﺲ از ﺳﻴﻼب ﺷﺎﻣﻞ ﺗﺼﻤﻴﻢ ﮔﻴﺮی ﻫﺎ ی ﻣﺨﺘﻠﻔﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ وﺿﻌﻴﺖ ﻋﺎدی را ﺑﻪ ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺑﺎز زده ﺳﻴﻞ ﻣﻲ ﮔﺮداﻧﺪ . در اﻳﻦ ﻣﺮﺣﻠﻪ اﺻﻞ ﻣﻬﻢ، ﺑ ﺮآورد و ارزﻳﺎﺑﻲ ﺗﻮان ﺑﺨﺸﻲ ﺧﺴﺎرت ﺳﻴﻞ و ﺗﺪارک ﻛﻤﻚ ﺑﻪ ﻗﺮﺑﺎﻧﻴﺎن ﺳﻴﻼب ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﻣـﺪﻳﺮﻳﺖ ﺑﺤـﺮان ﭘـﺲ از ﺳـﻴﻼب، ﺷﺎﻣﻞ ﻣﻮارد زﻳﺮ اﺳﺖ : 8 - 3 - 3 - 1 - ﺑﺎزﮔﺸﺖ ﺑﻪ وﺿﻌﻴﺖ ﻋﺎدی ﺷﺎﻣﻞ ﻛﻠﻴﻪ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﺑﺮای ﺑﺎزﮔﺮداﻧﺪن ﺷﺒﻜﻪ ﻫﺎی ﭘﺸﺘﻴﺒﺎﻧﻲ ﺣﻴﺎﺗﻲ ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ زﻧﺪﮔﻲ اﻧﺴﺎن ﻫﺎ ﺑﻪ ﺣﺪاﻗﻞ اﺳﺘﺎﻧﺪارد ﻋﻤﻠﻜﺮ د و ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻃﺮاﺣﻲ ﺷﺪه ﺑﻠﻨﺪ ﻣﺪت، ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ . ﺗﻤﻬﻴﺪاﺗﻲ ﻛﻪ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻼﻓﺎﺻﻠﻪ ﭘﺲ از ﻓﺮوﻛﺶ ﻛﺮدن ﺳﻴﻞ ﺻﻮرت ﮔﻴﺮد، 156 31 / 05 / 94 راﻫﻨﻤﺎی ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ﺷﺎﻣﻞ ﺑﺮﻗﺮاری ﻣﺠﺪد ارﺗﺒﺎﻃﺎت ﺟﺎده ﻫﺎ و ﻳﺎ راه آﻫﻦ، ﺑﻪ راه اﻧﺪازی ﭼـﺎه ﻫـﺎی آب و ﻣﺎﺷـﻴﻦ آﻻت ﻛﺸـﺎورزی، ﺗﺨﻠﻴـﻪ آب از ﻧﻮاﺣﻲ ﭘﺴﺖ داﺧﻞ ﺷﻬﺮﻫﺎ و روﺳﺘﺎﻫﺎ و ﻧﻴﺰ زﻳﺮزﻣﻴﻦ ﻣﻨﺎز ل، ﺟﺎﺑﻪ ﺟﺎﻳﻲ رﺳﻮﺑﺎت اﻧﺒﺎﺷﺘﻪ ﺷﺪه در ﺑﻌﻀـﻲ ﻧـﻮاﺣﻲ ﺳـﻴﻞ زده، ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻣﺤﺪوده زﻣﻴﻦ ﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﺑﺎ رﺳﻮﺑﺎت ﭘﻮﺷﻴﺪه ﺷﺪه اﺳﺖ، ﺗﻮزﻳﻊ ﺑﺬر ﻣﺠـﺎﻧﻲ ﺑـﻪ ﻛﺸـﺎورزان ﺑـﺮای ﻛﺎﺷـﺖ، راه اﻧـﺪازی ﻣﺮﻏﺪاری ﻫﺎ و ﻳﺎ ﺣﻮﺿﭽﻪ ﻫﺎی ﭘﺮورش ﻣﺎﻫﻲ، ﮔﺎوداری ﻫﺎ و ﻏﻴﺮه، راه اﻧﺪازی ﻣﺠﺪد ﺻﻨﺎﻳﻊ و ﺗﺠﻬﻴـﺰات ﻛﺎرﺧﺎﻧـﻪ ﻫـﺎ و ﻏﻴـﺮه، ﺑﺮﻗﺮاری ﻣﺠﺪد ﻣﺮاﻛﺰ ﺗﺠﺎری و ﻧﻮاﺣﻲ ﺧﺮﻳﺪ، ﺗﺮﻣﻴﻢ ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﻫﺎی ﻋﻤﻮﻣﻲ ﻣﺜﻞ ﺟﺎده ﻫﺎ، ﭘﻞ ﻫﺎ، ﺷﺒﻜﻪ ﻫﺎی آﺑﻴﺎری و ﺳـﺎزه ﻫـﺎ، ﻧﻴﺮوﮔﺎه ﻫﺎ، ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن ﻫﺎی ﻋﻤﻮﻣﻲ و ﺗﺎﻣﻴﻦ آب و دﻓﻊ ﻓﺎﺿﻼب و ﻏﻴﺮه ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﺟﻬﺖ آﮔﺎه ﺳﺎزی ﻣﺮدم در ﻣﻮرد اﻗﺪاﻣﺎت ﻻزم ﺑﺮای ﺑﺎزﮔﺸﺖ ﺷﺮاﻳﻂ زﻧﺪﮔﻲ ﺎﻫ آن ﺑﻪ وﺿﻌﻴﺖ ﻋﺎدی، ﭘﺲ از ﺳﻴﻼب، ﻣﻲ ﺗﻮان ﻣﻄﺎﻟﺒﻲ را در ﺑﺮوﺷـﻮرﻫﺎی آﻣﻮزﺷـﻲ ﻛـﻪ در ﺑﻴﻦ ﻫﺎ آن ﺗﻮزﻳﻊ ﻣﻲ ﺷﻮد، ﮔﻨﺠﺎﻧﺪ . ﺑﺮای ﻧﻤﻮﻧﻪ در اﻳﻦ ﺑﺮوﺷﻮرﻫﺎ، ﻣﻲ ﺗﻮان ﺑﻪ ﻣﻮارد زﻳﺮ اﺷﺎره ﻛﺮد : − ﺑﻪ ﮔﺰارش اﺧﺒﺎر ﻣﺤﻠﻲ ﺗﻮﺟﻪ ﻛﻨﻴﺪ ﺗﺎ از ﺳﺎﻟﻢ ﺑﻮدن آب آﺷﺎﻣﻴﺪﻧﻲ ﻣﻄﻤﺌﻦ ﺷﻮﻳﺪ . − از آب ﺳﻴﻞ دور ﺷﻮﻳﺪ؛ اﻳﻦ آب ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﺑﺎ روﻏﻦ، ﮔﺎزوﻳﻴﻞ، ﻳﺎ ﻓﺎﺿﻼب آﻟﻮده ﺷﺪه ﻳـﺎ در ﺗﻤـﺎس ﺑـﺎ ﺧﻄـﻮط ﻧﻴﺮوی زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ، ﺟﺮﻳﺎن ﺑﺮق ﭘﻴﺪا ﻛﺮده ﺑﺎﺷﺪ . − از آب در ﺣﺎل ﺣﺮﻛﺖ ﻓﺎﺻﻠﻪ ﺑﮕﻴﺮﻳﺪ . − در اﺳﺘﻔﺎده از ﻣﻨﺎﻃﻘﻲ ﻛﻪ ﺳﻴﻼ ب ﻋﻘﺐ ﻧﺸﻴﻨﻲ ﻛﺮده اﺳﺖ ، دﻗﺖ ﻛﻨﻴﺪ، زﻳﺮا ﺧﻴﺎﺑﺎن و ﻫﺎ ﻫـﺎ ﺟﺎده ﻣﻤﻜـﻦ اﺳـﺖ ﺑﺨﺎﻃﺮ ﺟﺮﻳﺎن ﺳﻴ ﻞ ﺿﻌﻴﻒ ﺷﺪه ﺑﺎﺷﺪ و در اﺛﺮ وزن ﺧﻮدرو ﻓﺮو ﺑﺮود . − از ﺧﻄﻮط ﻓﺸﺎر ﻗﻮی ﻛﻪ آوﻳﺰان ﺷﺪه اﺳﺖ دوری ﻛﺮده و اﻳﻦ ﻣﺴﺎﻟﻪ را ﺑﻪ ﺷﺮﻛﺖ ﺑﺮق ﮔﺰارش دﻫﻴﺪ . − زﻣﺎﻧﻲ ﺑﻪ ﺧﺎﻧﻪ ﺑﺎزﮔﺮدﻳﺪ ﻛﻪ ﻣﺴﻮوﻻ ن وﺿﻌﻴﺖ را اﻣﻦ ﺑﺪاﻧﻨﺪ . − از ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن ﻫﺎ ﻳﻲ ﻛﻪ اﻃﺮاﻓﺶ را آب اﺣﺎﻃﻪ ﻛﺮده اﺳﺖ، دور ﺷﻮﻳﺪ . − در ورود ﺑﻪ ﻣﻨﺰ ل ﻧﻬﺎﻳﺖ اﺣﺘﻴﺎط را ﺑﻜﻨﻴﺪ؛ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﭘﻲ ﻫﺎ آﺳﻴﺐ دﻳﺪه ﺑﺎﺷﺪ وﻟﻲ در اﺑﺘﺪا ﺧﺮاﺑﻲ دﻳﺪه ﻧﺸﻮد و ﻇﺎﻫﺮ ﺧﺎﻧﻪ ﺳﺎﻟﻢ ﺑﻪ ﻧﻈﺮ ﺑﻴﺎﻳﺪ . − ،اﮔﺮ ﻣﺨﺰن ﺗﻮاﻟﺖ، ﻛﺎﺳﻪ ﺗﻮاﻟﺖ ﺗﺼﻔﻴﻪ ﺧﺎﻧﻪ و ﺗﺎﺳﻴﺴ ﺎﺗﻲ ﻣﺎﻧﻨﺪ آن آﺳـﻴﺐ دﻳـﺪه اﺳـﺖ در ﺻـﻮرت اﻣﻜـﺎن آن را ﺗﻌﻤﻴﺮ ﻛﻨﻴﺪ . ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ ﻫﺎ ی زﻫﻜﺸﻲ در ﺻﻮرت آﺳﻴﺐ دﻳﺪن ﺳ ﻼﻣﺖ و ﺑﻬﺪاﺷﺖ را ﺑﻪ ﻣﺨﺎﻃﺮه ﻣﻲ اﻧﺪازد . − ﻫﺮﭼﻪ ﻛﻪ ﺧﻴﺲ و ﻣﺮﻃﻮب ﺷﺪه اﺳﺖ را ﺗﻤﻴﺰ و ﺿﺪﻋﻔﻮﻧﻲ ﻛﻨﻴﺪ زﻳﺮا ﮔﻞ و ﻻی ﺑﺎﻗﻲ ﻣﺎﻧﺪه از آب ﺳـﻴﻞ، ﺣـﺎوی ﻣﻮاد ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ و ﻓﺎﺿﻼﺑﻲ اﺳﺖ . 8 - 3 - 3 - 2 - ﻃﺮح ﻫﺎ ی ﺑﺎزﺳﺎزی و ﻧﻮﺳﺎزی ﭘﺲ از ﺳﻴﻼب اﻗﺪاﻣﺎت ﺑﺎزﺳﺎزی و ﻧﻮﺳﺎزی ﭘﺲ از ﺳﻴﻞ، ﺗﻮﺳﻂ دوﻟﺖ اﻧﺠﺎم ﺷـﺪه و ﻣﻌ ﻤـﻮﻻ ﺷـﺎﻣﻞ ﻛﻤـﻚ ﻫـﺎ ی ﻣـﺎﻟﻲ ﺑـﻪ اﺳـﺘﺎن ﻫـﺎ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ . ﻫﺪف اﻳﻦ اﻗﺪاﻣﺎت، ﻏﻠﺒﻪ ﻓﻮری ﺑﺮ ﻋﻮارض ﺣﺎدﺛﻪ و ﺑﺎزﺳﺎزی زﻳﺮﺳﺎﺧﺖ ﻫـﺎ ی ﺗﺨﺮﻳـﺐ ﺷـﺪه اﺳـﺖ . ﺳـﺎزﻣﺎن ﻫـﺎ ی ﻏﻴﺮدوﻟﺘﻲ ﻧﻴﺰ ﺗﻮاﻧ ﻣﻲ ﻨﺪ ﻛﻤﻚ ﻫﺎ ی ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻮﺟﻬﻲ در اﻳﻦ زﻣﻴﻨﻪ اﻧﺠﺎم دﻫﻨﺪ . اﻳﻦ ﻫـﺎ ﻃﺮح ﻣﻌﻤـﻮﻻ ﺑـﻪ ﺻـﻮرت ﺑﺎزﺳـﺎزی در ) ﻓﺼﻞ ﻫﺸﺘﻢ- ﮔﺰﻳﻨﻪ و ﻫﺎ راﻫﻜﺎرﻫﺎ ﺖﻳﺮﻳﻣﺪ ی ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی ﻪﻴﺗﻬ و ﻼبﻴﺳ ﻃﺮح 31 / 05 / 94 157 ﻫﺎ ﺳﺎزه ﻳﻲ ﻛﻪ ﻗﺒﻼ وﺟﻮد داﺷﺘﻪ وﻟﻲ در ﺟﺮﻳﺎن ﺳﻴﻞ ﺗﺨﺮﻳﺐ ﺷـﺪه اﻧـﺪ ( و ﻧﻮﺳـﺎزی ) در ﻣـﻮاردی ﻛـﻪ ﺳـﺎﺧﺘﻤﺎن ﺟﺪﻳـﺪ ﺑـﺎ اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎی ﻣﻨﻄﺒﻖ ﺑﺮ ﺷﺮاﻳﻂ ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺳﺎﺧﺘﻪ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ ( ﺑﻪ اﺟﺮا در آﻳﻨﺪ ﻣﻲ . در ﺧﺼﻮص ﺑﺎزﺳﺎزی و ﻧﻮﺳﺎزی ﺑﻌﺪ از ﺳﻴﻼب، دو روﻳﻜﺮد وﺟﻮد دارد . روﻳﻜﺮد اول ﺑﺮ ﭘﺎﻳـﻪ ﻋـﺪم ﺻـﺪور اﺟـﺎزه و ﻣﻤﻨﻮﻋﻴـﺖ ﺳﺎﺧﺖ و ﺳﺎز در ﻛﻠﻴﻪ ﻧﻮاﺣﻲ ﻛﻪ ﺑﻪ وﺳﻴﻠﻪ ﺳﻴﻞ آﺳﻴﺐ دﻳﺪه اﻧﺪ، ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ و ﺗﺤﺖ ﻋﻨﻮان روﻳﻜﺮد ﻣﻤﻨﻮﻋﻴﺖ ﺳﺎﺧﺖ و ﺳﺎز1 ﺧﻮاﻧﺪه ﻣﻲ ﺷﻮد . در روﻳﻜﺮد دوم ﺗﻨﻬﺎ اﺟﺎزه ﺳﺎﺧﺖ و ﺳﺎز2 ﺑﻪ ﺳﺎزه ﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﻛﻢ ﺗﺮ ﻧﺴﺒﺖ ﺑـﻪ رﺧـﺪاد ﺳـﻴﻼﺑﻲ آﺳـﻴﺐ ﭘـﺬﻳﺮ ﺑﺎﺷـﻨﺪ، داده ﻣﻲ ﺷﻮد . اﻳﻦ روﻳﻜﺮد ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ ﺷﺎﻣﻞ ﺗﻐ ﻴﻴﺮ در ﻛﺎرﺑﺮی اراﺿﻲ، ﺗﻐﻴﻴﺮ در ﻣﻌﻴﺎرﻫﺎی ﻃﺮاﺣﻲ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن و ﻳﺎ ﻫﺮدو ﺑﺎﺷﺪ ]87 .[ 8 - 3 - 3 - 3 - اﺻﻼح ﻃﺮح ﻫﺎ ی ﻣﺤﻠﻲ ﻣﻬﺎر ﺳﻴﻼب ﭘﺲ از ﻓﺮوﻛﺶ ﻛﺮدن ﺳﻴﻞ، ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ ﺑﺎ ﺳﻴﻼب وارد ﻣﺮﺣﻠﻪ ﺗﻜﻤﻴﻠﻲ ﻣﻲ ﺷﻮد . ﻻزم ﺑﻪ ذﻛﺮ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺣﺘﻤﺎ ﭘﺲ از رﻓﻊ ﺧﻄﺮ ﺳﻴﻼب، ﺷﺒﻜﻪ ﻫﺎ ی ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ ﺑﺎ ﺳﻴﻞ ﻧﺒﺎﻳﺪ از ﺣﺎﻟﺖ آﻣﺎده ﺑﺎش و ﺑﺴﻴﺞ ﺧﺎرج ﺷﻮﻧﺪ . ﺑﻠﻜﻪ اﺑﺘﺪا ﺑﺎﻳﺪ ﺗﺠﺎرب ﺑﺎ ارزش ﺣﺎﺻـﻠﻪ در ﺟﺮﻳﺎن ﺳﻴﻞ، ﺑﺮای ﺗﺠﺰﻳﻪ و ﺗﺤﻠﻴﻞ ﻫﺎ ی ﺑﻌﺪی و ﻛﺎرﺑﺮد ﻓﻨﻮن و رﻫﻴﺎﻓﺖ ﻫﺎ ی ﻛﺎرآﻣﺪ در اﺻﻼح روش ﻫـﺎ ی ﻣﻘﺎﺑﻠـﻪ ﺑـﺎ ﺳـﻴﻞ، ﺑﺮای ﺣﻮادث ﺳﻴﻞ آﺗﻲ ﺛﺒﺖ ﺷﻮﻧﺪ ]6[ . ﺑﺎﻳﺪ در ﻧﻈﺮ داﺷﺖ ﻛﻪ ﺗﻤﺎم ﻋﻮاﻣﻞ ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی در ﺳﻴﻞ ﻣﺎﻧﻨـﺪ ﻫﻴـ ﺪروﻟﻮژی، ﺳـﺎﻣﺎﻧﻪ ﻣﻨـﺎﺑﻊ آب، ارزش ﻫـﺎ ی اﻗﺘﺼـﺎدی اراﺿﻲ ﺣﻔﺎﻇﺖ ﺷﺪه ) ﻳﺎ ﺣﻔﺎﻇﺖ ﻧﺸﺪه ( ، دﻳﺪ ﺟﺎﻣﻌﻪ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺳﻴﻞ، اﺑﺰارﻫﺎی ﻓﻨﻲ ﻣﻬﺎر ﺳﻴﻞ، اﺛﺮات ﺳﻴﻞ، ﻧﻈﺎﻣﺎت ﻗﺎﻧﻮﻧﻲ و اداری و ﻏﻴﺮه ﺑﺎ ﮔﺬﺷﺖ زﻣﺎن ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻣﻲ ﻛﻨﻨﺪ . ﺑﺪﻳﻦ ﺗﺮﺗﻴﺐ ﻫﻴﭻ ﻃﺮح ﻣﻬﺎر ﺳﻴﻼﺑﻲ، ﻃﺮح ﻧﻬﺎﻳﻲ ﻧﻴﺴﺖ و ارزش اﻳﻦ ﻫـﺎ ﻃﺮح ﺣ ﺪاﻛﺜﺮ 5 ﺗﺎ10 ﺳﺎل ﺑﻮده و ﺗﺠﺪﻳﺪ ادواری اﻳﻦ ﻫﺎ ﻃﺮح ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺎ راﻫﻜﺎرﻫﺎی ﻗﺎﻧﻮﻧﻲ ﻋﻤﻠﻲ ﺷﻮد . اﻳﻦ ﺗﺠﺪﻳﺪ ﻧﻈـﺮ ﻣﺒﺘﻨـﻲ ﺑـﺮ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎﺗﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﺗﺨﺼﺼﻲ و ﺣﺮﻓﻪ ای راﻫﺒﺮی ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ ]6[ . 8 - 3 - 3 - 4 - ﺑﻪ روز ﻛﺮدن ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ ﻫﺎ ی ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ و ﻫﺸﺪار ﺳﻴﻞ ﺑﻪ ﻫﻨﮕﺎم ﻛﺮدن ﻫﺎ ﻃﺮح ی ﻫﺸﺪار ﺳﻴﻼب و اﻃﻤﻴﻨﺎن از آﻣﺎدﮔﻲ اﺟﺮای ﻃﺮح در ﺟﺮﻳﺎن ﺳـﻴﻼب ﻫـﺎ ی آﺗـﻲ، ﻣﻬـﻢ ﺗـﺮ ﻳﻦ ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫﺎی اﻳﻦ ﻫﺎ ﻃﺮح در زﻣﺎن ﭘﺲ از رﺧﺪاد ﺳﻴﻞ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ . ﺑﺮای ﺣﺼﻮل اﻃﻤﻴﻨﺎن از درﺳﺘﻲ ﻋﻤﻠﻜﺮد ﺗﺠﻬﻴﺰات ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻫﺸﺪار ﺳﻴﻞ، اﻳﻦ ﺗﺠﻬﻴﺰات ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ ﻃﻮر دوره ای ﺑﺎزدﻳﺪ ﺷﻮﻧﺪ . ﺑﻪ ﻃﻮری ﻛﻪ ﺣﺘﻲ ﺿﺮورت دارد در ﻫﺎ ﺳﺎل ﻳﻲ ﻛﻪ ﻫﻴ ﭻ ﺳﻴﻠﻲ اﺗﻔﺎق ﻧ اﻓﺘﺪ ﻤﻲ ، ﻣﺎﻧﻮرﻫﺎی ﭘﻴﺶ ﮔﻴﺮی اﻧﺠﺎم ﺷﻮد . ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ اﻃﻼﻋﺎت ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻋﻤﻠﻲ در ﺷﺮاﻳﻂ اﺿﻄﺮاری، ﺣﺪاﻗﻞ ﺳـﺎﻟﻲ ﻳـﻚ ﺑﺎر ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ روز ﺷﻮد و ﺗﻐﻴﻴﺮات ﻛﺎرﻛﻨﺎن، ﺷﻤﺎره ﺗﻠﻔﻦ و ﻫﺎ ﻣﺴﻮوﻟﻴﺖ ﻫﺎ در آن ﻟﺤﺎظ ﺷﻮد ]76 [. 1- Sterilization 2- Redevelopement 158 31 / 05 / 94 راﻫﻨﻤﺎی ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ 8 - 4 - روش ﻫﺎ ی ﺳﺎزه ای ﻣﻬﺎر ﺳﻴﻼب روش ﻫﺎ ی ﻣﻬﺎر و ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﻴﻼب ﺑﻪ دو دﺳﺘﻪ ﺳﺎزه ای و ﻏﻴﺮﺳﺎزه ای ﺗﻘﺴﻴﻢ ﺑﻨﺪی ﻣﻲ ﺷـﻮد ﻛـﻪ ﻏﻴﺮﺳـﺎزه ای ﻫـﺎ ﺷـﺎﻣﻞ روش ﻫﺎ ی ﻣﺪﻳﺮﻳﺘﻲ ﻣﻲ ﺷﻮد . ﻣﻬﺎر ﺳﻴﻼب ﺷﺎﻣﻞ ﻓﺮآﻳﻨﺪ ﻫﺎ ی ﺧﺎﺻﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﺎ ﻓﺮاﻫﻢ آوردن و ﺑﻬـﺮه ﺑـﺮداری از ﺳـﺎزه ﻫـﺎ ی ﻃﺮاﺣﻲ ﺷﺪه، اﺛﺮات ﺗﺨﺮﻳﺒﻲ ﺳﻴﻞ را رﻓﻊ ﻳﺎ ﻛﺎﻫﺶ دﻫﺪ ﻛﻪ اﻳﻦ اﻣﺮ ﺑﺎ ذﺧﻴﺮه، ﻣﺤﺪود ﺳﺎزی و اﻧﺤﺮاف ﺟﺮﻳـﺎن ﺳـﻴﻼب ﺗـﺎ ﺣﺪی ﻛﻪ از ﻟﺤﺎظ اﻗﺘﺼﺎدی ﺗﻮﺟﻴﻪ ﭘﺬﻳﺮ ﺑﺎﺷﺪ، اﻧﺠﺎم ﻣﻲ ﺷﻮد . اﻟﺒﺘﻪ ﺑﺎﻳﺪ در ﻧﻈﺮ داﺷﺖ ﻛﻪ ﺑﺮﺧﻲ از ﻫﺎ ﺳﺎزه ی ﻣﻬﺎر ﺳـﻴﻼب، ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺳﺪﻫﺎی ﻣﺨﺰﻧﻲ و ﺑﻨﺪﻫﺎی ﺗﺎﺧﻴﺮ ی، ﺑﺎ وﺟﻮد ﺑﻪ ﻛﻪ اﻳﻦ ﻃﻮر ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ در ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ﻫﺎ اﺣﺪاث ﻧ ﻤﻲ ﺷﻮﻧﺪ ، اﻣﺎ ﺑﻪ دﻟﻴـﻞ ﻧﻘﺸﻲ ﻛﻪ در ﻛﺎﻫﺶ ا ﺛﺮات ﺳﻴﻼب در ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ﻫﺎ دارﻧﺪ، در اﻳﻦ ﺑﺨﺶ ﻣـﻮرد ﺑﺮرﺳـﻲ ﻗـﺮار ﻣـﻲ ﮔﻴﺮﻧـﺪ . درﺟـﻪ اﻳﻤﻨـﻲ ﻫﺎ ﺳﺎزه ی ﻣﻬﺎر ﺳﻴﻼب، ﺑﺮاﺳﺎس ﻣﻼﺣﻈﺎت اﻗﺘﺼﺎدی ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻣﻲ ﺷﻮد . ﻫﺎ ﺳﺎزه ی ﻣﻬـﺎر ﺳـﻴﻼب ﺗﻮاﻧ ﻣـﻲ ﻨـﺪ ﺷـﺎﻣﻞ ﺑـﺎزه ای از ﻣﻘﺎدﻳﺮ ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺣﻔﺎﻇﺖ ﺳﻴﻞ، ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﺗﺼﻤﻴﻢ ﮔﻴﺮ ی ﻣﺪﻳﺮان، ﺑﺮاﺳﺎس 3 ﺣﺎﻟﺖ زﻳ ﺮ ﺑﺎﺷﻨﺪ ]100 :[ اﻟﻒ- ﺣﺪاﻗﻞ اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎ، ﺑﺮای ﺣﻔﺎﻇﺖ در ﻣﻘﺎﺑﻞ ﺳﻴﻞ ب- ﻣﻴﺰان ﺑﻬﻴﻨﻪ ﺳﻮد و ﻫﺰﻳﻨﻪ، ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﺗﺠﺰﻳﻪ و ﺗﺤﻠﻴﻞ ﻫﺎ ی اﻗﺘﺼﺎدی ج- ﻣﻄﺎﺑﻖ ﺑﺎ ﺣﺪود ﻣﺸﺨﺼﻲ از رﻳﺴﻚ ﻗﺎﺑﻞ ﻗﺒﻮل ﭼﻨﻴﻦ اﻗﺪاﻣﺎت ای ﺳﺎزه ، در ﺷﺮاﻳﻄﻲ ﻛﻪ ﺗﺴﻬﻴﻼت زﻳﺮﺑﻨﺎﻳﻲ در ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻳﺎﻓﺘﻪ و ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎ ی ﻻزم ﺑـﺮای ﺣﻔﺎﻇـﺖ از ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﻫﺎ ی ﻣﻮﺟﻮد ﺑﻪ وﺳﻴﻠﻪ اﺣﺪاث ﻫﺎ ﺳﺎزه ی ﺣﻔﺎﻇﺘﻲ، ﺑﺴﻴﺎر از ﺗﺮ ﻛﻢ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫـﺎ ی ﻻزم ﺑـﺮای ﻧﻮﺳـﺎزی ﻣﻨﻄﻘـﻪ و ﺗﺠﺪﻳـﺪ ﺣﻴﺎت ﺑﻨﮕﺎه ﻫﺎ ی اﻗﺘﺼﺎدی زﻳﺎن دﻳﺪه، ﻛﻤﻚ ﻫﺎ ی ﻣﺎﻟﻲ ﺑﻪ آﺳﻴﺐ دﻳﺪﮔﺎن و ﻳﺎ ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻣﻜﺎن ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن ﻫﺎ از ﻣﻨﺎﻃﻖ ﭘﺮ ﺧﻄﺮ، ﺑﻪ ﻣﻨﺎﻃﻖ ﻛﻢ ﺧﻄﺮ ﺑﺎﺷﺪ، ﻣﻘﺮو ن ﺑﻪ ﺻﺮﻓﻪ اﺳﺖ . اﻗﺪاﻣﺎت ای ﺳﺎزه ، ﻏﺎﻟﺒﺎ ﺑﻪ ﺑﺎﻻ ﺑﺮدن ﺗﻮﺳﻌﻪ در ﻣﻨﺎﻃﻖ ﻣﺴـﺘﻌﺪ ﺳـﻴﻞ ﮔـﺮاﻳﺶ دارﻧﺪ . در ﺣﻘﻴﻘﺖ ﺑﺎ اﻗﺪاﻣﺎت ای ﺳﺎزه ﻣﻲ ، ﺧﻮاﻫﻴﻢ ، ﻣﻨﻄﻘﻪ را ﺑﻪ ﻧﺎﺣﻴﻪ ای ﻛﻪ ﺑﺮای ﭘﻴﺸﺮﻓﺖ و ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﮔﺬاری ﺑﻪ اﻧﺪازه ﻛـﺎﻓﻲ اﻳﻤﻦ ﺑﺎﺷﺪ، ﺗﺒﺪﻳﻞ ﻛﻨﻴﻢ . در ﻫﺮ ﺣﺎل ﺑﺎﻳﺪ اﻳﻦ ﻧﻜﺘﻪ را در ﻧﻈﺮ داﺷﺖ ﻛﻪ در آﻳﻨﺪه ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ، رﺧﺪادی، ﺑﺰرگ ﺗﺮ از ﺳﻴﻼب ﻃﺮاﺣﻲ ﺳﺎزه ﺑﻪ وﻗﻮع ﭘﻴﻮﻧﺪد ﻛﻪ ﻧﺘﻴﺠﻪ آن، ﺧﺴﺎرت ﻓﺎﺟﻌﻪ ﺑﺎری ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد ]100 [ . ،در اداﻣﻪ اﻳﻦ ﺑﺨﺶ ﺑﺮای ﭘﺮﻫﻴﺰ از ﺗﻜﺮار ﻣﻄﺎﻟﺐ ﺑﻪ ﻃﻮر ﺧﻼﺻـﻪ، ﺑـﻪ ﺑﺮرﺳـﻲ اﻧـﻮاع روش ﻫـﺎ ی ﺳـﺎزه ای ﻣﻬـﺎر ﺳـﻴﻼب ﻣﻲ ﭘﺮدازﻳﻢ . ﺑﺮای ﻛﺴﺐ اﻃﻼﻋﺎت ﺑﻴﺶ ﺗﺮ در اﻳﻦ ﺧﺼﻮص ﺗﻮاﻧ ﻣﻲ ﻴﺪ ﺑﻪ ﺿﺎﺑﻄﻪ » راﻫﻨﻤﺎی ﻣﻬﺎر ﺳﻴﻼب رودﺧﺎﻧـﻪ روش ) ﻫـﺎ ی « ( ای ﺳﺎزه ﺿﺎﺑﻄﻪ ﺷﻤﺎره 242 ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ و ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی ﻛﺸﻮر ، ﻣﺮاﺟﻌﻪ ﻛﻨﻴﺪ ]30 [. 8 - 4 - 1 - ﻣﺨﺎزن ذﺧﻴﺮه ای ﻫﺪف ﻳﻚ ﻣﺨﺰن ﻣﻬﺎر ﺳﻴﻼب، ذﺧﻴﺮه ﻗﺴﻤﺘﻲ از ﺟﺮﻳﺎن ﺳﻴﻼب ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﻛﺎﻫﺶ ﺣﺪاﻛﺜﺮ ﺳﻴﻼب ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ ﺑﻪ . ﻃـﻮر ﻛﻠﻲ ذﺧﻴﺮه ﺳﻴﻼب ﻫﺎ در ﻣﺨﺎزن، ﺳﺒﺐ ﺗﺎﺛﻴﺮ ات زﻳﺎدی در ﺟﻬﺖ ﺗﻌﺪﻳﻞ ﺳﻴﻞ از ﺟﻤﻠﻪ ﻛﺎﻫﺶ ﺳﺮﻋﺖ ﺟﺮﻳـﺎن ﺳـﻴﻼﺑﻲ، ﻛـﺎﻫﺶ ﭘﻬﻨﻪ ﻣﺘﺎﺛﺮ از ﺳﻴﻞ، ﻣﻲ ﺷﻮد ]92 [ .درﺻﻮرﺗﻲ ﻛﻪ ﺳﻴﻼب ﻫﺎ ی رودﺧﺎﻧﻪ ﻓﺼﻠﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ، ﻛـﺎراﻳﻲ ﻣﺨـﺎزن ﭼﻨـﺪ ﻣﻨﻈـﻮره، ﺑـﺮای ﻛﺎﻫﺶ اوج ﺳﻴﻼب ﺑﻪ ﻧﺤﻮ ﻗﺎﺑﻞ ﻣﻼﺣﻈﻪ ای اﻓﺰاﻳﺶ ﻳﺎﺑﺪ ﻣﻲ . در ﺷﺮاﻳﻂ آل اﻳﺪه ﻣﺨﺰن درﺳﺖ در ﺑﺎﻻدﺳﺖ ﻣﻨﻄﻘـﻪ ﺣﻔﺎﻇـﺖ ﺷﺪه ﻗﺮار دارد و ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری از آن ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﻛﺎﻫﺶ ﺣﺪاﻛﺜﺮ ﺳﻴﻼب ﺑﻪ ﻇﺮﻓﻴـﺖ ﮔـﺬردﻫﻲ اﻳﻤـﻦ در ﭘـﺎﻳﻴﻦ دﺳـﺖ ﺻـﻮرت ﻓﺼﻞ ﻫﺸﺘﻢ- ﮔﺰﻳﻨﻪ و ﻫﺎ راﻫﻜﺎرﻫﺎ ﺖﻳﺮﻳﻣﺪ ی ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی ﻪﻴﺗﻬ و ﻼبﻴﺳ ﻃﺮح 31 / 05 / 94 159 ﻣﻲ ﮔﻴﺮد . ﺳﻴﻼب ذﺧﻴﺮه ﺷﺪه ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ زﻣﺎن وﻗﻮع آن ﻳﺎ ﺑﺎ ﻧﺮخ ﺛﺎﺑﺖ و ﻳﺎ ﺑﺎ ﺳﺮﻋﺖ ﻣﺘﻐﻴﺮ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺷـﺮاﻳﻂ ﭘـﺎﻳﻴﻦ دﺳـ ﺖ رﻫﺎ ﻣﻲ ﺷﻮد و ﻳﺎ درﺻﻮرﺗﻲ ﻛﻪ ﭘﺎﻳﺎن ﻓﺼﻞ ﺳﻴﻼب ﻧﺰدﻳﻚ ﺑﺎﺷﺪ، ﺑﺮای ﻣﺼﺎرف آﺑﻴﺎری و ﺗﻮﻟﻴﺪ ﺑﺮق ذﺧﻴﺮه ﻣﻲ ﺷﻮد . در ﺻﻮرت وﺟﻮد ﻳﻚ ﺣﻮﺿﻪ ﻣﻴﺎﻧﻲ، ﺑﻌﺪ از ﺳﺪ و ﻗﺒﻞ از ﻣﻨﻄﻘﻪ ﻣﻮرد ﺣﻔﺎﻇﺖ، ﻫﺪف از ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﻣﺨﺰن در ﺟﺮﻳﺎن ﺳﻴﻼب، ﺟﺎری ﺷﺪن ﺣﺪاﻗﻞ ﺳﻴﻼب در ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺣﻔﺎﻇﺖ ﺷﺪه ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد ]7[ . ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﺷﺮاﻳﻂ اﻗﻠﻴﻤﻲ ﻛﺸﻮرﻣﺎن، در ﺑﻴﺶ ﺗﺮ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ ، ﺣﺠﻢ ﻣﻮﺟﻮد ﻣﺨﺎزن ﺑـﺮای ذﺧﻴـﺮه آب، ﺑﺴـﻴﺎر ﺑـﻴﺶ از ﺗـﺮ ﺣﺠﻢ ﻻزم ﺑﺮای ﻣﻬﺎر ﺳﻴﻼب ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ اﺣﺪاث ﻣﺨﺎزﻧﻲ ﻛﻪ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ذﺧﻴـﺮه آب اﺣـﺪاث ﺷـﺪه اﻧـﺪ ، ﺗﻮاﻧ ﻣـﻲ ﻨـﺪ ﺑـﺎ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﻓﻌﺎل، ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ ﻫﺎ ی ﻫﻴﺪروﻟﻮژ ﻳﻜﻲ و ﻫﻮاﺷﻨﺎﺳﻲ و ﺗﻜﻨﻮﻟﻮژی ﻫﺎ ی ﺟﺪﻳﺪ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﻣﺎﻫﻮاره ﻫﺎ و رادارﻫـﺎی ﺗﻮﻓﺎن، ﺑﺮای ذﺧﻴﺮه ﺳﻴﻼب ﻛﺎر ﺑﻪ ، ﻫﺎ روﻧﺪ ]7[ . ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﻣﺨﺰن ﺗﻮاﻧ ﻣﻲ ﺪ اﺛﺮ ﭼﺸﻢ ﮔﻴﺮ ی در ﻛﺎﻫﺶ ﺑﺪه اوج ﺳـﻴﻼب و ﭘﻬﻨـﻪ ﮔﻴﺮ ﺳﻴﻞ ی ﺳﻴﻼب دﺷﺖ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ . 8 - 4 - 2 - ﺳﺪﻫﺎی ﺗﺎﺧﻴﺮ ی ﺳﺪﻫﺎی ﺗﺎﺧﻴﺮ ی ﻛﻪ در ﺑﺎﻻدﺳﺖ ﻣﺤﺪوده ﺗﺤﺖ ﻣﺪﻳ ﺮﻳﺖ ﺳﺎﺧﺘﻪ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ ﺑﻴﺶ ، ﺗﺮ ﻳﻦ ﻛﺎرآﻳﻲ را در ﺣﻮﺿﻪ ﻫﺎ ی ﻛﻮﭼﻚ و ﻣﺘﻮﺳﻂ دارﻧﺪ . در ﻃﺮاﺣﻲ ﺳﺪﻫﺎی ﺗﺎﺧﻴﺮ ی ﺑﺎﻳﺪ ﺗﻮﺟﻪ ﺷﻮد ﻛﻪ اﺣﺪاث اﻳﻦ ﺳﺪﻫﺎ ﻣﻮﺟﺐ ﻫﻢ زﻣﺎﻧ ﻲ ﺳﻴﻼب ﻫﺎ ی ﺷـﺎﺧﻪ ﻫـﺎ ی ﻣﺨﺘﻠﻒ و اﻓﺰاﻳﺶ ﺳﻴﻼب در ﭘﺎﻳﻴﻦ دﺳﺖ ﻧﺸﻮد . ﺑﺮای ﺣﻮﺿﻪ ﻫﺎ ی ﻛﻮﭼﻚ، اﻓﺰاﻳﺶ ﺳﻴﻼب در اﺛﺮ ﺳﺪﻫﺎی ﺗﺎﺧﻴﺮ ی ﺑﺴﻴﺎر ﻏﻴﺮ ﻣﺤﺘﻤﻞ اﺳﺖ . وﻟﻲ در ﺣﻮﺿﻪ ﻫﺎ ی ﺑﺰرگ ﺑﺎ ﺳﺮ ﺷﺎﺧﻪ ﻫﺎ ی ﻣﺘﻔﺎوت اﻳﻦ اﺣﺘﻤﺎل اﻓﺰاﻳﺶ ﻳﺎﺑﺪ ﻣﻲ . ﺑـﻪ ﻋﻠـﺖ زﻣـﺎن ﺗﻤﺮﻛـﺰ ﻛـﻢ ﺳﻴﻼب ﻫﺎ ی ﺣﻮﺿﻪ ﻫﺎ ی ﻛﻮﭼﻚ، ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری ﻛﺎرآ از ﻣﺨﺎزن ذﺧﻴﺮه ای ﺑﻪ ﺳﺨﺘﻲ ﻣﻤﻜﻦ ﻣﻲ ﺷﻮد ﺑﻪ . ﻋﻼوه ، اﺳﺘﻔﺎده از ﻣﺨـﺎزن ﺗﺎﺧﻴﺮ ی، ﺗﺨﻠﻴﻪ ﺧﻮدﺑﻪ ﺧﻮد ﻣﺨﺎزن ﺑﻌﺪ از ﺳﻴﻼب را ﺗﻀﻤﻴﻦ ﻧﻤﻮده و ﻣﺎﻧﻊ از ﻓﺪا ﺷﺪن ﻣﻨﺎﻓﻊ ﻛﻨﺘﺮل ﺳﻴﻼب و ذﺧﻴﺮه ﺳﺎزی آن ﻣﻲ ﺷﻮد . ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ ﺳﺪﻫﺎی ﺗﺎﺧﻴﺮ ی ﻋﻤﺪﺗﺎ ﺑﺮای ﺣﻮﺿﻪ ﻫﺎ ی آﺑﺮﻳﺰ ﻛﻮﭼﻚ و ﺳﺪﻫﺎی ﻣﺨﺰﻧﻲ ﺑﺮای ﺣﻮﺿﻪ ﻫﺎ ی ﺑﺰرگ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮﻧﺪ ]76 [ . ﺧﺮوﺟﻲ ﻳﻚ ﺳﺪ ﺗﺎﺧﻴﺮی، ﻣﻌﻤﻮﻻ ﻳﻚ ﺳﺮرﻳﺰ ﺑﺰرگ و ﻳﺎ ﭼﻨﺪ ﺧﺮوﺟﻲ ﺑﺪون درﻳﭽﻪ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﻇﺮﻓﻴـﺖ ﺧﺮوﺟـﻲ ﻳـﻚ ﺳـﺪ ﺗﺎﺧﻴﺮی ﺑﺎ ﻣﺨﺰن ﭘﺮ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺮاﺑﺮ ﺣﺪاﻛﺜﺮ ﻇﺮﻓﻴﺘﻲ ﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ از رودﺧﺎﻧﻪ در ﭘﺎﻳﻴﻦ دﺳﺖ ﻋﺒﻮر ﻛﻨﺪ . ﺑﺎ ﺷﺮوع ﺳـﻴﻼب، ﻣﺨـﺰن ﺗﺎﺧﻴﺮ ﭘﺮ ﻣﻲ ﺷﻮد و ﺧﺮوﺟﻲ، آن ﻗﺪر اﻓﺰاﻳﺶ ﻣﻲ ﻳﺎﺑﺪ ﻛﻪ ﻣﺴﺎوی ﺳﻴﻼب ورودی ﻣﻲ ﺷﻮد . از آن ﺑﻪ ﺑﻌﺪ، ﺣﺠﻢ ذﺧﻴﺮه ﺷﺪه ﺧﻮد ﺑ ﻪ ﺧﻮد از ﻣﺨﺰن ﺧﺎرج ﻣﻲ ﺷﻮد . ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﺗﻮﭘﻮﮔﺮاﻓﻲ اﻣﻜﺎن اﻳﺠﺎد ﻣﺨﺰن ﺗﺎﺧﻴﺮی ﺑﺎ ﺣﺠﻢ ﻣﻨﺎﺳﺐ را ﺑﺪﻫﺪ و ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻗﺮﺿـﻪ در ﻓﺎﺻـﻠﻪ ﻛﻤﻲ از ﻣﺤﻞ ﭘﺮوژه ﻣﻮﺟﻮد ﺑﺎﺷﺪ، اﻳﻦ روش، ﺑﻪ ﻋﻠﺖ ﺗﺎﺛﻴﺮ ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ آن ﺑﺮ ﺗﺴﻜﻴﻦ ﺳﻴﻼب، دارای اﻫﻤﻴﺖ اﺳﺖ ]15 .[ 8 - 4 - 3 - ﮔﻮره ﻫﺎ و ﺳﻴﻞ ﺑﻨﺪﻫﺎ ﻣﺤﺪود ﻛﺮدن ﺟﺮﻳﺎن ﺳﻴﻼب در ﻳﻚ ﻋﺮض ﻣﻌﻴﻦ از رودﺧﺎﻧﻪ ﺑﻪ ﻛﻤﻚ ﺳﺎزه ﻫﺎﻳﻲ ﻧﻈﻴﺮ ﮔﻮره ﻫﺎ و دﻳﻮاره ﻫﺎی ﺳﻴﻞ ﺑﻨـﺪ اﻧﺠـﺎم ﻣﻲ ﮔﻴﺮد . اﻳﻦ ﺳﺎزه ﻫﺎ ﻛﻪ ﺑﻪ ﻃﻮر ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ ﺑﺮ روی ﺳﻴﻼب دﺷﺖ اﺣﺪاث ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ، از ﭘﺨﺶ ﺷﺪن و ﮔﺴﺘﺮش ﺳﻴﻼب در زﻣﻴﻦ ﻫﺎی اﻃﺮاف رودﺧﺎﻧﻪ ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی ﻛﺮده، آن را در ﻳﻚ ﻣﺴﻴﺮ و ﻣﺠﺮای ﻣﺸﺨﺺ و ﻣﺤﺪود ﻫﺪا ﻳﺖ ﻣﻲ ﻛﻨﻨﺪ . ﮔـﻮره، ﺑﻨـﺪ ﺧـﺎﻛﻲ ﻛﻮﺗـﺎﻫﻲ 160 31 / 05 / 94 راﻫﻨﻤﺎی ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ اﺳﺖ ﻛﻪ در ﻓﻮاﺻﻞ ﻣﺨﺘﻠﻒ از ﻛﻨﺎره رودﺧﺎﻧﻪ و در اﻣﺘﺪاد آن ﺳﺎﺧﺘﻪ ﻣﻲ ﺷﻮد ﺗﺎ ﻧﻘﺶ ﺳﻮاﺣﻞ ﻣﺼﻨﻮﻋﻲ را در دوره ﻫـﺎی ﺳـﻴﻼﺑﻲ ﻛﻪ آب رودﺧﺎﻧﻪ از ﺳﻮاﺣﻞ ﻃﺒﻴﻌﻲ ﺧﻮد ﺑﻴﺮون ﻣﻲ رود، اﻳﻔﺎ ﻛﻨﺪ و ﺑﺨﺶ ﻋﻤـﺪه زﻣـﻴﻦ ﻫـﺎی اﻃـﺮاف رودﺧﺎﻧـﻪ را از آب ﮔﺮﻓﺘﮕـﻲ ﻣﺤﺎﻓﻈﺖ ﻧﻤﺎﻳﺪ . درﻣﻨﺎﻃﻖ ﺷﻬﺮی و ﺳﺎﻳﺮ ﻣﻨﺎﻃﻘﻲ ﻛﻪ ارزش زﻣﻴﻦ ﻫﺎ زﻳﺎد ﺑﺎﺷﺪ، ﺑﻪ ﺟﺎی ﮔﻮره از دﻳﻮاره ﻫﺎی ﺳـﻴﻞ ﺑﻨـﺪ، اﺳـﺘﻔﺎده ﻣﻲ ﮔﺮدد . دﻳﻮاره ﻫﺎی ﺳﻴﻞ ﺑﻨﺪ از ﺟﻨﺲ ﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺑﺘﻨﻲ، ﺳﻨﮕﻲ، آﺟﺮی، ﺗﻮرﺳﻨﮕﻲ1 و ﭼﻮﺑﻲ ﺳﺎﺧﺘﻪ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ ]26 .[ ﻣﺰﻳﺖ اﺻﻠﻲ ﻫﺎ ﮔﻮره اﻣﻜﺎن اﺳﺘﻔﺎده از ﻣﺼﺎﻟﺢ ﻣﺤﻠﻲ ارزان ﻗﻴﻤﺖ در اﺣﺪاث ﻣﻲ ﻫﺎ آن ﺑﺎﺷﺪ . در ﻋﻴﻦ ﺣﺎل ﻧﻔـﻮذ ﻧﺎﭘـﺬﻳﺮی ﻣﺼﺎﻟﺢ درﻛﻨﺎره رودﺧﺎﻧﻪ ﺑﺎﻳﺪ ﻣﺪ ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﻮد ﺑﻪ . ﻃﻮر ﻛﻠﻲ دﻳﻮارﻫـﺎی ﺳـﻴﻞ ﺑﻨـﺪ از ﺗـﺮ ﻛـﻢ ﮔـﻮره ﻫـﺎ در ﻣﻌـﺮض ﺧﺮاﺑـﻲ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ . وﻟﻲ اﻣﻜﺎن روﮔﺬری دﻳﻮاره و ﻳﺎ آﺑﺸﺴﺘﮕﻲ در ﭘﻲ ﻫﺎ آن وﺟﻮد دارد . ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ اﻓﺰاﻳﺶ اﺿﻄﺮاری ارﺗﻔﺎ ع ﺳـﻴﻞ ﺑﻨـﺪ ﻫﺎ در ﺟﺮﻳﺎن ﺳﻴﻼب ﻛﻪ در ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ ﺑﺎ ﺳﻴﻼب ﺻﻮرت ﻣﻲ ﮔﻴﺮد ، دارای اﻫﻤﻴﺖ ﻓﻮق اﻟﻌﺎده ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ ]76 [ . ﺑﺮای ﺟﺰﻳﻴﺎت ﺑـﻴﺶ ﺗـﺮ ، ﺑﻪ ﺿﺎﺑﻄﻪ » راﻫﻨﻤﺎی ﻃﺮاﺣﻲ، ﺳﺎﺧﺖ و ﻧﮕﻬﺪاری «ﻫﺎ ﮔﻮره ﺿـﺎﺑﻄﻪ ﺷـﻤﺎره 214 ﺳـﺎزﻣﺎن ﻣـﺪﻳﺮﻳﺖ و ﺑﺮﻧﺎﻣـﻪ رﻳـﺰی ﻛﺸـﻮر ، ﻣﺮاﺟﻌﻪ ﺷﻮد ]36 [. 8 - 4 - 4 - اﻧﺤﺮاف ﺳﻴﻼب اﻳﻦ روش ﻣﻬﺎر ﺳﻴﻼب ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﺳﻴﻞ راه اﺿﻄﺮاری2 ﻧﻴﺰ ﺷﻨﺎﺧﺘﻪ ﻣﻲ ﺷﻮد و ﻋﻤﻮﻣﺎ در ﻧﻮاﺣﻲ ﺑﺎﻻدﺳﺖ ﻣﻨﺎﻃﻖ ﺗﻮﺳـﻌﻪ ﻳﺎﻓﺘـﻪ، ﻧﻈﻴﺮ ﺷﻬﺮﻫﺎ و ﻣﺠﻤﺘﻊ ﻫﺎی ﺻﻨﻌﺘﻲ ﺑﻪ ﻛﺎر ﻣﻲ رود ﻛﻪ ﻓﻀﺎی ﻛﺎﻓﻲ ﺑﺮای ﺗﻌﺮﻳﺾ و ﻳﺎ ﺗﻌﻤﻴﻖ آﺑﺮاه ﻳﺎ ﺳﺎﺧﺖ ﮔﻮره ﻫﺎ وﺟﻮد ﻧﺪارد و ﺳﺎﺧﺖ دﻳﻮارﻫﺎی ﺳﻴﻞ ﺑﻨﺪ ﻧﻴﺰ ﻏﻴﺮ اﻗﺘﺼﺎدی اﺳﺖ . ﺗﻔﺎوت ﻋﻤﺪه اﻳﻦ روش ﺑﺎ ﺳﺎﻳﺮ روش ﻫﺎ ی ﻣﻬﺎر ﺳﻴﻼب ﻣﺎﻧﻨﺪ اﺣﺪاث ﮔﻮره ﻫﺎ و دﻳﻮاره ﻫﺎی ﺳﻴﻞ ﺑﻨﺪ در اﻳﻦ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺧﻄﺮﻫﺎی ﺑﺎﻟﻘﻮه ﻧﺎﺷﻲ از ﺳﻴﻞ در ﺳﺮﺗﺎﺳﺮ ﻃﻮل ﮔﻮره ﻫﺎ و دﻳﻮاره ﻫﺎی ﺳﻴﻞ ﺑﻨﺪ ﺑﺎﻗﻲ ﻣﻲ ﻣﺎﻧﺪ، ﺣﺎل آﻧﻜﻪ ﻫﻤﺎن ﻃﻮر ﻛﻪ در ﺷﻜﻞ )8 - 3 (دﻳﺪه ﻣﻲ ﺷﻮد، ﺑﺎ اﻧﺤﺮاف ﺳﻴﻼب، ﺧﻄﺮﻫﺎی ﻧﺎ ﺷﻲ از آن در ﺳﺮﺗﺎﺳـﺮ ﺑـﺎزه ﻣـﻮرد ﻧﻈـﺮ از رودﺧﺎﻧﻪ ﻳﺎ آﺑﺮاه ﺑﺮﻃﺮف ﻣﻲ ﮔﺮدد . ﺳﻴﻞ راه اﺿﻄﺮاری از ﻃﺮﻳﻖ ﻳﻚ ﺳﺮرﻳﺰ ﺛﺎﺑﺖ، درﻳﭽﻪ ﺳﻴﻞ و ﻳﺎ ﺳﺮرﻳﺰ ﺧﺎﻛﻲ ﺷﺴﺘﺸـﻮ ﺷـﻮﻧﺪه ﻛﻢ ارﺗﻔﺎع اﻳﺠﺎد ﻣﻲ ﮔﺮدد ]25 .[ﺑﺮای ﺟﺰﻳﻴﺎت ﺑﻴﺶ ﺗﺮ، ﺑﻪ ﺿﺎﺑﻄﻪ » راﻫﻨﻤﺎی ﻃﺮاﺣﻲ، ﺳﺎﺧﺖ و ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ ﻫـﺎی اﻧﺤـﺮاف ﺳﻴﻼب « ﺿﺎﺑﻄﻪ ﺷﻤﺎره 527 ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ و ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی ﻛﺸﻮر ، ﻣﺮاﺟﻌﻪ ﺷﻮد . 1- Gabion 2- Emergency Floodway ﻓﺼﻞ ﻫﺸﺘﻢ- ﮔﺰﻳﻨﻪ و ﻫﺎ راﻫﻜﺎرﻫﺎ ﺖﻳﺮﻳﻣﺪ ی ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی ﻪﻴﺗﻬ و ﻼبﻴﺳ ﻃﺮح 31 / 05 / 94 161 ﺷﻜﻞ 8 - 3 - ﻧﻤﺎی ﺳﺎده ﺷﺪه ای از ﻳﻚ ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ اﻧﺤﺮاف ﺳﻴﻼب 8 - 4 - 5 - اﺻﻼح رودﺧﺎﻧﻪ از ﺟﻤﻠﻪ ﺗﺪاﺑﻴﺮ ﺳﺎزه ای، ﺗﻮﺳﻌﻪ، ﺑﻬﺴﺎزی، ﺗﻌﻤﻴﺮ و ﻛﻼ ﻋﻤﻠﻴﺎت اﺻﻼح ﻣﺴﻴﺮ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫـﺎ در ﺑﺎﻻدﺳـﺖ ﺗﺎﺳﻴﺴـﺎت ﻣﺨﺘﻠـﻒ و ﻛﺎﻧﺎل ﻲﻫﺎ ﻣ ﺑﺎﺷﺪ . اﻳﻦ ﻋﻤﻠﻴﺎت ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ ﻇﺮﻓﻴﺖ آﺑﺮاﻫﻪ ﻫﺎ را ﺑﻪ ﻃﻮر ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻮﺟﻬﻲ اﻓﺰاﻳﺶ داده، زﻣﺎن ﺗﻤﺮﻛﺰ ﺳﻴﻼب را ﺑـﺎ اﻓـﺰاﻳﺶ ﺳﺮﻋﺖ آب در آﺑﺮاﻫﻪ ﻛﺎﻫﺶ داده و ﺣﺠﻢ آب اﺿﺎﻓﻲ را ﺳﺮﻳﻊ ﺗﺮ از ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺧﺎرج ﻧﻤﺎﻳﺪ . ﺣـﺬف ﻣـﻮاد زاﻳـﺪ و ﮔﻴﺎﻫـﺎن و اﺣـﺪاث ﻛﺎﻧﺎل ﻫﺎی ﺟﺪﻳﺪ ﺑﺮای ﻛﻢ ﻛﺮدن ﭘﻴﭻ و ﺧﻢ ﻫﺎ ﻣﻮ ﺟﺐ ﻛﺎﻫﺶ ﺿﺮﻳﺐ ﻣﺎﻧﻴﻨﮓ ﻣﻲ ﮔﺮدد . اﻟﺒﺘﻪ ﺑﺮداﺷﺘﻦ ﻣﻮاﻧﻊ از ﻣﺴـﻴﺮ رودﺧﺎﻧـﻪ و اﻓﺰاﻳﺶ ﺳﺮﻋﺖ آن ﻧﺒﺎﻳﺪ ﻣﻮﺟﺐ ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ ﺑﺴﺘﺮ و دﻳﻮاره ﻫﺎ ﺷﻮد . ﺑﺮای اﻳﻦ ﻣﻨﻈﻮر ﻣﻲ ﺗﻮان از ﺳﻨﮓ ﭼﻴﻦ1 آب و ﺷـﻜﻦ 2 اﺳـﺘﻔﺎده ﻛﺮد و ﻳﺎ ﺑﺎ ﺗﺼﺤﻴﺢ ﺷﻴﺐ دﻳﻮاره ﻫﺎ و اﺟﺮای ﭘﻮﺷﺶ ﻫﺎی آﺳﻔﺎﻟﺘﻲ ﻳﺎ ﺑﺘﻨﻲ3 روی ﻫﺎ آن ، از ﻓ ﺮﺳﺎﻳﺶ دﻳﻮاره ﻫـﺎ و ﺑﺴـﺘﺮ ﺟﻠـﻮﮔﻴﺮی ﻧﻤﻮد . ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺳﺎﻣﺎﻧﺪﻫﻲ، ﺑﻬﺴﺎزی و اﺻﻼح ﻣﺴﻴﺮ رودﺧﺎﻧﻪ را ﻣﻲ ﺗﻮان ﺑﻪ ﺷﻜﻞ زﻳﺮ ﺧﻼﺻﻪ ﻧﻤﻮد ]68 :[ − اﻓﺰاﻳﺶ ﺳﻄﺢ ﻣﻘﻄﻊ ﺑﺮای اﻓﺰاﻳﺶ ﺿﺮﻳﺐ آﺑﮕﺬری رودﺧﺎﻧﻪ ﺑﻪ ﺷﻜﻞ اﺣـﺪاث ﮔـﻮره و ﻳـﺎ ﺑـﺎ اﻧﺠـﺎم ﻋﻤﻠﻴـﺎت ﻻﻳﺮوﺑـﻲ و ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ اﺻﻼح ﺳﺎﺧﺘﺎر ﻫﻴﺪروﻟﻴﻜﻲ ﺳﺎزه ﻫﺎی ﻣﺘﻘﺎﻃﻊ، ﻣﻮازی و اﺻﻼح ﻣﻘﻄﻊ و ﻣﺸﺨﺼﻪ ﻫﺎی ﻫﻨﺪﺳﻲ ﻣﺠﺮای رودﺧﺎﻧﻪ − اﻓﺰاﻳﺶ ﺷﻴﺐ و اﻓﺰاﻳﺶ ﻇﺮﻓﻴﺖ اﻧﺘﻘﺎل رودﺧﺎﻧﻪ، ﺑﻪ وﺳﻴﻠﻪ ﺣﺬف ﭘﻴﭽﺎن رودﻫﺎ و اﻳﺠﺎد راﺳﺘﺎی ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺑـﺎ ﻛﺎﻧـﺎل ﻣﻴﺎن ﺑﺮ و ﺧﺎرج ﻛﺮدن ﻣﻨﻄﻘﻪ اﻃﺮاف ﭘﻴﭽﺎﻧﺮود از ﻣﺤﺪوده ﺗﺎﺛﻴﺮ ات ﺳﻴﻞ − ﺑﺴﺘﻦ ﺷﺎﺧﻪ ﻫﺎ ی ﻏﻴﺮﻣﻔﻴﺪ، ﺑﺮای ﺧﺎرج ﻛﺮ دن زﻣﻴﻦ ﻫﺎ ی اﻃﺮاف از ﻣﺤﺪوده ﮔﻴﺮ ﺳﻴﻞ ی، ﻛﻢ ﺷـﺪن ﻃـﻮل ﻣﺴـﻴﺮ رودﺧﺎﻧﻪ و ازدﻳﺎد ﺷﻴﺐ 1- Riprap 2- Epi 3- Lining 162 31 / 05 / 94 راﻫﻨﻤﺎی ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ − ﻣﻬﺎر و ﺗﺜﺒﻴﺖ ﺑﺴﺘﺮ رودﺧﺎﻧﻪ : ﺑﺮای ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی از اﻓﺰاﻳﺶ رﺳﻮب ﺟﺮﻳﺎن و ﺑﺴﺘﻪ ﺷﺪن ﻣﺴﻴﺮ اﺻﻠﻲ در ﭘﺎﻳﻴﻦ دﺳﺖ ، در اﺛﺮ رﺳﻮب ﮔﺬاری و ﺣﻔﻆ ﻣﺴﻴﺮ رودﺧﺎﻧﻪ − ﻣﻬﺎر ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ و ﺗﺜﺒﻴﺖ ﺳﻮاﺣﻞ : ﺣﻔﻆ ﭘﺎﻳﺪاری زﻣﻴﻦ یﻫﺎ اﻃﺮاف، در ﺑﺮاﺑﺮ ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ و ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی از ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻣﺴـﻴﺮ رود، ﺑﻪ وﺳﻴﻠﻪ اﺣﺪاث ﺧﺎﻛﺮﻳﺰﻫﺎ و دﻳﻮاره ﻫﺎ ی ﺑﻨﺪ ﺳﻴﻞ ﻻزم ﺑﻪ ﺗﺬﻛﺮ اﺳﺖ ﻛﻪ اﺣﺪاث ﭼﻨﻴﻦ ﻛﺎﻧﺎل ﻫﺎﻳﻲ ﺗﻨﻬﺎ در ﻣﻮاردی ﺑﺎﻋﺚ ﻛﺎﻫﺶ ﺧﺴﺎرات ﺳﻴﻞ ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ ﻛﻪ ﻫـﺪف ﺣﻔﻆ ﺗﺎﺳﻴﺴﺎﺗﻲ ﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ در اﻃﺮاف رودﺧﺎﻧﻪ و در ﻳﻚ ﺑﺎزه ﻣﺸﺨﺺ اﺣﺪاث ﮔﺮ دﻳﺪه اﻧﺪ و ﭘﺲ از آن ﺳﻴﻞ وارد ﺑـﺎﺗﻼق، درﻳﺎﭼﻪ و ﻳﺎ دﺷﺘﻲ ﺷﻮد ﻛﻪ اﻳﺠﺎد ﺧﺴﺎرت ﻧﻨﻤﺎﻳﺪ . ﺑﺮای ﺟﺰﻳﻴﺎت ﺑﻴﺶ ﺗﺮ اﻳﻦ روش ﺑﻪ ﻧﺸﺮﻳﻪ » راﻫﻨﻤﺎی ﻣﻬـﺎر ﺳـﻴﻼب رودﺧﺎﻧﻪ روش ) ﻫﺎ ی ﺳﺎزه «( ای ﻣﺮاﺟﻌﻪ ﺷﻮد . 8 - 4 - 6 - ﺳﺎﻳﺮ روش ﻫﺎ ی ﻣﻬﺎر ﺳﻴﻼب ﺳﺎﻳﺮ روش ﻫﺎ ی ﺳﺎزه ای، ﻛﻢ ﺗﺮ در ﻃﺮح ﻫﺎی ﺳﻴﻼب ﻣﺘﺪوال ﻫﺴﺘﻨ ﺪ وﻟﻲ در ﻣﻮارد ﺧﺎص اﺳﺘﻔﺎده از ﻫﺎ آن اﻟﺰاﻣﻲ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑـﻮد . درﻳﭽﻪ ﻫﺎی ﻣﻬﺎر ﺳﻴﻼب ﻫﺎی درﻳﺎﻳﻲ، ﻣﻘﺎﻃﻊ ﺑﺴﺘﻪ ﺷﺪه1، اﻳﺴﺘﮕﺎه ﻫﺎی ﭘﻤﭙﺎژ و دﻳﻮاره ﻫﺎی آﺑﻲ از ﺟﻤﻠﻪ اﻳﻦ روش ﻣﻲ ﻫﺎ ﺑﺎﺷﻨﺪ . درﻳﭽﻪ ﻫﺎی ﻣﻬﺎر ﺳﻴﻼب ﺑﺮای ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ ﺑﺎ ﺳﻴﻼب ﻫﺎی درﻳﺎﻳﻲ ﺑﻪ ﻛﺎر ﻣﻲ روﻧﺪ ﺑﻪ . ﻃﻮری ﻛﻪ در ﻫﻨﮕﺎ م ﻃﻮﻓﺎن درﻳﭽـﻪ ﻫـﺎی ﻋﻈـﻴﻢ ﺳﺪﻫﺎی درﻳﺎﻳﻲ ﺑﺴﺘﻪ ﺷﺪه و ﻧﻮاﺣﻲ ﺳﺎﺣﻠﻲ از ﻃﻮﻓﺎن ﻫﺎی درﻳﺎﻳﻲ ﺣﻔﺎﻇﺖ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . در ﺳﺎﻳﺮ ﻣﻮاﻗﻊ درﻳﭽﻪ ﺑﺎز ﺑﻮده و در ﻧﺘﻴﺠـﻪ ﺳﺪﻫﺎی درﻳﺎﻳﻲ ﻣﻮﺟﺐ ﺧﺴﺎرات ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺘﻲ ﻧﻤﻲ ﺷﻮﻧﺪ . ﭘﺮوژه ﻋﻈﻴﻢ دﻟﺘﺎ در ﻫﻠﻨﺪ ﻧﻤﻮﻧﻪ ﺑﺎرز ﺳﺪﻫﺎی درﻳـﺎﻳﻲ اﺳـﺖ . ﻣﻘـﺎﻃﻊ ﺑﺴﺘﻪ ﺷﺪه، در ﻣﻨﺎﻃ ﻖ ﺷﻬﺮی ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﻨﺪ ﺟﺎﻳﮕﺰﻳﻦ ﻛﺎﻧﺎل ﻫﺎی ﺑﺎز ﺷﻮﻧﺪ . اﻳﻦ ﻣﻘﺎﻃﻊ در ﻣـﻮاردی از زﻳـﺮ ﺟـﺎده ﻫـﺎ، ﭘﺎرﻛﻴﻨـﮓ ﻫـﺎ و ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن ﻫﺎ ﻋﺒﻮر ﻣﻲ ﻛﻨﺪ . در اﻳﻦ ﺷﺮاﻳﻂ ﺑﺴﻴﺎر ﻣﻬﻢ اﺳﺖ ﻛﻪ ﻛﺎﻧﺎل ﺑﺴﺘﻪ دارای ﻇﺮﻓﻴﺖ ﻫﻴـﺪروﻟﻴﻜﻲ ﻻزم ﺑـﺮای ﻋﺒـﻮر ﺟﺮﻳـﺎن ﺑﺎﺷﺪ . ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ، در ﺑﺮﺧﻲ از ﻣﻨﺎﻃﻖ ﺷﻬﺮی، ﺟﻤﻊ آوری آب ﻫﺎی ﺳ ﻄﺤﻲ و ﺳﻴﻼب ﺑﻪ وﺳﻴﻠﻪ اﻳﺴﺘﮕﺎه ﭘﻤﭙﺎژ و ﻟﻮﻟﻪ ﻫﺎی ﺗﺤﺖ ﻓﺸﺎر ﺻﻮرت ﻣﻲ ﮔﻴﺮد . در روش اﻳﺠﺎد دﻳﻮاره آﺑﻲ، در ﻫﻨﮕﺎم ﺳﻴﻼب، ﺟﺪاره ﻫﺎی ﻧﻔﻮذ ﻧﺎﭘﺬﻳﺮ ﺑﻪ وﺳﻴﻠﻪ آب ﭘﺮ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ و ﻳﻚ دﻳﻮاره آﺑﻲ در ﻣﻘﺎﺑﻞ ﺳﻴﻼب ﺗﺸﻜﻴﻞ ﻣﻲ دﻫﻨﺪ . در اﻳﻦ روش ﺳﻴﻼب، ﺑﻪ وﺳﻴﻠﻪ ﺧﻮد ﺳﻴﻼب، ﻣﻬﺎر ﻣﻲ ﺷﻮد ]76 .