3426

ﭘﻴﺶ ﻧﻮﻳﺲ ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻓﻨﻲ ﻋﻤﻮﻣﻲ ﻛﺎرﻫﺎی ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﻧﺸﺮﻳﻪ ﺷﻤﺎره 360 - اﻟﻒ اردﻳﺒﻬﺸﺖ ﻣﺎه 1389 ﭘﻴﺶ ﻧﻮﻳﺲ ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻓﻨﻲ ﻋﻤﻮﻣﻲ ﻛﺎرﻫﺎی ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﻧ ﺸﺮﻳﻪ ﺷﻤﺎره 360 - اﻟﻒ اردﻳﺒﻬﺸﺖ ﻣﺎه 1389 أ ﺑﺴﻤﻪ ﺗﻌﺎﻟﻲ ﭘﻴﺸﮕﻔﺘﺎر اﻣﺮوزه ﻧﻘﺶ و اﻫﻤﻴﺖ ﺿﻮاﺑﻂ، ﻣﻌﻴﺎرﻫﺎ و اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎ و آﺛﺎر اﻗﺘﺼﺎدی ﻧﺎﺷﻲ از ﺑﻪ ﻛﺎرﮔﻴﺮی ﻣﻨﺎﺳﺐ و ﻣﺴﺘﻤﺮ آﻧﻬﺎ در ﭘﻴﺸﺮﻓﺖ ﺟﻮاﻣﻊ، ﺗﻬﻴﻪ و ﻛﺎرﺑﺮد آﻧﻬﺎ را ﺿﺮوری و اﺟﺘﻨﺎب ﻧﺎﭘﺬﻳﺮ ﺳﺎﺧﺘﻪ اﺳﺖ . ﻧﻈﺮ ﺑﻪ وﺳﻌﺖ داﻣﻨﻪ ﻋ ﻠﻮم و ﻓﻨﻮن در ﺟﻬﺎن اﻣﺮوز، ﺗﻬﻴﻪ ﺿـﻮاﺑﻂ، ﻣﻌﻴﺎرﻫـﺎ و اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎ در ﻫﺮ زﻣﻴﻨﻪ ﺑﻪ ﻣﺠﺎﻣﻊ ﻓﻨﻲ - ﺗﺨﺼﺼﻲ واﮔﺬار ﺷﺪه اﺳﺖ . ﺑﺎ در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻦ ﻣﺮاﺗﺐ ﻓﻮق و ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﺷﺮاﻳﻂ اﻗﻠﻴﻤﻲ و ﻣﺤﺪودﻳﺖ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب در اﻳﺮان، ﺗﻬﻴﻪ اﺳـﺘﺎﻧﺪارد در ﺑﺨـﺶ آب از اﻫﻤﻴـﺖ وﻳﮋه ای ﺑﺮﺧﻮردار ﺑﻮده و از اﻳﻦ ر و ﻃﺮح ﺗﻬﻴﻪ ﺿﻮاﺑﻂ وﻣﻌﻴﺎرﻫﺎی ﻓﻨﻲ ﺻﻨﻌﺖ آب ﻛﺸﻮر وزارت ﻧﻴﺮو ﺑﺎ ﻫﻤﻜﺎری ﻣﻌﺎوﻧﺖ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳـﺰی و ﻧﻈﺎرت راﻫﺒﺮدی رﻳ ﻴﺲ ﺟﻤﻬﻮر ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﺗﺎﻣﻴﻦ اﻫﺪاف زﻳﺮ اﻗﺪام ﺑﻪ ﺗﻬﻴﻪ اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎی ﺻﻨﻌﺖ آب ﻧﻤﻮده اﺳﺖ :  اﻳﺠﺎد ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﻲ در ﻣﺮاﺣﻞ ﺗﻬﻴﻪ، اﺟﺮا، ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری و ارزﺷﻴﺎﺑﻲ ﻫﺎ ﻃﺮح  ﭘﺮﻫﻴﺰ از دوﺑﺎره ﻛﺎری ﻫﺎ و اﺗﻼف ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻣﺎﻟﻲ و ﻏﻴﺮﻣﺎﻟﻲ ﻛﺸﻮر ﺗﺪوﻳﻦ اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎی ﺻﻨﻌﺖ آب ﺑﺎ در ﻧﻈﺮ داﺷﺘﻦ ﻣﻮارد زﻳﺮ ﺻﻮرت ﻣﻲ ﮔﻴﺮد :  اﺳﺘﻔﺎده از ﺗﺨﺼﺺ ﻫﺎ و ﺗﺠﺎرب ﻛﺎرﺷﻨﺎﺳﺎن و ﺻﺎﺣﺐ ﻧﻈﺮان ﺷﺎﻏﻞ در ﺑﺨﺶ ﻋﻤﻮﻣﻲ و ﺧﺼﻮﺻﻲ  اﺳﺘﻔﺎده از ﻣﻨﺎﺑﻊ و ﻣﺎﺧﺬ ﻣﻌﺘﺒﺮ و اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎی ﺑﻴﻦ اﻟﻤﻠﻠﻲ  ﻬﺮهﺑ ﮔﻴﺮی از ﺗﺠﺎرب دﺳﺘﮕﺎه ﻫﺎی اﺟﺮاﻳﻲ، ﺳﺎزﻣﺎن ﻫﺎ، ﻧﻬﺎدﻫﺎ، واﺣﺪﻫﺎی ﺻﻨﻌﺘﻲ، واﺣﺪﻫﺎی ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ، ﻃﺮاﺣﻲ و ﺳﺎﺧﺖ  ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ اﺻﻮل و ﻣﻮازﻳﻦ ﻣﻮرد ﻋﻤﻞ ﻣﻮﺳﺴﻪ اﺳﺘﺎﻧﺪارد و ﺗﺤﻘﻴﻘﺎت ﺻـﻨﻌﺘﻲ اﻳـﺮان و ﺳـﺎﻳﺮ ﻣﺆﺳـﺴﺎ ت ﻣﻌﺘﺒـﺮ ﺗﻬﻴـﻪ ﻛﻨﻨـﺪه اﺳﺘﺎﻧﺪارد اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎ اﺑﺘﺪا ﺑﻪ ﺻﻮرت ﭘﻴﺶ ﻧﻮﻳﺲ ﺑﺮای ﻧﻈﺮﺧ ﻮاﻫﻲ ﻣﻨﺘﺸﺮ ﺷﺪه و ﻧﻈﺮات درﻳﺎﻓﺘﻲ ﭘﺲ از ﺑﺮرﺳﻲ ﺗﻴﻢ ﺗﻬﻴﻪ ﻛﻨﻨﺪه و ﮔﺮوه ﻧﻈـﺎرت در ﻧﺴﺨﻪ ﻧﻬﺎﻳﻲ ﻣﻨﻈﻮر ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ . اﻣﻴﺪ اﺳﺖ ﻛﺎرﺷﻨﺎﺳﺎن و ﺻﺎﺣﺐ ﻧﻈﺮاﻧﻲ ﻛﻪ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ آﻧﻬﺎ ﺑﺎ اﻳﻦ رﺷﺘﻪ از ﺻﻨﻌﺖ آب ﻣﺮﺗﺒﻂ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ ، ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻬﻲ ﻛﻪ ﻣﺒﺬول ﻣـﻲ ﻓﺮﻣﺎﻳﻨـﺪ اﻳﻦ ﭘﻴﺶ ﻧﻮﻳﺲ را ﻣﻮرد ﺑﺮرﺳﻲ دﻗﻴﻖ ﻗﺮار داد ه و ﺑﺎ اراﺋﻪ ﻧﻈﺮات و راﻫﻨﻤﺎﻳﻲ ﻫﺎی ارزﻧﺪه ﺧﻮد ﺑﻪ دﻓﺘﺮ ﻃـﺮح، اﻳـﻦ دﻓﺘـﺮ را در ﺗﻨﻈـﻴﻢ و ﺗﺪوﻳﻦ ﻣﺘﻦ ﻧﻬﺎﻳﻲ ﻳﺎری و راﻫﻨﻤﺎﻳﻲ ﻓﺮﻣﺎﻳﻨﺪ . ب ﺗﺮﻛﻴﺐ اﻋﻀﺎی ﺗﻬﻴﻪ ﻛﻨﻨﺪه، ﻛﻤﻴﺘﻪ و ﻧﺎﻇﺮان ﺗﺨﺼﺼﻲ ﭘﻴﺶ ﻧﻮﻳﺲ اﻳﻦ ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻓﻨﻲ ﻋﻤﻮﻣﻲ در ﺷﺮﻛﺖ ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ ﻣﺸﺎور ﻣﻬﺎب ﻗﺪس و ﺑـﺎ ﻣـﺴﻮوﻟﻴﺖ آﻗـﺎی ﻣﻬﻨـﺪس ﺑﻬـﺮ وز ﺷﻤﺲ و ﻫﻤﻜﺎری اﻓﺮاد زﻳﺮ ﺗﻬﻴﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ . اﺳﺎﻣﻲ اﻳﻦ ﻫﻤﻜﺎران ﺑﻪ ﺗﺮﺗﻴﺐ ﺣﺮوف اﻟﻔﺒﺎ ﺑﻪ ﺷﺮح زﻳﺮ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ : آﻗﺎی اردﺷﻴﺮ آرﻳﻦ ﺷﺮﻛﺖ ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ ﻣﺸﺎور ﻣﻬﺎب ﻗﺪس ﻓﻮق ﻟﻴﺴﺎﻧﺲ ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ آﺑﻴﺎری و زﻫﻜﺸﻲ آﻗﺎی راﻣﻴﻦ اﺳﻔﻨﺪی ﺷﺮﻛﺖ ﭘﮋوﻫﺶ راﻫﺒﺮ ﻋﻤﺮان ﻓﻮق ﻟﻴﺴﺎﻧﺲ ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ ﻋﻤﺮان - ﺧﺎک و ﭘﻲ آﻗ ﺎی ﻣﺤﻤﺪرﺿﺎ ﺑﻬﺮوزﻧﻴﺎ ﺷﺮﻛﺖ ﻣﻬﻨﺪﺳﻴﻦ ﻣﺸﺎور آب اﻧﺮژی ﻣﺤﻴﻂ ﻓــﻮق ﻟﻴــﺴﺎﻧﺲ ﻣﻬﻨﺪﺳــﻲ ﺳــﺎزه ﻫــﺎی ﻫﻴﺪروﻟﻴﻜﻲ آﻗﺎی اﺑﻮاﻟﻔﻀﻞ ﺳﻌﺎدت ﺷﺮﻛﺖ ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ ﻣﺸﺎور ﻣﻬﺎب ﻗﺪس ﻓﻮق دﻳﭙﻠﻢ ﻋﻤﺮان - آب ﺧﺎﻧﻢ ﻟﻴﻼ ﺷﻤﺲ ﺷﺮﻛﺖ ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ ﻣﺸﺎور ﻣﻬﺎب ﻗﺪس ﻟﻴﺴﺎﻧﺲ ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ ﻋﻤﺮان - آب آﻗﺎی ﺑﻬﺮوز ﺷﻤﺲ ﺷﺮﻛﺖ ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ ﻣﺸ ﺎور ﻣﻬﺎب ﻗﺪس ﻓﻮق ﻟﻴﺴﺎﻧﺲ ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ ﻋﻤﺮان - ﺳﺎز ه آﻗﺎی ﻓﺮﺷﻴﺪ ﻣﺮﺷﺪی ﺷﺮﻛﺖ ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ ﻣﺸﺎور ﻣﻬﺎب ﻗﺪس ﻓﻮق ﻟﻴﺴﺎﻧﺲ ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ ﺳﺎزه ﻫﺎی آﺑﻲ ﮔﺮوه ﻧﻈﺎرت ﻛﻪ ﻣﺴ وﻟﻴﺖﻮ ﻧﻈﺎرت ﺗﺨﺼﺼﻲ ﺑﺮ ﺗﺪوﻳﻦ اﻳﻦ ﭘﻴﺶ ﻧﻮﻳﺲ را ﺑﻪ ﻋﻬﺪه داﺷﺘﻪ اﻧﺪ ﺑﻪ ﺗﺮﺗﻴﺐ ﺣﺮوف اﻟﻔﺒﺎ ﻋﺒﺎرﺗﻨﺪ از : ﺧﺎﻧﻢ ﻓﺮﻳﺒﺎ آورﻳﺪه وزارت ﻧﻴ ﺮو ﻓــﻮق ﻟﻴــﺴﺎﻧﺲ ﻣﻬﻨﺪﺳــﻲ ﺳــﺎزه ﻫــﺎی ﻫﻴﺪروﻟﻴﻜﻲ آﻗﺎی ﻓﻴﺮوز ﺑﻬﺎدری ﺧﺴﺮوﺷﺎﻫﻲ داﻧﺸﮕﺎه ﺻﻨﻌﺘﻲ ﺧﻮاﺟﻪ ﻧﺼﻴﺮ اﻟﺪﻳﻦ ﻃﻮﺳﻲ دﻛﺘﺮای ﻫﻴﺪروﻟﻴﻚ ﺧﺎﻧﻢ روﻳﺎ ﭼﺎﺋﻴﭽﻲ ﻣﻠﺘﺸﺎﻫﻲ ﻃﺮح ﺗﻬﻴﻪ ﺿـﻮاﺑﻂ و ﻣﻌﻴﺎرﻫـﺎی ﻓﻨـﻲ ﺻـﻨﻌﺖ آب ﻛﺸﻮر - وزارت ﻧﻴﺮو ﻓﻮق ﻟﻴﺴﺎﻧﺲ ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ ﻋﻤﺮان - ﻣﻜﺎﻧﻴـﻚ ﺧﺎک و ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ ﭘﻲ آ ﻗﺎی ﺳﻴﺪﻋﻼءاﻟﺪﻳﻦ ﻛﻼﻧﺘﺮ ﺷﺮﻛﺖ ﻣﻬﻨﺪﺳﻴﻦ ﻣﺸﺎور آﺑﺮاه ﮔﺴﺘﺮ ﺗﺪﺑﻴﺮ ﻟﻴﺴﺎﻧﺲ ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ آﺑﻴﺎری و آﺑﺎداﻧﻲ اﻋﻀﺎی ﻛﻤﻴﺘﻪ ﺗﺨﺼﺼﻲ ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ رودﺧﺎﻧﻪ و ﺳﻮاﺣﻞ ﻃﺮح ﺗﻬﻴﻪ ﺿﻮاﺑﻂ و ﻣﻌﻴﺎرﻫﺎی ﻓﻨﻲ ﺻﻨﻌﺖ آب ﻛـﺸﻮر ﻛـﻪ ﺑﺮرﺳـﻲ و ﺗﺎﻳﻴﺪ ﭘﻴﺶ ﻧﻮﻳﺲ ﺣﺎﺿﺮ را ﺑﺮ ﻋﻬﺪه داﺷﺘﻪ اﻧﺪ ﺑﻪ ﺗﺮﺗﻴﺐ ﺣﺮوف اﻟﻔﺒﺎ ﻋﺒﺎرﺗﻨﺪ : از آﻗﺎی ﻣﺤﻤﻮد اﻓﺴﻮس ﺷﺮﻛﺖ ﻣﻬﻨﺪﺳﻴﻦ ﻣﺸﺎور ﺳﺎزه ﭘﺮدازی اﻳﺮان ﻓﻮق ﻟﻴﺴﺎﻧﺲ ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ ﻫﻴﺪروﻟﻴﻚ آﻗﺎی ﻣﺤﻤﺪ اﺑﺮاﻫﻴﻢ ﺑﻨﻲ ﺣﺒﻴﺐ داﻧﺸﮕﺎه ﺗﻬﺮان دﻛﺘﺮای ﻋﻤﺮان آﻗﺎی ﻣﺤﻤﺪﺣﺴﻦ ﭼﻴﺘﻲ ﺷﺮﻛﺖ ﺳﺎز آب ﭘﺮدازان ﻓﻮق ﻟﻴﺴﺎﻧﺲ ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ ﺳﺎزه ﻫﺎی آﺑﻲ آﻗﺎی ﻓﺮﻳﺪون ﺧﺰاﻋﻲ اﻧﺠﻤﻦ ﺷﺮﻛﺖ ﻫﺎی ﺳﺎﺧﺘﻤﺎﻧﻲ ﻓﻮق ﻟﻴﺴﺎﻧﺲ ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ راه و ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن ﺧﺎﻧﻢ ﻧﺮﮔﺲ دﺷﺘﻲ ﻃﺮح ﺗﻬﻴﻪ ﺿـﻮاﺑﻂ و ﻣﻌﻴﺎرﻫـﺎی ﻓﻨـﻲ ﺻـﻨﻌﺖ آب ﻛﺸﻮر - وزارت ﻧﻴﺮو ﻟﻴﺴﺎﻧﺲ ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ آﺑﻴﺎری آﻗﺎی ﺷﻜﻮر ﺳﻠﻄﺎﻧﻲ ﺷﺮﻛﺖ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب اﻳﺮان دﻛﺘﺮای ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ آب آﻗﺎی ﻋﻠﻲ ﻓﺎﺧﺮ داﻧﺸﮕﺎه ﺗﻬﺮان دﻛﺘﺮای ﻋﻤﺮان آﻗﺎی ﺣﺴﺎم ﻓﻮﻻدﻓﺮ ﻣﻮﺳﺴﻪ ﺗﺤﻘﻴﻘ ﺎت آب ﻓﻮق ﻟﻴﺴﺎﻧﺲ ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ ﻫﻴﺪروﻟﻴﻚ آﻗﺎی ﺟﺒﺎر وﻃﻦ ﻓﺪا وزارت ﻧﻴﺮو ﻓــﻮق ﻟﻴــﺴﺎﻧﺲ ﻣﻬﻨﺪﺳــﻲ ﺳــﺎزه ﻫــﺎی ﻫﻴﺪروﻟﻴﻜﻲ ت ﻓﻬﺮﺳﺖ ﻣﻄﺎﻟﺐ ﻋﻨﻮان ﺻﻔﺤﻪ ﻣﻘﺪﻣﻪ 1 ﻓﺼﻞ اول- ﻛﺎرﻫﺎی ﻋﻤﻮﻣﻲ 3 1 - 1 - ﻛﺎرﻫﺎی ﻋﻤﻮﻣﻲ و ﻋﻤﻠﻴﺎت ﻣﻘﺪﻣﺎﺗﻲ 5 1 - 1 - 1 - ﺗﺨﺮﻳﺐ، ﺑﻮﺗﻪ ﻛﻨﻲ، ﻗ ﻄﻊ درﺧﺘﺎن، ﭘﺎک ﺳﺎزی ﻣﻮاد زاﻳﺪ 5 1 - 1 - 2 - ﭘﺮﻛﺮدن ﭼﺎه ﻫﺎ، ﻗﻨﻮات و ﻣﺠﺎری آب زﻳﺮ زﻣﻴﻨﻲ 5 1 - 1 - 3 - ﻧﻘﺎط ﻧﺸﺎﻧﻪ و ﻣﺒﺪا و ﻣﺨﺘﺼﺎت ﭘﺮوژه ) ﻧﻘﺸﻪ ﺑﺮداری ( 6 1 - 1 - 4 - ﻛﻨﺘﺮل و ﺗﺤﻮﻳﻞ ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎﻧﻲ 6 1 - 2 - ﺗﺠﻬﻴﺰ و ﺑﺮﭼﻴﺪن ﻛﺎرﮔﺎه 6 1 - 2 - 1 - اﺣﺪاث ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن ﻫﺎ و ﺗﺠﻬﻴﺰ ﻛﺎرﮔﺎه 6 1 - 2 - 2 - ﺣﻔﺎﻇﺖ ﻛﺎرﮔﺎه از آب و ﺳﻴﻼب 6 1 - 2 - 3 - ﺗﺎﻣﻴﻦ ﺣﻘﺎﺑﻪ ﻫﺎ، ﺣﻔﻆ ﻧﻬﺮﻫﺎ ﺳﻨﺘﻲ ، اراﺿﻲ ﻛﺸﺎورزی و ﺑﺎغ ﻫﺎ 7 1 - 2 - 4 - دﻓﻊ ﻣﻮاد زاﻳﺪ و ﺑﺮﭼﻴﺪن ﻛﺎرﮔﺎه 7 ﻓﺼﻞ دوم - ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎﻧﻲ، ﻣﺎﺷﻴﻦ آﻻت و ﺗﺠﻬﻴﺰات ﻫﻴﺪروﻣﻜﺎﻧﻴﻜﻲ 9 2 - 1 - ﻛﻠﻴﺎت 11 2 - 2 - ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎﻧﻲ 11 2 - 2 - 1 - ﺳﻨﮓ 11 2 - 2 - 2 - آﺟﺮ 12 2 - 2 - 3 - ﺳﻴﻤﺎن 14 2 - 2 - 4 - ﺑﻠﻮک ﺳﻴﻤﺎﻧﻲ 17 2 - 2 - 5 - آﻫﻚ 18 2 - 2 - 6 - ﺷﻦ و ﻣﺎﺳﻪ 21 2 - 3 - ﻣﺎﺷﻴﻦ آﻻت 22 2 - 3 - 1 - ﺗﺠﻬﻴﺰات ﺧﺎک ﺑﺮداری، ﺗﺴﻄﻴﺢ و ﭘﺨﺶ ﺧﺎک 22 2 - 3 - 2 - ﻣﺎﺷﻴﻦ آﻻت ﺗﺮاﻛﻢ 23 2 - 3 - 3 - ﺗﺠﻬﻴﺰات ﺣﻔﺎری 25 2 - 3 - 4 - ﺗﺠﻬﻴﺰات ﺑﺎرﮔﻴﺮی و اﻧﺘﻘﺎل ﻣﺼﺎﻟﺢ 26 2 - 3 - 5 - ﻳﺪک )ﻫﺎ ﻛﺶ ﻛﺸﻨﺪه (ﻫﺎ 27 ث ﻓﻬﺮﺳﺖ ﻣﻄﺎﻟﺐ ﻋﻨﻮان ﺻﻔﺤﻪ 2 - 3 - 6 - ﺗﺠﻬﻴﺰات ﻣﺘﻔﺮﻗﻪ 27 2 - 4 - ﺗﺠﻬﻴﺰات ﻫﻴﺪروﻣﻜﺎﻧﻴﻜﻲ 31 2 - 4 - 1 - درﻳﭽﻪ ﻫﺎی ﻓﻠﺰی 31 2 - 4 - 2 - ﺷﺒﻜﻪ آﺷﻐﺎﻟﮕﻴﺮ و ﻓﺮازﺑﻨﺪﻫﺎ 33 2 - 4 - 3 - ﻣﺼﺎﻟﺢ و ﻧﺤﻮه اﻧﺠﺎم ﻛﺎر 33 ﻓﺼﻞ ﺳﻮم - ﻋﻤﻠﻴ ﺎت ﺧﺎﻛﻲ، ﺣﻔﺎری و ﺑﻬﺴﺎزی ﺧﺎک 35 3 - 1 - ﻛﻠﻴﺎت 37 3 - 2 - ﺧﺎک ﺑﺮداری و ﮔﻮدﺑﺮداری 37 3 - 2 - 1 - ﺑﺮداﺷﺖ ﺧﺎک ﻫﺎی ﻧﺒﺎﺗﻲ و ﻣﻮاد زاﻳﺪ 37 3 - 2 - 2 - ﺧﺎک ﺑﺮداری 38 3 - 2 - 3 - ﮔﻮدﺑﺮداری و ﭘﻲ ﻛﻨﻲ ﻣﺤﻞ اﺑﻨﻴﻪ ﻓﻨﻲ 39 3 - 3 - ﺧﺎﻛﺮﻳﺰی 40 3 - 3 - 1 - اﻧﻮاع ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ 40 3 - 3 - 2 - وﻳﮋﮔﻲ ﻫﺎ و ﻣﺸﺨﺼﺎت اﺟﺮای ﺧﺎﻛﺮﻳﺰﻫﺎ 42 3 - 3 - 3 - ﭘﺮ ﻛﺮدن ﭘﺸﺖ اﺑﻨﻴﻪ ﻓﻨﻲ 46 3 - 4 - ﺧﺎک ﻫﺎی ﻣﺴﺎﻟﻪ دار 46 3 - 4 - 1 - ﺧﺎک ﻫﺎی واﮔﺮا 46 3 - 4 - 2 - ﺧﺎک ﻫﺎی ﺗﻮرم زا 47 3 - 4 - 3 - ﺧﺎک ﻫﺎی رﻣﺒﻨﺪه 48 3 - 5 - ﺣﻔﺎری 49 3 - 5 - 1 - اﺟﺮا ﺑﺎ ﮔﻮدﺑﺮداری از ﺳﻄﺢ زﻣﻴﻦ 49 3 - 5 - 2 - اﺟﺮا ﺑﺎ ﺣﻔﺎری در زﻳﺮ زﻣﻴﻦ 52 3 - 5 - 3 - ﻣﻼﺣﻈﻪ ﻫﺎی ﻓﻨﻲ و اﺟﺮاﻳﻲ 55 3 - 6 - ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺑﻬﺴﺎزی ﺧﺎک 55 3 - 6 - 1 - ﻛﻠﻴﺎت 55 3 - 6 - 2 - ﺑﻬﺴﺎزی ﻣﻜﺎﻧﻴﻜﻲ 56 3 - 6 - 3 - ﺑﻬﺴﺎزی ﻫﻴﺪروﻟﻴﻜﻲ 57 3 - 6 - 4 - ﺧﺎک ﻣﺴﻠﺢ 57 ج ﻓﻬﺮﺳﺖ ﻣﻄﺎﻟﺐ ﻋﻨﻮان ﺻﻔﺤﻪ 3 - 6 - 5 - ﺗﺜﺒﻴﺖ ﺑﺎ آﻫﻚ ) ﺷﻔﺘﻪ رﻳﺰی ( 57 3 - 6 - 6 - ﺧﺎک و ﺳﻴﻤﺎن 59 ﻓﺼﻞ ﭼﻬﺎرم - ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺳﻨﮕﻲ و ﺑﻨﺎﻳﻲ 63 4 - 1 - ﻛﻠﻴﺎت 65 4 - 1 - 1 - ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺑﻨﺎﻳﻲ ﺑﺎ ﺳﻨﮓ 65 4 - 1 - 2 - ﻣﻼت ﻛﺎری 66 4 - 1 - 3 - ﺑﻨﺪ ﻛﺸﻲ 67 4 - 1 - 4 - دﻳﻮارﻫﺎی ﺑﻨﺎﻳﻲ ﺳﻨﮕﻲ 67 ﻓﺼﻞ ﭘﻨﺠﻢ - ﻛﺎرﻫﺎی ﻓﻮﻻدی و آرﻣﺎﺗﻮرﮔﺬاری 69 5 - 1 - ﻛﻠﻴﺎت 71 5 - 2 - آرﻣﺎﺗﻮرﮔﺬاری در ﻛﺎرﻫﺎی ﺑﺘﻨﻲ 71 5 - 2 - 1 - اﻧﻮاع ﻓﻮﻻدﻫﺎی ﻣﺼﺮﻓﻲ در ﺑﺘﻦ 71 5 - 2 - 2 - ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻣﻴﻠﮕﺮدﻫﺎ 72 5 - 2 - 3 - ﺣﻤﻞ و اﻧﺒﺎر ﻛﺮدن ﻣﻴﻠﮕﺮدﻫﺎ 73 5 - 2 - 4 - ﻧﻤﻮﻧﻪ ﺑﺮداری و آزﻣﺎﻳﺶ 73 5 - 2 - 5 - ﺑﺮﻳﺪن و ﺧﻢ ﻛﺮدن 74 5 - 2 - 6 - ﻣﻬﺎر ﻛﺮدن ﻣﻴﻠﮕﺮد 74 5 - 2 - 7 - ﻛﺎرﮔﺬاری ﻣﻴﻠﮕﺮدﻫﺎ 74 5 - 2 - 8 - ﭘﻮﺷﺶ ﺑﺘﻨﻲ روی ﻣﻴﻠﮕﺮد 74 5 - 2 - 9 - وﺻﻠﻪ ﻣﻴﻠﮕﺮدﻫﺎ 75 5 - 2 - 10 - ﻓﻮاﺻﻞ ﻣﻴﻠﮕﺮدﻫﺎ 76 5 - 2 - 11 - ﻣﻼﺣﻈﻪ ﻫﺎی اﺟﺮاﻳﻲ 77 5 - 3 - اﺟﺮای ﻛﺎرﻫﺎی ﻓﻮﻻدی 77 5 - 3 - 1 - اﺗﺼﺎل ﻫﺎ 78 5 - 3 - 2 - ﻣﻼﺣﻈﻪ ﻫﺎی ﻓﻨﻲ و اﺟﺮاﻳﻲ 79 ﻓﺼﻞ ﺷﺸﻢ- ﻛﺎرﻫﺎی ﺑﺘﻨﻲ و ﻗﺎﻟﺐ ﺑﻨﺪی 81 6 - 1 - ﻛﻠﻴﺎت 83 6 - 2 - ﻣﺼﺎﻟﺢ ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز ﺑﺘﻦ 83 ح ﻓﻬﺮﺳﺖ ﻣﻄﺎﻟﺐ ﻋﻨﻮان ﺻﻔﺤﻪ 6 - 2 - 1 - ﺳﻴﻤﺎن 83 6 - 2 - 2 - ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺳﻨﮕﻲ ) ﺷﻦ وﻣﺎﺳﻪ ( 83 6 - 2 - 3 - آب 84 6 - 2 - 4 - ﻓﻮﻻد 84 6 - 2 - 5 - ﻣﻮاد اﻓﺰودﻧﻲ 84 6 - 3 - وﻳﮋﮔﻲ ﻫﺎ و ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻓﻨﻲ ﺑﺘﻦ 86 6 - 3 - 1 - ﭘﺎﻳﺎﻳﻲ ﺑﺘﻦ 86 6 - 3 - 2 - ﺳﺎﻳﺶ و ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ 86 6 - 3 - 3 - ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﻓﺸﺎری ﺑﺘﻦ 87 6 - 3 - 4 - اﻧﺘﺨﺎب ﻧﻮع ﺑﺘﻦ 87 6 - 3 - 5 - ﻃﺮح اﺧﺘﻼط ﺑﺘﻦ 88 6 - 4 - ﺳﺎﺧﺖ و ﺣﻤﻞ ﺑﺘﻦ 89 6 - 4 - 1 - ﺳﺎﺧﺖ ﺑﺘﻦ 89 6 - 4 - 2 - ﺣﻤﻞ ﺑﺘﻦ 90 6 - 5 - ﺑﺘﻦ رﻳﺰی 91 6 - 5 - 1 - آﻣﺎده ﻧﻤﻮدن ﺑﺴﺘﺮ ﺧﺎﻛﻲ 92 6 - 5 - 2 - آﻣﺎده ﻛﺮدن ﺑﺴﺘﺮ ﺳﻨﮕ ﻲ 92 6 - 5 - 3 - آﻣﺎده ﻧﻤﻮدن ﺳﻄﻮح ﺑﺘﻦ ﺳﺨﺖ ﺷﺪه 92 6 - 5 - 4 - ﺑﺘﻦ رﻳﺰی در ﺳﻄﻮح ﺷﻴﺐ دار 92 6 - 5 - 5 - ﻣﻴﻠﮕﺮدﮔﺬاری و ﺟﺎﺳﺎزی ﻗﻄﻌﻪ ﻫﺎی ﻣﺪﻓﻮن و ﻛﻨﺘﺮل ﻗﺎﻟﺐ ﻫﺎ 92 6 - 5 - 6 - ﺗﻌﺒﻴﻪ درزﻫﺎ 93 6 - 5 - 7 - ﻣﻼﺣﻈﻪ ﻫﺎی اﺟﺮاﻳﻲ ﺑﺘﻦ رﻳﺰی و ﻣﺘﺮاﻛﻢ ﺳﺎﺧﺘﻦ ﺑﺘﻦ 93 6 - 5 - 8 - ﺑﺘﻦ رﻳﺰی در ﺷﺮاﻳﻂ وﻳﮋه 94 6 - 6 - ﻋﻤﻞ آوری و ﻣﺮاﻗﺒﺖ ﺑﺘﻦ 95 6 - 7 - ﻣﺤﺎﻓﻈﺖ و ﻛﻨﺘﺮل ﻛﻴﻔﻴﺖ ﺑﺘﻦ 96 6 - 8 - ﻫﺎ ﺑﺘﻦ ی ﻣﺨﺼﻮص 98 6 - 9 - ﻛﺎرﻫﺎی ﺑﺘﻨﻲ ﭘﻴﺶ ﺳﺎﺧﺘﻪ 99 6 - 10 - ﺳﺎﻳﺮ ﻣﻮارد در ﻛﺎرﻫﺎی ﺑﺘﻨﻲ 99 خ ﻓﻬﺮﺳﺖ ﻣﻄﺎﻟﺐ ﻋﻨﻮان ﺻﻔﺤﻪ 6 - 10 - 1 - ﺑﺘﻦ ﭘﺎﺷﻴﺪه 99 6 - 10 - 2 - ﺑﺘﻦ ﭘﻴﺶ آﻛﻨﺪه 100 6 - 10 - 3 - ﺑﺘﻦ ﻣﻜﻴﺪه 100 6 - 10 - 4 - ﺑﺘﻦ ﻏﻠﺘﻜﻲ 100 6 - 11 - ﻗﺎﻟﺐ ﺑﻨﺪی 101 6 - 11 - 1 - ﻃﺒﻘﻪ ﺑﻨﺪی و ﻣﺼﺎﻟﺢ ﻗﺎﻟﺐ ﻫﺎ 101 6 - 11 - 2 - ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻓﻨﻲ و اﺟﺮاﻳﻲ ﻗﺎﻟﺐ ﺑﻨﺪی 102 6 - 11 - 3 - ﻗﺎﻟﺐ ﺑﺮداری 103 6 - 11 - 4 - ﭘﺮداﺧﺖ ﺳﻄﻮح ﺑﺘﻦ 103 6 - 11 - 5 - درزﻫﺎ 105 6 - 12 - آب ﺑﻨﺪﻫﺎ 107 6 - 12 - 1 - ﻣﺼﺎﻟﺢ ﻣﺼﺮﻓﻲ 107 6 - 12 - 2 - وﺻﻠﻪ ﻧﻤﻮدن و ﻧﺼﺐ 108 6 - 12 - 3 - ﺧﺼﻮﺻﻴﺎت ﻻزم ﺑﺮای آب ﺑﻨﺪ 109 ﻓﺼﻞ ﻫﻔﺘﻢ - دﻳﻮار آب ﺑﻨﺪ، ﺳﭙﺮﻛﻮﺑﻲ، ﺷﻤﻊ ﻛﻮﺑﻲ و ﺷﻤﻊ رﻳﺰی 111 7 - 1 - دﻳﻮار آب ﺑﻨﺪ 113 7 - 1 - 1 - اﻧﻮاع دﻳﻮار آب ﺑﻨﺪ 113 7 - 1 - 2 - ﻣﺼﺎﻟﺢ ﻣﺼﺮﻓﻲ 114 7 - 1 - 3 - ﺣﻔﺎری دﻳﻮار آب ﺑﻨﺪ 115 7 - 1 - 4 - ﺑﺘﻦ رﻳﺰی دﻳﻮار آب ﺑﻨﺪ 115 7 - 1 - 5 - ﻣﻼﺣﻈﻪ ﻫﺎی ﻓﻨﻲ و اﺟﺮاﻳﻲ 116 7 - 2 - ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺳﭙﺮﻛﻮﺑﻲ 117 7 - 2 - 1 - ﺳﭙﺮﻫﺎی ﭼﻮﺑﻲ 117 7 - 2 - 2 - ﺳﭙﺮﻫﺎی ﻓﻠﺰی 117 7 - 2 - 3 - ﺳﭙﺮﻫﺎی ﻣﺮﻛﺐ از ﻓﻮﻻد و ﭼﻮب 118 7 - 2 - 4 - ﺳﭙﺮﻫﺎی ﺑﺘﻦ ﻣﺴﻠﺢ 118 7 - 2 - 5 - ﺳﭙﺮﻫﺎی ﻣﺮﻛﺐ از ﺗﻴﺮ ﻓﻮﻻدی و ﺑﺘﻦ 119 7 - 2 - 6 - ﺳﭙﺮ ﻣﺮﻛﺐ از ﻳﻚ ردﻳﻒ ﺷﻤﻊ 119 د ﻓﻬﺮﺳﺖ ﻣﻄﺎﻟﺐ ﻋﻨﻮان ﺻﻔﺤﻪ 7 - 2 - 7 - ﺳﭙﺮ ﺑﻪ ﻃﺮ ﻳﻘﻪ دﻳﻮار ﺷﻴﺎری 119 7 - 2 - 8 - ﻣﻼﺣﻈﻪ ﻫﺎی ﻃﺮاﺣﻲ ﺳﭙﺮﻫﺎ 120 7 - 2 - 9 - ﺗﻜﻴﻪ ﮔﺎه ﺳﭙﺮﻫﺎ 120 7 - 2 - 10 - ﻣﻬﺎر ﺳﭙﺮﻫﺎ 121 7 - 2 - 11 - ﻛﻮﺑﻴﺪن ﺳﭙﺮﻫﺎ 122 7 - 3 - ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺷﻤﻊ ﻛﻮﺑﻲ و ﺷﻤﻊ رﻳﺰی 122 7 - 3 - 1 - اﻧﻮاع ﺷﻤﻊ ﻫﺎ 123 7 - 3 - 2 - ﺷﻤﻊ ﻫﺎی ﺑﺘﻨﻲ 123 7 - 3 - 3 - ﺷﻤﻊ ﻫﺎی ﻓﻮﻻدی 129 7 - 3 - 4 - ﺷﻤﻊ ﻫﺎی ﭼﻮﺑﻲ 129 7 - 3 - 5 - ﺷﻤﻊ ﻫﺎی ﻣﺮﻛﺐ ) ﻣﺨﺘﻠﻂ ( 131 7 - 3 - 6 - ﺑﺎرﮔﺬاری ﺷﻤﻊ و ﻫﺎ ﻫﺎ ﺷﻤﻊ ی آزﻣﺎﻳﺸﻲ 132 ﻓﺼﻞ ﻫﺸﺘﻢ - ﭘﻮﺷﺶ ﻫﺎ و روﻛﺶ ﻫﺎی ﺣﻔﺎﻇﺘﻲ 133 8 - 1 - ﻛﻠﻴﺎت 135 8 - 2 - ﻻﻳﻪ ﻣﺤﺎﻓﻆ و زﻳﺮﻻﻳﻪ 135 8 - 2 - 1 - اﻧﻮاع ﭘﻮﺷﺶ ﻫﺎ و ﻻﻳﻪ ﻫﺎی ﻣﺤﺎﻓﻆ 136 8 - 2 - 2 -ﻫﺎ ﻻﻳﻪ زﻳﺮ 137 8 - 3 - ﭘﻮﺷﺶ ﺳﻨﮓ ﭼﻴﻦ 139 8 - 3 - 1 - اﺑﻌﺎد و داﻧﻪ ﺑﻨﺪی 139 8 - 3 - 2 - ﻣﻼﺣﻈﻪ ﻫﺎی ﻃﺮاﺣﻲ و اﺟﺮاﻳﻲ 141 8 - 4 - ﺳﻨﮓ ﻓﺮش 143 8 - 4 - 1 - ﺳﻨﮓ ﻓﺮش ﻫﺎی ﺑﺎ ﻣﺼﺎﻟﺢ دﻳﮕﺮ 144 8 - 5 - ﭘﻮﺷﺶ ﺷﻴﺎری ) ﺗﺮاﻧﺸﻪ ( ای 144 8 - 5 - 1 - ﻣﻼﺣﻈﻪ ﻫﺎی ﻃﺮاﺣﻲ و اﺟﺮاﻳﻲ 145 8 - 6 - ﺳﻨﮓ رﻳﺴﻪ ﭘﻴﺶ ) ﺑﻨﺪ رﻳﺰﺷﻲ ( 146 8 - 6 - 1 - ﻣﻼﺣﻈﻪ ﻫﺎی ﻃﺮاﺣﻲ و اﺟﺮاﻳﻲ 146 8 - 7 - ﺗﺸﻚ ﻫﺎی ﺗﻮرﺳﻨﮕﻲ 148 8 - 8 - ﺑﻠﻮک ﻫﺎی ﺑﺘﻨﻲ ﭘﻴﺶ ﺳﺎﺧﺘﻪ 148 ذ ﻓﻬﺮﺳﺖ ﻣﻄﺎﻟﺐ ﻋﻨﻮان ﺻﻔﺤﻪ 8 - 8 - 1 - ﺑﻠﻮک ﻫﺎی ﺑﺎ درز ﺑﺎز ﻳﺎ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻣﻼت ﻛﺎری ﺷﺪه 149 8 - 8 - 2 - ﺑﻠﻮک ﻫﺎی ﻣﻘﻴﺪﺷﺪه ﻳﺎ ﻗﻔﻞ و ﺑﺴﺖ دار 149 8 - 8 - 3 - ﺑﻠﻮک ﻫﺎی ﺑﺴﺘﻪ ﺷﺪه ﺑﺎ ﻛﺎﺑﻞ ﻳﺎ ژﺋﻮﺗﻜﺴﺘﺎﻳﻞ 149 8 - 8 - 4 - ﻣﻼﺣﻈﻪ ﻫﺎی ﻃﺮاﺣﻲ و اﺟﺮاﻳﻲ 150 8 - 9 - دال ﻫﺎی ﺑﺘﻨﻲ درﺟﺎ و ﻳﻜﭙﺎرﭼﻪ 151 8 - 10 - روﻛﺶ ﻫﺎی ﻛﻴﺴﻪ ای 152 8 - 10 - 1 - ﻣﻼﺣﻈﻪ ﻫﺎی ﻃﺮاﺣﻲ و اﺟﺮاﻳﻲ 153 8 - 11 - ﺑﻠﻮک ﻫﺎی ﺧﺎک و ﺳﻴﻤﺎن 153 8 - 12 - ﭘﻮﺷﺶ ﻫﺎی آﺳﻔﺎﻟﺘﻲ 153 8 - 12 - 1 - آﺳﻔ ﺎﻟﺖ ﻫﺎی ﻧﻔﻮذﭘﺬﻳﺮ 154 8 - 12 - 2 - آﺳﻔﺎﻟﺖ ﻫﺎی ﻧﻔﻮذﻧﺎﭘﺬﻳﺮ 154 8 - 12 - 3 - ﻣﻼﺣﻈﻪ ﻫﺎی ﻃﺮاﺣﻲ و اﺟﺮاﻳﻲ 154 8 - 13 - ﺗﺸﻚ ﻫﺎی ﭘﺮﺷﺪه ﺑﺎ ﻣﻼت ﻳﺎ دوﻏﺎب 155 8 - 14 - روﻛﺶ ﺑﺎ ﺷﺒﻜﻪ ﻫﺎی ﺗﻮری ﻣﺤﺪود ﻛﻨﻨﺪه 156 8 - 15 - ﭘﻮﺷﺶ ﻫﺎ و روﻛﺶ ﻫﺎی ﭘﻠﻴﻤﺮی 156 8 - 16 - ﭘﻮﺷﺶ ﻫﺎی ﻃﺒﻴﻌﻲ ﻳﺎ ﮔﻴﺎﻫﻲ 156 8 - 16 - 1 - وﻳﮋﮔﻲ ﻫﺎ و ﻣﻼﺣﻈﻪ ﻫﺎی ﻋﻤﻮﻣﻲ 157 8 - 16 - 2 - اﺳﺘﻔﺎده از ﻧﻴﺰارﻫﺎ 158 8 - 16 - 3 - اﺳﺘﻔﺎده از درﺧﺖ ﻫﺎ و درﺧﺘﭽﻪ ﻫﺎ 158 8 - 16 - 4 - اﺳﺘﻔﺎده از ﭼﻤﻦ 161 8 - 16 - 5 - اﺳﺘﻔﺎده از ﻣﺼﺎﻟﺢ ﭼﻮﺑﻲ و اﻟﻮار 164 8 - 16 - 6 - ﺗﻮﺻﻴﻪ ﻫﺎی ﻋﻤﻮﻣﻲ 165 8 - 17 - روﻛﺶ ﻫﺎی ﭼﻮﺑﻲ 166 8 - 18 - روﻛﺶ ﺑﺎ ﺗﺎﻳﺮﻫﺎ و ﻻﺳﺘﻴﻚ ﻫﺎی ﭼﺮخ 166 8 - 19 - ﻧﺨﺎﻟﻪ ﻫﺎی ﻓﻠﺰی 167 8 - 20 - اﺳﺘﻔﺎده از ﻣﻼت ﻗﻴﺮی در ﭘﻮﺷﺶ ﻫﺎ و روﻛﺶ ﻫﺎی ﺣﻔﺎﻇﺘﻲ 167 ﻓﺼﻞ ﻧﻬﻢ - ﺳﺎزه ﻫﺎی ﺗﻮرﺳﻨﮕﻲ 169 9 - 1 - ﻛﻠﻴﺎت 171 ر ﻓﻬﺮﺳﺖ ﻣﻄﺎﻟﺐ ﻋﻨﻮان ﺻﻔﺤﻪ 9 - 2 - ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻛﻠﻲ و اﺷﻜﺎل ﺗﻮرﺳﻨﮓ 171 9 - 3 - ﻣﺼﺎﻟﺢ اﺻﻠﻲ 172 9 - 3 - 1 - ﺷﺒﻜﻪ ﻓﻠﺰی 172 9 - 3 - 2 - ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺳﻨﮕﻲ 173 9 - 4 - ﻣﻼﺣﻈﻪ ﻫﺎی اﺟﺮاﻳﻲ و ﻃﺮاﺣﻲ ﺳﺎزه ﻫﺎی ﺗﻮرﺳﻨﮕﻲ 173 9 - 4 - 1 - ﺗﺸﻚ ﻫﺎی ﺗﻮرﺳﻨﮕﻲ 174 9 - 4 - 2 - دﻳﻮارﻫﺎی ﺗﻮرﺳﻨﮕﻲ 176 9 - 4 - 3 - ﺑﻨﺪ ﻫﺎ و ﺳﺮرﻳﺰﻫﺎی ﺗﻮرﺳﻨﮕﻲ 177 9 - 5 - ﺗﻤﻬﻴﺪﻫﺎی ﺣﻔﺎﻇﺘﻲ 179 9 - 5 - 1 - ﭘﻮﺷﺶ ﺣﻔﺎﻇﺘﻲ ﺗﻮرﺳﻴﻤﻲ 179 9 - 5 - 2 - ﭘﻮﺷﺶ آﺳﻔﺎﻟﺖ و ﺑﺘﻦ 180 ﻓﺼﻞ دﻫﻢ - ﻣﺼﻨﻮﻋﺎت ﭘﻠﻴﻤﺮی 181 10 - 1 - ﻛﻠﻴﺎت 183 10 - 2 - ﻣﺼﺎﻟﺢ ﻣﺼﺮﻓﻲ 183 10 - 2 - 1 - ژﺋﻮﺗﻜﺴﺘﺎﻳﻞ 183 10 - 2 - 2 - ژﺋﻮﻣﻤﺒﺮان 184 10 - 2 - 3 - ژﺋﻮﮔﺮﻳﺪ 185 10 - 2 - 4 - ژﺋﻮﺑﻠﻮک 186 10 - 2 - 5 - ژﺋﻮﻧﺖ 186 10 - 2 - 6 - ژﺋﻮﻣﺖ 186 10 - 2 - 7 - ژﺋﻮﺳﻞ 186 10 - 2 - 8 - ژﺋﻮﻛﺎﻣﭙﻮزﻳﺖ 187 10 - 3 - ﻣﺴﻠﺢ ﻛﺮدن ﺧﺎک 187 10 - 3 - 1 - ﭘﺎﻳﺪارﺳﺎزی ﺷﻴﺐ ﺧﺎﻛﻲ 187 10 - 3 - 2 - ﺳﺎﺧﺖ دﻳﻮارﻫﺎی ﺣﺎﻳﻞ 187 10 - 3 - 3 - اﻣﻜﺎن اﺟﺮای ﺷﻴﺐ ﻫﺎی ﺧﺎﻛﻲ ﺗﻨﺪ و ﺳﺎﺧﺖ ﺧﺎﻛﺮﻳﺰﻫﺎ 189 10 - 4 - ﭘﺎﻳﺪارﺳﺎزی 189 10 - 4 - 1 - ﺳﺎﺧﺖ ﺟﺎده ﻫﺎ و ﺗﻘﻮﻳﺖ ﺑﺴﺘﺮﻫﺎی ﺳﺴﺖ 189 ز ﻓﻬﺮﺳﺖ ﻣﻄﺎﻟﺐ ﻋﻨﻮان ﺻﻔﺤﻪ 10 - 4 - 2 - اﻓﺰاﻳﺶ ﺑﺎرﺑﺮی ﺷﺎﻟﻮده ﻫﺎی ﺳﻄﺤﻲ 190 10 - 5 - زﻫﻜﺸﻲ 190 10 - 6 - ﻛﻨﺘﺮل ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ و اﻳﺠﺎد ﻻﻳﻪ ﻧﻔﻮذ ﻧﺎﭘﺬﻳﺮ 191 10 - 6 - 1 - ﻛﻨﺘﺮل ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ ﺷﻴﺐ ﻫﺎی ﺧﺎﻛﻲ 191 10 - 6 - 2 - اﻳﺠﺎد ﻻﻳﻪ ﻧﻔﻮذ ﻧﺎﭘﺬﻳﺮ 191 10 - 7 - ﺳﺎزه ﻫﺎ و ﭘﻮﺷﺶ ﻫﺎی ﺣﻔﺎﻇﺘﻲ ﺳﺎﺧﺘﻪ ﺷﺪه از ژﺋﻮﺗﻜﺴﺘﺎﻳﻞ 192 10 - 7 - 1 - ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ ﺑﻠﻮ ک ﻓﺮش 192 10 - 7 - 2 - ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ ﻟﺤﺎف ﺑﺘﻨﻲ 193 ﻓﺼﻞ ﻳﺎزدﻫﻢ - دﻳﻮارﻫﺎ ی ﺣﺎﻳﻞ 195 11 - 1 - ﻛﻠﻴﺎت 197 11 - 2 - اﻧﻮاع دﻳﻮارﻫﺎ ی ﺣﺎﻳﻞ 197 11 - 2 - 1 - دﻳﻮارﻫﺎ ی ﺣﺎﻳﻞ وزﻧ ﻲ 198 11 - 2 - 2 - دﻳﻮارﻫﺎ ی ﺣﺎﻳﻞ ﻏﻴﺮوزﻧﻲ 198 11 - 2 - 3 - ﺳﭙﺮﻫﺎ ﻲ ﺑﺘﻨ ی ﻣﻬﺎر ﺷﺪه و ﺳﭙﺮﻫﺎ ی ﻓﻮﻻد ی 199 11 - 2 - 4 - ﺧﺎک ﻣﺴﻠﺢ 199 11 - 2 - 5 - دﻳﻮار ﺗﻮرﺳﻨﮕ ﻲ 199 11 - 2 - 6 - ﺷﻤﻊ یﻫﺎ ﭘﻬﻠﻮ ﭘﻬﻠﻮ ﺑﻪ 199 11 - 2 - 7 - دﻳ ﻮارﻫﺎی ﺳﺎﺧﺘﻪ ﺷﺪه از ﻣﺼﺎﻟﺢ ﻣﺘﻔﺮﻗﻪ 199 11 - 3 - ﻣﻼﺣﻈﻪ ﻫﺎی ﻃﺮاﺣ ﻲ و اﺟﺮاﻳ ﻲ ﻋﻤﻮﻣﻲ دﻳﻮارﻫﺎی ﺣﺎﻳﻞ 200 11 - 3 - 1 - ﻣﻮارد ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﻃﺮاﺣﻲ 200 11 - 3 - 2 - ﻣﻮارد ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ اﺟﺮا 201 11 - 3 - 3 - ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ ﭘﺸﺖ دﻳﻮار ) ﭘﺸﺘﻪ (ی رﻳﺰ 203 11 - 4 - ﻣﻼﺣﻈﻪ ﻫﺎی ﻓﻨﻲ دﻳﻮارﻫﺎ ی ﺳﻴﻞ ﺑﻨﺪ 206 11 - 4 - 1 - ﻣﻼﺣﻈﻪ ﻫﺎی ﻃﺮاﺣ ﻲ و اﺟﺮاﻳﻲ 206 11 - 5 - ﻣﻼﺣﻈﻪ ﻫﺎی ﻓﻨﻲ دﻳﻮارﻫﺎ ی ﻲ وزﻧ ﺑﺘﻨﻲ، ﺑﻨﺎﻳﻲ و ﺗﻮرﺳﻨﮕﻲ 210 11 - 5 - 1 - ﻣﻼﺣﻈﻪ ﻫﺎی ﻃﺮاﺣ ﻲ و اﺟﺮاﻳ ﻲ 210 11 - 6 - ﻣﻼﺣﻈﻪ ﻫﺎی ﻓﻨﻲ دﻳﻮارﻫﺎ ی ﻃﺮه ای ﺑﺘﻦ ﻣﺴﻠﺢ 211 11 - 6 - 1 - ﻣﻼﺣﻈﻪ ﻫﺎی ﻃﺮاﺣ ﻲ و اﺟﺮاﻳ ﻲ 212 س ﻓﻬﺮﺳﺖ ﻣﻄﺎﻟﺐ ﻋﻨﻮان ﺻﻔﺤﻪ 11 - 7 - ﻣﻼﺣﻈﻪ ﻫﺎی ﻓﻨﻲ ﺳﭙﺮﻫﺎ 212 11 - 7 - 1 - ﻣﻼﺣﻈﻪ ﻫﺎی ﻃﺮاﺣ ﻲ و اﺟﺮاﻳ ﻲ 213 11 - 8 - ﻣﻼﺣﻈﻪ ﻫﺎی ﻓﻨﻲ ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ ﻫﺎی ﺧﺎک ﻣﺴﻠﺢ 216 11 - 8 - 1 ﻣﺰاﻳﺎ و ﻣﻌﺎﻳﺐ 216 11 - 8 - 2 - ﻣﻼﺣﻈﻪ ﻫﺎی ﻃﺮاﺣ ﻲ و اﺟﺮاﻳﻲ 217 11 - 9 - ﻣﻼﺣﻈﻪ ﻫﺎی ﻓﻨﻲ ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ ﭘﻴﺶ یﻫﺎ ﺳﺎﺧﺘﻪ ﺑﺘﻨ ﻲ ﻣﺪوﻻر 219 11 - 9 - 1 - ﻣﻼﺣﻈﻪ ﻫﺎی اﺟﺮاﻳ ﻲ و ﻃﺮاﺣ ﻲ 220 11 - 10 - ﻣﻼﺣﻈﻪ ﻫﺎی ﻓﻨﻲ دﻳﻮارﻫﺎی ﺳﺎﺧﺘﻪ ﺷﺪه از ﻣﺼﺎﻟﺢ ﻣﺘﻔﺮﻗﻪ 220 11 - 10 - 1 - ﺗﻴﺮک ﻫﺎی ﭼﻮﺑﻲ ﺑﺎ روﻛﺶ ژﺋﻮﺗﻜﺴﺘﺎﻳﻞ 220 11 - 10 - 2 - ﺗﺎﻳﺮﻫﺎی ﻻﺳﺘﻴﻜﻲ 221 11 - 10 - 3 - ﻳﻮﻧﻴﺖ ﻫﺎی ﺑﺘﻨﻲ ﭘﻴﺶ ﺳﺎﺧﺘﻪ 221 11 - 10 - 4 - ﺗﻮرﺳﻨﮓ ﻳﺎ ﭘﺎﻧﻞ ﻫﺎی ﺑﺘﻨﻲ ﺑﺎ ﺧﺎک ﻣﺴﻠﺢ 221 ﻓﺼﻞ دوازدﻫﻢ - ﻋﻤﻠﻴﺎت اﻧﺤﺮاف ﻣﻮﻗﺖ آب، زﻫﻜﺸﻲ و ﺗﺨﻠﻴﻪ آب ﻫﺎی ﻣﺎزاد 223 12 - 1 - ﻋﻤﻠﻴﺎت اﻧﺤﺮاف ﻣﻮﻗﺖ آب 225 12 - 1 - 1 - ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ اﻧﺤﺮاف آب 225 12 - 1 - 2 - ﻃﺮح ﭘﻴﺸﻨﻬﺎدی ﭘﻴﻤﺎﻧﻜﺎر 226 12 - 1 - 3 - ﻣﺴﻮوﻟﻴﺖ ﭘﻴﻤﺎﻧﻜﺎر 227 12 - 1 - 4 - ﺑﺮﭼﻴﺪن ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ اﻧﺤﺮاف آب 228 12 - 1 - 5 - اﻧﺤﺮاف آب ﻧﻬﺮﻫﺎ و ﺟﺎﺑﺠﺎﻳﻲ ﺳﺮدﻫﻨﻪ ﻫﺎی ﻣﻮﺟﻮد 228 12 - 2 - زﻫﻜﺸﻲ و ﺗﺨﻠﻴﻪ آب ﻫﺎی ﻣﺎزاد 229 12 - 2 - 1 - ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ ﻫﺎی زﻫﻜﺸﻲ 229 12 - 2 - 2 - اﻧﻮاع زﻫﻜﺶ 230 12 - 2 - 3 - آﺑﺮوﻫﺎ و ﻟﻮﻟﻪ ﻫﺎ 232 12 - 3 - ﻓﻴﻠﺘﺮ 233 12 - 3 - 1 - ﻓﻴﻠﺘﺮﻫﺎی داﻧﻪ ای 233 12 - 3 - 2 - ﻓﻴﻠﺘﺮﻫﺎی ﻣﺼﻨﻮﻋﻲ ) ژﺋﻮﺗﻜﺴﺘﺎﻳﻞ ( 234 ﻓﺼﻞ ﺳﻴﺰدﻫﻢ - ﺳﺎزه ﻫﺎی اﺻﻠﻲ و ﻣﻼﺣﻈﻪ ﻫﺎی ﻃﺮاﺣﻲ و اﺟﺮاﻳﻲ آﻧﻬﺎ 235 13 - 1 - ﺳﺎزه ﻫﺎی ﺳﻴﻞ ﺑﻨﺪ 237 ش ﻓﻬﺮﺳﺖ ﻣﻄﺎﻟﺐ ﻋﻨﻮان ﺻﻔﺤﻪ 13 - 1 - 1 - ﻣﻼ ﺣﻈﻪ ﻫﺎی ﻃﺮاﺣﻲ و اﺟﺮاﻳﻲ 237 13 - 1 - 2 - ﮔﻮره ﻫﺎ ﻳﺎ ﺳﻴﻞ ﺑﻨﺪﻫﺎی ﺧﺎﻛﻲ 238 13 - 2 - ﭘﻮﺷﺶ ﻫﺎ و روﻛﺶ ﻫﺎی ﺣﻔﺎﻇﺘﻲ 240 13 - 3 - دﻳﻮار ﻫﺎی ﺣﺎﻳﻞ ﺣﻔﺎﻇﺘﻲ 240 13 - 4 - اﭘﻲ ﻫﺎ و آرام ﻛﻨﻨﺪه ﻫﺎی ﺟﺮﻳﺎن 241 13 - 4 - 1 - ﻫﺎ اﭘﻲ 242 13 - 4 - 2 - آرام ﻛﻨﻨﺪه ﻫﺎی ﺟﺮﻳﺎن 248 13 - 5 - ﭘﺮه ﻫﺎی ﻣﺴﺘﻐﺮق 249 13 - 5 - 1 - ﻣﻼﺣﻈﻪ ﻫﺎی ﻃﺮاﺣﻲ و اﺟﺮاﻳﻲ 249 13 - 6 - ﺗﺎﺳﻴﺴﺎت اﻧﺤﺮاف و آﺑﮕﻴﺮی از رودﺧﺎﻧﻪ 253 13 - 6 - 1 - ﺳﺪ اﻧﺤﺮاﻓﻲ 253 13 - 6 - 2 - ﻣﻼﺣﻈﻪ ﻫﺎی ﻛﻠﻲ ﻃﺮاﺣﻲ و اﺟﺮاﻳﻲ 254 13 - 7 - ﺳﺮرﻳﺰ 255 13 - 7 - 1 - ﻣﻼﺣﻈﻪ ﻫﺎی ﻃﺮاﺣﻲ و اﺟﺮاﻳ ﻲ 255 13 - 8 - آﺑﮕﻴﺮ و ﺣﻮﺿﭽﻪ رﺳﻮﺑﮕﻴﺮ 257 13 - 8 - 1 - ﻣﻼﺣﻈﻪ ﻫﺎی ﻃﺮاﺣﻲ و اﺟﺮاﻳﻲ 258 13 - 9 - ﻣﺠﺮای ﺗﺨﻠﻴﻪ رﺳﻮب ﻫﺎ 259 13 - 9 - 1 - ﻣﻼﺣﻈﻪ ﻫﺎی ﻃﺮاﺣﻲ و اﺟﺮاﻳﻲ 260 13 - 10 - ﺣﻮﺿﭽﻪ آراﻣﺶ 261 13 - 10 - 1 - ﻣﻼﺣﻈﻪ ﻫﺎی ﻃﺮاﺣﻲ و اﺟﺮاﻳﻲ 261 13 - 11 - ﺷﻴﺐ ﺷﻜﻦ 262 13 - 12 - ﭘﻠﻜﺎن ﻣﺎﻫﻲ رو 262 13 - 13 - ﻛﻒ ﺑﻨﺪﻫﺎی ﺣﻔﺎﻇﺘﻲ 264 13 - 14 - دﻳﻮارﻫﺎی ﻋﻤﻮدی زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ و دﻳﻮارﻫﺎی آب ﺑﻨﺪ 265 13 - 15 - ﺳﺪﻫﺎی ﺗﺎﺧﻴﺮی 266 ﻓﺼﻞ ﭼﻬﺎردﻫﻢ - راه ﺳﺎزی ) ﺟﺎده ﻫﺎی ﺳﺮوﻳﺲ و دﺳﺘﺮﺳﻲ ( 269 14 - 1 - ﻛﻠﻴﺎت 271 14 - 2 - زﻣﻴﻦ ﺑﺴﺘﺮ راه 271 ص ﻓﻬﺮﺳﺖ ﻣﻄﺎﻟﺐ ﻋﻨﻮان ﺻﻔﺤ ﻪ 14 - 3 - ﺟﺴﻢ راه 272 14 - 4 - ﻣﻼﺣﻈﻪ ﻫﺎی اﺟ ﺮاﻳﻲ ﻋﻤﻮﻣﻲ 272 14 - 4 - 1 - ﭘﺨﺶ ﻣﺼﺎﻟﺢ، آب ﭘﺎﺷﻲ و ﻏﻠﺘﻚ زﻧﻲ 272 14 - 4 - 2 - ﻛﻨﺘﺮل ﺳﻄﻮح ﺗﻤﺎم ﺷﺪه 273 14 - 5 - ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻓﻨﻲ و روش اﺟﺮای ﻗﺸﺮ زﻳﺮاﺳﺎس 273 14 - 5 - 1 - روش اﺟﺮا 274 14 - 6 - ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻓﻨﻲ و روش اﺟﺮای ﻗﺸﺮ اﺳﺎس 274 14 - 6 - 1 - روش اﺟﺮا 274 14 - 7 - ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻓﻨﻲ و روش اﺟﺮای اﻧﺪود ﻧﻔﻮذی ) ﭘﺮﻳﻤﻜﺖ ( 275 14 - 7 - 1 - روش اﺟﺮا 275 14 - 8 - روﺳﺎزی راه ) آﺳﻔﺎﻟﺖ ( 276 14 - 8 - 1 - آﺳﻔﺎﻟﺖ ﮔﺮم ) ﺑﺘﻦ آﺳﻔﺎﻟﺘﻲ ( 276 14 - 8 - 2 - آﺳﻔﺎﻟﺖ ﺳﻄﺤﻲ 277 14 - 8 - 3 - آﺳﻔﺎﻟﺖ ﺳﺮد 278 14 - 9 - ﻛﻨﺘﺮل ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻓﻨﻲ ﻣﺼﺎﻟﺢ اﺟﺮا 278 ﻓﺼﻞ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ - ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری و ﻧﮕﻬﺪاری 281 15 - 1 - ﻛﻠﻴﺎت 283 15 - 2 - ﻓﻬﺮﺳﺖ ﻛﻨﺘﺮﻟﻲ اﺟﺰای ﻛﺎرﻫﺎی ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ رودﺧﺎﻧﻪ در زﻣﺎن ﺗﺤﻮﻳﻞ ﻣﻮﻗﺖ 283 15 - 2 - 1 - ﻛﻨﺘﺮل ﺧﺎﻛﺮﻳﺰﻫﺎ 283 15 - 2 - 2 - ﻛﻨﺘﺮل ﺧﺎک ﺑﺮداری ﻫﺎ 283 15 - 2 - 3 - ﻛﻨﺘﺮل ﺗﺎﺳﻴﺴﺎت ﺣﻔﺎﻇﺘﻲ و اﻳﻤﻨﻲ 284 15 - 2 - 4 - ﻛﻨﺘﺮل ﺑﺘﻦ 285 15 - 2 - 5 - ﻛﻨﺘ ﺮل ﺗﺠﻬﻴﺰات ﻫﻴﺪروﻣﻜﺎﻧﻴﻜﺎل و ﺗﺎﺳﻴﺴﺎت ﺑﺮﻗﻲ 285 15 - 3 - ﻧﮕﻬﺪاری در دوره ﺗﻀﻤﻴﻦ 285 15 - 3 - 1 - ﻣﺴﻮوﻟﻴﺖ ﻫﺎ و وﻇﺎﻳﻒ ﭘﻴﻤﺎﻧﻜﺎر 286 15 - 4 - دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری و ﻧﮕﻬﺪاری از ﺳﺎزه ﻫﺎی اﺻﻠﻲ 289 15 - 4 - 1 - ﻣﺪارک و اﻃﻼﻋﺎت ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز 289 15 - 4 - 2 - ﺑﺮرﺳﻲ و ﺗﻨﻈﻴﻢ ﺟﺮﻳﺎن آب 290 ض ﻓﻬﺮﺳﺖ ﻣﻄﺎﻟﺐ ﻋﻨﻮان ﺻﻔﺤ ﻪ 15 - 4 - 3 - ﺗﻌﻤﻴﺮات و ﺳﺮوﻳﺲ 290 15 - 4 - 4 - ﺗﺨﻠﻴﻪ رﺳﻮب و ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻣﻴﺰان آﺑﺸﺴﺘﮕﻲ 291 ﻓﺼﻞ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ - ﺣﻔﺎﻇﺖ و اﻳﻤﻨﻲ 293 16 - 1 - ﻛﻠﻴﺎت 295 16 - 2 - ﻣﺴﻮوﻟﻴﺖ ﻫﺎی ﭘﻴﻤﺎﻧﻜﺎر 295 16 - 3 - ﺗﻐﻴﻴﺮ در ﻣﺸﺨﺼﺎت 295 16 - 4 - ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﺣﻔﺎﻇﺖ و اﻳﻤﻨﻲ 296 16 - 5 - ﻣﻮارد ﭘﺰﺷﻜﻲ 296 16 - 5 - 1 - ﻣﺴﺎﻳﻞ ﻋﻤﻮﻣﻲ 296 16 - 5 - 2 - وﺳﺎﻳﻞ ﻛﻤﻚ ﻫﺎی اوﻟﻴﻪ 296 16 - 5 - 3 - ﮔﻮاﻫﻲ ﻫﺎی ﺟﺴﻤﺎﻧﻲ ﻛﺎرﻛﻨﺎن 297 16 - 6 - ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی ﺑﺮای ﺷﺮاﻳﻂ اﺿﻄﺮاری 298 16 - 7 - ﺑﻬﺪاﺷﺖ و ﺳﻼﻣﺘﻲ 298 16 - 7 - 1 - آﻟﻮدﮔﻲ ﺻﻮﺗﻲ 298 16 - 7 - 2 - آﻟﻮدﮔﻲ ﻫﻮا 299 16 - 7 - 3 - ﺳﺮﻣﺎ و ﮔﺮﻣﺎ 299 16 - 7 - 4 - ﻣﻮارد ﻣﺘﻔﺮﻗﻪ 299 16 - 8 - ﺧﻮاﺑﮕﺎه ﻫﺎ 300 16 - 9 - ﻟﻮازم اﻳﻤﻨﻲ 300 16 - 10 - آﺗﺶ ﺳﻮزی 302 16 - 11 - اﻟﺰام ﻫﺎی اﻳﻤﻨﻲ ﺟﻬﺖ ﻋﻤﻠﻴﺎت اﺟﺮاﻳﻲ 302 ﻣﻨﺎﺑﻊ و ﻣﺮاﺟﻊ 303 ﻣﻘﺪﻣﻪ 1 ﻣﻘﺪﻣﻪ ﻣﻘﺪﻣﻪ ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ رودﺧﺎﻧﻪ از ﻣﺒﺎﺣﺚ ﻣﻄﺮح در ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ آب و ﻳﻜﻲ از ﺷﺎﺧﻪ ﻫﺎی ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ ﻋﻤﺮان ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﺑﻪ اﻗﺪام ﻫﺎ ﻳﻲ ﮔﻔﺘﻪ ﺷﻮد ﻣﻲ ﻛﻪ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﻣﻬﺎر ﺟﺮﻳﺎن ﻫﺎ ی ﺳﻴﻼ ﺑﻲ، ﻛﺎﻫﺶ ﺧﻄﺮﻫﺎی ﺳﻴﻼب و ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺑﻬﺴﺎزی وﺿﻌﻴﺖ رودﺧﺎﻧـﻪ در ﺟﻬـﺖ ﺗـﺎﻣﻴﻦ ﻧﻴﺎزﻫﺎی آﺑﻲ و ﺣﻔﻆ ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ ﺻﻮرت ﻣﻲ ﮔﻴﺮد و ﺷﺎﻣﻞ ﻣﺒﺎﺣﺚ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت، ﻃﺮاﺣـﻲ، ﺳـﺎﺧﺖ و ﺑﻬـﺮه ﺑـﺮداری ﺑﻬﻴﻨـﻪ از رودﺧﺎﻧـﻪ ﻫـﺎ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ .  ﻫﺪف و داﻣﻨﻪ ی ﻛﺎرﺑﺮد اﻳﻦ ﻧﺸﺮﻳﻪ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﻣﺸﺨﺺ ﻛﺮدن ﺿﻮاﺑﻂ و ﻣﻌﻴﺎرﻫﺎی ﻓﻨﻲ ﻋﻤﻮﻣﻲ و اﻳﺠﺎد ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﻲ در ﻫﺎ ﻃﺮح ی ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ رودﺧﺎﻧﻪ و اراﺋﻪ ﻃﺮﻳﻖ در ﻛﺎرﻫﺎی ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ ﻃﺮح ) ی ﻣﺘﻌﺎرف و ﻋﻤﻠﻴﺎت واﺑﺴﺘﻪ ﺑﻪ آﻧﻬﺎ ( اراﺋﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ . ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﻣﻮاردی ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﺷ ﺮاﻳ ﻂ، ﺿﻮاﺑﻂ ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻓﻨﻲ ﺧﺎﺻﻲ ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز ﺑﺎﺷـﺪ، ﻻزم اﺳـﺖ دﺳـﺘﮕﺎه اﺟ ﺮاﻳـ ﻲ ﻳـﺎ ﻣﻬﻨﺪﺳـﺎن ﻣﺸﺎور، اﻳﻦ ﻣﻮارد را در ﺷ ﺮاﻳ ﻂ و ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻓﻨﻲ ﺧﺼﻮﺻﻲ ذﻛﺮ ﻧﻤﺎﻳﻨﺪ . دﺳﺘﮕﺎه اﺟ ﺮاﻳ ﻲ و ﻳﺎ ﻣﻬﻨﺪﺳﺎن ﻣﺸﺎور ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻣﻨﺪرج ﻫﺎ ی اﻳﻦ ﻧﺸﺮﻳﻪ، ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺗﻬﻴﻪ و ﺗﺪوﻳﻦ ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻓﻨﻲ ﺧﺼﻮﺻﻲ و ﺷ ﺮاﻳ ﻂ ﺧﺼﻮﺻﻲ اﺟ ﺮای ﻛﺎر، اﻗﺪام ﻧﻤﻮده و ﭘـﺲ از ﺗـﺼﻮﻳﺐ دﺳـﺘﮕﺎه اﺟ ﺮاﻳ ﻲ، در اﺳﻨﺎد ﭘﻴﻤﺎن اراﺋﻪ ﻧﻤﺎﻳﻨﺪ . ﺳﺎزه ﻫﺎی ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده در ﻛﺎرﻫﺎی ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﺑ ﺮای ﺗﺎﻣﻴﻦ اﻫﺪاف ﮔﻮﻧﺎﮔﻮﻧﻲ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮﻧﺪ . اﻳﻦ اﻫـﺪاف ﺷـﺎﻣﻞ ﻛﻨﺘﺮل ﺳﻴﻼب، ﺗﺜﺒﻴﺖ و ﺣﻔﺎﻇﺖ ﺳﻮاﺣﻞ، ﺗﺜﺒﻴﺖ و ﺣﻔﺎﻇﺖ ﺑﺴﺘﺮ و اﺳﺘﺤﺼﺎل و آزادﺳﺎزی اراﺿﻲ و ﺑﺴﺘﺮ ﺳﺎزی ﻣـﻲ ﺷـﻮد . ﻋﻤـﺪه ﺗـﺮﻳﻦ ﺳﺎزه ﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ در ﻛﺎرﻫﺎی ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮﻧﺪ، ﻋﺒﺎرﺗﻨﺪ از :  اﻧﻮاع ﺳﺎزه ﻫﺎی ﺳﻴﻞ ﺑﻨﺪ ) ﺧﺎﻛﻲ، ﺑﺘﻨﻲ، ﺳﻨﮓ و ﺳﻴﻤﺎن، ﺗﻮرﺳﻨﮓ (  اﻧﻮاع ﭘﻮﺷﺶ ﻫﺎ و روﻛﺶ ﻫﺎی ﺣﻔﺎﻇﺘﻲ ) ﺳﻨﮕﻲ، ﺗﻮرﺳﻨﮓ، ﮔﻴﺎﻫﻲ، ﺑﺘﻨﻲ، ﻛﻴﺴﻪ ﻫﺎی ﺧﺎک و ﺳﻴﻤﺎن، ﭘﺎرﭼﻪ ﮔﻮﻧﻪ ﻫﺎ ﻳﺎ ژﺋﻮﺗﻜﺴﺘﺎﻳﻞ، آﺳﻔﺎﻟﺖ، ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺧﺎص ﻧﻈﻴﺮ ﻻﺳﺘﻴﻚ ﻫﺎی ﻓﺮﺳﻮد ه و ...(  اﻧﻮاع آﺑﺸﻜﻦ )ﻫﺎ ﺧﺎﻛﻲ ﺑﺎ ﭘﻮﺷﺶ ﺳﻨﮕﻲ، ﺗﻮرﺳﻨﮓ، ﻟﻮﻟﻪ ای، ﭼﻮﺑﻲ (  اﻧﻮاع دﻳﻮار ﻫﺎی ﺣﺎﻳﻞ و ﺣﻔﺎﻇﺘﻲ ) ﺑﺘﻨﻲ، ﺗﻮرﺳﻨﮓ، ﺳﻨﮓ و ﺳﻴﻤﺎن (  اﻧﻮاع ﺷﻤﻊ ﻫﺎ و ﺳﭙﺮ ﻛﻮﺑﻲ ﻫﺎ  اﻧﻮاع رﺳﻮﺑﮕﻴﺮ ﻫﺎ وآرام ﻛﻨﻨﺪه ﻫﺎی ﺟﺮﻳﺎن ﭘﺮه ) ﻫﺎ و ﺻﻔﺤﻪ ﻫﺎی ﻣﺴﺘﻐﺮق (  اﻧﻮاع ﺳﺮرﻳﺰﻫﺎ و ﺷﻴﺐ )ﻫﺎ ﺷﻜﻦ ﺑﺘﻨﻲ، ﺳﻨ ﮓ و ﺳﻴﻤﺎن، ﺗﻮرﺳﻨﮓ (  اﻧﻮاع ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ ﻫﺎ و ﻓﻴﻠﺘﺮ )ﻫﺎ ﻣﺼﺎﻟﺢ داﻧﻪ ای، ژﺋﻮﺗﻜﺴﺘﺎﻳﻞ (  اﻧﻮاع ﻛﻒ )ﻫﺎ ﺑﻨﺪ ﺳﻨﮕﻲ، ﺑﺘﻨﻲ، ﺗﻮرﺳﻨﮓ ( ﻣﺼﺎﻟﺢ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده، ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻓﻨﻲ و ﻣﻼﺣﻈﻪ ﻫﺎی اﺟ ﺮاﻳ ﻲ و ﻃﺮاﺣﻲ اﻧﻮاع ﺳﺎزه ﻫﺎی ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ رودﺧﺎﻧﻪ در ﻗـﺴﻤﺖ ﻫـﺎ ی ﻣﺨﺘﻠـﻒ اﻳﻦ ﻧﺸﺮﻳﻪ اراﺋﻪ ﮔﺮدﻳﺪه اﺳﺖ . در ﻃﺮاﺣﻲ و اﺣﺪاث اﻧﻮاع ﺳﺎزه ﻫﺎی ﻓﻮق، ﺑﺎﻳﺪ ﻣﻮارد و ﺗﻮﺻﻴﻪ ﻫﺎی اراﺋﻪ ﺷﺪه در اﻳﻦ ﻧﺸﺮﻳﻪ رﻋﺎﻳﺖ ﮔﺮدد . 1ﻓﺼﻞ 1 ﻛﺎرﻫﺎی ﻋﻤﻮﻣﻲ ﻓﺼﻞ اول - ﻛﺎرﻫﺎی ﻋﻤﻮﻣﻲ 5 ﻓﺼﻞ اول- ﻛﺎرﻫﺎی ﻋﻤﻮﻣﻲ 1 - 1 - ﻛﺎرﻫﺎی ﻋﻤﻮﻣﻲ و ﻋﻤﻠﻴﺎت ﻣﻘﺪﻣﺎﺗﻲ ﭘﺲ از ﺗﺤﻮﻳﻞ ﻛﺎرﮔﺎه، ﭘﻴﻤﺎﻧﻜﺎر ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺮاﺳﺎس ﺿﻮاﺑﻂ و ﻣﻨﺪرج ﻫﺎ ی ﻗﺮارداد، ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ آﻣﺎد ه ﺳﺎزی ﻛﺎرﮔﺎه اﻗـﺪام ﻧﻤﺎﻳـﺪ . آﻣـﺎده ﺳـﺎزی اوﻟﻴﻪ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر اﺳﺘﻘﺮار ﻋﻮاﻣﻞ اﺟ ﺮاﻳ ﻲ و ﺷﺮوع ﺑﻪ ﻛﺎر ﺑﻪ ﺷﺮح زﻳﺮ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ : 1 - 1 - 1 - ﺗﺨﺮﻳﺐ، ﺑﻮﺗﻪ ﻛﻨﻲ، ﻗﻄﻊ درﺧﺘﺎن، ﭘﺎک ﺳﺎزی ﻣﻮاد زاﻳﺪ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن و ﻫﺎ ﺗﺎﺳﻴﺴﺎﺗ ﻲ ﻛﻪ در ﻣﺤﺪوده ﻋﻤﻠﻴﺎﺗﻲ ﭘﺮوژه ﻗﺮار دارﻧﺪ و ﺗﺨﺮﻳﺐ آﻧﻬﺎ ﺟﻬﺖ اﺟ ﻫﺎ ﻃﺮح ﺮای ی ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ رو دﺧﺎﻧﻪ ﺿﺮوری ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ، ﺑﺎﻳﺪ ﻃﺒﻖ دﺳﺘﻮرﻫﺎی دﺳﺘﮕﺎه ﻧﻈﺎرت، ﺻﻮرﺗ ﺠﻠﺴﻪ ﮔﺮدﻳﺪه و ﭘﺲ از اﺧﺬ ﻣﺠﻮزﻫﺎی ﻗـﺎﻧﻮﻧﻲ ﻣـﻮرد ﻧﻴـﺎز، ﺗﺨﺮﻳـﺐ ﺷـﻮﻧﺪ . اﻳـﻦ ﻣﻮﺿﻮع ﺑﺎﻳﺪ در ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻓﻨﻲ ﺧﺼﻮﺻﻲ ذﻛﺮ ﮔﺮدد . رﻋﺎﻳﺖ ﻣﺴﺎﻳﻞ اﻳﻤﻨﻲ و اﺻﻮل ﻓﻨﻲ در ﻣﻮرد ﺗﺨﺮﻳﺐ، ﻗﻄﻊ و ﻛﻨﺘﺮل اﻧﺸﻌﺎب ﻫﺎ ی ﺧﻄﻮط آب، ﺑﺮق و ﺗﻠﻔﻦ اﻟﺰاﻣ ﻲ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ و ﺑﺎﻳـﺪ ﺑـﺎ ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﻲ ﻣﺮاﺟﻊ ﻗﺎﻧﻮﻧﻲ ذﻳﺼﻼح اﻧﺠﺎم ﮔﺮدد . در ﺻﻮرت ﻟﺰوم، ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺣﺎﺻﻞ از ﺗﺨﺮﻳﺐ ﺑﺎﻳﺪ ﻃﺒﻖ ﻧﻈﺮ دﺳﺘﮕﺎه ﻧﻈﺎرت دﺳﺘﻪ ﺑﻨﺪی و در ﻣﺤﻞ ﻫﺎ ی ﻣﻨﺎﺳﺐ اﻧﺒﺎر ﺷﺪه و ﺑﺨﺶ ﻫﺎ ی ﻣﺎزاد ﻧﻴﺰ از ﻣﺤﻮﻃﻪ ﻛﺎرﮔﺎه ﺧﺎرج ﮔﺮدد . ﺑﺴﺘﺮ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ و ﺳﻄﺢ ﻛﻠﻴﻪ زﻣﻴﻦ ﻫﺎ ﻳﻲ ﻛﻪ ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺧﺎﻛ ﻲ و ﺳﺎﺧﺘﻤﺎﻧﻲ روی آﻧﻬﺎ ﺻﻮرت ﻣﻲ ﮔﻴﺮد و ﻳﺎ ﻣﻨﺎﻃﻘﻲ ﻛﻪ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻣﺤـﻞ ﻗﺮﺿﻪ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮد ، ﺑﺎﻳﺪ از وﺟﻮد زﺑﺎﻟﻪ، درﺧﺘﺎن و ﺑﻮﺗﻪ ﻫﺎ و ﺑﻘﺎﻳﺎی آﻧﻬﺎ ﭘﺎک ﺷﻮد ﺑﻪ . ﻃﻮر ﻛﻠﻲ، ﻟﺰوم ﻗﻄﻊ درﺧﺘﺎن ﺑﺎﻳﺪ ﻗﺒﻼ ﺑﻪ ﺗﺼﻮﻳﺐ ﻛﺎرﻓﺮﻣﺎ رﺳﻴﺪه ﺑﺎﺷﺪ . ﺟﻤﻊ آوری زﺑﺎﻟﻪ، درﺧﺘﺎن و ﺑﻮﺗﻪ ﻫﺎ و ﺑﺮداﺷﺖ ﺧﺎک زراﻋﻲ ﻧﺒﺎﺗﻲ ) ﺗﺎ ( ﻫﺎ ﻋﻤﻖ ی ﺧﻮاﺳﺘﻪ ﺷـﺪه و ﺗﺨﻠﻴـﻪ آﻧﻬﺎ ﺑﻪ ﻧﻘﺎط ﻣﺸﺨﺺ، ﻃﺒﻖ دﺳﺘﻮر دﺳﺘﮕﺎه ﻧﻈﺎرت اﻧﺠﺎم ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ . 1 - 1 - 2 - ﭘﺮﻛﺮدن ﻫﺎ ﭼﺎه ، ﻗﻨﻮات و ﻣﺠﺎری آب زﻳﺮ زﻣﻴﻨﻲ درﺻﻮرﺗﻲ ﻛﻪ در ﻣﺤﺪوده ﻋﻤﻠﻴﺎﺗﻲ ﭘﺮوژه، ﻫﺎ ﭼﺎه ی آب و ﻓﺎﺿﻼب و ﻳﺎ ﻗﻨﻮات ﻣﺘﺮوﻛﻪ واﻗﻊ ﺷﺪه ﺑﺎﺷﻨﺪ، ﺑﺎﻳﺪ ﻃﺒـﻖ ﻧﻘـﺸﻪ ﻫـﺎ و ﻧﻈـﺮ دﺳﺘﮕﺎه ﻧﻈﺎرت، ﻧﮕﻬﺪاری و ﺣﻔﺎﻇﺖ ﺷﻮﻧﺪ . ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﻗﻨﺎت در ﻋﻤﻖ ﺗﺮ ﻛﻢ از 5 ﻣﺘﺮ از ﺳﻄﺢ زﻣﻴﻦ ﻃﺒﻴﻌﻲ ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ، ﺑﺎﻳﺪ ﻟﻮﻟﻪ ﻫـﺎی ﺑﺘﻦ ﻣﺴﻠﺢ، ﺣﺪاﻗﻞ ﺑﻪ ﻗﻄﺮ 80 ﺳﺎﻧﺘﻲ ﻣﺘﺮ در ﻗﻨﺎت، ﻛﺎر ﮔﺬاﺷﺘﻪ ﺷﻮد ﻫﺎ ﻋﻤﻖ ﺮایﺑ . ی ﺑﻴﻦ 5 ﺗﺎ10 ﻣﺘﺮ، ﻗﻨﺎت ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺎ ﻗﻄﻌﻪ ﻫﺎی ﺑﺘﻦ ﻣﺴﻠﺢ ﭘﻮ ﺷﺶ ﺷﻮد . ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﻗﻨﺎت در ﻋﻤﻘﻲ ﺑﻴﺶ از 10 ﻣﺘﺮ واﻗﻊ ﺷﺪه ﺑﺎﺷﺪ، ﺑﻨﺎ ﺑﻪ ﻣﻮﻗﻌﻴﺖ ﻣﺤﻞ، ﻣﻲ ﺗﻮان ﻗﻨﺎت را ﺑﺪون ﺣﻔـﺎظ ﺑـﺎﻗﻲ ﮔﺬاﺷـﺖ ﻳـﺎ ﺑـﺎ ﻗﻄﻌﻪ ﻫﺎی ﺑﺘﻦ ﻣﺴﻠﺢ ﭘﻴﺶ ﺳﺎﺧﺘﻪ، ﻃﺒﻖ دﺳﺘﻮر دﺳﺘﮕﺎه ﻧﻈﺎرت، ﭘﻮﺷﺶ ﻛﺮد . درﺻﻮرﺗﻲ ﻛﻪ ﭘﺮ ﻛﺮدن ﻫﺎ ﭼﺎه ﺿﺮوری ﺗﺸﺨﻴﺺ داده ﺷﻮد، ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺎ ﻧﻈﺮ دﺳﺘﮕﺎه ﻧﻈﺎرت، آﻧﻬﺎ را ﺑﺎ ﺧﺎک ﭘﺮﻛﺮده و ﻛﻮﺑﻴﺪ . ﻧﺤﻮه اﺟـ ﺮای ﻋﻤﻠﻴﺎت و ﭼﮕﻮﻧﮕﻲ ﭘﺮداﺧﺖ ﺣﻖ اﻟﺰﺣﻤﻪ، ﺑﺎ ﻧﻈﺮ دﺳﺘﮕﺎه ﻧﻈﺎرت و ﺗﻮاﻓﻖ ﭘﻴﻤﺎﻧﻜﺎر ﺻﻮرت ﺧﻮاﻫﺪ ﮔﺮﻓﺖ . از دﺳﺖ زدن و ﺑﺮداﺷﺘﻦ ﻫﺎ ﺧﺎک ی اﻃﺮاف ﻣﻴﻠﻪ ﻫﺎی ﻫﺎ ﭼﺎه ﻳﻲ ﻛﻪ ﺧﺎرج ازﺣﺮﻳﻢ ﻋﻤﻠﻴﺎﺗﻲ ﭘﺮوژه ﻗﺮارﮔﺮﻓﺘﻪ اﻧﺪ، ﺧﻮدداری ﺷﻮد . ﻫﺮﮔﻮﻧﻪ ﺧﺴﺎرﺗﻲ ﻛﻪ ﺑﻪ ﻗﻨﺎت ﻫﺎ ی داﻳﺮ وارد ﺷﻮد، ﺑﻪ ﻋﻬﺪه ﭘﻴﻤﺎﻧﻜﺎر ﺑﻮده و ﺑﺎﻳﺪ ﻓﻮرا ﺗﻌﻤﻴﺮ ﺷﻮد . در ﺑﺴﻴﺎری ﻣﻮارد در ﺳﻮاﺣﻞ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎی ﻧﻮاﺣﻲ ﺗﭙﻪ ﻣﺎﻫﻮری، ﻣﺠﺎری زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ اﻧﺘﻘﺎل آب ﻣﺘﺮوﻛﻪ ی ﻗﺪﻳﻤﻲ ﻛﻪ ﺑﻪ ﺷـﻜﻞ ﺧـﺸﻚ ﻛﻨﺎر ﻗﻨﺎت ﻫﺎ ﺣﻔﺎری ﺷﺪه اﻧﺪ، وﺟﻮد دارد . در اﻳﻦ ﮔﻮﻧﻪ ﻣﻮارد، ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﺗﺜﺒﻴﺖ ﺳ ﻮاﺣﻞ رودﺧﺎﻧﻪ، ﺑﺨﺶ ﻫﺎ ﻳﻲ از ﻣﺠﺮا ﻛﻪ در ﺣـﺮﻳﻢ رودﺧﺎﻧـﻪ 6 ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻓﻨﻲ ﻋﻤﻮﻣﻲ ﻛﺎرﻫﺎی ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﻗﺮار دارﻧﺪ و ﻃﺒﻖ ﻧﻈﺮ دﺳﺘﮕﺎه ﻧﻈﺎرت ﻣﻮﺟﺐ ﻧﺎﭘﺎﻳﺪاری ﺳﺎﺣﻞ رودﺧﺎﻧﻪ را ﻓﺮاﻫﻢ ﻣﻲ آورﻧﺪ، ﺑﺎﻳﺪ ﺗﻮﺳـﻂ ﺳـﻨﮓ و ﻣـﻼت ﻣﺎﺳـﻪ ﺳـﻴﻤﺎن ﭘﺮﮔﺮدﻧﺪ . 1 - 1 - 3 - ﻧﻘﺎط ﻧﺸﺎﻧﻪ و ﻣﺒﺪا و ﻣﺨﺘﺼﺎت ﭘﺮوژه ) ﻧﻘﺸﻪ ﺑﺮداری ( ﻧﻘﺎط اﺻﻠﻲ ﻧﺸﺎﻧﻪ و ﻣﺒﺪا از ﻃﺮف ﻛﺎرﻓﺮﻣﺎ و دﺳﺘﮕﺎه ﻧﻈﺎرت، ﻃﻲ ﺻﻮرﺗﺠﻠﺴﻪ ای در اﺧﺘﻴﺎر ﭘﻴﻤﺎﻧﻜﺎر ﻗﺮار داده ﺧﻮاﻫـﺪ ﺷـﺪ . ﭘﻴﻤﺎﻧﻜـﺎر ﻣﻮﻇﻒ اﺳﺖ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺣﻔﻆ و ﺣﺮاﺳﺖ اﻳﻦ ﻧﻘﺎط و ﺟﺎﻳﮕﺰﻳﻨﻲ آﻧﻬﺎ در ﺻﻮرت ﻟﺰوم و ﻃﻲ دوران اﺟ ﺮای ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺗﺎ ﭘﺎﻳﺎن ﻛﺎر، اﻗﺪام ﻧﻤﺎﻳﺪ . ﻧﻘﺎط ﻓﺮﻋﻲ وﻛﻤﻜﻲ ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز ﻧﻴﺰ ﺑﺮاﺳﺎس ﻧﻘﺎط ﻧﺸﺎﻧﻪ اﺻﻠﻲ ﺑﺎ ﻳﻴﺪﺎﺗ دﺳﺘﮕﺎه ﻧﻈﺎرت، ﺗﻮﺳﻂ ﭘﻴﻤﺎﻧﻜﺎر اﺣﺪاث ﺷﻮد ﻣﻲ . اﻳﻦ ﻧﺸﺎﻧﻪ ﻫـﺎ ﺑﺎﻳـﺪ ﺗﻮﺳﻂ ﭘﺎﻳﻪ ﻫﺎی ﺑﺘﻨﻲ ﺣﺪاﻗﻞ 10 × 10 ﺳﺎﻧﺘﻲ ﻣﺘﺮ و ارﺗﻔﺎع ﺣﺪاﻗﻞ 70 ﺳﺎﻧﺘﻲ ﻣﺘﺮ ﻛﻪ ﭘﺲ از ﻧﺼﺐ ﺣﺪود 20 ﺳﺎﻧﺘﻲ ﻣﺘﺮ آن ﺑـﺎﻻﺗﺮ از ﺳـﻄﺢ زﻣﻴﻦ ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮد ، ﺳﺎﺧﺘﻪ ﺷﻮد . ﭘﺎﻳﻪ ﻫﺎی ﺑﺘﻨﻲ ﻣﺬﻛﻮر ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺎ رﻧﮓ روﻏﻨﻲ ﻣﺸﺨﺺ و ﺷﻤﺎره ﮔﺬاری ﺷﻮد . ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺑﺎﻳﺪ ﻗﺒـﻞ از ﺷـﺮوع ﻛﺎرﻫﺎی اﺟ ﺮاﻳ ﻲ، ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ و روش ﻛﺎر و ﻣﻴﺰان ﺧﻄﺎﻫﺎی ﻣﺠﺎز ﺑ ﺮای اﻧﺠﺎم ﻛﻠﻴﻪ ﻛﺎرﻫﺎی ﻧﻘﺸﻪ ﺑﺮداری ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ اﺟﺮا و ﻛﻨﺘﺮل، ﻣﻮرد ﺗﺎﻳﻴـﺪ دﺳﺘﮕﺎه ﻧﻈﺎرت ﻗﺮار ﮔﻴﺮد . 1 - 1 - 4 - ﻛﻨﺘﺮل و ﺗﺤﻮﻳﻞ ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎﻧﻲ ﻛﻠﻴﻪ ﻣﺼﺎﻟﺢ ) ﻏﻴﺮ از ﻣﺼﺎﻟﺢ ﻓﻠﻪ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺷﻦ و ﻣ ﺎﺳﻪ، ﺳﻨﮓ و آﺟﺮ و اﻣﺜﺎل آن ( ﺑﺎﻳﺪ در ﺑﺴﺘﻪ ﺑﻨﺪی ﻫﺎی اﺻﻠﻲ ﻛﻪ ﻣﺸﺨﺼﺎت ﺗﻮﻟﻴﺪﻛﻨﻨﺪه ﻛﺎﻻ روی آن ذﻛﺮ ﺷﺪه ﺑﺎﺷﺪ، ﺗﺤﻮﻳﻞ ﻛﺎرﮔﺎه ﺷﻮد و در ﻣﺤﻞ ﻫﺎ ی ﺳﺮﭘﻮﺷﻴﺪه و اﻧﺒﺎرﻫـﺎی ﻣﻨﺎﺳـﺐ ﻧﮕﻬـﺪاری و اﻧﺒﺎﺷـﺖ ﮔﺮدﻧـﺪ . ﻣﺤـﻞ اﻧﺒﺎﺷﺖ ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎﻧﻲ ﻧﻈﻴﺮ آﺟﺮ، ﺳﻴﻤﺎن، ﺷﻦ و ﻣﺎﺳﻪ و آﻫﻦ آﻻت ﺑﺎﻳﺪ در ﻧﻘﺸ ﻪ ﺟﺎﻧﻤﺎﻳﻲ ﻛﺎرﮔﺎه ﻣـﺸﺨﺺ ﺷـﻮد . ﻣـﺼﺎﻟﺢ ﺧـﺮاب و ﻧﺎﻣﺮﻏﻮب ﺑﺎﻳﺪ ﻓﻮرا از ﻛﺎرﮔﺎه ﺧﺎرج ﺷﻮد و ﻣﺼﺎﻟﺤﻲ ﻛﻪ در ﻣﺮﻏﻮﺑﻴﺖ آن ﺷﻚ و ﺗﺮدﻳﺪ ﺑﺎﺷﺪ، ﻣﻮرد ارزﻳﺎﺑﻲ و آزﻣـﺎﻳﺶ ﻗـﺮار ﮔﺮﻓﺘـﻪ و در ﺻﻮرت ﻧﺎﻣﺮﻏﻮب ﺑﻮدن، از ﻛﺎرﮔﺎه ﺧﺎرج ﮔﺮدد ﺑﻪ . ﻃﻮر ﻛﻠﻲ ﻛﻨﺘﺮل و ﻣﺮﻏﻮﺑﻴﺖ ﻣﺼﺎﻟﺢ ﻗﺒﻞ از ﻣﺼﺮف آﻧﻬﺎ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ ﺗﺎﻳﻴـﺪ دﺳـﺘﮕﺎه ﻧﻈـﺎرت ﺑﺮﺳﺪ . 1 - 2 - ﺗﺠﻬﻴﺰ و ﺑﺮ ﭼﻴﺪن ﻛﺎرﮔﺎه 1 - 2 - 1 - اﺣﺪاث ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن ﻫﺎ و ﺗﺠﻬﻴﺰ ﻛﺎرﮔﺎه ﭘﻴﻤﺎﻧﻜﺎر ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺮاﺳﺎس دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻫﺎ و ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻣﻨﺪرج در ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻓ ﻨﻲ و ﺧﺼﻮﺻﻲ و ﻓﻬﺮﺳﺖ ﻣﻘﺎدﻳﺮ و ﺑﻬﺎ ، ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺗﺠﻬﻴـﺰ ﻛﺎرﮔﺎه و اﺟ ﺮای ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن و ﻫﺎ ﺗﺎﺳﻴﺴﺎت ﻣﺮﺑﻮط اﻗﺪام ﻧﻤﺎﻳﺪ . ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن ﺗ و ﻫﺎ ﺎﺳﻴﺴﺎت ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﺗﺠﻬﻴﺰ ﻛﺎرﮔﺎه، ﺑﺎﻳﺪ دا رای اﺳﺘﺤﻜﺎم ﻛﺎﻓﻲ و از ﻧﻈﺮ ﻓﻀﺎ ﺟﻮاﺑﮕﻮی ﻧﻴﺎزﻫﺎی ﭘﺮوژه ﺑﻮده و اﺻﻮل اﻳﻤﻨﻲ در آﻧﻬﺎ رﻋﺎﻳﺖ ﺷﺪه ﺑﺎﺷﺪ . 1 - 2 - 2 - ﺣﻔﺎﻇﺖ ﻛﺎرﮔﺎه از آب و ﺳﻴﻼب ﻻزم اﺳﺖ ﺗﺎﺳﻴﺴﺎت ﻛﺎرﮔﺎه ﺗﻮﺳﻂ ﻳﻚ ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ ﺻﺤﻴﺢ در ﻣﻘﺎﺑﻞ ورود و ﻧﻔﻮذ آب ﺣﻔﺎﻇﺖ ﺷﻮد اﺟ . ﺮای ﺑﻨﺪﻫﺎ و ﭘـﺸﺘﻪ ﻫـﺎی ﺧـﺎﻛﻲ، ﻛﺎرﻫﺎی ﺳﺎﺧﺘﻤﺎﻧﻲ آﺑﺮاﻫﻪ ﻫﺎ و ﺳﻨﮕ ﺮای ﺑﻫﺎ ﭽﻴﻦ ﺣﻔﺎﻇﺖ ﺳﺎزه ﻫﺎی ﻓﻨﻲ، ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺗﺎﺳﻴﺴﺎت و ﺳﺎزه ﻫﺎی ﻣﻮﻗﺖ و ﻳـﺎ داﻳﻤـ ﻲ ﻛـﻪ ﺑـ ﺮای ﻓﺼﻞ اول - ﻛﺎرﻫﺎی ﻋﻤﻮﻣﻲ 7 ﻣﻤﺎﻧﻌﺖ از ورود آب ﻫﺎی ﺳﻄﺤﻲ و زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ ﺑﻪ ﻣﺤﻮﻃﻪ ﻛﺎرﮔﺎه ﻫﺎ اﺳﺘﻔﺎده ﻣـﻲ ﺷـﻮد و اﺟـ ﺮای ﺳـﺎﻣﺎﻧﻪ ﺟﻤـﻊ آوری، ﺑﺮداﺷـﺖ و ﺗﺨﻠﻴـﻪ آب ﻫﺎی راﻛﺪ، ﺳﻄﺤﻲ و زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ ﺑﺎﻳﺪ ﻃﺒﻖ ﻧﻘﺸﻪ ﻫﺎ و دﺳﺘﻮرﻫﺎی دﺳﺘﮕﺎه ﻧﻈﺎرت اﻧﺠﺎم ﺷﻮد . 1 - 2 - 3 - ﺗﺎﻣﻴﻦ ﺣﻘﺎﺑﻪ ﻫﺎ، ﺣﻔﻆ ﻧﻬﺮﻫﺎ ﺳﻨﺘﻲ، اراﺿﻲ ﻛﺸﺎورزی و ﻫﺎ ﺑﺎغ در ﻃﻲ ﻣﺪت اﺟ ﺮای ﻋﻤﻠﻴﺎت ﭘﺮوژه، ﺑﺎﻳﺪ آب ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز ﻫﺎ ﺑﺎغ ، اراﺿﻲ ﻛﺸﺎورزی و ﻣﺼﺎرف ﺷﻬﺮی ﺑﻪ ﻣﻴﺰان ﻗﺒﻞ از اﺟـ ﺮای ﻋﻤﻠﻴـﺎت ﺳﺎﺧﺘﻤﺎﻧﻲ ﺗﺎﻣﻴﻦ ﺷﻮد . ﺗﺎﻣﻴﻦ آب ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز از ﻃﺮﻳﻖ ﺣﻔﻆ ﻧﻬﺮﻫﺎ و ﻟﻮﻟﻪ ﻫﺎی آب رﺳﺎﻧﻲ ﻣﻮﺟﻮد ﻳﺎ اﻧﺠﺎم ﺗﻐﻴﻴﺮﻫﺎی ﻻزم ﻃﺒﻖ دﺳـﺘﻮرﻫﺎی دﺳﺘﮕﺎه ﻧﻈﺎرت ﺻﻮرت ﻣﻲ ﮔﻴﺮد . ﻣﺪت ﻗﻄﻊ آب ﺑ ﺮای اﻧﺠﺎم ﺗﻐﻴﻴﺮﻫﺎی ﻻزم در ﺗﺪاﺧﻞ ﺑﺎ ﻛﺎرﻫﺎی ﺳﺎﺧﺘﻤﺎﻧﻲ ﻧﺒﺎﻳﺪ در ﻫـﺮ ﺑـﺎر ﺑـﻴﺶ از 4 ﺳﺎﻋﺖ ﺑﻪ ﻃﻮل اﻧﺠﺎﻣﺪ . زﻫﻜﺸﻲ ﻫﺎی ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ ﺑﻬﺮ ه ﺑﺮداری ﻣﻮﻗﺖ از آب ﺑﺎﻳﺪ اﺣﺪاث و ﻧﮕﻬﺪاری ﺷﺪه و در ﻫﻤﻪ ﺣﺎل ﻗﺎﺑﻞ اﺳﺘﻔﺎده ﺑﺎﺷﺪ . در ﻫﻨﮕـﺎم ﺑﺮوز ﻧﻘﺺ در ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ آب رﺳﺎﻧﻲ ﺑﻪ ﻫﺎ ﺑﺎغ ، اراﺿﻲ ﻛﺸﺎورزی و ﻣﻨﺎﻃﻖ ﻣﺴﻜﻮﻧﻲ ﺑﺎﻳﺪ ﻣﺮاﺗﺐ ﺑﻪ اﻃﻼع دﺳﺘﮕﺎه ﻧﻈﺎرت رﺳﻴﺪه و ﻫـﻢ زﻣـﺎن ﺑﺎ آن، ﭘﻴﻤﺎﻧﻜﺎر ﺑﺎﻳﺪ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ رﻓﻊ ﻧﻘﺺ اﻗﺪام ﻧﻤﺎﻳﺪ . 1 - 2 - 4 - دﻓﻊ ﻣﻮاد زاﻳﺪ و ﺑﺮﭼﻴﺪن ﻛﺎرﮔﺎه در ﻣﻮاردی ﻛﻪ دﺳﺘﮕﺎه ﻧﻈﺎرت، ﺳﻮزاﻧﺪن ﺑﻌﻀﻲ از ﻣﻮاد زاﻳﺪ را ﻻزم ﺗﺸﺨﻴﺺ دﻫﺪ، اﻳﻦ ﮔﻮﻧﻪ ﻣﻮارد ﻛﻪ ﻃﻲ ﻋﻤﻠﻴﺎت ﭘﺎک ﺳﺎزی ﺧﺎرج ﺷﺪه اﺳﺖ، ﺑﺎﻳﺪ در ﻣﺤﻞ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺷﺪه ﺟﻤﻊ آوری و ﺳﻮزاﻧﺪه ﺷﻮد . ﺳﺎﻳﺮ ﻣﻮاد ﻏﻴﺮﻗﺎﺑﻞ اﺷﺘﻌﺎل وﻟﻲ ﻗﺎﺑﻞ دﻓﻦ ﺑﺎﻳﺪ در ﻣﺤﻞ ﻫﺎ ی ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺷﺪه ﺗﻮﺳﻂ دﺳﺘﮕﺎه ﻧﻈﺎرت ﺑﻪ ﺗﺮﺗﻴﺒﻲ ﻣﺪﻓﻮن ﺷﻮد ﻛﻪ زﻳﺮ ﭘﻮﺷﺸﻲ از ﺧﺎک ﺑﻪ ﺿﺨﺎﻣﺖ ﺣﺪاﻗﻞ 60 ﺳﺎﻧﺘﻲ ﻣﺘﺮ ﻗﺮار ﮔﻴﺮد . در ﻣﻮرد ﺗﻨﻪ درﺧﺘﺎن و ﺳﺎﻳﺮ ﻣﺼﺎﻟﺢ اﺳﺘﺨﺮاﺟﻲ ﻛﻪ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﻣﻮرد ﻣﺼﺮف داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ، ﻃﺒﻖ دﺳﺘﻮر دﺳﺘﮕﺎه ﻧﻈﺎرت ﻋﻤﻞ ﺷﻮد . ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﺣﻔﻆ ﺷﻜﻞ ﻃﺒﻴﻌﻲ زﻣﻴﻦ، ﭘﺲ از دﻓﻦ ﻣﻮاد ﺪ زاﻳ و ﻳﺎ ﺑﺮﭼﻴﺪن ﻛﺎرﮔﺎه، در ﻣﻮاردی ﻛﻪ ﻧﻘﺸﻪ و ﻣﺸﺨـﺼﺎت ﻧﺤـﻮه ﺧﺎﺻـﻲ را ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻧﻜﺮده ﺑﺎﺷﺪ، ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺎ رﻋﺎﻳﺖ ﺗﻮﭘﻮﮔﺮاﻓﻲ ﻣﻨﻄﻘﻪ، ﻣﺤﺪوده ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ ﺗﺴﻄﻴﺢ و رﮔﻼژ ﺷﺪه، ﺑﻪ ﻃﻮری ﻛﻪ در ﺟﺮﻳﺎن آب ﻫﺎی ﺳـﻄﺤﻲ ﻣﺎﻧﻌﻲ اﻳﺠﺎد ﻧﺸﻮد . 2 ﻓﺼﻞ2 ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎﻧﻲ، ﻣﺎﺷﻴﻦ آﻻت و ﺗﺠﻬﻴﺰا ت ﻫﻴﺪروﻣﻜﺎﻧﻴﻜﻲ ﻓﺼﻞ دوم - ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎﻧﻲ، ﻣﺎﺷﻴﻦ آﻻت و ﺗﺠﻬﻴﺰات ﻫﻴﺪروﻣﻜﺎﻧﻴﻜﻲ 11 ﻓﺼﻞ دوم- ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎﻧﻲ، ﻣﺎﺷﻴﻦ آﻻت و ﺗﺠﻬﻴﺰات ﻫﻴﺪروﻣﻜﺎﻧﻴﻜﻲ 2 - 1 - ﻛﻠﻴﺎت در اﻳﻦ ﻓﺼﻞ ﻣﺸﺨﺼﺎت و وﻳﮋﮔﻲ ﻫﺎ ی ﻣﺼﺎﻟﺤﻲ ﻛﻪ در اﻛﺜﺮ ﻛﺎرﻫﺎی ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮﻧﺪ، ﺷـﺎﻣﻞ ﺳـﻨﮓ، آﺟﺮ، ﺳﻴﻤﺎن، ﺑﻠﻮک ﺳﻴﻤﺎﻧﻲ، آﻫﻚ و ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺧﺎﻛﻲ ) ﺷﻦ و ﻣﺎﺳﻪ ( اراﺋﻪ ﺷﺪه ا ﺳﺖ . ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻓﻨﻲ و وﻳﮋﮔﻲ ﻫﺎ ی ﻣﺼﺎﻟﺤﻲ ﻛـﻪ ﺑـﻪ ﻃـﻮر ﺧﺎص در ﻋﻤﻠﻴﺎت ﻳﺎ اﺣﺪاث ﺳﺎزه ای از ﻛﺎرﻫﺎی ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ رودﺧﺎﻧﻪ اﺳﺘﻔﺎده ﺷﻮد ﻣﻲ ، در ﻗﺴﻤﺖ ﻣﺮﺑﻮط در اﻳﻦ ﻧﺸﺮﻳﻪ اراﺋﻪ ﮔﺮدﻳﺪه اﺳـﺖ . ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ در اﻳﻦ ﻓﺼﻞ، اﻧﻮاع ﻣﺎﺷﻴﻦ آﻻت و ﺗﺠﻬﻴﺰات ﻫﻴﺪروﻣﻜﺎﻧﻴﻜﻲ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده در ﻛﺎرﻫﺎی ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ رودﺧﺎﻧ ﻪ ﺷﺮح داده ﺷﺪه اﺳﺖ . 2 - 2 - ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎﻧﻲ 2 - 2 - 1 - ﺳﻨﮓ ﺳﻨﮓ ﻳﻜﻲ از ﻣﺼﺎﻟﺢ اﺻﻠﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﻪ دﻟﻴﻞ دارا ﺑﻮدن ﻛﻴﻔﻴﺖ ﻣﻨﺎﺳﺐ، در دﺳﺘﺮس ﺑﻮدن در ﻣﻨﺎﻃﻖ وﺳﻴﻌﻲ از ﻛﺸﻮر، وﺟﻮد ﺗﺠﺮﺑﻪ ﮔﺴﺘﺮده ﺑﻨﺎﻳﻲ ﺑﺎ ﺳﻨﮓ و ارزان ﺑﻮدن در ﺑﺴﻴﺎری از ﻣﻨﺎﻃﻖ، در ﻋﻤﻠﻴﺎت ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ رودﺧﺎﻧﻪ، ﺑﻪ ﻃﻮر ﮔﺴﺘﺮده ای ﺑﻪ ﻛﺎر ﻣﻲ .د رو ﺳﻨﮓ ﻫﺎ ی ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده در ﻛﺎرﻫﺎی ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﺑﺎﻳﺪ دا رای ﺷ ﺮاﻳ ﻂ ﻣﻨﺎﺳﺐ و ﻗﺎﺑﻞ ﻗﺒﻮﻟﻲ ﺑﻮده و ﻋﻼوه ﺑﺮ دارا ﺑـﻮدن ﺧـﻮاص ﻋﻤﻮﻣﻲ ﻣﻨﺎﺳﺐ، ﺑﺎﻳﺪ ﺑ ﺮای اﺳﺘﻔﺎده در ﻫﺮ ﺳﺎزه ای، دا رای ﺷ ﺮاﻳ ﻂ ﺧﺎص ﺧﻮد ﻧﻴﺰ ﺑﺎﺷﻨﺪ . 2 - 2 - 1 - 1 - وﻳﮋﮔﻲ ﻫﺎ و ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻓﻨﻲ ﺑﻪ ﻃﻮر ﻛﻠﻲ ﺳﻨﮓ ﻫﺎ ﺑﺎﻳﺪ از ﻟﺤﺎظ ﺗﺠﺰﻳﻪ ﻧﺎﭘﺬ ﻳﺮی، ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﻣﻜﺎﻧﻴﻜﻲ و ﺧﻮاص ﻓﻴﺰﻳﻜﻲ و ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ ﻣﻨﺎﺳـﺐ ﺑﺎﺷـﻨﺪ، ﺑـﻪ ﻃـﻮری ﻛـﻪ ﻛﺎرآﻳﻲ ﻻزم را ﺑ ﺮای ﺳﺎزه ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ ﺗﺎﻣﻴﻦ ﻛﻨﻨﺪ . ﺳﻨﮓ ﻫﺎ ﻳﻲ ﻛﻪ در ﻛﺎرﻫﺎی ﺑﻨﺎﻳﻲ، ﺣﻔﺎﻇﺘﻲ و اﺳﺘﺤﻜﺎم ﻣﺼﺮف ﻣﻲ ﺷـﻮﻧﺪ، ﺑـﻪ ﻳﻜـﻲ از ﺻـﻮرت ﻫـﺎ ی ﻃﺒﻴﻌـﻲ ﻣﺎﻧﻨـﺪ ﺳـﻨﮓ ﻻﺷـﻪ، ﻗﻠﻮه ﺳﻨﮓ ﻛﺎر ﺷﺪه ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺑﺎدﺑﺮ و ﺧﺮد ﺷﺪه ﻣ ﺎﻧﻨﺪ ﺷﻦ و ﻣﺎﺳﻪ ﻫﺴﺘﻨﺪ . ﻣﻨﺸﺎ اﻳﻦ ﺳﻨﮓ ﻫﺎ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ آذرﻳﻦ، رﺳﻮﺑﻲ ﻳﺎ دﮔﺮﮔـﻮن ﺑﺎﺷـﺪ . ﺳﻨﮓ ﻫﺎ ی ﻣﺼﺮﻓﻲ ﺑﺎﻳﺪ از ﻧﻈﺮ ﺑﺎﻓﺖ، ﺳﺎﻟﻢ و ﺑﺪون ﺗﺮک و ﺧﻠﻞ و ﻓﺮج ﺑﻮده و دا رای ﻇﺎﻫﺮی ﻳﻜﻨﻮاﺧﺖ و ﻧﻴﺰ ﻋﺎری از رﮔﻪ ﻫﺎی ﺧﺎﻛﻲ و ﺳﺎﻳﺮ ﻣﻮادی ) ﻣﻮاد آﻟﻲ ( ﺑﺎﺷﻨﺪ ﻛﻪ در اﺛﺮ ﻋﻮاﻣﻞ ﺟﻮی و ﻫﻮازدﮔﻲ ﺧﺮاب ﻣ ﻲ ﺷﻮﻧﺪ و ﺑﻪ اﺳﺘﺤﻜﺎم ﺳﻨﮓ ﻫﺎ ﻟﻄﻤﻪ ﻣﻲ . زﻧﻨﺪ ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺳﻨﮕﻲ از ﻫﺮ ﻧﻮع ﻛﻪ ﺑﺎﺷﻨﺪ، در ﻫﺮ ﭘﺮوژه ﺑﺎﻳﺪ از ﻧﻈﺮ وﻳﮋﮔﻲ ﻫﺎ ی ﻓﻴﺰﻳﻜﻲ، ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ و ﻣﻜﺎﻧﻴﻜﻲ، اﻧـﺪازه، ﺿـﺨﺎﻣﺖ، رﻧـﮓ و دﻳﮕﺮ ﻣﺸﺨﺼﻪ ﻫﺎی ﻇﺎﻫﺮی ﺑﺎ آﻧﭽﻪ در ﻧﻘﺸﻪ ﻫﺎ، ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻓﻨﻲ ﺧﺼﻮﺻﻲ و ﺳﺎﻳﺮ ﻣﺪارک ﭘﻴﻤـﺎن ذﻛـﺮ ﺷـﺪه، ﻣﻨﻄﺒـﻖ ﺑـﻮده و ﻗﺒـﻞ از ﻣﺼﺮف ﺑﻪ ﺗﺎﻳﻴﺪ دﺳﺘﮕﺎه ﻧﻈﺎرت ﺑﺮﺳﺪ . وﻳﮋﮔﻲ ﻫﺎ و ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻓﻨﻲ ﺳﻨﮓ و ﻫﺎ روش ﻫﺎ ی آزﻣﺎﻳﺶ آﻧﻬﺎ ﺑﺎﻳـﺪ ﻣﻄـﺎﺑﻖ اﺳـﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎی زﻳـﺮ ﺑﺎﺷﺪ :  اﺳﺘﺎﻧﺪارد ﺷﻤﺎره449 : »روش آزﻣﺎﻳﺶ ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺳﻨﮕﻲ در ﻣﻘﺎﺑﻞ ﻋﻮاﻣﻞ ﺟﻮی «  اﺳﺘﺎﻧﺪارد ﺷﻤﺎره578 : »روش ﻫﺎی ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻣﻴﺰان ﺟﺬب آب و ﺗﺎب ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺳﻨ ﮕﻲ در ﺑﺮاﺑﺮ ﻳﺨﺒﻨﺪان «  اﺳﺘﺎﻧﺪارد ﺷﻤﺎره617 : »روش ﻫﺎی ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺗﺎب ﮔﺴﻴﺨﺘﮕﻲ ﻓﺸﺎری و ﺧﻤﺸﻲ ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺳﻨﮕﻲ «  اﺳﺘﺎﻧﺪارد ﺷﻤﺎره619 : »روش ﻫﺎی آزﻣﻮن ﺗﺎب ﺳﺎﻳﺸﻲ ﺳﻨﮓ «  اﺳﺘﺎﻧﺪارد ﺷﻤﺎره665 : »روش ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺗﺎب ﻓﺸﺎری ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺳﻨﮕﻲ « 12 ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻓﻨﻲ ﻋﻤﻮﻣﻲ ﻛﺎرﻫﺎی ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﺗﺎ زﻣﺎﻧﻲ ﻛﻪ اﺳﺘﺎﻧﺪارد اﻳﺮاﻧﻲ ﺗﺪوﻳﻦ ﻧﺸﺪه ﺑﺎﺷﺪ، در درﺟﻪ اول اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎی ﺑﻴﻦ اﻟﻤﻠﻠﻲ (ISO) ﻣﻌﺘﺒﺮ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد و در ﺻﻮرت ﻧﺒﻮدن اﺳﺘﺎﻧﺪارد ﺑﻴﻦ اﻟﻤﻠﻠﻲ، اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎی آ ﻣﺮﻳﻜﺎ1، آﻟﻤﺎن2، ﺑﺮﻳﺘﺎﻧﻴﺎ3 و ﺑﺎ ﺗﺎﻳﻴﺪ دﺳﺘﮕﺎه ﻧﻈﺎرت، ﻣﻼک ﻋﻤﻞ ﻗﺮار ﺧﻮاﻫﺪ ﮔﺮﻓﺖ . 2 - 2 - 1 - 2 - اﻧﻮاع ﺳﻨﮓ ﻫﺎ ی ﻣﺼﺮﻓﻲ اﻟﻒ- ﺳﻨﮓ ﻫﺎ ی رودﺧﺎﻧﻪ ای اﻳﻦ ﺳﻨﮓ ﻫﺎ ، در ﺟﺮﻳﺎن ﺣﺮﻛﺖ و ﻏﻠﺘﻴﺪن د ر ﻣﺴﻴﺮ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ و ﺑﺮﺧﻮرد ﺑﺎ ﻳﻜﺪﻳﮕﺮ و ﺑﺮ اﺛﺮ ﻋﻤﻞ ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ آب ﺑـﺮ روی آﻧﻬـﺎ، دا رای ﺳﻄﺢ ﺗﻘﺮﻳﺒﺎ ﺻﻴﻘﻠﻲ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ . ﺳﻨﮓ رودﺧﺎﻧﻪ ای ﺑﺎ ﻗﻄﺮ ﺑﻴﺶ از 5 ﺳﺎﻧﺘﻲ ﻣﺘﺮ را ﺳﻨﮓ ﻗﻠﻮه ﻣﻲ ﮔﻮﻳﻨﺪ . ب- ﺳﻨﮓ ﻛﻮﻫﻲ اﻳﻦ ﻧﻮع ﺳﻨﮓ ﺑﻪ ﻃﻮر ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ از ﻣﻌﺪن و رﮔﻪ ﻛﻮه اﺳﺘﺨﺮاج ﺷﺪه و ﺑﻴﺶ ﺗﺮ ﺗﻴﺰﮔﻮﺷﻪ ﻫ ﺴﺘﻨﺪ . اﺳﺘﺨﺮاج آﻧﻬﺎ ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﻣـﻮاد ﺳـﻮزا ﭘﺘﻚ و ﻫﺎ ﻗﻠﻢ ی ﺑﺰرگ و دج ﻫﺎ ﻜﺶﭼ)ﺑﺮ ی ﺿﺮﺑﻪ ای ﺑﺎ ﻫﻮای ﻣﺘﺮاﻛﻢ ( ﺻﻮرت ﻣﻲ ﮔﻴﺮد . ﺳﻨﮓ ﻫﺎ ی ﻛﻮﻫﻲ ﺑﺎ ﺣﺠـﻢ ﺑـﺰرگ، ﺳـﻨﮓ ﻗﻠـﻪ ﻧﺎﻣﻴﺪه ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ ﻛﻪ در ﻛﺎرﮔﺎه ﺳﺎﺧﺘﻤﺎﻧﻲ ﻳﺎ ﻣﻌﺪن، ﻃﺒﻖ دﺳﺘﻮر دﺳﺘﮕﺎه ﻧﻈﺎرت، ﺑﻪ اﻧﺪازه ﻫﺎی ﻻزم ﺧﺮد ﻣﻲ ﮔﺮدﻧﺪ . اﻧ ﻮاع ﺳﻨﮓ ﻫﺎ ی ﻛﻮﻫﻲ ﻋﺒﺎرﺗﻨﺪ از ﺳﻨﮓ ﻻﺷﻪ، ﺳﻨﮓ ﻗﻮاره، ﺳﻨﮓ ﺑﺎدﺑﺮ، ﺳﻨﮓ ﻣﻜﻌﺒﻲ، ﺳﻨﮓ ﺗﻤـﺎم ﺗـﺮاش، ﺳـﻨﮓ ﭼﻨـﺪ وﺟﻬـﻲ ﻧﺎﻣﻨﻈﻢ و ﺳﻨﮓ ﺗﺨﺘﻪ ای ) ﻻﻳﻪ ﻻﻳﻪ (. 2 - 2 - 2 - آﺟﺮ از آﺟﺮ در ﺑﻨﺎﻳﻲ و دﻳﻮارﺳﺎزی در ﻛﺎرﻫﺎی ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﺑﻪ ﻧﺪرت اﺳﺘﻔﺎده ﺷﻮد ﻣﻲ . در ﺻﻮرت اﺳﺘﻔﺎده، اﻳﻦ ﻣـﺼﺎﻟﺢ ﺑﺎﻳـﺪ از ﻧﻈـﺮ وﻳﮋ ﻫﺎ ﮔﻲ ی ﻓﻴﺰﻳﻜﻲ، ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ و ﻣﻜﺎﻧﻴﻜﻲ، ﺿﺨﺎﻣﺖ و دﻳﮕﺮ ﻣﺸﺨﺼﻪ ﻫﺎی ﻇﺎﻫﺮی ﺑﺎ آﻧﭽﻪ در اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎی اﻳﺮاﻧﻲ آﻣﺪه اﺳﺖ، ﻣﻨﻄﺒـﻖ ﺑﺎﺷﻨﺪ . از ﺟﻤﻠﻪ اﻳﻦ اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎ، اﺳﺘﺎﻧﺪارد ﺷﻤﺎره 7 ) آﺟﺮﻫﺎی رﺳﻲ ( و اﺳﺘﺎﻧﺪارد ﺷﻤﺎره 991 ) آﺟﺮ ﻧﺴﻮز ﻣﻲ ( ﺑﺎﺷﺪ . ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﻫﺮ اﺳﺘﺎﻧﺪارد اﻳﺮاﻧﻲ دﻳﮕﺮی ﻛﻪ ﺗﺎ زﻣ ﺎن اﻧﻌﻘﺎد ﭘﻴﻤﺎن درﺑﺎره آﺟﺮ ﺗﺪوﻳﻦ ﻳﺎ ﺗﺠﺪﻳﺪ ﻧﻈﺮ ﺷﻮد ﺑﺎﻳﺪ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﮔﻴﺮد . 2 - 2 - 2 - 1 - وﻳﮋﮔﻲ ﻫﺎ و ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻓﻨﻲ آﺟﺮ ﻣﺼﺮﻓﻲ ﺑﺎﻳﺪ ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻓﻴﺰﻳﻜﻲ، ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ و ﻣﻜﺎﻧﻴﻜﻲ اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎی ﻣﺮﺑﻮط را دارا ﺑﺎﺷﺪ . ﺗﺮ ﻣﻬﻢ ﻳﻦ آزﻣﺎﻳﺶ ﻫﺎ و ﻣـﻮارد ﻛﻨﺘـﺮل ﻛﻴﻔﻴﺖ آﻧﻬﺎ ﺑﺎ روش آﺷﺘﻮT-32 ﺑﻪ ﺷﺮح زﻳﺮ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ :  ﺗﻨﺶ ﺣﺪ ﮔﺴﻴﺨﺘﮕﻲ ) در آزﻣﺎﻳﺶ ﺧﻤﺸﻲ (  ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﻓﺸﺎری  درﺻﺪ ﺟﺬب آب ﭘﺲ از24 ﺳﺎﻋﺖ ﻧﮕﻬﺪاری در آب ﺳﺮد  درﺻﺪ ﺟﺬب آب ﭘﺲ از5 ﺳﺎﻋﺖ ﻧﮕﻬﺪاری در آب ﺟﻮش  ﺿﺮﻳﺐ اﺷﺒﺎع 1- ASTM (American Society for Testing and Materials) 2- DIN (Deuteche Industrie Norman) 3- BS (British Standrds) ﻓﺼﻞ دوم - ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎﻧﻲ، ﻣﺎﺷﻴﻦ آﻻت و ﺗﺠﻬﻴﺰات ﻫﻴﺪروﻣﻜﺎﻧﻴﻜﻲ 13  ﻣﻘﺎوﻣﺖ در ﻣﻘﺎﺑﻞ ﻳﺨﺒﻨﺪان  ﺟﺬب اوﻟﻴﻪ آب  ﺷﻮره  اﻧﺪازه ﮔﻴﺮی اﺑﻌﺎد  اﻧﺪازه ﮔﻴﺮی ﺗﺎب ﺧﻮردﮔﻲ ﻧﺘﺎﻳﺞ ﺣﺎﺻﻞ از آزﻣﺎﻳﺶ ﻫﺎ ی ﻧﺎﻣﺒﺮده ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺎ ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻓﻨﻲ ﻣﺸﺮوح در ﺟﺪول )2 - 1( و ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺑﺎ ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻓﻨﻲ ﻣﻨﺪرج در آﺷـﺘﻮ M-114 ﻳﺎASTM-C62 ﻣﻄﺎﺑﻘﺖ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ . ﺟﺪول 2 - 1 - ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻓﻨﻲ آﺟﺮﻫﺎی ﻣﺎﺷﻴﻨﻲ ﻣﺸﺨﺼﺎت ﺣﺪاﻗﻞ ﻫﺮ ﻧﻤﻮﻧﻪ ﻣﺘﻮﺳﻂ 5 ﻧﻤﻮﻧﻪ ﺣﺪاﻗﻞ ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﻓﺸﺎری ) ﻛﻴﻠﻮﮔﺮم ﺑﺮ ﺳﺎﻧﺘﻲ ﻣﺘﺮ ﻣﺮﺑﻊ (155 175 ﺣﺪاﻛ ﺜﺮ ﺟﺬب آب ﭘﺲ از 5 ﺳﺎﻋﺖ در آب ﺟﻮش ) درﺻﺪ (25 22 ﺣﺪاﻛﺜﺮ ﺿﺮﻳﺐ اﺷﺒﺎع1 9/0 88 /0 آﺟﺮ ﻣﺮﻏﻮب، ﺗﻮﭘﺮﺗﺮ و ﻣﺘﺮا ﺗﺮ ﻛﻢ اﺳﺖ و از ﻫﻢ ﺑﻪ ﺧﻮردن دو ﻗﻄﻌﻪ آﺟﺮ ﻣﺮﻏﻮب، ﺻﺪای زﻧﮓ ﺑﻠﻨﺪ ﺷﻮد ﻣﻲ . آﺟـﺮ ﺑـﻪ اﺷـﻜﺎل ﻣﻜﻌـﺐ ﻣﺴﺘﻄﻴﻞ ﺗﻮﭘﺮ، ﺳﻮراخ دار، ﺗﻮﺧﺎﻟﻲ و ﻗﻄﻌﻪ ﻫﺎی ﻧﺎزک ﺗﻮﻟﻴﺪ ﺷﻮد ﻣﻲ . در آﺟﺮﻫﺎ ی ﺳﻮراخ دار، ﺳﻮراخ ﻫﺎ ﺑﺎﻳﺪ ﻋﻤﻮد ﺑﺮ ﺳـﻄﺢ ﺑـﺰرگ آﺟـﺮ و ﺑﻪ ﻃﻮر ﻳﻜﻨﻮاﺧﺖ در ﺳﻄﺢ آن ﺗﻮزﻳﻊ ﺷﺪه ﺑﺎﺷﺪ . ﺟﻤﻊ ﻣﺴﺎﺣﺖ آﻧﻬﺎ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻴﻦ 25 ﺗﺎ40 درﺻﺪ ﺳﻄﺢ آﺟﺮ ﺑﺎﺷﺪ . ﺑﻌﺪ ﺳـﻮراخ ﻫـﺎ ی ﻣﺮﺑـﻊ و ﻗﻄﺮ ﺳﻮراخ ﻫﺎ ی داﻳﺮه ای ﺑﺎﻳﺪ ﺣﺪاﻛﺜﺮ ﺑﻪ 26 ﻣﺘﺮ ﻣﻴﻠﻲ ﻣﺤﺪود ﺷﻮد . ﻟﺒﻪ آﺟﺮﻫﺎ ﺑﺎﻳﺪ ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ و زواﻳﺎی آﻧﻬﺎ ﻗﺎﺋﻤﻪ و ﺳﻄﻮح آﻧﻬﺎ ﺻﺎف ﺑﺎﺷﺪ . ﭘﻴﭽﻴﺪﮔﻲ در اﻣﺘﺪاد ﺳﻄﺢ ﺑﺰرگ آﺟﺮ، ﺣﺪاﻛﺜﺮ 4 ﻣﺘﺮ ﻣﻴﻠﻲ و در اﻣﺘﺪاد ﺳﻄﺢ ﻣﺘﻮﺳﻂ آﺟﺮ ﺗﺎ 5 ﻣﺘﺮ ﻣﻴﻠﻲ ﻣﺠﺎز اﺳﺖ . آﺟﺮﻫﺎی ﺣﻤﻞ ﺷﺪه ﺑﻪ ﭘﺎی ﻛﺎر ﺑﺎﻳﺪ ﻋﻴﻨﺎ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﻧﻤﻮﻧﻪ ﻫﺎﻳﻲ ﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ ﻗﺒﻼ ﻣﻮرد ﺗﺎﻳﻴﺪ و ﺗﺼﻮﻳﺐ دﺳﺘﮕﺎه ﻧﻈﺎرت ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻪ اﺳﺖ . ﻣﺼﺮف ﺗﻜﻪ آﺟﺮ ﺷﺎﻣﻞ ﺳﻪ ﻗﺪ ﺳﻪ ) ﭼﻬﺎرم آﺟﺮ ( ، ﻧﻴﻤﻪ ﻳﻚ ) دوم آﺟﺮ ( ، ﭼﺎرک ﻳﻚ ) ﭼﻬﺎرم آﺟﺮ و ( ﻛﻠﻮک ) ﭘﺎره آﺟﺮ ( ، در ﻗﺴﻤﺖ ﻫﺎ ی دروﻧﻲ و ﭘﺸﺖ ﻛﺎر و ﻧﻴﺰ در ﻣﻜﺎن ﻫﺎ ﻳﻲ ﻛﻪ ﻣﺼﺮف آﺟﺮ درﺳﺖ ﻣﻘﺪور ﻧﻴﺴﺖ، ﻣﺠﺎز ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . آﺟﺮﻫﺎ ﻗﺒﻞ از ﺑﻪ ﻛﺎر ﺑﺮدن ﺑﺎﻳﺪ ﻣﻮرد ﺑﺎزدﻳﺪ ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻪ و ﻧﺘﺎﻳﺞ آزﻣﺎﻳﺸﮕﺎﻫﻲ در ﻣﻮ رد آﻧﻬﺎ رﺿﺎﻳﺖ ﺑﺨﺶ ﺑﺎﺷﺪ . آﺟﺮ ﺑـ ﺮای ﭘـﻲ ﺳـﺎزی ﻣﺼﺮف ﻧ ﺷﻮد ﻤﻲ و ﻗﺒﻞ از ﺑﻪ ﻛﺎر ﺑﺮدن ﺑﺎﻳﺪ ﻣﺪت 2 ﺳﺎﻋﺖ داﺧﻞ آب ﻗﺮارﮔﻴﺮد . آﺟﺮﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﺑﺮ اﺛﺮ ﻧﻔﻮذ آب ﺑﺘﺮﻛﺪ و ﻳﺎ آﻟﻮﺋﻚ ﻛﻨﺪ، ﻗﺎﺑـﻞ ﻣﺼﺮف ﻧﻤﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ . ﺣﺎﻟﺖ ﺧﻤﻴﺮی ﻣﻼت ﺑﺎﻳﺪ ﻃﻮری ﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ آﺟﺮ ﻛﺎﻣﻼ روی ﻣﻼت ﺑﻨﺸﻴﻨﺪ ﺮایﺑ . ﭼﻴﺪن آﺟﺮ ﺑﺎﻳ ﺪ ﺑﺎ ﭼﻜﺶ ﺑﻨﺎﻳﻲ آﺟﺮ را ﺑﻪ ﺣﺪی روی ﻣﻼت ﻛﻮﺑﻴﺪ ﺗﺎ ﻓﺎﺻﻠﻪ ﺑﻨﺪﻫﺎ ﻣﻄﺎﺑﻖ ﻣﺸﺨﺼﺎت د . ﺪﻳآر درزﻫﺎی ﻋﻤﻮدی آﺟﺮﻫﺎ ﺑﺎﻳﺪ ﻗﺒﻞ از ﭼﻴﺪن رج ﺑﻌﺪی ﺑﺎ ﻣﻼت ﭘـﺮ ﺷـﻮد . درزﻫـﺎی ﻗﺎﺋﻢ دو ردﻳﻒ آﺟﺮﻛﺎری ﻣﺘﻮاﻟﻲ، ﻫﻴﭻ ﮔﺎه ﻧﺒﺎﻳﺪ در اﻣﺘﺪاد ﻫﻢ ﻗﺮار ﺑﮕﻴﺮد . درﺻﻮرﺗﻲ ﻛﻪ ﺑﻨﺎ ﺑﻪ ﺗﺸﺨﻴﺺ دﺳﺘﮕﺎه ﻧﻈﺎرت در ﺳﺎ زه ﻫﺎی ﻛﻮﭼﻚ و در ﻣﺴﻴﺮ ﺟﺮﻳﺎن آﺟﺮ ﻣﺼﺮف ﺷﻮد، ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺪون اﻧﺠـﺎم ﺑﻨﺪﻛـﺸﻲ، روی آن ﺑﺎ ﻣﻼت ﻣﺎﺳﻪ ـ ﺳﻴﻤﺎن، ﺑﻪ ﺿﺨﺎﻣﺘﻲ ﻛﻪ از 5/2 ﺳﺎﻧﺘﻲ ﺗﺮ ﻛﻢ ﻣﺘﺮ ﻧﺒﺎﺷﺪ، اﻧﺪود ﺷﺪه و ﺳﻄﺢ اﻧﺪود ﺑﺎ ﻣﺎﻟـﻪ ﻓـﻮﻻدی ﭘﺮداﺧـﺖ و 1 - ﺿﺮﻳﺐ اﺷﺒﺎع : ﻣﻘﺪار ﺟﺬب آب ﭘﺲ از 24 ﺳﺎﻋﺖ ﻧﮕﻬﺪاری در آب ﺳﺮد، ﺗﻘﺴﻴﻢ ﺑﺮ ﻣﻘﺪار ﺟﺬب آب ﭘﺲ از5 ﺳﺎﻋﺖ ﻧﮕﻬﺪاری در آب ﺟﻮش 14 ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻓﻨﻲ ﻋﻤﻮﻣﻲ ﻛﺎرﻫﺎی ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﺻﻴﻘﻠﻲ ﺷﻮد ﺗﺎ آب در آن ﻧﺸﺖ ﻧﻜﻨﺪ . ﻗﺒﻞ از اﺟ ﺮای اﻧﺪود، ﺑﺎﻳﺪ ﻋﻼوه ﺑﺮ ﻣﺮﻃﻮب ﻛﺮدن ﺳﻄﺢ ﻛﺎر، ﺑﻨﺪ آﺟﺮﻫﺎ ﺧﺎﻟﻲ ﺷﻮد ﺗﺎ ﻗﻔﻞ و ﺑﺴﺖ آﺟﺮ ﺑﺎ ﻣﻼت ﺑﻪ ﺧﻮﺑﻲ ﺻﻮرت ﮔﻴﺮد . اﻧﺪود ﻣﻼت ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ ﻣﺪت ﻻزم ﺑﻪ دﺳﺘﻮر دﺳﺘﮕﺎه ﻧﻈﺎرت آب ﭘﺎﺷﻲ و ﻣﺮﻃﻮب ﻧﮕﺎه داﺷﺘﻪ ﺷﻮد . 2 - 2 - 3 - ﺳﻴﻤﺎن ﺳﻴﻤﺎن در ﺳﺎﺧﺘﻦ ﺑﺘﻦ و ﻣﻼت ﻣﺼﺮف دارد . ﻣﻮاد اﺻﻠﻲ ﺗﺸﻜﻴﻞ دﻫﻨﺪه ﺳﻴﻤﺎن ﻫـﺎ ی آﺑـﻲ ﻋﺒﺎرﺗﻨـﺪ از : آﻫـﻚ، ﺳـﻴﻠﻴﺲ، آﻟـﻮﻣﻴﻦ و اﻛﺴﻴﺪآﻫﻦ . ﺳﻴﻤﺎن ﺑﻪ دو دﺳﺘﻪ اﺻﻠﻲ ﺳﻴﻤ ﺎن ﻣﺼﻨﻮﻋﻲ و ﻃﺒﻴﻌﻲ ﺗﻘﺴﻴﻢ ﻣﻲ ﮔﺮدد : 2 - 2 - 3 - 1 - ﺳﻴﻤﺎن ﭘﺮﺗﻠﻨﺪ ﻣﺼﻨﻮﻋﻲ از ﺗﺮ ﻣﻬﻢ ﻳﻦ ﺳﻴﻤﺎن ﻫﺎ ی آﺑﻲ ﻣﺼﻨﻮﻋﻲ، ﺳﻴﻤﺎن ﭘﺮﺗﻠﻨﺪ اﺳﺖ . ﺳﻴﻤﺎن ﭘﺮﺗﻠﻨﺪ، ﻓﺮآورده ای اﺳﺖ ﻛﻪ از اﺧﺘﻼط ﺗﻘﺮﻳﺒﻲ 75 ﺗﺎ80 درﺻـﺪ آﻫﻚ، 20 ﺗﺎ25 درﺻﺪ ﺧﺎک رس و ﭘﺨﺘﻦ و آﺳ ﻴﺎب ﻛﺮدن آن ﺑﻪ دﺳﺖ ﻣﻲ . آﻳﺪ ﺳﻴﻤﺎن ﻫﺎ ﻳﻲ ﻛﻪ ﺑﺎ ﺗﺮﻛﻴﺐ ﻫﺎ ی ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺳﺎﺧﺘﻪ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ، دا رای ﺧﻮاص ﻣﺘﻔﺎوﺗﻲ ﺧﻮاﻫﻨﺪ ﺑﻮد . ﺑﻨﺎﺑ ﺮاﻳ ﻦ ﺑﺎ ﻧﺤﻮه اﻧﺘﺨﺎب ﻣـﻮاد ﺧﺎم اوﻟﻴﻪ، ﻧﻮع ﺧﺎﺻﻲ از ﺳﻴﻤﺎن ﺑﺎ ﺧﻮاص وﻳﮋه ﺗﻮﻟﻴﺪ .ﺷﻮد ﻣﻲ اﻧﺘﺨﺎب ﻧﻮع ﺳﻴﻤﺎن ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﺿﻮاﺑﻂ زﻳﺮ اﻧﺠﺎم :ﺷﻮد ﻣﻲ  ﺳﻴﻤﺎن ﭘﺮﺗﻠﻨﺪ ﻧﻮع ﻳﻚ ) ﻣﻌﻤﻮﻟﻲ (: در ﻛﺎرﻫﺎی ﻣﻌﻤﻮﻟﻲ و ﻋﻤﻮﻣﻲ، ﻧﻈﻴﺮ ﺳﺎﺧﺘﻦ اﺳﻜﻠﺖ ﻫﺎ ی ﺑﺘﻦ آرﻣﻪ، ﻣﻼت ﻫﺎ ، اﻧﺪودﻫﺎ و ﭘﻲ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن ﻫﺎ ﻳﻲ ﻛﻪ اﻣﻜﺎن ﺣﻤﻠﻪ ﺳﻮﻟﻔﺎت وﺟﻮد ﻧﺪارد و وﻳﮋﮔﻲ ﻫﺎ ی ﺧﺎﺻﻲ از ﺑﺘﻦ ﻣﻮرد اﻧﺘﻈﺎر ﻧﻴﺴﺖ، ﻣﺼﺮف .ﺷﻮد ﻣﻲ  ﺳﻴﻤﺎن ﭘﺮﺗﻠﻨﺪ ﻧﻮع دو ) اﺻﻼح ﺷﺪه (: اﻳﻦ ﻧﻮع ﺳﻴﻤﺎن ﺟﻬﺖ ﻣ ﺼﺮف در ﻛﺎرﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ در ﻣﻌﺮض اﺛﺮﻫـﺎی ﻣﻼﻳـﻢ ﺣﻤﻠـﻪ ﺳﻮﻟﻔﺎت ﻫﺎ ﻗﺮاردارﻧﺪ و ﻳﺎ درﺟﻪ ﻫﻴﺪراﺗﺎﺳﻴﻮن ) ﮔﺮﻣﺎزاﻳﻲ ( ﻛﻢ، ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ، ﺑﻪ ﻛﺎر ﻣﻲ رود و ﺑ ﺮای ﺑـﺘﻦ رﻳـﺰی در ﻫـﻮای ﮔﺮم ﻣﻨﺎﺳﺐ اﺳﺖ . ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻣﺜﺎل در ﺳﺎزه ﻫﺎی ﻣﺠﺎور ﻫﺎ آب ی زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ ﻛﻪ ﻏﻠﻈﺖ ﺳﻮﻟﻔﺎت ﻫﺎ در آﻧﻬﺎ ﺑﻴﺶ ﺗـﺮ ﻫـﺎ آب از ی ﻣﻌﻤﻮﻟﻲ اﺳﺖ و در ﺳﺎزه ﻫﺎی ﻧﺴﺒﺘﺎ ﺣﺠﻴﻢ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﭘﺎﻳﻪ ﭘﻞ ﻫﺎی ﺑﺰرگ و دﻳﻮارﻫﺎی ﺣﺎﻳﻞ ﺳﻨﮕﻴﻦ، از اﻳﻦ ﻧﻮع ﺳـﻴﻤﺎن اﺳـﺘﻔﺎده .ﺷﻮد ﻣﻲ  ﺳﻴﻤﺎن ﭘﺮﺗﻠﻨﺪ ﻧﻮع ﺳﻪ ) زود ﺳﺨﺖ ﺷﻮﻧﺪه (: ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ زودﮔﻴﺮ ﺑﻮدن اﻳﻦ ﺳﻴﻤﺎن، در ﻣﻮاﻗﻌﻲ ﻛﻪ ﺑﺎرﮔﺬاری ﺑﺎﻳﺪ ﻣـﺪﺗﻲ ﻛﻮﺗﺎه ﺑﻌﺪ از ﺑﺘﻦ رﻳﺰی ﺻﻮرت ﮔﻴ ﺮد ﻳﺎ ﻻزم ﺑﺎﺷﺪ ﻗﺎﻟﺐ ﺮای ﺑ ﻫﺎ ﺑﺘﻦ رﻳﺰی ﻣﺠﺪد ﺳﺮﻳﻊ ﺗﺮ ﺑﺎز ﺷﻮﻧﺪ، ﻣﺼﺮف ﻣﻲ ﮔـﺮدد . از اﻳـﻦ ﻧﻮع ﺳﻴﻤﺎن، ﺑﻪ ﻋﻠﺖ اﻳﺠﺎد ﺣﺮارت ﺧﻴﻠﻲ زﻳﺎد ﻧﺒﺎﻳﺪ در ﺑﺘﻦ رﻳﺰی ﻫﺎ ی ﺣﺠﻴﻢ اﺳﺘﻔﺎده ﻛﺮد و ﺑﻪ ﻫﻤﻴﻦ ﻋﻠﺖ در ﺑﺘﻦ رﻳـﺰی در ﻫﻮای ﺳﺮد، ﻛﺎرﺑﺮد دارد .  ﺳﻴﻤﺎن ﭘﺮﺗﻠﻨﺪ ﻧﻮع ﭼﻬﺎر ) ﺑﺎ ﺣﺮارت ﻛﻢ (: اﻳﻦ ﻧﻮ ع ﺳﻴﻤﺎن، ﺣﺮارت ﻛﻤﻲ در ﻣﻮﻗﻊ ﺳﻔﺖ ﺷﺪن ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻣـﻲ ﻧﻤﺎﻳـﺪ و ﺑـ ﺮای ﺑﺘﻦ رﻳﺰی ﺣﺠﻴﻢ و ﺑﺘﻦ رﻳﺰی در ﻣﻨﺎﻃﻖ ﮔﺮم ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮد .  ﺳﻴﻤﺎن ﭘﺮﺗﻠﻨﺪ ﻧﻮع ﭘﻨﺞ ) ﺿﺪﺳﻮﻟﻔﺎت ﻫﺎ ﺑﺘﻦ ﺮای ﺑ (: ﻳﻲ ﻛﻪ در ﻣﻌﺮض ﺗﺎﺛﻴﺮ ﺷﺪﻳﺪ ﺳﻮﻟﻔﺎت ﻣﻲﻫﺎ ﺑﺎﺷﻨﺪ، ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮد . ﺑﺎﻳﺪ ﺗﻮﺟﻪ داﺷﺖ، ﺛﻴﺮﺗﺎ ﺳﻮﻟﻔﺎت ﻫﺎ ﺑﺮ ﺑﺘﻦ در ﻫﻮای ﮔﺮم و در اﺛﺮ ﺗﺮ و ﺧﺸﻚ ﺷﺪن ﺑﺘﻦ، ﺗﺸﺪﻳﺪ ﻣﻲ ﮔﺮدد . ﻓﺼﻞ دوم - ﻣﺼﺎ ﻟﺢ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎﻧﻲ، ﻣﺎﺷﻴﻦ آﻻت و ﺗﺠﻬﻴﺰات ﻫﻴﺪروﻣﻜﺎﻧﻴﻜﻲ 15 2 - 2 - 3 - 2 - ﺳﻴﻤﺎن ﻫﺎ ی ﺳﻔﻴﺪ و رﻧﮕﻲ ﺗﺮﻛﻴﺐ ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ ﺳﻴﻤﺎن ﺳﻔﻴﺪ، ﻫﻤﺎﻧﻨﺪ ﺳﻴﻤﺎن ﭘﺮﺗﻠﻨﺪ ﻣﻌﻤﻮﻟﻲ اﺳﺖ، ﺑﺎ اﻳﻦ ﺗﻔﺎوت ﻛﻪ ﺑﺎ اﻧﺘﺨﺎب ﻣـﻮاد اوﻟﻴـﻪ ﻣﻨﺎﺳـﺐ، از ورود ﻣـﻮاد رﻧﮕﻲ ﻧﻈﻴﺮ اﻛﺴﻴﺪﻫﺎی آﻫﻦ و ﻣﻨﻴﺰﻳﻢ و ﻏﻴﺮه ﺑﻪ ﻓ ﺮآﻳ ﻨﺪ ﺳﺎﺧﺖ، ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی ﺷﻮد ﻣﻲ ﺮایﺑ . ﺳﺎﺧﺘﻦ ﺳﻴﻤﺎن ﻫﺎ ی رﻧﮕﻲ، ﻣﻮاد رﻧﮕـﻲ ﻣﻌـﺪﻧﻲ ﺑﻲ اﺛﺮ ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ را ﺑﻪ ﺳﻴﻤﺎن ﻣﻲ اﻓﺰاﻳﻨﺪ . ﺳﻴﻤﺎن ﺳﻔﻴﺪ و رﻧﮕﻲ ﺑﻴﺶ ﺮای ﺑﺗﺮ ﻛﺎرﻫﺎی ﺗﺰﻳﻴﻨﻲ ﻣﺼﺮف ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . رﻧﮓ ﺳﻴﻤﺎن ﺑﺎﻳﺪ در ﺑﺮاﺑـﺮ ﻋﻮاﻣﻞ ﺟﻮی و ﻧﻮر ﭘﺎﻳﺪار ﺑﺎﺷﺪ . ﻣﻴﺰان رﻧﮓ ﺣﺪود 5 ﺗﺎ10 درﺻﺪ وزﻧﻲ ﺳﻴﻤ ﺎن اﺳﺖ . 2 - 2 - 3 - 3 - ﺳﻴﻤﺎن ﭘﺮﺗﻠﻨﺪ آﻣﻴﺨﺘﻪ ﺟﺰء اﺻﻠﻲ اﻳﻦ ﺳﻴﻤﺎن ﻫﺎ ، ﻛﻠﻴﻨﻜﺮ ﺳﻴﻤﺎن ﭘﺮﺗﻠﻨﺪ اﺳﺖ . ﻫﻤﺮاه ﻛﻠﻴﻨﻜﺮ ﻣﻮاد ﭘﻮزوﻻﻧﻲ ﻃﺒﻴﻌﻲ ﻳﺎ ﻣﺼﻨﻮﻋﻲ ﻳـﺎ ﻣـﻮاد اﻓﺰودﻧـﻲ وﻳـﮋه ای آﻣﻴﺨﺘﻪ و آﺳﻴﺎب ﺷﻮد ﻣﻲ . اﻧﻮاع اﻳﻦ ﺳﻴﻤﺎن ﻫﺎ ﺑﻪ ﺷﺮح زﻳﺮ اﺳﺖ :  ﺳﻴﻤﺎن ﭘﺮﺗﻠﻨﺪ ﭘﻮزوﻻﻧﻲ : اﻳﻦ ﺳﻴﻤﺎن از اﺧﺘﻼط ﻛﺎﻣﻞ ﮔﺮد ﺳﻴﻤ ﺎن ﭘﺮﺗﻠﻨﺪ و ﭘﻮزوﻻن ﻃﺒﻴﻌﻲ و ﻳﺎ ﻣﺨﻠﻮط ﻛـﺮدن ﻛﻠﻴﻨﻜـﺮ ﺳﻴﻤﺎن ﭘﺮﺗﻠﻨﺪ و ﭘﻮزوﻻن و ﺳﭙﺲ آﺳﻴﺎب ﻛﺮدن ﻣﺨﻠﻮﻃﻲ از اﻳﻦ دو ﺑﺎ ﻛﻤﻲ ﺳﻨﮓ ﮔﭻ ﺑﻪ دﺳﺖ ﻣـﻲ آﻳـﺪ . درﺻـﺪ ﭘـﻮزوﻻن، ﻣﻌﻤﻮﻻ در ﻣﺨﻠﻮط، ﺑﻴﻦ 15 ﺗﺎ40 درﺻﺪ اﺳﺖ .  ﺳﻴﻤﺎن ﭘﺮﺗﻠﻨﺪ روﺑﺎره آﻫﻦ ﮔﺪازی : اﻳﻦ ﺳﻴﻤﺎن از آﺳﻴﺎب ﻛﺮدن ﺣﺪود 5 ﺗﺎ85 درﺻﺪ ﻛﻠﻴﻨﻜﺮ ﺳﻴﻤﺎن ﭘﺮﺗﻠﻨﺪ ﺑﻪ ﻫﻤـ ﺮاه 15 ﺗﺎ95 درﺻﺪ ﺳﺮﺑﺎره ﻛﻮره آﻫﻦ ﮔﺪازی ﻛﻪ ) ﺳﺮﻳﻌﺎ ﺳﺮد ﺷﺪه ( ﺑﺎ ﻛﻤﻲ ﺳﻨﮓ ﮔﭻ ﺑﻪ دﺳﺖ ﻣﻲ . آﻳﺪ در اﻳﺮان ﺑـﺎ اﻓـﺰودن ﺣـﺪود 20 - 15 درﺻﺪ ﺳﺮﺑﺎره ذوب آﻫﻦ اﺻﻔﻬﺎن ﺑﻪ ﻛﻠﻴﻨﻜﺮ ﺳﻴﻤﺎن ﭘﺮﺗﻠﻨﺪ در ﻛﺎرﺧﺎﻧﻪ ﺳـﻴﻤﺎن ﺳـﭙﺎﻫﺎن، ﺳـﻴﻤﺎن ﺳـﺮﺑﺎره ﺳـﺎﺧﺘﻪ .ﺷﻮد ﻣﻲ ﻫﺮ ﻧ ﻮع ﺳﻴﻤﺎن ﭘﺮﺗﻠﻨﺪ ﭘﻮزوﻻﻧﻲ و ﭘﺮﺗﻠﻨﺪ روﺑﺎره، ﺑﺴﺘﻪ ﺑﻪ ﻣﻘﺪار ﻣﻮاد ﭘﻮزوﻻﻧﻲ و ﺳﺮﺑﺎره، ﻛـﻢ و ﺑـﻴﺶ در ﺑﺮاﺑـﺮ ﺳـﻮﻟﻔﺎت ﻫـﺎ ﭘﺎﻳﺪارﻧﺪ و ﺑﺘﻦ ﺳﺎﺧﺘﻪ ﺷﺪه ﺑﺎ آﻧﻬﺎ، ﺧﻠﻞ و ﻓﺮج و ﻧﻔﻮذﭘﺬﻳﺮی ﺗﺮ ﻛﻢ ی دارد . اﻳﻦ دو ﻧﻮع ﺳﻴﻤﺎن در ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ ﺑﺎ ﺳـﻴﻤﺎن ﭘﺮﺗﻠﻨـﺪ ﻣﻌﻤﻮﻟﻲ دﻳﺮﮔﻴﺮﺗﺮ ﺑﻮده و ﺣﺮارت ﻫﻴﺪراﺗﺎ ﺳﻴﻮن ) ﮔﺮﻣﺎی آﺑﮕﻴﺮی ( آﻧﻬﺎ ﻧﻴﺰ ﺗﺮ ﻛﻢ اﺳﺖ .  