سازمان برنامه و بودجه کشور

⚠ این متن با نرم‌افزار از روی تصویر خوانده شده و ممکن است خطا داشته باشد؛ برای استناد، اصلِ سند را ببینید. جمهوری اسلامی ابران سازمان برنامه و بودجه کشور دستورالعمل ارزیابی و بهسلزی لرزه‌ای ساختمان‌های فو لادی منداول موحجود ضایطه شماره ۷۴۲ معاونت فنی و توسعه آمور زیربنایی مرکز تحقیقات راه» مسکن و شهرسازی 0 ان ۱۱۱ رده ۱۳۹۶ -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- :ش ش 1713947 با سمه تعالی بخشنامه به دستگاه های اجرایی، مهندسان مشاور و پیمانکاران 96/1232572 :ﺷﻤﺎره :تاریخ 31 / 03 / 1396 :موضوع دستورالعمل ی اب ی ارز و بهسازی لرزه ای ساختمان های فوالدی متداول موجود ( به استناد ماده23 قانون برنامه و بودجه و مواد6 و7) آیین نامه استانداردهای اجرایی طرح های عمرانی- مصوب سال1352 و در چارچوب نظام فنی و اجرایی کشور (موضوع تصویب نامه شماره 42339/ت33497 هـ مورخ20 / 4 / 1385 هیأت محترم وزیران)، به پیوست ضابطه شماره742 امور نظام فنی و اجرایی ، با عنوان«دستورالعمل ارز ی اب ی و بهسازی لرزه ای ساختمان های فوالدی متداول موجود » از نوع گروه سوم ابالغ می.شود رعایت مفاد این ضابطه در صورت نداشتن ضوابط بهتر، از تاریخ1/ 7 / 1396 .الزامی است امور نظام فنی و اجرایی این سازمان دریافت کننده نظرات و پیشنهادهای اصالحی در مورد مفاد این ضابطه بوده و اصالحات الزم را اعالم خواهد کرد. محمد باقر نوبخت سازمان ربانهم و بودهج کشور ریاست جمهوری رییس سازمان -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- خواننده گرامی: امور نظام فنی و اجرایی سازمان برنامه و بودجه کشور با استفاده از نظر کارشناسان برجسته مبادرت به تهیه‌ این ضابطه نموده و آن را برای استفاده به جامعه مهندسی کشور عرضه نموده است. با وجود تلاش فراوان؛ این اثر مصون از از این رو از شما خواننده گرامی صمیمانه تقاضا دارد در صورت مشاهده هرگونه ایراد ‏ واشکال فدسی مراتسب را بسه صورت زی رگزارش فرمایید: ۱- شماره بند و صفحه موضوع مورد نظر را مشخ ص کنید. ۲- ایراد مورد نظر را به صورت خلاصه بیان د/رید. ۳- در صورت امکان متن اصلاح شده را برای جایگزینی ارسال نمایید. ۴- نشانی خود را برای تماس احتمالی ذکر فرمایید. کارشناسان این آمور نظرهای دریافتی را به دقت مطالعه نموده و اقدام مقتضی را معمول خواهند داشت. ذشانی برای مکاتبه تهران. میدان بهارستان. خیابان صفی علی‌شاه م رکز تلفن ۳۳۳۷۱ سازمان برنامه و بودجه کشورء آمور نظام فنی و اجرایی ۳00 ۷022 -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- باسمه تعالی با توجه به قرارگیری ایران در یکی از مناطق پرخطر لرزه‌ای» هر ساله شاهد رویداد زلزله‌های متعدد در کشور هستیم. این پدیده طبیعی به همراه عدم وجود ساخت و ساز مناسب باعث شده‌است تا در پی رویداد یک زلزله متوسط با قوی, خسارات مالی و جانی قابل توجهی در کشور ایجاد شود. از اینرو برنامه‌ریزی برای کاهش خطرپذیری و مقاوم‌سازی ساختمانهای موجود. همواره در اولویت برنامه‌های کشور بوده‌است. در این راستا علیرغم وجود ضوابط مرتبط با بهسازی لرزه‌ای ساختمانهای موجود (نشریه شماره ۳۶۰)» تعیین جزئیات ارزیابی کیفی و آرائه روشهای کاربردی بهسازی ساختمانهای فولادی باعث افزایش سرعت و دقت پروژه‌های بهسازی جاری و آتی در کشور می‌گردد. با توجه به مطالب فوق, مرکز تحقیقات راه» مسکن و شهرسازی, تهیه «دستورالعمل ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای ساختمان‌های فولادی متداول موجود» را در دستور کار قرار داد و پس از تهیه. آن را برای تایید و ابلاغ به عوامل ذینفع نظام فنی و اجرایی کشور به این معاونت ارسال نمود که پس از بررسی, براساس ماده ۲۳ قانون برنامه و بودجه. آیین‌نامه استانداردهای اجرایی مصوب هیات محترم وزیران و طبق نظام فنی اجرایی کشور (مصوب شماره ۴۲۳۳۹/ت ۳۳۴۹۷ ۸ مورخ ۱۳۸۵/۴/۲۰ هیات محترم وزیران) تصویب و ابلاغ می‌گردد. علیرغم تلاش, دقت و وقت زیادی که برای تهیه این مجموعه صرف گردید. این مجموعه مصون از وجود اشکال و ابهام در مطالب آن نیست. لذا در راستای تکمیل و پربار شدن این ضابطه از کارشناسان محترم درخواست می‌شود موارد اصلاحی را به امور نظام فنی و اجرایی سازمان برنامه و بودجه کشور ارسال کنند. کارشناسان سازمان پیشنهادهای دریافت شده را بررسی کرده و در صورت نیاز به اصلاح در متن ضابطه. با همفکری نمایندگان جامعه فنی کشور و کارشناسان مجرب این حوزه» نسبت به تهیه متن اصلاحی, اقدام و از طریق پایگاه اطلاع رسانی نظام فنی و اجرایی کشور برای بهره‌برداری عموم. اعلام خواهند کرد. به همین منظور و برای تسهیل در پیدا کردن آخرین ضوابط ابلاغی معتبرء در بالای صفحات. تاریخ تدوین مطالب آن صفحه درج شده‌است که در صورت هرگونه تغییر در مطالب هر یک از صفحات. تاریخ آن نیز اصلاح خواهد شد. از اینرو همواره مطالب صفحات دارای تاریخ جدیدتر معتبر خواهد بود. معاونت فنی و توسعه آمور زیربنایی» بدین وسیله از تلاش‌ها و جدیت رییس آمور نظام فنی و اجرایی کشور جناب آقای مهندس غلامحسین حمزه مصطفوی و کارشناسان محترم این امورء. همچنین رییس مرکز تحقیقات راه. مسکن و شهرسازی جناب آقای دکتر محمد شکرچی زاده و کارشناسان آن مرکز و مجری محترم و متخصصان همکار در امر تهیه و نهایی نمودن این ضابطهء تشکر و قدردانی می‌نماید. معاون فنی و توسعه آمور زیربنایی بهار ۱۳۹۶ -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- تهیه و کنترل «دستورالعمل ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای ساختمان‌های فولادی متداول موجود» |ضابطه شماره ۷۴۲ | مجری دکتر محسن تهرانی‌زاده استاد دانشگاه صنعتی امیر کبیر اعضای کمیته شورای راهبردی مقاوم‌سازی (برحسب حروف الفبا) ۱-دکتر محمدتقی احمدی استاد دانشگاه تربیت مدرس ۲-دکتر علی‌اکبر آقاکوچک (رئیس کمیته) استاد دانشگاه تربیت مدرس ۳-دکتر عباسعلی تسنیمی استاد دانشگاه تربیت مدرس ۴-دکتر محسن تهرانی‌زاده استاد دانشگاه امیر کبیر ۵-دکتر طیبه پرهیزکار عضو هیئت علمی مرکز تحقیقات راه» مسکن و شهرسازی ۶-دکتر نادر خواجه احمد عطاری (دبیر کمیته) عضو هیئت علمی مرکز تحقیقات راه» مسکن و شهرسازی ۷-دکتر فیاض رحیم‌زاده استاد دانشگاه صنعتی شریف ۸- دکتر محمد شکرچی‌زاده رئیس مرکز تحقیقات راه. مسکن و شهرسازی و استاد دانشگاه تهران -۹٩‏ دکتر حمزه شکیب استاد دانشگاه تربیت مدرس ۰- دکتر سید محمود فاطمی عقدا عضو هیئت علمی دانشگاه خوارزمی ۳-دکتر حسن مقدم استاد دانشگاه صنعتی شریف ۱- دکتر محسن تهرانی‌زاده (مجری) ۲- مهندس امیر مشرف اعضای کمیته باز خوانی ۱ دکتر علی‌اکبر آقا کوچک (رئیس کمیته) ۲- دکر محسن تهرانی‌زاده ۳- دکتر نادر خواجه‌احمد عطاری ۴ دکتر فیاض رحیم‌زاده -------- صفحهٔ بعد -------- اعضای گروه هدایت و راهبری (سازمان برنامه و بودجه کشور) ۱- علیرضا توتونچی معاون امور نظام فنی و اجرایی ۲- فرزاد پارسا ربیس گروه امور نظام فنی و اجرایی -------- صفحهٔ بعد -------- مقدمه حفظ و مقاوم‌سازی ابنیه موجود در مقابل عوامل مخرب طبیعی موجب صیانت از سرمایه‌های ملی است. امروزه مقاوم سازی در مقابل زلزله در مورد بناهای باستانی و قدیمی و نیز ساختمان‌هایی که با ضوابط و استانداردهای نامناسب طراحی و ساخته شده‌اند. بخش عمده فعالیت‌های مرسوم در صنعت ساختمان در کشورهایی است که با پدیده زلزله مواجهند. جامعه مهندسی در کشور عزیزمان ایران نیز بیش از یک دهه است که به طور جدی همگام با ارتقاء توان طراحی و اجرای بناهای نوء به فعالیت‌های مربوط به مقاوم‌سازی اصولی ساختمان‌های موجود وارد شده و مراجع قانونی نیز به نوبه خود تدوین ضوابط و مقررات در این زمینه را در دستور کار قرارداده‌اند. مرکز تحقیقات راه» مسکن و شهرسازی به عنوان مرجع تحقیقات و تدوین ضوابط و مقررات در حوزه ساختمان و مسکن. که از جمله انتشارات مهم آن در زمینه زلزله می‌توان به آئین‌نامه طراحی ساختمان‌ها در مقابل زلزله (استاندارد ۲۸۰۰) اشاره نمود. از سال ۱۳۸۸ اقدام به تشکلیل کمیته راهبردی مقاوم‌سازی با حضور اساتید به نام در حوزه تخصصی نموده است. در قالب راهبردهای تعیین شده توسط کمیته. تهیه تعدادی دستورالعمل برای ارزیابی و مقاوم سازی ساختمانها و تاسیسات موجود در دستور کار قرار گرفت و در این راستا به ساختمان‌های متداول که بخش عظیمی از ساختمانهای موجود کشور را تشکیل می دهند اولویت داده شد. دستورالعمل حاضر با عنوان ارزیابی و بهسازی لرزه ای ساختمان‌های فولادی متداول موجود یکی از نتایج کار کمیته مذکور است. در این دستورالعمل تلاش شده است در عین حفظ محتوای فنی. مطالب با حداکثر شفافیت و سادگی ممکن ارائه شود. امید می‌رود که دست اندر کاران حرفه با استفاده از ضوابط این دستورالعمل, بتوانند به صورت موثرتری نسبت به مقاوم‌سازی ساختمان‌های فولادی موجود اقدام نمایند. محمد شکرجی زاده رئیس مرکز تحقیقات راه» مسکن و شهرسازی -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- مقدمه مجری طرح یکی از متداول‌ترین سیستم‌های ساختمانی موجود در کشورء سیستم‌های ساختمانی فولادی می‌باشد که حجم عمده‌ای از ساختمان‌های اجرا شده و در دست اجرا را پوشش می‌دهد. با توجه به تغییرات زیاد آئین‌نامه‌های طراحی سازه‌های فولادی و مشکلات اجرایی موجود در این گونه ساختمان‌ها در سالیان گذشته. حجم وسیعی از این ساختمان‌ها نیاز به مقاوم‌سازی دارند. در دستورالعمل مقاوم‌سازی ساختمان‌های موجود (نشریه ۳۶۰ ضوابط کلی مربوط به مطالعات آسیب پذیری کمی این دسته از ساختمان‌ها ارائه شده است. در حالی که در خصوص مطالعات آسیب‌پذیری کیفی و همچنین روش‌های مقاوم‌سازی و جزئیات اجرایی روش‌های مورد نظر مطلبی آرائه نشده است. در این دستورالعمل به صورت مشروح به بررسی این مسائل موضوعات پرداخته شده است. از سوی دیگر با توجه به این که هدف اصلی این دستورالعمل‌ها تدوین ضوابط برای ساختمان‌های شهری متداول می‌باشد. امید است که این دستورالعمل کمکی در جهت بهبود و ساماندهی روش‌های مقاوم‌سازی در سطح کشور باشد. محسن تهرانی زاده -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- عنوان صفحه ۱-۱- محدوده کاربرد ۱۳ ۲-۱- مبانی بهسازی ۱ ۳-۱- مراحل بهسازی ۱۳ ۱-۳-۱- بررسی ویژگیهای ساختمان و ۲-۳-۱- هدف بهسازی ۳ ۳-۳-۱- جمع آوری اطلاعات وضعیت موجود ساختمان را ۴-۳-۱ ارزیابی اولیه و تعیین نیاز یا عدم نیاز به بهسازی ار ۵-۳-۱- ارزیابی تفصیلی و ۳ ۶-۳-۱ آرایه طرح بهسازی و ارزیابی آن ۵ ۷-۳-۱- طیف طرح استاندارد ی رب ۸ فصل دوم: مراحل ارزیابی اولیه ۷ ۱-۳- محدوده کاربرد ۹ ۲-۲- مراحل ارزیابی اولیه آسیب پذیری ۹ ۳-۲- شاخص ایمنی اولیه ۱ ۴-۲ محدوده شاخص ایمنی اولیه ۳ ۱۵ ۵-۲- برآورد شاخص ایمنی اولیه ۱۵ ۱-۵-۲- شاخص ایمنی اولیه پایه. 10 ۱۱ ۲-۵-۲- شاخص ایمنی اولیه اسمی. :1010 و ۱۳ ۳-۵-۲ ضرایب تصحیح و و و و و و و و و و و و و م۰ ۱۳۴ ۱-۳-۵-۲ ضریب تصحیح شتاب مبنای طرح, ۲۸ ۱۳ ۳-۳-۵-۲- ضریب تصحیح رفتار ساختمان. ۲۲ یر ۱3 ۳-۵-۲- ضریب پیکربندی ساختمان. ۲۲0 ۱ ۵-۵-۲- ضرایب تاثیر و ۱ ۱-۵-۵-۲ ضریب تاثیر نامنظمی در پلان» ]۲۲ ۱۵ ۲-۵-۵-۲- ضرییب تاثیر نامنظمی قائم. ۲۷1 ۱۵ ۳-۵-۵-۲ ضریب تاثیر ستون کوتاه. )۲۹5 یه ۱۵ ۴-۵-۵-۲- ضریب تاثیر ضربه, ۲۳ وم 0 -------- صفحهٔ بعد -------- ۶-۵-۲- ضریب اثر ساختگاه, ۲۹5 ی یر ۱۵ ۶-۲- برگه‌های ارزیابی اولیه و ی ۱ فصل سوم: آرزیابی تفصیلی ۳۱ ۱-۳- محدوده کاربرد و ی و و و و و و و و وم و ۱۳۹۳ ۲-۳ اطلاعات وضعیت موجود ساختمان ۱۳۳ ۱-۲-۳- پیکربندی ساختمان و و و ۳۹۳ ۲-۲-۳- مشخصات سقف‌ها و و و و و ۱۳۹۳ ۳-۲-۳- مشخصات المان وم و و و و وم و وم ۱۳۹۳ ۳-۲-۳ ملحقات و و و وم و و و و جوم و وم و وم ۱۳۹۳ ۵-۲-۳- مشخصات مصالح و و و و و و و و و و و و و مهو ۱۳۵ ۶-۲-۳- مشخصات ساختگاه و و و و و موم و ۳ را ۵ بر ری ی ی رواجم یاه‌نامتخاس ۳-۲-۷ ۱-۷-۲-۳ برخورد ساختمان‌های مجاور و ۳ ۲-۷-۲-۳ اجزای مشترک بین ساختمان‌ها ۳ ۳-۷-۲-۳ آسیب ناشی از ساختمان مجاور و ۳ ۸-۲-۳- سطوح اطلاعات و و ۳ ۱-۸-۲-۳ ضریب آگاهی و ۳ ۳-۳- روش‌های تحلیل سازه و و و ۱۳۹ ۱-۳-۳- محدوده کاربرد روش‌های خطی و و و و ۳ ۲-۳-۳ محدوده کاربرد روش‌های غیرخطی و و و ۳ ۴-۳- رفتار اجزای سازه و ۳ ۱-۳-۳- مقاومت مصالح ۳۹ ۲-۳-۳- ظرفیت اجزای سازه م۳۹ ۱-۲-۴-۳ ظرفیت اجزا در روش‌های خطی ۳۹ ۲-۲-۳-۳ ظرفیت اجزا در روش‌های غیرخطی 0 ۱۳۴ ۵-۳- معبارهای پذیرش و و و و 6 ۳ ۶-۳- ضوابط کلی طراحی و و و ۳۹ ۱-۶-۳ اثرات همزمان مولفه‌های زرلزله ۳۹ ۳-۶-۳ اثرات ۸ - ۲] و ۳۱ ۳-۶-۳ اثرات پیجش و و و و و و ۱۳۹ ۴-۶-۳ اثرات وا زگونی دمم ۳۱ ۵-۶-۳- پیوستگی موم مه مه مه هم و و و ۳۹ -------- صفحهٔ بعد -------- ۶-۶-۳- دیافراگم‌ها ۱۳۳ ۱-۶-۶-۳ تیرهای لبه دیافراگم ۱۳۳ ۲-۶-۶-۳ جمع کننده‌های دیافراگم ۱۳۳ ۷-۶-۳- اجزای غیرسازه‌ای ۳۳ ۸-۶-۳- ساختمان‌های با اعضای مشترک ی ی ی ی هرد ۱-۸-۶-۳ به هم بستن ساختمان‌ها ۱۳۳ ۳-۸-۶-۳ جد اکردن ساختما نها ۱۳۳ ۹-۶-۳- درزهای انقطاع ۳۳ ۱-۹-۶-۳ حداقل بعد درز انقطاع ۱۳۳ ۲-۹-۶-۳ موارد استثنا ۳ ۱۳ ۱۰۹۰-۶-۳ اثر مولفه قایم زلزله ۳۳ فصل چهارم: روشهای تحلیل را ری یر ی ۳۵ ۱-۴- محدوده کاربرد ۳ ۲-۴- ضوابط کلی تحلیل ۱۳ ۱-۲-۴ انتخاب روش تحلیل یه ها ۲-۲-۴ مدل سازی ۳۹ ۱-۲-۲-۴- فرضیات اولیه ۱۳ ۲-۲-۲-۴ اعضای اصلی و غیراصلی ۱ ۳-۲-۲-۴ پیکربندی ساختمان ی ما ۳-۲-۴۳- پیجش بر یی را ۱-۳-۲-۴ پیچش واقعی ۱ ۲-۳-۲-۴- پیچش اتفاقی ۳ ۳-۳-۲-۴ ملاحظات خاص پیجش ۳ ۴-۲-۴ دیافراگم‌ها ی ی ها ۱-۴-۲-۴ دسته بندی دیافراگم‌ها ۳ ۲-۴-۲-۴ ملاحظات خاص مد لسازی ۸ ۵-۲-۴ اثر همزمان مولفه‌های رلزله ی + ۶-۲-۴- ترکیب بارگذاری تقلی و جانبی ۸ ۷-۲-۴- بررسی اعتبار فرضیات طراحی ی + ۸-۲-۴۳- واژگونی ی ۸۵ ۱-۸-۲-۴ روش‌های خطی ی ریب ۸۵ ۲-۸-۲-۴ روش‌های غیرخطی و 0 -------- صفحهٔ بعد -------- ل ۱-۳-۴- تحلیل استاتیکی خطی اد ۱-۱-۳-۴ تعیین زمان تناوب اصلی نوسان سازه ۳ ۲-۱-۳-۴ برآورد نیروها و تغییرشکل‌ها ورزر ۳-۱-۳-۴ توزیع نیروی جانبی در ارتفاع ۳۴ ۳-۱-۳-۳ توزیع نیروی جانبی در پلان و م۱ ۳۴ ۵-۱-۳-۴ دیافراگم و م۰ ۱۴ ۵ ۳-۳-۴ تحلیل دینامیکی خطی و و موه و موه وم همم مهم 0 ۱-۲-۳-۴ ملاحظات خاص تحلیلی و 0۵ ۵ ۱-۱-۳۲-۳-۴- روش تحلیل طیفی و و۰ 0۵ ۵ ۲-۲-۳-۴ توزیع نیروی جانبی در ارتفاع و پلان ی ۸۸ ۳-۲-۳-۴ دیافراگم‌ها و و و و و و و و و و وج ۵ ۴-۲-۳-۴- برآورد نیروها و تغییرمکان‌ها زد ۳-۳-۴۳ تحلیل مکانیزم محتمل خرابی دی ۴-۳-۴- تحلیل استاتیکی غیرخطی ای ۱-۴-۳-۴ ملاحظات خاص مدلسازی و تحلیل ی اه ۱-۱-۴-۳-۴- کلیات زد ۲-۱-۴-۳-۴- نقطه کنترل هدر ۳-۱-۳-۳-۴- توزیع بار جانبی ۸۵ ۳-۱-۳-۳-۴۳- مدل رفتارسه خطی نیرو -تغییرمکان سازه ۸۵ ۵-۱-۴-۳-۴- محاسبه زمان تناوب اصلی موثر :۸ ۲-۴-۳-۴- برآورد نیروها و تغییرشکل‌ها ار ۱-۲-۴-۳-۴- ساختمان با دیافراگم صلب ی اه ۲-۲-۴-۳-۴- ساختمان با دیافراگم نیمه صلب ۵ ۳-۲-۴-۳-۴- ساختمان با دیافراگم نرم ۵ ۴-۴- معیارهای پذیرش ی ۵ ۱-۴-۴- روش‌های خطی ی ۵ ۱-۱-۴-۴- برآورد نیروها و تغییرشکل‌های طراحی ۵ ۱-۱-۱-۳-۴۳- کنترل شونده توسط تغییرشکل ۵ ۲-۱-۱-۳-۳- کنترل شونده توسط نیرو و ۳ ۲-۱-۴-۴ معیارهای پذیرش برای روش‌های خطی م۳۴ و -------- صفحهٔ بعد -------- ۱-۲-۱-۳-۴۳- کنترل شونده توسط تغییر شکل ی ۳ ۲-۲-۱-۳-۴- کنترل شونده توسط نی رو ۳ ۲-۴-۴- روش تحلیل مکانیزم محتمل خرایی سس ۳ ۱-۳-۴-۴- برآورد نیروها وتغییرشکل‌های طر اخی سس ۳ ۲-۳-۴-۴ معیارهای پذیرش برای روش‌های غیر خطی سس ۳ ۱-۲-۳-۴-۴۳- کنترل شونده توسط تغییرشکل و ۳ ۲-۲-۳-۴-۴- تلاش‌های کنترل شونده توسط نی رو ۳ و ۲-۵- ویژگی‌های ساختگاهی سس سس سس و ۱-۱-۲-۵ شرایط پی سم ۳و ۲-۱-۲-۵- شرایط سازه‌ای پی سس و ۳و ۳-۱-۲-۵- شرایط ژَئُو تکتیکی سس سس ی ۳ ۱-۳-۱-۲-۵- کلیات ی 0 ۲-۳-۱-۲-۵- سطح اطلاعات حداقل ی 8 ۳-۳-۱-۲-۵- سطح اطلاعات متعارف ی 0 ۴-۱-۲-۵- شرایط با ر گذاری پی سس 8 و ۲-۲-۵ مخاطرات ساختگاهی ناشی از ناپایداری سس 1 ۱-۲-۲-۵- گسلش ‏ همم ۹ و ۲-۲-۲-۵ روانگرایی سم ۹و ۳-۲-۲-۵- فرونشست وم 6 ۱ ۳-۵- کاهش مخاطرات ساختگاهی سس 0 ۱ ۳-۵- مقاومت و سختی پی سس ۰ ۱۳۹ ۱-۴-۵- ظرفیت باربری مورد انتظار خاک پی‌ها سس ۱ ۱-۱-۴-۵- ظرفیت باربری مورد انتظار تجویزی سس ۳ ۱ ۲-۱-۴-۵- ظرفیت باربری ساختگاهی سس ی ۳ ۱ ۳-۴-۵- معیارهای پذیرش پی سس مه ۱۴ 3 -------- صفحهٔ بعد -------- ۱-۳-۴-۵- معیارهای پدیرش پی در سیستم با تکیه گاه صلب ۵ ۱-۱-۳-۴-۵- روش‌های تحلیل خطی و همم ۴ ۱ ۲-۱-۳-۴-۵- روش‌های تحلیل غیرخطی ۱۵۸ ۵-۵- فشار لرزه‌ای جانبی خاک و و و ۱ ۶-۵- بهسازی پی و هو و ۳ ۱۷ فصل ششم: بهسازی سازه‌های فولادی یر یور ورب ها ۱-۶- محدوده‌ی کاربرد 3 ۲-۶- مشخصات مصالح و بازرسی وضعیت موجود ساختمان را ۵ ۱-۲-۶- کلیات یب و ۲-۲-۶- مشخصات مصالح و و و و ۹ ۱-۲-۲-۶- کلیات 0 8و ۲-۲-۲-۶ جممع‌آوری مشخصات مصالح در سطح اطلاعات حداقل ۳ ۳-۲-۲-۶ جمع‌آوری مشخصات مصالح در سطح اطلاعات متعارف ۳ ۱-۳-۲-۲-۶- کلیات ۳ ۸ ۲-۳-۲-۲-۶- آزمایش‌های متعارف همم ۳۴ ۸ ۳-۲-۶ بازرسی وضعیت موجود و ۳ ۱-۳-۲-۶- کلیات رد ۲-۳-۲-۶ مشخصات اجزا ود ۳-۳-۲-۶ روش‌ها و محدوده‌ی کاربردی و که ۴-۳-۲-۶ مدل‌سازی تحلیلی ساختمان ری ری خر ۴-۲-۶- ضریب آگاهی ا و جوم مه مهم ۰ 88 ۳-۶- ضوابط و فرضیات طراحی و و و ۱-۳-۶- سختی و و و و و و و ۱-۱-۳-۶- روش‌های خطی ی مهم 8 ام ۲-۱-۳-۶ روش‌های غیر خطی و و و ۹ ۲-۳-۶ مقاومت ین ۱-۲-۳-۶ رفتار کنترل شونده توسط تغییر شکل ی ی و ۲-۲-۳-۶ رفتار کنترل شونده توسط نیرو و 1 ۳-۳-۶ معیارهای بهسازی وم و وم و و ۹ ۴-۶- قاب‌های خمشی فولادی ان ۱-۴-۶- کلیات و ۹ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱-۲-۴-۶ کلیات با ۲-۲-۴-۶ سختی ۵ ۱-۲-۲-۴-۶- روش استاتیکی و دینامیکی خطی 0 ۹ ۲-۲-۲-۴-۶- روش استاتیکی غیرخطی همم 0 ۹ ۳-۲-۴-۶ مقاومت ۵۳ ۱-۳-۲-۴-۶- کلیات ۵ ۲-۳-۲-۴-۶- روش استاتیکی و دینامیکی خطی ۹ ۹ ۳-۳-۲-۴-۶- روش‌های غیر خطی رد ۴-۲-۴-۶- معیارهای پذیرش رد ۱-۴-۲-۴-۶- کلیات ۹۳ ۲-۴-۲-۴-۶- روش استاتیکی و دینامیکی خطی وم 6۹۳ ۳-۴-۲-۴-۶- روش تحلیل مکانیزم خرابی ۹ ۴-۴-۲-۴-۶- روش استاتیکی غیرخطی ۹ ۵-۲-۴-۶ معیارهای بهسازی 6 6 ۱ ۳-۴-۶ قاب‌های خمشی با اتصالات نیمه صلب ۱ ۱-۳-۴-۶ کلیات 6 6 ۱ ۲-۳-۴-۶ سختی و ویو ویو وم مه مه وم 0 ۱0 ‎٩ ۱-۲-۳-۴-۶- روش استاتیکی و دینامیکی خطی همم 6 6 ‎٩ ۲-۲-۳-۴-۶- روش استاتیکی غیرخطی وم ۹ 6 ‎٩ ۳-۳-۴-۶ مقاومت و ۱-۳-۳-۴-۶- کلیات 0 6 ۱ ۲-۳-۳-۴-۶- روش استاتیکی و دینامیکی خطی ی ی ۱ ۳-۳-۳-۴-۶- روشهای غیر خطی وم ۱۴۳ 6 ‎٩ ۴-۳-۴-۶ معیارهای پذیرش رها ۱-۴-۳-۴-۶- کلیات ار ۲-۴-۳-۴-۶- روش استاتیکی و دینامیکی خطی ی ی کرش ۱ ۳-۴-۳-۴-۶- روش تحلیل مکانیزم خرابی ۱ ۴-۴-۳-۴-۶- روش استاتیکی غیر خطی ۱ ۵-۳-۴-۶- معیارهای بهسازی ۱ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱-۵-۶- کلیات ۱ ۳-۵-۶- قاب‌های با مهاربندی همگرا ی ی ۱۵ ۱-۳-۵-۶- کلیات ا ۱ ۲-۲-۵-۶ سختی ۱ ۱-۲-۳-۵-۶- روش استاتیکی و دینامیکی خطی ۸ ۱ ۲-۲-۲-۵-۶- روش استاتیکی غیرخطی ۸ ۱ ۳-۲-۵-۶ مقاومت م6 6 ۱ ۱-۳-۲-۵-۶- کلیات بر ۲-۳-۲-۵-۶- روش استاتیکی و دینامیکی خطی ی ۸ ۱ ۳-۳-۲-۵-۶- روشهای غیر خطی ۱ ۳-۲-۵-۶ معیارهای پذیرش ی ی ۱ ۱-۴-۳-۵-۶- کلیات یر ی ی ۱ ۲-۴-۳-۵-۶- روش استاتیکی و دینامیکی خطی ۱ ۳-۴-۲-۵-۶- روش تحلیل مکانیزم خرابی یه ۱ ۴-۴-۲-۵-۶- روش استاتیکی و دینامیکی غیرخطی ره ۱ ۵-۲-۵-۶ معیارهای بهسازی یه ۱ ۳-۵-۶- قاب‌های با مهاربند واگرا ی یه ۱۵ ۱-۳-۵-۶- کلیات یه ۱ ۳-۳-۵-۶ سختی ۱ ۱-۲-۳-۵-۶- روش استاتیکی و دینامیکی خطی ۱ ۲-۳۲-۳-۵-۶- روش استاتیکی غیرخطی ری ۳-۳-۵-۶ مقاومت ۱ ۱-۳-۳-۵-۶- کلیات ۱ ۲-۳-۳-۵-۶- روش استاتیکی و دینامیکی خطی ۱ ۳-۳-۳-۵-۶- روشهای غیرخطی همم ۱6 ۱۹ ۴-۳-۵-۶ معیارهای پذیرش همم ۱6 ۱۹ ۱-۴-۳-۵-۶- کلیات 6 ۱ ۲-۴-۳-۵-۶- روش استاتیکی و دینامیکی خطی ۱۵ ۳-۴-۳-۵-۶- روش تحلیل مکانیزم خرابی ۱۵ -------- صفحهٔ بعد -------- ۵-۳-۵-۶- معیارهای بهسازی موم ۱0 ۱۱ ۶-۶- دیوارهای برشی فولادی موم ۹ ۱۳ ۱ ۱-۶-۶- کلیات موم موم ۱۳۴ ۲-۶-۶- سختی رون ۲-۲-۶-۶ روش استاتیکی غیرخطی مهم ۳۱۷۴ ۱ ۳-۶-۶- مقاومت او ۱-۳-۶-۶- کلیات همم ۰ ۱۷۴ ۳ ۱ ۳-۳-۶-۶ روش استاتیکی و دینامیکی خطی موم ۴ ۱۳ ۴-۶-۶ معیارهای پذیرش یم ۱-۴-۶-۶- روش استاتیکی و دینامیکی خطی ۱۳۳۴ ۳-۴-۶-۶ روش استاتیکی غیر خطی م۰ ۵ ۳ ۱ ۷-۶- قاب‌های فولادی با میان قاب م۰ ۵ ۱۱۳ ۸-۶- دیافراگم‌ها م۰ ۵ ۱۱۳۴ ۱-۸-۶- دیافراگم‌های کف فلزی بدون پوشش همم ۱۳۵ ۱-۱-۸-۶- کلیات مهم ۵ ۱۱۳ ۲-۱-۸-۶ سختی همم ۴ ۳ ۱ ۱-۲-۱-۸-۶- روش استاتیکی و دینامیکی خطی م۳۳ ۱ ۲-۲-۱-۸-۶- روش استاتیکی غیرخطی وم ۳ ۳ ۱ ۳-۱-۸-۶ مقاومت مهم ۳ ۳ ۱ ۴-۱-۸-۶ معیارهای پذیرش همم ۳ ۳ ۱ ۲-۸-۶ دیافراگم‌های کف فلزی با پوشش بتن سازه‌ای ور ۱-۲-۸-۶- کلیات همم ۱۱۳۹ ۲-۲-۸-۶ سختی مهم ۱۱۳۹ ۱-۲-۲-۸-۶- روش استاتیکی و دینامیکی خطی وم ۳۹ ۱ ۲-۲-۲-۸-۶- روش استاتیکی غیرخطی م۰ ۳۴۹ ۱ ۳-۲-۸-۶ مقاومت م۰ ۹ ۳ ۱ ۴-۲-۸-۶ معیارهای پذیرش م۰ ۱۳۹ ۱ ۵-۲-۸-۶- معیارهای بهسازی م6 8 ۳ ۱ ۳-۸-۶- دیافراگم‌های کف فلزی با پوشش بتن غیرسازه‌ای رد -------- صفحهٔ بعد -------- ۱-۴-۸-۶- کلیات ۵ ۲-۴-۸-۶ سختی و موم م۹ ۳ ۱۹۱ ۱-۳-۴-۸-۶- روش استاتیکی و دینامیکی خطی ۹ ۳ ۱ ۳-۲-۴-۸-۶- روش استاتیکی غیر خطی وم ۹ ۳ ۹۱ ۳-۴-۸-۶ مقاومت همم ۹ ۳ ۱ ۴-۴-۸-۶ معیارهای پذیرش همم ۹ ۳ ۱۹۱ ۵-۴-۸-۶- معیارهای بهسازی م۱ ۱۱۳۶ ۵-۸-۶- دیافراگم‌های بتنی درجا کر( ۱-۵-۸-۶ اجزای تشکیل دهنده دیافراگم‌های بتنی ۵ ۱۳۴ ۱-۱-۵-۸-۶- دال‌ها م۱ ۳۴ ۱ ۲-۱-۵-۸-۶- مهارها و اجزای جمع کننده (جمع کننده) 6 ۱۳ ۳-۱-۵-۸-۶- اجزای لبه همم ۳۴ ۱ ۳-۵-۸-۶ مدل‌سازی, تحلیل و معیارهای پذیرش ۹ ۱۱۳۶ ۱-۳-۵-۸-۶- ملاحظات کلی هرد ۲-۲-۵-۸-۶- سختی ۵رد ۳-۲-۵-۸-۶- مقاومت م6 ۱۹ ۴۳ ۱ ۴-۲-۵-۸-۶- معیارهای پذیرش ۱۹ ۳۴ ۱ ۵-۲-۵-۸-۶- معیارهای بهسازی مهم ۱۹۱ ۳۴ ۱ ۶-۸-۶- اعضای تیر لبه و برش گیرها روز ۱-۶-۸-۶- کلیات ۱۳۳ ۲-۶-۸-۶ سختی هه ۳-۶-۸-۶ مقاومت هرد ۴-۶-۸-۶ معیارهای پذیرش ورد ۵-۶-۸-۶ معیارهای بهسازی ورد فصل هفتم: راهکارهای بهسازی قاب‌های خمشی فولادی یم هر ۱۵ ۱-۷- خصوصیات کلی سازه م۰ ۹ ۳ ۱ ۱-۱-۷- کلیات یه در ۱۵ ۲-۱-۷- دیافراگم‌های کف و سقف هرد( ۳-۱-۷- پی رز ۲-۷- خصوصیات پاسخ لرزه‌ای هکره -------- صفحهٔ بعد -------- ۱-۳-۷- مقاومت کلی برد( ۲-۳-۷- سختی کلی برد( ۳-۳-۷- پیکربندی برد( ۴-۳-۷- مسیر هدایت بار یب رد۱ ۵-۳-۷- جزئیات اجرا و و ۱ ۶-۳-۷- کمبودهای دیافراگم و و و و ۱۳۳ ۷-۳-۷- کمبودهای پی و و و و و و و و ۱۳ ۴-۷- تشریح جزئیات روشهای بهسازی ۱۳۳ ۱-۳-۷ افزودن مهاربند یا قاب مهاربندی شده به سازه ساختمان هه ۱۵ ۱-۱-۴-۷ موارد کاربرد و ۱۳۳ ۲-۱-۴-۷ تشریح خصوصیات روش بهسازی ی ی یر یر اد ۱۵ ۳-۱-۳-۷ ملاحظات طراحی و ۱۳۳ ۳-۱-۴-۷- بررسی جزئیات ی ۵ ۱۵ ۵-۱-۳-۷ ملاحظات اجرایی با هه ۲-۳-۷ افزودن دیوارهای برشی بتنی و و و ۳ ۱-۲-۴-۷ موارد کاربرد و ۱۳ ۲-۲-۳-۷ تشریح خصوصیات روش بهسازی ۱۵ ۳-۲-۳-۷ ملاحظات طراحی ی مره ۴-۲-۴-۷- بررسی جزئیات ۸۵ ۱۱ ۵-۲-۳-۷ ملاحظات اجرایی را ۸۵ ۱۱ ۳-۳-۷ افزودن ورق‌های اتصال پوششی یا قوطی کردن اعضای فولادی موجود یر ۱۱۸۱ ۱-۳-۳-۷ موارد کاربرد ۸۵ ۱۱ ۲-۳-۴-۷ تشریح خصوصیات روش بهسازی یر ۱۱۸۵ ۳-۳-۳-۷ ملاحظات طراحی ۸۵ ۱۱ ۴-۳-۴-۷- بررسی جزئیات ۱۱۸۱۸۳ ۵-۳-۳-۷ ملاحظات اجرایی یی ی ی یر ری یر ۱3۸۱ ۴-۴-۷ فراهم نمودن جمع کننده در دیافراگم متشکل از عرشه‌ی فلزی با رویه‌ی بتنی ده ۱۱ ۱-۴-۳-۷ موارد کاربرد و و ۱ ۲-۴-۳-۷ تشریح خصوصیات روش بهسازی یی یر ۱3۸۱ ۳-۴-۳-۷ ملاحظات طراحی و ۱ -------- صفحهٔ بعد -------- ۵-۴-۳-۷ ملاحظات اجرایی ۱۱۸۵ ۵-۳-۷- ارتقای اتصال ستون فولادی به پی ۱ ۱-۵-۳-۷ موارد کاربرد ۱ ۲-۵-۳-۷ تشریح خصوصیات روش بهسازی ۱1۸ ۳-۵-۳-۷ ملاحظات طراحی ی ی :۸3 ۱1 ۳-۵-۳-۷ بررسی جزئیات بر ۵ ۱3 ۵-۵-۳-۷ ملاحظات اجرایی ۵ ۱۳ ۶-۳-۷- اصلاح اتصال خمشی تیر - ستون ۱ ۱-۶-۳-۷ موارد کاربرد رب ۵ ۱3 ۲-۶-۳-۷ تشریح خصوصیات روش بهسازی از ۵ ۱ ۳-۶-۳-۷ ملاحظات طراحی یر بر ۵ ۱ ۳-۶-۳-۷ بررسی جزئیات و ۵ ۱۳ ۵-۶-۳-۷ ملاحظات اجرایی یه ۱۵ ۷-۳-۷- ارتقای وصله ستون ی ی رب رم ۵ ۱-۷-۳-۷ موارد کاربرد ره ۱۵ ۲-۷-۳-۷ تشریح خصوصیات روش بهسازی ۵ ۱۵ ۳-۷-۴-۷- ملاحظات طراحی ۵ ۴-۷-۴-۷- بررسی جزئیات ۵ ۱۵ ۵-۷-۳-۷ ملاحظات اجرایی ۵ ۱۵ ۸-۳-۷- افزودن دیوارهای برشی فولادی (اتصال یافته به قاب فولادی موجود) ی هرد ۱۵ ۱-۸-۳-۷ موارد کاربرد وه ۱۵ ۲-۸-۳-۷ تشریح خصوصیات روش بهسازی و۵ ۱۵ ۳-۸-۳-۷ ملاحظات طراحی ۵ ۱۵ ۴-۸-۳-۷ بررسی جزئیات یه ۵ ۱۵ فصل هشتم: راهکارهای بهسازی قابهای مهاربندی شده‌ی فولادی ره ۱۵ ۱-۸- تشریح سازه ور ۱-۱-۸- کلیات و و و و ۱10 ۳-۱-۸ آانواع قابهای مهاربندی شده مر و و و و و و 1 ۳-۱-۸- دیافراگم‌های کف و بام رو ۱ ۴-۱-۸- پی هد -------- صفحهٔ بعد -------- ۳-۸- کمبودهای لرزه‌ای متداول و روش‌های بهسازی ی ری یی را ۱۳۵ ۱-۳-۸- مقاومت کلی رد ۲-۳-۸- پیکربندی وم مهم 0/8۴ ۳-۳-۸ مسیرهدایت بار ی ی ۵ ۱ ۳-۳-۸- جزئیات اجزا ۱:۵ ۵-۳-۸- کمبودهای دیافراگم ی ری ریب پر رو ی ری ری ری یر یر ۱۱ ۳-۸- تشریح جزئیات روش‌های بهسازی ۱ ۱-۳-۸- ارتقای اتصال قاب مهاربندی شده ی ی ۱۵ ۱-۱-۳-۸ موارد کاربرد ۱ ۲-۱-۳-۸ تشریح خصوصیات روش بهسازی ۱ ۳-۱-۳-۸ ملاحظات طراحی یه ۱:۵ ۴-۱-۳-۸- بررسی جزئیات و ۱ ۵-۱-۳-۸ ملاحظات اجرایی 0 ۲-۳-۸ ارتقای مقاومت و شکل‌ پذیری اعضای قاب مهاربندی شده در ۱-۲-۳-۸ موارد کاربرد 1 ۲-۲-۳-۸ تشریح خصوصیات روش بهسازی 0 ۳-۲-۳-۸ ملاحظات طراحی 6 ۱۹1 ۳-۲-۳-۸- بررسی جزئیات ی ی ی رو ی ری ی ی و۳ ۵ ۱ ۵-۲-۳-۸ ملاحظات اجرایی ی ی ی ی ی ی وی ی ی ۳ ۵ ۱ فصل نهم: راهکارهای بهسازی قاب‌های فولادی با دبوارهای برشی بتنی ور ۵ با ۱ ۱ ۵ ‏تشریح سازه‎ -۱-۹٩ ۱ ‏کلیات‎ -۱-۱-۹٩ ۲-۹- خصوصیات پاسخ لرزه‌ای ی ی ۱۱۸۳ ۳-۹- کمبودهای لرزه‌ای متداول و روش‌های بهسازی کاربردی ۱ فصل دهم: راهکارهای بهسازی دبافراگم‌ها یی ری یر با پا ۱-۰- کلیات 0 0 ۱۳ ۳-۰ تشریح جزئیات روشهای بهسازی دیافراگم ی ی ی ی ۱۵ ۱-۳۲-۰- پر کردن بازشوها دیافراگم‌بتنی ۳ ۱-۱-۳-۰ موارد کاربرد ۱۳۹ ۲-۱-۳-۰ تشریح خصوصیات روش بهسازی ۱۳۹ -------- صفحهٔ بعد -------- ۴-۱-۳-۰- بررسی جزئیات 0۳ ۱۳ ۵-۱-۳-۰ ملاحظات اجرایی 0۳ ۱۳ ۲-۲-۰- پوشش دیافراگم بتنی با کامپوزیت‌های ۲1۹۳ ۱۳۳ ۱-۲-۲-۰ - موارد کاربرد 0۳ ۱۳ ۲-۲-۲-۰ تشریح خصوصیات روش بهسازی 0۳ ۱۳ ۳-۲-۲-۰ بررسی جزئیات 0۳ ۱۳ ۴-۲-۲-۰ ملاحظات اجرایی ۳ 0 ۱۳ ۳-۲-۰ ارتقای دیافراگم طابق ضربی ی ی ی ی ری شرا ۱-۳-۲-۰ موارد کاربرد ۳ 0 ۱۳ ۲-۳-۲-۰ تشریح خصوصیات روش بهسازی ۳ ۳-۳-۲-۰ ملاحظات اجرایی و تهیه‌ی جزئیات ۳ فصل بازدهم: راهکارهای بهسازی پی‌ها م۳ ۱-۱- کلیات 6 ۱۳۹ ۲-۷۱ اهداف کلی بهسازی لرزه‌ای پی ۳۹ ۳-۷۱ مسائل اجرایی ۳۹۳ ۴-۱- اجرای پی جدید ۳۹۳ ۱-۳-۱-انواع پی‌های جدید متداول در بهسازی لرزه‌ای ۳۳ ۲-۳-۱ افزودن پی‌سطحی در مجاورت پی‌سطحی موجود ۳۱۳ ۱-۲-۳-۱ تشریح خصوصیات روش بهسازی ۱۳۹۳ ۲-۲-۳-۱ ملاحظات طراحی ۱۳۹۳ ۳-۲-۳-۱ ملاحظات اجرایی و تهیه‌ی جزئیات ۳ ۳-۴-۱ اجرای پی عمیق در مجاورت پی سطحی موجود ادها ۴-۳-۱ افزودن پی‌عمیق در مجاورت پی‌عمیق موجود ۵ ۵-۱- بهسازی سازه‌ای پی سطحی موجود ۳ ۱-۵-۱ - اهداف ۳ ۳-۵-۱ افزودن ریزشمع‌ها در مجاورت پی‌نواری موجود ۳ ۱-۲-۵-۱ موارد کاربرد ۳ ۲-۲-۵-۱ تشریح خصوصیات روش بهسازی ۳ ۳-۲-۵-۱ ملاحظات طراحی ۳ ۴-۲-۵-۱ ملاحظات اجرایی و تهیه‌ی جزئیات ۱۳۳۹ -------- صفحهٔ بعد -------- ۳-۵-۱ افزایش طول یا جایگزینی یک پی منفرد موجود ۳۳۱ ۱-۳-۵-۱ موارد کاربرد ۱۳۳۹ ۲-۳-۵-۱ تشریح خصوصیات روش بهسازی ۵ ۱۵ ۳-۳-۵-۱ بررسی جزئیات ۳۳۹ ۴-۳-۵-۱ ملاحظات اجرایی و تهیه‌ی جزئیات ۱۳۳۳ الف-۱- مراحل روش تحلیل مکانیزم محتمل خرابی ی الف-۱-۱- بر ورد مکانیزم محتمل خرابی در قابها ی الف-۱-۱-۱- مراحل تعیین مکانیزم محتمل خرابی و الف-۲-۱-۱- ظرفیت تغییرمکان جانبی و شکل پذیری قابها و الف-۲-۱- مکانیزم محتمل خرابی در ساختمان‌های با دیوارهای برشی بتن آرمه ی الف-۱-۲-۱- مراحل تعیین مکانیزم محتمل خرابی برای ساختمان‌های با دیوارهای برشی ی الف-۲-۲-۱- ظرفیتهای تغییرشکل دیوارها و ساختمان ی الف-۳-۱- بر ورد مکانیزم محتمل خرابی برای ساختمان‌با سیستم دوگانه قاب و دیوار ی الف -۲-۳۲-۱- مراحل تعیین مکانیزم محتمل خرابی سازههای با سیستم دوگانه دیو رو قاب وم همم هم -------- صفحهٔ بعد -------- فهرست جداول عنوان صفحه جدول ۱-۲- ضریب تصحیح شتاب مبنای طرح ۲/۸8 سس ۱۳ جدول ۳-۲- ضریب تصحیح رفتار ساختمان» ۲ ۲ سس سس ۱ جدول ۵-۲- ارزش گذاری کیقی سم 8 0 جدول ۲-۳- اطلاعات لازم برای محاسبه ظرفیت اجزای سازه در تحلیل‌های خطی سس ۴6 جدول ۳-۳- اطلاعات لازم برای محاسبه ظرفیت اجزای سازه در تحلیل‌های غیر خطی سس ۳6 جدول ۲-۴- مقدار ضریب 0۷کس و ۹ 0 جدول ۱-۵- احتمال وقوع روانگرایی در واحدهای مختلف زمین ریخت‌شناسی سس ۳۹1 جدول ۱-۶- معیار پذیرش در روش‌های خطی - اجزای سازه‌ی فولادی سس ۱۳ جدول ۲-۶- پارامترهای مدل سازی و معیارهای پذیرش در روش‌های غیرخطی- اجزای سازه‌ی فولادی ...۱۱۶ جدول ۳-۶- پارامترهای مدل‌سازی و معیارهای پذیرش در روش‌های غیرخطی- اجزای سازه‌ی فولادی........ ۱۲۰ جدول ۱-۷- کمبودهای لرزه‌ای متداول و روش‌های بهسازی کاربردی برای قابهای خمشی فولادی .۱۴۳۹ جدول ۱-۸- کمبودهای لرزه‌ای متداول و روش‌های بهسازی کاربردی برای قابهای مهاربندی شده ۱۵ جدول ‎-۱-٩‏ کمبودهای لرزه‌ای متداول و روش‌های بهسازی کاربردی برای قابهای فولادی با دیوار برشی بتنی ...........۱۹۷ ط -------- صفحهٔ بعد -------- فهرست اشکال عنوان صفحه نمودار ۱-۱- روند تحلیل و ارزیابی آسیب پذیری وم و نمودار ۱-۲- فرآیند ارزیابی اولیه آسیب پذیری 6 ۹ نمودار ۲-۲- شاخص ایمنی اولیه اسمی ساختمان‌های طراحی شده بر اساس آئین نامه ۵۱۹ ۱۳ نمودار ۳-۲- شاخص ایمنی اولیه اسمی ساختمان‌های طراحی شده بر اساس ویرایش اول استاندارد ۲۸۰۰ ۱۳ نمودار ۴-۲- شاخص ایمنی اولیه اسمی ساختمان‌های طراحی شده بر اساس ویرایش دوم استاندارد ۲۸۰۰ ۱۵ شکل ۱-۴- منحنی ساده شده نیرو - تغییر مکان 8 0 شکل ۱-۵- تعریف پارامترها ۱۵ شکل ۱-۶- منحنی نیرو- تغییر شکل تعمیم یافته برای اعضا و اجزای فولادی 0 شکل ۲-۶- تعریف چرخش عضو 8 شکل ۳-۶- اتصال ورق به بال تیر با جوش مهم ۱۳ ‎۱٩ شکل ۴-۶- اعضای مرکب مهم ۹ 6 ۱ شکل ۵-۶- نمای دیوار برشی فولادی سخت شده ۱۹ ۱۳۴ شکل ۶-۶- نمونه ای از اتصالات ورق دیوار ۴ ۹۳ شکل ۷-۶- اجزای لبه بازشو ۱۳۳ شکل ۱-۷- نمونه ای از قابهای خمشی فولادی ۳۳۹ ۱ شکل ۲-۷- بهسازی لرزه ای قابهای موجود بوسیله افزودن مهاربندهای همگرا ۱۳۳ شکل ۳-۷- مهاربند ساخته شده از مقاطع سازه ای توخالی در اتصال تیر به ستون موجود در قابهای مهاربندی ویژه.۱۳۳ شکل ۴-۷- مهاربند ساخته شده از مقاطع سازه ای توخالی در اتصال تیر به ستون موجود در قابهای مهاربندی معمولی ...۱۴۵ شکل ۵-۷- مهاربند ساخته شده از مقاطع سازه ای توخالی در اتصال تیر به ستون موجود ۱۳ شکل ۶-۷- بهسازی لرزه‌ای قابهای موجود بوسیله افزودن دیوارهای برشی ۱۳ شکل ۷-۷- دیوار بتنی درجا در محل تیر موجود ۱۳ شکل ۸-۷- مدفون شدن ستون در دیوار بتنی درجا ۱۱۸ شکل ۹-۷- دیوار ناپیوسته در محل تیر موجود ور ۱۱۸ شکل ۱۰-۷- دیوار در محل ستون موجود ور ۵ ۸ ۱۱ شکل ۱۱-۷- استفاده ترکیبی از بتن درجا و شاتکریت ی یب ۱۱۸۵ شکل ۱۲-۷- استفاده از ورق پوششی (تقویتی) در تیر موجود ۳ ۱۳۵۲۸ شکل ۱۳-۷- تبدیل مقطع ستون موجود به قوطی ۱ شکل ۱۴-۷- استفاده از ورق بعنوان جمع کننده در محل تیر موجود ی ۵ ۱۱۸۵ شکل ۱۵-۷- افزایش ظرفیت بلند شدگی در پای ستون :۱۳۸۵ شکل ۱۶-۷- پداستال بتنی در محل ستون موجود ۱ شکل ۱۷-۷- مقطع تیر کاهش یافته در بال تحتانی تیر موجود ۳ ۱ ظ -------- صفحهٔ بعد -------- شکل ۱۸-۷- هندسه ثیر 39 مه ۳ ۱ شکل ۱۹-۷- مقطع قاب با تیر 139 سس ۱ شکل ۲۰-۷- ماهیچه جوش شده در بال تحتانی ثیر موجود ی 1 شکل ۲۲-۷- بهسازی وصله جوشی در ستون موجود سس ۱۳ شکل ۲۵-۷- اتصال دیوار برشی با صفحه تیه ی ۱ شکل ۱-۸- قابهای مهاربندی فولادی سس 0 08 شکل ۱-۹- قابهای فولادی با دیوارهای برشی بلتی سس ۹ ۱ شکل *۱- ۱۰- پر کردن بازشو در دیافراگم پتتی سس ۳ 6 ۱۳ شکل *۲-۱- مقاوم سازی برشی دیافراگم بتنی با استفاده از کامپوزیت 1۲۳ ۲ سس ۳ ۱۳0 شکل ۳-۱۰ آنواع شکست در طاق‌های ضربی و ۳ 6 ۱۳ شکل ۴-۱۰- افزودن مهارهای دوخت و عضو مرزی دیوار به دیافراگم طاق ضربی- در صورت دسترسی از زیر کف .....۲۰۷ شکل ۵-۱۰- افزودن مهارهای دوخت و عضو مرزی دیوار به دیافراگم طاق ضربی- در صورت دسترسی از بالای کف .