سازمان برنامه و بودجه کشور

⚠ این متن با نرم‌افزار از روی تصویر خوانده شده و ممکن است خطا داشته باشد؛ برای استناد، اصلِ سند را ببینید. جمهوری اسلامی ابران سازمان برنامه و بودجه کشور قفسیر دستورالعمل بهسازی لرزه‌ای ساختمان‌های موجود ضایطه شماره ۳۶۰ ( ندید فظر اول) معاونت فنی. امور زیربنایی و تولیدی امور نظام فنی و اجرایی 1 ۱۳۹۶ -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- :ش ش 2270061 با سمه تعالی بخشنامه به دستگاه های اجرایی، مهندسان مشاور و پیمانکاران 96/1753730 :ﺷﻤﺎره :تاریخ 21 / 12 / 1396 :موضوع تفس ری دستورالعمل بهساز ی لرزه یا ساختمانها ی موجود (تجد دی نظر اول) ( در چارچوب نظام فنی و اجرایی یکپارچه کشور موضوع ماده34) قانون احکام دائمی برنامه های ( توسعه کشور، ماده23 قانون برنامه و بودجه و مواد6 و7) آیین نامه استانداردهای اجرایی طرح های عمرانی- مصوب سال1352 ، به پیوست ضابطه شماره361 امور نظام فنی و اجرایی، با عنوان «تفسیر دستورالعمل بهسازی لرزه ای ساختمانهای موجود- تجدید نظر اول » از نوع گروه سوم ابالغ می .شود رعایت مفاد این ضابطه درصورت نداشتن ضوابط بهتر، از تاریخ01 / 04 / 1397 .الزامی است مفاد این بخشنامه و دستورالعمل فنی پیوست، با عنوان«تفسیر بهسازی لرزه ای ساختمانهای موجود- تجدید نظر اول» جایگزین مفاد و پیوست بخشنامه شماره3936 / 100 مورخ22 /1/ 1388 می.شود امور نظام فنی و اجرایی این سازمان دریافت کننده نظرات و پیشنهادهای اصالحی در مورد مفاد این .ضابطه بوده و اصالحات الزم را اعالم خواهد کرد محمد باقر نوبخت سازمان ربانهم و بودهج کشور ریاست جمهوری رییس سازمان -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- اصلاح مدارک فنی خواننده گرامی: امور نظام فنی و اجرایی معاونت فنی, آمور زیربنایی و تولیدی سازمان برنامه و بودجه کشورء با استفاده از نظر کارشناسان برجسته مبادرت به تهیه این ضابطه کرده و آن را برای استفاده به جامعه‌ی مهندسی کشور عرضه نموده است. با وجود تلاش فراوان, این اثر مصون از ایرادهایی نظیر غلط‌های مفهومی, فنی, ابهام. ایهام و اشکالات موضوعی از این‌روی از شما خواننده‌ی گرامی صمیمانه تقاضا دارد در صورت مشاهده هر گونه ایراد و اشکال فنی, مراتب را ۱- در سامانه مدیریت دانش اسناد فنی و اجرایی (سما) ثبت‌نام فرمایید: 581112.116721711211111.1۳ ۳- پس از ورود به سامانه سما و برای نماس احتمالی, نشانی خود را در بخش پروفایل کاربری تکمیل فرمایید. ۳- به بخش نظرخواهی این ضابطه مراجعه فرمایید. ۴- شماره بند و صفحه موضوع مورد نظر را مشخص کنید. ۵- ایراد مورد نظر را بصورت خلاصه بیان دارید. ۶- در صورت امکان متن اصلاح شده را برای جایگزینی ارسال کنید. کارشناسان این آمور نظرهای دریافتی را به دقت مطالعه نموده و اقدام مقتضی را معمول خواهند داشت. پیشاپیش از همکاری و دقت نظر جنابعالی قدردانی می‌شود. نشانی برای مکانیه: تهران. میدان بهارستان. خیابان صفی علی‌شاه - مرکز تلفن ۲۳۲۷۱ سازمان برنامه و بودجه کشورء امور نظام فنی و اجرایی ۳۵|: 1۳22121 7 ۷۷۱0:2223 -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- باسمه تعالی یکی از راهکارهای کاهش آسیب‌پذیری ناشی از زلزله, توجه به ساخت و ساز مقاوم و بهسازی لرزه‌ای سازه‌های موجود است که خوشبختانه طی سالهای آخیر تلاش‌های قابل توجهی در این زمینه در کشور انجام شده‌است. در این راستاء تهیه و تدوین ضوابط منطبق با آخرین دستاوردهای فنی مرتبط با بهسازی لرزه‌ای ساختمانهای موجودء نقش قابل توجهی در حفظ ایمنی جانی و کاهش خسارات آتی خواهد داشت. لذا با توجه به ابلاغ ویرایش جدید دستورالعمل بهسازی لرزه‌ای ساختمانهای موجود. اصلاح و به‌روزرسانی متن تفسیر این دستورالعمل نیز از اولویتهای نظام فنی و اجرایی محسوب می‌شود. با توجه به مطالب فوق, بازنگری ضابطه شماره ۳۶۱ با عنوان «نفسیر دستورالعمل بهسازی لرزه‌ای ساختمان‌های موجود» توسط پژوهشگاه بین‌المللی زلزله‌شناسی و مهندسی زلزله و با هماهنگی آمور نظام فنی و اجرایی سازمان برنامه و بودجه کشور در دستور کار قرار گرفت. این ضابطه پس از تهیه, برای تایید و ابلاغ به عوامل دینفع نظام فنی و اجرایی کشور به این سازمان ارسال شد که پس از بررسی و تصویب, براساس نظام فنی اجرایی یکپارچه کشور موضوع ماده ۳۴ قانون احکام دائمی برنامه‌های توسعه کشورء ماده ۲۳ قانون برنامه و بودجه و آیین‌نامه استانداردهای اجرایی مصوب هیات محترم وزیران تصویب و ابلاغ گردید. علی‌رغم تلاش,» دقت و وقت زیادی که برای تهیه این مجموعه صرف گردیده با این‌حال مطالب آن مصون از وجود اشکال و ابهام نیست؛ بنابراین در راستای تکمیل و پربار شدن این دستورالعمل از کارشناسان و خوانندگان محترم درخواست می‌گردد موارد اصلاحی را به امور نظام فنی و اجرایی سازمان برنامه و بودجه کشور ارسال کنند تا در تجدید نظرهای آتی مورد استفاده قرار گیرد. امید است متخصصان و کارشناسان با ابراز نظرات خود درخصوص این ضابطه ما را در اصلاحات بعدی یاری فرمایند. معاونت فنی» امور زیرینایی و تولیدی» بدین وسیله از تلاش و جدیت رییس آمور نظام فنی و اجرایی جناب آقای مهندس غلامحسین حمزه مصطفوی و کارشناسان محترم این امور» مجری محترم پروژه و متخصصان همکار در امر تهیه و نهایی نمودن این ضابطهء تشکر و قدردانی می‌نماید و از ایزد منان توفیق روزافزون همه این بزرگواران را آرزومند است. حمیدرضا عدل معاون فنیء آمور زیربنایی و تولیدی اسفند ۱۳۹۶ -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- تهیه و کنترل «تفسیر دستورالعمل بهسازی لرزه‌ای ساختمان‌های موجود» ( تجدیدنظر اول) [ضابطه شماره ۳۶۱ ] مجری پژوهشگاه بین‌المللی زلزله شناسی و مهندسی زلزله ۱- دکتر عبدالرضا سروقدمقدم ۲- دکتر بهرخ حسینی هاشمی ۳- دکتر فرهاد بهنام‌فر ۵- مهندس سهیل رستمکلایی ۶- مهندس ربحانه شفیعی پناه ۷- مهندس حدیثه محمدی ۲ مهندس در ۰ ایس ۰۰ ۳- دکتر محسن آشتیانی ۴- مهندس اسماعیل پورشاهید اعضای گروه هدایت و راهبری (سازمان برنامه و بودجه کشور) ۱- علیرضا توتونچی معاون آمور نظام فنی و اجرایی ۲- فرزاد پارسا رییس گروه امور نظام فنی و اجرایی ۳-حمیدرضا خاشعی کارشناس امور نظام فنی و اجرایی -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- عنوان فصل اول- مقدمات بهسازی لرزه‌ای ت ۱-۱- محدوده کاربرد ت۲-۱- مبانی بهسازی ت ۳-۱- مراحل ارزیابی و بهسازی ت ۱-۳-۱ ملاحظه ویژگی های فنی ت ۲-۳-۱- انتخاب هدف بهسازی ت۳-۳-۱- جمع آوری اطلاعات وضعیت موجود ساختمان ت ۴-۳-۱- نیاز یا عدم نیاز به پهسازی ت ۵-۳-۱-انتخاب روش ارزیابی و بهسازی ت ۱-۵-۳-۱-روش ارزیابی و بهسازی ساده ت ۲-۵-۳-۱-روش ارزیابی و بهسازی تفصیلی ت ۶-۳-۱-ارائه طرح بهسازی و ارزیابی آن ت ۴-۱- هدف بهسازی ت ۱-۴-۱- بهسازی مبنا ت ۲-۴-۱- بهسازی مطلوب ت۳-۴-۱- بهسازی ویژه ت ۴-۳-۱- بهسازی محدود ت ۵-۴-۱- بهسازی موضعی ت ۱-۵-۱- سطوح عملکرد اجزای سازه ای ت ۱-۱-۵-۱- سطوح عملکرد ۱-قابلیت استفاده بی وقفه ت ۳-۱-۵-۱- سطوح عملکرد ۳-ایمنی جانی ت ۴-۱-۵-۱- سطوح عملکرد ۴-ایمنی جانی محدود ت ۵-۱-۵-۱- سطوح عملکرد ۵-آستانه فروریزش ت ۶-۱-۵-۱- سطوح عملکرد ۶-لحاظ نشده ت ۲-۵-۱- سطوح عملکرد اجزای غیر سازه ای ت ۱-۲-۵-۱- سطوح عملکرد ۸-خدمت رسانی بی وقفه ت ۳-۲-۵-۱- سطوح عملکرد )-ایمنی جانی ت ۴-۲-۵-۱- سطوح عملکرد 0-ایمنی جانی محدود ت ۵-۲-۵-۱- سطوح عملکرد تا-لحاظ نشده ت ۳-۵-۱- سطوح عملکرد کل ساختمان ت ۱-۳-۵-۱-سطح عملکرد خدمت رسانی بی وقفه (07۳۸-1) ۱۰ ۱۰ ۱۰ ۱۰ ۱۱ ۱۱ ۱۱ ۱۲ ۱۳۲ ۱۲ ۱۲ ۱۳۲ ۱۳ ۱۳ ۱۳ ۱۳ ۱۳ ۱۳ -------- صفحهٔ بعد -------- ت ۲-۲-۵-۱-سطح عملکرد قابلیت استفاده ی بی وقفه (101-1) ت ۲-۳-۵-۱-سطح عملکرد ایمنی جانی (3-)(5]) ت ۴-۳-۵-۱-سطح عملکرد آستانه ی فرو ریزش (۲۳۳-5) ت ۶-۱-راهبردهای بهسازی ت ۷-۱- تحلیل خطر زلزله ت ۱-۷-۱- کلیات ت۲-۷-۱- طیف طرح شتاب ت ۱-۲-۷-۱ -فرایند استفاده از شکل طیف شتاب ت ۱-۱-۲-۷-۱-طیف استاندارد۰ ۲۸۰ ت ۲-۱-۲-۷-۱-طیف دستورالعمل ت ۲-۲-۷-۱-فرآیند استفاده از شکل طیف حاصل از تحلیل خطر زلزله ویژه ساختگاه ت ۱-۲-۲-۷-۱-طیف خطر یکنواخت ت ۲-۲-۲-۷-۱-طیف طرح آماری ت ۳-۷-۱-انتخاب شتاب نگاشت سازگار با خطر زلزله ت ۴-۷-۱-تحلیل خطر فصل دوم- گردآوری مدارک و اطلاعات» شناخت وضع موجود ت ۱-۲- محدوده کاربرد ت ۲-۲- اطلاعات وضعیت موجود ساختمان ت ۱-۲-۲- سیستم سازه ای و پیکربندی ساختمان ت ۲-۲-۲- مشخصات مصالح ت ۳-۲-۲- مشخصات پی و ساختگاه ت ۴-۲-۲- ساختمانهای مجاور ت ۱-۴-۲-۲- برخورد ساختمانهای محاور ت ۲-۴-۲-۲ اجزای مشترک بین ساختمانها ت ۳-۴-۲-۲- آسیب ناشی از ساختمان مجاور ت ۲۳-۲- سطوح اطلاعات ت ۱-۲-۲ -کلیات ت ۲-۳-۲ -ضریب آگاهی ت ۴-۲-مقاومت مصالح ت ۵-۲-روش‌های آزمایش برای ارزیابی و مطالعات بهسازی لرزه ای ساختمان ها ت ۱-۵-۲- کلیات ت ۲-۵-۲- تعیین خصوصیات لرزه‌ای ساختمان ت ۳-۵-۲- تهیه مشخصات مصالح به کار رفته در ساختمان ت۴-۵-۲- آزمایش‌های غیرمخرب ۵-۵-۲- آزمایش‌های مخرب ۱۳ ۱۴ ۱۴ ۳۰ ۳۰ ۳۰ ۳۰ ۳۱ ۳۱ ۳۱ ۳۱ ۳۱ ۲۶ ۲۶ ۳۰ ۳۳ ۳۵ ۳۵ ۳۵ ۳۶ ۳۶ ۳۶ ۳۶ ۳۷ ۳۷ ۳۷ ۳۷ ۳۸ ۳۸ ۳۸ ۳۸ ۳۸ ۳۸ ۴۰ ۴۰ -------- صفحهٔ بعد -------- ۶-۲- جمع آوری اطلاعات و بازرسی وضع موجود ساختگاه, خاک و سازه پی ۲-۶-۲- مخاطرات ساختگاهی ناشی از ناپایداری ۱-۲-۶-۲- گسلش ۲-۲-۶-۲ روانگرایی ۳-۲-۶-۲- فرونشست ۳-۲-۶-۲ زمین لغزش و سنگ ریزش ۳-۶-۲- اطلاعات مربوط به خاک محل ساختمان و شالوده (سازه پی) ۱-۳-۶-۲ اطلاعات مربوط به شالوده (سازه پی) ۲-۳-۶-۲- شرایط بارگذاری شالوده (سازه پی) ۳-۲-۶-۲ شرایط زژئوتکنیکی محل ساختمان ۱-۳-۳-۶-۲- کلیات ۲-۳-۳-۶-۲- جمع آوری مشخصات در سطح اطلاعات حداقل ۳-۳-۳-۶-۲- جمع آوری مشخصات در سطح اطلاعات متعارف ۴-۳-۳-۶-۲- جمع آوری مشخصات در سطح اطلاعات جامع ۷-۲- جمع آوری اطلاعات و بازرسی وضعیت موجود اعضا و اجزای سازه‌ای ساختمان ۱-۷-۲- کلیات ۲-۷-۲ اعضا و اجزای فولادی ۱-۲-۷-۲ بازرسی وضعیت موجود ۱-۱-۲-۷-۲- کلیات ۲-۱-۲-۷-۲- مشخصات اجزا ۳-۱-۲-۷-۲- روش‌ها و محدوده‌ی کاربرد ۲-۲-۷-۲ تعیین مشخصات مصالح ۱-۲-۲-۷-۲- کلیات ۲-۲-۲-۷-۲- جمع آوری مشخصات مصالح فولادی در سطح اطلاعات حداقل ۳-۲-۲-۷-۲و ۴-۲-۲-۷-۲- جمع آوری مشخصات مصالح فولادی در سطح اطلاعات ۳-۲-۷-۲ مدل سازی تحلیلی ساختمان ۴-۲-۷-۲- ضریب آگاهی ۳-۷-۲- اعضا و اجزای بتنی ۱-۳-۷-۲ بازرسی وضعیت موجود ۱-۱-۳-۷-۲- کلیات ۲-۱-۳-۷-۲- مشخصات اجزا ۳-۱-۳-۷-۲- روش‌ها و محدوده کاربرد ۴-۱-۳-۷-۲- آزمایش‌های اضافی ۲-۳-۷-۲ تعیین مشخصات مصالح ۱-۲-۳-۷-۲- کلیات ۲-۲-۳-۷-۲- جمع آوری مشخصات مصالح در سطح اطلاعات حداقل متعارف و جامع ۴۱ ۴۱ ۴۱ ۴۱ ۴۳۲ ۳۴ ۴۵ ۴۵ ۴۵ ۴۵ ۴۵ ۴۵ ۴۶ ۴۶ ۴۶ ۴۶ ۴۶ ۴۶ ۴۶ ۴۶ ۴۷ ۴۷ ۴۷ ۴۷ ۴۷ ۴۷ ۴۹ ۴۹ ۴۹ ۴۹ ۴۹ ۴۹ ۴۹ ۵۰ ۳ ۳ ۳ -------- صفحهٔ بعد -------- ۳-۲-۳-۷-۲- جمع آوری مشخصات مصالح در سطح اطلاعات متعارف ۴-۲-۳-۷-۲- جمع آوری مشخصات مصالح در سطح اطلاعات جامع ۳-۳-۷-۲- مدل‌سازی تحلیلی ساختمان ۴-۳-۷-۲- ضریب آگاهی ۲ ۴-۷-۲ اعضا و اجزای بنایی ۱-۴-۷-۲- بازرسی وضعیت موجود ساختمان و محل آن ۱-۱-۴-۷-۲- بازرسی عینی ۲-۱-۴-۷-۲- بازرسی جامع ۲-۴-۷-۲ تعیین مشخصات مصالح ۱-۲-۴-۷-۲- کلیات ۱-۱-۲-۴-۷-۲- مقاومت فشاری دیوار/ پایه بنایی ۲-۱-۲-۴-۷-۲- تعیین مدول الاستیسیته دیوار/ پایه بنایی در فشار ۳-۱-۲-۴-۷-۲- مقاومت کششی دیوار/ پایه بنایی در خمش ۴-۱-۲-۴-۷-۲- مقاومت برشی دیوار بنایی ۲-۲-۴-۷-۲- تعداد حداقل آزمایشهای لازم برای تعیین مشخصات مصالح در سطح اطلاعات حداقل ۳-۲-۴-۷-۲- تعداد حداقل آزمایشهای لازم برای تعیین مشخصات مصالح در سطح اطلاعات متعارف ۴-۲-۴-۷-۲- تعداد حداقل آزمایشهای لازم برای تعیین مشخصات مصالح در سطح اطلاعات جامع۵۷ ۶-۲-۴-۷-۲- آزمایش‌های تکمیلی ۳-۴-۷-۲ ضریب آگاهی ۵-۲-۴-۷-۲- مقادیر پیش فرض مشخصات مصالح ۸-۲- جمع آوری اطلاعات و بازرسی وضعیت موجود اجزای غیرسازه‌ای ساختمان ۲-۸-۲ تعداد نمونه‌ها جهت بازرسی فصل سوم - روش‌های تحلیل ت ۱-۳- مقدمه ت ۲-۳- ضوابط کلی تحلیلی ت ۱-۲-۳- انتخاب روش تحلیل ت ۲-۲-۳- مدل سازی ت ۱-۲-۲-۳۲- فرضیات اولیه -------- صفحهٔ بعد -------- ت ۲-۲-۲-۳- اعضای اصلی و غیر اصلی ت ۳-۲-۲-۳-مدلسازی اتصالات ت ۴-۲-۲-۳- مدلسازی پی ت ۵-۲-۲-۳- پیکربندی ساختمان ت ۳-۲-۳- پیجش ت ۱-۳-۲-۳- پیچش واقعی ت ۲-۲-۲-۳- پیچش اتفاقی ت ۳-۳-۲-۳-ملاحظات خاص پیچش ت ۴-۲-۲- دیافراگم ها ت ۵-۲-۳- اثر ۳-۸ ت ۶-۲-۳- اندرکنش خاک وسازه ت ۷-۲-۳- اثر همزمان موْلفه های زلزله ت ۷-۲-۳- ۱-مولفه های افقی ت ۷-۲-۳- ۲-مولفه های قائم ت ۸-۲-۳- ترکیب بارگذاری ثقلی وجانبی ت ۹-۲-۲- بررسی اعتبار فرضیات طراحی ت ۱۰-۲-۲- واز گونی ت ۱۱-۲-۳-تلاشهای تغییرشکل کنترل و نیرو کنترل ت ۳-۲-روشهای تحلیل خطی ت ۱-۳-۳ محدوده کاربرد روشهای تحلیل خطی ت ۱-۱-۳-۳ - کاربرد روش استاتیکی خطی ت ۲-۱-۳-۳ - کاربرد روش دینامیکی خطی ت ۲-۳-۳ -محاسبه سختی در روشهای تحلیل خطی ت ۳-۳-۳ - روش تحلیل استاتیکی خطی ت ۱-۳-۳-۳- تعیین زمان تناوب اصلی نوسان سازه ت ۲-۳-۳-۳ برآورد نیروها و تغییر شکل ها ت ۳-۳-۳-۳ توزیع نیروی جانبی در ارتفاع ت ۴-۳-۳-۳- توزیع نیروی جانبی در پلان ت ۵-۳-۳-۳ دیافراگم ها ت ۴-۳-۳- روش تحلیل دینامیکی خطی ۶۳۲ ۶۳ ۶۴ ۶۴ ۶۴ ۶۴ ۶۴ ۶۴ ۶۵ ۶۶ ۶۶ ۶۷ ۶۷ ۶۸ ۶۸ ۶۸ ۶۹ ۶۹ ۷۰ ۷۰ ۷۰ ۷۱ ۷۱ ۷۲ ۷۲ ۳ را ۷۵ ۷۵ ۷۶ -------- صفحهٔ بعد -------- ت ۱-۴-۳-۳- ملاحظات مدلسازی و تحلیل ت ۱-۱-۴-۳-۳-حر کات زمین ت ۲-۱-۴-۳-۳-روش تحلیل طیفی ت ۳-۱-۴-۳-۳-روش تحلیل تاریخچه زمانی ت ۲-۴-۳-۳-توزیع نیروی جانبی در ارتفاع و پلان ت ۳-۴-۳-۳-دیافراگم ها ت ۴-۴-۳-۳-برآورد نیروها و تغییرمکان ها ت ۵-۳-۳- کنترل واژگونی در روش‌های خطی ت ۱-۱-۴-۳- کاربرد روش استاتیکی غیرخطی ت ۱-۱-۴-۲ -کاربرد روش دینامیکی غیرخطی ت ۲-۴-۳ محاسبه سختی و مقاومت در روش‌های غیرخطی ت ۳-۴-۳-روش تحلیل استاتیکی غیرخطی ت ۱-۳-۴-۳-ملاحظات خاص مدل‌سازی و تحلیل ت ۱-۱-۳-۴-۳-کلیات ت ۲-۱-۳-۴-۳-نقطه کنترل ت ۳-۱-۳-۴-۳-نوزیع بار جانبی ت ۴-۱-۳-۴-۳- مدل رفتار چندخطی نیرو- تغییرمکان سازه ت ۵-۱-۳-۴-۳-محاسبه زمان تناوب اصلی موّئثر ت ۲-۳-۴-۳ -برآورد نیروها و تغییرشکل ها ت ۱-۲-۳-۴-۳- ساختمان با دیافراگم صلب ت ۲-۲-۳-۴-۲- ساختمان با دیافراگم نیمه صلب ت ۳-۲-۳-۴-۳- ساختمان با دیافراگم نرم ت ۱-۴-۴-۳-ملاحظات خاص مدلسازی و تحلیل ت ۲-۴-۴-۳-برآورد نیروها و تغییرشکل ها ت ۵-۴-۳ -کنترل واژگونی ت ۵-۳-ظرفیت اجزای سازه ت ۱-۵-۲ -ظرفیت اجرا در روشهای خطی ت ۲-۵-۳-ظرفیت اجزا در روشهای غیرخطی ۷۷ ۷۷ ۷۷ ۷۷ ۷۷ ۷۷ ۷۷ ۷۸ ۷۸ ۷۸ ۷۸ ۷۸ ۷۸ ۷۹ ۸۱ ۸۱ ۸۱ ۸۱ ۸۱ ۸۲ ۸۳ ۸۲ ۸۳ ۸۲ ۸۲ ۸۳ ۸۳ ۸۳ ۸۳ ۸۵ -------- صفحهٔ بعد -------- ت ۱-۶-۳-روش خطی ت ۱-۱-۶-۳ -برآورد نیروها و تغییرشکل‌های طراحی ت ۱-۱-۱-۶-۳- تغییرشکل کنترل ت ۲-۱-۱-۶-۳- نیرو کنترل ت ۲-۱-۶-۳-معیارهای پذیرش برای روش‌های خطی ت ۲-۱-۶-۳۲- ۱-تغییرشکل کنترل ت ۲-۲-۱-۶-۳-نیر و کنترل ت‌ ۲-۶-۳ -روش‌های غیرخطی ت ۱-۲-۶-۳ -برآورد نیروها وتغییرشکل‌های طراحی ت ۲-۲-۶-۳ معیارهای پذیرش برای روش‌های غیرخطی ت ۱-۲-۲-۶-۲ -تغییرشکل کنترل ت ۲-۲-۲-۶-۳-تلاش‌های نیروکنترل ت ۷-۳-ملاحظات تکمیلی روشهای تحلیل ت ۱-۷-۳-پیوستگی ت ۱-۲-۷-۳- اتصال به دیافراگم در جهت خارج از صفحه‌ی دیوار ت ۲-۲-۷-۳-مقاومت دیوار در جهت خارج از صفحه ت۳-۷-۳- اجزای غیرسازه‌ای ت ۴-۷-۲- ساختمان‌های با اعضای مشترک ت ۱-۴-۷-۳ به‌هم‌یستن ساختمان‌ها ت۲-۴-۷-۳-جداکردن ساختمان‌ها ت۵-۷-۳- درزهای انقطاع ت ۱-۵-۷-۲-حداقل بعد درز انقطاع ت ۲-۵-۷-۳- موارد استثنا فصل چهارم- ساختگاه و پی ت۱-۴- محدوده کاربرد ت۲-۴- مخاطرات ساختگاهی ناشی از ناپایداری ۸۵ ۸۵ ۸۵ ۸۵ ۸۵ ۸۷ ۸۷ ۸۸ ۸۸ ۸۸ ۸۸ ۸۹ ۸ ۸۹ ۸۹ ۸ ۸ ۸ ۸۹ ۹ ۹ ۹ ۹ ۹ ۹ ۳ ۹۵ ۹۵ ۹۵ -------- صفحهٔ بعد -------- ت-۲-۲-۴- روانگرایی ت۳-۲-۳- فرونشست ت۳-۲-۴- زمین لغزش و سنگ ریزش ت۳-۴- کاهش مخاطرات ساختگاهی ت۴-۴- ظرفیت باربری» مقاومت» سختی و معیارهای پذیرش پی ت ۱-۴-۴- ظرفیت باربری مورد انتظار خاک پی ت ۱-۱-۳۴-۴- روش تجویزی ت-۲-۱-۴-۴- روش مطالعات ساختگاهی ت ۱-۲-۴-۴- پی‌های سطحی ت ۱-۱-۲-۴-۴- کنترل صلبیت سازه پی نسبت به خاک پی ت ۲-۱-۲-۴-۴- مدول برشی دینامیکی خاک ت ۳-۱-۲-۳-۳۲- سختی ت ۴-۱-۲-۴-۴- ظرفیت باربری کلی پی ت ۲-۲-۴-۴- پی های عمیق ت ۱-۲-۲-۴-۴- پارامترهای سختی ت ۲-۲-۲-۴-۴- ظرفیت باربری ت ۳-۴-۴- معیارهای پذیرش ت ۱-۳-۴-۴- روش های خطی ت ۱-۱-۳-۴-۴- ارزیابی برکنش ت ۲-۱-۳-۴-۴- ارزیابی خاک و سازه بی ت ۱-۲-۱-۳-۴-۴- فرض تکیه گاه صلب ت ۲-۲-۱-۳-۴-۴- فرض تکیه گاه انعطاف پذیر ت ۲-۳-۴-۴- روش های غیرخطی ت ۱-۲-۳-۴-۴- مدل سازه با فرض تکیه گاه ثابت ت ۲-۲-۳-۴-۴- مدل سازه با فرض تکیه گاه انعطاف پذیر ت ۵-۴- فشار لرزه‌ای جانبی خاک ت ۶-۴- بهسازی پی ت ۷-۴- کاهش حرکت ورودی و افزایش میرایی ناشی از انعطاف پذیری خاک ت ۱-۷-۴- نسبت میرایی معادل ۹۶ ۹۹ ۱۰۰ ۱۰۰ ۱۰۲ ۱۰۳ ۱۲ ۱:۶ ۱۶ ۱۹۸ ۱۹۸ ۱۱۰ ۱۱۱ ۱۱۱ ۱۱۲ ۱۱۲۳ ۱۱۳ ۱۱۳ ۱۱۳ ۱۱۳ ۱۱۳ ۱۱۳ ۱۱۳ ۱۱۳۴ ۱۱۳ ۱۱۳۴ ۱۱۳۴ ۱۱۷ ۱۱۹ ۱۱۹ -------- صفحهٔ بعد -------- فصل پنجم- بهسازی سازه های فولادی ت ۱-۵- محدوده کاربرد ت ۲-۵- ملزومات و فرضیات طراحی ت ۱-۲-۵- سختی ت ۱-۱-۲-۵- روش‌های خطی ت ۲-۱-۲-۵- روش‌های غیرخطی ت ۲-۲-۵- مقاومت ت ۱-۲-۲-۵- روش های خطی ت ۱-۱-۲-۲-۵- رفتار تغییر شکل کنترل ت ۲-۱-۲-۲-۵- رفتار نیرو کنترل ت ۲-۲-۲-۵- روش های غیر خطی ت ۱-۲-۲-۲-۵- رفتار تغییر شکل کنترل ت ۲-۲-۲-۲-۵- رفتار نیرو کنترل ت ۳-۲-۵- معیارهای پذیرش ت ۱-۳-۲-۵- روش های خطی ت ۲-۳-۲-۵- روش های غیر خطی ت ۳-۵- قاب‌های خمشی فولادی ت ۱-۳۲-۵- کلیات ت ۲-۳-۵- قاب‌های خمشی با اتصالات صلب ت ۱-۲-۳-۵- کلیات ت ۲-۲-۳-۵- سختی ت ۱-۲-۲-۳-۵- روش استاتیکی و دینامیکی خطی ت ۲-۲-۲-۳-۵- روش استاتیکی غیرخطی ت ۳-۲-۲-۳-۵- روش دینامیکی غیرخطی ت ۳-۲-۳-۵- مقاومت ت ۱-۳-۲-۳۲-۵- کلیات ت ۲-۳-۲-۲-۵- روش استاتیکی و دینامیکی خطی ت ۳-۳-۲-۳-۵- روش استاتیکی غیرخطی ت ۴-۳-۲-۳-۵- روش دینامیکی غیرخطی ت ۴-۲-۲-۵ معیارهای پذیرش ۱۳۱ ۱۳۳ ۱۳۳ ۱۳۳۴ ۱۳۳۴ ۱۳۳ ۱۳۵ ۱۳۵ ۱۳۵ ۱۳۵ ۱۳۵ ۱۳۵ ۱۳۵ ۱۳۵ ۱۳۵ ۱۳۵ ۱۲۳۶ ۱۲۳۶ ۱۲۳۶ ۱۲۳۶ ۱۳۷ ۱۲۳۷ ۱۳۷ ۱۳۸ ۱۳۸ ۱۳۸ ۱۳۸ ۱۳۸ ۱۳۸ ۱۳۸ -------- صفحهٔ بعد -------- ت ۱-۴-۲-۳-۵-کلیات ت ۲-۴-۲-۲۳-۵- روش استاتیکی و دینامیکی خطی ت ۳-۴-۲-۳-۵- روش استاتیکی و دینامیکی غیرخطی ت ۵-۲-۲۳-۵- معیارهای بهسازی ت ۳-۳-۵- قاب‌های نیمه‌صلب ت ۱-۳-۳-۵- کلیات ت ۲-۳-۳-۵- سختی ۱-۳-۳-۳-۵- روش استاتیکی و دینامیکی خطی ت ۲-۲-۳-۳-۵- روش استاتیکی غیرخطی ت ۳-۲-۳-۳-۵- روش دینامیکی غیرخطی ت ۳-۲-۲-۵- مقاومت ت ۱-۳-۳۲-۲-۵- کلیات ت ۲-۳-۳-۳-۵- روش استاتیکی و دینامیکی خطی ت ۳-۳-۳-۳-۵- روش استاتیکی غیرخطی ت ۴-۳-۳-۳-۵- روش دینامیکی غیرخطی ت ۴-۳-۳-۵- معیارهای پذیرش ت ۱-۴-۳-۲-۵- کلیات ت ۲-۴-۳-۳-۵- روش استاتیکی و دینامیکی خطی ت ۳-۴-۳-۳-۵- روش استاتیکی و دینامیکی غیرخطی ت ۵-۳-۲-۵- معیارهای بهسازی ت ۴-۵- قاب‌های با مهاربندی فولادی ت ۱-۴-۵- کلیات ت ۲-۴-۵ قاب‌های با مهاربندی همگرا ت ۱-۲-۴-۵ -کلیات ت ۲-۲-۴-۵- سختی » ت ۱-۲-۲-۴-۵- روش استاتیکی و دینامیکی خطی تا ت ۳-۲-۲-۴-۵- روش ت ۲-۲-۲-۴-۵-روش استاتیکی غیر خطی ت ۳-۲-۴-۵ مقاومت. ت ۱-۳-۲-۴-۵- کلیات تا ت ۴-۲-۲-۴-۵- روش دینامیکی غیرخطی ت ۴-۲-۴-۵ معیارهای پذیرش ت ۱-۴-۲-۴-۵- کلیات ت ۲-۴-۲-۴-۵- روش استاتیکی و دینامیکی خطی ۱۳۸ ۱۳۸ ۱۳۹ ۱۳۰ ۱۳۱ ۱۳۱ ۱۳۱ ۱۳۱ ۱۳۱ ۱۳۱ ۱۳۱ ۱۳۱ ۱۳۱ ۱۳۲ ۱۳۲ ۱۳۲ ۱۳۲ ۱۳۲ ۱۳۲ ۱۳۲ ۱۳۲ ۱۳۲ ۱۳۳ ۱۳۳ ۱۳۴ ۱۳۵ ۱۳۷ ۱۳۷ ۱۳۷ ۱۳۷ -------- صفحهٔ بعد -------- ت ۳-۴-۲-۴-۵- روش استاتیکی و دینامیکی غیر خطی ت ۵-۲-۴-۵- معیارهای بهسازی ت ۳-۴-۵- قاب‌های با مهاربندی واگرا ت ۱-۳-۴-۵- کلیات ت ۲-۳-۴-۵- سختی, ت ۱-۲-۳-۴-۵- روش استاتیکی و دینامیکی خطی تا ت ۳-۲-۳-۴-۵- روش دینامیکی غیرخطی ت ۳-۳-۴-۵ مقاومت., ت ۴-۲-۴-۵- معیارهای پذیرش, تا ت ۳-۴-۲-۴-۵- روش استاتیکی و دینامیکی غیرخطی ت ۵-۳-۴-۵- معیارهای بهسازی ت ۵-۵- دیوارهای برشی فولادی ت ۱-۵-۵- کلیات ت ۲-۵-۵- سختی ت ۱-۲-۵-۵- روش استاتیکی و دینامیکی خطی و ت ۲-۲-۶-۵- روش استاتیکی غیرخطی ت ۳-۲-۵-۵- روش دینامیکی غیرخطی ت ۳-۵-۵- مقاومت » ت ۴-۵-۵- معیارهای پذیرش ت ۵-۵-۵- معیارهای بهسازی ت۶-۵- قاب‌های با اتصالات خورجینی ت ۱-۶-۵- تا ت-۶-۵- معیارهای پذیرش ت ۲-۶-۵ معیارهای بهسازی ت ۷-۵- قاب‌های فولادی با میان‌قاب ت ۸-۵- تیرهای لانه زنبوری ت ۹-۵- پی‌های متشکل از شمع‌های فولادی ت ۱-۹-۵ -کلیات ت ۲-۹-۵- سختی ت ۳-۹-۵- مقاومت ت ۴-۹-۵- معیارهای پذیرش ت ۵-۹-۵- معیارهای بهسازی فصل شسشسم: سازه ها و اجزای بتنی ت۱-۶- محدوده کاربرد ت۱-۲-۶- مدل‌سازی و طراحی ۱۳۸ ۱۳۸ ۱۳۸ ۱۳۸ ۱۳۸ ۱۳۱ ۱۳۲ ۱۳۲ ۱۳۲ ۱۳۳۲ ۱۳۳ ۱۳۳۲ ۱۳۳ ۱۳۳۴ ۱۳۴ ۱۳۳ ۱۳۳ ۱۳۵ ۱۳۶ ۱۳۶ ۱۳۶ ۱۳۶ ۱۳۷ ۱۳۷ ۱۳۷ ۱۳۹ ۱۹۱ ۱۲ ۱۹۲۳ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱-۱-۲-۶ -کلیات ت۲-۱-۲-۶-سختی ت۱-۲-۱-۲-۶-روش‌های خطی ت۲-۲-۱-۲-۶-روش‌های غیرخطی ت۳-۱-۲-۶-اعضای متشکل از بال و جان ت۲-۲-۶-مقاومت و تغییر شکل ت۲-۲-۲-۶-تلاش‌های نیرو کنترل ۳-۲-۲-۶-طبقه‌بندی نیاز شکل‌پذیری عضو ت۳-۲-۶-خمش و بارهای محوری ت۱-۳-۲-۶-حد کرنش قابل استفاده ت۵-۲-۶- طول گیرایی و وصله‌های آرماتور ت۶-۲-۶- اتصال به بتن موجود ن-۱-۶-۲-۶-سیستم‌های «در جا ریخته‌شده» ت-۲-۶-۲-۶-سیستم‌های «کاشته شده» ت۷-۲-۶- ضوابط کلی بهسازی ت۲-۶- سیستم‌های سازه‌ای ت۱-۳-۶- قاب‌های خمشی بتنی ت۱-۱-۳-۶- انواع قاب‌های خمشی بتنی ت۱-۱-۱-۳-۶- قاب‌های خمشی بتن مسلح تیر- ستونی ت۲-۱-۱-۳-۶- قاب‌های خمشی بتنی پیش‌تنیده تیر- ستونی ت۳-۱-۱-۳-۶- قاب‌های خمشی دال- ستونی ت۲-۱-۳-۶-ضوابط ارزیابی قاب‌های خمشی بتن مسلح تیر- ستونی ت۱-۲-۱-۳-۶- ملاحظات کلی ت۲-۲-۱-۳-۶- سختی ت۶- ۱-۲-۲-۱-۳- روش‌های استاتیکی و دینامیکی خطی ت۲-۲-۲-۱-۲-۶ روش استاتیکی غیرخطی ت۳-۲-۲-۱-۳-۶-روش دینامیکی غیرخطی ت۳-۲-۱-۳-۶-مقاومت ۱۹۲ ۱۵۳ ۱۵۳ ۱۵۴ ۱۵۴ ۱۵۴ ۱۹۵ ۱۹۵ ۱۹۵ ۱۹۵ ۱۹۵ ۵۶ ۵۶ ۵۶ ۱۵۶ ۱۵۹۷ ۱۵۹۷ ۱۵۹۷ ۱۵۸ ۱۵۸ ۱۵۸ ۱۵۸ ۱۵۸ ۱۵۹ ۱۵۹ ۱۵۹ ۱۵۹ ۱۵۹ ۱۶۰ ۱۶۱ -------- صفحهٔ بعد -------- ت۴-۲-۱-۳-۶- معیارهای پذیرش ت۱-۴-۲-۱-۳-۶-روش‌های استاتیکی و دینامیکی خطی ت۲-۴-۲-۱-۳-۶-روش‌های استاتیکی و دینامیکی غیرخطی ۵-۲-۱-۳-۶- معیارهای بهسازی ت ۳-۱-۳-۶-قاب‌های خمشی بتنی پیش‌تنیده پس کشیده تیر- ت ۱-۳-۱-۳-۶-ملاحظات کلی ت۲-۳-۱-۳-۶- سختی ت۱-۲-۳-۱-۳-۶- روش‌های استاتیکی و دینامیکی خطی ت ۳-۲-۳-۱-۳-۶- روش استاتیکی غیرخطی ت۳-۲-۳-۱-۳-۶- روش دینامیکی غیرخطی ت۳-۳-۱-۳-۶- مقاومت ت۴-۳-۱-۳-۶-معیارهای پذیرش ت ۵-۳-۱-۳-۶-معیارهای بهسازی ت۴-۱-۳-۶-قاب خمشی دال - ستونی ت۱-۴-۱-۳-۶-ملاحظات کلی ت۲-۴-۱-۳-۶-سختی ت۱-۲-۴-۱-۳۶-روش‌های استاتیکی و دینامیکی خطی ت۲-۲-۴-۱-۳-۶- روش استاتیکی غیرخطی ت۲-۲-۴-۱-۳-۶-روش دینامیکی غیرخطی ت۳-۴-۱-۳-۶- مقاومت ت۴-۴-۱-۳-۶-معیارهای پذیرش ت۱-۴-۴۳-۱-۳-۶-روش‌های استاتیکی و دینامیکی خطی ت۳-۴-۴-۱-۳-۶- روش‌های استاتیکی و دینامیکی غیرخطی ۵-۴-۱-۳-۶- معیارهای بهسازی ت۲-۳-۶-قاب‌های بتنی پیش‌ساخته ۱-۲-۳-۶-انواع قاب‌های بتنی پیش‌ساخته ت۲-۲-۳-۶-قاب‌های بتنی پیش‌ساخته‌ی باربر جانبی ت۱-۲-۲-۳-۶-ملاحظات کلی ت۲-۲-۲-۳-۶-سختی ت۳-۲-۲-۳-۶-مقاومت ستونی ۱۳۱ ۱۳۱ ۱۳۲ ۱۳۲ ۱۳۷ ۱۳۷ ۱۳۷ ۱۳۷ ۱۳۷ ۱۳۷ ۱۳۷ ۱۳۷ ۱۸۶۸ ۱۳۸ ۱۸۳۸ ۱۸۳۹ ۱۳۹ ۱۷۰ ۱۷۰ ۱۷۱ ۱۷۱ ۱۷۱ ۱۷۲ ۱۷۲ ۱۷۳ ۱۷۳ ۱۷۳ ۱۷۳ ۱۷۳ ۱۷۳ -------- صفحهٔ بعد -------- ت۴-۲-۲-۳-۶-معیارهای پذیرش ت ۵-۲-۲-۳-۶-معیارهای بهسازی ت۳-۲-۳-۶-قاب‌های بتنی پیش ساخته ای که مستقیما در برابر بار جانبی مقاوم نیس ت۱-۳-۲-۳-۶-ملاحظات کلی ت۲-۳-۲-۳-۶-سختی ت۳-۳-۲-۳-۶-مقاومت ت۴-۳-۲-۳-۶- معیارهای پذیرش ت۵-۳-۲-۳-۶- معیارهای بهسازی ت۳-۳-۶-قابهای بتنی با میان‌قاب ت۱-۳-۳-۶-ملاحظات کلی ت۲-۳-۳-۶- قاب‌های بتنی دارای میان‌قاب بنایی ت۱-۲-۳-۲۳-۶-ملاحظات کلی ت۲-۲-۳-۳-۶-سختی ۳-۳-۳-۶ ۱- روش های استاتیکی و دینامیکی خطی ت۲-۲-۳-۳-۶- ۲- روش استاتیکی غیر خطی ت۳-۲-۲-۳-۳-۶- روش دینامیکی غیر خطی ت ۲-۲-۳-۳-۶-مقاومت ت۴-۲-۳-۳-۶-معیارهای پذیرش ت۱-۴-۲-۳-۳-۶-روش‌های استاتیکی و دینامیکی خطی ت۲-۴-۲-۳-۳-۶-روش‌های استاتیکی و دینامیکی غیرخطی ت ۵-۲-۳-۲۳-۶-معیارهای بهسازی ت۳-۳-۳-۶-قاب‌های بتنی با میان‌قاب‌های بتنی ت۱-۳-۳-۳-۶-ملاحظات کلی ت۲-۳-۳-۳-۶-سختی ۶ ۳۳۳--روش‌های استاتیکی و دینامیکی خطی ۲-۲-۳-۳-۳-۶- روش استاتیکی غیرخطی ۳-۲-۳-۳-۳-۶-روش دینامیکی غیرخطی ت۲-۲-۳-۳-۶-مقاومت ت۴-۳-۳-۳-۶-معیارهای پذیرش ت۵-۳-۳-۳-۶-معیارهای بهسازی ۱۷۳۴ ۱۷۳ ۱۷۳۴ ۱۷۳۴ ۱۷۳ ۱۷۳ ۱۷۳۴ ۱۷۳۴ ۱۷۵ ۱۷۵ ۱۷۵ ۱۷۵ ۱۷۶ ۱۷۶ ۱۷۶ ۱۷۶ ۱۷۶ ۱۷۶ ۱۷۷ ۱۷۷ ۱۷۷ ۱۷۷ ۱۷۷ ۱۷۸ ۱۷۸ ۱۷۸ ۱۷۸ ۱۷۸ ۱۷۹ ۱۷۹ -------- صفحهٔ بعد -------- ت۱-۴-۳-۶-انواع قاب‌های بتنی مهاربندی شده ت۴-۲-۶- قابهای بتن مهاربندی شده ت۲-۴-۳-۶- ملاحظات کلی ن۳-۴-۳-۶-سختی ت۱-۳-۴-۳-۶-روش‌های استاتیکی و دینامیکی خطی ت۲-۳-۴-۳-۶-روش استاتیکی غیرخطی ت۲-۳-۴-۳-۶-روش دینامیکی غیرخطی ت۴-۴-۳-۶-مقاومت ت۵-۴-۳-۶-معیارهای پذیرش ت۱-۵-۴-۲-۶-روش‌های استاتیکی و دینامیکی خطی ت۲-۵-۴-۳-۶-روش‌های استاتیکی و دینامیکی غیرخطی ت ۶-۴-۳-۶ معیارهای بهسازی ت۴-۶-اجزای سازه‌ای بتنی ت۱-۴-۶-دیوارهای برشی بتنی ت۱-۱-۴-۶-انواع دیوارهای برشی بتنی و اجزای مربوط به آنها ت۱-۱-۱-۴-۶- دیوارهای برشی یکپارچه و قطعات دیواری ت۲-۱-۱-۴-۶-ستون‌های بتن مسلحی که دیوارهای برشی ناپیوسته برآن‌ها اتکا دارند ت۳-۱-۱-۴-۶- تیرهای همبند بتن مسلح ت ۲-۱-۴-۶-ضوابط ارزیابی دیوارهای برشی بتن مسلحء قطعات دیواری و تیرهای همبند ت۱-۲-۱-۴-۶-ملاحظات کلی ت۲-۲-۱-۴-۶-سختی ت۱-۲-۲-۱-۴-۶-روش‌های استاتیکی و دینامیکی خطی ت۲-۲-۲-۱-۴-۶-روش استاتیکی غیرخطی و ت۳-۲-۲-۱-۴-۶-روش دینامیکی غیرخطی ت۲-۲-۱-۳۴-۶-مقاومت ت۴-۲-۱-۴-۶-معیارهای پذیرش ت۱-۴-۲-۱-۴-۶-روش‌های استاتیکی و دینامیکی خطی ت۲-۴-۲-۱-۴-۶-روش‌های استاتیکی و دینامیکی غیرخطی ت۵-۲-۱-۴-۶-معیارهای بهسازی ت۲-۴-۶- دیوارهای برشی بتنی پیش‌ساخته ۱۷۹ ۱۷۹ ۱۷۹ ۱۷۹ ۱۷۹ ۱۷۹ ۱۷۹ ۱۷۹ ۱/۸۰ ۱/۸۰ ۱/۸۰ ۱/۸۰ ۱/۸۰ ۱/۸۰ ۱/۸۰ ۱۸۱ ۱/۸۲ ۱/۸۲ ۱/۸۲ ۱/۸۲ ۱/۸۳ ۱/۸۳ ۱/۸۳ ۱/۸۳ ۱/۸۳ ۱۸۳۴ ۱۸۳ ۱۸۳ ۱۸۵ ۱۸۵ -------- صفحهٔ بعد -------- ت۳-۳-۴-۶-عناصر سازه‌ای دیوارهای برشی بتن پیش‌ساخته ت۱-۲-۲-۴-۶-ملاحظات کلی ت۲-۲-۲-۴-۶-سختی ت۳-۲-۲-۴-۶- مقاومت ت۴-۲-۲-۴-۶- طراحی اتصالات ت۵-۲-۲-۴-۶- معیارهای پذیرش ت۶-۲-۲-۴-۶-معیارهای بهسازی ت۳-۴-۶- سازه پی‌های بتنی ت۱-۳-۴-۶- انواع پی‌های بتنی و ت۱-۱-۳-۴-۶-پی‌های سطحی ت۲-۱-۳-۴-۶-پی‌های عمیق ت۲-۳-۴-۶-تحلیل پی‌های موجود ت۳-۳-۴-۶-ارزیابی شرایط موجود ت ۳-۳-۳-۶ معیارهای بهسازی فصل هفتم- ساختمانها و اجزای مصالح بنایی ت۱- ۷- محدوده کاربرد ت۲-۷- مشخصات مصالح ت۳-۷- انواع دیوارهای بنایی ت۱-۳-۷-دیوارهای سازه ای موجود ت۲-۳-۷-دیوارهای سازه‌ای جدید ت۲-۳-۷-دیوارهای تقویت شده ت ۴-۷- الزامات مدل‌سازی و تحلیل سازه (ضوابط ارزیابی) ت۱-۴-۷- مدل‌سازی ت۵-۷- بررسی رفتار داخل صفحه دیوارها و پایه های مصالح بنایی ت ۱-۵-۷- سختی ت۱-۱-۵-۷- روش خطی ت۳-۱-۵-۷- روش غیرخطی ت۲-۵-۷- مقاومت ت۲-۵-۷- ۱-کلیات ۱۸۶ ۱۸۶ ۱۸۷ ۱۸۷ ۱۸۸ ۱۸۸ ۱۸۸ ۱۸۹ ۱۸۹ ۱۸۹ ۱۸۹ ۱۹۰ ۱۹۰ ۱۹۳ ۱۹۵ ۱۹۵ ۱۹۵ ۱۹۶ ۱۹۶ ۱۹۶ ۱۹۸ ۱۹۸ ۱۹۹ ۱۹۹ ۱۹۹ ۳۰۰ ۳۰۰ ۳۰۰ ۲۳۰۱ -------- صفحهٔ بعد -------- ت۲-۵-۷- ۲-۱-تلاش های نیرو کنترل ت۲-۵-۷- ۲-روش خطی ت۱-۲-۲-۵-۷-مقاومت جانبی مورد انتظار ت۲-۵-۷- ۲-۲-کرانه پایین مقاومت جانبی ت۲-۵-۷- ۳ -روش‌های غیرخطی ت۲-۵-۷-معیارهای پذیرش ت ۱-۳-۵-۷ -کلیات ت۲-۳-۵-۷-روشهای خطی ت۳-۳-۵-۷-روشهای غیرخطی ت۶-۷- بررسی رفتار خارج از صفحه دیوارها و پایه های مصالح بنایی ت۱-۶-۷-سختی ت ۲-۶-۷-مقاومت ت۲۳-۶-۷-معیارهای پذیرش ت۷-۷-شالوده ساخته شده با مصالح بنایی ت۱-۷-۷-انواع فونداسیون ساخته شده با مصالح بنایی ت۲-۷-۷-تحلیل فونداسیون ها و دیوارهای نگهبان موجود فصل هشتم- دیافراگم ها و میانقاب ها ت۱- ۸- محدوده کاربرد ت۲-۸- دیافراگم ت ۱-۲-۸- کلیات ت۲-۲-۸- اجزای دیافراگم ت۱-۲-۲-۸- جان (دال) ت۲-۲-۲-۸- جزء لبه ت۳-۲-۲-۸- جزء جمع کننده نیرو در دیافراگم ت۴-۲-۲-۸-کلاف کششی دیافراگم ت۳-۲-۸- دسته بندی دیافراگم از نظر صلبیت ت۴-۲-۸-سختی» مقاومت. معیار پذیرش و راهکار بهسازی ۳۰۱ ۳۱ ۳۰۱ ۳۳ ۳۳ ۳۳ ۳۳ ۳۳ ۳۳ ۳۴ ۳۰۵ ۳۰۵ ۳۰۵ ۳۰۵ ۳۶ ۳۶ ۳۶ ۳۶ ۳۰۷ ۳۹ ۳۹ ۳۹ ۳۹ ۳۹ ۳۹ ۳۹ ۳۹ ۳۹ ۳۱۰ -------- صفحهٔ بعد -------- ت۱-۴۳-۲-۸-جان ت۱-۱-۴-۲-۸-دیافراگم های بتنی درجا ت۱-۱-۱-۳-۲-۸-سختی ت۲-۱-۱-۴-۲-۸-مقاومت ت۳-۱-۱-۴-۲-۸-معیارهای پذیرش ت۴-۱-۱-۴-۲-۸-راهکارهای بهسازی ت۲-۱-۴-۲-۸- دیافراگم‌های بتنی پیش ساخته ت۱-۲-۱-۴-۲-۸- سختی ت۲-۲-۱-۴-۲-۸- مقاومت ت۳-۲-۱-۴-۲-۸- معیارهای پذیرش ت۴-۲-۱-۳-۲-۸-راهکارهای بهسازی ت۳-۱-۳-۲-۸-دیافراگم‌های کف فلزی بدون پوشش ت۱-۳-۱-۴-۲-۸-سختی ت۲-۳-۱-۴-۲-۸-مقاومت ت۳-۳-۱-۴-۲-۸-معیارهای پذیرش ت۴-۳-۱-۴-۲-۸-راهکارهای بهسازی ت۴-۱-۴-۲-۸-دیافراگم‌های کف فلزی با پوشش بتن سازه‌ای ت۱-۳-۱-۳-۲-۸-سختی ت۲-۴-۱-۴-۲-۸-مقاومت ت۳-۴-۱-۴-۲-۸- معیارهای پذیرش ت۴-۳-۱-۴-۲-۸-راهکارهای بهسازی ت۵-۱-۴-۲-۸- دیافراگم‌های کف فلزی با پوشش بتن غیرسازه‌ای ت۶-۱-۴-۲-۸-مهاربندی فولادی افقی (دیافراگم‌های خرپایی فولادی) ت۱-۶-۱-۳-۲-۸-سختی ت۲-۶-۱-۴-۲-۸-مقاومت ت۳-۶-۱-۴-۲-۸-معیارهای پذیرش ت۴-۶-۱-۴-۲-۸-راهکارهای بهسازی ت۷-۱-۴-۲-۸-دیافراگم‌های طاق‌ ضربی ت۱-۷-۱-۳۴-۲-۸-سختی ت۲-۷-۱-۴-۲-۸-مقاومت ۳۱۱ ۳۱۹۱ ۲۱۱ ۳۹۱ ۳۱۹۱ ۳۱۹۱ ۳۱۲ ۳۱۳ ۲۱۳ ۲۳۱۳ ۳۱۳۴ ۲۳۱۳ ۳۱۳ ۳۱۳۴ ۳۱۳۴ ۳۱۳ ۳۱۵ ۳۱۵ ۳۱۵ ۳۱۵ ۳۱۶ ۳۱۶ ۳۱۶ ۲۱۷ ۳۱۷ ۲۱۷ ۲۱۷ ۳۱۸ ۲۳۱۸ ۳۱۸ -------- صفحهٔ بعد -------- ت۳-۷-۱-۴-۲-۸-معیار پذیرش ت۴-۷-۱-۴-۲-۸-راهکارهای بهسازی ت۲-۴-۲-۸-جزء لبه ت۱-۲-۴-۲-۸-سختی ت۲-۲-۴-۲-۸-مقاومت ت۳-۲-۴-۲-۸-معیارهای پذیرش ت۴-۲-۴-۲-۸-راهکارهای بهسازی ت۳-۴-۲-۸-جزء جمع کننده نیرو ت۱-۳-۴-۲-۸-سختی ت۲-۳-۴-۲-۸-مقاومت ت۳-۳-۴-۲-۸-معیارهای پذیرش ت۴-۳-۴-۲-۸-راهکارهای بهسازی ت۴-۴-۲-۸- کلاف کششی دیافراگم ت۳-۸- میانقاب ت۱-۳-۸-کلیات ت۲-۳-۸- میانقاب مصالح بنایی ت۳-۳-۸- ارزیابی درون صفحه میانقاب مصالح بنایی ت۱-۳-۳-۸- سختی ت۲-۳-۳-۸- مقاومت ت۳-۳-۳-۸- معیارهای پذیرش ت۱-۳-۳-۳-۸- مقاومت لازم برای ستون‌های مجاور میانقاب ت۲-۳-۳-۳-۸- مقاومت لازم برای تیرهای مجاور میانقاب ت۳-۳-۳-۳-۸-روش‌های خطی ت۴-۳-۳-۳-۸-روش‌های غیرخطی ۴-۳-۸ ارزیابی عمود بر صفحه میانقاب مصالح بنایی ت۱-۴-۳-۸-سختی ت۲-۳-۲-۸-مقاومت ت۲-۴-۳-۸-معیارهای پذیرش ۳۱۸ ۲۳۱۸ ۳۱۸ ۳۱۸ ۳۱۹ ۳۱۹ ۳۱۹ ۳۱۹ ۳۱۹ ۳۱۹ ۳۱۹ با ۳۳۰ ۳۳۰ ۳۲۰ ۳۳۰ ۲۳۲ ۲۳۲۲ ۲۲۳۴ اه ۲۳۳ ۲۳۲۳۵ ۳۳۵ ۲۲۶ ۲۲۷ ۲۲۳۷ ۳۲۳۸ ۲۳۳۸ ۳۳۹ -------- صفحهٔ بعد -------- ت۱- ۹- محدوده کاربرد ت۲-۹- روش کار ت۱-۲-۹- بازرسی وضعیت موجود ت۳-۹- ملاحظات تاریخجه‌ای و آرزیابی اجزا ت۱-۳-۹- اطلاعات تاریخجه‌ای ت۲-۲-۹- ارزیابی اجزا ت ۴-۹- اهداف بهسازی ت۵-۹- اندرکنش سازه و اجزای غیرسازه‌ای ت۱-۵-۹- اصلاح پاسخ ت۲-۵-۹- جداسازی لرزه‌ای ت۶-۹- رده‌بندی رفتاری اجزا ت ۱-۶-۹- اجزای حساس به شتاب تا ت۳-۶-۹- اجزای حساس به شتاب و تغییرشکل ت۷-۹- روش‌های ارزیابی ت ۱-۷-۹- روش تجویزی ت ۱-۲-۷-۹- محاسبه نیرو یا معادللات ساده شده ت ۲-۲-۷-۹- محاسبه نیرو با معادللات تفصیلی ت ۱-۲-۲-۷-۹- نیروهای افقی لرزه‌ای ت ۲-۲-۲-۷-۹- نیروهای قائم لرزه‌ای ت ۳-۲-۷-۹- محاسبه تغییرشکل ت ۴-۲-۷-۹- روش‌های دیگر ت ‎-۸-٩‏ روش‌های بهسازی ت ‎-۹-٩‏ اجزای معماری: تعریف. رفتار و معیارهای پذیرش ت ۱۰-۹- اجزای مکانیکی» برقی و تجهیزات داخل: تعریف» رفتار و معیارهای پذیرش فصل دهم- سامانه‌های جداساز لرزه‌ای و اتلاف انرزی ت۱- ۱۰- محدوده کاربرد ت۲-۱۰- سامانه‌های جداساز لرزه‌ای ت ۱-۲-۱۰ -کلیات ت۲-۲-۱۰- مشخصات مکانیکی و نحوه مدل‌سازی سامانه‌های جداساز لرزه‌ای ۳۱ ۲۳ ۲۳ تاره ۲۳۳ ۳۳۳ تاره ۳۳۵ ۲۳۳۵ ۲۳۵ ۲۳۳۵ ۲۳۳۵ ۳۳۶ ۲۳۶ ۳۳۶ ۳۳۶ ۲۲۷ ۲۳۷ ۲۳۸ ۳۳۸ ۲۳۳۸ ۳۳۸ ۳۳۹ ۲۳۹ ۲۳۱ لاهره۱ ۲۱۳۵ ۲۱۳۵ ۳۳۶ -------- صفحهٔ بعد -------- ت۱-۲-۲-۱۰- کلیات ت ۲-۲-۲-۱۰- مشخصات مکانیکی جداسازهای لرزه‌ای ت۱-۲-۲-۲-۱۰- جداسازهای الاستومری ت۲-۲-۲-۲-۱۰-جداسازهای لغزشی ت۳-۲-۲-۱۰- مدل‌سازی جداسازها ت ۱-۳-۲-۲-۱۰- کلیات ت۲-۳-۲-۲-۱۰- مدل‌های خطی ت۳-۳-۲-۲-۱۰- مدل‌های غیرخطی ت۴-۲-۲-۱۰- مدل‌سازی سامانه جداساز و سازه‌ی فوقانی ت۱-۴-۲-۲-۱۰- کلیات ت۲-۴-۲-۲-۱۰- مدل‌سازی سامانه جداساز ت۳-۴-۲-۲-۱۰- مدل‌سازی سازه‌ی فوقانی ت۳-۲-۱۰- ضوابط کلی برای طراحی سامانه جداساز ت۱-۳-۲-۱۰- کلیات ت۱-۱-۲-۲-۱۰- پایداری سامانه جداساز ت۲-۱-۳-۲-۱۰- طبقه‌بندی ساختمان بر حسب شکل ت۲-۳-۲-۱۰- ضابطه حرکت زمین ت۱-۲-۳-۲-۱۰- زلزله‌ی طرح ت۲-۲-۳-۲-۱۰- زلزله حداکثر ت۳-۳-۲-۱۰- انتخاب روش تحلیل و ت۱-۳-۳-۲-۱۰- روش‌های خطی ت۲-۳-۳-۲-۱۰- تحلیل طیفی ت۳-۳-۳-۲-۱۰- روش‌های غیرخطی ت۴-۲-۱۰- روش‌های تحلیل خطی ت۱-۴-۲-۱۰- کلیات ت۲-۴-۲-۱۰- مشخصات تغییرشکل سامانه جداساز ت ۳-۴-۲-۱۰- حداقل تغییرمکان جانبی ت۱-۳-۴-۲-۱۰- تغبیرمکان طرح ت۲-۳-۴-۲-۱۰- زمان تناوب موثر در تغییرمکان طرح ت۴-۲-۴-۲-۱۰- زمان تناوب موثر در تغییرمکان حداکثر ت۵-۳-۴-۲-۱۰- تغییرمکان کل ۳۴۶ ۳۳۷ ۳۳۷ ۳۵۰ ۹۲ ۹۲ ۹۲ تس ۳۹۵ ۳۹۵ ۳۹۵ ۳۹۵ ۳۸۵ ۳۹۵ ۳۹۵ ۳۸۵ ۳۹۵ ۳۵۶ ۳۵۶ ۳۵۶ ۳۵۶ ۳۵۷ ۵۷ ۵۷ ۳۵۷ ۳۵۷ ۳۵۷ ۳۵۷ ۳۵۷ ۳۹۸ -------- صفحهٔ بعد -------- ت۴-۴-۲-۱۰- حداقل نیروی جانبی ت۱-۴-۴-۲-۱۰- سامانه جداساز و اجزای واقع در زیر آن ت ۲-۴-۴-۲-۱۰- اجزای سازه‌ای واقع در روی سامانه جداساز ت ۳-۴-۴-۲-۱۰- محدویت‌های ۷/۰ ت ۴-۴-۴-۲-۱۰- نوزیع نیرو در ارتفاع ساختمان ت۵-۴-۲-۱۰- تحلیل طیفی » تا انتهای ت ۷-۲-۱۰- جزییات مورد نیاز سامانه ت ۱-۷-۲-۱۰ -کلیات ت۲-۷-۲-۱۰- سامانه جداساز تا ت۷-۲-۷-۱۰۲ واژگونی ت۸-۲-۷-۲-۱۰- بازرسی و جایگزینی ت۹-۲-۷-۲-۱۰- کنترل کیفیت تولید ت ۳-۷-۲-۱۰- سیستم سازه‌ای تا انتهای ت۲-۵-۹-۲-۱۰- میرائی موّْثر ت۳-۱۰- سامانه‌های اتلاف آنرژی ت ۱-۳-۱۰- ضوابط کلی ت ۲-۳-۱۰: مدل‌سازی وسایل اتلاف انرژٍی ت ۳-۲-۱۰ مدل سازی وسایل اتلاف انرژی ت ۱-۳-۳-۱۰- وسایل وابسته به تغییر مکان ت ۱-۲-۳-۲-۱- وسایل لزج - ارتجاعی جامد ت-۲-۲-۳-۳-۱۰- وسایل لزج - ارتحاعی مایع ت-۳-۳-۳-۱۰- سایر انواع وسایل ت-۴-۳-۱۰- روش‌های تحلیل خطی بندهای ت۱-۴-۳-۱۰- روش استاتیکی خطی تا انتهای ت ۵-۲-۱۰-روش‌های غیر خطی ت-۱-۵-۳-۱۰- روش تحلیل استاتیکی غیرخطی ت ۱-۱-۵-۳-۱۰- وسایل وابسته به تغییر مکان ت ۲-۱-۵-۲-۱۰- وسایل وابسته به سرعت ت ۲-۵-۳-۱۰-روش دینامیکی غیرخطی ت۶-۳-۱۰- ضوابط تفصیلی سامانه‌ها تا آخرین بند ت۴-۱۰- سایر سامانه‌های کنترل پاسخ فصل یازدهم- بهسازی ساده ت‌۱- ۱۱- محدوده کاربرد ۳۹۸ ۳۹۸ ۳۹۸ ۳۵۸ ۳۹۸ ۳۵۸ ۳۵۸ ۳۹۸ ۳۵۹ ۳۵۹ ۳۶۰ ۳۶۰ ۳۶۰ ۲۶۱ ۳۶۱ ۲۶۱ ۳۶۱ ۳۶۱ ۳۶۱ ۲۲ ۲۲ ۲۶۲ ۲۲ ۲۶۲ ۲۶۲ ۲۲ و ۲۶۵ ۲۶۷ -------- صفحهٔ بعد -------- ت۲-۱۱- مشخصات مصالح و بازرسی وضعیت موجود ساختمان ت۱-۲-۱۱-مشخصات مصالح ت۲-۲-۱۱- بازرسی وضعیت موجود ساختمان ت۳-۱۱- ضوابط کلی ت‌۱-۳-۱۱- محدودیت‌های روش بهسازی ساده ت۱-۱-۳-۱۱- دیافراگم ت۲-۱-۳-۱۱-سیستم سازه‌ای ت۱-۲-۱-۳-۱۱-ساختمان‌های فولادی ت ۳-۲-۱-۳-۱۱- ساختمان‌های بنایی غیرمسلح ت‌۳-۱-۳-۱۱-حداکثر تعداد طبقات ت۲-۲-۱۱-مراحل انجام مطالعات بهسازی ساده ت۴-۱۱- ارزیابی مرحله ۱ ت‌۱-۴-۱۱-شرایط استفاده از آرزیابی مرحله ۱ ت۱-۱-۴-۱۱- نظم هندسی در ارتفاع ت۲-۱-۴-۱۱- نظم در پلان ت۳-۱-۴-۱۱- نظم در جرم ت ۴-۱-۴-۱۱- طبقه نرم ت‌۵-۱-۴-۱۱- تغییرمکان جانبی نسبی طبقه ت۲-۴-۱۱-سیستم سازه‌ای ت۱-۲-۴-۱۱-مسیر بار ت۲-۲-۴-۱۱- فاصله از ساختمان مجاور ت‌۲۳-۲-۴-۱۱- نظم در ارتفاع ت۱-۳-۲-۴-۱۱- طبقه ضعیف ت‌۲-۳-۲-۴-۱۱- عدم پیوستگی سیستم باربر جانبی در صفحه (امتداد قائم) ت۳-۳-۲-۴-۱۱- نیم طبقه ت۳-۴-۱۱- ساختمان‌های فولادی ت‌۱-۳-۴-۱۱- کیفیت مصالح فولادی ت۲-۳-۴-۱۱- قاب خمشی فولادی ت۱-۲-۳-۴-۱۱- دیوارهای محاط در قاب ت۲-۲-۳-۴-۱۱- تنش محوری فشاری در ستون‌ها ۲۷ ره ۲۷ ۲۳۷ ره ۲۶۸ ۲۳۸ ۲۳۸ ۲۳۷۰ ۲۳۷۰ ۳۷۰ ۲۳۷۰ ۳۷۰ ۲۳۷۰ ۳۷۱ ۳۷۱ ۲۳۷۱ ۲۳۷۲ ۲۷۲ ۳۷۲ ۲۷۳ ۲۷۳ ۳۷۵ ۳۷۵ ۳۷۵ ۳۷۵ ۲۷۷ ۳۷۶ ۳۷۶ ۳۷۶ -------- صفحهٔ بعد -------- ت۳-۲-۳-۴-۱۱- اتصالات خمشی ت‌۴-۲-۲-۴-۱۱- چشمه اتصال ت۵-۲-۳-۴-۱۱- وصله ستون ت۶-۲-۳-۳۴-۱۱-تیر ضعیف-ستون قوی ت‌۷-۲-۳-۴-۱۱-اعضای فشرده لرزه‌ای ت‌۸-۲-۳-۴-۱۱- اتصال ستون‌ها به سازه پی ت‌۲-۲-۴-۱۱-قاب ساده با مهاربند فولادی ت‌۱-۳-۳-۴-۱۱- بار محوری در ستون‌ها ت۲-۳-۳-۴-۱۱- تنش محوری در اعضای مهاربند ت۳-۳-۳-۴-۱۱-اعضای فشرده لرزه‌ای ت‌۴-۳-۳-۴-۱۱-لاغری اعضای مهاریند ت‌۵-۳-۳-۴-۱۱- اتصالات مهاربندی ت‌۶-۳-۳-۴-۱۱-مهاربند 16 شکل ت‌۷-۳-۳-۴-۱۱- اتصال ستون‌ها به سازه پی ت‌۴-۳-۴-۱۱- قاب ساده فولادی با میانقاب بنایی ت۱-۴-۳-۴-۱۱- واحدهای بنایی میانقاب ت۲-۴-۳-۴-۱۱-ملات میانقاب ت۲-۴-۲-۴-۱۱-ترک میانقاب‌ها ت۴-۴-۳-۴-۱۱-تنش برشی در میانقاب ت۵-۴-۳-۴-۱۱-اتصالات میانقاب در جهت خارج از ت ۶-۴-۳-۴-۱۱-نسبت ارتفاع به ضخامت میانقاب ت‌۷-۴-۳-۴-۱۱-دیوار چندلایه ت‌۸-۴-۳-۴-۱۱- اتصال ستون‌ها به سازه پی ت‌۹-۴-۳-۴-۱۱- بار محوری در ستون‌ها ت‌۴-۴-۱۱-ساختمان‌های بتنی ت‌۱-۴-۴-۱۱-کیفیت مصالح بتنی ت۲-۴-۴-۱۱-قاب خمشی بتنی ت‌۱-۲-۴-۴-۱۱-میانقاب ها ت۲-۲-۳-۳-۱۱-تنش برشی ستون‌ها ت‌۳-۲-۳۴-۴-۱۱- بار محوری در ستون ها صف‌حه ۳۷۶ ۳۷۶ ۳۷۶ ۲۷۷ ۲۷۷ ۲۷۷ ۲۷۷ ۳۷۷ ۲۷۷ ۳۷۸ ۳۷۸ ۳۷۸ ۳۷۸ ۳۷۸ ۳۷۹ ۳۷۹ ۳۷۹ ۳۷۹ ۳۸۰ ۳/۸۰ ۳۸۰ ۳/۸۰ ۳۸۱ ۳۸۱ ۳۸۱ ۳۸۱ ۳۸۱ ۳۸۱ ۳۸۱ ۳/۸۲ -------- صفحهٔ بعد -------- ت۴-۲-۴-۴-۱۱-ستون‌های کوتاه ت۵-۲-۴-۴-۱۱-شکست برشی ت۶-۲-۴-۴-۱۱-تیر ضعیف-ستون قوی ت‌۷-۲-۴-۴-۱۱-میلگردهای تیر ت‌۸-۲-۴-۴-۱۱-وصله میلگردهای ستون ت‌۹-۲-۴-۴-۱۱-وصله میلگرد تیرها ت۱۰-۲-۴-۴-۱۱-فاصله خاموت ستون ت۲-۴-۴-۱۱-ت ۱۱-فواصل خاموت تیر ت۱۲-۲-۴-۴-۱۱-تسلیح گره ت۱۳-۲-۴-۴-۱۱-سازگاری تغییرشکل‌ها ت۱۴-۲-۴-۴-۱۱-دال تخت ت۱۵-۲-۴-۴-۱۱- اتصال ستون‌ها به سازه پی ت‌۲-۴-۴-۱۱-دیوار برشی ت۱-۳-۴-۴-۱۱- وضعیت دیوارهای بتنی ت‌۲-۳-۴-۴-۱۱-قاب کامل ت۳-۳-۴-۴-۱۱-تنش برشی دیوارها ت‌۴-۳-۴-۴-۱۱-میلگرد مقطع دیوار ت۵-۳-۴-۴-۱۱-سازگاری تغییرشکل‌ها ت۶-۳-۴-۴-۱۱-دال تخت ت۷-۳-۴-۴-۱۱-تیرهای همبند ت۸-۳-۴-۴-۱۱-مهار برای نیروهای خارج از صفحه ت‌۹-۳-۴-۴-۱۱- اتصال دیوار برشی به سازه پی ت۱۰-۳-۴-۴-۱۱- ستون‌های مرزی دیوار برشی ت۴-۴-۴-۱۱-قاب بتنی با میانقاب ت‌۱-۴-۴-۴-۱۱-ارزیابی میانقاب ت۲-۴-۴-۴-۱۱-ترک ستون‌های مرزی ت۳-۴-۴-۴-۱۱-دال تخت ت۴-۴-۴-۴-۱۱-ساز گاری تغییرشکل‌ها ت‌۵-۴-۴-۴-۱۱-اتصال ستون‌ها به سازه پی ت۶-۴-۴-۴-۱۱- بار محوری در ستون‌ها ۳۸۲ ۳/۸۲ ۳۸۳ ۳۸۳ ۳۸۳ ۳۸۳ ۳۸۳ ۳۸۳ ۳۸۳ ۳۸۳ ۳۸۴ ۳۱۸۳۴ ۳۸۳ ۳۸۵ ۳۸۵ ۳۸۵ ۳۸۵ ۳۸۵ ۳/۸۶ ۳۸۶ ۳/۸۶ ۳۱۸۶ ۳۸۷ ۲۳۸۷ ۲۸۷ ۳۸۷ ۲۸۷ ۳۸۷ ۳۸۷ ۳۸۷ -------- صفحهٔ بعد -------- ت ۵-۴-۱۱-مخاطرات ساختگاهی ت‌۱-۵-۴-۱۱-روانگرایی ت۲-۵-۴-۱۱-لغزش شیب‌ها ت۳-۵-۴-۱۱-گسلش ت۶-۴-۱۱- اجزای مشترک انواع ساختمان‌ها ت۱-۶-۴-۱۱- دیافراگم ت۱-۱-۶-۴-۱۱-بازشو دیافراگم ت۲-۱-۶-۴-۱۱-پیوستگی دیافراگم ت‌۳-۱-۶-۴-۱۱-انتقال برش ت۲-۶-۴-۱۱- پی ت۱-۲-۶-۴-۱۱-بررسی وضعیت پی ت۲-۲-۶-۴-۱۱-ظرفیت باربری پی ت۳-۶-۴-۱۱-اجزای غیرسازه‌ای ت‌۱-۳-۶-۴-۱۱- اتصال تیغه‌ها ت‌۲-۳-۶-۴-۱۱-سیستم سقف کاذب ت۳-۳-۶-۴-۱۱-تجهیزات روشنایی ت۴-۳-۶-۴-۱۱-نما ت‌۵-۳۲-۶-۴-۱۱-جان‌پناه و دودکش ت۶-۳-۶-۴-۱۱-سایه‌بان ت۷-۳-۶-۴-۱۱-پله ت۸-۳-۶-۴-۱۱-وسایل داخل ساختمان ت ۹-۳-۶-۴-۱۱-تجهیزات مکانیکی و برقی ت ۱۰-۳-۶-۴-۱۱-تجهیزات توزیع و انبار مواد خطرناک ت۵-۱۱-ارزیابی مرحله ۲ ت۱-۵-۱۱-کلیات ت۱-۲-۵-۱۱-مدل‌سازی ت۱-۱-۲-۵-۱۱-تعیین نیروی جانبی ت۲-۱-۲-۵-۱۱-توزیع نیروی جانبی ت۳-۱-۲-۵-۱۱-تلاش اعضا ۳۸۷ ۳۸۷ ۳۸۸ ۳۸۸ ۳۸۸ ۳۸۸ ۳۸۸ ۳۸۹ ۳۸۹ ۳۸۹ ۳۸۹ ۳۸۹ ۳۸۹ ۳۹۰ ۳۹۰ ۳۹۰ ۳۹۰ ۳۹۰ ۳۹۰ ۳۹۰ ۳۹ ۳۹۱ ۳۹ ۳۹ ۳۹ ۳۹ ۳۹ ۳۹۲ ۳۹۲ ۳۹۲ -------- صفحهٔ بعد -------- ت۱-۳-۱-۲-۵-۱۱- تلاش‌های تغییرشکل کنترل ت۲-۳-۱-۲-۵-۱۱-تلاش‌های نیروکنترل ت۲-۲-۵-۱۱-مقاومت اعضا ت۳-۲-۵-۱۱-معیارهای پذیرش برای روش‌های خطی ت۱-۳-۲-۵-۱۱-تلاش‌های تغییرشکل کنترل ت۲-۳-۲-۵-۱۱-تلاش‌های نیروکنترل ت‌۲-۵-۱۱-سیستم سازه‌ای ت۱-۳-۵-۱۱-مسیر بار ت‌۲-۳-۵-۱۱- فاصله از ساختمان محاور ت۳-۳-۵-۱۱- نظم در ارتفاع ت۱-۳-۳-۵-۱۱- طبقه ضعیف ت‌۲-۳-۳-۵-۱۱- عدم پیوستگی سیستم باربر جانبی در ت۳-۳-۳-۵-۱۱- نیم طبقه ت‌۴-۵-۱۱- ساختمان‌های فولادی ت۱-۴-۵-۱۱- کیفیت مصالح فولادی ت۲-۴-۵-۱۱- قاب خمشی فولادی ت‌۱-۲-۴-۵-۱۱- دیوارهای محاط در قاب ت‌۲-۲-۴-۵-۱۱- تغییرمکان جانبی نسبی ت۳-۲-۴-۵-۱۱- تنش محوری فشاری در ستون‌ها ت‌۴-۲-۴-۵-۱۱- اتصالات خمشی ت۵-۲-۴-۵-۱۱- چشمه اتصال ت‌۶-۲-۴-۵-۱۱- وصله ستون ت۷-۲-۴-۵-۱۱-تیر ضعیف-ستون قوی ت۸-۲-۴-۵-۱۱-اعضای فشرده لرزه‌ای ت۹-۲-۴-۵-۱۱- اتصال ستون‌ها به سازه پی ت۲-۴-۵-۱۱-قاب ساده با مهاربند فولادی ت۱-۳-۴-۵-۱۱- بار محوری در ستون‌ها ت۲-۳-۴-۵-۱۱- تنش محوری در اعضای مهاربند ت۳-۳-۴-۵-۱۱-اعضای فشرده ت۴-۲-۴-۵-۱۱-لاغری اعضای مهاربند صفحه (امتداد قائم) ۹۲ ۳۹۲ ۳۹۲ ۳۹۳ ۳۹۳ ۳۹۳ ۳۹۳ ۳۹۳ ۳۹۳ ۳۹۳ ۳۹۳ ۳۹۳ ۳۹۴ ۳۹۴ ۳۹۴ ۳۹۴ ۳۹۴ ۳۹۴ ۳۹۴ ۳۹۴ ۳۹۴ ۳۹۴ ۳۹۴ تدش ۳۹۵ ۳۹۵ ۳۹۵ ۳۹۵ ۳۹۵ ۳۹۵ -------- صفحهٔ بعد -------- ت‌۵-۳-۴-۵-۱۱- اتصالات مهاربندی ت۶-۳-۴-۵-۱۱-مهاربند 1 شکل ت۷-۳-۴-۵-۱۱- اتصال ستون‌ها به سازه پی ت۴-۴-۵-۱۱-قاب ساده فولادی با میانقاب بنایی ت۱-۴-۴-۵-۱۱-واحدهای بنایی میانقاب ت۲-۴-۴-۵-۱۱-ملات میانقاب ت‌۳-۴-۴-۵-۱۱-ترک میانقاب‌ها ت‌۴-۴-۴-۵-۱۱-تنش برشی در میانقاب ت‌۵-۴-۴-۵-۱۱-اتصالات میانقاب در جهت خارج از ت۶-۴-۴-۵-۱۱-نسبت ارتفاع به ضخامت میانقاب ت۷-۴-۴-۵-۱۱-دیوار چند لایه ت۸-۴-۴-۵-۱۱- اتصال ستون‌ها به سازه پی ت۹-۴-۴-۵-۱۱-بار محوری در ستون‌ها ت۵-۵-۱۱-ساختمان‌های بتنی ت۱-۵-۵-۱۱-کیفیت مصالح بتنی ت۲-۵-۵-۱۱-قاب خمشی بتنی ت۱-۲-۵-۵-۱۱-میانقاب ها ت‌۲-۲-۵-۵-۱۱-تنش برشی ستون‌ها ت۳-۲-۵-۵-۱۱- بار محوری در ستون ها ت۴-۲-۵-۵-۱۱-ستون‌های کوتاه ت۵-۲-۵-۵-۱۱-شکست برشی ت‌۶-۲-۵-۵-۱۱-تیر ضعیف-ستون قوی ت۷-۲-۵-۵-۱۱-میلگردهای تیر ت۸-۲-۵-۵-۱۱-وصله میلگردهای ستون ت۹-۲-۵-۵-۱۱-وصله میلگرد تیرها ت۱۰-۲-۵-۵-۱۱-فاصله خاموت ستون ت۲-۵-۵-۱۱-ت ۱۱-فواصل خاموت تیر ت‌۱۲-۲-۵-۵-۱۱-تسلیج گره ت‌۱۳-۲-۵-۵-۱۱-ساز گاری تغییرشکل ها ت۱۴-۲-۵-۵-۱۱دال تخت صف‌حه ۳۹۵ ۳۹۵ ۳۹۵ ۳۹۵ ۳۹۵ ۳۹۶ ۳۹۶ ۳۹۶ ۳۹۶ ۳۹۶ ۳۹۶ ۳۹۶ ۳۹۶ ۳۹۶ ۳۹۶ ۲۹۷ ۲۹۷ ۲۹۷ ۲۹۷ ۲۹۷ ۲۹۷ ۲۹۷ ۲۹۷ ۲۹۷ ۲۹۷ ۲۹۷ ۳۹۸ ۳۹۸ ۳۹۸ ۳۹۸ -------- صفحهٔ بعد -------- ت۱۵-۲-۵-۵-۱۱- اتصال ستون‌ها به سازه