معلونت برنامه‌ریزی و نغقارت راهبردی رییس جموور

⚠ این متن با نرم‌افزار از روی تصویر خوانده شده و ممکن است خطا داشته باشد؛ برای استناد، اصلِ سند را ببینید. جمهوری اسلامی ایران معلونت برنامه‌ریزی و نغقارت راهبردی رییس جموور دستو رالعمل تهبه فقشه‌های زمین شناسی - اکنشافی بزرگ‌مقیاس (مقباس‌های ۱:۲۵۰۰۰ و ۱:۳۰۰۰۰) و رقومی کرفن آن‌ها معاونت نظارت راهبردی وزارت صنایع و معادن دفتر نظام فنی اجرایی معاونت امور معادن و صنایع معدنی دفتر نظارت و بهره‌برداری معادن 37۳23 ادا ۱۱۱ اهر هره۵/ ۱۱۹۱۱۳ ۱۳۹۰ -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- ریاست جمهوری معاون برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رئیس‌جمهور ۴ ۱ : : شماره: ۱۰۰.۳۹۹ بخشنامه به دستگاه‌های اجرایی, مهندسان مشاور و پیمانکاران سس تاریخ: ۱۳۹/۲ موضوع: دستورالعمل تهیه نقشه‌های زمین‌شناسی- اکتشافی بزرگ مقیاس (مقیاس‌های 9۱:۲۵:۰۰ به استناد ماده (۲۳) قانون برنامه و بودجه و ماده (۶) آیین‌نامه استانداردهای اجرایی طرح‌های عمرانی - مصوب سال ۱۳۵۲ و در چارچوب نظام فنی و اجرایسی کشور (موضوع تصویبنامه شماره ۹ ت۳۷ مورخ ۱۳۸۵/۶/۲۰ هیأت محترم وزیران)» به پیوست نشریه شماره ۵۳۲ دفتر نظام فنی اجرایی, با عنوان «دستورالعمل تهیه نقشه‌های زمین‌شناسی- اکتشافی بزرگ مقیساس (مقساس‌های ۰ و ء۱:۲۰۰۰۶) و رقومی کردن آن‌ها» از نوع گروه سوم ابلاغ می‌شود. رعایت مفاد این ضابطه برای دستگاه‌های اجرایی, مشاوران» پیمانکاران و سایر عوامل ذینفع ف ابراهیم سس 77 -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- اصلاح مدارک فنی کارشناسان برجسته مبادرت به تهیه این نشریه کرده و آن را برای استفاده به جامعه م‌هندسی کشور از این‌روء از شسما خواننده گرامی صمیمانه تقاضا دارد در صورت مشاهده هرگونه ایراد و انسکال فشی مراتب را به صورت زیر گزارس فرمایید: (- شسماره بند و صفحه موضوع مورد نظر را مشخص کنید. ۳ ایراد مورد نظر را به صورت خلاصه بیان دارید. ۳- در صورت امکان مت ن اصلاح نسده را برای جایگزینی ارسال نمایید. ۰-۴ نضانی خود را برای تماس احتمالی ذکر فرمایید. کارشناسان این دفتر نظرهای دریافتی را به دقت مطالعه نموده و اقدام مقتضی را معمول خواهند داشت. پیشاپیش از همکاری و دقت نظر جنابعالی قدردانی می‌شود. نضانی برای مکاتیه: تهرانء میدان بهارستان» خیابان صفی‌علی‌شاه, مرکز تلفن ۳۳۲۷۱ دفتر نظام ۳:112۵[[: 6 ۷۲۱( ۱ -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- که ی ۰۰ پیشگفتار استانداردها و ضوابط فنی در مراحل تهیه و اجرای طرح و نیز توجه لازم به هزینه‌های نگهداری و بهره‌برداری در قیمت تمام شده طرح‌ها را مورد تاکید جدی قرار داده است. نقشه‌های زمین‌شناسی- اکتشافی, اطلاعات جامعی درباره واحدهای سنگی (آذرین» رسوبی و دگرگونی)» عوارض زمین‌شناسی ساختمانی و به ویژه آثار و ذخایر معدنی را ارایه می‌دهند. نقشه‌های زمین‌شناسی با مقیاس‌های ۱:۳۵۰۰۰۰۰ و ۱:۱۰۰۰۰۰۰ به صورت منظم برای سرتاسر کشور تهیه شده‌اند. اما نقشه‌های زمین‌شناسی بزرگ‌مقیاس, به طور محلی و بر حسب نیازء برای انجام کارهای اکتشافی و یا طرح‌های عمرانی در مقیاس‌های ۲۵,۰۰۰ :۱ ۵:۲۰۰۰۰ ۵:۱۰۰۰۰ ۵:۵۰ ۱:۲۰ و ۱:۱۰ تهیه می‌شوند. در راستای اهداف وزارت صنایع و معادن و در چارچوب برنامه تهیه ضوابط و معیارهای معدن» نشریه «دستورالعمل تهیه نقشه‌های زمین‌شناسی- اکتشافی بزرگ‌مقیاس (مقیاس‌های ۲۵,۰۰۰ :۱ و ۱:۲۰۰۰۰۰) و رقومی کردن آن‌ها» با هدف ارایه شیوه یکسان برای تولید نقشه‌های زمین‌شناسی- اکتشافی تهیه شده است. در نشریه حاضرء ضمن تشریح روش تهیه نقشه‌های زمین‌شناسی- اکتشافی بزرگ‌مقیاس» برای هر یک از مراحل عملیات صحرایی, مطالعات آزمایشگاهی و کارهای دفتری,» دستورالعمل‌های مورد نیاز ارایه شده است. در این نشریه» علاوه بر استفاده از تجربیات متخصصان و کارشناسان سازمان زمین‌شناسی کشور از دستورالعمل‌های مورد استفاده در موسسه‌های زمین‌شناسی و شرکت‌های اکتشافی جهان نیز بهره گرفته شده است. با همه‌ی تلاش انجام‌شده قطعا هنوز کاستی‌هایی در متن موجود است که ان‌شاء... کاربرد عملی و در سطح وسیع این نشریه توسط مهندسان موجبات شناسایی و برطرف نمودن آن‌ها را فراهم خواهد نمود. در پایان» از تلاش و جدیت سرکار خانم مهندس بهناز پورسید و کارشناسان دفتر نظام فنی اجرایی همچنین جناب آقای مهندس وجیها... جعفری مجری محترم طرح تهیه ضوابط ومعیارهای فنی بخش معدن کشور در وزارت صنایع ومعادن و متخصصان همکار در امر تهیه و نهایی نمودن این نشریه» تشکر و قدردانی می نماید. امید است شاهد توفیق روزافزون همه‌ی این بزرگواران در خدمت به مردم معاون نظارت راهبردی ۱۳۹۰ -------- صفحهٔ بعد -------- مجری طرح اعضای شورای عالی به ترتیب حروف الفبا اقای مهدی ایران‌نژاد دکترای مهندسی فراوری مواد معدنی- دانشگاه صنعتی امیر کبیر آقای بهروز برنا کارشناس مهندسی معدن- سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات معدنی کشور آقای وجیها... جعفری کارشناس مهندسی معدن- وزارت صنایع و معادن آقای عبدالعلی حقیقی کارشناس آرشد زمین‌شناسی- معاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی ریاست جمهوری آقای عبدالرسول زارعی کارشناس آرشد زمین‌شناسی- وزارت صنایع و معلان آقای ناصر عابدیان کارشناس ارشد مهندسی معدن- سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات معدنی کشور آقای حسن مدنی کارشناس ارشد مهندسی معدن- دانشگاه صنعتی امیر کبیر آقای هرمز ناصرنیا کارشناس ارشد مهندسی معدن- سازمان نظام مهندسی معدن اعضای کار گروه اکتشاف به ترتیب حروف الفبا آقای بهروز برنا کارشناس ارشد مهندسی معدن- سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات معدنی کشور آقای نعمتا... رشیدنژاد عمران دکترای پترولوژی- دانشگاه تربیت مدرس اقای ناصر عابدیان کارشناس آرشد مهندسی معدن- سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات معدنی کشور آقای علیرضا غیائوند کارشناس آرشد زمین‌شناسی- وزارت صنایع و معادن آقای بهزاد مهرابی دکترای زمین‌شناسی اقتصادی- دانشگاه تربیت معلم آقای عبدالمحید یعقوب‌پور دکترای زمین‌شناسی اقتصادی- دانشگاه تربیت معلم اعضای کار گروه تنظیم و تدوین به ترتیب حروف الفبا اقای مهدی ایران‌نژاد دکترای مهندسی فراوری مواد معدنی- دانشگاه صنعتی امیر کبیر آقای عبدالرسول زارعی کارشناس ارشد زمین‌شناسی- وزارت صنایع و معادن آقای مصطفی شریف‌زاده دکترای مهندسی مکانیک سنگ- دانشگاه صنعتی امیر کبیر آقای حسن مدنی کارشناس ارشد مهندسی معدن- دانشگاه صنعتی امیر کبیر آقای بهزاد مهرابی دکترای زمین‌شناسی اقتصادی- دانشگاه تربیت معلم گروه مدیریت وراهبری پروژه فرزانه آقارمضانعلی کارشناس ارشد مهندسی صنایع - دفتر نظام فنی اجرایی علیرضا فلسفی کارشناس مهندسی عمران-دفتر نظام فنی اجرایی -------- صفحهٔ بعد -------- فصل اول - مراحل تهیه نقشه‌های زمین‌شناسی - اکتشافی بزرگ‌مقیاس فصل دوم- دستورالعمل تهیه نقشه‌های پایه ۱-۲- دستورالعمل تهیه نقشه توپوگرافی پایه و رقومی کردن آن ۹ ۲-۲- دستورالعمل تهیه نقشه زمین‌شناسی اکتشافی با استفاده از تصاویر ماهواره‌ای ۱۳ -۱-۲- تهیه و پردازش داده‌های ماهواره‌ای م۱۳ ۲-۲-۲- چاپ عکس- نقشه ماهواره‌ای ی ی ۱۵ ۳-۲-۲- برداشت صحرایی و تهیه نقشه زمین‌شناسی - اکتشافی ۱۳ ۳-۲- دستورالعمل تهیه نقشه زمین‌شناسی- اکتشافی با استفاده از عکس‌های هوایی ۱0۳ ۱-۳-۲- فتوژئولوژی اولیه را ات را را را را تا را را را را رت ان ات رن رن رن ار ات ات ان رن را را را را رن را رن ات رت ان رن رن رز را رت ان رن رز را را ار را را زر زر رت ری ۱۵ ۲-۳-۲- برداشت زمین‌شناسی - معدنی با پیمایش‌های مستقیم صحرایی ۱۱۸ ۳-۳-۲- فتوژئولوژی تکمیلی ۱ ۴-۳-۲- انتقال برداشت‌های صحرایی بر روی نقشه توپوگرافی ۱ فصل سوم- دستورالعمل پیمایش و برداشست ۱-۳- دستورالعمل انتخاب مسیرهای پیمایش و چگالی برداشت ری ری رو ۱ ۲-۳- دستورالعمل برداشت واحدهای سنگی ۱۳ ۱-۲-۳- واحدهای رسوبی تا ۱ ۲-۲-۳- واحدهای آذرین بیرونی و آذرآواری تا ۱۵ ۳-۲-۳- واحدهای آذرین درونی (عمیق و نیمه‌عمیق) ۱۳۳ ۴-۲-۳- واحدهای دگرگونی م۳۳ ۵-۲-۳- واحدهای کواترنری ۱۳۳ ۳-۳- دستورالعمل نام‌گذاری و کدگذاری واحدهای سنگی ۳۳ -------- صفحهٔ بعد -------- ۲-۳-۳- کدگذاری واحدهای سنگی و ۴-۳- دستورالعمل برداشت عوارض زمین‌شناسی ساختمانی مه ۱-۴-۳- گسل‌ها بر ری ری یر ی ۲-۴-۳ چین‌ها یر یی ۳-۴-۳ درزه‌ها یی یویر یی یرو ری پر یور ری ۴-۴-۳- رگه‌ها ی ۵-۳-۳- پهنه‌های برشی ی یی ری یور یویر ری ری ور ۱-۴- دستورالعمل برداشت آثار کانی‌سازی مه ۲-۴- دستورالعمل برداشت مناطق دگرسانی ری یر ریب یی وروی یوررب ۳-۴- دستورالعمل برداشت حفریات اکتشافی یی یویر یی یوررب ۱-۳-۴ چاهک یر ی یی ی ری ۲-۳-۴- ترانشه بر ری یی ری پر یر ری ۳-۳-۴- گمانه‌ها و ۴-۴- دستورالعمل برداشت حفریات معدنی و اکتشافی قدیمی یی یی یر ری ری ۱-۴-۴- حفریات معدنی دم ۲-۴-۴- حفریات اکتشافی قدیمی یی فصل پنجم- دستورالعمل نمونه‌برداری ۲-۵- نمونه‌برداری از مواد معدنی یرپ ۳-۵- نمونه‌برداری از مناطق دگرسانی ری ری ۴-۵- نمونه‌برداری از حفریات اکتشافی قدیمی و ۵-۵- نمونه‌برداری از واحدهای سنگی ری یویر یوررب ۱-۵-۵- نمونه‌برداری بده منظور مطالعات سنگ‌شناسی را ات را را ار رن رای رن را را ار رن رز ترا ار زر ری ۲-۵-۵- نمونه‌برداری بد منظور مطالعه دیرینه‌شناسی و و و ۳-۵-۵- شماره‌گذاری نمونه‌ها را را را ار ار یا ات ات را را رن ار ار ار تن را ان را ات را را را را ات را رت رل رن رز ار ار ات رت رن رن رز زر را رل رن را را را رز ار رز ری -------- صفحهٔ بعد -------- فصل ششم- اجزای نقشه و جانمایی آن‌ها ۲-۲-۶- نوشته‌ها سس ۱۳۳ ۳-۴-۶ نشانه‌های معدنی دی ۳ ۷-۶ راهنمای جغرافیایی نقشه و نشانه شمال ی ۳ فصل هفتم- دستورالعمل تنظیم گزارش نقشه ۱-۷-آشتایی مس و 60 ۲-۷- مشخصات روی جلل س ی 80 ۳۷ چکی له سم 80 ۷-۷- زمین‌شناسی و 0 ۱-۷-۷- زمین‌شناسی تاخیه‌ای سس ی 0 ۲-۷-۷- چینه‌شناسی و شرح واحدهای ستگی منطقه سس 0 ۱۰-۷- نتیجه‌گیری و پیشتهادات سس 0۴ ۱۱۷ متایع و 0۴ -------- صفحهٔ بعد -------- اه دم مد منم منت ار در در رت رت ور کر رت در در رت مدا ۵-۲-۸- پوشه ع[۲1 5۳۵06 وم موم موه موم ۶-۲-۸- پوشه 1.28610 ار رت رم رت رت رم یر در رت در رت رت خر خر رت رخ رت رت رم مدا ۲-۳-۸-رقومی‌سازی لایه‌های اطلاعاتی یمهم ۳-۳-۸-پیاده کردن مختصات جغرافیایی منطقه د و ۴-۴-۸- فیلد ۳: ۲۵-عع ۸ ۵-۴-۸- فیلد 061100-عع ۸ و مه منابع -------- صفحهٔ بعد -------- فصل ۱ مراحل نهیه نقشه‌های -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- فصل اول- مراحل تهیه نقشسه‌های زمینُشسناسی- اکنشافی بزرگ‌مقباس ۳ ی ۱-۱- آشنایی به طور کلی فرآیند تهیه نقشه‌های زمین‌شناسی- اکتشافی رقومی در چهار مرحله شامل ۱) مرحله برنامه‌ریزی» جمع‌آوری جمع‌بندی و ارایه اطلاعات به کمک سامانه اطلاعات جغرافیای , انحام می‌شود (شکل ۱-۱). جمع‌بندی و ار جعرائیایی می‌سو ۱-۱-۱ برنامه‌ریزی؛ جمع‌آوری مدا رک و ارزیابی اطلاعات پایه این مرحله باید قبل از آغاز عملیات صحرایی و برداشت‌های زمین‌شناسی اجرا و طی آن نتایج مطالعات گذشته و اطلاعات پایه جمع‌آوری و ارزیابی و با استفاده از