۲۰۷ شکل ۶-۱۰- مقاوم سازی طاق ضربی سس سس 8 6 ۱ شکل ۱- ۱۱- انواع پی‌های متداول در بهسازی لرژه ای سس ۳۱۳ شکل ۲-۱۱- اجرای پی نواری بتنی در کنار پی نواری موجود ۳0 شکل ۳-۱۱- اجرای پی سطحی جدید در عمق پائئین تر از پی سطحی موجود سس ۳۱ شکل ۴-۱۱- اجرای پی سطحی جدید در عمق کمتر از پی سطحی موجود سس ۳ شکل ۵-۱۱- اجرای پی ستونی درجای جدید در کنار پی نواری موجود ی ۳0 شکل ۶-۱۱- ارتقای اتصال ریز شمع به پی تواری موجو دس ۱۳۳ شکل الف-۱- برش کیره سس م6 ۱۳۱ شکل الف-۲- اتصال داخلی تیر- ستون در هنگام بارهای لرژهای سس ۱۳۳۹ شکل الف-۳- ظرفیت خمشی تیرها در محل اتصال به ستون سس ۵ ۱۳۳ شکل الف-۴- مکانیزم شکست سازه سس و ۹ ۱۳۳ شکل الف-۵- نمودار تغییرمکان غیرار تجاعی قایهاس سس ۹ ۱۳۳ شکل الف-۶- نیروی محوری ناشی از زلزله در پای ستوتهای ۱۳۳0 شکل الف-۷- ظرفیت شکل پذیری انحنایی مورد نیاز در دیوارهای طره‌ای که تابع شکل پذیری تغییرمکانی تقاضا و شکل الف-۸- ارزیابی سهم اعضای قابها و دیوارها در محاسبه مقاومت جانبی تغییرمکان متناظر با سیستم دوگانه...... ۲۴۲ شکل الف-۹- مدلسازی دوخطه از رفتار نیرو- تغییرمکان سیستم دوگانه سس ۱۳۳۳ ح -------- صفحهٔ بعد -------- فصل اول مقدمات بهسازی لرزه‌ای -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۳۳/۵ فصل اول- مقدمات بهسازی لرزه‌ای ۳ ۱-۱- محدوده کاربرد هدف اصلی این دستورالعمل ارائه راهکارهایی جهت آرزیابی و بهبود عملکرد ساختمان‌های متداول موجود در برابر زلزله و ساختمان‌های متداول مشمول این دستورالعمل بر اساس سیستم سازه‌ای به سه دسته ذیل تقسیم می‌شوند: قاب‌های خمشی فولادی قاب‌های ساده فولادی با مهاربند سیستم‌های دوگانه فولادی ۲-۱- مبانی بهسازی بهسازی لرزه‌ای ساختمان‌های متداول موجود برای رسیدن به هدف بهسازی مورد نظر مطابق بند ۲-۳-۱ باید برمبنای مفاد این دستورالعمل انجام شود. ۳-۱- مراحل بهسازی در روش بهسازی این دستورالعمل, ابتدا ساختمان مورد ارزیابی اولیه قرار گرفته و میزان خطر پذیری آن در مقابل زلزله تعیین می‌گردد. چنانچه این میزان از حداقل قابل قبول ارائه شده توسط این دستورالعمل بیشتر باشد. ارزیابی ساختمان وارد مرحله تفصیلی شده و در غیر این صورت بهسازی لرزه‌ای بر اساس مندرجات این دستورالعمل در اولویت نمی‌باشد. در مرحله ارزیابی تفصیلی, نواقص ساختمان تعیین شده و با استفاده از راهکارهای ارائه شده. این نواقص برطرف می‌گردند. البته لازم است با در نظر گرفتن طرح‌های پیش‌بینی شده برای بهسازی, ساختمان مجدداً جهت تأیید نهائی ارزیابی گردد. مراحل مختلف بهسازی لرزه‌ای ساختمان‌های متداول موجود به ترتیب طبق بندهای (۱-۳-۱) تا (۶-۳-۱) و نمودار (۱-۱) می‌باشد. ۱-۳-۱- بررسی ویژگیهای ساختمان ویژگی‌های ساختمان شامل مشخصات اجزای سازه‌ای و غیرسازه‌ای آن, میزان خطر زلزله در محل ساختمان, نتایج اولیه ارزیابی مقاومت لرزه‌ای» تاریخجه بهره برداری گذشته و آینده ساختمان, ملاحظات خاص اقتصادی, اجتماعی و مقررات و قوانین حاکم. قبل از اقدام به هرگونه بهسازی باید توسط طراح با هماهنگی کارفرما مورد بررسی قرار گیرد. -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۹۳/۵ ۴ دستورالعمل ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای ساختمان‌های فولادی متداول موجود ۲-۳-۱ هدف بهسازی در این دستورالعمل روش‌های ارزیابی و بهسازی ارائه شده برای ساختمان‌های فولادی متداول موجود به منظور تأمین ایمنی جانی در سطح خطر یک و یا هدف بهسازی مبنا مطابق نشریه ۳۶۰ سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور بوده به نحوی که بتوان انتظار داشت تحت زلزله "سطح خطر ۱" ایمنی جانی ساکنین تامین شود. تبصره: اعمال ضوابط این دستورالعمل در مورد ساختمان‌هایی که بر اساس آخرین ویرایش استاندارد ۲۸۰۰ ایران بطور کامل طرح. اجرا و نظارت شده‌اند. الزامی ندارد. ۳-۳-۱- جمع آوری اطلاعات وضعیت موجود ساختمان اطلاعات لازم جهت انجام ارزیابی اولیه ساختمان‌های فولادی متداول موجود بشرح ذیل می‌باشد: ۱- اطلاعات اولیه و مشخصات فنی ساختمان ۲- محل استقرار ساختمان از نظر ساختگاه و پهنه بندی خطر زلزله ۳- بررسی ضوابط و مقررات بکاررفته در طراحی ساختمان ۳- بررسی شرایط ساختمان‌های مجاور ۵- بررسی پیکربندی و سیستم سازه‌ای ساختمان ۳-۳-۱ ارزیابی اولیه و تعیین نیاز یا عدم نیاز به بهسازی پس از انجام مراحل ارزیابی اولیه مطابق ضوابط فصل دوم این دستورالعمل, ساختمان‌هایی که شاخص ایمنی اولیه آن‌ها مطابق بند ۳-۲ بیشتر از ۳ باشد. به عنوان ساختمان‌ها با آسیب پذیری کم در مقابل زلزله محسوب شده و بهسازی آنها بر اساس مندرجات این دستورالعمل در اولویت نمی‌باشد. ساختمان‌هایی که شاخص ایمنی اولیه آنها بین ۲ و ۳ می‌باشد. به عنوان ساختمان‌ها با آسیب‌پذیری متوسط در برابر زلزله محسوب شده و بهسازی آنهابر اساس مندرجات این دستورالعمل اکیدا پیشنهاد می‌گردد. ساختمان‌هایی که شاخص ایمنی اولیه آنها بین ۱ و ۲ می‌باشد. به عنوان ساختمان‌ها با آسیب پذیری زیاد در برابر زلزله محسوب شده و می‌بایست بر اساس مندرجات این دستورالعمل مورد بهسازی قرار گیرند. ۵-۳-۱- ارزیابی تفصیلی پس از انجام مراحل ارزیابی اولیه و تعیین لزوم انجام بهسازی مطابق بند (۴-۳-۱)» ارزیابی تفصیلی بر اساس اطلاعات جمع آوری شده و بر مبنای روابط ارائه شده در این دستورالعمل صورت گرفته تا نقاط ضعف سازه جهت انجام بهسازی -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۳۳/۵ فصل اول- مقدمات بهسازی لرزه‌ای ۵ ۶-۳-۱- ارایه طرح بهسازی و ارزیابی آن بر اساس نتایج حاصل از تحلیل آسیب پذیری و با استفاده از راهکارهای ارائه شده در فصل هفتم تا دوازدهم این دستورالعمل با دیگر راهکارهای مناسب ساختمانی, گزینه‌هایی برای طراحی در نظر گرفته می‌شودکه از میان این طرح‌ها "گزینه نهانی" گزینه منتخب. لازم است بر اساس معیارهای ارائه شده در این دستورالعمل ارزیابی و کنترل شود. واضح است در صورتی که گزینه منتخب مناسب نباشد و با اصلاحات جزئی و کلی معیارهای پذیرش را تأمین نکند. لازم است طراحی مجدد انجام گیرد. نظر به اینکه اجرای طرح بهسازی ممکن است شیوه‌های ویژه ای را شامل شود. لازم است جزئیات اجرائی عملیات بهسازی با توجه به وصعیت ساختمان ارائه 0 شیوه‌های اجرای مناسب انتخاب گردد. با تعیین شبوه اجرائی مناسب می توان جدول زمان‌بندی اجرای طرح را ارائه نمود. ۷-۳-۱- طیف طرح استاندارد می‌شود. برای به دست آوردن شتاب مبنای طرح می‌توان از نقشه‌های معتبر پهنه‌بندی لرزه‌ای که در آن میزان بیشینه شتاب زمین برای دوره بازگشت ۴۷۵ سال ( *۱/ احتمال وقوع در ۵۰ سال) درج شده باشد.» تعیین گردد. طیف ضریب بازتاب نیز بر اساس آخرین ویرایش استاندارد ۲۸۰۰ برای میرایی ۵/ تعیین می‌شود. -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۹۳/۳/۵ دستورالعمل ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای ساختمان‌های شولادی متداول موجود ارزیابی اولیه و تعیین متوسط عدم اولویت به بهسازی لرزه‌ای نمودار ۱-۱- روند تحلیل و ارزیابی آسیب پذیری -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دوم مراحل ارزیابی اولیه -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۹۳/۵ قصل دوم- مراحل ارز یابی اولیه ۹ ۱-۲ محدوده کاربرد مراحل ارائه شده در این فصل, جهت آرزیابی اولیه ساختمان‌های فولادی متداول موجود بوده و ارزیابی اولیه ساختمان های آسیب دیده در برآبر زلزله را شامل نمی‌شود. ارزیابی اولیه آسیب‌پذیری ساختمان‌ها شامل گردآوری اطلاعات اولیه» جمع‌بندی و ارزیابی سریع میزان خطرپذیری ساختمان در برابر زلزله می‌باشد. این مرحله گردآوری و ارزیابی» تقریبی بوده لیکن می‌توان از نتایج آن در اولویت‌بندی برنامه ریزی بهسازی لرزه ای ساختمان‌ها استفاده نمود. در صورتی که تطابق طراحی و اجرای ساختمان مورد ارزیابی با آئین‌نامه‌های زمان ساخت احراز نگردد. نیاز به ارزیابی اولیه ساختمان نبوده و انجام ارزیابی تفصیلی الزامی است. ۲-۲- مراحل ارزیابی اولیه آسیب پذیری مراحل ارزیابی اولیه در نمودار ۱-۲ نشان داده شده است. همانطور که مشاهده می‌گردد. گام نخست از این فرآیند بازدید از ساختمان و جمع آوری اطلاعات مورد نیاز می‌باشد. این اطلاعات در بر گیرنده: ۱- زمان ساخت و آئین‌نامه‌های استفاده شده در طراحی ۲- شرایط ساختگاه محل استقرار ساختمان ۳ وضعیت ساختمان‌های مجاور و فاصله از آن‌ها ۴- تعیین گروه‌بندی ساختمان بر حسب اهمیت. مطابق ویرایش سوم استاندارد ۲۸۰۰ ۵- ارتفاع و تعداد طبقات ۶- سیستم سازه‌ای ساختمان ۷- ارزیابی پیکربندی ساختمان از نظر وجود ستون کوتاه و نامنظمی در ارتفاع و پلان گام بعدی برآورد شاخص ایمنی اولیه ساختمان است. شاخص ایمنی اولیه در واقع برآوردی از میزان عملکرد سازه مورد نظر در مقایسه با عملکرد سازه نوساز طراحی شده بر اساس ویرایش سوم استاندارد ۰۲۸۰۰ می‌باشد. -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۹۳/۳/۵ ۱ دستورالعمل ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای ساختمان‌های فولادی متداول موجود بازدید از ساختمان و ساختمان. +۳0 ساختمان در برابر زلزله کم بوده و بهسازی آن در ساختمان در برابر زلزله متوسط بوده و ع ۹ دد. 7 نمودار ۱-۲- فر آیند ارزیابی اولیه آسیب پذیری ۳-۲- شاخص ابمنی اولیه شاخص ایمنی اولیه برای ساختمانهای فولادیی متداول موجود. بر اساس ضوابط آئین نامه طراحی ساختمانهای جدید در برابر زلزله تعیین میگردد. این شاخص. (اء شامل مجموعه‌ای از شاخص‌ها و ضرائب مختلف بوده که از رابطه زیر بدست (۱-۲) و ۷ پررم/ ۷ ر(/ 1+3 <(/ در این رابطه: (]: شاخص ایمنی اولیه 0 شاخص ایمنی اولیه پایه ضریب پیکربندی ساختمان -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۹۳/۳/۵ فصل دوم- مراحل ار ز یابی اولیه ۱ ۴-۲ محدوده شاخص ایمنی اولیه شاخص ایمنی اولیه بیشتر از ۳ به معنای آسیب‌پذیری کم ساختمان در مقابل زلزله و عدم اولویت به بهسازی لرزه‌ای می‌باشد. شاخص ایمنی اولیه بین ۲ و ۳ به معنای آسیب‌پذیری متوسط ساختمان در برابر زلزله بوده و گرچه الزامی به ارزیابی تفصیلی و بهسازی لرزه‌ای در این موارد نمی‌باشد. لیکن انجام این مهم اکیداً توصیه می‌شود. شاخص ایمنی اولیه بین ۱ و ۲ به معنای آسیب‌پذیری زیاد ساختمان در برابر زلزله بوده و انجام ارزیابی تفصیلی و بهسازی لرزه‌ای الزامی اگرچه شاخص ایمنی اولیه تعیین شده در مرحله ارزیابی اولیه محافظه کارانه بوده و انتظار می‌رود در صورت برآورد دقیق شاخص ایمنی بر اساس ارزیابی تفصیلی, تفاوت چشمگیری حاصل نگردد. لیکن ممکن است به علت وجود ضعفهای سازه ۵-۲- بر آورد شاخص ایمنی اولیه ضرائب و شاخص‌های مورد نیاز برای برآورد شاخص ایمنی اولیه ساختمان بر اساس رابطه (۱-۲)» بشرح موارد مذکور در ۱-۵-۲- شاخص ایمنی اولیه پایه. «] شاخص ایمنی اولیه پایه در واقع براوردی از عملکرد سازه با در نظر گرفتن شکل پذیری, لرزه خیزی محل استقرارء کاربری و فرض طراحی و اجرای صحیح آن مطابق آئین نامه معتبر در زمان ساخت. می‌باشد. شاخص ایمنی اولیه پایه مطابق رابطه زیر محاسبه می گردد: (۲-۲) ری چات ی ی چا چا و 3و در این رابطه: شاخص ایمنی اولیه پایه «م2۸: شاخص ایمنی اولیه اسمی ضریب تصحیح گروه‌بندی ساختمان بر حسب اهمیت ضریب تصحیح رفتار ساختمان -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۹۳/۳/۵ ۳ دستورالعمل ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای ساختمان‌های فولادی متداول موجود ۲-۵-۲ شاخص ایمنی اولیه اسمی. .0,۰ شاخص ایمنی اولیه اسمی عبارت است از نسبت ضریب بازتاب بکاررفته در آئین‌نامه مورد استفاده در زمان طراحی به مقدار متناظر آن در ویرایش سوم استاندارد ۲۸۰۰. شاخص ایمنی اولیه اسمی ساختمان با توجه به آئین‌نامه مورد استفاده در طراحی و پس از تعیین نوع زمین و زمان تناوب آن بر اساس بند ۵-۳-۲ و ۶-۳-۲ استاندارد ۲۸۰۰ ایران. با استفاده از نمودارهای ۲-۲ تا ۴-۲ این دستورالعمل مشخص می‌گردد. ۳-۵-۲ ضرایب تصحیح ۱-۳-۵-۲ ضریب تصحیح شتاب مبنای طرح, ۲۰ ضریب تصحیح شتاب مبنای طرح با توجه به میزان لرزه‌خیزی محل استقرار ساختمان بر اساس ویرایش سوم استاندارد ۰و آئین نامه مورد استفاده در طراحی مطابق جدول ۱-۲ تعیین می‌گردد. -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۳۳/۱۵ قصل دوم- مراحل ار زیابی اولیه جدول ۱-۲- ضریب تصحیح شتاب مبنای طرح. ,۲۰ ضریب تصحیح شتاب مبنای طرح. ۲۰ وبرایش سوم استاندارد ۲۸۰۰ ایران استاندارد ۲۸۰۰ | استاندارد ۲۸۰۰ | آئین نامه ۵۱۹ | شتاب میا لرزه خیزی محل استقرار ساختمان ویرایش دوم ویرایش ۳ اول شاخص ایمنی اسمی. آنین نامه ۵۱۹ را بت ||| سس س / 1 0.2 0 000 0.50 100 1.30 2.00 الف- مناطق با خطر لرزه خیزی کم و متوسط شاخص ایمنی اسمی. آنین نامه ۵۱۹ را |۱۱ گ 7 سس ۳ 02 0 2.00 1.50 1.00 0.50 000 زمان تناوب. باننه ب- مناطق با خطر لرزه خیزی زیاد و بسیار زیاد نمودار ۲-۲- شاخص ایمنی اولیه اسمی ساختمان‌های طراحی شده بر اساس آئین نامه ۵۱۹ ۱۳ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۹۳/۳/۱۵ ۱۴ دستورالعمل ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای ساخنمان‌های فقولادی متداول موجود ال لا ال ل ۱ با ۱ ۹ نب | سم 2 8 6 بت اس پست 7 را اسکی با اسم 2.00 1.90 1.00 0.30 000 زمان بتاوب. باه الف- مناطق با خطر لرزه خیزی کم و متوسط شاخص ابمنی اسمی. وبرایش اول استاندارد ۲۸۰۰ سس ۱ تس سم 0.8 بت اس سید 7 86 سا کی ی اب 04 2.00 1.50 1.00 0.50 0.00 ب- مناطق با خطر لرزه خیزی زیاد و بسیار زیاد نمودار ۳-۲- شاخص ایمنی اولیه اسمی ساختمان‌های طراحی شده بر اساس وبرایش اول استاندارد ۲۸۰۰ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۹۳/۳/۵ فصل دوم- مراحل ارزیابی اولیه ۵ 2333333جججشججججججججججججججججججججججججججججججججججججججججججججججججججججججججججججججججججججججججججججججججججججججججججججججججججججججججججججججججججججججججججججججججه3جججججججججججججججججججججججججججججججججججججججججچجججججججتح شاخص اآیمنی اسمی. وبرابش دوم استاندارد ۲۸۰۰ 1.1 1 09 پیش تیپ || سس 3 با 0.8 3 لاس 07 0.6 0.5 2.00 1.50 1.00 0.50 0.00 الف- مناطق با خطر لرزه‌خیزی کم و متوسط شاخص ایمنی اسمی. وبرابش دوم استاندارد ۲۸۰۰ بای نا 1 بلبنلن لا تب 9 و 8 یس 8 ۳ تس /۱] سم 07 ای 0.5 2.00 1.50 1.00 0.50 0.00 زمان تناوب. بائنه ب- مناطق با خطر لرزه خیزی زیاد و بسیار زیاد نمودار ۴-۲- شاخص ایمنی اولیه اسمی ساختمان‌های طراحی شده بر اساس وبرابش دوم استاندارد ۲۸۰۰ ۲-۳-۵-۲ ضریب تصحیح گروه بندی ساختمان بر حسب اهمیت. ۲۳ ضریب تصحیح اهمیت ساختمان با توجه به گروه طبقه بندی آن به شرح بند ۷-۱ استاندارد ۲۸*۰ ایران و آئین نامه مورد استفاده در طراحی, مطابق جدول ۲-۲ تعیین می‌گردد. -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۹۳/۳/۵ ۶ دستورالعمل ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای ساختمان‌های فولادی متداول موجود جدول ۲-۲- ضریب تصحیح گروه بندی ساختمان‌ها بر حسب اهمیت. ,"۲ ضریب تصحیح گروه بندی ساختمان‌ها بر حسب اهمیت. ,۲ وبرایش سوم استاندارد ۲۸۰۰ ابران استاندارد ۲۸۰۰ استاندارد ۲۸۰۰ ائین نامه ‎۵۱۹٩‏ ریب ی گروه بندی ساختمان‌ها بر حسب اهمیت برایش دوم ویرایش اول گروه ۱. ساختمان‌های با اهمیت خیلی زیاد گروه ۲. ساختمان‌های با اهمیت زیاد گروه ۳ ساختمان‌های با اهمیت متوسط گروه ۴. ساختمان‌های با اهمیت کم ضریب تصحیح رفتار ساختمان با توجه به سیستم سازه‌ای و آئین نامه مورد استفاده در طراحی ساختمان. مطابق جدول ۳-۲ تعیین می‌گردد. جدول ۳-۲- ضریب تصحیح رفتار ساختمان, ۲۸ وبرایش سوم استاندارد ۲۸۰۰ ایران سیستم مقاوم در برابر نیروی جانبی استاندارد ۲۸*۰ | استاندارد ۲۸۰۰ ویرایش دوم ویرایش اول ضریب پیکریندی ساختمان مطابق رابطه زیر محاسبه می‌گردد: . ب و. پ ۴ پزم ۳ > پرن م۲ 007 0 ۰۶ 7 7 )۲-۲( که در آن: وا ضریب تاثیر ستون کوتاه 5 ضریب تاثیر ضربه -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۹۳/۳/۵ فصل دوم- مراحل ار ز یابی اولیه ۷ ۵-۵-۲- ضرایب تاثیر ۱-۵-۵-۲- ضریب تاثیر نامنظمی در پلان» ۲,۸ ضریب تاثیر نامنظمی در پلان با توجه به میزان نامنظمی در پلان ساختمان, مطابق جدول ۴-۲ تعیین می‌گردد. ارزش گذاری کیفی میزان نامنظمی در پلان ساختمان در جدول ۲- ۵ ارائه شده است. کیفی میزان نامنظمی قائم ساختمان در جدول ۲- ۵ ارائه شده است. کیفی تعداد ستون‌های کوتاه ساختمان در جدول ۲- ۵ ارائه شده است. ضریب تاثیر ضربه با توجه به میزان رعایت فاصله بین ساختمان‌های مجاور با ساختمان مورد نظر مطابق جدول ۲- ۴ تعیین می‌گردد. ارزش گذاری کیفی مبزان رعایت فاصله بین ساختمان‌ها در جدول ۲- ۵ ارائه شده است. ضریب اثر ساختگاه با توجه بد وصعیت ساختگاه». مطابق جدول ۲ ۴ تعیین می‌گردد. ارزش گذاری کیفی وصعیت جدول ۴-۲- ارزش گذاری کمی ضرایب تاثیر ارزش گذاری کیفی 1 -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۹۳/۳/۱۵ ۱۸ دستورالعمل ارزیایی و بهسازی لرزه‌ای ساخ و جدول ۵-۲- ارزش گذاری کیفی تاثیر در عملکرد سازه دو یا چند پیش آمدگی با نسبت یک پیش آمدگی با نسبت نسبت طول به عرض تمامی طول به عرض 5 ۳:۰ طول به عرض > ۳/۰ پیش آمدگی‌های ساختمان < ۳/۰ طول به عرض گ ۳/۰ ۴۱۰۴ برابر عرض ساختمان ۲/۰۴ برابر عرض ساختمان 2 برابر عرض ساختمان ۰/۵ عرض ساختمان > ۰/۲ عرض ساختمان < ۰/۲ عرض ساختمان اختلاف سختی جانبی دو طبقه اختلاف سختی جانبی دو طبقه اختلاف سختی جانبی دو طبقه متوالی متوالی متوالی > ۱۵۰ ۹۰۰ ۵۰ ۱۰۰۳ اختلاف جرم دو طبقه متوالی . اختلاف جرم دو طبقه متوالی . اختلاف جرم دو طبقه متوالی > ۱۵۰/ 7۱۵۰-۰۹ ۱۰۰۳ المانها با سختی جانبی بیشتر از المان‌ها با سختی جانبی بیشتر از تمام المان‌های باریر جانبی در ۵۰ ۳۰ ار تفاع قطع قطع شده است. شده است. بیش از 7۸۰ ستون‌ها در یک بیش از ۶۹ ستون‌ها در یک تور از 7۶۰ ستون‌ها یک طبقه ستون کوتاه باشد و پا ستون کوتاه باشد و یا کمتر از ۲۴۰ ستون‌ه یک ۰ درز انقطاع< ۲1 ۰/۰۰۵ 4 > درز انقطاع > ۲ ۰/۰۰۵ درز انقطاع > 7[ ۰/۰۱ زمین ناپایدار بوده و یا پتانسیل وجود ناپایداری زمین ناپایدار, زمین لغزش و روانگرائی زمین لغزش شدید یا یا وقوع زمین لغزش و یا محتمل نمی باشد. روانگرائی در ساختگاه رخ داده 2 1 روانگرائی وجود دارد. ضعف سازه‌ای ۲ ساختمان‌های باریک به نحوی که فاصله المان‌های باربر جانبی ۲ پیچش. فاصله مرکز جرم از مرکز سختی نامنظمی قائم ساختمان ۱ طبقه نرم ۲ تغییر جرم ناگهانی ستون کوتاه ستون‌هایی با ار تفاع کمتر از ۷۰ ارتفاع کلی طبقه ضربه فاصله با ساختمان‌های مجاور -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دوم- مرا|< ۶-۲- برگه براساس مطاله ۱۳۹۳/۳/۱۵ ل ارز یابی اولیه های ارزیابی اولیه یاد شده در بخش‌های قبل برگه‌های آرزیابی اولیه لرزه ای ساختمانهای متداول موجود به ش ۳- تاریخ بازدید: ۴- اسامی بازدیدکنندگان: اطلاعات عمومی - تاریخ طراحی: ۸ تاریخ ساخت: ۹ نام مشاور: ۰- ام پیمانکار: ۷۱- نام ناظر: ِ ۱۹۹ -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۰ ی ۱۳۹۳/۵ دستورالعمل ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای ساختمان‌های فولادی من ۳- کروکی و پلان موقعیت: لا ال ال لا لا ال ال لا بل ال لا ل ل ‏ لل ‏ نل الا رل ال لا رل لا بل لا ماما ۴- عکس ساختمان و توضیحات مربوط به آن: موجود وت -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دوه ۱۳۹۳/۳/۱۵ حل ار زیابی اولیه ۵- پلان ساختمان (بدون مقیاس) ۳۱ چچچچجج -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۳۲ ۱۳/۳/۵ دستورالعمل ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای ساختمان‌های فولادی متا ۲ مراحل ارزیابی اولیه بررسی ضوابط و مقرات بکار رفته در ساختمان ۱- آئین نامه مورد استفاده در طراحی و ناحیه لرزه خیزی در نظر گرفته شده: آئین نامه ۵۱۹ استاندارد ۲۸۰۰ ویرایش اول: استاندارد ۲۸۰۰ ویرایش دوم: وجود وششت -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دوم یی ۱۳۹۳/۳/۱۵ ل ا رز یابی اولیه ارتفاع و زمان تناوب اصلی ساختمان ارتفاع ساختمان منظور گردد. ساختمان‌ها با سیستم قاب خمشی : الف- چنانچه جداگرهای میانقابی مانعی برای حرکت قابها ایجاد ننمایند: ۰۰ ۰ 3 قاب‌های فولادی 4 7-08 ب- چنانچه جداگرهای میانقابی مانعی برای حرکت قابها ایجاد نمایند: - مقادیر آ برابر با ‎۸٩‏ درصد مقادیر عنوان شده در بالا در نظر گرفته می شود. ساختمان‌هابا سایر سیستم‌هاء در تمام موارد وجود یا عدم وجود جداگرهای میانقابی: 7 04 در روابط فوق,1آ ارتفاع ساختمان بر حسب متر از تراز پایه می باشد. ۳۳ << -------- صفحهٔ بعد -------- ۲۳۴ ۱۳۹۳/۳/۵ دستورالعمل ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای ساختمان‌های فولادی ۰ برآورد شاخص ایمنی اولیه اسمی ۹- زمین ساختگاه بر مبنای بند ۵-۲-۲ استاندارد ۳۲/۸۰۰ ویرایش سوم اک و0 ۱-۱ پهنه بندی خطر زلزله محل استقرار ساختمان بر مبنای ویرایش سوم استاندارد ۳۸۰ ۱- ۲ ضریب تصحیح شتاب مبنای طرح : انین نامه طراحی ۳۸ ویرایش اول استاندارد ۳۲۸۰۰ یک۱ ۱۰۰ ۱۰۰ ۱1۰۰ وبرایش دوم موجود یی -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دوم یی ۱۳۹۳/۳/۵ عل ار زیابی اولیه ۳۳۳۳۳۳۳۳۳۳۳۳۳۳۳۳ ۲- ضریب تصحیح گروه بندی ساختمان بر حسب اهمیت. ۳ ۱-۲ گروه بندی ساختمان بر حسب اهمیت مطابق ویرایش سوم استاندارد ۲۸۰۰ گروه ۱ گروه ۲ گروه ۲ گروه ۲ ویرایش سوم استاندارد ۳۲/۰۰ آئین نامه ۵۱۹ استاندارد ۲۸۰۰ وبرایش اول استاندارد ۲۸۰۰ وبرایش دوم ۳۵ << -------- صفحهٔ بعد -------- ۲۳۶ ۱۳۹۳/۳/۵ دسنورالعمل ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای ساختمان‌های فولادی مف ۱-۳ سیستم سازه ای ساختمان مطابق ویرایش سوم استاندارد ۳۲/۰۰ دیوارهای باربر قاب ساده 9 استاندارد ۲۸۰۰ ۱/۰۰ ۷۰ ۸۰ ۸۵ وبرایش اول استاندارد ۲۸۰۰ ۱/۹۰ 1۷۰ ۸۰( ۰/۸۵ وبرایش دوم موجود وت -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دوم یی ۱۳۳۳/۱۵ لا رز یابی اولیه ا- زور الب ز کل رل ۳ < 1 ۱- میزان نا منظمی در پلان ساختمان: ۳۷ خچچچجج -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۸ ی ۱۳۳۳/۱۵ دستورالعمل ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای ساخنمان‌های فولادی منا ۵- وجود ستون کوتاه : ا- زج ال چز لگ پر ۳ 7 را وجود ووجشت -------- صفحهٔ بعد -------- فقصل دوم 33333 ۱۳۳۳/۱۵ لا رز یابی اولیه محل استقرار ساختمان از نظر ساختگاه و پهنه بندی خطر زلزله مسطح روی شیب (با خاکریزی) کمتر از ۵ کیلومتر بین ۵ تا ۲۰ کیلومتر بیش از ۳۶ کیلومتر ۳- سطح آب زیرزمینی: کمتر از ۵ متر بین ۵ تا ۱۰ متر بیش از ۱۰ متر سابقه ندارد کم ۵- سابقه روانگرایی در منطقه: اک ویو رو ۳ 1+3 ۳۹ جخچچچچجج -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سوم ار زیابی تفصیلی -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳/۳/۵ فصل سوم- ارزیابی تفصیلی ۳۳ ۱-۳- محدوده کاربرد این فصل اختصاص به بیان مبانی لازم جهت جمع‌آوری اطلاعات. روش‌های تحلیلی و شیوه‌های ارزیابی تفصیلی و طراحی در بهسازی لرزهای ساختمان‌های فولادی متداول موجود دارد. در بخش (۲-۳) روشهای جمع آوری اطلاعات مورد نیاز از ساختمان موجود و در بخش (۳-۳) تا (۵-۳) نحوه انتخاب روش تحلیل مدل سازه و تعریف انواع رفتار اجزا و براساس آن معیارهای پذیرش تشریح می‌شوند .کلیات طراحی برای بهسازی در بخش (۶-۳) آمده است. ۲-۳- اطلاعات وضعیت موجود ساختمان اطلاعات پیکربندی سیستم سازه‌ای شامل نوع جزییات. اتصالات و نوع اعضای تشکیل دهنده ساختمان و اجزای غیرسازه‌ای که در هنگام وقوع زلزله در نیروها و تغییرمکا ن‌های اعضای سازه‌ای موثر هستند. و همچنین اطلاعات مشخصات مصالح و ساختگاه و ساختمان‌های مجاور باید مطابق با ضوابط این بخش جمع‌آوری شوند .جمع‌آوری این اطلاعات همراه با بازرسی از محل جهت تایید مدارک و نقشه‌های موجود لازم است. ۱-۲-۳ پیکربندی ساختمان اطلاعات مربوط به پیکربندی ساختمان موجود باید شامل نوع و خواص اعضا و نحوهٌ قرارگیری و جزییات اتصال اعضا و اجزای سیستم باربر ثقلی و سیستم مقاوم در برابر زلزله و اجزای غیرسازه‌ای که موثر در سختی و یا مقاومت اعضای سازه‌ای هستند. اطلاعات مورد نیاز در ارتباط با پیکربندی ساختمان عبارتند از: پلان» مقطع و اندازه اعضای قابها و دیوارها موقعیت واندازه بازشوهادر دیوارها و سقف‌ها مشخص کردن دیوارهای باربر و غیرباربر مشخص کردن هرگونه ناپیوستگی در مسیر بار تعیین محل قرارگیری خرپاهای سقف. تیرها و نعل درگاه‌ها تعیین موقعیت ستون‌ها اندازه المان‌های غیر سازه‌ای برای برآورد جرم واقعی طبقات ابعاد فونداسیون, نوع و نحوه اتصال آن‌ها به یکدیگر و سازه اصلی -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۹۳/۳/۵ ۳ دستورالعمل ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای ساختمان‌های فولادی متداول موجود نوع و صلبیت سقف طبقات نقش حیاتی در عملکرد ساختمان دارد. از این رو موارد زیر در ارتباط با آن‌ها می‌بایست مورد جزئیات آرماتور گذاری اطراف بازشوها بررسی وجود ترک. خیزهای غیر مجاز و علائم ناشی از وجود خرابی ۳-۲-۳ مشخصات المان مشخصات المان‌ها به صورت زیر می‌بایست تعیین گردند: شکل و ابعاد مقطع المان‌ها وضعیت اتصالات. ابعاد و ضخامت آن‌ها موقعیت و ابعاد دیوارهای برشی جزئیات آرماتورگذاری تغییر شکل‌های ماندگار بوجود آمده در المان‌ها اولین مرجع در تعیین مشخصات المان‌هاء نقشه‌های اجرایی می‌باشد. بررسی این نقشه‌ها جهت تعیین المان‌های مقاوم در برابر بارهای تقلی و جانبی و مقاطع بحرانی و اتصالات آن‌ها مورد نیاز است همچنین برای تطابق نقشه‌ها با وضعیت موجود المان‌هاء بازدیدهای محلی و در صورت نیاز انجام آزمایشات الزامی می‌باشد. در نبود نقشه‌های اجرایی, سونداز نوع و کیفیت اتصالات سازه‌ای, نقش حیاتی در عملکرد کلی سازه دارد. اتصالات سازه‌ای عبارتند از: اتصال دیافراگم‌های افقی به دیوارهای برشی اتصال دیافراگم‌های افقی به دیوارهای بنایی و بتنی خارجی اتصال دیوارهای برشی به فونداسیون اتصال دیوارها در طبقات متوالی و نحوه انتقال ممان واژگونی و نیروی برشی آن‌ها از یک طبقه به طبقه دیگر اتصال تیرها و ستون‌ها ۴-۲-۳ ملحقات هرگونه ملحقاتی که می‌تواند در عملکرد ساختمان و امنیت جانی ساکنین تاثیر گذار باشد می‌بایست مورد ارزیابی قرار گیرد. این ملحقات عبارتند از: دود کش‌ها -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۹۳/۳/۵ فصل سوم- ارزیابی تفصیلی ۳۵ شیروانی‌ها مخازن آب خروجی‌های اضطراری نماهای شیشه‌ای تجیهزات نگه دارنده وسایل روشنایی سنگین ۵-۲-۳ مشخصات مصالح اطلاعات لازم از مشخصات مصالح به همراه اطلاعات پیکربندی (بند ۱-۲-۳) جهت محاسبه ظرفیت اعضا چه از نظر مقاومت و چه | ز نظر تغییرشکل, باید جمع‌آوری شود. درجه اعتبار نتایج حاصل از اطلاعات جمع‌آوری شده از ساختمان موجود که به وسعت و دقت این اطلاعات بستگی دارد. با استفاده از ضریب آگاهی مطابق بند (۱-۸-۲-۳) منظور می‌شود. ۶-۲-۳ مشخصات ساختگاه اطلاعات مربوط به شرایط سطحی و زیرسطحی ساختگاه (خاک زمین در سطح و عمق) هندسه و محل پی‌ها جهت تحلیل کامل سازه باید جمع‌آوری شود .این اطلاعات با توجه به مدارک و گزارش‌های موجود. بازدیدهای محلی و در صورت وجود. نتایج عملیات حفاری, نمونه‌گیری و انجام آزمایش‌های صحرایی و آزمایشگاهی به دست می‌آیند اگر در ساختگاهی احتمال مخاطرات ناشی از ناپایداری نظیر روانگرایی» گسترش جانبی و یا زمین لغزش وجود داشته باشد و اطلاعات ژئوتکنیکی موجود نیز جهت برآورد خطر و مقابله با کاهش آن کفایت نکند. مطالعه شرایط زیرسطحی ضرورت می‌یاید. بازدید از محل ساختگاه ضروری استد. در این بازدید. باید تفاوت مندرجات نقشه‌های ساختمان با آنجه اجرا شده مورد توجه قرار گیرد .در صورت وجود تفاوت. تغییرات محتمل در شرایط تکیه‌گاهی و بارگذاری ساختمان بررسی شود. همچنین توجه به وجود هرگونه ضعف در عملکرد ساختمان, نظیر نشست دال‌های کف و شالوده‌ها, که مبین ضعف عملکرد ساختمان در زمان وقوع زلزله نیز باشد. ضروری است. ۷-۲-۳ ساختمان‌های مجاور در صورتی که امکان تاثیر سازه‌های مجاور بر رفتار لرزه‌ای سازه‌ای که تحت مطالعات بهسازی قرار می‌گیرد موجود باشد. باید اطلاعات مورد نیاز جهت آرزیابی این گونه تاثیرات جمع‌آوری شود .اطلاعات جمع‌آوری شده باید امکان مدل‌سازی اثرات متقابل ذکر شده در بندهای (۱-۷-۲-۳) تا (۳-۷-۲-۳) را فراهم نماید. در صورتی که امکان تهیه چنین اطلاعاتی موجود نباشد. کارفرما باید از پیامدهای احتمالی ناشی از اثرات متقابل دو ساختمان مجاور مطلع شود. -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۹۳/۵ ۳۶ دستورالعمل ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای ساختمان‌های شولادی متداول موجود ۱-۷-۲-۳ برخورد ساختمان‌های مجاور در صورتی که فاصله ساختمان‌های مجاور تا ساختمان موردنظر کمتر از درز انقطاع تعیین شده توسط استاندارد ۲۸۰۰ ایران باشد. لازم است اطلاعات موردنیاز برای بررسی اثر برخورد این ساختمان‌ها بر سازه مورد نظر جمع‌آوری شود. مربوط به درز انقطاع در بند (۹-۶-۳) آرایه شده است. ۲-۷-۲-۳ اجزای مشترک بین ساختمان‌ها اطلاعات لازم از ساختمان مجاور که دارای اعضای باربر قائم یا جانبی مشترک با ساختمان مورد بررسی می‌باشد باید ۳-۷-۲-۳ آسیب ناشی از ساختمان مجاور در صورتی که احتمال آسیب دیدن ساختمان موردنظر از ساختمان مجاور در اثر سقوط اجزای سست (مانند قطعات نماء اطلاعات لازم جمع‌آوری شوند .قسمت‌هایی از ساختمان که در معرض آ سیب ناشی از برخورد قطعات سست ساختمان مجاور هستند باید تقویت شوند. علاوه بر این باید بررسی شود که راه‌های دسترسی ساختمان در اثر ریختن قطعات از ساختمان مجاور مسدود نشوند. ۸-۲-۳ سطوح اطلاعات دامنه اطلاعات جمع‌آوری شده از وضعیت موجود ساختمان مورد نظر در دو سطح اطلاعات حداقل و متعارف مطابق ۱-۸-۲-۳ ضریب آگاهی در روابط محاسبه ظرفیت. درجه اعتبار نتایج حاصل از اطلاعات جمع آوری شده از ساختمان موجود. توسط ضریب آگاهی, در جدول ۱-۳- ضریب آگاهی سطح اطلاعات حداقل متعارف ضریب آگاهی. ۲ ۹۵ ۱/۰ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۹۳/۳/۵ فصل سوم- ارزیابی تفصیلی ۳۷ ۳-۳- روش‌های تحلیل سازه به منظور برآورد نیروهای داخلی و تغییرشکل‌های اجزای سازه در اثر زلزله. لازم است سازه به یکی از روش‌های زیر که در ۱- روش استاتیکی خطی ۲- روش دینامیکی خطی ۳- روش تعیین مکانیزم خرابی ۴ روش استاتیکی غیرخطی محدوده کاربرد هریک از روش‌ها در ذیل به تفصیل آرایه شده است. ۱-۳-۳ محدوده کاربرد روش‌های خطی محدوده کاربرد روش‌های خطی در این بند مشخص شده است . استفاده از روش دینامیکی خطی هنگامی مجاز است که یکی از دو شرط ۱ یا ۲ برقرار باشد. ۱- بزرگترین نسبت نیرو به ظرفیت (16:)(]) برای هر تلاش کنترل شونده برای تغییر شکل تحت اثر ترکیب بار بند ۳-۳- ۱ (نظیر نیروی محوری, لنگر خمشی و نیروی برشی» بدون لحاظ اثرات اندرکنشی) در هر عضو اصلی کمتر از ۲ باشد. برای تعیین(0610) ابتدا نیرو در اعضا از جمع نیروی ناشی از بارهای تقلی و بار ناشی از زلزله(«) مطابق بند (۱-۴-۴) و ظرفیت اعضا بر اساس مقاومت نهایی اجزای آن‌ها (: 00) مطابق فصل ۶ محاسبه می‌شود. سپس با استفاده از رابطه :0616۳0 نسبت نیرو به ظرفیت تعیین می‌شود. برای ساختمان‌ها با دیافراگم نرم. این نسبت برای هر قاب باید جداگانه بررسی شود. ۲- در صورت عدم برقراری شرط ۱ باید هر سه شرط زیر برقرار باشد: ۱-۲ انقطاع در سیستم باربر جانبی در صفحه و خارج از صفحه وجود نداشته باشد. در داخل صفحه می‌توان به اندازه یک چشمه. انقطاع در سیستم باربر جانبی داشت مشروط بر این‌که انتقال نیروی افقی به طور ایمن توسط یک عضو (تیر) ۲-۲ ساختمان فاقد نامنظمی مقاومتی پیچشی باشد. ساختمان وقتی از نظر مقاومت پیچشی منظم است که: الف- ساختمان‌های با حداکثر ارتفاع ۳۰ متر یا ۸ طبقه از تراز پایه حداکثر تغییرمکان جانبی نسبی در هر طبقه و در هر راستا کمتر از ۱/۲ برابر تغییرمکان متوسط نسبی آن طبقه باشد. ب- سایر ساختمان‌ها نسبت نیرو به ظرفیت برای تلاش بحرانی دراثر پیچش در هر عضو از طبقه بیش از ۵۰/ با عضو واقع شده در سمت مقابل آن نسبت به مرکز پیجش اختلاف نداشته باشد. -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۹۳/۳/۵ ۳ دستورالعمل ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای ساختمان‌های فولادی متداول موجود الف -ساختمان‌های با حداکثر ارتفاع ۳۰ متر یا ۸ طبقه از تراز پایه ب -سایر ساختمان‌ها مقدار متوسط شاخص وزنی برشی) 1614 ( مطابق رابطه زیر برای هر طبقه بیش از ۲۵/ با این نسبت برای یک طبقه بالاتر یا پایین تر اختلاف نداشته باشد. متوسط نسبت نیروی برشی به ظرفیت برشی با استفاده از نسبت وزنی مطابق رابطه زیر ۹ ۷ و هو [-1 به در این رابطه :۷ نیروی برشی محاسبه شده در عضو [ مشارکت کننده در باربری جانبی از طبقه مورد نظر که از تحلیل < ما0ع(] ارتجاعی تحت ترکیب بارهای لرزه‌ای مطابق بند (۱-۴-۴) بدست می‌آید و :]۳ نسبت نیرو به ظرفیت برای تلاش بحرانی در عضو | تحت ترکیب بارهای لرزه‌ای مطابق بند (۱-۳-۴) و 1 تعداد کل اعضای طبقه مورد نظر می‌باشد. درصورتی که علاوه بر شرایط ۱ یا ۲ تمام شرایط ۳ تا ۷ نیز برقرار باشد می‌توان از روش استاتیکی خطی استفاده نمود. ۳- زمان تناوب اصلی ساختمان کوچکتر از ,7 ۳/۵ باشد. مشروط بر آن‌ که ارتفاع ساختمان از ۲۰ متر تجاوز ننماید. ۴- ساختمان باید در پلان منظم باشد. ساختمان وقتی در پلان منظم است که تغییر ابعاد پلان در طبقات متوالی به ۵- ساختمان فاقد نامنظمی سختی پیچشی باشد. ساختمان وقتی از نظر سختی پیجشی منظم است که حداکثر تغییرمکان جانبی نسبی در هر طبقه و در هر راستا کمتر از ۱/۵ برابر تغییرمکان متوسط نسبی آن طبقه باشد. ۶ ساختمان باید از نظر توزیع سختی در ارتفاع منظم باشد :ساختمان وقتی در ارتفاع منظم است که تغییرمکان جانبی نسبی در هر طبقه, به استثنای خرپشته. کمتر از ۵۰/ با طبقه بالا یا پایین آن اختلاف داشته باشد. شرایط نامنظمی در ارتفاع طبق آخرین ویرایش استاندارد ۲۸۰۰ می‌تواند به جای این شرط مورد استفاده قرار گیرد. ۷- سازه دارای سیستم باربر جانبی متعامد باشد. ۲-۳-۳ محدوده کاربرد روش‌های غیر خطی در صورتی که نتوان از روش‌های خطی استفاده نمود باید یا در سیستم‌های موجود اصلاحی بوجود آورد که بتوان از روشهای خطی استفاده نمود و یا از روش‌های غیرخطی برای تحلیل سازه استفاده شو د . در این روش‌ها نیروهای داخلی استفاده از روش تحلیل مکانیزم محتمل خرابی زمانی مجاز است که نسبت نیر و به ظرفیت برای تلاش بحرانی در اثر پیجش در هر عضو از طبقه بیش از *۵/ با عضو واقع شده در سمت مقابل آن نسبت به مرکز پیجش اختلاف نداشته باشد و همچنین حداکثر تغییرمکان جانبی در هر طبقه و در هر راستا کمتر از ۱/۵ برابر تغییرمکان متوسط آن طبقه باشد. -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۹۳/۵ فقصل سوم- ارزیابی تفصیلی ۳۹ در صورتی که ضریب مقاومت ۸ مطابق رابطه (۱۶-۴) ۰ کمتر از .۸ بدست آمده از رابطه (۱۸-۴) باشد. استفاده از آنالیزهای مکانیزم محتمل خرابی و استاتیکی غیرخطی مجاز می‌باشد. در تحلیل استاتیکی غیرخطی و مکانیزم محتمل خرابی باید توجه نمود.ء هنگامی که برش حاصل از تحلیل دینامیکی خطی در طبقه‌ای با درنظر گرفتن *۹/ جرم مو ثر۳۰۰/ بیشتر از برش حاصل از مود اول باشد. روش تحلیل استاتیکی غیرخطی و مکانیزم محتمل خرابی باید همراه با روش تحلیل دینامیکی خطی به کارگرفته شود. در این حالت معیار پذیرش باید برای هر دو روش بررسی شود با این تفاوت که برای پذیرش اعضای با رفتار کنترل شونده توسط تغییرشکل, ۴-۳ رفتار اجزای سازه رفتار اجزای سازه با توجه به نوع تلاش داخلی آن‌ها و منحنی نیرو- تغییرشکل حاصل به صورت کنترل شونده توسط تغییر شکل و یا کنترل شونده توسط نیرو می‌باشد. برای اطلاعات بیشتر می‌توان به نشریه ۳۶۰ مراجعه نمود. ۱-۴-۳- مقاومت مصالح ۱-کرانه پایین مقاومت مصالح: کرانه پایین مقاومت برابر متوسط منهای یک انحراف معیار مقادیر مقاومت میباشد. ۲-مقاومت اسمی یا درج شده در مدارک فنی : مقاومت اسمی یا درج شده در مدارک. در سطح اطلاعات حداقل, می‌تواند برابر مقاومت کرانه پایین اختیار شود . ۳- مقاومت مورد انتظار مصالح: مقاومت مورد انتظار مصالح برابر متوسط مقادیر حاصل از آزمایش تعریف می‌شود. برای محاسبه این مقاومت می‌توان از ضرب مقادیر کرانه پایین مقاوت مصالح در ضرایب تبدیل بیان شده در فصل ۶ استفاده نمود. ۲-۴-۳- ظرفیت اجزای سازه در این بند کلیات محاسبه ظرفیت اجزای سازه آرایه شده است که به دو دسته ظرفیت مورد انتظار و کرانه پایین تقسیم می‌شود: ۱- ظرفیت مورد انتظار اجزا ( : 00) که با استفاده از مقاومت مورد انتظار مصالح محاسبه می‌شود. ۳- کرانه پایین ظرفیت اجزا (.,ن0)) که با استفاده از کرانه پایین مقاومت مصالح محاسبه می‌شود . ۱-۲-۴-۳ ظرفیت اجزا در روش‌های خطی هنگامی که از روش‌های خطی استفاده می‌شود ظرفیت اجزای کنترل شونده توسط تغییر شکل باید از حاصل ضرب -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۳۳/۵ ۳ دستورالعمل ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای ساختنمان‌های فولادی منداول موجود توسط نیرو باید برابر کرانه پائین ظرفیت در نظر گرفته شود. جدول (۲-۳) اطلاعات لازم برای محاسبه ظرفیت اجزای سازه هنگامی که از تحلیل خطی استفاده می‌شود را نشان می‌دهد. ۲-۲-۴-۳- ظرفیت اجزا در روش‌های غیرخطی تغییرشکل‌های غیر خطی مجاز تعیین شود و ظرفیت اجزای کنتر ل شونده توسط نیرو باید برابر کر انه پایین ظرفیت جدول(۳-۳) اطلاعات لازم برای محاسبه ظرفیت اجزای سازه را هنگامی که از تحلیل غیرخطی استفاده شودء نشان جدول ۲-۳- اطلاعات لازم برای محاسبه ظرفیت اجزای سازه در تحلیل‌های خطی مقاومت مورد انتظار با در نظر گرفتن ک جدول ۳-۳- اطلاعات لازم برای محاسبه ظرفیت اجزای سازه در تحلیل‌های غیر خطی در جداول فوق 1 ضریب آگاهی مطابق جدول (۱-۳) برآورد می‌گردد. ۵-۳ معیارهای پذیرش پس از تحلیل سازه و برآورد نیروهای داخلی اعضا و تغییرشکل‌های ناشی از بارهای ثقلی و بارهای جانبی زلزله. عملکرد اجزای سازه با توجه به معیارهای پذیرش مورد بررسی قرار می‌گیرد .