پی ت۳-۵-۵-۱۱دیوار برشی ت۱-۳-۵-۵-۱۱-مصالح دیوار ت۲-۳-۵-۵-۱۱-قاب کامل ت‌۲-۳-۵-۵-۱۱-تنش برشی دیوارها ت۴-۳-۵-۵-۱۱-میلگرد مقاطع دیوار ت۵-۳-۵-۵-۱۱-سازگاری تغییرشکل‌ها ت۳-۵-۵-۱۱-ع۶-دال تخت ت۷-۳-۵-۵-۱۱-تیرهای همبند ت۸-۳-۵-۵-۱۱-مهار برای نیروهای خارج از صفحه ت۹-۳-۵-۵-۱۱- اتصال دیوار برشی به سازه پی ت۱۰-۳-۵-۵-۱۱- ستون‌های مرزی دیوار برشی ت۴-۵-۵-۱۱-قاب بتنی با میانقاب ت۱-۴-۵-۵-۱۱-ارزیابی میانقاب ت۲-۴-۵-۵-۱۱-ترک ستون‌های مرزی ت۳-۴-۵-۵-۱۱- دال تخت ت۴-۴-۵-۵-۱۱ سازگاری تغییرشکل ها ت۵-۴-۵-۵-۱۱- اتصال ستون‌ها به سازه پی ت۶-۳-۵-۵-۱۱-بار محوری در ستون ها ت۶-۵-۱۱-مخاطرات ساختگاهی ت ۱-۶-۵-۱۱-روانگرایی ت۲-۶-۵-۱۱-لغزش شیب‌ها ت۳-۶-۵-۱۱-گسلش ت۷-۵-۱۱- اجزای مشترک انواع ساختمان‌ها ت۱-۷-۵-۱۱- دیافراگم ت۱-۱-۷-۵-۱۱-بازشو دیافراگم ت۲-۱-۷-۵-۱۱-پیوستگی دیافراگم ت‌۳-۱-۷-۵-۱۱- انتقال برش ت۲-۷-۵-۱۱- پی ت‌۱-۲-۷-۵-۱۱-بررسی وضعیت پی ۳۹۸ ۳۹۸ ۳۹۸ ۳۹۸ ۳۹۸ ۳۹۸ ۳۹۸ ۳۹۹ ۳۹۹ ۳۹۹ ۳۹۹ ۳۹۹ ۳۹۹ ۳۹۹ ۳۹۹ ۳۹۹ ۳۹۹ ۳۹۹ ۳۰ ۳۰۰ ۳۰۰ ۳۰۰ ۳۰ ۳۰۰ ۳۰۰ ۳۰۰ ۳۰۰ ۳۰ ۳۰ ۳۰ -------- صفحهٔ بعد -------- ت۲-۲-۷-۵-۱۱-ظرفیت باربری پی ت۳-۷-۵-۱۱-اجزای غیرسازه‌ای ت‌۶-۱۱-ساختمان‌های بنایی غیرمسلح ت ۱-۶-۱۱- کلیات ت‌۲-۶-۱۱- دیوارهای بنایی ت۱-۲-۶-۱۱- کیفیت مصالح بنایی ت ۱-۱-۲-۶-۱۱-واحدهای بنایی ت۲-۱-۲-۶-۱۱-ملات ت‌۳-۱-۲-۶-۱۱-ترک دیوارها ت۲-۲-۶-۱۱-وضعیت اجرای دیوارهای سازه‌ای ت۱-۲-۲-۶-۱۱- واحدهای بنایی ت‌۲-۲-۲-۶-۱۱- درزهای قائم بین واحدهای بنایی ت۳-۲-۲-۶-۱۱- وجود هشت‌گیر ت۳-۲-۶-۱۱- هندسه دیوار ت‌۱-۳-۲-۶-۱۱- ارتفاع دیوار ت۲-۳-۲-۶-۱۱- طول آزاد دیوار ت‌۳-۳-۲-۶-۱۱- نسبت ارتفاع به ضخامت ت۴-۲-۶-۱۱- بازشوها ت۱-۴-۲-۶-۱۱- نسبت بازشوها ت۲-۴-۲-۶-۱۱- فاصله‌ی بازشوها از انتهای دیوار ت۵-۲-۶-۱۱- رانش در سقف‌های قوسی ت‌۶-۲-۶-۱۱- لوله و دودکش درون دیوار باربر ت‌۳-۶-۱۱- شرایط انسجام ت۱-۳-۶-۱۱- سیستم کلاف ت۲-۳-۶-۱۱اتصالات ت۱-۲-۳-۶-۱۱- اتصال سقف و تکیه‌گاه ت۳-۲-۳-۶-۱۱- اتصال بین دیوارهای سازه‌ای متقاطع ت۳-۲-۳-۶-۱۱- اتصال دیوار و کلاف ت۳-۳-۶-۱۱- دیافراگم ت۱-۳-۳-۶-۱۱- بازشوی دیافراگم ۳۰۱ ۳۰۱ ۳۰۱ ۳۱ ۳۰۱ ۳۱ ۳۱ ۳۰۱ ۳۰۱ ۳۰۲ ۳۰۲ ۳۰۲ ۳۰۲ ۳۰۲ ۳۰۲ ۳۰۲ ۳۰۲ ۳۰۲ ۳۰۳ ۳۰۳ ۳۰۳ ۳۳ ۳۰۳ ۳۰۳ ۳۳ ۳۰۳ ۳۰۳ ۳۴ ۳۴ ۳۴ -------- صفحهٔ بعد -------- ت۲-۳-۳-۶-۱۱- یکنواختی و انسجام سقف ت‌۳-۳-۳-۶-۱۱- نسبت طول دهانه به عرض دال ت۴-۶-۱۱- ارزیابی دیوارها در امتداد خارج صفحه ت۵-۶-۱۱-ارزیابی دیوارها در امتداد داخل صفحه ت‌۱-۵-۶-۱۱- ساختمان‌های با دیافراگم صلب ت۱-۱-۵-۶-۱۱- تلاش‌ها ت۲-۱-۵-۶-۱۱- سختی برشی دیوارها ت۳-۱-۵-۶-۱۱- مقاومت ت۴-۱-۵-۶-۱۱- معیارهای پذیرش ت۲-۵-۶-۱۱- ساختمان‌های با دیافراگم انعطاف‌پذیر ت۱-۲-۵-۶-۱۱- تلاش‌ها ت۲-۲-۵-۶-۱- سختی ت۳-۲-۵-۶-۱۱- مقاومت ت۴۳-۲-۵-۶-۱۱- معیارهای پذیرش ۳۴ ۳۵ ۳۵ ۳۵ ۳۵ ۳۵ ۳۶ ۳۶ ۳۶ ۳۶ ۳۶ ۳۶ ۳۶ ۳۶ -------- صفحهٔ بعد -------- عنوان شکل (ت ۱-۱ ) : طیف نرمال شده (نیومارک - هال) شکل (ت ۲-۱) : طیف نرمال شده برای ۳0۸۰/۵8 و میرایی 96 5 شکل (ت ۳-۱) : گسلهای بنیادی ناحیه تهران شکل (ت ۴-۱) : پهنه های چشمه های لرزه زا در ناحیه تهران شکل (ت ۵-۱) : نقشه های شتاب طیفی برای زمان تناوب ۰۰/۱ ۰۰/۲ ۰۰/۲ ۱۰۰/۵و ۲ ثانیه برای ناحیه تهران ... شکل (ت ۶-۱) : نقشه های شتاب طیفی برای زمان تناوب ۰۰/۱ ۰۰/۲ ۰۰/۲ ۱۰۰/۵و ۲ ثانیه برای ناحیه تهران ... شکل (ت ۷-۱) : طیف‌های با خطر ثابت برای دوره بازگشت ۴۷۵ سال براساس رابطه‌های کاهندگی طیفی در سه نقطه تهران شکل (ت ۸-۱) : گام های اصلی تحلیل خطر شکل (ت ۹-۱) : تعیین گسلهای فعال به شعاع ۱۰۰ کیلومتر در اطراف تهران شکل (ت ۱۰-۱ ) : منحنی خطر براساس احتمال وقوع (یا دوره بازگشت به سال) برای سطوح مختلف خطر ... شکل (ت۱-۳)- تعریف تغییر شکل دیافراگم و نحوه توزیع نیروی اینرسی در آن شکل (ت۲-۳)-انقطاع سیستم باربر لرزه ای در صفحه شکل (ت۳-۳)-انقطاع سیستم باربر لرزه ای در خارج از صفحه شکل (ت ۴-۳)- اختلاف روش خطی و غیر خطی شکل ( ت ۵-۳)- مقدار (ن) برحسب زمان تناوب اصلی سازه شکل ( ت ۶-۳)- حالتهای مختلف توزیع نیروی جانبی شکل ( ت ۷-۳)- توزیع نیروی جانبی را برای قاب خمشی بتنی با فرض توزیع یکنواخت جرم در ارتفاع شکل (ت ۹-۳)- نحوه تعیین نیروی داخلی اعضای نیرو کنترل در روش خطی بر حسب ظرفیت اعضا شکل (ت ۳- ۱۰)- رفتار یک عضو تغییر شکل کنترل شکل (ت ۲-۴): ظرفیت باربری اولیه و تقریبی شمع‌ها یا پایه‌ها در خاک‌های چسبنده شکل (ت-۳-۴): اثرات شکل و عمق شالوده شکل (ت-۴-۴): توزیع ایده‌آل فشار در کف شالوده‌های صلب در معرض لنگر واژگونی شکل (ت۵-۴): نمودار میزان بسیج فشار مقاوم خاک شکل (ت ۱-۵): نحوه مدلسازی چشمه اتصال شکل (ت ۳-۵): منحنی نیرو- تغییرشکل برای مهاربند فشاری در دو حالت آلف و ب شکل (ت ۵-۵) : ضرایب سختی برای تیر پیوند به طول 2 شکل ( ت ۶-۵) : اندرکنش برش و خمش شکل ( ت ۷-۵) : زاویه ی چرخش تیر پیوند شکل ( ت ۸-۵) : تعریف ظرفیت تغییر شکلی تیر پیوند شکل (ت 1-۵) : مدل های تحلیلی شمع ها ۲۳۳ ۲۳۳۴ ۳۵ ۲۳۶ ۳۷ ۳۸ ۳۹ ۳۱ ۳۱ ۳۲ ۶۶ ۷۱ ۷۱ ۷۲ ۷۳ ۷۳۴ ۷۵ ۷۶ ۸۷ ۸۸ ۱۰۳ ۱۹۳ ۱۹۹ ۱۱۱ ۱۱۲ ۱۳۳۴ ۱۲۳۶ ۱۳۶ ۱۳۹ ۱۳۰ ۱۳۲ ۱۳۲ ۱۳۶ -------- صفحهٔ بعد -------- شکل (ت ۱۰-۵) : مدل طره‌ی معادل برای تحلیل شمع‌ها شکل ت(۱-۶): مدلسازی اتصال دال-ستون شکل ت۲-۷-رابطه نیرو- تغییرشکل اعضای نیرو کنترل شکل ت-۳-۷- مود حرکت گهواره ای در دیوارهای بازشو دار با پایه های غیرمشابه و دیوار با ارتفاع زیاد بالای بازشو ... شکل ت-۴-۷- ارتفاع موثر که با توجه به جهت زلزله وارده متغیر می باشد شکل ت۷- ۵- منحنی نیرو-تغییرشکل دیوارهای بنایی غیر مسلح شکل ت۷- ۶-مود خرابی لغزش سطوح اتصال شکل (ت۱-۸) - دو سیستم سازه ای که در آنها دیافراگم در مسیر انتقال بارجانبی قرار گرفته است ... شکل ( ت ۳-۸) : شبیه سازی با دستکهای فشاری همگرا شکل ( ت ۴-۸) : شبیه سازی با دستکهای فشاری واگرا شکل ( ت ۵-۸) : شبیه سازی با دستک‌های فشاری- میانقاب‌های دارای بازشو شکل (ت ۶-۸) : تخمین نیروهای اعمال شده به ستونها شکل ( ت ۷-۸) : تخمین نیروهای وارده بر تیرها شکل (ت۸-۸) : رابطه ی کلی نیرو - تغییر مکان برای دیوارهای مصالح بنایی شکل ت ۱-۹- عدم کفایت در مهار اجزای سازه‌ای در تجهیزات و امکانات بیمارستانی الف) سقوط کپسول‌های اکسیژن ... شکل ت ۲-۹- سقوط تحجهیزات داخل اتاق اداری و اشیا در زمان وقوع زلزله شکل ت ۳-۹- آسیب و سقوط سقف کاذب در ساختمان آموزشی به دلیل عدم کفایت اتصال سقف کاذب ... شکل ت ۴-۹- آسیب وارد شده به دیوارهای غیرسازه‌ای الف) ترک های افقی و مورب در دیوار غیرسازه‌ای ... شکل ( ت۱-۱۰) : منحنی نمونه نیرو - تغییر شکل برای تکیه گاه لاستیکی - سربی شکل ( ت۲-۱۰) : حلقه‌های نیرو- تغییر شکل برای تکیه‌گاه لاستیکی با میرایی زیاد شکل ( ت۳-۱۰) : مدول برشی مماسی و نسبت میرایی موّثر تکیه‌گاه لاستیکی با میرایی زیاد شکل ( ت۴-۱۰) : نتایج تحلیلی حلقه‌های نیرو - تغییر مکان تکیه‌گاه لاستیکی بامیرایی زیاد شکل ( ت۵-۱۰) : حلقه‌های نیرو - جابجایی تکیه‌گاه‌های لغزشی شکل ( ت۶-۱۰) : پارامترهای مدل تکیه‌گاه لغزشی اصطکاکی از جنس ۳1۳۳ در تماس با فولاد صیقلی در دمای معمولی شکل ( ت۷-۱۰) : سختی موّثر جداسازهای لرزه‌ای با رفتارهای چرخه ای متفاوت شکل ت ۸-۱۰- چرخه های ایده ال نیرو-جابجایی برای وسایل استهلاک آنرژی با قابلیت تامین نیروی بازگردانندگی شکل ت ۱-۱۱:ساختمان با ارتفاع زیاد در طبقه اول شکل ت۲-۱۱: طبقه نرم شکل ت ۳-۱۱ طبقات با دیافراگم های غیر هم تراز شکل ت ۱۱- ۴: ساختمانها با ارتفاع متفاوت شکل ت ۶-۱۱ ناپیوستگی در ارتفاع در خارج از صفحه شکل ت ۷-۱۱: انواع سیستم مهاربندی شکل ت ۸-۱۱: اتصال ستون فولادی به شالوده ۱۳۷ ۱۷۰ ۳۰۰ ۳۰۰ ۲۳۰۲ ۲۳۰۲ ۲۳۰۴ (۸ ۲۳۱۱ ۲۳۲ ۲۳۳ ۲۳۳ هه ۳۲۳۵ ۳۲۳۶ (هو هر ۲۳۳۲ ۲۳۲ ۲۳۳۳ ۲۱۳۷ ۲۳۸ ۲۳۹ ۱۸ ۳۹۱ از۸۵ ۱ ۳۵۹۳ ۲۶۱ ۳۷۱ (۵ ها ۲۱۷۳ ۲۷۳ ۳۷۳۴ ۳۷۳۴ ۲۷۷ ۳۷۹ ۳/۸۰ -------- صفحهٔ بعد -------- شکل ت ۱۰-۱۱: اتصال ستون بتنی در شالوده شکل ت ۱۱-۱۱: آرماتور گذاری دیوار برشی شکل ت ۱۲-۱۱: تیرهای همینا شکل ت ۱۳-۱۱: دیافراگم از ۱ ۳۸۵ ۲/۸۶ ۳۸۸ -------- صفحهٔ بعد -------- فهرست جداول عنوان جدول ت۱-۱: راهنمای پیشنهادی تعیین اهداف بهسازی برای ساختمان‌های عمومی و دولتی مهم جدول ت ۲-۱: سطوح خطر احتمالی براساس دوره بازگشت جدول ت ۳-۱ دامنه انتخاب اهداف بهسازی جدول ت ۴-۱: سطوح عملکرد ساختمان و کنترل أسیب جدول ت ۵-۱ : سطح عملکرد وخرابی پیش بینی شده برای اعضای قائم سازه ای ادامه جدول ت ۵-۱: سطح عملکرد و خرابی پیش بینی شده برای اعضای قائم سازه ای ادامه جدول ت ۵-۱: سطح عملکرد و خرابی پیش بینی شده برای اعضای قائم سازه ای جدول ت ۶-۱: سطح عملکرد و خرابی پیش بینی شده برای اعضای افقی سازه ای جدول ت ۷-۱: سطح عملکرد و خرابی اعضای غیر سازه ای (اجزاء معماری) جدول ت ۸-۱: سطح عملکرد و خرابی اعضای غیر سازه ای (اجزاء تأسیسات مکانیکی و برقی ) جدول ت ۹-۱: سطوح عملکرد ساختمان جدول (ت ۱۰-۱) : مقادیر ضرایب تقویت جدول ت ۱-۳ راهنمای انتخاب روش تحلیل جدول ت۱-۴- ظرفیت باربری اولیه پی‌های سطحی جدول ت ۲-۴: ضرائب ظرفیت باربری پیش فرضی , ۷/ برای شمع‌ها و پایه‌ها جدول ت ۳-۴: ضرائب زم*7 و ,7 در شکل‌های ت۱-۴ و ت ۲-۴ جدول ت ۴-۴: زاویه اصطکاک ( 0) جدار شمع یا پایه با خاک جدول ت۵-۴: مقادیر چسبندگی (,-)) و چسبیدگی (,-)) برای شمع‌ها جدول ت۱-۱۰: کارایی سامانه های جداسازی لرزه ای و استهلاک انرژی ۱۴ ۵ ۶ ۱۷ ۱۸ ۱۸ ا ۳۰ ۲۴ ۶۲ ۱۲ ۱:۵ ۱:۵ ۱.۵ ۱:۵ ۲۴۵ -------- صفحهٔ بعد -------- عنوان نمودار ت ۱-۱: مراحل ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای صفحه ۵ -------- صفحهٔ بعد -------- مقدمات بهسازی لرزه‌ای -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- فصل اول - مقدمات بهسازی لرزه‌ای ۱۳/۱ ۳ این دستورالعمل به منظور ایجاد ابزاری عملی برای آرزیابی و بهسازی ساختمانهای موجود تدوین شده است. انتظار می رود ساختمانهایی که بر اساس این دستورالعل بهسازی می شوند در هنگام وقوع زلزله عملکردی مطابق سطح مورد نظر داشته باشند. اما به هر حال انطباق مشخصات سازه و ارزیابی آسیب پذیری لرزه ای با این دستورالعمل نمی تواند به طور قطعی متضمن سطح عملکرد موردنظر باشد زیرا این دستورالعمل با استفاده از دانش مهندسی روز تدوین شده است و دانش مهندسی نیز به طور مستمر با افزایش اطلاعات و تحربیات بشر در حال پیشرفت است به همین جهت می توان انتظار داشت که با استفاده از این دستورالعمل بتوان تا حدود قابل قبولی به سطح عملکرد مورد نظر رسید. روشهای آرائه شده در این دستورالعمل برای آرزیابی ساختمانهای موجود است. استفاده از آئین نامه های طرح ساختمان در برابر زلزله برای طرح بهسازی مناسب نیست زیرا آئین نامه طرح ساختمانهای جدید به گونه ای تنظیم شده اند که طراح را به طرح ساختمان منظم و شکل پذیر با استفاده از مصالح مرغوب تشویق می کنند. اما ساختمانهای موجود معمولاً دارای این مش‌خصات نیستند و نمی توانند با ضوابط آئین نامه طرح ساختمانهای جدید منطبق باشند به همین جهت لازم است طرح بهسازی آنها با توجه به مش‌خصات واقعی ساختمان, نقاط ضعف و استفاده از تمام ظرفیت اجزاء سازه انجام شود. این دستورالعمل می تواند به عنوان یک روش ارزیابی و تعیین سطح عملکرد ساختمانهای موجود به کار گرفته شود. باید توجه شود که ارزیابی توسط این دستورالعمل پیچیده تر و سختگیرانه تر از روشهای دیگر است زیرا این دستورالعمل برای طرح بهسازی بر مبنای آرزیابی دقیق وضع موجود تنظیم شده است. برای استفاده صحیح از این دستورالعمل لازم است طراح آشنایی کافی با مهندسی زلزله مدل سازی و تحلیل غیرخطی سازه و تجربه طرح سازه ها را در برابر زلزله داشته باشد. این دستورالعمل مستقل از میزان اهمیت. نوع بهره برداری و تاریخچه ساختمان برای طرح بهسازی تمام ساختمانها قابل استفاده است اما در مورد ساختمانهای خاص مانند آثار تاریخی و ...لازم است دیگر ضوابط موجود و سیاست های کشوری نیز در نظر گرفته شود. این دستور العمل برای بهسازی اجزای سازه ای (تیرهاء ستونها و ....) و اجزای غیر سازه ای (دیوارهای داخلی» سقف کادب, تجهیزات مکانیکی و برقی و لوله کشی و ...) قابل استفاده است. اما با توجه به جمیع جوانب می توان با احتیاط و تا انتشار دستورالعملهای خاص ازآن برای ارزیابی سازه های غیر ساختمانی مانند پایه های خطوط لوله» دکل های انتقال نیرو و منابع هوایی در این دستورالعمل علاوه برروشهای افزایش ظرفیت باربری و تغییر شکل اجزاءء راهکارهای کاهش آثار زلزله نیز مانندکاستن بی نظمی و جرم ساختمان, جداسازی لرزه ای و سیستم های جذب آنرژی در نظر گرفته می شود. طراحی ساختمانهای جدید و ارزیابی ساختمانهایی که فقط تحت بار ثقلی و باد قرار دارند در محدوده کاربرد این دستورالعمل نمی -------- صفحهٔ بعد -------- ۴ ۱ -تفسیر دستورالعمل بهسازی لوزه‌ای ساختمان‌های موجود سطوح عملکرد در این دستورالعمل بر حسب میزان ترک خوردگی یا خرابی اجزای سازه ای و غیر سازه ای تعریف می شوند تا انتخاب سطح عملکرد مناسب توسط طراح یا مالک ساختمان ساده شود اما باید توجه شود که روشهای ترمیم ساختمازهای آسیب دیده در زلزله خارج از محدودهٌ کاربرد این دستورالعمل می باشد لذا نباید خرابی ها و ترک خوردگی های ناشی از زلزله را شاخص سطح عملکرد ساختمان آسیب دیده موجود در نظر گرفت. ت ۲-۱- مبانی بهسازی ارزیابی در این دستورالعمل بر مبنای سطوح عملکرد است. برای این منظور لازم است طراح در هماهنگی با مالک ساختمان سطح عملکرد مورد نظر را انتخاب کند. به همین جهت ابتدا باید سطوح مختلف عملکرد برای مالک ساختمان تشریح گردد. قوانین و تفاسیر موجود در این دستورالعمل برگرفته از ۳۳۸/1۸356 ۸۹)0۳41-06 و ۳۳۱/۸274 می باشد. ت ۳-۱- مراحل ارزیابی و بهسازی مراحل ارزیابی و بهسازی به ترتیبی که معمولا دنبال می شود در این بخش ارائه شده است. مراحل کلی ارزیابی و بهسازی لرزه ای درنمودار ت۱-۱ بیان شده و همچنین در پیوست (ب) دستورالعمل آورده شده است. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل اول - مقدمات بهسازی لرزه‌ای ۱۳۳۳/۰۱ ۵ نمودار ت ۱-۱: مراحل ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای ارزیابی اولیه عملکرد لرزه‌ای نیاز به بهسازی لرزه‌ای 9 ۱بررسی ملاحظات اولیه * مشخصات سازه‌ای ٩‏ مخاطرات زلزله در ساختگاه 9 موارد استفاده و کاربری 9 ملاحظات اقتصادی و هزینه‌ها * تعیین سطح خطر لرزه‌ای ۳ شناخت وضع موجود وجمع آوری اطلاعات محلی ۴ انتخاب راهکار یا روش بهسازی ۳ ارریابی و بهسازی ساده ۴ ارزیابی و بهسازی تفصیلی * شناسایی نوع ساختمان 9 بررسی نارسائی‌ها و نوافص فنی 9 بررسی نارسانی‌ها و نوافص فنی ‎٩‏ انتخاب راهبرد بهساری * انتخاب بیس بهسازی موضعی با فراگیر ‎٩‏ اننخاب روش تحلبل بررسی ضوابط کلی و عمومی ۵ طراحی نمهیدات بهساری ساحش مدل رباضی ٩‏ انجام تحلیل و به دست آوردن نیروها و تغییرمکان‌ها ۶ بررسی و نایید تمهیدات بهسازی ۶ بررسی و نایید نمهیدات بهسازی * ارزبابی مجدد وضع ساحتمان به منظور حصول اطمبنان از اینکه معبارهای بهسازی تمام نارسائیها را از بس می‌برند بدون اینکه ۱ نارسائیهای دیگر ایحاد کنند. 9 بررسی مجدد انطبای با الزامات بهسازری * بازنگری قابلیت پدیرس اقتصادی 9 بازنگری قابلیت پذیرش افتصادی 9 بررسی قابلیت پذیرس اجزا بر مبنای معیارهای پذیرش برگنست به (۲) و نحدیدنظر در هدف * بارکست به (۴ ۲) برای ندقبی تحلبل و بهسازی یا برگشست به (۴ ۱) و نجدید نظر طراحی با بارگست به (۳) برای باربینی در معبارهای بهسازی هدف بهسازی اگر قابل پذبرش بود ۶ اکر فابل پذیرش بود تهیه مدارک اجرائی و فنی نهیه مدارک اجرانی * آغاز عملبات اجرائی بهسازی 6 آغاز عملبات اجرائی بهسازی -------- صفحهٔ بعد -------- ۶ ۱ -تفسیر دستورالعمل بهسازی لرزه‌ای ساختمان‌های موجود ت ۱-۲-۱ ملاحظه ویژگی های فنی قبل از اقدام به پهسازی ساختمان باید ویژگی های ساختمان از قبیل اجزای سازه ای و غیر سازه ای آن میزان خطر زلزله در محل ساخمان, نتایج اولیه ی ارزیابی عملکرد لرزه ای تاریخجه بهره برداری گذشته و آینده ی ساختمان, ملاحظات خاص اقتصادی, اجتماعی و مقررات و قوانین حاکم» مورد بررسی دقیق قرار گیرد زیرا شناخت ویژگی های ساختمان موجب ارزیابی بهتر و ارائه طرح بهسازی مناسب تر می گردد. همچنین قبل از اقدام به طرح بهسازی باید با استفاده از روشهای ساده و تقریبی» برآورد منطقی از هزینه های طرح جهت تصمیم گیریهای کلی به کارفرما ارائه شود. ت ۲-۳-۱ انتخاب هدف بمسازی هدف بهسازی مناسبء طراح آشنایی کامل با سطوح مختلف عملکرد ساختمان داشته باشد و همچنین کارفرما را نیز با این مبانی آشنا کند. انتخاب سطوح عملکرد به عنوان مینایی برای طرح بهسازی است هر چند با استفاده از این دستورالعمل سعی شده است که سطح عملکرد مورد نظر تأمین گردد اما به دلایل متعدد از جمله : - عدم اطلاع دقیق از هندسه سازه ؛ - عدم اطلاع صحیح از ابعاد اجزاء سازه ؛ - عدم شناخت دقیق مصالح به کار رفته ؛ - اطلاعات ناقص از منطقه احداث ساختمان ؛ - غیر قابل پیش بینی بودن پدیده زلزله ؛ - مدل سازی و تحلیل به روشهای ساده شده ؛ رسیدن به سطح عملکرد مورد نظر تضمین نمی گردد. پیوست (الف) دستورالعمل و همجنین جدول ت ۱-۱ به عنوان راهنمای پیشنهادی برای انتخاب هدف بهسازی ارایه شده اند : -------- صفحهٔ بعد -------- قصل اول - مقد ت۳-۳-۱- به منظور ا اد ۱۳/۱ سس راهنمای پیشنهادی تعیین اهداف بهسازی برای ساخ ساختمان‌های اصلی و استقرار برای: نهاد رهبری, نهاد ریاست جمهوری» فرماندهی کل یا فرماندهی ستاد مشترک نیروهای مسلح, فرماندهی نیروی انتظامی» وزارت‌خانه‌های کشورء نفت. امورخارجه» مخابرات و ارتباطات, صداو سیماء تاسیسات ویژه ناوبری فرودگاه و بنادر ساختمان‌های مرکزی: قوه مقننه, قوه قضاییه, استانداری‌هاء الف- ساختمان‌های بیمارستان و درمانگاه‌های بزرگ شامل "مراکز اورژانس پزشکی ب- ساختمان‌های مرکزی: آمداد و نحات. آتش‌نشانی, در استان‌هاء مراکز مخابراتی ساختمان‌های اصلی و استقرار برای تأسیسات: آبرسانی؛ فرودگاه و مراکز اسناد ملی ساختمان‌های اصلی و عملیاتی پالایشگاه, نیروگاه» مجتمع‌های الف- دانشگاه‌هاء. حوزه‌های علمیه, مدارسء سازمان‌های مهم و در استان‌ها مساجد و مصلی‌هاء ساختمان‌های تجمعی فرهنگی شهرداری‌هاء سینما وتئاترء استادیوم‌های ورزشی» کتابخانه‌هاء پایانه‌های مسافربری» فروشگاه‌های بزرگ و مراکز تجمعی بیش از ۲۰۰ نفر چندطبقه, ساختمان‌های صنعتی ساختمان‌های با بهره‌برداری موقت ارد سطح عملکرد خدمت‌رسانی بی‌وقفه ۸-1 تحت زلزله با بات وضعیت موجود ساختمان . تمام اطلاعات قابل برداشت از وضعیت موجود سا حوه جمع آوری اطلاعات در فصل دوم دستورالعم| ۷ -------- صفحهٔ بعد -------- ۸ 0۱ -تفسیر دستورالعمل بهسازی لرزه‌ای ساختمان‌های موجود ت ۴-۳-۱ نیاز یا عدم نیاز به بهسازی در صورتیکه سطح عملکرد و سطح خطر مورد نظر با اهداف طراحی تعریف شده در آخرین ویرایش استاندارد ۲۸۰۰ منطبق باشد و ساختمان تمام ضوابط آن استاندارد را تأمین نمایدء نیازی به ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای بر اساس این دستورالعمل نیست. در غیر این صورت لزوم یا عدم لزوم به بهسازی باید بر اساس ضوابط و معیارهای این دستورالعمل تعیین گردد. ت ۵-۳-۱-انتخاب روش ارزیابی و بهسازی پس از انجام ارزیابی ساختمان و تثبیت لزوم تهیه طرح بهسازی, طرح بهسازی پیشنهادی براساس ضوابط فصول ۵ تا ‎٩‏ مدلسازی شده و مورد ارزیابی قرار میگیرد. در این مرحله از طرح بهسازی برآورد مالی تهیه می شود تا اقتصادی بودن آن نیز محرز گردد. ت ۱-۵-۳-۱-روش ارزیابی و بهسازی ساده روش بهسازی ساده برای ساختمازهای منظم که نیاز به تحلیل های پیچیده نمی باشدء قابل استفاده است. هدف اصلی بهسازی ساده کاهش خطرپذیری لرزه ای است که با محدود کردن اهداف قابل اعمال می باشد. روش بهسازی ساده پیچیدگی های روش بهسازی تفصیلی را ندارد. روش بهسازی ساده معمولا از نظر اقتصادی مقرون به صرفه ت ۲-۵-۳-۱-روش ارزیابی و بهسازی تفصیلی روش بهسازی تفصیلی برای موارد بهسازی که شرایط بند قبلی را ارضا نمی کند. قابل استفاده می باشد. مراحل روش ارزیابی و بهسازی تفصیلی به طور اجمالی در نمودار ت-۱-۱ آورده شده است. روش آرزیابی و بهسازی تفصیلی عموما بر روش تحلیل غیرخطی تمرکز دارد. این روش همه ضوابط برای رسیدن به سطح عملکرد مورد نظر را در بر می گیرد. ارزیابی و بهسازی تفصیلی مانند طراحی سازه های جدید. یک پروسه تکرار شدنی است. مدل عددی باید بر مبنای یکی از روشهای تحلیل معرفی شده در فصل سوم تهیه شود. فرضیات مدلسازی در فصول ۴ تا ‎٩‏ و فصل ۱۱ آورده شده است. ت ۶-۳-۱-ارائه طرح بهسازی و ارزیابی آن تفسیر ندارد. ت ۴-۱- هدف ب‌هسازی (ت ۲-۱) برخی از سطوح خطر لرزه ای احتمالی که در این دستورالعمل براساس دوره بازگشت مورد استفاده قرار می گیرد و جدول (ت-۳-۱) دامنه اآهداف بهسازی را نشان می دهد. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل اول - مقدمات بهسازی لرزه‌ای ۱۳/۱ ۹ دوره بازگشت احتمال وقوع زلزله ۷۲ ۰ درصد در ۵۰ سال ۳۳۵ ۰ درصد در ۵۰ سال ۳۷۵ ۰ درصد در ۵۰ سال ۲۱۳۷۵ ۲ درصد در ۵۰ سال جدول ت ۲۳-۱: دامنه انتخاب اهداف بهسازی ۰ درصد در ۵۰ سال ۰درصدر در ۵۰ سال (سطح خطر ۱) ۲ درصد در ۵۰ سال (سطح خطر ۲ ) در این دستورالعمل از چهار هدف بهسازی محدود. مبناء مطلوب و ویژه استفاده شده است. در بهسازی مبنا باید هدف بهسازی +[ و در بهسازی مطلوب باید اهداف بهسازی ۴[ و 0 هر دو باهم تأمین گردد. در بهسازی ویژه باید اهداف بهسازی 1۲ و 0 هر دو با هم بعلاوه یکی از اهداف 11 ,[ ,ا ,0 با ,6 ,2 17 تأمین گردد. (تأمین یکی از اهداف 0 و 1 و 17 به تنهایی نیز بهسازی ویژه محسوب می گردد). به عبارت دیگر هر هدف یا اهداف بهسازی که بالاتر از پهسازی مطلوب منظور گردد به عنوان بهسازی ویژه در نظر گرفته می شود. در بهسازی محدود هدف بهسازی 0 می تواند به طور جداگانه تأمین گردد. (تأمین هدف بهسازی اء 11 1 ع با ۲ متناظر با پهسازی محدود می باشد). ت ۱-۴-۱ بهسازی مبنا در بهسازی مبنادرزلزله «سطح خطر ۱» ایمنی جانی ساکنین کنترل می شود وانتظار می رود میزان خرابی و خسارت جانی در ساختمان بهسازی شده مطابق این بنده قدری بیش از ساختمانهای جدید باشد که براساس آئین نامه های زلزله و با کیفیت خوب اجرا می شوند. ت ۲-۴-۱- بهسازی مطلوب در بهسازی مطلوب دو هدف بهسازی برای ساختمان در نظر گرفته می شود. در زلزله «سطح خطر-۱» ایمنی جانی ساکنین تأمین گردد و در زلزله شدید «سطح خطر-۲» ساختمان فرو نریزد. -------- صفحهٔ بعد -------- ۱ ۱ -تفسیر دستورالعمل بهسازی لرزه‌ای ساختمان‌های موجود ت ۲-۴-۱ بهسازی ویژه همانطور که در جدول (ت ۳-۱) مشخص است. در بهسازی ویژه یک یا چند هدف بهسازی مختلف در نظرگرفته می شود. این اهداف بهسازی بنا بر نوع کاربری سساختمان و درجه اهمیت آنها انتخاب می شود به طور مثال برای ساختمانهای مهم مانند بیمارستانهاء نیروگاهها و غیره هنگام زلزله عملکرد بهتری نسبت به ساختمانهای عادی در نظر گرفته می شود زیرا لازم است در این گونه ساختمانها پس از زلزله؛ قابلیت استفاده بدون وقفه فراهم باشد. برای رسیدن به این هدف باید سطوح عملکرد بالاتری نسبت به هدف بهسازی مبنا و مطلوب برای ساختمان در نظر گرفته شود. در صورتی که به دلیل محدودیتهای مالی یا اجرایی حتی امکان بهسازی مبنا میسر نباشد ممکن است بهسازی در سطح عملکرد پائین تری درنظرگرفته شود. یا برای سطح عملکرد مورد نظر زلزله ضعیف تری انتخاب شود. در صورتی که به دلیل محدودیتهای مالی یا اجرایی امکان بهسازی تمام ساختمان میسر نباشد ممکن است عملیات بهسازی در چند مرحله انجام شود در آن صورت بهسازی در هرمرحله نباید اختلالی در سطح عملکرد کل ساختمان یا ادامه عملیات بهسازی ایحاد نماید. بهسازی موضعی در هر مرحله ممکن است در سطح مبناء مطلوبء» ویژه یا محدود انجام شود. ت ۵-۱- سطوح عملکرد ساختمان سطح عملکرد ساختمان براساس سطح عملکرد اجزای سازه ای و غیر سازهای آن تعیین می شود. در جدول (ت ۴-۱) میزان سیب احتمالی برای چهار سطح عملکرد مختلف ساختمان ارائه شده است. همچنین برای آشنایی و انتخاب بهتر سطوح مختلف عملکرد ساختمان میزان خسارت وارد بر اعضای اصلی و غیر اصلی و همچنین میزان تغییر مکان نسبی جانبی گذرا و ماندگار پیش بینی شده برای هر یک از سطوح عملکرد و میزان خسارت به اعضای سازه ای در جداول (ت ۵-۱) تا (ت۸-۱) ارائه شده است. و میزان خسارت به اعضای غیر سازه ای شامل اجزای معماری و تاسیسات مکانیکی- برقی در جداول (ت-4-۱) تا (ت-۱۰-۱) آورده شده است. در جدول(ت ۱۱-۱) سطوح مختلف عملکرد ساختمان بر حسب سطح عملکرد اجزای سازه ای و غیر سازه ای نوشته شده است. منظور از تغییر مکان نسبی جانبی گذرا حداکثر تغییر مکان نسبی جانبی طبقات است که در طول وقوع زلزله در ساختمان ایجاد می شود. منظور از تغییر مکان نسبی جانبی ماندگار حداکثر تغییر مکان نسبی جانبی طبقات است که پس از وقوع زلزله به دلیل رفتار خمیری یا ترک خوردگی در سازه باقی می ماند. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل اول - مقدمات بهسازی لرزه‌ای ۱۳/۱ ۱ ت ۱-۵-۱- سطوح عملکرد اجزای سازه ای دامنه وسیعی از الزامات عملکرد سازه‌ای توسط مالکان ساختمان‌ها قابل مطالبه است. چهار سطح عملکرد سازه‌ای تعریف شده در این دستورالعمل» براساس مطابقت با بیشترین و معمول‌ترین ملزومات عملکردی مطالبه شده انتخاب شده‌اند. دو سطح عملکرد میانی به کاربران اجازه می‌دهند. اهداف بهسازی موردنظر خود را ایحاد نمایند. جدول ت ۵-۱ این سطوح عملکردی را به حدود سیب موردنظر برای اعضای قائم سیستم‌های باربر جانبی مرتبط می‌سازد. جدول ت ۶-۱ این سطوح عملکردی را به حدود سیب مورد نظر برای اعضای افقی سیستم‌های باربر جانبی مرتبط می‌کند. فصول بعدی دستورالعمل پارامترهای طراحی (مانند ضریب 11 ظرفیت اجزا و ظرفیت‌های تغییرشکل پلاستیک) را به عنوان مقادیر حدی لازم برای دسترسی به این سطوح عملکردی برای یک سطح خطر مشخص تعیین کرده‌اند. مقادیر جابجایی نسبی طبقات ارائه شده در جدول ت ۵-۱ مقادیر متعارف نمایش پاسخ کلی متناظر با سطوح عملکردی سازه‌ای گوناگون هستند. این مقادیر با عنوان مقادیر حدی موردنیاز برای جابجایی نسبی طبقه در این جداول ارائه نشده و نسبت به حدود تغییرشکل اجزا یا اعضا که در فصول آتی دستورالعمل ارائه شده‌اند ارجحیت ندارند. شرایط پس از زلزله ساختمان که در این جداول توصیف شده برای اهداف مقایسه‌ای بوده و نباید در فرایند آرزیابی ایمنی ساختمانها پس از زلزله به کار گرفته شوند. ت ۱-۱-۵-۱- سطوح عملکرد ۱-قابلیت استفاده بی وقفه سطح عملکرد سازه‌ای [-5. قابلیت استفاده بی‌وقفه» شرایطی از ساختمان ر پس از زلرله نشان می‌دهد که در آن تنها آسیب‌های سازه‌ای بسیار محدودی در ساختمان رخ داده است. سیستم‌های اصلی باربر قائم و جانبی ساختمان تقریباً همه مقاومت و سختی پیش از زلزله را در خود حفظ کرده‌اند. ریسک جراحت‌های تهدیدکننده جانبی ناشی از آسیب‌های سازه‌ای خیلی کم بوده و اگرچه برخی ت ۲-۱-۵-۱- سطوح عملکرد ۲-خرابی محدود طراحی برای این سطح عملکرد می‌تواند برای حداقل کردن زمان تعمیر و وقفه فعالیت برای حفاظت از تجهیرات و لوازم ارزشمند یا شاخصه‌های مهم تاریخی در شرایطی که هزینه‌های ایجاد شرایط سطح عملکرد استفاده بی‌وقفه بیش از اندازه باشد. موردتوجه قرار می گیرد. ت ۳-۱-۵-۱- سطوح عملکرد ۲-ایمنی جانی سطح عملکرد سازه‌ای (5-3) ایمنی جانی» به مفهوم حالتی از سیب پس از زلزله است که در آن آسیب قابل توجهی در سازه ساختمان روی داده اما حاشبه‌ای برای فروریزش بخشی ی کلی سازه باقی مانده است. بده برخی از اعضا و9 اجزای سازه‌ای سیب شدیدی وارد گشته اما این امر موجب سقوط آوار با ابعاد بزرگ در داخل یا خارج ساختمان نشده است. ممکن است در طی زلزله جراحت در ساکنان ساختمان ایجاد گرددء با این وجود.ء انتظار می‌رود ریسک کلی جراحت‌های شدید و تهدیدکننده جانی در اثر آسیب به سازه کم باشد. اگرچه تعمیر سازه احتمالا امکان پذیر خواهد بود. اما ید دلایل اقتصادی ممکن است این امر اجرایی و منطقی نباشد -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۲ 0۱ -تفسیر دستورالعمل بهسازی لرزه‌ای ساختمان‌های موجود استفاده محدد توصیه می شود. ت ۴-۱-۵-۱- سطوح عملکرد ۴-ایمنی جانی محدود تفسیر ندارد. ت ۵-۱-۵-۱ سطوح عملکرد ۵-آستانه فروریزش مقاومت و سختی سیستم باربر مقاوم لرزه ای می باشد. در نتیجه تغییرشکل های جانبی زیادی اتفاق می افتد و همچنین ظرفیت باربری قائُم نیز از بین می رود. در نتیحه ساختمان قابلیت اعتماد خود برای ساکنین را از دست داده و احتمال فرو ریزش ساختمان در هنگام پس لرزه ها وجود دارد. ت ۶-۱-۵-۱- سطوح عملکرد ۶-لحاظ نشده گاهی کارفرمایان تصمیم می گیرند که در یک پروژه بهسازی تنها به بررسی آسیب پذیری و بهسازی اعضای غیرسازه ای نظیر مهار دیوارهاء قفسه ها و... بپردازند. در نتیجه عملکرد خود سازه به تنهایی را مورد بررسی قرار نمی دهند. این چنین برنامه های بهسازی گاهی به دلیل کاهش ریسک لرزه ای آن هم با هزینه پایین» جذاب و مورد توجه می باشد. ت ۲-۵-۱- سطوح عملکرد اجزای غیر سازه ای اعضای غیر سازه ای اشاره شده در این دستورالعمل عبارتند از: اعضای معماری مانند دیوارهای جداکننده, سقفهاء روکش های فلزی ت ۱-۲-۵-۱ سطوح عملکرد ۸-خدمت رسانی بی وقفه در این سطح عملکرد اکثر اعضای غیر سازه ای مانند سیستم های روشنایی, لوله کشی و... پاسخگوی نیازهای معمول ساختمان می باشد. لازم است تا این سطح عملکرد با تمهیداتی نظیر مهار اعضای غیر سازه ای به سازه و انجام آزمایش هایی برای اطمینان از نحوه عملکرد سیستم های روشنایی پس از ایجاد شوک های حین زلزله. برآورده شود. ضوابط و روشهای رسیدن به سطوح عملکرد اعضای غیر سازه ای در این دستور العمل آورده نشده است. برای بررسی و رسیدن به حد مطلوب اعضای غیر سازه ای در این سطح عملکرد, منابعی نظیر .56 693.00/511-545,۸-1 1555 ۲58۱ ۳48 7۳011۳11۸ و با اطلاعات مرتبط با رفتار دینامیکی و لرزه ای تجهیزات به کار رفته می توانند مفید باشند. وقتی سیستم های اعضای غیر سازه ای لازم به تأمین این سطح عملکرد باشد.ء می بایست پروسه بررسی کیفیت لرزه ای آزمایشات و مدارک مورد بررسی قرار گیرد. برای بررسی اعضای غیر سازه ای به فصل نهم این آیین نامه مراجعه شود. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل اول - مقدمات بهسازی لرزه‌ای ۱۳۹/۱ ۱۳ ت ۲-۲-۵-۱- سطوح عملکرد 1ا-قابلیت استفاده ی بی وقفه اینکه سازه از نظر اجزای سازه ای ایمن است و ساکنین سالم هستندء برای برگشت به زندگی عادی می بایست بررسی ها و تعمیرات جزئی صورت گیرد. به طور کلی اعضای سیستم های مکانیکی و الکتریکی ساختار سالمی خواهند داشت اگرچه بعضی تحهیزات ت ۳-۲-۵-۱- سطوح عملکرد ن)-ایمنی جانی سطح عملکرد ایمنی جانی برای اعضای غیر سازه ای سطح عملکردی است که در آن پتانسیل خرابی زیاد و پرهزینه برای اعضای غیر سازه ای زیاد است اما مشکلی برای سطح ایمنی جانی در داخل و خارج ساختمان ایجاد نمی کند. سیستم های لوله کشی, اطفا حریق و.. ممکن است تخریب شوند. ممکن است حین زلزله صدماتی به خاطر شکست اجزای غیر سازه ای اتفاق افتد ولی ت ۴-۲-۵-۱- سطوح عملکرد (1-ایمنی جانی محدود سطح عملکردی است که در آن خرابی های زیاد در اعضای غیر سازه ای اتفاق می افتد اما سقوط آن دسته از اعضای غیر سازه‌ای مانند سقف های سنگینء روکش های فلزی و جان پناه هاء که صدمات بسیار به انسانها ممکن است وارد کند جلوگیری شده است. ت ۵-۲-۵-۱- سطوح عملکرد ۳-لحاظ نشده گاهی در پروژه بهسازی تنها بررسی آسیب پذیری اعضای سازه ای دارای اهمیت است و اعضای غیر سازه ای بررسی نمی شود. اختلال در عملکرد ساختمان دسترسی به داخل ساختمان مدنظر نباشد. ت ۳-۵-۱- سطوح عملکرد کل ساختمان ت ۱-۳-۵-۱-سطح عملکرد خدمت رسانی بی وقفه (0۳۸-1) ساختمانی که این سطح عملکرد را تامین می کند دارای هیچ یا حداقل خرابی در اعضای سازه ای و غیر سازه ای می باشد. ت ۲-۳-۵-۱-سطح عملکرد قابلیت استفاده ی بی وقفه (1013-1) ساختمان با این سطح عملکرد بدون خرابی یا با خرابی جزئی در اعضای سازه ای می باشد. گاهی لازم است به دلیل مشکلات جزیی در اختلال اعضای غیر سازه ای» تعمیراتی صورت گیرد. در این سطح عملکرد استفاده از ساختمان پس از زلزله مشکلی ندارد. کارفرمایان این سطح عملکرد را هنگامی که استفاده ساختمان پس از زلزله اهمیت زیادی داردء ترجیح می دهند. -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۴ ث‌ ۲-۳-۵-۱-سطح جبران خرابی ها در بر م ث‌ ۴-۳-۵-۱-سطح ساختمان در این در عملکرد را تحربه می کد خسارت کلی ساختمان 0۱ -تفسیر دستورالعمل بهسازی لرزه‌ای ساختمان‌های موجود عملکرد ایمنی جانی (1.8۳-3) طح عملکرد خرابی زیادی در اعضای سازه ای و غیر سازه ای متحمل می شود و هزینه های زیادی نیز برای عملکرد آستانه ی فرو ریزش (۲۳33-5) طح عملکرد دارای خطر بسیار در سطح ایمنی جانی, در آثر خرابی اعضای غیرسازه ای می باشد اگرچه هنوز ند خسارات اقتصادی بسیاری را متحمل می شوند. سطح عملکرد ساختمان خدمت رسانی قابلیت استفاده ایمنی جانی آستانه فروریزش بی وقفه (۸-۱) بی وقفه (1-۱) (۲-۳) (1-۵) ماندگار و ترک خوردگی در | ماندگار و ترک خوردگی در سیستم باربر ثقلی عمل می عمل می کنند. خارج از صفحه آنها رخ نمی است. دیوارها و دست دهد. تغییر شکل ماندگار در | اندازهای مهار نشده گسیخته فروریزش است. تمام سیستم های لازم برای آسانسورها قابل استفاده مجدد از خطرات فرو ریزش اشیاء خرایی گسترده در اعضای عملکرد ساختمان فعال باقی | باقی می مانند. تجهیزات ‏ | جلوگیری می شود اما بسیاری | غیر سازه ای ایجاد می شود. می مانند دیوارهای داخلی و نما | اطفاء حریق قابل استفاده از تأسیسات ساختمان و و سیستم تأسیسات و برق می شوند به گونه ای که با رسانی فعال باقی می مانند. | تعمیر جزئی قابل استفاده می -------- صفحهٔ بعد -------- فصل اول - مغدمات زا به نوع ساز ۵ قاب خمشٍ ۳ رت لس قاب ۳ ۵ ی سازی لرزه‌ای نوع عضو و تغییر مکان تغییر مکان جانبی ماندگار تغییر مکان جانبی ماندگار ۱۳۹۳/۰۱ قابلیت استفاده بی وقفه (5-۱) ترک های موئین تسلیم محدود در بعضی کرنش های کوچکتر از ۳ خردشدگی جزشی در بعضی نقاط ستونها و تیرها ترک های خمشی در تیرها و ستونها ترکهای برشی با عرض کوچکتر از ۱/۵ ۱ درصد کمانش موضعی جزئی در بعضی نقاط عدم گسیختگی تابیدگی جزئی اما - مانند اعضای اصلی ۷ درصد سس ده برای اعضای قانئم سازه ای سطح عملکرد ساختمان ایمنی جانی خرابی زیاد در تیرها خرد شدن پوشش ها ترک های برشی با عرض ترک با عرض کوچکتر از ۳ میلیمتر در اتصالات ترکهای گسترده و ایجاد مفصل خمیری در اعضای ترکهای محدود و یا خرابی وصله ها در بعضی خرایی زیساد در ستونهای کوتاه کمانش موضعی بعضی تیرها اتصالات گسیختگی موضعی در بعضی اعضا - تابیدگی زیاد در تیرها و ستونها - گسیخشنگی متعدد در (اتصالات برشی سالم می مانند) ۱۵ سم 1 استانه فرو ریزش ترکهای گسترده در ایجاد مفصل خمیری در اعضای ترکهای محدود و با خرابی وصله ها در خرابی زیاد در ستونهای کوتاه خرد شدن انتقهای ستونها (همراه با کاهش طول محدود ) و نقاطی از تیرها خرابی گسترده در اتصالات میلگردها تابیدگی زیاد در تیرها و ستونها گسیخنگی متعدد در (تصالات برشی سالم می مانند) -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۶ قاب فولادی مهاربندی شده دیوارهای بتنی دیوار پرکننده با مصالح بنایی غیر مسلح ادامه جدول ت ۵-۱: نوع عضو و تغییر مکان اعضای اصلی اعضای غیر اصلی تغییر مکان جانبی ماندگار اعضای اصلی اعضای غیر اصلی تغییر مکان جانبی ماندگار اعضای اصلی اعضای غیر اصلی تغییر مکان جانبی ماندگار ۳۴/۱۱ سطح عملکرد و خرابی پیش ب (5-۱) تسلیم پا کمانسش جزئی مهاربندها ماننداعضای اصلی ۵ درصد ترکهای موئین با عرض کمتر از ۱/۵ میلیمتر در دیوار ترکهای به عرض کمتر از ۳ میلیمتر در تیرهای هم بند در دیوارهای همسته ترکهای موئین در دیوار ظهور لغزش های جزئی در محل سطوح واریز دیوار ترکهای به عرض کمتر از ۳ میلیمتر در تیرهای هم بند در دیوارهای همبسته خردشدگی جزئی ۵ درصد ترکهای کوچکتر از ۳ میلیمتر در دیوار و پوشش آن در اطراف بازشوها مانند اعضای اصلی ۱ تفسیر دستورالعمل بهسا سس بنی شده برای اعضای قائم سا سطح عملکرد ساختمان ایمنی جانی از مهاربندها در حالیکه هنوز باربری دارند خرابی تی‌دادی از اتصالات کمانش تعدادی از میلگردهای اجزای لبه دیوارها لغزش در محل سطوح واریز خرابی دوربازشوها ترکهای خمشی زیاد در تیرهای هم بند بدون ریختن بتن های خرد شده بزرگ لغزش در سطوح واریز خرابی دوربازشوها خرابی زیاد در اجزای لبه دیوار خرد شدن تیرهای هم بند ترکهای گسترده و خرد شدن نقاطی از دیوار بدون جابجایی دیوار خرد شدن گسترده پوشش دیوار در اطراف بازشوها زی لرزه‌ای ساختمان‌های موجود -----222-2-2 ۳ زه ای استانه فروریزش (5-۵) بسیاری از مهاربندها گسیختگی اتصالات مهاربندها مانند اعضای اصلی ترکهای خمشی و برشی زیاد لغزش در محل سطوح واریز خرابی و کمانش میلگردها خرابی زیاد در اجزای لبه دیوار خرد شدن تیرهای هم بند - خرد شدن و جدایی پانل های دیوار - ترک و خرابی گسترده ترک و خرابی گسترده ریزش بعضی دیواره -------- صفحهٔ بعد -------- ت بهسازی لرزه‌ای ادامه جدول ت ۵-۱ نوع عضو و تغییر مکان تغییر مکان جانبی ماندگار تغییر مکان جانبی ماندگار ۱۳۳۳/۱ "سطح عملکرد و خرابی پیش بینو قابلیت استفاده بی وقفه )5۹( ترکهای کوچکتر از ۳ میلیمتر در پوشش دیوار ریزش پوشش دیوار در گوشه بازشوها ترکهای کوچکتر از ۳ میلیمتر بدون جابجایی عمود بر صفحه دیوار ترک با عرض کوچکتر از ۱/۵ دوران جزئی تک ظ شده برای اعضای قائم سازه ایمنی جانی (5-۳) ترکهای گسترده صفحه دیوار جابجایی جزئی عمود بر مانند اعضای اصلی ترکهای کوچکتر از ۶ میلیمتر در تمام سطح دیوار خرابی های موضعی ترکهای گسترده خرابی دور بازشوها و گوشه ها فروریزش موضعی بدون گسیختگی شدن اعضای متصل شونده از هم مت کلی کوچکتر از ۱۵۰ نشست نامساوی کوچکتر از ۵ میلیمتر در متر ۱۷ أستانه فروریزش (5-۵) ترکهای گسترده جابجایی قابل ملاحظه در صفحه و عمود بر صفحه دیوار بیرون زدن دیوارهای غیر باربر ۱ درصد ۱ درصد ترکهای گسترده خرابی دور بازشوها و گوشه ها فروریزش موضعی دیوار ۵ درصد ۵ درصد شدن اعضای متصل شونده از هم مانند اعضای اصلی نشست و دوران زیاد -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۸ دیافراگم عر فولادی دیافراگم بت دیافراگم پیش :۱ نماسازی ی دیوارهای داخلی, تیغه بندی دیوار دست انداز جدول ت ۶-۱: سط اتصال دیافراگم به قار اعوجاج کم در ترکهای موئین ترکهای موضعی با عر - ترکهای جزئی درم جدول ت ۷-۱: )۷-۸( ترکهای کوچکتر از ۱/۵ خمیدگی در نما ترک در تعدادی از پانل ها ترک به عرض کمتر از ۱/۵ میلیمتر در بازشوها خرابی موضعی و جزئی در گوشه ها خرابی ناچیز جابجایی پانل های مجزا از یکدیگر ترک در سقفهای سا" خرابی جزئی خرابی ناچیز خرابی ناچیز خرابی جزئی قابل استفاده ۱۳۹۳/۰۱ ج عملکرد و خرابی پیش بینی ( سطح ی وقفه ایمن 9۱ ق گسیختگی مود بدون حرابی ی 2 دیافراگم به یافراگم پراکنده ترکهای گستر ض کوچکتر از ْ : خرد شدن ترکهای گستر حل اتصالات ٍ خرد شدن سطح عملکرد و خرابی اعضای قابلیت استفاده بی وقفه (-۳) ترکهای کوچکتر از ۱/۵ خمیدگی در نما ترک در تعدای از پانل ها ترک به عرض کمتر از ۱/۵ میلیمتر در بازشوها خرابی موضعی و جزئی در گوشه ها خرآبی جزئی بهم ریختن پانل های مجزا از یکدیگر افتادن بعضی پانل ها ترک در سقفهای سخ- خرابی جزئی قابل استفاده شده برای اعضای افقی سازه او ملکرد ساختمان ی جانی 97 سعی جوشهای اتصال قاب و به یکدیگر اعوجا جزئی دیافراگم با عرض کمتر از ۶ ترک‌ها: موضعی دیافراگم با عرض کمتر از ۶ جاب موضعی دیافراگم غیر سازه ای (اجزاء معماری) سای غیر سازه ای ایمنی جانی (-۷) تابیدگی زیاد در اتصالات ترکهای گسترده موضعی نما فرو نمی ریزد ترک در اکثر پانل ها موضعی ترکهای بزرگ خرابی گسترده ترک در سقفهای سی- ریزش در محلهای کم ازدحام خرابی گسترده بدون فروریختن ترک در دال کف ی لرزه‌ای ساختمان‌های موجود استانه فروریزش (5-۵) ج و کمانش گسترده در دیافراگم نندن جوشهای اتصال قطعات به یکدیگر ی گسترده همراه با جابجایی قابل جایی قطعات نسبت به یکدیگر خرابی در محل اتصالات ((۷-1) تابیدگی زیاد در اتصالات ترکهای گسترده موضعی نما در محل ازدحام فرو نمی ریزد داخل آنها در محلهای کم های محدود در محلهای پرازدحام ترکهای بزرگ ترک در سقفهای سخت ریزش در محل‌های کم ازدحام خرابی گسترده بدون فرو غیر قابل استفاده بعضی درها تاب بر می دارند -------- صفحهٔ بعد -------- فصل اول - مقدمات بهس > 171۷۸ کانال ها سقف برای اطفاء اعلام حریق روشنایی اضطراری اتصالات جراغ‌ها ازی لوزه‌ای دول ت ۸-۱: سطح عملکرد و (۱۷-۸) فعال منبع آنرژی در شرایط اضطراری تأمین است فعال فعال در صورت نیاز شامل منبع انرژی اضطراری ۱۳۳/۱ خرابی اعضای غیر سازه ای قابلیت استفاده بی وقفه (۱۷-1۶) فعال پس از تأمین منبع انرژی اکثراً فعالند اگر منبع انرزش اکثراً فعالند اگر منبع انرژی خرابی جزئی در اتصالات اما تراوش از بعضی اتصالات تراوش از بعضی نقاط فعال فعال فعال اکثراً فعال منبع انرژی اضطراری فعال می شود منبع آنرژی ممکن است برای تأمین بخشی از نیازها باشد خرابی جزئی خرابی بعضی چراغهای آویز یا هزاس ریغ یا ایمنی جانی (-۱) غیر فعال وزنه تعادل از مسیر خود خارج نشود روی تکیه گاهها جایجا می شوند کانالها و لوله های متصل روی تکیه گاهها جابجا می شوند تجهیزات واژگون نمی شوند برای راه اندازی نیاز به تنظیم دارند از اتصالات جدا می شوند بعضی کانال ها می افتند خرابی جزئی در اتصالات همراه با تراوش خرابی بعضی تکیه گاه ها بدون فرو ریختن لوله ها تراوش از بعضی نقاط خرابی بعضی آب پاشها به حس کننده های متصل به سقف ممکن است خراب شده و غیر فعال شوند بعضی چراغها می افتند انرژی ممکن است از طریق ژنراتور اضطراری تأمین شود جابجایی روی تکیه گاه ها بعضی ممکن است فعال منبع انرژی اضطراری فعال می شود خرابی وسیع خطر سقوط چراغهای جلوگیری می شود 1۹ رقی ) ایمنی جانی محدود ((۳۷-1) غیر فعال خروج وزنه تعادل از مسیر خود اکثراً غیر فعالند روی تکیه گاه ها جابجا یا وازگون می شوند تجهیزات آویزان می افتند روی تکیه گاهها جابجا یا واژگون می شوند. تجهیزات حساس غیر فعال می شوند دارند از اتصاللات جدا می شوند بعضی کانال ها می افتند خرابی بعضی اتصالات خرابی بعضی تکیه گاه ها فروریختن بخشی از لوله ها خرابی بعضی آب پاشها به تراوش از اتصالات قطع بعضی از شاخه های مسیر حس کننده های متصل به شده و غیر فعال شوند بعضی از چراغها می افتند منبع انرژی ممکن است قطع جابجایی یا واژگونی روی تکیه گاه ها ژنراتورهای دیزلی فعال نمی شوند خرابی وسیع خطر سقوط چراغهای سنگین تر از ۱۰۰ نیوتن در مناطق پرازدحام جلوگیری می شود -------- صفحهٔ بعد -------- ۳ ۱ -تفسیر دستورالعمل بهسازی لرزه‌ای ساختمان‌های موجود جدول ت ۹-۱: سطوح عملکرد ساختمان د اجزا ۵ نم حاز آستانه سطوح عملکرد اجزای قابلیت استفاده بی َ ۷ ز 9 غیر سازه ای 5۹ لروریزس وقفه خدمت رسانی بی وقفه | خدمت رسانی بی وقفه ۸ ۸-۸ ۸-۱ سطوح عملکرد ساختمان که با علامت *# نشان داده شده است دارای اختلاف زیاد بین سطح عملکرد اجزای سازه ای و غیرسازه ای می باشد به همین ت ۶-۱ راهبردهای بهسازی در انتخاب راهبرد بهسازی ملاحظات فنی» اقتصادی, عملکردی, اجرایی و... می بایست همزمان به کار رود. ت ۷-۱- تحلیل خطر زلزله ت ۱-۷-۱- کلیات ت ۲-۷-۱- طیف طرح شتاب سطح خطر: برابر است با درصد احتمال وقوع زلزله در یک بازه زمانی مورد نظر (طول عمر مفید سازه) در تحلیل خطر سطوح مختلفی در ادبیات و عمل مطرح است نظیر ۳](] ,۱/1۳۳ ,6ن) ]۸/1 و ... که در این دستورالعمل سطوح خطر به صورت زیر تعریف می شوند: می شود. سطح خطر-۱ در استاندارد ۲۸۰۰ ایران «زلزله طرح» (]3](]) نامیده می شود. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل اول - مقدمات بهسازی لرزه‌ای ۱۳۹/۱ ۳۱ سطح خطر ۲: این سطح خطر براساس ۲ احتمال رویداد در ۵۰ سال که معادل دوره ی بازگشت ۲۴۷۵ سال است تعیین می شود. سطح خطر-۲ به عنوان «بیشینه زلزله محتمل» (:۸1]۳) نامیده شده است. ت ۱-۲-۷-۱ -فرآیند استفاده از شکل طیف شتاب ت ۱-۱-۲-۷-۱-طیف استاندارد ۲۸۰۰ تفسیر ندارد. ت ۲-۱-۲-۷-۱-طیف دستورالعمل برآورد مقدار شتاب طیفی در دوره تناوب ۰,۲ و ۱ ثانیه از روشهای زیر به دست خواهد آمد : ۲ انجام تحلیل خطر ویژه ساختگاه برای محاسبه مقادیر شتاب طیفی ۳۲ استفاده از پارامترهای طیف پاسخ شتاب طراحی که برای تاثیرات ساختگاهی محاسبه شده است. ت ۲-۲-۷-۱-فرآیند استفاده از شکل طیف حاصل از تحلیل خطر زلزله ویژه ساختگاه ت ۱-۲-۲-۷-۱-طیف خطر یکنواخت - طیف های با شکل ثابت طیف ها ارائه شده است. در این طیف های با شکل ثابت شتاب طیفی با شبه سرعت طیفی با رابطهٌ زیر به هم مرتبطند : 27 (ت ۱-۱) سکع 5 1 به نحوی که در آن :5 شتاب طیفی » فرکانس زاویه ای ۰[ زمان تناوب جنبش و ۳۷ شبه سرعت طیفی است» در محدوده سرعتهای طیفی ثابت » شتاب طیفی را در هر زمان تناوب می توان با سرعت در زمان تناوب یک ثانیه با یک ضریب مرتبط نمود. -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۲ 0۱ -تفسیر دستورالعمل بهسازی لرزه‌ای ساختمان‌های موجود پارامترهای شبه طیفی /۳۹۷ و شبه شتاب طیفی ۳۹۸/۸ که بر حسب ‎٩](‏ تغییر مکان و فرکانس زاویه ای (0 و به صورت ۳۹۷-۵۹0 و ۵2970 ۳9۸۶ بیان می شوند. ویژگی هایی دارند که از جنبه عملی مورد توجه است. شبه سرعت ۳8۷ در فرکانس های بالا به بیشینه سرعت نسبی 5۷ نزدیک . در فرکانس های میانی عملاً با آن برابرء اما در فرکانس های پائین با آن اختلاف دارد. شبه شتاب ۳5۸۸ در میرایی صفر برابر با بیشینه شتاب زمین است.» ولی برای میرایی های غیر صفرء کمی با آن اختلاف دارد. در مطالعات آماری از طیفهای نرمال شده که مقدار پاسخ طیفی به مقدار جنبش زمین متناظر با آن است استفاده می شود. به عبارت دیگرء نسبت مقدارهای طیفی ۳۹۸ به بیشینه شتاب زمین»ء نسبت مقدارهای طیفی ۳۹۹۷ به بیشینه سرعت زمین و نسبت مقدارهای طیفی (]5 به بیشینه تغییر مکان زمین مورد نظر است که به آن اصطلاحاً بزرگنمایی می گویند. در بیشتر مواردء نسبت شتاب طیفی به بیشینه شتاب زمین به صورت تابعی از فرکانس یا زمان تناوب ترسیم می شود. از مطالعه شکل طیفها معمولاً در طیف پاسخ سه قسمت شناسایی می شود. قسمت فرکانس های پائین یا حوزه تغییر مکان» قسمت فرکانس های میانی یا حوزه سرعت و قسمت فرکانس های بالا یا حوزه شتاب» در هر یک از حوزه های یاد شده کمیت جنبش زمین متناظر با آن حوزه بیشترین بزرگنمائی را احراز می نماید. همچنین مشاهده می شود که در فرکانس هایی پائین (12] ۰/۰۵ یا کمتر) تغییر مکان طیفی به سمت بیشینه تغییر مکان زمین میل می کند. بدین معنی که در سیستم های بسیار انعطاف پذیر (سیستم های دارای فرکانس های پائین یا زمان تناویهای بلند) بیشینه تغییر شکل, برابر با تغییر مکان زمین است. در فرکانس های بالاء مثلاً ۲۵ تا ۳۰ هرتز » شبه شتاب به سمت بیشینه شتاب زمین نزدیک می شود.ء یعنی در سیستم های صلب (سیستم هایی با فرکانس بالا یا زمان تناویهای کوتاه) » شبه شتاب با شتاب زمین یکسان است. شکل طیفها کاملاً نامنظم و دارای دندانه های متعدد است. تکان های ثبت شده زمین و طیفهای حاصل از آنها با طیفهای پاسخ محاسبه شده از زمین لرزه های گذشته دارای شباهت هایی هستند. به عنوان مثال مطالعات انجام شده نشان می دهند که طیفهای پاسخ حاصله از شتاب نگاشتهای ثبت شده در زمینهای با نوع خاک مشابهء از نظر شکل و بزرگنمائی پاسخ شباهت دارند. - طیف طراحی نیومارک و هال (112[1 :5 30۷1۵۲) در اواخر دهه شصت میلادی,» نیومارک و هال یک شکل سه بخشی را برای نمایش طیفهای طراحی نرمال شده بر روی کاغذ لگاریتمی سه طرفه پیشنهاد نمودند که از سه ضریب ثابت در حوزه های فرکانس بالاء متوسط و پائین طیف (به اصطلاح حوزه شتاب, حوزه سرعت. حوزه تغییر مکان) (جدول ت ۱۰-۱)» همراه با مقادیر اوج شتاب » سرعت و تغییر مکان زمین به ترتیب برابر ۱/۰8 0۰ ,3611 استفاده نمودند. ارزیابی اولیه نیومارک و هال از ضرایب» مبتنی بر بررسی ۲۸ شتابنگاشت ثبت شده در خاکهای آبرفتی بود. اوجهای طیفی (جنیش بزرگنمائی شده)» که از ضرب سه کمیت جنبش زمین در ضرایب بزرگنمایی مربوطه به دست می آیندء روی یک نمودار سه جانبه در شکل (ت ۱-۱) ارائه شده اند. تغییر مکان طیفیء سرعت طیفی و شتاب طیفی به ترتیب به موازات بیشینه تغییر مکان زمین» بیشینه سرعت زمین و بیشینه شتاب زمین رسم می شوند. -------- صفحهٔ بعد -------- قصل اول - مقدمات بهسازی لرزه‌ای ۱۳۹۳/۱ ۳۳ 1 ۰ ۷۹ ‌- .۰ ۹ شف طرح ارنعاعمی ۱ حداکنر شتاب. سرعت و تغییرمکان زمین ۰" ۰ ۹ ه ا۱ که ی شکل (ت ۱-۱) : طیف نرمال شده (نیومارک - هال) فرکانس های واقع بین تقاطع حوزه تغییر مکان طیفی با سرعت طیفی و سرعت طیفی با شتاب طیفی,» به همراه دو ناحیه مجاور أن سه منطقه بزرگنمائی شده طیف را تعریف می کنند. در فرکانس نزدیک به ۶ هرتز شتابهای طیفی رو به پائین به سمت بیشینه شتاب زمین میل می کنند. فرض شده است که شتاب طیفی مربوطه به ۲ میرایی» بیشینه شتاب زمین ر در حدود فرکانس ۳۰ میزان کردن کمیت های بزرگنمایی طیف طراحی نرمال شده به نسبت شتاب طراحی در ساختگاه مورد نظرء می توان از آنها در طراحی استفاده کرد. در شکل (ت۲-۱) طیف طراحی برای ع ۰/۵ -۳)7۸ و میرایی ۵ مشاهده می گردد. نیومارک و هال توصیه کردند که در صورت نبود اطلاعات دیگرء نسبت بیشینه سرعت زمین به بیشینه شتاب زمین ۸ برابر (01/960/8 122) 461/960/8 برای خاک و (01۳/560/8 92) 361/500/8 برای زمینزهای سنگی اختیار شود. به علاوه برای اطمینان از اینکه طیفء دارای یک پهنای فرکانس کافی برای پوشاندن زمین لرزه های گوناگون می باشد. توصیه کردند که نسبت ۳)0۸.۳)1(/۳0۹/۶ برابر ۶ در نظر گرفته شود. نسبتهای ۸ ۳)0۷//۳ و ۳60۷۶/ ۳0۸.۳0 برای به دست آوردن سرعت و تغییر مکان زمین در مواقعی که تنها ۳67۸ در دسترس باشد. استفاده می شوند. این مقادیر یعنی 1۷ و (]۳)7 در مقدارهای بزرگنمائی به ترتیب در نواحی فرکانس میانی و فرکانس پائینی ضرب می شوند تا طیف طرح ساختگاه به دست آید. - طیف های طرح با خطر ثابت برای ترسیم طیف های با خطر ثابت باید مراحل زیر طی شود : لف : بیشینه شتاب زمین در محل ساختگاه (برای سطح خطر مورد نظرء سطح خطر-۱ یا سطح خطر-۲) برآورد گردد. -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۴ ۱۳۹۳/۱/۰۱ تفسیر دسورالعمل بهسازی لرز دای ساخنمان‌های موجود ب : جنس خاک در محل ساختگاه در نظر گرفته می شود و براساس نوع زمین (سنگی یا آبرفتی) دسته ضرائب تقویت مربوط انتخاب گردد. چ براساس سطح مورد نظر (میانگین یا میانگین به علاوه انحراف معیار) برآورد مقدارهای طیفی برای میرایی های مختلف مثلاً از جدول (ت۱۰-۱) صورت گیرد. براساس برآوردهای خطر با رهیافت احتمالی نسبت به تهیه نقشه های شتاب طیفی و طیف های با خطر ثابت اقدام می شود. در برآورد خطر با رهیافت احتمالی مراحل زیر باید به ترتیب صورت گیرد : الف- ابتدا با شناسائی گسلهای منطقه و بررسی لرزه خیزی به تعیین پهنه های چشمه های لرزه زا اقدام گردد. ۰, ۰.235 9 با ی لس مجبرته 33 هد 201 هو کا 0 ارس ح ‏ 0 سا چا ی ۱9 53 20 10 5 2 1 5 2 ی [ وه بر , ۷ج ی<ع نله ۲۸۴ شکل (ت ۲-۱) : طیف نرمال شده برای 0۸-۰/۵8] و میرایی ۹6 5 جدول (ت ۱۰-۱) : مقادیر ضرایب تقویت* صدک ۸۴ ام م س0۸۳ ی لاله ی لک ۳ لک ۳ لح لک 0 لک ۳ * به نقل از نیومارک و هال ب- رابطه کاهندگی طیفی (رابطه ای که درآن مقدارهای شتاب و پارامترهای بزرگا و فاصله از گسل بر اساس زمان تناویهای مختلف قابل محاسبه باشد) , به تحلیل خطر زلزله با رهیافت احتمال پرداخته می شود. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل اول - مغدمات بهسازی لرزه‌ای ۱۳۳/۱ ۳۵ ثانیه) قابل ارائه می باشد. موردنظر (یک یا چند مختصات جغرافیائی خاص) می توان تغییرات شتاب طیفی را برای زمان تناوبهای مختلف نشان داد. به چنین در اینجا مثالی از مراحل یاد شده فوق برای برآورد طیف با خطر ثابت برای ناحیه تهران ارائه می گردد. در شکل (ت ۲-۱) گسلهای ناحیه تهران و پیرامون به شعاع بیش از ۱۰۰ کیلومتر نشان داده شده است. همانطور که در این شکل مشخص است فقط گسلهای بنیادی ارائه شده اند (گسلهایی که بیش از ۱۰ کیلومتر طول دارند) و همجچنین به عنوان گسل کوارترنر (گسل جوان که احتمال فعالیت آن می رود) شناخته می شوند. در شکل (ت ۴-۱) پهنه های چشمه های لرزه زا در ناحیه تهران براساس گسلهای ارائه شده در شکل (ت ۲-۱) و همچنین لرزه خیزی ناحیه مشخص شده اند. همانطور که در این شکل آمده است» چشمه های لرزه زا به صورت «پهنه» آرائه شده اند چرا که لرزه خیزی در ناحیه پیرامون هر گسل بزرگ چندین گسل کوچکتر که به طیفی که به صورت زیر معرفی می شود مقدارهای شتاب طیفی 50 بدست می آید. (ت۲-۱) ۳ (7) 5+6 (7):)+ 2-1۱82 (71) ۵+۲ (2)7-(1) ,85 در این رابطه ,5 شتاب طیفی » ]۸ بزرگای زلزله »)2 فاصله تا کانون زلزله (به نحوی که *1+ *۰/0- ۰.26 4 فاصله سطحی تا گسل و (] ژرفای کانونی قابل اطلاق به هر بزرگا روی گسل) و 1ج ضریب خاک و 61 ضریب انحراف معیار می باشد. این ضرائب نظر را می توان به دست آورد. مثلا برای زمان تناوب ۰/۱ ثانیه رابطه فوق را باید به صورت زیر نوشت : دریای خرر أ یجان ی اک ال تخت سس :۴۹۳۴ 36.00۳ اس ض ۹ ۳ ۱ ۳ ا ی [حت ‏ 35.00۳ ماب ی 5 اس کت را با سس 1 آ ظ ۱ ۱ ۰ کسل ماهذشت-کرج :۸/۴ ۱ اد ۱ ۱ : ۱ ۱ 341007 شکل (ت ۳-۱) : گسلهای بنیادی ناحیه تهران -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۶ ۱۳۹۳/۰۱ نفقسیر دستورالعمل بهسازی لرزدای ساخنمان‌های موجود (ت ۳-۱) ۳ . (0.1) 60+ 5 (0.1) 0 + 82| - 0.1(1) 0 + 0.1(0) 8 <(0۰. 1) ها قائم) در شکل های (ت ۵-۱ وت ۶-۱) با استفاده از رابطه های به دست آمده برای ایران (۱۹۹۹) ارائه شده است. همچنین برای ۳ نقطه انتخابی در شهر تهران (در بخش های شمالی- مرکزی و جنوبی تهران» به مختصات های ۵۱/۴ شرقی و ۶ شمالی » ۵۱/۴ شرقی و ۳۵/۷ شمالی » ۵۱/۴ شرقی و ۳۵/۸ شمالی) شکل (ت ۴-۱) : بهنه های چشمه های لرزه زا در ناحیه تمهران طیف های با خطر ثابت در شکل (ت ۷-۱) برای دوره بازگشت ۴۷۵ سال با استفاده از رابطه های یاد شده (نتایج ارائه شده در شکلهای (ت ۵-۱ تا ت ۶-۱) ارائه شده است. ت ۲-۲-۲-۷-۱-طیف طرح آماری ت ۳-۷-۱-انتخاب ستاب نگاست سازگار با خطر زلزله زمین ساختی و هم بر اساس مشخصات خاک محل ساختگاه می تواند تحت تأثیر قرار گیرد. از ویژگیهای مهم در مورد ساختمانهای با زمان تناوب بلند این است که جنبش حوزه نزدیک می تواند موجب پالس های زمان تناوب بلند گردد. باید توجه داشت که بر روی جنبش نیز با بزرگا و فاصله از سرچشمه زمین ساختگاه مربوط است. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل اول - مقدمات بهسازی لوزه‌ای ۱۳/۱ ۳۷ برای تحلیل‌های غیر خطی تعداد تاریخچه زمانی های مورد نیاز نسبت به تحلیلهای خطی بیشتر است. چرا که پاسخهای غیرخطی غیرخطی می تواند تحت تأثیر دوام؛ ویژگیهای فازی شدن و توالی پالس های جنبش شدید زمین قرار گیرد. ی و ۳ 6 0.1 م هه سچ 0.8 ۵ 25 ۰ تب ۱ ۹ 1 در 0 0 358 ۰ بر << ارو ۹ 52 518 51 32 لح ۱ سس 35,2 2 1 ِ 52 51:5 51 50.5 0 ِ 0 0.3 60 0.3 : 33.22 اه 6 32 وود یر ۳ ی ید ,/ 0 04 اه و۹ 5 ۱ 36 و اج و ی 7( 1 ی زم ده » لب 2 سس حساروو سح ی 352 515 31 50.5 2 515 51 05 2 0 1 هه 2 ۱ 38 و1 :30 ٍ 0 358 ۱ 35.8 سر 06 یی ای 358 : 01 358 1 ٍ مسج 54 ِ مه ما 35.4 52 515 51 5 ع 52 51.5 51 355 (موْلفه افقی - رابطه ایران - ۱۹۹۹) در دوره بازگشت ۴۷۵ سال -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۸ 0۱ -تفسیر دستورالعمل بهسازی لرزه‌ای ساختمان‌های موجود 015 ‌ 580 ۳ ۹ ٍ 2 0 0.1 ۱ ٍ 7 که 5 35.8 9 سک مه 336 0.4 06 < در 35:6 :1 سح ی 354۱ وه ِ ٍ ۹ 354 2 لگ 4و وه ۹ 2 618 81 5085 8 55 05 ِ 01 015 ۳ 03 اش 02 352 یی 025 را |2602 ۹ 35 » ٍ 4 5 < ۵15 58 دا ۳ شنت ۰ ٍ 4 82 هو ورو ۹ 35.4۲ 35.2 : 352 52 51.5 51 505 52 51.5 51 50.5 0 2 46 1 382 7 7 دود مضه 1 ۱ ۳ 3 ید ۰ ات ی 35.6 ا ِ ‌‌ 024 اش 334 ۱ 9 354 52 51.5 51 5 ۰ 52 51.5 51 55 شکل (ت ۶-۱) : نقشه های شتاب طیفی برای زمان تناوب ۰۰/۱ ۰۰/۲ ۰۰/۳ ۱۰۰۶/۵ و ۲ ثانیه برای ناحیه تهران (موْلفه قائم - رابطههٌ ایران - ۱۹۹۹) در دوره بازگست ۴۷۵ سال -------- صفحهٔ بعد -------- فصل اول - مقدمات بهسازی لرزه‌ای ۱۳۳/۰۱ ۳۹ 5 5 ۷ ۲۵۱ 5 7 لا ۱۲۵۲ و 1.5 | چس مور میت ات میم مممد همم سنمی مه ی ومد مت وس و :۹ یک و ا دض سک هک میس شمه خیضساستا پومیوووو وید و موه وروی اه ری ام 0 05 1 15 ۳ 52 ور 475 07۲ 35.7 51.4 6۵9/3103228 71 2 15 " 05 0 ۳ 15 1 05 0 6 هلت ور 475 107 35.8 51.4 985] 0009/3/03 اْ 8و 10۲475 35,8 51.4 60۹/0۸۵۱25 وحم دورو و ی ایس بان ار ۳۳ 06 در ری وروی ویردید 72 4 1 هه 3 5 دا 0 2 15 1 05 0 2 1 1 05 0 ست ان ۱ کات شکل (ت ۷-۱) : طیف های با خطر ثابت برای دوره بازگشت ۴۷۵ سال بر اساس رابطه های کاهندگی طیفی در سه نقطه تهران (در بخش های شمالی, مرکزی و جنوبی شهر ) - موْلفه های افقی : ستون سمت چپ . قائم : ستون سمت راست -------- صفحهٔ بعد -------- ۳ ۱ -تفسیر دستورالعمل بهسازی لرزه‌ای ساختمان‌های موجود ت ۴-۷-۱-تحلیل خطر به منظور انجام تحلیل خطر ویژه ساختگاه پس از شناسائی گسلهای اطراف ساختگاه (حداقل به شعاع ۱۰۰ کیلومتر) و تعیین پارامترهای لرزه خیزی و انتخاب رابطه های مناسب کاهندگی برای محل مورد مطالعه, برآورد خطر انجام می شود. این برآورد با استفاده از دو رهیافت تعینی و احتمالی صورت می گیرد. عمر مفید سازه) می پردازیم. مراحل تحلیل خطر ویژه ساختگاه رهیافت احتمالی به ترتیب مراحل زیر انجام می شود این مراحل در شکل (ت (-۸) نشان داده شده اند. مراحل کلی تحلیل خطر عبارتند از : * تعیین چشمه های لرزه ای یا موثرترین چشمه لرزه ای در ایجاد خطر و مدلسازی آنها به صورت خطی و یا سطحی * تعیین تابع چگالی احتمال فاصله ساختگاه از چشمه لرزه ای (تابع توزیع احتمال رخداد بزرگاهای مختلف را می‌توان از رابطه گوتنبرگ - ریشتر به دست آورد.) ( ی ا((7/ با - سا فد ! هی ط (ت ۴-۱) ۱ ۳ ‌- 8۸4 سا اج (رزببا17 </۸< پا ایا 7 (۱/)170 ۲ پا - ۸ * تعیین تابع چگالی احتمال بزرگی زلزله محتمل در پهنه یا ساختگاه مورد نظر ۹ انتخاب روابط کاهندگی مناسب و سازگار با لرزه زمین ساخت منطقه * برآورد احتمالی خطر با منظور نمودن عدم قطعیت های ذاتی و تصادفی و محاسبه منحنی خطر (پارامتر شستاب ساختگاه ((1)م / ) و تابع توزیع احتمال رخداد سطوح مختلف شدت لرزه‌ای به شرط رخداد بزرگای (17 در فاصله ۲ از ساختگاه» (70(|00,7 < ۷ می‌توان احتمال فراگذشت پارامتر جنبش زمین از یک سطح مشخص را از رابطه زیر به دست آورد : (ت ۵-۱) 1 /(۱00) بر (۳ :10( < ۱/۸ (رب7۶<: 51 < (3 < ۲)/11 0 و۷ [<) ۹ در رابطه فوق» (,:,,۸۸< ,)2 نرخ رخداد زلزله‌های بزرگتر از :131۳ برای چشمه 1 ام است. ( < 7)711 احتمال -------- صفحهٔ بعد -------- فصل اول - مقدمات بهسازی لرزه‌ای ۱۳۹۳/۱/۰۱ ۳۱ رخداد سالیانه (<18/1] است که ]1۸ پارامتر جنبش زمین مورد نظر است (مثلاً شتاب حداکثر زمین یا شتاب طیفی در زمان تناوب مشخص و ..) و عکس آن بیانگر دوره بازگشت رخداد زلزله‌های بزرگتر از آن است. دیسه:12 تعداد چشمه‌های منظور شده است. شایان ذکر است که عبارت (۲ 7( < ۳)/1 از رابطه کاهندگی انتخابی به دست می‌آید. تعیین پارامتر شتاب حداکثر زمین در سطح مدنظر و نیز طیف خطر یکنواخت مرحله ۳: رابطه کاهندگی مرحله ۲: لرزه خبزی مرحله ا: جشمه های لرزه ای 8 3 (شتاب طرح) شکل (ت ۸-۱) : گام های اصلی تحلیل خطر ۱ تعیین گسلهای فعال به سعاع +1 کیلومتری از ساختگاه بر حسب نوع ساختگاه و سازه ای که درآن ساخته خواهد شدء تعیین می گردد. برای ساختمانهای مهم 1]<1501)1 برای ساختمانهای معمولی 11001617 می باشد . تعیین گسلهای فعال یک منطقه باید با نظر متخصص تکتونیک باشد. نمونه ای از این کار در شکل (ت ۹-۱) مشخص است. 257 51 52 53 ااباهط 16۳۲۵۳۶ هه کی ((2 :21:1 را تهران 5د3 شکل (ت ۹-۱) : تعیین گسلهای فعال به شعاع ۱۰۰ کیلومتر در اطراف تهران -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۲ ۱ -تفسیر دستورالعمل بهسازی لرزه‌ای ساختمان‌های موجود ۲ لرزه خیزی براساس سابقه لرزه خیزی منطقه و با توجه به بررسی های آماری داده های موجود از منطقهء پارامترهای لرزه خیزی برای هر گسل فعال یا هر چشمه لرزه زای ناحیه ای مشخص می گردد. ضرائب رابطه دوره بازگشت بزرگا برای هر ناحیه برآورد می گردد. ۳۲ انتخاب رابطه کاهندگی اتتخاب رابطه کاهندگی باید از میان رابطه های تهیه شده برای منطقه مورد مطالعه یا هر رابطه دیگری که متناسب با شرایط این منطقه باشدء صورت گیرد. رابطه کاهندگی برای ایران مطابق مدل زیر ارائه شده است : (ت ۶-۱) ۳ + کی +2 و۱۵ - 2 + 2.04 < ۸و۵ ی زع 63 ت ۸ گ- ن سل اس ۵ زو [ هس زا 50 0.02 پز ۰ ره ۹ ۰ 3 جححمم 4 510 0002 ار با سح ۳ ۲۵۸ )٩5[ شکل (ت ۱۰-۱) : منحنی خطر براساس احتمال وقوع (یا دوره بازگشت به سال) برای سطوح مختلف خطر براساس شتاب حداکثر منحنی خطر در شکل (ت ۱۰-۱) نشان داده شده است. -------- صفحهٔ بعد -------- گرد آوری مذارک و اقلاعات» شناخت وضع موحجود -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دوم - گردآوری مدارک و اطلاعات, شسناخت وضع موجود ۱۳۹۶/۱۲/۰۱ ۳۵ تفسیر ندارد. ت ۲-۲- اطلاعات وضعیت موجود ساختمان پیش از ارزیابی ساختمان و ارائه طرح بهسازی, تا آنجا که ممکن است باید مشخصات ساختمان موجود که مستقیماً با عملکرد آن هنگام زلزله ارتباط دارد جمع آوری شود. برای این منظور از روش‌های زیر می‌توان استفاده نمود : ۱- بازدید محلی از ساختمان و منطقه احداث آن. ۲- جمع آوری مدارک فنی موجود شامل مدارک طراحی ساختمان, گزارش‌هاء تعمیرات و تغییرات احتمالی, آزمایشهای خاک و مصالح, نقشه های اجرایی و دستور کارهای حین اجرا. ۳ جمع آوری دستورالعمل ها و آئین نامه های معمول در زمان اجرای ساختمان. (۸ و مصاحبه با صاحب ساختمان, ساکنین. سرایداران» طراح سازه و معماری ۴ پیمانکاران برای کسب اطلاع بیشتر از ز ساختمان و در مواردی که مدارک فنی کاملی هم در اختیار باشدلازم است انطباق آنها با آنجه اجرا شده است در نقاطی از ساختمان با بازدید تا حداقل نقاط مناسب برای برداشتن نازک کاری ها و انجام آزمایشهای مخرب یا غیر مخرب تعیین گردد. ت ۱-۳۲-۲- سیستم سازه ای و پیکربندی ساختمان بررسی پیکربندی ساختمان به منظور شناخت سیستم سازه‌ای و تعیین اعضای باربر جانبی صورت می گیرد. این اعضا ممکن است اعضای اصلی سازه (نظیر مهاریندهاء دیوارهای برشی و تیرهای خمشی) اعضای غیر اصلی سازه نظیر تیرها با اتصال مفصلی و یا اعضای غیر سازه ای (نظیر تیغه ها و جداگرها) باشند. هر چند در طراحی سازه انتقال بارهای جانبی بر عهده اعضای اصلی سازه فرض می شود اما در عمل ممکن است اعضای غیراصلی و حتی اعضای غیر سازه ای نیز در انتقال بارهای جانبی موّثر باشند. به مثلاً اعضای غیر اصلی و غیر سازه ای می توانند منجر به نامنظمی ساختمان گردند. همچنین از آنجا که این اعضا معمولاً برای بارهای جانبی طراحی نشده اند در هنگام زلزله دچار خرابی شده و مسیر انتقال بارهای جانبی را مختل می سازند. به همین جهت شناسایی این ن اجزاء در بازدید محلی یا با استفاده از مدا رک موجود در برآورد صحیح رفتار سازه می تواند مفید باشد. برای پیش بینی صحیح رفتار سازه هنگام زلزله لازم است نوع و نحوه رفتار اعضای آن (نظیر تیرهاء ستون‌ها و دیافراگم‌ها) نیز -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۶ ۱ __تفسیر دستورالعمل بهسازی لرزه‌ای ساختمان‌های موجود ت ۲-۲-۲- مشخصات مصالح مش‌خصات مصالح شامل کرانه پائین مقاومت و مقاومت مورد انتظار اعضای سازه به منظور تعیین ظرفیت باربری (کرانه پائین ت ۲-۲-۲- مشخصات پی و ساختگاه می توان از اطلاعات موجود از نقاط اطراف محل ساختمان استفاده کرد. اطلاعات زئوتکنیکی باید شامل اطلاعات لازم برای بررسی باشد. همچنین در بازدید محلی باید به ترکهای احتمالی ایجاد شده در ساختمان به عنوان نشانه ای از ضعف باربری پی ها توجه هرچند ساختمانها معمولاً مستقل از ساختمانهای مجاور آنها طراحی می شوند. اما در مواردی که ساختمانها نزدیک یا در تماس با هم ساخته شده باشند رفتار آنها هنگام زلزله نمی تواند مستقل از هم باشد. همجنین در ساختمانهایی که به دلیل بزرگی ابعاد یا اختلاف ارتفاع دارای درز انقطاع می باشند جنانجه فاصله درز به اندازه کافی در نظر گرفته نشده باشد احتمال برخورد دو بخ ساختمان و تخریب موضعی یا حتی کلی وجود دارد. برای بررسی آندرکنش ساختمانهای مجاور هم لازم است رفتار هر یک هنگام زلزله مورد بررسی قرار گیرد. برای این منظور لازم است در صورتی که بین دو ساختمان اجزاء مشترکی وجود داردء شناسایی شود و میزان تغییر مکان جانبی هر یک از دو ساختمان برآورد گردد. ممکن است دسترسی به اطلاعات لازم از ساختمان مجاور به دلیل آنکه در مالکیت شخص دیگری است میسر نباشد. در این صورت لازم است بر مبنای فرضیات و مشخصات ظاهری ساختمان اطلاعات مورد نظر حدس زده شود. هم تراز نباشندء کف‌ها با ستونهای ساختمان محاور برخورد داشته و می تواند باعت آسیب سازه ای گردد. در ساختمان‌هایی که دارای ارتفاع متفاوت هستند.ء ساختمان کوتاهتر به عنوان تکیه گاه برای ساختمان بلندتر عمل نموده و بار ناگهانی بر ساختمان کوتاه تر اعمال خواهد شد. که آسیب گسترده ای در آن ایجاد خواهد کرد. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دوم - گردآوری مدارک و اطلاعات» تسناخت وضع موجود ۱۳۹۶/۱۲/۰۱ ۳۷ هنگامی که فاصله دو ساختمان مجاور از یکدیگرء کمتر از درز انقطاع تعیین شده توسط استاندارد ۲۸۰۰ ایران باشدء هنگام زلزله و ایحاد تغییر مکان جانبی در هر یک از دو ساختمانء برخورد آنها به یکدیگر و ایجاد خرابی موضعی یا کلی ساختمانها محتمل است. در این دستورالعمل فاصله مناسب برای درز انقطاع مطابق استاندارد ۲۸۰۰ در نظر گرفته می شود. در این صورت حتی اگر دو ساختمان در فاز مقابل یکدیگر ارتعاش کنند پیش بینی می شود ضربه ای به یکدیگر وارد نسازند. برخورد دو ساختمان وجود خواهد داشت. در این صورت به دلیل ایجاد خرابیهای موضعی در محل برخورد و خرابی اجزاء غیرسازه ای و ایحاد ارتعاشات با تواتر بالا بهسازی ساختمان هیجگاه نمی تواند در سطح بهسازی ویزه قرار گیرد. به همین جهت لازم است قبل ت ۲-۴-۲-۲ اجزای مشسترک بین ساختمانها اجزای مشترک بین ساختمانها مانند دیوار مشترک بین دو ساختمان می تواند به دو دلیل خطرناک باشد. ۱- ممکن است هنگام وقوع زلزله» یکی از ساختمانها عضو مشترک را با خود جابجا کرده و از ساختمان دیگر جدا کند و منجر به خرابی بخشی از آن ساختمان شود. ممکن است نیروهای بیشتری از بعضی از اجزای سیستم لرزه بر طلب شود. خطرات احتمالی ناشی از وجود اجزای مشترک» پس از بررسی باید به اطلاع مالک یا مالکین ساختمان‌ها رسانده شود تا تصمیم ت ۳-۴-۲-۲ آسیب ناشی از ساختمان مجاور عملکرد ساختمان مورد ارزیابی در هنگام زلزله تأثیر گذار باشند باید بررسی شده 9 مالک ساختمان ر از این خطرات احتمالی مطلع ساخت. در چنین مواردی سخت کردن بخشی از ساختمان که احتمال برخورد با ریزش آوار یا مخاطرات دیگر از ساختمان مجاور را دارد می تواند مفید باشد. به هنگامی که عملکرد استفاده بی وقفه از ساختمان مد نظر باشد این مخاطرات نباید باعث انسداد راه های خروجی ساختمان شود. به منظور ارزیابی اولیه و بررسی پتانسیل‌های خرایی ناشی از سقوط آوار» آتش سوزی و انفجار» اطلاعات کافی باید از ساختمان مجاور جمع‌آوری گردد. ت ۲-۲ - سطوح اطلاعات ت ۱-۳-۲ -کلیات -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۸ ۱ __تفسیر دستورالعمل بهسازی لزه‌ای ساختمان‌های موجود ت ۲-۳-۲-ضریب آگاهی صریب را برای بیان میزان اطمینان از شناخته شده بودن ویژگی‌های اجزای ساختمان در هنگام محاسبه ظرفیت اجزاء مورد استفاده قرار می گیرد. مقدار این ضریب از آگاهی بدست آمده بر پایه دسترسی به مدارک اصلی ساخت و ساز یا ارزیابی شرایط همراه در این صورت طرح بهسازی بر حسب میزان اطلاعات موجود و با اعمال ضریب آگاهی انجام می شود. هر قدر میزان اطلاعات بیشتر و مأخذ آن معتبرتر باشد ضریب آگاهی بزرگتری انتخاب می شود. ت‌ ۴-۲ -مقاومت مصالح ت ۵-۳۲-روس‌های آزمایش برای ارزیابی و مطالعات بهسازی لرزه ای ساختمان ها ت ۱-۵-۲- کلیات هرچند در اکثر ساختمازهای متداول مدلسازی کامپیوتری برای برآورد مشخصات دینامیکی ساختمان کفایت می کندء در مورد برخی از ساختمانهای خاص مناسب است با انجام آزمایش ارتعاش اجباری یا محیطی نسبت به برآورد مشخصات دینامیکی ساختمان (زمان تناوب و نسبت میرایی) اقدام نمود. این امر عموما برای صحت سنجی و کالیبره کردن مدلسازیهای کامپیوتری کاربرد دارد. در مورد همه ساختمانها برآورد اطلاعات مربوط بهک مشخصات مصالح اهمیت ویژه ای داشته که می تواند در اقتصاد طرح تاثیر گذار ت۲-۵-۲- تعیین خصوصیات لرزه‌ای ساختمان در صورت نیاز به افزایش قابلیت اطمینان مدلهای کامپیوتری در ساختمان های خاصء از آزمایش های تعیین خصوصیات لرزه ای استفاده می شود. این آزمایش ها به دو دسته اصلی استفاده از ارتعاشات اجباری یا استفاده از ارتعاشات موجود محیطی برای ثبت پاسخ های دینامیکی تقسیم می شود. استخراج زمان های تناوب و نسبت های میرایی مودهای مختلف ساختمان با پردازش داده های ثبت شده و با کمک نرم افزارها و روش های استاندارد انجام پذیر است. ت ۳-۵-۲- تهیه مشخصات مصالح به کار رفته در ساختمان گستره آزمایش‌های در محل مورد نیاز برای مصالح و ارزیابی شرایط به میزان دسترسی و صحت مدارک مربوط به اجرا و چون ساخت. کیفیت مصالح استفاده شده واجرای عملیات ساخت و ساز و9 شرایط فیزیکی سازه بستگی دارد. داده ها همچچنون ویژگی ها و درجه کیفیت مصالح مورد استفاده در اعضا و ساخت اتصالات می توانند برای کاهش میزان آزمایش‌های مورد نیاز در محل به طور -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دوم - گردآوری مدارک و اطلاعات» تسناخت وضع موجود ۱۳۹۶/۱۲/۰۱ ۳۹ شوند. احتمال دارد مصالح استفاده شده در ساخت و سازهای قدیمی‌تر از فولاد نرم با مقاومت تسلیم مشخص بین ۲۰۶ تا ۲۴۸ مگاپاسکال باشند. چدن اغلب در ساختمان های بسیار قدیمی از قبل از سال ۰ تا ۱۹۲۰ میلادی» برای ستون ها مورد استفاده می گرفت. چدن به تدریج با فولاد همراه و سپس با فولاد جایگزین شد. ابزارهای اتصال در ساخت و سازهای قدیمی‌تر معمولا پیچ یا پرچ هایی از جنس فولاد نرمه بودند. این آبزار بعدها با پیچ ها یا جوش های با مقاومت بالا جایگزرین شدند. عملکرد لرزه ای این اعضا به طور خاصی به شرایط مصالح موجود در محل بستگی دارد. در انتخاب روش های بهسازی مناسب و روش اجرایی برای ساختمان های تاریخی به منظور حفظ ویژگی های منحصر به فرد در ساختمانهای بتنی» علاوه بر مقاومت فشاری مشخصه بتن» تنش تسلیم و مقاومت نهایی آرماتورهاء بنا به مورد اطلاعات دیگری نیز لازم می شوند. مثلاً در صورت مشاهده خوردگی و خرابی در بتن و یا میلگردها لازم می شود مکانیزم و گستره خرابی مشخص شود تا این مشاهدات و ضعف آن اعضا در مدل تحلیلی هم به نحوی منظور گردند. در صورتی که به دانستن خواص دیگری از مصالح مثلاً مقاومت کششی بتن و یا کرین معادل موجود در میلگردها و نظایر این اطلاعات نیاز باشد» باید روال آزمایش و شناسایی این خواص مطابق استانداردهای معتبر صورت پذیرد. آزمایش ها نسبت به اصلاح نتایج و یا انجام آزمایش مجدد اقدام نماید. در مورد ساختمانهای قدیمی ترء احتمال اینکه آرماتورهای مورد استفاده ساده (غیرآجدار) باشند زیاد است. توصیه می شود در صورت استفاده از اینگونه آرماتورهاء مقدار آنها نصف آرماتورهای آجدار معادل فرض شود. برنامه آزمایش ها برای تعیین مشخصات مصالح می تواند برای سطح اطلاعات جامع یا متعارف بسته به نوع مصالح فولادی» بتنی یا بنایی مطابق ضوابط همین فصل (فصل دو) تعیین شود. برای تعیین خصوصیات مصالح ساختمان موجود.ء انجام حداقل تعداد معین شده آزمایش ها روی اعضای اصلی سیستم پاربر جانبی ضرورت دارد. حداقل تعداد آزمایش در حالت کلی به عواملی چون نوع و سن ساختمان, ابعاد ساختمان» امکان دسترسی به اعضای سازه وجود و گستره فرسایش در اعضاء دقت مورد نیازء مقدار هزینه انجام ازمایش ها و میزان اطلاعات معتبر موجود از مشخصات -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۰ ۱ __تفسیر دستورالعمل بهسازی لوزه‌ای ساختمان‌های موجود تأکید آزمایش ها باید روی اعضای اصلی سیستمهای باربر جانبی و با هدف تعیین مشخصات لازم برای تحلیل سازه باشد. انجام مدلسازی تحلیلی مناسب تری از ساختمان را فراهم کند. باید توجه شود که تعداد آزمایشهای مشخص شده در بندهای این قسمت الف: آزمایش های غیر مخرب در اعضا و اجزای فولادی: برای تعیین آزمایشهای غیر مخرب جوش می توان به مراجع معتبر نظیر کتاب راهنمای جوش و اتصالات جوش درساختمانهای ب: آزمایش های غیر مخرب در اعضا و اجزای بتنی: برای تخمین درجای مقاومت فشاری بتن روشهای غیرمخرب و مخرب دیگری نیز موجودند. از جمله می توان به روش فراصوت (597) ۸871/1 روش مقاومت نفوذ (803) ۸571/1 و روش سختی سطحی یا برگشت (۲805 /۸57۸) اشاره کرد به این دلایل و نیز به دلیل اینکه هر کدام از این روشها نیازمند روال کالیبراسیون خاصی می باشند» جایگزینی این روش ها به جای مغزه گیری قابل توصیه نمی باشد. در مقابل این روشها می توانند ابزارهای مناسب و کم هزینه ای جهت کنترل یکنواختی مقاومت الف: آزمایش های مخرب در اعضا و اجزای فولادی: نمونه برداری باید از نواحی با تنش پائین انجام شود تا اثرکاهش سطح مقطع به حداقل برسد. از موّثرترین موارد در رفتار ساختمان فولادی مقادیر تنشهای تسلیم و نهایی مصالح فولادی به کار رفته در ساختمان می باشد. تعیین طاقت شیاری فولادی و مصالح جوش نیز در مورد اتصالاتی که در حین زلزله تحت تأثیر بارها و تغییر شکلهای چرخه ای قرار می گیرند مهم است. خواص شیمیایی و متالورژیکی مصالح, اطلاعات لازم را در مورد سازگاری مصالح جوش با فلز مبنا و ظرفیت عضو فولادی لازم نیست اما ممکن است برای ارزیابی مصالح قدیمی تر و نیز اتصالات مورد نیاز واقع گردد. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دوم - گردآوری مدارک و اطلاعات» سناخت وضع موجود ۱۳۹۶/۱۲/۰۱ ۳۱ آزمایشها می تواند شامل ارزیابی شیمیایی و متالورژیکی فلز مبنا و جوش» تعیین مقاومت مورد انتظار» آزمایش صلبیت و طاقت شیاری (شارپی) فلز مبنا در ناحیه متأثر از حرارت جوش و نیز سایر آزمایشها بسته به پیکربندی خاص اتصال باشد. ب: آزمایش های مخرب در اعضا و اجزای بتنی: مهم ترین آزمایش در ساختمان های بتنی مغزه گیری از اعضا می باشد. از جمله استانداردها جهت مغزه گیری می توان به استاندارد (03)۸5771/12003-/۲42/۳42۱ /۸۹۳۸ اشاره نمود روال انجام آزمایش در استانداردهای (۸571/12001) 042/042۱/1-3 /۸51 ,039/03921-0[1 ۸51 و استاندارد (1۸/11996 0406-96۸5 1 ۸۹5) تشریح ضوابط استانداردی مثل ۸370-03 ۸518/1 به دست آورد. در صورتی که مقاومت لوازم اتصال در محل آزمایش شود باید ضوابط استانداردی از قبیل ۳466-96 ‎۸٩1۸1‏ رعایت گردد. ساختمان به حداقل برسد. در این رابطه استفاده از ردیاب آرماتور می تواند مفید باشد. به طور معمول مهمترین خاصیت مورد نیاز از بتن» مقاومت فشاری مشخصه آن یعنی 10 می باشد. بعد از مغزه گیری از بتن موجود طبق استانداردی مثل 42-) ۸51۸/1 «روشهای مغزه گیری و آزمایش مغزه های بتنی»» آزمایشهای مختلفی می توان روی مغزه ها انجام داد که باید از استاندارد معتبری مثل آ[/1۸ ۸5 پیروی نماید. در این مورد این استانداردها قابل ذکراند : 6) آزمایش تنش کششی شکافتی (۹1ع1 ع12151[6 501111118) بنن. 58و 293 دو روش آزمایش استاندارد برای تعیین مقاومت خمشی بتن. ۶-۲- جمع آوری اطلاعات و بازرسی وضع موجود ساختگاه, خاک و سازه پی ۱-۶-۲ تعیین ویژگی‌ها ۲-۶-۲- مخاطرات ساختگاهی ناشی از ناپایداری ۱-۲-۶-۷ گسلش ارزیابی پتانسیل خطر گسلش نیازمند کاربرد دقیق مهارتها و روشهایی است که عموما از تخصص مهندسان ژئوتکنیک خارج است. بدین لحاظ در این بخش به جزئیات این روشها پرداخته نمی شود و در صورت نیاز به چنین بررسی هایی» این مطالعات می -------- صفحهٔ بعد -------- اد ده ۳۲ نقسیر دستورالعمل بهسازی لرزه‌ای ساختمان‌های موجود مکان زمین براثر گسلش مورد بررسی قرار گیرند و دیده شود که آیا اساسا پهسازی آزها فایده دارد یا خیر. ۲-۲-۶-۲ روانگرایی روانگرایی خاک پدیده ای است که در طی آن توده خاک در تراز پایین تر از سطح سفره آب زیرزمینی براثر حرکت شدید زمین در طی زلزله مقاومت خود را به میزان زیادی از دست می دهد. این خطر متوجه خاکهای طبیعی متراکم و خاکریزهای با تراکم بالا نمی باشد. آبرفتهای جدید (که از نظر زمین شناسی جوان هستند)» خاکهای طبیعی نسبتاً سست و غیر متراکم و خاکریزهای با تراکم کم برای روانگرایی مستعد هستند. اطلاعات دیل جهت آرزیابی پتانسیل خطر روانگرایی خاکها لازم است : الف) نوع خاک ؛ ب ) میزان تراکم ؛ ت) شیب سطح زمین و نزدیکی ترانشه های طبیعی ؛ ث ) مقدار تغییر مکان جانبی و قائم ناشی از وقوع پدیده؛ روش سید- ادریس 5600-1071995 برای برآورد پتانسیل روانگرایی: ارزیابی پتانسیل وقوع روانگرایی را می توان با روشهای مختلفی انجام داد. یکی از روشهایی که کاربرد گسترده ای دارد روش تجربی ساده شده سید و ادریس (5660-107155) است که توسط سید و همکارانش در سالهای بعد تجدید نظر شده است. در این روش از نتایج آزمایش مقاومت نفوذ استاندارد (آزمایش ۰ استفاده می شود. به کار بردن نتایج آزمایش 5.۳.۰ در برآورد پتانسیل روانگرایی به عنوان یک روش معقول مهندسی مطرح است. زیرا عوامل موّثر بر مقاومت در برابر نفود بر مقاومت خاک در برابر روانگرایی خاکهای ماسه ای نیز موْْر است و این روش برآورد پتانسیل روانگرایی» براساس رفتار واقعی توده های خاک در طول زلزله های تاریخی در نواحی مختلف زمین پایه ریزی گسترش جانبی: گسترش جانبی در حالاتی که زمینی با شیب ملایم بر روی خاک روانگرا قرار گرفته باشد رخ می دهد. اگر خاک مستعد روانگر شدن باشد. در زمان وقوع زلزله پایداری شیروانی ها از یک سو با وارد شدن نیروی اینرسی ناشی از زلزله و از سوی دیگر با کاهش مقاومت خاک تحت تأثیر قرار می گیرد. ناپایداری آنی ایجاد شده توسط نیروهای اینرسی لرزه ای به صورت حرکت جانبی به سمت پایین شیب که بعضاً وسعت زیادی را نیز در بر می گیرد, آشکار می شود. در طی یک زمین لرزه متوسط یا بزرگ ممکن است موارد زیادی از این ناپایداریهای آنی به وجود آید که باعث لغزش شیروانی می گردد. حرکتهای به وجود آمده -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دوم - گردآوری مدارک و اطلاعات» تسناخت وضع موجود ۱۳۹۶/۱۲/۰۱ ۳۳ این مطالعات نشان می دهد که اندازه متوسط دانه هاء مقدار متوسط ریزدانه (درصد وزنی درات کوجچکتر از ۰/۰۷۵ میلیمتر)» تعداد ضربات .]5.۳ ۰ بزرگی زلزله, فاصله محل مورد نظر تا مرکز زلزله و شیب زمین از عوامل مهمی هستند که بر روی مقدار تغییر مکان جانبی زمین اثر می گذارند. از جمله این روابط می توان به موارد زیر اشاره کرد : الف) کاربرد اندیس شدت روانگرایی (]5.]آ) توسط یودو پرکینز (۰1976* ۳۵۲1۹ 210 ۹۵۵ ) ب ) استفاده از شیب و ضخامت لایه خاک روانگرا توسط هامادا و همکاران (19861** [۵ 21 20۵ ۲1۵1) پ) روش ‎٩‏ اصلاح شده توسط بازیار و همکاران (1992 *" [۵ 61 ۳۵71۵7) ت) رابطه ارائه شده توسط بارتلت (*:992[** ۷۵۵ 20 ۳۵711611) که در آن پتانسیل جابحائی به صورت تابعی از زلزله و علاوه بر روابط فوق, تحلیلهای ساختگاهی ویژه را می توان با استفاده از روشهای پایداری شیروانیهاء روشهای ساده شده تحلیل جابجائی نیومارک و روشهای آنالیز تغییر شکل پیچیده تر انجام داد. جاری شدن خاک: جاری شدن خاکهای روانگرا در حالاتی که این خاکها بر روی شیبهای تند واقع هستند اتفاق می افتد. این پدیده می تواند منجر به ایجاد جابجائی های بسیار بزرگ و عواقب بسیار فاجعه بار گردد. علت ایجاد ناپایداری ناشی از گسترش جانبی خاک. صرفاً نیروهای اینرسی ناشی از زمین لرزه استء در حالی که علت جاری شدن خاک غلبه نیروهای نقلی بر مقاومت مصالح روانگرای واقع در شیب می باشد. پتانسیل جاری شدن خاک را می توان با انجام تحلیلهای پایداری شیروانی به طریق استاتیکی و استفاده از مقاومت پس ماند زهکشی نشدهٌ مصالح روانگرا آرزیابی کرد. گسیختگی ناشی از کاهش ظرفیت باربری: وقوع روانگرایی در خاکهایی که در زیر پی قرار گرفته اند باعث کاهش شدید ظرفیت باربری و ایجاد نشستهای بزرگ می شود. در حقیقت افزایش فشار منفذی آب» حتی در صورتی که روانگرایی در خاک رخ ندهد. با کاهش مقاومت خاک ظرفیت باربری پی را متأثر می نماید. دارد. هر چه ابعاد پی و مقدار بار بیشتر و عمق لایه خاک مستعد روانگرایی کمتر باشد.ء پتانسیل خطر افزایش می یابد. جهت برآورد ظرفیت باربری ابتدا باید مقاومت خاک در لایه های مختلف خاک محاسبه شود. این مقاومت با در نظر گرفتن میزان محتمل افزایش فشار آب منفذی برای لایه های مختلف خاک برآورد می گردد. پس از این مرحله ظرفیت باربری با اعمال فرمولاسیون های موجود در برأورد مقاومت شمعها نیز به طریق مشابه, باید مقاومت نوک و جدار بر اساس مقاومتهای لایه های روانگرا و غیر روانگرا که پی در آنها قرار گرفته برآورد گردد. -------- صفحهٔ بعد -------- اد ده ۳۴ نقسیر دستورالعمل بهسازی لرزه‌ای ساختمان‌های موجود نشستهای ناشی از روانگرایی: پس از وقوع روانگرایی با گذشت زمان فشار منفذی اضافی ایجاد شده در خاک با زهکشی خاک از بین می رود که نتیجه آن به صورت نشست سطح زمین ظاهر می شود. نشستهای غیر یکنواخت براثر تفاوت در لایه بندی خاک در امتداد افق به وجود می آیند. چنین نشستهایی معمولاً کوچکتر و یکنواخت تر از نشستهای مربوط به کاهش ظرفیت باربری خاک می باشند. مقدار این نشستها بسته به ضخامت لایه های خاک روانگرا شده متغیر می باشد. یک روش ارزیابی مقدار این نشستهاء مشابه روش تجربی ساده شده سید و ادریس در آرزیابی پتانسیل روانگرایی خاک. استفاده از مقاومت نفوذ استاندارد .5.۳.1 و نسبت تنش تناوبی می باشد که توسط توکیماتسو و سید (5660 210 10۴111۵190) در سال ۷ ارائه شده است. علاوه بر این» روابط ارائه شده توسط ایشی هارا و بوشی مین (ع۷۵۹]۱117(11[6 200 1111۵7۵ 151) که در سال ۱۹۹۲ ارائه گردیده نیز می توانند برای ارزیابی نشست به کار می روند. فشار ایجاد شده در دیوارهای حائل: در زمان وقوع زلزله» افزایش فشار آب منفذی در خاک پشت دیوارهای حائل باعث افزایش فشار وارده به دیوار می شود. این فشار بعد از وقوع زلزله با از بین رفتن فشار منفذی اضافی تدریجاً کاهش می یابد. در حالتی که روانگرایی به طور کامل اتفاق می افتد. فشار کل خاک مانند فشار مایمی است که وزن مخصوص آن برابر با وزن مخصوص کل فرمولهای مرسوم فشار خاک درحالت استاتیکی محاسبه می گردد. غوطه ور شدن سازه های مدفون: یکی از پدیده های معمولی که در طی روانگرایی اتفاق می افتد. غوطه ورشدن مخازن ارتباط آن با دیگر بخشهای سازه ممکن است در معرض غوطه ور شدن و یا فرورفتن در خاک قرار گیرد. ۳-۲-۶-۲ فرونشست بر اثر وقوع زلزله ممکن است نشست ناهمگون یا تراکم خاکها به وقوع بپیوندد. نشستهای ناهمگون حاصل می تواند برای سازه های ساخته شده مخاطره آمیز باشد. انواع خاکهای مستعد روانگرایی (یا به عبارت دیگرء خاکهای طبیعی نسبتاً سست یا خاکریزهای با تراکم کم جهت نشست ناهمگون نیز مستعد هستند. نشست می تواند در خاکهای واقع در بالا یا پایین تر از سطح آب زیر زمینی به وقوع بپیوندد. پتانسیل نشست ناهمگون در مکانهایی که خاکریزهای با ضخامت زیاد جهت ایجاد ساختگاه مناسب اجرا می شود بسیار بالا است. اگر این خاکریزها به خوبی متراکم نشده باشند در معرض نشست زیاد قرار می گیرند و این نشستها به خصوص در خاکریزهای ایجاد -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دوم - گردآوری مدارک و اطلاعات» تسناخت وضع موجود ۱۳۹۶/۱۲/۰۱ ۴۵ ۳-۳-۶-۲ زمین لغزش و سنگ ریزش زمین‌لغزشهایی که بر اثر زلزله ایجاد می شوند برای سازه های واقع در شیبها و محدودهٌ آنها بسیار خطرناک می باشند. اگر زمین لغزش در خاک زیر پی اتفاق بیافتد به طور مستقیم باعث ایجاد خرابی در سازه می شود. از سوی دیگرء اگر زمین لغزه در مجاورت پدیده باید داخل و محدودهٌ ساختگاه مورد توجه قرار داده شود. معمولاً مناطقی که شیب آنها بیش از ۱۰ درجه است و یا قبلاً سقوط خطر سقوط سنگ در صورتی وجود دارد که در مجاورت ساختمان» شیبی تند و مشرف به سازه وجود داشته و بر روی آن بلوکهایی می رسند و دوباره به حال سکون بر می گردند. سنگهایی که بعد از عبور از ساختگاه متوقف می شوند در هنگام عبور از ساختگاه بعضی از ساختگاه ها در معرض خطر زمین لغزشهایی که از بالا دست به سمت ساختگاه حر کت می کنند و یا در پایین دست توجه قرار گیرد. ۱-۲-۶-۲ اطلاعات مربوط به شالوده (سازه پی) در این دستورالعمل انواع پی های سطحی شامل شالوده های منفرد.