آن‌ها عملیات صحرایی برنامه‌ریزی شود. نقشه‌های توپوگرافی با مقیاس ۱:۲۵۰۰۰۰ به صورت کاغدی و رقومی از سازمان نقشه‌برداری کشورء عکس‌های هوایی سیاه و سفید با مقیاس ۱:۲۰۰۰۰۰ از همین سازمان و در صورت نیاز عکس‌های ماهواره‌ای از جمله مدارکی هستند که برای انجام این امور فراهم می‌شوند. اهم برنامه‌های اجرایی به قرار زیر می‌باشد: الف- طراحی مطالعات. تنظیم و ارزیابی هزینه‌های اجرای پروژه ب- زمان‌بندی مطالعات صحرایی متناسب با ویژگی‌های آب و هوایی هر ناحیه پ- پیش‌بینی و تهیه کلیه وسایلی که برای انجام عملیات اکتشافی و تهیه نقشه مورد نیاز است. از قبیل: مترء کمپاس» 7۳5) دفترچه برداشت صحرایی» دوربین عکاسی, کیسه‌های نمونه‌برداری» چکش صحرایی» لوپ معرف‌های شیمیایی» مازیک. رنگ ت- جمع‌آوری» مطالعه و ارزیابی گزارش‌ها و نقشه‌های زمین‌شناسی و معدنی فعلی ث- تهیه نقشه توپوگرافی رقومی منطقه در مقیاس مورد نظر (دستورالعمل ۱-۲). ج- تهیه و پردازش داده‌های ماهواره‌ای (دستورالعمل ۲-۲) و یا عکس‌های هوایی با مقیاس ۱:۳۰۰۰۰۰ (دستورالعمل ۲-۲). چ- انتخاب مسیرهای پیمایش بر اساس موقعیت جغرافیایی و ویژگی‌های زمین‌شناسی منطقه (دستورالعمل ۱-۳). ۲-۱-۱ مرحله عملیات صحرایی این مرحلهء به منظور برداشت عوارض زمین‌شناسی و معدنی منطقه و تهیه نقشه انجام می‌شود. در آغاز عملیات صحرایی لازم است زمین‌شناسی کلی منطقه, ساختار و ذخایر معدنی شناخته شده» راه‌هاء امکانات ناحیه‌ای, امنیت و موقعیت جغرافیایی منطقه ارزیابی شود. پیمایش‌های عرضی و طولی و مطالعه دقیق پدیده‌ها و نمونه‌برداری» بخش اصلی عملیات صحرایی را تشکیل می‌دهد که باید بر مبنای نقشه‌های پایه نظیر عکس- نقشه ماهواره‌ای و یا عکس‌های هوایی یا نقشه‌های توپوگرافی با مقیاس مناسب انجام شود و تمام برداشت‌های زمین‌شناسی,» به ویژه نوع و مرز واحدهای سنگی, محل عوارض ساختاری (شامل گسل‌هاء چین‌ها و نظایر -------- صفحهٔ بعد -------- 3 دستورالعمل تهیه نقشه‌های زمین‌شناسی- اکنشافی بزرگ‌مقیاس و رقوم ی کرد نآن‌ها أن‌ها)» آثار و ذخایر معدنی» پهنه‌های دگرسانی» محل نمونه‌برداری‌ها و موقعیت تمام عوارض مهم به ویژه عوارض مرتبط با کانی- سازی» بر روی نقشه‌های پایه تفکیک و ثبت شوند. اطلاعات توصیفی تمام برداشت‌های زمین‌شناسی» همراه با شکل‌های طرح‌گونه و یا تصاویر مناسب از رخنمون‌ها باید در دفترچه صحرایی به صورت گزارش‌های ایستگاهی یا روزانه یادداشت شود. در پایان هر روز نتایج عمیات صحرایی و عوارض برداشت شده باید تکمیل و بر روی نقشه‌های پایه منتقل شود. به این ترتیب هم‌زمان با پیشرفت کارء نقشه زمین‌شناسی رقومی نیز تهیه می‌شود و با اتمام عملیات صحراییء نقشه زمین‌شناسی و نقشه توزیع نمونه‌برداری منطقه آماده خواهد شد. ۳-۱-۱ مطالعات آزمایشگاهی و دفتری پس از اتمام برداشت و عملیات صحرایی, مطالعات آزمایشگاهی و دفتری به صورت هم‌زمان و موازی به شرح زیر انجام می‌شوند. الف- بررسی‌های آزمایشگاهی مطالعات آزمایشگاهی با تهیه» تفکیک و آماده‌سازی نمونه‌ها برای ارسال به آزمایشگاه‌های مختلف دارای استاندارد آغاز می‌شود. سپس مطابق با برنامه. نمونه‌ها ارسال می‌شوند و در اختیار زمین‌شناس قرار می‌گیرند و پس از ارزیابی کیفیت. نتایج آزمایشگاهی ب- مطالعات دفتری این مرحله پس از اتمام عملیات صحرایی و ارزیابی کیفیت نتایج آزمایشگاهی» انجام و طی آن با بهره‌گیری از برداشت‌های صحراییء نقشه زمین‌شناسی- اکتشافی تکمیل و گزارش آن تهیه می‌شود. در این عملیات مراحل زیر باید انجام گیرد: - پردازش نهایی تصاویر ماهواره‌ای» عکس‌های هوایی و نقشه‌های توپوگرافی بر پایه آخرین نتایج برداشت‌های صحرایی و مطالعات آزمایشگاهی و تکمیل نقشه زمین‌شناسی منطقه (دستورالعمل ۲-۲). - انتقال عوارض زمین‌شناسی از روی عکس‌های هوایی بر روی نقشه‌های توپوگرافی رقومی و تکمیل نقشه زمین‌شناسی منطقه (دستورالعمل ۳-۲). - تهیه راهنمای واحدهای سنگی و نشانه‌های موجود در نقشه (فصل ششم). - رسم نیمرخ‌های زمین‌شناسی - کنترل صحرایی - تهیه گزارش -------- صفحهٔ بعد -------- فصل اول - مراحل تهیه نقنسه‌های زمین‌شناسی- اکتضافی بزرگمقیاس ی ۲-۱- پردازش, تحلیل, جمع‌بندی و ارایه اطلاعات به کمک سامانه اطلاعات جغرافیایی در این مرحلهء باید کلیه اطلاعات به محیط سامانه اطلاعات جغرافیایی یا 0015 منتقل و یا اطلاعات موجود در این محیط سامان‌دهی و برای آرایه به صورت رقومی و چاپی تنظیم شود. به طور خلاصه موارد زیر در این مرحله اجرا می‌شوند: - انتقال اطلاعات نقشه به مرکز داده‌های سامانه اطلاعات جغرافیایی (015)). - تنظیم اطلاعات در قالب لایه‌های اطلاعاتی مختلف. - آرایه نقشه و گزارش به صورت رقومی و یا چایی. -------- صفحهٔ بعد -------- ً دستورالعمل تهیه نقشه‌های زمین‌شناسی- اکتشافی بزرگ‌مقیاس و رقوم ی کرد نآن‌ها تهیه نقشه‌های پایه نظیر نقشه نوپوگرافی, عکس‌های هوایی و یا ماهواره‌ای مطالعه اولیه عکس‌های هوایی یا ماهواره‌ای برداشت صحرایی عوارض زمین‌شناسی به کمک نقشه‌های پایه و با استفاده از 0۳5 تفکیک واحدهای سنگی, تشخیص افق‌های معدنی و نمونه‌برداری از این واحدها آماده سازی نمونه‌ها 1 ۱ ۱ ۱ : تکمیل نقشه‌های پایه و انتقال عوارض زمین‌شناسی معدنی بر روی آن‌ها مطالعات آزمایشگاهی تحلیل وضعیت زمین‌شناسی و انتقال اطلاعات عکس‌های هوایی یا ماهواره‌ای بر روی نقشه توپوگرافی تعریف واحدهای زمین‌شناسی و معدنی با استفاده از نتایج برداشت صحرایی و مطالعات آزمایشگاهی و تهیه راهنما رقومی‌سازی و یا سامان‌دهی اطلاعات در محیط 715) ارایه نقشه و گزارش به صورت رقومی و یا کاغدی و تهیه گزارش شکل ۱-۱- نمودار جریانی مراحل تهیه نقشه زمین‌شناسی اکتشافی با مقیاس ۱:۲۵ و ۱:۲۰: ۰۰ -------- صفحهٔ بعد -------- فصل ۲ دستورالعمل تهیه نقشه‌های بایه -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دوم- دستورالعمل تهیه نفشه‌های پایه ۹ ۱-۲- دستورالعمل تهیه نقشه توپوگرافی پایه و رقومی کردن آن ارتش تهیه شده است که برای مناطقی از ایران که فاقد نقشه‌های توپوگرافی ۱:۲۵۰۰۰۰ است. می‌تواند مورد استفاده قرار گیرد. زمین‌شناسی اکتشافی قابل استفاده است. بدین منظورء ابتدا منطقه مورد مطالعه بر روی نقشه توپوگرافی مشخحص شده و سیس نقشه, اسکن و عملیات رقومی‌سازی انجام می‌شود. مقیاس نقشه را نیز باید به مقیاس مورد نظر تبدیل کرد. مراحل کار به شرح زیر ب- ذخیره کردن فایل حاصل از اسکن با فرمت م)/ با نام نقشه توپوگرافی مورد نظر (نظیر ۳۵.[۵8/ع7). پ-رقومی کردن تصویر نقشه توپوگرافی (مثلا 70/۱/۵/.[08) با استفاده از نرم‌افزارهای مربوطه از قبیل (/۸/0۲۳۸ 002000( کلیه لایه‌های اطلاعاتی» باید قبل از شروع کار رقومی‌سازی» تعریف شده و سپس هر عارضه در لایه مربوط به خود رقومی شود. به منظور یکسان بودن اسم لایه‌ها در نقشه‌های مختلف, کلیه لایه‌ها باید در یک فایل تعریف شود و در اختیار کاربر قرار گیرد. تعداد لایه‌های تعریف شده» ممکن است بیش از تعداد عوارض موجود در نقشه باشد که در انتهای کار رقومی‌سازی, لایه‌های اضافی باید حذف شوند. به طور کلی عوارض موجود در نقشه‌های توپوگرافی بزرگ مقیاس به ۶ گروه به شرح جدول ۱-۲ تقسیم می‌شوند که هر کدام دارای زیرگروه‌هایی هستند و لازم است در لایه‌های مربوط به خود رقومی شوند. در صورت موجود بودن عوارض دیگری که در جدول ۱-۲ ذکر نشده است. با توجه به نوع عارضه (خطی, چندضعلی و یا نقطه‌ای) باید آن لایه را ایجاد و به لایه‌ها اضافه کرد. بعد از رقومی‌سازی نقشه توپوگرافی منطقهء به منظور تغییر مقیاس و تهیه نقشه توپوگرافی پایه مناسب برای عملیات صحرایی مراحل زیر باید اجرا شود: الف- با بزرگ‌نمایی نقشه توپوگرافی رقومی شده ۵۰۰۰۰۰ :۱ در محیط (/۸:/0۲۸ باید مقیاس آن را به مقیاس مورد نظر تبدیل کرد. با توجه به این که نقشه توپوگرافی کاغذی و رقومی با مقیاس ۲۵۰۰۰۰ :۱ موجود است. از نقشه آن باید به عنوان نقشه پایه در تهیه نقشه زمین‌شناسی- اکتشافی استفاده کرد (در صورتی که آن ناحیه فاقد نقشه با این مقیاس است). ب- چاپ نقشه توپوگرافی و کنترل مقیاس آن به وسیله مختصات و ابعاد چند عارضه مهم و مشخص. این مقیاس باید رک ۱۵ یا ت6۵ ۱۳۵ باشد. -------- صفحهٔ بعد -------- ۰ دستورالعمل تهیه نقشه‌های زمین‌شناسی- اکتنشافی بزرگ‌مفیاس و رقوم ی کرد نآن‌ها ی لح سا پ- به هنگام عملیات صحرایی باید نقشه توپوگرافی بزرگ شده را با استفاده از ۳5 اصلاح کرد. برای این منظور به ازای هر کیلومتر مربع از منطقه اکتشافی باید مختصات ۵ تا ۱۰ عارضه مهم توپوگرافی برداشت و با استفاده از آن‌ها نقشه توپوگرافی پایه از آنجا که حجم اطلاعات موجود در نقشه‌های توپوگرافی رقومی ۳۵۰۰۰۰ :۱ زیاد است. چنانچه لازم باشد به هنگام سامان - دهی اطلاعات و ارایه نسخه چاپی نقشه‌های زمین‌شناسی ۲۳۵۰۰۰۰ :۱ می‌توان بخش‌هایی از اطلاعات غیر ضروری از قبیل موارد زیر را حذف کرد: الف- تعدادی از نقطه‌های ارتفاعی» روستاها و نشانه‌های دیگری که ضرورت ندارند. ب- منحنی‌های تراز ۲۰ متری در قسمت‌های کوهستانی پ- راهنمای موقعیت نقشه توپوگرافی رقومی ۳۵۰۰۰۰ :۱ در شبکه کلی نقشه‌های ۳۵۰۰۰۰ :۱ کشورء که در حاشیه نقشه ت- کم‌رنگ کردن خطوط شبکه /171] نقشه. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دوم- دستورالعمل تهیه نفشه‌های پایه 3 1 15 3و3 ربا اد وا وه مهم مه اد 1 ۹ زک او د‌ اد الط او او اج او اط ار اد نگ 1 چ اج |2۱ شه 5 3 ۳ 9 3 3 1 1 7 7 د داد ۰ 1 4 اس و ود دراو اه ات و را | را ذ نو ری : اوه 2 5 1 ۹ 9 3 اوه 5 1 1 1 ان رل ۱ 8 ز ۳ اه ۹ ۳۹ ۸ 4 ۵ 139 2 ۳ ات 3 2 ی 1 : ۲ و ۷ ۱ ۴ 5 ار : 4 ۵ 1 2 ۹ 0 ۸ 3 زگ را 4 1 ۳ ۳ ً -------- صفحهٔ بعد -------- جِ 3 3 3 ۸ ۷ :۹ ۱ ۳۷ ۱ خ 3 3 1 ل۳-۲- عوارض موجود در نقشه های توپوگرافی که با عوارض چندضلعی بوته‌زار, شوره‌زار وش هنگام رقومی کردن باید در لایه های مربوط به خود سامان‌دهی شوند. عوارض خطی خط انتقال برق مسیر خط لوله‌ها 9 -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دوم- دستورالعمل تهیه نقشه‌های پایه ۳ ۲-۲- دستورالعمل تهیه نقشه زمین‌سناسی - اکتشافی با استفاده از تصایر ماهواره‌ای ۱-۲-۲ تهیه و پردازش داده‌های ماهواره‌ای برای تهیه نقشه‌های زمین‌شناسی- اکتشافی با مقیاس ۲۰۰۰۰۰ :۱ و ۲۵۰۰۰۰ :۱ تصاویری با قدرت تفکیک زمینی بین ۴ تا ۵ متر مورد نیاز است. برای این منظور باید اقدامات زیر انجام گیرد: الف- تصاویر 115-۳۸ با دقت زمینی ۵/۷ متر و یا تصویر [8 5001-۳۸ با دقت زمینی ۵ متر تهیه شود." ب- تصاویر [/8] یا +۳1۸1 و یا تصاویر ۸51۳416 با تفکیک زمینی ۱۵ متر تهیه شود. پ- به منظور حذف خطای ناشی از سنجنده و اتمسفرء تصاویر مذکور باید تصحیح رادیومتریک شود. ت- با هدف حذف جابه‌جایی‌های مکانی ایجاد شده بر روی تصاویرء باید تصاویر از نظر هندسی تصحیح شوند. ث- تصاویر مذکور باید 2۴815161[ شوند. ج- تصاویر ۸۹51۳16 و ]5001-۳۸ (و یا تصاویر /11 یا +/۳:1۸ و [1115-۳۸۲) با قدرت تفکیک مکانی مختلف باید تر کیب (۳۹1011 1(812) شوند. چ- به منظور تفکیک واحدهای سنگی و منطقه‌بندی نواحی دگرسانی» باید پردازش‌های لازم از قبیل طبقه‌بندی‌های 5۱00-۳1۲6 اعمال شود. ۲-۲-۲- چاپ عکس- نقشه " ماهواره‌ای از آنجا که کار با کامپیوترهای قابل حمل و تصاویر ماهواره‌ای در صحرا سخت و گاه غیر ممکن است» به همین دلیل بعد از اتمام پردازش‌های یاد شده لازم است بخشی از تصاویر مربوط به منطقه اکتشافی به صورت عکس- نقشه رنگی چاپ شود. این عکس- نقشه ماهواره‌ای مبنای برداشت‌های صحرایی خواهد بود. برای این کار انجام مراحل زیر قبل از عملیات صحرایی ضروری است: الف- شمال جغرافیایی باید بر روی عکس- نقشه ماهواره‌ای مشخص شود. ب- محل روستاهاء کوه‌هاء آبراهه‌ها و عوارض مهم جغرافیایی بر روی عکس- نقشه با استفاده از نقشه توپوگرافی مشخص و پ- با بررسی عکس- نقشه‌های ماهواره‌ای باید مرز واحدهای سنگی» مرز آبرفت‌های کواترنری» عوارض ساختاری (گسل‌هاء چین‌ها و غیره)» در صورت وجود آثار و شواهد دگرسانی» کانی‌سازی و دیگر عوارض مهم زمین‌شناسی شناسایی شوند. ۱ لازم به ذکر است که علی‌رغم قدرت تفکیک زمینی تقریبا مشابه تصاویر 5۳001-۳۸۷ و 1۳5-۳۸/]۷] (۵ متر و ۵/۷ متر) به خاطر قدرت تفکیک رادیومتریک بهتر تصاویر 1۳5-۳۸۷[ (ده بیت)» این تصاویر در اولویت هستند. 