[ 8 - 5 - اﻫﺪاف ﻃﺮح ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﻴﻼب ﺑﻪ ﻓﺮآﻳﻨﺪ ﻫﺎ ی ﻓﺮاﮔﻴﺮی در ﻣﻬﺎر ﺳﻴﻞ اﻃﻼق ﻣﻲ ﺷﻮد ﻛﻪ ﮔﺴﺘﺮش ﺳـﻴﻼب و ﺧﺴـﺎرات ﻧﺎﺷـﻲ از آن را ﺗﻌﺪﻳﻞ ﻛﻨﺪ ﻣﻲ . ﻫﻤﺎن ﻃﻮر ﻛﻪ ﮔﻔﺘﻪ ﺷﺪ، ﻫﺪف از اﺟﺮای ﻃﺮح ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی ﺳﻴﻼب ﻛﺎﻫﺶ ﺧﺴﺎرات ﻧﺎﺷـﻲ از وﻗـﻮع ﺳﻴﻞ و ﻧﻴﺰ ﺳﻌﻲ در اﺳﺘﻔﺎده ﺣﺪاﻛﺜﺮ از ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ﺑﻪ وﻳﮋه در ﻣﻨﺎﻃﻘﻲ ﻛﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ زﻣﻴﻦ ﻣﺤﺪود اﺳﺖ، ﻣـﻲ ﺑﺎﺷـﺪ . در واﻗـﻊ ﻫﺪف از ﺗﺪوﻳﻦ اﻳﻦ ﻃﺮح، اراﺋﻪ راﻫﻜﺎری ﺟﻬﺖ ﺳﺎزﻣﺎﻧﺪﻫﻲ ﻧﻴﺮوﻫﺎ و ﺳﺎزﻣﺎن ﻫﺎ و ﺗﺠﻬﻴﺰاﺗﻲ اﺳﺖ ﻛـﻪ ﺑـﻪ ﻣﻮﻗـﻊ ﺑـﻪ ﻣﻨﻈـﻮر ﺣﻔﻆ ﺳﻼﻣﺖ، اﻣﻨﻴﺖ و رﻓﺎه ﺳﺎﻛﻨﻴﻦ ﻣﻨﻄﻘﻪ وارد ﻋﻤﻞ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ و ﺑﻪ اﻳﻦ دﻟﻴﻞ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﻪ ﺷـﺮح و ﺗﻔﺼـﻴﻞ اﻗـﺪاﻣ ﺎت ﻻزم 1- Close Conduit ﻓﺼﻞ ﻫﺸﺘﻢ- ﮔﺰﻳﻨﻪ و ﻫﺎ راﻫﻜﺎرﻫﺎ ﺖﻳﺮﻳﻣﺪ ی ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی ﻪﻴﺗﻬ و ﻼبﻴﺳ ﻃﺮح 31 / 05 / 94 163 ﺑﺮای ﻛﺎﻫﺶ ﺧﻄﺮات و ﻋﻮاﻗﺐ وﻗﻮع ﺑﺤﺮان ﺳﻴﻞ ﭘﺮداﺧﺘﻪ ﻣﻲ ] ﺷﻮد8[ . در اداﻣﻪ ﺟﺰﻳﻴﺎت اﻫﺪاف ﻃﺮح ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮ ی ﺳﻴﻼب ﺑﻴﺎن ﻣﻲ ﺷﻮد ﻛﻪ ﻋﺒﺎ ر ﺗﻨﺪ از ]115 :[ − ﻛﺎﻫﺶ ﺧﻄﺮ و ﺧﺴﺎرت ﺳﻴﻞ ) و زﻳﺎن ﻫﺎی واﺑﺴﺘﻪ ( ﺑﻪ اﻣﻮال و زﻳﺮﺳﺎﺧﺖ ﻫﺎی ﻣﻮﺟﻮد در ﺟﺎﻣﻌﻪ . − ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ و ﺳﺎزﻣﺎن دﻫﻲ زﻳﺮﺳﺎﺧﺖ ﻫﺎی ﺣﻴﺎﺗﻲ، در ﻃﻲ و ﭘﺲ از ﻳﻚ واﻗﻌﻪ ﺳﻴﻞ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر اﻃﻤﻴﻨﺎن از اﻳﻨﻜﻪ آن زﻳﺮﺳﺎﺧﺖ ﻫﺎ در ﻣﻮاﻗﻊ ﺿﺮوری ﺑﻪ ﺧﻮﺑﻲ در دﺳﺘﺮس ﻫﺴﺘﻨﺪ . − اﻳﺠﺎد اﻃﻤﻴﻨﺎن از اﻳﻦ ﻛﻪ ﮔﺴﺘﺮش و ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﻄﻘﻪ در آﻳﻨﺪه ﺑﻪ درﺳـﺘﻲ در ﻣﻘﺎﺑـﻞ ﺧﻄـﺮات ﺳـﻴﻞ ﻣﺤﺎﻓﻈـﺖ و ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺷﺪه اﺳﺖ . − ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی ﺳﻴﻞ زﻳﺮﺳﺎﺧﺖ ﻫﺎ در آﻳﻨﺪه ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﻛﺎﻫﺶ ﺧﺴﺎرات ﺑﺎﻟﻘﻮه ﻣـﺎﻟﻲ و ﺗﻠﻔـﺎت ﺟـﺎﻧﻲ ﺑـﺮای ﻣﻨﻄﻘﻪ در آﻳﻨﺪه . − ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻛﺎرﺑﺮی ﻗﺎﺑﻞ ﻗﺒﻮل و ﻣﻨﻄﺒﻖ ﺑﺎ ﺷﺮاﻳﻂ از اراﺿﻲ ﻣﻮﺟﻮد در ﻣﻨﻄﻘﻪ و ﺳﻴﻼب دﺷﺖ . − ﺗﺎﻣﻴﻦ اﻫﺪاف و اﻟﺰاﻣﺎت ﻗﺎﻧﻮن ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی و ارزﻳﺎﺑﻲ زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ . − و ﻣﻬﻢ ﺗﺮ از ﻫﻤﻪ اﻓﺰاﻳﺶ آﮔـﺎﻫﻲ ﻋﻤـﻮﻣﻲ و ﻣﻮﺳﺴـﺎت ﻣﺴـﻮول در راﺑﻄـﻪ ﺑـﺎ ﺧﻄﺮﭘـﺬﻳﺮی ﻧـﻮاﺣﻲ ﺳـﻴﻞ زده در ﺳﻴﻼب دﺷﺖ . 1 - ﮔﻮش ﻛﺮدن 2 - ﺧﻮاﻧﺪن ﺑﺎ ﻗﻮاﻋﺪ آواﻳﻲ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ اﻫﺪاف ﺑﺎﻻ ﺗﻮان ﻣﻲ ﮔﻔﺖ ﻛﻪ اﻳﻦ ﻃﺮح ﻳﻚ ﺗﺮﻛﻴﺐ ﻫﻤﺎﻫﻨﮓ از اﻗﺪاﻣﺎﺗﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﻪ ﺧﻄﺮات ﻣﻮﺟﻮد، آﻳﻨﺪه و ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮ ی ﭘﻴﻮﺳﺘﻪ ﺗﻮﺟﻪ ﻛﻨﺪ ﻣﻲ . در واﻗﻊ اﻳﻦ ﻃﺮح ﺷﺎﻣﻞ اﻃﻼﻋﺎﺗﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﻴﺎن ﻛﻨﺪ ﻣﻲ ﺧﻄﺮ ﺳﻴﻞ در ﻣﻨﺎﻃﻖ ﻣﺨﺘﻠـﻒ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ وﻳﮋﮔﻲ ﻫﺎ ی ﺧﺎص آن ﻣﻨﻄﻘﻪ ﭼﮕﻮﻧﻪ ﺑﺎﻳﺪ ﻣﻬﺎر ﺷﻮد . ﺷﺎﻳﺎن ذﻛﺮ اﺳﺖ ﻛﻪ ﻃﺮح ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺑﺎﻳـﺪ ﺑـﻪ ﻃـﻮر ﻛﺎﻣـﻞ ﺑـﺎ دﻳﮕﺮ و ﺑﺮ ﻫﺎ ﻃﺮح ﻫﺎ ﻧﺎﻣﻪ ی ﻣﻮﺟﻮد در ﺣﻮﺿﻪ آﺑﺮﻳﺰ، ﻣﺎﻧﻨﺪ ﻗﻮاﻧﻴﻦ ﻛﺴﺐ و ﻛﺎر ﻣﻨﻄﻘﻪ و دﻳﮕﺮ ﺑﺮ ﻧﺎﻣـﻪ ﻫـﺎ ی راﻫﺒـﺮدی ﻣﻨﻄﻘـﻪ ﻫﻤﺎ ﻫﻨﮓ ﺑﺎﺷﺪ . 8 - 6 - ﻣﺮاﺣﻞ ﺗﻬﻴﻪ ﻃﺮح ﺑﻪ ﻃﻮر ﻛﻠﻲ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی ﺳﻴﻼب ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻫـﺎ ﺟﻨﺒﻪ ی ﻣﺨﺘﻠـﻒ آن ﺑﺮﻧﺎﻣـﻪ رﻳـﺰی ﺷـﻮد و ﻃـﺮح ﻣﻘﺎﺑﻠـﻪ و ﺑﺮﺧﻮرد ﺑﺎ ﺳﻴﻞ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ ﮔﻮﻧﻪ ای ﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ ﺧﺴﺎرات اﻗﺘﺼﺎدی و ﺟﺎﻧﻲ ﻧﺎﺷﻲ از ﺳﻴﻞ ﺣﺪاﻗﻞ ﮔﺮدد درﺣﺎﻟﻲ ﻛﻪ ﺗﻮﻟﻴﺪات و ﻣﻨﺎﻓﻊ اﻗﺘﺼﺎدی ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ﺣﻔﻆ ﺷ . ﻮد ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ ﺑﺎﻳﺪ ﺗﻮﺟﻪ ﺷﻮد ﻛﻪ ﻫﺪف از اﺟﺮای ﻃـﺮح ﻣـﺪﻳﺮﻳﺖ ﺧﻄﺮﭘـﺬﻳﺮی ﺳـﻴﻼب ﻓﻘـﻂ ﻛﺎﻫﺶ ﺧﺴﺎرات ﻧﺎﺷﻲ از وﻗﻮع ﺳﻴﻞ ﻧ ﻤﻲ ﺑﺎﺷﺪ ، ﺑﻠﻜﻪ ﺑﺎﻳﺪ ﺳﻌﻲ ﺷﻮد ﺗﺎ ﺣﺪاﻛﺜﺮ اﺳﺘﻔﺎده از ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ﺑﻪ وﻳﮋه در ﻣﻨـﺎﻃﻘﻲ ﻛﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ زﻣﻴﻦ ﻣﺤﺪود اﺳﺖ، ﺑﻪ ﻋﻤﻞ آﻳﺪ ]4[ . در ﺣﻘﻴﻘﺖ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﺷـﺮاﻳﻂ ﻣﻨﻄﻘـﻪ و ﺑـﺎ اﺳـﺘﻔﺎده از روش ﻫـﺎ ﻳﻲ ﭼـﻮن 164 31 / 05 / 94 راﻫﻨﻤﺎی ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﻛﺎرﺑﺮی اراﺿﻲ در ﺳـﻴﻼب دﺷـﺖ و اﺳـﺘﻔﺎده درﺳـﺖ از اراﺿـﻲ ﺣﺎﺷـﻴﻪ ﺳـﻴﻼب، ﻣـﻲ ﺗـﻮان ﺣـﺪاﻛﺜﺮ اﺳـﺘﻔﺎده از ﺳﻴﻼب دﺷﺖ را داﺷﺖ درﺣﺎﻟﻲ ﻛﻪ ﻛﻪ ﺧﻄﺮات ﻧﺎﺷﻲ از ﺳﻴﻼب ﻧﻴﺰ ﻛﺎﻫﺶ ﻳﺎﺑﺪ . ﺑﻪ ﻃﻮر ﻛﻠﻲ ﻃﺮح ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی ﺳﻴﻼب ﺑﺨﺸﻲ از ﻓﺮآﻳﻨﺪ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی ﺳﻴﻼب ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . اﻳﻦ ﻓﺮآﻳﻨـﺪ ﺑـﻪ ﺻﻮرت ﺷﻜﻞ )8 - 4( ﺧﻼﺻﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ : ﺷﻜﻞ 8 - 4 - ﻓﺮآﻳﻨﺪ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی ﺳﻴﻼب در ﮔﺎم اول اﻳﻦ ﻓﺮآﻳﻨﺪ ، ﺧﻄﺮات ﻣﻮﺟﻮد در ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺑﺮرﺳﻲ ﻣﻲ ﺷﻮد ، وﻇﻴﻔﻪ ﺑﺮرﺳﻲ و ارزﻳﺎﺑﻲ ﺧﻄـﺮ در ﻣﻨﻄﻘـﻪ ﺑـﺮ ﻋﻬـﺪه ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰ ان ﺷﻬﺮی و ﻣﻨﻄﻘﻪ ا ی ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ ﺑﺎ ﺑﺮرﺳﻲ ﻫﻤﻪ ﺟﺎﻧﺒﻪ ﺷﺮاﻳﻂ در ﻣﻨﻄﻘﻪ و ﺧﻄﺮات ﻣﻮﺟﻮد ﻛﻪ ﺳﺎﻛﻨﻴﻦ ﻣﻨﻄﻘﻪ را ﺗﻬﺪﻳﺪ ﻛﻨﺪ ﻣﻲ ، ﺑﻪ ﺗﻌﻴﻴﻦ اﻗﺪاﻣﺎت ﻛﺎرآﻣﺪ ﺑﺮای ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی ﺳﻴﻞ ﻣﻲ ﭘﺮدازﻧﺪ . در اداﻣﻪ و در ﮔﺎم دوم، ﺑﺮﻧﺎﻣـﻪ رﻳـﺰی ﺑﺮای اﻧﺠﺎم اﻗﺪاﻣﺎت ﻻزم ﺑﺮای ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ ﺑﺎ ﺧﻄﺮات ﻣﻮﺟﻮد در ﻣﻨﻄﻘﻪ اﻧﺠﺎم ﻣﻲ ﺷﻮد ﻛﻪ اﻳﻦ ﮔـﺎم در واﻗـﻊ ﻫﻤـﺎن ﺗﻬﻴـﻪ ﻃـﺮح ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی ﺳﻴﻼب ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . در ﻧﻬﺎﻳﺖ ﺑﻌﺪ از اﺟﺮا ﻛﺮدن ﻃﺮح و ﺑﺮای ﺑﺎﻻﺑﺮدن ﻛﺎراﻳﻲ آن، ارزﻳﺎﺑﻲ ﻋﻤﻠﻜﺮد ﻃـﺮح اﺟﺮا ﺷﺪه اﻧﺠﺎم ﻣﻲ ﭘﺬﻳﺮد و در ﻧﻬﺎﻳﺖ ﻃﺮح ﭘﻴﺸﻨﻬﺎدی در ﺻﻮرت ﻟﺰوم ﺑﺎزﺑﻴﻨﻲ و اﺻﻼح ﻣﻲ ﺷﻮد . ﺑﻪ ﻃﻮر ﻛﻠﻲ ﻗﺒﻞ ﻳـﺎ ﻫﻨﮕـﺎم ﺗﻬﻴﻪ ﻃﺮح در ﻫﺮ ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ ﺑﺮرﺳﻲ اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﭘﺮداﺧﺖ ﻛﻪ ]105 :[ اﻟﻒ- ﭼﻪ روش ﻫﺎ ﻳﻲ وﺟﻮد دارد و از ﻛﺪاﻣﻴﻚ از اﻳﻦ روش ﺗﻮان ﻣﻲ ﻫﺎ در ﻣﻨﻄﻘﻪ اﺳﺘﻔﺎده ﻛﺮد . ب- اﻳﻦ روش ﻫﺎ و اﻗﺪاﻣﺎت ﺑﺮای ﭼﻪ ﻣﻨﻄﻘﻪ ای ﺑﺎﻳﺪ اﺟﺮا ﺷﻮد و ﻣﻨﻄﻘﻪ دارای ﭼﻪ ﺷﺮاﻳﻂ و وﻳﮋﮔﻲ اﺳﺖ ﻳﻲﻫﺎ . ج- اﺑﻌﺎد و اﻧﺪازه ﻫﺎ ﻃﺮح و اﻗﺪاﻣﺎت اﻧﺘﺨﺎب ﺷﺪه، ﭼﻘﺪر ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺎﺷﺪ ) ﺑﺰرﮔﻲ ﻃﺮح . ( د- و در ﻧﻬﺎﻳﺖ ﭼﻄﻮر ﺑﺎﻳﺪ ﻃﺮح ﺗ ﻬﻴﻪ ﺷﺪه را اﺟﺮا ﻛﺮد و ﻧﻴﺎزﻫﺎی ﻣﻨﻄﻘﻪ را ﺑﺎ اﺟﺮای آن ﻃﺮح ﺑﺮآورده ﺳﺎﺧﺖ . ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﺗﻬﻴﻪ ﻃﺮح ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی ﺳﻴﻼب ﻛﻪ در ﺣﻘﻴﻘـﺖ ﮔـﺎم دوم در ﻓﺮآﻳﻨـﺪ ﻣـﺪﻳﺮﻳﺖ ﺧﻄﺮﭘـﺬﻳﺮی ﺳـﻴﻼب ) ﺷﻜﻞ )8 - 4 (( اﺳﺖ، ﺑﺎﻳﺪ اﻗﺪاﻣﺎﺗﻲ ﻣﻄﺎﺑﻖ ﺑﺎ ﺷﻜﻞ )8 - 5 (اﻧﺠﺎم ﺷﻮد ]70 [: ﺑﺮرﺳﻲ ﺧﻄﺮات ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی اﻗﺪاﻣﺎت ﭘﻴﺎده ﺳﺎزی اﻗﺪاﻣﺎت ارزﻳﺎﺑﻲ اﻗﺪاﻣﺎت ﺑﺮرﺳﻲ ﻣﺠﺪد ﺧﻄﺮات ﻓﺼﻞ ﻫﺸﺘﻢ- ﮔﺰﻳﻨﻪ و ﻫﺎ راﻫﻜﺎرﻫﺎ ﺖﻳﺮﻳﻣﺪ ی ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی ﻪﻴﺗﻬ و ﻼبﻴﺳ ﻃﺮح 31 / 05 / 94 165 ﺷﻜﻞ8 - 5 - ﻓﺮآﻳﻨﺪ ﺗﺪوﻳﻦ ﻃﺮح ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی ﺳﻴﻼب ]70 [ ﻫﻤﺎن ﻃﻮر ﻛﻪ ﮔﻔﺘﻪ ﺷﺪ، ﺷﻜﻞ )8 - 5( ﮔﺎم اول و دوم ﻓﺮآﻳﻨﺪ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی ﺳﻴﻼب را ﻧﺸﺎن دﻫﺪ ﻣﻲ ﻛﻪ در ﻧﻬﺎﻳﺖ ﻣﻨﺠﺮ ﺑﻪ ﺗﺪوﻳﻦ ﻃﺮح ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی ﺳ ﻴﻼب ﺑﺮای ﻣﻨﻄﻘﻪ ﻣﻲ ﮔﺮدد . ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﺷﻜﻞ )8 - 5(، در ﻣﺮﺣﻠـﻪ اول ﺑﺎﻳـﺪ ﺑـﻪ ﺑﺮرﺳﻲ و ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﻣﻨﻄﻘﻪ ﭘﺮداﺧﺖ و ﺷﻨﺎﺧﺖ ﻛﺎﻓﻲ در ﻣﻮرد ﻣﻨﻄﻘﻪ و ﺧﻄﺮاﺗﻲ ﻛﻪ آن را ﺗﻬﺪﻳﺪ ﻛﻨﺪ ﻣﻲ ﭘﻴﺪا ﻛﺮد . در ﻣﺮﺣﻠـﻪ ﺑﻌﺪ، ﺗﺤﻠﻴﻞ ﺧﺴﺎرات ﻧﺎﺷﻲ از وﻗﻮع ﺳﻴﻞ ﺑﺎ دوره ﺑﺎزﮔﺸﺖ ﻫﺎ ی ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺑﻪ ﻛﻤﻚ آﻣﺎر و اﻃﻼﻋﺎت ﺛ ﺒﺖ ﺷﺪه در ﻣﻨﻄﻘﻪ اﻧﺠـﺎم ﻣﻲ ﺷﻮد ﺗﺎ ﺑﺎ ﺗﺠﺰﻳﻪ و ﺗﺤﻠﻴﻞ آﻣﺎر و اﻃﻼﻋﺎت ﻣﻮﺟﻮد و ﺑﺮرﺳﻲ روش ﻫﺎ ی ﻣﻮﺟـﻮد، روﺷـﻲ ﻣﻨﺎﺳـﺐ ﺟﻬـﺖ ﻣﻬـﺎر ﺳـﻴﻼب و ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﻣﻨﻄﻘﻪ در ﺟﻬﺖ ﻛﺎﻫﺶ ﺧﺴﺎرات ﻧﺎﺷﻲ از وﻗﻮع ﺳﻴﻞ اﻧﺘﺨﺎب ﻛﺮد . در اﻧﺘﺨﺎب روش ﻣﻬﺎر ﺳﻴﻼب ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ ﺳﻮد ﺣﺎﺻﻞ از اﺟﺮای روش در ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺗﻮﺟﻪ ﻛﺮد و ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ اﻳﻦ ﺷﺎﺧﺺ و اﻟﺒﺘﻪ ﺑﺎ در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻦ ﺷﺮاﻳﻂ زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ و ﻓﻴﺰﻳﻮﮔﺮاﻓﻲ ﻣﻨﻄﻘﻪ روش ﻣﻨﺎﺳﺐ را اﻧﺘﺨﺎب ﻛﺮد . ﺳﻮد ﺧﺎﻟﺺ ﺣﺎﺻﻞ از اﺟﺮای ﻃﺮح ﺷﺎﻣﻞ دو ﺑﺨﺶ اﻓﺰاﻳﺶ درآﻣﺪ ﻧﺎﺷﻲ از ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری از ﺳﻴﻼب دﺷﺖ و ﻛﺎﻫﺶ ﺧﺴﺎرت ﺳﻴﻼب در ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ از اﻳﻦ ﻣﻘﺪار ﺳﻮد ﺑﺎﻳﺪ ﻫﺰﻳﻨﻪ اﺟﺮا و ﭘﻴﺎده ﺳﺎزی ﻃﺮح در ﻣﻨﻄﻘﻪ را ﻛﺴﺮ ﻛﺮد ﺗﺎ ﺳﻮد ﺧﺎﻟﺺ از اﺟﺮای ﻃﺮح ﺑﻪ دﺳﺖ آﻳﺪ ]105 .[ ﺑﻪ ﻃﻮر ﻛﻠﻲ ﺑﺮای اﻧﺘﺨﺎب روش ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺑﺮای ﻣﻬﺎر ﺳﻴﻞ در ﻫﺮ ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺑﺎﻳﺪ ﻓﺮآﻳﻨﺪ زﻳﺮ ﻃﻲ ﺷﻮد ]105 :[ − ﺷﻨﺎﺧﺖ و دﺳﺘﻪ ﺑﻨﺪی ﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎی ﻣﻮﺟﻮد در ﻣﻨﻄﻘﻪ ﻣﻮرد ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﺑﺮاﺳﺎس ﻧﻮع ﻛﺎرﺑﺮی و ﺳﺎﺧﺘﺎر آن . − ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺗﺮاز ﻛﻒ اوﻟﻴﻪ1 ﻫﺮ ﺳﺎزه ﺑﺮاﺳﺎس ﻧﻘﺸﻪ ﻫﺎی ﺗﻮﭘﻮﮔﺮاﻓﻲ، ﻋﻜﺲ ﻫﺎی ﻫﻮاﻳﻲ و ﺑﺎزدﻳﺪ ﻣﻴﺪاﻧﻲ از ﻣﻨﻄﻘﻪ . 1- First-Floor Elevation 166 31 / 05 / 94 راﻫﻨﻤﺎی ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ − ﺗﺨﻤﻴﻦ و ﺑﺮآورد ارزش ﻫﺮ ﺳﺎزه ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از اﺳﻨﺎد و ﻣﺪارک ﺑﻨﮕﺎه ﻫـﺎی اﻣـﻼک، ﻗﻴﻤـﺖ ﻫـﺎی ﻓـﺮوش اﺧﻴـﺮ و ﺑﺮرﺳﻲ و ارزﻳﺎﺑﻲ اﺳﻨﺎد ﻣﺎﻟﻴﺎﺗﻲ . − ﺑﺮآورد ﺧﺴﺎرت ﺑﻪ ﻫﺮ ﺳ ﺎزه در اﺛﺮ وﻗﻮع ﺳﻴﻞ در ﻋﻤﻖ ﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﺗﺎﺑﻊ ﻋﻤﻖ- درﺻﺪ ﺧﺴﺎرت ﺑﺮای ﮔﺮوه و دﺳﺘﻪ ﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎ ﺑﻪ ﻛﻤﻚ اﻃﻼﻋﺎت ﺗﺨﻤﻴﻦ ارزش ﻫﺎ آن در ﮔﺎم 3 . − ﺗﺒﺪﻳﻞ ﺗﺎﺑﻊ ﻋﻤﻖ- ﺧﺴﺎرت ﻫﺮ ﺳﺎزه ﺑﻪ ﺗﺎﺑﻊ ﺳﻄﺢ- ﺧﺴﺎرت ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﭘﺮوﻓﻴﻞ ﺳﻄﺢ آب اﻧـﺪازه ﮔﻴـﺮی ﺷـﺪه ﺑﺮای ﺳﻴﻞ ﻫﺎی ﻣﺒﻨﺎ . − ﻳﻜ ﭙﺎرﭼﻪ ﻛﺮدن ﺧﺴﺎرات ﺑﺮآورد ﺷﺪه ﺑﺮای ﺗﻤﺎم ﺳﺎزه ﻫﺎ و ﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎ در ﺗﻤﺎم دﺳﺘﻪ ﻫﺎ ﺑﺮای ﺳﻄﻮح ﻣﻌﻤﻮل و ﻣﺘﺪاول . 8 - 7 - ﻣﻼﺣﻈﺎت ﻃﺮح ﺑﺮای آﻣﺎده ﺳﺎزی ﻃﺮح ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺑﺎﻳﺪ ﻣﻼﺣﻈﺎﺗﻲ در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﻮد ﺗﺎ اﺟﺮای ﻃﺮح ﻣﻮﺟﺐ ﺗﺤﻤﻴﻞ زﻳـﺎن و ﺳـﺨﺘﻲ ﺑـﺮ اﻓـﺮاد در ﻣﻌﺮض ﺧﻄﺮ ﺳﻴﻞ در ﻣﻨﺎﻃﻖ ﺳﻴﻞ ﮔﻴﺮ ﻧﺸﻮد د . ر اداﻣﻪ ﺑﺮﺧﻲ از ﻣﻼﺣﻈﺎﺗﻲ ﻛﻪ در ﺗﻬﻴﻪ و ﺗﺪوﻳﻦ ﻃﺮح ﺑﺎﻳﺪ ﻟﺤﺎظ ﺷﻮد، اراﺋﻪ ﻣﻲ .ﺷﻮد 8 - 7 - 1 - ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ اﻣﻨﻴﺖ ﻣﻌﻴﺸﺘﻲ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ رﺷﺪ ﺟﻤﻌﻴﺖ و ﻧﻴﺰ رﺷﺪ اﻗﺘﺼﺎدی و ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ اﻓﺰاﻳﺶ ﻓﺸـﺎر ﺑـﻪ ﻣﻨـﺎﺑﻊ ﻃﺒﻴﻌـﻲ، ﺧﻄـﺮ ﺳـﻴﻞ در ﻣﻨـﺎﻃﻖ ﮔﻴﺮ ﺳﻴﻞ اﻓﺰاﻳﺶ ﻳﺎﺑﺪ ﻣﻲ . در واﻗﻊ در ﻛﺸﻮرﻫﺎی درﺣﺎل ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﺎﻧﻨﺪ اﻳﺮان ﻛﻪ ﺑﺨﺸﻲ از اﻗﺘﺼـﺎد آن ﻣﺘﻜـﻲ ﺑـﻪ ﻛﺸـﺎورزی ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ ، اﻣﻨﻴﺖ ﻏﺬاﻳﻲ ﺑﺮاﺑﺮ ﺑﺎ اﻣﻨﻴﺖ وﺿﻌﻴﺖ ﻣﻌﻴﺸﺘﻲ اﺳﺖ و از آﻧﺠﺎﻳﻲ ﻛﻪ دﺷﺖ ﻫﺎ ی ﺳﻴﻞ ﮔﻴـﺮ ﺳـﻬﻢ ﻣﻬﻤـﻲ در ﺗﻮﻟﻴـﺪ ﻣﻮاد ﻏﺬاﻳﻲ ﺑﺮ ﻋﻬﺪه دارﻧﺪ و ﺑﺮای ﺗﻐﺬﻳﻪ ﻣﺮدم ﺑﺴﻴﺎر ﺣﻴﺎﺗﻲ و ﻣﻬـﻢ ﻣـﻲ ﺑﺎﺷـﻨﺪ ، ﺑﻨـﺎﺑﺮاﻳﻦ در اﺟـﺮای ﻃـﺮح ﻫـﺎ ی ﻣـﺪﻳﺮﻳﺖ ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮ ی ﺳﻴﻼب و ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ، ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ اﻳﻦ ﻧﻜﺘﻪ ﺗﻮﺟﻪ ﻛﺮد ﻛﻪ ﻗﺸﺮﻫﺎی ﺿﻌﻴﻒ ﺗـﺮ ﺟﺎﻣﻌـﻪ ﻛـﻪ در ﺳـﻄﺢ وﺳـﻴﻌﻲ در دﺷﺖ ﻫﺎ ی ﮔﻴﺮ ﺳﻴﻞ ﺳﻜﻮﻧﺖ دارﻧﺪ، از اﺟﺮای ﺳﻴﺎﺳﺖ ﻫﺎ آﺳﻴﺐ ﻧﺒﻴﻨﻨﺪ و ﻓﺮﺻﺖ ﻫﺎ ﻫﺎ آن ی در زﻧﺪﮔﻲ ﻛﺎﻫﺶ ﻧﻴﺎﺑـﺪ . در واﻗـﻊ ﺑﺮای رﻓﻊ ﻧﻴﺎزﻫﺎی اﻓﺮاد ﻓﻘﻴﺮ ﻛﻪ در ﻣﻨﺎﻃﻖ ﮔﻴﺮ ﺳﻴﻞ زﻧﺪﮔﻲ ﻣﻲ ﻛﻨﻨﺪ ﺑﺎﻳﺪ ﺗﻮﺟﻪ ﺧﺎﺻﻲ اﻧﺠﺎم ﺷﻮد ]4[ . 8 - 7 - 2 - ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻋﺪم اﻳﻤﻨﻲ ﻛﺎﻣﻞ در ﺑﺮاﺑﺮ ﺳﻴﻞ از آﻧﺠﺎ ﻛﻪ ﺗﺨﻤﻴﻦ ﻫﺎ ﻳﻲ ﻛﻪ ﺑﺮای ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺑﺰرﮔﻲ ﺳﻴﻞ ﺻﻮرت ﻣﻲ ﮔﻴﺮد ، دارای ﺗﻘﺮﻳﺐ اﺳﺖ و از ﻃﺮﻓﻲ ﻃﺮاﺣـﻲ و اﺟـﺮای روش ﻫﺎ ی ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ ﺑﺎ ﺳﻴﻞ ﺑﺮاﺳﺎس اﻳﻦ ﺗﺨﻤﻴﻦ ﻣﻲ ﻫﺎ ﺑﺎﺷﺪ ، ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ اﻳﻦ ﻣﺴﺎﻟﻪ ﺗﻮﺟﻪ داﺷﺖ ﻛﻪ اﺟﺮای اﻳﻦ روش ﺑﻪ ﻫﺎ ﻣﻌﻨﻲ اﻣﻨﻴﺖ ﻛﺎﻣﻞ در ﺑﺮاﺑﺮ ﺳﻴﻞ ﻧ ﻤﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﺑﻨـﺎﺑﺮاﻳﻦ ﺑﺨﺸـﻲ از ﻃـﺮح ﻣـﺪﻳﺮﻳﺖ ﺧﻄﺮﭘـﺬﻳﺮی ﺳـﻴﻼب ﻛـﻪ ﺷـﺎﻣﻞ اﺟـﺮای روش ﻫﺎ ی ﻣﻲ ای ﺳﺎزه ﺑﺎﺷﺪ ﺑﺎ وﺟﻮد ﻛﻪ اﻳﻦ ﻣﻮﺟﺐ ﻛﺎﻫﺶ ﺧﺴﺎرات ﻧﺎﺷﻲ از ﺳﻴﻞ ﻣﻲ ﺷـﻮﻧﺪ ، وﻟـﻲ در ﺻـﻮرت وﻗـﻮع ﺳـﻴﻠﻲ ﺑﺰرگ ﺗﺮ از ﺳﻴﻞ ﻃﺮح آن ﺳﺎزه و ﺷﻜﺴﺖ ﻃﺮح ﺗﻮاﻧ ﻣﻲ ﺪ ﺑﺎﻋﺚ ﺑﺮوز ﺧﺴﺎرت ﺑﻴﺶ ﺗﺮ ی ﺷﻮد . ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ ﻫﻤﭽﻨﺎن ﺧﻄﺮ ﺣـﻮادث وﻳﺮاﻧﮕﺮ ﺑﻪ واﺳﻄﻪ ﻫﺎ ﺳﻴﻞ ی ﺷﺪﻳﺪﺗﺮ از ﻣﺒﻨﺎی ﻃﺮاﺣﻲ، ﻣﻨﺎﻃﻖ را ﺗﻬﺪﻳﺪ ﻣﻲ ﻧﻤﺎﻳﺪ . از ﻃﺮﻓﻲ ﺑﺮﺧﻲ اﻗـﺪاﻣﺎت ﺳـﺎزه ای ﻣﺎﻧﻨـﺪ ﺧﺎﻛﺮﻳﺰﻫﺎ ی ﺣﻔﺎﻇﺘﻲ و ﻣﺠﺮاﻫﺎی ﻓﺮﻋﻲ ﺑﻪ دﻟﻴﻞ ﻋﺪم اﺳﺘﻔﺎده در ﻃﻮﻻﻧﻲ ﻣﺪت و ﻧﮕﻬـﺪاری ﻧﺎﻣﻨﺎﺳـﺐ در ﻃـﻮل زﻣـﺎن، در ﻓﺼﻞ ﻫﺸﺘﻢ- ﮔﺰﻳﻨﻪ و ﻫﺎ راﻫﻜﺎرﻫﺎ ﺖﻳﺮﻳﻣﺪ ی ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی ﻪﻴﺗﻬ و ﻼبﻴﺳ ﻃﺮح 31 / 05 / 94 167 ﻣﻘﺎﺑﻞ ﻫﺎ ﺳﻴﻞ ﻳﻲ ﺑﺎ ﺷﺪت ﺗﺮ ﻛﻢ از ﺳﻴﻞ ﻃﺮاﺣﻲ ﻧﻴﺰ آﺳﻴﺐ ﭘـﺬﻳﺮ ﻣـﻲ ﺷـﻮﻧﺪ . ﺑﻨـﺎﺑﺮاﻳﻦ از ﺟﻤﻠـﻪ ﻣﻼﺣﻈـﺎت ﻃـﺮح ﻣـﺪﻳﺮﻳﺖ ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی ﺳﻴﻼب، ﻧﮕﻬﺪاری ﻣﻨﺎﺳﺐ از ﻫﺎ ﺳﺎزه ﭘﻴﺶ ی ﺑﻴﻨﻲ ﺷﺪه در ﻃﺮح و ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ اﻣﻨﻴﺖ ﻣﻲ ﻫﺎ آن ﺑﺎﺷﺪ ]4[ . 8 - 7 - 3 - ﻧﻴﺎز ﺑﻪ وﺟﻮد روﻳﻜﺮد اﻛﻮﺳﻴﺴﺘﻤﻲ در ﻃﺮح ﺑﺮﺧﻲ از روش ﻫﺎ ی ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی ﺳﻴﻼب اﺛﺮات ﻧﺎﻣﻄﻠﻮب ﺑﺮ اﻛﻮﺳﻴﺴﺘﻢ دارد، در واﻗﻊ در ﺑﺮﺧﻲ ﻣﻮاﻗﻊ ، ﺳﻴﻼب ﻫﺎ ﺑﺮای ﺣﻔﻆ ﺛﺒﺎت و ﭘﺎﻳﺪاری اﻛﻮﺳﻴﺴﺘﻢ ﺿﺮوری ﻣﻲ ﺑﺎﺷـﻨﺪ و ﻣﻬـﺎر ﻛﺎﻣـﻞ ﺳـﻴﻼب و ﺟﻠـﻮﮔﻴﺮی از ورود آن ﺑـﻪ رودﺧﺎﻧـﻪ و ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ﻣﻮﺟﺐ اﺛﺮات ﻧﺎﻣﻄﻠﻮب ﺑﺮ ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ ﺷﺪه و ﺣﻴﺎت ﺟﺎﻧﺪار ان ﺑﻪ ﺧﻄﺮ اﻓﺘﺪ ﻣﻲ . ﻣﺜﻼ ﻛﺎﻫﺶ دﻓﻌﺎت آﺑﮕﻴـﺮی ﺗﺎﻻب ﻫﺎ ی اﻃﺮاف ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ، ﻣﻮﺟﺐ ﻛﺎﻫﺶ ﺗﻨﻮع ﺟﺎﻧﻮران و ﮔﻴﺎﻫﺎن اﻳﻦ ﺗﺎﻻب ﻣﻲ ﻫﺎ ﺷﻮد . ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ آﻧﭽـﻪ ﺑﺎﻳـﺪ در ﻃـﺮح ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی ﺳﻴﻼب ﻟﺤﺎظ ﺷﻮد، اﻳﺠﺎد ﻫﺎ راه ی ﻣﻴﺎﻧﻪ ﺑﺮای ﻣﻬﺎر ﺳﻴﻼب و ﺣﻔﺎﻇﺖ اﻛﻮﺳﻴﺴﺘﻢ اﺳﺖ ﺑﻪ ﮔﻮﻧـﻪ ای ﻛـﻪ ﻣﻨﺎﻓﻊ و ﻋﻼﻳﻖ ﺑﻪ ﻃﻮر ﻣﺘﻌﺎدل ﺗﺎﻣﻴﻦ ﺷﻮد ]4[. ﻋﻼوه ﺑﺮ ﻣﻮارد ﻣﺬﻛﻮر در ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻃﺮح ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی ﺳﻴﻼب در ﺳﻄﺢ ﻣﺤﻠﻲ ﻳﺎ ﻣﻨﻄﻘﻪ ای ﺑﺎﻳﺪ اﺑﺘﺪا ﺑﻪ ﺟﻤـﻊ آوری اﻃﻼﻋـﺎت ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﺳﻴﻞ در آن ﻣﻨﻄﻘﻪ ﭘﺮداﺧﺖ و وﺳﻌﺖ ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺧﻴﺰ ﺳﻴﻞ را ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻧﻤﻮد . ﺳﭙﺲ ﺑﻪ ارزﻳﺎﺑﻲ ﺧﻄـﺮ و ﺑﺮرﺳـﻲ و آﻧـﺎﻟﻴﺰ اﺟﺘ ﻤـﺎﻋﻲ ﻣﻨﻄﻘﻪ ﭘﺮداﺧﺖ و ﺗﺎﺛﻴﺮات زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ ﺳﻴﻼب و ﻓﺮﺻﺖ ﻫﺎ و ﺗﻬﺪﻳﺪﻫﺎی رﺧﺪاد ﺳﻴﻞ را ﺑﺮرﺳﻲ ﻛﺮد . در ﻧﻬﺎﻳﺖ ﺑﻪ ﻃﺮاﺣﻲ ﻣﺪل ﻫـﺎ و روش ﻫﺎ ی ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺑﺮای ﻣﻬﺎر ﺧﻄﺮات ﺳﻴﻞ ﭘﺮداﺧﺖ و از ﻧﻈﺮ اﻗﺘﺼﺎدی، روش ﻫﺎ ی ﭘﻴﺸﻨﻬﺎدی ﻣﻤﻜﻦ را ﺑﺮرﺳﻲ و آﻧﺎﻟﻴﺰ ﻛﺮد . در ﻧﻬﺎﻳﺖ ﺑﺎﻳﺪ ﮔﻔﺖ ﻛﻪ ﺑﺮای ﺑﺮﻗﺮاری راﻫﻜﺎرﻫﺎی ﻣﺪﻳﺮﻳﺘﻲ ﻗﺎﺑﻞ اﺟﺮا در ﺳﻴﻼب دﺷﺖ و ﺟﻬﺖ ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ ﺑﺎ ﻣﺸﻜﻼت ﻧﺎﺷـﻲ از وﻗﻮع ﺳﻴﻼب در ﺗﻤﺎم زﻣﻴﻨﻪ ﻫﺎ ، ﺑﺎﻳﺪ راه ﻫﺎ ﺣﻞ در ﻛﻞ ﺣﻮﺿﻪ آﺑﺮﻳﺰ دﻳﺪه ﺷﻮد؛ ﺿﻤﻦ اﻳﻨﻜﻪ از ﻧﻈﺮ اﻗﺘﺼﺎدی، اﺟﺘﻤـﺎﻋﻲ و زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ ﻧﻴﺰ ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺑﺎﺷﺪ . ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ در اﻳﻦ راﻫﻜﺎرﻫﺎ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ ﺻـﻮرت ﻳﻜﭙﺎرﭼـﻪ از ﺗ ﻤﻬﻴـﺪات و روش ﻫـﺎ ی ﺳـﺎزه ای و ﻏﻴﺮﺳﺎزه ای اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻮﺛﺮ ﺑﻪ ﻋﻤﻞ آﻳﺪ ]6[ ؛ ﻛﻪ اﻟﺒﺘﻪ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ اﻗﺪاﻣﺎت ﻣﺪﻳﺮﻳﺘﻲ و ﻏﻴﺮﺳـﺎزه ای ، ﺑـﻴﺶ از روش ﻫـﺎ ی ﺳـﺎزه ای ﺗﻮﺟﻪ ﻛﺮد و ﻧﻴﺰ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ اﻳﻦ ﻧﻜﺘﻪ ﺗﻮﺟﻪ داﺷﺖ ﻛﻪ ﻃﺮح ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺎ ﻫﺎ ﻃﺮح ی دﻳﮕﺮ ﻣﻨﻄﻘﻪ ﻫﻤﺴﻮ ﺑﺎﺷﺪ . در اﻧﺘﻬﺎ ﻧﻈـﺎرت و ﺑﺎزﺑﻴﻨﻲ ﻃﺮح ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ و آﻣﻮزش ﻣﺪاوم ﺟﺎﻣﻌﻪ و آﮔﺎه ﺳﺎزی ﻣﺮدم از ﺟﻤﻠﻪ اﻗﺪاﻣﺎت ﻣﻬﻤﻲ اﺳـﺖ ﻛـﻪ در ﺑﻬﺒـﻮد ﻋﻤﻠﻜـﺮد ﻃﺮح در ﻃﻮﻻﻧﻲ ﻣﺪت ﺑﺴﻴﺎر ﻣﻮﺛﺮ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . 8 - 8 - ارزﻳﺎﺑﻲ ﮔﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎ ی ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ﻣﺪﻳﺮان و ﺗﺼﻤﻴﻢ ﮔﻴﺮ ان ﻣﺴﺎﻳﻞ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﻴﻼب ﺑﺎ ﺗﻌﺪادی از ﮔﺰﻳﻨﻪ یﻫﺎ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﻴﻼب و ﺗﻌﺪا دی ﺷﺎﺧﺺ ﻳﺎ ﻣﻌﻴﺎر ﺑﺮای ارزﻳﺎﺑﻲ ﮔﺰﻳﻨﻪ رو ﺑﻪ رو ﻫﺎ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻳﻜﻲ و ﻳﻦﺗﺮ ﻣﻬﻢ از ﭼﺎﻟﺶ ﻫﺎ ﻫﺎ آن ی اﻧﺘﺨﺎب ﺑﻬﺘﺮﻳﻦ و ﻣﻨﺎﺳﺐ ﻳﻦﺗﺮ ﮔﺰﻳﻨﻪ ﻳﺎ و اوﻟﻮﻳﺖ ﺑﻨﺪی ﮔﺰﻳﻨﻪ ﺑﺎ ﻫﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻣﻌﻴﺎرﻫﺎ ی ﺗﻌﺮﻳﻒ ﺷﺪه اﺳﺖ از . رو اﻳﻦ ﺿﺮوری ﺑﻪ ﻧﻈﺮ ﻣﻲ رﺳﺪ ﻛـﻪ ﺻـﺎﺣﺒﻨﻈﺮان ﻣـﺪﻳﺮﻳﺖ ﺧﻄﺮﭘـﺬﻳﺮ ی ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ﻫﻤﺎﻧﻨﺪ ﻣﺪﻳﺮان ﺳﺎﻳﺮ زﻣﻴﻨﻪ ﻫﺎ ﺑﺮای اﻧﺘﺨﺎب ﺑﻬﺘﺮﻳﻦ ﮔﺰﻳﻨﻪ ﻣﺪﻳﺮﻳﺘﻲ از ﻓﺮآﻳﻨﺪ ﺗﺼﻤﻴﻢ ﮔﻴﺮی ﻋﻘﻼﻳﻲ ﺑﻬـﺮه ﻣﻨـﺪ ﺷﻮﻧﺪ . ﺗﺼﻮﻳﺮی ﺷﻤﺎﺗﻴﻚ از اﻳﻦ ﻓﺮآﻳﻨﺪ در ﺷﻜﻞ )8 - 6( اراﺋﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ ]71 [. 168 31 / 05 / 94 راﻫﻨﻤﺎی ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ﺷﻜﻞ8 - 6 - ﻓﺮآﻳﻨﺪ ﺗﺼﻤﻴﻢ ﮔﻴﺮ ی ﻋﻘﻼﻳﻲ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﺷﻜﻞ )8 - 6( ﻓﺮآﻳﻨﺪ ﺗﺼﻤﻴ ﻢ ﮔﻴﺮی ﺑﺎ ﺑﺮوز ﻣﺸﻜﻞ و ﻳﺎ ﻣﺸﺨﺼﺎ ﺑﺮوز اﺧﺘﻼف ﺑـﻴﻦ وﺿـﻌﻴﺖ ﺟـﺎری و وﺿـﻌﻴﺖ ﻣﻄﻠﻮب اﻣﻮر ﺷﺮوع ﻣﻲ ﺷﻮد . در ﻗﺪم ﺑﻌﺪ ﻣﻌﻴﺎرﻫﺎ ی ﺗﺼﻤﻴﻢ ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ و از آﻧﺠﺎ ﻛﻪ ﻣﻌﻴﺎرﻫﺎ دارای اﻫﻤﻴﺘﻲ ﻣﺘﻔﺎوت در ﺗﺼﻤﻴﻢ ﮔﻴﺮی ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ ، اﻳﻦ ﻣﻌﻴﺎرﻫﺎ دﻫﻲ وزن ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . در ﻗـﺪم ﺑﻌـﺪ، ﮔﺰﻳﻨـﻪ ﻫـﺎ ﺗﻌﺮﻳـﻒ ﺷـﺪه و ﺑﺮاﺳـﺎس ﻣﻌﻴﺎرﻫـﺎ ی ﺗﺼﻤﻴﻢ ﮔﻴﺮی ﺗﺠﺰﻳﻪ و ﺗﺤﻠﻴﻞ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . در ﻧﻬﺎﻳﺖ ﻧﻴﺰ ﺑﺎ اﻧﺘﺨﺎب ﮔﺰﻳﻨﻪ ﻳﺎ ﮔﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎ ی ﻣﻄﻠﻮب و ﺑﻪ اﺟـﺮا درآوردن آن ﻓﺮآﻳﻨـﺪ ﺗﺼﻤﻴﻢ ﮔﻴﺮ ی ﭘﺎﻳﺎن ﻣﻲ ﭘﺬﻳﺮد ]71 [ . ﻫﻨﮕﺎﻣﻲ ﻛﻪ ﺗﻌﺪاد ﮔﺰﻳﻨﻪ و ﻫﺎ ﻣﻌﻴﺎرﻫﺎ زﻳﺎد ﺑﺎﺷﺪ، اوﻟﻮﻳﺖ ﺑﻨﺪی ذﻫﻨﻲ ﻫﺎ آن ﻣﻤﻜﻦ ﻧﺨﻮاﻫﺪ ﺑﻮد . در اﻳﻦ ر اﺑﻄﻪ ﺗﻜﻨﻴﻚ یﻫـﺎ ﺗﺼﻤﻴﻢ یﮔﻴﺮ ﭼﻨﺪ ﻣﻌﻴﺎره1 راﻫﻜﺎر ﻣﻨﺎﺳﺒﻲ ﺑﺮای اﻳﻦ ﺣﻞ ﮔﻮﻧﻪ ﻣﺴﺎﻳﻞ اﺳﺖ در . واﻗﻊ ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده اﻳﻦ از ﺗﻜﻨﻴـﻚ ﺑـﺎ ﺗﻮﺟـﻪ ﺑـﻪ ﻣﻌﻴﺎرﻫﺎ ی ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺗﺼﻤﻴﻢ ﮔﻴﺮ ﺗﻮان ﻣﻲ ی، ﺑﻬﺘﺮﻳﻦ ﮔﺰﻳﻨﻪ ﻳﺎ ﮔﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎ را از ﺑﻴﻦ ﮔﺰﻳﻨﻪ یﻫـﺎ ﻣﻮﺟـﻮد ﺗﺼـﻤﻴﻢ ﮔﻴـﺮ ی اﻧﺘﺨـﺎب و اﺟﺮاﻳﻲ ﻧﻤﻮد . ﻛﺎرﺑﺮدﻫﺎی ﻣﺘﻌﺪ روش د یﻫﺎ ﺗﺼـﻤﻴﻢ ﮔﻴـﺮ ی ﭼﻨـﺪ ﻣﻌﻴـﺎره ﻧﺸـﺎن داده ﻛـﻪ ﻫـﺎ آن اﺑـﺰار ﻣﻨﺎﺳـﺒﻲ در ﻓﺮآﻳﻨـﺪ ﺗﺼﻤﻴﻢ ﮔﻴﺮی ﺑﺮای ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ ]66 [ . ﺑﻪ ﻃﻮر ﻛﻠﻲ ﻣﻬﻢ ﺗﺮﻳﻦ ﭼﺎﻟﺶ در ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی ﺳﻴﻼب دﺷﺖ، ﻳﺎﻓﺘﻦ ﺑﻬﺘﺮﻳﻦ ﺗﺮﻛﻴﺐ از ﮔﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎی ﺳـﺎزه و ای ﻏﻴﺮﺳـﺎزه ای ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ و ﺗﻠﻔﻴﻖ ﻫﺎ آن ﺑﻪ ﻫﻤﺮاه ارزﻳﺎﺑﻲ ﺗﺒﻌﺎت اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ، اﻗﺘﺼﺎدی و زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ ﮔﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠـﻒ ﺑـﻪ ﻣﻨﻈـﻮر اﻳﺠﺎد ﻳﻚ ﻃﺮح ﺟﺎﻣﻊ و ﻣﻮﺛﺮ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ در . ﮔﺬﺷﺘﻪ، ﺟﻮاب ﻫﺎی ﻣﺴﺎﻳﻞ ﺗﺼﻤﻴﻢ ﮔﻴﺮی و اﻧﺘﺨﺎب ﮔﺰﻳﻨﻪ ﺑﺮﺗﺮ در ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﻴﻞ، ﺗﻨﻬﺎ ﻣﺒﺘﻨﻲ ﻳﻚ ﺑﺮ ﻫﺪف اﺻﻠﻲ ﻳﻌﻨﻲ ﺑﻴﺸﻴﻨﻪ ﻛﺮدن ﻧﺴﺒﺖ ﺳﻮد ﻫﺰﻳ ﺑﻪ ﻨﻪ ﺑﻮد، وﻟﻲ اﻣﺮوزه ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﺗﺼﻤﻴﻢ ﮔﻴﺮی ﭼﻨﺪ ﻣﻌﻴـﺎره، ﻻزم ﻧﻴﺴـﺖ از ﻣﻌﺎدل ﻣﺎﻟﻲ ﻣﻌﻴﺎرﻫﺎی اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ و زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ اﺳﺘﻔﺎده ﻛﺮد، ﺑﻠﻜﻪ ﺗﻮان ﻣﻲ ﭼﻨﺪﻳﻦ ﻣﻌﻴﺎر را ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻣﻌﻴﺎرﻫﺎی ﻛﻤﻲ و ﻛﻴﻔﻲ ﺑﺮای اﻧﺘﺨﺎب ﮔﺰﻳﻨﻪ ﺑﺮﺗﺮ ﺑﺮد ﻛﺎر ﺑﻪ ﺣﻞ . ﻣﺸﻜﻼت ﻧﺎﺷﻲ از ﻣﻼﺣﻈﺎت زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ ﺗﻮ در ﻫﺎی ﺳﻌﻪ اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ - اﻗﺘﺼﺎدی ﺣﺎﺻﻞ از اﺟـﺮای ﭘﺮوژه ﻫﺎی ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﻴﻞ و ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻫﺎی واﺑﺴﺘﻪ، ﻣﺴﺘﻠﺰم رﻫﻴﺎﻓﺖ ﻫﺎی ﺟﺎﻣﻊ و ﺟﺪﻳﺪی اﺳﺖ ﻛﻪ ﺳﻠﻴﻘﻪ ﻫﺎ و ﻋﻼﻳﻖ ﻣﺨﺘﻠـﻒ را آﺷـﺘﻲ دﻫﺪ ﻫﻤﻪ و آن ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ در را ﻫﺎ راﺳﺘﺎی ﻳﻚ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﭘﺎﻳﺪار ﮔﺮد آورد ﻫﻢ . ﻣﺴﺎﻳﻞ ﭘﻴﭽﻴﺪه ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ زﻧﺪﮔﻲ اﻧﺴﺎن ﺗﻮان ﻤﻲﻧ را ﻫﺎ ﻓﻘﻂ ﺑـﺎ ﻳﻚ آﻳﻴﻦ رﻓﺘﺎری واﺣﺪ ﻓﺼﻞ و ﺣﻞ ﻛﺮد ﺑﻠﻜﻪ ﻫﻤﻴﺸﻪ رﻫﻴﺎﻓﺖ ﭼﻨﺪ ﻗﺎﻋﺪه ﭼﻨﺪ و ای ﺑﻌﺪی ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز اﺳﺖ ]6 .[ 1- Multi Criteria Decision Making ورودی ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ ﻣﺸﻜﻞ ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ ﻣﻌﻴﺎر ﺗﺼﻤﻴﻢ ﺗﺨﺼﻴﺺ وزن ﺑﻪ ﻣﻌﻴﺎر ﺗﻌﺮﻳﻒ ﮔﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎ ارزﻳﺎﺑﻲ اﺛﺮﺑﺨﺸﻲ ﺗﺼﻤﻴﻢ ﺧﺮوﺟ ﻲ ﺗﺠﺰﻳﻨﻪ و ﺗﺤﻠﻴﻞ ﮔﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎ اﻧﺘﺨﺎب ﮔﺰﻳﻨﻪ (ﻫﺎ ) ﺑﻪ اﺟﺮا درآوردن ﮔﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎ ﻓﺼﻞ ﻫﺸﺘﻢ- ﮔﺰﻳﻨﻪ و ﻫﺎ راﻫﻜﺎرﻫﺎ ﺖﻳﺮﻳﻣﺪ ی ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی ﻪﻴﺗﻬ و ﻼبﻴﺳ ﻃﺮح 31 / 05 / 94 169 8 - 8 - 1 - ﻣﺪل یﻫﺎ ﺗﺼﻤﻴﻢ ﮔﻴﺮی ﭼﻨﺪ ﻣﻌﻴﺎره (MADM) ﺗﺼﻤﻴﻢ ﮔﻴﺮی ﭼﻨﺪ ﻣﻌﻴﺎره ﺑﻪ دﺳﺘﻪ ای از ﻓﻨﻮن و روش ﻫﺎ ی ﺗﺼﻤﻴﻢ ﮔﻴﺮی اﻃﻼق ﻣﻲ ﺷﻮد ﻛﻪ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر اوﻟﻮﻳﺖ ﺑﻨﺪی و ﻳـﺎ اﻧﺘﺨﺎ ب ﻣﻨﺎﺳﺐ ﻳﻦﺗﺮ ﮔﺰﻳﻨﻪ از ﺑﻴﻦ m ﮔﺰﻳﻨﻪ ﻣﻮﺟﻮد ﺑﺮاﺳﺎس n ﻣﻌﻴﺎر ﺗﺼﻤﻴﻢ ﮔﻴﺮی ﺑـﻪ ﻛـﺎر ﻣـﻲ روﻧـﺪ . ﻣﻌﻤـﻮﻻ ﺑـﻪ ﺻـﻮرت ﻣﺎﺗﺮﻳﺲ زﻳﺮ ﻓﺮﻣﻮﻟﻪ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ ]71 [: ﺟﺪول 8 - 4 - ﻣﺎﺗﺮﻳﺲ ﺗﺼﻤﻴﻢ یﮔﻴﺮ ﭼﻨﺪ ﻣﻌﻴﺎره ﺑﻪ ﻃﻮری ﻛﻪAi ﺑﻴﺎﻧﮕﺮ ﮔﺰﻳﻨﻪi ام وrij ﻧﺸﺎن دﻫﻨﺪه ارزﻳﺎﺑﻲ ﮔﺰﻳﻨﻪ i ام ﺑﺮ ﻣﺒﻨﺎی ﻣﻌﻴـﺎر jم ا ﻣـﻲ ﺑﺎﺷـﺪ . ﻳﻜـﻲ دﻳﮕـﺮ از ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﻣﻮرد ﺗﻮﺟﻪ در ﻫﺎ ﻣﺪل ی MADM ﻣﻘﻴﺎس اﻧﺪازه ﮔﻴﺮ ی ﻣﻌﻴﺎرﻫﺎ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻛﻤﻲ و ﻛﻴﻔﻲ وﺟـﻮ د دارد . در اﻧﺪازه ﮔﻴﺮ ی ﻣﻌﻴﺎرﻫﺎ ی ﻛﻴﻔﻲ از ﻣﻘﻴﺎس یﻫﺎ ﻓﺎﺻﻠﻪ ای و رﺗﺒﻪ ای اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲ ﺷﻮد ﻛﻪ ﻳﻚ روش ﻋﻤﻮﻣﻲ در ﻣﻘﻴﺎس ﻓﺎﺻﻠﻪ ای، اﺳﺘﻔﺎده از ﻣﻘﻴﺎس دو ﻗﻄﺒﻲ1 ﺑﻪ ﺻﻮرت زﻳﺮ اﺳﺖ ]71 :[ اﻳﻦ ﻧﻮع اﻧﺪازه ﮔﻴﺮ ی ﺑﺮای ﻣﻌﻴﺎرﻫﺎ ﻳﻲ ﺑﺎ ﺟﻨﺒﻪ ﻣﺜﺒﺖ ﻣﺎﻧﻨﺪ » اﺳﺘﺤﻜﺎم « ﻛﻪ ﻫﺮ ﭼﻪ ﺑﻴﺶ ﺗﺮ ﺑﺎﺷﺪ ﻣﻄﻠﻮب ﺗﺮ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد، ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻓﻮق ﺗﻌﺮﻳﻒ ﻣﻲ ﺷﻮد . ﻣﻘﺪار ﺻﻔﺮ ﺑﻴﺎﻧﮕﺮ ﺣﺪاﻗﻞ ارزش ﻣﻤﻜﻦ و ﻣﻘﺪار 10 ﻣﺸﺨﺺ ﻛﻨﻨـﺪه ﺣـﺪاﻛﺜﺮ ارزش ﻣﻤﻜـﻦ از ﻣﻌﻴﺎر ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ اﺳﺖ . ﻫﻤﭽﻨﻴ ارزش ﻦ ﻫﺎ ی 2 ، 4 ، 6 و8 ﺗﻮان ﻣﻲ را ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ارزش ﻳﺎﺑﻲ ﺣـﺪ واﺳـﻂ ﺑـﻪ ﻛـﺎر ﺑـﺮد . ﺑﻨـﺎﺑﺮاﻳﻦ ﻣﻘﻴﺎس دو ﻗﻄﺒﻲ ﺑﺮای ﻣﻌﻴﺎرﻫﺎ ﻳﻲ ﺑﺎ ﺟﻨﺒﻪ ﻣﻨﻔﻲ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺳﺨﺘﻲ ﻛﺎر ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر اﻳﺠﺎد ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﻲ در ﺗﻌﺒﻴﺮ، ﺗﻔﺴـﻴﺮ، ﻣﺤﺎﺳـﺒﻪ و ﺗﺤﻠﻴﻞ ﻧﺘﺎﻳﺞ ﺑﻪ ﺻﻮرت زﻳﺮ ﺗﻌﺮﻳﻒ ﻣﻲ ] ﺷﻮد71 :[ 1- Bipolar Scale 170 31 / 05 / 94 راﻫﻨﻤﺎی ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ روش ﺗﻮﺻﻴﻪ ﺷﺪه ﺑﺮای اﻧﺘﺨ ﺎب ﮔﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎ ی ﻣﺪﻳﺮﻳﺘﻲ ﺳﻴﻼب، ﻓﺮآﻳﻨﺪ ﺗﺤﻠﻴﻞ ﺳﻠﺴﻠﻪ ﻣﺮاﺗﺒﻲ AHP اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﺎ ﺗﻮﺟـﻪ ﺑـﻪ ﻣﻼﺣﻈﺎت ذﻳﻞ اﻧﺘﺨﺎب ﺷﺪه اﺳﺖ ]71 :[ − آﺷﻨﺎﻳﻲ ﺑﻴﺶ ﺗﺮ ﻛﺎرﺷﻨﺎﺳﺎن ﺑﺎ ﻣﻌﻴﺎرﻫﺎ ی ﺗﺼﻤﻴﻢ ﮔﻴﺮی ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﮔﺰﻳﻨﻪ . ﻫﺎ − در اﻳﻦ روش ﺗﻮان ﻣﻲ ﻋﺎﻣﻞ ﺧﻮﺑﻲ ﺑﺎ ﻛﺎرﺷﻨﺎﺳﺎن داﺷﺖ و ﺗﺼﻤﻴﻢ ﮔﻴﺮی ﺑﻪ را ﺻﻮرت ﮔﺮوﻫﻲ اﻧﺠﺎ م داد . − ﻗﺎﺑﻠﻴﺖ درﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻦ ﻣﻌﻴﺎرﻫﺎ ی ﻛﻤﻲ و ﻛﻴﻔﻲ، ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻫﻢ زﻣﺎن در اﻳﻦ روش وﺟﻮد دارد . − ﻧﺮم ﻓﺰارﻫﺎی ﺣﺮﻓﻪ ) ای اﻛﺴﭙﺮت ﭼﻮﻳﺲ1 ( اﻳﻦ روش ﺗﺼﻤﻴﻢ ﮔﻴـﺮی را ﭘﺸـﺘﻴﺒﺎﻧﻲ ﻛـﺮده و اﻣﻜـﺎن ﺗﺤﻠﻴـﻞ ﻧﺘـﺎﻳﺞ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﺟﺎﻣﻊ را ﻣﻲ دﻫﻨﺪ . − ﺗﺠﺮﺑﻴﺎت ﻓﺮاواﻧﻲ در اﺳﺘﻔﺎده از اﻳﻦ روش در دﻧﻴﺎ و ﻛﺸﻮر وﺟﻮد دارد . − ﺳﻬﻮﻟﺖ ﻛﺎرﺑﺮد اﻳﻦ روش اﺣﺘﻤﺎل ﺧﻄﺎ را ﻛﺎﻫﺶ و اﻣﻜﺎن ﭘﺬﻳﺮ ی ﻳﺎده ﺳﺎزی را اﻓﺰاﻳﺶ دﻫﺪ ﻣﻲ . ﻋﻼوه ﺑﺮ ﻣﺰاﻳﺎی ﻛﻠﻲ ﻛﻪ در ﺑﺎﻻ ذﻛﺮ ﺷﺪ روش AHP ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻳﻚ روش ﻛﺎر آﻣﺪ، ﻛﻢ ﻫﺰﻳﻨﻪ و ﺑﺎ دﻗﺖ ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺪﺗﻮاﻧ ﻣﻲ در ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺑﻬﺘﺮﻳﻦ ﮔﺰﻳﻨﻪ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﻴﻼب اﺳﺘﻔﺎده ﺷﻮد اﻳﻦ . روش ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻳﻚ اﺑـﺰار ﻣـﺪﻳﺮﻳﺘﻲ ﺑـﺎ ﺣـﺪاﻗﻞ زﻣـﺎن و ﻫﺰﻳﻨـﻪ ﺪﺗﻮاﻧ ﻣﻲ اﻟﮕﻮی ﻣﻨﺎﺳﺒﻲ ﺑﺮای ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﻴﻼب در اﺧﺘﻴﺎر ﻣﺪﻳﺮان ﻣﻨﺎﺑﻊ و آب ﺑﺤﺮان ﻛﺸﻮر ﻗﺮار دﻫﺪ ]65 [ . 