ء نواری و گسترده و پی های عمیق شامل شمعهای کوبیده شده» شمعهای اجرا شده در محل و چاهکهای حفاری می باشند. با تعیین نوع پی (عمیق یا سطحی) و همچنین نوع مصالح و روش اجرای آن» می توان از روشهای پیش فرضی یا تجویزی جهت اضافی مشتمل بر وزن مخصوص, پارامترهای مقاومت برشی» خصوصیات تراکم پذیری» مدول برشی و ضریب پواسون می باشد. ۲-۳-۶-۲ شرایط بارگذاری شالوده (سازه پی) تفسیر ندارد ۳-۳-۶-۲- شرایط زو تکنیکی محل ساختمان ۱-۲-۳۲-۶-۲- کلیات در صورتی که شرایط تحت الارضی و هیدرولوژیکی ساختگاه مورد بررسی یکنواخت بوده و گزارشهای مطالعات ژئوتکنیکی ساختمانهای مجاور موجود باشد» این گزارشها احتمالاً حاوی اطلاعات سودمندی خواهند بود. طبیعتاً استفاده از این اطلاعات برای -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۶ ۱ _تفسیر دستورالعمل بهسازی لزه‌ای ساختمان‌های موجود نقشه های اجرایی ممکن است بیانگر اطلاعاتی در ارتباط با ظرفیت باربری مجاز پی ها باشند. این اطلاعات می تواند مستقیماً در یک ارزیابی پیش فرضی یا تجویزی از ظرفیت پی استفاده شود. در صورت موجود بودن نتایج آزمایشهایی نظیر بارگذاری شمعها در زمان ساختء می توان با توجه به آنها ظرفیت باربری نهایی شمعها را تعیین نمود. آگاهی از بارهای موجود سازه جهت تعیین مقدار اضافه بار قابل تحمل پی ها در حین وقوع زلزله ضروری است. ۲-۲-۲-۶-۲- جمع آوری مشخصات در سطح اطلاعات حداقل تفسیر ندارد. ۳-۳-۳-۶-۲- جمع آوری مشخصات در سطح اطلاعات متعارف تفسیر ندارد. ۴-۳۲-۳-۶-۲- جمع آوری مشخصات در سطح اطلاعات جامع تفسیر ندارد. ۷-۲- جمع آوری اطلاعات و بازرسی وضعیت موجود اعضا و اجزای سازه‌ای ساختمان ۱-۷-۲ کلیات تفسیرندارد. ۲-۷-۲ اعضا و اجزای فولادی ۱-۳-۷-۲ بازرسی وضعیت موجود ۱-۱-۲-۷-۲- کلیات شرایط فیزیکی اعضای ساختمانی و اتصالات باید با توجه به احتمال وجود ضعف در آنها بررسی گردد. تضعیف ناشی از اثرات زلزله‌های قبل» خستگی, ترک خوردگی) می باشد. بازرسی وضع موجود همچنین باید شامل بررسی مسائل پیکربندی سازه که در زلزله‌های گذشته مشاهده شده است (مانند اثر وجود اعضای غیر پیوسته» جوشکاری نامناسب و جفت و جور کردن غیر دقیق اتصالات و اعضا) باشد. امتداد و ابعاد هندسی اعضا باید با بررسی دقیق مشخص گردد. اتصالات موجود در روی اعضای فولادی و سیستمهای متشکل از آزها نیازمند بررسی و بازرسی ویژهای هستند. مسبر انتقال نیرو در سیستم باید تعیین شده و تمام اتصاللات موجود در مسیر باید -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دوم - گردآوری مدارک و اطلاعات» سناخت وضع موجود ۱۳۹۶/۱۲/۰۱ ۳۷ ارزیابی گردند. این اتصالات از قبیل دیافراگم به عضو و نیز عضو به عضو می باشند. بازرسی وضع موجود همچنین فرصتی را برای مرور سایر شرایطی که ممکن است بر عملکرد اعضاء سیستمهای سازه ای و نهایتا کلیت ساختمان تأثیر بگذارند فراهم می سازد. در این بین شناسایی سایر اعضایی که ممکن است برعملکرد سیستم فولادی مورد بررسی تأثیر بگذارند نیز حائز اهمیت است. این اعضا شامل پرکننده های بین قابهای ساختمانهای مجاور و اتصالات تجهیزات می باشند. ۲-۱-۲-۷-۲- مشخصات اجزا تفسیر ندارد. ۳-۱-۲-۷-۲- روش‌ها 9 محدودهی کار برد در مورد اعضای فولادی محصور در بتن ممکن است فراهم نمودن یک سیستم مقاوم جانبی کاملاجدید.ء اقتصادی تر از آن باشد کننده نیز روشهای خاص مخرب و غیر مخرب را تحمیل کنند. اگر اجزای فولادی توسط مصالح کاملا چسبان ضد آتش یا توسط بتن عنوان بخشی از برنامه بازرسی صورت گیرد. قلمرو این کار با توجه به طراحی عضو و سیستم مربوطه آن تعیین می شود. برای مثال در یک قاب مهاربندی شده ممکن است تنها برداشت پوشش چند اتصال کلیدی کفایت نماید به شرط این که شرایط فیزیکی قابل قبول بوده و پیکربندی موجود سازه با مدارک فنی مطابقت نماید. در صورتی که در مورد قابرهای خمشی ممکن است که به علت وجود تنوع در طراحی و نیز طبیعت بحرانی تر اتصالات لازم شود تعداد بیشتری از اتصالات نمایان گردند. ۲-۲-۷-۲ تعیین مشخصات مصالح ۱-۲-۲-۷-۲- کلیات خواص مکانیکی مصالح به کار رفته در اعضا و اتصالات آزها رفتار سازه ای عضو تحت بار را تعیین می کند. ممهمترین این خواص مقادیر مورد انتظار و کرانه پائین تنش تسلیم (۲۲۸) وتنشنهایی (.*]) مصالح مبنا و اتصال, ضریب ارتجاعی, شکل پذیری و جوش در بررسی رفتار اعضای تغبیر شکل کنترل, باید از خواص مورد انتظار مصالح استفاده نمود.ء در حالی که در مورد رفتار اعضای نیرو کنترل لازم است حد پائینی خواص مصالح بکار گرفته شود. ۲-۲-۲-۷-۲- جمع آوری مشخصات مصالح فولادی در سطح اطلاعات حداقل ۳-۲-۲-۷-۲و ۴-۲-۲-۷-۲- جمع آوری مشخصات مصالح فولادی در سطح اطلاعات متعارف و جامع نمونه برداری باید از نواحی با تنش پائین انجام شود تا اثر کاهش سطح مقطع به حداقل برسد. از موّثرترین موارد در رفتار ساختمان فولادی مقادیر تنش های تسلیم و نهایی مصالح فولادی به کار رفته در ساختمان می باشد. تعیین طافت شیاری فولادی و مصالح جوش -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۳۳/۰۱ سر ۰ و ۲ نقسیر دستورالعمل بهسازی لرزه‌ای ساختمان‌های موجود ۳۸ مرور سایر خواصی که می تواند از آزمایش حاصل شود. مانند صلبیت» ضربه پذیری» ترد شکنی و خستگی,» معمولا برای تعیین ظرفیت عضو فولادی لازم نیست اما ممکن است برای ارزیابی مصالح قدیمی تر و نیز اتصالات مورد نیاز واقع گردد. برای تعیین خواص مصالح و تحلیل عملکرد اتصالات جوشی مقاوم خمشی» نمونه برداری و آزمایش بیشتری لازم است. برنامه آزمایش ها می تواند شامل ارزیابی شیمیایی و متالورژیکی فلز مبنا و جوش» تعیین مقاومت مورد انتظار» آزمایش صلبیت و طاقت شیاری (شارپی) فلز مبنا در ناحیه متأثر از حرارت جوش و نیز سایر آزمایش ها بسته به پیکربندی خاص اتصال باشد. (برای تعیین آزمایشهای غیرمخرب جوش به کتاب راهنمای جوش و اتصالات جوش در ساختمان های فولادی انتشارات دفتر تدوین و ترویج مقررات ملی ساختمان مراجعه شود.) مهندس طراح باید قضاوت کند که تغییر در اندازه اجزا تا چه حد موجب تغییر قابل توجه در مشخصات مصالح می شود. احتمالا اغلب مقاطع با اندازه های یکسان در یک ساختمان, دارای مصالح با مشخصات مشابه هستند. تفاوت در مشخصات مصالح معمولا به علت تفاوت در ابعاد نیمرخ هاء تفاوت در مشخصات مصالح تعیین شده و تفاوت در شکل مقاطع محتمل تر است. حداقل یک نمونه از هر اندازه اسمی هر کدام از مقاطع بال پهن» نبشی, ناودانی» مقاطع توخالی و دیگر مقاطع سازه ای استفاده شده به عنوان بخشی از سیستم مقاوم در برابر بار جانبی باید برداشته شود. در محل هایی که تنوع زیاد در اندازه اعضا در ساختمان وجود دارد و در مواردی که ساختمان در چند مرجله اجرا شده و یا در طول دوره زمانی طولانی اجرا شده که اعضا ممکن است از کارخانه یا محموله های مختلفی آمده باشندء نمونه برداری های اضافی باید انجام گردد. مشخصات مصالح فولاد سازه ای نسبت به مصالح دیگر بسیار کمتر تغییر می کند. در واقع در این نوع مصالح تنش های مورد انتظار کششی و جاری شدن معمولا به طور قابل ملاحظه ای بیشتر از مقادیر معین اسمی است. در نتیجهء آزمایش مشخصات مصالح فولاد سازه ای ممکن است لازم نباشد. مش‌خصات فولاد کم کربن (1۳010 ]۷۷/۲۵۱8]1) در مقایسه با فولاد ساختمانی معمول تغییرات بیشتری دارد. مقاومت اجزای ساخته شده با چدن را نمی توان با آزمایش های نمونه کوچک معین نمود. زیرا رفتار آنها معمولاا توسط مواد تشکیل دهنده و عیوب دیگر کنترل می شود. اگر شکل پذیری و استحکام در محل جوش یا در نزدیکی آن لازم باشدء مهندس طراح به جای آزمایش می تواند محافظه کارانه فرض کند که شکل پذیری موجود نیست. در این حالت در صورتی که نیازهای غیر ارتحاعی پیش بینی شده اند و احتمال گسیختگی قابل پذیرش نیست اتصال باید اصلاح شود. ملزومات ویژه برای قابهای خمشی جوش شده در 351 ۳۳۸/۸ (2000 ۳۸/]۸) ارائه شده است. اگر درجه بالاتری از اطمینان در نتایج مورد نظر باشد. یا اندازه نمونه باید با استفاده از معیارهای ۳:22 ۸51۸ (۸51/11955) معین گردد. یا اطلاعات قبلی راجع به درجه بندی مصالح و مطابق با بند ۲-۲-۷-۲ باید به صورت همزمان با روش های آماری مورد تائید استفاده گردد. مهندس طراح برای کسب اطمینان بیشتر راجع به نتایج آزمایش های بر روی نمونه های با تعداد مشخص شده در این بخش -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دوم - گردآوری مدارک و اطلاعات» تسناخت وضع موجود ۱۳۹۶/۱۲/۰۱ ۴۹ می‌تواند از روش های آماری تائید شده در مراجع معتبر مانند 274 ۳۳:۸/1۸ (1997 ۳۲۳:۸/]۸) استفاده کند. ۳-۲-۷-۲ مدل سازی تحلیلی ساختمان ۴-۲-۷-۲ ضریب آگاهی در مقایسه ظرفیت اعضا با نیاز لرزه ای آنهاء برای در نظر گرفتن میزان اطمینان به ظرفیت (مقاومت. شکل پذیری) اعضای سازه که مدل سازی شده اند از ضریب آگاهی استفاده می شود. ۳-۷-۲- اعضا و اجزای بتنی ۱-۳-۷-۲ بازرسی وضعیت موجود ۱-۱-۳-۷-۲- کلیات بازرسی وضعیت موجود معمولاً ازطریق روشهایی چون بازرسی عینی» تعیین مشخصات و خصوصیات اعضا و استفاده از های در بازرسیهای اعضا خسارات و صدمات موجود در اعضا و میزان تطابق آزها با نقشه های موجود مورد توجه قرار می گیرد. علاوه بر این سایر اعضا و قطعاتی از قبیل میانقابها و یا اجزای ساختمانهای مجاور که می توانند بر عملکرد سیستم بتنی مورد مطالعه تأثیر مهم آنها در انتقال بار از یک عضو به عضو دیگر و نیز به علت وجود نقصهای طراحی و اجرایی در مورد آنها باید با دقت بیشتر صورت ۲-۱-۳-۷-۲- مشخصات اجزا گام اول در بازرسی اعضاء گردآوری مدارک ونقشه های ساخت می باشد. هدف این بازرسی مقدماتی مشخص کردن اعضا و سیستم اصلی باربر ثقلی و جانبی در ساختمان و تشخیص اعضا و اتصالات بحرانی آنها و تهیه اطلاعات لازم در مورد آنها می باشد. ۳-۱-۳-۷-۲- روش‌ها و محخدوده کاربرد منظور از اطلاعات اولیه» نقشه. مدارک فنی» اطلاعات راجع به تغییرات داده شده به ساختمان بعد از ساخت اولیه» گزارش ها -------- صفحهٔ بعد -------- ۵۰ ۱ -تفسیر دستورالعمل بهسازی لوزه‌ای ساختمان‌های موجود وآزمایش‌های حین ساخت و تعیین سال ساخت ساختمان است. بعد از جمع آوری اینگونه اطلاعات می توان با توجه به سال ساخت ۴-۱-۳-۷-۲- آزمایش‌های اضافی از آنجایی که وضعیت فیزیکی اعضا و اتصال دهنده ها بر عملکرد آنها تأثیر مستقیم دارد لذا گاهی نیاز می شود برای بازرسی عملکرد اعضا و اتصال دهنده ها به بررسی وضعیت آنها با استفاده از روشهای آزمایش مخرب و غیرمخرب پرداخته شود. بعضی روشهای غیرمخرب که در بازرسی وضعیت موجود بکارگرفته می شوند را می توان به شرح زیر طبقه بندی نمود: ۱- روشهای غیرمخرب سطحی که شامل روشهایی چون روش دمانگاری مادون قرمز (/0اط1106۳۳0087۵ 1170۳۵4 تورق 50۵۲۵1۱۵۱ 161213111211010» سختی سطحی (85ع127011] 5۱1۳1206) و ترک نگاری (712661200118)) می باشد. این روشها را جهت یافتن نقایص سطحی مثل ترکهای ناشی از بارگذاریهاء خوردگی و نقایص اجرایی می توان استفاده ۲- روشهای غیرمخرب حجمی از قبیل رادیوگرافی (1)2010872010۱) و فراصوت (8ع11]۳28011]) جهت تشخیص ناپیوستگی های داخلی و کاهش مقطع قابل اس‌تفاده اند. خصوصاً روش فراصوت اکوی ضربه (-1110261] 5 به علت سادگی و قابلیت آن در مورد بتن مفید است. ۳- عملکرد و شرایط سازه را می توان به صورت مداوم تحت ارزیابی و زیر نظر داشت. برای این منظور می توان از انتشار صوتی (۸0015110-611015510125) و کرنش سنج در کنار آزمایشهای بارگذاری استاتیکی و یا دینامیکی غیرمخرب در محل می توان ظرفیت باربری سازه را تخمین زد. ۴ برای تعیین محل, اندازه و بازرسی اولیه آرماتورها می توان از روشهای الکترومغناطیس مثل ردیاب آرماتور (۳۵001116167) یا رادیوگرافی (/(11۵410872010) استفاده کرد. جهت انجام بازرسی احتمال فعالیتهای خوردگی می توان از روش پتانسیل نیم پیل الکتریکی ([00161112 [[12[1-062] [2ع2120111) و اندازه گیری مقاومت الکتریکی ( [2ع2166171 41 استفاده نمود. آزمایش (2511118] 011-]111) یا روشهای غیرمخرب دیگر از قبیل (1ع116ع1 51۳685 011118-)) اندازه گیری نمود. کاربرد روشهای آزمایش غیرمخرب طبقه بندی شده در بالا را می توان چنین توضیح داد : -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دوم - گردآوری مدارک و اطلاعات» سناخت وضع موجود ۱۳۹۶/۱۲/۰۱ ۵۱ آکوی ضربه مشخص کردن وجود و محل ترک خوردگی» فضای خالی و دیگر خرابی‌های داخلی. ۹ پرتونگاری آکوستیک وجود و محل درست ترک. فضای خالی و دیگر خرابیهای داخلی. ۹ دمانگاری مادون قرمز أشکار کردن خرابیهای داخلی جزئی, خرابیهای ناشی از ساخت.ء و فضاهای خالی و لایه لایه شدگی. رادار نفوذکننده مشابه دمانگاری مادون قرمزء» عمق بیشتری را می تواند مشخص کند. انتشار صوتی نظارت مداوم بر عملکرد سازه و توسعه خرابیها در آن. ۹ رادیوگرافی تعیین محل, ابعاد و تعداد فولاد مصرفی در بتن آرمه و صدمه های داخلی و دانسیته بتن. ۹ آزمایش لاروبی زنجیر (81118ع1 1728 - 1]۵10)) وجود لایه لایه شدگی نزدیک به سطح بتن و دیگر خرابی‌های سطحی. ترک نگاری مشخص کردن ابعاد و عمق موّثر ترکهای سطحی و میزان رشد ترکها. روشهای سطحی خواص فیزیکی دیگری از بتن را نیز می توان با آزمایش به دست آورد. سنگ نگاری (/(۳۵110872010) شامل یک سری از آزمایشها جهت تعیین وضعیت بتن است. خواصی از بتن شامل میزان هوای محبوس در آن» عمق کربناسیون» درجه هیدارته شدن, دانه بندی استفاده شده» تخمین وزن مخصوص, قابلیت نفودء واکنش سیمان و دانه ها و بعضی موارد دیگر توسط سنگ نگاری قابل موقعیت و وضعیت فولاد مصرفی در بتن مسلح (فولاد معمولی یا فولاد پیش تنیده)» در نحوه رفتار اعضای باربر جانبی و ثقلی نقش بحرانی را ایفا می کند. فولاد نقش تحمل و انتقال بار» تأمین شکل پذیری قطعات و اتصالات, بهبود مقاومت کششی و کنترل -------- صفحهٔ بعد -------- یم : مر 7 ۲ نقسیر دستئورالعمل بهسازی لرزه‌ای ساختمان‌های موجود 1۲ ترک در بتن را به عهده دارد. روشهای مختلفی برای ارزیابی آرماتورهای موجود وجود دارد از قبیل الکترومغناطیس, الکتروشیمیایی» رادیوگرافی و دیگر روشهای غیرمخرب. هر روش جنبه های مثبت و منفی دارد. دی بیشترین | طمینان برای شکل و محل آرماتورها با برداشتن بتن و مشاهده عینی به دست می آید. اگر چه هزینه و صدمات و خرابی وارد به ساختمان در این روش ممکن است زیاد و بعضا غیر قابل قبول باشد ولی پارامترهای بحرانی نظیر طول همپوشانی وصله هاء وجود قلاب. میزان مهارشدگی در بتن و درجه خوردگی را می توان در این روش مشخص نمود. هر چند نمونه گیری از فولاد مصرفی در بتن مسلح به طور کلی توصیه نمی شود زیرا باعث صدمه دیدن میلگرد و عضو می گردد اما ممکن است در طی مغزه گیری برای آزمایش مقاومت بتن» به طور غیر عمد نمونه حاوی قسمتی از میلگرد موجود در عضو نیز باشد. اینگونه نمونه ها امکان بازرسی عینی از میلگردها را فراهم می سازند و این اطلاعات باید ثبت گردد. برای به دست آوردن جزئیات موقعیت فولاد پیش تنیده و نیروی پیش تنیدگی باقیمانده» برداشتن مستقیم پوشش بتن و بازرسی عینی غلافها در روش پیش تنیده پس کشیده و بازرسی کابلها (در روش پیش تنیده پیش کشیده) مطمئن ترین روش می باشد. اندازه گیری نیروی پیش تنیدگی باقیمانده در سیستم پس کشیده از نظر فیزیکی امکان پذیر است (بسته به سیستم استفاده شده و شکل اتصال انتهایی). این کار می تواند توسط جکهای هیدرولیکی کالیبره شده در یک قلاب انتهایی انجام گیرد و یا توسط روشهای مغناطیسی انجام شود. روشهای مختلف غیرمخربی مثل (16[161 ‎٩1۳685‏ 0171118-)) می تواند جهت تعیین سطح پیش تنیدگی مورد استفاده قرار گیرد. خوردگی و فرسودگی مشاهده شده در سیستم پیش تنیده باید به سرعت و با دقت کامل ترمیم گردد چون خوردگی می تواند جدی می باشد. در صورت نیاز برای شناسایی فولاد استفاده شده در سیستم بتن مسلح می توان از آزمایش شیمیایی روی نمونه گرفته شده محصولات فولادی» استفاده گردد. اگر جهت تعیین نوع جوشکاری مقدار معادل کربن لازم به اندازه گیری باشد می توان از روشهای ارائه شده در استانداردهایی چون 1([.4-2 ۸۲۷۹ استفاده نمود. با آزمایش بارگذاری اطلاعات بیشتری در مورد وضعیت بتن و اعضا به دست می آید. این کار با بارگذاری مستقیم روی عضو و اندازه گیری پاسخها توسط دستگاههای معین مثل کرنش سنجهاء نیرو سنجهاء خیز سنجها و... انجام می شود. نتایج اندازه گیری شده می تواند آگاهی ما را از رفتار آینده ساختمان در برابر نیروهای اتفاقی بیشتر کند. روش آزمایش بارگذاری در فصل ۱۹ آئین نامه بتن ایران (با) آورده شده است. این روش یکی از روشهای قابل قبول برای تعیین ظرفیت اعضا می باشد و به خصوص در مواردی کاربرد خواهد داشت که ظرفیت بعضی از اعضا شک برانگیز و مورد سئوال باشد. محدودیتهای این روش» قیمت بالاء نیاز به دسترسی داشتن به اعضا و خسارتهای احتمالی وارده به اعضا در حین آزمایش می باشد. این روش به طور کلی در ساختمانهایی که در آزها سکونت وجود دارد عملی نیست ولی با این حال می تواند به عنوان یکی از روشهای بازرسی برای موارد خاص کاربرد داشته باشد. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دوم - گردآوری مدارک و اطلاعات, شسناخت وضع موجود ۱۳۹۶/۱۲/۰۱ ۳ به طور خلاصه برای بررسی آسیب ساختمان در برابر زلزله اولین قدم انجام آزمایشهای گفته شده و بازرسی موضعی و ثبت ۲-۲-۷-۲ تعیین مشخصات مصالح ۱-۲-۳-۷-۲- کلیات خواص مصالح مورد نیاز می باشند. با توجه به اینکه بسته به نوع تحلیل, اطلاعات لازم برای مدل سازی اعضا متفاوت است» میزان های مخرب مستقل برای تعیین آنها نمی باشد. ۲ ویژگی های شکل پدیری, طاقت و خستگی بتن ۳ میزان کربن معادل موجود در میلگردهای مورد استفاده ۴ وجود هر گونه زوال نظیر خوردگی» عدم پیوستگی میلگرد با بتن و تغییرات شیمیایی در بتن این اطلاعات می تواند برای مدلسازی و تحلیل دقیق تر ساختمان مورد نظر مفید واقع گردد. مثلا در صورت مشاهده خوردگی و خرابی در بتن و یا میلگردها لازم می شود مکانیزم و گستره خرابی مشخص شود تا این مشاهدات و ضعف بعضی اعضا در مدل تحلیل هم به نحوی منظور گردند. صورت پذیرد. نوع روش تحلیل انتخابی (مثلا استاتیکی خطی یا استاتیکی غیر خطی) ممکن است گستره آزمایش ها را تحت تاثیر قرار دهد. ۲-۲-۳-۷-۲- جمع آوری مشخصات مصالح در سطح اطلاعات حداقل در تحلیل های غیرخطی علاوه بر مش‌خصات سختی, نیاز به اطلاعات دقیق تر از مشخصات مقاومت و شکل پذیری مصالح نیز می باشد. از این رو مشخصات مصالح در سطح اطلاعات حداقل, به دلیل عدم کفایت برای تحلیل های غیرخطی» فقط در تحلیل‌های خطی استفاده می شود. -------- صفحهٔ بعد -------- اد ده ۳ نقسیر دستورالعمل بهسازی لرزه‌ای ساختمان‌های موجود ۳-۲-۳-۷-۲- جمع آوری مشخصات مصالح در سطح اطلاعات متعارف در این دستورالعمل برای اندازه گیری بعضی مشخصات مصالح مانند شکل پذیری و یا سخت مقدار حداقلی تعیین نشده است. علاوه بر ان روش استاندارد خاصی نیز توصیه نشده است. در صورتی که نیاز به براورد مشخصاتی از این دست باشد باید م‌هندس طراح با توجه به استانداردهای مربوطه نسبت به بررسی تحوه انجام آزمایش و تعداد آن اقدام نماید. ۴-۲-۳-۷-۲- جمع آوری مشخصات مصالح در سطح اطلاعات جامع الف-مصالح بتنی: تعداد حداقل آزمایش ها لازم برای مصالح بتنی در یک برنامه جامع آزمایش در این بند مشخص شده است. به طور کلی با افزایش تعداد آزمایش ها انتظار می رود دقت نتایج بالا رود. درصورتی که اطلاعاتی مثل نقشه ها و سایر مدارک فنی مربوط به زمان ساخت ساختمان موجود باشد اطمینان بیشتری به مشخصات مصالح به کارگرفته شده می توان داشت لذا می توان تعداد آزمایش های لازم را کاهش داد. در بعضی مراجع مثل 356 ۳۳1۸ توصیه شده است که روشهای غیرمخرب آزمایش مثل فراصوت نباید به جای مغزه‌گیری استفاده شوند. علت این امر عدم آرائه مستقیم مقاومت بتن توسط این روشها ذکر شده است. اما در این دستورالعمل استفاده از روشهای غیرمخرب در کنار مغزه گیری برای بعضی اعضای بتنی جایز دانسته شده است تا هزینه آزمایش های لازم کاهش یابد. ب-میلگردهای فولادی و اتصال دهنده ها: تعداد حداقل آزمایش ها لازم برای میلگردهای فولادی و اتصال دهنده ها در یک برنامه جامع آزمایش در این بند مشخص شده است. طبعاً در مورد قطعات فولادی,» به علت یکنواختی بیشتر و تغییرات کمتر مشخصات و نیز اینکه معمولاً جنس و نوع خاصی از آن در تمام ساختمانها استفاده می شود نسبت به مصالح بتنی تعداد کمتری نمونه گیری مورد نیاز می باشد. دلایل دیگر تعداد کمتر نمونه گیری پیشنهادی در مورد قطعات فولادی به مسئله سیب ناشی از نمونه گیری و نیاز به تعمیر آن که نسبت به مصالح بتنی پیجیده تر می باشد و نیز به امکان استفاده از یک نمونه گرفته شده برای یافتن پب- فولادهای پیش تنیده: نمونه گیری از تاندوزهای فولادی پیش تنیده جهت انجام آزمایش باید با دقت بسیار زیاد انجام شود. با توجه به دشواری تعمیر تاندون و اعضای پیش تنیده سعی شود از قسمتهای فاقد پیش تنیدگی نمونه برداری انجام شود. ۳-۳-۷-۲ مدل‌سازی تحلیلی ساختمان یکی از اهداف بررسی وضعیت موجود ساختمان جمع آوری اطلاعات لازم برای مدلسازی تحلیلی و کامپیوتری ساختمان می -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دوم - گردآوری مدارک و اطلاعات» تسناخت وضع موجود ۱۳۹۶/۱۲/۰۱ ۵۵ پارامترها تا حدامکان از طریق مشاهده عینی و اندازه گیری در محل می باشد. در صورتی که نقشه های ساختمان موجود باشند استفاده از آنزها در تسریع کار بسیار مور است ولی قبل از آن باید میزان تطبیق وضعیت سازه موجود را با اطلاعات داده شده در نقشه ها و سایر مدارک فنی بررسی نمود. در صورتی که شواهدی از سیب دیدگی و خرابی زیاد در اعضا دیده شود و امکان محاسبه مشخصات مقطع از طریق ی ید میزان سطح مقطع باقی مانده و9 قابل اعتماد اعضا نباشد می توان در مواردی با کمک آزمایش ۴-۳-۷-۲ ضریب آگاهی 1 در مقایسه ظرفیت اعضا با نیاز لرزه ای آنهاء برای در نظر گرفتن میزان اطمینان به ظرفیت (مقاومت, شکل پذیری) اعضای سازه که مدلسازی شده اند از ضریب آگاهی استفاده می شود. ۳-۷-۲ اعضا و اجزای بنایی در بازرسی وضعیت موجود ساختمان مصالح بنایی باید دفت شود که ضخامت واقعی دیوار سازه ای برداشت گردد. زیرا در عمل در واقعی به نظر می رسد. اگرچه این اجزا در مقاومت دیوار در نظر گرفته نمی شوند.ء اما نحوه اتصال آنها به دیوار باید به گونه ای باشد که در زمان رویداد زلزله امکان جدا شدن و ایجاد خطرات احتمالی وجود نداشته باشد. الزامات مربوط به ارزیابی آسیب پذیری این اجزا ۱-۱-۴-۷ بازرسی عینی تفسیرندارد. ۲-۱-۴-۷-۲- بازرسی جامع سرعت پالس فراصوت: آندازه گیری سرعت پالس های فراصوت در یک دیوار می تواند تغییرات تراکم و مدول مصالح بنایی وجود ترک و عدم پیوستگی را شناسایی کند. زمان های انتقال پالس های عبور کننده از میان یک دیوار (روش مستقیم) یا بین دو نقطه در یک سمت یک دیوار (روش غیر مستقیم) اندازه گیری شده و برای پی بردن به سرعت موج استفاده می شود. ۲-۴-۷-۲ تعیین مشخصات مصالح -------- صفحهٔ بعد -------- اد ده ۵۶ نقسیر دستورالعمل بهسازی لرزه‌ای ساختمان‌های موجود - مقاومت و مدول ارتجاعی فولاد مسلح کننده ۱-۲-۴-۷-۲- کلیات مهندس طراح برای اطلاعات بیشتر راجع به شرایط ساختمان های مصالح بنایی به 306 ۳۳۸/1۸. 307 ۳۳۸۸و 468 ۳۳۸]۸ ارجاع داده می شود. دسته بندی شرایط ساختمان مصالح بنایی مستلزم توجه به نوع مولفهء رفتار مود غیر ارتجاعی مورد نظر و طبیعت و شدت آسیب یا زوال در آن است. ضوابط یاد شده همچنین حاوی اطلاعات گسترده ای راجع به اثرات آسیب بر روی حدود مقاومت. سختی و تغییر شکل مولفه های مصالح بنایی هستند. ضوابط مذکورء راهنماهای دسته بندی آسیب بر اساس ظاهر سیب های لرزه ای معمول در مولفه های مصالح بنایی را هم شامل می شوند که برای دسته بندی شرایط ساختمان های مصالح بنایی در دستورالعمل هم مفید هستند. شدت آسیب توصیف شده در 306 307.۳۳۸ ۳۳1۸و 308 ۳۳۵/1۸ در پنج رده سیب بسیار محدودء خفیف» متوسط. شدید و بسیار شدید دسته بندی می شوند. بر اساس 3)06 ۳۳۸/1۸ مصالح بنایی با شرایط خوب در رده آسیب بسیار محدود یا خفیف قرار خواهد داشت. مصالح با شرایط متوسط شدت آأسیب کمتر از رده متوسط را شده در (2002 آل)۸) 602 6/1۱/۹5 530.1/۸5)0۳ [)۸ تعیین نمود. هر دو روش معرفی شده در این بند از دستورالعمل, کرنش قائم بین دو نقطه مورد نظر را برای به دست آوردن کرنش و در نتیجه مدول ارتجاعی اندازه می گیرند. این دو روش در (1997 ۳۸/1۸) 274 ۳۸/1۸ توضیح داده شده اند. ۳-۱-۲-۴-۷-۲- مقاومت کشسشی دیوار/ پایه بنایی در خمسش توضیح داده شده است. تغییرات تنش خمشی در عرض مقطع در حالت خمش درون صفحه» بسیار کمتر از مقادیر مشابه در خمش -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دوم - گردآوری مدارک و اطلاعات, شسناخت وضع موجود ۱۳۹۶/۱۲/۰۱ ۵۷ برون صفحه است. بنابراین اطلاعات آزمون های تعریف شده در این بخش بسیار محافظه کارانه خواهند بود و باید فقط به جای اطلاعات مقاومت کششی درون صفحه استفاده گردند. ۴-۱-۲-۴-۷-۲- مقاومت برشی دیوار بنایی همچنین یک روش جایگزین در (1997 ۳۳۸/۸) 274 1۳۳۸/1۸ توضیح داده شده است. ۲-۲-۴۷۷۲ تعداد حداقل ازماایشسهای لازم برای تعیین مشخصات مصالح در سطح اطلاعات حداقل در ساختمان فراهم سازد. محل آزمون ها باید در محل واحدهای بنایی انتخاب شوند که برای مسیر اصلی مقاومت در برابر نیروی ۲-۲-۴۷۷۲ تعداد حداقل ازماایشهای لازم برای تعیین مشخصات مصالح در سطح اطلاعات متعارف تفسیرندارد. ۴-۲-۴۷۷۲ تعداد حداقل ازماایشسهای لازم برای تعیین مشخصات مصالح در سطح اطلاعات جامع تفسیر ندارد. ۵-۲-۴-۷-۲- مقادیر پیش فرض مشخصات مصالح تفسیر ندارد. ۶-۲-۴-۷ آزمایش‌های در تکمیلی برای افزایش سطح اطمینان در مشخصات مصالح بنایی با برای ارزیابی وضعیت. آزمایش های کمکی توصیه شده اند اما الزامی ۳-۴-۷-۲ ضریب آگاهی تفسیرندارد. ۸-۲- جمع آوری اطلاعات و بازرسی وضعیت موجود اجزای غیرسازه‌ای ساختمان ۱-۸-۲- بازرسی وضعیت موجود زک منظور بازرسی چشم ۰ اجزای غیر سازه ای باید بر اساس فهرست انواع اجرای غیر سازه ای مندرج در جدول شماره ۱-۹ دستورالعمل دسته بندی شوند. تفکیک بیشتر در صورت وجود اطلاعات سازه ای یا مهاربندی این اجزا امکان پذیر خواهد بود. -------- صفحهٔ بعد -------- ۵۸ ۱ -تفسیر دستورالعمل بهسازی لوزه‌ای ساختمان‌های موجود اندر کنش های لرزه ای بین اجزای غیر سازه ای و سیستم ممکن است تاثیرات شدیدی بر روی عملکرد این سیستم ها بگذارد. در صورت لزوم مرحله بازرسی وضع موجود می تواند شامل بررسی وضعیت اندرکنش ها هم باشد. فرآیند اندرکنش لرزه ای دو مولفه را شامل می گردد: جرء عامل اندرکنش و جرء هدف اندر کنش. یک جزء عامل اندرکنش جزء یا سازه ای است که ممکن است دچار پاشش مواد یا نظایر آن قرار می گیرد. برای اینکه اندرکنش برای یک جز اثر کند باید معتبر و موثر باشد. یک اندرکنش معتبر رویدادی است که می تواند اتفاق بیفتد. برای مثال سقوط پانل های سقف کاذب در یک مرکز کنترل رویدادی معتبر است. زیرا پانل های در حال سقوط سقف کاذب می‌توانند به تجهیزات اتاق رسیده و به آزها ضربه بزنند. جزء هدف (تجهیزات اتاق کنترل) در محدوده اثر جزء عامل (پانل های سقف کاذب) قرار دارند. لوله‌های فولادی ۲۰ اینچ (در صورت قرارگیری لامپ ها در بالای لوله ها) ممکن است رویدادی معتبر باشد اما موثر نیست (سقوط یک موضوع مهم در بررسی رویداد اندرکنش قضاوت مهندسی است زیرا تنها عوامل رویدادهای اندرکنش معتبر و موثر باید در بازرسی ها مورد توجه قرار گیرند. ۲-۸-۲ تعداد نمونه‌ها جمت بازرسی تفسیرندارد. -------- صفحهٔ بعد -------- روش‌های تحلیل -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سوم - روئس‌های : نحلما ۱۳۳۳/۰۱ ۶۱ تن ۱-۲- مقدمه مطالب این فصل ضوابط تعیین بارگذاری, مدلسازی و روشهای تحلیلی لازم برای تخمین نیروها و تغییر شکلهای لرزه ای برای ارتباط مطالب این فصل با فصلهای دیگر دستورالعمل به شرح زیر است: ۹ اطلاعات راجع به هدف بهسازی شامل سطح خطر لرزه ای وسطح عملکرد ساختمان در فصل اول ارائه شده است. * مقایسه نیروهای داخلی و تغییر شکلهای حاصل از تحلیل مطابق مباحث این فصل با مقادیر قابل قبول آنها مطابق فصلهای ۴ * روش تحلیل و طراحی اجزاء غیر سازه ای» تجهیزات مکانیکی و برقی ساختمان در فصل ‎٩‏ ارائه شده است. ت ۲-۳- ضوابط کلی تحلیلی ت ۱-۲-۲ انتخاب روس تحلیل در این دستورالعمل چهار روش برای تحلیل سازه تحت بار جانبی معرفی شده است: * روش استاتیکی خطی؛ 9 روش دینامیکی خطی ؛ * روش استاتیکی غیر خطی ؛ منظور از تحلیل خطی, تحلیل سازه با در نظر گرفتن رفتار ارتجاعی خطی برای اجزاء آن می باشد. چنانچه ۳-۸ یا ترک خوردگی اجزاء بتنی یا بنایی مد نظر باشد این آثار در تحلیل خطی به صورت ساده شده وارد می گردد. مثلاً اثر ۳-۸ در تحلیل استاتیکی خطی به منظور از تحلیل غیرخطی, تحلیل سازه با در نظرگرفتن رفتار غیرخطی اجزاء آن به دلیل رفتار غیر خطی مصالحء ترک خوردگی و هر یک از روشهای فوق را می توان با توجه به شرایط بخش ( ۳-۳) و (۴-۳) برای تحلیل سازه تحت بار جانبی به کار گرفت. برای سیستم های سازه ای با جداسازی لرزه ای یا سیستم های غیرفعال اتلاف انرژی» تحلیل مدل سازه مطابق فصل ۱۰ انجام می شود. -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۳۳/۱ ۶۲ تفسیر دستئورالعمل بهساز ی لرزه‌ای ساختمان‌های موجود تعداد کمی از اجزاء از حد خطی خارج شوند. مطابق بند (۳-۳) چنانچه نسبت نیروهای ناشی از زلزله به ظرفیت باربری اجزاء کوچکتر از ۲ باشد اثر رفتار غیرخطی قابل توجه نبوده و می توان از روشهای تحلیل خطی استفاده نمود. روشهای تحلیل استاتیکی هنگامی مناسب هستند که پاسخ سازه هنگام زلزله عمدتاً ناشی از ارتعاش در مود اول باشد یا به عبارت برای ساختمانهای بلند و ساختمانهای نامنظم لازم است از روشهای تحلیل دینامیکی استفاده شود. روش تحلیل استاتیکی غیر خطی برای اکثر ساختمانها قابل استفاده است اما برای ساختمانهایی که اثر مودهای بالاتر از مود اول قابل توجه باشد.ء لازم است در کنار این روش از روش تحلیل دینامیکی خطی نیز استفاده شود. روش تحلیل دینامیکی غیرخطی برای تمام ساختمانها قابل استفاده است. اما نظر به اینکه نتایج حاصل از این روش حساس به شتاب نگاشت انتخاب شده برای تحلیل و مدل رفتار غیرخطی مصالح و اجزاء سازه می باشد لازم است کنترل و تفسیر نتایج حاصل توسط افراد مجرب انجام گیرد. جدول ت ۱-۳ راهنمای انتخاب روش تحلیل روش استاتیکی خطی محدود ۱-۱-۳-۳ ت ۲-۲-۲ مدل سازی ت ۱-۲-۲-۲ فرضیات اولیه با وجود ابزارهای محاسباتی جدیدء تهیه مدل سه بعدی و تحلیل آن به آسانی امکان پذیر است. در مدلهای دو بعدی باید مشخصات اجزاء با توجه به عملکرد سه بعدی آنها محاسبه و منظور شود. مثلاً اگر دیوار برشی به شکل ایا [ باشد اثر وجود ادامه دیوار در جهت عمود بر صفحه باید به نحو مناسب در مدل اعمال گردد. در این ساده سازی تاثیر میزان انعطاف پذیری دیافراگم لحاظ گردد. ت ۲-۲-۲-۳ اعضای اصلی و غیر اصلی که حذف آنها از سازه خللی در سیستم باربر جانبی سازه ایجاد نکند. چون زوال مقاومت و سختی اعضای غیراصلی محتمل است لذا -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سوم - روش‌های تحلیل ۱۳۹/۱ ۶ اعضای غیر اصلی محسوب می گردند. همچنین لنگر خمشی پای ستونی که مفصلی طراحی شده است برای باربری جانبی ضروری نیست لذا غیر اصلی محسوب می شود. گاهی اعضایی از سازه تحت بار جانبی تغییر شکلهایی را متحمل می شوند که بیش از ظرفیت آنها است لذا زودتر از اعضای دیگر از سیستم باربر جانبی خارج می شوند. در چنین شرایطی طراح می تواند این اعضا را غیر اصلی فرض کرده و به آنها اجازه تغییر شکل همساز با سازه را بدهد مشروط برآنکه این تغییر شکلها و خرابی احتمالی ناشی از آن منجر به کاهش باربری قائم و جانبی سایر اعضا نگردد. به عنوان مثال تیر همبند در دیوارهای همبسته می تواند به عنوان عضو غیراصلی محسوب گردد در صورتی که پس از تغییر شکلهای زیاد وخارج شدن از سیستم باربری جانبی» دیوارها همچنان باربری جانبی را تأمین کنند. در تحلیل خطی فقط اعضای اصلی مدل می شوند و اعضای غیراصلی فقط برای تغییر شکلهای حاصل از تحلیل کنترل می شوند. زیرا اعضای غیراصلی معمولاً تحت بارهای رفت و برگشتی کاهش سختی و مقاومت قابل توجهی خواهند داشت و به سرعت از سیستم باربری جانبی خارج می گردند. کنار گذاشتن اعضای غیر اصلی از مدل باعث می شود که تحلیل خطی منجر به نتایج محافظه کارانه گردد زیرا در این روش نیاز لرزه ای زیادتری بر اعضای اصلی گذاشته می شود. اما در تحلیل غیر خطی (به جز روش تحلیل استاتیکی غیر خطی ساده شده) تمام اعضای اصلی و غیراصلی مدل شده و اثر کاهش مقاومت وسختی اجزاء (کاهندگی) در مدل وارد می شود. در تحلیل خطی سختی جانبی اعضای غیراصلی نباید بیش از ۲۵./ سختی اعضای اصلی باشد. بنابراین چنانچه سختی اعضای غیر اصلی بیشتر از ۲۵ باشد باید تعدادی از اعضای غیر اصلیء اصلی محسوب شوند ودر مدل وارد گردند تا آنجا که سختی اعضای غیر اصلی باقی مانده کمتر از ۸۲۵ سختی اعضای اصلی شود. برای این منظور لازم است ابتدا اعضای غیر اصلی نیز در مدل وارد شده و نسبت سختی آنها به اعضای اصلی تعیین شود. سپس به تدریج این اعضا از مدل حذف شوند. اعضای غیراصلی تحت بارهای رفت و برگشتی ناشی از زلزله به سرعت سختی و مقاومت جانبی خود را از دست می دهند و موجب بی نظمی شدید و تمرکز نیروها و تغییر شکلها در اعضای اصلی می گردند. به عنوان مثال دیوارهای داخلی می توانند اثر قابل ملاحظه‌ای در سختی جانبی داشته باشند اما در ابتدای اعمال بارهای رفت و برگشتی ناشی از زلزله ممکن است خراب شوند. خرابی ناگهانی دیوار می تواند سختی یک طبقه را نسبت به طبقات پائین و بالا تغییر زیادی دهد و منجر به تمرکز تغییر شکلها در آن طبقه شود. همچنین خرابی برای منظور کردن این گونه اثرات در تحلیل سازه لازم است. ت ۲-۲-۲-۲-مدلسازی اتصالات معمولا نیاز به مدلسازی مستقل اتصالات نمی باشد. اما اگر مقاومت یا شکل پذیری اتصال کمتر از اعضای متصل شونده باشند. خسارت و خرابی اتصال در سطح عملکرد سازه موثر خواهد بود. لذا مدلسازی صریح آن لازم می باشد. انعطاف پذیری زیاد اتصال, در مشخصات دینامیکی ساختمان نظیر زمان تناوب تاثیرگذار است. اگر در نظر گرفتن انعطاف پذیری اتصال باعث تغییر بیش از 1۱۰ در مقادیر پاسخ ها شود. در این گونه موارد مدلسازی اتصال ضروری خواهد بود. به عنوان مثال در نظر گرفتن صریح انعطاف پذیری اتصال در محل چشمه اتصال در قابهای خمشی فولادی و ناحیه اتصال در دیوارهای بتنی یا دیوارهای بنایی دارای بازشو در تحلیل های غیرخطی مهم است. -------- صفحهٔ بعد -------- ۳ ۱ -_تفسیر دستورالعمل بهسازی لرزه‌ای ساختمان‌های موجود ت ۴-۲-۲-۲ مدلسازی پی به در نظر گرفتن یا نگرفتن اثر انعطاف پذیری پی در مدلسازی باید با احتساب این اثرات بر روی رفتار کلیه اعضای سازه گرفته شود. مثلا ت ۵-۲-۲-۲ پیکربندی ساختمان تجربیات به دست آمده از زلزله هاحاکی از آن است که ساختمانهای نامنظم نسبت به ساختمازهای منظم دارای رفتار نامناسب تری بوده اند لذا یکی از اهداف بهسازی به منظور بهبود سطح عملکرد ساختمان, می تواند کاستن از نامنظمی ساختمان با تغبیر در پیکربندی آن باشد. برای این منظور می‌توان تغییر در سیستم باربری جانبی و یا توزیع جرم در ساختمان را درنظر گرفت. ت ۳-۲-۲- پیچجچش مشاهدات تاریخی و مطالعات عددی نشان می دهد که اثر پیجش می تواند نتیجه عوامل بسیاری باشد که در ادامه شرح داده می‌شود. لنگر پیچشی در هر طبقه از جمع لنگر پیچشی واقعی و اتفاقی محاسبه می گردد. ت ۱-۳-۲-۲ پیچش واقعی پیچش واقعی به دلیل عدم انطباق مرکز صلبیت و مرکز جرم سازه ایجاد می گردد. ت ۲-۳۲-۲-۲- پیجچش اتفاقی پیچش اتفافی به دلایل زیر ممکن است به وجود آید: ۱ خطای بین سختی محاسباتی و سختی واقعی ؛ ۲- تغییر محل مرکز جرم ناشی از توزیع احتمالی بارهای زنده و مرده و تجهیزات در طول دوره بهره برداری از ساختمان؛ ۳ عدم درنظر گرفتن موّلفه پیچشی ارتعاشات زمین در تحلیل. ضوابط مربوط به پیچش اتفاقی در تحلیل غیرخطی سازه های دارای جداساز لرزه ای یا میراگر در فصل ۱۰ آورده شده است. در صورتی که اعمال پیچش اتفاقی منجر به افزایش نسبت تغییر شکل حداکثر به تغییرشکل متوسط طبقه (77) به میزان بیش از ۱۰/ گردد اثر آن باید منظور شود. حد افزایش تغییر شکلها به میزان ۱۰ با قضاوت مهندسی حاصل شده است و ناشی از این تجربه است که -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سوم - روش‌های تحلیل ۱۳/۱ ۶۵ ساختمانهای دارای سختی پیچشی زیاد معمولا نسبت به ساختمانهای با سختی پیچشی کم آسیب پذیری کمتری از خود نشان می دهند. چنانچه نسبت نیروی وارده به ظرفیت باربری جانبی اعضای سازه در نقاط مختلف متفاوت باشد اعضای ضعیف تر زودتر ترک خورده یا تسلیم می شوند و سختی آنها کاهش می یابد. به این ترتیب مرکز صلبیت نیز جابجا می شود. این جابجایی می تواند در جهت افزایش یا کاهش اثر پیجش باشد اما از آنجا که به دلیل پیجش در اعضای دورتر از مرکز صلبیتء نیروی بیشتری ایجاد می گردد سختی این این پدیده مدل نمی شود. اثر آن با ضریب ۸۸ مطابق رابطه بند (۳-۳-۲-۳) اعمال می گردد. به طور کلی برای تحلیل سازه استفاده از مدلهای سه بعدی توصیه می شود. اما اگر به دلیلی از مدل دو بعدی استفاده شده باشد و در اثر پیجش,» تغییر مکان نقطه ای از دیافراگم صلب بیش از ۵ برابر تغییر مکان متوسط دیافراگم باشد.ء آثار پیجش قابل توجه بوده و نتایج حاصل از تحلیل معتبر نیست لذا لازم است در چنین شرایطی از مدل سه بعدی برای تحلیل استفاده شود. ت ۴-۲-۲ دیافراگم ها دیافراگم کف ها نقش قابل توجهی در مسیر انتقال نیروهای جانبی به زمین دارند. دیافراگم ها نیروی اینرسی وارد بر اجزاء طبقه را به متفاوت باشند دیافراگم کف تا حدودی این اختلاف ر تعدیل می کند. نحوهٌ تعیین میزان سختی و مقاومت دیافراگم ها برحسب آنکه از چه نوع مصالحی ساخته شده باشند در فصل ۸ آمده است. دسته بندی دیافراگم ها: دیافراگم ها از نظر سختی در صفحه خود به سه دسته تقسیم می شوند. ۲- دیافراگم نرم: اگر تحت بار جانبی» حداکثر تغییر شکل دیافراگم بزرگتر از دو برایر تغییر مکان جانبی نسبی طبقه باشد دیافراگم نرم محسوب می شود. ۳ دیافراگم نیمه صلب: اگر دیافراگم نه صلب باشد ونه نرم» نیمه صلب محسوب می شود. به طور کلی دیافراگم های نرم منجر به (۱) افزایش زمان تناوب اصلی (۲) جداشدن مودهای ارتعاشی اعضای قائم و افقی باربر جانبی از یکدیگر و (۳) اصلاح توزیع نیروی اینرسی در صفحه دیافراگم می شوند. -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۳۳/۱ ۶۶ تفسیر دستورالعمل بهسازی لرزه‌ای ساختمان‌های موجود نیروی اینرسی دیافرا کم ۵ 7 .۲ نیروی برشی دیافرا تم شکل (ت۱-۳)- تعریف تغییر شکل دیافراگم و نحوه توزیع نیروی اینرسی در آن ت ۵-۲-۳۲- اتر ۲-۸ هنگامی که سازه تحت بارهای جانبی تغییر شکل دهد. بارهای ثقلی می توانند این تغییر شکل را افزایش دهد.