ﺳﻴﻤﺎن ﭘﺮﺗﻠﻨﺪ آﻫﻜﻲ ) ﺳﻴﻤﺎن ﺑﻨﺎﻳﻲ (: ﺳﻴﻤﺎن ﺑﻨﺎﻳﻲ، ﺳﻴﻤﺎﻧﻲ اﺳﺖ ﻛـﻪ اﻛﺜـﺮ ﻛﺎرﺧﺎﻧـﻪ ﻫـﺎی ﻛـﺸﻮرﻫﺎی ﺻـﻨﻌﺘﻲ آن را ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﻣﺼﺮف در ﻣﻼت و ﻛﺎرﻫﺎی ﺑﻨﺎﻳﻲ ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻧﻤﻮده و ﻓﺮﻣﻮل ﺧﺎص ﺧﻮد را ﺑ ﺮای ﺳﺎﺧﺘﻦ اﻳﻦ ﺳﻴﻤﺎن رﻋﺎﻳﺖ ﻛﺮده و آن را ﻣﺨﻔﻲ ﻧﮕﻪ ﻣﻲ دارﻧﺪ و ﻣﻨﺘﺸﺮ ﻧﻤﻲ ﻛﻨﻨﺪ . اﻳﻦ ﺳﻴﻤﺎن ﻣﻌﻤﻮﻻ از ﻣﺨﻠﻮط ﻛﺮدن ﺣﺪود 50 درﺻﺪ ﻛﻠﻴﻨﻜـﺮ ﺳـﻴﻤﺎن ﭘﺮﺗﻠﻨـﺪ و ﺣﺪود 45 درﺻﺪ ﮔﺮد ﺳﻨﮓ آﻫﻚ ﻣﺮﻏﻮب و ﻗﺪری ﺳﻨﮓ ﮔﭻ و ﺑﺮﺧﻲ ﻣﻮاد اﻓﺰودﻧﻲ ﺑﺎ ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﺗﺮ ﻛﻢ از ﺳﻴﻤﺎن ﭘﺮﺗﻠﻨﺪ، وﻟﻲ رای دا ﺧﻮاص ﻣﻄﻠﻮب، ﺟﻬﺖ ﻛﺎرﻫﺎی ﺑﻨﺎﻳﻲ ﺳﺎﺧﺘﻪ .ﺷﻮد ﻣﻲ 2 - 2 - 3 - 4 - ﺳﻴﻤﺎن ﻫﺎ ی ﻃﺒﻴﻌ ﻲ واژه ﺳﻴﻤﺎن ﻃﺒﻴﻌﻲ ﺑﻪ دو ﻧﻮع ﺳﻴﻤﺎن اﻃﻼق :ﺷﻮد ﻣﻲ اﻟﻒ- ﺳﻴﻤﺎن ﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ از ﭘﺨﺘﻦ ﺳﻨﮓ ﻫﺎی ﺳﻴﻤﺎﻧﻲ ﻣﻮﺟﻮد در ﻃﺒﻴﻌﺖ ﺑﻪ دﺳﺖ ﻣﻲ . آﻳﺪ ﺗﺮﻛﻴﺐ اﻳـﻦ ﻧـﻮع ﺳـﻴﻤﺎن ﻫـﺎ ﻣـﺸﺎﺑﻪ ﭘﺮﺗﻠﻨـﺪ ﻣﻌﻤﻮﻟﻲ و وﻳﮋﮔﻲ آﻧﻬﺎ ﺑﺴﺘﮕﻲ ﺑﻪ ﺗﺮﻛﻴﺐ ﺳﻨﮓ ﻃﺒﻴﻌﻲ آن دارد . درﺟﻪ ﭘﺨﺖ اﻳﻦ ﺳﻴﻤﺎن ﻫﺎ ﻛـﻢ ﺗـﺮ از ﺳـﻴﻤﺎن ﭘﺮﺗﻠﻨـﺪ ﺑـ ﻮده و ﺗﺮﻛﻴﺐ ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ آﻧﻬﺎ ﻧﺰدﻳﻚ ﺑﻪ آﻫﻚ ﻫﺎی آﺑﻲ اﺳﺖ . 16 ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻓﻨﻲ ﻋﻤﻮﻣﻲ ﻛﺎرﻫﺎی ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ب- ﺳﻴﻤﺎن ﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ از ﺗﺮﻛﻴﺐ ﮔﺮدﻫﺎی ﺑﺎﻗﻲ ﻣﺎﻧﺪه آﺗﺸﻔﺸﺎﻧﻲ ﻳﺎ رﺳﻮب ﻫﺎی دﻳﺎﺗﻮﻣﻪ ﻳﺎ آب آﻫﻚ ﺑﻪ دﺳﺖ ﻣﻲ آﻳﻨﺪ . ﺧﺎﻛﺴﺘﺮﻫﺎ، ﭘﻮﻛـﻪ ﺳﻨﮓ ﻫﺎ و ﻛﻒ ﺳﻨﮓ ﻫﺎی آﺗﺸﻔﺸﺎﻧﻲ ﻛﻪ ﺳﻴﻠﻴﺲ آﻧﻬﺎ ﻏﻴﺮﺑﻠﻮری ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ، ﺑﻪ ﺗﻨﻬﺎﻳﻲ ﺧﺎﺻﻴﺖ ﭼﺴﺒﺎﻧﻨﺪﮔﻲ ﻧﺪار ﻧﺪ وﻟﻲ ﮔـﺮد ﻧـﺮم آﻧﻬﺎ، ﭼﻪ ﺑﻪ ﺷﻜﻞ ﻃﺒﻴﻌﻲ و ﭼﻪ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻋﻤﻞ آورده، ﺑﺎ آﻫﻚ واﻛﻨﺶ داﺷﺘﻪ و ﺗﺸﻜﻴﻞ ﺗﺮﻛﻴﺐ ﻫﺎﻳﻲ را ﻣـﻲ دﻫﻨـﺪ ﻛـﻪ ﺧﺎﺻـﻴﺖ ﭼﺴﺒﺎﻧﻨﺪﮔﻲ دارد و در آب ﭘﺎﻳﺪارﻧﺪ . 2 - 2 - 3 - 5 - وﻳﮋﮔﻲ ﻫﺎ و ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻓﻨﻲ ﺳﻴﻤﺎن ﻣﻮرد ﻣﺼﺮف در ﻫﺮ ﭘﺮوژه، ﺑ ﺮای ﺗﻬﻴﻪ ﺑﺘﻦ ﻳﺎ ﻣﻼت ﺑﺎﻳﺪ از ﻧﻈﺮ وﻳﮋﮔﻲ ﻫﺎ ی ﻓﻴﺰﻳﻜﻲ، ﺷ ﻴﻤﻴﺎﻳﻲ، ﻣﻜـﺎﻧﻴﻜﻲ و ﻣﺸﺨـﺼﻪ ﻫـﺎی ﻇﺎﻫﺮی ﺑﺎ آﻧﭽﻪ در ﻧﻘﺸﻪ ﻫﺎ، ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻓﻨﻲ ﺧﺼﻮﺻﻲ، دﺳﺘﻮرﻛﺎرﻫﺎ و دﻳﮕﺮ ﻣﺪارک ﭘﻴﻤﺎن ذﻛﺮ ﺷﺪه اﺳﺖ، ﻣﻨﻄﺒﻖ ﺑﺎﺷﺪ . ﺳﻴﻤﺎن ﻣﺼﺮﻓﻲ در ﻛﺎرﻫﺎی ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ رودﺧﺎﻧﻪ، اﻏﻠﺐ از ﻧﻮع ﺳﻴﻤﺎن ﭘﺮﺗﻠﻨﺪ ﻣﻌﻤﻮﻟﻲ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﺣﺪاﻗﻞ از ﻫﺮ 250 ﺗﻦ ﺳﻴﻤﺎن ﺗﺤﻮﻳﻞ ﺷﺪه از ﻳﻚ ﻛﺎرﺧﺎﻧـﻪ ﺑﻪ ﻛﺎرﮔﺎه، ﺑﺎﻳﺪ ﻳﻚ ﺑﺎر ﻣﻄﺎﺑﻖ روش آﺷﺘﻮ T-127 ﻧﻤﻮﻧﻪ ﮔﻴﺮی ﺷﻮد و وﻳﮋﮔﻲ ﻫﺎ ی ﻓﻴﺰﻳﻜﻲ، ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ و ﻣﻜﺎﻧﻴﻜﻲ ﺳﻴﻤﺎن و ﻫﺎ روش ﻫـﺎ ی آزﻣﺎﻳﺶ آﻧﻬﺎ ﺑﺎﻳﺪ ﻣﻄﺎﺑﻖ اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎی ﻣﻌﺘﺒﺮ اﻳﺮاﻧﻲ و درﺻﻮرﺗﻲ ﻛﻪ در ﺑﺮﺧﻲ ﻣﻮارد اﺳﺘﺎﻧﺪاردی ﺗﺪوﻳﻦ ﻧﺸﺪه ﺑﺎﺷﺪ، ﺑـﻪ ﺗﺮﺗﻴـﺐ اوﻟﻮﻳـﺖ، ﻣﻄﺎﺑﻖ ﺑﺎ اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫ ﺎی ﺳﺎزﻣﺎن ﺑﻴﻦ اﻟﻤﻠﻠﻲ اﺳﺘﺎﻧﺪارد (ISO) ، اﺳـﺘﺎﻧﺪارد اﻣﺮﻳﻜـﺎ (ASTM) ، اﺳـﺘﺎﻧﺪارد آﻟﻤـﺎن (DIN) و ﻳـﺎ اﺳـﺘﺎﻧﺪارد اﻧﮕﻠﻴﺲ (BS) ﺑﺎﺷﺪ . ﺑﻪ ﻃﻮر ﺧﻼﺻﻪ ﺑﻌﻀﻲ از ﻣﺸﺨﺼﺎت و اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎی ﻋﻤﻮﻣﻲ در زﻳﺮ اﺷﺎره ﺷﺪه اﺳﺖ :  ﮔﻴﺮش اوﻟﻴﻪ ﺳﻴﻤﺎن ﻣﻌﻤﻮﻟﻲ در ﺷ ﺮاﻳ ﻂ ﻣﺘﻌﺎرف ﺟﻮی، ﻧﺒﺎﻳﺪ زودﺗﺮ از 45 دﻗﻴﻘـ ﻪ، و ﮔﻴـﺮش ﻧﻬـﺎﻳﻲ آن، ﻧﺒﺎﻳـﺪ دﻳﺮﺗـﺮ از 12 ﺳﺎﻋﺖ ﺑﺎﺷﺪ .  درﺟﻪ ﺣﺮارت ﺳﻴﻤﺎن ﺑﻪ ﻫﻨﮕﺎم وارد ﺷﺪن ﺑﻪ دﺳﺘﮕﺎه ﺑﺘﻦ ﺳﺎز، ﻧﺒﺎﻳﺪ از 77 درﺟﻪ ﺳﺎﻧﺘﻲ ﮔﺮاد در ﻣﻨﺎﻃﻖ ﮔﺮم ﺗﺠﺎوز ﻧﻤﺎﻳﺪ .  ﻫﺮﮔﺎه دﺳﺘﮕﺎه ﻧﻈﺎرت ﺿﺮوری ﺗﺸﺨﻴﺺ دﻫﺪ و ﻳﺎ ﻛﻴﻔﻴﺖ ﺳﻴﻤﺎﻧﻲ ﻣﺸﻜﻮک ﺑﺎﺷﺪ، ﺑﺎﻳﺪ از ﺳﻴﻤﺎن ﻫﺎ ی ﻣﻮﺟـﻮد در ﻛﺎرﮔـﺎه و ﻳﺎ از ﻫﺮ ﻣﺤﻤﻮﻟﻪ ﺳﻴﻤﺎن ﺗﺤﻮﻳﻞ ﺷﺪه ﺑﻪ ﻛﺎرﮔﺎه، ﻧﻤﻮﻧﻪ ﺑﺮداری و آزﻣﺎﻳﺶ ﺑﻪ ﻋﻤﻞ آﻳﺪ .  ﻣﺼﺮف ﺳﻴﻤﺎن ﻫﺎ ﻳﻲ ﻛﻪ در آزﻣﺎﻳﺶ ﻫﺎ ﻣﺮدود ﺷﻨﺎﺧﺘﻪ ﺷﻮد ﻣﺠﺎز ﻧﻴﺴﺖ و اﻳﻦ ﺳﻴﻤﺎن ﻫﺎ ﺑﺎﻳﺪ از ﻛﺎرﮔﺎه ﺧﺎرج ﺷﻮﻧﺪ .  ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﻧﺘﺎﻳﺞ آزﻣﺎﻳﺶ ﻫﺎ ی ﺑﺎﻻ از ﻧﻤﻮﻧﻪ ﻫﺎی ﺳـﻴﻤﺎن ﺗﺤﻮﻳـﻞ ﺷـﺪه ﺑـﻪ ﻛﺎرﮔـﺎه ﻣﻄـﺎﺑﻖ ﻣﺸﺨـ ﺼﺎت ﻻزم ﻧﺒﺎﺷـﺪ، ﺗﻤـﺎﻣﻲ ﻣﺤﻤﻮﻟﻪ ای ﻛﻪ ﻧﻤﻮﻧﻪ ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ از آن ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﺪه، ﻣﺮدود اﻋﻼم ﺷﻮد ﻣﻲ و ﭘﻴﻤﺎﻧﻜﺎر ﻣﻮﻇﻒ اﺳﺖ اﻳـﻦ ﻣﺤﻤﻮﻟـﻪ را از ﻛﺎرﮔـﺎه ﺧﺎرج ﻛﻨﺪ . وﻳﮋﮔﻲ ﻫﺎ ی ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ و ﻓﻴﺰﻳﻜﻲ اﻧﻮاع ﺳﻴﻤﺎن ﭘﺮﺗﻠﻨﺪ ﺑﺎﻳﺪ ﻣﻄﺎﺑﻖ ﺑﺎ اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎی ﺳﻴﻤﺎن ﭘﺮﺗﻠﻨﺪ ﺑﺎﺷﺪ . ﺑﻪ ﻋﻼوه ﺳـﻴﻤﺎن ﻫـﺎ ﺑﺎﻳـﺪ ﺑـ ﺎ ﻣﻨﺪرج ﻫﺎ ی ﻧﺎﻣﻪ آﻳﻴﻦ اﻳﺮان ( آﺑﺎ ) اﻧﻄﺒﺎق داﺷﺘﻪ و ﻫﺎ اﻟﺰام ی آن را ﭘﺎﺳﺨﮕﻮ ﺑﺎﺷﻨﺪ . 2 - 2 - 3 - 6 - ﺣﻤﻞ و ﻧﻘﻞ و ﻧﮕﻬﺪاری ﺳﻴﻤﺎن، ﺑﻪ دو ﺻﻮرت ﻓﻠﻪ و ﭘﺎﻛﺘﻲ ﺑﻪ ﻓﺮوش ﻣﻲ رﺳﺪ . در ﻫﺮ دو ﺣﺎﻟﺖ، ﻣﺸﺨﺼﺎت اﻧﻮاع ﺳﻴﻤﺎن ﺑﻪ ﺻـﻮرت ﺑﺮﭼـﺴﺐ روی ﻣﺤﻤﻮﻟـﻪ درج ﻣﻲ ﮔﺮدد . ﺑﺎرﮔﻴﺮی، ﺣﻤﻞ و ﺗﺨﻠﻴﻪ اﻧﻮاع ﺳﻴﻤﺎن ﺑﺎﻳ ﻫﺎ ﺪ ﺑﺎ دﻗﺖ ﺻﻮرت ﮔﻴﺮد و از اﺛﺮ ﺑﺎران و رﻃﻮﺑﺖ ﺑﺮ آﻧﻬﺎ ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی ﺷـﻮد . ﻇـﺮوف ﺣﻤﻞ ﺳﻴﻤﺎن ﻓﻠﻪ ) ﺑﻮﻧﻜﺮﻫﺎ ( ﺑﺎﻳﺪ ﭘﺲ از ﺗﺨﻠﻴﻪ ﺗﻤﻴﺰ ﺷﻮﻧﺪ ﺗﺎ ﺑ ﺮای ﻣﺤﻤﻮﻟﻪ ﺑﻌﺪی اﻳﺠﺎد آﻟﻮدﮔﻲ ﻧﻜﻨﻨﺪ . ﺑﺮﭼﺴﺐ ﻣﺸﺨﺼﺎت ﺳـﻴﻤﺎن ﺑﺎﻳـﺪ روی ﺳﻴﻠﻮی ﺳﻴﻤﺎن در ﻛﺎرﮔﺎه ﭼﺴﺒﺎﻧﺪه ﺷﻮد . ﻓﺼﻞ دوم - ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎﻧﻲ، ﻣﺎﺷﻴﻦ آﻻت و ﺗﺠﻬﻴﺰات ﻫﻴﺪروﻣﻜﺎﻧﻴﻜﻲ 17 درﺻﻮرﺗﻲ ﻛﻪ در اﺛﺮ رﻃﻮﺑﺖ و اﻧﺒﺎرﻛﺮد ن ﻧﺎﻣﻨﺎﺳﺐ، ﻛﻠﻮﺧﻪ ﻫﺎی ﺳﺨﺖ در ﺳﻴﻤﺎن اﻳﺠﺎد ﺷﻮد، ﺳﻴﻤﺎن ﺣﺎوی اﻳﻦ ﻛﻠﻮﺧﻪ ﻫـﺎی ﺳـﺨﺖ ﺷﺪه را ﻧﻤﻲ ﺗﻮان ﺑ ﺮای ﻛﺎرﻫﺎی ﺳﺎﺧﺘﻤﺎﻧﻲ ﺑﻪ ﻣﺼﺮف رﺳﺎﻧﺪ زﻳﺮا ﻋﻼوه ﺑﺮ دﻳﺮﮔﻴﺮﺷﺪن، ﺳﺒﺐ ﻛﺎﻫﺶ ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﺑﺘﻦ و ﻣﻼت ﻧﻴﺰ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . ﺑﻪ ﻃﻮر ﻛﻠﻲ ﺳﻴﻤﺎن ﺑﺎﻳﺪ در ﻣﺤﻮﻃﻪ ﺳﺮﭘﻮﺷﻴﺪه و ﺧﺸﻚ و ﺑﺎ ﺗﻬﻮﻳﻪ و ﺧﺎرج از ﺗﺎﺛﻴﺮ ﺷ ﺮاﻳ ﻂ ﺟﻮی ﻧﮕﻬﺪاری ﮔﺮدد . در ﻛﺎرﮔﺎه ﻫﺎ ﻳﻲ ﻛﻪ ﻛﺎرﻫﺎی ﭘﺮاﻛﻨﺪه دارﻧﺪ و ﻣﻘﺎدﻳﺮ ﻛﻢ ﺳﻴﻤﺎن در ﻧﻘﺎط ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز اﺳﺖ، ﻛﻴﺴﻪ ﻫﺎی ﺳﻴﻤﺎن اﺟﺒﺎرا ﺑﺎﻳﺪ در ﻓﻀﺎی ﺑﺎز اﻧﺒﺎر ﺷﻮﻧﺪ . ﻛـﻒ ﻣﺤﻠﻲ ﻛﻪ ﺳﻴﻤﺎن روی آن ﭼﻴﺪه ﺷﻮد ﻣﻲ ﺑﺎﻳﺪ ﺧﺸﻚ و دﺳﺖ ﻛﻢ 10 ﺳﺎﻧﺘﻲ ﻣﺘﺮ از اﻃﺮاف ﺧﻮد ﺑﺎﻻﺗﺮ ﺑ ﺎﺷﺪ . اﺳﺘﻔﺎده از ﺗﺨﺘﻪ و آﺟﺮ ﺑـ ﺮای ﺑﺎﻻ آوردن ﺑﺴﺘﺮ و ورﻗﻪ ﻫﺎی ﭘﻼﺳﺘﻴﻜﻲ ﺑ ﺮای ﺧﺸﻚ ﻧﮕﻪ داﺷﺘﻦ ﻛﻒ، ﻣﻔﻴﺪ اﺳﺖ . ﻛﻴﺴﻪ ﻫﺎی ﭼﻴﺪه ﺷﺪه ﺑـﺮ روی ﻫـﻢ ﺑﺎﻳـﺪ ﺑـﺎ روﻛـﺶ ﺑﺮزﻧﺘﻲ ﻳﺎ ﭘﻼﺳﺘﻴﻜﻲ ﭘﻮﺷﻴﺪه ﺷﺪه، ﻟﺒﻪ ﻫﺎی ﭘﻮﺷﺶ ﺑﻪ اﻧﺪازه ﻛﺎﻓﻲ ﻫﻢ ﭘﻮﺷﺎﻧﻲ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﻨﺪ و در ﺑﺎﻻ و اﻃﺮاف، اﺟﺴﺎم ﺳﻨﮕﻴﻨﻲ ﻣ ﺎﻧﻨﺪ آﺟﺮ ﻳﺎ ﺳﻨﮓ روی آﻧﻬﺎ ﻗﺮار داده ﺷﻮد . در ﻫﺮﺣﺎل ﻧﮕﻬﺪاری ﺳﻴﻤﺎن ﺑﻪ اﻳﻦ ﺗﺮﺗﻴﺐ ﻧﺒﺎﻳﺪ ﺑ ﺮای ﻣﺪت ﻃﻮﻻﻧﻲ اداﻣﻪ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ . در ﻛﺎرﻫﺎی ﺑﺰرگ ﺗﺮ ﻛﻪ ﻗﺮار اﺳﺖ ﺳﻴﻤﺎن ﭘﺎﻛﺘﻲ ﻣﺼﺮف ﺷﻮد، ﻛﻴﺴﻪ ﻫﺎی ﺳﻴﻤﺎن ﺑﺎﻳـﺪ در اﻧﺒﺎرﻫـﺎی ﻣﺨـﺼﻮﺻﻲ ﻧﮕﻬـﺪاری ﺷـﻮﻧﺪ . ﺳﻘﻒ، دﻳﻮار و ﻛﻒ اﻧﺒﺎر ﺑﺎﻳﺪ ﻛﺎﻣﻼ ﻧﻢ ﺑﻨﺪی ﺷﺪه و ﻛﻴﺴﻪ ﻫﺎی ﺳﻴﻤﺎن ﺑﻪ ﻓﺎﺻﻠﻪ دﺳﺖ ﻛﻢ 30 ﺳﺎﻧﺘﻲ ﻣﺘﺮ از دﻳﻮار و 20 ﺳﺎﻧﺘﻲ ﻣﺘﺮ از ﻛـﻒ ﭼﻴﺪه ﺷﻮﻧﺪ . ﺣﺪاﻛﺜﺮ ارﺗﻔﺎع ﻛﻴﺴﻪ ﻫﺎ 5/1 ﻣﺘﺮ و ﭘﻬﻨﺎی ردﻳﻒ ﻛﻴﺴﻪ ﻫﺎی ﭼﻴﺪه ﺷﺪه ﭘﻬﻠﻮی ﻫﻢ 3 ﻣﺘﺮ اﺳﺖ و اﻣﻜﺎن ﺣﺮﻛﺖ ﻛﺎﻣﻞ ﻫﻮا از ﻛﻒ اﻧﺒﺎر وﺟﻮد داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ . ﻧﮕﻬﺪاری ﺳﻴﻤﺎن ﻓﻠﻪ ﻓﻘﻂ در ﺳﻴ ﻠﻮ ﻫﺎی ﻓﻠﺰی ﻳﺎ ﺑﺘﻨﻲ ﻛﻪ آب در آﻧﻬﺎ ﻧﻔﻮذ ﻧﻤﻲ ﻛﻨﺪ، ﻣﺠﺎز اﺳﺖ . ﻫﻨﮕﺎم ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻧـﻮع ﺳـﻴﻤﺎن، ﺳـﻴﻠﻮﻫﺎ ﺑﺎﻳﺪ ﻛﺎﻣﻼ ﺗﻤﻴﺰ ﺷﻮﻧﺪ . ﺳﻴﻤﺎﻧﻲ ﻛﻪ ﺑ ﺮای ﻣﺪت زﻳﺎدی اﻧﺒﺎر ﺷﻮد، ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻛﻠﻮﺧﻪ ﻫﺎی ﻓﺸﺮده د . ﺪﻳـ آر اﻳـﻦ ﮔﻮﻧـﻪ ﺳـﻴﻤﺎن را ﺗﻮان ﻣﻲ ﺑﺎ ﻏﻠﺘﺎﻧﺪن ﻛﻴﺴﻪ ﻫﺎ روی ﻛﻒ اﺻﻼح ﻧﻤﻮد و ﭼﻨﺎﻧﭽ ﻪ ﺑﺎ ﻳﻚ ﺑﺎر ﻏﻠﺘﺎﻧﺪن ﻛﻠﻮﺧﻪ ﻫﺎ ﺑﺎز ﺷﻮد، ﺳﻴﻤﺎن ﻗﺎﺑﻞ ﻣﺼﺮف اﺳﺖ، وﮔﺮﻧﻪ ﺑﺎﻳﺪ آزﻣﺎﻳﺶ ﻫﺎ ی ﻣﻘﺎوﻣﺖ اﺳﺘﺎﻧﺪارد ﻳﺎ آزﻣﺎﻳﺶ اﻓﺖ ﻧﺎﺷﻲ از ﮔﺮﻣﺎ دادن ) اﻓﺖ ﺳﺮخ ﺷﺪن ( ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر اﻃﻤﻴﻨﺎن از ﻣﺮﻏﻮﺑﻴﺖ ﺳﻴﻤﺎن اﻧﺠﺎم ﺷﻮد . ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﻣﺪت اﻧﺒﺎرﻛﺮدن ﺳﻴﻤﺎن ﺗﺮ ﻛﻢ از 60 روز ﺑﺎﺷﺪ، ارﺗﻔﺎع ﻛﻴﺴﻪ ﺣﺪاﻛﺜﺮ ﺗﺎ 14 ردﻳﻒ و ﺑ زﻣﺎن ﺮای ﻫـﺎ ی ﺑـﻴﺶ ﺗـﺮ ، ﺗـﺎ 7 ردﻳـﻒ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد . ﺳﻴﻤﺎن ﻫﺎ ﻳﻲ ﻛﻪ 2 ﻣﺎه ﻳﺎ ﺑﻴﺶ ﺗﺮ در اﻧﺒﺎر ﻧﮕﻬﺪاری ﺷﺪه ﺑﺎﺷﻨﺪ، ﺑﺎﻳﺪ زودﺗﺮ ﺑﻪ ﻣﺼﺮف ﺑﺮﺳﺪ . ﻣﺼﺮف ﺳﻴﻤﺎن ﻫﺎ ﻳﻲ ﻛﻪ ﺑـﻴﺶ از 4 ﻣﺎه اﻧﺒﺎر ﺷﺪه ﺑﺎﺷﺪ ﻣﺠﺎز ﻧﻴﺴﺖ . در ﺻﻮرت اﺟﺒﺎر در ﻣﺼﺮف اﻳﻦ ﮔﻮﻧﻪ ﺳﻴﻤﺎن ﻫﺎ ﺑﺎﻳﺪ آﻧﻬـﺎ را ﻃﺒـﻖ ﻧ ﻈـﺮ دﺳـﺘﮕﺎه ﻧﻈـﺎرت و ﺑﺮاﺳـﺎس روش ﻫﺎ ی اراﺋﻪ ﺷﺪه در اﻳﻦ ﻧﺸﺮﻳﻪ، ﻣﻮرد ارزﻳﺎﺑﻲ ﻣﺠﺪد ﻗﺮار داد و ﭘﺲ از اﻧﻄﺒﺎق ﺑﺎ ﻣﺸﺨﺼﺎت، ﺑﻪ ﻣﺼﺮف رﺳﺎﻧﻴﺪ . ﭼﻨﺎﻧﭽـﻪ ﺳـﻴﻤﺎن در ﻛﺎﻣﻴﻮن ﻳﺎ ﺳﺎﻳﺮ وﺳﺎﻳﻞ ﻣﺸﺎﺑﻪ ﺑﻪ ﻛﺎرﮔﺎه ﺣﻤﻞ ﺷﻮد، ﺑﺎﻳﺪ روی آﻧﻬﺎ را ﺑﺎ ﺑﺮزﻧﺖ ﻳﺎ ﭘﻮﺷﺶ ﻫﺎ ی ﻧﻔﻮذﻧﺎﭘﺬﻳﺮ ﻣﺸﺎﺑﻪ ﭘﻮﺷﺎﻧﻴﺪ . ﺳﻴﻤﺎ ن ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻌﺪ از ﺗﺤﻮﻳﻞ ﻣﺼﺮف ﺷﻮد ﺗﺎ از ﺗﻮﻗﻒ ﺑﻴﺶ از ﺣﺪ آن در اﻧﺒﺎر ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی ﮔﺮدد . ﺳﻴﻤﺎﻧﻲ ﻛﻪ ﺑﻪ ﺧﺎﻃﺮ ﺟﺬب آب ﻳﺎ ﺗﺤـﺖ ﺗﺎﺛﻴﺮ ﺳﺎﻳﺮ ﻋﻮاﻣﻞ، ﺧﺮاب ﻳﺎ ﺑﻪ ﻃﺮﻳﻘﻲ ﻏﻴﺮﻗﺎﺑﻞ اﺳﺘﻔﺎده ﺷﻮد، ﻗﺎﺑﻞ ﻗﺒﻮل ﻧﻴﺴﺖ و ﺑﺎﻳﺪ از ﻛﺎرﮔﺎه ﺧﺎرج ﺷﻮد . ﺳـﻴﻤﺎن را ﻣـﻲ ﺗـﻮان ﺑـﺪون ﻛﻴﺴﻪ ﺣﻤﻞ ﻧﻤﻮد، ﺑﻪ ﺷﺮط ﻛﻪ آن ﻫﻨﮕﺎم ﺣﻤﻞ در ﻣﻘﺎﺑﻞ ﺗﺎﺛﻴﺮ ﻋﻮاﻣﻞ ﺟﻮی ﻣﺤﺎﻓﻈﺖ ﺷﺪه و در ﺳﻴﻠﻮﻫﺎی ﻧﻔﻮذﻧﺎﭘﺬﻳﺮ اﻧﺒﺎر ﺷﻮد . ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻓﻨﻲ ﺧﺼﻮﺻﻲ ﻳﺎ ﺗﻮﺳﻂ دﺳﺘﮕﺎه ﻧﻈﺎرت و ﺑ ﺮای ﻣﺼﺎرف ﺧﺎﺻﻲ، ﻣﺼﺮف ﺳﻴﻤﺎن زودﮔﻴﺮ ﻳﺎ اﻧﻮاع دﻳﮕﺮ ﺳﻴﻤﺎن اﺟﺎزه داده ﺷﻮد، ﻗﺴﻤﺖ ﻫﺎ ی ﺟﺪاﮔﺎﻧﻪ ای از اﻧﺒﺎر ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ اﻳﻦ ﺳﻴﻤﺎن ﻫﺎ اﺧﺘﺼ ﺎص داده ﺷﻮد . اﻧﻮاع ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺳﻴﻤﺎن ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺎ ﻋﻼﻳﻢ ﻣﻮرد ﻗﺒﻮل دﺳﺘﮕﺎه ﻧﻈﺎرت از ﻳﻜﺪﻳﮕﺮ ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻤﻴﺰ ﺑﺎﺷﺪ . 2 - 2 - 4 - ﺑﻠﻮک ﺳﻴﻤﺎﻧﻲ ﺑﻠﻮک ﻫﺎ ی ﺳﻴﻤﺎﻧﻲ از ﺟﻤﻠﻪ ﻣﺼﺎﻟﺤﻲ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻛﻪ اﺳﺘﻔﺎده از آﻧﻬﺎ در ﺻﻮرت در دﺳﺘﺮس ﺑﻮدن و ﻧﻴﺰ دارا ﺑﻮدن ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻣـﻮرد ﻧﻴـﺎز، ﺮایﺑ ﺑﻪ ﻛﺎر ﮔﺮﻓﺘﻦ در ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺑﻨﺎﻳﻲ ﺗﻮﺻﻴ .ﺷﻮد ﻣﻲﻪ 18 ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻓﻨﻲ ﻋﻤﻮﻣﻲ ﻛﺎرﻫﺎی ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ رودﺧﺎﻧﻪ 2 - 2 - 4 - 1 - وﻳﮋﮔﻲ ﻫﺎ و ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻓﻨﻲ ﺑﻠﻮک ﺳﻴﻤﺎﻧﻲ ﻳﺎ ﺑﻠﻮک ﺑﺘﻨﻲ از اﺧﺘﻼط ﺳﻴﻤﺎن و آب ﺑﺎ ﺷﻦ رﻳﺰداﻧﻪ و ﻣﺎﺳﻪ و ﻟﺮزاﻧـﺪن و ﻣﺘـﺮاﻛﻢ ﻛـﺮدن ﻣﺨﻠـﻮط و ﻋﻤـﻞ آوردن و ﻣﺮاﻗﺒﺖ از آﻧﻬﺎ در ﻣﺤﻴﻂ ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺳﺎﺧﺘﻪ ﺷﻮد ﻣﻲ . ﺑﻠﻮک ﻫﺎ ی ﺳﻴﻤﺎﻧﻲ در اﺷﻜﺎل ﺗﻮﺧﺎﻟﻲ و ﺗﻮﭘﺮ ﺳﺎﺧﺘﻪ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ و از ﻣﺰاﻳﺎی اﻳﻦ ﻠﻮکﺑ ، ﻫﺎ ﺻﺮﻓﻪ ﺟﻮﻳﻲ در ﻣﺼﺮف ﻣﺼﺎﻟﺢ و زﻣﺎن اﺟﺮا، ﺣﻤﻞ آﺳﺎن، ﻋﺎﻳﻖ ﺑﻮدن و ﺳﻬﻮﻟﺖ در ﻣﺴﻠﺢ ﻛﺮدن ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﺑﻠﻮک ﻫﺎ ی ﺗﻮﺧﺎﻟﻲ دﻳﻮاری در اﺑﻌﺎد ﺑﺰرگ ) ( 40 * 30 * 20 ) و ﻣﺘﻮﺳـﻂ ( 40 * 20 * 20 ) و ﻛﻮﭼـﻚ ( 40 * 10 * 20 ﺳـﺎﻧﺘﻲ ﻣﺘـﺮ ﺳـﺎﺧﺘﻪ ﺷﻮد ﻣﻲ . در ﺻﻮرت ﺗﺎﻳﻴﺪ دﺳﺘﮕﺎه ﻧﻈﺎرت، ﺑﻠﻮک ﺳﻴﻤﺎﻧﻲ را ﻣﻲ ﺗﻮان ﺑﺎ اﻧﺪازه ﻫﺎی دﻳﮕﺮی ﻏﻴﺮ از اﻳـﻦ اﻧـﺪازه ﻫـﺎ ﺳـﺎﺧﺖ . ﻣﺨﻠـﻮط ﺑـﺘﻦ ﻣﺼﺮﻓﻲ در ﺳﺎﺧﺖ ﺑﻠﻮک، از ﻳﻚ ﭘﻴﻤﺎﻧﻪ ﺳﻴﻤﺎن ﭘﺮﺗﻠﻨﺪ، 5/3 ﭘﻴﻤﺎﻧﻪ ﺷﻦ ) ﺑﻪ درﺷﺘﻲ ﺣﺪاﻛﺜﺮ ﻧﺼﻒ ﺿﺨﺎﻣﺖ ﻧﺎزک ﺗـﺮﻳﻦ دﻳـﻮاره ﺑﻠـﻮک ، ( 5/2 ﭘﻴﻤﺎﻧﻪ ﻣﺎﺳﻪ و130 ﺗﺎ150 ﻟﻴﺘﺮ آب ﺑ ﺮای ﺑﺘﻦ ﻟﺮزﻳﺪه ﻳﺎ 160 ﺗﺎ180 ﻟﻴﺘﺮ ﺑ ﺮای ﺑﺘﻦ ﻧﻠﺮزﻳ ﺪه ﺗﺸﻜﻴﻞ ﺷﻮد ﻣﻲ ﺑﻪ . ﻫﻨﮕﺎم ﻣﺼﺮف، ﻛﻠﻴﻪ ﺑﻠﻮک ﻫﺎ ﺑﺎﻳﺪ ﺳﺎﻟﻢ، ﺑﺪون ﺷﻜﺴﺘﮕﻲ ﺳﻄﻮح و ﻟﺒﻪ ﻫﺎ، و ﺑﺎ اﺑﻌﺎد واﻗﻌﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ ﻛﻪ ﺳﺒﺐ ﺿﻌﻒ ﺑﻠﻮک در ﻛﺎر ﻧﮕﺮدﻧﺪ . ﺳﻄﻮح آن ﺑﺎﻳﺪ ﻃﻮری ﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ در ﺻﻮرت اﻧﺪودﻛﺎری ﻃﺒﻖ دﺳﺘﻮر دﺳﺘﮕﺎه ﻧﻈﺎرت، ﭼﺴﺒﻨﺪﮔﻲ و ﮔﻴﺮ ﻛﺎﻓﻲ ﺑﺎ اﻧﺪود اﻳﺠﺎد ﻧﻤﺎﻳﺪ . اﻫﻢ ﻣﻮارد ﻛﻨﺘﺮﻟﻲ ﺑﻠﻮک ﺳﻴﻤﺎﻧﻲ ﺑﻪ ﺷﺮح زﻳﺮ ﺑﻮده ﻛﻪ ﻋﻤﻮﻣﺎ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺮاﺳﺎس اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎی ﻣﺮﺑﻮط از ﻧﻈﺮ ﻛﻴﻔﻲ ﻣﻮرد ﺗﻮﺟﻪ ﻗﺮار ﮔﻴﺮد :  ﻛﻨﺘﺮل ﺣﺪاﻗﻞ ﺿﺨﺎﻣﺖ ﺟﺪاره ﻫﺎ و ﻃﻮل و ﺳﻄﺢ ﻗﻄﻌﻪ ﻫﺎی ﭘﺮﻛﻨﻨﺪه ﺑﺮاﺳﺎس ﻧﻮع ﺑﻠﻮک  ﺗﻌﻴﻴﻦ رواداری ﻃﻮل، ﻋﺮض و ارﺗﻔﺎع ﺑﻠﻮک  ﻛﻨﺘﺮل ﻃﺮز ﺳﺎﺧﺖ، ﻣﺮاﻗﺒﺖ و ﺧﺸﻚ ﻛﺮدن ﺑﻠﻮک ﻫﺎ  ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻃﺮح ﻣﺨﻠﻮط ﺑﺘﻦ ﻣﺼﺮﻓﻲ در ﺳﺎﺧﺖ ﺑﻠﻮک و دﻣﺎی ﻣﺤﻴﻂ  ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺗﺎب ﻓﺸﺎری و وزن وﻳﮋه ﺑﻠﻮک ﺑﺮاﺳﺎس ﻧﻮع ﺑﻠﻮک در ﻣﻮرد اﻧﺘﺨﺎب اﻧﺪازه ﺑﻠﻮک ﺳﻴﻤﺎﻧﻲ ﺗﻮ ﺧﺎﻟﻲ ﺑﺎﻳﺪ ﻣﺠﻤﻮع اﻧﺪازه ﻫﺎی ﻗﺴﻤﺖ ﻫﺎ ی ﺗﻮﺧﺎﻟﻲ ﺑﻠـﻮک از دوﺳـﻮم ﻃـﻮل ﻛـﻞ در ﻫﻤـﺎن ﺟﻬﺖ ﻧﺒﺎﻳﺪ ﺑﻴﺶ ﺗﺮ ﺑﺎﺷﺪ؛ ﺑﻪ ﻋﺒﺎرت دﻳﮕﺮ ﻣﺠﻤﻮع اﻧ ﺪازه ﻗﺴﻤﺖ ﻫﺎ ی ﭘﺮ ﻳﺎ ﺿﺨﺎﻣﺖ دﻳﻮاره ﻫﺎی ﺑﻠﻮک از ﻳﻚ ﺳﻮم ﻃـﻮل ﻛـﻞ ﺑﻠـﻮک در ﻫﻤﺎن ﺟﻬﺖ ﻧﺒﺎﻳﺪ ﺗﺮ ﻛﻢ در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﻮد . ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺳﻄﺢ ﻗﺴﻤﺖ ﻫﺎ ی ﺗﻮﺧﺎﻟﻲ ﻫﺮ ﺑﻠﻮک ﻧﺒﺎﻳﺪ ﺑﻴﺶ از 45 درﺻﺪ ﺳﻄﺢ ﻛﻞ آن ﺑﺎﺷـﺪ . ﺿﺨﺎﻣﺖ ﺟﺪاره ﻫﺎی داﺧﻠﻲ و ﺧﺎرﺟﻲ در ﺑﻠﻮک ﻫﺎ ی ﺑﺰرگ و ﻣﺘﻮﺳﻂ ﻧﺒﺎﻳﺪ ﺗﺮ ﻛﻢ از 4 ﺳﺎﻧﺘﻲ ﻣﺘﺮ و در ﺑﻠﻮک ﻫﺎ ی ﻛﻮﭼﻚ ﻧﺒﺎﻳﺪ ﺗـﺮ ﻛﻢ از 3 ﺳﺎﻧﺘﻲ ﻣﺘﺮ ﺑﺎﺷﺪ . رواداری در اﺑﻌﺎد ﺧﺎرﺟﻲ ﺑ ﺮای ارﺗﻔﺎع و ﻋﺮض 5/1  ﻣﺘﺮ ﻣﻴﻠﻲ ، ﺑ ﺮای ﻃﻮل 3  ﻣﺘﺮ ﻣﻴﻠﻲ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . 2 - 2 - 5 - آﻫﻚ آﻫﻚ ﻧﻮﻋﻲ ﺳﻴﻤﺎن ﻫﻮاﻳﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ از ﭘﺨﺘﻦ ﺳﻨﮓ آﻫﻚ )3 Caco ( در ﮔﺮﻣﺎی ﺣﺪود1000 درﺟﻪ ﺳﺎﻧﺘﻲ ﮔﺮاد ﺑـﻪ دﺳـﺖ ﻣـﻲ آﻳـﺪ . ﮔﺮﻣﺎی ﭘﺨﺖ ﺑﻪ درﺟﻪ ﺧﻠﻮص ﺳﻨﮓ آﻫﻚ ﺑﺴﺘﮕﻲ دارد ﺮایﺑ . اﺳﺘﻔﺎده از آﻫﻚ ﺑﺎﻳﺪ آن را ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻫﻴﺪرات ﻛﻠﺴﻴﻢ ﺗﺒﺪﻳﻞ ﻧﻤﻮد . آﻫـﻚ زﻧﺪه، ﻣﻴﻞ ﺗﺮﻛﻴﺒﻲ ﺷﺪﻳﺪی ﺑﺎ آب دارد و در اﺛﺮ اﻳﻦ ﺗﺮﻛﻴﺐ ﻣﻘﺪار زﻳﺎدی ﮔﺮﻣﺎ ﺗﻮﻟﻴﺪ ﺷﻮد ﻣﻲ و ﺣﺠـﻢ آن ﻧﻴـﺰ اﻓـﺰاﻳﺶ ﻣـﻲ ﻳﺎﺑـﺪ . آﻫـﻚ ﺧﺎﻟﺺ، ﺳﻔﻴﺪ رﻧﮓ اﺳﺖ وﻟﻲ وﺟﻮد ﻧﺎﺧﺎﻟﺼﻲ ﻫﺎ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ ﻣﻮﺟﺐ ﺗﻐﻴﻴﺮ رﻧﮓ آن ﺷﻮد . ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﻧﺎﺧﺎﻟﺼﻲ ﺳـﻨﮓ آﻫـﻚ، ﻛﺮﺑﻨـﺎت ﻣﻨﻴـﺰﻳﻢ ﺑﺎﺷﺪ، آن را ﺳﻨﮓ آﻫﻚ دوﻟﻮﻣﻴﺘﻲ ﻣﻲ ﻧﺎﻣﻨﺪ و از ﭘﺨﺘﻦ آن، آﻫﻚ ﻣﻨﻴﺰﻳﻤﻲ ﺣﺎﺻﻞ ﺷﻮد ﻣﻲ . ﻫﺮﮔﺎه ﻧﺎﺧﺎﻟﺼﻲ ﺳﻨﮓ آﻫﻚ، ﻣـﻮاد رﺳـﻲ و ﺳﻴﻠﻴﺴﻲ ﺑﺎﺷﺪ، از ﭘﺨﺘﻦ آن ﺑﺴﺘﻪ ﺑﻪ ﻣﻘﺪار ﻧﺎﺧﺎﻟﺼﻲ، آﻫﻚ ﻧﻴﻤﻪ آﺑﻲ ﻳﺎ آﻫﻚ آﺑﻲ ﺗﻮﻟﻴﺪ .ﺷﻮد ﻣﻲ ﺮایﺑ ﺗﻬﻴﻪ آﻫﻚ ﻫﻴﺪراﺗﻪ از روش ﻫﺎ ی دﺳﺘﻲ و ﺻﻨﻌﺘﻲ اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲ ﮔﺮدد . در روش ﺗﺮ ﻳﺎ آﻫﻚ ﺷﻮﻳﻲ، ﻛﻠﻮﺧﻪ ﻫﺎ ی ﺳﻨﮓ آﻫﻚ ﭘﺨﺘﻪ را در ﺣﻮﺿﭽﻪ ﻫﺎ ﻳﻲ رﻳﺨﺘﻪ و ﺑﻪ آن آب اﺿﺎﻓﻪ ﻣﻲ ﻛﻨﻨﺪ و ﻫﻢ ﺑﻪ ﻣﻲ زﻧﻨﺪ ﺗﺎ ﺷﻜﻔﺘﻪ ﮔﺮدﻳﺪه و ﺑﻪ ﺻﻮرت ﺷﻴﺮآﻫﻚ د . ﺪﻳآر ﭘـﺲ از ﺑﺮداﺷـﺘﻦ ﻓﺼﻞ دوم - ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎﻧﻲ، ﻣﺎﺷﻴﻦ آﻻت و ﺗﺠﻬﻴﺰات ﻫﻴﺪروﻣﻜﺎﻧﻴﻜﻲ 19 ﻧﺎﺧﺎﻟﺼﻲ ﻫﺎ ی ﺷﻴﺮآﻫﻚ، آﻫﻚ ﺷﻜﻔﺘﻪ ﺑﻪ ﺷﻜﻞ ﺧﻤﻴﺮ ﺳﻔﺘﻲ در آﻣﺪه و ﭘﺲ از 6 ﺗﺎ8 ﻫﻔﺘﻪ ﻛﺎﻣﻼ ﺷﻜﻔﺘﻪ و ﺑـ ﺮای ﻣـﺼﺮف در ﻣـﻼت و ﺷﻔﺘﻪ آﻣﺎده ﺷﻮد ﻣﻲ . در روش ﺧﺸﻚ، ﻛﻠﻮﺧﻪ ﻫﺎ ی آﻫﻚ زﻧﺪه را در ﻻﻳﻪ ی ﻫﺎ 20 ﺗﺎ30 ﺳﺎﻧﺘﻲ ﻣﺘﺮ ر وی ﺳﻄﺢ ﺗﻤﻴﺰ ﭼﻴﺪه، روی آن را آب ﻣﻲ ﭘﺎﺷﻨﺪ و زﻳﺮ و رو ﻣﻲ ﻛﻨﻨﺪ ﺗﺎ ﺑﺸﻜﻔﺪ . ﺑﺎ ﺗﻜﺮار اﻳﻦ ﻛﺎر وﻗﺘﻲ ارﺗﻔﺎع ﺑﻪ ﻳﻚ ﻣﺘﺮ رﺳﻴﺪ روی آن را ﻛﺎه ﮔـﻞ ﻣـﻲ ﻛﻨﻨـﺪ و ﻣـﻲ ﮔﺬارﻧـﺪ ﺗـﺎ ﺑﺸﻜﻔﺪ و ﺑﻪ ﺻﻮرت ﮔﺮد د . ﺪﻳآر ﭘﺲ از ﺳﺮﻧﺪﻛﺮدن و ﮔﺮﻓﺘﻦ ﻧﺎﺧﺎﻟﺼﻲ ﻫﺎ، آن را ﺑﻪ ﻣﺼﺮف ﻣﻲ رﺳﺎﻧﻨﺪ . در روش ﺻﻨﻌﺘﻲ، ﺷﻜ ﻔﺘﻦ آﻫـﻚ ﺑـﺎ ﺑﺨﺎر آب ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﻫﻴﺪراﺗﻮر، ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﺑﺎﻻ ﺑﺮدن ﺑﺎزده ﻛﺎر، ﻛﺎﻫﺶ ﺧﻄﺮ و ﻛﺎﻫﺶ دﺳﺘﻤﺰد، ﺻﻮرت ﻣﻲ ﮔﻴﺮد . از ﺗﺮﻛﻴﺐ ﻳﻚ واﺣﺪ آب ﺑﺎ آﻫﻚ زﻧﺪه، آﻫﻚ ﺷﻜﻔﺘﻪ 2 Ca(OH) ﺣﺎﺻﻞ ﺷﻮد ﻣﻲ ، ﻛﻪ ﺑ ﺮای اﻳﻦ ﻣﻨﻈﻮر ﺑﺎﻳﺪ آﻫﻚ زﻧﺪه را ﺑـﻪ ﻣﻘـﺪار ﻛﺎﻓﻲ آب ﭘﺎﺷﻲ ﻛﺮده و رﻃﻮﺑﺖ ﺣﺎﺻﻞ از اﻳﻦ آب ﭘﺎﺷﻲ را ﺑ ﺮای ﻣﺪﺗﻲ ﻛﻪ ﻋﻤﻞ ﺷﻜﻔﺘﻪ ﺷﺪن اﻧﺠﺎم ﺷﻮد ﻣﻲ ، ﺣﻔﻆ ﻧﻤﻮد و ﻗﺒﻞ از ﻣﺼﺮف را آن10 روز ﺗﻤﺎم در اﻧﺒﺎر ﻧﮕﻪ داﺷﺖ . درﺻﻮرﺗﻲ ﻛﻪ ﻛﻠﻴﻪ ذره ﻫﺎی آﻫﻚ ﺑﻪ ﻫﻴﺪرات ﻛﻠﺴﻴﻢ ﺗﺒﺪﻳﻞ ﻧﺸﻮد، آﻫﻚ زﻧﺪه ﭘﺲ از ﺗﺮﻛﻴﺐ ﺑﺎ آب، ﺷﻜﻔﺘﻪ ﺷﺪه و ﺑﻪ ﺻﻮرت آﻟﻮﺋـﻚ در ﺳﺎزه ﻇﺎﻫﺮ ﻣﻲ ﮔﺮدد و ﻣﻮﺟﺐ ﺗﺮﻛﻴﺪن ﺳﺎزه و ﻇﺎﻫﺮ ﻧﺎﺧﻮﺷﺎﻳﻨﺪ در ﻧﻤﺎ ﺷﻮد ﻣﻲ . آﻫﻚ ﺑﺎﻳﺪ در ﺟﺎﻳﻲ ﻣﺼﺮف ﺷﻮد ﻛﻪ ﻫﻮا ﻧﻤﻨﺎک ﺑﺎﺷـﺪ ﻳﺎ ﺣﺪاﻗﻞ آن را ﺑﻪ ﻣﺪت 28 روز ﺑﺎ وﺳﺎﻳﻠﻲ ﻧﻤﻨﺎک ﻧﮕﻬﺪارﻧﺪ . آﻫﻚ زﻧﺪه را ﺑﺎﻳﺪ در زﻣﺎن ﻧﮕﻬﺪاری از اﺛﺮ آب و دی اﻛﺴﻴﺪﻛﺮﺑﻦ ﻫﻮا ﺣﻔﻆ .ﻛﺮد 2 - 2 - 5 - 1 - ﻣﻼت آﻫﻚ ﻣﻼت آﻫﻚ ﻫﻮاﻳﻲ ﺑ ایﺮ ﺳﺨﺖ ﺷﺪن اﺣﺘﻴﺎج ﺑﻪ ﻫﻮا دارد . ﺑﻪ اﻳﻦ ﻃﺮﻳﻖ ﻛﻪ ﻫﻴﺪرات ﻛﻠﺴﻴﻢ در ﻣﺠـﺎورت آب و ﻫـﻮا، 2 Co ﻫـﻮا را ﮔﺮﻓﺘﻪ و ﭘﺲ از واﻛﻨﺶ ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ ﺑﻪ ﻛﺮﺑﻨﺎت ﻛﻠﺴﻴﻢ ﺗﺒﺪﻳﻞ ﺷﻮد ﻣﻲ . ﻟﺬا ﺳﺨﺖ ﺷﺪن آﻫﻚ در ﻣﺤﻴﻂ ﻧﻤﻨﺎک، اﻣﻜﺎن ﭘﺬﻳﺮ ﺑﻮده و ﭼﻨﺎﻧﭽـﻪ ﺷﻔﺘﻪ آﻫﻜﻲ در ﻣﺠﺎورت آب ﻗﺮار ﻧ ﮕﻴﺮد، ﻣﻼت ﻳﺎ ﺷﻔﺘﻪ آﻫﻜﻲ ﺳﺨﺖ ﻧﺸﺪه و ﺑﻪ اﺻﻄﻼح .ﺷﻮد ﻣﻲ ﻣﻼت آﺑﻲ ﺑ ﺮای ﺳﺨﺖ ﺷﺪن اﺣﺘﻴﺎج ﺑﻪ ﻫﻮا ﻧﺪارد و در زﻳﺮ آب ﻧﻴﺰ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ ﺳﺨﺖ ﺷﻮد . اﻳﻦ ﻣﻼت ﻫـﺎ زودﮔﻴـﺮ ﺑـﻮده و ﺣـﺪاﻛﺜﺮ در ﻋﺮض دو ﺳﺎﻋﺖ ﺳﺨﺖ ﻣﻲ ﮔﺮدﻧﺪ . آﻫﻚ آﺑﻲ از ﺣﺮارت دادن و آﺳﻴﺎب ﻛﺮدن ﺳﻨﮓ آﻫﻚ ﺑﺎ ﺧﺎک رس ﻳﺎ ﺳﻴﻠﻴﺲ ﺑﻪ دﺳﺖ ﻣﻲ . آﻳﺪ ﻫﺮ ﻗﺪر ﻣﻘﺪار رس ﺑـﻴﺶ ﺗـﺮ ﺑﺎﺷـﺪ، ﻣﻼت آﻫﻚ ﻣﺮﻏﻮب ﺗﺮ ﺑﻮده و آب در آن ﻧﻔﻮذ ﻧﻜﺮده و زودﺗﺮ ﺳﺨﺖ .ﺷﻮد ﻣﻲ ﺑﻪ ﻃﻮر ﻛﻠﻲ رﻳﺰداﻧﻪ ﻫﺎ ی ﮔﺮد آﻫﻚ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ ﻗﺴﻤﻲ ﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ 95 درﺻﺪ آن از اﻟـﻚ300 ﻣﻴﻜﺮوﻧـﻲ و100 درﺻـﺪ آن از اﻟـﻚ180 ،ﻣﻴﻜﺮوﻧﻲ ﺑﮕﺬرد و اﻓﺖ ﺳﺮخ ﺷﺪن آﻫﻚ ﺷﻜﻔﺘﻪ ﺗﺮ ﻛﻢ از 30 درﺻﺪ ﺑﺎﺷﺪ . ﻣﺸﺨـﺼﺎت آﻫـﻚ ﺑﺎﻳـﺪ ﺑـﺎ اﺳـﺘﺎﻧﺪارد ﺷـﻤﺎره 270 » آﻫـﻚ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎﻧﻲ « ﻣﻄﺎﺑﻘﺖ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ . 2 - 2 - 5 - 2 - ﻣﻼت ﮔﻞ آﻫﻚ ﻣﻼت ﮔﻞ آﻫﻚ ﻳﺎ ﻣﻼت ﺣﺮام زاده، ﻣﻼﺗﻲ اﺳﺖ آﺑﻲ و ﺑ ﺮای ﮔﺮﻓﺘﻦ ﻧﻴﺎزی ﺑﻪ دی اﻛﺴﻴﺪﻛﺮﺑﻦ ﻧﺪارد . اﻳﻦ ﻣـﻼت ﺑـ ﺮای آﺟﺮﻛـﺎری و ﺳﻨﮓ ﻛﺎری ﻣﻨﺎﺳﺐ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﺗﺮﻛﻴﺐ ﺳﻴﻠﻴﺲ و آ ﻟﻮﻣﻴﻦ ﺧﺎک رس ﺑﻪ ﻫﻤﺮاه آب ﺑﺎ آﻫﻚ، اﻳـﻦ ﻣـﻼت را در ﺑﺮاﺑـﺮ آﺑﺸـﺴﺘﮕﻲ و وارﻓـﺘﻦ ﻣﻘﺎوم ﻣﻲ .ﺳﺎزد 20 ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻓﻨﻲ ﻋﻤﻮﻣﻲ ﻛﺎرﻫﺎی ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ رودﺧﺎﻧﻪ 2 - 2 - 5 - 3 - ﻣﻼت ﺳﺎروج ﻗﺒﻞ از اﺧﺘﺮاع ﺳﻴﻤﺎن، ﺳﺎروج ﺑ ﺮای اﻧﺪود و آب ﺑﻨﺪی ﻛﺮدن آب اﻧﺒﺎرﻫﺎ و اﺳﺘﺨﺮﻫﺎ ﻣﺼﺮف ﻣﻲ ﮔﺮدﻳﺪ وﻟﻲ اﻣﺮوزه ﻣـﺼﺮف آن ﺑـﺴﻴﺎر ﻛﻢ ﺷﺪه و ﻣﻼت ﺳﻴﻤﺎن ﺟﺎی آن را ﮔﺮﻓﺘﻪ اﺳﺖ . ﺳﺎروج ﺑﻪ دو ﺻﻮرت ﻣﻼت ﺳﺎروج ﮔﺮم و ﻣﻼت ﺳﺎروج ﺳﺮد ﻣﺼﺮف ﻣﻲ ﺷـﻮد . ﻣـﻼت ﺳﺎروج ﮔﺮم، ﻧﻮﻋﻲ ﻣﻼت آﻫﻚ آﺑﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ از ﭘﺨﺘﻦ و آﺳﻴﺎب ﻛﺮدن ﺳﻨﮓ ﻫﺎ ی آﻫﻜﻲ رس دار ﺑﻪ دﺳﺖ ﻣﻲ . آﻳﺪ ﻣﻼت ﺳـﺎروج ﺳـﺮد از اﺧﺘﻼط آﻫﻚ، ﺧﺎﻛﺴﺘﺮ و آب ﺣﺎﺻﻞ ﺷﻮد ﻣﻲ ﺮایﺑ . ﭘﺎﻳﺪاری و ﭼﺴﺒﻨﺪﮔﻲ ﺑﻪ آن، ﺧﺎک رس ﻣﻲ اﻓﺰاﻳﻨﺪ و ﻣﺎﺳـﻪ ﺑـﺎدی ﻧﻴـﺰ در آن ﻧﻘـﺶ ﭘﺮﻛﻨﻨﺪﮔﻲ و اﺳﺘﺨﻮان ﺑﻨﺪی دارد ﺮایﺑ . ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی از ﺗﺮک ﺧﻮردﮔﻲ ﺳﺎروج ﺑﻪ آن ﻟﻮﻳﻲ، ﻣﻮی ﺑﺰ ﻳﺎ اﻟﻴﺎف ﮔﻴﺎﻫﻲ ﻣﻲ زﻧﻨـﺪ . ﻣـﻼت ﺳـﺎروج ﻛﻨﺪﮔﻴﺮ اﺳﺖ . اﻳﻦ ﻣﻼت از اﺧﺘﻼط 10 ، ﭘﻴﻤﺎﻧﻪ ﮔﺮد آﻫﻚ ﺷﻜﻔﺘﻪ7 ﭘﻴﻤﺎﻧﻪ ﺧﺎﻛﺴﺘﺮ اﻟﻚ ﺷﺪه، ﻳﻚ ﭘﻴﻤﺎﻧﻪ ﺧﺎک رس، ﻳﻚ ﭘﻴﻤﺎﻧﻪ ﻣﺎﺳـ ﻪ ﺑﺎدی، 30 ﺗﺎ50 ﻛﻴﻠﻮﮔﺮم ﻟﻮﻳﻲ ﺮایﺑ) ﻫﺮ ﻣﺘﺮ ﻣﻜﻌﺐ ﻣﻼت ( ، آب ﺑﻪ ﻗﺪر ﻛﺎﻓﻲ و ورزدادن آﻧﻬﺎ ﺑﻪ دﺳﺖ ﻣﻲ . آﻳﺪ 2 - 2 - 5 - 4 - وﻳﮋﮔﻲ ﻫﺎ و ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻓﻨﻲ آﻫﻚ ﻣﺼﺮﻓﻲ در ﻫﺮ ﭘﺮوژه ﺑﺎﻳﺪ از ﻧﻈﺮ وﻳﮋﮔﻲ ﻫﺎ ی ﻓﻴﺰﻳﻜﻲ، ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ و ﻣﻜﺎﻧﻴﻜﻲ و ﺳﺎﻳﺮ ﻣﺸﺨﺼﻪ ﻫﺎ ﺑﺎ آﻧﭽﻪ در ﻧﻘﺸﻪ ﻫﺎ، ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻓﻨﻲ ﺧﺼﻮﺻﻲ، دﺳﺘﻮرﻛﺎرﻫﺎ و دﻳﮕﺮ ﻣﺪارک ﭘﻴﻤﺎن ذﻛﺮ ﺷﺪه اﺳﺖ، ﻣﻄﺎﺑﻘﺖ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ . ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻛﺎرﺧﺎﻧـﻪ ﺳـﺎزﻧﺪه و ﻛﻴﻔﻴـﺖ ﺳـﻨﮓ آﻫﻚ ﻣﺼﺮﻓﻲ در ﺗﻮﻟﻴﺪ آﻫﻚ ﺑﺎﻳﺪ ﻗﺒﻼ ﺑﻪ ﺗﺼﻮﻳﺐ دﺳﺘﮕﺎه ﻧﻈﺎرت ﺑﺮﺳﺪ . ﻧﻮع آﻫﻚ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻣﺼﺎرف ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻣﺸﺨﺺ ﻣﻲ ﮔﺮدد . ﻣﻌﻤﻮﻻ ﺮای ﺑ ﭘﺎﻳﺪارﻛﺮدن ﺧﺎک در راه ﺳﺎزی و ﭘﻲ ﺳـﺎزی و در ﺧـﺎک ﻫـﺎ ی ﻣ ﻌﻤﻮﻟﻲ از ﺧﻤﻴﺮ ﻳﺎ ﮔﺮد آﻫﻚ ﺷﻜﻔﺘﻪ ای ﻛﻪ ﺑﻪ ﺻﻮرت دوﻏﺎب درآﻣﺪه ﺑﺎﺷﺪ، اﺳﺘﻔﺎده ﺷﻮد ﻣﻲ ﺮایﺑ . ﻣﻼت و اﻧـﺪود ﺳـﺎزه ﻫـﺎی درﻳـﺎﻳﻲ، ﭘﻲ ﺳﺎزی در ﻫﺎ ﺧﺎک ی ﺳﻮﻟﻔﺎت دار ﺑﺎ ﺳﻮﻟﻔﺎت زﻳﺎد از آﻫﻚ ﻫﺎ ی آﺑﻲ، ﺑـ ﺮای ﭘـﻲ ﺳـﺎزی در ﺧـﺎک ﻫـﺎ ی ﺳـﻮﻟﻔﺎت دار ﺑـﺎ ﺳـﻮﻟﻔﺎت ﻛـﻢ از آﻫﻚ ﻫﺎ ی ﻧﻴﻤﻪ آﺑﻲ ) ﺧﺎﻛﺴﺘﺮی ﺮایﺑ و ( ﭘﺎﻳﺪارﻛﺮدن ﺧﺎک در راه ﺳﺎزی، ﺑﺘﻦ آﻫﻜﻲ ﺳﻨﮕﻴﻦ و ﻣﺘﺨﻠﺨﻞ اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲ ﮔﺮدد . ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺑـ ﺮای ﺳﻴﻤﺎن آﻫﻚ ﭘﻮزوﻻن و آﻫﻚ ﺳﺮﺑﺎره از آﻫﻚ زﻧﺪه ﻛﻠﺴﻴﻤﻲ ﭘﺮﻣﺎﻳﻪ و ﺑ ﺮای ﺷﻔﺘﻪ ﭘﻲ ﺳﺎزی ﺳـﺎزه ﻫـﺎی ﻛـﻢ ارﺗﻔـﺎع، از دوﻏـﺎب آﻫـﻚ ﻛﻢ ﻣﺎﻳﻪ اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲ ﮔﺮدد . رﻳﺰی داﻧﻪ ﻫﺎی ﮔﺮد اﻧﻮاع آﻫﻚ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ ﺻـﻮرﺗﻲ ﺑﺎﺷـﺪ ﻛـﻪ 95 درﺻـﺪ آن از اﻟـﻚ300 ﻣﻴﻜﺮوﻧـﻲ و100 درﺻـﺪ آن از اﻟـﻚ180 ﻣﻴﻜﺮوﻧﻲ ﺑﮕﺬرد و اﻓﺖ ﺳﺮخ ﺷﺪن آﻫﻚ ﺷﻜﻔﺘﻪ ﺗﺮ ﻛﻢ از 30 درﺻﺪ ﺑﺎﺷﺪ ﺮایﺑ . ﺗﻬﻴﻪ ﺧﻤﻴﺮ آﻫـﻚ، آﻫـﻚ را ﭘـﺲ از ﺷـﻜﻔﺘﻪ ﺷـﺪن در ﺣﻮﺿﭽﻪ ﻫﺎی ﻣﺨﺼﻮص ﺑﺎ ﻣﻘﺪار آب ﻛﺎﻓﻲ ﻣﺨﻠﻮط . ﺪﻛﻨﻨ ﻣﻲ ﭘﺲ از ﻛﻪ آن ﻣﺨﻠﻮط آب و آﻫﻚ در ﺣ ﻮﺿﭽﻪ ﻫﺎ ﺑﻪ ﺻـﻮرت ﺧﻤﻴـﺮ درآﻣـﺪ، ﺧﻤﻴﺮ آﻫﻚ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ وﺳﻴﻠﻪ روﭘﻮش ﻣﻨﺎﺳﺐ، از ﺣﺮارت آﻓﺘﺎب ﺣﻔﻆ ﺷﻮد . ﺧﻤﻴﺮ آﻫﻚ، ﺣﺪاﻗﻞ ﺗﺎ دو ﻫﻔﺘﻪ ﺑﺎﻳـﺪ در ﺣﻮﺿـﭽﻪ ﻫـﺎ ﻧﮕﻬـﺪاری ﺷﻮد . ﺗﺎ زﻣﺎﻧﻲ ﻛﻪ در ﺳﻄﺢ ﺧﻤﻴﺮ، آﻫﻚ ﭘﻴﺪا ﻧﺸﺪه و ﺗﺎ ﻫﻨﮕﺎﻣﻲ ﻛﻪ ﭼﺴﺒﻨﺪﮔﻲ آن ﺑﻪ درﺟﻪ ﻣﻄﻠﻮب ﻧﺮﺳﻴﺪه ﺑﺎﺷﺪ، ﺧﻤﻴﺮ آﻫـﻚ را ﻧﺒﺎﻳـﺪ ﺮایﺑ ﺳﺎﺧﺘﻦ ﻣﻼت ﺑﻪ ﻣﺼﺮف رﺳﺎﻧﺪ . ﻗﺒﻞ از ﺳﺎﺧﺘﻦ ﻣﻼت، از ﮔﺮد آﻫﻚ ﻣﻮرد ﻣﺼﺮف ﺑﺎﻳﺪ ﻃﺒﻖ روش آﺷﺘﻮ T-218 ﻧﻤﻮﻧﻪ ﮔﻴﺮی ﺑﻪ ﻋﻤﻞ آﻳﺪ و ﺗﺮﻛﻴﺐ ﻫـﺎ ی ﺷـﻴﻤﻴﺎﻳﻲ و داﻧﻪ ﺑﻨﺪی ﻧﻤﻮﻧﻪ ﻫﺎی اﺧﺬ ﺷﺪه ﺑﺎ روش آﺷﺘﻮ T-219 ﻣﻮرد آزﻣﺎﻳﺶ ﻗﺮار ﮔﻴﺮد . ﻧﺘﺎﻳﺞ ﺣﺎﺻﻞ از آزﻣﺎﻳﺶ آن ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺎ ﻣﺸﺨـﺼﺎت ﻓﻨـﻲ داده ﺷ ﺪه در آﺷﺘﻮ M-216 ﻣﻄﺎﺑﻘﺖ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ . ﻓﺼﻞ دوم - ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎﻧﻲ، ﻣﺎﺷﻴﻦ آﻻت و ﺗﺠﻬﻴﺰات ﻫﻴﺪروﻣﻜﺎﻧﻴﻜﻲ 21 2 - 2 - 5 - 5 - ﺣﻤﻞ و ﻧﻘﻞ و ﻧﮕﻬﺪاری آﻫﻚ زﻧﺪه را ﺑﺎﻳﺪ از اﺛﺮ آب و دی اﻛﺴﻴﺪﻛﺮﺑﻦ ﻫﻮا ﺣﻔﻆ ﻛﺮد و ﻫﻤﺎﻧﻨﺪ ﺳﻴﻤﺎن در ﻇﺮوف ﻣﺨﺼﻮص ﻳﺎ ﻛﻴـﺴﻪ ﻫـﺎی آب ﺑﻨـﺪی ﺷـﺪه ﻧﮕﻬﺪاری ﻧﻤﻮد . ﻣﺸﺨﺼﺎت آﻫﻚ ﺑﺎﻳﺪ روی ﻇﺮوف ﺣﻤﻞ و ﻛﻴﺴﻪ ﻫﺎ ﻧﻮﺷﺘﻪ ﺷﻮد . در ﻫﺮ ﺻﻮرت ﺷ ﺮاﻳ ﻄﻲ ﻛﻪ در ﻧﮕﻬـﺪا ری ﺳـﻴﻤﺎن ذﻛـﺮ ﺷﺪ، در ﻣﻮرد آﻫﻚ ﻧﻴﺰ ﺑﺎﻳﺪ رﻋﺎﻳﺖ ﮔﺮدد . ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ آﻫﻚ ﻣﺪﺗﻲ در اﻧﺒﺎر ﺑﻤﺎﻧﺪ و از ﻧﻈﺮ ﻛﻴﻔﻴﺖ ﻣﺸﻜﻮک ﺑﺎﺷﺪ، دﺳﺘﮕﺎه ﻧﻈـﺎرت ﺣـﻖ دارد آزﻣﺎﻳﺶ آن را ﻗﺒﻞ از ﻣﺼﺮف ﺧﻮاﺳﺘﺎر ﮔﺮدد . ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﻧﺘﻴﺠﻪ آزﻣﺎﻳﺶ ﻫﺎ ﺑﺎ ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻣﻨﺪرج در اﺳﺘﺎﻧﺪارد ﺗﻄﺎﺑﻖ ﻧﺪاﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ، ﻣـﻲ ﺗﻮاﻧـﺪ دﺳﺘﻮر ﺧﺮ وج آﻫﻚ را از ﻛﺎرﮔﺎه ﺻﺎدر ﻧﻤﺎﻳﺪ . ﻛﺎر ﻛﺮدن ﺑﺎ آﻫﻚ و ﺟﺎﺑﺠﺎ ﻛﺮدن آن ﻣﺴﺘﻠﺰم رﻋﺎﻳﺖ ﻧﻜﺎت اﻳﻤﻨﻲ اﺳﺖ . 2 - 2 - 6 - ﺷﻦ و ﻣﺎﺳﻪ ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺷﻦ و ﻣﺎﺳﻪ از رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ و ﻳﺎ از ﻣﻌﺎدن ﻛﻮﻫﻲ ﺗﺎﻣﻴﻦ ﻣﻲ ﮔﺮدد . ﻣﺼﺎﻟﺢ رودﺧﺎﻧﻪ ای، ﻋﻤﻮﻣـﺎ ﮔﺮدﮔﻮﺷـﻪ ﺗـﺮ از ﻣـﺼﺎﻟﺢ ﻣﻌـﺪﻧﻲ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ و ﺳﻄﺢ ﺻﻴﻘﻠﻲ دارﻧﺪ . اﻳﻦ ﻣﺼﺎﻟﺢ، ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺷﻦ و ﻣﺎﺳﻪ ﺷﻜﺴﺘﻪ ﻛﺎرﺑﺮد ﺑﻴﺶ ﺗﺮ ی دارد . از اﻳﻦ ﻣـﺼﺎﻟﺢ ﻧﺒﺎﻳـﺪ ﺑـ ﺮای ﺑـﺘﻦ ﺑـﺎ ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﺑﻴﺶ از 350 ﻛﻴﻠﻮﮔﺮم ﺑﺮ ﺳﺎﻧﺘﻲ ﻣﺘﺮ ﻣﺮﺑﻊ اﺳﺘﻔﺎده ﻧﻤﻮد . ﺷـﻦ و ﻣﺎﺳـﻪ ﺷﻜـﺴﺘﻪ را از ﺧـﺮد ﻧﻤـﻮدن ﺗﻜـﻪ ﺳـﻨﮓ ﻫـﺎ ی درﺷـﺖ در ﺳﻨﮓ ﺑﻪ ﻫﺎ ﺷﻜﻦ دﺳﺖ ﻣﻲ آورﻧﺪ . اﻳﻦ ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺑﻪ ﻋﻠﺖ ﺗﻴﺰﮔﻮﺷﻪ ﺑﻮدن، اﺻﻄﻜﺎک داﺧﻠﻲ ﺑﺎﻻﻳﻲ داﺷﺘﻪ و ﻣﻮاد ﺧﺎرﺟﻲ آن ﺑﻪ ﻣﺮاﺗﺐ ﺗﺮ ﻛﻢ از ﺷﻦ و ﻣﺎﺳﻪ ﻃﺒﻴﻌﻲ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﺑﻪ ﻃﻮر ﻛﻠﻲ ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺳﻨﮕﻲ ﺑﺎ اﻧﺪازه داﻧﻪ ﻫﺎی ﺻﻔﺮ ﺗﺎ ﺣﺪود 76 /4 ﻣﺘﺮ ﻣﻴﻠﻲ را، ﻣﺼﺎﻟﺢ رﻳﺰداﻧﻪ ) ﻣﺎﺳﻪ ( و ﺑﺎ اﻧﺪازه داﻧﻪ ﻫﺎی ﺑﺰرگ ﺗـﺮ از 76 /4 ﻣﺘﺮ ﻣﻴﻠﻲ را، درﺷﺖ داﻧﻪ ﻣﻲ ( ﺷﻦ ) ﻧﺎﻣﻨﺪ . ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺷﻦ و ﻣﺎﺳﻪ اﻋﻢ از داﻧﻪ رﻳﺰ ﻳﺎ داﻧﻪ درﺷﺖ ﺑﺎﻳﺪ ﺗﻤﻴﺰ، ﺳﺨﺖ، زﺑﺮ، ﺑﺎ ﺗﺮاﻛﻢ ﻳﻜﻨﻮاﺧﺖ، ﺑﺎدوام و ﻓﺎﻗﺪ ﻫﺮﮔﻮﻧﻪ آﻏﺸﺘﮕﻲ ﺑﺎﺷﺪ . 2 - 2 - 6 - 1 - ﺣﻤﻞ و ﻧﻘﻞ و ﻧﮕﻬﺪاری ﻫﻨﮕﺎم ﺣﻤﻞ و ﻧﻘﻞ و اﻧﺒﺎرﻛﺮدن ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺳﻨﮕﻲ ﺑﺎﻳﺪ ﻳﻜﻨﻮاﺧﺘﻲ آﻧﻬﺎ ﺣﻔﻆ ﮔﺮدد و از ﭘﺮاﻛﻨﺪه ﺷﺪن ذره ﻫﺎی رﻳﺰ ﺧﺸﻚ ﺑﻪ وﺳـﻴﻠﻪ ﺑـﺎد، ﺟﺪاﺷﺪﮔﻲ، ﮔﺮم ﺷﺪن ﺑﻴ ﺶ از ﺣﺪ، ﻳﺦ زدن و آﻟﻮدﮔﻲ داﻧﻪ ﻫﺎ ﺑﻪ ﻣﻮاد ﻣﻀﺮ ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی ﻛﺮد . ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺑﺎﻳﺪ دور از ﭘﻮﺷﺶ ﮔﻴﺎﻫﻲ و ﻣﻮاد آﻟﻮده ﻛﻨﻨﺪه ﻧﮕﻬﺪاری ﺷﺪه و ﻧﺒﺎﻳﺪ ﺑﻪ ﺷﻜﻞ ﻣﺨﺮوط ﻫـﺎ ی ﺑﻠﻨـﺪی د رآﻳ ﻨـﺪ ﻛـﻪ ﺟﺪاﺷـﺪﮔﻲ ﻫﺎ داﻧﻪ ی رﻳﺰ و درﺷﺖ اﺗﻔﺎق ﺑﻴﺎﻓﺘﺪ . ﺑﺎﻳﺪ آﻧﻬﺎ را در ﻻﻳﻪ ﻫﺎ ﻳﻲ ﺑﻪ ﺿﺨﺎﻣﺖ ﻳﻜﺴﺎن و ﺑﺮاﺳـﺎس ﻧـﻮ ع، اﻧـﺪازه و داﻧـﻪ ﺑﻨـﺪی اﻧﺒـﺎر ﻧﻤـﻮده و ﺑﻪ ﺻﻮرت اﻓﻘﻲ، ﺟﺎﺑﺠﺎ ﻳﻲ آﻧﻬﺎ را اﻧﺠﺎم داد . ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺳﻨﮕﻲ ﺑﺎﻳﺪ در ﭼﻬﺎر ﮔﺮوه ﻣﺠﺰا، ﺑﻪ ﺷﺮح ﺟﺪول )2 - 2( ﺗﻘﺴﻴﻢ و اﻧﺒﺎر ﮔﺮدﻧﺪ . ﺟﺪول 2 - 2 - ﺗﻘﺴﻴﻢ ﺑﻨﺪی ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺳﻨﮕﻲ اﻧﺪازه اﺳﻤﻲ ﻣﺼﺎﻟﺢ داﻧﻪ ﺑﻨﺪی ﺣﺪود اﻧﺪازه ﻣﺼﺎﻟﺢ ) ﻣﻴﻠﻲ (ﻣﺘﺮ داﻧﻪ ﺑﻨﺪی رﻳﺰ 75 /4 - 0 داﻧﻪ ﺑﻨﺪی 19 یﻣﺘﺮ ﻣﻴﻠﻲ19 - 75 /4 داﻧﻪ ﺑﻨﺪی 5/ 37 یﻣﺘﺮ ﻣﻴﻠﻲ5/ 37 - 19 داﻧﻪ ﺑﻨﺪی 63 یﻣﺘﺮ ﻣﻴﻠﻲ63 - 38 22 ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻓﻨﻲ ﻋﻤﻮﻣﻲ ﻛﺎرﻫﺎی ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ رودﺧﺎﻧﻪ 2 - 3 - ﻣﺎﺷﻴﻦ آﻻت در اﻳﻦ ﻗﺴﻤﺖ ﺑﻪ ﻣﻌﺮﻓﻲ و ﻛﺎرﺑﺮد ﺗﺠﻬﻴﺰات و ﻣﺎﺷﻴﻦ آﻻت ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده در ﻛﺎرﻫﺎی ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ رودﺧﺎﻧﻪ، ﺷﺎﻣﻞ ﺧﺎک ﺑﺮداری، ﺗﺴﻄﻴﺢ و ﭘﺎک ﺳﺎزی، ﺑﺎرﮔﻴﺮی و ﺣﻤﻞ، ﭘﺨﺶ ﺧﺎک و ﺷﻴﺐ زﻧﻲ، ﺗﺮاﻛﻢ ﺧﺎک، ﺣﻔﺎری و ﭘـﻲ ﻛﻨـﻲ و ﮔـﻮد ﺑـﺮداری، اﺟـ ﺮای ﭘﻮﺷـﺶ ﻫـﺎ و دﻳﮕـﺮ ﺗﺠﻬﻴﺰات ﻣﺘﻔﺮﻗﻪ، اﻋﻢ از ﺗﺠﻬﻴﺰات ﺗﻮﻟﻴﺪ و ﺣﻤﻞ ﻣﺼﺎﻟﺢ، ﭘﻤﭙﺎژ و ... ﭘﺮداﺧﺘﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ . 2 - 3 - 1 - ﺗﺠﻬﻴﺰات ﺧﺎک ﺑﺮداری، ﺗﺴﻄﻴﺢ و ﭘﺨﺶ ﺧﺎک 2 - 3 - 1 - 1 - ﺑﻮﻟﺪوزر ﺑﻮﻟﺪوزرﻫﺎ ﺑ ﺮای ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺗﺴﻄﻴﺢ و ﭘﺎک ﺳﺎزی زﻣﻴﻦ از ﺑﻮﺗﻪ ﻫﺎ، ﻛﻨﺪه ﻫﺎی درﺧﺖ و ﺑﻘﺎﻳﺎی ﻣﺎﻧﺪه از ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺳﺎﺧﺘﻤﺎﻧﻲ، ﺟﺎﺑﺠﺎ ﻛـﺮدن ﺗﻮده ﻫﺎی ﺧﺎک ﺑﻪ ﺻﻮرت راﻧﺪن آﻧﻬﺎ ﺗﺎ ﻣﺴﺎﻓﺘﻲ ﺣﺪود 100 ﻣﺘﺮ، اﻳﺠﺎد ﻫﺎ راه ی دﺳﺘﺮﺳﻲ و اوﻟﻴـﻪ، ﭘﺨـﺶ ﻛـﺮدن ﺧـﺎک در ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ ﻫـﺎ و ﻛﻤﻚ و ﻛﺸﻴﺪن اﺳﻜﺮﻳﭙﺮﻫﺎ ﺑﻪ ﻛﺎر ﺑﺮده .ﺷﻮد ﻣﻲ اﻧﺪازه ﺑﻮﻟﺪوزر ﺑﺮ ﺣﺴﺐ ﻃﻮل و ارﺗ ﻔﺎع ﺗﻴﻐﻪ آن ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺷﻮد ﻣﻲ . ﺑﺎﻻﺑﺮدن و ﭘﺎﻳﻴﻦ آوردن ﺗﻴﻐﻪ ﺑﻮﻟﺪوزر، ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻛـﺎﺑﻠﻲ و ﻳﺎ ﻫﻴﺪروﻟﻴﻜﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﺑﻮﻟﺪوزرﻫﺎ در اﻧﻮاع ﻧﺼﺐ ﺑﺮ روی ﭼﺮخ زﻧﺠﻴﺮی و ﻳﺎ ﭼﺮخ ﻣﻌﻤﻮﻟﻲ ﺗﻮﻟﻴـﺪ ﺷـﺪه اﻧـﺪ . از ﻣﺰاﻳـﺎی ﺑﻮﻟـﺪوزرﻫﺎی ﭼـﺮخ زﻧﺠﻴﺮی ﻣﻲ ﺗﻮان ﺑﻪ ﻗﺎﺑﻠﻴﺖ اراﺋﻪ ﻧﻴﺮوی ﻛﺸﺸﻲ ﺑﻴﺶ ﻣﺨ ، ﺗﺮ ﺼﻮﺻﺎ در روی زﻣﻴﻦ ﻫﺎ ی ﻧﺮم ﻧﻈﻴﺮ ﺧﺎک ﮔﻞ آﻟـﻮد و زﻣـﻴﻦ ﻫـﺎ ی ﺳـﺴﺖ و ﻗﺎﺑﻠﻴﺖ اﻧﺠﺎم ﻛﺎر در زﻣﻴﻦ ﻫﺎ ی ﺳﻨﮕﻼﺧﻲ و زﻣﻴﻦ ﻫﺎ ی ﻧﺎﻫﻤﻮار اﺷﺎره ﻧﻤﻮد . ﺑﻮﻟـﺪوزرﻫﺎی ﭼـﺮخ ﻻﺳـﺘﻴﻜﻲ ﻧﻴـﺰ دا رای ﻣﺰاﻳـﺎی ﺳـﺮﻋﺖ ﺑﻴﺶ ﺗﺮ در اﻧﺠﺎم ﻛﺎر و ﺳﺮﻋﺖ ﺣﺮﻛﺖ از ﻳﻚ ﻛﺎر ﺑﻪ ﻛﺎر دﻳﮕﺮ، ﻗﺎﺑﻠﻴﺖ ﺣﺮﻛﺖ روی ﻫﺎ راه ی آﺳﻔﺎﻟ ﺖ، ﺑﺪون اﺳﺘﻔﺎده از ﺗﺮﻳﻠﻲ ﺟﻬﺖ ﺣﻤـﻞ و ﺧﺴﺘﮕﻲ ﺮای ﺑﺗﺮ ﻛﻢ راﻧﻨﺪه ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ . ﻧﺤﻮه ﻋﻤﻠﻜﺮد اﻳﻦ ﻣﺎﺷﻴﻦ ﺑﺎ ﺗﻤﺎس ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ ﺗﻴﻐﻪ و ﻣﺼﺎﻟﺢ ﻣﻴﺴﺮ ﮔﺮدﻳﺪه، ﺑﻪ ﻧﺤﻮی ﻛﻪ ﺑﺎ ﺣﺮﻛﺖ ﺑﻮﻟﺪوزر ﺑﻪ ﺳﻤﺖ ﺟﻠﻮ، ﻋﻤﻞ ﻛﻨـﺪن و ﺣﻤﻞ ﺧﺎک ﺗﻮاﻣ ﺎن اﻧﺠﺎم ﻣﻲ ﮔﻴﺮد . ﺑﻨﺎﺑ ﺮاﻳ ﻦ ﻋﻮاﻣﻞ ﻣﻮﺛﺮ در ﻋﻤﻠﻜﺮد ﺑﻮﻟﺪوزر، ﻧﻮع ﺗ ﻴﻐﻪ، اﻧـﺪازه ﺗﻴﻐـﻪ، زاوﻳـﻪ ﺗﻴﻐـﻪ و ﻗـﺪرت ﻣﻮﺗـﻮر آن ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . 2 - 3 - 1 - 2 - ﮔﺮﻳﺪر ﮔﺮﻳﺪر ﺑ ﺮای ﻋﻤﻠﻴﺎﺗﻲ ﻧﻈﻴﺮ ﺗﺴﻄﻴﺢ، ﭘﺨﺶ ﺧﺎک و ﺗﻨﻈﻴﻢ ﺷﻴﺐ ﺑﻪ ﻛﺎر ﻣﻲ . رود ﺷﻜﻞ ﺑﻨﺪی و ﺗﻨﻈﻴﻢ ﻧﻬﺎﻳﻲ ﻫﺮ ﻻﻳـﻪ از ﺧـﺎﻛﺮﻳﺰ ی ﺑـﺎ اﻧﺠﺎم ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺧﺎک ﺑﺮداری از ﻗﺴﻤﺖ ﻫﺎ ی ﺑﻠﻨﺪ و ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ ی در ﻗﺴﻤﺖ ﻫﺎ ی ﮔﻮد، ﺗﻮﺳﻂ ﮔﺮﻳﺪر، اﺻﻼح و ﺟﻬـﺖ ﻋﻤﻠﻴـﺎت ﺗـﺮاﻛﻢ آﻣـﺎده ﺷﻮد ﻣﻲ . ﺗﺴﻄﻴﺢ داﻣﻨﻪ ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ ﻫﺎ و ﺧﺎک ﺑﺮداری ﻫﺎ ، ﻛﻨﺪن ﺟﻮی، ﻣﺨﻠﻮط ﻛﺮدن اﻧﻮاع ﺧﺎک، اﺧﺘﻼط ﺧﺎک و ﻣـﻮاد ﻗﻴـﺮی، ﺑـﺮف روﺑـﻲ و ﺑﺮداﺷﺘﻦ ﻻﻳﻪ ﻫﺎی ﺳﺴﺖ ﺳﻄﺢ زﻣﻴﻦ ﻧﻴﺰ از ﻣﻮارد اﺳﺘﻔﺎده اﻳﻦ ﻧﻮع ﻣﺎﺷﻴﻦ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﮔﺮﻳﺪر ﺑﺎ ﺗﻴﻐﻪ ﻫﺎﻳﻲ ﺑﻪ ارﺗﻔﺎع ﻫﺎ ی ﻣﺨﺘﻠﻒ و ﺑﺎ ﻟﺒﻪ ﻫﺎی ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ، ﻣﻨﺤﻨﻲ، ﺻﺎف و دﻧﺪاﻧﻪ دار ﺑ ﺮای ﻛﺎرﺑﺮی ﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠـﻒ ﻗﺎﺑـﻞ ﺗﺠﻬﻴـﺰ اﺳﺖ . ﮔﺮﻳﺪرﻫﺎی ﻣﺠﻬﺰ ﺑﻪ دﺳﺘﮕﺎه ﻛﻨﺘﺮل ﺗﻴﻐﻪ ﺧﻮدﻛﺎر ﻗﺎدر ﺑﻪ ﺗﻨﻈﻴﻢ ﻫﺎ ﺷﻴﺐ ی ﺧﻴﻠﻲ زﻳﺎد و ﺑﺎ دﻗﺖ ﺧﻴﻠﻲ ﺧﻮب ﻫـﺴﺘﻨﺪ . زاوﻳـﻪ ﺗﻴﻐـﻪ ﮔﺮﻳﺪر ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده، ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﻓﺼﻞ دوم - ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺳ ﺎﺧﺘﻤﺎﻧﻲ، ﻣﺎﺷﻴﻦ آﻻت و ﺗﺠﻬﻴﺰات ﻫﻴﺪروﻣﻜﺎﻧﻴﻜﻲ 23 ﻣﻘﺪار ﻣﻮاد ﺧﺎﻛﻲ را ﻛﻪ ﮔﺮﻳﺪر در ﻫﺮ ﺑﺎر، ﻗﺎدر ﺑﻪ ﺣﻤﻞ و ﭘﺨﺶ آن اﺳﺖ، ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺑﻮﻟﺪوزر ﺑﺴﻴﺎر ﺗﺮ ﻛﻢ اﺳﺖ . ﻣﻮاد ﺧﺎﻛﻲ ﻛـﻪ ﻗـﺮار اﺳﺖ ﺗﻮﺳﻂ ﮔﺮﻳﺪر ﭘﺨﺶ ﺷﻮد ﺑﺎﻳﺪ ﺗﺎ ﺣﺪ اﻣﻜﺎن ﺑﺮ روی زﻣﻴﻦ ﭘﺨﺶ ﮔﺮدد ﺗﺎ ارﺗﻔﺎع ﺗﻮده ﺧﺎﻛﻲ ﺧﻴﻠﻲ زﻳﺎد ﻧﺒﺎﺷﺪ . ﻇﺮﻓﻴﺖ ﮔﺮﻳﺪر در اﻳﻦ ﻣﻮرد ﺑﺴﺘﮕﻲ ﺑﻪ ﻗﺪرت ﻣﻮﺗﻮر و ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ارﺗﻔﺎ ع ﺗﻴﻐﻪ ﮔﺮﻳﺪر ﺧﻮاﻫﺪ داﺷﺖ . 2 - 3 - 1 - 3 - اﺳﻜﺮﻳﭙﺮ اﺳﻜﺮﻳﭙﺮﻫﺎ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﻨﺪ ﺑﺎرﮔﻴﺮی، ﺣﻤﻞ و ﺗﺨﻠﻴﻪ ﻣﻮاد را ﺑﺪون واﺑﺴﺘﮕﻲ ﺑﻪ ﻣﺎﺷﻴﻦ آﻻت اﻧﺠﺎم دﻫﻨﺪ . اﺳﻜﺮﻳﭙﺮﻫﺎی ﺧﻮدﺑﺎرﮔﻴﺮ ﺑﺎ ﻇﺮﻓﻴﺖ ﺗﺎ 45 ﻣﺘﺮ ﻣﻜﻌﺐ ﻳﺎ ﺑﻴﺶ ﺗﺮ ﻣﻮﺟﻮد ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﻓﺎﺻﻠﻪ اﻗﺘﺼﺎدی ﺣﻤﻞ ﺑ ﺮای اﺳﻜﺮﻳﭙﺮﻫﺎ ﺗﺎ ﺣﺪود 6/1 ﻛﻴﻠﻮﻣﺘﺮ ﺗﻮﺻﻴﻪ ﻣﻲ ﮔـﺮد . د اﺳـﻜﺮﻳﭙﺮﻫﺎ ﺑﺮاﺳﺎس ﺗﺮاﻛﺘﻮری ﻛﻪ ﺑ ﺮای ﻛﺸﻴﺪن آﻧﻬﺎ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮد ، ﺑﻪ دو ﻧﻮع اﺳﻜﺮﻳﭙﺮ ﺑﺎ ﺗﺮاﻛﺘـﻮر ﭼـﺮخ زﻧﺠﻴـﺮی و ﭼـﺮخ ﻻﺳـﺘﻴﻜﻲ ﺗﻘﺴﻴﻢ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ اﺳﻜﺮﻳﭙﺮﻫﺎ ﺑﺴﺘﻪ ﺑﻪ ﻛﺎرﺑﺮدﺷﺎن، دا رای اﻧﻮاع ﻣﻮﺗﻮر ﻣﻨﻔﺮد، ﻣﻮﺗﻮر دوﺑﻞ و ﻳـﺎ ﻣﻮﺗﻮرﻫـﺎی ﭘـﺸﺖ ﺳـﺮﻫﻢ و ﻧﻴـﺰ اﺳﻜﺮﻳﭙﺮ ﺑﺎ ﻧﻘﺎﻟﻪ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ . 2 - 3 - 1 - 4 - رﻳﭙﺮ ) ﺧﺮاﺷﻨﺪه ( رﻳﭙﺮﻫﺎ، ﻛﻠﻨﮓ ﻫﺎ ﻳﻲ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻛﻪ ﺑ ﺮای ﺷﻜﺎﻓﺘﻦ زﻣﻴﻦ ﻫﺎ ی ﺧﻴﻠﻲ ﺳﺨﺖ و ﺗﺨﺘﻪ ﺳﻨﮓ ﺑﻪ ﻫﺎ ﻛﺎر ﺑﺮده ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . رﻳﭙﺮﻫﺎ از ﻧـﻮع ﻛﺸـﺸﻲ، ﺑﻪ ﺗﻌﺪاد ﻳﻚ ﻳﺎ ﭼﻨﺪ ﻋﺪد ﺑﻪ روی ﺗﺮاﻛﺘﻮر و ﻳﺎ ﺑﻮﻟﺪوزر ﻧﺼﺐ ﻣﻲ ﮔﺮدﻧﺪ . ﺗﻌﺪاد رﻳﭙﺮﻫﺎی ﺑﻪ ﻛﺎر رﻓﺘﻪ ﺑﺴﺘﮕﻲ ﺑﻪ ﻗﺪرت ﺗﺮاﻛﺘﻮر ، ﻧﻮع زﻣﻴﻦ و ﻋﻤﻖ ﻧﻔﻮذ ﻛﻠﻨﮓ دارد . اﺗﺼﺎل ﻟﻮﻻﻳﻲ ﻛﻠﻨﮓ رﻳﭙﺮ، ﺑﺎﻋﺚ اﻳﺠﺎد ﺗﻐﻴﻴﺮات زاوﻳﻪ ﻧﻮک ﻛﻠﻨـﮓ در ﻋﻤـﻖ ﻫـﺎ ی ﻣﺨﺘﻠـﻒ ﻣـﻲ ﺷـﻮد و ﺑـ ﺮای زﻣﻴﻦ ﻫﺎ ی ﻗﻠﻮه ﺳﻨﮕﻲ ﻣﻨﺎﺳﺐ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ . 2 - 3 - 2 - ﻣﺎﺷﻴﻦ آﻻت ﺗﺮاﻛﻢ ﻣﺘﺮاﻛﻢ ﻛﺮدن ﺧﺎک در ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ ﻫﺎ ﺑﻪ وﺳﻴﻠﻪ اﻋﻤﺎل اﻧﺮژی ﺑﻪ ﺧﺎک ﺑﺎ روش اﻋﻤﺎل ﻓﺸﺎر، وزن ﺳﺎﻛ ﻦ، وﻳﺒﺮه و ﺑﺮﺧﻮرد ﺑﻪ دﺳﺖ ﻣـﻲ آﻳـﺪ ﻛﻪ ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﻣﺎﺷﻴﻦ آﻻت زﻳﺮ ﻣﻴﺴﺮ ﻣﻲ ﮔﺮدد : 2 - 3 - 2 - 1 - ﻏﻠﺘﻚ ﻓﺮوروﻧﺪه ﻏﻠﺘﻚ ﻫﺎ ی ﻓﺮوروﻧﺪه از ﻧﻮع ﭘﺎﭼﻪ ﺑﺰی ﺻﺎف ﻳﺎ اﺻﻼح ﺷﺪه آن ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . اﻳﻦ ﻏﻠﺘﻚ ﻫﺎ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﺑﻪ وﺳﻴﻠﻪ ﺗﺮاﻛﺘﻮر ﻛﺸﻴﺪه ﺷـﻮﻧﺪ و ﻳﺎ ﺑﺎ ﻧﻴﺮوی ﺧﻮدﻣﺤﺮﻛﻪ ﺣﺮﻛﺖ ﻛﻨﻨﺪ اﻳﻦ ﻏﻠﺘﻚ دا ﻫﺎ رای ﻳﻚ ﭼﺮخ آﻫﻨﻲ ﺻﺎف ﻣﻴﺎن ﺧﺎﻟﻲ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ ﻛﻪ ﺑﺮ روی ﺳﻄﺢ ﺧﺎرﺟﻲ آن ﺗﻌـﺪاد زﻳﺎدی ه زاﻳﺪ ﻫﺎی آﻫﻨﻲ ﺑﺎ ﻫﺎ ﻃﻮل و ﺳﻄﻮح ﻣﻘﻄﻊ ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺟﻮش داده ﺷﺪه اﺳﺖ . ﻫﺮ دﺳﺘﮕﺎه ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﺷﺎﻣﻞ ﻳﻚ ﻳﺎ ﭼﻨﺪ ﭼﺮخ ﺑﺎﺷـﺪ ﻛﻪ ﺑﺮ روی ﻳﻚ ﻳﺎ ﭼﻨﺪ ﻣﺤﻮر اﻓﻘﻲ ﺳﻮار ﺷﺪه ﺑﺎﺷﻨﺪ . ﻓﺸﺎر ه زاﻳﺪ ﻫﺎ ﺑﺮ ﺧﺎک ﺑﺎﻋﺚ ﻣﺨﻠﻮط و ﻣﺘ ﺮاﻛﻢ ﺷﺪن ﻻﻳﻪ ﺧﺎک از ﭘـﺎﻳﻴﻦ ﺑـﻪ ﺑـﺎﻻ ﻣﻲ ﮔﺮدد . ﻏﻠﺘﻚ ﻫﺎ ی ﭘﺎﭼﻪ ﺑﺰی ﺑﺎ ﺣﺪاﻛﺜﺮ وزن 18 ﺗﻦ، در ﻣﺘﺮاﻛﻢ ﻛﺮدن ﺧﺎک رﺳﻲ ﻳﺎ ﻣﺨﻠﻮط ﻣﺎﺳﻪ و ﺧﺎک رس ﺑﺴﻴﺎر ﻣـﻮﺛﺮ ﻣـﻲ ﺑﺎﺷـﻨﺪ اﻣـﺎ ﻗﺎدر ﺑﻪ ﻣﺘﺮاﻛﻢ ﻛﺮدن ﻫﺎ ﺧﺎک ی داﻧﻪ دار از ﻗﺒﻴﻞ ﻣﺎﺳﻪ و ﺷﻦ ﻧﻴﺴﺘﻨﺪ . ﺑﺎ اﻓﺰاﻳﺶ وزن ﺑﻪ ﻫﺎ ﭼﺮخ وﺳـﻴﻠﻪ اﺿـﺎﻓﻪ ﻧﻤـﻮد ن آب و ﻳـﺎ ﻣﺎﺳـﻪ، ﻣﻲ ﺗﻮان ﻓﺸﺎر زﻳﺮ ﻫﺮ زاﻳﺪ ه را ﺗﺎ 134 ﻛﻴﻠﻮﮔﺮم ﺑﺮ ﺳﺎﻧﺘﻲ ﻣﺘﺮ ﻣﺮﺑﻊ اﻓﺰاﻳﺶ داد . 24 ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻓﻨﻲ ﻋﻤﻮﻣﻲ ﻛﺎرﻫﺎی ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ رودﺧﺎﻧﻪ 2 - 3 - 2 - 2 - ﻏﻠﺘﻚ ﭼﺮخ آﻫﻨﻲ ﺻﺎف ﻫﺎ ﭼﺮخ ی اﻳﻦ ﻏﻠﺘﻚ ﺑﻪ ﺻﻮرت اﺳﺘﻮاﻧﻪ ای ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ و ﻣﻲ ﺗﻮان ﺑﺎ اﺿﺎﻓﻪ ﻛﺮدن آب و ﻳﺎ ﻣﺎﺳـﻪ، وزن آﻧﻬـﺎ را اﻓـﺰاﻳﺶ داد . اﻏﻠـﺐ اﻳـﻦ ﻏﻠﺘﻚ ﻫﺎ ﺑﺮاﺳﺎس وزن ﻛﻪ ﻣﻌﻤﻮﻻ ﺑﺮ ﺣ ﺴﺐ ﺗﻦ ﺑﻴﺎن ﺷﻮد ﻣﻲ ، ﻃﺒﻘﻪ ﺑﻨﺪی ﻣﻲ ﮔﺮدﻧﺪ . ﻏﻠﺘﻚ ﻫﺎ ی ﭼﺮخ آﻫﻨﻲ ﺻﺎف ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻫﺎ ی ﺳﻪ ﭼﺮخ دوﻣﺤﻮری، ﺳﻪ ﭼﺮخ ﺳﻪ ﻣﺤﻮری و ﻳﺎ دوﭼﺮخ آﻫﻨﻲ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ . ﻫﻨﮕﺎم ﺗﺮاﻛﻢ ﺧﺎک ﭼﺴﺒﻨﺪه ﺑﻪ وﺳﻴﻠﻪ اﻳﻦ ﻏﻠﺘﻚ ﻫﺎ ، ﭘﻮﺳﺘﻪ ﻣﺤﻜﻤﻲ در روی ﺳﻄﺢ اﻳﺠﺎد ﺷﺪه ﻛﻪ ﺑﺎﻋﺚ ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی از ﺗﺮاﻛﻢ ﻛﺎﻓﻲ در ﻗﺴﻤﺖ ﭘﺎﻳﻴﻦ ﻻ ﻳﻪ ﻣﻲ ﮔﺮدﻧﺪ . ﺑﻪ ﻫﺮ ﺣﺎل اﻳﻦ ﻏﻠﺘﻚ ﻫﺎ ﺟﻬﺖ ﺗﺮاﻛﻢ ﺧـﺎک ﻫـﺎ ی داﻧﻪ دار از ﻗﺒﻴﻞ ﻣﺎﺳﻪ، ﺷﻦ و ﺧﺮده ﺳﻨﮓ ﻣﻮﺛﺮ ﺑﻮده و ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ در ﺻﺎف ﻛﺮدن ﺳﻄﺢ ﺧﺎﻛﻲ ﻛﻪ ﻗﺒﻼ ﺑﻪ وﺳـﻴﻠﻪ ﻏﻠﺘـﻚ ﻫـﺎ ی ﻓﺮوروﻧـﺪه ﻣﺘﺮاﻛﻢ ﺷﺪه ، ﻛﺎرﺑﺮد دارﻧﺪ . 2 - 3 - 2 - 3 - ﻏﻠﺘﻚ ﭼﺮخ ﻻﺳﺘﻴﻜﻲ اﻳﻦ ﻏﻠﺘﻚ ﻫﺎ ﺑﺎ وزن ﻣﺘﻐﻴﺮ از 5/ 13 ﺗﺎ181 ﺗﻦ ﻣﻮ ﺟﻮد ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﻓﺸﺎر ﻫﻮا در ﻻﺳﺘﻴﻚ از 5/6 ﺗﺎ5/ 10 ﻛﻴﻠﻮﮔﺮم ﺑﺮ ﺳـﺎﻧﺘﻲ ﻣﺘﺮ ﻣﺮﺑـﻊ، ﻣﺘﻐﻴﺮ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . اﻳﻦ ﻏﻠﺘﻚ ﺑﻪ ﻫﺎ ﻋﻠﺖ ﺑﺎر ﺳﻨﮕﻴﻦ و ﻓﺸﺎر زﻳﺎد ﻻﺳﺘﻴﻚ، ﻗﺎدر ﺑﻪ ﺗﺮاﻛﻢ ﻫﻤﻪ ﻧﻮع ﺧـﺎک در ﻋﻤـﻖ زﻳـﺎد ﺑـﻮده و ﻫﻤﭽﻨـﻴﻦ ﺗﺮاﻛﻢ ﻳﻜﻨﻮاﺧﺘﻲ را در ﻻﻳﻪ ﻫﺎ ﺑﻪ وﺟﻮد ﻣﻲ آورﻧﺪ . ﻗﺪرت ﺗﺮاﻛﻤﻲ ﻏﻠﺘﻚ ﻫﺎ ی ﭼﺮخ ﻻﺳﺘﻴﻜﻲ را ﻣﻲ ﺗﻮان ﺑﺎ اﻓﺰاﻳﺶ وزن ﻧﺎﺧﺎﻟﺺ دﺳﺘﮕﺎه و ﻳﺎ ﻫﺮ ﭼﺮخ و ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ اﻓﺰاﻳﺶ وزن ﻫﺮ ﺳﺎﻧﺘﻲ ﻣﺘﺮ ﭘﻬﻨﺎی ﻻﺳﺘﻴﻚ و ﻓﺸﺎر ﺑﺎد داﺧﻞ ﻻﺳﺘﻴﻚ، اﻓﺰاﻳﺶ داد . 2 - 3 - 2 - 4 - ﻏﻠﺘﻚ ارﺗﻌﺎﺷﻲ ) وﻳﺒﺮه ( ای ﻏﻠﺘﻚ ارﺗﻌﺎﺷﻲ ﻳﺎ وﻳﺒﺮه ای ﺑﺎ ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻣﺤﻞ و ﻧﺰدﻳﻚ ﻧﻤﻮدن ذره ﻫﺎی ﺧﺎک ﺑﻪ ﻳﻜﺪﻳﮕﺮ و ﺑﺎ ﺗﺤﺖ ﻓ ﺸﺎر ﻗﺮاردادن آﻧﻬﺎ وزن ﻣﺨـﺼﻮص ﺗﻮده را اﻓﺰاﻳﺶ ﻣﻲ دﻫﺪ . اﻧﻮاع ﻫﺎ ﺧﺎک ی ﻣﺎﺳﻪ ای، ﺷﻨ و ﻲ ﺳﻨﮓ ﻫﺎ ی درﺷﺖ ﻋﻜﺲ اﻟﻌﻤﻞ ﺑـﺴﻴﺎر ﺧـﻮﺑﻲ در ﻣﻘﺎﺑـﻞ ﺗـﺮاﻛﻢ ﺗﻮﻟﻴـﺪ ﺷـﺪه ﺑﻪ وﺳﻴﻠﻪ ﺗﺮﻛﻴﺐ ﻓﺸﺎر و ارﺗﻌﺎش از ﺧﻮد ﻧﺸﺎن ﻣﻲ دﻫﻨﺪ . اﻳﻦ ﻏﻠﺘﻚ ﻫﺎ در اﻧﻮاع ﭘﺎﭼﻪ ﺑـﺰی ارﺗﻌﺎﺷـﻲ، ﭼـﺮخ آﻫﻨـﻲ ﺻـﺎف ارﺗﻌﺎﺷـﻲ، ﭼـﺮخ ﻻ ﺳﺘﻴﻜﻲ ارﺗﻌﺎﺷﻲ، وﻳﺒﺮاﺗﻮر دﺳﺘﻲ و ﺗﺨﻤﺎق دﺳﺘﻲ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ . ارﺗﻌﺎش اﻳﻦ ﻏﻠﺘﻚ ﺑﻪﻫﺎ وﺳﻴﻠﻪ ﻣﻮﺗﻮری ﻛﻪ در روی ﻏﻠﺘﻚ ﺳﻮار ﻣﻲ ﮔﺮدد، اﻧﺠﺎم ﻣﻲ ﭘﺬﻳﺮد . ارﺗﻌﺎش ﻫﺎ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ 1000 ﺗﺎ5000 در دﻗﻴﻘﻪ، ﻣﺘﻐﻴﺮ ﺑﺎﺷﺪ . ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺗﺮﻳﻦ ﺗﺮاﻛﻢ ﺑﻪ وﺳﻴﻠﻪ ﻏﻠﺘﻚ ارﺗﻌﺎﺷﻲ در ﺳﺮﻋﺖ آﻫﺴﺘﻪ، ﺑﻴﻦ 4/2 ﺗﺎ4 ﻛﻴﻠـ ﻮﻣﺘﺮ ﺑﺮﺳـﺎﻋﺖ ﺣﺎﺻـﻞ ﻣـﻲ ﮔـﺮدد . ﺳﺮﻋﺖ آﻫﺴﺘﻪ، اﻧﺮژی ارﺗﻌﺎﺷﻲ زﻳﺎدﺗﺮی را وارد ﺧﺎک ﻣﻲ ﻧﻤﺎﻳﺪ . وﻳﺒﺮاﺗﻮر دﺳﺘﻲ ﺑﺎ ﻣﻮﺗﻮر ﺑﻨﺰﻳﻨﻲ ﺑ ﺮای ﻣﺘﺮاﻛﻢ ﻛﺮدن ﺧﺎک و آﺳﻔﺎﻟﺖ در ﻣﺤﻞ ﻫﺎ ﻳﻲ ﻛﻪ ﻣﺎﺷﻴﻦ آﻻت ﺑﺰرگ ﻧﻤـﻲ ﺗﻮاﻧﻨـﺪ ﻣـﻮﺛﺮ ﺑﺎﺷـﻨﺪ، ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮﻧﺪ . اﻳﻦ دﺳﺘﮕﺎه ﻫﺎ ﺗﻮﺳﻂ ﻣﻘﺪار ﻧﻴﺮودﻫﻲ آن در ﻫﺮ ﺿﺮﺑﻪ و ﺗﻌﺪاد ﺿﺮﺑﻪ ﻫﺎ در دﻗﻴﻘﻪ، ﺑﻴﺎن ﻣﻲ ﮔﺮدﻧﺪ . ﺗﺨﻤﺎق دﺳﺘﻲ ﺑﺎ ﻣﻮﺗﻮر ﺑﻨﺰﻳﻨﻲ، ﻗﺎدر ﺑﻪ اﻳﺠﺎد 450 ﺗﺎ560 ﺿﺮﺑﻪ در دﻗﻴﻘﻪ ﺑﻮده و ﺗـﺎ ﺣـﺪود2580 ﻛﻴﻠـﻮﮔﺮم ﻣﺘـﺮ در دﻗﻴﻘـﻪ در زﻳـﺮ ﻛﻔﺸﻚ، اﻧﺮژی ﺿﺮﺑﻪ ای ﺑﻪ ﺧﺎک وارد ﻣﻲ . ﻛﻨﺪ اﻳﻦ دﺳﺘﮕﺎه ﺧﻮدﻣﺤﺮک ﺑﻮده ﺑﻪ ﻃﻮری ﻛﻪ ﻫﺮ ﺿﺮﺑﻪ ﺑﺎ ﻋﺚ ﻛﻤﻲ ﺣﺮﻛﺖ ﺑـﻪ ﺟﻠـﻮ ﺑـ ﺮای ﺗﻤﺎس ﺑﺎ ﺧﺎک ﺟﺪﻳﺪ ﻣﻲ ﮔﺮدد . 2 - 3 - 2 - 5 - وزﻧﻪ ﻫﺎی ﺳﻨﮕﻴﻦ ﻳﻜﻲ از روش ﻫﺎ ی ﺑﻬﺴﺎزی ﻋﻤﻴﻖ ﺧﺎک ﺗﺮاﻛﻢ دﻳﻨﺎﻣﻴﻜﻲ اﺳﺖ . اﻳﻦ ﻧﻮع ﺑﻬﺴﺎزی ﺑﺎ ﺳﻘﻮط آزاد وزﻧﻪ ﻫﺎی ﺳﻨﮕﻴﻦ از ارﺗﻔﺎع ﻣﺸﺨﺺ، اﻧﺠﺎم ﺷﻮد ﻣﻲ . وزن وزﻧﻪ ﻫﺎ 10 ﺗﺎ40 ﺗﻦ و ارﺗﻔﺎع ﺳﻘﻮط از10 ﺗﺎ30 ﻣﺘﺮ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﻣﻜﺎ ﻧﻴﺰم ﺗﺮاﻛﻢ، اﻧﺘﻘﺎل اﻧﺮژی ﺳﻘﻮط ﺑـﻪ زﻣـﻴﻦ و در ﻓﺼﻞ دوم - ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎﻧﻲ، ﻣﺎﺷﻴﻦ آﻻت و ﺗﺠﻬﻴﺰات ﻫﻴﺪروﻣﻜﺎﻧﻴﻜﻲ 25 ﻧﺘﻴﺠﻪ ﻛﺎﻫﺶ ﺗﺨﻠﺨﻞ ﺧﺎک، در اﺛﺮ ﺟﺎﺑﺠﺎ ﻳﻲ ذره ﻫﺎی ﺧﺎک در ﻛﻨﺎر ﻫﻢ، اﻓﺰاﻳﺶ وزن ﻣﺨﺼﻮص و ﺑﻬﺒﻮد ﺧـﻮاص ﻻﻳـﻪ ﻫـﺎی زﻣـﻴﻦ و ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ ی اﺳﺖ . ﺗﺮاﻛﻢ دﻳﻨﺎﻣﻴﻜﻲ در ﻫﺎ ﺧﺎک ی ﺑﺎ درﺟﻪ اﺷﺒﺎع ﭘﺎﻳﻴﻦ ، ﻧﻔﻮذﭘﺬﻳﺮی ﺑﺎﻻ و ﻗﺎﺑﻠﻴﺖ زﻫﻜﺸﻲ ﻣﻨﺎﺳﺐ، از ﻛﺎرآﻳﻲ ﺑـﺴﻴﺎر ﺧـﻮﺑﻲ ﺑﺮﺧﻮردار اﺳﺖ . 2 - 3 - 3 - ﺗﺠﻬﻴﺰات ﺣﻔﺎری 2 - 3 - 3 - 1 - ﺑﻴﻞ ﻣﻜﺎﻧﻴﻜﻲ ﺑﺎ ﺟﺎم ﻣﻌﻜﻮس اﻳﻦ ﻫﺎ ﺑﻴﻞ اﻏﻠﺐ ﺑ ﺮای ﺣﻔﺎری دﻗﻴﻖ در زﻳﺮ ﺳﻄﺢ ﻃﺒﻴﻌﻲ زﻣﻴﻦ ﻛﻪ ﺑﺮ روی آن ﺧﻮد ﺑﻴﻞ ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮد ، ﺑﻪ ﻛﺎر ﻣﻲ . رود ﺑﻴﻞ ﻣﻜـﺎﻧﻴﻜﻲ ﺑﺎ ﺟﺎم ﻣﻌﻜﻮس در اﻧﻮاع ﭼﺮخ زﻧﺠﻴﺮی و ﭼﺮخ ﻻﺳﺘﻴﻜﻲ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮد ا . ﻧﻮاع ﻋﻤﻠﻴﺎﺗﻲ ﻛﻪ ﺗﻮﺳﻂ اﻳﻦ ﻣﺎﺷﻴﻦ ﺑﺎ ﻛﻨﺘﺮل دﻗﻴﻖ ﻋﻤﻖ ﺻﻮرت ﻣﻲ ﮔﻴﺮد ﺷﺎﻣﻞ ﭘﻲ ﻛﻨﻲ اﺑﻨﻴﻪ ﻓﻨﻲ، ﻛﺎﻧﺎل ﻛﻨﻲ، اﺻﻼح ﺷﻴﺐ ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ )ﻫﺎ ﺗﺮﻳﻤﻴﻨﮓ ( ، اﺻﻼح ﺷﻴﺐ ﺗﺮاﻧـﺸﻪ ﻫـﺎ، ﻟﻮﻟـﻪ ﮔـﺬاری، ﺧﺎک ﺑﺮداری، ﺑﺎرﮔﻴﺮی و اﺟ ﺮای ﭘﻮﺷﺶ ﻫﺎ ی ﺳﻨﮕﻲ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . اﻳﻦ ﻣﺎﺷﻴﻦ ﻗﺎدر ﺑﻪ ﺣﻔﺎری در اﻧﻮاع زﻣﻴﻦ ﻫﺎ ی ﻧﺮم ﺗﺎ زﻣﻴﻦ ﻫﺎ ی ﺳﺨﺖ و ﺣﺘﻲ ﺳﻨﮓ ﻧﺮم ﻳﺎ ﺗﺮک ﺧﻮرده ﺑـﻮده و ﻧﺤـﻮه ﺣﻔـﺎری آن ﺑﻪ وﺳﻴﻠﻪ ﻓﺸﺎر ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ ﺟﺎم ﺑﻴﻞ و ﺳﭙﺲ ﻛﺸﻴﺪن ﺟﺎم ﺑﻪ ﺳﻤﺖ ﻣﺎﺷﻴﻦ، اﻧﺠﺎم ﻣﻲ ﮔﻴﺮد . ﺣﺠﻢ ﺟﺎم و ﻗﺪرت ﻫﻴﺪروﻟﻴﻜﻲ ﻣﺎﺷﻴﻦ از ﻋﻮاﻣﻞ ﻣﻮﺛﺮ در ﻋﻤﻠﻴﺎت اﻳﻦ ﻣﺎﺷﻴﻦ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﺟﺎم اﻳﻦ ﻫﺎ ﺑﻴﻞ ﺗﻮﺳﻂ ﺑﺎزوی ﺟﺎم ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻳﻜﭙﺎرﭼ ﻪ ﺑﺎ ﺗﻴﺮ اﺻـﻠﻲ ﺑـﻪ اﺗﺎﻗـﻚ ﮔـﺮدان ﺑـﺎ ﻗﺎﺑﻠﻴـﺖ ﮔﺮدش 360 درﺟﻪ واﻗﻊ ﺑﺮ روی ﻳﺪک ﻛﺶ ﻣﺮﺑﻮط ﻣﻲ ﮔﺮدد . 2 - 3 - 3 - 2 - ﻛﻼﻣﺸﻞ ﻛﻼﻣﺸﻞ ﻳﺎ ﮔﺮاب، ﺑﺎ ﺟﺎم ﭼﻨﮕﺎﻟﻲ ﺷﻜﻞ ﺧﻮد، ﻗﺎدر ﺑﻪ ﺣﻔﺎری ﺗﺮاﻧﺸﻪ ﻫﺎی ﻋﻤﻴﻖ، دﻳﻮارﻫﺎی زﻳﺮزﻣﻴﻨـﻲ ) ﺑـﺎرت ﻫـﺎی دﻳـﻮار آب ﺑﻨـﺪ ، ( ﻛﻨﺪن ﭼﺎه و ﮔﻮدال ﻋﻤﻮدی ﻋﻤﻴﻖ ﺑﻮده و ﺑ ﺮای ﺣﻤﻞ ﺑﺎر و ﺑﻠﻨﺪﻛﺮدن ﻗﺎﺋﻢ آﻧﻬﺎ از ﻳﻚ ﻧﻘﻄﻪ ﺑﻪ ﻧﻘﻄﻪ دﻳﮕﺮ ﺑﻪ ﻛﺎر ﻣﻲ . رود داﻣﻨـﻪ ﺣﺮﻛـﺖ ﻗﺎﺋﻢ آﻧﻬﺎ ﻛﻪ ﺑﺎ ﺟﺮﺛﻘﻴﻞ ﻃﻮﻳﻞ ﺑﻪ ﻛﺎر ﺑﺮده ﺷﻮد ﻣﻲ ، ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ ﻧﺴﺒﺘﺎ زﻳﺎد ﺑﺎﺷﺪ . ﭼﻮن اﺗﺼﺎل ﺟﺎم اﻳﻦ ﻣﺎﺷﻴﻦ ﺑﻪ ﺳﺎﻳﺮ ﻗﺴﻤﺖ ﺑﻪ ﻫﺎ ﺻﻮرت ﺻﻠﺐ ﻧﺒﻮده و ﺗﻮﺳﻂ ﺳﻴﻢ ﺑﻜﺴﻞ ﻫـﺎ ی ﺑﺎﻻﺑﺮﻧـﺪه ﺻـﻮرت ﻣـﻲ ﮔﻴـﺮد ، ﻟـﺬا ﺣﻔﺎری ﺟﺎم ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﻫﻤﺮاه ﺑﺎ ﻧﻮﺳﺎن ﻫﺎ ﻳﻲ در ﺟﻬﺎت ﺟﺎﻧﺒﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﺑﻨﺎﺑ ﺮاﻳ ﻦ از ﻋﻮاﻣﻞ ﻣﻮﺛﺮ در ﻋﻤﻠﻴﺎت اﻳﻦ ﮔﻮﻧﻪ ﻣﺎﺷﻴﻦ آﻻت، ﻣﻬـﺎرت راﻧﻨﺪه ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﺟﺎم اﻳﻦ ﻫﺎ ﺑﻴﻞ ﺑﺎ ﻫﺎ ﻛﺎﺑﻞ ی ﻛﻨﺘﺮل، ﻧﮕﻬﺪارﻧﺪه و ﺑﺎﻻﺑﺮﻧﺪه ﺑﻪ اﺗﺎﻗﻚ ﮔﺮدان ﻛﻪ ﺑﺮ روی ﻳـﺪک ﻛـﺶ ﻣـﺴﺘﻘﺮ ﻣـﻲ ﺑﺎﺷـﺪ، ﻣﺮﺑﻮط ﻣﻲ ﮔﺮدد . ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﺣﻔﺎری، در ﺣﺎﻟﻲ ﻛﻪ ﻫﺎ ﻓﻚ ی ﻛﻼﻣﺸﻞ ﺑﺎز اﺳﺖ، ﺟﺎم از ارﺗﻔﺎع ﺑﺎﻻ ﺳﻘﻮط ﻛﺮده و در اﺛﺮ وزن ﺧﻮد داﺧﻞ ﺧﺎک ﺷـﺪه و ﺑـﺎ ﺑﺴﺘﻪ ﺷﺪن ﻫﺎ ﻓﻚ ، ﻋﻤﻞ ﺣﻔﺎری و ﺑﺎرﮔﻴﺮی اﻧﺠﺎم ﻣﻲ ﮔﻴﺮد . 2 - 3 - 3 - 3 - دراگ ﻻﻳﻦ دراگ ﻻﻳﻦ ﺑﻴﻞ ﻣﻜﺎﻧﻴﻜﻲ ﭘﺮﻗﺪرﺗﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ ﻗﺎدر ﺑﻪ ﮔﻮدﺑﺮداری در اﻧﻮاع ﻫﺎ ﺧﺎک ﺑﻪ ﻏﻴﺮ از ﺻﺨﺮه ﺳﻨﮓ ﻫﺎ و ﺑﺪون ﺗﺨﺮﻳـﺐ اوﻟﻴـﻪ و ﺑﺎرﻛﺮدن آن ﺑﻪ ﻛﺎﻣﻴﻮن ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ اﻳﻦ . ﮔﻮﻧﻪ دا ﻫﺎ ﺑﻴﻞ رای ﺳﺮﻋﺖ ﺣﺮﻛﺖ ﺧﻴﻠﻲ ﻛﻢ ﺑﻮده و ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ روی ﺷﺎﺳﻲ ﭼﺮخ ﻻﺳـﺘﻴﻜﻲ و ﻳـﺎ ﭼﺮخ زﻧﺠﻴﺮی ﺳﻮار ﺷﻮد . 26 ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻓﻨﻲ ﻋﻤﻮﻣﻲ ﻛﺎرﻫﺎی ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﺟﺎم اﻳﻦ دﺳﺘﮕﺎه ﺑﺎ ﺗﻴﺮﻛﻲ ﻳﻜﭙﺎرﭼﻪ ﺑﻮده ﻛﻪ ﺗﻮﺳﻂ ﺳﻴﻢ ﺑﻜﺴﻞ ﻫﺎ ی ﺑﺎﻻﺑﺮﻧﺪه ﺑﻪ اﻃﺎﻗﻜﻲ ﻣﺴﺘﻘﺮ ﺑﺮ روی ﺷﺎﺳﻲ ﻣﺮﺑـ ﻮط ﻣـﻲ ﮔـﺮدد . زﻣﺎن ﻫﻢ ﺑﺎ ﻓﺸﺎر دﻧﺪاﻧﻪ ﻫﺎی ﺗﻴﺰ ﻟﺒﻪ ﺟﺎم ﺑﻪ ﺧﺎک، ﺳﻴﻢ ﺑﻜﺴﻞ ﻫﺎ ، ﺟﺎم را ﻛﻪ ﺑﻪ ﺧﺎک ﻓﺮو رﻓﺘﻪ ﺑﻪ ﻃﺮف ﺑﺎﻻ ﺣﺮﻛﺖ ﻣـﻲ دﻫﻨـﺪ و ﺟـﺎم در ﺣﺎل ﺣﺮﻛﺖ ﺑﻪ ﺑﺎﻻ ﺑﺎ ﺧﺎک ﭘﺮ .ﺷﻮد ﻣﻲ ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﻣﻲ ﺗﻮان ﺑ ﺮای ﮔﻮدﺑﺮداری و ﻟﺠﻦ ﺑﺮداری از آﺑ ﻫﺎ ﺮاه ﻳﺎ ﮔﻮدال ﻫﺎ ی ﭘﺮ از آب از آن اﺳﺘﻔﺎد ه ﻧﻤﻮد . ﺟﻬﺖ ﺣﻔـﺎری ﻻزم ﻧﻴـﺴﺖ دراگ ﻻﻳﻦ داﺧﻞ ﻣﺤﻞ ﮔﻮدﺑﺮداری ﻣﺴﺘﻘﺮ ﺑﺎﺷﺪ و اﻳﻦ ﻣﺎﺷﻴﻦ در ﺧﺎرج از ﻣﺤﻞ ﮔﻮدﺑﺮداری، ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ ﺣﻔﺎری ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ را ﺗﺎ ﺳﻄﻮح ﺧﻴﻠﻲ ﭘﺎﻳﻴﻦ ﺗﺮ از ﺳﻄﺢ اﺗﻜﺎ اﻧﺠﺎم داده و ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺑﻪ دﺳﺖ آﻣﺪه را در ﺧﺎرج ﻣﺤﻞ ﮔﻮدﺑﺮداری، ﺑﺎر ﻧﻤﺎﻳﺪ . ﮔﻮدﺑﺮداری ﺑﺎ ﻛﺸﻴﺪن ﺟﺎ م ﺑﻴﻞ ﻛﺸﺸﻲ ﺑﻪ ﻃﺮف ﻣﺎﺷﻴﻦ، در ﺣﺎﻟﻲ ﻛﻪ ﻋﻤﻖ ﻛـﺎر ﺗﻮﺳـﻂ ﻃﻨـﺎب ﺑﺎﻻﺑﺮﻧـﺪه ﺗﻨﻈـﻴﻢ ﻣـﻲ ﺷـﻮد ، اﻧﺠـﺎم ﻣﻲ ﮔﻴﺮد . ﻫﺎ ﺟﺎم در اﻧﻮاع ﻣﺸﺒﻚ و ﻏﻴﺮﻣﺸﺒﻚ، ﺑﺎ دﻧﺪاﻧﻪ و ﺑﺪون دﻧﺪاﻧﻪ وﺟﻮد دارﻧﺪ ﻛﻪ ﻫﺎ ﺟﺎم ی ﻣﺸﺒﻚ ﺑ ﺮای ﺣﻔﺎری در زﻳﺮ آب ﺑـﻪ ﻛـﺎر روﻧﺪ ﻣﻲ . 2 - 3 - 4 - ﺗﺠﻬﻴﺰات ﺑﺎرﮔﻴﺮی و اﻧﺘﻘﺎل ﻣﺼﺎﻟﺢ 2 - 3 - 4 - 1 - ﻟﻮدر ﻟﻮدرﻫﺎ ﺑﻪ ﻃﻮر وﺳﻴﻌﻲ در ﻋﻤﻠﻴﺎت اﺟ ﺮاﻳ ﻲ ﺑ ﺮای ﺟﺎﺑﺠﺎ ﻳﻲ و ﺣﻤﻞ ﻣﺼﺎﻟﺢ، ﻧﻈﻴﺮ ﺧﺎک و ﺳﻨﮓ، ﺑﺎرﮔﻴﺮی ﻛﺎﻣﻴﻮن ، ﺑﻫﺎ ﺮای ﺧﺎک ﺑﺮداری ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﺑﻮﻟﺪوزر و ﻏﻴﺮه ﺑﻪ ﻛﺎر ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﻮد ﻣﻲ . ﻟﻮدرﻫﺎ در دو ﻧﻮع ﭼﺮخ زﻧﺠﻴﺮی و ﭼﺮخ ﻻﺳﺘﻴﻜﻲ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮﻧﺪ . ﻟﻮدرﻫﺎی ﻧﻮع ﭼﺮخ ﻻﺳﺘﻴﻜﻲ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﺗ ﻮﺳﻂ ﻫﺎ ﭼﺮخ ی ﻋﻘﺐ آﻧﻬﺎ ﻓﺮﻣﺎن ﭘﺬﻳﺮ ﺑﺎﺷﺪ و در ﻓﻀﺎﻫﺎی ﻛﻢ، ﻛﺎرﺑﺮد وﺳﻴﻌﻲ دارﻧﺪ . 2 - 3 - 4 - 2 - ﻛﺎﻣﻴﻮن و واﮔﻦ ﻛﺎﻣﻴﻮن ﻫﺎ در ﺣﻤﻞ و ﻧﻘﻞ ﺧﺎک، ﺷﻦ و ﻣﺎﺳﻪ، ﺳﻨﮓ و ﺳﺎﻳﺮ ﻣﻮاد ﻣﻮرد ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮﻧﺪ . اﻳﻦ دﺳﺘﮕﺎه ﻫـﺎ ی ﺣﻤـﻞ ﻛﻨﻨـﺪه، ﺑﻪ ﺧﺎﻃﺮ ﺳﺮﻋﺖ زﻳﺎد در روی ﻫﺎ راه ی ﻣﻨﺎﺳﺐ، دا رای ﻇﺮﻓﻴﺖ زﻳﺎد ﺑﻮده و ﺑﻪ ﻫﻤﻴﻦ دﻟﻴﻞ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﺣﻤﻞ و ﻧﻘﻞ ﻣﻮاد را ﻧﺴﺒﺘﺎ ﭘﺎﻳﻴﻦ ﻣﻲ آورﻧﺪ . ﻛﺎﻣﻴﻮن ﻫﺎ را ﻣﻲ ﺗﻮان ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻋﻮاﻣﻞ ﻣﺘﻌﺪدی از ﻗﺒﻴﻞ اﻧﺪازه و ﻧﻮع ﻣﻮﺗﻮر ) ﺑﻨﺰﻳﻨﻲ، ﮔﺎزوﻳﻴﻠﻲ و ﻏﻴﺮه ( ، ﺗﻌﺪاد دﻧﺪه ﻫﺎ، ﻧﻮع ﻣﺤﺮک ﺑﻮدن و ﺗﻌﺪاد ﻫﺎ ﭼﺮخ ی آﻧﻬﺎ ) دو ﭼﺮخ ﻣﺤﺮک، ﭼﻬﺎر ﭼﺮخ ﻣﺤﺮک، ﺷﺶ ﭼﺮخ ﻣﺤﺮ ک و ﻏﻴﺮه ( ، روش ﺗﺨﻠﻴﻪ ) از ﻋﻘﺐ، ﺟﺎﻧﺒﻲ، از زﻳﺮ، ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻫﻴﺪروﻟﻴﻜﻲ ﻳﺎ ﻛﺎﺑﻠﻲ ( ، ﻧﻮع ﻣﻮادی ﻛﻪ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ ﺣﻤﻞ ﻛﻨﺪ ) ﺧﺎک و ﺳﻨﮓ و ﻏﻴﺮه ( و ﻇﺮﻓﻴﺖ آﻧﻬﺎ ) ﺑﺮ ﺣﺴﺐ ﺗﻦ ﻳﺎ ﻣﺘﺮ ﻣﻜﻌﺐ ( ﮔﺮوه ﺑﻨـﺪی ﻧﻤﻮد . واﮔﻦ ﻫﺎ در ﺣﻘﻴﻘﺖ ﺗﺮﻳﻠﺮﻫﺎی ﻣﺨﺼﻮص ﺣﻤﻞ ﻣﻮاد ﺧﺎﻛﻲ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻛﻪ ﺑﻪ وﺳﻴﻠﻪ ﺗﺮاﻛﺘـﻮر ﻳـﺎ ﻛـﺎﻣﻴ ﻮن ﻛـﺸﻴﺪه ﻣـﻲ ﺷـﻮﻧﺪ . ) ﻣﻨﻈـﻮر از ﺗﺮاﻛﺘﻮر، اﺗﺎق راﻧﻨﺪه، ﻣﻮﺗﻮر ﻛﺸﺶ و ﻣﻠﺤﻘﺎت آن اﺳﺖ (. واﮔﻦ ﻫﺎ ﻗﺎدر ﺑﻪ ﺗﺨﻠﻴﻪ ﻣﻮاد ﺣﻤﻞ ﺷﺪه از ﻋﻘﺐ، از ﻛﻒ و ﻳﺎ از ﭘﻬﻠﻮﻫﺎ ﻫﺴﺘﻨﺪ . 2 - 3 - 4 - 3 - ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ ﻫﺎی ﺗﺴﻤﻪ ﻧﻘﺎﻟﻪ ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ ﻫﺎی ﺗﺴﻤﻪ ﻧﻘﺎﻟﻪ ﺑﻪ ﻃﻮر وﺳﻴﻌﻲ در ﺣﻤﻞ و ﻧﻘﻞ ﻣﻮادی ﻧﻈﻴﺮ ﺧﺎک، ﻣﺎﺳﻪ، ﺷﻦ، ﺳﻨﮓ ﻫﺎ ی ﺷﻜﺴ ﺘﻪ، ﺳﻴﻤﺎن، ﺑﺘﻦ و ﻏﻴﺮه ﺑﻪ ﻛﺎر ﺑﺮده ﺷﻮد ﻣﻲ . ﺑﻪ ﺧﺎﻃﺮ ﺟﺮﻳﺎن ﻲ داﻳﻤ ﻣﻮاد ﺑﺎ ﺳﺮﻋﺖ ﻧﺴﺒﺘﺎ زﻳﺎد، ﺗﺴﻤﻪ ﻧﻘﺎﻟﻪ ﻫﺎ دا رای ﻇﺮﻓﻴﺖ زﻳﺎدی ﻫﺴﺘﻨﺪ . ﻗﺴﻤﺖ اﺳﺎﺳﻲ ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ ﺗﺴﻤﻪ ﻧﻘﺎﻟﻪ ﺷﺎﻣﻞ ﻳﻚ ﺗﺴﻤﻪ ﭘﻴﻮﺳﺘﻪ، ﻗﺮﻗﺮه ﺗﻜﻴﻪ ﮔﺎﻫﻲ، دﺳﺘﮕﺎه ﻣﺤﺮک، ﻗﺮﻗﺮه ﻫﺎی ﻣﺤﺮک و ﻣﺘﺤﺮک، ﺗﺠﻬﻴﺰات ﺑﺮداﺷـﺘﻦ ﻣـﻮاد و اﺳـ ﻜﻠﺖ ﻓﺼﻞ دوم - ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎﻧﻲ، ﻣﺎﺷﻴﻦ آﻻت و ﺗﺠﻬﻴﺰات ﻫﻴﺪروﻣﻜﺎﻧﻴﻜﻲ 27 ﺗﻜﻴﻪ ﮔﺎﻫﻲ اﺳﺖ . ﺗﺴﻤﻪ، ﺳﻄﺢ ﺗﻜﻴﻪ ﮔﺎه و ﺣﺮﻛﺖ دﻫﻨﺪه ای اﺳﺖ ﻛﻪ ﻣﻮاد را در روی ﺧﻮد ﺟﺎی ﻣﻲ دﻫﺪ . اﻧﻮاع ﻣﺘﻌﺪد ﺗﺴﻤﻪ از ﻧﻈﺮ اﻧﺪازه، ﻧﻮع و ﻣﻘﺎوﻣﺖ وﺟﻮد دارد . 2 - 3 - 5 - ﻳﺪک ﻛﺶ )ﻫﺎ ﻛﺸﻨﺪه (ﻫﺎ 2 - 3 - 5 - 1 - ﻳﺪک ﻛﺶ ﺟﺮﺛﻘﻴﻞ اﻳﻦ ﻳﺪک ﻛﺶ دا رای اﻧﻮاع ﭼﺮخ ﻻﺳﺘﻴﻜﻲ و زﻧﺠﻴﺮی ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﺗﺮ ﻣﻬﻢ ﻳﻦ ﻣﺸﺨﺼﻪ اﻳﻦ ﻧ ﻮع ﻳﺪک ﻛﺶ، ﻗﺎﺑﻠﻴـﺖ ﮔـﺮدش 360 درﺟـﻪ ﺣﻮل ﻣﺤﻮر ﺧﻮد ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﻗﻄﻌﻪ ﻫﺎی اﻟﺤﺎﻗﻲ اﻳﻦ ﻳﺪک ﻛﺶ ﻣﻌﻤﻮﻻ ﻛﻼﻣﺸﻞ1، دراگ ﻻﻳﻦ 2، ﺟﺮﺛﻘﻴﻞ3 ، ﺷـﻤﻊ ﻛـﻮب، ﺑﻴـﻞ ﻣﻜـﺎﻧﻴﻜﻲ و ... ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . 2 - 3 - 5 - 2 - ﻳﺪک ﻛﺶ ﺗﺮاﻛﺘﻮر ﻳﺪک ﻛﺶ ﺗﺮاﻛﺘﻮر ﺟﻬﺖ ﻛﺸﻴﺪن، ﺑﻪ ﺟﻠﻮ راﻧﺪن و اﻧﺘﻘﺎل اﻗﺴﺎم ﺑﺎرﻫﺎ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮد . روی ﺗﺮاﻛﺘﻮرﻫﺎ اﻧﻮاع و اﻗﺴﺎم ﻟﻮازم ﻣﻜﺎﻧﻴﻜﻲ از ﻗﺒﻴﻞ ﻫﺎ ﺑﻴﻞ ی ﻣﻜﺎﻧﻴﻜﻲ ﻧﺼﺐ ﺷﺪه در ﺟﻠﻮی ﺗﺮاﻛﺘﻮر ) ﻗﻄﻌﻪ ﻫﺎی اﻟﺤﺎﻗﻲ ( ، رﻳﭙﺮﻫﺎ ) ﺧﺮاﺷﻨﺪه (ﻫﺎ ، ﺗﻴﻐـﻪ ﻫـﺎی ﺑﻮﻟـﺪوزر، دﻛـﻞ ﻟﻮﻟﻪ ﮔﺬار ﺟﻨﺒﻲ، ﻛﺞ ﻫﺎ ﺑﻴﻞ ﻳﺎ ﻫﺎ ﺑﻴﻞ ی ﻧﻴﻢ ﮔﺮدان، ﻧﻬﺮﻛﻦ ﻫﺎ و ﻏﻴﺮه ﻧﺼﺐ ﻣﻲ ﮔﺮدﻧﺪ . از اﻧﻮاع ﺗﺮاﻛﺘﻮر، ﺗﺮاﻛﺘﻮر ﭼﺮخ زﻧﺠﻴﺮی و ﭼﺮخ ﻣﻌﻤﻮﻟﻲ ) ﻻﺳﺘﻴﻜﻲ ﻣﻲ ( ﺑﺎﺷﻨﺪ . ﺗﺮاﻛﺘﻮرﻫﺎ در اﻧﻮاع ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺑﺎ ﺟﻌﺒﻪ دﻧﺪه ﻣﻌﻤﻮﻟﻲ و ﻫﻴﺪروﻟﻴﻜﻲ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ . اﻳﻦ ﻧﻮع ﻳﺪک ﻛـﺶ، ﻣﺎﻧﻨـﺪ ﻳـﺪک ﻛـﺶ ﺟﺮﺛﻘﻴﻞ ﺑﻮده ﺑﺎ اﻳﻦ ﺗﻔﺎوت ﻛﻪ ﻗﺎدر ﺑﻪ ﺣﺮﻛﺖ ﺣﻮل ﻣﺤﻮر ﺧﻮد ﻧﻤﻲ ﺑﺎﺷﺪ . 2 - 3 - 5 - 3 - ﻳﺪک ﻛﺶ ﻛﺎﻣﻴﻮن اﻳﻦ ﻳﺪک ﻛﺶ دا رای اﻧﻮاع ﭼﺮخ ﻻﺳﺘﻴﻜﻲ ﺑﻮد ه و ﻗﻄﻌﻪ ﻫﺎی اﻟﺤﺎﻗﻲ اﻳﻦ ﻳﺪک ﻛﺶ ﻣﻌﻤﻮﻻ ﻛﻤﭙﺮﺳﻲ، ﺟﺮﺛﻘﻴﻞ و ... ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . 2 - 3 - 6 - ﺗﺠﻬﻴﺰات ﻣﺘﻔﺮﻗﻪ 2 - 3 - 6 - 1 - ﺗﺠﻬﻴﺰات ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺳﻨﮕﻲ ) ﺳﻨﮓ ﺷﻜﻦ ( ﻳﻚ ﻛﺎرﺧﺎﻧﻪ ﺳﻨﮓ ﺷﻜﻦ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﺷﺎﻣﻞ ﭼﻨﺪﻳﻦ ﻧﻮع و اﻧﺪازه ﺳﻨﮓ ﺧﺮدﻛﻦ، ﺳﺮﻧﺪ و ﺗﺴﻤﻪ ﻧﻘﺎﻟﻪ ﺑﺎﺷﺪ . ﺳـﻨﮓ ﺷـﻜﻦ ﻫـﺎ ﭘـﺲ از درﻳﺎﻓﺖ ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺳﻨﮕﻲ از ﻣﻌﺪن ﺳﻨﮓ، اﺑﺘ ﺪا ﻣﺼﺎﻟﺢ را در ﺳﻨﮓ ﺧﺮدﻛﻦ اوﻟﻴﻪ، ﺗﻘﻠﻴﻞ اﻧﺪازه داده و ﺳﭙﺲ در ﺳـﻨﮓ ﺧـﺮدﻛﻦ ﻫـﺎ ی ﺑﻌـﺪی ﻛﺎﻫﺶ ﺑﻴﺶ ﺗﺮ ی در اﻧﺪازه ﺳﻨﮓ اﻳﺠﺎد ﻣﻲ ﻧﻤﺎﻳﻨﺪ . ﺳﻨﮓ ﺧﺮدﻛﻦ ﻫﺎ ی اوﻟﻴﻪ ﺑﻪ روش ﻓﻜﻲ و دوراﻧﻲ، ﺳﻨﮓ ﺧﺮدﻛﻦ ﻫﺎ ی ﺛﺎﻧﻮﻳـﻪ ﺑـﻪ روش ﻣﺨﺮوﻃﻲ، ﻏﻠﺘﻜﻲ و آﺳﻴﺎب ﭼﻜﺶ و ﺳﻨﮓ ﺧﺮدﻛﻦ ﻫﺎ ی ﻣﺮﺣﻠﻪ ﺳﻮم ﺑﻪ روش ﻏﻠﺘﻜﻲ ، آﺳﻴﺎب ﻣﻴﻠﻪ ای و آﺳﻴﺎب ﮔﻠﻮﻟﻪ ای ﻋﻤﻞ ﻣﻲ ﻧﻤﺎﻳﻨﺪ . ﻗﺒﻞ از ورود ﺳﻨﮓ ﺑﻪ ﺳﻨﮓ ﺧﺮدﻛﻦ، ﻋﻤﻞ ﺟﺪاﺳﺎزی ﺿﺮوری ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﺑﺪﻳﻦ ﻣﻨﻈﻮر، ﺳﻨﮓ ﻫﺎ ی ﺑﺰرگ ﺗﺮ از اﻧﺪازه ﻣﺠـﺎز ﻛـﻪ ﺑﺎﻋـﺚ ﺑﺴﺘﻪ ﺷﺪن روزﻧﻪ ﻫﺎی دﺳﺘﮕﺎه ﺷﻮد ﻣﻲ و ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺧﺎک و ﮔﻞ و ﺳﺎﻳﺮ ﺧﺮده رﻳﺰﻫﺎ ﻛﻪ وﺟﻮد آﻧﻬﺎ در ﻣﻮاد ﻧﻬﺎﻳﻲ ﻣـﻀﺮ ﻣـﻲ ﺑﺎﺷـﺪ، از دور ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺣﺬف ﻣﻲ ﮔﺮدﻧﺪ . ﺑﺪﻳﻦ وﺳﻴﻠﻪ ﺑﺎر روی ﺳﻨﮓ ﺧﺮدﻛﻦ ﻧﻴﺰ ﻛﺎﺳﺘﻪ ﺷﺪه و ﻇﺮﻓﻴﺖ ﻛﻠﻲ دﺳﺘﮕﺎه اﻓﺰاﻳﺶ ﻣﻲ ﻳﺎﺑﺪ . ﺳﺮﻧﺪﻛﺮدن ﺳـﻨﮓ 1- Grab 2- Drag line 3- Crane 28 ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻓﻨﻲ ﻋﻤﻮﻣﻲ ﻛﺎرﻫﺎی ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﺧﺮدﺷﺪه ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﺟﺪا ﻧﻤﻮدن داﻧﻪ ﻫﺎ در اﻧﺪازه ﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ، ﻻزم ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . از اﻧﻮاع ﺳﺮﻧﺪﻫﺎ، ﺳﺮﻧﺪﻫﺎی دوراﻧـﻲ و ﺳـﺮﻧﺪﻫﺎی ارﺗﻌﺎﺷـﻲ را ﺗﻮ ﻣﻲ ان ﻧﺎم ﺑﺮد . ﺑﻌﺪ از ﺧﺮدﺷﺪن و ﺳﺮﻧﺪﺷﺪن ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺳﻨﮕﻲ، اﻧﺘﻬﺎی ﺗﺴﻤﻪ ﻧﻘﺎﻟﻪ ﺑﺎﻳﺪ ﺗﺎ آن ﺟﺎ ﻛﻪ اﻣﻜﺎن دارد ﭘﺎﻳﻴﻦ ﻧﮕﻪ داﺷﺘﻪ ﺷـﻮد ﺗـﺎ اﻧﺒـﺎرﻧﻤﻮدن داﻧﻪ ﻫﺎی ﺗﻮﻟﻴﺪ ﺷﺪه ﺑﺪون ﺟﺪاﺷﺪﮔﻲ ﻣﺼﺎﻟﺢ رﻳﺰ و درﺷﺖ از ﻫﻢ، در اﺛﺮ ﺳﻘﻮط از ارﺗﻔﺎع و ﺗﺎﺛﻴﺮ ﺑﺎد، اﻧﺠﺎم ﮔﻴﺮد . 2 - 3 - 6 - 2 - ﺗﺠﻬﻴﺰات ﺳﺎﺧﺖ و ﺣﻤﻞ ﺑﺘﻦ ﻒ اﻟ- ﺑﺘﻮﻧﻴﺮ ) ﻣﺨﻠﻮط ﻛﻦ ( ﺮایﺑ اﺧﺘﻼط ﻛﺎﻣﻞ ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺑﺘﻦ و ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻣﺮﻏﻮب از ﺑﺘﻮﻧﻴﺮ اﺳﺘﻔﺎده ﺷﻮد ﻣﻲ . ﺑﻪ ﻟﺤﺎظ ﻛﺎرﺑﺮد ﺑﺘﻮﻧﻴﺮﻫﺎ در اﻧﻮاع ﺑﺘﻮﻧﻴﺮ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎﻧﻲ، ﺑﺘﻮﻧﻴﺮ راه ﺳﺎزی، ﺑﺘﻮﻧﻴﺮ ﺳﻴﺎر و دﺳﺘﮕﺎه ﻣﺨﻠﻮط ﻛﻦ ﻣﺮﻛﺰی ﻃﺒﻘﻪ ﺑﻨﺪی ﻣﻲ ﮔﺮدﻧﺪ . اﻧﺪازه ﺑﺘﻮﻧﻴﺮ ﺑﺎ ﺣﺠﻢ ﺑﺘﻨﻲ ﻛﻪ از ﻳﻚ ﻣﺨﻠﻮط ﻣﻲ ﺗ ﻮاﻧﺪ ﺗﻬﻴﻪ ﻧﻤﺎﻳﺪ، ﻣﺸﺨﺺ ﺷﻮد ﻣﻲ . اﻳﻦ ﺣﺠﻢ ﻣﻌﻤﻮﻻ ﺑﺎ ﻣﺘﺮﻣﻜﻌﺐ ﺑﻴﺎن ﻣـﻲ ﺷـﻮد . ﺗﻌﺪاد ﻣﺨﻠﻮط در ﺳﺎﻋﺖ ﺑﺴﺘﮕﻲ ﺑﻪ زﻣﺎن ﻣﺨﻠﻮط و روش ﺗﺨﻠﻴﻪ ﺑﺘﻦ واﺑﺴﺘﻪ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . زﻣﺎن ﻣﺨﻠـﻮط ﺑـﺘﻦ، ﻣﻌﻤـﻮﻻ ﻳـﻚ دﻗﻴﻘـﻪ ﺑـ ﺮای ﺑﺘﻮﻧﻴﺮﻫﺎی ﺗﺎ 76 /0 ﻣﺘﺮﻣﻜﻌﺐ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺷﺪه اﺳﺖ . اﻳﻦ زﻣﺎن ﺑ ﺮای اﻧﺪازه ﻫﺎی ﺑﺰرگ ﺗﺮ زای ا ﺑﻪ ﻫﺮ 76 /0 ﻣﺘﺮﻣﻜﻌﺐ اﺿﺎﻓﻲ ﻳﺎ ﻛﺴﺮی از آن ﺑﻪ ﻣﻴﺰان 15 ﺛﺎﻧﻴﻪ ﻳﺎ ﻛﺴﺮی از آن ﻣﺘﻨﺎﺳﺒﺎ اﺿﺎﻓﻪ ﻣﻲ ﮔﺮدد . ﺑﺘﻮﻧﻴﺮﻫﺎی ﺳﺎﺧﺘﻤﺎﻧﻲ در اﻧﺪازه ﻫﺎی اﺳﺘﺎﻧﺪارد، S 5/3 ) 10 /0 ﻣﺘﺮﻣﻜﻌﺐ ﺗﺎ ( S 112 ) 2/3 ﻣﺘﺮﻣﻜﻌﺐ ( ﻣﻮﺟـﻮد ﺑـﻮده ﻛـﻪ اﻋـﺪاد داﺧـﻞ ﭘﺮاﻧﺘﺰ، ﻧﺸﺎن دﻫﻨﺪه ﺣﺠﻢ ﺑﺘﻨﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﺘﻮﻧﻴﺮ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ ﻣﺨﻠﻮط ﻧﻤﺎﻳﺪ . ب- دﺳﺘﮕﺎه ﻣﺨﻠﻮط ﻛﻦ ﻣﺮﻛﺰی دﺳﺘﮕﺎه ﻣﺨﻠﻮط ﻛﻦ ﻣﺮﻛﺰی ﺑ ﺮای ﺗﻮﻟﻴﺪ ﺑﺘﻦ ﺟﻬﺖ ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺳﺎزه ﻫﺎی ﺑﺰرگ و ﺑﺘﻦ رﻳﺰی ﻫﺎ ی ﺣﺠﻴﻢ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮد . اﻳـﻦ دﺳﺘﮕﺎه ﺷﺎﻣﻞ ﻣﺎﺷﻴﻦ آﻻت ﺑ ﺮای ﺣﻤﻞ ﺷﻦ و ﻣﺎﺳﻪ و ﺳﻴﻤﺎن، اﺧﺘﻼط و ﻳﻚ ﺗﺎ ﭼﻬﺎر ﺑﺘﻮﻧﻴﺮ ﺑﻪ اﻧﺪازه 8/0 ﺗﺎ2/3 ﻣﺘﺮﻣﻜ ﻌـﺐ ﻣـﻲ ﺑﺎﺷـﺪ . ﺑﺘﻮﻧﻴﺮﻫﺎ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﻫﻨﮕﺎم ﺗﺨﻠﻴﻪ از ﻧﻮع ﻛﺞ ﺷﻮﻧﺪه و ﻳﺎ ﺛﺎﺑﺖ ﺑﺎﺷﻨﺪ . ﻣﺨﻠﻮط ﺑﺘﻦ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ در داﺧﻞ ﺟـﺎم ﺟﺮﺛﻘﻴـﻞ، ﻛـﺎﻣﻴﻮن ﻫـﺎ ی ﻣﺠﻬﺰ ﺑﻪ ﻫﻤﺰن و ﻳﺎ ﻛﺎﻣﻴﻮن ﻫﺎ ی ﻛﻤﭙﺮﺳﻲ ) اﮔﺮ ﺑﺘﻦ دا رای ﺣﺒﺎب ﻫﻮا ﺑﺎﺷﺪ ( رﻳﺨﺘﻪ ﺷﻮد . ج- ﺑﺘﻮﻧﻴﺮ ﺳﻴﺎر ﻳﺎ ﻛﺎﻣﻴﻮن زن ﻫﻢ ﻳﻚ ﺑﺘﻮﻧﻴﺮ ﺳﻴﺎر ﻳﺎ ﻛﺎﻣﻴ ﻮن ﻫﻢ زن ﻋﺒﺎرت اﺳﺖ از ﻛﺎﻣﻴﻮﻧﻲ ﻛﻪ ﺑﺮ روی آن ﻳﻚ ﺑﺘﻮﻧﻴﺮ ﻧﺼﺐ ﺷـﺪه اﺳـﺖ . ﻫﻨﮕـﺎﻣﻲ ﻛـﻪ ﺷـﻦ، ﻣﺎﺳـﻪ و ﺳﻴﻤﺎن در ﻛﺎرﮔﺎه ﺗﻬﻴﻪ و ﻣﺨﻠﻮط آﻧﻬﺎ در داﺧﻞ ﺑﺘﻮﻧﻴﺮ اﻧﺠﺎم ﺷﻮد و ﺑﺘﻮﻧﻴﺮ در راه ﺗﺎ ﻣﺤﻞ ﭘﺮوژه، ﺑﺘﻦ ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ را ﻣﺨﻠﻮط و ﺗﻬﻴﻪ ﻧﻤﺎﻳـﺪ، اﻳـﻦ دﺳﺘﮕﺎه را ﺑﺘﻮﻧﻴﺮ ﺳﻴﺎر ﻣﻲ ﮔﻮﻳﻨﺪ و اﮔﺮ دﺳﺘ ﮕﺎه ﺗﻨﻬﺎ ﺑﺮای ﺣﻤﻞ ﺑﺘﻦ ﺳﺎﺧﺘﻪ ﺷﺪه ﺑﺎﺷﺪ و ﺗﻨﻬﺎ ﺗﺎ ﻣﺤﻞ ﻛﺎر، ﺑﺮای ﺟﻠـﻮﮔﻴﺮی از ﺟـﺪاﻳﻲ ذره ﻫـﺎ را ﺑﻪ آن ﻫﻢ زﻧﺪ، اﻳﻦ دﺳﺘﮕﺎه را ﻛﺎﻣﻴﻮن ﺑﻪ ﻫﻢ زن ﻣﻲ ﮔﻮﻳﻨﺪ . ﺑﺘﻮﻧﻴﺮ ﺳﻴﺎر در اﻧﺪازه ﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ 76 /0 ﺗﺎ73 /5 ﻣﺘﺮﻣﻜﻌﺐ ﻣﻮﺟﻮد ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﺑﺘﻦ از ﺑﺘﻮﻧﻴﺮ ﺳﻴﺎر ﻳﺎ ﻛﺎﻣﻴﻮن ﻫﻤﺰن ﺑﺎﻳﺪ در ﺧﻼل ﻳﻚ ﺳﺎﻋﺖ و ﻧﻴﻢ ﺑﻌﺪ از اﺿﺎﻓﻪ ﻛﺮدن آب ﺑﻪ ﻣﺨﻠﻮط ﺳﻴﻤﺎن و ﺷﻦ و ﻣﺎﺳﻪ، ﺗﺤﻮﻳﻞ و ﺗﺨﻠﻴﻪ ﮔﺮدد . ﻓﺼﻞ دوم - ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎﻧﻲ، ﻣﺎﺷﻴﻦ آﻻت و ﺗﺠﻬﻴﺰات ﻫﻴﺪروﻣﻜﺎﻧﻴﻜﻲ 29 د- ﺗﺪارک ﻫﺎ ی ﺣﻤﻞ ﺑﺘﻦ  ﮔﺎری ﻫﺎی ﻣﻮﺗﻮردار ) داﻣﭙﺮ (: اﻳﻦ ﻧﻮع ﮔـﺎری ﻫـﺎ دا رای ﻇﺮﻓﻴﺘـﻲ ﺑـ ﺮای25 /0 ﺗـﺎ38 /0 ﻣﺘﺮﻣﻜﻌـﺐ و ﺳـﺮﻋﺘﻲ ﺑﺮاﺑـﺮ24 ﻛﻴﻠﻮﻣﺘﺮدرﺳﺎﻋﺖ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ و ﺑﺎ ﻣﻮﺗﻮر ﻣﻨﺎﺳﺐ، ﻗﺎدر ﺑﻪ ﺣ ﻤﻞ ﺑﺘﻦ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ .  ﺟﺮﺛﻘﻴﻞ :ﻫﺎ اﻧﺪازه ﻫﺎ ﺟﺎم ی اﻳﻦ ﮔﺮوه ﺗﺎ 25 /0 ﻣﺘﺮﻣﻜﻌﺐ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . از ﻣﺰاﻳﺎی اﻳﻦ ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ، ﺳﻬﻮﻟﺖ دﺳﺘﺮﺳﻲ ﺑﻪ ﻧﻘﺎط ﻣﺨﺘﻠﻒ ﭘﺮوژه اﺳﺖ ﻛﻪ دﻟﻴﻞ آن ﺷﻌﺎع ﻋﻤﻞ زﻳﺎد ﺟﺮﺛﻘﻴﻞ و اﻣﻜﺎن ﺟﺎﺑﺠﺎ ﺷﺪن آن، ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ و ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ از ﺟﺮﺛﻘﻴﻞ در اﺟ ﺮای ﺳـﺎﻳﺮ ﻛﺎرﻫﺎ ﻣﻲ ﺗﻮان ﺑﻬﺮه ﮔﺮﻓﺖ .  ﻛﻤﭙﺮﺳﻲ : اﮔﺮ ﺑﺘﻦ ﺑﺎ ﺣﺒﺎب ﻫﻮادار در ﺑﺘﻦ ﺳﺎز ﻣﺮﻛﺰی ﻣﺨﻠﻮط ﺷﺪه ﺑﺎﺷﺪ، ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ ﺗﻮﺳﻂ اﺗﺎق ﻛﻤﭙﺮﺳﻲ ﻣﺨﺼﻮص ﺗﺎ ﭼﻨـﺪ ﻛﻴﻠﻮﻣﺘﺮ ﺣﻤﻞ ﮔﺮدد . ﻣﺼﺮف ﻣﻮاد ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻛﻨﻨﺪه ﻫﻮا ﺑﺎﻋﺚ اﻳﺠﺎد 3 ﺗﺎ6 درﺻﺪ ﺣﺠﻢ ﻫـﻮا در ﺑـﺘﻦ ﺷـﺪه و اﻳـﻦ اﻣـﺮ ﺟـﺪاﻳﻲ ذره ﻫﺎی ﺑﺘﻦ را ﺑﻪ وﺟﻮد ﻣﻲ آورد . اﻃﺎق اﻳﻦ ﻧﻮع ﻛﻤﭙﺮﺳﻲ ﻫﺎ دا رای ﻇﺮﻓﻴﺖ ﻫﺎ ی ﻣﺨﺘﻠﻔﻲ در ﺣﺪ 3 ﻣﺘﺮﻣﻜﻌﺐ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ .  دﺳﺘﮕﺎه ﭘﻤﭙﺎژ ﺑﺘﻦ : ﻣﺎﺷﻴﻦ آﻻت ﭘﻤﭙﺎژ ﺑﺘﻦ ﺷﺎﻣﻞ ﻳﻚ ﻣﺨﺰن ﺑﺎ ﻣﺨﻠﻮط ﺑﻪ ﻫﻤﺰن ﺟﻬﺖ ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی از ﺟﺪاﻳﻲ ذره ﻫﺎ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ ﺑﺮ روی ﻳﻚ ﭘﻤﭗ اﻓﻘﻲ ﺳﻮار ﺑﻮده و دا رای ﻟﻮﻟﻪ ﻫﺎی اﻓﻘﻲ و ﺳﺎﻳﺮ ﻣﺘﻌﻠﻖ ﻫﺎ اﺳﺖ . ﺑـﺘﻦ ﺗﻮﺳـﻂ ﻟﻮﻟـﻪ ﻫـﺎی آﻫﻨـﻲ ﭘﻤﭙـﺎژ ﺷﻮد ﻣﻲ . اﻳﻦ روش در آﺳﺘﺮﻛﺮدن ﺗﻮﻧﻞ ﻫﺎ و ﻳﺎ ﻣﻮارد و ﻣﻨﺎﻃﻘﻲ ﻛﻪ ﺑﻪ آﺳﺎﻧﻲ ﻧﻤﻲ ﺗﻮان از روش ﻫﺎ ی ﻣﻌﻤـﻮﻟﻲ ﺟﻬـﺖ ﺗﻬﻴـﻪ و ﺗﺪارک ﺑﺘﻦ اﺳﺘﻔﺎده ﻧﻤﻮد، ﺑﻪ ﻛﺎر ﻣﻲ . رود ﭘﻤﭗ ﻫﺎ در اﻧﺪازه ﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻣﻮﺟﻮد ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ . ﺑﺎ ﭘﻤـﭗ ﺗـﻚ ﺳـﻴﻠﻨﺪر ﺗـﺎ ﻇﺮﻓﻴـﺖ 90 /0 ﻣﺘﺮﻣﻜﻌﺐ در ﺳﺎﻋﺖ و دو ﺳﻴﻠﻨﺪر ﺗﺎ ﻇﺮﻓﻴﺖ 85 /1 ﻣﺘﺮﻣﻜﻌﺐ در ﺳﺎﻋﺖ را ﻣﻲ ﺗﻮان ﭘﻤﭙﺎژ ﻛﺮد ﻛﻪ ﺑـﺴﺘﮕﻲ ﺑـﻪ اﻧـﺪازه ﭘﻤﭗ، ﻟﻮﻟﻪ و درﺟﻪ رواﻧﻲ ﺑﺘﻦ دارد . ﺑﺘﻦ ﺑﺎ درﺟﻪ رواﻧﻲ ﺑﻴﺶ ﺗﺮ ، ﺑﻬﺘﺮ ﭘﻤﭗ .ﺷﻮد ﻣﻲ 2 - 3 - 6 - 3 - ﭘﻤﭗ ﻫﺎ در ﻛﺎرﻫﺎی ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ رودﺧﺎﻧﻪ، از ﭘﻤﭗ ﺑﻪ ﻫﺎ ﻣﻨﻈﻮر ﻋﻤﻠﻴﺎت ﻛﺸﻴﺪن آب از ﮔﻮدال ، ﻫﺎ ﭘﺎﻳﻴﻦ آوردن ﺳﻄﺢ آب ﺑ ﺮای ﻛﺎرﻫـﺎ ی ﺣﻔـﺎری، ﺗﻬﻴﻪ آب ﺑ ﺮای آﺑ ﻫﺎ ﺮاه و ﻋﻤﻠﻴﺎت اﺟ ﺮاﻳ ﻲ و ﻣﺼﺎرف ﺧﺪﻣﺎﺗﻲ و ﺗﺰرﻳﻖ در ﭘﻲ اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲ ﮔﺮدد . ﭘﻤﭗ ﻫﺎ ﺑﻪ دو ﻧﻮع، ﺑﺎﺣﺮﻛﺖ ﺟﺎﺑﺠﺎ ﺷﻮﻧﺪه و ﮔﺮﻳﺰ از ﻣﺮﻛﺰ، ﻗﺎﺑﻞ دﺳﺘﻪ ﺑﻨﺪی ﻛﺮدن ﻫﺴﺘﻨﺪ . اﻟﻒ- ﭘﻤﭗ ﺑﺎ ﺣﺮﻛﺖ ﺟﺎﺑﺠﺎ ﺷﻮﻧﺪه اﻳﻦ ﻧﻮع ﭘﻤﭗ ﻫﺎ در دو ﻧﻮع رﻓﺖ و ﺑﺮﮔﺸﺘﻲ و دﻳﺎﻓﺮاﮔﻤﻲ ﻣﻲ ﺑ ﺎﺷﻨﺪ . ﭘﻤﭗ ﻫﺎ ی رﻓـﺖ و ﺑﺮﮔـﺸﺘﻲ در ﻧﺘﻴﺠـﻪ ﺣﺮﻛـﺖ ﭘﻴـﺴﺘﻮن داﺧـﻞ ﺳﻴﻠﻨﺪر ﻛﺎر ﻣﻲ ﻛﻨﻨﺪ و آب ﺑﺎ ﺣﺮﻛﺖ ﭘﻴﺴﺘﻮن از داﺧﻞ ﺳﻴﻠﻨﺪر، ﺧﺎرج و زﻣﺎن ﻫﻢ از ﻃﺮف دﻳﮕﺮ ﺳﻴﻠﻨﺪر ﺑﻪ داﺧـﻞ ﻛـﺸﻴﺪه ﻣـﻲ ﺷـﻮد . اﻳـﻦ ﭘﻤﭗ ﻫﺎ در ارﺗﻔﺎع ﻫﺎ ی ﻣﺘﻐﻴﺮ، ﻗﺎدر ﺑﻪ اﻳﺠﺎد ﺟﺮﻳﺎن ﻳﻜﻨﻮاﺧﺖ ﭘﻤﭙﺎژ ﻫﺴﺘﻨﺪ، وﻟﻲ ﺑ ﺮای ﭘﻤﭙﺎژ آب ﻫ ﺎی آﻟﻮده ﺑﻪ آﺷﻐﺎل ﻣﻨﺎﺳﺐ ﻧﻴﺴﺘﻨﺪ . در ﭘﻤﭗ ﻫﺎ ی دﻳﺎﻓﺮاﮔﻤﻲ ﺑﺎ ﺣﺮﻛﺖ ﺑﺎﻻ و ﭘﺎﻳﻴﻦ ﻣﻴﻠﻪ ای، ﻣﻜﺶ آب ﺑﻪ داﺧﻞ و ﺗﺨﻠﻴﻪ آن از ﻃﺮف دﻳﮕﺮ ﻣﻴـﺴﺮ ﻣـﻲ ﮔـﺮدد . اﻳـﻦ ﮔﻮﻧـﻪ ﭘﻤﭗ ﺮای ﺑﻫﺎ ﺟﺎﺑﺠﺎ ﻳﻲ آب ﻫﺎی آﻟﻮده ﺑﻪ ﮔﻞ، ﻟﺠﻦ و آﺷﻐﺎل ﻣﺘﺪاول ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ب- ﭘﻤﭗ ﮔﺮﻳﺰ از ﻣﺮﻛﺰ اﮔﺮ ﻳﻚ ﭘﻤﭗ ﮔﺮﻳﺰ از ﻣﺮﻛﺰ رای دا ﻳﻚ ﭘﺮواﻧﻪ ﺑﺎﺷﺪ، آن را ﻳﻚ ﻣﺮﺣﻠﻪ ای و اﮔﺮ ﺗﻌﺪاد ﭘﺮواﻧﻪ ﻫﺎ دو ﻳﺎ ﭼﻨﺪ ﻣﺮﺣﻠﻪ ای ﺑﺎﺷـﺪ، را آن ﭼﻨـﺪ ﻣﺮﺣﻠﻪ ای ﮔﻮﻳﻨﺪ . ﭘﻤﭗ ﻫﺎ ی ﭼﻨﺪ ﻣﺮﺣﻠﻪ ای ﺑ ﺮای ﻓﺸﺎر زﻳﺎد و ﻳﺎ ارﺗﻔﺎع اﺳﻤﻲ ﭘﻤﭙﺎژ زﻳﺎد، ﻣﻨﺎﺳﺐ ﻫﺴﺘﻨﺪ . 30 ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻓﻨﻲ ﻋﻤﻮﻣﻲ ﻛﺎرﻫﺎی ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﭘﻤﭗ ﻫﺎ ی ﮔﺮﻳﺰ از ﻣﺮﻛﺰ در اﻧﻮاع ﻣﻌﻤﻮﻟﻲ، ﺧﻮدﺗﺤﺮﻳﻚ و ﻫﻮاﻳﻲ ﻣﻲ ﺑﺎﺷ . ﻨﺪ ﭘﻤﭗ ﻣﻌﻤﻮﻟﻲ ﮔﺮﻳﺰ از ﻣﺮﻛﺰ دا رای ﻳﻚ ﻋﻀﻮ دوراﻧﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﻪ آن ﭘﺮواﻧﻪ ﻣﻲ ﮔﻮﻳﻨﺪ . اﻳﻦ ﻋﻀﻮ ﺑﻪ آﺑﻲ ﻛﻪ داﺧﻞ ﭘﻤﭗ ﺷﻮد ﻣﻲ ، ﺳﺮﻋﺘﻲ ﻛﺎﻓﻲ ﻣﻲ دﻫﺪ ﻛﻪ ﺣﺘﻲ در ﻣﻘﺎﺑﻞ ﻓﺸﺎرﻫﺎی ﻗﺎﺑﻞ ﻣﻼﺣﻈـﻪ ﺧﺎرﺟﻲ از ﭘﻤﭗ ﺑﻪ ﺧﺎرج، ﺟﺮﻳﺎن ﻣﻲ ﻳﺎﺑﺪ . ﻋﻤﻞ ﻳﻚ ﭘﻤﭗ ﮔﺮﻳﺰ از ﻣﺮﻛﺰ، دادن ﺳﺮﻋﺖ ﻻزم ﺑﻪ آب در ﻫﻨﮕ ﺎم ﺗﺮک ﭘﺮواﻧﻪ اﺳﺖ . ﭘﻤﭗ ﮔﺮﻳﺰ از ﻣﺮﻛﺰ ﺧﻮدﺗﺤﺮﻳﻚ ﻣﻌﻤﻮﻻ در ﻣﺮاﻛﺰ آب و ﻓﺎﺿﻼب ﺑﻪ ﻛﺎر ﺑﺮده ﺷﻮد ﻣﻲ و در زﻳﺮ ﺳﻄﺢ آب در ﻃﺮف ﻣﻜﺸﻲ ﻗـﺮار داده ﺷﻮد ﻣﻲ . ﻟﺬا اﻳﻦ ﭘﻤﭗ ﻫﺎ در ﻛﺎرﻫﺎی ﺳﺎﺧﺘﻤﺎﻧﻲ ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺗﺮ از ﭘﻤﭗ ﻫﺎ ی ﻧﻮع ﻣﻌﻤﻮﻟﻲ ﻫﺴﺘﻨﺪ . ﭘﻤﭗ ﮔﺮﻳﺰ از ﻣﺮﻛﺰ ﻫﻮاﻳﻲ ﺑـﺎ ﻫـﻮای ﻓـﺸﺮده ﻛﺎر ﻣﻲ ﻛﻨ ﻨﺪ و اﺑﺰار ﻣﻔﻴﺪی ﺑ ﺮای ﺟﺎﺑﺠﺎ ﻛﺮدن آب ﻫﺎی ﺻﺎف، ﻛﺜﻴﻒ، روﻏﻦ، ﻓﺎﺿﻼب و ﻳﺎ آب ﻫﺎی ﻟﺠﻦ آﻟﻮد ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ . 2 - 3 - 6 - 4 - ﻛﻤﭙﺮﺳﻮر ﻫﻮا ﻛﻤﭙﺮﺳﻮر ﻫﻮا ﻣﺎﺷﻴﻨﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از اﻓﺰاﻳﺶ ﻓﺸﺎر ﻫﻮا ﺑـﻪ وﺳـﻴﻠﻪ ﻛـﺎﻫﺶ ﺣﺠـﻢ، ﺑـ ﺮای ﺳـﻮراخ ﻛـﺮدن ﺗﺨﺘـﻪ ﺳـﻨﮓ ، ﻫـﺎ راه ﺑﻪ اﻧﺪاﺧﺘﻦ ﻣﻮﺗﻮرﻫﺎی ﻫﻮای ﻓﺸﺮده و اﺑﺰارﻫﺎی دﺳﺘﻲ، ﺷﻤﻊ ﻛﻮﺑﻲ، ﭘﻤﭗ ، ﻫﺎ دﺳﺘﮕﺎه ﻫﺎ ی ﮔﻞ ﻛـﺶ، دﺳـﺘﮕﺎه ﻫـﺎ ی ﺗﻤﻴﺰﻛﻨﻨـﺪه و ﻏﻴـﺮه ﺑﻪ ﻛﺎر ﻣﻲ . رود ﻛﻤﭙﺮﺳﻮر ﻫﻮا در اﻧﻮاع رﻓﺖ و ﺑﺮﮔﺸﺘﻲ، ﻳﻚ ﻋﻤﻠﻪ و دوﻋﻤﻠﻪ، ﻳﻚ و دو و ﭼﻨﺪﻣﺮﺣﻠﻪ ای، دوراﻧﻲ و ﮔﺮﻳﺰ از ﻣﺮﻛﺰ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ . 2 - 3 - 6 - 5 - ﺟﺮﺛﻘﻴﻞ ﻫﺎ ﺟﺮﺛﻘﻴﻞ از ﻳﻚ اﺗﺎق ﻓﺮﻣﺎن و ﻳﻚ ﺗﻴﺮ ﺑﻠﻨﺪ ﻣﺸﺒﻚ ﺑﻮم ) و ﻳ ( ﻚ ﻗﻼب ﺗﺸﻜﻴﻞ ﺷﺪه اﺳﺖ . ﺟﺮﺛﻘﻴﻞ ﻫﺎ ﻣﻌﻤﻮﻻ ﺮای ﺑ ﺑﻠﻨﺪﻛﺮدن اﺟـﺴﺎم ﺳﻨﮕﻴﻦ و ﺣﺮﻛﺖ دادن آﻧﻬﺎ ﺑﻪ ﻛﺎر ﻣﻲ روﻧﺪ . ﻇﺮﻓﻴﺖ ﺟﺮﺛﻘﻴﻞ از روی ﺷﻌﺎع ﻋﻤﻞ آن ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺷﻮد ﻣﻲ .. ﺷﻌﺎع ﻋﻤﻞ، ﻓﺎﺻﻠﻪ اﻓﻘﻲ ﺑﻴﻦ ﻣﺮﻛـﺰ ﭼﺮﺧﺶ اﺗﺎق ﻛﻨﺘﺮل ﺗﺎ ﻗﻼب اﻧﺘﻬﺎی ﺗﻴﺮ ﻣﺸﺒﻚ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﺳﺎﻳﺮ ﻋﻮاﻣﻞ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻛﻨﻨﺪه ﻇﺮﻓﻴﺖ ﺟﺮﺛ ﻘﻴﻞ ﻋﺒﺎرت اﺳﺖ از ﻧﻮع زﻣﻴﻦ ﻣﺤﻞ ﻛﺎر، وزﻧﻪ ﺗﻌﺎدل، ﻧﻮع و اﻧﺪازه ﻛﺎﺑﻞ ﻓﻠﺰی ﻣﺘﺼﻞ ﺑﻪ ﻗﻼب، اﻧﺪازه ﻗﻼب، وﺿﻌﻴﺖ ﺗﻴﺮ ﻣﺸﺒﻚ ﻧﺴﺒﺖ ﺑـﻪ اﺗـﺎق ﻓﺮﻣـﺎن و وﺿـﻌﻴﺖ ﻣﻜـﺎﻧﻴﻜﻲ ﺟﺮﺛﻘﻴﻞ . از اﻧﻮاع دﻳﮕﺮ ﺟﺮﺛﻘﻴﻞ ﻫﺎ ، اﺳﺘﻔﺎده از ﺗﻴﺮ ﻳﻜﭙﺎرﭼﻪ ﺑﻪ ﺟﺎی ﺗﻴﺮ ﻣﺸﺒﻚ و ﺟﺮﺛﻘﻴﻞ ﺑﻠﻨﺪ 1 ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﺟﺮﺛﻘﻴﻞ ﻫﺎ ی ﺑﺎ ﻻروﻧﺪه، ﺟﺮﺛﻘﻴﻞ ﻫـﺎ ی ﺑﻠﻨﺪی ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻛﻪ ارﺗﻔﺎع آﻧﻬﺎ ﺑﺎ ﭘﻴﺸﺮﻓﺖ ارﺗﻔﺎع ﺳﺎزه اﻓﺰاﻳﺶ داده .ﺷﻮد ﻣﻲ 2 - 3 - 6 - 6 - ﺷﻤﻊ ﻛﻮب از ﺷﻤﻊ ﻛﻮب ﺑ ﺮای ﻛﻮﺑﻴﺪن ﻫﺎ ﺷﻤﻊ اﺳﺘﻔﺎده ﺷﻮد ﻣﻲ . ﺑﺪﻳﻦ ﻣﻨﻈﻮر از ﺳﻘﻮط وزﻧﻪ ﺳﻨﮕﻴﻨﻲ ﻛﻪ ﺗﻮﺳﻂ ﺟﺮﺛﻘﻴـﻞ ﺑـﺎﻻ ﺑـﺮده ﻣـﻲ ﺷـﻮد ، اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲ ﮔﺮدد . وزﻧﻪ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻧﻮﺳﺎﻧﻲ و ﻳﺎ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﺳﻘﻮط آزاد ﺑﻪ ﻣﺤﻞ ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ ﺑﺮﺧﻮرد ﻣﻲ ﻛﻨـﺪ . ﭼﻜـﺶ ﺷـﻤﻊ ﻛـﻮب ﺑـﺎﻻ ﺑـﺮده ﺷﻮد ﻣﻲ و ﺳﭙﺲ ﺑﺮ روی ﻛﻼﻫﻚ ﺷﻤﻊ، اﻧﺪاﺧﺘﻪ ﺷﻮد ﻣﻲ و اﻳﻦ ﻋﻤﻞ ﺑﺎﻋﺚ ﻓﺮو رﻓﺘﻦ ﺷﻤﻊ در ﺧﺎک ﻣﻲ ﮔﺮدد . ﺷﻤﻊ ﻛﻮب ﻋﻼوه ﺑـﺮ ﺗﻴـﺮ اﺻﻠﻲ ﺟﺮﺛﻘﻴﻞ، ﺗﺸﻜﻴﻞ ﺷﺪه از ﺻﻔﺤﻪ ﻫﺎی ﻣﺨﺼﻮص ﻓﻮﻗﺎﻧﻲ ﻛﻪ ﺑ ﺮای اﺗﺼﺎل ﻟﻮﻟﻪ ﻫﺎدی وزﻧﻪ ﺑﻪ اﻧﺘﻬﺎی ﺗﻴـﺮ اﺻـﻠﻲ ﺟﺮﺛﻘﻴـﻞ ﺑـﻪ ﻛـﺎر . رود ﻣﻲ از اﻧﻮاع ﻫﺎ ﻛﻮب ﺷﻤﻊ ، ﺷﻤﻊ ﻛﻮب ﻫﻴﺪروﻟﻴﻜﻲ، ﺷﻤﻊ ﻛﻮب ﻫﻮای ﻓﺸﺮده، ﺷﻤﻊ ﻛﻮب ﺑﺨﺎری، دﻳﺰل و ﻟﺮزه ای ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . 1- Tower Crane ﻓﺼﻞ دوم - ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺳﺎﺧﺘﻤ ﺎﻧﻲ، ﻣﺎﺷﻴﻦ آﻻت و ﺗﺠﻬﻴﺰات ﻫﻴﺪروﻣﻜﺎﻧﻴﻜﻲ 31 2 - 4 - ﺗﺠﻬﻴﺰات ﻫﻴﺪروﻣﻜﺎﻧﻴﻜﻲ ﻧﻘﺸﻪ ﻫﺎی ﺟﺰﻳﻴﺎت و ﺳﺎﺧﺖ ﺗﺠﻬﻴﺰات ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺮاﺳﺎس ﻧﻘﺸﻪ ﻫﺎی ﻛﻠﻲ ) ﻧﻘﺸﻪ ﻫﺎی اوﻟﻴﻪ و راﻫﻨﻤﺎ ( ﻣﻨﺪرج در آﻟﺒﻮم ﻧﻘﺸﻪ ﻫﺎی اﺟ ﺮاﻳ ﻲ ﻳـﺎ ﺳﺎﻳﺮ اﺳﻨﺎد ﭘﻴﻤﺎن ﺗﻬﻴﻪ ﺷﻮد . ﻛﻴﻔﻴﺖ ﻣﺼﺎﻟﺢ، ﺳﺎﺧﺖ، ﺣﻤﻞ و ﻧﺼﺐ، آزﻣﺎﻳﺶ و رﻧﮓ آﻣﻴﺰی ﻛﻠﻴﻪ ﻛﺎرﻫﺎی ﻓﻠﺰی و ﺗﺠﻬﻴﺰات ﻣﻜـﺎﻧﻴﻜﻲ و ﻫﻴﺪروﻣﻜﺎﻧﻴﻜﻲ ﺑﺎﻳﺪ ﻃﺒﻖ ﻣﺸﺨﺼﺎت و اﻃﻼﻋﺎت ﻣﻨﺪرج در ﻧﻘﺸﻪ ﻫﺎی ﺟﺰﻳﻴﺎت ، ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻓﻨﻲ ﻋﻤﻮﻣﻲ و ﺧﺼﻮﺻﻲ ﻳﺎ ﻃﺒـﻖ ﻧﻈﺮﻫـﺎی دﺳﺘﮕﺎه ﻧﻈﺎرت ﺑﺎﺷﺪ . ﻧ ﻘﺸﻪ ﻫﺎی اﺟ ﺮاﻳ ﻲ ﺗﺠﻬﻴﺰات و ادوات ﻫﻴﺪروﻣﻜﺎﻧﻴﻜﻲ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺮاﺳﺎس اﺳﺘﺎﻧﺪارد و آﻳﻴﻦ ﻧﺎﻣﻪ ﻫﺎی ﻣﻌﺘﺒﺮ ﺗﻬﻴﻪ ﺷﻮد . در ﻃﺮاﺣﻲ اﻳﻦ ادوات، ﺿﺨﺎﻣﺖ ﻫﺎ ی ﻣﺠﺎز، ﻧﻮع ﻓﻮﻻد ﻣﺼﺮﻓﻲ، ﻧﺤﻮه ﺟﻮش ﻛﺎری و ﺧﺼﻮﺻﺎ رواداری ﻫﺎ ی ﻣﺠﺎز ﺑﺎﻳﺪ اراﺋﻪ ﮔﺮدد . ﻧﻘﺸﻪ ﻫﺎی ﻗﺮارداد ﻛﻪ از ﻃﺮف ﻣﻬﻨﺪس ﻣﺸﺎور ﺑ ﺮای ﺗﺠﻬﻴﺰ ات ﻣﻜﺎﻧﻴﻜﻲ داده ﺷﻮد ﻣﻲ ، ﻓﻘﻂ ﺟﻨﺒﻪ راﻫﻨﻤـﺎﻳﻲ دارد و ﻧﻘـﺸﻪ ﺗﻔـﺼﻴﻠﻲ، ﺗﻠﻘﻲ ﻧ ﺷﻮد ﻤﻲ . اﻳﻦ ﻧﻘﺸﻪ ﻫﺎ ﺗﻨﻬﺎ ﺷﺎﻣﻞ اﺑﻌﺎد و اﻃﻼﻋﺎت ﻛﻠﻲ و ﻧﻴﺰ ﺷ ﺮاﻳ ﻂ و ﺿﺮورت ﻫﺎ ی اﺧﺘﺼﺎﺻﻲ اﻳﻦ ﺗﺠﻬﻴﺰات ﺧﻮاﻫﺪ .ﺑﻮد 2 - 4 - 1 - درﻳﭽﻪ ﻫﺎی ﻓﻠﺰی درﻳﭽﻪ ﻫﺎی ﻓﻠﺰی ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده درﺳﺎزه ﻫﺎی ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﺑ ﺮای ﻣﻘﺎﺻﺪ ﻣﺨﺘ ﻠﻒ ﺑﻪ ﻛﺎر ﮔﺮﻓﺘﻪ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ ﻛـﻪ ﺷـﺎﻣﻞ درﻳﭽـﻪ ﻫـﺎی آﺑﮕﻴﺮی، ﺗﺨﻠﻴﻪ رﺳﻮب، درﻳﭽﻪ ﻫﺎی وارﺳﻲ ﺳﻄﺢ آب، درﻳﭽﻪ ﻫﺎی ﻳﻚ ﻃﺮﻓﻪ و ﻏﻴـﺮه ﻣـﻲ ﺑﺎﺷـﻨﺪ . درﻳﭽـﻪ ﻫـﺎ ﻣﻤﻜـﻦ اﺳـﺖ ﺑـﻪ ﺻـﻮرت اﻟﻜﺘﺮﻳﻜﻲ، ﻣﻜﺎﻧﻴﻜﻲ و ﻳﺎ دﺳﺘﻲ، ﺑﺎز و ﺑﺴﺘﻪ ﺷﻮﻧﺪ . درﻳﭽﻪ ﻫﺎ از ﻟﺤﺎظ ﺷﻜﻞ و ﻧﻮع ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻗﻄﺎﻋﻲ، ﻛﺸﻮﻳﻲ و ﻏﻴﺮه ﻃﺒﻘﻪ ﺑﻨﺪ ی ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . درﻳﭽﻪ ﻫﺎی ﻓﻠﺰی ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ ﻃﻮر ﻛﺎﻣﻞ ﻃﺒﻖ ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻓﻨﻲ ﺧـﺼﻮﺻﻲ و اﻧـﺪازه ﻫـﺎی ﻣﻨـﺪرج در ﻧﻘـﺸﻪ ﻫـﺎی ﺗﻔـﺼﻴﻠﻲ ﺗﻬﻴـﻪ ﺷـﻮﻧﺪ . ﻧﻘﺸﻪ ﻫﺎی ﻛﺎرﮔﺎﻫﻲ ﺷﺎﻣﻞ ﻛﻠﻴﻪ ﺟﺰﻳﻴﺎت ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﺑﺮش ﻛﺎری، ﭘﺮس ﻛﺎری، ﺳﻮراخ ﻛﺮدن، ﺟﻮش ﻛﺎری و اﺗﺼﺎل ﻗﻄﻌﺎت، ﺑﺎ ﺿﺨﺎﻣﺖ و ﻫﺎ اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎی ﻣﺮﺑﻮط و روش ﺣﻤﻞ و ﻧﺼﺐ در ﻣﺤﻞ اﺳﺖ و ﺑﺎﻳﺪ ﻗﺒﻼ ﺑﻪ ﺗﺎﻳﻴﺪ دﺳﺘﮕﺎه ﻧﻈﺎرت ﺑﺮﺳﺪ . درﻳﭽﻪ ﻫﺎی ﻓﻠﺰی ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺘﻮاﻧﺪ از ﺣﺎﻟﺖ ﺗﻤﺎم ﺑﺴﺘﻪ ﺗﺎ ﺗﻤﺎم ﺑﺎز در ﻫﺮ وﺿﻌﻴﺖ ﻛﻪ ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ ﺑﺎﺷﺪ، ﻗﺮار ﺑﮕﻴـﺮد . ﻣﻜـﺎﻧﻴﺰم ﺗﻐﻴﻴـﺮ وﺿـﻌﻴﺖ درﻳﭽﻪ ﻫﺎ ﺑﺎﻳﺪ ﻃﻮری ﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ ﺑﻪ ﺟﺰ ﻣﺎﻣﻮران ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری، ﻛﺴﻲ ﻧﺘﻮاﻧﺪ آﻧﻬﺎ را دﺳﺖ ﻛﺎری ﻛﺮده و وﺿﻌﻴﺖ آﻧﻬﺎ را ﺗﻐﻴﻴﺮ دﻫـﺪ . دﺳﺘﺮﺳـﻲ ﺑﻪ ﺗﻤﺎم ﻗﺴﻤﺖ ﻫﺎ ی درﻳﭽﻪ ﻫﺎی ﻓﻠﺰی ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﺗﻌﻤﻴﺮ و ﻧﮕﻬﺪاری، ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ آﺳﺎﻧﻲ ﻣﻘﺪور ﺑﺎﺷﺪ . درﺻﻮرﺗﻲ ﻛﻪ ﺑﻪ آب ﺑﻨﺪی ﻧﻴﺎز ﺑﺎﺷﺪ، ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺎ ﻣﺎﻧﻮر درﻳﭽﻪ ﻫﺎ ﺑﻪ ﻃﻮر زﻣﺎن ﻫﻢ ﺗﺎﻣﻴﻦ ﺷﻮد . در ﺻﻮرت اﺳﺘﻔﺎده از ﺑﺎﻻﺑﺮ ﺑﺮﻗﻲ، ﻣﻮﺗﻮرﻫـﺎی ﻣﺼﺮﻓﻲ ﺑﺎﻳ ﺪ ﺿﺪآب و ﺗﺎ ﺣﺪ اﻣﻜﺎن ﺿﺪرﻃﻮﺑﺖ ﺑﻮده و ﻣﺠﻬﺰ ﺑﻪ ﺗﺮﻣﺰ دﺳﺘﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ . در اﻳﻦ ﺻﻮرت، ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ ﻣـﺎﻧﻮر دﺳـﺘﻲ اﺿـﻄﺮاری ﺮایﺑ ﻛﻨﺘﺮل درﻳﭽﻪ ﺿﺮوری اﺳﺖ . ﻃﺒﻖ ﻣﺸﺨﺼﺎت، ﻻﺳﺘﻴﻚ ﻫﺎ ی آب ﺑﻨﺪی ﺑﺎﻳﺪ ﻗﺎﺑﻞ اﻧﻌﻄﺎف ﺑﻮده و ﻧـﺸﺖ آن از ﺣـﺪ ﻣﺠـﺎز ﺑـﻴﺶ ﺗـﺮ ﻧﺒﺎﺷﺪ . ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﺧﺼﻮﺻﻴﺎت و ﺗﺠﻬﻴﺰات ﻣﺮﺑﻮط، ﺑﻬ ﺮه ﺑﺮداری و ﻧﮕﻬﺪاری از درﻳﭽﻪ ﻫﺎی ﻓﻠﺰی ﻣﺘﻔـﺎوت اﺳـﺖ و ﻛﺎرﺧﺎﻧـﻪ ﺳـﺎزﻧﺪه، ﺑﺎﻳـﺪ راﻫﻨﻤﺎی اﺳﺘﻔﺎده ﺻﺤﻴﺢ از درﻳﭽﻪ ﻫﺎ و ﺗﺠﻬﻴﺰات ﻣﺮﺑﻮط و ﭼﮕﻮﻧﮕﻲ ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری و ﻧﮕﻬﺪاری از آﻧﻬﺎ را اراﺋﻪ ﻛﻨﺪ . اﻟﻒ- درﻳﭽﻪ ﻫﺎی ﻗﻄﺎﻋﻲ اﻳﻦ درﻳﭽﻪ ﻫﺎ ﺑ ﺮای ﺗﺨﻠﻴﻪ آب ﻫﺎی اﺿﺎﻓﻲ از ﺳﺪﻫﺎی اﻧﺤﺮاﻓﻲ، ﺷﻴﺐ ﻫﺎ ﻦﺷﻜ ، ﺗﺨﻠﻴﻪ رﺳﻮﺑﺎت و ﻏﻴﺮه ﺑﻪ ﻛﺎر ﺑﺮده ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . ﻣﺎﻧﻮر اﻳـﻦ درﻳﭽﻪ ﻫﺎ ﺑﺮ ﺣﺴﺐ ﻛﻮﭼﻚ و ﺑﺰرگ ﺑﻮدن آن ﺑﻪ وﺳﻴﻠﻪ دﺳﺖ ﻳﺎ ﺑﺮق اﻧﺠﺎم ﺷﻮد ﻣﻲ . در درﻳﭽﻪ ﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﺑﻪ وﺳﻴﻠﻪ ﺑﺮق ﻣـﺎﻧﻮر ﻣـﻲ ﮔﺮدﻧـﺪ، ﻫﻨﺪل دﺳﺘﻲ ﺑ ﺣﺎﻟﺖ ﺮای ﻫﺎ ی اﺿﻄﺮاری و ﻗﻄﻊ ﺑﺮق ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ ﺷﺪه اﺳﺖ . ﻫﻨﮕﺎم ﻃﺮاﺣـﻲ درﻳﭽـﻪ ﻫـﺎی ﻗ ﻄـﺎﻋﻲ ﺑﺎﻳـﺪ ﻛﻠﻴـﻪ ﻧﻴﺮوﻫـﺎی 32 ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻓﻨﻲ ﻋﻤﻮﻣﻲ ﻛﺎرﻫﺎی ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ رودﺧﺎﻧﻪ اﺳﺘﺎﺗﻴﻜﻲ و دﻳﻨﺎﻣﻴﻜﻲ وارد ﺷﺪ ه، ارﺗﻌﺎش ﻫﺎ ی زﻟﺰﻟﻪ، ﻓﺸﺎر ﺑﺎد و ﻧﻴﺮوﻫﺎی ﻫﻴﺪروﻟﻴﻜﻲ در ﻣﺤﺎﺳﺒﺎت ﻣﺮﺑﻮط ﻣﻨﻈﻮر ﺷﻮد . ﻛﻠﻴﻪ درﻳﭽﻪ ﻫﺎی ﻗﻄﺎﻋﻲ ﺑﺎﻳﺪ ﻣﺠﻬﺰ ﺑﻪ ﻣﺸﺨﺺ ﻛﻨﻨﺪه ﻣﻘﺪار ﮔﺸﻮدﮔﻲ درﻳﭽﻪ ﺑﻮده و ﺑﻪ ﺗﺎﻳﻴﺪ دﺳﺘﮕﺎه ﻧﻈﺎرت رﺳﻴﺪه ﺑﺎﺷﺪ . اﻳﻦ درﻳﭽﻪ ﻫﺎ ﺑﺎﻳﺪ ﻫﺮ ﻣ ﺎه ﻳﻚ ﺑﺎر در ﻓﺼﻞ ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری آب ) ﮔﻴﺮی ( ﺑﺎزدﻳﺪ ﺷﻮد و در آﺧﺮ ﻓﺼﻞ، ﺳﺮوﻳﺲ درﻳﭽﻪ ﻫﺎ ﺑﻪ ﻃﻮر ﻛﺎﻣﻞ اﻧﺠﺎم ﮔﻴﺮد . در اﻳﻦ ارﺗﺒﺎط ﻻزم اﺳﺖ ﻗﺴﻤﺖ ﻫﺎ ی زﻧﮓ زده ﭘﺲ از ﺗﻤﻴﺰ ﺷﺪن ﻃﺒﻖ دﺳﺘﻮر ﻛﺎرﺧﺎﻧﻪ رﻧﮓ آﻣﻴﺰی ﮔﺮدد . در ﺣﻴﻦ رﻧﮓ آﻣﻴﺰی ﺑﺎﻳﺪ دﻗﺖ ﺷﻮد ﻛﻪ ﻻﺳﺘﻴﻚ آب ﺑﻨﺪی رﻧﮕﻲ ﻧﺸﻮد . ﻻﺳﺘﻴ ﻚ ﻫﺎ ی آب ﺑﻨﺪی ﺑﺎﻳﺪ ﺣﺪاﻗﻞ ﺳﺎﻟﻲ ﻳﻚ ﺑﺎر ﻣﻮرد ﺑﺎزدﻳﺪ ﻗﺮارﮔﻴﺮد و در ﺻﻮرت ﻧـﺸﺖ آب، ﺗﻨﻈﻴﻢ و در ﺻﻮرت ﭘﺎرﮔﻲ و ﻓﺮﺳﻮدﮔﻲ ﺗﻌﻮﻳﺾ ﮔﺮدﻧﺪ . ﺗﻮﺻﻴﻪ ﺷﻮد ﻣﻲ ﺮای ﺑ ﺗﺨﻠﻴﻪ رﺳﻮب ﭘﺸﺖ درﻳﭽﻪ ﻫﺎ، در ﻓﻮاﺻﻞ ﻣﻌﻴﻦ زﻣﺎﻧﻲ اﻗﺪام ﮔﺮدد ﺗﺎ از اﻧﺒﺎﺷﺘﻪ ﺷـﺪن رﺳـﻮﺑﺎت در ﭘـﺸﺖ آﻧﻬـﺎ ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی ﺷﻮد . اﮔﺮ درﻳﭽﻪ ﺎ داﻫ رای ﺑﺎﻻﺑﺮ ﺑﺮﻗﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ، ﺑﺎﻳﺪ ﺑ ﺮای ﺳﺮوﻳﺲ و ﻧﮕﻬﺪاری ﻗﻄﻌﺎت و وﺳﺎﻳﻞ آن ﻧﻴﺰ اﻗﺪام ﮔﺮدد . ب- درﻳﭽﻪ ﻫﺎی ﻏﻠﺘﻜﻲ درﻳﭽﻪ ﻫﺎی ﻏﻠﺘﻜﻲ در اﺑﺘﺪای ﻣﺴﻴﺮ ورودی ﭘﻠﻜﺎن ﻣﺎﻫﻲ رو در ﺳﺎزه ﻫﺎﻳﻲ از ﻗﺒﻴﻞ ﺷﻴﺐ ﺷﻜﻦ و ﺳﺪ اﻧﺤﺮاﻓﻲ، آﺑﮕﻴﺮﻫﺎ، ﺣﻮﺿﭽﻪ ﻫـﺎی رﺳﻮﺑﮕﻴﺮ و ﻏﻴﺮه ﻗﺮارداده ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ و ﺑﺮﺣ ﺴﺐ ﺑﺰرﮔﻲ و ﻛﻮﭼﻜﻲ آن ﺗﻮﺳﻂ دﺳﺘﮕﻴﺮه ) ﻫﻨﺪل دﺳﺘﻲ ( ﻳﺎ ﺑﺎﻻﺑﺮ اﻟﻜﺘﺮﻳﻜﻲ، ﻣﺎﻧﻮر ﻣﻲ ﮔﺮدﻧﺪ . ﻧﮕﻬﺪاری از اﻳﻦ درﻳﭽﻪ ﻫﺎ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﺑﺎزدﻳﺪ ﺷﺶ ﻣﺎﻫﻪ اﻧﺠﺎم ﻣﻲ ﮔﺮدد و در ﺻﻮرت ﻣﺸﺎﻫﺪه زﻧﮓ زدﮔﻲ ﺑﺎﻳﺪ ﻣﺤﻞ آن ﺧﺸﻚ ﺷﻮد و ﻫﻤﺎﻧﻨﺪ آﻧﭽﻪ در ﻣﻮرد درﻳﭽﻪ ﻫﺎی ﻗﻄﺎﻋﻲ ﮔﻔﺘﻪ ﺷﺪ، رﻧﮓ آﻣﻴﺰی ﮔﺮدد . در ﻣﻮ ﻗﻊ رﻧﮓ آﻣﻴﺰی ﺑﺎﻳﺪ دﻗﺖ ﺷﻮد ﻛﻪ ﻻﺳﺘﻴﻚ ﻫـﺎ ی آب ﺑﻨـﺪی رﻧﮕﻲ ﻧﺸﻮﻧﺪ . ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری از اﻳﻦ درﻳﭽﻪ ﻫﺎ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ ﮔﻮﻧﻪ ای ﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ ﺣﺪاﻗﻞ ﻣﻴﺰان ﮔـﺸﻮدﮔﻲ از ﻳـﻚ ﭼﻬـﺎرم ﺣـﺪاﻛﺜﺮ آن ﺗـﺮ ﻛـﻢ ﻧﺒﺎﺷـﺪ . ﻻﺳﺘﻴﻚ ﻫﺎ ی آب ﺑﻨﺪی اﻳﻦ درﻳﭽﻪ ﻫﺎ ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻨﻈﻴﻢ اﺳﺖ و در ﺻﻮرت ﻣﺸﺎﻫﺪه ﻧﺸﺖ اﺿﺎﻓﻲ ﻣﻲ ﺗﻮان ﺑ ﺮای ﺗﻨﻈـ ﻴﻢ و در ﺻـﻮرت ﭘـﺎرﮔﻲ و ﻓﺮﺳﻮدﮔﻲ در ﻣﻮرد ﺗﻌﻮﻳﺾ آﻧﻬﺎ اﻗﺪام ﻛﺮد . ﺑﺎزدﻳﺪ از ﻻﺳﺘﻴﻚ ﻫﺎ ی آب ﺑﻨﺪ ﺣﺪاﻗﻞ ﻳﻚ ﺑﺎر در ﺳﺎل ﺑﺎﻳﺪ ﺻﻮرت ﮔﻴﺮد . ج- درﻳﭽﻪ ﻫﺎی ﻛﺸﻮﻳﻲ ﻟﻐﺰﺷﻲ ﻛﺎرﺑﺮد اﻳﻦ درﻳﭽﻪ ﻫﺎ ﻫﻤﺎﻧﻨﺪ درﻳﭽﻪ ﻫﺎی ﻏﻠﺘﻜﻲ اﺳﺖ و اﻏﻠﺐ ﺑﻪ وﺳﻴﻠﻪ ﺑﺎﻻﺑﺮ ﺑﺮﻗﻲ ) درﻳﭽﻪ ﻫﺎی ﺑﺰرگ ( ﻳﺎ ﺟﻚ دﻧﺪه ای دﺳ ﺘﻲ ﻣﺎﻧﻮر ﻣﻲ ﮔﺮدﻧﺪ . اﻳﻦ درﻳﭽﻪ ﻫﺎ را ﺑﺎﻳﺪ ﻫﺮ 3 ﻣﺎه ﻳﻚ ﺑﺎر ﮔﺮﻳﺲ ﻛﺎری ﻛﺮد . ﻧﮕﻬﺪاری از اﻳﻦ درﻳﭽﻪ ﻫﺎ ﺑﻪ ﺻـﻮرت ﺑﺎزدﻳـﺪ ﺳـﺎﻻﻧﻪ ﻣـﻲ ﺑﺎﺷـﺪ و در ﻫﻨﮕﺎم ﺑﺎزدﻳﺪ، در ﺻﻮرت ﻣﺸﺎﻫﺪه زﻧﮓ زدﮔﻲ ﺑﺎﻳﺪ ﻣﺤﻞ آن، ﺗﻤﻴﺰ و رﻧﮓ آﻣﻴﺰی ﻣﺠﺪد ﮔﺮدد . در ﻣﻮﻗﻊ رﻧﮓ آﻣﻴﺰی ﺑﺎﻳﺪ دﻗـﺖ ﺷـﻮد ﻛـﻪ ﻻﺳﺘﻴﻚ ﻫﺎ آب ی ﺑﻨﺪی رﻧﮕﻲ ﻧﺸﻮﻧﺪ . ﺗﻮﺻﻴﻪ ﺷﻮد ﻣﻲ ﻻﺳﺘﻴﻚ ﻫﺎ ی آب ﺑﻨﺪی اﻳﻦ درﻳﭽﻪ ﻫﺎ ﻫﺮ 3 ﻣﺎه ﻳﻚ ﺑـﺎر ﺑﺎزدﻳـﺪ ﺷـﺪه و در ﺻـﻮرت ﻣﺸﺎﻫﺪه ﻧﺸﺖ اﺿﺎﻓﻲ و ﭘﺎرﮔﻲ ﺗﻌﻮﻳﺾ ﮔﺮدد . ﺑﺎزدﻳﺪ از ﻻﺳﺘﻴﻚ ﻫﺎ ی آب ﺑﻨﺪ ﺣﺪاﻗﻞ ﻳﻚ ﺑﺎر در ﺳﺎل ﺑﺎﻳﺪ ﺻـﻮرت ﮔﻴـﺮد و درﺻـﻮرﺗﻲ ﻛـﻪ درﻳﭽﻪ دا رای ﺑﺎﻻﺑﺮ ﺑﺮﻗﻲ ﺑﺎﺷﺪ، ﺑ ﺮای ﺳﺮوﻳﺲ و ﻧﮕﻬﺪاری ﻗﻄﻌﺎت و وﺳﺎﻳﻞ آن ﻧﻴﺰ اﻗﺪام ﮔﺮدد . درﻳﭽﻪ ﻫﺎی ﻛﺸﻮﻳﻲ را ﻣﻲ ﺗﻮان ﺑﺮاﺳﺎس ﻧﻘﺸﻪ ﻫﺎی اﺟ ﺮاﻳ ﻲ ﺑﻪ ﻫﺎ ﺷﻜﻞ ی ﻣﺮﺑﻊ، ﻣﺴﺘﻄﻴﻞ ﻳﺎ داﻳﺮه ﺳﺎﺧﺖ . درﻳﭽﻪ ﻫﺎی ﻛﺸﻮﻳﻲ ﻣﺮﺑﻌﻲ و ﻣﺴﺘﻄﻴﻠﻲ از ورق آﻫﻦ و ﭘﺸﺖ ﺑﻨﺪﻫﺎی ﻓﻠﺰی و درﻳﭽﻪ ﻫﺎی داﻳﺮه ای از ﻗﻄﻌﻪ ﻫﺎی ﭼﺪﻧﻲ ﺳﺎﺧﺘﻪ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . ﻛﻠﻴﻪ درﻳﭽ ﻪ ﻫﺎی ﻛﺸﻮﻳﻲ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ ﻣﺸﺨﺺ ﻛﻨﻨﺪه ﻣﻘﺪار ﮔﺸﻮدﮔﻲ درﻳﭽﻪ ﻣﺠﻬﺰ ﺑﺎﺷﺪ . ﻓﺼﻞ دوم - ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎﻧﻲ، ﻣﺎﺷﻴﻦ آﻻت و ﺗﺠﻬﻴﺰات ﻫﻴﺪروﻣﻜﺎﻧﻴﻜﻲ 33 2 - 4 - 2 - ﺷﺒﻜﻪ آﺷﻐﺎﻟﮕﻴﺮ و ﻓﺮازﺑﻨﺪﻫﺎ آﺷﻐﺎﻟﮕﻴﺮ ﻫﺎ ﻛﻪ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﺷﺒﻜﻪ ﻫﺎی ﻓﻠﺰی ﻃﺮاﺣﻲ ﻣﻲ ﮔﺮدﻧﺪ، ورودی ﺑﺮﺧـﻲ از ﺳـﺎزه ﻫـﺎی آﺑـﻲ ) دﻫﺎﻧـﻪ ﭘـﻞ ﻫـﺎ، آﺑﮕـﺬر، ﺳـﻴﻔﻮن، درﻳﭽﻪ ﻫﺎی ﺑﺰرگ و ﻏﻴﺮه ( ﻗﺮار داده ﺷﺪه و ﻣﺎﻧﻊ ﻋﺒﻮر اﺟﺴﺎم ﺑﺰرگ ﺷـﻨ ﺎور در آب ﻣـﻲ ﺷـﻮﻧﺪ . ﺷـﺒﻜﻪ و ﻗـﺎب آﺷـﻐﺎﻟﮕﻴﺮ ﺑﺎﻳـﺪ از ﻓـﻮﻻد ﺳﺎﺧﺘﻤﺎﻧﻲ، ﻣﻴﻠﮕﺮد و ورﻗﻪ ﻫﺎی ﻓﻮﻻدی ﺳﺎﺧﺘﻪ ﺷﻮد . ﻻزم اﺳﺖ ﻫﻤﻪ روزه ) ﺑﺮﺣﺴﺐ ﺿﺮورت و ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻣﻴﺰان ﻣﻮاد و اﺟﺴﺎم ﺷﻨﺎور در آب ( آﺷﻐﺎﻟﮕﻴﺮ ﻫﺎ ﺑﺎزدﻳﺪ و آﺷﻐﺎل ﻫﺎ ﺟﻤﻊ آوری ﮔﺮدد . ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺑﺎﻳﺪ آﺷﻐﺎﻟﮕﻴﺮ ﻫﺮ 6 ﻣﺎه ﻳﻚ ﺑـﺎر ﺑ ﺎزدﻳـﺪ ﺷـﻮد و در ﺻـﻮرت ﻧﻴـﺎز، ﺗﻌﻤﻴـﺮ و رﻧﮓ آﻣﻴﺰی ﮔﺮدد . ﻓﺮازﺑﻨﺪﻫﺎ ﻣﻌﻤﻮﻻ ﺮای ﺑ ﻗﻄﻊ ﺟﺮﻳﺎن آب و ﻫﺪاﻳﺖ آن ﺑﻪ ﻣﺴﻴﺮ رودﺧﺎﻧﻪ ﻳﺎ زﻫﻜﺶ و ﻳﺎﻏﻴﺮه در ﺑﺎﻻدﺳﺖ درﻳﭽﻪ ﻫﺎ و ﺳﺎزه ﻫـﺎی آﺑـﻲ ﺑﻪ ﻛﺎر ﻣﻲ روﻧﺪ . در ﻣﻮاﻗﻌﻲ ﻛﻪ درﻳﭽﻪ ﻫﺎ ﺳﺮوﻳﺲ، ﺗﻌﻤﻴﺮ و ﻳﺎ ﺗﻌﻮﻳﺾ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ از ﻓﺮازﺑﻨﺪﻫﺎ ﺑ ﺮای ﻗﻄﻊ ﺟﺮﻳﺎن اﺳـﺘﻔﺎده ﻣـﻲ ﮔـﺮدد . ﻣـﺎﻧﻮر ﻓﺮازﺑﻨﺪﻫﺎ ﺑﺮﺣﺴﺐ ﻛﻮﭼﻚ ﻳﺎ ﺑﺰرگ ﺑﻮدن آﻧﻬﺎ ﺑﻪ وﺳﻴﻠﻪ دﺳﺖ ﻳﺎ ﺟﺮﺛﻘﻴﻞ اﻧﺠﺎم ﺷﻮد ﻣﻲ . ﻓﺮازﺑﻨﺪﻫﺎ ﺑﺎﻳﺪ ﺣﺪاﻗﻞ ﺳﺎﻟﻲ ﻳﻚ ﺑﺎر ﻣﻮرد ﺑﺎزدﻳـﺪ و ﺑﺮرﺳﻲ ﻗﺮار ﮔﻴﺮد و در ﻣﻮاردی ﻛﻪ ﺑ ﺮای آب ﺑﻨﺪی آﻧﻬﺎ از ﻻﺳﺘﻴﻚ ﻫﺎ ی ﻣﺮﺑﻮط اﺳﺘﻔﺎده ﺷﻮد ﻣﻲ ، در ﺻﻮرت ﭘﺎرﮔﻲ و ﻓﺮﺳ ﻮدﮔﻲ ﺑﺎﻳﺪ آﻧﻬﺎ را ﺗﻌﻮﻳﺾ ﻧﻤﻮد و ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ زﻧﮓ زدﮔﻲ ﺑﺪﻧﻪ درﻳﭽﻪ ﻫﺎ را ) در ﺻﻮرت ﻓﻠﺰی ﺑﻮدن ( ﺑﺎ رﻧﮓ آﻣﻴﺰی ﺑﺮﻃﺮف ﻛﺮد . 2 - 4 - 3 - ﻣﺼﺎﻟﺢ و ﻧﺤﻮه اﻧﺠﺎم ﻛﺎر ﻛﻠﻴﻪ ﺗﺠﻬﻴﺰات ﺑﺎﻳﺪ ﻧﻮ ﺑﻮده و ﻧﻮع و ﻛﻴﻔﻴﺖ آن ﺑ ﺮای ﺷ ﺮاﻳ ﻂ ﺟﻮی ﻣﺤﻠﻲ ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺑﻮده و ﻳﺎ ﻛﻪ اﻳﻦ در ﻣﻘﺎﺑـﻞ اﻳـﻦ ﮔﻮﻧـﻪ ﻋﻮاﻣـﻞ ﺑـﻪ ﺧﻮﺑﻲ ﺣﻔﺎﻇﺖ ﺷﻮﻧﺪ . ﻛﻠﻴﻪ ﻣﺼﺎﻟﺢ ﻣﺼﺮﻓﻲ ﺑﺎﻳﺪ دا رای ﻛﻴﻔﻴﺖ ﻗﺎﺑﻞ ﻗﺒﻮل ﺑﻮده و از ﻫﺮﮔﻮﻧﻪ ﻋﻴﺐ و ﻧﻘﺼﻲ ﻋﺎری ﺑﺎﺷﻨﺪ . ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺑﺎﻳﺪ ﺑـﺎ ﺗﺼﻮﻳﺐ ﻗﺒﻠﻲ دﺳﺘﮕﺎه ﻧﻈﺎرت ﻣﻄﺎﺑﻖ اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎی اﻳﺮان ﺑﻮده و در ﻏﻴﺎب آن ﺑﺮﻃﺒﻖ ﻣﺸﺨﺼﺎت زﻳﺮ ﺑﺎﺷﻨﺪ :  ﭼﺪن ﻣﺼﺮﻓﻲ ﺑﺮای درﻳﭽﻪ ﻫﺎی ﻛﺸﻮﻳﻲ و ﺳﺎﻳﺮ ﻣﺼﺎرف، ﺑﻪ ﺟﺰ ﻟﻮﻟﻪ ﻫﺎی ﭼﺪﻧﻲ :ASTM-A48  ﺻﻔﺤﺎت ﻓﻮﻻدی ﺳﺨﺖ ﺷﺪه ﺿﺪزﻧﮓ : ASTM-A276 Type 410M  ﺻﻔﺤﺎت ﻓﻮﻻدی روﻛﺶ ﺷﺪه ﺿﺪزﻧﮓ :ASTM-A264 Type 345  ﻓﻮﻻد ﺑﺮای ﻣﺼﺎرف ﻋﻤﻮﻣﻲ : ASTM-A255 ﻳﺎ ﻣﺸﺎﺑﻪ  ﻓﻮﻻد ﺿﺪزﻧﮓ ) ﻣﻴﻠﻴﮕﺮد، ﻣﻬﺎری، ﺑﻮﻟﺖ، واﺷﺮ و ﻧﻈﺎﻳﺮ آن (: ASTM-A276 Type 316 ﻳﺎ ﻣﺸﺎﺑﻪ  آﻫﻦ ﻣﺼﺮ ﻓﻲ ﺣﺴﺐ ﻣﻮرد : A72 , A163 , ASTM-A42 ﻳﺎ ﻣﺸﺎﺑﻪ  ﻓﻮﻻد ﺳﺎﺧﺘﻤﺎﻧﻲ ﺑﺮای اﺳﻜﻠﺖ، ﺗﻴﺮ، ﺳﺘﻮن : ASTM-A36 ﻳﺎ ﻣﺸﺎﺑﻪ  ورق ﻫﺎی ﮔﺎﻟﻮاﻧﻴﺰه : ASTM-A525 ﻳﺎ ﻣﺸﺎﺑﻪ  ﻟﻮﻟﻪ ﻫﺎی ﺳﻴﺎه : ASTM-A120 ﻳﺎ ﻣﺸﺎﺑﻪ  ﭘﻴﭻ و ﻣﻬﺮه ﻫﺎی ﻓﻮﻻدی ﺳﻴﺎه : ASTM-A307 ﻳﺎ ﻣﺸﺎﺑﻪ  ﭘﻴﭻ و ﻣﻬﺮه ﻫﺎی ﻓﻮﻻدی ﺑﺎ ﻣﻘﺎ وﻣﺖ زﻳﺎد : ASTM-A325 ﻳﺎ ﻣﺸﺎﺑﻪ  ﭘﻴﭻ و ﻣﻬﺮه و واﺷﺮ ﮔﺎﻟﻮاﻧﻴﺰه : ASTM-A153 ﻳﺎ ﻣﺸﺎﺑﻪ  ﭘﻴﭻ و ﻣﻬﺮه ﻫﺎی ﻓﻮﻻدی ﺿﺪزﻧﮓ : ASTM-A139 , G.B8 ﻳﺎ ﻣﺸﺎﺑﻪ  ﺑﺮﻧﺞ و ﺑﺮﻧﺰ :ASTM-B21 ﻳﺎ ﻣﺸﺎﺑﻪ  آﻟﻮﻣﻴﻨﻴﻮم و ﻟﻮﻟﻪ ﻫﺎی آﻟﻮﻣﻴﻨﻴﻤﻲ : ASTM-B449 ﻳﺎ ﻣﺸﺎﺑﻪ 34 ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻓﻨﻲ ﻋﻤﻮﻣﻲ ﻛﺎرﻫﺎی ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ رودﺧﺎﻧﻪ  ﻣﻴﺦ : ASTM-A276 Type304 ﻳﺎ ﻣﺸﺎﺑﻪ  ﻓﻮﻻد رﻳﺨﺘﻪ : ASTM ﻳﺎ ﻣﺸﺎﺑﻪ ﻗﺒﻞ از ﺷﺮوع ﺑﻪ ﺳﺎﺧﺖ و ﻧﺼﺐ ﻗﻄﻌﺎت ﻓﻠﺰی، اﻧﺪازه ﻫﺎی ﻣﻨﺪرج در ﻧﻘﺸﻪ ﻫﺎ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر اﻧﻄﺒﺎق ﻛﺎﻣﻞ در ﻣﻮﻗـﻊ ﻧـﺼﺐ، ﺑـﺎ دﻗـﺖ ﻛﻨﺘﺮل ﺷﻮد . در ﺻﻮرت ﺑﺮﺧﻮرد ﺑﻪ ﺑﻲ ﺗﻨﺎﺳﺒﻲ و ﻳﺎ اﺧﺘﻼف در اﻧﺪازه ﻫﺎ، ﭘﻴﻤﺎﻧﻜﺎر ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺎ ﻧﻈﺮ دﺳﺘﮕﺎه ﻧﻈﺎرت اﺻﻼﺣﺎت ﻻ زم را اﻧﺠﺎم دﻫﺪ . ﻗﻄﻌﺎﺗﻲ ﻛﻪ ﻗﺮار اﺳﺖ در ﻣﺤﻞ ﻛﺎر ﻧﺼﺐ ﺷﻮﻧﺪ ﺑﺎﻳﺪ ﻗﺒﻼ در ﻛﺎرﮔﺎه ﺑﺎ دﻗﺖ ﻻزم آﻣﺎده ﺷﺪه، و ﻃﺒﻖ ﻧﻘﺸﻪ ﻫﺎی ﻛﺎرﮔﺎﻫﻲ ﺷـﻤﺎره ﮔـﺬاری ﺷﻮﻧﺪ، ﺗﺎ در ﻫﻨﮕﺎم ﻧﺼﺐ ﻫﻴﭻ ﮔﻮﻧﻪ اﺷﺘﺒﺎﻫﻲ ﺑﺮوز ﻧﻜﻨﺪ . ﻗﻄﻌﺎت ﻓﻠﺰی ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ اﺑﻌﺎد و ﻫﺎ ﺷﻜﻞ ی ﻻزم ﺑﻪ دﻗﺖ ﺑﺮﻳﺪه ﺷﺪه و در ﻣﺤﻞ ﻫﺎ ی ﻻ زم، ﺳﻮراخ ﺷﻮد . درﺻﻮرﺗﻲ ﻛﻪ ﺑﺎ ﻣﻮاﻓﻘﺖ دﺳـﺘﮕﺎه ﻧﻈﺎرت ﺑﺮش ﻳﺎ ﺟﻮش اﻧﺠﺎم ﺷﻮد ﻣﻲ ، ﻣﺤﻞ ﻫﺎ ی ﺑﺮﻳﺪه ﺷﺪه ﻳﺎ ﺟﻮش داده ﺷﺪه ﺑﺎﻳﺪ ﺳﻨﮓ ﺧﻮرده و ﻛﺎﻣﻼ ﺻﺎف ﺷـﻮد . ﺣـﺪاﻛﺜﺮ رواداری ﻟﺒﻪ ﻫﺎی ﺑﺮﻳﺪه ﺷﺪه ﻋﻀﻮﻫﺎ و ﻗﺴﻤﺖ ﻫﺎ ی اﺻﻠﻲ ﺗﺎ 3 ﻣﺘﺮ ﻣﻴﻠﻲ اﺳﺖ . اﺗﺼﺎﻻت ﭘﻴﭻ و ﻣﻬﺮه و ﺟﻮﺷﻜﺎری ﺑﺎﻳﺪ ﻃﺒﻖ ﻧﻘﺸ ﻪ ﻫﺎی اﺟ ﺮاﻳ ﻲ، دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻫﺎی دﺳـﺘﮕﺎه ﻧﻈـﺎرت و ﻫﻤﭽﻨـﻴﻦ ﺿـﻮاﺑﻂ ﻣﻨـﺪرج در ﻓﺼﻞ ﭘﻨﺠﻢ، ﻗﺴﻤﺖ اﺗﺼﺎل ﻫﺎ اﻧﺠﺎم ﺷﻮد . در ﻣﺤﻞ ﻫﺎ ﻳﻲ ﻛﻪ ﺳﻔﺖ ﻛﺮدن ﻣﻬﺮه ﻣﺠﺎز ﻧﻴﺴﺖ، ﺑ ﺮای ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی از ﺑﺎز ﺷـﺪن آن ﺑﺎﻳـﺪ از ﻣﻬـﺮه ﻫـﺎی اﺷـﭙﻴﻞ دار اﺳـﺘﻔﺎده ﺷـﻮد . در اﺗﺼﺎﻻت ﻟﺐ ﺑﻪ ﻟﺐ، اﻋﻀﺎ ﺑﺎﻳﺪ ﻣﻘﺎﺑﻞ ﻳﻜﺪﻳﮕﺮ و در ﻳﻚ ﺗﺮاز ﻗﺮار داده ﺷﻮﻧﺪ . ﭘﺲ از اﺗﺼﺎل، ﻓﺎﺻـﻠﻪ آزاد ﺑـﻴﻦ دو ﻋـﻀﻮ ﻳـﺎ دو ﻗـﺴﻤﺖ ﻣﺠﺎور ﻧﺒﺎﻳﺪ از 4 ﻣﺘﺮ ﻣﻴﻠﻲ ﺗﺠﺎوز ﻛﻨﺪ . ﭼﺪن و ﻓﻮﻻد رﻳﺨﺘﻪ ﺑﺎﻳﺪ از ﻧﻈﺮ ﺷﻜﻞ و اﺑﻌﺎد دﻗﻴﻘﺎ ﻣﻄﺎﺑﻖ ﻧﻘﺸﻪ ﻫﺎ ﺑﻮده و ﻋﺎری از ﻫﺮﮔﻮﻧﻪ ﻧﻘﺺ زﻳﺎن ﺑﺨﺶ رﻳﺨﺘﻪ ﮔـﺮی، ﺗـﺮک و ﺗﻐﻴﻴﺮ ﺷﻜﻞ ﺑﺎﺷﺪ . ﻧﻤﺎی ﺳﻄﻮح ﻗﻄﻌﺎت رﻳ ﺨﺘﻪ ای ﺑﺎﻳﺪ ﺻﺎف ﺑﻮده، و دﻗﻴﻘﺎ ﻣﻄـﺎﺑﻖ ﻧﻘـﺸﻪ ﻫـﺎ ﺑﺎﺷـﺪ . ﻗـﺴﻤﺖ ﻫـﺎ ی ﻣﺨﺘﻠـﻒ درﻳﭽـﻪ ﻫـﺎ، ﭼﺎرﭼﻮب و ﻫﺎ دﺳﺘﮕﺎه ﻫﺎ ی ﺑﺎﻻﺑﺮ، ﻣﻌﻤﻮﻻ ﭘﺲ از ﺧﺎﺗﻤﻪ ﺳﺎﺧﺖ در ﻛﺎرﺧﺎﻧﻪ، ﻣﻮﻧﺘﺎژ ﺷﻮد ﻣﻲ . ﻣﻮﻧﺘﺎژ ﺑﺎﻳﺪ ﺗﺎ ﺣﺪ اﻣﻜﺎن روی ﺗﻜﻴﻪ ﻫـﺎ ﮔـﺎه ی ﻣﻨﺎﺳﺐ اﻧﺠﺎم ﺷﻮد ﺗﺎ ﻫﻴﭻ ﮔﻮﻧﻪ ﻓﺸﺎری ﺑﻪ ﻫﻴﭻ ﻳﻚ از ﻋﻀﻮﻫﺎ وارد ﻧﺸﻮد . ﻛﻠﻴﻪ ﺗﺠﻬﻴﺰات ﺑﺎﻳﺪ ﭘﺲ از ﻧﺼﺐ در ﺣﻀﻮر ﻧﻤﺎﻳﻨﺪﮔﺎن دﺳﺘﮕﺎه ﻧﻈﺎرت ﻣﻮرد آزﻣﺎﻳﺶ ﻗﺮار ﮔﻴﺮد . ﻫﺮﮔﻮﻧﻪ ﻋﻴﺐ و ﻧﻘﺼﻲ ﻛﻪ در ﻧـﺼﺐ ﺗﺠﻬﻴﺰات ﻣﺸﺎﻫﺪه ﺷﻮد، ﺑﺎﻳﺪ ﻗﺒﻞ از ﺗﺤﻮﻳﻞ ﻣﻮﻗﺖ ﺗﻮﺳﻂ ﭘﻴﻤﺎﻧﻜﺎر ﺑﺮﻃﺮف ﮔﺮدد . ﻫﺮ ﻗﺴﻤﺖ از ﺗﺠﻬﻴﺰات ﻛـﻪ ﺑـﺎ ﺷـ ﺮاﻳ ﻂ ﺗﻌﻴـﻴﻦ ﺷـﺪه ﻣﻄﺎﺑﻘﺖ ﻧﺪاﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ و ﻳﺎ ﺑﻪ ﺗﺸﺨ ﻴﺺ دﺳﺘﮕﺎه ﻧﻈﺎرت ﻣﻌﻴﻮب ﺑﺎﺷﺪ، ﺑﺎﻳﺪ ﺗﻮﺳﻂ ﭘﻴﻤﺎﻧﻜﺎر و ﺑﺪون اﻳﺠـﺎد ﻫﺰﻳﻨـﻪ اﺿـﺎﻓﻲ ﺑـ ﺮای ﻛﺎرﻓﺮﻣـﺎ ﺗﻌﻮﻳﺾ ﮔﺮدد . 3 ﻓﺼﻞ3 ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺧﺎﻛﻲ، ﺣﻔﺎری و ﺑﻬﺴﺎزی ﺧﺎک ﻓﺼﻞ ﺳﻮم - ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺧﺎﻛﻲ، ﺣﻔﺎری و ﺑﻬﺴﺎزی ﺧﺎک 37 ﻓﺼﻞ ﺳﻮم- ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺧﺎﻛﻲ، ﺣﻔﺎری و ﺑﻬﺴﺎزی ﺧﺎک 3 - 1 - ﻛﻠﻴﺎت در اﻳﻦ ﻓﺼﻞ، ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻓﻨﻲ و ﻋﻤﻮﻣﻲ ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺧﺎﻛﻲ و ﺣﻔﺎری، ﺷ ﺎﻣﻞ ﺧﺎک ﺑﺮداری، ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ ی و ﺣﻔﺎری ﻛﻪ ﺑـﻪ ﺻـﻮرت ﻋﻤـﻮﻣﻲ ﺮایﺑ ﻛﻠﻴﻪ ﻛﺎرﻫﺎی ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﺑﻪ ﻛﺎر ﺑﺮده ﺷﻮد ﻣﻲ ، اراﺋﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ . ﻗﺎﺑﻞ ذﻛﺮ اﺳﺖ ﻣﻮﺿﻮع ﻫﺎ و ﻣﺸﺨﺼﺎت اراﺋﻪ ﺷﺪه در ﺑﺴﻴﺎری از ﻣﻮارد ﻣﺸﺎﺑﻪ ﻣﻮﺿﻮع ﻫﺎ و ﺗﻮﺿﻴﺢ ﻫﺎی ﻣﻨﺪرج در ﻧﺸﺮﻳﻪ ﺷـﻤﺎره 108 و ﺿـﻮاﺑﻂ و ﻣﻌﻴﺎرﻫـﺎی ﻓﻨـﻲ ﺷـﺒﻜﻪ ﻫـﺎی آﺑﻴـﺎری و زﻫﻜـﺸﻲ ﺧﺎک ) ﺑﺮداری و ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ ( ی ﺑﻮده و ﻟﺬا ﻓﻘﻂ در ﺣﺪ اﺷﺎره و ﺗﻮﺿﻴﺢ ﻛﻠﻲ اراﺋﻪ ﮔﺮدﻳﺪه اﺳﺖ . ﺟﺰﻳﻴﺎت ، ﻣﺸﺨﺼﺎت و وﻳﮋﮔﻲ ﻫﺎ ی ﻓﻨﻲ ﻣﻨﺪرج در ﻧﺸﺮﻳﻪ 108 ﺟﻬﺖ ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺧﺎﻛﻲ، ﺑﻪ ﺟﺰ ﻣﻮاردی ﻛﻪ ﻣﻐﺎﻳﺮ ﻣﺒﺎﺣﺜﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ در اﻳﻦ ﻗﺴﻤﺖ ﺑﻪ آﻧﻬﺎ ﭘﺮداﺧﺘﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ، ﺑ ﺮای ﻋﻤﻠﻴـﺎت ﻣﻬﻨ ﺪﺳﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﺻﺎدق ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻛﻪ اﻳﻦ ﻫﻤﻮاره در ﻛﺎرﻫﺎی ﻣﻬﻨﺪﺳـﻲ رودﺧﺎﻧـﻪ اﻣﻜـﺎن ﺑﺮﺧـﻮرد ﺑـﻪ ﺧـﺎک ﻫـﺎ ی ﻣﺴﺎﻟﻪ دار وﺟﻮد دارد، در اﻳﻦ ﻓﺼﻞ اﻳﻦ ﮔﻮﻧﻪ ﻫﺎ ﺧﺎک ﻣﻮرد ﺑﺮرﺳﻲ ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻪ اﺳﺖ . ﻣﺒﺎﺣﺚ ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﺑﻬﺴﺎزی ﺧﺎک ﻧﻴـﺰ در اﻳـﻦ ﻓـﺼﻞ اراﺋﻪ ﮔﺮدﻳﺪه اﺳﺖ . ﺑﻪ ﻃﻮرﻛﻠﻲ ﻋﻤﻠﻴﺎ ت ﺧﺎﻛﻲ ﺷﺎﻣﻞ ﺗﻤﻴﺰﻛﺮدن ﺑﺴﺘﺮ و ﺣﺮﻳﻢ ﻣﻨﻄﻘﻪ ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ از درﺧﺘﺎن و رﻳﺸﻪ ﮔﻴﺎﻫﺎن، ﺑﺮداﺷﺖ ﻫـﺎ ﺧﺎک ی ﻧﺒـﺎﺗﻲ و ﻧﺎﻣﺮﻏﻮب، ﺧﺎک ﺑﺮداری، ﮔﻮدﺑﺮداری، ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ ی و ﻛﻮﺑﻴﺪن ﺧﺎک، ﺣﻔﺎری و ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﻛﺎرﻫﺎی ﺣﻔﺎﻇﺘﻲ ﺑﻪ ﻣﻨﻈـﻮر اﺟـ ﺮای ﻋﻤﻠﻴـﺎت ﻓـﻮق، ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﻫﻨﮕﺎم اﺟ ﺮای ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺧﺎﻛﻲ، ﭘﻴﻤﺎﻧﻜﺎر ﺑﺎﻳﺪ از ﺗﺎﺳﻴﺴﺎت و اﺑﻨﻴﻪ ﻓﻨﻲ ﻣﻮﺟﻮد در ﻣﺤﻞ ﺑﻪ ﺟﺰ آﻧﭽﻪ ﺗﺨﺮﻳـﺐ آن در ﺷـ ﺮاﻳ ﻂ ﺧـﺼﻮﺻﻲ ﭘﻴﻤﺎن ﻳﺎ ﻧﻘﺸﻪ ﻫﺎی اﺟ ﺮاﻳ ﻲ ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ ﺷﺪه، ﺣﻔﺎﻇﺖ و ﺣﺮاﺳﺖ ﻧﻤﺎﻳﺪ، ﺑﻪ ﻧﺤﻮی ﻛﻪ ﻫﻴﭻ ﮔﻮﻧﻪ آﺳﻴﺐ و ﺻﺪﻣﻪ ای ﺑﻪ آﻧﻬﺎ وارد ﻧﻴﺎﻳﺪ . ﺗﻐﻴﻴﺮ و دﺧﻞ و ﺗﺼﺮف در ﻣﻮارد ﻓﻮق ﺟﺰ ﺑﺎ ﺗﺎﻳﻴﺪ دﺳﺘﮕﺎه ﻧﻈﺎرت و ﺑﺴﺘﻪ ﺑﻪ ﻣﻮرد ﺑﺎ ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﻲ و ﺗﺎﻳﻴﺪ ﻛﺎرﻓﺮﻣﺎ و ﻫﺎ ﻣﻘﺎم ی ذﻳﺼﻼح ﺑﻪ ﻫﻴﭻ وﺟﻪ ﻣﺠﺎز ﻧﻤﻲ ﺑﺎﺷﺪ . در ﻫﺮ ﺣﺎل اﺟ ﺮای ﻫﺮﮔﻮﻧﻪ ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺧﺎﻛﻲ ﺑﺪون ﺗﺎﻳﻴﺪ دﺳﺘﮕﺎه ﻧﻈﺎرت ﺑﻪ ﻫﻴﭻ وﺟﻪ ﻣﺠﺎز ﻧﻤﻲ ﺑﺎﺷﺪ . 3 - 2 - ﺧﺎک ﺑﺮداری و ﮔﻮدﺑﺮداری ﻣﻨﻈﻮر از ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺧﺎک ﺑﺮداری و ﮔﻮدﺑﺮداری، ﻛﻨﺪن زﻣﻴﻦ ﺑﻪ روش دﺳﺘﻲ ﻳﺎ ﻣﺎﺷﻴﻨﻲ و ﺑ ﺎ ﺗﺎﻳﻴﺪ دﺳـﺘﮕﺎه ﻧﻈـﺎرت و ﺟﻤـﻊ آوری ﻣـﻮاد ﺑﻪ دﺳﺖ آﻣﺪه و ﺗﻮده ﻛﺮدن و ﻳﺎ ﭘﺨﺶ آﻧﻬﺎ در ﻓﺎﺻﻠﻪ ﻣﻨﺎﺳﺐ و ﺑﺎرﮔﻴﺮی و ﺣﻤﻞ ﺑﻪ ﻣﺤﻞ ﻫﺎ ی از ﭘﻴﺶ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺷﺪه، ﺟﻬﺖ رﺳﻴﺪن ﺑﻪ ﺧـﻂ ﺗﺮاز و اﺑﻌﺎد ﻧﺸﺎن داده ﺷﺪه در ﻧﻘﺸﻪ ﻫﺎ و ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻓﻨﻲ و ﻳﺎ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺷﺪه ﺗﻮﺳﻂ دﺳﺘﮕﺎه ﻧﻈﺎرت ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . 3 - 2 - 1 - ﺑﺮداﺷﺖ ﻫﺎ ﺎکﺧ ی ﻧﺒﺎﺗﻲ و ﻣﻮاد زاﻳﺪ ﺑﺴﺘﺮ ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ ﻫﺎ و ﺳﺎزه ﻫﺎ و ﺳﻄﺢ زﻣﻴﻦ ﻫﺎ ﻳﻲ ﻛﻪ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻣﻨﺒﻊ ﻗﺮﺿﻪ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮارﺧﻮاﻫﺪ ﮔﺮﻓﺖ، ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ روش ﻫﺎ ی ﻣﻨﺎﺳـﺐ از وﺟﻮد اﻧﻮاع رﻳﺸﻪ و ﻫﺎ ﻋﻠﻒ ، ﻫﺎ ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﻫﺎ ﺧﺎک ی ﻧﺒﺎﺗﻲ، ﺑﻘﺎﻳﺎی ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎﻧﻲ و ﻣﻮاد زاﻳﺪ ، ﺗﻤﻴﺰ و ﺗﺨﻠﻴﻪ ﺷﻮد و ﺑﻪ ﻣﺤ ﻠﻲ ﻛﻪ ﺗﻮﺳﻂ دﺳﺘﮕﺎه ﻧﻈﺎرت ﻣﺸﺨﺺ ﺷﻮد ﻣﻲ ، اﻧﺘﻘﺎل داده ﺷﻮد . در زﻣﻴﻦ ﻫﺎ ی ﭼﻤﻨﻲ ﺑﺎ ﭘﻮﺷﺶ ﻧﺎزک ﻋﻠﻔﻲ، ﺑﺮداﺷﺖ ﺧﺎک ﻧﺒﺎﺗﻲ ﺗﺎ 15 ﺳﺎﻧﺘﻲ ﻣﺘﺮ ﺗﻮﺻﻴﻪ ﻣﻲ ﺷـﻮد وﻟـﻲ در زﻣـﻴﻦ ﻫـﺎ ی ﺟﻨﮕﻠـﻲ ﺗـﺎ ﺑﺮداﺷﺖ ﻛﺎﻣﻞ رﻳﺸﻪ و ﻛﻨﺪه درﺧﺘﺎن و رﺳﻴﺪن ﺑﻪ ﺑﺴﺘﺮ ﻣﻨﺎﺳﺐ، اداﻣﻪ ﻣﻲ ﻳﺎﺑﺪ . در ﻫﺮ ﺣﺎﻟﺖ ﻣﻴﺰان ﺑﺮداﺷﺖ ﺧﺎ ک ﻧﺒـﺎﺗﻲ ﺑﺎﻳـﺪ در ﻣﺤـﻞ ﺗﻮﺳﻂ دﺳﺘﮕﺎه ﻧﻈﺎرت ﺗﻌﻴﻴﻦ ﮔﺮدد . ﻫﺎ ﺧﺎک ی ﻧﺒﺎﺗﻲ ﻣﻌﻤﻮﻻ در ﻧﻘﺎﻃﻲ ﻧﻈﻴﺮ ﭘﺎﻳﻴﻦ دﺳﺖ ﻫﺎ ﺷﻴﺐ ، روی ﺳﻄﻮح ﺷﻴﺐ دار، ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر روﻳـﺶ 38 ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻓﻨﻲ ﻋﻤﻮﻣﻲ ﻛﺎرﻫﺎی ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﮔﻴﺎﻫﺎن و ﺗﺜﺒﻴﺖ آﻧﻬﺎ ﻳﺎ در ﻣﺤﻞ ﻫﺎ ی دﻳﮕﺮ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر اﻳﺠﺎد ﻓﻀﺎی ﺳﺒﺰ، ﺣﻤﻞ و رﻳﺨﺘﻪ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . ﻫﺎ ﺧﺎک ی ﻧﺒﺎﺗﻲ اﺿﺎﻓﻲ و ﺑﺪون ﻣﺼﺮف ﻫﺎ ﺤﻞﻣﺑﻪ ی ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺷﺪه ﺣﻤﻞ و ﺗﺨﻠﻴﻪ ﻣﻲ ﮔﺮدﻧﺪ . ﻛﻠﻴﻪ ﻣﻮاد زاﻳﺪ ی ﻛﻪ از ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺗﻤﻴﺰﻛﺎری، ﺑﺮداﺷﺖ ﻫﺎ ﺧﺎک ی ﻧﺒﺎﺗﻲ، رﻳﺸﻪ ﻛﻨﻲ و ... ﺣﺎﺻﻞ ﻣﻲ ﮔﺮدد، ﻣـﻲ ﺗـﻮان ﺑـﺎ ﺗﺎﻳﻴـﺪ دﺳـﺘﮕﺎه ﻧﻈﺎرت ﺳﻮزاﻧﺪ و ﻳﺎ در ﻣﺤﻞ ﻣﻨﺎﺳﺒﻲ دﻓﻦ ﻧﻤﻮد . ﻣﻮادی ﻛﻪ دﻓﻦ ﺷﻮد ﻣﻲ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺎ ﻻﻳﻪ ای ﺑﻪ ﺿﺨﺎﻣﺖ ﺣﺪاﻗﻞ 60 ﺳﺎﻧﺘﻲ ﺘـﺮ ﻣ و ﺑـﻪ وﺳـﻴﻠﻪ ﻣﻮاد ﺣﺎﺻﻞ از ﺧﺎک ﺑﺮداری ﻫﺎ ﭘﻮﺷﺎﻧﺪه ﺷﻮد . 3 - 2 - 2 - ﺧﺎک ﺑﺮداری ﻣﻨﻈﻮر از ﺧﺎک ﺑﺮداری، ﺑﺮداﺷﺖ ﻫﺮﮔﻮﻧﻪ ﻣﺼﺎﻟﺢ و ﻣﻮاد ﺧﺎﻛﻲ، ﻗﻠﻮه ﺳﻨﮓ، ﺷﻦ ، ﻣﺎﺳﻪ و ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺳـﻨﮕﻲ رﻳﺰﺷـﻲ و ﻟﻐﺰﺷـﻲ از ﺑـﺴﺘﺮ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ، ﺻﺮف ﻧﻈﺮ از ﺟﻨﺲ و ﻛﻴﻔﻴﺖ آﻧﻬﺎ، ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﺗﺴﻄﻴﺢ، ﺟﺎﺑﺠﺎ ﻳﻲ ﻣﺼﺎﻟﺢ، ﺷﻴﺐ ﺑﻨﺪی و آﻣﺎده ﻧﻤﻮدن ﻣﺤﻞ ﭘﻲ ﺳﺎزه ﻫﺎ، ﻫـﺎ راه ی ارﺗﺒﺎﻃﻲ و ﺗﺎﻣﻴﻦ ﺧﺎک از ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻗﺮﺿﻪ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﺗﻤﺎﻣﻲ ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺧﺎک ﺑﺮداری ﺑﺎﻳﺪ ﻣﻄﺎﺑﻖ ﺑﺎ ﺧﻄﻮط و ﺗﺮاز ﻣﻮﺟﻮد در ﻧﻘﺸﻪ ﻫﺎی اﺟ ﺮاﻳـ ﻲ و دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻫﺎی دﺳﺘﮕﺎه ﻧﻈﺎرت ﺻﻮرت ﭘﺬﻳﺮد . در ﻫﻨﮕﺎم ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺧﺎک ﺑﺮداری ﺑﺎﻳﺪ دﻗﺖ ﻛﺎﻓﻲ ﺷﻮد ﺗﺎ از ﺧﺎک ﺑﺮدا ری اﺿﺎﻓﻲ و ﺳﺴﺖ ﺷﺪن و ازﺑـﻴﻦ رﻓـﺘﻦ ﻣـﺼﺎﻟﺢ در ﻛـﻒ و ﻳـﺎ ﻛﻨﺎره ﻫﺎ ﻛﻪ ﺟﻬﺖ اﺣﺪاث ﺳﺎزه، ﺑﺘﻦ رﻳﺰی روی آﻧﻬﺎ اﻧﺠﺎم ﻣﻲ ﮔﺮدد، ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی ﺷﻮد . اﻳﺠﺎد دﻳﻮاره ﻫﺎ ی ﺷﻴﺐ دار، ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ ﮔﻮﻧﻪ ای ﺑﺎﺷﺪ ﻛـﻪ دﻳﻮاره ﻫﺎ ﭘﺎﻳﺪار ﺑﻮده و دا رای ﻇﺎﻫﺮ ﻣﺮﺗﺒﻲ ﺑﺎﺷﺪ . اﻳﺠﺎد ﺷﻴﺐ و ﺗﺮاز ﻻزم ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ وﺳﻴﻠ ﻪ ﺗﻴﻐﻪ ﮔﺮﻳﺪر، اﺳﻜﺮﻳﭙﺮ، ﺑﻴﻞ دﺳﺘﻲ و ﻳﺎ ﺑﻮﻟﺪوزر و ﻳـﺎ ﻛﺎرﮔﺮ ﻣﺎﻫﺮ اﻧﺠﺎم ﮔﻴﺮد . در ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺧﺎک ﺑﺮداری ﺟﻬﺖ ﺗﺴﻄﻴﺢ اراﺿﻲ و ﻳﺎ اﻳﺠﺎد ﺷﻴﺐ ﻳﻜﻨﻮاﺧﺖ ﺑ ﺮای ﻫﺪاﻳﺖ ﺑﻬﺘـﺮ آب، ﺳـﻄﺢ ﻧﻬـﺎﻳﻲ ﺑﺎﻳـﺪ ﻃﺒـﻖ رﻗـﻮم ﻧﻘﺸﻪ ﻫﺎ ی اﺟ ﺮاﻳ ﻲ ﻳﺎ دﺳﺘﻮرﻫﺎی دﺳﺘﮕﺎه ﻧﻈﺎرت ﺑﺎﺷﺪ و رواداری ﺗﺮاز ﻧﻘﺎط ﻗﻄﻌﻪ زراﻋﻲ ﺗـ ﺴﻄﻴﺢ ﺷـﺪه ﻧﺒﺎﻳـﺪ 3  ﺳـﺎﻧﺘﻲ ﻣﺘـﺮ از رﻗـﻮم ﻧﻘﺸﻪ ﻫﺎ ﻳﺎ ﻣﻘﺎدﻳﺮ ﺗﺎﻳﻴﺪ ﺷﺪه ﺗﺠﺎوز ﻛﻨﺪ . 3 - 2 - 2 - 1 - ﺧﺎک ﺑﺮداری در زﻣﻴﻦ ﻫﺎ ی ﻟﺠﻨﻲ زﻣﻴﻦ ﻫﺎ ی ﻟﺠﻨﻲ، ﻫﺎ ﺧﺎک ی اﺷﺒﺎع ﺷﺪه از آب و ﺣﺎوی ﻣﻮاد آﻟﻲ ﺑﻮده ﻛﻪ ﺗﺤﻤﻞ ﺑﺎر وزن ) ( را ﻧﺪاﺷـﺘﻪ و در اﺛـﺮ ﺑﺎرﮔـﺬاری ﮔـﺴﻴﺨﺘﻪ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . وﺟﻮد ﻟﺠﻦ در ﻣﺤﻞ ﻫﺎ ی ﺧﺎک ﺑﺮداری ﻣﺎﻧﻌﻲ ﺑ ﺮای اﺟ ﺮای ﻛـﺎر ﺑـﻪ ﺷـﻤﺎر آﻣـﺪه و ﺑﺎﻋـﺚ ﻓـﺮو رﻓـﺘﻦ ﻋﺎﻣـﻞ ﻛـﺎر، ﺗﺠﻬﻴـﺰات، ازﻛﺎراﻓﺘﺎدن آﻧﻬﺎ و در ﻧﺘﻴﺠﻪ ﺗﺎﺧﻴﺮ در اﺟ ﺮای ﺑﻪ ﻣﻮﻗﻊ ﻋﻤﻠﻴﺎت ﻣﻲ ﮔﺮدد . در زﻣﻴﻦ ﻫﺎ ی ﻟﺠﻨﻲ ﺑﺎﻳﺪ ﺣﺘﻲ اﻻﻣﻜـﺎن از ﻣﺎﺷـﻴﻦ آﻻت ﻛﻮﭼـﻚ، ﺳﺒﻚ و ﺑﺎ ﺳﻄﺢ اﺗﻜﺎ ی زﻳﺎد اﺳﺘﻔﺎده ﺷﻮد . ﻧﻈ ﺮ ﺑﻪ ﻛﻪ اﻳﻦ ﺣﻔﺎری در ﻟﺠﻦ و ﺣﻤﻞ ﻣﻮاد، ﻣﺸﻜﻞ و ﻏﻴﺮاﻗﺘﺼﺎدی اﺳﺖ، در ﻣﻮاردی ﻛﻪ ﻋﻤﻖ و ﺣﺠﻢ ﻟﺠﻦ زﻳـﺎد ﺑﺎﺷـﺪ، ﭘﻴﻤﺎﻧﻜـﺎر ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺮاﺳﺎس دﺳﺘﻮرﻫﺎی دﺳﺘﮕﺎه ﻧﻈﺎرت، ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﭘﺎﻳﺪار ﺳﺎﺧﺘﻦ ﻟﺠﻦ از ﻃﺮﻳﻖ ﺧﺸﻚ ﻛﺮدن ﻣﺤﻞ، ﻋﻤﻞ ﻧﻤﻮده و ﭘﺲ از آن اﻗـﺪام ﺑـﻪ ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺧﺎک ﺑﺮداری ﻧﻤﺎﻳﺪ . 3 - 2 - 2 - 2 - ﺧﺎک ﺑﺮداری د ر زﻣﻴﻦ ﻫﺎ ی ﺳﻨﮕﻲ ﻫﻨﮕﺎم ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺧﺎک ﺑﺮداری و ﺣﻔﺎری در زﻣﻴﻦ ﻫﺎ ی ﺳﻨﮕﻲ، ﭘﻴﻤﺎﻧﻜﺎر ﺑﺎﻳﺪ ﻣﺮاﻗﺒﺖ ﻫﺎ و ﺗﺪاﺑﻴﺮ ﻻزم را ﺑﻪ ﻋﻤﻞ آورده ﺗﺎ ﺣﺘـﻲ اﻻﻣﻜـﺎن اﺑﻌﺎد و ﻫﺎ رﻗﻮم ی ﺣﻔﺎری ﺷﺪه، ﻣﻄﺎﺑﻖ ﺑﺎ ﻧﻘﺸﻪ ﻫﺎ و دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻫﺎی دﺳـﺘﮕﺎه ﻧﻈـﺎرت ﺑﺎﺷـﺪ . ﭼﻨﺎﻧﭽـﻪ ﻋﻤﻠﻴـﺎت ﺳـﻨﮓ ﺑـﺮداری اﺿـﺎﻓﻲ ﻓﺼﻞ ﺳﻮم - ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺧﺎﻛﻲ، ﺣﻔﺎری و ﺑﻬﺴﺎزی ﺧﺎک 39 اﺟﺘﻨﺎب ﻧﺎ ﭘﺬﻳﺮ ﺑﺎﺷﺪ، ﻛﺎرﻫﺎی اﺿﺎﻓﻲ ﺑﺎﻳﺪ زﻳﺮ ﻧﻈﺮ دﺳﺘﮕﺎه ﻧﻈﺎرت اﻧﺠﺎم ﮔﻴﺮد ﺑﻪ . ﻃﻮر ﻛﻠﻲ ﻋﻤﻠﻴﺎت در ﻣﻨﺎﻃﻖ ﺳﻨﮕﻲ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ ﻧﺤﻮی اﻧﺠـﺎم ﺷﻮد ﻛﻪ ﻫﺎ ﻓﺖﺎﺑ ی ﺳﻨﮕﻲ در زﻳﺮ ﺧﻄﻮط ﺗﺮاز ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺷﺪه، دﺳﺖ ﻧﺨﻮرده ﺑﺎﻗﻲ ﻣﺎﻧﺪه و در ﺑﻬﺘﺮﻳﻦ و ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺗﺮﻳﻦ ﺣﺎﻟﺖ ﻣﻤﻜﻦ ﺣﻔﻆ ﺷﻮد . اﺳﺘﻔﺎده از ﻣﻮاد ﻣﻨﻔﺠﺮه در ﺣﻔ ﺎری ﻣﻨﺎﻃﻖ ﺳﻨﮕﻲ، ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺎ ﺗﺎﻳﻴﺪ دﺳﺘﮕﺎه ﻧﻈﺎرت ﺻﻮرت ﮔﻴﺮد . ﻧﮕﻬﺪاری، اﻧﺒﺎر ﻛـﺮدن و ﻣـﺼﺮف اﻳـﻦ ﻣﻮاد ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺎ اﻃﻼع ﻗﺒﻠﻲ و زﻳﺮ ﻧﻈﺮ ﻫﺎ ﻣﻘﺎم ی ذﻳﺼﻼح ﺑﺎﺷﺪ . ﺗﺨﺮﻳﺐ ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﻣﻮاد ﻣﻨﻔﺠـﺮه ﺗـﺎ ﺷـﻌﺎع ﺣـﺪاﻗﻞ 100 ﻣﺘـﺮی اﺑﻨﻴـﻪ و ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن ﻫﺎ ی ﺳﺎﺧﺘﻪ ﺷﺪه ﻳﺎ ﻧﻴﻤﻪ ﺗﻤﺎم ﻣﺠﺎز ﻧﻴﺴﺖ و ﭘﻴﻤﺎﻧ ﻜﺎر ﺑﺎﻳﺪ ﺣﺪاﻗﻞ ﻳﻚ ﺳﺎﻋﺖ ﻗﺒﻞ از ﻫﺮ ﻋﻤﻠﻴﺎت اﻧﻔﺠﺎر، دﺳـﺘﮕﺎه ﻧﻈـﺎرت را از ﻣﺤﻞ و وﺳﻌﺖ اﻧﻔﺠﺎر ﻣﻄﻠﻊ ﻧﻤﺎﻳﺪ . در ﻃﻮل اﺟ ﺮای ﻋﻤﻠﻴﺎت، ﺑﺎﻳﺪ ﺑ ﺮای ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی از ﺧﻄﺮﻫﺎی ﺟﺎﻧﻲ، ﻣﺎﻟﻲ و از ﺑﻴﻦ رﻓﺘﻦ و ﺧﺮاب ﺷـﺪن ﺗﺎﺳﻴﺴﺎت و ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن ﻫﺎ ، ﺗﻤﺎم اﺣﺘﻴﺎط ﻫﺎی ﻻزم ﺑﻪ ﻋﻤﻞ آﻳﺪ . ﻋﻤﻠﻴﺎت ﭼﺎﻟﺰﻧﻲ و اﻧﻔ ﺠﺎر ﺑﺎﻳﺪ زﻳﺮ ﻧﻈﺮ و ﻣﺮاﻗﺒﺖ اﻓﺮاد ﺑـﺎ ﺗﺠﺮﺑـﻪ و آﻣـﻮزش دﻳﺪه و ﺑﻪ ﺻﻮرﺗﻲ اﻧﺠﺎم ﮔﻴﺮد ﻛﻪ ﺧﺎک ﺑﺮداری ﺑﻪ دﺳﺖ آﻣﺪه، ﻃﺒﻖ ﺧﻄﻮط و ﻫﺎ ﺷﻴﺐ ی ﻣﺸﺨﺺ ﺷﺪه در ﻧﻘـﺸﻪ ﻫـﺎ و دﺳـﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻫـﺎی دﺳﺘﮕﺎه ﻧﻈﺎرت ﺻﻮرت ﮔﺮﻓﺘﻪ و ﺣﺪاﻗﻞ ﺧﺮاﺑﻲ ﺑﻪ ﻗﺴﻤﺖ ﻫﺎ ی ﺑﺎﻗﻲ ﻣﺎﻧﺪه وارد آﻳﺪ . ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﻋﻤﻠﻴﺎت اﻧﻔﺠﺎری ﺑﺎﻋـﺚ ﺗﺨﺮﻳـﺐ اﺿـﺎﻓﻲ ﻳـﺎ اﺣﺘﻤﺎﻻ ﺳﺴﺖ ﺷﺪن ﺑﺴﺘﺮ ﮔﺮدد، ﭘﻴﻤﺎﻧﻜﺎر ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﺧﻮد، ﻣﺤﻞ ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ را ﺗﺎ ﻫـﺎ رﻗﻮم ی ﺧﻮاﺳـﺘﻪ ﺷـﺪه، ﻣﻄـﺎﺑﻖ دﺳـﺘﻮر دﺳـﺘﮕﺎه ﻧﻈﺎرت ﺑﺎزﺳﺎزی و ﺗﺮﻣﻴﻢ ﻧﻤﺎﻳﺪ . ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ روی ﺑﺴﺘﺮﻫﺎی ﺳﻨﮕﻲ ﭘﻲ ﺳﺎزی اﻧﺠﺎم ﺷﻮد ﻣﻲ ، اﻳﻦ ﺑﺴﺘﺮ ﺑﺎﻳﺪ ﻋﺎری از ﻫﺮﮔﻮﻧﻪ ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺳﺴﺖ و ﺟﺪا ﺷـﻮﻧﺪه ﺑـﻮده و ﺳـﻄﺢ ﻛﺎر ﻗﺒﻼ ﺻﺎف ﺷﺪه ﺑﺎﺷﺪ . ﺷﻜﺎف و ﻫﺎ ﻧﺎﻫﻤﻮاری ﻫﺎ ﻳﻲ ﻛﻪ اﺣﺘﻤﺎﻻ در ﺑﺴﺘﺮﻫﺎی ﺳﻨﮕﻲ اﻳﺠﺎد ﺷﺪه اﻧﺪ، ﺑﺎﻳـﺪ ﻗﺒـﻞ از ﻋﻤﻠﻴـﺎت ﭘـﻲ ﺳـﺎزی، ﻣﻄﺎﺑﻖ دﺳﺘﻮرﻫﺎی دﺳﺘﮕﺎه ﻧﻈﺎرت ﺑﺎ ﺑﺘﻦ ﻳﺎ ﻣﻼت، ﭘﺮ و ﺗﺴﻄﻴﺢ ﺷﻮﻧﺪ . در ﺻﻮرت ﺑﺘﻦ رﻳﺰی ﺑﺮ روی ﺳﻨﮓ، ﺳﻨﮓ ﺑﺮداری ﻫﺎ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ ﮔﻮﻧﻪ ای اﻧﺠﺎم ﺷﻮ د ﻛﻪ ﺳﻄﺢ ﺳﻨﮕﻲ ﻛﻪ روی آن ﺑﺘﻦ رﻳﺰی ﺷﻮد ﻣﻲ ﺑﻴﺶ از ﺣﺪود 10  ﺳﺎﻧﺘﻲ ﻣﺘﺮ از ﺧﻄﻮﻃﻲ ﻛﻪ در ﻧﻘﺸﻪ ﻫﺎ ﻣﺸﺨﺺ ﺷﺪه اﺳﺖ، ﺗﺠﺎوز ﻧﻜﻨﺪ . 3 - 2 - 3 - ﮔﻮدﺑﺮداری و ﭘﻲ ﻛﻨﻲ ﻣﺤﻞ اﺑﻨﻴﻪ ﻓﻨﻲ ﻣﻨﻈﻮر از ﮔﻮدﺑﺮداری و ﭘﻲ ﻛﻨﻲ، اﻧﺠﺎم ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺧﺎﻛﻲ و ﻛﻨﺪن ﻣﺤﻞ ﭘﻲ ﺟﻬﺖ ﺳﺎزه ﻫﺎ و اﺑﻨﻴﻪ ﻓﻨﻲ، ﺣﻔﺮ ﺗﺮاﻧﺸﻪ ﺑـ ﻫـﺎ ﺮای ﺟﺎﮔـﺬاری ﻫﺎ ﻟﻮﻟﻪ و ﻧﻈﺎﻳﺮ آن ﺑﺎ دﺳﺖ ﻳﺎ ﻣﺎﺷﻴﻦ آﻻت ﻣﻨﺎﺳﺐ، ﻃﺒﻖ ﻧﻘﺸﻪ ﻫﺎ ی اﺟ ﺮاﻳ ﻲ و دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻫﺎی دﺳﺘﮕﺎه ﻧﻈﺎرت ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . در ﭘﻲ ﺳﺎزه ﻫﺎ ی ﻓﻨﻲ، ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺳﺴﺖ و ﻧﺎﻣﻨﺎﺳﺐ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺎ ﻣﺼﺎﻟﺢ ﻣﻨﺎﺳﺐ و ﻃﺒـﻖ ﻧﻈـﺮ دﺳـﺘﮕﺎه ﻧﻈـﺎرت ﺟـﺎﻳﮕﺰﻳﻦ و ﻛﻮﺑﻴـﺪه ﺷـﻮد، ﻣﺨﺼﻮﺻﺎ د ر ﻣﻮاردی ﻛﻪ ﺳﻄﺢ زﻣﻴﻦ ﻃﺒﻴﻌﻲ ﭘﺎﻳﻴﻦ ﺗﺮ از رﻗﻮم ﻃﺮح ﺑﺎﺷﺪ . درﺻﻮرﺗﻲ ﻛﻪ ﻗﺴﻤﺘﻲ از ﻛﻒ ﻗﺴﻤﺖ ﮔﻮدﺑﺮداری ﺷﺪه، ﺳﻨﮕﻲ و ﻗﺴﻤﺖ دﻳﮕﺮ از آن ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺧﺎﻛﻲ ﺑﺎﺷﺪ، اﻳﺠﺎد ﭘﻲ ﻫﻤﮕﻦ ﺑﺎ ﺗﺎﻳﻴﺪ دﺳﺘﮕﺎه ﻧﻈﺎرت ﺻﻮرت ﻣﻲ ﮔﻴﺮد . ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﻋﻤﻠﻴﺎت ﮔﻮدﺑﺮداری ﺑﺎ ﻣﺎﺷﻴﻦ اﻧﺠﺎم ﺷﻮد، ﮔﻮدﺑﺮداری ﺑﺎﻳﺪ ﺗﺎ 15 ﻣﺘﺮ ﺘﻲﺳﺎﻧ ی رﻗﻮم ﻧﻬﺎﻳﻲ اﻧﺠـﺎم ﮔﺮدﻳـﺪه و 15 ﺳـﺎﻧﺘﻲ ﻣﺘـﺮ ﺑﺎﻗﻲ ﻣﺎﻧﺪه ، ﺑﺎ دﺳﺖ ﺑﺮداﺷﺘﻪ ﺷﺪه و ﻃﺒﻖ رﻗﻮم ﻧﻘﺸﻪ ﻫﺎ ی اﺟ ﺮاﻳ ﻲ ﺗﻨﻈﻴﻢ و رﮔﻼژ ﺷﻮد . ﻛﻒ ﻛﻠﻴﻪ ﻗﺴﻤﺖ ﻫﺎ ی ﮔﻮدﺑﺮداری ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ دﻗـﺖ و ﻃﺒﻖ ﺧﻄﻮط و ﺗﺮاز ﻧﻘﺸﻪ ﻫﺎ ی اﺟ ﺮاﻳ ﻲ، ﺗﺴﻄﻴﺢ و ﺷﻜﻞ داده ﺷﻮد . ﭘﻲ ﻛﻨﻲ و ﮔﻮدﺑﺮداری در ﻣﺤﻞ ﻫﺎ ﻳﻲ ﻛﻪ در آن ﭘﻲ ﺳﺎزی ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ ﺷﺪه، ﺑﺎ ﺗﺎﻳﻴﺪ دﺳﺘﮕﺎه ﻧﻈﺎرت ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ ﻃﻮری ﺻﻮرت ﮔﻴﺮد ﻛﻪ ﺗـﺎ ﺣﺪ اﻣﻜﺎن ﺑ ﺮای ﺳﻄﻮح ﺧﺎرﺟﻲ ﺑﻪ ﻗﺎﻟﺐ ﺑﻨﺪی ﻧﻴﺎز ﻧﺒﺎﺷﺪ و از ﺟﺒﻬﻪ ﺧﺎک ﺑﺮداری ﺷﺪه ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﭘﻼﺳﺘﻴﻚ ﻳﺎ روش ﻫﺎ ی ﻣـﺸﺎﺑﻪ ﺑـ ﺮای ﺑﺘﻦ رﻳﺰی اﺳﺘﻔﺎده ﺷﻮد . در ﺻﻮرﺗﻲ ﻛﻪ در اﻳﻦ ﻣﺤﻞ ﻫﺎ ﻗﺎﻟﺐ ﺑﻨﺪی اﺟﺘﻨﺎب ﻧﺎﭘﺬﻳﺮ ﺑﺎﺷﺪ و ﻧﺘﻮان از ﺟﺒﻬﻪ ﺧﺎک ﺑـﺮداری ﺷـﺪه ﺑـ ﺮای اﺟـ ﺮای ﻛﺎرﻫﺎی ﺑﺘﻨﻲ اﺳﺘﻔﺎده ﻧﻤﻮد و ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ در ﻧﻘﺸﻪ ﻫﺎی اﺟ ﺮاﻳ ﻲ ﺑﻴﻦ ﻗﺎﻟﺐ و دﻳﻮار ﮔﻮد ﻳﺎ ﭘﻲ، ﻓﺎﺻﻠﻪ ای ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ ﻧﺸﺪه ﺑﺎﺷﺪ، ﻣـﻲ ﺗـﻮان ﺑـﺎ ﺗﺸﺨﻴﺺ و ﺗﺎﻳﻴﺪ دﺳﺘﮕﺎه ﻧﻈﺎرت ﺑﻪ ﻣﻴﺰان ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز و ﺣﺪاﻛﺜﺮ ﺗﺎ 50 ﺳﺎﻧﺘﻲ ﻣﺘﺮ در ﭘﺎﻳﻴﻦ ﺗﺮﻳﻦ ﻧﻘﻄﻪ، ﺑﻪ اﺑﻌﺎد ﭘﻲ ﻛﻨﻲ اﺿﺎﻓﻪ ﻧﻤﻮد . 40 ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻓﻨﻲ ﻋﻤﻮﻣﻲ ﻛﺎرﻫﺎی ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ رودﺧﺎﻧﻪ 3 - 2 - 3 - 1 - اﻳﻤﻨﻲ ﮔﻮدﺑﺮداری و ﺣﻔﺎﻇﺖ ﺑﺪﻧﻪ ﭘﻲ ﻫﺎ ﺑﻪ ﻃﻮر ﻛﻠﻲ ﻣﺤﻞ ﻫﺎ ی ﭘﻲ ﻛﻨﻲ ﺑﺎﻳﺪ از ﻧﻔﻮذ آب ﺑﺮف، ﻳﺦ و ﻳﺎ ﭘﺮ ﺷﺪن ﺑﺎ ﻫﺮﮔﻮﻧﻪ ﻣﺼﺎﻟﺢ و ﺿﺎﻳﻌﺎت ﻣﺼﻮن ﺑﻤﺎﻧﺪ ﺑﻪ . ﻣﻨﻈﻮر ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی از ﻧﻔﻮذ آب، ﺑﺴﺘﻪ ﺑﻪ ﻣﻮرد ﺑﺎﻳﺪ از روش ﻫﺎ ی ﻣﺘﺪاول ﻧﻈﻴﺮ اﺣﺪاث دﻳﻮار آب ﺑﻨﺪ ﭘﻼﺳﺘﻴﻚ، ﺳﭙﺮﻛﻮﺑﻲ، اﻧﺤﺮاف ﻣﺴﻴﺮ آب زﻫﻜﺸﻲ، ﭘﻤﭙـﺎژ و ﻏﻴﺮه اﺳﺘﻔﺎده ﻧﻤﻮد . ﺗﺮﺗﻴﺐ و روش اﺟ ﺮای ﻛﺎر ﺑﺎﻳﺪ ﻗﺒﻞ از اﺟﺮا ﺑﻪ ﺗﺎﻳﻴﺪ دﺳﺘﮕﺎه ﻧﻈﺎرت رﺳﻴﺪه ﺑﺎﺷﺪ . ﭘﻴﻤﺎﻧﻜﺎر ﻣﻮﻇﻒ اﺳﺖ ﭘﺲ از ﺣﻔﺮ دﻳﻮاره ﻫﺎ ی ﺷﻴﺐ دار و ﻗﺎﺋﻢ ) ﺳﻄﻮح ﻣﻮﻗﺘﻲ و ﻧﻬﺎﻳﻲ ( ، ﻛﻠﻴﻪ اﻗﺪام ﻫـﺎ ی ﻻزم را ﺟﻬـﺖ اﻃﻤﻴﻨـﺎن از اﻳﻤﻦ ﺑﻮدن ﺑﻪ ﻋﻤﻞ آورده و ﻛﺎرﻫﺎی ﻻزم و روش ﻫﺎ ی ﺣﻔﺎﻇﺘﻲ را ﺟﻬﺖ ﭘﺎﻳﺪارﺳﺎزی، ﺑﺎ ﺑﺮداﺷﺘﻦ ﺳﻨﮓ ﻫـﺎ ی ﺳـﺴﺖ و ﻣـﻮاد ﻧﺎﻣﻨﺎﺳـﺐ ﺑﻪ ﻛﺎر ﮔﻴﺮد . اﺣﺪاث دﻳﻮار ﺣﺎﻳﻞ ، ﻣﻬﺎر ﺑﻠﻮک ﻫﺎ ی ﺳﻨﮕﻲ و ﻳﺎ ﺧﺎﻛﻲ و ﻧﺼﺐ ﭘﻴﭻ ﺳﻨﮓ، ﺗﻮری ﻓﻮﻻدی، ﺳﭙﺮﻫﺎی ﺣﻔﺎﻇﺘﻲ و ﺑﺘﻦ ﭘﺎﺷﻲ، از ﺟﻤﻠﻪ روش ﻳﻲ ﻫﺎ اﺳﺖ ﻛﻪ ﭘﻴﻤﺎﻧﻜﺎر ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺎ ﺗﺎﻳﻴﺪ دﺳﺘﮕﺎه ﻧﻈﺎرت، ﻣﺘﻨﺎﺳﺒﺎ ﻳﻚ ﻳﺎ ﻣﺠﻤﻮﻋـﻪ ای از آﻧﻬـﺎ را ﺟﻬـﺖ ﭘﺎﻳـﺪاری و ﺟﻠـﻮﮔﻴﺮی از رﻳﺰش ﺳﻨﮓ و ﻣﺼﺎﻟﺢ، ﺑﻪ ﻛﺎر ﮔﻴﺮد . ﺗﺎﻳﻴﺪ دﺳﺘﮕﺎه ﻧﻈﺎرت، ﭘﻴﻤﺎﻧﻜﺎر را از ﻣﺴ ﻮ وﻟﻴﺖ اﻳﺠﺎد اﻳﻤﻨﻲ و ﭘﺎﻳﺪاری ﻣﺤﻞ ﻫﺎ ی ﻛﻨـﺪه ﺷـﺪه، ﻣﺒـﺮا .ﻛﻨﺪ ﻧﻤﻲ 3 - 3 - ﺧﺎﻛﺮﻳﺰی در ﻛﺎرﻫﺎی ﻣﻬﻨﺪ ﺳﻲ رودﺧﺎﻧﻪ، ﺧﺎﻛﺮﻳﺰﻫﺎ و ﺑﺎزوﻫﺎی ﺧﺎﻛﻲ1 ﺟﻬﺖ ﻣﻮارد زﻳﺮ ﺳﺎﺧﺘﻪ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ :  ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ ﻫﺎی ﺣﻔﺎﻇﺘﻲ ﻛﻪ در اﻣﺘﺪاد ﺳﺎﺣﻞ رودﺧﺎﻧﻪ، ﺟﻬﺖ ﻛﻨﺘﺮل ﺳـﻴﻼب و ﻣﺤـﺪود ﻧﻤـﻮدن ﻣﻨﻄﻘـﻪ ﺳـﻴﻞ ﮔﻴـﺮی ﺳـﺎﺧﺘﻪ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ .  ﻗﺴﻤﺖ ﻏﻴﺮﺳﺮرﻳﺰ ﺷﻮﻧﺪه ﺳﺎزه ) ﺳﺪ اﻧﺤﺮاﻓﻲ، ﺷﻴﺐ ﺷﻜﻦ و ...( ﻛﻪ ﻋﺮض ﻣﺎزاد ﺑـﺮ ﺗﺎﺳﻴـﺴﺎت ﺑﺘﻨـﻲ در د ره ﻳـﺎ رودﺧﺎﻧـﻪ را ﻣﻲ ﺑﻨﺪﻧﺪ و ﺑﻪ ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ ﻫﺎی ﻣﺴﺪودﻛﻨﻨﺪه ﻣﺸﻬﻮر ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ .  ﺳﺮرﻳﺰ اﺿﻄﺮاری ﺗﺨﺮﻳﺐ ﺷﻮﻧﺪه ) ﻓﻴﻮز ﭘﻼگ ﺮایﺑ ( ﻋﺒﻮر ﺳﻴﻼب ﻫﺎ ی ﻧﺎدر  ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ ﻫﺎی ﻫﺪاﻳﺖ ﺟﺮﻳﺎن ﺑﻪ ﻃﺮف ﺳﺮرﻳﺰ و ﻣﺠ ﺮای اﺻﻠﻲ  ﻓﺮازﺑﻨﺪ و ﻧﺸﻴﺐ ﺑﻨﺪ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر اﻧﺤﺮاف ﻣﻮﻗﺖ ﺟﺮﻳﺎن آب ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ ﻫﺎ در ﻛﺎرﻫﺎی ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ رو دﺧﺎﻧﻪ، ﻏﺎﻟﺒﺎ ﺳﺎزه ﻫﺎی ﻛﻢ ارﺗﻔﺎﻋﻲ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ . ﻣﻌﻤﻮﻻ ﻣﺼﺎﻟﺢ ﻣﻮرد ﻣﺼﺮف در اﻳﻦ ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ ﻫﺎ، دا رای ﻧﻔﻮذﭘﺬﻳﺮی ﻛﻢ ﺑﻮده ﻛﻪ در اﻳﻦ ﺻﻮرت، ﺟﺮﻳﺎن آب در ﺑﺪﻧﻪ ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ دﻗﺖ ﻛﻨﺘﺮل ﺷﻮد . ﺑﻪ اﻳﻦ ﻣﻨﻈﻮر ﻣﺘﻨﺎﺳﺐ ﺑـﺎ ارﺗﻔـﺎع ﺑﺎزوﻫـﺎی ﺧﺎﻛﻲ، ﻃﺮح و اﺟ ﺮای ﻓﻴﻠﺘﺮﻫﺎ و زﻫﻜﺶ ﻫﺎ در داﺧﻞ ﺑﺪﻧﻪ ، ﭘﻨﺠﻪ و ﺷـﻴﺐ ﺑﺎﻻدﺳـﺖ از اﻫﻤﻴـﺖ زﻳـﺎدی ﺑﺮﺧـﻮردار اﺳـﺖ ﺮایﺑـ . ﺳـﺎﺧﺖ ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ ﻫﺎی ﻫﺪاﻳﺘﻲ داﻳﻚ ) ( ، ﺑﺎﻳﺪ ﺟﻨﺲ ﻣﺼﺎﻟﺢ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده، ﻣﻮرد ﺗﻮﺟﻪ ﻗﺮار ﮔﻴﺮد . در ﻃﺮاﺣﻲ و اﺣﺪاث داﻳـﻚ ﻫـﺎ ی ﻛﻮﺗـﺎه، از ﻣﻘﻄـﻊ ﻫﻤﮕﻦ ﺑﺎ ﺧﺎک ﻧﻔﻮذﻧﺎﭘﺬﻳﺮ اﺳﺘﻔﺎده .ﺷﻮد ﻣﻲ 3 - 3 - 1 - اﻧﻮاع ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ ﺑﻪ ﻃﻮر ﻛﻠﻲ دو ﻧﻮع ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ وﺟﻮ د دارد . ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ ﻛﻮﺑﻴﺪه ﺷﺪه ﻛﻪ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻻﻳﻪ ﻻﻳﻪ، ﻣﺼﺎﻟﺢ رﻳﺨﺘﻪ و ﺑﺎ ﻏﻠﺘﻚ ﺗﺎ رﺳﻴﺪن ﺑـﻪ ﺗـﺮاﻛﻢ ﻣﺸﺨﺺ، ﻛﻮﺑﻴﺪه ﺷﻮد ﻣﻲ . ﻧﻮع دﻳﮕﺮ، ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ ﻣﻌﻤﻮﻟﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺷﺎﻣﻞ ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ ﻳﻲ ﻫﺎ ﺷﻮد ﻣﻲ ﻛﻪ ﺗﺮاﻛﻢ آﻧﻬﺎ در اﺛـﺮ ﺣﺮﻛـﺖ ﻛﻨﺘـﺮل ﺷـﺪه 1- Dike ﻓﺼﻞ ﺳﻮم - ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺧﺎﻛﻲ، ﺣﻔﺎری و ﺑﻬﺴﺎزی ﺧﺎک 41 وﺳﺎﻳﻞ ﺣﻤﻞ ﺧﺎک اﻳﺠﺎد ﺷﻮد ﻣﻲ ) ﻛﻮﺑﻴﺪن ﺗﺤﺖ اﺛﺮ ﺑﺎرﻫﺎی ﺗﺮاﻓﻴﻜ (. ﻲ در ﻫﺮ ﺻﻮرت در ﺣﺎﻟﺖ دوم ﻧﻴﺰ ﺧـﺎﻛﺮﻳﺰ ﺑﺎﻳـﺪ ﺗـﺮاﻛﻢ ﻣـﺸﺨﺺ ﺷﺪه در ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻓﻨﻲ ﺧﺼﻮﺻﻲ را دارا ﺑﺎﺷﺪ . ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ ﻫﺎ از ﻧﻘﻄﻪ ﻧﻈﺮ ﻣﺼﺎﻟﺢ ﻣﺼﺮﻓﻲ و درﺻﺪ ﻛﻮﺑﻴﺪﮔﻲ ﻛﻪ ﺑﻪ ﻣﻮارد ﻛﺎرﺑﺮد آن ﺑﺴﺘﮕﻲ دارد، ﺑﻪ اﻧﻮاع ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ ﻫﺎی ﻏﻴﺮﻗﺎﺑﻞ ﻧﻔـﻮذ و ﻣﺘﺮاﻛﻢ، ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ ﻫﺎی ﻗﺎﺑﻞ ﻧﻔﻮذ ﻳﺎ ﻣﻌﻤﻮﻟﻲ، ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ ﻫﺎ ی ﺑﺎ ﻣﺼﺎﻟﺢ رودﺧﺎﻧﻪ ای ) ﺗﻮوﻧﺎن ( و ﻣﺼﺎﻟﺢ ﻣﺎزاد ﺗﻘﺴﻴﻢ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . اﻟﻒ- ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ ﻏﻴﺮﻗﺎﺑﻞ ﻧﻔﻮذ ﻳﺎ ﻣﺘﺮاﻛﻢ اﻳﻦ ﻧﻮع ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ ﻫﺎ ﺑ ﺮای ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ ﻫﺎی آﺑﺮاﻫﻪ ، ﻫﺎ داﻳﻚ ﻫﺎ ی ﺣﻔﺎﻇﺘﻲ ﺳﺎزه ﻫﺎ، ﺟﺎده ﻫﺎ ، ﺑﻨﺪﻫﺎ و ﻧﻈﺎﻳﺮ آن ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﻣـﻲ ﮔﻴﺮﻧـﺪ . اﺣﺪاث ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ ﻫﺎی ﻏﻴﺮﻗﺎﺑﻞ ﻧﻔﻮذ ﻳﺎ ﻣﺘﺮا ﻛﻢ ﺑﺎ ﻣﺼﺎﻟﺢ داﻧﻪ ﺑﻨﺪی ﺷﺪه ﻧﺴﺒﺘﺎ رﻳﺰی ﻛﻪ از ﻣﺤﻞ ﺧﺎک ﺑﺮداری ﻫﺎ و ﻳـﺎ ﮔـﻮد ﺑﺮداری ﻫـﺎ و ﻳـﺎ ﻣﺤﻞ ﻫﺎ ی ﻗﺮﺿﻪ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺷﺪه، ﺗﺎﻣﻴﻦ ﺷﺪه، اﻧﺠﺎم ﻣﻲ ﮔﺮدد . در اﻳﻦ ﮔﻮﻧﻪ ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ ﻫﺎ، ﺣـﺪاﻗﻞ 30 درﺻـﺪ ﻣـﺼﺎﻟﺢ ﺑﺎﻳـﺪ از اﻟـﻚ ﻧﻤـﺮه200 ) 075 /0 ( ﻣﺘﺮ ﻣﻴﻠﻲ ﺑﮕﺬرد . ﺗﺮاﻛﻢ اﻳﻦ ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ ﻫﺎ، ﻃﺒﻖ روش ﭘﺮوﻛﺘﻮ ر اﺳﺘﺎﻧﺪارد از 95 درﺻﺪ ﺗﺮ ﻛﻢ ﻧﻴﺴﺖ . ﺗﻮﺻﻴﻪ ﺷﻮد ﻣﻲ ﺣﺪاﻛﺜﺮ اﻧﺪازه ﺳﻨﮓ از ﻫﺎ 7 ﺳﺎﻧﺘﻲ ﻣﺘﺮ ﺗﺠﺎوز ﻧﻜﻨﺪ . ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﺳﻨﮓ ﻫﺎ ﻳﻲ ﺑﺎ اﻧﺪازه ﺑﻴﺶ از 7 ﺳﺎﻧﺘﻲ ﻣﺘﺮ در ﻣﺼﺎﻟﺤﻲ ﻛﻪ از ﺳﺎﻳﺮ ﺟﻬﺎت ﻣﻮرد ﻣﻮاﻓﻘﺖ ﻗﺮارﮔﺮﻓﺘﻪ اﺳﺖ، ﻳﺎﻓﺖ ﺷﻮد ﺑﺎﻳﺪ اﻳﻦ ﺳﻨﮓ ﻫﺎ ﻗﺒﻞ از ﺷﺮوع ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺗﺮاﻛﻢ، از ﻣـﺼﺎﻟﺢ ﺟـﺪا و ﺧـﺎرج ﺷـﻮد . ﺳﻨﮓ ﻫﺎ ی درﺷﺖ زﻳﺮ 7 ﺳﺎﻧﺘﻲ ﻣﺘﺮ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ ﺧﻮﺑﻲ در ﺗﻤﺎم ﺣﺠﻢ ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ ﺗﻘـﺴﻴﻢ ﺷـﻮد و در ﻫـﻴﭻ ﻧﻘﻄـﻪ ای از ﺧـﺎﻛﺮﻳﺰ ﻳـﺎ ﭘـﻲ آن ﻧﺒﺎﻳـﺪ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻣﺠﺘﻤﻊ د .ﺪﻳآر ب- ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ ﻗﺎﺑﻞ ﻧﻔﻮذ ﻳﺎ ﻣﻌﻤﻮﻟﻲ اﻳﻦ ﻧﻮع ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ ﻫﺎ در ﻣﻨﺎﻃﻘﻲ ﻛﻪ ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ ﻫﺎی ﺑﺎ ﺗﺮاﻛﻢ ﺑﺎﻻ ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز ﻧﺒﺎﺷﺪ و ﺟﻬ ﺖ ﺳﺎﺧﺖ ﺟﺎده ﻫـﺎی ﺳـﺮوﻳﺲ و ﺑﻬـﺮه ﺑـﺮداری و ﻧﻈﺎﻳﺮ آن، از اﻳﻦ ﻧﻮع ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲ ﮔﺮدد . اﻳﻦ ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ ﺑﻪ ﻃﻮر ﻛﻠـﻲ دا رای ﻣﺸﺨـﺼﺎت ﺧـﺎﻛﺮﻳﺰ ﻣﺘـﺮاﻛﻢ اﺳـﺖ وﻟـﻲ دا رای درﺻـﺪ ﻛﻮﺑﻴﺪﮔﻲ ﺗﺮ ﻛﻢ ی اﺳﺖ و ﻣﻘﺪار آن ﻃﺒﻖ روش ﭘﺮوﻛﺘﻮر اﺳﺘﺎﻧﺪارد، 85 درﺻﺪ اﺳﺖ . ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ ﻫﺎی ﻗﺎﺑﻞ ﻧﻔﻮذ، ﺑﺎ ﻣﺼﺎﻟﺢ ﻣﺎﺳـﻪ ای و ﺷـﻨﻲ، ﺑﺴﺘﻪ ﺑﻪ ﻛﺎرﺑﺮدﺷﺎن اﺣﺪاث ﻣﻲ ﮔﺮدﻧﺪ . داﻧﻪ ﺑﻨﺪی و ﻣﺸﺨﺼﺎت ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ ﻫﺎی ﻣﺎﺳﻪ ای رﻳﺰ، ﻣﺎﺳﻪ ای درﺷﺖ، ﺷـﻨﻲ رﻳﺰداﻧـﻪ، ﺷـﻨﻲ، ﺷـﻦ و ﻣﺎﺳﻪ ای و ﺳﻨﮓ ﺷﻜﺴﺘﻪ در ﻧﺸﺮﻳﻪ ﺷﻤﺎره 108 ) ﺑﺿﻮا ﻂ و ﻣﻌﻴﺎرﻫﺎی ﻓﻨﻲ ﺷﺒﻜﻪ ﻫﺎی آﺑﻴﺎری و زﻫﻜﺸﻲ ( ﺑـﻪ ﻃـﻮر ﻛﺎﻣـﻞ اراﺋـﻪ ﮔﺮدﻳـﺪه اﺳﺖ . ج- ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ ﺑﺎ ﻣﺨﻠﻮ ط رودﺧﺎﻧﻪ ای ) ﺗﻮوﻧﺎن ( در ﻣﻮاردی ﻛﻪ ﺧﺎک ﺣﺎﺻﻞ از ﻋﻤﻠﻴﺎت ﮔﻮدﺑﺮداری و ﺧﺎک ﺑﺮداری ﻛﺎﻓﻲ ﻧﺒﺎﺷﺪ و ﻳﺎ ﺧﺎک ﻣﻨﺎﺳﺐ در ﻓﺎﺻﻠﻪ ﺣﻤﻞ اﻗﺘـﺼﺎدی ﻓـﺮاﻫﻢ ﻧﺒﺎﺷﺪ، ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻓﻨﻲ ﺧﺼﻮﺻﻲ و ﺑﺎ ﺗﺎﻳﻴﺪ دﺳﺘﮕﺎه ﻧﻈﺎرت، ﻣﻲ ﺗﻮان از ﻣﺼﺎﻟﺢ رودﺧﺎﻧﻪ ای ) ﺗﻮوﻧﺎن ( ﺟﻬـﺖ ﺧـﺎﻛﺮﻳﺰ اﺳـﺘﻔﺎده ﻧﻤﻮد . د- ﺧ ﺎﻛﺮﻳﺰ ﻣﺼﺎﻟﺢ ﻣﺎزاد ﻫﻨﮕﺎﻣﻲ ﻛﻪ ﺣﺠﻢ ﺧﺎک ﺑﺮداری از ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ ی ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز ﺑﻴﺶ ﺗﺮ ﺑﺎﺷﺪ، ﻣﺼﺎﻟﺢ ﻣﺎزاد، در ﻣﺤﻞ ﻣﻨﺎﺳﺒﻲ ﺑﺎ ﺗﺎﻳﻴﺪ دﺳﺘﮕﺎه ﻧﻈﺎرت ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ ی و اﻧﺒﺎﺷﺘﻪ ﻣﻲ ﮔﺮدد ﺷﻜﻞ ﻇﺎﻫﺮی اﻳﻦ ﺣﺠﻢ اﺿﺎﻓﻲ ﺟﻬﺖ ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ ی، ﺑﺎ ﺗﺎﻳﻴﺪ دﺳﺘﮕﺎه ﻧﻈـﺎرت در ﻣﺤـﻞ ﻣﻨﺎﺳـﺒﻲ اﻧﺒﺎﺷـﺘﻪ و ﺧـﺎﻛﺮﻳﺰ ی ﻣﻲ ﮔﺮدد . ﻛﻮﺑ ﻴﺪن ﻫﺎ ﺧﺎک ی ﻣﺎزاد اﻟﺰاﻣﻲ ﻧﻴﺴﺖ وﻟﻲ ﺷﻜﻞ ﻇﺎﻫﺮی ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ ) اﻧﺒﺎﺷﺘﻪ (، ﺑﺎﻳﺪ ﻣﻨﻄﺒﻖ ﺑﺮ ﺷﻜﻞ ﻃﺒﻴﻌﻲ ﻣﻨﻄﻘﻪ و ﻣﻄﺎﺑﻖ ﻧﻈﺮ 42 ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻓﻨﻲ ﻋﻤﻮﻣﻲ ﻛﺎرﻫﺎی ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ رودﺧﺎﻧﻪ دﺳﺘﮕﺎه ﻧﻈﺎرت ﺑﺎﺷﺪ و زﻫﻜﺸﻲ آب ﻫﺎ ی ﺳﻄﺤﻲ در آﻧﻬﺎ ﺑﻪ ﺧﻮﺑﻲ و ﺑﺪون اﻳﺠﺎد ﻣﺎﻧﺪ ا ب ﺻﻮرت ﮔﻴﺮد . ﺷـﻴﺐ ﺷـﻴﺮواﻧﻲ اﻳـﻦ ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ ﻫـﺎ ) اﻧﺒﺎﺷﺘﻪ (ﻫﺎ ﻧﺒﺎﻳﺪ از ﻳﻚ ﻋﻤﻮدی ﺑﻪ 3 اﻓ ﻘﻲ ﺑﻴﺶ ﺗﺮ ﺑﺎﺷﺪ . 3 - 3 - 2 - وﻳﮋﮔﻲ ﻫﺎ و ﻣﺸﺨﺼﺎت اﺟ ﺮای ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ ﻫﺎ 3 - 3 - 2 - 1 - ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ ی ﻣﺼﺎﻟﺢ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده در ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ ﻫﺎ، از ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺣﺎﺻﻞ از ﮔﻮد ﺑﺮداری ﻫﺎ ، ﺧﺎک ﺑﺮداری ﻫﺎ و ﻳﺎ از ﻧﺰدﻳﻚ ﺗﺮﻳﻦ ﻣﺤﻞ ﻗﺮﺿﻪ، ﺑـﺎ ﺗﻮﺟـﻪ ﺑـﻪ ﻛﻴﻔﻴﺖ ﻣﺼﺎﻟﺢ، ﺷ ﺮاﻳ ﻂ اﺟ ﺮای ﻛﺎر، ﻧﻮع ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری و ﺑﺎرﮔﺬاری ﻣﻄﺎﺑﻖ دﺳﺘﻮرﻫﺎ و ﺑﺎ ﺗﺎﻳﻴﺪ دﺳـﺘﮕﺎه ﻧﻈـﺎرت ﺗـﺎﻣﻴﻦ ﻣـﻲ ﮔـﺮدد . ﻣـﺼﺎﻟﺢ ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ ﻫﺎ ﺑﺎﻳﺪ از ﻣﻮاد ﻧﺒﺎﺗﻲ و ﻓﺎﺳﺪ ﺷﺪﻧﻲ ﻋﺎری ﺑﻮده و ﺑﺎ ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻓﻨﻲ و ﻧﻘﺸﻪ ﻫﺎ ی اﺟ ﺮاﻳ ﻲ ﺗﻄﺒﻴﻖ ﻧﻤﺎﻳﺪ . ﻛﻠﻴـﻪ ﺧـﺎک ﻫـﺎ ی ﮔﭽـﻲ، ﻧﻤﻜﻲ، ﻧﺒﺎﺗﻲ، زراﻋﻲ، ﻟﺠﻨﻲ، ﻣﺘﻮرم ﺷﻮﻧﺪه، ﻗﺎﺑﻞ اﻧﻘﺒﺎض و ﻫﺎ ﺧﺎک ی دا رای ﻣﻮاد آﻟﻲ و رﺳﺘﻨﻲ ﻫﺎ ، ﺟﻬﺖ ﺧﺎﻛﺮﻳ ﺰ ی ﻧﺎﻣﻨﺎﺳﺐ ﺑﻮده و ﺑﺎﻳـﺪ از ﻣﺼﺮف آﻧﻬﺎ ﺧﻮدداری ﮔﺮدد . درﺻﻮرﺗﻲ ﻛﻪ ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ ی در زﻣﻴﻦ ﻫﺎ ی ﻧﺎﻣﻨﺎﺳﺐ اﻧﺠﺎم ﺷﻮد، ﺟﺰﻳﻴﺎت اﺻﻼح و ﻳﺎ ﺗﻌﻮﻳﺾ اﻳﻦ ﺮای ﺑ ﻫﺎ ﺧﺎک دﺳﺘﻴﺎﺑﻲ ﺑﻪ ﻳـﻚ ﺑﺴﺘﺮ آﻣﺎده، ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺮاﺳﺎس ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻓﻨﻲ ﺧﺼﻮﺻﻲ، ﻧﻘﺸﻪ ﻫﺎ ی اﺟ ﺮاﻳ ﻲ و ﻳﺎ دﺳﺘﻮر ﻫﺎی دﺳﺘﮕﺎه ﻧﻈﺎرت اﻧﺠﺎم ﭘﺬﻳﺮد . 3 - 3 - 2 - 2 - آﻣﺎده ﺳﺎزی ﺑﺴﺘﺮ ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ ﻫﺎ ﻗﺒﻞ از ﺷﺮوع ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ ی ﺑﺎﻳﺪ ﻋﻤﻠﻴﺎت آﻣﺎده ﺳﺎزی ﭘﻲ ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ اﻧﺠﺎم ﺷﻮد ﺮایﺑ . اﻳﻦ ﻣﻨﻈﻮر در ﺻـﻮرت وﺟـﻮد آب، ﺑﺎﻳـﺪ آن را ﺗﺨﻠﻴﻪ ﻧﻤﻮد . ﻛﻠﻴﻪ ﮔﻮدال ﻫﺎ ، ﻓﺮو رﻓﺘﮕﻲ و ﻫﺎ ﻧﺎﻫﻤﻮاری ﻫﺎ ی ﻣﻮﺟﻮد ﻧﺎﺷﻲ از ﺑﺮداﺷﺖ ﻗﻄﻌﻪ ﺳﻨﮓ ) ﻫﺎ ﻓﺮاﺗﺮ از ﺧﻄـﻮط ﺗﻌﻴـ ﻴﻦ ﺷـﺪه ﺑـ ﺮای ﮔﻮدﺑﺮداری ﭘﻲ ( ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺎ ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ ی ﭘﺮ ﺷﻮﻧﺪ و در ﺻﻮرت ﻟﺰوم ﺑﺎ ﻣﻼت ﻳﺎ ﺑﺘﻦ دﻧﺪاﻧﻪ ای ﭘﺮ ﺷﻮد . اﮔﺮ ﺑﻴﻦ آﻣﺎده ﺳﺎزی ﺑﺴﺘﺮ ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ و ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ ی زﻣﺎن زﻳﺎدی ﻓﺎﺻﻠﻪ ﺑﻴﻔﺘﺪ، ﺑﺴﺘﺮ ﺑﺎﻳﺪ ﻣﺠﺪدا ﻣﻮرد ﺑﺎزدﻳﺪ ﻗﺮارﮔﻴﺮد ﺗﺎ در ﺻﻮرت ﻟﺰوم ﺗﺮﻣﻴﻢ ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز اﻧﺠﺎم ﺷﻮد . درﺻﻮرﺗﻲ ﻛﻪ ﺑﺴﺘﺮ ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ از ﺟﻨﺲ ﺧﺎک رس و ﺳﻴﻠﺖ ﺑﺎﺷﺪ، ﺑﺎﻳﺪ ﺣﺪاﻗﻞ ﺑﻪ ﻋﻤﻖ 15 ﺳﺎﻧﺘﻲ ﻣﺘﺮ ﺷﺨﻢ ﺧﻮرده و آب ﭘﺎﺷﻲ ﺷﻮد و ﺗﺎ ﺣﺼﻮل درﺻﺪ ﻛﻮﺑﻴﺪﮔﻲ ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ ﻛﻮﺑﻴﺪه ﺷﻮد . ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﺟﻨﺲ ﺑﺴﺘﺮ از ﻧﻮع ﺷﻦ و ﻣﺎﺳﻪ ﺑﺎﺷـﺪ ﺑﺎﻳـﺪ ﺗـﺎ ﺣـﺪ ﺗﺮاﻛﻢ ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ دﺳﺘﮕﺎه ﻧﻈﺎرت ﻛﻮﺑﻴﺪه ﺷﻮد . اﮔﺮ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺑ ﺴﺘﺮ در اﻋﻤﺎق ﺑﻴﺶ از 15 ﺳﺎﻧﺘﻲ ﻣﺘﺮ دا رای ﺗﺮاﻛﻢ ﻣﻨﺎﺳـﺐ ﻧﺒﺎﺷـﺪ ﺑـﺎ ﺗﺸﺨﻴﺺ دﺳﺘﮕﺎه ﻧﻈﺎرت ﻣﺼﺎﻟﺢ ﻏﻴﺮﻣﺘﺮاﻛﻢ ﻣﺬﻛﻮر ﺗﺎ ﻋﻤﻖ ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺑﺮداﺷﺖ و ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ ی از رﻗﻮم ﭘﺎﻳﻴﻦ ﺗﺮی اﻧﺠﺎم .ﺷﻮد ﻣﻲ اﮔﺮ روی ﻳﻚ ﭘﻲ ﻛﻪ ﻗﺒﻼ ﻣﺘﺮاﻛﻢ ﺷﺪه اﺳﺖ ﺑﺮ اﺛﺮ رﻓﺖ و آﻣﺪ ﻣﺎﺷﻴﻦ آﻻت ﺳﺎﺧﺘﻤﺎﻧﻲ، ﺳﻄﺢ ﺻﻴﻘﻠﻲ اﻳﺠﺎد ﺷﻮد، ﺑﺎﻳﺪ اﻳﻦ ﺳﻄﺢ ﺗـﺎ ﻋﻤﻖ 5 ﺳﺎﻧﺘﻲ ﻣﺘﺮ دﻳﺴﻚ زده ﺷﻮد . ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ ی روی ﺳﻄﻮح ﺑﺘﻨﻲ ﺻﻮرت ﮔﻴﺮد، ﺳﻄﺢ ﺑﺘﻦ ﺑﺎﻳﺪ ﺗﻤﻴﺰ و ﻗﺒﻞ از ﺧـﺎﻛﺮﻳﺰ ی ﻣﺮﻃﻮب ﺷﻮد . در ﻣﻮرد زﻣﻴﻦ ﻫﺎ ی ﺳﻨﮕﻲ ﺑﺎﻳﺪ ﻗﺒﻞ از ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ ی ﺑﺴﺘﺮ ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ ﺗﻤﻴﺰ ﺷﺪه و ﻣﻮاد ﺧﺎرﺟﻲ و ﺳﺴﺖ آن ﺟﻤـﻊ آوری و ﭘـﺲ از ﻣﺮﻃـﻮ ب ﻛﺮدن، ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ ی روی آن ﺻﻮرت ﮔﻴﺮد . 3 - 3 - 2 - 3 - ﭘﺨﺶ ﻻﻳﻪ ﻫﺎ و ﺧﻄﻮط ﺷﻴﺐ و رﻗﻮم ﭘﺨﺶ ﻣﺼﺎﻟﺢ در ﻻﻳﻪ ی ﻫﺎ ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ ی ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ ﻧﺤﻮی ﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ در ﻫﻴﭻ ﻗﺴﻤﺘﻲ از ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ ، ﻫﻴﭻ ﮔﻮﻧﻪ ﺣﻔﺮه، ﺳﻮراخ و ﻣﻮاد ﺧﺎرﺟﻲ وﺟﻮد ﻧﺪاﺷﺘﻪ و ﺑﺎﻓﺖ ﺧﺎک ﻳﻜﺴﺎن ﺑﺎﺷﺪ . ﻋﺒﻮر و ﻣﺮور وﺳﺎﻳﻞ ﻧﻘﻠﻴﻪ و ﺗﺠﻬﻴﺰات از ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺧﺎﻛ ﺮﻳﺰ ی ﺷﺪه ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی از ﮔﻮد ﺷـﺪن ﻓﺼﻞ ﺳﻮم - ﻋﻤﻠﻴ ﺎت ﺧﺎﻛﻲ، ﺣﻔﺎری و ﺑﻬﺴﺎزی ﺧﺎک 43 و اﻳﺠﺎد ﺷﻴﺎرﻫﺎی ﻧﺎﺷﻲ از ﺣﺮﻛﺖ ﻫﺎ ﭼﺮخ ، ﻛﻨﺘﺮل ﺷﻮد . ﺑﻌﺪ از ﻛﻮﺑﻴﺪه ﺷﺪن، ﺳﻄﺢ ﻻﻳﻪ ﻫﺎی ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ ی ﺑﺎﻳﺪ ﻛﺎﻣﻼ ﻳﻜﻨﻮاﺧﺖ ﺑﻮده و ﻫـﻴﭻ ﮔﻮﻧﻪ ﻓﻀﺎی ﺧﺎﻟﻲ و ﻳﺎ رﮔﻪ ﻫﺎ ی ﻣﺠﺰا و ﻳﺎ ﻻﻳﻪ ﻫﺎ ی ﺑﺎ داﻧﻪ ﺑﻨﺪی ﻏﻴﺮﭘﻴﻮﺳﺘﻪ و ﺟﺪا از ﺗﻮده ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ ﻧﺪ اﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ . ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ ی ﺑﺎﻳﺪ در ﻻﻳﻪ ﻫﺎ ی اﻓﻘﻲ در ﺳﺮﺗﺎﺳﺮ ﻋﺮض ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﺷﻴﺐ ﺟﺎﻧﺒﻲ، ﺳﺎﺧﺘﻪ ﺷﻮد و ﻧﺒﺎﻳﺪ ﺑﺎ ﻣـﺼﺎﻟﺤﻲ ﻛـﻪ از ﺑﺎﻻ رﻳﺨﺘﻪ ﺷﻮد ﻣﻲ ، ﺑﻪ ﻋﺮض ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ اﺿﺎﻓﻪ ﺷﻮد . ﻫﺮ ﻻﻳﻪ ﺑﻌﺪ از ﺧﺎﺗﻤﻪ ﻛﻮﺑﻴﺪن ﻻﻳﻪ ﻗﺒﻠﻲ و ﺗﺎﻳﻴﺪ دﺳﺘﮕﺎه ﻧﻈﺎرت رﻳﺨﺘﻪ ﺷﻮد، ﻃـﻮری ﻛﻪ ﺿﺨﺎﻣﺖ ﻫﺮ ﻻﻳﻪ، ﻗﺒﻞ از ﻛﻮﺑﻴﺪن ﺑﺮاﺳﺎس ﺟﺪول )3 - 1( ﺑﺎﺷﺪ و ﭘﺲ از ﻛﻮﺑﻴﺪن ﺑﻪ ﻫﻴﭻ وﺟﻪ ﺑﻴﺶ ﺗﺮ از 15 ﺳﺎﻧﺘﻲ ﻣﺘﺮ ﻧﺒﺎﺷﺪ . اﮔﺮ ﭘﺲ از ﻛﻮﺑﻴﺪن ﻻﻳﻪ ای، ﺳﻄﺢ آن ﺧﻴﻠﻲ ﺻﺎف ﺷﺪه ﺑﺎﺷﺪ و دﺳﺘﮕﺎه ﻧﻈﺎرت ﺗﺸﺨﻴﺺ دﻫـﺪ ﻛـﻪ اﺗـﺼﺎل ﻛـﺎﻓﻲ ﺑـﺎ ﻻﻳـﻪ ﺑﻌـﺪی ﺑﻪ ﺧﻮﺑﻲ اﻧﺠﺎم ﻧ ﺷﻮد ﻤﻲ ، ﺑﺎﻳﺪ ﺳﻄﺢ ﻻﻳﻪ ﻗﺒﻞ از رﻳﺨﺘﻦ ﻻﻳ ﻪ ﺑﻌﺪی، ﺷﺨﻢ زده ﺷﺪه ﺗﺎ اﺗـﺼﺎل ﺑـﻴﻦ ﻻﻳـﻪ ﻫـﺎ ﺑﺮﻗـﺮار ﺷـﻮد . اﮔـﺮ ﺳـﻄﺢ ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ ﻫﺎی ﻏﻴﺮﻗﺎﺑﻞ ﻧﻔﻮذ، ﺧﻴﻠﻲ ﺧﺸﻚ ﻳﺎ ﺑﻴﺶ از ﺣﺪ ﻣﺮﻃﻮب ﺑﺎﺷﺪ، ﺑﺎﻳﺪ ﻣﻘﺪار رﻃﻮﺑﺖ آن ﻗﺒﻞ از رﻳﺨﺘﻦ ﻻﻳﻪ ﺑﻌﺪی اﺻﻼح ﺷﻮد . ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ ی ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﺧﻄﻮط، ﺷﻴﺐ و رﻗﻮم ﻣﻨﺪرج در ﻧﻘﺸﻪ ﻫﺎ ﺻﻮرت ﭘﺬﻳﺮد . ﻣﮕﺮ ﻛﻪ اﻳﻦ ﺗﺮﺗﻴﺐ دﻳﮕﺮی از ﻃﺮف دﺳﺘﮕﺎه ﻧﻈﺎرت ﻣﻘﺮر ﺷﻮد . ﺳﻄﻮح ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ ی ﻛﻪ در ﻣﻌﺮض دﻳﺪ ﻗﺮار دارد ﺑﺎﻳﺪ ﻫﻤﻮار ﺑﻮده و ﺷﻜﻞ ﻣﻄﻠﻮﺑﻲ ﻣﻄﺎﺑﻖ ﺑﺎ وﺿﻊ ﺗﻮﭘﻮﮔﺮاﻓﻲ ﻣﻨﻄﻘﻪ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ . ﺟﺪول 3 - 1 - راﻫﻨﻤﺎی ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ ی و ﻛﻮﺑﻴﺪن ردﻳﻒ ﻃﺒﻘﻪ ﺑﻨﺪی ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ روش ﻛﻮﺑﺶ ﺣﺪاﻗﻞ ﺗﺮاﻛﻢ ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز ﺣﺪاﻛﺜﺮ ﺿﺨﺎﻣﺖ ﺗﻘﺮﻳﺒ ﻲ ﻻﻳﻪ ی ﻫﺎ ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ ی ﻗﺒﻞ از ﻛﻮﺑﺶ ) ﺳﺎﻧﺘﻲ (ﻣﺘﺮ 1 ﻏﻴﺮﻗﺎﺑﻞ ﻧﻔﻮذ ﻏﻠﺘﻚ ﻫﺎ ی ﻟﺮزﻧﺪه، ﭘﺎﭼﻪ ﺑﺰی، ﭼﺮخ ﻻﺳﺘﻴﻜﻲ 95 درﺻﺪ1 30 2 ﻏﻴﺮﻗﺎﺑﻞ ﻧﻔﻮذ ﻛﻮﺑﻴﺪن ﻣﺨﺼﻮص ﺑﺎ وﺳﺎﻳﻞ ﻟﺮزﻧﺪه دﺳﺘﻲ 95 درﺻﺪ 15 3 ﻧﻔﻮذ ﻗﺎﺑﻞ ﺗﺮاﻓﻴﻚ ﻣﺎﺷﻴﻦ آﻻت 85 درﺻﺪ ﺗﺮاﻛﻢ ﻧﺴﺒﻲ 30 4 ﻧﻔﻮذ ﻗﺎﺑﻞ ﻏﻠﺘﻚ ﻫﺎ ی ﻟﺮزﻧﺪه، ﭘﺎﭼﻪ ﺑﺰی 85 درﺻﺪ2 ﺗﺮاﻛﻢ ﻧﺴﺒﻲ 40 5 ﻧﻔﻮذ ﻗﺎﺑﻞ دﺳﺘﮕﺎه ﻫﺎی ﻟﺮزﻧﺪه دﺳﺘﻲ 85 درﺻﺪ ﺗﺮاﻛﻢ ﻧﺴﺒﻲ 20 6 ﻗﺮﺿﻪ ی ﻫﺎ ﻣﺨﻠﻮط ) ﺗﻮوﻧﺎن ( ﺗﺮاﻓﻴﻚ ﻣﺎﺷﻴﻦ آﻻت - 30 3 - 3 - 2 - 4 - رﻃﻮﺑﺖ ﺑﻬﻴﻨﻪ و ﺗﺮاﻛﻢ ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ ﻫﺎ اﻓﺰاﻳﺶ وزن ﻣﺨﺼﻮص ﺧﺸﻚ ﺧﺎک ﺑﻪ وﺳﻴﻠﻪ ﻣﺘﺮاﻛﻢ ﻛﺮدن آن ﺣﺎﺻﻞ ﺷﻮد ﻣﻲ ﻛﻪ ﺑﺴﺘﮕﻲ ﺑﻪ ﻣﻴﺰان رﻃﻮﺑﺖ ﺧـﺎک و ﻛﻮﺑﻴـﺪن آن دارد . ﺑﺎ ﺗﺮاﻛﻢ ﺧﺎک، ﺗﺨﻠﺨﻞ ﺧﺎک ﻛﺎﻫﺶ ﻳﺎﻓﺘﻪ و ﺑﺎ اﻓﺰاﻳﺶ رﻃﻮﺑﺖ ﺧﺎک ﺑﻪ ﻣﻘﺪاری ﻣﺸﺨﺺ و ﺑﺎ ﻛﻮﺑﻴﺪن ﺧﺎک، ﺗﺨﻠﺨـﻞ ﺧـﺎک ﺑـﻪ ﺣﺪاﻗﻞ ﻣﻲ رﺳﺪ . اﻓﺰاﻳﺶ ﺑﻴﺶ ﺗﺮ آب در ﺧﺎک ﺑﺎﻋﺚ اﻓﺰاﻳﺶ ﺗﺨﻠﺨﻞ ﺧﺎک ﮔﺮدﻳﺪه و وزن ﻣﺨﺼﻮص ﺧـﺎک ﻛـﺎﻫﺶ ﻣـﻲ ﻳﺎﺑـﺪ . ﻣﻌﻤـﻮﻻ ﺣﺪاﻛﺜﺮ وزن ﻣﺨﺼﻮص ﺧﺸﻚ از ﺣﺪود 3 1600 Kg / m ﻫﺎ ﺧﺎک ﺮای ﺑ ی رﺳﻲ ﺑﺎ ﭘﻼﺳﺘﻴﺴﻴﺘﻪ ﺑﺎﻻ ﺗﺎ ﺣﺪود 3 2200 Kg / m ﺮای ﺑ ﻳـﻚ ﺧﺎک ﺑﺎ ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺷﻨﻲ ﺑﺎ داﻧﻪ ﺑﻨﺪی ﻣﻨﺎﺳﺐ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . رﻃﻮﺑﺖ ﺑﻬﻴﻨﻪ ﻧﻴﺰ از ﺣﺪود 5 درﺻﺪ ﺑ ﺮای ﺧﺎک ﺷﻨﻲ ﺑﺎ ﻣﺼﺎﻟﺢ رﻳﺰداﻧﻪ ﺗـﺎ ﺣـﺪود 25 1 - ،ﺗﺮاﻛﻢ ﻃﺒﻖ روش ﭘﺮوﻛﺘﻮر اﺳﺘﺎﻧﺪارد (ASTM-D698) 2 - ﺗﺮاﻛﻢ ﻧﺴﺒﻲ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ اﺳ ﺘﺎﻧﺪارد، (ASTM-D2049) 44 ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻓﻨﻲ ﻋﻤﻮﻣﻲ ﻛﺎرﻫﺎی ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ رودﺧﺎﻧﻪ درﺻﺪ ﺑ ﺮای رس ﻫﺎی ﺳﻨﮕﻴﻦ ﻣﺘﻐﻴﺮ اﺳﺖ . ﻣﻘﺪار ﺑﻬﻴﻨﻪ رﻃﻮﺑﺖ و وزن ﻣﺨﺼﻮص ﺧﺸﻚ ﺧﺎک در آزﻣﺎﻳﺸﮕﺎه ﺑﻪ وﺳﻴﻠﻪ آزﻣﺎﻳﺶ ﺗﺮاﻛﻢ ﺑـﻪ روش ﭘﺮوﻛﺘﻮر اﺳﺘﺎﻧﺪارد ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻣﻲ ﮔﺮدد . ﻫﻨﮕﺎم اﻧﺠﺎم ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺗﺮاﻛﻢ دو ﻋﺎﻣﻞ اﺻﻠﻲ، ﻣﻴﺰان رﻃﻮﺑﺖ و ﺗﺮاﻛﻢ ﺧﺎک ﺑﺎﻳﺪ ﻛﻨﺘﺮل ﮔﺮدﻧﺪ . ﻣﻴﺰان ﺗﺮاﻛﻢ ﺑـﻪ دﺳـﺖ آﻣـﺪه از اﺟـﺮا ﺑﻪ ﺻﻮرت درﺻﺪ ﺑﻴﺎن ﻣﻲ ﮔﺮدد ﻛﻪ ﺣﺎﺻﻞ ﻧﺴﺒﺖ وزن ﻣﺨﺼﻮص ﺧﺸﻚ ﺑﻪ دﺳﺖ آﻣﺪه از اﺟﺮا ﺑﻪ وزن ﻣﺨـﺼﻮص ﺧـﺸﻚ اﻧـﺪازه ﮔﻴـﺮی ﺷﺪه در آزﻣﺎﻳﺸﮕﺎه، ﺑﻪ وﺳﻴﻠﻪ آزﻣﺎﻳﺶ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﻗﺒﻞ از ﺷﺮوع ﺑﻪ ﻛﻮﺑﻴﺪن ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ ﻫﺎی ﻏﻴﺮﻗﺎﺑﻞ ﻧﻔﻮذ، ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ ﺑﺎﻳﺪ دارای رﻃﻮﺑﺖ ﺑﻬﻴﻨﻪ ﻛﻪ ﻃﺒﻖ روش ﭘﺮوﻛﺘﻮر اﺳﺘﺎﻧﺪارد (ASTM-D698) ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻣﻲ ﺷﻮد، ﺑﺎﺷﺪ آب . ﭘﺎﺷﻲ و اﻓﺰاﻳﺶ رﻃﻮﺑﺖ ﻻزم، در ﻣﺤﻞ ﻣﻨﺒﻊ ﻗﺮﺿﻪ و ﻳﺎ در ﻣﺤﻞ ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ ﺑـﺮ ﺣـﺴﺐ ﻣـﻮرد ﺑـﺎ روش ﻣـﻮرد ﻣﻮاﻓﻘـﺖ دﺳﺘﮕﺎه ﻧﻈﺎرت ﺻﻮرت ﮔﻴﺮد . در ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ ﻫﺎی ﻗﺎﺑﻞ ﻧﻔﻮذ، ﺗﻌﻴﻴﻦ رﻃﻮﺑﺖ ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺟﻬﺖ دﺳﺘﻴﺎﺑﻲ ﺑﻪ ﺑﻴﺶ ﺗﺮ ﻳﻦ ﺗﺮاﻛﻢ ﻧﺴﺒﻲ، روی ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ ﻫﺎی ﻣﺎﺳﻪ ای، ﺷﻨﻲ و ﺷﻦ و ﻣﺎﺳﻪ ای ﺑﺎﻳﺪ ﺗﻮﺳﻂ آزﻣﺎﻳﺸ ﮕﺎه و ﻃﺒﻖ اﺳﺘﺎﻧﺪارد (ASTM-D2049) زﻳﺮ ﻧﻈﺮ دﺳﺘﮕﺎه ﻧﻈﺎرت ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺷـﻮد و ﺑﻌـﺪ از ﺣـﺼﻮل رﻃﻮﺑـﺖ ﻣﺬﻛﻮر و ﻧﻔﻮذ آن ﺑﻪ ﻋﻤﻖ ﻻﻳﻪ، ﻋﻤﻞ ﻛﻮﺑﻴﺪن اﻧﺠﺎم ﻣﻲ ﮔﻴﺮد . رﻃﻮﺑﺖ ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺑﺎﻳﺪ ﻛﺎﻣﻼ ﻳﻜﻨﻮاﺧﺖ ﺑﺎﺷﺪ و ﺑﺪﻳﻦ ﻣﻨﻈﻮر از ﻃﺮﻳﻖ ﺷﺨﻢ زدن، دﻳﺴﻚ زدن و ﻧﻈﺎﻳﺮ آن، ﻳﻜﻨـﻮاﺧﺘﻲ رﻃﻮﺑـﺖ ﺧـﺎک، ﻗﺒﻞ از ﺷﺮو ع ﻋﻤﻠﻴﺎت ﻣﻴﺴﺮ ﻣﻲ ﮔﺮدد . درﺻﻮرﺗﻲ ﻛﻪ ﺗﺸﺨﻴﺺ داده ﺷﻮد ﻛﻪ ﺳﻄﺢ ﻻﻳﻪ ﺧﺸﻚ اﺳﺖ و از ﻋﺪم ﭼﺴﺒﻨﺪﮔﻲ و اﺗﺼﺎل ﻛﺎﻣـﻞ آﻧﻬﺎ ﺑﺎ ﻻﻳﻪ ﺑﻌﺪی اﻃﻤﻴﻨﺎن ﺣﺎﺻﻞ ﺷﻮد، ﺑﺎﻳﺪ ﻻﻳﻪ ﻣﺬﻛﻮر ﻃﺒﻖ دﺳﺘﻮر دﺳﺘﮕﺎه ﻧﻈﺎرت و ﻣﻄﺎﺑﻖ آﻧﭽﻪ ﻗﺒﻼ ﺷﺮح داده ﺷﺪ، ﻣﺠﺪدا ﻣﺨﻠﻮط ﺷﺪه و ﭘﺲ از ﺗﺎﻣﻴﻦ رﻃﻮﺑﺖ ﻻزم، دوﺑﺎره ﭘ ﺨﺶ و ﻛﻮﺑﻴﺪه ﺷﻮد . در ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ ﻫﺎی ﻏﻴﺮﻗﺎﺑﻞ ﻧﻔﻮذ، ﺑ ﺮای ﺣﺼﻮل ﺗﺮاﻛﻢ و ﻣﺸﺨﺼﺎت ﺑﻬﺘﺮ ﻣﺼﺎﻟﺢ ﻛﻮﺑﻴﺪه ﺷـﺪه، ﺗﻮﺻـﻴﻪ ﻣـﻲ ﺷـﻮد رﻃﻮﺑـﺖ ﺧـﺎک ی ﻫـﺎ ﭼﺴﺒﻨﺪه را ﻣﻌﺎدل 1 ﺗﺎ2 درﺻﺪ ﺗﺮ ﻛﻢ و رﻃﻮﺑﺖ ﻫﺎ ﺧﺎک ی ﻣﺘﻮرم ﺷﻮﻧﺪه را ﻣﻌﺎدل 1 ﺗﺎ2 درﺻﺪ ﺑﻴﺶ ﺗﺮ از درﺻﺪ رﻃﻮﺑـﺖ ﺑﻬﻴﻨـﻪ اﺧﺘﻴـﺎر ﻧﻤﻮد . ﺗﻌﺪاد ﻋﺒﻮرﻫﺎ ی ﻣﺘﻮاﻟﻲ وﺳﺎﻳﻞ و ﺗﺠﻬﻴﺰات ﻣﻜﺎﻧﻴﻜﻲ از ﻫﺮ ﻧﻘﻄﻪ و در ﻫﺮ ﻻﻳﻪ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ ﺗﻌﺪادی ﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ ﺗﺮاﻛﻢ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺷـﺪه، ﺣﺎﺻـﻞ ﺷﻮد ﻫﻢ . ﭘﻮﺷﺎﻧﻲ ﻋﺒﻮرﻫﺎی ﻣﺘﻮاﻟﻲ ﺗﺠﻬﻴﺰات ﻛﻮﺑﺶ ﻧﺒﺎﻳﺪ از 30 ﺳﺎﻧﺘﻲ ﺗﺮ ﻛﻢ ﻣﺘﺮ ﺑﺎﺷﺪ . رﻳﺨﺘﻦ ﻻﻳﻪ ﺑﻌﺪی ﺑﻪ ﻫﻴﭻ وﺟﻪ ﻧﺒﺎﻳﺪ ﻗﺒﻞ از ﺗﺎﻳﻴﺪ ﻻﻳﻪ ﻛﻮﺑﻴﺪه ﺷﺪه ﺗﻮﺳﻂ دﺳﺘﮕﺎه ﻧﻈ ﺎرت ﺻﻮرت ﭘﺬﻳﺮد . 3 - 3 - 2 - 5 - ﻣﻼﺣﻈﻪ ﻫﺎی ﺧﺎص ﻓﻨﻲ و اﺟ ﻲﺮاﻳ اﺟ ﺮای ﻧﺎدرﺳﺖ ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ ﻫﺎ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ ﺑﺎﻋﺚ ﻣﺸﻜﻞ در دوران ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری و ﻧﮕﻬﺪاری آﻧﻬﺎ ﺷﻮد . ﻳﻜـﻲ از ﻋﻮاﻣـﻞ، اﺣـﺪاث آﻧﻬـﺎ در دو ﻣﺮﺣﻠﻪ ﻳﺎ دو ﻓﺼﻞ ﻛﺎری، ﺑﺪون در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻦ درز ﺳﺎﺧﺘﻤﺎﻧﻲ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . اﻳﺠﺎد ﭘﻴﻮﺳﺘﮕﻲ و ﻳﻜﻨﻮاﺧﺘﻲ در ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺑ یﺮا ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ ﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ در دو ﻣﺮﺣﻠﻪ ﺟﺪاﮔﺎﻧﻪ ﺳﺎﺧﺘﻪ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ ﺑﺴﻴﺎر ﻣﺸﻜﻞ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ، ﺑﻪ ﺧﺼﻮص اﮔﺮ در ﻣﻌﺮض ﺧﻄﺮ ﺳﻴﻼب ﺑﺎﺷﻨﺪ . در اﻳﻦ ﺣﺎﻟﺖ، ﺑﺎﻳﺪ ﻳـﻚ ﺷـﻴﺎر ﻣﺜﻠﺜﻲ ﮔﻮه ) ای ﺷﻜﻞ ( ﺑﺎ ﺷﻴﺒﻲ ﻣﻌﺎدل زاوﻳﻪ اﺻﻄﻜﺎک داﺧﻠﻲ از ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ ﻣﺮﺣﻠﻪ ﻗﺒﻠﻲ ﺑﺮداﺷﺘﻪ ﺷﻮد و ﻣﺮﺣﻠﻪ ﺟﺪﻳﺪ ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ ی ﺑـﺮ روی آن ﺑﻪ ﺻﻮر ت ﭘﻠﻜﺎﻧﻲ اﺣﺪاث ﮔﺮدد . ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﻳﻚ ﻫﻢ ﭘﻮﺷﺎﻧﻲ ﺟﻬﺖ ﺣﻔﺎﻇﺖ از ﺷﻴﺐ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﻮد . ﻣﻌﻤﻮﻻ ﻗﺒﻞ از ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ ) ی ﻣﺨﺼﻮﺻﺎ ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ ﻫﺎی ﺣﻔﺎﻇﺘﻲ ( ، ﻻﻳﻪ ﻓﻮﻗﺎﻧﻲ ﭘﻲ ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ ﺑﻪ ﻋﻤﻖ 50 ﺳﺎﻧﺘﻲ ﻣﺘﺮ ﺷﻴﺎر زده ﺷﺪه و ﭘﺲ از آب ﭘﺎﺷﻲ ﻣﺠﺪدا ﻣﺘﺮاﻛﻢ ﻣﻲ ﮔﺮدد، ﺗﺎ ﺑﺪﻳﻦ وﺳﻴﻠﻪ ﻳﻚ ﻻﻳﻪ ﺳﻔﺖ و ﻗﺎﺑﻞ اﻃﻤﻴﻨﺎن ﺑﻴﻦ ﺧﺎک ﻃﺒﻴﻌﻲ و ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ ﺟﺪﻳﺪ اﻳﺠﺎد ﮔـﺮدد . ﺧﺮاﺷﻴﺪن ﻻﻳﻪ ﺳﻄﺤﻲ ﻣﻌﻤﻮﻻ ﺗﻮﺳﻂ ﺑﻮﻟﺪوزر اﻧﺠﺎم ﺷﻮد ﻣﻲ ﺑﻪ . ﻣﻨﻈﻮر اﻃﻤﻴﻨﺎن از ﺗﺮاﻛﻢ ﺧﻮب ﻟﺒﻪ ﻫﺎی ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ ، ﺑﺎﻳﺪ ﻳﻚ ﻧﻴﻤﺮخ ﭘﻠﻜـﺎﻧﻲ ﻓﺼﻞ ﺳﻮم - ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺧﺎﻛﻲ، ﺣﻔﺎری و ﺑﻬﺴﺎزی ﺧﺎک 45 در ﺷﻴﺐ ﻛﻨﺎره ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﻮد . ارﺗﻔﺎع اﻳﻦ ﭘﻠﻪ ﻫﺎ ﺑﻪ ﻃﻮر ﺗﻴﭗ ﻧﺒﺎﻳﺪ ﺑﻴﺶ ا ز 2 ﺑﺮاﺑﺮ ارﺗﻔﺎع ﻻﻳﻪ ﻫﺎی ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ ی ﺑﺎﺷﺪ )30 ﺗﺎ40 ﺳﺎﻧﺘﻲ (.ﻣﺘﺮ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻳﻚ ﻣﻌﻴﺎر ﻛﻠﻲ درﺻﻮرﺗﻲ ﻛﻪ ﺧﺎک ﺣﺎوی ﺑﻴﺶ از 5 درﺻﺪ ﻣﻮاد آﻟﻲ ﺑﺎﺷﺪ، ﻧﺒﺎﻳﺪ ﺟﻬﺖ ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ ی ﺑـﻪ ﻛـﺎر رود . ﻫﻤﭽﻨـﻴﻦ از ﻫﺎ ﺧﺎک ی رﺳﻲ ﺑﺎ رﻃﻮﺑﺖ ﺑﺎﻻ ﺑﻪ دﻟﻴﻞ ﻛﻪ اﻳﻦ ﺑﻪ ﺳﺨﺘﻲ ﻣﺘﺮاﻛﻢ ﻣﻲ ﮔﺮدﻧﺪ، ﺑﺎﻳﺪ اﺟﺘﻨﺎب ﻧﻤﻮد ﺑﻪ . ﻃﻮر ﻛﻠﻲ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر دﺳـﺘﻴﺎﺑﻲ ﺑـﻪ ﺗـﺮاﻛﻢ ﻣﻮرد ﻗﺒﻮل و ﻧﻔﻮذﻧﺎﭘﺬﻳﺮی ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ ، ﺗﻮﺻﻴﻪ ﻣﻲ ﮔﺮدد درﺻﺪ رﻳﺰداﻧﻪ داﻧﻪ ) ﻫﺎی ﻛﻮﭼﻚ ﺗﺮ از 075 /0 ( ﻣﺘﺮ ﻣﻴﻠﻲ ﺣﺪاﻗﻞ 25 درﺻﺪ و ﺣﺪ رواﻧﻲ (LL) ﺣﺪاﻛﺜﺮ50 درﺻﺪ و ﺷﺎﺧﺺ ﺧﻤﻴﺮی (PI) ﺣﺪاﻗﻞ80 درﺻﺪ در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﻮد . ﻫﺪف از آب ﭘﺎﺷﻲ، دﺳﺘﻴﺎﺑﻲ ﺑﻪ ر ﻃﻮﺑﺖ ﺑﻬﻴﻨﻪ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﺑﺪﻳﻦ ﻣﻨﻈﻮر دو روش وﺟﻮد دارد . روش اول آب ﭘﺎﺷﻲ ﺧﺎک در ﻣﻌﺪن ﻗﺮﺿـﻪ، ﻗﺒﻞ از ﺷﺮوع ﺑﻪ ﻛﺎر ﺑﻮﻟﺪوزرﻫﺎ و روش دوم آب ﭘﺎﺷﻲ ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ ، ﭘﺲ از ﭘﺨﺶ و ﺗﺴﻄﻴﺢ آن ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . در اﻳﻦ ﺣﺎﻟـﺖ ﺑﺎﻳـﺪ ﺗﻮﺟـﻪ ﺷـﻮد ﻛـﻪ ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ ، ﻗﺒﻞ، در ﺣﻴﻦ و ﺑﻌﺪ از آب ﭘﺎﺷﻲ ﺑﺎﻳﺪ ﺗﻴﻎ زده ﺷﻮد و ﺑﻪ ) ﺳﻴﻠﻪ دﻳﺴﻚ ﻳﺎ ﭼﻨﮕﻚ ( ﺗﺎ ﻗﺒﻞ از ﻋﻤﻞ ﺗﺮاﻛﻢ، رﻃﻮﺑﺖ ﺑﻪ ﻃﻮر ﻳﻜﻨﻮاﺧـﺖ در ﺗﻤﺎم ﻻﻳﻪ ﭘﺨﺶ ﮔﺮدد . روش اول ﻣﻨﺎﺳﺐ ﻣﻨﺎﻃﻖ ﺧﺸﻚ و ﻧﻴﻤﻪ ﺧﺸﻚ ﻧﻤﻲ ﺑﺎﺷﺪ و در اﻳﻦ ﻣﻨﺎﻃﻖ رﻃﻮﺑﺖ ﺧﺎک در ﻫﻨﮕـﺎم ﺣﻤـﻞ، از ﻗﺮﺿﻪ ﺗﺎ ﻣﺤﻞ اﺣﺪاث ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ ، ﻛﺎﻫﺶ ﻣﻲ ﻳﺎﺑﺪ . ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ در ﺻﻮرت اﺳﺘﻔﺎده از روش اول، ﻣـﺼﺎﻟﺢ ﺧـﺎﻛﻲ ﻣﺮﻃـﻮب ﺳـﻨﮕﻴﻦ ﺗـﺮ ﺑـﻮده و ﺑﺎرﮔﻴﺮی و ﺣﻤﻞ و ﭘﺨﺶ آن ﻣﺸﻜﻞ ﺗﺮ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﭘﺲ از ﺗﺴﻄﻴﺢ ﻳﻚ ﻻﻳﻪ ﺧﺎک و اﻃﻤﻴﻨﺎن از رﻃﻮﺑﺖ ﻣﻨﺎﺳﺐ، ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺗـﺮاﻛﻢ ﺑـﺎ روش ﻣﻨﺎﺳﺐ اﻧﺠﺎم ﻣﻲ ﮔﺮدد . ﺗﻌﺪاد ﻧﻤﻮﻧﻪ ﺑﺮداری ﺑ ﺮای ﻛﻨﺘﺮل رﻃﻮﺑﺖ و وزن ﻣﺨﺼﻮص، ﺑ ﺮای ﻫﺮ 500 ﻣﺘﺮ ﻣﻜﻌـﺐ ﺧـﺎﻛﺮﻳﺰ ی، ﺣـﺪاﻗﻞ ﻳـﻚ ﻧﻤﻮﻧﻪ و ﻳﺎ دو ﻧ ﻤﻮﻧﻪ در ﻫﺮ ﻻﻳﻪ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . اﻧﺘﺨﺎب ﻧﻮع ﻣﻨﺎﺳﺐ ﻏﻠﺘﻚ، ﺑﺴﺘﮕﻲ ﺑﻪ ﺧﺼﻮﺻﻴﺎت ﻣـﺼﺎﻟﺢ و داﻧـﻪ ﺑﻨـﺪی آن دارد . ﻋﻤﻮﻣـﺎ از ﭼﻬـﺎر ﻧـﻮع ﻏﻠﺘـﻚ ﭼـﺮخ ﻻﺳـﺘﻴﻜﻲ، ﭼﺮخ ﺻﺎف، ﭘﺎﭼﻪ ﺑﺰی و ارﺗﻌﺎﺷﻲ اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲ ﮔﺮدد . ﻏﻠﺘﻚ ﻫﺎ ی ﭘﺎﭼﻪ ﺑﺰی ﺑ ﻫـﺎ ﺧﺎک ﺮای ی ﺑـﺎ ﻣﻘـﺪار زﻳـﺎد رس ﻣﻨﺎﺳـﺐ ﻣـﻲ ﺑﺎﺷـﻨﺪ و در ﻦﺮاﻳﻏﻴ ﺻﻮرت از ﻏﻠﺘﻚ ﻫﺎ ی ﺑﺎ ﭼﺮخ ﺻﺎف اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲ ﮔﺮدد . ﻏﻠﺘﻚ ﻫﺎ ی ﭘﺎﭼﻪ ﺑﺰی و ﭼﺮخ ﺻـﺎف ﺑـﻪ وﺳـﻴﻠﻪ ﺗﺮاﻛﺘـﻮر ﻛـﺸﻴﺪه ﻣـﻲ ﺷـﻮﻧﺪ . ﻏﻠﺘﻚ ﻫﺎ ی ارﺗﻌﺎﺷﻲ را ﻣﻲ ﺗﻮان ﺑ ﺮای اﻧﻮاع ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ ﻫﺎ ی اﺳﺘﻔﺎده ﻛﺮد وﻟﻲ ﺑ ﻫﺎ ﺧﺎک ﺮای ی داﻧﻪ ای، ﻣﻮﺛﺮﺗﺮﻧﺪ و ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻧﮕﻬﺪاری آﻧﻬﺎ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﻏﻠﺘﻚ ﻫﺎ ی ﭘﺎﭼﻪ ﺑﺰی و ﭼﺮخ ﺻﺎف ﺑﻴﺶ ﺗﺮ اﺳﺖ . ﻏﻠﺘﻚ ﻫﺎ ی ﭼﺮخ ﻻﺳﺘﻴﻜﻲ ﺟﻬﺖ ﺗﺤﻜﻴﻢ ﺧﺎک ﺗـﺮﺟﻴﺢ داده ﻣـﻲ ﺷـﻮﻧﺪ . در ﻃﺮاﺣـﻲ ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ ﻫﺎ ﻣﻌﻤﻮﻻ ﺟﻬﺖ دﺳﺘﻴﺎﺑﻲ ﺑﻪ ﺗﺮاﻛﻢ ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ ﻻﻳﻪ ﻫﺎی ﺧﺎک، ﻧﻮع ﻏﻠﺘﻚ و ﺗﻌﺪاد ﻋﺒﻮر آن ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻣﻲ ﮔﺮدد . ﻫﻤﭽﻨـﻴﻦ از دو ﻧـﻮع ﻣﺎﺷﻴﻦ آﻻت دﺳﺘﻲ ﺑﻪ ﻫﺎ ﻧﺎم ی زﻣﻴﻦ ﻛﻮب و ﺻﻔﺤﻪ ﻫﺎی ﻟﺮزﺷﻲ ﺑ ﺮای ﺗﺮاﻛﻢ ﺳﻄﻮح ﻛﻮﭼﻚ در ﻧﻘﺎﻃﻲ ﻛﻪ ﻣﺎﺷﻴﻦ آﻻت ﻗﺎدر ﺑﻪ اﻧﺠﺎم ﻛﺎر ﻧﻴﺴﺘﻨﺪ، اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲ ﮔﺮدد . در ﻛﺎرﻫﺎی ﻛﻮﭼﻚ و ﻛﻢ ﺣﺠﻢ ﻛﻪ ﻧﻴﺎز ﺑﻪ ﺗﺮاﻛﻢ ﺑﻪ روش دﺳﺘﻲ اﺳﺖ از روش ﻫﺎ ی زﻳﺮ اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲ ﺷـﻮد . ﺧـﺎک ﻫـﺎ ی داﻧـﻪ ای ﻛـﻪ ﭼﺴﺒﻨﺪﮔﻲ ﺑﺴﻴﺎر ﻛﻤﻲ دارﻧﺪ، در ﺣﺎﻟﺖ اﺷﺒﺎع ﻳﺎ ﻧﻴﻤﻪ اﺷﺒﺎع، ﺑﻪ راﺣﺘﻲ در ﻻﻳﻪ ﻫﺎی ﻳﻜ ﻨﻮاﺧﺖ ﺣﺪود 20 ﺳـﺎﻧﺘﻲ ﻣﺘـﺮ ی ﭘﺨـﺶ ﮔﺮدﻳـﺪه و ﺑﻪ ﺻﻮرت دﺳﺘﻲ ﻣﺘﺮاﻛﻢ ﻣﻲ ﮔﺮدﻧﺪ ) ﻫﺮ ﻻﻳﻪ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺎ ﺗﻌﺪاد ﻣﺸﺨﺼﻲ ﺿﺮﺑﻪ ﻣﺘﺮاﻛﻢ ﻛﻨﻨﺪه دﺳﺘﻲ ﻛﻪ ﻗﺒﻼ ﻣﺸﺨﺺ ﮔﺮدﻳﺪه، ﻣﺘﺮاﻛﻢ ﮔﺮدد (. ﻫﺎ ﺧﺎک ﺮایﺑ ی ﺑﺎ ﭼﺴﺒﻨﺪﮔﻲ زﻳﺎد (CL-CM) ﻛﻪ ﺑﻪ ﺳﺨﺘﻲ ﺑﻪ ﻃﻮر دﺳﺘﻲ ﻣﺘﺮاﻛﻢ ﻣﻲ ﮔﺮدﻧﺪ، ﻗﻄﻌﻪ ﻫـﺎی ﻣﻨﻈﻤـﻲ از رس، ﺗﻮﺳـ ﻂ ﺑﻴـﻞ دﺳﺘﻲ ﺑﺮﻳﺪه ﺷﺪه و ﺑﻪ ﻣﺤﻞ اﺣﺪاث ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ ﺣﻤﻞ ﻣﻲ ﮔﺮدﻧﺪ . اﻳﻦ ﻗﻄﻌﻪ ﻫﺎ دا رای وزن ﻣﺨﺼﻮص ﻗﺎﺑﻞ ﻗﺒﻮﻟﻲ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ اﻣﺎ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﺳـﻌﻲ در ﺟﻬﺖ ﻣﺘﺮاﻛﻢ ﻛﺮدن ﺑﻪ روش دﺳﺘﻲ ﮔﺮدد، ﺑﺎﻋﺚ ﺑﻪ وﺟﻮد آﻣﺪن ﺧﻠﻞ و ﻓﺮج در ﺧﺎک ﮔﺮﻳﺪه ﻛﻪ ﺑﻪ ﺳﺎدﮔﻲ ﺑﺮﻃـﺮف ﻧﻤـﻲ ﮔـﺮدد . اﻳـﻦ ﻗﻄﻌﻪ ﻫﺎ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ ﻃﻮر ﻣﻨﻈﻢ ﻛ ﻨﺎر ﻳﻜﺪﻳﮕﺮ ﭼﻴﺪه ﺷﺪه و ﺳﭙﺲ ﺑﺎ ﻗﻄﻌﻪ ﻫﺎی رﺳﻲ ﻛﻮﭼﻚ ﺗﺮ ، ﻓﻀﺎی ﺑﻴﻦ آﻧﻬﺎ ﭘﺮ ﮔﺮدد و ﺳﭙﺲ ﺳﻄﺢ ﺑﻴﺮوﻧﻲ آن ﺗﺴﻄﻴﺢ ﺷﻮد . 46 ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻓﻨﻲ ﻋﻤﻮﻣﻲ ﻛﺎرﻫﺎی ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ رودﺧﺎﻧﻪ اﺗﺼﺎل ﺑﻴﻦ ﻻﻳﻪ ﻫﺎ ﺑﺎﻳﺪ ﻣﻮرد ﺗﻮﺟﻪ ﻗﺮار ﮔﻴﺮد، ﺑﻪ ﺧﺼﻮص اﮔﺮ ﺑ ﺮای ﺗﺮاﻛﻢ از ﻏﻠﺘﻚ ﻫﺎ ی ارﺗﻌﺎﺷﻲ اﺳﺘﻔﺎده ﻣـﻲ ﮔـﺮدد . در اﻳـﻦ ﺣﺎﻟـﺖ ﺳﻄﺢ ﻓﻮﻗﺎﻧﻲ ﻻﻳﻪ ﺑﺴﻴﺎر ﺻﺎف ﺑﻮده و ﺟﻬ ﺖ اﻳﺠﺎد اﺗﺼﺎل ﺑﺎ ﻻﻳﻪ ﺑﻌﺪی ﺑﺎﻳﺪ ﺗﻴﻎ زده ﺷﻮد . ﮔﺎﻫﻲ اوﻗﺎت ﺟﻬﺖ ﻛﻨﺘﺮل ﺗﺮاوش در ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ ﻫﺎ، ﻣﺼﺎﻟﺢ داﻧﻪ ای ﺑﺎ داﻧﻪ ﺑﻨﺪی ﻣﺸﺨﺺ ﺗﻌﺒﻴﻪ ﻣﻲ ﮔﺮدد . در ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ ﻫﺎی ﻛﻮﭼﻚ ﻣﻌﻤﻮﻻ از زﻫﻜﺶ ﻫﺎ ی ﺗﺮاﻧﺸﻪ ای ) ﺧﻨﺪﻗﻲ ( اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲ ﮔﺮدد . ﺣﻔﺮ ﺗﺮاﻧﺸﻪ زﻫﻜﺶ، ﺗﻮﺳﻂ ﺑﻴﻞ ﻣﻜﺎﻧﻴﻜﻲ ﺻﻮرت ﻣﻲ ﮔﻴﺮد . در ﻫ ﻨﮕﺎم ﺟﺎﮔﺬاری ﻟﻮﻟﻪ ﻫﺎی آب در ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ ﻫﺎ ﺑﺎﻳﺪ دﻗﺖ ﺷﻮد ﺗﺎ ﻧﺸﺴﺖ ﻧﺎﻣﺘﻘﺎرن ﺑﺎﻋﺚ ﺷﻜﺴﺖ ﻟﻮﻟﻪ ﻧﺸﻮد و از ﺗﺮاﻛﻢ ﺧﺎک رﻳﺨﺘـﻪ ﺷﺪه در اﻃﺮاف ﻟﻮﻟﻪ اﻃﻤﻴﻨﺎن ﺣﺎﺻﻞ ﻛﺮد . ﻟﻮﻟﻪ ﻫﺎ ﺑﺎﻳﺪ در ﺗﺮاﻧﺸﻪ ﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﺑﺪﻳﻦ ﻣﻨﻈﻮر در ﺧﺎک ﻃﺒﻴﻌﻲ ﺣﻔﺎری ﺷﺪه اﻧﺪ، ﺟﺎﮔﺬاری ﮔﺮدﻧـﺪ . ﻋﺮض ﺗﺮاﻧﺸﻪ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ اﻧﺪازه ا ی ﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ ﮔﻨﺠﺎﻳﺶ ﻟﻮﻟﻪ و رﻳﺨﺘﻦ ﻳﻚ ﻻﻳﻪ ﺧﺎک در اﻃﺮاف آن را داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ . روش ﻟﻮﻟﻪ ﮔـﺬاری ﺑـﺴﺘﮕﻲ ﺑﻪ اﻧﺪازه ﻟﻮﻟﻪ و ﺟﻨﺲ آن دارد . ﻟﻮﻟﻪ ﻫﺎی ﭘﻼﺳﺘﻴﻜﻲ ﺑﻪ ﻋﻠﺖ اﻧﻌﻄﺎف ﭘﺬﻳﺮی و ﭘﺎﻳﺪاری در ﻣﻘﺎﺑﻞ ﺣﺮﻛﺖ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﻨﺪ ﺑﻪ ﺻـﻮرت دﺳـﺘﻲ ﻛـﺎر ﮔﺬاﺷﺘﻪ ﺷﻮﻧﺪ . ﺟﻬﺖ ﻛﺎرﮔﺬاری ﻟﻮﻟﻪ ﻫﺎی ﻓﻮﻻدی و ﺑﺘﻦ ﻣﺴﻠﺢ، از ﺟﺮﺛﻘﻴﻞ و ﺑﻴﻞ ﻣﻜﺎﻧﻴﻜﻲ اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲ ﮔﺮدد . در ﺧﺼﻮص اﺗﺼﺎل ﻟﻮﻟﻪ ﻫـﺎ ﺑﺎﻳﺪ دﻗﺖ ﻛﺎﻓﻲ ﺷﻮد، ﭼﺮا ﻛﻪ ﻧﺸﺴﺖ از ﻣﺤﻞ اﺗﺼﺎل ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ ﺑﺎﻋﺚ ﺑﻪ وﺟﻮد آﻣﺪن ﺗﺮاوش در ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ ﮔﺮدد . ﻣﺤﻞ اﺗﺼﺎل ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ ﻫﺎ ﺑﻪ ﺳﺎزه ﻫﺎی ﺑﺘﻨﻲ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺎ دﻗﺖ زﻳﺎد ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ ی ﮔﺮدد و ﺗﻮﺻﻴﻪ ﺷﻮد ﻣﻲ ، ﺧﺎک ﻣﺤﻞ اﺗﺼ ﺎل از ﻧﻮع رﻳﺰداﻧـﻪ ﺑـﺎ PI ﺑﺰرگ ﺗﺮ از 30 ﺑﻮده و ﺑﺎ وﺳﺎﻳﻞ دﺳﺘﻲ ﺑﺎ ﺗﺮاﻛﻢ95 درﺻﺪ ﭘﺮوﻛﺘﻮر اﺳﺘﺎﻧﺪارد ﻛﻮﺑﻴﺪه ﺷﻮد و ﺑﻪ ﺗﺎﻳﻴﺪ دﺳﺘﮕﺎه ﻧﻈﺎرت ﺑﺮﺳﺪ . ﻫﻤﭽﻨـﻴﻦ ﻣﻲ ﺗﻮان ﺑ ﺮای اﺗﺼﺎل ﺑﻬﺘﺮ، از ﺑﻨﺘﻮﻧﻴﺖ ﻏﻠﻴﻆ و ﻳﺎ ﺧﺎک و ﺳﻴﻤﺎن اﺳﺘﻔﺎده ﻧﻤﻮد . 3 - 3 - 3 - ﭘﺮ ﻛﺮدن ﭘﺸﺖ اﺑﻨﻴﻪ ﻓﻨﻲ در ﻣﺤﻞ ﻫﺎ ﻳﻲ ﻛﻪ در ا ﺛﺮ ﮔﻮدﺑﺮداری اﺑﻨﻴﻪ ﻓﻨﻲ، ﻓﻀﺎی ﺧﺎﻟﻲ اﻳﺠﺎد ﺷﻮد، اﻳﻦ ﻓﻀﺎی ﺧﺎﻟﻲ ﺑﺎﻳﺪ ﭘﺲ از ﺗﺨﻠﻴﻪ ﻣـﻮاد زاﻳـﺪ ، ﺑـﺎ ﻣـﺼﺎﻟﺢ ﻣﻮرد ﺗﺼﻮﻳﺐ دﺳﺘﮕﺎه ﻧﻈﺎرت ﭘﺮ و ﻣﺘﺮاﻛﻢ ﮔﺮدد . ﺑﺪﻳﻦ ﻣﻨﻈﻮر، ﻻﻳﻪ ﻫﺎ ﺑﺎ وﺳﺎﻳﻞ ﻣﻜـﺎﻧﻴﻜﻲ و ﻳـﺎ ﺑـﺎ وﺳـﺎﻳﻞ دﺳـﺘﻲ ﻛﻮﺑﻴـﺪه ﺷـﺪه و در ﺿﺨﺎﻣﺖ ﻫﺎ ی ﺣﺪاﻛﺜﺮ 15 ﺳﺎﻧﺘﻲ ﻣﺘﺮ ﻣﺘﺮاﻛﻢ .ﺷﻮد ﻣﻲ درﺻﺪ رﻃﻮﺑﺖ ﻻﻳﻪ ﻫﺎ ﺑﺎﻳﺪ ﻃﺒﻖ دﺳﺘﻮر دﺳﺘﮕﺎه ﻧﻈﺎرت ﺗﻨﻈﻴﻢ ﺷـﻮد، ﺗـﺎ ﺗـﺮاﻛﻢ 95 درﺻﺪ ﭘﺮوﻛﺘﻮر اﺳﺘﺎﻧﺪارد ﺑﻪ دﺳﺖ آﻳﺪ . ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺑﺎﻳﺪ دﻗﺖ ﻻزم ﺑﻪ ﻋﻤﻞ آﻳﺪ ﺗﺎ ﻫﻨﮕﺎم ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ ی و ﻛﻮﺑﻴﺪن ﭘﺸﺖ ﺳﺎزه ﻫﺎ ی ﻓﻨﻲ، ﺑﻪ ﺳـﺎزه آﺳﻴﺐ ﻧﺮﺳﺪ . 3 - 4 - ﺧﺎک ﻫﺎ ی ﻣﺴﺎﻟﻪ دار ﻳﻜﻲ از ﺗﺮ ﻣﻬﻢ ﻳﻦ ﻣﺴﺎﻳﻞ ژﺋﻮﺗﻜﻨﻴﻜﻲ ﻛﻪ ﻛﺎرﺑﺮی ﻃﺮح را ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ ﺗﺤﺖ ﺗﺎﺛﻴﺮ ﻗﺮار دﻫﺪ و ﻳﺎ ﻣﻨﺠﺮ ﺑﻪ ﺗﺨﺮﻳﺐ آن ﮔﺮدد، ﺧـﺎک ﻫـﺎ ی ﻣﺴﺎﻟﻪ دار ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﻟﺬا ﻻزم اﺳﺖ ﺑﺎ اﻧﺠﺎم ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ژﺋﻮﺗﻜﻨﻴﻜﻲ ﻻزم در ﻣﺤﺪوده ﻃﺮح، ﺧﺎک ﻣﺤﻞ از ﻟﺤﺎظ ژﺋﻮﺗﻜﻨﻴﻜﻲ ﻣﻮرد ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻪ و ﺗﻤﻬﻴﺪ ﻫﺎی ﻣﻘﺘﻀﻲ ﺟﻬﺖ ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ ﺑﺎ ﺧﻄﺮ ﻫﺎی اﺣﺘﻤﺎﻟﻲ اﻳ ﻦ ﻫﺎ ﺧﺎک ، در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﻮد . ﻫﺎ ﺧﺎک ی ﻣﺴﺎﻟﻪ دار ﺑﻪ ﻫﺎ ﺧﺎک ی واﮔﺮا، ﻣﺘﻮرم ﺷﻮﻧﺪه، رﻣﺒﻨﺪه و رواﻧﮕﺮا اﻃﻼق ﺷﻮد ﻣﻲ ﻛﻪ در ﻗﺴﻤﺖ ﻫﺎی ﺑﻌﺪی ﺗﻮﺿﻴﺢ داده .ﺷﻮد ﻣﻲ 3 - 4 - 1 - ﺧﺎک ﻫﺎ ی واﮔﺮا ﻫﺎ ﺧﺎک ی رﻳﺰداﻧﻪ ﺧﺎﺻﻲ در ﻃﺒﻴﻌﺖ وﺟﻮد دارﻧﺪ ﻛﻪ در اﺛﺮ ﺟﺮﻳﺎن ﻣﺘﻤﺮﻛﺰ ﺑﺎ آب، ﺣﺘﻲ اﮔﺮ ﺳﺮﻋﺖ ﺟﺮﻳـﺎن ﻛـﻢ ﺑﺎﺷـ ﺪ، ﺑـﻪ ﺳـﺮﻋﺖ ﺷﺴﺘﻪ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . اﻳﻦ ﻫﺎ ﺧﺎک ﻋﻤﻮﻣﺎ از ﻧﻮع رﺳﻲ ﺑﻮده و دا رای ﻳﻮن ﺳﺪﻳﻢ ﻫﺴﺘﻨﺪ . ﺧـﺎک رﺳـﻲ واﮔـﺮا در ﺗﻤـﺎس ﺑـﺎ آب، ﭘﺮاﻛﻨـﺪه و از ﻳﻜﺪﻳﮕﺮ ﺟﺪا ﻣﻲ ﮔﺮدد . اﻳﻦ ﺧﺎک ﺑﻪ ﺷﺪت ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ ﭘﺬﻳﺮ ﺑﻮده و در ﺟﺮﻳﺎن آب ﺑﺎ ﮔﺮادﻳﺎن ﻫﻴﺪروﻟﻴﻜﻲ ﻛﻢ، روان ﻣﻲ ﮔﺮدد . ﻓﺼﻞ ﺳﻮم - ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺧﺎﻛﻲ، ﺣﻔﺎری و ﺑﻬﺴﺎزی ﺧﺎک 47 اﻟﻒ- ﻣ ﺸﻜﻞ ﻫﺎ ی ﻧﺎﺷﻲ از واﮔ ﻲﻳﺮا در زﻳﺮ ﭘﻮﺷﺶ ﺑﺘﻨﻲ ﺷﻴﺮواﻧﻲ و ﻫﺎ آﺑﺸﺴﺘﮕﻲ و ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ ﺧﺎک در زﻳﺮ ﭘﻮﺷﺶ و ﻳﺎ از روی ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ داﻳـﻚ ﻫـﺎ ﺑـﺮ اﺛـﺮ ﺟـﺎری ﺷـﺪن آب ﻫﺎی ﺳﻄﺤﻲ ﺑﻪ دﻟﻴﻞ وﺟﻮد ﻫﺎ ﺧﺎک ی واﮔﺮا، ﻣﻮﺟﺐ ﺗﺨﺮﻳﺐ آﻧﻬﺎ ﻣﻲ ﮔﺮدد . آﺑﺸﺴﺘﮕﻲ ﺗﺤﺖ ﺟﺮﻳﺎن ﻫﺎ ی ﻣﺘﻤﺮﻛﺰ، ﻋﻤـﺪه ﺗـﺮﻳﻦ ﻣـﺴﺎﻟﻪ ﻫﺎ ﺧﺎک ی واﮔﺮا اﺳﺖ ﻛﻪ ﻨﺪﺮآﻳﻓ ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ د ر داﺧﻞ و زﻳﺮ ﺳﺎزه ﻫﺎ ﺑﻪ ﺑﺎﻻدﺳﺖ ﭘﻴﺶ روی ﻛﺮده و ﻣﺴﻴﺮ ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻳﻚ ﻣﺠﺮا ﺑـﻪ ﻣﻨﺒﻊ آب ﻣﺘﺼﻞ ﻣﻲ ﮔﺮدد ﻛﻪ اﻳﻦ ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ ﺑﻪ ﺗﺨﺮﻳﺐ ﺳﺎزه و ﻳﺎ از دﺳﺖ رﻓﺘﻦ ﻛﺎرﺑﺮی آن ﻣﻨﺠﺮ ﮔﺮدد . ب- ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ ﺧﺎک ﻫﺎ ی واﮔﺮا در ﺳﻄﺢ زﻣﻴﻦ، ﺧﻠﻞ وﻓﺮج و ﺣﻔﺮه ﻫﺎی ﻧﺴﺒﺘﺎ ﺑﺰرگ ﻧﺎﺷﻲ از ﺟﺮﻳﺎن آب و آﺑﺸﺴﺘﮕﻲ ، وﺟﻮد ﻫﺎ ﺧﺎک ی واﮔﺮا را ﻣﺤﺘﻤـﻞ ﻣـﻲ ﻧﻤﺎﻳـﺪ . ﻣﺠ ﺮای آﺑﺸﺴﺘﮕﻲ ﺗﺸﻜﻴﻞ ﺷﺪه در ﻫﺎ ﺧﺎک ی واﮔﺮا ﻏﺎﻟﺒﺎ ﻛﻮزه ای ﺷﻜﻞ اﺳﺖ . اﻟﺒﺘﻪ ﻋﺪم وﺟﻮد آﺑﺸﺴﺘﮕﻲ و ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ در ﺳﻄﺢ زﻣﻴﻦ ﺑـﻪ ﻣﻌﻨﻲ واﮔﺮا ﻧﺒﻮدن ﺧﺎک ﻣﻨﻄﻘﻪ ﻧﻴﺴﺖ . ﻣﺘﺪاول ﺗﺮﻳﻦ آزﻣﺎﻳﺶ ﻫﺎ ی ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ ﻫﺎ ﺧﺎک ی واﮔﺮا، آزﻣﺎﻳﺶ ﻛﺮاﻣﺐ، آزﻣﺎﻳﺶ ﭘﻴﻦ ﻫﻮل، آزﻣﺎﻳﺶ ﻫﻴﺪروﻣﺘﺮی دوﮔﺎﻧﻪ و آزﻣﺎﻳﺶ ﻫﺎ ی ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ ﺗﻌﻴﻴﻦ درﺻﺪ ﻛﺎﺗﻴﻮن ﻫﺎ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ ﻫﺎ ﺧﺎک ی واﮔﺮا ﺑـﻪ ﺻـﻮرت ﻋﻼﻳـﻢ ﺻـﺤ ﺮاﻳ ﻲ و اﻧﺠﺎم آزﻣﺎﻳﺶ ﻫﺎ ی آزﻣﺎﻳﺸﮕﺎﻫﻲ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﺗﻮام اﻧﺠﺎم ﺷﻮد ﻣﻲ . از ﺑﻴﻦ روش ﻫﺎ ی آزﻣﺎﻳﺸﮕﺎﻫﻲ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﺗﺠﺎرب ﺑﻪ دﺳﺖ آﻣﺪه، آزﻣﺎﻳﺶ ﻴﻦﭘ ﻫﻮل دا رای دﻗﺖ ﺑﻴﺶ ﺗﺮ ی ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ج- ﺑﻬﺒﻮد و اﺻﻼح ﺧﺎک ﻫﺎ ی واﮔﺮا ﺑﻪ ﻃﻮر ﻛﻠﻲ ﻋﺪم اﺳﺘﻔﺎده از ﻫﺎ ﺧﺎک ی واﮔﺮا ﺗﻮﺻﻴﻪ ﻣﻲ ﮔﺮدد و در ﺻﻮرت ﺿﺮورت اﺳﺘﻔﺎده، ﻻزم اﺳﺖ ﻣـﻮارد، زﻳـﺮ ﻧﻈـﺮ ﻛﺎرﺷـﻨﺎس ژﺋﻮﺗﻜﻨﻴﻚ ذﻳﺼﻼح اﻧﺠﺎم ﺷﻮد . ﺟﻬﺖ ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ ﺑﺎ ﻣ ﻫﺎ ﺸﻜﻞ ی ﻧﺎﺷﻲ از ﻫﺎ ﺧﺎک ی واﮔﺮا، روش اﻓ ﺰودن ﻣـﻮاد ﺷـﻴﻤﻴﺎﻳﻲ ) آﻫـﻚ و ﺳـﻮﻟﻔﺎت آﻟﻮﻣﻴﻨﻴﻢ ( ﺑﻪ ﺧﺎک ﺗﻮﺻﻴﻪ ﻣﻲ ﮔﺮدد . ﺑﺎ اﻓﺰودن ﻫﻴﺪروﻛﺴﻴﺪ ﻛﻠﺴﻴﻢ ﺑﻪ ﺧﺎک رﺳﻲ، ﭘﺪﻳﺪه ﺟﺎﻳﮕﺰﻳﻨﻲ ﻛﻠـﺴﻴﻢ ﺑـﻪ ﺟـﺎی ﺳـﺪﻳﻢ ﺑـﻪ وﻗـﻮع ﻣﻲ ﭘﻴﻮﻧﺪد . درﺻﺪ ﺑﻬﻴﻨﻪ آﻫﻚ ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز ﺑﺎ آزﻣﺎﻳﺶ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﮔﺮدﻳﺪه و ﻣﻘﺪار آن از 2 ﺗﺎ6 درﺻﺪ ﺧﺎک ﻣﺘﻐﻴﺮ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . روش دﻳﮕﺮ، اﺳـﺘﻔﺎده از ﺳﻮﻟﻔﺎت آﻟﻮﻣﻴﻨﻴﻢ ﺑﻮده و درﺻﺪ اﺧﺘﻼط آن ﺣﺪود 5/0 ﺗﺎ2 درﺻﺪ ﺧﺎک ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻣﻘﺪار دﻗﻴﻖ اﺧﺘﻼط ﺑـﺎ اﻧﺠـﺎم آزﻣـﺎﻳﺶ ﻫـﺎ ی ﻣﺮﺑﻮط و ﺗﻮﺳﻂ آزﻣﺎﻳﺸﮕﺎه ژﺋﻮﺗﻜﻨﻴﻚ ﻣﺸﺨﺺ ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ . 3 - 4 - 2 - ﺧﺎک ﻫﺎ ی ﺗﻮرم زا ﻫﺎ ﺧﺎک ی ﻣﺘﻮرم ﺷﻮﻧﺪه ﻫﺎ ﺧﺎک ﻳﻲ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻛﻪ در اﺛﺮ اﻓﺰاﻳﺶ رﻃﻮﺑﺖ، اﻓﺰاﻳﺶ ﺣ ﺠﻢ ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻮﺟﻬﻲ از ﺧﻮد ﺑﺮوز ﻣﻲ دﻫﻨﺪ . ﭘﺪﻳﺪه ﺗﻮرم ﭘﺪﻳﺪه ای ﺑﺮﮔﺸﺖ ﭘﺬﻳﺮ اﺳﺖ؛ ﻳﻌﻨﻲ ﺧﺎک ﺑﻌﺪ از ﻛﻢ ﺷﺪن رﻃﻮﺑﺖ ﻣﻨﻘﺒﺾ ﺷﻮد ﻣﻲ . ﭘﺪﻳﺪه ﺗﻮرم در زﻳﺮ ﺗﺮاز آب زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ ﻣﻨﺘﻔﻲ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . اﻟﻒ- ﻣ ﺸﻜﻞ ﻫﺎ ی ﻧﺎﺷﻲ از ﺗﻮرم ﺧﺮاﺑﻲ ﻫﺎ ی ﻧﺎﺷﻲ از ﺗﻮرم ﺧﺎک ﻣﻌﻤﻮﻻ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﺑﺎﻻ آﻣﺪن دال ﻛﻒ، ﺗﺮک ﺧ ﻮردن دﻳﻮارﻫﺎ و ﺑﺎﻻ آﻣﺪن ﭘﻮﺷﺶ ﻫﺎ ی ﺑﺘﻨﻲ ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ ﻫﺎ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ . 48 ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻓﻨﻲ ﻋﻤﻮﻣﻲ ﻛﺎرﻫﺎی ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ب- ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ ﺧﺎک ﻫﺎ ی ﺗﻮرم زا ﻋﻤﺪﺗﺎ ﻫﺮ ﺧﺎﻛﻲ ﻛﻪ ﻋﻼﻳﻤﻲ از اﻧﻘﺒﺎض و ﺗﺮک ﺧﻮردﮔﻲ در ﺷﺮاﻳﻂ ﺧﺸﻚ از ﺧﻮد ﻧﺸﺎن ﻣﻲ دﻫﺪ، ﻗﺎﺑﻠﻴﺖ ﺗﻮرم در اﺛﺮ ﺟﺬب رﻃﻮﺑﺖ دارد . ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ ﺧﺎک ﻫﺎی ﻣﺘﻮرم ﺷﻮﻧﺪه ﻋﻤﺪﺗﺎ ﺑﻪ دو روش ﻣـﺴﺘﻘﻴﻢ و ﻏﻴﺮﻣـﺴﺘﻘﻴﻢ اﻧﺠـﺎم ﻣـﻲ ﺷـﻮد . در روش ﻣـﺴﺘﻘﻴﻢ، اﻧـﺪازه ﮔﻴـﺮی ﺗـﻮرم در آزﻣﺎﻳﺸﮕﺎه ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از دﺳﺘﮕﺎه ﺗﺤﻜﻴﻢ اﻧﺠﺎم ﻣﻲ ﮔﺮدد ﻛﻪ ﺑﺎ روش ﻫﺎی ﺗﻮرم آزاد، ﺗﻮرم ﺑﺎ ﺳﺮﺑﺎر و ﺗﻮرم ﺑﺎ ﺣﺠﻢ ﺛﺎﺑـﺖ، (ASTM-D4546) اﻧﺠﺎم ﻣﻲ . ﺷﻮد در روش ﻏﻴﺮﻣﺴﺘﻘﻴﻢ، ﺗﻮرم زاﻳﻲ ﺧﺎک ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از راﺑﻄﻪ ﻫﺎی ﺗﺠ ﺮﺑﻲ و ﺳﺎﻳﺮ ﺧـﺼﻮﺻﻴﺎت ﺧـﺎک ﺑﺮرﺳـﻲ ﻣـﻲ ﺷـﻮد . از اﻳـﻦ روش ﻫﺎ ﻣﻲ ﺗﻮان ﺑﻪ روش USBR اﺷﺎره ﻧﻤﻮد . ج- ﺑﻬﺒﻮد و اﺻﻼح ﺧﺎک ﻫﺎ ی ﺗﻮرم زا  ﺗﺜﺒﻴﺖ ﺑﺎ آﻫﻚ : ﻳﻮن ﻗﻮی ﻛﻠﺴﻴﻢ در آﻫﻚ ﺿﻤﻦ ﺗﺜﺒﻴﺖ رس، ﺗﻮرم آن را ﻛﺎﻫﺶ ﻣﻲ دﻫﺪ . درﺻﺪ آﻫﻚ ﺑﻴﻦ 2 ﺗـﺎ7 درﺻـﺪ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ ﺑﺮاﺳﺎس آزﻣﺎﻳﺶ، ﻣﻴﺰان دﻗﻴﻖ آن ﻣﺸ ﺨﺺ ﺷﻮد ﻣﻲ . ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺗﺜﺒﻴﺖ ﺑﻬﺘﺮ اﺳﺖ در دو ﻣﺮﺣﻠﻪ ﺑﺎ ﻓﺎﺻﻠﻪ ﭼﻨـﺪ روز اﻧﺠﺎم ﺷﻮد ﻛﻪ در ﻫﺮ ﻣﺮﺣﻠﻪ ﻧﺼﻒ درﺻﺪ آﻫﻚ اﺿﺎﻓﻪ ﻣﻲ ﮔﺮدد .  اﺧﺘﻼط ﺑﺎ ﻣﺎﺳﻪ : در اﻳﻦ روش، ﺧﺎک ﺗﻮرم زا ﺗﺎ ﻋﻤﻖ ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ ﺑﺎ 30 اﻟﻲ40 درﺻﺪ ﻣﺎﺳـﻪ ﻣﺨﻠـﻮط و ﭘـﺲ از آب ﭘﺎﺷـﻲ، ﻣﺘﺮاﻛﻢ .ﺷﻮد ﻣﻲ  ﺗﺜﺒﻴﺖ ﺑﺎ ﺳﻴﻤﺎن : ﻣﻌﻤﻮﻻ ا ﻓﺰودن 2 اﻟﻲ4 درﺻﺪ ﺳﻴﻤﺎن ﺑﻪ ﺧﺎک، ﻣﻮﺟﺐ ﻛﺎﻫﺶ زﻳﺎد ﺣﺪ رواﻧﻲ، ﻧﺸﺎﻧﻪ ﺧﻤﻴﺮی و ﭘﺘﺎﻧﺴﻴﻞ ﺗﻮرم ﺧﺎک .ﺷﻮد ﻣﻲ  ﻛﻨﺘﺮل رﻃﻮﺑﺖ : ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی از ﻧﻔﻮذ آب ﺑﻪ ﺧﺎک زﻳﺮ ﺳﺎزه و ﺛﺎﺑﺖ ﻧﮕﺎه داﺷﺘﻦ رﻃﻮﺑﺖ آن، از روش ﻫـﺎ ی ﺟﻠـﻮﮔﻴﺮی از ﺗـﻮرم ﺧﺎک اﺳﺖ . 3 - 4 - 3 - ﺧﺎک ﻫﺎ ی رﻣﺒﻨﺪه ﻫﺎ ﺧﺎک ی رﻣﺒﻨﺪه در ﺣﺎﻟﺖ ﻃﺒﻴﻌﻲ ﺑ ﺎ درﺻﺪ رﻃﻮﺑﺖ اﻧﺪک، دا رای ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﻇﺎﻫﺮی ﻧﺴﺒﺘﺎ زﻳﺎدی ﻫﺴﺘﻨﺪ وﻟﻲ ﭘﺲ از ﺟﺬب رﻃﻮﺑﺖ و اﺷﺒﺎع ﺷﺪن، ﻓﻀﺎی ﺧﺎﻟﻲ ﺑﻴﻦ ذر ه ﻫﺎ ﻛﺎﻫﺶ زﻳﺎدی ﻣﻲ ﻳﺎﺑﺪ و ﺧﺮدﺷﺪﮔﻲ در ﺳﺎﺧﺘﺎر ﺧﺎک ﺑﻪ وﺟﻮد ﻣﻲ آﻳﺪ ﻛـﻪ ﻣﻨﺠـﺮ ﺑـﻪ ﻧﺸـﺴﺖ ﻫـﺎ ی ﻧﺎﮔﻬﺎﻧﻲ ﺧﺎک ﻣﻲ ﮔﺮدد . ﻫﺎ ﺧﺎک ی رﻣﺒﻨﺪه ﻋﻤﺪﺗﺎ ﻫﺎ ﺧﺎک ی ﻟﺲ ﻫﺴﺘﻨﺪ و از ﻧﻮع ﺑﺎدرﻓﺖ ﻧﻈﻴﺮ ﻣﺎﺳﻪ ﺑﺎدی ﻫﻤـﺮاه ﺑـﺎ ﻣﻘـﺪار ﺑـﺴﻴﺎر ﻛﻤـﻲ ﺳـﻴﻠﺖ و رس ﺑـﺎ ﺗﺨﻠﺨﻞ زﻳﺎد و وزن ﻣﺨﺼﻮص ﻛﻢ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ . اﻳﻦ ﻫﺎ ﺧﺎک در ﻣﻨﺎﻃﻖ ﻛﻮﻳﺮی ﺑﻪ وﻓﻮر وﺟﻮد دارد . اﻟﻒ- ﻣ ﺸﻜﻞ ﻫﺎ ی ﻧﺎﺷﻲ از رﻣﺒﻨﺪﮔﻲ ﺧﺮدﺷﺪﮔﻲ ﺳﺎﺧﺘﺎر ﺧﺎک رﻣﺒﻨﺪه ﭘﺲ از ﺟﺬب رﻃﻮﺑﺖ، ﻧﺸﺴﺖ ﻫﺎ ی ﻧﺎﻣﺘﻘﺎرن و ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻮﺟﻬﻲ را در ﭘﻲ ﺳﺎزه ﻫـﺎ ﻣـﻲ ﺗﻮاﻧـﺪ ﺑـﻪ دﻧﺒـﺎل داﺷﺘﻪ و ﺑﺎﻋﺚ ﻓﺮورﻳﺨﺘﻦ آن ﮔﺮدد . ﺑﺮﺧﻼف ﺗﺤﻜﻴﻢ ﻣﻌﻤﻮﻟﻲ ﻛﻪ ﻛﺎﻫﺶ ﻓﻀﺎی ﺧﺎﻟﻲ ﺑـﻴﻦ ذر ه ﻫـﺎ و در ﻧﺘﻴﺠـﻪ ﺧـﺮوج آب از ﺧـﺎک ﺑـﺎ ﮔﺬﺷﺖ زﻣﺎن اﺗﻔﺎق ﻣﻲ اﻓﺘﺪ، ﻧﺸﺴﺖ ﻳﻚ ﺧﺎک رﻣﺒﻨﺪه ﻛﻢ و ﺑﻴﺶ ﻧﺎﮔﻬﺎﻧﻲ ﺑﻮده و در ﻳﻚ ﻟﺤﻈﻪ ﺑﺎ رﺳﻴﺪن آب ﺑﻪ ﺧﺎک رخ ﻣﻲ . دﻫﺪ ﻓﺼﻞ ﺳﻮم - ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺧﺎﻛﻲ، ﺣﻔﺎری و ﺑﻬﺴﺎزی ﺧﺎک 49 ب- ﺷﻨﺎﺳﺎ ﻳﻲ ﺧﺎک ﻫﺎ ی رﻣﺒﻨﺪه از آزﻣﺎﻳﺶ ﻫﺎ ی ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻗﺎﺑﻠﻴﺖ رﻣﺒﻨﺪﮔﻲ ﺧﺎک (ASTM-D5333) ، ﺟﻬﺖ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﭘﺘﺎﻧﺴﻴﻞ رﻣﺒﻨﺪﮔﻲ ﺧﺎک اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲ ﺷـﻮد . اﺳـﺎس اﻳﻦ آزﻣﺎﻳﺶ ﺑﺮ ﻣﺒﻨﺎی آزﻣﺎﻳﺶ ﺗﺤﻜﻴﻢ اﺳﺖ . ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﻣﺪل ﻫﺎی ﺗﻌﺮﻳﻒ ﺷﺪه ﺗﻮﺳﻂ ﻫﻮﻟﺘﺰ و ﻫﻴﻠﻒ ﻧﻴﺰ ﻛﻪ ﺑﺮاﺳﺎس ﺣﺪ رواﻧﻲ، ﺗﺨﻠﺨـﻞ و وزن ﻣﺨﺼﻮص ﺧﺸﻚ ﺧﺎک اﺳ ﺖ ﻧﻴﺰ ﺑﻪ اﻳﻦ ﻣﻨﻈﻮر اﺳﺘﻔﺎده .ﺷﻮد ﻣﻲ ج- ﺑﻬﺒﻮد و اﺻﻼح ﺧﺎک ﻫﺎ ی رﻣﺒﻨﺪه ﻣﺘﺪاول ﺗﺮﻳﻦ روش اﺻﻼح ﻫﺎ ﺧﺎک ی رﻣﺒﻨﺪه ﺑﻪ ﺷﺮح زﻳﺮ اﺳﺖ :  اﺷﺒﺎع ﻛﺮدن : در ﺣﺎﻟﺘﻲ ﻛﻪ ﻋﻤﻖ ﺧﺎک رﻣﺒﻨﺪه و ﺗﺎﺛﻴﺮ رﻃﻮﺑﺖ 5/1 اﻟﻲ2 ﻣﺘﺮی ﺑﺎﺷﺪ ﻣﻲ ﺗﻮان ﺑﺎ اﺷﺒﺎع ﻛﺮدن ﺧـﺎک اﻳـﻦ اﻋﻤﺎق و ﺳﭙﺲ ﻣﺘﺮاﻛﻢ ﻛﺮدن اﻳﻦ ﺎﻫ ﺧﺎک ﺑﺎ ﻏﻠﺘﻚ، ﻣﺸﻜﻞ ﺧﺎک رﻣﺒﻨﺪه را ﻣﺮﺗﻔﻊ ﻧﻤﻮد .  ﺑﺎرﮔﺬاری و ﺗﺮاﻛﻢ : ﻣﺘﺮاﻛﻢ ﻛﺮدن ﺑﺎﻓﺖ ﺧﺎک رﻣﺒﻨﺪه ﺑﺎ ﻛﺎﻫﺶ ﻓﻀﺎی ﺧﺎﻟﻲ ﺑﻴﻦ ذر ه ﻫﺎ، ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ ﺑﻪ از ﺑﻴﻦ رﻓﺘﻦ ﭘﺘﺎﻧـﺴﻴﻞ رﻣﺒﻨﺪﮔﻲ ﺧﺎک ﻣﻨﺠﺮ ﺷﻮد . در ﻻﻳﻪ ﻫﺎی ﺳﻄﺤﻲ ﻣﻲ ﺗﻮان از ﺗﺮاﻛﻢ ﺑﺎ ﻏﻠﺘﻚ اﺳﺘﻔﺎده ﻧﻤﻮد، وﻟﻲ ﺑ ﺮای ﻻﻳﻪ ﻫـﺎی ﭘـﺎﻳﻴﻦ ﺗـﺮ از روش ﺗﺮاﻛﻢ دﻳﻨﺎﻣﻴﻜﻲ ﻛﻪ در آن ﻳﻚ وزﻧﻪ ﺳﻨﮕﻴﻦ از ارﺗﻔﺎع زﻳﺎد ﺑﺮ روی زﻣﻴﻦ رﻫﺎ ﺷﻮد ﻣﻲ ، اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲ ﮔﺮدد .  ﺗﺰرﻳﻖ : ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از روش ﺗﺰرﻳﻖ ﻣﻲ ﺗﻮان ﻓﻀﺎﻫﺎی ﺧﺎﻟﻲ را ﻗﺒﻞ از ﻓﺮورﻳﺰی ﭘﺮ ﻧﻤﻮد .  ﺳﺎﻳﺮ روش از :ﻫﺎ روش ﻫﺎ ی دﻳﮕﺮ ﻣﻲ ﺗﻮان ﺑﻪ اﺳﺘﻔﺎده از روش ﻫﺎ ی آب اﻧﺪازی ﺑﺎ ﺳﻴﻠﻴ ﻜﺎت ﺳـﺪﻳﻢ و ﻳـﺎ ﻛﻠﺮﻳـﺪ ﻛﻠـﺴﻴﻢ و ﺗﺮاﻛﻢ ارﺗﻌﺎﺷﻲ اﺷﺎره ﻛﺮد . 3 - 5 - ﺣﻔﺎری ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺣﻔﺎری ﺑﻪ دو روش، اﺣﺪاث روﺑﺎز ﺑﺎ ﮔﻮدﺑﺮداری از ﺳﻄﺢ زﻣﻴﻦ و ﭘﺮﻛﺮدن آن ﭘﺲ از ﭘﺎﻳﺎن ﻋﻤﻠﻴﺎت در ﺻﻮرت ﻟﺰوم و اﺣﺪاث ﺑﺎ ﺣﻔﺎری در زﻳﺮ زﻣﻴﻦ ﺻﻮرت ﻣﻲ ﮔﻴﺮد . 3 - 5 - 1 - اﺟﺮا ﺑﺎ ﮔﻮدﺑﺮداری از ﺳﻄﺢ زﻣﻴﻦ در اﻳﻦ روش ﻣﺴﺎﻟﻪ اﺳ ﺎﺳﻲ، ﻧﮕﻬﺪاﺷﺘﻦ ﺟﺪارﻫﺎی ﮔﻮدﺑﺮداری ﺷﺪه ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ ﺮایﺑ . اﻳﻦ ﻣﻨﻈﻮر روش ﻫﺎ ی ﻣﺘﻌﺪدی ﻣﻮﺟﻮد اﺳـﺖ ﻛـﻪ در زﻳﺮ ﺑﻪ آﻧﻬﺎ اﺷﺎره ﺷﺪه اﺳﺖ . اﻟﻒ- ﮔﻮد ﺷﻴﺮواﻧﻲ دار در اﻳﻦ روش، ﺧﺎک ﺑﺮداری ﺑﺎ ﻫﺎ ﺷﻴﺐ ی ﺟﺎﻧﺒﻲ ﭘﺎﻳﺪار اﺟﺮا ﺷﺪه و ﺳﭙﺲ در داﺧﻞ ﮔﻮد، ﻗﺎﻟﺐ ﺑ ﺮای ﻣﺠﺮا ﻣﺴﺘﻘﺮ ﻣﻲ ﮔﺮدد . ب- ﮔﻮد ﺑﺎ ﺟﺪ ار ﻣﻴﺦ ﻛﻮﺑﻲ ﺷﺪه در ﻣﻮاردی ﻛﻪ ﭘﻬﻨﺎی ﺧﺎک ﺑﺮداری ﻛﻮﭼﻚ و زﻣﻴﻦ ﺗﺎ اﻧﺪازه ای ﭼﺴﺒﻨﺪه ﺑﺎﺷﺪ، ﻣﻲ ﺗﻮان ﺑﺎ ﻣﻴﺦ ﻛﻮﺑﻲ ﺟﺪار ﮔﻮد ﺑـﻪ وﺳـﻴﻠﻪ ﻣﻴﻠـﻪ ﻫـﺎی ﻓﻮﻻدی ﺑﻪ ﻃﻮل ﭼﻨﺪ ﻣﺘﺮ ﺑﻪ داﺧﻞ زﻣﻴﻦ، ﺟﺪارﻫﺎی ﮔﻮد را ﻗﺎﺋﻢ ﻧﮕﻬﺪاﺷﺖ . اﻳﻦ ﻛﺎر ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ ﺗﺪرﻳﺞ ﻛﻪ ﮔﻮدﺑﺮداری اﻧﺠﺎم ﺷﻮد ﻣﻲ ﺻـﻮرت ﮔﻴﺮد ﻓ . ﺎﺻﻠﻪ ﺑﻴﻦ ﻣﻴﻠﻪ ﻫﺎ ﺗﺎﺑﻊ ﻣﺸﺨﺼﺎت زﻣﻴﻦ اﺳﺖ . در زﻣﻴﻦ ﻫﺎ ی ﻣﺎﺳﻪ ای، ﺳﻮراخ ﻫﺎ ﻳﻲ در ﺳﻄﺢ ﺟﺪار ﺑﻪ ردﻳﻒ ﻫﺎ ی ﻣﻨﻈﻢ ﺑﻪ ﺗﺪرﻳﺞ ﻛﻪ 50 ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻓﻨﻲ ﻋﻤﻮﻣﻲ ﻛﺎرﻫﺎی ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﮔﻮد ﭘﺎﻳﻴﻦ ﺑﺮده ﺷﻮد ﻣﻲ ، اﺣﺪاث ﻣﻲ ﻛﻨﻨﺪ و در آﻧﻬﺎ ﻣﻴﻠﻪ ﻫﺎﻳﻲ ﻗﺮارداده و ﺑﺎ ﺧﻤﻴﺮ ﺷﻞ ﺳـﻴﻤﺎن، ﭘـﺮ ﻣـﻲ ﻧﻤﺎﻳﻨـﺪ ﺗـﺎ ﻣﺤﻜـﻢ ﺷـﻮد . ﺳـﭙﺲ ﺷﺒﻜﻪ ای ﻓﻠﺰی، روی ﺟﺪار ﮔﺴﺘﺮ ده و ﺑﻪ ﺳﺮ ﻣﻴﻠﻪ ﻣﻲ ﺑﻨﺪﻧﺪ و ﺑﺘﻦ روی آن ﻣﻲ ﭘﺎﺷﻨﺪ، ﺑﻪ ﮔﻮﻧﻪ ای ﻛﻪ ﺗﻤﺎم ﺳﻄﺢ ﺟـﺪار را درﺑـﺮ ﮔﻴـﺮد و از اﺛﺮ ﻫﺎی ﺗﺨﺮﻳﺒﻲ ﺑﺎد و ﺑﺎران ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی ﻧﻤﺎﻳﺪ . اﻳﻦ روش ﮔﻮدﺑﺮداری در زﻣﻴﻦ ﻫﺎ ﻳﻲ ﻛﻪ ﻳﻜﭙﺎرﭼﻪ ﻧﺒﻮده و ﻳﺎ در ﻣﺠﺎورت آب زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ ﻗﺮاردارﻧﺪ و ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ در ﻣﻮاﻗﻌﻲ ﻛـﻪ ﻧﺰدﻳﻜـﻲ ﻣﺤﻞ ﮔﻮدﺑﺮداری ﺑﺎرﻫﺎی ﺳﻨﮕﻴﻦ وﺟﻮد داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ، ﻗﺎﺑﻞ اﺳﺘﻔﺎده ﻧﻤﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ج- ﮔﻮد ﺑﺎ ﺟﺪار ﻗﺎﺋﻢ ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﺳﭙﺮ اﻳﻦ روش، ﺑﻴﺶ ﺗﺮ در ﻛﺎرﻫﺎی رودﺧﺎﻧﻪ ای ﻳﺎ ﺑﻨﺪری ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮد . ﺳﭙﺮﻫﺎ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﻨﺪ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﺷـ ﺮاﻳ ﻂ و ﻛﺎرﺑﺮدﺷـﺎن از ﺟﻨﺲ ﭼﻮب، ﺑﺘﻦ و ﻳﺎ ﻓﻮﻻد ﺑﺎﺷﻨﺪ . ﺟﺎﮔﺬ اری ﺳﭙﺮﻫﺎ ﺑﺎ ﻛﻮﺑﻴﺪن ﺑﻪ وﺳﻴﻠﻪ ﺳﭙﺮﻛﻮب و ﻳﺎ ﻓـﺮو ﺑـﺮدن ﺑـﻪ وﺳـﻴﻠﻪ ﻣـﺮﺗﻌﺶ ﻛـﺮدن، ﺻـﻮرت ﻣﻲ ﮔﻴﺮد . د- ﮔﻮد ﺑﺎ ﺟﺪار ﺑﺮﻟﻨﻲ در اﻳﻦ روش اﺑﺘﺪا ﺑﺎ ﺣﻔﺮ ﻫﺎ ﭼﺎه ﻳﻲ ﺑﻪ ﻗﻄﺮ 50 ﺗﺎ80 ﺳﺎﻧﺘﻲ ﻣﺘﺮ ﺑﻪ ﻓﻮاﺻﻞ 2 ﺗﺎ5 ﻣﺘﺮ و ﻋﻤﻖ ﺑﻴﺶ ﺗﺮ از ﻛﻒ ﺷﺎﻟﻮده ﻣﺠـﺮا و ﺳـﭙﺲ ﺟﺎﮔﺬاری ﺗﻴﺮﻫﺎی ﻓﻮﻻدی ﺑﻪ ﻣﻘﺎﻃﻊ I وH و ﭘﺮﻛﺮدن آﻧﻬﺎ ﺑﺎ ﺑﺘﻦ ﻛـﻢ ﻋﻴـﺎر، ﺑـﻪ ﻣﻨﻈـﻮر ﻧﮕﻬﺪاﺷـﺘﻦ ﺗﻴﺮﻫـﺎ و ﮔﻴﺮدارﻛـﺮدن ﭘـﺎی آﻧﻬـﺎ، ﮔﻮدﺑﺮداری اﻧﺠﺎم ﻣﻲ ﭘﺬﻳﺮد اﺟ . ﺮای ﮔﻮدﺑﺮداری ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻣﺮﺣﻠﻪ ای اﺳﺖ و ﻋﻤﻖ ﮔﻮدﺑﺮداری در ﻫﺮ ﻣﺮﺣﻠﻪ، ﺑﻨﺎ ﺑﺮ ﻧـﻮع و ﭘﺎﻳـﺪاری زﻣـﻴﻦ ﻣﺸﺨﺺ ﻣﻲ ﮔﺮدد . در ﺧﻼل اﻧﺠﺎم ﮔﻮدﺑﺮداری و ﭘﺲ از ﺗﺨﺮﻳﺐ ﺑﺘﻦ ﮔﻴ ﺮداری در ﻓﺎﺻﻠﻪ ﺑﻴﻦ ﺗﻴﺮﻫﺎی ﻓﻮﻻدی، اﻳـﻦ ﻓﻮاﺻـﻞ اﻟﻮارﺑﻨـﺪی ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . ﻋﻮاﻣﻞ ﺣﻔﺎﻇﺘﻲ ﻳﺎ اﻟﻮارﻫﺎ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﺗﻴﺮﻫﺎی ﭼﻮﺑﻲ، ﺑﺘﻦ ﻗﺎﻟﺐ ﺑﻨﺪی ﺷـﺪه و رﻳﺨﺘـﻪ ﺷـﺪه درﺟـﺎ، ﻗﻄﻌـﻪ ﻫـﺎی ﺑـﺘﻦ ﻣـﺴﻠﺢ ﭘﻴﺶ ﺳﺎﺧﺘﻪ و ﻳﺎ ﺑﺘﻦ ﭘﺎﺷﻴﺪه ﺷﺪه ﺑﺎﺷﺪ . در ﺣﺎﻟﺖ اﺧﻴﺮ ﻗﺒﻞ از ﺑﺘﻦ ﭘﺎﺷﻲ، ﺷﺒﻜﻪ ﻫﺎی ﻓﻠﺰی ﺑﻴﻦ ﺗﻴﺮﻫﺎ را ﺑﻪ زﻣﻴﻦ ﺗﻜﻴﻪ ﻣﻲ دﻫﻨﺪ . ﻫﻨﮕﺎﻣﻲ ﻛﻪ ﻋﻤﻖ ﮔﻮدﺑﺮداری از ﭼﻨﺪ ﻣﺘﺮ ﺗﺠﺎوز ﻧﻤﻲ ﻛﻨﺪ، ﮔﻴﺮداری ﭘﺎی ﺗﻴﺮﻫﺎی ﻓﻮﻻدی ﺑ ﺮای ﻧﮕﻬﺪاری و ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ ﺑﺎ راﻧﺶ ﺧـﺎک ﻫـﺎ ﺑﺮ ﺟﺪار ﻛﻔﺎﻳﺖ ﻣﻲ . ﻛﻨﺪ وﻗﺘﻲ ﻋﻤﻖ ﮔﻮدﺑﺮدای ﺑﻪ ﺣﺪی ﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ ﮔﻴﺮداری ﭘﺎی ﺗﻴﺮﻫﺎی ﻓﻮﻻدی، ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﻛﺎﻓﻲ در ﺑﺮاﺑﺮ راﻧـﺶ ﻧﺪاﺷـﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ، ﻣﻲ ﺗﻮان ﺑﺎ ﺗﻴﺮﻫﺎی اﻓﻘﻲ ﭼﻮﺑﻲ ﻳﺎ ﻓﻮﻻدی ﻳﺎ ﻟﻮﻟﻪ، ﺟﺪارﻫﺎ را از ﺑﺎﻻ ﺑﻪ ﻫﻢ ﺑﺴﺖ . اﻳﻦ روش ﻫﻨﮕﺎﻣﻲ ﻛﻪ آب زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ ﺑﻪ داﺧﻞ ﮔﻮد وارد ﺷﺪه و ﻳﺎ ﺳﺎزه ﻫﺎ و ﺗﺎﺳﻴﺴﺎت ﺑﺴﻴﺎر ﺳﻨﮕﻴﻦ در دو ﻃـﺮف ﮔـﻮد واﻗـﻊ ﺑﺎﺷـﺪ، ﻗﺎﺑﻞ اﺳﺘﻔﺎده ﻧﻤﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﻫ- ﮔﻮد ﺑﺎ ﺟﺪار ﭘﺎرﻳﺴﻲ اﻳﻦ روش ﻣﺸﺎﺑﻪ ﺑﺎ ﮔﻮد ﺑ ﺎ ﺟﺪار ﺑﺮﻟﻨﻲ اﺳﺖ ﺑﺎ اﻳﻦ ﺗﻔﺎوت ﻛﻪ ﺑﻪ ﺟﺎی ﺗﻴﺮﻫﺎی ﻓﻮﻻدی، در دﻳﻮارﻫﺎ، ﺗﻴﺮﻫﺎی ﭼﻬﺎرﮔﻮش ﺑـﺘﻦ ﻣـﺴﻠﺢ ﭘﻴﺶ ﺳﺎﺧﺘﻪ ﺑﻪ ﻛﺎر ﻣﻲ ﺑﺮﻧﺪ و ﺑﻪ ﺗﺪرﻳﺞ ﻛﻪ ﮔﻮدﺑﺮداری ﭘﻴﺶ ﻣﻲ رود، ﺑﻴﻦ اﻳﻦ ﺗﻴﺮﻫﺎ در روی ﺟﺪار ﮔﻮد، ﺑﺘﻦ ﭘﺎﺷﻲ ﺷﺪه و ﺑ ﻛﻪ اﻳﻦ ﺮای ﺑﺘﻦ ﺑﻬﺘﺮ ﻣﺴﺘﻘﺮ ﺷﻮد، ﻏﺎﻟﺒﺎ ﺳﺮ ﻣﻴﻠﮕﺮدﻫﺎی داﺧﻞ ﺗﻴ ﺮﻫﺎ را ﺑﻴﺮون ﮔﺬاﺷﺘﻪ ﺗﺎ ﺑﺎ ﺑﺘﻦ رﻳﺨﺘﻪ ﺷﺪه درﺟﺎ، درﮔﻴﺮ ﺷﻮﻧﺪ . اﻳﻦ روش ﻧﻴﺰ در ﻣﻨﺎﻃﻘﻲ ﻛﻪ اﺣﺘﻤﺎل ورود آب زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ ﺑﻪ ﮔﻮد وﺟﻮد دارد و ﺑﺎرﻫﺎی ﺑﺴﻴﺎر ﺳﻨﮕﻴﻨﻲ در دو ﻃﺮف ﮔﻮد واﻗـﻊ ﺑﺎﺷـﻨﺪ، ﻗﺎﺑﻞ اﺳﺘﻔﺎده ﻧﻤﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﻓﺼﻞ ﺳﻮم - ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺧﺎﻛﻲ، ﺣﻔﺎری و ﺑﻬﺴﺎزی ﺧﺎک 51 و- ﮔﻮد ﺑﺎ ﻫﺎ ﺷﻤﻊ ی ﻣﺘﻘﺎﻃﻊ اﮔﺮ ﻣﻨﻈﻮر اﻳﺠﺎد ﺟﺪاری ﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ در ﻣﻘ ﺎﺑﻞ ﻧﺸﺖ آب اﻳﺴﺘﺎدﮔﻲ ﻛﻨﺪ و در ﻣﻘﺎﺑـﻞ راﻧـﺶ ﺧـﺎک ﻫـﻢ ﻣﻘﺎوﻣـﺖ داﺷـﺘﻪ ﺑﺎﺷـﺪ، روش ﻫﺎ ﺷﻤﻊ ی ﻣﺘﻘﺎﻃﻊ ﺑﻪ ﻛﺎر ﺑﺮده ﺷﻮد ﻣﻲ . در اﻳﻦ روش در ﻃﻮل ﺟﺪار ﮔﻮد ﻗﺒﻞ از ﮔﻮدﺑﺮداری ﻫﺎ ﺷﻤﻊ ﻳﻲ ﻣﺘﺼﻞ ﺑﻪ ﻫﻢ از ﺑﺘﻦ ﻳﺎ ﺑﺘﻦ ﻣـﺴﻠﺢ اﺣﺪاث ﺷﺪه، ﺳﭙﺲ ﺑﻪ ﮔﻮدﺑﺮداری ﻣﻲ ﭘﺮدازﻧﺪ . ز- ﮔﻮد ﺑﺎ ﺟﺪار ﻗﺎﻟﺐ رﻳﺰی ﺷﺪه در اﻳﻦ روش ﻗﺒﻞ از ﮔﻮدﺑﺮداری دﻳﻮار ﻗﺎﺋﻢ ﺑﺘﻨﻲ ﺑﻪ ﺿﺨﺎﻣﺖ 50 ﺗﺎ120 ﺳﺎﻧﺘﻲ ﻣﺘﺮ ﺳﺎﺧﺘﻪ ﺷﺪه ﻛﻪ ﻧﻘﺶ دﻳﻮار ﻧﮕﻬﺒـﺎن و آب ﺑﻨـﺪ را دارد اﺟ . ﺮای دﻳﻮار در ﭼﻨﺪ ﻣﺮﺣﻠﻪ اﻧﺠﺎم ﺷﻮد ﻣﻲ . اﺑﺘﺪا در دو ﻃﺮف ﺟﺪار دو دﻳﻮار ﺑﺘﻦ ﻣﺴﻠﺢ ﺑﻪ ﻋﻤﻖ ﺣﺪود ﻳﻚ ﻣﺘﺮ ﻣﻲ ﺳﺎزﻧﺪ ﺗـﺎ ﻣﺤـﻞ ﺑﺮﻗﺮاری دﻳﻮار را ﻣﺸﺨﺺ ﺳﺎزد و در ﻣﻮﻗﻊ ﮔﻮدﺑﺮداری، ﻛﺎر ﻫﺪاﻳﺖ ﺷﻮد ) دﻳﻮار راﻫﻨﻤﺎ (. ﺳﭙﺲ ﺣﻔﺎری ﻣﺤﻞ دﻳﻮار را ﺑﺎ ﻋﻤﻖ ﺑـﻴﺶ ﺗـﺮ از ﻋﻤﻖ ﺳﺎزه ﻣﺠﺮا ﻛﻪ ﺑﺎﻳﺪ ﺳﺎﺧﺘﻪ ﺷﻮد، اﻧﺠﺎم ﻣﻲ دﻫﻨﺪ ﻛﻪ اﻳﻦ ﺮایﺑ . دو ﻃﺮف ﻣﺤﻞ ﺣﻔﺎری ﭘﺎﻳـﺪار ﺑﻤﺎﻧـﺪ و رﻳـﺰش ﻧﻜﻨـﺪ، آن را از ﮔـﻞ ﺣﻔﺎری ) ﺑﻨﺘﻮﻧﻴﺖ ( ﭘﺮ ﻣﻲ ﻛﻨﻨﺪ . ﮔﻞ ﺣﻔﺎری ﻋﻼوه ﺑ ﺮ ﻧﮕﻬﺒﺎﻧﻲ دﻳﻮارﻫﺎی ﺣﻔﺎری ﺷﺪه، ﻣﻨﺎﻓﺬ ﻣﻮﺟﻮد در زﻣﻴﻦ را ﺑﺎ ﻻﻳﻪ ای ﻛﻪ ﻛﻴﻚ ﻧﺎﻣﻴﺪه ﺷﻮد ﻣﻲ ، ﻣﻲ ﭘﻮﺷﺎﻧﺪ و ﺑﻪ ﭘﺎﻳﺪاری ﻛﻤﻚ ﻣﻲ . ﻛﻨﺪ ﺣﻔﺎری در ﻗﻄﻌﻪ ﻫﺎی ﺑﻪ ﻃﻮل 5 ﺗﺎ6 ﻣﺘﺮ اﺟﺮا .ﺷﻮد ﻣﻲ اﮔﺮ در ﺣﻔﺎری ﺑﻪ زﻣﻴﻦ ﺧﻴﻠﻲ ﺳﻔﺖ ﺑﺮﺧﻮرد ﺷﻮد از وزﻧﻪ ﻫﺎی ﺳﻨﮕﻴﻦ ﺑﺎ ﻟﺒﻪ ﻫﺎی ﺗﻴﺰ ) ﺗﺮﭘﺎن ( اﺳﺘﻔ ﺎده ﺷﻮد ﻣﻲ . ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﻣـﻲ ﺗـﻮان از دﺳﺘﮕﺎه ﻫﻴﺪروﻓﺮز ﺑ ﺮای ﺣﻔﺎری در زﻣﻴﻦ ﻫﺎ ی ﺳﺴﺖ و ﻳﺎ ﺳﻨﮕﻲ اﺳﺘﻔﺎده ﻛﺮد . ﺑﻌﺪ از اﺗﻤﺎم ﺣﻔﺎری ﻳﻚ ﻗﻄﻌﻪ 5 ﺗﺎ6 ﻣﺘﺮی ﻗﻔﺲ آرﻣﺎﺗﻮر ﻛﻪ ﻗﺒﻼ آﻣﺎده ﺷﺪه در ﻣﺤﻞ ﻗﺮار داده ﺷـﺪه و ﺳـﭙﺲ ﺑـﺘﻦ رﻳـﺰی اﻧﺠـﺎم ﺷﻮد ﻣﻲ ﺑﺘﻦ . رﻳﺰی ﺑﺎ ﻟﻮﻟﻪ ﺗﺮﻣﻲ از ﻛﻒ ﺷﺮوع ﺷﺪه و ﺑﻪ ﻃﺮف ﺑﺎﻻ اداﻣﻪ ﻣﻲ ﻳﺎﺑﺪ . اﻧﺘﻬﺎی ﻟﻮﻟﻪ ﺑﺎﻳﺪ ﻫﻤـﻮاره در داﺧـﻞ ﺑـﺘﻦ ﺑﺎﺷـﺪ و ﮔـﻞ ﺑﻨﺘﻮﻧﻴﺖ ﺑﻪ ﺗﺪرﻳﺞ ﺧﺎرج ﺷﻮد ﻣﻲ ﺑﻪ . ﻣﻨﻈﻮر ﺗﻌﺒﻴﻪ درز ﺑﻴﻦ ﻗﻄﻌﻪ ﻫﺎ، در ﻣﺤﻞ درز، ﻟﻮﻟﻪ ﻓﻮﻻدی ﻗـﺮارداده و ﻗﺒـﻞ از اﻳـﻦ ﻛـﻪ ﺑـﺘﻦ ﺧـﻮد را ﺑﮕﻴﺮد، آن را ﺧﺎرج ﻣﻲ ﻛﻨﻨﺪ و ﻳﺎ ﻣﻲ ﺗﻮان از درزﻫﺎی ﭘﻠﻴﺴﺘﻴﺮن ﻳﺎ در زﻫﺎی ﭘﻴﺶ ﺳﺎﺧﺘﻪ اﺳﺘﻔﺎده ﻛﺮد . ﭘﺲ از اﺗﻤﺎم ﺑﺘﻦ رﻳﺰی و ﺳﻔﺖ ﺷـﺪن آن، ﺧﺎک ﺑﺮداری ﮔﻮد ﺷﺮوع ﺷﺪه و ﺑﻪ ﺗﺪرﻳﺞ ﻛﻪ ﮔﻮدﺑﺮداری ﭘﻴﺶ ﻣﻲ رود، ﺟﺪارﻫﺎی دو ﻃﺮف ﺑﺎ ﺗﻴﺮﻫﺎی ﻓﻮﻻدی ﻳﺎ ﻫﺎ ﻛﺶ ی ﻣﻬـﺎر، در ﺟﺎی ﺧﻮد ﺗﺜﺒﻴﺖ ﺷﻮد ﻣﻲ . در ﺑﻌﻀﻲ ﻣﻮارد اﻳﻦ دﻳﻮارﻫﺎ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻗﺴﻤﺘﻲ از ﺳﺎزه ﻣﺠ ﺮای اﺻﻠﻲ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮﻧﺪ . ح- ﮔﻮد ﺑﺎ ﺟﺪارﻫﺎی ﭘﻴﺶ ﺳﺎﺧﺘﻪ راﻳ د ﻦ روش ﻛﺎرﻫﺎی ﻣﻘﺪﻣﺎﺗﻲ از ﻗﺒﻴﻞ اﺟ ﺮای دﻳﻮار راﻫﻨﻤﺎ و ﺣﻔﺎری، ﻣﺎﻧﻨﺪ روش ﺟﺪار ﻗﺎﻟﺐ رﻳﺰی ﺷـﺪه، اﺳـﺖ وﻟـﻲ در ﺟـﺪارﻫﺎی ﭘﻴﺶ ﺳﺎﺧﺘﻪ ﺑﺎ دﻗﺖ ﺑﻴﺶ ﺗﺮ ی اﻧﺠﺎم ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . ﻣﺰاﻳﺎی اﻳﻦ روش ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ روش ﺟﺪار ﻗﺎﻟﺐ رﻳﺰی ﺷﺪه ﻋﺒﺎر ﺗﻨﺪ از ﻛﻨﺘﺮل ﺻﺤﻴﺢ ﺳﺎﺧﺖ، ﻳﻜﻨﻮاﺧﺘﻲ ﻧﺘﺎﻳﺞ، ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﺑـﻴﺶ ﺗـﺮ ﺑـﺘﻦ، داﺷﺘﻦ اﻃﻤﻴﻨﺎن درﺑﺎره آﻏﺸﺘﻪ ﺷﺪن ﻛﺎﻣﻞ ﻣﻴﻠﮕﺮدﻫﺎ ﺑﺎ ﺑﺘﻦ، ﻧﺎﺗﺮاوا ﺑﻮدن ﺑﺘﻦ، اﻣﻜﺎن ﻛﺎﺳﺘﻦ از ﺿﺨﺎﻣﺖ ﺟﺪار، ﻋﺪم ﻧﻴﺎز ﺑﻪ ﺻـﺎف ﻛـﺎری ﻧﻤﺎﻫﺎ و ﻏﻴﺮه . ﺿﺨﺎﻣﺖ ﺻﻔﺤﻪ ﻫﺎ ﺑﻴﻦ 30 ﺗﺎ80 ﺳﺎﻧﺘﻲ ﻣﺘﺮ و ﺑﻠﻨﺪی آﻧﻬﺎ ﺗﺮ ﻛﻢ از 20 ﻣﺘ ﺮ و ﻋﺮض آﻧﻬﺎ ﺑﻴﻦ 5/1 ﺗﺎ3 ﻣﺘﺮ اﺳﺖ . ﺻﻔﺤﻪ ﻫﺎی ﭘﻴﺶ ﺳﺎﺧﺘﻪ ﺑﻪ ﻫﻨﮕﺎم ﺟﺎﮔﺬاری در داﺧﻞ ﺷﻴﺎری ﻛﻪ در ﺻﻔﺤﻪ ﻛﻨﺎری ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ ﺷـﺪه، ﻗـﺮار ﻣـﻲ ﮔﻴﺮﻧـﺪ و ﻳـﺎ اﻳـﻦ ﻛـﻪ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻛﺎم و زﺑﺎﻧﻪ اﺟﺮا ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . در ﻣﻮاردی ﻛﻪ ﻓﺸﺎر آب زﻳﺎد ﺑﺎﺷﺪ از آب ﺑﻨﺪﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ در ﺷﻜﺎف ﻫﺎ ی ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ در دو ﻃﺮف ﺻـ ﻔﺤﻪ ﻗﺮار دارﻧﺪ اﺳﺘﻔﺎده ﺷﻮد ﻣﻲ ﻛﻪ در ﺻﻮرت ﺗﻮﺧﺎﻟﻲ ﺑﻮدن اﻳﻦ درزﮔﻴﺮﻫﺎ، ﺧﻤﻴﺮ ﺳﻴﻤﺎن ﺑﺎ ﻓﺸﺎر در آﻧﻬﺎ وارد ﺷﺪه ﻛﻪ ﺳـﺒﺐ اﻓـﺰاﻳﺶ ﺣﺠـﻢ درزﮔﻴﺮ و ﭼﺴﺒﻴﺪن آن ﺑﻪ ﺻﻔﺤﻪ ﻫﺎی دﻳﮕﺮ ﻣﻲ ﮔﺮدد . 52 ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻓﻨﻲ ﻋﻤﻮﻣﻲ ﻛﺎرﻫﺎی ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ط- ﮔﻮد ﺑﺎ ﻛﺶ ﻫﺎ ی ﻣﻬﺎری ﺮایﺑ ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ ﺑﺎ راﻧﺶ ﺧﺎک و ﻳﺎ ﻓﺸﺎر آب ﻛﻪ ﺑﻪ ﭘﺸﺖ ﺟﺪار وارد ﺷﻮد ﻣﻲ و ﺟ ﻠﻮﮔﻴﺮی از ﺣﺮﻛﺖ ﺟﺪار از ﻫـﺎ ﻛﺶ ی ﻣﻬـﺎری اﺳـﺘﻔﺎده ﺷﻮد ﻣﻲ . اﻳﻦ ﻫﺎ ﻛﺶ ﭼﻮن ﺗﺤﺖ ﻛﺸﺶ ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮﻧﺪ ﻣﻌﻤﻮﻻ ﻓﻮﻻدی و ﮔﺎﻫﻲ از اﻟﻴﺎف ﺷﻴﺸﻪ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ . دو ﻧﻮع ﻛﺶ ﻣﻬﺎر ﻣﻮﺟﻮد اﺳﺖ، ﻛﺶ ﻣﻬﺎرﻳﻲ ﻛﻪ وﻗﺘﻲ ﺷﺮوع ﺑﻪ ﺣﺮﻛﺖ ﻣﻲ ﻧﻤﺎﻳﺪ ﺗﺎﺛﻴﺮ ﻣﻲ ﻛﻨﺪ و در ﺣﺎل ﻋﺎدی ﺗﺤﺖ ﻛﺸﺶ ﻧﻴﺴﺖ و ﻧﻮع دﻳﮕﺮ ﻣﻬﺎر ﻣ ﻮﺛﺮ ﻳﺎ ﻣﺤﺮک ﻛﻪ ﭘﻴﺶ ﺗﻨﻴﺪه ﻫﻢ ﻧﺎﻣﻴﺪه ﺷﻮد ﻣﻲ و از اﺑﺘﺪا ﺑﻪ وﺳﻴﻠﻪ ﺟﻜﻲ ﻛﻪ در ﺳﺮ آن ﻗﺮاردارد، ﻛﺸﻴﺪه ﺷﺪه اﺳﺖ . اﺟ ﺮای ﻳﻚ ﻛﺶ ﻣﻬﺎر در ﭼﻨﺪ ﻣﺮﺣﻠﻪ اﻧﺠﺎم ﺷﻮد ﻣﻲ . اﺑﺘﺪا ﻳﻚ ﺣﻔﺮه ﺑ ﺮای ﻗﺮاردادن ﻣﻬﺎر ﻛﻪ ﻣﻌﻤﻮﻻ ﺑﻪ ﻃﻮر ﻣﺎﻳﻞ اﺳﺖ ﺑﺎ ﻗﻄﺮ ﺣﺪود 100 ﺗﺎ200 ﻣﺘﺮ ﻣﻴﻠﻲ ﺑﻪ وﺳﻴﻠﻪ دﺳﺘﮕﺎه ﺣ ﻔﺎری دوراﻧﻲ اﺟﺮا ﻣﻲ ﮔﺮدد . ﺳﭙﺲ ﻣﻴﻠﻪ ﻫﺎی ﻓﻠﺰی ﻳﺎ ﻫﺎ ﺳﻴﻢ ﻫﻢ ﺑﻪ ی ﺑﺎﻓﺘﻪ ﺷـﺪه در داﺧـﻞ آن ﺟﺎﮔﺬاری ﻣﻲ ﮔﺮدد . ﻣﻬﺎر ﻛﺮدن آﻧﻬﺎ ﺑﺎ ﺗﺰرﻳﻖ ﺧﻤﻴﺮ ﺷﻞ ﺳﻴﻤﺎن و اﻳﺠﺎد ﻛﺸﺶ ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﺟﻚ ﻫﻴـﺪروﻟﻴﻜﻲ ﺻـﻮرت ﮔﺮﻓﺘـﻪ و ﺑـ ﺮای اﻳﺠﺎد ﻛﺸﺶ ﺛﺎﺑﺖ از ﮔﻮه ﻫﺎی ﺑﻴﻦ ﺻﻔﺤﻪ ﺗﻮزﻳﻊ ﻓﺸﺎر و ﺟﺪار اﺳﺘﻔﺎده ﺷﻮد ﻲﻣ ﺮایﺑ . ﺟﻠـﻮﮔﻴﺮی از زﻧـﮓ زدﮔـﻲ ﻓـﻮﻻد ﻛـﻪ در ﺻـﻮرت ﭘﻴﺶ ﺗﻨﻴﺪﮔﻲ ﺳﺮﻳﻊ ﺗﺮ اﺳﺖ، ﻣﻨﻄﻘﻪ ای ﻛﻪ در ﺳﻴﻤﺎن ﻣﻬﺎر ﺷﻮد ﻣﻲ در داﺧﻞ ﻟﻮﻟﻪ ﻳﺎ ﻏﻼﻓﻲ ﻛﻪ ﺗﺰرﻳﻖ ﻗﺒﻠﻲ ﺷﺪه و ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺳﺮ ﻣﻬـﺎر را در ﻣﺤﻔﻈﻪ ای ﺧﺎص ﻗﺮار ﻣﻲ دﻫﻨﺪ و ﻗﺴﻤﺖ آزاد را ﻫﻢ در ﻟﻮﻟﻪ ای ﻛﻪ از ﺳﻴﻤﺎن ﻳﺎ ﺻﻤﻎ ﻣﺼﻨﻮﻋﻲ ﭘﺮﺷﺪه، ﻣﻲ ﮔﺬارﻧﺪ . 3 - 5 - 2 - اﺟﺮا ﺑﺎ ﺣﻔﺎری در زﻳﺮ زﻣﻴﻦ در ﻣﻮاردی ﻛﻪ ﻣﺠﺮا در ﻋﻤﻖ زﻳﺎدی ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻪ و ﻳﺎ ﺷ ﺮاﻳ ﻂ ﻣﻮﺟﻮد از ﻗﺒﻴﻞ ﻋﺒﻮر از زﻳﺮ رودﺧﺎﻧـﻪ، زﻳـﺮ ﻛـﻮه و ﻏﻴـﺮه اﻳﺠـﺎد ﻧﻤﺎﻳـﺪ، اﺟ ﺮای ﺣﻔﺎری در زﻳﺮ زﻣﻴﻦ ﺻﻮرت ﻣﻲ ﮔﻴﺮد . روش ﻫﺎ ی ﺣﻔﺎری ﺑﺎﻳﺪ ﻣﺘﻨﺎﺳﺐ ﺑﺎ اﺑﻌﺎد ﻣﻘﻄﻊ ﺣﻔﺎری، ﻧﺤـﻮه اﺳـﺘﻘﺮار دﺳـﺘﮕ ﻫـﺎ ﺎه و ﻧﺤـﻮه ﺗﺨﻠﻴﻪ ﻣﺼﺎﻟﺢ اﻧﺘﺨﺎب ﮔﺮدد . در روش زﻳﺮ ﻫﺎ ی ﺣﻔﺎری در زﻳﺮ زﻣﻴﻦ ﺷﺮح داده ﺷﺪه اﺳﺖ . اﻟﻒ- ﺣﻔﺎری در زﻣﻴﻦ ﻫﺎ ی ﺳﺨﺖ ﻳﺎ ﺳﻨﮕﻲ  اﺳﺘﻔﺎده از ﻣﻮاد ﻣﻨﻔﺠﺮه در اﻳﻦ روش، ﻣﻮاد ﻣﻨﻔﺠﺮه در ﻫﺎ ﭼﺎل ﻳﻲ ﺑﻪ ﻗﻄﺮ 25 ﺗﺎ50 ﻣﺘﺮ ﻣﻴﻠﻲ ﻛﻪ ﻗﺒﻼ ﺣﻔﺮ ﺷﺪه اﺳﺖ، ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮد . ﻣﻮاد ﻣﻨﻔﺠﺮه ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ از ﺑﺎروت ﺳﻴﺎه ) ﻣﻮاد ﻣﻨﻔﺠﺮه ﻛﻨﺪ ( ﻛﻪ ﺳـﺮﻋﺖ واﻛـﻨﺶ در اﻳـﻦ ﻣـﺎده ﻧـﺴﺒﺘﺎ ﻛـﻢ اﺳـﺖ و ﻣﻮﺟـﺐ ﺧﺮدﺷـﺪن ﺳـﻨﮓ ﻧ ﻤـﻲ ﺷـﻮد و ﻳـﺎ از ﻧﻴﺘﺮوﮔﻠﻴﺴﻴﺮﻳﻦ، دﻳﻨﺎﻣﻴﺖ، ﻧﻴﺘﺮوﺗﻮﻟﻮﺋﻦ ) ﻣﻮاد ﻣﻨﻔﺠﺮه ﺳﺮﻳﻊ ﻳﺎ ﺧﺮدﻛﻨﻨﺪه ( اﺳﺘﻔﺎده ﻛﺮد . ﻃﺮز ﭼﺎل زﻧﻲ و ﻗﺮار ﮔـﺮﻓﺘﻦ ﻫـﺎ ﭼـﺎل از اﻫﻤﻴـﺖ ﺧﺎﺻﻲ ﺑﺮﺧﻮردار اﺳﺖ زﻳ ﺮا ﻣﻘﺪار ﺳﻨﮕﻲ ﻛﻪ در اﺛﺮ اﻧﻔﺠﺎر ﺧﺮد ﺷﻮد ﻣﻲ ﺑﺴﺘﮕﻲ ﺑﻪ ﺟﻬﺖ و ﺷﻴﺐ ﭼﺎل دارد ﺮایﺑ . ﭼﺎل زﻧـﻲ ﻣـﻲ ﺗـﻮان از ﻣﺎﺷﻴﻦ ﻫﺎ ی ﺣﻔﺎری ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﻫﻮای ﻓﺸﺮده و ﻳﺎ دﺳﺘﮕﺎه ﻫﺎ ی ﺿﺮﺑﻪ ای ﻫﻴﺪروﻟﻴﻜﻲ و ... اﺳﺘﻔﺎده ﻧﻤﻮد . ﺑﻌﺪ از ﭼﺎل زﻧﻲ و ﺟﺎﮔﺬاری ﻣﻮاد ﻣﻨﻔﺠﺮه، ﻫﺎ ﭼﺎل ﺧﺮج ﮔﺬاری ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ و ا ز ﭼﺎﺷﻨﻲ ﻫﺎی ﺗﺎﺧﻴﺮ ی اﺳﺘﻔﺎده ﺷﻮد ﻣﻲ ﺗﺎ ﺗﻤﺎم ﻫﺎ ﭼﺎل ﺑﺎ ﻫﻢ ﻣﻨﻔﺠﺮ ﻧﺸﻮﻧﺪ . اﻳـﻦ ﺗـﺎﺧﻴﺮ زﻣـﺎﻧﻲ ﺣﺪاﻛﺜﺮ 5/0 ﺛﺎﻧﻴﻪ ﺑﺎﺷﺪ . ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺑﺎﻳﺪ دﺳﺘﮕﺎه ﺗﻬﻮﻳﻪ ﺑ ﺮای ﺧﺎرج ﻛﺮدن ﮔﺎزﻫﺎی ﺗﻮﻟﻴﺪ ﺷﺪه در اﺛﺮ اﻧﻔﺠﺎر ﺗﻌﺒﻴﻪ ﻧﻤﻮد . ﭘﺲ از ﺗﻬﻮﻳـﻪ ﺑﺎﻳـﺪ ﺑﻼﻓﺎﺻﻠﻪ ﻣﻮاد ﺣﻔﺎری ﺷﺪه را ﺟﻤﻊ آوری و ﺧﺎرج ﻧﻤﻮد . ﭘﺲ از ﺧﺎرج ﻧﻤﻮدن ﻣﻮاد ﺣﻔﺎری ﺷﺪه ﺑﻪ ﻣﻨﻈـﻮر ﺗﺜﻴﺒـﺖ ﻣﻘﻄـﻊ ﺣﻔـﺎری ﺷـﺪه و ﻣﻤﺎﻧﻌﺖ از ﺟﺪا ﺷﺪن و ﭘﺎﻳﻴﻦ اﻓﺘﺎدن ﻗﻄﻌﻪ ﻫﺎی ﺳﻨﮓ، ﺟﺪارﻫﺎ ﺣﺎﻳﻞ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . ﻗﻄﻌﻪ ﻫﺎی ﺳﻨﮓ را ﻣﻲ ﺗﻮان ﺑﻪ وﺳﻴﻠﻪ ﻣﻴﻠﻪ ﻫـﺎی ﻓـﻮﻻدی ﻛﻪ ﺳﻨﮓ ﻫﺎ ی اﻃﺮاف ﻃﺎق را ﺑﻪ ﺳﻨﮓ ﻫﺎ ی ﺳﺎﻟﻢ و ﭘﺎﺑﺮﺟﺎ ﻣﺘﺼﻞ ﻣﻲ ﻛﻨﻨﺪ، ﻣﻬﺎر و ﺗﺜﺒﻴﺖ ﻛﺮد و ﻳﺎ ﺑـﺎ ﺑـﺘﻦ ﭘﺎﺷـﻲ روی ﺑﺪﻧـﻪ ﺳـﻨﮕﻲ از رﻳﺰش ﺟﺪارﻫﺎ ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی ﻛﺮد . ﻓﺼﻞ ﺳﻮم - ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺧﺎﻛﻲ، ﺣﻔﺎری و ﺑﻬﺴﺎزی ﺧﺎک 53  اﺟﺮا ﺑﺎ ﻣﺎﺷﻴﻦ ﻫﺎ ی ﺣﻔﺎری ﻣﺎﺷﻴﻦ ﻫﺎ ی ﺣﻔﺎری ﺳﺮﻋﺖ ﭘﻴﺶ روی ﺑﻴﺶ ﺗﺮ ی ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ اﺳﺘﻔﺎده از ﻣﻮاد ﻣﻨﻔﺠﺮه دارﻧﺪ و ﻫﻤﭽﻨـﻴﻦ در ﻣﻨـﺎﻃﻘﻲ ﻛـﻪ ﻛـﺎرﺑﺮد ﻣـﻮاد ﻣﻨﻔﺠﺮه ﺧﻄﺮﻧﺎک و ﻣﻤﻨﻮع اﺳﺖ، ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮﻧﺪ ﻣﺎﺷ . ﻫﺎ ﻴﻦ ی ﺣﻔﺎری دا رای ﻣﺰاﻳﺎی ﻣﺘﻌـﺪدی از ﻗﺒﻴـﻞ ﺑـﻪ وﺟـﻮد ﻧﻴـﺎوردن ﻣﻘﺎﻃﻊ ﺧﺎرج از ﻣﻘﻄﻊ و ﻣﺘﺰﻟﺰل ﻧﺸﺪن زﻣﻴﻦ در ﻣﻮﻗﻊ ﺳﻨﮓ ﺑﺮی و ﺑﺮش زﻣﻴﻦ ﺑﻪ ﻃﻮر ﻣـﻨﻈﻢ، ﻣـﻲ ﺑﺎﺷـﻨﺪ . اﻟﺒﺘـﻪ اﺳـﺘﻔﺎده از اﻳـﻦ ﮔﻮﻧـﻪ ﻣﺎﺷﻴﻦ ﻫﺎ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﺑﺴﻴﺎر ﺑﺎﻻﻳﻲ در ﺑﺮ دارد . ﻣﺎﺷﻴﻦ ﻫﺎ ی ﺣﻔﺎری ﺑﻪ ﻃﻮر ﻛﻠﻲ در دو دﺳﺘﻪ، ﻣﺎﺷﻴﻦ ﻫﺎ ی ﺑﺮش ﻣﻮﺿﻌﻲ و ﻣﺎﺷﻴﻦ ﻫﺎ ی ﺣﻔﺎری ﺗﻤﺎم ﻣﻘﻄﻊ ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮﻧﺪ . ﻣﺎﺷﻴﻦ ﻫﺎ ی ﺑﺮش ﻣﻮﺿﻌﻲ دا رای ﺳﺮﻣﻘﻄﻊ ﺣﻔﺎری ﺧﻴﻠﻲ ﻛﻮﭼﻚ ﺗﺮ از ﻣﻘﻄﻊ ﻣﺠﺮا ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ . از ﻣﺰاﻳﺎی اﻳﻦ ﻣﺎﺷﻴﻦ ﻫﺎ ﻣﻲ ﺗﻮان ﺑﻪ ﻋﺪم ﺗﺮک ﺧـﻮردﮔﻲ و ﻟﺮزش و در ﻧﺘﻴﺠﻪ ﭘﺎﻳﺪاری ﺑﻴﺶ ﺗﺮ زﻣﻴﻦ اﻃﺮاف، زﻣﺎﻧ ﻫﻢ ﻲ ﻛﺎر ﺣﻔـﺎری و ﺑـﺎرﮔﻴﺮی ﻣـ ﻮاد و ﺗﺨﻠﻴـﻪ آﻧﻬـﺎ، ﺳـﺮﻋﺖ ﭘﻴـﺸﺮﻓﺖ ﺑـﺎﻻ در زﻣﻴﻦ ﻫﺎ ی ﻧﺮم ﻧﻴﻤﻪ ﺳﺨﺖ، ﻋﺪم ﺣﻔﺎری ﺧﺎرج از ﻣﻘﻄﻊ و ﻧﻴﺎز ﺑﻪ ﻧﻴﺮوی اﻧﺴﺎﻧﻲ ﺗﺮ ﻛﻢ اﺷﺎره ﻧﻤﻮد . از ﻣﻌﺎﻳﺐ اﻳﻦ ﮔﻮﻧﻪ ﻣﺎﺷـﻴﻦ ﻫـﺎ ، ﻫﺰﻳﻨـﻪ ﺑﺎﻻ، ﻟﺰوم ﻧﻴﺮوی اﻧﺴﺎﻧﻲ ﻣﺎﻫﺮ، اﻳﺠﺎد ﮔﺮد و ﺧﺎک زﻳﺎد و ﻟﺰوم ﺗﻬﻮﻳﻪ ﻣﻨﺎﺳﺐ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﻣﺎﺷﻴﻦ ﻫـﺎ ی ﺣﻔـﺎری ﺗﻤـ ﺎم ﻣﻘﻄـﻊ، دا رای ﻣﻘﻄـﻊ داﻳﺮه ای ﻫﻢ اﻧﺪازه ﻣﺠﺮا ﺑﻮده ) اﻟﺒﺘﻪ ﻣﺎﺷﻴﻦ ﻫﺎ ی وﻳﮋه ای ﻫﻢ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻛﻪ ﺻﻔﺤﻪ ﮔﺮدان آﻧﻬﺎ ﻛﻮﭼﻚ ﺗﺮ از ﻣﻘﻄـﻊ ﻣﺠـﺮا اﺳـﺖ و ( ﻣﻌﻤـﻮﻻ رای دا ﻳﻚ ﺻﻔﺤﻪ ﮔﺮد ﻛﻪ روی اﻳﻦ ﺻﻔﺤﻪ اﺑﺰارﻫﺎی ﺳﻨﮓ ﺑﺮی ﻧﺼﺐ ﺷﺪه و ﺣﻮل ﻣﺤـﻮر ﺧـﻮد دوران ﻣـﻲ ﻛﻨـﺪ، ﻣـﻲ ﺑﺎﺷـﻨﺪ . ﻣﺰاﻳـﺎی ﻣﺎﺷﻴﻦ ﻫﺎ ی ﺗﻤﺎم ﻣﻘﻄﻊ در ﻣﻮاردی ﻛﻪ اﺳﺘﻔﺎده از آﻧﻬﺎ ﺑﺎ ﻣﺴﺎﻳﻞ ﻃﺮح ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ وﻓﻖ دﻫﺪ ) ﻫﺰﻳﻨﻪ ﺑﺴﻴﺎر ﺑﺎﻻ ( ، ﺳـﺮﻋﺖ ﺣﻔـﺎری، ﻛـﺎﻫﺶ ﺣﻔﺎری ﺧﺎرج از ﻣﻘﻄﻊ، ﻛﺎﻫﺶ ﺑﻨﺪی ﺣﺎﻳﻞ ﻫﺎ، ﺻﺮﻓﻪ ﺟﻮﻳﻲ در ﭘﻮﺷﺶ ﻣﺠﺮا، ﺗﻘﻠﻴﻞ ﻋﻮاﻣﻞ ﻧﺎراﺣﺖ ﻛﻨﻨﺪه از ﻗﺒﻴـﻞ ﺻـﺪا و ﻟـﺮزه و ﺑﻬﺒـﻮد ﺮاﻳﺷ ﻂ ﻛﺎر ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . از ﻣﻌﺎﻳﺐ اﻳﻦ ﮔﻮﻧﻪ ﻣﺎ ﻫﺎ ﺷﻴﻦ ﻣﻲ ﺗﻮان ﺑﻪ، ﺳﻨﮕﻴﻦ ﺑﻮدن ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﮔﺬاری ﻻزم، ﻋﺪم ﻧﺮﻣﺶ ﻻزم ﺟﻬﺖ ﻛﺎر ﺑﺎ ﻣﺎﺷـﻴﻦ، ﺳﺨﺘﻲ اﻧﺘﻘﺎل ﻣﺎﺷﻴﻦ از ﻳﻚ ﺟﺒﻬﻪ ﻛﺎر ﺑﻪ ﺟﺒﻬﻪ ﻛﺎر دﻳﮕﺮ، ﺗﻐﻴﻴﺮﻫﺎی اﻧﺪک در ﻗﻄﺮ ﻣﺎﺷﻴﻦ و ﻋﺪم اﺳﺘﻔﺎده در ﻛﺎرﮔﺎه دﻳﮕﺮ اﺷﺎره ﻧﻤﻮد . در اﻳﻦ روش ﺣﻔﺎری ﺗﺠﻬﻴﺰات و ﻣﺎﺷﻴﻦ آﻻت ﺑﺎرﮔﻴﺮی و ﺣﻤﻞ و ﻧﻘ ﻞ ﺑﺎﻳﺪ ﻃﻮری ﺗﺎﻣﻴﻦ ﮔﺮدد ﺗﺎ ﺣﻔﺎری ﺑﻪ ﻃﻮر ﭘﻴﻮﺳﺘﻪ اﻧﺠﺎم ﮔﻴـﺮد . ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺑﺎﻳﺪ زﻣﺎن ﻫﻢ ﺑﺎ ﭘﻴﺶ روی ﺣﻔﺎری، ﺷ ﺮاﻳ ﻂ ﺗﻮده ﺳﻨﮓ ﻫﺎ ﺑﺮرﺳﻲ ﺷﺪه ﺗﺎ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﻣﺤﺪوده ﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﺣﻔﺎری در آﻧﻬﺎ ﺑﺎ ﻣﺎﺷﻴﻦ ﻫﺎ ی ﺣﻔﺎری اﻣﻜﺎن ﭘﺬﻳﺮ ﻧﺒﺎﺷﺪ ﺑﻪ ﺷﻴﻮه ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺣﻔﺎری و ﻧﮕﻬﺪاری ﮔﺮدد . ب- ﺣﻔﺎری در زﻣﻴﻦ ﻫﺎ ی ﺳﺴﺖ و ﻏﻴﺮﺳﻨﮕﻲ در زﻣﻴﻦ ﻫﺎ ی ﻏﻴﺮﺳﻨﮕﻲ ) ﺷﻦ، ﻣﺎﺳﻪ، ﻻی، ﻟﺠﻦ وﻏﻴﺮه ، ( ﺗﺮ ﻣﻬﻢ ﻳﻦ ﺧﻄﺮی ﻛﻪ در ﺣﻔﺎری ﺑﻪ وﺟﻮد ﻣﻲ آﻳـﺪ، رﻳـﺰش ﺑـﺎﻻی ﻗـﺴﻤﺖ ﺣﻔﺎری ﺷﺪه ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ اﻳﻦ ﭘﺪﻳﺪه ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ ﺗﺎ ﺳﻄﺢ زﻣﻴﻦ ﻣﻨﺘﺸﺮ ﺷﺪه و ﻓﺮورﻓﺘﮕﻲ ) ﻧﺸﺴﺖ ( ﺧﺎک را اﻳﺠﺎد ﻛﻨﺪ .  روش ﻫﺎ ی ﺳﻨﺘﻲ در زﻣﻴﻦ ﺧﻴﻠﻲ ﺳﺴﺖ ر وش ﺳﻨﺘﻲ ﺷﻨﺎﺧﺘﻪ ﺷﺪه، روش داﻻن ﻫﺎ ی ﭼﻮب ﺑﻨﺪی ﺷﺪه اﺳﺖ . اﻳﻦ روش در ﻫﺮ ﻧﻮع زﻣـﻴﻦ ﺳـﺴﺖ و در ﻋﻤﻖ زﻳﺎد و ﺣﺘﻲ در ﺑﺮﺧﻮرد ﺑﻪ ﺳﻔﺮه آب زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ ﺑﻪ ﻛﺎر ﻣﻲ . رود ﺳﺮﻋﺖ ﭘﻴﺶ روی ﺑﺎ اﻳﻦ روش ﺑﺴﻴﺎر ﻛﻢ و از اﻳﻦ رو ﻓﻘﻂ در ﻛﺎرﻫـﺎی ﻛﻮﭼﻚ از اﻳﻦ روش اﺳﺘﻔﺎده ﺷﻮد ﻣﻲ . روش اﺟﺮا ﺑﻪ اﻳﻦ ﺗﺮﺗﻴﺐ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ ﺑﻪ ﺗﺪرﻳﺞ و ﭘﺸﺖ ﺳﺮﻫﻢ ﻗﺴﻤﺖ ﻫﺎ ی ﻛـﻮﭼﻜﻲ از ﺣﻔـﺎری و ﭘﻮﺷﺶ را ﻛﻪ ﺑﻪ ﺗﺮﺗﻴﺐ ﺷﺎﻣﻞ ﻃﺎق، دﻳﻮارﻫﺎ و ﻛﻒ ﺑﻨﺪ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ، اﺟﺮا ﻣﻲ ﻛﻨﻨﺪ . در زﻣﻴﻦ ﻫﺎ ی ﻣﺘﻮﺳﻂ، روش ﻫﺎ ی ﺳـﻨﺘﻲ دﻳﮕـﺮی ﺑـﻪ ﻛـﺎر ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﻮد ﻣﻲ ﻛﻪ ﻣﺮاﺣﻞ ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻛﺎر ﻫﻤﺎﻧﻨﺪ روش داﻻن ﻫﺎ ی ﭼﻮب ﺑﻨﺪی ﺷﺪه ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ و ﻓﻘﻂ ﺗﻘ ﺪم و ﺗﺎﺧﺮ ﻛﺎرﻫﺎ ﻣﺘﻔـﺎوت اﺳـﺖ . ﻫـﺮ روش ﺑﻪ ﺣﺴﺐ ﻃﺮﻳﻘﻪ ای ﻛﻪ در ﺧﺎک ﺑﺮداری ﺑﻪ ﻛﺎر ﻣﻲ رود، اﺳﻢ ﻛﺸﻮری را ﺑﻪ ﺧﻮد ﮔﺮﻓﺘﻪ اﺳﺖ . ﺑـﻪ ﻋﻨـﻮان ﻣﺜـﺎل ﻣـﻲ ﺗـﻮان ﺑـﻪ روش 54 ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻓﻨﻲ ﻋﻤﻮﻣﻲ ﻛﺎرﻫﺎی ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ رودﺧﺎﻧﻪ اﻧﮕﻠﻴﺴﻲ ﺧﺎک ) ﺑﺮداری ﺗﻤﺎم ﻣﻘﻄﻊ ﭘﻮﺷﺶ ﺑﻪ ﺗﺮﺗﻴﺐ ﺷﺎﻣﻞ دﻳﻮارﻫﺎ، ﻃﺎق و ﻛﻒ ﺑﻨﺪ ( ﻛﻪ در زﻣﻴﻦ ﻫﺎ ی ﻧﺴﺒﺘﺎ ﺳﺎﻟﻢ و ﭼﺴﺒﻨﺪه ﻛﺎرﺑﺮ د دارد، اﺷﺎره ﻛﺮد از . روش ﻫﺎ ی دﻳﮕﺮ، روش آﻟﻤﺎﻧﻲ ) ﺳﻪ داﻻﻧﻲ ( ، روش اﻃﺮﻳﺸﻲ ) دو داﻻﻧﻪ ( و روش ﺑﻠﮋﻳﻜﻲ ) داﻻن ﻓﻮﻗﺎﻧﻲ ( اﺷـﺎره ﻧﻤـﻮد ﻛـﻪ ﺮایﺑ آﺷﻨﺎﻳﻲ ﺑﻴﺶ ﺗﺮ ﻣﻲ ﺗﻮان ﺑﻪ ﻛﺘﺐ ﺗﺨﺼﺼﻲ ﻣﺮﺑﻮط ﻣﺮاﺟﻌﻪ ﻛﺮد .  ﭘﻴﺸﺮﻓﺖ ﻫﺎ ی ﺟﺪﻳﺪ و ﺑﻬﺒﻮد روش ﻫﺎ در اﺛﺮ ﭘﻴﺸﺮﻓﺖ و ﻫﺎ ﺗﺤﻮل ﻫﺎ ی ﻓﻨﻲ، روش یﻫﺎ ﻓﻮق ﺗﻜﻤﻴﻞ و روش ﻫﺎ ی ﺟﺪﻳﺪی ﻫﻢ اﺑﺪاع ﺷﺪه اﺳﺖ . ﭘﺎﻳﻪ اﺻﻠﻲ اﻳـﻦ ﺗﺤـﻮل ، ﻫـﺎ اﺻﻼح ﻣﺸﺨﺼﺎت زﻣﻴﻦ و ﺑﻪ ﻛﺎر ﺑﺮدن ﻣﺼﺎﻟﺢ ) ﺑﺘﻦ، ﻓﻮﻻد و ﻏﻴﺮه ( و اﺳﺘﻔﺎده از ﺗﻜﻨﻴﻚ ﻫﺎ ی ﺟﺪﻳﺪ اﺳﺖ .  ﺑﻬﺒﻮد ﻣﺸﺨﺼﺎت زﻣﻴﻦ : ﻣﺴﺘﻘﻞ از روﺷﻲ ﻛﻪ ﺑﻪ ﻛﺎر ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﻮد ﻣﻲ ، در ﺷ ﺮاﻳ ﻄﻲ ﻛﻪ زﻣﻴﻦ، ﻓﺎﻗـﺪ ﭼـﺴﺒﻨﺪﮔﻲ اﺳـﺖ و ﻳـﺎ ﻫﻨﮕﺎﻣﻲ ﻛﻪ ﻓﺸﺎر آب زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ زﻳﺎد و ﺧﺎک ﺑﺴﻴﺎر ﺗﺮاوا ﺑﺎﺷﺪ، ﻛﺎر ﺑﺎ ﻋﺪم ﻣﻮﻓﻘﻴﺖ روﺑﺮو اﺳﺖ و ﻳﺎ ﺣﺪاﻗﻞ ﻣ ﻫﺎ ﺸﻜﻞ ی زﻳـﺎد و ﺧﺴﺎرت ﻫﺎ ی ﺳﻨﮕﻴﻦ، ﻏﻴﺮﻗﺎﺑﻞ اﺟﺘﻨﺎب اﺳﺖ . در اﻳﻦ ﻣﻮرد ﻻزم اﺳﺖ ﺟﻨﺲ زﻣﻴﻦ اﺻﻼح ﺷﻮد؛ ﻳﻌﻨـﻲ ﺗﺤﻜـﻴﻢ ﻳـﺎ ﻧـﺎﺗﺮاوا ﮔﺮدد . وﻗﺘﻲ ﺳﻄﺢ آب زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ زﻳﺎد ﺑﺎﻻ ﻧﺒﻮده و ﺷﺪت ﺟﺮﻳﺎن ﻫﻢ ﻃﻮری ﻧﺒﺎﺷﺪ ﻛﻪ زﻣﻴﻦ را ﻣﺘﻼﺷﻲ ﻛﻨﺪ، ﻳـﻚ زﻫﻜـﺸﻲ اﻓﻘﻲ ﺑ ﺮای اﻧﺠﺎم ﺣﻔﺎری و ﺧﺎک ﺑﺮداری ﻛﻔﺎﻳﺖ ﻣﻲ . ﻛﻨﺪ اﮔﺮ ﺳﻄﺢ آب زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ زﻳﺎد ﺑﺎﻻ ﺑﺎﺷﺪ و ﻛﻒ ﮔﻮدﺑﺮداری در ﻋﻤـﻖ زﻳﺎدی ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺳﻔﺮه آب ﻗﺮارﮔﻴﺮد، ﺑﺎﻳﺪ ﻗﺒﻼ ﺳﻄﺢ آب ﺑﺎ وﺳـﺎﻳﻞ ﻛـﺎﻓﻲ در ﻣﻨﻄﻘـﻪ ﭘـﺎﻳﻴﻦ ﺑـﺮده ﺷـﺪه و در ﻫ ﻤـﺎن ﺗـﺮاز ﻧﮕﻪ داﺷﺘﻪ ﺷﻮد . روش ﻫﺎ ی ﭘﺎﻳﻴﻦ ﺑﺮدن ﺳﻄﺢ آب زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻣﻴﺰان ﺗﺮاواﻳﻲ زﻣﻴﻦ ﺗﻔﺎوت ﻣﻲ . ﻛﻨﺪ در ﻫـﺮ ﺻـﻮرت روش اﺗﺨﺎذ ﺷﺪه و ﻧﺤﻮه اﺟﺮا ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ ﺗﺎﻳﻴﺪ و ﺗﺼﻮﻳﺐ دﺳﺘﮕﺎه ﻧﻈﺎرت ﺑﺮﺳﺪ .  ﻳﺨﺒﻨﺪان ﻣﺼﻨﻮﻋﻲ : روش دﻳﮕﺮ ﻛﻪ ﻧﺴﺒﺘﺎ ﻗﺪﻳﻤﻲ اﺳﺖ و ﺟﻨﺒﻪ ﻣﻮﻗﺘﻲ دارد، ﻳﺨﺒﻨﺪان ﻣﺼﻨﻮ ﻋﻲ اﺳﺖ . اﺻﻮل ﻛـﺎر ﺑـﻪ اﻳـﻦ ﺻﻮرت اﺳﺖ ﻛﻪ در زﻣﻴﻦ ، ﻟﻮﻟﻪ ﻫﺎی ﺳﺮدﻛﻨﻨﺪه ای ﺑﺎ ﺣﻔﺎری ﻗﺮار ﻣﻲ دﻫﻨﺪ و ﺑﺎ ﻋﺒﻮر ﻣﺎده ﺳﺮد ﻛﻨﻨﺪه از ﻟﻮﻟﻪ ﻫﺎ، ﮔﺮﻣﺎی زﻣﻴﻦ را آن ﻗﺪر ﭘﺎﻳﻴﻦ ﻣﻲ ﺑﺮﻧﺪ ﺗﺎ ﻳﺦ ﺑﺰﻧﺪ . آب زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ در اﻃﺮاف ﻟﻮﻟﻪ ﻫﺎ، اﺳﺘﻮاﻧﻪ ﺟﺎﻣﺪی از ﻳﺦ را ﺑﻪ وﺟﻮد ﻣﻲ آورد ﻛﻪ اﺗﺼﺎل اﻳﻦ ا ﺳﺘﻮاﻧﻪ ﻫﺎ در زﻣﻴﻦ، ﭘﺮده ﺣﻔﺎﻇﺘﻲ ﻫﻤﮕﻦ، ﭘﻴﻮﺳﺘﻪ، ﻣﻘﺎوم و ﻧﺎﺗﺮاوا ﺑﻪ وﺟﻮد ﻣﻲ آورد . ﻣﻘﺎوﻣﺖ اﻳﺠﺎد ﺷﺪه در زﻣﻴﻦ ﻫﺎ ی ﻣﻨﺠﻤﺪ ﺷﺪه ﺑﻪ ﻋﻮاﻣﻞ ﻣﺘﻌﺪدی از ﻗﺒﻴﻞ داﻧﻪ ﺑﻨﺪی زﻣﻴﻦ، ﻣﻴﺰان ﺗﺨﻠﺨﻞ و ﻣﻘﺪار آب در آن، ﻧﻤﻚ ﻣﻮﺟﻮد در آب، ﻧﻮع و ﻣﻘﺪار ﺑـﺎری ﻛﻪ ﺑﻪ زﻣﻴﻦ وارد ﺷﻮد ﻣﻲ و ﻣﻴﺰان ﺑﺮود ت اﻧﺠﻤﺎد ﺑﺴﺘﮕﻲ دارد . در اﻳﻦ روش وﻗﺘﻲ ﻛﻪ ﺟﺮﻳﺎن آب در داﺧﻞ زﻣﻴﻦ ﺷﺪﻳﺪ ﺑﺎﺷﺪ ﻣﻘﺪار زﻳﺎدی از ﺳﺮﻣﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﺑﻪ زﻣﻴﻦ داده ﺷﻮد ﻣﻲ از ﺑﻴﻦ ﻣﻲ رود و اﻳﺠﺎد دﻳﻮار ﻫﻤﮕﻦ و ﭘﻴﻮﺳﺘﻪ در داﺧﻞ زﻣـﻴﻦ ﻏﻴـﺮﻣﻤﻜﻦ ﻣﻲ ﮔﺮدد و ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﻳﺨﺒﻨﺪان ﺳﺒﺐ اﻓﺰاﻳﺶ ﺣﺠﻢ ﺧﺎک ﺷﻮد ﻣﻲ ﻛﻪ ﻗﺎﺑﻞ ﻛﻨﺘﺮل ﻧﻴﺴﺖ و ﭘﺲ ا ز ذوب ﺷﺪن ﻳـﺦ، ﻧﺸـﺴﺖ ﭘﺪﻳﺪ ﻣﻲ ﺑﻪ . آﻳﺪ ﻃﻮر ﻛﻠﻲ اﻳﻦ روش ﭘﺮ ﻫﺰﻳﻨﻪ و در اﻛﺜﺮ ﻣﻮارد ﭘﻴﺶ روی ﻛﺎر ﻛﻨﺪ اﺳﺖ .  ﺗﺰرﻳﻖ ﺑﻪ : وﺳﻴﻠﻪ ﺗﺰرﻳﻖ ﻣﻲ ﺗﻮان ﭼﺴﺒﻨﺪﮔﻲ ﺧﺎک را ﺑﻬﺒﻮد ﺑﺨﺸﻴﺪ و ﻳﺎ از ﺗﺮاواﻳﻲ ﻻﻳﻪ ﻫﺎی ﺧﺎک ﺗﺎ ﺣﺪ آب ﺑﻨﺪی ﻛﺎﺳﺖ . در اﻳﻦ روش، ﻣﺎده ای ﺑﻪ ﺻﻮرت ﺧﻤﻴﺮ ﺷﻞ ﻳﺎ دوﻏﺎب ﻳﺎ ﻣﺎﻳﻪ ای ﺑﺎ ﻏﻠﻈﺖ ﻣﻨﺎﺳﺐ در ﻓﻀﺎﻫﺎی ﺧﺎﻟﻲ زﻣﻴﻦ ﺗﺮک ) ﻫﺎ و ﺣﻔﺮه ﻫﺎی ﺑﻴﻦ داﻧﻪ ( ﻫﺎ ﻛﻪ ﺑﻌﺪ از ﻧﻔﻮذ در ﻓﻀﺎﻫﺎی ﺧﺎﻟﻲ ﺳﻔﺖ ﺷﻮد، ﺗﺰرﻳﻖ ﺷﻮد ﻣﻲ . ﺑﺮ ﺣﺴﺐ ﻧﻮع زﻣﻴﻦ، ﻣﻘﺪار و ﺷﻜﻞ ﻓﻀﺎﻫﺎی ﺧﺎﻟﻲ آن، ﻣﻮاد ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﺑ ﺮای ﺗﺰرﻳﻖ ﻣﺘﻔﺎوت ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ ﺳﻨﮓ ﺮایﺑ . ﻫﺎ ی ﺗﺮک دار و ﺷﻦ و ﻣﺎﺳـﻪ درﺷـﺖ ﺑـﺎ ﺗﺮا واﻳـﻲ ﺑـﺎﻻ از ﻣﺨﻠﻮط ﺳﻴﻤﺎن و ﺑﻨﺘﻮﻧﻴﺖ اﺳﺘﻔﺎده ﺷﻮد ﻣﻲ ﻣﻲ . ) ﺗﻮان ﺑﻪ ﺟﺎی ﺑﻨﺘﻮﻧﻴﺖ از ﺧﺎک رس ﻫﻢ اﺳﺘﻔﺎده ﻛﺮد ( در ﻣﻮاردی ﻛـﻪ اﺑﻌـﺎد ﻓﻀﺎﻫﺎی ﺧﺎﻟﻲ داﺧﻞ زﻣﻴﻦ ﺑﺰرگ اﺳﺖ، ﺑﻪ ﻣﺨﻠﻮط ﺑﺎﻻ ﻣﻘﺪاری ﻣﺎﺳﻪ ﻳﺎ ﺧﺎﻛﺴﺘﺮﻫﺎی ﻧﺮم اﺿﺎﻓﻪ ﻣﻲ ﻛﻨﻨﺪ . ﻣﻘﺪار اﻳـﻦ ﻣـﻮاد ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﺗﺎ 3 ﺑﺮاﺑﺮ ﻣﻘﺪار ﺳﻴﻤﺎن ﺑﺎﺷﺪ . در زﻣﻴﻦ ﻫﺎ ﻳﻲ ﻛﻪ دا رای ﻣﺎﺳﻪ ﻫـﺎی ﻻی دار و ﺷـﻜﺎف ﻫـﺎ ی ﺑـﺴﻴﺎر رﻳـﺰ ﻫـﺴﺘﻨﺪ ﻓﺼﻞ ﺳﻮم - ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺧﺎﻛﻲ، ﺣﻔﺎری و ﺑﻬﺴﺎزی ﺧﺎک 55 ﻣﻲ ﺗﻮان از ژل ﺳﻠﻴﺲ، رزﻳﻦ ﻫﺎی آﻛﺮﻳﻼﻣﻴﺪ و ﻳﺎ ژل ﺑﻨﺘﻮﻧﻴﺖ اﺳﺘﻔﺎده ﻛﺮد ﺮایﺑ . ﭘﺮﻛـﺮدن ﻓـﻀﺎﻫﺎی ﺧـﺎﻟﻲ، ﻛﺎرﺳـﺖ ﻫـﺎ و ﺷﻜﺎف ﻫﺎ ی ﺑﺰرگ ﺗﺎ ﻣﺘﻮﺳﻂ، از ﺑﻨﺘﻮﻧﻴﺖ ) ﻳﺎ رس ( و ﺳـﻴﻤﺎن ﺑـﻪ ﻋـﻼوه ﻣـﺼﺎﻟﺢ درﺷـﺖ ﺑـ ﺮای ﺷـﻜﺎ ﻫـﺎ ف ی ﺑـﺰرگ و در ﺷﻜﺎف ﻫﺎ ی ﻣﺘﻮﺳﻂ از ﻣﺼﺎﻟﺢ رﻳﺰداﻧﻪ اﺳﺘﻔﺎده ﺷﻮد ﻣﻲ . ﺟﺰﻳﻴﺎت و ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻓﻨﻲ و اﺟ ﺮاﻳ ﻲ ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺗﺰرﻳﻖ ﺑﻪ ﻃـﻮر ﻣﻔـﺼﻞ در ﺑﻨﺪ3 - 6 - 1 اراﺋﻪ ﮔﺮدﻳﺪه اﺳﺖ .  اﺻﻼح روش ﻫﺎی ﺣﻔﺎری : اﻳﻦ ﭘﻴﺸﺮﻓﺖ ﺑﻪ ﻫﺎ ﻃﻮر ﻛﻠﻲ در اﺛﺮ ﺑﻪ ﻛﺎرﮔﻴﺮی ﻓﻮﻻد و ﺑﺘﻦ در روش ﻫﺎ ی ﺳﻨﺘﻲ ﺑﻪ وﺟﻮد آﻣـﺪه . ﺖ اﺳ روش ﻫﺎ ی ﺟﺪﻳﺪ ﺳﺎﺧﺖ ﺑﺘﻦ ﻧﻴﺰ ﻣﻮﺟﺐ ﻛﺎﻫﺶ ﻗﺎﺑﻞ ﻣﻼﺣﻈﻪ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎی اﺟ ﺮاﻳ ﻲ ﺷﺪه و ﺳﺮﻋﺖ ﻋﻤﻠﻴﺎت ﻧﻴﺰ اﻓـﺰاﻳﺶ ﻳﺎﻓﺘﻪ اﺳﺖ ﻣﻲ . ﺗﻮان از ﻛﺎرﺑﺮد ﻓﻮﻻد در ﺑﻨﺪی ﺣﺎﻳﻞ ﻫﺎ، ﭘﻴﺸﺮﻓﺖ در ﻧﺤﻮه اﺟ ﺮای ﭘﻮﺷﺶ ﻣﺠﺮا، اﺳﺘﻔﺎده ازﺑﺘﻦ درﺟﺎ و اﺳﺘﻔﺎده از ﻗﻄﻌﻪ ﻫﺎی ﭘﻴﺶ ﺳﺎﺧﺘﻪ و ﻏﻴﺮه ﻧﺎم ﺑﺮد . 3 - 5 - 3 - ﻣﻼﺣﻈﻪ ﻫ ﺎی ﻓﻨﻲ و اﺟ ﻲﺮاﻳ در ﻫﻨﮕﺎم ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺣﻔﺎری و ﻃﻲ ﻣﺮاﺣﻞ اﺟ ﺮای ﻛﺎر، ﺑﺎﻳﺪ ﻣﺠﺮا ﺑﺎزرﺳﻲ ﺷﺪه و ﻫﺮﮔﻮﻧﻪ ﻣﻮاد ﺳﺴﺖ ﻳﺎ ﻧﺎﭘﺎﻳﺪار را ﻛﻪ اﻳﻤﻨﻲ ﻛﺎرﮔﺮان ﻳﺎ ﺳﺎزه ﻫﺎ و ﻳﺎ دﺳﺘﮕﺎه ﻫﺎ را ﺗﻬﺪﻳﺪ ﻣﻲ ﻛﻨﺪ، در اﺳﺮع وﻗﺖ ﭘﺎک ﺳﺎزی و ﻣﻄﺎﺑﻖ ﺑﺎ ﻧﻈﺮ دﺳﺘﮕﺎه ﻧﻈﺎرت ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﭘﺎﻳﺪارﺳﺎزی آﻧﻬﺎ اﻗﺪام ﮔﺮد . د اﻳﻦ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻫﺎ ﺷﺎﻣﻞ ﭘﺎک ﺳﺎزی ﺑﻪ وﺳﻴﻠﻪ ﺗﺠﻬﻴﺰات ﻣﻜﺎﻧﻴﻜﻲ، ﻟﻮازم دﺳﺘﻲ و ﻫﺎ ﺟﺖ ی آب ﻳـﺎ ﻫـﻮا اﺳـﺖ . ﭘـﺲ از ﭘـﺎک ﺳـﺎزی ﺳـﻄﻮح، ﺷﻜﺎف ﻫﺎ ی ﺑﺎز ﺷﺪه ﺑﺎﻳﺪ ﻣﻄﺎﺑﻖ ﺑﺎ ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻓﻨﻲ ﺧﺼﻮﺻﻲ ﺑﺎ ﺑﺘﻦ ﻳﺎ ﺑﺘﻦ ﭘﺎﺷﻴﺪﻧﻲ ﺑﺎ ﺗﺎﻳﻴﺪ دﺳﺘﮕﺎه ﻧﻈﺎرت، ﭘﺮ ﺷﻮﻧﺪ . ﭘﺎک ﺳﺎزی ﻧﻬﺎﻳﻲ ﺳﻄﻮح در ﻣﺤﻞ ﺑﺘﻦ رﻳﺰی ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻼﻓﺎﺻﻠﻪ ﻗﺒﻞ از ﺑﺘﻦ رﻳﺰی ﻳﺎ اﺟ ﺮای ﺑﺘﻦ ﭘﺎﺷﻲ اﻧﺠﺎم ﺷﻮد . درزﻫﺎ و ﺷﻜﺎف ﻫـﺎ ﺑﺎﻳـﺪ ﻃﺒﻖ دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ دﺳﺘﮕﺎه ﻧﻈﺎرت ﺗﺎ ﻋﻤﻖ ﻣﺸﺨﺺ ﺷﺪه، ﭘﺎک ﺳﺎزی و ﺗﻤﻴﺰ ﮔﺮدد و ﺳﭙﺲ ﻣﻄﺎﺑﻖ ﺑﺎ ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻓﻨﻲ ﺧﺼﻮﺻﻲ ﺑﺎ ﺑﺘﻦ ﭘﺮ ﺷﻮد ﺮایﺑ . ﺷﺴﺘﺸﻮی ﺳﻄﻮح ﺣﻔﺎری ﺷﺪه و ﭘـﺎک ﺳـﺎزی آﻧﻬـﺎ ﻣـﻲ ﺗـﻮان از ﺟﺮﻳـﺎن آب ﺑـﺎ ﻓـﺸ ﺎر ﺣـﺪاﻗﻞ 5/3 و ﺣـﺪاﻛﺜﺮ5 ﻛﻴﻠـﻮﮔﺮم ﺑﺮ ﺳﺎﻧﺘﻲ ﻣﺘﺮ ﻣﺮﺑﻊ و ﻳﺎ ﻣﻄﺎﺑﻖ ﻧﻈﺮ دﺳﺘﮕﺎه ﻧﻈﺎرت اﺳﺘﻔﺎده ﮔﺮدد . در ﻣﻮاردی ﻛﻪ آب ﺳﺒﺐ ﻧﺮم ﺷﺪن و ﻳﺎ ﺗﻮرم ﺗﻮده ﺳﻨﮓ ﻫﺎ ﻣﻲ ﮔﺮدد ﺑﺎﻳﺪ ﺗﻤﺎﻣﻲ آب ورودی ﺑﻪ ﭼﻨﻴﻦ ﺳﻄﻮﺣﻲ ﻫﺮ ﭼـﻪ ﺳـﺮﻳﻊ ﺗـﺮ از ﻣﺤﻞ دﻓﻊ ﮔﺮدد . در ﻣﻮاردی ﻛﻪ اﻣﻜﺎن اﺳﺘﻔﺎده از آب وﺟﻮد ﻧﺪاﺷﺘ ﻪ ﺑﺎﺷﺪ ﺑﺎ ﻣﻮاﻓﻘﺖ دﺳﺘﮕﺎه ﻧﻈـﺎرت ﻣـﻲ ﺗـﻮان از ﻫـﻮای ﻓـﺸﺮده ﺑـ ﺮای ﭘﺎک ﺳﺎزی ﺳﻄﻮح اﺳﺘﻔﺎده ﺷﻮد . اﻧﺒﺎر ﻛﺮدن، ﺟﺎﺑﺠﺎ ﻧﻤﻮدن و ﺑﻪ ﻛﺎرﮔﻴﺮی ﻣﻮاد ﻣﻨﻔﺠﺮه ﺑﺎﻳﺪ ﻣﻄﺎﺑﻖ ﻗـﻮاﻧﻴﻦ ﻛـﺸﻮری و رﻋﺎﻳـﺖ ﻛﻠﻴـﻪ ﻣـﻮارد اﻳﻤﻨـﻲ ﺻـﻮرت ﮔﻴـﺮد . درﺻﻮرﺗﻲ ﻛﻪ دﺳﺘﮕﺎه ﻧﻈﺎرت اﺣﺘﻤﺎل وﻗﻮع ﺣﺎدﺛﻪ ای را در اﺛﺮ اﻧﻔﺠﺎر ﺑ ﺪﻫﺪ، ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ از اداﻣﻪ ﻛﺎر ﻣﻤﺎﻧﻌﺖ ﻛﻨﺪ و ﭘﻴﻤﺎﻧﻜﺎر ﺣﻖ ﻫـﻴﭻ ﮔﻮﻧـﻪ اﻋﺘﺮاﺿﻲ را ﺑﻪ ﻛﺎرﻓﺮﻣﺎ ﻧﺨﻮاﻫﺪ داﺷﺖ . ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺑﺎﻳﺪ ﻗﺒﻞ از زﻣﺎن ﻫﺮ اﻧﻔﺠﺎر، آژﻳﺮ اﻋﻼم ﺧﻄﺮ ﻛﺸﻴﺪه ﺷﺪه و از ﺗﻮﻗﻒ و رﻓﺖ وآﻣﺪ اﻓﺮاد، ﺣﻴﻮان ﻫﺎ و وﺳﺎﻳﻞ ﻧﻘﻠﻴﻪ در ﻣﺤﺪوده ﺧﻄﺮ ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی ﮔﺮدد . 3 - 6 - ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺑﻬﺴﺎزی ﺧﺎک 3 - 6 - 1 - ﻴﺎتﻛﻠ در ﺑﺮﺧﻲ ﻣﻮارد ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ ﺧﺎک ﺟﻬﺖ اﺟ ﺮای ﭘﺮوژه ﻫﺎی ﻋﻤﺮاﻧﻲ ﻣﻨﺎﺳﺐ ﻧﻴﺴﺖ . ﺑﻬﺴﺎزی ﺧﺎک ﺑﻪ ﺗﻤﻬﻴـﺪ ﻫـﺎﻳﻲ اﻃـﻼق ﺷﻮد ﻣﻲ ﻛﻪ ﺑﺎ ﺑﻬﺒﻮد ﺧﻮاص ژﺋﻮﺗﻜﻨﻴﻜﻲ ﺧﺎک، ﺑﺎﻋﺚ اﻣﻜﺎن ﺗﺎﻣﻴﻦ ﻧﻴﺎزﻫﺎی ﻃﺮاﺣﻲ ﻣﻲ ﮔﺮدد . ﺑﻬـﺴﺎزی ﺧـﺎک ﻋﻤـﺪﺗﺎ ﺟﻬـﺖ ﺑـﺎﻻﺑﺮدن 56 ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻓﻨﻲ ﻋﻤﻮﻣﻲ ﻛﺎرﻫﺎی ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﻇﺮﻓﻴﺖ ﺑﺎرﺑﺮی ﺧﺎک، ﻛﺎﻫﺶ ﻧﺸﺴﺖ، اﻓﺰاﻳﺶ ﻣﻘﺎوﻣ ﺖ، ﻛﺎﻫﺶ ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ، ﻛﻨﺘﺮل ﺗﻮرم و اﻧﻘﺒﺎض و ﺧﺰش، ﻛﻨﺘﺮل ﻧﻔﻮذﭘﺬﻳﺮی و ﻣﻘﺎﺑﻠـﻪ ﺑﺎ روان ﺮاﻳﮔ ﻲ اﻧﺠﺎم .ﺷﻮد ﻣﻲ ﺑﻬﺴﺎزی ﺧﺎک ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ ﺑﺎ روش ﻫﺎ ی ﻣﺨﺘﻠﻒ از ﺟﻤﻠﻪ ﻣﻜﺎﻧﻴﻜﻲ، ﻫﻴﺪروﻟﻴﻜﻲ، ﺧﺎک ﻣـﺴﻠﺢ، ﺑﻬـﺴﺎزی ﻓﻴﺰﻳﻜـﻲ و ﺷـﻴﻤﻴﺎﻳﻲ ﺷـﺎﻣﻞ ﺗﺜﺒﻴﺖ ﺑﺎ آﻫﻚ ) ﺷﻔﺘﻪ رﻳﺰی ( و ﺧﺎک و ﺳﻴﻤﺎن اﻧﺠﺎم ﮔﺮدد . اﻧﺘﺨﺎ ب روش ﺑﻬﺴﺎزی ﺧـﺎک ﺑـﻪ ﻋﻮاﻣـﻞ ﻣﺘﻌـﺪدی از ﺟﻤﻠـﻪ ﻧـﻮع و ﻣﻴـﺰان ﺑﻬﺴﺎزی ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز ﭘﺮوژه، ﻧﻮع ﺧﺎک ﺗﺤﺖ اﻻرﺿﻲ، ﺳﺎزﻧﺪ زﻣﻴﻦ ﺷﻨﺎﺳﻲ، ﺷ ﺮاﻳ ﻂ ﻧﺸﺴﺖ، اﻗﺘﺼﺎد و ﻫﺰﻳﻨﻪ اﺟـ ﺮای ﺑﻬـﺴﺎزی ) اﺑﻌـﺎد ﭘـﺮوژه ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻛﻨﻨﺪه ﺑﺎﺷﺪ ( ، در دﺳﺘﺮس ﺑﻮدن ﺗﺠﻬﻴﺰات و ﻣﺼﺎﻟﺢ ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز و ﻛﻴﻔﻴﺖ ﻛﺎر ﻣﻮرد اﻧﺘ ﻈﺎر، ﻣﺤﺪودﻳﺖ ﻫﺎ ی زﻣﺎﻧﻲ اﺟـﺮا، ﺳﺎزه ﻫﺎی ﻣﺠﺎور و ﺑﺮرﺳﻲ اﺣﺘﻤﺎل ﺑﺮوز ﺧﺴﺎرت ﺑﻪ آﻧﻬﺎ در اﺛﺮ اﺟ ﺮای ﻃﺮح ﺑﻬﺴﺎزی و ﻳﺎ آﻟـﻮدﮔﻲ آب ﻫـﺎی زﻳـﺮ زﻣﻴﻨـﻲ، دوام و ﻛـﺎرآﻳﻲ روش اﻧﺘﺨﺎﺑﻲ در ﻃﻮل ﻣﺪت ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری از ﭘﺮوژه، ﺑﺮﮔﺸﺖ ﭘﺬﻳﺮی و ﻳﺎ ﺑﺮﮔﺸﺖ ﻧﺎﭘـﺬﻳﺮی ﺳـﺎﻣﺎﻧﻪ ﺑﻬـﺴﺎزی، ﻗﺎﺑﻠﻴـﺖ اﺳـﺘﻔﺎده ﻣﺠـﺪد از ﻣﺼﺎﻟﺢ، ﻣﻴﺰان اﻋﺘﻤﺎد ﺑﻪ روش ﻫﺎ ی ﺗﺠﺰﻳﻪ و ﻃﺮاﺣﻲ ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ ﺑﻬﺴﺎزی و ﺷ ﺮاﻳ ﻂ ﻛﻨﺘﺮل ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺳﺎﺧﺖ و ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﻛﺎرﮔﺎﻫﻲ ﺑﺴﺘﮕﻲ دارد . 3 - 6 - 2 - ﺑﻬﺴﺎزی ﻣﻜﺎﻧﻴﻜﻲ اﻳﻦ روش ﺑﺎ اﻓﺰاﻳﺶ ﭼﮕﺎﻟﻲ ﺧﺎک و اﺳﺘﻔﺎده از ﺑﺎرﻫﺎی ﻣﻜﺎﻧﻴﻜﻲ، ﺷﺎﻣﻞ ﺗﺮاﻛﻢ اﺳﺘﺎﺗﻴﻜﻲ ﻻﻳﻪ ﻫﺎی ﺳﻄﺤﻲ، ﺗﺮاﻛﻢ ﻟﺮزه ای، اﺑﺮ ﺗﺮاﻛﻢ ) ﺗﺮاﻛﻢ ﻋﻤﻴﻖ ﺑﺎ ﻛﻮﺑﺶ وزﻧﻪ ﻫﺎی ﺳﻨﮕﻴﻦ ﺑﺮ ﺳﻄﺢ زﻣﻴﻦ ( ﺑﺎﻋﺚ ﺑﻬﺒﻮد ﺧﻮاص ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻓﻴﺰﻳﻜﻲ و ﻣﻜﺎﻧﻴﻜﻲ ﺧـﺎک ﻫـﺎ ی ﺗﺤـﺖ اﻻرﺿـﻲ ﻣﻲ ﮔﺮدد . اﻟﻒ- ﺗﺮاﻛﻢ ﺧﺎک ﺗﺮاﻛﻢ ﻳﻜﻲ از ﻗﺪﻳﻤﻲ ﻳﻦ ﺗﺮ روش ﻫﺎ ی ﺑﻬﺒﻮد ﺧﻮاص ﺧﺎک ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ ﺑﺎﻋﺚ ﺑﻬﺒﻮد ﺧﻮاص ﻓﻴﺰﻳﻜﻲ و ﻣﻜﺎﻧﻴﻜﻲ ﺧـﺎک ﻫـﺎ ﻣـﻲ ﺷـﻮد . اﻫﺪاف ﻋﻤﺪه ﺗﺮاﻛﻢ ﻋﺒﺎرﺗﻨﺪ از اﻓﺰاﻳﺶ ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﺑﺮﺷﻲ، ﻛﺎﻫﺶ ﻗﺎﺑﻠﻴﺖ ﻓﺸﺮدﮔﻲ و ﻧﺸﺴﺖ ﺧـﺎک، ﻛـﺎﻫﺶ ﻧﻔﻮذﭘـﺬﻳﺮی،ﻛﺎﻫﺶ ﭘﺘﺎﻧـﺴﻴﻞ ﺮاﻳﮔ روان ﻲ، ﻛﻨﺘﺮل ﺗﻮرم و اﻧﻘﺒﺎض و اﻓﺰاﻳﺶ ﻛﺎرآﻳﻲ ﺑﻠﻨﺪﻣﺪت . ﺑﻬﻴﻨﻪ ﻛﺮدن روﻧﺪ ﺗﺮاﻛﻢ، ﺑﻪ ﺧﺼﻮص در ﭘﺮوژه ﻫﺎی ﺑﺰرگ، ﻧﻘﺶ اﺳﺎﺳـﻲ در ﻣﻴﺰان ﻣﻮﻓﻘﻴﺖ آن ﻃﺮح دارد . روﻧﺪ ﺻﺤﻴﺢ ﺑﻬﺴﺎزی ﺧﺎک ﺑﺎ ﺗﺮاﻛ ﻢ ﺷﺎﻣﻞ ﻣﺮاﺣﻞ زﻳﺮ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ :  ،ﺗﻌﻴﻴﻦ درﺻﺪ رﻃﻮﺑﺖ ﺑﻬﻴﻨﻪ ﭼﮕﺎﻟﻲ ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز ﺗﺮاﻛﻢ و ﺿﺨﺎﻣﺖ ﻻﻳﻪ ﻫﺎ  ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻣﺎﺷﻴﻦ آﻻت ﻣﻨﺎﺳﺐ، ﻣﻨﻄﺒﻖ ﺑﺮ اﻣﻜﺎﻧﺎت ﻣﻮﺟﻮد از ﻧﻈﺮ ﻧﻮع ) اﺳﺘﺎﺗﻴﻜﻲ، ارﺗﻌﺎﺷﻲ، ﺿﺮﺑﻪ ای و ( ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﻧﺤﻮه ﻋﻤﻠﻜﺮد آﻧﻬﺎ از ﻧﻈﺮ ﺗﻌﺪاد ﻋﺒﻮر ﻏﻠﺘﻚ و ﻳﺎ اﻟﮕﻮی ﺿﺮﺑﻪ زدن  ﻛﻨﺘﺮل ﻛﻴﻔﻲ و ﻧﻈﺎرت دﻗﻴﻖ ﺑﺮ ﻋﻤﻠﻴﺎت اﺟ ﺮاﻳ ﻲ ﺷﺎﻣﻞ ﺗﻌﺪاد و ﻧﻮع آزﻣﺎﻳﺶ ﻫﺎ ی ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز اﻧﻮاع ﻏﻠﺘﻚ ﻫﺎ ی ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده در ﺗﺮاﻛﻢ ﻋﺒﺎرﺗﻨﺪ از ﻏﻠﺘﻚ ﻫﺎ ی اﺳﺘﺎﺗﻴﻚ، ﭘﺎﭼﻪ ﺑﺰی و ارﺗﻌﺎﺷـﻲ . ﻣﺸﺨـﺼﺎت و ﻧﺤـﻮه ﻋﻤﻠﻜـﺮد اﻳـﻦ ﻏﻠﺘﻚ ﻫﺎ در ﻓﺼﻞ دوم اﻳﻦ ﻧﺸﺮﻳﻪ اراﺋﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ ﺑﻪ . ﻃﻮر ﻛﻠﻲ ﻏﻠﺘﻚ ﻫﺎ ی اﺳﺘﺎﺗﻴﻜﻲ ﻻﺳ ) ﺘﻴﻜﻲ و ﭼﺮخ ﻓﻠﺰی ( ، ﻓـﺸﺎر اﺳـﺘﺎﺗﻴﻜﻲ ﻧـﺴﺒﺘﺎ زﻳﺎدی را ﺑﻪ ﺧﺎک اﻋﻤﺎل ﻣﻲ ﻛﻨﺪ ﻛﻪ ﺑ ﻫﺎ ﺧﺎک ﺮای ی داﻧﻪ ای ﻣﻨﺎﺳﺐ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . اﻳﻦ ﻏﻠﺘﻚ ﻫﺎ در ﻫﺎ ﺧﺎک ی رﺳﻲ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﻨﺪ ﺟﻬﺖ اﻃـﻮزﻧﻲ ﺳﻄﺢ ﻧﻬﺎﻳﻲ ﺑﻪ ﻛﺎر روﻧﺪ . از ﻋﻮاﻣﻞ ﻣﻮﺛﺮ در ﺑﺎزده ﺗﺮاﻛﻢ ﻧﺎﺷﻲ از اﻳﻦ ﻧﻮع ﻏﻠﺘﻚ ﻫﺎ ، ﻣﻲ ﺗﻮان ﺑﻪ وزن ﻛﻞ دﺳﺘﮕﺎه، ﻗﻄﺮ ﭼﺮخ و ﻋﺮض آن، ﺑﺎر ﭼﺮخ و ﻓﺸﺎر ﺑﺎد ﭼﺮخ ﻻﺳﺘﻴﻜﻲ اﺷﺎره ﻧﻤﻮد . ﺳﺮﻋﺖ ﺣﺮﻛﺖ اﻳﻦ ﻏﻠﺘﻚ ﻫﺎ ﺣﺪود 6 ﻛﻴﻠﻮﻣﺘﺮدرﺳﺎﻋﺖ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﻏﻠﺘﻚ ﻫـﺎ ی ﭘﺎﭼـﻪ ﺑـﺰی ) ﻫﻤﺎن ﻃﻮر ﻛﻪ در ﻗﺴﻤﺖ ﻫﺎ ی ﻗﺒﻠﻲ ذﻛﺮ ﺷﺪ ، ﺑ ( ﺮای ﺗﺮاﻛﻢ ﻫﺎ ﺧﺎک ی ﭼﺴﺒﻨﺪه اﺳﺘﻔﺎده ﺷﻮد ﻣﻲ . ﺑﺎ اﻓﺰاﻳﺶ درﺻﺪ رﻃﻮﺑﺖ و ﻧﺮﻣﻲ ﺧـﺎک، ﻣﻴﺰان ﺳﻄﺢ ﺗﻤﺎس ﺑﺮﺟﺴﺘﮕﻲ ﻫﺎ ﺑﺎﻳﺪ زﻳﺎدﺗﺮ ﺑﺎﺷﺪ . ﻏﻠﺘﻚ ﻫﺎ ی ارﺗﻌﺎﺷﻲ دا رای اﻧﻮاع ﺳﺒﻚ و ﺳﻨﮕﻴﻦ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ ﻛﻪ ﺑﺎزده آﻧﻬﺎ ﺗﺎﺑﻊ ﻋﻮاﻣـﻞ ﻓﺼﻞ ﺳﻮم - ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺧﺎﻛﻲ، ﺣﻔﺎری و ﺑﻬﺴﺎزی ﺧﺎک 57 وزن دﺳﺘﮕﺎه و ﻧﺴﺒﺖ ﺟﺮم دﺳﺘﮕﺎه و وزﻧﻪ، ﻓﺮﻛﺎﻧﺲ و داﻣﻨﻪ ارﺗﻌﺎش دﺳﺘﮕﺎه و ﺳﺮﻋﺖ دﺳﺘﮕﺎه ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . از اﻧﻮاع ﺳﺒﻚ اﻳﻦ ﻏﻠﺘﻚ ﻫـﺎ در ﻣﺤﻴﻂ ﻫﺎ ی ﻣﺤﺪود ﻣﺎﻧﻨﺪ اﻃﺮاف ﻟﻮﻟ ﻪ ﻫﺎ و ﭘﺸﺖ دﻳﻮارﻫﺎ اﺳﺘﻔﺎده .ﺷﻮد ﻣﻲ ب- اﺑﺮ ﺗﺮاﻛﻢ روش اﺑﺮ ﺗﺮاﻛﻢ ﻋﺒﺎرت اﺳﺖ از رﻫﺎ ﻛﺮدن ﻛﻮﺑﻪ ﻫﺎی ﻓﻮق ﺳﻨﮕﻴﻦ از ارﺗﻔﺎع ﺑﺴﻴﺎر زﻳﺎد ﺑﺮ روی ﺧﺎک ﺳﺴﺖ . اﻧﺮژی ﺣﺎﺻﻞ از ﺑﺮﺧﻮرد ﻛﻮﺑﻪ ﺑﻪ زﻣﻴﻦ ﺻﺮف اﻳﺠﺎد ﺗﺮاﻛﻢ در ﺧﺎک ﺷﻮد ﻣﻲ . در اﺛﺮ ﭼﻨﻴﻦ ﺗﺮاﻛﻤﻲ، ﻇﺮﻓﻴﺖ ﺑﺎرﺑﺮی ﺧﺎک اﻓﺰاﻳﺶ ﻳﺎﻓﺘﻪ، ﻣﻴﺰان ﺗﻐﻴﻴﺮ ﺷﻜﻞ ﭘـﺬﻳﺮی آن ﻛﺎﻫﺶ ﻣﻲ ﻳﺎﺑﺪ . ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ از اﻳﻦ روش در ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ ﺑﺎ ﭘﺪﻳﺪه روان ﺮاﻳﮔ ﻲ ﺧﺎک در ﺷ ﺮاﻳ ﻂ زﻟﺰﻟﻪ ﻧﻴﺰ اﺳﺘﻔﺎده ﺷﻮد ﻣﻲ . اﮔﺮﭼﻪ ﻛـﺎرﺑﺮد اﻳـﻦ روش در ﺑﻬﺒﻮد ﺧﻮاص ﻓﻴﺰﻳﻜﻲ و ﻣﻜﺎﻧﻴﻜﻲ ﻫﺎ ﺧﺎک ی داﻧﻪ ای ﺑﺴﻴﺎر ﻣﻮﺛﺮ اﺳﺖ، در ﻣﻮرد ﻫﺎ ﺧﺎک ی رﺳﻲ اﺷـﺒﺎع ﻛـﻪ دا رای ﻧﻔﻮذﭘـﺬﻳﺮی ﻛ ﻤﻲ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻧﻴﺰ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ ﺑﻪ ﺧﻮﺑﻲ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﮔﻴﺮد . اﺳﺘﻔﺎده از ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ زﻫﻜﺸﻲ ﻣﻨﺎﺳﺐ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ ﺑـﺎزدﻫﻲ اﻳـﻦ روش ﺑﻬـﺴﺎزی را اﻓﺰاﻳﺶ دﻫﺪ . 3 - 6 - 3 - ﺑﻬﺴﺎزی ﻫﻴﺪروﻟﻴﻜﻲ زﻫﻜﺸﻲ ﺧﺎک در ﻫﺎ ﺧﺎک ی درﺷﺖ داﻧﻪ ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﻃﺮاﺣﻲ ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ زﻫﻜﺸﻲ و ﭘﻤﭙـﺎژ آب و ﭘـﺎﻳﻴﻦ ﺑـﺮدن ﺳـﻄﺢ آب زﻳﺮزﻣﻴﻨـﻲ، از ﻫﺎ وش ر ی ﺑﻬﺴﺎزی ﺧﺎک ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . اﻳﻦ ﻛﺎر در ﻣﻮرد ﻫﺎ ﺧﺎک ی رﻳﺰ داﻧﻪ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ زﻣﺎﻧﺒﺮ ﺑﻮدن زﻫﻜﺸﻲ، ﺑﺎ اﻋﻤـﺎل ﺑﺎرﻫـﺎی ﺧـﺎرﺟﻲ ﻳـﺎ ﻧﻴﺮوﻫﺎی اﻟﻜﺘﺮﻳﻜﻲ، ﺗﺴﺮﻳﻊ ﺷﻮد ﻣﻲ آب . ﺑﻨﺪی ﭘﻲ ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از دﻳﻮار آب ﺑﻨﺪ، ﺷﻴﺖ ﭘﺎﻳﻞ ﻳﺎ ژﺋﻮﻣﻤﺒﺮان ﻫﺎ ﻧﻴﺰ در زﻣﺮه اﻳـﻦ روش ﺑﻬـﺴﺎزی ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . 3 - 6 - 4 - ﺧﺎک ﻣﺴﻠﺢ در اﻳﻦ روش ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از اﻟﻴﺎف ﭘﻠﻴﻤﺮی ) ﺷﺒﻜﻪ ﻫﺎی ژﺋﻮﺗﻜﺴﺘﺎﻳﻞ و ژﺋﻮﮔﺮﻳﺪی ( ، ﺗﺴﻤﻪ ﻫﺎ و ﺷﺒﻜﻪ ﻫﺎی ﻓﻠﺰی ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﺗﺴﻠﻴﺢ ﺧـﺎک، ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﻛﺸﺸﻲ ﺗﻮده ﺧﺎک ﻣﻮﺟﻮد اﻓﺰاﻳﺶ داده ﺷﻮد ﻣﻲ . ﺗﺴﻠﻴﺢ ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ اﻧﻜﺮاژ ﻧﻴﺰ در اﻳﻦ رده ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮد . ﺑـﺎ اﺳـﺘﻔﺎده از ﻣﺼﺎﻟﺢ ﻓﻮق، ﺧﺎک ﻣﺴﺘﺤﻜﻢ و ﭘﺎﻳﺪار ﺷﻮد ﻣﻲ . از ﺧﺎک ﻣﺴﻠﺢ ﺟﻬﺖ اﺳﺘﺤﻜﺎم ﺧﺎک ﭘﺸﺖ دﻳﻮا رﺳﺎزی ﻫﺎی ﻗﺎﺋﻢ ) ﺑﺘﻨﻲ درﺟﺎ ﻳﺎ ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﺑﻠﻮک ﻫﺎ ی ﭘﻴﺶ ﺳﺎﺧﺘﻪ و ( ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻋﺎﻣﻞ ﻧﮕﻬﺪارﻧﺪه ﺷﻴﺮواﻧﻲ ﻫﺎ ی ﺧﺎﻛﻲ اﺳـﺘﻔﺎده ﻣـﻲ ﮔـﺮدد . ﻣﺸﺨـﺼﺎت ﻓﻨـﻲ اﺟ ﺮاﻳـ ﻲ و ﻃﺮاﺣﻲ روش ﻫﺎ ی ﺧﺎک ﻣﺴﻠﺢ در ﻓﺼﻞ ﻳﺎزدﻫﻢ ) دﻳﻮارﻫ ﺎی ﺣﺎﻳﻞ ﺑﻪ ( ﻃﻮر ﻛﺎﻣﻞ اراﺋﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ . 3 - 6 - 5 - ﺗﺜﺒﻴﺖ ﺑﺎ آﻫﻚ ) ﺷﻔﺘﻪ رﻳﺰی ( در روش ﺑﻬﺴﺎزی ﻓﻴﺰﻳﻜﻲ و ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ ﺧﺎک، ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از اﻓﺰودن ﻣﺼﺎﻟﺤﻲ ﻣﺎﻧﻨﺪ آﻫﻚ، ﺳـﻴﻤﺎن، ﻣـﻮاد ﻗﻴـﺮی و ﻛﻠﺮﻳـﺪ ﻛﻠـﺴﻴﻢ و اﻓﺰاﻳﺶ ﻣﻘﺎوﻣﺖ، ﻛﺎﻫﺶ ﺷﻜﻞ ﭘﺬﻳﺮی، اﻓﺰاﻳﺶ ﭘﺎﻳﺪاری ﺣﺠﻤﻲ از ﻧﻈﺮ ﺧﺰش و ﺗـﻮرم، ﻛـﺎﻫﺶ ﻧﻔـﻮذ ﭘـﺬﻳﺮی ﻣ ﺤـﻴﻂ، ﻛـﺎﻫﺶ ﻗﺎﺑﻠﻴـﺖ ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ در ﺑﺮاﺑﺮ ﻋﻮاﻣﻞ ﺟﻮی و اﻓﺰاﻳﺶ دوام و ﻛﺎرآﻳﻲ ، ﺑﻬﺴﺎزی ﺧﺎک ﺻﻮرت ﻣﻲ ﮔﻴﺮد . روش ﺗﺜﺒﻴﺖ ﺑﺎ آﻫـﻚ ) ﺷـﻔﺘﻪ رﻳـﺰی ( و روش ﺧﺎک و ﺳﻴﻤﺎن از ﺟﻤﻠﻪ روش ﻫﺎ ی ﻣﺘﺪاول ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﺷﻔﺘﻪ آﻫﻜﻲ ﺑ ﺮای اﺻﻼح و ﺗﺜﺒﻴﺖ ﺧﺎک ﭘﻲ ﺳﺎزه، زﻳﺮﺳﺎزی ﻫﺎ راه ، ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی از رﺷﺪ ﮔﻴﺎﻫﺎن در ﺟﺎده ﺳﺎزی، ﺑﻪ ﻋﻠﺖ ﺳﻬﻮﻟﺖ در اﻣﺮ دﺳﺘﻴﺎﺑﻲ ﺑﻪ ﻣﺼﺎﻟﺢ و ﺑﺎﻻﺑﻮدن ﻇﺮﻓﻴﺖ ﺑﺎرﺑﺮی ﻣﺼﺮف ﻣﻲ ﮔﺮدد . اﺳﺘﻔﺎده از ﺷﻔﺘﻪ آﻫﻚ در ﺑﻬﺴﺎزی ﺧـﺎک، ﺑﺎﻋـﺚ ﻛـﺎﻫﺶ ﺣـﺪ رواﻧـﻲ ﺧﺎک، اﻓﺰاﻳﺶ ﺣﺪ ﺧﻤﻴﺮی، ﻛﺎﻫﺶ داﻣﻨﻪ ﺧﻤﻴﺮی ﺧﺎک، درﺷﺖ داﻧﻪ ﺗﺮ ﺷﺪن ﺧﺎک و در ﻧﺘﻴﺠﻪ ﻛﺎﻫﺶ ﻣﻴﺰان ﻋﺒﻮری از اﻟﻚ ﺷـﻤﺎره 40 ، 58 ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻓﻨﻲ ﻋﻤﻮﻣﻲ ﻛﺎرﻫﺎی ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ رودﺧﺎﻧﻪ اﻓﺰاﻳﺶ ﺗﻨﺶ ﻧﻬﺎﻳﻲ و ﻛﺎﻫﺶ ﻛﺮﻧﺶ ﻧﻈﻴﺮ ﮔﺴﻴﺨﺘﮕﻲ و در ﻧﺘﻴﺠﻪ ﺷﻜﻨﻨﺪه ﺗﺮ ﺷﺪن ﺧﺎک، ﺧﺸﻚ ﺷﺪن ﺳﺮﻳﻊ و اﻧﺠﺎم ﺳﺮﻳﻊ ﺗـﺮ ﺗـﺮاﻛﻢ، اﻓﺰاﻳﺶ رﻃﻮﺑﺖ ﺑﻬﻴﻨﻪ ﺗﺮاﻛﻢ، ﻛﺎﻫﺶ ﭼﮕﺎﻟﻲ ﺧﺸﻚ ﺣﺪاﻛﺜﺮ، ﻛﺎﻫﺶ ﻗﺎﺑﻞ ﻣﻼﺣﻈﻪ ﻗﺎﺑﻠﻴﺖ ﺗﻮرم و اﻧﻘﺒﺎض ﺧﺎک، اﻓﺰاﻳﺶ ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﺗـﻚ ﻣﺤﻮری ﺧﺎک ﺑﻌﺪ از ﻋﻤﻞ آوری ﺗﺎ )40 ﺑﺮاﺑﺮ ( ، اﻓﺰا ﻳﺶ ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﻛﺸﺸﻲ ﻳﺎ ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﺧﻤﺸﻲ و ﺑﺎرﺑﺮی ﺧﺎک، اﻓﺰاﻳﺶ ﻧﻔﻮذ ﻧﺎﭘﺬﻳﺮی در ﺑﺮاﺑﺮ آب، اﻓﺰاﻳﺶ دوام و ﻛﺎرآﻳﻲ ﻣﺨﻠﻮط و ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺧﻮاص ﺧﺴﺘﮕﻲ ﺧﺎک را ﺑﻬﺒﻮد ﻣﻲ . دﻫﺪ 3 - 6 - 5 - 1 - ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺷﻔﺘﻪ آﻫﻜﻲ آﻫﻚ ﻣﺼﺮﻓﻲ ﺑﺎﻳﺪ از ﻧﻮع آﻫﻚ ﻣﺮﻏﻮب اﻧﺘﺨﺎب ﺷﻮد . از ﺧﺎﺻﻴﺖ ﺟﺬب رﻃﻮﺑﺖ آﻫﻚ ﻣـﻲ ﺗـﻮان در زﻣـﻴﻦ ﻫـﺎ ی ﻣﺮﻃـﻮب و ﺟﻬـﺖ ﺧﺸﻚ ﻛﺮدن ﻣﺤﻴﻂ اﺳﺘﻔﺎده ﺷﻮد . ﻋﻤﻮﻣﺎ ﺑﺎ ﺗﻤﺎﻣﻲ ﻫﺎ ﺧﺎک ی ﻣﻮﺟﻮد ﻣﺤﻠﻲ ﻣﻲ ﺗﻮان ﺷﻔﺘﻪ آﻫﻜﻲ ﺳﺎﺧﺖ . ﻫﺮ ﭼﻪ ﻣﻴﺰان رس ﺧﺎک ﺑﻴﺶ ﺗﺮ ﺑﺎﺷـﺪ ﻣﻴـﺰان آﻫـﻚ ﺑـ ﺮای ﺳﺎﺧﺘﻦ ﺷﻔﺘﻪ آﻫﻜﻲ ﺑﺎ ﻛﻴﻔﻴﺖ ﺑﺎﻻﺗﺮ، اﻓﺰاﻳﺶ ﻣﻲ ﻳﺎﺑﺪ . ﺑﻬﺘﺮﻳﻦ ﺧﺎک، ﺧﺎک ﺑﺎ داﻧﻪ ﺑﻨﺪی ﭘﻴﻮﺳﺘﻪ اﺳﺖ ﻛﻪ رﻳﺰداﻧﻪ آن از 25 % و ﺧﺎک رس آ ن از 15 % وزن ﺧﺎک ﺗﺮ ﻛﻢ ﻧﺒﺎﺷﺪ . آب ﻣﺼﺮﻓﻲ ﺑ ﺮای ﺳﺎﺧﺖ ﺷﻔﺘﻪ آﻫﻜﻲ ﻋﻤﻮﻣﺎ آب ﻗﺎﺑﻞ ﺷﺮب ﺑﻮده و ﺑﺎﻳﺪ ﻋﺎری از ﻣﻮاد ﻧﻈﻴﺮ ﻗﻠﻴﺎﻳﻲ ﻫﺎ، اﺳﻴﺪﻫﺎ و ﻣﻮاد آﻟﻲ ﺑﺎﺷﺪ . 3 - 6 - 5 - 2 - ﺳﺎﺧﺖ و ﻋﻤﻞ آوردن ﻫﻤﺎن ﻃﻮر ﻛﻪ در ﻗﺴﻤﺖ ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎﻧﻲ ذﻛﺮ ﮔﺮدﻳﺪ، آﻫﻚ زﻧﺪه را ﺑﺎﻳﺪ از اﺛﺮ آب و دی اﻛﺴﻴﺪﻛﺮﺑﻦ ﻫﻮا ﺣﻔﻆ ﻛ . ﺮد آﻫﻚ ﻫﻴﺪراﺗـﻪ ﻧﻴﺰ ﺑﺎﻳﺪ در ﻣﺤﻞ ﻣﻨﺎﺳﺒﻲ ﻧﮕﻬﺪاری ﺷﺪه و از ﻧﻔﻮذ دی اﻛﺴﻴﺪﻛﺮﺑﻦ ﻫﻮا و ﺗﺎﺑﺶ آﻓﺘﺎب ﻣﺼﻮن ﺑﺎﺷـﺪ ﺗـﺎ از ﺧـﺸﻚ ﺷـﺪن آن ﺟﻠـﻮﮔﻴﺮی ﺑﻪ ﻋﻤﻞ آﻳﺪ . درﺻﺪ ﻣﻨﺎﺳﺐ اﺧﺘﻼط ﺑ ﺮای ﺗﺜﺒﻴﺖ ﺑﺎ آﻫﻚ، ﻣﻌﻤﻮﻻ ﺑﻴﻦ 2 ﺗﺎ10 درﺻﺪ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ ﺑﺎ اﻓﺰاﻳﺶ ذره ﻫﺎی رﻳﺰداﻧﻪ رﺳﻲ، درﺻﺪ آﻫـﻚ ﻣﻮرد ﻧ ﻴﺎز ﻫﻢ اﻓﺰاﻳﺶ ﻣﻲ ﻳﺎﺑﺪ . در ﻣﻮاردی ﻛﻪ اﺣﺘﻤﺎل ﻳﺦ زدﮔﻲ وﺟﻮد دارد اﻳﻦ درﺻﺪ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ ﺗﺎ 12 درﺻﺪ ﻫﻢ اﻓﺰاﻳﺶ ﻳﺎﺑﺪ . ﺑﻪ ﻋﻠﺖ ﭘﻴﭽﻴﺪﮔﻲ ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ ﺗﺜﺒﻴﺖ ﺧﺎک و آﻫﻚ و ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺗﺠﺮﺑﻲ ﺑﻮدن اﻃﻼﻋﺎت ﻣﻮﺟـﻮد، اﺳـﺘﻔﺎده از ﻧﻤﻮﻧـﻪ ﻫـﺎی ﺷـﺎﻫﺪ و اﻧﺠـﺎم آزﻣﺎﻳﺶ ﻗﺒﻞ از اﺟ ﺮای ﻋﻤﻠﻴﺎت در ﺻﺤﺮا ﺟﻬﺖ ﺗﻌﻴ ﻴﻦ درﺻﺪ دﻗﻴﻖ اﺧﺘﻼط، ﺿﺮوری ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . در اﻳﻦ ﺧﺼﻮص اﺳﺘﻔﺎده از اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎی ASTM ﺑﺴﻴﺎر ﻣﻔﻴﺪ و ﺿﺮوری اﺳﺖ . ﻧﻮع ﺧﺎک در ﻣﻴﺰان ﻛﺎرآﻳﻲ ﺗﺜﺒﻴﺖ ﺑﺎ آﻫﻚ ﻧﻴﺰ ﺑﺴﻴﺎر ﻣﻬﻢ اﺳﺖ ﺗﺮ ﻛﻢ . ﻳﻦ ﻣﻴﺰان ﻛﺎرآﻳﻲ ﺗﺜﺒﻴﺖ ﺑﺎ آﻫﻚ ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﻫﺎ ﺧﺎک ی ﺳـﻴﻠﺘﻲ ) ﻟﻮم ﺳﻴﻠﺘﻲ ﻣﻲ ( ﺑﺎﺷﺪ و ﺑ ﻫﺎ ﺧﺎک ﺮای ی ﻣﺎﺳﻪ ا ی اﺳﺘﻔﺎده از اﻳﻦ روش ﺑﻬﺴﺎزی ﺗﻮﺻﻴﻪ ﻧﻤﻲ ﮔـﺮدد، ﻣﮕـﺮ ﺑـﻪ ﺻـﻮرت اﺧـﺘﻼط ﺑـﺎ رس و ﭘﻮزوﻻن . ﺧﺼﻮﺻﻴﺎت ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ ﺧﺎک ﻧﻴﺰ در ﺑﻬﺴﺎزی ﺑﺎ آﻫﻚ ﻣﻮﺛﺮ اﺳﺖ . ﺣﻀﻮر ﺳﻮﻟﻔﺎت ﻫﺎ در ﺧﺎک و ﻣﺠﺎورت اﻳﻦ ﻳـﻮن ﻫـﺎ ﺑـﺎ آﻫـﻚ ﺑﺎﻋﺚ ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻫﺎ ﻛﺎﻧﻲ ی ﺛﺎﻧﻮﻳﻪ ﺑﻪ ﻧﺎم اﺗﺮﻳﻨﮕﺎت و ﺗﺎﻣﺎﺳﻴﺖ ﺷﻮد ﻣﻲ ﻛﻪ دا رای ﺧﻮاص ﺗﻮ رم زاﻳﻲ ﻣـﻲ ﺑﺎﺷـﺪ . ﺟﻬـﺖ ﻣﻘﺎﺑﻠـﻪ ﺑـﺎ اﻳـﻦ ﭘﺪﻳـﺪه ﻣﻲ ﺗﻮان از اﺧﺘﻼط دو ﻣﺮﺣﻠﻪ ای آﻫﻚ اﺳﺘﻔﺎده ﻧﻤﻮد . دوﻏﺎب ﺑﻪ راﺣﺘﻲ دور داﻧﻪ ﻫﺎ ی ﺧﺎک را اﻧﺪود ﻧﻤﻮده و واﻛﻨﺶ ﻳﻜﻨﻮاﺧﺘﻲ ﻣﻴﺎن داﻧﻪ ﻫﺎ ی رس و دوﻏﺎب ﭘﺪﻳﺪ ﻣﻲ . آﻳﺪ ﻣﻴﺰان آﻫـﻚ از 100 ﺗﺎ250 ﻛﻴﻠﻮﮔﺮم در ﻣﺘﺮﻣﻜﻌﺐ ﺷﻔﺘﻪ آﻫﻚ، ﺑﺴﺘﻪ ﺑﻪ ﻣﻴ ﺰان ﺧﺎک رس ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﺷﻔﺘﻪ آﻫﻚ ﺧﻮب ﻋﻤﻞ آوری ﺷﺪه ﭘـﺲ از ﮔﺬﺷﺖ 28 روز در ﺣﺪ10 ﻛﻴﻠﻮﮔﺮم ﺑﺮ ﺳﺎﻧﺘﻲ ﻣﺘﺮ ﻣﺮﺑﻊ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد . ﻓﺼﻞ ﺳﻮم - ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺧﺎﻛﻲ، ﺣﻔﺎری و ﺑﻬﺴﺎزی ﺧﺎک 59 3 - 6 - 6 - ﺧﺎک و ﺳﻴﻤﺎن ﺧﺎک وﺳﻴﻤﺎن ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﺑﻬﺴﺎزی ﭘﻲ، اﺻﻼح ﻫﺎ ﺧﺎک ی ﻧﺮم و ﻛﻢ ﻣﻘﺎوﻣﺖ، ﺑﻬﺒﻮد ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻓﻨﻲ و ﺗﺜﺒﻴﺖ ﺧﺎک، ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮد . ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ا ز اﻳﻦ روش ﺟﻬﺖ اﺳﺘﻔﺎده ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻣﺼﺎﻟﺢ اﺳﺎس، زﻳﺮ روﻛـﺶ ﻫـﺎ ی ﻗﻴـﺮی و ﺑﺘﻨـﻲ ﺟـﺎده، ﻣﺤﺎﻓﻈـﺖ ﺷـﻴﺐ ، ﻫـﺎ ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ ﻫﺎ و ﭘﻮﺷﺶ آﺑ ﻫﺎ ﺮاه اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲ ﮔﺮدد . اﺳﺘﻔﺎده از ﺗﻤﺎﻣﻲ اﻧﻮاع ﻫﺎ ﺧﺎک ، ﺑﻪ ﺟﺰ ﻫﺎ ﺧﺎک ﻳﻲ ﺑﺎ ﻣﻨﺸﺎ آﻟﻲ و ﻳﺎ ﻫﺎ رس ی ﺑﺎ ﭘﻼﺳﺘﻴﺴﻴﺘﻪ ﺑﺎﻻ، ﺑ ﺮای ﺳﺎﺧﺖ ﺧﺎک و ﺳﻴﻤﺎن ﻣﻨﺎﺳﺐ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨ )ﺪ ﺧﺎک ﺑﺎ ﺑﻴﺶ از 2 درﺻﺪ ﻣﻮاد آﻟﻲ ﺑ ﺮای اﻳﻦ روش ﻣﻨﺎﺳﺐ ﻧﻴﺴﺖ (. ﻣﻘﺪار ﺳﻴﻤﺎن ﺑﻪ ﺻﻮرت درﺻﺪ وزﻧﻲ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ وزن ﺧﺎک ﺧـﺸﻚ ﺑﻴـﺎن ﻣـﻲ ﺷـﻮد و در ﻋﻤـﻞ ﺑـﺎ داﻧـﺴﺘﻦ وزن ﻣﺨـﺼﻮص ﺧـﺎک ﻏﻴﺮﻣﺘﺮاﻛﻢ، ﻣﻘﺪار ﺳﻴﻤﺎن ﺑﻪ ﺻﻮرت ﺣﺠﻤﻲ ﻗﺎﺑﻞ اﻋﻤﺎل ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد . 3 - 6 - 6 - 1 - ﺗﺜﺒﻴﺖ ﺧﺎک ﻫﺎ ی رﻳﺰداﻧﻪ و ﺧﺎک ﻫﺎ ی ﻣﺎﺳﻪ ای و ﺷ ﻨﻲ ﻫﺮ اﻧﺪازه ﺧﺎک، درﺻﺪ رﻳﺰداﻧﻪ ﺑﻴﺶ ﺗﺮ ی داﺷﺘﻪ و ﻳﺎ ﺧﻤﻴﺮی ﺗﺮ ﺑﺎﺷﺪ رای دا ) ﺣﺪ رواﻧﻲ و داﻣﻨﻪ ﺧﻤﻴﺮی ﺑﺎﻻ ( ، درﺻﺪ ﺳﻴﻤﺎن ﺑﻴﺶ ﺗﺮ ی ﺮایﺑ ﻋﻤﻞ ﺗﺜﺒﻴﺖ ﻻزم اﺳﺖ . ﺣﺪود ﺗﻘﺮﻳﺒﻲ ﺳﻴﻤﺎن ﺑ ﺮای ﺗﺜﺒﻴﺖ ﻫﺎ ﺧﺎک ی رﻳﺰداﻧﻪ، ﺑﻴﻦ 7 ﺗﺎ20 درﺻـﺪ وزن ﺧـﺸﻚ ﺧـﺎک ﻣـﻲ ﺑﺎﺷـﺪ . ﻣﻌﻤﻮﻻ اﻓﺰودن 2 اﻟﻲ4 درﺻﺪ ﺳﻴﻤﺎن ﺑﻪ ﺧﺎک، ﻣﻮﺟﺐ ﻛﺎﻫﺶ زﻳﺎد ﺣﺪ رواﻧﻲ، ﻧﺸﺎﻧﻪ ﺧﻤﻴﺮی و ﭘﺘﺎﻧﺴﻴﻞ ﺗﻮرم ﺧﺎک .ﺷﻮد ﻣﻲ ﻫﺎ ﺧﺎک ی درﺷﺖ داﻧﻪ ﺑ ﺮای ﺗﻬﻴﻪ ﻣﺨﻠﻮط ﺑﺴﻴﺎر ﻣﻨﺎﺳﺐ ﻫﺴﺘﻨﺪ، زﻳﺮا ﺳﻴﻤﺎن ﺗﺮ ﻛﻢ ی ﻧﻴﺎز دارﻧﺪ . ﻫـﺎ ﺧﺎک ی ﺣـﺎوی 5 ﺗـﺎ25 درﺻـﺪ رﻳﺰداﻧﻪ ) ﻋﺒﻮری از اﻟﻚ 200 ( ﻣﺨﻠﻮط ﻣﻨﺎﺳﺒﻲ ﺑﺎ ﺳﻴﻤﺎن ﻣﻲ دﻫﻨﺪ . ﺑﺎ اﻳﻦ وﺟﻮ د ﻫﺎ ﺧﺎک ی دا رای رﻳﺰداﻧﻪ ﺑﻴﺶ ﺗﺮ وﻟﻲ ﭘﻼﺳﺘﻴﺴﻴﺘﻪ ﻛﻢ ﻧﻴﺰ ﺑﺎزده ﻣﻨﺎﺳﺒﻲ دارﻧﺪ . ﻫﺎ ﺧﺎک ی ﻣﺎﺳﻪ ای از ﺟﻤﻠﻪ ﻣﺎﺳﻪ ﺑﺎدی ﺑﻪ ﺳﻬﻮﻟﺖ ﻗﺎﺑﻞ ﺗﺜﺒﻴﺖ ﺑﺎ ﺳﻴﻤﺎن اﺳﺖ و درﺻﺪ ﺳﻴﻤﺎن ﺑﺴﺘﻪ ﺑـﻪ ﻣـﻮاد رﻳﺰداﻧـﻪ از 5 ﺗـﺎ12 درﺻﺪ ﻣﺘﻐﻴﺮ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ ﺑﺎﺷﺪ . ﻫﺎ ﺧﺎک ی ﺷﻨﻲ ﺑﺎ ﺳﻴﻤﺎن ﺑﻪ ﺳﻬﻮﻟﺖ ﻣﻘﺎوﻣﺘﻲ در ﺣﺪ 70 ﺗﺎ140 ﻛﻴﻠﻮﮔﺮم ﺑﺮ ﺳـﺎﻧﺘﻲ ﻣﺘﺮ ﻣﺮﺑـﻊ در آزﻣـﺎﻳﺶ ﻣﻘﺎوﻣـﺖ ﻓـﺸﺎری ﺗـﻚ ﻣﺤﻮری ﭘﻴﺪا ﻣﻲ . ﻛﻨﺪ رﺷﺪ ﻣﻘﺎوﻣﺖ در ﻫﺎ ﺧﺎک ی داﻧﻪ ای ﺳﺮﻳﻊ ﺗﺮ از ﻫﺎ ﺧﺎک ی رﻳﺰداﻧﻪ اﺳﺖ . ﻛﻠﻮﺧﻪ ﻫﺎی رﺳﻲ در اﺧﺘﻼط ﻣﻌﻤﻮﻟﻲ ﺑﻪ ﺳﺨﺘﻲ ﻣﻲ ﺷﻜﻨﺪ . اﻳﻦ ﻛﻠﻮﺧﻪ ﻫﺎ ﻣﻌﻤﻮﻻ در ﺧﺎک ﺑﺎPI>8 ﺗﺸﻜﻴﻞ ﺷﻮد ﻣﻲ . ﻃﺒـﻖ ﺗﻮﺻـﻴﻪ USBR در ﻻﻳﻪ ﻫﺎی روﻳﻴﻦ، ﻛﻠﻮﺧﻪ ﻫﺎی ﺑﺰرگ ﺗﺮ از 25 ﻣﺘﺮ ﻣﻴﻠﻲ ﺑﺎﻳﺪ ﺟﺪا ﺷـﻮﻧﺪ ﺮایﺑـ . اﻛﺜـﺮ ﻛﺎرﻫـﺎ از ﺳـﻴﻤﺎن ﺗﻴـﭗ I وII اﺳـﺘﻔﺎده ﺷﻮد ﻣﻲ . درﺻﺪ ﺳﻴﻤﺎن ﻣﺼﺮﻓﻲ ﺑﻴﻦ 4 ﺗﺎ16 درﺻﺪ وزن ﺧﺸﻚ ﺧﺎک ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻣﻲ . ﻛﻨﺪ در ﺟﺪول )3 - 2( ﺮای ﺑ اﻧﻮاع ﻫﺎ ﺧﺎک ﻣﻘـﺪار درﺻـﺪ ﺳﻴﻤﺎن، ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﺑﺮآورد اوﻟﻴﻪ ارا ﺋﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ . 60 ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻓﻨﻲ ﻋﻤﻮﻣﻲ ﻛﺎرﻫﺎی ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﺟﺪول3 - 2 - ﻣﻘﺪار درﺻﺪ ﺳﻴﻤﺎن ﺑ ﺮای اﻧﻮاع ﺧﺎک ﻫﺎ ﻃﺒﻘﻪ ﺑﻨﺪی ﺧﺎک ﻃﺒﻖ AASHTO ﻃﺒﻘﻪ ﺑﻨﺪی ﺧﺎک ﻃﺒﻖ ASTM ﻣﻴﺰان ﺳﻴﻤﺎن ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز ﺑﻪ ﺻﻮرت ﺗﻴﭙﻲ ) درﺻﺪ وزﻧﻲ ( A-1-a GW,GP,GM,SW,SP,SM 3-5 A-1-b GM,GP,SM,SP 5-8 A-2 GM,GC,SM,SC 5-9 A-3 SP 7-11 A-4 CL,ML 7-12 A-5 ML,MH,CH 8-13 A-6 CL,CH 9-15 A-7 MH,CH 10-16 ﺗﻮﺟﻪ ﺷﻮد ﻛﻪ اﻋﺪاد ﻣﻨﺪرج در ﺟﺪول ﻓﻮق ﺷﺎﻣﻞ ﻫﺎ ﺧﺎک ی آﻟﻲ ﻳﺎ ﺑﺎ واﻛﻨﺶ ﺿﻌﻴﻒ ﻧ ﺷﻮد ﻤﻲ . ﻫﻤﭽﻨـﻴﻦ در ﺷـ ﺮاﻳ ﻄﻲ ﻛـﻪ اﻫـﺪاف دﻳﮕﺮی ﻧﻈﻴﺮ داﺷﺘﻦ ﺷ ﺮاﻳ ﻂ ﻇﺎﻫﺮی ﺧﺎص؛ ﻣﺜﻼ در ﺣﻔﺎﻇﺖ ﻫﺎ ﺷﻴﺐ ﻣﺪ ﻧﻈﺮ ﺑﺎﺷﺪ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﺑﻪ ﻣﻴﺰان ﺳﻴﻤﺎن ﻣﻮرد ﻧ ﻴﺎز اﻓﺰوده ﺷﻮد . 3 - 6 - 6 - 2 - ﻣﻼﺣﻈﻪ ﻫﺎی ﻓﻨﻲ و اﺟ ﻲﺮاﻳ ﺟﻬﺖ آﻣﺎده ﺳﺎزی ﺧﺎک ﺑﺎﻳﺪ ﺗﻤﺎم ﻣﻮاد زاﻳﺪ ﻣﺎﻧﻨﺪ رﻳﺸﻪ ﻫﺎ، ﻫﺎ ﺧﺎک ی آﻟﻲ، ﻗﻠﻮه ﺳﻨﮓ ﻫﺎ ی ﺑﺰرگ ﺗﺮ از 75 ﻣﻴﻠـﻲ ﻣﺘـﺮ از ﺧـﺎک ﺟـﺪا ﺷﻮﻧﺪ . ﻧﺤﻮه اﺧﺘﻼط ﺧﺎک و ﺳﻴﻤﺎن، ﺑﺴﺘﻪ ﺑﻪ اﻫﻤﻴﺖ و ﺣﺠﻢ ﻛﺎر ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ ﺑﻪ ﺻﻮرت دﺳﺘﻲ و ﻳﺎ ﻣﻜﺎﻧﻴﻜﻲ ) دﺳﺘﮕﺎه ﻣﻴﻜ ( ﺴﺮ اﻧﺠﺎم ﺷﻮد . ﻋﻤﻠﻴﺎت اﺟ ﺮاﻳ ﻲ ﺗﺜﺒﻴﺖ ﺧﺎک ﺷﺎﻣﻞ، ﺷﻴﺎردادن ﺧﺎک و ﺧﺮدﻛﺮدن ﻛﻠﻮﺧﻪ ﻫﺎ ی آن، ﭘﺨﺶ ﺳﻴﻤﺎن، اﺧـﺘﻼط ﺧـﺎک و ﺳـﻴﻤﺎن، ﭘﺨـﺶ آب، اﺧﺘﻼط ﺧﺎک و ﺳﻴﻤﺎن و آب، ﻋﻤﻞ ﺗﺴﻄﻴﺢ، ﻛﻮﺑﻴﺪن و ﻣﺘﺮاﻛﻢ ﻛﺮدن و ﻋﻤﻞ آوردن آن ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . از ﻧﻜﺎت ﻣﻬﻢ اﻳـﻦ ﻛـﻪ ، از ﺷـﺮوع اﺿﺎﻓﻪ ﻧﻤﻮدن ﺳﻴﻤﺎن ﺑﻪ ﻣﺨﻠﻮ ط ﺗﺎ ﻣﺮﺣﻠﻪ ﺗﺮاﻛﻢ ﻧﻬﺎﻳﻲ ﻧﺒﺎﻳﺪ ﺑﻴﺶ از 5/1 ﺳﺎﻋﺖ زﻣﺎﻧﺒﺮی داﺷﺘﻪ و ﻓﺎﺻﻠﻪ زﻣﺎﻧﻲ اﺗﻤﺎم ﺗﺮاﻛﻢ ﻻﻳﻪ ﻗﺒﻠـﻲ ﺗﺎ ﺷﺮوع ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ ی ﺑﺮ روی آن ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ ﺣﺪاﻛﺜﺮ ﻳﻚ ﺳﺎﻋﺖ ﻣﺤﺪود ﮔﺮدد . اﻳﻦ اﻣﺮ ﻣﺴﺘﻠﺰم ﺳـﺎﺧﺖ ﺧـﺎک و ﺳـﻴﻤﺎن ﺑـﻪ ﺻـﻮرت ﭘﻴﻮﺳـﺘﻪ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . در ﻣﻮاردی ﻛﻪ اﺟ ﺮای ﻻﻳﻪ ﺑﻪ ﻫﺎ ﺻﻮرت ﭘﻴﻮﺳﺘﻪ ﻣ ﻘﺪور ﻧﺒﺎﺷﺪ، ﺣﺪاﻗﻞ ﻳﻚ ﺗﺎ ﺳﻪ روز از ﻋﻤﺮ ﻻﻳﻪ زﻳﺮﻳﻦ ﺑ ﺮای اﺟ ﺮای ﻻﻳﻪ ﺑﻌﺪی ﺑﺎﻳﺪ ﮔﺬﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ، ﺗﺎ ﻻﻳﻪ زﻳﺮﻳﻦ ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﻻزم ﺑ ﺮای ﺗﺤﻤﻞ ﺑﺎرﻫﺎی ﺳﻨﮕﻴﻦ را داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ ﺮایﺑـ . اﺟـ ﺮای ﻻﻳـﻪ ﺟﺪﻳـﺪ ﺑﺎﻳـﺪ از دوﻏـﺎب ﺳﻴﻤﺎن ﻳﺎ ﭘﻮدر ﺳﻴﻤﺎن ﺑﺮ روی ﻻﻳﻪ ﻗﺒﻠﻲ ﻛﻪ اﺑﺘﺪا ﻣﺮﻃﻮب ﮔﺮدﻳﺪه، اﺳﺘﻔﺎده ﻧﻤ . ﻮد درزﻫﺎی اﻧﻘﻄﺎع ﺑﻴﻦ ﻻﻳﻪ ﻫﺎی ﺗﺮاﻛﻢ ﻣـﻲ ﺗﻮاﻧـﺪ ﻣﺤـﻞ ﺿﻌﻒ ﺑﺎﺷﺪ، ﻟﺬا ﻗﺒﻞ از ﺷﺮوع ﻻﻳﻪ ﺑﻌﺪی، ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﻧﻴﺎز ﺑﺎﺷﺪ ﺑﺎﻳﺪ ﺳﻄﺢ ﻻﻳﻪ زﻳﺮی ﺗﻴﻐﻪ ﻛﺸﻲ و ﺑﺎزﺳﺎزی ﺷﻮد . در ﻓﺼﻞ ﮔﺮﻣﺎ ﻳﻚ ﺗﺎ دو درﺻﺪ رﻃﻮﺑﺖ اﺿﺎﻓﻲ ﺑﻪ ﺧﺎک و ﺳﻴﻤﺎن زده ﺷﻮد ﻣﻲ ﺗﺎ ﺟﺒﺮان ﺗﺒﺨﻴﺮ در ﺣﻴﻦ اﺟﺮا ﺑﺸﻮد . از ﺗﻬﻴـﻪ ﻣﺨﻠـﻮ ط در دﻣﺎی زﻳﺮ 7 درﺟﻪ ﺳﺎﻧﺘﻲ ﮔﺮاد ﺑﺎﻳﺪ اﺟﺘﻨﺎب ﻛﺮد و ﺳﻄﺢ ﻻﻳﻪ ﺗﺮاﻛﻢ ﺷﺪه ﺑﺎﻳﺪ ﺗﺎ اﺟ ﺮای ﻻﻳﻪ ﻓﻮﻗﺎﻧﻲ و ﻳﺎ ﺗﺎ ﺣـﺪاﻗﻞ 7 روز ﻋﻤـﻞ آوری ﺷﻮد و ازدﺳﺖ رﻓﺘﻦ رﻃﻮﺑﺖ ﻻﻳﻪ ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی ﺷﻮد . اﻳﻦ ﻛﺎر ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ ﺑﺎ اﺳﭙﺮی ﻛﺮدن آب و ﻳﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﻳﻚ ﻻﻳﻪ ﭘﻮﺷﺸﻲ اﻧﺠﺎم ﺷﻮد . ﺮایﺑ ﺣﺼﻮل از ﻛﻴﻔ ﻴﺖ ﻣﺤﺼﻮل ﻧﻬﺎﻳﻲ اﻧﺠﺎم آزﻣﺎﻳﺶ ﻫﺎ ی زﻳﺮ ﻣﻮرد ﺗﻮﺻﻴﻪ اﺳﺖ :  داﻧﻪ ﺑﻨﺪی ﺧﺎک ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ از ﻧﻤﻮﻧﻪ ﻫﺎ ی آزﻣﺎﻳﺸﻲ ﺧﺎک ﻓﺼﻞ ﺳﻮم - ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺧﺎﻛﻲ، ﺣﻔﺎری و ﺑﻬﺴﺎزی ﺧﺎک 61  ﻣﻘﺪار ﺳﻴﻤﺎن و رﻃﻮﺑﺖ ﺟﻬﺖ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﻓﺸﺎری7 و28 روزه  ﺿﺨﺎﻣﺖ ﻻﻳﻪ، ﺗﺮاﻛﻢ و ﻧﺤﻮه ﻋﻤﻞ آوری ﺑﻪ وﺳﻴﻠﻪ ﭼﮕﺎﻟﻲ ﺻﺤ ﺮاﻳ ﻲ، ﺑﻼﻓﺎﺻﻠﻪ ﭘﺲ از اﺗﻤﺎم ﻋﻤﻠﻴـﺎت ﻏﻠﺘـﻚ زﻧـﻲ و ﻗﺒـﻞ از ﺳﻔﺖ ﺷﺪن ﺧﺎک ﺳﻴﻤﺎن اﻧﺠﺎم و ﺑﺎ ﻧﺘﻴﺠﻪ ﭼﮕﺎﻟﻲ ﺣﺪاﻛﺜﺮ آزﻣﺎﻳﺸﮕﺎﻫﻲ ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ ﻣﻲ ﮔﺮدد . 4 ﻓﺼﻞ4 ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺳﻨﮕﻲ و ﺑﻨﺎﻳﻲ ﻓﺼﻞ ﭼﻬﺎرم - ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺳﻨﮕﻲ و ﺑﻨﺎﻳﻲ 65 ﻓﺼﻞ ﭼﻬﺎرم- ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺳﻨﮕﻲ و ﺑﻨﺎﻳﻲ 4 - 1 - ﻛﻠﻴﺎت در اﻳﻦ ﻓﺼﻞ ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻓﻨﻲ ﻋﻤﻮﻣﻲ ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺳﻨﮕﻲ و ﺑﻨﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻋﻤﻮﻣﻲ ﺑ ﺮای ﻛﻠﻴﻪ ﻛﺎرﻫﺎی ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﺑﻪ ﻛﺎر ﺑﺮده ﺷﻮد ﻣﻲ ، اراﺋﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ . ﺟﺰﻳﻴﺎت و ﻣﺸﺨﺼﺎت ﺳﺎزه ﻫﺎ و ﭘﻮﺷﺶ ﻫﺎ ی ﺣﻔﺎﻇﺘﻲ ﺳﺎﺧﺘﻪ ﺷﺪه ﺑـﺎ ﻣـﺼﺎﻟﺢ ﺳـﻨﮕﻲ ﻛـﻪ ﺑـﻪ ﻃـﻮر ﺧـﺎص در ﻛﺎرﻫﺎی ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﺑﻪ ﻛﺎر ﺑﺮده ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ، اﻋﻢ از اﻧﻮاع ﺳﻨﮕ ﻫﺎ ﭽﻴﻦ ی ﺣﻔﺎﻇﺘﻲ و ﺗﻮرﺳﻨﮓ و ﻏﻴﺮه ﺑﻪ ﻃﻮر ﻛﺎﻣـﻞ در ﻓـﺼﻞ ﻣﺮﺑـﻮط اراﺋﻪ ﺧﻮاﻫﺪ ﮔﺮ . دﻳﺪ ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺳﻨﮕﻲ و ﺑﻨﺎﻳﻲ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺮاﺳﺎس ﻧﻘﺸﻪ ﻫﺎی اﺟ ﺮاﻳ ﻲ و دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻫﺎی دﺳﺘﮕﺎه ﻧﻈﺎرت و ﻃﺒﻖ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ زﻣﺎن ﺑﻨﺪی اﺟ ﺮای ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺻﻮرت ﮔﻴﺮد . ﺑﻪ اﻳﻦ ﻣﻨﻈﻮر ﭘﻴﻤﺎﻧﻜﺎر ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺎ ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ ﻫﺎی ﻻزم، ﺳﻨﮓ ﻫﺎ ی ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ را ﺑﺎ ﻗﻮاره و اﻧﺪازه ﻫﺎی ﻧﺸﺎن داده ﺷﺪه در ﻧﻘﺸﻪ ﻫﺎ و ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻓﻨﻲ، در ﻛﺎرﮔﺎه اﻧﺒﺎﺷﺖ و آﻣﺎده ﻧﻤﻮده ﺗﺎ اﺟ ﺮای ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺑﻪ ﺻﻮرت ﭘﻴﻮﺳﺘﻪ اﻣﻜﺎن ﭘﺬﻳﺮ ﺑﻮده و وﻗﻔﻪ ای در ﻛﺎر اﻳﺠﺎد ﻧﺸﻮد . وﻳﮋﮔﻲ ﻫﺎ و ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻋﻤﻮﻣﻲ ﺳﻨﮓ ﻫﺎ ی ﻣﺼﺮﻓﻲ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺮاﺳﺎس ﻣﻨﺪرج ﻫﺎ ی ﻓﺼﻞ دو اﻳﻦ ﻧﺸﺮﻳﻪ ﺑﺎﺷﺪ . در اﻳﻦ ﻗﺴﻤﺖ ﺟﺰﻳﻴﺎت و ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻋﻤﻠﻴﺎت و ﻛﺎرﻫﺎی ﺑﻨﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﺑﻪ ﻧﺪرت در ﻛﺎرﻫﺎی ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﺑﻪ ﻛﺎر ﮔﺮﻓﺘﻪ ﻣـﻲ ﺷـﻮﻧﺪ، از ﺟﻤﻠﻪ دﻳﻮار ﭼﻴﻨﻲ ، ﺳﻘﻒ ﺳﺎزی، اﻧﺪود ﻛﺎری و ﻧﻤﺎ ﺳﺎزی اراﺋﻪ ﻧﺸﺪه اﺳﺖ . در ﺻﻮرت ﺑﺮﺧﻮرد ﺑﻪ اﻳﻦ ﻣﻮارد ﻣﻲ ﺗﻮان ﺑـﻪ ﻧـﺸﺮﻳﻪ ﺷـﻤﺎره 55 »ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻓﻨﻲ ﻛﺎرﻫﺎی ﺳﺎﺧﺘﻤﺎﻧﻲ « ﻣﺮاﺟﻌﻪ ﻧﻤﻮد . 4 - 1 - 1 - ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺑﻨﺎﻳﻲ ﺑﺎ ﺳﻨﮓ ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺑﻨﺎﻳﻲ ﺑﺎ ﺳﻨﮓ ﺑﺎﻳﺪ در ﻣﺤﻴﻂ ﺑﺎ دﻣﺎی ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺻﻮرت ﮔﻴﺮد اﺟ . ﺮای ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺳﻨﮕﻲ در ﻣﺤﻴﻄﻲ ﻛﻪ درﺟﻪ ﺣﺮارت آن ﺗﺮ ﻛﻢ از 5 درﺟﻪ ﺳﺎﻧﺘﻲ ﮔﺮاد ﺑﺎﺷﺪ ﻣﺠﺎز ﻧﻤﻲ ﺑﺎﺷﺪ . درﺻﻮرﺗﻲ ﻛﻪ ﻃﺒﻖ ﻧﻈﺮ و ﺗﺎﻳﻴﺪ دﺳﺘﮕﺎه ﻧﻈﺎرت، اﻧﺠﺎم اﻳﻦ اﻣﺮ اﻟﺰاﻣﻲ ﺑﺎﺷـﺪ، ﭘﻴﻤﺎﻧﻜـﺎر ﻣﻮﻇـﻒ اﺳﺖ ﺗﺪاﺑﻴﺮ ﻻزم را ﺑ ﺮای ﺗﺎﻣﻴﻦ دﻣﺎی ﻣﻨﺎﺳﺐ اﺗﺨﺎذ ﻧﻤ .ﺎﻳﺪ ﭘﻴﻤﺎﻧﻜﺎر ﺑﺎﻳﺪ ﺣﺘﻲ اﻻﻣﻜﺎن ﺳﻌﻲ ﻧﻤﺎﻳﺪ، ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺑﻨﺎﻳﻲ ﺳﻨﮕﻲ در ﭘﺎﻳﺎن ﻛﺎر روزاﻧﻪ در ﻣﺤﻞ ﻫﺎ ی ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ ﺷﺪه ) درزﻫﺎی ﺳﺎﺧﺘﻤﺎﻧﻲ ، ( ﺑﻪ اﺗﻤﺎم ﺑﺮﺳﺪ ﺮایﺑ . ﺷﺮوع ﻣﺠﺪد ﻛﺎر ﺑﻨﺎﻳﻲ (ﺑﺎر ﻫﺮ در ) ، ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻨﺎﻳﻲ ﻗﺒﻠﻲ ﻛﺎﻣﻼ آب ﭘﺎﺷﻲ ﺷﺪه و در ﻓﺎﺻﻠﻪ ﺗﻮﻗﻒ و ﺷﺮوع ﻣﺠـﺪد، ﺳـﻄﺢ ﻛﺎر ﻛﺎﻣﻼ ﭘﻮﺷ ﻴﺪه و ﻣﺤﻔﻮظ ﺑﻤﺎﻧﺪ ﺗﺎ ﻫﻴﭻ ﮔﻮﻧﻪ ﺻﺪﻣﻪ ای ﺑﻪ اﺗﺼﺎل وارد ﻧﮕﺮدد . در ﺻﻮرت وﺟﻮد درز در ﺳﻨﮓ ﻫﺎ ، ﺑﺎﻳﺪ ﺗﻤﺎﻣﺎ ﺑﺎ ﻣﻼت، ﭘﺮ و آب ﺑﻨﺪی ﺷﻮد و ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﻗﺒﻞ از ﺑﻪ ﻛﺎر ﺑﺮدن، ﺑﺎﻳﺪ آﻧﻬﺎ را از ﻣﻮاد آﻟـﻮده و ﻣﻮاد زاﻳﺪ ﭘﺎک ﻛﺮد و ﺑﺎ آب ﺷﺴﺖ . در ﺑﻨﺎﻳﻲ ﻫﺎ ﺑﺎﻳﺪ از ﻣﺼﺮف ﺳﻨﮓ ﻫﺎ ی ﺧﻴﻠﻲ ﺳﺨﺖ و ﺧﻴﻠﻲ ﻧﺮم ﭘﺮﻫﻴﺰ ﺷﻮد، زﻳﺮا ﺳـﻨﮓ ﻫـﺎ ی ﺧﻴﻠـﻲ ﺳﺨﺖ، ﺑﻪ ﺧﻮﺑﻲ ﺑﻪ ﻣﻼت ﻧﻤﻲ ﭼﺴﺒﻨﺪ و ﺳﻨﮓ ﻫﺎ ی ﺧﻴﻠﻲ ﻧﺮم ﻫﻢ در ﻣﻘﺎﺑﻞ ﻋﻮاﻣﻞ ﺟﻮی ﻣﺘﻼﺷﻲ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . ﻛﻮﭼﻚ ﺗﺮ ﻳﻦ اﻧﺪازه ﺳﻨﮓ ﻗﻠﻮه ﻛﻪ در دﻳﻮارﺳﺎزی ﺳﻨﮕﻲ ﻣﺼﺮف ﺷﻮد ﻣﻲ ، 15 ﺳﺎﻧﺘﻲ ﻣﺘﺮ ﺑﻮده و ﺳـﻨﮓ ﻫـﺎ ی ﻛﻮﭼـﻚ ﺗـﺮ ﺑـﻪ ﻋﻨـﻮان ﺳﻨﮓ ﻫﺎ ی ﭘﺮﻛﻨﻨﺪه در ﻣﻴﺎن دﻳﻮار ﻣﺼﺮف ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . از آن ﺟﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﺑﻨﺎی ﺳﺎﺧﺘﻪ ﺷﺪه ﺑـﺎ ﻣـﺼﺎﻟﺢ ﺑﻨـﺎﻳﻲ از ﺧﺎﺻـﻴﺖ ارﺗﺠـﺎﻋﻲ ﺑﺮﺧـﻮردار ﻧﻤﻲ ﺑﺎﺷﺪ، ﭘﻲ ﺳﺎزی ﺑﺎﻳﺪ ﻣﺤﻜﻢ ﺑﻮده و اﻳﻦ اﺳﺘﺤﻜﺎم در ﺗﻤﺎم ﺳﻄﺢ ﻳﻜﻨﻮاﺧﺖ ﺑﺎﺷﺪ . ﺑﻪ دﻟﻴﻞ ارﺗﺒﺎط ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ وزن ﺳﺎزه ﺑﺎ ﻧﻴﺮوی ﺣﺎﺻﻞ از زﻟﺰﻟﻪ و ﺧﻄﺮﻫﺎی ﻧﺎﺷﻲ از آن، ارﺗﻔﺎع ﺳﺎزه ﻫﺎی ﺳﻨ ﮕﻲ ﺗﺎ ﺣﺪاﻛﺜﺮ 5 ﻣﺘﺮ ﺑﺎﻻﺗﺮ از ﺳﻄﺢ زﻣﻴﻦ ﻣﺤﺪود .ﺷﻮد ﻣﻲ ﻗﺒﻞ از اﺟ ﺮای ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺑﺎﻳﺪ ﻗﻄﻌﻪ ﻫﺎی ﺳﻨﮓ ﻣﺮﻃﻮب ﺷﺪه ﺑﺎﺷﻨﺪ . اﻳﻦ ﻗﻄﻌﻪ ﻫﺎ ﻣﻮﻗﻌﻲ ﺑﺮ روی ﻣـﻼت ﻛـﺎﻣﻼ ﺗﺜﺒﻴـﺖ ﻣـﻲ ﺷـﻮد ﻛـﻪ ﻗﺴﻤﺘﻲ از ﻣﻼت از اﻃﺮاف ﻗﻄﻌﻪ ﻫﺎ ﺧﺎرج ﺷﻮد . دورﺗﺎ دور ﺳﻨﮓ ﺑﻪ ﺟﺰ در ﻗﺴﻤﺖ ﻧﻤﺎ ﺑﺎﻳﺪ ﺗﻮﺳﻂ ﻻﻳﻪ ای از ﻣـﻼ ت اﺣﺎﻃـﻪ ﺷـﺪه ﺑﺎﺷـﺪ . 66 ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻓﻨﻲ ﻋﻤﻮﻣﻲ ﻛﺎرﻫﺎی ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﺳﻨﮓ ﺑﺎﻳﺪ از ﻗﺴﻤﺖ ﻣﺴﻄﺢ، ﺑﺮ روی ﻗﺸﺮ ﻣﻼت ﻗﺮار داده ﺷﻮد . وﺟﻮد ﻓﻀﺎی ﺧﺎﻟﻲ در ﻫﻴﭻ ﻗـﺴﻤﺖ از ﻛﺎرﻫـﺎی ﺑﻨـﺎﻳﻲ ﻣﺠـﺎز ﻧﺒـﻮده و ﭘﺸﺖ ﻛﺎر ﺑﻪ دﺳﺖ آﻣﺪه ﺑﺎﻳﺪ ﻣﺴﻄﺢ ﺑﺎﺷﺪ . ﻫﺮ ﺑﺎر ﻛﻪ ﻛﺎرﻫﺎی ﺑﻨﺎﻳﻲ ﻣﺠﺪدا ﺷﺮوع ﻣﻲ ﮔﺮدد، ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻨﺎﻳﻲ ﻗﺒﻠﻲ آب ﭘﺎﺷﻲ ﺷﻮد . ﺳﻨﮓ ﭼﻴﻨﻲ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ ﻃﻮر ﻳﻜﻨﻮاﺧﺖ اﻧﺠﺎم ﺷﻮد ﺑﻪ ﻧﺤﻮی ﻛﻪ در ﻫﺮ زﻣﺎن، ﻫﻴﭻ ﻗﺴﻤﺖ ﺑﻨﺎ ﺑﻴﺶ از ﻳـﻚ رج از ﻗـﺴﻤﺖ ﻫـﺎ ی دﻳﮕـﺮ آن ﺑﺎﻻﺗﺮ ﻧﺒﺎﺷﺪ . ﺿﺨﺎﻣﺖ دﻳﻮار ﺳﻨﮕﻲ ﺑﺎ ﻣﻼت ﻣﺎﺳﻪ ﺳﻴﻤﺎن ﺑ ﺮای دﻳﻮارﻫﺎی اﺻﻠﻲ ﻧﺒﺎﻳﺪ از 40 ﺳﺎﻧﺘﻲ ﺗﺮ ﻛﻢ ﻣﺘﺮ ﺑﺎﺷﺪ و ارﺗﻔﺎع ﺳﻨﮓ ﻫـﺎ در ﻧﻤﺎ ﻧﺒﺎﻳﺪ از ﻋﺮض و رﻳﺸﻪ آن ﺑﻴﺶ ﺗﺮ ﺑﺎﺷﺪ . در ﭘﻲ ﺑ ﻨﺎ، ﺑﺰرگ ﺗﺮ ﻳﻦ ﻗﻄﻌﻪ ﻫﺎی ﺳﻨﮓ ﺑﺮ روی ﻳﻚ ﻗﺸﺮ ﻣﻼت ﻛﻪ ﻛـﻒ را ﭘﻮﺷـﺎﻧﺪه ﻗـﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮﻧﺪ . 4 - 1 - 2 - ﻣﻼت ﻛﺎری ﻣﻼت، ﻣﺎده ای اﺳﺖ ﺧﻤﻴﺮی ﻛﻪ ﺑ ﺮای ﭼﺴﺒﺎﻧﺪن ﻗﻄﻌﻪ ﻫﺎی ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺑﻨﺎﻳﻲ ﺑﻪ ﻳﻜﺪﻳﮕﺮ، ﺗﺎﻣﻴﻦ ﺑﺴﺘﺮی ﺑ ﺮای ﺗﻮزﻳﻊ ﺑﺎر و ﺑﺎﻻﺧﺮه ﺑـ ﺮای اﻧﺪودﻛﺎری ﺳﻄﻮح داﺧﻠﻲ و ﺧﺎرﺟﻲ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن و ﺑﻨﺪﻛﺸﻲ ﻧﻤﺎﻫﺎ ﺑﻪ ﻣﺼﺮف ﻣﻲ رﺳﺪ . ﻣﻼت ﻫﺎ از ﻳﻚ ﺟﺴﻢ ﭼﺴﺒﺎﻧﻨﺪه ) ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺧﻤﻴﺮﺳـﻴﻤﺎن، آﻫﻚ ﻫﻴﺪراﺗﻪ، ﮔﭻ و ...( و ﻳﻚ ﻣﺎده ﭘﺮﻛﻨﻨﺪه رﻳﺰداﻧﻪ ) ﻣﺎﻧﻨﺪ ﻣﺎﺳﻪ ﻃﺒﻴﻌﻲ، ﺷﻜﺴﺘﻪ و ...( ، ﺗﺸﻜﻴﻞ ﺷﺪه . اﻧﺪ ﻣﻼت ﻫﺎ از ﻧﻘﻄﻪ ﻧﻈﺮ ﮔﻴﺮش ﺑﻪ دو دﺳﺘﻪ ﻫﻮاﻳﻲ و آﺑﻲ ﮔﺮوه ﺑﻨﺪی ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . ﻣﻼت ﻫﻮاﻳﻲ ﻣﻼﺗﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ در ﻫﻮا ﻣﻲ ﮔﻴﺮد و ﺳﻔﺖ و ﺳﺨﺖ ﺷﻮد ﻣﻲ . ﻣﻼت آﺑﻲ، ﻣﺎده ای اﺳﺖ ﻛﻪ زﻳﺮ آب ﻳﺎ در ﻫﻮا ﺑﻪ ﻃﺮﻳﻖ ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ ﻣﻲ ﮔﻴﺮد و ﺳﻔﺖ و ﺳﺨﺖ ﻣﻲ ﻣﺎﻧﺪ . ﻣﻼت ﻫﺎ ی ﺳﻴﻤﺎﻧﻲ و ﮔﻞ آﻫﻚ از ﺟﻤﻠﻪ ﻣﻼت ﻫﺎ ی آﺑﻲ ﻫﺴﺘﻨﺪ . ﺳﺎﺧﺘﻦ ﻣﻼت ﻫﺎ ﺑﺎ وﺳﺎﻳﻞ دﺳﺘﻲ و ﻳﺎ وﺳﺎﻳﻞ ﻣﻜﺎﻧﻴﻜﻲ ﺻﻮرت ﻣﻲ ﮔﻴﺮد . زﻣﺎن اﺧﺘﻼط ﻣﻼت، ﺣﺪاﻗﻞ 3 دﻗﻴ ﻘﻪ و ﺣـﺪاﻛﺜﺮ 10 دﻗﻴﻘـﻪ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد . اﺳﺘﻔﺎده از ﺑﻴﻞ و ﻛﻤﭽﻪ ﺑ ﺮای ﭘﻴﻤﺎﻧﻪ ﻛﺮدن ﺻﺤﻴﺢ ﻧﻴﺴﺖ و ﺑﺎﻳﺪ ﺣﺘﻤﺎ از ﭘﻴﻤﺎﻧﻪ ای ﺑﺎ ﺣﺠﻢ ﻣﻌﻴﻦ اﺳـﺘﻔﺎده ﮔـﺮدد . در ﭘﻴﻤﺎﻧـﻪ ﻛﺮدن ﻣﺎﺳﻪ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ ﻣﺴﺎﻟﻪ ﺗﻐﻴﻴﺮ ﺣﺠﻢ ﻧﺎﺷﻲ از رﻃﻮﺑﺖ ﺗﻮﺟﻪ ﺷﻮد . 4 - 1 - 2 - 1 - اﻧﺘﺨﺎب ﻣﻼت ﺑ ﺮای ﻛﺎر در ﻫﻮای ﺳﺮد در ﻫﻮای ﺳﺮد ﻣﻲ ﺗﻮان از ﻣﻼت ﻫﺎ ی ﻣﺎﺳﻪ ﺳﻴﻤﺎن و ﺑﺎﺗﺎرد اﺳﺘﻔﺎده ﻛﺮد . ﻣﻼت ﻣﺎﺳﻪ ﺳﻴﻤﺎن ﺑﺎ ﻧﺴﺒﺖ 1 ﺑﻪ3 و ﺑﺎﺗﺎرد ﺑﺎ ﻧﺴﺒﺖ1 ﺑﻪ 6 ، ﻣﻨﺎﺳﺐ اﺳﺖ ﺮایﺑ . ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی از ﻳﺦ زدن، ﺑﻬﺘﺮ اﺳﺖ از ﻛﻠﺮورﻛﻠﺴﻴﻢ ﻳﺎ ﻣﻮاد ﺣﺎوی آن اﺳﺘﻔﺎده ﻧﺸﻮد، زﻳﺮا وﺟﻮد ﻛﻠﺮورﻛﻠـﺴﻴﻢ ﺑﺎﻋـﺚ زﻧﮓ زدﮔﻲ ﻗﻄﻌﻪ ﻫﺎی ﻓﻠﺰی ﻛﺎرﮔﺬارده ﺷﺪه و ﺷﻮره زدﮔﻲ آﺟﺮﻛﺎری .ﺷﻮد ﻣﻲ ﻳﻜﻲ از ﺑﻬﺘﺮﻳﻦ ﻫﺎ راه ی ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی از ﻳﺦ زدﮔﻲ، اﻓﺰودن ﻣﻮاد ﺣﺒﺎب ﺳﺎز ﻫﻮا ﺑﻪ ﻣﻼت اﺳﺖ ﻛﻪ در اﻳﻦ ﺻﻮرت ﻣﻲ ﺗﻮان ﺑﺪون واﻫﻤـﻪ از ﻛﺎﻫﺶ ﻛﺎرآﻳﻲ ، از ﻣﻘﺪار ﺳﻴﻤﺎن ﻣﻼت ﻛﺎﺳﺖ . در اﻳﻦ ﺣﺎﻟﺖ، ﻧﺴﺒﺖ ﺳﻴﻤﺎن ﺑﻪ ﻣﺎﺳﻪ، 1 ﺑﻪ5 ﺗﺎ1 ﺑـﻪ6 ﺧﻮاﻫـﺪ ﺑـﻮد . در ﻫـﻮای ﺳـﺮد، ﮔﺮﻓﺘﻦ ﻣﻼت ﻛﻨﺪ ﺷﻮد ﻣﻲ ، در دﻣﺎی ﺻﻔﺮ ﺗﺎ 5 درﺟﻪ ﺳﻠﺴﻴﻮس، ﻣﺪت ﮔﺮﻓﺘﻦ دو ﺑﺮاﺑﺮ و از5 ﺗﺎ10 ، درﺟﻪ5/1 ﺑﺮاﺑﺮ .ﺷﻮد ﻣﻲ 4 - 1 - 2 - 2 - اﻧﺘﺨﺎب ﻣﻼت ﺑ ﺮای ﻛﺎر در ﻫﻮای ﮔﺮم از دﺳﺖ رﻓﺘﻦ ﻣﻘﺪار زﻳﺎد آب ﺑﻪ وﻳﮋه در ﻃﻮل ﺗﺎﺑﺴﺘﺎن ﮔﺮم و ﺧﺸﻚ، ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﻗﺎﺑﻠﻴﺖ ﻛﺎرﺑﺮد ﻣﻼت را ﻛﺎﻫﺶ دﻫﺪ . ﺑﻪ ﺣﺪی ﻛﻪ ﻣﻼت ﻗﺎد ر ﺑﻪ ﺗﺎﻣﻴﻦ اﻟﺼﺎق ﻛﺎﻣﻞ ﺑﺎ ردﻳﻒ ﻫﺎ ی ﺑﻌﺪی ﻣﺼﺎﻟﺢ ﻧﺒﺎﺷﺪ . ﻓﺼﻞ ﭼﻬﺎرم - ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺳﻨﮕﻲ و ﺑﻨﺎﻳﻲ 67 در ﻃﺮح اﺧﺘﻼط ﻣﻼت، ﺑﺎﻳﺪ ﻛﺎرآﻳﻲ و آب ﻧﮕﻬﺪاری ﻣﻼت، ﻣﺘﻨﺎﺳﺐ ﺑﺎ ﺟﺬب آب ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺑﻨﺎﻳﻲ و اوﺿﺎع ﺟﻮی ﻣﻮرد ﺗﻮﺟﻪ ﻗﺮار ﮔﻴﺮد . در ﺑﻌﻀﻲ ﻣﻮارد ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ اﺳﺘﻔﺎده از ﻣﻮاد اﻓﺰودﻧﻲ ﻧﮕﻬﺪارﻧﺪه آب و ﻛﻨﺪﮔﻴﺮﻛﻨﻨﺪه و ﺿﺪﺗﺒﺨﻴﺮ ﺗﻮﺻﻴﻪ ﺷﻮد ﻛﻪ در اﻳﻦ ﺻـﻮرت ﻣـﺼﺮف اﻳﻦ ﻣﻮاد ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺎ اﺣﺘﻴﺎط ﺻﻮرت ﮔﻴﺮد . 4 - 1 - 3 - ﺑﻨﺪ ﻛﺸﻲ ﻧﻘﺶ ﺑﻨﺪﻛﺸﻲ، ﭘﺬﻳﺮش اﻧﺒﺴﺎط و اﻧﻘﺒﺎض ﺳﻄﺤﻲ و ﻣﻮﺿﻌﻲ و ﺗﻮزﻳﻊ آن ﺑﻪ ﻃﻮر ﻳﻜﻨﻮاﺧﺖ اﺳﺖ . ﻋﻼوه ﺑﺮ آن ﺑﻨﺪﻛـﺸﻲ ﺑﺎﻳـﺪ ﻣـﺎﻧﻊ داﺧﻞ ﺷﺪن آب و ﻧﻔﻮذ رﻃﻮﺑﺖ ﺑﻪ ﻗﺸﺮﻫﺎی داﺧﻠﻲ دﻳﻮارﻫﺎ و ﺳﺎﻳﺮ ﻗﻄﻌﻪ ﻫﺎ ﭘﻮﺷﺸﻲ ﮔﺮدد . ﺑﻪ ﻫﻤﻴ ﻦ ﺟﻬﺖ ﻣﻼت ﺑﻨﺪﻛﺸﻲ ﺑﺎﻳﺪ رﻳﺰداﻧﻪ و ﭘﺮﻣﺎﻳﻪ ﺑﻮده و از ﺗﺮاﻛﻢ ﻛﺎﻓﻲ ﺑﺮﺧﻮردار ﺑﺎﺷﺪ ﺗﺎ ﻣﺎﻧﻊ اﻳﺠﺎد ﺧﺎﺻﻴﺖ ﺟﺎذﺑﻪ ﻣﻮﻳﻲ و اﻧﺘﻘﺎل رﻃﻮﺑﺖ ﺑﻪ ﻋﻤﻖ دﻳﻮار و ﺳﻄﻮح داﺧﻠﻲ ﺑﻨﺎ ﮔﺮدد . در ﺑﻨﺪﻛﺸﻲ ﻗﺴﻤﺖ ﻫﺎ ی ﻏﻴﺮﻧﻤﺎﻳﺎن، ﻓﻘﻂ درزﻫﺎ را ﺑﺎ ﻣﻼت ﭘﺮ ﻧﻤﻮده و ﺻﺎﻓﻜﺎری ﻣﻲ ﮔﺮدد . ﻋﻴﺎر ﻣﻼت ﺑﻨﺪﻛﺸﻲ ﺑﺮا ﺑـﺮ ﻋﻴـﺎر ﻣـﻼت ﺑﻪ ﻛﺎر ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﺪه در ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺑﻨﺎﻳﻲ اﺳﺖ وﻟﻲ ﻣﺎﺳﻪ آن ﺑﺎﻳﺪ رﻳﺰﺗﺮ ﺑﺎﺷﺪ . ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺑﻨﺪﻛﺸﻲ ﺣﺘﻲ اﻻﻣﻜﺎن ﻻزم اﺳﺖ ﻇﺮف ﻣﺪت ﻳﻚ ﺗﺎ 4 روز ﭘﺲ از ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺑﻨﺎﻳﻲ ﺻﻮرت ﮔﻴﺮد . ﻗﺒﻞ ازﻋﻤﻠﻴﺎت ﺑﻨﺪﻛﺸﻲ، درزﻫﺎ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ ﻋﻤﻖ 5/1 ﺳﺎﻧﺘﻲ ﻣﺘﺮ ﺧﺎﻟﻲ ﺷﺪه و ﭘﺲ از ﻣﺮﻃﻮب ﻛـﺮدن ﺑﺎ ﻣﻼت ﻣﻮر د ﻧﻈﺮ ﭘﺮ و ﺑﺎ ﻗﻠﻢ ﺑﻨﺪﻛﺸﻲ ) ﻳﺎ ﻣﻴﻠﮕﺮد ﺑﺎ ﻗﻄﺮ 10(ﻣﺘﺮ ﻣﻴﻠﻲ ، ﺻﺎف و ﺻﻴﻘﻠﻲ ﺷﻮد آب . ﭘﺎﺷﻲ و ﻣﺮﻃﻮب ﻧﮕـﺎه داﺷـﺘﻦ ﺳـﻄﻮح ﺑﻨﺪﻛﺸﻲ ﺑﺮ ﺣﺴﺐ ﺷ ﺮاﻳ ﻂ ﻣﺤﻴﻄﻲ و ﺣﺪاﻗﻞ 5 روز ﻣﺘﻮاﻟﻲ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﺳﻨﮓ ﻫﺎ ﺑﺎﻳﺪ ﻃﻮری ﻛﺎرﮔﺬارده ﺷﻮﻧﺪ ﻛﻪ ﺑﻨﺪ ﻋﻤﻮدی رﮔﻪ ﻫﺎی ﻣﺘﻮاﻟﻲ در ﻳﻚ اﻣﺘﺪاد ﻗﺮار ﻧﮕﻴﺮﻧﺪ . ﺿـﺨﺎﻣﺖ ﺑﻨﺪ ﻛـﺸﻲ در دﻳﻮارﻫـﺎی ﺳﻨﮕﻲ ﻧﺒﺎﻳﺪ از 10 ﺗﺮ ﻛﻢ ﻣﺘﺮ ﻣﻴﻠﻲ و از 25 ﺑﻴﺶ ﻣﺘﺮ ﻣﻴﻠﻲ ﺗﺮ اﻧﺘﺨﺎب ﺷﻮد . ﻣﻮارد ﺗﻜﻤﻴﻠﻲ در ﻧﺸﺮﻳﻪ ﺷﻤﺎره 55 »ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻓﻨﻲ ﻛﺎرﻫﺎی ﺳﺎﺧﺘﻤﺎﻧﻲ « اراﺋﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ . 4 - 1 - 4 - دﻳﻮارﻫﺎی ﺑﻨﺎﻳﻲ ﺳﻨﮕﻲ ﻋﻤﻠﻜﺮد ﺳﺎزه ای دﻳﻮارﻫﺎی ﺑﻨﺎﻳﻲ ﺳﻨﮕﻲ ﺑﻪ ﺻﻮرت وزﻧﻲ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﻣﻼﺣﻈﺎت ﻃﺮاﺣﻲ و اﺟ ﻳﺮا ﻲ دﻳﻮارﻫﺎی ﺣﺎﻳﻞ وزﻧﻲ ﺑﻪ ﻃـﻮر ﻛﺎﻣـﻞ در ﻓﺼﻞ ﻳﺎزدﻫﻢ اراﺋﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ . در ﺻﻮرت اﺳﺘﻔﺎده از دﻳﻮارﻫﺎی ﺣﺎﻳﻞ ﺑﻨﺎﻳﻲ ﺳﻨﮕﻲ ﻛﻪ ﻋﺎﻣﻞ اﻧﺘﺨﺎب آن ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ اﻧﻮاع ﻣﺼﺎﻟﺢ دﻳﮕـﺮ، در دﺳﺘﺮس ﺑﻮدن و ﻋﻮاﻣﻞ اﻗﺘﺼﺎدی ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ، ﺑﺎﻳﺪ دﻗﺖ ﻧﻤﻮد ﻛﻪ ﻣﻼت ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده دوام ﺗﺮ ﻛﻢ ی ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺳﻨﮓ ﻧﺪاﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ . ﻣﻼت ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﺑﺎﻳﺪ ﻓﺎﻗﺪ آﻫﻚ ﺑﻮده و ﺗﻮﺻﻴﻪ ﺷﻮد ﻣﻲ ﺷﺎﻣﻞ ﺳﻴﻤﺎن و ﻣﺎﺳﻪ ﺑﺎ ﻧﺴﺒﺖ 1 ﺑﻪ3 ﺑﺎﺷﺪ . ﭼﻨـﻴﻦ ﻣﺨﻠـﻮﻃﻲ، ﻣﻘﺎوﻣـﺖ در ﺑﺮاﺑـﺮ ﺣﻤﻼت ﺳﻮﻟﻔﺎﺗﻲ را ﺑﺎﻻ ﺑﺮده و ﺟﺬب آب را ﺣﺪاﻗﻞ ﻣﻲ .ﻛﻨﺪ در ﺟﺪول )4 - 1( ، ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻣﻼت ﻫﺎ ی ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده در دﻳﻮارﻫﺎی ﺣﺎﻳﻞ ﺑﻨﺎﻳﻲ ﺳﻨﮕﻲ اراﺋ ﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ . 68 ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻓﻨﻲ ﻋﻤﻮﻣﻲ ﻛﺎرﻫﺎی ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﺟﺪول4 - 1 - ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻣﻼت ﻫﺎ ی ﻣﻮرد ﻣﺼﺮف در دﻳﻮارﻫﺎی ﺣﺎﻳﻞ ﺑﻨﺎﻳﻲ ﺳﻨﮕﻲ ﻧﻮع ﻣﻼت ﻣﺎﺳﻪ ﺷﺴﺘﻪ ﻋﺒﻮری از اﻟﻚ ﺷﻤﺎره 4 ) 76 / 4 ﻣﻴﻠﻲ (ﻣﺘﺮ 1 (m3) ﺳﻴﻤﺎن2 (Kg) آﻫﻚ ﺷﻔﺘﻪ3 (Kg) آب (Litre) وزن ﻣﺨﺼﻮص ﻣﻼت ﺗﻬﻴﻪ ﺷﺪه (Kg/m3) ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﻧﻤﻮﻧﻪ 70 * 70 * 70 ﻣﻴﻠﻲ ﻣﺘﺮ 7 روزه (N/mm2) ﻣﻘ ﺎوﻣﺖ ﻧﻤﻮﻧﻪ 70 * 70 * 70 ﻣﻴﻠﻲ ﻣﺘﺮ 28 روزه (N/mm2) ﻣﺎﺳﻪ ﺳﻴﻤﺎن 6: 1 033 /1 198 - 256 2057 9/2 - 3/2 5/4 - 3/4 ﻣﺎﺳﻪ ﺳﻴﻤﺎن 5: 1 0/1 227 - 265 2064 9/4 - 6/4 7/8 - 5/7 ﻣﺎﺳﻪ ﺳﻴﻤﺎن 4: 1 99 /0 285 - 261 2073 6/7 7/ 13 - 9/ 12 ﻣﺎﺳﻪ ﺳﻴﻤﺎن 3: 1 94 /0 360 - 258 2089 117 22 - 5/ 20 د وﻏﺎب ﻣﺎﺳﻪ ﺳﻴﻤﺎن 5:1 91 /0 220 - 340 2069 - - ﻣﻼت ﺑﺎﺗﺎرد 8: 2:1 91 /0 131 131 280 1972 14 8/2 - 2 ﻣﻼت ﺑﺎﺗﺎرد 10 : 2:1 96 /0 110 110 275 1992 9 - 6 1/2 - 4/1 ﺮایﺑ ﺗﻬﻴﻪ ﻣﺨﻠﻮط ﺑﺎ ﻧﺴﺒﺖ ﺣﺠﻤﻲ ﻣﺨﺘﻠﻒ در ﻛﺎرﮔﺎه ﺑﻪ ﻧﺤﻮی ﻛﻪ ﻣﺒﻨﺎی ﻛﺎر ﻳﻚ ﻛﻴﺴﻪ ﺳﻴﻤﺎن ﺑﺎﺷﺪ ﺑﺎﻳﺪ ﻣﻜﻌـﺐ ﻣـﺴﺘﻄﻴ ﻠﻲ ﺑـﻪ اﺑﻌﺎد  40 40 27 ﺗﻬﻴﻪ و ﺑﻪ ﻛﻤﻚ آن ﻣﺨﻠﻮط ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ را ﺗﻬﻴﻪ ﻧﻤﻮد ﺑﻪ . ﻃﻮر ﻣﺜﺎل ﺑ ﺮای ﺗﻬﻴﻪ ﻣﻼت ﺑﺎﺗﺎرد 8: 2:1 ، ﻛـﺎﻓﻲ اﺳـﺖ ﺑـﻪ ﻛﻤﻚ ﻣﻜﻌﺐ ﻣﺴﺘﻄﻴﻞ ﻓﻮق، 8 ﺣﺠﻢ ﻣﺎﺳﻪ و2 ﺣﺠﻢ ﭘﻮدر آﻫﻚ ﺷﻜﻔﺘﻪ ﺑﺮدارﻳﻢ و ﺳﭙﺲ ﺑﻪ آن ﻳﻚ ﻛﻴﺴﻪ ﺳﻴﻤﺎن اﺿﺎﻓﻪ ﻛﻨﻴﻢ . 1 - وزن ﻣﺨﺼﻮص ﻣﺎﺳﻪ ﺷﺴﺘﻪ ﻋﺒﻮری از اﻟﻚ ﻧﻤﺮه4 ) 76 /4 ( ﻣﺘﺮ ﻣﻴﻠﻲ1240 ﺗﺎ1620 ﻛﻴﻠﻮﮔﺮم ﺑﺮ ﻣﺘﺮﻣﻜﻌﺐ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . 2 - ﻧﻮع ﺳﻴﻤﺎن ﺑﺮاﺳﺎس ﺷ ﺮاﻳ ﻂ ﺧﻮرﻧﺪﮔﻲ ﻣﺤﻠﻲ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻣﻲ ﮔﺮدد . وزن ﻣﺨﺼﻮص ﺳﻴﻤﺎن ﭘﺮﺗﻠﻨﺪ ﻧﻮع ﻳﻚ، 1150 ﻛﻴﻠﻮﮔﺮم ﺑﺮ ﻣﺘﺮﻣﻜﻌﺐ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . 3 - وزن ﻣﺨﺼﻮص آﻫ ﻚ ﺷﻜﻔﺘﻪ 575 ﻛﻴﻠﻮﮔﺮم ﺑﺮ ﻣﺘﺮﻣﻜﻌﺐ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . 5 ﻓﺼﻞ5 ﻛﺎرﻫﺎی ﻓﻮﻻدی و آرﻣﺎﺗﻮرﮔﺬاری ﻓﺼﻞ ﭘﻨﺠﻢ - ﻛﺎرﻫﺎی ﻓﻮﻻدی و آرﻣﺎﺗﻮرﮔﺬاری 71 ﻓﺼﻞ ﭘﻨﺠﻢ- ﻛﺎرﻫﺎی ﻓﻮﻻدی و آرﻣﺎﺗﻮرﮔﺬاری 5 - 1 - ﻛﻠﻴﺎت اﻧﻮاع ﻓﻮﻻد و ﭼﺪن ﻛﻪ آﻟﻴﺎژﻫﺎی آﻫﻦ ﺑﻪ ﺣﺴﺎب ﻣﻲ آﻳﻨﺪ از ﭘﺮﻣﺼﺮف ﺗﺮﻳﻦ ﻣﺼﺎﻟﺢ ﻓﻠﺰی ﻫﺴﺘﻨﺪ . ﻓﻮﻻد ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻣﻴﻠﮕﺮد و ﻫﻤﭽﻨـﻴﻦ در ﻧﻴﻤﺮخ ﻫﺎ ی ﮔﻮﻧﺎﮔﻮن ﺑﻪ ﻣﺼﺮف ﻣﻲ رﺳﺪ . ﻣﺼﺮف ﭼﺪن در اﺗﺼﺎل ﻫﺎ و ﻗﻄﻌﻪ ﻫﺎی درﭘﻮش و ﻣﺎﻧﻨﺪ اﻳﻨﻬﺎ .ﺳﺖ ا 5 - 2 - آرﻣﺎﺗﻮرﮔﺬاری در ﻛﺎرﻫﺎی ﺑﺘﻨﻲ ﻣﺸﺨﺼﺎت و ﺿﻮاﺑﻂ ﻣﻨﺪرج در اﻳﻦ ﻗﺴﻤﺖ، ﺣﺪاﻗﻞ ﺿﻮاﺑﻂ ﺣﺎﻛﻢ در ﻣﻮرد آرﻣﺎﺗﻮرﮔﺬاری ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ و ﻋﻼوه ﺑﺮ آن رﻋﺎﻳﺖ ﻧﻜﺘـﻪ ﻫـﺎ و دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻫﺎی ﻣﻨﺪرج در آﻳﻴﻦ ﻧﺎﻣﻪ ﺑﺘﻦ اﻳﺮان ) ﻧﺸﺮﻳﻪ ﺷﻤﺎره 120 (اﺟﺒﺎری اﺳﺖ . ﻗﺒﻞ از ﺷ ﺮوع ﺑﺘﻦ رﻳﺰی، اﺗﻤﺎم ﻋﻤﻠﻴﺎت آرﻣﺎﺗﻮرﮔﺬاری ﺑﺎﻳﺪ ﻛﺘﺒﺎ ﺑﻪ اﻃﻼع دﺳﺘﮕﺎه ﻧﻈﺎرت رﺳﻴﺪه ﺑﺎﺷﺪ ﺗﺎ دﺳﺘﮕﺎه ﻧﻈﺎرت ﻓﺮﺻﺖ ﻛﺎﻓﻲ ﺮایﺑ ﻛﻨﺘﺮل آرﻣﺎﺗﻮرﮔﺬاری داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ . آرﻣﺎﺗﻮرﮔﺬاری ﻳﺎ ﺟﺎﺑﺠﺎ ﻳﻲ آرﻣﺎﺗﻮرﻫﺎ ﺣﻴﻦ اﺟ ﺮای ﺑﺘﻦ رﻳﺰی، ﺗﺤـﺖ ﻫـﻴﭻ ﺷـ ﺮاﻳ ﻄﻲ ﻣﺠـﺎز ﻧﻴـﺴﺖ . ﻣـﻮاردی ﻧﻈﻴـﺮ آرﻣﺎﺗﻮرﮔـﺬاری و ﺑﺘﻦ رﻳﺰی زﻣﺎن ﻫﻢ ، ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﻗﺎﻟﺐ ﻫﺎ ی ﻟﻐﺰان، از اﻳﻦ ﻗﺎﻧﻮن ﻣﺴﺘﺜﻨﻲ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . 5 - 2 - 1 - اﻧﻮاع ﻓﻮﻻدﻫﺎی ﻣﺼﺮﻓﻲ در ﺑﺘﻦ ﻫﺮ ﻧﻮع ﻓﻮﻻد ﻛﻪ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻣﻴﻠﮕﺮد ﻳﺎ ﺳﻴﻢ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان آرﻣﺎﺗﻮر در ﺑﺘﻦ آرﻣﻪ ﺑﻪ ﻛﺎر ﻣﻲ رود، ﺑﺎﻳﺪ ﻣﻄﺎﺑﻖ اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎی ﻣﻌﺘﺒﺮ ﺗﻮﻟﻴﺪ ﺷﺪه و دا رای ﺑﺮگ ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ ﻛﺎرﺧﺎﻧﻪ ﺳﺎز ﻧﺪه ﺑﺎﺷﺪ، در ﻏﻴﺮ اﻳﻦ ﺻﻮرت، ﺑﺎﻳﺪ ﻗﺒﻞ از ﻣﺼﺮف ﺑﺎ اﻧﺠﺎم آزﻣﺎﻳﺶ ﻫﺎ ی ﻻزم، ﻧـﻮع ﻓـﻮﻻد، ﺗﻌﻴـﻴﻦ و ﺳﭙﺲ ﺑﻪ ﻛﺎر ﺑﺮده ﺷﻮد . ﻣﻴﻠﮕﺮد ﺑﺎﻳﺪ ﻧﻮ، ﺗﻤﻴﺰ، ﺑﺪون ﻫﻴﭻ ﮔﻮﻧﻪ آﻟﻮدﮔﻲ ﻧﻈﻴﺮ ﭼﺮﺑﻲ ﻫﺎ ، ذره ﻫﺎی ﺑﺘﻦ، ﮔﺮد و ﺧﺎک و ﻳـﺎ ﻣـﻮاد زاﻳـﺪ دﻳﮕـﺮ ﺑﺎﺷـﺪ ﺗـﺎ ﺧﻠﻠـﻲ ﺑـﻪ ﭘﻴﻮﺳﺘﮕﻲ ﺑﺘﻦ و ﻣﻴﻠﮕﺮدﻫﺎ وارد ﻧﺸ . ﻮد اﺳﺘﻔﺎده از ﻣﻴﻠﮕﺮدﻫﺎی زﻧﮓ زده ﺑﻪ ﺷﺮﻃﻲ ﻣﺠﺎز اﺳﺖ ﻛﻪ اوﻻ زﻧﮓ زدﮔﻲ و ﭘﻮﺳﺘﻪ ﻫﺎی آن ﺑﺎ ﺑﺮس زدن ﻛﺎﻣﻼ ﺑﺮﻃﺮف ﺷﻮد و ﺛﺎﻧﻴﺎ ﻗﻄﺮ ﻣﻴﻠﮕﺮد ﭘﺲ از ﺑﺮس زدن، ﺣﺪاﻛﺜﺮ 5/0 ﻣﺘﺮ ﻣﻴﻠﻲ ﻛﺎﻫﺶ ﻳﺎﺑﺪ . ﻓﻮﻻدﻫﺎی ﻣﺼﺮﻓﻲ در ﺑﺘﻦ آرﻣﻪ از ﻧﻈﺮ روش ﺗﻮﻟﻴﺪ، ﺷﻜﻞ ﻇﺎﻫﺮی، ﺟﻮش ﭘﺬﻳﺮی و ﺷﻜﻞ ﭘﺬﻳﺮی ﺑﻪ ﺷ ﺮح زﻳﺮ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ :  ﺑﻪ ﻟﺤﺎظ روش ﺗﻮﻟﻴﺪ، در اﻧﻮاع ﮔﺮم ﻧﻮرد ﺷﺪه، اﺻﻼح ﺷﺪه در ﺣﺎﻟﺖ ﺳﺮد ﺑﻪ وﺳـﻴﻠﻪ ﻋﻤﻠﻴـﺎت ﻣﻜـﺎﻧﻴﻜﻲ از ﻗﺒﻴـﻞ ﭘﻴﭽﺎﻧـﺪن، ﻛﺸﻴﺪن، ﻧﻮردﻛﺮدن ﻳﺎ ﮔﺬراﻧﺪن از ﺣﺪﻳﺪه ) ﺳﺮد اﺻﻼح ﺷﺪه ( و ﻓﻮﻻد وﻳﮋه ﻛﻪ ﺑﺎ ﻋﻤﻠﻴﺎﺗﻲ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﮔﺮﻣﺎﻳﺶ و آﺑﺪادﮔﻲ، ﺳـﺨﺖ ﺷﺪه اﺳﺖ .  ،ﺑﻪ ﻟﺤﺎظ ﺷﻜﻞ ﻇﺎﻫﺮی در دو ﻧﻮع ﺳﺎده و آﺟﺪار اﺳﺖ . ﺗﻮﺻﻴﻪ ﺷﻮد ﻣﻲ ﺑﻪ اﺳﺘﺜﻨﺎی ﺧﺎﻣﻮت ﻫﺎ ، ﺗﻤﺎﻣﻲ ﻣﻴﻠﮕﺮدﻫـﺎی ﻣـﺼﺮﻓﻲ در ﺑﺘﻦ، از ﻧﻮع آج دار ﮔﺮوه A-II اﺳﺘﺎﻧﺪارد ﻛﺎرﺧﺎﻧﻪ ذوب آﻫﻦ اﺻﻔﻬﺎن ﻳﺎ ﻣﻌﺎدل آن ﺑﺎﺷﺪ . ﭼﻨﺎﻧﭽـﻪ ﻣﻴﻠﮕـﺮد ﮔـﺮوه A-II در دﺳﺘﺮس ﻧﺒﺎﺷﺪ، ﺑﺎ ﺗﺎﻳﻴﺪ دﺳﺘﮕﺎه ﻧﻈﺎرت ﻣﻲ ﺗﻮان از ﻣﻴﻠﮕﺮدﻫﺎی ﮔﺮوه A-III و ﻳﺎ از ﻣﻴﻠﮕﺮدﻫﺎی اﺳﺘﺎﻧﺪارد ﺧﺎرﺟﻲ ﻣﻌﺘﺒﺮ ﻛـﻪ ﻣﺸﺨﺼﺎت آﻧﻬﺎ ﻣﻌﺎدل ﻣﻴﻠﮕﺮد A-II ﺑﺎﺷﺪ، اﺳﺘﻔﺎده ﻛﺮد .  ﺑﻪ ﻟﺤﺎظ ﺟﻮش ﭘﺬﻳﺮی ﺑﻪ اﻧﻮاع ﺟﻮش ﭘﺬﻳﺮ، ﺟﻮش ﭘﺬﻳﺮ ﻣﺸﺮوط و ﺟﻮش ﻧﺎﭘﺬﻳﺮ ﺗﻘﺴﻴﻢ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ .  ﺑﻪ ﻟﺤﺎظ ﺷﻜﻞ ﭘﺬﻳﺮی در ﮔﻮﻧﻪ ﻫﺎی ﻧﺮم، ﻧﻴﻤﻪ ﺳﺨﺖ و ﺳﺨﺖ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . 72 ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻓﻨﻲ ﻋﻤﻮﻣﻲ ﻛﺎرﻫﺎی ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﺑﻪ ﻃﻮرﻛﻠﻲ، ﺷﻜﻞ ﭘﺬﻳ ﺮی و ﺳﺎﻳﺮ وﻳﮋﮔﻲ ﻫﺎ ی ﻣﻜﺎﻧﻴﻜﻲ ﻓﻮﻻد، ﺗﺎﺑﻌﻲ از ﻣﻘﺪار ﻛﺮﺑﻦ اﺳﺖ . ﻣﻴﺰان ﻛﺮﺑﻦ در ﻓﻮﻻد ﻧﺮم، 09 /0 ﺗـﺎ25 /0 درﺻﺪ، در ﻓﻮﻻد ﻧﻴﻤﻪ ﺳﺨﺖ از 25 /0 ﺗﺎ55 /0 درﺻﺪ و در ﻓﻮﻻد ﺳﺨﺖ از6/0 ﺗﺎ2/1 درﺻﺪ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . زﻳﺎد ﺷﺪن ﻛـﺮﺑﻦ ﺳـﺒﺐ اﻓـﺰاﻳﺶ ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﻓﻮﻻد و ﻛﺎﻫﺶ ﺷﻜﻞ ﭘﺬﻳﺮی آن ﻣﻲ ﮔﺮدد . ﻓﻮﻻ دﻫﺎی ﻧﺮم و ﻧﻴﻤﻪ ﺳﺨﺖ در ﻛﺎرﻫﺎی ﺳﺎﺧﺘﻤﺎﻧﻲ و ﺳـﺎﻳﺮ ﻓﻮﻻدﻫـﺎ در ﺻـﻨﻌﺖ ﺑـﻪ ﻣﺼﺮف ﻣﻲ رﺳﻨﺪ . 5 - 2 - 2 - ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻣﻴﻠﮕﺮدﻫﺎ اﻟﻒ- ﻗﻄﺮ اﺳﻤﻲ ﻣﻴﻠﮕﺮد ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻛﻼف، ﺷﺎﺧﻪ و ﺷﺒﻜﻪ ﻫﺎی ﺟﻮش ﺷﺪه ﻳﺎ ﺑﺎﻓﺘﻪ ﺷﺪه در ﻛﺎرﺧﺎﻧﻪ ﺑ ﺮای ﻣﺼﺮف ﻋﺮﺿﻪ ﺷﻮد ﻣﻲ . ﺗﻔﻜﻴـﻚ ﻣﻴﻠﮕﺮدﻫـﺎ ﺑﺮاﺳﺎس ﻗﻄﺮ اﺳﻤﻲ اﺳﺖ ) ﻗﻄﺮ اﺳﻤﻲ ﻣﻴﻠﮕﺮد، ﻗ ﻄﺮی اﺳﺖ ﻣﻌﺎدل ﻗﻄﺮ داﻳﺮه ﻫﻢ ﻣﺴﺎﺣﺖ ﺑﺎ ﻣﻘﻄﻊ ﻋﺮﺿﻲ ﻗﻄﺮی ﻣﻴﻠﮕـﺮد، ﺑـﺮ ﺣـﺴﺐ (.ﻣﺘﺮ ﻣﻴﻠﻲ ب- ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻣﻜﺎﻧﻴﻜﻲ ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﻣﺸﺨﺼﻪ ﻓﻮﻻد )yk f( ﺑﺮاﺳﺎس ﻣﻘﺪار ﺗﻨﺶ ﺗﺴﻠﻴﻢ )yf( آن ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺷﻮد ﻣﻲ و ﻣﻌﺎدل ﻣﻘﺪاری اﺳـﺖ ﻛـﻪ ﺣـﺪاﻛﺜﺮ 5 درﺻـﺪ ﻣﻘﺎدﻳﺮ اﻧﺪازه ﮔﻴﺮی ﺷﺪه ﺑ ﺮای ﺣﺪ ﺗﺴﻠﻴﻢ، ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﺗﺮ ﻛﻢ از آن ﺑﺎﺷﺪ . در ﻣﻮاردی ﻛﻪ ﺗﻨﺶ ﺗﺴﻠﻴﻢ ﻓﻮﻻد ﺑﻪ وﺿـﻮح ﻣـﺸﺨﺺ ﻧﺒﺎﺷـﺪ، ﻣﻘﺪار آن ﻣﻌﺎدل ﺗﻨﺶ ﻧﻈﻴﺮ 2/0 درﺻﺪ ﺗﻐﻴﻴﺮ ﺷﻜﻞ ﻧﺴﺒﻲ ﻣﺎﻧﺪﮔﺎر اﺧﺘﻴﺎر ﺷﻮد ﻣﻲ . آزﻣـﺎﻳﺶ ﻛﺸـﺸﻲ ﻫـﺮ ﻧﻤﻮﻧـﻪ ﺑﺎﻳـﺪ ﻧـﺸﺎن دﻫـﺪ ﻛـﻪ رواﺑﻂsu f 1.25 fy  وsu yobs f 1.18 f  ﺑﺮﻗﺮار ﻫﺴﺘﻨﺪﻛﻪ در اﻳﻦ رواﺑﻂyf ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﺗﺴﻠﻴﻢ ﻣﻴﻠﮕﺮدsu f ﻣ ﻘﺎوﻣﺖ ﻛﺸـﺸﻲ آن و yobs f ﺣﺪ ارﺗﺠﺎﻋﻲ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺷﺪه از آزﻣﺎﻳﺶ ﻣﻴﻠﮕﺮدﻫﺎﺳﺖ . ﻃﺒﻘﻪ ﺑﻨﺪی ﻣﻴﻠﮕﺮدﻫﺎی ﻓﻮﻻدی ﺑﺮ ﻣﺒﻨﺎی ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﻣﺸ ﺨﺼﻪ ﺑﻪ ﺷﺮح ﺟﺪول )5 - 1( ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . آزﻣﺎﻳﺶ ازدﻳﺎد ﻃﻮل ﻧﺴﺒﻲ ﺑ ﺮای ﻣﻴﻠﮕﺮدﻫﺎی ﺑﺎ ﻗﻄﺮ ﺑﻴﺶ ﺗـﺮ از 10 ﻣﻴﻠـﻲ ﻣﺘـﺮ، ﺑـﺮ روی 200 ﻣﻴﻠـﻲ ﻣﺘـﺮ از ﻃـﻮل ﻣﻴﻠﮕـﺮد و ﺑـ ﺮای ﻣﻴﻠﮕﺮدﻫﺎی ﺑﺎ ﻗﻄﺮ ﻛﻢ ﺗﺮ از 10 ﻣﻴﻠﻲ ﻣﺘﺮ، ﺑﺮ روی 10 ﺑﺮاﺑﺮ ﻗﻄﺮ از ﻃﻮل ﻣﻴﻠﮕﺮد، اﻧﺪازه ﮔﻴﺮی .ﺷﻮد ﻣﻲ وزن واﺣﺪ ﺣﺠﻢ ﻓﻮﻻد 7850 ﻛﻴﻠﻮﮔﺮم در ﻣﺘﺮﻣﻜﻌﺐ، ﻣﺪول ارﺗﺠﺎﻳﻲ آن 5 2 10 ﻣﮕﺎﭘﺎﺳﮕﺎل ) 6 2 10 ﻛﻴﻠﻮﮔﺮم ﺑﺮ ﺳﺎﻧﺘﻲ ﻣﺘﺮﻣﺮﺑﻊ ( و ﺿﺮﻳﺐ اﻧﺒﺴﺎط ﺣﺮارﺗﻲ آن /  5 1 2 10 ﺑﺮ درﺟﻪ ﺳﻠﺴﻴﻮس اﺧﺘﻴﺎر .ﺷﻮد ﻣﻲ ﻣﻴﻠﮕﺮد ﻣﻮرد ﻣﺼﺮف ﺑﺎﻳﺪ در ﺣﺮارت ﻣﻌﻤﻮﻟﻲ ﻗﺎﺑﻠﻴﺖ ﺗﻐﻴﻴﺮ ﺷﻜﻞ ﻛﺎﻓﻲ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ، ﺑﻪ ﻧﺤﻮی ﻛﻪ اﮔﺮ ﻗﻄﻌـﻪ ای از ﻣﻴﻠﮕـﺮد ﺑـﻪ زاوﻳـﻪ 180 درﺟﻪ در ﺣﺎﻟﺖ ﺳﺮد ﺧﻢ ﺷﻮد ﺑﻪ ) ﻃﻮری ﻛﻪ دﻫﺎﻧﻪ اﻧﺤﻨﺎی آن دو ﺑﺮاﺑﺮ ﻗﻄﺮ ﻣﻴﻠﻪ ﺑﺎﺷﺪ ( ، ﻫﻴﭻ ﮔﻮﻧﻪ ﺗﺮﻛﻲ در ﻗﺴﻤﺖ ﻫﺎ ی ﻛﺸـﺸﻲ آن اﻳﺠﺎد ﻧﮕﺮدد . در ﻣﻮاردی ﻛﻪ ﺑﺘﻦ در ﻣﺠﺎورت آب ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮد ، ﺣﺪاﻗﻞ ﻗﻄﺮ ﻣﻴﻠﮕﺮ دﻫﺎی ﻣﺼﺮﻓﻲ ﺑﺎﻳﺪ 12 ﻣﺘﺮ ﻣﻴﻠﻲ ﺑﺎﺷﺪ . درﺻﻮرﺗﻲ ﻛﻪ اﺳـﺘﻔﺎده از ﻣﺶ ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ ﺑﺎﺷﺪ، اﺗﺼﺎل ﻫﺎ آن ﺑﺎﻳﺪ ﺟﻮﺷﻲ ﺑﺎﺷﺪ و ﻣﺸﺨﺼﺎت آن ﺑﺎ اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎی ﻣﺮﺑﻮط ﺗﻄﺎﺑﻖ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ . ﻓﺼﻞ ﭘﻨﺠﻢ - ﻛﺎرﻫﺎی ﻓﻮﻻدی و آرﻣﺎﺗﻮرﮔﺬاری 73 ﺟﺪول5 - 1 - ﻃﺒﻘﻪ ﺑﻨﺪی ﻣﻴﻠﮕﺮدﻫﺎی ﻓﻮﻻدی1 ﻣﻴﻠﮕﺮد ﻧﻮع ﻣﻴﻠﮕﺮد وﻳﮋﮔﻲ ﻣﻴﻠﮕﺮد ﺣﺪاﻗﻞ ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﺗﺴﻠﻴﻢ ) ﻣﮕﺎ ﭘﺎﺳﻜﺎل ( ﺣﺪاﻗﻞ ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﮔﺴﻴﺨﺘﮕﻲ ) ﻣﮕﺎ ﭘﺎﺳﻜﺎل ( ﺣﺪاﻗﻞ ازدﻳﺎد ﻃﻮل ﻧﺴﺒﻲ ﻫﻨﮕﺎم ﮔﺴﻴﺨﺘﮕﻲ (%) S-220 A-I ﻧﺮم - 220 340 22 S-300 A-II ﻧﻴﻤﻪ ﺳﺨﺖ اﻟﻒ- ﺑﺎ ﺳﺨﺘﻲ ﻃﺒﻴﻌﻲ ب- ﺑﺎ ﺳﺨﺘﻲ اﺻﻼح ﺷﺪه 300 500 19 16 S-400 A-III ﺳﺨﺖ اﻟﻒ- ﺑﺎ ﺳﺨﺘﻲ ﻃﺒﻴﻌﻲ ب- ﺑﺎ ﺳﺨﺘﻲ اﺻﻼح ﺷﺪه 400 500 14 12 S-500 A-IV ﺳﺨﺖ ﺣﺪاﻛﺜﺮ ﻗﻄﺮﻣﺼﺮﻓﻲ  16 500 550 10 5 - 2 - 3 - ﺣﻤﻞ و اﻧﺒﺎر ﻛﺮدن ﻣﻴﻠﮕﺮدﻫﺎ ﻣﻌﻤﻮﻻ ﻣﻴﻠﮕﺮدﻫﺎی ﺑﻪ ﻗﻄﺮ 6 ﻣﺘﺮ ﻣﻴﻠﻲ و ﺗﺮ ﻛﻢ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻛﻼف ﺗﺤﻮﻳﻞ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . ﻣﺼﺮف ﻣﻴﻠﮕﺮدﻫﺎ ﺑﺎ ﻗﻄﺮ ﺑﺎﻻﺗﺮ ﺑﻪ ﺻـﻮرت ﻛـﻼف ﻣﺠﺎز ﻧﻴﺴﺖ، ﻣﮕﺮ ﻛﻪ اﻳﻦ ﺑﺎ ﺗﺎﻳﻴﺪ دﺳﺘﮕﺎه ﻧﻈﺎرت وﺳﻴﻠﻪ ﻣﻨﺎﺳﺒﻲ ﺑ ﺮای ﺑﺎزﻛﺮدن ﻛﻼف ﻫﺎ در ﻛﺎرﮔﺎه وﺟﻮد داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ و ﻗﻄﺮ ﻛﻼف ﺑﻴﺶ از 200 ﺑﺮاﺑﺮ ﻗﻄﺮ ﻣﻴﻠﮕﺮد ﺑﺎﺷﺪ . ﺑﻪ ﻫﻨﮕﺎم ﺣﻤﻞ و ﺗﺨﻠﻴﻪ ﺷﺒﻜﻪ ﻫﺎی ﺟﻮش ﺷﺪ ﺑﺎﻳﺪ از ﺻﺪﻣﻪ ﻫﺎی ﻣﻜﺎﻧﻴﻜﻲ، ﺿﺮﺑﻪ ﻧﺎﺷﻲ از ﭘﺮﺗﺎب و ﻏﻴﺮه ﻣﺼﻮن ﺑﺎﺷـﻨﺪ . ﻣﻴﻠﮕﺮدﻫـﺎ ﻧﺒﺎﻳﺪ در ﺗﻤﺎس ﺑﺎ ﺧﺎک ﻳﺎ ﻣﺼﺎﻟﺤﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ ﻛﻪ رﻃﻮﺑﺖ را در ﺧﻮد ﻧﮕﻪ ﻣﻲ دارﻧﺪ و ﺑ ﺮای ﻣﺪت ﻃﻮﻻﻧﻲ ﻧﺒﺎﻳﺪ در ﻣﻌﺮض ﺑﺎران، ﺑﺮف و ﻫﻮای ﻣﺮﻃﻮب ﻗﺮار ﮔﻴﺮﻧﺪ ﺗﺎ ﺑﻪ اﻳﻦ وﺳﻴﻠﻪ از زﻧﮓ زدﮔﻲ ﻣﺼﻮن ﺑﻤﺎﻧﻨﺪ . ﻣﻴﻠﮕﺮدﻫﺎی ﻓﻮﻻدی را ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺮ ﺣﺴﺐ ﻧﻮع و ﻗﻄﺮ آﻧﻬﺎ، ﺗﻔﻜﻴﻚ و در ﻛﺎرﮔﺎه اﻧﺒﺎر ﻛﺮد . در ﺻـﻮرت وﺟـﻮد ﻣﻴﻠﮕﺮدﻫـﺎی ﻫـﻢ ﻗﻄـﺮ ﺑـﺎ ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﻫﺎ ی ﻣﺸﺨﺼﻪ ﻣﺘﻔﺎوت، ﺑﺎﻳﺪ آﻧﻬﺎ را در ﻣﺤﻞ ﻫﺎ ی ﺟﺪاﮔﺎﻧﻪ اﻧﺒﺎر ﻛﺮد و ﻧﻮک آﻧﻬﺎ را رﻧﮓ زد ﺗـﺎ ﻛـﺎﻣﻼ از ﻫـﻢ ﻣﺘﻤـﺎﻳﺰ ﺷـﻮﻧﺪ . در ﺻﻮرت ﺗﺮدﻳﺪ در ﻧﻮع ﻣﻴﻠﮕﺮد، دﺳﺘﮕﺎه ﻧﻈﺎرت دﺳﺘﻮر آزﻣﺎﻳﺶ ﻫﺎ ی ﻻزم را ﺻﺎدر ﺧﻮاﻫﺪ ﻧﻤﻮد . 5 - 2 - 4 - ﻧﻤﻮﻧﻪ ﺑﺮداری و آزﻣﺎﻳﺶ ﺑﻌﺪ از ﺗﺤﻮﻳﻞ ﻣﺤﻤﻮﻟﻪ ﻫﺎی ﻣﻴﻠﮕﺮد ﺑﻪ ﻛﺎرﮔﺎه، ﻧﻤﻮﻧﻪ ﺑﺮداری ﺑ ﺮای آزﻣﺎﻳﺶ ﻫﺎ ی ﻣﻜـﺎﻧ ﻴﻜﻲ ﻓـﻮﻻد، ﻧﻈﻴـﺮ ﻛـﺸﺶ و ﻳـﺎ ﺧـﻢ ﻛـﺮدن، ﺑﺮاﺳﺎس روش آﺷﺘﻮT-244 اﻧﺠﺎم ﺷﻮد ﻣﻲ ) آزﻣﺎﻳﺶ ﻫﺎ ﺑﺎﻳﺪ ﻣﻄﺎﺑﻖ ﺑﺎ ﻧﺎﻣﻪ آﻳﻴﻦ ﺑﺘﻦ اﻳﺮان ﺑﺎﺷﺪ (. درﺻـﻮرﺗﻲ ﻛـﻪ وزن ﻛـﻞ ﻣﻴﻠﮕﺮدﻫـﺎی ﻣﺼﺮﻓﻲ در ﻛﺎرﮔﺎه ﺗﺮ ﻛﻢ از 50 ﺗﻦ ﺑﺎﺷﺪ و ﺳﺎزه ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ ﺑ ﺮای ﻣﺼﺮف ﻣﻴﻠﮕﺮدﻫﺎ از ﻧﻈﺮ دﺳﺘﮕﺎه ﻧﻈﺎرت ﺑﺎ اﻫﻤﻴﺖ ﺗﻠﻘﻲ ﻧﮕ ﺮدد، ﻣﻲ ﺗﻮان ﺑﻪ ﺗﺸﺨﻴﺺ دﺳﺘﮕﺎه ﻧﻈﺎرت از اﻧﺠﺎم آزﻣﺎﻳﺶ ﻫﺎ ﺻﺮف ﻧﻈﺮ ﻛﺮد . ﺗﻌﺪاد و ﺗﻮاﺗﺮ ﻧﻤﻮﻧﻪ ﻫﺎ ﺑﺎﻳﺪ ﻃﻮری ﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ ارزﻳﺎﺑﻲ ﻛﻴﻔﻴﺖ ﻛـﻞ آرﻣـﺎﺗﻮر ﻣﺼﺮﻓﻲ، ﻣﻤﻜﻦ ﺷﻮد ﺮایﺑ . اﻳﻦ ﻣﻨﻈﻮر ﺣﺪاﻗﻞ 3 ﻧﻤﻮﻧﻪ از ﻫﺮ50 ﺗﻦ و ﻛﺴﺮ آن از ﻫﺮ ﻗﻄﺮ و ﻫـﺮ ﻧـﻮع ﻓـﻮﻻد، ﻻزم اﺳـﺖ . در ﺻـﻮرت ﻣﻮاﻓﻘﺖ دﺳﺘﮕﺎ ه ﻧﻈﺎرت ﻣﻲ ﺗﻮان از ﻫﺮ ﺳﻪ ﺑﻨﺪل ﭘﻨﺞ ﺗﻨﻲ، ﻣﻴﻠﮕﺮدﻫﺎی ﻣﺸﺎﺑﻪ ﻳﻚ ﻧﻤﻮﻧﻪ اﻧﺘﺨﺎب ﻛﺮد . ﻧﻤﻮﻧﻪ ﻫﺎی ﺑﺮداﺷـﺖ ﺷـﺪه ﺑـ ﺮای ﻛﻨﺘﺮل ﺗﻨﺶ ﺟﺎری ﺷﺪن، ﺗﻨﺶ ﺣﺪ ﮔﺴﻴﺨﺘﮕﻲ، ازدﻳﺎد ﻃﻮل ﻧﺴﺒﻲ، آزﻣﺎﻳﺶ ﺗﺎﺷﺪﮔﻲ، ﺷﻜﻞ ﭘﺬﻳﺮی و ﺳﺎﻳﺮ آزﻣﺎﻳﺶ ﻫﺎ ی ﻻزم ﻣﻨﻄﺒﻖ ﺑـﺮ اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎ و روش ﻫﺎ ی آزﻣﺎﻳﺶ ﻧﺎﻣﻪ آﻳﻴﻦ ) ﺑﺘﻦ اﻳﺮان ( ، ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮﻧﺪ . 1 - اﻋﺪاد ﺑﻌﺪ ازS ﺑﻴﺎﻧﮕﺮ ﺣﺪاﻗﻞ ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﻣﺸﺨﺼﻪ ﻣﻴﻠﮕﺮد ﺑﺮ ﺣﺴﺐ ﻣﮕﺎﭘﺎﺳﻜﺎل ) ﻧﻴﻮﺗﻦ ﺑﺮ ﻣﺘﺮ ﻣﻴﻠﻲ ﻣﺮﺑﻊ ﻣﻲ ( ﺑﺎﺷﺪ . 74 ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻓﻨﻲ ﻋﻤﻮﻣﻲ ﻛﺎرﻫﺎی ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ رودﺧﺎﻧﻪ رواداری در ﺑﺮﻳﺪن ﻣﻴﻠﮕﺮدﻫﺎ، ﺑﺴﺘﻦ و ﻛﺎرﮔﺬاﺷﺘﻦ، اﻧﺤﺮاف ﻣﻮﻗﻌﻴﺖ ﻣﻴﻠﮕﺮدﻫﺎ، اﻧﺤﺮاف ﻓﺎﺻﻠﻪ ﺑﻴﻦ ﻣﻴﻠﮕﺮدﻫﺎ، اﻧﺤﺮاف ﻣﻮﻗﻌﻴﺖ ﻃﻮﻟﻲ ﻫﺎ ﺧﻢ و اﻧﺘﻬﺎی ﻣﻴﻠﮕﺮد ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺮاﺳﺎس ﺿﻮاﺑﻂ ﻣﺮﺑﻮط در آﻳﻴﻦ ﻧﺎﻣﻪ ﺑﺘﻦ اﻳﺮان، ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻧﻮع ﻛﺎرﺑﺮی ﻣﻴﻠﮕﺮد ﺑﺎﺷﺪ . 5 - 2 - 5 - ﺑﺮﻳﺪن و ﺧﻢ ﻛﺮدن ﺑﺮﻳﺪن ﻣﻴﻠﮕﺮدﻫﺎ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺎ وﺳﺎﻳﻞ ﻣﻜﺎﻧﻴﻜﻲ ﺻﻮرت ﮔﺮﻓﺘﻪ و ﺧﻢ ﻛﺮدن آن ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ روش ﺳﺮد و ﺑﺪون اﺳـﺘﻔﺎده از ﺣـﺮارت اﻧﺠـﺎم ﺷـﻮد . ﺧﻢ ﻛﺮدن ﻣﻴﻠﮕﺮدﻫﺎی داﺧﻞ ﺑﺘﻦ ﻧﻈﻴﺮ ﻣﻴﻠﮕﺮدﻫﺎی اﻧﺘﻈﺎر ﻳﺎ ﺑﺎزﻛﺮدن ﻣﻴﻠﮕﺮدﻫﺎی ﺧﻢ ﺷﺪه، ﻣﺠﺎز ﻧﻴﺴﺖ . در ﺧﻢ ﻛﺮدن ﻣﻴﻠﮕﺮدﻫﺎ، رﻋﺎﻳﺖ دﺳﺘﻮر اﻟﻌﻤﻞ ﻫﺎی ﻣﻨﺪرج در ﻧﺎﻣﻪ آﻳﻴﻦ ﺑﺘﻦ اﻳﺮان ) ﻧﺸﺮﻳﻪ ﺷﻤﺎره 120 ( اﻟﺰاﻣﻲ اﺳﺖ . ﺑﻪ ﻃﻮر ﻛﻠﻲ در دﻣﺎی ﺗﺮ ﻛﻢ از 5 - درﺟﻪ ﺳﻠﺴﻴﻮس، ﺧﻢ ﻛﺮدن ﻣﻴﻠﮕﺮدﻫﺎ ﻣﺠﺎز ﻧﻴﺴﺖ . ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺑﺎز و ﺑﺴﺘﻪ ﻛﺮدن ﻫـﺎ ﺧـﻢ ﺑـﻪ ﻣﻨﻈـﻮر ﺷﻜﻞ دادن ﻣﺠﺪد ﺑﻪ ﻫﻴﭻ وﺟﻪ ﻣﺠﺎز ﻧﻤﻲ ﺑﺎﺷﺪ، ﻣﮕﺮ در ﻣﻮارد ﺧﺎص ﻛﻪ در ﻧﻘﺸﻪ ﻫﺎی اﺟ ﺮاﻳ ﻲ ﻧﺸﺎ ن داده ﺷﺪه ﺑﺎﺷﺪ و ﻳﺎ دﺳﺘﮕﺎه ﻧﻈـﺎرت اﺟﺎزه دﻫﺪ . 5 - 2 - 6 - ﻣﻬﺎر ﻛﺮدن ﻣﻴﻠﮕﺮد ﻣﻬﺎر ﻣﻴﻠﮕﺮدﻫﺎ در ﺑﺘﻦ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻣﻬﺎرﻫﺎی ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ، ﻣﻬﺎرﻫﺎی ﺧﻢ ) دار ﻗﻼب ﻫﺎ و ﺣﻠﻘﻪ (ﻫﺎ ، ﻣﻬﺎرﻫﺎی ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ ﺑﺎ ﺣﺪاﻗﻞ ﻳﻚ ﻣﻴﻠﮕـﺮد ﻋﺮﺿﻲ ﺟﻮش ﺷﺪه ﺑﻪ آﻧﻬﺎ در ﻣﻨﻄﻘﻪ ﻣﻬﺎری، ﻣﻬﺎرﻫﺎی ﻣﻜﺎﻧﻴﻜﻲ و ﻳﺎ ﺗﺮﻛﻴﺒﻲ از ﻣﻬﺎرﻫﺎی ﻓﻮق اﻧﺠﺎم ﻣﻲ ﮔﻴـﺮد . ﺿـﻮاﺑﻂ و ﻣﺸﺨـﺼﺎت ﻣﻬﺎر ﻣﻴﻠﮕﺮدﻫﺎ در ﺑﺘﻦ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺮاﺳﺎس ﻣﻨﺪرج ﻫﺎ ی آﻳﻴﻦ ﻧﺎﻣﻪ ﺑﺘﻦ اﻳﺮان « آﺑﺎ » ﺑﺎﺷﺪ و ﺑﻪ ﻃﻮر ﻛﻠﻲ ﺑﺎﻳﺪ ﺿﻮاﺑﻂ زﻳﺮ رﻋﺎﻳﺖ ﮔﺮدد :  ﺮایﺑ ﻣﻴﻠﮕﺮدﻫﺎی ﺳﺎده ﻛﺸﺸﻲ، اﺳﺘﻔﺎده از ﻣﻬﺎرﻫﺎی ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ ﻣﺠﺎز ﻧﻴﺴﺖ .  در ﻣﻬﺎرﻛﺮدن ﻣﻴﻠﮕﺮدﻫﺎی ﻓﺸﺎری، اﺳﺘﻔﺎده از ﻣﻬﺎرﻫﺎی ﺧﻢ دار ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻗﻼب و ﻳﺎ ﺣﻠﻘﻪ ﻣﻮﺛﺮ ﻧﻴﺴﺖ .  در اﺳﺘﻔﺎده از ﻣﻬﺎرﻫﺎی ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ ﺑﺎ ﺣﺪاﻗﻞ ﻳﻚ ﻣﻴﻠﮕﺮد ﻋﺮﺿﻲ ﺟﻮش ﺷﺪه ﺑﻪ آﻧﻬﺎ، ﻣﻬﺎرﻫﺎی ﻣﻜﺎﻧﻴﻜﻲ و ﻳﺎ ﺗﺮﻛﻴﺒﻲ از اﻧـﻮاع ﻣﻬﺎرﻫﺎ، ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ ﺿﻮاﺑﻂ ﺧﺎﺻﻲ ﺗﻮﺟﻪ داﺷﺖ . 5 - 2 - 7 - ﻛﺎرﮔﺬاری ﻣﻴﻠﮕﺮدﻫﺎ ﻫﻨﮕﺎم ﻧﺼﺐ، ﻣﻴﻠﮕﺮدﻫﺎ ﺑﺎﻳﺪ ﻋﺎری از ﻫﺮﮔﻮﻧﻪ آﻟﻮدﮔﻲ ﻛﻪ ﻣﺎ ﻧﻊ ﭼﺴﺒﻨﺪﮔﻲ ﺑﻴﻦ ﺑﺘﻦ و آرﻣﺎﺗﻮر ﻣﻲ ﮔﺮدد ﺑﺎﺷﻨﺪ ﺑﻪ . ﻣﻨﻈﻮر ﻛﻨﺘﺮل و ﺗﺎﻣﻴﻦ ﭘﻮﺷﺶ ﺑﺘﻨﻲ ﻣﻲ ﺗﻮان از ﻟﻘﻤﻪ ﻫﺎی ﺑﺘﻨﻲ دا رای ﻣﻔﺘﻮل، اﺳﺘﻔﺎده ﻧﻤﻮد . اﻳﻦ ﻣﻔﺘﻮل ﻫﺎ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ ﻣﻴﻠﮕﺮدﻫﺎی اﺻﻠﻲ ﻛﺎﻣﻼ ﻣﺤﻜﻢ ﺷﻮﻧﺪ . اﺳﺘﻔﺎده از ﻗﻄﻌﻪ ﺳﻨﮓ، ﻟﻮﻟﻪ ﻓﻠﺰی و ﻗﻄﻌﻪ ﻫﺎی ﭼﻮب ﺑ ﺮای ﻧﮕﻬﺪاری ﻣﻴﻠﮕﺮدﻫﺎ ﻣﺠﺎز ﻧ ﻴﺴﺖ . ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﻣﻴﻠﮕﺮدﻫﺎ ﺑﺎﻳﺪ دا رای اﺳﺘﺤﻜﺎم ﻛﺎﻓﻲ ﺑﺎﺷﺪ ﺗﺎ در ﻫﻨﮕﺎم ﺑﺘﻦ رﻳﺰی، ﺧﻄﺮ دور ﺷﺪن ﻣﻴﻠﮕﺮدﻫﺎ از ﻫﻢ و ﻳﺎ ﺟﺎﺑﺠﺎ ﻳﻲ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ از ﻣﻮﻗﻌﻴﺖ ﺧﻮد، وﺟﻮد ﻧﺪاﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ . ﻣﻮﻗﻌﻴﺖ آرﻣﺎﺗﻮرﻫﺎ ﺑﺎﻳﺪ ﻫﻢ ﻗﺒﻞ از ﺑﺘﻦ رﻳﺰی و ﻫﻢ در ﻫﻨﮕﺎم ﺑﺘﻦ رﻳﺰی ﻛﻨﺘﺮل ﺷﻮد ﺗﺎ ﭘﻮﺷﺶ ﻫﺎ ی اﺳﻤﻲ در ﻣﺤـﺪوده ر واداری ﻫـﺎ ی ﻣﺠﺎز و ﻣﻘﺮر ﺷﺪه، ﺗﺎﻣﻴﻦ ﺷﻮﻧﺪ . 5 - 2 - 8 - ﭘﻮﺷﺶ ﺑﺘﻨﻲ روی ﻣﻴﻠﮕﺮد ﭘﻮﺷﺶ ﺑﺘﻨﻲ ﻣﻴﻠﮕﺮد ﺑﺮاﺑﺮ ﺑﺎ ﺣﺪاﻗﻞ ﻓﺎﺻﻠﻪ روﻳﻪ ﻣﻴﻠﮕﺮد اﻋﻢ از ﻃﻮﻟﻲ و ﻋﺮﺿﻲ ﺗﺎ ﻧﺰدﻳﻚ ﺗﺮﻳﻦ ﺳﻄﺢ ﺑﺘﻦ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﺿﺨﺎﻣﺖ ﭘﻮﺷﺶ ﺑﺘﻨﻲ ﻧﺒﺎﻳﺪ از ﻗﻄﺮ ﻣﻴﻠﮕﺮدﻫﺎی ﻣﺼﺮﻓﻲ ﺗﺮ ﻛﻢ اﺧﺘﻴﺎر ﺷﻮد . در ﻣﻮرد ﮔﺮوه ﻣﻴﻠﮕﺮدﻫﺎ، ﻳﻚ ﻣﻴﻠﮕﺮد ﻓﺮﺿﻲ ﺑﺎ ﺳﻄﺢ ﻣﻘﻄﻊ ﻣﻌﺎدل ﻛﻞ ﮔـﺮوه، ﻓﺼﻞ ﭘﻨﺠﻢ - ﻛﺎرﻫﺎی ﻓﻮﻻدی و آرﻣﺎﺗﻮرﮔﺬاری 75 ﻣﺪ ﻧﻈﺮ ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮد . ﺿﺨﺎﻣﺖ ﭘﻮﺷﺸﻲ ﻧﺒﺎﻳﺪ از ﺣﺪاﻛﺜﺮ ﻗﻄﺮ ﺷﻦ ﻣﺼﺮﻓﻲ ﺮایﺑ) ﺷﻦ ﺗﺎ ﻗﻄﺮ 32 ﺗﺮ ﻛﻢ ، (ﻣﺘﺮ ﻣﻴﻠﻲ اﺧﺘﻴﺎر ﺷـﻮد . در ﻣـﻮرد ﺷﻦ ﺑﺰرگ از ﺗﺮ 32 ﻣﺘﺮ ﻣﻴﻠﻲ ﺿﺨﺎﻣﺖ ﭘﻮﺷﺸﻲ ﺣﺪاﻗﻞ، ﻣﺴﺎوی ﻗﻄﺮ ﺑﺰرگ ﺗﺮ ﻳﻦ ﺷﻦ ﺑـﻪ اﺿـﺎﻓﻪ 5 ﻣﻴﻠـﻲ ﻣﺘـﺮ اﺧﺘﻴـﺎر ﻣـﻲ ﺷـﻮد . ﺣـﺪا ﻗﻞ ﺿﺨﺎﻣﺖ ﭘﻮﺷﺸﻲ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﺷ ﺮاﻳ ﻂ ﻣﺤﻴﻄﻲ ﻧﺒﺎﻳﺪ از اﻋﺪاد ﺟﺪول )5 - 2( ﺗﺮ ﻛﻢ اﻧﺘﺨﺎب ﺷﻮد . ﺟﺪول 5 - 2 - ﻣﻘﺎدﻳﺮ ﺣﺪاﻗﻞ ﭘﻮﺷﺶ ﺑﺘﻦ ) ﻣﻴﻠﻲ (ﻣﺘﺮ ﻃﺒﻘﻪ ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺑﺘﻦ ﻧﻮع ﺷﺮاﻳﻂ ﻣﺤﻴﻄﻲ ﻛﻪ ﺑﺘﻦ در آن ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮد C 20 C 25 C 30 ﺷﺮاﻳﻂ ﻣﻼﻳﻢ : ﻋﺪم وﺟﻮد ﻋﻮاﻣﻞ ﻣﻬﺎﺟﻢ1 و ﻳﺎ اﻳﻦ ﻛﻪ ﺑﺘﻦ در ﻣﻘ ﺎﺑﻞ ﻋﻮاﻣﻞ ﻣﻬﺎﺟﻢ ﺑﻪ ﻧﺤﻮی ﻣﻄﻠﻮب ﻣﺤﺎﻓﻈﺖ ﺷﺪه ﺑﺎﺷﺪ .20 15 15 ﺷﺮاﻳﻂ ﻣﻌﻤﻮﻟﻲ : ﺑﺘﻦ زﻳﺮ ﺧﺎک و ﺑﺘﻨﻲ ﻛﻪ ﻣﺪام زﻳﺮ آب ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮد و از ﻳﺦ زدﮔﻲ و ﺑﺎران ﺷﺪﻳﺪ ﻣﺤﺎﻓﻈﺖ .ﺷﻮد ﻣﻲ40 30 25 ﺷﺮاﻳﻂ ﺷﺪﻳﺪ : ﺑﺘﻨﻲ ﻛﻪ در ﻣﻌﺮض رﻃﻮﺑﺖ ﻳﺎ ﺗﺮ و ﺧﺸﻚ ﺷﺪن ﻣﺘﻨﺎوب ﻳﺎ ﻳﺦ زدﮔﻲ ﻳﺎ ﺑﺎران ﺷﺪﻳﺪ ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮد .50 40 30 ﺷﺮاﻳﻂ ﺑﺴﻴﺎر ﺷﺪﻳﺪ : ﺑﺘﻨﻲ ﻛﻪ در ﻣﻌﺮض آب درﻳﺎ، ﺑﺎﺗﻼق ﻳﺎ ﻣﻮاد ﺧﻮرﻧﺪه ﮔﺎزﻫﺎ، ﻣﺎﻳﻊ ﻫﺎ، آب و ﻓﺎﺿﻼب ﺳﺎﻛﻦ ﺑﺎ pH ﺣﺪاﻛﺜﺮ5 و ﻳﺎ ﺳﺎﻳﺶ ﺑﺎﺷﺪ .- - 60 ﺷﺮاﻳﻂ ﻓﻮق اﻟﻌﺎده ﺷﺪﻳﺪ : ﺑﺘﻨﻲ ﻛﻪ ﺑﺮای ذوب ﻳﺦ در ﻣﻌﺮض ﻧﻤﻚ ﻫﺎی ﻣﺼﺮﻓﻲ ﻗﺮارﻣﻲ ﮔﻴﺮد و ﻋﺒﻮر وﺳﺎﻳﻞ ﻧﻘﻠﻴﻪ و آ ب و ﻓﺎﺿﻼب ﺟﺎری ﺑﺎ pH ﺣﺪاﻛﺜﺮ5 . - 50 40  در ﻣﻮرد ﺷ ﺮاﻳ ﻂ ﻓﻮق اﻟﻌﺎده ﺷﺪﻳﺪ ﺗﻮﺻﻴﻪ ﺷﻮد ﻣﻲ ﺑﺘﻦ ﺑﺎ ﺣﺒﺎب ﻫﻮا ﺳﺎﺧﺘﻪ ﺷﻮد . ﺑﻪ اﺳﺘﺜﻨﺎی ﺷ ﺮاﻳ ﻂ ﻣﺤﻴﻄﻲ ﻓﻮق اﻟﻌﺎده ﺷﺪﻳﺪ و ﺑﺴﻴﺎر ﺷﺪﻳﺪ ﺑ ﻫﺎ ﺑﺘﻦ ﺮای ی رده C35 وC40 ، اﻋﺪاد ﺟﺪول را ﺗﺎ5 ﻣﻴﻠﻲ ﻣﺘـﺮ و ﺑـ ﺮای ﻫﺎ ﺑﺘﻦ ی رده ﺑﺎﻻﺗﺮ ﺗﺎ 10 ﻣﺘﺮ ﻲﻣﻴﻠ ﻣﻲ ﺗﻮان ﻛﺎﻫﺶ داد، ﻣﺸﺮوط ﺑﺮ ﻛﻪ اﻳﻦ ﺿﺨﺎﻣﺖ ﭘﻮﺷﺸﻲ از 15 ﺗﺮ ﻛﻢ ﻣﺘﺮ ﻣﻴﻠﻲ اﺧﺘﻴﺎر ﻧﺸﻮد .  ﺮایﺑ ﻣﻴﻠﮕﺮدﻫﺎی ﺑﺎ ﻗﻄﺮ ﺑﻴﺶ از 36 ﻣﺘﺮ ﻣﻴﻠﻲ ﺑﺎﻳﺪ ﻣﻘﺎدﻳﺮ ﺟﺪول ﻓﻮق را ﺑﻪ اﻧﺪازه 10 ﻣﺘﺮ ﻣﻴﻠﻲ اﻓﺰاﻳﺶ داد .  درﺻﻮرﺗﻲ ﻛﻪ ﺑﺘﻦ ﻣﺴﺘﻘﻴﻤﺎ روی ﺧﺎک رﻳﺨﺘﻪ ﺷﻮد ﺑﺎﻳﺪ ﺣﺪاﻗﻞ ﺿﺨﺎﻣﺖ ﭘﻮﺷﺸﻲ 75 ﻣﺘﺮ ﻣﻴﻠﻲ اﺧﺘﻴﺎر ﺷﻮد . 5 - 2 - 9 - وﺻﻠﻪ ﻣﻴﻠﮕﺮدﻫﺎ ﺣﺘﻲ اﻻﻣﻜﺎن ﺑﺎﻳﺪ ﻣﻴﻠﮕﺮدﻫﺎی ﻣﺼﺮﻓﻲ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻳﻜﭙﺎرﭼﻪ ﺑﺎﺷﻨﺪ . در ﺻﻮرت اﺟﺘﻨﺎب ﻧﺎﭘﺬﻳﺮﺑﻮدن وﺻـﻠﻪ، ﺑﺎﻳـﺪ در ﻣﻘـﺎﻃﻌﻲ ﻗـﺮار داده ﺷﻮﻧﺪ ﻛﻪ ﺗﻨﺶ وارد ﺷﺪه ، ﺣﺪاﻛﺜﺮ ﻧﺒﺎﺷﺪ و از ﺗﻤﺮﻛﺰ ﺗﻤﺎﻣﻲ وﺻﻠﻪ ﻫﺎ در ﻳﻚ ﻣﻘﻄﻊ ﻧﻴﺰ ﺧﻮدداری ﺷﻮد . وﺻﻠﻪ ﻛﺮدن ﻣﻴﻠﮕﺮدﻫﺎ ﺑﻪ ش رو ﻫﺎ ی ﭘﻮﺷﺸﻲ، اﺗﻜﺎﻳﻲ، ﺟﻮﺷﻲ، ﻣﻜﺎﻧﻴﻜﻲ و ﻣﺮﻛﺐ، ﻣﻄﺎﺑﻖ ﺑﺎ آﻳﻴﻦ ﻧﺎﻣﻪ ﺑﺘﻦ اﻳﺮان و ﺑـﺎ ﺗﺎﻳﻴـﺪ دﺳـﺘﮕﺎه ﻧﻈﺎرت اﻧﺠﺎم ﺷﻮد ﻣﻲ ﺑﻪ . ﻃﻮر ﻛﻠﻲ ﺗﻤﺎﻣﻲ وﺻﻠﻪ ﻫﺎ، ﻃﻮل ﭘﻮﺷﺶ، ﻣﻮﻗﻌﻴﺖ و ﻧﺤـﻮه اﺟـ ﺮای آن ﺑﺎﻳـﺪ ﻣﻄـﺎﺑﻖ ﻧﻘـﺸﻪ ﻫـﺎ و ﻣﺸﺨـﺼﺎت و دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻫﺎی دﺳﺘﮕﺎه ﻧﻈﺎرت ﺑﺎﺷﺪ . 1 - رﻃﻮﺑﺖ، ﺗﻌﺮﻳﻖ، ﺗﺮ و ﺧﺸﻚ ﺷﺪن ﻣﺘﻨﺎوب، ﻳﺦ زدن و آب ﺷﺪن، ﺳﺮد و ﮔﺮم ﺷﺪن ﻣﺘﻨﺎوب، ﺗﻤﺎس ﺑﺎ ﺧﺎک ﻣﻬﺎﺟﻢ ﻳﺎ ﻏﻴﺮﻣﻬـﺎﺟﻢ، ﻓﺮﺳـﺎﻳﺶ ﺷـ ﺪﻳﺪ، ﺿـﺮﺑﻪ و ﻋﺒﻮر وﺳﺎﻳﻞ ﻧﻘﻠﻴﻪ . 76 ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻓﻨﻲ ﻋﻤﻮﻣﻲ ﻛﺎرﻫﺎی ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ رودﺧﺎﻧﻪ 5 - 2 - 9 - 1 - وﺻﻠﻪ ﻫﺎی ﭘﻮﺷﺸﻲ ﺮایﺑ وﺻﻠ ﻪ ﻛﺮدن ﻣﻴﻠﮕﺮدﻫﺎ ﺗﺎ ﻗﻄﺮ 32 ﻣﺘﺮ ﻣﻴﻠﻲ از اﺗﺼﺎل ﭘﻮﺷﺸﻲ اﺳﺘﻔﺎده ﺷﻮد ﻣﻲ . ﺑﺪﻳﻦ ﻣﻨﻈﻮر ﺗﻮﺳﻂ ﻣﻔﺘﻮل آﻫﻨﻲ، ﻣﻴﻠﮕﺮدﻫـﺎ ﺑـﻪ ﻳﻜﺪﻳﮕﺮ ﺑﺴﺘﻪ ﺷﻮد ﻣﻲ . ﻃﻮل وﺻﻠﻪ ﺑ ﺮای آرﻣﺎﺗﻮر ﺻﺎف دو ﺑﺮاﺑﺮ ﻃﻮل وﺻﻠﻪ ﻣﺸﺎﺑﻪ در آرﻣﺎﺗﻮرﻫﺎی آج دار اﺳﺖ . در وﺻـﻠﻪ ﻫـﺎی ﭘﻮﺷـﺸﻲ رﻋﺎﻳﺖ ﻧﻜﺘﻪ ﻫﺎی زﻳﺮ ﺿﺮوری اﺳﺖ :  در ﻗﻄﻌ ﻪ ﻫﺎی ﺗﺤﺖ ﺧﻤﺶ و ﺧﻤﺶ ﺗﻮام ﺑﺎ ﻓﺸﺎر، ﻧﺒﺎﻳﺪ ﺑﻴﺶ از ﻧﺼﻒ ﻣﻴﻠﮕﺮدﻫﺎ در ﻳﻚ ﻣﻘﻄﻊ وﺻﻞ ﺷﻮﻧﺪ .  در ﻗﻄﻌﻪ ﻫﺎی ﺗﺤﺖ ﻛﺸﺶ ﻳﺎ ﻛﺸﺶ ﻧﺎﺷﻲ از ﺧﻤﺶ، ﺣﺪاﻛﺜﺮ ﻳﻚ ﺳﻮم ﻣﻴﻠﮕﺮدﻫﺎ را در ﻳﻚ ﻣﻘﻄﻊ ﻣﻲ ﺗﻮان ﺑﻪ وﺳﻴﻠﻪ ﭘﻮﺷﺶ، وﺻﻠﻪ ﻧﻤﻮد .  وﺻﻠﻪ ﻛﺮدن ﻣﻴﻠﮕﺮدﻫﺎی ﺗﺤﺘﺎﻧﻲ ﻗﻄﻌﻪ ﻫﺎی ﺧﻤﺸﻲ در وﺳﻂ دﻫﺎﻧﻪ ﻳﺎ ﻧﺰدﻳﻚ ﺑ ﻪ آن و ﻳﺎ ﻣﻴﻠﮕﺮدﻫﺎی ﺑﺎﻻﻳﻲ ﻗﻄﻌـﻪ ﺧﻤـﺸﻲ روی ﺗﻜﻴﻪ ﮔﺎه ﻳﺎ ﻧﺰدﻳﻚ آن، ﻣﺠﺎز ﻧﻴﺴﺖ .  ﺑﻪ ﻃﻮر ﻛﻠﻲ ﻫﺮ وﺻﻠﻪ ﺑﺎﻳﺪ 40 ﺑﺮاﺑﺮ ﻗﻄﺮ ﻣﻴﻠﮕﺮد، ﺑﺎ وﺻﻠﻪ ﻣﺠﺎور ﻓﺎﺻﻠﻪ داﺷﺘﻪ و در ﻳﻚ ﻣﻘﻄﻊ ﻗﺮار ﻧﮕﻴﺮد . 5 - 2 - 9 - 2 - وﺻﻠﻪ ﻫﺎی ﺟﻮﺷﻲ رﻋﺎﻳﺖ ﺿﻮاﺑﻂ و ﻣﻨﺪرج ﻧﺎﻣﻪ آﻳﻴﻦ ﻫﺎ ﺑﺘﻦ اﻳﺮان و اﺳﺘﺎﻧﺪارد 4 - 1900 اﻳﺮان، ﺑ یﺮا وﺻﻠﻪ ﻛﺮدن ﻣﻴﻠﮕﺮدﻫﺎ از ﻃﺮﻳﻖ ﺟﻮﺷـﻜﺎری اﻟﺰاﻣـﻲ اﺳﺖ . ﻋﻼوه ﺑﺮ آن ﻧﻜﺘﻪ ﻫﺎی زﻳﺮ ﻧﻴﺰ ﺑﺎﻳﺪ ﻣﻮرد ﺗﻮﺟﻪ ﻗﺮار ﮔﻴﺮد :  اﺗﺼﺎل ﺟﻮش ﻣﻴﻠﮕﺮد ﺳﺮد اﺻﻼح ﺷﺪه ﺟﺰ ﺑﺎ روش ﻫﺎ ی ﺧﺎص و ﺗﺎﻳﻴﺪ دﺳﺘﮕﺎه ﻧﻈﺎرت ﻣﺠﺎز ﻧﻤﻲ ﺑﺎﺷﺪ .  ﻗﺒﻞ از ﺟﻮﺷﻜﺎری ﺑﺎﻳﺪ ﻣﻴﻠﮕﺮدﻫﺎ را ﮔﺮم ﻧﻤﻮد و ﺟﻮﺷﻜﺎری ﺗﻮﺳﻂ ﻛﺎرﮔﺮان ﻛﺎ رآﻣﻮزده و ﻣﺠـﺮب و ﻣﻄـﺎﺑﻖ ﺑـﺎ ﻣﺸﺨـﺼﺎت، ﺻﻮرت ﮔﻴﺮد .  ﻋﻤﻞ ﺟﻮﺷﻜﺎری ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺮ ﻃﺒﻖ ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻓﻨﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﻛﻴﻔﻴﺖ ﺗﺠﻬﻴﺰات ﺟﻮﺷـﻜﺎری، ﻧـﻮع ﺟـﻮش، ﻧـﻮع اﻟﻜﺘـﺮود، ﺻـﻼﺣﻴﺖ ﺟﻮﺷﻜﺎران و روش ﺟﻮﺷﻜﺎری ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ ﺗﺎﻳﻴﺪ دﺳﺘﮕﺎه ﻧﻈﺎرت ﺑﺮﺳﺪ . 5 - 2 - 10 - ﻓﻮاﺻﻞ ﻣﻴﻠﮕﺮدﻫﺎ ﻓﻮاﺻﻞ ﻣﻴﻠﮕﺮدﻫﺎ از ﻳﻜﺪﻳﮕﺮ ﺑﺎﻳﺪ ﻣﻄﺎﺑﻖ ﻧﻘﺸﻪ ﻫﺎی اﺟ ﺮاﻳ ﻲ و ﻳﺎ ﺑﻨﺎ ﺑﻪ ﺗﺸﺨﻴﺺ دﺳﺘﮕﺎه ﻧﻈﺎرت ﺑﻪ اﻧﺪازه ای ﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ رﻳﺨﺘﻦ، ﺟﺎدادن و ﻟﺮزاﻧﺪن ﺑﺘﻦ ﻣﻴﺴﺮ ﺑﺎﺷﺪ . رﻋﺎﻳﺖ ﻧﻜﺘﻪ ﻫﺎی زﻳﺮ در ﻓﻮاﺻﻞ ﻣﻴﻠﮕﺮدﻫﺎ ﺿﺮوری ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ، ﻣﮕﺮ ﻛﻪ اﻳﻦ در ﻧﻘﺸﻪ ﻫﺎ و ﻳﺎ دﺳـﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻫـﺎی دﺳـﺘﮕﺎه ﻧﻈـﺎرت ﻃـﻮر دﻳﮕﺮی ﻣﺸﺨﺺ ﺷﺪه ﺑﺎﺷﺪ . اﻟﻒ- ﻓﺎﺻﻠﻪ آزاد ﺑﻴﻦ ﻣﻴﻠﮕﺮدﻫﺎ ی ﻣﻮازی در ﻳﻚ ردﻳﻒ ﻧﺒﺎﻳﺪ از ﻫﻴﭻ ﻳﻚ از ﻣﻘﺎدﻳﺮ، ﻗﻄﺮ ﻣﻴﻠﮕﺮد ﺑﺰرگ ، ﺗﺮ 5/2 ﺳـﺎﻧﺘﻲ ﻣﺘـﺮ و 33 /1 ﺑﺮاﺑﺮ ﺑﺰرگ ﺗﺮ ﻳﻦ اﻧﺪازه ﻣﺼﺎﻟﺢ داﻧﻪ ﺑﻨﺪی ﺷﺪه، ﺗﺮ ﻛﻢ ﺑﺎﺷﺪ . ب- در ﻣﺤﻞ ﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﻣﻴﻠﮕﺮدﻫﺎی ﻣﻮازی در دو ﻳﺎ ﭼﻨﺪ ردﻳﻒ ﻛﺎرﮔﺬاﺷﺘﻪ ﻣﻲ ﺷﻮد، ﻣﻴﻠﮕﺮدﻫﺎی ردﻳﻒ ﻓﻮﻗـﺎﻧﻲ ﺑﺎﻳـﺪ ﻃـﻮری ﺑـﺎﻻی ﻣﻴﻠﮕ ﺮدﻫﺎی ﺗﺤﺘﺎﻧﻲ ﻗﺮارﮔﻴﺮﻧﺪ ﻛﻪ ﻣﻌﺒﺮ ﺑﺘﻦ ﺗﻨﮓ ﻧﺸﻮد و ﻓﺎﺻﻠﻪ آزاد ﺑﻴﻦ ﻣﻴﻠﮕﺮدﻫﺎی ﻓﻮﻗﺎﻧﻲ و ﺗﺤﺘﺎﻧﻲ ﻧﺒﺎﻳﺪ از ﺑـﺰرگ ﺗـﺮ ﻳﻦ ﻣﻘـﺪار ﻗﻄﺮ ﺑﺰرگ ﺗﺮ ﻳﻦ ﻣﻴﻠﮕﺮد و 5/2 ﺳﺎﻧﺘﻲ ﺗﺮ ﻛﻢ ﻣﺘﺮ ﺑﺎﺷﺪ . ج- ﻓﻮاﺻﻞ ﻣﻴﻠﮕﺮدﻫﺎی ﺧﻤﺸﻲ اﺻﻠﻲ در دال و دﻳﻮار، ﻧﺒﺎﻳﺪ از3 ﺑﺮاﺑﺮ ﺿﺨﺎﻣﺖ ﻣﺮﺑﻮط و ﺣﺪاﻛﺜﺮ45 ﺳﺎﻧﺘﻲ ﻣﺘﺮ ﺗﺠﺎوز .ﻛﻨﺪ ﻓﺼﻞ ﭘﻨﺠﻢ - ﻛﺎرﻫﺎی ﻓﻮﻻدی و آرﻣﺎﺗﻮرﮔﺬاری 77 د- ﻓﻮاﺻﻞ ﻣﻴﻠﮕﺮدﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﺑ ﺮای ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ ﺑﺎ ﺟﻤﻊ ﺷﺪﮔﻲ و ﺗﻐﻴﻴﺮ ﺷﻜﻞ ﺣﺮارﺗﻲ ﺑﻪ ﻛﺎر ﻣﻲ روﻧﺪ ﻧﺒﺎﻳـﺪ از 5 ﺑﺮاﺑـﺮ ﺿـﺨﺎﻣﺖ دال ﻳـﺎ45 ﺳﺎﻧﺘﻲ ﺑﻴﺶ ﻣﺘﺮ ﺗﺮ ﺑﺎﺷﺪ . ﻫ - در ﻗﻄﻌﻪ ﻫﺎی ﻓﺸﺎری از ﻗﺒﻴﻞ ﺳﺘﻮن ﻫﺎ ، ﻓﺎﺻﻠﻪ داﺧﻞ ﺑﻪ داﺧﻞ ﻣﻴﻠﮕﺮدﻫﺎی ﻃﻮﻟﻲ، ﻧﺒﺎﻳﺪ از 5/1 ﺑﺮاﺑﺮ ﻗﻄﺮ ﻣﻴﻠﮕﺮد ﻳﺎ4 ﺳﺎﻧﺘﻲ ﻣﺘﺮ، ﺗﺮ ﻛﻢ ﺑﺎﺷﺪ . و- وﻫﺎ ﭘﻴﭻ ﻣﻬﺎرﻫﺎ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ ﻧﺤﻮی در ﺑﺘﻦ ﻛﺎرﮔﺬاﺷﺘﻪ ﺷﻮد ﻛﻪ ﺑﻴﻦ آﻧﻬﺎ و ﻣﻴﻠﮕﺮدﻫﺎ ﺣﺪاﻗﻞ 25 ﻣﺘﺮ ﻣﻴﻠﻲ ﻓﺎﺻﻠﻪ ﺑﺎﺷﺪ . 5 - 2 - 11 - ﻣﻼﺣﻈﻪ ﻫﺎی اﺟ ﻲﺮاﻳ ﺟﻬﺖ ﺗﻬﻴﻪ و ﻛﺎرﮔﺬاری ﻣﻴﻠﮕﺮدﻫﺎ، ﺑﺎﻳﺪ رواداری ﻫﺎ ی ﻣﺠﺎز، ﺑ ﺮای ﻃﻮل ﻣﻴﻠﮕﺮد 25  ﻣﺘﺮ ﻣﻴﻠﻲ ، ﺑ ﺮای ﻣﺠﻤـﻮع اﺑﻌـﺎد ﺧـﺎﻣﻮت 12  ﻣﺘﺮ ﻣﻴﻠﻲ و ﺑ ﻫﺎ ﺧﻢ ﺮای25  ﻣﺘﺮ ﻣﻴﻠﻲ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﺑﻌﺪ از ﻧﺼﺐ و ﺟﺎی ﮔﺬاری ، ﻣﻴﻠﮕﺮدﻫﺎ از ﻧﻘﻄﻪ ﻧﻈﺮ ﻗﻄﺮ، ﺗﻌﺪاد، ﻃﻮل، ﺷﻜﻞ، ﻓﻮاﺻﻞ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﻳﻜﺪﻳﮕﺮ و ﭘﻮﺷـﺶ ﺑـﺘﻦ روی ﺳـﻄﺢ ﺧﺎرﺟﻲ، ﻣﻬﺎر و وﺻﻠﻪ ﻫﺎ و ﻛﻠﻴﻪ ﻣﻮارد ﻻزم، ﺟﻬﺖ ﺗﻄﺎﺑﻖ ﺑﺎ ﻧﻘﺸﻪ ﻫﺎی اﺟ ﺮاﻳ ﻲ و ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻓﻨﻲ و دﺳـﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻫـﺎ، ﻣـﻮرد ﺑﺎزدﻳـﺪ ﻗـﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮد . ﻗﺒﻞ از ﺻﺪور ﺗﺎﻳﻴﺪ ﻳﻪ ﻛﺘﺒﻲ دﺳﺘﮕﺎه ﻧﻈﺎرت در اﻳﻦ ﻣﻮرد، ﺑﺘﻦ رﻳﺰی ﺑﻪ ﻫﻴﭻ وﺟﻪ ﻣﺠﺎز ﻧﻴﺴﺖ . ﺑﻪ ﻃﻮر ﻛﻠﻲ ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺑﺎزرﺳﻲ و ﻧﻈﺎرت ﺑﺮ ﻛﺎرﻫﺎی ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﺗﻬﻴﻪ و ﺟﺎی ﮔﺬاری ﻣﻴﻠ ﮕﺮدﻫﺎ در ﺑﺘﻦ ﻣﺴﻠﺢ، ﺑﺮاﺳﺎس اﺳـﺘﺎﻧﺪارد ﺷـﻤﺎره 2 - 1900 اﻳﺮان اﻧﺠﺎم ﻣﻲ ﭘﺬﻳﺮد . 5 - 3 - اﺟ ﺮای ﻛﺎرﻫﺎی ﻓﻮﻻدی ﻓﻮﻻدﻫﺎی ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ در اﻳﻦ ﻗﺴﻤﺖ ﻋﺒﺎرﺗﻨﺪ از اﻧﻮاع ﻧﻴﻤﺮخ ﻫﺎ ی ﻧﻮرد ﺷﺪه، ورق و ﻟﻮازم اﺗﺼﺎﻟﻲ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﭘﻴﭻ و ﻣﻬﺮه و ﻫﺎ ﭘﺮچ ﻳﻲ ﻛﻪ در ﻛﺎرﻫﺎی ﻓﻠﺰی ﻣﺼﺮف ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . ﻗﻄﻌﻪ ﻫﺎی ﻓﻮﻻدی ﺑﺎ ﻳﺪ از زﻧﮓ زدﮔﻲ و ﻧﻮاﻗﺼﻲ ﻛﻪ ﺑﻪ ﻣﻘﺎوﻣﺖ و ﻳﺎ ﺷﻜﻞ ﻇﺎﻫﺮی آﻧﻬﺎ ﻟﻄﻤﻪ ﻣـﻲ زﻧـﺪ، ﻋﺎری ﺑﺎﺷﻨﺪ زﻧﮓ . زدﮔﻲ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ ﺑﻪ وﺳﻴﻠﻪ ﻣﺎﺳﻪ ﭘﺎﺷﻲ و ﺑﺮس زﻧﻲ ﻛﺎﻣﻼ ﺗﻤﻴﺰ ﮔﺮدﻧﺪ، ﻣﺸﺮوط ﺑﺮ ﻛﻪ آن ﺳﻄﺢ ﻣﻘﻄـﻊ ﻧﻴﻤـﺮخ ﻫـﺎ ﺿـﻌﻴﻒ ﻧﺸﺪه و ﻳﺎ ﺳﻄﺢ واﻗﻌﻲ ﺿﻌﻴﻒ ﺷﺪه در ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﻫﺎ ﻣﻨﻈﻮر ﺷﻮد . ﺑﻪ ﻛﺎر ﺑﺮدن روش ﻫﺎ ی ﮔﺮم ﻛﺮدن ﻣﻮﺿﻌﻲ و ﻳﺎ ﺗﻐﻴﻴﺮ ﺷﻜﻞ ﻣﻜﺎﻧﻴﻜﻲ ﺑ ﺮای اﻳﺠﺎد اﻧﺤﻨﺎ و ﻳﺎ ازﺑـﻴﻦ ﺑـﺮدن آن ) راﺳـﺖ ﻛـﺮدن ( ﻣﺠـﺎز اﺳﺖ، ﻣﺸﺮوط ﺑﺮ ﻛﻪ آن دﻣﺎی ﻣﻮﺿﻊ ﻫﺎی ﮔﺮم ﺷﺪه از 565 درﺟﻪ ﺳﻠﺴﻴﻮس ﺑ ﺮای ﻓﻮﻻدﻫﺎی ﻗﻮی ﻣﺨـﺼﻮص و 650 درﺟـﻪ ﺳﻠـﺴﻴﻮس ﺮایﺑ ﻓﻮﻻدﻫﺎی ﻧﺮم ﺗﺠﺎوز ﻧﻨﻤﺎﻳﺪ . در ﺑﺮش ﺑﺎ ﺷﻌﻠﻪ، ﻟﺒﻪ ﻫﺎی ﺣﺎﺻﻞ ﻛﻪ در آﻳﻨﺪه ﺗﺤﺖ ﺗﻨﺶ ﻫﺎ ی ﻛﺸﺸﻲ ﺑﺰرگ ﻗﺮار ﺧﻮاﻫﻨﺪ ﮔﺮﻓﺖ، ﺑﺎﻳﺪ ﻛﺎﻣﻼ ﻳﻜﻨﻮاﺧـﺖ و ﻋـﺎری از ﻧﺎﻫﻤﻮاری ﻫﺎ ی ﺑﻴﺶ از 5 ﻣﺘﺮ ﻣﻴﻠﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ ﺮایﺑ . ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺑﺎ ﺿﺨﺎﻣﺖ ﺑﻴﺶ از 50 ﻣﺘﺮ ﻣﻴﻠﻲ ، ﺑﺎﻳﺪ ﻟﺒﻪ ﻫﺎ را ﺑﺎ ﺳﻨﮓ زدن ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻓﻠﺰ ﺻﺎف و ﺑﺮاق درآورد . 78 ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻓﻨﻲ ﻋﻤﻮﻣﻲ ﻛﺎرﻫﺎی ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ رودﺧﺎﻧﻪ 5 - 3 - 1 - اﺗﺼﺎل ﻫﺎ 5 - 3 - 1 - 1 - اﺗﺼﺎل ﻫﺎ ﺑﺎ ﭘﻴﭻ و ﻣﻬﺮه در اﻳﻦ ﻧﻮع اﺗﺼﺎل ﻫﺎ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻴﻦ ﻣﻬﺮه و ﺻﻔﺤﻪ اﺗﺼﺎل، واﺷﺮ ﻓﻮﻻدی ﺑﻪ ﻛﺎر رود ) ﺑﻪ اﺳﺘﺜﻨﺎی ﻫﺎ ﭘﻴﭻ ی ﭘﺮﻣﻘﺎوﻣﺖ (. اﻧﺘﻬﺎی ﭘﻴﭻ ﺑﺎﻳﺪ ﺑـﻪ اﻧﺪازه 4 دﻧﺪه از ﻣﻬﺮه ﺑﻴﺮون ﺑﺎﺷﺪ . در ﺗﻜﻴﻪ ﻫﺎ ﮔﺎه ی ﺳﺎده ﻣﻬﺮه را ﻧﺒﺎﻳﺪ ﻛﺎﻣﻼ ﺑﻪ ﺻﻔﺤﻪ ﺳﻔﺖ ﻛﺮد ﺑﻪ . ﻃـﻮر ﻛﻠـﻲ ﻧـﻮع، ﺟـﻨﺲ و ﻧﺤـﻮه اﺳﺘﻔﺎده از ﻫﺎ ﭘﻴﭻ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺎ ﻳﻜﻲ از اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎی ﻣﻌﺘﺒﺮ، ﺗﻄﺒﻴﻖ ﻧﻤﺎﻳﺪ . در اﺗﺼﺎل ﺑﺎ ﭘﻴﭻ اﮔﺮ ﺿﺨﺎﻣﺖ ﻗﻄﻌﻪ از ﻗﻄﺮ اﺳﻤﻲ ﭘﻴﭻ ﺑﻪ اﺿﺎﻓﻪ 5/1 ﺑﻴﺶ ﻣﺘﺮ ﻣﻴﻠﻲ ﺗﺮ ﻧﺒﺎﺷﺪ ﻣﻲ ﺗﻮان ﺳﻮراخ ﭘﻴﭻ را از ﻃﺮﻳﻖ ﻣﻨﮕﻨﻪ ﻛﺮدن اﻳﺠﺎد ﻧﻤﻮد و ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﺿﺨﺎﻣﺖ ﻗﻄﻌﻪ از ﻗﻄـﺮ ﭘـﻴﭻ ﺑـﻪ اﺿـﺎﻓﻪ 5/1 ﺑﻴﺶ ﻣﺘﺮ ﻣﻴﻠﻲ ﺗﺮ ﺑﺎﺷﺪ ﺑﺎﻳﺪ ﺳﻮراخ رﻫﺎ ا ﺑﺎ ﻣﺘﻪ اﻳﺠﺎد ﻛﺮد . ﺳﻮراخ ﻛﺮدن ﻫﺎ ورق ی ﺿﺨﻴﻢ ﺗﺮ از 12 ﻣﺘﺮ ﻣﻴﻠﻲ و ﻳﺎ ﻫﺎ ورق ی ﺳﺎﺧﺘﻪ ﺷﺪه از ﻓﻮﻻد ﻣﺨﺼﻮص ﻗﻮی و ﺳﺨﺖ ﺑﺎﻳـﺪ ﺑـﺎ ﻣﺘـﻪ ﺻـﻮرت ﮔﻴﺮد . ﻗﻄﺮ ﺳﻮراخ در ﺣﺎﻟﺖ ﻫﺎ ی ﭘﻴﺶ ﻣﻨﮕﻨﻪ و ﻳﺎ ﭘﻴﺶ ﻣﺘﻪ ﻛﺮدن ﺑﺎﻳﺪ ﺣﺪاﻗﻞ 5/1 ﻣﺘﺮ ﻣﻴﻠﻲ از ﻗﻄﺮ اﺳﻤﻲ ﭘﻴﭻ ﻛﻮﭼـﻚ ﺗـﺮ ﺑﺎﺷـﺪ . ﺗﻤـﺎﻣﻲ ﻗﺴﻤﺖ ﻫﺎ ﻳﻲ ﻛﻪ ﺗﻮﺳﻂ ﭘﻴﭻ و ﻣﻬﺮه ﺑﻪ ﻫﻢ ﻣﺘﺼﻞ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ ﺑﺎﻳﺪ ﺿﻤﻦ ﻧﺼﺐ، ﺑﺎ ﺑﻪ ﻛﺎرﮔﻴﺮی ﭘﻴﻦ ﻳﺎ ﭘﻴﭻ و ﻣﻬﺮه ﻣﻮﻗـﺖ، ﻧـﺴﺒﺖ ﺑـﻪ ﻫـﻢ ﻛﺎﻣﻼ ﺗﺜﺒﻴﺖ ﺷﻮﻧﺪ . اﺳﺘﻔﺎده از وﺳﺎﻳﻞ ﻧﺼﺐ و ﻧﮕﻬﺪاری ﻣﻮﻗﺖ ﻧﺒﺎﻳﺪ ﺑﻪ ﺳﻮراخ ﻫﺎ ی ﭘﻴﭻ ﺻﺪﻣﻪ زده و ﻳﺎ آن را ﮔﺸﺎد ﻛﻨﺪ . ﻗﻄﻌﻪ ﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﺑﺎ ﭘﻴﭻ ﭘﺮﻣﻘﺎوﻣﺖ ﺑﻪ ﻳﻜﺪﻳﮕﺮ ﻣﺘﺼﻞ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ ﺑﺎﻳﺪ ﻛﺎﻣﻼ ﺑﻪ ﻫﻢ ﺟﻔﺖ ﺷﺪه ﺑﺎﺷﻨﺪ و ﻧﺒﺎﻳﺪ از واﺷﺮﻫﺎی ﭘﺮﻛﻨﻨﺪه ﻳـﺎ ﻫـﺮ ﻧﻮع ﻣﺼﺎﻟﺢ ﻓﺸﺎرﭘﺬﻳﺮ دﻳﮕﺮی ﺑﻴﻦ آﻧﻬﺎ اﺳﺘﻔﺎده ﮔﺮدد . 5 - 3 - 1 - 2 - اﺗﺼﺎل ﻫﺎ ﺑﺎ ﺟﻮﺷﻜﺎری ﺟﻮﺷﻜﺎری ﺑﺎﻳﺪ ﺗﻮﺳﻂ ﺟﻮﺷﻜﺎران ﻣﺎﻫﺮ و ﻛﺎﻣﻼ ﺑﺎ اﺑﻌﺎد ﻣﺸﺨﺺ ﺷﺪه، اﻧﺠﺎم ﮔﻴﺮد . ﻗﺒﻞ از ﺟﻮﺷﻜﺎری ﺑﺎﻳﺪ ﺳﻄﻮح ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ از ﻣـﻮاد زاﻳﺪ ﻛﺎﻣﻼ ﭘﺎک ﺷﻮد . ﺟﻮﺷﻜﺎری در دﻣﺎی زﻳﺮ ﺻﻔﺮ درﺟﻪ ﺳﻠﺴﻴﻮس ﺑﻪ وﻳﮋه در ﺟﺮﻳﺎن ﺑﺎد ﻣﻤﻨﻮع اﺳﺖ ﺑﺎ . ﺗـﺎﻣﻴﻦ ﺷـ ﺮاﻳ ﻂ وﻳـﮋه ﺗـﺎ 18 درﺟﻪ زﻳﺮ ﺻﻔﺮ، ﺑﺎ اﺣﺘﻴﺎط ﻣﻲ ﺗﻮان ﺟﻮﺷﻜﺎری ﻧﻤﻮد . ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﻧﻘﺸﻪ ﻫﺎی اﺟ ﺮاﻳ ﻲ ﻣﺸﺨﺺ ﻧﺸﺪه ﺑﺎﺷﺪ، ﺷـﺪت ﺟﺮﻳـﺎن اﻟﻜﺘﺮودﻫـﺎ ﺑﺎﻳـﺪ ﻃﻮری اﻧﺘﺨﺎب ﺷﻮد ﻛﻪ ﺟﻮش ﻛﺎﻣﻞ و دا رای ﻧﻔﻮ ذ ﻛﺎﻓﻲ ﺑﻮده و ﻗﻄﻌﻪ ﻫﺎی ﻣﻮرد اﺗﺼﺎل ﺑﻪ ﻗﺪر ﻛﺎﻓﻲ ذوب ﺷﻮﻧﺪ . ﺳﻄﺢ ﺟﻮش ﺑﺎﻳﺪ ﻋﺎری از ﺷﻴﺎر، ﻗﺴﻤﺖ ﻫﺎ ی ﺑﺮآﻣﺪه، ﺳﻮﺧﺘﮕﻲ و ﮔﻮداﻓﺘﺎدﮔﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﺟﻮﺷﻜﺎری در ﺑﻴﺶ از ﻳﻚ ﮔﺬر اﻧﺠﺎم ﺷﻮد ﻣﻲ ، ﻗﺒﻞ از ﺑﺮداﺷﺘﻦ ﭘﻮﺳﺘﻪ ﻫﺮ ﮔﺬر و ﭘﺎک ﻛﺮدن آن ﺑﺎ ﺑﺮس ﺳـﻴﻤﻲ ﻧﺒﺎﻳـﺪ ﮔـﺬر ﺑﻌﺪی ﺟﻮش ﺷﺮوع ﺷﻮد ﺟ . ﻮﺷﻜﺎری ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ ﻧﺤﻮی اﻧﺠﺎم ﺷﻮد ﻛﻪ ﻗﻄﻌﻪ ﻫﺎ از ﺷﻜﻞ اﺻﻠﻲ ﺧﺎرج ﻧﺸﺪه و درزﻫﺎ ) در ﺟﻮش ﮔﻮﺷـﻪ ( ، دﭼـﺎر ﺗﺎﺑﻴﺪﮔﻲ و اﻋﻮﺟﺎج ﻧﺸﻮﻧﺪ . در ﺟﻮﺷﻜﺎری ﺑﺎﻳﺪ ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﺟﻮش ﺣﺎﺻﻞ از ﻛﺎرﺑﺮد اﻟﻜﺘﺮودﻫﺎ ﺑﻪ ﺣﺪی ﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ ﺑﺘﻮاﻧﺪ ﺗﻨﺶ ﻫﺎ ی ﻣﺤﺎﺳﺒﺎﺗﻲ را ﺗﺤﻤﻞ ﻛﻨﺪ ﺮایﺑ . اﻳﻦ ﻣﻨﻈﻮر اﻟﻜﺘﺮود ﺟﻮﺷﻜﺎری ﺑﺎﻳﺪ ا ز ﺑﻬﺘﺮﻳﻦ ﻧﻮع ﺑﻮده و ﺳﻴﻢ ﺟﻮﺷﻜﺎری ﺑﺎﻳﺪ ﺗﻤﻴﺰ و ﻓﺎﻗﺪ ﻫﺮﮔﻮﻧﻪ آﻟﻮدﮔﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﭘﻮدر ﺟﻮﺷﻜﺎری ﺑﺎﻳـﺪ دا رای ﺧﺎﺻﻴﺖ ﻗﻠﻴﺎﻳﻲ ﺑﻮده و رﻃﻮﺑﺖ آن ﻗﺒﻞ از ﻣﺼﺮف ﻧﺒﺎﻳﺪ از 1/0 درﺻﺪ ﺗﺠﺎوز ﻧﻤﺎﻳﺪ . ﺑﻪ ﻃﻮر ﻛﻠﻲ روش ﺟﻮﺷﻜﺎری، ﻣﻬﺎرت ﺟﻮﺷﻜﺎر، ﻇﺎﻫﺮ ﻛﺎر، ﺧﻮاص ﺟﻮش و روش ﻫﺎ ﻳﻲ ﻛﻪ ﺑ ﺮای ﺗﺼﺤﻴﺢ ﺟﻮش و ﺟﻮﺷ ﻜﺎری ﻣﻌﻴﻮب ﺑﻪ ﻛﺎر ﻣﻲ رود ﺑﺎﻳﺪ ﻣﻄﺎﺑﻖ ﺑﺎ ﻣﻘﺮرات ﺟﻮﺷﻜﺎری ﻣﻨﺪرج در ﻧﺸﺮﻳﻪ ﻫﺎی 20 ﺗﺎ24 و26 دﻓﺘﺮ ﺗﺤﻘﻴﻘﺎت و ﻣﻌﻴﺎرﻫﺎی ﻓﻨﻲ ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ و ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی ﺑﺎﺷﺪ . ﻓﺼﻞ ﭘﻨﺠﻢ - ﻛﺎرﻫﺎی ﻓﻮﻻدی و آرﻣﺎﺗﻮرﮔﺬاری 79 5 - 3 - 2 - ﻣﻼﺣﻈﻪ ﻫﺎی ﻓﻨﻲ و اﺟ ﻲﺮاﻳ ﺑﺮرﺳﻲ ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻓﻮﻻدی ﺑﺎ ﻧﻤﻮﻧﻪ ﺑﺮداری ﻛﺎﻓﻲ از ﻫﺮ 10 ﺗﻦ ﻓﻮﻻد و اﻧﺠﺎم آزﻣﺎﻳﺶ ﻫﺎ ی زﻳﺮ ﺻ ﻮرت ﻣﻲ ﮔﻴﺮد :  آزﻣﺎﻳﺶ ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﻛﺸﺸﻲ و ازدﻳﺎد ﻃﻮل ﻧﺴﺒﻲ  آزﻣﺎﻳﺶ ﺧﻤﺸﻲ ﺳﺮد  آزﻣﺎﻳﺶ ﺧﻤﺸﻲ ﺑﺮ اﺛﺮ ﺿﺮﺑﻪ  آزﻣﺎﻳﺶ ﺗﺮﻛﻴﺐ ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ ﻓﻮﻻد ﮔﺰارش آزﻣﺎﻳﺶ ﻫﺎ ی اﻧﺠﺎم ﺷﺪه ﺗﻮﺳﻂ ﻛﺎرﺧﺎﻧﻪ ﺳﺎزﻧﺪه و ﻳﺎ آزﻣﺎﻳﺸﮕﺎه ﻫﺎ ی ﻣﻮرد ﺗﺎﻳﻴﺪ ﻛﺎرﻓﺮﻣﺎ ) ﺑﻨﺎ ﺑﻪ درﺧﻮاﺳـﺖ دﺳـﺘﮕﺎه ﻧﻈـﺎرت ( ﺑﺎﻳﺪ ﺻﺤﺖ وﻳﮋﮔﻲ ﻣﻜﺎﻧﻴﻜﻲ ﻓ ﻮﻻدﻫﺎ را در اﻧﻄﺒﺎق ﺑﺎ ASTM ﻳﺎ روش ﻫﺎ ی ﻣﺸﺎﺑﻪ، ﺗﺎﻳﻴﺪ ﻧﻤﺎﻳﺪ . ﻫﺎ ﭘﻴﭻ ی ﭘﺮﻣﻘﺎوﻣﺖ و ﻫﺎ ﭘﺮچ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺎ ﻣﺸﺨﺼﺎتASTM ﻣﻄﺎﺑﻘﺖ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ و ﻛﺎرﺧﺎﻧﻪ ﺳﺎزﻧﺪه ﺑﺎﻳﺪ ﮔﻮاﻫﻲ ﻻزم ﻣﺒﻨـﻲ ﺑـﺮ اﻧﻄﺒـﺎق وﻳﮋﮔﻲ ﻫﺎ و ﻫﺎ ﭘﻴﭻ ی ﻫﺎ ﭘﺮچ را ﺑﺎ آﻧﭽﻪ ﻛﻪ در ASTM آﻣﺪه اﺳﺖ اراﺋﻪ دﻫﺪ . ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺟﻮﺷﻜﺎری ﻣﺸﺘ ﻤﻞ ﺑﺮ اﻟﻜﺘﺮودﻫﺎ، ﺳﻴﻢ و ﭘﻮدر ﮔﺪاز آور ﺟﻮﺷﻜﺎری، ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺎ ﻣﻨﺪرج ﻫﺎ ی AWS ﻳﺎ ﻣـﺸﺎﺑﻪ آن ﻣﻄﺎﺑﻘـﺖ داﺷـﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ . روش ﺟﻮﺷﻜﺎری ﺑﺎﻳﺪ ﻣﻄﺎﺑﻖ ﺑﺎ ﻣﻘﺮرات ﻧﺸﺮﻳﻪ ﻫﺎی 20 ﺗﺎ24 دﻓﺘﺮ ﺗﺤﻘﻴﻘﺎت و ﻣﻌﻴﺎرﻫﺎی ﻓﻨﻲ ﺳﺎزﻣﺎن ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ و ﺑﻮدﺟﻪ ﺑﺎﺷﺪ . رواداری در اﺑﻌﺎد، ﭘﻴﭽﻴﺪﮔﻲ، ﺗﺎﺑﻴﺪﮔﻲ، ﻛﻤﺎﻧﺶ اﻋﻀﺎ ﻓ ی ﻮﻻدی و ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ اﻧﺤﺮاف ﻫﺎ ی ﻫﻨﮕﺎم ﻧﺼﺐ ﻧﺒﺎﻳـﺪ ﻓﺮاﺗـﺮ از ﻣﻘـﺪار ﺗﻮﺻـﻴﻪ ﺷﺪه در آﻳﻴﻦ ﻧﺎﻣﻪ ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻧﻮع ﻋﻀﻮ، ﻛﺎرﺑﺮی و روش اﻧﺪازه ﮔﻴﺮی ﺑﺎﺷﺪ . آﻣﺎده ﻛﺮدن ﺳﻄﻮح و رﻧﮓ زدن ﺗﻤﺎﻣﻲ ﻗﺴﻤﺖ ﻫﺎ ی ﻛﺎرﻫﺎی ﻓﻠﺰی، ﺑﻪ اﺳﺘﺜﻨﺎی اﻋﻀﺎﻳﻲ ﻛﻪ در ﺗﻤﺎس ﺑﺎ ﺑﺘﻦ ﻳﺎ ﻣﺼﺎﻟﺢ روﻛـﺎر ﻗـﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮﻧﺪ، ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﻣﺤﺎﻓﻈﺖ ﺿﺮوری اﺳﺖ . 6 ﻓﺼﻞ6 ﻛﺎرﻫﺎی ﺑﺘﻨﻲ و ﻗﺎﻟﺐ ﺑﻨﺪی ﻓﺼﻞ ﺷﺸﻢ- ﻛﺎرﻫﺎی ﺑﺘﻨﻲ ﻗﺎﻟﺐ و ﺑﻨﺪی 83 ﻓﺼﻞ ﺷﺸﻢ- ﻛﺎرﻫﺎی ﺑﺘﻨﻲ و ﻗﺎﻟﺐ ﺑﻨﺪی 6 - 1 - ﻛﻠﻴﺎت اﻳﻦ ﻓﺼﻞ ﺷﺎﻣﻞ دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ی ﻫﺎ ﺗﺎﻣﻴﻦ ﻣﻮاد اوﻟﻴﻪ ﺑﺘﻦ، ﺳﺎﺧﺖ ﺗﺎ ﻋﻤﻞ آوری ﺑﺘﻦ، روش ﻫﺎ ی اﻧﺪازه ﮔﻴﺮی و ﻛﻨﺘﺮل ﻛﻴﻔﻴـﺖ ﻣـﺼﺎﻟﺢ ﺑﺘﻦ، ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻓﻨﻲ و اﺟ ﺮاﻳ ﻲ ﻗﺎﻟﺐ ﺑﻨﺪی، ﭘﺮداﺧﺖ ﺳﻄﻮح ﺑﺘﻦ، درزﻫﺎی اﺟ ﺮاﻳ ﻲ و آب ﺑﻨﺪﻫﺎ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . 6 - 2 - ﻣﺼﺎﻟﺢ ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز ﺑﺘﻦ ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻫﺮ ﻳﻚ از اﺟﺰای ﺗﺸﻜﻴﻞ دﻫﻨﺪه ﺑﺘﻦ، ﺷﺎﻣﻞ ﺳﻴﻤﺎن، ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺳﻨﮕﻲ، آب، ﻓﻮﻻد و در ﺻﻮرت ﻟﺰوم ﻣﻮاد اﻓﺰودﻧﻲ، ﺑﺎﻳـﺪ ﺑـﺎ ﺿﻮاﺑﻂ و ﻣﻘﺮرات آﻳﻴﻦ ﻧﺎﻣﻪ ﺑﺘﻦ اﻳﺮان ) « آﺑﺎ » ﻧﺸﺮﻳﻪ ﺷﻤﺎره 120 (ﻣﻄﺎﺑﻘ ﺖ ﻧﻤﺎﻳﺪ . ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻛﻠﻲ اﺟﺰای ﺗﺸﻜﻴﻞ دﻫﻨﺪه ﺑﺘﻦ ﺑﻪ ﺷﺮح زﻳﺮ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ : 6 - 2 - 1 - ﺳﻴﻤﺎن وﺿﻌﻴﺖ، ﻛﻴﻔﻴﺖ و ﻣﺸﺨﺼﺎت، ﻣﻼﺣﻈﻪ ﻫﺎی ﺣﻤﻞ و ﻧﻘﻞ و ﻧﮕﻬﺪاری ﺳﻴﻤﺎن ﻛﻪ در ﺑﺘﻦ ﺑﻪ ﻛﺎر ﺑﺮده ﺷﻮد ﻣﻲ ﺑﺎﻳﺪ ﻣﻄﺎﺑﻖ ﻣﻨﺪرج ﻫﺎ ی ﻓﺼﻞ دو اﻳﻦ ﻧﺸﺮﻳﻪ ﺑﺎﺷﺪ . ﺳﻴﻤﺎن ﻣﺼﺮﻓﻲ در ﺳﺎﺧﺖ ﻗﻄﻌﻪ ﻫﺎی ﺑﺎرﺑﺮ، ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺎ ﻳﻜﻲ از ﻣﺸ ﺨﺼﺎت اﻧﻮاع ﺳـﻴﻤﺎن ﭘﺮﺗﻠﻨـﺪ، ﭘﺮﺗﻠﻨـﺪ آﻣﻴﺨﺘـﻪ روﺑﺎره ای، ﭘﺮﺗﻠﻨﺪ آﻣﻴﺨﺘﻪ ﭘﻮزوﻻﻧﻲ و ﭘﺮﺗﻠﻨﺪ آﻣﻴﺨﺘﻪ آﻫﻜﻲ، ﻣﻄﺎﺑﻘﺖ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ . ﺑﺎﻻ ﺑﻮدن درﺟﻪ ﺣﺮارت ﺳﻴﻤﺎن ﺑﻪ ﻫﻨﮕﺎم اﺧﺘﻼط، دﻣﺎی ﺑﺘﻦ را اﻓﺰاﻳﺶ داده و ﻣﻮﺟﺐ ﺗﺴﺮﻳﻊ ﻋﻤﻞ آﺑﮕﻴﺮی، ﺳـﺨﺖ ﺷـﺪن ﻓـﻮری، ﺑﺎﻻرﻓﺘﻦ ﻧﻴﺎز ﺑﻪ آب، ﺟﻤﻊ ﺷﺪﮔﻲ ﺧﻤﻴﺮی ﺑﺘﻦ و درﻧﻬﺎﻳﺖ ﺑﺎﻋﺚ ﭘﺎﻳﻴﻦ آﻣﺪن ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﺑﺘﻦ ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ . درﺟﻪ ﺣـﺮارت ﺳـﻴﻤﺎن ﺑـﻪ ﻫﻨﮕـﺎم وارد ﺷﺪن ﺑﻪ دﺳﺘﮕﺎه ﺑﺘﻦ ﺳﺎز ﻧﺒﺎﻳﺪ از 77 درﺟﻪ ﺳﺎﻧﺘﻲ ﮔﺮاد ﺗﺠﺎوز ﻧﻤﺎﻳﺪ . 6 - 2 - 2 - ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺳﻨﮕﻲ ) ﺷﻦ وﻣﺎﺳﻪ ( ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺳﻨﮕﻲ ﺑﺘﻦ، ﻣﻌﻤﻮﻻ ﺣﺪود 70 ﺗﺎ75 درﺻﺪ از ﺣﺠﻢ ﺑﺘﻦ را ﺗﺸﻜﻴﻞ ﻣﻲ دﻫﺪ . ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺳﻨﮕﻲ از ﻣﻨﺎﺑ ﻊ ﻃﺒﻴﻌﻲ ﻳﺎ ﺳﻨﮓ ﺷﻜﺴﺘﻪ و ﻳﺎ ﺳﺮﺑﺎره ﻛﻮره ﻫﺎ ی آﻫﻦ ﮔﺪازی ﻗﺎﺑﻞ ﺗﺎﻣﻴﻦ اﺳﺖ . ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺳﻨﮕﻲ ﻣﺼﺮﻓﻲ در ﺑﺘﻦ، ﺷﺎﻣﻞ ﻣﺼﺎﻟﺢ درﺷﺖ داﻧﻪ ( ﺷﻦ ) و رﻳـﺰ داﻧـﻪ ) ﻣﺎﺳـﻪ ( ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﺑﺴﻴﺎری از وﻳﮋﮔﻲ ﻫﺎ ی ﻓﻴﺰﻳﻜﻲ و ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ و ﻣﻜﺎﻧﻴﻜﻲ ﺑﺘﻦ، ﺑﻪ وﻳﮋﮔـﻲ ﻫـﺎ ی ﺷـﻦ و ﻣﺎﺳـﻪ ارﺗﺒـﺎط دارد . وﺿـﻌﻴﺖ، ﻛﻴﻔﻴـﺖ و ﻣﺸﺨﺼﺎت ، ﻣﻼﺣﻈﻪ ﻫﺎی ﺣﻤﻞ و ﻧﻘﻞ و ﻧﮕﻬﺪاری ﻣﺼﺎﻟﺤﻲ ﻛﻪ در ﺑﺘﻦ ﺑﻪ ﻛﺎر ﺑﺮده ﺷﻮد ﻣﻲ ﺑﺎﻳﺪ ﻣﻄﺎﺑﻖ ﻣﻨﺪرج ﻫﺎ ی ﻓﺼﻞ دو اﻳﻦ ﻧـﺸﺮﻳﻪ ﺑﺎﺷﺪ . ﻫﻤﺎن ﻃﻮر ﻛﻪ ﻗﺒﻼ ذﻛﺮ ﮔﺮدﻳﺪ ) ﻓﺼﻞ دوم ( ، از ﺷﻦ و ﻣﺎﺳﻪ ﻃﺒﻴﻌﻲ ﮔﺮد ﮔﻮﺷﻪ و ﺑﺎ ﺳﻄﺢ ﺻﻴﻘﻠﻲ ﻧﺒﺎﻳﺪ ﺑ ﺮای ﺑﺘﻦ ﺑـﺎ ﻣﻘﺎوﻣـﺖ ﺑـﻴﺶ از350 ﻛﻴﻠﻮﮔﺮم ﺑﺮ ﺳﺎﻧﺘﻲ ﻣﺘﺮ ﻣﺮﺑﻊ، ا ﺳﺘﻔﺎده ﻧﻤﻮد . ﺷﻦ و ﻣﺎﺳﻪ ﻣﻜﻌﺒﻲ ﺷﻜﻞ اوﻟﻮﻳﺖ ﺑﻴﺶ ﺗﺮ ی ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ داﻧﻪ ﻫﺎ ی ﻏﻴﺮﻃﺒﻴﻌﻲ دارد . ﺟﻨﺲ ﺷﻦ و ﻣﺎﺳﻪ ﺑﺎﻳﺪ از ﺳﻨﮓ ﻫﺎ ی ﺳﻴﻠﻴﺴﻲ، ﺳﻴﻠﻴﻜﺎﺗﻲ ﻳﺎ آﻫﻜﻲ ﺳﺨﺖ ﺑﺎﺷﺪ و ﻣﻨﺎﺑﻊ ﺗﻬﻴﻪ آﻧﻬﺎ، ﻗﺒﻞ از اﺳﺘﺨﺮاج ﺑﺎﻳﺪ اﺑﺘﺪا از ﻣﻮاد زاﻳﺪ ، درﺧﺖ ﻫﺎ ، ﺑﻮﺗﻪ ﻫﺎ ، رﻳﺸﻪ ﻫﺎ ی ﮔﻴﺎﻫﺎن و ﻣﻮاد ﭘﺎدرﺧﺘﻲ ﺗ ﻤﻴﺰ ﮔﺮدد ﺑﻪ . ﻃﻮر ﻛﻠﻲ ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺳﻨﮕﻲ ﺑﺎﻳﺪ ﺗﻤﻴﺰ، ﺳﺨﺖ، ﻣﻘﺎوم، ﺑﺎدوام، ﻋﺎری از ﻣﻮاد ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ ﻧﺎﻣﻄﻠﻮب، ﭘﻮﺷﺶ ﻫﺎ ی رﺳﻲ و ﻣﻮاد دﻳﮕﺮ و ﻫﺮﮔﻮﻧﻪ آﻏﺸﺘﮕﻲ ﻛﻪ ﻣﺎﻧﻊ از ﭼﺴﺒﻨﺪﮔﻲ ﺳﻴﻤﺎن ﺑـﻪ ﺳـﻨﮓ داﻧـﻪ ﻣـﻲ ﺷـﻮﻧﺪ، ﺑﺎﺷﻨﺪ . ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺷﺴﺘﻪ ﺷﺪه ﺑﺎﻳﺪ ﺣﺪاﻗﻞ 12 ﺳﺎﻋﺖ در ﻣﺤﻞ ﺑﺎﻗﻲ ﻣﺎﻧﺪه و ﺳﭙﺲ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎد ه ﻗﺮارﮔﻴﺮد . 84 ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻓﻨﻲ ﻋﻤﻮﻣﻲ ﻛﺎرﻫﺎی ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﺳﻨﮓ ﻫﺎ داﻧﻪ ی ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده در ﺳﺎﺧﺖ ﺑﺘﻦ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺎ اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎی ﻣﻨﺪرج در آﻳﻴﻦ ﻧﺎﻣﻪ ﺑﺘﻦ اﻳﺮان ) « آﺑﺎ » ﻧﺸﺮﻳﻪ ﺷﻤﺎره 120 ( ﻣﻄﺎﺑﻘـﺖ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ . اﻟﻒ- ﻣﺼﺎﻟﺢ رﻳﺰداﻧﻪ ) ﻣﺎﺳﻪ ( ﺣﺪاﻗﻞ 95 درﺻﺪ از ﻣﺎﺳﻪ ای ﻛﻪ در ﺑﺘﻦ ﺑﻪ ﻛﺎر ﻣﻲ رود، ﺑﺎﻳﺪ از اﻟﻚ 75 /4 )ﻣﺘﺮ ﻣﻴﻠﻲ اﻟﻚ ﺷﻤﺎره 4 ( ﻋﺒﻮر ﻛﻨﺪ . ﻫﻤﭽﻨـﻴﻦ ﺑﺎﻳـﺪ ﺗﻤـﺎم ﻫﺎ داﻧﻪ ی ﻣﺎﺳﻪ از ﺳﺮﻧﺪی ﻛﻪ ﻗﻄﺮ ﺳﻮراخ ﻫﺎ ی آن 5/9 ﻣﺘﺮ ﻣﻴﻠﻲ اﺳﺖ، ﻋﺒﻮر ﻧﻤﺎﻳﺪ . ب- ﻣﺼﺎﻟﺢ درﺷﺖ داﻧﻪ (ﺷﻦ ) ﻣﺼﺎﻟﺢ درﺷﺖ داﻧﻪ، ﺷﺎﻣﻞ ﻛﻠﻴﻪ داﻧﻪ ﻫﺎ ی ﻣﺎﻧﺪه روی اﻟﻚ 75 /4 ﻣﺘﺮ ﻣﻴﻠﻲ ﺗﺎ 6/ 101 ﻣﺘﺮ ﻣﻴﻠﻲ ﻣـﻲ ﺑﺎﺷـﺪ . ﺑـﺰرگ ﺗـﺮ ﻳﻦ اﻧـﺪازه اﺳـﻤﻲ ﺳﻨﮓ ﻫﺎ داﻧﻪ ی درﺷﺖ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده در ﺑﺘﻦ، ﻧﺒﺎﻳﺪ از ﻫﻴﭻ ﻳﻚ از ﻣﻘﺎدﻳﺮ زﻳﺮ ﺑﻴﺶ ﺗﺮ ﺑﺎﺷﺪ :  ﻳﻚ ﭘﻨﺠﻢ ﻛﻮﭼﻚ ﺗﺮ ﻳﻦ ﺑﻌﺪ داﺧﻠﻲ ﻣﻘﻄﻊ ﺑﺘﻦ  ﻳﻚ ﺳﻮم ﺿﺨﺎﻣﺖ دال  ﺳﻪ ﭼﻬﺎرم ﺣﺪاﻗﻞ ﻓﺎﺻﻠﻪ آزاد ﺑﻴﻦ ﻣﻴﻠﮕﺮدﻫﺎ  ﺳﻪ ﭼﻬﺎرم ﺿﺨﺎﻣﺖ ﭘﻮﺷﺶ روی ﻣﻴﻠﮕﺮد اﻧﺪازه ﻛﻮﭼﻚ ﺗﺮ ﻳﻦ اﻟﻜﻲ ﻛﻪ ﺣﺪاﻛﺜﺮ 10 درﺻﺪ وزﻧﻲ ﺳﻨﮓ داﻧﻪ روی آن ﺑﺎﻗﻲ ﺑﻤﺎﻧﺪ، اﻧﺪازه اﺳﻤﻲ ﺳﻨﮓ داﻧﻪ ﻧﺎﻣﻴﺪه ﺷﻮد ﻣﻲ . ﺑـﻪ ﻛـﺎر ﺑﺮدن ﺳﻨﮓ ﻫﺎ داﻧﻪ ی درﺷﺖ ﺗﺮ از 38 ﻣﺘﺮ ﻣﻴﻠﻲ در ﺳﺎﺧﺖ ﺑﺘﻦ آرﻣﻪ ﺗﻮﺻﻴﻪ ﻧ ﺷﻮد ﻤﻲ ، وﻟﻲ در ﻫﻴﭻ ﺣﺎﻟـﺖ اﻧـﺪازه ﺳـﻨﮓ داﻧـﻪ ﻧﺒﺎﻳـﺪ از 63 ﻣﺘﺮ ﻣﻴﻠﻲ ﺗﺠﺎوز ﻛﻨﺪ . 6 - 2 - 3 - آب آب ﻣﺼﺮﻓﻲ ﺟﻬﺖ ﺷﺴﺘﺸﻮی ﺳﻨﮓ داﻧﻪ ﻫﺎ، ﺳﺎﺧﺖ و ﻋﻤﻞ آوری ﺑﺘﻦ، ﺑﺎﻳﺪ ﺗﻤﻴﺰ و ﺻﺎف ﺑﺎﺷﺪ . اﻧﺘﺨﺎب ﻧـﺴﺒﺖ ﻫـﺎ ی اﺧـﺘﻼط ﺑـﺘﻦ و آزﻣﺎﻳﺶ ﻫﺎ ی ﺳﻴﻤﺎن و ﻏﻴﺮه، ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺮاﺳﺎس آﺑﻲ ﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ در ﻛﺎرﮔﺎه ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮد . ﻣﻘﺪار pH آب ﻣﺼﺮﻓﻲ در ﺑﺘﻦ ﻧﺒﺎﻳـﺪ از5 ﺗﺮ ﻛﻢ و از 5/8 ﺑﻴﺶ ﺗﺮ ﺑﺎﺷﺪ . ﺣﺪاﻛﺜﺮ ﻣﻘﺎدﻳﺮ ﻣﺠﺎز ﻣﻮاد زﻳﺎن آور در آب و روش ﻫﺎ ی آزﻣﺎﻳﺶ و ﻣ ﺸﺨﺼﺎت، ﺑﺎﻳﺪ ﻣﻄﺎﺑﻖ ﺑﺎ آﻳﻴﻦ ﻧﺎﻣﻪ ﺑـﺘﻦ اﻳﺮان « آﺑﺎ » ﺑﺎﺷﺪ . 6 - 2 - 4 - ﻓﻮﻻد وﺿﻌﻴﺖ، ﻛﻴﻔﻴﺖ و ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻣﻴﻠﮕﺮد ﻛﻪ در ﺑﺘﻦ ﺑﻪ ﻛﺎر ﺑﺮده ﺷﻮد ﻣﻲ ، ﺑﺎﻳﺪ ﻣﻄﺎﺑﻖ ﻓﺼﻞ ﭘﻨﺠﻢ اﻳﻦ ﻧﺸﺮﻳﻪ ) آرﻣﺎﺗﻮرﮔﺬاری و ﻛﺎرﻫﺎی ﻓﻮﻻدی ( ﺑﺎﺷﺪ . 