این معیارها برحسب روش تحلیل مطابق بخش (۳-۳)» نوع اعضای سازه مطابق بند (۱-۱-۲-۳) و رفتار آنها مطابق بخش (۴-۳) متفاوت می‌باشد. در بخش (۴-۴) این -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۹۳/۳/۵ فصل سوم- ار زیابی تفصیلی ۴۱ ۶-۳- ضوابط کلی طراحی ۱-۶-۳ اثرات همزمان مولفه‌های زلزله سیستم باربر جانبی ساختمان بهساز ی شده باید قادر به تحمل نیروی ناشی از زلزله در کلیه جهات افقی باشد . نیروهای زلزله در جهت قائم را باید در حالاتی که طبق بند (۱۰-۶-۳) لازم است در نظر گرفت. اثترات همزمان مولفه زلزله در تحلیل طبق بند (۵-۲-۴) باید محاسبه شود. ۲-۶-۳ اثرات ۲-۸ اثرات ۸ - ۳ باید در هر نوع تحلیل سازه منظور شود. ۳-۶-۳ اثرات بیچش ساختمان مطابق بند (۳-۲-۴) در نظر گرفته شود. ۴-۶-۳- اثرات واژگونی اثرات واژگونی باید در تمام طبقات ساختمان و نیز در پای ساختمان درنظرگرفته شود . کنترل واژگونی باید طبق بند (۲-۴- ۸) بررسی شود. اثرات لنگر واژگونی روی پی‌ها در فصل ۵ مورد بحث قرار گرفته است. ۵-۶-۳ پیوستگی تمام اعضای ساختمان باید یکپارچه عمل نموده تا مسیر مناسبی را برای انتقال نیروهای ناشی از زلزله ازیک جزء به سایر اجزا فراهم نماید .پاسخ‌های ناشی از نیروهای زلزله مورد بحث در این بند به عنوان پارامترهای کنترل شونده توسط نیرو ۱- در ساختمان‌های متشکل از چند قسمت یا بال, باید هر قسمت به کل ساختمان توسط اجزایی با مقاومت کافی برای جانبی مربوط به خود بوده و با درز انقطاع از هم جدا شده باشند . مقدار نیروی افقی برای طراحی اتصال بین دو قسمت ساختمان از رابطه (۱-۳) بدست می آید. (۱-۳) 3 وتا که در آن: -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۹۳/۳/۵ پم دستورالعمل ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای ساختمان‌های فولادی متداول موجود ۲- هر جزء ساختمان باید به ساختمان اصلی به نحوی اتصال داشته باشد که بتواند در تمام جهات افقی نیروی افقی مطابق رابطه (۲-۳) را تحمل نماید. (۲-۳) ۷و 0.08 < م۲ که در آن: ۷ وزن جزء ساختمان است و بقیه متغیرها همان تعاریف متغیرهای رابطه(۱-۳) را دارند. به هر حال برای اتصالات که تحت اثر بار متمرکز قرار می‌گیرند. مقدار مآ نباید کم تر از ۵۰۰۰ نیوتن و برای اتصالات تحت ۳- در صورتی که حداقل در یک انتهای جزء تکیه گاه‌های لغزان تعبیه شده باشد. طول اتکای تکیه گاه باید به حدی باشد که اجازه تغییرمکان نسبی مورد انتظار جزء نسبت به تکیه گاه داده شود. ۶-۶-۳ دبافراگم‌ها دیافراگم» سیستمی افقی یا نزدیک به افقی است که نیروهای اینرسی ناشی از زلزله را به اعضای قائم یا سیستم‌های قائم در مدل تحلیلی ساختمان باید اثر رفتار دیافراگم مطابق بند (۴-۲-۴) در نظر گرفته شود. ۱-۶-۶-۳- تیرهای لبه دیافراگم در لبه‌های خارجی و داخلی (لبه بازشوها) دیافراگم می‌توان از تیرهای لبه استفاده نمود . دیوار و یا تیر قاب یکپارچه با دیافراگم نیز می‌تواند به عنوان تیر لبه عمل نماید . در گوشه‌های تورفته و در گوشه‌های بازشوهای دیافرا گم. تیرهای لبه باید از گوشه به داخل دیافراگم آن قدر ادامه پیدا کنند تا نیروها به طور مطمئن در سطح دیافراگم توزیع شود . تیرهای لبه باید برای نیروی کششی ناشی از خمش کلی دیافراگم. حاصل از نیروهای اینرسی واردشده با رفتار کنترل شونده توسط نیرو طراحی شوند . در طر احی, ضوابط بند (۳-۳-۵-۲۰) آئین نامه بتن ایران باید مورد توجه قرار گیرد. ۲-۶-۶-۳ جمع کننده‌های دیافراگم درصورتی که اتصال دیافراگم به سیستم باربر جانبی برای انتقال مطمئن نیروهای برشی کافی نباشد. می‌توان از بر ش گیرها برای انتقال نیرو از دیافراگم به سیستم باربر جانبی استفاده نمود. برشگیرها باید به اندازه کافی در دیافراگم قرار داده (۶-۲-۳-۵-۲۰) "آبا"را مورد توجه قرار داد. -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۳۳/۵ فصل سوم - ار زیابی تفصیلی ۳ ۷-۶-۳ اجزای غیرسازه‌ای اجزای غیرسازه‌ای شامل اجزای معماری, مکانیکی و برقی باید به ساختمان مطابق ضوابط فصل ۰انشریه ۳۶۰ مهار شوند. پروژه تامین شود. ۸-۶-۳ ساختمان‌های با اعضای مشترک در مورد دو یا چند ساختمان که اعضای مشترک داشته باشند. باید یکی از ضوابط بندهای (۱-۸-۶-۳) با (۲-۸-۶-۳) به ۱-۸-۶-۳ به هم بستن ساختمان‌ها در این روش بهسازی, ساختمان‌ها باید به نحوی به هم بسته شوند که به صورت یکپارچه عمل نمایند. اتصال مرتبط کننده ساختمان‌ها در هر تراز باید برای تحمل نیروهایی که در بند (۵-۶-۳) معرفی شده‌اند. طراحی شود . تحلیل‌هایی که برای محاسبه پاسخ لرزه‌ای ساختمان‌ها انجام می‌شوند. باید اتصال و ار تباط ساختمان‌ها را نیز دربرگرفته و به صورت یکپارچه ارزیابی نمایند. در صورتی که فقط پی دو سازه مشترک. ولی خود ساختمان‌ها مطابق ضوابط بند (۹-۶-۳) جدا باشند. لازم نیست ساختمان‌ها را به هم بست .در طراحی اجزای مشترک پی باید پاسخ هر دو سازه ملحوظ شود. ۲-۸-۶-۳ جد اکردن ساختما نها در این روش بهسازی, ساختمان‌های با اعضای مشترک باید توسط درزهای انقطاع از هم کاملا جدا شوند. برای هر ساختمان باید سیستم باربر جانبی مستقلی درنظرگرفته شود . همچنین در هرطرف درز انقطاع مطابق بند (۹-۶-۳) سیستم باربر تقلی مستقلی باید تعبیه شود مگر این که از تکیه گاه‌های لغزشی برای انتقال بار ثقلی از یک ساختمان به ساختمان دیگر استفاده شود . طول این تکیه گاه لغزشی باید متناسب با حرکت جانبی مستقل هر ساختمان در حالتی که ساختمان‌ها در دو جهت مخالف تغییر مکان دهند درنظر گرفته شود. عضو مشترک موجود نیز یا باید کاملا حذف شود یا به یکی از ساختما نها مطابق شرایط بند (۵-۶-۳) مهار شود. ۹-۶-۳- درزهای انقطاع ۱-۹-۶-۳ حداقل بعد درز انقطاع ساختمانها باید به طور مناسبی از سازه‌های مجاور فاصله داشته باشند تا امکان برخورد حین زلزله وجود نداشته باشد. مگر در شرایط استثنایی که در بند (۲-۹-۶-۳) ذکر شده است. حداقل بعد درز انقطاع طبق ضوابط استاندارد ۲۸۰۰ ایران -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳/۳/۵ ۳۴ دستورالعمل ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای ساختمان‌های فولادی منداول موجود ۲-۹-۶-۳ موارد استثنا در صورتی که تراز دیافراگم‌های ساختمان موردنظر با ساختمان مجاور یکی باشد و تفاوت ارتفاع دو ساختمان کمتر از *۵۰/ ارتفاع ساختمان کوتاه‌تر باشد. نیازی به رعایت ضوابط حداقل بعد درز انقطاع مطابق بند (۱-۹-۶-۲) نمی‌باشد. در مورد سایر ساختمان‌هایی که شرایط بند (۱-۹-۶-۳) رعایت نشود. می‌توان از طریق بهسازی بهبود رفتار داد. به شرط این که تحلیلی که بتواند انتقال اندازه حرکت و انرژی ناشی از برخورد دو ساختمان را در نظر بگیرد انجام گیرد و دیافراگم‌های ساختمان‌های مجاور در ترازهای یکسان قرار داشته و نشان داده شود که قادر به انتقال نیروهایی ناشی از برخورد می‌باشند یا نشان داده شود که ساختمان‌های مجاور پس از برخورد. حتی با حذف اعضایی که ممکن است در اثر برخورد دچار خرابی شدید شوند. قادر به تحمل کلیه بارهای ثقلی و جانبی می‌باشند. ۱-۶-۳ اثر مولفه قایم زلزله اثر مولفه قایم زلزله بر پاسخ ساختمان باید برای موارد زیر درنظرگرفته شود: ۱- اعضا و قطعات طره‌ای ساختمان؛ ۲- اعضا و قطعاتی از ساختمان که تحت بارهای ثقلی مطابق بند (۸-۲-۴) از *۸۰/ ظرفیت اسمی آنها استفاده شده باشد. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل چهارم -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۹۳/۳/۵ فصل چهارم- روش‌های تحلیل ۳۷ ۱-۴- محدوده کاربرد تحلیل سازه باید مطابق ضوابط این بخش و بخش (۶-۳) انجام شود . هر یک از روش‌های تحلیل استاتیکی خطی, دینامیکی خطی. تعیین مکانیزم خرابی یا استاتیکی غیر خطی با رعایت ۲-۲-۴ مدل سازی ۱-۲-۲-۴ فرضیات اولیه سازه باید به صورت سه بعدی مدل سازی شود. در موارد ذکرشده در این بند برای تحلیل‌های غیرخطی می توان از مدل دو بعدی نیز استفاده نمود. در صورتی که سازه دارای دیافراگم صلب. مطابق با تعریف بند (۳-۴) باشد و آثرات پیجش در سازه مطابق بند (۲-۲-۴) ملحوظ شده باشد. می توان از مدل سازی دو بعدی در تحلیل‌های غیرخطی نیز استفاده نمود. در سازه‌های با دیافراگم نرم» مدل سازی دو بعدی در تحلیل‌های غیرخطی می تواند با توجه به بند (۲-۴-۲-۴) انجام شود. هنگامی که سازه در تحلیل‌های غیرخطی دو بعدی مدل می شود. برای محاسبه سختی و مقاومت اجزا و اعضای سازه باید خواص سه بعدی آن‌ها مدنظر قرار گیرد . در مدل سازی, سختی اعضای سازه ای باید برحسب نوع مصالح, مطابق در تحلیل‌های غیرخطی, اگر اتصالات ضعیف تر و یا دارای شکل پذیری کمتر از اعضای متصل شونده باشد و یا به نحوی تخمین زده شود که با درنظرگرفتن اتصالا ت در مدل, نتایج حاصل بیش از *۱/ تغییر خواهد داشت. اثر آن‌ها باید به نحو مناسب در مدل سازه منظور شود. -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۹۳/۳/۵ ۳۸ دستورالعمل ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای ساختمان‌های فولادی متداول موجود ۲-۲-۲-۴ اعضای اصلی و غیراصلی ۱- اعضای اصلی باید برای نیروها و تغییرشکل‌های ناشی از ز لزله در ترکیب با بار تقلی و اعضا ی غیراصلی باید برای غیراصلی از ۲۵/ جمع سختی جانبی اعضای اصلی ساختمان تجاوز نماید. باید تعدادی از آن‌ها را جزء اعضای اصلی محسوب نمود تا آنجا که این نسبت کم تر از 7.۲۵ شود .چنانچه حذف برخی از اعضای غیراصلی از مدل سبب کاهش نیرو یا تغییر شکل‌ها دراعضای اصلی سازه شود. باید آن اعضا به مدل اضافه شوند. ۳- دسته بندی اعضای سازه به عنوان اعضای اصلی و غیراصلی نباید به گونه ای انجام شود که ساختمان نامنظم به ساختمان منظم تبدیل شود. ۴ در تحلیل استاتیکی غیرخطی, سختی و مقاومت هر دو گروه اعضای اصلی و غیراصلی و همچنین تغییرات مقاومت و سختی این اعضا در اثر زوال چرخه ای با ید در مد لسازی وارد شود در تحلیل تعیین مکانیزم خرابی و یا استاتیکی غیرخطی ساده شده, فقط اعضای اصلی مدل شده و از اثرزوال چرخه ای صر فنظر می شود. ۵- هرگاه جمع سختی جانبی اجزای غیر سازه ای بیش تر از *۱/ سختی جانبی کل در هر طبقه باشد باید اثر آن‌ها نیز در مدل سازه درنظرگرفته شود. ۳-۲-۲-۴ پیکربندی ساختمان از نظر پیکربندی, ساختمان به دو دسته ساختمان منظم و نامنظم تقسیم می شود .ساختمان منظم. باید شرایط آخرین ویرایش استاندارد ۲۸۰۰ ایران را با درنظر گرفتن و بدون درنظر گرفتن اعضای غیراصلی دارا باشد. ۳-۲-۴ پیچش چنانجه دیافراگم‌های کف مطابق بند (۴-۲-۴) از نوع نیمه صلب و یا صلب محسوب شوند. مقدار لنگر پیجشی در هر طبقه برابر با مجموع مقادیر پیچش واقعی و پیچش اتفاقی درنظرگرفته می شود اما در ساختما نهای با دیافراگم نرم محاسبه پیچش لازم نیست. ۱-۳-۲-۴ پیچش واقعی مقدار پیچش واقعی در هر طبقه ساختمان برابر با مجموع حاصل ضرب نیروهای جانبی طبقات فوقانی در فاصله افقی مرکز جرم آن طبقات در جهت عمود بر راستای بارء نسبت به مرکز صلبیت طبقه مورد بررسی است. -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۹۳/۳/۵ فصل چهارم- روش‌های تحلیل ۳۹ ۲-۳-۲-۴ پیچش اتفاقی این پیچش ناشی از خروج از مرکزیت اتفاقی جرم بوده و با درنظرگرفتن خروج از مرکزیتی برابر با ۵./ بعد ساختمان در جهت عمود بر راستای بار جانبی محاسبه می شود. ۳-۳-۲-۴ ملاحظات خاص پیچش ۱- اگر نسبت حداکثر تغییرمکان افقی در یکی از طبقات به تغییرمکان افقی مرکز جرم آن طبقه بزرگ تر از ۱/۵ شود [1.5 <1] آن سازه پاید با استفاده از مدل‌سازی سه بعدی مورد بررسی قرار گیرد. اثر پیچش اتفاقی صرفنظر نمود ۳- هرگاه اثر لنگر پیچشی اتفاقی کوچکتر از 7۲۵ اثر لنگر پیچشی واقعی باشد می توان از اثر پیچش اتفاقی صرف نظر نمود. ۴- آثار لنگر پیچشی واقعی و اتفاقی نباید در جهت کاستن از نیروها و یا تغییرمکان‌های طبقات به کار گرفته شود. ۵- اگر در تحلیل ستاتیکی یا دینامیکی خطی در انر کل پیچش در یکی از طبقات 1 بزرگتر از ۱/۲ باشد. نیروها و ۳ 12 تغییرمکانهای ناشی از پیچش اتفاقی در تمامی طبقات باید در ضریب ۱ ا ضرب شوند. ۷- در تحلیل تعیین مکانیزم خرابی با استفاده از مدلهای دو بعدی, تقاضای نیرو باید در حداکثر مقدار [7 ضرب شوند. ۴-۲-۴- دیافراگم‌ها ۱-۴-۲-۴ دسته بندی دبافراگم‌ها دیافراگم‌ها به صورت صلب. نیمه صلب و یا نرم دسته بندی می شوند .چنانچه حداکثر تغییرشکل افقی دیافراگم بزرگتر از دو برابر متوسط تغییرمکان جانبی نسبی طبقه زیر آن با شد. آن دیافراگم نرم محسوب می شود .در دیافراگم‌هایی که بر روی دیوارهای زیرزمین تکیه نموده اندء متوسط تغییرمکان جانبی نسبی طبقه بالایی مدنظر قرار می گیرد .در دیافر اگم صلب این نسبت باید کم تر از نیم باشد . دیافراگمی که نه صلب و نه نرم باشد. دیافراگم نیمه صلب نامیده میشود. منظور از تغییرمکان نسبی طبقه. تغییرمکان جانبی سیستم‌های قایم باربر جانبی آن طبقه نسبت به طبقه زیرین می باشد. برای دسته بندی دیافراگم‌هاء محاسبه تغییرشکل‌ها باید برمبنای بار معادل استاتیکی مطابق رابطه (۶-۴) انجام شود. تغییرشکل دیافراگم باید برمبنای توزیع نیروی افقی متناسب با توزیع جرم در طبقه و هم چنین نیروهای افقی ناشی از جابه جاشدن سیستم قایم باربر جانبی از طبقه ای به طبقه دیگر, محاسبه شوند. -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳/۳/۵ ۵۰ دستورالعمل ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای ساختمان‌های فولادی منداول موجود ۲-۴-۲-۴ ملاحظات خاص مد لسازی در مدل سازی سازه‌ها با دیافراگم نیمه صلب و یا نرم باید اثر تغییرشکل دیافراگم برحسب سختی آن درنظرگرفته شود. درسازه‌های با دیافراگم نرم در تمامی طبقات. در تحلیل‌های غیرخطی می توان قا بهای موجود در سیستم قایم باربر جانبی سازه را به صورت مجزا و از طریق مد لسازی دو بعدی و با تخصیص جرم متناسب با سطح باربری قا بها تحلیل نمود. ۵-۲-۴ اثر همزمان مولفه‌های زلزله ساختمان‌ها باید برای اثر هم زمان مولفه‌های زلزله در هر دو امتداد متعامد افقی ارزیابی شوند .اثرات زلزله را میتوان در دو جهت اصلی ساختمان به صورت مجزا و غیرهمزمان تحلیل نمود. مگر آنکه یکی از دو شرط زیر صادق باشد: ۱- ساختمان در پلان نامنظم باشد؛ در صورت برقراری شرایط فوق,ء در تحلیل‌های خطی باید اثر زلزله در هر جهت با ۳۰/ اثر زلزله در امتداد عمود بر آن درنظرگرفته شود . در تحلیل‌های غیرخطی بایستی در هر امتداد ۱*۰/ نیروها و تغییرمکان‌ها در جهت مورد بررسی به همراه نیروهای متناظر با ۳۰/ تغییرمکان ناشی از زلزله در امتداد عمود برآن درنظر گرفته شود. برای موارد ذکرشده در بند (۱۰-۶-۳) اثر مو لفه قایم زلزله باید درنظرگرفته شود . در این صورت ترکیب اثر مولفه قایم با مولفه افقی ضروری نمی باشد. ۶-۲-۴- ترکیب بارگذاری ثقلی و جانبی در ترکیب بارگذاری تقلی و جانبی, حد بالا و پایین آثرات بار ثقلیء 20)» باید از روابط زیر محاسبه شود : (۱-۴) ( ,0 + )1.1 > 0 (۲-۴) 0.90 > 06 که در آن «0 بارمرده و .0 معادل ۹۵ 25 بار زنده طراحی کاهش نیافته که از بار زنده واقعی موجود در هنگام ارزیابی کمتر ۷-۲-۴- بررسی اعتبار فرضیات طراحی باید اطمینان حاصل شودکه مکانیزم رفتار و موقعیت مفصل‌های خمیری فرض شده برای تحلیل مدل سازه تا حد امکان مشابه رفتار سازه واقعی هنگام زلزله سطح خطر موردنظر باشد . از این رو توصیه می شود که مقاومت تمامی اعضای سازه ای برای تحمل تغییرشکل‌های غیرارتجاعی ناشی از زلزله در تمامی طول آنها (علاوه بر دو انتها) مورد ارزیابی قرار گیرد. به علاوه باید برمبنای یک روش مناسب مشخص شود که اعضای اصلی و غیراصلی سیستم. ظرفیت لازم برای انتقال بارهای نقلی ساختمان را پس از وقوع زلزله دارا میباشند. -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳/۳/۵ فقصل چهارم- روش‌های تحلیل ۵۱ ۸-۲-۴- وا زگونی اعضای قایم سیستم باربر جانبی ساختمان در هر طبقه باید با درنظرگرفتن اثرات ناشی از لنگر واژگونی مطابق این بند ارزیابی شوند. ۱-۸-۲-۴ روش‌های خطی در این روش‌هاء لنگر مقاوم واژگو نی در هر طبقه برابر لنگر مقاوم بارهای مرده در طبقه موردنظر می باشد . درهنگام وجود برکنش در طبقه موردنظرء لنگر مقاوم وازگونی از حاصل جمع لنگر مقاوم بارهای مرده به علاوه لنگر ناشی از ظرفیت انتقال کشش در ستون‌های کششی به دست می آید. مقدار ظرفیت انتقال کشش برابر با کم ترین ظرفیت کششی ستون. ظرفیت کششی وصله ستون در صورت وجود و یا ظرفیت کششی پی یا اتصال پی به ستون می باشد. (۳-۴) ئ < ۷ که در آن ۸10۲ لنگر واژگونی در طبقه موردنظر و ۸1۶۲ لنگر مقاوم ناشی از بارهای مرده است. ضرایب ۱ :۴ در بند (۲-۱-۳-۴) و ضریب [ در بند (۱-۱-۳-۴) تعریف شده آند. در صورتی که برای تامین پایداری در برابر وازگونی علاوه بر بارهای مرده, کشش در اعضای سازه نیز درنظرگرفته شود آنگاه برای ارزیابی سازه در مقابل واژگونی باید رابطه (۴-۴) به جای رابطه (۳-۴) مورد استفاده قرار گیرد. در این رابطه لنگرمقاوم حاصل از بارهای مرده به تنهایی می باشد. (۴-۴) وک دی ۸4 09 که در آن م1 برابر ۸ لحاظ میگردد. در صورتی که لنگر واژگونی بر لنگر مقاوم غلبه کند . لازم است برای تامین پایداری سازه اتصالات اضافی به نحو مناسبی ۳-۸-۲-۴ روش‌های غیرخطی در این روش‌ها اثرات ناشی از کم شدن یا از بین رفتن مقاومت کششی اعضای قایم سیستم باربر جانبی سازه ناشی از برکنش. در مدل سازی اعضای سیستم باید مدنظر قرار داده شود . چنانچه در یکی از طبقات ساختمان, مقاومت کششی عضو قایمی تحت اثر نیروی زلزله کاسته شده یا از بین برود. باید سایر اعضای سازه توانایی انتقال و تقسیم مجدد بارها و تغییرمکانهای حاصل را دارا باشند. -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۹۳/۳/۵ ۲( دستورالعمل ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای ساختمان‌های فولادی متداول موجود ۳-۴- روش‌های تحلیل سازه انتخاب روش تحلیل باید با توجه به بند (۱-۲-۴) انجام گیرد. اساسی در این روش عبارتند از: ۱- رفتار مصالح خطی است؛ ۲- بارهای ناشی از زلزله ثابت (استاتیکی) است؛ ۳- کل نیروی وارد بر سازه برابر با ضریبی از وزن ساختمان است. در این روش» نیروی جانبی ناشی از زلزله به گونه‌ای انتخاب می‌شود که برش پایه حاصل از آن برابر نیروی برش مطابق رابطه (۶-۴) شود. مقدار برش پایه در این روش چنان انتخاب شده است که حداکثر تغییرشکل سازه با آنجه که در هدف بهسازی مبنا پیش بینی می‌شود. مطابقت داشته باشد . چنانچه تحت اثر بار واردشده . سازه به طور خطی رفتار کند. نیروهای به دست آمده برای اعضای سا زه نیز نزدیک به مقادیر پیش بینی شده هنگام زلزله خواهند بود؛ ولی اگر سازه رفتار غیرخطی داشته باشد. نیروهای محاسبه شده از این طریق بیش از مقادیر حد جاری شدن مصالح خواهند شد به همین جهت هنگام بررسی معیارهای پذیرش در بند (۱-۳-۴) نتایج حاصل از تحلیل خطی برای سازه‌هایی که هنگام زلزله رفتار غیرخطی دارند. اصلاح میشود. ۱-۱-۳-۴ تعیین زمان تناوب اصلی نوسان سازه زمان تناوب اصلی نوسان باید به یکی از دو روش زیر برآورد شود: ۲- استفاده از روش‌های تجربی ساده که مبتنی بر اندازه گیری‌های انجام شده در ساختما نهای موجود می‌باشد. در روش تجربی زمان تناوب اصلی نوسان بر حسب ثانیه برای ساختمان با سیستم سازه‌ای مختلف | ز رابطه زیر محاسبه می‌شود: (۵-۴۳) 5 7۳ که در آن ]1 ارتفاع ساختمان بر حسب متر و » ضریبی است که بر حسب نوع سیستم سازه‌ای ساختمان به شرح زیر قاب خمشی فولادی 8 0 قاب فولادی مهاربندی شده ۴ محورهای غیرمتقارب 7 هن -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۹۳/۳/۵ فصل چهارم- روش‌های تحلیل ۳ ۲-۱-۳-۴- بر آورد نیروها و تغییرشکل‌ها در روش تحلیل استاتیکی خطی, نیروی جانبی ناشی از زلزله (۷) به صورت ضریبی از وزن کل ساختمان (/۷۷) محاسبه می‌شود: (۶-۳) ۷-۷ که در آن: 7 وزن کل ساختمان, شامل وزن مرده ساختمان و درصدی از سربار زنده مطابق آخرین ویرایش استاندارد ۲۸۰۰ ایران 2 شتاب طیفی به ازای زمان تناوب اصلی ] است که از روی طیف استاندارد مطابق بند ۷-۳-۱ این دستورالعمل تعیین می شود. (-ج): ضریب تصحیح برای اعمال تغییرمکان‌های غیر ارتجاعی سیستم است که به روش زیر محاسبه میشود: |۱۳ +1<بج 0.2 > ] 0.040 1-1 ی (۷-۳) +1 جاک 0.257 72 اج 57| ضریب نوع خاک بوده و برابر است با: ۰ برای خاک نوع آ مطابق استاندارد ۲۸۰۰ ۰ برای خاک نوع |[ مطابق استاندارد ۲۸۰۰ ۰ برای خاک نوع ][] و 1۷ مطابق استاندارد ۲۸۰۰ چا : نسبت مقاومت مطابق رابطه (۸-۴) : 0( (۸-۴۳) [ < رت < 7 که در آن .م1۳ بزرگترین مقدار 1۳1 در المانها بوده که با فرض ۲,<)<۳,,<1.0 بدست آمده است. اثرات کاهش سختی و مقاومت اعضای سازه ای را بر تغییرمکان‌ها به دلیل رفتار چرخشی آن‌ها وارد می کند و مقدار (۹-۴) دگل | سس +[ > رل 800 ۰ برای ساختمانها با زمان تناوب اصلی بزرگتر از ۷/*. 1<ی) میباشد. -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳/۳/۵ ۵۴ دستورالعمل ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای ساختمان‌های فولادی متداول موجود «ل): ضریب اثر مدهای بالاتر بوده و از جدول ۱-۴ تعیین میگردد. جدول ۱-۴- مقادبر ضریب #*م۲ تعداد طبقات قاب خمشی قاب مهاربندی شده با محورهای سازه با دیوار سایر سیستم‌های متقارب و غیر متقارب برشی سازه ای # برای زمان تناوبهای بالاتر از ۱/۰ ثانیه, میبایست برابر یک فرض گردد. ۳-۱-۳-۴- توزیع نیروی جانبی در ارتفاع توزیع نیروی جانبی در ارتفاع ساختمان برحسب نیروی برشی پایه ارتفاع و وزن طبقات عبارت است از: 15 (۱۰-۴) ۳ ۳ زز۷۷ ر> زبه که در آن :1 نیروی جانبی وارد بر طبقه ۰1 :۷۷ وزن موثر لرزه ای طبقه ۰1 :۱ ارتفاع طبقه ژ از تراز پایه طبق تعریف استاندارد ۱۳ ایران است 9 مقدار ۴ برابر است با: 5 > ] 1.0 ۱ (۱۱-۴) 5 > ] > 0.5 5+ ]0.51 < الا 5 < ۲ 20 ۱ ۴-۱-۳-۴- توزیع نیروی جانبی در پلان نیروی جانبی هر طبقه که با استفاده از رابطه (۱۰-۴) برآورد می شود باید برحسب توزیع جرم در آن طبقه توزیع شود. ۵-۱-۳-۴ دیافراگم دیافراگم طبقات باید برای نیروی اینرسی :م۳ مطابق رابطه (۱۲-۴) طراحی شوند . اد و (۱۲-۴) را ۳ ۷۷ زسزبه که در آن :۷۷ و ]1 مطابق بند ۳-۱-۳-۴ تعریف می شوند و :/۷ وزن موثر لرزه ای دیافراگم برای طبقه موردنظر می‌باشد. در دیافراگم‌های نرم نیروی اینرسی متناسب با تغییرشکل جانبی دیافراگم توزیع میشود. علاوه بر نیروی اینرسی. دیافراگم‌ها باید برای نیروی اضافی ناشی از تغییر موقعیت یا سختی سیستم باربر جانبی سازه در تراز دیافراگم نیز طراحی شوند. توزیع این نیروها در دیافراگم باید از طریق تحلیل مدل مناسب برای دیافراگم انجام گیرد. -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۹۳/۵ فصل چهارم- روش‌های تحلیل ۵۵ ۳-۳-۴ تحلیل دینامیکی خطی تحلیل دینامیکی خطی می تواند به روش طیفی انجام شود . فرضیات خاص این روش در محدوده رفتار خطی عبارتند از: ۱- رفتار سازه را می توان به صورت ترکیب خطی از حالت‌های مودهای ارتعاشی مختلف سازه که مستقل از یکدیگرند ۲- زمان تناوب ارتعاشات سازه در هر مود در طول زلزله ثابت است. در این روش, مشابه روش تحلیل استاتیکی خطی, پاسخ سازه در زلزله سطح خطر۱ در ضرایبی مطابق بند (۴-۲-۳-۴) ضرب می شود تا حداکثر تغییرشکل سازه با آنچه که در زلزله پیش بینی می شود مطابقت داشته باشد . به همین علت نیروهای داخلی در سازه‌های شکل پذیر که در هنگام زلزله رفتار غیرخطی خواهند داشت بزرگ تر از نیروهای قابل تحمل در سازه برآورد می شوند. به همین جهت هنگام بررسی معیارهای پذیرش در بند (۱-۴-۴) نتایج حاصل از تحلیل خطی برای سازه‌هایی که هنگام زلزله رفتار غیرخطی دارند. اصلاح می شود. محدودیت‌های استفاده از این روش در بخش (۳-۳) این دستورالعمل آمده است. ۱-۲-۳-۴ ملاحظات خاص تحلیلی ۱-۱-۲-۳-۴- روش تحلیل طیفی تعداد مودهای ارتعاش در تحلیل طیفی باید چنان انتخاب شود که جمع درصد مشار کت جرم موثر برای هر امتداد تحریک زلزله در مودهای انتخاب شده حداقل *۹/ باشد. طیف طرح مورد استفاده در این روش باید مطابق بخش (۷-۳-۱) نتایج حاصل از هر مود نوسان باید با روش‌های آماری شناخته شده مانند جذر مجموع مربعات (8185 روش ترکیب مربعی کامل (-)) و یا روش‌های دقیق تر که اندرکنش بین مودها را دقیق تر درنظر می گیرد. انجام شود . ترکیب اثر حداکثر مودها در ساختمان‌های نامنظم در پلان و یا در مواردی که زمان‌های تناوب دو پا چند مود سازه به یکدیگر نزدیک باشدباید صرفاً با رو ش روش ترکیب مربعی کامل (۲02) ۰ انجام شود. اثر زلزله در امتداد عمود بر امتداد موردنظر در صورت لزوم باید مطابق بند (۵-۲-۴) درنظرگرفته شود. ۳-۲-۳-۴ توزیع نیروی جانبی در ارتفاع و پلان توزیع نیروی جانبی در ارتفاع و پلان بر حسب میزان شتاب. جرم و توزیع جرم هر طبقه با استفاده از تحلیل دینامیکی به دست می آید. -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۹۳/۳/۵ ۶ دستورالعمل ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای ساختمان‌های فولادی متداول موجود ۳-۲-۳-۴ دیافراگم‌ها دیافراگم‌ها باید برای نیرویی برابر حاصل جمع نیروی اینرسی و نیروهای ناشی از تغییر موقعیت یا سختی سیستم باربر جانبی طراحی شوند. چنانچه دیافر اگم‌ها در مدل سازه وارد شده باشند نیروهای ناشی از تغییر موقعیت یا سختی سیستم باربر جانبی مستقیما از تحلیل دینامیکی برآورد می شوند. در غیر این صورت لازم است نیروهای مذکور با استفاده از تحلیل مدل مناسب برای دیافراگم تعیین شوند. نیروی اینرسی وارد بر دیافراگم حاصل از تحلیل دینامیکی. نباید کمتر از ۸۵/ نیروی اینرسی براساس روش تحلیل استاتیکی مطابق رابطه (۱۲-۴) منظور شود . ۴-۲-۳-۴- برآورد نیروها و تغییرمکان‌ها مقادیر نیروها و تغییرمکان‌های حاصل از تحلیل دینامیکی خطی باید در ضرایب ,۲ و د) مطابق تعریف بند (۱-۳-۴) ضرب شوند. ۳-۳-۴- تحلیل مکانیزم محتمل خرابی تحلیل مکانیزم محتمل خرابیء روشی ساده جهت برآورد مکانیزم محتمل خرابی احتمالی و ظرفیت تغییر مکان سازه ۴-۳-۴- تحلیل استاتیکی غیر خطی در این روش بار جانبی ناشی از زلزلهبطور استاتیکی و به تدریج به صورت فزاینده به سازه اعمال می شود تا آنجا که تغییرمکان در یک نقطه خاص (نقطه کنترل) تحت اثر بارجانبی» به مقدار مشخصی (تغییر مکان هدف) برسد و یا سازه فروریزد . تغییرشکل‌ها و نیروهای داخلی حاصل از تحلیل استاتیکی غیرخطی باید با معیارهای پذیرش مطابق بند (۳-۴-۴) مورد بررسی قرار گیرد. ۱-۴-۳-۴ ملاحظات خاص مدلسازی و تحلیل ۱-۱-۴-۳-۴- کلیات انتخاب نقطه کنترل. الگوی بارگذاری, تعیین دوره تناوب اصلی و روش انجام تحلیل باید الزامات این بخش را برآورده رابطه بین برش پایه و تغییرمکان نقطه کنترل باید برای هر گام افزایش نیروهای جانبی تا رسیدن به تغییرمکانی حداقل ۱/۵ برابر تغییرمکان هدف ثبت شود. -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۹۳/۵ فصل چهارم- روش‌های تحلیل ۵۷ در مدلسازی, بارهای ثقلی اعضا در ترکیب با بارهای جانبی باید مطابق بند (۶-۲-۴) اعمال گردد . بارهای جانبی باید در هر دو جهت منفی و مثبت به سازه اعمال و اثرات بحرانیترین حالت برای طراحی استفاده گردد. . در مدل تحلیلی باید پاسخ نیرو-تغییرشکل در طول هر عضو برای تشخیص موقعیت تلاش غیرخطی قابل تعیین باشد. تحلیل استاتیکی غیرخطی می تواند به دو روش کامل و ساده شده انجام شود: ۱- در روش کامل, اعضای اصلی و غیراصلی در مدل وارد شده و رفتار غیرخطی آن‌ها تا حد امکان نزدیک به واقعیت انتخاب می شود .همچنین اثرات کاهندگی به نحوی وارد محاسبات می شود. ۲- در روش ساده شده. فقط اعضای اصلی مدل می شوند .رفتار غیرخطی اعضای اصلی توسط مدل دو خطی شبیه سازی می شود و از اثرات کاهندگی صرف نظر می شود. هنگام استفاده از این روش معیار پذیرش مطابق بند (۲-۳-۳) اعضای غیراصلی فرض کرده و از مدل خارج نمود. ۲-۱-۴-۳-۴- نقطه کنترل در تحلیل استاتیکی غیرخطی, مرکز جرم بام به عنوان نقطه کنترل تغییرمکان سازه انتخاب می‌شود (مرکز جرم سقف خرپشته به عنوان نقطه کنترل انتخاب نمی شود) ۳-۱-۴-۴ توزیع بار جانبی توزیع بار جانبی بر مدل سازه باید تا حدامکان شبیه به آنچه که هنگام زلزله رخ خواهد داد. باشد و حالت‌های بحرانی تغییرشکل و نیروهای داخلی را در اعضا ایجاد نماید. به همین جهت توزیع بار در ارتفاع سازه باید متناسب با شکل مد اول ارتعاشی لحاظ گردد. ۴-۱-۴-۳-۴- مدل رفتارسه خطی نیرو -تغییرمکان سازه رفتار غیرخطی سازه که ارتباط بین برش پایه و تغییرمکان نقطه کنترل را مطابق شکل (۱-۳) مشخص می نماید به منظور محاسبه سختی جانبی مو ثر (ء۴ا) و برش تسلیم مو ثر (,۷) باید با یک مدل رفتار سه خطی ساده جایگزین شود . برای ساده سازی مدل رفتار غیرخطی, قسمت اول منحنی از مبدا مختصات و با شیب برابر با سختی موثر جانبی» .؟ا » ترسیم میگردد. سختی موثر جانبی» .۴ برابر با سختی سکانتی در برش پایه معادل ۶۰ درصد برش پایه تسلیم سازه تعریف میگردد (شکل ۷-۴). قسمت دوم منحنی ایده‌آل شده نشان دهنده سخت شوندگی سازه پس از تسلیم بوده و از اتصال نقطه متناظر با تغییر مکان هدف یا تغییر مکان متناظر با حداکثر برش پایه (,۷:.۸) ۰ به نقطه‌ای بر روی خط اول به گونه ای تعیین میشود که مساحت زیر منحنی ایده آل شده با مساحت زیر منحنی ظرفیت سازه برابر گردد. قسمت سوم منحنی ایده آل شده که دارای شیب منفی (ء؟اده) می‌باشد از اتصال نقطه متناظر با تغییر مکان هدف یا تغییر مکان -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۹۳/۳/۵ ۸ دستورالعمل ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای ساختمان‌های فولادی متداول موجود متناظر با حداکثر برش پایه (۷:. ۸۵). به نقطه ای متناظر با برش پایه برابر با ۶۰ درصد برش پایه تسلیم سازه ترسیم می‌گردد. ۵-۱-۴-۳-۴- محاسبه زمان تناوب اصلی موثر ۹ 105 1 )۱۳-۴( 0 که در آن :آزمان تناوب اصلی ساختمان با فرض رفتار خطی است و :1 سختی جانبی ارتجاعی مطابق شکل(۱-۴) می‌باشد. ۲-۴-۳-۴- برآورد نیروها و تغییرشکل‌ها تغییرمکان هدف برحسب نوع دیافراگم مطابق بند (۱-۲-۴-۳-۴) تا (۲-۲-۳-۳-۴) تعیین می‌شود .در سازه‌هایی که طبقات باید برای نیرویی برابر یکی از دو مقدار بندهای (۵-۱-۳-۴) و (۳-۲-۳-۴) طراحی شود. اثر زلزله در امتداد عمود بر امتداد موردنظر در صورت لزوم باید مطابق بند (۵-۲-۴) در نظر گرفته شود. شکل ۱-۴- منحنی ساده شده نیرو - تغییر مکان ۱-۲-۴-۳-۴- ساختمان با دیافراگم صلب تغییرمکان هدف برای سازه با دیافراگم‌های صلب باید با درنظرگرفتن رفتار غیرخطی سازه برآورد شو د .به عنوان یک روش تقریبی می توان مقدار تغییرمکان هدف را از رابطه (۱۴-۴) محاسبه نمود. ره :71 (۱۴-۴) 8 شش یگ ونک کون ۵6 47 -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۹۳/۳/۵ قصل چهارم- روش‌های تحلیل ۵۹ - ضریب مشارکت جرمی محاسبه شده با استفاده از بردار شکل متناظر با تغییرشکل سازه در مقدار بردار در نقطه کنترل - مقادیر تقریبی مطابق جدول (۲-۳) جدول ۲-۴- مقدار ضریب .:) ۱ برای مقادیر مابین حدود داده شده در جدول باید از درونیابی خطی استفاده کرد. ۲ منظور از ساختمان برشی, ساختمانی است که در تمام طبقات. تغییر مکان جانبی نسبی کوچکتر از طبقه زیرین باشد. ضریب ضریب اصلاح جهت ار تباط دادن ماکزیمم تعییر مکانهای غیر خطی مورد انتظار با تعغییر مکانهای بدست آمده از تحلیلهای خطی بوده و از رابطه (۱۵-۴) محاسبه می شود. الب - ۲ج ۲0.2 0.040 [- 13 (۱۵-۴) +[ در جاک 1 > 0.2 0 |[ رل)ج ]> | در این رابطه: 1 زمان تناوب موتر سازه در راستای مورد نظر بوده و از رابطه (۱۳-۴) تعیین می‌گردد. ]: نسبت مقاومت مطابق رابطه (۱۶-۴) میباشد. در صورتی که | بزرگتر از ...ها مطابق رابطه (۱۷-۴) باشد. استفاده از 5 5 تچ (۱۶-۴) ۷۷۳ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۳۳/۵ ۶ دستورالعمل ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای ساختمان‌های فولادی منداول موجود که در آن: 4 شتاب طیفی در زمان تناوب موثر اصلی و میرایی سازه در راستای مورد نظر؛ مقاومت جاری شدن بر اساس نمودار نیرو-تغییر مکان ایده‌آل شده بدست آمده از آنالیز استاتیکی غیر خطی؛ وزن لرزه ای موثر سازه؛ ضریب جرم موثر در مد اول است که میتواند با استفاه از جدول (۱-۴) و یا از تحلیل دینامیکی بدست آید. اثرات کاهش سختی و مقاومت اعضای سازه ای را بر تغییرمکان‌ها به دلیل رفتار چرخشی آن‌ها وارد می کند و مقدار (۱۷-۴) ال یی ام برای ساختمان‌ها با زمان تناوب اصلی بزرگتر از ۷/*. 1<د) می باشد. برای ساختمان‌هایی با رفتار نرم‌شدگی (سختی یس جاری‌شدن منفی) بیشینه ضریب مقاومت. ,م٩‏ می‌بایست با استفاده از رابطه (۱۸-۴) محاسبه گردد. (و (۱۸-۴) اما رل دور ۵4 که در آن : (۱۹-۴) 7 0.151 +1 < ۲ م0 شیب پس جاری شدگی موثر مطابق رابطه (۲۰-۳): (۲۰-۴) ل لا - 205 + ۸ ال < ۳ که در آن: 2: ضریب شیب نرم شدگی مطابق شکل (۱-۳)؛ ضریب شیب منفی بواسطه اعمال اثر ۳-۸ بوده که برای بدست آوردن آن لازم است یک بار سازه با در نظر گرفتن اثترات ۳-۸ تحلیل گردد و سپس مدل رفتار سه خطی ایده‌آل سازه مطابق بند ۴-۱-۴-۳-۴ ترسیم گردد. شیب ده در -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۹۳/۳/۵ فصل چهارم- روش‌های تحلیل ۶۱ ضریب اثر حوزه نزدیک بوده که برای مناطق با لرزه خیزی بسیار زیاد و زیاد برابر ۰/۸ و برای مناطق با لرزه خیزی متوسط 9 کم برابر ۰/۳ میباشد. ۲-۲-۴-۳-۴- ساختمان با دبافراگم نیمه صلب محاسبه شده و در نسبت حداکثر تغییرمکان هر نقطه ای از بام به تغییرمکان مرکز جرم بام ضرب شود . تغییرمکان هدف که به این ترتیب محاسبه می شود باید برای تمام قاب‌های سازه درنظرگرفته شده و به هر حال نباید از مقدار به دست آمده از رابطه (۱۴-۴) کوچکتر باشد. ۳-۲-۴-۳-۴- ساختمان با دبافراگم نرم برای سازههایی که دارای دیافراگم نرم میباشند. مقدار تغییرمکان هدف را میتوان برای هر یک از قابها به طور جداگانه برأورد نمود. در این حالت جرم مربوط به هر قاب باید بر اساس سطح بارگیر آن تعیین گردد .تغییرمکان هدف برای هر یک از قابها را باید مشابه تغییرمکان هدف ساختمان‌های با دیافراگم صلب محاسبه نمود. ۳-۴ معیارهای پذ برش معیارهای مختلف پذیرش اعضای سازه برحسب روش تحلیل سازه و نوع رفتار هر عضو آن به صورت زیر دسته بندی معیارهای پذیرش شالوده‌ها در فصل ۵ آرایه شده است. ۱-۱-۴-۴ برآورد نیروها و تغییرشکل‌های طراحی ۱-۱-۱-۴-۴- کنترل شونده توسط تغییرشکل تلاش‌های طراحی در اعضایی که رفتار آن‌ها کنترل شونده توسط تغییرشکل است.