ء به این اثرء اثر ۸-] استاتیکی (در محدوده رفتار خطی مصالح) می گویند. در حالتی که سختی اجزای سازه پس از تسلیم منفی باشد به دلیل کاهش سختی این اجزاء تغییر مکان نسبی طبقات و تغییرمکان هدف تحت بار جانبی افزایش می یابد و اثرات ۳-۸ تشدید می گردد. به این پدیده ۳-۸ دینامیکی (در محدوده رفتار غیرخطی مصالح) گفته می شود. این اثر به موارد زیر بستگی دارد: ۱(- نسبت شیب منحنی نیرو تغییر مکان پس از تسلیم (0) به سختی موْثر ارتجاعی؛ ۳ رابطه نیروی جانبی- تغییر مکان چرخه ای برای هر طبقه؛ ۶- طول زمان ارتعاش شدید زمین. به علت تعدد پارامترهای دخیل, برآورد اثر ۲-۸ دینامیکی در تحلیل های استاتیکی خطی و غیرخطی مشکل است. در روش تحلیل استاتیکی غیرخطی ناپایداری دینامیکی از طریق نسبت مقاومت (.6 کنترل می گردد. در روش تحلیل دینامیکی غیرخطی این اثر به طور صریح وارد می گردد. ت ۶-۲-۳- اند رکنش خاک و سازه -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سوم - روش‌های تحلیل ۱۳۹/۱ ۶۷ الف- انعطاف پدذیری پی: تعیین انعطاف پذیری در سطح تماس پی و خاک ب- اثرات سینماتیک: فیلتر شدن حرکات منتقل شده از زمین به سازه بر اساس هندسه و مشخصات پی چ- اثرات میرایی پی: اتلاف انرژی از طریق میرایی چرخه ای و میرایی تشعشعی خاک در بخش ۵-۴ ملاحظات اثرات اندرکنش خاک-سازه توسط اندرکنش سینماتیک یا میرایی پیء که موجب کاهش حرکت ورودی به سازه» نسبت به حالت بدون در نظر گرفتن اندرکنش می شود پرداخته شده است. اندر کنش خاک-سازه می تواند باعث کاهش نیازهای لرزه ای ساختمان شود. اگرچه اندر کنش خاک-سازه می تواند موجب کاهش نیاز لرزه ای به سبب مدلسازی انعطاف پذیری پی» میرایی پی و یا اثرات سینماتیک می تواند مهم باشد و در مواردی که قابل انجام است باید در نظر گرفته شود. در مواردی که ارزیابی اثرات اندرکنش خاک-سازه لازم نیست. استفاده از هر سه اثر فوق به تنهایی و یا توام محاز برای حالت های نادر (مانند حوزه نزدیک و خاک نرم) که افزایش دوره تناوب موجب افزایش شتاب طیفی می گردد. اثرات آندرکنش خاک-سازه روی ساختمان باید ارزیابی شود. برای اطلاعات بیشتر در رابطه با اندرکنش خاک-سازه به 440 ۳۳۸/۸ ( ۳۳۱/۸ 45 مراجمه شود. ت ۷-۲-۲ اثر همزمان موّلفه های زلزله ت ۷-۲-۳- ۱-مولفه های افقی "0.3 + 0-01 + "۲-0۷ +۱1 ]۱ ۱/۲1 ]۱ 1 + ۸-۱ +۱ < ۱/۲ تغییرمکان هدف در یک امتداد با نیروهای (و نه تغییر شکلهای) ناشی از تغییر شکل سازه به اندازهٌ ۳۰/ تغییر مکان هدف در امتداد الف- اعمال توزیع بار در مدل در دو راستای متعامد و انجام تحلیل استاتیکی غیر خطی تا رسیدن به تغییر مکان هدف در راستای مورد نظر و همزمان رسیدن به ۳۰ تغییر مکان هدف در راستای عمود بر آن. طبعا این امر ممکن است نیاز به تکرار با تغییر ضریب -------- صفحهٔ بعد -------- 2۸ ۱ --__تفسیر دستورالعمل بهسازی لوزه‌ای ساختمان‌های موجود توزیع بار در راستای عمود برای رسیدن به نتیجه داشته باشد. بدیهی است که این مراحل برای راستای دیگر ساختمان نیز می بایست انجام شود. ب- انجام تحلیل استاتیکی غیر خطی می تواند برای تلاشهای نیرو کنترل و تغییر شکل کنترل به صورت مجزا انجام شود. به این صورت که تلاشهای تغییر شکل کنترل در ۸۱۰۰ تغییر مکان هدف ساختمان در راستای مورد نظر بررسی شود. اما تلاشهای نیرو کنترل در ۱۰۰ تغییر مکان هدف ساختمان در راستای مورد نظر باید با نیروهای نظیر ۳۰ تغییر مکان هدف در راستای عمود بر آن جمع گردد. پ- در روش تحلیل دینامیکی غیرخطی اثر موْلفه های مختلف ارتعاش زمین با اعمال همزمان آنها به مدل مورد بررسی قرار می گیرد. در صورت استفاده از مدل دوبعدی, دامنه شتاب نگاشت‌های زلرله باید در حداکثر مقدار 77 ضرب شوند. ت ۲-۷-۲-۲-مولفه های قانم در بعضی شرایط اثر موْلفه قائم زلزله تعیین کننده است. مثلاً در تیرهای با دهانه های بلند یا تیرهای طره» اثر موّلفه قائم زلزله می‌تواند حاکم باشد. ت ۸-۲-۳- ترکیب بارگذاری قلی وجانبی برای بررسی اثر همزمان بارهای ثقلی و زلزله باید حد بالا و پائین اثر بارهای ثقلی توسط روابط (۱-۳) و (۲-۳) محاسبه شود. چنانچه تحلیل خطی باشد. اثر هر دسته از بارها جداگانه محاسبه شده و با استفاده از اصل جمع آثار قوا اثر توأم آنها برآورد می گردد. اما در تحلیل غیر خطی این امکان وجود ندارد لذا باید برای تر کیب بارهای مختلف مراحل تحلیل به طور کامل تکرار شود. مطابق روابط این بند حد بالا و پائین اثرات بارهای ثقلی نسبت به آئین نامه ها و ضوابط مربوط به طراحی ساختمانهای جدید دامنه ۱- این دستورالعمل برای ساختمانهای موجود تنظیم شده است. لذا هنگام محاسبه بارهای ثقلی اطلاعات دقیق تری از میزان و ۲- ساختمان موجود تحت بارهای ثقلی قبلاً امتحان خود را پس داده است. بنابراین نگرانی از بابت حمل بارهای ثقلی به تنهایی وجود ندارد؛ ۳- در این دستورالعمل مشخصات مصالح با دقت بیشتری نسبت به طراحی یک ساختمان جدید تعیین می شود. ترکیب بارهای ثقلی مطابق این بند فقط برای بررسی اثر همزمان بارهای ثقلی و بارهای ناشی از زلزله می باشد. ت ۹-۲-۲ بررسی اعتبار فرضیات طراحی نتایج حاصل از تحلیل مدل سازه» باید به روشهای مناسب مورد ارزیابی و کنترل قرار گیرند. همچنین باید کنترل شود که محلهای فرض شده برای مفاصل خمیری با آن چه که از نتایج تحلیل حاصل شده است منطبق باشد. در تحلیل غیرخطی معمولاً مفصل های -------- صفحهٔ بعد -------- قصل سوم - روش‌های تحلیل ۱۳/۳/۱( ۶۹ خمیری در نقاط میانی عضو باید مورد توجه قرار گیرد. در تحلیا های خطی برای اعضای تحت بارهای ثقلی قابل توجه, دیاگرام لنگر ‏ خمشی باید ترسیم شود. تا با استفاده از آن احتمال ایجاد مفصل خمیری در طول عضو (مقطع بحرانی) بررسی شود. ت ۱۰-۲-۲- وا زگونی نیروی جانبی ناشی از زلزله می تواند امکان وازگون شدن اجزاء یا کل ساختمان را فراهم سازد. هرچند وازژگون شدن ساختمان در عمل به ندرت پیش می آید. تمایل به واژگونی می تواند باعث تنش های قابل ملاحظه ای شود که منجر به شکست موضعی یا کلی گردد. در نقاطی که اجزاء سازه دارای اتصال کافی به یکدیگر می باشندء ظرفیت باربری اجزاء مانع از وازگونی می گردد. اما در نقاطی که بین اجزاء اتصال کافی وجود ندارد مانند اتصال سازه به خاک, مقابله با وازگونی باید توسط بار مرده به تنهایی یا در ترکیب با ظرفیت اجزاء و اتصالات آنها صورت گیرد. در حالتی که اجرای سازه دارای اتصال کافی به یکدیگر باشند. نیروها یا تغییرشکل های حاصله در اعضا ناشی از واژگونی با ظرفیت مقابله با واژگونی توسط بار مرده به تنهایی تأمین شود درأآن صورت لنگر واژگونی» نیرو کنترل خواهد بود. ت ۱۱-۲-۳-تلاشهای تغییرشکل کنترل و نیرو کنترل انتخاب نوع تلاش (نیرو کنترل یا تغییرشکل کنترل) در اختیار طراح نیست بلکه برحسب نوع رفتار اعضا مشخص می شود. در این تا ۸ مشخص شده است. در یک مقطع از یک عضوء ممکن است نیروهای داخلی از دو نوع تغییرشکل کنترل یا نیرو کنترل باشند. به عنوان نمونه تلاش های موجود در تیرها و ستونهای یک قاب خمشی بتن مسلح می تواند شامل لنگر خمشی ( تغییرشکل کنترل) و نیروی برشی در تیرها و نیروی محوری در ستونها (نیرو کنترل) باشد. به عنوان مثالی در ساختمانهای با قابهای مهاربندی شده نیروی محوری در مهاربندهای قطری از نوع تغییر شکل کنترل هستند در حالیکه نیروی موجود در اتصالات مهاریند و نیروی محوری موجود در ستونهاء از نوع تلاشهای نیرو کنترل می باشند. چنانچه اطلاعات کافی و نتایج آزمایشهای لازم برای مشخص کردن منحنی رفتار تلاش عضو در دسترس نباشد رفتار برای آن تلاش نیرو کنترل در نظر گرفته می شود. تلاش تغییرشکل کنترل» تلاشی است که از حد جاری شدن فراتر رفته و بر اساس تغییر شکل,ء کنترل می شود. اما تلاش نیرو کنترل از حد جاری شدن تجاوز نمی کند. -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۳۳/۰۱ ۷۰ تفسیر دستورالعمل بهسازی لرزه‌ای ساختمان‌های موجود ت ۳-۳-روشهای تحلیل خطی ت ۱-۳-۳- محدوده کاربرد روشهای تحلیل خطی میزان بزرگی نیروهای ناحیه غیر ارتجاعی و نحوه پخش آنها با استفاده از نسبت نیرو به ظرفیت اعضا (1۳:)(]) تعریف می شود. باید توجه داشت که از این نسبت به عنوان معیار پذیرش استفاده نمی شود. ارزیابی اعضای سازه به کمک روشهای تحلیلی فصل ۳ به همراه معیارهای پذیرش در فصول ۴ تا ۸ صورت می گیرد. در واقع نسبت نیرو به ظرفیت اعضا ([-)(]) به عنوان معیاری برای رفتار غیر ارتجاعی سازه و بی نظمی سازه تعریف شده است. درصورتیکه (1۳-)(]) محاسبه شده برای اعضای مورد نظر سازه کوچکتر یا مساوی یک باشد سازه کاملاً ارتجاعی رفتار می کند. منظور از (4[ن)(]) نسبت نیرو به ظرفیت بوده و با نسبت تنش به ظرفیت متفاوت است. لازم به توضیح است در مورد اعضایی که تحت تاثیر توأم نیروها قرار می گیرند. (14-)(]) نسبت نیرو به ظرفیت برای هر تلاش به نتایج حاصل از روش های تحلیل خطی برای ساختمانهای بلند با زمان تناوب زیاد و آنهایی که دارای نامنظمی شدید (فرورفتگی یا پیش آمدگی بزرگ در ارتفاع, نامنظمی در سختی پیچشی با نامنظمی در توزیع سختی در ارتفاع و ساختمانهای دارای سیستم باربر جانبی با محورهای نا متعامد) هستندء ممکن است دارای خطای زیادی باشد مگر آنکه رفتار ساختمان تحت بارهای ناشی از زلزله طرح تقریباً ارتجاعی باشد. شایان ذکر است در این حالت تنها استفاده از روش تحلیل دینامیکی خطی مجاز می باشد. در صورتی که رفتار غیر ارتجاعی در اعضای سازه گسترده باشد (مقدار ‎][٩‏ بحرانی بیشتر از مقدار ۲ باشد) و یکی از نامنظمی های شماره ۸۷ ۸ و ‎٩‏ در بند ۱-۱-۱-۳ وجود داشته باشد دیگر اجازه استفاده از روش خطی داده نمی شود. برای تشخیص نامنظمی های اشاره شده در شماره های ۷ ۸ و ‎٩‏ بند ۱-۱-۱-۳ یک تحلیل خطی باید انجام شود. نتایج این تحلیل برای تشخیص میزان بزرگی و نحوه پخش نیروهای محدوده ی غیرارتجاعی در اعضای اصلی سازه و عناصر سیستم باربر جانبی می‌باشد. این نامنظمی ها شامل موارد زیر می باشند: الف) نامنظمی انقطاع در سیستم باربر جانبی داخل صفحه: این نامنظمی در حالتی است که المان باربر جانبی در یک طبقه وجود -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سوم - روش‌های تحلیل ۱۳۹/۱ ۷۱ -8ع10۳ [۵7] ۳۱8 صیاز از8ظ 11۳۳8 ۲۵2/5 0۳ ۷012۲۱06 نوت شکل (ت۲-۳)-انقطاع سیستم باربر لرزه ای در صفحه ب) نامنظمی انقطاع در سیستم باربر جانبی خارج صفحه: در این نامنظمی صفحه قرار گیری سیستم باربر جانبی در ارتفاع ساختمان تغییر می کند. مثلا در شکل (۲-۲) دیوار برشی در طبقه اول در قابهای داخلی ساختمان قرار دارد و این دیوار برشی در همان صفحه به طبقات بالا امتداد پیدا نکرده است و ادامه آن به قابهای خارجی ساختمان منتقل شده است. 5/63۲۵ /[ 81 65 ۳ لا ون 827 ها باق 9طظ 1 ۶۵ راو اه اه شکل (ت ۳-۲۳)-انقطاع سیستم باربر لرزه ای در خارج از صفحه پ( نام منظم پیجشی: مطابق ود ضیحات داده شده در شماره ۸ بند ۱-۱-۳-۲ ت) نامنظمی مقاومتی ناشی از طبقه ضعیف: مطابق توضیحات داده شده در شماره ‎٩‏ بند ۱-۱-۳-۲ تفسیر ندارد. ت ۲-۳-۲ - محاسبه سختی در روشسهای تحلیل خطی -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۳۳/۱ ۷۲ نفقسیر دستورالعمل بهسازی لرزه‌ای ساختمان‌های موجود ت ۳-۲-۳ روش تحلیل استاتیکی خط ۱ رفتار مصالح خطی است؛ توان اثر زلزله را به صورت استاتیکی با اعمال بار جانبی معادل برسازه برآورد نمود. فرضیات فوق فقط در محدوده خاصی مطابق آنجه که در بند (۱-۳-۳) آمده است می تواند به نتایج با دقت مطلوب منتهی گردد. در غیر آن صورت لازم است از روشهای دقیق تر تحلیل استفاده شود. در این دستورالعمل طراحی بر مبنای تغییر شکلها می باشد زیرا معمولاخرابی در سازه متناظر با تغییر شکلها است. هرچند تغییر شکلها خود متناسب با نیروها می باشند. اما پس از تسلیم مصالح یا ایجاد ترک ها به ازای افزایش نیروی کوچک. تغییر شکلهای زیادی ایجاد می گردد. لذا در محدودهٌ غیرخطی تغییر شکلها وضعیت سازه را بهتر از نیروها بیان می کنند. به همین جهت در این دستورالعمل در روشهای تحلیل خطی نیروهای جانبی ناشی از زلزله چنان برآورد می شوند که اگر بر مدل سازه وارد شوند تغییر شکلهای حاصل از تحلیل مدل تا حد امکان نزدیک به تغییر شکلهای واقعی ساختمان باشد. در صورتیکه رفتار سازه تحت چنین بارگذاری همچنان خطی یا نزدیک به خطی باقی بماندء نیروها و تغییر شکلهای حاصل از تحلیل نزدیک به واقعیت خواهد بود اما چنانچه رفتار مصالح غیرخطی باشد. آن گاه نیروها بیش از مقادیر واقعی برآورد می گردند. در تحلیل با در نظر گرفتن رفتار غیرخطی مصالح, نیروها و تغییر شکلها با دقت خوبی قابل محاسبه هستند. به همین جهت تحلیل غیرخطی همواره به عنوان یک روش دقیق تر توصیه می گردد. با این حال در شرایط خاص مطابق انچه اشاره شد. استفاده از روشهای ساده شده مانند روش تحلیل استاتیکی خطی می تواند منجر به برآورد نیروها و تغییر شکلها با دقت قابل قبول گردد. مزیت روش تحلیل خطی آن است که رابطه نیرو و تغییر شکل خطی است. بنابراین برآورد نیروها و تغییر شکلها تحت حالتهای مختلف ترکیب بارها به سادگی امکان پذیر است. شکل (ت ۳- ۴) اختلاف دو روش خطی و غیرخطی را نشان می دهد. خط منحنی رفتار واقعی ساختمان با رفتار غیر خطی مصالح و خط مستقیم رفتار خطی فرض شده را نشان می دهد. در محدوده مشخص شده با حرف 2 اختلافی بین روش خطی و غیر خطی وجود ندارد اما در محدودهٌ 0 برای آن که تغییر شکلهای حاصل از تحلیل خطی مشابه تغییر شکلهای تحلیل غیر خطی به دست آیند لازم است نیروی جانبی افزایش داده شود. تغییر مکان بنقته5 شکل (ت ۴-۳)- اختلاف روش خطی و غیر خطی ت ۱-۳-۳-۳- تعیین زمان تناوب اصلی نوسان سازه در روش تحلیل استاتیکی خطی برای براورد نیروهای جانبی ناشی از زلزله» سازه به صورت سیستم یک درجه ازادی فرض می شود و -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سوم - روش‌های تحلیل ۱۳۹/۱ ۷۳ زمان تناوب اصلی ارتعاش سازه می توان از یکی از روشهای زیر استفاده نمود: مقدار ویژه که متناظر با بزرگترین زمان تناوب یا همان زمان تناوب اصلی است محاسبه می گردد. در این ویرایش از دستورالعمل است. به صورتی که زمان تناوب محاسبه شده از روش تحلیلی نباید از ۱/۴ برابر زمان تناوب تحربی بیشتر شود. در روش تحلیل استاتیکی خطی کل نیروی جانبی ناشی از زلزله به صورت ضریبی از جرم ساختمان محاسبه می شود. این ضریب, همان شتاب طیفی ارتجاعی است. اگر نیروی جانبی بدست آمده از این طریق به سازه اعمال شود و رفتار سازه ارتجاعی خطی فرض شود.ء تغییر شکلهای حاصل, با آن چه که در زلزله طرح انتظار می رود برابر خواهد بود. اما در سازه های شکل پذیر رفتار سازه هنگام زلزله از محدودهٌ ارتجاعی خطی خارج می شود. به همین جهت در این روش برای برآورد دقیق تر تغییر شکلهاء نیروی جانبی با اعمال ضرایب ) افزایش داده می شود. به گونه ای که اگر مقادیر نیروی حاصل از این روش به مدل با رفتار ارتجاعی خطی اعمال گردد تغییر شکلهای سازه با رفتار غیرخطی برآورد شود. هرچند به این ترتیب تغییر شکلها اصلاح می گردند اما نیروهای داخلی بیش از مقادیری خواهند بود که در سازه با رفتار غیرخطی انتظار می رود. به همین جهت هنگام کنترل یا طرح اجزای نیرو کنترلساختمان در بخش‌های دیگر این دستورالعمل باتوجه به این نکتهء نیروهای داخلی نیز اصلاح می گردند. ضرایب ن) در رابطه (۵-۳) عبارتند از: ضریب 09 : برای محاسبه حداکثر تغییر شکلهای غیر ارتحاعی در سازه هایی که دارای حلقه های چرخه ای پایدار و کامل هستند ضریب ۱ در حداکثر تغییر شکلهای حاصل از تحلیل ارتجاعی خطی ضرب می شود. مقدار این ضریب که به روشهای محاس_باتی و تجربی به دست آمده است با استفاده از رابطه (۶-۳) محاسبه می شود. اما اگر در تحلیل استاتیکی خطی مقدار ,سا (نسبت مقاومت) در دسترس نباشد می توان از رابطه (۹-۳) نیز مقدار (ن) را محاسبه نمود. در این صورت مقدار ۱ن) نباید کمتر از یک اختیار گردد. شکل ی سس 1 ۱ ِ ٍ ۱ سا اس 10 صقاسمهت : 8 ی سک : ۱ 2 هس ۱ ۱ 5 ۹-4 سس ۱ ۱ ۱ 4 زا ی ان 1 8 0 06 3 02 0 زمن توت ۳۲ شکل ( ت ۵-۳)- مقدار ( برحسب زمان تناوب اصلی سازه -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۳۳/۰۱ یف تفسیر دستورالعمل بهسازی لرزه‌ای ساختمان‌های موجود رابطه 0۳ رفتار اجزر سازه دو خطی و بدون افت ناشی از رفت و برگشتهای متفر فرض شده است. 0 حرکات رف وبرگشتر و گسترش خرابی هاء سختی اجزای سازه کاهش ییافته و مقاومت آنها افت می کند. در سازه هایی که دارای حلقه چرخه ای کامل و پایدار باشند ضریب 6:2 برابر یک در نظر گرفته می شود. نظیر ساختمانهای قاب خمشی ویژه بتنی و فولادی» قابهای مهاربندی واگرا و قابهای با مهاربندهای کمانش تاب که ضوابط مربوطه در طرح و اجرای آنها رعایت شده باشد. این سیستم ها می توانند یا به عنوان سیستم اولیه یا به عنوان سیستم اضافه شده در طرح بهسازی ساختمان استفاده شده باشند. اما برای سازه هایی که دارای حلقه چرخه ای خوب نباشند حرکات رفت و برگشتی سازه موجب گسترش ترکها و خرابی شده و علاوه بر کاهش سختی و افزایش تغییر شکل هاء افت مقاومت را نیز به دنبال خواهد داشت. از اینرو ضریب د-) برای این سازه ها بزرگتر از یک در نظر گرفته می شود. مقدار دلج برای تحلیل خطی ۱/۰ و برای تحلیل غیر خطی مطابق رابطه (۱۰-۳) انتخاب می شود. ضریب . ل): در تحلیل استاتیکی خطی فقط مود اول ارتعاش در نظر گرفته می شود و فرض می گردد تمام مودها با مود اول هم جهت بوده و اثر آنها با یکدیگر جمع می شود. لذا برش پایه محاسبه شده از این طریق قدری بزرگتر از نتایجی خواهد بود که از تحلیل دینامیکی حاصل می شود. (هر چند مود اول سهم عمده ای در پاسخ سازه دارد. اما به دلیل ارتعاش مودهای دیگر در جهت خلاف مود اول» شتاب طبقات در تمام لحظات در یک جهت نخواهند بود و اثر یکدیگر را تا حدی خننی می کنند و باعث کاهش برش پایه تا حد ۰ خواهد شد) و لذا ضریب بر برای اصلاح این خطاء در رابطه محاسبه برش پایه وارد شده است. این ضریب که همواره کوچکتر از ت ۳-۳-۳-۳ توزیع نیروی جانبی در ارتفاع نحوه توزیع نیروی ام در ارتفاع ساختمان در طول ارتعاشات زلزله بسیار پیچیده است. بعضی از حالتهای مختلف توزیع نیروی جانبی در شکل (ت نشان داده شده است. و توزیع متناسب با مودهای تالا" توزیع یکنواخت توزیع مثشلشی شکل ( ت ۶-۳)- حالتهای مختلف توزیع نیروی جانبی از نقطه نظر طراحی, توزیع نیروی جانبی باید به گونه ای انتخاب شود که بحرانی ترین شرایط را ایحاد نماید. چنانچه سازه در محدوده رفتار ارتجاعی خطی باشد. توزیع نیروی جانبی تابع پارامترهای زیادی از جمله محتوای فرکانسی و دامنه ارتعاشات زلزله, فرکانس‌ها و شکل مودهای سازه می باشد. اگر سازه رفتار غیرخطی داشته باشد توزیع نیروی جانبی علاوه بر پارامترهای فوق تابع تسلیم موضعی یا کلی اجزاء سازه نیز خواهد بود و به همین جهت بسیار پیچیده تر می باشد. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سوم - روش‌های تحلیل ۱۳۹/۱ ۷۵ به منظور تحلیل و طراحی لازم است علیرغم پیچیدگی های فوق روش ساده و عملی برای تعیین توزیع نیروی جانبی مورد استفاده قرار گیرد به نحوی که بحرانی ترین حالتهای ممکن را در بر داشته باشد. بر این اساس توزیع نیروی جانبی برای ساختمانها با زمان تناوب کوچکتر یا مساوی ۰/۵ ثانیه که درآنها مود اول ارتعاش نقش عمده دارد پارامتر ۲[ در رابطه (۱۲-۳) برابر یک اختیار می گردد به این ترتیب توزیع نیروی جانبی به شکل مثلنی می باشد. در ساختمانهای با زمان تناوب بزرگتر یا مساوی ۲/۵ ثانیه اثر مودهای بالاتر از اول قابل توجه بوده و موجب شتابهای بزرگ در طبقات آخر ساختمان می گردد. برای آنکه توزیع نیروی جانبی با این پدیده مطابقت داشته باشد پارامتر >[ برابر ۲ انتخاب می شود. برای ساختمانهای با زمان تناوب بین ۰/۵ تا ۲/۵ ثانیه مقدار ۲[ از درون یابی خطی بدست می آید. شکل (ت ۷-۳) توزیع نیروی جانبی را برای قاب خمشی بتنی با فرض توزیع یکنواخت جرم در ارتفاع آن نشان می دهد. همان گونه که در این شکل ملاحظه می گردد با افزایش ارتفاع ساختمان توزیع نیروی جانبی از خط مستقیم به منحنی تبدیل می گردد. سس 60 مه 3 > 0 یچ 10 _- ۱ سس خد ن۵ شکل ( ت ۷-۳)- توزیع نیروی جانبی را برای قاب خمشی بتنی با فرض توزیع یکنواخت جرم در ارتفاع همچنین با افزایش ۲ نسبت لنگر واژگونی به برش پایه افزایش می یابد زیرا نقطه اثر برآیند نیروی جانبی بالاتر می رود لذا در این پدیده باید مورد توجه قرار گیرد. ت ۴-۳-۳-۲ توزیع نیروی جانبی در پلان تفسیر ندارد. ت ۵-۲-۲-۲ دیافراگم ها علاوه بر انتقال نیروهای اینرسی (ایجاد شده در اجزای متصل به آن) به اجزای سیستم باربر جانبی» نقش هماهنگ کننده و تعدیل کننده توزیع بارجانبی را نیز در اجزای سیستم باربر جانبی برعهده دارند. ساختمانهای بسیاری به دلیل ضعف دیافراگم یا اتصال دیافراگم به سیستم باربر جانبی» هنگام زلزله تخریب شده یا خسارات زیادی را متحمل شده اند. به همین جهت ظرفیت باربری دیافراگم در صفحه افق و ظرفیت باربری اتصال سیستم باربر جانبی به دیافراگم ها باید متناسب با نیروهای القا شده در نظر گرفته شود. برای محاسبه نیروی -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۳۳/۱ ۷۶ تفسیر دستئورالعمل بهساز ی لرزه‌ای ساختمان‌های موجود اینرسی وارد بر دیافراگم مطابق رابطه (۱۳-۳) ضریب زلزله متوسط طبقات بالاتر در مجموع جرم دیافراگم و اجزاء متکی به آن مانند کف سازی و دیوارهای جداکننده ضرب می شود.. تغییر موقعیت یا سختی سیستم باربر جانبی در ارتفاع» موجب قرار گرفتن دیافراگم در مسیر بارهای جانبی می شود. در این صورت» دیافراگم باید قابلیت جذب بار و توزیع آن در سایر سیستم‌های باربر جانبی را داشته باشد. شکل (ت ۸-۳) دو سیستم سازه‌ای را نشان می دهد که در آزها دیافراگم در مسیر انتقال بارجانبی قرار گرفته است. در شکل (ت ۸-۳ الف) تغییر موقعیت سیستم باربرجانبی موجب انتقال تمام نیروها از طریق دیافراگم شده است و در شکل (ت ۸-۲-ب) تغییر سختی سیستم باربر جانبی در وسط سازه موجب انتقال بخشی از نیروها از طریق دیافراگم شده است. زیر سختی زیاد دیافراگم در صفحهٌ خود تغییر مکان قابهای میانی و قابهای طرفین را برابر می سازد. اما سختی کم قابهای میانی در اولین طبقه موجب نیروی برشی کمی در آنها شده است. در حالی که به دلیل تشابه قابها در طبقات بالاتر نیروی برشی قابها یکسان بوده است. لذا مازاد نیروی برشی قابهای میانی باید از طریق دیافراگم به قابهای طرفین انتقال یاید. نیروهای ناشی از تغییر موقعیت یا سختی سیستم باربر جانبی باید از طریق تحلیل مدل مناسب برآورد شود و جهت طراحی دیافراگم و اتصالات آن به سیستم باربر جانبی با نیروهای اینرسی جمع شود. چنانچه دیافراگم در مدل سازه در نظر گرفته شده باشد نیروهای ناشی از تغییر موقعیت یا سختی سیستم باربر جانبی مستقیما از تحلیل مدل سازه برآورد می گردد. اما اگر دیافراگم ها در مدل وارد نشده باشند.» نیروهای مذکور باید با استفاده از تحلیل مدل تیر بر روی تکیه گاه های ارتجاعی تخمین زده شود. برای این منظور تیر با سختی خمشی و برشی معادل سختی دیافراگم در صفحه افق و تکیه گاه های ارتجاعی با سختی معادل سیستم باربر جانبی در نظر گرفته می‌شود. الف شکل ( ت ۸-۳)- دو سیستم سازه ای که در آنها دیافشراگم در مسیر انتقال بارجانبی قرار گرفته است. الف) تغییر موقعیت سیستم باربرجانبی و انتقال تمام نیروها از طریق دیافراگم ب) تغییر سختی سیستم باربر جانبی در وسط سازه و انتقال بخشی از نیروها از طریق دیافراگم ت ۴-۳-۳- روش تحلیل دینامیکی خطی در روش تحلیل دینامیکی خطی نیروها و تغییر شکلهای ناشی از زلزله با استفاده از روابط تعادل دینامیکی حاکم بر مدل ارتجاعی خطی محاسبه می شود. محدودیتهای استفاده از روش در بخش (۳-۳) آمده است. از آنجا که در این روش مشخصات دینامیکی سازه در -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سوم - روش‌های تحلیل ۱۳/۱ ۷۷ تحلیل دینامیکی خطی می تواند به دو روش طیفی و روش تاریخچه زمانی انجام شود. در روش طیفی» طیف مورد استفاده باید طیف ارتجاعی خطی بدون اصلاح برای تغییر شکلهای غیر خطی باشد. نتایج حاصل از تحلیل دینامیکی خطی برای سازه هایی که رفتار آزها در طول زلزله خطی باقی می ماند نزدیک به واقعیت است اما مشابه روش تحلیل استاتیکی خطی, چنانجه رفتار سازه از محدوده خطی خارج شده و غیرخطی شود.ء نیروهای داخلی حاصل از این روش بزرگتر از مقادیری است که در زلزله طرح پیش بینی می شود. به همین جهت برای ارزیابی تلاشهای تغییرشکل کنترل در معیارهای پذیرش این اعضا به این نکته با در نظر گیری ضریب اصلاح 0 در روابط توجه شده است. ت ۱-۴-۲-۲ ملاحظات مدلسازی و تحلیل ت ۱-۱-۴-۳-۲-حر کات زمین ت ۲-۱-۴-۳-۳-روش تحلیل طیفی تحلیل دینامیکی خطی به دو روش طیفی و تاریخچه زمانی انجام می شود. در مواردی که زمان تناوب تجربی و تحلیلی نزدیک هم هستند نیاز به همپایه کردن برش پایه حاصل از روش تحلیل طیفی نمی باشد. زیرا انتظار می رود برش پایه حاصل از روش تحلیل طیفی و روش تحلیل استاتیکی خطی نزدیک به هم باشند. ولی در مواردی که فاصله زمان تناوب تحلیلی و تجربی زیاد است (بیش از ۱/۴ برابر) برش پایه حاصل از روش تحلیل طیفی معمولا" کمتر از برش پایه حاصل از روش تحلیل استاتیکی خطی می باشد. در این حالت اگر برش می شود. ت ۳-۱-۴-۳-۳-روش تحلیل تاریخچه زمانی ت ۲-۳-۳-۲-توزیع نیروی جانبی در ارتفاع و پلان ت ۳-۴-۳-۳-دیافراگم ها برای تفسیر این بند به بند (ت ۵-۳-۳-۲) مراجعه شود. نتایج حاصل از تحلیل دینامیکی خطی باید در ضرایب اصلاح ال به) ضرب شود تا تغییر مکانزهای حاصل به دلیل تفاوت تغییر مکان های غیرارتجاعی با ارتجاعی, اثر کاهش سختی و افت مقاومت اجزای سازه» به تغییر مکانهای واقعی زلزله طرح نزدیک شود. برای تفسیر ضرایب ل) به (ت ۲-۲-۳-۳) مراجعه شود. در صورت نیاز به لحاظ اثر پیجش, ضوابط بند ۲-۲-۳ می بایست اعمال گردد. -------- صفحهٔ بعد -------- ۷۸ ۱ --تفسیر دستورالعمل بهسازی لرزه‌ای ساختمان‌های موجود ت ۵-۳-۳- کنترل واژگونی در روش‌های خطی در این دستورالعمل نیروهای جانبی ناشی از زلزله برای تحلیل خطی سازه» با اعمال ضرایب اصلاح ان), دل) افزایش داده می‌شوند تا تغییر مکانهای حاصل از تحلیل به مقادیر واقعی نزدیک شود به این ترتیب لنگر واژگونی محاسبه شده با استفاده از این نیروها بیش از مقدار واقعی خواهد بود. از آنجا که لنگر واژگونی نیرو کنترل است پس از محاسبه لنگر نیروهای جانبی» مقدار حاصل مطابق رابطهٌ (۳- چنانچه لنگر واژگونی بر لنگر مقاوم حاصل از بارهای ثقلی غلبه کند. لازم است برای تأمین پایداری سازه اتصالات اضافی در نظر ت ۴-۳- روشهای تحلیل غیرخطی ت ۱-۴-۲ محدوده کاربرد روشهای غیرخطی روش استاتیکی غیرخطی معمولاً دقیق تر از روش های خطی می باشد. اما در حالتی که رفتار اجزا سازه چرخه ای کاهنده باشد قابل توجه است در کنار این روش باید از روش تحلیل دینامیکی خطی که توزیع بارجانبی را به دقت بیشتری برآورد می کند استفاده شود. همجنین می توان از روش‌های استاتیکی غیرخطی دیگری که اثر مودهای بالاتر را در نظر می گیردء استفاده کرد. تفسیر ندارد. تفسیر ندارد. ثت‌ ۳-۴-۳-روش تحلیل استاتیکی غیرخطی در روش تحلیل استاتیکی غیرخطی, بار جانبی به تدریج افزایش داده می شود تا آنجا که تغییر مکان در نقطه معینی از حد مورد نظر فراتر رود. درهنگام افزایش بار جانبی تغییر شکلها و نیروهای داخلی به طور مداوم تحت نظر قرار می گیرد. این روش مشابه روش تحلیل -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سوم - روش‌های تحلیل ۱۳/۱ ۷۹ در تحلیل استاتیکی غیر خطی باید مدل رفتار غیر خطی به صورت چند خطی یا در حالت ساده شده برای هر یک از اجزاء سازه به صورت دو خطی تعریف شود. در طول تحلیل, هنگام افزایش تدریجی بار جانبی» تغییر شکلها و نیروهای داخلی تمام اجزاء محاسبه شده و با ظرفیت آنها مطابق فصلهای ۴ ۵ یا ۶ مقایسه می شود. هر چند این روش به مراتب پیچیده تر و وقت گیرتر از تحلیل استاتیکی خطی است. اما نتایج حاصل از آن رفتار واقعی سازه را بهتر نشان داده و اطلاعات مفیدتری جهت طراحی ارائه می دهد. برخلاف روشهای تحلیل خطی» در این روش به دلیل در نظر گرفتن رفتار غیرخطی مصالح, نیروهای داخلی حاصل, با مقادیر مورد انتظار تحت زلزلهٌ طرح برابر می باشد. در روش تحلیل استاتیکی غیرخطی از طیف طراحی نرم شده استفاده می شود. بنابراین نسبت به تغییرات زمان تناوب حساس نیست. یکی از معایب این روش آن است که اثرات حرکت رفت و برگشتی اجزاء سازه مستقیماً منظور نمی شود. به این ترتیب ممکن است محاسبه نیروها و برآورد تغییر شکلهای غیر ارتجاعی با خطا انجام شود خصوصاً زمانی که به دلیل افزایش تغییر شکلهای غیر ارتجاعی اثر مودهای بالاتر قابل توجه شود. در این شرایط توصیه می شود که از روش تحلیل دینامیکی غیرخطی استفاده شود. محدودیت های استفاده از این روش در بند(۱-۱-۴-۲) ارائه شده است. نکته دیگری که هنگام استفاده از روش تحلیل استاتیکی غیرخطی باید مورد توجه قرار گیرد. اثر مودهای ارتعاشی بالا در تحلیل سیستم های طره ای است. در این سیستم هاء تحت بار جانبی استاتیکی که به تدریج افزایش می یابد در محل اتصال به پایه مفصل خمیری ایجاد شده و مانع از ایجاد مفصل در نقاط دیگر می گردد. نیروی برشی در تراز پایه نیز متناظر با ظرفیت خمشی در محل مفصل به دست می آید در حالی که اگر چنین سیستمی به روش دینامیکی تحلیل گردد. مشاهده می شود که به دلیل اثر مودهای بالاتر» نیروی برش پایه می تواند چندین برابر نیروی برشی متناظر با ظرفیت خمشی مفصل خمیری باشد. به گونه ای که حتی سیستم سازه ای قبل از آنجا که در هر سازه ای احتمال چند مود مختلف خرابی وجود دارد, لازم است هنگام استفاده از این روش توزیع بار جانبی به گونه ای انتخاب شود که بحرانی ترین مود خرابی نیز مورد بررسی قرار گیرد. به همین جهت در عمل حداقل دو توزیع بار مختلف به سازه اعمال می گردد. ت ۱-۲-۴-۲-ملاحظات خاص مدل‌سازی و تحلیل ت ۱-۱-۳-۴-۲-کلیات مراحل تحلیل به روش استاتیکی غیرخطی به شرح زیر می باشد: ۱- مدل ارتجاعی شامل تمام اجزاء و اعضایی که درتعیین جرم» سختیء ظرفیت باربری و پایداری سازه نقش قابل ملاحظه ای دارند تهیه شده و تحت بارهای ثقلی قرار داده می شود. به طورکلی استفاده از مدلهای سه بعدی برای تحلیل استاتیکی غیرخطی به مدلهای دو بعدی ترجیح داده می شود. در صورتی که سازه دارای سختی پیچشی کم باشد یا به روشهای تحلیل خطی پیچش قابل ملاحظه ای در سازه مشاهده شود. استفاده از روشهای تقریبی بند ( ۲-۲-۳) برای تحلیل استاتیکی غیرخطی مناسب نبوده و لازم است از مدلهای سه بعدی استفاده شود؛ -------- صفحهٔ بعد -------- ۸۰ ۱ --تفسیر دستورالعمل بهسازی لوزه‌ای ساختمان‌های موجود ۲- علاوه بر بارهای ثقلیء مدل تحت بارجانبی قرار داده می شود. حداقل دو توزیع مختلف بار مطابق بند (۳-۱-۳-۴-۳) باید به سازه اعمال شود. شدت بارجانبی به تدریج افزوده می شود و تغییر شکلها و نیروهای داخلی اعضا محاسبه می شود تا آنجا که ۳ گام سوم تکرار می شود و تعداد بیشتری از اعضا به مقاومت نهایی خود می رسند. هر چند میزان بار به تدریج افزایش می یابد اما توزیع آن معمولاً ثابت فرض می شود مگر آنکه طراح استفاده از روشهای دقیق تری را که در آن توزیع بار متناسب با ۴ تغییر شکلها و نیروهای داخلی در هر گام افزایش نیروی جانبی محاسبه شده و با گام قبل جمع می شود؛ ۵- افزایش شدت بار تا آنحا ادامه می یابد که عملکرد سازه نامطلوب شود یا تغییر مکان جانبی در تراز بام (نقطه کنترل) از تغییرمکان برآورد شده نظیر زلزله طرح (تغییر مکان هدف) بیشتر شود؛ ۶- منحنی تغییر مکان نقطه کنترل برحسب نیروی برش پایه ترسیم می شود. این منحنی رفتار غیر خطی سازه را بیان می کند. ۷- با استفاده از منحنی به دست آمده در گام قبل» زمان تناوب موّثر از رابطه (۱۶-۳) به دست آمده و تغییر مکان هدف مطابق روش آزمون و خطا انجام می شود؛ تغییرمکان هدف مورد استفاده قرار می گیرند؛ ۱-۸- برای تلاشهای تغییر شکل کنترل (مانند خمش تیرها) تغییر شکلها با تغییر شکلهای متناظر با سطح عملکرد مورد نظر براساس فصلهای ۵ یا ۶ مقایسه می‌شود؛ ۲-۸- برای تلاشهای نیرو کنترل (مانند نیروی محوری فشاری در ستونها) نیروهای داخلی با ظرفیت اعضا براساس فصلهای ۵ یا ۶ در این دستورالعمل توصیه شده است که بارجانبی به تدریج افزایش یابد تا تغییر مکان نقطه کنترل به ۱/۵ برابر تغییر مکان هدف برسد. علت انتخاب ضریب ۱/۵ آن است که طراح عملکرد سازه را در تغییر شکلهای بیش از تغییر مکان هدف بشناسد. زیر تعغبیر مکان هدف و مدل غیر خطی به کار گرفته شده می توانند دارای خطای زیادی باشند. هنگامی که طراح در محدوده وسبعتری از تغییر شکلها نسبت به عملکرد سازه آشنایی داشته باشد می تواند حساسیت نتایج را به خطاهای فوق تحت کنترل داشته باشد. با توجه به اینکه در سازه غیرخطی اصل جمع آثار معتبر نمی باشد. نمی توان اثرات بار ثقلی را به طور مستقل با اثرات بار جانبی جمع نمود. از این رو همان -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سوم - روش‌های تحلیل ۱۳۹/۱ ۸۱ گونه که در گام ول تحلیل به روش غیر خطی آشاره شد ابتدا بارهای ثقلی بر سازه اعمال شده سپس بارهای جانبی به مجموعه بارها ت ۲-۱-۳-۴-۲-نقطه کنترل تفسیر ندارد. ت ۳-۱-۳-۳-۳-توزیع بار جانبی توزیع بارجانبی ناشی از زلزله» تابعم مشخصات دینامیکی سازه و رفتار غیرخطی آن است و در طول زلزله تغییر می‌کند. توزیع بارجانبی, توریع نیروهای داخلی و تغییر شکلها را در اجزاء سازه تعیین می‌کند. به گونه ای که برای محموعه‌ای از اجزاء سازه یک توریع بار و برای حداقل دو توزیع بار جانبی به مدل اعمال گردد. به این ترتیب انتظار می رود که اکثر حالتهای بحرانی بررسی شود. هنگامی که اثر مودهای ارتعاشی بالاتر قابل توجه باشدء توزیع بارجانبی متناسب با نیروهای حاصل از تحلیل دینامیکی خطی انتخاب می شود تا به این ترتیب اثر مودهای بالاتر به نحوی وارد شود. همچنین توزیع یکنواخت نیز برای بررسی حالتهای بحرانی در طبقات پائین در نظر گرفته شده است. در این توزیع» به دلیل پائین بودن نقطه اثر برآیند نیروهای جانبی» نسبت برش پایه به لنگر واژگونی بزرگ ت ۴-۱-۳-۴-۲- مدل رفتار چندخطی نیرو- تغییرمکان سازه منحنی ساده شده ی نیرو-تغییرمکان سازه با یک روش ترسیمی تکرار شونده با متعادل کردن سطح زیر منحنی ساده شده با منحنی واقعی تا تغییرمکان» ۵0 به نحوی که منحنی ساده شده ضوابط این بند را ارضا نماید. به دست می‌آید. تعریف منحنی ساده شده نیرو-تغییرمکان که در ابتدا بر اساس ویرایش سال ۱۳۸۵ نشریه ۳۶۰ به دست می‌آمد. متعاقب مطالعاتی نظیر (2005) 440 ۳۳۸/۸ به فرم ارایه شده در این بند تهیه شده است. ت ۵-۱-۳-۴-۳-محاسبه زمان تناوب اصلی موْثر بارجانبی» می توان زمان تناوب سازه را برحسب سختی های لحظه ای تعیین کرد. اما از آنجا که با استفاده از طیف پاسخ ارتجاعی خطی هنگامی که رفتار سازه غیرخطی باشد. استفاده از طیف پاسخ ارتحاعی خطی, فقط تقریبی از پاسخ غیرارتحاعی به دست می آید. لذا خطا در محاسبه زمان تناوب اهمیت زیادی ندارد. به همین جهت در این دستورالعمل برای سازه با رفتار غیرخطی زمان تناوب اصلی برحسب سختی متناظر با ۶۰/ نیروی تسلیم محاسبه شده و به نام زمان تناوب مور تعریف می‌شود. روابط تجربی برای محدوده رفتار غیرخطی زمان تناوب کوچکتری به دست می آید که موجب تخمین نیروهای جانبی بزرگتر می‌شود. -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۳۳/۱ ۸۲ تفسیر دستورالعمل بهسازی لرزه‌ای ساخنمان‌های موجود گردد. روشهای مختلفی برای محاسبه تغییر مکان هدف وجود دارد که در این دستورالعمل به یک روش آن اشاره شده است. در این روش محاسبه تغییر مکان هدف با استفاده از رابطه ی (۱۷-۲) انجام می شود. در ادامه این قسمت ابتدا روش اشاره شده در دستورالعمل تشریح شده (روش اول) سپس روش دیگری نیز به نام روش طیف ظرفیت (روش دوم) برای برآورد تغییر مکان هدف ارائه می گردد. ۱ روش اول : در این روش با استفاده از بررسی های تحلیلی و آماری انجام شده بر روی سیستم های یک درجه آزادی با رفتار برای تبدیل سیستم سازه مورد نظر که دارای چندین درجه آزادی است به یک سیستم یک درجه آزادی پاسخ غیرخطی سازه مطابق شکل (۵-۳) به صورت چند خطی ساده می شود. متغیرهای استفاده شده در رابطه 1 ۱۷-۳) به شرح زیر می باشند: ضریبه:) :این ضریب برای تبدیل تغییر مکان سیستم یک درجه آزادی به تغییر مکان نقطه کنترل (بام) در سیستم چند درجه اول و از رابطه (ت ۱-۳) محاسبه می شود: ۱۸۱۰1۸۹/۱ (ت ۱-۳) دار اد ۲ در ور 00 - ۳ )۸۱ ]۷[ 1 2 111 ۸ ابا 2 او که درآن 170 جرم طبقهٌ 1 و :,(2 شکل مود اول درطبقه ی 1 می باشد. در این دستورالعمل مقادیر تقریبی «ل) برای ساختمانهایی که دارای جرم یکنواخت در تمام طبقات هستند به صورت جدول (۵-۳۲) تنظیم شده است. اما برای ساختمانزهای با جرم غیر یکنواخت در ضرییب 6-۱ : این ضریب برای تبدیل تغییر مکان طیفی خطی به تغییر مکان حداکثر غیر خطی در رابطه اعمال شده است. ضریب ۱ مطابق رابطه (۱۹-۳) محاسبه می شود. در ساختمانهای با زمان تناوب زیاد معمولا اصل تساوی تغییر مکان برقرار است و تغییر مکان حداکثر غیرخطی ساختمان مستقل از تراز مقاومت جانبی ساختمان با تغییرمکان حداکثر خطی به صورت آماری برابر است. در این دستورالعمل اصل فوق وقتی برقرار است که زمان تناوب موثر ساختمان بیش از ۱ ثانیه باشد. در ساختمانهای با زمان تناوب کم معمولا اصل تساوی انرژی برقرار است و با کاهش تراز مقاومت جانبی ساختمان بر میزان تغییرمکان غیر خطی افزوده می شود. در این -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سوم - روئش‌های تحلیا ۱۳۹۴/۱ ۸۳ دستورالعمل برای تغییرمکان حداکثر غیرخطی ساختمانهای با زمان تناوب موثر کمتر از ۰/۲ ثانیه, حد بالایی برای مقدار (-) مطابق متن دستورالعمل داده شده است.. ضریب 2-): این ضریب اثر افزاینده ناشی از کاهش سختی و افت مقاومت اجزاء سازه در تغییر مکان نقطه هدف دارد. برای شرح بیشتر به تفسیر بند (۲-۳-۳-۳) مراجعه شود. ساختمانهای با زمان تناوب بالا در مدت مشابهی از زلزله نسبت به ساختمانهای با زمان ویژه» قاب فولادی مهاربندی واگرا و یا سیستم قاب مهاربندی کمانش ناپذیر که میزان کاهش قابل ملاحظه ای در مقاومت ندارند می توان مقدار 2ل را برابر یک فرض کرد. ۲- روش دوم : برخلاف روش اول که در آن تغییر مکان هدف با استفاده از یک رابطه محاسبه می شود در این روش تغییر مکان هدف از تلاقی منحنی ظرفیت (منحنی نیرو- تغییر مکان جانبی) با طیف تقاضا (طیف پاسخ در دستگاه مختصات شتاب طیفی- بود زیرا در روش اول نسبت میرایی برای تغییر شکل های نزدیک به حالت تسلیم ۵ انتخاب شده است در حالیکه در روش دومء میرایی براساس شکل منحنی هیتسرزیس تعیین می شود. مراحل روش ذکر شده در مراجعی مختلفی نظیر 40 .)۸۸1 آورده شده است. ت ۱-۲-۳-۴-۳- ساختمان با دیافراگم صلب به تفسیر ۲-۳-۴-۳ مراجعه شود. ت ۲-۲-۳-۴-۳- ساختمان با دیافراگم نیمه صلب تفسیر ندارد. ت ۳-۲-۳-۴-۳- ساختمان با دیافراگم نرم تفسیر ندارد. ت ۴-۴-۳-روش تحلیل دینامیکی غیرخطی اساس» روال مدلسازی و معیارهای پذیرش این روش عموما مشابه روش استاتیکی غیرخطی می باشد. مهم ترین تفاوت این است که در اینجا پاسخ ها از طریق تحلیل تاریخجه زمانی محاسبه می شود. پاسخ های محاسبه شده می تواند به شدت به مشخصات هر زلزله حساس باشد. بنابراین تحلیل باید برای بیش از یک رکورد حرکت زمین انجام شود. ت ۱-۴-۴-۳ -ملاحظات خاص مدلسازی و تحلیل ۱- در تحلیلهای دو بعدی لازم است اثرات پیجش واقعی و اتفاقی طبق مورد ۳-۶ در بند ۳-۳-۲-۳ لازم است اثرات پیجش واقعی -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۳۳/۰۱ ۸۴ تنقسیر دستورالعمل بهسازی لرزه‌ای ساختمان‌های موجود ۲- همانند تحلیل استاتیکی غیرخطی بارهای ثقلی قبل از اعمال بارهای جانبی بر سازه اعمال شده باشند. در تحلیل تاریخچه زمانی برای انتخاب گام زمانی در تحلیل» توصیه می شود موارد زیر مدنظر قرار گیرد: ۱- گام زمانی انتخابی نباید از گام زمانی که رکورد زلزله طبق آن ثبت شده است بیشتر باشد. ۲- گام زمانی برای تحلیل تاریخچه زمانی غیر خطی باید کوچکتر یا مساوی سه مقدار 1/۱۰۰ ».و ۰,۰۱ ثانیه باشد. ([ زمان تناوب اصلی سازه می باشد که دارای بیشترین جرم موثر در راستای مورد نظر است و .۹] زمان تناوب بیشترین مودی که ۰ جرم موثر سازه را تشکیل می دهند ) ۳- لازم است تحلیل یکبار نیز نصف نمودن گام زمانی انتخابی انجام شود. اگر تفاوت نتایج کمتر از ۸۱۰ باشدء گام زمانی انتخاب شده مناسب می باشد. اگر گام زمانی برای روش انتگرال گیری مستقیم خیلی بزرگ انتخاب شود باعث می شود که عدم همگرایی در نتایج به وجود آید و نتایج خوبی حاصل نشود. اگر در مراحل تحلیل تاریخچه زمانی از روش انتگرال گیری بر مبنای بردار ریتز استفاده شد باید تعداد مود های در نظر گرفته شده طوری باشند که ۹۰/ جرم موثر کل را شامل شوند. تحلیل غیرخطی سریع (۸1۱۵[7515 ۳101111162۳ ۳251) روشی است که برای تحلیل ساختمانهایی به کار می رود که خود به طور معمول رفتار ارتجاعی و خطی دارند ولی دارای اعضایی نظیر میراگرها می باشد می باشند که دارای رفتار غیرخطی است. در تحلیل تاریخچه زمانی یعضی از پاسخهای بدست آمده به جهت بارگذاری حساسیت ندارند مانند برش در ستون. در حالیکه بعضی از پاس‌خها مانند نیروی محوری فشاری و کششی در یک ستون و یا میزان جابجایی نسبی در یکی از گره های سازه به جهت وابسته هستند لذا در برآورد نیروها و تغییر شکل ها این تفاوت باید دیده شود. ت ۵-۴-۳-کنترل واژگونی در تحلیل غیر خطی | اثرات وازگونی در ساختمان با وارد کردن مدلسازی رفتار غیر خطی اعضا وارد می شود. با واردکردن جزئیات رفتار غیر خطی اجزاء در مدل سازه مورد بررسی قرار می گیرد. ت ۵-۳-ظرفیت اجزای سازه برای محاسبه ظرفیت تلاشهای تغییر شکل کنترل از مقادیر مورد انتظار و برای محاسبه ظرفیت تلاشهای نیرو کنترل از مقاثیر کرانه تفسیر ندارد. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سوم - روش‌های تحلیل ۱۳۹/۱ ۸۵ ت ۶-۲-معیارهای پذیرش انتظار می رود در اغلب موارد روشهای خطی آرایه شده براورد محافظه کارانه تری از پاسخ و عملکرد ساختمان در زلزله آرایه دهند. از آنجا که پاسخ های واقعی ساختمانها به زلزله عموما غیرخطی می باشد. انتظار می رود که روشهای تحلیل غیرخطی برآورد دقیق تری از پاسخ و عملکرد ساختمان به دست دهند. نظر به کارایی روشهای غیرخطی معیارهای پذیرش برای این روشها دقیق تر و با محافظه کاری کمتری نسبت به روشهای خطی می باشد. بنابر این به طور کلی انتظار می رود ساختمانهایی که معیارهای پدیرش روشهای خطی را اغنا نمی کنندء بعضا بتوانند معیارهای پذیرش روشهای غیرخطی را برآورده نمایند. از این رو توصیه می شود برای کاهش یا حذف حجم عملیات بهسازی غیر ضروری از روشهای غیرخطی تحلیل استفاده شود. توصیه می شود طراح کارفرمای طرح را از محدودیت های روش خطی آگاه کرده و در صورت ارضا نشدن معیارهای پذیرش روش خطی, با ارایه توجیهات فنی و اقتصادی او را به به کار گیری روشهای غیرخطی ترغیب نماید. ت ۱-۶-۳-روش خط ت ۱-۱-۱-۶-۳- تغیبرشکل کنترل ت ۲-۱-۱-۶-۳- نیرو کنترل در نقاطی از اعضا که رفتار آنها نیرو کنترل است نیروهای حاصل از تحلیل نباید بیش از ظرفیت اعضا باشد . برای این منظور باید مکانیزم رفتار غیرخطی برای سازه در نظر گرفته شود و براساس آن نیروهای داخلی اعضای مورد نظر محاسبه شود. در صورتیکه مکانیزم رفتار غیرخطی درست انتخاب نشده باشد نیروهای داخلی حاصل از آن نیز بزرگتر از مقدار واقعی خواهند بود. در صورتیکه تعیین مکانیزم رفتار غیرخطی برای سازه ممکن نباشد یا مشکل باشد یا در حالاتی که نیروهای طراحی رفتار غیرخطی قابل ملاحظه ای در ساختمان ایجاد نمی کنند می توان با استفاده از رابطه (۲۷-۳) نیروهای داخلی اعضا را محاسبه نمود. ضرایب ۱ن) و 2ن) برای افزایش برش پایه به منظور تخمین بهتری از حداکثر تغییرمکازهای ساختمان در محدوده غیرخطی معرفی شده اند. از آنجا که -------- صفحهٔ بعد -------- ع ۱۳۹/۱ تفقسیر دستورالعمل بهسازی لرزه‌ای ساختمان‌های موجود در برآورد سطح نیروهای موجود در اعضا نیاز به این افزایش نمی باشد. این اثرات افزایشی با تقسیم نیروهای ایحاد شده در اعضا بر این در شکل (ت ۹4-۳) چند حالت نشان داده شده است که در آنها نیروی داخلی اعضا برحسب ظرفیت همان عضو درنقاط دیگر یا اعضای دیگر متصل به آن برآورد شده است. شکل (ت ‎٩۹-۳‏ الف) ستون طره ای را نشان می دهد در این ستون لنگر خمشی ستون در محل تکیه گاه از نوع تغییرشکل کنترل است. اما نیروی محوری و برشی ستون از نوع نیرو کنترل می باشد. بنابراین لنگر خمشی پای ستون برابر ظرفیت مورد انتظار آن (:0)7)) خواهد بود و حداکثر نیروی برشی با توجه به روابط تعادل برابر -]/:007) می باشد. که در آن با طول برش تیرها از نوع نیرو کنترل. در این قاب نیز حداکثر نیروی برشی تیر با نوشتن روابط تعادل برای دیاگرام آزاد تیر هنگامی که تحت لنگر انتهایی برابر ظرفیت مورد انتظار آن و بارهای ثقلی قرار دارد محاسبه می شود. در این حالت لنگر خمشی در نقاط داخلی تیر از نوع نیرو کنترل می باشد زیرا ایجاد مفصل خمیری به جز در دو انتهای تیر مطلوب نمی باشد. نیروی محوری ونیروی برشی ستون از نوع نیرو کنترل است. چنانچه طراحی ستون برای نیروی محوری مد نظر باشد می توان نیروی محوری را از جمع نیروی برشی تیرها محاسبه نمود. برای این منظور نیروی برشی هر تیر متناظر با ظرفیت لنگر خمشی انتهایی و بار ثقلی روی آن برآورد می شود. برای حالتهای بسیاری می توان مطابق مثالهای فوق حداکثر نیروی داخلی اعضا را برحسب ظرفیت اعضای متصل به آنها محاسبه را با استفاده از رابطه (۱۸-۳) محاسبه نمود. نیروهای جانبی به طور مجازی بزرگتر انتخاب می شوند تا تغییر شکلها به تغییر شکلهای واقعی هنگام زلزله طرح نزدیک شود. اما به این ترتیب نیروها به طور غیر واقعی بزرگتر به دست می آیند در حالیکه به دلیل رفتار غیرخطی سازه معمولاً نیروهای جانبی زلزله کاهش می به طور مشابه ضرایب 2ن) که برای اعمال اثر شکل رفتار چرخه ایء مشابه 1ن) در نیروهای جانبی ضرب شده اند به همین دلیل در -------- صفحهٔ بعد -------- فقفصل سوم - روئس‌های تحلیل ۱۳۳/۱ ۸۷ ۰.