6 - 2 - 5 - ﻣﻮاد اﻓﺰودﻧﻲ ﺑﻪ اﺳﺘﺜﻨﺎی ﻣﻮاد اﺻﻠﻲ ﺗﺸﻜﻴﻞ دﻫﻨﺪه ﺑﺘﻦ، ﺷﺎﻣﻞ ﺳﻴﻤﺎن، ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺳ ﻨﮕﻲ و آب، آﻧﭽﻪ را ﻛﻪ ﺑ ﺮای ﺗﺎﻣﻴﻦ ﺧﻮاص ﻣﻌـﻴﻦ و ﻣـﺸﺨﺺ، ﺮایﺑ ﻣﺼﺎرف ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺑﻪ ﺑﺘﻦ، ﻣﻼت و دوﻏﺎب اﺿﺎﻓﻪ ﻣﻲ ﻛﻨﻨﺪ، ﻣﻮاد اﻓﺰودﻧﻲ ﻣﻲ ﻧﺎﻣﻨﺪ . ﻣﻮاد اﻓﺰودﻧﻲ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﮔﺮد ﻳـﺎ ﻣـﺎﻳﻊ ﻫـﺴﺘﻨﺪ و ﻓﺼﻞ ﺷﺸﻢ- ﻛﺎرﻫﺎی ﺑﺘﻨﻲ ﻗﺎﻟﺐ و ﺑﻨﺪی 85 ﻳﻚ ﻳﺎ ﭼﻨﺪ وﻳﮋﮔﻲ ﺑﺘﻦ را ﺗﻐﻴﻴﺮ داده، ﺑﺮﺧﻲ از آﻧﻬﺎ را اﺻﻼح ﻣﻲ ﻛﻨﻨﺪ و ﺑﻌﻀﺎ ﻣﻤﻜﻦ اﺳـﺖ ﺳـﺒﺐ اﺧـﺘﻼ ل و ﺑـﺮوز ﻋﻴـﺐ در ﭘـﺎره ای از وﻳﮋﮔﻲ ﻫﺎ ی ﻣﻄﻠﻮب ﺑﺘﻦ ﺷﻮﻧﺪ . اﺳﺘﻔﺎده از ﻣﻮاد اﻓﺰودﻧﻲ در ﺑﺘﻦ، ﺗﻨﻬﺎ ﺑﺎ ﺗﺼﻮﻳﺐ دﺳﺘﮕﺎه ﻧﻈﺎرت ﻣﺠﺎز اﺳﺖ . ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻣﻮاد اﻓﺰودﻧﻲ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده در ﺳـﺎﺧﺖ ﺑـﺘﻦ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺎ اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎی ﻣﻨﺪرج در آﻳﻴﻦ ﻧﺎﻣﻪ ﺑﺘﻦ اﻳﺮان « آﺑﺎ » ﻣﻄﺎﺑﻘﺖ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ . ﻣﻮاد اﻓﺰودﻧﻲ ﺑﻪ دو ﮔﺮوه ﻣﻮاد اﻓﺰودﻧﻲ ﺷـﻴﻤﻴﺎﻳﻲ و ﻣـﻮاد اﻓﺰودﻧﻲ ﻣﻌﺪﻧﻲ ﺗﻘﺴﻴﻢ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . 6 - 2 - 5 - 1 - ﻣﻮاد اﻓﺰودﻧﻲ ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ ﻣﻮاد اﻓﺰودﻧﻲ ﺣﺒﺎب ﺳﺎز ﻳﺎ ﻫﻮازا ﺑﺎﻋﺚ اﻓﺰاﻳﺶ دوام و ﭘﺎﻳﺎﻳﻲ ﺑﺘﻦ در ﺑﺮاﺑﺮ رﻃﻮﺑﺖ و ﻳﺦ زدن و آب ﺷﺪن ﻣﻜﺮر ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . ﻫﻤﭽﻨـﻴﻦ ﺑـﺎ ﻣﺼﺮف اﻳﻦ ﻣﻮاد، ﻛﺎرآﻳﻲ ﺑﺘﻦ ﺗﺎزه و ﻧﻔﻮذ ﻧﺎﭘﺬﻳﺮی ﺑﺘ ﻦ ﺳﺨﺖ ﺷﺪه، اﻓﺰاﻳﺶ ﻣﻲ ﻳﺎﺑﺪ و ﺟﺪا ﺷﺪن داﻧـﻪ ﻫـﺎ و آب اﻧـﺪاﺧﺘﻦ ﺑـﺘﻦ، ﻛـﺎﻫﺶ ﻳﺎﺑﺪ ﻣﻲ . ﻣﻮاد اﻓﺰودﻧﻲ ﻛﺎﻫﻨﺪه آب ﺑﻪ ﻳﻜﻲ از ﺳﻪ ﻣﻨﻈﻮر زﻳﺮ ﺑﻪ ﻛﺎر ﻣﻲ روﻧﺪ : 1 - ﻛﺎﻫﺶ ﻧﺴﺒﺖ آب ﺑﻪ ﺳﻴﻤﺎن ) ﻣﻘﺪار ﺳﻴﻤﺎن ﺛﺎﺑﺖ ( ﺑﺎ ﺣﻔﻆ ﻛﺎرآﻳﻲ و رﺳﻴﺪن ﺑﻪ ﻣﻘﺎوﻣﺘﻲ ﺑﺎﻻﺗﺮ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺑﺘﻦ ﺑﺪون اﻓﺰودﻧﻲ 2 - اﻓﺰاﻳﺶ ﻛﺎرآﻳ ﻲ ﺑﺎ ﺣﻔﻆ ﻧﺴﺒﺖ آب ﺑﻪ ﺳﻴﻤﺎن 3 - ﻛﺎﻫﺶ ﻣﺼﺮف ﺳﻴﻤﺎن ﺑﺎ ﺣﻔﻆ ﻛﺎرآﻳﻲ و در ﻧﺘﻴﺠﻪ ﻛﺎﻫﺶ ﺣﺮارت ﻧﺎﺷﻲ از ﻫﻴﺪراﺗﺎﺳﻴﻮن ﻣﻮاد اﻓﺰودﻧﻲ ﻛﻨﺪﮔﻴﺮﻛﻨﻨﺪه ﺑ ﺮای ﻛﺎﻫﺶ ﺗﺎﺛﻴﺮ ﻫﻮای ﮔﺮم ﺑﺮ ﮔﻴﺮش ﺑﺘﻦ و ﻃﻮﻻﻧﻲ ﻛﺮدن زﻣﺎن ﮔﻴﺮش ﺑﺘﻦ ﺣﺠﻴﻢ، ﺑﻪ ﻛﺎر ﻣﻲ . رود ﻣﻮاد اﻓﺰودﻧﻲ ﺗﺴﺮﻳﻊ ﻛﻨﻨﺪه ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﺗﺴﺮﻳﻊ در ﮔﻴﺮش ﻳﺎ ﺗﺴﺮﻳﻊ ﻛﺴﺐ ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﺑﺘﻦ در ﺳﻦ ﺗﺮ ﻛﻢ ﺑﻪ ﻛﺎر ﻣﻲ . رود اﻳﻦ اﻓﺰودﻧﻲ ﻫـﺎ در ﻣﻮاﻗﻌﻲ ﻛﻪ ﺑﺘﻦ رﻳﺰی در ﻫﻮای ﺳﺮد اﻧﺠﺎم ﺷﻮد ﻣﻲ ، ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮد . اﺳﺘﻔﺎده از ﻛﻠ ﺮاﻳ ﺪ ﻛﻠﺴﻴﻢ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﺗـﺴﺮﻳﻊ ﻛﻨﻨـﺪه ﻓﻘـﻂ ﺮایﺑ ﺑﺘﻦ ﺑﺪون آرﻣﺎﺗﻮر و ﺑﺎ ﺣﺪ اﻛﺜﺮ ﻣﻘﺪار وزﻧﻲ 2 درﺻﺪ وزن ﺳﻴﻤﺎن ﻣﺠ ﺎز ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﻣﻮاد ﺧﻤﻴﺮی ﻛﻨﻨﺪه و روان ﻛﻨﻨﺪه ﺑ ﺮای ﺑﻬﺒﻮد ﻛﺎرآﻳﻲ ﺧﻮاص ﻣﺨﻠﻮط ﺧﺸﻦ و اﻣﻜﺎن ﭘﺮداﺧﺖ ﺑﺎ ﻣﺎﻟﻪ آﻫﻨﻲ، ﺑﺘﻦ رﻳﺰی ﻗﻄﻌـﻪ ﻫـﺎی ﺑـﺎ ﺗﺮاﻛﻢ آرﻣﺎﺗﻮر زﻳﺎد و ﻳﺎ اﻣﻜﺎن ﭘﻤﭗ ﺑﺘﻦ ﺑﻪ ﻛﺎر ﻣﻲ . رود 6 - 2 - 5 - 2 - ﻣﻮاد اﻓﺰودﻧﻲ ﻣﻌﺪﻧﻲ اﻓﺰودﻧﻲ ﻫﺎ ی ﻣﻌﺪﻧﻲ ﺧﻨﺜﻲ و رﻧﮕﺪاﻧﻪ ﻫﺎ، ﻣﺎﻧﻨﺪ ﻛﻮارﺗﺰ آﺳﻴﺎب ﺷ ﺪه، ﻣﻮﺟﺐ ﺑﻬﺒﻮد ﻛﺎرآﻳﻲ وﭼﺴﺒﻨﺪﮔﻲ ﻫﺎ ﺑﺘﻦ ﻳﻲ ﻛﻪ ﻛﻤﺒﻮد ﻣﻮاد رﻳﺰداﻧﻪ دارﻧﺪ، ﻣﻲ ﮔﺮدد . ﺗﺮﻛﻴﺐ ﻫﺎ ی ﻣﻌﺪﻧﻲ ﻣﺎﻧﻨﺪ اﻛﺴﻴﺪآﻫﻦ ﺑ ﺮای رﻧﮓ ﻗﺮﻣﺰ، ﻗﻬﻮه ای، ﺳﻴﺎه و زرد و اﻛﺴﻴﺪﻛﺮم ﺑ ﺮای رﻧﮓ ﺳﺒﺰ ﺑﻪ ﻛﺎر ﻣﻲ . رود ﭘﻮزوﻻن ﻫﺎ ﻋﺒﺎرﺗﻨﺪ از ﻣﻮاد ﺳﻴﻠﻴﺴﻲ ﻳﺎ ﺳﻴﻠﻴﺲ و آﻟﻮﻣﻴﻨﻴﻮﻣﻲ ﻛﻪ ﺑﻪ ﺷﻜﻞ ذره ﻫـﺎ ی رﻳـﺰ در ﻣﺠـﺎور رﻃﻮﺑـﺖ ﺑـ ﺮای ﻛـﺎﻫﺶ ﻣﻴـﺰان ﺳﻴﻤﺎن، ﻛﺎﻫﺶ ﺳﺮﻋﺖ و ﺣﺮارت آﺑﮕﻴﺮی ﺳﻴﻤﺎن، ﺑﻬﺒﻮد ﻛﺎرآﻳﻲ ﺑﺘﻦ، اﻓﺰاﻳﺶ ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﺑـﺘﻦ و اﻓـﺰاﻳﺶ ﭘﺎﻳـﺎﻳﻲ ﺑـﺘﻦ از ﻃﺮﻳـﻖ ﻛـﺎﻫﺶ ﻧﻔﻮذﭘﺬﻳﺮی آن ﺑﻪ ﻛﺎر ﻣﻲ . رود اﻓﺰودﻧﻲ ﻫﺎ ی ﺷﺒﻪ ﺳﻴﻤﺎﻧﻲ ﻣﺎﻧﻨﺪ روﺑﺎره آﻫﻦ ﮔﺪازی، وﻗﺘﻲ ﻛﻪ ﺑﻪ ﻧﺤﻮ ﻣﻨﺎﺳﺐ ﻓﻌـﺎل ﺷـﻮﻧﺪ، ﺧـﻮاص ﺳـﻴﻤﺎﻧﻲ ﭘﻴـﺪا ﻣـﻲ ﻛﻨﻨـﺪ . اﻳـﻦ اﻓﺰودﻧﻲ ﻫﺎ ﻓﻘﻂ در ﻣﺤﻴﻂ ﻗﻠﻴﺎﻳﻲ ﺑﺎ آب، واﻛﻨﺸﻲ ﻣﺸﺎﺑﻪ ﺳﻴﻤﺎن ﭘﺮﺗﻠﻨﺪ ﻧﺸﺎن ﻣﻲ دﻫﻨﺪ . 86 ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻓﻨﻲ ﻋﻤﻮﻣﻲ ﻛﺎرﻫﺎی ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ رودﺧﺎﻧﻪ 6 - 2 - 5 - 3 - ﻣﻮاد اﻓﺰودﻧﻲ ﻣﺘﻔﺮﻗﻪ اﻳﻦ ﮔﻮﻧﻪ ﻣﻮاد ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﺿﺪرﻃﻮﺑﺖ، ﻛﺎﻫﻨﺪه ﻧﻔﻮذﭘﺬﻳﺮی، دوﻏﺎب ﺳﺎز، ﮔﺎزﺳﺎز و ﺿﺪﻳﺦ در ﺑﺘﻦ اﺳﺘﻔﺎده ﻣـﻲ ﺷـﻮﻧﺪ . ﺟﻬـﺖ اﺳـﺘﻔﺎده از آﻧﻬﺎ، ﺗﺎﻳﻴﺪ دﺳﺘﮕﺎه ﻧﻈﺎرت اﻟﺰاﻣﻲ اﺳﺖ . 6 - 3 - وﻳﮋﮔﻲ ﻫﺎ و ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻓﻨﻲ ﺑﺘﻦ ﻛﻴﻔﻴﺖ ﺑﺘﻦ از ﻧﻈﺮ ﻣﻘﺎوﻣﺖ، ﭘﺎﻳﺎﻳﻲ و ﺳﺎﻳﺮ ﻧﻴﺎزﻫﺎی وﻳﮋﮔﻲ ﻣﺤﻴﻄﻲ، ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺎ ﺿﻮاﺑﻂ ﻣﻨﺪرج در ﻧﺎﻣﻪ آﻳﻴﻦ ﺑـﺘﻦ اﻳـﺮان ) « آﺑـﺎ » ﻧـﺸﺮﻳﻪ ﺷﻤﺎره 120 (ﻣﻄﺎﺑﻘﺖ ﻧﻤﺎﻳﺪ . وﻳﮋﮔﻲ ﻫﺎ و ﻣﺸﺨﺼﺎت ﺑﺘﻦ ﺑﻪ ﺷﺮح زﻳﺮ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . 6 - 3 - 1 - ﭘﺎﻳﺎﻳﻲ ﺑﺘﻦ ﭘﺎﻳﺎﻳﻲ ﺑﺘﻦ ﺳﺎﺧﺘﻪ ﺷﺪه از ﺳﻴﻤﺎن ﭘﺮﺗﻠﻨﺪ ﺑﻪ ﻣﻘﺎوﻣﺖ آن در ﺑﺮاﺑﺮ ﻋﻮاﻣﻞ ﺟﻮی، ﺣﻤﻠﻪ ﻫﺎی ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ، ﺳﺎﻳﺶ و ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ و ﻨﺪﺮآﻳﻓ ﻫﺎی ﺗﻘﺮﻳﺒﻲ دﻳﮕﺮ اﻃﻼق ﻣﻲ ﮔﺮدد . ﺑﺘﻦ ﭘﺎﻳﺎ در ﺷ ﺮاﻳ ﻂ ﻣﺤﻴﻄﻲ ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ، ﺷﻜﻞ، ﻛﻴﻔﻴﺖ و ﻗﺎﺑﻠﻴﺖ ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری ﺧﻮد را ﺣﻔﻆ ﻣـﻲ ﻛﻨـﺪ ﺮایﺑـ . اﻓﺰاﻳﺶ ﭘﺎﻳﺎﻳﻲ در ﺷ ﺮاﻳ ﻂ ﻣﺤﻴﻄﻲ ﻣﺨﺘﻠﻒ از ﻫﺎ ام اﻗﺪ ی زﻳﺮ اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲ ﮔﺮدد :  اﺳﺘﻔﺎده از ﻣﻮاد ﺣﺒﺎب زا ﺑ ﺮای ﺑﺘﻨﻲ ﻛﻪ در ﻣﻌﺮض ﻳﺦ زدن و آب ﺷﺪن ﻳﺎ ﺗﺤﺖ اﺛﺮ ﻣﻮاد ﺷـﻴﻤﻴﺎﻳﻲ ﻳـﺦ زدا ﻗـﺮار دارد . ﻣﻘـﺪار درﺻﺪ ﺣﺒﺎب ﻫﻮا ﺑﺮاﺳﺎس دت 510 و ﺑﺮ ﻣﺒﻨﺎی ﺣﺪاﻛﺜﺮ اﻧﺪازه اﺳﻤﻲ ﺳﻨﮓ داﻧﻪ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد .  ﻣﺤﺪودﻛﺮدن ﻧﺴﺒﺖ آب ﺑﻪ ﺳﻴﻤﺎن ﺑ ﺮای ﺑﺘﻦ آ ب ﺑﻨﺪ، ﻫﺎ ﺑﺘﻦ ی در ﻣﻌﺮض ﻳﺦ زدﮔﻲ و ﺣﻔﺎﻇﺖ در ﺑﺮاﺑﺮ ﺧـﻮردﮔﻲ ﺳـﺎزه ی ﻫـﺎ ﺑﺘﻦ آرﻣﻪ در ﻣﻌﺮض ﻛﻠﺮﻳﺪﻫﺎ، ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻣﻲ ﮔﺮدد .  ﺗﺪاﺑﻴﺮ اﺣﺘﻴﺎﻃﻲ در ﻣﺤﻴﻂ ﻫﺎ ی ﺳﻮﻟﻔﺎﺗﻲ ﻣﺸﺘﻤﻞ ﺑﺮ ﺳﻮﻟﻔﺎت ﺧﺎک، آب ﻫﺎی زﻳﺮزﻣﻴﻨـﻲ اﺳـﻴﺪی ﺑـﺎ اﺳـﺘﻔﺎده از ﻧـﻮع ﺳـﻴﻤﺎن ﺿﺪﺳﻮﻟﻔﺎت، ﺑﺘﻦ ﻣﺘﺮاﻛﻢ و ﺑﺎ ﻛﻴﻔﻴﺖ ﻋﺎﻟﻲ و ﻛﺎﻫﺶ ﻧﺴﺒ ﺖ آب ﺑﻪ ﺳﻴﻤﺎن، ﻣﻴﺰان ﺳﻴﻤﺎن ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺑﺎﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻧﻮع ﺳﺎزه .  ﻣﺤﺪودﻳﺖ ﻛﻠﺮﻳﺪﻫﺎ در ﺑﺘﻦ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﺣﻔﺎﻇﺖ ﻣﻴﻠﮕﺮدﻫﺎ در ﺑﺘﻦ .  ﺟﻬﺖ ﺑﺘﻦ ﻣﻘﺎوم در ﺑﺮاﺑﺮ ﺳﺎﻳﺶ از ﺑﺘﻦ ﻃﺒﻘﻪC25 ، ﺑﻪ ﺑﺎﻻ ﺑﺎ ﻛﺎﻫﺶ ﻧﺴﺒﺖ آب ﺑﻪ ﺳﻴﻤﺎن، ﻣﺤﺪودﻳﺖ اﻧﺪازه ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺳﻨﮕﻲ اﺳﻼﻣﭗ ﻫﻤﺮاه ﺑﺎ ﭘﺮداﺧﺖ و ﻋﻤﻞ آوری ﻣﻄﻠﻮب . 6 - 3 - 2 - ﺳﺎ ﻳﺶ و ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ ﺳﺎﻳﺶ ﺑﺘﻦ در ﻫﺎ ﻛﻒ و ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ آن در ﺳﺎزه ﻫﺎی اﻧﺘﻘﺎل دﻫﻨﺪه آب از ﻋﻮاﻣﻞ ﻣﻬﻢ ﻛﺎﻫﻨﺪه دوام ﺑﺘﻦ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ ﺑﺎ اﻗﺪام ﻫـﺎ ی زﻳـﺮ ﻣﻲ ﺗﻮان ﺑﺎ آﻧﻬﺎ ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ ﻧﻤﻮد :  اﻧﺘﺨﺎب ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﻣﻨﺎﺳﺐ  ﺳﺎﺧﺖ ﺑﺘﻦ ﺑﺎ ﺣﺪاﻗﻞ ﺗﺨﻠﺨﻞ ﻣﻤﻜﻦ  اﺳﺘﻔﺎده از ﺳﻨﮓ داﻧﻪ ﻫﺎی ﺳﺨﺖ و ﺑﺎ دوام  دﻗﺖ در ﻋﻤﻞ آو ردن ﺑﺘﻦ از ﻋﻮاﻣﻞ ﺳﺎﻳﺶ ﻣﻲ ﺗﻮان ﺑﻪ ﺑﺎرﻫﺎی ﺳﻨﮕﻴﻦ، ﺿﺮﺑﻪ ﻳﺎ ﺟﺮﻳﺎن ﻫﺎ ی ﺳﺮﻳﻊ آب ﺣﺎوی ﻣﻮاد ﺳﻨﮕﻲ و ﻳـﺦ اﺷـﺎره ﻧﻤـﻮد ﺮایﺑـ . ﺳـﺎﻳﺶ ﻣﺘﻌﺎرف ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺘﻦ رده C25 ﺑﺎ ﺣﺪاﻛﺜﺮ اﻧﺪازه ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺳﻨﮕﻲ25 ﻣﺘﺮ ﻣﻴﻠﻲ و ﭘﺎﻳﻴﻦ ﺗﺮﻳﻦ درﺟﻪ رواﻧﻲ ) اﺳـﻼﻣﭗ در ﺣـﺪود 25 ﻣﻴﻠـﻲ ﻣﺘـﺮ و ( ﻓﺼﻞ ﺷﺸﻢ- ﻛﺎرﻫﺎی ﺑﺘﻨﻲ ﻗﺎﻟﺐ و ﺑﻨﺪی 87 ﺣﺪاﻗﻞ ﻣﻘﺪار ﻫﻮای ﻣﻮﺟﻮ د در ﺑﺘﻦ، ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﮔﻴﺮد . در ﻣﻮاردی ﻛﻪ ﺳﺎﻳﺶ روی ﺑﺘﻦ زﻳﺎد ﺑﺎﺷﺪ، ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺑﺘﻦ روﻳﻪ ﺳﺮرﻳﺰ، ﺣﻮﺿﭽﻪ آراﻣﺶ و ﻣﺠﺎری ﺗﺨﻠﻴﻪ رﺳﻮب ﻫﺎ ، ﺿﻤﻦ رﻋﺎﻳﺖ ﻣﻮارد ﺑﺎﻻ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺘﻦ، در دوﻻﻳﻪ رﻳﺨﺘﻪ ﺷﻮد و ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﻻﻳﻪ ﭘﻮﺷﺶ روﻳﻲ ﻧﺒﺎﻳﺪ ﺗـﺮ ﻛﻢ از 350 ﻛﻴﻠﻮﮔﺮم ﺑﺮ ﺳﺎﻧﺘﻲ ﻣﺘﺮ ﻣﺮﺑﻊ ﺑﻮده و ﺗﻮ ﺻﻴﻪ ﻣﻲ ﮔﺮدد از ﺑﺘﻦ رده C30 ﺑﺎ ﺣﺪاﻛﺜﺮ اﻧﺪازه ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺳﻨﮕﻲ5/ 12ﻣﺘﺮ ﻣﻴﻠﻲ اﺳﺘﻔﺎده ﺷﻮد . ﻋﻤﻞ آوردن ﺑﺘﻦ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ دﻗﺖ ﺻﻮرت ﭘﺬﻳﺮد . ﺑﺪﻳﻦ ﻣﻨﻈﻮر ﻣﺎﻟﻪ ﻛﺸﻲ و ﺻﺎﻓﻜﺎری ﺳﻄﺢ ﺑﺘﻦ ﺣﺪاﻗﻞ 2 ﺳﺎﻋﺖ ﺑﻌﺪ از رﻳﺨﺘﻦ ﺑﺘﻦ ﺑﺎﻳـﺪ اﻧﺠﺎم ﮔﺮﻓﺘﻪ و ﻋﻤﻞ آوری آن ﺑﺎﻳﺪ ﻓﻮرا ﭘﺲ از ﺑﺘﻦ رﻳﺰی ﺷﺮوع ﺷﻮد . 6 - 3 - 3 - ﻣ ﻘﺎوﻣﺖ ﻓﺸﺎری ﺑﺘﻦ ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﻓﺸﺎری ﻣﺸﺨﺼﻪ ﺑﺘﻦ، ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﻧﻤﻮﻧﻪ ﻫﺎ ی اﺳﺘﻮاﻧﻪ ای 28 روزه ای ﻣﻲ ﺑﺎﺷـﺪ ﻛـﻪ ﺣـﺪاﻛﺜﺮ 5 درﺻـﺪ ﺗﻤـﺎﻣﻲ ﻣﻘﺎوﻣـﺖ ی ﻫـﺎ اﻧﺪازه ﮔﻴﺮی ﺷﺪه ﺑ ﺮای رده ﺑﺘﻦ ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ، ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﺗﺮ ﻛﻢ از آن ﺑﺎﺷﺪ . در ﻣﻮرد ﻫﺎ ﺑﺘﻦ ﻳﻲ ﻛﻪ ﺑﺎ ﺳﻴﻤﺎن ﺿﺪﺳﻮﻟﻔﺎت ﺳﺎﺧﺘﻪ ﻣـﻲ ﺷـﻮد ، ﻣﻘﺎوﻣﺖ 42 روز ه ﻣﺒﻨﺎی ﺳﻨﺠﺶ اﺳﺖ . ﻃﺮح ﺳﺎزه ﺑﺮاﺳﺎس ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﻣﺸﺨﺼﻪ ﺑﺘﻦ ﺻﻮرت ﻣﻲ ﮔﻴﺮد و ﺑﺮ روی ﻧﻘﺸﻪ ﻫﺎ ﻣﻨﻌﻜﺲ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . رده ﺑﻨـﺪی ﺑـﺘﻦ ﺑﺮاﺳـﺎس ﻣﻘﺎوﻣـﺖ ﻣﺸﺨﺼﻪ آن ﺑﻪ ﺗﺮﺗﻴﺐ C6 , C 8 , C12 , C16 , C20 , C25 , C30 , C35 , C40 , C45 , C50 ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . اﻋﺪاد ﺑﻌﺪ از C ﺑﻴﺎﻧﮕﺮ ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﻓﺸﺎری ﻣﺸﺨﺼﻪ ﺑﺘﻦ ﺑﺮ ﺣﺴﺐ ﻣﮕﺎﭘﺎﺳﻜﺎل ) ﻧﻴﻮﺗﻦ ﺑﺮ ﻣﺘﺮ ﻣﻴﻠﻲ ﻣﺮﺑﻊ ( ﺑﺎ ﻧﻤﻮﻧﻪ اﺳﺘﻮاﻧﻪ ای ﺑﻪ ﻗﻄﺮ 15 و ارﺗﻔﺎع 30 ﺳﺎﻧﺘﻲ ﻣﺘﺮ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . در ﺻﻮرت اﺳﺘﻔﺎده از ﻧﻤﻮﻧﻪ ﻫﺎی ﻣﻜﻌﺒﻲ ﺑﺎﻳﺪ ﻣﻘﺎوﻣﺖ آﻧﻬﺎ ﺑﻪ ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﻧﻈﻴﺮ ﻧﻤﻮﻧﻪ ﻫﺎی اﺳـﺘﻮاﻧﻪ ای ﺗﺒـﺪﻳﻞ ﺷﻮد . ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﻧﻤﻮﻧﻪ ی ﻫﺎ 7 روزه ﺑ ﺮای ﺳﻴﻤﺎن ﻣﻌﻤﻮﻟﻲ ﺣﺪود 70 درﺻﺪ ﻣﻘﺎوﻣﺖ28 روزه و ﺑ ﺮای ﺳﻴﻤﺎن ﺿﺪﺳﻮﻟﻔﺎت ﺣـﺪود 60 ﺗـﺎ65 درﺻﺪ ﻣﻘﺎوﻣﺖ42 روزه اﺳﺖ . ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﺑﺘﻦ را ﻣﻲ ﺗﻮان ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﻧﻤﻮﻧﻪ ﻫﺎ ی ﻣﻜﻌﺒﻲ ﺷﻜﻞ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻧﻤﻮد ﻛﻪ در ﭼﻨـﻴﻦ ﺣـﺎﻟﺘﻲ ﺿـ ﺮاﻳ ﺐ ﺗﺒﺪﻳﻞ ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﻧﻤﻮﻧﻪ ﻫﺎ ﺑﻪ ﺷﺮح ﺟﺪول )6 - 1( ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﺟﺪول 6 - 1 - ﺿ ﺮاﻳ ﺐ ﺗﺒﺪﻳﻞ ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﻧﻤﻮﻧﻪ ﻫﺎ ﺷﻜﻞ و اﻧﺪازه ﻧﻤﻮﻧﻪ ﺿﺮﻳﺐ ﺗﺒﺪﻳﻞ اﺳﺘﻮاﻧﻪ ﺑﻪ اﺑﻌﺎد 15 30 ﺳﺎﻧﺘﻲ ﻣﺘﺮ 1 ﻣﻜﻌﺐ ﺑﻪ اﺑﻌﺎد 20 20 ﺳﺎﻧﺘﻲ ﻣﺘﺮ 25 /1 ﻣﻜﻌﺐ ﺑﻪ اﺑﻌﺎد 15 15 ﺳﺎﻧﺘﻲ ﻣﺘﺮ 32 /1 ﺑﺮ اﻳﻦ اﺳﺎس ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻣﺜﺎل، ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﻓﺸﺎری300 ﻛﻴﻠﻮﮔﺮ م ﺑﺮ ﺳﺎﻧﺘﻲ ﻣﺘﺮ ﻣﺮﺑﻊ ﻧﻤﻮﻧﻪ اﺳـﺘﻮاﻧﻪ ای ﺑـﺎ ﻣﺸﺨـﺼﻪ C30 ، ﺑﺮاﺑـﺮ ﺑـﺎ375 ﻛﻴﻠﻮﮔﺮم ﺑﺮ ﺳﺎﻧﺘﻲ ﻣﺘﺮ ﻣﺮﺑﻊ ﻧﻤﻮﻧﻪ ﻣﻜﻌﺒﻲ ﺑﺎ اﺑﻌﺎد  20 20 ﺳﺎﻧﺘﻲ ﻣﺘﺮ و ﺑﺮاﺑـﺮ ﺑـﺎ 395 ﻛﻴﻠـﻮﮔﺮم ﺑـﺮ ﺳـﺎﻧﺘﻲ ﻣﺘﺮ ﻣﺮﺑـﻊ ﻧﻤﻮﻧـﻪ ﻣﻜﻌﺒـﻲ ﺑـﺎ اﺑﻌﺎد 15 15 ﺳﺎﻧﺘﻲ ﻣﺘﺮ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد . 6 - 3 - 4 - ا ﻧﺘﺨﺎب ﻧﻮع ﺑﺘﻦ اﻧﻮاع ﻫﺎ ﺑﺘﻦ ی ﻣﺼﺮﻓﻲ ﻋﻤﻮﻣﺎ ﺑﻪ ﺷﺮح زﻳﺮ ﺑ ﺮای ﺳﺎزه ﻫﺎ ی ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮد :  ﺑﺘﻦC12 و ﭘﺎﻳﻴﻦ ﺗﺮ، ﺑﺪون آرﻣﺎﺗﻮر ﺟﻬﺖ ﻳﻜﻨﻮاﺧﺖ ﻛﺮدن ﺳﻄﺢ ﭘﻲ، ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﺑﺘﻦ ﻣﮕﺮ و ﻣﻮاد ﭘﺮ ﻛﻨﻨﺪه ﻣﺼﺮف ﻣﻲ ﮔﺮدد . 88 ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻓﻨﻲ ﻋﻤﻮﻣﻲ ﻛﺎرﻫﺎی ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ رودﺧﺎﻧﻪ  ﺑﺘﻦC16 ، ﻛﻪ ﻛﻢ ﺗﺮ در ﺑﺘﻦ ﻣﺴﻠﺢ و ﻋﻤﻮﻣﺎ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻏﻴﺮﻣﺴ ﻠﺢ ﺑﺮای ﺑﺘﻦ ﻫﺎ ی ﻣﺤﺎﻓﻆ و ﺑﺘﻦ ﻫﺎ ی ﺣﺠﻴﻢ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮد .  ﺑﺘﻦC20 ، ﺑﺮای ﺑﺘﻦ ﻓﻮﻧﺪاﺳﻴﻮن ﺳﺎزه ﻫﺎ ، دﻳﻮارﻫﺎ و ﭘﻮﺷﺶ ﺑﺘﻨﻲ آﺑﺮاﻫﻪ ﻫﺎ و اﻏﻠﺐ ﺳﺎزه ﻫﺎ ی ﺑﺘﻦ ﻣﺴﻠﺢ ﻣﻮرد ﻣـﺼﺮف ﻗـﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮد .  ﺑﺘﻦC25 ، ﺑﺮای ﻛﻠﻴﻪ اﻋﻀﺎی ﺳﺎزه ای ﻣﺴﻠﺢ ﻧﻈﻴﺮ دال ﻫﺎ، ﺳﺎزه ﻫﺎ ی ﺑﺰرگ، ﻛﺎﻟﻮر ت ﻫﺎ، آﺑـﺸﺎرﻫﺎ، دﻳﻮارﻫـﺎ و ﺑـﺮای ﺑـﺘﻦ در ﻣﻌﺮض ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮد .  ﺑﺘﻦC30 ، ﺑﺮای ﻗﻄﻌﻪ ﻫﺎی ﭘﻴﺶ ﺳﺎﺧﺘﻪ ﺑﺘﻨﻲ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺗﻴﺮﻫﺎ، دال ﻫﺎ، ﻟﻮﻟﻪ ﻫﺎ ی ﺑﺘﻨﻲ ﺑﻪ ﻛﺎر ﻣﻲ . رود اﻳﻦ ﺑـﺘﻦ ﺑـﺮای ﺳـﺎزه ﺑـﺎ ﻫـﺎ ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ زﻳﺎد ﻧﻴﺰ ﻣﻮرد ﺗﻮﺻﻴﻪ اﺳﺖ .  ﺑﺘﻦTC40 ﺑﺮای ﺑﺘﻦ ﭘﻴﺶ ﺗﻨﻴﺪه ﻣﺼﺮف ﻣ ﻲ ﮔﺮدد .  ﺑﺮای ﺑﺘﻦ ﻫﺎ ی ﺑﺎﻻﺗﺮ از رده C50، ﺿﻮاﺑﻂ وﻳﮋه ﺑﺎﻳﺪ رﻋﺎﻳﺖ ﺷﻮد . ﺑﺘﻦ ﺑﺎ ﻋﻴﺎر ﺑﻴﺶ از 400 ﻛﻴﻠﻮﮔﺮم ﺳﻴﻤﺎن در ﻣﺘﺮﻣﻜﻌﺐ، ﺑ ﺮای ﺳﺎزه ﻫﺎ ی آﺑﻲ ﺑﺎ ﺑﺘﻦ ﻣﺴﻠﺢ ﻣﻮرد ﺗﻮﺻﻴﻪ ﻧﻤﻲ ﺑﺎﺷﺪ . 6 - 3 - 5 - ﻃﺮح اﺧﺘﻼط ﺑﺘﻦ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻧﺴﺒﺖ ﻫﺎ ی اﺧﺘﻼط ﻣﻮاد ﺗﺸﻜﻴﻞ دﻫﻨﺪه ﺑﺘﻦ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ ﺻﻮرﺗﻲ ﺑﺎﺷﺪ ﺗﺎ ﺑﺘﻦ ﺑﺘﻮ اﻧﺪ ﺑﻪ ﺳﻬﻮﻟﺖ در ﻗﺎﻟﺐ ﻫﺎ رﻳﺨﺘﻪ ﺷﻮد و ﺑـﻪ ﺧـﻮﺑﻲ ﻣﻴﻠﮕﺮدﻫﺎ را درﺑﺮﮔﻴﺮد، ﺑﺪون ﻛﻪ اﻳﻦ ﺟﺪاﻳﻲ داﻧﻪ ﻫﺎ ﻳﺎ آب اﻧﺪاﺧﺘﻦ زﻳﺎد روی دﻫﺪ .  ﺑﺮای ﺑﺘﻦ ﻫﺎ ی رده C12 و ﭘﺎﻳﻴﻦ ﺗﺮ، ﻣﻲ ﺗﻮان ﻧﺴﺒﺖ ﻫﺎ ی اﺧﺘﻼط را ﺑﺮاﺳﺎس ﺗﺠـﺎرب ﻗﺒﻠـﻲ و ﺑـﺪون ﻣﻄﺎﻟﻌـﻪ آزﻣﺎﻳـﺸﮕﺎﻫﻲ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻛﺮد .  ﺑﺮای ﺑﺘﻦ ﻫﺎ ی رده C25 و ﭘﺎﻳﻴﻦ ﺗﺮ، ﻣﻲ ﺗﻮان دﻓﺘﺮﭼﻪ ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻓﻨﻲ ﻋﻤﻮﻣﻲ ) ﻧﺴﺒﺖ ﻫﺎ ی اﺧﺘﻼط اﺳﺘﺎﻧﺪارد ( را ﻣﻼک ﻗـﺮار داد، ﻣﺸﺮوط ﺑﺮ آن ﻛﻪ ﻣﺼﺎﻟﺢ ﻣﺼﺮﻓﻲ اﺳﺘﺎﻧﺪارد ﺑﺎﺷﺪ .  ﺑﺮای ﺑﺘﻦ ﻫﺎ ی رده C30 و ﺑﺎﻻﺗﺮ، ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻧﺴﺒﺖ ﻫﺎ ی ﺑﻬﻴﻨﻪ اﺧﺘﻼط ﺑﺎﻳﺪ از ﻃﺮﻳﻖ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت آزﻣﺎﻳﺸﮕﺎﻫﻲ ﺑﺎﺷـﺪ و اﻃﻼﻋـﺎت، ﺣﺪاﻛﺜﺮ ﻧﺴﺒ ﺖ آب ﺑﻪ ﺳﻴﻤﺎن، ﺣﺪاﻗﻞ ﻣﻘﺪار ﺳﻴﻤﺎن، ﻣﻘﺪار ﻫﻮای ﺑﺘﻦ، اﺳﻼﻣﭗ، ﺑﺰرگ ﺗﺮﻳﻦ اﻧﺪازه ﺳﻨﮓ داﻧﻪ، ﻣﻘﺎوﻣﺖ، اﻧـﻮاع ﺧﺎص ﺳﻴﻤﺎن و دﻳﮕﺮ اﻟﺰام ﻫﺎ ﻧﻈﻴﺮ ﺣﺎاﺷﻴﻪ اﻳﻤﻨﻲ ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﻣﻮاد اﻓﺰودﻧﻲ، ﺟﺰء اﻟﺰام ﻫﺎی ﻃﺮح ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ .  ﻣﻘﺪار آب ﻣﺼﺮﻓﻲ ﺑﺮای ﺳﺎﺧﺘﻦ ﺑﺘﻦ ﺑﺮاﺳﺎس ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻣﻲ . ﻮدﺷ اﺿﺎﻓﻪ ﻧﻤﻮدن آب ﺑـﺮای ﻛـﺎﻫﺶ ﺳـﻔﺘﻲ ﺑﺘﻦ ﭘﺲ از ﺗﻜﻤﻴﻞ ﻋﻤﻞ اﺧﺘﻼط ﻣﺠﺎز ﻧﻤﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﻧﺴﺒﺖ آب ﺑﻪ ﺳﻴﻤﺎن ﻧﺒﺎﻳﺪ از 5/0 ﺑﻴﺶ ﺗﺮ ﺑﺎﺷﺪ . ﻧﺴﺒﺖ آب ﺑﻪ ﺳﻴﻤﺎن ﻳﻜﻲ از ﺷﺎﺧﺺ ﻫﺎی اﺻﻠﻲ ﺗﺨﻤﻴﻦ ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﺑﺘﻦ اﺳﺖ ﺑﻪ . ﻃﻮر ﻛﻠﻲ ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﺑﺘﻦ ﺑﺎ ﻧﺴﺒﺖ آب ﺑﻪ ﺳﻴﻤﺎن ﻧـﺴﺒﺖ ﻣﻌﻜـﻮس دارد و ﻛﺎﻫﺶ ﻧﺴﺒﺖ آب ﺑﻪ ﺳ ﻴﻤﺎن، ﻧﻔﻮذﻧﺎﭘﺬﻳﺮی ﺑﺘﻦ را ﺑﻬﺒﻮد ﻣﻲ ﺑﺨﺸﺪ .  اﺳﻼﻣﭗ ) ﻛﻨﺪرواﻧﻲ ( ﺑﺘﻦ ﺑﻪ ﻣﻴﺰان ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺳﻨﮕﻲ ﻛﻪ ﺑﻪ ﻣﻘﺪار ﻣﻌﻴﻦ ﺧﻤﻴﺮ ﺳﻴﻤﺎن اﺿﺎﻓﻪ ﻣﻲ ﺷـﻮد، ﺑـﺴﺘﮕﻲ دارد . اﺳـﻼﻣﭗ ﻫﺎ ﺑﺘﻦ ی ﻏﻠﻴﻆ را ﻧﺒﺎﻳﺪ ﺑﺎ اﻓﺰودن آب ﺑﻴﺶ ﺗﺮ ﺑﻪ ﻣﺨﻠﻮط ﺗﻐﻴﻴﺮ داد، ﻣﮕﺮ آن ﻛﻪ ﻣﻴﺰان ﺳﻴﻤﺎن ﻧﻴﺰ ﻣﺘﻨﺎﺳﺐ ﺑـﺎ ﻧـﺴﺒﺖ آب ﺑـﻪ ﺳﻴﻤ ﺎن اﻓﺰاﻳﺶ داده ﺷﻮد . ﻛﺎرآﻳﻲ ﺑﺘﻦ ﺑﻪ ﻣﻴﺰان اﺳﻼﻣﭗ و رواﻧﻲ ﺑﺘﻦ ﺳﺎﺧﺘﻪ ﺷﺪه ﺑﺴﺘﮕﻲ دارد و ﺣـﺪاﻛﺜﺮ ﻣﻘـﺪار اﺳـﻼﻣﭗ ﻣﺠﺎز ﺑﺮاﺳﺎس ﻧﻮع ﺳﺎزه و ﺷﺮاﻳﻂ ﻛﺎر ﺗﻌﻴـﻴﻦ ﻣـﻲ ﮔـﺮدد و ﺑـﺮای ﺗـﺎﻣﻴﻦ ﻛـﺎرآﻳﻲ و ﻛـﺎﻫﺶ ﻣﻴـﺰان آب، از ﻣـﻮاد اﻓﺰودﻧـﻲ ﻓﺼﻞ ﺷﺸﻢ- ﻛﺎرﻫﺎی ﺑﺘﻨﻲ ﻗﺎﻟﺐ و ﺑﻨﺪی 89 ﺧﻤﻴﺮی ﻛﻨﻨﺪه و روان ﻛﻨﻨﺪه اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲ ﺷﻮد . ﻣﻴﺰان اﺳﻼﻣﭗ در ﺻﻮرت ﻋﺪم اﺳﺘﻔﺎده از ﻣﻮاد روان ﻛﻨﻨﺪه ﻧﺒﺎﻳﺪ ﺑﻴﺶ ﺗـﺮ از 50 ﻣﻴﻠﻲ ﻣﺘﺮ ﺑﺎﺷﺪ .  ﺗﻌﻴﻴﻦ و روش ﻫﺎی ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻧﺴﺒﺖ ﻫﺎی اﺧﺘﻼط، آزﻣﺎﻳﺶ ﻫﺎ و ارزﻳﺎﺑﻲ و ﭘﺬﻳﺮش ﺑﺘﻦ ﺑﺎﻳﺪ ﻣﻄﺎﺑﻖ ﺑﺎ آﻳﻴﻦ ﻧﺎﻣﻪ ﺑﺘﻦ اﻳـﺮان آﺑـﺎ » « ) ﻧﺸﺮﻳﻪ ﺷﻤﺎره 120 (ﺑﺎﺷﺪ . 6 - 4 - ﺳﺎﺧﺖ و ﺣﻤﻞ ﺑﺘﻦ ﺳﺎﺧﺖ ﺑﺘﻦ و ﺑﺘﻦ رﻳﺰی ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺎ ﺿﻮاﺑ ﻂ و ﻣﻘﺮرات ﻧﺎﻣﻪ آﻳﻴﻦ ﺑﺘﻦ اﻳﺮان ) « آﺑﺎ » ﻧﺸﺮﻳﻪ ﺷﻤﺎره 120 ( ﻣﻄﺎﺑﻘﺖ ﻧﻤﺎﻳﺪ . ﻣﻮارد ﻛﻠـﻲ ﺳـﺎﺧﺖ ﺑﺘﻦ و ﺑﺘﻦ رﻳﺰی ﺑﻪ ﺷﺮح زﻳﺮ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . 6 - 4 - 1 - ﺳﺎﺧﺖ ﺑﺘﻦ ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺑﺘﻦ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ ﻃﻮر ﻛﻠﻲ و ﺑﻪ ﻧﺤﻮی ﻣﺨﻠﻮط ﺷﻮد ﻛﻪ ﺑﺘﻦ ﺗﻬﻴﻪ ﺷﺪه ﻫﻤﮕﻦ و ﻳﻜﺮﻧﮓ ﺑﻮده و ﻛﻠﻴﻪ داﻧﻪ ﺑﻪ ﻫﺎ ﻃـﻮر ﻳﻜﻨﻮاﺧـﺖ ﺑـﻪ دوﻏﺎب ﺳﻴﻤﺎن آﻏ ﺸﺘﻪ ﺷﻮد . ﺑﻪ دﻟﻴﻞ ﺗﻘﺮﻳﺐ در اﻧﺪازه ﮔﻴﺮی ﺣﺠﻤﻲ ﻣﺼﺎﻟﺢ، ﺧﺼﻮﺻﺎ ﻣﺎﺳﻪ، ﺗﻮزﻳﻦ و اﻧﺪازه ﮔﻴـﺮی ﺑﺎﻳـﺪ ﺑـﻪ روش وزﻧـﻲ ﺻﻮرت ﮔﻴﺮد . ﺑﺘﻦ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ اﻧﺪازه ای ﺳﺎﺧﺘﻪ ﺷﻮد ﻛﻪ ﺑﻼﻓﺎﺻﻠﻪ ﺑﻪ ﻛﺎر ﺑﺮده ﺷﻮد . اﻓﺰودن آب و دوﺑﺎره ﻣﺨﻠﻮط ﻧﻤﻮدن ﺑﺘﻦ ﻣﺠـﺎز ﻧﻴـﺴﺖ . در ﺻﻮرت اﺳﺘﻔﺎده از ﻣﺨﻠﻮط ﻛﻦ، ﻗﺒﻞ از ور ود ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺑﻪ داﺧﻞ دﺳﺘﮕﺎه، ﺑﺎﻳﺪ اﻃﻤﻴﻨﺎن ﺣﺎﺻﻞ ﺷﻮد ﻛﻪ ﺗﻤﺎم ﺑﺘﻦ ﺳﺎﺧﺘﻪ ﺷﺪه ﻗﺒﻠﻲ از دﺳﺘﮕﺎه ﺧﺎرج ﺷﺪه اﺳﺖ . ﻣﺨﻠﻮط ﻫﺎ ﻛﻦ ی ﺛﺎﺑﺖ، اﻋﻢ از ﺑﺘﻦ رﻳﺰﻫﺎی ﻣﻌﻤﻮﻟﻲ و ﺑﺘﻦ ﺳﺎز ﻣﺮﻛﺰی ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺘﻮاﻧﻨﺪ ﺑﺘﻦ را در زﻣﺎن ﻣﺸﺨﺺ ﻣﺨﻠﻮط و آﻣﺎده ﻧﻤﺎﻳﻨﺪ . در اﻳﻦ ﻣﺨﻠﻮط ﻫﺎ ﻛﻦ اﺑﺘﺪا ﻗﺒﻞ از ورود ﻣﺼﺎ ﻟﺢ ﺣﺪود 10 درﺻﺪ آب ﻣﻮرد ﻟﺰوم وارد ﺟﺎم ﺷﺪه و10 درﺻﺪ ﻗـﺴﻤﺖ آﺧـﺮ آب، ﺑﻌـﺪ از ﺳـﭙﺮی ﺷﺪن ﻧﺼﻒ ﻣﺪت اﺧﺘﻼط، اﺿﺎﻓﻪ ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ . ﻣﺪت زﻣﺎن اﺧﺘﻼط ﺑﺴﺘﮕﻲ ﺑﻪ ﻣﻴﺰان ﺑﺘﻦ و ﻗﺪرت ﻣﺨﻠﻮط ﻛﻦ داﺷﺘﻪ و ﺣـﺪاﻗﻞ آن از 5/1 ﺗﺎ3 دﻗﻴﻘﻪ ﺑ ﺮای ﻇﺮﻓﻴﺖ ﻣﺨﻠﻮط ﻛﻦ 5/1 ﺗﺎ5/4 ﻣﺘﺮﻣﻜﻌﺒﻲ اﺳﺖ . ﺑﻪ ﻫﺮ ﺻﻮرت ﺣ ﺪاﻗﻞ 5/1 دﻗﻴﻘﻪ ﭘﺲ از رﻳﺨﺘﻦ ﺗﻤـﺎم ﻣـﻮاد ﺗـﺸﻜﻴﻞ دﻫﻨﺪه، ﻋﻤﻞ اﺧﺘﻼط ﺑﺎﻳﺪ ﺻﻮرت ﭘﺬﻳﺮد . ﻣﻮاد اﻓﺰودﻧﻲ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ ﻃﻮر ﻳﻜﻨﻮاﺧﺖ وارد دﺳﺘﮕﺎه ﺷﻮد و ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﻣﺎﻳﻊ ﺑﺎﺷﻨﺪ، ﻫﻤﺮاه آب و اﮔﺮ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﭘـﻮدر ﺑﺎﺷـﻨﺪ، ﻫﻤـﺮاه ﺳـﺎﻳﺮ اﺟﺰای ﺧﺸﻚ وارد ﺟﺎم ﺷﻮﻧﺪ و در ﺻﻮرت اﺳﺘﻔﺎده ﺑﻴﺶ از ﻳﻚ ﻧﻮع ﻣﺎده ا ﻓﺰودﻧﻲ، ﺑﺎﻳﺪ ﻣﻮاد ﻣﺬﻛﻮر ﺑﻪ ﻃﻮر ﺟﺪاﮔﺎﻧﻪ اﻧﺪازه ﮔﻴـﺮی ﺷـﺪه و ﻗﺒﻞ از ورود ﺑﻪ ﻣﺨﻠﻮط ﻛﻦ ﻧﺒﺎﻳﺪ ﺑﺎ ﻫﻢ ﻣﺨﻠﻮط ﺷﻮﻧﺪ . ﺑﺘﻦ آﻣﺎده ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﺑﻪ ﻳﻜﻲ از ﭼﻬﺎر ﻃﺮﻳﻖ زﻳﺮ ﺗﻬﻴﻪ ﺷﻮد : 1 - ﺗﻤﺎﻣﻲ ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺳﺎﺧﺖ در ﻣﺨﻠﻮط ﻛﻦ ﺛﺎﺑﺖ اﻧﺠﺎم و ﺑﺘﻦ ﺳﺎﺧﺘﻪ ﺷﺪه ﺑﺎ ﻛﺎﻣﻴﻮن ﻣﺨﻠﻮط ﻛﻦ 1 و ﺑﺎ ﻫﻢ زدن ﺑﻪ ﻣﺤﻞ ﻛ ﺎر ﺣﻤﻞ ﺷﻮد . 2 - ﻋﻤﻞ اﺧﺘﻼط، ﻗﺴﻤﺘﻲ در ﻣﺨﻠﻮط ﻛﻦ ﺛﺎﺑﺖ و ﻗﺴﻤﺘﻲ در ﻛﺎﻣﻴﻮن ﻣﺨﻠﻮط ﻛﻦ ﺑﺮاﺳﺎس اﺳﺘﺎﻧﺪارد دت 501 اﻧﺠﺎم ﺷﻮد . 3 - ﻋﻤﻞ اﺧﺘﻼط ﻛﻼ در ﻛﺎﻣﻴﻮن ﻣﺨﻠﻮط ﻛﻦ اﻧﺠﺎم ﺷﻮد . 4 - اﺧﺘﻼط ﺣﺠﻤﻲ ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﺧﺸﻚ در ﻣﻴﻜﺴﺮ ﻣﺘﺤﺮک اﻧﺠﺎم و آب ﺑﻪ ﺻﻮرت ﭘﻴﻮﺳﺘﻪ ﺑـﻪ ﺟـﺎم ﻣﺨﻠـﻮط ﻛـﻦ اﺿـﺎﻓﻪ ﺷﻮد ﻣﻲ . اﻧﺠﺎم اﻳﻦ روش ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺎ اﺳﺘﺎﻧﺪارد دت 517 ﻣﻄﺎﺑﻘﺖ ﻧﻤﺎﻳﺪ . 1- Truck Mixer 90 ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻓﻨﻲ ﻋﻤﻮﻣﻲ ﻛﺎرﻫﺎی ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ رودﺧﺎﻧﻪ درﻫﻮای ﮔﺮم ﻣﻲ ﺗﻮان ﺑﺎ ﺗﺎﻳﻴﺪ دﺳﺘﮕﺎه ﻧﻈﺎرت ﻣﻘﺪاری از آب ﺑﺘﻦ را ﭘﺲ از رﺳﻴﺪن ﻛﺎﻣﻴﻮن ﻣﺨﻠﻮط ﻛﻦ ﺑﻪ ﻣﺤﻞ ﺑﺘﻦ رﻳﺰی ﺑﻪ ﻣﺨﻠﻮط اﺿﺎﻓﻪ ﻧﻤﻮد . ﺳﺮﻋﺖ اﺧﺘﻼط ﻣﻌﻤﻮﻻ 6 ﺗﺎ8 دور دردﻗﻴﻘﻪ و ﺳﺮﻋﺖ ﻫﻢ زدن 2 ﺗﺎ6 دور در دﻗﻴﻘﻪ ﻣﻲ .ﺷﺪﺑﺎ اﺧﺘﻼط ﺑﺎ دﺳﺖ ﻓﻘﻂ ﺑ ﺮای ﺑﺘﻦ از رده C15 ﺑﻪ ﭘﺎﻳﻴﻦ ﻣﺠﺎز ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﺑﻪ اﻳﻦ ﻣﻨﻈﻮر ﺳﻴﻤﺎن ﺧﺸﻚ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻳﻜﻨﻮاﺧﺖ روی ﻣـﺼﺎﻟﺢ ﺳﻨﮕﻲ ﭘﺨﺶ و ﻛﺎﻣﻞ ﻣﺨﻠﻮط ﺷﻮد ﻣﻲ . ﺳﭙﺲ ﺑﻪ ﺗﺪرﻳﺞ آب ﺑﻪ ﻣﺨﻠﻮط اﺿﺎﻓﻪ ﺷﻮد ﻣﻲ ﺗﺎ ﺑﺘﻦ ﻫﻤﮕﻦ ﺑﻪ دﺳﺖ آﻳﺪ . ﺑﺘﻦ ﺳـﺎﺧﺘﻪ ﺷـﺪه ﺑـﺎ دﺳﺖ، ﺣﺪاﻛﺜﺮ 30 دﻗﻴﻘﻪ ﭘﺲ از ﺳﺎﺧﺖ ﺑ ﺎﻳﺪ ﻣﺼﺮف ﺷﻮد . 6 - 4 - 2 - ﺣﻤﻞ ﺑﺘﻦ ﺣﻤﻞ ﺑﺘﻦ از ﻣﺤﻞ ﺳﺎﺧﺖ ﺗﺎ ﻣﺤﻞ ﺑﺘﻦ رﻳﺰی ﺑﺎﻳﺪ در اﺳﺮع وﻗﺖ ﺻﻮرت ﮔﻴﺮد و ﺑﻪ ﻧﺤﻮی ﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻗﺎﺑـﻞ ﻣﻼﺣﻈـﻪ ای از ﻧﻈـﺮ ﻧﺴﺒﺖ آب ﺑﻪ ﺳﻴﻤﺎن، اﺳﻼﻣﭗ، ﻣﻘﺪار ﻫﻮای ﻣﻮﺟﻮد و ﻳﻜﻨﻮاﺧﺘﻲ ﺑﺘﻦ ﺑﻪ وﺟﻮد ﻧﻴﺎﻳﺪ . ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺑﺎﻳﺪ دﻗﺖ ﺷﻮد ﻛﻪ در ﻫﻨﮕﺎم ﺣﻤﻞ، از ﺟـﺪا ﺷﺪن اﺟﺰ ای ﺗﺸﻜﻴﻞ دﻫﻨﺪه ﺑﺘﻦ، از دﺳﺖ رﻓﺘﻦ ﺷﻴﺮه ﺑﺘﻦ و ﻳﺎ داﺧﻞ ﺷﺪن ﻣﻮاد ﺧﺎرﺟﻲ ﺑﻪ آن ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی ﺷﻮد . روش ﻫﺎ ی ﺣﻤـﻞ و ﻧﻘـﻞ ﺑﺘﻦ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﺷ ﺮاﻳ ﻂ ﻛﺎر و ﺑﺎ ﺗﺎﻳﻴﺪ دﺳﺘﮕﺎه ﻧﻈﺎرت ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ ﻛﻪ ﺑﻪ ﺷﺮح زﻳﺮ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . اﻟﻒ- روش دﺳﺘﻲ ﺣﻤﻞ ﺑﺘﻦ ﺑﺎ اﻧﻮاع ﻫﺎ ﭼﺮخ ی دﺳﺘﻲ، ﻓﺮﻏﻮن و داﻣﭙﺮ ﻣﺠﺎز ﻧ ﻴﺴﺖ، ﻣﮕﺮ در ﻛﺎرﻫﺎی ﻛﻮﭼﻚ ﻛﻪ ﺣﺠﻢ ﺳﺎﺧﺖ ﺑﺘﻦ از 300 ﻟﻴﺘـﺮ در ﻫـﺮ ﻧﻮﺑﺖ ﺗﺠﺎوز ﻧﻜﻨﺪ و رده ﺑﺘﻦ از C20 ﭘﺎﻳﻴﻦ ﺗﺮ و ﻓﺎﺻﻠﻪ ﺣﻤﻞ ﻛﻮﺗﺎه ﺑﺎﺷﺪ ﺗﺮ ﻛﻢ ) از 120 ﻣﺘﺮ ﺑ ﺮای داﻣﭙﺮ و 60 ﻣﺘﺮ ﺑﺎ ﭼـﺮخ دﺳـﺘﻲ ﺑـﺪون ﻣﻮﺗﻮر (. در ﺻﻮرت اﺳﺘﻔﺎده از روش دﺳﺘﻲ، ﻣﺴﻴﺮ ﺣﻤﻞ ﺑﺎﻳﺪ ﺻﺎف و اﻓﻘﻲ ﺑﻮده و ﺣﻤﻞ ﺑﺎ دﻗ ﺖ اﻧﺠﺎم ﮔﻴﺮد ﺗﺎ ﺟﺪاﺷﺪﮔﻲ اﺟـﺰای ﺑـﺘﻦ رخ ﻧﺪﻫﺪ . ب- ﻧﺎوه ﺷﻴﺐ ) دار ﺷﻮت ( ﻧﺎوه ﺷﻴﺐ دار ﺑ ﺮای اﻧﺘﻘﺎل ﺑﺘﻦ از ﺑﺎﻻ ﺑﻪ ﭘﺎﻳﻴﻦ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮد . ﻧﺎوه ﺷﻴﺐ دار ﺑﺎﻳﺪ ﻓﻠﺰی ﻳـﺎ دا رای روﻛـﺶ ﻓﻠـﺰی و دا رای ﺳﻄﺢ ﻣﻘﻄﻊ ﻧﻴﻢ داﻳﺮه ﺑﻮده و ﻛﺎﻣﻼ آب ﺑﻨﺪی ﺷﺪه ﺑﺎﺷﺪ . ﺷﻴﺐ ﻧﺎوه ﺛﺎﺑﺖ ﺑﻮده و در اﻧﺘﻬﺎ ﺑﻪ ﻗﻴﻒ ﻗﺎﺋﻢ ﺑ ﺮای ﺗﺨﻠﻴﻪ ﺑﺘﻦ ﻣﺘﺼﻞ ﻣﻲ ﮔﺮدد ﺑﺎ . ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻃﻮل ﻧﺎوه ﺷﻴﺐ دار، ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺎ ﻧﻈﺮ دﺳﺘﮕﺎه ﻧﻈﺎرت، ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ ﻫﺎی ﻻزم در ﻣﻘﺎﺑﻞ ﺧﻄﺮ ﺧﺸﻚ ﺷﺪن و ﻛﺎﻫﺶ اﺳﻼﻣﭗ ﺑﺘﻦ در اﺛـﺮ آﻓﺘﺎب و ﺑﺎد و ﺳﺎﻳﺮ ﻋﻮاﻣﻞ ﺟﻮی ﺻﻮرت ﮔﻴﺮد . در ﻫﺮ ﺻﻮرت ﺑﺘﻦ ﻧﺒﺎﻳﺪ از ارﺗﻔﺎع ﺑﻴﺶ از 2 ﻣﺘﺮ در ﻫﺎ ﻗﺎﻟﺐ رﻳﺨﺘﻪ ﺷﻮد . د- ﺟﺎم ) ﺑﺎﻛﺖ ( ﻣﻌﻤﻮﻻ ﺟﺎم ﺑﻪ وﺳﻴﻠﻪ ﺟﺮﺛﻘﻴﻞ ﺣﺮﻛﺖ داده ﺷﻮد ﻣﻲ . در ﻣﻮﻗﻊ ﺣﻤﻞ و ﻧﻘﻞ ﺑﺎﻳﺪ از ﻟﺮزﻳﺪن و ﺗﻜﺎن ﺧﻮردن ﺟﺎم ﺟﻠـﻮﮔﻴﺮی ﺷـﻮد . ﺟـﺎم ﺑﺎﻳﺪ دا رای ﻣﺸﺨﺼﺎت و ﺳﺎﺧﺖ ﻣﻮرد ﺗﺎﻳﻴﺪ دﺳﺘﮕﺎه ﻧﻈﺎرت ﺑﺎﺷﺪ . ﻫ- ﻛﺎﻣﻴﻮن ﺮایﺑ ﺗﺮاک ﻣﻴﻜﺴﺮ ﻛﻪ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﺗﻤﺎﻣﻲ ﻣﺮاﺣﻞ ﺳ ﺎﺧﺖ ﺑﺘﻦ در آن اﻧﺠـﺎم ﮔﻴـﺮد، ﺳـﺮﻋﺖ اﺧـﺘﻼط ﺣـﺪود 70 ﺗـﺎ100 دور دوران ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﻗﺒﻞ از رﻳﺨﺘﻦ ﺑﺘﻦ درون ﻗﺎﻟﺐ، 10 ﺗﺎ15 دور ﺑﺎ ﺳﺮﻋﺖ اﺧﺘﻼط ﺑﭽﺮﺧﺪ ﺮایﺑ . ﺧﻮدروﻫﺎی ﻣﻌﻤﻮﻟﻲ ) ﺑﺎ ﻳﺎ ﺑﺪون ﻫﻢ زدن ( زﻣـﺎن ﻓﺼﻞ ﺷﺸﻢ- ﻛﺎرﻫﺎی ﺑﺘﻨﻲ ﻗﺎﻟﺐ و ﺑﻨﺪی 91 ﺣﻤﻞ ﻧﺒﺎﻳﺪ از45 دﻗﻴﻘﻪ و ﺑ ﺮای ﻛﺎﻣﻴﻮن ﻣﺨﻠﻮط ﻛﻦ، از 90 دﻗﻴﻘﻪ ﺗﺠﺎوز ﻛﻨﺪ . در ﻣﻮا ردی ﻛﻪ ﻛﺎﻣﻴﻮن ﻣﺨﻠﻮط ﻛﻦ ﻓﻘﻂ ﺑـﻪ ﻣﻨﻈـﻮر ﺣﻤـﻞ ﺑﺘﻦ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮد ، ﺣﺠﻢ ﻣﻄﻠﻖ ﻛﻠﻴﻪ اﺟﺰای ﻣﺤﻤﻮﻟﻪ ﻧﺒﺎﻳﺪ از 80 درﺻﺪ ﺣﺠﻢ ﺟﺎم ﺗﺠﺎوز ﻛﻨﺪ . و- ﭘﻤﭗ ﺑﺘﻦ از ﭘﻤﭗ ﺑﺘﻦ ﺟﻬﺖ اﻧﺘﻘﺎل آن ﺑﻪ ﺻﻮرت ﺗﺤﺖ ﻓﺸﺎر ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﻟﻮﻟﻪ اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲ ﮔﺮدد . ﺑـﻪ ﻃـﻮر ﻛﻠـﻲ درﺻـﻮرت ﻣﻮاﻓﻘـﺖ دﺳـﺘﮕﺎه ﻧ ﻈﺎرت، اﺳﺘﻔﺎده از ﭘﻤﭗ ﺑ ﺮای اﻧﺘﻘﺎل ﺑﺘﻦ ﻣﺠﺎز اﺳﺖ . ﺣﺪاﻛﺜﺮ اﻧﺪازه ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺳﻨﮕﻲ در ﺑﺘﻦ ﭘﻤﭗ ﺷﺪه ﻧﺒﺎﻳﺪ ﺑ ﺮای ﻣﺼﺎﻟﺢ ﮔﺮد ﮔﻮﺷﻪ از 40 % و ﺗﻴﺰ ﮔﻮﺷﻪ از33 % ﻗﻄﺮ ﻟﻮﻟﻪ ﻫﺎ ی ﺗﺨﻠﻴﻪ ﭘﻤﭙﺎژ ﺑﺘﻦ، ﺑﻴﺶ ﺗﺮ ﺑﺎﺷﺪ . ﭘﻤﭗ ﺑﺎﻳﺪ ﺗﺎ ﺣﺪ اﻣﻜﺎن در ﻧﺰدﻳﻚ ﺗﺮﻳﻦ ﻣﺤﻞ ﺑﻪ ﻣﻜﺎن ﺑﺘﻦ رﻳﺰی ﻣﺴﺘﻘﺮ ﺑﺎﺷﺪ . ﺣﺪاﻛﺜﺮ ﻧﺴﺒﺖ آب ﺑﻪ ﺳﻴﻤﺎن ﺑﺎﻳـﺪ ﺑـﻪ رﻗﻢ 45 % ﻣﺤﺪود ﺷﺪه و ﻣﻴﺰان اﺳﻼﻣﭗ ﺑﻴﻦ150 ﺗﺎ200 ﻣﺘﺮ ﻣﻴﻠﻲ ﺑﺎﺷﺪ . در ﺻﻮرت ﻟﺰوم و ﺑﻨﺎ ﺑﻪ ﺗـﺸﺨﻴﺺ دﺳـﺘﮕﺎه ﻧﻈـﺎرت، ﺑﺎﻳـﺪ در اﻧﺘﻬﺎی ﻟﻮﻟﻪ ﺑ ﺮای ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی از ﺟﺪاﻳﻲ داﻧﻪ ﻫﺎ، ﻗﻴﻒ ﻣﺨﺼﻮص ﻧﺼﺐ ﺷﻮد . 6 - 5 - ﺑﺘﻦ رﻳﺰی ﺑﻪ ﻃﻮر ﻛﻠﻲ ﻗﺒﻞ از ﺷﺮوع ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺑﺘﻦ رﻳﺰی، ﺑﺎ ﺗﻮ ﺟﻪ ﺑﻪ اﺑﻌﺎد و ﺷﻜﻞ ﻗﻄﻌﻪ ﻫﺎ، ﭘﻴﻤﺎﻧﻜﺎر ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﺑﺘﻦ رﻳﺰی و ﻧﻴﺰ ﻛﻠﻴﻪ ﻣﻮارد زﻳﺮ را ﺑﻪ ﺗﺎﻳﻴﺪ دﺳﺘﮕﺎه ﻧﻈﺎرت ﺑﺮﺳﺎﻧﺪ :  ﺣﺠﻢ و ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻣﺼﺎﻟﺢ ﻣﻮرد ﻣﺼﺮف  ﻇﺮﻓﻴﺖ، ﻗﺪرت و ﻣﺸﺨﺼﺎت دﺳﺘﮕﺎه ﺑﺘﻦ ﺳﺎز، وﺳﺎﻳﻞ ﺣﻤﻞ، وﺳﺎﻳﻞ ﺗﺨﻠﻴﻪ ﺑﺘﻦ وﺗﺠﻬﻴﺰات و ﻣﺎﺷﻴﻦ آﻻت  ﺗﻌﺪاد ﻧﻴﺮوی اﻧﺴﺎﻧﻲ ﻣﺘﺨﺼﺺ و ﻣﻘﺪ ار ﺗﺠﺮﺑﻪ آﻧﻬﺎ  آﻣﺎده ﺑﻮدن ﻣﺤﻞ ﺑﺘﻦ رﻳﺰی  ﻗﺎﻟﺐ ﺑﻨﺪی از ﻧﻈﺮ اﺑﻌﺎد، رﻗﻮم، ﻫﺎ ﺷﻴﺐ ، روﻏﻦ ﻛﺎری داﺧﻞ ﻗﺎﻟﺐ ﻫﺎ و ﭘﺮداﺧﺖ ﺳﻄﻮح  ﻧﺼﺐ ﻣﻴﻠﮕﺮدﻫﺎ از ﻧﻘﻄﻪ ﻧﻈﺮ ﺗﻌﺪاد، ﻗﻄﺮ، اﻧﺪازه، ﻓﺎﺻﻠﻪ، ﺷﻜﻞ ﺧﻢ و ﺑﺮش  ﻧﺼﺐ ﻟﻮﻟﻪ ﻫﺎ و ﺳﺎﻳﺮ اﺟﺰای و ﻗﻄﻌﻪ ﻫﺎی ﻣﺪﻓﻮن و ﺗﻌﺒﻴﻪ ﺳﻮراخ و ﻫﺎ ﺟﺎﺳﺎزی ﻫﺎ ی ﻻ زم  ﺗﻌﺒﻴﻪ درزﻫﺎ ﻣﻄﺎﺑﻖ ﻧﻘﺸﻪ ﻫﺎ و ﻣﺸﺨﺼﺎت  ﺗﺨﻠﻴﻪ آب از ﻣﺤﻞ ﻫﺎ ی ﺑﺘﻦ رﻳﺰی و آﻣﺎده ﻧﻤﻮدن آن ﻗﺒﻞ از ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺑﺘﻦ رﻳﺰی، ﺑﺎﻳﺪ ﻣﻮاد زاﻳﺪ از ﻣﺤﻞ ﻫﺎ ی ﺑﺘﻦ رﻳﺰی زدوده ﺷﺪه و ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺑﻨﺎﻳﻲ ﻛﻪ در ﺗﻤﺎس ﺑﺎ ﺑﺘﻦ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد، ﺑﻪ ﺧﻮﺑﻲ ﺧﻴﺲ ﺷﻮﻧﺪ . ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺑﺎﻳﺪ، ﻗﺎﻟﺐ ﻫﺎ و ﺗﻤﺎﻣﻲ ﻣﻴﻠﮕﺮدﻫﺎ ﻗ ﺒﻞ از ﺑﺘﻦ رﻳﺰی، ﻛﺎﻣﻼ ﺗﻤﻴﺰ ﺷﺪه و آب اﺿﺎﻓﻪ از ﻣﺤﻞ ﺑﺘﻦ رﻳـﺰی ﺧـﺎرج ﺷـﻮد، ﻣﮕﺮ ﻛﻪ آن اﺳﺘﻔﺎده از ﻗﻴﻒ و ﻟﻮﻟﻪ ﻣﺨﺼﻮص ﺑﺘﻦ رﻳﺰی در آب ) ﻟﻮﻟﻪ ﺗﺮﻣﻲ ( ، ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ ﺑﺎﺷﺪ ﻳﺎ دﺳﺘﮕﺎه ﻧﻈﺎرت آن را ﻣﺠﺎز ﺑﺪاﻧـﺪ . ﻗﺒـﻞ از رﻳﺨﺘﻦ ﺑﺘﻦ ﺟﺪﻳﺪ روی ﺑﺘﻦ ﺳﺨﺖ ﺷﺪه، ﺑﺎﻳﺪ ﻻﻳﻪ ﺿﻌﻴﻒ اﺣﺘﻤﺎﻟﻲ ﺳﻄﺢ ﺑﺘﻦ و ﻫﺮ ﻧﻮع ﻣﺎده زاﻳﺪ دﻳﮕﺮ زدوده ﺷﻮد . ﺗﺨﻠﻴﻪ آب از ﻣﺤﻞ ﻫﺎ ی ﺑﺘﻦ رﻳﺰی ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ ﻧﺤﻮی ﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ آب ﻣﻮﺟﻮد در ﻣﺤﻞ، ﺑﻪ آب ﺑﺘﻦ اﺿﺎﻓﻪ ﻧﺸﻮد . ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺑﺎﻳﺪ ﻫﺮﮔﻮﻧﻪ ﺟﺮﻳﺎن آب ﺑﻪ داﺧﻞ ﻣﺤﻮﻃﻪ ﭘﻲ، ﺑﻪ ﻧﺤﻮ ﻗﺎﺑﻞ ﻗﺒﻮل ﺑ ﺮای دﺳﺘﮕﺎه ﻧﻈﺎرت، ﺗﺨﻠﻴﻪ ﺷﻮد، ﺑﻪ ﻃﻮری ﻛﻪ ﺑﺘﻦ ﺗﺎزه ) ﻗﺒﻞ از ﺳﺨﺖ ﺷـﺪن ( در ﻣﻌـﺮض ﺟﺮﻳﺎن آب ﻗﺮار ﻧﮕﻴﺮد و در ﻣﻘﺪار آب آن ﺗﻐﻴﻴﺮی ﺣﺎﺻﻞ ﻧﺸﻮد . 92 ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻓﻨﻲ ﻋﻤﻮﻣﻲ ﻛﺎرﻫﺎی ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ رودﺧﺎﻧﻪ 6 - 5 - 1 - آﻣﺎده ﻧﻤﻮدن ﺑﺴﺘﺮ ﺧﺎﻛﻲ در اﻳﻦ ﮔﻮﻧﻪ ﻣﻮارد، ﻣﺼﺎﻟﺢ ﻧﺎﻣﺮﻏﻮب ﺳﺴﺖ ﺑﺎﻳﺪ از ﻣﺤﻞ ﻛﺎر ﺧﺎرج ﺷﺪه و ﺗﺎ ﺗﺮاز ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ ﺑﺎ ﻣﺼﺎﻟﺢ ﻣﻨﺎﺳﺐ ﻳﺎ ﺑﺘﻦ ﻧـﻮع C6 ﻃﺒـﻖ دﺳﺘﻮر دﺳﺘﮕﺎه ﻧﻈﺎرت ﺟﺎﻳﮕﺰﻳﻦ ﮔﺮدد . ﻛﻒ ﭘﻲ ﺑﺎﻳﺪ ﻣﺤﻜﻢ ﻛﻮﺑﻴﺪه و رﮔﻼ ژ ﺷﻮد . ﺑﺴﺘﺮ ﺧﺎﻛﻲ ﺷﺎﻟﻮده ﺗﻤﺎﻣﻲ ﺳﺎزه ﻫﺎ ﺑﺎﻳﺪ ﻗﺒﻞ از ﺑﺘﻦ رﻳﺰی ﺑﺎ ﻳﻚ ﻗﺸﺮ ﺑﺘﻦ ﻻﻏﺮ ) رده C10 ( ﺑﻪ ﺿﺨﺎﻣﺖ10 ﺳﺎﻧﺘﻲ ﻣﺘﺮ ﭘﻮﺷﻴﺪه ﺷﻮد . در ﻣﻮاردی ﻛﻪ ﺑﺘﻦ رﻳﺰی در ﺟﻨﺐ دﻳﻮاره ﻫﺎ ی ﺧـﺎﻛﻲ، ﺑـﺪون ﻗﺎﻟﺐ ﺑﻨﺪی ﺻﻮرت ﻣﻲ ﮔﻴﺮد ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از روﻛﺶ ﻧﺎﻳﻠﻮﻧﻲ از رﻳﺰش ﺧﺎک و آﻟﻮده ﺷﺪن ﺑ ﺘﻦ ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی ﺑﻪ ﻋﻤﻞ آﻳﺪ . 6 - 5 - 2 - آﻣﺎده ﻛﺮدن ﺑﺴﺘﺮ ﺳﻨﮕﻲ در ﺑﺴﺘﺮﻫﺎی ﺳﻨﮕﻲ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺴﺘﺮ ﻛﺎﻣﻼ اﻓﻘﻲ و ﺟﺪاره ﻫﺎ ی آن ﺗﺎ ﺣﺪ اﻣﻜﺎن ﻗﺎﺋﻢ ﺑﺎﺷﺪ . داﺧﻞ ﭘﻲ ﺑﺎﻳﺪ ﻋﺎری از ﻫﺮﮔﻮﻧﻪ ﻣﻮاد زاﻳﺪ ﺑـﻮده و ﻗﺒﻞ از ﺑﺘﻦ رﻳﺰی ﻣﺮﻃﻮب ﮔﺮدد ﺑﻪ . ﻣﻨﻈﻮر اﻳﺠﺎد ﭼﺴﺒﻨﺪﮔﻲ ﻛﺎﻣﻞ ﺑﻴﻦ ﺑﺘﻦ و ﺑﺴﺘﺮ ﺳﻨﮕﻲ و ﺗﺮاز ﻧﻤﻮدن آن، ﺑﺴﺘﺮ ﺳﻨﮕﻲ ﺑﺎﻳـﺪ ﺑـﺎ ﻣـﻼت ﻣﺎﺳﻪ ﺳﻴﻤﺎن ﺑﻪ ﻋﻴﺎر 300 ﻛﻴﻠﻮﮔﺮم ﺳﻴﻤﺎن در ﻣﺘﺮﻣﻜﻌﺐ و ﺑﻪ ﺿﺨﺎﻣﺖ ﺣﺪود5/2 ﺳﺎﻧﺘﻲ ﻣﺘﺮ روﻛﺶ ﺷﻮد . 6 - 5 - 3 - آﻣﺎده ﻧﻤﻮدن ﺳﻄﻮح ﺑﺘﻦ ﺳﺨﺖ ﺷﺪه ﺮایﺑ ﺗﺎﻣﻴﻦ ﭘﻴﻮﺳﺘﮕﻲ ﻻزم ﺑﻴﻦ ﺑﺘﻦ ﺳﺨﺖ ﺷﺪه ﻗﺪﻳﻢ و ﺟﺪﻳﺪ، ﺳﻄﺢ ﺑﺘﻦ ﻗﺪﻳﻢ ﺑﺎﻳﺪ ﻛﺎﻣﻼ ﺗﻤﻴﺰ و ﻋﺎری از ﻣﻮاد زاﻳﺪ ﺑﻮده و ﺑﻪ اﻧﺪ ازه ﻛﺎﻓﻲ زﺑﺮ ﺷﻮد، ﺑﻪ ﻃﻮری ﻛﻪ داﻧﻪ ﻫﺎ ی ﺷﻦ در ﺳﻄﺢ ﺑﺘﻦ ﻧﻤﺎﻳﺎن ﮔﺮدد ﺑﻪ . ﻣﻨﻈﻮر آﻣﺎده ﻧﻤﻮدن ﺳﻄﺢ ﺑﺘﻦ ﺑ ﺮای ﺑﺘﻦ رﻳﺰی ﺟﺪﻳﺪ ﺑﺎﻳﺪ ﺳﻄﺢ ﺑﺘﻦ ﻗﺪﻳﻢ ﺑﻪ ﻣﺪت ﻳﻚ روز ﺗﺎ ﺣﺪ اﺷﺒﺎع ﻣﺮﻃﻮب ﻧﮕﺎه داﺷﺘﻪ ﺷﻮد، اﻟﺒﺘﻪ ﻗﺒﻞ از ﺑﺘﻦ رﻳﺰی ﺑﺎﻳﺪ آب ﻫﺎی ﺑﺎﻗﻲ ﻣﺎﻧﺪه روی ﺳﻄﺢ ﺑﺘﻦ ﺗﺨﻠﻴـﻪ ﺷﻮد . آﻣﺎده ﻧﻤ ﻮدن ﺳﻄﺢ ﺑﺘﻦ ﻗﺪﻳﻢ ﺑﻪ وﺳﻴﻠﻪ ﺑﺮداﺷﺖ ﺳﻄﺢ روﻳﻪ ﺑﺘﻦ ﻗﺪﻳﻢ از ﻃﺮﻳﻖ ﻣﺎﺳﻪ ﭘﺎﺷﻲ ﻳﺎ ﺑﺮداﺷﺖ ﻻﻳـﻪ ﺳـﺴﺖ ﺳـﻄﺤﻲ ﺑـﺘﻦ ﻗﺪﻳﻢ ﺑﺎ آب و ﻫﻮای ﺗﺤﺖ ﻓﺸﺎر، اﻧﺠﺎم .ﺷﻮد ﻣﻲ 6 - 5 - 4 - ﺑﺘﻦ رﻳﺰی در ﺳﻄﻮح ﺷﻴﺐ دار ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﻋﻤﻠﻴﺎت روی ﺳﻄﺢ ﺷﻴﺐ دار ﺑﺎ دﺳﺖ اﻧﺠﺎم ﮔﻴﺮد و ﺿﺨﺎﻣﺖ ﺳﺎزه ﻛﻢ ﺑﺎﺷﺪ، ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺘﻦ در ﺗﻤﺎم ﺿﺨﺎﻣﺖ دال رﻳﺨﺘـﻪ ﺷـﺪه و ﻟﺮزاﻧﺪن، ﻣﺎﻟﻪ ﻛﺸﻲ، ﺗﺴﻄﻴﺢ و ﺗﻨﻈﻴﻢ ﺳﻄﺢ ﺑﺘﻦ از ﻗﺴﻤﺖ ﺗﺤﺘﺎﻧﻲ ﺷﻴﺐ ﺑﻪ ﺳﻤﺖ ﺑﺎﻻ اﻧﺠﺎم ﺷﻮد ﺮایﺑ . ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی از ﺟﺎری ﺷـﺪن ﺑـﺘﻦ، ﺗﻮﺻﻴﻪ ﺷﻮد ﻣﻲ اﺳﻼﻣﭗ ﺑﺘﻦ، ﺗﺮ ﻛﻢ از 5/6 ﺳﺎﻧﺘﻲ ﻣﺘﺮ ﺑﺎﺷﺪ . ﺗﻌﺒﻴﻪ ﻗﺎﻟﺐ ﺑ ﺮای ﺳﻄﺢ ﻓﻮﻗﺎﻧﻲ ﺑﺎ ﺷﻴﺐ ﺑﻴﺶ ﺗﺮ از ﻳﻚ ﻋﻤﻮدی ﺑﻪ ﻳﻚ اﻓﻘﻲ، اﻟﺰاﻣﻲ اﺳﺖ . 6 - 5 - 5 - ﻣﻴﻠﮕﺮدﮔﺬاری و ﺟﺎﺳﺎزی ﻗﻄﻌﻪ ﻫﺎی ﻣﺪﻓﻮن و ﻛﻨﺘﺮل ﻗﺎﻟﺐ ﻫﺎ ﻗﺒﻞ از ﺑﺘﻦ رﻳﺰی ﺑﺎﻳﺪ ﻣﻴﻠﮕﺮدﻫﺎ، ﻣﻴﻞ ﻣﻬﺎرﻫﺎ، ﻟﻮﻟﻪ ﻫﺎ و ﺳﺎﻳﺮ ﻗﻄﻌﻪ ﻫﺎی ﻣﺪﻓﻮن در ﻣﻮﻗﻌﻴﺖ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺷﺪه، ﻧﺼﺐ و ﻣﺤﻜﻢ ﺑﺴﺘﻪ ﺷـﻮﻧﺪ . ﻛﻠﻴﻪ ﻗﻄﻌﻪ ﻫﺎ ﺑﺎﻳﺪ ﺗﻤﻴﺰ و ﻋﺎری از ﻣﻮاد زاﻳﺪ ﺑﺎﺷﻨﺪ . ﻗﺎﻟﺐ ﻫﺎ ﻧﻴﺰ ﺑﺎﻳﺪ ﺗﻤﻴﺰ و ﻋﺎری از ﻣ ﻮاد زاﻳﺪ ﺑﻮده و در ﺟﺎی ﺧﻮد ﺑﻪ ﺧﻮﺑﻲ ﻣﻬﺎر و ﻣﺤﻜﻢ ﺷﺪه و ﺑﻪ ﺧﻮﺑﻲ روﻏﻦ ﻛﺎری ﺷﻮﻧﺪ ﺗﺎ ﺑﺮداﺷﺘﻦ آﻧﻬﺎ ﺑﻪ راﺣﺘﻲ اﻧﺠﺎم ﺷﻮد . ﻛﻴﻔﻴﺖ ﻗﺎﻟﺐ ﺑﻨﺪی و ﻣﻴﻠﮕﺮدﮔﺬاری و ﺟﺎﺳﺎزی ﻗﻄﻌﻪ ﻫﺎی ﻣﺪﻓﻮن و ﺗﻄﺒﻴﻖ آﻧﻬﺎ ﺑﺎ ﻧﻘﺸﻪ ﻫﺎ و ﻣﺸﺨﺼﺎت، ﺑﺎﻳﺪ ﻗﺒﻞ از ﺑﺘﻦ رﻳﺰی ﺑﻪ ﺗﺎﻳﻴﺪ دﺳﺘﮕﺎه ﻧﻈﺎرت ﺑﺮﺳﺪ . ﻓﺼﻞ ﺷﺸﻢ- ﻛﺎرﻫﺎی ﺑﺘﻨﻲ ﻗﺎﻟﺐ و ﺑﻨﺪی 93 6 - 5 - 6 - ﺗﻌﺒﻴﻪ د رزﻫﺎ وﺿﻌﻴﺖ، ﻛﻴﻔﻴﺖ و ﻣﺸﺨﺼﺎت درزﻫﺎی ﻗﻄﻌﻪ ﻫﺎی ﺑﺘﻨﻲ ﺑﺎﻳﺪ ﻣﻄﺎﺑﻖ ﺑﺎ ﻣﻨﺪرج ﻫﺎ ﺑﻨﺪ ی 6 - 10 - 5 ﺑﺎﺷﺪ . 6 - 5 - 7 - ﻣﻼﺣﻈﻪ ﻫﺎی اﺟ ﺮاﻳ ﻲ ﺑﺘﻦ رﻳﺰی و ﻣﺘﺮاﻛﻢ ﺳﺎﺧﺘﻦ ﺑﺘﻦ ﺑﺘﻦ ﺑﺎﻳﺪ ﻗﺒﻞ از ﮔﻴﺮش در ﻣﺤﻞ ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ رﻳﺨﺘﻪ ﺷﻮد . ﺑﻌﺪ از رﻳﺨﺘﻦ ﺑﺘﻦ ﻋﻤﻠﻴﺎت ﻣﺨﻠﻮط ﻛﺮدن ﺑـ ﺮای ﺗـﺎﻣﻴﻦ ﻳﻜﻨـﻮاﺧﺘﻲ در ﺑـﺘﻦ ﻣﺠﺎز ﻧﻴﺴﺖ . روش ﺑﺘﻦ رﻳﺰی ﻧﺒﺎﻳﺪ ﺑﺎﻋﺚ ﺟﺪاﻳﻲ ﻣﻼت ﺳﻴﻤﺎن از داﻧﻪ ﻫﺎ ، ﺗﺸﻜﻴﻞ ﺧﻠﻞ و ﻓﺮج در ﺑﺘﻦ، ﺗﺮاوش ﺷﻴﺮه ﺑﺘﻦ ﺑﻪ ﺳﻄﺢ ﺑﺎﻻﻳﻲ و ﻳﺎ اﻳﺠﺎد ﻟﺮزش در ﻫﺎ ﻗﺎﻟﺐ ﺷﻮد . ﺑﺘﻦ رﻳﺰی در ﻣﻮاﻗﻊ ﺑﺎرﻧﺪﮔﻲ، رﻳﺰش ﺑﺮف، وزش ﺑﺎد ﺷﺪﻳﺪ، ﺗﺎﺑﺶ ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ ﺧﻮرﺷﻴﺪ و دﻣﺎی ﻧﺎﻣﻨﺎﺳﺐ ﻣﺠـﺎز ﻧﻤـﻲ ﺑﺎﺷـﺪ . ﺑـﺘﻦ ﻧﺒﺎﻳـﺪ ﻃﻮر ﺑﻪ اﻓﻘﻲ ﺑ ﺮای ﻓﺎﺻﻠﻪ زﻳﺎد ﺑﻴﻦ ﻗﺎﻟﺐ ﻫﺎ ﺣﺮﻛﺖ داده ﺷﻮد و رﻳﺨﺘﻦ ﺑﺘﻦ ﺑﻪ ﻃﻮر آزاد و ﻋﻤﻮدی از ارﺗﻔﺎع ﺑﻴﺶ از 2 ﻣﺘـﺮ ﻣﺠـﺎز ﻧﻴـﺴﺖ . ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺘﻦ، در ﺟﻬﺖ و روی ﺑﺘﻨﻲ ﻛﻪ ﻗﺒﻼ رﻳﺨﺘﻪ ﺷﺪه ﺗﺨﻠﻴﻪ ﺷﻮد و ﻣﺤﻤﻮﻟﻪ ﻫﺎ ی ﺑﺘﻦ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ ﻃﻮر ﻣﺘﻮاﻟﻲ از ﻳﻚ ﺟﻬـﺖ رﻳﺨﺘـﻪ ﺷﻮﻧﺪ . ﺑﺘﻦ ﺑﺎﻳﺪ در ﻳﻚ ﻧﻘﻄﻪ در ﺣﺠﻢ زﻳﺎد ﺗﺨﻠﻴﻪ ﺷﺪه و ﺳﭙﺲ ﺑﻪ ﻃﻮر اﻓﻘﻲ ﺑﻪ ﻣﺤﻞ ﻧﻬﺎﻳﻲ ﻣﻨﺘﻘﻞ ﺷﻮد . ﻗﻄﻌﻪ ﻫﺎ و ﺑﺴﺖ ﻫﺎ ﻳﻲ ﻛﻪ ﺑ ﺮای ﺗﺜﺒﻴﺖ ﻣﻴﻠﮕﺮدﻫﺎ و ﻳﺎ ﻗﺎﻟﺐ ﺑﻪ ﻫﺎ ﻛﺎر ﻣﻲ روﻧﺪ ﺑﺎﻳﺪ ﻫﻨﮕﺎﻣﻲ ﻛﻪ دﻳﮕـﺮ ﺑـﻪ وﺟـﻮد آﻧﻬـﺎ ﻧﻴـﺎزی ﻧﻴـﺴﺖ، ﺑﺮداﺷﺘﻪ ﺷﻮﻧﺪ و . درﺻﻮرﺗﻲ ﻛﻪ اﻳﻦ ﻗﻄﻌﻪ ﻫﺎ از ﺟﻨﺲ ﻓﻠﺰی ﻳﺎ ﺑﺘﻨﻲ ﺑﺎﺷﺪ ﺑﺎ ﻣﻮاﻓﻘﺖ دﺳﺘ ﮕﺎه ﻧﻈﺎرت، ﺑـﺎﻗﻲ ﻣﺎﻧـﺪن آﻧﻬـﺎ در ﺑـﺘﻦ ﺑﻼﻣـﺎﻧﻊ اﺳﺖ . در ﻫﺮ ﺑﺎر ﺑﺘﻦ رﻳﺰی ﻛﻠﻴﻪ اﻃﻼﻋﺎت ﻻزم از ﻗﺒﻴﻞ درﺟﻪ ﺣﺮارت، ﺷ ﺮاﻳ ﻂ آب و ﻫﻮاﻳﻲ، ﺗﺎرﻳﺦ، ﻣﺪت ﺑﺘﻦ رﻳﺰی، ﻣﻮﻗﻌﻴـﺖ و ﻣﺸﺨـﺼﺎت ﻗﻄﻌﻪ، ﺷﻤﺎره ﻧﻤﻮﻧﻪ ﻫﺎی آزﻣﺎﻳﺶ، ﻧﺴﺒﺖ اﺧﺘﻼط و ﻏﻴﺮه ﺑﺎﻳﺪ ﺛﺒﺖ ﺷﻮد . ﺑﺘﻦ را ﺑﺎﻳﺪ ﺗﺎ ﺣﺪ ﻣﻤﻜﻦ ﻣﺘﺮاﻛﻢ ﻛﺮد ﺗﺎ ﻫﻮای ﻣﺤﺒﻮس در آن ﺑﻪ ﺣﺪاﻗﻞ ﺑﺮﺳﺪ . ﻟﺮزاﻧﺪن، ﺳﻴﺦ زدن، ﻛﻮﺑﻴﺪن ﺳﻄﺢ ﺑـﺘﻦ و ﺿـﺮﺑﻪ زدن ﺑﻪ ﺳﻄﺢ ﻗﺎﻟﺐ از ﺷﻴﻮه ﻫﺎ ی ﺗﺮاﻛﻢ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . از وﺳﺎﻳﻞ ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺗﺮاﻛﻢ، وﻳﺒﺮاﺗﻮر ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ ﺑﻪ ﻃﻮر ﻣﻨﻈﻢ و ﻓﻮاﺻﻞ ﻣﺸﺨﺺ و ﺑـﻪ ﺻـﻮرت ﻗﺎﺋﻢ وارد ﺑﺘﻦ ﻣﻲ ﮔﺮدد و ﺑﻪ آراﻣﻲ ﺑﻴﺮون ﻛﺸﻴﺪه ﺷﻮد ﻣﻲ ﺗﺎ ﺣﺒﺎب ﻫﻮا داﺧﻞ ﺑﺘﻦ ﺑﺎﻗﻲ ﻧﻤﺎﻧـﺪ . دو ﻗـﺴﻤﺖ ﻟﺮزاﻧـﺪه ﺷـﺪه ﺑﺎﻳـﺪ ﺑـﺎ ﻫـﻢ، ﻫﻢ ﭘﻮﺷﺎﻧﻲ داﺷﺘﻪ و ﻗﺴﻤﺘﻲ از وﻳﺒﺮاﺗﻮر ﺑﺎﻳﺪ در ﻻﻳﻪ زﻳﺮﻳﻦ ﻛﻪ ﻫﻨﻮز ﺣﺎﻟﺖ ﺧﻤﻴﺮی دارد، ﻓﺮو ﺑﺮده ﺷﻮد . ﻓﺮﻛﺎﻧﺲ ﻟﺮزﺷﻲ دﺳﺘﮕﺎه وﻳﺒﺮاﺗﻮر ﻏﻮﻃﻪ ور ﻧﺒﺎﻳﺪ از 4000 ﺳﻴﻜﻞ در دﻗﻴﻘﻪ ﺗﺮ ﻛﻢ ﺑﺎﺷﺪ . ﻣﺪت ﻧﮕﻬﺪاری وﻳﺒﺮاﺗﻮر در ﺑﺘﻦ ﺑﻪ ﻣﻴﺰان اﺳﻼﻣﭗ ﺑﺴﺘﮕﻲ دارد و در ﺣﺪود 5 ﺗﺎ15 ﺛﺎﻧﻴﻪ اﺳـﺖ و ﺑـﺴﺘﮕﻲ ﺑـﻪ ﺳـﺮﻋﺖ دارد . ﺧـﺎرج ﻛﺮدن وﻳﺒﺮاﺗﻮر از ﺑﺘﻦ، آرام و درﺣﺪ 8 ﺳﺎﻧﺘﻲ ﻣﺘﺮ درﺛﺎﻧﻴﻪ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﻟﺮزاﻧﺪن ﺑﻴﺶ از اﻧﺪازه ﺑﺘﻦ ﻛﻪ ﺑﺎﻋﺚ ﺗﻔﻜﻴﻚ داﻧﻪ ﻫﺎ ﺷﻮد، ﻣﺠﺎز ﻧﻴﺴﺖ . ﺳﻄﺢ واﻗﻌﻲ ﺑﻴﻦ ﺑﺘﻦ ﻗﺪﻳﻤﻲ و ﺑﺘﻦ ﺟﺪﻳﺪ رﻳﺨﺘﻪ ﺷﺪه را، ﺳﻄﺢ وارﻳﺰ ﻣﻲ ﮔﻮﻳﻨﺪ . ﺳﻄﺢ ﻣﻘﻄﻊ ﺑﺘﻦ در ﻣﺤﻞ ﻗﻄﻊ ﺑﺘﻦ رﻳـﺰی ) ﺳـﻄﻮح وارﻳﺰ ( ﺑﺎﻳﺪ ﻣﺴﺘﻮی و ﺣﺘﻲ اﻻﻣﻜﺎن ﻋﻤﻮد ﺑﺮاﻣﺘﺪاد ﺗﻨﺶ ﻫﺎ ﺑﺎﺷﺪ . در ﻗﻄﻌﻪ ﻫﺎی ﺑﺰرگ ﺑﺘﻨﻲ ﺳـﻄﻮح وارﻳـﺰ را ﺑﺎﻳـﺪ ﺷﻜـﺴﺘﻪ و ﺑـﻪ ﺻـﻮرت ﭘﻠﻜﺎﻧﻲ درآورد . اﻳﺠﺎد ﺳﻄﻮح وارﻳﺰ ﻗﺎﺋﻢ ﺑﻪ وﺳﻴﻠﻪ ﻗﺎﻟﺐ ﻣﻮﻗﺖ، ﻋﻤﻠﻲ ﻣﻲ ﮔﺮدد . ﭼﻮن ﺳﻄﻮح وارﻳـﺰ ﻣﻌﻤـﻮﻻ ﻣﻘﺎوﻣـﺖ ﺗـﺮ ﻛـﻢ ی در ﺑﺮاﺑـﺮ ﻛﺸﺶ و ﺑﺮش دارﻧﺪ و ﻇﺮﻓﻴﺖ ﺑﺎرﺑﺮی ﻗﻄﻌﻪ در اﻳﻦ ﻣﺤﻞ ﻫﺎ ﻛﺎﻫﺶ ﻣﻲ ﻳﺎﺑﺪ، ﺑﺎﻳﺪ ﻣﻘﺪار اﻳﻦ ﮔﻮﻧﻪ ﺳﻄﻮح را ﺗﺎ ﺣﺪ ﻣﻤﻜﻦ ﻛﻢ ﻛﺮد ﺑﻪ . ﻃﻮر ﻛﻠﻲ ﺑﺎﻳﺪ ﺳﻌﻲ ﮔﺮدد ﺗﺎ رﺳﻴﺪن ﺑﻪ ﻣﺤﻞ ﻫﺎ ی ﻣﺠﺎز از ﭘﻴﺶ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺷﺪه، ﻧﻈﻴﺮ درزﻫﺎی ﺳﺎﺧﺘﻤﺎﻧﻲ، ﺑﺘﻦ رﻳﺰی ﺑﺪون وﻗﻔﻪ اداﻣﻪ ﻳﺎﺑﺪ . ﺮایﺑ ﺑﺘﻦ رﻳﺰی ﺟﺪﻳﺪ، ﺑﺎﻳﺪ اوﻟﻴﻦ ﭘﻴﻤﺎﻧﻪ ﻫﺎ ی آن ﭘﺮﻣﻼت ﺑﻮده ﻫﺎ داﻧﻪ ) ی درﺷﺖ را در ﻣﺨﻠﻮط ﻛﻨﻨﺪه ﻛﻢ ﻛﺮد ( و از ﺳﻄﺢ ﺑـﺘﻦ ﻗـﺪﻳﻢ، ﺷﻴﺮه ﺧﺸﻚ ﺷﺪه ﻛﺎﻣﻼ ﭘﺎک و ﺳﻄﺢ وارﻳﺰ را ﻣﺮﻃﻮب ﻧﻤﻮد . 94 ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻓﻨﻲ ﻋﻤﻮﻣﻲ ﻛﺎرﻫﺎی ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﺑﺘﻦ ﺗﻤﺎم ﻗﺴﻤﺖ ﻫﺎ ی ﻳﻚ دال و ﺗﻴﺮﻫﺎی ﻣﺮﺑﻮط ﺑﺎﻳﺪ در ﻳﻚ ﻣﺮﺣﻠﻪ رﻳﺨﺘﻪ ﺷﻮد و ﺑﺘﻦ رﻳﺰی آﻧﻬﺎ را ﺑﺎﻳﺪ ﭘﺲ از ﮔﺬﺷﺖ ﺣـﺪاﻗﻞ 48 ﺳﺎﻋﺖ از ﺑﺘﻦ رﻳﺰی ﺳﺘﻮن ﻫﺎ ، دﻳﻮارﻫﺎ و ﺗﻜﻴﻪ ﻫﺎ ﮔﺎه اﻧﺠﺎم داد . ﺣﺪاﻛﺜﺮ ﺿﺨﺎﻣﺖ ﻣﺮاﺣﻞ و ﻻﻳﻪ ﻫﺎ ی ﺑﺘﻦ رﻳﺰی، ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﻧﻘﺸﻪ ﻫﺎ و ﺳﺎﻳﺮ ﻣﺸﺨﺼﺎت ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻧﺸﺪه ﺑﺎﺷﺪ ﺑﻪ ﺷﺮح ﺟﺪول )6 - 2( ﻣﻮرد ﺗﻮﺻﻴﻪ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﺟﺪول 6 - 2 - ﺣﺪاﻛﺜﺮ ﺿﺨﺎﻣﺖ ﻣﺮاﺣﻞ و ﻻﻳﻪ ﻫﺎ ی ﺑﺘﻦ رﻳﺰی ﻧﻮع ﻗﻄﻌﻪ ﺑﺘﻨﻲ ﺣﺪاﻛﺜﺮ ﺿﺨﺎﻣﺖ ﻫﺮ ﻣﺮﺣﻠﻪ ﺑﺘﻦ رﻳﺰی (ﻣﺘﺮ ) ﺣﺪاﻛﺜﺮ ﺿﺨﺎﻣﺖ ﻫﺮ ﻻﻳﻪ (ﻣﺘﺮ ) دﻳﻮار و ﭘﺎﻳﻪ ﻫﺎ ی ﺣﺠﻴﻢ 3 5/0 ﺳﺎﻳﺮ دﻳﻮارﻫﺎ و ﭘﺎﻳﻪ ﻫﺎ 3 35 /0 ﻫﺎ دال ﺿﺨﺎﻣﺖ دال 35 /0 6 - 5 - 8 - ﺑﺘﻦ رﻳﺰی در ﺷ ﺮاﻳ ﻂ وﻳﮋه ﺑﺘﻦ رﻳﺰی در ﺷ ﺮاﻳ ﻂ وﻳﮋه و ﻫﻮای ﮔﺮم و ﺳﺮد ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺎ ﻓﺮاﻫﻢ ﻛﺮدن ﺷ ﺮاﻳ ﻂ ﻣﻨﺎﺳﺐ و اﺗﺨﺎذ ﺗﺪاﺑﻴﺮ ﻻزم و ﻣﻄﺎﺑﻖ ﺿﻮاﺑﻂ آﻳﻴﻦ ﻧﺎﻣﻪ ﺑﺘﻦ اﻳﺮان ) « آﺑﺎ » ﻧﺸﺮﻳﻪ ﺷﻤﺎره 120 ( و ﺑﺎ ﺗﺎﻳﻴﺪ دﺳﺘﮕﺎه ﻧﻈﺎرت ﺻﻮرت ﮔﻴﺮد . 6 - 5 - 8 - 1 - ﺑﺘﻦ رﻳﺰی در ﻫﻮای ﮔﺮم ﻫﻮای ﮔﺮم ﺑﻪ دﻣﺎی زﻳﺎد ﻫﻮا و رﻃﻮﺑﺖ ﻛﻢ اﻃﻼق ﺷﻮد ﻣﻲ . اﻳﻦ ﻋﻮاﻣﻞ ﺑﺎﻋﺚ ﺗﺒﺨﻴﺮ ﺳﺮﻳﻊ آب، اﻓـﺰاﻳﺶ ﺳـﺮﻋﺖ آﺑﮕﻴـﺮ ی ﺳـﻴﻤﺎن، ﻛﺎﻫﺶ ﻛﺎرآﻳﻲ ﺑﺘﻦ ﺗﺎزه و ﺗﺴﺮﻳﻊ ﮔﻴﺮش آن ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ، ﻛﻪ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ ﻣﻮﺟﺐ ﺗﺸﺪﻳﺪ ﺟﻤﻊ ﺷﺪﮔﻲ و اﻳﺠﺎد ﺗـﺮک در ﺑـﺘﻦ ﺟـﻮان و ﻛـﺎﻫﺶ ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﻧﻬﺎﻳﻲ ﺑﺘﻦ ﮔﺮدد . دﻣﺎی ﺑﺘﻦ در ﻫﻨﮕﺎم ﺑﺘﻦ رﻳﺰی ﻧﺒﺎﻳﺪ ﺑﻴﺶ از 32 درﺟﻪ ﺳﻠﺴﻴﻮس ) ﺳﺎﻧﺘﻲ ﮔﺮاد ﺮایﺑ ( ﺑﺘﻦ ﻣﻌﻤﻮﻟﻲ و 15 درﺟـﻪ ﺳﻠﺴﻴﻮس ﺑ ﺮای ﺑﺘﻦ ﺣﺠﻴﻢ ﺑﺎﺷﺪ . اﺳﺘﻔﺎده از ﺳﻴﻤﺎن ﺑﺎ ﺣﺮارت زاﻳﻲ ﻛﻢ، ﻣﻮاد ﻛﻨﺪﮔﻴﺮﻛﻨﻨﺪه، ﺧﻨﻚ ﻛﺮدن آب ﻣﺼﺮﻓﻲ، آب ﭘﺎﺷﻲ و ﻫﺎ ﻗﺎﻟﺐ ﻣﻴﻠﮕﺮدﻫﺎ ﻣﻮرد ﺗﻮﺻﻴﻪ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . 6 - 5 - 8 - 2 - ﺑﺘﻦ رﻳﺰی در ﻫﻮای ﺳﺮد ﻫﻮای ﺳﺮد ﺑﻪ وﺿﻌﻴﺘﻲ اﻃﻼق ﻣﻲ ﮔﺮدد ﻛﻪ ﺑ ﺮای3 روز ﻣﺘﻮاﻟﻲ دﻣﺎی ﻣﺘﻮﺳﻂ ﻫﻮا در ﺷﺒﺎﻧﻪ روز ﺗـﺮ ﻛﻢ از 5 درﺟـﻪ ﺳﻠـﺴﻴﻮس و ﻳـ ﺎ دﻣﺎی ﻫﻮا ﺑ ﺑﻴﺶ ﺮای ﺗﺮ از ﻧﺼﻒ روز از 10 درﺟﻪ ﺳﻠﺴﻴﻮس زﻳﺎدﺗﺮ ﻧﺒﺎﺷﺪ . ﻫﻮای ﺳﺮد ﺑﺎﻋﺚ ﺷﻮد ﻣﻲ ﻛـﻪ ﺑـﺘﻦ ﺗـﺎزه رﻳﺨﺘـﻪ ﺷـﺪه دﭼـﺎر ﻳﺦ زدﮔﻲ ﮔﺮدد و ﺑﺘﻦ ﻛﻴﻔﻴﺖ ﺧﻮد را از دﺳﺖ ﺑﺪﻫﺪ . اﺳﺘﻔﺎده از ﺳﻴﻤﺎن زودﮔﻴﺮ، ﻣﻮاد ﺣﺒﺎب زا، ﻣﻮاد زودﮔﻴﺮ و آب ﮔﺮم ﻣﺼﺮﻓﻲ ﺑﺎ رﻋﺎﻳﺖ ﺿﻮاﺑﻂ ﻣﺮﺑﻮط، ﺑ ﺮای اﻃﻤ ﻴﻨﺎن از ﺳﺮﻋﺖ در ﻛﺴﺐ ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﺑﺘﻦ، ﻣﻮرد ﺗﻮﺻﻴﻪ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . 6 - 5 - 8 - 3 - ﺑﺘﻦ رﻳﺰی در ﻣﻨﺎﻃﻖ ﺳﺎﺣﻠﻲ ﺟﻨﻮب ﻛﺸﻮر در اﻳﻦ ﻣﻨﺎﻃﻖ ﺿﻤﻦ رﻋﺎﻳﺖ ﺿﻮاﺑﻂ ﺑﺘﻦ رﻳﺰی در ﻫﻮای ﮔﺮم ﺑﺎﻳﺪ ﻣﻮارد زﻳﺮ رﻋﺎﻳﺖ ﮔﺮدد :  ﺣﺪاﻗﻞ ﻣﻘﺪار ﺳﻴﻤﺎن350 و ﺣﺪاﻛﺜﺮ آن450 ﻛﻴﻠﻮﮔﺮم در ﻣﺘﺮﻣﻜﻌﺐ ﺑﺘﻦ ﺑﺎﺷﺪ .  از ﺳﻴﻤﺎن ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺑﺎ ﺣﺮارت زا ﻳﻲ ﻛﻢ اﺳﺘﻔﺎده ﺷﻮد . ﻓﺼﻞ ﺷﺸﻢ- ﻛﺎرﻫﺎی ﺑﺘﻨﻲ ﻗﺎﻟﺐ و ﺑﻨﺪی 95  اﺳﺘﻔﺎده از آب ﻧﻤﻚ دار ﺑﻪ وﻳﮋه آب درﻳﺎ ﺑ ﺮای ﺷﺴﺘﺸﻮی ﺳﻨﮓ ﻫﺎ داﻧﻪ ، ﺗﻬﻴﻪ و ﻋﻤﻞ آوری ﺑﺘﻦ ﻣﺠﺎز ﻧﻤﻲ ﺑﺎﺷﺪ .  ﺣﺪاﻛﺜﺮ ﻧﺴﺒﺖ آب ﺑﻪ ﻣﻮاد ﺳﻴﻤﺎﻧﻲ ) ﺳﻴﻤﺎن ﺑﻪ ﻋﻼوه ﻣﻮاد ﭘﻮزوﻻﻧﻲ ( 4/0 درﺻﺪ ﺑﺎﺷﺪ . 6 - 5 - 8 - 4 - ﺑﺘﻦ رﻳﺰی زﻳﺮ آب درﺻﻮرﺗﻲ ﻛﻪ اﻣﻜﺎن ﺧﺸﻚ ﻛﺮدن ﻣﺤﻴﻂ ﺑﻪ ﺧﺎﻃﺮ ﺟﺮﻳﺎن زﻳﺎد آب، ﺗﻮﺳﻂ ﭘﻤﭙﺎژ آب، ﻣﻴﺴﺮ ﻧﮕﺮدد، ﺑﺘﻦ رﻳﺰی در زﻳـﺮ آب ﺑـﺎ ﺷـ ﺮاﻳ ﻂ ﺧﺎﺻﻲ ﺑﺎ رﻋﺎﻳﺖ ﻧﻜﺘﻪ ﻫﺎی زﻳﺮ ﺑﺎﻳﺪ اﻧﺠﺎم ﭘﺬﻳﺮد :  ﺑﺘﻦ رﻳﺰی ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ ﻃﻮر ﭘﻴﻮﺳﺘﻪ و ﺗﻮﺳﻂ ﻟﻮﻟﻪ ) ﺗﺮﻣﻲ ﺑﻪ ( ﻗﻄﺮ ﺣﺪاﻗﻞ 25 ﺳﺎﻧﺘﻲ ﻣﺘﺮ ﺻﻮرت ﮔﻴﺮد .  ﻋﻴﺎر ﺳﻴﻤﺎن ﻧﺒﺎﻳﺪ از400 ﻛﻴﻠﻮﮔﺮم ﺳﻴﻤﺎن در ﻣﺘﺮﻣﻜﻌﺐ ﺑﺘﻦ ﺗﺮ ﻛﻢ ﺑﺎﺷﺪ ﺗﺎ ﭼﺴﺒﻨﺪﮔﻲ ﺑﺘﻦ ﺗﺎزه زﻳﺎد ﺷﻮد و ﻧﻴﺰ ﭘﺲ از اﺗﻼف ﻣﻘﺪاری از ﺳﻴﻤﺎن در اﺛﺮ ﻣﺨﻠﻮط ﺷﺪن در آب، ﺑﺎﻗﻲ ﻣﺎﻧﺪه ﺳﻴﻤﺎن ﻛﺎﻓﻲ ﺑﺎﺷﺪ .  ﻧﺴﺒﺖ وزﻧﻲ آب ﺑﻪ ﺳﻴﻤﺎن ﻧﺒﺎﻳﺪ از45 /0 ﺑﻴﺶ ﺗﺮ ﺑﺎﺷﺪ .  ﺑﺰرگ ﺗﺮ ﻳﻦ ﺑﻌﺪ داﻧﻪ ﻫﺎ ی ﺷﻦ ﻧﺒﺎﻳﺪ از 20 ﺑﻴﺶ ﻣﺘﺮ ﻣﻴﻠﻲ ﺗﺮ ﺑﺎﺷﺪ .  ﻣﻘﺪار ﻣﺎﺳﻪ در ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ ﺑﺎ ﺑﺘ ﻦ رﻳﺰی در ﻫﻮا ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻴﺶ ﺗﺮ ﺑﺎﺷﺪ ) ﺑﻴﻦ 40 ﺗﺎ50 درﺻﺪ وزن ﻛﻞ ﻣﺼﺎﻟﺢ داﻧﻪ ﺑﻨﺪی (.  ﺣﺪاﻗﻞ ﻣﻴﺰان اﺳﻼﻣﭗ ﺑﺘﻦ ﺑﺎﻳﺪ15 ﺳﺎﻧﺘﻲ ﻣﺘﺮ ﺑﺎﺷﺪ .  ﺮایﺑ ﺳﻬﻮﻟﺖ در ﺟﺮﻳﺎن ﻳﺎﻓﺘﻦ ﻣﺨﻠﻮط ﺑﺘﻦ، اﺳﺘﻔﺎده از ﺷﻦ و ﻣﺎﺳﻪ ﻃﺒﻴﻌﻲ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺷﻜﺴﺘﻪ ﺗﻮﺻﻴﻪ ﻣﻲ ﮔﺮدد .  ﻣﻨﺎﺳﺐ اﺳﺖ ﺑ ﺮای ﺑﺎﻻﺑﺮدن ﻛﻴﻔﻴﺖ ﺑﺘﻦ رﻳﺰی، ﺣ ﺮارت ﻣﺨﻠﻮط ﺑﺘﻦ ﺑﻪ ﻫﻨﮕﺎم ﺑﺘﻦ رﻳﺰی از 21 درﺟﻪ ﺳﺎﻧﺘﻲ ﺗﺮ ﻛﻢ ﮔﺮاد ﺑﺎﺷﺪ .  ﺳﺮ ﻟﻮﻟﻪ ﺗﺮﻣﻲ ﺑﺎﻳﺪ ﻫﻤﻴﺸﻪ در داﺧﻞ ﺑﺘﻦ ﻗﺮار داﺷﺘﻪ و ﺑﺘﻦ، زﻳﺮ ﺑﺘﻦ ﺗﺎزه رﻳﺨﺘﻪ ﺷﺪه ﻗﺒﻠﻲ و ﺑﺪون ﺗﻤﺎس ﺑﺎ آب رﻳﺨﺘﻪ ﺷﻮد . 6 - 6 - ﻋﻤﻞ آوری و ﻣﺮاﻗﺒﺖ ﺑﺘﻦ ﺗﺎ زﻣﺎﻧﻲ ﻛﻪ ﺑﺘﻦ ﺑﻪ اﻧﺪازه ﻛﺎﻓﻲ ﺳﺨﺖ ﻧﺸﺪه اﺳﺖ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﺟﻠﻮ ﮔﻴﺮی از اﻓﺖ زودرس و ﺟﻠـﻮﮔﻴﺮی از ﻛـﺎﻫﺶ آب ﺳـﻄﺢ ﻓﻮﻗـﺎﻧﻲ ﺮایﺑ ﺗﺮﻛﻴﺐ ﺑﺎ ﺳﻴﻤﺎن، ﺑﺎﻳﺪ آن را در ﺑﺮاﺑﺮ اﺛﺮﻫﺎی ﻧﺎﻣﻄﻠﻮب ﻣﺤﻴﻄﻲ ﻣﺤﺎﻓﻈﺖ ﻧﻤﻮد . از ﺟﻤﻠﻪ اﻳﻦ اﺛﺮﻫـﺎ، ﻣـﻲ ﺗـﻮان ﺑـﻪ ﺧـﺸﻚ ﺷـﺪن زودرس ) در اﺛﺮ ﺗﺎﺑﺶ آﻓﺘﺎب و وزش ﺑﺎد ( ، ﺷﺴﺘﻪ ﺷﺪن ﺑﺘﻦ ﺗﺎزه ﺗﻮﺳﻂ آب ﺑﺎران ﻳﺎ آب ﺟـﺎری، ﻛـﺎﻫﺶ ﺳـﺮﻳﻊ د رﺟـﻪ ﺣـﺮارت ﺑـﺘﻦ در روزﻫﺎی اول، ﺳﺮﻣﺎ ﻳﺎ ﻳﺦ زدﮔﻲ و ﻟﺮزﺷﻲ ﻛﻪ ﭼﺴﺒﻨﺪﮔﻲ ﺑﻴﻦ آرﻣﺎﺗﻮر و ﺑﺘﻦ را ﻣﺨﺘﻞ ﻛﻨﺪ، اﺷﺎره ﻛﺮد . ﻋﻤﻞ آوری ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻼﻓﺎﺻﻠﻪ ﭘﺲ از ﺗﺮاﻛﻢ ﺑﺘﻦ آﻏﺎز ﺷﻮد . ﺑﻪ اﻳﻦ ﻣﻨﻈﻮر، ﺣﺪاﻗﻞ ﺗﺎ 24 ﺳﺎﻋﺖ ﭘﺲ از اﺗﻤﺎم ﺑﺘﻦ رﻳﺰی، ﻋﺒﻮر و ﻣﺮور اﻓﺮاد از روی ﻗﻄﻌﻪ ﻣﺰﺑﻮر ﻣﺠﺎز ﻧﻤﻲ . ﺪﺑﺎﺷ ﻋﻤﻞ آوردن ﺑﺘﻦ ﻣﻌﻤﻮﻻ ﺑﻪ ﻃﺮﻳﻖ زﻳﺮ اﻧﺠﺎم ﻣﻲ ﮔﻴﺮد : 1 - ﻋﻤﻞ آوری ﺑﺎ آب ﺑﻪ ﺻﻮرت ﭘﻴﻮﺳﺘﻪ ﻳﺎ ﻣﺘﻨﺎوب ﺑ ﺮای ﻣﺮﻃﻮب ﻧﮕﻬﺪاﺷﺘﻦ ﺳﻄﺢ ﺑﺘﻦ ﻛﻪ ﭘﺲ از ﮔﻴﺮش و ﺳـﺨﺖ ﺷـﺪن ﺑـﺘﻦ ) ﺗﻘﺮﻳﺒﺎ 12 ﺗﺎ24 ﺳﺎﻋﺖ ﺑﻌﺪ از ﺗﻜﻤﻴﻞ ﺑﺘﻦ رﻳﺰی ﺑﻪ ( روش ﻫﺎ ی آب ﭘﺎﺷـﻲ، اﺳـﺘﻔﺎده از آب راﻛـﺪ، ﭘﻮﺷـﺶ ﻣﺮاﻗﺒﺘـﻲ ﻣﺎﻧﻨـﺪ ﺣﺼﻴﺮ، ﮔﻮﻧﻲ و ﺧﺎک ﺻﻮرت ﻣﻲ ﮔﻴﺮد . 2 - ﺣﻔﻆ آب ﺑﺘﻦ ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﺗﺮﻛﻴﺐ ﻫﺎ ی ﻋﻤﻞ آوری ﻛﻪ ﺑﻪ اﻳﻦ وﺳﻴﻠﻪ، ﭘﻮﺳﺘﻪ ﻧﺎزک ﻏﺸﺎﻳﻲ ﺗﺸﻜﻴﻞ و اﻧﺪود ﻣﺤﺎﻓﻆ ﺑﻪ وﺟـﻮد ﻣﻲ آﻳﺪ و ﻳﺎ ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﭘﻮﺷﻴﻨﻪ ﻫﺎ ی ﻣﺮاﻗﺒﺖ ﻧﻈﻴﺮ ﻛﺎﻏﺬﻫﺎی ﻧﻔﻮذﻧﺎﭘﺬﻳﺮ و ﻳﺎ ﻧﺎﻳﻠﻮﻧﻲ از ﭘﻠﻲ اﺗﻴﻠﻦ، اﻳﻦ ﻛﺎر ﺻﻮرت ﻣﻲ ﮔﻴﺮد . 96 ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻓﻨﻲ ﻋﻤﻮﻣﻲ ﻛﺎرﻫﺎی ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ رودﺧﺎﻧﻪ 3 - آو ﻋﻤﻞ ری ﺑﺎ ﺑﺨﺎر آب ﻛﻪ ﺑﺎﻋﺚ ﺗﺴﺮﻳﻊ ﮔﻴﺮش و ﺳﺨﺖ ﺷﺪن ﺑﺘﻦ ﻣﻲ ﮔﺮدد، ﻣﺸﺮوط ﺑﺮ ﻛﻪ اﻳﻦ ﺑﺮ وﻳﮋﮔﻲ ﻫﺎ و ﭘﺎﻳـﺎﻳﻲ ﺑـﺘﻦ اﺛﺮ ﻧﺎﻣﻄﻠﻮب ﻧﺪاﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ . ﻣﺪت ﻣﺮاﻗﺒﺖ در آب و ﻫﻮای ﺑﺎﻻﺗﺮ از 5 درﺟﻪ ﺳﺎﻧﺘﻲ ﮔﺮاد ، ﻣﺪت زﻣﺎﻧﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑ ﺮای ﺑﻪ دﺳﺖ آوردن 70 درﺻﺪ ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﻓﺸﺎری ﻳﺎ ﺧﻤﺸﻲ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺷﺪه، ﻻزم ا ﺳﺖ و ﻳﺎ 7 روز ﺑ ﺮای ﻛﻠﻴﻪ روش ﻫﺎ ی ﻣﺮاﻗﺒﺖ، ﻫﺮ ﻛﺪام ﻛﻪ ﺗﺮ ﻛﻢ ﺑﺎﺷﺪ ﻛﻼ . اﻳﻦ ﻣﺪت ﺑﻪ ﻧﻮع ﺳﻴﻤﺎن، ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ، ﻧﺴﺒﺖ ﺳﻄﻮح ﻧﻤﺎﻳﺎن ﺑﻪ ﺣﺠﻢ و ﺷ ﺮاﻳ ﻂ آب و ﻫﻮاﻳﻲ ﺑﺴﺘﮕﻲ دارد . اﮔﺮ ﺑﺘﻦ رﻳﺰی در ﺷ ﺮاﻳ ﻂ آب و ﻫﻮای 5 درﺟﻪ ﺳﺎﻧﺘﻲ ﮔﺮاد و ﭘﺎﻳﻴﻦ ﺗﺮ ﺻﻮرت ﮔﻴﺮد، ﺑﺎﻳﺪ ﻃﺒﻖ ﻣﺸﺨﺼﺎت ﺑﺘﻦ رﻳﺰ ی در آب و ﻫﻮای ﺳﺮد و ﻃﺒﻖ ﻧﻈﺮ دﺳﺘﮕﺎه ﻧﻈﺎرت ﻋﻤﻞ ﺷﻮد . 6 - 7 - ﻣﺤﺎﻓﻈﺖ و ﻛﻨﺘﺮل ﻛﻴﻔﻴﺖ ﺑﺘﻦ ﻛﻨﺘﺮل، ﺑﺎزرﺳﻲ، ﻣﺸﺨﺼﺎت و آزﻣﺎﻳﺶ ﻫﺎ ی ﺳﻴﻤﺎن و ﻣﻼت، ﺳﻨﮓ ﻫﺎ داﻧﻪ ، آب، ﻣﻮاد اﻓﺰودﻧﻲ، ﺑﺘﻦ ﺗﺎزه و ﺑﺘﻦ ﺳـﺨﺖ ﺷـﺪه ﺑﺎﻳـﺪ ﺑـﺎ ﺿﻮاﺑﻂ و ﻣﻘﺮرات ﻧﺎﻣﻪ آﻳﻴﻦ ﺑﺘﻦ اﻳﺮان ) « آﺑﺎ » ﻧﺸﺮﻳﻪ ﺷﻤﺎره 120 ( و ﻳﺎ اﺳﺘ ﺎﻧﺪاردﻫﺎی ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ اﻳﻦ آﻳﻴﻦ ﻧﺎﻣﻪ ﻛﻪ ﺗﻮﺳﻂ دﻓﺘﺮ ﻓﻨﻲ و ﺗﺪوﻳﻦ ﻣﻌﻴﺎرﻫﺎی ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ و ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی ﻛﺸﻮر دت ) ( ﺗﺪوﻳﻦ و اراﺋﻪ ﺷﺪه و ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﻓﺼﻞ دو اﻳﻦ ﻧﺸﺮﻳﻪ ﻣﻄﺎﺑﻘﺖ داﺷﺘﻪ و درﺻﺪ ﻣـﻮاد ﻣﻀﺮ و ﺣﺪاﻗﻞ ﻣﺸﺨﺼﻪ ﻫﺎ ی ﻻزم ﻣﺼﺎﻟﺢ از ﻣﻘﺎدﻳﺮ ﻣﻨﺪرج در اﻳﻦ آﻳﻴﻦ ﻧﺎﻣﻪ، ﺗﺠﺎوز ﻧﻨﻤﺎﻳﺪ . در ﺻﻮرت ﻋﺪم ﺗﺪوﻳﻦ اﺳﺘﺎﻧﺪارد ﺗﻮﺳﻂ دت ) ( ﻳﺎ ﻣﻮﺳﺴﻪ اﺳـﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎ و ﺗﺤﻘﻴﻘـﺎت ﺻـﻨﻌﺘﻲ اﻳـﺮان، اﺳـﺘﺎﻧﺪارد ﺑـﻴﻦ اﻟﻤﻠﻠـﻲ ISO ﻳـﺎ اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎی اﻧﺠﻤﻦ آﻣﺮﻳﻜﺎﻳﻲ ASTM ﻗﺎﺑﻞ اﺳﺘﻔﺎده ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد . ﻓﻬﺮﺳﺖ ﻣﻮارد ﻛﻨﺘﺮﻟﻲ، ﺑﺮرﺳﻲ و آزﻣﺎﻳﺶ ﻫﺎ ی ﻻزم ﺑﻪ ﺷﺮح زﻳﺮ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ :  ﺳﻴﻤﺎن  ﻛﻨﺘﺮل و ﺑﺎزرﺳﻲ ا ﺳﻨﺎد ﺗﺤﻮﻳﻞ ﺳﻴﻤﺎن ﺑﻪ ﻛﺎرﮔﺎه  ﻛﻨﺘﺮل ﻣﺸﺨﺼﺎت ﺳﻴﻤﺎن ﺑﺎ اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎی دت101 ، 102 ، 103 و129 ﻣﺸﺘﻤﻞ ﺑﺮ ﺗﻌﻴﻴﻦ وﻳﮋﮔﻲ ﻫﺎ ی ﺳﻴﻤﺎن ﭘﺮﺗﻠﻨﺪ، ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻧﺮﻣﻲ ﺳﻴﻤﺎن، ﺗﻌﻴﻴﻦ اﻧﺒﺴﺎط ﺳﻴﻤﺎن ﭘﺮﺗﻠﻨﺪ، ﺗﻌﻴﻴﻦ زﻣﺎن ﮔﻴﺮش، ﮔﻴﺮش ﻛﺎذب، ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﻓﺸﺎری و آﺑﮕﻴﺮی ﺳﻴﻤﺎن ﭘﺮﺗﻠﻨﺪ آب  ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻣﻮاد زﻳﺎن آو ر آب ﻣﺸﺘﻤﻞ ﺑﺮ ذره ﻫﺎی ﻣﻮاد ﺟﺎﻣﺪ ﻣﻌﻠﻖ، ﻣﻮاد ﻣﺤﻠﻮل، ﻛﻠﺮﻳﺪ، ﺳﻮﻟﻔﺎت، ﻗﻠﻴﺎﻳﻲ ﻫﺎ، ﻣﻮاد آﻟﻲ و ﻏﻴﺮآﻟﻲ  ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﻓﺸﺎری7 و28 روزه آزﻣﻮن ﻫﺎ ی ﻣﻼت ﺳﺎﺧﺘﻪ ﺷـﺪه ﺑـ ﺮای آب ﻏﻴﺮآﺷـﺎﻣﻴﺪﻧﻲ ﻣﻄـﺎﺑﻖ دت 119 و ﻣﻘﺎﻳـﺴﻪ ﻣﻘﺎوﻣﺖ آن ﺑﺎ 90 درﺻﺪ ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﻧﻤﻮﻧﻪ ﻣﺸﺎﺑﻪ ﺑﺎ آب ﻣﻘﻄﺮ  ﺗﻌﻴﻴﻦ زﻣﺎن ﮔﻴ ﺮش ﺳﻴﻤﺎن ﺑ ﺮای آب ﻏﻴﺮآﺷﺎﻣﻴﺪﻧﻲ ﻣﻄﺎﺑﻖ دت 113 و ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ زﻣﺎن ﮔﻴﺮش آن ﺑﺎ آب ﻣﻘﻄﺮ  آزﻣﺎﻳﺶ ﺳﻼﻣﺖ ﺑ ﺮای آب ﻏﻴﺮآﺷﺎﻣﻴﺪﻧﻲ ﻣﻄﺎﺑﻖ دت 113  ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻣﻘﺪار pH ﻣﻄﺎﺑﻖ دت303 ﺳﻨﮓ )ﻫﺎ داﻧﻪ ﺷﻦ و ﻣﺎﺳﻪ (  ﺗﻌﻴﻴﻦ داﻧﻪ ﺑﻨﺪی ﻣﺼﺎﻟﺢ ﻓﺼﻞ ﺷﺸﻢ- ﻛﺎرﻫﺎی ﺑﺘﻨﻲ ﻗﺎﻟﺐ و ﺑﻨﺪی 97  ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻣﻮاد زﻳﺎن آور ﺷﺎﻣﻞ ﻛﻠﻮﺧﻪ ﻫﺎ ی رﺳﻲ و داﻧﻪ ﻫﺎ ی ﺳﺴﺖ و ﻧ ﺮم، زﻏﺎل ﺳﻨﮓ و ﻟﻴﮕﻨﻴﺖ و ﺳﺎﻳﺮ ﻣـﺼﺎﻟﺢ ﺳـﺒﻚ، ﻣﻴﻜـﺎ، ﺳﻮﻟﻔﺎت ﻫﺎ ، ﻛﻠﺮﻳﺪﻫﺎ، ﻧﺎﺧﺎﻟﺼﻲ ﻫﺎی آﻟﻲ و داﻧﻪ ﻫﺎ ی ﮔﺬﺷﺘﻪ از اﻟﻚ ﺷﻤﺎره 200 ) 075 /0 (ﻣﺘﺮ ﻣﻴﻠﻲ  ﺗﻌﻴﻴﻦ اﻓﺖ وزﻧﻲ ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺑﺎ ﻣﺤﻠﻮل ﺳﻮﻟﻔﺎت ﺳﺪﻳﻢ  ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺣﺪاﻛﺜﺮ ﺟﺬب آب  ﺗﻌﻴﻴﻦ ارزش ﻣﺎﺳﻪ ای ﺑﺮاﺳﺎس دت 232  ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺿﺮﻳﺐ ﻧﺮﻣﻲ ﺑ ﺮای ﻣﺼﺎﻟﺢ ﻣﺎﺳﻪ ای  ﺗﻌﻴﻴﻦ درﺻﺪ ﺳﺎﻳﺶ ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺷﻨﻲ  ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻣﻘﺎدﻳﺮ ﺳﻨﮓ ﻫﺎ داﻧﻪ ی ﭘﻮﻟﻜﻲ و ﺳﻮزﻧﻲ ) ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺷﻨﻲ (  ﺗﻌﻴﻴﻦ واﻛﻨﺶ زاﻳﻲ ﻗﻠﻴﺎﻳﻲ ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺷﻨﻲ  ﻛﻨﺘﺮل اﻧﺒﺎرﻛﺮدن ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺷﻨﻲ  ﻣﻮاد اﻓﺰودﻧﻲ  ﺑﺎزرﺳﻲ اﺳﻨﺎد ﺗﺤﻮﻳﻠﻲ ﻣﻮاد ﺑﻪ ﮔﺎرﮔﺎه و ﺑﺮﭼﺴﺐ روی ﺑﺴﺘﻪ ﺑﻨﺪی ﻫﺎ ، ﻣﺸﺎﻫﺪه وﺿﻌﻴﺖ ﻇﺎﻫﺮی، ﻛﻨﺘﺮل ﻣﺸﺨـﺼﺎت و اﻧﺠـﺎم آزﻣﺎﻳﺶ ﻫﺎ ی اﺳﺘﺎﻧﺪارد  در ﺳﺎﺧﺖ ﺑﺘﻦ آرﻣﻪ ﻧﺒﺎﻳﺪ از ﻛﻠﺮﻳﺪ ﻛﻠﺴﻴﻢ اﺳﺘﻔﺎده ﺷﻮد .  ﺑﻪ ﻫﻨﮕﺎم ﻣﺼﺮف ﺿﺪﻳﺦ در ﺑﺘﻦ، ﺿﻮاﺑﻂ ﺑﺘﻦ رﻳﺰی در ﻫﻮای ﺳﺮد ﻧﻴﺰ ﺑﺎﻳﺪ رﻋﺎﻳﺖ ﺷﻮد . ﺑﺘﻦ  ﻛﻨﺘﺮل و ﺑﺎزرﺳﻲ ﺗﺠﻬﻴﺰات ﺳﺎﺧﺘﻦ ﺑﺘﻦ ﻣﺸﺘﻤﻞ ﺑﺮ اﻧﺒﺎﺷﺘﻲ ﻣـﺼﺎﻟﺢ، ﺳـﻴﻠﻮ، ﺗﺠﻬﻴـﺰات ﻣﺮﺑـﻮط ﺑـﻪ اﻧـﺪازه ﮔﻴـﺮی، دﺳـ ﺘﮕﺎه اﻧﺪازه ﮔﻴﺮی ﻣﺎده اﻓﺰودﻧﻲ، آب ﺳﻨﺞ، ﺗﺠﻬﻴﺰات اﻧﺪازه ﮔﻴﺮی ﻣﺪاوم ﻣﻴـﺰان رﻃﻮﺑـﺖ ﺳـﻨﮓ ﻫـﺎ داﻧـﻪ ی رﻳـﺰ، ﺳـﺎﻣﺎﻧﻪ ﭘﻴﻤﺎﻧـﻪ و ﻣﺨﻠﻮط ﻛﺮدن، وﺳﺎﻳﻞ آزﻣﺎﻳﺶ و ﻣﺨﻠﻮط )ﻛﻦ ﻛﺎﻣﻴﻮن ﻫﺎ ی ﻣﺨﻠﻮط ﻛﻦ و ﺣﻤﻞ ﺑﺘﻦ (  ﻛﻨﺘﺮل و ﺑﺎزرﺳﻲ ﻣﺸﺨﺼﻪ ﻫﺎ ی ﺑﺘﻦ ﻣﺸﺘﻤﻞ ﺑﺮ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻧﺴﺒﺖ ﺮای ﺑ ﻫﺎ ﻃﺮح اﺧﺘﻼط، ﻣﻴﺰان ﻛﻠﺮﻳﺪ در ﻣﺨﻠﻮط، ﻣﻴﺰان رﻃﻮﺑـﺖ در ﺳﻨﮓ داﻧﻪ درﺷﺖ، ﻣﻴﺰان رﻃﻮﺑﺖ ﺳﻨﮓ ﻫﺎ داﻧﻪ ی رﻳﺰ، رواﻧﻲ ﺑﺘﻦ، وزن ﻣﺨﺼﻮص ﺑﺘﻦ ﺗـﺎزه، آزﻣـﺎﻳﺶ ﻣﻘﺎوﻣـﺖ ﻓـﺸﺎری آزﻣﻮﻧﻪ ﻫﺎ ی ﻗﺎﻟﺐ ﮔﻴﺮی ﺷﺪه، وزن ﻣﺨﺼﻮص ﻇﺎﻫﺮی ﺑﺘﻦ ﺳﺨﺖ ﺷﺪه و ﺳﺎﻳﺮ ﻣﺸﺨﺼﻪ ﻫﺎ  ﺗﻌﻴﻴﻦ اﺳﻼﻣﭗ ﺑﺘﻦ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻗﻄﻌﻪ ﻫﺎی ﺑﺘﻦ  ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻧﺴﺒﺖ آب ﺑ ﻪ ﺳﻴﻤﺎن ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﺷ ﺮاﻳ ﻂ روﻳﺎروﻳﻲ ﺑﺘﻦ  ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻣﻘﺎدﻳﺮ ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺗﻮﺻﻴﻪ ﺷﺪه ﺑ ﺮای ﺗﻮﻟﻴﺪ ﺣﺠﻢ ﺑﺘﻦ ﺗﺮ ﻛﻢ از 30 ﻣﺘﺮ ﻣﻜﻌﺐ در روز  ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺣﺪاﻗﻞ ﻣﻘﺪار ﺳﻴﻤﺎن ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﺣﺪاﻛﺜﺮ ﻗﻄﺮ ﻣﺼﺎﻟﺢ درﺷﺖ داﻧﻪ در ﺷ ﺮاﻳ ﻂ ﻣﺤﻴﻄﻲ ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺑ ﺮای ﺣﺼﻮل دوام ﻛـﺎﻓﻲ ﺑﺘﻦ 98 ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻓﻨﻲ ﻋﻤﻮﻣﻲ ﻛﺎرﻫﺎی ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ رودﺧﺎﻧﻪ  ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻣﻘﺪار درﺻﺪ ﻫﻮا ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﺣﺪا ﻛﺜﺮ اﻧﺪازه ﻣﺼﺎﻟﺢ درﺷﺖ داﻧﻪ ﺟﻬﺖ ﻣﻘﺎوﻣﺖ در ﺑﺮاﺑﺮ ﻳـﺦ زدﮔـﻲ در ﺷـ ﺮاﻳ ﻂ ﻣﺤﻴﻄـﻲ ﻣﺨﺘﻠﻒ  ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻧﻮع ﺳﻴﻤﺎن ﺑ ﻫﺎ ﺑﺘﻦ ﺮای ﻳﻲ ﻛﻪ در ﻣﻌﺮض ﺳﻮﻟﻔﺎت ﻫﺎ ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮﻧﺪ .  ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺣﺪاﻛﺜﺮ ﻧﺴﺒﺖ آب ﺑﻪ ﺳﻴﻤﺎن ﻣﺠﺎز ﺑ ﺮای ﺑﺘﻦ ﺑﺎ ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﻫﺎ ی ﻓﺸﺎری ﻣﺨﺘﻠﻒ  ﻛﻨﺘﺮل درﺻﺪ ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﻓﺸﺎری ﺑﺘﻦ در ﺳﻨﻴﻦ ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺑﺎ ﺳﻴﻤﺎن ﻫﺎ ی ﮔﻮﻧﺎﮔﻮن ﻣﻮرد ﻣﺼﺮف ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺳﻴﻤﺎن ﭘﺮﺗﻠﻨﺪ ﻧﻮع 1  ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻣﻴﺰان ﺗﻘﺮﻳﺒﻲ آب ﻣﺼﺮﻓﻲ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻧﻮع ﺑﺘﻦ، ﻣﻘﺪار اﺳﻼﻣﭗ، اﻧﺪازه ﺑﺰرگ ﺗﺮ ﻳﻦ ﻗﻄﺮ داﻧﻪ ﻫـﺎ و ﺗﻌﻴـﻴﻦ ﻧـﺴﺒﺖ ﻫـﺎ ی ﺗﻘﺮﻳﺒﻲ اﺧﺘﻼط ﺑ ﺮای اﻧﻮاع ﺑﺘﻦ ﺟﻬﺖ ﻃﺮح اﺧﺘﻼط  ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺣﺪاﻗﻞ ﻣﺪت زﻣﺎن اﺧﺘﻼط ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﺣﺠﻢ ﻣﺨﻠﻮط ﻛﻦ  ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺣﺪاﻛﺜﺮ ﻗﻄﺮ ﺷﻦ و ﻇﺮﻓﻴﺖ ﭘﻤﭙﺎژ ﺑﺘﻦ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻗﻄﺮ ﻟﻮﻟﻪ ﺗﺨﻠﻴﻪ  ﺗﻌﻴﻴﻦ درﺻﺪ وزﻧﻲ ﺷﻦ در واﺣﺪ ﺣﺠﻢ ﺑﺘﻦ ﺑﺮاﺳﺎس ﺿﺮﻳﺐ ﻧﺮﻣﻲ ﻣﺎﺳﻪ و ﺣﺪاﻛﺜﺮ ﻗﻄﺮ ﺷﻦ  ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻣﺪت زﻣﺎن ﻟﺮزاﻧﺪن ﺑﺘﻦ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ اﺳﻼﻣﭗ آن  ﺗﻌﻴﻴﻦ دﻣﺎی ﺑﺘﻦ در ﻣﺮاﺣﻞ ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻛﺎر ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ دﻣﺎی ﻣﺤﻴﻂ و اﻧﺪازه اﻋﻀﺎی و ﻗﻄﻌﻪ ﻫﺎی ﺳﺎزه  ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺣﺪاﻗﻞ زﻣﺎن ﻋﻤﻞ آوری ﺑﺘﻦ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻧﻮع ﺳﻴﻤﺎن و ﺷ ﺮاﻳ ﻂ ﻣﺤﻴﻄﻲ 6 - 8 - ﻫﺎ ﺑﺘﻦ ی ﻣﺨﺼﻮص اﻟﻒ- ﺑﺘﻦ ﻣﮕﺮ ) ﻻﻏﺮ ( ﻗﺒﻞ از اﺟ ﺮای ﭘﻲ ﻫﺎی ﺑﺘﻦ ﻣﺴﻠﺢ ﺑﺎﻳﺪ ﻳﻚ ﻗﺸﺮ ﺑﺘﻦ ﻣﮕﺮ ﻳﺎ ﻻﻏﺮ ) رده C8 ( ﺑﺎ ﻋﻴﺎر150 ﻛﻴﻠﻮﮔﺮم ﺑﺮ ﻣﺘﺮﻣﻜﻌﺐ ﺑـﺘﻦ، ﺑـﻪ ﺿـﺨﺎﻣﺖ 10 ﺳﺎﻧﺘﻲ ﻣﺘﺮ رﻳﺨﺘﻪ ﺷﻮد . ﺑﺘﻦ ﻻﻏﺮ رده C6 ﺑﺎ ﻋﻴﺎر100 ﻛﻴﻠﻮ ﮔﺮم ﺑﺮ ﻣﺘﺮﻣﻜﻌﺐ ﺑﺘﻦ، ﺑ ﺮای ﭘﺮﻛﺮدن ﺧﺎﻛ ﺒﺮداری ﻫﺎ ی اﺿﺎﻓﻲ و ﺣﻔﺮه ﻫﺎی اﻳﺠـﺎد ﺷـﺪه ﺑـﻪ ﻛـﺎر . رود ﻣﻲ ب- ﺑﺘﻦ ﻏﻴﺮﻗﺎﺑﻞ ﻧﻔﻮذ ﺮایﺑ ﺳﺎﺧﺖ اﻳﻦ ﺑﺘﻦ، ﻣﺎده ﻏﻴﺮﻧﻔﻮذﻛﻨﻨﺪه ﻃﺒﻖ ﻣﺸﺨﺼﺎت و دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻛﺎرﺧﺎﻧﻪ ﺳﺎزﻧﺪه و ﻣﻄﺎﺑﻖ ﻧﻈﺮ دﺳﺘﮕﺎه ﻧﻈﺎرت ﺑﻪ ﻣﺨﻠـﻮط ﺑﺘﻦ اﺿﺎﻓﻪ .ﺷﻮد ﻣﻲ ج- ﺑﺘﻦ ﻫﻮادار در اﻳﻦ ﻧﻮع ﺑﺘﻦ، ﻫﻮا ﺑﻪ ﺻﻮرت ﺣﺒﺎب ﻫﺎ ی ﻣﻴﻜﺮوﺳﻜﻮﭘﻲ وﺟﻮد دارد ﺮایﺑ . اﻳﻦ ﻣﻨﻈﻮر از ﻧﻮع ﺧﺎﺻﻲ از ﺳﻴﻤﺎن ﭘﺮﺗﻠﻨﺪ ﻛﻪ ﻣﻮاد اﻳﺠﺎد ﻛﻨﻨﺪه ﺣﺒﺎب در ﻣﻮﻗﻊ ﺗﻬﻴﻪ ﺳﻴﻤﺎن ) ﻣﺎده ﻣﻀﺎف ( ﺑﻪ آن اﺿﺎﻓﻪ ﺷﻮد ﻣﻲ ، اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲ ﮔﺮدد . آزﻣﺎﻳﺶ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻣﻘﺪار ﻫﻮای ﻣﻮﺟﻮد در ﺑﺘﻦ ﺑﺎﻳﺪ ﻣﻄﺎﺑﻖ ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻓﻨﻲ و ﻃﺒﻖ ﻧﻈﺮ دﺳﺘﮕﺎه ﻧﻈﺎرت ﺑﺎﺷﺪ . ﻓﺼﻞ ﺷﺸﻢ- ﻛﺎرﻫﺎ ﺑﺘﻨﻲ ی ﻗﺎﻟﺐ و ﺑﻨﺪی 99 د- ﺑﺘﻦ ﺗﻨﺪﮔﻴﺮ و ﺑﺘﻦ ﻛﻨﺪﮔﻴﺮ اﻳﻦ ﻧﻮع ﺑﺘﻦ ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﺳﻴﻤﺎن ﻫﺎ ی ﺗﻨﺪﮔﻴﺮ ﻳﺎ ﻛﻨﺪﮔﻴﺮ و ﻳﺎ ﻣﻮاد اﻓﺰودﻧﻲ ﺧﺎص ﺑ ﺮای ﺳﺎﺧﺖ ﺑﺘﻦ ﺗﻨﺪﮔﻴﺮ ﻳﺎ ﻛﻨﺪﮔﻴﺮ ﺗﻬﻴﻪ ﻣﻲ ﺷـﻮد . ﻧﻮع و ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻣﻮاد ﻣﺼﺮﻓﻲ و ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﻧﺤﻮه و ﻣﺼﺮف ﻫﺎ ﺑﺘﻦ ی ﻣﺬﻛﻮر ﺑﺎﻳﺪ ﻣﻄﺎﺑﻖ دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻫﺎ و ﻃﺒﻖ ﻧﻈﺮ دﺳﺘﮕﺎه ﻧﻈﺎرت ﺑﺎﺷﺪ . ﻫ- ﺑﺘﻦ اﻟﻴﺎف دار ﺑﺘﻦ اﻟﻴﺎف دار ﺑﺘﻨﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﻪ ﺗﺮﻛﻴﺐ آن ﻣﻘﺪاری اﻟﻴﺎف اﺿﺎﻓﻪ ﻣﻲ ﻛﻨﻨﺪ ﻛﻪ اﻳﻦ اﻟﻴﺎف، ﺗﺮک ﺑﺘﻦ را ﻣﺤﺪود و در ﺑﻌﻀﻲ ﻣﻮاﻗﻊ ﺑﺎﻋﺚ اﻓﺰاﻳﺶ ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﺑﺘﻦ ﺷﻮد ﻣﻲ . اﻟﻴﺎف ﺑﻪ ﻛﺎر ﺑﺮده ﺷﺪه ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﻨﺪ از ﺷﻴﺸﻪ ، ﭘﻠﻴﻤﺮﻫﺎ و ﻳﺎ اﻟﻴﺎف ﻓﻮﻻدی ﺑﺎﺷﻨﺪ . ﻣﻘﺪار اﻟﻴﺎﻓﻲ ﻣﺼﺮﻓﻲ در ﻳﻚ ﻣﺘﺮﻣﻜﻌﺐ ﺑﺘﻦ، ﺑﻴﻦ 1 ﺗﺎ3 ﻛﻴﻠﻮﮔﺮم ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . اﻳﻦ اﻟﻴﺎف ﻋﻼوه ﺑﺮ ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی از ﺗﺮک ﺧﻮردﮔﻲ، ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﺑﺮﺷﻲ، ﻣﻘﺎوﻣﺖ در ﻣﻘﺎﺑﻞ ﺿﺮﺑﻪ و ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﺳﺎﻳﺸﻲ ﺑﺘﻦ را اﻓﺰاﻳﺶ ﻣﻲ دﻫﻨﺪ . از ﺟﻤﻠﻪ ﻛﺎرﺑﺮدﻫﺎی اﻳﻦ ﻧﻮع ﺑﺘﻦ، اﺳـﺘﻔﺎ ده در روﻛـﺶ ﻫـﺎ ی ﺑﺘﻨـﻲ ﻛـﻢ ﺿـﺨﺎﻣﺖ و ﻛﺎرﻫـﺎی ﺗﻌﻤﻴﺮی در ﭘﻮﺷﺶ ﺗﻮﻧﻞ ﻫﺎ و ﻣﺠﺎری آب زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ ﻣﻲ ﺗﻮان ﻧﺎم ﺑﺮد . 6 - 9 - ﻛﺎرﻫﺎی ﺑﺘﻨﻲ ﭘﻴﺶ ﺳﺎﺧﺘﻪ در ﺻﻮرت اﺳﺘﻔﺎده از ﻗﻄﻌﻪ ﻫﺎی ﺑﺘﻨﻲ ﭘﻴﺶ ﺳﺎﺧﺘﻪ، ﻛﻠﻴﻪ ﻋﻤﻠﻴﺎت از ﻗﺒﻴﻞ ﭼﮕﻮﻧﮕﻲ داﻧﻪ ﺑﻨﺪی ﻣﺼﺎﻟﺢ، ﻣﻘﺪار ﺳـﻴﻤﺎن، روش اﺧـﺘﻼط، ﻧﺤﻮه ﺗﺮاﻛﻢ، ﻗﺎﻟﺐ ﺑﻨﺪی، ﻣﺮاﻗﺒﺖ و ﻋﻤﻞ آوری ﺑﺘﻦ و ﻏﻴﺮه ﺑﺎﻳﺪ ﻃﺒﻖ ﻧﻘﺸﻪ ﻫﺎ و دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻫﺎی دﺳﺘﮕﺎه ﻧﻈـﺎرت ﺻـﻮرت ﮔﻴـﺮد . ﺟﺎﺑﺠـﺎ ﻧﻤﻮدن ﻗﻄﻌﻪ ﻫﺎی ﭘﻴﺶ ﺳﺎﺧﺘﻪ ﻧﺒﺎﻳﺪ زودﺗﺮ از ﻣﻮﻋﺪ ﻣﻌﻴﻦ در دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻫﺎ ﺻﻮرت ﮔﻴﺮد . 6 - 10 - ﺳﺎﻳﺮ ﻣﻮارد در ﻛﺎرﻫﺎی ﺑﺘﻨﻲ 6 - 10 - 1 - ﺑﺘﻦ ﭘﺎﺷﻴﺪه در ﻣﻮاردی ﻛﻪ ﺷﻜﻞ ﻛﺎر ﭘﻴﭽﻴﺪه ﻳﺎ ﻗﺎﻟﺐ ﺑﻨﺪی ﻣﺸﻜﻞ و ﭘﺮﻫﺰﻳﻨﻪ ﺑﺎﺷﺪ ) ﺑﻬﺴﺎزی ﺳﺎزه ﻫﺎ و ﭘﻞ (ﻫﺎ ، ﺑﺘﻦ ﻳﺎ ﻣﻼت ﺑﺮ روی ﻳﻚ ﺳـﻄﺢ ﭘﺎﺷﻴﺪه ﺷﻮد ﻣﻲ ﺗﺎ ﻻﻳﻪ ای ﻣﺘﺮاﻛﻢ، ﺧﻮدﻧﮕﻬﺪار و ﺑﺎرﺑﺮ اﻳﺠﺎد ﮔﺮدد . اﻳﻦ روش اﺟ ﺮای ﺑﺘﻦ، ﺑ ﺮای ﺳﻄﻮح ﻣـﺪور و ﻗﻮﺳـﻲ ﻛـﺎرﺑﺮد وﺳـﻴﻌﻲ دارد . ﺑﺘﻦ ﭘﺎﺷﻴﺪه، ﺑﺮ ﻣﺒﻨﺎی زﻣﺎن اﻓﺰودن آب اﺧﺘﻼط ﺑﻪ ﻣﺨﻠﻮط ﺳﻨﮓ داﻧﻪ ﻫﺎ و ﺳﻴ ﻤﺎن ﺑﻪ ﺑﺘﻦ ﭘﺎﺷﻴﺪه » ﺧﺸﻚ « و ﺑـﺘﻦ ﭘﺎﺷـﻴﺪه «ﺗـﺮ » ﺗﻘﺴﻴﻢ ﻣﻲ ﮔﺮدد . ﻧﺴﺒﺖ آب ﺑﻪ ﺳﻴﻤﺎن ﺑ ﺮای اﻳﻦ ﻧﻮع ﺑﺘﻦ ﻣﻌﻤﻮﻻ ﺑﻴﻦ 35 /0 ﺗﺎ5/0 و ﺣﺪاﻛﺜﺮ اﻧـﺪازه ﺳـﻨﮓ داﻧـﻪ ﻣﺨﻠـﻮط ﻣـﺼﺮﻓﻲ 20 ﻣﺘﺮ ﻣﻴﻠﻲ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . اﻟﻒ- ﺑﺘﻦ ﭘﺎﺷﻴﺪه ﺧﺸﻚ در اﻳﻦ ﻧﻮع ﺑﺘﻦ ﻣﺎده ﭼﺴﺒﺎﻧﻨﺪه، ﺳﻨﮓ داﻧﻪ ﻫﺎ و در ﺻﻮرت ﻟﺰوم اﻓﺰوﻧﻪ ﻫﺎی ﺧﺸﻚ ﺑﻪ ﻃﻮر ﻛﺎﻣﻞ ﻣﺨﻠﻮط ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ و ﻣﺨﻠﻮط از ﻃﺮﻳﻖ دﺳﺘﮕﺎه ﻫﺎ ی ﻣﺠﻬﺰ ﺑﻪ وﺳﺎﻳﻞ اﻧﺪازه ﮔﻴﺮی ﺑﺎ ﻓﺸﺎر ﻫﻮا ﺑﺎ آب ﺗﺤﺖ ﻓﺸﺎر، ﻣﺨﻠﻮط و ﺑﺎ ﺳﺮﻋﺖ زﻳﺎد ﺑﺮ ﺳﻄﺢ ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ ﭘﺎﺷﻴﺪه .ﺷﻮد ﻣﻲ 100 ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻓﻨﻲ ﻋﻤﻮﻣﻲ ﻛﺎرﻫﺎی ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ب- ﺑﺘﻦ ﭘﺎﺷﻴﺪه ﺗﺮ در اﻳﻦ ﻧﻮع ﺑﺘﻦ ﻣﻮاد ﺗﺸﻜﻴﻞ دﻫﻨﺪه و آب اﺧﺘﻼط ) ﻏﻴﺮ از ﻣﻮاد زودﮔﻴﺮ ﻛﻨﻨﺪه ﺑﻪ ( ﻃﻮر ﻛﺎﻣﻞ ﻣﺨﻠﻮط ﻣـﻲ ﺷـﻮﻧﺪ و ﻣﺨﻠـﻮط از ﻃﺮﻳـﻖ دﺳﺘﮕﺎه ﻣﺠﻬﺰ ﺑﻪ وﺳﺎﻳﻞ اﻧﺪازه ﮔﻴﺮی ﺑﺎ ﻓﺸﺎر ﻫﻮا ﺑﺎ ﻣﻮاد زودﮔﻴﺮ ﻛﻨﻨﺪه، ﻣﺨﻠﻮط و ﺑﺎ ﺳﺮﻋﺖ زﻳﺎد ﺑﻪ ﺳﻄﺢ ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز ﭘﺎﺷﻴﺪه .ﺷﻮد ﻣﻲ 6 - 10 - 2 - ﺑﺘﻦ ﭘﻴﺶ آﻛﻨﺪه در ﺑﻌﻀﻲ از ﺳﺎزه ﻫﺎی ﺧﺎص ﻳﺎ ﻓﻀﺎﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ رﻳﺨﺘﻦ، ﺟﺎدادن و ﻣﺘﺮاﻛﻢ ﻛﺮدن ﺑﺘﻦ ﺗﺎزه در آ ﻧﻬﺎ ﺑﻪ ﺳﺎدﮔﻲ ﻣﻴﺴﺮ ﻧﻴـﺴﺖ و ﻫﻤﭽﻨـﻴﻦ ﺮایﺑ ﺑﺘﻦ رﻳﺰی ﻫﺎ ﺑﺘﻦ ی ﺳﻨﮕﻴﻦ از ﺑﺘﻦ ﭘﻴﺶ آﻛﻨﺪه اﺳﺘﻔﺎده ﺷﻮد ﻣﻲ . در اﻳﻦ روش ﺳﻨﮓ داﻧﻪ ﻫﺎی درﺷﺖ در درون ﻗﺎﻟﺐ و ﻳـﺎ در ﻓـﻀﺎی ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ ﭼﻴﺪه ﺷﺪه ﻳﺎ ﺑﺎ وﺳﺎﻳﻠﻲ ﻣﻨﺎﺳﺐ و ﺑﻪ ﻧﺤﻮی ﻣﺸﺨﺺ رﻳﺨﺘﻪ، ﺗﻮزﻳﻊ و ﻣﺘﺮاﻛﻢ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . ﺳﭙﺲ ﻣﻼت ﺳﻴﻤﺎن ﻛﻪ ﻣﻌﻤﻮﻻ ﺣﺎوی ﻣﻮاد روان ﻛﻨﻨﺪه و ﻣﻨﺒﺴﻂ ﺷﻮﻧﺪه اﺳﺖ، ﺑﻪ ﻃﻮر ﻣﺪاوم از ﭘﺎﻳﻴﻦ ﺑﻪ ﺑﺎﻻ و ﺗﺤﺖ ﻓﺸﺎر )5 ﺗﺎ8 اﺗﻤﺴﻔﺮ ، ﺑﻪ ( ﻃﻮر ﻳﻜﻨﻮاﺧﺖ در ﻓـﻀﺎی ﺧـﺎﻟﻲ ﺑﻴﻦ ﺳﻨﮓ داﻧﻪ ﻫﺎ ﺗﺰرﻳﻖ ﺷﻮد ﻣﻲ . ﻛﻮﭼﻚ ﺗﺮ ﻳﻦ اﻧﺪازه ﺳﻨﮓ داﻧﻪ ﻣﺼﺮﻓﻲ ﺑﺎﻳﺪ ﺣﺪاﻗﻞ 8 ﺗﺎ10 ﺑﺮاﺑﺮ ﺑﺰرگ ﺗﺮ ﻳﻦ اﻧﺪازه داﻧﻪ ﻫﺎی ﻣﺎﺳﻪ ﺑﺎﺷـﺪ و ﻗﺎﻟﺐ و ﻗﻄﻌﻪ ﻫﺎ ﺑﺎﻳﺪ ﻛﺎﻣﻼ آب ﺑﻨﺪ ﺑﻮده و ﺑﺘﻮاﻧﻨﺪ ﻓﺸﺎر ﻣﻼت ﺳﻴﻤﺎن را ﺗﺤﻤﻞ ﻛﻨﻨﺪ . 6 - 10 - 3 - ﺑﺘﻦ ﻣﻜﻴﺪه در ﺑﺘﻦ رﻳﺰی ﻫﺎ دال و ﺑﺮﺧﻲ ﻗﻄﻌﻪ ﻫﺎی ﺟﺪار ﻧﺎزک اﺳﺘﻔﺎده ﺷﻮد ﻣﻲ . اﻳﻦ ﻧﻮع ﺑﺘﻦ رﻳﺰی ﺑﺎﻋﺚ ارﺗﻘﺎی ﻛﻴﻔﻴﺖ و اﻓـﺰاﻳﺶ دوام ﺑـﺘﻦ از ﻃﺮﻳﻖ ﻣﻜﻴﺪن آب ﺑﺘﻦ ﺷﻮد ﻣﻲ . ﻣﻜﻴﺪن آب ﺑﺘﻦ ﺑﺎﻋﺚ ﺷﻮد ﻣﻲ ﺑﺨﺸﻲ از آب اﺧﺘﻼط ﺑﺘﻦ و ﺣﺒﺎب ﻫﺎ ی ﻫﻮای ﻣﺤﺒﻮس در ﻻﻳﻪ ﻓﻮﻗـﺎﻧﻲ ﺧﺎرج ﺷﺪه و ﺑﺘﻦ ﻧﺰدﻳﻚ ﺑﻪ ﺳﻄﺢ، ﻣﺘﺮا ﺗﺮ ﻛﻢ و ﻣﺸﺨﺼﻪ ﻫﺎ، ﺑﻪ وﻳﮋه ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﺳﺎﻳﺸﻲ آن اﻓﺰاﻳﺶ ﻣﻲ .ﻳﺎﺑﺪ 6 - 10 - 4 - ﺑﺘﻦ ﻏﻠﺘﻜﻲ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻣﻔﺎﻫﻴﻢ ژﺋﻮﺗﻜﻨﻴﻜﻲ، ﺑﺘﻦ ﻏﻠﺘﻜﻲ، ﻣﺨﻠﻮط ﺧﺎک ﻳﺎ ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺳﻨﮓ داﻧﻪ ای ﺗﻘﻮﻳﺖ ﺷﺪه ﺑﺎ ﺳﻴﻤﺎن ﺑﻮده ﻛﻪ ﻃـﺮح اﺧـﺘﻼط آن ﺑﺮ رواﺑﻂ رﻃﻮﺑﺖ و ﭼﮕﺎﻟﻲ ﻣﺒﺘﻨﻲ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . در ﻣﺨﻠﻮط ﻫﺎ ی ﺗﻬﻴﻪ ﺷﺪه، ﻛﻠﻴﻪ ﻣﻨﺎﻓﺬ ﺧﺎﻟﻲ ﭘﺲ از ﺗﺮاﻛﻢ ﺑﺎ ﺧﻤﻴﺮ ﺳﻴﻤﺎن، ﺗﻮﺳﻂ ﻏﻠﺘﻚ ﭘﺮ ﻫﺎ ﺷﺪه و ﺑﺎ رﻃﻮﺑﺖ ﺑﻬﻴﻨﻪ، ﺣﺪاﻛﺜﺮ ﭼﮕﺎﻟﻲ ﺧﺸﻚ ﺣﺎﺻﻞ .ﺷﻮد ﻣﻲ ﻣﺼﺎﻟﺢ ﻣﺼﺮﻓﻲ ﺑﺘﻦ ﻏﻠﺘﻜﻲ ﺷﺎﻣﻞ ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺳﻴﻤﺎﻧﻲ ) ﺳﻴﻤﺎن ﭘﺮﺗﻠﻨﺪ و ﭘﻮزوﻻن، ﻧﻈﻴﺮ ﺧﺎ ﻛﺴﺘﺮ ﺑﺎدی ( ، ﺳﻨﮓ ) ﻫﺎ داﻧﻪ ﺷﻦ و ﻣﺎﺳـﻪ ( ، آب و ﻣﺼﺎﻟﺢ اﻓﺰودﻧﻲ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . در اﻳﻦ ﺑﺘﻦ ﻧﺒﺎﻳﺪ از ﻣﻮاد ﺧﻤﻴﺮی ﺑﻴﺶ از اﻧﺪازه اﺳﺘﻔﺎده ﻛﺮد، ﺑﻪ ﻃﻮری ﻛﻪ ﻫﻤﻮاره اﺳﻼﻣﭗ ﺑﺎﻳﺪ در ﺣﺪ ﺻـﻔﺮ ﺑﺎﺷﺪ . ﻧﻮع و ﻣﻘﺪار ﺳﻴﻤﺎن ) ﻳﺎ ﺳﻴﻤﺎن ﺑﻪ اﺿﺎﻓﻪ ﭘﻮزوﻻن ( ، ﺑﺴﺘﮕﻲ ﺑﻪ ﺣﺠﻢ ﺳﺎزه، ﺧﻮاص ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز و ﺣﺠﻴ ﻢ ﺑﻮدن ﺑـﺘﻦ داﺷـﺘﻪ و از 60 ﺗـﺎ 250 ﻛﻴﻠﻮﮔﺮم ﺑﺮ ﻣﺘﺮﻣﻜﻌﺐ ﻣﺘﻐﻴﺮ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﭘﻮزوﻻن ﻫﺎ ﺧﻮاص ﺣﺮارت زاﻳﻲ ﺳﻴﻤﺎن را ﻛﺎﻫﺶ ﻣﻲ دﻫﻨﺪ و در ﺻـﻮرت وﺟـﻮد رﻃﻮﺑـﺖ ﺑـﻪ ﺗﺮﻛﻴﺐ ﻫﺎ ﻳﻲ ﺑﺎ ﺧﻮاص ﺳﻴﻤﺎﻧﺘﻪ ﻛﻨﻨﺪه، ﺗﺒﺪﻳﻞ ﻣﻲ ﮔﺮدﻧﺪ . ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺳﻨﮓ داﻧﻪ از ﻧﻮع ﮔﺮدﮔﻮﺷﻪ رودﺧﺎﻧﻪ ای و ﺷﻜﺴﺘﻪ ﻗﺎﺑـﻞ ﻣـﺼﺮف ﺑـﻮده و د رﺻﺪ ﻣﺼﺎﻟﺢ رﻳﺰداﻧﻪ ﻋﺒﻮری از اﻟﻚ ﻧﻤﺮه 200 ، ﺣﺪود3 ﺗﺎ6 درﺻﺪ وزن ﻛﻞ ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺳﻨﮕﻲ، ﺑﺴﺘﻪ ﺑﻪ ﻣﻘﺪار اﺳـﺘﻔﺎده از ﭘـﻮزوﻻن دارد . آب ﻋﺎری از ﻣﻘﺎدﻳﺮ ﺑﻴﺶ از اﻧﺪازه ﻣﺠﺎز ﻣﻮاد ﻗﻠﻴﺎﻳﻲ، اﺳﻴﺪﻫﺎ و ﻣﻮاد آﻟﻲ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ در ﺳﺎﺧﺖ ﺑﺘﻦ ﻏﻠﺘﻜﻲ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﮔﻴﺮد و ﻣﻘـﺪار آن ﺑ ﺮای ﻫﺮ ﻣﺘﺮ ﻣﻜﻌﺐ ﺑﺘﻦ ﺣﺪود 90 ﺗﺎ120 ﻛﻴﻠﻮﮔﺮم آب ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﻓﺼﻞ ﺷﺸﻢ- ﻛﺎرﻫﺎی ﺑﺘﻨﻲ ﻗﺎﻟﺐ و ﺑﻨﺪی 101 ﺗﺮاﻛﻢ ﺑﺎﻳﺪ در ﺧﻼل10 دﻗﻴﻘﻪ ﺑﻌﺪ از ﭘﺨﺶ و30 دﻗﻴﻘﻪ ﭘـﺲ از اﺧـﺘﻼط ﺻـﻮرت ﮔﻴـﺮد . ﻣـﻮﺛﺮﺗﺮﻳﻦ ﻋﻮاﻣـﻞ در ﻛـﺴﺐ ﺗـﺮاﻛﻢ ﺑـﺎ ﻏﻠﺘﻚ ﻫﺎ ی ارﺗﻌﺎﺷﻲ ﻧﻴﺮوی اﺳﺘﺎﺗﻴﻜﻲ، ﻧﻴﺮوی ﮔﺮﻳﺰ از ﻣﺮﻛﺰ، ﺟﺮم ارﺗﻌﺎﺷﻲ ﻏﻠﺘﻚ و ﺷﺘﺎب آن ﻫﺴﺘﻨﺪ . ﺿﺨﺎﻣﺖ ﻻﻳﻪ ﻫﺎ ، ﺣﺪاﻛ ﺜﺮ 30 ﺳﺎﻧﺘﻲ ﻣﺘﺮ ﺑﻮده ﻛﻪ ﭘﺲ از اﺟ ﺮای4 ﺗﺎ5 ﻻﻳﻪ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ ﻣﺪت ﻻزم، ﻋﻤﻞ آوری ﺻﻮرت ﮔﺮﻓﺘﻪ و ﺑﺎ اﺟـ ﺮای دوﻏﺎب ﺳﻴﻤﺎﻧﻲ ﺑﺮ روی آن، اﺗﺼﺎل ﻻﻳﻪ ﻗﺒﻞ را ﺑﺎ ﻻﻳﻪ ﻫﺎ ی ﺑﻌﺪی ﺑﻪ وﺟﻮد آورد . 6 - 11 - ﻗﺎﻟﺐ ﺑﻨﺪی ﻗﺎﻟﺐ ﺳﺎزه ای اﺳﺖ ﻣﻮﻗﺖ ﻛﻪ ﻗﺒﻞ از ﺳﺨﺖ ﺷﺪن و ﻛﺴﺐ ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﻛﺎﻓﻲ ﺑﺘﻦ ) ﺑﺎ درﺑﺮﮔﺮﻓﺘﻦ ﺑﺘﻦ و ﺑ ﺮای ﺗﺤﻤﻞ ﺑـﺎرآن ( ﻃﺮاﺣـﻲ و اﺟﺮا ﻣﻲ ﮔﺮدد . ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﻗﺎﻟﺐ ﺑﻨﺪی، ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ ای اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑ ﺮای ﻧﮕﻬﺪاری ﺑﺘﻦ در ﺷﻜﻞ ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ ﺑﻪ ﻛﺎر ﻣﻲ رود و ﻣﺸﺘﻤﻞ ﺑﺮ روﻳـﻪ ﻗﺎﻟـﺐ، ﭘﺸﺖ ﺑﻨﺪ، زﻳﺮﺳﺮی، ﻣﻴﻞ ﻣﻬﺎر1 ،ﺑﺴﺖ ﻫﺎ ی ﭼﭗ و راﺳﺖ، دارﺑﺴﺖ و ﻧﻈﺎﻳﺮ اﻳﻨﻬﺎ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﻗﺎﻟﺐ ﺑﺎﻳﺪ در ﻧﻬﺎﻳﺖ ﺳﺎزه ای اﻳ ﺠﺎد ﻛﻨﺪ ﻛﻪ از ﻧﻈﺮ ﺷﻜﻞ، اﺑﻌﺎد، رﻗﻮم و ﻣﻮﻗﻌﻴﺖ ﺑﺎ آﻧﭽﻪ در ﻧﻘﺸﻪ ﻫﺎ و ﻣﺸﺨـﺼﺎت ﻃـﺮح ﻗﻴـﺪ ﺷـﺪه، ﻣﻄﺎﺑﻘﺖ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ . ﭘﻴﻮﺳﺘﮕﻲ ﻗﺎﻟﺐ ﺑﻨﺪی ﺑﺎﻳﺪ ﻃﻮری ﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ ﻛﻠﻴﻪ درزﻫﺎی آن ﻣﺴﺪود ﮔﺮدﻧﺪ ﺗﺎ از ﺧﺮوج ﺷﻴﺮه ﺑـﺘﻦ ﺟﻠـﻮﮔﻴﺮی ﺷـﻮد . ﻗﺎﻟﺐ ﺑﻨﺪی ﻣﻨﺎﺳﺐ از ﺻﺪﻣﻪ ﻫﺎی ﻣﻜﺎﻧﻴﻜﻲ وارد ﺑﺮ ﺑﺘﻦ ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی ﻣﻲ ﻛﻨﺪ و از ﻛﻢ ﺷﺪن رﻃﻮﺑﺖ ﺑﺘﻦ ﻣﻲ ﻛﺎﻫﺪ و ﺗﺎﺛﻴﺮ ﻋﻮاﻣـﻞ ﺟـﻮی ﺑـﺮ ﺑﺘﻦ ﺗﺎزه را ﻛﺎﻫﺶ ﻣﻲ دﻫﺪ . ﻗﺎﻟﺐ و ﺗﻜﻴﻪ ﻫﺎ ﮔﺎه ی آن ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ ﮔﻮﻧﻪ ای ﻃﺮح ﺷﻮﻧﺪ ﻛﻪ ﺑﻪ ﻗﺴﻤﺖ ﻫﺎ ﻳﻲ ﻛﻪ ﻗﺒﻼ ﺑﺘﻦ رﻳـﺰی ﺷـﺪه اﻧـﺪ آﺳـﻴﺒﻲ وارد ﻧﺸﻮد . ﻛﻠﻴﻪ ﻧﻜﺘﻪ ﻫﺎی ﻓﻨﻲ و اﺟ ﺮاﻳ ﻲ ﻗﺎﻟﺐ ﺑﻨﺪی ﺑﺎﻳﺪ ﻣﻄﺎﺑﻖ ﺑﺎ ﺑﺨﺶ 4 - 2 اﺳﺘﺎﻧﺪار د ﺷـﻤﺎره 4 - 1900 اﻳـﺮان و ﺑﻨـﺪﻫﺎی ﺗـﺼﺮﻳﺢ ﺷـﺪه در آﻳﻴﻦ ﻧﺎﻣﻪ ﺑﺘﻦ اﻳﺮان ( آﺑﺎ ) ﺑﺎﺷﺪ . 6 - 11 - 1 - ﻃﺒﻘﻪ ﺑﻨﺪی و ﻣﺼﺎﻟﺢ ﻗﺎﻟﺐ ﻫﺎ ﻣﺼﺎﻟﺢ ﻗﺎﻟﺐ، ﺑﺴﺘﻪ ﺑﻪ ﻧﻮع ﻛﺎر و ﻛﻴﻔﻴﺖ ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز ﺳﺎزه، اﻧﻮاع ﻣﺨﺘﻠﻔﻲ دارد . ﺗﺮ ﻣﻬﻢ ﻳﻦ ﻣﺼﺎﻟﺢ ﻗﺎﻟﺐ، ﺗﺨﺘـﻪ ﭼﻨـﺪﻻﻳﻲ، ﺗﺨﺘـﻪ اﻟـﻮار، ﻓﻮﻻد، آﻟﻮﻣﻴﻨﻴﻢ، ﻓﺎﻳﺒﺮﮔﻼس، آﺟﺮ و ﻳﺎ ﺗﺮﻛﻴﺒﻲ از آﻧﻬﺎ اﺳﺖ . ﻗﺎﻟﺐ ﭼﻮﺑﻲ ﺑ ﺮای ﻗﺎﻟﺐ ﺑﻨﺪی دال و ﻫﺎ ﺳﻘﻒ ﻛﺎرﺑﺮی دارد، وﻟﻲ ﻣﻌﻤﻮﻻ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان اﻋﻀﺎی اﺻﻠﻲ ﻗﺎﻟﺐ ﺗﻮﺻﻴﻪ ﻧ ﻤـﻲ ﺷـﻮد . در ﺻـﻮرت اﺳﺘﻔﺎده از ﺗﺨﺘﻪ ﭼﻨﺪﻻ ﺑﺎﻳﺪ اﻟﻴﺎف ﭼﻮب در ﺟﻬﺖ ﻃﻮل دﻫﺎﻧﻪ ﻗﺮار ﮔﻴﺮد . ﭼﻮب ﻣﻮرد ﻣﺼﺮف در ﻗﺎﻟﺐ ﺑﺎﻳﺪ ﺻﺎف، ﺑﺪون ﭘﻴﭻ و ﺗﺎب، ﺳﺎﻟﻢ و ﺑﺪون ﮔ ﺮه ﺑﺎﺷﺪ . ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﺳﻄﺢ ﺧﺎرﺟﻲ ﺑﺘﻦ در ﻣﻌﺮض دﻳﺪ ﻗﺮار ﮔﻴﺮد، ﺑﺎﻳﺪ ﻫﺎ ورق ی ﭼﻮﺑﻲ ﺻﺎف، ﻧﻈﻴﺮ ﻓﻴﺒﺮ و ﺗﺨﺘﻪ ﺳﻪ ﻻﻳـﻲ ﺑـﻪ ﻛـﺎر ﺑﺮده ﺷﻮد . ﻗﺎﻟﺐ ﻓﻮﻻدی ﺑﻴﺶ ﺗﺮ ﻳﻦ اﺳﺘﻔﺎده را در ﺳﺎزه ﻫﺎی ﺑﺘﻨﻲ دارد . ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻃﻮﻻﻧﻲ ﺑﻮدن ﻋﻤﺮ ﻣﻔﻴﺪ آن، ﻣﻲ ﺗﻮان آن را ﺑﻪ ﺻـﻮرت ﻣﻜـﺮر ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮاردا د و در ﺻﻨﻌﺖ ﭘﻴﺶ ﺳﺎﺧﺘﻪ ﺳﺎزی ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺳﺎﻳﺮ ﻣﺼﺎﻟﺢ ارﺟﺢ اﺳﺖ . در ﻫﻨﮕﺎم ﺑﺘﻦ رﻳﺰی در ﻫﻮای ﺳﺮد ﻳﺎ ﮔـﺮم ﺑﺎﻳـﺪ ﻗﺎﻟﺐ ﻓﻮﻻدی ﻋﺎﻳﻖ ﮔﺮدد ﺗﺎ از ﺗﻐﻴﻴﺮﻫﺎی ﺣﺮارﺗﻲ ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی ﺷﻮد . ﻗﺎﻟﺐ آﻟﻮﻣﻴﻨﻴﻮﻣﻲ ﺷﻜﻞ ﭘﺬﻳﺮی زﻳﺎدی دارد و ﻣﻲ ﺗﻮان ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻣﻜﺮر از آن اﺳﺘﻔﺎده ﻛﺮد . ﺣﺴﻦ ﻋﻤﺪه آن، ﺳﺒﻜﻲ ﻗﺎﻟﺐ اﺳﺖ . ﻗﺎﻟـﺐ ﻓﺎﻳﺒﺮﮔﻼس ﻗﺎﻟﺒﻲ اﺳﺖ ﭘﻼﺳﺘﻴﻜﻲ ﻛﻪ ﺑﺎ اﻟﻴﺎف ﺷﻴﺸﻪ ﻣﺴﻠﺢ ﺷﺪه اﺳﺖ ﺑﻴﺶ . ﺗﺮ ﻳﻦ دوام و ﻣﻘﺎوﻣﺖ در ﻣﻘﺎﺑﻞ ﻋﻮاﻣﻞ ﺟﻮی و ﺷـﻴﻤﻴﺎﻳﻲ را 1- Bolt 102 ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻓﻨﻲ ﻋﻤﻮﻣﻲ ﻛﺎرﻫﺎی ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ رودﺧﺎﻧﻪ دارد و در ﺳﻄﻮح ﻛﺎﻣﻼ ﭘﺮداﺧﺖ ﺷﺪه و ﺳﻄﻮح ﻣﻨﺤﻨﻲ ﭘﻴﭽﻴﺪه، ﺗﻮﺻﻴﻪ ﺷﻮد ﻣﻲ . ﻗﺎﻟﺐ آﺟﺮی ﺑ ﺮای ﭘﻲ ﻫـﺎ و دﻳـﻮار ﺣﺎﻳـﻞ ﻛﻮﺗـﺎه ﻣﺠـﺎور ﺧﺎک، ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮد . ﺿﺨﺎﻣﺖ دﻳﻮار ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ارﺗﻔﺎع ﺑﺘﻦ و ﺑﺎرﻫﺎی وارد ﺷﺪه ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ .ﺷﻮد ﻣﻲ 6 - 11 - 2 - ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻓﻨﻲ و اﺟ ﺮاﻳ ﻲ ﻗﺎﻟﺐ ﺑﻨﺪی ﺮای ﺑ ﻃﺮاﺣﻲ ﻗﺎﻟﺐ ﺑﺎﻳﺪ ﻓﺸﺎر ﻫﻴﺪرواﺳﺘﺎﺗﻴﻜﻲ ﻧﺎﺷﻲ از ﺑﺘﻦ ﺗﺎزه، وزن ﺑﺘﻦ، ﻧﻴﺮوی ﻧﺎﺷﻲ از ﻟﺮزاﻧﺪن ﺑﺘﻦ، وزن ﻗﺎﻟﺐ و ﻧﮕﻬﺪارﻧﺪه ﻫـﺎ، دﻣﺎی ﺑﺘﻦ، ﺳﺮﻋﺖ ﺑﺘﻦ رﻳﺰی و ﺑﺎر زﻧﺪه در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﻮد . ﺳﻄﺢ ﻗﺎﻟﺐ ﺑﺎﻳﺪ دا رای ﻣﺸﺨﺼﺎﺗﻲ ﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ ﺳﻄﺢ ﺗﻤﺎم ﺷﺪه ﺑـﺘﻦ ﺑـﻪ دﺳـﺖ آﻣﺪه ﻣﻄﺎﺑﻖ ﻣﺸﺨﺼﺎت و ﻣﻮرد ﻗﺒﻮل دﺳﺘﮕﺎه ﻧﻈﺎرت ﺑﺎﺷﺪ . اﺳﺘﻔﺎده ﻣﺠﺪد از ﻗﺎﻟﺐ ﻣﺠﺎز اﺳﺖ، ﻣـﺸﺮوط ﺑـﺮ اﻳـﻦ ﻛـﻪ ﺷـﻜﻞ، ﻣﻘﺎوﻣـﺖ، اﻧﻌﻄﺎف ﭘﺬﻳﺮی، آب ﺑﻨﺪی، ﺻﺎﻓﻲ و ﺳﺎﻳﺮ ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻗﺎﻟﺐ ﺳﺎﻟﻢ را دار ا ﺑﺎﺷﺪ . اﺗﺼﺎﻻﺗﻲ ﻛﻪ ﻗﺎﻟﺐ را در ﻣﻘﺎﺑﻞ ﻓﺸﺎرﻫﺎی ﻫﻴﺪرواﺳﺘﺎﺗﻴﻜﻲ ﺑﺘﻦ ﺗﺎزه و ﺳﺎﻳﺮ ﻧﻴﺮوﻫﺎ ﻣﺤﺎﻓﻈﺖ ﻣﻲ ﻛﻨﻨﺪ، ﺑﺴﺖ ﻗﺎﻟﺐ ﻧﺎﻣﻴﺪه ﻣـﻲ ﺷـﻮﻧﺪ . اﺗﺼﺎﻻت ﺑﺎﻳﺪ ﺑ ﺮای ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی از ﺗﻐﻴﻴﺮ ﺷﻜﻞ اﺟﺰای ﻗﺎﻟﺐ دا رای ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﻛﺎﻓﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ و ﻧﻴﺰ ﺑﻪ ﺷﻜﻠﻲ ﺳﺎﺧﺘﻪ ﺷﻮﻧﺪ ﻛﻪ ﺑﺘـﻮان آﻧﻬـﺎ را ﺑـﻪ آﺳﺎﻧﻲ و ﺑﺪون و ارد ﻛﺮدن ﺻﺪﻣﻪ ﺑﻪ ﺑﺘﻦ، ﺧﺎرج ﻧﻤﻮد . در ﺻﻮرت اﺳﺘﻔﺎده از ﻟﻮﻟﻪ ﻫﺎی ﭘﻼﺳﺘﻴﻜﻲ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻏﻼف ﺑ ﺮای ﻋﺒﻮر ﺑﻮﻟﺖ ﻫﺎ ، ﺑﺎﻳﺪ ﭘﺲ از ﺳـﺨﺖ ﺷـﺪن ﺑـﺘﻦ ﺗـﺎزه، ﺳـﻮراخ ﻫـﺎ ی ﺑﺎﻗﻲ ﻣﺎﻧﺪه از ﺑﻮﻟﺖ ﻫﺎ را ﺑﺎ ﻣﻼت ﻣﺎﺳﻪ ﺳﻴﻤﺎن ﻳﺎ ﻣﺼﺎﻟﺢ ﻣﻮرد ﺗﺎﻳﻴﺪ دﺳﺘﮕﺎه ﻧﻈﺎرت، ﭘﺮ ﻧﻤﻮد . ﻧﮕﻬﺪارﻧﺪه ﻫﺎ، ﺳﺎزه ﻫﺎی ﻣﻮﻗﺘ ﻲ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻛﻪ ﺑ ﺮای ﻧﮕﻬﺪاری ﻗﺎﻟﺐ ﺑﻨﺪی، ﺳﻜﻮﻫﺎی ﻛﺎر و ﺗﺤﻤﻞ ﺑﺎرﻫﺎی ﺣﻴﻦ اﺟـﺮا، ﺑﺮﭘـﺎ ﻣـﻲ ﺷـﻮﻧﺪ و ﻣﺸﺘﻤﻞ ﺑﺮ ﺷﻤﻊ ﺑﻨﺪی، ﭼﻮب ﺑﺴﺖ، ﭘﺎﻳﻪ ﻫﺎی ﻗﺎﺋﻢ، ﺑﺎدﺑﻨﺪﻫﺎ، زﻳﺮﺳﺮی و ﻧﻈﺎﻳﺮ اﻳﻨﻬﺎ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ . ﺣﺪاﻛﺜﺮ ارﺗﻔﺎع و ﻓﺎﺻﻠﻪ ﭘﺎﻳﻪ ﻫﺎ، ﺣﺪاﻗﻞ ﺳﻄﺢ زﻳﺮﺳﺮی و ﺿﺨﺎﻣﺖ ﭼﻮب ﺑﺴﺖ ﺑﺮاﺳﺎس ﺑﺎرﻫﺎی وارد ﺷﺪه و ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﺷ ﺮاﻳ ﻂ ﻛﺎر ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ و ﭘـﺲ از ﺗﺎﻳﻴـﺪ دﺳـﺘﮕﺎه ﻧﻈـﺎرت اﺳـﺘﻔﺎده ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . درﺻﻮرت اﺳﺘﻔﺎده از ﻗﺎﻟﺐ ﭼﻮﺑﻲ، ﺣﺪاﻗﻞ ﺿﺨﺎﻣﺖ آن ﺑ ﺮای ﺳﻄﺢ زﻳﺮﻳﻦ 3 ﺳﺎﻧﺘﻲ ﻣﺘﺮ و ﺑ ﺮای ﺳﻄﻮح ﻗﺎﺋﻢ 5/2 ﺳﺎﻧﺘﻲ ﻣﺘﺮ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد . ﻗﻄﺮ ﻣﺘﻮﺳﻂ ﭼﻮب ﮔﺮد ﻣﺼﺮﻓﻲ در ﭘﺎﻳﻪ ﻫﺎ ﻧﺒﺎﻳﺪ از 10 ﺳﺎﻧﺘﻲ ﺗﺮ ﻛﻢ ﻣﺘﺮ ﺑﺎﺷﺪ . ﺣﺪاﻗﻞ ﺑﻌـﺪ در ﻣـﻮرد ﭼـﺎر ﺗﺮاش ، ﻫـﺎ 8 ﺳـﺎﻧﺘﻲ ﻣﺘـﺮ اﺳـﺖ . ﭘﺎﻳﻪ ﻫﺎی ﭼﻮﺑﻲ ﺗﺎ ارﺗﻔﺎع 4 ﻣﺘﺮ ﺑﺎﻳﺪ ﻳﻜﭙﺎرﭼﻪ ﺑﺎﺷﻨﺪ و ﺑﺎﻳﺪ ﺣﺪاﻗﻞ در ﻳﻚ ردﻳﻒ، ﺗﻮﺳﻂ ﻗﻴﺪ ﻫﺎﻳﻲ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﭼـﭗ و راﺳـﺖ ﺑـﻪ ﻳﻜـﺪﻳﮕﺮ ﻛﻼف ﺷﻮﻧﺪ . از ارﺗﻔﺎع 4 ﻣﺘﺮ ﺑﻪ ﺑﺎﻻ ﺑﻪ ازای ﻫﺮ 2 ﻣﺘﺮ اﺿﺎﻓﻪ، ﻳﻚ ردﻳﻒ ﻛﻼف اﺿﺎﻓﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ . ﺗﺨﺘﻪ ﻫﺎی زﻳﺮﭘﺎﻳﻪ ﻫـﺎ ﺑـﻪ ﻧـﺎم زﻳﺮﺳﺮی ﺑﺎﻳﺪ ﭼﻨﺎن ﺳﻄﺤﻲ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ ﺣﺪاﻛﺜﺮ ﻓﺸﺎر وارد ﺑﺮ زﻣﻴﻦ، ﻳﻚ ﻛﻴﻠﻮﮔﺮم ﺑﺮ ﺳﺎﻧﺘﻲ ﻣﺘﺮ ﻣﺮﺑﻊ ﺑﺎﺷﺪ . ﺮایﺑ ﺳﻄﻮح ﺑﺎ ﺷﻴﺐ ﺗﺮ ﻛﻢ از ﻳﻚ ﻋﻤﻮدی ﺑﻪ 5/1 اﻓﻘﻲ و ﮔﻮدﻫﺎی ﻣﺠﺎور ﺗﺮاﻧﺸﻪ ﻫﺎی ﺑﺎ ﺷﻴﺐ زﻳﺎد، ﻣﺎﻧﻨﺪ ﭘﺸﺖ دﻳﻮارﻫـﺎی ﺣﺎﻳـﻞ ، درﺻﻮرﺗﻲ ﻛﻪ اﻣﻜﺎن رﻳﺰش روﻳﻪ ﺧﺎﻛﻲ وﺟﻮد ﻧﺪاﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ، ﻗﺎﻟﺐ ﺑﻨﺪی ﻻزم ﻧﻴﺴﺖ . وﻟﻲ ﻻزم اﺳﺖ ﺑﺎ ﭘﻮﺷﺶ ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺳﻄﺢ ﺑﺘﻦ ) ﻧـﺎﻳﻠﻮن وﻏﻴﺮه ( ، از ﻛﺎﻫﺶ رﻃﻮﺑﺖ ﺑﺘﻦ ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی ﮔﺮدد . ﻧﻮع و روش ﻗﺎﻟﺐ ﺑﻨﺪی ﻳﺎ ﺷﺎﺑﻠﻮن ﮔﺬاری در ﻛﺎرﻫﺎی ﺧﺎص ﻣﺎﻧﻨﺪ روﻳﻪ ﺳﺮﻳﺰﻫﺎ، ﺑﺘﻦ زﻳﺮ ﺗﺮاز آب، ﺑﺘﻦ ﭘﻴﺶ ﺳﺎﺧﺘﻪ و ﻧﻈﺎﻳﺮ اﻳﻨﻬﺎ ﺑﺎﻳـﺪ ﻳﻴﺪﺗﺎﺑﻪ دﺳﺘﮕﺎه ﻧﻈﺎرت رﺳﻴﺪه ﺑﺎﺷﺪ . در ﻣﻮاردی ﻛﻪ دﺳﺘﺮﺳﻲ ﺑﻪ ﻛﻒ ﻗﺎﻟﺐ دﺷﻮار ﺑﺎﺷﺪ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺎ ﺗﻌﺒﻴﻪ درﻳﭽﻪ ﻫﺎی ﺑﺎزدﻳﺪ و ﻛﻒ ﺷﻮرﻫﺎی ﻗﺎﻟﺐ، ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺗﻤﻴﺰ ﻛـﺮدن ﻛـﻒ ﻗﺎﻟﺐ، ﻗﺒﻞ از ﺑﺘﻦ رﻳﺰی اﻗﺪام ﮔﺮدد . ﻓﺼﻞ ﺷﺸﻢ- ﻛﺎرﻫﺎی ﺑﺘﻨﻲ ﻗﺎﻟﺐ و ﺑﻨﺪی 103 ﺮایﺑ ﺳﻬﻮﻟﺖ ﺟﺪا ﺷﺪن ﻗﺎﻟﺐ از ﺑﺘﻦ و ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی از ﺟﺬب ﻧﺎﻣﻨﻈﻢ آب ﺑﺘﻦ، ﺑﺎﻳﺪ ﻗﺎﻟﺐ ﻫﺎ ﻗﺒﻞ ا ز ﻛﺎرﮔﺬاری ﻣﻴﻠﮕﺮدﻫـﺎ، روﻏـﻦ ﻛـﺎری ﺷﻮﻧﺪ . روﻏﻦ ﻫﺎ ﻧﺒﺎﻳﺪ ﺑﻪ داﺧﻞ ﺑﺘﻦ ﺳ ﺮاﻳ ﺖ ﻧﻤﺎﻳﺪ ﻳﺎ آرﻣﺎﺗﻮرﻫﺎ را آﻟﻮده ﻧﻤﺎﻳﺪ و در ﺻﻮرت رﻧﮓ آﻣﻴﺰی ﺳﻄﺢ ﺑﺘﻦ ﻧﺒﺎﻳﺪ روﻏﻦ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﺑﺎ رﻧﮓ واﻛﻨﺶ دﻫﺪ . روﻏﻦ ﻛﺎری ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻳﻜﻨﻮاﺧﺖ و ﻳﻜﺪﺳﺖ اﻧﺠﺎم ﺷﻮد ﺗﺎ از ﻛﺮﻣﻮ ﺷﺪن ﺳﻄﺢ ﺑﺘﻦ ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی ﺷﻮد . در ﻛﻠﻴﻪ ﻟﺒﻪ ﻫﺎ، ﮔﻮﺷﻪ ﻫﺎ و ﺑﺮآﻣﺪﮔﻲ ﻫﺎ ، ﻗﺎﻟﺐ ﺑﺎﻳﺪ ﭘﺦ دار اﺟﺮا ﮔﺮدد ﺗﺎ ﺑﺮداﺷﺘﻦ ﻗﺎﻟﺐ آﺳﺎن و ﺑﺪون وارد آﻣﺪن آﺳﻴﺐ ﺻﻮرت ﮔﻴﺮد . 6 - 11 - 3 - ﻗﺎﻟﺐ ﺑﺮداری ﻗﺎﻟﺐ ﺑﺎﻳﺪ ﻣﻮﻗﻌﻲ ﺑﺮداﺷﺘﻪ ﺷﻮد ﻛﻪ ﺑﺘﻦ ﺑﺘﻮاﻧﺪ ﺗﻨﺶ ﻫﺎ ی ﻣﻮﺛﺮ را ﺗﺤﻤﻞ ﻛﻨﺪ و ﺗﻐﻴﻴﺮ ﺷﻜﻞ آن از ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻫـﺎ ﺷﻜﻞ ی ﭘـﻴﺶ ﺑﻴﻨـﻲ ﺷـﺪه ﺗﺠﺎوز ﻧﻜﻨﺪ . ﺑﺮداﺷﺘﻦ ﻗﺎﻟﺐ و ﭘﺎﻳﻪ ﻫﺎ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺪون اﻋﻤﺎل ﻓﺸﺎر و ﺿﺮﺑﻪ و ﺑﻪ ﺗﺪرﻳﺞ اﻧﺠﺎم ﮔﻴﺮد . در دﻫﺎﻧﻪ ﻫﺎی ﺑﺰرگ، از وﺳﻂ دﻫﺎﻧﻪ ﺑﻪ ﺳﻤﺖ ﺗﻜﻴﻪ ﻫﺎ ﮔﺎه و در ﻃﺮه ﻫﺎ، از ﻟﺒﻪ ﺑﻪ ﻃﺮف ﺗﻜﻴﻪ ﻫﺎ ﮔﺎه اﻧﺠﺎم ﭘﺬﻳﺮد . ﺣﺪاﻗﻞ زﻣﺎن ﻻزم ﭘﺲ از ﺗﺎﻳﻴﺪ دﺳﺘﮕﺎه ﻧﻈﺎرت ﺑ ﺮای ﺑﺮداﺷﺘﻦ ﻗﺎﻟﺐ ﻫﺎ ی ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺑﺮاﺑﺮ ﺟﺪو ) ل 6 - 3( ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﻫﺮﮔﻮﻧﻪ ﻣﻐﺎﻳﺮت زﻣﺎﻧﻲ ﺑﺎ ﺟﺪول راﻫﻨﻤﺎی )6 - 3( ، ﻓﻘﻂ ﺑﺎ آزﻣﺎﻳﺶ و ﺗﺎﻳﻴﺪ دﺳﺘﮕﺎه ﻧﻈﺎرت ﻣﻴﺴﺮ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد . ﺟﺪول 6 - 3 - ﺣﺪاﻗﻞ زﻣﺎن ﻻزم ﺑ ﺮای ﺑﺮداﺷﺘﻦ ﻗﺎﻟﺐ ﻫﺎ دﻣﺎی ﻣﺠﺎور ﺳﻄﺢ ﺑﺘﻦ ) درﺟﻪ ﺳﻠﺴﻴﻮس ( ﻧﻮع ﻗﺎﻟﺐ ﺑﻨﺪی ﺷﺮح 24و ﺑﺎﻻﺗﺮ 16 8 0 ﻗﺎﻟﺐ ﻫﺎی ﻗﺎﺋﻢ ﺳﺎﻋﺖ 9 12 18 30 ﻗﺎﻟﺐ زﻳﺮﻳﻦ ) ﺷﺒﺎﻧﻪ روز (3 4 6 10 ﻫﺎ دال ﭘﺎﻳﻪ ﻫﺎی اﻃﻤﻴﻨﺎن ) ﺷﺒﺎﻧﻪ روز (7 10 15 25 ﻗﺎﻟﺐ زﻳﺮﻳﻦ ) ﺷﺒﺎﻧﻪ روز (7 10 15 25 ﺗﻴﺮﻫﺎ ﭘﺎﻳﻪ ﻫﺎی اﻃﻤﻴﻨﺎن ) ﺷﺒﺎﻧﻪ روز (10 14 21 36 زﻣﺎن ﻫﺎ ی داده ﺷﺪه در ﺻﻮرﺗﻲ ﻣﻌﺘﺒﺮﻧﺪ ﻛﻪ ﺷ ﺮاﻳ ﻂ زﻳﺮ ﺑﺮﻗﺮار ﺑﺎﺷﺪ :  ﺑﺘﻦ ﺑﺎ ﺳﻴﻤﺎن ﭘﺮﺗﻠﻨﺪ ﻣ ﻌﻤﻮﻟﻲ ﻳﺎ ﺿﺪﺳﻮﻟﻔﺎت ﺗﻬﻴﻪ ﺷﺪه ﺑﺎﺷﺪ .  درﺻﻮرﺗﻲ ﻛﻪ در ﺿﻤﻦ ﺳﺨﺖ ﺷﺪن ﺑﺘﻦ، دﻣﺎی ﻣﺤﻴﻂ ﺑﻪ ﺗﺮ ﻛﻢ از ﺻﻔﺮ درﺟﻪ ﺳﻠﺴﻴﻮس ﺗﻨﺰل ﻛﻨﺪ، زﻣﺎن ﻫـﺎ ی داده ﺷـﺪه را ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ ﺗﻨﺎﺳﺐ و ﺣﺪاﻗﻞ ﺑﻪ اﻧﺪازه ﻣﺪت ﻳﺨﺒﻨﺪان اﻓﺰاﻳﺶ داد .  در ﺻﻮرت اﺳﺘﻔﺎده از ﺳﻴﻤﺎن ﺑﺎ ﻣﻘﺎوﻣﺖ زودرس، ﻣﻲ ﺗﻮان ﻫﺎ زﻣﺎن ی داده ﺷﺪه را ﻛﺎﻫﺶ داد .  ﻗﺎﻟﺐ ﻗﺴﻤﺖ ﻫﺎ ی ﻣﻌﻠﻖ ﻧﺒﺎﻳﺪ ﻗﺒﻞ از ﻛﻪ اﻳﻦ ﺑﺘﻦ 75 درﺻﺪ ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺷﺪه را ﺑﻪ دﺳﺖ آورد، ﺑﺎز ﺷﻮد .  ﻫﻴﭻ ﻧﻮع ﺑﺎر ﻧﺒﺎﻳﺪ ﻗﺒﻞ از ﻛﻪ اﻳﻦ ﺑﺘﻦ ﺻﺪدرﺻﺪ ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﺧﻮد را ﺑﻪ دﺳﺖ آورد ﺑﺮ اﺟﺰای ﺳﺎزه ﺑﺘﻦ وارد آﻳﺪ . 6 - 11 - 4 - ﭘﺮداﺧﺖ ﺳﻄﻮح ﺑﺘﻦ ﭘﺮداﺧﺖ ﺳﻄﻮح ﺑﺘﻦ ﭘﺲ از اﺗﻤﺎم ﺑﺘﻦ رﻳﺰ ی و ﻣﺘﺮاﻛﻢ ﻛﺮدن آن و ﻗﺎﻟﺐ ﺑﻨﺪی ﺑ ﺮای ﺣﺼﻮل ﺳﻄﻮح ﻣﻘﺎوم و ﺑﺎدوام و ﻛﺎﻫﺶ اﺛﺮﻫـﺎی ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ و ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی از ﺗﻤﺮﻛﺰ ﺗﻨﺶ اﻧﺠﺎم ﺷﻮد ﻣﻲ . ﺑﻪ اﻳﻦ ﻣﻨﻈﻮر، ﺑﻪ ﺗﺮﺗﻴﺐ ﻣﺮاﺣﻞ ﺷﻤﺸﻪ ﻛﺸﻲ و ﺗﺮاز ﻛﺮدن، ﻣﺎﻟﻪ ﻛﺸﻲ اوﻟﻴﻪ ) ﭼـﻮﺑﻲ ، ( ﺗﻌﺒﻴﻪ درزﻫﺎ و ﻣﺎﻟﻪ ﻛﺸﻲ ﻓﻠﺰی ) ( و ﭘﺮداﺧﺖ ﻧﻬﺎﻳﻲ اﻧﺠﺎم ﻣﻲ ﭘﺬﻳﺮد . 104 ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻓﻨﻲ ﻋﻤﻮﻣﻲ ﻛﺎرﻫﺎی ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﺷﻤ ﺸﻪ ﻛﺎری ﺑ ﺮای ﺣﺬف ﺑﺘﻦ اﺿﺎﻓﻲ و ﺗﺮازﻛﺮدن ﺳﻄﺢ ﺑﺘﻦ در ارﺗﻔﺎع ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ اﻧﺠﺎم ﺷﻮد ﻣﻲ . ﺷﻤﺸﻪ ﻳﺎ ﺷﺎﺑﻠﻮن ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﻓﻠﺰی ﻳﺎ ﭼﻮﺑﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﺷﻤﺸﻪ ﺑﻪ ﺻﻮرت اره ای و در ﻣﺴﺎﻓﺖ ﻛﻮﺗﺎه ﺣﺮﻛﺖ ﻣﻲ ﻛﻨـﺪ ﺗـﺎ ﺑـﻪ ﺳـﻄﺢ ﺑـﺘﻦ آﺳـﻴﺐ ﻧﺮﺳـﺪ ﻫـﺎ دال ﺮایﺑـ . ی ﻛـﻒ و ﭘﻮﺷﺶ ﻫﺎ ی ﺑﺘﻨﻲ، ﻣﻲ ﺗﻮان از ﺷﻤﺸﻪ ﻣﺠﻬﺰ ﺑﻪ وﻳﺒ ﺮه اﺳﺘﻔﺎده ﻛﺮد . ﻣﺎﻟﻪ ﻛﺸﻲ ﺑﻼﻓﺎﺻﻠﻪ ﭘﺲ از ﺷﻤﺸﻪ ﻛﺎری ﺻﻮرت ﻣﻲ ﮔﻴﺮد و ﺑﺎﻳﺪ ﺑـ ﺮای ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی از ﺟﺪا ﺷﺪن ﻻﻳﻪ ﺳﻄﺤﻲ ﺑﺘﻦ، ﻗﺒﻞ از آب اﻧﺪاﺧﺘﻦ ﺳﻄﺢ ﺑﺘﻦ، ﺑﻪ اﺗﻤﺎم ﺑﺮﺳﺪ . ﻣﺎﻟﻪ ﻛﺸﻲ ﺑ ﺮای ﭘﺮﻛﺮدن ﻣﻨﺎﻓﺬ و ﺣﺬف ﻟﺒﻪ ﻫـﺎی ﺑﺎﻗﻲ ﻣﺎﻧﺪه از ﺷﻤﺸﻪ ﻛﺎری اﻧﺠﺎم ﺷﻮد ﻣﻲ . در ﺻﻮرت آب اﻧﺪاﺧﺘﻦ ﺑﺘﻦ در اﺛﺮ ﻣﺎﻟـﻪ ﻛـﺸﻲ و ﺑـ ﺮای اﻓـﺰاﻳﺶ ﻣﻘﺎوﻣـﺖ ﺳﺎﻳـﺸﻲ و ﻛـﺎﻫﺶ ﺟﻤﻊ ﺷﺪﮔﻲ ﺑﺘﻦ ﻣﻲ ﺗﻮان از دﺳﺘﮕﺎه ﻣﻜﺶ آب اﺳﺘﻔﺎده ﻧﻤﻮد . ﺗﻌﺒﻴﻪ درزﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ در ﺳﻄﺢ ﺑﺘﻦ ﭘﺲ از ﺗﺒﺨﻴﺮ آب ﺳﻄﺢ ﺑﺘﻦ و ﺳﺨﺖ ﺷﺪن ﻧﺴﺒﻲ آن اﻧﺠﺎم ﺷﻮد ﻣﻲ ﺮایﺑ . داﻧﺴﺘﻦ ﻳـﻚ ﻣﻌﻴـﺎر اﺟ ﺮاﻳ ﻲ، ﻫﻨﮕﺎﻣﻲ ﻛﻪ ﻓﺸﺎر ﭘﺎ ﺑﺮ روی ﺑﺘﻦ ﻓﻘﻂ 5 ﻣﺘﺮ ﻣﻴﻠﻲ اﺛﺮ ﻣﻲ ﮔﺬارد ﻣﻲ ﺗﻮان درزﻫﺎ را اﻳﺠﺎد ﻛـﺮد و ﭘﺮداﺧـﺖ ﻧﻬـﺎﻳﻲ را آﻏـﺎز ﻧﻤـﻮد . ﻣﺎﻟﻪ ﻛﺸﻲ ﻓﻠﺰی ) ﻧﻬﺎﻳﻲ ﺮایﺑ ( ﻓﺮوﺑﺮدن ﺳﻨﮓ داﻧﻪ درﺷﺖ ﺑﻪ درون ﺑﺘﻦ، ﺣﺬف ﻧﺎﻫﻤﻮاری ﻫﺎ و ﻣﻨﺎﻓﺬ ﺑﺎﻗﻲ ﻣﺎﻧﺪه و ﺗﺮاﻛﻢ ﺳﻄﺢ ﺑﺘﻦ اﻧﺠـﺎم ﺷﻮد ﻣﻲ . ﻣﺎﻟﻪ ﻛﺸﻲ ﺑ ﺮای ﺑﺘﻦ ﺣﺒﺎب دار ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﻣﺎﻟﻪ ﻓﻠﺰی، ﺿﺮوری ا ﺳﺖ . ﺑﻌﺪ از ﻋﻤﻞ ﻣﺎﻟﻪ ﻛـﺸﻲ ﺑـ ﺮای اﻳﺠـﺎد ﻳـﻚ ﺳـﻄﺢ ﻛـﺎﻣﻼ ﺻﺎف، ﻳﻚ ﺑﺎر دﻳﮕﺮ ﺳﻄﺢ ﺑﺘﻦ ﭘﺮداﺧﺖ ﺷﻮد ﻣﻲ ﻛﻪ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﺑﺎ دﺳﺖ ﻳﺎ ﻣﺎﺷﻴﻦ اﻧﺠﺎم ﺷﻮد ﻛﻪ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﭘﺮداﺧـﺖ ﻧﻬـﺎﻳﻲ از آن ﻳـﺎد ﺷﻮد ﻣﻲ و ﻣﻌﻤﻮﻻ ﺮای ﺑ ﺳﻄﻮح در ﻣﻌﺮض ﺟﺮﻳﺎن ﺳﺮﻳﻊ آب، ﺟﻬﺖ ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی از ﻛﺎوﻳﺘﺎﺳﻴﻮن ﻻزم اﺳﺖ . ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻧﻮع ﭘﺮداﺧﺖ و ﺣﺴﺎﺳﻴﺖ و ﻛﺎرﺑﺮی ﺳﺎزه ﻣﻲ ﺗﻮان ﻧـﻮع ﺳـﻄﻮح ﺑﺘﻨـﻲ ﺑـﺪون ﻗﺎﻟـﺐ ﺑﻨـﺪی را ﺑـﻪ ﭼﻬـﺎر دﺳـﺘﻪ ﻣﺨﺘﻠـﻒ ﺗﻘﺴﻴﻢ ﺑﻨﺪی ﻛﺮد : اﻟﻒ- ﺳﻄﺢ ﻧﻮعI ﺳﻄﻮﺣﻲ ﻛﻪ زﺑﺮی ﺳﻄﺢ، ﻣﺸﻜﻠﻲ در اﻣﺮ ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری ﺑﻪ وﺟﻮد ﻧﻤﻲ آورد . ﻣﻌﻤﻮﻻ ﻏﺮﻗﺎب اﺳﺖ ﻳﺎ ﺑﻌﺪا ﺗﻮﺳﻂ ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ ﭘـﺮ ﺧﻮاﻫـﺪ ﺷـﺪ ) ﺑﺎﻻدﺳﺖ ﺳﺪﻫﺎ و ﭘﻼﺗﻔ ﻫﺎ ﺮم ی ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری ﺮایﺑ (. اﻳﻦ ﺳﻄﻮح ﻓﻘﻂ ﺷﻤﺸﻪ ﻛﺎری و ﺗﺮازﻛـﺮدن اﻟﺰاﻣـﻲ اﺳـﺖ و ﺣـﺪاﻛﺜﺮ ﻧـﺎﻫﻤﻮاری، 12 ﻣﺘﺮ ﻣﻴﻠﻲ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ب- ﺳﻄﺢ ﻧﻮعII ﺳﻄﻮﺣﻲ ﻛﻪ ﻣﻌﻤﻮﻻ ﻧﻤﺎﻳﺎن ﻧﻴﺴﺘﻨﺪ ﻳﺎ در ﻣﻌﺮض ﺟﺮﻳﺎن آب ﻧﻤﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ ) ﺳﻄﺢ داﺧﻠﻲ آﺑﺮوﻫﺎی ﺻﻨﺪوﻗﻪ ای، دﻳﻮارﻫﺎی ﺣﺎﻳﻞ ، ﺳـﻄﻮح ﺑﺘﻨﻲ آﺑ ﻫﺎ ﺮاه ی اﺻﻠﻲ، ﺧﺎﻛﺮﻳﺰﻫﺎ و ﻧﻈﺎﻳﺮ اﻳﻨﻬﺎ ﺮایﺑ (. اﻳﻦ ﺳﻄﻮح ﺷﻤﺸﻪ ﻛﺎری و اﺳﺘﻔﺎده از ﻣﺎﻟﻪ ﭼـﻮﺑﻲ ﻻزم اﺳـﺖ . ﺣـﺪاﻛﺜﺮ ﻧـﺎﻫﻤﻮاری اﻳﺠﺎد ﺷﺪه در ﺳﻄﺢ آن 8 ﻣﺘﺮ ﻣﻴﻠﻲ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ج- ﺳﻄﺢ ﻧﻮعIII ﺳﻄﻮﺣﻲ ﻛﻪ در ﻣﻌﺮض دﻳﺪ ﺑﻮده و ﺷﻜﻞ ﻇﺎﻫﺮی آن ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ اﺳﺖ ) دال ﭘﻞ ﻫﺎ، ﺳﺎزه ﻫﺎی ﺗﺰﻳﻴﻨﻲ ، ﺳﺪ و ﻣﺎﻧﻨﺪ اﻳﻨﻬـﺎ ﺮایﺑـ (. اﻳـﻦ ﺳﻄﻮح، ﺷﻤﺸﻪ ﻛﺎری و ﻣﺎﻟﻪ ﻛﺸﻲ ﺑﺎ ﻣﺎﻟﻪ ﭼﻮﺑﻲ ﻻزم و ﺿﺮوری اﺳﺖ . ﭘﺲ از ﺳﺨﺖ ﺷﺪن ﻧﺴﺒﻲ ﺑﺘﻦ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺎ ﻣﺎﻟﻪ ﻓﻠﺰی، ﺳـﻄﺤﻲ ﻧـﺴﺒﺘﺎ ﺻﺎف ﺑﺎ ﺣﺪاﻛﺜﺮ ﻧﺎﻫﻤﻮاری 4 ﻣﺘﺮ ﻣﻴﻠﻲ اﻳﺠﺎد ﺷﻮد . ﻓﺼﻞ ﺷﺸﻢ- ﻛﺎرﻫﺎی ﺑﺘﻨﻲ ﻗﺎﻟﺐ و ﺑﻨﺪی 105 د- ﺳﻄﺢ ﻧﻮعIV ﺳﻄﻮﺣﻲ ﻛﻪ در ﻣﻌﺮض ﺟﺮﻳﺎن ﺳﺮﻳﻊ آب ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ و اﻳﺠﺎد ﻳﻚ ﺳﻄﺢ ﻛﺎﻣﻼ ﺻﺎف ﺑ ﺮای آﻧﻬﺎ ا ﺟﺒﺎری اﺳـﺖ ) روﻳـﻪ ﺳـﺮرﻳﺰﻫﺎ، ﻛـﻒ آﺑﺮوﻫﺎ و ﻫﺎ ﻓﻠﻮم ، ﺣﻮﺿﭽﻪ ﻫﺎی ﺗﺮﺳﻴﺐ و آراﻣﺶ و ﻧﻈﺎﻳﺮ اﻳﻨﻬﺎ ﺮایﺑ (. اﻳﻦ ﺳﻄﻮح، ﭘﺮداﺧﺖ دﻗﻴﻖ ﺿﺮوری اﺳﺖ و ﺣﺪاﻛﺜﺮ ﻧﺎﻫﻤﻮاری ﻗﺎﺑﻞ ﻗﺒﻮل 5/2 ﻣﺘﺮ ﻣﻴﻠﻲ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد . 6 - 11 - 5 - درزﻫﺎ در ﺳﺎزه ﻫﺎی ﺑﺘﻨﻲ درزﻫﺎ ﺑﻪ دو دﺳﺘﻪ درزﻫﺎی اﺟ ﺮاﻳ ﻲ و درزﻫﺎی ﺟﺎﺑﺠﺎ ﻳﻲ ﺗﻘﺴﻴﻢ ﻣﻲ ﻛﻼ . ﻮﻧﺪﺷ درزﻫﺎ از ﻧﻘﺎط آﺳﻴﺐ ﭘﺬﻳﺮ ﺳﺎزه ﺑﺘﻨﻲ ﺑﻪ ﺷﻤﺎر ﻣﻲ رود ﻛﻪ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻓﻨﻲ و ﺧﺼﻮﺻﻲ در اﺟ ﺮای آﻧﻬﺎ ﺿﺮوری ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . 6 - 11 - 5 - 1 - درزﻫﺎی اﺟ ﻲﺮاﻳ اﻳﻦ درزﻫﺎ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﺗﺴﻬﻴﻞ ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺑﺘﻦ رﻳﺰی، ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻣﺤﺪودﻳﺖ ﺣﺠﻢ ﺑﺘﻦ رﻳﺰی در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﻮد ﻣﻲ ﺑﻪ . ﻃـﻮر ﻛﻠـﻲ ﻫﺮﮔـﺎه زﻣﺎن ﻗﻄﻊ ﺑﺘﻦ رﻳﺰی از 30 دﻗﻴﻘﻪ ﺗﺠﺎوز ﻛﻨﺪ، آن ﺳﻄﺢ ﻳﻚ درز اﺟ ﺮاﻳ ﻲ ﺑﻪ ﺣﺴﺎب ﻣﻲ . آﻳﺪ درز اﺟ ﺮاﻳ ﻲ در اﻋﻀﺎی و ﻗﻄﻌﻪ ﻫﺎی ﺑﺘﻦ آرﻣﻪ، ﻧﺒﺎﻳﺪ در ﻣﺤﻞ ﺗﺤﻤﻞ ﺑﺮش ﺣﺪاﻛﺜﺮ واﻗﻊ ﺷﻮد و در ﺻﻮرت ﻟﺰوم ﺑ ﺮای اﻧﺘﻘﺎل ﻧﻴﺮوﻫﺎی ﺑﺮﺷﻲ و ﺳﺎﻳﺮ ﺗﻨﺶ ﻫﺎ ، در ﻣﺤﻞ درزﻫﺎی اﺟ ﺮاﻳ ﻲ ﺑﺎﻳﺪ ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ ﻫﺎی ﻻزم ﺑﻪ ﻋﻤﻞ آﻳﺪ ﻣ . ﻮﻗﻌﻴﺖ و ﺷﻜﻞ درز اﺟ ﺮاﻳ ﻲ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺎ ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﺻﻮرت ﮔﻴﺮد . در ﺳﺎزه ﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﺑﺎﻳﺪ آب ﺑﻨﺪ ﺑﺎﺷﻨﺪ، ﻣﺤﻞ درز اﺟ ﺮاﻳ ﻲ ﺟﻬﺖ آب ﺑﻨﺪ ﻧﻤﻮدن و ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی از ﻧﺸﺖ آب ﺑﺎﻳﺪ ﻣﻮرد ﺗﻮﺟﻪ ﻗﺮار ﮔﻴﺮد . ﺮایﺑ ﺗﺎﻣﻴﻦ ﭘﻴﻮﺳﺘﮕﻲ ﺑﻴﻦ ﻻﻳﻪ ﻫﺎی ﺑﺘﻦ در ﻣﺤﻞ درزﻫﺎی اﺟ ﺮاﻳ ﻲ ﺑﺎﻳﺪ ﺳﻄﺢ ﺑﺘﻦ ﻗﺒﻠﻲ را ﺧﺸﻦ ﺳﺎﺧﺖ و ﭘﺲ از ﺗﻤﻴﺰ ﻛﺮدن ﺳـﻄﺢ ﺑﺘﻦ ﻗﺒﻠﻲ ﺑﺎ ﻓﺸﺎر آب، ﻣﺨﻠﻮط آب و ﻫﻮای ﻓﺸﺮده و ﻣﺎﺳﻪ ﭘﺎﺷﻲ، ﻻﻳﻪ ﺑﻌﺪ را رﻳﺨﺖ . ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺑﺎﻳﺪ ﻛﻠﻴﻪ ﺳﻄﻮح درزﻫﺎی اﺟ ﺮاﻳـ ﻲ ﻗﺒـﻞ از ﺑﺘﻦ رﻳﺰی ﻣﺮﻃﻮب ﮔﺮدد . اﺳﺘﻔﺎده از دوﻏﺎب ﺧﺎﻟﺺ ﺳﻴﻤﺎن در ﻣﺤﻞ درز ﺟﺎﻳﺰ ﻧﻤﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﻛﻠﻴﻪ ﻣﻴﻠﮕﺮدﻫﺎی ﻓﻮﻻدی ﺑﺎﻳﺪ در ﻣﺤﻞ درزﻫـﺎی اﺟ ﺮاﻳ ﻲ اد اﻣﻪ ﻳﺎﺑﺪ و در ﺻﻮرت ﻧﻴﺎز ﺑ ﺮای اﺗﺼﺎل ﻣﺤ ﺗﺮ ﻜﻢ ﺑﺎﻳﺪ از ﻣﻴﻠﮕﺮد در دو ﺟﻬﺖ اﺳﺘﻔﺎده ﺷﻮد . ﺗﻌﺪاد درزﻫﺎی اﺟ ﺮاﻳ ﻲ ﺑﺎﻳﺪ در ﺗﺮ ﻛﻢ ﻳﻦ ﺣﺪ ﻣﻤﻜﻦ ﺑﺎﺷﺪ . درزﻫﺎی اﺟ ﺮاﻳ ﻲ ﺑﺎﻳﺪ در ﻣﻘﺎﻃﻊ ﺑﺎ ﺗﺮ ﻛﻢ ﻳﻦ ﺗﻨﺶ ﻫﺎ ﺑﻪ وﻳﮋه ﺗﻨﺶ ﻫﺎ ی ﺑﺮﺷﻲ ﺑﺎ اﻣﺘﺪاد ﻣﺘﻌﺎﻣﺪ ﺑﺮ ﺗﻨﺶ ﻫﺎ ی ﻋﻤﻮدی ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ ﻛﺮد . ﺑﺎﻳﺪ ﺣﺘﻲ ا ﻻﻣﻜﺎن از اﻳﺠﺎد درزﻫﺎی ﺑﻲ ﺷﻜﻞ و ﺑﺰرگ اﺟﺘﻨﺎب ﻛﺮد و درزﻫـﺎی ﻻزم را ﺑﻪ ﺻﻮرت ﭘﻠﻜﺎﻧﻲ ﻳﺎ ﺳﻄﻮﺣﻲ ﺷﻜﺴﺘﻪ ﺑﺎ زاوﻳﻪ ﻧﺰدﻳﻚ ﺑﻪ 45 درﺟﻪ در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺖ . 6 - 11 - 5 - 2 - درزﻫﺎی ﺟﺎﺑﺠﺎ ﻳﻲ ) ﺣﺮﻛﺘﻲ ( درزﻫﺎی ﺣﺮﻛﺘﻲ، درزﻫﺎﻳﻲ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻛﻪ ﺑ ﺮای ﻫﻤﺴﺎز ﻛﺮدن ﺣﺮﻛﺖ ﻫﺎ ی ﻧﺴﺒﻲ ﻗﺴﻤﺖ ﻫﺎ ی ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻳﻚ ﺳﺎزه ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻋﻤﺪی ﺗﻌ ﺒﻴﻪ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . اﻳﻦ ﺣﺮﻛﺖ ﻫﺎ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﻨﺪ در اﺛﺮ ﺗﻐﻴﻴﺮﻫﺎی درﺟﻪ ﺣﺮارت، اﻓﺖ ﺑﺘﻦ و ﻧﺸﺴﺖ ﻫﺎ ی ﻧﺎﻣﺴﺎوی ﺑﻪ وﺟﻮد آﻳﻨﺪ . اﻧﻮاع اﻳﻦ درزﻫﺎ در زﻳـﺮ اراﺋﻪ ﻣﻲ ﮔﺮدد : اﻟﻒ- درزﻫﺎی اﻧﻘﺒﺎﺿﻲ اﻳﻦ درزﻫﺎ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی از ﺑﺮوز ﺗﺮک ﻫﺎ ی ﻧﺎﺷﻲ از ﺟﻤﻊ ﺷﺪن ﺑﺘﻦ ﺗﻌﺒﻴﻪ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . ﻣﺤﻞ اﻳﻦ درزﻫﺎ ﺑﺎ ﻳـﺪ ﺑـﻪ ﻧﺤـﻮی اﻧﺘﺨـﺎب ﮔﺮدﻧﺪ ﻛﻪ اﻧﻘﺒﺎض ﻃﺮﻓﻴﻦ درز در ﻣﺤﻞ درز ﻣﺘﻤﺮﻛﺰ ﮔﺮدﻧﺪ . اﻳﻦ درزﻫﺎ ﺑﺎ ﻋﻤﻖ ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺳﺎﺧﺘﻪ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ ﻛﻪ ﺑـﻪ ﺿـﺨﺎﻣﺖ ﺑـﺘﻦ ﺑـﺴﺘﮕﻲ 106 ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻓﻨﻲ ﻋﻤﻮﻣﻲ ﻛﺎرﻫﺎی ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ رودﺧﺎﻧﻪ دارد . در ﭘﻮﺷﺶ ﻫﺎ ی ﺑﺘﻨﻲ درزﻫﺎی اﻧﻘﺒﺎض ﺑﻪ ﺷﻜﻞ ﺷﻴﺎری و ﺑﻪ ﻋﺮض 10 ﺗﺎ15 ﻣﺘﺮ ﻣﻴﻠﻲ در ﻳﻚ ﺳﻮم ﺑﺎﻻی ﺿﺨﺎﻣﺖ ﭘﻮﺷﺶ، ﺗﻌﺒﻴـﻪ ﺷﻮد ﻣﻲ ﺑﺘﻦ . رﻳﺰی ﭘﻮﺷﺶ ﻫﺎ ی ﺑﺘﻨﻲ ﺑﺎﻳﺪ ﺗﺎ ﺣﺪ اﻣﻜﺎن ﺑﻪ ﺻﻮرت ﺷﻄﺮﻧﺠﻲ ﺑﺎ اﺑﻌـﺎد ﺑﺮاﺑـﺮ، در دو ﺟﻬـﺖ و ﺣـﺪود 3 ﻣﺘـﺮ ﺑﺎﺷـﺪ ﺮایﺑـ . ﭘﻮﺷﺶ ﻫﺎ ی ﺑﺘﻨﻲ اﺟ ﺮای اﻳﻦ درزﻫﺎ در ﻣﻮﻗﻊ ﻋﻤﻠﻴﺎت ﭘﺮداﺧﺖ ﺳﻄﺢ ﺑﺘﻦ، ﻗﺎﺑﻞ اﻧﺠﺎم اﺳﺖ . ب- درزﻫﺎی اﻧﺒﺴﺎط اﻳﻦ درزﻫﺎ ﺑ ﺮای ﺗﺎﻣﻴﻦ اﻣﻜﺎن ﺟﺎﺑﺠﺎ ﻳﻲ ﻫﺎی ﻧﺎﺷﻲ از اﻧﻘﺒﺎض و اﻧﺒﺴﺎط در ﻣﻘﺎﺑﻞ ﺗﻐﻴﻴﺮﻫﺎی درﺟـﻪ ﺣـﺮارت ﺗﻌﺒﻴـﻪ ﻣـﻲ ﮔﺮدﻧـﺪ . اﻳـﻦ ﺣﺮﻛﺖ ﻫﺎ ﺑﻪ ﻃﻮر ﻣﻜﺮر و ﻲ داﻳﻤ ﺑﻮده و ﺟﻬﺖ و اﻧﺪازه ﺑﺰرﮔﻲ آن ﺗﺎ ﺣﺪودی ﻗﺎﺑﻞ ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ اﺳﺖ . ﺷﻜﺎف ﭘـﻴﺶ ﺑﻴﻨـﻲ ﺷـﺪه ﺟﻬـﺖ درز اﻧﺒﺴﺎط ﭘﺲ از ﺗﻤﻴﺰ ﻧﻤﻮدن ﺑﺎ ﻣﻮاد ﺗﺮاﻛﻢ ﭘﺬﻳﺮ، ﭘﺮ ﻣﻲ ﮔﺮدد . ﻗﺒﻞ از ﻛﺎرﮔﺬاﺷﺘﻦ ﻣﻮاد درزﺑﻨﺪی، ﻛﻠﻴﻪ ﻣﻮاد اﻳﺪ ز از ﻗﺒﻴﻞ ﺧﺮده ﺑﺘﻦ، ﻣـﻼت، ﮔﺮد و ﺧﺎک، ﻟﺠﻦ، ﭼﺮﺑﻲ ﻫﺎ و ﻏﻴﺮه ﺑﺎﻳﺪ از ﻣﺤﻞ درزﻫﺎ ﺑﺮداﺷـﺘﻪ ﺷـﻮد . ﻣﻴﻠﮕﺮدﻫـﺎ ﻧﺒﺎﻳـﺪ درز اﻧﺒـﺴﺎط را ﻗﻄـﻊ ﻛﻨﻨـﺪ . در درز اﻧﺒـﺴﺎط از ﻣﻴﻠﻪ ﻫﺎی اﺗﺼﺎل 1 اﺳﺘﻔﺎده ﺷﻮد ﻣﻲ ﻛﻪ در اﻳﻦ ﺻﻮرت اﻧﺘﻬﺎی ﻟﻐﺰﺷﻲ ﻣﻴﻠﻪ ﻫﺎی اﺗﺼﺎل ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ ﻛﻼﻫﻚ ﻳﺎ درﭘﻮش و ﻳﺎ اﻧﮕﺸﺘﺎﻧﻪ ﻣﺤـﺼﻮر ﺑﺎﺷﺪ ﺗﺎ ﻣﻜﺎﻧﻲ ﺑ ﺮای ﺣﺮﻛﺖ ﻣﻴﻠﻪ اﺗﺼﺎل ) در ﺟﺮﻳﺎن اﻧﺒﺴﺎط ﺑﺘﻦ ( اﻳﺠﺎد ﺷﻮد . اﻳﻦ ﻣﻜﺎن ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺰرگ ﺗﺮ از ﻋﺮض درز ﺑﺎﺷﺪ . ج- درزﻫﺎی ﻧﺸﺴﺖ اﻳﻦ درزﻫﺎ ﺑ ﺮای ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی از ﻧﺸﺴﺖ ﻫﺎ ی ﻧﺎﻣﺴﺎوی در ﻣﺤﻠﻲ از ﺳﺎزه ﻛﻪ دا رای دو ﻧﻮع ﻣﺼﺎﻟﺢ، دو ﻧﻮع ﻓﻮﻧﺪاﺳـﻴﻮن، ﺗﻐﻴﻴـﺮ در ﻧـﻮع اﺟﺮا و ﻳﺎ ﺗﻐﻴﻴ ﺮ ﻧﺎﮔﻬﺎﻧﻲ در ﺿﺨﺎﻣﺖ ﺑﺎﺷﺪ، ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮد . د- درزﻫﺎی ﻛﻨﺘﺮل اﻧﺒﺴﺎط و اﻧﻘﺒﺎض ﺑﺘﻦ، در اﺛﺮ ﺗﻐﻴﻴﺮﻫﺎی رﻃﻮﺑﺖ و ﺣﺮارت در آن، ﺗﻨﺶ ﻫﺎ ﻳﻲ را ﺑﻪ وﺟﻮد ﻣﻲ آورد ﻛﻪ ﮔﺎه از ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﺑﺘﻦ ﺑﻴﺶ ﺗﺮ اﺳﺖ و ﺑﻪ ﺗﺮک ﺧﻮردﮔﻲ ﻣﻨﺠﺮ ﺷﻮد ﻣﻲ ﺮایﺑ . ﺣﻞ اﻳﻦ ﻣﺸﻜﻞ از درزﻫﺎی ﻛﻨﺘﺮل ﻛﻪ ﺣﺮﻛﺖ ﻧﺴﺒﻲ دال ﻳﺎ دﻳﻮار در ﺻﻔﺤﻪ ﺧﻮد را اﻣﻜـﺎن ﭘـﺬﻳﺮ ﻣﻲ ﺳﺎزد، اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲ ﮔﺮدد . ﺑﺪﻳﻦ ﻣﻨﻈﻮر ﺑﺎﻳﺪ ﺑ ﺮای ﺳﺎزه ﻫﺎی ﺑﺘﻨﻲ ﺑﺎ ﻃﻮل ﺑﻴﺶ از 18 ﻣﺘﺮ، اﻳﻦ درزﻫﺎ ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ ﮔﺮدد . ﻫ- ﺳﺎﻳﺮ درز ﻫﺎ از اﻧﻮاع دﻳﮕﺮ درزﻫﺎ ﻣﻲ ﺗﻮان ﺑﻪ درزﻫﺎی ﻟﻐﺰﺷﻲ، درزﻫﺎی ﺟﺪاﻛﻨﻨﺪه، درزﻫﺎی ﻣﻔﺼﻠﻲ و ... ﻛﻪ ﻛﺎرﺑ ﺮد وﻳﮋه دارﻧﺪ اﺷﺎره ﻧﻤﻮد . 6 - 11 - 5 - 3 - ﻣﻮاد ﭘﺮﻛﻨﻨﺪه درزﻫﺎ ﻣﻮاد درزﺑﻨﺪی ﺑﺎﻳﺪ ﻗﺎﺑﻞ ارﺗﺠﺎع و ﭼﺴﺒﻨﺪه ﺑﻮده و ﻗﺎﺑﻠﻴﺖ درزﺑﻨﺪی ﻣﻮﺛﺮ درزﻫﺎی ﻗﻄﻌﻪ ﻫﺎی ﺑﺘﻨﻲ در ﻣﻘﺎﺑﻞ ﻧﻔﻮذ رﻃﻮﺑـﺖ را در ﺗﻤـﺎم دوره ﻫﺎی ﻣﻜﺮر اﻧﺒﺴﺎط و اﻧﻘﺒﺎض داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﻨﺪ . ﺧﺎﺻـﻴﺖ ارﺗﺠـﺎﻋﻲ ﻣـﻮاد درزﺑﻨـﺪی ﺑﺎﻳـﺪ در ﺗﻐﻴﻴﺮﻫـﺎی درﺟـﻪ ﺣـ ﺮارت از 15 - درﺟـﻪ ﺳﺎﻧﺘﻲ ﮔﺮاد ﺗﺎ 60 درﺟﻪ ﺳﺎﻧﺘﻲ ﮔﺮاد ، ﺑﺪون ﺗﻐﻴﻴﺮ ﺷﻜﻞ و ﺷﻜﻨﻨﺪﮔﻲ ﺣﻔﻆ ﺷﻮد . ﻣﺼﺎﻟﺢ ﭘﺮﻛﻨﻨﺪه درز ﻣﻤﻜﻦ اﺳـﺖ از ﻧـﻮع اﻟﻴـﺎف ﮔﻴـﺎﻫﻲ، ﻻﺳﺘﻴﻚ، ﺗﺮﻛﻴﺐ ﻫﺎ ی آﺳﻔﺎﻟﺘﻲ، ﭼﻮب ﭘﻨﺒﻪ و ﻣﺎﻧﻨﺪ آﻧﻬﺎ ﺑﺎﺷﺪ . در ﻣﻮاردی ﻛﻪ ﺑﻪ ﻟﺤﺎظ ﻫﻴﺪروﻟﻴﻜﻲ ﻻزم ﺑﺎﺷﺪ ﺗﺎ درزﻫـﺎ آب ﺑﻨـﺪی ﺷـﻮﻧﺪ، ﻣﺼﺎﻟﺢ ﻣﺼﺮﻓﻲ ﺑﺎﻳﺪ دا رای ﻗﺎﺑﻠﻴﺖ اﻧﻌﻄﺎف و ﺧﺎﺻﻴﺖ آب ﺑﻨﺪی ﺑﺎﺷﻨﺪ . 1- Dowels ﻓﺼﻞ ﺷﺸﻢ- ﻛﺎرﻫﺎی ﺑﺘﻨﻲ ﻗﺎﻟﺐ و ﺑﻨﺪی 107 6 - 11 - 5 - 4 - ﻟﻮﻟﻪ ﻫﺎ و ﻣﺠﺎری ﻣﺪﻓﻮن در ﻗﺎﻟﺐ ﺑﻨﺪی ﺳﺎزه ﻫﺎ، ﻣﺠﺎری ﻋﺒﻮر ﻟﻮﻟﻪ ﻫﺎ، ﻣﺠﺎری ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز ﺳﻴﻢ ﻛﺸﻲ و ﺳﺎﻳﺮ ﻣﻮارد ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ ﻧﺤﻮی ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ و اﺟﺮا ﮔﺮدد ﻛﻪ ﭘـﺲ از اﺗﻤﺎم ﺑﺘﻦ رﻳﺰی، ﻧﻴﺎزی ﺑﻪ ﺗﺨﺮﻳﺐ ﺑﺘﻦ ﻧﺒﺎﺷﺪ . ﻟﻮﻟﻪ ﻫﺎ و ﻣﺠﺎر ی آﻟﻮﻣﻴﻨﻴﻮﻣﻲ ﻧﺒﺎﻳﺪ در ﻗﻄﻌﻪ ﻫﺎی ﺑﺘﻨﻲ دﻓﻦ ﺷﻮﻧﺪ ﻣﮕﺮ اﻳـﻦ ﻛـﻪ ﺑـﻪ ﻧﺤـﻮ ﻣﻮﺛﺮی روﻛﺶ ﺷﺪه ﺑﺎﺷﻨﺪ ﺗﺎ از ﺗﺮﻛﻴﺐ ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ ﺑﺘﻦ و آﻟﻮﻣﻴﻨﻴﻮم و ﻳـﺎ از ﻓﻌـﻞ و اﻧﻔﻌـﺎل ﻫـﺎ ی اﻟﻜﺘﺮوﺷـﻴﻤﻴﺎﻳﻲ ﺑـﻴﻦ ﻓـﻮﻻد و آﻟـﻮﻣﻴﻨﻴﻢ ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی ﺑﻪ ﻋﻤﻞ آﻳﺪ . ﻟﻮﻟﻪ ﻫﺎ و ﻣﺠﺎری ﻣﺪﻓﻮن در ﺑﺘﻦ دال، دﻳﻮار ﻳﺎ ﺗﻴﺮ، ﺟﺰ در ﻣﻮ اردی ﻛﻪ ﻧﻘﺸﻪ ﻫﺎی آﻧﻬﺎ ﺑﻪ ﺗﺼﻮﻳﺐ ﻣﻬﻨﺪس ﻃﺮاح رﺳـﻴﺪه ﺑﺎﺷـﺪ، ﺑﺎﻳـﺪ ﭼﻨﺎن ﻛﺎرﮔﺬاﺷﺘﻪ ﺷﻮﻧﺪ ﻛﻪ ﺷ ﺮاﻳ ﻂ زﻳﺮ ﺗﺎﻣﻴﻦ ﺷﺪه ﺑﺎﺷﺪ :  اﺑﻌﺎد ﺧﺎرﺟﻲ ﻟﻮﻟﻪ ﻫﺎ و ﻣﺠﺎری ﻧﺒﺎﻳﺪ ﺑﺰرگ ﺗﺮ از ﻳﻚ ﺳﻮم ﻛﻞ ﺿﺨﺎﻣﺖ دﻳﻮار، دال ﻳﺎ ﺗﻴﺮی ﻛﻪ در آن دﻓﻦ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ ﺑﺎﺷﻨﺪ .  ﻓﺎﺻﻠﻪ ﻣﺮﻛﺰ ﺑﻪ ﻣﺮﻛﺰ ﻫﺮ دو ﻟﻮﻟﻪ ﻳﺎ ﻣﺠ ﺮای ﻣ ﺠﺎور ﻫﻢ ﻧﺒﺎﻳﺪ ﺗﺮ ﻛﻢ از ﺳﻪ ﺑﺮاﺑﺮ ﻗﻄﺮ ﻳﺎ ﻋﺮض آﻧﻬﺎ ﺑﺎﺷﺪ . 6 - 11 - 5 - 5 - ﻗﺎﻟﺐ ﻫﺎ ی وﻳﮋه ﻗﺎﻟﺐ ﻫﺎ ی ﻣﺠﺎری داﻳﺮه ای ﺷﻜﻞ، ﺗﻮﻧﻞ ﻫﺎ و ﻧﻈﺎﻳﺮ اﻳﻨﻬﺎ ، ﻗﺎﻟﺐ ﻣﺨﺼﻮﺻﻲ ﺑﺎ ﻣﻘﻄﻊ داﻳﺮه ﻳﺎ ﺳﻬﻤﻲ ﻣﻲ ﺑﺎﺷـﻨﺪ ﻛـﻪ ﻗﺎﺑـﻞ ﺣﺮﻛـﺖ در ﻃﻮل ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ و ﭘﺲ از اﺗﻤﺎم ﺑﺘﻦ رﻳﺰی در ﻳﻚ ﻗﺴﻤﺖ، ﺑﻪ ﻗﺴﻤﺖ دﻳﮕﺮ ﻣﻨﺘﻘﻞ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ ﻣ . ﻌﻤﻮﻻ ﻗﺎﺑﻠﻴﺖ ﺟﻤﻊ ﺷﺪن و ﻛـﺎﻫﺶ ﻗﻄـﺮ را دارﻧﺪ و در ﻧﺘﻴﺠﻪ اﻣﻜﺎن ﺣﺮﻛﺖ در ﻗﻮس ﺑﻴﺶ ﻫﺎ .ﺷﻮد ﻣﻲ ﺗﺮ ﻗﺎﻟﺐ ﻟﻐﺰﻧﺪه، ﻳﻜﻲ از روش ﻫﺎ ی اﺟ ﺮای ﺳﺎزه ﻫﺎی ﻣﺮﺗﻔﻊ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺳﻴﻠﻮﻫﺎ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . اﺳﺎس روش اﺟﺮا اﻳـﻦ اﺳـﺖ ﻛـﻪ ﻗـﺎﻟﺒﻲ ﺑـﺎ ارﺗﻔـﺎع ﻣﺸﺨﺺ در ﻓﻮاﺻﻞ ﺗﻨﺎوﺑﻲ ﻣﻌﻴﻦ، زﻣﺎن ﻫﻢ ﺑﺎ ﺑﺘﻦ رﻳﺰی ﺑﻪ ﺑﺎﻻ ﻛ ﺸﻴﺪه ﺷﻮد ﻣﻲ و زﻣﺎن ﻫﻢ ﺑﺎ ﺣﺮﻛﺖ ﻗﺎﻟﺐ، ﺑﺘﻦ ﺳﺨﺖ ﺷـﺪه از ﭘـﺎﻳﻴﻦ آن ﺧﺎرج ﻣﻲ ﮔﺮدد . ﺳﺮﻋﺖ ﺑﺎﻻﺑﺮدن ﻗﺎﻟﺐ ﻟﻐﺰﻧﺪه ﺑﺎﻳﺪ دﻗﻴﻘﺎ ﺗﻮﺳﻂ ﻧﻴﺮوی ﻣﺘﺨﺼﺺ ﻛﻨﺘﺮل ﺷﻮد ﺗﺎ ﺳﺮﻋﺖ زﻳﺎد ﺑﺎﻋﺚ رﻳﺰش ﺑﺘﻦ و ﺳـﺮﻋﺖ ﻛﻢ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ اﺻﻄﻜﺎک اﻳﺠﺎد ﺷﺪه ﺑﻴﻦ ﻗﺎﻟﺐ و ﺑﺘﻦ، ﺑﺎﻋﺚ ﺗﺮک ﺧﻮردﮔﻲ ﺑﺘﻦ ﻧﮕﺮدد ﺮاﻳﺷ . ﻂ ﺟﻮی ﻣﺎﻧﻨﺪ ﮔﺮﻣﺎ ﻳﺎ ﺳﺮﻣﺎی ﺷﺪﻳﺪ ﻳﺎ ﺑـﺎد، دﻗﺖ ﺑﻴﺶ ﺗﺮ ی در اﺟ ﺮای ﻗﺎﻟﺐ ﻟﻐﺰﻧﺪه را ﻣﻲ ﻃﻠﺒﺪ . 6 - 12 - آب ﺑﻨﺪﻫﺎ آب ﺑﻨﺪﻫﺎ، ﻧﻮارﻫﺎی ﻓﻠﺰی ﻳﺎ ﻧﻮارﻫﺎی ﻧﺮﻣﻲ از ﻣﻮاد ﭘﻲ وی ﺳﻲ (PVC) ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻛﻪ ﺑ ﺮای آب ﺑﻨﺪی ﻛﺎﻣﻞ و ﻏﻴﺮﻗﺎﺑﻞ ﻧﻔﻮذ ﻛﺮدن درزﻫﺎ، در ﻣﺤﻞ ﺳﺎزه ﻫﺎی آﺑﻲ ﺑﻪ ﻛﺎر ﺑﺮده ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . 6 - 12 - 1 - ﻣﺼﺎﻟﺢ ﻣﺼﺮﻓﻲ ﻣﺼﺎﻟﺢ آب ﺑﻨﺪ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ از ﻧﻮع ﻻﺳﺘﻴﻜﻲ، ﭘﻼﺳﺘﻴﻜﻲ ) ﻣﺎﻧﻨﺪ ﻛﻠﺮورﭘﻠﻲ وﻳﻨﻴﻞ ( ﻳﺎ از اﻧﻮاع ﻓﻠﺰی ) ﻣﺎﻧﻨﺪ ورق ﻣﺲ ( ﺑﺎﺷـﺪ . ﻣﺘـﺪاول ﺗـﺮﻳﻦ ﻧﻮع آﻧﻬﺎ واﺗﺮ اﺳﺘﺎپ ﻫﺎ وی ی ﭘﻲ ﺳﻲ ﻛﻠﺮورﭘﻠﻲ وﻳﻨﻴﻞ ﺪ ﺮاﻳﻛﻠ (PVC) ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ ﻛﻪ دا رای ﻣﺸﺨﺼﺎت زﻳﺮ اﺳﺖ :  ﻋﻤﻮﻣﺎ ﺑﺘﻦ، اﻓﺰودﻧﻲ ﻫﺎ ی ﺑﺘﻦ، اﺳﻴﺪﻫﺎ، ﻗﻠﻴﺎﻳ ﻲ ﻫﺎ، اﻛﺴﻴﮋن، ازن و ﻏﻴﺮه ﺑﺮ آﻧ ﻬﺎ ﺗﺎﺛﻴﺮ ﻧﺪارﻧﺪ .  رای دا ﺧﺎﺻﻴﺖ اﻧﻌﻄﺎف ﭘﺬﻳﺮی و اﻻﺳﺘﻴﺴﻴﺘﻪ ﺑﺎﻻ، ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﻛﺸﺸﻲ ﻣﻨﺎﺳﺐ و ﻗﺎﺑﻠﻴﺖ اﻓﺰاﻳﺶ ﻃﻮل زﻳﺎد اﺳﺖ . 108 ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻓﻨﻲ ﻋﻤﻮﻣﻲ ﻛﺎرﻫﺎی ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ رودﺧﺎﻧﻪ  ،در ﻣﻮارد ﻣﺘﻌﺎرف ﻧﻔﻮذ آب درﻳﺎ، آب ﺑﺎ ﻛﻠﺮ زﻳﺎد، ﺳﻮد ﺳﻮزآور، ﻛﻠﺮورﻛﻠﺴﻴﻢ، ﻛﺮﺑﻨﺎت ﺳﺪﻳﻢ، اﺳﻴﺪ ﺳﻮﻟﻔﻮرﻳﻚ ﺗـﺮی ﺳـﻮﻟﻔﻴﺪ روﻏﻦ و ﻫﺎ ﮔﺎزوﻳﻴﻞ ، ﻛﺎﻣﻼ ﻣﻘﺎوم اﺳﺖ .  ﻣﻮﺟﺐ اﻳﺠﺎد اﻟﻜﺘﺮوﻟﻴﺰ در ﺳﺎزه ﻫﺎی ﺑﺘﻨﻲ و ﻳﺎ ﺷﺒﻜﻪ آرﻣﺎﺗﻮرﺑﻨﺪی ﻧﻤﻲ ﮔﺮدد .  ﺑﺎ اﺿﺎﻓﻪ ﻧﻤﻮدن اﻓﺰودﻧﻲ ﻫﺎ ی ﻣﺨﺼﻮص، ﻣﻘﺎوﻣﺖ وی ﭘﻲ ﺳﻲ (PVC) را ﻣﻲ ﺗﻮان در ﺑﺮاﺑﺮ ﻣﻮارد ﺧﺎص از ﻧﻈـﺮ ﺗـﺎﺛﻴﺮ ﻣـﻮاد ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ اﻓﺰاﻳﺶ داد . آب ﺑﻨﺪ ﻧﺒﺎﻳﺪ در ﻣﻌﺮض اﺷﻌﻪ ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ ﺧ ﻮرﺷﻴﺪ و در ﺗﻤﺎس ﺑﺎ روﻏﻦ ﻳﺎ ﭼﺮﺑﻲ ﻗﺮار ﮔﻴﺮد و ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺑﺎﻳﺪ ﻣﺘﺮاﻛﻢ، ﻳﻜﻨﻮاﺧﺖ و ﻋﺎری از ﺳﻮراخ و ﺳﺎﻳﺮ ﻋﻴﻮب ﺑﺎﺷﺪ . دوام آب ﺑﻨﺪ ﺑﺎﻳﺪ در ﺣﺪ ﻋﻤﺮ ﺳﺎزه ای ﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ آب ﺑﻨﺪ در آن ﺑﻪ ﻛﺎر ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ ﺑﻨﺪ آب . ﻫـﺎی ﻣﺮﻏـﻮب از درﺟﻪ ﺣﺮارت 35 - درﺟﻪ ﺳﺎﻧﺘﻲ ﮔﺮاد ﺗﺎ 55 + درﺟﻪ دا رای ﻋﻤﻠ ﻜﺮد ﺑﻬﻴﻨﻪ ﺑﻮده وﺣﺘﻲ دﻣﺎی ﻣﻮﻗﺖ 80 درﺟـﻪ ﺳـﺎﻧﺘﻲ ﮔـﺮاد ) ﺑـﻪ اﺳـﺘﺜﻨﺎی ﻣﺤﻴﻂ ﻗﻠﻴﺎﻳﻲ ( ﺗﻐﻴﻴﺮی در ﻛﻴﻔﻴﺖ آﻧﻬﺎ ﭘﺪﻳﺪ ﻧﻤﻲ آورد . در درزﻫﺎی ﺟﺎﺑﺠﺎ ﻳﻲ ، آب ﺑﻨﺪ ﺑﺎﻳﺪ ﺿﻤﻦ ﻣﻤﺎﻧﻌﺖ از ﻋﺒﻮر آب، در ﺑﺮاﺑﺮ ﻓﺸﺎر ﻫﻴﺪرواﺳﺘﺎﺗﻴﻚ ﻧﺎﺷﻲ از ارﺗﻔﺎع آب ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﻧﻤﺎﻳﺪ . ﻋﺮض آب ﺑﻨﺪ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺰرگ ﺗﺮ از ﻋﻤﻖ ﻧﻔ ﻮذ آب در ﺑﺘﻦ ﺑﺎﺷﺪ و ﻗﺎﺑﻠﻴﺖ ﺗﻐﻴﻴﺮ ﺷﻜﻞ، ﻇﺮﻓﻴﺖ آب ﺑﻨﺪی و اﻳﻤﻨﻲ، ﺑﺎ اﻓﺰاﻳﺶ ﻋﺮض آن ﻣﺘﻨﺎﺳﺐ اﺳﺖ . ﺑﻪ ﻫﺮﺣﺎل ﻋﺮض آب ﺑﻨﺪ ﻧﺒﺎﻳﺪ از ﺿﺨﺎﻣﺖ ﻗﻄﻌﻪ ﺑﺘﻦ ﺑﻴﺶ ﺗﺮ ﺑﺎﺷﺪ ﺗﺎ از ﺗﻀﻌﻴﻒ ﻣﻘﻄﻊ ﺑﺘﻦ ﭘﺮﻫﻴﺰ ﮔﺮدد . 6 - 12 - 2 - وﺻﻠﻪ ﻧﻤﻮدن و ﻧﺼﺐ وﺻﻠﻪ ﻧﻤﻮدن آب ﺑﻨﺪ ﺑﺎﻳﺪ ﻣﻄﺎﺑﻖ ﺗﻮﺻﻴﻪ ﻛﺎرﺧﺎﻧﻪ ﺳﺎزﻧﺪه ﺑﺎﺷﺪ . در ﻣ ﻮرد آب ﺑﻨﺪ ﭘﻲ وی ﺳﻲ (PVC)، اﻳﻦ ﻋﻤﻞ ﺑﻪ وﺳﻴﻠﻪ دﺳﺘﮕﺎه ﺟﻮش ﻣﺨﺼﻮص ﺻﻮرت ﻣﻲ ﮔﻴﺮد . درﺟﻪ ﺣﺮارت ﺟﻮﺷﻜﺎری در ﺣﺪود 180 درﺟﻪ ﺳﺎﻧﺘﻲ ﮔﺮاد ﺑﻮده و ﺑﺎﻳﺪ ﻣﺠﻬﺰ ﺑﻪ ﺗﺮﻣﻮﺳﺘﺎت ﺑﺎﺷـﺪ ﺗـﺎ ﺣـﺮارت ﺑﻴﺶ از ﺣﺪ ﻻزم، ﻣﻮﺟﺐ ﺳﻮﺧﺘﻦ ﻣﺼﺎﻟﺢ ﻧﺸﻮد . ﻫﻨﮕﺎﻣﻲ ﻛﻪ دوﺳﺮ آب ﺑﻨﺪ ﭘﺲ از ﺗﻤﺎس ﺑﺎ ﺳﺮ دﺳﺘﮕﺎه ﺟﻮش ﻣﻼﻛﺎ ﻧﺮم و ﭼﺴﺒﻨﺪه ﺷﺪﻧﺪ، آﻧﻬﺎ را در ﻛﻨﺎر ﻫﻢ ﻗﺮارداده و ﻣﺤﻜﻢ ﻫﻢ ﺑﻪ ﻓﺸﺎر داده ﺷﻮد ﻣﻲ ﺗﺎ ﺳﻔﺖ ﺷﻮﻧﺪ . از ﺗﻤﺎس ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ ﺷﻌﻠﻪ آﺗﺶ ﺑﻪ آب ﺑﻨﺪ ﺟﺪا ﺑﺎﻳﺪ ﭘﺮﻫﻴﺰ ﻧﻤﻮد . ﻣﻘﺎوﻣـﺖ ﻛﺸـﺸﻲ وﺻـﻠﻪ ﻧﺒﺎﻳـﺪ از 75 % ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﻗﺴﻤﺖ ﻫﺎ ی وﺻﻠﻪ ﻧﺸﺪه ﻣﺼﺎﻟﺢ، ﺗﺮ ﻛﻢ ﺑﺎﺷﺪ . ﺑﻨﺪ آب ﻫﺎ ﺑﺎﻳﺪ ﺳﻄﺤﻲ ﻏﻴﺮﺻﻴﻘﻠﻲ داﺷ ﺘﻪ و ﺑﺎﻓﺖ آن دﻧﺪاﻧﻪ ای ﺷﻜﻞ و دا رای ﺷﻴﺎر و ﺑﺮﺟﺴﺘﮕﻲ ﺑﺎﺷﺪ و در ﺻﻮرت ﺧـﻢ ﻛـﺮدن، ﺗـﺮک ﻧﺨﻮرد . ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺑﺎﻳﺪ ﻛﺎﻣﻼ ﺗﻤﻴﺰ ﺑﺎﺷﺪ، زﻳﺮا آب ﺑﻨﺪ ﭼﺮب ﻳﺎ ﻛﺜﻴﻒ، ﭼﺴﺒﻨﺪﮔﻲ ﻣﻄﻠﻮﺑﻲ ﺑﺎ ﺑﺘﻦ ﻧﺨﻮاﻫﺪ داﺷﺖ آب . ﺑﻨﺪ ﺑﺎﻳﺪ دﻗﻴﻘﺎ در ﻣﺤـﻞ ﺧﻮد ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻪ و در ﺻﻮرت اﺳﺘﻔﺎده اﻧﻮاع ﺣﻔﺮه دار، ﺑﺎﻳﺪ ﺣﻔ ﺮه ﻛﺎﻣﻼ داﺧﻞ درز ﻗﺮار ﮔﻴﺮد . در درزﻫﺎی اﺟ ﺮاﻳ ﻲ ﻛـﻪ ﻓﻘـﻂ ﻣﻤﺎﻧﻌـﺖ از آب ﻣﻄﺮح اﺳﺖ، از آب ﺑﻨﺪ ﻫﺎی ﺑﺪون ﺣﻔﺮه ﻣﻴﺎﻧﻲ ﻣﻲ ﺗﻮان اﺳﺘﻔﺎده ﻧﻤﻮد . ﻣﻬﺎر ﻣﻨﺎﺳﺐ آب ﺑﻨﺪ ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﮔﻴﺮه ﻫﺎی ﻧﮕﻬﺪارﻧﺪه ﻛﻪ ﺑﺎل آب ﺑﻨﺪ را ﺑﻪ ﻣﻴﻠﮕﺮد ﻣﺮﺗﺒﻂ ﻣﻲ ﺳﺎزد، ﻋﻤﻠﻲ اﺳﺖ . ﮔﻴﺮه ﻫـﺎ در ﻓﻮاﺻـﻞ 50 ﺳﺎﻧﺘﻲ ﻣﺘﺮ ی ﺑﻪ ﺑﺎﻟﭽﻪ ﻫﺎی اﺻﻠﻲ و ﺛﺎﻧﻮﻳﻪ ﺑﺴﺘﻪ ﺷﺪه و ﺑﻪ ﻣﻴﻠﮕﺮدﻫﺎی اﻃﺮاف ﻣﻬﺎر ﻣﻲ ﮔﺮدﻧﺪ . ﺗﻤﺎﻣﻲ ﺣﺒﺎب ﻫﺎ ی رﻳﺰ ﻫﻮا، واﻗﻊ در ﺑﺘﻦ ﺗﺎزه اﻃﺮاف آب ﺑﻨﺪ ﺑﺎﻳﺪ ﺗﻮﺳﻂ وﻳﺒﺮه ﻣﻨﺎﺳﺐ از ﻣﻴﺎن ﺑﺮده ﺷﻮد و ﻫﻴﭻ ﻓﺎﺻﻠﻪ و ﻣﻨﻔﺬی از ﻫﻮا در ﻃﻮل ﺗﻤﺎس ﺑﺘﻦ و ﻧﻮار آب ﺑﻨﺪ ﺑﺎﻗﻲ ﻧﻤﺎﻧﺪ . ﭘﺲ از ﻧﺼﺐ آب ﺑﻨﺪ ، ﻗﺴﻤﺖ ﻧﻤﺎﻳﺎن آن ﺑﺎﻳﺪ از ﺗﺎﺑﺶ آﻓﺘﺎب و ﺳﺎﻳﺮ ﻋﻮاﻣﻞ ﺟﻮی و ﻣﺨـﺮب ﻣﺤﺎﻓﻈﺖ ﺷﻮد . ﻓﺼﻞ ﺷﺸﻢ- ﻛﺎرﻫﺎی ﺑﺘﻨﻲ ﻗﺎﻟﺐ و ﺑﻨﺪی 109 6 - 12 - 3 - ﺧﺼﻮﺻﻴﺎت ﻻزم ﺑ ﺮای ﺑﻨﺪ آب ﺮایﺑ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺧﺼﻮﺻﻴﺎت آب ﺑﻨﺪ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ ازای ﻫﺮ 150 ﻣﺘﺮ از ﻫﺮﻧﻮع، ﻳﻚ ﻧﻤﻮﻧﻪ ﻛﻪ ﺗﺮ ﻛﻢ از 30 ﺳﺎﻧﺘﻲ ﻣﺘﺮ ﻃﻮل ﻧﺪاﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ، اﻧﺘﺨﺎب ﻧﻤﻮد، ﻣﺸﺮوط ﺑﺮ ﻛﻪ اﻳﻦ ﺣﺪاﻗﻞ ﭼﻬﺎر ﻧﻤﻮﻧﻪ ﺑ ایﺮ ﻫﺮﻧﻮع و اﻧﺪازه آن ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﻮد . از آزﻣﺎﻳﺶ ﻫﺎ ی ﻻزم ﺑ ﺮای ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻛﻴﻔﻴﺖ آب ﺑﻨﺪ ﻣﺸﺘﻤﻞ ﺑﺮ ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﻛﺸﺸﻲ، ﺣﺪاﻗﻞ ﻛﺸﻴﺪﮔﻲ در ﻧﻘﻄﻪ ﭘﺎرﮔﻲ ﻛﺸﺸﻲ، ﻧﺮﻣﻲ، ﺟﺬب آب، ﺗﺮک در دﻣﺎی ﺳﺮد، آزﻣﺎﻳﺶ ﺑﺎ اﺳﺘﺨﺮاج ﺗﻨﺪ ﺷﺪه و آزﻣﺎﻳﺶ ﭘﺎﻳﺪاری درﻣﻘﺎﺑﻞ ﻗﻠﻴﺎﻫﺎ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﻧﻮارﻫﺎی آب ﺑﻨﺪ ﻏﻴﺮﻓﻠﺰی، ﻧﻈﻴﺮ ﻧﻮارﻫﺎی ﻻﺳﺘﻴﻜﻲ ﻳﺎ ﭘﻲ وی ﺳﻲ (PVC) ﺑﺎﻳﺪ ﻣﻨﻄﺒﻖ ﺑﺮ ﻣﺸﺨﺼﺎت آﻳﻴﻦ ﻧﺎﻣﻪ 123 ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ و ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی ﻛﺸﻮر ) ﺿﻮاﺑﻂ و ﻣﻌﻴﺎرﻫﺎی ﻃﺮاﺣﻲ و ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﻣﺨﺎزن ﺑﺘﻨﻲ ( ﺑﺎﺷﻨﺪ . 7 ﻓﺼﻞ7 دﻳﻮار آب ﺑﻨﺪ، ﺳﭙﺮﻛﻮﺑﻲ، ﺷﻤﻊ ﻛﻮﺑﻲ و ﺷﻤﻊ رﻳﺰی ﻓﺼﻞ ﻫﻔﺘﻢ - دﻳﻮار آب ﺑﻨﺪ، ﺳﭙﺮﻛﻮﺑﻲ، ﺷﻤﻊ ﻛﻮﺑﻲ و ﺷﻤﻊ رﻳﺰی 113 ﻓﺼﻞ ﻫﻔﺘﻢ- دﻳﻮار آب ﺑﻨﺪ، ﺳﭙﺮﻛﻮﺑﻲ، ﺷﻤﻊ ﻛﻮﺑﻲ و ﺷﻤﻊ رﻳﺰی 7 - 1 - دﻳﻮار آب ﺑﻨﺪ دﻳﻮار آب ﺑﻨﺪ، در ﺳﺎزه ﻫﺎی آﺑﻲ ﺑﻪ ﺧﺼﻮص ﺳﺪﻫﺎی ﻣﺨﺰﻧﻲ، ﺳﺪﻫﺎی اﻧﺤﺮاﻓﻲ، ﺷﻴﺐ ﻫﺎ ﺷﻜﻦ ، ﺳﺎزه ﻫﺎی ﺗﺜﺒﻴﺖ ﺑﺴﺘﺮ و ﺧﺎﻛﺮﻳﺰﻫـﺎ، در ﻻﻳﻪ ﻫﺎی ﺗﺤﺘﺎﻧﻲ ﭘﻲ ﺳﺎزه ﺑﺎ اﻫﺪاف زﻳﺮ اﺟﺮا ﻣﻲ ﮔﺮدﻧﺪ :  ﻛﺎﻫﺶ ﻧﻴﺮوی زﻳﺮ ﻓﺸﺎر  ﻛﺎﻫﺶ ﮔﺮادﻳﺎن ﻫﻴﺪروﻟﻴﻜﻲ آب ﺧﺮوﺟﻲ از ﭘﺎﻳﻴﻦ دﺳﺖ ﺳﺎزه و از ﺑﻴﻦ ﺑﺮدن ﺧﻄﺮ آﺑﺸﺴﺘﮕﻲ ذره ﻫﺎی ﭘﺎﻳﻴﻦ دﺳﺖ ﺳﺎزه  ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی از ﺧﺎﻟﻲ ﺷﺪن ﺗﺪرﻳﺠﻲ ﺧﺎک زﻳﺮ ﭘﻲ ﺳﺎزه در اﺛﺮ آﺑﺸﺴﺘﮕﻲ ﻣﺼﺎﻟﺢ ﭘﺮﻛﻨﻨﺪه دﻳﻮار آب ﺑﻨﺪ ﻋﻼوه ﺑﺮ ﻧﻔﻮذﻧﺎﭘﺬﻳﺮی ﻛﺎﻓﻲ، ﺑﺎﻳﺪ از رﻓﺘﺎر ﻣﻜﺎﻧﻴﻜﻲ ﻫﻤﺴﺎز ﺑﺎ ﻣﺤﻴﻂ اﻃﺮاف ﺧﻮد ﺑﺮﺧﻮردار ﺑﺎﺷﺪ . ﻋﻤـﻖ دﻳﻮار آب ﺑﻨﺪ ﺑﺎ ﺗﺎﻣﻴﻦ اﻫﺪاف ﻓﻮق ﺗﻌﻴﻴﻦ ﮔﺮدﻳﺪه و ﺿﺨﺎﻣﺖ آن ﺗﺎﺑﻌﻲ از ﺿﺮﻳﺐ ﻧﻔﻮذﭘـﺬﻳﺮی ﻣـﺼﺎﻟﺢ دﻳـﻮار آب ﺑﻨـﺪ و اﻣﻜﺎﻧـﺎت اﺟ ﺮاﻳـ ﻲ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﻏﺎﻟﺒﺎ ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﻓﺸﺎری ﻻزم ﺑـ ﺮای اﻳـﻦ ﮔﻮﻧـﻪ دﻳﻮارﻫـﺎ، 2 ﺗـﺎ10 ﻛﻴﻠـﻮﮔﺮم ﺑﺮ ﺳـﺎﻧﺘﻲ ﻣﺘﺮ ﻣﺮﺑـﻊ و ﻧﻔﻮذﭘـﺬﻳﺮی آن ﺗـﺮ ﻛـﻢ از 10 ﺳﺎﻧﺘﻲ ﻣﺘﺮ ﺑﺮﺛﺎﻧﻴﻪ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . 7 - 1 - 1 - اﻧﻮاع دﻳﻮار آب ﺑﻨﺪ ﺳﺎﺧﺖ دﻳﻮار آب ﺑﻨﺪ ﺑﻪ دو ﺻﻮرت، دﻳﻮار آب ﺑﻨﺪ ﺑﺎ ﺑﺘﻦ ﺳﺨﺖ ﻣﻌﻤﻮﻟﻲ و دﻳﻮار آب ﺑﻨﺪ ﺑﺎ ﺑﺘﻦ ﭘﻼﺳﺘﻴﻚ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﺑﺘﻦ ﭘﻼﺳﺘﻴﻚ ﺧـﻮد ﺑﺎ ﺳﻪ روش، اﺧﺘﻼط ﺧﺎک و ﺑﻨﺘﻮﻧﻴﺖ، اﺧﺘﻼط ﺳﻴﻤﺎن و ﺑﻨﺘﻮﻧﻴﺖ و اﺧﺘﻼط ﺳﻴﻤﺎن، ﺑﻨﺘﻮﻧﻴﺖ و ﻣﺼﺎﻟﺢ داﻧﻪ ای، ﻗﺎﺑﻞ ﻃﺮح و اﺟﺮا اﺳﺖ . اﺟ ﺮای دﻳﻮار آب ﺑﻨﺪ ﻋﻤﻮﻣﺎ ﻧﻤﻲ ﺗﻮاﻧ ﺪ ﻛﺎﻣﻼ ﻣﺎﻧﻊ ﻧﺸﺖ آب ﮔﺮدد ﺑﻪ . ﻋﻨﻮان ﻳﻚ ﻣﻌﻴﺎر ﻛﻠﻲ، ﻧﻔﻮذﭘﺬﻳﺮی ﺑﺘﻦ دﻳﻮار ﻫـﺎی آب ﺑﻨـﺪ 6 10 ﺗﺎ9 10 ﻣﺘﺮﺑﺮﺛﺎﻧﻴﻪ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . در دﻳﻮار ﻫﺎی آب ﺑﻨﺪ ﺑﺎ ﺑﺘﻦ ﻣﻌﻤﻮﻟﻲ ﺑ ﺮای دﺳﺘﻴﺎﺑﻲ ﺑﻪ ﻳﻚ ﺑﺘﻦ ﻧﻔﻮذﻧﺎﭘﺬﻳﺮ، ﺑﺎﻳﺪ ﻣﻨﺤﻨﻲ داﻧﻪ ﺑﻨﺪی ﻣﺼﺎﻟﺢ ﭘﻴﻮ ﺳﺘﻪ ﺑﻮده و ﺣﺪاﻛﺜﺮ اﻧﺪازه ﺷﻦ ﻣﺼﺮﻓﻲ ﺑﻪ 25 ﻣﺘﺮ ﻣﻴﻠﻲ ﻣﺤﺪود ﮔﺮدد ﺑﻪ . ﻛﺎرﮔﻴﺮی ﻣﻘﺪار زﻳﺎد ﺳﻴﻤﺎن، ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﻛﺎرآﻳﻲ و ﻫﻤﮕﻦ ﺑﻮدن ﻣﺨﻠﻮط، ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز ﻣﻲ ﺑﺎﺷـﺪ . ﺿﺮوری اﺳﺖ ﻣﺴﻠﺢ ﻧﻤﻮدن ﺑﺨﺶ ﻓﻮﻗﺎﻧﻲ دﻳﻮار آب ﺑﻨﺪ ﺑ ﺮای اﻓﺰاﻳﺶ ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﻛﺸﺸﻲ دﻳﻮار در ﻣﻘﺎﺑﻞ ﻟﻨﮕﺮﻫﺎی ﻧﺎﺷﻲ از ﻧﻴﺮوﻫﺎی اﻓﻘـﻲ آب و رﺳﻮب، ﻣﻮرد ﺗﻮﺟﻪ ﻗﺮار ﮔﻴﺮد . از ﻣﺰاﻳﺎی ﺑﺘﻦ ﭘﻼﺳﺘﻴﻚ ﻣﺸﺎﺑﻬﺖ رﻓﺘﺎر آن ﺑﺎ رﻓﺘﺎر ﺗﻮده ﺧﺎک اﻃﺮاف آن ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ ﺑﻪ . اﻳﻦ ﻣﻨﻈﻮر ﻣﺪول ﻳﺎﻧﮓ ﻣﺼﺎﻟﺢ ﻣﺼﺮﻓﻲ ﺑﺎﻳـﺪ در ﺣﺪ 4 ﺗﺎ5 ﺑﺮاﺑﺮ ﺑﺰرگ ﺗﺮ از ﺗﻮده ﺧﺎک ﻣﺤﻞ ﺑﺎﺷﺪ ﻫﺎ ﺑﺘﻦ . ی ﭘﻼﺳﺘﻴﻚ ﺑﺎ اﻋﻤﺎل ﻛﻤﻲ ﻓﺸﺎر ﺑﻪ ﻣﺮﺣﻠـﻪ ﭘﻼﺳـﺘﻴﻚ ﻣـﻲ رﺳـﺪ و ﺑـﺪﻳﻦ ﻣﻨﻈﻮر ﻗﺒﻮل ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﻓﺸﺎری ﺮای ﺑ ﺗﺮ ﻛﻢ ﺑﺘﻦ ﭘﻼﺳﺘﻴﻚ، ﺑﻪ ﻟﺤﺎظ ﻧﺰدﻳﻚ ﻧﻤﻮدن ﻣﻘﺪار ﻓﺸﺎر آن ﺑﻪ ﻓﺸﺎر ﺧـﺎک ﻣـﻲ ﺑﺎﺷـﺪ . ﺑـﻪ ﻫﺮﺣـﺎل ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﻓﺸﺎری 28 روزه آن ﺑﺎﻳﺪ ﺗﺤﻤﻞ ﻓﺸﺎر ﺗﻨﺶ ﻫﺎ ی ﺧﺎک را ﺑﻪ ﻫﻨﮕﺎم ﻋﻤﻠﻴﺎت اﺟ ﺮاﻳ ﻲ و دوران ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری ﺑﻨﻤﺎﻳﺪ . ﻋﻮاﻣﻞ ﻣﻮﺛﺮ در ﻣﻴﺰان ﻣﻘﺎوﻣﺖ، ﻋﻤﺪ ﺗﺎ ﺑﺴﺘﮕﻲ ﺑﻪ ﻣﻴﺰان و ﻧﻮع ﺳﻴﻤﺎن دارد . ﻣﺼﺎﻟﺢ ﭘﻼ ﺳﺘﻴﻚ ﻃـﻲ دوره اﻧﻘﺒـﺎض، ﺣﺎﻟـﺖ ﻧـﻴﻢ روان داﺷﺘﻪ و دﭼﺎر ﺗﺮک ﺧﻮردﮔﻲ ﻧ ﺷﻮد ﻤﻲ . اﻓﺰاﻳﺶ ﻛﻤﻲ ﺑﻨﺘﻮﻧﻴﺖ، ﺿﺮﻳﺐ ﺗﺮاواﻳﻲ را ﭼﻨﺪﻳﻦ ﺑﺮاﺑﺮ اﻓـﺰاﻳﺶ ﻣـﻲ دﻫـﺪ . ﺑـﺎ اﻧﺘﺨـﺎب ﺻـﺤﻴﺢ و ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺑﻨﺘﻮﻧﻴﺖ و ﺳﻴﻤﺎن، آب ﻫﺎی ﺳﻮﻟﻔﺎﺗﻪ ﻣﻌﻤﻮﻻ اﺛﺮ ﻣﺨﺮﺑﻲ ﺑﺮ روی ﻣﻘﺎوﻣﺖ و ﺗﺮاواﻳﻲ ﻧﺨﻮاﻫﺪ داﺷﺖ . ﺟﻬﺖ ﺳﺎﺧﺖ ﺑﺘﻦ ﭘﻼﺳـﺘﻴﻚ، ﺑﻨﺘﻮﻧﻴﺖ ﻣﺼﺮﻓﻲ ﺑﻪ آب در ﺣﺎل دوران ﺳﺮﻳﻊ، اﺿﺎﻓﻪ ﺷﺪه و ﻣﺨﻠﻮط ﺑﻴﻦ 1 ﺗﺎ2 دﻗﻴﻘﻪ ﺑﺎ ﺳﺮﻋﺖ ﺑـﻪ ﻫـﻢ زده ﻣـﻲ ﺷـﻮد . آﻧﮕـﺎه ﻣﺨﻠـﻮط ﺑﻪ دﺳﺖ آﻣﺪه ﺣﺪاﻗﻞ 24 ﺳﺎﻋﺖ ﻧﮕﻪ داﺷﺘﻪ ﺷﻮد ﻣﻲ ﺗﺎ ﺟﺬب آب و ﺗﻮرم ﺑﻨﺘﻮﻧﻴﺖ ﺑﻪ ﺧﻮﺑﻲ ﺻﻮرت ﮔﻴﺮد . ﻫﺮ ﭼﻪ دﻣﺎی آب ﻣﺼﺮﻓﻲ ﺑﻴﺶ ﺗﺮ 114 ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻓﻨﻲ ﻋﻤﻮﻣﻲ ﻛﺎرﻫﺎی ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﺑﺎﺷﺪ، زﻣﺎن ﻋﻤﻞ آوری دوﻏﺎب ﺑﻨﺘﻮﻧﻴﺖ ﺗﺮ ﻛﻢ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد . ﺑﺘﻦ ﺳﺎﺧﺘﻪ ﺷﺪه ﺑﺎ دوﻏﺎب ﺑﻨﺘﻮﻧﻴﺖ، ﺗﻮﺳﻂ ﻟﻮﻟﻪ ﺗﺮﻣﻲ ﺑﺎ رﻋﺎﻳﺖ ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻓﻨﻲ ﻣﺮﺑﻮط، ﺑﻪ ﻣﺤﻞ ﺗﺮاﻧﺸﻪ ﻫﺪاﻳﺖ ﻣﻲ ﮔﺮدد . 7 - 1 - 2 - ﻣﺼﺎﻟﺢ ﻣﺼﺮﻓﻲ اﻟﻒ- دوﻏﺎب ﺣﻔﺎری ) ﺑﻨﺘﻮﻧﻴﺖ ( ﺮایﺑ ﺣﻔﺎری دﻳﻮار آب ﺑﻨﺪ در زﻣﻴﻦ ﻫﺎ ی ﺳﺴﺖ و رﻳﺰﺷﻲ از دوﻏﺎب ﺣﻔﺎری ) ﺑﻨﺘﻮﻧﻴﺖ ( در ﺣﻴﻦ ﺣﻔﺎری اﺳﺘﻔﺎده ﺷﻮد ﻣﻲ . اﻳﻦ دوﻏـﺎب ﺣﺎﺻﻞ ﻣﺤﻠﻮل آب و ﺑﻨﺘﻮﻧﻴﺖ ﺑﻮده و ﻏﻠﻈﺖ آن ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﺟﻨﺲ ﻻﻳﻪ ﻫﺎی زﻣﻴﻦ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻣﻲ ﺷـﻮد . دوﻏـﺎب ﺣﻔـﺎری ﺳـﻪ ﻧﻘـﺶ ﻋﻤـﺪه، ﭘﺎﻳﺪارﻛﻨﻨﺪه ﺳﻄﺢ ﺗﺮاﻧﺸﻪ ﺗﻮﺳﻂ ﻓﺸﺎر ﻫﻴﺪرواﺳﺘﺎﺗﻴﻜﻲ و اﻳﺠﺎد ﭘﺪﻳﺪه ﻛﻴﻚ در ﺳﻄﻮح ﺗﺮاﻧ ﺸﻪ، ﺧﻨﻚ ﻛﻨﻨﺪه ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ و اﺑﺰار ﺣﻔﺎری ﺗﺮاﻧـﺸﻪ و ﻧﻘﺶ ﺳﻴﺎل ﻣﻨﺘﻘﻞ ﻛﻨﻨﺪه ﺧﺮده ﺳﻨﮓ ﻫﺎ و ﻣﺼﺎﻟﺢ داﻧﻪ ای را ﺑﺮ ﻋﻬﺪه دارد . ﻣﺸﺨﺼﺎت دوﻏﺎب ﺣﻔﺎری در ﺷ ﺮاﻳ ﻂ ﻣﺘﻌﺎرف ﺑﻪ ﺷﺮح زﻳﺮ اﺳﺖ :  وزن ﻣﺨﺼﻮص1/1 ﺗﺎ25 /1 ﮔﺮم ﺑﺮﺳﺎﻧﺘﻲ ﻣﺘﺮﻣﻜﻌﺐ  ﮔﺮاﻧﺮوی ﺑﺎ ﻗﻴﻒ ﻣﺎرش ﺑﺮای دوﻏﺎب ﺑﻨﺘﻮﻧﻴﺘﻲ در زﻣﺎن ﺗﻬﻴﻪ دوﻏﺎب ﺑﻪ 40 ﺛﺎﻧﻴﻪ و در ﭘﺎﻳﺎن ﻋﻤﻠﻴـﺎت ﺣﻔـﺎری ﺑـﻪ50 ﺛﺎﻧﻴـﻪ ) ﮔﺮاﻧﺮوی ﻧﺒﺎﻳﺪ ﺑﻪ ﺣﺪی زﻳﺎد ﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ ﺑﻪ ﺳﻬﻮﻟﺖ و ﺳﺮﻋﺖ ﺟﺎری ﺷﻮد و ﻳﺎ آن ﻗﺪر ﻛﻢ ﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ ﻣﺎﻧﻊ رﺳﻮب ﮔﺬاری ﮔﺮدد (  دوﻏﺎب ﺑﻨﺘﻮﻧﻴﺖ در ﺣﺎﻟﺖ ﺳﻜﻮن ﺳﺨﺖ ﺷﺪه و ﺑﺎ ﺑﻪ ﻫﻢ زدن ﻛﺎﻓﻲ دوﺑﺎره ﺑﻪ وﻳﮋﮔﻲ اوﻟﻴﻪ ﺧﻮد ﺑﺎز ﮔﺮدد .  pH از5/7 ﺗﺎ5/9  ﺛﺎﺑﺖ ﻣﺎﺳﻪ ای ﺣﺪاﻛﺜﺮ 5 درﺻﺪ  ﻣﻘﺪار آب65 ﺗﺎ75 درﺻﺪ اﻓﺖ دوﻏﺎب در ﺗﺮاﻧﺸﻪ ﺗﺎﺑﻌﻲ از ﺳﻄﺢ آب ﻫﺎی زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ، ﻛﻴﻔﻴﺖ دوﻏﺎب، ﻧﻮع ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺧﺎﻛﻲ و ﺳﺎﻳﺮ ﻋﻮاﻣـﻞ ﻣـﻲ ﺑﺎﺷـﺪ . آﻓـﺖ ﻫـﺎ ی ﻏﻴﺮﻣﻨﺘﻈﺮه در ﻳﻚ ﻓﺎﺻﻠﻪ زﻣﺎﻧﻲ ﻛﻮﺗﺎه، ﺑﻴﺎﻧﮕﺮ وﺟﻮد ﺣﻔﺮه ﻫﺎی ﺑﺰرگ در ﺧﺎک ﻳﺎ درز در ﺳﻨﮓ .ﺳﺖ اﻫﺎ ب- آب ﻣﺼﺮﻓﻲ آب ﻣﺼﺮﻓﻲ، ﺑﺎﻳﺪ ﻋﺎری از ﻫﺮﮔﻮﻧﻪ ﺗﺮﻛﻴﺐ ﻫﺎ ی ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ ﻣﻀﺮ ﻫﻤﭽﻮن ﺳﻮﻟﻔﺎت ، ﻫﺎ ﻛﺮﺑﻨﺎت ﻫﺎ و ﻛﻠ ﺮاﻳ ﺪﻫﺎ ﺑﺎﺷﺪ . ﺑﺎﻳـﺪ از ﻣـﺼﺮف آب ﻧﺎﺧﺎﻟﺺ، ﺧﺼﻮﺻﺎ ﺷﻮر، در ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺣﻔﺎری و ﺳﺎﺧﺖ ﺑﺘﻦ اﺟﺘﻨﺎب ﻧﻤﻮد . اﮔﺮ آب ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﺗﺮ ﻛﻢ از 5 ﮔﺮم در ﻟﻴﺘﺮ ﻧﻤﻚ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ ﺑﺎ اﻓﺰاﻳﺶ ﻣ ﻘﺪار ﻛﻤﻲ ﺑﻨﺘﻮﻧﻴﺖ ﻣﻌﻤﻮﻟﻲ، ﻣﺸﻜﻞ را ﻣﻲ ﺗﻮان ﺣﻞ ﻛﺮد . ج- ﺳﻴﻤﺎن ﺳﻴﻤﺎن ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﭘﻴﻮﻧﺪ دﻫﻨﺪه اﺟﺰای ﺑﺘﻦ ﭘﻼﺳﺘﻴﻚ و ﺑﺘﻦ ﻣﻌﻤﻮﻟﻲ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ ﺑﻪ . ﻋﻠﺖ وﺟﻮد اﻣـﻼح ﺷـﻴﻤﻴﺎﻳﻲ ﻣـﻀﺮ و ﺳـﻮﻟﻔﺎت ﻫـﺎ در آب ﻫﺎی زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ، اﺳﺘﻔﺎده از ﺳﻴﻤﺎن ﺿﺪ ﺳﻮﻟﻔﺎت ) ﺗﻴﭗ II ( ﻣﻮرد ﺗﻮﺻﻴﻪ اﺳﺖ . ﻣﻘﺪار ﻣﻨﺎﺳﺐ ﻧﺴﺒﺖ ﺳﻴﻤﺎن ﺑـﻪ آب ﺑﺮاﺑـﺮ 1/0 ﺗـﺎ3/0 اﺳﺖ . ﻓﺼﻞ ﻫﻔﺘﻢ - دﻳﻮار آب ﺑﻨﺪ، ﺳﭙﺮﻛﻮﺑﻲ، ﺷﻤﻊ ﻛﻮﺑﻲ و ﺷﻤﻊ رﻳﺰی 115 7 - 1 - 3 - ﺣﻔﺎری دﻳﻮار آب ﺑﻨﺪ ﻗﺒﻞ از ﺷﺮوع ﺣﻔﺎری، ﺟﻬﺖ ﭘﺎﻳﺪار ﻧﻤﻮدن ﻣﺤﻞ ﺗﺮاﻧﺸﻪ ﺣﻔﺎری و ﻫﺪاﻳﺖ ﮔﺮاپ ﺣﻔﺎری، از دو ﻧﻮع دﻳﻮار راﻫﻨﻤﺎ 1 ﺑﻪ ﺷﻜﻞ ﻣـﺴﺘﻄﻴﻠﻲ و ﻳﺎ L ﺷﻜﻞ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻣﻮﻗﺖ اﺳﺘﻔﺎده ﺷﻮد ﻣﻲ . دﻳﻮار راﻫﻨﻤﺎ را ﻣﻲ ﺗﻮان ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻳﻜﭙﺎرﭼﻪ ﻳﺎ ﭼﻨﺪﺗﻜﻪ درﺟﺎ ﺑـﺎ ﺑـﺘﻦ ﻏﻴﺮﻣـﺴﻠﺢ ﺳـﺎﺧﺖ . ﻃﻮل ﻫﺮ ﻗﻄﻌﻪ اﺟ ﺮاﻳ ﻲ ﻣﻌﻤﻮﻻ 3 ﺗﺎ10 ﻣﺘﺮ، ﻋﺮض80 ﺳﺎﻧﺘﻲ ﻣﺘﺮ و ارﺗﻔﺎع ﺗﺎ 80 ﺳﺎﻧﺘﻲ ﻣﺘﺮ ﻗﺎﺑﻞ اﺟﺮا ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ . از ﻋﻤـﺪه ﺗـﺮﻳﻦ ﻣﺰاﻳـﺎی دﻳﻮار راﻫﻨﻤﺎ ﻣﻲ ﺗﻮان ﺑﻪ ﻫﺪاﻳﺖ ﻛﻨﻨﺪه اﺑﺰار ﺣﻔﺎری ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻣﺠ ﺮای ﻋﺒﻮر دﻫﻨﺪه دوﻏﺎب ﻳﺎ ﺑﺘﻦ ﺑﺎ ﺗـﺮ ﻛـﻢ ﻳﻦ ﺿـﺎﻳﻌﺎت، ﺣﻔﺎ ﻇـﺖ ﻛﻨﻨـﺪه ﻻﻳﻪ ﻫﺎی ﺑﺎﻻﻳﻲ ﺧﺎک ﻫﻨﮕﺎم ﺣﻔﺎری در ﺑﺮاﺑﺮ ﺿﺮﺑﻪ ﻫﺎی ﻣﺨﺮب دﺳﺘﮕﺎه ﻫﺎ ی ﺣﻔﺎری و ﻛﺎﻫﺶ ﺧﻄﺮ رﻳﺰش ﺗﺮاﻧﺸﻪ اﺷﺎره ﻧﻤﻮد . ﭘﺲ از اﺟ ﺮای ﺗﻴﺮﻫﺎی ﻫﺪاﻳﺖ ﻛﻨﻨﺪه، ﺣﻔﺎری دﻳﻮار آب ﺑﻨﺪ آﻏﺎز ﻣﻲ ﮔﺮدد . ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ زﻣﻴﻦ ﻣﺤﺪوده اﺟـ ﺮای دﻳـﻮار آب ﺑﻨـﺪ ﺑﻜـﺮ ﺑـﻮده و زﻫﻜﺶ ﻃﺒﻴﻌﻲ ﺑ ﺮای دﻓﻊ آب ﻫﺎی ﺣﺎﺻﻞ از ﺣﻔﺎری و ﻓﺮورﻓﺘﻦ ﻣﺎﺷﻴﻦ آﻻت در ﮔﻞ وﻻی اﻳﺠﺎد ﺷﺪه، ﻣﻮﺟﻮد ﻧﺒﺎﺷﺪ و ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ در ﺣﺎﻟﺘﻲ ﻛﻪ ﺣﻔﺎری ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻋﺪم ﺑﺎزﻳﺎﻓﺖ ﺑﻨﺘﻮﻧﻴﺖ ﺣﺎﺻﻞ از ﺣﻔﺎری ﺑﺎﺷﺪ، ﺑﺎﻳﺪ ﻳﻚ ﭘﻼﺗﻔﺮم ﺷﻨﻲ ﺑﺎ ﻗﻠﻮه ﺳﻨﮓ در روی زﻣﻴﻦ ﻃﺒﻴﻌﻲ ﺑﻪ ارﺗﻔﺎع ﺣﺪود 30 ﺳﺎﻧﺘﻲ ﻣﺘﺮ و ﻋﺮض ﺣﺪاﻗﻞ 3 ﻣﺘﺮ اﺟﺮا ﻧﻤﻮد ﺗﺎ ﻋﻤ ﻠﻴﺎت ﺣﻔﺎری و ﺗﺮدد ﻣﺎﺷﻴﻦ آﻻت ﺑﺎ ﺳﻬﻮﻟﺖ اﻧﺠﺎم ﺷﻮد . ﭘﺲ از ﻓﺮاﻫﻢ ﺷـﺪن ﺑﺴﺘﺮ ﻣﻨﺎﺳﺐ، دﺳﺘﮕﺎه ﺣﻔﺎری در ﻣﺤﻞ ﻗﺮارﮔﺮﻓﺘﻪ و در ﺑﻴﻦ ﺗﻴﺮﻫﺎی ﻫﺪاﻳﺖ ﻛﻨﻨﺪه اﺟﺮا ﺷﺪه، ﺣﻔﺎری ﺷﺮوع ﻣﻲ ﮔﺮدد . ﺣﻔﺎری ﺗﺮاﻧﺸﻪ دﻳﻮار آب ﺑﻨﺪ ﺑ ﺮای اﻋﻤﺎق ﻛﻢ، ﺑﺎ ﺑﻴﻞ ﻣﻜﺎﻧﻴﻜﻲ و ﺑ ﺮای اﻋﻤﺎق زﻳﺎد، ﺑﺎ ﻣﺎﺷﻴﻦ ﺣﻔﺎری ﻛ ﻠﻤـﺸﻞ ﻳـﺎ دراگ ﺑﺎﻛـﺖ اﻧﺠـﺎم ﻣﻲ ﮔﺮدد . ﻫﺮ ﻣﺮﺣﻠﻪ از ﺣﻔﺎری ﻳﻚ ﺑﺎرت ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ و ﺟﻬﺖ ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی از رﻳﺰش دﻳﻮار ﻫﺎ، زﻣﺎن ﻫﻢ ﺑﺎ ﺣﻔﺎری ﺗﺮاﻧﺸﻪ، دوﻏﺎب ﺑﻨﺘـﻮﻧﻴﺘﻲ ﺑـﻪ درون ﮔﻮد ﺣﻔﺎری ﺑﺎرت ) ( رﻳﺨﺘﻪ ﺷﻮد ﻣﻲ . ﭘﺲ از اﺗﻤﺎم ﺣﻔﺎری و ﭘﺮﺷﺪن ﮔﻮد ﺑﺎ دوﻏﺎب ﺑﻨﺘﻮﻧﻴﺘﻲ، ﺗﺮاﻧﺸﻪ ﺑـﺎ ﻣـﺼﺎﻟﺢ ﻣـﻮرد ﻧﻈـﺮ ) ﺑـﺘﻦ ( ﺟﻬﺖ ﺳﺎﺧﺖ دﻳﻮار آب ﺑﻨﺪ ﭘﺮ ﻣﻲ ﮔﺮدد . ﻋﻤﻖ ﻫﺮ ﺑﺎرت ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﺳﻄﺢ ﺳﻨﮓ ﺑﺴﺘﺮ و ﻃﻮل آن و ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻣﺤﺪودﻳﺖ ﻫﺎ ی ﺑـﺘﻦ رﻳـﺰی ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻣﻲ ﮔﺮدد . ﺑﺪﻳﻬﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ ﻋﺮض ﻫﺮ ﺑﺎرت ﻫﻤﺎن ﻋﺮض ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺷﺪه در ﻧﻘﺸﻪ ﻫﺎی اﺟ ﺮاﻳ ﻲ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . در ﺻﻮرت ﻣﺘﺮاﻛﻢ ﺑﻮدن زﻣﻴﻦ ﺣﻔﺎری و ﻋﺪم اﻣﻜﺎن ﺣﻔﺎری وﺳ ﺑﻪ ﻴﻠﻪ ﮔﺮاپ، از ﺗﺮﭘﺎن اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲ ﮔﺮدد و ﻫﺎ ﺧﺎک ی داﺧﻞ ﺑﺎرت ﺗﻮﺳﻂ ﮔﺮاپ ﺗﺨﻠﻴﻪ ﻣﻲ ﮔﺮدد . ﻋﻤﻖ ﻫـﺮ ﮔﺮاپ ﺗﻮﺳﻂ ﻣﺘﺮ ﺳﻴﻤﻲ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺷﻮد ﻣﻲ . ﻣﻴﺰان ﻣﺼﺮف دوﻏﺎب ﺑﻨﺘﻮﻧﻴﺖ ﺑﺎ ﺣﺠﻢ ﺧﺎک ﺑﺮداﺷﺖ ﺷﺪه از ﻫﺮ ﺑﺎرت ﺗﻘﺮﻳﺒﺎ ﻳﻜﺴﺎن اﺳﺖ . ﺣﻔﺎری دﻳﻮار آب ﺑﻨﺪ ﺑﻪ دو روش ﻛﻠﻲ اﺟ ﺮای ﻣﻤﺘﺪ و اﺟ ﺮای ﻣﺘﻨﺎوب ﺻ ﻮرت ﻣﻲ ﭘﺬﻳﺮد . در روش اﺟ ﺮای ﻣﻤﺘـﺪ، از ﻳـﻚ ﺳـﻮ ﺣﻔـﺎری ﺗﺮاﻧﺸﻪ ﺻﻮرت ﮔﺮﻓﺘﻪ و ﺑﻪ دﻧﺒﺎل آن ﻣﺼﺎﻟﺢ ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ ﺳﺎﺧﺖ دﻳﻮار آب ﺑﻨﺪ، در ﻣﺤﻞ ﮔﻮد رﻳﺨﺘﻪ ﺷﻮد ﻣﻲ و ﺑﺪﻳﻦ ﺗﺮﺗﻴﺐ دﻳﻮار ﺑـﻪ دﺳـﺖ آﻣﺪه، ﻳﻜﺪﺳ ﺖ و ﻳﻜﭙﺎرﭼﻪ ﺳﺎﺧﺘﻪ ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ . در روش اﺟ ﺮای ﻣﺘﻨﺎوب، اﺑﺘﺪا ﻫﺎ ﭘﺎﻧﻞ ی اوﻟﻲ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻳـﻚ در ﻣﻴـﺎن و ﺑـﺎ ﻣـﺼﺎﻟﺢ دﻳـﻮار آب ﺑﻨﺪ ﭘﺮ ﻣﻲ ﮔﺮدﻧﺪ . ﺳﭙﺲ اﺟ ﻫﺎ ﭘﺎﻧﻞ ﺮای ی ﺛﺎﻧﻮﻳﻪ ﭘﺲ از ﺣﻔﺎری ﺻﻮرت ﻣﻲ ﮔﻴﺮد . 7 - 1 - 4 - ﺑﺘﻦ رﻳﺰی دﻳﻮار آب ﺑﻨﺪ ﭘﺲ از ﺗﻜﻤﻴﻞ ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺣﻔﺎری دﻳﻮار آب ﺑﻨﺪ، درون ﺑﺎرت ﻗﺎﻟﺐ ﮔﺬاری ﺷﻮد ﻣﻲ . ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻛﻪ اﻳﻦ ﺑﺎرت ﻳﻚ ژوﺋﻨﻪ ﻳﺎ دو ژوﺋﻨﻪ ﺑﺎﺷـﺪ، از ﻳﻚ ﺗﺎ دو ﻗﺎﻟﺐ اﺳﺘﻔ ﺎده ﻣﻲ ﮔﺮدد . ﻗﺎﻟﺐ ﻫﺮ ژوﺋﻦ از ﺑﺎﻻ ﺗﺎ ﭘﺎﻳﻴﻦ ﺑﺎرت اداﻣﻪ دارد و ﻛﻒ ﻟﻮﻟﻪ ژوﺋﻦ ﺑﻪ اﻧﺘﻬﺎی ﺑﺎرت ﻣﻲ ﭼـﺴﺒﺪ . ﭘـﺲ از ﻗﺮاردادن ﻗﺎﻟﺐ ﻫﺎ و ﺷﺎﻗﻮﻟﻲ ﺑﻮدن آﻧﻬﺎ، رﻳﺨﺘﻦ ﺑﺘﻦ ﻣﻌﻤﻮﻟﻲ ﻳﺎ ﺑﺘﻦ ﭘﻼﺳﺘﻴﻚ در ﺗﺮاﻧﺸﻪ دﻳﻮار آب ﺑﻨﺪ، ﺗﻮﺳﻂ ﺟﺮﺛﻘﻴﻞ و ﻟﻮﻟﻪ ﺗﺮﻣﻲ اﻧﺠـﺎم ﻣﻲ ﮔﻴﺮد . در ﺑﺘﻦ رﻳﺰی ﺑﺎ ﻟﻮﻟﻪ ﺗﺮﻣﻲ ، داﻧﻪ ﺑﻨﺪی ﺑﺘﻦ ﻫﻢ ﺑﻪ ﻧﺨﻮرده و ﺑﺘﻦ ﺑﻪ ﻃﻮر ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺑﻪ ﻛﻒ ﺗﺮاﻧﺸﻪ ﻣﻲ رﺳﺪ . ﺑﻬﺘﺮ اﺳﺖ ﻟﻮﻟﻪ ﺗﺮﻣـﻲ ﺑـﺎ ﻗﻄﺮ 20 ﺗﺎ35 ﺳﺎﻧﺘﻲ ﻣﺘﺮ ﺑﻪ ﻛﺎر رود و ﺳﺮ ﻟﻮﻟﻪ ﺗﺮﻣﻲ ﺣﺪود 50 ﺗﺎ150 ﺳﺎﻧﺘﻲ ﻣﺘﺮ ﭘﺎﻳﻴﻦ ﺗﺮ از ﺳﻄﺢ ﺑﺘﻦ ﻗﺮار ﮔﻴﺮد ﺗـﺎ ﭘﺪﻳـﺪه ﻟﻨـﺰ ﺻـﻮرت 1- Guide Beam 116 ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻓﻨﻲ ﻋﻤﻮﻣﻲ ﻛﺎرﻫﺎی ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﻧﮕﺮﻓﺘﻪ و داﻧﻪ ﺑﻨﺪی ﺑﺘﻦ ﻧﻴﺰ ﻫﻢ ﺑﻪ ﻧﺨ ﻮرد و ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺑﻪ ﮔﻮﻧﻪ ای ﻛﻨﺘﺮل ﮔﺮدد ﻛﻪ از ﺳﻘﻮط ذره ﻫﺎی ﻣﺨﻠﻮط ﺑﺘﻦ، ﻣﻤﺎﻧﻌﺖ ﺑﻪ ﻋﻤﻞ . آﻳﺪ ﭘﺪﻳﺪه ﻟﻨﺰ ﺑﻪ ﻋﻠﺖ ﻧﺸﺴﺖ ﻣﺼﺎﻟﺢ ﻣﺎﺳﻪ، رس و ﺳﻴﻠﺖ ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺗﺮاﻧﺸﻪ ﺑﺮروی ﺑﺘﻦ ﻣﺘﻮﻗﻒ ﺷﺪه، ﺑﻪ وﺟﻮد ﻣﻲ ﺑﻪ . آﻳﺪ ﻣﻨﻈﻮر ﺟﻠـﻮﮔﻴﺮی از اﻳﻦ ﭘﺪﻳﺪه ﺿﺮوری اﺳﺖ ﺑﺘﻦ رﻳﺰی ﺑﻪ ﺻﻮرت ﭘﻴﻮﺳﺘﻪ و ﻣﻤﺘﺪ ﺻﻮرت ﮔﻴﺮد . ﻫﻨﮕﺎم ﺑﺘﻦ رﻳﺰی درون ﻫﺮ ﺑﺎرت، دوﻏﺎب ﺑﻨﺘﻮﻧﻴﺖ ﺑﻪ ﺗـﺪرﻳﺞ از ﺑﺎرت ﺧﺎرج ﺷﻮد ﻣﻲ ﻛﻪ ﻣﻌﻤﻮﻻ ﺟﻬﺖ ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی از ﻫﺪر رﻓﺘﻦ دوﻏﺎب، ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ ﻓﺎﺻﻠﻪ ﭼﻨﺪ ﻣﺘﺮی از ﺑﺎرت ﻣﺬﻛﻮر، ﻳـﻚ ﺑـﺎرت در ﺣـﺎل ﺣﻔﺎری ﺑﺎﺷﺪ ﺗﺎ دوﻏﺎب ﺑﻪ درون ﺑﺎرت ﺣﻔﺎری ﺷﺪه ﻣﺠﺎور، ﻣﻨﺘﻘﻞ ﮔﺮدد . ﻣﻌﻤﻮﻻ ﺑﺎ ﺣﺮﻛـﺖ ﻋ ﻤـﻮدی ﻟﻮﻟـﻪ ﺗﺮﻣـﻲ ﺑـﻪ ﺻـﻮرت ﺗـﺪرﻳﺠﻲ، ﺑﺘﻦ رﻳﺰی ﺗﻜﻤﻴﻞ ﻣﻲ ﮔﺮدد . در روش اﺟﺮا ی ﻣﺘﻨﺎوب دﻳﻮار آب ﺑﻨﺪ، ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر اﻳﺠﺎد آب ﺑﻨﺪی ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺑﻴﻦ ﻫﺎ ﭘﺎﻧﻞ ی اوﻟﻴﻪ و ﺛﺎﻧﻮﻳﻪ و اﺗﺼﺎل دو ﺑﺘﻦ ﻣﺠﺎور، ﺿﺮوری اﺳﺖ ﺑﺘﻦ رﻳﺨﺘﻪ ﺷﺪه ﻫﺎ ﭘﺎﻧﻞ ی اوﻟﻴﻪ ﺑﻴﻦ 10 ﺗﺎ30 ﺳﺎﻧﺘﻲ ﻣﺘﺮ از ﻃﺮﻓﻴﻦ ﺣﻔﺎری ﮔﺮدﻳﺪه و ﺑﺘ ﻦ ﺛﺎﻧﻮﻳﻪ اﺟﺮا ﮔﺮدد . درﺻﻮرﺗﻲ ﻛـﻪ در دﻳـﻮار آب ﺑﻨﺪ ﺑﺎ ﺑﺘﻦ ﻣﻌﻤﻮﻟﻲ، ﺗﺮاﺷﻴﺪن ﻟﺒﻪ ﻫﺎی ﻫﺎ ﭘﺎﻧﻞ ی اوﻟﻴﻪ، ﻣ ﻫﺎ ﺸﻜﻞ ی اﺟ ﺮاﻳ ﻲ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ، ﺑﺎﻳﺪ از ﻟﻮﻟﻪ ﻫﺎی ﻧﮕﻬﺪارﻧـﺪه اﻧﺘﻬـﺎﻳﻲ اﺳـﺘﻔﺎده ﮔﺮدد . ﺑﻪ اﻳﻦ وﺳﻴﻠﻪ ﺳﻄﺢ ﭼﺴﺒﻨﺪﮔﻲ دو ﺑﺘﻦ اوﻟﻴﻪ و ﺛﺎﻧﻮﻳﻪ اﻓﺰاﻳﺶ داده .ﺷﻮد ﻣﻲ 7 - 1 - 5 - ﻣﻼﺣﻈﻪ ﻫﺎی ﻓﻨﻲ و ا ﻲﺮاﻳﺟ ﺑﻪ ﻃﻮر ﻛﻠﻲ ﻃﺮاﺣﻲ دﻳﻮارﻫﺎی آب ﺑﻨﺪ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻧﻴﺎز ﭘﺮوژه و در ﺣﺪ ﻟﺰوم در زﻣﺎن ﺗﻬﻴﻪ ﻧﻘﺸﻪ ﻫﺎی اﺟ ﺮاﻳ ﻲ ﺳﺎزه ﻫﺎی ﻣـﻮرد ﻧﻈـﺮ اﻧﺠﺎم ﺷﻮد و ﺣﺪود ﮔﺴﺘﺮش و ﻋﻤﻖ ان در ﻫﺮ ﺑﺨﺶ و ﭼﮕﻮﻧﮕﻲ اﺗﺼﺎل آن ﺑﻪ ﺳﺎزه و ﺣﻔﻆ و ﭘﻴﻮﺳـﺘﮕﻲ آن ﻣـﻮرد ﺗﻮﺟـﻪ ﻗـﺮار ﮔﻴـﺮد . ﺑﻪ ﻟﺤﺎظ اﺟ ﺮاﻳ ﻲ ﺣﻔﺎری د ﻳﻮارﻫﺎی آب ﺑﻨﺪ ﺑﺘﻨﻲ از ﺗﺮاز آب زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ ﺑﺎﻳﺪ اﻧﺠﺎم ﺷﻮد و ﺗﺮاز ﺳﻄﺢ ﮔﻞ ﺣﻔـﺎری ) ﺑﻨﺘﻮﻧﻴـﺖ ( داﺧـﻞ ﺗﺮاﻧـﺸﻪ ﺪﺑﺎﻳ ﻣﻲ ﻫﻤﻮاره ﺑﻪ اﻧﺪازه ﻛﺎﻓﻲ ﺑﺎﻻﺗﺮ از ﺗﺮاز ﺳﻄﺢ آب زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ ﻣﺤﻞ ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ ﺑﺎﺷﺪ . در اﺟ ﺮای دﻳﻮار آب ﺑﻨﺪ ﺑﺎﻳﺪ ﻣﻮارد زﻳﺮ، ﻣﻮرد ﻛﻨﺘﺮل ﻗﺮار ﮔﻴﺮد :  ﻋﺪم وﺟﻮد درز و ﺗﺮک در دﻳﻮار آب ﺑﻨﺪ  ﻋﺪم ﭘﻴﻮﺳﺘﻪ ﻧﺒﻮدن دﻳﻮار آب ﺑﻨﺪ  ﻋﺪم وﺟﻮد درز و ﺗﺮک و ﺑﺎزﺷﺪﮔﻲ در اﺗﺼﺎل ﻫﺎ ﻫﺎ ﭘﺎﻧﻞ ی  ﻣﻌﻴﻮب ﺷﺪن دﻳﻮار آب ﺑﻨﺪ ﺑﻪ ﺧﺎﻃﺮ ﺗﻐﻴﻴﺮ ﺷﻜﻞ ﻧﺎﺷﻲ از ﻧﺸﺴﺖ ﻳﺎ ﺟﺎﺑﺠﺎ ﻳﻲ در اﺑﺘﺪای ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ آزﻣﺎﻳﺶ ﻫﺎ ی ﮔﺮاﻧﺮوی ) ﻟﺰﺟﺖ ( ، آزﻣﺎﻳﺶ ﭼﮕﺎﻟﻲ ، آزﻣﺎﻳﺶ آب ﻛﻴﻚ، آزﻣﺎﻳﺶ اﺳﻴ ﺪﻳﺘﻪ و ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺛﺎﺑﺖ ﻣﺎﺳـﻪ ﺟﻬـﺖ ﻛﻨﺘـﺮل ﻛﻴﻔﻴﺖ دوﻏﺎب ﺣﻔﺎری اﻧﺠﺎم .ﺷﻮد ﻣﻲ ﺮایﺑ دوﻏﺎب ﺑﻨﺘﻮﻧﻴﺖ ﺳﻴﻤﺎﻧﻲ، آزﻣﺎﻳﺶ ﻫﺎ ی ﮔﺮاﻧﺮوی، ﺳﺨﺘﻲ و زﻣﺎن ﮔﻴﺮش، آزﻣﺎﻳﺶ ﻫﺎ ی ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﺧﺮدﺷـﺪﮔﻲ، ﺗﺮاوا ﻳـ ﻲ، ﻏﻠﻈـﺖ ﻣﻮاد ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ ﻛﺮﺑﻨﺎت و ﺑﻲ ﻛﺮﺑﻨﺎت ﻗﻠﻴﺎﻳﻲ، ﺑﻲ ﻛﺮﺑﻨﺎت و ﻣﻨﻴﺰﻳﻢ، ﻛﻠﺮور و ﺳﻮﻟﻔﺎت ﻫﺎ (SO4) ﻣ ﻮرد ﺗﻮﺻﻴﻪ اﺳﺖ . ﺗﺠﻬﻴﺰات ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ رﻓﺘﺎر دﻳﻮار ﻋﺒﺎرﺗﻨﺪ از اﺳﺘﻔﺎده از ادوات ﺻﻮﺗﻲ ﺟﻬﺖ اﻧﺪازه ﮔﻴﺮی ﺗﻐﻴﻴﺮ ﺷﻜﻞ ﺳﺎزه، اﻧﺪازه ﮔﻴﺮی ﻛﺮﻧﺶ، ﺷﻴﺐ ﺳﻨﺞ، اﻧﺪازه ﮔﻴﺮی ﻧﺸﺴﺖ و ﺗﺮاز ﭘﻴﺰوﻣﺘﺮی . ﻓﺼﻞ ﻫﻔﺘﻢ - دﻳﻮار آب ﺑﻨﺪ، ﺳﭙﺮﻛﻮﺑﻲ، ﺷﻤﻊ ﻛﻮﺑﻲ و ﺷﻤﻊ رﻳﺰی 117 7 - 2 - ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺳﭙﺮﻛﻮﺑﻲ ﺳﭙﺮﻫﺎ ﺳﺎزه ﻫﺎﻳﻲ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻛﻪ ﺑﺎﻳﺪ ﻫﺮ ﻗﺴﻤﺖ از آن ﺑﻪ ﺗﻨﻬﺎﻳﻲ ﻗﺎدر ﺑﻪ ﺗﺤﻤﻞ ﻧﻴﺮوﻫﺎ ی وارد ﺷﺪه ﺑﺎﺷـﻨﺪ و در ﻣـﻮارد اﺳـﺘﺜﻨﺎﻳﻲ ﺣﺘـﻲ ﻧﻴﺮوﻫﺎی ﻗﺎﺋﻢ را ﻫﻢ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺘﻮاﻧﻨﺪ ﺑﻪ زﻣﻴﻦ ﻣﻨﺘﻘﻞ ﻧﻤﺎﻳﻨﺪ . ﻧﻴﺮوﻫﺎی وارد ﺷﺪه ، ﺷﺎﻣﻞ راﻧﺶ ﺧﺎک و ﻓﺸﺎر آب ﻣﻲ ﺑﺎﺷـﻨﺪ . از ﺳـﭙﺮﻫﺎ ﺟﻬـﺖ ﺣﻔﺎﻇﺖ ﮔﻮد ﺑﺮداری ﻫﺎ ﺑﺎ دﻳﻮاره ﻗﺎﺋﻢ، ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی از رﻳﺰش ﺧﺎک و ورود آب ﺑﻪ داﺧﻞ ﮔﻮدال، ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻗـﺴﻤﺘﻲ از ﺳـﺎزه ﻛـﻪ در زﻣﻴﻦ ﺑﺎﻗﻲ ﻣﺎﻧﺪه ﺟﻬﺖ ﺗﺤﻤﻞ راﻧﺶ ﺧﺎک و ﻓﺸﺎر آب و ﻳﺎ ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی از ﺷﺴﺘﻪ ﺷﺪن زﻳﺮ ﭘﻲ ﻫﺎ، ﺣﻔﺎﻇﺖ ﺧﺎﻛﺮﻳﺰﻫـﺎی ﺑـﺎ دﻳـﻮاره ﻗـﺎﺋﻢ و ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ در ﭘﻲ ﺳﺎزی ﺑﺎ ﻫﻮای ﻣﺘﺮاﻛﻢ، اﺳﺘﻔﺎده ﺑﻪ ﻋﻤﻞ ﻣﻲ . آﻳﺪ ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎﻧﻲ ﺳﭙﺮﻫﺎ ﻋﺒﺎرﺗﻨﺪ از ﻓﻮﻻد، ﺑﺘﻦ ﻓﻮﻻدی، ﺑﺘﻦ ﭘﻴﺶ ﺗﻨﻴـﺪه و ﭼﻮب . 7 - 2 - 1 - ﺳﭙﺮﻫﺎی ﭼﻮﺑﻲ ﺳﭙﺮﻫﺎی ﭼﻮﺑﻲ در زﻣﻴﻦ ﻫﺎ ﻳﻲ ﺑﻪ ﻛﺎر ﺑﺮده ﺷﻮد ﻣﻲ ﻛﻪ ﻛﻮﺑﻴـﺪن آﻧﻬـﺎ در اﺛـﺮ ﺗـﺮاﻛﻢ و ﺳـﺨﺘﻲ زﻣـﻴﻦ ﺑـﻪ اﺷـﻜﺎل ﺑﺮﺧـﻮرد ﻧﻨﻤﺎﻳـﺪ . درﺻﻮرﺗﻲ ﻛﻪ ﺳﭙﺮ ﭼﻮﺑﻲ ﺑ ﺮای ﻣﺪت ﻃﻮﻻﻧﻲ و ﻳﺎ ﺑ ﺮای ﻫﻤﻴﺸﻪ در زﻣﻴﻦ ﺑﺎﻗﻲ ﺑﻤﺎﻧﺪ، ﺑﺎﻳﺪ ﻫﺎ آﻓﺖ ی ﭼﻮب در زﻣﻴﻦ ﻣﻮﺟﻮد ﻧﺒـﻮده و ﺧﻄـﺮ ﻓﺎﺳﺪ ﺷﺪن ﭼﻮب وﺟﻮد ﻧﺪاﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ . ﻋﺮض ﺳﭙﺮﻫﺎی ﭼﻮﺑﻲ ﻣﻌﻤﻮﻻ ﺣﺪود 25 ﺳﺎﻧﺘﻲ ﻣﺘﺮ و ﻃﻮل آﻧﻬـﺎ ﺣـﺪاﻛﺜﺮ 15 ﻣﺘـﺮ اﺳـﺖ . ﺑـﻪ ﻃـﻮر ﺗﺠﺮﺑﻲ ﺿﺨﺎﻣﺖ ﺳﭙﺮﻫﺎ ﺑﺮ ﺣﺴﺐ ﺳﺎﻧﺘﻲ ﻣﺘﺮ ، دو ﺑﺮاﺑﺮ ﻃﻮل آﻧﻬﺎ ) ﺑﺮﺣﺴﺐ ﻣﺘﺮ ﻣﻲ ( ﺑﺎﺷﺪ . درﺻﻮرﺗﻲ ﻛﻪ در ﭘﺸﺖ ﺳﭙﺮﻫﺎی ﭼﻮﺑﻲ آب ﻣﻮﺟﻮد ﺑﺎﺷﺪ، ﺑﺎﻳﺪ ﺑ ﺮای ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی از ﺧـﺮوج آب و ورود آب ﺑـ ﻪ داﺧـﻞ ﮔـﻮدال، ﺳـﭙﺮﻫﺎ را ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻧﺮ و ﻣﺎده ﺑﻪ ﻫﻢ وﺻﻞ ﻧﻤﻮد . ﻫﺮ ﻗﺪر زﻣﻴﻦ ﺳﺴﺖ ﺗﺮ ﺑﺎﺷﺪ ﻟﺒﻪ ﭘﺎﻳﻴﻦ ﺳﭙﺮ ﺗﻴﺰﺗﺮ اﻧﺘﺨﺎب ﻣﻲ ﺷـﻮد . درﺻـﻮرﺗﻲ ﻛـﻪ زﻣـﻴﻦ ﺧﻴﻠـﻲ ﺳﺨﺖ ﺑﺎﺷﺪ ﺑﺎﻳﺪ ﻟﺒﻪ ﭘﺎﻳﻴﻦ ﺳﭙﺮ ﺑﻪ وﺳﻴﻠﻪ ﻳﻚ ورﻗﻪ ﻓﻠﺰی ﺑﻪ ﺿﺨﺎﻣﺖ ﺣﺪود 3 ﻣﺘﺮ ﻣﻴﻠﻲ ﺣﻔﺎﻇﺖ ﺷﻮد . ﺳﺮﺳﭙﺮﻫﺎ ﺑﻪ وﺳـﻴﻠﻪ ﻳـﻚ ﺣﻠﻘـﻪ از ورﻗﻪ ﻓﻠﺰی ﺑﻪ ﺿﺨﺎﻣﺖ ﺣﺪاﻗﻞ 2 ﺳﺎﻧﺘﻲ ﻣﺘﺮ و ﺑﻪ ارﺗﻔﺎع ﺣﺪود 10 ﺳﺎﻧﺘﻲ ﻣﺘﺮ ﺑﺎﻳﺪ ﺣﻔﺎﻇﺖ ﺷﻮد ﻛﻪ در ﻣﻮﻗﻊ ﻛﻮﺑﻴـﺪن از ﺷـﻜﺎف ﺧـﻮردن ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی ﺷﻮد . درﺻﻮرﺗﻲ ﻛﻪ آب ﻣﻮﺟﻮد ﻧﺒﺎﺷﺪ و ﺳﭙﺮ ﻓﻘﻂ ﺑ ﺮای ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی از رﻳﺰش ﺧﺎک ﺑﺎﺷﺪ، ﻣﻲ ﺗﻮان ﺳﭙﺮﻫﺎ را ﺑـﺪون ﻧـﺮ و ﻣـﺎده در ﻛﻨﺎر ﻳﻜﺪﻳﮕﺮ در زﻣﻴﻦ ﻛﻮﺑﻴﺪ و ﺑﻪ ﺗ ﺪرﻳﺞ ﺑﺎ ﻓﺮورﻓﺘﻦ ﺳﭙﺮﻫﺎ، ﮔﻮدﺑﺮداری ﻧﻤﻮد . ﺳﭙﺮﻫﺎ ﺑﻪ ﻗـﺎب ﻫـﺎی اﻓﻘـﻲ ﻛﻤﺮﺑﻨـﺪی ﻛـﻪ از داﺧـﻞ ﻧﻴـﺰ ﺑﻪ وﺳﻴﻠﻪ ﺗﻌﺪاد ﻻزم ﺗﻴﺮ اﻓﻘﻲ ﺗﻘﻮﻳﺖ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ، ﺗﻜﻴﻪ ﻣﻲ ﻛﻨﻨﺪ و ﺗﻴﺮﻫﺎی اﻓﻘﻲ ﻛﻤﺮﺑﻨﺪی ﻫﻢ ﺑﻪ وﺳﻴﻠﻪ ﭘﺸﺖ ﺑﻨﺪﻫﺎ ﺑﻪ ﻳﻜﺪﻳﮕﺮ و ﻳﺎ ﺑﻪ زﻣﻴﻦ ﺗﻜﻴﻪ ﻣﻲ ﻛﻨﻨﺪ . ﺳﭙﺮﻫﺎ و ﺗﻴﺮﻫﺎی ﻛﻤﺮﺑﻨﺪی و ﭘﺸﺖ ﺑﻨﺪﻫﺎ ﺑﺎﻳﺪ ﺑ ﺮای راﻧﺶ ﺧﺎک و ﻓﺸﺎر آب و اﺣﻴﺎﻧﺎ ﻧﻴﺮوی ﻗﺎﺋﻢ وارد ﺷﺪه ، ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﺷﻮد . 7 - 2 - 2 - ﺳﭙﺮﻫﺎی ﻓﻠﺰی ﺳﭙﺮﻫﺎی ﻓﻠﺰی از ﺗﺮ ﻣﻬﻢ ﻳﻦ ﻧﻮع ﺳﭙﺮﻫﺎ ﺑﻮده و ﺑﻴﺶ از اﻧﻮاع ﺳﭙﺮﻫﺎی دﻳﮕﺮ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮد و در ﺗﻤﺎﻣﻲ ﻣﻮارد ﻣـﻲ ﺗـﻮان آﻧﻬﺎ را ﺑﻪ ﻛﺎر ﺑﺮد، ﺑﻪ اﺳﺘﺜﻨﺎی ﻣﻮاﻗﻌﻲ ﻛﻪ ﻣﻮاد ﻣﻀﺮ ﺑ ﺮای ﻓﻮﻻد در ﺧﺎک و ﻳﺎ آب ﻣﺤﻞ ﺳـﭙﺮﻛﻮﺑﻲ ﻣﻮﺟـﻮد ﺑﺎﺷـﺪ . درﺻـﻮرﺗﻲ ﻛـﻪ ﻋﻤـﻖ ﮔﻮدﺑﺮداری زﻳﺎد ﻧﺒﻮده و ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺧﻄﺮ ورود آب ﺑﻪ داﺧﻞ ﻣﺤﻞ ﮔﻮدﺑﺮداری ﻫﻢ ﻣﻮﺟﻮد ﻧﺒﺎﺷﺪ، ﻣﻲ ﺗﻮان ﺳﭙﺮﻫﺎی ﻓﻠﺰی را ﺑﺪون ﻗﻔﻞ ﻧـﺮ ) و ﻣﺎده ﺑﻪ ( ﻛﺎر ﺑﺮد . درﺻﻮرﺗﻲ ﻛﻪ در ﭘﺸﺖ ﺳﭙﺮﻫﺎ ﻓﺸﺎر آب ﻣﻮﺟﻮد ﺑﺎﺷﺪ، ﺳﭙﺮﻫﺎ ﺑﺎ ﻗﻔﻞ ﻧﺮ ) و ﻣﺎده ﺑﻪ ( ﻛﺎر ﺑﺮده ﻣﻲ ﺷـﻮﻧﺪ . در ﻣـﻮاردی ﻛـﻪ ﻋﻤﻖ ﮔﻮدﺑﺮداری زﻳﺎد ﻧﺒﺎﺷﺪ و در ﻧﺘﻴﺠﻪ ﺳﭙﺮ ﺑﺘﻮاﻧﺪ ﺑﻪ ﺗﻨﻬﺎﻳﻲ ﻓﺸﺎر ﺧﺎک و آب را ﺗﺤﻤﻞ ﻧﻤﺎﻳﺪ، ﻣﻲ ﺗﻮان ﺳﭙﺮ را ﺑﺪون ﺗﻜﻴﻪ ﮔﺎه در زﻣـﻴﻦ ﻛﻮﺑﻴﺪ . در ﻛﻠﻴﻪ ﻣﻮارد دﻳﮕﺮ ﺑﺎﻳﺪ ﺳﭙﺮﻫﺎ را ﺑﻪ ﺗﻴﺮﻫﺎی ﻛﻤﺮﺑﻨﺪی ﺗﻜﻴﻪ داد ﻛﻪ اﻳﻦ ﺗﻴﺮﻫﺎی ﻛﻤﺮﺑﻨﺪی ﻫ ﻢ ﺑﻪ ﻧﻮﺑـﻪ ﺧـﻮد، ﺑـﺎر وارد ﺷـﺪه را ﺑﻪ وﺳﻴﻠﻪ ﭘﺸﺖ ﺑﻨﺪﻫﺎ ﺑﻪ زﻣﻴﻦ و ﻳﺎ ﺑﻪ ﺳﻤﺖ ﻣﻘﺎﺑﻞ ﻣﻨﺘﻘﻞ ﻣﻲ ﻧﻤﺎﻳﻨﺪ . اﻳﻦ ﭘﺸﺖ ﺑﻨﺪﻫﺎ را ﺑﺮﺣﺴﺐ ﻣﻘﺪار ﻧﻴﺮوی وارد ﺷﺪه از ﭼﻮب و ﻳﺎ ﻓﻠـﺰ، 118 ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻓﻨﻲ ﻋﻤﻮﻣﻲ ﻛﺎرﻫﺎی ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﻣﻲ ﺗﻮان اﻧﺘﺨﺎب ﻧﻤﻮد . ﺳﭙﺮ و اﻳﻦ ﺗﻴﺮﻫﺎ ﺑﺎﻳﺪ ﺑ ﺮای راﻧﺶ ﺧﺎک و ﻓﺸﺎر آب و اﺣﻴﺎﻧﺎ ﻧﻴﺮوﻫﺎی ﻗﺎﺋﻢ وارد ﺷﺪه ﻣﺤﺎﺳﺒ ﻪ ﺷﻮﻧﺪ . درﺻﻮرﺗﻲ ﻛـﻪ ﭘﺸﺖ ﺑﻨﺪﻫﺎ در داﺧﻞ ﻣﺤﻞ ﮔﻮدﺑﺮداری ﻣﺰاﺣﻢ و ﻣﺎﻧﻊ ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺳﺎﺧﺘﻤﺎﻧﻲ ﺷﻮد ﺑﺎﻳﺪ ﺳﭙﺮﻫﺎ را ﺑﻪ ﺳﻤﺖ ﺧﺎرج، در ﺧﺎک ﻣﻬﺎر ﻧﻤﻮد . ﻛـﺎرﺑﺮد ﺳﭙﺮﻫﺎ در ﻋﻴﻦ ﺣﺎل ﺑ ﺮای ﻗﺎﻟﺐ ﺑﻨﺪی ﺑﺘﻦ ﻣﺠﺎز اﺳﺖ . 7 - 2 - 3 - ﺳﭙﺮﻫﺎی ﻣﺮﻛﺐ از ﻓﻮﻻد و ﭼﻮب در اﻳﻦ روش ﺗﻴﺮ ﻫﺎی ﻓﻮﻻدی ﺑﻪ ﻓﻮاﺻﻞ 5/1 ﺗﺎ5/2 ﻣ ﺘﺮ در زﻣﻴﻦ ﻛﻮﺑﻴﺪه ﺷﻮد ﻣﻲ و ﺳﭙﺲ ﺑﺎ ﭘﻴﺸﺮﻓﺖ ﮔﻮدﺑﺮداری در ﺑـﻴﻦ ﺗﻴـﺮ ﻫـﺎ، ﺗﺨﺘﻪ ﻫﺎﻳﻲ ﺑﻪ ﻃﻮر اﻓﻘﻲ ﻧﺼﺐ ﻣﻲ ﻧﻤﺎﻳﻨﺪ . ﺗﻴﺮﻫﺎی ﻓﻮﻻدی را ﺑﻪ وﺳﻴﻠﻪ ﺗﻴﺮﻫﺎی اﻓﻘﻲ در ﺟﻠﻮ ﺑﻪ ﻳﻜﺪﻳﮕﺮ ﺗﻜﻴﻪ داده و ﻳﺎ از ﻋﻘـﺐ در ﺧـﺎک ﻣﻬﺎر ﻣﻲ ﻧﻤﺎﻳﻨﺪ . ﺗﻴﺮﻫﺎی ﻓﻮﻻدی ﺑﺴﺘﻪ ﺑﻪ ﻣﻘﺪار راﻧﺶ ﺧﺎک در ﭘﺸﺖ آﻧﻬﺎ، ﻣﻌﻤ ﻮﻻ ﻧﻴﻤﺮخ I ﺷﻜﻞ14 ﺗﺎ40 ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ . اﻳـﻦ ﺗﻴﺮﻫـﺎ ﺑﺎﻳـﺪ ﺣﺪاﻗﻞ ﺗﺎ ﺣﺪود 3 ﻣﺘﺮ در زﻳﺮ ﻛﻒ ﮔﻮدﺑﺮداری، ﻛﻮﺑﻴﺪه ﺷﻮد . ﺗﺨﺘﻪ ﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﺑﻪ ﻃﻮر اﻓﻘﻲ ﺑﻴﻦ ﺗﻴﺮﻫﺎی ﻓـﻮﻻدی ﻧـﺼﺐ ﻣـﻲ ﺷـﻮﻧﺪ، دا رای ﺿﺨﺎﻣﺖ 5 ﺗﺎ10 ﺳﺎﻧﺘﻲ ﻣﺘﺮ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ . اﺳﺘﻔﺎده از اﻳﻦ ﺗﺨﺘﻪ ﻫﺎ ﺑ ﺮای ﻗﺎﻟﺐ ﺧﺎرﺟﻲ ﺑﺘﻦ ﻣﺠﺎز اﺳﺖ . اﻳﻦ ﺗﺨﺘﻪ ﻫﺎ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧـﺪ در زﻣـﻴﻦ ﺑـﺎﻗﻲ ﺑﻤﺎﻧﺪ و ﻳﺎ ﺑﺎ ﭘﻴﺸﺮﻓﺖ ﻋﻤﻠﻴﺎت اﺟ ﺮاﻳ ﻲ آﻧﻬﺎ را از زﻣﻴﻦ ﺧﺎرج ﻧﻤﻮد . ﺗﻴﺮﻫﺎی ﻓﻮﻻدی ﻣﻌﻤﻮﻻ ﺑﻪ وﺳﻴﻠﻪ ﭘﺸﺖ ﺑﻨﺪﻫﺎی ﭼﻮﺑﻲ ﻳﺎ ﻓﻠﺰی ﺑﻪ ﻳﻜﺪﻳﮕﺮ ﺗﻜﻴﻪ ﻣﻲ ﻛﻨﻨﺪ . اﻳﻦ ﭘﺸﺖ ﺑﻨﺪﻫﺎی ﭼﻮﺑﻲ و ﻳـﺎ ﻓﻠـﺰی ﺑﺎﻳـﺪ ﺮایﺑ ﻧﻴﺮوی وارد ﺷﺪه ﻣﻮرد ﺑﺮرﺳﻲ ﻗﺮار ﮔﻴﺮد . درﺻﻮرﺗﻲ ﻛﻪ ﻓﺎﺻﻠﻪ ﺑﻴﻦ ﺗﻴﺮﻫﺎی ﻓﻮﻻدی در دو ﻃﺮف ﮔﻮدﺑﺮداری ﺧﻴﻠﻲ زﻳﺎد ﺑﺎﺷﺪ ﺑﺎﻳﺪ از ﻟﺤﺎظ اﻗﺘﺼﺎدی در وﺳﻂ ﻣﺤﻞ ﮔﻮدﺑﺮداری ﻫﻢ، ﭘﺎﻳﻪ ﻫﺎﻳﻲ ﺟﻬﺖ ﺗﻜﻴﻪ ﮔﺎه ﭘﺸﺖ ﺑﻨﺪﻫﺎ ﺳﺎﺧﺘﻪ ﺷﻮد . 7 - 2 - 4 - ﺳﭙﺮﻫﺎی ﺑﺘﻦ ﻣﺴﻠﺢ ﺳﭙﺮﻫﺎی ﺑﺘﻦ ﻣﺴﻠﺢ از ﺑﺘﻦ ﻧﺴﺒﺘﺎ ﺳﺨﺖ ﺗﻬﻴﻪ ﺷﺪه و در ﻣﻮاردی ﺑﻪ ﻛﺎر ﺑﺮده ﺷﻮد ﻣﻲ ﻛﻪ ﺑﺘﻮان آﻧﻬﺎ را ﺑﺪون ﻛﻪ آن ﺻـﺪﻣﻪ ای ﺑﺒﻴﻨﻨـﺪ، ﻛﺎﻣﻼ ﻏﻴﺮﻗﺎﺑﻞ ﻧﻔﻮذ ﻛﻨﺎر ﻳﻜﺪﻳﮕﺮ ﻛﻮﺑﻴﺪ . ﺳﭙﺮﻫﺎی ﺑﺘﻨﻲ ﺑﺎﻳﺪ ﺑ ﺮای ﺑﺎرﻫﺎی وارد ﺷﺪه در ﺣﻴﻦ ﺳﭙﺮﻛﻮﺑﻲ، در اﺛﺮ راﻧﺶ ﺧﺎک و ﻓـﺸﺎر آب و اﺣﻴﺎﻧﺎ ﺑﺎر ﻗﺎﺋﻢ، در اﺛﺮ ﺣﻤﻞ و ﻧﻘﻞ از ﻣﺤﻞ اﻧﺒﺎر ﻳﺎ ﻛﺎرﮔﺎه ﺑﻪ ﻣﺤﻞ ﻛﻮﺑﻴﺪن، در اﺛﺮ ﺑﻠﻨﺪﻛﺮدن در ﻣﺤﻞ ﺳﭙﺮﻛﻮﺑﻲ و اﻧ ﺒﺎرﻛﺮدن و روی ﻫـﻢ ﭼﻴﺪن، ﻃﺮاﺣﻲ و ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﮔﺮدﻧﺪ . ﺿﺨﺎﻣﺖ ﺳﭙﺮﻫﺎی ﺑﺘﻨﻲ ﺑﺴﺘﮕﻲ ﺑﻪ ﻣﻠﺰوﻣﺎت ﻃﺮاﺣﻲ ﺳﺎزه ای و ﺷ ﺮاﻳ ﻂ ﻛﻮﺑﻴﺪن ﺳﭙﺮ دارد، وﻟﻲ ﺣﺪاﻗﻞ ﺿﺨﺎﻣﺖ ﺑﺎﻳﺪ از 12 ﺳﺎﻧﺘﻲ ﻣﺘﺮ ﺗﺮ ﻛﻢ ﻧﺒﺎﺷﺪ . ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﻛﻪ اﻳﻦ ﺮای ﺑ وزن ﺳﭙﺮ ﻫﻢ زﻳﺎد از ﺣﺪ ﺳﻨﮕﻴﻦ ﻧﺸﻮد، ﺣﺪاﻛﺜﺮ ﺿﺨﺎﻣﺖ ﻣﻌﻤﻮﻻ ﺑﻪ 40 ﺳﺎﻧﺘﻲ ﺮﻣﺘ ﻣﺤﺪود ﻣﻲ ﮔـﺮدد . ﻋﺮض ﺳﭙﺮﻫﺎ ﻣﻌﻤﻮﻻ 50 ﺳﺎﻧﺘﻲ ﻣﺘﺮ و ﻃﻮل ﺳﭙﺮﻫﺎ ﻣﻌﻤﻮﻻ ﺗﺎ 15 ﻣﺘﺮ و در ﻣﻮارد اﺳﺘﺜﻨﺎ ﻳ ﻲ ﺗﺎ 20 ﻣﺘﺮ اﻧﺘﺨﺎب ﺷﻮد ﻣﻲ . ﺗﻮﺻﻴﻪ ﻣـﻲ ﮔـﺮدد، ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﻓﺸﺎری ﺑﺘﻦ ﺳﭙﺮ در ﻣﻮﻗﻊ ﻛﻮﺑﻴﺪن، از 450 ﻛﻴﻠﻮﮔﺮم ﺑﺮ ﺳﺎﻧﺘﻲ ﻣﺘﺮ ﻣﺮﺑﻊ ﺗﺮ ﻛﻢ ﻧﺒﺎﺷﺪ . اﺗﺼﺎل دو ﺳﭙﺮ ﺑﺘﻨﻲ ﻛﻨﺎرﻫﻢ، در ﻗﺴﻤﺖ ﭘﺎﻳﻴﻦ ﺳﭙﺮ ﺗﺎ ارﺗﻔﺎع 5/1 ﻣﺘﺮ، ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻛﺎم و زﺑﺎﻧﻪ اﻧﺠﺎم ﮔﻴـﺮد وﻟـﻲ در ﻗـﺴﻤﺖ ﺑﺎﻻﻳﻲ ﺳﭙﺮﻫﺎ ﺑﺎﻳﺪ در ﻫﺮ دو ﺳﭙﺮ، ﻳﻚ ﺷﻴﺎر وﺟﻮد داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ ﭘﺲ از ﻛﻮﺑﻴﺪن ﻛﺎﻣﻞ دو ﺳﭙﺮ، اﻳﻦ ﺣﻔﺮه ﺑﻪ وﺳﻴﻠﻪ ﺑـﺘﻦ ﻳـﺎ ﻳـﻚ ﻣـﺎده ﻋﺎﻳﻖ ﻛﻨﻨﺪه دﻳﮕﺮ، ﭘﺮ ﺷﻮد ﻣﻲ . ﻋﺮض اﻳﻦ ﺷﻴﺎرﻫﺎ ﻧﺒﺎﻳﺪ از ﻳﻚ ﺳﻮم ﺿﺨﺎ ﻣﺖ ﺳﭙﺮ ﺑﻴﺶ ﺗﺮ و ﻋﻤﻖ آﻧﻬﺎ ﻫﻢ ﻧﺒﺎﻳﺪ از 5 ﺳﺎﻧﺘﻲ ﻣﺘـﺮ ﺑـﻴﺶ ﺗـﺮ ﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ ﻣﺰاﺣﻤﺘﻲ ﺟﻬﺖ ﻓﻮﻻد ﺗﻨﮓ ﻫﺎ ی ﺳﭙﺮ اﻳﺠﺎد ﻧﻨﻤﺎﻳﺪ . ﺳﭙﺮﻫﺎ دا رای ﻓﻮﻻد ﻃﻮﻟﻲ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ ﻛﻪ ﺑﺎﻳﺪ ﺑ ﺮای ﻧﻴﺮوﻫﺎی وارد ﺷﺪه ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﺷﻮﻧﺪ ﺗﻨﮓ . ﻫﺎ ی ﺳﭙﺮ ﻣﻌﻤﻮﻻ از ﻣﻴﻠﮕـﺮد ﻓـﻮﻻدی ﺑـﺎ ﻗﻄﺮ 5 ﻣﺘﺮ ﻣﻴﻠﻲ و ﺑﻪ ﻓﺎﺻﻠﻪ 15 ﺳﺎﻧﺘﻲ ﻣﺘﺮ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ ﻛﻪ در دو اﻧﺘﻬﺎی ﺳﭙﺮ، در ﻃﻮل ﻣﻌﻴﻨـﻲ اﻳـﻦ ﻓﺎﺻـﻠﻪ ﺑـﻪ 5 ﺳـﺎﻧﺘﻲ ﻣﺘـﺮ ﺗﻘﻠﻴـﻞ داده .ﺷﻮد ﻣﻲ ﻓﺼﻞ ﻫﻔﺘﻢ - دﻳﻮار آب ﺑﻨﺪ، ﺳﭙﺮﻛﻮﺑﻲ، ﺷﻤﻊ ﻛﻮﺑﻲ و ﺷﻤﻊ رﻳﺰی 119 7 - 2 - 5 - ﺳﭙﺮﻫﺎی ﻣﺮﻛﺐ از ﺗﻴﺮ ﻓﻮﻻدی و ﺑﺘﻦ در اﻳﻦ روش اﺑﺘﺪا ﺗﻴﺮﻫﺎی ﻓﻮﻻدی ﺑﻪ ﻓﻮاﺻﻞ ﺣﺪود ﻳﻚ ﺗﺎ دو ﻣﺘﺮ در زﻣﻴﻦ ﻛﻮﺑﻴﺪه ﺷﺪه و ﺳﭙﺲ ﺣﺪود ﻳﻚ ﺗﺎ 5/1 ﻣﺘﺮ ﺑﻪ ﻃﻮر ﻗﺎﺋﻢ ﺑﻴﻦ ﺗﻴﺮﻫﺎی ﻓﻮﻻدی ﮔﻮدﺑﺮداری ﮔﺮدﻳﺪه و ﻗﺎﻟﺐ ﺑﻨﺪی و ﺑﺘﻦ رﻳﺰی اﻧﺠﺎم ﻣﻲ ﮔﻴﺮد ) در ﺻﻮرت ﻧﻴﺎز در ﺑﺘﻦ ﻣﻴﻠﮕﺮدﮔﺬاری ﺷﻮد ﻣﻲ (. ﺳـﭙﺲ ﮔﻮدﺑﺮداری اداﻣﻪ ﻳﺎﻓﺘﻪ و ﻣﺠﺪدا ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺑﺘﻦ رﻳﺰی اﻧﺠﺎم ﺷﻮد ﻣﻲ و ﺑﻪ ﻫﻤﻴﻦ ﺗﺮﺗﻴﺐ ﺗـﺎ ﻋﻤـﻖ ﻻزم ﺟﻬـﺖ ﮔـﻮدﺑﺮداری ﻋﻤـﻞ را اداﻣـﻪ ﻣﻲ دﻫﻨﺪ . 7 - 2 - 6 - ﺳﭙﺮ ﻣﺮﻛﺐ از ﻳﻚ ردﻳﻒ ﺷﻤﻊ اﻳﻦ ﻧﻮع ﺳﭙﺮﻫﺎ ﻣﻌﻤﻮﻻ ﺑﻪ ﺳﻪ روش اﺟﺮا ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ :  ﻳﻚ ﺳﺮی ﺷﻤﻊ در ﻛﻨﺎر ﻳﻜﺪﻳﮕﺮ ﺑﻪ ﻓﻮاﺻﻞ ﺣﺪود5 ﺳﺎﻧﺘﻲ ﻣﺘﺮ در ﻳﻚ ﺧﻂ ﺳﺎﺧﺘﻪ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . اﻳﻦ ﻧـﻮع ﺳـﭙﺮﻫﺎ ﻓﻘـﻂ ﺑـ ﺮای راﻧﺶ ﺧﺎک ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺑﻮده و درﺻﻮرﺗﻲ ﻛﻪ آب ﻣﻮﺟﻮد ﺑﺎﺷﺪ ﺑﺎﻳﺪ ﻗﺒﻼ آب ﻣﻮﺟﻮد را از ﺣﺪود ﮔﻮدال ﺑﻪ ﺧﺎرج ﻫﺪاﻳﺖ ﻧﻤﻮد .  اﺑﺘﺪا ﻫﺎ ﺷﻤﻊ ﻳﻲ ﺳﺎ ﺧﺘﻪ ﺷﻮد ﻣﻲ ﻛﻪ ﻓﺎﺻﻠﻪ ﺑﻴﻦ آﻧﻬﺎ ﺣﺪود ﺳﻪ ﭼﻬﺎرم ﻗﻄﺮ ﺷﻤﻊ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . اﻳﻦ ﻫﺎ ﺷﻤﻊ ﻣﻌﻤـﻮﻻ از ﺑـﺘﻦ ﺑـﺪون ﻓﻮﻻد ﺳﺎﺧﺘﻪ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . ﺳﭙﺲ در ﺑﻴﻦ اﻳﻦ ، ﻫﺎ ﺷﻤﻊ ﻫﺎ ﺷﻤﻊ ﻳﻲ از ﺑﺘﻦ ﻣﺴﻠﺢ ﺳﺎﺧﺘﻪ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ و ﺑﻪ اﻳﻦ ﺗﺮﺗﻴﺐ ﻫﺎ ﺷﻤﻊ ﻳﻜﺪﻳﮕﺮ را ﻗﻄﻊ ﻧﻤﻮده و ﻳﻚ دﻳﻮار ﻣﻤﺘﺪ ﺑﻪ وﺟﻮد ﻣﻲ آورﻧﺪ . اﻳﻦ ﻧﻮع ﺳﭙﺮ ﻫﺎ ﻧﻪ ﺗﻨﻬﺎ راﻧﺶ ﺧﺎک را ﺗﺤﻤﻞ ﻣﻲ ﻧﻤﺎﻳﻨﺪ، ﺑﻠﻜـﻪ در ﻣﻘﺎﺑـﻞ ﻓﺸﺎر آب ﻫﻢ ﻋﺎﻳﻖ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ و درﺻﻮرﺗﻲ ﻛﻪ در ﺑﻌﻀﻲ ﻗﺴﻤﺖ ﻫﺎ آب ﻧﻔﻮذ ﻧﻤﺎﻳﺪ ﻣﻲ ﺗﻮان ﺑﻪ وﺳﻴﻠﻪ اﻧﮋﻛﺴﻴﻮن ﻋﺎﻳﻖ ﻧﻤﻮد .  ﻫﺎ ﺷﻤﻊ ﺑﻪ ﻓﺎﺻﻠﻪ ﻳﻚ ﻣﺘﺮ اﻟﻲ 5/1 ﻣﺘﺮ از ﻳﻜﺪﻳﮕﺮ ﺳﺎﺧﺘﻪ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ و در ﺑﻴﻦ اﻳﻦ ﻫﺎ ﺷﻤﻊ ﻫﻤﺮاه ﺑﺎ ﮔـﻮدﺑﺮداری ﻗـﻮس ﻫـﺎ ی اﻓﻘﻲ از ﺳﻨﮓ ﻫﺎ ی ﻓﻴﻠﺘﺮ ﺳﺎﺧﺘﻪ .