( «ن)) تحت ترکیب آثار زیر محاسبه می‌شوند: (۲۱-۴) 2 م0 > مر -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۹۳/۳/۵ پا دستورالعمل ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای ساختمان‌های فولادی متداول موجود که درآن 0 تلاش‌های ناشی از بارهای ثقلی تعریف شده در بند (۶-۲-۴)» :0 تلاش‌های ناشی از نیروی زلزله که براساس بندهای (۱-۳-۴) یا (۲-۳-۴) محاسبه می شوند و 00 ترکیب تلاش‌های ناشی از بارهای ثقلی و زلزله می‌باشد. ۲-۱-۱-۴-۴- کنترل شونده توسط نیرو ۱- حداکثر تلاشی که توسط اجزای سازه با توجه به ظرفیت موردانتظار آنها میتواند در یک تحلیل حدی به عضو وارد شود. ۳- تلاش‌های حاصل از ترکیب تلاش‌های :0 و 00 مطابق رابطه (۲۲-۴): 0 ۲۲۴ هی یک + ی ۷) < 0 می‌کنند اختیار می‌شود. به عنوان یک روش دیگر می توان مقدار ل را برابر ۲/۰ در مناطق زلزله خیز با خطر نسبی بسیار زیاد و زیادء ۱/۵ در مناطق با خطر نسبی متوسط و ۱/۰ در مناطق با خطر نسبی کم اختیار نمود . در صور تی که اعضایی که بار را به عضو موردنظر منتقل می‌کنند ار تجاعی خطی باقی بمانند [ برابر ۱/۰ می‌باشد. ۲-۱-۴-۴ معیارهای پذ برش برای روش‌های خطی ۱-۲-۱-۴-۴- کنترل شونده توسط تغییرشکا تلاش‌ها در اعضای اصلی و غیراصلی که کنترل شونده توسط تغییرشکل هستند باید رابطه (۲۳-۴) را ارضا نمایند: 1 < 0 )۲۳-۴( در این رابطه 41 ضریب اصلاح برمبنای رفتار غیرخطی عضو می باشد که به تفصیل در فصل‌های ۵ و ۶ تشریح شده است و را درنظرگرفتن کلیه تلاش‌هایی که همزمان برعضو وارد می‌شوند. جزییات محاسبه آن در فصل ۶ آمده است. ۲-۲-۱-۴-۴- کنترل شونده توسط نیرو تلاش‌ها در اعضای اصلی و غیراصلی که کنترل شونده توسط نیرو هستند باید رابطه (۲۴-۴) را ارضا نمایند: (۲۴-۴) ۶ 2 ی که در آن :00 کرانه پایین مقاومت عضو با درنظرگرفتن کلیه تلاش‌هایی که همزمان به هر عضو وارد می شوند. .جزییات -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۹۳/۵ فقصل چهارم- روش‌های تحلیل ۶۳ ۲-۴-۴- روش تحلیل مکانیزم محتمل خرابی خرابی می باشد. مراحل این روش به شرح ذیل است: گام دوم: تعیین زمان تناوب مد اول ارتعاشی ساختمان۱ ]. 9 ورن لرزه ای آن.۷۷۱. گام سوم: تعیین ضریب مقیاس طیف غیر خطی با استفاده از رابطه زیر: (۵-۴) چر ۷ ۰ گام چهارم: تعیین ضریب شکل‌پذیری تقاضای سازه با استفاده از رابطه زیر: (۶-۴) 59 7 ] 1 1 ۷ 7 لح کل 1- (گروه خاک‌های |[[,اا,|) ۳ 1 یگل) ‎٩‏ عم 1 (۷-۴) 5 با 0۲ ‎٩‏ 121 د 3 : 5 چ) 1- (گروه خاک ۱۷) خ ی مر سس وت 1 گام پنجم: مقایسه صریب شکل پذیری تقاضای سازه با ظرفیت شکل پذیری بدست آمده از گام اول: در صور تیکه ظرفیت شکل پذیری سازه .میا از مقدار تقاضای شکل پذیری مطابق رابطه (۲۶-۴) یا (۲۷-۴) بیشتر باشد سازه نیاز به بهسازی ۱-۳-۴-۴ برآورد نیروها و تغییرشکل‌های طراحی در روش‌های غیرخطی نیروها و تغییرمکان‌های حداکثر در هر عضو با درنظرگرفتن رفتار غیرخطی سازه و با توجه به بند ۳-۳-۴-۴ معیارهای پذیرش برای روش‌های غیرخطی ۱-۲-۳-۴-۴- کنترل شونده توسط تغییرشکل( در اعضای اصلی و غیراصلی که کنترل شونده توسط تغییرشکل هستند نباید تغییرشکل‌های حاصل از تحلیل غیرخطی بیش از ظرفیت آن‌ها باشد . برای این منظور ظرفیت تغییرشکل اعضا باید با در نظرگرفتن کلیه تلاش‌هایی که هم زمان بر عضو وارد می شود.ء براساس فصل ۶ برآورد شود. در این حالت برش پایه نظیر تغییرمکان هدف ۵ نباید کم تر از ۸۰/ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳/۳/۵ ۴ دستورالعمل ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای ساختمان‌های فولادی منداول موجود برش تسلیم موثر سازه (,۷) مطابق تعریف بند (۴-۱-۴-۳-۴) باشد .تلاش‌های اعضای اصلی و غیراصلی برحسب سطح عملکرد موردنظر برای ساختمان, باید توسط معیار پذیرش اعضای غیراصلی کنترل شوند . به عبارت دیگر معیار پذیرش برای اعضای اصلی و غیراصلی یکسان است . اما در صور تیکه از روش ساده شده تحلیل استاتیکی غیرخطی استفاده شده باشد به دلیل ساده سازی در تحلیل, معبار پذیرش برای اعضای اصلی سازه محدودتر می باشد به همین جهت تلاش‌های این اعضا برحسب سطح عملکرد موردنظر برای ساختمان, باید توسط معیار پذیرش اعضای اصلی کنترل شوند و بر اعضای غیراصلی برحسب سطح عملکرد موردنظر برای ساختمان,تلاش‌ها باید توسط معیار پذیرش اعضای غیراصلی کنترل شوند . در روابط کنترلی این اعضا بایستی ضریب آگاهی بر طبق جدول (۱-۳) به تغییر شکل‌های حاصل اعمال شوند. ۲-۲-۳-۴-۴- تلاش‌های کنترل شونده توسط نیرو در اعضای اصلی و غیراصلی کنترل شونده توسط نیرو باید نیروهای طراحی کوچک تر از کرانه پایین مقاومت اعضا با درنظر گرفتن کلیه تلاش‌هایی که هم زمان بر عضو وارد می شوند باشد. در روابط کنترلی این اعضا بایستی ضریب آگاهی بر طبق جدول (۱-۳) به تغییر شکل‌های حاصل اعمال شوند. -------- صفحهٔ بعد -------- بهسازی در راز بی ساختمان -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۹۳/۳/۵ فصل پنجم- بهسازی در نراز پی ساختمان ۶۷ ۱-۵- محدوده‌ی کاربرد در این بخش, مسایل مرتبط با رفتار خاک و سازه‌ی پی‌ها و کلیات بهسازی پی‌سازه‌ها با توجه به نوع پی» شرایط ژئوتکنیکی و مخاطرات ساختگاهی بررسی و آرایه می‌شوند. جزییات مربوط به بهسازی اجزای سازه‌ای پی‌ها در فصل بخش (۲-۵) رهنمودهای لازم برای تعیین خصوصیات خاک در ساختگاه و شناسایی مخاطرات ساختگاهی ناشی از برای تحلیل اندرکنش خاک و سازه‌ی مورد نظر در بخش (۴-۵)» دیوارهای حایل در بخش (۵-۵) و در نهایت. بهسازی ۲-۵- ویژگی‌های ساختگاهی تعیین ویژگی‌های ساختگاهی شامل جمع‌آوری اطلاعات مربوط به پی به نحوی که در بند (۱-۲-۵) تشریح شده و گردآوری اطلاعات مربوط به مخاطرات ساختگاهی طبق بند (۲-۲-۵) می‌باشد. ۱-۳-۵- اطلاعات پی اطلاعات پی ساختمان شامل شرایط هندسی, سازه‌ای. ژئوتکنیکی و بارگذاری پی بوده و براساس موارد مذکور در بندهای (۱-۱-۲-۵) تا (۴-۱-۲-۵) به دست می‌آید. ۱-۱-۲-۵- شرابط پی ابعاد. شکل. محل. عمق. نحوه‌ی قرارگیری سازه‌ی پی و نیزر هندسه‌ی زمین و نیزر مشخصات سازه‌های مجاور از نظر سطح ۲-۱-۲-۵- شرایط سازه‌ای بی شرایط سازه‌ای پی شامل نوع سازه‌ی پی (سطحی و عمیق) و نوع مصالحء جزییات طراحی و مشخصات اجرایی سازه‌ی پی جممع آوری اطلاعات ذدیل در ارتباط با خاک پی براساس عملکرد انتخابی و سطح اطلاعات انتخاب شده ضرورت دارد. -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۹۳/۳/۵ ۸ دستورالعمل ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای ساختمان‌های فولادی متداول موجود ۱-۳-۱-۲-۵- کلیات برای ارزیابی رفتار پی (در مقابل گسیختگی و تغییر مکان)» حداقل به اطلاعات زیر نیاز می‌باشد: - ظرفیت باربری نهایی و مجاز خاک بر حسب نوع پی (سطحی یا عمیق)؛ - ضرایب تغییر شکل براساس جنس و رفتار خاک‌ها در تغییرشکل الاستیک و نیز تغییرشکل‌های تحکیمی و تابع زمان؛ - مطالعات مربوط به فشار جانبی خاک بر روی دیوارهای نگهبان. این اطلاعات با توجه به مدارک و گزارش‌های موجود قبلی, بازدیدهای محلی و در صورت وجود. نتایج عملیات حفاری,» و احیاناً ۲-۳-۱-۲-۵- سطح اطلاعات حداقل مشخصات ذکر شده برای خاک در دفترچه محاسبات و نقشه‌های اجرایی پی در صورت وجود ر می‌توان به عنوان ۳-۳-۱-۲-۵- سطح اطلاعات متعارف در سطح اطلاعات متعارف مشخصات لایه‌های خاک در هر حال باید با انجام نمونه‌گیری و انجام آزمایش‌های صحرایی و آزمایشگاهی به دست آیند. حداقل تعداد گمانه‌ها و آزمایش‌های مورد نیاز در یک برنامه‌ی جمع‌آوری اطلاعات در سطح متعارف براساس ضوابط زیر است: - در صورت وجود مدارک فنی معتبر که حاوی نتایج بررسی ساختگاهی در حد متعارف باشد نیاز به انجام آزمایش اضافی نیست و می‌توان از مقادیر داده شده در گزارش ژئوتکنیک استفاده نمود؛ - اگر مدارک فنی موجود نباشد و یا نقص, کاستی و عدم سازگاری در گزارش موجود مشاهده شود. حفاری حداقل یک موجود لازم می‌باشد. ۴-۱-۳-۵ شرایط بارگذاری پی گرد وری اطلاعات مربوط به بارگذاری مورد استفاده در طراحی قبلی پی شامل مقدار»ء محل اثر (خروج از مرکزیت)» راستا و تمایل بارهای وارده شده ضروری است. ۲-۲-۵- مخاطرات ساختگاهی ناشی از ناپایداری (۱-۲-۲-۵) تا (۴-۲-۲-۵) بررسی شده است. انجام مطالعات گفته شده در این بند برای مخاطرات ساختگاهی مستقل از سطح اطلاعات مورد نظر لازم است. -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۹۳/۳/۵ فصل پنجم- بهسازی در نراز پی ساختمان ۶۹ خطرات که در بخش (۳-۵) به آن پرداخته شده, اتخاذ شود. ۱-۲-۲-۵- گسلش در صورت وجود گسل در ساختگاه مورد مطالعه. گردآوری اطلاعات ذیل جهت تصمیم‌گیری در مورد امکان یا عدم امکان بهسازی در هدف مورد نظر ضروری است: ۱- درجه‌ی فعالیت گسل؛ ۲- نوع گسل ( امتداد لغز. معکوس یا تراست فشاری)؛ ۳- جهت حرکت گسل؛ ۴- اندازه‌ی جابجایی‌های قایم و افقی برمبنای سطح خطر مبتا برای زلزله؛ ۵- طول و عرض منطقه‌ی خردشده‌ی گسلی ۲-۲-۲-۵ روانگرایی در هنگام وقوع زمین لرزه در زمین‌های حاوی خاک‌های ماسه‌ای کم‌تراکم و اشباع, فشار آب حفره‌ای می‌تواند به حدی افزایش یابد که خاک مقاومت برشی خود را از دست بدهد این پدیده به روانگرایی مرسوم است. تعیین دقیق وضعیت لایه‌های زیرسطح خاک و آب زیرزمینی جهت برآورد پتانسیل روانگرایی خاک در زیر ساختمان لازم است. اطلاعات کلیدی در این بررسی عبارتند از: مشخصات ژئوتکنیکی» تراز سطح آب زیرزمینی و تغییرات آن» نوع و میزان تراکم خاک. در بررسی پتانسیل خطر روانگرایی در یک ساختمان, ابتدا باید معلوم شود که آیا اساسا وقوع این پدیده در آن ساختمان متحمل است یا خیر. به طور کلی احتمال وقوع روانگرایی در آبرفت‌های جوان بیش از آبرفت‌های قدیمی است. بدین لحاظ با بررسی شرایط زمین‌شناسی خاک و نوع رسوبات می‌توان به طور کیفی پتانسیل خطر را تعیین نمود. در جدول جدول ۱-۵- احتمال وقوع روانگرایی در واحدهای مختلف زمین ریخت‌شناسی واحدهای زمین ریخت‌شناسی پتانسیل روانگرایی ۸ بسترهای فعلی و قدیمی رودخانه‌ای - باتلای- زمین‌های پست بین تبه‌های احتمال وقوع روانگرایی ماسه‌ای و کنار بندهای طبیعی- محل‌های احیا شده- دشت‌های سیلابی زیاد می‌شود. 3 مخروط افکنه- کناره‌ی بند طبیعی- تیه‌های ماسه‌ای- دشت سیلایی- سایر -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۹۳/۳/۵ ۷ دستورالعمل ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای ساختمان‌های فولادی متداول موجود معیارهای زیر می‌تواند برای ارزیابی به کار رود: ۱- اگر سطح آب زیرزمینی در عمق بیش از ۱۰ متر زیر تراز شالوده واقع باشد پتانسیل خطر بسیار کم است و از مخاطرات روانگرایی صرف‌نظر می‌شود. باید توجه داشت که در این بررسی» تغییرات فصلی سطوح آب نیز باید مدنظر قرار گیرد؛ ۲- اگر جنس لایه‌های خاک از نوع رس لای‌دار باشد پتانسیل خطر کم است. مگر این که رس موجود از نوع به شدت حساس باشد؛ ۳ لایه‌های خاک غیر چسبنده (از نوع ماسه‌و لای) با تعداد ضربات نفوذ استاندارد اصلاح شده‌ی ,,(,3) مساوی یا بیش تر از ۳۰ در اعماق زیر سطح آب زیرزمینی و لایه‌های خاک آب با بیش از ۲۰/ رس فاقد خطر روانگرایی هستند. منظور از وم[,0۷)» تعداد ضربات نفوذ استاندارد اصلاح شده برای ۶۰ انتقال انرژی و فشار روباره‌ی ۱۰۰12۳۵ است. نتایج آزمایش ].5.۳ در هر پروژه می‌بایست با توجه به نحوه‌ی انجام آزمایش و استفاده از مراجع معتبر ژئوتکنیک در این زمینه نظیر آیین‌نامه‌ی ‎۸٩7۸۸‏ با اعمال ضریبی مناسب به ۳ 0( تبدیل شود. اگر معیارهای فوق. منتفی بودن احتمال وقوع پدیده‌ی روانگرایی را نشان ندهند. انجام مطالعات ارزیابی پتانسیل روانگرایی در ساختگاه الزامی است. ۳-۲-۲-۵- فرونشست ممکن است زلزله موجب نشست در نواحی محدود یا وسیعی از سطح زمین شود. این نشست می‌تواند در اثر روانگرایی در خاک‌های دانه‌ای سست اشباع و یا تراکم در خاک‌های دانه‌ای سست و غیر اشباع باشد. علاوه بر آن ممکن است زلزله موجب فروریزش فضاهای باز زیرزمینی از قبیل معادن, تونل‌هاء قنوات. غارها و حفرات کارستی شود و در نتیجه نشست قابل توجهی در محدوده‌ی بزرگی به وجود آید. به چنین مواردی فرونشست گفته می‌شود. تغییر مکان قابل قبول ناشی از فرونشست. با سطح عملکرد سازه و نیز قابلیت و توانایی سازه جهت پذیرش تغییر مکان های یکسان یا نامساوی پی تعیین می‌شود. ۴-۲-۲-۵- زمین لغزش و سنگ ریزش زمین لغزش و حرکت توده‌ای خاک یا سنگ بر روی شیب‌ها به سمت پایین دست و نیز سنگ ریزش به فرو افتادن قطعات کوچک تا بسیار بزرگ سنگ اطلاق می‌شود. بروز زمین لغزش می‌تواند باعث ناپایداری کلی یا تخریب ساختمان یا حرکت کلی یکسان یا متفاوت پی ساختمان شود. ارزیابی پتانسیل این مخاطرات نیازمند آگاهی کامل از شرایط زئوتکنیکی لایه‌ها و سازندهای مختلف زمین است. در صورت حصول موارد ذیل, نیاز به بررسی پایداری شیب محل پروژه از نظر زمین لغزش و سنگ‌ریزش نمی‌باشد. ۱- زمین با شیب کم‌تر از ۱ قائم به ۴ افقی (مگر آن که زمین مستعد روانگرایی باشد ویا خاک منطقه حساس باشد)؛ ۲- عدم وجود مورفولوژی لغزشی و عدم وجود سابقه‌ی ناپایداری شیب‌ها در منطقه؛ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳/۳/۵ فصل پنجم- بهسازی در نراز پی ساختمان ۷۱ ۳- عدم وجود سازندهای با پتانسیل لغزش و سنگ ریزش. اگر در نتیجه‌ی بررسی‌ها تشخیص داده شود که خاک منطقه مستعد روانگرایی نبوده و به صورت دیگری نیز مقاومت برشی خود را از دست نمی‌دهد. استفاده از روش شبه استاتیکی جهت آرزیابی پایداری شیب محل مجاز است. در غیر این صورت جهت ارزیابی پایداری شیب باید از تحلیل دینامیکی با در نظر گرفتن مدل رفتاری مناسب جهت لحاظ نمودن رفتار غیر خطی خاک و تغییرات فشار آب حفره‌ای استفاده شود. در آنالیز شبه استاتیکی باید از ضریب زلزله‌ای حداقل برابر با نصف شتاب مبنای طرح (در صورت استفاده از استاندارد ۰ ایران) و یا نصف حداکثر شتاب زمین (در صورت استفاده از مطالعات ساختگاهی) برای سطح خطر مورد نظر در زمین ساختگاه مورد مطالعه استفاده کرد. اگر ضریب ایمنی حاصل از تحلیل شبه استاتیکی بزرگ‌تر یا مساوی یک باشد. می‌توان چنین قضاوت نمود که شیب مورد مطالعه پایدار بوده و نیازی به آنالیز پایداری دقیق‌تر ندارد. البته در صورت عدم وجود اطلاعات کافی درباره مشخصات ژئوتکنیکی زمین یا کاربرد ضریب شتاب و یا ضریب اهمیت سازه, ممکن است با نظر کارشناس مربوط یک ضریب بزرگ‌تر از یک به عنوان معیار پایداری مورد استفاده قرار گیرد. اگر ضریب ایمنی در مطالعه‌ی فوق کم‌تر از یک به دست آید. باید تغییر مکان‌های زمین با استفاده از یک روش تحلیل مناسب محاسبه شود. نتایج این تحلیل می‌تواند توسط مهندس سازه در آرزیابی عملکرد سازه مورد استفاده قرار گیرد. ۳-۵- کاهش مخاطرات ساختگاهی در صورت وجود هر یک از مخاطرات ناشی از ناپایداری باید تمهیدات ویژه در مورد کاهش و رفع آن از طریق بهسازی لرزه‌ای خاک نظیر تزریق» زهکشی, تراکم به روش‌های مختلف. تسلیح خاک و دیگر روش‌های بهسازی مناسب خاک براساس دستورالعمل‌های معتبرصورت گیرد. ۳-۵- مقاومت و سختی بی هرگاه لازم باشد اندرکنش سازه و خاک در مطالعات بهسازی ساختمان موجود با مدل‌سازی پی ساختمان در نظر گرفته شود. تعیین مقاومت و سختی پی لازم خواهد بود. مقاومت و سختی پی بایستی طبق ضوابط داده شده در این بخش تعیین شود. باید توجه داشت که وجود مخاطرات ساختگاهی در بند (۲-۲-۵) مسأله‌ای است که باید قبل از پرداختن به مقاومت و سختی پی بررسی شده و ساختگاه ایمن شده باشد. -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۹۳/۵ ۷۲ دستورالعمل ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای ساختمان‌های فولادی متداول موجود ۱-۴-۵- ظرفیت باربری مورد انتظار خاک پی‌ها ظرفیت باربری مورد انتظار خاک پی را می‌توان توسط یکی از دو روش تجویزی یا ساختگاهی آن گونه که در بندهای (۱-۱-۴-۵) و (۲-۱-۴-۵) توصیف شده محاسبه کرد. محاسبات ظرفیت باربری بر مبنای اطلاعات گردآوری شده طبق بند (۱-۲-۵) انجام می‌گیرد. ۱-۱-۳-۵- ظرفیت باربری مورد انتظار تجویزی الف- در صورتی که مدارک فنی ساختمان یا گزارش مطالعات ژئوتکنیک انجام شده برای محل مورد نظر در دسترس بوده و حاوی اطلاعاتی در مورد پارامترهای طراحی پی‌ها باشند. محاسبه‌ی ظرفیت باربری مورد انتظار تجویزی توسط روابط زیر مجاز است. ۱- پی سطحی: ظرفیت باربری تجویزی پی سطحی, ,و۰ می‌تواند از رابطه (۱-۵) محاسبه شود: (۱-۵) :> 0 که در آن: 2 : ظرفیت باربری مجاز ذکر شده در مدارک فنی موجود برای پی‌های سطحی تحت بار تقلی. ۲- پی عمیق: ظرفیت باربری تجویزی پی عمیق. ,/). برای هر شمع یا پایه می‌تواند از رابطه (۲-۵) محاسبه شود: (۲-۵) ۹ که در آن: «:/گ: بار مجاز در طراحی پی عمیق برای بارهای ذکر شده در مدارک فنی. ب- در صورتی که مدارک فنی ساختمان با گزارش مطالعات ژئوتکنیک انجام شده برای محل مورد نظر در دسترس نباشد و ساختمان جزء رده ۱ مبحث ۷ مقررات ملی ساختمان باشد. میتوان ظرفیت باربری مورد انتظار تجویزی مورد انتظار پی سطحی ساختمان مورد نظر از رابطه (۲-۵) محاسبه نمود. (۳-۵) ۸ .9*1 که در آن: ر: بارمرده ساختمان. ۸ سطح اتکای پی ( در صورت منفرد بودن پی» برابر مجموع مساحت پی‌ها) ۲-1-۴-۵- ظرفیت باربری ساختگاهی در مورد ساختمان‌هایی که در آن‌ها روش‌های ذکر شده در بند (۱-۱-۴-۵) قابل استفاده نباشد. باید مطالعات ژئوتکنیکی زیر سطحی انجام پذیرد تا ظرفیت باربری نهایی پی براساس مشخصات دقیق ساختگاه ساختمان محاسبه شود. در هر صورت. استفاده از ظرفیت باربری ساختگاهی نسبت به ظرفیت باربری تجویزی ارجح است. -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳/۳۵ فصل پنجم- بهسازی در نراز پی ساختمان ۷۳ ۳-۳-۵ منحنی نیرو - تغییر شکل پی اگر در مدل محاسباتی ساختمان, اثرات انعطاف پذیری پی ساختمان منظور شود.ء باید مشخصات نیرو - تغییرمکان پی تعیین گردد. به طور کلی» می‌توان در آبتدای مدل‌سازی و تحلیل از وجود پی‌ها در مدل صرف‌نظر نمود و سیستم‌های قایم باربر جانبی را با تکیه بر بستر صلبی فرض کرد. سیستم با تکیه بر بستر صلب باید تحت نیروهای جانبی زلزله به یکی از روش‌های ذکر شده در فصل ۴ مورد تحلیل قرار گرفته و نیروها و تغییر شکل‌های داخلی آن به دست آید. نیروها و تغفییرشکل‌های اعضای سازه با ظرفیت آن‌ها طبق ضوابط فصل۶ نیروهای عکس‌العمل تکیه‌گاهی با ظرفیت باربری پی طبق بند (۳-۴-۵) در این فصل باید آرزیابی شوند. آرزیابی سازه‌ی پی نیز طبق معیارهایی که در سلسله ضوابط ارزیابی سازه‌ی پی‌های بتنی, بند (۳-۳-۶)» ارایه شده است. باید انجام شود. در این صورت اگر نیروهای وارد بر پی از ظرفیت باربری آن بیش‌تر باشد به یکی از دو طریق زیر می‌توان عمل نمود: ۱ بهسازی سازه برای کاهش نیروهای وارد بر پی: مثلاً با افزایش تعداد عناصر و سیستم‌های باربر جانبیء نیروهای ناشی از زلزله وارد بر هر پی کاهش خواهد یافت. در این تحلیل باز هم سیستم‌های قایم باربر جانبی, با تکیه بر بستر صلب فرض می‌شود. ۲ اصلاح مدل تحلیلی و منظور نمودن اثر انعطاف‌پذیری پی بر اساس نشریه ۲۶۰ ۱-۲-۴-۵- ظرفیت باربری پی سطحی نمودارهای رفتاری نیرو - تغییر مکان یا لنگر - چرخش آن در شکل (۱-۵) استفاده کرد. در غیر این صورت باید از ظرفیت باربری کلی سطح قائم پی. .) (از بعد نیرو)» از رابطه (۴-۵) به دست می‌آید: (۴-۵) اقا ‎٩‏ > ,با در رابطه (۴-۵)» ‎٩,‏ ظرفیت باربری قایم مورد انتظار پی است که طبق بند (۱-۳-۵) تعیین می‌شود. ظرفیت باربری توام قایم و چرخشی پی. ,1 (از بعد لنگر)» از رابطه (۵-۵) تعیین می‌شود: (۵-۵) 4 ۳ ۱۷ 2] در رابطه (۰)۵-۵] بار قایم موجود. و که در آن 3ا و با ابعاد پی به ترتیب در جهات موازی و عمود بر محور از این که بخشی از کف پی به کشش بیفتد یا نیفتد تنظیم شده است. -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۹۳/۳/۵ ۳ دستورالعمل ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای ساختمان‌های فولادی متداول موجود ۳-۴-۵ معیارهای پذیرش پی معیارهای داده شده در این قسمت مربوط به ارزیابی ظرفیت باربری کل پی می‌باشد. ارزیابی شالوده بتنی طبق ضوابط سازه‌های بتنی در بند (۳-۳-۶) انجام می‌شود. قبل از کنترل ظرفیت باربری پی باید واژگونی کل سازه‌در تراز پی‌ها طبق معادله‌های (۳-۴) یا (۳-۴) کنترل شود. در صورت نیاز به استفاده از ظرفیت کششی پی‌هاء این ظرفیت کنترل شونده توسط نیرو محسوب می‌شود و از کرانه‌ی بالای آن نباید استفاده شود. در این حالت مدل‌سازی, سیستم‌های قایم باربری جانبی متکی بر بستر صلب فرض شده‌اند و پی‌ها به هیچ صورتی مدل نشده‌اند. معیارهای پذیرش پی در این حالت با توجه به نوع روش تحلیل سازه به شرح زیر تعیین می‌شود. ۱-۱-۳-۴-۵- روش‌های تحلیل خطی اگر در مدل سازه» تکیه گاه سازه به صورت کاملاً ثابت فرض شده باشد. خاک پی به یکی از دو طریق زیر قابل ارزیابی الف با فرض خاک پی کنترل شونده توسط تغییر شکل: ابتدا هر یک از پی‌های ساختمان تحت لنگر ناشی از بارهای جانبی (لنگر واژگونی) (مطابق با رابطه ۳-۴) مورد کنترل قرار 1 که در آن ۱/07۲ لنگر واژگونی در تراز پی که لازم نیست از حداکثر لنگری که سازه با درنظر گرفتن رفتار واقعی غیرخطی 0 1 لنگر مقاوم ناشی از بارهای مردذه است. ضرایب ) 0 در بند (۲-۱-۳-۴) 0 ضریب در بند (۱-۱-۴-۴) تعریف شده آند. در صورتی که تحت بار مرده تنها و لنگر وارگونی. مقدار تنش فشاری اعمالی به خاک با اعمال اثرات بلند شدگی سازه پی. از ظرفیت باربری مورد انتظار خاک ( :ع1) کمتر باشد. خاک پی معیار پذیرش در برابر لنگر واژگونی را برآورده می کند. در -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳/۳/۵ فصل پنجم- بهسازی در نراز پی ساختمان ۷۳۵ غیر این صورت لازم است با تغییر ابعاد سازه پی و یا با اتصال مناسب کششی (مانند شمع)» پایداری در مقابل وازگونی پی تامین گردد .سپس خاک پی تحت مولفه‌های مختلف عکس العمل‌های تکیه گاهی ارزیابی می شود. در این حالت خاک پی معیار پذیرش بر اساس رابطه (۶-۵) کنترل میشود. (۶-۵) 3 در رابطه (۶-۵)» بن ظرفیت باربری مورد انتظار پی برای درجه آزادی مورد بررسی است که معرف حالت حدی باربری خاک است (در حالت حد نهایی با اعمال اثرات بلند شدگی و تسلیم خاک) و ۷ ضریب آگاهی بوده که برای سطح اطلاعات حداقل و متعارف به ترتیب برابر با ۰۹/۷۵ و ۱ است. به عنوان روش جایگزین میتوان عکس‌العمل‌های تکیه‌گاهی را بر ۳ تقسیم و پی تحت نیروهای عکس العملی کاهش یافته بالای ظرفیت خاک بیشتر نباشد معیار پذیرش برآورده شده است ب) با فرض خاک پی کنترل شونده توسط نیرو: ابتدا هر یک از پی‌های ساختمان تحت لنگر ناشی از بارهای جانبی (لنگر واژگونی) (مطابق با رابطه ۳-۴) مورد کنترل قرار (۴-۴- تکراری) 3 < ی ۸1 که در آن: 7 لنگر وازگونی در تراز پی که لازم نیست از حداکثر لنگری که سازه با درنظر گرفتن رفتار واقعی غیرخطی میتواند به پی وارد کند و یا ظرفیت مورد انتظار عضو متصل به پی بیشتر منظور شود. ۲ » لنگر مقاوم ناشی از بارهای مرده است. ضرایب رح دح در بند (۲-۱-۳-۴) ۰ و 1۳07۳ برابر ۸ لحاظ میگردد. در صورتی که تحت بار مرده تنها و لنگر وازگونی, مقدار تنش فشاری اعمالی به خاک با اعمال اثرات بلند شدگی سازه پی. از ظرفیت باربری مورد انتظار خاک ( ::ع9) کمتر باشد. خاک پی معیار پذیرش در برابر لنگر واژگونی را برآورده می کند. در غیر این صورت لازم است با تغییر ابعاد سازه پی و یا با اتصال مناسب کششی (مانند شمع)» پایداری در مقابل واژگونی پی تامین گردد. سپس خاک پی تحت مولفه‌های مختلف عکس العملهای تکیه گاهی ارزیابی میشود. در این حالت خاک پی کنترل شونده توسط نیرو محسوب میشود .تمام عکس العملهای تکیه گاهی برمبنای رابطه (۲۲-۴) و معیار پذیرش بر مبنای رابطه (۲۴-۴) کنترل می شود و استفاده از کران بالای ظرفیت پی مجاز نمیباشد. در تعیین عکس العملهای تکیه گاهی (شامل -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۳۳/۵ ۷۶ دستورالعمل ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای ساختمان‌های فولادی منداول موجود لنگر واژگونی) برمبنای رابطه (۲۲-۴) لازم نیست این مقادیر از حداکثر نیروهایی که سازه با در نظر گرفتن رفتار واقعی غیرخطی می تواند به پی وارد کند 9 5 ظرفیت مورد انتظار عضو متصل به پی بیشتر م ظور شود. ۲-۱-۳-۴-۵- روش‌های تحلیل غیرخطی در این حالت رفتار پی کنترل شونده توسط نیرو محسوب می‌شود. ارزیابی پی در این حالت با استفاده از رابطه‌ی (۷-۵) انجام می‌شود: (۷-۵) )۴ کم در رابطه‌ی فوق. ن) ظرفیت باربری کرانه پایین پی برای درجه آزادی مورد بررسی است که می‌تواند مساوی حد بالای آن اختیار شود. همچنین برن۵) نیروی وارد بر پی حاصل از تحلیل می‌باشد. اگر رابطه‌ی فوق برقرار نباشد. باید مانند آنچه که در بند قبلی گفته شد به بهسازی سازه برای کاستن از نیروهای وارد بر پی یا انعطاف‌پذیر کردن تکیه‌گاه سیستم‌های قایم باربر جانبی و تحلیل مجدد سازه پرداخت. اگر رابطه‌ی بالا برقرار باشد. باید شالوده طبق بند قبلی با استفاده از نیروهای 0 مورد ارزیابی لرزه‌ای قرار داده شود. ۵-۵- فشار لرزه‌ای جانبی خاک دیوارهای ساختمانی نگهدارنده‌ی خاک باید در مقابل اثرات فشارهای لرزه‌ای زمین ارزیابی شوند. در غیاب مطالعات زئوتکنیکی خاص پروزژه» اضافه فشار خاک در حین زلزله‌ی وارد بر یک دیوار ساختمانی که یک توده‌ی خاک غیر اشباع با سطح افقی (تراز) در بالای سطح آب زیرزمینی را نگه می‌دارد می‌تواند از رابطه (۸-۵) محاسبه شود: (۸-۵) 1[ , 0.4 - ۸۳ در رابطه‌ی فوق, ۸۳ اضافه فشار جانبی خاک در حین زلزله‌ی وارد بر دیوار حایل است که توزیع آن در ارتفاع دیوار یکنواخت فرض می‌شود. 1[ ارتفاع کل دیوارء ۷ وزن واحد حجم خاک پشت دیوار و ,ا ضریب شتاب افقی زلزله می‌باشد که برابر شتاب حداکثر زلزله در سطح زمین نسبت به شتاب ثقل فرض می‌شود (اگر از استاندارد ۲۸۰۰ برای محاسبه‌ی زلزله‌ی طرح استفاده می‌شود. ,| همان شتاب مبنای محل خواهد بود.) فشار جانبی نیروی لرزه‌ای حاصل از رابطه (۱۷-۵) باید به فشار جانبی استاتیکی خاک در حالت بدون ضریب اضافه شده تا فشار کل خاک وارد بر دیوار به دست آید. رفتار دیوار حایل کنترل شونده توسط نیرو فرض می‌شود. ۶-۵- بهسازی پی روش انتخابی برای بهسازی پی باید هماهنگ با روش بهسازی سازه و ضوابط و اصول کلی این دستورالعمل باشد. این هماهنگی به معنی تضمین این مساله است که بهسازی مجموعه‌ی سازه و پی منجر به تأمین سطح عملکرد سازه تحت سطح خطر ایمنی جانی می‌شود. هنگامی که اجزای جدیدی به سازه اضافه می‌شود. پی این اجزاً در مدل سازی پی -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۹۳/۳/۵ فصل پنجم- بهسازی در نراز پی ساختمان ۷۷ ساختمان باید در نظر گرفته شود. اگر روش بهسازی پی به گونه‌ای است که هر بخش از پی بهسازی شده نوعی از بارها را تحمل می‌کند (مثلاً بر بخش قدیمی بارهای ثقلی و بر بخش جدید بارهای زلزله وارد می‌شود)» باید این بخش‌ها به نحو مناسب و به طور مجزا مدل‌سازی شوند. اثرات بهسازی پی بر روی رفتار آن باید در مدل تحلیل سازه‌ی بهسازی شده در نظر گرفته شوند. سازگاری اجزای جدید و موجود باید تحت تغییر شکل‌های متناسب با سطح عملکرد ایمنی جانی -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- فصل یسم بهسازی سازه‌های فولادی -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۹۳/۵ فصل شسشم- بهسازی سازه‌های فولادی ۸ ۱-۶- محدوده‌ی کاربرد در این فصل ضوابط بهسازی اجزای فولادی در برابر زلزله در ساختمان ارایه می‌شود. ضوابط این فصل هم برای اجزای فولادی ساختمان موجود بوده و هم برای اجزای فولادی تقویت شده یا اضافه شده به سیستم ساختمانی موجود می‌باشد. در بخش‌های مختلف این فصل نحوه‌ی جمع‌آوری اطلاعات لازم از خواص مصالح و نحوه‌ی بازرسی وضعیت موجود ساختمان, روش‌های مدل‌سازی. مقاومت اعضاء معیارهای پذیرش و معیارهای بهسازی قاب‌های فولادی مورد بررسی در ادامه. برخی سیستم‌ها و اجزای ویژه شامل قاب‌های فولادی با میان قاب. ستون‌های مرکب و تیرهای لانه‌زنبوری جهت بهسازی بررسی می‌شوند. در انتهای فصل نیازهای بهسازی دیافراگم‌ها مشخص می‌شوند. ۲-۶- مشخصات مصالح و بازرسی وضعیت موجود ساختمان ۱-۲-۶ کلیبات جهت ساختن یک مدل تحلیلی که بتوان برآورد مناسبی از رفتار ساختمان به دست دهد. علاوه بر وضعیت اعضا و هندسه و پیکربندی آن» باید مشخصات مصالح به کار رفته در آن نیز مشخص شود. این بخش به ضوابط تعیین مشخصات مصالح و نحوه‌ی بررس وضعیت موجود ساختمان اختصاص دارد. مطمئن‌ترین راه اطلاع از مشخصات. انجام آزمایش برای تعیین مشخصات مورد نیاز می‌باشد. نوع و تعداد آزمایش‌های لازم به دقت اطلاعات موجود سازه‌ای. کیفیت و شرایط فیزیکی مصالح و اجرای ساختمان بستگی دارد. وجود هرگونه اطلاعات مستند و قابل اطمینان از نوع و مشخصات استفاده شده در اجزا و اتصالات ساختمان حایز اهمیت بوده و می‌تواند از تعدادآزمایش‌های لازم بکاهد. کلیات تعیین مشخصات مصالح و بازرسی وضعیت موجود ساختمان طبق ضوابط فصل سوم صورت می‌پذیرد. ضوابط ویژه ی ساختمان‌های فولادی در بندهای مختلف این بخش ذکر شده است. مشخصات مصالح براساس ضوابط بند (۲-۲-۶) تعیین می‌شود. بازرسی وضعیت موجود نیز براساس ضوابط بند (۳-۲-۶) می‌باشد. وسعت آزمایش‌های انجام شده و نحوه‌ی بازرسی وضعیت موجود ساختمان, ملاک تعیین ضریب آگاهی براساس ضوابط بند (۴-۲-۶) می‌باشد. ۲-۲-۶- مشخصات مصالح ۱-۲-۲-۶ کلیات برای تعیین مشخصات مکانیکی مصالح اعضا و اتصالات فولادی موجود. لازم است. تنش تسلیم مصالح مبنا و اجزای -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳/۳/۵ ۸۲ دستورالعمل ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای ساختمان‌های فولادی منداول موجود در صورتی که انجام آزمایش برای یافتن این کمیت‌ها ضروری شود. می‌توان اطلاعات مفید دیگری نظیر مقاومت نهایی و تغییرشکل نسبی نهایی مصالح را از روی منحنی‌های تنش - کرنش مصالح به دست آورد. اگر برای ارضای ضوابط مربوط به سطوح مختلف اطلاعات در بند (۵-۲-۳) نیاز به انجام آزمایش‌باشد. باید شرایط بند (۱-۳-۲-۲-۶) در مورد نحوه‌ی محاسبه مشخصات مصالح در نظر گرتفه شود. حداقل تعداد آزمایش‌ها باید براساس ملزومات بند (۲-۳-۲-۲-۶) تعیین شود. تعیین کربن معادل مصالح مبنا و اجزای اتصال و یا بررسی قابلیت جوش‌پذیری مصالح مبنا و اجزای اتصال به تشخیص مهندس بهساز ممکن است با انجام آزمایش ضرورت یابد. ۲-۲-۲-۶ جمع آوری مشخصات مصالح در سطح اطلاعات حداقل در صورتی که مشخصات مصالح در دفترچه محاسبات یا نقشه‌های اجرایی موجود باشد این مقادیر را می‌توان به عنوان مشخصات کرانه پایین مصالح در سطح اطلاعات حداقل در نظر گرفت. در غیر این صورت جمع‌آوری مشخصات مصالح باید طبق سطح اطلاعات متعارف در بند (۲-۲-۲-۶) صورت گیرد. در صورتی که مشخصات مورد انتظار مصالح لازم باشد می‌توان مقادیر کرانه پایین مصالح را در ضریب ۱/۱ ضرب نمود. در صورت موجود نبودن اطلاعات. مشخصات فولاد 7 میتواند بعنوان مبنا در نظر گرفته شود. ۳-۲-۲-۶- جمع آوری مشخصات مصالح در سطح اطلاعات متعارف ۱-۳-۲-۲-۶- کلیات آزمایش نمونه‌ها برای تعیین مشخصات مکانیکی آن‌ها باید برمبنای یک استاندارد معتبر منتشر شده توسط مراجع رسمی کشور صورت گیرد. تا زمانی که این استانداردها تدوین وارایه نشده‌اند یا استفاده از استانداردهای دیگری که در این دستورالعمل‌به آن اشاره نگردیده ضرورت داشته باشد. به ترتیب از استانداردهای منتشر شده به وسیله‌ی موْسسه‌ی استانداردها و تحقیقات صنعتی ایرانء مدارک سازمان بین‌المللی استاندارد (150) یا استانداردهای انجمن امریکایی برای آزمایش مصالح (/۸۹7۸) استفاده خواهد شد. گسترده‌ی آزمایش‌های لازم از یک سو به میزان در دسترس بودن اطلاعات اولیه‌ی ساختمان و اطلاعات حین ساخت آن و از سوی دیگر به امکان دسترسی به اجزای مختلف ساختمان و شرایط مصالح دارد. مشخصات مصالح باید با نمونه‌برداری از مصالح و انجام آزمایش تعیین شود. نمونه‌برداری باید از نواحی که تنش کم می مناسبی را به طور موقت جانشین آن‌ها قرار داد. نمونه‌برداری ازیک اتصال جوشی باید با مرمت آن اتصال همراه باشد. اگر فولاد مبنا 5737 (فولاد نرمه) بودء در این حالت. ابعاد و طول جوش در محل هر نمونه‌ی اتصال نمایان شده اندازه گیری و با آزمایش‌های غیرمخرب کیفیت جوش مشخص شود -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۹۳/۳/۵ فقصل ششم- بهسازی سازه‌های فولادی ۸۳ منهای یک انحراف معیار مقادیر حاصل از آزمایش می‌باشد. ۲-۳-۲-۲-۶- آزمایش‌های متعارف حداقل تعداد آزمایش‌های لازم برای تعیین مقاومت و مقاومت کششی مصالح فولادی در یک برنامه‌ی جمع‌آوری اطلاعات در سطح متعارف باید براساس ضوابط زیر باشد؛ ۱- اگر مدارک فنی معتبر حاوی گزارش آزمایش مصالح موجود باشد نیاز به انجام آزمایش اضافی نمی‌باشد و می‌توان از مقادیر مقاومت ذکر شده در مدارک به طور مستقیم به عنوان مشخصات کرانه پایین مصالح استفاده نمود. ۲- در صورت نبود گزارش آزمایش مصالح, انجام حداقل یک آزمایش کشش از هر نوع از اعضای سازه (تیرء ستون, مهاربند. اجزای تقویت) و اجزای اتصالات که حتی‌المقدور از اعضای تکرار شونده انتخاب می‌شوند. لازم می‌باشد. در صورتی که پراکندگی در نتایج (آزمایش‌های قبلی و آزمایش‌های اخیر) درحدی باشد که بیان‌گر یکسان بودن رده‌ی فولادی برای تمام نمونه‌ها باشدء در این حالت متوسط نتایج به عنوان مقاومت مورد انتظار مصالح استفاده می‌شود. در صورتی که پراکندگی نتایج درحدی باشد که نشان دهنده‌ی استفاده‌ی فولاد با رده‌های متفاوت باشد باید با نمونه گیری و آزمایش بیش‌تر یا با هر روش معتبر دیگر (نظیر آزمایش‌های متالوژیکی) رده‌های فولادی مخصوص تعیین شود. ۳-۲-۶ بازرسی وضعیت موجود ۱-۳-۲-۶ کلیات بازرسی وضعیت موجود ساختمان و شرایط ساختگاه باید براساس ضوابط این بند انجام گیرد. این بازرسی شامل موارد زیر است: ۱- بررسی وضعیت اجزایی که نیروها و تغییر شکل‌های منتج از زلزله را دریافت می‌کنند به منظور تشخیص وجود هر ۲- بررسی وجود پیکربندی اعضا و اجزا و اتصالات آن‌ها و وجود پیوستگی در مسیر انتقال بار بین اعضا و سیستم سازه‌ای؛ ۳- شناسایی دیگر شرایط شامل وجود اعضای غیرسازه‌ای که موْثر در رفتار سازه بوده و محدودیت‌هایی را بر بهسازی ۴ تشخیص شرایط خاک و پی آن گونه که در فصل ۵ آمده است؛ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳/۳/۵ ۸۴ دستورالعمل ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای ساختمان‌های فولادی منداول موجود ۲-۳-۲-۶ مشخصات اجزا جهت مطالعه‌ی سازه باید اطلاعات زیر برای اعضا و اتصالات سازه مشخص شود. باید این مشخصات مطابق آنجه در عمل اجرا شده تعیین شوند. ۱- ابعاد و ضخامت اعضا و همچنین ورق‌های پوششی, مهاربندی و سخت‌کننده‌ها؛ ۲- سطح مقطع, اساس مقطعء ممان اینرسی و خواص پیچشی اعضا در مقاطع بحرانی؛ ۳- موقعیت و مشخصات اتصالات و وصله‌ها به نحوی که اجرا شده‌اند؛ ۴- شرایط فیزیکی فلز مبنا و اجزای اتصال شامل بررسی تغییر شکل‌ها و آسیب‌دیدگی‌های موجود. مرورمدارک فنی ساختمان به منظور تشخیص سیستم‌های باربر ثقلی و جانبی و اعضای آن‌ها و همچنین اعضا و اتصالات بحرانی و هر نوع تغییر ایجاد شده‌ی بعدی در وضعیت اعضا و پیکربندی سازه ضروری می‌باشد. در صورت کامل نبودن مدارک فنی ساختمان و همچنین برای تطبیق وضعیت موجود با نقشه‌هاء باید بازدید کاملی از ساختمان برای تعیین اطلاعات لازم مطابق بند (۲-۳-۲-۶) انجام شود. ۳-۳-۲-۶ روش‌ها و محدوده‌ی کاربردی بازرسی وضعیت موجود ساختمان باید شامل بازرسی عینی از اعضای سازه‌ای قابل رویت که دخالت در سیستم مقاوم لرزه بر جانبی دارند. بوده تا بدین وسیله بتوان تطبیق وضع موجود را با آنچه که در مدارک فنی آمده است کنترل نمود. هدف از این بازرسی شناسایی و تعیین هر گونه مساله در رابطه با هندسه و پیکربندی ساختمان, تعیین موارد کاهش سختی و مقاومت در اعضاء کنترل پیوستگی مسیرهای انتقال بار» تشخیص نیاز و ضرورت انجام آزمایش‌های دیگری جهت تشخیص و اندازه‌گیری میزان آسیب و ضعف و نیز اندازه گیری ابعاد موجود ساختمان و مقایسه‌ی آن با اطلاعات موجود در مدارک فنی و تعیین وجود هرگونه تغییر شکل دایمی می‌باشد. اگر وجود پوشش معماری و موانع دیگر امکان بازرسی