۰ ۰ 1 . الف) ستون طره و جرم در انتهای آن ۱ / 7 27 رد م ر اد ر : مر 1 ۹ 1 ی ستون گوشه ستون میانی , ۰ 5 7 ب) محاسبه حداکثر تبروی محوری ستون با استفاده از ظرفیت برشی تیرهای متصل به آن شکل (ت ۹-۳)- نحوه تعیین نیروی داخلی اعضای نیرو کنترل در روش خطی بر حسب ظرفیت اعضا ت ۲-۱-۶-۳-معیارهای پذیرش برای روش‌های خطی ت ۲-۱-۶-۳- ۱-تغییرشکل کنترل در روشهای تحلیل خطیء مدل سازه با رفتار ارتجاعی خطی تحت بارهای جانبی قرار داده می شود. مقدار بارهای جانبی چنان انتخاب می شود که تغییر شکل سازه با آنچه که در زلزله طرح پیش بینی می شود برابر شود. در این صورت نیروهای داخلی نیز با نیروهای -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۳۳/۱ ۸۸ تفسیر دستورالعمل بهساز ی لرزه‌ای ساختمان‌های موجود هنگام زلزله طرح برابر خواهند بود اما چنانچه رفتار سازه هنگام زلزله غیرخطی باشدء که معمولا نیز چنین استء آنگاه نیروهای حاصل از تحلیل, بیش از نیروها هنگام زلزله خواهد شد. مقدار اختلاف بستگی به میزان غیرخطی شدن اعضا دارد. به همین جهت در رابطه (۲۸-۳) برای مقایسه نیروهای داخلی با ظرفیت عضو ضریب 11 وارد شده است. این ضریب برحسب نوع رفتار عضو در فصلهای۴. ۵ و۶ مشخص شده است. شکل (ت ۱۰-۳) رفتار یک عضو تغییر شکل کنترل را نشان می دهد. در این شکل به همین جهت برای مقایسه نیرو و ظرفیت. به طور مجازی ظرفیت اعضا در ضریب 171 ضرب می شود. و۸ و ۷,0 مرح /ا همچنین ظرفیت شکل پذیری تمام اعضای غیراصلی که در مدل سازی خطی حذف شده اند باید با تغییر شکل های ایجاد شده در سازه مقایسه شود. برای این منظور نیز لازم است از رابطه (۲۸-۳) استفاده شود. ت ۲-۱-۶-۳- ۲-نیروکنترل برای این نقاط حد پایین ظرفیت اعضاء مطابق فصلهای ۵ و۶ برآورد می گردد و بدون اعمال ضریب 17 با نیروهای ناشی از بارهای همچنین تمام اعضای غیراصلی که در مدل سازی خطی حدذف شده اند باید مورد بررسی قرار گیرند. برای این منظور تغییر شکل های ناشی از تحلیل مدل به اجزای غیر اصلی تحمیل شده و آثار آن مورد بررسی قرار می گیرد. ت ۲-۶-۳-روش‌های غیرخطی در روشهای غیرخطی نیروها و تغییر شکل ها مستقیماً از تحلیل مدل سازه محاسبه می شوند لذا نیازی به اصلاح آنها مانند آنچه که برای روشهای خطی انجام می شود نیست. ت ۲-۲-۶-۳-معیارهای پذیرش برای روش‌های غیرخطی در روش های غیرخطی نیروها و تغییر شکلها مستقیما از تحلیل مدل سازه محاسبه می شوند. ظرفیت اعضا نیز براساس فصلهای ۵ و -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سوم - روئس‌های : تحلما/ ۱۳۳۳/۰۱ ۸۹ ۶ و برحسب سطح عملکرد مورد نظر تعیین می‌شود. ت ۱-۲-۲-۶-۳ -تغییرشکل کنترل وقتی همه اعضا به صورت صریح در مدل با کل منحنی رفتاری خود ( نه به صورت دو خطی محدود) مدلسازی می شوند» روش استاتیکی غیرخطی قادر به در نظر گرفتن مشارکت کامل همه اعضا حین کاهش مقاومت تا رسیدن به ظرفیت باقی مانده (پسماند) می باشد. لذا حد پذیرش اعضای غیر اصلی به منظور ارزیابی قابل اطمینان است. در روش استاتیکی غیرخطی ساده شده اعضای اصلی با کل منحنی رفتاری خود مدل نمی شوند از این امکان استفاده از معیارهای پذیرش اعضای غیر اصلی برای اعضای اصلی وجود ندارد و تنها معیارهای سخت گیرانه تر اعضای اصلی برای آنها استفاده می شود. ت ۲-۲-۲-۶-۲-تلاش‌های نیروکنترل ت ۷-۲-ملاحظات تکمیلی روشسهای تحلیل ت ۱-۷-۳-پیوستگی کنترل پیوستگی بین قسمت های مختلف تشکیل دهنده ساختمان توسط اتصالات مختلف انجام می شود. کنترل ظرفیت این اتصالات به عنوان تلاشهای نیروکنترل برای اطمینان از فرض مدلسازی پیوسته ساختمان لازم می باشد. منظور از وزن قسمت کوچکتر ساختمان (۷۷) در رابطه ۲۰-۳ وزن موثر لرزه ای مطابق بند ۲-۳-۳-۳ می باشد. ت ۲-۷-۲-دیوارها عدم اتصال کافی دیوارهای بنایی به سازه زمانی که این اعضاء در برابر نیروهای اینرسی عمود بر صفحه قرار می گیرند» موجب خسارات فراوانی می شود. در سازه هایی که دارای دیافراگم نرم هستند به دلیل تغییر شکلهایی که به دیوارها تحمیل می شود و شتاب بیشتری که در این نوع سازه‌ها بوجود می آید نیروی بزرگتری برای طراحی اتصالات دیوار به سازه در نظر گرفته شده است. ت ۱-۲-۷-۲ اتصال به دیافراگم در جهت خارج از صفحه‌ی دیوار توضیحات بیشتر در مورد اعمال ضوابط این بند در مورد دیوارهای مصالح بنایی غیر مسلح و میانقایها در فصول هفتم و هتم آورده شده است. ت۳-۷-۳۲- اجزای غیرسازه‌ای تأمین پایداری اجزای غیرسازه ای علاوه بر خدمت رسانی پس از زلزله از نظر تأمین ایمنی جانی افراد نیز دارای اهمیت می باشد. -------- صفحهٔ بعد -------- ۹۰ ۱ _تفسیر دستورالعمل بهسازی لوزه‌ای ساختمان‌های موجود ت ۴-۷-۲- ساختمان‌های با اعضای مشسترک هنگام زلزله, وجود اعضای مشترک بین ساختمانهای مجاور مشکل ساز است. برای رفع این مشکل دو روش کلی زیر پیشنهاد می‌شود: ۲- جداکردن ساختمانزها بگونه ای که هر یک از دو ساختمان آزادانه و بطور مستقل از ساختمان مجاور ارتعاش کند. در صورتی که روشهای فوق قابل اجرا نباشد باید با استفاده از اعضای کمکی, سیستم سازه ای به گونه ای تقویت شود که با تخریب ت۱-۴-۷-۳- به‌هم‌بستن ساختمان‌ها هنگامی که دو ساختمان بکه یکدیگر بسته می شوند اعضای متصل کننده باید برای تمام نیروهای ایحادشده در ناحیه اتصال کنترل شوند. ت ۲-۴-۷-۲-جداکردن ساختمان‌ها برخورد بوجود می آید بدترین حالت آن است که طبقات یک ساختمان, همتراز با وسط ستونهای ساختمان مجاور باشد در این صورت در اثر برخوردء ستونها به شدت آسیب می بینند. برای رفع این مشکل دو راه حل زیر پیشنهاد می گردد: ۱- تغییر پاسخ سیستم سازه ای ساختمان تحت بهسازی» بگونه ای که از برخورد جلوگیری شود (مثلا افزایش سختی جانبی سازه). در این دستورالعمل برای زلزله «سطح خطر یک» برخورد دو ساختمان در صورتیکه اثر ضربه ناشی از آن توسط یک روش تحلیل مناسب مورد بهسازی ویژه قرار گیرد زیرا در محل برخورد. خرابی‌های موضوعی بسیاری در سازه و تجهیزات غیرسازه‌ای به وجود می‌آید. ت ۵-۷-۲- درزهای انقطاع ت ۱-۵-۷-۲-جداقل بعد درز انقطاع برای تعیین بعد لازم برای درز انقطاع لازم است رفتار دو ساختمان مجاور یکدیگر مورد بررسی قرار گیرد و بعد درز انقطاع به گونه ای محاسبه شود که برخورد بین دو ساختمان به وجود نیاید. اما از آنجا که معمولاً دسترسی به اطلاعات ساختمان مجاور ساختمان تحت ت ۲-۵-۷-۲- موارد استثنا برای سطح ایمنی جانی یا پائین تر در صورتیکه تراز طبقات دو ساختمان مجاور هم تقریباً یکسان باشد به گونه ای که برخورد؛ بین سقفها اتفاق بیافتد و سقفها در مقابل ضربه ایجاد شده مقاوم باشند می توان از درز انقطاع صرف نظر نمود. در غیر این صورت اگر اختلاف -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سوم - رونس‌های تحلیا ۱۳۳/۰۱ ۹۱ ارتفاع دو ساختمان زیاد باشدء یا ضربه ناشی از برخورد دو ساختمان موجب خسارت قابل توجه در ستونهای بالاترین طبقه ساختمان کوتاه تر و ستونهای همتراز آن در ساختمان بلند تر می شود لازم است درز انقطاع پیش بینی گردد. -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- ساختگاه و بی -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- : ۱۳۳۳/۱ فصل چهارم - ساختگاه و پی ۹۵ ت۱-۳۴- محدوده کاربرد مطالعات بهسازی ساختمانهای موجود و بهبود عملکرد لرزه ای آنها شامل بررسی پی ها و ارزیابی مخاطرات ژئوتکنیکی محتمل نیز می باشد. غالبا پی ها در ساختگاه هایی که پتانسیل جابجایی زمین در اثر گسلشء زمین لغزش یا روانگرایی وجود ندارد عملکرد خوبی دارند. از طرف دیگر معمولا بهسازی پی ها به منظور بالا بردن قابلیت آنها در مقابل زلزله به دلیل محدودیت فضای کاری ناشی از وجود ساختمان بسیار مشکل و پرهزینه می باشد. بدین لحاظ تقبل هزینه های سنگین بهسازی پی باید با توجه به نقشی که این عملیات در پاسخ لرزه ای کل سازه دارد به دقت ارزیابی گردد. در برنامه ریزی مطالعات بهسازی لرزه ای شالوده ها علاوه بر توجه به سختی و ظرفیت باربری آزها باید مخاطرات ساختگاهی بالقوه ای را که ممکن است بر روی عملکرد ساختمانها تأثیر گذار باشند نیز مورد توجه قرار داد. ت۲-۴- مخاطرات ساختگاهی ناشی از ناپایداری مخاطرات ساختگاه ناشی از ناپایداریهای آن در زلزله شامل شکست گسل, روانگرایی» نشست‌های ناهمسان» تراکم» زمین لفشزش و سنگ ریزش می باشد. این مخاطرات باید در ارتباط با سطح خطر موردنظر مورد بررسی قرار گیرند. در صورتی که نقشه های پهنه‌بندی معتبر نشان دهنده وجود مخاطرات زئوتکنیکی در محل باشد. لازم است از روش های شناسایی محلی خاک نیز برای اتخاذ تصمیم استفاده گردد. اگر نتایج بررسی مخاطرات ژئوتکنیکی لرزه ای نشان دهنده وضعیت غیر قابل قبولی برای خاک تکیه گاهی سازه باشدء این مخاطرات باید طبق بند ۳-۴ برطرف گردند. ت-۱-۲-۴۳- گسلشس گسل به عنوان صفحه یا ناحیه ای تعریف می شود که در امتداد آن مصالح زمین واقع بر دو وجه مقابل, حرکات متفاوتی از یکدیگر در پاسخ به نیروهای تکتونیکی داشته اند. در صورت مشکوک بودن به وجود گسل., باید با استفاده از اطلاعات زمین شناسی تعبین نمود که فونداسیون سازه روی گسل فعال قرار دارد یا خیر. در صورت قرار داشتن پی روی گسل فعال, حتی آلامکان باید مطالعات تکمیلی برای تعیین موارد زیر نیز صورت گیرد: ۱) درجه فعالیت بر اساس سن آخرین حرکت گسل و نرخ لرزه خیزی آن؛ ۳) عرض و گستردگی ناحیه‌ی شکستگی گسل؛ ۳۴( راستای لغزش نسبت به سازه؛ ۵) دامنه جابجایی‌های عمودی یا افقی متناسب با سطح خطر زلزله. -------- صفحهٔ بعد -------- یم ۹۶ نقسیر دستورالعمل بهسازی لوزه‌ای ساختمان‌های موجود در هر صورت لازم است که ساختمان واقع بر گسل با توجه به جهت و مقدار تغییر مکان زمین براثر گسلش, مورد بررسی قرار گیرد و نتیجه گرفته شود که آیا اساساً بهسازی آن دربردارنده فایده ای خواهد بود یا خیر. ت-۲-۲-۴- روانگرایی روانگرایی خاک پدیده‌ای است که در طی آن خاک واقع در تراز ‏ زیر سطح آب زیر زمینی به میزان زیادی سختی و مقاومت خود را در اثر تکان‌های شدید زمین در زلزله یا هرگونه بارگذاری سریع دیگر از دست می‌دهد. نهشته‌های جوان و خاک‌های طبیعی نسبتا سست و خاکریزهای کوبیده نشده یا با کوبیدگی اندک, مستعد روانگرایی هستند. در این بین زمین‌های ماسه‌ای یا ماسه‌ی لای‌دار شل به طور ویژه مستعدند و لای و شن غیر متراکم نیز می‌توانند روانگرا شوند. خاک‌های ریزدانه با خاصیت خمیری بالا عموما مشکوک به روانگرایی نیستند مگر اینکه از رس به شدت حساس باشند. تحلیل روانگرایی زمین‌های مسطح یا با شیب ملایم شامل مراحل زیر است : (۱) بررسی احتمال وقوع روانگرایی بر اساس مشخصات خاک و سطح آب زیرزمینی؛ (۲) تعیین مقاومت خاک در برابر روانگرایی با توجه به سطح خطر زلزله؛ (۲۳) آرزیابی عواقب روانگرایی» شامل گسترش جانبی و نشست. (۱) بررسی روانگرایی در مورد خاک‌های منقبض شونده (با نرم شوندگی کرنش)؛ (۲) احتمال بروز روانگرایی؛ (۳) بررسی نحوه‌ی پایداری خاک پس از روانگرایی. بررسی مشخصات زیر می‌تواند برای تعیین اینکه زمین مورد نظر در معرض روانگرایی قرار دارد یا خیرء به کار گرفته شود: ۱- نوع و سن نهشته‌ها. ۲- نوع خاک: به طور کلی خاک‌های با شاخص خمیری کوچکتر از ۱۰ یعنی عمدتا زمین‌های ماسه‌ای شن‌دار درشت دانه؛ ماسه‌هاء ماسه‌ی لای دار و لای غیر خمیری» همچنین لای رس دار و رس لای دار» بسته به سطح خطر زلزله مشکوک به روانگرایی هستند. ۳- چگالی و یکنواختی خاک: خاک‌های درشت دانه‌ی غیر خمیری در صورتی که تراکم بالایی داشته باشند مشکوک به روانگرایی نیستند. خاک‌های ریزدانه محکم یا سخت (کم رطوبت) عموما در معرض خطر روانگرایی نمی باشند. ۴- تراز آب زیر زمینی: تنها خاک‌های اشباعء مشکوک به روانگرایی‌اند. به علاوه» اگر تراز آب زیر زمینی بسیار پایین‌تر از کف پی یا سطح زمین باشد. بعید است که اثرات روانگرایی در عمق به سطح زمین رسیده یا سازه سطحی را تحت تاأثیر قرار دهد. -------- صفحهٔ بعد -------- ٍ ۱۳۹/۱ فصل چهارم - ساختگاه و پی ۹۷ امکان وقوع روانگرایی بستگی به ظرفیت خاک (مقاومت در برابر روانگرایی) و سطح خطر زلزله دارد. اگر چه روش‌های متنوعی برای بررسی امکان روانگرایی وجود دارد (2001 ,.[2 61 ۷۹۵۱۵ )» رویکردی که به طور گسترده‌تری مورد استفاده قرار گرفته روش در عمل توسط (2001) .[2 61 ۷۵۵ تشریح شده است. در شکل فعلی این روش از روش استاندارد 6۳1 روش نفوذ خاک‌های ماسه‌ای نیز تاثیر مشابهی دارند. علاوه بر این» روش تنش چرخه‌ای مبتنی بر عملکرد مشاهده شده از زهشته‌های خاکی در زلزله‌های بزرگ دنیا می‌باشد (1 21.200 21 ۷۹۵۵ ,2004. [۵ 61 2008.01 801۵۵26۲ بک 11155). 11۳155 و 07 (۲۰) گزارش به روزآمده‌ای در مورد ارزیابی وقوع, عواقب و چگونگی مقابله با روانگرایی خاک در زلزله‌ها ارائه نموده‌اند. گسترش جانبی خاک یکی از عواقب روانگرایی می‌باشد. گسترش جانبی عبارت است از شکست خاک در زمین‌های مسطح مجاور ساحل رودخانه‌ها یا زمین‌های با شیب ملایم (عموما کمتر از ۶ درصد) واقع بر خاک روانگرا شده. تکان‌های زمین در زلزله» پایداری زمین‌های با شیب ملایم حاوی خاک‌های روانگرا شونده را با تجاوز تنش‌های خاک (حاصل از اثر ترکیبی نیروهای اینرسی و نیروی وسعت زیاد ظاهر می‌شود. در مدت زمان مربوط به زلزله‌های متوسط یا بزرگ» ممکن است این ناپایداری چندین بار روی دهد و منجر به افزایش حرکت خاک رو به پایین شیب گردد. میزان تغییر مکان حاصله می‌تواند از چند سانتی متر تا چندین متر تغییر نماید و منجر به قطعه قطعه شدن سطح زمین و شکافهای افقی و قائم شود. ارزیابی تغییر مکان‌های ناشی از گسترش جانبی به روش‌های تجربی» نیمه تجربی و عددی ممکن است. متداول‌ترین روش تحربی مورد استفاده روش ارائه شده توسط (۱۹۹۲) ۷۹۵۱۵ یک ۳32711611 است که به وسیله ۷۹۵۵ و همکاران (۲۰۰۲) به روزأوری شده است. در این روش تغییر مکان‌های جانبی به صورت تابعی از شدت لرزش زمین (بزرگا و شتاب حداکثر) و مشخصات نزهشته‌های نرم (ضخامت. دانه بندی و درصد ریزدانه خاکهای ماسه‌ای با ‎۹٩۳‏ کوچکتر از ۱۵) تخمین زده می‌شوند. روش‌های تحربی دیگر شامل روش‌های (2002) .[۵ 61 ۳۵۲061 و (۸127110)2002 به 112۵۷ می‌باشد. روش‌های نیمه تحربی مختلفی نیز بر اساس اندازه‌گیری آزمایشگاهی کرنش برشی توسط محققین زیر توسعه یافته است: (1992) ۷۵۹]۱11۱116 بک 4 (2004) .اه 2۲ 2۳208 و (2008) ۵۵۱1۵۵267 یک 1155 (2008) 0۳۵۹۵۵[ ۶ 01500 روشی را (2002) 5121۴ بک 0015010 پیشنهاد شده بود استفاده شده است. در این روش امکان استفاده از تاریخچه حرکات زمین محل در تخمین تغییر مکان‌های جانبی وجود دارد. علاوه بر روش‌های تجربی و نیمه تجربی فوق» می‌توان از روش‌های پیچیده‌تر تحلیل عددی برای محاسبه تغییر مکان‌ها با استفاده از مدل‌های ساختاری مختلف بهره جست. که شامل موارد زیر می‌باشد: -------- صفحهٔ بعد -------- یم ۹۸ نقسیر دسئورالعمل بهسازی لرزدای ساخنمان‌های موجود روش 5200-) نآ (۱۹۹۸ ۳۷۲۳۵ ک ۳۵۵1۷ ۱۹۹۹ ۳۵۵1۵ 110۳۹۵۵۵ (۲۰۰۶ ۳۵۵ عک 611165[ با مدل تنش موثر که توسط ۷2118 و همکاران (۲۰۰۳) پیشنهاد شده است. (۲۰۰۸) ۳۵۱12۲867 یک 07155[ نیز روشی شامل انتگرال گیری قابلیت کرنشی خاک برای تعیین یک شاخص تغییر مکان جانبی در گسترش جانبی ارائه نموده‌اند. نشست زمین‌های مسطح یا با شیب ملایم نیز از پدیده‌های ناشی از روانگرایی است. روانگرایی همراه با افزایش فشار آب حفره‌ای است. همراه با اتلاف این فشارء خاک روانگرا شده مجددا تحکیم شده و نشست‌هایی در سطح خاک روی می‌دهد. به علت تفاوت مشخصات خاک در امتداد افقی, این نشست‌ها اغلب به صورت غیر یکنواخت خواهند بود. نشست‌های غیر یکنواخت می‌توانند بسیار بزرگ باشند به ویژه در هنگامی که با گسترش جانبی یا از دست رفتن مقاومت خاک نیز همراهی شوند. مقدار نشست می‌تواند از چند سانتی متر در هنگام روانگرایی لایه‌های نازک تا چند متر در روانگرایی رسوبات ضخیم و نرم تغییر نماید. روش‌های نیمه تجربی مختلفی برای تخمین نشست حاصل از روانگرایی وجود دارد که شامل موارد زیر است: (۱۹۸۷) 5660 بک 011۳۵15 ۱۹۹۲(/1 6 عم 512۲2۵[ و (2[.)۲۰۰۲ 21 71208 این روش‌ها اساسا بر مبنای اندازه گیری آزمایشگاهی کرنش‌های ححمی یا محوری ناشی از اتلاف فشار آب حفره‌ای‌اند. (۲۰۱۰) .[2 61 12251111 تاثیر پی‌های سطحی را بر نشست‌های ناشی از روانگرایی بررسی نموده‌اند ولی روش آنها ساده نبوده و حتما باید توسط یک متخصص ژئوتکنیک انجام شود. روانگرایی خاک در مجاورت دیوارهای حائل می‌تواند فشار جانبی خاک وارد بر دیوار را افزایش دهد. این فشار جانبی را می‌توان با استفاده از فشار مایعی با وزن حجمی مساوی وزن حجمی حالت اشباع خاک به علاوه نیروی اینرسی خاک برابر با فشار پدیده‌ی دیگری که معمولا در هنگام روانگرایی خاک دیده می‌شود شناوری مخازن یا سازه‌هایی است که در خاک روانگرا شده مدفون هستند. قابلیت شناوری یک سازه مدفون یا حفاری شده را می‌توان با مقایسه وزن کل سازه مزبور با نیروهای برکنش افزایش در زمین‌های شیبدارء روانگرایی جریانی می‌تواند در اثر تنش‌های برشی استاتیکی پیش راننده که بزرگتر از مقاومت برشی روانگرایی هستند (مثلا در زمین‌های با شیب بیشتر از ۸۶)» در زیر خاکریزها یا در زیر پی‌هاء رخ داده و منجر به تغییر مکان‌هایی از چند متر تا چند صد متر شود. ارزیابی روانگرایی در زمین‌های شیبدار شامل تعیین وجود خاک‌های منقبض شونده (با نرم شوندگی کرنشی) در زیر سازه بوده و می‌تواند با مقایسه مقاومت نفوذ با مقاومت‌های آستانه نفوذ مانند مقادیر پیشنهاد شده توسط (۱۹۹۳) 4 (۱۹۹۵) 100۶ یک 822127 با (۲۰۰۳) 5127۴ بک 1500 انجام شود. اگر خاک مشکوک به روانگرایی موجود نباشدء روانگرایی جریانی نیز ممکن نخواهد بود. تحلیل شروع روانگرایی در خاک‌های مشکوک لازم است. تحلیل شروع روانگرایی را می‌توان بر حسب نسبت‌های مقاومت تسلیم پیشنهادی توسط (۲۰۰۳) 51271 یک 15010( یا با تصحیح تنش زمین شببدار و سربار پیشنهاد شده توسط (۱۹۹۰) 07 لک 5660 (۲۰۰۳۲) .21 21 5660 و (۲۰۰۸) 8012867 یک 56۵0 به انجام رساند. اگرچه رویکردهای فوق با عدم قطعیت‌های فراوان همراه بوده و9 بایستی توسط یک متخصص ژئوتکنیک انجام گردد. -------- صفحهٔ بعد -------- . : ۱۳۳/۰۱ قصل چهارم - ساختگاه و پی ۹۹ اگر در یک زمین شیبدار روانگرایی روی دهد. امکان وقوع زمین لغزش جریانی را می‌توان با یکی از روش‌های متداول تحلیل حدی پایداری شیب با تامین تعادل نیرویی و لنگری بررسی کرد؛ مثلا روش ۳۳106 مک ۸/10786115161710. 5061067 با تعادل حدی کلی. برای خاک روانگرا شده باید یک مقاومت برشی روانگرا شده در تحلیل پایداری در نظر گرفت. این مقاومت را می‌توان بر اساس توصیه‌های (۱۹۹۰) ۲12۳7067 بک 5۵۵۵ یا (۲۰۰۲) 001501 نک 5127۴ تعیین نمود. چنین محاسباتی باید توسط یک متخصص ژژئوتکنیک انجام شود. وقوع روانگرایی در خاک‌های نگهدارنده پی‌های ساختمانی می‌تواند به از دست رفتن ظرفیت باربری خاک و بروز نشست‌های بزرگ همراه با دوران‌های سریع پی منحر شود. در واقع» هرگونه افزایش فشار آب حفره‌ای در خاک باعث کاهش مقاومت خاک (یعنی نرم شدگی آن) و کاهش ظرفیت باربری خواهد شد. امکان از دست رفتن ظرفیت باربری در زیر یک پی منفرد یا گسترده به عمق لایه روانگرا شده در زیر پی» ابعاد پی و مقدار بار وارده بر پی (شامل لنگر ناشی از خروج از مرکزیت) می‌باشد. اگر پی کوچکی که بار کمی بر آن وارد می‌شود به اندازه کافی در بالای تراز لایه روانگرا شده قرار گرفته باشدء ممکن است ظرفیت باربری خاک از دست نرود. ظرفیت باربری پی را در حالتی که پی در فاصله مشخصی در بالای لایه روانگرا شونده واقع باشد.ء می‌توان با استفاده از مقاومت برشی روانگرا شده (۱۹۹۰ ۲13706۴ ک 040 5127۳۲۰۰۲ به 001900 مقاومت برشی نرم شده و یا مقاومت برشی زهکشی شده یا نشده‌ی لایه‌ی روانگرا نشده (بسته به مورد) و سپس استفاده از روابط ظرفیت باربری خاک‌های لایه‌ای محاسبه نمود (مثلا ۱۹۷۴ ۰۹/10۷۵۲۳۵۲ ۱۹۸۰ ریک 11302 ۱۹۸۱ ۵ ۲130). ظرفیت پی‌های شمعی اصطکاکی یا پایه‌ها را می‌توان به طور مشابه بر اساس مقاومت لایه‌های روانگرا شده» نرم و روانگرا شده و روانگرا نشده‌ای که پی در داخل آنها قرار دارد» محاسبه کرد. چنین محاسباتی دارای عدم قطعیت‌های فراوان بوده و بایستی توسط یک متخصص رُئُوتکنیک به انجام برسد. در حین گسترش جانبی یا شکست جریانی خاک نیروهای جانبی بزرگی می تواند بر پی ساختمان‌ها وارد شده و به حرکت جانبی بعضی ساز و کارها در این ارتباط موجودند. در نتیحهء چنین محاسباتی با عدم قطعیت‌های زیادی همراه بوده و باید توسط یک ت۳-۲-۴- فرونشست تکان‌های شدید زمین در زلرله ممکن است به نشست زمین‌های غیر روانگرا انجامیده و باعث خسارت دیدن سازه‌ها گردد. در خاک‌های اشباع, نشست مزبور به علت تولید فشار اضافی آب حفره‌ای و تحکیم متعاقب آن پس از اتمام لرزش زمین روی می‌دهد در حالیکه در ماسه‌های خشک این نشست به علت لرزش اتفاق می‌افتد. انواع خاک‌های مشکوک به روانگرایی (یعنی خاک‌های طبیعصی نسبتا غیر متراکم» یا خاکریزهای کوبیده نشده یا کم کوبیده شده)» عموما در معرض نشست‌های غیر یکنواخت نیز می‌باشند. روشهای محاسباتی پیشنهاد شده توسط (۱۹۸۷) 5660 یک ۰10111215۶ (۱۹۹۲) ۷۵۹/11۱16 بک 1513272 (۲۰۰۲) .31 61 8 را برای خاک‌های درشت دانه اشباع غیر روانگرا؛ روشهای پیشنهادی (۱۹۸۹) 5660 0 10۳111215۷ و (۲۰۰۱) . 2 -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۰۰ ۱ تفسیر دستورالعمل بهسازی لوزه‌ای ساختمان‌های موجود 4 5160۷/2۳1 را برای خاک‌های درشت دانه‌ی خشک غیر روانگرا و روش‌های پیشنهادی (۲۰۰۴) .21 61 516۷۷2۳1 را برای خاک‌های ریزدانه‌ی غیر روانگرا می‌توان به کار برد. ت۴-۳-۴- زمین لغزش و سنگ ریزش اگر قطعات سنگی یا تخته سنگ‌ها در بالاا دست محل موجود نبوده اما ناهمواری‌ها یا شیب‌های تندی در نزدیکی محل موجود باشند. باید عملکرد محتمل این ناهمواری‌ها تحت زلزله ارزیابی گردد. تراز بارگذاری زلزله در چنین محاسباتی باید با سطح خطر مورد استفاده در هدف بهسازی ساختمان متناسب باشد. در بعضی مکان‌ها ممکن است مخاطرات ناشی از حرکت زمین لغزش‌های بزرگ از بالا به سمت محل, یا فروریزش پایین دست به وجود آید. احتمال بروز این مخاطرات باید در هنگام مطالعات ساختگاهی بررسی شده و می‌تواند به چالش‌های قابل توجهی» اگر نیاز به دسترسی به املاک مجاور باشدء بینجامد. ت۳-۴- کاهش مخاطرات ساختگاهی راهکارهایی وجود دارد که با استفاده از آن‌ها می‌توان عملکرد لرزه‌ای را در محل‌هایی که در معرض برخی مخاطرات ساختگاهی هستند با هزینه موجهی بهبود بخشید؛ اگرچه, برخی دیگر از مخاطرات ممکن است آن قدر جدی باشند که بر طرف کردن آن‌ها از نظر اقتصادی عملی نباشد. مباحث مطرح شده در این بخش مبتنی بر این فرض هستند که گستره مخاطرات ساختگاهی پس از تصمیم گیری در مورد طرح بهسازی یک ساختمان معلوم شده است. اگر چه ممکن است اتخاذ چنین تصمیمی و نیز انتخاب هدف بهسازی با آگاهی کامل از وجود مخاطرات ساختگاهی جدی در محل و نیاز به بر طرف کردن آنها به عنوان قسمتی از برنامه بهسازی همراه بوده باشد. راهکارهای ممکن برای مقابله با مخاطرات ساختگاهی لرزه‌ای در قسمت‌های زیر ارائه شده است. گسلش. اگر عملکرد سازه‌ای یک ساختمان تحت حرکت تکیه گاهی معلوم در اثر گسلش در زلزله معیارهای سطح عملکرد مورد نظر را تأمین ننماید» تمهیداتی برای رفع مشکل و نیل به عملکرد قابل قبول به شرح زیر باید اتخاذ گردد: سخت و یا مقاوم کردن سازه و پی آن؛ و اصلاح سیستم سازه و پی به منظور توزیع اثرات حرکات قائم نامساوی روی یک محدوده افقی گسترده‌تر منجر به کاهش تغییر شکل چرخشی. مقابله با حرکات بزرگ ناشی از گسلش عموماً راه حل اقتصادی ندارد. اگر عواقب سازه‌ای حرکات افقی و قائم تخمینی گسل در سطح عملکرد مربوطه قابل قبول نباشند. سازه» پی یا هر دو باید به قدر کافی سخت یا مقاوم شوند که عملکرد مورد نظر را تأمین نمایند. چگونگی تمهیدات مربوط کاملا به مشخصات سازه و نوع عدم کفایت آن وابسته است. استفاده از پی نواری قوی یا پی گسترده برای افزایش مقاومت در برابر تغییر مکان افقی موّثر است. حداکثر مقدار نیروهای افقی گاهی به ظرفیت لغزش اصطکاکی پی‌های منفرد یا گسترده محدود است. اثرات تغبیر مکانهای قائم» مشابه موارد ناشی از نشست نامساوی دراز مدت می‌باشند. -------- صفحهٔ بعد -------- ۱ ۱ ۱۳۹/۱ فصل چهارم - ساختگاه و بپی ۱۰۱ روانگرایی. اگر عملکرد سازه‌ای یک ساختمان که تحت حرکت تخمینی زمین ناشی از روانگرایی حین زلزله ارزیابی شده» شرایط سطح عملکرد انتخابی را تأمین ننماید»ء یک یا چند مورد از تمهیدات زیر را باید برای دستیابی به عملکرد قابل قبول اتخاد ممکن است تنها برای مقادیر کوچک تغییر شکل‌های زمین عملی باشد. ریز شمع در زیر شالوده سطحی موجود برای انتقال بار آن به لایه‌های عمیق‌تر غیر روانگراء یا از سخت کردن یک سیستم شالوده کم عمق با اجرای پی نواری بین شالوده‌های منفرد یا از راه حل‌های قابل قبول دیگر استفاده نمود. بهره جست: تزریق گروت (به درون کل لایه روانگرای زیر یک ساختمان,» یا به طور موضعی در زیر برخی از اجزای پی) اختلاط سایر انواع روش‌های اصلاح خاک که عموماً برای ساخت و سازهای جدید مورد استفاده قرار می گیرند به علت اثراتی که روی ساختمان می‌گذارند کمتر قابل استفاده در مورد ساختمان های موجود هستند. بنابراین» حدف و جایگزینی خاک روانگرا یا متراکم سازی خاک روانگرا به هر روش, در زیر یک ساختمان موجود قابل اجرا نیست. مقابله با گسترس جانبی. در این شرایط باید حجم‌های بزرگی از خاک, پایدار سازی شده و یا از سازه‌های پشت بند استفاده گردد. اگر احتمال گسترش جانبی قابل توجهی در اثر روانگرایی در محل وجود داشته باشدء مقابله با خطر روانگرایی می‌تواند مشکل‌تر باشد. این به آن علت است که امکان بروز حرکات ناشی از گسترش جانبی در زیر یک ساختمان می‌تواند علاوه بر خاک محل به رفتار توده‌های خاک موجود در فواصل بسیار دورتر از ساختمان نیز بستگی داشته باشد. تحکیم برای حذف نشست نامساوی. اگر عملکرد سازه‌ای یک ساختمان تحت نشست نامساوی لرزه‌ای محاسباتی, ضوابط سطح عملکرد مورد نظر را تامین ننماید. یکی از تمهیدات ذکر شده برای مقابله با روانگرایی را در اینجا نیز باید برای تامین زمین لعْزش. اگر عملکرد سازه‌ای یک ساختمان تحت حرکات محاسباتی زمین ناشی از زمین لغزش در زلزله ضوابط سطح عملکرد مورد نظر را تامین ننمایدء از تمهیدات زیر باید در دستیابی به عملکرد مورد نظر استفاده شود: خاک. تزرریق گروت. متراکم سازی خاک. -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۰۲ ۱ تفسیر دستورالعمل بهسازی لوزه‌ای ساختمان‌های موجود نظر را تامین ننمایدء آنگاه یک یا چند مورد از تمهیدات زیر باید برای دست یابی به عملکرد قابل قبول مورد استفاده قرار گیرد: اطراف ساختمان برای کاهش آب شستگی. و9 احداث موج شکن ی دیواره محافظ. ت۳-۳- ظرفیت باربری, مقاومت. سختی و معیارهای پذیرش پی ضوابط این بند با این فرض آاساسی ارائه شده که خاک پی در حین زلزله به طور قابل توجهی دچار کاهش مقاومت نمی‌گردد. به طور کلیء خاک‌ها شکل پذیری زیادی دارند مگر این که در بارگذاری چرخه‌ای سختی و مقاومت آن‌ها تنزل زیادی پیدا کند. با چنین فرضی» ضوابط این بخش به منظور آرزیابی توانایی پی برای تحمل بار زلزله بدون تغییر شکل‌های زیاد تدوین شده آند. مقدار تغییر شکل‌های قابل قبول خاک در درجه اول به اثر چنین تغییر شکل‌هایی بر سازه بستگی دارد و این نیز به نوبه خود وابسته به سطح عملکرد سازه است. به طور کلی اگر بارهای وارده به پی در حین زلرله از کران بالای ظرفیت‌های مورد انتظار خاک بیشتر نشود» می‌توان فرض کرد که تغییر شکل‌های خاک نسبتا کوچک خواهند بود. هرگاه تنش محجاز تکیه گاهی خاک برای تر کیب بار مرده به علاوه زنده (ثقلی) روی نقشه‌هاً ی در گزارش قبلی خاک ذکر شده باشدء می‌توان در روش تجویزی ظرفیت باربری خاک را با این فرض که ضریب اطمینانی برابر ۳ به کار رفته. محاسبه نمود. هرگاه چنین اطلاعاتی موجود نباشد می‌توان از مطالعات ساختگاهی استفاده کرد. ت ۱-۱-۴-۴- روش تجویزی حدود اولیه و تقریبی ظرفیت باربری مورد انتظار شالوده‌های تک و گسترده را می‌توان با استفاده از مقادیر داده شده در جدول ت۱-۴ محاسبه نمود جدول ت۱-۴- ظرفیت باربری اولیه پی‌های سطحی نوع مصالح (۳۵) ا (و ول اضر مفاو قائم (۳۵) وکا سک توشگهای وروی را اک اه ات سوک ای نک ام سا مک که دا (/5۷ ری 0 ی هه هه در کاربرد این جدول, به نکات ذیل توجه گردد: -------- صفحهٔ بعد -------- . : ۱۳۳/۰۱ فصل چهارم - ساختگاه و پی ۱.۳ ۲ ظرفیت حدی قائم و جانبی را می‌توان توأم با هم به کار برد؛ ۳ برای خاک‌های آلی (۳71 ,017 ,.ا(0) مقاومت خاک با مطالعات ساختگاهی تعیین می‌شود. ۴) مقادیر ارائه شده برای شالوده‌های با عرض و عمق حداقل ۳۰ سانتیمتر می‌باشد. جز در خاک‌های ردیف آخر جدول ,[آل)) (آن) ما۱ ,[]۸41 با افزایش هر نیم متر بر عرض یا عمق شالوده» می‌توان اعداد مذکور را ۸۳۰ افزایش دادء مشروط بر ۵) ضریب بار قائم در ستون چهارم جدول صرفاً به بار مرده اعمال می گردد؛ ۶) عدد ستون آخر باید در سطح تماس ضرب شده تا مقاومت لغزشی خاک‌های ریزدانه بدست آید. حداکثر نیروی مقاوم به نصف بار مرده محدود می‌شود؛ ۷ فشار جانبی قابل تحمل در جدول برای حداکثر ارتفاع یک متر خاک است و به ازای هر متر افزایش ارتفاع خاک مقاومت جانبی می‌تواند به میزان مقدار ارائه شده در جدول و حداکتر تا ۱۵ برابر افزایش داده شود. محاسبه ظرفیت باربری اولیه و تقریبی شممع‌ها یا پایه‌ها در خاک‌های دانه‌ای را با استفاده از شکل ت۱-۴ و در خاک‌های چسبنده را با استفاده از شکل ت ۲-۴ می‌توان به انجام رساند. مقادیر پارامترهای مورد نیاز در اشکال فوق در جداول (ت ۲-۴) تا (ت۵-۳) ارائه شده است. زاویه مقاومت برشی ‏ دانسیته مرطوب. ضخامت (ج) ج ریت باربری نشاری. , ( 1 0 ۰ :4 ظرفیت باربری فشاری انا ,۵ ۴۳۱۱۵۳۵ 9 3/۸ - 41*( با یه ,1۵0۵ راب۲ ره -(+ ک ززرنا > ۳ 0 شکل (ت ۱-۴) ظرفیت باربری اولیه و تقریبی شممع‌ها یا پایه‌ها در خاک‌های دانه‌ای -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۰۴ ۱ _تفسیر دستورالعمل بهسازی لوزه‌ای ساختمان‌های موجود 3 < قطر شمع یا ستون 0 < 38 برای استفاده با مقادیر بالای ری۳ یا ری۲۳ - 58 برای استفاده با مقادیر پایین زیت یا زی۳ تنش قائم مور در عمق | ۳ < تنش قائم موْثر ,۳۲ در عمق 208 +0 تنش موْثر ۳ در نوک یا در ] 17 , ۸ سطح باربر شمع در نوک ۳۵ > ضریب تنش افقی موْثر برای بارهای رو به پایین ۳ < ضریب تنش افقی موّثر برای بارهای رو به بالا ۵ * زاویه اصطکاک بین شمع یا ستون در خاک در عمق [ سطح جانبی شمع یا ستون بر واحد طول چسبندگی دانسیته مرطوب . ضخامت 1 ازج 0 ٍ م۲ ز/ 1 ند رک اری) 9 ۲ بو ام 010 010 010 ۸ زرد و ٩رد ۹ ی ۹ ۱۳ 1 نلم ری ۵+ ,۷ *(-). 1 ظرفیت باربری کششی 1 1-۱ شکل (ت ۲-۴): ظرفیت باربری اولیه و تقریبی شمع‌ها یا پایه‌ها در خاک‌های جسبنده 3 < قطر شمع یا ستون 4۳-1 : 9 : : 91 ۱ < ضریب ظرفیت باربری که برای 41 < ا برابر 9 و برای 4 5 با برایر سر می‌باشد. ۸-< سطح پاربر شمع در نوک -------- صفحهٔ بعد -------- : : ۱۳۳/۱ فصل چهارم - ساختگاه و پی ۱.۰۵ <* مقاومت چسبندگی خاک در عمق [ , #8 سطح جانبی شمع یا ستون بر واحد طول جدول ت ۲-۴: ضرائب ظرفیت باربری پیش فرضی , ۷/ برای شمع‌ها و پایه‌ها زاویه اصطکاک داخلی خاک ( 0) آض کوس س ۳[ ۵ ]۱۳۵۳۶ جدول ت ۳-۴: ضرائب زر 7 و زر7 در شکل‌های ت۱-۴ وت ۲-۴ با بارگذاری فشاری , بارگذاری کششسی نوع سمع یا پایه ٍ ]آشمع کوبیده شده با مقطع ده ۱ ۳ ۵ شمع کوبیده شده با مقطع ثابت ۱ ۱/۵ ۶ ۱ شمع کوبیده شده با مقطع باریک شونده ۱/۵ ۲ ۱ ۱/۳ شمع کوبیده شده توسط جت آب ۴ ۹/ ۳ ۶ پایه حفاری شده ۷ ۷ ۴ ۴ جدول ت ۴-۴: زاویه اصطکاک ( 0 ) جدار شمع یا پایه با خاک نوع مصالح شمع یا پایه جدول ت۵-۴: مقادیر چسبندگی (,-)) و چسبیدگی (,-)) برای شمع‌ها و خای (67۵) بح (867۵) ,۲ سس سم (مقدار تقریبی عدد .5.۳. 1) بسیار نرم (۲ > ) ۰ ۲ ۰ ۲ نرم (۴-۲) ۱۲ ۲۴ ۲ ۲۳ چوب و بتن سخت متوسط (۸-۴) ۲۳۴ ۴۸ ۲۳۳ ۳۶ سخت (۱۵-۸) ۴۸ ای ۳۶ ۴۵ بسیار سخت (۱۵<) ع ۱۹ ۴۵ ۶۲ بسیار نرم (۲ ۲ ) ۰ ۲ ۰ ۲ نرم (۴-۲) ۱۲ ۲۴ ۱۲ ۲۲ فولاد سخت متوسط (۸-۴) ۲۳۴ ۴۸ ۲۳۲ ۳۴ سخت (۱۵-۸) ۴۸ ار ۳۴ ۳۴ بسیار سخت (۱۵<) ار ۱۹ ۳۴ ۳۶ -------- صفحهٔ بعد -------- یسم ۱۰۶ نقفسیر دستورالعمل بهسازی لرزه‌ای ساختمان‌های موجود ت-۲-۱-۴۳-۴- روش مطالعات ساختگاهی مطالعات ساختگاهی ژئوتکنیکی باید معطوف به مناطقی از خاک باشد که در زیر یا نردیکی پی‌ها هستندء یعنی مناطقی که در ت ۲-۴-۴- مشخصات نیرو- تغییرشکل پی ضوابطی که در این بند ارائه می‌شود به منظور افزایش دقت مدل سازه با در نظر گرفتن آندرکنش سازه و خاک برای تحلیل در برابر زلزله است. در تحلیل اندرکنش سازه و خاک انعطاف‌پذیری خاکی که سازه بر آن متکی است در نظر گرفته می‌شود. روش‌های دقیق تحلیلی اندرکنش سازه و خاک شامل روش مستقیم و روش زیرسازه می‌باشد. در روش اول لازم است بخش قابل توجهی از خاک تکیه‌گاهی سازه همراه با آن در یک شبکه تفصیلی اجزاء محدود مدل شود. در روش زیرسازه اثر انعطاف‌پذیری تکیه‌گاه تنها با بکارگیری جرم‌هاء فنرها و میراگرهایی در محل تکیه‌گاه لحاظ می‌شود که مشخصات آنها با فرکانس ارتعاش تغییر می‌نماید. با حفظ سادگی و با در نظر داشتن دقت لازم برای محاسبات. در حالت کلی مدل‌سازی سازه برای تحلیل آندرکنش سازه و خاک را می‌توان به یکی از دو روش تقریبی سازه معادل یا اصلاح شرایط مرزی به انجام رساند. در روش اول باز هم تکیه‌گاه سازه صلب فرض می‌شود اما مشخصات دینامیکی سازه به گونه‌ای اصلاح می‌شود که اندرکنش سازه با خاک در نظر گرفته شود. در روش دوم با اضافه کردن فنرهایی نظیر هر درجه آزادی در سطح مشترک سازه و خاک. اندرکنش محسوب می‌گردد. مشخصات این فنرها در حالت استفاده از روش سازه معادل تنها در هنگام تحلیل به روش استاتیکی معادل مجاز است. از روش اصلاح شرایط مرزی در همه منظور حفظ محافظه‌کاری لازمء حداکثر این کاهش به ۸۳۰ محدود شده است. تحلیل مدل سازه‌ای که اندرکنش آن با خاک در نظر گرفته شده را می‌توان به صورت کلاسیک یا غیرکلاسیک انجام داد. در تحلیل کلاسیک ماتریس میرایی به نحوی متناسب با ماتریس‌های جرم و سختی سازه فرض می‌گردد در حالی که در تحلیل غیرکلاسیک ماتریس میرایی در فرم کلی خود به کار گرفته می‌شود. رفتار لرزه‌ای یک مدل اندرکنشی سازه و خاک در حالت کلی به صورت غیرکلاسیک بوده و به صورت‌های متداول قابل محاسبه نیست. تحقیقات نشان می‌دهد که به جز برای سازه‌های با زمان تناوب بسیار کوچک اختلاف دو روش تحلیل کلاسیک و غیرکلاسیک زیاد نیست. به منظور حفظ سهولت در کاربرد می‌توان تحلیل یک مدل اندرکنشی سازه و خاک را به روش کلاسیک و معمولی متداول به انجام رساند اما هر گاه ممکن باشد. استفاده از روش‌های دفیق‌تر توصیه می‌شود. یکی از معیارهای ذکر شده در تحقیقات آن است که هرگاه نامساوی ت‌۱-۴ برقرار باشد در نظر گرفتن اندرکنش سازه و خاک در مدل‌سازی و تحلیل لازم بوده و اثر قابل ملاحظه‌ای بر نتایج خواهد گذاشت: (ت۱-۴) 1 << ۷7 -------- صفحهٔ بعد -------- ۱ ۱ ۱۳۹/۱ فصل چهارم - ساختگاه و پی ۱۷ در نامساوی فوق» / و 1 ارتفاع مرکز جرم ((1) و زمان تناوب اصلی سازه (ثانیه) با فرض تکیه‌گاه صلب می‌باشد. در /( ساختمان‌های حداقل ۲ طبقه, ۰7/۸ 7 ۱ که در آن ‏ ارتفاع کل سازه است. در ساختمان‌های یک طبقه ۳۱ ۱ در نظر گرفته می‌شود. همچنین *۷ متوسط سرعت موج برشی در ۳۰ متر اول ضخامت خاک تکیه‌گاهی سازه است. در هر حال در نظر گرفتن اندرکنش سازه و خاک هنگامی که سطح عملکرد مورد بررسی, قابلیت استفاده بی‌وقفه می‌باشد ضروری است. در روش سازه معادل اگرچه اندرکنش سازه و خاک به حساب می‌آید اما باز هم تکیه‌گاه سازه صلب فرض می‌شود. در این روش زمان تناوب و نسبت میرایی معادل سازه باید به کار گرفته شود که در حالت کلی مقادیری بزرگتر از مقادیر نظیر مربوط به حالت صرف نظر کردن از اندرکنش می‌باشند. بنابراین کاربرد این روش همیشه منجر به کاهش برش پایه و نیروهای جانبی می‌شود اما تغییرمکان‌های جانبی ممکن است افزایش یابند. جزئیات این روش در فصل پنجم آئین‌نامه طراحی لرزه‌ای تأسیسات و سازه‌های صنعت نفت (۱۳۸۶) ذکر شده است. مدل‌سازی سازه ساختمان و پی آن در برابر زلزله می‌تواند به یکی از سه صورت زیر انجام گیرد: ۱)مدل‌سازی مجزاء ۲) مدل‌سازی نیمه مجزاء ۳) مدل‌سازی توأم. تقریباً در تمامی این روش‌ها فرض اساسی آن است که حرکت زمین در پای سازه با حالتی که سازه موجود نباشد یکی است. در مدل‌سازی مجزاء سازه با تکیه گاه صلب با شرایط انتهایی گیردار مفصلی یا غلتکی برای ستون‌ها و دیوارها مدل شده و پس از تحلیل آن عکس‌العمل‌های تکیه‌گاهی به دست می‌آید. سیستم پی نیز جداگانه در نرم‌افزار مربوط به خود متکی بر فنرهای قائم مدل‌سازی شده و عکس‌العمل‌های (اصلاح شده) سازه روی آن قرار داده می‌شود. سختی این فنرها از رابطه ۱۰-۴ دستورالعمل به دست می‌آید. پس از تحلیل پیء نیروهای داخلی آن به دست آمده و برای ارزیابی با کرانه پایین مقاومت مقاطع مقایسه می‌گردد. در این نوع مدل‌سازی» آندرکنش سازه و خاک در نظر گرفته نمی‌شود. اگر پی ساختمان نسبت به خاک زیر آن طبق روابط ۴-۴ یا ۵-۴ صلب باشد. می‌توان از مدل‌سازی نیمه مجزا استفاده کرد. در مدل‌سازی نیمه مجزا تکیه‌گاه ستون‌ها و دیوارها به صورت انعطاف‌پذیر در نظر گرفته می‌شود. انعطاف‌پذیری هر تکیه‌گاه با مدل‌سازی آن به صورت فنر تأمین می‌گردد. بدین منظور در گره پای هر ستون یا پای هر دیوار که به صورت ستون معادل در نظر گرفته شده استء به ازای هر یک از ۶ درجه آزادی ممکن یک فنر قرار داده می‌شود. مشخصات این فنرها از روابط ۸-۴ و ۹-۴ دستورالعمل به دست می‌آید. در نتیجه تحلیل, عکس‌العمل‌های تکیه‌گاهی سازه (نیروهای داخلی فنرهاء که می‌توانند کششی هم باشند) تعیین می‌شود. این نیروها (در روش‌های خطی پس از اصلاح) برای تحلیل سیستم پی که عیناً مشابه روش مجزا مدل شده‌اند به کار گرفته می‌شوند. با این نوع مدل‌سازی,» اندرکنش سازه و خاک خود به خود در نظر گرفته شده است. در روش مدل‌سازی توأْم, اعضای سازه و پی همراه با هم در یک مدل واحد و در یک نرم‌افزار مدل‌سازی می‌شوند. در هر گره از سیستم پی روی خاک فنرهایی عمود بر بدنه پی عیناً مشابه روش مدل‌سازی مجزا تعریف می‌گردد. به جای آن می‌توان بخشی از خاک را هم تا فاصله نسبتاً زیادی از سازه به همراه سازه و پی آن مدل نمود و شرایط مرزی مناسبی برای گره‌های انتهایی مدل در -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۳۳/۱ هه پ دسنورالعمل بهسازی لرزدای ساخنمان‌های موجود ۱+۸ خاک تعریف کرد. پس از تحلیل این سیستم توأْم» نیروهای داخلی کلیه اعضای سازه و پی و تنش‌های فشاری خاک مستقیماً به دست می‌آیند. در صورت به کشش افتادن فنرهای خاک. این فنرها باید به روش مناسبی در حین تحلیل حذف گردند. بدیهی است در مجموع می‌توان گفت که بین سه روش فوق» روش مجزا از همه ساده‌تر ولی در عین حال تقریبی‌تر است. چون در نظر گرفتن اگرچه ممکن است پاسخ بعضی از اعضا را به طور موضعی افزایش دهد. در دو روش دیگر که آندرکنش در نظر گرفته می‌شود مدل پیجیده‌تر بوده ولی معمولاً نتایج نشان‌دهنده نیاز به بهسازی کمتری در اعضا نسبت به روش مجرزا خواهد بود. در صورتی که نتایج تحلیل سازه به یکی از سه روش فوق, نشان دهنده بروز نیروی محوری کششی در پای ستون (یا دیوار) باشدء در هر حال عضو مربوطه,ء به روش‌های مندرج در فصول ۵ و ۶ دستورالعمل مورد ارزیابی قرار می‌گیرد. اثر بروز کشش در پای ستون یا دیوار بر پایداری آن باید در هنگام ارزیابی پی مورد توجه قرار داده شود. در این حال اگر روابط ۱۴۳-۳ و ۱۵-۲۳ دستورالعمل در تراز پای ستون‌ها برقرار باشد نگرانی از بابت پایداری کلی سازه در این تراز وجود نخواهد داشت. ت ۱-۲-۴-۴- پی‌های سطحی با وجود دانستن این که رفتار نیرو-تغییر شکل پی غیر خطی است. فرض رفتار ارتجاعی-خمیری برای شکل مسیر نیرو-تغییر شکل قابل قبول دانسته می‌شود. برای لحاظ کردن عدم قطعیت رفتار پی» در محاسبه سختی و مقاومت پی باید کران‌های بالا و پایین نیز در نظر گرفته شده و حساسیت واکنش سازه به این مقادیر بررسی گردد. عدم قطعیت رفتار خاک ناشی از اثرات نرخ کرنش.» گسیختگی پیش رونده» اثرات بارگذاری چرخه‌ای» تغییرات طبیعی مشخصات مکانیکی خاک و عدم پیروی از رفتار واقصی غیرخطی خاک با در نظر گرفتن مسیر ارتجاعی-خمیری می‌باشد. برآیند اثرات فوق مقادیری از سختی و مقاومت خاک است که عموما ۲ برایر بیشتر یا کمتر از مقادیر مورد انتظار می‌باشند. ت ۱-۱-۲-۴-۴- کنترل صلبیت سازه پی نسبت به خاک پی در جدول ۱-۴ دستورالعمل ملاحظات ذیل در ارتباط با رابطه مدول برشی و شتاب حداکثر زمین قابل ذکر است: ۱- با نردیک شدن مقدار شتاب حداکثر زمین به صفر»ء ضریب کاهش مدول به عدد یک نزدیک می‌شود. ۲- اثرات کاهش مدول در خاک‌های نرمتر بسیار مهم و در خور توجه می‌باشد. مقدار برش‌ها و لنگرهای بدست آمده در اجزای شالوده زمانی که این اجزا صلب فرض می‌شوند. محافظه کارانه می‌باشد. در عین حال, فشارهای خاک در این حالت ممکن است به میزان در خور توجهی کمتر از واقعیت در نظر گرفته شود. بنابراین باید میزان را در وسط دهانه تحمل می‌کنند بسط داده شده است. نتایج حاصل از کاربرد رابطه فوق در مقایسه با روابط دقیق‌تر مربوط به تیر انعطاف‌پذیر واقع بر بستر ارتجاعی حداکثر ۸۳ اختلاف دارد. رابطه ۴-۴ دستورالعمل نیز برای صفحات مستطیلی واقع بر بستر ارتجاعی در معرض یک بار نقطه‌ای واقع در مرکز توسعه داده حل کلی وی در اینجا با محدود کردن بارگذاری به یک بار مرکزی ساده شده است. کاربرد اولین ۵ مقدار (17 و 11 برای دستیابی به -------- صفحهٔ بعد -------- ۱ ۱ ۱۳۳/۰۱ فصل چهارم - ساختگاه و پی - تاکنون راه حل‌های مختلفی مبتنی بر سختی فنر برای پی‌هایی به شکل‌های مختلف واقع بر سطح نیم فضای همگن یا مدفون در آن ارائه شده است. از آنجا که کاربرد شالوده‌های مستطیلی در ساختمان‌ها بسیار متداول است راه‌حل‌های کلی مبتنی بر سختی فنر در دستورالعمل برای پی‌های مستطیلی ارائه شده که شامل شالوده‌های نواری نیز می‌شود. با استفاده از روابط ۸-۴ و ۹-۴ دستورالعمل یک روند دو مرحله‌ای لازم است. ابتدا سختی فنرها برای شالوده‌ای واقع بر سطح محاسبه می‌گرددء سپس برای هر رابطه سختی» یک ضریب تصحیح عمق در نظر گرفته می‌شود. سختی پی واقع در عمقی معین حاصل ضرب دو عبارت فوق می‌باشد. شکل ت ۳-۴ اثر نسبت ابعاد پی و عمق آن را بر مولفه‌های مختلف سختی پی نشان می‌دهد. بر اساس مطالعات گزتاس (7826128)) ارتفاع موْثر سطح تماس جدارء [» می‌تواند مساوی با میانگین ارتفاعی از جدار که به خوبی در تماس با خاک اطراف است در نظر گرفته شود. این ارتفاع در حالت کلی کمتر از ارتفاع واقعی جدار در نظر گرفته می‌شود تا جدایی محتمل خاک و دیواره پی که ممکن است بر اثر لغزش یا عوامل دیگر در نزدیکی سطح زمین رخ داده باشدء لحاظ گردد. تنرمالیزه شده ناثسر شکل (2عل > 7/8) 0:6 تأنبر عمق شکل (ت-۳-۴): اثرات شکل و عمق شالوده -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۱۰ ۱ تفسیر دستورالعمل بهسازی لوزه‌ای ساختمان‌های موجود ت ۲-۱-۲-۴-۴- مدول برشی دینامیکی خاک مشخصات ارتجاعی مورد انتظار خاک مربوط به محاسبه سختی دینامیکی پی باید با در نظر گرفتن خاکی که درست در زیر پی تا عمقی مساوی یک تا دو برابر عرض پی قرار داردء به دست آید. اگر مشخصات خاک در این محدوده به شدت متغیر نباشدء متوسط پلان پی می‌باشند. ضریب پواسون خاک را تحت زلزله می‌توان مساوی ۰/۲۵ فرض کردء به جز رس اشباع که برای آن ضریب ساختمان در آن لحاظ نشده است. معادله ت ۳-۴ (8) برای خاک‌های رسی و معادلات ت ۳-۴ (۲. 