2- -------- صفحهٔ بعد -------- 3 دستورالعمل تهیه نقشسه‌های زمین‌تسناسی- اکتشافی بزرگ‌مقیاس و رقوم ی کرد نآن‌ها ۳-۲-۲ برداشست صحرایی و ترهیه نقشه زمین شناسی- اکتشافی با استفاده از عکس نقشه ماهواره‌ای بعد از توجیه عکس- نقشه ماهواره‌ای با عکس‌های هوایی یا بدون آن می‌توان از آن به عنوان مبنایی برای برداشت‌های صحرایی استفاده کرد. برای این منظور اقدامات زیر باید انجام گیرد: الف- شکل کامل (با ابتدا و انتهای دقیق) عوارض زمین‌شناسی مطالعه شده (مرز واحدهای سنگی, مشخصات لایه‌بندی, گسل‌ها و جابه‌جایی آن‌هاء محور چین‌هاء آثار معدنی, حفریات اکتشافی, پهنه‌های دگرسانی و غیره) بر روی عکس- نقشه ماهواره‌ای ترسیم شود. ب- ایستگاه‌های برداشت زمین‌شناسی» شماره‌گذاری و مختصات جغرافیایی آن‌ها توسط 0۳5) ثبت شود. پ- شماره ایستگاه‌ها و مختصات جغرافیایی هر ایستگاه در دفترچه یادداشت صحرایی و بر روی عکس- نقشه ماهواره‌ای ثبت ت- شرح مختصری از پدیده‌ها و مختصات جغرافیایی و اندازه‌گیری‌های مربوط به آن‌ها (مثل نوع سنگ‌هاء اسم واحدهای سنگی, شماره نمونه‌هاء شیبء امتداد»ء طول» عرض» ضخامت. ابعاد توده‌های سنگی, شماره نمونه‌هاء شیب امتداده طول» عرض» ضخامت. ابعاد توده‌های معدنی با پهنه‌های کانی‌سازی و پهنه‌های دگرسانی و ماهیت آنها و غیره) در دفترچه یادداشت صحرایی ثبت ث- نتایج کلیه برداشت‌ها از روی عکس- نقشه ماهواره‌ای بر روی تصویر ماهواره‌ای موجود در رایانه پیاده شود. به این ترتیب» هم‌زمان با پیشرفت عملیات صحرایی و تکمیل برداشت‌های زمین‌شناسی- اکتشافی از منطقه, نقشه رقومی زمین‌شناسی بر روی تصاویر ماهواره‌ای ایجاد می‌شود. این نقشه رقومی با اضافه کردن نتایج مطالعات آزمایشگاهی کامل شده و بعد از تلفیق با نقشه توپوگرافی رقومی شده منطقهء نهایی می‌شود. ۳-۲ دستورالعمل تهیه نقشه زمین‌شناسی - اکتشافی با استفاده از عکس‌های هوایی در بیشتر مواقع (به دلیل نبود تصاویر ماهواره‌ای) نقشه‌های زمین‌شناسی- اکتشافی بر مبنای عکس‌های هوایی ۰ تهیه می‌شوند (شایان توجه است که بر مبنای خطوط پروازء گاهی مقیاس عکس‌های هوایی کاملا استاندارد نیست و بر مقیاس مورد بحث منطبق نمی‌شود). کار بر روی این عکس‌ها در چهار مرحله مختلف مطالعات انجام می‌شود که شامل فتوژئولوژی اولیه. برداشت صحرایی» فتوژئولوزی تکمیلی و انتقال برداشت‌ها بر روی نقشه توپوگرافی است. این عکس‌ها در سازمان نقشه‌برداری کشور موجود است که محل آن در چارچوب مختصات محدوده اکتشافی و شماره عکس‌ها با استفاده از اندکس عکس‌ها که در این سازمان موجود است. مشخص و به سازمان مذکور سفارش داده می‌شود. کارهای ضروری هر مرحله در ادامه شرح داده شده است. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دوم- دستورالعمل تهیه نفشه‌های پایه ی ۱-۳-۲- فتوزئولوزی اولیه الف- نقشه راهنمای عکس‌های هوایی تهیه شود. در ابتدا باید کاغذ کالک بر روی عکس‌های هوایی با چسب‌های کاغذی چسبانده شود. سپس مرکز عکس‌ها با ترسیم دو خط عمود بر هم در مرکز عکس و هم چنین خطوط راهنمای تطبیق کاغذ کالک با عکس با مداد سیاه‌رنگ و نازک ترسیم شود. ب- محل شمال جغرافیایی بر روی عکس‌های هوایی علامت‌گذاری شود. پ- با استفاده از نقشه توپوگرافی محل روستاهاء کوه‌هاء آبراهه‌ها و عوارض مهم جغرافیایی بر روی عکس‌های هوایی مشخص ت- بر روی عکس‌های هوایی کاغذ کالک الصاق شود. ث- با استفاده از خطوط زاویه‌دار حواشی عکس» مرکز عکس را معین و به صورت دو خط عمود بر هم (+) نشان داده شود. ج- برای تطبیق کالک شفاف و عکس (در مواقعی که کالک شفاف از روی عکس جابه‌جا می‌شود) خطوط حاشیه عکس با مداد چ- عکس‌های هوایی باید به وسیله استریوسکوپ مطالعه شده و جاده‌هاء آبراهه‌هاء. مرز واحدهای سنگی» مرز آبرفت‌های کواترنری» عوارض ساختاری (گسل‌هاء چین‌ها و غیره)» آثار دگرسانی» توده‌های معدنی یا پهنه‌های کانی‌سازی و دیگر عوارض مهم زمین‌شناسی و معدنی شناسایی شود. ملاک و معیار تفکیک واحدهای زمین‌شناسی بر اساس نقشه‌های زمین‌شناسی کوچک‌مقیاس (عمدتا با مقیاس ۱۰۰۰۰۰۰ : ۱) انجام می‌گیرد. این بدان معنی است که تفکیک واحدهای موجود در قالب سازندهای ۳-۳-۲ برداشت زمین‌شناسی- معدنی با پیمایش‌های مستقیم صحرایی الف- عوارض زمین‌شناسی (مرز واحدهای سنگی, گسل‌هاء چین‌هاء آثار معدنی» پهنه‌های دگرسانی و غیره) باید مطالعه شود و موقعیت آن‌ها بر روی عکس‌های هوایی (بر روی کاغذ کالک روی عکس) ترسیم شود. در این مرحله باید تمام پدیده‌ها به شکل کامل (با ابتدا و انتهای دقیق) رسم شوند تا کار در مراحل بعدی ساده‌تر و دقیق‌تر انجام گیرد. ب- در پشت عکس‌های هوایی شرح مختصری از پدیده‌ها و مختصات جغرافیایی و اندازه‌گیری‌های مربوط به آن‌ها مثل نوع سنگ‌هاء اسم واحدهای سنگی, شماره نمونه‌هاء. شیب امتداده طول»ء عرض, ضخامت و ابعاد توده‌های معدنی یا پهنه‌های کانی‌ساز و دگرسانی‌ها و ماهیت آن‌ها و غیره درج شود. ۳-۳-۲ فتوژئولوزی تکمیلی بعد از اتمام عملیات صحرایی و انجام مطالعات آزمایشگاهی, با انجام فتوژئولوژی تکمیلی بر روی عکس‌های هوایی نقشه زمین‌شناسی اکتشافی منطقه کامل می‌شود. اقدامات این مرحله به شرح زیر است: الف- موقعیت عوارض زمین‌شناختی بر روی عکس‌های هوایی تکمیل و به صورت نهایی ترسیم شود. -------- صفحهٔ بعد -------- ن دستورالعمل تهیه نقشه‌های زمین‌شناسی-اکتشاقی بزرگ‌مقیاس_و رقوم ی کرد نآن‌ها ب- مرز واحدهای سنگی کامل و به صورت نهایی ترسیم شود. پ- عوارض ساختاری و ساز و کار آن‌ها تکمیل و به صورت نهایی ترسیم شود. ت- فرم لایه‌بندی‌ها و نشانه‌های شیب و امتداد لایه‌ها یا برگ‌وارگی‌ها کامل و به صورت نهایی ترسیم شود. ث- محل آثار کانی‌سازی و عوارض معدنی و پهنه‌های دگرسانی تکمیل و به صورت نهایی ترسیم شود. ج- موقعیت نمونه‌هاء اصلاح و ترسیم شود. 2-۳-۲ انتقال برداشت‌های صحرایی بر روی نقشه توپوگرافی با توجه به این که هیچ‌گاه مقیاس نقشه‌های زمین‌شناسی که بر اساس عکس‌های هوایی تهیه شدهه» همسان با در مرحله آخرء تمام عوارض زمین‌شناسی از روی عکس‌های هوایی بر روی نقشه توپوگرافی منتقل و نقشه زمین‌شناسی- اکتشافی منطقه آماده می‌شود. برای این منظور انجام موارد زیر ضروری است: الف- تهیه یک نسخه چاپی از نقشه توپوگرافی منطقه ب- انتقال شکل عوارض زمین‌شناسی اکتشافی از روی عکس‌های هوایی بر روی نقشه توپوگرافی (برای این منظور باید از عوارض توپوگرافی مشترک بر روی عکس‌های هوایی و نقشه توپوگرافی شامل آبراهه‌ها. خط الراس کوه‌هاء روستاهاء راه‌ها و غیره پ- بر اساس مشاهدات و برداشت‌های صحرایی, مطالعات میکروسکویی و نتایج آزمایشگاهی, راهنمای اولیه از واحدهای ت- بعد از رفع نقص» اصلاح و تکمیل نقشه زمین‌شناسی- معدنی» باید آن را رنگ‌آمیزی کرد. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل ۳ دستورالعمل پیمایش و برداشت -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- ۱-۳- دستورالعمل انتخاب مسیرهای پیمایش و چگالی برداشست در عملیات صحرایی» سراسر منطقه اکتشافی» با انجام پیمایش‌های عرضی و یا طولی (نسبت به عوارض زمین‌شناسی یا مورفولوژی)» با فاصله‌های مناسب از یکدیگر بررسی می‌شود و طی آن بررسی‌های دقیق و نمونه‌برداری انجام می‌گیرد. فاصله گذرهای پیمایش در واحدهای مختلف زمین‌شناسی وابسته به مقیاس نقشه است. با تغییر مقیاس نقشه. نوع و حجم عوارض بر روی نقشه) برداشت و در نقشه نمایش داده می‌شوند. به عبارت دیگرء مقیاس نقشهء قابلیت اعتماد به اطلاعات نقشه را نمایش می‌دهد. با این مفهوم که اطلاعات نقشه‌های بزرگ‌مقیاس, قابل اعتمادتر از نقشه‌های کوچک‌مقیاس می‌باشند. قابلیت اعتماد بالاتر نقشه‌های بزرگ‌مقیاس به دلیل برداشت صحرایی متراکم‌تر و یا صرف زمان بیشتر برای مطالعه واحد سطح معین (چگالی برداشت") است. مناسب‌ترین آن‌ها شبکه‌ای با ابعاد ۲۸۲ سانتی‌متر مربع بر روی نقشه است. به این ترتیب میزان چگالی برداشت در نقشه‌های زمین‌شناسی باید به نحوی باشد که تا حد ممکن در هر ۴ سانتی‌متر مربع بر روی نقشه یک نقطه برداشت اطلاعات وجود داشته باشد. در جدول ۱-۳ روشی مرکب از سه متغیر شامل واحد سطح, درصد کنترل و تعداد نقاط برداشت صحرایی به عنوان مبنایی برای برداشت‌های صحرایی و تعیین فاصله گذرهای پیمایش ارایه شده است. حداکثر فاصله گذرهای پیمایش مجاز در نقشه‌هایی با مقیاس ۲۵۰۰۰۰: ۱ در برونزدهای سنگی حدود ۲۵۰ متر و در آبرفت‌ها حدود ۵۰۰ متر است. هر جا که به علت پیچیدگی ساختاری, کانی‌سازی» دگرسانی و ریخت‌شناسی برونزدها به بررسی‌های بیشتری نیاز باشدء لازم است فاصله گذرها را کم کرد. *- تعداد نقاط برداشت بر پایه مساحت منطقه‌ای با ابعاد ۲(۲ سانتی‌متر مربع بر روی نقشه در مقیاس‌های مختلف برآورد شده است. [|- 11۵۷ 2 5060111021100 01 ٩۷۳۷۵۷ 1 -------- صفحهٔ بعد -------- ۳ دستورالعمل تهیه نقشه‌های زمین‌شناسی-اکتشافی بزرگ‌مقیاس و رقوم ی کرد نآن‌ها افزون بر فاصله باید نکات زیر در انتخاب مسیرهای پیمایش در نظر گرفته شود: - مسیرهای پیمایش تا حد ممکن عمود بر امتداد عوارض زمین‌شناسی انتخاب شود. - مسیرهایی برای پیمایش انتخاب شود که در آن بیشترین تنوع واحدهای سنگی,ء عوارض زمین‌شناسی,» کانی‌سازی و دگرسانی وجود داشته باشد. - مسیرهای پیمایش بر روی تصاویر ماهواره‌ای و عکس‌های هوایی مشخص و قابل کنترل باشد. - به منظور بازدهی بهینه, مسیرهای انتخاب شده» کمترین تغییرات ارتفاعی و مناسب‌ترین رخنمون‌ها را داشته باشد. ۲-۳- دستورالعمل برداشت واحدهای سنگی یکی از ویژگی‌های اصلی نقشه‌های زمین‌شناسی» تفکیک واحدهای سنگی بر اساس جنس و زمان تشکیل آن‌ها است. واحدهای سنگی به انواع رسوبی» آذرین و دگرگونی تقسیم می‌شوند. در تهیه نقشه‌های زمین‌شناسی- اکتشافی واحدهای سنگی بر پایه اهداف اکتشافی و با توجه به واحدهای رسمی کشور به گروه» سازند» بخش و عضو تفکیک و معرفی می‌شوند. به طور کلی لازم است تمام واحدهای سنگی (و معدنی) که ابعاد آن‌ها بر روی نقشه تا ۲ میلی‌متر است» تفکیک و معرفی شوند. پهنه‌های کانی‌سازی و دگرسانی‌های وابستهء به دلیل اهمیت اکتشافی باید با یک بزرگ‌نمایی منطقی و مناسب و یا با نشانه‌گذاری‌های ویژه» برداشت و در نقشه منعکس شوند. در شرایطی که ضخامت واحدهای روی نقشه معدنی کمتر از ۲ میلی‌متر باشد.