8 - 8 - 2 - ﻣﻌﺮﻓﻲ ﻓﺮآﻳﻨﺪ ﺗﺤﻠﻴﻞ ﺳﻠﺴﻠﻪ ﻣﺮاﺗﺒﻲ (AHP) ﻓﺮآﻳﻨﺪ ﺗﺤﻠﻴﻞ ﺳﻠﺴﻠﻪ ﻣﺮاﺗﺒﻲ2 ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻳﻜﻲ از ﺑﺎرزﺗﺮﻳﻦ ﻓﻨﻮن ﺗﺼﻤﻴﻢ ﮔﻴﺮی و ﻣﺪﻳﺮﻳ ﺘﻲ ﭼﻨـﺪ ﻣﻨﻈـﻮره ﺑـﺮای وﺿـﻌﻴﺖ ﻫـﺎی ﭘﻴﭽﻴﺪه ﻛﻪ ای ﺳﻨﺠﻪ ﻫﺎی ﭼﻨﺪﮔﺎﻧﻪ و ﻣﺨﺘﻠﻔﻲ دارﻧﺪ، اﺑﺰار ﺗﺼﻤﻴﻢ ﮔﻴﺮی ﻣﻨﺎﺳﺒﻲ اﺳﺖ . ﻫﻤﺎن ﮔﻮﻧﻪ ﻧﺎم از ﻛﻪ اﻳﻦ روش ﻣﻲ ﺑﺮ ﻧﻴﺰ آﻳﺪ، ﻣﺴﺎﻟﻪ ﺗﺼﻤﻴﻢ ﮔﻴﺮی از ﻃﺮﻳﻖ ﺗﺸﻜﻴﻞ ﻳﻚ ﺳﻠﺴﻠﻪ ﻣﺮاﺗﺐ ﻣﻲ ﺣﻞ ﺷﻮد . ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ اول ﮔﺎم ﺗﺸﻜﻴﻞ درﺧﺖ ﺳﻠﺴﻠﻪ ﻣﺮاﺗﺐ ﺗﺼﻤﻴﻢ اﺳﺖ ﺳﻪ از ﻛﻪ ﺳﻄﺢ ﺗﺸﻜﻴﻞ ﻣﻲ ﺷﻮد؛ ﺳﻄﺢ اول ﻫﺮ درﺧﺖ ﺑﻴﺎن ﻛﻨﻨﺪه ی ﻫﺪف ﺗﺼﻤﻴﻢ ﮔﻴﺮﻧﺪه اﺳﺖ . ﺳﻄﺢ آﺧﺮ ﻫﺮ درﺧﺖ ﻧﻴﺰ ﺑﻴـﺎن ﻛﻨﻨﺪه ی ﮔﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎﻳﻲ اﺳﺖ ﺑﺎ ﻛﻪ ﻫﻤﺪﻳﮕﺮ رﻗﺎﺑﺖ ﻣﻲ ﻛﻨﻨﺪ و ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ و ﻫﺪف ﺗﺼﻤﻴﻢ در ﻧﻴﺰ ﻧﻬﺎﻳﺖ ﺗﻌﻴﻴﻦ اﻫﻤﻴـﺖ ﻧﺴـﺒﻲ اﻳﻦ ﮔﺰﻳﻨﻪ ﺑﻪ ﻫﺎ ﺻﻮرت وزن ﻫﺎی ﻋﺪدی ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﺷﻜﻞ )8 - 7 (ﺳﺎﺧﺘﺎر ﻛﻠﻲ ﻣﻌﻴﺎرﻫـﺎی ﺗﺼـﻤﻴﻢ ﮔﻴـﺮی در ﭼﻬـﺎر ﺳـﻄﺢ ﻧﻤـﺎﻳﺶ دﻫﺪ ﻣﻲ . ﺳﻄﺢ ﻣﻴﺎﻧﻲ اﻳﻦ درﺧﺖ ﺗﺮﻳﻦ ﻣﻬﻢ ﻛﻪ ﺳﻄﺢ ﻣﻲ آن ﺑﺎﺷﺪ؛ ﻧﺸﺎن دﻫﻨﺪه ی ﻣﻌﻴﺎرﻫﺎﻳﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﺮاﺳﺎس ﻫﺎ آن ﮔﺰﻳﻨﻪ ﻫـﺎی رﻗﻴﺐ ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ، اﻳﻦ ﺳﻄﺢ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ ﺧﻮد از ﭼﻨﺪﻳﻦ ﻻﻳﻪ ﺗﺸﻜﻴﻞ ﺷﻮد . ﻓﺮآﻳﻨﺪ ﺗﺤﻠﻴﻞ ﺳﻠﺴﻠﻪ ﻣﺮاﺗﺒـﻲ ﻣﺴـﺘﻠﺰم ﻣﻘﺎﻳﺴـﺎت زوﺟﻲ3 ﺑﻴﻦ ﮔﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎ ﺑﻮده اﻳﻦ و ﻣﻘﺎﻳﺴﺎت ﻧﻴﺰ ﺑﺮاﺳﺎس اراﺋﻪ ﻳﻚ ﺟﺪول ﻣﻘﺎﻳﺴﺎت ﺻﻮرت ﻣﻲ ﮔﻴﺮد ]79 .[ 1- Expert Choice 2- Analythical Hierarchy Process 3- Pairwise Comparisions ﻓﺼﻞ ﻫﺸﺘﻢ- ﮔﺰﻳﻨﻪ و ﻫﺎ راﻫﻜﺎرﻫﺎ ﺖﻳﺮﻳﻣﺪ ی ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی ﻪﻴﺗﻬ و ﻼبﻴﺳ ﻃﺮح 31 / 05 / 94 171 ﺷﻜﻞ8 - 7 - ﺳﺎﺧﺘﺎر ﻣﻌﻴﺎرﻫﺎ ی ﺗﺼﻤﻴﻢ ﮔﻴﺮی در ﭼﻬﺎر ﺳﻄﺢ ]79 [ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر دﻫﻲ وزن ﻣﻌﻴﺎرﻫﺎ و ﮔﺰﻳﻨﻪ روش از ،ﻫﺎ ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ زوﺟﻲ اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲ ﺷﻮد . ﻋﻨﺎﺻﺮ ﻫﺮ ﺳﻄﺢ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﻋﻨﺼﺮ ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﺧﻮد در ﺳﻄﺢ ﺑﺎﻻﺗﺮ ﺑﻪ ﺻﻮرت زوﺟﻲ ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ ﺷﺪه وزن و ﻧﺴﺒﻲ ﻫﺎ آن ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﻣﻲ ﮔﺮدد . ﺳﭙﺲ ﺑﺎ ﺗﻠﻔﻴﻖ یﻫﺎ وزن ﻧﺴـﺒﻲ، وزن ﻧﻬﺎﻳﻲ ﻫﺮ ﮔﺰﻳﻨﻪ ﻣﺸﺨﺺ ﻣﻲ ﺷﻮد . ﺗﻮﺻﻴﻪ ﻣﻲ ﮔﺮدد ﺑﺮای ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ وزن ﻫﺎی ﻋﻨﺎﺻﺮ ﻫﺮ ﺳﻄﺢ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺳﻄﺢ ﺑﺎﻻﺗﺮ ﺧﻮد، روش از ﺑﺮد ار وﻳﮋه ﻛﻪ ﻣﻮﺛﺮ ﺗﺮﻳﻦ ﺷﻴﻮه درﻳﺎﻓﺘﻦ ﻋﻨﺎﺻﺮ ﻫﺮ ﺳﻄﺢ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ اﺳﺘﻔﺎده ﺷﻮد ]58 ، 120 [ . 8 - 8 - 3 - ﻣﺮاﺣﻞ ﺗﻬﻴﻪ ﻣﺎﺗﺮﻳﺲ ارزﻳﺎﺑﻲ اﻗﺪاﻣﺎت ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮ ی ﺳﻴﻼب دﺷﺖ اﻳﻦ ﻣﺪل ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻣﺎﺗﺮﻳﺲ ﺗﺼﻤﻴﻢ ﮔﻴﺮی ﻛﻪ در ﺟﺪول )8 - 5 (آﻣﺪه اﺳﺖ ﺑﺮرﺳﻲ ﻣﻲ ﮔﺮدد ]115 [ ، ﺟـﺪول )8 - 5 ( ﻣﺜﺎﻟﻲ از ﻳﻚ ﻣﺎﺗﺮﻳﺲ ارزﻳﺎﺑﻲ ﻛﻪ ﻣﺤﺪوده وﺳﻴﻌﻲ از ﻣﺴﺎﻳﻠﻲ ﭼﻮن اﻗﺘﺼﺎدی، اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ، اﻣﻨﻴﺖ ﻣﺮدم، ﻣﺤـﻴﻂ زﻳﺴـﺖ، رﻓﺘﺎر ﺳﻴﻞ، اﻣﻜﺎن ﺳﻨﺠﻲ، ﻧﮕﺮش ﻫﺎ، ﺗﺎﺳﻴﺴـﺎت زﻳﺮﺑﻨـﺎﻳﻲ و ﺳـﺎزﮔﺎری ﺑـﺎ ﻣـﺪﻳﺮﻳﺖ ﺧﻄـﺮات را در ﻧﻈـﺮ ﮔﺮﻓﺘـﻪ اﺳـﺖ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﻣﻌﻴﺎرﻫﺎی ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی ﺳﻴﻞ، وزن و ﻧﻤﺮات ﺑﺮاﺳﺎس ﻣﻮﻗﻌﻴﺖ و ﺗﺎﺛﻴﺮ ﻫﺎ آن ﻣﺘﻔﺎوت ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ و ﻛﻤﻴﺘﻪ ﺑﺎﻳﺪ در اﻳﻦ ﻣﻮرد ﺗﺼﻤﻴﻢ ﮔﻴﺮی ﻧﻤﺎﻳﺪ . ﻫﺪف زﻳﺮﻣﻌﻴﺎرﻫﺎ ﮔﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎ ﻣﻌﻴﺎرﻫﺎی اﺻﻠﻲ 172 31 / 05 / 94 راﻫﻨﻤﺎی ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ﺟﺪول8 - 5 - ﻣﺎﺗﺮﻳﺲ ارزﻳﺎﺑﻲ اﻗﺪاﻣﺎت ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی ﺳﻴﻼب دﺷﺖ راﻫﻜﺎرﻫﺎی ﺳﺎزه ای ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ ﺑﺎ ﺳﻴﻼب راﻫﻜﺎرﻫﺎی ﻏﻴﺮﺳﺎزه ای ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ ﺑﺎ ﺳﻴﻼب ﺷﺮاﻳﻂ ﺑﺪون ﭘﺮوژه ﮔﺰﻳﻨﻪ / ﻫﺎ ﻣﻌﻴﺎرﻫﺎ ﮔﻮره ﺣﻮﺿﭽﻪ ﻫﺎی ﺗﺎﺧﻴﺮ ی ﺳﺪﻫﺎی ﻣﻬﺎر ﺳﻴﻼب ﻛﺎﻧﺎل ﻫﺎ ی اﻧﺤﺮاف ﺳﻴﻼب ﺑﻬﺴﺎزی ﻛﺎﻧﺎل ﻫﺎ درﻳﭽﻪ ﻫﺎ ی ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ ﻣﻬﺎر ﺳﻴﻼب ﭘﻬﻨﻪ ﺑﻨﺪی ﺳﻴﻞ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺣﺪ ﺑﺴﺘﺮ و ﺣﺮﻳﻢ اﻓﺰاﻳﺶ ﺗﺮاز ﻛﻒ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن ﻫﺎ ﺿﺪ ﺳﻴﻞ ﻛﺮدن ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن ﭘﺎد ) ﻫﺎ ﺳﻴﻞ ﺳﺎزی ( اﻳﺠﺎد ﻫﺎ راه ی دﺳﺘﺮﺳﻲ در ﻫﻨﮕﺎم وﻗﻮع ﺳﻴﻼب آﻣﻮزش ﺟﺎﻣﻌﻪ و اﻳﺠﺎد آﻣﺎدﮔﻲ در ﺑﺮاﺑﺮ ﺳﻴﻼب ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻫﺸﺪار ﺳﻴﻞ ﻃﺮاﺣﻲ ﻛﺎرﺑﺮی اراﺿﻲ ﺑﻴﻤﻪ ﺳﻴﻼب ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ اﺿﻄﺮاری ﺳﻴﻼب ﻛﺎﻫﺶ ﺧﻄﺮات ﺑﺮاﺳﺎس ﻃﺮاﺣﻲ ﺗﺮازﻫﺎی ﺳﻴﻞ اﻣﻨﻴﺖ ﺟﺎﻧﻲ اﻓﺮاد ﻛﺎﻫﺶ ﺧﻄﺮات ﺑﺮاﺳﺎس وﻗﺎﻳﻊ ﻧﺎدر اﺻﻼح ﺗﺨﻠﻴﻪ ﺑﺮاﺳﺎس وﻗﺎﻳﻊ ﻧﺎدر اﻓﺰاﻳ ﺶ ﻧﺮخ رﺷﺪ اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ ﻣﻼﺣﻈﺎت اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ اﺧﺘﻼﻻت اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ و ﺟﺎﺑﻪ ﺟﺎﻳﻲ ﻫﺎی ﻧﺎﺷﻲ از اﻗﺪاﻣﺎت ﺑﻬﺒﻮد ارزش اﻣﻮال و اﻣﻼک ﻛﺎﻫﺶ اﺧﺘﻼﻻت اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ در ﻫﻨﮕﺎم وﻗﻮع ﺳﻴﻼب ﻫﺰﻳﻨﻪ اﻗﺪاﻣﺎت ﻣﺪﻳﺮﻳﺘﻲ ﻣﻼﺣﻈﺎت اﻗﺘﺼﺎدی ﻛﺎﻫﺶ ﺧﺴﺎرت ﺳﻴﻼب اﺛﺮ روی ﮔﻴﺎﻫﺎن و ﺟﺎﻧﺪاران ﻣﻼﺣﻈﺎت زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ ﺑﻬﺴﺎزی ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ ﺗﺎﺛﻴﺮ در رﻓﺘﺎر ﻫﻴﺪروﻟﻴﻜﻲ ﺳﻴﻼب رﻓﺘﺎر ﺳﻴﻼب و اﺛﺮات ﻛﺎﻫﺶ ﺗﻌﺪاد ﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎی ﻣﺘﺎﺛﺮ از ﺳﻴﻼب ﻓﻴﺰﻳﻜﻲ / ﺗﻜﻨﻴﻜﻲ اﻣﻜﺎن ﺳﻨﺠﻲ ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻣﺎﻟﻲ ﻣﻮﺟﻮد ارﮔﺎن ﻫﺎی ﻣﺘﻮﻟﻲ ﭘﺘﺎﻧﺴﻴﻞ ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﮔﺬاری دوﻟﺖ ﻛﻤﻴﺘﻪ ﺳﻴﻞ ذﻳﻨﻔﻌﺎن ﺟﺎﻣﻌﻪ ﺳﺎﻳﺮ ﺧﻄﺮات و ﻓﺎﺿﻼب ﺷﻬﺮی ﺳﺎزﮔﺎری و ﺗﻄﺎﺑﻖ اﻗﺪاﻣﺎت ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ اﺻﻼح ﻛﺎرﻛﺮد و در دﺳﺘﺮس ﺑﻮدن ﺗﺎﺳﻴﺴﺎت ﺗﺎﺳﻴﺴﺎت زﻳﺮﺑﻨﺎﻳﻲ ﻛﻞ ﻓﺼﻞ ﻫﺸﺘﻢ- ﮔﺰﻳﻨﻪ و ﻫﺎ راﻫﻜﺎرﻫﺎ ﺖﻳﺮﻳﻣﺪ ی ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی ﻪﻴﺗﻬ و ﻼبﻴﺳ ﻃﺮح 31 / 05 / 94 173 8 - 8 - 4 - ﺗﺮﻛﻴﺐ روش ﻫﺎ ﺑﻪ دﻟﻴﻞ ﻋﺪم ﻗﻄﻌﻴﺖ در ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨـﻲ ﻫـﺎ ی ﻣﺮﺑـﻮط در زﻣﻴﻨـﻪ رﺧـﺪاد ﺳـﻴﻞ، اﻧﺘﺨـﺎب ﺑﻬﺘـﺮﻳﻦ راﻫﺒـﺮد ﺑـﺮای ﻣـﺪ ﻳﺮﻳﺖ ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی ﻛﺎری دﺷﻮار اﺳﺖ و ﻧﻴﺎز ﺑﻪ داﺷﺘﻦ اﻃﻼﻋﺎت و داﻧﺶ ﻛﺎﻣﻞ در اﻳﻦ زﻣﻴﻨﻪ دارد از . رو اﻳﻦ ﺑﺎﻳﺪ اﻧﺘﺨﺎب راﻫﺒﺮد ﺑـﻪ ﮔﻮﻧﻪ ای ﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ ﺗﺮﻛﻴﺒﻲ از راه ﻫﺎ ﺣﻞ را در ﺑﺮﮔﻴﺮد ﺗﺎ ﺑﺴﺘﻪ ﺑﻪ ﺷﺮاﻳﻂ ﺑﺘﻮان آن را ﺗﻐﻴﻴﺮ داد و ﺑﻬﻴﻨﻪ ﺳﺎزی ﻛﺮد . در ﺣﻘﻴﻘﺖ راﻫﺒﺮد ﺑﺎﻳﺪ از اﻧﻌﻄﺎف ﺮﭘﺬﻳ ی ﻛﺎﻓﻲ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺷﺮاﻳﻂ ﺑﺮﺧﻮردار ﺑﺎﺷﺪ . ﺑﺎ اﻧﺘﺨﺎب راﻫﺒﺮد ﻣﻨﺎﺳـﺒﻲ ﻛـﻪ ﺗﺮﻛﻴﺒـﻲ از روش ﻫـﺎ ی و ای ﺳﺎزه ﻏﻴﺮﺳﺎزه ای اﺳﺖ ﺗﻮان ﻣﻲ ﺑﻪ ﻫﺪف ﻃﺮح ﻛﻪ ﻛﺎﻫﺶ ﺧﺴﺎرت ﺳﻴﻞ و ﻛﺎﻫﺶ آﺳﻴﺐ ﭘﺬﻳﺮی از ﻃﺮﻳﻖ آﻣﺎده ﺳﺎزی در ﺑﺮاﺑﺮ ﺳﻴﻞ و اﻧﺠﺎم واﻛﻨﺶ ﻫﺎ ی ﺳﺮﻳﻊ در ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ ﺑﺎ ﺳﻴﻞ اﺳﺖ، دﺳﺖ ﻳﺎﻓﺖ؛ در واﻗﻊ ﻃﺮح ﻣﺪﻳﺮﻳﺘﻲ ﺑﺎﻳﺪ ﺗﺮﻛﻴﺒـﻲ از اﻗـﺪاﻣﺎت ﻛﻮﺗﺎه ﻣﺪت و ﺑﻠﻨﺪﻣﺪت ﺑﺮای ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ ﺑﺎ ﺳﻴﻞ ﺑﺎﺷﺪ ]4[ . از ﻃﺮﻓﻲ ﺑﺮای اﻧﺘﺨـﺎب ﺑﻬﺘـﺮﻳﻦ راﻫﺒـﺮد در ﻣـﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳـﻴﻼب، ﺑﺎﻳـﺪ ﺟﻨﺒﻪ ﻫﺎ ی ﻣﺨﺘﻠﻒ راﻫﻜﺎر ﭘﻴﺸـﻨﻬﺎدی ﻣﺎﻧﻨـﺪ ﺟﻨﺒـﻪ اﻗﺘﺼـﺎدی، زﻳﺴـﺖ ﻣﺤﻴﻄـﻲ و اﺟﺘﻤـﺎﻋﻲ آن ﺑﺮرﺳـﻲ ﺷـﻮد . ﺑﻨـﺎﺑﺮاﻳﻦ ﺗﺼﻤﻴﻢ ﮔﻴﺮی در اﻳﻦ زﻣ ﻴﻨﻪ ﻧﻴﺎز ﺑﻪ درﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻦ ﻣﻌﻴﺎرﻫﺎ ی ﻣﺨﺘﻠﻒ و ﺑﺮرﺳﻲ ﺗﺎﺛﻴﺮ ﻫﺮ ﻳﻚ از ﻣﻌﻴﺎرﻫﺎ دارد . 8 - 8 - 5 - اﻃﻼﻋﺎت ﻛﻠﻴﺪی ﺑﺮای ارزﻳﺎﺑﻲ ﮔﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎ ی ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻣﺪﻳﺮﻳﺘﻲ ﻫﻨﮕﺎﻣﻲ ﻛﻪ ﻃﺮح ﻳﺎ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻣﺪﻳﺮﻳﺘﻲ آﻣﺎده ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ، ﻛﻤﻴﺘﻪ ﺑﺎﻳﺪ ﻛﻠﻴﻪ ﮔﺰارش ﻫﺎ، ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت و اﺳـﻨﺎد ﻣـﺮﺗﺒﻂ ﺑـﺎ ﻃـﺮح ﻣﺪﻳﺮﻳﺘﻲ را ارزﻳﺎﺑﻲ ﻧﻤﺎﻳﺪ . اﻳﻦ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت و ﻃﺮح ﻫﺎ ﺷﺎﻣﻞ ﻛﺎرﺑﺮی اراﺿﻲ، ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ ) از ﺟﻤﻠﻪ آب ﺳـﻄﺤﻲ و زﻳﺮزﻣﻴﻨـﻲ، ﭘﻮﺷﺶ ﮔﻴﺎﻫﻲ، ﮔﻮﻧﻪ ﻫﺎی ﮔﻴﺎﻫﻲ در ﻣﻌﺮض ﺧﻄﺮ، ﺧﺎک ﻫﺎی اﺳﻴﺪی و اﻫﺪاف ﺣﻮﺿﻪ آﺑﺮﻳﺰ ( و ﻣﺴﺎﻳﻞ ﻓﺮﻫﻨﮕـﻲ ﻣـﻲ ﺑﺎﺷـﻨﺪ . اﻳﻦ اﻗﺪام اﻃﻼﻋﺎت ﭘﺎﻳﻪ ای ﻣﻬﻤﻲ را ﺑﺮای ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ ﻣﺤﺪودﻳﺖ ﻫﺎی ﺑﺎﻟﻘﻮه، ﻧﻴﺎزﻫﺎی ﻛﺎ رﺑﺮی اراﺿﻲ و ﻓﺮﺻﺖ ﻫﺎﻳﻲ ﺑﺮای ﺑﻬﺒﻮد ﻣﺤﻴﻂ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ ﻓﺮاﻫﻢ ﻣﻲ ﻧﻤﺎﻳﺪ . ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺑﺎ اﻗﺪام ﻓﻮق ﻛﻤﻴﺘـﻪ ﻗـﺎدر ﺑـﻪ ﺑﺮرﺳـﻲ ﺗـﺎﺛﻴﺮ اﻗـﺪاﻣﺎت ﻣـﺪﻳﺮﻳﺖ ﺧﻄﺮﭘـﺬﻳﺮی ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ﻣﻲ ﺷﻮد . ﺑﺎ اﻳﻦ ﺣﺎل، اﮔﺮ اﻳﻦ اﻃﻼﻋﺎت در ﺟﺎﻳﻲ در دﺳﺘﺮس ﻧﻴﺴﺖ و ﻳﺎ ﺑﻪ اﻃﻼﻋـﺎت ﺑـﻴﺶ ﺗـﺮی ﻧﻴـﺎز اﺳـﺖ، ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﻻزم ﺑﺎﺷﺪ اﻳﻦ اﻃﻼﻋﺎت ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﺑﺨﺸﻲ از ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﻮد . در اﻳﻦ ﻣـﻮارد، ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﺑﻪ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﻣﻮﺟﻮد و ﻳﺎ ﭘﺘﺎﻧﺴﻴﻞ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ در ﻣﺤﻞ ﺑﺴﺘﮕﻲ دارد و ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺮ روی ﺗﺎﺛﻴﺮات اﺣﺘﻤﺎﻟﻲ اﻗﺪاﻣﺎت ﻣﺪﻳﺮﻳﺘﻲ ﺗﻤﺮﻛﺰ ﻧﻤﻮد ]115 [ . 8 - 8 - 6 - ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ- اﻗﺘﺼﺎدی اﻗﺪاﻣﺎت ﻛﺎﻫﺶ ﺧﻄﺮﭘ ﺬﻳﺮی ﺳﻴﻼب ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﻨﺪ اﻧﻮاع ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎی اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ و اﻗﺘﺼﺎدی را ﺑـﺮ ﺟﺎﻣﻌـﻪ ﺗﺤﻤﻴـﻞ ﻧﻤﺎﻳﻨـﺪ . ﺑـﻪ ﻋﻨﻮان ﻣﺜﺎل، اﺟﺮای اﻗﺪاﻣﺎت ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی ﺳﻴﻼب ﻣﻌﻤﻮﻻ ﻧﻴﺎز ﺑﻪ ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﻫﺎی ﻣﺎﻟﻲ دارﻧﺪ . ﻫﺰﻳﻨﻪ اﻗـﺪاﻣﺎت ﻣـﺪﻳﺮﻳﺖ ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی ﺳﻴﻼب ﺑﺎﻳﺪ در ﻣﻘﺎﺑﻞ ﻣﻨﺎﻓﻊ ﻛﺎﻫﺶ ﺧﻄﺮ ﺳﻴﻼب و ﺧﺴﺎرات ﺳﻴﻼب ﺑﺎ در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻦ اﺛﺮات ﻫﺎ آن ﺑﺮ ﺟﻨﺒﻪ ﻫﺎی اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ، زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ و ﻣﻴﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ وزن دﻫﻲ ﺷﻮﻧﺪ . ﺑﺮﺧﻲ از اﻗﺪاﻣﺎت ﻣـﺪﻳﺮﻳﺖ ﺧﻄﺮﭘـﺬﻳﺮی ﺳـﻴﻼب ﻫﺰﻳﻨـﻪ ﻫـﺎی ﺑﺎﻻی اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ و زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ دارﻧﺪ . ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻣﺜﺎل، ﻧﻘﻞ ﻣﻜﺎن ﻣﺮدم ﺳﺎﻛﻦ در اراﺿﻲ ﺳﻴﻞ ﮔﻴﺮ ﻣﻮﺟﺐ اﻳﺠﺎد اﺧﺘﻼل در ﺟﺎﻣﻌﻪ و زﻧﺪﮔﻲ ﻣﺮدم ﻣﻲ ﺷﻮد، ﻳﺎ ﭘﺎک ﺳﺎزی آﺑﺮاﻫﻪ ﻫﺎ از ﭘﻮﺷﺶ ﮔﻴﺎﻫﻲ و ﻳﺎ ﺗﻐﻴﻴﺮ ﺷﻜﻞ آﺑﺮاﻫﻪ ﻫﺎ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﺑﻬﺒﻮد ﺑﻬﺮه وری 174 31 / 05 / 94 راﻫﻨﻤﺎی ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ﻫﻴﺪروﻟﻴﻜﻲ ﻫﺎ آن و ﭘﺎﻳﻴﻦ آوردن ﺳﻄﺢ ﺳﻴﻞ از ﺟﻤﻠﻪ ﻣﺜﺎل ﻫﺎ در اﻳﻦ زﻣﻴﻨﻪ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ ]115 [ . ﺑﺮای ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ ﻋﻴﻨﻲ ﻣﺴﺎﻳﻞ و اﻗﺪاﻣﺎت ﻣﺪﻳﺮﻳﺘﻲ، ﺟﻤﻊ آوری اﻧﻮاع اﻃﻼﻋﺎت اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ و اﻗﺘﺼﺎدی ﺿﺮوری ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﺑﺮ اﻳﻦ اﺳﺎس، اﻧﻮاع ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت زﻳﺮ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﻻزم ﺑﺎﺷﺪ ]115 [: − ارزﻳﺎﺑﻲ ﺧﺴﺎرات ﺳﻴﻞ − ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ اﺛﺮات اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ − ارزﻳﺎﺑﻲ اﺛﺮات زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ اﺛﺮات اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ ﺟﺎری ﺷﺪن ﺳﻴﻞ در ﺟﺎﻣﻌﻪ ﺑﻪ ﻃﻮر ﻋﺎم و در ﮔﺮوه ﻫﺎی اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ ﺧﺎص ﻧﻴﺰ ﻧﻴـﺎز ﺑـﻪ ارزﻳـﺎﺑﻲ دارد ﻪ ﺑـ . ﻋﻨﻮان ﻣﺜﺎل ]115 [: − آﻳﺎ ﺳﺎﻛﻨﺎن ﺳﻴﻼب دﺷﺖ دارای وﻳﮋﮔﻲ ﻫﺎی ﺧﺎص ﻳﺎ ﻣﻌﺎﻳﺒﻲ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻛﻪ ﻋﺎﻣﻠﻲ در ﺟﻬﺖ ﻛﺎﻫﺶ اﻧﻌﻄـﺎف ﭘـﺬﻳﺮی ﻫﺎ آن در ﺑﺮﺧﻮرد ﺑﺎ ﺳﻴﻼب و ﭘﺲ از وﻗﻮع آن ﺷﻮد؟ − آﻳﺎ ﺳﻴﻞ در ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺑﻪ ﻃﻮر ﻣﻨﻈﻢ ﺑﻪ وﻗﻮع ﻣﻲ ﭘﻴﻮﻧﺪد و ﺟﺎﻣﻌﻪ و ﻣﺮدم ﻣﻨﻄﻘﻪ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺳﻴﻞ آﮔﺎﻫﻲ ﻻزم را دارﻧ ﺪ؟ − آﻳﺎ اﺣﺘﻤﺎل دارد ﻛﻪ ﺳﻴﻞ اﺛﺮات ﺑﺴﻴﺎر ﻣﺨﺮﺑﻲ در ﺟﺎﻣﻌﻪ اﻳﺠﺎد ﻧﻤﺎﻳﺪ و آﻳﺎ راﻫﺒﺮدﻫـﺎ ﻣـﻲ ﺗﻮاﻧـﺪ راﻫﻜـﺎری ﺑـﺮای ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ ﺑﺎ اﺛﺮات ﻣﺨﺮب ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی ﺳﻴﻼب ﺑﺮ ﺟﺎﻣﻌﻪ ﺑﺎﺷﺪ؟ − آﻳﺎ ﺑﺎﻓﺖ ﺟﺎﻣﻌﻪ و ﻣﺮدم ﺳﺎﻛﻦ در ﻣﻨﻄﻘﻪ در ﺣﺎل ﺗﻐﻴﻴﺮ و ﺟﺎﺑﺠﺎﻳﻲ ﻫﺴﺘﻨﺪ؟ ﺑﻪ ﻃﻮر ﻛﻠﻲ، ﻳﻚ ارزﻳﺎﺑﻲ اﻗﺘﺼﺎدی از اﻗﺪ اﻣﺎت ﭘﻴﺸﻨﻬﺎد ﺷﺪه ﻣـﺪﻳﺮﻳﺖ ﺧﻄﺮﭘـﺬﻳﺮی ﺳـﻴﻼب دﺷـﺖ، ﺑـﺮای اﻃﻤﻴﻨـﺎن از ﺣﺪاﻗﻞ ﺑﻮدن ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎ در ﻣﻘﺎﺑﻞ ﻣﻨﺎﻓﻊ ﺿﺮوری ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . اﺻﻮﻻ اﻳﻦ ﺗﺠﺰﻳﻪ و ﺗﺤﻠﻴـﻞ اﻗﺘﺼـﺎدی ﺑـﺎ ﻫﺰﻳﻨـﻪ ﻫـﺎی ﻣﻠﻤـﻮس در ارﺗﺒﺎط ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ، اﻣﺎ ﻧﻴﺎز ﺑﻪ در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻦ ﻣﻮارد زﻳﺮ ﻧﻴﺰ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ ]115 [: − ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎی اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ، ﺣﺘﻲ ﻣﻮاردی ﻛﻪ ﺑﺮآورد ﻛﻤﻲ ﺷﺎن ﻣﺸﻜﻞ اﺳﺖ ﺑﺎﻳﺪ ﻣﺪ ﻧﻈﺮ ﻗﺮار ﮔﻴﺮﻧﺪ . − ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎی زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ، ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ اﺻﻮل ﺗﻮﺳﻌﻪ ﭘﺎﻳﺪار اﻛﻮﻟﻮژﻳﻜﻲ1 ESD) (ارزﻳﺎﺑﻲ و ﺑﺮآورد ﻛﻤﻲ ﺷﻮﻧﺪ . − ﻣﺴﺎﻳﻞ ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﺗﺴﺎوی ﺣﻘﻮق ذﻳﻨﻔﻌﺎن در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﻮﻧﺪ . ﻣﻨﺎﻓﻊ ﺣﺎﺻﻞ از اﻗﺪاﻣﺎت ﻣﺪﻳﺮﻳﺘﻲ را ﻣﻲ ﺗﻮان ﺑﺎ ارز ﻳﺎﺑﻲ ﻛﺎﻫﺶ ﺧﺴﺎرات ﺳﻴﻞ ارزﻳﺎﺑﻲ ﻧﻤﻮد . ﺳـﻪ ﻧـﻮع از ﻫﺰﻳﻨـﻪ ﻋﺒﺎرﺗﻨﺪ از ]115 [: − ﺧﺴﺎرت ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ ﺳﻴﻼب را ﻣﻲ ﺗﻮان از روی ﺗﻌﺪاد ﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎی ﺳﻴﻞ زده در ﻣﻨﻄﻘﻪ، ﻋﻤﻖ ﺳﻴﻼب و ﻛﺎرﺑﺮی اراﺿـﻲ ﻣﻨﻄﻘﻪ ) ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻣﺜـﺎل، ﺧﺴـﺎرت در ﻣﻨـﺎﻃﻖ ﻣﺴـﻜﻮﻧﻲ، ﺗﺠـﺎری، ﻛﺸـﺎورزی و ﻏﻴـﺮه ﻣﻘـﺎدﻳﺮ ﻣﺘﻔـﺎوﺗﻲ را دارا ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ ( ﺑﺮآورد ﻧﻤﻮد . − ﺧﺴﺎرت ﻏﻴﺮﻣﺴﺘﻘﻴﻢ ﺳﻴﻼب را ﻣﻲ ﺗﻮان ﺑﺮاﺳﺎس ﺳـﻄﺢ اﺟﺘﻤـﺎﻋﻲ، اﺧـﺘﻼل ﻫـﺎی ﻧﺎﺷـﻲ از ﺗﺨﻠﻴـﻪ، ﭘﺎﻛﺴـﺎزی و ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺑﺎزﻳﺎﺑﻲ ﺟﺎﻣﻌﻪ ﺑﺮآورد ﻧﻤﻮد . 1- Ecologically Sustainable Development ﻓﺼﻞ ﻫﺸﺘﻢ- ﮔﺰﻳﻨﻪ و ﻫﺎ راﻫﻜﺎرﻫﺎ ﺖﻳﺮﻳﻣﺪ ی ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی ﻪﻴﺗﻬ و ﻼبﻴﺳ ﻃﺮح 31 / 05 / 94 175 − ﺧﺴﺎرت ﻏﻴﺮﻣﻠﻤﻮس ، ﻛﻪ ﺷﺎﻣﻞ اﻓﺰاﻳﺶ ﺑﻴﻤﺎری ، اﺿﻄﺮاب و اﻓﺴﺮدﮔﻲ ﺑﺮای ﻣﺮدم ﻣﻲ زده ﺳﻴﻞ ﺑﺎﺷﺪ . ﻛـﻪ ﺑـﺮآورد ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎ ی ﻛﻤﻲ اﻳﻦ ﻧﻮع ﺧﺴﺎرت اﻣﺮی ﺑﺴﻴﺎر ﻣﺸﻜﻞ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﺑﺎ اﻳﻦ وﺟﻮد اﺑﻌـﺎد ﻣﺨﺘﻠـﻒ ﺧﺴـﺎرت ﻣﻌﻨـﻮی را ﺗﻮان ﻣﻲ ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از اﺣﺘﻤﺎل ﺗﻌﺪاد اﻓﺮاد ﻣﺒﺘﻼ ﺑﻪ ﺑﻴﻤﺎری ، ﺷﺪت ﺳﻴﻼب و ﺟﻤﻌﻴﺖ ﺳﺎﻛﻦ در ﻣﻨﺎﻃﻖ ﺳﻴﻞ ﺧﻴـﺰ ﺑﺮرﺳﻲ ﻧﻤﻮد . اﻗﺪاﻣﺎت ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮ ی ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ﺗﻮاﻧ ﻣﻲ ﻨﺪ ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﻛﺎﻫﺶ ﺧﺴﺎرات ﻓﻮق ﻛﺎراﻳﻲ و ﻣﻨﺎﻓﻊ ﺣﺎﺻﻞ از اﻧﺠﺎم اﻗﺪاﻣﺎت را ﻧﺸﺎن دﻫﻨﺪ ]115 [ . ﺑﺮای ﺑﺮآورد اﻳﻦ ﺧﺴﺎرت ﻫﺎ ﺑﻪ ﻓﺼﻞ ﺷﺸﻢ راﻫﻨﻤﺎی ﺣﺎﺿﺮ ﻣﺮاﺟﻌﻪ ﺷﻮد . 8 - 8 - 7 - ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ ﺑﺎ ﺳﻴﻼب ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻛﻪ اﻳﻦ ﺗﺼﻮﻳﺐ ﺣﺪاﻛﺜﺮ ﺳﻴﻼب ﻣﺤﺘﻤﻞ )PMF ( 1 ﺑﺮای ﺣﻔﺎﻇﺖ از زﻣﻴﻦ ﻫﺎ ی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻳﺎﻓﺘـﻪ در ﺑﺮاﺑـﺮ ﺳـﻴﻼب اﻣﺮی ﻏﻴﺮﻣ ﺤﺘﻤﻞ ﻣﻲ ﻧﻤﺎﻳﺪ ، از رو اﻳﻦ ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی ﭘﻴﻮﺳﺘﻪ ﺳﻴﻼب ﻫﻤﭽﻨﺎن ﺑﺎﻗﻲ ﻣﺎﻧﺪ ﻣﻲ . در اﻳﻦ ﻣﻴﺎن ﻣﺴﺎﻟﻪ اﺳﺎﺳﻲ ﻧﮕﺮاﻧﻲ ﺑﺮای اﻣﻨﻴﺖ ﺟﺎﻧﻲ اﻓﺮاد ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ ﻧﻴﺎز اﺳﺖ ﺗﺎ ﺑﻪ واﺳﻄﻪ ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ اﺿﻄﺮاری و آﻣﻮزش اﺟﺘﻤـﺎﻋﻲ ﻣـﺪﻳﺮﻳﺖ ﺷـﻮﻧﺪ . ﺗﺤﻠﻴـﻞ ﺣﺪاﻛﺜﺮ ﺳﻴﻼب ﻣﺤﺘﻤﻞ ﺗﻮاﻧ ﻣﻲ ﺪ ﺣﺪاﻛﺜﺮ ﺗﺒﻌﺎت ﺳﻴﻼب را ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﻃﺮح رﻳﺰی ﻣﻨﺎﺳﺐ ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ اﺿـﻄﺮاری ﻣﺸـﺨﺺ ﻧﻤﺎﻳـﺪ . ﺗﺤﻠﻴﻞ ﺣﺪاﻛﺜﺮ ﺳﻴﻼب ﻣﺤﺘﻤﻞ ﺗﻮاﻧ ﻣﻲ ﺪ ﻓﺎﻛﺘﻮرﻫﺎی ﺣﺴﺎس و ﺑﺤﺮاﻧﻲ، ﻣﺎﻧﻨﺪ ﻣﻨﺎﻃﻖ ﻛﻠﻴﺪی ﺑﺮای ﻛـﺎﻫﺶ ﺗﻠﻔـﺎت ﻧﺎﺷـﻲ از ﻣﺴﻴﺮﻫﺎی ﺗﺨﻠﻴﻪ و ﻃﻐﻴﺎن ﺗﻤﺎم ﻣﻨﻄﻘﻪ را ﻣﺸﺨﺺ ﻧﻤﺎﻳـﺪ، در ﻧﺘﻴﺠـﻪ ﻣﻘﺎﺑﻠـﻪ اﺿـﻄﺮاری ﻣﻨﺎﺳـﺐ و ﺑﺮ ﻧﺎﻣـﻪ ﻫـﺎ ی ﺑﺎزﻳـﺎﺑﻲ و ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ آﻣﻮزش ﻫﺎ ی اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ ﺻﺤﻴﺢ ﺗﻮاﻧ ﻣﻲ ﺪ ﮔﺴﺘﺮش ﻳﺎﺑﺪ . ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی در ﺟﻬﺖ ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ اﺿﻄﺮاری ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑـﻪ ﭘﻴﺎﻣﺪﻫﺎی ﺣﺪاﻛﺜﺮ ﺳﻴﻼب ﻣﺤﺘﻤﻞ، ﺑﺮای ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺑﻬﻴﻨﻪ رﺧﺪادﻫﺎی ﻛﻮﭼﻚ ﺗﺮ ﻧﻴﺰ ﺑﻪ ﻛﺎر رود ﻣـﻲ . ﺑـﻪ ﻋﻨـﻮان ﻣﺜـﺎل، وﻗﺘـﻲ ﺳﻴﻼب ﺑﺎ اﺣﺘﻤﺎل ﺳﺎﻻﻧﻪ ﺑﺎﻻﺗﺮ از 1 % ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﺣﺪاﻗﻞ ﺗﺮاز ﻛﻒ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن ﻫﺎ ﻳﺎ ﻣﺤﺎﻓﻈﺖ از ﻳﻚ رﻳﺰ ﺧﺎک ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮد ، ﺑﻪ ﻃﻮر ﻳﻘﻴﻦ ﻳﻚ ﺳﻴﻼب ﺑﺎ اﺣﺘﻤﺎل رﺧﺪاد 5 % ﺧﻄﺮی را ﺑﺮای ﺳﺎزه ﻃﺮاﺣﻲ ﺷﺪه ﻧﺨﻮاﻫﺪ داﺷﺖ و ﺳﺎزه ﺗﻮاﻧ ﻣﻲ ﺪ ﺑﺎ ﺳﻴﻼب ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ ﻧﻤﺎﻳﺪ . اﻳﻦ رﺧﺪاد، اﮔﺮﭼﻪ ﻛﻮﭼﻚ ﺗﺮ ، اﻣﺎ اﺣﺘﻤﺎل وﻗﻮع ﺑﺎﻻﺗﺮی را از ﺣﺪاﻛﺜﺮ ﺳﻴﻼب ﻣﺤﺘ ﻤﻞ دارا ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ و ﭘﻴﺎﻣﺪﻫﺎی ﻣﻬﻤﻲ ﺑﺮ ﺟﻤﻌﻴﺖ اﻧﺴﺎﻧﻲ، اﻣﻼک، داراﻳﻲ و ﻫﺎ ﺗﺎﺳﻴﺴ ﺎت زﻳﺮ ﺑﻨﺎﻳﻲ ﺧﻮاﻫﺪ داﺷﺖ و ﻧﻴﺎز اﺳﺖ ﺗـﺎ در ﻃـﺮح ﻣﻘﺎﺑﻠـﻪ اﺿﻄﺮاری ﻣﻮرد ارزﻳﺎﺑﻲ ﻗﺮار ﮔﻴﺮد ]115 [ . ﻳﻚ ﺑﺮرﺳﻲ و ارزﺷﻴﺎﺑﻲ ﻛﻠﻲ از ﺗﻤﺎﻣﻲ رﺧﺪادﻫﺎ، اﻃﻼﻋﺎت ﻣﻬﻢ و ﻛﻠﻴﺪی ﺑـﺮای ﻣﻄﺎﻟﻌـﺎت ﻣﻘﺎﺑﻠـﻪ ﺑـﺎ ﺳـﻴﻼب ر ا ﻓـﺮاﻫﻢ ﻛﻨﺪ ﻣﻲ . ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻣﺜﺎل ﺗﺤﻠﻴﻞ ﺗﺨﻠﻴﻪ ﻣﻨﻄﻘﻪ ﻳﻜﻲ از ﮔﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎی ﻣﻤﻜﻦ ﺑﺮای ارزﻳﺎﺑﻲ ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ ﺑﺎ ﺳﻴﻼب اﺳﺖ و ﺿﺮوری اﺳـﺖ ﻛﻪ اﻃﻼﻋﺎت ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ ﺗﺨﻠﻴﻪ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ رﺧﺪادﻫﺎی ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﺣﺪاﻛﺜﺮ ﺳﻴﻼب ﻣﺤﺘﻤﻞ در ﻣﻄﺎﻟﻌـﺎت ﻣﻘﺎﺑﻠـﻪ ﺑـﺎ ﺳـﻴﻼب، در ﻣﻮاﻗﻊ ﻧﻴﺎز، ﻓﺮاﻫﻢ ﺷﺪه ﺑﺎﺷﻨﺪ . اﻳﻦ اﻃﻼ ﻋﺎت ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ ﺷﺎﻣﻞ ﻣﻮارد زﻳﺮ ﺑﺎﺷﺪ ]115 [ : − اﻃﻼﻋﺎت ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ اﺛﺮات ﺟﻤﻌﻴﺖ ﺑﺮ ﺳﻴﻼب در ﺑﺨﺶ ﻫﺎ ی ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺷـﺎﻣﻞ اﺛـﺮات ﺟﻤﻌﻴـﺖ ﺑـﺮ راه ﺑﻨـﺪان ﻫـﺎ و ﻣﻜﺎن ﻫﺎ ﻳﻲ ﻛﻪ راه ﺗﺮدد ﻫﺎ آن از ﺑﻴﻦ رﻓﺘﻪ و ﻧﻴﺎز ﺑﻪ ﺗﺨﻠﻴﻪ دارﻧﺪ . − ﺗﺪارک و ﺗﻬﻴﻪ ﺟﺰﻳﻴﺎت ﻣﺴﻴﺮﻫﺎی ﺗﺨﻠﻴﻪ ﺷﺎﻣﻞ ﻣﺴﻴﺮﻫﺎی ﻣﺤﺘﻤﻞ و ﻣﻜﺎن ﻫﺎ ی ﭘﺮ ﺗﺮاﻓﻴﻚ . 1- Probable Maximum Flood 176 31 / 05 / 94 راﻫﻨﻤﺎی ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ − ،ارزﻳﺎﺑﻲ زﻣﺎن ﻣﻮﺟﻮد ﺑﺮای ﺗﺨﻠﻴﻪ ﺑﺮاﺳﺎس زﻣﺎن ﻻزم ﺑﺮای ﺗﺨﻠﻴﻪ ﻣﺴﻴﺮی ﻛﻪ در ﻛﻮﺗﺎه ﺗﺮ ﻳﻦ زﻣﺎن ﺗﻮﺳﻂ ﻃﻮﻓـﺎن ﺑﺴﺘﻪ ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ . − ارزﻳﺎﺑﻲ ﺳﺮﻋﺖ ﺑﺎﻻ آﻣﺪن آب ﻫﻤﺮاه ﺑﺎ در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻦ زﻣﺎن ﺗﺨﻠﻴﻪ ﻣﺴﻴﺮﻫﺎی ﺑﺴﺘﻪ . − ﺗﺨﻤﻴﻦ ﺗﻌﺪاد ﻧﻔﺮات و وﺳﺎﻳﻞ ﻧﻘﻠﻴﻪ ﻛﻪ از ﻣﺴﻴﺮﻫﺎ ﺑﺎﻳﺪ ﺗﺨ ﻠﻴﻪ ﺷﻮﻧﺪ . − ﺑﺮرﺳﻲ وﺿﻌﻴﺖ ﺟﺴﻤﻲ اﻓﺮاد در ﺣﺎل ﺗﺨﻠﻴﻪ . − ﺑﺮرﺳﻲ ﻫﺮ ﻧﻮع ﻣﺸﻜﻞ ﺧﺎص در ﺗﺨﻠﻴﻪ . اﻳﻦ اﻃﻼﻋﺎت ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻟﻴﺴﺘﻲ ﺧﻼﺻﻪ ﺗﻬﻴﻪ ﺷﻮﻧﺪ و ﻛﻠﻴﻪ ﻣﺴﻴﺮﻫﺎی ﺗﺨﻠﻴﻪ و ﺗﻌﺪاد ﻧﻔﺮات ﻣﻮرد ﺗﺨﻠﻴﻪ ﺑﺎﻳـﺪ در آن ﻣﺸﺨﺺ ﺷﻮﻧﺪ . ﺗﺤﻠﻴﻞ ﻫﺎ ﺑﺎﻳﺪ زﻣﺎن ﻫﺸﺪار ﻣﻮﺛﺮ ﻣﻮﺟﻮد را ﺑﺎ زﻣﺎن ﺗﺨﻠﻴﻪ و ﻛﻤﺒﻮ دﻫﺎ ﻣﻘﺎﻳﺴـﻪ ﻛﻨـﺪ و ﻫﺮﮔﻮﻧـﻪ ﺗﻐﻴﻴـﺮات در ﻧﺘﺎﻳﺞ ﻧﺎﺷﻲ از اﻗﺪاﻣﺎت ﻣﺪﻳﺮﻳﺘﻲ و ﺗﻮﺳﻌﻪ در آﻳﻨﺪه را ﺑﺮرﺳﻲ ﻛﻨﺪ ]115 [ . 8 - 8 - 8 - ﻧﻬﺎﻳﻲ ﻧﻤﻮدن ﻃﺮح ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ) ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﻣﻨﻄﺒﻖ ( اﻣﺮوزه ﻓﺮآﻳﻨﺪ ﺗﺼﻤﻴﻢ ﮔﻴﺮی در زﻣﻴﻨﻪ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﻴﻞ در ﺣﺎل ﺗﻐﻴﻴﺮ اﺳﺖ . ﺑﺎﻳﺪ در ﻧﻈﺮ داﺷﺖ ﻛﻪ ﺗﻤﺎم ﻋﻮاﻣﻞ ﻣﻮﺛﺮ در زﻣﻴﻨـﻪ اﻳﺠﺎد ﺧ ﻄﺮﭘﺬﻳﺮی ﺳﻴﻞ ﺑﺎ ﮔﺬﺷﺖ زﻣﺎن ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻣﻲ ﻛﻨﻨﺪ ﻣﺜﻞ ﻫﻴـﺪروﻟﻮژی، ﺳﺴﻴﺴـﺘﻢ ﻣﻨـﺎﺑﻊ آب، ارزش ﻫـﺎی اﻗﺘﺼـﺎدی اراﺿـﻲ ﺣﻔﺎﻇﺖ ﺷﺪه ) ﻳﺎ ﺣﻔﺎﻇﺖ ﻧﺸﺪه ( ، دﻳﺪ ﺟﺎﻣﻌﻪ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺳﻴﻞ، اﺑﺰارﻫﺎی ﻓﻨﻲ ﻣﻬﺎر ﺳﻴﻞ، اﺛﺮات ﺳﻴﻞ، ﻧﻈﺎﻣﺎت ﻗـﺎﻧﻮﻧﻲ و اداری و ... . ﺑﺪﻳﻦ ﺗﺮﺗﻴﺐ ﻫﻴﭻ ﻃﺮح ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ ﺑﺎ ﺳﻴﻠﻲ ﻧﻤﻲ ﺗﻮاﻧﺪ ﻃﺮح ﻧﻬ ﺎﻳﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﺑﻠﻜﻪ ﺑﺎﻳﺪ ﻣﺘﻨﺎوﺑﺎ ﺗﺠﺪﻳﺪ ﻧﻈﺮ ﺷﻮد ﻛﻪ اﻳﻦ ﺗﺠﺪﻳﺪ ﻧﻈﺮ ﻣﺒﺘﻨـﻲ ﺑﺮ ﺗﺤﻘﻴﻘﺎت و ﻣﻄﺎﻟﻌﺎﺗﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﺗﺨﺼﺼﻲ و ﺣﺮﻓﻪ ای راﻫﺒﺮدی ﺷﻮد . ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ ﻃﺮح ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی ﺳﻴﻼب ﻫﺮﮔﺰ ﺑﻪ ﭘﺎﻳﺎن ﻧﻤﻲ رﺳﺪ ]6 .[ در واﻗﻊ ﺗﻬﻴﻪ ﻃﺮح و ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻗﺒﻠﻲ ﺑﻪ ﻣﻌﻨﺎی وﺣﻲ ﻣﻨﺰل و ﺣﻜﻢ ﺑﻼﻣﻨﺎزع ﻧﻴﺴـﺖ . ﺑﻠﻜـﻪ ﺳـﻨﺪی اﺳـﺖ ﻛـﻪ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ ﺑﻪ ﻣﻮﻗﻊ و ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر رﻋﺎﻳﺖ راﻫﺒﺮد اﺻﻮﻟﻲ ﺿﺮوری، ﺳﺎزﻣﺎﻧﺪﻫﻲ و ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﻲ ﻫﺎی ﻻزم، ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﺳﺎزﻣﺎن ﻫـﺎ و اﻓـﺮاد درﮔﻴﺮ در ﺣﺎدﺛﻪ ﻗﺮار ﮔﻴﺮد . ﭘﺲ از وﻗﻮع ﻫﺮ ﺣﺎدﺛﻪ ﻃﺒﻴﻌﻲ ﺑﺰرگ و آﺷﻜﺎر ﺷﺪن ﻧﻘﺎﻳﺺ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ و ﻃﺮح، ﺑﺎﻳﺪ اﺻﻼح و ﺗﺠﺪﻳﺪ ﻧﻈـﺮ ﻻزﻣﻪ ﺻﻮرت ﮔﺮﻓﺘﻪ و ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﺑﺎز ﻫﻢ ﻛﺎﻣﻞ ﺗﺮ ﺷﻮد . ﭼﻮن اﺻﻼح و ﺗﺠﺪﻳﺪ ﻧﻈﺮ ﻣﺴﺘﻤﺮ و ﻣﺪاوم در ﭼﻨـﻴﻦ ﻃـﺮح ﻫـﺎﻳﻲ ﻳـﻚ اﺻـﻞ اﺟﺘﻨﺎب ﻧﺎﭘﺬﻳﺮ اﺳﺖ، ﻣﻌﻤﻮﻻ در ﻛﺸﻮرﻫﺎی ﭘﻴﺸﺮﻓﺘﻪ ﺟﻬﺎن از ﺗﺪوﻳﻦ ﭼﻨﻴﻦ ﻗﻮاﻧﻴﻨﻲ ﻛﻪ اﺻﻼح و ﺗﻌﻮﻳﺾ ﻣﻜﺮر ﻫﺎ آن اﻣﻜـﺎن ﭘـﺬﻳﺮ ﻧﻴﺴﺖ، دوری ﻣﻲ ﺟﻮﻳﻨﺪ ﻳﺎ ﺑﻪ ﻃﻮر ﻛﻠﻲ، ﻣﺜﻼ ﺑﻪ ﺻﻮ رت ﻳﻚ ﻣﺎده واﺣﺪه ﻗﺎﻧﻮﻧﻲ ﺗﺼﻮﻳﺐ ﺷﺪه و اﺟﺮای آن را ﻣﻮﻛﻮل ﺑﻪ ﻣﻘﺮرات و آﻳﻴﻦ ﻧﺎﻣﻪ ﻫﺎی ﻣﺮﺑﻮط ، ﺗﺮﺟﻴﺤﺎ ﻣﺤﻠﻲ و ﺗﻮﺳﻂ ﺷﻮراﻫﺎی ﺷﻬﺮی و ﻣﻨﻄﻘﻪ ای ﻣﻲ ﻧﻤﺎﻳﻨﺪ . ﺑﺪﻳﻦ ﺗﺮﺗﻴﺐ ﺑـﺎ اﻓـﺰاﻳﺶ ﻧﻘـﺶ ﻣـﺮدم در ﻣﺮاﺣﻠﻲ ﭼﻮن اﺻﻼح و ﺗﺠﺪﻳﺪ ﻧﻈﺮ و ﺑﻪ وﻳﮋه در ﺟﺎﻳﮕﺎه ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺷﻬﺮی، آﻣﻮزش و اﻓﺰاﻳﺶ اﻃﻼﻋ ﺎت و آﮔﺎﻫﻲ ﻫﺎی آﻧﺎن ﻫﻤﺎن ﻃﻮر ﻛﻪ در ﺑﺨﺶ ﻗﺒﻞ ﻧﻴﺰ ﮔﻔﺘﻪ ﺷﺪ، ﺑﻴﺶ از ﭘﻴﺶ ﺿﺮوری ﻣﻲ ﺷﻮد ]8 .[ ﺑﻪ ﻃﻮر ﻛﻠﻲ در ﺗﺪوﻳﻦ ﻃﺮح ﺑﺎﻳﺪ از ﻃﺮﻓﻲ ﺑﻪ رﻓﺎه اﻗﺘﺼﺎدی و اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ ﺟﺎﻣﻌﻪ ﺗﻮﺟﻪ ﺷﻮد ﻛﻪ ﺑﺪﻳﻦ ﻣﻨﻈﻮر ﻻزم اﺳﺖ در ﻃﻲ زﻣﺎن ﺗﻐﻴﻴﺮاﺗﻲ ﻣﺘﻨﺎﺳﺐ ﺑﺎ ﺷﺮاﻳﻂ روز ﺟﺎﻣﻌﻪ در ﻃﺮح اﻋﻤﺎل ﺷﻮد و از ﻃـ ﺮف دﻳﮕـﺮ ﺑﺎﻳـﺪ ﺗﻮﺟـﻪ داﺷـﺖ ﻛـﻪ ﺳﻴﺴـﺘﻢ ﻃﺒﻴﻌﺖ ﻫﻤﻮاره در ﻣﻌﺮض ﺗﺎﺛﻴﺮ ات ﻃﺒﻴﻌﻲ از ﺟﻤﻠﻪ ﺗﻐﻴﻴﺮات اﻗﻠﻴﻤﻲ و ﺗﻐﻴﻴﺮات ﻣﺼﻨﻮﻋﻲ از ﺟﻤﻠﻪ ﺗﻐﻴﻴﺮ در ﻛﺎرﺑﺮی اراﺿـﻲ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﻳﻚ ﻧﮕﺮش ﺟﺎﻣﻊ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺣﻮﺿﻪ آﺑﺮﻳﺰ و در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻦ ﺷﺮاﻳﻂ ﻣﺤﻠﻲ، ﻃﺮح ﻣﺪﻳﺮﻳﺘﻲ ﻓﺼﻞ ﻫﺸﺘﻢ- ﮔﺰﻳﻨﻪ و ﻫﺎ راﻫﻜﺎرﻫﺎ ﺖﻳﺮﻳﻣﺪ ی ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی ﻪﻴﺗﻬ و ﻼبﻴﺳ ﻃﺮح 31 / 05 / 94 177 ﻣﻨﺎﺳﺒﻲ اﻋﻤﺎ ل ﺷﻮد ﻛﻪ اوﻟﻮﻳﺖ اﺻﻠﻲ و ﻛﻠﻲ آن، ﺑﺮآورده ﺷﺪن ﻣﻨﺎﻓﻊ اﻗﺘﺼﺎدی، اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ و زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ ﺣﻮﺿﻪ ﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ در اﻳﻦ ﺧﺼﻮص ﻻزم اﺳﺖ ﺳﻴﺎﺳﺖ ﻫﺎ ﻳﻲ ﻣﻨﻄﺒﻖ ﺑﺎ ﻧﻴﺎزﻫﺎی ﺑﻠﻨﺪﻣﺪت و ﻛﻮﺗﺎه ﻣﺪت ) ﻫﺎ ﺳﻴﻞ ی ﻋﺎدی و ﻫﺎ ﺳﻴﻞ ی ﺷـﺪﻳﺪ و ( از ﻃﺮﻳﻖ ﻣﺸﺎرﻛﺖ ذﻳﻨﻔﻌﺎن ﻃﺮاﺣﻲ و اﺟﺮا ﺷﻮد ]4[ . ﻋﻼوه ﺑﺮ ﻣﻮارد ﻣﺬ ﻛﻮر ﻃﺮح ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺑﺎﻳﺪ در ﺷﺮاﻳﻂ زﻳﺮ ﺑﺎزﺑﻴﻨﻲ و اﺻﻼح ﺷﻮد : − ﺑﺎزﺑﻴﻨﻲ ﻣﻨﻈﻢ ﻫﺮ5 ﺳﺎل ﻳﻚ ﺑﺎر − ﺑﻌﺪ از وﻗﻮع ﻫﺮ ﺳﻴﻞ ﻗﺎﺑﻞ ﻣﻼﺣﻈﻪ ﻛﻪ اﻃﻼﻋﺎت ﺟﺪﻳﺪی از ﺳﻴﻞ و رﻓﺘﺎر ﺳﻴﻞ اﻳﺠﺎد ﻛﻨﺪ . − ﻫﺮﮔﺎه و ﻫﺮﻛﺠﺎ ﻛﻪ ﺗﻐﻴﻴﺮات ﻣﻌﻨـﻲ دار و ﻗﺎﺑـﻞ ﻣﻼﺣﻈـﻪ ای روی ﻋﻮاﻣـﻞ ﺗﺎﺛﻴﺮﮔـﺬار در ﺗﺼـﻤﻴﻢ ﮔﻴـﺮی در ﻃـﺮح ﻣﺪ ﻳﺮﻳﺖ رخ دﻫﺪ، ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺗﻐﻴﻴﺮات در ﻃﺮح ﻣﺤﻠﻲ ﺳﻴﻞ . − وﻗﺘﻲ ﻣﺎﻧﻌﻲ در راه اﺟﺮا و ﭘﻴﺎده ﺳﺎزی ﻃﺮح وﺟﻮد داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ دﻟﻴﻠﻲ ﺑﺮ ﺑﺎزﺑﻴﻨﻲ ﺑﺎﺷﺪ . − وﻗﺘﻲ ﺗﻐﻴﻴﺮ در ﻛﺎرﺑﺮی اراﺿﻲ ﺑﺮای آﻳﻨﺪه ﺧﺎرج از ﻣﺤﺪوده و ﻣﻘﺪاری ﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ در ﻃﺮح ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ ﺷﺪه اﺳﺖ . در ﻧﻬﺎﻳﺖ ﺗﻮان ﻣﻲ ﮔﻔﺖ ﻛﻪ ﻃ ﺮح ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺗﻮاﻧ ﻣﻲ ﺪ ﻣﻮﻓﻖ ﺑﺎﺷﺪ، اﮔﺮ در ﺷﺮوع ﭘﻴﺸﺮﻓﺖ و ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﻄﻘﻪ ای ﭘﻴﺎده ﺳﺎزی و اﺟﺮا ﺷﻮد و ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﺑﺨﺸﻲ از ﻓﺮآﻳﻨﺪ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی ﻛﺎرﺑﺮی اراﺿﻲ در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﻮد . اﻳﻦ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻣﻮﺟﺐ اﺻﻼح و ﺑﻬﺒﻮد اﺛـﺮ ﺟﺮﻳﺎن آب در ﻣﻨﻄﻘﻪ در ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ ﺑﺎ ﺷﺮاﻳﻄﻲ ﻛﻪ ﭘﻴﺸﺮﻓﺖ و ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺑﺪو ن ﻫﻴﭻ ﻣﻬﺎری ﺑﺮ ﺟﺮﻳﺎن ﺳﻴﻞ روی ﻣﻲ دﻫـﺪ ، ﻣﻲ ﺷﻮد . ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ، وﺟﻮد ﻃﺮح ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی ﺳﻴﻼب ﻣﻮﺟﺐ اﻳﺠﺎد آﻣﺎدﮔﻲ و ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﻲ ﺑﻴﻦ ﻣﺴﻮوﻟ ﻴﻦ دﺳﺘﮕﺎه ﻫـﺎ ی ﻣﺮﺗﺒﻂ در اﻳﻦ اﻣﺮ ﻣﻲ ﮔﺮدد ﻛﻪ در ﺳﻪ ﻣﺮﺣﻠﻪ زﻣﺎﻧﻲ ﻗﺒﻞ، ﺣﻴﻦ و ﺑﻌﺪ از وﻗﻮع ﺳﻴﻞ ﺑﺮاﺳﺎس آن ﺗﻤﻬﻴﺪات ﺳﺎزﻣﺎﻧﻲ از ﻗﺒـﻞ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺷﺪه اﺟﺮا ﻣﻲ ﺷﻮد ﺗﺎ ﺧﺴﺎرت و ﺗﻠﻔﺎت ﺳﻴﻞ ﺑﻪ ﺣﺪاﻗﻞ ﺑﺮﺳﺪ . 9 ﻓﺼﻞ9 ﺗﺪوﻳﻦ ﺳﻨﺪ و اﺟﺮای ﻃﺮح ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﻴﻼب ﻓﺼﻞ ﻧﻬﻢ - ﺗﺪو ﻳﻦ ﺳﻨﺪ و اﺟﺮا ی ﻃﺮح ﻼبﻴﺳ ﺖﻳﺮﻳﻣﺪ 31 / 05 / 94 181 ﻓﺼﻞ ﻧﻬﻢ- ﺗﺪوﻳﻦ ﺳﻨﺪ و اﺟﺮای ﻃﺮح ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﻴﻼب 9 - 1 - ﻛﻠﻴﺎت ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ﻳﻜﻲ از روﻳﻜﺮدﻫﺎ ی ﺟﺎﻣﻊ ﻛﺎﻫﺶ ﺧﺴﺎرت ﺳﻴﻞ اﺳﺖ ﻛـﻪ روش ﻫـﺎ ی ﻣﺨﺘﻠـﻒ ﻣﻬـﺎر و ﻣـﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﻴﻼب را ﺷﺎﻣﻞ ﻣﻲ ﺷﻮد . ﻣﺪﻳﺮ ﻳﺖ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ﻳﻚ راﻫﻜﺎر ﺑﺮای ﻛﺎﻫﺶ ﺧﺴﺎرت ﺳﻴﻼب ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ و ﺑﺎ ﻣﺴـﺎﻳﻞ اﺟﺘﻤـﺎﻋﻲ و ﺣﻘـﻮﻗﻲ ارﺗﺒـﺎط ﺗﻨﮕﺎﺗﻨـﮓ داﺷـﺘﻪ و ﻗـﻮاﻧﻴﻦ و راﻫﻜﺎرﻫـﺎی آﻳـﻴﻦ ﻧﺎﻣـﻪ ﻫـﺎ ی اﺟﺮاﻳـﻲ ﻳﻜـﻲ از اﺑﺰارﻫـﺎی اﻋﻤـﺎل ﻣـﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ﺳﺖﻫﺎ . ﺑﺮای اﺟﺮای ﻫﺮ ﻃﺮح، ﻧﻴﺎز ﺑﻪ اراﺋﻪ ﻳﻚ ﺳﺮی ﻣﺴﺘﻨﺪات اﺳﺖ . ﻫﻤﺎن ﻃﻮر ﻛـﻪ ﺑـﺮا ی اﺟـﺮای ﻫـﺮ ﭘـﺮوژه اﺳﻨﺎد ﻣﻨﺎﻗﺼﻪ ﺗﻬﻴﻪ ﻣﻲ ﮔﺮدد ﺑﺮای اﺟﺮای ﻃﺮح ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ﻧﻴﺰ ﻧﻴﺎز ﺑﻪ اراﺋﻪ اﺳﻨﺎد اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﻪ آن اﺳﻨﺎد ﻣـﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ﮔﻔﺘﻪ ﻣﻲ ﺷﻮد . اﻳﻦ ﻣﺪارک ﺷﺎﻣﻞ ﻣﻮاردی از ﻗﺒﻴﻞ ﻗﻮاﻧﻴﻦ و ﻣﻘﺮرات ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ، ﺗﻌﺎرﻳﻒ ﻣﺮﺑﻮط ﺑـﻪ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ، ﺗﺮاز اﺳﺘﺎﻧ ﺪارد ﺣﻔﺎﻇﺖ، ﺗﺮاز ﺑﺎﻻﺗﺮ ﺣﻔﺎﻇﺖ، ﺑﻴﻤﻪ ﺳﻴﻼب و ﻧﻈﺎﻳﺮ آن ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . در اﻳﻦ ﻓﺼﻞ در ﻣﻮرد ﻣﺪارﻛﻲ ﻛﻪ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان اﺳﻨﺎد ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ﺗﻬﻴﻪ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ ﺗﻮﺿﻴﺤﺎﺗﻲ اراﺋﻪ ﻣﻲ ﮔﺮدد . 9 - 2 - ﻗﻮاﻧﻴﻦ و ﻣﻘﺮرات ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ﺑﺮای اﺳﺘﻔﺎده ﺑﻬﻴﻨﻪ از اراﺿﻲ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ و ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی از ﺗﻌﺮض ﺑﻪ ﺑﺴ ﺘﺮ و ﺣﺮﻳﻢ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ در ﻣﺤﺪوده ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ، ﻗﻮاﻧﻴﻦ و ﻣﻘﺮراﺗﻲ ﺗﻮﺳﻂ دوﻟﺖ و ﻧﻬﺎدﻫﺎی رﺑﻂ ذی آن وﺿﻊ ﮔﺮدﻳﺪه اﺳﺖ ﻛﻪ در اداﻣﻪ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻓﻬﺮﺳﺖ وار ﺑـﻪ ﻣﻬـﻢ ﺗـﺮ ﻳﻦ ﻫﺎ آن اﺷﺎره ﻣﻲ ﮔﺮدد . ﺑﺮای آﮔﺎﻫﻲ ﺑﻴﺶ ﺗﺮ در ﻣﻮرد اﻳﻦ ﻗﻮاﻧﻴﻦ و ﻣﻘﺮرات ﺑﻪ ﻛﺘـﺎب رودﺧﺎﻧـﻪ ﻫـﺎ و ﺳـﻮاﺣﻞ در ﭘﺮﺗـﻮ ﻗـﺎﻧﻮن ﻣﺮ اﺟﻌﻪ ﺷﻮد ]62 [ . ﺷﺎﻳﺎن ذﻛﺮ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﺮای ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ﻫﺮ رودﺧﺎﻧﻪ، ﺑﻪ روزﺗـﺮﻳﻦ ﻗـﻮاﻧﻴﻦ و ﻣﻘـﺮرات ﻧﻴـﺰ ﺑﺎﻳـﺪ ﺑﺮرﺳﻲ ﺷﻮد . − ﻗﺎﻧﻮن ﻣﺪﻧﻲ در ﻣﻮرد ﺗﻌﺮﻳﻒ ﻣﺎﻟﻜﻴﺖ، ﺣﻖ اﻧﺘﻔﺎع و ﺣﻖ ارﺗﻔﺎق ﺣﺮﻳﻢ اﻣﻼک ) ﻣﺼﻮب 18 /2/ 1307 ( − ﻗﺎﻧﻮن ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺣﺮﻳﻢ درﻳﺎﭼﻪ اﺣﺪاﺛﻲ در ﭘﺸﺖ ﺳﺪﻫﺎ ) ﻣﺼﻮب 27 /4/ 1344 ( − ﻗﺎﻧﻮن آب و ﻧﺤﻮه ﻣﻠﻲ ﺷﺪن آن ) ﻣﺼﻮب 27 /4/ 1347 ( − ﻗﺎﻧﻮن ﭘﻴﺶ ﮔﻴﺮی و ﻣﺒﺎرزه ﺑﺎ ﺧﻄﺮات ﺳﻴﻞ ) ﻣﺼﻮب ﺳﺎل 1348 ( − ﻗﺎﻧﻮن اراﺿﻲ ﻣﺴﺘﺤﺪث و ﺳﺎﺣﻠﻲ ) ﻣﺼﻮب 29 /4/ 1354 ( − ﺗﺒﺼﺮه55 ﻗﺎﻧﻮن ﺑﻮدﺟﻪ ﺳﺎل1355 در زﻣﻴﻨﻪ ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری از ﻣﻌﺎدن ﺷﻦ و ﻣﺎﺳﻪ ) ﻣﺼﻮب 1355 ( − اﺻﻞ45 ﻗﺎﻧﻮن اﺳﺎﺳﻲ ) ﻣﺼﻮب 1358 ( − ﻗﺎﻧﻮن ﺗﻮزﻳﻊ ﻋﺎدﻻﻧﻪ آب ) ﻣﺼﻮب 16 / 12 / 1360 ( − ﺗﺒﺼﺮه66 ﻗﺎﻧﻮن ﺑﻮدﺟﻪ ﺳﺎل1363 در زﻣﻴﻨﻪ ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری از ﻣﻌﺎدن ﺷﻦ و ﻣﺎﺳﻪ ) ﻣﺼﻮب 1363 ( − ﻗﺎﻧﻮن ﻣﺤﺎﺳﺒﺎت ﻋﻤﻮﻣﻲ ﻛﺸﻮر در ﺧﺼﻮص اﻣﻮال دوﻟﺘﻲ ) ﻣﺼﻮب 1366 ( − ﻗﺎﻧﻮن ﺗﺸﻜﻴﻞ ﻛﻤﻴﺘﻪ ﻣﻠﻲ ﻛﺎﻫﺶ اﺛﺮات ﺑﻼﻳﺎی ﻃﺒﻴﻌﻲ ) ﻣﺼﻮب 1370 ( − ﺗﺒﺼﺮه42 ﻗﺎ ﻧﻮن ﺑﻮدﺟﻪ ﺳﺎل 1371 182 31 / 05 / 94 راﻫﻨﻤﺎی ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ − ﻗﺎﻧﻮن ﻣﺠﺎزات اﺳﻼﻣﻲ ) ﻣﺼﻮب 2/3/ 1375 ( − ﻣﺎده )4 ( ﻗﺎﻧﻮن ﻣﻌﺎدن ) ﻣﺼﻮب 1377 ( − اﺻﻼح ﻗﺎﻧﻮن اﻳﻤﻨﻲ راه ﻫﺎ و راه آﻫﻦ ) ﻣﺼﻮب 1379 ( − آﻳﻴﻦ ﻧﺎﻣﻪ ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ اﺟﺮای ﻣﺎده 1 ﻗﺎﻧﻮن ﺗﻌﻴـﻴﻦ ﺣـﺮﻳﻢ درﻳﺎﭼـﻪ اﺣـﺪاﺛﻲ ﭘﺸـﺖ ﺳـﺪﻫﺎ ﻣﺼـﻮب ﺟﻠﺴـﻪ ﻣـﻮرخ 22 /7/ 1346 ﻫﻴﺎت وزﻳﺮان − آﻳﻴﻦ ﻧﺎﻣﻪ ﺗﺒﺼﺮه 66 ﻗﺎﻧﻮن ﺑﻮدﺟﻪ ﺳﺎل1363 ﻛﻞ ﻛﺸﻮر ) ﻣﻮﺿﻮع ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری از ﻣﻌﺎدن ﺷﻦ و ﻣﺎﺳﻪ ﻣﺼﻮب 1363 ( − آﻳﻴﻦ ﻧﺎﻣﻪ ﺣﺮﻳﻢ ﻣﺨﺎزن، ﺗﺎﺳﻴﺴﺎت آﺑﻲ، ﻛﺎﻧﺎل ﻫﺎی ﻋﻤﻮﻣﻲ آﺑﺮﺳﺎﻧﻲ، آﺑﻴﺎری و زﻫﻜﺸﻲ ) ﻣﺼﻮب 1371 ( − آﻳﻴﻦ ﻧﺎﻣﻪ اﺟﺮاﻳﻲ ﻗﺎﻧﻮن ﺗﺸﻜﻴﻞ ﻛﻤﻴﺘﻪ ﻣﻠﻲ ﻛﺎﻫﺶ اﺛﺮات ﺑﻼﻳﺎی ﻃﺒﻴﻌﻲ ) ﻣﺼﻮب 1372 ( − ﻣﺼ ﻮﺑﻪ ﻫﻴﺎت وزﻳﺮان ﻣﺒﻨﻲ ﺑﺮ اﻓﺰودن ﻳﻚ ﺗﺒﺼﺮه ﺑﻪ ﻣﺎده 16 آﻳﻴﻦ ﻧﺎﻣﻪ اﺟﺮاﻳﻲ ﺗﺒﺼـﺮه 66 ﻗـﺎﻧﻮن ﺑﻮدﺟـﻪ ﺳـﺎل 1363 ﻛﻞ ﻛﺸﻮر ) ﻣﺼﻮب 1375 ( − آﻳﻴﻦ ﻧﺎﻣﻪ ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﺑﺴﺘﺮ و ﺣﺮﻳﻢ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ، اﻧﻬﺎر، ﻣﺴﻴﻞ ﻫﺎ، ﻣﺮداب ﻫﺎ، ﺑﺮﻛﻪ ﻫﺎی ﻃﺒﻴﻌﻲ و ﺷﺒﻜﻪ ﻫﺎی آﺑﺮﺳـﺎﻧﻲ، آﺑﻴﺎری و زﻫﻜﺸﻲ − آﻳﻴﻦ ﻧﺎﻣﻪ ﻗﺎﻧﻮن ﺛ ﺒﺖ اﺳﻨﺎد و اﻣﻼک اﺻﻼﺣﻲ ) ﻣﺼﻮب 1380 ( − آﻳﻴﻦ ﻧﺎﻣﻪ داﺧﻠﻲ ﻛﺎرﮔﺮوه ﺗﺨﺼﺼﻲ ﺳﻴﻞ و ﻃﻐﻴﺎن رودﺧﺎﻧﻪ ) ﻣﺼﻮب 1382 ﺳﺘﺎد ﺣﻮادث ﻏﻴﺮﻣﺘﺮﻗﺒﻪ ( − ﺿﻮاﺑﻂ ﻧﻈﺎرت ﺑﺮ ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری از ﻣﻌﺎدن ﺷﻦ و ﻣﺎﺳﻪ و ﺧﺎک رس ) ﻣﺼﻮﺑﻪ ﻫﻴﺎت دوﻟﺖ ﻣﻮرخ 4/8/ 82 ( − ﺗﺼﻮﻳﺐ ﻧﺎﻣﻪ در ﻣﻮرد ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی و ﻛﺎﻫﺶ آﻟﻮدﮔﻲ رو دﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎی ﻣﻬﻢ اﺳﺘﺎن ) ﻣﻮرخ 11 /8/ 82 ( − اﺻﻼﺣﻴﻪ ﺑﻨﺪ خ آﻳﻴﻦ ﻧﺎﻣﻪ ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﺑﺴﺘﺮ و ﺣﺮﻳﻢ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ − اﻟﺤﺎﻗﻴﻪ ﺗﺒﺼﺮه ﺑﻪ ﻣﺎده2 آﻳﻴﻦ ﻧﺎﻣﻪ ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﺑﺴﺘﺮ و ﺣﺮﻳﻢ رودﺧﺎﻧﻪ )ﻫﺎ ﻣﺼﻮب 1382 ( − دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺣﺮﻳﻢ ﻛﻴﻔﻲ آب ﻫﺎی ﺳﻄﺤﻲ ) ﻣﺼﻮب 1382 ( − اﺻﻼح ﺿﻮاﺑﻂ ﻧﻈﺎرت ﻓﻨﻲ ﺑﺮ ﺑﻬﺮه ﺑﺮ داری از ﻣﻌﺎدن ﺷﻦ، ﻣﺎﺳﻪ و ﺧﺎک رس ) ﻣﺼﻮب 31 /3/ 1383 ( − ﺿﻮاﺑﻂ زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻫﺎی ﻣﻌﺪﻧﻲ ) ﻣﺼﻮب 21 /1/ 1384 ( − ﺑﺨﺶ ﻧﺎﻣﻪ وزﻳﺮ ﻧﻴﺮو راﺟﻊ ﺑﻪ اﺟﺘﻨﺎب از ﺗﺒﻌﺎت ﺳﻮء ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری ﺑﻲ روﻳﻪ ﺷﻦ و ﻣﺎﺳﻪ و ﺧﺴﺎرت ﺑﻪ ﺗﺎﺳﻴﺴﺎت آﺑﻲ ) ﺷﻤﺎره 505 / 857 / 56442 ﻣﻮرخ18 /8/ 1372 ( − ﺑﺨﺶ ﻧﺎﻣﻪ وزﻳﺮ ﻧﻴﺮ و در ﺧﺼﻮص ﺗﺒﺼﺮه 3 ذﻳﻞ ﻣـﺎده2 ﻗـﺎﻧﻮن ﺗﻮزﻳـﻊ ﻋﺎدﻻﻧـﻪ آب ) ﺷـﻤﺎره 100 / 4978 ﻣـﻮرخ 19 /8/ 75 ( − ﺑﺨﺶ ﻧﺎﻣﻪ رﻳﻴﺲ ﻗﻮه ﻗﻀﺎﻳﻲ در ﺧﺼﻮص ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی از ﺳﺎﺧﺖ و ﺳﺎز در ﺣﺮﻳﻢ و ﺑﺴﺘﺮ رودﺧﺎﻧﻪ و ﺗﺠﺎوز و ﺗﺨﺮﻳﺐ ﺗﺎﺳﻴﺴﺎت آب و ﺑﺮق ) ﺷﻤﺎره 12975 / 78 /1 ﻣﻮرخ8/ 12 / 1378 ( ﻓﺼﻞ ﻧﻬﻢ - ﺗﺪو ﻳﻦ ﺳﻨﺪ و اﺟﺮا ی ﻃﺮح ﻼبﻴﺳ ﺖﻳﺮﻳﻣﺪ 31 / 05 / 94 183 − ﺑﺨﺶ ﻧﺎﻣﻪ ﺷﻮرای ﻋﺎﻟﻲ ﺷﻬﺮﺳﺎزی درﺑﺎره رﻋﺎﻳﺖ ﺣﺮﻳﻢ ﻫﺎی ﻗﺎﻧﻮﻧﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ در ﺗﻮﺳﻌﻪ و ﻋﻤﺮان ﻣﺤﺪوده داﺧﻞ و ﺧﺎرج ﺷﻬﺮﻫﺎ ) ﺷﻤﺎره 116 / 1842 / 300 ﻣﻮرخ24 /5/ 79 ( − ﺑﺨﺶ ﻧﺎﻣﻪ ﺑﻪ ﻣﺮاﺟﻊ ﻗﻀﺎﻳﻲ ﺳﺮاﺳﺮ ﻛﺸﻮر در ﺧﺼﻮص ﻟﺰوم رﺳﻴﺪﮔﻲ ﺧﺎرج از ﻧﻮﺑﺖ ﺑﻪ ﺷﻜﺎﻳﺖ ﻧﻤﺎﻳﻨﺪﮔﺎن ﻗﺎﻧﻮﻧﻲ وزارت ﻧﻴﺮو و ﺷﺮﻛﺖ ﻫﺎی واﺑﺴﺘﻪ و دﻋﻮت از ﻧﻤﺎﻳﻨﺪ ه ﻗﺎﻧﻮﻧﻲ ﻫﺎ آن در دﻋﺎوی ﻟﻪ و ﻋﻠﻴﻪ ﻫﺎ آن ، ﺑﺮﺧـﻮرد ﻗـﺎﻃﻊ ﺑـﺎ ﻣﺘﺠﺎوزان و اﺧﻼل ﻛﻨﻨﺪﮔﺎن ﺑﻪ ﺗﺎﺳﻴﺴﺎت ﻋﻤﻮﻣﻲ ) ﺷﻤﺎره 1/ 78 / 12975 ﻣﻮرخ8/ 12 / 1378 ( − ﺗﺒﺼﺮه6 ﻣﺎده96 ﻗﺎﻧﻮن اﺻﻼح ﺷﻬﺮداری )ﻫﺎ ﻣﺼﻮب 1345 ( − ﻗﺎﻧﻮن ﺣﻔﺎﻇﺖ درﻳﺎ و رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎی ﻣﺮزی از آﻟﻮدﮔﻲ ﺑﺎ ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ ) ﻣﺼﻮب 1354 ( − ﻗﺎﻧﻮن ﺣﻔﻆ و ﺗﺜﺒﻴﺖ ﻛﻨﺎره ﺑﺴﺘﺮ رودﺧﺎﻧﻪ ﻣﺮزی ) ﻣﺼﻮب 1362 ( − ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﺑﺨﺶ ﻧﺎﻣﻪ ﻫﺎی ﺛﺒﺘﻲ − ﮔﺰﻳﺪه ای از آﻳﻴﻦ ﻧﺎﻣﻪ ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی از آﻟﻮدﮔﻲ آب ) ﻣﺼﻮب 1373 ( − ﻧﺎﻣﻪ ﻣﻌﺎون وزﻳﺮ ﻧﻴﺮو در ﺑﺨﺶ ﻧﺎﻣﻪ ﺷﻮرای ﻋﺎﻟﻲ ﺷﻬﺮﺳﺎزی درﺑﺎره رﻋﺎﻳﺖ ﺣﺮﻳﻢ ﻫﺎی ﻗﺎﻧﻮﻧﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ در ﺗﻮﺳﻌﻪ و ﻋﻤﺮان ﻣﺤﺪوده داﺧ ﻞ و ﺧﺎرج ﺷﻬﺮﻫﺎ − ﻣﺼﻮﺑﻪ دﻳﻮان ﻋﺪاﻟﺖ در ﺧﺼﻮﺻﻲ ﻗﺎﺑﻠﻴﺖ واﮔﺬاری ﺑﺎﻗﻲ ﻣﺎﻧﺪه ﺑﺴﺘﺮ واﻗﻊ در ﻣﺠﺎورت و اﻣﺘﺪاد رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ و ﻧﻬﺮﻫﺎ و ﻣﺴﻴﻞ ﻫﺎ ﺑﻪ ﺻﻮرت اﺟﺎره ﺑﻪ ﻣﺘﻘﺎﺿﻲ در اﺳﻨﺎد ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ﻳﻚ رودﺧﺎﻧﻪ ﻣﻌﻴﻦ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ ﻣﺴﺘﻨﺪات ﻗﺎﻧﻮﻧﻲ ﻳـﺎد ﺷـﺪه ارﺟـﺎع ﺷـﻮد و ﻣﺒﻨـﺎی ﻗـﺎﻧﻮﻧﻲ راﻫﻜﺎر ﻫﺎی اراﺋﻪ ﺷﺪه در اﺳﻨﺎد ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ روﺷﻦ ﺑﺎﺷﺪ . ﺷﺮح ﺗﻔﺼﻴﻠﻲ ﺑﺮﺧﻲ ﻗﻮاﻧﻴﻦ و آﻳﻴﻦ ﻧﺎﻣﻪ ﻫﺎ ﻧﻴﺰ در ﭘﻴﻮﺳﺖ اراﺋﻪ ﮔﺮدﻳﺪه اﺳﺖ . 9 - 3 - ﻫﺎ داده ی ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ در ﻓﺼﻞ ﺳﻮم ﻫﺎ داده ی اوﻟﻴﻪ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ اراﺋﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ . در اﻳﻦ ﻓﺼﻞ در ﻣﻮرد ﻫﺎ داده ی ﺧﺮوﺟﻲ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ﺗﻮﺿﻴﺤﺎﺗﻲ اراﺋ ﻪ ﻣﻲ ﮔﺮدد . ﺧﺮوﺟﻲ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ﺷﺎﻣﻞ ﻧﻘﺸﻪ ﻫﺎ ی ﺑﺴﺘﺮ و ﺣﺮﻳﻢ ، ﺑﻨﺪی ﭘﻬﻨﻪ ﺳﻴﻞ و ﺳﻨﺪ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ اﺳﺖ . ﺑﻪ ﻋﺒﺎرت دﻳﮕﺮ ﺳﻨﺪ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻧﺘﻴﺠﻪ ﻃﺮح ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺣﺎوی ﻗﻮاﻧﻴﻦ و ﻣﻘﺮرات، ﺗﺮازﻫﺎی ﺣﻔﺎﻇﺖ، ﺑﻴﻤﻪ ﺳﻴﻞ و ﻧﻘﺸﻪ ﻫﺎ ی ﺑﺴﺘﺮ و ﺣﺮﻳﻢ و ﺑﻨﺪی ﭘﻬﻨﻪ ﺳﻴﻞ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﺧﺮوﺟﻲ ﻫﺎ ی ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ﺗﻮان ﻣﻲ ﻣﺸﺨﺺ ﻛﺮد ﻛﻪ در ﻫﺮ ﻗﺴﻤﺖ از ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ﭼﻪ ﻧﻮع ﻛﺎرﺑﺮی ﻣﺠﺎز ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ ، ﻛﺪام ﻗﺴﻤﺖ از ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ﺑﺎﻳﺪ ﺣﻔﺎﻇﺖ ﺷﻮد و ﭼﻪ ﺑﺨﺸﻲ از ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ﻣﻮرد ﺗﺠﺎوز ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻪ اﺳﺖ . ﺑﺮاﺳﺎس اﻳﻦ ﺗﻮان ﻣﻲ ﻫﺎ داده ﻫﺎ ﻃﺮح ی ﻫﺎدی، ﺟﺎ ﻣﻊ و ﺗﻔﺼﻴﻠﻲ ﺑﺮای ﺷﻬﺮﻫﺎ و روﺳﺘﺎﻫﺎ را ﻃﻮری ﺗﺪوﻳﻦ ﻛﺮد ﻛﻪ در آﻳﻨﺪه ﺗﺮ ﻛﻢ ﻳﻦ ﺧﺴﺎرات ﺳﻴﻞ، اﻳﺠﺎد ﺷﻮد . 184 31 / 05 / 94 راﻫﻨﻤﺎی ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ 9 - 4 - ﺗﺮاز اﺳﺘﺎﻧﺪارد ﺣﻔﺎﻇﺖ ﭘﻴﺸﻨﻬﺎد ﻣﻲ ﺷﻮد ﺗﺮاز اﺳﺘﺎﻧﺪارد ﺣﻔﺎﻇﺖ ﺑﻪ ﺳﻪ ﺑﺨﺶ ﺗﻘﺴﻴﻢ ﺷﻮد ﻛﻪ ﻋﺒﺎرﺗﻨﺪ از : − ﺗﺮاز ﺳﻴﻞ ﺑﺎ دروه ﺑﺎزﮔﺸﺖ25 ﺳﺎل ﻛﻪ ﺑﺮاﺳﺎس آﻳﻴﻦ ﻧﺎﻣﻪ ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﺑﺴﺘﺮ و ﺣﺮﻳﻢ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ ، ﻧﻬﺮﻫﺎ، ﻣﺴـﻴﻞ ، ﻫـﺎ ﻣﺮداب ، ﻫﺎ ﺑﺮﻛﻪ ﻫﺎ ی ﻃﺒﻴﻌﻲ و ﺷﺒﻜﻪ ﻫﺎ ی آﺑﺮﺳﺎﻧﻲ، آﺑﻴﺎری و زﻫﻜﺸﻲ، ﺑﺴﺘﺮ رودﺧﺎﻧﻪ ﻣﺤﺴﻮب ﺷـﺪه و ﺳـﺎﺧﺖ و ﺳﺎز در داﺧﻞ آن ﻣﻤﻨﻮع ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﺑﺪﻳﻦ ﺗﺮﺗﻴﺐ، ﺑﺴﺘﺮ رودﺧﺎﻧﻪ ﻳﺎ ﻫﻤﺎن ﻣﺤﺪوده ﺗﺮاز ﺳﻴﻞ ﺑﺎ دوره ﺑﺎزﮔﺸـﺖ 25 ﺳﺎل، ﺧﺎﻟﻲ از ﻫﺮﮔﻮﻧﻪ ﺳﺎﺧﺖ و ﺳﺎز ﺎﻗﻲﺑ ﻣﺎﻧﺪه و ﺧﺴـﺎرت ﻧﺎﺷـﻲ از ﺳـﻴﻼب، روی ﺗﺎﺳﻴﺴـ ﺎت اﺣـﺪاﺛﻲ ﻛـﺎﻫﺶ ﻳﺎﺑﺪ ﻣﻲ . از آﻧﺠﺎ ﻛﻪ ﺑﺴﺘﺮ 25 ﺳﺎﻟﻪ در ﺳﻴﻼب ﻫﺎ ی ﺑﺎ دوره ﺑﺎزﮔﺸﺖ ﺑـﺎﻻﺗﺮ ﻧﻴـﺰ ﻣﺤـﻞ ﻋﺒـﻮر ﺑﺨـﺶ ﻗﺎﺑـﻞ ﺗﻮﺟـﻪ ﺳﻴﻼب ﺑﺎ ﺳﺮﻋﺖ ﻣﺨﺮب ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ ، ﺣﻔﺎﻇﺖ از ﺑﺴﺘﺮ رودﺧﺎﻧﻪ در ﺳﻴﻼب ﻫﺎ ی ﺑـﺰرگ ﺗـﺮ ﻧﻴـﺰ ﺧﺴـﺎرت را ﻛـﺎﻫﺶ دﻫﺪ ﻣﻲ ]34 [ . ﺑﺮ ﻃﺒﻖ ﻣﻄﺎﻟﺐ ﮔﻔﺘﻪ ﺷﺪه در ﻓﺼﻞ ﭼﻬﺎرم ، اﻳﻦ ﭘﻬﻨﻪ، ﭘﻬﻨﻪ ﺑﺎ ﺧﻄﺮﺧﻴﺰی ﺑﺴﻴﺎر ﺑﺎﻻ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . − ﺗﺮاز ﺳﻴﻞ ﺑﺎ دوره ی ﺑﺎزﮔﺸﺖ 100 ﺳﺎل ﻛﻪ ﺑﻪ آن ﺗﺮاز ﺳﻴﻞ ﭘﺎﻳﻪ ﻧﻴﺰ ﻣﻲ ﮔﻮﻳﻨﺪ ]123 .[ ﻃﺒﻖ ﻣﻄﺎﻟﺐ ﮔﻔﺘﻪ ﺷـﺪه در ﻓﺼﻞ ﭼﻬﺎرم ، اﻳﻦ ﭘﻬﻨﻪ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﭘﻬﻨﻪ ﭘﺮﺧﻄﺮ در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﻣﻲ ﺷﻮد . ﺑﺴﺘﻪ ﺑﻪ ﻣﻘـﺪار ﺳـ ﻴﻼب ﻣﻤﻜـﻦ اﺳـﺖ ﺗﻤﺎم ﻳﺎ ﺑﺨﺸﻲ از ﺣﺮﻳﻢ رودﺧﺎﻧﻪ در اﻳﻦ ﭘﻬﻨﻪ ﻗﺮار ﮔﻴﺮد . ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﺗﻌﺮﻳﻒ ﺣﺮﻳﻢ رودﺧﺎﻧﻪ ﺳﺎﺧﺖ ﺑﻨﺎﻫﺎی داﺋﻢ و ﻣﺴﻜﻮﻧﻲ ﻧﻴﺰ در ﻣﺤﺪوده ﺣﺮﻳﻢ ﻣﻤﻨﻮع ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . در ﺧﺎرج ﺣﺮﻳﻢ رودﺧﺎﻧـﻪ ﻧﻴـﺰ ﺳـﺎﺧﺘﻤﺎن و ﻫـﺎ ﺗﺎﺳﻴﺴـ ﺎﺗﻲ ﻛـﻪ ﺳﺎﺧﺘﻪ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ ﭘﻴﺸﻨﻬﺎد ﻣﻲ ﺷﻮد ﻧﻜﺎت ﮔﻔﺘﻪ ﺷﺪه در ﻓﺼﻞ ﭘﻨﺠﻢ در ﻣﻮرد ﺗﺮاز ﺳﻴﻞ ﭘﺎﻳﻪ را رﻋﺎﻳﺖ ﻛﻨﻨﺪ ﺗـﺎ در ﻣﻘﺎﺑﻞ ﺧﺴﺎرات ﻧﺎﺷﻲ از ﺳﻴﻼب ﻣﺼﻮن ﺑﻤﺎﻧﻨﺪ . − ﺗﺮاز ﺳﻴﻞ ﺑﺎ دوره ﺑﺎزﮔﺸﺖ500 ﺳﺎل ﻛﻪ ﻃﺒﻖ ﻣﻄﺎﻟﺐ ﮔﻔﺘﻪ ﺷﺪه در ﻓﺼﻞ ﭼﻬﺎرم ، ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻣﺮز ﭘﻬﻨﻪ ﺳﻴﻞ ﮔﻴـﺮ ﺑﺎ ﺧﻄﺮ ﻣﺘﻮﺳﻂ ﻣﺤﺴﻮب ﻣﻲ ﺷﻮد . اﺣﺘﻤﺎل ﮔﻴﺮ ﺳﻴﻞ ی در اﻳﻦ ﻣﺤﺪوده ﭘﺎﻳﻴﻦ ﺗﺮ از ﻣﺤﺪود ه ﻗﺒﻠـﻲ اﺳـﺖ . ﻫﺰﻳﻨـﻪ ﺑﻴﻤﻪ ﻛﺮدن ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن ﻫﺎ ﻳﻲ ﻛﻪ در اﻳﻦ ﭘﻬﻨﻪ ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮﻧﺪ ﺑﻪ ﻣﺮاﺗﺐ ﭘﺎﻳﻴﻦ از ﺗﺮ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن ﻫﺎ ﻳﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ در ﭘﻬﻨﻪ ﺑﺎ ﺳﻴﻼب ﺑﺎ دوره ﺑﺎزﮔﺸﺖ 100 ﺳﺎل ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮﻧﺪ . ﭘﻴﺸﻨﻬﺎد ﻣﻲ ﺷﻮد ﺑﻪ ﺟﺰ ﺳـﺎﺧﺘﻤﺎن و ﻫـﺎ ﺗﺎﺳﻴﺴـ ﺎﺗﻲ ﻧﻈﻴـﺮ ﺗﺎﺳﻴﺴ ﺎت ﺣﻴﺎﺗﻲ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﻧﻴﺮوﮔﺎه ﺑﺮق، ﺗﺼﻔﻴﻪ ﻫﺎ ﻪﺧﺎﻧ ی آب، ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن ﻫﺎ ی اﻣﺪادی و اﻧﺘﻈﺎﻣﻲ ﻣﺎﻧﻨﺪ آﺗـﺶ ﻧﺸـﺎﻧﻲ ، ﺑﻴﻤﺎرﺳﺘﺎن ﻫﺎ ، ﺳﺘﺎد ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺑﺤﺮان، ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن ﻫﺎ ی ﺧﺎص ﻣﺎﻧﻨﺪ ﻣﻬﺪ ﻛﻮدک ﻫﺎ و ﺧﺎﻧﻪ ﺳﺎﻟﻤﻨﺪان و ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن ﻫﺎ ی ﺗﺤﻘﻴﻘﺎﺗﻲ و ﺻﻨﻌﺘﻲ ﻛﻪ ارزش ﺣﻴﺎﺗﻲ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﻨﺪ ﺳﺎﻳﺮ ﻛﺎرﺑﺮی ﻫﺎ ﻣﺠﺎز ﺑﻪ اﺳﺘﻘﺮار در اﻳﻦ ﭘﻬﻨﻪ ﺑﺎﺷﻨﺪ . ﭘﻴﺸﻨﻬﺎد ﻣﻲ ﺷﻮد ﺗﺮازﻫﺎی ﮔﻔﺘﻪ ﺷﺪه ﺑـﻪ ﻫﻤـﺮاه ﺑﺴـﺘﺮ و ﺣـﺮﻳﻢ رودﺧﺎﻧـﻪ، در ﻧﻘﺸـﻪ ﻫـﺎ ی ﻣﻨﻀـﻢ ﺑـﻪ اﺳـﻨﺎد ﻣـﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ﻫﺮ رودﺧﺎﻧﻪ اراﺋﻪ ﺷﻮد . 9 - 5 - ﺗﺮاز ﺑﺎﻻﺗﺮ از ﺣﻔﺎﻇﺖ ﺗﺮاز ﺑﺎﻻﺗﺮ از ﺣﻔﺎﻇﺖ، ﺑﻪ اراﺿﻲ ﺧﺎرج از ﭘﻬﻨﻪ ﮔﻴﺮ ﺳﻴﻞ ﺑﺎ دوره ﺑﺎزﮔﺸﺖ 500 ﺳﺎل ﮔﻔﺘﻪ ﻣﻲ ﺷﻮد . ﺑﻪ اﻳﻦ ﭘﻬﻨﻪ، ﭘﻬﻨﻪ ﻛﻢ ﺧﻄﺮ ﺳﻴﻞ ﻧﻴﺰ ﮔﻔﺘﻪ ﻣﻲ ﺷﻮد . ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن و ﻫﺎ ﺗﺎﺳﻴﺴ ﺎﺗﻲ ﻧﻈﻴﺮ ﻧﻴﺮوﮔﺎه ، ﻫﺎ ﺗﺼﻔﻴﻪ ، ﻫﺎ ﺧﺎﻧﻪ آﺗـﺶ ﻧﺸـﺎﻧﻲ ، ﺑﻴﻤﺎرﺳـﺘﺎن ﻫـﺎ ، ﺳـﺘﺎد ﻓﺼﻞ ﻧﻬﻢ - ﺗﺪو ﻳﻦ ﺳﻨﺪ و اﺟﺮا ی ﻃﺮح ﻼبﻴﺳ ﺖﻳﺮﻳﻣﺪ 31 / 05 / 94 185 ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺑﺤﺮان، ﻣﻬﺪ ﻛﻮدک ﻫﺎ ، ﺧﺎﻧﻪ ﺳﺎﻟﻤﻨﺪان و ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن ﻫﺎ ی ﺗﺤﻘﻴﻘﺎﺗﻲ و ﺻﻨﻌﺘﻲ ﻛﻪ ارزش ﺣﻴـﺎﺗﻲ داﺷـﺘﻪ ﺑﺎﺷـﻨﺪ و ﻳـﺎ ﮔﻴﺮ ﺳﻴﻞ ﻫﺎ آن ی ﺧﻄﺮات ﺑﻬﺪاﺷﺘﻲ و زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ ﺟﺒﺮان ﻧﺎﭘﺬ ﻳﺮ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﻨﺪ ﻛﻪ ﺑﺎﻳﺪ در اﻳـﻦ ﭘﻬﻨـﻪ واﻗـﻊ ﮔﺮدﻧـﺪ . اﻟﺒﺘـﻪ ﺑﺪﻳﻬﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ اﺳﺘﻘﺮار ﺳﺎﻳﺮ ﻛﺎرﺑﺮی ﻫﺎ ﻧﻴﺰ در اﻳﻦ ﭘﻬﻨﻪ ﻣﺠﺎز اﺳﺖ . 9 - 6 - ﺑﻴﻤﻪ ﺳﻴﻼب ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﺗﺤﻘﻴﻘﺎت ﺻﻮرت ﮔﺮﻓﺘﻪ، در اﻳﺮان ﻫﻴﭻ ﺷﺮﻛﺖ ﺑﻴﻤﻪ ای ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻣﺠﺰا ﺑﻴﻤﻪ ﺳﻴﻞ اراﺋﻪ ﻧ ﻛﻨﺪ ﻤﻲ و ﺑﻴﻤﻪ ﺳـﻴﻞ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻳﻚ ﺑﺴﺘﻪ ﻫﻤﺮاه ﺑﺎ ﻫﺎ ﻴﻤﻪﺑ ی زﻟﺰﻟﻪ، آﺗﺶ ﺳﻮزی و ﺣﻮادث ﺑﺮای ﺳـﺎﺧﺘﻤﺎن ﻫـﺎ اراﺋـﻪ ﻣـﻲ ﮔـﺮدد . ﻟـﺬا ﺑـﺎ ﺗﻮﺟـﻪ ﺑـﻪ ﺗﺠﺮﺑﻪ ﻫﺎ ی ﺧﻮب در ﻛﺸﻮرﻫﺎی دﻳﮕﺮ ﭘﻴﺸﻨﻬﺎد ﻣﻲ ﮔﺮدد ﻛﻪ ﺑﺮای ﻛﺸﻮر ﻳﻚ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻣﻠﻲ ﺑﻴﻤﻪ ﺳﻴﻼب ﺗﻬﻴـﻪ ﮔـﺮدد . ﺟﺰﻳﻴـﺎت اﻳﻦ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ در ﻓﺼﻞ ﻫﺸﺘﻢ اراﺋﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ . ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ آﻧﭽﻪ در ﻓﺼﻞ ﻫﺸﺘﻢ اراﺋﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ، ﭘﻴﺸﻨﻬﺎد ﻣﻲ ﺷﻮد ﻳـﻚ راﻫﻨﻤـﺎ ﺗﺤﺖ ﻋﻨﻮان ) راﻫﻨﻤﺎی ﺑﻴﻤﻪ ﺳﻴﻞ ( ﺗﺪوﻳﻦ ﮔﺮدد . ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺑﻴﻤﻪ ﺳﻴﻼب ﻧﻴﺎز ﺑﻪ ﻗﺎﻧﻮن ﮔﺬار ی و آﻳﻴﻦ ﻫﺎ ﻧﺎﻣﻪ ی اﺟﺮاﻳـﻲ ﺑـﺮای اﺟﺮاﻳﻲ و اﺟﺒﺎری ﻛﺮدن آن دارد . 9 - 7 - ﻣﻘﺮرات ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ﻣﻘﺮرات ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ﺑﻪ دو ﺑﺨﺶ ﺗﻘﺴﻴﻢ ﻣﻲ ﺷﻮد . آن ﻗﺴﻤﺖ از ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ﻛﻪ در داﺧ ﻞ ﺑﺴﺘﺮ و ﺣﺮﻳﻢ رودﺧﺎﻧﻪ ﻗـﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮد ﻣﺸﻤﻮل آﻳﻴﻦ » ﻧﺎﻣﻪ ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﺑﺴﺘﺮ و ﺣﺮﻳﻢ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ ، اﻧﻬﺎر، ﻣﺴﻴﻞ ، ﻫﺎ ﻣﺮداب ، ﻫﺎ ﺑﺮﻛﻪ ﻫﺎ ی ﻃﺒﻴﻌـﻲ و ﺷـﺒﻜﻪ ﻫـﺎ ی آﺑﺮﺳﺎﻧﻲ، آﺑﻴﺎری و زﻫﻜﺸﻲ « ﻣﺼﻮب 1379 ﻫﻴﺎت وزﻳﺮان ﻣﻲ ﺷﻮد . ﻗﺴﻤﺘﻲ از ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ﻧﻴﺰ ﻛﻪ ﺧـﺎرج از اﻳـﻦ ﻣﺤـﺪوده ﻗﺮار دارد ﻧﻴﺰ ﺑﺎ ﺗﻮ ﺟﻪ ﺑﻪ ﻧﻮع ﻛﺎرﺑﺮی ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ، ﻗﻮاﻧﻴﻦ و ﻣﻘﺮرات ﻣﺮﺑﻮط در ﻣﻮرد آن ﻟﺤﺎظ ﻣﻲ ﮔﺮدد ﺑﻪ . ﻃـﻮر ﻣﺜـﺎل اﮔـﺮ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎﻧﻲ در اﻳﻦ ﻗﺴﻤﺖ از ﺳﻴﻼب دﺷﺖ اﺣﺪاث ﺷﺪه ﺑﺎﺷﺪ ﭘﺸﻨﻬﺎد ﻣﻲ ﺷﻮد ﻗﻮاﻋﺪ و ﻣﻘﺮرات ﮔﻔﺘﻪ ﺷـﺪه در ﻓﺼـﻞ ﭘـﻨﺠﻢ ﺑﺮای رﻋﺎﻳﺖ ﺗﺮاز ﺳﻴﻞ ﭘﺎﻳﻪ و ﺑﺎﻻ ﺑﺮدن ﺗﺮاز ﻛﻒ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن و ﭘﺎدﺳﻴﻞ ﺳﺎزی ) ﺿﺪ آب ﻛﺮدن ( ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن در آن در ﻫـﺎ ﻃﺮح ی ﻫﺎدی، ﺗﻔﺼﻴﻠﻲ و ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻛﺎرﺑﺮی اﻳﻦ اراﺿﻲ ﻟﺤﺎظ ﮔﺮدد . اﮔﺮ در ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ﺑﺮداﺷـﺖ ﺷـﻦ و ﻣﺎﺳـﻪ ﺻـﻮرت ﻣـﻲ ﮔﻴـﺮد از ﺿﻮاﺑﻂ ﻧﻈﺎرت ﺑﻪ ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری از ﻣﻌﺎدن ﺷﻦ و ﻣﺎﺳﻪ و ﺧﺎک رس ﻣﺼﻮب 1382 و ﺗﺒﺼﺮه55 ﻗﺎﻧﻮن ﺑﻮدﺟـﻪ ﺳـﺎل1355 در زﻣﻴﻨﻪ ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری از ﻣﻌﺎدن ﺷﻦ و ﻣﺎﺳﻪ ) ﻣﺼﻮب 1355 ( اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲ ﮔﺮدد . 9 - 8 - ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ﻫﺎ ی ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﻧﺸﺪه اﮔﺮ در ﻳﻚ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ﻛﻪ ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﻧﺸﺪه اﺳﺖ ﺑﺨﻮاﻫﻨﺪ ﻣﻨﺎﻃﻖ ﻣﺴﻜﻮﻧﻲ، ﺻﻨﻌﺘﻲ و ﺗﺠﺎری اﺣﺪاث ﻛﻨﻨﺪ ﻃﺒـﻖ اﺳـﻨﺎد ﺑﺎﻻدﺳﺘﻲ ﺷﺎﻣﻞ ﻗﺎﻧﻮن ﺗﻮزﻳﻊ ﻋﺎدﻻﻧﻪ آب و آﻳﻴﻦ ﻧﺎﻣﻪ اﺟﺮاﻳﻲ آن اﺑﺘﺪا ﺑﺎﻳﺪ اﻟﺰام ﺷﻮد ﻛﻪ د ر ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ، ﻣﻄﺎﻟﻌـﺎت ﺗﻌﻴـﻴﻦ ﺑﺴﺘﺮ و ﺣﺮﻳﻢ و ﭘﻬﻨﻪ ﺑﻨﺪی ﺳﻴﻞ اﻧﺠﺎم ﺷﻮد و ﺳﭙﺲ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﺟﺎﻣﻊ، ﻫﺎدی و ﺗﻔﻀﻴﻠﻲ ﺻﻮرت ﮔﻴﺮد . ﺑﻪ ﻋﺒﺎرت دﻳﮕـﺮ ﺑـﺮای 186 31 / 05 / 94 راﻫﻨﻤﺎی ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ﺳﺎﺧﺖ و ﺳﺎز در ﻳﻚ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ، اﺑﺘﺪا ﺑﺮای اﻳﻦ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ﺑﺎﻳﺪ ﻗﺒﻼ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺑﺴﺘﺮ و ﺣﺮﻳﻢ و ﭘﻬﻨﻪ ﺑﻨﺪی ﺳـﻴﻞ و ﻃﺮح ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ﺗﻬﻴﻪ ﺷﺪه ﺑﺎﺷﺪ . اﻟﺒﺘﻪ ﺑﺎﻳﺪ ﻳﻚ ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﻲ ﺑﻴﻦ ارﮔﺎن ﻫﺎ رﺑﻂ ذی ی ﺻﻮرت ﮔﻴﺮد . ﺑﺮای اﻳﻦ ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﻲ ﭘﻴﺸﻨﻬﺎد ﻣﻲ ﺷﻮد ﻳﻚ ﺗﻔﺎﻫﻢ ﻧﺎﻣﻪ ﺑﻴﻦ وزارت ﻧﻴﺮو، وزارت راه و ﺷﻬﺮﺳﺎزی و ﺷﻬﺮداری ﻣﻨﻌﻘﺪ ﮔﺮدد ﻛﻪ ﻃﻲ اﻳﻦ ﺗﻔﺎﻫﻢ ﻧﺎﻣﻪ اﺑﺘﺪا ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﺗﻌﻴـﻴﻦ ﺑﺴـﺘﺮ و ﺣـﺮﻳﻢ رودﺧﺎﻧﻪ و ﭘﻬﻨﻪ ﺑﻨﺪی ﺳﻴﻞ ﺗﻮﺳﻂ ﺷﺮﻛﺖ ﻫﺎ ی ﺳﻬﺎﻣﻲ آب ﻣﻨﻄﻘﻪ ای ﻛﻪ ارﮔﺎن ﻫﺎ ی ﺗﺎﺑﻊ وزارت ﻧﻴﺮو ﻫﺴﺘﻨﺪ ﺗﻬﻴﻪ ﮔﺮدد و ﺑـﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﭘﻬﻨﻪ ﻫﺎ ی ﺑﺴﺘﺮ و ﺣﺮﻳﻢ رودﺧﺎﻧﻪ و ﭘﻬﻨﻪ ﻫﺎ ی ﺳﻴﻼب ﻫﺎ ی ﺑﺎ دوره ﺑﺎزﮔﺸﺖ ﻣﺨﺘﻠﻒ، ﻃﺮح ﺟـﺎﻣﻊ، ﻫـﺎدی و ﺗﻔﻀـﻴﻠﻲ ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺗﻮﺳﻂ وزارت راه و ﺷﻬﺮﺳﺎزی ﺗﻬﻴﻪ ﮔﺮدد و ﻃﺒـﻖ اﻳـﻦ ﻃـﺮح، ﺷـﻬﺮداری ﻣﺠـﻮز ﺳـﺎﺧﺖ ﺑـ ﻪ اﻓـﺮاد ﻣﺨﺘﻠـﻒ ﺑـﺮای ﻛﺎرﺑﺮی ﻫﺎ ی ﻣﺠﺎز را ﺻﺎدر ﻛﻨﺪ . اﻟﺒﺘﻪ ﺑﺮای ﺷﻬﺮ ﺗﻬﺮان ﺑﻪ ﻃﻮر اﺧﺺ ﻳﻚ ﺗﻔﺎﻫﻢ ﻧﺎﻣﻪ ﺑﻴﻦ ﺷﻬﺮداری ﺗﻬﺮان، وزارت ﻧﻴﺮو و ﺷﻮرای اﺳﻼﻣﻲ ﺷـﻬﺮ ﺗﻬـﺮان در زﻣﻴﻨﻪ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﻴﻼب ﺷﻬﺮ ﺗﻬﺮان در ﺳﺎل 1387 ﻣﻨﻌﻘﺪ ﮔﺮدﻳﺪه اﺳﺖ . ﻫﺪف از اﺟﺮای اﻳﻦ ﺗﻔﺎﻫﻢ ﻧﺎﻣﻪ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ و ﺣﻔﺎﻇﺖ رودﺧﺎﻧﻪ و ﻫﺎ ﻣﺴﻴﻞ ﻫﺎ ، ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺣﺪود ﺑﺴﺘﺮ و ﺣﺮﻳﻢ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ و ﺗﺪوﻳﻦ ﻧﻘﺸﻪ ﭘﻬﻨﻪ ﺑﻨﺪی ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی ﺳﻴﻼب ﺷـﻬﺮ ﺗﻬـﺮان و در ﻧﺘﻴﺠﻪ ﺣﻔﺎﻇﺖ از ﺗﻬﺮان در ﺑﺮاﺑﺮ اﻳﻦ ﭘﺪﻳﺪه ﻃﺒﻴﻌﻲ اﺳﺖ . ﺑﺮاﺳﺎس اﻳﻦ ﺗﻔـﺎﻫﻢ ﻧﺎﻣـﻪ وزارت ﻧﻴـﺮو ﻣﺘﻌﻬـﺪ ﺷـﺪه اﺳـﺖ ﺗـﺎ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺣﺪ ﺑﺴﺘﺮ و ﺣﺮﻳﻢ رودﺧﺎﻧﻪ و ﻫﺎ ﻣﺴﻴﻞ ﻫﺎ ی ﺷﻬﺮ ﺗﻬﺮان را ﻣﻄﺎﺑﻖ ﺑﺎ ﺑﺮﻧﺎﻣـﻪ زﻣـﺎن ﺑﻨـﺪی ﻣﺸـﺨﺺ اﻧﺠﺎم دﻫﺪ . ﺷﻬﺮداری ﺗﻬﺮان ﻧﻴﺰ ﺑﺎﻳﺪ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﺳﺎﻣﺎﻧﺪﻫﻲ رودﺧﺎﻧﻪ و ﻫﺎ ﻣﺴﻴﻞ ﻫﺎ ی اﻳـﻦ ﺷـﻬﺮ را در ﭼـﺎرﭼﻮب ﺣـﺪ ﺑﺴـﺘﺮ و ﺣﺮﻳﻢ ﻣﺼﻮب وزارت ﻧﻴﺮو ﺑﺮ ﻋﻬﺪه ﺑﮕﻴﺮد و ﻋﻼوه ﺑﺮ اﻳﻦ ﺑﺮای ﺑﺎزﻧﮕﺮی و ﺑﻪ ﻫﻨﮕﺎم ﺳﺎزی ﻃﺮح ﺟﺎﻣﻊ ﺟﻤـﻊ ری آو و ﻫـﺪاﻳﺖ آب ﻫﺎی ﺳﻄﺤﻲ ﺷﻬﺮ ﺗﻬﺮان ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت را اﻧﺠﺎم دﻫﺪ . ﺑﺮاﺳﺎس ﺗﻔﺎﻫﻢ ﻧﺎﻣﻪ ﻫﻤﻜﺎری ﻣﺸﺘﺮک وزارت ﻧﻴﺮو و ﺷﻬﺮداری دو ﻃﺮف ﺑﻪ ﻃﻮر ﻣﺸﺘﺮک ﻣﺘﻌﻬﺪ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﺗـﺎ ﻫﻤـﺎﻫﻨﮕﻲ و ﻫﻤﻜﺎری ﻫﺎی ﻻزم را ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر اﻧﺠﺎم ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﭘﻬﻨﻪ ﺑﻨﺪی ﺳﻴﻞ، ﺗﻌﻴـﻴﻦ ﺣـﺪود ﺑﺴـﺘﺮ و ﺣـﺮﻳﻢ، ﺳـﺎﻣﺎﻧﺪﻫﻲ رودﺧﺎﻧـﻪ و ﻫـﺎ ﻣﺴﻴﻞ ﻫﺎ ی ﺷﻬﺮی، آزادﺳﺎزی و ﺣﻔﺎﻇﺖ اراﺿﻲ ﺑﺴﺘﺮ و ﺣﺮﻳﻢ رودﺧﺎﻧﻪ و ﻫﺎ ﻣﺴﻴﻞ ﻫﺎ ، ﺗﺪوﻳﻦ ﻣﺒﻨﺎی ﻃﺮاﺣﻲ ﭘﺮوژه ﻫﺎ ی ﺑﺰرگ و در ﺣﻮزه ﻫﺎی ﻣﺸﺘﺮک ﻛﺎری ﻣﺮﺑﻮط ، ﺗﺒﺎدل داده ﻫﺎ و اﻃﻼﻋﺎت ﻏﻨﻲ در اﻳﻦ زﻣﻴﻨﻪ و ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ و ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺗﻜﻠﻴـﻒ ﺑﺴـﺘﺮﻫﺎی ﻣﺘﺮوﻛﻪ و ﺑﺴﺘﺮﻫﺎی ﻣﺎزاد را اﻧﺠﺎم دﻫ . ﺪﻨ 9 - 9 - ﺳﻨﺪ ﻣ ﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﺎﺧﺖ و ﺳﺎز در ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ﻣﻨﻈﻮر از ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ، ﻣﺤﺪود ﻛﺮدن ﺳﺎﺧﺖ و ﺳﺎز در داﺧﻞ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ اﺳـﺖ . اﻳـﻦ ﻣﻬـﻢ، ﻣﺴـﺘﻠﺰم ﻳﻜﭙﺎرﭼﮕﻲ ﻳﺎ ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﻲ ﻧﺰدﻳﻚ ﺗﺮ ﻣﻴﺎن ﺑﺮ ﻫﺎ ﻧﺎﻣﻪ ی ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﻴﻞ و ﺑﺮ ﻫﺎ ﻧﺎﻣﻪ ی ﻛﺎرﺑﺮی اراﺿﻲ اﺳﺖ ﺑﺎ . ﻛﻪ اﻳﻦ ﺗﺎﻛﻴﺪ ﺑـﺮ اﻳـﻦ ﻣﻬﻢ در ﻛﺸﻮرﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ، ﻣﺘﻔﺎوت اﺳﺖ، ﭼﻨﻴﻦ ﺑﺮ ﻫﺎ ﻧﺎﻣﻪ ﻳﻲ ﻣﻌﻤﻮﻻ ﺣﺎوی زﻳﺮ ﺳﺎﺧﺖ ﻫﺎ ی ﻋﻤﻮﻣﻲ ) ﻣـﺪارس، ﺑﻴﻤﺎرﺳـﺘﺎن و ﻏﻴﺮه ، ( ﺧﺎﻧﻪ ﺳﺎزی و ﺗﻮﺳﻌﻪ ﭘﻴﺮاﻣﻮﻧﻲ و ﺗﻮﺳﻌﻪ اﻗﺘﺼﺎدی ﻫﺴﺘﻨﺪ ]69 [ . ﺳﻴﻼب دﺷﺖ از ﻧﻈﺮ ﺳﺎﺧﺖ و ﺳﺎز ﺑﻪ دو ﻗﺴﻤﺖ ﺷﻬﺮی و ﻏﻴﺮﺷﻬﺮی ﺗﻘﺴﻴﻢ ﻣﻲ ﺷﻮد . ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺣﺮﻳﻢ و ﺑﺴـﺘﺮ رودﺧﺎﻧـﻪ در داﺧﻞ ﺷﻬﺮ ﺑﺎ وزار ت ﻧﻴﺮو و ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺎﺑﻌﻪ آن، ﺷﺮﻛﺖ ﻫﺎ ی ﺳﻬﺎﻣﻲ آب ﻣﻨﻄﻘﻪ ای اﺳـﺖ وﻟـﻲ اﺟـﺮای آن ﺑـﺎ ﺷـﻬﺮداری و ﻫـﺎ ﻓﺼﻞ ﻧﻬﻢ - ﺗﺪو ﻳﻦ ﺳﻨﺪ و اﺟﺮا ی ﻃﺮح ﻼبﻴﺳ ﺖﻳﺮﻳﻣﺪ 31 / 05 / 94 187 ﺑﺨﺶ داری ﺳﺖﻫﺎ . ﺑﻪ ﻋﺒﺎرت دﻳﮕﺮ وزارت ﻧﻴﺮو ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻣﻲ ﻛﻨـﺪ ﻛـﻪ ﺑﺴـﺘﺮ و ﺣـﺮﻳﻢ رودﺧﺎﻧـﻪ ﻛﺠﺎﺳـﺖ وﻟـﻲ ﻧﺤـﻮه اﺟـﺮای رﭘﺮﮔﺬاری و دادن ﻣﺠﻮز ﺑﺮای ﺳﺎﺧﺖ در ﺧﺎرج از ﺑﺴﺘﺮ و ﺣﺮﻳﻢ رودﺧﺎﻧﻪ ﺑﺎ ﺷﻬﺮداری و ﻫﺎ ﺑﺨﺶ داری ﺳﺖﻫﺎ . در ﻣﻮرد اراﺿﻲ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ در ﺧﺎرج از ﻣﻨﺎﻃﻖ ﺷﻬﺮی، ﺳﻪ وزارت ﺧﺎﻧﻪ ﻧﻴﺮو، راه و ﺷﻬﺮﺳﺎزی و ﺟﻬﺎد ﻛﺸﺎورزی دﺧﻴﻞ ﻫﺴﺘﻨﺪ . اراﺿﻲ واﻗﻊ در داﺧﻞ ﺑﺴﺘﺮ و ﺣﺮﻳﻢ رودﺧﺎﻧﻪ ﻛﺎﻣﻼ در اﺧﺘﻴـﺎر وزارت ﻧﻴـﺮو ﻣـﻲ ﺑﺎﺷـﺪ . در ﻣـﻮرد ﺳـﺎﻳﺮ اراﺿـﻲ ﻧﻴـﺰ ﭘﻴﺸﻨﻬﺎدﻫﺎی زﻳﺮ اراﺋﻪ ﻣﻲ ﮔﺮدد . ﭘﻴﺸﻨﻬﺎد ﻣﻲ ﺷﻮد ﻧﻘﺸﻪ ﻫﺎ ی ﭘﻬﻨﻪ ﻫﺎ ی ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ) ﭘﻬﻨﻪ ﻫﺎ ی ﺑﺎ دوره ﺑﺎزﮔﺸﺖ ﻫﺎ ی ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺳـﻴﻞ ( ﺗﻮﺳـﻂ وزارت ﻧﻴـﺮو ﺗﻬﻴﻪ ﮔﺮدد و ﻃﻲ ﻳﻚ ﺗﻔﺎﻫﻢ ﻧﺎﻣﻪ ﺑﺎ وزارت راه و ﺷﻬﺮﺳﺎزی اﻳﻦ ﻧﻘﺸﻪ ﻫﺎ از ﻃﺮف ﺷﻮرای ﻋﺎﻟﻲ ﺷﻬﺮﺳﺎزی در ﻫﺎ ﻃﺮح ی ﺟﺎﻣﻊ، ﺗﻔﻀﻴﻠﻲ و ﻫﺎدی ﻟﺤﺎظ ﺷﻮﻧﺪ . ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ در ﻣﻮرد اراﺿﻲ ﻛ ﻪ ﺗﺤﺖ اﺧﺘﻴﺎر ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻃﺒﻴﻌﻲ اﺳﺖ، ﭘﻴﺸﻨﻬﺎد ﻣﻲ ﺷﻮد ﻳﻚ ﺗﻔﺎﻫﻢ ﻧﺎﻣﻪ ﺑﻴﻦ وزارت ﻧﻴﺮو، وزارت ﺟﻬﺎد ﻛﺸﺎ ورزی و وزارت راه و ﺷﻬﺮﺳﺎزی اﻣﻀﺎ ﺷﻮد ﻛﻪ ﻃﻲ اﻳﻦ ﺗﻔﺎﻫﻢ ﻧﺎﻣﻪ اﮔﺮ ﺑﺨﻮاﻫﻨﺪ ﻳﻚ ﻗﻄﻌﻪ زﻣﻴﻦ از ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻃﺒﻴﻌﻲ را ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻛﺎرﺑﺮی دﻫﻨﺪ، اﺑﺘﺪا ﻧﻘﺸﻪ ﻫﺎ ی ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺣﺮﻳﻢ و ﺑﺴﺘﺮ و ﭘﻬﻨﻪ ﺑﻨﺪی ﺳﻴﻞ را روی آن ﻫﻤﭙﻮﺷﺎﻧﻲ ﻛﻨﻨﺪ و ﺳﭙﺲ ﺑـﺎ ﺗﻮﺟـﻪ ﺑﻪ ﻃﺮح ﺟﺎﻣﻊ، ﺗﻔﻀﻴﻠﻲ و ﻫﺎدی ﻣﻨﻄﻘﻪ، ﻧﻮع ﻛﺎرﺑﺮی ﻣﺠﺎز ﺑﺮای آن را ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻛﻨﻨﺪ . 9 - 10 - اﺻﻼح ﻧﻘﺸﻪ ﻫﺎ ی ﭘﻬﻨﻪ ﺑﻨﺪی ﺳﻴﻞ و ﺳﻴﻼب دﺷﺖ در ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ رودﺧﺎﻧﻪ ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻣﺴﻴﺮ دﻫﺪ ﻳﺎ ﻣﺨﺮوط اﻓﻜﻨﻪ ای وﺟﻮد داﺷـﺘﻪ ﺑﺎﺷـﺪ ) ﻣﺎﻧﻨـﺪ ﻣﺨـﺮوط اﻓﻜﻨـﻪ رود ﻪﺣﺒﻠ ﮔﺮﻣﺴﺎر ( ﻛﻪ ﺑﻪ ﻋﻠﺖ ﺑﺴﺘﻪ ﺷﺪن ﻳﻚ ﺷﺎﺧﻪ و ﺑﺎزﺷﺪن ﺷﺎﺧﻪ دﻳﮕﺮ، ﻣﺴﻴﺮ آب ﻋﻮض ﺷﺪه و ﭘﻬﻨﻪ ﻫﺎ ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻛﻨﺪ و ﻳﺎ ﺑﺴﺘﺮ ﻣﺘﺮوک اﻳﺠﺎد ﺷﻮد . ﺑﻪ ﻫﻤﻴﻦ ﻋﻠﺖ ﭘﻴﺸﻨﻬﺎد ﻣﻲ ﮔﺮدد ﻫﺮ 20 ﺳﺎل ﺑﺎر ﻳﻚ ﻧﻘﺸﻪ ﻫﺎ ی ﭘﻬﻨﻪ ﻫﺎ ی ﺳﻴﻞ ﺑﺎزﻧﮕﺮی ﺷﻮﻧﺪ . 9 - 11 - ﺳﻴﺎﺳﺖ ﻣﺤﻠﻲ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی ﺳﻴﻞ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی ﺳﻴﻼ ب دﺷﺖ ﺷﺎﻣﻞ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻫﺎ ی ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻣﺪﻳﺮﻳﺘﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﺮای ﻛﺎﻫﺶ اﺛﺮات ﺑﺎر زﻳﺎن ﺳـﻴﻼب ﺑـﺮ روی ﻣﺤﻴﻂ، اﻧﺴﺎن ﻫﺎ و اﻗﺘﺼﺎد اﻧﺠﺎم ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . ﻛﻠﻴﻪ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻫﺎ ﻳﻲ ﻛﻪ در ﺟﻬﺖ ﭘﻴﺶ ﮔﻴﺮی و ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺑﺤﺮان، ﭘﻴﺶ، ﻫﻨﮕﺎم و ﭘﺲ از رﺧﺪاد ﺳﻴﻼب اﻧﺠﺎم ﻣﻲ ﮔﻴﺮد ، ﺗﺤﺖ ﻋﻨﻮان ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی ﺳﻴﻼب ﻧﺎﻣﮕﺬ اری ﻣﻲ ] ﺷﻮد115 [ . ﻃـﺮح ﻣـﺪﻳﺮﻳﺖ ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ، ﻳﻚ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻃﻮﻻﻧﻲ ﻣﺪت ﺑﺮای ﺗﻮﺳﻌﻪ و ﭘﻴﺸﺮﻓﺖ ﺟﺎﻣﻌﻪ در آﻳﻨﺪه را ﻓﺮاﻫﻢ ﻛﺮده ﻛـﻪ ﺑـﻪ ﺻـﻮرت ﻣﻨﻄﻘﻪ ای ﻗﺎﺑﻞ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی و اﺟﺮاﺳﺖ و در ﻫﺮ ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ وﻳﮋﮔﻲ ﻫﺎ ی آن ﻣﻨﻄﻘﻪ، ﺗﻮان ﻣﻲ ﻃﺮح ﻣﻨﺎﺳﺐ را ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ و اﺟﺮا ﻛﺮد . ﺑﺮای ﺑﻌﻀﻲ از ﻣﻨﺎﻃﻖ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻣﺤﻠﻲ آﻳﻴﻦ ﻧﺎﻣﻪ ، ﺑﺨﺶ ﻧﺎﻣﻪ ﻳﺎ ﻗﺎﻧﻮﻧﻲ ﺗﺼﻮﻳﺐ ﻣﻲ ﺷﻮد ﻛـﻪ ﻓﻘـﻂ ﻣﺮﺑـﻮط ﺑـﻪ آن ﻣﺤﻞ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﻗﺒﻞ از اﺟﺮای ﻃﺮح ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی ﺳﻴﻞ، ﺑﺎﻳﺪ ﺗﻤﺎم اﻳﻦ ﻗﻮاﻧﻴﻦ، آﻳﻴﻦ و ﻫﺎ ﻧﺎﻣﻪ ﺑﺨﺶ ﻫﺎ ﻧﺎﻣﻪ ﺑﺮرﺳﻲ ﺷﺪه و در ﺻﻮرت ﺗﻨﺎﻗﺾ ﺑﺎ ﻃﺮح ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی ﺳﻴﻞ، اﻳﻦ ﺗﻨﺎﻗﻀﺎت ﺑﺎ ﺗﻌﺎﻣﻞ ﺑﺎ ﺳﺎزﻣﺎن ﻫﺎ و ﻧﻬﺎدﻫﺎی رﺑﻂ ذی ﺣﻞ ﺷﻮد . 188 31 / 05 / 94 راﻫﻨﻤﺎی ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ 9 - 12 - ﺗﻌﺎﻣﻞ ﺑﺎ ﻃﺮح ﻣﻬﺎر ﺳﻴﻼب ﻣﻮﺟﻮد اﮔﺮ در ﻳﻚ ﻣﻨﻄﻘﻪ ﻃﺮح ﻣﻬﺎر ﺳﻴﻼب ﻣﻮﺟﻮد اﺳﺖ، ﺑﺎﻳﺪ اﻳﻦ ﻃﺮح، در ﻃﺮح ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی ﺳﻴﻞ ﻟﺤﺎظ ﮔﺮدد و اﮔﺮ اﻳﻦ ﻃﺮح ﻣﻬﺎر ﺳﻴﻼب ﻧﻴﺎز ﺑﻪ اﺻﻼح دارد، از ﻃﺮف ﺷﺮﻛﺖ آب ﻣﻨﻄﻘﻪ ای اﺳﺘﺎن ﻣﻮرد ﻧﻈـﺮ، ﻧﺴـﺒﺖ ﺑـﻪ اﺻـﻼح ﻃـﺮح اﻗـﺪام ﮔـﺮدد . ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ اﮔﺮ از ﻃﺮح ﻣﻬﺎر ﺳﻴﻼب اﻟﺰاﻣﺎﺗﻲ ﻧﺎﺷﻲ ﻣﻲ ﺷﻮد، ﺑﺎﻳﺪ اﻳﻦ اﻟﺰاﻣﺎت در ﻃﺮح ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی ﺳﻴﻞ ﻟﺤﺎظ ﺷﻮد . 9 - 13 - ﻣﺮاﺟﻊ ﺗﺎﻳﻴﺪ اﺳﻨﺎد ﻃﺮح ﺳﺘﺎد ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺑﺤﺮان ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﺑﺎﻻﺗﺮﻳﻦ ﻣﺮﺟﻊ ﺑﺮای ﺗﺎﻳﻴﺪ اﺳﻨﺎد ﻃﺮح ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﭘﺲ از ﻛﻪ اﻳﻦ اﺳﻨﺎد ﻃﺮح، ﺗ ﻮﺳﻂ ﺳـﺘﺎد ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺑﺤﺮان ﺗﺎﻳﻴﺪ ﮔﺮدﻳﺪ، ﻧﻬﺎدﻫﺎ و ﺳﺎزﻣﺎن ﻫﺎ ی ﭘﺎﻳﻴﻦ دﺳﺘ ﻲ ﻣﺎﻧﻨﺪ اﺳﺘﺎﻧﺪاری ، ﻫﺎ ﺷﻬﺮداری ﻫﺎ ، ﺷﻮرای ﻋﺎﻟﻲ ﺷﻬﺮﺳـﺎزی و ﻏﻴﺮه ﺑﻪ آن ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻳﻚ ﺳﻨﺪ ﺑﺎﻻدﺳﺘﻲ ﻧﮕﺎه ﻛﺮده و ﻣﻔﺎد آن را ﻻزم اﻻﺟﺮا ﻣﻲ داﻧﻨﺪ ، زﻳﺮا ﻗﺎﻧﻮن، ﻫﺎ آن را ﻣﻮﻇﻒ ﺑﻪ اﺟﺮای آن اﺳﻨﺎد ﻛﺮده اﺳﺖ . 10 ﻓﺼﻞ10 ﺳﺘﺎد ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ﻓﺼﻞ دﻫﻢ- ﺳﺘﺎد ﺖﻳﺮﻳﻣﺪ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ 31 / 05 / 94 191 ﻓﺼﻞ دﻫﻢ- ﺳﺘﺎد ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ 10 - 1 - ﻛﻠﻴﺎت ﺷﺮاﻳﻂ ﺟﻐﺮاﻓﻴﺎﻳﻲ و ﺗﻮﭘﻮﮔﺮاﻓﻲ اﻳﺮان ﺑﻪ ﮔﻮﻧﻪ اﻳﺴﺖ ﻛﻪ ﺣﻮادث ﻃﺒﻴﻌﻲ ﻣﺨﺘﻠﻒ از ﺟﻤﻠﻪ ﺳﻴﻞ ﺑﻪ دﻓﻌﺎت و ﺗﻨﺎوب زﻳﺎد در آن اﺗﻔﺎق اﻓﺘﺪ ﻣﻲ و ﺑﻪ ﻫﻤﻴﻦ ﻣﻨﻈﻮر ﻛﺎﻫﺶ ﺧﺴﺎرات ﺑﻼﻳﺎی ﻃﺒﻴﻌﻲ ﭼﻮن ﺳﻴﻞ، ﻫﻤﻮاره ﻣﻮرد ﺗﻮﺟﻪ دوﻟﺖ ﺑﻮده اﺳﺖ ]42 [ . ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺑﺤﺮان ﺣﺎﺻﻞ از ﭘﺪﻳﺪه ﺳﻴﻞ ﻧﻴﺰ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺳﺎﻳﺮ ﺑﻼﻳﺎی ﻃﺒﻴﻌﻲ ﺑﺎﻳﺪ در ﺳﻪ ﻣﺮﺣﻠﻪ ﻗﺒﻞ، ﻫﻨﮕﺎم و ﺑﻌﺪ از وﻗـﻮع ﺣﺎدﺛـﻪ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻛﺎﻣﻼ ﻫﻤﺎﻫﻨﮓ ﺑﺎ ﻫﻢ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﮔﺮدد از . رو اﻳﻦ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳـﻴﻞ ﻫـﻢ ﻣﺎﻧﻨـﺪ ﺳـﺎﻳﺮ ﺑﺤـﺮان ﻫـﺎ ی ﻃﺒﻴﻌـﻲ ﻣـﺪﻳﺮﻳﺘﻲ ﻓﺮاﺑﺨﺸﻲ ﺑﻮده و ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ ارﮔﺎن و ﻫﺎ ﺳﺎزﻣﺎن ﻫﺎ ی ﮔﻮﻧﺎﮔﻮﻧﻲ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ اﺧﺘﻴﺎرات و وﻇﺎﻳﻒ ﻗﺎﻧﻮﻧﻲ ﺧﻮد در اﻳﻦ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﻧﻘﺶ دارﻧﺪ ]35 [ . در اﻳﻦ ﻓﺼﻞ ﺗﻼش ﺷﺪه اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﻪ ﺑﻴﺎن ﺿﺮورت ﺧﺎص ﺑﺮای ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳـﻴﻼب دﺷـﺖ ، ﻧﻘـﺶ ﺳـﺘﺎد، اﻋﻀـﺎی ﺳﺘﺎد، اﺧﺘﻴﺎرات و ﻧﻘﺶ ﻫﺮ ﻛﺪام از اﻋﻀﺎ، ﻛﻤﻴﺘﻪ ﻫﺎ ی ﻓﻨﻲ ﻓﺮﻋﻲ، ﻧﻘﺶ ﻧﻈﺮﺳﻨﺠﻲ ﻋﻤﻮﻣﻲ و ارﺗﺒﺎﻃـﺎت و ﺗﺒـﺎدل اﻃﻼﻋـﺎت ﻛﻤﻴﺘﻪ ﺑﺎ ﺳﺎﻳﺮ ارﮔﺎن ﻫﺎ ﭘﺮداﺧﺘﻪ ﺷﻮد . در اﻳﻨﺠﺎ ﺳﺘﺎد ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ﺑﺮاﺳﺎس آﺧﺮﻳﻦ ﻣﺼﻮب ﻛﺸـﻮر، ﻗـﺎﻧﻮن ﺗﺸـﻜﻴﻞ ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺑﺤﺮان ﻛﺸﻮر ) ﻣﺼﻮب 1388 ( ﭘﻴﺸﻨﻬﺎد ﮔﺮدﻳﺪه اﺳﺖ، ﺑﺪﻳﻬﻲ اﺳﺖ ﺑﺎ ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻗـﻮاﻧﻴﻦ و آﻳـﻴﻦ ﻧﺎﻣـﻪ ﻫـﺎ ﺳـﺘﺎد ﭘﻴﺸﻨﻬﺎدی ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻳﺎﺑﺪ . 10 - 2 - ﺿﺮورت ﺧﺎص ﺑﺮای ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ وﺟﻮد ﺳﺎﺧﺘﺎر ﺗﺸﻜﻴﻼﺗﻲ، اوﻟﻴﻦ رﻛﻦ ﺗﺼﻤﻴﻢ ﺟﺪی ﺑﺮای ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺑﺤﺮان ﺳﻴﻞ اﺳﺖ . زﻳﺮا ﺑﻪ ﻣﻨﻈـﻮر ﻋﻤﻠـﻲ ﺷـﺪن ﻛﻠﻴـﻪ اﻗﺪاﻣﺎت ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ ﺑﺎ ﺳﻴﻼب، ﺑﺎﻳﺪ ﺳﺎﺧﺘﺎر ﺗﺸﻜﻴﻼﺗﻲ ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ ﺑﺎ ﺑﺤﺮان، ﺗﻘﺴﻴﻢ وﻇﺎﻳﻒ و ﻣﺴﻮوﻟ ﻴﺖ دﺳﺘﮕﺎه ﻫﺎ ی ﻣﺨﺘﻠـﻒ ﺑﻪ ﺧﻮﺑﻲ اﻧﺠﺎم ﺷﺪه ﻗﺒﻞ از و ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی ﺷﺪه ﺑﺎﺷﺪ در ﺗﺎ ﻫﻨﮕﺎم وﻗﻮع ﺑﺤﺮان، ﺿـﻤﻦ ﺻـﺮﻓﻪ ﺟـﻮ در ﻳﻲ زﻣـﺎن، ﺗـﺪاﺧﻞ ﻛـﺎر و ﻣﻮازی ﻛﺎری اﺗﻔﺎق ﻧﻴﺎﻓﺘﺎده از و ﺗﻮاﻧﻤﻨﺪی یﻫﺎ ﻣﻮﺟﻮد ﺣﺪاﻛﺜﺮ ﺑﻬﺮه وری ﺑﻪ دﺳﺖ آﻳﺪ . ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺗﺠﺎرب ﺳﻴﻼب ﻫﺎ ی ﺑﺰرگ در ﻧﻘﺎط ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻛﺸﻮر ﻧﺸﺎن داده اﺳﺖ ﻛﻪ ﻳﻜﻲ از ﻋﻮاﻣﻞ اﺻﻠﻲ در اﻓﺰاﻳﺶ ﺧ ﺴﺎرات ﻧﺎﺷﻲ از ﺳـﻴﻼب، ﻋـﺪم وﺟـﻮد ﺑﺮﻧﺎﻣـﻪ ای ﻣﺪون ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﺗﻌﻴﻴﻦ وﻇﺎﻳﻒ ﺑﺨﺶ ﻫﺎ ی ﻣﺴﻮول ) ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﻲ ﺳﺎزﻣﺎن ﻫﺎ رﺑﻂ ذی ی ( در ﻫﻨﮕﺎم ﻣﻮاﺟﻬﻪ ﺑﺎ ﺑﺤﺮان ﺳﻴﻞ اﺳـﺖ ]35 [ . از رو اﻳﻦ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻣﻄﺎﻟﺐ ﺑﻴﺎن ﺷﺪه، اﻫﻤﻴﺖ و ﺿﺮورت ﺗﺸﻜﻴﻞ ﺳﺘﺎد ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی ﺳـﻴﻼب دﺷـﺖ ﺑـﻴﺶ از ﭘﻴﺶ آﺷﻜﺎر ﺮددﮔ ﻣﻲ . 10 - 3 - ﻧﻘﺶ ﺳﺘﺎد در ﻗﻮاﻧﻴﻦ اﻳﺮان ﺑﻨﺎﺑﺮ ﻣﺎده 15 آﻳﻴﻦ ﻧﺎﻣﻪ اﺟﺮاﻳﻲ ﻗﺎﻧﻮن ﺗﺸﻜﻴﻞ ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺑﺤﺮان ﻛﺸﻮر ) ﻣﺼـﻮﺑﻪ 1388 ( ، ﺳـﺎزﻣﺎن ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺑﺤﺮان ﻛﺸﻮر دارای ﭼﻬﺎرده ﻛﺎرﮔﺮوه ﺗﺨﺼﺼﻲ و ﻋﻤﻠﻴﺎﺗﻲ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ »ﻛﻪ ﻛﺎرﮔﺮوه ﺳﻴﻞ « و ﻣﺨﺎﻃﺮات درﻳﺎﻳﻲ، ﺑـﺮق، آب و ﻓﺎﺿﻼب ﺑﺎ ﻣﺴﻮوﻟ ﻴﺖ وزارت ﻧﻴﺮو و رﻳﺎﺳﺖ ﻣﻌﺎون ﻣﺮﺑﻮط در آن وزارت ﺧﺎﻧﻪ ﻳﻜﻲ از ﻛﺎر ﻫﺎ ﮔﺮوه ی آن ﻣﻲ ﺑﺎﺷـﺪ ]9[ . از رو اﻳﻦ ﭘﺮداﺧﺘﻦ ﺑﻪ ﻛﻠﻴﻪ ﻣﺴﺎﻳﻞ و ﻣﺨﺎﻃﺮات ﺳﻴﻞ در ﺳﻄﻮح ﻣﻠﻲ، ﻣﻨﻄﻘﻪ ای، اﺳﺘﺎﻧﻲ و ﻣﺤﻠﻲ ﺑﺮ ﻋﻬﺪه اﻳﻦ ﻛﺎرﮔﺮوه و ﺗﺤـﺖ 192 31 / 05 / 94 راﻫﻨﻤﺎی ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ﻧﻈﺮ ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺑﺤﺮان ﻛﺸﻮر ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . از ﺳﻮی دﻳﮕﺮ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ﻗﺒﻞ از وﻗﻮع ﺳﻴﻞ در ﺣﺮﻳﻢ رودﺧﺎﻧﻪ ﺑـﺎ ﻫﺎ ﺑﺴﺘﺮ 25 ﺳﺎﻟﻪ ﺑﺮ ﻋﻬﺪه وزارت ﻧﻴﺮو و در ﻣﻨﺎﻃﻖ ﺷﻬﺮی ﺑﺮ ﻋﻬﺪه ﺷﻬﺮداری ﻣﻲ ﻫﺎ ﺑﺎﺷﺪ . 10 - 4 - اﻋﻀﺎی ﺳﺘﺎد ﻣﻄﺎﺑﻖ ﻣﺎده 6 آﻳﻴﻦ آﻳﻴﻦ ﻧﺎﻣﻪﻧﺎﻣﻪ ﻛﺎرﮔﺮوه ﺗﺨﺼﺼﻲ ﺳﻴﻞ و ﻣﺨﺎﻃﺮات درﻳﺎﻳﻲ ﺑﺮق ، و آب ، ﻓﺎﺿﻼب اﻋﻀﺎی اﺻﻠﻲ ﻛﺎرﮔﺮوه ﻣﺘﺸﻜﻞ از اﻓﺮاد ذﻳﻞ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ ]11 [ : − ﻣﺪﻳﺮﻛﻞ د ﻓﺘﺮ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺑﺤﺮان وزارت ) ﺑﺎ اﻧﺘﺨﺎب وزﻳﺮ ﻧﻴﺮو ( ﺑﻪ ﺳـﻤﺖ رﻳـﻴﺲ ﻛـﺎرﮔﺮوه، ﻧﻤﺎﻳﻨـﺪه وزﻳـﺮ و ﻋﻀـﻮ ﺷﻮرای ﻋﺎﻟﻲ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺑﺤﺮان ﻛﺸﻮر . − ﻣﻌﺎون ﻣﺪﻳﺮﻛﻞ دﻓﺘﺮ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺑﺤﺮان وزارت ﻧﻴﺮو ﺑﻪ ﺳﻤﺖ دﺑﻴﺮﻛﺎرﮔﺮوه، ﺟﺎﻧﺸﻴﻦ رﻳﻴﺲ ﻛﺎرﮔﺮوه و ﻋﻀﻮ ﺷﻮرای ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﻲ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺑﺤﺮان ﻛﺸﻮر . − رﻳﻴﺲ ﺳﺘﺎد ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺑ ﺤﺮان ﺷﺮﻛﺖ ﻣﺎدر ﺗﺨﺼﺼﻲ ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ آب و ﻓﺎﺿﻼب ﻛﺸﻮر . − رﻳﻴﺲ ﺳﺘﺎد ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺑﺤﺮان ﺷﺮﻛﺖ ﻣﺎدر ﺗﺨﺼﺼﻲ ﺗﻮﻟﻴﺪ، اﻧﺘﻘﺎل و ﺗﻮزﻳﻊ ﺑﺮق اﻳﺮان ) ﺗﻮاﻧﻴﺮ (. − رﻳﻴﺲ ﺳﺘﺎد ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺑﺤﺮان ﺷﺮﻛﺖ ﻣﺎدر ﺗﺨﺼﺼﻲ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب اﻳﺮان . − دﺑﻴﺮ ﺳﺘﺎد ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺑﺤﺮان ﺷﺮﻛﺖ ﻣﺎدر ﺗﺨﺼﺼﻲ ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ آب و ﻓﺎﺿﻼب ﻛﺸﻮر . − دﺑﻴﺮ ﺳﺘﺎد ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺑﺤﺮان ﺷﺮﻛﺖ ﻣﺎدر ﺗﺨﺼﺼﻲ ﺗﻮﻟﻴﺪ، اﻧﺘﻘﺎل و ﺗﻮزﻳﻊ ﺑﺮق اﻳﺮان ) ﺗﻮاﻧﻴﺮ (. − دﺑﻴﺮ ﺳﺘﺎد ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺑﺤﺮان ﺷﺮﻛﺖ ﻣﺎدر ﺗﺨﺼﺼﻲ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب اﻳﺮان . − روﺳﺎی زﻳ ﺮﻛﺎرﮔﺮوه ﻫﺎ ی ﺗﺨﺼﺼﻲ ﺳﻴﻞ و ﻣﺨﺎﻃﺮات درﻳﺎﻳﻲ، ﺑﺮق، آب و ﻓﺎﺿﻼب . − ﻧﻤﺎﻳﻨﺪه ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺑﺤﺮان ﻛﺸﻮر ) ﻳﻜﻲ از ﻣ ﻌﺎوﻧﻴﻦ ( ﺑﺎ اﻧﺘﺨﺎب رﻳﻴﺲ ﺳﺎزﻣﺎن ﺑﺎ وﻇﻴﻔﻪ ﻧﻈﺎرت و ﻫﻤﺎﻫﻨـﮓ ﻛﻨﻨﺪه ﺟﻠﺴﺎت روﺳﺎی زﻳ ﺮﻛﺎرﮔﺮوه ﻫﺎ ی ﺗﺨﺼﺼﻲ ﻣﺠ ﺎز ﺑﻪ ﺣﻀﻮر در ﺟﻠﺴﺎت ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ . 10 - 5 - ﻧﻘﺶ ﻫﺮﻳﻚ از اﻋﻀﺎ ﻣﻄﺎﺑﻖ ﻣﺎده 4 آﻳﻴﻦ آﻳﻴﻦ ﻧﺎﻣﻪﻧﺎﻣﻪ ﻛﺎرﮔﺮوه ﺗﺨﺼﺼﻲ ﺳﻴﻞ و ﻣﺨﺎﻃﺮات درﻳﺎﻳﻲ ﺑﺮق ، و آب ، ﻓﺎﺿﻼب وﻇﺎﻳﻒ ﻋﻤـﻮﻣﻲ ﻛـﺎرﮔﺮوه ﺑـﻪ ﺷﺮح زﻳﺮ ] ﺷﺪﺑﺎ ﻣﻲ11 [: − اﺟﺮای ﻣﺼﻮﺑﺎت ﺷﻮرای ﻋﺎﻟﻲ و ﺷﻮرای ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﻲ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺑﺤﺮان ﻛﺸﻮر . − اﻧﺠﺎم وﻇﺎﻳﻒ ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﻣﺮاﺣﻞ ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ و ﭘﻴﺸﮕﻴﺮی، آﻣﺎدﮔﻲ، ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ و ﺑﺎزﺳﺎزی و ﺑﺎزﺗﻮاﻧ ﻲ ﺑﺮ ﻃﺒﻖ ﻣﺼﻮﺑﺎت ﺷﻮرای ﻋﺎﻟﻲ ، ﺗﺤﺖ اﻣﺮ ﺳﻠﺴﻠﻪ ﻣﺮاﺗﺐ ﻓﺮﻣﺎﻧﺪﻫﻲ ﺗﻌﺮﻳﻒ ﺷﺪه در ﺑﺨﺶ ﺳﻴﻞ و ﻣﺨﺎﻃﺮات درﻳﺎﻳﻲ، ﺑﺮق، آب و ﻓﺎﺿﻼب . − ﺗﺪوﻳﻦ و ﺗﺼﻮﻳﺐ آﻳﻴﻦ ﻧﺎﻣﻪ و ﺷﺮح وﻇﺎﻳﻒ زﻳﺮﻛﺎرﮔﺮوه ﻫﺎی ﺗﺨﺼﺼﻲ ﺳﻴﻞ و ﻣﺨﺎﻃﺮات درﻳﺎﻳﻲ، ﺑﺮق، آب و ﻓﺎﺿﻼب . ﻓﺼﻞ دﻫﻢ- ﺳﺘﺎد ﺖﻳﺮﻳﻣﺪ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ 31 / 05 / 94 193 − ﭘﻴﮕﻴﺮی و ﻫﺪاﻳﺖ ﭘﮋوﻫﺶ ﻫﺎی ﻛﺎرﺑﺮدی در زﻣﻴﻨﻪ ارﺗﻘﺎی اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎی اﻳﻤﻨﻲ در ﻣﺮاﺣﻞ ﭘﻴﺸـﮕﻴﺮی، آﻣـﺎدﮔﻲ، ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ و ﺑﺎزﺳﺎزی و ﺑﺎزﺗﻮاﻧ . ﻲ − ﺳﻴﺎﺳﺖ ﮔﺬاری و ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی ﺟﻬﺖ اﻧﺠﺎم ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﺟﺎﻣﻊ و ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ ﻧﻴﺎزﻫـﺎ و اﺳـﺘﻔﺎده از ﻇﺮﻓﻴـﺖ ﻣﻮﺟـﻮد ﺑـﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﻟﺤﺎظ ﻛﺮدن آن ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻳﻜﻲ از ﻣﺤﻮرﻫﺎی اﺳﺎﺳﻲ آﻣﺎﻳﺶ ﺳﺮزﻣﻴﻦ . − اﻳﺠﺎد ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ ﺟﺎﻣﻊ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺑﺤﺮان و ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی و ﺑﺴﺘﺮ ﺳﺎزی ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﭘﻴﺎده ﺳﺎزی ﻃﺮح ﺟﺎﻣﻊ ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی در زﻣﻴﻨﻪ ﺑﺤﺮان ﻫﺎ ی ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ ﺑﺨﺶ ﻫﺎ ی ﺳﻴﻞ و ﻣﺨﺎﻃﺮات درﻳﺎﻳﻲ، ﺑﺮق، آب و ﻓﺎﺿﻼب و اﺳﺘﻘﺮار ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺗﺪاوم ﺣﻴﺎت ﺳﺎزﻣﺎﻧﻲ )BCMS .( − ﺑﺮرﺳﻲ و ﭘﻴﺸﻨﻬﺎد ﻃﺮح ﻫﺎی ﻣﻄﺎﻟﻌﺎﺗﻲ و اﺟﺮاﻳﻲ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺑﺤﺮان در ﺑﺨﺶ ﺮﻳز ﻫﺎ ی ﺗﺨﺼﺼﻲ ﺳـﻴﻞ و ﻣﺨـﺎﻃﺮات درﻳﺎﻳﻲ، ﺑﺮق، آب و ﻓﺎﺿﻼب ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﻣﺮاﺣﻞ ﭼﻬﺎرﮔﺎﻧﻪ ﭼﺮﺧﻪ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺑﺤﺮان . − ﭘﻴﺸﻨﻬﺎد ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻫﺎی ﺳﺎﻟﻴﺎﻧﻪ و ﻣﻴﺎن ﻣﺪت ﻛﺎرﮔﺮوه و اﻋـﻼم آن ﺑـﻪ ﻣﺮاﺟـﻊ ذی رﺑـﻂ ﺟﻬـﺖ ﺗﺼـﻮﻳﺐ و ﺗﺨﺼـﻴﺺ اﻋﺘﺒﺎرات ﻻزم و ﺗﺒﺎدل ﻣﻮاﻓﻘﺖ ﻧﺎﻣﻪ ﻫﺎی ﻣﺮﺑﻮط . − ﭘﺸﺘﻴﺒﺎﻧﻲ، ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﻲ، ﻧﻈﺎرت، ﻣﺴﺘﻨﺪﺳﺎزی و ارزﻳﺎﺑﻲ اﻗﺪاﻣﺎت دﺳﺘﮕﺎه ﻫﺎ رﺑﻂ ذی ی در ﺧﺼﻮص ﻣﺮاﺣﻞ ﻣﺨﺘﻠـﻒ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺑﺤﺮان ) ﺑﻪ و ﮋهﻳ آﻣﺎد ﮔﻲ و ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ ( و اراﺋﻪ ﮔﺰارش ﺑﻪ وزﻳﺮ ﻧﻴﺮو و وزرای ﻣﺮﺑﻮط . − ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی و اﻳﺠﺎد ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﻲ ﻻزم ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی از ﺗﺪاﺧﻞ ﻣﺴﻮوﻟﻴﺖ ﻫﺎ و اﻧﺠﺎم ﻛﺎرﻫﺎی ﻣﻮازی و ﺗﻜﺮاری در ﻣﺮاﺣﻞ ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺑﺤﺮان در ﺑﺨﺶ ﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻛﺎرﮔﺮوه ﺳﻴﻞ و ﻣﺨﺎﻃﺮات درﻳﺎﻳﻲ، ﺑﺮق، آب و ﻓﺎﺿﻼب . − ﺣﺼﻮل ا ﻃﻤﻴﻨﺎن از اﻳﺠﺎد ﺑﺎﻧﻚ اﻃﻼﻋﺎت در ﻗﺎﻟﺐ ﺳﻴﺴﺘﻢ GIS و اﺗﺼﺎل ﺑﻪ ﺷﺒﻜﻪ ﻣﻠﻲ ﭘﻮرﺗﺎل ﺳﺎزﻣﺎن . − ﺑﺮرﺳﻲ اﺳﺘﻔﺎده از اﻣﻜﺎﻧﺎت ﻣﺎﻫﻮاره ا ی ﺟﻬﺖ اﻃﻼع از وﻗﻮع ﺣﻮادث اﺣﺘﻤﺎﻟﻲ از ﻃﺮﻳﻖ ﻛﺎرﮔﺮوه . − ارﺗﻘﺎ ﺳﺎﻣﺎﻧﺪﻫﻲ اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎ در ﻫﺎ ﺣﻮزه ی ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺑﺤﺮان و اﻣﺪاد و ﻧﺠﺎت ﻣﻄﺎﺑﻖ ﺑـﺎ اﺳـﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎ ﻦﻴﺑـ ی اﻟﻤﻠﻠـ ﻲ ﻣﻌﺘﺒﺮ و ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺗﻮﺳﻂ زﻳ ﺮﻛﺎرﮔﺮوه ﻫﺎ ی ﺗﺨﺼﺼﻲ ﺳﻴﻞ و ﻣﺨﺎﻃﺮات درﻳﺎﻳﻲ، ﺑﺮق، آب و ﻓﺎﺿﻼب . − ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﺒﺎدﻻت و ﻫﻤﻜﺎر ﻫﺎ ی ی دو ﻳﺎ ﭼﻨﺪ ﺟﺎﻧﺒﻪ ﺑـﺎ وزارت ﻛﺸـﻮر، ﺳـﺎزﻣﺎن و ﺳـﺎﻳﺮ دﺳـﺘﮕﺎه ﻫـﺎ ذی ی رﺑـﻂ در ﭼﺎرﭼﻮب ﻗﻮاﻧﻴﻦ و ﻣﻘﺮرات ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﺣﻤﺎﻳﺖ ﻋﻤﻠـﻲ و اﺛـﺮﺑﺨﺶ در ﺣﻮ ﻫـﺎ ﻪﺿـ ی ﺗﺨﺼﺼـﻲ ﺳـﻴﻞ و ﻣﺨـﺎﻃﺮات درﻳﺎﻳﻲ، ﺑﺮق، آب و ﻓﺎﺿﻼب ﻛﺸﻮر . − ﺑﺮرﺳﻲ و ﭘﻴﺸﻨﻬﺎد ﻫﺎ ﻃﺮح ی ﻣﻄﺎﻟﻌﺎﺗﻲ و اﺟﺮاﻳﻲ ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﻣﺮاﺣـﻞ ﭼﻬﺎرﮔﺎﻧـﻪ ﻣـﺪﻳﺮﻳﺖ ﺑﺤـﺮان در ﺣﻮ ﻫـﺎ ﻪﺿـ ی ﺗﺨﺼﺼﻲ ﺳﻴﻞ و ﻣﺨﺎﻃﺮات درﻳﺎﻳﻲ، ﺑﺮق، آب و ﻓﺎﺿﻼب ﺟﻬﺖ ﺑﻬﺒﻮد روش ، ﻫﺎ دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻫﺎ ، ﻗﻮاﻧﻴﻦ و ﻣﻘﺮرات . − ﺑﺮرﺳﻲ ﻋﻤﻠﻜﺮد ﻣﺠﺮﻳﺎن و ﻧﺎﻇﺮﻳﻦ در ﻣﺮاﺣﻞ ﭼﻬﺎرﮔﺎﻧﻪ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺑﺤﺮان و اراﺋﻪ ﮔـﺰارش ﻋﻤﻠﻜـﺮد، ﭘﻴﺸـﻨﻬﺎدات و راﻫﻜﺎرﻫﺎی ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺑﻪ ﻣﺴﻮوﻟﻴﻦ دﺳﺘﮕﺎه ﻫﺎ رﺑﻂ ذی ی . − اراﺋﻪ ﮔﺰارﺷﺎت ﺷﺶ ﻣﺎﻫﻪ در ﺧﺼﻮص اﻗﺪاﻣﺎت اﻧﺠﺎم ﺷﺪه ﻛﺎرﮔﺮوه ﺑﻪ وزرای ﻧﻴﺮو و ﻛﺸﻮر و دﻳﮕﺮ ﻛـﺎرﮔﺮوه ﻫـﺎ ی ﻋﻀﻮ ﻛﺎرﮔﺮوه . 194 31 / 05 / 94 راﻫﻨﻤﺎی ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ − اﻧﺠﺎم اﻣﻮر ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ دﺑﻴﺮﺧﺎﻧ ﻪ ﻛﺎرﮔﺮوه ﺳﻴﻞ و ﻣﺨﺎﻃﺮات درﻳﺎﻳﻲ، ﺑﺮق، آب و ﻓﺎﺿﻼب . ﻣﻄﺎﺑﻖ ﻣﺎده 5 آﻳﻴﻦ آﻳﻴﻦ ﻧﺎﻣﻪﻧﺎﻣﻪ ﻛﺎرﮔﺮوه ﺗﺨﺼﺼﻲ ﺳﻴﻞ و ﻣﺨﺎﻃﺮات درﻳﺎﻳﻲ ﺑﺮق ، و آب ، ﻓﺎﺿﻼب ﺑـﺎ ﻣﺴـﻮوﻟ ﻴﺖ وزارت ﻧﻴـﺮو در ﻣﺮاﺣﻞ ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺑﺤﺮان ﻛﺸﻮر، وﻇﺎﻳﻒ ﺗﺨﺼﺼﻲ زﻳﺮ را اﻧﺠﺎم ﺧﻮاﻫﺪ داد ]11 :[ ﻣﺮﺣﻠﻪ اول ﭘﻴﺶ : ﺑﻴﻨﻲ ﭘﻴﺶ و ﮔﻴﺮی − ﺣﺼﻮل اﻃﻤﻴﻨﺎن از اﻧﻄﺒﺎق ﻧﺤﻮه اﺣﺪاث و ﻧﮕﻬﺪاری ﺗﺎﺳﻴﺴ ﺎت، ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن و ﻫﺎ اﻣﻜﺎﻧﺎت وزارت ﻧﻴﺮو ﺑﺎ اﺻﻮل ﻓﻨﻲ و ﺿﻮاﺑﻂ ﺳﺎﺧﺖ در ﺳﺎز و ﺟﻬﺖ اﻳﻤﻦ ﺳﺎزی و ﺑﻬﺴﺎزی ﻟﺮزه و ای ﺑﻬﺮه از یﻣﻨﺪ ﺗﻜﻨﻮﻟﻮژی یﻫﺎ روزآﻣﺪ و ﺗﺠﺮﺑﻴﺎت ﺳﺎﻳﺮ ﻛﺸﻮرﻫﺎ اﻳﻦ در ﺧﺼﻮص . − ﺑﺮرﺳﻲ ﺗﺎﺳﻴﺴ و آب ﺎت ﺑﺮق، ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن و ﻫﺎ اﻣﻜﺎﻧﺎت ﻣﻮﺟﻮد دﺳﺘﮕﺎه رﺑﻂ ذی یﻫﺎ ﻧﻈﺮ از ﺷﺮاﻳﻂ اﻳﻤﻨﻲ و ﭘﻴﮕﻴﺮی در ﺟﻬﺖ اﻳﻤﻦ ﺳﺎزی و ﺑﻬﺴﺎزی ای ﻟﺮزه ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز ﺗﻮﺳﻂ ﺑﺨﺶ زﻳﺮ یﻫﺎ ﺗﺨﺼﺼﻲ . − ﺣﺼﻮل اﻃﻤﻴﻨﺎن از رﻋﺎﻳﺖ اﺻﻮل ﻓﻨﻲ و اﻳﻤﻨﻲ در ﺗﺎﺳﻴﺴ ﺎت، ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن ... و ﻫـﺎ واﺑﺴـﺘﻪ ﺑـﻪ ﺑﺨـﺶ یﻫـﺎ ﺳـﻴﻞ و ﻣﺨﺎﻃﺮات درﻳﺎﻳﻲ، ﺑﺮق، و آب ﻓﺎﺿﻼب و ﻫﺎ آن اﺳﺘﻔﺎده از ﺗﺠﺮﺑﻴﺎت ﻛﺸﻮرﻫﺎی ﭘﻴﺸﺮﻓﺘﻪ اﻳﻦ در ﺧﺼﻮص . − ﭘﻴﮕﻴﺮی و ﺣﺼﻮل اﻃﻤﻴﻨﺎن از رﻋﺎﻳﺖ اﺻﻮل اﻳﻤﻨﻲ در ﺣﻮزه ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ اﺟﺮاﻳﻲ و ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری وزارت ﻧﻴﺮو . − ﺟﻤﻊ آوری اﻃﻼﻋﺎت و اﻳﺠﺎد ﺑﺎﻧﻚ اﻃﻼﻋﺎﺗﻲ درﺑﺎره وﺿﻌﻴﺖ ﺑﺮوز ﺣﻮادث ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ ﻛﺎرﮔﺮوه و ارﺗﺒﺎط ﺳﻴﺴﺘﻤﻲ ﺑﺎ ﺑﺎﻧﻚ اﻃﻼ ﻋﺎت ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺑﺤﺮان . − ﺟﻤﻊ آوری آﻣﺎر و اﻃﻼﻋﺎت ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ وﻗﻮع ﺣﻮادث ﻃﺒﻴﻌﻲ ﻧﻴﺰ و اﻧﺴـﺎن ﺳـﺎز ﺑـﺰرگ، ﺑﺨـﺶ ﺳـﻴﻞ و ﻣﺨـﺎﻃﺮات درﻳﺎﻳﻲ، ﺑﺮق، و آب ﻓﺎﺿﻼب و ﺗﺠﺰﻳﻪ و ﺗﺤﻠﻴﻞ ﻧﺘﺎﻳﺞ ﻫﺎ آن ﺟﻬﺖ اﺳﺘﻔﺎده در یﻫﺎ ﻃﺮح ﺟﺪﻳﺪ . − ﺗﻬﻴﻪ ﻃﺮح ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮ ﺑﺨﺶ ی یﻫﺎ ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻛﺎرﮔﺮوه ﺑﺎ ﻫﻤﻜﺎری زﻳﺮﻛﺎر یﻫﺎ ﮔﺮوه ﺗﺨﺼﺼﻲ و دﺳﺘﮕﺎه رﺑﻂ ذی یﻫﺎ . − ﺑﺮرﺳﻲ و ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﺗﺠﺮﺑﻴﺎت و اﻗﺪاﻣﺎت ﺳـﺎﻳﺮ ﻛﺸـﻮرﻫﺎی دﻧﻴـﺎ در ﺟﻬـﺖ ﭘﻴﺸـﮕﻴﺮی از وﻗـﻮع ﺣـﻮادث ﻃﺒﻴﻌـﻲ و اﻧﺴﺎن در ﺳﺎز زﻣﻴﻨﻪ ﺳﻴﻞ و ﻣﺨﺎﻃﺮات درﻳﺎﻳﻲ، ﺑﺮق، و آب ﻓﺎﺿﻼب ﻛﺎر ﺑﻪ و ﮔﻴﺮی ﻣﻮارد ﻣﻮرد ﻟﺰوم . − ﭘﻴﮕﻴﺮی و ﺣﺼﻮل اﻃﻤﻴﻨﺎن ﺟﻬﺖ اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻮﺛﺮ از اﻧﻮاع ﻴﻤﻪﺑ و ﻫﺎ ﺗﺴﻬﻴﻼت اﻋﺘﺒﺎری ﺑﺨﺶ در ﺳﻴﻞ و ﻣﺨﺎﻃﺮات درﻳﺎﻳﻲ، ﺑﺮق، و آب ﻓﺎﺿﻼب در ارﺗﺒﺎط ﺑﺎ ﺧﺴﺎرات ﻧﺎﺷﻲ از ﺣﻮادث . ﻣﺮﺣﻠﻪ دوم : آﻣﺎدﮔﻲ − ﺗﻬﻴﻪ ﻃﺮح ﺟﺎﻣﻊ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺣﻮادث ﻃﺒﻴﻌﻲ و اﻧﺴﺎن ﺳﺎز ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ ﺳﻴﻞ و ﻣﺨﺎﻃﺮات درﻳﺎﻳﻲ، ﺑﺮق، آب و ﻓﺎﺿﻼب و ﻃﺮح ﺗﻔﺼﻴﻠﻲ ﻫ ﺮ ﻧﻮع ﺣﺎدﺛﻪ و ﺗﻬﻴﻪ و ﺗﺪ وﻳﻦ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﺳﺎﻻﻧﻪ و ﻧﻴﺰ ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ رﻳﺴﻚ ﺣﻮادث ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ ﻛﺎرﮔﺮوه . − ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺳﺎزﻣﺎن ﻫﺎ ی ﻫﻤﻜﺎر، ﭘﺸﺘﻴﺒﺎن و ﺟﺎﻧﺸﻴﻦ در اﻣﻮر ﺳﻴﻞ و ﻣﺨﺎﻃﺮات درﻳﺎﻳﻲ، ﺑـﺮق، آب و ﻓﺎﺿـﻼب در ﻫـﺮ ﻳﻚ از زﻳﺮ ﺑﺨﺶ ﻫﺎ ی ﻣﺮﺑﻮط در ﻣﺮاﺣﻞ آﻣﺎدﮔﻲ و ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ ﺑﺎ ﺑﺤﺮان و ﺗﺼﻮﻳﺐ . ﻫﺎ آن − ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺳﺎﺧﺘﺎر و ﺷﺮح وﻇﺎﻳﻒ ﻚﻳﺮ ﻫ از ﻣﺪﻳﺮان و ﭘﺮﺳﻨﻞ ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز ﻫﻨﮕﺎم وﻗﻮع ﺣﻮادث و آﻣﻮزش آﻧﺎن در اﻣﻮر ﺳﻴﻞ و ﻣﺨﺎﻃﺮات درﻳﺎﻳﻲ، ﺑﺮق، آب و ﻓﺎﺿﻼب . ﻓﺼﻞ دﻫﻢ- ﺳﺘﺎد ﺖﻳﺮﻳﻣﺪ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ 31 / 05 / 94 195 − ﭘﻴﮕﻴﺮی و ﺣﺼﻮل اﻃﻤﻴﻨﺎن از اراﺋﻪ آﻣﻮزش ﻫﺎ ی ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ ﺑﺤﺮان ﻫﺎ ی اﻣﻮر ﺳﻴﻞ و ﻣﺨﺎﻃﺮات درﻳﺎﻳﻲ، ﺑـﺮق، آب و ﻓﺎﺿﻼب ﺑﻪ ﻣﺪﻳﺮان، ﭘﺮﺳﻨﻞ ﻛﺎرﮔﺮوه، زﻳ ﺮﻛﺎر یﻫﺎ ﮔﺮوه ﺗﺨﺼﺼﻲ و ﻣﺮدم و ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی ﺟﻬﺖ ﺗـﺪوام آﻣـﻮزش، در ارﺗﺒﺎط ﺑﺎ ﭼﮕﻮﻧﮕﻲ ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ و ﭘﻴﺸﮕﻴﺮی از وﻗﻮع ﺑﺤﺮان ﻫﺎ و ﻧﻴﺰ ﻣﻘﺎﺑﻠـﻪ ﺑـﺎ آن، ﺗﻮﺳـﻂ واﺣـﺪﻫﺎ ی ﻣﺴـﻮول در وزارت ﻧﻴﺮو، دﺳﺘﮕﺎه ﻫﺎ رﺑﻂ ذی ی و ﺳﺎﻳﺮ زﻳﺮ ﺑﺨﺶ ﻫﺎ ی ﻣﺮﺑﻮط . − ﮔﺮدآوری و ﺑﺮرﺳﻲ ﻫﺎ ﻃﺮح ی ﺑﻪ اﺟﺮا در آﻣﺪه در ﺳﺎﻳﺮ ﻛﺸﻮرﻫﺎ و ﺑﻮﻣﻲ ﺳﺎزی و اﺳﺘﻔﺎده از ﻣﻮارد ﻣﻄﻠﻮب . ﻫﺎ آن − ،اﻳﺠﺎد ﺑﺎﻧﻚ اﻃﻼﻋﺎﺗﻲ ﭘﺮﺳﻨﻞ، اﻣﺎﻛﻦ، ﺗﺠﻬﻴﺰات و ﺳﺎﻳﺮ اﻣﻜﺎﻧﺎت ﺑﺎﻟﻔﻌﻞ و ﺑﺎﻟﻘﻮه در اﻣﻮر ﺳﻴﻞ و ﻣﺨﺎﻃﺮات درﻳﺎﻳﻲ ﺑﺮق، آب و ﻓﺎﺿﻼب ﻛﻪ در ﺣﻮادث ﻃﺒﻴﻌﻲ و اﻧﺴﺎن ﺳﺎز در ﻛﺸﻮر ﻣﻮﺟﻮد و ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز اﺳﺖ . − اﻳﺠﺎد ﻧﻈﺎم ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺟﺎﻣﻊ اﻃﻼﻋﺎت ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﻫﺸﺪار ﺑﻪ ﻣﻮﻗﻊ و اﻃﻼع رﺳﺎﻧﻲ آﻧﻲ و دﻗﻴﻖ و ﺑﻪ ﻫﻨﮕـﺎم در زﻣـﺎن وﻗﻮع ﺣﺎدﺛﻪ . − ﭘﻴﮕﻴﺮی اﻳﺠﺎد اﺗﺎق اﻣﻦ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺑﺤﺮان در ﺳـﺘﺎد و ﺷـﺮﻛﺖ و ﻫـﺎ ﺳـﺎزﻣﺎن ﻫـﺎ ی ﺗﺎﺑﻌـﻪ وزارت ﻧﻴـﺮو در ﻣﺮﻛـﺰ و واﺣﺪﻫﺎ ی اﺳﺘﺎﻧﻲ . − ﺣﺼﻮل اﻃﻤﻴﻨﺎن از ﺗﻬﻴﻪ اﻣﻜﺎﻧﺎت ارﺗﺒﺎﻃﻲ و اﻳﺠﺎد زﻳﺮ ﺳﺎﺧﺖ ﻫﺎ ی ﻣﺮﺑﻮط ﺟﻬﺖ ﺑﺮﻗﺮاری ارﺗﺒﺎط ﻣﻮﺛﺮ ﺑـﺎ ﻣـﺪﻳﺮان ﺑﺤﺮان در ﻫﻨﮕﺎم ﺑﺮوز ﺣﺎدﺛﻪ − ﺗﻘﻮﻳﺖ آﻣﺎدﮔﻲ و ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻧﻮع و ﻣﻴﺰان ﻣﻨﺎﺑﻊ ) اﻣﻜﺎﻧﺎت و ﺗﺠﻬﻴﺰات ( ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز در ﻫﻨﮕﺎم ﺑﺮوز ﺑﺤﺮان ﻫﺎ ی ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑـﺎ اﻣﻮر ﺳﻴﻞ و ﻣﺨﺎﻃﺮات درﻳﺎﻳﻲ، ﺑﺮق، آب و ﻓﺎﺿﻼب ﺟﻬﺖ اﺟﺮای ﺳـﺮﻳﻊ و ﻣـﻮﺛﺮ ﻋﻤﻠﻴـﺎت ﻣﻘﺎﺑﻠـﻪ ﺑـﺎ ﺑﺤـﺮان در ﺑﺨﺶ ﻫﺎ ی دوﻟﺘﻲ و ﺧﺼﻮﺻﻲ و ﭘﻴﮕﻴﺮی ﺟﻬﺖ ﺗﻬﻴﻪ ﻫﺎ آن ﺗﻮﺳﻂ دﺳﺘﮕﺎه ﻫﺎ ی ﻣﺴﻮول . − ﺑﺮرﺳﻲ اﻫﺪاف، ﺗﺼﻮﻳﺐ ﺳﻨﺎرﻳﻮ و ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی ﺟﻬﺖ ﺑﺮﮔﺰاری ﻣﺎﻧﻮرﻫﺎی دور ﻣﻴﺰی، ﻋﻤﻠﻴـﺎﺗﻲ و ﻓﺼـﻠ ﻲ در زﻣﻴﻨـﻪ اﻣﻮر ﺳﻴﻞ و ﻣﺨﺎﻃﺮات درﻳﺎﻳﻲ، ﺑﺮق، آب و ﻓﺎﺿﻼب و ﺑﺎزﻧﮕﺮی ﻧﺘﺎﻳﺞ ﺣﺎﺻﻞ از ﻧﻈﺎرﺗﻬﺎی اﻧﺠﺎم ﺷـﺪه ﺑـﺎ روﻳﻜـ ﺮد ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺑﺤﺮان . − ﺗﺪوﻳﻦ ﺿـﻮاﺑﻂ ﻣﺮﺑـﻮط ﺑـﻪ ﺗﻌﻴـﻴﻦ ﺳـﻄﻮح ﺣﺎﻟـﺖ اﺿـﻄﺮار و ﺷـﻴﻮه اﻋـﻼم ﺑﺤـﺮان ﻫـﺎ ی ﻧﺎﺷـﻲ از ﺣـﻮادث در زﻳ ﺮﻛﺎر ﻫﺎ ﮔﺮوه ی ﺗﺨﺼﺼﻲ ﺳﻴﻞ و ﻣﺨﺎﻃﺮات درﻳﺎﻳﻲ، ﺑﺮق، آب و ﻓﺎﺿـﻼب و ﺗﻨﻈـﻴﻢ ﮔﺰارﺷـﺎت ﻣﺎﻫﻴﺎﻧـﻪ از وﻗـﻮع ﺣﻮادث ﺑﻪ ﺗﻔﻜﻴﻚ ﺑﺨﺶ ﻫﺎ ی ﻣﺨﺘﻠﻒ . − ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ و ﺗﻌﻴﻴﻦ راه ﻫﺎ ﺣﻞ ی ﺟﺎﻳﮕﺰ ﻳﻦ در ﻫﻨﮕﺎم ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ ﺑﺎ ﺑﺤﺮان ﻫﺎ ی ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ ﺳﻴﻞ و ﻣﺨﺎﻃﺮات درﻳـﺎﻳﻲ، ﺑـﺮق، آب و ﻓﺎﺿﻼب از ﻃﺮﻳﻖ ﺑﺨﺶ ﺮﻳز از ﻚﻳﻫﺮ ﻫﺎ ی ﻣﺮﺗﺒﻂ . − ﺣﺼﻮل اﻃﻤﻴﻨﺎن از ﺗﻨﻈﻴﻢ ﺑﺮ ﻫﺎ ﻧﺎﻣﻪ ی ﺳﺎﻟﻴﺎﻧﻪ وزارت ﻧﻴﺮو در ﻗﺎﻟﺐ ﻫﺎ ﻃﺮح ی ﻛﻮﺗﺎه ﻣﺪت، ﻣﻴﺎن ﻣﺪت و ﺑﻠﻨﺪ ﻣﺪت ﺑﻪ ﻫﻤﺮاه ﺑﺮآورد اﻋﺘﺒﺎرات ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز ﺟﻬﺖ اﺟﺮای ﻣﺮاﺣﻞ ﭼﻬﺎرﮔﺎﻧﻪ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺑﺤﺮان و اراﺋﻪ آن ﺑﻪ ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺑﺤﺮان ﻛﺸﻮر 196 31 / 05 / 94 راﻫﻨﻤﺎی ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ − ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی و ﻧﻴﺰ ﭘﻴﮕﻴﺮی در اراﺋﻪ آﻣﻮزش ﻫﺎ ی ﻻزم ﺑﻪ ﻣﺮدم و ﻛﺎرﺑﺮان ﺑﺨﺶ ﺳﻴﻞ و ﻣﺨـﺎﻃﺮات درﻳـﺎﻳﻲ، ﺑـﺮق، آب و ﻓﺎﺿﻼب در ارﺗﺒﺎط ﺑﺎ ﭼﮕﻮﻧﮕﻲ ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ و ﭘﻴﺸﮕﻴﺮی از وﻗﻮع ﺑﻼﻳﺎ و ﻧﻴﺰ ﻣﻘﺎﺑﻠـﻪ ﺑـﺎ آن ﺗﻮﺳـﻂ واﺣـﺪﻫﺎ ی ﻣﺴﻮول در وزارت، دﺳﺘﮕﺎه، ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻄﺒﻮع و ﺳﺎﻳﺮ ﺑﺨﺶ ﺮﻳز ﻫﺎ ی ﻣﺮﺑﻮط . − ﺗﻬﻴﻪ و اﺑﻼغ دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻫﺎی ﻧﺤﻮه اﻧﺠﺎم اﻗﺪاﻣﺎت اﺿﻄﺮاری و اﺣﺘﻴﺎﻃﻲ در ﻫﻨﮕﺎم وﻗﻮع و ﻳﺎ اﺣﺘﻤﺎل وﻗﻮع ﺣﻮادث ﺑﻪ دﺳﺘﮕﺎه ﻫﺎی رﺑﻂ ذی و ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی ﻣﺪون ﺟﻬﺖ ﺑﺎزﻧﮕﺮی ﻣﺴﺘﻤﺮ اﻗﺪاﻣﺎت، دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ و ﻫﺎ روش ﻫﺎ ی اﺟﺮاﻳﻲ . − اﺗﺨﺎذ ﺗﻤﻬﻴﺪات ﻻزم در ﺗﺎﻣﻴﻦ و ﻧﮕﻬﺪاری ﻣﻨﺎﺑﻊ ) اﻣﻜﺎﻧـﺎت و ﺗﺠﻬﻴـﺰات ( ، ﺗﻬﻴـﻪ دﺳـﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻫـﺎ ی ﺑﻬـﺮه ﻣﻨـﺪ ی ازﻣﻨﺎﺑﻊ ﺑﺎ اﺣﺼﺎ ﺻﻼﺣﻴﺖ ﻫﺎ ی ﻗﺎﻧﻮﻧﻲ اﻣﻜﺎﻧﺎت وﺗﺠﻬﻴﺰات ﺗﺎﻣﻴﻦ آب و ﺑﺮق در ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺑﺤﺮان . − ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﻲ درﺟﻬﺖ اﻳﺠﺎد ﻓﺮﻣﺎﻧﺪﻫﻲ واﺣﺪ درﺑﺨﺶ ﻫﺎی ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺮای آﻣﺎدﮔﻲ داﺋـﻢ و اﻗـﺪام ﻣـﻮﺛﺮ در ﻫﻨﮕـﺎم ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ ﺑﺎ ﺑﺤﺮان . − ﻃﺮاﺣﻲ ﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎی ﻣﺪﻳﺮﻳﺘﻲ ﻣﺮاﺣﻞ ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ، ﺑﺎزﺳﺎزی و ﭘﻴﺸﮕﻴﺮی اﻣﻮر ﺳﻴﻞ و ﻣﺨـﺎﻃﺮات درﻳـﺎﻳﻲ، ﺑـﺮق، آب و ﻓﺎﺿﻼب در ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺑﺤﺮان ﺑﺎ ﺑﻬﺮه ﮔﻴﺮ ی از اﺻﻮل ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ ﻓﺮﻣﺎﻧﺪﻫﻲ ﺣﺎدﺛﻪ . − ﺗﻬﻴﻪ ﻧﻈﺎﻣﻨﺎﻣﻪ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺑﺤﺮان وزارت ﻧﻴﺮو وﺳﺎﺧ ﺘﺎر ﻣﺠﺎزی ﻧﻴﺮوی اﻧﺴﺎﻧﻲ درزﻣﺎن ﺑﺤﺮان . ﻣﺮﺣﻠﻪ ﺳﻮم : ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ − اﻃﻤﻴﻨﺎن از رﻋﺎﻳﺖ ﻛﻠﻴﻪ ﻧﻜﺎت اﻳﻤﻨﻲ در ﻫﻨﮕﺎم ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﺣﻔﻆ ﺟﺎن و ﺳﻼﻣﺖ ﺟﺴﻤﻲ، رواﻧﻲ و اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ ﻛﺎرﻛﻨﺎن رﺳﻤﻲ و داوﻃﻠﺐ اﻣﻮر ﺳﻴﻞ و ﻣﺨﺎﻃﺮات درﻳﺎﻳﻲ، ﺑﺮق، آب و ﻓﺎﺿﻼب در ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺑﺤﺮان . − ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﻲ و ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ی رﻳﺰ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر رﻋﺎﻳﺖ ﻛﻠﻴﻪ ﻧﻜﺎت اﻳﻤﻨﻲ در ﻫﻨﮕﺎم ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ ﺑﻪ ﻧﺤﻮی ﻛﻪ ﻋﻤﻠﻴﺎت ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ ﺑﺎ ﺑﺤﺮان د ر اﻣﻮر ﺳﻴﻞ و ﻣﺨﺎﻃﺮات درﻳﺎﻳﻲ، ﺑﺮق، آب و ﻓﺎﺿﻼب ﺧﻄﺮ ﺟﺪﻳﺪی ﺑﺮ ﺳﺎﻛﻨﺎن ﻣﻨﻄﻘﻪ آﺳﻴﺐ دﻳﺪه وارد ﻧﻜﻨﻨﺪ . − ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﺗﺎﻣﻴﻦ آب و ﺑﺮق در ﺷﺮاﻳﻂ ﺑﺤﺮاﻧﻲ ﺟﻬﺖ ﻣﺮاﻛﺰ اﺳﻜﺎن ﻣﻮﻗﺖ . − ﺛﺒ ﺖ و ﻣﺴﺘﻨﺪﺳﺎز ی ﺗﺠﺮﺑﻴﺎت ﺣﺎﺻﻞ از ﺗﺎﻣﻴﻦ آب و ﺑﺮق در ﺷﺮاﻳﻂ ﺑﺤﺮان و ﺗﺠﺰﻳﻪ وﺗﺤﻠﻴﻞ وﺗﺪوﻳﻦ اﻗـﺪاﻣﺎت و روش ﻫﺎ ی اﺻﻼﺣﻲ . − اﻃﻼع رﺳﺎﻧﻲ ﺳﺮﻳﻊ و ﺑﻪ ﻣﻮﻗﻊ از وﻗﻮع ﻫﺮ ﻧﻮع ﺣﺎدﺛﻪ ﺑﻪ ﻣﺪﻳﺮان ﻣﺴﻮول ﺑﺨﺶ ﺮﻳز در ﻫﺎ ی ﻣﺮﺑﻮط و اراﺋﻪ اﺧﺒـﺎر و اﻃﻼﻋﺎت ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ روﻳﺪادﻫﺎ و اﻗﺪاﻣﺎت اﻧﺠﺎم ﺷﺪه ﺑﻪ ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺑﺤﺮان ﻛﺸﻮر ﺑﺮ ﺣﺴﺐ ﺿﺮورت ﺗـﺎ ﭘﺎﻳـﺎن ﻣﺮﺣﻠﻪ اﻣﺪاد و ﻧﺠﺎت . − ﻫﺪاﻳﺖ و ﻧﻈﺎرت ﺑﺮ ﺗﺮﻣﻴﻢ ﺳﺮﻳﻊ ﺗﺎﺳﻴﺴ ﺎت و ﺗﺠﻬﻴﺰات آﺳﻴﺐ دﻳﺪه ﺗﻮﺳﻂ ﺑﺨﺶ ﺮﻳز از ﻚﻳﻫﺮ ﻫﺎ ی ﻣﺮﺗﺒﻂ . − ﺮﻴﮔﻛﺎر ﺑﻪ ی ﻛﻞ اﻣﻜﺎﻧﺎت دوﻟﺘﻲ و ﺧﺼﻮﺻﻲ در ﻫﻨﮕﺎم ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ ﺑﺎ ﺑﺤﺮان ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ اﺑﻼغ رﻳﻴﺲ ﺳـﺎزﻣﺎن ﻣـﺪﻳﺮﻳ ﺖ ﺑﺤﺮان ﻛﺸﻮر . − ﺣﺼﻮل اﻃﻤﻴﻨﺎن از ﺗﺸﻜﻴﻞ ﻛﻤﻴﺴﻴﻮن ﻫﺎی ﺗﺨﺼﺼﻲ ﺟﻬﺖ اﻋﺰام ﻫﺎ ﮔﺮوه ی ارزﻳﺎﺑﻲ ﻋﻤﻠﻜﺮد ﻣﺪﻳﺮان و ﻫـﺎ ﭗﻴ اﻛ ی ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ ﺑﺎ ﺑﺤﺮان در ﺑﺨﺶ ﻫﺎ ی ﺳﻴﻞ و ﻣﺨﺎﻃﺮات درﻳﺎﻳﻲ، ﺑﺮق، آب و ﻓﺎﺿﻼب . ﻓﺼﻞ دﻫﻢ- ﺳﺘﺎد ﺖﻳﺮﻳﻣﺪ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ 31 / 05 / 94 197 − درﻳﺎﻓﺖ ﮔﺰارش ﻫﺎ ی ارزﻳﺎﺑﻲ از ﻛﻤﻴﺴﻴﻮن ﻫﺎی ﺗﺨﺼﺼﻲ و اﺑﻼغ ﻧﻘﺎط ﺿﻌﻒ اﺣﺘﻤـﺎﻟﻲ ﻣـﺪﻳﺮان ﺮﻳـ ز ﺑﺨـﺶ ﻫـﺎ ی ﻣﺮﺑﻮط در ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺑﺤﺮان اﻣﻮر ﺳﻴﻞ و ﻣﺨﺎﻃﺮات درﻳﺎﻳﻲ، ﺑﺮق، آب و ﻓﺎﺿﻼب و ﭘﻴﮕﻴـﺮی و ﻧﻈـﺎرت ﺟﻬـﺖ رﻓـﻊ ﻫﺎ آن در ﺣﻴﻦ ﻋﻤﻠﻴﺎت . − ﺑﺮآورد اوﻟﻴﻪ ﺧﺴﺎرات رﻳﺎﻟﻲ وارد ﺷﺪه ﺑﻪ ﺗﺎﺳﻴﺴ ﺎت ﺑﺮق، آب و ﻓﺎﺿﻼب و اﻋﻼم آن ﺑﻪ ﺳـﺎزﻣﺎن ﻣـﺪﻳﺮﻳﺖ ﺑﺤـﺮان ﻛﺸﻮر در 12 ﺳﺎﻋﺖ ﭘﺲ از وﻗﻮع ﺣﺎدﺛﻪ و ار ﺳﺎل ﮔﺰارﺷﺎت ﺗﻜﻤﻴﻠﻲ آن در ﺳﻄﺢ ﻣﻠﻲ . − ﺗﺪوﻳﻦ ﺑﺮ ﻫﺎ ﻧﺎﻣﻪ ی ﺟﺎﻣﻊ ﻋﻠﻤﻲ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﺑﺎزﺳﺎزی اﺻﻮﻟﻲ و ﻓﻨﻲ ﻣﻨﺎﻃﻖ آﺳﻴﺐ دﻳﺪه در ﺑﺨﺶ ﺳﻴﻞ و ﻣﺨـﺎﻃﺮات درﻳﺎﻳﻲ، ﺑﺮق، آب و ﻓﺎﺿﻼب . ﻣﺮﺣﻠﻪ ﭼﻬﺎرم : ﺑﺎزﺳﺎزی و ﺑﺎزﺗﻮاﻧﻲ − اﺧﺬ ﮔﺰارش ﻫﺎ ﮔﺮوه ی ﻣﺴﺘﻨﺪﺳﺎزی ﺗﺨﺼﺼﻲ و ﺗﺠﺰﻳﻪ و ﺗﺤﻠﻴﻞ دﻻﻳﻞ ﺗﺨﺮﻳﺐ و آﺳﻴﺐ دﻳﺪن ﺗﺎﺳﻴﺴ ﺎت ﻣﻮﺟﻮد و در ﺻﻮرت ﻟﺰوم ﭘﻴﮕﻴﺮی ﺟﻬﺖ اﻧﺠﺎم اﺻﻼﺣﺎت ﻻزم در ﻃﺮاﺣﻲ، اﺟﺮا، ﻧﻈﺎرت و ﻧﮕﻬﺪاری ﺗﺎﺳﻴﺴـ ﺎت آﺑﺮﺳـﺎﻧﻲ، ﺑﺮق رﺳﺎﻧ ﻲ، دﻓﻊ ﻓﺎﺿﻼب و ﻣﻬﺎر ﺳﻴﻼب . − ﺣﺼﻮل اﻃﻤﻴﻨﺎن از ﺑـﻪ ﻛـﺎر ﮔﻴﺮی ﻣـﻮاد، ﻣﺼـﺎﻟﺢ و ﺗﺠﻬﻴـﺰات اﺳـﺘﺎﻧﺪارد ﺟﻬـﺖ ﺑﺎزﺳـﺎزی ﺗﺎﺳﻴﺴـ ﺎت آﺑﺮﺳـﺎﻧﻲ، ﺑﺮق رﺳﺎﻧ ﻲ، دﻓﻊ ﻓﺎ ﺿﻼب و ﻣﻬﺎر ﺳﻴﻼب . − ﺣﺼﻮل اﻃﻤﻴﻨﺎن از ﺑﻪ ﻛﺎرﮔﻴﺮی ﻛﺎرﮔﺮان دارای ﻣﻬـﺎرت ﻓﻨـﻲ در ﺑﺎزﺳـﺎزی ﺳـﺎﺧﺘﻤﺎن ، ﻫـﺎ ﺗﺎﺳﻴﺴـ ﺎت آﺑﺮﺳـﺎﻧﻲ، ﺑﺮق رﺳﺎﻧ ﻲ، دﻓﻊ ﻓﺎﺿﻼب و ﻣﻬﺎر ﺳﻴﻼب و ﺳﺎﻳﺮ ﺗﺠﻬﻴﺰات واﺑﺴﺘﻪ ﺑﻪ وزارت ﻧﻴﺮو . − ﺑﺮرﺳﻲ ﻧﻘﺎط ﻗﻮت ﻗﺎﺑﻞ ﺑﻬﺒﻮد در ﻋﻤﻠﻴﺎت ﻣﻘﺎﺑﻠـﻪ ﺑـﺎ ﺣـﻮادث و ﺑﺮﻧﺎﻣـﻪ رﻳـﺰی ﺟﻬـﺖ اﻗـ ﺪاﻣﺎت اﺻـﻼﺣﻲ و اراﺋـﻪ ﭘﻴﺸﻨﻬﺎدات ﻻزم در زﻣﻴﻨﻪ اﺻﻼح ﻗﻮاﻧﻴﻦ و ﻣﻘﺮرات ﻣﺮﺑﻮط در ﺻﻮرت ﻧﻴﺎز . − ﭘﻴﮕﻴﺮی ﺗﺎﻣﻴﻦ ﻣﻨﺎﺑﻊ و اﺧﺬ اﻋﺘﺒﺎرات ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز ﺗﻮﺳﻂ ﻣﺮاﺟﻊ ﻣﺴﻮول ﺟﻬﺖ ﺑﺎزﺳﺎزی ﺗﺎﺳﻴﺴ ﺎت آﺳﻴﺐ دﻳﺪه . − ﭘﻴﮕﻴﺮی ﻣﻌﺎﻟﺠﻪ و ﺑﺎزﺗﻮاﻧﻲ ﻧﻴﺮوﻫﺎی اﻧﺴﺎﻧﻲ ﺑﺨﺶ ﻫﺎ ی ﺻﻨﻌﺖ آب ﺑﺮق و زﻳﺮﻣﺠﻤﻮﻋﻪ وزا رت ﻧﻴﺮو ﻛﻪ در اﺛﺮ وﻗﻮع ﺣﻮادث دﭼﺎر ﺧﺴﺎرات ﺑﺪﻧﻲ و ﻣﺎﻟﻲ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . − ﺣﺼﻮل اﻃﻤﻴﻨﺎن از ﺖﻳ رﻋﺎ ﻧﻜﺎت اﻳﻤﻨﻲ، ﻓﻨﻲ و اﺟﺮاﻳﻲ ﻛﻪ ﻣﻮﺟﺐ ﻛـﺎﻫﺶ ﺣﺠـﻢ ﻋﻤﻠﻴـﺎت ﺑﺎزﺳـﺎزی ﺗﺎﺳﻴﺴـ ﺎت آﺑﺮﺳﺎﻧﻲ، ﺑﺮق رﺳﺎﻧ ﻲ، دﻓﻊ ﻓﺎﺿﻼب و ﻣﻬﺎر ﺳﻴﻼب ﺷﺪه و اﻧﻌﻜﺎس آن ﺑﻪ ﺳﺎزﻣﺎن ﻣـﺪﻳﺮﻳﺖ ﺑﺤـﺮان ﻛﺸـﻮر ﺟﻬـﺖ ﺑﻬﺮه ﮔﻴﺮ ی در ا ﻣﺮ ﺑﺎزﺳﺎزی − ﺣﺼﻮل اﻃﻤﻴﻨﺎن از ﺗﻮﺟﻪ ﻫﺎ ﭗﻴ اﻛ ی ﺑﺎزﺳﺎزی ﺑﻪ ﺷﺮاﻳﻂ ﺟﺪﻳﺪ و رﻋﺎﻳﺖ آﺧﺮﻳﻦ اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎی اﻳﻤﻨﻲ و ﺑﺎزﺳـﺎزی ﻛﻪ ﻋﺪم ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻫﺎ آن ﺑﺎﻋﺚ از دﺳﺖ رﻓﺘﻦ ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻣﺎﻟﻲ و اﻣﻜﺎﻧﺎت ﻳ ﺶﻳ اﻓﺰا ﺎ ﺧﺴﺎرات ﻣﻲ ﺎنﻳ و ز ﮔﺮدد . − اﻧﺠﺎم ﺗﻤﻬﻴﺪات ﻣﻮرد ﻧ در ﺎزﻴ ﺗﺎﻣﻴﻦ ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻻزم ﺟﻬﺖ اﻳﺠﺎد ﻳ ﺎ ﺑﺎزﺳﺎز ی ﺗﺎﺳﻴﺴـ ﺎت آﺑﺮﺳـﺎﻧﻲ، ﺑـﺮق رﺳـﺎﻧ ﻲ، دﻓـﻊ ﻓﺎﺿﻼب و ﻣﻬﺎر ﺳﻴﻼب ﻣﻄﺎﺑﻖ آﺧﺮﻳﻦ اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎی ﻣﺮﺑﻮط . 198 31 / 05 / 94 راﻫﻨﻤﺎی ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ 10 - 6 - ﻛﻤﻴﺘﻪ ﻫﺎی ﻓﻨﻲ ﻓﺮﻋﻲ ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺑﺤﺮان ﻛﺸﻮر دارای ﭼﻬﺎرده ﻛﺎرﮔﺮوه ﺗﺨﺼﺼﻲ و ﻋﻤﻠﻴﺎﺗﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ ﻛﺎرﮔﺮوه ﺳﻴﻞ و ﻣﺨﺎﻃﺮات درﻳـﺎﻳﻲ، ﺑﺮق، آب و ﻓﺎﺿﻼب ﺑﺎ ﻣﺴﻮوﻟ ﻴﺖ وزارت ﻧﻴﺮو و رﻳﺎ ﺳﺖ ﻣﻌﺎون ﻣﺮﺑﻮط در آن وزارت ﺧﺎﻧﻪ ﻳﻜﻲ از ﻛﺎر ﻫـﺎ ﮔﺮوه ی آن ﻣـﻲ ﺑﺎﺷـﺪ . ﻛﺎر یﻫﺎ ﮔﺮوه ﺗﺨﺼﺼﻲ و ﻋﻤﻠﻴﺎﺗﻲ ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺑﺤﺮان ﻛﺸﻮر ﺑﻪ ﺷﺮح زﻳﺮ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ ]9[: − ﻛﺎرﮔﺮوه ﻣﺨﺎﺑﺮات و ارﺗﺒﺎﻃﺎت ﺑﺎ ﻣﺴﻮوﻟﻴﺖ وزارت ارﺗﺒﺎﻃﺎت و ﻓﻨﺎوری اﻃﻼﻋﺎت و رﻳﺎﺳﺖ ﻣﻌﺎون ﻣﺮﺑﻮط در آن وزارت . − ﻛﺎرﮔﺮوه ﺑﻬﺪ اﺷﺖ و درﻣﺎن ﺑﺎ ﻣﺴﻮوﻟﻴﺖ وزارت ﺑﻬﺪاﺷﺖ، درﻣﺎن و آﻣﻮزش ﭘﺰﺷﻜﻲ و رﻳﺎﺳﺖ ﻣﻌﺎون ﻣﺮﺑﻮط در آن وزارت . − ﻛﺎرﮔﺮوه ﺧﺸﻜﺴﺎﻟﻲ، ﺳﺮﻣﺎزدﮔﻲ و ﻣﺨﺎﻃﺮات ﻛﺸﺎورزی ) زراﻋﺖ، ﺑﺎﻏﺪاری، داﻣﺪاری، آﺑﺰﻳﺎن و ﻃﻴﻮر ( ﺑﺎ ﻣﺴﻮوﻟﻴﺖ وزارت ﺟﻬﺎد ﻛﺸﺎورزی و رﻳﺎﺳﺖ ﻣﻌﺎون ﻣﺮﺑﻮط در آن وزارت . − ﻛﺎرﮔﺮوه ﺣﻤﻞ و ﻧﻘ ﻞ، ﺷﺮﻳﺎن ﻫﺎی ﺣﻴﺎﺗﻲ، ﺑﻼﻳﺎی ﺟﻮی و ﻃﻮﻓﺎن ﺑﺎ ﻣﺴﻮوﻟﻴﺖ وزارت راه و ﺷﻬﺮﺳـﺎزی و رﻳﺎﺳـﺖ ﻣﻌﺎون ﻣﺮﺑﻮط در آن وزارت . − ﻛﺎرﮔﺮوه ﺗﺸﻜﻞ ﻫﺎی ﻣﺮدم ﻧﻬﺎد ﺑﺎ ﻣﺴﻮوﻟﻴﺖ وزارت ﻛﺸﻮر و رﻳﺎﺳﺖ ﻣﻌﺎون اﻣﻮر اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ، ﻓﺮﻫﻨﮕـﻲ و ﺷـﻮراﻫﺎی وزارت ﻛﺸﻮر . − ﻛﺎرﮔﺮوه ﺑﻴﻤﻪ، ﺑﺎزﺳﺎزی و ﺑﺎزﺗﻮاﻧﻲ، ﺗﺎﻣﻴﻦ و ﺗﻮزﻳ ﻊ ﻣﺎﺷـﻴﻦ آﻻت، آوارﺑـﺮداری ﺳـﺎﺧﺘﻤﺎن ﻫـﺎ، آﺗـﺶ ﻧﺸـﺎﻧﻲ، ﻣـﻮاد ﺧﻄﺮﻧﺎک و اﻧﺘﻘﺎل و ﺗﺪﻓﻴﻦ ﻣﺘﻮﻓﻴﺎن ﺑﺎ ﻣﺴﻮوﻟﻴﺖ وزارت ﻛﺸﻮر و رﻳﺎﺳﺖ ﻣﻌﺎون ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﻲ اﻣﻮر ﻋﻤﺮاﻧﻲ و رﻳـﻴﺲ ﺳﺎزﻣﺎن ﺷﻬﺮداری ﻫﺎ و دﻫﻴﺎری ﻫﺎی ﻛﺸﻮر . − ﻛﺎرﮔﺮوه اﻣﻨﻴﺖ و اﻧﺘﻈﺎﻣﺎت ﺑﺎ ﻣﺴﻮوﻟﻴﺖ وزارت ﻛﺸﻮر و رﻳﺎﺳﺖ ﻣﻌﺎون اﻣﻨﻴﺘﻲ و اﻧﺘﻈﺎﻣﻲ وزارت ﻛﺸﻮر . − ﻛﺎرﮔﺮوه ﺳﻴﻞ و ﻣﺨﺎﻃﺮات درﻳﺎﻳﻲ، ﺑﺮق، آب و ﻓﺎﺿﻼب ﺑﺎ ﻣﺴﻮوﻟﻴﺖ وزارت ﻧﻴﺮو و رﻳﺎﺳﺖ ﻣﻌﺎون ﻣﺮﺑﻮط در آن وزارت . − ﻛﺎرﮔﺮوه ﺗﺎﻣﻴﻦ ﺳﻮﺧﺖ و ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ ﺑﺎ ﻣﺴﻮوﻟﻴﺖ وزارت ﻧﻔﺖ و رﻳﺎﺳﺖ ﻣﻌﺎون ﻣﺮﺑﻮط در آن وزارت . − ﻛﺎرﮔﺮوه ﻣﺨﺎﻃﺮات زﻟﺰﻟﻪ، ﻟﻐـﺰش ﻻﻳـﻪ ﻫـﺎی زﻣـﻴﻦ، اﺑﻨ ﻴـﻪ، ﺳـﺎﺧﺘﻤﺎن و ﺷﻬﺮﺳـﺎزی ﺑـﺎ ﻣﺴـﻮوﻟﻴﺖ وزارت و راه ﺷﻬﺮﺳﺎزی و رﻳﺎﺳﺖ ﻣﻌﺎون ﻣﺮﺑﻮط در آن وزارت . − ﻛﺎرﮔﺮوه ﺗﺎﻣﻴﻦ ﻣﺴﻜﻦ ﺑﺎ ﻣﺴﻮوﻟﻴﺖ وزارت راه و ﺷﻬﺮﺳﺎزی ) ﺑﻨﻴﺎد ﻣﺴﻜﻦ اﻧﻘﻼب اﺳﻼﻣﻲ (. − ﻛﺎرﮔﺮوه ﻣﺨﺎﻃﺮات زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ ﺑﺎ ﻣﺴﻮوﻟﻴﺖ ﺳﺎزﻣﺎن ﺣﻔﺎﻇﺖ ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ و رﻳﺎﺳﺖ ﻣﻌﺎون ﻣﺮﺑﻮط در آن ﺳﺎز ﻣﺎن . − ﻛﺎرﮔﺮوه آﻣﻮزش و اﻃﻼع رﺳﺎﻧﻲ ﺑﺎ ﻣﺴﻮوﻟﻴﺖ ﺳﺎزﻣﺎن ﺻﺪا و ﺳﻴﻤﺎی ﺟﻤﻬﻮری اﺳـﻼﻣﻲ اﻳـﺮان و رﻳﺎﺳـﺖ ﻣﻌـﺎون ﻣﺮﺑﻮط در آن ﺳﺎزﻣﺎن . − ﻛﺎرﮔﺮوه اﻣﺪاد و ﻧﺠﺎت و آﻣﻮزش ﻫﻤﮕﺎﻧﻲ ﺑﺎ ﻣﺴﻮوﻟﻴﺖ ﺟﻤﻌﻴﺖ ﻫﻼل اﺣﻤﺮ ﺟﻤﻬﻮری اﺳﻼﻣﻲ اﻳـﺮان ﺑـﺎ رﻳﺎﺳـﺖ رﻳﻴﺲ ﺳﺎزﻣﺎن اﻣﺪاد و ﻧﺠﺎت . از ﻛﺎرﮔﺮوه ﻫﺎی ﻳﺎد ﺷﺪه، ﻛﺎرﮔﺮوه آﻣﻮزش و اﻃﻼع رﺳﺎﻧﻲ و ﻛﺎرﮔﺮوه اﻣﺪاد و ﻧﺠﺎت و آﻣﻮزش ﻫﻤﮕﺎﻧﻲ ﺑﻴﺶ ﺗـﺮﻳﻦ زﻣﻴﻨـﻪ ﻛﺎری ﻣﺸﺘﺮک ﺑﺎ ﻛﺎرﮔﺮوه ﺳﻴﻞ و ﻣﺨﺎﺑﺮات درﻳﺎﻳﻲ، ﺑﺮق، آب و ﻓﺎﺿﻼب در ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ را دارﻧﺪ . ﻓﺼﻞ دﻫﻢ- ﺳﺘﺎد ﺖﻳﺮﻳﻣﺪ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ 31 / 05 / 94 199 10 - 7 - ﻧﻘﺶ ﻧﻈﺮﺳﻨﺠﻲ ﻋﻤﻮﻣﻲ ﻣﺮدم ﺑﻮﻣﻲ در ﻣﻨﺎﻃﻖ ﺳﻴﻞ و ﺧﻴﺰ ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺳﺎﻳﺮ ﻣﻨـﺎﻃﻖ، ﻧﻘـﺶ ﻛﻠﻴـﺪی ر ا در ﺗﻮﺳـﻌﻪ، اﺟـﺮا و اﺛﺮﺑﺨﺸـ ﻲ ﻃـﺮح ﻫـﺎ ی ﻣﺪﻳﺮﻳﺘﻲ ﺑﺮ ﻋﻬﺪه دارﻧﺪ . ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﭘﺬﻳﺮش و ﻣﻮﻓﻘﻴﺖ ﻫﺎ ﻃﺮح ی ﻣﺪﻳﺮﻳﺘﻲ، وﺟﻮد ارﺗﺒﺎط ﺷﻔﺎف و ﺻـﻤﻴﻤﺎﻧﻪ ﻣﻴـﺎن ﺟﺎﻣﻌـﻪ و ﺳﺘﺎد ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮ ی ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ﺿﺮوری اﺳﺖ ] . 115 [ . ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﺑﺮﻗﺮاری ارﺗﺒﺎط ﻣﻴﺎن ﺟﺎﻣﻌـﻪ و ﻣﺴـﻮوﻟ ﻴﻦ ﺳـﺘﺎد ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮ ﺳﻴ ی ﻼب دﺷﺖ ، اﻧﺠﺎم اﻣﻮر زﻳﺮ ﺗﻮﺳﻂ ﺳﺘﺎد ﭘﻴﺸﻨﻬﺎد ﻣﻲ ﮔﺮدد ]115 :[ − اﻃﻼع رﺳﺎﻧﻲ و درﮔﻴﺮ ﻛﺮدن ﻣﺮدم ﺑﺎ ﻣﺴﺎﻳﻞ ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮ ی ﺳـﻴﻼب دﺷـﺖ از ﻃﺮﻳـﻖ رﺳـﺎﻧﻪ ﻫـﺎ ی ارﺗﺒﺎط ﺟﻤﻌﻲ و ﺟﻠﺴﺎت ﻋﻤﻮﻣﻲ . اﻳﻦ اﻣﺮ ﺷﺎﻣﻞ ﻧﻘﺶ و ﻣﺴﻮوﻟ ﻴﺖ ﺳﺘﺎد در اﻳﺠﺎد اﻧﮕﻴـﺰه در ﺟﺎﻣﻌـﻪ ﺑـﻪ ﻣﻨﻈـﻮر آﻣﻮزش و اﻳﺠﺎد آﻣﺎ دﮔﻲ در ﻣﺮدم در ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ ﺑﺎ ﺳـﻴﻼب ﺑـﻪ ﻋﻨـﻮان ﺑﺨﺸـﻲ از ﻃـﺮح ﻫـﺎ ی ﻣـﺪﻳﺮﻳﺖ ﺧﻄﺮﭘـﺬﻳﺮ ی ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺿﺮوری اﺳﺖ ﻛﻪ ﻣﺮدم از ﻣﺪت زﻣﺎن ﻻزم ﺑﺮای اﺗﻤﺎم اﺟﺮای ﻫﺎ ﻃﺮح ی ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮ ی ﺳﻴﻼب دﺷﺖ آﮔﺎه ﺷﻮﻧﺪ . − اﻧﺘﺸﺎر اﻃﻼﻋﻴـﻪ ﻋﻤـﻮﻣﻲ در ﺟﺎﻣﻌـﻪ ﺑـﻪ ﻣﻨﻈـﻮر اﻧﺘﺨـﺎب ﻧﻤﺎﻳﻨـﺪﮔﺎن ﻣﺮدﻣـ ﻲ در ﺳـﺘﺎد ﻣـﺪﻳﺮﻳﺖ ﺧﻄﺮﭘـﺬﻳﺮ ی ﺳﻴﻼب دﺷﺖ و ﺑﻴﺎن دﻗﻴﻖ ﻧﻘﺶ و ﻣﺴﻮوﻟ ﻴﺖ اﻳﻦ ﻧﻤﺎﻳﻨﺪﮔﺎن در ﺳﺘﺎد ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮ ی ﺳـﻴﻼب دﺷـﺖ . اﻳـﻦ ﻧﻤﺎﻳﻨﺪﮔﺎن در واﻗﻊ ﭘﻞ ارﺗﺒﺎﻃﻲ ﻣﻴﺎن ﻣﺮدم و ﺳﺘﺎد ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮ ی ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ ﻛـﻪ ﺗﻮاﻧ ﻣـﻲ ﻨـﺪ ﭘﺎﺳﺦ ﮔﻮ ی ﭘﺎره ای از ﻣﺸﻜﻼت ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮ ی ﺳﻴﻼ ب دﺷﺖ ﺑﺎﺷﻨﺪ . − ﺑﻨﻴﺎن ﮔﺬار ی ﻫﺎ ﮔﺮوه ی ﻣﺮدﻣﻲ و اﻳﺠﺎد اﻧﮕﻴﺰه در ﻫﺎ آن ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﻣﺸﺎرﻛﺖ در ﻃـﺮح ﻫـﺎ ی ﻣـﺪﻳﺮﻳﺖ ﺧﻄﺮﭘـﺬﻳﺮ ی ﺳﻴﻼب دﺷﺖ . − ﺗﻌﺮﻳﻒ روﺷﻦ اﻫﺪاف ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی ﺳﻴﻼب دﺷﺖ و ﺑﺮآورد زﻣﺎن ﻻزم ﺑـﺮای ﺗﻜﻤﻴـﻞ و ﺑـﻪ ﺳـﺮاﻧﺠﺎم رﺳﺎﻧﺪن ﻫﺮ ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﺑﻪ ﻫﻤﺮاه ﻟﺤﺎظ ﻛﺮدن زﻣﺎﻧﻲ ﻛﻪ ﺑﺮای ﻧﻈﺮﺳﻨﺠﻲ ﻋﻤﻮﻣﻲ و ﺑﺎزﺧﻮرد آن در ﺟﺎﻣﻌﻪ ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز اﺳﺖ . − اراﺋﻪ ﮔﺰارش ﻣﻨﻈﻢ از ﭘﻴﺸﺒﺮد ﻫﺎ ﻃﺮح ﺗﻮﺳﻂ ﺳﺘﺎد ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮ ی ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ﺑﻪ ﻣﺮدم . ﻻزم ﺑﻪ ذﻛﺮ اﺳﺖ ﻛﻪ اﻳﻦ ﮔﺰارش ﻫﺎ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ ﺻﻮرت دوره ای و ﻣﻨﻈﻢ در اﺧﺘﻴﺎر ﻣﺮدم ﻗﺮار ﮔﻴﺮﻧﺪ و ﺳﺘﺎد ﻧﺒﺎﻳﺪ ﻣﻨﺘﻈﺮ اﺗﻤﺎم ﻫـﺎ ﻃﺮح ﺑﺮای اراﺋﻪ ﮔﺰارش ﺷﻮد . 10 - 8 - ﺗﻌﻬﺪ اﻧﺠﺎم ﻛﺎر ﺗﻮﺳﻂ اﻋﻀﺎ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ﻓﺮآﻳﻨﺪی ﻛﻮﺗﺎه و ﺳﺎده و ﺗﻨﻬﺎ ﺑﺮ ﻋﻬﺪه ﻣﺪﻳﺮان ارﺷﺪ ﺷﻮرا و ﻣﻘﺎﻣـﺎت رﺳـﻤﻲ دوﻟﺘـﻲ ﻤﻲﻧ ﺑﺎﺷﺪ ، ﺑﻠﻜﻪ ﻓﺮآﻳﻨﺪی ﻃﻮﻻﻧﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ ﻛﻠﻴﻪ اﻋﻀﺎی ﺳﺘﺎد ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺧﻄﺮﭘـﺬﻳﺮی ﺳـﻴﻼب دﺷـﺖ ﺑﺎﻳـﺪ در ﻣﻘﺎﺑـﻞ اﺟـﺮای ﻫﺎ ﻃﺮح ی ﻣﺪﻳ ﺮﻳﺖ ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ﭘﺎﺳﺦ ﮔﻮ ﺑﺎﺷﻨﺪ از . رو اﻳﻦ ﺿﺮوری اﺳﺖ ﻛﻪ اﻋﻀﺎی ﺳﺘﺎد ﻣـﺪﻳﺮﻳﺖ ﺧﻄﺮﭘـﺬﻳﺮی ﺳﻴﻼب دﺷﺖ از اﻓﺮاد ﻓﻌﺎل و ﻛﺎرآﻣﺪ در اﻣﻮر ﻣﺪﻳﺮﻳﺘﻲ و اﺟﺮای ﻫﺎ ﻃﺮح ی ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ﮔﺰﻳﻨﺶ ﺷـﻮﻧﺪ . ﺷﺎﻳﺎن ذﻛﺮ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﺮای ﺗﻬﻴﻪ و ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻫﺎ ﻃﺮح ی ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ، ﻧﻴﺎز ﺑﻪ 3 ﺗﺎ5 ﺳﺎل زﻣﺎن ﻣﻲ ﺑﺎﺷـﺪ و 200 31 / 05 / 94 راﻫﻨﻤﺎی ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ اﺟﺮاﻳﻲ ﻛﺮدن ﻛﻠﻴﻪ ﻫﺎ ﻃﺮح و ﭘﻴﺸﻨﻬﺎدﻫﺎ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﻧﻴﺎز ﺑﻪ زﻣﺎن ﺑﻴﺶ ﺗﺮ ی داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ و ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻃﻮل زﻣﺎن ﻻزم ﺑﺮای اﺟﺮاﻳﻲ ﻛﺮدن ﻫﺎ ﻃﺮح ، ﺗﻐﻴﻴﺮ اﻋﻀﺎی ﺳﺘﺎد ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ، در زﻣﺎﻧﻲ ﻛﻮﺗﺎه ﺗﺮ از ﭘﺎﻳـﺎن اﺟـﺮای ﻃـﺮح ، ﻫـﺎ ﺗﻮاﻧ ﻣﻲ ﺪ اﻣﺮی ﻣﺸﻜﻞ ﺳﺎز ﺑﺎﺷﺪ . در اﻳﻦ ﺷﺮاﻳﻂ ﺑﻬﺘﺮ اﺳﺖ ﺧﻮد ﺗﺸﻜﻴﻼت ﺳﺘﺎد ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی ﺳﻴﻼب دﺷﺖ در ﻣـﻮرد ﺗﻐﻴﻴﺮ اﻋﻀﺎ و واﮔﺬاری ﻣﺴﻮوﻟ ﻴﺖ ﺗﺼﻤﻴﻢ ﮔﻴﺮ ی ﻛﻨﻨﺪ . ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﭘﻴﺸﻨﻬﺎد ﻣﻲ ﺷﻮد اﻧﺘﺨﺎب اﻋﻀﺎی ﺳﺘﺎد ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ﺑﺮاﺳﺎس اﻧﺮژی و اﺷﺘﻴﺎق اﻓﺮاد و روﺣﻴﻪ اداﻣﻪ ﻛﺎر ﺑﺮای ﺑﻪ ﭘﺎﻳﺎن رﺳﺎﻧﺪن ﻫﺎ ﻃﺮح ﺑﺎﺷﺪ ﺗﺎ ﺿﻤﺎﻧﺖ اﺟﺮاﻳﻲ در ﺑﻪ ﭘﺎﻳﺎن رﺳﺎﻧﺪن ﺑﻴﺶ ﻫﺎ ﻃﺮح ﺗﺮ ﺷﻮد ]115 [ . ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﻣﺘﻦ ﭘﻴﺸﻨﻬﺎدی دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ رﺳﻴﺪﮔﻲ ﺑﻪ ﺗﺨﻠﻔﺎت، ﺗﺨﻄﻲ و اﻫﻤﺎل ﻣﻘﺎﻣﺎت دوﻟﺘـﻲ دوﻟﺘـﻲ ﻣﻮﺿـﻮع ﺑﻨـﺪ14 ﻣﺎده8 ﻗﺎﻧﻮن ﺗﺸﻜﻴﻞ ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺑﺤﺮان ﻛﺸﻮر ﻛﻪ ﺗﻮﺳﻂ ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺑ ﺤﺮان ﻛﺸﻮر ﺗﻬﻴﻪ و ﺗﺪوﻳﻦ ﺷﺪه اﺳـﺖ ﺑـﻪ ﺷﺮح ذﻳﻞ ﺗﺼﻮﻳﺐ و اﺑﻼغ ﮔﺮدده اﺳﺖ ]67 :[ ﻣﺎده1 - ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﺗﺴﺮﻳﻊ در رﺳﻴﺪﮔﻲ ﺑﻪ ﺗﺨﻠﻔﺎت، ﺗﺨﻄﻲ و اﻫﻤﺎل ﻣﻘﺎﻣﺎت دوﻟﺘـﻲ در ﻛﻠﻴـﻪ دﺳـﺘﮕﺎه ﻫـﺎ ذی ی رﺑـﻂ و ﻣﻮﺳﺴﺎت ﻋﻤﻮﻣﻲ ﻏﻴﺮدوﻟﺘﻲ ، ﻧﻴﺮوﻫﺎی ﻧﻈﺎﻣﻲ و اﻧﺘﻈﺎﻣﻲ و ﻛﻠﻴﻪ ﻧﻬﺎدﻫﺎ و دﺳﺘﮕﺎه ﻫﺎ ی ﺗﺤﺖ ﻧﻈـﺮ ﻣﻘـﺎم ﻣﻌﻈـﻢ رﻫﺒـﺮی در اﺟﺮای دﺳﺘﻮرات و ﻣﺼﻮﺑﺎت ﺷﻮرای ﻋﺎﻟﻲ و ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺑﺤﺮان ﻛﺸﻮر در ﻣﻮاﻗﻊ ﺑﺮوز ﺑﺤﺮان ﺑﻪ دﺳـﺘﻮر رﻳﺎﺳـﺖ ﻣﺤﺘـﺮم ﻗﻮه ﻗﻀﺎﻳﻴﻪ دادﮔﺎه وﻳﮋه رﺳﻴﺪﮔﻲ ﺑﻪ ﺟﺮاﺋﻢ ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ ﺣﻮادث ﻏﻴﺮﻣﺘﺮﻗﺒﻪ ﺗﺸﻜﻴﻞ ﻣﻲ ﮔﺮدد ﻛﻪ ﺑﺮای ﺳﻬﻮﻟﺖ در اﻳﻦ آﻳﻴﻦ ﻧﺎﻣﻪ ﺑﻪ اﺧﺘﺼﺎر دادﮔﺎه وﻳﮋه اﻃﻼق ﻣﻲ ﺷﻮد . ﻣﺎده 2 - ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر رﺳﻴﺪﮔﻲ ﺑﻪ ﺟﺮاﻳﻢ ﻣﺬﻛﻮر در ﻣﺎده ﻳﻚ، ﻗﻮاﻧﻴﻦ و آﻳﻴﻦ ﻫﺎ ﻧﺎﻣﻪ ی ﻻزم ﺗﻮﺳﻂ ﻗﻮه ﻗﻀﺎﻳﻴﻪ ﺗﺪوﻳﻦ و ﭘﺲ از ﻃﺮح در ﺷﻮرای ﻋﺎﻟﻲ ﺑﻪ ﻣﺠﻠﺲ ﺷﻮرای اﺳﻼﻣﻲ ﺟﻬﺖ ﺑﺮرﺳﻲ و ﺗﺼﻮﻳﺐ، ﺗﻘﺪﻳﻢ ﻣﻲ ﮔﺮدد . ﻣﺎده 3 - ﺑﺎﻻﺗﺮﻳﻦ ﻣﻘﺎم اﺟﺮاﻳﻲ دﺳﺘﮕﺎه ﻫﺎ و ﻣﻮﺳﺴﺎت ﻣﻮﺿﻮع ﻣﺎده 1 ﻣﻮﻇﻔﻨ ﺪ ﻫﺮﮔﻮﻧﻪ ﺗﺨﻠﻔﺎت و ﺗﺨﻄﻲ از اﻋﻤﺎل ﻗـﺎﻧﻮن را ﻛﻪ در ﺣﻴﻄﻪ آن ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﻳﺎ ﺗﻮﺳﻂ ﻛﺎرﻛﻨﺎن ﻫﺎ آن واﻗﻊ ﺷﺪه اﺳﺖ، ﺑﺮای رﺳﻴﺪﮔﻲ ﺑﻪ دادﮔﺎه ﺑﺎ ﺷﻌﺒﻪ وﻳـﮋه رﺳـﻴﺪﮔﻲ ﺑـﻪ ﺟﺮاﻳﻢ ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ ﺣﻮادث ﻏﻴﺮﻣﺘﺮﻗﺒﻪ اﻋﻼم ﻛﻨﻨﺪ . ﺗﺒﺼﺮه- در ﺻﻮرت ارﺗﻜﺎب ﺗﺨﻠﻒ، ﺗﺨﻄﻲ و اﻫﻤﺎل ﺑﺎ درﺟﻪ ﺧﻔﻴﻒ ﻳﺎ ﻛﻢ اﺛﺮ ﻛﻪ ﻫﺎ ﺎن زﻳ ی ﺟﺎﻧﻲ و ﻣـﺎﻟﻲ در ﺑـﺮ ﻧﺪاﺷـﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ از ﻃﺮﻳﻖ ﻣﻌﺮﻓﻲ ﻣﺘﺨﻠﻒ ﺑﻪ ﻫﻴﺎت ﺗﺨﻠﻔﺎت اداری اﻗﺪام ﻣﻲ ﺷﻮد . ﻣﺎده 4 - دادﮔﺎه وﻳﮋه ﻣﻮﻇﻒ اﺳﺖ در ﻛﻮﺗﺎه ﺗﺮ ﻳﻦ زﻣﺎن ﻣﻤﻜﻦ ﺑﻪ ﺗﺨﻠﻔﺎت ﻣﺴـﻮوﻻ ن و ﻛﺎرﻛﻨـﺎن ﻧﻬﺎدﻫـﺎ و دﺳـﺘﮕﺎه ﻫـﺎ ی اﺟﺮاﻳﻲ در ﺧﺼﻮص رﺳﻴﺪﮔﻲ ﺑﻪ ﺗﺨﻠﻔﺎت، ﺗﺨﻄﻲ، اﻫﻤﺎل، ﻛﻢ ﻛﺎری و ﻋﺪم اﺟ ﺮای دﺳﺘﻮرات و ﺿﻮاﺑﻂ ﻣﺮﺑـﻮط ﺑـﻪ ﻣـﺪﻳﺮﻳﺖ ﺑﺤﺮان رﺳﻴﺪﮔﻲ ﻛﻨﺪ . ﻣﺎده 5 - ﻗﻀﺎت وﻳﮋه رﺳﻴﺪﮔﻲ ﻛﻨﻨﺪه ﺑﻪ اﻣﻮر ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺑﺤﺮان اﻋﻢ از دادﺳﺮا و دادﮔﺎه در ﻛﻞ ﻛﺸﻮر ﺑـﻪ ﭘﻴﺸـﻨﻬﺎد رﻳـﻴﺲ ﺣﻮزه ﻗﻀﺎﻳﻲ ﻣﺮﺑﻮط و ﻣﻌﺮﻓﻲ ﻧﻤﺎﻳﻨﺪه ﻗﻮه ﻗﻀﺎﻳﻴﻪ در ﺷﻮرای ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﻲ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺑﺤﺮان و ﺑﺎ ﺻـﺪور اﺑـﻼغ از ﺳـﻮی رﻳـ ﻴﺲ ﻣﺤﺘﺮم ﻗﻮه ﻗﻀﺎﻳﻴﻪ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺧﻮاﻫﻨﺪ ﺷﺪ . ﻓﺼﻞ دﻫﻢ- ﺳﺘﺎد ﺖﻳﺮﻳﻣﺪ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ 31 / 05 / 94 201 ﻣﺎده6 - ﻣﺼﻮﺑﺎت و دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻫﺎ ی ﺷﻮرای ﻋﺎﻟﻲ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺑﺤﺮان ﻛﺸﻮر و ﺿﻮاﺑﻂ ﺧﺎص ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ زﻣـﺎن وﻗـﻮع ﺣﺎدﺛـﻪ ﺣﺴﺐ ﻣﻮرد از ﻃﺮﻳﻖ ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺑﺤﺮان ﻛﺸﻮر ﺑﻪ ﻧﻤﺎﻳﻨﺪه ﻗﻮه ﻗﻀﺎﻳﻴﻪ در ﺷﻮرای ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﻲ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺑﺤﺮان ﺑﻪ ﻣﻨﻈـﻮر اراﺋﻪ ﺑﻪ ﻗﺎﺿﻲ وﻳﮋ ه ﺑﺎ ﺷﻌﺐ وﻳﮋه ﺟﻬﺖ اﻋﻤﺎل ﻧﻈﺎرت و ﻳﺎ اﻧﺠﺎم اﻗﺪاﻣﺎت ﻗﻀﺎﻳﻲ ﻻزم ارﺳﺎل ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ . ﻣﺎده 7 - رﺳﻴﺪﮔﻲ، ﺻﺪور رای و اﺟﺮای اﺣﻜﺎم دادﮔﺎه ﻫﺎ ی وﻳﮋه ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻓﻮق اﻟﻌﺎده اﻧﺠﺎم ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ . ﻣﺎده 8 - دادﮔﺎه وﻳﮋه ﺗﻮاﻧ ﻣﻲ ﺪ ﺣﺴﺐ ﻣﻮرد از اﻋﻀﺎی ﻣﺠﺮب و ﺗﻮاﻧﻤﻨﺪ ﺷﻮراﻫﺎی ﺣـﻞ اﺧـﺘﻼف در اﻧﺠـﺎم اﻣـﻮر اداری و اﺟﺮای ﻗﺮارﻫﺎی ﻛﺎرﺷﻨﺎﺳﻲ اﺳﺘﻔﺎده ﻛﻨﺪ . ﻣﺎده 9 - ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻗﻀﺎوت دادﮔﺎه وﻳﮋه در ﻣﻨﺎﻃﻘﻲ ﻛﻪ ﺑﺮ اﺛﺮ ﺣﻮادث ﻃﺒﻴﻌﻲ ﺑﻪ ﺷﺪت آﺳﻴﺐ اﻧﺪ دﻳﺪه ، از اﺳﺘﺎن ﻫﺎ ی ﻣﻌﻴﻦ ﺗﺼﻮﻳﺐ ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺑﺤﺮان ﻛﺸﻮر ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺧﻮاﻫﻨﺪ ﺷﺪ . ﻣﺎده 10 - ﻣﻄﺎﺑﻖ ﺑﻨﺪ4 ﻣﺎده15 ﻗﺎﻧﻮن آﻳﻴﻦ دادرﺳﻲ ﻛﻴﻔﺮی دادﮔﺎه ﻫﺎ ی ﻋﻤﻮﻣﻲ و اﻧﻘﻼب، ﻧﻴﺮوﻫﺎی ﻧﻈﺎﻣﻲ، اﻧﺘﻈـﺎﻣﻲ، اﻃﻼﻋﺎﺗﻲ و ﻛﻠﻴﻪ دﺳﺘﮕﺎه ﻫﺎ ی اﺟﺮاﻳﻲ ﻣﻜﻠﻔﻨﺪ دﺳﺘﻮرات و اﺣﻜﺎم دادﮔﺎه وﻳﮋه را در اﺳﺮع وﻗﺖ اﺟـﺮا ﻛـﺮده، ﮔـﺰارش ﻧﺘﻴﺠـﻪ اﻗﺪاﻣﺎت را ﻣﺴﺘﻘﻴﻤﺎ ﺣﺴﺐ ﻣﻮرد ﺑﻪ دادﮔﺎه وﻳﮋه ﺗﺴﻠﻴﻢ ﻛﻨﻨﺪ . ﻣﺎده 11 - اﺳﺘﺎﻧﺪاران، ﻓﺮﻣﺎﻧﺪارن و ﺑﺨﺸﺪاران ﻣﻮﻇﻔﻨﺪ ﻣﺤﻞ اﺳﺘﻘﺮار ﺧـﻮدرو و ﺗﺠﻬﻴـﺰات اداری ﻻزم و ﻧﻴـﺮوی اﻧﺴـﺎﻧﻲ ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز را ﺑﺮاﺑﺮ اﻋﻼم رﻳﻴﺲ ﺣﻮزه ﻗﻀﺎﻳﻲ ﻣﺮﺑﻮ ط در اﺧﺘﻴﺎر دادﮔﺎه وﻳﮋه ﻗﺮار دﻫﻨﺪ . ﻣﺎده 12 - ﻗﻮه ﻗﻀﺎﻳﻴﻪ ﺑﺮ و ﻫﺎ ﻧﺎﻣﻪ ﻫﺎ دوره ی ﺧﺎص آﻣﻮزش ﻗﻀﺎت وﻳﮋه را ﺑﺎ ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﻲ ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺑﺤﺮان ﻛﺸـﻮر در ﻗﻮه ﻗﻀﺎﻳﻴﻪ ﺗﻬﻴﻪ و ﺑﻪ ﻣﺮﺣﻠﻪ اﺟﺮا درآورد . ﻣﺎده 13 - ﻫﺮﮔﻮﻧﻪ اﻃﻼع رﺳﺎﻧﻲ و ﻣﺼﺎﺣﺒﻪ ﺑﺎ اﺻﺤﺎب رﺳﺎﻧﻪ در ﻣﻮرد رﺳﻴﺪﮔﻲ ﺑﻪ ﻣﻮﺿﻮع ﺑﻨﺪ 14 ﻣﺎده8 ﻗﺎﻧﻮن ﺳـﺎزﻣﺎن ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺑﺤﺮان ﻛﺸﻮر ﺑﺎ ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﻲ ﻗﻮه ﻗﻀﺎﻳﻴﻪ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد . ﻣﺎده 14 - اﻳﻦ دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ در14 ﻣﺎده و ﻳﻚ ﺗﺒﺼﺮه ﺑﻪ ﺗﺼﻮﻳﺐ ﻫﻴﺎت وزﻳﺮان رﺳﻴ ﺪه و ﺑﺮای ﻛﻠﻴﻪ دﺳﺘﮕﺎه ﻫﺎ ی ﻣﺸﻤﻮل ﻗﺎﻧﻮن ﺗﺸﻜﻴﻞ ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺑﺤﺮان ﻛﺸﻮر ﻻزم اﻻﺟﺮا ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . 10 - 9 - ارﺗﺒﺎﻃﺎت و ﺗﺒﺎدل اﻃﻼﻋﺎت ﻛﻤﻴﺘﻪ ﺑﺎ ﺳﺎﻳﺮ ارﮔﺎن ﻫﺎ ﻣﻄﺎﺑﻖ ﻣﺎده 7 آﻳﻴﻦ آﻳﻴﻦ ﻧﺎﻣﻪﻧﺎﻣﻪ ﻛﺎرﮔﺮوه ﺗﺨﺼﺼﻲ ﺳﻴﻞ و ﻣﺨﺎﻃﺮات درﻳﺎﻳﻲ ﺑﺮق ، و آب ، ﻓﺎﺿـﻼب دﺳـﺘﮕﺎه ﻫـﺎ ی ﻫﻤﻜـﺎری ﻛـﻪ ﺣﺴﺐ اﻗﺘﻀﺎ ﺑﻪ ﺟﻠﺴﺎت ﻛﺎرﮔﺮوه دﻋﻮت ﺧﻮاﻫﻨﺪ ﺷﺪ ﻋﺒﺎرﺗﻨﺪ از : 1 - وزارت ﻧﻴﺮو 2 - وزارت ﻛﺸﻮر 3 - وزارت ﺟﻬﺎد ﻛﺸﺎورزی 4 - وزارت راه و ﺷﻬﺮﺳﺎزی 5 - وزارت ارﺗﺒﺎﻃﺎت و ﻓﻨﺎوری اﻃﻼﻋﺎت ) ﻣﺮﻛﺰ ﺳﻨﺠﺶ از دور ( 6 - وزارت ﻋﻠﻮم، ﺗﺤﻘﻴﻘﺎت و ﻓﻨﺎوری 202 31 / 05 / 94 راﻫﻨﻤﺎی ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ 7 - وزارت ﺑﻬﺪاﺷﺖ، درﻣﺎن و آﻣﻮزش ﭘﺰﺷﻜﻲ 8 - وزارت ﻧﻴﺮو- ﺷﺮﻛﺖ ﻣﺎدر ﺗﺨﺼﺼﻲ آب و ﻓﺎﺿﻼب ﻛﺸﻮر 9 - وزارت ﻧﻴﺮو- ﺷﺮﻛﺖ ﻣﺎدر ﺗﺨﺼﺼﻲ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب اﻳﺮان 10 - وزا رت ﻧﻴﺮو- ﺷﺮﻛﺖ ﻣﺎدر ﺗﺨﺼﺼﻲ ﺗﻮاﻧﻴﺮ 11 - ﺳﺎزﻣﺎن ﺻﺪا و ﺳﻴﻤﺎی ﺟﻤﻬﻮری اﺳﻼﻣﻲ اﻳﺮان 12 - ﺳﺎزﻣﺎن ﻫﻮاﺷﻨﺎﺳﻲ ﻛﺸﻮر 13 - ﺳﺎزﻣﺎن زﻣﻴﻦ ﺷﻨﺎﺳﻲ ﻛﺸﻮر 14 - ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ و ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی ﻛﺸﻮر 15 - ﺳﺎزﻣﺎن ﺷﻬﺮداری ﻫﺎ 16 - ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ 17 - ﺑﻨﻴﺎد ﻣﺴﻜﻦ اﻧ ﻘﻼب اﺳﻼﻣﻲ 18 - ﻫﻼل اﺣﻤﺮ ﺟﻤﻬﻮری اﺳﻼﻣﻲ اﻳﺮان 19 - ﻧﻴﺮوی اﻧﺘﻈﺎﻣﻲ ﺟﻤﻬﻮری اﺳﻼﻣﻲ اﻳﺮان 20 - ﻧﻴﺮوی ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﺑﺴﻴﺞ ﺳﭙﺎه ﭘﺎﺳﺪاران 11 ﭘﻴﻮﺳﺖ1 ﻗﻮاﻧﻴﻦ و آﻳﻴﻦ ﻧﺎﻣﻪ ﻫﺎی ﻣﺮﺗﺒﻂ ﭘﻴ ﻮﺳﺖ 1 - ﻗﻮاﻧ ﻴﻦ و آﻳﻴﻦ ﻧﺎﻣﻪ یﻫﺎ ﻣﺮﺗﺒﻂ 31 / 05 / 94 205 ﭘﻴﻮﺳﺖ 1 - ﻗﻮاﻧﻴﻦ و آﻳﻴﻦ ﻧﺎﻣﻪ ﻫﺎی ﻣﺮﺗﺒﻂ پ.1 - 1 - ﻗﻮاﻧﻴﻦ و آﻳﻴﻦ ﻧﺎﻣﻪ ﻫﺎ ﻗﺎﻧﻮن ﮔﺬار ی ﺑﺮای ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ ﺑﺎ ﺑﻼﻳﺎی ﻃﺒﻴﻌﻲ ﭼﻮن ﺳـﻴﻞ و ﺑـﻪ ﻣﻨﻈـﻮر ﺑﺮﻧﺎﻣـﻪ رﻳـﺰی دﻗﻴـﻖ ﺑـﺮای ﻣـﺪﻳﺮﻳﺖ ﺧﻄﺮﭘـﺬﻳﺮی ﺳﻴﻼب دﺷﺖ اﻣﺮی ﺿﺮوری و ﻏﻴﺮ ﻗﺎﺑﻞ اﺟﺘﻨﺎب اﺳﺖ، وﻟﻲ در اﻳﺮان ﺗﺎﻛﻨﻮن ﻗﺎﻧﻮن و آﻳﻴﻦ ﻧﺎﻣﻪ ای ﻛﻪ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﺟﺎﻣﻊ، ﻛﻠﻴـﻪ ﻣﺴﺎﻳﻞ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی ﺳﻴﻼب دﺷﺖ را ﺗﺤﺖ ﭘﻮﺷﺶ ﻗﺮار دﻫﺪ ﺗﺪوﻳﻦ ﻧﺸﺪه اﺳـﺖ و ﻛﻠﻴـﻪ ﻗـﻮاﻧﻴﻦ و آﻳـﻴﻦ ﻧﺎﻣـ ﻫـﺎ ﻪ ی ﻣﻮﺟﻮد ﺗﻨﻬﺎ ﺑﺨﺸﻲ از ﻣﺴﺎﻳﻞ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی ﺳﻴﻼب دﺷﺖ را در ﺑﺮ ﻣﻲ ﮔﻴﺮﻧﺪ . در ﻣـﻮرد ﺑﺤـﺮان ﺳـﻴﻞ و ﻛﻤﻴﺘـﻪ ﻫـﺎ ی ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ ﺑﺎ ﺳﻴﻞ و ﻗﻮاﻧﻴﻦ ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ آن ﺗﻮان ﻣﻲ ﺑﻪ ﻗﺎﻧﻮن ﭘﻴﺶ ﮔﻴﺮی و ﻣﺒﺎرزه ﺑﺎ ﺧﻄﺮات ﺳﻴﻞ ﻣﺼﻮب در ﺳﺎل 1348 و ﻗﺎﻧﻮن ﺗﻜﻤﻴﻞ ﻛﻤﻴﺘﻪ ﻣﻠﻲ ﻛﺎﻫﺶ اﺛﺮات ﺑﻼﻳﺎی ﻃﺒﻴﻌـﻲ ﻣﺼـ ﻮب ﺳـﺎل 1370 ، ﻃـﺮح اﻣـﺪاد و ﻧﺠـﺎت ﻛﺸـﻮر ﻣﺼـﻮب1382 و دو آﻳﻴﻦ ﻧﺎﻣﻪ ﺑﺎ ﻋﻨﺎوﻳﻦ، آﻳﻴﻦ ﻧﺎﻣﻪ اﺟﺮاﻳﻲ ﻗﺎﻧﻮن ﺗﺸﻜﻴﻞ ﻛﻤﻴﺘـﻪ ﻣﻠـﻲ ﻛـﺎﻫﺶ اﺛـﺮات ﺑﻼﻳـﺎی ﻃﺒﻴﻌـﻲ ﻣﺼـﻮب ﺳـﺎل 1372 و آﻳﻴﻦ ﻧﺎﻣﻪ داﺧﻠﻲ ﻛﺎر ﮔﺮوه ﺗﺨﺼﺼﻲ ﺳﻴﻞ و ﻃﻐﻴﺎن رودﺧﺎﻧﻪ ﻣﺼﻮب در ﺳﺎل 1382 اﺷﺎره ﻛـﺮد ﻛـﻪ در ﻫـﺎ آن اﺷـﺎراﺗﻲ ﺑـﻪ ﺗﺸﻜﻴﻞ ﻛﻤﻴﺘﻪ ﻫﺎ ی ﻛﺎﻫﺶ اﺛﺮات ﺑﻼﻳﺎی ﻃﺒﻴﻌﻲ ﭼﻮن ﺳﻴﻞ، ﻛﻤﻴﺘﻪ یﻫﺎ ﻓﺮﻋﻲ ﭘﻴﺸﮕﻴﺮی از ﺳﻴﻞ و ﻛﺎر ﻫﺎ ﮔﺮوه ی ﺗﺨﺼﺼـﻲ ﺳﻴﻞ و ﻏﻴﺮه ﺷﺪه اﺳﺖ . ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ در ﻗﺎﻧﻮن ﺗﻮزﻳﻊ ﻋﺎدﻻﻧﻪ آب ﻣﺼﻮب 1360 ، ﻣﺎده63 ،ﻗﺎﻧﻮن ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﭼﻬﺎرم ﺗﻮﺳﻌﻪ اﻗﺘﺼﺎدی آﻳﻴﻦ ﻧﺎﻣﻪ ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﺑﺴﺘﺮ و ﺣﺮﻳﻢ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ اﻧﻬﺎر ﻣﺴﻴﻞ و ﻫﺎ ﻣﺮداب ﻫﺎ ﻣﺼـﻮب 1379 ، آﻳـﻴﻦ ﻧﺎﻣـﻪ اﺟﺮاﻳـﻲ ﻗـﺎﻧﻮن ﺣﻔـﻆ و ﺗﺜﺒﻴﺖ ﻛﻨﺎره ﻫﺎ و ﺑﺴﺘﺮ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ ی ﻣﺮزی ﻣﺼﻮب 1363 ، ﻧﻴﺰ ﻗﻮاﻧﻴﻨﻲ در ﻣﻮرد ﺣﺮﻳﻢ ﺗﺎﺳﻴﺴ ﺎت آﺑـﻲ، رودﺧﺎﻧـﻪ ﻫـﺎ و ﻏﻴـﺮه وﺟﻮد دارد . ﻟﻴﻜﻦ، ﺑﻪ دﻟﻴﻞ ﻋﺪم ﻛﻔﺎﻳﺖ ﻗﻮاﻧﻴﻦ و آﻳﻴﻦ ﻫﺎ ﻧﺎﻣﻪ ی ﻣﻮﺟﻮد در زﻣﻴﻨﻪ ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ ﺑﺎ ﺳـﻴﻼب و ﻣـﺪﻳﺮﻳﺖ ﺧ ﻄﺮﭘـﺬﻳﺮی ﺳﻴﻼب دﺷﺖ و ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺑﻪ دﻟﻴﻞ ﻋﺪم ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﻲ ﻣﻴﺎن ارﮔﺎن یﻫﺎ ﻣﺘﻮﻟﻲ ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ ﺑﺎ ﺳﻴﻼب و ﻫﻢ ﺑﻪ ﻟﺤﺎظ ﺗﻨﺎﻗﺾ در ﺑﻌﻀـﻲ ﻣﺼﻮﺑﺎت، ﺗﻬﻴﻪ ﻗﻮاﻧﻴﻦ و آﻳﻴﻦ ﻧﺎﻣﻪ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی ﺳﻴﻼب دﺷﺖ اﻣﺮی ﺿﺮوری ﺑﻪ ﻧﻈﺮ ﻣﻲ رﺳﺪ . پ.1 - 1 - 1 - ﺣﺮﻳﻢ ﺗﺎﺳﻴﺴ ﺎت زﻳﺮﺑﻨﺎﻳﻲ ﺑﻪ ﻛﻠﻴﻪ ﺗﺎﺳﻴﺴ ﻲﺎﺗ ﻧﻈﻴﺮ ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻫﺎ ی ﺣﻤﻞ و ﻧﻘﻞ و ارﺗﺒﺎﻃﺎت، ﺧﻄﻮط اﻧﺘﻘﺎل آب و ﺑـﺮق، ﻓﺮودﮔـﺎه، راه آﻫـﻦ، ﻣﺪرﺳـﻪ، داﻧﺸﮕﺎه، زﻧﺪان و ... اﻃﻼق ﻣﻲ ﮔﺮدد ﻛﻪ ﺑﺮای ﺗﺎﻣﻴﻦ ﺗﺴﻬﻴﻼت و ﺧﺪﻣﺎت در ﺟﻮاﻣﻊ ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺑﻪ ﻛﺎر ﮔﺮﻓﺘﻪ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . ﺗﺎﺳﻴﺴ ﺎت زﻳﺮﺑﻨﺎﻳﻲ ﺑﻪ دو زﻳﺮ ﮔﺮوه ﺗﻘﺴﻴﻢ . اﻧﺪ ﺷﺪه زﻳﺮ ﮔﺮوه اول ﮔﺮوﻫﻲ از ﺗﺎﺳﻴﺴ ﺎت زﻳﺮﺑﻨﺎ ﻳﻲ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻛﻪ ﺑﻪ واﺳﻄﻪ ﻧﻮع ﻋﻤﻠﻜﺮدﺷﺎن ﺗﺎﺛﻴﺮ ﻣﻨﻔﻲ ﺑﻴﺶ ﺗﺮ ی ﺑﺮ ﻛﻴﻔﻴﺖ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﻣﺠﺎور ﺧﻮد ﻣﻲ ﮔﺬارﻧﺪ و در اﻳﻦ دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﺗﺎﺳﻴﺴ ﺎت زﻳﺮﺑﻨﺎﻳﻲ ﮔﺮوه 1 اﻃـﻼق ﻣﻲ ﮔﺮدﻧﺪ ) ﻧﻈﻴﺮ : ﺷﺒﻜﻪ ﻫﺎ ی ﺟﻤﻊ آوری و ﺗﺼﻔﻴﻪ ﻓﺎﺿﻼب، ﻓﺮودﮔﺎه ﻫﺎ ، ﺑﺰرﮔ ،ﻫﺎ ﺮاه ...(. ﺗﺎﺳﻴﺴ ﺎت زﻳﺮﺑﻨﺎﻳﻲ ﮔﺮوه 2 را ﮔﺮوﻫﻲ از ﺗﺎﺳﻴﺴ ﺎت زﻳﺮﺑﻨﺎﻳﻲ ﺷﺎﻣﻞ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ ﻛﻪ ﺑﻪ واﺳﻄﻪ ﻧﻮع ﻋﻤﻠﻜﺮد ﺗـﺎﺛﻴﺮ ﻣﻨﻔـﻲ ﺗـﺮ ﻛـﻢ ی ﺑـﺮ ﻛﻴﻔﻴـﺖ ﻣﻨـﺎﺑﻊ آب ﻣﺠـﺎور ﺧـﻮد ﻣﻲ ﮔﺬارﻧﺪ ) ﻧﻈﻴﺮ ﺧﻄﻮط اﻧﺘﻘﺎل ﺑﺮق، آب، ﻣﺨﺎﺑﺮات، ﭘﻞ . ...(ﻫﺎ ﻃﺒﻖ ﺗﺒﺼﺮه 2 ﻣﺎده2 ﻗﺎﻧﻮن ﺗﻮزﻳﻊ ﻋﺎدﻻﻧﻪ آب ﻣﺼﻮب1361 در راﺑﻄﻪ ﺑﺎ ﺗﺎﺳﻴﺴ ﺎت زﻳﺮﺑﻨـﺎﻳﻲ ﺗﻌﻴـﻴﻦ ﺣـﺮﻳﻢ ﻣﺨـﺎزن و ﺗﺎﺳﻴﺴ ﺎت آﺑﻲ و ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﻛﺎﻧﺎل ﻫﺎ ی آﺑﺮﺳﺎﻧﻲ و آﺑﻴﺎری و زﻫﻜﺸﻲ اﻋﻢ از ﺳﻄﺤﻲ و زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ را ﺑﻪ ﻋﻬﺪه وزارت ﻧﻴـﺮو ﻗـﺮار داده اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ ﺗﺼﻮﻳﺐ ﻫﻴﺎت وزﻳﺮان ﺑﺮﺳﺪ، در ﺗﺒﺼﺮه 3 ﻫﻤﻴﻦ ﻣﺎده اﻳﺠﺎد ﻫﺮ ﻧﻮع اﻋﻴﺎﻧﻲ و ﺣﻔﺎری و دﺧﻞ و ﺗﺼـﺮف در ﺑﺴﺘﺮ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ و اﻧﻬﺎر ﻃﺒﻴﻌﻲ و ﻛﺎﻧﺎل ﻫﺎ ی ﻋﻤﻮﻣﻲ و ﻣ ﻫﺎ ﺴﻴﻞ در ﺣﺮﻳﻢ ﻗﺎﻧﻮﻧﻲ اﻋﻢ از ﻃﺒﻴﻌـﻲ و ﻳـﺎ ﻣﺨﺰﻧـﻲ را ﻣﻤﻨـﻮع 206 31 / 05 / 94 راﻫﻨﻤﺎی ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ اﻋﻼم ﻛﺮده و ﺑﺮای آن ﻣﺠﺎزاﺗﻲ را ﺑﺎ ﻧﻈﺎرت دادﺳﺘﺎن ﺟﻬﺖ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺧﺴﺎرت ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻧﻤﻮده اﺳﺖ ﻣﮕﺮ ﻛﻪ اﻳﻦ اﻳﻦ اﻣﻮر ﺑﺎ اﺟﺎزه ﻗﺒﻠﻲ از وزارت ﻧﻴﺮو ﺑﺎﺷﺪ . در ﺗﺒﺼﺮه ﻣﺎده 37 ﻗﺎﻧﻮن ﺗﻮزﻳﻊ ﻋﺎدﻻﻧﻪ آب ﺑﺮای اﺣﺪاث ﻧﻬﺮ ﻳﺎ ﺟﻮی و ﻟﻮﻟﻪ ﻛﺸﻲ ﻧﻔـﺖ و ﮔـﺎز و ﻧﻈﺎﻳﺮ آن در ﺣﺮﻳﻢ ﺗﺎﺳﻴﺴ ﺎت آب و ﻳﺎ ﺑﺮق ﻣﻮﻛﻮل ﺑﻪ ﺗﺤﺼﻴﻞ اﺟـﺎزه از وزارت ﻧﻴـﺮو و در ﻣﻌـﺎﺑﺮ ﺷـﻬﺮﻫﺎ ﺑـﺎ ﺟﻠـﺐ ﻣﻮاﻓﻘـﺖ ﺷﻬﺮداری و وزارت ﻧﻴﺮو و رﻋﺎﻳﺖ ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻓﻨﻲ در اﺟﺎزه ﻧﺎﻣﻪ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد . ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ در آﻳﻴﻦ ﻧﺎﻣﻪ ای ﻛﻪ در ﺳﺎل 1379 در راﺑﻄﻪ ﺑﺎ ﺣﺮﻳﻢ ﻣ ﺨﺎزن، ﻛﺎﻧﺎل ﻫﺎ ی ﻋﻤﻮﻣﻲ آﺑﺮﺳﺎﻧﻲ، آﺑﻴﺎری و زﻫﻜﺸﻲ ﺑﻪ ﺗﺼﻮﻳﺐ رﺳﻴﺪ در ﻣﺎده 1 ،ﻣﺨﺎزن ﺗﺎﺳﻴﺴ ﺎت آﺑﻲ، ﻛﺎﻧﺎل ﻫﺎ ی ﻋﻤﻮﻣﻲ آﺑﺮﺳﺎﻧﻲ، آﺑﻴﺎری و زﻫﻜﺸﻲ ﻣﺴﺘﺤﺪﺛﺎﺗﻲ ﺗﻌﺮﻳﻒ ﺷﺪه اﻧﺪ ﻛﻪ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر آﺑﺮﺳﺎﻧﻲ، ﺳﺎﻟﻢ ﺳﺎزی زﻣﻴﻦ ﻫﺎ ﻳﺎ اﻧﺘﻘﺎل آب اﻳﺠﺎد ﺷﺪه ﻳﺎ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . ﺑﺮاﺳـﺎس ﻣـﺎده 2 آﻳـﻴﻦ ﻧﺎﻣـﻪ ﻓـﻮق، ﺣـﺮﻳﻢ ﻛﺎﻧﺎل ﻫﺎ ، اﻧﻬﺎر اﺣﺪاﺛﻲ و ﺳﻨﺘﻲ و ﺷﺒﻜﻪ ﻫﺎ ی آﺑﻴﺎری و زﻫﻜﺸﻲ، ﻣﺨﺎزن، ﺗﺎﺳﻴﺴ ﺎت آﺑﻲ، ﻛﺎﻧﺎل ﻫﺎ ی ﻋﻤﻮﻣﻲ آﺑﺮﺳﺎﻧﻲ ﺑـﺎ ﺗﻮﺟـﻪ ﺑﻪ ﻇﺮﻓﻴﺖ ﻫﺎ آن ﻃﺒﻖ ﺟﺪول زﻳﺮ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ و اﻳﻦ ﺣﺮﻳﻢ از ﻣﻨﺘﻬﻲ اﻟﻴﻪ دﻳﻮاره :ﺳﺖﻫﺎ آن − ﻇﺮﻓﻴﺖ ﻛﺎﻧﺎل ﻫﺎ ، اﻧﻬﺎر ﻣﺴﺘﺤﺪﺛﻪ و ﺷﺒﻜﻪ ﻫﺎ ی آﺑﻴﺎری و زﻫﻜﺸﻲ : • آﺑﺪﻫﻲ ﺑﺪه ) ( ﺑﻴﺶ از 15 ﻣﺘﺮﻣﻜﻌﺐ در ﺛﺎﻧﻴﻪ - ﻣﻴﺰان ﺣﺮﻳﻢ از ﻫﺮ ﻃﺮف12 ﺗﺎ15 ﻣﺘﺮ • آﺑﺪﻫﻲ ﺑﺪه ) از ( 10 ﺗﺎ15 ﻣﺘﺮﻣﻜﻌﺐ در ﺛﺎﻧﻴﻪ - ﻣﻴﺰان ﺣﺮﻳﻢ از ﻫﺮ ﻃﺮف8 ﺗﺎ12 ﻣﺘﺮ • آﺑﺪﻫﻲ ﺑﺪه ) از ( 5 ﺗﺎ10 ﻣﺘﺮﻣﻜﻌﺐ در ﺛﺎﻧﻴﻪ - ﻣﻴﺰان ﺣﺮﻳﻢ از ﻫﺮ ﻃﺮف6 ﺗﺎ8 ﻣﺘﺮ • آﺑﺪﻫﻲ ﺑﺪه ) از ( 2 ﺗﺎ5 ﻣﺘﺮﻣﻜﻌﺐ در ﺛﺎﻧ ﻴﻪ- ﻣﻴﺰان ﺣﺮﻳﻢ از ﻫﺮ ﻃﺮف4 ﺗﺎ6 ﻣﺘﺮ • آﺑﺪﻫﻲ ﺑﺪه ) از ( 150 ﻟﻴﺘﺮ ﺗﺎ2 ﻣﺘﺮﻣﻜﻌﺐ در ﺛﺎﻧﻴﻪ - ﻣﻴﺰان ﺣﺮﻳﻢ از ﻫﺮ ﻃﺮف1 ﺗﺎ2 ﻣﺘﺮ • آﺑﺪﻫﻲ ﺑﺪه ) از ﺗﺮ ﻛﻢ ( 150 ﻟﻴﺘﺮ در ﺛﺎﻧﻴﻪ - ﻣﻴﺰان ﺣﺮﻳﻢ از ﻫﺮ ﻃﺮف ﻳﻚ ﻣﺘﺮ − در ﻣﺎده3 آﻳﻴﻦ ﻧﺎﻣﻪ ﻓﻮق ﺣﺮﻳﻢ ﻟﻮﻟﻪ ﻫﺎی آﺑﺮﺳﺎﻧﻲ ﺑﻪ ﺷﺮح زﻳﺮ اﺳﺖ : • ﺣﺮﻳﻢ ﻟ ﻮﻟﻪ آﺑﺮﺳﺎﻧﻲ ﺑﺎ ﻗﻄﺮ 500 ﻣﻴﻠﻴﻤﺘﺮ، در ﻛﻞ6 ) ﻣﺘﺮ3 ﻣﺘﺮ از ﻫﺮ ﻃﺮف ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﻣﺤﻮر ﻟﻮﻟﻪ ( • ﺣﺮﻳﻢ ﻟﻮﻟﻪ از 500 ﺗﺎ800 ﻣﻴﻠﻴﻤﺘﺮ، در ﻛﻞ6 ) ﻣﺘﺮ4 ﻣﺘﺮ از ﻫﺮ ﻃﺮف ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﻣﺤﻮر ﻟﻮﻟﻪ ( • ﺣﺮﻳﻢ ﻟﻮﻟﻪ از 800 ﺗﺎ1200 ﻣﻴﻠﻴﻤﺘﺮ، در ﻛﻞ10 ) ﻣﺘﺮ5 ﻣﺘﺮ از ﻫﺮ ﻃﺮف ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﻣﺤﻮر ﻟﻮﻟﻪ ( • ﺣﺮﻳﻢ ﻟﻮﻟﻪ از 1200 ﻣﻴﻠﻴﻤﺘﺮ ﺑﻪ ﺑﺎﻻ، در ﻛﻞ12 ) ﻣﺘﺮ6 ﻣﺘﺮ از ﻫﺮ ﻃﺮف ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﻣﺤﻮر ﻟﻮﻟﻪ ( ﻣﺎده 7 ﻫﻤﻴﻦ آﻳﻴﻦ ﻧﺎﻣﻪ ﺑﻴﺎن داﺷﺘﻪ اﺳﺖ ﻛﻪ ﻫﺮﮔﺎه ﺣﺮﻳﻢ رودﺧﺎﻧﻪ ، ﻣﻫﺎ و ﻫـﺎ ﺴﻴﻞ ﺑﺮﻛـﻪ ﻫـﺎ ی ﻃﺒﻴﻌـﻲ ﻳـﺎ ﺣـﺮﻳﻢ ﺳـﺎﻳﺮ ﺗﺎﺳﻴﺴ ﺎﺗﻲ ﻛﻪ دارای ﺣﺮﻳﻢ ﻫﺴﺘﻨﺪ، ﺗﺪاﺧﻞ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ ﻗﺴﻤﺖ ﻣﻮرد ﺗﺪاﺧﻞ ﺑﺮای ﺗﺎﺳﻴﺴ ﺎت دو ﻃﺮف، ﺑﻪ ﺻـﻮرت ﻣﺸـﺘﺮک ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮد . ﻛﻪ در ﻣﺎده 15 از اﻳﻦ آﻳﻴﻦ ﻧﺎﻣﻪ ﺑﻴﺎن ﺷﺪه اﺳﺖ ﻛﻪ ﻫﺮﮔﺎه ﺣﺮﻳﻢ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ و اﻧﻬﺎر و ﻣﺴﻴﻞ و ﻫﺎ ﺑﺮﻛﻪ ﻫﺎ ی ﻃﺒﻴﻌﻲ و ﻫﺎ راه ی اﺻﻠﻲ و ﻓﺮﻋﻲ ﻣﻮﺟﻮد ﺗﺪاﺧﻞ ﻧﻤﺎﻳﻨﺪ ﻗﺴﻤﺖ ﻣﻮرد ﺗﺪاﺧﻞ ﺑﺮای ﺗﺎﺳﻴﺴ ﺎت ﻃﺮﻓﻴﻦ ﻣﺸﺘﺮﻛﺎ ﻣـﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﺧﻮاﻫﺪ ﮔﺮﻓ . ﺖ ﺣﺮﻳﻢ ﻫﺎ راه ی اﺳﺘﺎﻧﻲ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻋﺮض و ﻧﻮع راه ﺑﻴﻦ 25 ﻣﺘﺮ ﺗﺎ76 ﻣﺘﺮ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺣﺮﻳﻢ ﻗﺎﻧﻮﻧﻲ راه و راه آﻫﻦ ﻣﺤﺪوده ای از اراﺿﻲ ﺑﺴﺘﺮ و ﺣﺎﺷﻴﻪ راه و راه آﻫﻦ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺗﻮﺳﻂ ﻣﺮاﺟﻊ ذﻳﺼﻼح و از ﺟﻤﻠـﻪ ﻛﻤﻴﺴـﻴﻮن ﻣﻮﺿـﻮع ﻣـﺎده 3 ﭘﻴ ﻮﺳﺖ 1 - ﻗﻮاﻧ ﻴﻦ و آﻳﻴﻦ ﻧﺎﻣﻪ یﻫﺎ ﻣﺮﺗﺒﻂ 31 / 05 / 94 207 ﺗﺼﻮﻳﺐ ﻧﺎﻣﻪ ﺷﻤﺎره1672 ﻣﻮرخ4/2/ 1346 ﻫﻴﺎت و زﻳﺮان ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻳﺎ اﻓﺰاﻳﺶ ﻫﺎ آن ﺑﺮاﺳـﺎس ﺟـﺪول و ﻛﺮوﻛـﻲ ﭘﻴﻮﺳـﺖ ﺑـﻪ ﺗﺼﻮﻳﺐ ﻛﻤﻴﺴﻴﻮن ﻣﺬﻛﻮر رﺳﻴﺪه و ﻳﺎ ﺑﺮﺳﺪ . پ.1 - 1 - 2 - ﺑﺴﺘﺮ و ﺣﺮﻳﻢ رودﺧﺎﻧﻪ پ.1 - 1 - 2 - 1 - ﺗﻌﺮﻳﻒ ﻗﺎﻧﻮﻧﻲ رودﺧﺎﻧﻪ و ﺑﺴﺘﺮ رودﺧﺎﻧﻪ ﻣﻄﺎﺑﻖ ﺗﻌﺮﻳﻒ اراﺋﻪ ﺷﺪه در آﻳﻴﻦ ﻧﺎﻣﻪ ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﺑﺴﺘﺮ و ﺣﺮﻳﻢ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ، اﻧﻬﺎر، ﻣﺴﻴﻞ ﻫﺎ، ﻣـ ﺮداب ﻫـﺎ و ﺑﺮﻛـﻪ ﻫـﺎی ﻃﺒﻴﻌـﻲ ﻣﺼﻮب 1379 ﻫﻴﺎت دوﻟﺖ، رودﺧﺎﻧﻪ ﻣﺠﺮاﻳﻲ اﺳﺖ ﻃﺒﻴﻌﻲ ﻛﻪ آب ﺑﻪ ﻃﻮر داﺋﻢ ﻳﺎ ﻓﺼﻠﻲ در آن ﺟﺮﻳﺎن دارد . ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ اﺻـﻄﻼح ﺑﺴﺘﺮ در ﻟﻐﺖ ﺑﻪ ﻣﻔﻬﻮم ﻣﺤﻞ ﻣﻨﺎﺳﺐ ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻦ ﭼﻴﺰی ﻳﺎ ﻛﺴﻲ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻣﻮﻗﺖ ﻳﺎ داﻳﻢ اﺳﺖ . اﻣﺎ ﺗﻌﺮﻳـﻒ ﺑﺴـﺘﺮ رودﺧﺎﻧـﻪ از دﻳﺪﮔﺎه ﺣﻘﻮﻗﻲ ﻣﺴﺘﻠﺰم ﻳ ﻚ ﺗﻌﺮﻳﻒ ﻣﺒﺘﻨﻲ ﺑﺮ ﻣﺒﺎﺣﺚ ﻫﻴﺪروﻟﻮژی و ﻫﻴﺪروﻟﻴﻜﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . اوﻟﻴﻦ ﺑﺎر در ﻗـﻮاﻧﻴﻦ ﻣـﺪون اﻳﺮان، در ﻣﺎده دو ﻗﺎﻧﻮن آب و ﻧﺤﻮه ﻣﻠﻲ ﺷﺪن آن، ﺳﭙﺲ در ﻣﺎده دو ﻗﺎﻧﻮن ﺗﻮزﻳـﻊ ﻋﺎدﻻﻧـﻪ آب و ﺑـﺎﻻﺧﺮه در ﻗـﺎﻧﻮن ﺣﻔـﻆ و ﺗﺜﺒﻴﺖ ﺑﺴﺘﺮ و ﻛﻨﺎره رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎی ﻣﺮزی، ﺑﺴﺘﺮ ﺑﻪ ﻣﻔﻬﻮم ﺣﻘﻴﻘﻲ آن ﺗﻌﺮﻳﻒ ﮔﺮدﻳﺪه اﺳـﺖ . در آﻳـﻴﻦ ﻧﺎﻣـﻪ ﻣﺮﺑـﻮط ﺑـﻪ ﺑﺴـﺘﺮ و ﺣﺮﻳﻢ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ، اﻧﻬﺎر، ﻣﺴﻴﻞ ﻫﺎ، ﻣﺮداب ﻫﺎ، ﺑﺮﻛﻪ ﻫﺎی ﻃﺒﻴﻌﻲ و ﺷﺒﻜﻪ ﻫﺎی آﺑﺮﺳﺎﻧﻲ آﺑﻴﺎری و زﻫﻜﺸﻲ ﻣﺼﻮب ﺳـﺎل 79 ﻫﻴـﺎت دوﻟﺖ ﻛﻪ ﺟﺎﻣﻊ ﺗﺮﻳﻦ ﺗﻌﺮﻳﻒ ﺑﺮای ﺑﺴﺘﺮ ﻣﺤﺴﻮب ﻣﻲ ﺷﻮد ﺑﺴﺘﺮ رودﺧﺎﻧﻪ ﺑﻪ ﺷﺮح زﻳﺮ ﺗﻌﺮﻳﻒ ﺷﺪه اﺳﺖ : » ﺑﺴﺘﺮ آن ﻗﺴﻤﺖ از رودﺧﺎﻧﻪ، ﻧﻬﺮ ﻳﺎ ﻣﺴﻴﻞ اﺳﺖ ﻛﻪ در ﻫﺮ ﻣﺤﻞ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑـﻪ آﻣـﺎر ﻫﻴـﺪروﻟﻮژﻳﻚ و داﻏـﺎب و ﺣـﺪاﻛﺜﺮ ﻃﻐﻴﺎن ﺑﺎ دوره ﻫﺎی ﺑﺎزﮔﺸﺖ ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺑﻪ وﺳﻴﻠﻪ وزارت ﻧﻴﺮو ﻳﺎ ﺷﺮﻛﺖ ﻫﺎ ی آب ﻣﻨﻄﻘﻪ ای ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻣﻲ «.ﺷﻮد ﻣﻄﺎﺑﻖ اﻳﻦ آﻳﻴﻦ ﻧﺎﻣﻪ دوره ﺑﺎزﮔﺸﺖ ﻃﻐﻴﺎن رودﺧﺎﻧﻪ در ﻣﺤـﺪوده ﺧـﺎرج از ﺷـﻬﺮﻫﺎ ﺑﺮاﺳـﺎس ﺣـﺪا ﻛﺜﺮ ﻃﻐﻴـﺎن ﺑـﺎ دوره ﺑﺮﮔﺸﺖ 25 ﺳﺎﻟﻪ ﺑﻪ وﺳﻴﻠﻪ وزارت ﻧﻴﺮو و ﺷﺮﻛﺖ ﻫﺎ ی آب ﻣﻨﻄﻘﻪ ای ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻣﻲ و ﺷﻮد درﺻﻮرﺗﻲ ﻛـﻪ ﺿـﺮورت اﻳﺠـﺎب ﻧﻤﺎﻳـﺪ ﺳﻴﻼب ﺑﺎ دوره ﺑﺮﮔﺸﺖ ﻳﺎ ﺗﺮ ﻛﻢ ﺑﻴﺶ از ﺗﺮ 25 ﺳﺎل ﻣﻼک ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﻗﺮار ﮔﻴﺮد، ﻻزم اﺳﺖ ﺷﺮﻛﺖ ﻫﺎ ی ﻓﻮق اﻟﺬﻛﺮ ﺣﺴﺐ ﻣﻮرد ﺑﺎ اراﺋﻪ ﻧﻘﺸﻪ ﻫﺎ ی ﻣﺮﺑﻮط و ﺗﻮﺟﻴﻬ ﺎت ﻓﻨﻲ از ﺣﻮﺿﻪ ﺳﺘﺎدی وزارت ﻧﻴﺮو ﻣﺠﻮز ﻻزم را اﺧﺬ ﻧﻤﺎﻳﻨﺪ . ﺗﺮ ﻣﻬﻢ ﻳﻦ ﻋﻮاﻣﻞ ﻏﻴﺮ ﻃﺒﻴﻌﻲ ﻣﻮﺛﺮ در ﺗﻐﻴﻴﺮ ﺑﺴﺘﺮ رودﺧﺎﻧﻪ ﻃﺒﻖ ﻣﻘﺮرات ﺑﺴﺘﺮ و ﺣﺮﻳﻢ رودﺧﺎﻧﻪ در ﻗﺎﻧﻮن ﺗﻮزﻳﻊ ﻋﺎدﻻﻧـﻪ آب ﺑﻪ ﻗﺮار زﻳﺮ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ : اﻟﻒ- اﺣﺪاث ﺗﺎﺳﻴﺴﺎت آﺑﻲ ﻣﺎﻧﻨﺪ : ﺳﺪ ﻣﺨﺰﻧﻲ، ﺳﺪ اﻧﺤﺮاﻓﻲ و ﺳﺎﻳﺮ ﺗﺎﺳﻴﺴﺎت ﺑ ﻬﺮه ﺑﺮداری از آب . ب- اﺣﺪاث ﺳﺎزه ﻫﺎی ﺣﻔﺎﻇﺘﻲ و ﺳﺎﻣﺎﻧﺪﻫﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﻣﺎﻧﻨﺪ : دﻳﻮاره ﺳﻴﻞ ﺑﻨﺪ، اﭘﻲ و داﻳﻚ . ج- اﺣﺪاث ﺳﺎزه ﻫﺎی ﺗﻘﺎﻃﻌﻲ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﭘﻞ ﺧﻄﻮط اﻧﺘﻘﺎل آب و ﺑﺮق و ﮔﺎز و ﻧﻔﺖ د- ﻏﺮس ﻧﻬﺎل و درﺧﺖ در ﺑﺴﺘﺮ رودﺧﺎﻧﻪ ﺗﻮﺳﻂ ﻛﺸﺎورزان و ﺳﺎﻛﻨﻴﻦ در اراﺿﻲ اﻃﺮاف رودﺧﺎﻧﻪ . ﻫ - ﺗﺼ ﺮف ﺑﺴﺘﺮ ﺗﻮﺳﻂ ﻣﺮدم ) اﺷﺨﺎص ﺣﻘﻴﻘﻲ و ﺣﻘﻮﻗﻲ ( ﺑﺮای اﺣﺪاث اﻋﻴﺎﻧﻲ ﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ . و- ﺑﺮداﺷﺖ ﻳﺎ اﻧﺒﺎﺷﺖ ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎﻧﻲ ﻧﻈﻴﺮ ﺷﻦ و ﻣﺎﺳﻪ . ﺑﺮای ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺑﺴﺘﺮ رودﺧﺎﻧﻪ ﺗﻮان ﻣﻲ »ﺑﻪ راﻫﻨﻤﺎی ﭘﻬﻨﻪ ﺑﻨﺪی ﺳﻴﻞ و ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺣﺪ ﺑﺴﺘﺮ و ﺣﺮﻳﻢ رودﺧﺎﻧﻪ «، ﻣﺮاﺟﻌﻪ ﻧﻤﻮد . 208 31 / 05 / 94 راﻫﻨﻤﺎی ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ پ.1 - 1 - 2 - 2 - ﺗﻌﺮﻳﻒ ﻗﺎﻧﻮﻧﻲ ﺣﺮﻳﻢ رودﺧﺎﻧﻪ ﺑﻪ اﺳﺘﻨﺎد ﻣﺎده 51 ،ﻗﺎﻧﻮن ﺗﻮزﻳﻊ ﻋﺎدﻻﻧﻪ آب آﻳﻴﻦ ﻧﺎﻣﻪ ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﺑﺴﺘﺮ و ﺣﺮﻳﻢ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ ، اﻧﻬﺎر، ﻣ ، ﻫـﺎ ﺴﻴﻞ ﻣـﺮداب و ﻫـﺎ ﺑﺮﻛﻪ ﻫﺎ ی ﻃﺒﻴﻌﻲ و ﺷﺒﻜﻪ ﻫﺎ ی آﺑﺮﺳﺎﻧﻲ آﺑﻴﺎری و زﻫﻜﺸﻲ در ﺗﺎرﻳﺦ 16 /6/ 1379 ﺑﻪ ﺗﺼﻮﻳﺐ ﻫﻴﺎت دوﻟﺖ رﺳـﻴﺪه اﺳـﺖ ﻛـﻪ اﻳﻦ آﻳﻴﻦ ﻧﺎﻣﻪ در ﺣﺎل ﺣﺎﺿﺮ ﻣﺒﻨﺎی ﺗﻌﻴ ﻴﻦ ﺣﺪود ﺑﺴﺘﺮ و ﺣﺮﻳﻢ رودﺧﺎﻧﻪ ﻣﻲ ﻫﺎ ﺑﺎﺷﺪ ﻛـﻪ در ﻓﺼـﻞ ﻗﺒـﻞ ﺑـﻪ ﻣﻔـﺎدی از اﻳـﻦ آﻳﻴﻦ ﻧﺎﻣﻪ اﺷﺎره ﺷﺪ . ﺑﺮاﺳﺎس اﺻﻼﺣﻴﻪ ﻣﺼﻮﺑﻪ ﻣﻮرخ 12 / 12 / 1382 ﻫﻴﺎت دوﻟﺖ ﺑﺮﺧﻲ از ﻣﻔﺎد اﻳﻦ آﻳـﻴﻦ ﻧﺎﻣـﻪ ﺗﻐﻴﻴـﺮ ﻳﺎﻓﺘـﻪ اﺳﺖ از . رو اﻳﻦ در اﻳﻦ ﺑﺨﺶ ﺑﺮﺧﻲ از ﻣﻮاد آﻳﻴﻦ ﻧﺎﻣﻪ ﻓﻮق اﻟﺬﻛﺮ اراﺋﻪ ﻣﻲ :ﺷﻮد ﻣﻄﺎﺑﻖ ﻧﺎﻣﻪ ﻴﻦ آﻳ ﻳ ﺎد ﺷﺪه، ﺣﺮﻳﻢ آن ﻗﺴﻤﺖ از اراﺿﻲ اﻃﺮاف رودﺧﺎﻧﻪ، ﻣﺴﻴﻞ، ﻧﻬﺮ ﻃﺒﻴﻌـﻲ ﻳـﺎ ﺳـﻨﺘﻲ، ﻣـﺮداب و ﺑﺮﻛـﻪ ﻃﺒﻴﻌﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﻼﻓﺎﺻﻠﻪ ﭘﺲ از ﺑﺴﺘﺮ ﻗﺮار دارد و ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﺣﻖ ارﺗﻔﺎق ﺑﺮای ﻛﻤﺎل اﻧﺘﻔـﺎع و ﺣﻔﺎﻇـﺖ ﻫـﺎ آن ﻻزم اﺳـﺖ و ﻃﺒﻖ ﻣﻘﺮرات اﻳﻦ آﻳﻴﻦ ﻧﺎﻣﻪ ﺗﻮﺳﻂ وزارت ﻧﻴﺮو ﻳﺎ ﺷﺮﻛﺖ ﻫﺎ ی آب ﻣﻨ ﻄﻘﻪ ای ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻣﻲ ﺷﻮد . ﺣﺮﻳﻢ اﻧﻬﺎر ﻃﺒﻴﻌﻲ ﻳﺎ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ اﻋﻢ از ﻛﻪ اﻳﻦ آب دا ﺋ ﻢ ﻳﺎ ﻓﺼﻠﻲ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﻨﺪ از ﻳﻚ ﺗﺎ ﺑﻴﺴﺖ ﻣﺘﺮ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺣﺴﺐ ﻣﻮرد ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ وﺿـﻊ رودﺧﺎﻧـﻪ ﻳـﺎ ﻧﻬـﺮ ﻃﺒﻴﻌﻲ ﻳﺎ ﻣﺴﻴﻞ از ﻫﺮ ﻃﺮف ﻣﻨﺘﻬﻲ اﻟﻴﻪ ﺑﺴﺘﺮ ﺑﻪ وﺳﻴﻠﻪ وزارت ﻧﻴﺮو و ﺷﺮﻛﺖ ﻫﺎ ی ﺗﺎﺑﻌﻪ آن ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻣﻲ ﮔﺮدد . ﻣﻄ ﺎﺑﻖ ﻣﺎده 2 ﻫﻤﻴﻦ آﻳﻴﻦ ﻧﺎﻣﻪ ﺷﺮﻛﺖ ﻫﺎی آب ﻣﻨﻄﻘﻪ ای ﻣﻜﻠﻔﻨﺪ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ اﻣﻜﺎﻧﺎت ﺣﺪ ﺑﺴﺘﺮ و ﺣـﺮﻳﻢ رودﺧﺎﻧـﻪ ، ﻫـﺎ اﻧﻬﺎر، ﻣﺴﻴﻞ ، ﻫﺎ ﻣﺮداب و ﻫﺎ ﺑﺮﻛﻪ ﻫﺎ ی ﻃﺒﻴﻌﻲ ﻣﻮﺟﻮد در ﺣﻮ ز ه ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﺧﻮد را، ﺑﺎ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی ﻣﺸﺨﺼﻲ و ﺑﺎ اﻋﺰام ﻛﺎرﺷـﻨﺎس ﻳﺎ ﻛﺎرﺷﻨﺎﺳﺎن ذﻳﺼﻼح ﻃﺒﻖ ﻣﻘﺮرات اﻳﻦ آﻳﻴﻦ ﻧﺎﻣﻪ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻧﻤﺎﻳﻨﺪ . در ﻣﺎده 3 آﻳﻴﻦ ﻧﺎﻣﻪ ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﺑﺴﺘﺮ و ﺣﺮﻳﻢ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ ، اﻧﻬﺎر، ﻣ ، ﻫﺎ ﺴﻴﻞ ﻣـﺮداب ، ﻫـﺎ ﺑﺮﻛـﻪ ﻫـﺎ ی ﻃﺒﻴﻌـﻲ و ﺷـﺒﻜﻪ ﻫـﺎ ی آﺑﺮﺳﺎﻧﻲ، آﺑﻴﺎری و زﻫﻜﺸﻲ در ﻣﻮرد ﺷﺮﻛﺖ آب ﻣﻨﻄﻘﻪ ای ﺑﻴﺎن داﺷﺘﻪ اﺳﺖ ﻛﻪ در ﻫﺮ ﻣﻮرد ﻛﻪ ﺑﺴﺘﺮ و ﺣﺮﻳﻢ رودﺧﺎﻧﻪ، ﻧﻬﺮ ﻃﺒﻴﻌﻲ، ﻣﺴﻴﻞ، ﻣﺮداب و ﺑﺮﻛﻪ ﻃﺒﻴﻌ ﻲ را ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻣﻲ ﻧﻤﺎﻳﺪ ، ﻣﺮاﺗﺐ را ﺑﻪ ﻃﺮق ﻣﻘﺘﻀﻲ ﺑﻪ ﻃﻮر ﻛﺘﺒﻲ ﺑﻪ ﻣﺘﻘﺎﺿـﻲ اﻋـﻼم و در ﻣﻮرد ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺑﺴﺘﺮ و ﺣﺮﻳﻢ ﺳﺮﺗﺎﺳﺮی، ﻣﻮﺿﻮع از ﻃﺮﻳﻖ ﭘﺨﺶ اﻃﻼﻋﻴﻪ ﻫﺎ ی ﻣﺤﻠﻲ ) ﺑـﺮای ﻳـﻚ ﻧﻮﺑـﺖ ( ﺑـﻪ اﻃـﻼع اﺷـﺨﺎص ذﻳﻨﻔﻊ ﺑﺮﺳﺪ ﻛﻪ ﺑﺴﺘﺮ و ﺣﺮﻳﻢ رودﺧﺎﻧﻪ، ﻧﻬﺮ ) ﻃﺒﻴﻌﻲ - ﺳﻨﺘﻲ ( ، ﻣﺴﻴﻞ، ﻣﺮداب و ﺑﺮﻛﻪ ﻃﺒﻴﻌﻲ ﻣﻮر د ﻧﻈﺮ ﺗﻌﻴـﻴﻦ ﮔﺮدﻳـﺪه و اﺷﺨﺎص ﺗﻮاﻧ ﻣﻲ ﻨﺪ ﺑﺮای ﻛﺴﺐ اﻃﻼﻋﺎت از ﺣﺪود ﺑﺴﺘﺮ و ﺣﺮﻳﻢ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺷـﺪه ﺑـﻪ ﺷـﺮﻛﺖ آب ﻣﻨﻄﻘـﻪ ای ﻣﺮﺑـﻮط ﻣﺮاﺟﻌـﻪ و ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ اﻋﺘﺮاﺿﻲ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﻨﺪ ﻇﺮف ﻳﻚ ﻣﺎه از ﺗﺎرﻳﺦ اﻧﺘﺸﺎر اﻃﻼﻋﻴﻪ، اﻋﺘﺮاض ﺧﻮد را ﺑﻪ ﺷـﺮﻛﺖ ﻣﺮﺑـﻮط ﺗﺴـﻠﻴﻢ و رﺳـﻴﺪ درﻳﺎﻓﺖ دارﻧﺪ . ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ اﻋﺘﺮاﺿﻲ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺑﺴﺘﺮ و ﺣﺮﻳﻢ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺷﺪه در ﻣﻬﻠـﺖ ﻣـﺬﻛﻮر در ﻓـﻮق واﺻـﻞ ﺷـﻮد، ﺷـﺮﻛﺖ آب ﻣﻨﻄﻘﻪ ای ﻣﺮﺑﻮط اﻋﺘﺮاض را ﺑﻪ ﻛﻤﻴﺴﻴﻮﻧﻲ ﻣﺮﻛﺐ از دو ﻧﻔﺮ ﻛﺎرﺷﻨﺎس ﻓﻨﻲ ذﻳﺼﻼح و ﻳﻚ ﻧﻔﺮ ﻛﺎرﺷﻨﺎس ﺣﻘﻮﻗﻲ ﻛﻪ از ﺑﻴﻦ ﻣﺠﺮب ﺗﺮﻳﻦ ﻛﺎرﺷﻨﺎﺳﺎن ﺑﺎ اﺑﻼغ ﻣﺪﻳﺮ ﻋﺎﻣﻞ ﻣﻨﺼﻮب ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ ، ارﺟﺎع ﻣﻲ ﻧﻤﺎﻳﺪ . ﺑﺮاﺳﺎس ﺗﺒﺼﺮه 1 ﻣ ﺎده 2 ﻗﺎﻧﻮن ﺗﻮزﻳﻊ ﻋﺎدﻻﻧﻪ آب ﺗﻌﻴﻴﻦ ﭘﻬﻨﺎی ﺑﺴﺘﺮ و ﺣﺮﻳﻢ آن در ﻣﻮرد ﻫﺮ رودﺧﺎﻧﻪ و ﻧﻬﺮ ﻃﺒﻴﻌـﻲ و ﻣﺴﻴﻞ و ﻣﺮداب و ﺑﺮﻛﻪ ﻃﺒﻴﻌﻲ در ﻫﺮ ﻣﺤﻞ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ آﻣﺎر ﻫﻴﺪروﻟﻮژی رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ و اﻧﻬﺎر و داﻏﺎب در ﺑﺴﺘﺮ ﻃﺒﻴﻌـﻲ ﻫـﺎ آن ﺑﺪون رﻋﺎﻳﺖ اﺛﺮ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن ﺗﺎﺳﻴﺴ ﺎت آﺑﻲ ﺑﺎ وزارت ﻧﻴﺮو اﺳﺖ . ﺑﺎ ﺗ ﻮﺟﻪ ﺑﻪ اﺻﻼﺣﻴﻪ ﺑﻨﺪ خ ﻣﺎده ﻳﻚ آﻳﻴﻦ ﻧﺎﻣﻪ ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﺑﺴﺘﺮ و ﺣﺮﻳﻢ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ ﻣﺼﻮب 1382 ﺣﺮﻳﻢ اﻧﻬﺎر ﻃﺒﻴﻌﻲ رودﺧﺎﻧﻪ و ﻣ ﻫﺎ ، ﻫﺎ ﺴﻴﻞ ﻣﺮداب و ﻫﺎ ﺑﺮﻛﻪ ﻫـﺎ ی ﻃﺒﻴﻌـﻲ ﺑـﺮای ﻋﻤﻠﻴـﺎت ﻻﻳﺮوﺑﻲ و ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری از ﻳﻚ اﻟﻲ ﺑﻴﺴﺖ ﻣﺘﺮ و ﺑﺮای ﺣﻔﺎﻇﺖ ﻛﻴﻔﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ ، اﻧﻬﺎر ﻃﺒﻴﻌﻲ و ﺑﺮﻛﻪ ﻫﺎ ﺗﺎ ﻳﻜ ﺼﺪ و ﭘﻨﺠﺎه ﻣﺘﺮ ﭘﻴ ﻮﺳﺖ 1 - ﻗﻮاﻧ ﻴﻦ و آﻳﻴﻦ ﻧﺎﻣﻪ یﻫﺎ ﻣﺮﺗﺒﻂ 31 / 05 / 94 209 از ﻣﻨﺘﻬﻲ اﻟﻴﻪ ﺑﺴﺘﺮ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد ﻛﻪ ﺑﺴﺘﻪ ﺑﻪ ﻣﻮرد و ﻧﻮع ﻣﺼﺮف و وﺿـﻊ رودﺧﺎﻧـﻪ ﻫـﺎ ﻳـﺎ ﻧﻬـﺮ ﻃﺒﻴﻌـﻲ ﻃﺒـﻖ ﻣﻘـﺮرات اﻳـﻦ دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﺗﻮﺳﻂ وزارت ﻧﻴﺮو ﻳﺎ ﺷﺮﻛﺖ ﻫﺎ ی آب ﻣﻨﻄﻘﻪ ای ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻣﻲ ﮔﺮدد . پ.1 - 1 - 3 - ﻗﻮاﻧﻴﻦ و آﻳﻴﻦ ﻧﺎﻣﻪ ﻫﺎ ی ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺑﺤﺮان ﺑﺤﺮان ﺑﻪ ﺣﻮادﺛﻲ ﮔﻔﺘﻪ ﻣﻲ ﻛ ﺷﻮد ﻪ در اﺛﺮ رﺧﺪادﻫﺎ و ﻋﻤﻠﻜﺮدﻫﺎی ﻃﺒﻴﻌﻲ و اﻧﺴﺎﻧﻲ ﺑﻪ ﻃﻮر ﻧﺎﮔﻬﺎﻧﻲ ﺑﻪ وﺟﻮد ﻣﻲ آﻳـﺪ و ﻣﺸﻘﺖ و ﺳﺨﺘﻲ را ﺑﻪ ﻳﻚ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﻳﺎ ﺟﺎﻣﻌﻪ اﻧﺴﺎﻧﻲ ﺗﺤﻤﻴﻞ ﻛﻨﺪ ﻣﻲ و ﺑﺮﻃﺮف ﻛﺮدن آن ﻧﻴﺎز ﺑﻪ اﻗﺪاﻣﺎت اﺿﻄﺮاری، ﻓﻮری و ﻓﻮق اﻟﻌﺎده دارد . ﻣﻄﺎﺑﻖ ﻣﺎده 2 آﻳﻴﻦ ﻧﺎﻣﻪ اﺟﺮاﻳﻲ ﻗﺎﻧﻮن ﺗﺸﻜﻴﻞ ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺑﺤ ﺮان ﻛﺸﻮر ﺗﺸﺨﻴﺺ وﻗﻮع ﺑﺤﺮان ) ﺣﺎدﺛﻪ ( ﻣﻠﻲ و ﻣﻨﻄﻘﻪ ای و اﻋﻼم آن ﺑﻪ دﺳﺘﮕﺎه ﻫﺎ ی ذﻳﺮﺑﻂ ﺑﺮ ﻋﻬﺪه وزﻳﺮ ﻛﺸﻮر ) ﻗﺎﺋﻢ ﻣﻘﺎم رﻳﻴﺲ ﺷـﻮرای ﻋـﺎﻟﻲ ﻣـﺪﻳﺮﻳﺖ ﺑﺤـﺮان ( ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ و ﺗﺸﺨﻴﺺ وﻗﻮع ﺑﺤﺮان ﻫﺎ ی اﺳﺘﺎﻧﻲ و ﻣﺤﻠﻲ و اﻋﻼم آن ﺑﻪ دﺳﺘﮕﺎه ﻫﺎ ی اﺳﺘﺎن و ﺷﻬﺮﺳﺘﺎن ﺑﻪ ﺗﺮﺗﻴﺐ ﺑﺎ اﺳـﺘﺎﻧﺪار و ﻓﺮﻣﺎﻧﺪار ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ در ﻓﺼﻞ دوم ﻃﺮح اﻣﺪاد و ﻧﺠﺎت ﻛﺸﻮر ) ﻣﺼـﻮﺑﻪ 1382 ( در ﻣـﻮرد ﺳـﺘﺎد ﺣـﻮادث ﻏﻴﺮﻣﺘﺮﻗﺒـﻪ ﻛﺸﻮر و ﺳﺘﺎدﻫﺎی ﺗﺎﺑﻌﻪ آن اﺷﺎراﺗﻲ ﺷﺪه اﺳﺖ . در ﻣﺎده 5 اﻳﻦ ﻃﺮح ﺑﻴﺎن ﺷﺪه اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑـﻪ ﻣﻨﻈـﻮر ﺳﻴﺎﺳـﺖ ﮔـﺬاری ﻛﻠـﻲ، ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی ﻣﻠﻲ و ﻧﻈﺎرت ﻋﺎﻟﻴﻪ ﺑﺮ اﻣﺮ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺑﺤﺮان ﻛﺸﻮر ﺳﺘﺎد ﺣﻮا دث و ﺳﻮاﻧﺢ ﻏﻴﺮﻣﺘﺮﻗﺒﻪ ﻛﺸﻮر ﻛﻪ در اﻳﻦ ﻃﺮح ﺳﺘﺎد ﻧﺎﻣﻴﺪه ﻣﻲ ﺷﻮد ، ﺗﺸﻜﻴﻞ ﻣﻲ ﺷﻮد . ﺷﺎﻳﺎن ذﻛﺮ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺳﺘﺎد ﺣﻮادث ﻏﻴﺮﻣﺘﺮﻗﺒـﻪ ﻛﺸـﻮر در ﺳـﺎل 1387 ﺑﺮاﺳـﺎس ﺗﺼـﻮﻳﺐ ﻗﺎﻧﻮﻧﻲ ﺑﻪ ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺑﺤﺮان ﻛﺸﻮر ﺗﻐﻴﻴﺮ ﭘﻴﺪا ﻛﺮده اﺳﺖ و آﻳﻴﻦ ﻧﺎﻣﻪ اﺟﺮاﻳﻲ ﻗﺎﻧﻮن ﺗﺸﻜﻴﻞ ﺳـﺎزﻣﺎن ﻣـﺪﻳﺮﻳﺖ ﺑﺤـﺮان ﻛﺸﻮر در ﺳﺎل 1388 ﺑﻪ ﺗﺎﻳﻴﺪ رﻳﺎﺳﺖ ﺟﻤﻬﻮری رﺳﻴﺪه اﺳﺖ . در ﻣﺎده 10 ﻗﺎﻧﻮن ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﭼﻬﺎرم ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺑﻪ دوﻟﺖ اﺟﺎزه داده ﻣﻲ ﺷﻮد ﺑﺮای ﭘـﻴﺶ آﮔـﺎﻫﻲ ﻫـﺎ، ﭘﻴﺸـﮕﻴﺮی، اﻣـﺪاد رﺳـﺎﻧﻲ، ﺑﺎزﺳﺎزی و ﻧﻮﺳﺎزی ﻣﻨﺎﻃﻖ آﺳﻴﺐ دﻳﺪه از ﺣﻮادث ﻏﻴﺮﻣﺘﺮﻗﺒﻪ از ﺟﻤﻠﻪ ﺳﻴﻞ، زﻟﺰﻟﻪ، ﺳﺮﻣﺎزدﮔﻲ، ﺗﮕﺮگ، ﻃﻮﻓﺎن، ﭘﻴﺸﺮوی آب درﻳﺎ، ﻫﺎ آﻓﺖ ی ﻓﺮاﮔﻴﺮ ﻣﺤﺼﻮﻻت ﻛﺸﺎورزی و اﭘﻴﺪﻣﻲ ﻫﺎی داﻣﻲ، اﻋﺘﺒﺎر ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز را در ﻟﻮاﻳﺢ ﺑﻮدﺟﻪ ﺳـﺎﻻﻧﻪ ﻣﻨﻈـﻮر ﻧﻤﺎﻳـﺪ . ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺑﻪ دوﻟﺖ اﺟﺎزه داده ﺷﺪه اﺳﺖ در ﺻﻮرت وﻗﻮع ﺣﻮادث ﻏﻴﺮﻣﺘﺮﻗﺒﻪ از ﺟﻤﻠﻪ ﺧﺸﻜﺴﺎﻟﻲ، ﺳـﻴﻞ و ﻣﺎﻧﻨـﺪ ﺗـﺎ ﻫـﺎ آن ﻣﻌﺎدل ﻳﻚ درﺻﺪ )1 (% از ﺑﻮدﺟﻪ ﻋﻤﻮﻣﻲ ﻫﺮ ﺳﺎل را از ﻣﺤ ﻞ اﻓﺰاﻳﺶ ﺗﻨﺨﻮاه ﮔﺮدان ﺧﺰاﻧﻪ ﻣﻮﺿﻮع ﻣﺎده )1( اﻳﻦ ﻗﺎﻧﻮن ﺗﺎﻣﻴﻦ و ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻧﻤﺎﻳﺪ . ﺗﻨﺨﻮاه ﻣﺬﻛﻮر ﺣﺪاﻛﺜﺮ ﺗﺎ ﭘﺎﻳﺎن ﻫﻤﺎن ﺳﺎل از ﻣﺤﻞ ﺻﺮﻓﻪ ﺟـﻮ ﻳﻲ در اﻋﺘﺒـﺎرات ﻋﻤـﻮﻣﻲ و ﻳـﺎ اﺻـﻼح ﺑﻮدﺟـﻪ ﺳﺎﻻﻧﻪ ﺗﺴﻮﻳﻪ ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ . آﻳﻴﻦ ﻧﺎﻣﻪ اﺟﺮاﻳﻲ اﻳﻦ ﻣﺎده ﺑﻨﺎ ﺑﻪ ﭘﻴﺸﻨﻬﺎد ﻣﺸﺘﺮک ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ و ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی ﻛﺸﻮر و وزارت ﻛﺸﻮر ﺑﻪ ﺗﺼﻮﻳﺐ ﻫﻴﺌﺖ وزﻳﺮان رﺳﻴﺪ . پ.1 - 1 - 4 - ﺳﺎﻳﺮ ﻣﻮارد ﻏﻴﺮ از ﻗﻮاﻧﻴﻦ و آﻳﻴﻦ ﻧﺎﻣﻪ ﻫﺎی ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﺣﺮﻳﻢ ﺗﺎﺳﻴﺴﺎت زﻳﺮﺑﻨﺎﻳﻲ و ﺣﺮﻳﻢ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ ﻛﻪ در ﻓﻮق ذﻛـﺮ ﺷـﺪ، ﻗـﻮاﻧﻴﻦ و آﻳﻴﻦ ﻧﺎﻣﻪ ﻫﺎی ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﺣﺮﻳﻢ درﻳﺎﭼﻪ اﺣﺪاﺛﻲ در ﭘﺸﺖ ﺳﺪﻫﺎ، ﺣﺮﻳﻢ درﻳﺎﻫـﺎ، درﻳﺎﭼـﻪ ﻫـﺎ ی ﻃﺒﻴﻌـﻲ و ﺣـﺮﻳﻢ ﺣﻔﺎﻇـﺖ از اراﺿﻲ ﺗﺎﻻﺑﻲ ﺑﻪ ﺷﺮح ذﻳﻞ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ : 210 31 / 05 / 94 راﻫﻨﻤﺎی ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ پ.1 - 1 - 4 - 1 - ﺣﺮﻳﻢ درﻳﺎﭼﻪ اﺣﺪاﺛﻲ در ﭘﺸﺖ ﺳﺪﻫﺎ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻣﺎده 136 ﻗﺎﻧﻮن ﻣﺪﻧﻲ ﺣﺮﻳﻢ درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎی اﺣﺪاﺛﻲ در ﭘﺸﺖ ﺳﺪﻫﺎ، ﺑﺮ روی ﺧﻄﻲ اﺳﺖ ﻣﻮازی ﺑﻪ ﻓﺎﺻﻠﻪ اﻓﻘﻲ ﻳﻜﺼﺪ و ﭘﻨﺠﺎه ﻣﺘﺮ از ﻣﺤﻴﻂ اﻃﺮاف ﺗﺮ ﺷﺪه ﻣﺨﺰن ﺳﺪ ﺑﺮ ﻣﺒﻨ ﺎی ﺣﺪاﻛﺜﺮ ارﺗﻔﺎع آب روی ﺳﺮرﻳﺰ . اﺟﺎزه اﻳﺠـﺎد ﺗﺎﺳﻴﺴـ ﺎت و ﻫﺮﮔﻮﻧﻪ دﺧﻞ و ﺗﺼﺮف در ﺣﺮﻳﻢ ﺑﻪ ﻣﻮﺟﺐ آﻳﻴﻦ ﻧﺎﻣﻪ ای ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد ﻛﻪ ﺑﻨﺎ ﺑﻪ ﭘﻴﺸﻨﻬﺎد وزارت آب و ﺑﺮق ) وزارت ﻧﻴﺮو ﻓﻌﻠـﻲ ( و ﺗﺼﻮﻳﺐ ﻫﻴﺎت وزﻳﺮان ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻣﻲ ﮔﺮدد . پ.1 - 1 - 4 - 2 - ﺣﺮﻳﻢ درﻳﺎﻫﺎ و درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎی ﻃﺒﻴﻌﻲ در ﺳﺎل 1346 ﻗﺎﻧ ﻮﻧﻲ ﺑﻪ ﻧ ﺎم ﻗﺎﻧﻮن ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ اراﺿﻲ ﺳﺎﺣﻠﻲ ﺑﻪ ﺗﺼﻮﻳﺐ رﺳﻴﺪ . در اﻳﻦ ﻗﺎﻧﻮن ﻣﺴﺎﻳﻠ ﻲ در ارﺗﺒﺎط ﺑﺎ اراﺿﻲ ﺳﺎﺣﻠﻲ و اراﺿﻲ ﻣﺴﺘﺤﺪث و ﺣﺮﻳﻢ درﻳﺎی ﺧﺰر و ﻣﺮداب و ﻫﺎ ﺑﺎﺗﻼق ﻫﺎ و ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺣﺮﻳﻢ ﺧﻠﻴﺞ ﻓﺎرس و درﻳﺎی ﻋﻤﺎن ﺷﺼﺖ ﻣﺘﺮ از آﺧﺮﻳﻦ ﻧﻘﻄﻪ ﻣﺪ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺷﺪه اﺳﺖ . ﻣﻄﺎﺑﻖ اﻳﻦ ﻣﺎده اراﺿﻲ ﺣﺮﻳﻢ ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻤﻠﻚ ﺧﺼﻮﺻـﻲ ﻧﺒـﻮده وﻟـﻲ از ﺣـﺮﻳﻢ ﺑـﺮای اﻳﺠﺎد ﺗﺎﺳﻴﺴ ﺎت ﺑﻨﺪری، ﮔﻤﺮﻛﻲ، ﻧﻈﺎﻣﻲ، ﺗﺎﺳﻴﺴ ﺎت ﺷﻴﻼت و ﺳﺎﻳﺮ ﺗﺎﺳﻴﺴ ﺎت دوﻟﺘﻲ ﻛﻪ ﺟﻨﺒﻪ اﺧﺘﺼﺎﺻـﻲ ﻧﺪاﺷـﺘﻪ و ﻣـﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻋﻤﻮم ﻗﺮار ﺑﮕﻴﺮد ﻃﺒﻖ آﻳﻴﻦ ﻧﺎﻣﻪ اﺟﺮاﻳﻲ اﻳﻦ ﻗﺎﻧﻮن ﻣﺠﺎز ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ . ﺑﻪ دﻟﻴﻞ وﺟﻮد ﻧﻘﺎﻳﺺ در اﻳـﻦ ﻗـﺎﻧﻮن، در ﺳـﺎل 1354 ﻗﺎ ﻧﻮن دﻳﮕﺮی ﺑ ﻪ ﻧﺎم ﻗﺎﻧﻮن اراﺿﻲ ﻣﺴﺘﺤﺪث و ﺳﺎﺣﻠﻲ ﺑﻪ ﺗﺼﻮﻳﺐ رﺳﻴﺪ و ﻗﺎﻧﻮن ﻗﺒﻠﻲ ﻣﻠﻐﻲ ﮔﺮدﻳـﺪ . در اﻳـﻦ ﻗـﺎﻧﻮن ﻋﻼوه ﺑﺮ درﻳﺎی ﺧﺰر و ﺧﻠﻴﺞ ﻓﺎرس و درﻳﺎی ﻋﻤﺎن ﻣﺴﺎﻳﻞ ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﺣﺮﻳﻢ و اراﺿـﻲ ﺳـﺎﺣﻠﻲ درﻳﺎﭼـﻪ اروﻣﻴـﻪ ﻧﻴـﺰ ﻣﻄـﺮح ﮔﺮدﻳﺪه اﺳﺖ . پ.1 - 1 - 4 - 3 - ﺣﺮﻳﻢ ﺣﻔﺎﻇﺖ از اراﺿﻲ ﺗﺎﻻﺑﻲ ﺗﺎﻻب ﻫﺎ ﺷﺎﻣﻞ اراﺿﻲ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻛﻪ ﺑﺮای ﻫﻤﻴﺸﻪ ﻳﺎ ﻣﺪت ﺑﺴﻴﺎری از ﺳﺎل ﭘﻮﺷﻴﺪه از آب ﻫﺴﺘﻨﺪ و ﻋﻤﻖ ﻫـﺎ آن ﺑـﻴﺶ از 6 ﻣﺘﺮ ﻧﺨﻮاﻫﺪ ﺑﻮد . و ﺑﻪ ﻫﻤﻴﻦ ﻋﻠﺖ ﻣﻮرد ﺗﻮﺟﻪ ﺳﺎﺧﺖ و ﺳﺎز و ﻛﺎرﺑﺮی ﻫﺎ ی ﻣﺸﺎﺑﻪ ﻗﺮار ﻧﺪارﻧﺪ . اﻳﻦ اﻛﻮ ﺳﻴﺴـﺘﻢ ﻫـﺎ ی آﺑـﻲ ﺑـﻪ اﺳﺘﻨﺎد ﻗﺎﻧﻮن اراﺿﻲ ﻣﺴﺘﺤﺪﺛﻪ و ﺳﺎﺣﻠﻲ ﻣﺘﻌﻠﻖ ﺑﻪ دوﻟﺖ ﻫﺴﺘﻨﺪ . ﺑﺮاﺳﺎس ﻫﻤﻴﻦ ﻗﺎﻧﻮن ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺮای ﻫﺮ ﺗـﺎﻻب ﺣـﺮﻳﻢ ﺗﻌﻴـﻴﻦ ﺷﻮد و ﻫﺮﮔﻮﻧﻪ ﻛﺎری در اﻳﻦ ﺣﺮﻳﻢ ﻫﺎ ﺑﺪون ﻣﺠﻮز از ﺳﺎزﻣﺎن ﻫﺎ ی دوﻟﺘﻲ رﺑﻂ ذی ﻣﻤﻨﻮع اﺳﺖ . ﻃﺒﻖ اﻳﻦ ﻗـﺎﻧﻮن اراﺿـﻲ ﻛـﻪ ﻋﻠﺖ ﺑﻪ ﭘﺴﺮوی و ﺧﺸﻚ ﺷﺪن ﺗﺎﻻب ﻫﺎ اﻳﺠﺎد ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ ﺑﻪ دوﻟﺖ ﺗﻌﻠﻖ دارد . ﻣﻨﺎﺑﻊ و ﻣﺮاﺟﻊ 31 / 05 / 94 211 ﻣﻨﺎﺑﻊ و ﻣﺮاﺟﻊ ﻣﻨﺎﺑﻊ و ﻣﺮاﺟﻊ 1 - اﺣﻤﺪی ع، . ﺧﻼﺻﻪ ﻓﺼﻞ ﺷﺸﻢ ﻛﺘﺎب ﻧﮕﺮﺷﻲ ﺟﺎﻣﻊ ﺑﺮ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ راﻫﺒﺮدی ، اﻧﺘﺸﺎرات : ﺗﻮﻟﻴﺪ داﻧﺶ ) ، 1382 (. 2 - آذری، ح . ﻣﺘﻜﺎن، ع . ا . ﺷﻜﻴﺒﺎ، ع . ر و ﭘﻮرﻋﻠﻲ، س » ، .ح . ﺷﺒﻴﻪ ﺳﺎزی و ﻫﺸﺪار ﺳﻴﻞ ﺑﺎ ﺗﻠﻔﻴﻖ ﻣﺪل ﻫﺎی آﺑﺸﻨﺎس در GIS و ﺑﺮآورد ﺑﺎرش از ﻃﺮﻳﻖ ﺳﻨﺠﺶ از دور « ، ﻓﺼﻠﻨﺎﻣﻪ زﻣﻴﻦ ﺷﻨﺎﺳﻲ اﻳﺮان، ﺳﺎل ﺳﻮم ، ﺷ ﻤﺎره ﻧﻬﻢ ) ، 1388 (. 3 - ارژﻧﮕﻲ، ا » . ﺗﺤﻠﻴﻞ روﻧﺪ ﺷﻜﺴﺖ ﺳﺪﻫﺎی ﺳﺮی ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﻣﻌﻴﺎرﻫﺎی ﻛﺎﻫﺶ رﻳﺴـﻚ در ﻣﺤـﻴﻂ GIS ) ﻣﻄﺎﻟﻌـﻪ ﻣﻮردی . «( ﭘﺎﻳﺎن ﻧﺎﻣﻪ ﺑﺮای درﻳﺎﻓﺖ درﺟﻪ ﻛﺎرﺷﻨﺎﺳـﻲ ارﺷـﺪ، داﻧﺸـﮕﺎه ﺻـﻨﻌﺘﻲ اﻣﻴﺮﻛﺒﻴـﺮ ) ﭘﻠـﻲ ﺗﻜﻨﻴـﻚ ﺗﻬـﺮان ، ( داﻧﺸﻜﺪه ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ ﻋ ﻤﺮان و ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ، )1388 (. 4 - » آﺷﻨﺎﻳﻲ ﺑﺎ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺑﻬﻢ ﭘﻴﻮﺳﺘﻪ ﺳﻴﻼب « ، ﻛﻤﻴﺘﻪ ﻣﻠﻲ ﻛﺎﻫﺶ اﺛﺮات ﺑﻼﻳﺎی ﻃﺒﻴﻌﻲ- ﻛﺎرﮔﺮوه ﺗﺨﺼﺼـﻲ ﺳـﻴﻞ و ﻃﻐﻴﺎن رودﺧﺎﻧﻪ، ﻧﺸﺮﻳﻪ ﺷﻤﺎره 12 ،) 1387 ( . 5 - ،اﻓﺸﺎر، ﺑﻬﻤﻦ » ﻧﻘﺶ آﻣﻮزش وارﺗﺒﺎﻃﺎت در ﻛﺎﻫﺶ ﺗﻠﻔﺎت و ﺧﺴﺎرات « ، ﻛﺎرﮔﺎه ﻓﻨﻲ ﻫﻤﺰﻳﺴﺘﻲ ﺑﺎ ﺳﻴﻼب، )1385 (. 6 - اﻣﺎﻣﻲ روش » ،ک . یﻫﺎ ﻏﻴﺮﺳﺎزه ای ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﻴﻼب « ، ﻛﺎرﮔﺎه ﻓﻨﻲ روش ﻫﺎ ی ﻏﻴﺮﺳﺎزه ای ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳـﻴﻼب، ﺗﻬـﺮان، ﺳﺎﻟﻦ اﺟﺘﻤﺎﻋﺎت ﺗﻮاﻧﻴﺮ ) ، 1379 (. 7 - ،اﻣﺎﻣﻲ، ﻛﺎﻣﺮان » ﻣﻬﺎر ﺳﻴﻼب ﺑﻪ وﺳﻴﻠﻪ ﻣﺨﺎزن ذﺧﻴﺮه « ای ، ﻛﺎرﮔﺎه آﻣﻮزﺷﻲ- ﺗﺨﺼﺼﻲ ﻣﻬﺎر ﺳـ ﻴﻼب رودﺧﺎﻧـﻪ ﻫـﺎ، ﺗﻬﺮان، )1376 (. 8 - آﻳﺖ اﻟﻠﻬﻲ » ر، . ع . ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺑﺤﺮان در ﺣﻮادث ﻃﺒﻴﻌﻲ، ﻧﻴﺮوﻫﺎی آﻣﻮزش دﻳـﺪه ﻣﺮدﻣـﻲ و ﺟﺎﻣﻌـﻪ آﻣـﺎده « ، ﺳـﺎﻳﺖ ژﺋﻮﻣﭙﻨﺎ ) ، 2010 (. 9 - ﻴﻦﻳآ ﻧﺎﻣﻪ اﺟﺮاﻳﻲ ﻗﺎﻧﻮن ﺗﺸﻜﻴﻞ ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺑﺤﺮان ﻛﺸﻮر ، ﻣﺼﻮﺑﻪ 1388 . 10 - آﻳﻴﻦ ﻧﺎﻣﻪ اﺻﻼﺣﻲ ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﺑﺴﺘﺮ و ﺣﺮﻳﻢ رودﺧﺎﻧﻪ، ﻧﻬﺮﻫﺎ ﻣﺴﻴﻞ ﻫﺎ، ﻣﺮداب ﻫﺎ، ﺑﺮﻛـﻪ ﻫـﺎی ﻃﺒﻴﻌـﻲ و ﺷـﺒﻜﻪ ﻫـﺎی آﺑﺮﺳﺎﻧﻲ، آﺑﻴﺎری و زﻫﻜﺸﻲ، ﻣﺼﻮب ﻣﻮرخ 13 / 12 / 82 ﻫﻴﺎت وزﻳﺮان 11 - آﻳﻴﻦ ﻧﺎﻣﻪ و ﺷﺮح وﻇﺎﻳﻒ ﻛﺎرﮔﺮوه ﺳﻴﻞ و ﻣﺨﺎﻃﺮات درﻳﺎﻳﻲ، ﺑﺮق، آب و ﻓﺎﺿﻼب، )1390 ( . 12 - ﺑﺮﺧﻮردار، م . ، و ﭼﺎوﺷﻴﺎن، س .ع . ، ﭘﻬﻨﻪ ﺑﻨﺪی ﺳـﻴﻼب، ﻛﺎرﮔـﺎه ﻓﻨـﻲ روش یﻫـﺎ ﻏﻴﺮﺳـﺎزه ای ﻣـﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳـﻴﻼب، )1383 .( 13 - ﺑﺮﻫﺎﻧﻲ دارﻳﺎن . ع . ،ﺿﺎﻫﺮﭘﻮر . ج . ، ﻓﺎﺗﺤﻲ ﻣﺮج ﻣﺪل » ، .ا . ﻫﺎی ﺑﺮﻓﺎﺑﻲ ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ ﺟﺮﻳﺎن ﺣﻮﺿﻪ آﺑﺮﻳﺰ ﺑﻪ ﻛﻤﻚ RS و GIS « ، ﻣﺠﻠﻪ ﺑﻴﻦ اﻟﻤﻠﻠﻲ ﻋﻠﻮم ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ، ﺟﻠﺪ15 ، ﺷﻤﺎره2 ،) 1383 (. 14 - ﺑﺰرﮔﻲ، ب » . ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﭘﺎﻳﺪار ﺳﻴﻼب ﺑﺎ روﻳﻜﺮد ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮی « ، رﺳﺎﻟﻪ دﻛﺘﺮی ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ ﻋﻤﺮان - ،ﻣﻨﺎﺑﻊ آب داﻧﺸﮕﺎه ﺻﻨﻌﺘﻲ ﺧﻮاﺟﻪ ﻧﺼﻴﺮاﻟﺪﻳﻦ ﻃﻮﺳﻲ، ﺗﻬﺮان ) . 1386 ( . 15 - ﺑﻨﻲ ﺣﺒﻴﺐ، م » ، .ا . ﻣﻬـﺎر ﺳـﻴﻼب ﺑـﺎ اﺳـﺘﻔﺎده از ﻣﺨـﺎزن ﺗـﺎﺧﻴﺮی « ، ﻛﺎرﮔـﺎه آﻣﻮزﺷـﻲ - ﺗﺨﺼﺼـﻲ ﻣﻬـﺎر ﺳـﻴﻼب رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ، ﺗﻬﺮان، )1376 .( 212 31 / 05 / 94 راﻫﻨﻤﺎی ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ 16 - ﺑﻨﻲ ﺣﺒﻴﺐ، م » ،.ا . ﺑﺮرﺳﻲ اﺛﺮ ﻧﺮخ اﻧﺘﻘﺎل رﺳﻮب ﺑﺮ ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ و رﺳﻮﺑﮕﺬاری در ﻣﺼﺐ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎی اﺳﺘﺎن ﮔـﻴﻼن «، ﮔﺰارش ﻧﻬﺎﻳﻲ ﻃﺮح ﺗﺤﻘﻴﻘﺎﺗﻲ ، ﭘﮋوﻫﺸﻜﺪه ﺣ ﻔﺎﻇﺖ ﺧﺎک و آﺑﺨﻴﺰداری ) . 1382 (. 17 - ﺑﻨﻲ ﺣﺒﻴﺐ م . ا، ﻋﺮﺑﻲ، آ، » ارزﻳﺎﺑﻲ اﺛﺮ ﻋﻤﻠ ﺎتﻴ آﺑﺨﻴﺰداری ﺑﺮ زﻣﺎن ﭘ ﻴﺶ ﻫﺸﺪار ﺣﻮ ﺿ ﻪ آﺑﺨ ﻴﺰ ﮔﻼﺑـﺪره – درﺑﻨـﺪ ، « ﻛﻨﻔﺮاﻧﺲ ﻋﻠﻮم و ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ آﺑﺨﻴﺰداری ﻛﺮج ) . 1386 ( . 18 - ﺑﻨﻲ ﺣﺒﻴﺐ، م . ا . و ﻋﺮﺑﻲ، آذر، ﻣﺪل » ﺷﺒﻜﻪ ﻋﺼﺒﻲ ﻣﺼﻨﻮﻋﻲ ﺑﺮای ﺗﻌﻴﻴﻦ زﻣﺎن ﭘـﻴﺶ ﻫﺸـﺪار ﺳـﻴ ﻼب در ﺣﻮﺿـﻪ ﮔﻼﺑﺪره- درﺑﻨﺪ « ، ﺳﻮﻣﻴﻦ ﻛﻨﻔﺮاﻧﺲ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب، داﻧﺸﮕﺎه ﺗﺒﺮﻳﺰ، )1387 .( 19 - ﭘﺸﺘﻮان، ح . ﻋﺮب، د . ر . رﺟﺒﻲ ﻫﺸﺠﻴﻦ، م . ) ﻣﻮﺳﺴﻪ ﭘﮋوﻫﺸﻲ ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ راﻫﺒﺮد داﻧـﺶ ﭘﻮﻳـﺎ » ، ( ﻣـﺪﻳﺮﻳﺖ رﻳﺴـﻚ ﺳﻴﻼب ﺷﻬﺮی ) ، «1389 ( 20 - ﭘﻮرآﺑﺎدی، ط . ﻧﺒﻮﻳﺎن ﭘﻮر، م » . ﺳﺎﻣﺎﻧﺪﻫﻲ و ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ در ﻣﺤﺪوده ﺷﻬﺮی ﺑﺎ ﺑـﻪ ﻛـﺎرﮔﻴﺮی از اﺑﺰارﻫﺎی GIS )ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﻣﻮردی رودﺧﺎﻧﻪ اﺳﻔﺮﺟﺎن (« ، اوﻟﻴﻦ ﻛﻨﻔﺮاﻧﺲ ﺷﻬﺮی GIS . داﻧﺸـﮕﺎه ﺷـﻤﺎل، آﻣـﻞ، اﻳـﺮان . )1386 .( 21 - »راﻫﻨﻤﺎی ﺟﺎﻣﻊ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻃﺮح، ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری و ﻧﮕﻬﺪاری ﺳ ﺎﻣﺎﻧﻪ ﻫﺎی ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ و ﻫﺸـﺪار ﺳـﻴﻞ « ، ﻧﺸـﺮﻳﻪ ﺷـﻤﺎره 586 ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ و ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی ﻛﺸﻮر ) ، 1391 ( . 22 - ،ﺗﻠﻮری، ﻋﺒﺪاﻟﺮﺳﻮل » ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﻣﻬﺎر ﺳﻴﻼب ﻛﺎﻫﺶ ﺧﺴﺎرت ﺳـﻴﻞ « ، ﻛﺎرﮔـﺎه آﻣﻮزﺷـﻲ - ﺗﺨﺼﺼـﻲ ﻣﻬـﺎر ﺳـﻴﻼب رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ، ﺗﻬﺮان، )1376 .( 23 - ،ﺗﺠﺮﻳﺸـﻲ، ﻣﺴـﻌﻮد » ﻣـﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳـﻴﻼب در ﻣﺤـﺪوده ﺷـﻬﺮﻫﺎ : ارزﻳـﺎﺑﻲ ﻫﻴـﺪروﻟﻮژی – اﻗﺘﺼـﺎدی « ، وزارت راه و ﺷﻬﺮﺳﺎزی، واﺣﺪ ﺷﻬﺮﺳﺎزی و ﻣﻌﻤﺎری . )1374 (. 24 - ﺟﻤﺎﻟﻲ ف . س، ﺑﻨﻲ ﺣﺒﻴﺐ، م . ا و ﺛﻘﻔﻴﺎن، ب، » . ﻣﺪل ﺷﺒﻜﻪ ﻋﺼﺒﻲ ﻣﺼﻨﻮﻋﻲ ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ ﺟﺮﻳﺎن ورودی ﺑﻪ ﻣﺨـﺰن ﺳﺪ ﺷﺎه ﭼﺮاﻏﻲ ﺑﻪ ﻛﻤﻚ ﻫﺎ داده ی ﺳﻄﺢ ﭘﻮﺷﺶ ﺑﺮف . « ﭘﺎﻳﺎن ﻧﺎﻣﻪ ﺑﺮای درﻳﺎﻓﺖ درﺟﻪ ﻛﺎرﺷﻨﺎﺳﻲ ارﺷـﺪ، داﻧﺸـﮕﺎه ﺗ ﻬﺮان، ﭘﺮدﻳﺲ اﺑﻮرﻳﺤﺎن، )1388 (. 25 - ،ﭼﻴﺘﻲ » ، .ح.م اﻧﺤﺮاف ﺳﻴﻼب « ، ﻛﺎر ﮔﺎه آﻣﻮزﺷﻲ-ﺗﺨﺼﺼﻲ ﻣﻬﺎر ﺳﻴﻼب رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ، ﺗﻬﺮان، )1376 .( 26 - ،ﭼﻴﺘﻲ » ، .ح.م ﻣﺤﺪودﺳﺎزی ﺳﻴﻼب « ، ﻛﺎرﮔﺎه آﻣﻮزﺷﻲ- ﺗﺨﺼﺼﻲ ﻣﻬﺎر ﺳﻴﻼب رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ، ﺗﻬﺮان، )1376 .( 27 - ،ﭼﻴﺘﻲ م.ح. و ﻣﺼﺒﺎﺣﻲ، » ، .ج ﻓﺮﻫﻨﮓ ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ روﺧﺎﻧﻪ « ، اﻧﺘﺸﺎرات ﻃﺮح ﺗﻬﻴﻪ ﺿﻮاﺑﻂ و ﻣﻌﻴﺎرﻫـﺎی ﻓﻨـﻲ ﺻـﻨﻌﺖ آب ﻛﺸﻮر – وزارت ﻧﻴﺮو ) ، 1377 ( . 