0) برای خاک‌های ماسه‌ای مناسبند. در معادلات ت ۳-۴ (۲0) اثر تحکیم خاک تحت وزن ساختمان لحاظ شده است 6۲ 5660 ,1996 ۳۳۵۱۲۱۵۲) (2006 5812200 ,986 21.1 ظ, ت ۲-۴ شس 2 ,نا زت ۲-۴ , (ت 2-۳-۴) و0 و 130 "و6 ور و ۳ و6 ۳6| 825 رت 0-۳۳۲) یک وا که در آن درس6 تنش موثر میانگین ([6 + 62 + 07) در عمق مورد نظر است و برابر با مقدار بزرگتر از روابط (ت ۴-۴- 8 و ) در نظر گرفته می‌شود: (ت 8-۴-۴) 9042(۶ - 2)052 5 وه (ت 0-۴-۴) 00 سس 6۳ ۰ < سرعت موج برشی در عمق مورد نظر؛ ۷ * وزن حجمی کل خاک؛ 0 << عدد نفوذ استاتدارد که به انرژی چکش معادل با بازده ۶۰ ۸ اصلاح شده است؛ م7 - فشار اتمسفر؛ ول )< عدد نفوذ استاندارد که به تنش موثر محصورشدگی واحد نرمال شده و به انرژی چکش معادل با بازده ۶۰ ۸ اصلاح شده - بار قائم مورد انتظار؛ ۸ -|*(؛ لازم به دکر است که معادلات فوق به سیستم آحاد خاصی بستگی ندارند. -------- صفحهٔ بعد -------- : : ۱۳۳۳/۱ فصل چهارم - ساختگاه و پی ۱۱۱ تن ۲-۱-۲-۴-۴- سختی نسبت به خاک صلب هستند و حالت سوم مربوط به پی‌های انعطاف پذیر می باشد. در پی‌های صلب. در تحلیل خطی استفاده از حالت اول و در تحلیل غیر خطی, که نیاز به دقت بیشتری دارد.ء استفاده از حالت دوم مناسب‌تر است. در حالت دوم با توجه به گسترده بودن فنرهاء در صورت استفاده از فنرهای فقط فشاری» اندرکنش لنگر و نیروی محوری به دقت قابل مدلسازی است. برآیند سختی تن ۴-۱-۲-۴-۴- ظرفیت باربری کلی بی معادله( ۱۲-۴) کران بالای ظرفیت لنگری پی را در حضور بار قائم محاسبه می کند. این معادله باید به همراه معادللات (۱۴-۲۳) و (۱۵-۲) به کار رود. دو معادله اخیر ظرفیت واژگونی کلی سازه را در هر تراز (از جمله در تراز پی) به دست داده و معادله (۱۳-۴) ظرفیت لنگر وارده بر هر پی را برای جلوگیری از تغییرشکل‌های بیش از حد در محل پی در اثر رفتار غیرخطی خاک تعیین می‌نماید. در پی‌های صلب تحت اثر توأم لنگر 2 حمشی 9 بار قائُم فشار تماس در کناره‌های شالوده متمر کز می‌گردد. یب ویژه هنگامی که پی در یک طرف از خاک جدا شده و دچار برکنش شده باشد. لنگر خمشی نهایی؛ 7 وابسته به نسبت تنش قائم» ۰4 به ظرفیت باربری مورد انتظار»ء م4 است. با فرض اینکه تنش‌ها در محل تماس متناسب با تغییر مکان قائم بوده و تا رسیدن به ظرفیت باربری مورد انتظار» .4 » رفتار خاک الاستیک باشد.ء می‌توان نشان داد که اگر .4/4 کمتر از ۰/۵ باشد برکنش شالوده قبل از گسیختگی ی نی ۱ ۱ ۱ ۱ ۷ : ا ۱ ۱ 0 نانز 1 ۱ ۱ ۱ ۱۱۱ 7 ۳ ۹ م ۱ ا ۱ ر | ۱۸۱۱ 1 ار (اامااازا(!! ال 1۱1۳ أ ۱ 15 5 دلگ ۹ شکل (ت-۴-۴): توزیع ایده‌آل فشار در کف شالوده‌های صلب در معرض لنگر واز گونی -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۲ ۱ _تفسیر دستورالعمل بهسازی لوزه‌ای ساختمان‌های موجود برای پی‌های در معرض بارهای جانبی» نیروی مقاوم در کف شالوده ‎)٩7(‏ برابر با ۸ در نظر گرفته می‌شود که در آن نیروی چسبندگی مور (حاصل ضرب تنش چسبندگی موْئْره ۵ در مساحت کف پی)» ۷/ نیروی عمودی (فشاری) و * ضریب اصطکاک است. در صورت در نظر گرفتن مقاومت کناره‌هاء این مقاومت نیز به طریق مشابه محاسبه می‌گردد. ضریب اصطکاک غالباً توسط مطالعات رُئُوتکنیک تعیین می‌گردد. در صورت نبود چنین مطالعاتی؛ ۸ ممکن است بر اساس حداقل زاویه اصطکاک داخلی موْنر خاک و ضریب اصطکاک بین خاک و شالوده با توجه به مراجع زئوتکنیکی معتبر تعیین گردد. مقاومت ناشی از فشار مقاوم غالباً توسط مشاور ژئوتکنیک به صورت ضرایب فشار مقاوم یا فشار مایع معادل تعیین می‌گردد. مسأله فشار مقاوم به نحو گسترده‌ای در ۰ سال اخیر مورد بررسی قرار گرفته و در نتیجه راه حل‌ها و توصیه‌های بیشماری در این زمینه موجود است. روش مورد استفاده می‌بایست حداقل اثرات زاویه اصطکاک داخلی و چسبندگی را به نحوی مناسب شامل باشد. ت ۲-۲-۴-۴- پی های عمیق ت ۱-۲-۲-۴-۴- پارامترهای سختی چون مقاومت ناشی از فشار مقاوم خاک ممکن است بخش مهمی از مقاومت کل را در بر گیرد و پی‌های عمیق جمت بسیج مقاومت مورد انتظار غالبا نیازمند تغییر مکان‌های جانبی بزرگتری نسبت به شالوده‌های سطحی می‌باشند. ممکن است در نظر گرفتن رابطه نیرو- تغییر مکان فقط بر اساس سختی موّثر اولیه مناسب نباشد. به این ترتیب می توان میزان مشارکت فشار مقاوم را بر اساس شکل ت ۵-۴ محاسبه نمود. سس ۰ 1۵ ۲/0 0 فشار غیر فعال بسیج شده : 02 /۲: ضخامت شالوده + 01 زه ۱18 25 ۹ 18:۱ 12 ۱1 23 5/۲ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱ ۱۳/۱ فصل چهارم - ساختگاه و پی ۱۱۳ اگرچه اثرات گروه و تأثیر مایل بودن شمع‌هاً مستقیماً در روابط ۱۳-۳۴ و ۱۳-۴ دستورالعمل در نظر گرفته نشده‌اند. لیکن می‌توان فرض نمود که آثرات مد کور از محدوده تقریبات موجود فراتر نخواهند رفت. ت ۲-۲-۲-۴-۴- ظرفیت باربری نحوه محاسبه ظرفیت جانبی یک سر شمع مشابه با یک شالوده سطحی است.ء به جز آنکه سهم مقاومت کف در نظر گرفته نمی‌شود. در بند ت ۴-۱-۲-۴-۴ جزئیات محاسبه آرائه شده است. به طور کلی می‌توان ارزیابی لرزه‌ای سازه و پی را به طور جداگانه به انجام رساند. در این حالء سازه و پی در دو نرم افزار جداگانه تحلیل و9 ارزیابی می‌گردند. عکس‌العمل‌های تکیه‌گاهی حاصل از تحلیل سازه (با تکیه گاه صلب ی انعطاف پدیر) استخراج شده و در تحلیل و ارزیابی سیستم پی مورد استفاده قرار می‌گیرند. صرف نظر از روش تحلیل سازه» این عکس‌العمل‌ها باید معرف نیروهای واقعی وارد بر پی باشند.ء به عبارت دیگر از نوع تلاش‌های نیرو کنترل محسوب می‌شوند. برای تحلیل و آرزیابی پی در دسترس بودن اطلاعات زیر لازم است: ۱ نیروهای (واقعی) سازه وارد بر پی» به عبارت دیگرء عکس‌العمل‌های پای ستون‌ها و دیوارها؛ ۳ کرانه پائین مقاومت مصالح پی» شامل مقاومت فشاری بتن و تنش تسلیم میلگردهای طولی و عرضی؛ ۴) تنش مجاز و سختی فنری خاک. ارزیابی پی شامل کنترل تنش فشاری موجود بین سازه پی و خاک زیر آن و نیز نیروهای داخلی اعضای پی می‌باشد. ت ۱-۳-۴-۴- روش های خط ت ۱-۱-۲-۴-۴- ارزیابی برکنش برای کنترل برکنش, به ویژه در مواردی که انعطاف پذیری تکیه گاه درنظر گرفته نمی شودء باید واژگونی کلی سازه در تراز پی با استفاده از روابط (۱۴-۲) و (۱۵-۲) و برکنش پی با رابطه (۱۵-۴) کنترل گردد. تن ۲-۱-۲-۴-۴- ارزیابی خاک و سازه بی ت ۱-۲-۱-۳-۴-۴- فرض تکیه گاه صلب چگونگی تعیین عکس‌العمل‌های سازه روی پی بستگی به نوع مدل‌سازی و نوع روش تحلیل سازه دارد. در روش تحلیل خطی سازه طبق فصل ۳ دستورالعمل مقادیر عکس‌العمل های تکیه‌گاهی سازه بسیار بزرگ‌تر از مقادیر واقعی است. قبل از بکارگیری این -------- صفحهٔ بعد -------- یم ۱۱۴ نقسیر دسئورالعمل بهسازی لرزدای ساخنمان‌های موجود نیروها برای تحلیل و ارزیابی پی در یک نرم‌افزار دیگرء باید مقدار آنها کاهش داده شده و به مقدار واقعی تبدیل شود. این کار طبقی بند ۲-۱-۱-۶-۳ دستورالعمل انجام می‌گیرد. ت ۲-۲-۱-۳-۴-۴- فرض تکیه گاه انعطاف پذ بر رفتار خاک زیر پی یک رفتار شکل‌پذیر فرض می‌شود.ء به عبارت دیگر اجازه داده می‌شود که خاک زیر پی در اثر نیروهایی که در هنگام زلزله از سازه بر آن وارد می‌شود در حین زلزله رفتار غیرخطی داشته باشد. بنابراین تنش‌های وارد بر خاک از سوی پی» از نوع تلاش‌های تغییر شکل کنترل هستند. از سوی دیگرء هیچگونه آسیب یا خرابی در سازه پی در حین زلزله مجاز نبوده و اعضای سازه‌ای پی باید در زلزله رفتار خطی داشته باشند. بنابراین نیروهای داخلی اعضای پی شامل پی منفردء پی نواری» پی گسترده» سرشمع و شمع از نوع تلاش‌های ضریب ۲ به علت قابل قبول بودن در نظر گرفتن کران بالای تنش می‌باشد. این تنش باید با تنش ناشی از نیروهای واقعی وارد بر پی مقایسه گردد. اعضای سازه‌ای پی نیز باید تحت این نیروها به صورت نیرو کنترل آرزیابی گردند. ت ۲-۳-۴-۴- روش های غیرخط ت ۱-۲-۳۲-۴-۴- مدل سازه با فرض تکیه گاه ثابت هنگامی که روش تحلیل سازه» غیرخطی باشد مقادیر عکس‌العمل‌ها واقعی بوده و می‌توانند مستقیماً در تحلیل و ارزیابی پی مورد ت ۲-۲-۳-۴-۴- مدل سازه با فرض تکیه گاه انعطاف پذیر در تحلیل, اگر تنش در بخشی از کف پی به صفر برسدء اصطلاحاً در آن ناحیه پی به کشش افتاده یا برکنش روی داده است. در این حالت نیز تنش فشاری خاک و نیروهای داخلی پی مانند حالتی که تمام پی در فشار است ارزیابی شده و مسئله متفاوتی نخواهد بود. در این حال اگر سازه ساختمان به روش مجزا تحلیل شده باشد. نتایج تحلیل و ارزیابی آن معتبر نبوده و یکبار دیگر باید حداقل برای ترکیبانی از بارهای ثقلی و زلزله که بیشترین برکنش را در پی باعث شده‌اند به یکی از روش‌های نیمه مجزا و توأم مدل‌سازی» تحلیل و ارزیابی گردد. در تمام حالات فوق باید ظرفیت لنگری پی را به مقدار حاصل از رابطه ۱۲-۴ دستورالعمل محدود نمود و طبق بند ۲-۳-۴-۶ ت ۵-۴- فشار لرزه‌ای جانبی خاک -------- صفحهٔ بعد -------- 1 : ۱۳۹۳/۱/۰۱ فصل چهارم - ساختگاه و پی ۱۱۵ ثبت شده از نحوه واکنش لرزه‌ای دیوار بسیار اندک است. قسمت اعظم دانش موجود در این زمینه از آزمایش روی مدل‌ها و تحلیل‌های عددی به دست آمده است. با توجه به نتایج این آزماپش‌ها و تحلیل‌ها (که اکترشان روی دیوارهای وزنی انجام شده‌اند) موارد دیل در خور توجه است: ۱ حرکات جانبی دیوار نگهبان می‌تواند شامل انتقال و چرخش توأم باشد؛ ۲- مقدار و نحوه توزیع فشارهای دینامیکی روی دیوار مستقیماً بستگی به نوع حرکت دیوار (انتقال یا چرخش) دارد؛ خاک دور شود؛ ۴- شکل توزیع فشار زمین در پشت دیوار همزمان با حرکت دیوار تغییر می‌کند. بنابراین نقطه اثر فشار خاک در پشت دیوار در دور شده در پایین‌ترین محل خود می‌باشد. ۵- فشارهای دینامیکی روی دیوار از واکنش دینامیکی دیوار و خاک پشت آن تأثیر می‌پذیرند و در نزدیکی فرکانس طبیصی سیستم به حداکثر می‌رسند. تغییر مکان‌های دائمی دیوار نیز در فرکانس‌های نزدیک به فرکانس‌های طبیعی سیستم بیشترین مقدار را به خود می‌پذیرند. ۶- پس از یک زلزله بزررگ ممکن است فشارهای استاتیکی دائم وارد بر دیوار بزرگتر از قبل باشند. با توجه به پدیده های پیچیده و متقابل فوق و تغییرپذیری و عدم اطمینان ذاتی خواص خاک. در حال حاضر ممکن نیست که کلیه جوانب واکنش دیوارهای نگهبان به زلزله را به طور دقیق مورد تحزیه و تحلیل قرار داد. در نتیجه. در اغلب حالات مدل‌های ساده شده‌ای که بر فرضیات ساده کننده متعددی در مورد خاک. سازه» و حرکات ورودی مبتنی هستند.ء برای طراحی دیوارهای حائل در برابر زلزله به کار می‌روند. طراحی دیوارهای نگهبان در برابر زلزله از بسیاری جوانب مشابه طراحی برای حالت استاتیکی است. در هر دو حالتء اشکال خرابی بالقوه دیوار شناسایی شده و دیوار طوری طراحی می‌شود که از این خرابی‌ها ممانعت به عمل آید. اگرچه واکنش دیوارهای حائل در حالات بارگذاری زلزله بسیار پیجیده‌تر از حالت استاتیکی است. در روش‌های معمول طراحی, همانگونه که در بالا ذکر شد. از فرضیات ساده کننده‌ای استفاده می‌شود تا مسئله از نقطه نظر مهندسی قابل حل باشد. واکنش دینامیکی این دیوارهاء نمونه پیجیده‌ای از اندرکنش سازه و خاک می‌باشد. اکثر موارد خرابی دیوارهای نگهبان در حین زلزله در نواحی ساحلی روی داده است. جایی که دیوار حائل به عنوان یک دیوار ساحلی عمل می‌کند. در این حال خرابی عمدتاً به خاطر وقوع روانگرایی در خاک پشت دیوار اتفاق افتاده است. رفتار لرزه‌ای یک دیوار نگهبان تابعی از فشار کل وارد بر دیوار (یعنی مجموع فشارهای استاتیکی و دینامیکی) در حین زلزله -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۱۶ ۱ _تفسیر دستورالعمل بهسازی لوزه‌ای ساختمان‌های موجود بنابراین» قبل از تحلیل رفتار لرزه‌ای یک دیوار نگهبان» یک تحلیل اولیه از رفتار دیوار تحت بارهای استاتیکی ضروری خواهد بود. رابطه ۲۰-۴ در متن دستورالعمل به عنوان رابطه ساده شده‌ای جهت محاسبه اضافه نیروی وارد بر دیوارهای حائل در هنگام پیشنهاد گردید. در صورت پاسخگو نبودن دیوار برای نیروهای زلزله طبق رابطه فوق» توزیع اضافه فشار خاک در حین زلزله برای دیواری که یک توده خاک غیراشباع با سطح افقی را نگه می‌دارد در بالای سطح آب زیرزمینی می‌تواند از رابطه دقیق‌تر ت۵-۴ نیز محاسبه گردد: (ت-۵-۳) [۳ -۲1] ز[۲ - م۳] 7 م0 در رابطه فوق, اضافه فشار خاک در حین زلزله وارد بر دیوار حائل ساختمان بر حسب *۱1/ 777 در عمق ۸/ از سطح زلزله می‌باشد که از روابط ت-۶-۴ تا ت-۸-۴ به دست می‌آید: ۱ (/0-۷) *0۹ ۹ (ت-۶-۴) مه ا *00 ۱+0[1] (ت-۷-۴) ۸ 0 << با 172 : : - 1۱( 511 اد در روابط فوق» * زاویه اصطکاک داخلی خاک پشت دیوار و ۸ شتاب مبنای طرح است که می‌تواند با توجه به بند ۷-۱ دستورالعمل محاسبه گردد. ۲ در رابطه ت-۵-۴ ضریب فشار استاتیکی است که از رابطه ت-۹-۴ محاسبه می‌گردد: (ت-۴-٩)‏ ی س 6 + | (ت -۱۰-۴) ۸ خی محدودیت حداقل مقدار 0.65۸۸ در جمله برای آن اعمال شده است که فشار جانبی محاسبه شده توسط رابطه ت-۴- ۵ از فشار جانبی داده شده در متن دستورالعمل در هیچ حالتی کمتر نگردد. اگر لازم باشد که دیوار نگهبان ساختمان به عنوان بخشی از سیستم پی برای مقاومت در برابر نیروی لغزشی و لنگر واژگونی توسط خاک تأمین گردد همان فشار مقاوم خاک است. به خاطر عدم اطمینانی که در مورد جهت یا اهمیت نیروی اینرسی خاک در -------- صفحهٔ بعد -------- 1 : ۱۳۹۳/۱/۰۱ فصل چهارم - ساختگاه و پی ۱۱۷ خاک محاسبه گردد. اگر دیوار طبق رابطه (ت ۵-۴) هم برای زلزله پاسخ گو نباشد. باید به بهسازی آن مبادرت ورزید. نبایستی به برش پایه ساختمان اضافه گردند. در حالتی که تراز آب زیرزمینی بالاتر از کف پی دیوار باشد. برای محاسبه فشار جانبی کل در حین زلزله چنین عمل می‌شود: در اید. بر این موّلفه, نیروی هیدرواستاتیکی افزوده می‌گردد تا کل فشار استاتیکی حاصل گردد. برای محاسبه بخش دینامیکی فشار جانبی باید از وزن ححمی اشباع خاک در زیر سطح آب استفاده شود. معادللات فوق برای محاسبه جزء دینامیکی فشار جانبی خاک وارد بر دیوار نگهبان ساختمان» شکل ساده شده‌ای از رابطه مونونوبه - او کابه در حالت محرک می‌باشد که فشار استاتیکی از آن کسر شده است. در اینجا فرض بر آن است که حرکات جانبی بر دیوار در حین زلزله پیشنهاد شده است. روشی که موارد استفاده بیشتری داشته» روش وود (1973 ,۷/۵۵) می‌باشد که مقادیری از مرتبه دو برابر آنجه که توسط (1970 ,۷۷1۱11111۵12 210 ۹5660) طبق رابطه ۲۰-۴ دستورالعمل پیشنهاد شده است را به دست می‌دهد. با این حال, دلیل انتخاب رابطه پیشنهادی توسط سید و ویتمن در متن دستورالعمل آن است که نتایج تحلیل‌های ارتجاعی اجزای محدود انجام شده و یک مورد اندازه‌گیری میدانی توسط چنگ و همکاران (1990 ,2 61 1208-)) تقریباً بر مقادیر محاسبه شده توسط رابطه سید و ویتمن (مونونوبه- اوکابه) منطبق می‌باشند. در یک مقاله مروری» ویتمن 1 ([50۷06101۲,1991) و استاندارد شماره ۴ (1994 ,4 5120870 ۸۹5۳). بهسازی پی برای ارتقای عملکرد آن در برابر زلزله می‌تواند شامل بهسازی خاک» بهسازی شالوده (پی سطحی)» بهسازی شمع (پی عمیق) یا ترکیبی از آنها باشد. توصیفی از روش‌های ممکن در هر یک از موارد بالا در ادامه ذکر شده است. ۱- بهسازی خاک: اگر بهسازی خاک منجر به یک یا چند مورد از دستاوردهای زیر شود می‌تواند در ارتقای لرزه‌ای رفتار پی مور باشد: (۱) افزایش ظرفیت باربری قائم پی» (۲) افزایش مقاومت اصطکاکی کف پی»ء (۳) افزایش فشار مقاوم خاک در حرکت جانبی پی. روش های بهسازی خاک وقتی سازه موجود است محدودند. مثلاً در این حال نمی‌توان از جایگزینی خاک با مصالح مرغوب‌تر یا متراکم کردن آن استفاده کرد چون منجر به نشست‌های قابل ملاحظه در حین عملیات می‌شوند که جلوگیری از آن -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۱۸ ۱ _تفسیر دستورالعمل بهسازی لرزه‌ای ساختمان‌های موجود متداول‌ترین روش در این زمینه تزریق گروت به خاک است که خود شامل طریقه‌های متنوعی است. تزریق گروت به روش لایه‌های مقاوم‌تر زیرین فراهم نماید. استفاده از این روش متضمن نظارت دقیق کارگاهی برای پرهیز از تورم خاک یا برکنش شالوده‌ها و کف ساختمان یا راهیابی به فضاهای گودتر در ساختمان‌های مجاور می باشد. افزایش قابل ملاحظه‌ای را در مقاومت آن پدید آورد اما هرچه مصالح ریزدانه تر باشند تاثیر آن کمتر خواهد بود. تزریق گروت به روش پرتابی نیز به همین منظور می تواند مورد نظر قرار گیرد. کلیه روشهای فوق می توانند در افزایش مقاومت اصطکاکی کف شالوده نیز مور باشند. برای افزایش فشار مقاوم خاک در حرکت جانبی شالوده می‌توان به یکی از روش‌های زیر عمل نمود: گروت شامل روش‌های نفودی و پرتابی؛ و تراکم درجا به روش‌های ضربه‌ای یا ارتعاشی. از تراکم درجا وقتی می‌توان استفاده نمود که لایه‌هایی از خاک که به تراکم نیاز دارند بیش از حد»ء ضخیم نبوده و ارتعاش منتقله از خاک به سازه مشکل‌آفرین نباشد. ۲- بهسازی شالوده (پی سطحی): برای بهسازی پی‌های سطحی می‌توان از روش‌های زیر یا نظایر آنها بهره جست: ۱-۲) احداث پی جدید برای اعضای سازه‌ای جدید که طبق طرح بهسازی به ساختمان اضافه شده‌اند. ۲-۲) افزایش سطح پی‌های موجود برای اضافه کردن ظرفیت باربری یا ظرفیت برکنش. در این حال برای محاسبه ظرفیت باربری پی در وضعیت جدید باید اثر تنش‌های موجود در کف پی قدیم را در نظر گرفت یا با جک زدن زیر عناصر سازه‌ای روی پی» توزیع یکنواخت تنش در کف پی در وضعیت جدید را فراهم نمود. ۳-۲) دوختن پی موجود به لایه‌های زیرین و مقاوم‌تر خاک توسط ریز شمع‌هایی که در زیر پی اجرا می‌شوند نیز یک روش ممکن است. در این روش با استفاده از غلاف‌های باریک و سوراخ‌دار فولادی, گروت به خاک زیر پی در نقاط مختلف تزریق شده و عملاً نقش واسطه را در انتقال بار از کف پی موجود به لایه‌های زیرین ایفا می‌نماید. در این حال ممکن است از جک زدن و باربرداری از پی موجود نیز استفاده گردد. بخش‌ها به یکدیگر با استفاده از تیر یا دال جدید استفاده کرد. درجا ریز بتنی و نهایتاً شمع‌های حفاری شده بتنی می‌باشد. روش‌های زیر می‌توانند در بهسازی اینگونه پی‌ها موّثر باشند: ۱-۳) در صورتی که شمع‌های موجود برای حمل بار اعضای جدید کافی نباشند می‌توان از ایجاد پی‌های سطحی یا عمیق جدید -------- صفحهٔ بعد -------- 1 : ۱۳۹۳/۱/۰۱ فصل چهارم - ساختگاه و پی 1۱۱۹ به این منظور استفاده کرد. در صورت استفاده از پی عمیق, شمع‌های رانده شده و فولادی, بتنی یا چوبی با شمع‌های درجا ریز با ۲-۳) در صورتی که شمع‌های موجود چوبی باشند. می‌توان شمع‌های چوبی جدیدی را به آنها افزود. اتصال بین سرشمع و این شمع‌های جدید باید قادر به انتقال نیروهای کششی احتمالی ناشی از برکنش باشد. در این حال باید شمع‌های موجود از نظر وجود پوسیدگی,» موریانه‌خوردگی, ترک‌خوردگی و سایر ضعف‌های ظاهری مورد مشاهده و بررسی قرار گیرند. ۲-۳) از شمع‌های رانده شده فولادی,» بتنی یا چوبی یا شمع‌های درجا ریز یا حفاری شده بتنی می‌توان برای افزایش ظرفیت‌های باربری قائم و9 افقی پی‌های شمعی موجود استفاده نمود. در صورت استفاده از روش های کوبشی باید به احتمال افزایش تشست اجزای پی موجود توجه نمود. ت ۱-۷-۴- نسبت میرایی معادل سازه ای سخت مانند سیستم های دارای دیوار برشی یا مهاربندی با اهمیت باشدء به ویژه هنگامی که خاک تکیه گاهی» نرم یا نسبتا نرم است. روش ارائه شده در این بند برای شالوده های کشیده با نسبت طول به عرض بزرگتر از ۲ و با عمق مدفون نسبنا زیاد محافظه کارانه است ولی برای سازه های با دهانه های کوتاه که در آزها امکان تداخل امواج ساطع شده از پی بهک خاک وجود دارد. می -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- بهسازی سازه‌های فولادی -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- فصل پنجم - بهسازی سازه‌های فولادی ۱۳۹/۱ ۳۳ ت‌ ۱-۵- محدوده کاربرد ارائه شده در این فصل به دو قسمت قابل تقسیم اند. قسمت اول که شامل بخش های ۱-۵ تا ۲-۵ می شوند ضوابطی کلی اند که باید در روال مدلسازی عددی هر سیستم فولادی در نظر گرفته شوند. قسمت دوم که در برگیرنده بخش های ۳-۵ تا ۹-۵ می باشد ضوابط لازم به تفکیک سیستم فولادی مورد نظر می باشند. ضوابط کلی بخش های ۱-۵ تا ۲-۵ اهداف زیر را پی می گیرند: ۱- مشخص کردن فرضیات قابل قبول در تهیه مدل تحلیلی ساختمان. ضوابط مربوط به نحوه مدلسازی سختی اعضا, نحوه تعیین ظرفیت و مقاومت اعضا از جمله ضوابط ارائه شده در جهت تعیین فرضیات مدلسازی می باشند. ۲- انجام طبقه بندی ها و تفکیک های لازم بین مودهای رفتاری و پاسخهای اعضا. مباحثی مثل طبقه بندی پاسخها به دو دسته نیرو کنترل و تغییر شکل کنترل و بحث طبقه بندی شکل پذیری نیاز اعضا از زمره ضوابط ارائه شده در جهت انجام تفکیک های لازم می باشند. به دنبال ضوابط کلی بخش های ۱-۵ تا ۲-۵ در بخش های ۳-۵ تا ۹-۵ ضوابط خاص مربوط به یک سیستم یا عنصر فولادی که نقش تعیین کننده ای در باربری ثقلی و لرزه ای ساختمان دارد معرفی شده اند. بنابراین مهندس طراح در روند بررسی آسیب پذیری و تهیه مدل تحلیلی ساختمان موجود و نیز تهیه مدل تحلیلی ساختمان موجود بعد از اعمال شبوه بهسازی پیشنهادی (ساختمان بهسازی شده) باید ابتدا ضوابط عمومی بخش های ۱-۵ تا ۲-۵ را بررسی و سپس با توجه به سیستم ساختمان به بخش های ۳-۵ تا ۹-۵ مراجعه نماید. روال ارائه مطالب تدوین شده در بخش های ۳-۵ تا ۹-۵ از قالب یکسانی تبعیت می کند. در ابتدای هر بخش انواع مختلف سیستم مورد نظر دسته بندی می شوند.ء مثلا سیستم قاب خمشی فولادی و انواع مختلف این سیستم به صورت قابهای خمشی با اتصالات صلبء قابهای خمشی با اتصالات نیمه صلب و... معرفی شده اند. سپس برای هر نوع از سیستم سازه ای مورد بحث ضوابط مورد نیاز در پنج بند اصلی ارائه شده اندکه عبارتند از: ۱- ملاحظات کلی؛ ۲- سختی؛ ۳- مقاومت؛ ۵- معیارهای بهسازی. در بند ملاحظات کلی, ویژگیهایی از قبیل مودهای رفتاری و اثرات پدیده های گوناگون که باید یک مدل تحلیلی مناسب برای سیستم مورد بحث دارا باشد بیان شده اند. در بند مربوط به سختی, نحوه مدلسازی سختی اجزا در روشهای استاتیکی و دینامیکی خطی و استاتیکی و دینامیکی غیرخطی معین شده اند. در بند مربوط به مقاومت, برای استفاده از مدل تحلیلی ساختمان دستورالعمل‌هایی جهت براورد مقاومت اجزا ارائه شده اند. در بند مربوط به معیارهای پذیرش» برای روش تحلیل مورد استفاده اعم از -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۳/۰۱ ی ۱۳۳ ۲ نفسیر دستورالعمل بهساز ی لرزه‌ای ساختمان‌های موجود استاتیکی خطی, دینامیکی خطی,» استاتیکی غیرخطی و یا دینامیکی غیرخطی و برای هر سطح عملکرد مورد نظر محدوده قابل قبول اینجا هدف دستورالعمل آرائه شده مشخص کردن شیوه های بهسازی نیست بلکه هدف روالی است که باید در یک پروژه بهسازی طی و نحوه مدل سازی و قابل قبول بودن شیوه بهسازی کنترل گردد. در حالت کلی هر شیوه ای که توسط مهندس طراح به کار گرفته شود به شرطی که ضوابط و معیارهای پذیرش ارائه شده را اقناع نمایده قابل قبول می باشد. ت ۲-۵- ملزومات و فرضیات طراحی ت ۱-۲-۵- سختی در مورد مدلسازی چشمه اتصال علاوه بر روش ساده ذکر شده در دستورالعمل, به صورت شکل (ت۱-۵) نیز می تواند مدلسازی گردد: مفصل چشمه اتصال ۱ (دو با یک فنر) 4 پن مفصل گرد اتصال ی ‌ ی ی مفصل (بدون سختی خمسی) شکل (ت ۱-۵): نحوه مدلسازی چشمه اتصال فوق رفتار مذکور در تحلیل خطی و غیر خطی به وسیله مفصل چشمه اتصال مطابق شکل (ت-۱-۵) دیده می شود. ت‌ ۱-۱-۳-۵- روش‌های خطی تفسیر ندارد. ت ۲-۱-۲-۵- روش‌های غیرخطی تفسیر ندارد. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل پنجم - بهسازی سازه‌های فولادی ۱۳۹۳/۱ ۱۳۵ تفسیر ندارد. ت ۱-۲-۲-۵- روش های خطی تفسیر ندارد. ت ۱-۱-۲-۲-۵- رفتار تغییر شکل کنترل تفسیر ندارد. ت ۲-۱-۲-۲-۵- رفتار نیرو کنترل تفسیر ندارد. ت ۲-۲-۲-۵- روش های غیر خطی تفسیر ندارد. ت ۱-۲-۲-۲-۵- رفتار تغییر شکل کنترل تفسیر ندارد. ت ۲-۲-۲-۲-۵- رفتار نیرو کنترل تفسیر ندارد. ت ۳-۲-۵- معیارهای پذیرش تفسیر ندارد. ت ۱-۳-۲-۵- روش های خطی تفسیر ندارد. ت ۲-۳-۲-۵- روش های غیر خطی تفسیر ندارد. -------- صفحهٔ بعد -------- یم ۱۳۶ نقسیر دستورالعمل بهسازی لرزهدای ساخنمان‌های موجود ت ۳-۵- قاب‌های خمشی فولادی ت ۱-۳-۵- کلیات قابهای خمشی فولادی, قابهایی هستند که مقاومت لرزه‌ای در آنها از طریق خمش تیرها و ستونها و نیز توسط اتصال خمشی تیر به ستون تأمین می‌گردد. اتصال خمشی تیر به ستون» اتصالی است که برای تأمین مقاومت خمشی در گره بین تیر و ستون و همچنین مقاومت برشی در چشمه‌ی اتصال طراحی می‌گردد. اجزای یک قاب خمشی شامل تیرهاء ستونها و اتصالات آن می‌باشد. برای تیرها و ستونها ممکن است از نیمرخ‌های نوردشده و یا مقاطع مرکب از نیمرخ نورد شده و یاساخته شده از ورق استفاده شود. برای ساخت مقاطع مرکب می‌توان از پیچ یا جوش استفاده نمود. ممکن است اجزا به وسیله مصالحی نظیر عایق‌های حرارتی و یا عایق های ضد زنگ پوشش داده شوندو همچنین ممکن است به اتصالات بین اعضا ممکن است به صورت صلب و یا نیمه صلب طراحی گردند. تفاوت رفتار این اتصالات در شکل زیر قابل 006 004 0.02 دوران گره (رادیان) ت ۲-۲-۵ قاب‌های خمشی با اتصالاتن صلب ت ۱-۲-۳-۵- کلیات بسیاری از ساختمان‌های که در دهه ۵۰ و یا قبل از آن با اتصال نبشی بالایی و پایینی و نبشی جان در ایران ساخته شده‌اند بر این نوع اتصالات به صورت نیمه صلب بوده و لذا باید در برابر نیروهای جانبی کنترل و در صورت لزوم بهسازی گردند. اتصالات صلبء اتصالاتی هستند که در جدول (۱-۵) دستورالعمل به عنوان صلب مشخص شده‌اند. برای اتصالاتی که در جدول (۱-۵) دستورالعمل مشخص نشده‌اند»ء در صورتی این اتصالات صلب درنظر گرفته می‌شوند که موارد ۱ و ۲ بیان شده در بند (۳-۵- -------- صفحهٔ بعد -------- فصل پنجم - بهسازی سازه‌های فولادی ۱۳۹/۱ ۳۷ ۱-۲) دستورالعمل را ارضا نمایند. در اتصالات با ورق بالایی و پایینی نیز که از اتصالات صلب رایج در ایران می‌باشند. به غیر از مسأله کنترل نوع جوش و مقاومست جوش,» طول آزاد جوش نشده ورق اتصال باید در حدی باشد که شرایط مورد ۲ بند (۱-۲-۳-۵) دستورالعمل را ارضا نماید. اتصالات با ورق آنتهایی که به وسیله جوش شیاری به مقطع تیر جوش شده و سپس توسط پیچ به بال ستون متصل گردیده‌اند در صورتی می توانند در مدلسازی» صلب فرض شوند که موارد ۱ و ۲ بیان شده در بند (۱-۲-۳-۵) دستورالعمل را ارضا نمایند. در اکثر حالات در قابهای صلب که در آنها از تیرهای ماهیجه دار استفاده شده است نمی توان خصوصیات قابهای ویژه را صادق دانست مگر آن که با تقویت ستونها از قوی‌تر بودن ستونها نسبت به تیرها اطمینان حاصل نمود. با توجه به استفاده از ستون های با مقاطع مرکب در سازه های قاب خمشی موجود که در اکثر موارد مطابق ویرایش های گذشته مبحث دهم مقررات ملی ساختمان و آیین نامه طراحی ساختمان ها در برابر زلزله طراحی شده اند و نحوه اجرای آن ها که در برخی موارد باعث صلبیت بیشتر این اتصالات می گردد که خود سبب انتقال لنگر زیادی در جهت محور بدون مصالح آن ها می گردد؛ لذا از مقادیر ارائه شده در جدول ۳-۵ دستورالعمل جهت ارزیابی سازه های قاب خمشی طراحی شده با ستون های با مقاطع مرکب می توان بهره برد. با توجه به جدول ۳-۵ برای تیرها با مقاطع غیر فشرده» با توجه به احتمال کمانش موضعی برای لنگر بیش از لنگر تسلیم» تنها از ظرفیت نیرویی آنها به منظور تحلیل به روش استاتیکی و دینامیکی غیرخطی می توان استفاده کرد. ت ۲-۲-۳-۵- سختی در سازه های قاب خمشی به طور کلی اجزای سیستم لرزه بر را می توان به ۵ گروه تقسیم بندی نمود. این گروه ها عبارتند از تیرء ستون» چشمه اتصال, اتصال تیر به ستون و اتصال ستون به پی. در مورد نحوه مدلسازی هر گروه در بخش های مرتبط به طور کامل اشاره شده است. در حالت خطی از بین اجزای اصلی سیستم لرزه بر سازه تیرها و ستون ها باید در مدلسازی دیده شوند. در مورد مدلسازی چشمه اتصال می توان از بخش ۴ بند ۱-۱-۲-۵ استفاده کرد. مدل‌سازی گره اتصال برای قاب‌های صلب به استثنای مواردی که گره‌ها به‌منظور شکل‌گیری مفاصل خمیری به دور از بر ستون» صلب گردیده‌اند نیاز نمی‌باشد. برای چنین گره‌هایی المان صلبی بین ستون و تیر تعریف می‌شود تا دهانه موثر تیر مشخص شود. ت ۲-۲-۲-۳-۵- روش استاتیکی غیرخط برای تمام اجزا سخت شدگی کرنشی منظور شود. برای رفتار غیرخطی اتصالات می‌توان از نتایج گزارش‌های معتبر حاوی نتایج آزمایش استفاده نمود. در مورد مدلسازی چشمه اتصال می توان از بخش ۴ بند ۱-۱-۲-۵ استفاده کرد. مدل‌سازی گره اتصال برای قاب‌های صلب با استفاده از مقادیر ارائه شده برای دوران پلاستیک اتصالات صلب در جدول ۲-۵ صورت گیرد. -------- صفحهٔ بعد -------- یم ۱۳۸ ۲ نفسیر دستورالعمل بهساز ی لرزه‌ای ساختمان‌های موجود ت ۳-۲-۲-۲-۵- روش دینامیکی غیرخطی جهت کسب اطلاع از رفتار غیرخطی اتصالات می توان از نتایج گزارش‌های معتبر حاوی نتایج آزمایش استفاده نمود. ت ۲-۲-۳-۵ مقاومت ت ۱-۳-۲-۳-۵- کلیات تفسیر ندارد. ت ۲-۳-۲-۳-۵- روش استاتیکی و دینامیکی خطی در مورد مقاومت انواع اتصالات صلب و حالات حدی شکست آن‌ها می‌توان از مدارک فنی معتبر استفاده نمود. ت ۳-۳۲-۲-۳-۵- روش استاتیکی غیرخط تفسیر ندارد. ت ۴-۳-۲-۳-۵- روش دینامیکی غیرخطی جهت کسب اطلاع از رفتار غیرخطی اتصالات می توان از نتایج گزارش های معتبر حاوی نتایج آزمایش استفاده نمود. ت ۴-۲-۲-۵- معیارهای پذیرش ت ۱-۴۳-۲-۳-۵-کلیات عموما در قابهای خمشی فولادی, اتصالات حاکم بر رفتار و تعیین کننده مقاومت آن ها می باشند. به هرحال برای هرکدام از ت ۲-۴-۲-۳-۵- روش استاتیکی و دینامیکی خطی ظرفیت اتصالات با توجه به حالات حدی شکست آن ها ارزیابی می گردد. این حالات حدی شکست به دو دسته تغییر شکل کنترل و نیرو کنترل تقسیم می گردند. در واقع برای یک اتصال ممکن است چند حالت حدی داشته باشیم؛ مانند اتصال مطابق ردیف ٩‏ از جدول ۱-۵ دستورالعمل که حالات حدی این اتصال با توجه به جدول ۲-۵ دستورالعمل به دو دسته تغییرشکل کنترل (در مقطع خالص ورق) و نیرو کنترل (شامل اتصال ورق های زیرسری و روسری و اتصال برشی جان) تقسیم می گردد. مقادیر (1 داده شده در جدول (۲-۵) دستورالعمل براساس مشخصات و ضوابط خاصی از اتصال داده شده است. وجود یا عدم وجود ورق پیوستگی» سختی چشمه اتصال, نسبت دهانه به عمق تیر و همچنین لاغری بال و جان تیر می‌توانند در1 موْثر باشند. براساس تحقیقات انجام گرفته عدم ارضای شرایط لازم برای هر یک از چهار مورد بیان شده باعث تقلیل در ضریب ۱۱ می گردد. لذا -------- صفحهٔ بعد -------- فصل پنجم - بهسازی سازه‌های فولادی ۱۳۹/۱ ۱۳۹ مقادیر 11 داده‌شده در جدول (۲-۵) دستورالعمل با استفاده از حاصلضرب ضرایب مربوط به عدم اقناع هر یک از چهمار شرط زیر کاهش داده خواهد شد. در هر حال لازم نیست مقدار آن کم‌تر از یک انتخاب شود. شرط اول به بیان جزئیات لازم برای ورق پیوستگی براساس ضخامت بال ستون می پردازد که عدم ارضای این جزئیات باعث تقلیل ضریب 1۱ می شود. شرط دوم براساس تحقیقات انجام گرفته بر روی چشمه اتصال و تأثیر مقاومت آن بر روی شکل پذیری اتصال بیان شده است. تحقیقات انجام گرفته در این زمینه حاکی از آن است که به هنگامی که مقاومت چشمه اتصال در مقایسه با مقاومت خمشی تیرخیلی زیاد و یاخیلی کم می باشدعملکرد اتصال با کاهش شکل پذیری همراه است. چشمه اتصالی بامقاومتی بین ۶۰ تا 1۹۰ مقاومست خمشی تیرء تعادل تسلیم را بین تیر و چشمه اتصال فراهم می‌نماید و لذا باعث رفتار مطلوب برای اتصال می گردد. شرط سوم به تأثیر نسبت دهانه به عمق تیر در مقدار 1۳ اختصاص دارد. هر چه طول تیر بیشتر می‌گردد چرخش ارتجاعی بیشتر شده و لذا از رفتار شکل پذیرء کمتر می‌توان بهره گرفت به همین خاطر مقدار 17 با افزایش نسبت دهانه به عمق تیر از مقدار۱۰ بایدکاهش یابد. علاوه برآن در مقادیر کوچک نسبت دهانه به عمق تیر نیز ظرفیت چرخش خمیری تیرکاهش می‌یابد که تأثیر آن در بیان نشده است لذا مقادیر داده شده درجدول برای مقادیر 10 ارو قابل قبول است. 0 شرط چهار تأثیر کمانش موضعی را در رفتار شکل پذیر عضو مشخص می‌کند. لاغری بال و جان تیر بر روی شکل پذیری خمشی تیر موّثر بوده و لذا بر روی رفتار اتصال نیز تأثیر خواهند گذاشت. خطر کمانش موضعی به دلیل افزایش لاغری بال یا جان تیر منجر به تقلیل 173 خواهد شد. تلاش اعضا تحت عناوین تغییرشکل کنترل با نیرو کنترل برآورده نمایند. برای اعضایی جون کف ستون ها حاللات حدی مربوطه را می توان به دو دسته حالات حدی مقاومت صفحه کف ستون که تغییرشکل کنترل و حالات حدی مقاومت پیچ های مهاری که نیرو برای بررسی معیار پذیرش عضو وجود ندارد. باید ضوابط مرتبط موجود در مبحث نهم مقررات ملی ساختمان به طور کامل ارضا گردد. ت ۳-۴-۲-۳-۵- روش استاتیکی و دینامیکی غیرخطی پیوستگی, سختی چشمه اتصال, نسبت دهانه به عمق تیر و همچنین لاغری بال و جان تیر می تواند در چرخش خمیری اتصال موّنر باشند. لذا براساس تحقیقات انجام گرفته عدم ارضا شرایط زیر برای هر یک از چهار مورد بیان شده باعث تقلیل در اعداد جدول (۵- ۳) می گردد. شرط اول به بیان جزئیات لازم برای ورق پیوستگی براساس ضخامت بال ستون می پردازد که عدم ارضا این جزئیات باعث -------- صفحهٔ بعد -------- یم ۱۳۰ نقسیر دستورالعمل بهسازی لرزه‌ای ساخنمان‌های موجود انجام گرفته در این زمینه حاکی از آن است که به هنگامی که مقاومت چشمه اتصال در مقایسه با مقاومت خمشی تیر خیلی زیاد و یا شرط سوم تأثیر کاهش ز نسبت دهانه به عمق تیر را درظرفیت چرخش خمیری نیز مشخص می کند. تحقیقات نشان می دهد که ظرفیت چرخش خمیری با کاهش دهانه ای که در آن مفصل خمیری شکل می گیرد.ء تقلیل می یابد. ضریب کاهش ارائه شده برای محدوده بین ۵ تا ۸ می باشد و برای کمتر از ۵ قابل قبول نیست. شرط چهارم تأثیر کمانش موضعی را در رفتار شکل پذیر عضو مشخص می کند. لاغری بال و جان تیر بر روی چرخش خمشی تیر مور بوده و لذا بر روی رفتار اتصال نیز تأثیر خواهند گذاشت. لذا خطر کمانش موضعی به دلیل افزایش لاغری بال یا جان تیر با تقلیل چرخش خمیری همراه خواهد بود. ت ۵-۲-۳-۵ معیارهای بهسازی ۱- اضافه نمودن مهاربندهای فولادی در یک یا چند دهانه از هر طبقه به شکل مهاربند با محورهای متقارب و یا با محورهای غیرمتقارب. معیار طراحی برای قابهای فولادی مهاربندی شده در بخش (۴-۵) داده شده است. مهاربندی» سختی قاب فولادی را به مقدار قابل توجهی افزایش می دهد. در طراحی اتصال بین مهاربند جدید و قاب موجود باید دقت کافی مبذول نمود. موقعیت مهاربندی های اضافه شده باید به نحوی باشد که باعث افزایش پیچش افقی سیستم نگردد. ۲- اضافه نمودن دیوار برشی بتنی» فولادی یا دیوار برشی با مصالح بنایی و یا دیوار میان قاب در یک یا چند دهانه از هر طبقه ساختمان سختی و مقاومت قاب را افزایش می دهد. معیار طراحی دیوارهای برشی بتنی و مصالح بنایی در فصول ۶ و۷ بیان شده است. موقعیت دیوارهای اضافه شده باید به نحوی باشد که باعث افزایش پیجش افقی در سیستم نگردد. ۳- اضافه نمودن قابهای فولادی جدید از بیرون ساختمان و اتصال آن به ساختمان موجودء توزیع سختی ساختمان موجود را تغییر می دهد لذا باید توزیع نیروی زلزله به دقت کنترل گردد. گرچه این روش از نظر عملکرد سازه ای موّثْر است. اما فرم ۴- انجام تمهیدات لازم جهت شکل گیری مفصل پلاستیک در تیر به دور از گره اتصال باعث می گردد که تنش در اتصال جوشی کاهش یافته و لذا احتمال بروز شکست ترد کاهش یابد. برای این منظور روش های متفاوتی نظیر اضافه نمودن ورق های افقی پوششی, سخت کننده قائم یا ماهیچه ها در محل اتصال را می توان نام برد. روش های دیگری که نتیجه آن برداشتن مصالح از تیر باشد نیز می تواند مفید واقع گردد. هر تغییری که در اتصالات خمشی صورت گیرد.ء می تواند سختی سازه را به میزان قابل توجهی تغییر دهد. بنابراین محاسبه مجدد توزیع نیروهای زلزله لازم می گردد. این روش در مواقعی -------- صفحهٔ بعد -------- فصل پنجم - بهسازی سازه‌های فولادی ۱۳۹/۱ ۳۹ می‌گرددء مجاز نمی باشد. ۵- اضافه نمودن سیستم های میراگر نیز می تواند در بهسازی قابهای صلب موّثر باشد. برای اطلاعات بیشتر به فصل دهم این دستورالعمل مراجعه شود. ۶- افزایش مقاومت و سختی قاب موجود با جوش دادن ورق یا نیمرخ به بعضی از اعضا از دیگر روشهای متداول بهسازی می‌باشد. ت ۳-۲-۵- قاب‌های نیمه صلب ت ۱-۳-۲-۵- کلیات اتصالات نیمه صلب. اتصالاتی هستند که در جدول (۱-۵) دستورالعمل به عنوان نیمه صلب مشخص شده‌اند. در صورتی که ت ۲-۳-۳-۵- سختی ۱-۳-۳-۳-۵- روش استاتیکی و دینامیکی خطی اتصالات با توجه به شرایط بیان شده در بخش ۲ بند ۱-۲-۳-۳-۵ دستورالعمل مدل می گردند. در مورد تیر» ستون و سایر ت ۲-۲-۳-۳-۵- روش استاتیکی غیرخطی جهت کسب اطلاع از رفتار غیرخطی اتصالات می‌توان از نتایج گزارش‌های معتبر حاوی نتایج آزمایش استفاده نمود. ت ۳-۲-۳-۳-۵- روش دینامیکی غیرخطی جهت کسب اطلاع از رفتار غیرخطی اتصالات می‌توان از نتایج گزارش‌های معتبرحاوی نتایج آزمایش استفاده نمود. ت ۳-۳-۳-۵- مقاومت ت ۱-۳-۲-۳-۵- کلیات تفسیر ندارد. ت ۲-۳-۳-۳-۵- روش استاتیکی و دینامیکی خطی -------- صفحهٔ بعد -------- سم ۱۳۳۲ ۲ نفسیر دستورالعمل بهساز ی لرزه‌ای ساختمان‌های موجود ت ۳-۳-۳-۳-۵- روش استاتیکی غیرخطی تفسیر ندارد. ت ۴-۲-۲-۲-۵- روش دینامیکی غیرخطی جهت کسب اطلاع از رفتار غیرخطی اتصالات می‌توان از نتایج گزارش‌های معتبر حاوی نتایج آزمایش استفاده نمود. ت ۴-۳-۲-۵ معیارهای پذیرش ت ۱-۴۳-۳-۲-۵- کلیات عموما در قابهای خمشی فولادی با اتصالات نیمه صلبء اتصالات حاکم بر رفتار و تعیین مقاومت آن‌ها می‌باشند. به هر حال باید معیارهای پذیرش را برای مکانیزم‌های کنترل کننده سیستم بررسی نمود. ت ۲-۴-۲-۲-۵- روش استاتیکی و9 دینا میکی خطی تفسیر ندارد. ت ۳-۴-۳-۳-۵- روش استاتیکی و دینامیکی غیرخطی تفسیر ندارد. ت ۵-۳-۲-۵ معیارهای بهسازی راهکاری بهسازی شرح داده شده در بند (ت ۵-۲-۴-۵) می‌تواند برای قابهای نیمه صلب نیز موْثر باشد. قابهای نیمه صلب عموما مهاربندهای واگرا و همگرا و همچنین میانقابهای مسلح بتنی یا بنایی می تواند معیار موثری در بهسازی این دسته از سازه ها باشد. در اتصالات پیچی یا پرچی» اتصال را می توان با جایگزین کردن پرچ ها با پیچ های با مقاومت بالاء یا جوش یا جوش کردن سخت کننده به قطعات اتصال و یا ترکیبی از این موارد بهسازی نمود. ت ۴-۵- قاب‌های با مهاربندی فولادی ت ۱-۴-۵- کلیات قابهای مهاربندی شده مانند خرپاهای قائمی عمل می نمایند که درآن ها ستونها به مثابه یالهای خرپا بوده و تیرها و مهاربندها -------- صفحهٔ بعد -------- فصل پنجم - بهسازی سازه‌های فولادی ۱۳۹/۱ ۳۳ اعضای قاب یا به صورت فولادی تنها یا به صورت فولادی با رویه غیرسازه ای برای حفاظت از آنش یا فولادی مدفون در بتن ت ۲-۴-۵ قاب‌های با مهاربندی همگرا ت ۱-۲-۴-۵ -کلیات قابهای مهاربندی شده هم مرکزء» سیستم های ساختمانی فولادی بسیار موّئری برای تحمل بارهای جانبی ناشی از زلزله یا باد می باشند زیرا عملکرد کامل خرپایی دارند. با این حال این سیستم قابهای مهاربندی شده در آئین نامه های طراحی ساختمان های مقاوم در برابر زلزله» خیلی شکل پذیر شناخته نشده است. رفتار غیرشکل پذیر این سازه ها عمدتا از ترک خوردگی و آنهدام زود این پدیده» فلسفه حاکم برآئین نامه هاست. به جای آنکه مقرر داشته شود که اعضای مهاربندی و اتصالات آزما تغییرشکل های نیروهای جانبی بیشتری را در طرح آن ها لازم می دارند. مهاربندهای هم محوری (3۳]ن)) که به شکل فوق طراحی شده اند ممکن است نتوانند در مقابل یک زلزله بزرگ مقاومت کنند و این موضوع عواقب جدی را به دنبال خواهد داشت. در حین یک زلزله بزرگ» اعضای مهاربندی در مهاربندهای همگرا تحت تغییر شکل های بزرگی درکشش چرخه ای در محدوده پس از کمانش قرار می گیرند که باعث می شود دورانهای چرخه ای متناوبی در محل مفصل های پلاستیک صورت پذیرد که کاملا به آنچه در تیرها وستونهای قابهای خمشی روی می دهد شبیه است. در واقع باید انتظار داشت که در یک مهاربند همگرا در تغییر مکانهای نسبی طبقه ای برابر با حدودا ۸۰/۳ تا ۸۰/۵ مهاربند ها جاری شده و کمانش نمایند. در یک زلزله بزرگ ممکن است مهاربندها در محدوده پس از کمانش دچار تغییر شکلهای محوری ۱۰ ت۲۰ برابر تغییر مکان حد جاری شدن کششی خود شوندء برای دوام آوردن تحت چنین تغییر شکل های چرخه ای بزرگی بدون انهدام زود هنگام» جزئیات اعضای مهاربندی و اتصالات آن ها باید به نحو مناسبی طراحی گردد. در گذشته این موضوع کمتر مورد توجه قرار گرفته است. درمطالعاتی که انجام شد (1991 , [706) و ۲129527 :19657 ,أ706) و 12118) ثابت گردید که در مهاربندهای همگرایی که دقیقا طبق ضوابط آئین نامه (۱۹۸۸) ل6ل] طراحی شده بودند.