ء باید این واحدها به صورت ۱-۳-۳ واحدهای رسوبی در مطالعه واحدهای رسوبی باید موارد زیر در نظر گرفته شود: الف- واحدهای رسوبی منطقه با انجام پیمایش‌های عرضی مطالعه شوند. ب- واحدهای رسوبی منطقه باید متناسب با اهداف اکتشافی طرحء تفکیک و معرفی شوند. پ- ترکیب کلی واحد سنگی و میان‌لایه‌های آن باید تعیین شود. ت- نام رسمی سازند یا واحد رسوبی (نظیر سازند لار» واحد سنگ آهکی و یا بخش ماسه‌سنگی) تعیین شود. ث- خصوصیات کلی واحد رسوبی مانند توپوگرافی ویژه» وضعیت بیرون‌زدگی و رنگ» بررسی شده و از آن‌ها عکس گرفته شود. ج- سن واحد بر پایه نقشه‌های کوچک مقیاس ناحیه‌ای و با توجه به توالی واحدهای سنگی و نمونه‌برداری فسیلی به ویژه در مرز واحدهاء تعیین شود. چ- نام سنگ‌های واحد.ء کانی‌های همراه» نوع سیمان, زمینه» رنگ سنگ هوانزده و هوازده, ساخت و بافت, درجه جورشدگی, اندازه و شکل دانه‌هاء دگرشکلی‌های پس از تشکیل, تخلخل و نظایر آن‌ها بررسی و تعیین شود. ح- وجود یا نبود بقایای فسیلی همراه با نوعء پراکندگی و حالت آن‌ها بررسی و معرفی شود. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سوم- دستورالعمل پیمایش و برداست )۳ خ- همبری واحدهای سنگی بررسی و به صورت مرزهای هم‌شیب و ناهم‌شیب توصیف شود. برای توصیف آن‌ها می‌توان از واژه‌های مرز هم‌شیب و ناگهانی "» مرز هم‌شیب و تدریجی" مرز هم‌شیب و بین انگشتی" و مرز ناپیوسته زاویه‌دار یا دگرشیب" مرز ناپیوسته هم شیب" و مرز ناپیوسته آذرین؟ استفاده کرد. تهیه عکس برای نمایش این پدیده‌ها در گزارش الزامی است. د- لایه‌بندی واحدهای سنگی بررسی و بر پایه ضخامت به انواع: تیغه‌ای (لایه‌ای با ضخامت تا یک سانتی‌متر)» خیلی نازک (با ضخامت ۱ تا ۵ سانتی‌متر)» نازک (با ضخامت ۵ تا ۶۰ سانتی‌متر)» ضخیم (با ضخامت ۶۰ تا ۱۲۰ سانتی‌متر)» خیلی ضخیم (با ضخامت بیش از ۱۲۰ سانتی‌متر) و توده‌ای توصیف شوند. د- چگونگی گسترش واحدهای رسوبی در جهت جانبی و نحوه تغییرات رخساره در جهات افقی و قائم بررسی شوند. ر- ساخت‌های رسوبی نظیر لایه‌بندی تدریجی» موج‌نقش (ریپل‌مارک) و قالب‌های رسوبی که هم‌زمان با رسوب‌گذاری به وجود آمده‌اند» بررسی شوند. ز- ریخت یا شکل پدیده‌های فرسایش و هوازدگی سنگی نظیر دیواره» فرسایش پوست پیازی و نظایر آن بررسی شود. ز- امتداد شیب و جهت شیب لایه‌های رسوبی باید در هر نیم کیلومتر مربع اندازه‌گیری شود. س- ارتباط آثار کانی‌سازی موجود با واحدهای رسوبی,ء واحدهای دربرگیرنده و میزبان کانی‌سازی‌ها با دقت بررسی و توصیف ش- سنگ‌های رسوبی میزبان معادن فعال, غیرفعال, متروک و اندیس‌های معدن مورد بررسی قرار گرفته و به نحو مناسب توصیف شوند. ف- از واحدهای رسوبی منطقه با توجه به مقیاس و اهداف نقشه نمونه‌برداری انجام شود. ۲-۳-۳ واحدهای آذرین بیرونی و آذرآواری در مطالعه واحدهای آذرین بیرونی و سنگ‌های آذرآواری موارد زیر باید در نظر گرفته شوند: الف- سنگ‌های آتشفشانی منطقه با انجام پیمایش‌های عرضی شناسایی و مطالعه شوند. ب- واحدهای آتشفشانی منطقه متناسب با اهداف اکتشافی طرح و مقیاس مطالعه تفکیک و معرفی شوند. پ- ساخت. بافت» ترکیب کانی‌شناسی (درشت‌بلور و زمینه) و نام سنگ‌های واحد آتشفشانی در مقیاس رخنمون و نمونه دستی ت- خصوصیات کلی رخنمون‌ها از قبیل توپوگرافی ویژه» وضعیت رخنمون, نوع و ضخامت پوشش سطحی تعیین شود. | - 2- )01۵01110۵[ 3 4- ۸۵۷۱۵۴ (۷ 5 1 6- 00001۷ -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۳ دستورالعمل تهیه نقشه‌های زمین‌شناسی- اکتشافی بزرگ‌مقیاس و رقوم ی کرد نآن‌ها و ث- نحوه تشکیل گدازه‌ها و سنگ‌های آذرآوری (فوران‌های مرکزی» شکافی و نظایر آن‌ها) و محیط فوران آن‌ها (دریایی و قاره‌ای) بررسی و تعیین شوند. چ- ریخت‌های به وجود آمده در سنگ‌های آتشفشانی مانند دهانه‌هاء گنبدهاء دودکش آتشفشانی" و دهانه فروریخته" بررسی چ- سن نسبی تشکیل سنگ‌های آتشفشانی منطقه و ارتباط آن‌ها با فازهای ماگمایی ناحیه و رخدادهای تکتونیکی بررسی و ح- ارتباط سنگ‌های آتشفشانی با واحدهای رسوبی دربرگیرنده و مجاور به همراه نوع همبری آن‌ها به طور دقیق بررسی شود. خ-توف‌ها و توفیت‌ها همانند سنگ‌های رسوبی بررسی شده و از نظر بقایای فسیلی و ریختی و ویژگی‌های لایه‌بندی, همبری‌هاء چگونگی گسترش و نظایر آن‌ها مطالعه شوند. د- برای مطالعات سنگ‌شناسی و ژئوشیمیایی نمونه‌های لازم برداشت شود (فصل پنجم). ذ- دگرسانی واحدهای آتشفشانی» بررسی و در صورت نیاز نمونه‌هایی برای مطالعات سنگ‌شناسی و کانی‌شناسی برداشت ر- ارتباط سنگ میزبان با دگرسانی و کانی‌سازی در پهنه‌های دگرسان شده مشخص شود. ز- ارتباط کانی‌سازی با رخساره‌های ویژه (فورانی یا انفجاری) فعالیت‌های آتشفشانی منطقه بررسی شود. ۳-۲-۳- واحدهای آذرین درونی (عمیق و نیمه‌عمیق) در مطالعه واحدهای آذرین درونی موارد زیر باید در نظر گرفته شود: الف- سنگ‌های نفودی منطقه با انجام پیمایش‌های عرضی شناسایی و مطالعه شود. ب- مراحل مختلف جایگیری توده‌های نفوذی منطقه متناسب با اهداف اکتشافی, شناسایی و تفکیک شوند. پ- ابعاد و نحوه جایگیری توده‌های نفوذی مطالعه و به صورت باتولیت, استوک, دایک. سیل و نظایر آن‌ها مشخص شوند. ت- ساخت» بافت» ترکیب کانی‌شناسی و نام سنگ‌های نفودی به ترتیب مراحل جایگیری بررسی و توصیف شوند. ث- زون‌بندی توده‌های نفودی از نظر ترکیبی یا بافتی توده‌ها بررسی شوند. ج- نوع همبری و آثر توده‌ها بر واحدهای مجاورء بود و نبود اسکارن و هاله‌های دگرگونی مجاورتی بررسی و تعیین شوند. چ- سن نسبی توده‌ها با توجه به نوع همبری‌ها و به کمک نهشته‌های رسوبی تعیین شود. ح- قطعات بیگانه (انکلاوها) از نظر شکل و ابعادء ترکیب کانی‌شناسی و سنگ‌شناسی مطالعه و بررسی شوند. خ- لایه‌بندی ماگمایی, پهنه‌های برشی» خطواره‌های کانیایی و ساخت توده‌ها بررسی و گزارش شوند. د- برای مطالعات سنگ‌نگاری و ژئوشیمیایی نمونه‌های لازم برداشت شوند (فصل پنجم). |- 6 2 - ) ۵ -------- صفحهٔ بعد -------- - ار تباط توده‌های نفوذی با فارهای ماگمایی 9 وابستگی آن‌ها با رخدادهای تکتونیکی ناحیه بررسی شوند. و دگرسانی توده‌های نفودی بررسی و در صورت نیاز نمونه‌هایی برای مطالعات سنگ‌شناسی و9 کانی‌شناسی برداشت شود. ز- ارتباط کانی‌سازی با توده‌های نفوذی و پهنه‌های دگرسانی بررسی شود. 2-۲-۳ واحدهای دگرگونی در مطالعه واحدهای دگرگونی موارد زیر باید در نظر گرفته شود: الف- سنگ‌های دگرگونی منطقه با انجام پیمایش‌های عرضی شناسایی و مطالعه شوند. پ- ساخت. بافت. کانی‌شناسی و نام سنگ دگرگونی تعیین شود. ت- نوع دگرگونی (ناحیه‌ای» مجاورتی و یا دینامیکی)» رخساره و درجه آن» با توجه به ارتباط واحدهای سنگی و یا توده‌های نفوذی,» پاراژنز» حضور کانی‌های شاخص و فابریک آن‌ها تعیین شود. ث- فازهای دگرگونی» رابطه آن‌ها با یکدیگر و ارتباط بین دگرشکلی و دگرگونی بررسی و تعیین شود. چ- ارتباط سنگ‌های دگرگونی با سنگ‌های مجاور و رخدادهای تکتونیکی- ماگمایی منطقه مطالعه شود. چ- گسترش و ابعاد میلونیت‌ها و پهنه‌های برشی مطالعه شوند. ح- عوارض ساختاری مانند خطوارگی» برگ‌وارگی و تقدم و تاخر آن‌ها بررسی و اندازه‌گیری‌های لازم انجام شود. خ- برای مطالعات سنگ‌شناسی و پتروفابریکی, با اهداف نام‌گذاری سنگ‌ها و شناخت فابریک‌ها و در صورت ضرورت ژئوشیمی سنگ‌هاء نمونه‌های لازم برداشت شوند (فصل پنجم). د- نقش دگرگونی و دگرشکلی در تشکیل و تمرکز و یا پراکندگی کانی‌سازی بررسی و تعیین شود. همچنین ارتباط کانی‌سازی با پهنه‌های برشی» میلونیتی و یا هاله‌های دگرگونی مجاورتی مورد بررسی قرار گیرد و بررسی شود که آیا کانی‌سازی از نوع دگرگون‌زاد یا دگرگون شده است. ۵-۲-۳ واحدهای کواترنری در مطالعه واحدهای کواترنری موارد زیر باید رعایت شود: الف- نهشته‌های کواترنری منطقه با انجام پیمایش‌های عرضی, شناسایی و مطالعه شوند. ب- نهشته‌های کواترنری از نظر سن نسبی و خاستگاه, مانند پادگانه‌های آبرفتی» نهشته‌های دشت» مخروطافکنه. آبرفت‌های جدیدء خاک‌های برجا و حمل شده» آبرفت‌هاء تراورتن» تل‌ماسه‌هاء بادرفت‌ها و پخرفت‌ها متناسب با اهداف اکتشافی طرح -------- صفحهٔ بعد -------- ۳ دستورالعمل نهیه نقشه‌های زمین‌شناسی- اکتشافی بزرگ‌مقیاس و رقوم ی کرد نآن‌ها پ- بافت و ساخت نهشته‌های کواترنری مانند جورشدگی و گردشدگی دانه‌هاء درجه سیمانی شدن» نوع خمیره و سیمان,» اندازه و جنس دانه‌ها و نظایر آن‌ها بررسی و معرفی شوند. ت- نهشته‌های سیلابی» دریاچه‌ای و دامنه‌ای شناسایی و تفکیک شوند. ث- از نهشته‌های کواترنری برای کارهای آزمایشگاهی رسوب‌شناسی» تعیین سن و نظایر آن‌ها نمونه‌برداری شود. ج- رسوبات دریاچه‌ای» کویری (پلایا) از نظر نمک‌های معدنی بررسی و نمونه‌برداری شوند. چ- نهشته‌های کواترنری از نظر امکان وجود دذخایر پلاسری بررسی و نمونه‌برداری شوند. ح- نهشته‌های کوانرنری از نظر تامین مصالح ساختمانی و منایع قرضه بررسی و نمونه‌برداری شوند. خ- ماسه‌های ساحلی از نظر وجود کانی‌های سنگین بررسی و نمونه‌برداری شوند. ۳-۳- دستورالعمل نام‌گذاری و کدگذاری واحدهای سنگی بعد از مطالعه و تفکیک واحدهای سنگی» لازم است آن‌ها را با نام و کد مشخص در گزارش و نقشه معرفی کرد. نام واحد از یک یا چند کلمه فارسی تشکیل می‌شود و بیشتر برای معرفی در گزارش به کار می‌رود. چند حرف از حروف الفبای انگلیسی, که بر پایه ویژگی‌های کلی واحد سنگی انتخاب شده‌اندء کد واحد را تشکیل می‌دهند که در نقشه و گزارش از آن استفاده می‌شود. نام و کد واحد باید تا حد ممکن کوتاه و مختصر باشد و ویژگی‌های مهم از قبیل سن» نام سازند و ترکیب سنگی آن را دربرگیرد. ۱-۳-۳ نام‌گذاری واحدهای سنگی نام‌گذاری واحدهای سنگی بر پایه قوانین زیر انجام می‌گیرد: الف- برای نام‌گذاری واحدهای رسمی باید از تقسیمات مرسوم چینه‌شناسی شامل گروه سازنده سری» بخش و عضو استفاده شودء مانند سازند کرج» بخش کردکند. عضو شیلی, بخش آساراء سری تاشک و نظایر آن. ب- در مواقعی که واحدهای سنگی تفکیک شده بر روی نقشه زمین‌شناسی به صورت یاد شده قابل نام‌گذاری نباشند. نامی مرکب از واژه «واحد» و کلمه‌ای به عنوان نماینده ترکیب سنگی به کار می‌رود. مانند واحد شیلیء واحد آندزیتی» واحد آمفیبولیتی؛ واحد کربناتی» واحد دولومیتی و نظایر آن. ۲-۳-۳- کدگذاری واحدهای سنگی در نقشه‌های زمین‌شناسی, واحدهای سنگی با استفاده از کد معرفی می‌شوند. برای کدگذاری باید از روش زیر استفاده شود: الف- کدگذاری واحدهای سنگی با سن مشخص - برای کدگذاری باید از حروف انگلیسی, استفاده شود و حرف اول بزرگ باشد. این حروف مشخص‌کننده سن واحد است و به طور معمول نمایانگر «سیستم» گاهی در ترشیری بیانگر «سری» و به ندرت نمایانگر «دوران» است. مانند تا مربوط به ائوسن و -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سوم- دستورالعمل پیمایش و برداست ۳۰ | مربوط به پلیوسن همچنین پرکامبرین به صورت ل)ء کامبرین به صورت 2 کوچک و سن کربونیفر به صورت ل) بزرگ تایپ می‌شود. - نام رسمی واحدهای سنگی باید با استفاده از حروف کوچک انگلیسی در قسمت راست علامت اختصاری» سن کمی پایین‌تر. به گونه «فرونوشت» ‏ آورده شود. مانند سازند لار با سن ژوراسیک با نماد حرفی کوچک ,[ یا سازند بهرام با سن دونین با نشانه 0 در مورد واحدهای سنگی با نام غیر رسمی نماد مربوط به نام واحد سنگی آورده نمی‌شود. - ترکیب سنگی واحد باید با حروف کوچک در سمت راست و کمی بالاتر از علامت موقعیت سن به گونه «فرانوشت»" آورده شود. این حروف معرف ویژگی‌های سنگ‌شناسی واحد خواهد بود. مثلا سازند لار با سن ژوراسیک و ترکیب سنگ آهک با نماد ]7 » سازند با سن الیگوسن- میوسن و ترکیب مارنی- آهکی با نماد 0/117 نمایش داده می‌شوند. در صورتی که سن سنگ‌های آذرین و دگرگونی معلوم باشد.