28 - ﺣﺴﻨﻲ، ن . ، ﻛﻠﺒﻌﻠﻴﺎن، پ، ﭘﺮﺗﺎﻧﻲ، ص، اﺣﻤﺪی، ع » . اﺻﻮل ﺳﺎزﻣﺎﻧﺪﻫﻲ ﻣـﺪﻳﺮﻳﺖ ﺑﺤـﺮان ﺑـﺎ روﻳﻜـﺮد ﺧﻄﺮﭘـﺬﻳﺮی ﺳﻴﻼب دﺷﺖ در ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﻴﻼب . « ﺳﻮﻣﻴﻦ ﻛﻨﻔﺮاﻧﺲ ﺑﻴﻦ اﻟﻤﻠﻠﻲ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺟـﺎﻣﻊ ﺑﺤـﺮان در ﺣـﻮادث ﻏﻴﺮﻣﺘﺮﻗﺒـﻪ، )1386 (. 29 - ،ﺣﻴﺪری ﻋﻠﻲ و ﺳﺎدات ﻣﻴﺮﺋﻲ، و . ح . م ﻣﺮادی ﻓﻼح، ﺶﭘﻴ » ، . ش ﺑﻴﻨـﻲ و ﻫﺸـﺪار ﺳـﻴﻞ «، ﻛﻤﻴﺘـﻪ ﻣﻠـﻲ آﺑﻴـﺎری و زﻫﻜﺸﻲ اﻳﺮان، )1384 (. ﻣﻨﺎﺑﻊ و ﻣﺮاﺟﻊ 31 / 05 / 94 213 30 - » راﻫﻨﻤﺎی ﻣﻬﺎر ﺳﻴﻼب رودﺧﺎﻧﻪ روش ) ﻫﺎ ی ﺳﺎزه ، «( ای ﺿﺎﺑﻄﻪ ﺷﻤﺎره 242 ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ و ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی ﻛﺸﻮر ، )1380 ( . 31 - »راﻫﻨﻤﺎی ﺗﻌﻴﻴﻦ دوره ﺑﺎزﮔﺸﺖ ﺳﻴﻼب ﻃﺮاﺣﻲ ﺑﺮای ﻛﺎرﻫﺎی ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ، « ﺿـﺎﺑﻄﻪ ﺷـﻤﺎره 316 ﺳـﺎزﻣ ﺎن ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ و ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی ﻛﺸﻮر ) ، 1384 .( 32 - »راﻫﻨﻤﺎی ارزﻳﺎﺑﻲ ﺧﺴﺎرت ﺳﻴﻼب ، « ﻧﺸﺮﻳﻪ ﺷﻤﺎره 269 - اﻟﻒ ﻃﺮح ﺗﻬﻴﻪ ﺿـﻮاﺑﻂ و ﻣﻌﻴﺎرﻫـﺎی ﻓﻨـﻲ ﺻـﻨﻌﺖ آب ﻛﺸﻮر – وزارت ﻧﻴﺮو، )1385 ( . 33 - »راﻫﻨﻤﺎی ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺿﺮﻳﺐ زﺑﺮی ﻫﻴﺪروﻟﻴﻜﻲ رودﺧﺎﻧﻪ « ﻧﺸﺮﻳﻪ ﺷﻤﺎره 331 - اﻟﻒ ، ﻃﺮح ﺗﻬﻴـﻪ ﺿـﻮاﺑﻂ و ﻣﻌﻴﺎرﻫـﺎی ﻓﻨﻲ ﺻﻨ ﻌﺖ آب ﻛﺸﻮر – وزارت ﻧﻴﺮو، )1387 ( . 34 - »راﻫﻨﻤﺎی ﭘﻬﻨﻪ ﺑﻨﺪی ﺳﻴﻞ و ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺣﺪ ﺑﺴﺘﺮ و ﺣﺮﻳﻢ رودﺧﺎﻧـﻪ ، «ﻫـﺎ ﺿـﺎﺑﻄﻪ ﺷـﻤﺎره 307 ، ﺳـﺎزﻣﺎن ﻣـﺪﻳﺮﻳﺖ و ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی ﻛﺸﻮر ) ، 1384 .( 35 - »ﻃﺮح راﻫﻨﻤﺎی ﺗﺪوﻳﻦ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻋﻤﻠﻴﺎﺗﻲ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺑﺤﺮان ﺳﻴﻞ « ، داﻧﺸﮕﺎه ﺻﻨﻌﺖ آب و ﺑﺮق ) ﺷﻬﻴﺪ ﻋﺒﺎﺳﭙﻮر ( ، ﻣﺮﻛـﺰ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﺑﺤﺮان ﻫﺎی ﻃﺒﻴﻌﻲ، )1389 .( 36 - »راﻫﻨﻤﺎی ﻃﺮاﺣﻲ ، ﺳﺎﺧﺖ و ﻧﮕﻬﺪاری ، «ﻫﺎ ﮔﻮره ﺿﺎﺑﻄﻪ ﺷـﻤﺎره 214 ، ﺳـﺎزﻣﺎن ﻣـﺪﻳﺮﻳﺖ و ﺑﺮﻧﺎﻣـﻪ رﻳـﺰی ﻛﺸـﻮر ، )1380 .( 37 - »راﻫﻨﻤﺎی ﺻﺪور ﻣﺠﻮز ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری از اراﺿﻲ ﺑﺴﺘﺮ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ و ﻣﺠﺎری آﺑﻲ « ، ﻣﻌﺎوﻧﺖ ﺣﻔﺎﻇﺖ و ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری دﻓﺘﺮ ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ و ﺳﻮاﺣﻞ، )1389 .( 38 - رﺣﻴﻤﻲ ، اﻣﻴﺮ ﺟ» ، ﺴـﺘﺠﻮ و ﻧﺠـﺎت در ﺳـﻴﻼب « ، ﺑﺮﮔﺮﻓﺘـﻪ از ﺳـﺎﻳﺖ اﻣـﺪادﮔﺮان اﻳـﺮان، ، ) 1388 .( 39 - روﺷﻨﻲ، ن، وﻟﺪان زوج، م . ج، رﺿﺎﻳﻲ، ی ﺑﺮف » ، . ﺳﻨﺠﻲ ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﻫﺎ داده ی ﺳﻨﺠﺶ از دور ) ﻣﻄﺎﻟﻌـﻪ ﻣـﻮردی - ﻣﻨﻄﻘﻪ ﻳﺨﭽﺎﻟﻲ ﻋﻠﻢ . «(ﭼﺎل ﻫﻤﺎﻳﺶ ژﺋﻮﻣﺎﺗﻴﻚ، )1387 (. 40 - »راﻫﻨﻤﺎی ﻛﺎرﺑﺮد ﻣﺪل ﻫﺎ ی رﻳﺎﺿﻲ و ﻓﻴﺰﻳﻜﻲ در ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ و ﺳﺎﻣﺎﻧﺪﻫﻲ رودﺧﺎﻧﻪ «، ﺿـﺎﺑﻄﻪ ﺷـﻤﺎره 584 ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ و ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی ﻛﺸﻮر ) ، 1391 .( 41 - ﺳﺎﻋﻲ ﺟﻤﺎل آﺑﺎد، م . و ﺟﻤﺎﻟﻲ، ص » . ﻗﺎﺑﻠﻴﺖ ﻫﺎی ﺗﺼﺎوﻳﺮ ﻣﺎﻫﻮاره ای در ﻣﺎﻧﻴﺘﻮرﻳﻨـﮓ ﺳـﻴﻼب و ﺗﺨﻤـﻴﻦ ﻣﺴـﺎﺣﺖ زﻣﻴﻦ ﻫﺎی ﻛﺸﺎورزی آﺳﻴﺐ دﻳﺪه از ﺳﻴﻞ « اوﻟﻴﻦ ﻫﻤﺎﻳﺶ ﻧﻘﺸﻪ ﺑﺮ داران اﻳﺮان . ﺗﺎﻛﺴﺘﺎن . )1386 .( 42 - ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ اﻃﻼع رﺳﺎﻧﻲ ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺑﺤﺮان ﻛﺸﻮر، ﻣﻌﺮﻓﻲ ﻛﺎرﮔﺮوه ﺳﻴﻞ و ﻃﻐﻴﺎن رودﺧﺎﻧﻪ . 43 - ﺻﺎﻟﺢ ﭘﻮر، ع » ، . ﺑﺮرﺳﻲ ﻣﻮاﻧﻊ ﻣﻮﺟﻮد در ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻄﻠﻮب ﺑﻴﻤﻪ ﻫﺎی آﺗﺶ ﺳﻮزی ﻣﺠﻠﻪ ﺻﻨﻌﺖ ﺑﻴﻤﻪ ) . «1376 ( . 44 - ﺿﻴﺎﺋﻴﺎن ﻓﻴﺮوز آﺑﺎدی، پ . ﻣﻮﺳﻮی، آ . ﺷﻜﻴﺒﺎ، ع . ﻧﺎﺻﺮی ح » . ﺷﺒﻴﻪ ﺳﺎزی رﺧﺪاد ﺳـﻴﻼب ﺑـﺎ اﺳـﺘﻔﺎده از ﻫـﺎ داده ی ﺳﻨﺠﺶ از دور و ﻣﺪل ﺳﻠﻮل ﻫﺎی ﺧﻮدﻛﺎر « ، ﻧﺸﺮﻳﻪ ﻋﻠﻤﻲ ﭘﮋوﻫﺸﻲ اﻧﺠﻤﻦ ﺟﻐﺮاﻓﻴﺎﻳﻲ اﻳﺮان . ﺟﻠﺪ او ) . ل1382 (. 214 31 / 05 / 94 راﻫﻨﻤﺎی ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ 45 - ﻃﺎﻫﺮی، ﻣﺤﻤﺪﻃﺎﻫﺮ و ﺑﺰرگ زاده، ﻣﺼﻄﻔﻲ » ﺳﻴﻼب ﻫﺎی ﺷﻬﺮی ﻣﺮﻛ « ﺰ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت و ﺗﺤﻘﻴﻘﺎت ﺷﻬﺮﺳﺎزی و ﻣﻌﻤﺎری اﻳﺮان، )1375 (. 46 - ﻃﺮح ﺟﺎﻣﻊ اﻣﺪاد و ﻧﺠﺎت ﻛﺸﻮر، ﻣﺼﻮب ﻫﻴﺎت وزﻳﺮان ) ، 1382 .( 47 - ﻋﺒﺎس زاده ﺷﻬﺮی ، ﻋﺒﺎس ، و ﻫﻤﻜﺎران، » اﺛﺮ زﻟﺰﻟﻪ ﺑﺮ ﺷﺮﻳﺎن ﻫ ﺎی ﺣﻴﺎﺗﻲ اﺳﺘﺎن ﻫﻤﺪان ﺑـﺎ ﻧﮕـﺎه وﻳـﮋه ﺑـﻪ ﺧﻄـﻮط اﻧﺘﻘﺎل ﮔﺎز ، « ﻫﻤﺎﻳﺶ ﻣﻠﻲ ﻣﻘﺎوم ﺳﺎزی اﻳﺮان ، ﻳﺰد، )1387 (. 48 - ﻋﺴﮕﺮی، ع . ﻏﻮاﻣﻴﺪ، ع . ﻏﻮاﺻﻴﻪ، ا » . ر . ﻣـﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳـﻴﻼب دﺷـﺖ ﺑـﺮ ﻣﺒﻨـﺎی ﺗﺤﻠﻴـﻞ ﺧﻄﺮﭘـﺬﻳﺮی . « ﻛﺎرﮔـﺎه ﻓﻨـﻲ ﻫﻤﺰﻳﺴﺘﻲ ﺑﺎ ﺳﻴﻼب، )1385 ( . 49 - ﻋﻠﻮی ﭘﻨﺎه، س » ،.ک . ﻛﺎرﺑﺮد ﺳﻨﺠﺶ از دور در ﻋﻠﻮم زﻣﻴﻦ ) ﻋﻠﻮم ﺧﺎک (« ، ﭼﺎپ دوم، اﻧﺘﺸـﺎرات داﻧﺸـﮕﺎه ﺗﻬـﺮان . )1385 (. 50 - ﻋﻠﻲ ﺑﺨﺸﻲ، ش . ، ﻓﻀﻞ اوﻟﻲ، ر . و ﺿﻴﺎء ﺗﺒﺎر اﺣﻤﺪی، م، » ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﻴﻼب در ﺣﻮﺿﻪ ﻫـﺎ ی ﺷـﻬﺮی ﺑـﺎ اﺳـﺘﻔﺎده از ﺷﺒﻴﻪ ﺳﺎزی ﻛﺎﻣﭙﻴﻮﺗﺮی « ، دو ﻣﻴﻦ ﻛﻨﻔﺮاﻧﺲ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب اﻳﺮان، داﻧﺸﻜﺪه ﻣﻬﻨﺪ ﺳﻲ ﻋﻤﺮان، داﻧﺸﮕﺎه ﺻﻨﻌﺘﻲ اﺻـﻔﻬﺎن، )1385 .( 51 - ﻋﻠﻴﺰاده ، اﻣﻴﻦ » اﺻﻮل ﻫﻴﺪروﻟﻮژی ﻛﺎرﺑﺮدی « ، اﻧﺘﺸﺎرات آﺳﺘﺎن ﻗـﺪس داﻧﺸـﮕﺎه اﻣـﺎم رﺿـﺎ )ع( ، ﭼـﺎپ ﭼﻬـﺎردﻫﻢ ، )1381 (. 52 - ﻏﺮﻳﺐ، م » . ﭘﻬﻨﻪ ﺑﻨﺪی ﺧﻄﺮ و ارزﻳﺎﺑﻲ ﺧﺴﺎرت ﺳﻴﻞ؛ ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﻣﻮردی ﻣﺤﺪوده رودﺧﺎﻧﻪ ﻗ ﺮه ﭼﺎﻳـﻪ در ﺣﻮﻣـﻪ ﺷـﻬﺮ راﻫﻴﺎن . « ﭘﺎﻳﺎن ﻧﺎﻣﻪ ﺑﺮای درﻳﺎﻓﺖ درﺟﻪ ﻛﺎرﺷﻨﺎﺳﻲ ارﺷﺪ آﺑﺨﻴﺰداری، داﻧﺸﮕﺎه ﻋﻠـﻮم ﻛﺸـﺎورزی و ﻣﻨـﺎﺑﻊ ﻃﺒ ﻴﻌـﻲ ﮔﺮﮔﺎن، اﻳﺮان، )1383 (. 53 - ﻓﺮد آر . دﻳﻮﻳﺪ . ﺗﺮﺟﻤﻪ ﭘﺎرﺳﻴﺎن، ﻋﻠﻲ . اﻋﺮاﺑﻲ، ﺳﻴﺪ ﻣﺤﻤﺪ » . ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ راﻫﺒﺮدی . « دﻓﺘﺮ ﭘﮋوﻫﺶ ﻫﺎی ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ . ﭼﺎپ ﻫﻔﺪﻫﻢ، اﻧﺘﺸﺎرات ﮔﻨﺠ ﻴﻨﻪ ﺗﻬﺮان، )1389 ( . 54 - » ﻓﺮﻫﻨﮓ ﻓﻨﻲ آﺑﻴﺎری و زﻫﻜﺸﻲ ) ﻓﺼﻞ 18 - ﻣﻬﺎر ﺳﻴﻞ (« ، ﻃﺮح ﺗﻬﻴﻪ ﺿﻮاﺑﻂ و ﻣﻌﻴﺎرﻫﺎی ﻓﻨﻲ ﺻﻨﻌﺖ آب ﻛﺸﻮر - ،وزارت ﻧﻴﺮو، ﺗﻬﺮان )1379 .( 55 - ﻓﻴﻀﻲ زاده، ب و ﺣﺎﺟﻲ ﻣﻴﺮ رﺣﻴﻤﻲ، س » . ح . ﻛﺎرﺑﺮد داده ﻫﺎی ﺳﻨﺠﺶ از دور در اﺳـﺘﺨﺮاج ﻧﻘﺸـﻪ ﻫـﺎی ﻛـﺎرﺑﺮی اراﺿﻲ ﻫﻤ . « ﺎﻳﺶ ژﺋﻮﻣﺎﺗﻴﻚ، )1387 (. 56 - ﻗﺎﻧﻮن اﺳﺎﺳﻨﺎﻣﻪ ﺟﻤﻌﻴﺖ ﻫﻼل اﺣﻤﺮ اﻳﺮان، ﻣﺼﻮب ﻣﺠﻠﺲ ﺷﻮرای اﺳﻼﻣﻲ )1379 .( 57 - ،ﻗﺎﻧﻮن ﺗﺸﻜﻴﻞ ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺑﺤﺮان ﻛﺸﻮر29 ﺧﺮداد1387 ﻣﺠﻠﺲ ﺷﻮرای اﺳﻼﻣﻲ ﻳﺎ ) ﻃـﺮح ﺟـﺎﻣﻊ اﻣـﺪاد و ﻧﺠﺎت ﻛﺸﻮر، 1382 ، ﻣﺼﻮب ﻫﻴﺌﺖ وزﻳﺮان ( 58 - ﻗﺪﺳﻲ ﭘﻮر . » ح، ﻓﺮآﻳﻨﺪﺗﺤﻠﻴﻞ ﺳﻠﺴﻠﻪ ﻣﺮاﺗﺒﻲAHP « ﻣﺮﻛﺰ ﻧﺸﺮ داﻧﺸﮕﺎﻫﻲ ﺻﻨﻌﺘﻲ اﻣﻴﺮﻛﺒﻴﺮ، )1381 ( . 59 - ،ﻛﺎرآﻣﻮز، ﻣﺤﻤﺪ » ﺳﻴﻼب و ﺗﻤﻬﻴﺪات ﻣﺪﻳﺮﻳﺘﻲ ﺑﺮای ﻣﻬﺎر ﺳـﻴﻼب « ، ﻛﺎرﮔـﺎه آﻣﻮزﺷـﻲ - ﺗﺨﺼﺼـﻲ ﻣﻬـﺎر ﺳـﻴﻼب رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ، ﺗﻬﺮان، )1376 .( ﻣﻨﺎﺑﻊ و ﻣﺮاﺟﻊ 31 / 05 / 94 215 60 - ﻛﺎرﮔﺎه آﻣﻮزﺷﻲ- ﺗﺨﺼﺼﻲ ﻣﻬﺎر ﺳﻴﻼب رودﺧﺎ ﻧﻪ، اﻧﺠﻤﻦ ﻫﻴﺪروﻟﻴﻚ اﻳﺮان . )1376 .( 61 - ﻛﺮﻣﻲ، ح . اردﺷﻴﺮ، ع، ﺣﺴﻴﻨﻲ ﺳﻴﺪه، ﻣﻴ ﻜﺎﺋﻴﻠﻲ، م » ، .ع . ﭘﻬﻨﻪ ﺑﻨﺪی ﺳﻴﻼب دﺷـﺖ ﺑـﺎ ﺗﻠﻔﻴـﻖ ﻣـﺪل ﻫﻴـﺪروﻟﻴﻜﻲ و ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ اﻃﻼﻋﺎت ﺟﻐﺮاﻓﻴﺎﻳﻲ (GIS) «، ﭼﻬﺎردﻫﻤﻴﻦ ﻛﻨﮕﺮه ﺑﻴﻦ اﻟﻤﻠﻠﻲ ﻣﻬﻨﺪس ﻋﻤﺮان، )1387 (. 62 - ﻛﺮﻳﻤﻲ، ر . دﺳﺘﺎر، م . ﺟﻮدﻛﻲ، م . ﺷﺮﻛﺖ ﺳﻬﺎﻣﻲ آب ﻣﻨﻄﻘﻪ ای ﻣﺮﻛﺰی، » رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ و ﺳـﻮاﺣﻞ در ﭘﺮﺗـﻮ ﻗـﺎﻧﻮن ، « )1388 .( 63 - ﻛﻤﻴﺘﻪ ﻣﻠﻲ آﺑﻴﺎری و زﻫﻜﺸﻲ اﻳﺮان » راﻫﻨﻤﺎی روش ﻫﺎ ی ﻏﻴﺮﺳﺎزه ای ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﻴﻼب « ﻧﺸﺮﻳﻪ ﺷﻤﺎره 40 ، ﺗﺮﺟﻤـﻪ و ﺗﺪوﻳﻦ ﮔﺮوه ﻛﺎر رﻫﻴﺎﻓﺖ ﻫﺎی ﻓﺮاﮔﻴﺮ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﻴﻼب، )1379 ( . 64 - ﮔﻮدرزی، م و ﻓﺮح ﭘﻮر، م » . ﺑﺮرﺳﻲ اﻣﻜﺎن ﺟﺪاﺳﺎزی دﻳﻤﺰارﻫﺎ از ﻣﺮاﺗﻊ ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﺳﻨﺠﺶ از راه دور « ، ﻓﺼﻠﻨﺎﻣﻪ ﻋﻠﻤﻲ- ﭘﮋوﻫ ﺸﻲ ﺗﺤﻘﻴﻘﺎت ﻣﺮﺗﻊ و ﺑﻴﺎﺑﺎن اﻳﺮان، ﺟﻠ ﺪ 14 ، ﺷﻤﺎره3 ،) 1386 (. 65 - ﻟﻘﺐ دوﺳﺖ آراﻧﻲ ﺑﻨﻲ ا، . ﺣﺒﻴﺐ » ح، . م . ﮔﺰﻳﻨﻪ ﻳﺎﺑﻲ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﻴﻼب ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﻓﺮآﻳﻨﺪ ﺗﺤﻠﻴﻞ ﺳﻠﺴـﻠﻪ ﻣﺮاﺗﺒـﻲ «، دوﻣﻴﻦ ﻛﻨﻔﺮاﻧﺲ ﺳﺮاﺳﺮی ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺟﺎﻣﻊ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب، ﻛﺮﻣﺎن، )1389 ( . 66 - ﻟﻘﺐ دوﺳﺖ آراﻧﻲ . ا، ﭘﺎﻳﺎن ﻧﺎﻣﻪ ﻛﺎرﺷﻨﺎﺳﻲ ارﺷﺪ ﺑﻪ راﻫﻨﻤﺎﻳﻲ ﺑﻨﻲ ﺣﺒﻴﺐ » ح، . م . رﺗﺒﻪ ﺑﻨﺪی ﮔﺰﻳﻨـﻪ ﻫـﺎی ﻣـﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﻴﻼب ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از روﻳﻜﺮد ﺗﺼﻤﻴﻢ ﮔﻴﺮی ﭼﻨﺪﻣﻌﻴﺎره ) ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ی ﻣﻮردی : رودﺧﺎﻧـﻪ ﮔﺮﮔـﺎﻧﺮود (« ، داﻧﺸـﮕﺎه ﺗﻬـﺮان، ﭘﺮدﻳﺲ اﺑﻮرﻳﺤﺎن،، )1389 ( . 67 - ﻣﺘﻦ ﭘﻴﺸﻨﻬﺎدی دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ رﺳﻴﺪﮔﻲ ﺑﻪ ﺗﺨﻠﻔﺎت، ﺗﺨﻄﻲ و اﻫﻤﺎل ﻣﻘﺎﻣﺎت دوﻟﺘﻲ دوﻟﺘﻲ ﻣﻮﺿﻮع ﺑﻨﺪ 14 ﻣـﺎده8 ،ﻗﺎﻧﻮن ﺗﺸﻜﻴﻞ ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺑﺤﺮان ﻛﺸﻮر30 / 11 / 1390 ، 3. 68 - ،ﻣﺤﻤﺪی ﻳﮕﺎﻧﻪ، ﺷﺎﻫﻴﻦ » ﺷﻴﻮه ﻫﺎی دﺳﺘﺮﺳﻲ آﺳﺎن ﺑﻪ ﻗﺮﺑﺎﻧﻴﺎن ﺳﻮاﻧﺢ و ﺣﻮادث ﺑﺎ ﻫﺪف ﺗﺴﺮﻳﻊ ﻋﻤﻠﻴﺎت اﻣـﺪاد و ﻧﺠﺎت ﺑﺎ روﻳﻜﺮد ﻣﺤﻠﻪ ﻣﺤﻮر « ، ﻓﺼﻠﻨﺎﻣﻪ ﻋﻠﻤﻲ اﻣﺪاد و ﻧﺠﺎت ﺷﻤﺎره 2 ) 1388 .( 69 - »ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ رﻳﺴﻚ ﺳﻴﻼب ﺷﻬﺮی « ، ﻛﻤﻴﺘﻪ ﻣﻠﻲ ﻛﺎﻫﺶ اﺛﺮات ﺑﻼﻳﺎی ﻃﺒﻴﻌﻲ، ﻛـﺎرﮔﺮوه ﺗﺨﺼﺼـﻲ ﺳـﻴﻞ و ﻃﻐﻴـﺎن رودﺧﺎﻧﻪ، ﻧﺸﺮﻳﻪ ﺷﻤﺎره 13 ،) 1389 .( 70 - »ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﻴﻼب اﻟﺰاﻣﺎت و راﻫﻜﺎرﻫﺎ « ، ﻛﻤﻴﺘﻪ ﻣﻠﻲ ﻛﺎﻫﺶ اﺛـﺮات ﺑﻼﻳـﺎی ﻃﺒﻴﻌـﻲ - ﻛـﺎرﮔﺮوه ﺗﺨﺼﺼـﻲ ﺳـﻴﻞ و ﻃﻐﻴﺎن رودﺧﺎﻧﻪ، ﻧﺸﺮﻳﻪ ﺷﻤﺎره 10 . 71 - »ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت اﻣﻜﺎن ﺳﻨﺠﻲ - ﺟﺬاﺑ ﻴﺖ ﭘﻴﻞ ﺳﻮﺧﺘﻲ و ﺗﺪوﻳﻦ اﺳﺘﺮاﺗﮋی ﺗﻮﺳـﻌﻪ ﻓﻨـﺎوری در آن ﻛﺸـﻮر « ، ﻓﺼـﻞ : دوم اﻧﺘﺨـﺎب روش ﻣﻨﺎﺳـﺐ ارزﻳـﺎﺑﻲ ﻣﻌﻴﺎرﻫـﺎ و ﮔﺰﻳﻨـﻪ . ﻫـﺎ دﻓﺘـﺮ ﻫﻤﻜـﺎری وری رﻳﺎﺳـﺖ Ĥﻫـﺎی ﻓﻨـ ﺟﻤﻬـﻮری - ﻛـﺪ ﭘﺮوژه :581 / 1010 /1. 72 - ،ﻣﻠﻚ ﻣﺤﻤﺪی، ﺑﻬﺮام » اراﺋﻪ ﻳﻚ روش ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺑﺮای ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺑﻴﻤﻪ ﺳﻴﻼب در ﻣﺤﺪوده ﻣﻨﺎﻃﻖ ﺷﻬﺮی « ، ﭘﺎﻳﺎن ﻧﺎﻣـﻪ دوره ﻛﺎرﺷﻨﺎﺳﻲ ارﺷﺪ، ) اﺳﺘﺎد راﻫﻨﻤﺎ : دﻛﺘﺮ ﻣﺴﻌﻮد ﺗﺠﺮﻳﺸﻲ ( داﻧﺸﻜﺪه ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ ﻋﻤﺮان داﻧﺸﮕﺎه ﺻﻨﻌﺘﻲ ﺷـﺮﻳﻒ . )1378 (. 216 31 / 05 / 94 راﻫﻨﻤﺎی ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ 73 - ،ﻣﻠﻚ ﻣﺤﻤﺪی، ﺑﻬﺮام و ﺗﺠﺮﻳﺸﻲ، ﻣﺴﻌﻮد » روش ﻣﻨﺎﺳﺐ اﺟﺮای ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﺑﻴﻤﻪ ﺳﻴﻞ در ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺑﺤـﺮان ﺳـﻴﻼب در ﻣﻨﺎﻃﻖ ﺷﻬﺮی « ، دوﻣﻴﻦ ﻛﻨﻔﺮاﻧﺲ ﺑﻴﻦ اﻟﻤﻠﻠﻲ ﻣـﺪﻳﺮﻳﺖ ﺟـﺎﻣﻊ ﺑﺤـﺮان در ﺣـﻮادث ﻏﻴﺮﻣﺘﺮﻗﺒـﻪ ﻃﺒﻴﻌـﻲ، ﺗﻬـﺮان، )1385 .( 74 - ﻣﻬﺪوی، م » ، . ﻫﻴﺪروﻟﻮژی ﻛﺎرﺑﺮدی « ، اﻧﺘﺸﺎرات داﻧﺸﮕﺎه ﺗﻬﺮان، )1384 ( . 75 - وب ﺳﺎﻳﺖ رﺳﻤﻲ ﻛﺎرﮔﺮوه ﺗﺨﺼﺼﻲ ﺳﻴﻞ و ﻃﻐﻴﺎن رودﺧﺎﻧﻪ www. iranfloods. ir 76 - ،وﻃﻦ ﻓﺪا، ﺟﺒﺎر » ﻣﺸﻜﻼت و ﺗﻨﮕﻨﺎﻫﺎی وﺿﻌﻴﺖ ﺳﻴﻞ ﻛﺸﻮر « ، ﺳﻤﻴﻨﺎر ﺳﺎﻻﻧﻪ ﻫﻔﺘﻪ ﻛﺎﻫﺶ آﺛـﺎر ﺑﻼﻳـﺎی ﻃﺒﻴﻌـﻲ، )1382 .( 77 - ،وﻫﺎﺑﻲ، ﺟﻠﻴﻞ » ﭘﻬﻨﻪ ﺑﻨﺪی ﺧﻄﺮ ﺳﻴﻞ ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﻣﺪل ﻫﺎی ﻫﻴﺪروﻟﻮژﻳﻜﻲ و ﻫﻴﺪروﻟﻴﻜﻲ ) ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﻣﻮردی ﻃﺎﻟﻘﺎن «( رود ، ﻣﺠﻠﻪ ﭘﮋوﻫﺶ و ﺳﺎزﻧﺪﮔﻲ، ﺷﻤﺎره 71 ،) 1385 .( 78 - ،ﻫﻤﺘﻲ، اﺳﺪاﷲ » ﻣﺴﻴﺮﻳﺎﺑﻲ ﺑﻬﻴﻨﻪ در زﻣﺎن ﺗﺨﻠﻴﻪ اﺿﻄﺮاری ) ، «1386 .( 79 - ﻳﻮﺳﻔﻲ » م، . راد ﭘﻬﻨﻪ ﺑﻨﺪی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻳﺎﻓﺘﮕﻲ واﺣﺪﻫﺎی ﺳﻨﮓ ﺷﻨﺎﺧﺘﻲ ﻛﺎرﺳﺘﻲ روش ﺑﻪ A. H. P « ﻣﺠﻠﻪ ﻋﻠـﻮم ﭘﺎﻳـﻪ داﻧﺸﮕﺎه آزاد اﺳﻼﻣﻲ واﺣﺪ ﻋﻠﻮم و ﺗﺤﻘﻴﻘ ﺎت، )1383 .( 80- Akter, Taslima, Simonovic, Slobodan P. and Salonga Jason, (2004), “Aggregation of Inputs from Stakeholders for Flood Management Decision-Making in the Red River Basin”, Journal of Canadian Water Resources Association, Vol. 129, No. 4. 81- Akun Kumar (2009) “ flood management , flood risk simulation, warning , assessment and mitingatian” vol I, II, SBS publishers & distributors pvt. Ltd New Delhi. 82- Association of state flood plain managers, 2000, “National flood programs in review”, 47pp. 83- Bewsher, D. & Grech, P. , 2000, “Redevelopment of flood prone areas”, presented at the 40th Annual Conference of the Floodplain Management Authorities of NSW, Parramatta, pp 8 84- Brouder, J. A. M. : 1994, Flood study in the Meghna-Dhonagoda Polder, Bangladesh, In: Proc. Asian. 85- BUWAL, 107/I, 1999: Risikoanalyse bei gravitativen Naturgefahren, Method, Bundesamt für Umwelt, Wald und Landschaft, Dokumentation, 3003 Bern, Switzerland 86- Department of Infrastructure, Planning and Natural Resources, Floodplain Development Manual, the Management of Flood Liable Land, Pp:24,2005 87- DMTP, 1997, “Introduction to hazards”, Geneva: United Nations Disaster Management Training Program (UN-DMTP) 88- Dutta , D. , Herath, S. & Musiake, K. , 2003. A mathematical model for flood loss estimation, Journal of hydrology 277,French, J. G, 24-49 89- Dutta, D. , Herath S. , Musiake k. ,2003 Direct flood damage modeling towards urban flood risk management. International center for urban safety engineering, IIS, university of Tokyo, Japan pp:17. 90- E. Pening- Rowsell, p. Floyd, d. Ramsbottom and S. Surendran, Estimating Injury and Loss of Life in Floods, a Deterministic Framework, Natural Hazards, 36, Pp. 43-64,2005 91- Federal Emergency Management Agency, 1981, “A unified national program for floodplain management”, pp. 137 ﻣﻨﺎﺑﻊ و ﻣﺮاﺟﻊ 31 / 05 / 94 217 92- Federal Emergency Management Agency, 1981, “Design guidelines for flood damage reduction”, pp. 106 93- Federal Emergency Management Agency, 2005, “National flood insurance program community rating system”, CRS coordinators manual, pp 534 94- Federal Emergency Management Agency, 2005, “Reducing damage from localized flooding a guide for communities”, pp 180 95- Federal Emergency Management Agency, 2009, “Homeowner's Guide to Retrofitting”, pp 230 96- Fema 480, FEMA Publication No. # 480 (2005) “National Flood Insurance Program (NFIP) Floodplain Management Requerements , A study guide and desk reference for local officials , 31 pages 97- Gassing, A. 2002 . Business in the Macleay commercial flood damage kempsey, 42th annual NSW flood plain Management conference. Kempsey. pp:17. 98- Gassing, A. and Russell, b. , 2004. Accounting for variability in commercial flood damage estimation. Australian geographer , Volume 35 , 209-222. 99- Greek, D, 2005. Flood management and drainage strategy. Australia. Pp:15. 100- International hydrological program of UNESCO, 2001, “Guidelines on non-structural measures in urban flood management”, PP 87. 101- ISDR - International Strategy for Disaster Reduction (2004) Terminology: Basic terms of disaster risk reduction. unisdr. org/eng/library/lib-terminologyeng% 20home. htm (17. 06. 04). 102- Jochen Schanze, Evzen Zeman, Jiri Marsalek (2006) "Flood Risk Management - Hazards, Vulnerability and Mitigation Measures" Springer, Dordrecht, The Netherlands, 331 Pages. 103- JOY SANYAL_ and X. X. LU. 2004. Application of Remote Sensing in Flood Management with Special Reference to Monsoon Asia: A Review. Department of Geography, Faculty of Arts and Social Science, National University of Singapore. 104- K. K. Framji, Flood Control in the World, new Delhi, India, 1976 105- Larry W. Mays, Ph. D. ,P. E. ,P. H. ,”Water Resources Engineering”, 2005 Edition, John Wiley & Sons, Inc. , 842 pages 106- Matkan, A. A. ,2005, “Passive Microwave Remote Sensing of Snow Depth Estimation over Iran. 5th Annual Meeting of the European Meteorological Society” (EMS)7th European Conference on Applications of Meteorology (ECAM), European eteorological Society, Utrecht, Netherlands,pp. 12-16 September 2005. 107- Mays and Tung (1992), “Hydrosystems Engineering and Management” McGraw-Hill, Inc. 108- Mays, L. W. , 2005, “Water Resources Engineering”, pp 842. 109- Mcluckie, D. , Lord D. , Hanslow D. ,2007 Adapting for climate change impacts on flooding”. pp:80. 110- Messner, F. , Meyer V. , 2005, Flood damage vulnerability and risk perception challenges for flood damage research. Nato science series, springers publisher. Pp:26. 111- Messner f. , Penning-Rowsell E. , Green G. , Meyer V. , Tunstall S. , and Van der veen A. , 2004, Guide lines for socio-economic flood damage Evaluation. Flood site project report. Pp:181. 112- Ministry of construction (MOC), 1999, River engineering burean, Flood statistics in Japan. Mays, l. W, 2005, water resource engineering. Published by Don Fowley. Pp:833]25[ 113- National academy press, 1990, the economic consequences of a catastrophic earthquake, Committee on Earthquake Engineering, Washington, D. C,pp:196. 218 31 / 05 / 94 راﻫﻨﻤﺎی ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ 114- National Flood Insurance Program Community Rating System, CRS Credit for Higher Regulatory Standards, Pp 74, 2002 115- New South Wales (2005) "Floodplain Development Manual: the management of flood liable land" Department of Infrastructure, Planning and Natural Resources 116- Parker, D. J, green, C. H, Thompson, P. M. ,1987 Urban flood protection benefits. A project appraisal guide, (the red manual). Gower technical press, aldershot, uk. Pp:120. 117- Penning- Rowsell E. , Johnson C. , Tuns tall S. , Tapsell S. , Morris J. , Chtterton J. , Coker A. , Green C. , 2003, The benefits of flood and coastal defense: Techniques and data for 2003, Flood hazard research center , Middlesex university. Pp:322. 118- Queensland government natural resources and mines, 2002, “Guidance on the assessment of tangible flood damage”, pp 21. 119- Report of Manager Design (2004), “Minneagang Creej Flood Study and Floodplain Risk Management Study and Plan”. 120- Saaty T. L. ,(1996), The Analytic Hierarchy Process , Mcgraw _ Hill , Inc Reprinted By Rws Publications , Pittsburgh. 121- Shrestha, A. B. , 2008, “Flash flood risk management; Module 2: Non-structural Measures”, pp 103 122- Smith, L. C. : 1997, Satellite remote sensing of river inundation area, stage and discharge: A review, Hydrological Processes 11, 1427–1439 123- South Carolina Department of Natural Resources Flood Mitigation Programs, Floodplain Management in South Carolina, 2004 124- SVC (Swiss Virtual Campus), (2005) "Dealing with Natural Hazards" Project 991023 125- United Nations, 1998, “Guideline for reducing flood losses”,International strategy for Disaster reduction, PP 78. 126- Ven Te Chow, (2009), Openchannel hydraulics, McGrawHill; The Blackburn Press (New York). ﺧﻮاﻧﻨﺪه ﮔﺮاﻣﻲ اﻣﻮر ﻧﻈﺎم ﻓﻨﻲ و اﺟﺮاﻳﻲ ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ و ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی ﻛﺸﻮر، ﺑﺎ ﮔﺬﺷﺖ ﺑﻴﺶ ﺳﺎل ﺳﻲ از ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﺗﺤﻘﻴﻘـﺎﺗﻲ و ﻣﻄﺎﻟﻌـﺎﺗﻲ ﺧﻮد، اﻓﺰون ﺑﺮ ﭘﺎﻧﺼﺪ ﻋﻨﻮان ﻧﺸﺮﻳﻪ ﺗﺨﺼﺼﻲ - ،ﻓﻨﻲ ﻗﺎﻟﺐ در آﻳﻴﻦ ﻧﺎﻣﻪ، ﺿﺎﺑﻄﻪ، ﻣﻌﻴﺎر، دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ، ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻓﻨﻲ ﻋﻤـﻮﻣﻲ و ﻣﻘﺎﻟﻪ، ﺑﻪ ﺻﻮرت ﺗﺎﻟﻴﻒ و ﺗﺮﺟﻤﻪ، ﺗﻬﻴﻪ و اﺑﻼغ ﻛﺮده اﺳﺖ . ﺿﺎﺑﻄﻪ ﺣﺎﺿﺮ در راﺳﺘﺎی ﻣﻮارد ﻳﺎد ﺷﺪه ﺗﻬﻴﻪ ﺷﺪه، ﺗﺎ در راه ﻧﻴـﻞ ﺑـﻪ ﺗ ﻮﺳﻌﻪ و ﮔﺴﺘﺮش ﻋﻠﻮم در ﻛﺸﻮر و ﺑﻬﺒﻮد ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻫﺎی ﻋﻤﺮاﻧﻲ ﻛﺎر ﺑﻪ ﺑﺮده ﺷﻮد . ﻓﻬﺮﺳﺖ ﻧﺸـﺮﻳﺎت ﻣﻨﺘﺸـﺮ ﺷـﺪه در ﺳـﺎل ﻫـﺎی اﺧﻴﺮ در ﺳﺎﻳﺖ اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻲ ﻗﺎﺑﻞ دﺳﺘﻴﺎﺑﻲ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . Manual of Floodplain Management [ ] Executive Body: The Office of Vice-President, Research, University of Tehran Chief Author: Mohammad Ebrahim Banihabib Authors & Contributors Committee: Mohammad Ebrahim Banihabib University of Tehran Ph.D. of Civil Eng.-Water Resources Eng. Azar Arabi Rayan Pajooh Water Resources Management and Engineering Research Institute M.Sc. of Irrigation and Drainage Eng. Leila Ghasemi Rayan Pajooh Water Resources Management and Engineering Research Institute M.Sc. of Geological Eng. Amir Keneshloo Rayan Pajooh Water Resources Management and Engineering Research Institute B.Sc. of Civil Eng. Bahram Malek Mohammadi University of Tehran Ph.D. of Civil Eng.-Water Resources Eng. Supervisory Committee Fariba Avarideh Ministry of Energy M.Sc. of Civil Eng. Mohammad Hassan Chiti Pazhoohesh Omran Rahvar Co. M.Sc. of Hydraulic Structures Eng. Narges Dashti Ministry of Energy Bureau of Technical, Engineering, Social and Environmental Standards of Water and Waste Water B.Sc. of Irrigation Eng. Reza Sabzivand Sabz Ab Arvand Consulting Engineers Co. M.Sc. of Civil Eng. Confirmation Committee: Mahmoud Afsous Sazepardazi Iran Consulting Engineers Co. M.Sc. of Hydraulic Eng. Ghazal Jafari Iran Water Resources Management Co. M.Sc. of Hydraulic Structures Eng. Mohammad Hassan Chiti Pazhoohesh Omran Rahvar Co. M.Sc. of Hydraulic Structures Eng. Narges Dashti Ministry of Energy Bureau of Technical, Engineering, Social and Environmental Standards of Water and Waste Water B.Sc. of Irrigation Eng. Mir Hassan Seyed Seraji Power and Water University of Technology Ph.D. of Fluid Mechanics Hesam Fouladfar Water Research Institute Ph.D. of Hydraulic Structures Seyed Kamalaldin Nouri Ministry of Interior M.Sc. of Environment Eng- Environmental Pollution Jabbar Vatan Fada Ministry of Energy M.Sc. of Hydrolic Structures Steering Committee: Alireza Toutounchi Deputy of Technical Affairs Department Farzaneh Agha Ramezanali Head of Water & Agriculture Group, Technical Affairs Department Seyyed Vahidedin Rezvani Expert in Irrigation & Drainage Engineering, Technical Affairs Department Abstract Civilization development in neighborhood of rivers requires floodplain management as an essential issue. Efficient use of floodplains needs to avoid the flood risks involved in this valuable zones. Present manual was prepared for management and reduction of the flood risks in the flood plains of rivers. First, the manual positions floodplain management as part of a flood management works and then discusses the prerequisites and requirements to study the flood management. After that, the flood zoning methods and theirs technical properties, economic and social criteria were discussed and the method of the determination of the damage and the flood risk were presented. Final chapters of manual focuses on the action plan of emergency flood management, flood risk management strategies, documentation and floodplain management implementation. This manual can be applied as guide for preparing floodplain management plans by consulting engineers and concerned officials. Islamic Republic of Iran Management and Planning Organization Manual of Floodplain Management No. Office of Deputy for Technical and Infrastructure Development Affairs Department of Technical Affairs Ministry of Energy Bureau of Technical, Engineering, Social and Environmental standards of water and waste water 2015 اﻳﻦ ﺿﺎﺑﻄﻪ ﺑﺎ ﻋﻨﻮان » راﻫﻨﻤﺎی ﻣـﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳـﻴﻼب دﺷـﺖ « ﺑــﺮای ﻣــﺪﻳﺮﻳﺖ و ﻛــﺎﻫﺶ ﺧﻄــﺮ ﺳــﻴﻼب در ﺳﻴﻼب دﺷﺖ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ ﺗﻬﻴﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ . اﺑﺘﺪا اﻳﻦ راﻫﻨﻤﺎ درﺧﺼﻮص ﺟﺎﻳﮕـﺎه ﻣـﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﻴﻼب دﺷﺖ ﺑ ﻪ ﻋﻨﻮان ﺑﺨﺸﻲ از ﻣـﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳـﻴﻼب ﺑﺤﺚ ﻧﻤﻮده ﺳﭙﺲ ﭘﻴﺶ ﻧﻴﺎزﻫﺎ و ﻣﻠﺰوﻣﺎت ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﻴﻼب را ﻣﻮرد ﺑﺮرﺳﻲ ﻗـﺮار ﻣـﻲ دﻫـﺪ . در اداﻣـﻪ روش ﻫﺎی ﭘﻬﻨﻪ ﺑﻨﺪی ﺳﻴﻞ و ﻣﺸﺨﺼﻪ ﻫـﺎی ﻓﻨـﻲ، اﻗﺘﺼﺎدی و اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ آن ﻫﺎ را ﻣﻮرد ﺑﺤﺚ ﻗﺮار داده و ﻧﺤﻮه ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺧﺴﺎرات و ﺧﻄﺮ ﺳﻴﻼب در ﻫﺮ ﭘﻬﻨﻪ را ﺑﻴﺎن ﻣﻲ . دارد ﻓﺼـﻮل ﭘﺎﻳـﺎﻧﻲ راﻫﻨﻤـﺎ ﺑـﺮ روی ﺑﺮﻧﺎﻣـﻪ ﻋﻤـﻞ ﻣـﺪﻳﺮﻳﺖ ﺷـﺮاﻳﻂ اﺿـﻄﺮاری ﺳـﻴﻞ، راﻫﻜﺎرﻫـﺎی ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺧﻄﺮﭘـﺬﻳﺮی ﺳـﻴﻼب و ﺗـﺪوﻳﻦ اﺳـﻨﺎد و اﺟﺮای ﻃﺮح ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﻴﻼﺑﺪﺷـﺖ ﻣﺘﻤﺮﻛـﺰ ﺷـﺪه اﺳﺖ . اﻳﻦ راﻫﻨﻤﺎ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ ﺑ ﻪ ﻋﻨﻮان راﻫﻨﻤﺎی ﺗﻬﻴـﻪ ﻃﺮح ﻫـﺎی ﻣـﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﻴﻼﺑﺪﺷـﺖ ﻣـﻮرد اﺳـﺘﻔ ﺎده ﻣﻬﻨﺪﺳـﻴﻦ ﻣﺸـﺎور و ﻣﺴـ ﻮو ﻟﻴﻦ اﺟﺮاﻳـﻲ ذﻳـﺮﺑﻂ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﻴﻼب ﻗﺮار ﮔﻴﺮد .