عینی را سلب کرده باشد این بازرسی می‌تواند از طریق برداشت موضعی مصالح پوششی و یا به طور غیرمستقیم مئثلاً از طریق ایجاد حفره‌در مانع و استفاده از وسایل مخصوص (1۳100۲۹۵۵) انجام گیرد. ضوابط بازرسی عینی وضعیت موجود به شرح زیر می‌باشند: ۱- اگر نقشه‌های جزئیات اجرایی موجود باشد. آشکار کردن حداقل یک اتصال از هر نمونه اتصال باید انجام پذیرد. در صورتی که هیچ نوع انحرافی از نقشه‌ها برای نمونه‌ای مشاهده نشود. کلیه‌ی اتصالات مشابه با آن نمونهء اجرا شده عین نقشه تلقی می‌شود. اگر در بازرسی, انحرافی از نقشه‌های اجرایی مشاهده شود باید اتصالات دیگری نیز از این نمونه بازرسی شود تا زمانی که بتوان در مورد این نمونه اتصال به قضاوت مشخصی رسید. -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۹۳/۳/۵ فقصل ششم- بهسازی سازه‌های فولادی ۸۵ ۲- اگر نقشه‌های اجرایی موجود نباشد. باید حداقل سه اتصال از هر نمونه اتصال با برداشت روکش آن‌ها آشکار شوند. در صورتی که تفاوتی مشاهده نشود این نمونه‌ها نماینده‌ی اتصالات مشابه فرض می‌شوند. در صورت تفاوت باید اتصالات دیگری نیز از این نمونه بازرسی شود تا زمانی که بتوان در مورد این نمونه اتصال به قضاوت مشخصی رسید. ۴-۳-۲-۶ - مدل‌سازی تحلیلی ساختمان اطلاعات جمع آوری شده از بررسی وضعیت موجود ساختمان باید در تهیه‌ی مدل تحلیلی ساختمان و برآورد رفتار لرزه‌ای آن مورد استفاده قرار گیرد. هرگاه در بازرسی وضعیت موجود هیچ گونه خسارت. تغییر و یا انحرافی در مقایسه با نقشه‌های موجود به دست آمده است. ۴-۲-۶ ضریب آگاهی ۴ نحوه‌ی انتخاب ضریب آگاهی (۴) در محاسبه‌ی ظرفیت اعضای فولادی و تغییرشکل‌های مجاز آن‌ها براساس بند (۴-۵-۲-۳) خواهد بود. ۱-۳-۶ سختی در بندهای زیر نکاتی در مورد نحوه‌ی تعیین سختی اعضا در مدل سازی آرایه شده است. بند (۱-۱-۳-۶) ضوابطی برای تعیین سختی اعضا برای مدل‌سازی در روش‌های خطی و بند (۲-۱-۳-۶) ضوابطی برای تعیین سختی اعضا برای مدل سازی در روش‌های غیر خطی آرایه می‌نماید. ۱-۱-۳-۶ روش‌های خطی می‌کند. برای اعضایی که به طور کامل در بتن مدفون می‌شوند. مشروط بر آن که تسلیح لازم برای جدا نشدن بتن از فولاد در اثر پرشده و بتن حداقل در روی سه وجه و یا بیش از ۷۵/ از پیرامون مقطع ستون فولادی محدود شده باشد. -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳/۳/۵ ۸۶ دستورالعمل ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای ساختمان‌های فولادی منداول موجود ۲- سطح مقطع برشی: سطح مقطع برشی براساس روش‌های مقاومت مصالح و آیین نامه‌های طراحی قابل محاسبه است. برای مقاطع مختلط و یا مدفون شده در بتن. سطح مقطع برشی مطابق آئین نامه‌های طراحی مدنظر قرار گیرد. ۳- لنگر اینرسی: محاسبه‌ی سختی دورانی تیرها و ستون‌های فولادی در یک قاب فولادی براساس روش‌های مقاومت مصالح انجام می‌گیرد. در تیرهای مدفون شده در بتن» سختی براساس اثر مشارکتی مصالح محاسبه می‌شود. اما در محاسبه‌ی عرض مقطعء عرض بال عضو فولادی منظور گردیده و نه قسمت دال بتن متصل شده. مگر آن که مکانیزم انتقال برش موجود بین بتن و فولادء معیارهای پذیرش مورد نظر در سطح عملکرد ایمنی جانی را اقناع نماید. در ستون های مختلط نیزء سختی براساس اثر مشارکت مصالح و با توجه به روش‌های مقاومت مصالح محاسبه می‌شود. ۴- مدل‌سازی چشمه و ناحیه‌ی اتصال: سختی چشمه‌ی اتصال را می‌توان با اضافه کردن المان چشمه‌ی اتصال در در تحلیل قاب منظور نمود. به هنگامی که لنگر متناظر با مقاومت برشی مورد انتظار چشمه‌ی اتصال از مقاومت خمشی تیر در ناحیه‌ی اتصال تیر به ستون تجاوز نموده و سختی چشمه‌ی اتصال نیز حداقل ۱۶ برابر بزرگتر از سختی خمشی تیر باشد. نیاز به مدل‌سازی چشمه‌ی اتصال در تحلیل نمی‌باشد. در چنین حالاتی دهانه‌ی موثر تیر پس از منظور نمودن ناحیه‌ی صلب از محور ستون منظور می‌شود. برای دیگر حالت‌ها می‌توان از تحلیل المان‌های یک بعدی با دهانه‌های از محور تا محور اعضا استفاده نمود. در صورتی که در ناحیه‌ی اتصال سختی به طور قابل ملاحظه‌ای تغییر یابد باید سختی این ناحیه نیز در مدل‌سازی ملحوظ شود. ۳-۱-۳-۶ روش‌های غیر خطی اگر پاسخ‌های سازه برای طراحی, به کمک روش‌های غیرخطی فصل ۴ تعیین شوند. رابطه‌ی نیرو - تغییر شکل اجزا به‌صورت روابطی غیرخطی بیان می‌شوند. در حالتی که مشخص باشد که تحت بارهای وارده پاسخ غیرخطی در جزء اتفاق نمی‌آفتد در این حالت می‌توان از روابط خطی استفاده کرد. منحنی نیرو - تغییر شکل غیر خطی اجزا باید بر پایه ی مدارک آزمایشگاهی یا تحلیل‌های انجام یافته تعیین شود. در روش استاتیکی غیرخطی به عوض استفاده از نتایج آزمایش یا تحلیل می‌توان از منحنی نیرو- تغییر شکل داده شده در شکل (۱-۶) با مقادیر ۵ 0 2 تعریف شده در جدول‌های (۳-۶) و (۴-۶) برای اجزای قاب‌های خمشی فولادی استفاده نمود. اثرات سخت‌شدگی کرنشی با در نظر گرفتن شیبی برابر 7۳ شیب قسمت ارتجاعی در نظر گرفته می‌شود. منظور نمودن شیب بیش‌تر برای قسمت سخت‌شدگی کرنشی فقط با انجام آزمایش, قابل قبول می‌باشد. هرگاه در ناحیه ی چشمه‌ی اتصال تسلیم رخ دهد. باید از شیب ۶/برای سخت‌شدگی کرنشی در ناحیه‌ی چشمه‌ی اتصال استفاده نمود. منظور نمودن شیب بیش‌تر فقط با انجام آزمایش قابل قبول است. خاطرنشان می‌شود که به هر حال مقاومت نظیر نقطه‌ی ۲ نباید از ظرفیت مورد انتظار عضو تجاوز نماید. -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۳۳/۱۵ فقصل ششم- بهسازی سازه‌های فولادی ۸۷ پارامترهای و, به ترتیب در شکل (۱-۶) عبارتند از نیروی تعمیم یافته و مقاومت نظیر اولین تسلیم در عضو در تیرها و ستون‌ها ۵ عبارت است از کل چرخش ارتجاعی و خمیری تیر یا ستون» ,0 چرخش حد تسلیم, ۸ کل تغییر مکان ارتجاعی و خمیری و ,۸ تغییر مکان حد تسلیم. برای چشمه‌ی اتصال, ,0 عبارت است از زاویه‌ی تغییر شکل برشی برحسب رادیان. شکل (۲-۶) بیانگر چرخش خط واصل بین ابتدا و آنتهای تیر می‌باشد. چرخش تیر را می‌توان یا با جمع چرخش حد تسلیم,0 و چرخش خمیری و یا براساس تغییرمکان نسبی طبقه‌تعیین نمود. برای اعضای فولادی, نتایج آزمایش‌ها غالباً برحسب چرخش خط واصل بین ابتدا و انتهای اعضا داده شده است. استفاده از معادلات (۱-۶) و (۲-۶) برای تعیین ,0 در تیرها و ستون‌ها در مواقعی که نقطه‌ی عطف در وسط تیر و ستون اتفاق می‌افتد مجاز می‌باشد. 0 7 1۵ 09 1.0 ۵ ‏با‎ ۸٩ شکل ۱-۶- منحنی نیرو- تغییر شکل تعمیم یافته برای اعضا و اجزای فولادی 8 -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۳۳/۳/۵ ۸۸ دستورالعمل ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای ساختمان‌های فولادی منداول موجود (۱-۶) در تیرها دلمتام _ ۵ 6۸" (۲-۶)در ستون‌ها ا ع- ه ۳ ی برای علمکرد خمشی تیرها و ستون‌ها مقدار ,م0 عبارت خواهد بود از ظرفیت خمیری خمشی مقطع که از روابط (۳۲-۶) و (۳-۶) محاسبه می‌شود؛ (۳-۶) در تیرها ۹ در ستون بدست اس ۰ ان - 0-۱ در چشمه‌ی اتصال ,0 عبارت است از ظرفیت برشی خمیری چشمه‌ی اتصال و براساس رابطه (۵-۶) محاسبه می‌شود. (۵-۶) در چشمه‌ی اتصال رای 0.55۳ > 0*۷ که در آن: ت]: ضریب ارتجاعی, *01/ 6؛ را تنش حد تسلیم مورد انتظار برای مصالح, *0(13/ 18؛ [: لنگر اینرسی, *61۱؛ «أ: طول تیرء (۲13؛ | : ارتفاع ستون, (011؛ : مقاومت خمشی مورد انتظار؛ ۳ نیروی محور عضور در تغییر مکان هدف در تحلیل استاتیکی غیرخطی, یا در مرحله‌ی آغاز محاسبات در تحلیل مکانیزم خرابی؛ نیروی محوری حد تسلیم مورد انتظار در عضو < یرای ۸؛ (۷): مقاومت تعمیم یافته‌ی مورد انتظار؛ ,): کل ضخامت چشمه‌ی اتصال به انضمام ضخامت ورق مضاعف. ۲۱1۱؛ 0 چرخش عضو (خط واصل بین ابتداو انتها)؛ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۹۳/۳/۵ فقصل ششم- بهسازی سازه‌های فولادی ‎۸۹٩ 7 اساس مقطع خمیری, ۰.21۱۶ ۲-۳-۶- مقاومت طبقه‌بندی رفتاری اعضای فولادی تحت عناوین کنترل شونده توسط تغییر شکل یا نیرو و محاسبه‌ی مقاومت‌های طراحی, طبق آنجه در بخش‌های (۴-۶) تا (۱۰-۶) ذکر شده صورت می‌پذیرد. ۱-۲-۳-۶ رفتار کنترل شونده توسط تغییر شکا مقاومت‌های طراحی در مورد رفتارهای کنترل شونده توسط تغیر شکل. ب» برابر با مقاومت‌های مورد انتظار می‌باشد که توسط آزمایش به دست آمده یا با اصول پذیرفته شده‌ی مقاومت مصالح محاسبه شده است. مقاومت مورد انتظار تعیین مقاومت مورد انتظار عضوء میتوان از روابط طراحی مربوطه با جایگزین کردن مقاومت مورد انتظار مصالح(شامل سخت شدگی کرنشی). ۳۵ به جای و ضریب 0 برابر یک استفاده نمود. ۲-۲-۳-۶- رفتار کنترل شونده توسط نیرو مقاومت‌های طراحی در مورد رفتار کنترل شونده توسط نیروء ن» مساوی کرانه‌ی پایینی مقاومت‌هایی می‌باشد که توسط آزمایش تعیین شده یا با استفاده از اصول پذیرفته شده‌ی مقاومت مصالح تعیین شده‌اند. کرانه‌ی پایینی مقاومت عبارت است از مقاومت متوسط منهای یک انحراف معیار. به جای تعیین مقاومت کرانه پایین عضوء میتوان از روابط طراحی مربوطه با جایگزین کردن مقاومت کرانه پایین مصالح. ۳۵ به جای ۳۹ 9 ضریب 49 برابر یک استفاده نمود. ۳-۳-۶ معیارهای بهسازی پس از آن که مشخص شد اعضای فولادی یک ساختمان موجود برای سطح عملکرد ایمنی جانی کفایت نمی‌کنند این اعضا باید بهسازی شوند و اگر تصمیم به جایگزین کردن عضو گرفته شود. عضو جدید با توجه به نتایج تحلیلی این -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳/۵ ۹۰ دستورالعمل ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای ساختمان‌های فولادی منداول موجود ۴-۶- قاب‌های خمشی فولادی ۱-۴-۶ کلیات قاب‌های خمشی فولادی مورد بحث در این دستورالعمل‌شامل قاب‌های خمشی با اتصالات صلب و نیمه صلب مطابق مبحث ۱۰ مقررات ملی ساختمانی ایران می‌باشند. قاب‌های خمشی در این بخش به قاب‌هایی اطلاق می‌شود که قادرند کل و یا سهمی از نیروی زلزله را از طریق تیرها و ستون‌ها و اتصالات (اعم از اتصالات صلب و نیمه صلب) تحمل نمایند. قاب‌های خمشی براساس نوع اتصالات به قاب‌های صلب و قاب‌های نیمه صلب تفکیک می‌شوند. قاب‌های خمشی ممکن است به تنهایی برای مقاومت در برابر نیروهای زلزله طراحی شوند و یا ممکن است به همراه دیوارهای برشی یا مهاربندی های فولادی برای نیروهای زلزله طراحی شوند. ۲-۴-۶- قاب‌های خمشی با اتصالات صلب ۱-۲-۴-۶ کلیات در این نوع قاب‌ها فرض می‌شود که اتصالات تیروستون به اندازه‌ی کافی صلب است به جهت قبول شرایط اتصال صلب باید: ۱- مقاومت اتصال حداقل برابر با مقاومت ضعیف‌ترین دو عضو متصل شونده (تیر یا ستون) باشد؛ ۲- تغییر شکل اتصال (بدون احتساب تغییر شکل چشمه‌ی اتصال) نباید در کل تغییرمکان جانبی قاب بیش‌تر از *۱۰/ دخالت نماید؛ ۳- مقاومت و سختی (ضخامت) چشمه‌ی اتصال از ضوابط داده شده در استاندارد ۲۸۰۰ پیروی نماید. عدم ارضای هر کدام از شرایط فوق نوع اتصال را تبدیل به اتصال نیمه صلب می‌نماید. قاب‌های صلب مورد بحث در این بخش می‌تواند شامل قاب‌های ویژه و یا قاب‌های معمولی تعریف شده در استاندارد ۲۸۰۰ ایران باشد. چهار نوع مختلف اتصال که می‌تواند به عنوان اتصال صلب مورد استفاده قرار گیرد به شرح زیر می‌باشد: الف) اتصال با جوش نفوذدی کامل بین بال‌های تیر و ستون به همراه اتصال برشی جوشی بین جان تیر و بال ستون ب) اتصال با استفاده از ورق‌های بالا و پایین اتصال روی بال‌های تیر (اتصال با ورق‌های اتصال بال)؛ پ) اتصال با ورق انتهایی؛ ت) اتصال با بال جدا شده از جان که در آن جان تیر قبل از رسیدن به اتصال بریده شده و بال‌ها با جوش نفوذی به بال ستون متصل و جان نیز با ورق به بال ستون متصل می‌شود؛ هرگاه اتصال با ورق اتصال بال یا ورق انتهایی برای تأمین اتصال صلب بیش از حد ضعیف یا انعطاف‌پذیر باشد. در این حالت باید به عنوان اتصال نیمه صلب منظور شود. خواص سنتی و مقاومت این دو نوع اتصال برای اتصالات نیمه صلب در بند (۲-۴-۶) بحث شده است. -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۹۳/۳/۵ فقصل ششم- بهسازی سازه‌های فولادی ۹۱ ۲-۲-۴-۶ سختی ۱-۲-۲-۴-۶- روش استاتیکی و دینامیکی خطی ۲- گره اتصال: مدل سازی گره اتصال برای قاب‌های صلب به استثنای مواردی که گره‌ها بد منظور شکل‌گیری مفاصل خمیری به دور از بر ستون. صلب گردیده‌اند نیاز نمی‌باشد. برای چنین گره‌هایی المان صلبی بین ستون و تیر تعریف می‌شود تا دهانه‌ی موثر تیر مشخص شود. ۳-۲-۲-۴-۶- روش استاتیکی غیرخطی هرگاه از روش استاتیکی غیرخطی بیان شده در فصل ۴استفاده شود می‌توان از معیارهای بیان شده در این بند در تحلیل استفاده نمود. ۱- خواص محدوده‌ی ار تجاعی اجزا باید مطابق بند (۱-۳۲-۲-۴-۶) مدل شود. استفاده نمود. برای این هدف می‌توان از نتایج آزمایش‌ها و یا تحلیل‌های انجام یافته استفاده کرد. ۳- رفتار خطی و غیرخطی چشمه‌ی اتصال باید در مدل‌سازی وارد شود به استثنای مواردی که در بند (۱-۱-۳-۶) بیان شده است. در صورت نداشتن نتایج قابل قبول از رفتار غیرارتجاعی اجزا می‌توان از منحنی نیرو - تغییر شکل داده شده در شکل (۱-۶) با مقادیر ۵ 0 و »0 داده شده در جدول (۲-۶)و (۲-۶) براساس ضوابط بند (۲-۱-۳-۶) استفاده نمود. ۳-۲-۴-۶ مقاومت ۱-۳-۲-۴-۶- کلیات مقاومت اجزا باید براساس ملزومات کلی بند (۲-۲-۶) و ملزومات مشخص شده در این بند محاسبه شود. ۲-۳-۲-۴-۶- روش استاتیکی و دینامیکی خطی ۱- تیرها: مقاومت اعضایی از سازه‌های فولادی که نیروی محوری در آن‌ها کمتر از ۱۰ در صد ظرفیت محوری عضو بودذه 0 توسط تغییر شکل در نظر گرفته می‌شود. مقاومت مورد انتظار»ء » تیرها و دیگر اعضا با رفتار کنترل شونده توسط تغییر شکل در خمش کوجک‌ترین مقدار حاصل از حالات حدی تسلیم. کمانش جانبی پیچشی, کمانش موضعی بال یا تسلیم برشی جان خواهد بود. -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۹۳/۳/۵ ۲" دستورالعمل ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای ساختمان‌های فولادی متداول موجود میگردد (تیرهای مشمول مورد الف ماده‌های *۱-۲-۱-۱ و *۲-۲-۱-۱ و ۳-۲-۱-۱ مبحث ۱۶ مقررات ملی ساختمان ایران) و همچنین در تیرهای مدفون در بتن مشروط بر آن که تسلیح لازم جهت جدا نشدن بتن در هنگام وقوع زلزله فراهم باشد. مقدار براساس حالت حدی تسلیم و از رابطه (۶-۶) محاسبه می‌شود. (۶-۶) 2 یم ۹ > ی > ی شود. مقدار بی براساس حالات حدی کمانش موضعی بال و یا کمانش جانبی پیچشی و از رابطه (۷-۶) محاسبه می (۷-۶) > ی در رابطه‌ی فوق ,۸1 ظرفیت خمشی اسمی بر اساس بند (۵-۲-۱۰) مبحث ۱۰ مقررات ملی ساختمان ایران بوده و برای محاسبه‌ی آن باید از ,,۳ به جای ,۳ و ضریب 00 برابر یک استفاده نمود. موضعی بال طبق بند (۵-۲-۱۰) مبحث ۱۰ مقررات ملی ساختمان ایران بوده و برای محاسبه‌ی آن باید از ,,ت] به جای و ضریب 0 برابر یک استفاده نمود. هرگاه مقاومت برشی جان بدون سخت کننده حاکم بر مقاومت تیر شود مقدار بی براساس حالت حدی تسلیم برشی جان و از رابطه (۸-۶) محاسبه می‌شود. ۲۳ 1 ۳ 2 کش بش۴ 70.6 ۷ 1 (۸-۶) ار م0 تک وود ۳ ۷ ۲۳ 1 له ۷ که در رابطه‌ی فوق ,۸ و ۷۰ به ترتیب سطح مقطع اسمی جان تیرو ظرفیت برشی اسمی مطابق بخش (۶-۲-۱۰) مبحث *۱ مقررات ملی ساختمان ایران میباشد. برای محاسبه ,۷ میبایست لز ,,۴ به جای ,۳ و ضریب 0 برابر یک استفاده نمود. ۲- ستون‌ها: این بند مربوط به ارزیابی مقاومت در اعضایی است که نیروی محوری در آن‌ها بیشتر از ۱۰ درصد ظرفیت محوری باشد. رفتار ستون‌ها در فشار کنترل شونده توسط نیرو و در کشش کنترل شونده توسط تغییر شکل در نظر -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۹۳/۳/۵ فقصل ششم- بهسازی سازه‌های فولادی ۹1۳ کرانه‌ی پایین مقاومت. رم2). ستون‌های فولادی تحت اثر نیروی محوری فشاری کوچکترین مقدار حاصل ناشی از حالت حدی کمانش ستون, کمانش موضعی بال و یا جان خواهد بود. کرانه‌ی پایین مقاومت فشاری ستون‌ها ناشی از حالات حدی ذکر شده برای مقاطعی که دارای شرایط فشرده یا غیرفشرده می‌باشند براساس معادله (۹-۶) محاسبه می‌شود. )٩-۶(‏ ۶ > بن" > بن‌۷ که در این رابطه ,۳ ظرفیت فشاری اسمی مطابق بخش (۴-۲-۱۰) مبحث ۱۰ مقرارت ملی ساختمان بوده که با قرار دادن بر,] کرانه‌ی پایین تنش حد تسلیم به جای ,] ضریب 0 برابر یک محاسبه می‌باشد. مقاومت مورد انتظار اعضا تحت کشش, ,۰0 براساس رابطه(۱۰-۶) قابل محاسبه می‌باشد. (۱۰-۶) > 7و0 ۳ چشمه‌ی اتصال: مقاومت چشمه‌ی اتصال براساس رابطه (۵-۶) محاسبه می‌شود. ۴ اتصال تیر به ستون: مقاومت اتصالات باید بر پایه‌ی کنترل مکانیزم حاکم بر پایه‌ی کلیه مودهای شکست ممکن ۵- اتصال بین صفحه‌ی کف ستون و پی‌بتنی: مقاومت اتصال, بین ستون و پی باید برمبنای کوچک‌ترین مقدار حاصل از حالات حدی مقاومت ستون. مقاومت صفحه‌ی کف ستون و مقاومت پیچ‌های مهاری محاسبه شود. مقاومت صفحه کف ستون نیز برمبنای کوچکترین مقدار حاصل از حالات حدی مقاومت مورد انتظار پیچ یا جوش» تنش لهیدگی مورد انتظار بتن زیر کف ستون و تنش حد تسلیم مورد انتظارء ,,] صفحه‌ی کف ستون محاسبه می‌شود. ۳-۳-۲-۴-۶- روش‌های غیر خطی در این روشها رابطه‌ی نیرو - تغییر شکل مطابق شکل (۱-۶) باید برای هر جزء براساس پند (۲-۱-۳-۶) مشخص شود. مقادیر مقاومت مورد انتظار, رم و کرانه‌ی پایین مقاومت. 0 ۰ برای اجزای سازه‌ای فولادی مطابق با روش‌های خطی بیان شده در بند (۲-۳-۲-۴-۶) قابل محاسبه می‌باشد. ۴-۲-۴-۶ معیارهای پذ برش ۱-۴-۲-۴-۶- کلیات ۲-۴-۳-۴-۶- روش استاتیکی و دینامیکی خطی ۱- تیرها: معیارهای پذیرش مشخص شده در این بند مربوط به اعضای خمشی است که نیروی محوری در آن‌ها کمتر از ۱۰ درصد ظرفیت محوری عضو می‌باشد. مقادیر صریب که در رابطه (۲۳-۴) استفاده می‌شود مطابق زیر تعیین می‌شود: -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۹۳/۳/۵ ۹ دستورالعمل ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای ساختمان‌های فولادی متداول موجود الف- برای تیرهایی که تحت خمش حول محور قوی قرار گرفته در صورتیکه ۳ < ما ک ما باشد. یا تیرهایی که مقاومت برشی جان بدون سخت کننده حاکم بر مقاومت آن باشد. مقادیر 1 را باید براساس جدول (۱-۶) تعیین نمود. همجنین در تیرهای مدفون در داخل بتن مشروط بر آنکه در هنگام وقوع زلزله بتن جدا نشود. از مقادیر 11 ردیف الف تیرها در جدول (۱-۶) میتوان استفاده نمود. . 2 . . 140 , ب- برای تیرهای با خمش حول محور قوی در صورتیکه 7 اک وناک نا باشد. در این صورت به جای استفاده ۲ از مقدار 11 داخل جدول بایداز مقدار ,17 که از رابطه (۱۱-۶) حاصل می‌شود استفاده نمود. ۰ - م۸۲ (۱۱-۶) > ع[ 1 -وور] 0 م1 5 | ۱0-۰ مبحث *۱ مقررات ملی ساختمان است؛ (: ظرفیت خمشی پلاستیک طبق بخش (*۵-۲-۱) مبحث ۱۰ مقررات ملی ساختمان است ؛ ,4 ظرفیت خمشی عضو بر اساس بند (۲-۳-۲-۴-۶) و 1۷ بر اساس جدول (۱-۶) تعیین میشود. پ- برای تیرها با خمش حول محور قوی در صورتی که مقدار ,با < ولا شود مقدار 17 برابر یک انتخاب می‌شود. ت- در قطعات متشکل از دو یا چند نیم‌رخ که به وسیله‌ی بست افقی به یکدیگر متصل می‌شوند. به هنگامی که مقاومت ورق‌های بست که برش را تحمل می‌نمایند حاکم شود مقادیر 1 داده شده در جدول باید نصف شود. در صورتی می‌توان مقادیر بزرگ‌تری را برای 170 انتخاب نمود که نتیجه‌ی تحلیل یا آزمایش مقادیر بزرگ‌تری را نشان دهد در هر حال نیاز به انتخاب 1 کمتر از یک نمی‌باشد. در قطعات مرکب تیرها یا ستون‌ها که به صورت مختلط با بتن کاملاً درگیر می‌باشند. در صورتی که در هنگام وقوع زلزله بتن جدا نشود نیاز به کنترل کمانش ورق‌های بست نمی‌باشد. ۲- ستون‌ها: ستون‌های فولادی که تحت اثر توام نیروی محوری و لنگر خمشی قرار دارند تا زمانی که نیروی محوری وارد شده بیش از *۵/ کرانه پایین مقاومت فشاری ستون» نا نمی‌باشد. رفتار ستون از نظر خمشی کنترل شونده توسط تغییر شکل بوده و از نظر نیروی محوری کنترل شونده توسط نیرو می‌باشد. لذا در ترکیب تنش‌ها معادله‌ی اندرکنش به صورت زیر خواهد شد. هرگاه 2 > 1 + 1] + 15 8 0[ سک -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳/۳/۵ فصل ششم- بهسازی سازه‌های فولادی ۹۵ و اگر 020 (۱۳-۶) پاپ سانرشت ی ۳901 در معادلات (۱۲۳-۶) و (۱۳-۶): 8: نیروی محوری ستون محاسبه شده براساس مورد ۲ بند (۱-۱-۴-۴)؛ 8: کرانه پایین مقاومت فشاری ستون که براساس معادله (۹-۶) محاسبه می‌شود؛ رن [/۹: لنگر خمشی حول محور # عضوءمحاسبه شده براساس مورد ۱ بند (۱-۱-۴-۳)؛ رون ]/۹: لنگر خمشی حول محور لا( عضوءمحاسبه شده بر اساس مورد ۱ بند (۱-۱-۳-۴۳)؛ ]/۷: مقاومت خمشی مورد انتظار عضور حول محور * که براساس معادله (۶-۶) یا (۷-۶) محاسبه شود؛ ]/1: مقاومت خمشی مورد انتظار عضو حول محور « که براساس معادله (۶-۶) یا (۷-۶) محاسبه می‌شود؛ ۴: ضریب آگاهی؛ مقدار ضریب 1 برای ستون‌ها جهت خمش حول محور ۷ با توجه به جدول (۱-۶)؛ ,: مقدار ضریب 177 برای ستون‌ها جهت خمش حول محور ل( باتوجه به جدول (۱-۶)؛ در ستون‌های فولادی که نیروی محوری وارد شده بیش از ۵۰/ مقدار کرانه‌ی پایین مقاومت فشاری ستون» نآ می‌باشد رفتار ستون چه از نظر خمشی و چه از نظر نیروی محوری کنترل شونده توسط نیرو بوده و لذا در ترکیب تنش‌ها معادله‌ی اندر کنش به صورت زیر خواهد شد. هرگاه 0.5 < ی ۳ (۱۴-۶) اه خی محر ی که در آن: من [۱: لنگر خمشی حول محور * یا لا محاسبه شده براساس مورد ۲ بند (۱-۱-۳-۴) [: کرانه‌ی پایین مقاومت خمشی عضو حول محور * یا از که براساس رابطه‌ی (۶-۶) یا (۷-۶) با جایگزینی بر" کرانه‌ی پایین‌تنش حد تسلیم به جای ,,] و ضریب 0 برابر یک محاسبه می‌شود. اعضای فولادی تحت اثر نیروی محوری کششی با رفتار کنترل شونده توسط تغییر شکل می‌باشند و لذا براساس معادله (۲۳-۴) ارزیابی می‌شوند. ستون‌های فولادی که تحت اثر نیروی محوری کششی و لنگر خمشی قرار دارند. اعضای با رفتار کنترل شونده توسط تغییر شکل محسوب شده و در این حالت معادله‌ی تر کیب تنش به صورت معادله (۱۵-۶) خواهد شد. -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۹۳/۳/۵ ع۶ دستورالعمل ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای ساختمان‌های فولادی متداول موجود ۱ ۱ موم (۵-۶ 0۱ > 111 + «دن ۱ ‌ دی 13216131 ۵۹ یال 1 در معادله (۱۵-۶): مقادیر ‏ رن ۱ 09 این ۹« نت ]۱ همان تعاریف پارامترهای معادله (۱۲-۶) را دارند. مقدار 11 برابر تیر یا ستون تحت کشش بوده که براساس جدول (۱-۶) تعیین می‌شود؛ 1 مقادیر 11 تعریف شده در معادله (۱۲-۶)؛ نآ : نیروی محوری کششی ستون محاسبه شده براساس مورد ۱ بند (۱-۱-۴-۳۴)؛ ۳ : مقاومت کششی مورد انتظار که براساس معادله (۱۰-۶) محاسبه می‌شود. ۳- چشمه‌ی اتصال در اتصالات صلب: رفتار برشی چشمه‌ی اتصال کنترل شونده توسط تغییر شکل بوده و براساس معادله (۲۳-۴) ارزیابی می‌شود. مقاومت برشی مورد انتظار چشمه‌ی اتصال, ,۰.0 براساس معادله (۵-۶) محاسبه شده و مقدار ضریب ۱۳ نیز از جدول (۱-۶) تعیین می‌شود. ۴ اتصالات صلب تیر - ستون: اتصالات صلب مشخص شده در بند (۱-۲-۴-۶) با رفتار کنترل شونده توسط تغییر شکل بوده و براساس معادله (۲۳-۴) با مقادیر 0 و م0 محاسبه شده برای اجزای بحرانی اتصال و با مقدار 1۷ حاصل از جدول (۱-۶) که در صورت لزوم مطابق این بند تغییر می‌نماید ارزیابی می‌شوند. در یک اتصال, جزییات ورق‌های پیوستگی, مقاومت چشمه‌ی اتصال, نسبت دهانه به عمق تیر و بالاخره لاغری بال و جان تیر در معیارهای پذیرش و نهایتاً در مقدار 1 موثر می‌باشد. لذا مقادیر 1 داده شده در جدول (۱-۶) در صورت عدم شرط اول (اثرات ورق پیوستگی): در اثر عدم ارضای شرایط بیان شده در زیر مقدار 17 باید در ضریب ۰/۸ ضرب شود. سس با با و یا بدون وجود ورق پیوستگی 1 و 1 ِ ۱ وک 6 و و با ورق پیوستگی به ضخامت 2-<۱ یا ۲ شرط دوم (اثرات چشمه‌ی اتصال): در صورت عدم ارضای شرایط زیر مقدار 1 بایددر ضریب ۸/* ضرب شود. ۷ 9 کل > 0.6 ۷ ۱ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳/۳/۵ فصل شسشم- بهسازی سازه‌های فولادی ۹۷ که در آن یا 0.55۳4 ۶ ,۷ و برم۷ برش محاسبه شده در چشمه‌ی اتصال در مرحله‌ی شکل‌گیری مفصل خمیری در ناحیه‌ی بحرانی در اتصال می‌باشد. مقدار رم۷ در صورتی که ,, ۸ تیر (برش متناظر با تنش حد تسلیم در بال) در وجه ستون شکل‌گیرد برابر است با: )۱1۱ ی ۳ که در آن 5 اساس مقطع الاستیک. .آ طول دهانه. [ ارتفاع طبقه و مقادیر پل و یل به ترتیب ارتفاع نیم رخ تیر و ستون شرط سوم (اثرات نسبت دهانه به عمق تیر): هرگاه نسبت دهانه‌ی خالص به عمق تیر 0/] بزرگ‌تر از ۱۰ شود. مقادیر 11 در جدول (۱-۶) باید در ضریب ۱-0 ضرب شوند. شرط چهارم (اثرات لاغری بال و جان تیر): هرگاه نسبت ابعادی اجزای بال و جان تیر شرایط بیان شده در زیر را داشته باشند نیاز به تغییر مقدار 1 نمی‌باشد. شا 22 را ود 5 در صورتی که هر کدام از نسبتهای ابعادی اجزای بال یا جان تیراز مقادیر زیر تجاوز نمایند مقدار ضریب 1 باید در ۰/۵ شاد > را ود > 7 برای مقادیر دیگر از نسبت ابعادی بال و یا جان تیر بین مقادیر داده شده در بالا مقدار ضریب اصلاح با استفاده از درون یابی خطی و براساس کوچک‌ترین مقدار ضریب اصلاح حاصل تعیین می‌شود. اتصالات صلبی که براساس شکل‌گیری مفصل خمیری در تیر و به دور از وجه ستون طراحی می‌شوند باید با رفتار کنترل شونده توسط نیرو با توجه به معادله (۱۸-۶) طراحی شوند. 2 من که در آن ,0 کرانه‌ی پایین مقاومت اتصال بوده و ری) مقاومت خمشی مورد انتظار تیر می‌باشد. ۵- اتصال بین صفحه‌ی کف ستون و پی بتنی: برای تسلیم صفحه‌ی کف ستون» تسلیم پیچ و شکست جوش می‌توان از مقادیر 1 داده شده در جدول (۱-۶) برای اتصال نیمه صلب با ورق انتهایی بسته به حالت حدی مربوط استفاده نمود. در صورتی که حالت حد اتصال صفحه‌ی کف ستون و پی بتنی به وسیله‌ی مدهای شکست میل مهار حاکم به وسیله‌ی بتن -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳/۳/۵ ۹۸ دستورالعمل ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای ساختمان‌های فولادی منداول موجود ۳-۳-۲-۳-۶- روش تحلیل مکانیزم خرابی ضریب شکل پذیری کل سازه میبایست ملزومات مورد بحث در بند (۲-۴-۴) را ارضا نماید. برای محاسبه ظرفیت شکل پذیری سازه بر اساس مکانیزم فروریزش محتمل, می‌توان از مقادیر حداکثر تغییر مکانهای غیر الاستیک مجاز اعضای اصلی بر اساس جدول (۲-۶) استفاده نمود. ۴-۴-۲-۴-۶- روش استاتیکی غیرخطی تلاش‌های محاسبه شده در اجزای سازه باید ملزومات مورد بحث در بند (۳-۴-۴) را ارضا نماید. مقادیر حداکثر تغییر مکان‌های غیرالاستیک مجاز باید براساس جدول(۲-۶) تعیین شوند. مجاز این نوع اعضا در جدول (۲-۶) داده شده است. در این جداول ,0 براساس بند (۲-۱-۳-۶) محاسبه می‌شود. ۲- ستون‌ها: نیروی محوری فشاری در ستون‌ها کنترل شونده توسط نیرو محسوب شده و مقدار نی براساس بند (۲-۳-۲-۳۴-۶) محاسبه می‌شود. تلاش خمشی در ستون‌های همراه با نیروی محوری که در تغییرمکان هدف. مقدار نیروی محوری کم‌تر از 0.5۳ دارند کنترل شونده توسط تغییر شکل محسوب شده و مقدار حداکثر مجاز دوران خمیری این اعضا بسته به فشردگی مقطع و مقدار نیروی محوری از جدول (۲-۶) تعیین می‌شود. در این جداول ,0 براساس بند (۲-۱-۳-۶) محاسبه می‌شود. تلاش خمشی در ستون‌هایی که نیروی محوری در تغییر مکان هدف برابر و یا بیش از ,0.57 می‌باشد کنترل شونده توسط نیرو محسوب شده و باید توسط معادلات (۱۵-۶) و (۱۶-۶) آرزیابی شوند. ۳- چشمه‌ی اتصال در اتصالات صلب: چرخش خمیری مورد انتظار در چشمه‌ی اتصال نیز با توجه به معیارهای پذیرش داده شده در جدول (۲-۶) تعیین می‌شود. ۴- اتصالات صلب تیر - ستون: اتصالات صلب مشخص شده در بند (۱-۲-۴-۶) با رفتار کنترل شونده توسط تغیر شکل بوده و مقدار چرخش خمیری حاصل از تحلیل باید با مقدار داده شده در جدول (۲-۶) که بسته به مورد مطابق شرایط زیر تغییر می‌نماید مقایسه شود. در یک اتصال, جزییات ورق‌های پیوستگی, مقاومت چشمه‌ی اتصال, نسبت دهانه‌به عمق تیر و بالاخره لاغری بال و جان تیر در معیارهای پذیرش موثر می‌باشد. لذا مقادیر مجاز چرخش خمیری در صورت عدم ارضای چهار شرط زیر تغییر و کاهش می‌یاید. شرط اول (اثرات ورق پیوستگی): در صورت عدم ارضای شرایط زیر مقدار چرخش خمیری داده شده در جدول (۲-۶) اس نا با و یا بدون وجود ورق پیوستگی ۳ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۹۳/۳/۵ فصل شسشم- بهسازی سازه‌های فولادی ۹۹ خی بط با وره تگی به ضخامت ۸۲ <) یا شرط دوم (اثرات چشمه‌ی اتصال): در صورت عدم ارضای شرایط زیر مقدار چرخش خمیری داده شده در جدول (۲-۶) باید در ضریب ۸/* ضرب شود. 09 0.5 ۷ که در آن ام ویر 0.55۳ > ۷ و رم ۷ برش محاسبه شده در چشمه‌ی اتصال در مرحله‌ی شکل‌گیری مفصل خمیری در 1-1 5 تا 25 شا ال ا شرا 8 1-04 1 که در آن بآ طول دهانه و ارتفاع طبقه و مقادیر ,ل و ,ل به ترتیب ارتفاع نیم‌رخ و ستون می‌باشند. اس شرط سوم (نسبت دهانه به عمق تیر): هرگاه نسبت دهانه‌ی خالص به عمق تیرء ۹ کم‌تر از ۸ باشد. مقدار چرخش . : 1/02[ . : خمیری در جدول (۲-۶) باید در ضریب -م-- ضرب شود. شرط چهارم (اثرات لاغری بال و جان تیر): هرگاه نسبت ابعادی اجزای بال و جان تیر شرایط زیر را ارضا نماید نیاز به اه وی ۳ تال 3و2 ۳۶ را مر 21 در صورتی که هر کدام از نسبت‌های ابعادی اجزای بال یا جان تیر از مقادیر زیر تجاوز نماید مقدار چرخش خمیری داده شده در جدول (۱-۶) باید در ضریب ۰/۵ ضرب شود. ۲۳ ۳ 0 سا 3.7 سم 38ج لل ۳ ۳ ور 21 استفاده از درون‌یابی خطی و براساس کوچکترین مقدار حاصل تعیین می‌شود. اتصالات صلبی که براساس شکل‌گیری مفصل خمیری در تیر و به دور از وجه ستون طراحی می‌شوند باید با رفتار کنترل شونده توسط نیرو و با بررسی آن که کرانه‌ی پایین مقاومت اتصال بیش‌تر از مقاومت خمشی مورد انتظار تیر در محل -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۹۳/۵ ۱۹۰ دستورالعمل ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای ساختمان‌های فولادی منداول موجود ۵-۲-۴-۶ معیارهای بهسازی اجزای سازه فولادی که معیارهای پذیرش مشخص شده در بندهای قبل را برای سطح عملکرد ایمنی جانی تأمین ننمایند باید بهسازی شوند. معیارهای بهسازی باید براساس ضوابط بند (۳-۳-۶) و سایر ضوابط این دستورالعمل باشد. ۱-۳-۴-۶ کلیات در صورتی که اتصالات شرایط ذیل را اقناع نمایند به عنوان اتصالات نیمه صلب در نظر گرفته میشوند: ۲- تغییر شکل اتصال (بدون احتساب تغییر شکل چشمه اتصال) باید در کل تغییر مکان جانبی قلب کنتر از ۱۰/ دخالت در یک اتصال نیمه صلب ضعیف‌ترین مکانیزم شکست. حاکم بر رفتار گره اتصال خواهد بود. ۲-۳-۴-۶ سختی ۱-۳-۳-۴-۶- روش استاتیکی و دینامیکی خطی ۱- تیرهاء ستون‌ها و چشمه‌های اتصال: سطح مقطع محوری, سطح برشی و لنگر اینرسی و سختی تیرهاء ستون‌ها و ۲- گره اتصال: مقدار سختی ر,)ا برای هر اتصال نیمه صلب جهت تحلیل قاب‌های بااین نوع اتصال می‌تواند براساس سختی ما را می‌توان به روش تقریبی از رابطه (۱۶-۶ الف) برآورد نمود. 005 ۳۴۴ در رابطه‌ی فوق بنی ]۸ لنگر مقاوم مورد انتظار می‌باشد. رابطه‌ی فوق برای قاب‌های نیمه صلب زیر مورد قبول می‌باشد. ۱-۲- اتصال نیمه صلب لخت و اتصالات نیمه صلبی که در مصالح بنایی محصور شده‌اند. در اینجا از اثر مختلط نمی‌توان جهت تعبین ]۲ استفاده نمود؛ ۲-۳۲- اتصال نیمه صلبی که در بتن محصور شده‌اندء که در آن مقاومت اسمی ۷1 برای اتصال فوق باید با توجه به اثر مختلط فولاد و بتن در برگیرنده محاسبه شود؛ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۳۳/۵ فقصل ششم - بهسازی سازه‌های فولادی ها برای دیگر اتصالات نیمه صلب ذکر نشده در بندهای قبل مقدار سختی دورانی با توجه به رابطه (۱۶-۶ ب) برآورد می‌شود. (۱۶-۶ ب) ۹۷ 0.003 0 به جای استفاده از مدل تحلیلی دقیق قاب با اتصالات نیمه صلب. به عنوان یک روش تقریبی می‌توان در مدل‌سازی, قاب (۱۷-۶) ال در اصلاح شده) ,انا وا ربارا که در آن: ,: سختی فنر چرخشی معادل اتصال که براساس رابطه (۱۶-۶ الف) یا (۱۶-۶ب) محاسبه می‌شود؛ ضریب ارتجاعی؛ [: لنگر اینرسی تیر؛ سا : طول دهانه‌ی تیر از مرکز تا مرکز؛ با تحلیل قاب بدین روش مقدار جر حش اتصال, همان جرحش حاصل در تیر در گره اتصال خواهد بود. ۲-۲-۳-۴-۶- روش استاتیکی غیرخطی هرگاه از روش استاتیکی غیرخطی بیان شده در فصل ۴ استفاده شود. می‌توان از معیارهای بیان شده در این بند در ۱- خواص محدوده‌ی ار تجاعی اجزا باید مطابق بند (۱-۳۲-۳-۳-۶) مدل شود. ۲- برای تیرهاء تیر- ستون‌ها و چشمه‌های اتصال باید از رفتار غیر خطی لنگر - انحنا و یا بار - تغییر مکان داده در بند (۲-۱-۳-۶) استفاده نمود. می‌توان از دیاگرام لنگر - دوران داده شده در شکل (۱-۶) با مقادیر 2 و 0 و2 داده شده در جدول (۲-۶) استفاده نمود. برای دیگر اتصالات مقدار ,0 برابر ۰/۰۹۳ انتخاب می‌شود. ۳-۳-۴-۶ مقاومت ۱-۳-۳-۴-۶- کلیات مقاومت اجزا باید براساس ملزومات کلی بند (۲-۳-۶) و ملزومات مشخص شده در این بند محاسبه شود. -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۹۳/۳/۵ ۱۹۲ دستورالعمل ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای ساختمان‌های فقولادی متداول موجود ۲-۳-۳-۳-۶- روش استاتیکی و دینامیکی خطی روش‌های بیان شده در این بند محاسبه می‌شود. ۱- اتصال با ورق بال: در این اتصال ورق با استفاده از جوش نفوذی کامل به بال ستون متصل شده است.