ء از این روش برای کدگذاری آن‌ها استفاده می‌شود. در مواردی هم کدگذاری بر مبنای نام سازندهای زمین‌شناسی انجام می‌پذیرد. بدون این که سن سازند در آن لحاظ شود (مثل 5۷, ‎۸٩‏ ... یعنی سازندهای سروک آسماری و نظایر آن). در نقشه‌های بزرگ‌مقیاس چون واحدهای مختلفی در یک سازند تفکیک می‌شودء این واحدها را می‌توان به صورت زیرمجموعه‌های مرتبط دسته‌بندی و منظور نمود. ب- واحدهای سنگی با سن نامشخص برای سنگ‌های نفوذی و دگرگونی با سن نامشخص» کدگذاری به صورت زیر انجام می‌شود: - دو حرف ]111 برای نام‌گذاری کلی واحدهای دگرگونی" استفاده می‌شود. - ترکیب سنگی واحد باید با حروف کوچک به گونه فرانوشت در سمت راست علامت ]111 آورده شود. این حروف معرف ترکیب کلی سنگ‌شناسی واحد است. مثلا واحد آمفیبولیتی یا شیستی به ترتیب با نمادهای **1711 و 13117 نمایش داده می‌شود. - از یک یا دو حرف کوچک انگلیسی, که نمایانگر ترکیب کلی توده نفوذی باشد. برای کدگذاری سنگ‌های آذرین درونی استفاده می‌شود. به عنوان مثال واحدهای گرانیتی یا کوارتزدیوریتی به ترتیب با نمادهای 8 و 00 نمایش داده می‌شوند. - واحد سنگی آمیزه رنگی " با نماد آ/1-)» نشان داده شود. 5-۳- دستورالعمل برداشت عوارض زمین‌شناسی ساختمانی عوارض زمین‌شناسی ساختمانی شامل گسل‌هاء چین‌ها. درزه‌ها و پهنه‌های برشی در تشکیل و یا تمرکز ذخایر معدنی نقش اساسی دارند و لازم است هر یک از آن‌ها به دقت مورد مطالعه قرار گیرند. نکاتی که در مورد هر کدام از عوارض ساختمانی باید مورد بررسی قرار گیرد. به شرح زیر است: ۱1۵1۵1070 -3 1 -2 1 -| 86 لع01[0۲)-4 -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۲ دستورالعمل تهیه نقشه‌های زمین‌شناسی-اکتشافی بزرگ‌مقیاس و رقوم ی کرد نآن‌ها ۱-2-۳ گسل‌ها الف- ویژگی‌های سطوح گسلش به دقت بررسی و روند برش با توجه به نشانگرها مشخص شود. ب- گسل‌ها بر مبنای روابط زایشی آن‌ها با یکدیگرء به گروه‌های اصلی, فرعی و احتمالی تقسیم‌بندی شوند. پ- مشخصات گسل‌ها برداشت و ساز و کار آن‌ها تعیین و گزارش شوند. ت- سن نسبی گسل‌ها و توالی حرکتی آن‌ها تعیین شوند. ث- میزان و جهت جابه‌جایی عناصر صفحه‌ای و خطی در امتداد گسل‌ها تعیین شوند. ج- ساز و کارء میزان و جهت جابه‌جایی گسل‌های قطع‌کننده افق‌های کانه‌دار پا گسل‌های کانه‌دار با دقت بررسی و ثبت شود. چ- گسل‌های موثر در کانی‌سازی از سایر گسل‌ها تفکیک شوند. ح- رابطه سنی رگه‌های معدنی با گسل‌ها بررسی و گزارش شوند. ۲-2-۳ چین‌ها الف- چین‌ها بر اساس مقیاس, به انواع بزرگ‌مقیاس (در حد مقیاس نقشه) و کوچک‌مقیاس (در حد برونزد) تقسیم‌یندی و توصیف شوند. ب- شکل ساختمان چین‌خورده بررسی و به صورت تاقدیس, ناودیس, تاقگون,» ناوگون»ء مورب» برگشته. خوابیده» تک‌شیب و پ- مشخصات هر چین شامل محورء سطح محوری» همگرایی» طول موج و دامنه چین و نظایر آن تعیین شوند. ت- رابطه چین‌ها از نظر منشا با سایر ساختمان‌های مهم منطقه همانند گسل‌هاء ساختارهای گنبدی و پهنه‌های برشی مطالعه ث- سن نسبی فرآیند چین‌خوردگی نسبت به سایر حوادث و پدیده‌های زمین‌شناختی تعیین شوند. ج- رابطه کانی‌سازی با چین‌خوردگی‌ها بررسی و توصیف شوند. ۳-2-۳ درزه‌ها الف- مشخصات درزه‌هاء تراکم و ابعاد آن‌ها در محدوده مورد بررسی اندازه‌گیری و تشریح شوند. ب- سیستم درزه‌ها بر اساس مشخصات آن‌ها بر پایه رسم نمودارهایی همچون نمودار کنتوری و گل سرخی دسته‌بندی و پ- رابطه درزه‌ها با کانی‌سازی» درزه‌های کانه‌دار و عقیم بررسی و تفسیر شوند. 5-4-۳ رگه‌ها الف- مشخصات رگه‌ها (نظیر آمتدادء جهت و مقدار شیب) در محدوده مورد بررسی اندازه‌گیری شود. -------- صفحهٔ بعد -------- ب- ابعاد رگه‌ها اندازه‌گیری شده و نحوه توزیع و تجمع مواد معدنی در طول آن‌ها مشخص شوند. پ- رگه‌ها بر اساس مشخصات آن‌ها و بر پایه رسم نمودارهای کنتوری و گل سرخی,» تفکیک و رگه‌های معدنی از رگه‌های فاقد کانی‌سازی تفکیک شوند. در صورتی که رگه‌های معدنی,؛ با توجه به مقیاس و ابعاد آن‌هاء در نقشه قابل نمایش نباشند. باید آن‌ها را با بزرگ‌نمایی در نقشه نمایش داد. ت- ارتباط رگه‌ها با سایر ساختمان‌های زمین‌شناسی مانند چین‌ها و گسل‌ها بررسی و به ویژه میزان جابه‌جایی رگه‌های کانه‌دار در طول گسل‌ها مشخص شوند. ث- ترکیب و کانی‌شناسی رگه‌ها بررسی و مشخص شود. ج- تغییرات کانی‌شناسی در طول و عرض بررسی شوند. ۵-2-۳ پهنه‌های برشی الف- پهنه‌های برشی شناسایی و مطالعه شوند. ب- پهنه‌های برشی نوع خمیری از شکنا شناسایی و تفکیک شوند. پ- ابعاده گسترش و مشخصات پهنه‌های برشی بررسی و گزارش شوند. ت- ارتباط بین پهنه‌های برشی و کانی‌سازی بررسی و گزارش شوند. شود. -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- فصل ۴ یر ۵)ی مه ۰ ۸۰ مم شا 4 * شت حفریات اکتشافی و نمونه‌برداری -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- نقشه‌های زمین‌شناسی- اکتشافی بزرگ‌مقیاس با هدف بررسی آثار کانی‌سازی و یا توده‌های معدنی و شناخت ماهیت دقیق آن‌ها تهیه می‌شود. به هنگام برداشت‌های زمین‌شناسی- معدنی باید تمام آثار کانی‌سازی در مقیاس‌های صحرایی و نمونه دستی مطالعه و بر روی نقشه‌های پایه ثبت و ارایه شوند و به صورت دقیق و کامل از آن‌ها نمونه‌برداری شود. در فرآیند مطالعه آثار کانی‌سازی باید کلیه واحدهای معدنی با ابعاد حدود ۲ میلی‌متر بر روی نقشه به دقت برداشت و نمایش داده شوند. توصیه می‌شود آثار معدنی با اندازه‌های کوچک‌تر هم با بزرگ‌نمایی مناسب در نقشه آورده شوند. در هنگام برداشت زمین‌شناسی نقشه‌های زمین‌شناسی - اکتشافی ۲۰۰۰۰۰: ۱ و ۱:۲۵۰۰۰۰ باید تمام واحدهای سنگی و عوارض زمین‌شناسی از دیدگاه اقتصادی نیز مورد بررسی قرار گیرند. موارد زیر باید به هنگام برداشت آثار کانی‌سازی رعایت شود: الف- نوع کانی‌سازی (فلزی یا غیر فلزی و نوع ماده معدنی) بررسی و گزارش شود. ب- گسترش سطحی کانی‌سازی یا توده معدنی تعیین و مشخصات آن نظیر طول» عرض» ضخامت» راستاء سمت شیب و مقدار شیب اندازه گیری و ثبت شود. پ- از مناطق کانه‌دار و سنگ درونگیر آن برای مطالعات آزمایشگاهی نمونه‌برداری شود (دستورالعمل ۱۲-۳). ت- ساخت کانی‌سازی (توده‌ای» رگه‌ای, لایه‌ای» رگچه‌ای» پراکنده» کیسه‌ای و نظایر آن‌ها) بررسی و ثبت شوند و ابعاد آن‌ها ث- نحوه ارتباط کانی‌سازی با واحدهای سنگی منطقه تعیین و با توجه به مقیاس برداشت شود. چ- ارتباط کانی‌سازی با ساختار زمین‌شناسی تعیین و برداشت شود. چ- دگرسانی و ارتباط آن با کانی‌سازی مورد مطالعه قرار گیرد. ح- ارتباط زمانی کانی‌سازی با سنگ‌های درونگیر و یا سنگ‌های میزبان (دیرزاد یا همزاد) بررسی شود. خ-ارتباط زمین‌شناختی انواع مختلف کانی‌سازی مجاور با محدوده طرح بررسی و گزارش شود. ۳-2- دستورالعمل برداشت مناطق دگرسانی بررسی دقیق هاله‌های دگرسانی همراه با توده‌های کانساری به دلایل زیر مهم است: الف- کانی‌های مناطق دگرسانی حاوی اطلاعات مفیدی در رابطه با شیمی سیالات کانی‌سازء فرآیندهای تشکیل و تمرکز کانی‌سازی هستند. از این اطلاعات می‌توان به عنوان داده‌های ورودی برای مدل‌های اکتشافی استفاده کرد. ب- مناطق دگرسانی معمولا ابعادی بزرگ‌تر از توده معدنی همراه خود دارند. بنابراین شناسایی آن‌ها آسان‌تر است. مناطق دگرسانی را باید به صورت گرافیکی, با استفاده از نمادها و یا رنگ‌هاء همانند آنچه که برای واحدهای سنگی انجام نحوه تشکیل آن به صورت‌های پراکنده» توده‌ای و یا وضعیت بینابینی است. شدت دگرسانی تکامل آن را نشان می‌دهد که به صورت -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۳ دستورالعمل تهیه نقشه‌های زمین‌شناسی- اکتشافی بزرگ‌مقیاس و رقوم ی کرد نآن‌ها ضعیف در آثر رشد کم کانی‌های دگرسانی بر روی کانی‌های اولیه و یا پیشرفته در کل سنگ بیان می‌شود. این نقشه‌ها را می‌توان به مواردی که در هنگام برداشت‌های زمین‌شناسی در ارتباط با مناطق دگرسانی باید مد نظر قرار گیرندء به شرح زیر است: الف- فرآیندهای دگرسانی مرتبط با کانی‌سازی باید از هوازدگی شناسایی و تفکیک شوند. ب- ارتباط مکانی و زمانی مناطق دگرسانی با یکدیگر و یا زون‌بندی آن‌ها مطالعه و با توجه به مقیاس ثبت شود. پ- شیوه» شدت و گسترش دگرسانی بررسی شود. ت- شکل و گسترش منطقه دگرسانی به صورت توده‌ای» پراکنده در امتداد ساختارهای خاص و نامشخص بررسی و گزارش ث- انواع دگرسانی‌ها (نظیر پتاسیک. فیلیک, آرژیلیک» پروپیلیتیک. سیلیسی شدن» سولفیدی شدن) بررسی و تعیین شوند. ج- سنگ اولیه قبل از تاثیر دگرسانی بر اساس اطلاعات موجود بررسی و گزارش شود. چ- نقش و ارتباط متقابل دگرسانی- کانی‌سازی بررسی و گزارش شود. ح- عوامل اصلی موثر در دگرسانی, از جمله نقش توده‌های آذرین» سنگ‌شناسی» پارامترهای ساختاری و اختصاصات هیدروژئولوژی و اقلیم منطقه بر روی نوع دگرسانی و گسترش آن بررسی و گزارش شود. خ- ارتباط مکانی مناطق کانی‌سازی با مناطق دگرسانی» بررسی و ثبت شود. د- زون‌های دگرسانی در راستاهای جانبی و عمودی نمونه‌برداری شود. د- دگرسانی باید با علایم اختصاری بر روی نقشه نمایش داده شود. در صورتی که چندین نوع دگرسانی در یک منطقه تشخیص داده شود.ء باید به ترتیب اهمیت. نمادهای اختصاری در نقشه درج شود. (به عنوان مثال دگرسانی پتاسیک- فیلیک با علامت اختصاری ۳0۵-۳]۱ نشان داده شود). نشانه‌های لازم برای هر یک از مناطق دگرسانی در بخش ۱۳-۳ آرایه شده است. ۳-۶- دستورالعمل برداشست حفریات اکتشافی برداشت اطلاعات مورد نیاز برای وضعیت کف و دیواره حفریات اکتشافی باید با مقیاس از ۵۰۰: ۱ تا ۱:۱۰۰ انجام شود. (اطلاعات حفریات اکتشافی از تلفیق ویژگی‌های واحدهای زمین‌شناسی- معدنی در کف و دیواره آن‌ها به دست می‌آید). موقعیت مکانی حفریات اکتشافی باید به تفکیک بر روی نقشه نشان داده شود. در برداشت حفریات اکتشافی باید موارد زیر مد نظر قرار گیرد: -۱-۳- چاهک الف- وضعیت گسترش ماده معدنی و عوارض زمین‌شناختی مربوطه در دیواره و کف چاهک باید بررسی و برداشت شوند. ب- تمامی عناصر زمین‌شناسی» معدنی» ساختاری, ساخت و بافت سنگ و کانه شناسایی شود. پ- موقعیت چاهک باید به صورت دایره‌ای به قطر ۳ میلی‌متر و یک نقطه در مرکز آن بر روی نقشه نمایش داده شود. -------- صفحهٔ بعد -------- و ۲-۳-۶ ترانشه الف- تمامی عوارض زمین‌شناسی- معدنی باید برداشت و به صورت نقشه جداگانه نمایش داده شود. ب- وضعیت ترانشه نسبت به عوارض زمین‌شناسی نظیر کانی‌سازی» دگرسانی» واحدهای سنگی و پارامترهای ساختاری ۳-۳-۶ گمانه‌ها در مواردی که برای شناسایی زون‌های کانی‌سازی شده» مبادرت به حفر گمانه‌های اکتشافی شده است. باید موقعیت دقیق این گمانه‌ها و مشخصات آن‌ها بر روی نقشه نمایش داده شود. با توجه به اهمیت گمانه‌های اکتشافی در شناخت ویژگی‌های زمین‌شناسی و کانی‌سازی ذخایر معدنی باید موارد زیر را در نظر گرفت: الف- نوع حفاری و