ء ازهدام زود هنگام در مهاربندها روی داد که منجر به تغییر مکانهای نسبی طبقات تا 10۷ و بیشتر گردید. این موضوع منجر به افزایش شدید نیاز شکل پذیری در تیرها وستونها می گردد. نتیجه ظرفیت فشاری عضو می باشد. از آن مهمترء وسعت و شدت کمانش موضعی, تأثیر اساسی بر نحوه شکست عضو و شکل پذیری آن دارد چرا که تمرکز شدیدی از کرنش های چرخشی تناوبی در محل وقوع کمانش موجود است. بنابراین » برای جلوگیری از انهدام زود هنگام اعضای مهاربندی, نسبت عرض به ضخامت آن ها (فشردگی مقطع) باید بسیار کمتر از آنچه در حال -------- صفحهٔ بعد -------- یم ۱۳۴ نفسیر دسئورالعمل بهسازی لرزهدای ساختمان‌های موجود حاضر معمول است نگه داشته شود. به عنوان مثال این مقدار برای اعضای با مقطع بسته ی مستطیلی عدد ,800/5 پیشنوهاد شده (19687 ,[ع6706,ع12118) که نصف مقدار مقرر شده در برخی از ویرایش های مبحث ۱۰ مقررات ملی ساختمان می باشد. در مقایسه با طرح خمیری که بر اساس شکل پذیری تحت بارگذاری یک جهته است. طراحی لرزه ای مبتنی بر توانایی عناصر مختلف سازه برای تحمل تغییر شکل های بزرگ چرخه ای غیر ارتجاعی در هنگام وقوع یک زمین لرزه بزرگ می باشد. مهاربندها به نحو مناسبی طرح شوند. استفاده از نیروهای طراحی افزایش یافته برای طرح یک مهاربند همگرا لازم نخواهد بود. همانگونه که دکر شد.ء کمانش موضعی تعیین کننده ترین عامل موّثر بر ظرفیت شکل پذیری و اتلاف آنرژی اعضای مهاربندی می باشد. اگر برای مهاربند از مقاطع بسته استفاده شود به جای استفاده از نسبت عرض به ضخامت کوچکتر می توان از روش پرکردن مقطع از بتن استفاده نمود. بدین ترتیب نسبت موّثُر عرض به ضخامت در حدود ۵۰./ کاهش می یابد و مقاومت در برایر شکست موضعی ۳ برابر می گردد (606,)706[,1967.]). اگر نبشی های جفت با هم یک مقطع بسته تشکیل دهند بسیار بهتر از حالتی رفتار خواهند کرد که پشت به پشت قرار گیرند (۸5182111,)0706[,1969). در مورد مقاطع ساخته شده مانند نبشی ها با ۴ ممانعت ننماید(1986 ,۲1211801 ,[706) ,۸512116[0). بعضی از توصیه های فوق مانند پرکردن مقاطع بسته با بتن و افزایش تعداد ورقهای دوخت در اعضای ساخته شده را می توان در ارتقای لرزه ای ساختمان های موجود به کار برد. با توجه به پژوهش های سال های اخیر ( ۳۵۳6۹102 200 510265 ,2009 5102665 200 ۳۰۵۹10 از سازه ها را افزایش و سبب بهبود عملکرد آن ها به هنگام فروریزش بعد از گسیختگی مهاربند های کمانش کرده می گردد. ت ۲-۲-۴-۵- سختی » ت ۱-۲-۲-۴-۵- روش استاتیکی و دینامیکی خطی تات ۳-۲-۲-۴-۵- روش دینامیکی غیرخطی هدف استفاده از روش های خطی استاتیکی یا خطی دینامیکی آن است که قابل قبول بودن اعضاء اجزا و اتصالات به روشی ساده مکان‌های حداکثری برسد. معمولا این امر در مورد مهاربندهای همگرا صادق نیست و ضرایب (11 داده شده در جدول (۲-۵) با در نظر گرفتن عوامل مربوطه تعیین شده اند. استفاده از روش های غیرخطی استاتیکی و دینامیکی برای ارزیابی دقیق تر توصیه می گردد. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل پنجم - بهسازی سازه‌های فولادی ۱۳۹/۱ ۱۳۵ اعضای اصلی یک سیستم مهاربند همگرا عبارتند از تیرهاء ستونها و مهاربندها. به علت عملکرد خرپایی» این سیستم معمولا به طرز چشمگیری سخت تر از یک قاب خمشی با مقاومت مساوی است. اما تنها تا قبل از کمانش یا جاری شدن اعضای مهاربندی, که در مقدار نه چندان بزرگی از تغییر مکان نسبی بین طبقه ای روی می دهد. با افزایش تغییر مکان نسبی طبقات, کمانش مهاربندها و متعاقب آن جاری شدن مهاربندهای کششی به وقوع می پیوندد و عملکرد خرپایی تا حدی از میان می رود اما ستونها هنوز با خمش خود مقاومت برشی قابل ملاحظه اضافی را تأمین می نمایند. مقاومت و سختی که توسط ستونها تأمین می شود نه فقط مربوط به ستونهای موجود در دهانه های مهاربندی شده بلکه مربوط به تمام ستونهای دیگری هم هست که فقط برای بار نقلی فولادی عموما به طور پیوسته ساخته می شوند. بنابراین» سازه های دارای مهاربند همگرا می توانند اضافه مقاومت بسیار بالایی پس از کمانش مهاربندهای فشاری داشته باشند. در تحلیل غیرخطی, می توان همه ستونها را در مدل منظور نمود. البته باید پیوستگی آن‌ها در طول و اتصال مناسب آن ها به کف ستون به نحو مناسبی تأمین گردد. رفتار نیرو- تغییر مکان یک مهاربند به نیروی کششی حد جاری شدن یعنی ۳۷ ۳۷<۸» نیروی فشاری کمانش و نیروی فشاری پس ماند پس از کمانش آن وابسته است. که همگی توابعی از تنش جاری شدن و نسبت لاغری مهاربند هستند. نیروی پس ماند نیز از فشردگی» شکل سطح مقطعء و سایر جزئیات عضو تأثیر می پذیرد. در اغلب مهاربندها نیروی پس ماند در حدود ۲۰ نیروی کمانش می باشد. در تحلیل غیرخطی استاتیکی که ساده تر است. منحنی تغییر مکان محوری- نیروی محوری یک مهاربند در فشار می تواند مشابه با یک عضو ارتجاعی- خمیری با حد جاری شدن مساوی با نیروی پس ماند مدل گردد. نیروی پس ماند را می توان از جدول (۳-۵) و شکل (۲-۵) به دست آورد. با این حال, یک تحلیل ارتجاعی نیز لازم خواهد بود تا حداکثر نیروی محوری منتقل شده به ستون» تیر و اتصالات تیر به ستون به دست آورده شود. ت ۲-۲-۲-۴-۵-روش استاتیکی غیر خط مهم است: غیرخطی آن ها نمی باشد. در قاب های با اتصالات ساده تلاشهای تیرهاء ستون ها و اتصالات نیرو کنترل منظور می شوند. المان اما با نگاهی به پیکربندی این اتصالات در دهانه های مهاربندی می توان دریافت که این رفتار برای این گروه از آلمان ها امکان پذیر نخواهد بود. درنتیحه منطقی ترین رفتار برای این اعضا رفتار نیرو کنترل می باشد. ۲- منحنی غیرخطی نیرو- تغییرمکان مهاربندها در فشار را می‌توان مطابق یکی از روش‌های زیر مدل نمود: الف- منحنی غیرخطی نیرو- تغییرمکان مهاربندها مطابق شکل (ت۳-۵) با استفاده از پارامترهای معرفی‌شده در جدول (۳-۵) دستورالعمل مدل شود. پارامتر ۸ در شکل (ت۳-۵) معرف تغییر شکل محوری ارتجاعی و غیر ارتجاعی عضو می‌باشد. -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۳۹۳/۳۰۱ سا 5 9 ۱۳۶ ۱۲ نقسیر دستورالعمل بهسازی لرز دای ساخنمان‌های موجود می‌باشد. کاهش مقاومت مهاربند پس از کمانش باید در مدل منظور شود.ء برای این منظور در منحنی غیرخطی فشار- تغییرمکان ب- مدل‌سازی مهاربند فشاری می تواند با فرض رفتار ارتجاعی-- خمیری مطابق منحنی 70 ۸ شکل (ت۳-۵) با منظور نمودن نیروی حد تسلیم مساوی مقاومت پس‌ماند پس از کمانش منظور شود. نسبت مقاومت پس‌ماند پس از کمانش به مقاومت مورد انتظار (پارامتر 2) و پارامتر 0 از جدول (۴-۵) دستورالعمل قابل تعیین می‌باشد. در تحلیل های غیرخطی, افت شدید مقاومت در ناحیه فشاری مدل رفتاری مهاربند» منجر به خطاهای محاسباتی و عدم همگرایی در تحلیل می شود که گاه به اشتباه به عنوان نقطه فروریزش عضو تخمین زده می شود. این اتفاق به سبب کوچک بودن مقادیر تعیین شده برای ناحیه 2 در شکل (ت۳-۵) و در جدول (۴-۵) دستورالعمل اتفاق می افتد. برای رفع این مشکل می توان از روش ذکر شده در این بند استفاده کرد. البته مهندس طراح باید در برآورد نیروهای فشاری اعمالی به ستون کناری مهاربنده وضعیت پیش از کمانش را نیز مد نظر قرار دهد و به صورت جداگانه حداکثر تلاشی را که از مهاربند به ستون اعمال می شود بر مبنای بار کمانشی مهاربند :27 تعیین نماید. ۲ + ,۳ مد سار ی حالت الب 71 اد ۴۳-۸ مد مسر تسف ۱ مدل‌ساری حالس با ار[ شکل (ت ۳-۵): منحنی نیرو- تغییرشکل برای مهاربند فشاری در دو حالت الف و ب ۱- مهاربندها معمولا" به صورت ستونی با مفصل پلاستیکی در وسط آلمان مدل می گردند. این نحوه مدلسازی به منظور در نظر گرفتن اثرات محوری اولیه و اثرات خمشی ثانویه آن است. ۲- یکی از مواردی که در بسیاری از پروژه های بهسازی دیده می شود.ء تمایل مهندسان طراح به طراحی دست بالا و استفاده از مقاطع بزرگ تر از حد مورد نیاز به ویژه برای مهاربندها است. در بسیاری از موارد دیده می شود که مهندسان برای آنکه محدودیت های مندرج در نشریه ۳۶۰ برای استفاده از روش خطی را به سادگی برآورده نمایندء از مقاطع بزرگ تر برای محدود کردن 6ان)(] اعضا استفاده می نمایند. که در خصوص مهاربندها نتیجه عامل فوق, عدم استفاده از تمام ظرفیت شکل پدیری اعضای مهاربندی و ایجاد مقادیر نیرویی بزرگ تر در مهاربندهای سازه خواهد بود. ایجاد نیروی بزرگ تر در سیستم مهاربندی,» مقادیر نیروی اعمال شده از مهاربند به ورق های اتصال, ستون هاء پای ستون و در نهایت شالوده را مهاربندی را در نظر بگیرید که با توجه به شکل پذیری مناسبء مقدار ضریب کاهش نیرویی آن در روش خطی مطابق -------- صفحهٔ بعد -------- فصل پنجم - بهسازی سازه‌های فولادی ۱۳۹/۱ ۳ نشریه ۳۶۰ برابر با 1117۶ تعریف شده است. اگر این مهاربند به گونه ای دست بالا طراحی یا اجرا شده باشد که مقدار حداکثر نیروی اعمالی به ظرفیت آن برابر با ۲ باشد (16<2:)(] » ممکن است در حین زلزله تا ۳ برابر مهاربندی که مقدار ۳- با توجه به رفتار نیرو کنترل در ستون های کنار مهاربندی» لازم است نیروی آن ها با توجه به نیروی اعضای تغییرشکل کنترل متصل شونده به این ستون ها بر اساس حداکثر نیروی قابل عبور از آنها تعیین می گردد. این امر به سادگی با فرض رسیدن مهاربندها به حداکثر ظرفیت خود و محاسبه تصویر آن در راستای ستون قابل انجام است. ت ۳-۲-۴-۵- مقاومت, ت ۱-۳-۲-۴-۵- کلیات تا ت ۴-۳-۲-۴-۵- روش دینامیکی غیرخطی ضریب طول موّثر برای محاسبه مقاومت مورد انتظار مهاربند بسیار مهم است. در مورد مهاربند های همگرای قطری» ۷ یا ۷ معکوس که توسط ورقهای اتصال جوشی به ستون و تیر متصل شده اندء به همراه ضریب طول کمانش ۴ا برایر ۰/۸ برای کمانش اتصالات مهاربندها به تیر وستون نیرو کنترل می باشد و باید ظرفیت کرانه پایین آنها از حداکثر نیروی اعمالی به مهاربند در حین ت ۴-۲-۴-۵ معیارهای پذیرش ت ۱-۴-۲-۴-۵- کلیات تفسیر ندارد. ت ۲-۴-۲-۴-۵- روش استاتیکی و دینامیکی خطی مقادیر (17 داده شده در جدول (۲-۵) دستورالعمل مشروط بر آن است که اعضا شرایط ذکر شده در بند ۲-۴-۲-۴-۵ را ارضا در مواردی که اتصالات مهاربندها ضوابط کنترل فشاری مورد نیاز مبحث دهم مقررات ملی ساختمان را برآورده ننماید باید معیارهای پذیرش در ضریب ۰/۸ ضرب گردد. این ضابطه به جهت جلوگیری از ضعف و له شدن ورق گاست در نظر گرفته شده برای مهاربندهایی که تنها برای کشش طراحی می شوند.ء مقادیر مندرج در جدول (۲-۵) دستورالعمل باید نصف شود؛ اما نیاز به انتخاب (17 های کمتر از ۱ نمی باشد. این ضابطه به ظرفیت کم مهاربندهای کششی اشاره دارد. -------- صفحهٔ بعد -------- یم ۱۳۸ نقسیر دسئورالعمل بهسازی لرزهد‌ای ساخنمان‌های موجود در مهاربندهای چاق مقادیر (17 داده شده در جدول (۲-۵) دستورالعمل مشروط به استفاده از مقاطع فشرده لرزه ای است. در در هر حال نیاز به درنظر گرفتن مقادیر کمتر از ۱ نمی باشد. به هنگام ارزیابی مهاربندهای شورون» برای اتصالات مهاربندها ضوابط کنترل فشاری مورد نیاز مبحث دهم مقررات ملی ساختمان ر برآورده ننماید باید معیارهای پذیرش در ۶ ضرب گردد. این ضابطه به جمهت جلوگیری از ضعف و له شدن ورق گاست در نظر گرفته شده است. به هنگام ارزیابی خطی مهاربندهای شورون» تیرها باید مجددا کنترل گردند. این کار به سبب در نظر گرفتن اثرات نیروی نامتعادل ناشی از مهاربندها می باشد. ت ۳-۴-۲-۴-۵- روش استاتیکی و دینامیکی غیر خطی به هنگام ارزیابی غیرخطی مهاربندهای شورون,» نیازی به ارزیابی مجدد تیرها نمی باشد. زیرا اثرات ناشی از نیروی نامتعادل در ت ۵-۲-۴-۵ معیارهای بهسازی معیارهای ذکر شده برای بهسازی قابهای با اتصالات صلب در بند ۵-۲-۴-۵ در مورد قابهای مهاربندی شده نیز می توانند موّثر ت ۳-۴-۵- قاب‌های با مهاربندی واگرا ت ۱-۳-۴-۵- کلیات قاب با مهاربندی واگراء نمایانگر یک سیستم قاب بندی شده مرکب است که هم سخت و هم شکل پذیر می باشد. حضور تیر ظرفیت خمشی و ظرفیت برشی مورد انتظار مقطع می باشد. طول پیوندهایی که در میانه دو ناحیه فوق قرار دارندء تحت اندرکنش خمش و برش قرار می گیرند. طول پیوند سریعا کاهش می یابد. ت ۲-۳-۴-۵- سختی, ت ۱-۲-۳-۴-۵- روش استاتیکی و دینامیکی خطی تا ت ۳-۲-۳-۴-۵- روش دینامیکی غیرخطی تغییر شکل های برشی ارتجاعی در سختی عضو پیوند که عموما به صورت یک تیر مدل می شود اثر مهمی دارند. سختی متناظر -------- صفحهٔ بعد -------- فصل پنجم - بهسازی سازه‌های فولادی ۱۳۹/۱ ۳۹ (ت ۱-۵) لا ی 0 که در آن ۳ مدول یانگ » |[ لنگر اینرسی مقطع و 6 طول پیوند می باشد. به طور مشابه, سختی متناظر با تغییر شکل برشی از ۸ ۲ ۹ ( ات ۲-۵) 5 ۰ اهمیت تغییر شکل برشی را در سختی نشان می دهد. سختی ترکیبی تیر پیوند. 6۵[ را می توان برحسب نسبت #/ و سختی خمشی اک به صورت زیر نشان داد: 8ج جر" ضرایب سختی تیر پیوند در شکل (ت ۵-۵) داده شده اند. وقتی که قاب با مهاربندی واگراء توسط یک نرم افزار تحلیل سازه مورد تحلیل قرار می گیرد. باید دقت گردد که آثرات تغییر شکل های برشی توسط نرم افزار در نظر گرفته شود. به بیان ساده تر, کوتاه بودن تیر پیوند باعث می شود که از تغییرشکل های برشی نسبت به تغییرشکل های خمشی نتوان صرف نظر کرد و در نتیجه طبق رابطه (ت ۳-۵) اثرات تلاش های برشی و خمشی باید به صورت همزمان در نظر گرفته شود. در تیر پیوند خمشی ۶ ناچیز بوده و لذا از رفتار برشی تیر پیوند صرف نظر می شود. در تیر پیوند برشی» استهلاک آنرژی توسط رفتار غیر ارتجاعی برشی جان تیر پیوند در تمام طول تیر پیوند صورت می گیرد. در انرژی در برش به دلیل اینکه در تمام طول تیر جاری شدن برشی صورت می گیرد.ء پربازده تر استهلاک انرژی درخمش می باشد. مه د : ر ۰ 1 ۱ *ج (3ر ج 4) سا ۳ ۲ 2 شکل (ت ۵-۵) : ضرایب سختی برای تیر پیوند به طول 2 ظرفیت خمیری یک تیر پیوند توسط اندرکنش برش و خمش تعیین می‌شود. برای مقاصد طراحی» نمودار آندرکنش برش- خمش ایده آلی طبق شکل (ت ۶-۵) را می‌توان به کار برد. -------- صفحهٔ بعد -------- یم ۱۳۰ نقسیر دستورالعمل بهسازی لرزد‌ای ساختمان‌های موجود که در آن ه,۳ مقاومت جاری شدن مورد انتظار فولاد و ی اساس خمیری مقطع می باشد. مقاومت جاری شدن مورد انتظار برشی یک تیر عبارت است از: (ت ۵-۵) ‎٩‏ رظل ‎ 0.6‏ ب۷ که در آن[:00-21] 1 * ۸ عبارت است از مساحت مقطع جان. این مقادیر ظرفیت خمشی و برشی یک تیر پیوند را تعیین می کنندء که در نمودار اندرکنش برش- خمش در شکل (ت ۶-۵) نشان داده شده اند. خمش ۰۸/1 برش ۷ و طول پیوند 6 از طریق تعادل استاتیکی به هم مربوط اند. خطوط شعاعی که از مبدا مختصات این نمودار ترسیم شده اند نمایانگر خطوط تعادل به ازای مقادیر 1.6[ و ۲ 2.6 که محدوده تیرهای پیوند برشی و خمشی را در شکل (ت ۶-۵) تعریف می کنند مبتنی بر مشاهدات تجربی می باشند. بر اساس نوع رفتار تیر پیونده محل و جزئیات سخت کننده های جان و بال درناحیه تیر پیوند تعیین می گردد. زیر در تیر پیوند برشی کمانش جان حاکم بر طرح است در حالی که در تیر پیوند خمشی» کمانش موضعی بال مهم خواهد بود. برای دیدن ضوابط مربوط به موقعیت و جزئیات سخت کننده ها باید به آئین نامه های معتبر رجوع شود. در یک تیر پیوند برشی» جان تیر جاری می شود اما بالهای تیر ارتجاعی می مانند. پس ظرفیت خمیری یک تیر پیوند برشی به لنگری که توسط تیر پیوند حمل می شود بستگی ندارد و بنابراین ظرفیت برشی برابر است با :27 001: 7۷). یک تیر پیوند خمشی با تشکیل مفصل خمیری جاری می شود. تأثیر تنش های برشی براین جاری شدن آنقدر کوچک است که بر مقاومت یر پیوند اثری ندارد. در حین جاری شدن تیر پیوند» نیروها شروع به باز توزیع می کنند طوری که در هر دو انتهای تیر پیوند لنگر خمیری کامل مقطع تشکیل شود. تعادل استاتیکی اقتضا می کند که: ۷-28/10۳/6. بنابراین» ظرفیت برشی را می توان به طور معادل به صورت ۲ تغییر شکل تیر پیوند برحسب زأویه بین محور پیوند و محور تیر مجاور پیوند مشخص می شود که درشکل (ت ۷-۵) نشان داده شده است. زاویه ی تغییر شکل پیوند در اولین جاری شدن را می توأن از تقسیم نیروی برشی بر سختی به دست اورد: -------- صفحهٔ بعد -------- فصل پنجم - بهسازی سازه‌های فولادی ۱۳۹/۱ ۹ با توجه به جدول(۵-۳) دستورالعمل مقادیر زاویه چرخش خمیری برای تیر پیوند در سه گروه طبقه بندی شده است. گروه اول . ار ]۱.6 8 2.6 9 ۲۳ مت ارائه شده است. گروه سوم برای تیرهای پیوند با رفتار بینابینی که زاویه چرخش خمیری آن ها را باید از درون یابی بین مقادیر ارائه شده در گروه اول و دوم مشخص کرد. بیان دوران به عنوان شاخص معرفی تیر پیوند برای معرفی ظرفیت تغییر شکل برشی آن است که با توجه به تقسیم بندی بیان شده» ببس 2.6/۸ برای المان ها با لک < م‌رفتار خمشی حاکم بوده و در رفتار خمشی دوران پلاستیک بیان کننده رفتار اعضا می باشد. در 03 محور عمودی نیز بدین علت نیروی برشی در نظر گرفته شده است که برای تیرهای پیوند با رفتار خمشی به راحتی می توان تلاش‌های برشی متناظر تلاش های خمشی را محاسبه نمود؛ و برای تیرهای پیوند کوتاه تر تلاش های برشی, رفتار غالب اعضا را تعیین می نمایند. لذا دستورالعمل برای ایجاد وحدت رویهء با توجه به طول های گوناگون تیر پیوند. بدین صورت نمودار رفتاری تیرهای پیوند را به صورت برش- دوران درنظر گرفته است. ت ۳-۳-۴-۵ مقاومت. ت ۴-۳-۴-۵- معیارهای پذیرش, تا ت ۳-۴-۳-۴-۵- روش استاتیکی و دینامیکی غیرخطی ظرفیت تغییر شکل یک تیر پیوند 0[ (شکل ت-۷-۵) به طول تیر پیوند و جزئیات سخت کننده های جان و بال تیر پیوند بستگی دارد. یک منحنی ایده آل شده در مورد رفتار تیر پیوند در شکل (ت ۸-۵) نشان داده شده است. در دوران متناظر با مقدار حدی 70 کمانش جان یا بال روی می دهد. در این شرایط زوال قابل ملاحظه در رفتار تیر پیوند آغاز می شود. در حالت کلی مقاومت مهاربندهای واگرا باید حداقل ۲۵ بیش تر از مقاومت نظیر تیر پیوند باشد تا جاری شدن تیر پیوند بدون کمانش مهاربند صورت بگیرد. مقادیر [17 ارائه شده در جدول (۳-۵) دستورالعمل برای تیرهای پیوند با حداقل سه سخت کننده در جان می باشد. علت در نظر گرفتن این محدودیت در تعداد سخت کننده, جلوگیری از کمانش جانبی تیر پیوند می باشد. هرگاه سخت کننده قائمی استفاده نشده باشد.ء مقادیر (17 آرائه شده در جدول باید نصف گردد. توجه گردد که انتخاب مقادیر کمتر از ۱/۲۵ نیاز نمی باشد. برای جان ها با یک سخت کننده یا دو سخت کننده قائم مقادیر (17 با استفاده از درون یابی بین مقادیر ارائه شده برای سه سخت کننده و بدون سخت کننده قابل محاسبه است. قائمی استفاده نشده باشد.ء مقادیر ارائه شده در جدول باید نصف گردد. برای جان ها با یک سخت کننده یا دو سخت کننده قائم معیارهای پذیرش با استفاده از درون یابی خطی بین مقادیر ارائه شده برای سه سخت کننده و بدون سخت کننده قابل محاسبه در نقاطی که تیر پیوند توسط جوش نفوذی کامل به بال ستون متصل است. ضوابط این اتصالات به طور کامل مشابه ضوابط -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۳ ۱ -_تفسیر دستورالعمل بهسازی لوزه‌ای ساختمان‌های موجود ۳ شکل ( ت ۷-۵) : زاویه ی چرخش تیر پیوند ۹ مر رد۱ ۰ و0 ِ / ۱ ۱ : : / ک هُّ و ت ۵-۳-۴-۵ معیارهای بمسازی روش های بهسازی توصیف شده در بند ت ۵-۲-۳-۵ برای قابهای با اتصالات صلب و در بند ت ۵-۲-۴-۵ برای مهاربندهای همگرادر مورد بسیاری از تیرهاء ستونها و مهاربندها موّثر می باشند. از ورقهای پوششی و یا سخت کننده ها در پهسازی این اعضا می توان بهره جست. افزایش مقاومت تیر پیوند توسط تعبیه نمودن ورقهای پوششی روی بال تیرء ورقهای مضاعف یا سخت کننده روی جان یا تغییر دادن آرایش مهاربندها امکان پذیر می باشد. ت ۵-۵- دیوارهای برشی فولادی ت ۱-۵-۵- کلیات یک دیوار برشی فولادی عبارت است از ورقی فولادی که در داخل یک پانل محصور بین تیرهای کف و سقف و ستونهای طرفین آن نصب و به آنها جوش می شود و مانند سایر دیوارهای برشی بارهای جانبی را به همراه قاب فولادی یا به تنهایی تحمل می نماید. به این ترتیب رفتار دیوار برشی فولادی در برابر بارهای جانبی به مثابه یک تیر ورق کنسول و قائم است که بالهای آن ستونهای طرفین دیوار و جان آن ورق فولادی فوق می باشد. مقاومت لرزه ای این تیر ورق از طریق تنش های برشی تشکیل شده در ورق دیوار تأمین می گردد. اگرچه استفاده از دیوار برشی فولادی چندان معمول نیست. در سالهای اخیر در تعدادی از ساختمان های بلند به خصوص در کشورهای امریکا و ژاپن از این دیوارها جهت تحمل بارهای جانبی استفاده شده است. از مزایای این سیستم شکل پذیری خوب. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل پنجم - بهسازی سازه‌های فولادی ۱۳۹/۱ ۳۳ دیوار برشی فولادی به علت حذف قالب بندی که در مورد دیوارهای برشی بتنی لازم است. بر سرعت اجرا به نحو قابل ملاحظه ای دیوارهای برشی فولادی بر دو نوعند: سخت شده و سخت نشده. در نوع اول با پیروی از اصول طراحی سخت کننده ها در تیر ورقهاء با نصب قطعات تقویتی عرضی (سخت کننده ها) از کمانش ورق دیوار قبل از جاری شدن آن جلوگیری می شود. در این حالت به عملیات اجرایی بیشتری برای نصب سخت کننده ها نیاز است. در نوع دوم سخت کننده ای موجود نبوده یا فواصل آن ها در حدی است که کمانش قطری ورق دیوار قبل از جاری شدن آن روی می دهد. هزینه جوشکاری این دیوارها کمتر بوده و سبکترند و ساخت آن ها نیز راحت تر می باشد. مقاومت برشی دیوارهای برشی فولادی سخت شده برابر مقاومت جاری شدن آن ها در برش و مقاومت برشی دیوارهای برشی فولادی سخت نشده مساوی مقاومت کمانش برشی آن ها می باشد. در تحلیل و طراحی این دیوارها می توان همزمان بارهای جانبی و ثقلی یا فقط بارهای جانبی را ملاک عمل قرار داد. ت ۲-۵-۵- سختی ۱- اثر میدان کششی ایجاد شده در ورق دیوار پس از کمانش به صورت نوار کششی با زاویه 0 با محور عمود مدل گردد. در واقع در دیوارهای برشی فولادی» ورق جان نقش مولفه شکل پذیر را داشته و نیروی کششی آن به عنوان مولفه شکل پذیر در نظر گرفته می شود. در نتیجه هرکدام از نوارها مبین یک عضو خرپایی می باشد که تنها توانایی انتقال نیروی محوری را دارد. با توجه به نو ضیحات ارائه شده, مقاومت حد جاری شدن در نوارها مساوی مقاومت حد جاری شدن فولاد در کشنر می باشد. سطح مقطع نوارها برایر حاصلضرب پهنای نوار در ضخامت جان در نظر گرفته شود. ۲- زاویه شیب نوار کششی در نظر گرفته شده بستگی به ضخامت دیوار و سختی تیر و ستون های محیط آن دارد و با توجه به اصل انرژی» باید رابطه (۴۳-۵) دستورالعمل را ارضا نماید. باشد. در صورت استفاده از دیوار برشی سخت نشده برای محاسبه مقادیر دوران غیر ارتجاعی آن باید از گزارش‌های آزمایشگاهی و تحلیلی معتبر بهره گرفته شود. ت ۱-۳-۵-۵ روش استاتیکی و دینامیکی خطی و ات ۲-۲-۵-۵- روش استاتیکی غیرخطی تفسیر ندارد. ت ۳-۲-۵-۵- روش دینامیکی غیرخطی در اغلب حالات استفاده از این روش توصیه نمی گردد. -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۹۳/۳/۰۱ سا 5 پا ۱۳۴ ۱۲ نقسیر دسئورالعمل بهسازی لرزه‌ای ساخنمان‌های موجود ت ۳-۵-۵ مقاومت . ت ۴-۵-۵ معیارهای پذیرش ت ۵-۵-۵ معیارهای بهسازی روشهای بهسازی می‌توانند شامل اضافه کردن سخت کننده, مدفون کردن در بتن, یا اضافه کردن دیوارهای برشی بتنی با ت ۶-۵- قاب‌های با اتصالات خورجینی ت ۱-۶-۵- تا ت-۶-۵- معیارهای پذیرش این قابها دارای نوعی از اتصال تیر به ستون می باشند که در آن تیرها به صورت یکسره از کناره ستون عبور نموده و روی نبشی هایی که از قبل به ستون جوش شده است سوار می شوند. اتصال مزبور تحت بارهای جانبی زلزله در ابتدا شبیه به اتصالات صلب عمل می کند ولی به علت ایحاد تغییر شکلهای خمیری در اجزای اتصال در چرخه های متوالی زلزله های قوی, انتقال لنگر بین تیر و ستون سریعا کاهش می یابد. به دلیل عدم وجود نتایج آزمایش‌های دینامیکی و کمی آزمایش‌های استاتیکی بر روی این نوع اتصال, هنوز نمی توان به دقت رفتار آن را مدلسازی کرد ولی بر مبنای تحقیقات انجام شده و مطالعه خرابیهای اتصال در زلزله های واقعی می توان به نکات زیر ۱- مقاومت اتصال خورجینی تقویت نشده از مقاومت تیر و ستون مربوطه پائین تر است. به همین جهت در اکثر حالات متداول ۲- در هنگام وقوع زلزله عموما شکست از محل جوش اتصال نشیمن گاه تیر به ستون آغاز می‌گردد و این عامل باعث شکست ۳ وجود نبشی بالایی تکیه گاه که با نمره‌ای حدود نبشی پائینی بوده و9 با جوش کافی بد تیر و ستون متصل‌شده باشد برای برای قاب های با اتصالات خورجینی سنتی با نبشی پایینی» در روش خطی,» بین تیر و ستون می توان با منظور کردن المان رابطی که قابلیت در نظر گرفتن دوران را داشته باشد رفتار قیچجی سان را در نظر گرفت. ت ۲-۶-۵ معیارهای بمسازی روشهای زیر جهت بهسازی قابهای با اتصالت خورجینی می تواند مورد استفاده قرار گیرد: -------- صفحهٔ بعد -------- فصل پنجم - بهسازی سازه‌های فولادی ۱۳/۱ ۱۳۵ ۱- در صورت نیاز بر مهاربندی قاب افزوده شود؛ ۲- دو تیر خورجینی بلافاصله قبل و بعد از محل اتصال به طور عرضی با ورقهای فولادی بهم متصل شوند تا از ایجاد پیچش ثانویه در تیرها در اثر تغییر شکلهای خمیری اتصال جلوگیری گردد؛ ۳- بلافاصله قبل و بعد از محل اتصال از سخت کننده‌های قائم روی جان دو تیر خورجینی طوری استفاده شود که بالما و جان تیر به لبه بال ستون بسته شوند. بدین ترتیب در صورت بروز لنگرهای اضافی ناشی از بارهای جانبی» این لنگرها به طور لچکی موازی در نبشی‌های تکیه‌گاهی در هر طرف ستون استفاده گردد. ۵- در صورت ضعیف بودن نبشی بالایی» این نبشی با یک نبشی با نمره‌ای حدود نبشی پائینی جایگزین و با جوش مناسب به ت ۷-۵- قاب‌های فولادی با میان‌قاب ارزیابی لرزه ای دیوارهای میانقاب از آنرو لازم است که در بسیاری از حالات» دیوارهای مزبور غیرمسلح بوده یا به طور جزئشی مسلح می باشند و ممکن است مقاومت و شکل پذیری آن ها کافی نباشد. پیش از انهدام دیوار» قاب فولادی فشار محصور کننده ای را بر دیوار اعمال نموده و مقاومت آنرا افزایش می دهد. در این مرحله احتمالا نیروهای واقعی موّثر بر اعضای قاب فولادی بسیار تیرهاء وصله ستونها و اتصالات قاب فولادی به کف ستونها باید در مقابل نیروهای ناشی از اندرکنش با میانقاب مشابه با روشهای سختی و مقاومتی که توسط میانقابهای بتنی یا بنایی تأمین می گردد می تواند بسیار بیشتر از مقادیر مربوط به قاب فولادی تنها باشد. هرگونه فاصله یا تماس ناقص بین قاب فولادی و میانقاب می تواند کل این سختی یا بخشی از آن را زایل نماید. این فاصله می تواند بین دیوار و ستونهای قاب یا بین دیوار و تیر بالایی باشد. شرایط متفاوتی را از نظر مقاومت و سختی در ارتباط با این عدم پیوستگی ها و محل آن ها باید انتظار داشت. بنابراین» وجود هرگونه فاصله یا ناپیوستگی بین دیوارهای میانقاب و قاب باید تعیین شده و در روند طراحی بهسازی در نظر گرفته شود. در صورتی که آرزیابی مناسبی از وضعیت اتصال نشان دهنده وجود عملکرد یکپارچه و اندرکنش بین دیوار و قاب باشدء سختی» مقاومت و شکل پذیری دیوار باید به طرز صحیحی در مدل منظور شوند. عملکرد لرزه ای دیوارهای بنایی محصور نشده (با فاصله جزئی از اعضای قاب) بسیار ضعیف تر از دیوارهای بنایی محصور شده است. بنابراین از مقاومت دیوار محصور نشده تنها هنگامی می توان استفاده نمود که دلیل محکمی بر وجود مقاومت. شکل پذیری و اندرکنش آن -------- صفحهٔ بعد -------- یم 9 ۱۳۶ نقسیر دسئورالعمل بهسازی لرزهد‌ای ساخنمان‌های موجود ت ۸-۵- تیرهای لانه زنبوری تفسیر ندارد. ت ۹-۵- پی‌های متشکل از شمع‌های فولادی ت ۱-۹-۵ -کلیات شمعهای فولادی بال پهن (شمعهای1]) یا لوله با بتن پرکننده یا بدون آن را می توان برای حمل بارهای شالوده به کار برد. شمعهای واقع در یک گروه باید دارای یک سرشمع بتنی مسلح باشند تا بارها به نحو مناسبی از روسازه به شمعها منتقل گردد. ت ۲-۹-۵- سختی دو مدل برای تحلیل شالوده های شمعی متداول است: مدل فنرهای معادل خاک و مدل طره معادل. این دو مدل به طور شماتیک در شکل (ت ۹-۵) نشان داده شده اند. مدل فنرهای معادل خاک اغلب برای طراحی شالوده های شمعی پلها به کار می رود. خواص فنرهای خاک به خواص خاک محل اه 1 ساره م۸۸۸۸ ۷/۱۸ 5 / ۱ شکل (ت ۹-۵) : مدل‌های تحلیلی شمع ها در عمل هم از مدل‌های خطی و هم از مدلهای غیرخطی استفاده می شود. پیش از توسعه استفاده از مدل فنرهای معادل خاک. مدل اصلی مورد استفاده برای محاسبه سختی و حداکثر لنگر خمشی در شمعها مدل طره معادل بود که در شکل (ت ۹-۵) نشان داده شده است. در اینجا شمع به صورت یک ستون طره در نظر گرفته می شود. سختی شمع مساوی سختی یک ستون طره ای به طول -------- صفحهٔ بعد -------- فصل پنجم - بهسازی سازه‌های فولادی ۱۳۹۳/۱ ۱۳۷ ما فرض می گردد. حداکثر لنگر موجود در شمع مساوی حداکثر لنگر یک ستون طره ای به طول /۸] فرض می شود. طولهای ها و /0] وابسته اند به ]ی شمع و ثابت خاک که در شکل (ت ۹-۵) داده شده است. ت ۳-۹-۵- مقاومت از آنجا که در اغلب حالات, کمانش در شمع روی نمی دهد محاسبه مقاومت شمع به راحتی امکان پذیر استء مگر آنکه شمع از خاک بیرون زده باشد و یا در زمین روانگرا اجرا شده باشد. شمعی که از زمین بیرون زده باشد را می توان به صورت یک ستون طره به طول 8[+۳.[<م] با [<۴ا تحلیل نمود که در آن ۳ طول ستون معادل 9 7 طول بیرون زدگی از خاک بوده 9 هآ در شکل (ت ۱۰-۵) داده شده است. در مورد شمعهایی که در خاک روانگرا کوبیده شده اندء باید از مشاوره یک م‌هندس زئوتکنیک بهره جست. شکل (ت ۱۰-۵) : مدل طره‌ی معادل برای تحلیل شمع‌ها ت ۴-۹-۵ معیارهای پذیرش تفسیر ندارد. ت ۵-۹-۵ معیارهای بهسازی یکی از روشهای بهسازی» کوبیدن شمعهای اضافی در نزدیکی گروه شمع موجود و سپس افزودن یک سرشمع جدید برای افزایش سختی و مقاومت شالوده شمعی می باشد. رفتار یکپارچه سرشمعهای جدید و قدیم با اتصال آنها توسط آرماتورهای آغشته به -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- سازه ها و اجزای بتنی -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- فصل ششم– سازه هاو اجزای بتنی 050 ت6 - 0 - محدود ه کاربرد ضوابط این فصل برای استفاده در ارزیابی ساختمان ی ها بتنی صدمه ده ید در زلزله ن ی تدو نشده . اند ی برخ اطالعات دتر ی جد از ضووووابط مربوه به ات بتن نامه ن یی آ در ی ACI R369 آمده اسوو . ضووووابط مربوه به ارزیابی سواختمانیای بتنی صودمه دیده در الر زلزله از جمله دی وارها نامه ن یی آ رد ی بتن ی FEMA306 , FEMA307 و FEMA308 . آمده اس مطالب ارائه شوده در این فصول به دو سوم ابل تقسو اند می . سوم اول ک ه شامل بخش ی ها6 - 1 تا6 - 2 می شوند ضوابطی اند ی کل که باید در روال مدل ی سواز تحلیلی هر سویستم بتنی در نرر ررفته شوند. سم دو ه ک دربرر ی رنده بخش ی ها6 - 3 و6 - 4 هست ند ضوابط الز به تفکیک سیستم سازه ای مورد نرر می باشد . ضوابط کلی بخش 6 - 2 اهداف زیر را پی : رند یریم 1 - مشوخ کردن فرضویات ابل بول در تییه مدل تحلیلی ساختمان. ضوابط مربوه به نحوه مدل ی ساز سختی اعضا، ن حوه تعیین ظرفی و مقاوم اعضووا و تألیر میزان طول میاری آرماتورها از جمله ضوووابط ارائه شووده در جی تعیین فرضوویات مدل یم ی ساز باشند . 2 - انجا طبقه ی ها کی تفک و ها ی بند الز بین م ودها ی رفتاری و پاسوخیای اعضا. م ًالچ نون شکس خمشی و شکس برشی در یک تیر بتنی از لحاظ به مخاطره انداختن ایمنی سواختمان اهمی یکسوان ندارند باید نحو ه برآورد، بررسی و کنترل آ نیا متفاو ت باشود. مباث ًی م ًل طبقه بندی پاسوخیا به دو دسوت رو نی ه کنترل و تغییر شکل کنترل و بحث طبقه ب ندی نیاز شکل پذیری اعضوا از زمره ضووابط ارائه شوده درجی انجا ی ها کی تفک الز می باشوند ه . ب دنبال ضووابط کلی بخش 6 - 2 ، در ب خشویای 6 - 3 و 6 - 4 ضووابط خا مربوه به یک سیستم یا عنصر بتنی که نقش تعیین کننده ای در باربری لقلی لرزه و ای سواختمان دارد معرفی شوده اند. این سویسوتمیا و یا عناصور عبارتند از ابیای خمشوی، ابیای پیش سواخته، ابیا با ی میان ات میاربندی شوده، دیوارهای برشوی، دیوارهای برشوی پیش سواخته، دیافرارمیا ، دیافرارمیای پیش ساخته و پی . اه بنابراین میندس طراح در روند بررسوی آسیب پذیری و تییه مدل تحلیلی ساختمان موجود و نیز تییه مدل تحلیلی ساختمان موجود بعد از اعمال شویوه بیسوازی پیشونیادی (سواختمان بیسازی شده باید ابتدا ضوابط عمومی بخش 6 - 2 را بررسی و سپس با توجه به سیستم ساختمان به ب خشیای 6 - 3 و6 - 4 .مراجعه نماید روال ارائه مطالب تدوین شده در بخشیای 6 - 3 و6 - 4 از الب یکسانی تبعی می کند. در ابتدای هر بخش انواع مختلف سیستم مورد نرر دسوته بندی می شووند، م ًالچ سویستم ات خمشی بتنی و ا نواع مختلف این سیستم ب ه صورت ابیای خمشی تیر- ،ستونی ابیای پیش تنیده تیر- سوتونی و ابیای خمشوی دال- سوتونی معرفی شوده اند. سوپس برای هر نوع از سیستم سازه ای مو رد بحث ضوابط مورد نیاز در پنج بند اصلی ارائه شده اند که عبارتند از مالثرات کلی، سختی، مقاوم ، معیارهای پذیرش ومعیارهای بیسا زی. در بند مالثرات کلی، ویژری هایی از بیل م ودها ی رفتاری و الرات پدیده های رونارون باید که یک مدل تحلیلی مناسب ب رای سیستم مورد بحث دارا باشد بیان شده اند. ۱۳۹۶/۱۲/۰۱ -------- صفحهٔ بعد -------- تفسیر دستورالعمل بهسازی لرزه ای ساختمان های موجود 051 ،در بند مربوه به سوختی د ر روشیای استاتیکی و دینامیکی خطی و استاتیکی و دینامیکی غیرخطی نحو مدل ه ی ساز سختی اجزا معین اند. شده در بند مربوه به مقاوم ، ب رای استفاده از مدل تحلیلی ساختمان دستورالعم لیایی برای برآورد مقاوم اجزا ارائه شده . اند در بند مربوه به معیارهای پذیرش، برای روش تحلیل مورد اسوتفاده اعم از استاتیکی خطی، دینامیکی خطی، استاتیکی غیرخ طی و یا دینامیکی غیرخطی و برای هر سطح عملکرد مورد نرر محدود ه ابل بول پاسخیای اعضا معین شده اند. در بند معیارهای بیسوازی ب رای روش بیسازی مورد استفاده ضوابطی کلی یین عت شده اس . الز به یادآوری ا س در اینجا ه دف دسوتورالعمل ارائه شوده م شوخ کردن شیوه های بیسازی نیس ب ، لکه هدف روالی اس که باید در یک پروژه ارزیابی طی ش ود و نحو مدل ه ی سواز و کنترل ابل بول بودن شویو ه بیسوازی کنترل رردد. در ثال کلی هر شویوه ای که توسط میندس طراح ه ب کار ررفته شود، به شرطی که ضوابط و معیارهای پذیرش ارائه شده را ا ناع نماید، ابل بول می باشد. ضووابط این فصل برای اعضای مرکب از بتن و فوالدی که پروفیل فوالدی توسط ب تن محصور شده اس ابل کاربرد نمی باش د. عل این امر این اسو که در توسعه منحنی های نیرو - تغییرشکل و معیارهای پذیرش این فصل، این رونه اعضا در نرر ررفته نشده اسو . در بسیاری از موارد استفاده از بتن برای محصور کردن پروفیل فوالدی به منرور ثفاظ آن در برابر آتش صور ت ررف ته اس که معموال فا د جزئیات الز می باشوند از جمله عد یا کمبود آرماتور عرضوی باعث می شوود محصوری الز تامین نشود و انبساه هسوته بتنی باعث تسوریو و تشودید لغزش بین مصوالح رردد و عالوه بر این ، شره صفحه ماندن سطح مقطو عضو بر رار نمی ماند. برای اطالعات بیشتر به ضوابط مربوه در فصل 5 .مراجعه شود باید در بیسوازی سواختمانیای میراف فرهن ی و باسوتانی توجه ویژه ای شوود که روشویا و تکنیک های بیسازی انتخابی باعث صدمه خوردن به مشخصات منحصر به فرد این ساختمانیا نشود. ت6 - 1 -ضوابط و فرضیات کلی ت6 - 1 - 0 - مدل ی ساز و طراحی ت6 - 1 - 0 - 0 -کلیات ه ب طور کل ی در این دسوتورالعمل شرایط آئین نامه بتن ایران (آبا و مبحث نیم مقررات ملی ساختمان ثاکم اس م ر اینکه روند متف اوتی ارائه شوده باشود. انجا پاره ای اصوالثات و تغییرات در ضووابط آن آیین نامه ها برای کاربرد در امر بیسازی امری ضرور ی ا سو زیرا آنیا برای طراثی سواختمان جدید می باشو ن د در ثالی که این دسوتورالعمل، در مورد بیسوازی سواختمانیای موجود اس . روشویای متداول تحلیل ، اغلب عکس العملیای طراثی را فقط در نقاه مشخصی از عضو که در آنیا بیشترین نیرو ا نترار می ه ب ، ود ر دسو می دهد، در ننین ثالت ی الز اسو ب ه طور جدارانه کنترل شوود که در مقاطو دی ر عضو ، نیروی وارده از مقاومتیای طراثی بیشتر نشود. ۱۳۹۶/۱۲/۰۱ -------- صفحهٔ بعد -------- فصل ششم– سازه هاو اجزای بتنی 051 بعضی م ودها ی شکس ترد یا با شکل پذیری کم عبارتند از : رفتار تح فشار مستقیم ، برش در بعضی اعضا و در ا ت صاالت اعضا، پیچش در اعضووای الغر، طول ریرایی ناکافی آرماتورها ، طول وصووله ناکافی آرماتورها و طول میاری ناکافی آرماتورها. روش ابل توصیه آن اس که تنشیا ، نیروها و لن رهایی که می توانند باعث ایجاد این مود ی ها شکس شوند از طریق انجا آنالیزهای ث دی با در نرر ررفتن مقاوم محتمل ( مقاوم ثداک ًر با تعریف آئین بتن ه نام ایران و مبحث نیم مقررات ملی سوواختمان برای مفاصوو ل پالستیک محاسبه شوند. ت6 - 1 - 0 - 1 -سختی سوختی یک عضو بتن مسلح به خوا مصالح، ابعاد، مقدار آرماتورها، شرایط مرزی و سطح تنش آن بست ی دارد. باید سعی شود ثتی المقدور الر این عوامل در محاسب ه سختی اعضا لحاظ شود. ت6 - 1 - 0 - 1 - 0 -روش های خطی روش تحلیل خطی بر این فرض استوار اس که سختی مدل تحلیل ی تقریباچ با سختی ساختمان یکسان اس . سخت ی یک عضو به عامل ایجاد تغییر شکل و سطح تنش آن بست ی پیدا می کند: 1 - برای یک عضوو خمشوی، سوختی م لر می توان د ب ا درنرر ررفتن ترکیای خمشی پیشرفته و ترکیا ی برشی ثدا ل و ل غزش آرماتور ثدا ل محاسوبه شوود. سختی برشی ب ه طور تقریبی از مقاطو ناخال عضو ب ه دس می آید. و تی تحلیل مشخ کند نیروها در ثدی هستند که عضو ترک نخواهد خورد استفاده از سختی ترک نخورده نیز بالمانو اس . 2 - برای یک عضوو برشوی شوروع ترک برشی معموالچ با کا هش نشم یری در سختی م لر همراه اس و پایان رفتار ارتجاعی محسووت می شود. بنابراین در یک عضو برشی سختی م لر با در نرر ررفتن خمش و برش بر پایه مشخصات مقطو است وار اس . 3 - در مورد سوختی محوری یک سوتون ، سوختی مناسوب در ثال کلی بسوت ی به این دارد که نیروی محوری وارده به عضو کشوشوی اسو یا فشاری. ارر نیرو فشاری اس ، آن اه سختی می تواند از روی مقطو ترک نخورده ب ه دس آید. ارر نی روی محوری کشوشوی اسو و آنقدر بزرس اس که ایجاد ترک کند آن اه سختی فقط باید بر پایه در نرر ررفتن سطح فوالد ب ه دسو آید. در بیشوتر موارد محاسوبه سوختی م لر ب ط ه ور مستقیم از اصول مقاوم مصالح غیر عملی خواهد بود. در عوض سختی م لر روش خطی می تواند ب ه طور تقریبی از جدول 6 - 1 ب ه دس آید. تالیر لغزش آرماتورها را می توان با در نرر ریری فنرهای پیچشی در دو انتیای تیر یا ستون لحاظ کرد. در صورت استفاد ه از این روش مدلسوازی، سخ تی خمشی مولر ستونیا بای د از تغییر شکلیای خمشی محاسبه شود. برای نیروهای محوری کمتر از c 0.3Agf' می توان سختی خمشی مولر را ثدود g 0.5EI تخمین زد (Saatcioglu et al. 1992 . ۱۳۹۶/۱۲/۰۱ -------- صفحهٔ بعد -------- تفسیر دستورالعمل بهسازی لرزه ای ساختمان های موجود 051 ت6 - 1 - 0 - 1 - 1 -روش های غیرخطی در روش غیرخطی اثتیاج به تعریف رابطه غیرخطی نیرو – تغییر شووکل می باشوود. برای روش غیرخطی اسووتاتیکی معموالچ کافی ا س یک رابطه بین نیرو و تغییر شکل وجود داشته باشد که رفتار سازه را تح افزایش یکنواخ تغییر مکان جانبی تشریح کند. برای روش غیرخطی دینامیکی عالوه بر آن الز اس واعد نیرو – تغییر شکل برای نرخه باررذاری مشخ رردد. شوکل 6 - 1 (متن دسوتورالعمل رابطه عمومی نیرو – تغییر شوکل را در مورد روش غیرخطی استاتیکی نشان می دهد. جنبه ه ای میم این نمودار عبارتند از : ه نقطA : م ربوه به ثال باررذاری نشده اس . ه نقطB . : در این نقطه مقاوم در عضو به ثال جاری شدن رسیده اس شویب نقطه B تاC : معموالچ این شیب بین0 % تا10 % شیب اولیه اس و نشان دهند ه سخ شدری کرنشی اس که در اغلب اعضای بتن مسلح دیده می شود و می تواند الر زیادی در نحو ه باز توزی و نیروها در ساختمان داشته باشد. ه نقطC: مربوه به مقاوم اسمی عضو می باشد. اف مقاوم از نقطه C تاD : کاهش ناریانی مقاوم در عضو را مشخ می کند. مقاوم با یمانده از D تاE ممکن اس در بعضی ثالتیا صفر و در بعضی ثالتیا غیر صفر باشد. ه نقطE : نقطه ای اس که ثد نیایی تغییر شکل را مشخ می . کند ت6 - 1 - 0 - 1 - اعضای متشکل از بال و جان اعضای متشکل از بال و جان برای تحمل بار محوری و بار خمشی مناسب هستند. مقاوم این اعضا مطابق آئین نامه بتن ای ران (آبا و مبحث نیم مقررات ملی ساختمان، با در نرر ررفتن یک عرض م لر برای بال ب ه دس می آید. ه ب طور کلی الر بال در اعضا، افزایش سختی خمشی و محوری ، افزایش مقاوم خمشی و محوری و تغی یر در شکل پذیری خم شی (بسته به اینکه بال در فشار یا کشش باشد می باشد . ت6 - 1 - 1 - مقاومت و تغییر شکل منرور از ظرفی تغییرشوکل و مقاوم اعضوا در این فصول، ظرفی تغییر شکل و مقاوم آنیا تح سه نرخ ه کامل بارر ذاری رف و بررشوتی تا سوطح تغییر شوکلیای طراثی آنیا ب ه عالو ه نرخه های مشوابه ولی تا سوطوح تغییر شکلیای کمتر می ب اشد. در بعضی موارد، از جمله بعضی ساختما ن یای با زمان تناوت کوتاه و نیز ساختمانیایی که تح زلزله های طرح با طول مدت ارتعاش زی اد رار می ریرند، انترار می رود سواختمان تعداد نرخه تغییر شوکل بیشوتری را تا سوطح تغییر شوکلیای طراثی متحمل شود. افزایش درتعداد نرخه های تغییرشوکل می تواند به کاهش در ظرفی مقاوم و تغییر شوکل منتج شود که باید این الرات در طراثی در نرر ررفته شوند. معموالچ زلزله های بزررتر باعث ایجاد تعداد نرخه بیشتر می رردند. ۱۳۹۶/۱۲/۰۱