نمونه‌ی این اتصال در شکل (۲-۶) نشان داده شده است. 7 و بوستگ ‎٩‏ ۱ ۰ ٍ ورق پوسخی در ضصورت نار 9 سل رو وش ۱ با شکل ۳-۶- اتصال ورق به بال تیر با جوش این اتصال در صورتی می‌تواند به عنوان اتصال صلب منظور شود که مقاومت اتصال از مقاومت تیر متصل شونده بیش‌تر باشد. مقاومت مورد انتظار اتصال ب در این حالت کوجکترین مقدار حاصل از سه حالت حدی زیر خواهد بود. ۱-- حالت حدی ۱: هرگاه برش وسایل اتصال بین بال تیر و ورق اتصال, مقاومت اتصال را کنترل نماید. م0 از که در آن ۰ ارزش جوش گوشه در برش براساس بخش (۱۰-۲-۱۰) مبحث ۱۰ مقررات ملی ساختمان ایران و ]1 حداقل طول جوش گوشه اتصال دهنده بال بالا یا پائین تیر به جان می‌باشد. ۲-۱- حالت حدی ۲: هرگاه ظرفیت کششی ورق اتصال کنترل کننده‌ی ظرفیت اتصال شود. در این حالت ب از رابطه‌ی (۱۹-۶) محاسبه می‌شود. -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۹۳/۳/۵ فقصل ششم- بهسازی سازه‌های فولادی ۱۹۳ (۱۹-۶) ۰ + 1 ک می ۹ > یا در رابطه‌ی فوق ,/ ضخامت ورق اتصال بوده و مقدار ی کوچک‌ترین مقدار محاسبه شده از دو رابطه‌ی زیر خواهد بود. (۲۰-۵) بر روی سطح مقطع کل م۵ خی (۲۱-۵) بر روی سطح مقطع موثر ۵ ی که در آن: تنش کششی نهایی بر روی سطح مقطع کل و یا سطح مقطع موثر بر اساس بخش (۳-۲-۱۰) مبحث ۱۰ مقررات ملی ساختمان و با استفاده از مقادیر تنش حد تسلیم و یا تنش حد نهایی مورد انتظار مصالح؛ م۵ سطح مقطع موثر ورق فوقانی بر اساس مبحث ۱۰ مقررات ملی ساختمان. ۳-۱- حالت حدی ۳: هرگاه جوش اتصال ورق به بال ستون کنترل‌کننده‌ی ظرفیت اتصال شود. در این حالت م0 از رابطه‌ی (۲۲-۶) که در آن ,ها ارزش جوش نفوذی کامل در برش (محاسبه شده براساس مبحث ۱5 مقررات ملی ساختمان ایران) با فرض 1<* ۳ می‌باشد. محاسبه می‌شود. (۲۲-۶) (سا )با + :> ی * 0 ۳-۳-۳-۴-۶- روشهای غیر خطی شود. مقادیر مقاومت مورد انتظار» ی» اتصالات نیمه صلب همان مقادیر محاسبه شده در روش‌های خطی در بند (۲-۳-۳-۶) خواهد بود. ۴-۳-۴-۶ معیارهای پذ برش ۱-۴-۳-۴-۶- کلیات معیارهای پذیرش اجزا براساس ملزومات کلی بند (۲-۳-۶) و ملاحظات مشخص شده در این بند محاسبه می‌شود. مطابق بند (۱-۴-۴) تلاش‌های وارد شده بر هر عضو باید با ظرفیت آن عضو مقایسه شود. مقدار ضریب 1۵ برای اجزا و اتصالات قاب‌های نیمه صلب باید براساس جدول (۱-۶) تعیین شود. حالات حدی که در جدول (۱-۶) ذکر نشده‌اند باید با رفتار کنترل شونده تحت اثر نیرو بررسی شوند. -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۹۳/۵ ۱۰۴ دستورالعمل ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای ساختمان‌های فولادی منداول موجود ۳-۴-۳-۴-۶- روش تحلیل مکانیزم خرابی صریب شکل پذیری کل سازه میبایست ملزومات مورد بحث در بند (۲-۴-۴) ر ارضا نماید. برای محاسبه ظرفیت شکل‌پذیری سازه بر اساس مکانیزم فروریزش محتمل, می‌توان از مقادیر حداکثر تغییر مکانهای غیر الاستیک مجاز براساس جدول (۲-۶) استفاده نمود. ۴-۴-۳-۴-۶- روش استاتیکی غیر خطی تلاش‌های محاسبه شده در اجزای سازه باید ملزومات مورد بحث در بند (۳-۴-۴) را ارضا نماید. مقادیر حداکثر تغییر مکان‌های غیرالاستیک مجاز باید براساس جدول (۲-۶) تعیین شوند. ۵-۳-۴-۶ معیارهای بهسازی اجزای سازه‌ای فولادی نیمه صلبی که معیارهای پذیرش مشخص شده در بندهای قبل را برای سطح عملکرد ایمنی جانی تأمین ننمایند باید بهسازی شوند. معیارهای بهسازی باید براساس ضوابط بند (۳-۳-۶) و سایر ضوابط این ۵-۶- قاب‌های فولادی مهاربندی شده ۱-۵-۶- کلیات قاب‌های فولادی مهاربندی شده به قاب‌هایی گفته می‌شود که باربری لرزه‌ای آن‌ها عمدتاً توسط نیروهای محوری اعضای دهانه مهاربندی شده تاأمین شود. روش‌های مدل‌سازی و معیارهای بهسازی قاب‌های با مهاربندی همگرا و واگرا به ترتیب در بندهای (۲-۵-۶) و (۳-۵-۶) ذکر شده است. اجزای قاب‌های با مهاربندی همگرا و واگرا شامل ستون‌هاء تیرهاء مهاربندها و اتصالات آن‌ها می‌باشد. علاوه بر این در قاب‌ها با مهاربندی واگرا عضو تیر پیوند نیز موجود است. ۳-۵-۶- قاب‌های با مهاربندی همگرا ۱-۲-۵-۶ کلیات قاب‌ها با مهاربندی همگرا (13۳-) عبارتند از سیستم‌های قابی مهاربندی شده که در آن‌ها محورهای اعضا در هر گره در یک نقطه یکدیگر را قطع می‌کنند. یا اگر در چند نقطه قطع می‌کنند. فاصله‌ی بین دورترین نقطه‌ی تقاطع از مرکز گره (محل تلاقی محورهای تیر و ستون) کوچک‌تر یا مساوی عرض مقطع کوچک‌ترین عضو متصل شونده در گره باشد. اثرات ناشی از برون محوری‌های موضعی فوق باید در طراحی اعضای متصل شونده در نظر گرفته شود. -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۹۳/۳/۵ فقصل ششم- بهسازی سازه‌های فولادی (۸ ۱ ۲-۲-۵-۶ سختی ۱-۳-۳-۵-۶- روش استاتیکی و دینامیکی خطی سطح مقطع محوری. سطح برش و لنگر اینرسی اعضا باید مطابق با ضوابط بیان شده در بند (۱-۱-۳-۶) محاسبه شود. گره اتصال مطابق آنچه که در بندهای (۱-۲-۲-۴-۶) و (۱-۲-۳-۴-۶) آمده است مدل می‌شود. مهاربندها را باید به عنوان ستون آن گونه که در بند (۱-۱-۳-۶) مشخص شده مدل نمود. ۲-۲-۲-۵-۶- روش استاتیکی غیر خطی اگر از روش استاتیکی غیرخطی گفته شود در فصل ۴ استفاده شود. معیارهای زیر حاکم خواهند بود: ۱- در مورد خواص محدوده‌ی ارتجاعی اعضا از ضوابط بند (۱-۲-۲-۵-۶) استفاده شود. ۲ منحنی‌های غیرخطی لنگر- انحنا پا نیرو- تغییر مکان که نمایانگر جاری شدن و کمانش می‌باشند باید مطابق با بند (۲-۱-۳-۶) برای تیرها و ستون‌ها و بند (۲-۲-۳-۴-۶) برای اتصالات نیمه صلب باشند. به جای استفاده از روابطی که مبتنی بر آزمایش یا تحلیل می‌باشند. منحنی غیرخطی نیرو - تغییر مکان مهاربندها را می‌توان آن گونه که در شکل (۱-۶) نشان داده شده و با استفاده از مقادیر داده شده برای پارامترهای مربوط در جدول های (۲-۶) و (۳-۶) مدل نمود. برای مهاربندهای تحت فشارء پارامتر۸ در شکل (۱-۶) باید به عنوان تغییر شکل خمیری در صورتی مجاز است که نیروی حد جاری شدن مساوی مقاومت پس ماند پس از کمانش فرض شود که در شکل (۱-۶) و جدول‌های (۲-۶) و (۳-۶) توسط پارامتر 2 نشان داده شده است. آثار وجود نیروهای بزرگ‌تر از این کرانه‌ی پاینی نیرو باید با در نظر گرفتن سایر اعضایی که مهاربند به آن‌ها متصل است ارزیابی شود. ۳-۲-۵-۶- مقاومت ۱-۳-۲-۵-۶- کلیات مقاومت اعضا باید با استفاده از ضوابط کلی داده شده در بند (۴-۲-۶) و ضوابط تصریح شده در این بند محاسبه شود. ۲-۳-۲-۵-۶- روش استاتیکی و دینامیکی خطی مقاومت مورد انتظارء بی. مهاربندهای فولادی تحت فشار محوری باید مساوی کم‌ترین مقدار بین حالات حدی کمانش کلی یا موضعی باشد. مقاومت مورد انتظار مهاربند در فشارء یآ باید بر اساس بخش (۲-۲-۱۰) مبحث ۱۰ مقررات ملی ساختمان با در نظرگرفتن »,1 به جای ,1۴ و ضریب تقلیل ظرفیت. 0 برابر یک تعیین شود. در حالت معمول مهاربندهای ضربدری که در آن هر دو مهاربند در وسط طول یکدیگررا قطع می‌نمایند و در انجا به هم متصلند. -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۹۳/۳/۵ ۶ دستورالعمل ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای ساختمان‌های فولادی متداول موجود طول موثر هر دو مهاربند باید برابر نصف طول کل مهاربند شامل ورق‌های اتصال آنتهایی در کمانش درون صفحه‌ای و ۷ طول کل مهاربند به شرح فوق در کمانش خارج از صفحه در نظر گرفته شود. برای دیگر حالات هندسی مهاربندی (۰۷ ۸ مهاربندی قطری). طول مهاربند برابر است با طول کل آن شامل ورق‌های اتصال انتهایی و طول موثر برابر ۰/۸ طول کل مهاربند برای کمانش درون صفحه و برابر کل مهاربند برای کمانش خارج از صفحه خواهد بود. مقاومت مورد انتظار»ء ی . مهاربند فولادی در کشش بایستی مشابه با ستون‌ها محاسبه شود که در بند (۲-۳-۲-۳-۶) داده شده است. مقاومت مورد انتظار» ی 0)» و کرانه‌ی پاینی مقاومت. ن» تیرها و ستون‌های قاب مهاربندی شده باید مشابه با ضوابط مربوط به تیرها و ستون‌های قاب صلب در بند (۳-۲-۴-۶) محاسبه شود. مقاومت تیرهایی که تحت بار محوری بیش از * درصد ظرفیت می‌باشند باید مشابه با ستون‌های قاب‌های صلب محاسبه شود. ۳-۳-۲-۵-۶- روشهای غیر خطی به جای استفاده از روابط مبتنی بر آزمایش یا تحلیل. منحنی نیرو - تغییر مکان هر عضو آن گونه که در شکل (۱-۶) نشان داده شده است باید مطابق با بند (۲-۱-۳-۶) تعریف شود. مقادیر مقاومت مورد انتظار, 0 مساوی است با همان مقادیری که‌دربند (۲-۳-۲-۵-۶) برای روش‌های خطی داده ۴-۲-۵-۶ معیارهای پذ برش ۱-۴-۲-۵-۶- کلیات معیارهای پذیرش اعضا مطابق با ضوابط کلی داده شده در بند (۲-۳-۶) و ضوابط تصریح شده در این بند می‌باشد. کشش تحت بار محوری قابل ملاحظه باید کنترل شونده توسط نیرو یا تغییر شکل مطابق با ضوابط ستون‌های قاب‌های صلب در بند (۴-۲-۴-۶) در نظر گرفته شود. آثار ناشی از فشار» کشش, برش و خمش در اجزای اتصالات مهاربند شامل ورق‌های اتصال, پیچ‌هاء جوش‌ها و سایر وسایل اتصال باید کنترل شونده توسط نیرو فرض شود. ۲-۴-۲-۵-۶- روش استاتیکی و دینامیکی خطی نیروهای طراحی باید با مقاومت‌های طراحی طبق بند (۲-۱-۴-۳) مقایسه شوند. در این مقایسه, ضرایب :۲ برای اعضای فولادی باید از جدول (۱-۶) بر گرفته شوند. بست‌های اتصال اعضای ساخته شده باید در فاصله‌ای از یکدیگر قرار داشته باشند که بزرگترین نسبت لاغری اجزای 2 مهاربند. مطابق شکل (۴-۶) از ار برابر نسبت لاغری حاکم در کل مهاربند به عنوان یک عضو یکپارچه تجاوز ننماید. -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۹۳/۳/۵ فقصل ششم- بهسازی سازه‌های فولادی ۱۹۷ در غیر این صورت یا باید بست‌های اتصال را اضافه نمود و یا مقادیر ضریب 17 در جدول (۱-۶) را به نصف تقلیل داد که البته لازم نیست کوچکتر از یک در نظر گرفته شود. شکل ۴-۶- اعضای مرکب ۳-۴-۲-۵-۶- روش تحلیل مکانیزم خرابی ضریب شکل پذیری کل سازه میبایست ملزومات مورد بحث در بند (۲-۴-۴) را ارضا نماید. برای محاسبه ظرفیت شکل پذیری سازه بر اساس مکانیزم فروریزش محتمل, میتوان از مقادیر حداکثر تغییر مکانهای غیر الاستیک مجاز بر اساس جدول‌های (۲-۶) و (۲-۶) استفاده نمود. ۴-۴-۲-۵-۶- روش استاتیکی و دینامیکی غیرخطی نیروها و تغییر شکل‌های محاسباتی اعضا باید ضوابط بند (۳-۴-۴) را برآورده نمایند. حد تغییر شکل‌ها باید از جدول‌های ۵-۲-۵-۶ معیارهای بهسازی اعضای قاب مهاربندی شده با محورهای متقارب که معیارهای پذیرش مشخص شده در بندهای قبل را برای سطح عملکرد ایمنی جانی برآورده نسازند باید بهسازی شوند. معیارهای بهسازی باید براساس ضوابط بند (۳-۳-۶) و سایر ضوابط این دستورالعمل باشد. ۳-۵-۶- قاب‌های با مهاربند واگرا ۱-۳-۵-۶ کلیات قابها با مهاربند واگرا (1:13۳) عبارتند از قاب‌های مهاربندی شده‌ای که در آن‌ها مهاربندهای مختلف در نقاط متفاوتی تیر متصل شده در این نقاط تجاوز می‌نماید. قطعه عضوی که بین این نقاط قرار می گیرد به عضو با تیر پیوند موسوم بوده و دهانه‌ی آن برابر با مقدار برون محوری می‌باشد. -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۳۳/۵ ۱۸ دستورالعمل ارزسابی و بهسازی لرزه‌ای ساختمان‌های فولادی متضداول موجود ۲-۳-۵-۶ سختی در قاب‌های با مهاربندی واگراء تنها تلاشهای برشی و خمشی تیر پیوند بای کنترل شونده توسط تغییر شکل در نظر گرفته شوند و سایر تلاشها باید کنترل شونده توسط نیرو فرض شوند. ۱-۳-۳-۵-۶- روش استاتیکی و دینامیکی خطی سختی ارتجاعی تیرهاء مهاربندها و اتصالات آن‌ها به همان طریقی تعیین می‌شود که در مورد قاب‌های خمشی صلب و نیمه صلب و قاب‌های مهاربندی شده‌ی با محورهای متقارب بیان شد. مدل رفتاری نیرو - تغییر مکان یک تیر پیوند باید 5 )۲۳-۶( + (۲۴-۶) شش که در ان: ۱12 )۲۵-۶( ۹۹ 0 طول تیر پیوند؛ 7 مدول برشی؛ 0 ضخامت بال؛ ۳-۲-۳-۵-۶- روش استاتیکی غیرخطی به جای استفاده از روابط مبتنی بر آزمایش یا تحلیل, رفتار غیرخطی نیرو- تغییر مکان هر عضو در قاب با مهاربند واگرا باید با استفاده از شکل (۱-۶) و آنجه در بند (۲-۱-۳-۶) گفته شد. مدل شود. مدل‌های غیرخطی برای تیرهاء ستون‌ها و اتصالات در قاب‌های خمشی با اتصالات صلب و نیمه صلب و قاب‌های مهاربندی با مهاربند همگرا در اینجا نیز قابل استفاده‌اند. -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۹۳/۳/۵ فقصل ششم- بهسازی سازه‌های فولادی ۱۹۹ زاویه‌ی چرخش تیر پیوند در حد جاری شدن باید از رابطه‌ی (۲۶-۶) محاسبه شود: (۲۶-۶) بر - ,0 در رابطه‌ی فوق ,؟ا» سختی ارتجاعی تیر پیوند است که از رابطه‌ی (۲۳-۶) به دست می‌آید. ۳-۳-۵-۶ مقاومت ۱-۳-۳-۵-۶- کلیات این ۲-۳-۳-۵-۶- روش استاتیکی و دینامیکی خطی کرانه‌ی پایین مقاومت فشاری» ان مهاربندها در قاب‌های مهاربندی شده با محورهای غیرمتقارب باید مانند ستون‌ها طبق بند (۲-۳-۲-۴-۶) محاسبه شود به جز آن که از کرانه‌ی پایینی مقاومت جاری شدن ,۳ به عنوان مقاومت مقاومت مورد انتظارء ۰0 و کرانه‌ی پایینی آن» .ن» در مورد تیرها و ستون‌ها باید مطابق آنچه در مورد تیرها و ستون‌های قاب‌های خمشی با اتصالات صلب در بند (۲-۲-۴-۶) ذکر شد محاسبه شود. مقاومت تیرهایی که تحت بار محوری قابل ملاحظه قرار دارند باید مانند ستون‌های قاب‌های صلب محاسبه شود. کرانه‌ی پایین مقاومت اتصالات مهاربندها بایستی با استفاده از رابطه‌ی (۱۰-۶) و عیناً مشابه با آنچه در بند (۳-۲-۵-۶- ۲) در مورد اتصالات مهاربندها در قابها با مهاربند همگرا گفته شد محاسبه شود. مقاومت تیر پیوند توسط برش, خمش یا ترکیبی از این دو تعیین می‌شود. 1.01 اگر سک‌ممههه که باشد. از رابطه‌ی (۲۷-۶) برای محاسبه‌ی مقاومت مورد انتظار تیر پیوند استفاده می‌شود؛ ۳ (۲۷-۶) ,0.6۳ > ۷ > یل ۸1 )۲۸-۶( 2 < ۷ 7 بن0) از درون‌یابی خطی بین معادله (۲۷-۶) و (۲۸-۶) در مورد مقادیر بینابینی ۵ استفاده شود. -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳/۳/۵ ۱۰ دستورالعمل ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای ساختمان‌های فقولادی متداول موجود ۳-۳۲-۳-۵-۶- روشهای غیرخطی مقاومت قابها با مهاربند واگرا مشابه آنجه در ارتباط با قابها با مهاربند همگرا در بند (۳-۳-۲-۵-۶) ذکر گردید. محاسبه میشود. به جای استفاده از روابط مبتنی بر آزمایش یا تحلیل, مدل نیرو - تغییر مکان هر عضو طبق شکل (۱-۶) در ارتباط با بند (۲-۲-۳-۵-۶) تعیین می‌شود. ۴-۳-۵-۶ معیارهای پذ برش ۱-۴-۳-۵-۶- کلیات معیارهای پدیرش اعضا براساس ملزومات کلی بند (۲-۳-۶) 0 ضوابط تصریح شده در این بند محاسبه می‌شوند. برش ۳ اتصالات مهاربندها که شامل ورق, پیچ. جوش و با سایر اجزا می‌باشند باید کنترل شوند توسط نیرو در نظر گرفته شوند. ۲-۳-۳-۵-۶- روش استاتیکی 9 دینامیکی خطی تلاش‌های طراحی باید با مقاومت‌های طراحی طبق بند (۱-۴-۳) مقایسه شوند. ضرایب 4 برای اعضای فولادی باید از جدول (۱-۶) برگرفته شوند. برای جزییات تیرهای پیوند باید از ضوابط بند (*۱۰-۳-۱) مبحث ۱۶ مقررات ملی ساختمان استفاده نمود. مقاومت مهاربند و ستون متصل شونده به تیر پیوند باید ۲۵/ بیش‌تر از برش نظیر مقاومت تیر پیوند باشد تا جاری شدن تیر پیوند بدون کمانش مهاربند و ستون رخ دهد. در جایی که تیر پیوند توسط جوش نفوذی کامل به بال ستون متصل است. ضوابط این اتصالات عینا ضوابط مربوط به اتصال جوش نفوذی کامل در قاب‌های خمشی با اتصالات صلب خواهد بود. ضرایب 1۵ در مورد خمش و برش ثیر پیوند باید از جدول (۱-۶) برگرفته شود. ۳-۴-۳-۵-۶- روش تحلیل مکانیزم خرابی ضریب شکل پذیری کل سازه میبایست ملزومات مورد بحث در بند (۲-۴-۴) را ارضا نماید. برای محاسبه ظرفیت شکل پذیری سازه بر اساس مکانیزم فروریزش محتمل, میتوان از مقادیر حداکثر تغییر مکانهای غیر الاستیک مجاز اعضای اصلی بر اساس جدول‌های (۲-۶) و (۲-۶) استفاده نمود ۴-۴-۳-۵-۶- روش استاتیکی غیرخطی تلاش‌های محاسباتی اعضا باید ضوابط بند (۲-۴-۳) را برآورد نمایند. حد تغییر شکل‌ها باید از جدول‌های (۲-۶) و -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۹۳۳۵ فقصل ششم- بهسازی سازه‌های فولادی ۱۱۱ ۵-۳-۵-۶- معیارهای بهسازی اعضایی از قاب‌های مهاربندی شده با محورهای غیرمتقارب که معیارهای پذیرش مربوط به سطح عملکرد مورد نظر را برآورده نمی‌سازند باید بهسازی شوند. معیارهای بهسازی باید براساس ضوابط بند (۳-۳-۵) و سایر ضوابط این -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۹۳/۳/۵ ۱۱۲ دستورالعمل ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای ساختمان‌های فولادی منشداول موجود و جدول ۱-۶- معیار پذیرش در روش‌های خطی - اجزای سازه‌ی فولادی ۰ ۸ ۰ ۱ ضریب :۲ در روش‌های خطی جزء/ تلاش اعضای اصلی اعضای غیر اصلی الف: نا وو یا روهظ ۶ ۱ 1 ۱ 27 1 ۱ رگ سک تا 48 0۳۲ موی ی ۴ 37 ۲ ۳ پ: مقادیر ۳۶ یا ط بین مقادیر ارائه شده در ردیف الف یا ب باشد با استفاده از درون یابی خطی ]۲ را ۱ ۱ 5 5 << ها زور 7 رفتار کنترل شونده توسط نیرو است برای 0.2 > ۳4۶ ۳ الف: نگا| 03 لگ گا دور ال ۶ ۱ 1/1 مر 11 7 رظ را | 7 را 7 بن نا 075 > لگ هگا 038 ون نگ مک کش هگا مود ۱۳۵ ۲ ۳ / 2 ۳ ۳ 1 1 پ: مقادیر ۳۲ یا ۲ بین مقادیر ارائه شده در ردیف الف یا ب باشد با استفاده از درون یابی خطی 3 رط ۷ ۱ 7 ین رها سر وس فتا, کنت| شهو‌نده توسط نسره است مر 1 مر :1 4 7 12 7 اد 7 بن سا 0.75 ک لک ما 038 ارو ام 3 ک سک 2.2 ۱۳۵ ۲ پ: مقادیر ‏ ۳ یا ال بین مقادیر ارائه شده در ردیف الف یا ب باشد با استفاده از درون یابی خطی گا وورو وگ گا وود ل رفتار کنترل شونده توسط نیرو است ۳ ۱ 2 ۳ 1 1 تیرها و ستون‌ها در کشش ۲ ۶ (با استثنای تیرها و ستون‌ها در قابها با مهاربند واگرا) چشمه‌ی اتصال - برش -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۳۳/۱۵ فقصل ششم- بهسازی سازه‌های فولادی ۱۱۳ ادامه جدول (۱-۶): معیار پذیرش در روش‌های خطی - اجزای سازه‌ی فولادی ب: سایر اجزای اتصال ( شامل اتصال ورق‌های زیر سری و روسری به ستون و اتصالات | اجزا باید برای تلاشس معادل .۱.۱5۸ کنترل گردند. برشی) اتصال ترمیم شده ماهیچه ای بال بالا و پائین با جوش نفوذی کامل اتصال ترمیم شده با ورق و بال تیر جوش شده به بال ستو پ - شکست کششی در جان سپری(حالت حدی ۳) ت- شکست خمشی بالهای سپری (حالت حدی ۴) ورق اتصال بال پیچ شده* الف - شکست در سطح مقطع موثر و یا برش در پیچ یا پرچ * ب - شکست در جوش اتصال ورق به بال تیر و یا بال ستون و همچنین شکست کششی در سطح مقطع کل ورق -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۳۳/۱۵ ۱۴ دستورالعمل ارزیبابی و بهسازی لرزه‌ای ساختمان‌های فولادی منداول موجود ضریب 13 در روش‌های خطی " تیر مختلط در بالا و نبشی در پایین٩ سم مرس ال یدای اه تا رش بر ۲۹ ,۱۳/۹۹/۱۱۴۵ تیر پیوند در قاب مهاربندی واگر| "۶" الف: 3 6 مشابه مقادیر 1۵ در تیرها با استفاده از درون یابی خطی استفاده شود. با استفاده از درون یابی خطی برای مهاربندهای لاغر و فوی مهاربندی کششی (به استثنای مهاربندی‌های )۹ اجزای دیافراگم -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۳۳/۱۵ فقصل ششم - بهسازی سازه‌های فولادی ۱۱۵ ۱ ضریب 13 در روش‌های خطی تیرهای لبه و برشگیرها در دیافراگم با تکیه‌گاه جانبی کافی ۱- در مقاطع مرکب در صورتی که بست‌ها ملزومات بند ۲-۴-۲-۴-۶ را ارضا ننمایند. مقدار (1 باید نصف شود. حداقل مقدار 1 برابر یک می‌باشد. همچنین 11 در خمش حول محور ضعیف نیازی به کنترل -- نمی‌باشد و تیر. ستون و مهاربند قاب‌های برون محوری کنترل شونده توسط نیرو می‌باشند. 1۹ - ستون‌های در قاب‌های خمشی با مهار شده می‌توانند براساس حداکثر نیروی متحمل در اعضای متل شده به ستون طراحی شوند. در ستون‌ها با مقاطع 1 مستطیل یا مربع شکل نسبت سر با نسبت -- و عدد ۰/۳ با عدد ۰.۰/۶۵ عدد ۰/۳۸ با عدد ۱/۱ و همچنین عدد ۶/۷۵ با عدد ۱/۳۶جایگزین شده و 1 1 ۱ / ِ / علاوه بر آن نسبت -- نیز حذف شود. ۳- مقدار مندرج در جدول باید براساس ردیف ۴ بند ۲-۳-۲-۳-۶ تغییر نمایند. ۴- -ل عمق تیر بر حسب سانتی‌متر برای ورق برش گیر جوشی و ,«ل عمق گروه پیچ‌ها بر حسب سانتی متر برای ورق برش گیر پیچی اصلی را برای آنها بکار برد. هرگاه عمق تیرء «ل» بیش از ۴۵ سانتی متر باشد. مقادیر ضریب :۲ باید در عدد ضرب شوند. اما انتخاب کمتر از یک برای 11 ۶- برای پیچ با مقاومت بالا مقادیر 11۱ نصف شوند اما انتخاب کمتر از ۱/۲۵ برای 11 نیاز نمیباشد. ۷- مقادیر داده شده برای تیرهای پیوندی است که حداقل دارای سه سخت‌کنده‌ی قایم در جان تیر پیوند می‌باشند. هرگاه سخت‌کننده‌ی قایمی به کار نرفته باشد. مقادیر داده شده باید نصف شوند. ولی انتخاب کم‌تر از ۱/۳۵ نیاز نمی‌باشد. برای جان‌های با یک یا دو سخت‌کننده‌ی فایم مقادیر ۱ با استفاده از درون‌یابی خطی بین مقادیر داده شده برای سه سخت‌کننده و بدون . سخت‌کننده قابل محاسبه می‌باشند. ۸- تغییر شکل برابر اختلاف تیر پیوند با تیر خارج پیوند یا ستون میباشد. -٩‏ برای مهاریندهایی که فقط به کشش طراحی می‌شوند. مقادیر داخل جدول نصف شوند ولی نیاز به انتخاب :1 کم‌تر از یک نمی‌باشد. ۰- در صورت وجود سخت کننده‌های ممانعت کننده از کمانش کاربرد دارند. ۱- دال مختلط باید کلیه ضوابط تیرهای مختلط در بخش ‎)۹٩-۲-۱۰(‏ مبحث ۱۰ مقررات ملی ساختمان را برآورده نماید و نیروی کششی بال با آرماتورهای ۳- در صورتیکه لقمه‌ها در مقاطع مرکب ضوابط مبحث ۱۰ مقررات ملی ساختمان را برآورده ننمایند. باید معیارهای پذیرش در ضریب ۵/* ضرب گردند. ۳- مقادیر 1 معیارهای پذیرش جدول برای مقطعی که شرایط مقطع فشرده لرزه ای را برآورده مینمایند ارائه شده است. مقدار 1۱ برای مقاطع غیر فشرده ۴- در صورتیکه اتصال مهاربند ضوابط مبحث ۱۶ مقررات ملی ساختمان را برآورده ننماید. باید معیارهای پذیرش در ۰/۵ ضرب گردد. ۵- مقدار ۱ برای برش تیرها با توجه به بند (۴-۲-۴-۶) برابر مقدار آن برای تیرها در خمش میباشد. -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۹۳/۳/۱۵ ۱۶ دستورالعمل ارزیبابی و بهسازی لرزه‌ای ساختمان‌های فولادی منداول موجود ۳۳0۳۷3۹3۹ جدول ۳-۶- پارامترهای مدل سازی و معیارهای پذیرش در روش‌های غیرخطی - اجزای سازه‌ی فولادی پارامترهای مدل سازی معیارهای پذیرش زاویه‌ی چرخش خمیری. ی سس اه ده خش خمیری. اد با" ۰ و اکن ر 9 ی ۹ رض ی ر مه رادیان اعضای اعضای اصلی " غیراصلی نک کل الف: ‏ 3 0 ۴ ود ۳ ۹0 ۱۱0 ۶ ۶0 ۹0 ۳ 2 و 1 7 2 یا ۵ : / : : : ۴ ۶ ۲ ۲0 ۳ گا رمک گاووو وی ام ماد ,۱ ۱ ز ۱ پ: مقادیر 7 یا ۳ بین مقادیر ارائه شده در ردیف آلف با ب باشد با استفاده از درون یابی خطی و کوچکترین مقدار حاصله 7 1 7 1/7 / تا 5 ۹ ظا 6 دح فتا. کنت۱ شونده توسط : مر 4 را ی ۰ ۱ ۳۹۱ برای و0 > ۶4۶ ۳ الف: ۰ / 0 7 / ۱ : ۱ 3 > سکس | 1.73> ۹ ۱۱ 1۶ ۶ ۹ 0 ۳ ۳ رم : ۴ ۶0 1۲ ۲۵ ۳0 گا وووم ما ویو وی گام شا مود : ی اد ۷ 1 ۱ 2 ۱ 1 1 1/1 پ: مقادیر 7 یا ۳ بین مقادیر ارائه شده در ردیف الف یا ب باشد با استفاده از درون یابی خطی و کوچکترین مقدار حاصله َ ۱ 7 ارم ۲ / ت ِ 5 ۹ 4 فتا کنت۱| شونده توسط : برای 0.5 > 3 > 0.2 الف: ۵ |03> سوت ور ما ۳ ۴ ۲ ۵ ۴ ۱ رس ای 1 با 17 ] رط را ]| ] / ۱ ۱ ۱ ۱ پ: مقادیر 7 یا ۳ بین مقادیر ارائه شده در ردیف الف یا ب باشد با استفاده از درون یابی خطی و کوچکترین مقدار حاصله َ ۱ ی 17 ] ۲ 1 دز تا 75 جک ام دج فتا. کنت| شهمنده توسط : 1 -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۹۹۳۳۳/۱۵ فصل ششم - بهسازی سازه‌های فولادی ۱۱۷ پارامترهای مدل سازی معیارهای پذبرش زاویه‌ی چرخش خمیری. زاویه‌ی چرخش خمیری. ی رادیان راد بان اتصاب با جوش نفوذی کامل بین بال‌های تیر و ستون* (اتصال مستقیم) ماهیچه‌ی جوش شده اضافه شده به اتصال مستقیم با دال مختلط ماهیجه‌ی جوش شده اضافه شده به اتصال مستقیم بدون دال مختلط ورق جوش شده اضافه شده به اتصال مستقیم * بال جدا شده از جان" اتصال با ورق بال تحتانی و فوقانی جوش شده ب: سایر اجزای اتصال ( شامل اتصال ورق‌های زیر سری و روسری به ستون 0 اتصالات برشی) اتصال ترمیم شده ماهیچه ای بال بالا و پائین با جوش نفوذی کامل اتصال ترمیم شده با ورق و بال تیر جوش شده به بال ستون الف- شکست برشی در پیچ یا پرچ (حالت حدی ۱)" الف - شکست برشی در وسایل اتصال (حالت حدی ۱) + ۰ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۹۳/۳/۱۵ 1۱۱۸ دستورالعمل ار زبابی و بهسازی لرزه‌ای ساختمان‌های فقولادی منداول موجود و پارامترهای مدل سازی معیارهای پذیرش زاوبه‌ی چرخش خمیری. ۰ ۰ ۱ و خسش ۰ اد با" جزء / تلاش راوبه‌ی رحس حمیری تنش رادبان رادیان اعضای اعضای اصلی "۱ غیراصلی ک کل ت- شکست خمشی بالهای سپری (حالت حدی ۴) ورق اتصال بال پیچ شده ب - شکست در جوش اتصال ورق به بال تیر و یا بال ستون و همچنین ۱۲ ۸ ۸ ۸ ۰ ورق انتهایی پیچ شده تیر مختلط در بالا و نبشی در پایین" 1 1 ۸ ۱ ب تصال برشی با دال ۹ ۱۵ ۵ بل ۳ حول ۱/۹۹۹۸ ۴ ول ۱/۹۹۱۱ اتصال بو دا[ ۸ در ل برشی بدون دال ۵ ۵ ۵ بل ۴ ۱ ۱ : ۱ بل ۴ ۴ بل ۱۱ تیر پیوند در قاب مهاربندی واگر۹۴۱ : .۱ الف: ال وی ۵ ۷ 1۸ ۱ ۴ ۷ 2 بر اس وم مشابه با مقادیر در تیرها ۷ 2.601 1۱.6 ۱ ۱ پا شک مه شش با استفاده از درون یابی خطی محاسبه شود. ۷ ۷ ۱- ستون‌ها در قاب‌های خمشی یا مهارشده می‌توانند براساس ماکزیمم نیروی متحمل در اعضای متصل شده به ستون طراحی شوند. در ستون‌ها با مقاطع مستطیل یا مربع شکل نسبت 21/ 2 با نسبت 71 و عدد ۰/۳ با عدد ۹/۶۵ عدد ۰/۳۸ با عدد ۱/۱ و همچنین عدد ۰/۷۵ با عدد ۱/۳۶جایگزین شده 9 علاوه بر آن نسبت 1 نیز حذف شود. -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۹۳/۳/۵ فقصل ششم- بهسازی سازه‌های فولادی ۱۱۹ ۲- ستون‌های با نسبت 0.5 < رع7/7 کنترل شونده توسط نیرو محسوب می‌شوند. ۳ ,۵ م۳ /11)1-1.720 <چرخش خمیری ۲ ,۵( ,۳ /1-1.7۳) 17 <چرخش خمیری ۵- ,۵( ,م۲ /8)1-1.72 <چرخش خمیری ۶ ,۵ /14)1-1.7۲ <چرخش خمیری ۷- مقدار مندرج در جدول باید براساس ردیف ۴ بند ۲-۴-۲-۴-۶ تغییر نمایند. 4-۸ عمق تیر بر حسب سانتی‌متر برای ورق برش گیر جوشی و ,«» عمق گروه پیچ‌ها بر حسب سانتی متر برای ورق برش گیر پیچی ٩-ورق‏ جان یا تکیه گاه با سخت کننده جهت تحمل برش بررسی میشوند. بدون اتصال برشی تلاشها نباید غیراصلی منظور شوند و باید مقادیر جدول در اعضای اصلی را برای آنها بکار برد. هرگاه عمق تیرء «ل» بیش از ۴۵ سانتی متر باشد. مقادیر ارائه شده در جدول باید در عدد < ضرب شوند. ۰- برای پیچ با مقاومت بالا اعداد داده شده در جدول باید نصف شوند. ۱- مقادیر داده شده برای تیرهای پیوندی است که حداقل دارای سه سخت کننده‌ی قایم در جان تیر پیوند می‌باشند. هرگاه سخت‌کننده‌ی قایمی که کار نرفته باشد. مقادیر داده شده باید نصف شوند. برای جان‌های با یک یا دو سخت‌کننده‌ی قایم مقادیر ۱ با استفاده از دورن‌یابی خطی بین مقادیر داده شده برای سه سخت کننده و بدون سخت کننده قابل محاسبه می‌باشند. ۳ تغییر شکل عبارت از زاویه‌ی دوران بین تیر پیوند و تیر خارج از پیوند یا ستون. ۳- مقاد بر داده شده برای دیوارهای برشی با سخت کننده است که در آن کمانش جلوگیری شده باشد. ۴- اعداد این دو ستون برای حالتی است که از روش استاتیکی غیرخطی ساده شده مطابق بند ۱-۱-۳-۳-۲ برای تحلیل سازه استفاده شود. در غیر این صورت معیار پذیرش اعضای اصلی مشابه اعضای غیراصلی خواهد بود. -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۹۳/۳/۱۵ ۱۳۰ دستورالعمل ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای ساختمان‌های فولادی منشداول موجود و جدول ۳-۶- پارامترهای مدل‌سازی و معیارهای پذیرش در روش‌های غیرخطی - اجزای سازه‌ی فولادی پارامترهای مدل سازی "*" اعضای ۱۴ اعضای غیراصلی اصلی تیرها و ستون‌های در کشش (به استثنای تیر و ۷۸ ۱1۰ ۳۸ ۶۸۲ ستون‌های [[:]) ۳ دح ۳ 9 ل 2 را ۲ 7 2 ک سا > ی 2.1 با استفاده از درون یابی خطی برای مقادیر داده شده برای مهاربندهای لاغر و قوی محاسبه شود. ۳- در صور تیکه لقمه‌ها در مقاطع مرکب ضوابط مبحث ۱۰ مقررات ملی ساختمان را برآورده ننماید. باید معیارهای پذیرش در 1۵ ضرب شوند. -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۳۳/۵ فصل ششم - بهسازی سازه‌های فولادی ۱۳۱ ۶-۶- دبوارهای برشی فولادی ۱-۶-۶ کلیات دیوار برشی. عضو باربر جانبی است که اجزای آن شامل لبه افقی (تیر) اجزای قائم (ستون)» ورق جان 9 سخت کننده‌ها آجرای هقی اجرای لد وان و شکل ۵-۶- نمای دبوار برشی فولادی سخت شده یک دیوار برشی فولادی سوراخ دار یا بدون سوراخ حتما باید در چهار طرف خود دارای عناصر لبه ای (تیرها و ستون‌ها) بوده و به آنها جوش شده باشد. دیوارهای برشی فولادی باید به تنهایی یا به همراه سایر اعضای سیستم مقاوم لرزه ای قادر به تحمل بارهای جانبی باشند .عناصر لبه‌ای باید همانند تیرها و ستونها مورد آرزیابی قرار گیرند. دیوارهای برشی به دو نوع سخت شده و سخت نشده تفکیک می‌شوند .درصورتی دیوار برشی سخت شده محسوب میگردد که ورق دیوار یکی از شروط زیر را برآورده نماید: الف اگر در دو راستای افقی و قائم سخت کننده استفاده گردد؛ (۲۹-۶) شا جووی ‎٩ ۳ 1 5: فاصله سخت کننده‌ها؛ ب- اگر در یک راستا سخت کننده استفاده گردد؛ (۳۰-۶) اس ۳ 1 پ -دیوار فولادی در بتن مدفون گردد. در ضوابط ارائه شده برای این بح فرض برای: بنست که دیوار برشی سخت شده میباشد 9 کمانش برشی در آن رخ نمیدهد. -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۹۳/۳/۵ ۱۳۲ دستورالعمل ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای ساختمان‌های فولادی متداول موجود ۲-۶-۶- سختی ۱-۲-۶-۶ روش استاتیکی و دینامیکی خطی استفاده از روش اجزای محدود در حالت تنش صفحه‌ای به همراه تیرها و ستونها به عنوان عناصر لبهای به منظور تحلیل 01 )۳۱-۶( 1 که در آن: 0 مدول برشی فولاد؛ 2 عرض خالص دیوار بین ستونها؛ ارتفاع خالص دیوار بین تیرها؛ ۲-۲-۶-۶- روش استاتیکی غیرخطی سختی ناحیه ارتجاعی رابطه نیرو- تغییر مکان دیوار باید طبق بند (۱-۲-۶-۶) محاسبه شود. رابطه کامل غیر خطی نیرو- تغییر مکان باید بر اساس آزمایش یا یک روش تحلیلی مورد تائید باشد. به جای آن استفاده از رابطه کلی نیرو - تغییر مکان داده شده در شکل (۱-۶) که در بند (۲-۱-۳-۶) معرفی شده» مجاز می‌باشد. ۳-۶-۶ مقاومت ۱-۳-۶-۶ کلیات مقاومت‌های اعضا باید ضوابط کلی بند (۲-۳-۶) و ضوابط تصریح شده در این بند محاسبه شوند. ۳-۳-۶-۶- روش استاتیکی و دینامیکی خطی مقاومت اجزای دیوار برشی باید مطابق زیر تعیین گردد: ۱- ورق دیوار: مقاومت برشی مورد انتظار دیوار» 005 باید بر اساس بخش (۶-۲-۱۰) مبحث ۱*۰ مقررات ملی ساختمان بسته به نسبت .)/2 با در نظر گرفتن ,,۳] به جای ,۲ و ضریب تقلیل ظرفیت. 0 برابر یک تعیین گردد. در این حالت دیوار فولادی میتواند به صورت جان یک تیر ورق مدل گردد. اگر از سخت کننده‌هایی با فواصل مناسب برای جلوگیری از کمانش قطری دیوار استفاده شود. مقاومت مورد انتظار دیوار از رابطه (۳۲-۶) بدست خواهد آمد: -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۳۳/۵ فقصل ششم - بهسازی سازه‌های فولادی ۱۳۳ 0 > ۷ > 0.6 )۳۲-۶( که در آن ۵ عرض خالص دیوار بین ستون‌های طرفین آن می‌باشد. ۲ سخت کننده‌ها: مقاومت برشی سخت کننده‌ها می‌تواند مطابق بخش (*۶-۲-۱) مبحث ۱5 مقررات ملی ساختمان با . 0 برابر یک و ,,آ به جای ,] محاسبه شود. ۳- اتصالات: مقاومت اتصالا باید طبق بخش (*۱۰-۲-۱) مبحث ۱۰ مقررات ملی ساختمان با 0 برابر یک محاسبه ۳-۳-۶-۶- روش استاتیکی غیر خطی منحنی کلی نیرو- تغییر مکان نشان داده شده در شکل (۱-۶) که در بند (۲-۱-۳-۶) توصیف شده یا رابطه نیرو- تغییر مکان دیگری بر اساس آزمایش یا یک مدل تحلیل منطقی مورد تائید مبتنی بر آزمایش, باید برای رفتار کامل نیرو- تغییر مکانی دیوار برشی فولادی تا هنگام ازهدام به کار گرفته شود. مقاومت مورد انتظارء ۳) باید بر اساس بند (۲-۳-۶-۶) محاسبه شود. تغییر مکان حد تسلیم از رابطه (۳۳-۶) تعیین می‌شود: )۳۳-۶( ۳ ۸ ۴-۶-۶ معیارهای پذ برش ۱-۴-۶-۶ روش استاتیکی و دینامیکی خطی تلاشهای محاسباتی باید با مقاومت طراحی طبق بند (۱-۴-۴) مقایسه شود. ضرایب ۲۵ برای اعضای فولادی از جدول (۱-۶) برگرفته میشوند. معیار پذیرش آجزای دیوار برشی مطابق زیر می باشد: گردد. *- ورق دیوار: رفتار برشی در دیوار برشی فولادی سخت شده یک رفتار مقید به تغییر مکان در نظر گرفته میشود که معیارهای پذیرش آن در جدول (۲-۶)داده شده است. ۳ اتصالات: اتصالات ورق دیوار به اجزای لبه باید بعنوان عضو کنترل شونده توسط نیرو در نظر گرفته شود. ۳- سخت کننده‌ها: سخت کننده‌ها باید ضوابط مربوط به سخت کننده‌ها را برای جلوگیری از کمانش قطری دیوار بق بخش (۶-۲-۱۰) مبحث ۱۰ مقررات ساختمان با . 0 برایر یک و یب به جای ,۲ محاسبه شود. معقرر ند برابر و داد کی ۷ سو -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۹۳/۳/۵ ۱۳۴ دستورالعمل ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای ساختمان‌های شولادی متداول موجود ورق دیوار ._ ۹ جر ۳ سپری اتصال ؟ا| » ورق دیوار ۱ ۱ ۶ مگ مود لت س / ی ۹ 1 ی ۰ سس ۹ الف-اتصال ورق دیوار به اجزای لبه ‏ ب- اتصال ورق دبوار به فونداسیون شکل ۶-۶- نمونه ای از اتصالات ورق دبوار ۵- بازشوها: در اطراف بازشوهای ورق باید از اجزای لبه افقی و قائم استفاده گردد .اجزای لبه اطراف بازشو باید مطابق شکل (۷-۶) در تمام ارتفاع یا طول ورق ادامه یابد. 5 اجزای لبه بازشو / شکل ۷-۶- اجزای لبه بازشو این اجزا باید ضوابط زیر را برآورده نمایند: الف- مقاومت مورد نیاز اجزای لبه قائم باید بر اساس نیروهای متناظر با مقاومت تسلیم مورد انتظار در کشش با زاویه 0 زأویه تسلیم ورق نسبت به قائم از رابطه زیر بدست می‌آید: 1 2 چ ی ۸ ایا 4 سر < 0 180 (۳۴-۶) ار لاک بو 1801 بار۸ه ایا و ما : سطح مقطع و لنگر اینرسی ستونهای لبه. -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۳۳/۵ فقصل ششم - بهسازی سازه‌های فولادی ۱۳۵ ب- سختی اجزای لبه بازشو باید شرایط زیر را برآورده نماید. 0.00307 (۳۵-۶) > را 1 آ: لنگر اینرسی جز لبه قائم حول محور عمود به صفجه دیوار درصورت آثبات عدم نیاز به اجزای لبه بازشو بر اساس انجام آزمایش. میتواند از اجزای لبه استفاده نگردد. ۲-۴-۶-۶- روش استاتیکی غیر خطی تلاشهای محاسباتی اعضا باید ضوابط بند (۲-۴-۴) را برآورد سازد .حدتغییر شکل‌ها باید از جدولهای (۲-۶) و (۳-۶) ۷-۶- قاب‌های فولادی با میان قاب دیوار میان مقاب آرزیابی شوند. دیوارهای میان قاب به همراه قاب‌های مربوط در ترکیب با همدیگر با در نظر گرفتن سختی نسبی هر عضو نیروی زلزله ۸-۶- دیافراگم‌ها ۱-۸-۶ دیافراگم‌های کف فلزی بدون پوشش ۱-۱-۸-۶ کلیات دیافراگم‌های کف فلزی, ورقهای صاف یا موجدار فلزی هستند که به یکدیگر و به اسکلت فولادی تکیه گاه خود با جوش یا سایر وسایل اتصال متصل میشوند. این دیافراگمها به تنهایی یا با کمک مهاربندی‌های قطری اضافی بار جانبی را تحمل اعضای قاب فولادی متصل به دیافراگم را به عنوان اجزای لبه و جمع کننده‌ها در نظر گرفت. انتقال بار از دیافراگم به این اعضا باید با استفاده از اتصالات برشی. جوش و یا پیچ صورت گیرد. -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۳۳/۵ ۱۳۶ دستورالعمل ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای ساختمان‌های شولادی متداول موجود ۲-۱-۸-۶ سختی ۱-۲-۱-۸-۶- روش استاتیکی و دینامیکی خطی دیافراگمهای کف فلزی را باید با توجه به ضوابط بند (۴-۲-۴) به انواع صلب. نیمهصلب و یا نرم دسته‌بندی کرد. میزان ۳-۲-۱-۸-۶- روش استاتیکی غیرخطی ۳-۱-۸-۶ مقاومت انتظارء ب» اینگونه دیافراگمها را باید دو برابر مقدار مجاز داده شده در آیین نامه‌ها و استانداردهای مربوطه در نظر گرفت. مقاومت‌های کرانه پایین» .90 اتصال دهنده‌های جوشی را باید طبق ضوابط آیین نامه‌های جوش تعیین نمود. ۴-۱-۸-۶ معیارهای پذیرش برای پذیرش این دیافراگمهاء معیارهای زیر باید مورد توجه قرار گیرند: رفتار اتصالات این نوع دیافراگمها را باید نیرو کنترل در نظر گرفت .ظرفیت اتصال باید به اندازه‌ای باشد که بتواند تمام نیروی عکس العمل دیافراگم را به قاب منتقل نماید .در مواردی که ظرفیت دیافراگم توسط ظرفیت اتصالش به قاب کنترل در مواردی که دیافراگم توسط ظرفیت اتصالش به قاب کنترل نمیشود. دیافراگم باید عضو با رفتار تغییر شکل کنترل در نظر گرفته شود .ضرایب 13 برای جاری شدن برشی یا کمانش ورق را میتوان از جدول (۲-۶) بدست آورد. قابل قبولی برای سطح عملکرد ایمنی جانی ایجاد کند. تجاوز نماید. -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۹۳/۳/۵ فقصل ششم- بهسازی سازه‌های فولادی ۱۳۷ ۳-۸-۶ دیافراگم‌های کف فلزی با پوشش بتن سازه‌ای ۱-۲-۸-۶ کلیات کف فلزی در دیافراگم‌های فلزی با بتن رویه می‌تواند مختلط یا غیر مختلط باشد .در هر دو مورد دیافراگم فولادی و دال بتنی با مشارکت هم نیروهای واردشده بر دیافراگم را تحمل می کنند .بتن رویه می‌تواند بتن معمولی یا بتن سبک باشد و مسلح شدن بتن می‌تواند با شبکه سیمی یا با آرماتورهای با قطر کم انجام گیرد. در این گونه دیافراگم‌ها معمولا دیافراگم فلزی از ورق‌های فولادی مو ج دار به شکل‌های گوناگون درست شده است. ورق‌های فولادی به یکدیگر و به تکیه گاه‌ها توسط جوش یا اتصالات مکانیکی متصل می‌شوند. ۲-۲-۸-۶ سختٍ ۱-۳-۳-۸-۶- روش استاتیکی و دینامیکی خطی اگر نسبت ابعاد دیافراگم بزرگتر از ۵ نباشد. در مورد دیافراگم‌های موجود می‌توان فرض دیافراگم صلب را برای محاسبه توزیع نیروها به کار برد. در مورد نسبت‌های ابعاد بزرگتر یا نامنظمی پلان اثر انعطاف‌پذیری دیافراگم باید مطابق بند (۴-۲-۴) در نظرگرفته شود. برای محاسبه سختی دیافراگم می‌توان از روش‌های معتبر با درنظرگرفتن اثر بتن رویه استفاده کرد. ۲-۲-۲-۸-۶- روش استاتیکی غیرخطی در آنالیزهای غیرارتجاعی سازه‌ها معمولا اگر ضعیف ترین قسمت در دیافراگم اتصالات آن باشد» رفتار دیافراگم ارتجاعی فرض می‌شود ۳-۲-۸-۶ مقاومت مقاومت این گونه دیافراگم‌ها را باید از روش‌های معتبر تعیین نمود . به عنوان روشی دیگرء می‌توان مقاومت مورد نمو د . مقاومت‌های کرانه پایین».»