گمانه‌های حفر شده را معرفی و کم و بیش ویژگی‌های مهندسی این عناصر را توصیف نمود. ب- مغزه‌های حفاری را باید در جعبه‌های خاص جاسازی» شماره‌گذاری و طبقه‌بندی شوند. سپس برای نمونه‌برداری و انبار کردن آماده سازی شوند. پ- لاگ مغزه‌ها به دقت برداشت و در فرم‌های خاص یادداشت شود. کلیه ویژگی‌های زمین‌شناسی» معدنی و نظایر آن‌ها باید با دقت مطالعه و بررسی نمود. ت- حداکثر نصف مغزه‌ها را باید در جعبه‌ها بایگانی و در محل خاص نگهداری نمود. مابقی برای انجام انواع آزمایش‌ها نظیر سنگ‌شناسی, کانی‌شناسی (پراش اشعه ایکس)» مینرالوگرافی و تجزیه‌های شیمیایی برداشته می‌شود. 2-2- دستورالعمل برداشست حفریات معدنی و اکتشافی قدیمی ۱-2-2 حفریات معدنی موقعیت معادن فعال, غیر فعال و متروک موجود در محدوده اکتشافی باید با دکر نوع ماده معدنی بر روی نقشه پیاده شود. ۲-2-4 حفریات اکتشافی قدیمی مواردی که در برداشت حفریات اکتشافی قدیمی باید مد نظر قرار گیرده به شرح زیر است: شود. -------- صفحهٔ بعد -------- ۳ دستورالعمل تهیه نقشه‌های زمین‌ُشناسی- اکتشافی بزرگ‌مقیاس و رقوم ی کرد نآن‌ها و شود. شناسی پزشکی و کاربری اراضی, شناسایی و گزارش شود. ج- عوارض مختلف قابل آرایه بر روی نقشه‌های زمین‌شناسی- معدنی بزرگ‌مقیاس در معادن متروک و معدن‌کاری قدیمی بر اساس نشانه‌های تعریف شده در بخش کارتوگرافی به شرح زیر هستند: - محل سرباره - تاسیسات ساختمانی - محدوده تقریبی معدن -------- صفحهٔ بعد -------- فصل ۵ دستورالعمل نمونه‌برداری -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- فصل پنجم- دستورالعمل نمونه‌برداری ۳۷ ۱-۵- آشنایی به منظور تعیین ویژگی‌های زمین‌شناسی و معدنی منطقهء طی عملیات صحرایی باید از واحدهای سنگی»ء معدنی و رسوبات منطقه نمونه‌برداری شود تا پس از آماده‌سازی به روش‌های آزمایشگاهی مورد مطالعه قرار گیرند. نوع تعداد و اندازه نمونه‌هاء به ویژگی‌های زمین‌شناسی منطقهء تنوع دگرسانی» نوع مواد معدنی مورد اکتشاف» نوع و گسترش پهنه کانی‌سازی» تنوع ساخت‌ها و بافت‌هاء سنگ‌های میزبان و درونگیر و ضرورت‌ها و الزامات تهیه نقشه در مقیاس مورد نظر بستگی دارد. ۲-۵- نمونه‌برداری از مواد معدنی نمونه‌برداری از مناطق کانی‌سازی بر حسب نیاز» ضرورت تهیه نقشه و بر حسب شرایط خاص کانسار به صورت‌های مختلف: قطعه‌ای (ع50(11. 560111670 ۷477014 تکه‌ای (ع/50(10 2/1 کانالی (ع50(71/01 /۸۵۱۱۵)) و یا ححمی (ع50(71(1 /) برداشت می‌شود. روش درست نمونه‌برداری و ضرورت مشخص کردن روش‌ها به وسیله کارشناس مشخص و معین می‌شود. شکل, تمرکز و ابعاد پیکره معدنی از مهم‌ترین عناصری است که روش نمونه‌برداری را مشخص و معین می‌کند. نمونه‌ها باید با وزن کافی و در بسته‌بندی‌های مناسب نگهداری, حمل و به آزمایشگاه ارسال شوند. در نمونه‌برداری از رخنمون‌های معدنی لایه‌ای یا رگه‌ای شکل یا استوک‌ورک با ضخامت بیش از ۵۰ سانتی‌مترء می‌توان با روش شیاری نمونه برداشت. در نمونه‌برداری باید به نکات زیر توجه نمود: الف- عرض شیارها حدود ۱۰ سانتی‌متر و عمق آن‌ها ۱۵ سانتی‌متر در نظر گرفته شود. ب- برای نمونه‌گیری از کانسنگ باید بخش‌های مجاور رگه یا لایه تا فاصله مناسب کنار زده شود و سطح مورد نظر تا حد ممکن صاف شود. به طور معمول این کار در جهت عمود بر امتداد لایه یا کانی‌سازی انجام می‌گیرد. پ- به هنگام نمونه‌برداری باید از تمام قسمت‌های ماده معدنی اعم از نرم یا سخت و پرعیار یا کم‌عیار به طور یکنواخت نمونه‌برداری شود. ت- در نمونه‌برداری از رخنمون‌هاء فواصل بین شیارهای نمونه‌برداری, به تناسب شرایط و نوع ماده معدنی بین ۱ تا ۵ متر در نظر گرفته شود. ث- از رخساره‌های مختلف کانی‌سازی و یا سنگی در طول هر شیار باید جداگانه نمونه‌برداری شود و موقعیت آن بر روی شیار ج- در نمونه‌برداری از مواد معدنی توده‌ای شکل و رخنمون‌های سنگی, هر چقدر اندازه دانه‌ها یا بلورهای سنگ بزرگ‌تر باشد. وزن نمونه معرف باید بیشتر باشد. برای تعیین وزن نمونه از رابطه تقریبی زیر می‌توان استفاده کرد: 0-۴ )۱-۵( که در آن / ضریب ناهمگنی مطابق جدول 4۰۱-۵ ابعاد بزرگ‌ترین بلور یا دانه سنگ بر حسب میلی‌متر و 2) وزن نمونه بر حسب کیلوگرم است. -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۸ دستورالعمل تهیه نقشه‌های زمین‌ُشناسی- اکتشافی بزرگ‌مقیاس و رقوم ی کرد نآن‌ها ی لح سا جدول ۱-۵- ضرایب ناهمگنی سنگ چ- امتداد خطوط شبکه نمونه‌برداری باید تا مناطق دارای حد زمینه ادامه یابدء به طوری که روی هر پروفیل حداقل ۲ نمونه ح- در امتداد روندهای خطی مانند امتداد همبری واحدهای دگرگونی, گسل‌هاء دایک‌هاء رگه‌ها و لایه‌ها که تغییرپدیری کمتر است. باید چگالی شبکه نمونه‌برداری کمتر انتخاب شود و در امتداد عمود بر روندهای خطی که تغییرپذیری شدیدتر است. باید چگالی بالاتری انتخاب شود. ۳-۵- نمونه‌برداری از مناطق دگرسانی در هنگام مطالعه دگرسانی و ارتباط آن‌ها با کانی‌سازی باید از مناطق مختلف دگرسانی نمونه‌برداری شود. تعداد نمونه‌های برداشت شده از هر منطقه, به تنوع دگرسانی و کانی‌سازی بستگی دارد: الف- از هر منطقه دگرسانی با کانی‌سازی باید حداقل ۳ نمونه برداشت شود. این نمونه‌ها باید مورد مطالعه کانی‌شناسی به روش‌های پراش اشعه ایکس, پتروگرافی و کانه‌نگاری (مقطع صیقلی) قرار گیرد. ب- وزن و ابعاد نمونه متناسب با روش مطالعات (پراش اشعه ایکس, کانی‌شناسی» پتروگرافی و نظایر آن‌ها) انتخاب شود. پ- تهیه مقاطع نازک- صیقلی نیز روش مناسبی برای تشخیص نحوه ارتباط دگرسانی با کانی‌سازی است. نمونه‌های کانه‌دار که از پهنه‌های دگرسانی برداشت می‌شوندء پس از انجام مطالعات پراش اشعه ایکس و پتروگرافی» باید برای تجزیه‌های شیمیایی و فیزیکی» کانه‌نگاری» فرآوری و انجام تست‌های تکنولوژیکی نیز مورد استفاده قرار گیرند. شایان توجه است که در بسیاری موارد شناسایی و تفکیک زون‌های دگرسانی مستقیما و با شناخت کانی یا کانی‌های دگرسانی 2-۵- نمونه‌برداری از حفریات اکتشافی قدیمی از حفریات اکتشافی قدیمی باید نمونه‌برداری به صورت شیاری و یا نقطه‌ای بسته به تشخیص کارشناس فنی برداشت شود. در کارهای اکتشافی قدیمی در حدی باشد که در مقیاس نقشه قابل آرایه باشد. تعداد دقیق نمونه‌های ضروری, به تنوع کانی‌سازی, ابعاد -------- صفحهٔ بعد -------- فصل پنجم- دستورالعمل نمونه‌برداری ۳۹ ۵-۵- نمونه‌برداری از واحدهای سنگی در تهیه نقشه‌های زمین‌شناسی- اکتشافی» ویژگی‌های سنگی و دیرینه‌شناسی واحدهای سنگی در صحرا مورد بررسی قرار دیرینه‌شناسی رعایت نکات زیر ضروری است: الف- از هر واحد سنگی منطقه باید حداقل ۲ نمونه به ابعاد ۱۰۵۸۵ سانتی‌متر برداشت شود. ب- از واحدهای آذرین به ویژه سنگ‌های آتشفشانی (در صورت نیاز و اهمیت در کانی‌سازی)» به ازای هر واحدء دست کم یک نمونه سنگی با ابعاد ۱۰۳۱۰۲۵ سانتی‌متر برای تجزیه شیمیایی و نام‌گذاری شیمیایی سنگ‌ها برداشت شود. پ- به هنگام نمونه‌برداری با هدف مطالعات سنگ‌شناسی باید دقت شود تا نمونه سالم و غیر دگرسان برداشت شود.ء مگر آن که هدف مطالعه پدیده‌های دگرسانی باشد. ب- از سنگ‌های رسوبی نرم مانند رس ماسه‌ای» مارن» ماسه رسی» شیل و نظایر آن باید نمونه به وزن تقریبی ۵۰۰ گرم به پ- در مورد سنگ‌های رسوبی نرم» در کیسه‌های نمونه باید محکم بسته شده و روی آنها علامتی گذاشته شودء به طوری که تا رسیدن آن‌ها به آزمایشگاه احتیاجی به باز کردن آن‌ها نباشد. نمونه‌های سنگی- معدنی باید به روش مشخصی بسته‌بندی و شماره‌گذاری شوند. هر نمونه باید با ترکیبی از حروف و اعداد به شرح زیر کدبندی و شماره‌گذاری شود: ب- شماره ترتیب نمونه -------- صفحهٔ بعد -------- یک دسئورالعمل تهیه نفشه‌های زمین‌شناسی- اکنشافی بزرگ‌مقیاس و رقوم ی کرد نآن‌ها و666 پ- حرف مشخص کننده شیوه مطالعات آزمایشگاهی مطابق جدول ۲-۵. به عنوان مثال نمونه مشخص شده با 20( نشانگر بیستمین نمونه سنگی از منطقه اکتشافی دماوند است که به منظور مطالعه سنگ‌شناسی برداشت شده است. جدول ۲-۵- نشانه‌های اختصاری معرف نوع مطالعات آزمایشگاهی هدف از نمونه‌برداری سن‌سنجی رادیومتری سنگ‌شناسی ۳۵1۳۵۲۵/۲۱ -------- صفحهٔ بعد -------- فصل ۶ احزای نقشه و حانمایی آن‌ها -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- فقصار ز سنسم- اجزای نقشسه و جانمای یآن‌ها 2۳ -۱- آشنایی بعد از تهیه و تکمیل بخش‌های مختلف نقشه زمین‌شناسی- اکتشافی, اجزای نقشه باید مطابق دستورالعمل‌های آرایه شده در ۳-۹- جانمایی بخش‌های مختلف نقشه ۱-۲-۹- گستره نقشه نقشه‌های زمین‌شناسی- اکتشافی ۲۵۰۰۰۰: ۱ و ۱:۲۰:۰۰ بیشتر به صورت موضوعی و بر حسب نیاز تهیه می‌شوند. بنابراین شکل و ابعاد آن‌ها ناهمسان و غیر یکنواخت است. با توجه به این ویژگی‌هاء به هنگام ترسیم و یا چاپ باید موارد زیر رعایت شود: ب- در چهار گوشه گستره نقشه. طول و عرض جغرافیایی به صورت درجه» دقیقه و ثانیه آورده شود. ۲-۲-۹٩‏ واحدهای سنگی واحدهای سنگی باید بر اساس ویژگی‌های سنگی, فسیلی و یا زمانی تفکیک و با رنگ و کد واحد معرفی شوند: الف- در نقشه و راهنما رنگ واحدهای سنگی باید با استفاده از نشریه «علایم استاندارد نقشه‌های زمین‌شناسی>» از انتشارات معاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رییس جمهوری انتخاب شود. ب- کدگذاری واحدهای سنگی بر پایه دستورالعمل ۳-۳ انجام گیرد. ۳-۲-۹ نوشته‌ها نوشته‌های گستره نقشه شامل نمادهای حرفی (دستورالعمل ۳-۲۳) و نام‌های محلی نقشه‌ها به زبان انگلیسی می‌شود. استاندارد نوشته‌های گستره نقشه به شرح زیر است: الف- این نوشته‌ها بیشتر به رنگ مشکی هستندء در صورت لزوم می‌توان از رنگ‌های دیگر نیز استفاده کرد. برای مثال می‌توان نام رودها را به رنگ آبی انتخاب کرد. ب- نام‌های جغرافیایی (شامل نام شهرء روستاء رودهاء کوه‌ها و نظایر آن) با حروف بزرگ و فونت لاتین 01۳۵ ۸16۷ د1:1۵ با اندازه ۱۴ 3010. پ- نماد اختصاری درون واحدهای سنگی فونت [۸۲1۵ با اندازه ۱۰. ت- نقاط ارتفاعیء فونت [۸۲1۵ با اندازه ۰۱۰ ث- حروف ابتدا و انتهای برش‌های زمین‌شناسی فونت |۸۲1۵ با اندازه ۱۰ 00۵10. ج- نام گسل‌هاء فونت لاتین |۸۲1۵ با اندازه ۱۲ ۳۵10 به رنگ رسم گسل‌ها. چ- نام اشکال ساختاری, فونت |۸۲1۵ با اندازه ۱۲ 00[0. -------- صفحهٔ بعد -------- 33 دستورالعمل تهیه نقشه‌های زمین‌شناسی- اکتشافی بزرگ‌مفیاس و رقوم ی کرد نآن‌ها ح- نوشته‌های بالای برش‌هاء نام‌های جغرافیایی, نام اشکال ساختاری و نام گسل‌هاء فونت |۸۲۱۵ با اندازه ۱۲. خ- ارتفاع دو طرف برش‌هاء فونت ۸۲1۵1 با اندازه ۱۰. د- نماد اختصاری واحدهای سنگی داخل برش‌هاء فونت [۸۲1۵ با اندازه ۰۱۰ ذ- امتداد تقریبی خط برش زمین‌شناسی و حروف ابتدا و انتهای آن‌ها فونت |۸۲1۵ با اندازه ۱۲ 010ط. ر- نام نقشه, فونت |۸۲1۵ با اندازه ۴۰ 00[0. ز- نام شرکت و یا افراد تهیه کننده, فونت |۸۲1۵ با اندازه ۱۴ 0010 ژ- عنوان راهنما با فونت |۸۲1۵ با اندازه ۱۶ ۳۵10 با حروف بزرگ. س- نوشته‌های شرح واحدهای سنگی و نمادهای عمومی, فونت |۸۲1۵ با اندازه ۱۰. ش- مقیاس نقشه فونت |۸۲1۵ با اندازه ۱۰ 0010 س- اعداد بالای خط مقیاس و علامت اختصاری کیلومتر فونت [۸۲1۵ با اندازه ۱۰. ض- طول و عرض جعغرافیایی (درجه و دقیقه و ثانیه) فونت [۸۲1۵ با اندازه ۱۰ 00[0. ۳-۹ راهنمای واحدهای سنگی رأهنمای نقشه معرف واحدهایی است که در نقشه بر پایه سن و یا ترکیب سنگی تفکیک شده‌اند. در تهیه راهنما باید موارد زیر رعایت شود: ب- راهنما به شکل ستونی (ستون واحدهای سنگی) ترسیم شود که واحدهای سنگی (آذرین» رسوبی و دگرگونی) منطقه از قدیم به جدید (بر پایه سن نسبی) به ترتیب از پایین به بالا در داخل چهارگوشه‌هایی با ابعاد ۱۰ * ۲۵ میلی‌متر مربع معرفی شوند. ت- هر واحد سنگی با یک چهارگوشه با رنگ ویژه و نماد خاص معرفی شود. ث- شرح لیتولوژیکی واحدهای سنگی منطقه در مقابل چهارگوشه مربوطه نوشته شود. چ- چهارگوشه‌ها از سمت چپ به ستون‌های زمانی متصل شوند (که معرف زمان نسبی تشکیل واحدهاست). -2-٩‏ نمادهای عمومی در نقشه‌های زمین‌شناسی- اکتشافی سه نوع عارضه توپوگرافی» زمین‌شناسی و معدنی وجود دارد که لازم است با نمادهای ویژه‌ای نمایش داده شود. نمادها نیز از نظر ماهیت به سه رده چندضلعی, خطی با نقطه‌ای طبقه‌بندی می‌شوند که به رنگ‌های -------- صفحهٔ بعد -------- ۱-2-۹٩‏ نمادهای عوارض توپوگر «استاندارد اطلاعات : ۲-2-۹٩‏ نمادهای نشریه «علایم استاند -۳-2-۹٩‏ نشانه‌ها نمادهای لازم ب در جدول ۲-۶ آورده ای زمین‌شناسی- اکتشافی مقیاس ۲۵۰۰۰۰: ۱»» سال ۷ ن زمین‌شناسی بر روی نق مناسی» از انتشارات معاونت نی بر روی نقشه‌های زمین: دگرسانی متداول در جدول ی لازم برای نمایش آثار معدنی ب سس اده از نشانه‌های استان ن نقشه‌برداری کشور ن - اکتشافی بزرگ‌مقیاه اراهبردی رییس جمهو رگ‌مقیاس در جدول ؟ ناسی- اکتشافی بزرگ‌مقیا م2 ارد موجود در کتاب مایش داده می‌شوند. ن باید با استفاده از ری انتخاب شوند. - و رنگ‌های رایج س ی ۱ -------- صفحهٔ بعد -------- ق دستورالعمل تهیه نقشه‌های زمین‌شناسی- اکتشافی بزرگ‌مقیاس و رقوم ی کرد نآن‌ها و جدول ۲-۶- رنگ‌های رایج نمادهای معدنی برای برخی از فلزات مختلف در نقشه‌های زمین‌شناسی - اکتشافی بزرگ‌مقیاس -۵-٩‏ مقیاس عددی و خطی 1-1- برش‌های زمین‌شناسی هدف از تهیه برش‌های زمین‌شناسی» نمایش رابطه و نحوه تغییرات ضخامت و گسترش واحدهای سنگی, نمایش آشکال ساختاری» تعیین مرزهای ناگهانی (گسل‌ها و روراندگی‌ها) تعیین رابطه سنی و فعالیت‌های ماگمایی موثر بر منطقه است. در هر نقشه زمین‌شناسی - اکتشافی,» باید دست کم دو برش زمین‌شناسی با توجه به موارد زیر تهیه شود: الف- از مهم‌ترین ساختمان‌های زمین‌شناسی منطقه عبور کند. ب- تا حد امکان در جهت عمود بر ساختمان‌های زمین‌شناسی منطقه باشد. پ- در نواحی با حداقل پوشش سطحی انتخاب شوند. ت- از مناطق کانی‌سازی شده و معدنی عبور کند. تا رابطه کانی‌سازی و ذخیره معدنی با ساختارها و واحدهای زمین‌شناسی و یا توده‌های نفوذدی مشخص شود. ث- در مقیاس قائم و افقی برش زمین‌شناسی- معدنی از انجام بزرگ‌نمایی خودداری شود. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سشسم- اجزای نقشه و جانمای یآن‌ها ۷ ۷-۹- راهنمای جغرافیایی نقشه و نشانه شمال سمت راست و پایین نقشه و جانمایی و نشانه شمال نقشه در بالای آن نمایش داده شود. ۸-۲٩‏ سشناسنامه نقشه نام نقشه, نام کارفرما و ارم شرکت. افراد تهیه‌کننده, نام ناظر و تاریخ تهیه نقشه در گوشه پایین سمت راست نقشه. در چهارضلعی به ابعاد ۰ سانتی‌متر مربع» نمایش داده شود. -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- فصل ۷ -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- فصل هفنم- دستورالعمل ننظیم گزارنتس نقشسه )۰ ۱-۷- آشنایی هدف از این دستورالعمل معرفی نحوه نگارش گزارش نقشه زمین‌شناسی- اکتشافی بزرگ‌مقیاس است. شیوه تهیه بخش‌های اصلی گزارش به شرح زیر است. ۲-۷- مشخصات روی جلد روی جلد گزارش باید موارد زیر درج شود: - عنوان کامل نقشه و مقیاس آن - نام تهیه‌کننده (حقیقی یا حقوقی) - نام مجری ۳-۷- جکیده خلاصه‌ای از ویژگی‌های جغرافیایی» زمین‌شناسی عمومی, چینه‌شناسی» زمین‌شناسی ساختاری» آثار کانی‌سازی و معدنی و ارایه شود. 2-۷- فمهرست - فهرست مطالب - فهرست جدول‌ها ۵-۷ مقدمه در این بخش باید ویژگی‌های اجرایی طرح شامل نام کارفرماء مجری, شیوه تنظیم و نوع قرارداده زمان و مدت اجرا و نظایر آن به اختصار داده شود. ارایه شرح مختصری از مشخصات کیفی و کمی عملیات صحرایی؛ مطالعات آزمایشگاهی و کارهای دفتری نیز توصیه می‌شود. در پایان» باید با ذکر نام از همکاران یا موسسات مشارکت کننده تشکر و قدردانی شود. -------- صفحهٔ بعد -------- ۳ دستورالعمل تهیه نقشه‌های زمین‌ُشناسی- اکنشافی بزرگ مفقیاس و رقوم ی کرد نآن‌ها 1-۷- کلیات در این بخش باید جغرافیای طبیعی نظیر وضعیت توپوگرافی» پراکندگی عوارض اصلی جغرافیایی مانند کوه‌هاء دشت‌هاء رودهاء ابراهه‌ها و آب و هوای ناحیه, جغرافیای انسانی» راه‌های دسترسی به ناحیه و روش مطالعاتی طرح و مراحل اجرایی آن شرح داده شود. همجنین لازم است در این بخش, سوابق مطالعاتی و اکتشافی انجام شده در منطقه با ذکر منابع آورده شود. -۷- زمین‌شناسی ۱-۷-۷- زمین‌شناسی ناحیه‌ای در این بخش دکر موارد زیر ضروری است: الف- تعیین موقعیت ناحیه در پهنه‌های ساختاری- رسوبی کشور ب- تشریح ویژگی‌های کلی واحدهای سنگی ناحیه پ- ارایه نتایج تحقیقات گذشته در مورد ویژگی‌های زمین‌شناسی و معدنی ناحیه. ۳-۷-۷ چینه‌شناسی و شرح واحدهای سنگی منطقه در این قسمت باید واحدهای سنگی منطقه به ترتیب از قدیم به جدید شرح داده شوند. در شرح واحدهای سنگی توجه به نکات زیر ضروری است: الف- درج نام و کد (نشانه انگلیسی واحد در نقشه) واحد سنگی ب- معرفی گسترش واحد سنگی در منطقه پ- تشریح ویژگی‌های صحرایی واحدها شامل ریخت. ساخت. لایه‌بندی, ضخامت. توالی» شکل جای‌گیری توده‌های نفوذی, رنگ» ترکیب کانی‌شناسی و سنگ‌شناسی و تغییرات جانبی آن‌ها ت- ارایه نتایج سنگ‌شناسی و جمع‌بندی نتایج آن‌ها ث- ارایه مطالعات دیرینه‌شناسی و جمع‌بندی نتایج آن‌ها و تعیین سن واحد ج- توصیف همبری واحد با واحدهای پایینی و بالایی چ- توصیف منشا واحدهای سنگی و شرایط رسوب‌گذاری دگرگونی و فعالیت‌های آذرین در محدوده ح- مقایسه و تطبیق واحدهای سنگی با سایر واحدهای هم‌ارز در ناحیه مورد مطالعه خ- توصیف پهنه‌های دگرسانی» نوع دگرسانی و پارانژ کانی‌شناسی مربوط به همراه ابعاده گسترش و هندسه این پهنه‌ها و رابطه آن‌ها با فرآیندهای رسوبی» آذرین و دگرگونی. د- تشریح ارتباط سنگ‌های آذرین نفوذی با سنگ‌های درونگیر آن‌ها -------- صفحهٔ بعد -------- ذ- معرفی نوع» سن سنگ مادر دگرگون شده» درجه و یا رخساره دگرگونی رسوبی» آذرین و غیره ز- توضیح ارتباط فعالیت‌های آذرین و دگرگونی با جنبش‌های زمین‌ساختی موثر بر ناحیه و موقعیت ژئودینامیکی آن‌ها ز- توضیح ارتباط مکانی- زمانی کانی‌سازی و ذخیره معدنی با واحدهای سنگ چینه‌ای خاص» فعالیت‌های آتشفشانی؛ زمین‌ساخت. دگرگونی و دگرسانی. ۸-۷- زمین‌شناسی ساختمانی و تکتونیک در این قسمت باید با استفاده از نتایج تحقیقات به عمل آمده و ساختارهای موجود در منطقه, تکامل تکتونیکی منطقه تشریح شود. سپس با استفاده از مطالعات حاضرء ویژگی‌های عوارض ساختاری توصیف و در نهایت ضمن آارایه الگوی ساختاری منطقهء ارتباط عوارض ساختاری با کانی‌سازی در منطقه, مورد بررسی و نتیحه‌گیری قرار گیرد. موارد زیر باید در این فصل از گزارش مورد توجه قرار گیرند: الف- موقعیت منطقه از نظر پهنه‌های ساختاری- رسوبی کشور تعیین و ویژگی‌های آن تشریح شود. ب- فازهای کوهزایی‌های موثر بر منطقه بر اساس نتایج تحقیقات گذشته و اطلاعات طرح حاضر توصیف شود. ج- روندهای ساختاری و روابط بین آن‌ها تشریح شود. د- در مورد هر یک از گسل‌های مهم منطقه راستاء زاویه و جهت شیب نوع و میزان لغزش» زمان فعالیت نسبی و ارتباط احتمالی آن‌ها با کانی‌سازی تشریح شود. ه- ویژگی‌های مهم چین‌های منطقه شامل مشخصات محور و سطح محوری, طول موج, دامنه و ارتباط آن‌ها با گسلش, توده‌های نفوذی یا ساختارهای گنبدی تشریح شود. و- زون‌های برشی,» ابعاد و گسترش» ماهیت و ساز و کار» ساخت‌ها و بافت‌های مربوطه توصیف شوند. ز- اختصاصات مهم درزه‌ها با بهره‌گیری از نمودارهای هم‌تراز و گل سرخی, آرایه شود. ح- ویژگی‌های مهم ساختارهای فرعی منطقه از قبیل خطوارگی و برگ‌وارگی توصیف شوند. ط- الگوی ساختاری و یا دگرشکلی منطقه معرفی شود. ی- نقش عوارض ساختاری از قبیل گسل‌هاء شکستگی‌هاء چین‌ها و زون‌های برشی و ارتباط آن‌ها با کانی‌سازی گزارش شود. ۹-۷- زمین‌شناسی اقتصادی در قسمت زمین‌شناسی اقتصادی, بر اساس اهداف و ماموریت تهیه نقشه در مقیاس مورد نظر و متناسب با مطالعات صحرایی؛ دستگاهی و برداشت‌های انجام شده موارد زیر باید در گزارش توصیف شود: -------- صفحهٔ بعد -------- 3 دستورالعمل تهیه نقشه‌های زمین‌شناسی- اکتشافی بزرگ مقیاس و رقوم ی کرد نآن‌ها و الف- مشخصات زون‌های کانی‌سازی از قبیل ابعاد گسترش در سطح و شکل هندسی (رگه‌ای» استوک‌و رک توده‌ای)» شیب و امتدادء کانی‌شناسی (کانی و باطله)» سنگ‌های میزبان و پیرامونیء ماده معدنی اصلی و پاراژنزها و احیانا عیارها و نظایر آن‌ها. ب- موقعیت. ابعاد و شکل آثار معدن‌کاری قدیمی و متروکه و حفریات اکتشافی (تونل» گمانه, چاه ترانشه و نظایر آن)» تلمبارهای مواد معدنی (ابعاده حجمء» نوع کانه‌ها و باطله‌ها) تلمبارهای سرباره‌ای ذوب قدیمی (ابعاد و حجم)» آثار به جا مانده از معدن کاری قدیمی از قبیل ابزارء ابنیه و کوره‌های ذوب و یا کارگاه استحصال مواد معدنی. ج- رابطه کانی‌سازی با ماگماتیسم یا دگرگونی» متناسب با مطالعات انجام شده» فاز(های) ماگمایی (خروجی یا نفوذی) موثر یا دربرگیرنده کانی‌سازی,» رخساره(های) دگرگونی خاص که کانی‌سازی یا توده‌های ماده معدنی را در بر دارد. د- تحلیل رابطه کانی‌سازی با ساختارهای تکتونیکی. ه- رابطه کان سازی با بهنه‌های دگرسان » سیالات گرمار ‏ و یا هوازدگ . ر نی‌سازی با پهنه‌های دگرسانی گرمابی و یا هوازدگی ضمن تحلیل زمین‌شناسی عوامل موثر در تشکیل و تمرکز کانی‌سازی و بر اساس حفریات اکتشافی موجود و یا آثار معدن کاری پیشنهاد ارایه شود. ۱۱-۷- کتاب‌نگاری شده است. به ترتیب استفاده در متن ذکر شود. ۱۳-۷ پیوست‌ها -------- صفحهٔ بعد -------- فصل ۸ دستورالعمل تنظیم پایگاه داده‌ها -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- فصل هشسنم- دسئورالعمل تنظیم پایخاه داده‌ها ۷ ۱-۸- آشنایی پایگاه داده‌ای نقشه زمین‌شناسی اکتشافی در سه مرحله به شرح زیر تنظیم می‌شود: - تعریف فیلدهای اطلاعاتی ۱-۲-۸- پوشه اصلی یک پوشه اصلی به نام نقشه زمین‌شناسی در درایو نج یا 1 ایحاد شود (مثلا 17۵۲ع1/:-)). کلیه پوشه‌ها و فایل‌ها باید به شرح زیر در این پوشه قرار گیرند. ۲-۲-۸- پوشه اسکن ۳-۲-۸- پوشه ۲۸۵1110 2-۲-۸- پوشه ۲۰۷۵۵۵۰ راهنمای نقشه با اسم 80110ع]1ء مقاطع نقشه با اسم 50011011 و سایر موارد قرار گیرد. ۵-۳۲-۸- پوشه 1۱۰ 5۳:۵ در این پوشه باید زیرپوشه‌های ۳۵۱۱۲ عاناء ۳۵1۷20 ایجاد شده و کلیه عوارض پلیگونی» خطی و نقطه‌ای موجود در نقشه با فرمت ‎٩10‏ در آن‌ها قرار گیرد. الف- زیرپوشه عوارض پلیگونی در این زیرپوشه باید ع[11 ۳۵06ه های زیر ایحاد شود: -------- صفحهٔ بعد -------- ۸ دستورالعمل تهیه نقشه‌های زمین‌شناسی- اکتشافی بزرگ‌مقیاس و رقوم ی کرد نآن‌ها - ع[1] 5۳206 حد رنگ واحدهای زمین‌شناسی- معدنی به نام 50./(ع00010). - ع[11 5۱206 راهنمای نقشه زمین‌شناسی- معدنی به نام 8600.50 ]. - ع[11 5۳206 مقاطع زمین شناسی - معدنی به نام 01101.5[10ع5. - ع[11 5۳206 شهرها و روستاها 2.5۳0ع۹10611۵1-2۳عا. ب- زیرپوشه عوارض خطی - در این زیرپوشه باید ع[۲1] ‎٩1۱1206‏ های زیر ایحاد شود: - ع[11 5۳206 انواع گسل‌هاء محورهای تاقدیس و ناودیس, انواع شیب و امتداد»ء چین‌خوردگی‌هاء به نام ۵]٩.1۲۵ع51۳ - 1116 5۳206 رودخانه‌ها و آبراهه‌هاء انواع جاده‌هاء راه‌آهن و خطوط انتقال نیرو به نام م2.9۳م0608۲2. چ- زیرپوشه عوارض نقطه‌ای در این زیرپوشه باید ۲116 ‎٩1206‏ های زیر ایحاد شود: -ع[11] 5۳206 نقاط نمونه‌برداری» محل فسیل, معادن و اندیس‌هاء نقاط ارتفاعی و سایر نقاط موجود دیگر به نام نقشه (به طور مثال 1613۳۵1-00111_1621۳6.5[[0) 1-۲-۸- پوشه 80۵ ] در این پوشه باید زیرپوشه‌های ۳۵۱۱۲ ع16] و ۳۵1۷80 ایجاد شود که شامل فایل‌های با فرمت 1۷۲ (در نرم افزار 5آ0) ع۸۲) بوده و برای تعیین استاندارد رنگ» ضخامت و موارد دیگر عوارض پلیگونی» خطی و نقطه‌ای موجود در نقشه به کار می‌رود. الف- فرمت استاندارد عوارض پلیگونی در زیرپوشه ۲۳۹۵1۱۷8016 در این فایل باید الگوها و رنگ‌های به کار رفته برای رنگ نقشه زمین‌شناسی به نام 700_1111.1۷1) تعریف شود. ب- فرمت استاندارد عوارض خطی در زیرپوشه 1.1116 در این فایل باید الگوها و رنگ‌های به کار رفته در مورد انواع گسل‌هاء محورهای تاقدیس و ناودیس» شیب و امتداد. چین‌خوردگی‌ها و سایر ساختارها به نام 51۳1101۳6.1۷۲ تعریف شود. همچنین لازم است در این فایل الگوها و رنگ‌های به کار رفته در مورد رودخانه‌ها و آبراهه‌هاء انواع جاده‌هاء راه‌آهن» خطوط انتقال نیرو و سایر عوارض جغرافیایی به نام 0700817201۱.1۷7 تعریف شود. ج- فرمت استاندارد عوارض نقطه‌ای در زیرپوشه 00111 در این فایل باید نمادها و رنگ‌های به کار رفته در مورد انواع نقاط نمونه‌برداری به نام ۹۵111016.177 تعریف شود. در این فایل نمادها و رنگ‌های به کار رفته در مورد موقعیت معادن و اندیس‌ها به نام ۸/11116.1۷1 تعریف می‌شود. ۷-۲-۸- پوشه 1۰۲ در این پوشه گزارش نقشه قرار می‌گیرد. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل هشسنم- دسنورالعمل تنظطیم پایخاه داده‌ها اه ۸-۲-۸- پوشه ۲1۵۱ ۹-۲-۸- پوشه اصلی فایل ۳-۸- رقومی کردن نقشه و سامان‌دهی اطلاعات برای رقومی‌سازی نقشه زمین‌شناسی- اکتشافی باید از نرم‌افزار 2000 1۵0 ]۸۵۸ استفاده شود. مراحل اصلی کار به شرح زیر است: ۱-۳-۸- اسکن کردن نقشه زمین‌شناسی نقشه زمین‌شناسی تهیه شده که به صورت دستی رنگ‌آمیزی شده باید با وضوح تصویر [۳۰۰۵ اسکن شود و فایل حاصل به نام نقشه زمین‌شناسی با فرمت 8«ز ذخیره شود (مثلا 08ز۲0۲۵۰). ۳۲-۳-۸- رقومی‌سازی لایه‌های اطلاعاتی تمامی لایه‌های اطلاعاتی قبل از شروع کار رقومی‌سازی» باید تعریف شوند و سپس هر عارضه در لایه مربوط به خود رقومی شود. به منظور یکسان بودن اسم لایه‌ها در نقشه‌های مختلف, کلیه لایه‌ها در یک فایل تعریف شده و در اختیار کاربر قرار می‌گیرد. ممکن است تعداد لایه‌های تعریف شده بیش از تعداد عوارض موجود در نقشه باشد که باید در انتهای کار رقومی‌سازی این لایه‌ها حذف شوند. فهرست لایه‌های لازم به ترتیب نوع عوارض پلیگونی» خطی و نقطه‌ای به شرح زیر است: الف- لایه‌های لازم برای عوارض پلیگونی این عوارض حتما باید به صورت محدوده‌های بسته رسم شوند که شامل موارد زیر است: - لایه‌ای به نام /0۵۲ ]۸1 1۳0216 ایجاد و در آن مرز واحدهای سنگی رسم شود. - لایه‌ای به نام 70۷/8 ایجاد و در آن محدوده شهرهای اصلی رسم شود. - لایه‌ای به نام ۷111286 ایجاد و در آن محدوده روستاها رسم شود. ب- لایه‌های لازم برای عوارض خطی - لایه‌ای به نام ع2۳۵۹110] ایجاد و در آن محدوده زمین‌لغزش‌ها رسم شود. -لایه‌ای به نام ۳۳۵۲۱۵ ایجاد و در آن چهار گوشه نقشه با چهار نقطه رسم شود. - لایه‌ای به نام ]۳:۵1 ۷1201 ایجاد و در آن خطوط گسل‌های اصلی رسم شود. - لایه‌ای به نام ۳۵11 ۸/11۵۳ ایجاد و در آن خطوط گسل‌های فرعی رسم شود. -------- صفحهٔ بعد -------- 7 دستورالعمل تهیه نقشه‌های زمین‌شناسی- اکتشافی بزرگ‌مقیاس و رقوم ی کرد نآن‌ها - لایه‌ای به نام ۳۵۷1 1۳۳۵۶۲ ایحاد و در آن خطوط گسل‌های راندگی رسم شود. ترسیم گسل‌های این لایه در صورتی که دارای علامت (مثلث) رو به بالا باشد. از چپ به راست و در حالت عکس از راست به چپ شروع شود. - لایه‌ای به نام ۳۵1۲ 110۷۵۲۹۵ ایجاد و در آن خطوط گسل‌های معکوس رسم شود. ترسیم گسل‌های این لایه در صورتی که دارای حرکت رو به بالا باشد. از چپ به راست و در حالت عکس از راست به چپ شروع شود. - لایه‌ای به نام ۳۵۷1۲ 1110۲۳۵0 ایحاد و در آن خطوط گسل‌های احتمالی رسم شود. - لایه‌ای به نام ۳۵۵1۲ م‌زاه 517110 ایجاد و در آن خطوط گسل‌های امتدادلغز رسم شود. در مورد گسل‌های این لایه برای مشخص کردن راست‌گرد یا چپ‌گرد بودن گسل یک نقطه به محل علامت گسل, به گسل ]5۱۵ می‌شود. - لایه‌ای به نام ۵6۵ ۸۳1۱۵11۵ ایجاد و در آن خطوط محور تاقدیس‌ها رسم شود. - لایه‌ای به نام 5ع27 5۷۳0110 ایجاد و در آن خطوط محور ناودیس‌ها رسم شود. - لایه‌ای به نام 10 20۵ 51۳10 ایحاد و در آن شیب و امتدادهای موجود در نقشه رسم شود. -لایه‌ای به نام ‎٩60110‏ [51۳0010۲۵ ایجاد و در آن برش‌های زمین‌شناسی رسم شود. - لایه‌ای به نام 8000118 ایجاد و در آن خطوط لایه‌بندی‌های نمایش داده شده در نقشه رسم شود. - لایه‌ای به نام ۲10۵0 012۵۵5 ۳۱۲۹۲ ایجاد و در آن جاده‌های درجه یک رسم شود. - لایه‌ای به نام ۲۵۵۵ 01255 56000 ایجاد و در آن جاده‌های درجه دو رسم شود. - لایه‌ای به نام ۲۵۵۵ 212۵5 1۳1۲۵ ایجاد و در آن جاده‌های درجه سه رسم شود. - لایه‌ای به نام 1۳۵01 |۸۱۳۵ ایجاد و در آن جاده‌های پیاده‌رو رسم شود. - لایه‌ای به نام ۵11۷/۵2 ایجاد و در آن خطوط راه‌آهن رسم شود. - لایه‌ای به نام ۳۳۵2۵۲01۵۲۲ ایجاد و در آن پرتگاه‌ها رسم شود. - لایه‌ای به نام ۱۷۵۲ ایجاد و در آن رودخانه‌های اصلی و فرعی رسم شود. - لایه‌ای به نام 1۳۵1۵80 ایجاد و در آن آبراهه‌ها رسم شود. - لایه‌ای به نام 02۳۵1 ایجاد و در آن خطوط قنات رسم شود. - لایه‌ای به نام 1133282 ایجاد و در آن تصویر نقشه زمین‌شناسی برای رقومی‌سازی قرار داده شود. ج- لایه‌های لازم برای عوارض نقطه‌ای - لایه‌ای به نام 006۲۵101 1 ۷1۱۵ ایجاد و در آن نقاط معادن فعال رسم شود. - لایه‌ای به نام 11۵ ۸۳۵۲۵01۵۵ ایجاد و در آن نقاط معادن غیر فعال و متروک رسم شود. - لایه‌ای به نام ۱۵10011010 0۲۵ ایجاد و در آن آثار و نشانه‌های معدنی رسم شود. - لایه‌ای به نام 1002111 |۳۵۵۵ ایجاد و در آن نقاط مربوط به محل جمع‌آوری فسیل رسم شود. - لایه‌ای به نام 501108 ایجاد و در آن نقاط مربوط به چشمه‌ها رسم شود. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل هنسم- دستورالعمل تنظیم پایخاه داده‌ها 7 - لایه‌ای به نام ]00110 ۳10۷۵11011 ایجاد و در آن نقاط ارتفاعی رسم شود. ۳-۳-۸- پیاده کردن مختصات جغرافیایی منطقه مختصات جغرافیایی منطقه بر روی نقشه رقومی مشخص شود. به منظور ایجاد یکپارچگی هندسی و به دلیل بزرگ‌مقیاس بودن نقشه‌ها از سیستم تصویر /1۸ل] و بیضوی ۷۷/۹564 استفاده شود. 2-۳-۸- عوارض پلیگونی از عوارض پلیگونی در نرم افزار 2715 ۸۲۵ توپولوژی ایجاد شود. این عوارض عبارتند از: - لایه حد رنگی واحدهای زمین‌شناسی- معدنی - راهنمای نقشه - برش‌های زمین‌شناسی- معدنی - هر عارضه پلیگونی دیگر موجود در نقشه نکته ۱: در صورت موجود بودن عوارض دیگر (پلیگونی» خطی و یا نقطه‌ای) در نقشه که لایه آن تعریف نشده باشد. لایه‌ای با نام آن عارضه ایجاد و عوارض در آن رسم شود. نکته ۲: به منظور رقومی‌سازی ابتدا باید کلیه گسل‌ها در لایه‌های مربوطه رسم شودء سپس حد رنگی واحدها رسم شده و در مناطقی که مرز واحدها گسله است. از گسل رسم شده استفاده شود و مرز گسلی در لایه حد واحدهای سنگی مجددا رسم نشود. نکته ۲: مختصات دادن به نقشه حتما پس از اتمام رقومی‌سازی تمامی عوارض و فقط یک بار انجام شود. 2-۸- تعریف فیلدهای اطلاعاتی فیلدهای زیر باید در پوشه‌های کاوریج (عع0۷۵۲۵-)) نقشه زمین‌شناسی, لزاند و مقاطع زمین‌شناسی تعریف و اطلاعات مربوطه وارد این جدول‌ها شوند: ۱-2-۸ فیلد 000-1 در این فیلد نام مختصر واحد زمین‌شناسی مشابه راهنمای نقشه نوشته شود. فیلد از نوع ‎٩11118‏ در نرم افزار ۷1۵۷ ۸۲۵ و از نوع 071 در نرم افزار 0015 ۸۲۵ و تعداد کاراکتر مورد نیاز آن ۲۰ است. لازم به ذکر است در نوشتن کد واحدهای سنگی, بزرگ و کوچک بودن آن‌ها دقیقا مشابه راهنمای نقشه است. در هنگام کدگذاری سازندها نکات مربوط به دستورالعمل ۲-۲-۳ رعایت شود. در شناسه واحدهایی که دارای زیرنویس یا بالانویس هستند. -------- صفحهٔ بعد -------- 1۳ دستورالعمل تهیه نقشه‌های زمین‌ُشناسی- اکتشافی بزرگ‌مقیاس و رقوم ی کرد نآن‌ها و ۲-24-۸- فیلد 1:0۲:۳۲ این فیلد مشابه فیلد قبلی است. ولی تعداد کاراکتر مورد نیاز ۲۵۰ می‌باشد. در این فیلد توصیف واحد زمین‌شناسی مشابه راهنما نوشته شود. توجه به نکات زیر ضروری است: - حروف اول توصیف بزرگ نوشته شود. - اسم سازندها بزرگ نوشته شود. - نام نواحی مسکونی در این فیلد نوشته شود. ۳-2-۸- فیلد ۲۵۲۲۳۵۱۵ تعداد کاراکتر مورد نیاز این فیلد ۵۰ می‌باشد. در این فیلد اسم سازند زمین‌شناسی با حروف بزرگ نوشته شود. 2-2-۸ فیلد ۸22-۳۵ تعداد کاراکتر مورد نیاز این فیلد ۳۰ است. دوران زمین‌شناسی مربوط به هر واحد به طور کامل و حرف اول سن بزرگ نوشته شود. در صورت وجود دو دوران» حرف اول هر دوران بزرگ نوشته شود و بین آنها با خط تیره جدا شود (به طور مثال .)۳۵۱0070[- 01 ۵-2-۸ فیلد 00:: 00-ع۸2 تعداد کاراکتر مورد نیاز این فیلد ۲۰ است. دوره زمین‌شناسی مربوط به هر واحد به طور کامل نوشته شود. حرف اول سن بزرگ باشد و در صورت وجود دو دوره» حرف اول هر دوره بزرگ نوشته شده و بین آن‌ها با خط تیره جدا شود (به طور مثال .)۳۵۵۱۰-0 6 -------- صفحهٔ بعد -------- دفتر نظام فنی اجرایی معاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رییس جمهورء با گذشت بیش از سی سال فعالیت تحقیقاتی و مطالعاتی خودء افزون بر چهارصد عنوان نشریه تخصصی-فنی» در قالب آیین‌نامه» ضابطه» معیارء دستورالعمل» مشخصات فنی عمومی و مقاله» به صورت تالیف و ترجمه» تهیه و ابلاغ کرده است. نشریه پیوست در راستای موارد یاد شده تهیه شده» تا در راه نیل به توسعه و گسترش علوم در کشور و بهبود فعالیت‌های اقابل دستیابی می‌باشد. دفتر نظام فنی اجرایی -------- صفحهٔ بعد -------- 0 ع1|طامع۳ 1۹1216 0 200 ۳120012 5۵1216 1۵۲ ۳۹۱۵0۷ ۷۵۵ ب ب ب 10۳2 1۹۳۷۱۵۹ ب ب ب ب م5 1.2۳2۶6 1101017108 210 ۰ ۰ 65 1:3010721010 -[ن21م[معی) (5ع2[1م؟ (1:20,0(0(0 /(1:25,0(0(0) ۳02 5 200 10051165 01 ۱/۵۹ 0615100 اک 51۳۵16216 1۵۲ م1 آ0 016 ۱116۲۵1 200 ۸112۳5 ۱1۵1۵2 01۲ 0116 م1 0 0۲۲1۵ع ۳ [03016۵ع1 اه 85۳۵۳ ۱۱ 40 ۳۵1011۵1100 ۱/1۵۵۶ 1۵۳ 011166 و 0 ۵ و 1 دا ۱۱۱۱ مره ه ۱۱۳/۸ ی ی3[0۳2[ 2011 -------- صفحهٔ بعد -------- این ۰ به با استفاده از تحارب کارشناسان داخلی» شرکت‌ها و موسسات بین‌المللی و با هدف ارایه الگوی یکسان و هماهنگ برای تولید دستورالعمل‌های نمونه‌برداری» تیه گزارش نقشه و رقومی‌سازی اطلاعات صحرایی نیز از دیگر موارد ارایه شده در