۸ را برای اتصال دهنده‌های جوشی باید طبق ضوابط آیین نامه‌های جوش تعیین نمود. ۴-۲-۸-۶ معیارهای پذ برش رفتار اتصالات این نوع دیافراگم کنترل شونده توسط نیرو فرض می‌شود .ظرفیت اتصال باید به قدری باشد که بتواند تمام -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۹۳/۳/۵ ۱۳۸ دستورالعمل ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای ساختمان‌های فولادی متداول موجود در صورتی که ظرفیت دیافراگم توسط ظرفیت اتصالش به قاب کنترل شود . در این حالت دیافراگم به عنوان عضوی که رفتارش با نیرو کنترل می‌شود ملحوظ می‌شود .دیافراگم‌هایی که ظرفیت آن‌ها توسط ظرفیت اتصال کنترل نمی‌شود. کنترل شونده توسط تغییرشکل فرض میشوند .ضرایب 1 برای مود جاری شدن برشی را می‌توان از جدول (۱-۶) استخراج نمود. نباید دیافراگم سطح اتکا پا مهارش را از دست دهد. میزان تغییرشکل‌ها نباید از حد مشخص شده برای سایر اعضا (سازه‌ای یا غیره سازه‌ای) بیشتر باشد. معیارهای پذیرش برای برش گیرها در بند (۶-۸-۶) ارایه شده است. برشگیرهایی که برای تا مین عملکرد مختلط بین تیرهای فولادی و دال قرار داده شده اند باید ظرفیت لازم را جهت انتقال ۵-۲-۸-۶ معیارهای بهسازی دیافراگم‌هایی که معیارهای پذیرش را برای سطح عملکرد ایمنی جانی تامین ننمایند باید بهسازی شوند. معیارهای بهسازی باید براساس ضوابط بند (۳-۳-۶) و سایر ضوابط این دستورالعمل باشد. ۳-۸-۶- دیافراگم‌های کف فلزی با پوشش بتن غیرسازه‌ای دیافراگم‌های کف فلزی با پوشش بتن غیرسازه‌ای را باید به عنوان دیافراگم‌های کف فلزی بدون پوشش ارزیابی نمود.ء مگر اینکه اثر بتن رویه روی سختی و مقاومت دیافراگم توسط آزمایش تایید شده باشد. روشهای تعیین سختی و مقاومت این دیافراگم‌ها عیناً نظیر دیافراگم‌های کف فلزی بدون پوشش است و معیارهای پذیرش و معیارهای بهسازی آنها نیز نظیر این دیافراگم‌هاست. در تعیین سختی این دیافراگمها باید احتمال عملکرد مرکب را بین عرشه فولادی و بتن رویه را مورد بررسی قرار داد . همچنین در مواردی که بر روی بتن موجود بتن جدیدی برای بهسازی ریخته میشود. باید چگونگی عملکرد آنرا با بتن موجود با دقت بررسی کرد. ۴-۸-۶ - دیافراگم‌های طاق ضربی ۱-۴-۸-۶ کلیات فولادی به نحوی تشکیل شده اند که تیرهاء مقاومت در برابر رانش قوس را تامین می‌نمایند. -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۹۳/۳/۵ فقصل ششم- بهسازی سازه‌های فولادی ۱۳۹ ۲-۴-۸-۶ سختی ۱-۳-۳-۸-۶- روش استاتیکی و دینامیکی خطی دیافراگم‌های طاق ضربی موجود باید به صورت دیافراگمی افقی با ضخامتی معادل برای قوس آجری و بتن رویه» مدل سازی شود. می‌توان این نوع دیافراگم‌ها را به صورت خرپایی متشکل از تیرهای فولادی به عنوان قایم باید اثر انعطاف پذیری دیافراگم‌های طاق ضربی ملحوظ شود. نتایج تحلیل‌ها باید ارزیابی شوند تا از ارتجاعی بودن پاسخ دیافراگم اطمینان حاصل شود. در صورتی که برای بهسازی دیافراگم طاق ضربی به آن مهاربندی افقی فولادی اضافه شود.ء باید اندرکنش بین اعضای جدید و موجود دیافراگم از طریق بررسی سازگاری سختی آن‌ها مطالعه شود. نحوه انتقال بار بین اعضای موجود و جدید دیافراگم. در هنگام بررسی انعطاف پذیر دیافراگم بهسازی شده باید در نظر گرفته ۲-۲-۴-۸-۶- روش استاتیکی غیر خطی دیافراگم‌های طاق ضربی باید همواره در محدوده ارتجاعی باقی بمانند مگر این که امکان رفتار غیر ارتجاعی آن‌ها مورد تایید قرار گیرد. ۳-۴-۸-۶ مقاومت در تعیین ظرفیت‌های اجزای دیافراگم طاق ضربی می‌توان فرض نمود که هیچ عضویی به جز تیرهای فولادی قادر به تحمل کشش نمی‌باشد. اثرات بارهای ثقلی باید برای اجزای دیافراگم در نظر گرفته شوند. نحوه انتقال ۴-۴-۸-۶ معیارهای پذ برش رفتار دیافراگم‌های طاق ضربی به صورت کنترل شوند توسط نیرو فرض می‌شود. برای سطح عملکرد سازه‌ای ایمنی جانی, نباید تغییر شکل‌ها و تغییر مکان‌های دیافراگم باعث از دست رفتن سطح اتکا برای اعضای قوس دیگر در سطح عملکرد مورد نظر شوند. محدوده شوند. در کنار تعیین این مقادیر برای طاق ضربی باید مقادیر -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۹۳/۳/۵ ۱۳۰ دستورالعمل ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای ساختمان‌های فولادی متداول موجود ۵-۴-۸-۶ معیارهای بهسازی دیاگرام‌های طاق ضربی که معیارهای پذیرش را برای سطوح عملکرد مورد نظر تامین ننماید. باید بهسازی شوند. معیارهای بهسازی باید بر اساس ضوابط بند (۳-۳-۶) و سایر ضوابط این دستورالعمل باشد. ۵-۸-۶- دیافراگم‌های بتنی درجا ۱-۵-۸-۶ اجزای تشکیل دهنده دبافراگم‌های بتنی دیافراگم‌های بتنی درجا نیروهای اینرسی کف و برش منتقل شده از اجز | قایم منقطع را از سازه به اجزای قایم مقاوم در برابر نیروهای جانبی منتقل می‌سازند. دیافراگم‌های بتنی متشکلند از دا لهاء اجزای جمع کننده و اجزای لبه که تعاریف آنها در بندهای بعدی آمده است. ۱-۱-۵-۸-۶- دال‌ها هر دال جزیی از یک سیستم پوشش (کف یا سقف) است. که علاوه بر تحمل بارهای تقلی باید نیروهای اینرسی ایجاد شده در سازه را از یک دستگاه قایم مقاو م جانبی به دستگاه دیگر منتقل کرده و نیز به عنوان مهاربندی در جهت خارج از صفحه برای سایر قسمت‌های ساختمان نیز عمل نماید. ۲-۱-۵-۶ مهارها و اجزای جمع کننده (جمع کننده) اجزای جمع کننده عبارتند از اعضایی که نیروهای اینرسی را از داخل دیافراگم به اعضای سیستم مقاوم جانبی انتقال مهارها عبارتند از اجزایی از یک دیافراگم سازه‌ای که برای فراهم نمودن پیوستگی در اطراف بازشوهای دیافراگم تعبیه می‌شوند . مهارها و جمع کننده‌ها باید با دال یکپارچه بوده و میتوانند در داخل ضخامت آن قرار گیرند یا از دال ضخامت بیشتری ۳-۱-۵-۸-۶- اجزای لبه اجزای لبهُ دیافراگم با تعبیهٌ آرماتور اضافی طولی و عرضی در لبه‌های دیافراگم‌های افقی برای مقاومت در برابر نیروهای کششی و فشاری ایجاد شده توسط خمش دیافراگم. قرار داده می‌شود. دیوارهای خارجی سازه‌ای را نیز می‌توان برای تامین -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۹۳/۵ فقصل ششم- بهسازی سازه‌های فولادی ۱۳۱ ۳-۵-۸-۶ مدل‌سازی. تحلیل و معیارهای پذیرش ۱-۳-۵-۸-۶- ملاحظات کلی مدل تحلیلی یک دیافراگم باید نماینده‌ای از مقاومت. سختی و ظرفیت تغییرشکلی هر جزء و نیز خود دیافراگم در کل باشد. گسیختگی بالقوه در خمش, برش, کمانش و طول مهاری آرماتورها در هر نقطه از دیافراگم باید مورد توجه قرار مدل تحلیلی یک دیافراگم را عموماً می‌توان به صورت یک تیر افقی پیوسته یا ساده که بر اجزای با سختی متفاوت تکیه ۲-۲-۵-۶ سختی ارتجاعی بتن که در آیین نامه آبا تعریف شده, محاسبه شو د . در مواردی که براساس ضوابط بند ۱-۴-۲-۴ بتوان نشان داد که دیافراگم به صورت صلب عمل نماید. می‌توان این فرض را در محاسبات به کار گرفت و از مدل کردن دیافراگم صرفنظر کرد. ۳-۲-۵-۸-۶- مقاومت مقاومت اجزا باید مطابق با ضوا بط کلی بند (۲-۳-۶) ولی به ترتیبی که اینجا ذکر می‌شود باشد . مقاومت حداکثر جزء مقاومت اعضا باید به صورت ذکرشده در فصل بیستم آیین نامه بتن ایران (آبا) تعیین شود. ۴-۲-۵-۸-۶- معیارهای پذ برش برش و خمش دیافراگم. کنترل شونده توسط تغییرشکل درنظرگرفته می شوند . معیارهای پذیرش برای نیروهای داخلی اجزای دال بر اساس ضوابط دستورالعمل ارزیابی و بهسازی سازه‌های بتن مسلح متداول موجود تعیین می‌گردد. ۵-۲-۵-۸-۶- معیارهای بهسازی دیافراگم‌های بتنی که معیارهای پذیرش مربوط به هدف بهسازی موردنظر را تا مین نمی‌کنند باید بهسازی شوند. -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۹۳/۳/۵ ۱۳۲ دستورالعمل ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای ساختمان‌های فولادی متداول موجود ۶-۸-۶ اعضای تیر لبه و برش گیرها ۱-۶-۸-۶ کلیات تیرریزی فولادی که دیافراگم بر آن اتکا دارد. را می‌توان به عنوان اعضای تیر لبه یا برشگیر در نظر گرفت. در صورت وجود بتن سازه‌ای, آرماتورهای دال به عنوان تیر لبه یا برش گیری که نیروهای کششی را تحمل می کنند عمل می‌نمایند و نیروهای فشاری تیر لبه یا برش گیر توسط دال حمل می‌شود. در صورتی که تیرریزی فولادی به عنوان تیر لبه یا برش گیر عمل نماید باید از اتصال مطمئن تیرریزی به دال از طریق جوش مناسب و یا وسایل اتصال مکانیکی اطمینان حاصل کرد. ۲-۶-۸-۶ سختی برای مدل سازی اعضای تیر لبه و یا برش گیر می‌توان فرضیات مدل سازی ارایه شده در این فصل را برای اعضای قاب فولادی معدل به کار گرفت. ۳-۶-۸-۶ مقاومت های صلب استفاده نمود. تعیین مقاومت‌های میلگردهای موجود در دال‌های بتنی که به عنوان تیر لبه یا برش گیر عمل نمایند باید مطابق ضوابط فصل ۷ انجام گیرد. ۴-۶-۸-۶ معیارهای پذ برش در صورتی که در دیافراگم» رفتار غیر ارتجاعی پذیرفته شده باشد می‌توان رفتار غیر ارتجاعی در تیرهای لبه و محسوب می‌شوند. ضرایب 13 از جدول (۱-۶) و معیارهای پذیرش غیر ارتجاعی باید از ضوابط اجزای تیر و ستون قاب‌های صلب در بخش (۳-۶) استفاده شوند. در صورتی که رفتار غیر ارتجاعی پذیرفته نباشد. رفتار تیرهای لبه و برش گیرها به صورت کنترل شونده توسط نیرو فرض می‌شود. در این صورت مقدار «ن لازم نیست از کل نیرویی که با در نظر گرفتن مقاومت مورد انتظار برای دیافراگم یا اعضای سیستم باربر جانبی قابل انتقال به برش گیر یا تیر لبه مورد نظر است. بیشتر باشد. برای سطح عملکرد سازه‌ای ایمنی جانی» تغییر شکل‌ها و تغییر مکان‌های اجزای تیر لبه و برش گیرها نباید منجر به از دست رفتن اتکا قایم شود. رفتار جوش‌ها و اتصال دهنده‌هایی که دیافراگم را به تیرهای لبه و یا برش گیرها متصل می‌نمایند. به صورت کنترل شونده توسط نیرو فرض می‌شوند. اگر تمام اتصالات شرایط پذیرش را تامین نمایند. می‌توان فرض کرد که -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۹۳/۳/۵ فقصل ششم- بهسازی سازه‌های فولادی ۱۳۳ گیرها علاوه بر بارهای زلزله بار نقلی نیز تحمل نمایند. رفتار آن‌ها باید با ضوابط بند (۱-۳-۲-۴-۶) برای اعضای تحت ترکیب بار محوری و خمش کنترل شود. ۵-۶-۸-۶ معیارهای بهسازی شوند. معیارهای بهسازی باید بر اساس ضوابط بند (۳-۳-۶) و سایر ضوابط این دستورالعمل باشد. -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- فصل هفتم راهکارهای بهسازی قاب‌های خمشی فولادی -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۹۳/۳/۵ ۱-۷- خصوصیات کلی سازه ۱-۱-۷ کلیات سازه فولادی با قابهای خمشی, شامل یک قاب کامل اصلی متشکل از تیرها و ستون‌های فولادی میباشند. نیروهای صفحات. پیچ‌ها و یا جوش تأمین می‌شود. قابهای خمشی در کلیه‌ی دهانه‌ها و یا در دهانه‌های خاصی به کار گرفته می شوند. مهم این است که هیچ گونه دیوار سازه‌ای و یا مهاربند فولادی در این نوع قابها وجود ندارد و کف‌ها از دال‌های بتنی درجا یا عرشه‌ی فلزی با رویه‌ی بتنی تشکیل شده اند. شکل ۱-۷ نمونه‌ای از این نوع سازه ر نشان می‌دهد. شافت های فائم از مصالح غیر سازه ای تیرها و ستون های فولادی ۱۱۱۱۱۱ 2 ۱ ۱۱ ۱۱ 1 2 ۱۱ ۱۱ ۲ ۱ | ۱ ۱ <۱ ۱ ر ۳۳ !۱ : ا ۱ پوشش غیر سازه ای خارجی معمولا ۱ از دیوارهای پنجره دار یا میان فاب ها می باشد کف ها: اکثراً ازعرشه فلزی : : با رویه ی بتنی تمدادی از دهانه ها در مر را ِ به صورت فاب خمشی اجرا شده است شکل ۱-۷- نمونه ای از قابهای خمشی فولادی های جدید می‌توان دید.ء متشکل از عرشه‌ی فلزی با رویه‌ی بتنی است. انتقال نیروهای دیافراگم به قاب‌های سازه از طریق گل میخ‌های برشی جوش شده به تیرها انجام می‌گیرد. ساختمان‌های فولادی قدیمی‌تر که پیش از معمول شدن ورق‌های فولادی اجرا می‌شد. به وسیله‌ی دال‌های بتنی. سقفهای تیرچه بلوک و یا قوس‌های با مصالح بنایی که در دهانه بین دو تیر اجرا می‌گردد (طاق ضربی) پوشش داده می‌شد. -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۳۳/۵ ۱۳۸ دستورالعمل ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای ساختمان‌های شولادی متداول موجود ۳-۱-۷- پی خاک محل دارد. ۲-۷- خصوصیات پاسخ لرزه‌ای ساختمان‌های با قاب خمشی فولادی عموماً انعطاف‌پذیر هستند و تحت تأثیر تغییر مکانهای بین طبقه‌ای بزرگ قرار دارند. شکل‌پذیری این ساختمان‌ها طی تسلیم و تشکیل مفصل پلاستیک در تیرها و یا تسلیم برشی نواحی ستونی در اتصالاحات تیر به ستون تامین میگردد. این ظرفیت رفتار غبرالاستیک به قاب‌های خمشی اجازه می‌دهد تا در برابر ۳-۷- کمبودهای لرزه‌ای متداول و روش‌های بهسازی کاربردی دیلا توصیح داده شده است. ۱-۳-۷- مقاومت کلی کمبود مقاومت عمومی که ناشی از مقاومت ناکافی در قاب است. منجر به تقاضاهای اضافی در قاب‌های موجود می‌شود. تسلیم پا شکست در تیرهاء ستون‌ها و یا اتصالات ممکن است به تغییر مکانهای بیشتر و در نتیجه غیرقابل مرمت شدن ساختمان پس از زلزله منتهی شود. ۲-۳-۷ سختی کلی قاب‌های حمشی نسبت به دیگر انواع سیستم‌های باربر جانبی انعطاف پذیری بیشتری دارند. این موصوع ممکن است سبب آسیب‌سازه‌ای به اتصالات, آسیب غیرسازه‌ای به تیفه‌ها و پوشش آنهاء تشدید اثرات ۸ -7 و ضربه‌های وارده از ساختمان‌های مجاور گردد. اقدامات بهسازی معمول شامل مقاوم‌سازی قاب‌های موجود یا ایجاد اجزای قائم باربر جانبی است. ۳-۳-۷- پیکربندی شرایط طبقه‌ی نرم هنگامی رخ می‌دهد که سختی از یک طبقه به طبقه دیگر به طور ناگهانی تغییر کند. این موضوع در ممکن است در طبقه‌ی میانی ساختمانها پنج تا پانزده طبقه که برای تأثیرات مدهای بالا و تکانهای لرزه‌ای حوزه نزدیک ) نزدیک گسل) طراحی نگردیده‌اند اتفاق بیفتد. -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۹۳/۳/۵ فصل هفتم- راهکارهای بهسازی قاب‌های خمشی فولادی ۱۳۹ ۴-۳-۷ مسیر هدایت بار نارسایی در مسیر هدایت بار ساختمان‌های با قاب خمشی فولادی عموما بدلیل جمع کننده‌های ناکافی و عدم مهار مهار قاب در پی است. در این سازه‌ها نیروهای لرزه‌ای از دیافراگم به قاب از طریق اتصالات برشی جوش شده به جمع کننده‌ها ۵-۳-۷- جزئیات اجزا کمبود عمده‌ی قابل مشاهده در جزئیات خمشی فولادی به اتصالات تیر به ستون مرتبط می‌شود. اتصالات خمشی جوش شده در قاب‌های قدیمی استفاده از جوش‌های نفوذی کامل در بال و نیز لچکی‌های برشی جوش شده یا پیجی رواج داشته است. یکی از روشهای بهسازی این اتصالات هدایت نقاط تسلیم و ایجاد مفصل پلاستیک به محلی دور از گره‌ها و کاهش تنش‌های وارد بر جوشها میباشد. برای این منظور میتوان از مقاطع تیرکاهش یافته (11135) یا مقاوم سازی مقطع یک تیر در مجاورت اتصال تیر به ستون استفاده نمود. این روشها در بخش ۶-۴-۷ ارائه شده است. زیرا در این وصله‌ها عموماً از جوش‌های شیاری نفوذی جزئی استفاده شده و بنابراین برای ظرفیت کامل ستون‌های کوچکتر طراحی نشده‌اند. -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۴۰ 3333333 کلی کلی مسیر هدایت بار مسیر هدایت بار (ادامه) جدول ۱-۷- کمی 7 ناکافی قاب نرم فرورفتگی و پیش آمدگی در پلان عدم وجود جمع کننده عدم کفایت مهارهای عدم کفایت مهارهای برون صفحه‌ای در محل اتصال به دیوارهای متصل به دیافراگم ظرفیت ناکافی تیرهاء ستون‌ها و یا اتصالات اتصال ۱۳۹۳/۳/۵ اول و روش‌های بهسازی کاربردی برا روش بهسازی ار تقای اعضای موجود مقاوم‌سازی تیرها و یا اتصالات مقاوم سازی تیرها و یا اتصالات ارتقای جزئیات ای ون در پداستالی که به دیگر اعضای پی موجود در ته شده است. ارتقای اتصالات تیر-ستون افزودن ورقهای پوششی یا اعضای قوطی تعبیه صفحات اتصال یا مهاربندهای زانویی مدفون کردن تعبیه ورق‌های پیوستگی جوش شده تعبیه سخت کننده یا ورقهای مضاعف جچوس سشده ل موجود یی اعضای -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۹۳/۳/۵ فصل هفتم- راهکارهای بهسازی قاب‌های خمشی فولادی ۴۱ ۳۹۷۹ 3 افزودن ارتقای بهسازی اتصالات کاهش گروه کمبودها اعضای افزود کنند بخ کوبی بیشتر برای توزیع نیروها اجرای رویه بتنی در دیافراگم‌های سختی درون صفحه ای ۱ افزایش گل میخ اعدم کفایت انتقال برش به درالم های برشی یا قاب‌ها جوش‌ها افزرودن اعضای ظرفیت‌ناکافی اعضای مرزی | فولادی یا میلگرد ۰ 1 افزودن میلگرد. پر کردن تنش‌های زیاد در بازشوها و تعبیه‌ی جمع کننده بازشوها نامنظمی‌ها در پیرامون دیافراگم -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۹۳/۳/۵ ۱۳۲ دستورالعمل ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای ساختمان‌های فولادی منداول موجود ۶-۳-۷ کمبودهای دبافراگم مشکلات معمول در دیافراگم شامل مقاومتهای برشی درون صفحه‌ای ناکافی, اعضای مرزی ناکارآمد و تنش‌های اضافه در بازشوها می‌باشد. علت این مشکلات ممکن است به دلیل کمبودهای دال یا ضخامت مصالح پر کننده» کمبود آرماتورهای فولادی در دال‌هاء اتصالات ناکافی به اعضای مرزی, و جزئیات ضعیف در بازشوها باشد. ۷-۳-۷ کمبودهای پی ۴-۷- تشریح جزئیات روشهای بهسازی ۱-۴-۷ افزودن مهاربند یا قاب مهاربندی شده به سازه ساختمان ساختمانهای با قاب خمشی که برای تحمل نیروهای جانبی ضعیف می‌باشد یا برای کنترل تغییر مکان‌های نسبی ساختمان انعطاف پذیری زیادی دارند را می‌توان به ساختمان‌های با قاب مهاربندی شده تبدیل کرد (شکل ۲-۷). سردم ۱ ۱ 77 مساسم : اس !1 ی 1 5 [ : ؟ : ۰ : َ . نووها بس اد ۹ ً ! ۱ ۱ : ۱ ۳ : 1 5 5 7 وود : سس مقسم اصقه ده ا شکل ۲-۷- بهسازی لرزه ای قابهای موجود بوسیله افزودن مهاربندهای همگرا ۲-۱-۳-۷ تشریح خصوصیات روش بهسازی عملکرد لرزه‌ای یک ساختمان ممکن است با افزودن مهاربندهایی به قابهای خمشی فولادی پرچ. یا جوش شده‌ی موجود بهبود یابد. مهاربندها غالباً موجب افزایش قابل توجهی در جرم ساختمان نمی‌شوند. از آنجا که بعضی از آنها بسیار بهتر از انواع دیگر در زلزله عمل می‌کنند. پیکربندی‌های گوناگون قابهای مهاربندی شده‌ی هم محور (3۳ا)) باید مورد توجه -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳/۵ فصل هفتم- راهکارهای بهسازی قاب‌های خمشی فولادی ۱۳۳ قرار گیرد. علاوه بر این سیستم‌هایی که مقررات موجود برای قابهای مهاربندی شده‌ی هم محور ویژه (5213۳) در آنها لحاظ شده است. انتظار می‌رود که رفتار پایدار و شکل‌پذیری را در زلزله‌های بزرگ از خود نشان دهند. به دلیل پیچیدگی طراحی و جزئیات اجرای پیچیده» معمولاً از تبدیل قابهای خمشی به قابهای مهاربندی شده برون محور (1313) پرهیز می‌شود. در مهاربندها می‌توان از مقاطع مختلفی از جمله مقاطع 1- شکل, مقاطع سازه‌ای توخالی (1155)؛ لوله‌های فولادی, نبشی‌های دوبل, ناودانی‌های دوبل, مقاطع سازه‌ای توخالی دوبل و مهاربندهای کمانش تاب استفاده ۳-۱-۴-۷ ملاحظات طراحی افزودن قاب‌های مهاربندی شده به یک ساختمان با قاب خمشی سختی آن را به شدت افزایش می‌دهد. بنابراین سازه‌ی بهسازی شده باید برای نیروهای واژگونی و جانبی بالاتری ارزیابی شود. در این حالت رفتار کلی سیستم متاثر از رفتار قاب مهاربندی اضافه شده خواهد بود. درک کاملی از رفتار و مقاومت مصالح موجود. برای اطمینان از اندرکنش مناسب اعضای جدید با اعضای موجود الزامی است بطور مثال در صورت افزودن مهاربند به قاب خمشی موجود اثرات ناشی از اضافه نیروی محوری ایجاد شده در ستونهای مجاور باید مورد توجه قرار گیرد و در صورت لزوم ستونها برای اضافه نیروها تقویت شوند. دیگر موارد طراحی به شرح زیر است: مکان مهاربند: جایگذاری مهاربند در دهانه‌های قاب خمشی موجود میبایست در اولویت قرار گیرد تا بتوان از مقاومت اعضاء اتصالات و پی‌استفاده کرد. اگر این موضوع ممکن نباشد و مهاربندها در جاهای دیگر اضافه شوندء قاب‌های خمشی موجود باید هنگامی که نیروها در سیستم‌باربر جانبی توزیع می‌شوند. مورد توجه قرار گیرند. در صورت بزرگی تغییر مکانهای ساختمان, رفع کمبودهای موجود در قاب‌های خمشی. چه قاب‌ها جزئی از سیستم باربر جانبی جدید بوده و چه خارج از آن باشند. نیازمند توجه ویژه‌ای است. انتخاب مهاربند: پاید از مقاطع فشرده غیرلاغر تا جایی که ممکن است برای جلوگیری از شکست با کمانش زودهنگام موارد غیرسازه‌ای: افزودن مهاربندها به یک سازه‌ی موجود خصوصیات معماری ساختمان را تغییر می‌دهد. مهاربندها در قابهای بیرونی در ساختمان‌های با شیشه‌های روشن قابل ریت خواهد بود. در دهانه‌های داخلی, مهاربندها باید چنان قرار گیرند که از ایجاد انسداد در راهروهاء درگاه‌ها و دیگر سیستم‌های ساختمانی جلوگیری شود. مخفی کردن قابهای مهاربندی شده در دیوارهای جداکننده, منجر به افزایش ضخامت آنها شده و این امر میبایست از نظر ملاحظات معماری مورد نظر قرار گیرد. همجنین افزایش ابعاد تیرها میتواند با کاهش ارتفاع سقف تمام شده همراه بوده و این امر خود بر اجزای غیرسازه‌ای از جمله سقف‌های آویزان, لوله‌هاء کانال‌ها و داکت‌ها تاثیر گذار است. -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۳۳/۱۵ ۱۳۴ دستورالعمل ارزیبابی و بهسازی لرزه‌ای ساختمان‌های فولادی منداول موجود ۴-۱-۴-۷ بررسی جزئیات علاوه بر رسیدگی به نقشه‌های موجود ساختمان شامل نقشه‌های چون ساخت. چنانچه موجود باشد. و انجام بررسی‌های جامع در محل, موارد زیر باید مورد توجه قرار گیرد: اتصالات: صفحات اتصال برای نصب مهاربندها تلورانس‌های بیشتری نسبت به اتصال مستقیم مهاربندها به اعضای قاب دارند. یک اتصال معمول و تمام جوش شده که برای استفاده در قاب مهاربندی شده‌ی هم محور ویژه مناسب می‌باشد. در تصویر (۳-۷) نشان داده شده است. اگر ظرفیت مهاربند تابع کمانش برون صفحه‌ای باشد. رفتار پایدار پس از کمانش با اجازه دادن به صفحه‌ی اتصال برای انجام دوران‌های پلاستیک. به دست می‌آید. بر این اساس فاصله انتهای مهاربند تا خط ترسیمی از نزدیکترین نقطه بر روی صفحه‌ی اتصال در تماس تیر یا ستون و عمود بر محور مهاربند. میبایست دو ۳ ورق اتمال با ضخامت ۲ ۳ ورق تقوبتی پوششی ۳ , بادیند با مفعطع سازه‌ای توخابی شکافی در پتن برای نصب ورق نعبیه شود و سپس با مصئح فابل فشرده شدن پر شود پا قامله‌ای معادل ]۲ از سعلح فوفاتی بشن مین گردد (موجود). وحجود آن بررسی و امیس گردد شکل ۳-۷- مهاربند ساخته شده از مقاطع سازه ای توخالی در اتصال تیر به ستون موجود در قابهای مهاربندی ویژه در مناطق با لرزه خیزی کم و متوسط. میتوان از اتصال مطابق شکل (۴-۷) استفاده نمود. نمونه ای دیگر از نحوه اتصال مستقیم مهاربندها به مقطع تیر و ستون در شکل (۵-۷) نمایش داده شده است. دو اتصال اخیر باید ترجیحاً در موقعیت هایی که کمانش درون صفحه‌ای مهاربندها حاکم بوده و یا تقاضای شکل‌پذیری کم است. استفاده شود. علاوه بر این اتصال نشان داده شده در تصویر(۵-۷) نیازمند جوشکاری وسیعتری در محل است و جنانجه مرحله به مرحله همگام با جوشکاری, ابعاد کنترل نشود ممکن است مشکلاتی را در تنظیم ایجاد کند. -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۹۳/۳/۱۵ حوش کارگاهی ورقی سحخت کنده برای ننطیم مفطع ساره‌ای توحالی (۲۱۹55) ۳ ورق اتمال ۲ستون ۳ب 1۷0 ورق سخت ؟ برداشت و خایگرپنی قرشه فنری وش ٍ |7۱ روپه در صورت لروم ۳ ورف نفویتی ۳ پوششی ورق سخت کیده در صورت لروم برای نامیس سخنی دورامی مر الاستیگ بررگ در بلاسد ۳ خوش شکاف مه حوس مفطع ِ را یه ساره‌ای توخالی رزوی ورق ۹ مر ۱ ۳ تمل در ممرص پارگی در نفاصاهای ۰ ۱ 1 ۱ دق چم سرت توصحالت این خرئیات- نی با وخود فشرده تون شکل دیزی مخدودی را مین کرده و نها فر تواخی « لرره خمری کم با متوسظ کیره ذارند شکل ۳-۷- مهاربند ساخته شده از مقاطع سازه ای توخالی در اتصال تیر به ستون موجود در قابهای مهاربندی معمولی ان موضوع که محل نقطه‌ی مبنا بر روی تقاطع خطوط محوری ستون و تیر باشد همیشه عملی و ممکن نیست. مانند اعضای مهاربندی ساخته شده در محل: اگر چه نصب نبشی‌های دوبل, ناودانی‌های دوبل, و مقاطع سازه‌ای توخالی دوبل به عنوان مهاربند دارای نقاط قوتی است. هنگامی که از این اعضا در قاب مهاربندی شده‌ی هم محور ویژه استفاده می‌گردد. ضوابط سخت‌تری به کار گرفته می‌شود. این موارد شامل فاصله‌گذاری اجزای جوش غیر پیوسته. فشردگی اعضا و مقاومت اجزای جوش غیر پیوسته می‌شود. -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۳۳/۱۵ ۱۴۳۶ دستورالعمل ارزیبابی و بهسازی لرزه‌ای ساختمان‌های فولادی منداول موجود ۳ جوش نفوذی کامل ۴۰ ۳ جوش نفوذی کامل ورق‌های موجود بررسی گردد. ۱. ظرفیت اتصال خمشی موجود باید برای تحمل نیروهای جدید کنترل شده و در صورت لزوم تقویت شود. ۲. به تصاویرقبلی و توضیحات آمده در آن‌ها به منظور آگاهی بیشتر از جزئیات نصب مقاطع سازه‌ای توخالی (55ل مراجعه گردد. شکل ۵-۷- مهاربند ساخته شده از مقاطع سازه ای توخالی در اتصال تیر به ستون موجود ۵-۱-۴-۷ ملاحظات اجرایی موارد جوشکاری: یک محیط کاری که در آن جوشکار بتواند جوش‌های با کیفیت انجام دهد. لازم است. این امر شامل محیطی با فضای کافی برای عملکرد مناسب تجهیزات جوشکاری, نور کافی و یک سطح کاری پایدار برای جوش‌های سربالاست. که همه برای اطمینان از ایمنی و سلامتی کارگر الزامی است. ملاحظات دیگر شامل تخلیه‌ی مناسب گازهای جوش و حفاظت در برابر آتش الزامی است. برداشتن عناصر غیرسازه‌ای موجود: پوشش خارجی و جداگرهای داخلی عموماً باید برای انتقال و نصب مهاربندها در محل نهایی‌شان برداشته شوند. اصلاح اتصالات در سطح بام ممکن است برداشتن پوشش بام و عناصر آب بندی را الزامی‌کند. نصب اتصالات به وجه تحتانی تیرهاء صفحات پیوستگی و مضاعف ستون‌ها و سخت‌کننده‌های تیرها بر روی سقف‌هاء چراغ‌ها و دیگر اجزای لوله کشی, الکتریکی و مکانیکی تأثیر خواهد گذاشت. برداشتن اعضای سازه‌ای موجود: به منظور نصب اتصالات جدید. دال‌ها و عرشه‌های فلزی باید بریده و از محل برداشته شوند. دال‌هایی که عمود بر جهت تیرها قرار گرفته‌اند. نیاز به شمع زنی موقت دارند. بازشوهای موقت در دال‌ها نه تنها نیاز به شمع‌زنی دارند. بلکه به چگونگی بسته شدن این بازشوها هم باید توجه شود. تیرها به ندرت برداشته می‌شوند. اما اگر این کار اجتناب ناپذیر باشد. دال‌هایی که به تیرها تکیه داده‌اند نیاز به شمع‌گذاری دارند و همجنین ستون‌هایی که در زیر تیرها واقع شده‌اند ممکن است نیاز به مهار داشته باشند. -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۹۳/۳/۵ بارهای ضمن ساخت: بارهای ناشی از عملیات اجرایی متعغیر بوده و ممکن است موقت یا همیشگی باشد. بارهای موقت شامل وزن تجهیزات اجرایی و الگوهای بارگذاری مختلف بر قابهای پیرامونی است. هنگامی که پوشش سنگین خارجی به طور موقت برداشته شده باشد. چنانچه سختی اتصالات تغییر یابد. مانند تبدیل تکیه‌گاه با لجکی برشی ساده به اتصال کاملاً گیردار و نیز هنگامی که اعضای سازه به طور موقت برداشته شده‌اند. بارهای دایمی تحت تأثیر قرار می‌گیرند و منجر به توزیع مجدد نیروها می‌شود. ۲-۴-۷ افزودن دبوارهای برشی بتنی ساختمانهای قاب‌خمشی که در تحمل بار جانبی ناتوان‌اند و یا برای کنترل تغییر مکانهای ساختمان بسیار انعطاف پذیرند را می‌توان با افزودن دیوارهای برشی مقاوم سازی و سخت کرد. دیوارهای برشی ممکن است به تنهایی به عنوان یک سیستم باربر جانبی و یا در ترکیب با قابهای خمشی به کار روند. سس ۱ شکل ۶-۷- بهسازی لرزه‌ای قاب‌های موجود بوسیله افزودن دیوارهای برشی -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۹۳/۳/۵ ۱۳۸ دستورالعمل ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای ساختمان‌های فولادی متداول موجود ۲-۲-۴-۷ تشریح خصوصیات روش بهسازی دیوارهای برشی موجب افزایش مقاومت و سختی قابل توجهی در یک سازه می‌شود. افزودن این دیوارها به جای افزودن قابهای مهاربندی شده. به سازه چنانچه تیرها و ستونهای موجود همچنان توان تحمل نیروها در سیستم قاب مهاربندی شده پس از افزودن این قابها به سیستم را نداشته باشند. مورد توجه قرار می‌گیرد. دیوارهای برشی بتنی را می‌توان با کاربرد قالب‌بندی‌های مرسوم اجرا کرد و یا به جای آن از شاتکریت چنانچه عوامل ماهر برای اجرای دیوارهای شاتکریت در دسترس باشند. استفاده کرد. ۳-۲-۴-۷ ملاحظات طراحی افزودن دیوار برشی به یک قاب فولادی موجب تشکیل یک سیستم دیوار برشی کامپوزیت می‌شود. نیروهای برشی افقی توسط اعضای دیوار تحمل شده و نیروهای واژگونی عمودی در ابتدا توسط ستون‌های فولادی که اعضای مرزی هستند تحمل می‌شود. این سیستم معمولاً همیشه با برش کنترل می‌شود. که به دلیل مقاومت خمشی قابل توجهی است که اعضای مرزی ستون‌های فولادی فراهم کرده است. اگر چه ترک‌خوردگی برشی و تسلیم یک دیوار به اندازه‌ی تشکیل مفصل خمشی در پای دیوار شکل‌پذیر نیست.محدود کردن دیوار به تغییر مکانهای کوچک از تحلیل رفتن مقاومت و کاهش سختی زودهنگام جلوگیری می‌کند. دیگر موارد طراحی به شرح زیر است: نیروهای طراحی: به کارگیری این روش اصلاحی با توجه به افزایش سختی و جرم دیوارها موجب افزایش قابل توجهی در نیروهای وارد به سازه می‌شود. کل سازه باید مجدد تحلیل شود که شامل همه‌ی اعضایی است که ظرفیت آنها قبلاً برای تحمل نیروها بر روی سازه‌ی انعطاف‌پذیر قبلی, کافی تشخیص داده شده است. طراحی پی دیوارها به مقدار نیروها و خواص خاک بستگی دارد. اگر نیروهای واژگونی بزرگتر از عکس العمل ایجاد شده به وسیله‌ی جرم ساختمان باشد و یا خاک ضعیف باشد. پی شمعی لازم خواهد بود. وگرنه پی‌های نواری جوابگو خواهد بود. موقعیت دیوارها: قرار دادن دیوارهای برشی در دهانه‌هایی از قاب‌های خمشی که امکان انتقال نیروها از طریق دیافراگم های موجود را داشته و همچنین دارای مقاومت لازم اعضا و اتصالات باشد.» اولویت دارد. چنانچه این موضوع ممکن نباشد و دیوارهای برشی در دیگر موقعیت‌ها قرار داده شود. قابهای خمشی موجود باید با توجه به توزیع نیروها در سیستم‌های باربر جانبی» مورد توجه قرار گیرند. کمبود قابهای خمشی ممکن است همچنان نیاز به اصلاح داشته باشند. چه آنها جزء سیستم باربر جانبی عمل نموده و یا خارج از آن باشند. استفاده از دیوارهای پیوسته یا قابهای با میانقاب: دیوار پیوسته‌ای که ستونها و تیرهای قاب موجود را احاطه می‌کند. در اشکال (۷-۷) و (۸-۷) آمده است که به ترتیب بیشترین مقاومت و ساده‌ترین طرح را ارائه می‌کند. از فواید این سیستم آن است که با توجه به عدم نیاز به برداشتن عرشه فلزی نیازی به قالب‌بندی و شمع نخواهد بود. اگر چه همچنان برخی از دال‌های بتنی باید برداشته شود. مزیت دیگر آن است که تیرهایی که در اعضای دیگر نفوذ دارند و اعضایی که به تیرها نفوذ می‌کنند. تحت تأثیر قرار نخواهند گرفت. مانع اصلی آن است که این سیستم ممکن است محدود به استفاده در -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۳۳/۱۵ ساختمانهایی با نیروهای لرزه‌ای کمتر باشد. مقاومت دیوار با برشگیرهایی که می‌توانند نصب شوند و همچنین ظرفیت جان تیرها محدود می‌شود. راه دیگر مدفون کردن تیرها و مدفون نکردن ستون‌ها در بتن است. دیوارهای کوپله: تیرها در دهانه‌های قابهای خمشی موجود که در بین دیوارهای جدید قرار گرفته‌اند. مانند تیرهای کوپله رفتار خواهند کرد. به خصوص اگر دهانه‌ها به نسبت کوچک باشد. این تیرها تحت لنگرها و برش‌های بالا قرار داشته و به جزئیات شکل‌پذیر نیاز دارند. میزان عملکرد کوپله دیوارها تابعی از سختی تیرها است که با ساخت یک مدل کامپیوتری از سیستم قابل بررسی و تشخیص است. موارد غیر سازه‌ای: افزودن دیوار به یک سازه موجود خصوصیات معماری ساختمان را تغییر می‌دهد. دیوارهای بیرونی در ساختمان‌های شیشه‌ای قابل تشخیص و رویت است. در دهانه‌های داخلی, دیوارها باید چنان جایگیر شوند که از انسداد راهروهاء درگاه‌ها و دیگر سیستم‌های ساختمانی جلوگیری به عمل آید. دیوارها را می‌توان در معرض دید و در ترکیب با معماری داخلی قرار داد و یا در دیوارهای جداکننده پنهان کرد. تیرهای مدفون شده و جمع کننده‌های جدید بر روی اجزای غیرسازه‌ای منجر به کاهش ارتفاع خالص طبقه می گردند. این اجزا عموماً شامل سقف‌های کاذب. لوله‌هاء کانال‌ها و داکت‌ها می‌باشد. ستون‌های مدفون شده فضای قابل استفاده‌ی طبقه را کاهش می‌دهند. دیوار بتنی 8 آرماتورهای دیوار عرشه فلزی و بتن رویه برداشته شود ۳ گل میخ فولادی جوش شده نباید آرماتورهای دیافراگم (موجود) اسیب بسینند,۲۷۴ ۳ درز اجرایی رویه بتنی عرشه فلری (موجود) شمع گذاری مورد نیاز تأمین گردد.1۷۳ نشیمن عرشه همراه با دیوار. برای ابتقال برش دیوار گل میخ فولادی,1۷۳ از گل میخ‌ها استفاده گردد تیر (موجود) توصیحات: چنانچه به فضای بیشتری برای عمل ترکم بش با اجرای شاتکربت بباز باشد می‌نوان دیوار را در یک طرف یر اجرا نمود شکل ۷-۷- دیوار بتنی درجا در محل تیر موجود -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۹۳/۳/۵ ۱۵ دس رالعه 1 ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای ساختمان‌های فولادی منداول موجود بستن انتهای مهار عرضی (اختیاری) سم س / مد دیوار بتنی فضای لازم برای خم میلگرد در انتهای آن ۳ : ۰ از اختصاص گل میخ در وجه داخلی بال‌ها خودداری کنید تا امکان استفاده از تجهیزات ی ۱ ماتورهای افقی. 71۳ ستون (موجود) ست آرماتورهای قانم 7۷8 سوراخ تعبیه شده در بال ستون (بزرگترین اندازه را اختصاص دهید) به عنوان راه حل دیگر, خم کردن میلگردهای افقی دیوار برای جلوگیری از سورآخکاری در ستون موجود بوده, که البته برای دیوارهای سازه‌ای بتن دیوار پتنی, 1۷۳ گل میخ فلزی جوش شده, 7۷۴ تیر (موجود) لهیدگی جان کنترل شود ورق سخت کننده, 1۷۳ ورق توضیحات ۱. این جزئیات بیشتر مناسب برای اجرای شاتگریت است و برای اجرای بتن درجا به علت مسائل ناشی از ریختن "ن و تراکم آن مشکل ساز است. ۲. برش دیوار به طور کامل توسط گل میخ‌ها افتفال می‌پاید. ۳ برای عرشه‌های عمود بر جهت تیر, تعداد گل میخ‌های فلزی متناسب با شیار عرشه فولادی محدود می‌شود شکل ۹-۷- دیوار ناپیوسته در محل تیر موجود -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۹۳/۳/۵ ستون (موجود) گل میخ‌های دوبل جوش شده به صورت یکی در میان گل میخ‌های دوبل تنها در صورتی نیاز می‌شود که طول مدفون گل میخ منفرد برای گیرداری کافی نباشد آرماتورهای دیوار, ۷۳ آرماتورهای ستون, 7۳۷۳ توضیحات: این جزئیات برای دیوارهای سازه‌ای بتن مسلح ویژه به دلیل عدم وجود محصور شدگی برای عضو مرزی مناسب نیست. شکل ۱۰-۷- دیوار در محل ستون موجود ۴-۲-۴-۷ بررسی جزئیات علاوه بر رسیدگی به آخرین نقشه‌های موجود ساختمان مورد نظر شامل نقشه‌های چون ساخت. در صورت موجود بودن, و انجام بررسی و برآورد جامع در محل, موارد زیر باید مورد توجه قرار گیرد: اتصالات به قاب موجود: اتصالات کامل باید به قاب موجود فراهم شود تا بتواند بارهای لرزه‌ای را به دیوارها منتقل کرده و در مقابل واژگونی مقاومت کند. برای این منظور میتوان از گل میخ‌های برشی جوش شده یا آرماتورها استفاده نمود. آرماتورهای دیوار: آرماتور موجود در دیوارها باید همه شرایط مبحث نهم مقررات ملی ساختمان را برآورده سازد. ستونها با اتصالات کامل به دیوارها می‌توانند به عنوان آرماتورهای مرزی که به مقاومت اتصالات برشی محدود می‌شود. به شمار آید. ممکن است وجود ستونها و خاموت‌ها و لزوم مهارکردن آرماتورهای افقی در انتهای دیوار مشکلاتی را به همراه داشته باشد که ایجاد سوراخ‌هایی در ستون به منظور عبور میلگردهای افقی را لازم می‌سازد. کوپلرهای مکانیکی: می‌توان از کوپلرهای آرماتورهای فولادی در نقاط پر تراکم استفاده کرد. توجه کنید که قطر کوپلرها می‌تواند به اندازه‌ی دو برابر میلگردها باشد. ضخامت موثر دیوار: در نواحی بال تیرهاء ضخامت دیوار به طور قابل توجهی کاهش میبابد که این امر خود موجب کاهش مقاومت برشی دیوار می‌شود. راه‌های گوناگونی برای جبران این کاهش مقاومت وجود دارد. که از آن جمله میتوان به تعبیه‌ی گل‌میخ‌های برشی روی تیرها به منظور انتقال مقداری از نیروها از طریق جان‌تیرء افزایش ضخامت دیوار و -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۹۳/۳/۵ ۱۹۲ دستورالعمل ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای ساختمان‌های فولادی متداول موجود افزودن تعداد بیشتری آرماتور فولادی برشی به شرط ارضای محدودیت‌های موجود در مبحث نهم مقررات ملی ساختمان برای آرماتورهای دیوار اشاره نمود. اتصالات دیوار به دال‌ها: برای دوری از آسیب دیدن آرماتورهای فولادی دال که برای انتقال نیروهای دیافراگم‌ها به دیوارهای برشی حیاتی است. دال بتنی باید بدون قطع آرماتورها خرد و برداشته شود. این کار همچنین اجازه‌ی اجرای دیوار بصورت یکپارچه را فراهم مینماید. اگر نیروهای برشی وارد بر دیوارها کم باشند. نیاز به تخریب دال نبوده و تنها مضرس نمودن آن کفایت میکند. در این صورت برای فراهم کردن امکان عبور آرماتورهای فولادی قائم می‌توان سوراخ هایی در دال تعبیه نمود. میانقاب‌ها: از آنجا که هدف این روش ایجاد یک سیستم دیوار برشی است. جزئیات آن باید این هدف را با فراهم کردن امکان عبور پیوسته‌ی بار برای نیروی محرک جانبی و نیز واژگونی ارضا نماید. تامین گل میخ‌های برشی یا آرماتورهای جوش شده در تمام طول لبه‌های پانل دیوار برای نیل به این هدف الزامی است. نیروی برشی افقی از یک دیوار به دیگری از طریق گل میخ‌ها موجود بر روی بال‌فوقانی و تحتانی و جان تیرها در هر طبقه انتقال می‌یابد. برای کاهش تنش‌ها میتوان از صفحات تقویتی در جان تیر و مابین بال‌ها استفاده نمود. ستون‌ها به عنوان اعضای مرزی دیوارها محسوب می شود. مقاومت آنها در برابر واژگونی با تعداد گل میخ‌های برشی یا آرماتورهایی که امکان نصب داشته باشد. محدود می شود. از جوش دادن یک گل میخ بر روی گل میخ دیگری برای افزایش عمق طول مدفون به منظور جلوگیری از شکست ناشی از بیرون کشیدن آنها می‌توان استفاده کرد. دیوارهای خارج از محور: مرکز دیوارها نباید لزوماً بر روی تیرها و ستون‌های موجود قرار گیرد. با پس نشینی یک دیوار و استفاده از جان‌تیر و ستون به عنوان مرز دیوار» تخریب و شمع بندی دال تنها از یک سمت صورت می گیرد. یک دیوار پس نشسته همچنین امکان اجرا به صورت شاتکریت را فراهم می‌آورد. دیوارهای با اعضای فولادی که مرکز آنها بر روی تیرها و ستون‌ها قرار گرفته. باید درجا بتن‌ریزی شوند. زیرا انجام شاتکریت در هر دو سوی یک عضو فولادی امکان‌پذیر ۵-۲-۴-۷ ملاحظات اجرایی دبوارهای شاتکریتی: کیفیت یک دیوار شاتکریتی به شدت بستگی به مهارت مجری آن دارد. اجرا و آرماتورگذاری پانل های آزمایش پیش‌ساخته‌مشابه با دیوارهای واقعی برای کنترل کیفیت و تشخیص مقاومت نهایی دیوار الزامی است. تراکم: ممکن است در انتهای دیوارها به دلیل وجود ستون‌هاء تراکم خاموت‌ها و مهار آرماتورهای افقی دیوار اتفاق بیفتد.استفاده از کوپلرهای مکانیکی در دیوارها و اعضای مرزی که آرماتورگذاری سنگینی دارد و امکان استفاده از وصله های پوششی بدلیل تراکم آرماتور در آنها وجود ندارد. الزامی است. اجرای بتن درجا یا شاتکریت: به دلیل تفاوت موجود میان جزئیات اجرای شاتکریت و بتن درجا نوع روش اجرا باید در فاز طراحی پیش‌بینی شود. استفاده‌ی مطمئن از هر کدام از این دو روش اجرایی ممکن است. امکان‌پذیر نباشد. و -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۹۳/۳/۵ بنابراین از ارائه جزئیاتی که موجب چنین برداشتی می‌شود. باید پرهیز گردد. در هنگام اجرای بتن و یا شاتکریت پر شدن کامل بعضی از مواضع و محل‌های خالی از جمله بالای پانل‌های دیوار» ناحیه‌ی فرو رفته‌ی مقاطع فولادی و گره های اتصالات نیاز به توجه ویژه‌ای دارند. شکل (۱۱-۷) یک ستون فولادی مدفون در بتن را که به علت محدودیت‌های اجرای شاتکریت نیازمند استفاده از اجرای بتن درجا بوده» نشان می‌دهد. البته همچنان امکان اجرای شاتکریت دیوار قبل و بعد از ستون وجود دارد. برداشتن اعضای غیر سازه‌ای موجود: پوشش خارجی و جداگرهای داخلی ممکن است برای انتقال قالبهای بتن و دیگر تجهیزات نیاز به تخریب داشته باشند. برای اجرای دیوارها که تیرهای سقف را در بر می‌گیرد. نیاز به برداشتن موقت سقف و لایه‌های آب‌بندی است. اجرای دیوارها بر سقفء نورپردازی‌ها ودیگر اجزای لوله‌کشی. الکتریکی و مکانیکی تأثیر خواهد گذاشت. اجزای غیرسازه‌ای که در میان دهانه‌های قاب‌های مقاوم سازی شده قرار دارند باید برای اجرای دیوارها جابه‌جا شوند. ممکن است محل‌های ثابت دیگری برای تعدادی از این اجزا در نظر گرفته شود تا تعبیه بازشوها در دیوارهای جدید به حداقل برسد. ستون موجود با ۱ آرماتورگذاری دیوار برای وضوح بیشتر نشان داده نشده است. استفاده از بتن درجا را برای اجرای جرز ناگزیر می سازد. شکل ۱۱-۷- استفاده ترکیبی از بتن درجا و شاتکریت برداشتن اعضای سازه‌ای موجود: به منظور نصب اتصالات جدید. دال‌ها و عرشه‌های فلزی باید بریده و از محل نه تنها نیاز به شمع‌زنی دارند. بلکه به چگونگی بسته شدن این بازشوها هم باید توجه شود. تیرها به ندرت برداشته می شوند.» اما اگر این کار اجتناب ناپذیر باشد.ء دال‌هایی که به تیرها تکیه داده‌اند نیاز به شمع‌گذاری دارند و همچنین ستون هایی که در زیر تیرها واقع شده‌اند ممکن است نیاز به مهار داشته باشند. -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳/۳/۵ ۱۹۵۴ دستورالعمل ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای ساختمان‌های فولادی منداول موجود بارهای ضمن ساخت: بارهای ناشی از عملیات اجرایی متغیر بوده و ممکن است موقت یا همیشگی باشد. بارهای موقت شامل وزن تجهیزات اجرایی و الگوهای بارگذاری مختلف بر قابهای پیرامونی است. هنگامی که پوشش سنگین خارجی به طور موقت برداشته شده باشد. چنانجه سختی اتصالات تغییر یابده مانند تبدیل تکیه‌گاه با لجکی برشی ساده به اتصال کاملاً گیردار و نیز هنگامی که اعضای سازه به طور موقت برداشته شده‌اند. بارهای دایمی تحت تأثیر قرار می‌گیرند و منجر به توزیع مجدد نیروها می‌شود. ۳-۴-۷ افزودن ورق‌های اتصال پوششی با قوطی کردن اعضای فولادی موجود ۱-۳-۴-۷ موارد کاربرد اعضای قاب که برای تحمل نیازهای لرزه‌ای ناکافی هستند با ورق‌های پوششی و یا با افزودن ورق‌های جانبی به مقاطع |- شکل برای ایجاد مقطع قوطی مقاوم سازی می‌شوند. این کار تنش‌های خمشی و محوری را در تیرها و ستون‌ها کاهش می‌دهد و منجر به افزایش مقاومت برشی این اعضا می‌گردد. ۲-۳-۴-۷ تشریح خصوصیات روش بهسازی ورق‌های تقویتی به سمت بیرونی بال‌های موجود جوش می‌شود که در نتیجه سطح بال را افزایش می‌دهد. هنگامی که یک تیر مقاوم‌سازی می‌شود. یک ورق تقویتی به طور معمول تنها به جان تیر جوش می‌شود. زیرا دیافراگم‌موجود. جوشکاری به بال فوقانی تیر یا اتصال صفحات جانبی برای قوطی کردن تیر را مشکل و هزینه‌بر می‌کند. با این حال. برای مقاوم سازی تیرهای غیرکامپوزیت. استفاده از ورق پوششی فوقانی همواره اجتناب ناپذیر است. برعکس برای ستون‌هاء صفحات معمولاً به جوانب مقاطع [- شکل جوش داده میشود. زیرا تبدیل ستون به مقطع قوطی برای افزایش ظرفیت خمشی و محوری و نیز اضافه کردن دو جان به مقطع برای افزایش ظرفیت برشی موْثرتر است. ۳-۳-۴-۷ ملاحظات طراحی درک عمیقی از رفتار و مقاومت مصالح موجود برای آنکه اعضای جدید و موجود بتوانند تحت شرایط مورد نظر اندرکنش مناسب داشته باشند» نیاز است. تیرها: مقاومت خمشی یک تیر را می‌توان با جوش دادن ورق‌های پوششی به زیر آن در صورت وجود یک دال کامپوزیت افزایش داد. در سقفهای غیر کامپوزیت. استفاده از ورق پوششی تنها در یک سوی تیر خیلی موْثر نخواهد بود. با وجود این استفاده از ورق پوششی تنها در یک سوی تیرء برای مقاوم سازی تیرها با نیروهای محوری بزرگ. که بیشتر شامل ستون‌ها: ظرفیت کلی یک ستون میبایست با در نظر گرفتن اثر متقابل نیروی محوری و لنگر خمشی تعیین گردد. قوطی کردن یک ستون» لاغری آن را کاهش و بنابراین ظرفیت خمشی و محوری آن را افزایش می‌دهد. پیوستگی و -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۹۳/۳/۵ جزئیات صفحات جدید در اتصال تیر به ستون محدود کننده افزایش ظرفیت خواهد بود. به غیر از یک سمت ستون‌های خارجی, تقاطع تیرها با ستون‌ها در هر طبقه پیوستگی این صفحات جدید را با مشکل مواجه می‌کند. پی‌ها: در جایی که صفحات پوششی به ستون‌ها در پایه‌ی آنها افزوده می‌شوند. سیستم پی‌باید مجدد ارزیابی شود. برای ستون های قاب. ایجاد مفصل‌های پلاستیک در پایه امر غیرمعمولی نیست و بنابراین افزایش تقاضای مقاومت پی ممکن است فراتر از انتظار باشد. مقاومت و سختی صفحات پای ستون و میل مهارها باید ارزیابی و بر آن اساس بهینه سازی شود. بررسی مشروح تر اتصالات ستون به پی‌در بخش ۵-۴-۷ ارائه شده است. موارد غیر سازه‌ای: برای بهینه‌سازی ستون‌ها و تیرها در اکثر موارد به فضای زیادی نیاز نیست. اما اصلاحات کم و جابه جایی‌های موقتی ممکن است برای برخی اعضای معماری و تأسیسات مکانیکی, الکتریکی و لوله کشی نیاز باشد. ۴-۳-۴-۷ بررسی جزئیات علاوه بر رسیدگی به آخرین نقشه‌های موجود برای ساختمان مورد نظر شامل نقشه‌های چون ساخت. چنانچه موجود باشد و انجام بازرسی‌های جامع در محل, موارد زیر باید مورد توجه قرار گیرد. تیرها: هنگامی که مقطعی از تیر مقاوم سازی می‌شود. صفحات پوششی معمولاً به زیر بال با جوش گوشه اتصال می‌یابد. چنانکه در شکل (۱۲-۷) نشان داده شده است. طول و اندازه‌ی جوش., جریان برشی میان صفحه و تیر موجود را تعیین می‌کند. رویه ی بتنی موجود روی عرشه فلزی ورق پوششی شکل ۱۲-۷- استفاده از ورق پوششی (تقویتی) در تیر موجود ستون‌ها: صفحات جانبی که در ایجاد مقطع قوطی مورد استفاده قرار گرفته‌اند. می‌توانند به بال‌های ستون با جوش‌های نفوذی کامل, نفوذی جزئی یا گوشه, چنانکه در شکل (۱۳-۷) نشان داده شده است. اتصال یابند. اجرای جوش گوشه -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۳۳/۵ ۵۶ دستورالعمل ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای ساختمان‌های فولادی متداول موجود راحت‌تر است. زیرا به آماده‌سازی‌های اضافی مانند دیگر جوش‌ها به خصوص پخ کردن لبه‌های جوش نیازی ندارد. نوع کف‌های موجود: فارغ از اینکه ستون‌ها با صفحات پوششی یا مقاطع قوطی بهینه سازی شده‌اند. صفحات جدید باید به لیکن این کار باعث پیچیدگی‌های اجرایی و جزئیات خاص شده و باید از آن دوری کرد. از این گذشته. جوشکاری بیش از حد در کنار اتصال تیر به ستون ممکن است. سبب ایجاد تنش‌های پسماند ناخواسته در اتصال شود. ۵-۳-۴-۷ ملاحظات اجرایی ملاحظات اجرایی در این روش بهسازی مشابه با موارد مشروحه در بند ۱-۴-۷ می‌باشد. ستون (موجود) ورق پشت بند جوش های متنوع نشان داده شده روش های ممکن اتصال ورق را نشان می دهد. شکل ۱۳-۷- تبدیل مقطع ستون موجود به قوطی ۴-۴-۷ - فراهم نمودن جمع کننده در دیافراگم متشکل از عرشه‌ی فلزی با روبه‌ی بتنی تیرهایی که برای انتقال بارهای جمع کننده ناکافی هستند. مقاوم سازی می‌شوند. ۲-۳-۳-۷ تشریح خصوصیات روش بهسازی صفحات می‌توانند به قسمتهای مختلفی از تیر موجود جوش شوند. صفحات پوششی, که در بند ۲-۳-۷ مطرح شد. به طور معمول به زیر تیرها اتصال می‌یابند. برای اتصال صفحات به بال فوقانی, قراردادن صفحات به صورت عمودی و جوش آن‌ها به زیر بال‌هاء چنانکه در تصویر (۱۴-۷) آمده است. ساده‌تر است. در همه‌ی گزینه‌های موجود خروج از مرکزیت. صفحات پیوستگی در اتصال تیر سئون. یا وجود اعضای غیرسازه‌ای موقعیت ورق ر تعیین می‌کند. -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۳۳/۱۵ ۵ ستون موجود خط مرزی ستون رویه ی بتنی موجود روی عرشه ی فلزی سا 1 ۳ مقطع ۸-۸ ورق ها ممکن است در محل ستون با لچکی برشی تیر عرضی تداخل کند. در اتصال ورق ها به لچکی برشی از جوش نفوذی کامل استفاده کنید. شکل ۱۴-۷- استفاده از ورق بعنوان جمع کننده در محل تیر موجود ۳-۴-۴-۷ ملاحظات طراحی اگر چه هدف از این شیوه مقاوم سازی محوری تیر است. می‌توان همچنین خصوصیات خمشی تیر را با افزایش سختی آن تغییر داد. پیامدهای ناخواسته. از جمله تبدیل تیر به عضوی از قاب. باید کنترل شود. از خروج از مرکزیت در جمع کننده‌ها به طور معمول چشم پوشی می‌شود. با وجود این جمع کننده‌های عمیق و یا جمع کننده‌های با نیروهای بزرگ. ممکن است تحت لنگرهای قابل ملاحظه‌ای توسط این برون محوری‌ها قرار گیرد. ۴-۴-۴-۷- بررسی جزئیات صفحات جدید باید با جوش‌های نفوذی کامل (1۳ح) به ستون‌ها اتصال یابند. جایگزینی جوش‌ها در جمع کننده موجود با جوش‌های با سختی شباری زیاد در مناطق با لرزه خیزی زیاد و بسیار زیاد الزامی است. از صفحات پیوستگی که با اعضای جمع کننده در یک اتصال تیر - ستون در یک ردیف قرار گرفته. باید تا آنجا که ممکن است استفاده شود. اما ممکن است چنانچه کل برون محوری و تأثیرات آن بر اتصال مورد توجه قرار گیرد. نیاز به جابه‌جایی داشته باشد. ۵-۴-۴-۷ ملاحظات اجرایی ملاحظات اجرایی در این روش بهسازی مشابه با موارد مشروحه در بند ۱-۴-۷ می‌باشد. -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳/۳/۵ ۱۹۵۸ دستورالعمل ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای ساختمان‌های فولادی منداول موجود ۵-۳-۷- ارتقای اتصال ستون فولادی به پی ۱-۵-۴-۷ موارد کاربرد ستون‌های قاب تحت نیروهای محوری (شامل نیروهای کششی ممکن). خمشی و برشی قرار می‌گیرند. لذا ستون‌های با مهار ناکافی به پی ظرفیت قاب را محدود می‌سازند. ستون‌ها ممکن است بخشی از سیستم باربر جانبی موجود که استانداردهای کنونی را ارضا نمی‌کند و یا بخشی از سیستم بهسازی شده‌ای با نیروهای بزرگتر ناشی از افزایش سختی ۲-۵-۳-۷ تشریح خصوصیات روش بهسازی دو شبوه برای ارتقای اتصال ستون به پی معمول است. نخست اصلاح صفحه پای ستون که ممکن است شامل افزودن میل مهارهاء جوش برشگیرها به صفحه پای ستون و یا بزرگتر کردن اندازه‌ی صفحه‌ی پای ستون باشد. شیوه‌ی دیگر احاطه ستون در یک پداستال بتنی است. استفاده‌ی همزمان از هر دو شبوه نیز امکان‌پذیر است. میل‌مهارها می‌توانند برای تحمل نیروهای کششی ناشی از خمش و نیروی بلندشدگی به کار روند. سوراخ‌های تعبیه شده در پی‌های موجود برای کاشت میل مهار می‌توانند با یک دوغاب ضد افت با مقاومت بالا یا چسب شیمیایی پر شوند. برشگیرها ممکن است برای انتقال نیروهای برشی به پی به کار روند. اگر صفحه‌ی پای ستون موجود به اندازه‌ی کافی برای جای دادن میل مهارها و برشگیرهای جدید بزرگ نباشد» صفحات جدیدی به صفحه‌ی موجود برای بیشتر کردن سطح آن جوش می‌شود. این کار در صورت تجاوز تنش تکیه‌گاهی به دلیل افزایش فشار ستون از حد مجاز نیز لازم است. افزایش ابعادصفحه‌ی پای ستون به ایجاد نیروهای برشی و خمشی بزرگتر در صفحه منتهی می‌شود. این احتمال وجود دارد که صفحه. ضخامت کافی برای تحمل این نیروها را نداشته باشد. بنابراین سخت‌کننده‌هایی که حکم حایل را دارد. برای کاهش نیروهای صفحه به صفحه‌ی پای ستون جوش می‌شود. سخت‌کننده‌ها همچنین امکان عبور بارهای اضافه را از ستون به صفحه‌ی پای ستون فراهم می‌کنند. شکل (۱۵-۷) تعدادی از این اصلاحات را نشان می‌دهد. اصلاح صفحه‌ی اتصال ممکن است همیشه ممکن یا اجرایی نباشد. به جای آن ستون‌ها را می‌توان در یک پداستال واقع بر روی پی» چنانکه در شکل (۱۶-۷) نشان داده شده است. مدفون کرد. نیروهای برشی به طور مستقیم در سطح بین ستون و پداستال منتقل می‌شوند. پداستال همچنین برای انتقال نیروهای خمشی و بلندشدگی با تکیه بر صفحه‌ی پای ستون موجود و دیگر مکانیزم‌هاء از جمله گل‌میخ‌های برشی در طول ستون به کار می‌رود. جزئیات خود پداستال باید مانند یک ستون بتنی مسلح که کلیه‌ی شرایط و مقررات لرزه‌ای مبحث نهم مقررات ملی ساختمان را ارضا می‌کند. تهیه -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۳۳/۱۵ قصل هفتم- راهکارهای بهسازی قاب‌های خمشی فولادی ۱۵۹ ا0 ستون و ورق (موجود) ی جه با کی سطح روی پی موجود سوراخ را با دریل حفر و آنرا تمیز کنید. به نوع مولد چسی اشاره شود.1۷8]. ورق سخت کننده در صورت نباز میل مهار و واشر (موجود),۲۷۳. مبل مهار با واشر صفحه ای. 1۷۴ شکل ۱۵-۷ افزایش ظرفیت بلند شدگی در پای ستون ۳-۵-۴-۷ ملاحظات طراحی اندرکنش مناسب داشته باشند. نیاز است. طراحی صفحات پای ستون در مبحث دهم مقررات ملی ساختمان به صورت مشروح آمده است. موارد اساسی طراحی به شرح زیر است: برشگیرها: در ستون‌هایی که در فشار قرار دارند تحمل برش از طریق اصطکاک در زیر صفحه‌ی پای ستون صورت میگیرد. هنگامی که نیروی فشار به اندازه‌ی کافی بزرگ نیست و یا کشش در ستون وجود دارد تحمل برش بیشتری نیاز بوده و میتوان از برشگیرها برای این منظور استفاده نمود. برشگیرها همچنین توسط صفحه‌ی پای ستون در بالاا محصور شده و طراحی را با فراهم کردن امکان اینکه میل مهارها تنها کشش را تحمل کنند. ساده‌تر می‌سازد. طراحی یک برشگیر تابعی از تنش تکیه‌گاهی مجاز در دوغاب اطراف و نیروهای خمشی در برشگیر است. -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۹۳/۳/۱۵ ۱۳۰ دستورالعمل ارزیسابی و بهسازی لرزه‌ای ساختمان‌های فولادی متداول موجود ۸ ستون موجود یا ای سا ال پسسا ۰ ۳۹ ام ۰ اد-- ]| و !۱ !۱ !۱ !۱ ۱۳۳ ۰ ۴۳-2۱ صفحه ی پای ستون (موجود) #- ۰ الدسیه ی لیس ی ان سطح روی پی موجود هه [ ۱ ۱ ایس سس مر *۸ 4 ‌ میل مهار ال پداستال بتنی گل میخ برشی جوش شده. ۷۳]. آرماتور افقی. 1۷8 ٍ سس بابرا جهت های مختلف جایگذاری ا ۳ لام آرماتور قائم مقطع ۸-۸ شکل ۱۶-۷- پداستال بتنی در محل ستون موجود میل مهارها: کشش در یک میل مهار توسط چسبندگی در طول آن و یا تکیه‌گاه مستقیم از طریق یک قلاب» سرپیچ. با مهره در انتهای میل مهار تحمل میگردد. اگر چه امکان حفر یک سوراخ نسبتاً بزرگ در پی موجود برای جای دادن یک سرپیچ یا مهره وجود دارد. ولی برخی اوقات سازندگان دوغاب و چسب اندازه‌ی سوراخ را برای قطر میل مهار مفروض که محصول آنها به عنوان پرکننده در آن به کار می‌رود. محدود می‌سازند. در این حالت. نیروی کششی باید به طور کلی توسط چسبندگی تحمل گردد. برای گسترش چسبندگی, میل مهار باید رزوه شده یا مهارهای دیگر مکانیکی باید در طول میل‌مهار فراهم شوند. میل‌مهارها به طور معمول برای انتقال برش به پی به کار نمی‌روند زیرا درک مکانیزم انتقال که شامل خم کردن میل‌مهار در سوراخ بزرگتر شده در صفحه‌ی پای ستون ومنظور نمودن اندرکنش برش و کشش در میل مهار می‌باشد. اگر نیروی برشی ستون میان میل‌مهارهای جدید و موجود توزیع شود. سوراخ‌های میل مهارهای -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳/۳/۵ فصل هفتم- راهکارهای بهسازی قاب‌های خمشی فولادی ۶۱ موجود ممکن است گشاد شود. این موضوع ممکن است جایگزینی واشرهای فلزی جوش شده را الزامی کند که باید بررسی گردد. سخت کننده‌ها: ساده‌ترین راه برای کاهش تنش‌های خمشی در یک صفحه‌ی پای ستون افزودن سخت‌کننده‌هایی است که به طور قابل توجهی حایل‌های چندگانه‌ای را در طول صفحه‌ی پای ستون فراهم میکند. این سخت‌کننده‌ها همچنین به انتقال نیروهای خمشی و بلندشدگی به صفحه‌ی پای ستون و کاهش تنش‌های جوش در پای یک ستون کمک می‌کند. موارد غیر سازه‌ای: صفحات پای ستون عموماً در کف سازی پنهان شده‌اند و بنابراین بهسازی آنها چنانچه تنها شامل افزودن میل‌مهارها باشد. از نظر ظاهری مشکلی ایجاد نمی کند. از سوی دیگر پداستال‌هاء نیازمند فضای بیشتر هستند و ممکن است با موارد ظاهری ساختمان در تناقض شوند. با وجود این. طبقات زیرین و روی پی ساختمان اصولاً به ۴-۵-۴-۷ بررسی جزئیات علاوه بر بررسی آخرین نقشه‌های موجود برای ساختمان مورد نظر شامل نقشه‌های چون ساخت. چنانچه موجود باشد و انجام بازرسی‌های جامع در محل, موارد زیر باید مورد توجه قرار گیرند. صفحات پای ستون: اگر صفحه‌ی پای ستون موجود میل‌مهارها یا برشگیرهای جدید را در خود جای دهد. سوراخ کردن صفحه معمولاً قابل پذیرش است. وگرنه ابعاد صفحه‌ی پای ستون موجود با جوش صفحات جدید به آن افزایش داده می‌شود. در اینجا تنها جوش‌های نفوذی جزئی می‌توانند به کار گرفته شوند چون به دلیل نبود پشت بند استفاده از جوش‌های نفوذی کامل امکان‌پذیر نیست مگر آنکه بتن برداشته شود تا امکان قراردادن صفحات پشت بند بوجود آید. عمق جوش نفوذی جزئی ضخامت موْثر ورق را محدود می‌سازد. همچنین در صورت عدم اعمال بار جانبی بر روی صفحه ی پای ستون میتوان از فاصله لبه‌ای معمول چشم پوشی نمود. تنها توصیه‌ای که در مورد فاصله‌ی لبه‌ها برجاست کفایت آن برای عدم انحراف در ضمن ایجاد سوراخ در صفحه است. که برای این منظور فاصله‌ی معادل یک سانتی متر برای ارضای این شرایط کافی می باشد. میل مهارها: جزئیات براساس اینکه آیا میل مهار برای تحمل نیروهای برشی کوچک و کشش طراحی شده و یا برای کشش تنهاء متفاوت است. برای مورد دوم یک سوراخ گشاد شده در صفحه پای ستون و یک واشر صفحه‌ای ضخیم بر روی سوراخ کافی به نظر می‌رسد. از آنجا که سوراخ‌های گشاد شده مشکلاتی را در دقت جایگیری میل مهارها هنگامی که پی‌های بتنی اجرا می‌شوند. به همراه دارند. امکان استفاده از سوراخ‌های کوچکتر چنانچه سوراخ‌ها تعبیه شوند. باید وجود داشته باشد. علاوه بر ملاحظات طراحی مطرح شده در بالاء میل مهارها با نیروهای برشی نیازمند جوش واشرهای ساخته شده از ورق‌های سنگین به صفحه‌ی پای ستون می‌باشند. واشرها باید متناسب با اندازه‌ی سوراخ‌ها باشد تا جابه جایی میل مهارها را به حداقل برساند که منجر به کارکرد متناسب همه‌ی میل مهارها با هم می‌شود. مهره‌ها گاه به واشرها جوش می‌شوند. اما خصوصیات مکانیکی مهره‌ها ممکن است تحت تأثیر عوارض جوش قرار گیرد. -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۹۳/۵ ۱۳۲ دستورالعمل ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای ساختمان‌های فولادی منداول موجود پداستال‌ها: آرماتور گذاری پداستال مشابه یک ستون مسلح بتنی است. میلگردهای عمودی مقاومت کششی و خمشی و در کنار آنها آرماتورهای حلقوی و خاموتها محصور شدگی را فراهم می‌کنند. بر روی پی» برش از طریق اصطکاک برشی در میلگردهای انتظار فولادی مهار شده انتقال می‌یابد. سطح بتن نیز باید ناهموار شده, که سبب افزایش مقادیر اصطکاک برشی گردد. اگر از پداستال در انتقال نیروهای خمشی و بلندشدگی نیز استفاده شود. میلگردهای انتظار بیشتری برای کشش نیاز است. برای تحمل کشش و برش نمی‌توان تنها از یک میلگرد انتظار تک استفاده نمود. یک مکانیزم برای انتقال نیروهای خمشی و بلندشدگی از ستون به پداستال کاربرد گل میخ‌های برشی در طول پداستال می‌باشد. اندازه و فواصل گل‌میخ‌های برشی ممکن است قطر و ارتفاع حداقل پداستال را تعیین کند. مهار بتن: نصب میلمهارها و میلگردهای انتظار نیازمند ایجاد سوراخ در پی‌های موجود است. استفاده از یک دستگاه اسکنر برای رویت و جلوگیری از آسیب دیدن میلگردها در لایه‌ی رویین پی ضروری است. ممکن است برای اطمینان از مقاومت بتن نیاز به مغزه‌گیری باشد. انواع گروت و چسب‌های تجارتی برای مقید کردن میل مهار در بتن در دسترس است. باید از عملکرد مناسب محصول انتخابی برای میل‌مهار مورد نظر در نیروهای لرزه‌ای اطمینان حاصل کرد. بازرسی های کار گاهی و انجام آزمایش بر روی میل مهارها ضروری است. زیرا عملکرد آنها بستگی زیادی به عملیات نصب دارد. ۵-۵-۴-۷ ملاحظات اجرایی برداشتن اعضای غیرسازه‌ای موجود: این روش در مقایسه با دیگر روش‌ها اختلال کمتری را در عملکرد اعضای غیرسازه‌ای به همراه دارد. با وجود این» ممکن است همچنان تعدادی اجزای معماری و تأسیسات لوله‌کشی, الکتریکی و مکانیکی از جمله لوله کشی‌ها و جداگرهای مجاور ستون‌ها نیاز به جابه‌جایی موقت داشته باشند. برداشتن اعضای سازه‌ای موجود: برای دسترسی به صفحه‌ی پای ستون. احتمالاً نیاز به برداشت و جابه‌جایی کف سازی موجود می‌باشد. احتیاط کافی برای دوری از آسیب‌رسیدن به اعضای سازه‌ای موجود باید لحاظ گردد. اگر صفحه‌ی پای ستون موجود به طور کلی جایگزین می‌شود. راهی برای شمع‌بندی ستون باید در نظر گرفته شود. میل مهارهای موجود باید در روی پی قطع و میل مهارهای جدید مجدداً جایگزین شوند. ۶-۴-۷- اصلاح اتصال خمشی تیر -ستون ۱-۶-۴-۷ موارد کاربرد اتصالات پیچی و جوشی به منظور تحمل بیشتر دوران غیرالاستیک و گسترش ظرفیت لنگر پلاستیک تیرها میتوانند بهسازی می‌شوند. -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۹۳/۳/۵ ۲-۶-۴-۷ تشریح خصوصیات روش بهسازی این روشها ممکن است برای بهسازی اتصالات نیمه‌گیردار به خدمت گرفته شوند.کاهش مقطع تیر (14135) تنها روشی است که تیر را در خمش ضعیف کرده» و در عوض, مفصل پلاستیک را از ناحیه‌ی ستون دور کرده و تقاضا برای جوش های نفوذی کامل را کاهش می‌دهد. روش‌های دیگرء نظیر جوش کردن ماهیچه و پیچ نمودن نشیمن نیز. مفصل پلاستیک را از ستون دور می‌کنند. اما اتصال موجود را مقاوم‌تر کرده و سبب عدم تغییر ظرفیت خمشی اولیه در تیر می شوند. روش مشابه دیگر استفاده از صفحات تقویتی بر روی بال‌های تیر است که به فضای اضافی کمتری نیاز دارد. اصلاحات اضافی که باید در هر روش انجام گیرد شامل افزودن یا بررسی صفحات داخل جان ستون در امتداد بال تیر و مقاوم سازی ناحیه اتصال میبایست مورد نظر قرار گیرد. انتخاب یک روش ویژه‌ی اصلاح اتصال بستگی به فاکتورهای خاص پروژه دارد. مزایا و معایبی برای هر روش وجود دارد. کاهش مقطع تیر نیاز به هیچ فضای اضافه‌ای ندارد و ظرفیت تیر را برای ایجاد یک شرایط ستون قوی- تیر ضعیف کاهش می‌دهد. استفاده از نشیمن پیچ شده نیازمند مسلح کردن بال فوقانی است. اما جوشکاری در محل را حذف می‌کند. ۳-۶-۴-۷ ملاحظات طراحی اصلاح اتصالات تضمین می‌کند که این اتصالات به عنوان اتصال یک قاب خمشی رفتار می‌کنند. این اصلاحات به خودی خود نیروهای قاب را در یک زلزله کاهش نمی‌دهند. چنانچه قاب سختی و مقاومت عمومی کافی برای تحمل تمام تقاضاها را نداشته باشد. علاوه بر اصلاح اتصالات. استفاده از روشهای دیگر بهسازی نیز لازم است. نیروهای طراحی: مبحث دهم مقررات ملی ساختمان با تخصیص حداقلی به نسبت لنگر ستون به تیر سعی در ایجاد مفهوم ستون قوی- تیر ضعیف دارد. این امر بدلیل جلوگیری از گسترش مفصل‌های پلاستیک در ستون‌ها و عدم ایجاد طبقه‌ی نرم میباشد. احتمال وقوع تسلیم همچنان در ستون‌هاء بدون ایجاد نقصان در مقاومت قاب. وجود دارد. مقاومت خمشی مورد نیاز ستون با متغیرهای متعددی مرتبط با تیر تعیین می‌شود . لنگر پلاستیک تیر در مقطع بحرانی » خط مرکزی مقطع کاهش یافته‌ی تیر یا انتهای ماهیچه و نشیمن با توجه به تنش تسلیم مورد انتظار بال‌ها و سخت شدگی تیر با مقطع کاهش یافته: طراحی قابهای خمشی معمولاً تابع محدودیتهای تغییر مکان درون طبقه‌ای و کلی است و شرایط مقاومتی تاثیر بسزایی در آن ندارد. بنابراین کاهش سختی و مقاومت در مورد یک مقطع کاهش یافته در محدوده ی قابل قبول, پذیرفتنی است. اگر خط دال موجود در موارد طراحی و اجرایی مدنظر باشد. بال فوقانی»دست نخورده باقی می‌ماند و تنها بال تحتانی بایدبریده شود. توجه شود که اصلاح بال تحتانی تنها به کاهش ناچیزی در تنش منجر می‌شود و جوش نفوذی کامل هر دو بال فوقانی و تحتانی همچنان نیاز به جایگزینی با مصالح جوش با طاقت بالا را دارد. کاهش سطح مقطع بال تیرها تا حداکثر ۵۰ درصد قابل قبول میباشد. برای تعیین اینکه آیا یک کاهش بال کافی است. لنگر -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳/۵ ۱۳۴ دستورالعمل ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای ساختمان‌های فولادی منداول موجود حداکثر تیر باید در محل اتصال به ستون برای تیر اصلاح شده. محاسبه شود. اگر نسبت این لنگر به لنگر پلاستیک در تیر از ۱/۰۵ فراتر رفت. اصلاح بال تحتانی به روش کاهش مقطع که در بالا بحث شد پیشنهاد نمی‌شود. و باید از کاهش مقطع بال فوقانی و یا از دیگر روش‌های موجود استفاده شود. ماهیچه‌ی جوش شده: با جوش دادن یک ماهیچه با مقطع متغیر به بال تحتانی تیر مکانیزم انتقال نیرو در اتصال را می‌توان تغییر داد. این کار به ترتیب سبب کاهش تنش‌های برشی در جوش بال‌ها و افزایش عمق ناحیه‌ی اتصال ستون می‌شود. نشیمن پیچ شده: به جای استفاده از ماهیچه‌ی جوش شده می‌توان از این گزینه که هیچ نیازی به جوشکاری در محل ندارد استفاده کرد. در این روش قسمتی از نیروی بال به نشمین انتقال می‌یابد و تنش‌های جوش را کاهش می‌دهد. پیکربندی‌های متعددی برای نشیمن پیچ شده ممکن بوده و می‌تواند هم برای یک بال تیر و هم هر دو بال برای تیرهای بزرگتر به کار گرفته شود. انواع معمول نشمین‌ها شامل نشیمن ماهیچه‌ای, نشیمن نبشی و نشیمن نبشی دوبل می‌باشد. نشیمن نبشی‌نسبتاً کوچک است و در موارد استفاده شده در بال فوقانی می‌توان آن را به طور کامل با دال پوشاند. در فوقانی به کار رود. اتصالات در محور ضعیف: اتصالات گیردار به محور ضعیف یک ستون معمول نیستند. اما گاه می‌توان آنها را در قاب های خمشی قدیمی‌تر یافت. برای ترمیم این گونه اتصالات می‌توان از مفاهیم مشابه آرائه شده در این بحث با نظر به اینکه ستونها ضعیف‌تر از تیرها هستند استفاده کرد. موارد غیرسازه‌ای: اندازه‌ی ماهیچه‌های جوش شده و نشیمن‌های پیچ شده قابل ملاحظه است. عمق ماهیچه‌ی جوش شده و نشیمن پیچ شده‌ی پیشنهادی به ترتیب حدود یک سوم و یک دوم عمق تیر است. این موضوع سبب می‌گردد که تمایل به استفاده و افزودن این اجزا تنها در بال تحتانی بیشتر باشد. اگر چه در این مورد هم همچنان برای سقف ایجاد ۳-۶-۳-۷ بررسی جزئیات علاوه بر رسیدگی به آخرین نقشه‌های موجود برای ساختمان مورد نظر شامل نقشه‌های چون ساخت. چنانچه موجود باشد و انجام بررسی‌های جامع در محل, موارد زیر باید مورد توجه قرار گیرند: مطابقت و عدم مطابقت فلز فیلر جوش: فلزهای فیلر جوش با مقاومت کشش بالاتر از فولاد متصل شده باید به کار طاقت فلز جوش: جوش‌های بال فوقانی و تحتانی اتصالات موجودی که با روش کاهش مقطع تیر 15 اصلاح شده‌اند. میبایست با فلز فیلر جوش با طاقت بالاتر جایگزین گردند. -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۹۳/۳/۵ پشت‌بندی جوش و سوراخ‌های دسترسی: صفحات پشت بند که برای جوش بال‌ها فراهم شده‌اند. اثر شیاری در جوش ایجاد کرده و نیز مانعی در بازرسی عیوب جوش در ریشه‌ی جوش به وجود می‌آورد. پشت بند موجود در بال‌هایی که جوش نفوذی کامل جدید می‌خورد و با جوش گوشه تقویت می‌شود باید برداشته شود. برداشت پشت بندهای موجود بدون تعویض جوش, بهسازی غیرموّنری است. زیرا جوش موجود همچنان احتمال داشتن طاقت کم را دارد. اندازه‌و شکل سوراخ دسترسی جوش باید چنان تعیین شود که امکان دسترسی جوشکار و حداقل کردن تمرکز تنش را داشته باشد. تیر با مقطع کاهش یافته (شکل ۱۷-۷): فاصله از بر ستون تا شروع برش مقطع تیر کاهش یافته و نیز طول برش که باختصار با عناوین «عقب نشینی» و «طول انحنانی بریده شده» به ترتیب شناخته می‌شوند. باید کم نگاه داشته شوند. تا به لنگر اجازه‌ی افزایش قابل ملاحظه از مفصل پلاستیک تا ستون را ندهد. در عین حال فاصله شروع برش باید به اندازه کافی بزرگ باشد تا به نیروی بال اجازه‌ی توزیع یکنواخت از مقطع کاهش یافته‌ی تیر در امتداد بال در جوش نفوذی کامل را بدهد. همچنین طول برش باید به اندازه‌ی کافی برای کنترل کرنش‌های غیرالاستیک در طول مقطع تیر کاهش ۱. محاسبه طول و محل کاهش مقطع بال با استفاده از تعریف ۵ و ۳ (شکل ۱۷-۷) ۵ - 0.605, 5 - با )۱-۷( که در آن :۳ و «ل به ترتیب عرض بال و عمق تیر میباشد. مقادیر فوق متضمن گستردگی تنش در مقطع کاهش یافته -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۹۳/۳/۱۵ ۱۳۶ دستورالعمل ار زبابی و بهسازی لرزه‌ای ساختمان‌های فولادی منداول موجود و جایگزینی جوش با سختی بالای اکستی.( صفحات پیوستگی و مضاعف,1۷8 شیاری در بال تحتانی و فوقانی:1۷۳ 0 ۹ تلهم بل ۱ با و ۹ سکآ۳-هس_ت_[(چ شا در صورت لزوم عرشه فلزی ۱ موجود و بتن رویه برداشته و و جایگزین شود پد ا ی لچکی پرشی پیچ شده (موجود) سر | | زر ۰ چا 3 << زج ی وه وی و ۸ ۸ ار وش فطل طول انخنای بریده‌شده .. بال ستون ضع محور مرکزی تیر (موجود) شکل ۱۷-۷- مقطع تیر کاهش یافته در بال تحتانی تیر موجود ی و رگا 0 وا 1 1 ۹ ٍ َ سس ۱ ۱ زر 1 شکل ۱۸-۷- هندسه تیر ۲85 ۰ ٩-8 )۲-۷( 2 -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۳۳/۱۵ ۳ محاسبه عمق برش بال (ح) عمق برش بال تعیین کننده حداکثر ممان قابل انتقال از مقطع کاهش یافته و نتیجتا فرض نمود.این فرض معادل کاهش ۴۰ درصدی مساحت بال تیر می‌باشد. (۲-۷) کت ای (۴-۷) (1۲- )2-201 م7 که در آن 7۸ مدول پلاستیک مقطع کاهش نیافته میباشد. 2 [ / ۷. ۲۸۹ ۷۷. )۵-۷( ۱ 1] 2 که در آن بار گسترده وارده بر تیر میباشد.(شکل ۱۹-۷ دانات ۳:۳۲ ان و ات ما۲ من الا دار رخا ۳1۵ آن ‏ رعش ات۳ هنال ها شکل ۱۹-۷- مقطع قاب با تیر 185 | » که در آن ۰ و .دا به ترتیب مقاومت مورد انتظار نهایی و جاری شدن فولاد می‌باشند. ۷ کنترل آنکه ممان خمشی در بر ستون (,4) کمتراز ظرفیت ممان پلاستیک تیر(..40 میباشد پا خیر. در صورت بیشتر بودن ممان خمشی در بر ستون عمق برش (ل)) را افزایش داده و مراحل ۴ تا ۶ را می‌بایست تکرار نمود. در حقیقت مقدار نج باید به گونه ای تعیین گردد که مقدار ممان در بر ستون در حدود ۸۵ تا ۱۶۰ درصد ظرفیت ممان -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۳۳/۵ ۱۳۸ دستورالعمل ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای ساختمان‌های فولادی متداول موجود ۸ کنترل نسبت عرض به ضخامت برای جلوگیری از کمانش. برای اطمینان از عدم وقوع کمانش رابطه زیر میبایست ات 1 1 (۷-۷) سس چ ی 0.003 ۱ ! ۳ 0003 ۴ ۳ فا 0.15356 ال ۱.6۶ )0( ‏محاسبه شعاع برش (۲) در بال‌های فوقانی و تحتانی در طول‎ .٩ (۸-۷) هم ۵ تیرها با مقاطع کاهش یافته که بصورت فوق طراحی شده اند. برای مقاوم سازی سازه‌های فولادی بسیار مناسب بوده و آزمایشات حاکی از آنند که چرخش پلاستیک این تیرها را میتوان از رابطه زیر بدست آورد: (۹-۷) 60 - 0.05 و0 که در آن «ل عمق تیر به میلیمتر بوده است. مقدار بدست آمده از رابطه فوق بسیار بیشتر از آنچه در مورد چرخش ماهیچه‌ی جوش شده (شکل ۲۰-۷): ماهیچه‌ها را می‌توان از مقاطع [- شکل برید. به طور معمول بال ماهیچه با جوش لب به لب به بال‌های ستون و تیر جوش می‌شود. ولی جان ماهیچه با جوش گوشه به این اعضا اتصال می‌یابد. طول و عمق ماهیچه به ترتیب حدود یک دوم و یک سوم عمق تیر می‌بایست لحاظ شود. در محل تقاطع تیر و بال‌های ماهیچه. سخت کننده‌های جان باید در تیر پیش‌بینی شود. به طور مشابه در ستون, از صفحات پیوستگی در برابر بال ماهیچه استفاده شود. شکل (۲۱-۷) نمونه محل تشکیل مفصل پلاستیک را در این اتصالات نشان می‌دهد.