ﺷﻮد ﻣﻲ 7 - 2 - 7 - ﺳﭙﺮ ﺑﻪ ﻃﺮﻳﻘﻪ دﻳﻮار ﺷﻴﺎری در اﻳﻦ روش، اﺑﺘﺪا در ﻃﻮﻟﻲ ﻛﻪ ﺳﭙﺮ ﺑﺎﻳﺪ ﺳﺎﺧﺘﻪ ﺷﻮد ﺷﻴﺎری در زﻣﻴﻦ ﺑﻪ ﻋﺮض ﺣﺪود ﻳﻚ ﻣﺘﺮ و ﺑـﻪ ﻋﻤـﻖ 5/1 ﻣﺘـﺮ ﮔـﻮدﺑﺮداری ﺷﻮد ﻣﻲ و دو ﻃﺮف اﻳﻦ ﺷﻴﺎر را ﺑﺎ ﻳﻚ ﻗﺸﺮ ﺑﺘﻦ ﻣﺴﻠﺢ ﺑﻪ ﺿﺨﺎﻣﺖ 15 اﻟﻲ20 ﺳﺎﻧﺘﻲ ﻣﺘﺮ ﻣﻲ ﭘﻮﺷﺎﻧﻨﺪ . ﺳﭙﺲ اﻳﻦ ﮔـﻮدال را ﭘـﺮ از ﻳـﻚ ﻣﺎﻳﻊ ﺗﻴﻜﺴﻮﺗﺮوپ 1 ﻛﺮده و ﺑﻘﻴﻪ ﮔﻮدﺑﺮداری را ﺗﺎ ﻋﻤﻖ ﻻزم اﻧﺠﺎم ﻣﻲ دﻫﻨﺪ . اﻳﻦ ﻣﺎﻳﻊ ﻛﻪ از رﻳﺰش ﺑﺪﻧﻪ ﮔﻮدﺑﺮداری ﺟﻠـﻮﮔﻴﺮی ﻣـﻲ ﻛﻨـﺪ ﺑﺎﻳﺪ ﺎ داﻳﻤ در ﮔﻮدال رﻳﺨﺘﻪ ﺷﻮد ﻛﻪ ﭘﺮ ﺑﺎﺷﺪ . ﭘﺲ از ﻛﻪ آن ﮔﻮدﺑﺮداری ﺗﻤﺎم ﺷﺪ اﻳﻦ ﺷﻴﺎر ﻣﻮﺟﻮد را ﺑﻪ وﺳﻴﻠﻪ ﻟﻮﻟـﻪ ﻫـﺎﻳﻲ ﻛـﻪ در ﻓﻮاﺻـﻞ ﻣﻌﻴﻨﻲ در ﺷﻴﺎر ﻗﺮار داده ﺷﻮد ﻣﻲ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ ﭼﻨﺪﻳﻦ ﻗﺴﻤﺖ ﺗﻘﺴﻴﻢ ﻧﻤﻮد . ﻋﺮض ﻫﺮ ﻗﺴﻤﺖ ﺣﺪود 5/2 اﻟﻲ6 ﻣﺘﺮ ﻣﻲ ﺷـﻮد . ﺿـﻤﻨﺎ در ﻳـﻚ ﻗﺴﻤﺖ آرﻣﺎﺗﻮر ﮔﺬاﺷﺘﻪ و ﺑﺘﻦ رﻳﺰی ﺷﻮد ﻣﻲ و ﭘﺲ از ﺳﺨﺖ ﺷﺪن ﺑﺘﻦ اﻳﻦ ﻗﺴﻤﺖ، ﻟﻮﻟﻪ ﻣﻮﺟﻮد ﺑﻴﻦ اﻳﻦ ﻗﺴﻤﺖ و ﻗﺴﻤﺖ ﻣﺠﺎور ﻛﺸﻴﺪه ﺷﺪه و ﻗﺴﻤﺖ دوم ﺑﺘﻦ رﻳﺰی ﺷﻮد ﻣﻲ . ﺑﻪ اﻳﻦ ﺗﺮﺗﻴﺐ اﺗﺼﺎل ﻗﺴﻤﺖ ﻫﺎ ی ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺑﺎ ﻳﻜﺪﻳﮕﺮ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻣﻔﺼﻠﻲ ﻣﻲ ﺑﺎﺷـﺪ . ﺑـﺘﻦ ﻣـﺼﺮﻓﻲ ﺑﺎﻳﺪ دا رای ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﻓﺸﺎری 300 ﻛﻴﻠﻮﮔﺮم ﺑﺮ ﺳﺎﻧﺘﻲ ﻣﺘﺮ ﻣﺮﺑﻊ و ﻣﻘﺪار ﺳﻴﻤﺎن آن 350 ﻛﻴﻠﻮﮔﺮم درﻣﺘﺮﻣﻜﻌﺐ ﺑﺘﻦ ﺑﺎﺷﺪ . ﺑﺘﻦ رﻳﺰی ﺑﻪ وﺳﻴﻠﻪ ﻟﻮﻟﻪ اﻧﺠﺎم ﺷﻮد ﻣﻲ . در ﺣﻴﻦ ﺑﺘﻦ رﻳﺰی ﻣﺎﻳﻊ ﻣﺤ ﺎﻓﻆ ﻣﻮﺟـﻮد در ﮔـﻮدال ﺑـﻪ ﺳـﻤﺖ ﺑـﺎﻻ راﻧـﺪه ﺷـﺪه ﻛـﻪ ﻳـﺎ ﺑـﻪ ﻗﺴﻤﺖ ﻫﺎ ی دﻳﮕﺮ دﻳﻮار ﻣﻨﺘﻘﻞ ﺷﻮد ﻣﻲ و ﻳﺎ ﺑﻪ وﺳﻴﻠﻪ ﻳﻚ ﭘﻤﭗ از ﮔﻮدال ﺧﺎرج و ﺑ ﺮای ﺗﺼﻔﻴﻪ و ﻣﺼﺮف ﻣﺠﺪد ﺑـﻪ ﻳـﻚ ﻣﺨـﺰن رﻳﺨﺘـﻪ ﺷﻮد ﻣﻲ . دﻳﻮاری ﻛﻪ ﺑﺘﻦ رﻳﺰی ﺷﻮد ﻣﻲ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ ﺗﻮﭘﺮ و ﻳﺎ ﺗﻮﺧﺎﻟﻲ ﺑﺎﺷﺪ . درﺻﻮرﺗﻲ ﻛﻪ ﻋﻤﻖ اﻳﻦ دﻳﻮارﻫﺎ ﺧﻴﻠ ﻲ زﻳـﺎد ﺑﺎﺷـﺪ ﻣﻤﻜـﻦ اﺳـﺖ 1 - Thixotrope 120 ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻓﻨﻲ ﻋﻤﻮﻣﻲ ﻛﺎرﻫﺎی ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﻻزم ﺷﻮد در ﻣﻮﻗﻊ ﮔﻮدﺑﺮداری در ﻣﺤﻞ ﺳﺎزه اﺻﻠﻲ ﻛﻪ اﻳﻦ دﻳﻮار، ﺳﭙﺮ آن را ﺗﺸﻜﻴﻞ ﻣﻲ دﻫﺪ در ﻫﺎ ﻋﻤﻖ ی ﻻزم، ﺑﻪ وﺳﻴﻠﻪ ﺗﻴﺮﻫـﺎﻳﻲ ﺑـﻪ دﻳﻮار ﺗﻜﻴﻪ داده ﺷﺪه و ﻳﺎ از ﺧﺎرج ﻣﻬﺎر ﺷﻮد . وﻟﻲ در اﻏﻠﺐ ﻣﻮارد ﺧﻮد دﻳﻮار ﻃﻮری ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﺷﻮد ﻣﻲ ﻛﻪ راﻧﺶ ﺧﺎک و ﻓﺸﺎر آب ﻣﻮﺟـﻮد در ﭘﺸﺖ آن را ﺑﻪ ﺗﻨﻬﺎﻳﻲ ﺗﺤﻤﻞ ﻧﻤﺎﻳﺪ . ﭘﻮﺷﺶ ﺑﺘﻨﻲ روی آرﻣﺎﺗﻮرﻫﺎ درﺻﻮرﺗﻲ ﻛﻪ دﻳﻮار ﺑﻪ ﺻﻮرت ﺳﭙﺮ ﻣﻮﻗﺘﻲ ﺳﺎﺧﺘﻪ ﺷﻮد، 5 ﺳﺎﻧﺘﻲ ﻣﺘﺮ و درﺻﻮرﺗﻲ ﺑﻪﻛﻪ ﺻﻮرت ﻗﺴﻤﺘﻲ از ﺳﺎزه ﺑ ﺮای ﻫﻤﻴﺸﻪ ﺑﺎﻗﻲ ﺑﻤﺎﻧﺪ 10 ﺳﺎﻧﺘﻲ ﻣﺘﺮ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . 7 - 2 - 8 - ﻣﻼﺣﻈﻪ ﻫﺎی ﻃﺮاﺣﻲ ﺳﭙﺮﻫﺎ در ﻃﺮاﺣﻲ ﺳﭙﺮﻫﺎ در اﻏﻠﺐ ﻣﻮارد ﺑﻪ ﻋﻠﺖ ﻛﻪ اﻳﻦ ﺳﺎزه ﻣﻮﻗﺖ ﺑﻮده و در زﻣﺮه ﺳﺎزه اﺻﻠﻲ ﻧﻤﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ، دﻗﺖ ﻛﺎﻓﻲ ﺑﻪ ﻋﻤـﻞ ﻧﻤـﻲ آﻳـﺪ و اﺑﻌﺎد آﻧﻬﺎ ﺑﻪ ﻃﻮر ﺗﻘﺮﻳﺒﻲ و ﻧﻈﺮی ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺷﻮد ﻣﻲ . اﻳﻦ ﻋﻤﻞ در ﺑﻌﻀﻲ ﻣﻮارد اﻳﺠـﺎد ﺳـﺎﻧﺤﻪ ﻫـﺎﻳﻲ در ﻣﺤـﻞ ﮔـﻮدﺑﺮداری ﻣـﻲ ﻧﻤﺎﻳـﺪ ﻛـﻪ ﺧﺴﺎرت ﻫﺎ ی ﻣﺎﻟﻲ و ﺟﺎﻧﻲ در ﺑﺮ دارد . ﺳﭙﺮﻫﺎ و ﺗﻴﺮﻫﺎی ﻛﻤﺮﺑﻨﺪی و ﭘﺸﺖ ﺑﻨﺪﻫﺎ و ﻳﺎ ﻣﻬﺎرﻫﺎی آﻧﻬﺎ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ وﺳﻴﻠﻪ ﻳﻚ ﻣﻬﻨﺪس ﻣﺤﺎﺳﺐ ﺑﺎ ﺗﺠﺮﺑﻪ، ﺑ ﺮای ﻛﻠﻴﻪ ﻧﻴﺮوﻫﺎی وارد ﺷﺪه ﺑﻪ دﻗﺖ ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ و اﺑﻌﺎد آﻧﻬﺎ در روی ﻧﻘﺸﻪ ﮔﻮدﺑﺮداری اراﺋﻪ ﺷﻮد . راﻧﺶ ﺧﺎک ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺮاﺳﺎس ﻣﺸﺨﺼﺎت و وزن ﺧﺎک ﻣﻮﺟﻮد و ﺳﺮﺑﺎر آن ﻛﻪ ﻣﺮﻛﺐ از وﺳﺎ ﻳﻞ ﻧﻘﻠﻴﻪ و ﻏﻴﺮه ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ، در ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﻣﻨ ﻈﻮر ﺷﻮد . ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ اﺳﺘﺎﺗﻴﻜﻲ ﻳﻚ ﺳﭙﺮ ﺑﺎﻳﺪ ﺑ ﺮای ﻣﺮاﺣﻞ ﻣﺨﺘﻠﻒ ﮔﻮدﺑﺮداری ﺗﻌﻴﻴﻦ و ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﺷـﻮد و اﺑﻌـﺎد ﺳـﭙﺮ ﺑﺎﻳـﺪ ﺑـ ﺮای ﻣﺮﺣﻠـﻪ ای ﻛـﻪ ﺑﺰرگ ﺗﺮ ﻳﻦ ﻧﻴﺮو ﺑﻪ ﺳﭙﺮ وارد ﺷﻮد ﻣﻲ ، ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﺷﻮد . ﻣﻘﺪار و ﺗﻘﺴﻴﻢ راﻧﺶ ﺧﺎک در ارﺗﻔﺎع ﺳﭙﺮ، ﺑﺴﺘﮕﻲ ﺑﺎ ﺗﻐﻴﻴﺮ ﺷﻜﻞ ﺳﭙﺮ دارد . ﻃﺒﻖ آزﻣﺎﻳﺶ و ﻫﺎ اﻧﺪازه ﻫﺎ ﺮیﮔﻴ ﻳﻲ ﻛﻪ در ﺳﭙﺮﻫﺎ ﻳﺎ ﻣﻬﺎر و ﻳﺎ ﺗﻜﻴﻪ ﮔﺎه اﻧﺠﺎم ﮔﺮﻓﺘﻪ، روش زﻳﺮ ﺑ ﺮای ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﺳﭙﺮﻫﺎ و ﺗﻴﺮﻫﺎی ﺗﻜﻴﻪ ﮔﺎه و ﻣﻬﺎرﻫﺎ در ﻣﻘﺎﺑﻞ راﻧﺶ ﺧﺎک ﺗﻮﺻـﻴﻪ ﻣـﻲ ﺷـﻮد . راﻧـﺶ ﺧﺎک ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻳﻚ ﺑﺎر ﻳﻜﻨﻮاﺧﺖ ﻣﻨﻈﻮر ﺷﻮد ﻣﻲ ﻛﻪ ﻣﻘﺪار ﻛﻞ آن در ﺗﻤﺎم ارﺗﻔﺎع ﺳﭙﺮ، ﻣﻌﺎدل راﻧﺶ ﺧﺎک ﻃﺒﻖ ﺗﺌﻮری ﻫﺎی راﻧﺶ ﺧﺎ ک ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ و ﺿﻤﻨﺎ ﺗﺼﺤﻴﺢ ﻫﺎﻳﻲ ﺑﻪ ﺻﻮرت زﻳﺮ در ﻣﻘﺪار ﻧﻴﺮوﻫﺎ اﻧﺠﺎم ﻣﻲ ﮔﻴﺮد :  درﺻﻮرﺗﻲ ﻛﻪ ﺳﭙﺮ ﻓﻘﻂ دا رای ﻳﻚ ﺗﻜﻴﻪ ﮔﺎه و ﻳﺎ ﻳﻚ ﻣﻬﺎر ﺑﺎﺷﺪ و راﻧﺶ ﺧﺎک ﺑﻪ ﺻﻮرت ﺑﺎر ﻳﻜﻨﻮاﺧـﺖ ﻣﺤﺎﺳـﺒﻪ ﺷـﻮد، ﺑﺎﻳـﺪ ﻋﻜﺲ اﻟﻌﻤﻞ ﺗﻜﻴﻪ ﮔﺎه و ﻳﺎ ﻧﻴﺮوی ﻣﻬﺎر را ﺑﻪ ﻧﺴﺒﺖ f h / h زﻳﺎد ﻛﺮد و ﻣﻤﺎن ﻣﺜﺒﺖ ﺳﭙﺮ را ﺑﻪ ﻧـﺴﺒﺖ fh / h ﻛـﻢ ﻛـﺮد .fh ﻋﺒﺎرت اﺳﺖ از ﻓﺎﺻﻠﻪ ﻣﺤﻞ ﺗﻜﻴﻪ ﮔﺎه ﻳﺎ ﻣﻬﺎر از ﻛﻒ ﮔﻮدﺑﺮداری و h ﻋﺒﺎرت اﺳﺖ از ﻓﺎﺻﻠﻪ ﺑﺎﻻی ﺳﭙﺮ از ﻛﻒ ﮔﻮدﺑﺮداری .  درﺻﻮرﺗﻲ ﻛﻪ ﺳﭙﺮ دا رای دو ﺗﻜﻴﻪ ﮔﺎه و ﻳﺎ ﻣﻬﺎر ﺑﺎﺷﺪ و راﻧﺶ ﺧﺎک ﺑﻪ ﺻﻮرت ﺑﺎر ﻳﻜﻨﻮاﺧﺖ ﻣﻨﻈﻮر ﺷﻮد، ﻋﻜﺲ اﻟﻌﻤﻞ ﺗﻜﻴﻪ ﮔﺎه و ﻳﺎ ﻧﻴﺮوی ﻣﻬﺎر ﺑﺎﻻﻳﻲ را ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ ﻧﺴﺒﺖf h / h زﻳﺎد ﻛﺮد . ﺗﻘﻠﻴﻞ ﻣﻘﺪار ﻣﻤﺎن در اﻳﻦ ﺣﺎﻟﺖ ﻣﺠﺎز ﻧﻴﺴﺖ .  درﺻﻮرﺗﻲ ﻛﻪ ﺳﭙﺮ دا رای ﺳﻪ ﺗﻜﻴﻪ ﮔﺎه و ﻳﺎ ﻣﻬﺎر و ﻳﺎ ﺗﻌﺪاد ﺑﻴﺶ ﺗﺮ ی ﺑﺎﺷﺪ و راﻧﺶ ﺧﺎک ﺑﻪ ﺻﻮرت ﺑﺎر ﻳﻜ ﻨﻮاﺧﺖ ﻣﻨﻈﻮر ﺷـﻮد ﺑﺎﻳﺪ ﻋﻜﺲ اﻟﻌﻤﻞ ﺗﻜﻴﻪ ﮔﺎه و ﻳﺎ ﻧﻴﺮوﻫﺎی ﻣﻬﺎری ﻛﻪ در ﻣﻨﻄﻘﻪ وﺳﻂ ﺳﭙﺮ ﻗﺮار دارﻧﺪ را 30 درﺻﺪ زﻳﺎد ﻧﻤﻮد .  ﺧﺴﺘﮕﻲ ﻫﺎی ﻣﻮﺟﻮد در ﺳﭙﺮ و ﺗﻴﺮﻫﺎی ﻛﻤﺮﺑﻨﺪی و ﭘﺸﺖ ﺑﻨﺪﻫﺎ و ﻣﻬﺎرﻫﺎ در اﺛﺮ ﻛﻞ ﺑﺎرﻫﺎی ﻣﻮﺟﻮد ﻧﺒﺎﻳـﺪ از ﺧـﺴﺘﮕﻲ ﻣﺠـﺎز ﺮایﺑ ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎﻧﻲ ﻣﺮﺑﻮط ﺗﺠﺎوز ﻧﻤﺎﻳﺪ .  ﻛ ﻠﻴﻪ ﻗﻄﻌﻪ ﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﺑﻪ ﻓﺸﺎر ﻛﺎر ﻣﻲ ﻛﻨﻨﺪ ﺑﺎﻳﺪ ﺑ ﺮای ﻛﻤﺎﻧﺶ ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﺷﻮﻧﺪ . 7 - 2 - 9 - ﺗﻜﻴﻪ ﮔﺎه ﺳﭙﺮﻫﺎ ﺗﻴﺮﻫﺎی ﻛﻤﺮﺑﻨﺪی ﻛﻪ ﺑﻪ ﻃﻮر اﻓﻘﻲ در ارﺗﻔﺎع ﻫﺎ ی ﻻزم در روی ﺳﭙﺮﻫﺎ ﻧﺼﺐ ﺷﻮد ﻣﻲ ، ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ ﻃﻮر ﻣﻤﺘﺪ و ﻳﻜﺴﺮه ﺑـﻮده و ﻫـﻴﭻ ﻧـﻮع ﺗﻘﺎﻃﻌﻲ در آﻧﻬﺎ ﺑﻮﺟﻮد ﻧﻴﺎﻳﺪ ﺮایﺑ . اﻳﻦ ﺗﻴﺮﻫﺎی ﻛﻤﺮﺑﻨﺪی ﻣﻌﻤﻮﻻ ﻧ ﻴﻤﺮخ ﻓﻠﺰی ﺑﻪ ﻛﺎر ﻣﻲ . رود اﻳـﻦ ﺗﻴﺮﻫـﺎی ﻛﻤﺮﺑﻨـﺪی و ﻳـﺎ ﺧـﻮد ﺳـﭙﺮ، ﻓﺼﻞ ﻫﻔﺘﻢ - دﻳﻮار آب ﺑﻨﺪ، ﺳﭙﺮﻛﻮﺑﻲ، ﺷﻤﻊ ﻛﻮﺑﻲ و ﺷﻤﻊ رﻳﺰی 121 ﻣﺴﺘﻘﻴﻤﺎ ﺑﻪ ﺗﻴﺮﻫﺎی ﭘﺸﺖ ﺑﻨﺪ ﺗﻜﻴﻪ ﻣﻲ ﻛﻨﻨﺪ ﻛﻪ ﺑﻴﻦ دو ﺳﭙﺮ ﻣﻘﺎﺑﻞ ﻳﻜﺪﻳﮕﺮ ﻧﺼﺐ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . اﻳﻦ ﺗﻴﺮﻫﺎ ﺑﺎﻳﺪ ﻃﻮری ﺑﻪ ﺳﭙﺮ و ﻳـﺎ ﺗﻴﺮﻫـﺎی ﻛﻤﺮﺑﻨﺪی ﻣﺘﺼﻞ ﺷﻮﻧﺪ ﻛﻪ ﭼﺮﺧﺶ و ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻣﺤﻞ آﻧﻬﺎ ﻣﻤﻜﻦ ﻧﺒﺎﺷﺪ . در ﻣﻮاردی ﻛﻪ ﻋﺮض ﮔﻮدﺑﺮدار ی؛ ﻳﻌﻨﻲ ﻓﺎﺻﻠﻪ ﺑﻴﻦ دو ﺳـﭙﺮ ﺑـﻴﻦ 5 ﺗﺎ10 ﻣﺘﺮ ﺑﺎﺷﺪ، اﻳﻦ ﭘﺸﺖ ﺑﻨﺪﻫﺎ، ﭼﻮب ﮔﺮد ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ . درﺻﻮرﺗﻲ ﻛﻪ ﻋﺮض ﮔﻮدﺑﺮداری ﺑﻴﻦ 10 ﺗﺎ20 ﻣﺘﺮ ﺑﺎﺷﺪ، ﺟﻨﺲ اﻳـﻦ ﭘـﺸﺖ ﺑﻨـﺪﻫﺎ ﻧﻴﻤﺮخ ﻓﻠﺰی و ﺑﺎﻻﺧﺮه درﺻﻮرﺗﻲ ﻛﻪ ﻋﺮض ﮔﻮدﺑﺮداری ﺑﻴﺶ از 20 ﻣﺘﺮ ﺑﺎﺷﺪ، ﺧﺮﭘﺎﻫﺎی ﭼﻮﺑﻲ و ﻳﺎ ﻓﻠﺰی ﺑﻪ ﻛﺎر ﺑﺮده .ﺷﻮد ﻣﻲ ﺮایﺑ ﻣﻮاردی ﻛﻪ ﻋﺮض ﮔﻮدﺑﺮداری ﺧﻴﻠﻲ زﻳﺎد ﺑﺎﺷﺪ ﻣﻲ ﺗﻮان ﺳﭙﺮ را ﺑﻪ وﺳﻴﻠﻪ ﺗﻴﺮﻫﺎی ﭘﺸﺖ ﺑﻨﺪ ﺑﻪ ﻛﻒ ﮔﻮدﺑﺮداری ﺗﻜﻴـﻪ داد ﻛـﻪ در اﻳﻦ ﺣﺎﻟﺖ در ﻛﻒ ﮔﻮد ﻳﻚ ﺑﻠﻮک ﺑﺘﻨﻲ و ﻳﺎ ﭘﻲ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن ﺳﺎﺧﺘﻪ ﺷﻮد ﻣﻲ ﻛﻪ ﺗﻴﺮ ﺑﻪ آن ﺗﻜﻴﻪ ﻛﻨﺪ . اﻳﻦ ﻃﺮﻳﻘﻪ ﻓﻘﻂ در ﻣﻮاردی ﻗﺎﺑﻞ اﺟﺮا اﺳﺖ ﻛﻪ اﻳﻦ ﺗﻴﺮﻫﺎی ﻣﺎﻳﻞ، ﻣ ﺰاﺣﻢ ﻛﺎر ﺳﺎﺧﺘﻤﺎﻧﻲ ﻧﺸﻮﻧﺪ . 7 - 2 - 10 - ﻣﻬﺎر ﺳﭙﺮﻫﺎ ﻣﻬﺎرﻫﺎ، ﻣﻴﻠﻪ ﻫﺎی ﮔﺮد و ﻳﺎ ﻫﺎ ﻛﺎﺑﻞ ی ﻓﻮﻻدی ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ ﻛﻪ در ﺳﻮراخ ﻫﺎ ﻳﻲ ﻛﻪ ﻗﺒﻼ در زﻣﻴﻦ ﺗﻌﺒﻴﻪ ﺷﺪه، ﻗﺮارداده ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ و ﺳـﭙﺲ ﺑﺎ ﺗﺰرﻳﻖ ﻣﻼت ﺳﻴﻤﺎن در ﻃﻮل ﻣﻌﻴﻨﻲ در زﻣﻴﻦ، ﮔﻴﺮدار ﮔﺮدﻳﺪه و ﺳﺮ دﻳﮕﺮ آﻧﻬﺎ ﺑﻪ ﺳﭙﺮ و ﻳﺎ ﺗﻴﺮ ﻛﻤﺮﺑﻨﺪی ﻛﻪ در ر وی ﺳﭙﺮ ﻧﺼﺐ ﺷـﺪه، وﺻﻞ ﺷﻮد ﻣﻲ . اﻳﻦ ﻣﻬﺎرﻫﺎ را ﻣﻲ ﺗﻮان ﻗﺒﻞ از اﺗﺼﺎل ﺑﻪ ﺳﭙﺮ ﺗﺤﺖ ﻛﺸﺶ ﻗﺮار داد و ﺳﭙﺲ ﺑﻪ ﺳﭙﺮ ﻣﺘﺼﻞ ﻧﻤﻮد ﻛﻪ از ﺣﺮﻛـﺖ ﺑﻌـﺪی در اﺛﺮ ﻧﻴﺮوﻫﺎی وارد ﺷﺪه ، ﺑﻬﺘﺮ ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی ﻧﻤﺎﻳﺪ . ﺑﺎر از ﻓﻮﻻد ﻣﻬﺎر ﺑﻪ ﺳﻪ ﻃﺮﻳﻖ ﺑﻪ ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺗﺰرﻳﻖ ﺷﺪه ﻣﻨﺘﻘﻞ ﺷﻮد ﻣﻲ . روش اول ﺑﻪ وﺳـﻴﻠﻪ اﺻﻄﻜﺎک ﺑﻴﻦ ﻓﻮﻻد و ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺗﺰرﻳﻘﻲ . روش دوم ﺑﻪ وﺳﻴﻠﻪ ﻳﻚ ﺻﻔﺤﻪ ﻳﺎ ﺟﺴﻢ دﻳﮕﺮ در اﻧﺘﻬﺎی ﻓﻮﻻد ﻣﻬﺎر ﻛﻪ ﺑﺮ ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺗﺰرﻳﻘﻲ ﺗﻜﻴـﻪ ﻣﻲ ﻛﻨﺪ و روش ﺳﻮم ﺑﻪ وﺳﻴﻠﻪ ﻳﻚ ﻟﻮﻟﻪ ﻛﻪ ﺑﻪ ﻓﻮﻻد ﻣﻬﺎر وﺻﻞ اﺳﺖ و اﻳﻦ ﻟﻮﻟﻪ ﺑﻪ وﺳﻴﻠﻪ اﺻﻄﻜﺎک، ﻧﻴﺮوی ﺧﻮد را ﺑـﻪ ﻣـﺼﺎﻟﺢ ﺗﺰرﻳـﻖ ﺷﺪه ﻣﻨﺘﻘﻞ ﻣﻲ ﻧﻤﺎﻳﺪ . 7 - 2 - 10 - 1 - ﻣﺼﺎﻟﺢ ﻣﺼﺮﻓﻲ اﻟﻒ- ﻓﻮﻻد ﻣﻬﺎر ﻓﻮﻻد ﻣﻬﺎر ﺑﺎﻳﺪ از ﻓﻮﻻدﻫﺎی ﻣﻘﺎوم و ﻳﺎ ﻓﻮﻻدﻫﺎی ﺑﺎ ﻣﻘﺎوﻣﺖ 5 ﻛﻪ ﺑ ﺮای ﺑﺘﻦ ﭘﻴﺶ ﺗﻨﻴﺪه ﺑﻪ ﻛﺎر ﻣﻲ رود، ﺑﺎﺷﺪ . ﺣﺪاﻗﻞ ﻣﻘﻄـﻊ ﻓـﻮﻻد ﻳﻚ ﻣﻬﺎر ﺑﺎﻳﺪ ﺣﺪود 220 ﻣﺘﺮ ﻣﻴﻠﻲ ﻣﺮﺑﻊ و ﻫﺮ ﻣﻴﻠﻪ ﻣﻬﺎر ﺑﺎﻳﺪ ﺣﺪاﻗﻞ ﺑﻪ ﻗﻄﺮ 10 ﻣﺘﺮ ﻣﻴﻠﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ب- ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺗﺰرﻳﻘﻲ ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺗﺰرﻳﻘﻲ ﻣﻌﻤﻮﻻ ﻣﺨﻠﻮط ﺳﻴﻤﺎن و آب ﺑﻮده و ﻧﺴﺒﺖ آب ﺑﻪ ﺳﻴﻤﺎن ﺣﺪود 4/0 ﺗﺎ6/0 ﻣـﻲ ﺑﺎﺷـﺪ . درﺻـﻮرﺗﻲ ﻛـﻪ زﻣـﻴﻦ زﻳـﺎد ﻣﺘﺨﻠﺨﻞ ﺑﺎﺷﺪ ﻣﻲ ﺗﻮان ﻣﻼت ﺳﻴﻤﺎن ﻫﻢ ﺑﻪ ﻛﺎر ﺑﺮد ﻛﻪ ﺑﻪ اﻳﻦ وﺳﻴﻠﻪ در ﻣﺼﺮف ﺳﻴﻤﺎن ﺻﺮﻓﻪ ﺟﻮﻳﻲ ﺷﻮد . وﻟﻲ ﺳـﻴﻤﺎن ﺗﻨﻬـﺎ، ﻫﻤـﻮاره ﺑﻪ ﻋﻠﺖ ﭼﺴﺒﻨﺪﮔﻲ و اﺻﻄﻜﺎک ﺑﻴﺶ ﺗﺮ ﺧﺎک ارﺟﺤﻴﺖ دارد . 7 - 2 - 10 - 2 - ﻣﻼﺣﻈﻪ ﻫﺎی ﻓﻨﻲ و اﺟ ﺮاﻳ ﻲ ﻣﻬﺎر ﺧﺴﺘﮕﻲ ﻓﻮﻻد ﻣﻬﺎر، ﺑ ﺮای ﺑﺎرﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ از ﺳﭙﺮ ﺑﻪ آن ﻣﻨﺘﻘﻞ ﺷﻮد ﻣﻲ ﺑﺎﻳﺪ از ﺣﺪ ﻣﺠﺎز ﺗﺠﺎوز ﻧﻨﻤﺎﻳﺪ . ﭘﺎﻳﺪاری ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ ﺳـﭙﺮ و ﻣﻬﺎر در ﻣﻘﺎﺑﻞ ﺳﺮﺧﻮردن ﺗﻮده ﺧﺎک ﭘﺸﺖ ﺳﭙﺮ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺮرﺳﻲ ﺷﻮد . 122 ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻓﻨﻲ ﻋﻤﻮﻣﻲ ﻛﺎرﻫﺎی ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺗﺰرﻳﻘﻲ ﻧﻴﺰ ﺑﻪ ﻧﻮﺑﻪ ﺧﻮد ﺑﻪ وﺳﻴﻠﻪ اﺻﻄﻜﺎک، ﻧﻴﺮوﻫﺎ را ﺑﻪ ﺧ ﺎک ﻣﻨﺘﻘﻞ ﻣﻲ . ﻛﻨﺪ ﻃﻮﻟﻲ از ﻣﻬﺎر ﻛﻪ ﺟﻬﺖ اﻧﺘﻘﺎل ﻧﻴﺮو ﺑﻪ زﻣـﻴﻦ ﺑﺎﻳﺪ ﺗﻮﺳﻂ ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺗﺰرﻳﻘﻲ ﭘﻮﺷﺎﻧﻴﺪه ﺷﻮد، ﻣﻌﻤﻮﻻ از روی ﺗﺠﺮﺑﻪ ﺑ ﺮای ﻫﺮ ﻧﻴﺮو ﺑﻪ دﺳﺖ ﻣﻲ آﻳﺪ و اﮔﺮ ﺑ ﺮای زﻣﻴﻨـﻲ، اﻳـﻦ ﻣﻘـﺪار ﺗﺠﺮﺑـﻲ، ﻣﺸﺨﺺ ﻧﺒﺎﺷﺪ، ﺑﺎﻳﺪ ﻳﻚ و ﻳﺎ ﭼﻨﺪ ﻣﻬﺎر آزﻣﺎﻳﺸﻲ، ﻛﺸﻴﺪه ﺷﻮد و از روی ﺑﺎر ﺑﺤﺮاﻧﻲ آﻧﻬﺎ ﺑﺎ در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻦ ﺿﺮﻳﺐ اﻃﻤﻴﻨﺎن، ﻣﻘﺪار ﻣﺠـﺎز ﺑﺎر ﻫﺮ ﻣﻬﺎر را ﭘﻴﺪا ﻛﺮد . ﻃﻮﻟﻲ از ﻓﻮﻻد ﻣﻬﺎر ﻛﻪ از ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺗﺰرﻳﻘﻲ ﭘﻮﺷﻴﺪه ﻧ ﺷﻮد ﻤﻲ ﺑﺎﻳﺪ در ﻣﻘﺎﺑﻞ زﻧﮓ زدن ﺣﻔﺎﻇﺖ ﺷﻮد ﺮایﺑ . ﺣﻔﺎﻇﺖ ﻣﻲ ﺗﻮان در روی ﻓﻮﻻد ﻟﻮﻟﻪ ﻫﺎی ﭘﻼﺳﺘﻴﻜﻲ ﻛﺸﻴﺪ و ﻳﺎ ﺑﺎ ﻧﻮار ﻣﺨﺼﻮﺻﻲ ﺑﺎﻧﺪﭘﻴﭽﻲ ﻧﻤﻮد . ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر اﺟ ﺮای ﻣ ﻬﺎرﻫﺎ، اﺑﺘﺪا ﺳﻮراخ ﻫﺎ ﻳﻲ ﺑﻪ ﻗﻄﺮ 70 اﻟﻲ140 ﻣﺘﺮ ﻣﻴﻠﻲ ﺗﺎ ﻋﻤﻖ ﻻزم ﺣﻔـﺎری ﻣـﻲ ﺷـﻮد . ﺣﻔـﺎری را ﺑـﻪ دو ﻃﺮﻳـﻖ ﻣﻲ ﺗﻮان اﻧﺠﺎم داد . ﻃﺮﻳﻘﻪ اول ﺑﻪ ﻛﻤﻚ ﻛﻮﺑﻴﺪن ﻳﻚ ﻟﻮﻟﻪ در ﻣﺤﻞ ﻣﻬﺎر اﻧﺠﺎم ﻣﻲ ﮔﻴﺮد و ﺑﺎ ﻛﻤﻚ ﺗﺰرﻳـﻖ آب، ﻣـﻮاد ﺣﻔـﺎری ﺷـﺪه در اﻧﺘﻬﺎی ﻟﻮﻟﻪ از داﺧﻞ و ﻳﺎ از روی ﺑﺪﻧﻪ ﻟﻮﻟﻪ ﺑﻪ ﺧﺎرج ﺷﺴﺘﻪ .ﺷﻮد ﻣﻲ در ﻃﺮﻳﻘﻪ دوم، ﺣﻔﺎری ﺑﺪون ﻛﻤﻚ ﻟﻮﻟـﻪ اﻧﺠـﺎم ﻣـﻲ ﺷـﻮد و ﺑـ ﺮای ﻛﻪ اﻳﻦ ﺑﺪﻧﻪ ﺳﻮراخ ﺣﻔﺮﺷﺪه رﻳﺰش ﻧﻜﻨﺪ ﺑﺎﻳﺪ ﻣﺎﻳﻌﻲ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺑﻨﺘﻮﻧﻴﺖ در داﺧﻞ ﺳﻮراخ رﻳﺨﺘﻪ ﺷﻮد . ﭘﺲ از ﻛﻪ آن ﺣﻔﺎری ﺑﻪ ﭘﺎﻳﺎن رﺳﻴﺪ ﺑﺎﻳﺪ وﺳﺎﻳﻞ ﺣﻔﺎری را از داﺧﻞ ﺳﻮراخ ﺧﺎرج ﻧﻤﻮد و ﻓﻮﻻد ﻣﻬﺎر در آن ﻛﺎرﮔ ﺬاﺷﺘﻪ ﺷﻮد . ﺳﭙﺲ درب ﺳﻮراخ ﻳﺎ ﻟﻮﻟﻪ ای را ﻛﻪ در ﺳﻮراخ ﻛﻮﺑﻴـﺪه ﺷﺪه ﺑﻪ وﺳﻴﻠﻪ ﻳﻚ درﭘﻮش ﻣﻲ ﺑﻨﺪﻧﺪ و ﺳﻴﻤﺎن در ﺳﻮراخ ﺗﺰرﻳﻖ ﻣﻲ ﻛﻨﻨﺪ و در ﺣﻴﻦ ﺗﺰرﻳﻖ ﺑﻪ ﺗﺪرﻳﺞ ﻟﻮﻟﻪ را ﺑـﻪ ﺧـﺎرج ﻣـﻲ ﻛـﺸﻨﺪ . ﻓـﺸﺎر ﺗﺰرﻳﻖ ﺳﻴﻤﺎن ﺑﺮﺣﺴﺐ ﻧﻮع زﻣﻴﻦ ﺑﻴﻦ 5 ﺗﺎ20 اﺗﻤﺴﻔﺮ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﭘﺲ از ﺗﺰرﻳﻖ ﺳﻴﻤﺎن و ﺳﺨﺖ ﺷﺪﮔ ﻲ ﻛﺎﻓﻲ آن، ﻣﻬﺎر آزﻣﺎﻳﺶ ﻣﻲ ﺷـﻮد . ﺑﻪ اﻳﻦ ﻣﻨﻈﻮر ﻣﻌﻤﻮﻻ ﺑﺎ ﻧﻴﺮوﻳﻲ ﺣﺪود 2/1 ﺑﺮاﺑﺮ ﻧﻴﺮوﻳﻲ ﻛﻪ ﺑﻌﺪا در اﺛﺮ ﺑﺎرﻫﺎی وارد ﺷﺪه ﺑﻪ ﻣﻬﺎر وارد ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ، ﻣﻬﺎر را ﻣﻲ ﻛﺸﻨﺪ . ﭘﺲ از آزﻣﺎﻳﺶ ﻣﻲ ﺗﻮان ﻣﻬﺎر را ﺑﻪ ﺳﭙﺮﻫﺎ و ﻳﺎ ﺗﻴﺮﻫﺎی ﻛﻤﺮﺑﻨﺪی آﻧﻬﺎ وﺻﻞ ﻧﻤﻮد . 7 - 2 - 11 - ﻛﻮﺑﻴﺪن ﺳﭙﺮﻫﺎ ﻣﺸﺨﺼﺎت و روش اﺟ یﺮا ﻛﻮﺑﻴﺪن ﺳﭙﺮﻫﺎ ﻫﻤﺎﻧﻨﺪ ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺷﻤﻊ ﻛﻮﺑﻲ، اراﺋﻪ ﺷﺪه در ﺑﻨﺪ7 - 3 - 7 اﻳﻦ ﻓﺼﻞ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . 7 - 3 - ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺷﻤﻊ ﻛﻮﺑﻲ و ﺷﻤﻊ رﻳﺰی ﺷﻤﻊ ﻋﻀﻮ ﺳﺎزه ای ﺑﺘﻨﻲ، ﻓﻮﻻدی ﻳﺎ ﭼﻮﺑﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ در ﺻﻮرت ﻣﻨﺎﺳﺐ ﻧﺒﻮدن ﻇﺮﻓﻴﺖ ﺑﺎرﺑﺮی زﻣﻴﻦ و ﺑ ﺮای اﻧﺘﻘﺎل ﺑﺎرﻫﺎی ﺳـﻄﺤﻲ ﺑﻪ ﺗﺮازﻫﺎی ﭘﺎﻳﻴﻦ ﺗﺮ ﺗﻮده ﺧﺎک، ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮد . از ﺷﻤﻊ ﻣﻌﻤﻮﻻ ﺮای ﺑ ﻣﻨﻈﻮرﻫﺎی زﻳﺮ اﺳﺘﻔﺎده :ﺷﻮد ﻣﻲ  ﺮایﺑ اﻧﺘﻘﺎل ﺑﺎرﻫﺎی ﻗﺎﺋﻢ و ﺟﺎﻧﺒﻲ روﺳﺎزه ای ﺑﻪ ﺗﺮازﻫﺎی ﭘﺎﻳﻴﻦ ﺧﺎک  ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ ﺑﺎ ﻧﻴﺮوﻫﺎی زﻳﺮ ﻓﺸﺎر و واژﮔﻮﻧﻲ ﭘﻲ ﺳﺎزه ﻫﺎ  ﻣﺘﺮاﻛﻢ ﺳﺎﺧﺘﻦ ﻧﻬﺸﺘﻪ ﻫﺎی ﺳﺴﺖ و ﻏﻴﺮﭼﺴﺒﻨﺪه از ﻃﺮﻳﻖ ﺟﺎﺑﺠﺎ ﻳﻲ ﺣﺠﻤﻲ و ﻫﺎ ﺷﻤﻊ ارﺗﻌﺎش ﻫﺎ ی ﻛﻮﺑﺶ  ﻛﻨﺘﺮل ﻧﺸﺴﺖ ﻫﺎ ﻫﺎ ی ﭘﻲ ی ﻣﻨﻔﺮد ﻳﺎ ﮔﺴﺘﺮده، وﻗﺘﻲ ﺑﺮ روی ﺧﺎﻛﻲ ﺑﺴﻴﺎر ﺗﺮاﻛﻢ ﭘﺬﻳﺮ ﻗﺮار دارﻧﺪ  در زﻳﺮ ﭘﺎﻳﻪ ﻫﺎ ی ﻛﻨﺎری و ﻳﺎ ﻣﻴﺎﻧﻲ ﭘﻞ ﻫﺎ ﺑﻪ دﻟﻴﻞ ﻣﺴﺎﻟﻪ آﺑﺸﺴﺘﮕﻲ و ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ ﺮایﺑ اﻧﺘﺨﺎب ﻧﻮع ﺷﻤﻊ، اﻃﻼﻋﺎت ژﺋﻮﺗﻜﻨﻴﻜﻲ ﻛﻪ از ﻃﺮﻳﻖ ﮔﻤﺎﻧﻪ ﻫﺎ ی آزﻣﺎﻳﺸﻲ ﺑﻪ دﺳـﺖ ﻣـﻲ آﻳـﺪ، ﻣـﻮرد ﻧﻴـﺎز ﻣـﻲ ﺑﺎﺷـﺪ . ﻋﻤﻠﻴـﺎت ﺷﻤﻊ ﺳﺎزی، ﺷﻤﻊ ﻛﻮﺑﻲ و ﺣﻔﺎری ﻣﺤﻞ ﺷﻤﻊ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺎ ﺣﻀﻮر ﻧﻤﺎﻳﻨﺪه ﻣﺘﺨﺼﺺ ﭘﻴﻤﺎﻧﻜﺎر و دﺳﺘﮕﺎه ﻧﻈﺎرت اﻧﺠﺎم ﮔﻴﺮد و ﺑـ ﺮای ﻫـﺮ ﺷـﻤﻊ، ﺻﻮرﺗﺠﻠﺴﻪ ای ﻛﻪ ﺣﺎوی ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻛﺎﻣﻞ ﺷﻤﻊ و در ﻣﻮرد ﺣﻔﺎری، ﺣﺎوی اﻃﻼﻋﺎت ﻻزم راﺟﻊ ﺑﻪ ﺧﺎک در ﻻﻳـﻪ ﻫـﺎ ی ﻣﺨﺘﻠـﻒ زﻣـﻴﻦ ﻓﺼﻞ ﻔﺘﻢﻫ - دﻳﻮار آب ﺑﻨﺪ، ﺳﭙﺮﻛﻮﺑﻲ، ﺷﻤﻊ ﻛﻮﺑﻲ و ﺷﻤﻊ رﻳﺰی 123 ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ، ﺗﻬﻴﻪ ﮔﺮدد و درﺻﻮرﺗﻲ ﻛﻪ ﻧﻮع ﺧﺎک در ﻻﻳﻪ ﻫﺎ ی ﻣﺨﺘﻠﻒ در ﻫﻨﮕﺎم ﺣﻔﺎری، ﺑﺎ ﻧﻮع ﺧﺎک ﻧﺸﺎن داده ﺷﺪه در ﻧﺘﺎﻳﺞ آزﻣﺎﻳﺶ ﻫﺎ ی اوﻟﻴﻪ ﻣﺘﻔﺎوت ﺑﺎﺷﺪ، ﻧﺘﺎﻳﺞ ﺑﻪ دﺳﺖ آﻣﺪه ﺟﻬﺖ ﺑﺮرﺳﻲ و ﺗﺠﺪﻳﺪ ﻧﻈﺮ اﺣﺘﻤﺎﻟﻲ در ﻃﺮح ﺷﻤﻊ ﺑﻪ اﻃﻼع دﺳﺘﮕﺎه ﻧﻈﺎرت ﺑﺮﺳﺪ . 7 - 3 - 1 - اﻧﻮاع ﻫﺎ ﺷﻤﻊ ﻫﺎ ﺷﻤﻊ ﺑﺮاﺳﺎس ﻣﻜﺎﻧﻴﺴﻢ اﻧﺘﻘﺎل ﺑﺎر ﺑﻪ ﺧ ﺎک و ﻃﻮل ﺷﻤﻊ ﺑﻪ ﺳﻪ ﮔﺮوه ﻋﻤﺪه ﻫﺎ ﺷﻤﻊ ی اﺗﻜﺎﻳﻲ، ﻫﺎ ﺷﻤﻊ ی اﺻﻄﻜﺎﻛﻲ و ﺷـﻤﻊ ﻫـﺎ ی ﺗﺮاﻛﻤﻲ ﺗﻘﺴﻴﻢ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ : اﻟﻒ- ﺷﻤﻊ اﺗﻜﺎﻳﻲ وﻗﺘﻲ ﺑﺴﺘﺮ ﺳﻨﮕﻲ و ﻳﺎ ﻻﻳﻪ ﺧﻴﻠﻲ ﻣﺘﺮاﻛﻢ در ﻋﻤﻖ ﻣﻨﺎﺳﺒﻲ ﺑﺎﺷﺪ، ﺷﻤﻊ را ﻣﻲ ﺗﻮان ﺗﺎ آن ﻻﻳﻪ اداﻣﻪ داد ﻛﻪ در اﻳﻦ ﺣﺎﻟـﺖ، ﻇﺮﻓﻴـﺖ ﺑﺎرﺑﺮی ﻛﺎﻣﻼ ﺑﺴﺘﮕﻲ ﺑﻪ ﻇﺮﻓﻴﺖ ﺑﺎرﺑ ﺮی ﺑﺴﺘﺮ ﺳﻨﮕﻲ در ﻣﻘﺎﺑﻞ ﻧﻮک ﺷﻤﻊ دارد ﺑﻪ . اﻳﻦ ﮔﻮﻧﻪ ﻫﺎ ﺷﻤﻊ ، اﺗﻜﺎﻳﻲ ﻣﻲ ﮔﻮﻳﻨﺪ . ب- ﺷﻤﻊ اﺻﻄﻜﺎﻛﻲ وﻗﺘﻲ ﻛﻪ ﻋﻤﻖ ﺑﺴﺘﺮ ﺳﻨﮕﻲ و ﻳﺎ ﻻﻳﻪ ﺧﻴﻠﻲ ﻣﺘﺮاﻛﻢ زﻳﺎد ﺑﺎﺷﺪ، ﻃﻮل ﻻزم ﺑ ﺮای ﺷﻤﻊ اﺗﻜـﺎﻳﻲ ﻏﻴﺮاﻗﺘـﺼﺎدی ﺧﻮاﻫـﺪ ﺑـﻮد . در ﭼﻨـﻴﻦ ﺮاﻳﺷ ﻄﻲ ﺷﻤﻊ ﺗﺎ ﻋﻤﻖ ﻣﻨﺎﺳﺒﻲ در ﻻﻳﻪ ﻧﺮم ﻓﻮﻗﺎﻧﻲ ﻛﻮﺑﻴﺪه ﺷﻮد ﻣﻲ و در اﻳﻦ ﺣﺎﻟﺖ ﺑﻪ دﻟﻴﻞ ﻇﺮﻓﻴﺖ اﺗﻜﺎﻳﻲ ﻧﺎﭼﻴﺰ، ﻇﺮﻓﻴﺖ ﺑﺎرﺑﺮی ﻛﻠـﻲ، ﻣﺤﺪود ﺑﻪ ﻇﺮﻓﻴﺖ ﺑﺎرﺑﺮی اﺻﻄﻜﺎﻛﻲ ﻣﻲ ﮔﺮدد . ﺑﻪ اﻳﻦ ﮔﻮﻧﻪ ،ﻫﺎ ﺷﻤﻊ اﺻﻄﻜﺎﻛﻲ ﻣﻲ ﮔﻮﻳﻨﺪ . ج- ﺷﻤﻊ ﺗﺮاﻛﻤﻲ در ﺑﻌﻀﻲ ﻣﻮارد ﺧﺎص، ﻫﺎ ﺷﻤﻊ ﺑﻪ اﻳﻦ ﻣﻨﻈﻮر در ﻻﻳﻪ ﻫﺎ ی داﻧﻪ ای ﻛﻮﺑﻴﺪه ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ ﻛﻪ ﺗﺮاﻛﻢ ﺧﻮﺑﻲ در ﻻﻳﻪ ﺳﻄﺤﻲ ﺧﺎک ﺑـﻪ وﺟـﻮد . آﻳﺪ ﺑﻪ اﻳﻦ ﮔﻮﻧﻪ ﻫﺎ ﺷﻤﻊ ، ﺗﺮاﻛﻤﻲ ﻣﻲ ﮔﻮﻳﻨﺪ اﻳﻦ . ﮔﻮﻧﻪ ﻫﺎ ﺷﻤﻊ ﻣﻌﻤﻮﻻ ﻛﻮﺗﺎه ﻫﺴﺘﻨﺪ و ﺑ ﺮای ﻣﺸﺨﺺ ﻛﺮدن ﻃـﻮل ﻣﻨﺎﺳـﺐ آﻧﻬـﺎ، ﺑﻌـﻀﻲ آزﻣﺎﻳﺶ ﻫﺎ ی ﺻﺤ ﺮاﻳ ﻲ ﻻزم اﺳﺖ . ﻋﻼوه ﺑﺮ ﺗﻘﺴﻴﻢ ﺑﻨﺪی ﺑﺎﻻ، ﺑﺮاﺳﺎس ﻣﺼﺎﻟﺤﻲ ﻛﻪ ﺷﻤﻊ از آن ﺳﺎﺧﺘﻪ ﺷﻮد ﻣﻲ ، دا ﻫﺎ ﺷﻤﻊ رای اﻧﻮاع ﺑﺘﻨﻲ، ﻓـﻮﻻد ی، ﭼـﻮﺑﻲ و ﻣﺮﻛـﺐ ) ﻣﺨﺘﻠﻂ ﻣﻲ ( ﺑﺎﺷﻨﺪ . 7 - 3 - 2 - ﻫﺎ ﺷﻤﻊ ی ﺑﺘﻨﻲ ﻫﺎ ﺷﻤﻊ ی ﺑﺘﻨﻲ ﺑﻪ دو ﺻﻮرت ﭘﻴﺶ ﺳﺎﺧﺘﻪ و درﺟﺎ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮﻧﺪ . ﻫﺎ ﺷﻤﻊ ی ﭘﻴﺶ ﺳﺎﺧﺘﻪ از ﻣﻘﺎﻃﻊ ﻣﺮﺑﻊ ﻳﺎ ﻫﺸﺖ ﺿﻠﻌﻲ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻣﻌﻤﻮﻟﻲ و ﭘﻴﺶ ﺗﻨﻴﺪه ﺳﺎﺧﺘﻪ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . ﺷﻤﻊ ﭘﻴﺶ ﺳﺎﺧﺘﻪ ﺑﺎ آرﻣﺎﺗﻮر ﻣﻌﻤﻮﻟﻲ ﺑ ﺮای ﻣﻘﺎوﻣﺖ در ﺑﺮاﺑﺮ ﺧﻤﺶ اﻳﺠﺎد ﺷـﺪه در زﻣـﺎن ﺑﻠﻨﺪﻛﺮدن و ﺣﻤﻞ و ﻧﻘﻞ و ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺧﻤﺶ ﻧﺎﺷﻲ از ﻧﻴﺮوی ﺟﺎﻧﺒﻲ و اﻓﺰاﻳﺶ ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﻓﺸﺎری ﻃﺮاﺣﻲ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ اﻳﻦ . ﮔﻮﻧﻪ ﺷـﻤﻊ ﻫـﺎ را ﺑـﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﻛﺸﻴﺪن ﻫﺎ ﻛﺎﺑﻞ ی ﭘﻴﺶ ﺗﻨﻴﺪﮔﻲ ﻓﻮﻻدی ﺑﺎ ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﺑﺎﻻ، ﺑﻪ ﺻﻮرت ﭘﻴﺶ ﺗﻨﻴﺪه درﻣﻲ آورد . اﻳﻦ ﻛﺎر ﺑﺎ ﻛﺸﻴﺪن ﻫﺎ ﻛﺎﺑﻞ ﺗـﺎ ﺗـ ﻨﺶ ﻣﻌﻴﻨﻲ در داﺧﻞ ﻗﺎﻟﺐ ﺻﻮرت ﻣﻲ ﭘﺬﻳﺮد و ﺳﭙﺲ درون ﻗﺎﻟﺐ ﺑﺎ ﺑﺘﻦ ﭘﺮ ﺷﻮد ﻣﻲ و ﺑﻌﺪ از ﺳﻔﺖ ﺷﺪن ﺑﺘﻦ، ﻫﺎ ﻛﺎﺑﻞ ﺑﺮﻳﺪه ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . 124 ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻓﻨﻲ ﻋﻤﻮﻣﻲ ﻛﺎرﻫﺎی ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ رودﺧﺎﻧﻪ از ﻣﺰاﻳﺎی ﺷﻤﻊ ﺑﺘﻨﻲ ﭘﻴﺶ ﺳﺎﺧﺘﻪ، ﻗﺎﺑﻞ اﺳﺘﻔﺎده ﺑﻮدن در ﺷ ﺮاﻳ ﻂ ﻛﻮﺑﻴﺪن ﺳﺨﺖ، ﻣﻘﺎوﻣﺖ در ﻣﻘﺎﺑﻞ ﺧﻮردﮔﻲ و ﻳﻜﭙﺎرﭼﻪ ﺑـﻮدن ﺑـﺎر و ﺳﺎزه ﺑﺘﻨﻲ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ، اﻟﺒﺘﻪ اﻳﻦ ﮔﻮﻧﻪ ، ﻫﺎ ﺷﻤﻊ ﺣﻤﻞ و ﻧﻘﻞ ﺳﺨﺘﻲ دارﻧﺪ و ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ اﻓﺰاﻳﺶ ﻃﻮل آﻧﻬﺎ ﺑﻪ ﺳﺎدﮔﻲ ﻣﻴﺴﺮ ﻧﻤﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ی ﻫﺎ ﺷﻤﻊ ﺑﺘﻨﻲ درﺟﺎ، ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﻫﺎ ﺷﻤﻊ ی ﺑﺘﻨﻲ ﭘﻴﺶ ﺳﺎﺧﺘﻪ، دا رای ﻗﻴﻤﺖ ﻧﺴﺒﺘﺎ ارزان ﺗﺮی ﻫﺴﺘﻨﺪ . ﻫﺎ ﺷﻤﻊ ی درﺟﺎ از ﺣﻔﺎری ﻳﻚ ﭼﺎه در داﺧﻞ زﻣﻴﻦ ﺑﻪ وﺳﻴﻠﻪ دﺳﺖ ﻳﺎ ﻣﺎﺷﻴﻦ و ﺳﭙﺲ ﻗﺮاردادن آرﻣﺎ ﺗﻮر و رﻳﺨـﺘﻦ ﺑـﺘﻦ در داﺧـﻞ آن اﻧﺠﺎم ﻣﻲ ﭘﺬﻳﺮد . روش ﻫﺎ ی ﻣﺨﺘﻠﻔﻲ ﺑ ﺮای اﺟ ﺮای ﻫﺎ ﺷﻤﻊ ی درﺟﺎ وﺟﻮد دارد ﻛﻪ ﺑﻪ ﻃﻮر ﻛﻠﻲ در دو ﮔﺮوه اﺻﻠﻲ ﺑﺪون ﻏـﻼف و ﻏـﻼف دار ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮﻧﺪ ﺮایﺑ . اﺟ ﺮای ﻫﺎ ﺷﻤﻊ ی درﺟﺎ ﺑﺪون ﻏﻼف، ﺣﻔﺎری ﺑﻪ وﺳﻴﻠﻪ دﺳﺖ ﻳﺎ دﺳﺘﮕﺎه ﻫﺎ ی ﻣﺨﺼﻮص اﻧﺠـﺎم ﻣـﻲ ﮔﻴـﺮد و ﻳـﺎ اﺑﺘـ ﺪا ﻏﻼف ) ﻟﻮﻟﻪ ﻓﻮﻻدی ( در زﻣﻴﻦ ﻛﻮﺑﻴﺪه ﺷﺪه و ﺳﭙﺲ زﻣﺎن ﻫﻢ ﺑﺎ ﺑﺘﻦ رﻳﺰی، ﻏﻼف ﺑﻪ ﺗﺪرﻳﺞ ﺑﻪ ﺑﻴﺮون ﻛـﺸﻴﺪه ﻣـﻲ ﺷـﻮد . در ﺷـﻤﻊ ی ﻫـﺎ ﻏﻼف دار، اﺑﺘﺪا ﻳﻚ ﻟﻮﻟﻪ ﻓﻮﻻدی در داﺧﻞ زﻣﻴﻦ ﻛﻮﺑﻴﺪه ﺷﻮد ﻣﻲ و ﭘﺲ از رﺳﻴﺪن ﺑﻪ ﻋﻤﻖ ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ، ﻣـﺼﺎﻟﺢ داﺧـﻞ آن ﺧـﺎﻟﻲ ﺷـﺪه و داﺧﻞ ﻟﻮﻟﻪ ﭘﺲ از آرﻣﺎﺗﻮرﮔﺬ اری از ﺑﺘﻦ ﭘﺮ ﺷﻮد ﻣﻲ . در ﺷﻤﻊ ﺑﺘﻨﻲ ﻏﻼف دار اﻣﻜﺎن ﺑﺎزدﻳﺪ ﻗﺒﻞ از ﺑﺘﻦ رﻳـﺰی و ﻫﻤﭽﻨـﻴﻦ اﻓـﺰاﻳﺶ ﻃـﻮل وﺟﻮد دارد ﻫﺮ ﭼﻨﺪ ﻛﻪ ﻣﺸﻜﻞ وﺻﻠﻪ ﺑﻌﺪ از ﺑﺘﻦ رﻳﺰی و ﺻﺪﻣﻪ دﻳﺪن ﻏﻼف ﻧﺎزک در ﺣﻴﻦ ﻛﻮﺑﻴﺪن ﻧﻴﺰ وﺟﻮد دارد . در ﺷﻤﻊ ﺑﺘﻨـﻲ ﺑـﺪون ﻏﻼف، اﻣﻜﺎن ﻗﻄﻊ ﺑﺘﻦ در ﻫﺮ ﺗﺮاز ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ، اﻟﺒﺘﻪ ﻣﺸﻜﻞ وﺻﻠﻪ ﺑﻌﺪ از ﺑﺘﻦ رﻳﺰی و رﻳﺰش ﺟﺪار ﺳﻮراخ و اﻳﺠﺎد ﺧﻠﻞ و ﻓﺮج در ﺑـﺘﻦ ﻧﻴـﺰ وﺟﻮد دارد . 7 - 3 - 2 - 1 - ﻣﻼﺣﻈﻪ ﻫﺎی ﻓﻨﻲ و اﺟ ﺮاﻳ ﻲ ﻫﺎ ﺷﻤﻊ ی ﺑﺘﻨﻲ ﭘﻴﺶ ﺳﺎﺧﺘﻪ اﻟﻒ- ﺳﺎﺧﺖ ﺷﻤﻊ ﻫﺎ ﺷﻤﻊ ی ﺑﺘﻨﻲ ﭘﻴﺶ ﺳﺎﺧﺘﻪ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺮ روی ﻳﻚ ﺳﻜﻮی ﻣﺤﻜﻢ و ﻫﻤﻮار ﺳﺎﺧﺘﻪ ﺷﻮﻧﺪ و ﻗﺎﻟﺐ ﻫﺎ ﺑﺎﻳﺪ ﺑـﻪ ﻧﺤـﻮی ﺑﺎﺷـﺪ ﻛـﻪ ﻫـﻴﭻ ﮔﻮﻧـﻪ ﻧﺸﺴﺖ ﻳ ﺎ ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻓﺮم در آﻧﻬﺎ ﺑﻪ وﺟﻮد ﻧﻴﺎﻳﺪ . ﺑﺘﻦ ﻫﺎ ﺷﻤﻊ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺪون ﺧﻠﻞ و ﻓﺮج و اﺑﻌﺎد آن ﻃﻮری ﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ اﺧﺘﻼف ﻓﺎﺻﻠﻪ ﻟﺒﻪ ﺷﻤﻊ ﺗﺎ ﺧﻂ ﻣﺴﺘﻘﻴﻤﻲ ﻛﻪ ﺑﻌﺪ از ﺷﻤﻊ در اﻧﺘﻬﺎی دﻳﮕﺮ ﺷﻤﻊ ﻛﺸﻴﺪه ﺷﺪه، از 5/2 ﺳﺎﻧﺘﻲ ﻣﺘﺮ ﺗﺠﺎوز ﻧﻜﻨـﺪ . ﻣﻘﺎوﻣـﺖ ﻓـﺸﺎری ﺑـﺘﻦ ﺷـﻤﻊ ﻫـﺎ ی ﺑﺘﻨـﻲ ﭘﻴﺶ ﺳﺎﺧﺘﻪ، ﺣﺪاﻗﻞ 250 ﻛﻴﻠﻮﮔ ﺮم ﺑﺮ ﺳﺎﻧﺘﻲ ﻣﺘﺮ ﻣﺮﺑﻊ اﺳﺖ و ﻣﻲ ﺗﻮان ﺑﺎ ﺗﻮﺻﻴﻪ دﺳﺘﮕﺎه ﻧﻈﺎرت از ﻫﺎ ﺑﺘﻦ ی ﺑﺎ ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﺑﻴﺶ ﺗـﺮ را اﺳـﺘﻔﺎده ﻧﻤﻮد . ﺣﺪاﻗﻞ ﺿﺨﺎﻣﺖ ﭘﻮﺷﺶ ﺑﺘﻦ روی ﻣﻴﻠﮕﺮد ﺑ ﺮای ﻫﺎ ﺷﻤﻊ ی ﭘﻴﺶ ﺳﺎﺧﺘﻪ، ﻣﻄﺎﺑﻖ ﺟﺪول )7 - 1( ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﺟﺪول 7 - 1 - ﺣﺪاﻗﻞ ﺿﺨﺎﻣﺖ ﭘﻮﺷﺶ روی ﻣﻴﻠﮕﺮد ﺑﺮ ﺣﺴﺐ ﻣﻴﻠﻲ ﻣﺘﺮ ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﻓﺸﺎری ﺑﺘﻦ /cm2) (kg 400 350 300 250 ﺷﺮاﻳﻄﻲ ﻛﻪ ﺷﻤﻊ در آن ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮد 20 20 50 25 30 60 30 40 - 40 50 - داﻳﻤ ﺎ در زﻳﺮ ﺧﺎک ﻣﺘﻨﺎوﺑﺎ ﺗﺮ و ﺧﺸﻚ ﺷﻮد در ﻣﻌﺮض آب درﻳﺎ آرﻣﺎﺗﻮرﻫﺎی ﻃﻮﻟﻲ ﻧﺒﺎﻳﺪ از ﻃﺮﻳﻖ روی ﻫﻢ ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻦ ﺑﻪ ﻫﻢ وﺻﻞ ﺷﻮﻧﺪ و وﺻﻠﻪ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ وﺳﻴﻠﻪ ﺟﻮش ﻟﺐ ﺑﻪ ﻟﺐ ﺻﻮرت ﮔﻴﺮ . د اﻳﻦ ﻗﺒﻴﻞ اﺗﺼﺎل ﻫﺎ ﺑﺎﻳﺪ ﺣﺪاﻗﻞ ﻣﻌﺎدل 60 ﺑﺮاﺑﺮ ﻗﻄﺮ ﻣﻴﻠﮕﺮد از ﻫﻢ ﻓﺎﺻﻠﻪ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﻨﺪ، ﺑﻪ ﻃﻮری ﻛﻪ در ﻫﺮ ﺿﻠﻊ ﺷﻤﻊ و در ﻫﺮ ﻣﻘﻄﻊ ﻋﺮﺿﻲ آن، ﺑﻴﺶ از ﻳﻚ وﺻﻠﻪ وﺟﻮد ﻧﺪاﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ . ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ اﻣﻜﺎن ﺟﻮش ﻟﺐ ﺑﻪ ﻟﺐ ﻧﺒﺎﺷﺪ، ﺟﻮﺷﻜﺎری ﺑﺎﻳﺪ ﺑـﻪ روش دﻳﮕـﺮی ﻛـﻪ ﻣـﻮرد ﺗﺎﻳﻴـﺪ دﺳﺘﮕﺎه ﻧﻈﺎرت ﺑﺎﺷﺪ، ﺻ ﻮرت ﮔﻴﺮد و ﻛﻠﻴﻪ ﺟﻮﺷﻜﺎری ﻫﺎ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺎ ﻣﺸﺨﺼﺎت DIN 4100 ﻣﻄﺎﺑﻘﺖ ﻧﻤﺎﻳﺪ . ﻣﻴﻠﮕﺮد ﺟﻮش ﺷﺪه ﻧﺒﺎﻳﺪ ﻗﺒـﻞ از ﺗﺼﻮﻳﺐ ﺟﻮﺷﻜﺎری ﺗﻮﺳﻂ دﺳﺘﮕﺎه ﻧﻈﺎرت ﺑﻪ ﻛﺎر ﺑﺮده ﺷﻮد . ﻓﺼﻞ ﻫﻔﺘﻢ - دﻳﻮار آب ﺑﻨﺪ، ﺳﭙﺮﻛﻮﺑﻲ، ﺷﻤﻊ ﻛﻮﺑﻲ و ﺷﻤﻊ رﻳﺰی 125 ﺑﺘﻦ رﻳﺰی ﻫﺮ ﺷﻤﻊ ﺑﺎﻳﺪ از ﺳﺮ ﺷﻤﻊ ﺑﻪ ﻃﺮف ﭘﺎﺷﻨﻪ ﺷﻤﻊ و ﺑﻪ ﻃﻮر ﻣﺪاوم اﻧﺠﺎم ﮔﻴﺮد . ﻗﺎﻟﺐ اﻃﺮاف ﻫـﺎ ﺷﻤﻊ را ﻣـﻲ ﺗـﻮان ﭘـﺲ از 24 ﺳﺎﻋﺖ ﺑﺎز ﻧﻤﻮد . ﻫﺎ ﺷﻤﻊ ﺑﺎﻳﺪ ﺣﺪاﻗﻞ ﺑﻪ ﻣﺪت 7 روز، ﺗﺎ وﻗﺘﻲ ﻛﻪ ﺑﺘﻦ ﺣﺪاﻗﻞ دو ﺳﻮم ﻣﻘﺎوﻣـﺖ28 روزه را ﻛـﺴﺐ ﻧﻤﺎﻳـﺪ روی ﺳـﻜﻮی ﺑﺘﻦ رﻳﺰی ﺑﺎﻗﻲ ﺑﻤﺎﻧﻨﺪ و درﺻﻮرﺗﻲ ﺮای ﺑ ﻛﻪ ﻋﻤﻞ آوردن ﺑﺘﻦ ﻫﺎ ﺷﻤﻊ از ﺣﻤﺎم ﺑﺨﺎر اﺳﺘﻔﺎده ﺷﻮد، ﺑﺎ ﺗـﺼﻮﻳﺐ دﺳـﺘﮕﺎه ﻧﻈـﺎرت ﻣـﻲ ﺗـﻮان ﻫﺎ ﺷﻤﻊ را ﺑﻌﺪ از 24 ﺳﺎﻋﺖ از ﻣﺤﻞ ﺳﺎﺧﺖ ﺑﻠﻨﺪ ﻧﻤﻮد . ﻋﻤﻞ آوردن ﺑﺘﻦ ﻫﺎ ﺷﻤﻊ ﻣﻄﺎﺑﻖ ﻣﻨﺪرج ﻫﺎ ی ﻓﺼﻞ ﺑﺘﻦ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد . ﻫﺎ ﺷﻤﻊ ﭘﺲ از ﺳﺎﺧﺘﻪ ﺷﺪن و ﻗﺒﻞ از ﺑﻠﻨﺪﻛﺮدن ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ دﻗﺖ ﻧﻤﺮه ﮔﺬاری ﺷﺪه و ﻃﻮل و ﺗﺎرﻳﺦ ﺳﺎﺧﺖ ﺑﻪ وﺿـﻮح روی آﻧﻬـﺎ ﻧﻮﺷـﺘﻪ ﺷﻮد . ﻫﺎ ﺷﻤﻊ ﺑﺎﻳﺪ ﻃﻮری روی ﻫﻢ ﭼﻴﺪه و اﻧﺒﺎر ﺷﻮﻧﺪ ﻛﻪ ﻋﺒﻮر ﻫﻮا از ﺑﻴ ﻦ آﻧﻬﺎ ﻣﻤﻜﻦ ﺑﺎﺷﺪ . ﻗﺮاردادن ﻫﺎ ﺷﻤﻊ روی ﻫﻢ ﺑﺪون ﻛﻪ آن ﻗﻄﻌﻪ ﺗﺨﺘﻪ ای در دو ﻃﺮف ﺷﻤﻊ، ﺑﻴﻦ آﻧﻬﺎ ﻗﺮار داده ﺷﻮد، ﻣﺠﺎز ﻧﻴﺴﺖ . ﻣﺤﻞ ﻣﺠﺎز ﺑ ﺮای ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻦ ﺗﺨﺘﻪ ﻫﺎ ، ﺣﺪود ﻣﺤﻠﻲ اﺳـﺖ ﻛـﻪ ﻗـﻼب ﺑﻠﻨﺪﻛﺮدن در آن ﺟﺎ ﻗﺮار دارد . ﻫﺎ ﺷﻤﻊ ﻧﺒﺎﻳﺪ زودﺗﺮ از 28 روز از ﺗﺎرﻳﺦ ﺑﺘﻦ رﻳﺰی ﻛﻮﺑﻴﺪه ﺷﻮﻧﺪ . ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﺷﻤﻊ ﺑﺘﻨﻲ ﭘﻴﺶ ﺳﺎﺧﺘﻪ روی ﻻﻳﻪ ای ﺳﺨﺖ و ﺷـﻴﺐ دار و ﻳـﺎ ﻻﻳﻪ ﻗﻠﻮه ﺳﻨﮕﻲ ﻛﻮﺑﻴﺪه ﺷﻮد ﺧﻄﺮ اﻧﺤﺮاف ﺷﻤﻊ در زﻣﻴﻦ و در ﻧﺘﻴﺠﻪ ﺷﻜﺴﺘﻦ ﺷﻤﻊ در زﻳـﺮ ﺧـﺎک وﺟـﻮد دارد ﺮایﺑـ . ﻛﻨﺘـﺮل ﺻـﺤﺖ ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺑﺎ ﺗﺼﻮﻳﺐ ﻛﺎرﻓﺮﻣﺎ در ﺗﻌﺪادی از ﻫﺎ ﺷﻤﻊ ی آزﻣﺎﻳﺸﻲ و ﺗﻌﺪادی از ﻫﺎ ﺷﻤﻊ ی ﻛﺎر ﻗﺒﻞ از ﺑﺘﻦ رﻳﺰی، ﻟﻮﻟﻪ ﻫـﺎ ی ﻓـﻮﻻدی ﺑـﻪ ﻗﻄـﺮ داﺧﻠﻲ 42 ﻣﺘﺮ ﻣﻴﻠﻲ و ﺿﺨﺎﻣﺖ 5/1 ﻣﺘﺮ ﻣﻴﻠﻲ در ﻣﺮﻛﺰ و در اﻣﺘﺪاد ﻣﺤﻮر ﻃﻮﻟﻲ ﺷﻤﻊ ﻗﺮار داده ﺷﻮد ﻣﻲ . ﻣﺤﻞ ﻗﺮارﮔـﺮﻓﺘﻦ ﻟﻮﻟـﻪ ﻓـﻮق در ﻳﻚ ﻗﻄﻌﻪ 5 ﻣﺘﺮی از ﺷﻤﻊ ﺑﺘﻨﻲ، ﻧﺒﺎﻳﺪ ﺑﻴﺶ از5 ﻣﺘﺮ ﻣﻴﻠﻲ از ﺧﻂ ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ اﻧﺤﺮاف داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ . ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﺷﻤﻊ از ﻗﻄﻌﻪ ﻫ ﺎی ﻫﻢ ﺑﻪ ﻣﺘﺼﻞ ﺷﺪه ﺗﺸﻜﻴﻞ ﺷﺪه ﺑﺎﺷﺪ، اﻧﺤﺮاف ﻟﻮﻟﻪ ﺑﺎﻻ در ﻃﻮل اﺗﺼﺎل ﻧﺒﺎﻳﺪ ﺑﻴﺶ از ﻳﻚ ﻣﺘﺮ ﻣﻴﻠﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﭘﺲ از اﺗﻤﺎم ﻋﻤﻠﻴﺎت ﻛﻮﺑﻴﺪن، ﻳﻚ ﻟﻮﻟﻪ ﺑﻪ ﻗﻄﺮ ﺧﺎرﺟﻲ 36 ﻣﺘﺮ ﻣﻴﻠﻲ ﺑﻪ ﺿﺨﺎﻣﺖ 8 ﻣﺘﺮ ﻣﻴﻠﻲ ﻛﻪ ﻃﻮل آن 8/1 ﻣﺘﺮ اﺳـﺖ در داﺧـﻞ ﺳﻮراخ 42 ﻣﺘﺮ ﻣﻴﻠﻲ ی ﻓﺮو ﻣﻲ ﺑﺮﻧﺪ . ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﻟﻮﻟﻪ ﺑﻪ اﻧﺘﻬ ﺎی ﺗﺤﺘﺎﻧﻲ ﺷﻤﻊ ﺑﺎ وزن ﺧﻮد ﻓﺮو رود، ﺷﻤﻊ ﺳﺎﻟﻢ اﺳﺖ و اﻧﺤﺮاﻓﻲ ﻧﺪارد . در ﻏﻴـﺮ اﻳﻦ ﺻﻮرت ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺎ دﺳﺘﮕﺎه ﺳﻨﺠﺶ، ﻣﻴﺰان اﻧﺤﺮاف را اﻧﺪازه ﮔﻴﺮی ﻛﺮد ﺗﺎ ﺑﺘﻮان ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﻗﺒﻮل ﻳﺎ رد ﺷﻤﻊ ﺗﺼﻤﻴﻢ ﮔﻴﺮی ﻧﻤﻮد . ب- ﺣﻤﻞ، ﻛﻮﺑﻴﺪن و ﺑﺮﻳﺪن ﻫﺎ ﺷﻤﻊ ﻫﺎ ﺷﻤﻊ ﺑﺎﻳﺪ ﻫﻨﮕﺎم ﺣﻤﻞ و ﻧﻘﻞ در ﻧﻘﺎﻃﻲ ﻛﻪ در ﻧﻘﺸﻪ ﻫﺎ ﻧﺸﺎن داده ﺷﺪه اﺳﺖ ﺗﻜﻴﻪ ﻧﻤﺎﻳﻨﺪ و ﻫﻨﮕﺎم ﺟﺎﺑﺠﺎ ﻛﺮدن و ﺣﻤﻞ و ﻧﻘﻞ، از ﻳﻚ ﻗﻼب و ﻳﺎ وﺳﻴﻠﻪ ﻣﺼﻮب دﻳﮕﺮی اﺳﺘﻔﺎده ﺷﻮد . ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ در ﻣﻮﻗﻊ ﺑﻠﻨﺪﻛﺮدن ﻫﺎ ﺷﻤﻊ در ﻣﺤﻞ ﺷﻤﻊ ﻛﻮﺑﻲ، ﺑﺎﻳﺪ از ﻧﻮار ﺳﻴﻤﻲ، ﻗﻼب ﻳﺎ وﺳﻴﻠﻪ ﻣﺼﻮب دﻳﮕﺮ اﺳﺘﻔﺎده ﻛﺮد . دﺳﺘﮕﺎه ﻫﺎ ی ﺷﻤﻊ ﻛﻮب ﺑﺎﻳﺪ ﻣﻮرد ﺗﺎﻳﻴﺪ دﺳﺘﮕﺎه ﻧﻈﺎرت ﺑﻮده و ﻣﺠﻬﺰ ﺑﻪ ﭼﻜﺶ ﺑﺎ ﻇﺮﻓﻴـﺖ ﻛﻮﺑﻨـﺪﮔﻲ ﻻزم ﺑـ ﺮای ﺷـﻤﻊ ﻫـﺎ ﺑﺎﺷـﻨﺪ . دﺳﺘﮕﺎه ﺷﻤﻊ ﻛﻮب ﺑﺎﻳﺪ ﻫﺎ ﭼﺮخ ی ﻛﺸﺶ ﺟﺪاﮔﺎﻧﻪ ﺑ ﺮای ﺑﻠﻨﺪﻛﺮدن ﭼﻜﺶ و ﺑﻪ ﻫﺎ ﺷﻤﻊ ﻃﻮر ﻣـﺴﺘﻘﻞ از ﻫـﻢ داﺷـﺘﻪ ﺑﺎﺷـﺪ . ﺟﺮﺛﻘﻴﻠـﻲ ﻛـﻪ دﺳﺘﮕﺎه ﺷﻤﻊ ﻛﻮب روی آن ﻧﺼﺐ ﺷﺪه ﺑﺎﻳﺪ ﻗﺎدر ﺑﺎﺷﺪ درﺣﺎﻟﻲ ﻛﻪ ﭼﻜﺶ و ﺷﻤﻊ ﻫﺮ دو ﺑﻪ ﻃﻮر ﻣﻌﻠﻖ از آن آوﻳﺰان اﺳﺖ ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻣﻜﺎن داده و ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺑﺘﻮاﻧﺪ در ﺣﺎل آوﻳﺰان ﺑﻮدن ﭼﻜﺶ و ﺷﻤﻊ، دور ﺧﻮد ﺑﭽﺮﺧﺪ . ﺷﻤﻊ ﻛﻮب ﺑﺎﻳﺪ ﻣﺠﻬﺰ ﺑﻪ ﻳﻚ ﻫﺎ دی ﻣﺤﻜﻢ ﻛﻪ ﺑﻪ ﻃﻮر اﺳﺘﻮار ﺑﺮ ﺟﺎی ﺧﻮد ﺗﻜﻴﻪ ﻛﻨﺪ ) ﺟﻬﺖ ﻫﺪاﻳﺖ ﻫﺎ ﺷﻤﻊ ی ﻋﻤﻮدی و ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﻫﺎ ﺷﻤﻊ ی ﻣﻮرب ( ﺑﺎﺷﺪ . وزن ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺑ ﺮای دﺳﺘﮕﺎه ﺷﻤﻊ ﻛـﻮب ﻣﻌـﺎدل وزن ﺷﻤﻊ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ و ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ ﺣﺪاﻛﺜﺮ ﺗﺎ دو ﺑﺮاﺑﺮ وزن ﺷﻤﻊ اﻓﺰاﻳﺶ ﻳﺎﺑﺪ . در زﻣﻴﻦ ﻫﺎ ی ﺳﺴﺖ ﺑﺎﻳﺪ از ﻛﻮﺑﻴﺪن ﺷﻤﻊ ﺑﺎ ﭼ ﻫـﺎ ﻜﺶ ی زﻳـﺎد ﺳﺒﻚ ﺧﻮدداری ﻛﺮد زﻳﺮا ﺑﺎﻋﺚ آﺳﻴﺐ رﺳﻴﺪن ﺑﻪ ﺷﻤﻊ ﺷﻮد ﻣﻲ و در زﻣﻴﻦ ﻫﺎ ی ﺳﺨﺖ ﺑﻪ ﻛﺎر ﺑﺮدن ﭼ ﻫﺎ ﻜﺶ ی زﻳﺎد ﺳـﻨﮕﻴﻦ، ﺑـﻪ ﺷـﻤﻊ 126 ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻓﻨﻲ ﻋﻤﻮﻣﻲ ﻛﺎرﻫﺎی ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ رودﺧﺎﻧﻪ آﺳﻴﺐ ﻣﻲ رﺳﺎﻧﺪ . ﺷﻤﻊ ﻛﻮب ﺑﺎﻳﺪ ﻗﺎدر ﺑﻪ ﻛﻮﺑﻴﺪن ﻫﺎ ﺷﻤﻊ ﻳﻲ ﻛﻪ ﻃﻮل آﻧﻬﺎ 2 ﻣﺘﺮ ﺑﻴﺶ ﺗﺮ از ﻃﻮل ﻧﺸﺎن داده ﺷﺪه در ﻧﻘﺸﻪ ﻫﺎ اﺳﺖ ﺑﺎﺷـﺪ . از آب ﻳﺎ ﻫﻮای ﺗﺤﺖ ﻓﺸﺎر ﺑ ﺮای ﻛﻮﺑﻴﺪن ﻫﺎ ﺷﻤﻊ ﺗﻨﻬﺎ در ﺻﻮرت ﺗﺼﻮﻳﺐ دﺳﺘﮕﺎه ﻧﻈﺎرت ﻣﻲ ﺗﻮان اﺳﺘﻔﺎده ﻧﻤﻮد . ﻫﻨﮕﺎم ﻛﻮﺑﻴﺪن ﻫﺎ ﺷﻤﻊ ﺑﺎﻳﺪ ﻛﻼﻫﻚ ﻳﺎ وﺳﻴﻠﻪ ﻣﻨﺎﺳﺐ دﻳﮕﺮ ی ﻛﻪ ﻣﻮرد ﺗﺎﻳﻴﺪ دﺳﺘﮕﺎه ﻧﻈﺎرت اﺳﺖ، ﺑ ﺮای ﻧﮕﻪ داﺷـﺘﻦ ﺳـﺮ ﺷـﻤﻊ در وﺿﻊ ﺻﺤﻴﺢ و ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ ﺑﻪ ﻛﺎر ﺑﺮده ﺷﻮد . ﺿﺮﺑﻪ ﻫﺎی ﭼﻜﺶ ﺷﻤﻊ ﻛﻮب ﺑﺎﻳﺪ از ﻃﺮﻳﻖ ﻳﻚ ﻗﻄﻌﻪ ﭼﻮب ﻛـﻪ اﻟﻴـﺎف آن در ﻣـﻮازات ﻣﺤـﻮر ﺷﻤﻊ ﺑﺎﺷﺪ، ﻣﻨﺘﻘﻞ ﺷﻮد . اﻧﻮاع دﻳﮕﺮی از ﻛﻼﻫﻚ ﺷﻤﻊ ﻛﻮﺑﻲ در ﺻﻮرت ﺗﺎﻳﻴﺪ دﺳﺘﮕﺎه ﻧﻈﺎرت ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ ﻣﻮ رد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮارﮔﻴﺮد . درﺻﻮرﺗﻲ ﻛﻪ ﻫﺎ ﺷﻤﻊ ﺑﺎ دﻗﺖ ﻣﻘﺮر ﻛﻮﺑﻴﺪه ﻧﺸﺪه ﺑﺎﺷﻨﺪ و ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ وﺿﻊ ﺻﺤﻴﺢ ﻫﺎ ﺷﻤﻊ اﻃﻤﻴﻨﺎن ﺣﺎﺻﻞ ﻧﺸﻮد، ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻴـﺮون ﻛـﺸﻴﺪه ﺷﺪه و ﻣﺠﺪدا ﻛﻮﺑﻴﺪه ﺷﻮﻧﺪ و ﻛﻪ اﻳﻦﻳﺎ ﺷﻤﻊ ﺟﺪﻳﺪی در ﻣﺠﺎورت آن ﻛﻮﺑﻴﺪه ﺷﻮد و اﻳﻦ ﮔﻮﻧﻪ ﻋﻤﻠﻴﺎت اﺿﺎﻓﻲ ﺗﻤﺎﻣﺎ ﺑـﻪ ﻫﺰﻳﻨـﻪ ﭘﻴﻤﺎﻧﻜـﺎر ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد . ﻫﺮ ﺷﻤﻊ ﺑﺎﻳﺪ ﺣﺘﻲ اﻻﻣﻜﺎن ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻣﺪاوم ﺗﺎ ﻋﻤﻖ ﻣﻘﺮر در ﻧﻘﺸﻪ ﻫﺎ و ﻃﺒﻖ ﻧﻈﺮ دﺳـﺘﮕﺎه ﻧﻈـﺎرت ﻛﻮﺑﻴـﺪه ﺷـﻮد . ﭼﻨﺎﻧﭽـﻪ ﺗﺎﻣﻴﻦ ﻇﺮﻓﻴﺖ ﺗﺤﻤﻞ رﺿﺎﻳﺖ ﺑﺨﺶ ﺑﺪون ازدﻳﺎد ﻃﻮل ﺷﻤﻊ ﻣﻴﺴﺮ ﻧﮕﺮدد، ﺑﺎﻳﺪ ﻃﺒﻖ دﺳﺘﻮر ﻫﺎی دﺳﺘﮕﺎه ﻧﻈﺎرت، ﻳﺎ ﻃﻮل ﺷﻤﻊ را اﻓﺰاﻳﺶ ﻳﺎﺑﺪ ﻳﺎ ﻳﻚ ﺷﻤﻊ اﺿﺎﻓﻲ ﺑﺎ ﻃﻮل ﻛﺎﻓﻲ ﻛﻮﺑﻴﺪه ﺷﻮد . ﻫﺎ ﺷﻤﻊ ی ﻧﺎﻗﺺ و آﺳﻴﺐ دﻳﺪه ﻛﻪ ﻧﺘﻮان ﺗﺎ ﺣﺪ ﻣﻮرد ﻗﺒﻮل دﺳـﺘﮕﺎه ﻧﻈـﺎرت آﻧﻬـﺎ را ﺗﻌﻤﻴﺮ ﻧﻤﻮد، ﻣﺮدود ﺷﻨﺎﺧﺘﻪ ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ . ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﻛﻮﺑﻴﺪن ﻫﺎ ﺷﻤﻊ ﺑﺎﻋﺚ ﺟﺎﺑﺠـﺎ ﻳﻲ و ﺗـﻮرم زﻳـﺎد ﺧـﺎک و اﺣﻴﺎﻧـﺎ وارد آوردن ﺧـﺴﺎرت ﺑـﻪ ﻫﺎ ﺳﺎزه ی ﻣﺠﺎور ﺑﺎﺷﺪ، ﺑﺎﻳﺪ ﻓﻮرا ﻋﻤﻠﻴﺎت ﻣﺘﻮﻗﻒ ﺷﺪه و در ﺻﻮر ت ﻟﺰوم و ﺗﺼﻮﻳﺐ دﺳﺘﮕﺎه ﻧﻈﺎرت، ﭘﻴﺶ ﺣﻔﺎری ﻧﻤﻮد . در ﺑﻌـﻀﻲ ﻣـﻮارد ﻛﻮﺑﻴﺪن ﻳﻚ ﺷﻤﻊ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﺑﺎﻋﺚ ﺑﺎﻻ آﻣﺪن ﻳﻚ ﮔﺮوه از ﻫﺎ ﺷﻤﻊ ی ﻣﺠﺎور ﻛﻪ ﻗﺒﻼ ﻛﻮﺑﻴﺪه ﺷﺪه اﻧﺪ، ﮔﺮدد ) اﻟﺒﺘﻪ اﻳﻦ اﺣﺘﻤﺎل در ﻣﻮرد ﻫﺎ ﺷﻤﻊ ی ﭼﻮﺑﻲ ﺑﻴﺶ ﺗﺮ اﺳﺖ (. ﺑﺎ اﺗﺨﺎذ ﺗﺪاﺑﻴﺮ ﻣﻨﺎﺳﺐ از ﺟﻤﻠﻪ ﭘﻴﺶ ﺣﻔﺎری، از وﻗﻮع ﭼ ﻨﻴﻦ اﺗﻔﺎﻗﻲ ﺑﺎﻳﺪ ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی ﻧﻤﻮد . آرﻣﺎﺗﻮرﻫﺎی ﺳﺮ ﻫﺎ ﺷﻤﻊ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺎ اﺑﺰارآﻻت دﺳﺘﻲ ﻳﺎ ﻣﻜﺎﻧﻴﻜﻲ ﺑﺮﻳﺪه ﺷﻮﻧﺪ . ﻣﻨﻔﺠﺮ ﻧﻤﻮدن ﺳﺮ ﻫﺎ ﺷﻤﻊ ﺗﻨﻬﺎ ﺑﺎ ﺗـﺼﻮﻳﺐ دﺳـﺘﮕﺎه ﻧﻈـﺎرت ﻣﺠﺎز ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد ﺳﺮ . ﻫﺎ ﺷﻤﻊ ﺑﺎﻳﺪ در ارﺗﻔﺎﻋﻲ ﺑﻴﻦ ﻛﻒ اﺑﻨﻴﻪ ﻓﻮﻗﺎﻧﻲ و ﭘﺎﻳﻴﻦ ﺗﺮﻳﻦ ﻻﻳﻪ ﻣﻴﻠﮕﺮد ﻓﻮﻻدی آن ﺳﺎزه، ﻗﻄﻊ ﺷﻮﻧ . ﺪ ﻫﺮﮔـﺎه ﺑـﺘﻦ ﺳﺮ ﻫﺎ ﺷﻤﻊ ﺗﺎ ﻣﻴﺰاﻧﻲ ﭘﺎﻳﻴﻦ ﺗﺮ از ارﺗﻔﺎع ﻓﻮق آﺳﻴﺐ ﺑﺒﻴﻨﺪ، ﭘﻴﻤﺎﻧﻜﺎر ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﺧﻮد، ﺳﺮ ﺷﻤﻊ را ﻣﺮﻣﺖ ﻧﻤﺎﻳﺪ . ج- وﺻﻠﻪ ﻫﺎ ﺷﻤﻊ درﺻﻮرﺗﻲ ﻛﻪ ﻃﻮل ﻳﻚ ﻗﻄﻌﻪ ﺷﻤﻊ ﺑﺘﻨﻲ ﭘﻴﺶ ﺳﺎﺧﺘﻪ ﺑ ﺮای ﺗﺤﻤﻞ ﺑﺎرﻫﺎی در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﺪه ﻛﺎﻓﻲ ﻧﺒﺎﺷﺪ، اﻓﺰاﻳﺶ ﻃﻮل ﺑﻪ ﻳﻜـﻲ از روش ﻫﺎ ی زﻳﺮ اﻧ ﺠﺎم ﻣﻲ ﮔﻴﺮد :  اﻓﺰاﻳﺶ ﻃﻮل ﺑﻪ روش ﺑﺘﻦ رﻳﺰی در ﻣﺤﻞ در اﻳﻦ روش ﻣﻴﻠﮕﺮدﻫﺎی ﻣﻮﺟﻮد در ﺳﺮ ﻫﺎ ﺷﻤﻊ ﺑﺎﻳﺪ در ﺣﺪود ﻃﻮﻟﻲ ﻣﻌﺎدل 50 ﺑﺮاﺑﺮ ﺣﺪاﻛﺜﺮ ﻗﻄﺮ آرﻣﺎﺗﻮر، ﻟﺨﺖ ﺷـﻮﻧﺪ . ﻣﻴﻠﮕﺮدﻫـﺎی ﺟﺪﻳﺪ ﺑﻪ ﻣﻘﺪار و ﻃﻮل ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺷﺪه، ﻃﺒﻖ ﻧﻈﺮ دﺳﺘﮕﺎه ﻧﻈﺎرت اﺿﺎﻓﻪ ﮔﺮدد و ﻣﻴﻠﮕﺮدﻫﺎ ﺑﺎﻳﺪ ﺣﺪاﻗﻞ در ﻃﻮﻟﻲ ﻣ ﻌﺎدل 45 ﺑﺮاﺑﺮ ﺣﺪاﻛﺜﺮ ﻗﻄﺮ ﻣﻴﻠﮕﺮد روی ﻫﻢ ﻗﺮار ﺑﮕﻴﺮﻧﺪ و ﻳﺎ در ﺻﻮرت ﺗﺼﻮﻳﺐ دﺳﺘﮕﺎه ﻧﻈﺎرت در ﺗﻤﺎم ﻃﻮل ﺑﺎ ﻣﻴﻠﮕﺮدﻫﺎی ﺑﻴﺮون آﻣﺪه، ﺟﻮش ﺷﻮﻧﺪ . ﻗﺎﻟﺐ ﺑﻨـﺪی ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺎ دﻗﺖ زﻳﺎد اﻧﺠﺎم ﺷﻮد ﺗﺎ ﻃﻮل اﺿﺎﻓﻲ ﺷﻤﻊ در اﻣﺘﺪاد ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ ﺷﻤﻌﻲ ﻛﻪ ﻗﺒﻼ ﻛﻮﺑﻴﺪه ﺷﺪه، ﻗﺮارﮔﻴﺮد . ﺑﺘﻦ ﻣـﺼﺮﻓﻲ ﺑﺎﻳـﺪ از ﻧـﻮ ﻋﻲ ﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ ﺷﻤﻊ ﺳﺎﺧﺘﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ . ﻗﺴﻤﺖ ﻓﻮﻗﺎﻧﻲ ﺷﻤﻊ ﺑﺎﻳﺪ ﻃﺒﻖ ﻧﻘﺸﻪ ﻫﺎ ی ﺗﻔﺼﻴﻠﻲ ﺳﺎﺧﺘﻪ ﺷﻮد . ﻗﺴﻤﺖ ﺗﻄـﻮﻳﻠﻲ ﺑﺎﻳـﺪ ﻣﺮﺗﺒـﺎ در ﺣـﻴﻦ ﻋﻤﻞ آﻣﺪن ﺑﺘﻦ، ﭘﻮﺷﻴﺪه و ﻣﺮﻃﻮب ﻧﮕﻪ داﺷﺘﻪ ﺷﻮد و ﻛﻮﺑﻴﺪن ﻣﺠﺪد ﺷﻤﻊ ﻧﺒﺎﻳﺪ ﻗﺒﻞ از 28 روز ﭘﺲ از ﺑـﺘﻦ رﻳـﺰی اﻧﺠـﺎم ﺷـﻮد . ﺟﻬـﺖ اﻓﺰاﻳﺶ ﻃﻮل ﻫﺎ ﺷﻤﻊ ﺑﺎ ﺗﺼﻮﻳﺐ دﺳﺘ ﮕﺎه ﻧﻈﺎرت، ﻣﻲ ﺗﻮان از ﺳﻴﻤﺎن زودﮔﻴﺮ اﺳﺘﻔﺎده ﻧﻤﻮد . ﻓﺼﻞ ﻫﻔﺘﻢ - دﻳﻮار آب ﺑﻨﺪ، ﺳﭙﺮﻛﻮﺑ ﻲ، ﺷﻤﻊ ﻛﻮﺑﻲ و ﺷﻤﻊ رﻳﺰی 127  ﺑﻪ ﻛﺎر ﺑﺮدن اﺗﺼﺎل ﻫﺎ ی ﺧﺎص ﻃﻮل ﺷﻤﻊ ﺑﺘﻨﻲ ﭘﻴﺶ ﺳﺎﺧﺘﻪ را ﻣﻲ ﺗﻮان ﺑﺎ ﺗﻌﺒﻴﻪ اﺗﺼﺎل ﻫﺎ ی ﻣﺨﺼﻮﺻﻲ ﻛﻪ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻧﺮ و ﻣﺎده در دو ﺳـﺮ ﺷـﻤﻊ ﻗﺮارﮔﺮﻓﺘـﻪ و ﺳـﺮ ﻳﻚ ﻗﻄﻌﻪ ﺷﻤﻊ را ﺑﻪ ﻗﻄﻌﻪ دﻳﮕﺮ ﺷﻤﻊ ﻣﺘﺼﻞ ﻣﻲ ﻧﻤﺎﻳﺪ، اﻓﺰاﻳﺶ داد . اﺗﺼﺎل ﻫﺎ ی ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﺑﺎﻳﺪ ﻣﻮرد ﺗﺼﻮﻳﺐ دﺳﺘﮕﺎه ﻧﻈﺎرت ﺑﺎﺷـﺪ . ﻣﻘﺎوﻣﺖ اﺗﺼﺎل ﻫﺎ ﺑﻪ ﻛﺸﺶ و ﺧﻤﺶ و ﻓﺸﺎر، ﺣﺪاﻗﻞ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺮاﺑﺮ ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﻣﻘﻄﻊ ﺑﺘﻨﻲ ﺷﻤﻊ ﺑﺎﺷﺪ . درﺻﻮرﺗﻲ ﻛﻪ وﺿﻌﻴﺖ ﺷﻤﻊ ﻃﻮری اﺳﺖ ﻛﻪ اﺗﺼﺎل ﻫﺎ در ﺧﺎرج از زﻣﻴﻦ واﻗﻊ ﺷﻮد ﻣﻲ ، ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی از زﻧﮓ زدﮔﻲ ﺑﺎﻳﺪ روی اﺗﺼﺎل ﻫﺎ ﺑﺎ رﻧﮓ ﭘﻮ ﺷﺎﻧﻴﺪه ﺷﻮد . 7 - 3 - 2 - 2 - ﻣﻼﺣﻈﻪ ﻫﺎی ﻓﻨﻲ و اﺟ ﺮاﻳ ﻲ ﻫﺎ ﺷﻤﻊ ی ﺑﺘﻨﻲ درﺟﺎ اﻟﻒ- ﺣﻔﺎری ﻫﺎ ﺷﻤﻊ ی درﺟﺎ ﺣﻔﺎری ﻫﺎ ﺷﻤﻊ ی درﺟﺎ ﺑﻪ وﺳﻴﻠﻪ دﺳﺘﮕﺎه ﻫﺎ ی ﻣﺨﺼﻮص و ﺑﻪ ﻗﻄﺮﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ اﻧﺠﺎم ﻣﻲ ﮔﻴﺮد . درﺻﻮرﺗﻲ ﻛﻪ اﻣﻜﺎن رﻳﺰش دﻳﻮارﻫﺎی ﻣﺤﻞ ﺣﻔﺎری ﺷﺪه ﺷﻤﻊ، در اﺛﺮ ﻓﺸﺎر ﺧﺎک و ﻳﺎ آب وﺟﻮد داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺎ ﺗﺼﻮﻳﺐ دﺳﺘﮕﺎه ﻧﻈﺎرت، ﺑﺎ ﻳﻜﻲ از روش ﻫﺎ ی زﻳﺮ از رﻳﺰش ﺟﺪار ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی ﻧﻤﻮد . 1 - ﺑﻪ ﻛﺎر ﺑﺮدن ﻣﺨﻠﻮط آب و ﺑﻨﺘﻮﻧﻴﺖ ﻳﺎ ﻣﻮاد ﻣﺸﺎﺑﻪ 2 - ﺑﻪ ﻛﺎر ﺑﺮدن ﻟﻮﻟﻪ ﻓﻠﺰی در ﺳﺮﺗﺎﺳﺮ ﭼﺎه 3 - ﺑﻪ ﻛﺎر ﺑﺮدن ﻟﻮﻟﻪ ﻓﻠﺰی در ﻗﺴﻤﺖ ﻫﺎ ی اوﻟﻴﻪ ﭼﺎه، ﻣﺨﻠﻮط آب و ﺑﻨﺘﻮﻧﻴﺖ و ﻳﺎ ﻣﻮاد ﻣﺸﺎﺑﻪ در ﺳﺎﻳﺮ ﻗﺴﻤﺖ ﻫﺎ 4 - ﻛﺎر ﺑﻪ ﺑﺮدن ﻟﻮﻟﻪ ﺑﺘﻨﻲ ﻛﻪ در ﻣﺤﻞ ﺑﺎﻗﻲ ﻣﻲ ﻣﺎﻧﺪ در ﻣﻮاﻗﻌﻲ ﻛﻪ ﺑ ﺮای ﻧﮕﻬﺪاری ﺟﺪاره ﭼﺎه ﺣﻔﺎری از ﺑﻨﺘﻮﻧﻴﺖ ﻳﺎ ﻣﻮاد ﻣﺸﺎﺑﻪ اﺳﺘﻔﺎده ﺷﻮد ﻣﻲ ، اﻳﻦ ﻣﻮاد ﭼﻨﺎﻧﭽـﻪ ﻏﻠﻈـﺖ زﻳـﺎد داﺷـﺘﻪ ﺑﺎﺷﻨﺪ، ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﻨﺪ در ﻗﺴﻤﺖ ﻫﺎ ﻳﻲ ﺑﻪ ﺟﺎی ﺑﺘﻦ، ﺟﺎﻳﮕﺰﻳﻦ ﺷﺪه و ﻣﻮﺟﺐ ﻗﻄﻊ ﺷﻤﻊ در ﻗﺴﻤﺖ ﻫﺎ ﻳﻲ از ﻃﻮل آن ﮔﺮدﻧﺪ . ﻫﻤﭽ ﻨﻴﻦ ﭼﻨﺎﻧﭽـﻪ دﻳﻮاره ﻣﺤﻞ ﺣﻔﺎری ﺷﺪه ﺷﻤﻊ از ﻣﺎﺳﻪ ﻳﺎ ﺷﻦ و ﻣﺎﺳﻪ ﺑﺪون ﭼﺴﺒﻨﺪﮔﻲ ﺗﺸﻜﻴﻞ ﺷﺪه ﺑﺎﺷﺪ، اﺣﺘﻤﺎل ورود ﻣﺎﺳﻪ و ﻳﺎ ﺷﻦ و ﻣﺎﺳﻪ و ﻗﻄـﻊ ﭘﻴﻮﺳﺘﮕﻲ ﺑﺘﻦ در ﺷﻤﻊ وﺟﻮد دارد و ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ دﻗﺖ ﺗﻮﺳﻂ اﻓﺮاد ﺑﺎ ﺗﺠﺮﺑﻪ و اﺳﺘﻔﺎده از ﺣﻔﺎﻇﺖ ﻫﺎ ی ﻣﻨﺎﺳﺐ از وﻗﻮع آﻧﻬﺎ ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی ﺑﻪ ﻋﻤـﻞ آورد . ﻟﺬا ﺑﺎ ﻳﺪ ﺣﺘﻲ اﻟﻤﻘﺪور از ﺑﻪ ﻛﺎر ﺑﺮدن ﺑﻨﺘﻮﻧﻴﺖ و ﻳﺎ ﻣﻮاد ﻣﺸﺎﺑﻪ ﺑ ﺮای ﺣﻔﺎری ﺷﻤﻊ، ﺧﻮدداری ﻧﻤﻮد . ﻣﮕﺮ ﻛﻪ آن دﺳﺘﮕﺎه ﻧﻈﺎرت اﺳﺘﻔﺎده از آن را ﻣﺠﺎز ﺗﺸﺨﻴﺺ دﻫﺪ . ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﻣﻲ ﺗﻮان ﺟﻬﺖ ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی از رﻳﺰش دﻳﻮاره ﻫﺎ در ﻗﺴﻤﺖ ﻫﺎ ی اوﻟﻴﻪ و ﻳﺎ ﺗﻤﺎم ﻃﻮل ﭼﺎه ﺣﻔـﺎری، از ﻟﻮﻟﻪ ﻓﻠﺰی اﺳﺘﻔﺎده ﻧﻤﻮد . در ﭘﺎﻳﺎن ﺣﻔﺎری و ﻗﺒﻞ از ﺑﺘﻦ رﻳﺰی، ﺑﺎﻳﺪ ﻛﻠﻴﻪ ﻣﻮاد ﻣﻮﺟﻮد در ﻣﺤﻞ ﺣﻔﺎری ﺷـﺪه ﺷـﻤﻊ ﺑﻴـﺮون آورده ﺷـﻮد و ﻃﺒﻖ ﻧﻈﺮ دﺳﺘﮕﺎه ﻧﻈﺎرت ﺑﻪ ﺧﺎرج از ﻣﺤﻞ ﻛﺎر، ﺣﻤﻞ، اﻧﺒﺎر و ﺗﺴﻄﻴﺢ ﺷﻮد . ﺣﻔﺎری ﻫﺎ ﺷﻤﻊ ی ﺑﺘﻨﻲ درﺟﺎ ﺑﺎﻳﺪ ﺗﺎ ﻋﻤﻖ ﻧﺸﺎن داده ﺷﺪه در ﻧﻘﺸﻪ ﻫﺎ و ﻃﺒﻖ ﻧﻈﺮ دﺳﺘﮕﺎه ﻧﻈﺎرت اﻧﺠﺎم ﮔﻴﺮد و ﻛﻠﻴﻪ ﻣﻮاد ﺑـﻪ دﺳـﺖ آﻣﺪه از ﺣﻔﺎری ﻛﻪ ﻧﺸﺎن دﻫﻨﺪه ﻧﻮع ﺧﺎک ﻻﻳﻪ ﻫﺎ ی ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ، ﺟﻬﺖ ﺑﺮرﺳﻲ دﺳﺘﮕﺎه ﻧﻈﺎرت و ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ آن ﺑﺎ ﻧﺘﺎﻳﺞ آزﻣﺎﻳﺶ ﻫـﺎ ی اوﻟﻴﻪ، ﺟﻤﻊ آوری ﮔﺮدد . در ﺻﻮرت ﻧﻴﺎز ﺑﻪ ﺳﻜﻮ ﺟﻬﺖ ﺣﻔﺎری، ﺑﺎﻳﺪ ﻃﺒﻖ دﺳﺘﻮر دﺳﺘﮕﺎه ﻧﻈﺎرت ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ اﺣﺪاث آن اﻗﺪام ﮔﺮدد . ب- ﺑﺘﻦ رﻳﺰی ﻫﺎ ﺷﻤﻊ ی درﺟﺎ ﺑﺘﻦ رﻳﺰی در ﻣﺤﻞ ﺣﻔﺎری ﺷﺪه ﺷﻤﻊ، ﺑﻪ وﺳﻴﻠﻪ ﻟﻮﻟﻪ ﺗﺮﻣﻲ اﻧﺠﺎم ﻣﻲ ﮔﻴﺮد و ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ ﺻﻮرﺗﻲ ﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ ﺑﺘﻦ، ﺣﻔـﺮه ﻫـﺎ ی ﺟـﺪاره و اﻧﺒـﺎر اﻧﺘﻬﺎی ﺷﻤﻊ را ﻛﺎﻣﻼ ﭘﺮ ﻧﻤﺎﻳﺪ، ﺑﻪ اﻳﻦ ﻣﻨﻈﻮر ﺑﺎﻳﺪ ﺗﻮﺟﻪ ﻧﻤﻮد در ﻣﺪﺗﻲ ﻛﻪ ﺑﺘﻦ رﻳﺰی اداﻣﻪ دارد اﻧﺘﻬـﺎی آن ﻫﻤﻴـﺸﻪ در ﺑـﺘﻦ ﻗﺮارﮔﻴـﺮد . 128 ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻓﻨﻲ ﻋﻤﻮﻣﻲ ﻛﺎرﻫﺎی ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ رودﺧﺎﻧﻪ آ رﻣﺎﺗﻮرﻫﺎی ﺷﻤﻊ ﺑﺎﻳﺪ ﻗﺒﻼ ﺗﻬﻴﻪ و ﺑﺴﺘﻪ ﺷﺪه ﺑﺎﺷﺪ و ﭘﺲ از ﺗﺎﻳﻴﺪ دﺳﺘﮕﺎه ﻧﻈﺎرت و ﻗﺒﻞ از ﺑـﺘﻦ رﻳـﺰی، در داﺧـﻞ ﻣﺤـﻞ ﺣﻔـﺎری ﺷـﺪه ﺟﺎﮔﺬاری و از ﺑﺎﻻ ﻣﻬﺎر ﺷﻮد، ﺑﻪ ﻃﻮری ﻛﻪ ﻓﺎﺻﻠﻪ آن از دﻳﻮاره ﭼﺎه ﺣﻔﻆ ﺷﻮد . اﻳﻦ آرﻣﺎﺗﻮرﻫﺎ ﺑﻌﺪا ﻃﺒﻖ ﻧﻘﺸﻪ ﻫﺎ ﺑﻪ آرﻣﺎﺗﻮرﻫـﺎی ﺳﺮﺷـﻤﻊ ﻣﺘﺼﻞ ﺧﻮاﻫﻨﺪ ﺷﺪ . در ﺻ ﻮرت اﺳﺘﻔﺎده از ﻟﻮﻟﻪ ﻓﻠﺰی ﺟﻬﺖ ﺣﻔﺎری و در ﺣﺎﻟﺘﻲ ﻛﻪ ﻣﻘﺮر اﺳﺖ ﻟﻮﻟﻪ ﻓﻮﻻدی ﺑﻴﺮون ﻛﺸﻴﺪه ﺷﻮد، اﻳـﻦ ﻟﻮﻟـﻪ ﺑﺎﻳـﺪ ﺣـﺪاﻛﺜﺮ ﺑﻼﻓﺎﺻﻠﻪ ﺑﻌﺪ از اﺗﻤﺎم ﺑﺘﻦ رﻳﺰی و ﻗﺒﻞ از ﮔﻴﺮش ﺑﺘﻦ، ﺑﻴﺮون ﻛﺸﻴﺪه ﺷﻮد . ﺑﺘﻦ ﻫﺎ ﺷﻤﻊ ی درﺟﺎ ﺑﺎﻳﺪ از ﻧﻮع ﺑـﺘﻦ ﺑـﺎ ﻋﻴـﺎر 400 ﻛﻴﻠـﻮﮔﺮم ﺑﺮﻣﺘﺮﻣﻜﻌﺐ ﺳﻴﻤﺎن ﺑﺎﺷﺪ و ﺑﺎ ﺳﻴﻤﺎن ﭘﺮﺗﻠﻨﺪ ﺳﺎﺧﺘﻪ ﺷﻮد ﻣﮕﺮ ﻛﻪ آن ﻧﻮع دﻳﮕﺮی از ﺑﺘﻦ در ﻧﻘﺸﻪ ﻫﺎ و ﻳﺎ ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻓﻨﻲ ﺧـﺼﻮﺻﻲ ذﻛـﺮ ﺷﺪه ﺑﺎﺷﺪ . ﺑﺘﻦ ﻣﺼﺮف ﺷﺪه در ﺷﻤﻊ ﺑﺎﻳﺪ ﺣﺪود 150 ﻣﺘﺮ ﻣﻴﻠﻲ رواﻧﻲ 1 داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ . ﻣﻴﺰان رواﻧﻲ ﺑﺘﻦ ﺷﻤﻊ ﺑﺎﻳﺪ در ﻧﻘﺸﻪ ﻫﺎ و ﻣﺸﺨـﺼﺎت ﻓﻨﻲ ﺧﺼﻮﺻﻲ ﻣﺸﺨﺺ ﻣﻲ ﮔﺮدد، ﻟﺬا ﻣﻲ ﺗﻮان ﺑﺎ ﺗﺼﻮﻳﺐ دﺳﺘﮕﺎ ه ﻧﻈﺎرت از ﻣﻮاد روان ﻛﻨﻨﺪه در ﺑﺘﻦ اﺳﺘﻔﺎده ﻧﻤﻮد . در ﻣﻮاردی ﻛـﻪ ﻗﻄـﺮ ﺷﻤﻊ زﻳﺎد ﺑﻮده و ﻣﺪت ﺑﺘﻦ رﻳﺰی ﺑﻪ ﻋﻠﺖ زﻳﺎد ﺑﻮدن ﺣﺠﻢ ﺑﺘﻦ ﻃﻮﻻﻧﻲ ﺷﻮد ﻣﻲ ، ﻣﻲ ﺗﻮان در ﺻﻮرت ﺗـﺼﻮﻳﺐ دﺳـﺘﮕﺎه ﻧﻈـﺎرت از ﻣـﻮاد ﻛﻨﺪﮔﻴﺮﻛﻨﻨﺪه اﺳﺘﻔﺎده ﻧﻤﻮد، ﺑﻪ ﺷﺮﻃﻲ ﻛﻪ اﻳﻦ ﻣﻮاد، ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﺑﺘﻦ را ﻛﺎﻫﺶ ﻧﺪﻫﻨﺪ . زﻣﺎن ﺧ ﺎﺗﻤﻪ ﺣﻔﺎری ﺗﺎ ﺷﺮوع ﺑﺘﻦ رﻳﺰی ﻧﺒﺎﻳﺪ ﺑﻴﺶ از 6 ﺳﺎﻋﺖ ﺑﻪ ﻃﻮل اﻧﺠﺎﻣﺪ . درﺻﻮرﺗﻲ ﻛﻪ اﻳﻦ ﻣﺪت ﺑﻪ دﻻﻳﻞ ﻏﻴﺮﻗﺎﺑﻞ ﭘﻴﺸﮕﻴﺮی ﺑﻴﺶ ﺗﺮ ﺷﺪ، رﺳﻮب ﻣﻮاد ﻣﻌﻠﻖ و ﻳﺎ رﻳﺰش ﺟﺪاره ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﻣﻮادی را در ﺗﻪ ﭼﺎه ﺟﻤﻊ ﻧﻤﺎﻳﺪ ﻛﻪ ﺑﺎﻳﺪ ﻗﺒﻞ از ﺷﺮوع ﺑﺘﻦ رﻳﺰی ﺑﺎ وﺳـﺎﻳﻞ ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺗﻤﻴﺰ ﮔﺮدد . ﺑﺘﻦ رﻳﺰی ﺑﺎﻳ ﺪ ﺗﺎ ﺗﺮاز ﺑﺎﻻﺗﺮ از ﺳﻄﺢ ﻧﻬﺎﻳﻲ ﺑﺘﻦ ﺷﻤﻊ اداﻣﻪ ﻳﺎﺑﺪ . ارﺗﻔﺎع ﺑﺘﻦ رﻳﺰی اﺿﺎﻓﻲ، درﺻﻮرﺗﻲ ﻛﻪ ﺑﺘﻦ رﻳﺰی در زﻳـﺮ ﺳـﻄﺢ آب اﻧﺠﺎم ﺷﻮد، ﻣﻌﺎدل 5/1 ﻣﺘﺮ ﺗﺎ3 ﻣﺘﺮ و درﺻﻮرﺗﻲ ﻛﻪ ﺑﺘﻦ رﻳﺰی در ﻣﺤﻞ ﺧﺸﻚ اﻧﺠﺎم ﺷﻮد، ﻣﻌﺎدل 5/7 ﺳﺎﻧﺘﻲ ﻣﺘﺮ ﺗﺎ 30 ﺳﺎﻧﺘﻲ ﻣﺘﺮ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد . ارﺗﻔﺎع ﺑﺘﻦ رﻳﺰی اﺿﺎﻓﻲ ﺑ ﺎﻳﺪ در ﻧﻘﺸﻪ ﻫﺎ و ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻓﻨﻲ ﺧﺼﻮﺻﻲ ﺗﻌﻴﻴﻦ و ﻣﺸﺨﺺ ﮔﺮدد . درﺻﻮرﺗﻲ ﻛﻪ در ﻧﻘـﺸﻪ ﻫـﺎ ی ﻣـﺼﻮب، ارﺗﻔﺎع اﺿﺎﻓﻲ ﺑﺘﻦ رﻳﺰی ﻣﺸﺨﺺ ﻧﺸﺪه ﺑﺎﺷﺪ، ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻣﻮﻗﻌﻴﺖ ﻣﺤﻞ، ﺗﻮﺳﻂ دﺳﺘﮕﺎه ﻧﻈﺎرت ﺗﻌﻴﻴﻦ و اﺑﻼغ ﮔﺮدد . ﭘﺲ از اﺗﻤﺎم ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺑﺘﻦ رﻳﺰی ﺷﻤﻊ، روی ﻫﺎ ﺷﻤﻊ ﺑﺎﻳﺪ ﺑ ﺮای ﻣﺪت 7 روز ﻣﺮﻃﻮب ﻧﮕ ﻬﺪاری ﺷﻮد و ﺳﭙﺲ ﺳﺮ ﻛﻠﻴﻪ ﻫﺎ ﺷﻤﻊ ﺗﺎ اﻧﺪازه ﻣﻮرد ﻟﺰوم ﺑﺮﻳﺪه ﺷﺪه و ﺑ ﺮای ﺑﺘﻦ رﻳﺰی ﺳﺎزه ﻓﻮﻗﺎﻧﻲ آﻣﺎده ﮔﺮدد . ج- ﻟﻮﻟﻪ ﻫﺎ ی ﻓﻮﻻدی ) ﻏﻼف (ﻫﺎ ﻫﺎ ﻟﻮﻟﻪ ی ﻓﻮﻻدی ﺑﺎﻳﺪ دا رای ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﻻزم در ﻣﻘﺎﺑﻞ ﺿﺮﺑﻪ ﺑﺎﺷﻨﺪ، ﺑﻪ ﻃﻮری ﻛﻪ ﻗﺒﻞ از ﭘﺮﺷﺪن ﺑﺎ ﺑﺘﻦ، در اﺛﺮ ﻓﺸﺎر ﺧﺎک و ﻳﺎ ﻛﻮﺑﻴﺪن ﻫﺎ ﺷﻤﻊ ی ﻣﺠﺎور، ﺗﻐﻴﻴﺮی در ﺷﻜﻞ آﻧﻬﺎ ﭘﺪﻳﺪ ﻧﻴﺎﻳﺪ . اﻳﻦ ﻟﻮﻟﻪ ﻫﺎ ﺑﺎﻳﺪ آب ﺑﻨﺪ و ﺑﺪون درز ﺑﺎﺷﻨﺪ ﺗﺎ ﻛﻪ آن ﻗﺒﻞ از ﺑـﺘﻦ رﻳـﺰی، آب ﺑـﻪ داﺧـﻞ ﻫﺎ ﺷﻤﻊ ﻧﻔﻮذ ﻧﻨﻤﺎﻳﺪ . ﻫﺎ ﻟﻮﻟﻪ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ اﺳﺘﻮاﻧﻪ ای ﺷﻜﻞ و ﻳﺎ دا رای ﻣﻘﻄﻊ داﻳﺮه ﻛﻮﭼﻚ در ﻧﻮک و ﻣﻘﻄﻊ داﻳﺮه ﺑﺰرگ ﺗﺮ در اﻧﺘﻬﺎ2 ﺑﺎﺷﻨﺪ . ﻫﺎ ﻟﻮﻟﻪ ﻳﻲ ﻛﻪ ﺑﺪون ﻣﻴﻠﻪ وﺳﻂ 3 ﻛﻮﺑﻴﺪه ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ و ﺿﺮﺑﻪ، ﻣﺴﺘﻘﻴﻤﺎ ﺑﻪ ﻟﻮﻟﻪ وارد ﺷﻮد ﻣﻲ ، ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ ﻧﻮک ﻫﺎی ﻣﻘﺎوم ﻓﻮﻻدی ﺑ ﺮای ﻛﻮﺑﻴـﺪن ﻣﺠﻬﺰ ﺑﺎﺷﻨﺪ . ﺗﻤﺎم اﺗﺼﺎل ﻫﺎ ی ﻟﻮﻟﻪ ﻓﻮﻻدی ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻳﻜﺴﺮه ﺟﻮش ﺷﻮد . ﭘﺲ از ﻛﻮﺑﻴﺪن ﻟﻮﻟﻪ ﻫﺎ و ﻗﺒﻞ از ﺑﺘﻦ رﻳﺰی، ﻟﻮﻟـﻪ ﻓـﻮﻻدی ﺑﺎﻳﺪ ﻣﻮرد ﺑﺮرﺳﻲ ﻗﺮار ﮔﻴﺮد ﺗﺎ اﻃﻤﻴﻨﺎن ﺣﺎﺻﻞ ﺷﻮد ﻛﻪ ﺷﻜﺴﺘﻪ ﻧﺸﺪه و ﻳﺎ ﻗﻄﺮ آن در ﻫﻴﭻ ﻧﻘﻄﻪ از ﻃﻮل ﻛﺎﺳﺘﻪ ﻧﺸﺪه ﺑﺎﺷﺪ . ﻫـﺎ ﻟﻮﻟﻪ ﻳـﻲ ﻛﻪ از ﻃﺮف دﺳﺘﮕﺎه ﻧﻈﺎرت رد ﺷﻮﻧﺪ وﻟﻲ اﻣﻜﺎن ﺑﻴﺮون آوردن آن ﻣﻴﺴﺮ ﻧﺒﺎﺷﺪ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺎ ﺑﺘﻦ ﭘﺮﺷﺪه و ﺳﭙﺲ ﻟﻮﻟﻪ ﻫﺎ ی ﺟﺪﻳﺪی در ﻣﺠﺎورت آن ﻛﻮﺑﻴﺪه ﺷﻮد . داﺧﻞ ﻟﻮﻟﻪ ﻫﺎ ی ﻓﻮﻻدی ﺑﺎﻳﺪ ﻗﺒﻞ از آرﻣﺎﺗﻮرﮔﺬاری و ﺑﺘﻦ رﻳﺰی از ﻣﻮاد ﺧﺎﻛﻲ ﺗﻤﻴﺰ ﮔﺮدﻧﺪ . 1- Slump 2- Tapered 3- Mandrel ﻓﺼﻞ ﻫﻔﺘﻢ - دﻳﻮار آب ﺑﻨﺪ، ﺳﭙﺮﻛﻮﺑﻲ، ﺷﻤﻊ ﻛﻮﺑﻲ و ﺷﻤﻊ رﻳﺰی 129 7 - 3 - 3 - ﻫﺎ ﺷﻤﻊ ی ﻓﻮﻻدی ﻫﺎ ﺷﻤﻊ ی ﻓﻮﻻدی ﻣﻌﻤﻮﻻ دا رای ﻣﻘﺎﻃﻊ ﻟﻮﻟﻪ ای و H ﺷﻜﻞ ﻫﺴﺘﻨﺪ از . ﻧﻴﻤﺮخ ﻫﺎ ی ﻗﻮﻃﻲ، I و ﺑﺎل ﭘﻬﻦ ﻧﻴﺰ ﻣﻲ ﺗﻮان ﺑ ﺮای ﺷﻤﻊ ﻛـﻮﺑﻲ اﺳﺘﻔﺎده ﻛﺮد، وﻟﻲ ﻫﺎ ﺷﻤﻊ ی ﻓﻮﻻدی ﺑﺎ ﻣﻘﻄﻊ H ، ﺑﻪ دﻟﻴﻞ ﻣﺴﺎوی ﺑﻮدن ﺿﺨﺎﻣﺖ ﺑﺎل و ﺟﺎن ﺗﺮﺟﻴﺢ داده ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . ﺑﺎﻳـﺪ دﻗـﺖ زﻳـﺎدی ﺷﻮد ﻛﻪ ﺷﻤﻊ ﻓﻠﺰی، ﻣﺨﺼﻮﺻﺎ ﻣﻘﻄﻊ H ﺷﻜﻞ، ﻫﻨﮕﺎم ﻋﺒﻮر از ﻃﺒﻘﻪ ﻫﺎی ﺳﺨﺖ ﻳﺎ ﻧﺴﺒﺘﺎ ﺳﺨﺖ، ﻛﺞ ﻳﺎ ﻣﻨﺤﻨﻲ ﻧﮕﺮدد . ﻫﺎ ﺷﻤﻊ ی ﻟﻮﻟﻪ ای، ﻟﻮﻟﻪ ﻫﺎ ی ﻓﻮﻻدی ﺑﺪون درز ﻳﺎ ﺟﻮش ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ ﻛﻪ آﻧﻬﺎ را ﻣﻲ ﺗﻮان ﺑﺎ دو ﺣﺎﻟﺖ اﻧﺘﻬﺎی ﺑـﺴﺘﻪ و ﻳـﺎ اﻧﺘﻬـﺎی ﺑـﺎز در زﻣﻴﻦ ﻛﻮﺑﻴﺪ . ﻫﺎ ﺷﻤﻊ ی ﻟﻮﻟﻪ ای ﺗﻪ ﺑﺴﺘﻪ، ﻣﻌﻤﻮﻻ ﭘﺲ از ﻛﻮﺑﻴﺪه ﺷﺪن ﺑﺎ ﺑﺘﻦ ﭘﺮ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . ﻫﺎ ﺷﻤﻊ ی ﺗﻪ ﺑﺎز را ﻧﻴﺰ ﻣﻲ ﺗـﻮان ﺑـﺎ ﺑـﺘﻦ ﭘﺮﻛـﺮد، اﻟﺒﺘﻪ اﻳﻦ ﻛﺎر ﺿﺮورت ﻧﺪارد زﻳﺮا در ﻋﻤﻘﻲ در زﻳﺮ ﺳﺮﺷﻤﻊ ﻻﻳﻪ ﻣﺘﺮاﻛﻤﻲ از ﺧـﺎک وﺟـﻮد دارد ﺮایﺑـ . ﻧﻔـﻮذ در ﺧـﺎک ﻫـﺎ ی ﺳـﺨﺖ ﻳـﺎ ﻫﺎ ﺧﺎک ی ﺣﺎو ی ﻗﻠﻮه ﺳﻨﮓ ) ﺳﻨﮓ ﻧﺮم ( در ﻧﻮک ﺷﻤﻊ ﻓﻮﻻدی، از ﻛﻔﺸﻚ 1 اﺳﺘﻔﺎده ﺷﻮد ﻣﻲ ﻛﻪ ﺑﻪ ﺷﻜﻞ ﺗﺨﺖ و ﻣﺨﺮوﻃﻲ ﻣﻲ ﺑﺎﺷـﻨﺪ . در زﻣﻴﻦ ﻫﺎ ی ﺑﺎﺗﻼﻗﻲ، ﻫﺎ ﺧﺎک ی ﻧﺒﺎﺗﻲ، ﻣﻨﺎﻃﻖ ﺳﺎﺣﻠﻲ و ﺳﺎﻳﺮ ﻫﺎ ﺧﺎک ی ﺧﻮرﻧﺪه، اﻣﻼح ﺧﺎک و آب ﻫـﺎ ﺧﺎک ) ی ﺑـﺎ PH ﺗـﺮ ﻛـﻢ از 7 ( ﻫﺎ ﺷﻤﻊ ی ﻓﻮﻻدی را ﺗﺤﺖ ﺣﻤﻠﻪ ﻫﺎی ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ ﻗﺮار د اده و ﺑﺎﻋﺚ ﺧﻮردﮔﻲ ﺷﻤﻊ ﻣﻲ ﺷـﻮﻧﺪ ﺮایﺑـ . ﺟﺒـﺮان ﻛـﺎﻫﺶ ﺿـﺨﺎﻣﺖ ﺑـﻪ دﻟﻴـﻞ ﺧﻮردﮔﻲ، ﻋﻼوه ﺑﺮ ﺿﺨﺎﻣﺖ ﻣﺤﺎﺳﺒﺎﺗﻲ، ﻣﻘﺪاری ﺿﺨﺎﻣﺖ اﺿﺎﻓﻲ در ﻧﻈﺮ ﻣﻲ ﮔﻴﺮﻧﺪ . ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﻣﻲ ﺗﻮان ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از رﻧﮓ ﻛﺎری و ﻳﺎ ﻳﻚ ﻻﻳﻪ ﭘﻮﺷﺶ اﭘﻮﻛﺴﻲ و ﮔﺎﻫﻲ اوﻗﺎت ﭘﻮﺷﺶ ﺑﺘﻨﻲ ﻛﻪ در ﻛﺎرﺧﺎﻧﻪ روی ﻫﺎ ﺷﻤﻊ زده ﻣـﻲ ﺷـﻮد ، از ﺧـﻮردﮔﻲ ﺟﻠـﻮﮔﻴﺮی ﻛـﺮد . اﺳـﺘﻔﺎده از ﺣﻔﺎﻇﺖ ﻛﺎﺗﺪﻳﻚ روش ﻣﻨﺎﺳﺐ و ﻣﻄﻤﺌﻨﻲ ﺑ ﺮای ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی از ﺧﻮردﮔﻲ ﻫﺎ ﺷﻤﻊ ی ﻓﻮﻻدی اﺳﺖ ﻛﻪ در ﺣﺎل ﺣﺎﺿﺮ ﻛﺎرﺑﺮد وﺳﻴﻌﻲ دارد . ﻧﻮع ﻓﻮﻻد ﻫﺎ ﺷﻤﻊ ی ﻓﻠﺰی ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺎ ﻣﺸﺨﺼﺎت ASTM A36 ﻳﺎ ﻣﻮرد ﻣﺸﺎﺑﻪ ﻛﻪ ﻣﻮرد ﺗﺎﻳﻴﺪ دﺳﺘﮕﺎه ﻧﻈﺎرت ﺑﺎﺷﺪ، ﻣﻄﺎﺑﻘﺖ ﻧﻤﺎﻳـﺪ از . ﻣﺰا ﻳﺎی ﻫﺎ ﺷﻤﻊ ی ﻓﻮﻻدی، ﺳﻬﻮﻟﺖ ﺣﻤﻞ و ﻧﻘﻞ و اﻓﺰاﻳﺶ ﻃﻮل ﺑﺎ وﺻﻠﻪ، ﻗﺪرت ﺗﺤﻤﻞ ﺗﻨﺶ ﻫﺎ ی ﺑﺎﻻ در ﺣﻴﻦ ﻛﻮﺑﻴﺪن، ﻗﺪرت ﻧﻔـﻮذ در زﻣﻴﻦ ﻫﺎ ی ﺳﺨﺖ ) ﺗﺎ ﺳﻨﮓ ﻧﺮم ( و ﻇﺮﻓﻴﺖ ﺑﺎرﺑﺮی ﺑﺎﻻ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . اﻟﺒﺘﻪ اﻳﻦ ﮔﻮﻧﻪ دا ﻫﺎ ﺷﻤﻊ رای ﻗﻴﻤﺖ و ﻫﺰﻳﻨﻪ ﺑﺎﻻﻳﻲ ﻫـﺴﺘﻨﺪ و از ﻣﻌﺎﻳـﺐ دﻳﮕﺮ آﻧﻬﺎ ﺳﺮوﺻﺪای زﻳﺎد در ﺣﻴﻦ ﻛﻮﺑﻴﺪن و ﺧﻮردﮔﻲ و ﻛﻤﺎﻧﺶ ) ﻣﺨﺼﻮﺻﺎ H ﺷﻜﻞ ( در ﻛﻮﺑﻴﺪن ﺑﻪ ﻻﻳﻪ ﻫﺎ ی ﺳﺨﺖ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . 7 - 3 - 3 - 1 - اﺗﺼﺎل ﻫﺎ ی ﻫﺎ ﺷﻤﻊ ی ﻓﻮﻻدی درﺻﻮرﺗﻲ ﻛﻪ ﻃﻮل ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز ﺑ ﺮای ﺷﻤﻊ ﻓﻮﻻدی ﺑﺰرگ ﺗﺮ از ﻃﻮل ﻳﻚ ﺷﺎﺧﻪ ﺷﻮد، ﺑﻪ ﻫﺎ ﺷﻤﻊ وﺳﻴﻠﻪ ﺟﻮش ﻳﺎ ﭘﻴﭻ و ﭘﺮچ ﺑﻪ ﻳﻜـﺪﻳﮕﺮ وﺻﻠﻪ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . اﻳﻦ وﺻﻠﻪ ﻫﺎ ﺑﺮاﺳﺎس آﻳﻴﻦ ﻧﺎﻣﻪ ﻣﺮﺑﻮط ﺑ ﺮای ﺣﺎﻟﺖ ﻓﺸﺎر،ﻛﺸﺶ، ﺧﻤﺶ و ﺑﺮش ﻃﺮاﺣﻲ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . ﻫﺎ ﺷﻤﻊ ی ﻓـﻮﻻدی از ﻗﻄﻌﻪ ﻫﺎی ﺑﺎ ﻣﻘﻄﻊ ﻣﺴﺎوی ﺗﺸﻜﻴﻞ ﻳﺎﻓﺘﻪ و اﺗﺼﺎل اﻳﻦ ﻗﻄﻌﻪ ﻫﺎ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ ﻗﺒﻞ از ﻛﻮﺑﻴﺪن ﺷﻤﻊ و ﻳﺎ در ﺣﻴﻦ ﻛﺎر اﻧﺠﺎم ﮔﻴﺮد . ﻗﻄﻌـﻪ ﻫـﺎﻳﻲ ﻫﻢ ﺑﻪﻛﻪ ﺟﻮش ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ ﺑﺎﻳﺪ ﺗﺎ ﭘﺎﻳﺎن ﻋﻤﻞ ﺟﻮﺷﻜﺎری ﺑﻪ وﺳﻴﻠﻪ ﭘﻴﭻ، ﮔﻴﺮه و ﻳﺎ ﺧﺎل ﺟﻮش ﺑﻪ ﻳﻜﺪﻳﮕﺮ ﻣﻬﺎر ﺷـﻮﻧﺪ . ﺟـﻮش ﻫـﺎ ﺑﺎﻳـﺪ در ﺑﺮرﺳﻲ ﻋﻴﻨﻲ، ﺳﺎﻟﻢ ، ﺑﺪون ﺗﺮک و ﻫﻢ ﺑﻪ ﭘﻴﻮﺳﺘﻪ ﺑﺎﺷﻨﺪ . ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺟﻮش ﻫﺎ ﺑﺎﻳﺪ ﻃﺒﻖ ﻧﻘﺸﻪ و ﻣﺸﺨﺼﺎت ﺑـﻮده و در داﺧـﻞ آﻧﻬـﺎ ﻓـﻀﺎی ﺧﺎﻟﻲ وﺟﻮد ﻧﺪاﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ . 7 - 3 - 4 - ﻫﺎ ﺷﻤﻊ ی ﭼﻮﺑﻲ ﻫﺎ ﺷﻤﻊ ی ﭼﻮﺑﻲ از ﺗﻨﻪ درﺧﺖ ﻫﺎ ی ﺻﺎف و ﺑﻠﻨﺪ ) ﺑﺪون درز و ﺗ ﺮک ( ﻛﻪ ﺷﺎﺧﻪ ﻫﺎ ی آﻧﻬﺎ و ﺳﻄﺢ آن ﭘـﺲ از ﻛﻨـﺪن ﭘﻮﺳـﺖ ﺑـﻪ دﻗـﺖ ﺗﺮاﺷﻴﺪه ﺷﺪه و ﻣﻌﻤﻮﻻ ﺑﺎ ﻣﻮاد ﻣﺤﺎﻓﻆ ﻋﻤﻞ آﻣﺪه، ﺳﺎﺧﺘﻪ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . ﻫﺎ ﺷﻤﻊ ی ﭼﻮﺑﻲ در ﻧﻘﺎﻃﻲ ﻛﻪ ﭼﻮب ﻣﻨﺎﺳﺐ، ﻓﺮاوان و ارزان ﺑﺎﺷﺪ و 1- Driving point or slioe 130 ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻓﻨﻲ ﻋﻤﻮﻣﻲ ﻛﺎرﻫﺎی ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ رودﺧﺎﻧﻪ در ﺳﺎزه ﻫﺎ ﻣﻮﻗﺘﻲ و ﻳﺎ ﺳﺎزه ی ﻫﺎ ﻲ داﻳﻤ ﻛﻪ ﺷﻤﻊ ﻛﺎﻣﻼ در زﻳﺮ ﺗﺮاز آب زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ ﻗﺮار ﮔﻴ ﺮد، ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﻣـﻲ ﮔﻴـﺮد . درﺻـﻮرﺗﻲ ﻛـﻪ ﺷﻤﻊ ﭼﻮﺑﻲ، زﻳﺮ ﺳﻄﺢ آب، در ﺣﺎﻟﺖ داﻳﻤ ﻲ و ﻳﺎ در ﻣﺤﻴﻂ ﻛﺎﻣﻼ اﺷﺒﺎع ﻗﺮار ﮔﻴﺮد، دوام آن ﺑﺴﻴﺎر ﻃﻮﻻﻧﻲ ﺧﻮاﻫـﺪ ﺑـﻮد، اﻣـﺎ ﭼﻨﺎﻧﭽـﻪ در ﻣﻌﺮض ﺧﺸﻚ و ﺗﺮ ﺷﺪن ﻣﺘﻮاﻟﻲ ﻗﺮار ﮔﻴﺮد، ﻋﻤﺮ ﻣﻔﻴﺪ آن ﻛﻮﺗﺎه ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد ) ﭼﻨﺪ ﻣﺎه ( ، ﻣﮕﺮ ﻛﻪ آن ﺑﺎ ﻣﻮاد ﻣﺤ ﺎﻓﻆ ) روﻏـﻦ ﻛﺮوﺋـﻮزوت 1 ( ﻋﻤﻞ آورده ﺷﻮد . از ﻣﺰاﻳﺎی ﺷﻤﻊ ﭼﻮﺑﻲ، ﻗﻴﻤﺖ ﻧﺴﺒﺘﺎ ارزان آﻧﻬﺎ، ﺳﻬﻮﻟﺖ در ﺣﻤﻞ و ﻧﻘﻞ و ﻣﻘﺎوﻣﺖ در ﻣﻘﺎﺑﻞ ﻓﺴﺎد ) ی ﻫﺎ ﺷﻤﻊ ﺎ داﻳﻤ ﻏﻮﻃﻪ ﻣﻲ ( ور ﺑﺎﺷﺪ و ﻣﻌﺎﻳﺐ آﻧﻬﺎ، ﺻﺪﻣﻪ دﻳﺪن در ﺷ ﺮاﻳ ﻂ ﻛﻮﺑﻴﺪن ﺳﺨﺖ، ﻇﺮﻓﻴﺖ ﺑﺎرﺑﺮی ﻛﻢ، ﻓﺴﺎد در ﺑﺎﻻی ﺗـﺮاز آب و ﻛـﺎﻫﺶ ﻇﺮﻓﻴـﺖ ﺑـﺎرﺑﺮ ی ﺑﻌـﺪ از وﺻﻠﻪ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﻛﻠﻴﻪ ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻫﺎ ﺷﻤﻊ ی ﭼﻮﺑﻲ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺎ ﻣﺸﺨﺼﺎت ASTM D25 ﻣﻄﺎﺑﻘﺖ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ، ﻣﮕﺮ اﺑﻌﺎد آﻧﻬﺎ ﻛﻪ ﻣﻌﻤﻮﻻ ﺑﻪ ﺷﺮح ﺟـﺪول )7 - 2( ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﺟﺪول 7 - 2 - ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻫﻨﺪﺳﻲ ﻫﺎ ﺷﻤﻊ ی ﭼﻮﺑﻲ ﻃﻮل (ﻣﺘﺮ ) ﻗﻄﺮ ﻛﻠﻲ ﺷﻤﻊ ) ﺳﺎﻧﺘﻲ (ﻣﺘﺮ ﻗﻄﺮ ﻗﺴﻤﺖ اﻧﺘﻬﺎی ﺷﻤﻊ ) ﺳﺎﻧﺘﻲ (ﻣﺘﺮ ﺗﺎ12 12 ﺗﺎ5/ 16 17 ﺗﺎ5/ 22 23 ﺗﺎ5/ 27 ﺑﻴﺶ ﺗﺮ از 5/ 27 30 ﺗﺎ50 30 ﺗﺎ50 33 ﺗﺎ50 33 ﺗﺎ50 33 ﺗﺎ50 20 18 18 15 13 ﻗﻄﺮ ﻗﺴﻤﺖ اﻧﺘﻬﺎﻳﻲ ﺷﻤﻊ، در ﻓﺎﺻﻠﻪ ﻳﻚ ﻣﺘﺮی از اﻧﺘﻬﺎی ﺷﻤﻊ، اﻧﺪازه ﮔﻴﺮی ﺷﻮد ﻣﻲ . ﻋـﺮض ﺗـﺮک، در ﺷـﻤﻊ ﻫـﺎ ی ﭼـﻮﺑﻲ ﺧـﺎم و ﻫﺎ ﺷﻤﻊ ی ﭼﻮﺑﻲ اﺻﻼح ﺷﺪه ﻧﺒﺎﻳﺪ ﻗﺒﻞ از ﻛﻮﺑﻴﺪن ﺑﻪ ﺗﺮﺗﻴﺐ از 1 ﺳﺎﻧﺘﻲ ﻣﺘﺮ و 25 /1 ﺳﺎﻧﺘﻲ ﻣﺘﺮ ﺗﺠﺎوز ﻧﻤﺎﻳﺪ . ﻛﺠﻲ ﭼﻮب در ﻳﻚ ﻗﻄﻌﻪ 2 ﻣﺘﺮی از ﺷﻤﻊ ﭼﻮﺑﻲ، ﺣﺪاﻛﺜﺮ ﻣﻌﺎدل ﻳﻚ درﺻﺪ ﻃﻮل آن ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . 7 - 3 - 4 - 1 - اﺻﻼح، ﺗﻘﻮﻳﺖ و وﺻﻠﻪ ﻫﺎ ﺷﻤﻊ ی ﭼﻮﺑﻲ رﻃﻮﺑﺖ ﻃﺒﻴﻌﻲ ﻫﺎ ﺷﻤﻊ ی ﭼﻮﺑﻲ ﺧﺎم ﻛﻪ ﺑﻪ ﻛﺎرﮔﺎه وارد ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ ﻧﺒﺎﻳﺪ ﺗﺮ ﻛﻢ از 18 درﺻﺪ در ﻋﻤﻖ5 ﺘﻲﺳﺎﻧ ﻣﺘـﺮ ی از ﺳـﻄﻮح ﺷـﻤﻊ ﺑﺎﺷﺪ . ﻫﺎ ﺷﻤﻊ ی ﭼﻮﺑﻲ ﺑﺎﻳﺪ ﭘﺲ از اﺻﻼح، ﺣﺪاﻛﺜﺮ ﻇﺮف ﻣﺪت 6 ﻣﺎه ﻛﻮﺑﻴﺪه ﺷﻮﻧﺪ . رﻃﻮﺑﺖ ﻃﺒﻴﻌﻲ ﻫﺎ ﺷﻤﻊ ی ﭼـﻮﺑﻲ اﺻـﻼح ﺷـﺪه ﻧﻴـﺰ ﻧﺒﺎﻳﺪ ﺗﺮ ﻛﻢ از 18 درﺻﺪ، در ﻋﻤﻖ5 ﺳﺎﻧﺘﻲ ﻣﺘﺮ ی، ﻗﺒﻞ از ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺣﻔﺎﻇﺘﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﻫﺎ ﺷﻤﻊ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ وﺳﻴﻠﻪ ﻧﻮار ﻓﻠـﺰی در ﻓﻮاﺻـﻞ ﺣـﺪاﻗﻞ 3 ﻣﺘﺮ در ﻃﻮل ﺷﻤﻊ ﺗﻘﻮﻳﺖ ﺷﻮﻧﺪ و ﻋﻼوه ﺑﺮ آن، ﻫﺎ ﺷﻤﻊ ی ﭼﻮﺑﻲ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ وﺳﻴﻠﻪ ﺳﻪ ﻧﻮار ﻓﻠﺰی ) ﺗﺴﻤﻪ ﻓﻮﻻدی ( دﻳﮕﺮ ﺑﻪ ﺗﺮﺗﻴﺐ در ﻓﻮاﺻﻞ 5/7 ، و30 ﺳﺎﻧﺘﻲ ﻣﺘﺮ ی ﺳﺮﺷﻤﻊ و دو ﻧﻮار ﻓﻠﺰی ﻛﻪ در ﻓﺎﺻﻠﻪ 60 ﺳﺎﻧﺘﻲ ﻣﺘﺮ ی اﻧﺘﻬﺎی ﺷﻤﻊ ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮﻧﺪ، ﺗﻘﻮﻳﺖ ﺷﻮﻧﺪ . ﻧﻮارﻫﺎی ﻓﻠﺰی از ﻓﻮﻻد ﺳﺨﺖ و ﺣﺪاﻗﻞ ﺑﻪ ﻋﺮض 2/3 ﺳﺎﻧﺘﻲ ﻣﺘﺮ و ﺿﺨﺎﻣﺖ 8/0 ﻣﺘﺮ ﻣﻴﻠﻲ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ و ﺑﻪ وﺳﻴﻠﻪ ﮔﻴﺮه ﻫﺎ ی ﻣﺨﺼﻮص ﻓﻮﻻدی ﺑﻪ ﻃـﻮل 6 ﺳﺎﻧﺘﻲ ﻣﺘﺮ و ﺿﺨﺎﻣﺖ 9/0 ﻣﺘﺮ ﻣﻴﻠﻲ روی ﺷﻤﻊ، ﻣﻬﺎر ﻣﻲ ﮔﺮدﻧﺪ . ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﻛﺸﺸﻲ ﮔﻴﺮه ﻫﺎ ﺑﺎﻳﺪ ﺣﺪاﻗﻞ ﻣﻌﺎدل 75 درﺻﺪ ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﻛﺸﺸﻲ ﻧﻮارﻫﺎ ﺑﺎﺷﺪ . ﻧﻮارﻫﺎی ﻓﻠﺰی ﻳﻚ ﺑﺎر ﺑﻪ دور ﺷﻤﻊ ﭘﻴﭽﻴﺪ ه ﺷﺪه و ﺑﻪ وﺳﻴﻠﻪ دﺳﺘﮕﺎه ﻫﺎ ی ﻣﻜﺎﻧﻴﻜﻲ ﻳﺎ دﺳﺘﻲ ﺗﺎ ﺣـﺪاﻣﻜﺎن ﻛـﺸﻴﺪه ﻳـﺎ ﻣﻬـﺎر ﻣﻲ ﮔﺮدﻧﺪ . 1- Creosote Oil ﻓﺼﻞ ﻫﻔﺘﻢ - دﻳﻮار آب ﺑﻨﺪ، ﺳﭙﺮﻛﻮﺑﻲ، ﺷﻤﻊ ﻛﻮﺑﻲ و ﺷﻤﻊ رﻳﺰی 131 ﻛﻠﻴﻪ ﺑﺮﻳﺪﮔﻲ و ﻫﺎ ﺳﻮراخ ﻫﺎ ی ﻫﺎ ﺷﻤﻊ ی ﭼﻮﺑﻲ، ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ وﺳﻴﻠﻪ دو ﺑﺎر اﺿﺎﻓﻪ ﻛﺮدن ﻣﻮاد ﻣﺨـﺼﻮص از ﻗﺒﻴـﻞ ﻛﺮﻧـﺪت، ﮔـﻮدرون، ﻗﻴـﺮ ﻣﺬاب و ﻣﻮاد ﻣﺸﺎﺑﻪ ﻛﻪ ﻣﻮرد ﺗﺎﻳﻴﺪ دﺳﺘﮕﺎه ﻧﻈﺎرت ﺑﺎﺷﺪ ﺣﻔﺎﻇﺖ و اﺻﻼح ﺷ . ﻮﻧﺪ از وﺻﻠﻪ ﻫﺎ ﺷﻤﻊ ی ﭼﻮﺑﻲ ﺑﺎﻳﺪ اﺟﺘﻨﺎب ﻛﺮد ﺑﻪ ﺧـﺼﻮص وﻗﺘﻲ ﻛﻪ ﺷﻤﻊ ﻧﻴﺮوی ﻛﺸﺸﻲ ﻳﺎ ﺟﺎﻧﺒﻲ ﺣﻤﻞ ﻣﻲ . ﻛﻨﺪ درﺻﻮرﺗﻲ ﻛﻪ وﺻﻠﻪ ﺷﻤﻊ ﭼﻮﺑﻲ اﺟﺘﻨﺎب ﻧﺎﭘﺬﻳﺮ ﺑﺎﺷﺪ، اﻳﻦ ﻛﺎر ﺑﺎ ﺗﺴﻤﻪ ﻫﺎ ی ﻓﻮﻻدی و ﻏﻼف ﻫﺎ ی ﻓﻮﻻدی ﻛﻪ دا رای ﺣﺪاﻗﻞ ﻃﻮل 5 ﺑﺮاﺑﺮ ﻗﻄﺮ ﺷﻤﻊ ﺑﺎﺷﻨﺪ، اﻧﺠﺎم ﺷﻮد ﻣﻲ . ﺟﺰﻳﻴﺎت ﻃﺮح اﺗ ﺼﺎل ﺑﺎﻳﺪ ﻃﺒﻖ ﻧﻘـﺸﻪ و ﻳـﺎ ﻃﺒـﻖ ﻧﻈﺮ دﺳﺘﮕﺎه ﻧﻈﺎرت اﻧﺠﺎم ﮔﻴﺮد و ﻣﺤﻞ اﺗﺼﺎل ﻧﺒﺎﻳﺪ در وﺳﻂ ﻃﻮل ﺷﻤﻊ واﻗﻊ ﺷﻮد . ﺑﺎﻳﺪ ﺗﻮﺟﻪ داﺷـﺖ در ﻣﺤـﻞ وﺻـﻠﻪ، اﻧﺘﻬـﺎی ﺷـﻤﻊ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﮔﻮﻧﻴﺎ ﺑﺮﻳﺪه ﺷﻮد ﺗﺎ ﺗﻤﺎس ﺣﺎﺻﻞ ﺑﻴﻦ دو ﻗﻄﻌﻪ ﺗﺎﻣﻴﻦ ﺷﻮد . از ﻧﮕﻬﺪاری ﺷﻤﻊ ﭼﻮﺑﻲ در ﻣﺤﻞ ﻫﺎ ﻳﻲ ﻛﻪ در ﻣﻌﺮض ﻋﻮاﻣﻞ ﻓﺴﺎد ﭼﻮب اﺳﺖ اﻛﻴﺪا ﺑﺎﻳـﺪ ﺧـﻮدداری ﺷـﻮد و ﻣﺤـﻞ اﻧﺒـﺎر ﻛـﺮدن و ﻧﮕﻬﺪاری ﻫﺎ ﺷﻤﻊ ﺑﺎﻳﺪ ﻣﻮرد ﺗﺎﻳﻴﺪ دﺳﺘﮕﺎه ﻧﻈﺎرت ﻗﺮار ﮔﻴﺮد . 7 - 3 - 4 - 2 - ﻛﻮﺑﻴﺪن ﺷﻤﻊ ﭼﻮﺑﻲ و ﺣﻔﺎﻇﺖ ﺳﺮ ﻫﺎ ﺷﻤﻊ ﺮایﺑ ﻛﻮﺑﻴﺪن ﺷﻤﻊ ﭼﻮﺑﻲ از ﭼ ﻫﺎ ﻜﺶ ﻳﻲ ﺑﻪ وزن 5/0 ﺗﺎ ﻳﻚ ﺑﺮاﺑﺮ وزن ﺷﻤﻊ اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲ ﺷـﻮد . ارﺗﻔـﺎع ﺳـﻘﻮط در ﻣـﻮارد ﻣﻌﻤـﻮﻟﻲ، ﺣﺪاﻛﺜﺮ ﻣﻌﺎ دل 2 ﻣﺘﺮ و در ﻣﻮارد ﺧﺎص ﺣﺪاﻛﺜﺮ5/2 ﻣﺘﺮ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد . ﻫﺎ ﺷﻤﻊ ی ﭼﻮﺑﻲ ﻧﻤﻲ ﺗﻮاﻧﻨﺪ ﺗﻨﺶ ﻫـﺎ ی ﺣﺎﺻـﻞ از ﻛﻮﺑﻴـﺪه ﺷـﺪن در ﻫﺎ ﻻﻳﻪ ی ﺳﺨﺖ را ﺗﺤﻤﻞ ﻛﻨﻨﺪ، ﺑ ﺮای اﻳﻦ ﻣﻨﻈﻮر از ﻛﻼﻫﻚ ﻫﺎ ی ﻓﻮﻻدی در ﻧﻮک ﺷﻤﻊ اﺳﺘﻔﺎده ﺷﻮد ﻣﻲ . اﺑﻌﺎد و اﻧﺪازه اﻳﻦ ﻛﻼﻫﻚ ﻫـﺎ ﺑﺎﻳﺪ ﻃﺒﻖ ﻧﻘﺸﻪ و ﺑﺎ ﺗﺼﻮﻳﺐ دﺳﺘﮕﺎه ﻧﻈﺎرت ﺑﺎﺷﺪ . در ﻫﺎ ﺧﺎک ی ﺳﺨﺖ و دا رای ﻗﻠﻮه ﺳﻨﮓ، اﺣﺘﻤﺎل ﺷﻜﺴﺘﻦ ﺷﻤﻊ وﺟﻮد دارد، در ﺻﻮرت اﻓﺰاﻳﺶ ﻧﺎﮔﻬﺎﻧﻲ ﻧﻔﻮذ، ﺑـﺪون اﺣﺘﻤـﺎل ﭼﻴﻨـﻪ ﺧﺎﻛﻲ ﻧﺮم، ﺑﺎﻳﺪ اﻧﺘﻈﺎر داﺷﺖ ﻛﻪ ﺑﺪﻧﻪ ﺷﻤﻊ ﺷﻜﺴﺘﻪ ﺷﺪه ﺑﺎﺷﺪ . ﭘﺲ از ﻛﻪ آن ﺷﻤﻊ ﺗﺎ ﻋﻤﻖ ﻻزم ﻛﻮﺑﻴﺪه ﺷﺪ، ﺳﺮ ﺧﺮد ﺷﺪه آن ﺑﻪ ﺻﻮرت ﮔﻮﻧﻴﺎ ﺑﺮش داده ﺷﺪه و ﻣﺤﻞ ﻫﺎ ی آﺳﻴﺐ دﻳﺪه و اﻧﺘﻬﺎی ﺗﺎزه ﺑﺮش داده ﺷﺪه ﺑﻪ ﻳﻜﻲ از روش ﻫﺎ ی زﻳﺮ اﺻﻼح ﻣﻲ ﮔﺮدد :  ﻳﻚ ﻻﻳﻪ ﻣﻮاد ﺣﻔﺎﻇﺘﻲ ﭼﻮب ﺑﻪ ﺳﺮﺷﻤﻊ ﻣﺎﻟﻴﺪه ﺷﺪه و ﺳﭙﺲ ﻛﻼﻫﻚ ﺣﻔﺎﻇﺘﻲ از ﻗﺸﺮﻫﺎی ﻗﻴﺮوﮔﻮﻧﻲ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﺳـﻪ ﻻﻳـﻪ ﻗﺸﺮ ﻗﻴﺮ و دو ﻻﻳﻪ ﮔﻮﻧﻲ ﺑﻪ آن اﺿﺎﻓﻪ ﻣﻲ ﮔﺮدد . ﮔﻮﻧﻲ ﺑﺎﻳﺪ از ﻫﺮ ﻃﺮف ﺳﺮﺷﻤﻊ ﺣﺪود 15 ﺳﺎﻧﺘﻲ ﻣﺘﺮ ﺑﻠﻨﺪﺗﺮ ﺑﻮده و ﺑـﺮ روی ﺷﻤﻊ ﺗﺎ ﺷﻮد و ﺳﭙﺲ ﺑﻪ وﺳﻴﻠﻪ ﺳﻴﻢ ﺷﻤﺎره 10 ﮔﺎﻟﻮاﻧﻴﺰه ﻛﻪ دو ﺑﺎر ﺑﺮ روی آن ﭘﻴﭽﻴﺪه ﺷﺪه ﺑـﻪ ﺷـﻤﻊ ﻣﺘـﺼﻞ ﮔـﺮدد . ﻗـﺸﺮ ﻧﻬﺎﻳﻲ ﻗﻴﺮ ﺑﻌﺪ از ﻋﻤﻞ ﻣﻬﺎر ﻛﺮدن ﮔﻮﻧﻲ ﺑﺮ روی آن ﻛﺸﻴﺪه ﺷﻮد ﻣﻲ ) روی ﺳﻴﻢ ﻧﻴﺰ ﭘﻮﺷﺶ ﻗﻴﺮ ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮد (.  ﻣﺤﻞ ﺑﺮﻳﺪه ﺷﺪه ﺳﻪ ﺑﺎر ﺑﺎ ﻣﺨﻠﻮط ﮔﺮم ﻛﺮوﺋﻮزوت ﻣﻌﺎدل 60 درﺻﺪ و ﻗﻴﺮ ﻣﻌﺎدل40 درﺻﺪ ﭘﻮﺷﻴﺪه ﺷﻮد ﻣﻲ و ﻳﺎ ﺳﻪ ﺑﺎر ﺑـﺎ ﻛﺮوﺋﻮزوت ﮔﺮم ﺑﺮس زده ﺷﻮد ﻣﻲ ﺑﻪ و وﺳﻴﻠﻪ ﻗﻴﺮ ﭘﻮﺷﻴﺪه ﻣﻲ ﮔﺮدد و ﺳﭙﺲ ﻳﻚ ورق ﮔﺎﻟﻮاﻧﻴﺰه روی اﻳﻦ ﭘﻮﺷﺶ ﻗﺮار داده و اﻃﺮاف را آن ﺧﻢ ﻛﺮده ﺗﺎ آب ﺑﻪ ﺳﺮﺷﻤﻊ ﺑﺮﺧﻮرد ﻧﻨﻤﺎﻳﺪ . ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺣﻔﺎﻇﺘﻲ ﺑ یﺮا ﻫﺎ ﺷﻤﻊ ﻳﻲ ﻛﻪ در ﺑﺘﻦ ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮﻧﺪ، ﺿﺮوری ﻧﻤﻲ ﺑﺎﺷﺪ . 7 - 3 - 5 - ﻫﺎ ﺷﻤﻊ ی ﻣﺮﻛﺐ ) ﻣﺨﺘﻠﻂ ( در اﻳﻦ ﻧﻮع ، ﻫﺎ ﺷﻤﻊ ﻗﺴﻤﺖ ﻫﺎ ی ﻓﻮﻗﺎﻧﻲ و ﺗﺤﺘﺎﻧﻲ ﺷﻤﻊ از دو ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺳﺎﺧﺘﻪ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . ﻫﺎ ﺷﻤﻊ ی ﻣﺨﺘﻠﻂ ﻓﻮﻻد و ﺑﺘﻦ دا رای ﻗﺴﻤﺖ ﺗﺤﺘﺎﻧﻲ ﻓﻮﻻد و ﻗﺴﻤﺖ ﻓﻮﻗﺎﻧﻲ ﺑﺘﻦ درﺟﺎ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ، اﻳﻦ ﻧﻮع ﺷﻤﻊ وﻗﺘﻲ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮد ﻛﻪ ﻃـﻮل ﺷـﻤﻊ ﻻزم ﺑـ ﺮای ﺗـﺎﻣﻴﻦ ﻇﺮﻓﻴﺖ ﺑﺎرﺑﺮی از ﻇﺮﻓﻴﺖ ﺷﻤﻊ ﺑﺘﻨﻲ درﺟﺎی ﺳﺎده ﺗﺠﺎوز ﻛﻨﺪ . 132 ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻓﻨﻲ ﻋﻤﻮﻣﻲ ﻛﺎرﻫﺎی ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ ﺷﻤﻊ ی ﻣﺨﺘﻠﻂ ﭼﻮب و ﺑﺘﻦ دا رای ﻗﺴﻤﺖ ﺗﺤﺘﺎﻧﻲ ﭼﻮﺑﻲ ) ﻛﻪ ﺑﻪ ﻃﻮر داﻳﻢ در زﻳﺮ ﺗﺮاز آب زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ ﻗﺮار دارد ( و ﻗـﺴﻤﺖ ﻓﻮﻗـﺎﻧﻲ ﺑﺘﻨﻲ ﻫﺴﺘﻨﺪ . در ﻫﺮ ﺻﻮرت ﺑ اﻳﻦ ﺮای ﮔﻮﻧﻪ ﺎﻫ ﺷﻤﻊ ، وﺻﻠﻪ در ﻣﺤﻞ اﺗﺼﺎل دو ﻣﺼﺎﻟﺢ ﻣﺸﻜﻞ ﺑﻮده و ﺑﻪ ﻫﻤﻴﻦ ﻋﻠﺖ ﺷـﻤﻊ ﻫـﺎ ی ﻣﺨـﺘﻠﻂ رای دا ﻛﺎرﺑﺮدی وﺳﻴﻌﻲ ﻧﻤﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ . 7 - 3 - 6 - ﺑﺎرﮔﺬاری و ﻫﺎ ﺷﻤﻊ ﻫﺎ ﺷﻤﻊ ی آزﻣﺎﻳﺸﻲ ﻫﺎ ﺷﻤﻊ ی آزﻣﺎﻳﺸﻲ ﺑﺎﻳﺪ در ﻧﻘﺎﻃﻲ ﻛﻪ در ﻧﻘﺸﻪ ﻫﺎ ﺗﻮﺳﻂ دﺳﺘﮕﺎه ﻧﻈﺎرت ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺷﺪه، ﻛﻮﺑﻴﺪه ﺷﻮد اﻳﻦ . ﮔﻮﻧﻪ ﻫﺎ ﺷﻤﻊ ﺑﺎﻳـﺪ ﺑـﻪ ﻫﻤـﺎن ﺗﺮ ﺗﻴﺐ ی ﻫﺎ ﺷﻤﻊ ﻲ داﻳﻤ ﻛﻮﺑﻴﺪه ﺷﻮﻧﺪ و ﻳﻚ ﭘﺮوﻧﺪه ﺟﺎﻣﻌﻲ در اﻳﻦ ﺧﺼﻮص ﻃﺒﻖ ﻧﻈﺮ دﺳﺘﮕﺎه ﻧﻈﺎرت ﺗﻬﻴﻪ ﺷﻮد . ﭘﻴﻤﺎﻧﻜـﺎر ﺑﺎﻳـﺪ ﻗﺒـﻞ از ﺷﺮوع ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺷﻤﻊ ﻛﻮﺑﻲ آزﻣﺎﻳﺸﻲ، ﻧﻘﺸﻪ ی ﻫﺎ ﺟﺰﻳﻴﺎت ، ﺷﺮح و ﻣﺤﺎﺳﺒﺎت و ﻧﺤﻮه ﺗﺮﺗﻴﺐ آزﻣﺎﻳﺶ ﺑﺎرﮔﺬاری را ﺟﻬﺖ ﺗﺼﻮﻳﺐ ﺑﻪ دﺳﺘﮕﺎه ﻧﻈﺎرت اراﺋﻪ دﻫﺪ . ﺑﺎر ﺑﺎﻳﺪ ﺗﺪر ﻳﺠﻲ، ﺑﻪ وﺳﻴﻠﻪ ﻫﺎ ﺟﻚ ی ﻫﻴﺪروﻟﻴﻜﻲ ﻣﺠﻬﺰ ﺑﻪ ﻓﺸﺎرﺳﻨﺞ ﺑﻪ ﺷﻤﻊ آزﻣﺎﻳﺸﻲ وارد ﺷﻮد . ﻣﻴﺰان ﻧﺸﺴﺖ ﺷـﻤﻊ آزﻣﺎﻳـﺸﻲ در زﻳﺮ ﺑﺎر ﺑﻪ وﺳﻴﻠﻪ دﺳﺘﮕﺎه ﻣﻴﻜﺮوﻣﺘﺮ اﻧﺪازه ﮔﻴﺮی ﺷﻮد ﻣﻲ . آزﻣﺎﻳﺶ ﺑﺎرﮔﺬاری ﺑﺎﻳﺪ ﺣﺪاﻗﻞ ﺳﻪ ﻫﻔﺘﻪ ﺑﻌﺪ ﻳﺎ ﻃﺒﻖ دﺳﺘﻮر دﺳﺘﮕﺎه ﻧﻈﺎرت ﺑﻌـﺪ از ﻛﻮﺑﻴﺪن ﻛﺎﻣﻞ ﺷﻤﻊ آزﻣﺎﻳﺸﻲ و اﺳﺘﻘﺮار ﺳﺮ ﺑﺎر ﻣﻨﺎﺳﺐ ﻫﺎ ﺷﻤﻊ ی ﻣﻬﺎری، اﻧﺠﺎم ﺷﻮد . آزﻣﺎﻳﺶ ﻣـﻮرد ﻧﻈـﺮ ﺑﺎﻳـﺪ در ﻣﺮاﺣـﻞ ﺑﺎرﮔـﺬاری ﻣﺘﻮاﻟﻲ ﻫﺮﻳﻚ ﺑﻪ ﻣﺪت 15 دﻗﻴﻘﻪ و ﺑﺎ اﻓﺰاﻳﺶ5 ﺗﻦ ﺑﺎر ﻳﺎ ﻃﺒﻖ ﻧﻈﺮ دﺳﺘﮕﺎه ﻧﻈﺎرت اﻧﺠﺎم ﺷﻮد و ﻣﻴﺰان ﻧﺸﺴﺖ ﻫﺎ ﺑﻌـﺪ از 2 ، 4 ، 8 و15 دﻗﻴﻘﻪ، ﻗﺮاﺋﺖ ﮔﺮدد . ﭘﺲ از رﺳﻴﺪن ﺑﻪ ﺣﺪاﻛﺜﺮ ﺑﺎر آزﻣﺎﻳﺸﻲ ﺗﻌﻴﻴ ﻦ ﺷﺪه و ﻳﺎ ﮔﺴﻴﺨﺘﮕﻲ زﻣﻴﻦ؛ ﻳﻌﻨﻲ زﻣﺎﻧﻲ ﻛﻪ ﺑﺎر ﻓﻘﻂ ﺑـﻪ وﺳـﻴﻠﻪ ﭘﻤـﭗ زدن ﻳﻜﻨﻮاﺧﺖ و ﺛﺎﺑﺖ ﻗﺎﺑﻞ ﻧﮕﻬﺪاری ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ، ﭘﻤﭗ زﻧﻲ ﺑﺎﻳﺪ ﻣﺘﻮﻗﻒ ﺷﻮد . ﻣﻘﺪار ﻧﺸﺴﺖ ﻫﺎ ی ﻛﻠﻲ، ﺑﺎر و ﺳﺎﻳﺮ اﻃﻼﻋـﺎت ﻣﺮﺑـﻮط ﺑﺎﻳـﺪ ﺑﻼﻓﺎﺻﻠﻪ ﺑﻌﺪ از ﻗﻄﻊ ﭘﻤﭗ زﻧﻲ و ﻣﺠﺪدا در ﻓﻮاﺻﻞ زﻣﺎﻧﻲ ﻳﺎد ﺷﺪه ﺛﺒﺖ ﮔﺮدد . ﺳـﭙﺲ ﻛﻠﻴـﻪ ﺑﺎ رﻫـﺎ ﺑـﻪ ﻃـﻮر ﺗـﺪرﻳﺠﻲ ﺑﺮداﺷـﺘﻪ ﺷـﻮد و ﻧﺸﺴﺖ ﻫﺎ ی ﻛﻠﻲ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻼﻓﺎﺻﻠﻪ ﭘﺲ از ﺑﺮداﺷﺘﻦ ﻛﻠﻴﻪ ﺑﺎرﻫﺎ در ﻓﻮاﺻﻞ 5/0 ، 1 ، 2 ، 4 ، 8 ، 15 و30 دﻗﻴﻘﻪ و ﻳﺎ ﺑﻌﺪ از آن در ﻫﺮ30 دﻗﻴﻘﻪ ﺛﺒﺖ ﺷﻮد و ﺟﻬﺶ ﻧﻬﺎﻳﻲ ﻧﺸﺴﺖ، 24 ﺳﺎﻋﺖ ﺑﻌﺪ از ﺑﺮداﺷﺖ ﺑﺎر ﻧﻴﺰ ﺑﺎﻳﺪ ﺛﺒﺖ ﺷﻮد . ﺑﺎرﮔﺬاری آزﻣﺎﻳﺸﻲ ﺑﺎﻳﺪ ﻓﻘﻂ در ﺷ اﻳﺮ ﻄﻲ ﻛﻪ ﻫﻮا آرام اﺳﺖ اﻧﺠﺎم ﮔﻴﺮد . ﺗﻔﺴﻴﺮ ﻧﺘﺎﻳﺞ آزﻣﺎﻳﺶ و ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺿﻮاﺑﻂ ﺷﻤﻊ ﻛﻮﺑﻲ ﺗﻮﺳﻂ دﺳﺘﮕﺎه ﻧﻈﺎرت ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ . 8 ﻓﺼﻞ8 ﭘﻮﺷﺶ ﻫﺎ و روﻛﺶ ﻫﺎ ی ﺣﻔﺎﻇﺘﻲ ﻓﺼﻞ ﻫﺸﺘﻢ - ﭘﻮﺷﺶ و ﻫﺎ روﻛﺶ ﻫﺎی ﺣﻔﺎﻇﺘﻲ 135 ﻓﺼﻞ ﻫﺸﺘﻢ- ﭘﻮﺷﺶ ﻫﺎ و روﻛﺶ ﻫﺎی ﺣﻔﺎﻇﺘﻲ 8 - 1 - ﻛﻠﻴﺎت در اﻳﻦ ﻓﺼﻞ، ﻣﺸﺨﺼﺎت و ﻣﻼﺣﻈﻪ ﻫﺎی ﻓﻨﻲ ﻃﺮاﺣﻲ و اﺟ ﺮاﻳ ﻲ ﭘﻮﺷﺶ و ﻫﺎ روﻛﺶ ﻫﺎ ی ﺣﻔﺎﻇﺘﻲ، ﺑﻪ ﺟﺰ ﭘﻮﺷﺶ ﻫـﺎ ی ﺗﻮرﺳـﻨﮕﻲ و ﭘﻮﺷﺶ و ﻫﺎ روﻛﺶ ﻫﺎ ی ﺳﺎﺧﺘﻪ ﺷﺪه از ﺷﺒﻜﻪ ﻫﺎی ﭘﻠﻴﻤﺮی، اراﺋﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ . ﻣﻮارد ﻣﺮﺑـﻮط ﺑـﻪ ﭘﻮﺷـﺶ ﻫـﺎ ی ﺗﻮرﺳـﻨﮕﻲ در ﻓـﺼﻞ 9 و ﭘﻮﺷﺶ ﻫﺎ ی ﺑﺎ ﻣﺼﻨﻮﻋﺎت ﭘﻠﻴﻤﺮی در ﻓﺼﻞ 10 ﺑﻪ ﻃﻮر ﻛﺎﻣﻞ اراﺋﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ . ﭘﻮﺷﺶ و ﻫﺎ روﻛﺶ ﻫﺎ ی ﺣﻔﺎﻇﺘﻲ اراﺋﻪ ﺷﺪه در اﻳﻦ ﻓﺼﻞ ﺑ ﻪ ﺻﻮرت ﺷﻴﺐ دار در ﻛﻨﺎره ﻫﺎی ﺧﺎﻛﻲ و ﺳﻮاﺣﻞ رودﺧﺎﻧﻪ، ﻃﺮاﺣﻲ و اﺟـﺮا ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . ﻫﺪف از اﺟ ﺮای اﻳﻦ ﮔﻮﻧﻪ ﺳﺎزه ﻫﺎ ﺣﻔﺎﻇﺖ از ﺷﻴﺐ ﭘﺎﻳﺪار ﻛﻨﺎره ﻫﺎ و ﺳﻮاﺣﻞ رودﺧﺎﻧﻪ و ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی از ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ ﻛﻨﺎره ﻫﺎ و ﺳﻮاﺣﻞ، ﻧﺎﺷﻲ از ﺟﺮﻳﺎن آب و اﻣﻮاج و ﻧﻴﺰ در ﻗﺴﻤﺖ ﻫﺎ ی ورودی و ﺧﺮوﺟﻲ ﺳﺎزه ﻫﺎ ی رودﺧﺎﻧﻪ ای ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ ﺑﻪ . ﻃـﻮر ﻛﻠـﻲ ﭘﻮﺷـﺶ ﻫـﺎ ی ﺣﻔﺎﻇﺘﻲ ﺷﺎﻣﻞ ﻻﻳﻪ ﻣﺤﺎﻓﻆ و زﻳﺮﻻﻳﻪ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ و ﻋﻤﻠﻜﺮد آﻧﻬﺎ ﺑﻪ ﻃﺒﻴﻌﺖ ﺧﺎک زﻳﺮﻳﻦ و ﻧﺤﻮه ﺳﺎﺧﺖ و اﺟ ﺮای آن ﺑﺴﺘﮕﻲ دارد . ﺧﺮاﺑﻲ ﭘﻮﺷﺶ ﻫﺎ ﮔﺎﻫﻲ ﺑﻪ ﻋﻠﺖ ﺧﺮاﺑﻲ ﻻﻳﻪ ﻣﺤﺎﻓﻆ، در اﺛﺮ ﺑﺎرﻫﺎی ﺷﺪﻳﺪ، ﺗﺨﺮﻳﺐ ﺳﻄﺤﻲ و اﻛﺜﺮ اوﻗﺎت ﺑﻪ ﻋﻠﺖ ﺧﺮاﺑـﻲ زﻳﺮ ﻻﻳـﻪ، ﺗﺤـﺖ ﺗـﺎﺛﻴﺮ ﻧﻴﺮوﻫﺎی ﻫﻴﺪروﻟﻴﻜﻲ و در ﻧﻈﺮ ﻧﮕﺮﻓﺘﻦ اﻳﻦ ﻧﻴﺮوﻫﺎ ﻫﻨﮕﺎم ﻃﺮاﺣﻲ اﺳﺖ . 8 - 2 - ﻻﻳﻪ ﻣﺤﺎﻓﻆ و زﻳﺮﻻﻳﻪ ﻻﻳﻪ ﻣﺤﺎﻓﻆ وﻇﻴﻔﻪ ﺣﻔﺎﻇﺖ ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ در ﻣﻘﺎﺑﻞ ﻧﻴﺮوﻫﺎی ﻓﺮﺳﺎﻳﺸﻲ ﺟﺮﻳﺎن، اﻣﻮاج ﻳـﺎ ﺗﺎﺛﻴﺮ ﻫـﺎی ﺧـﺎرﺟﻲ دﻳﮕـﺮ را ﺑـﺮ ﻋﻬـﺪه دارد و ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺑﻪ دﻟﻴﻞ اﻋﻤﺎل ﺗﻨﺶ ﻋﻤﻮدی ﻣﺜﺒﺖ ﺑﺮ ﺧﺎک زﻳﺮﻳﻦ ، ﺑﻪ ﭘﺎﻳﺪاری ﺳﺎزه ﻛﻤﻚ ﻣﻲ ﻧﻤﺎﻳﺪ . ﻧﻔﻮذﭘﺬﻳﺮی و اﻧﻌﻄﺎف ﭘـﺬﻳﺮی، دو ﻋﺎﻣـﻞ ﻣﻬﻢ ﺗﺎﺛﻴﺮ ﮔﺬار ﺑﺮ ﻋﻤﻠﻜﺮد ﻻﻳﻪ ﻣﺤﺎﻓﻆ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ . ﻧﻔﻮذﭘﺬﻳﺮی ﻻﻳﻪ ﻣﺤﺎﻓﻆ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻛﻨﻨﺪه ﻣﻴﺰان ﺗﺎﺛﻴﺮ ی اﺳﺖ ﻛﻪ ﺣﺮﻛﺖ آب و ﻓﺸﺎر ﻧﺎﺷـﻲ از ﺟﺮﻳﺎن ﻳﺎ اﻣﻮاج ﺑﺮ زﻳﺮﻻﻳﻪ و ﺧﺎک زﻳﺮﻳﻦ ﻣﻲ ﮔﺬارد و ﺧﺎﺻﻴﺖ اﻧﻌﻄﺎف ﭘﺬﻳﺮی ﺑ ﺎﻋﺚ ﺷﻮد ﻣﻲ ﻻﻳﻪ ﻣﺤﺎﻓﻆ ﺑﻪ ﻋﻠﺖ ﻧﺸﺴﺖ، ﺣﺮﻛﺖ ﻳﺎ از ﺑﻴﻦ رﻓﺘﻦ ﻻﻳﻪ زﻳﺮﻳﻦ دﭼﺎر ﺗﻐﻴﻴﺮﺷﻜﻞ ﺗﺮ ﻛﻢ ی ﺷﻮد . زﻳﺮﻻﻳﻪ ﺷﺎﻣﻞ ﺗﻤﺎم ﻣﺼﺎﻟﺤﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﻴﻦ ﻻﻳﻪ ﻣﺤﺎﻓﻆ و ﺧﺎک زﻳﺮﻳﻦ ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮد و ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ از ﻣﺼﺎﻟﺢ داﻧﻪ ای، ژﺋﻮﺗﻜﺴﺘﺎﻳﻞ و ﻳـﺎ ﺗﺮﻛﻴﺒﻲ از آﻧﻬﺎ ﺑﺎﺷﺪ . ﻋﻤﻠﻜﺮدﻫﺎی زﻳﺮﻻﻳﻪ ﺑﻪ ﺷﺮح ز ﻳﺮ اﺳﺖ :  ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی از ﺟﺎﺑﺠﺎ ﻳﻲ ﺧﺎک ﺑﻪ ﻋﻠﺖ ورود و ﺧﺮوج آب ﺑﻪ ﺧﺎک زﻳﺮﻳﻦ ﺑﻪ ) ﻋﻨﻮان ﻓﻴﻠﺘﺮ و ( ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﻣﻬﻴﺎ ﻧﻤﻮدن ﻳـﻚ ﻧﺎﺣﻴـﻪ زﻫﻜﺶ ﺑﻪ ﻣﻮازات ﺷﻴﺐ ﭘﻮﺷﺶ، ﺗﺎ ﺑﻪ زﻫﻜﺸﻲ زﻳﺮﻻﻳﻪ و ﺧﺎک زﻳﺮﻳﻦ ﻛﻤﻚ ﻛﻨﺪ .  ﻣﺤﺎﻓﻈﺖ در ﻣﻘﺎﺑﻞ ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ ﻧﺎﺷﻲ از ﺣﺮﻛﺖ ﺟﺮﻳﺎن روی ﺳﻄﺢ ) ﺑﻪ ﻣﻮازات ﺳﻄﺢ ﭘﻮﺷﺶ (  اﻳﺠﺎد ﻳ ﻚ ﺳﻄﺢ ﺧﺎﻛﻲ ﺻﺎف ﺟﻬﺖ اﺟ ﺮای ﭘﻲ  ﺟﺪا ﻧﻤﻮدن ﻻﻳﻪ ﻣﺤﺎﻓﻆ و دﻳﮕﺮ ﻗﺴﻤﺖ ﻫﺎ ی زﻳﺮﻻﻳﻪ از ﺧﺎک زﻳﺮﻳﻦ  اﻳﺠﺎد ﻳﻚ ﺣﻔﺎﻇﺖ ﺛﺎﻧﻮﻳﻪ در ﺻﻮرت از ﺑﻴﻦ رﻓﺘﻦ ﻻﻳﻪ ﻣﺤﺎﻓﻆ  ﻣﺴﺘﻬﻠﻚ ﻛﺮدن اﻧﺮژی ﺟﺮﻳﺎن داﺧﻠﻲ ) در ﺧﻮد زﻳﺮﻻﻳﻪ ( ﺑﻪﻛﻪ وﺳﻴﻠﻪ ﻣﻮج ﻳﺎ ﺟﺮﻳﺎن ﺗﻮﻟﻴﺪ ﺷﺪه اﺳﺖ ) . اﻳﻦ ﻋﻤﻠﻜـﺮد ﻣﻌﻤـﻮﻻ ﻓﻘﻂ در ﭘﺮوژ ه ﻫﺎی ﺣﻔﺎﻇﺖ ﺳﻮاﺣﻠﻲ ﻛﻪ در ﻣﻌﺮض ﺧﻄﺮﻫﺎی اﻣﻮاج ﻳﺎ ﺟﺮﻳﺎن ﺷﺪﻳﺪ ﻗﺮار دارﻧﺪ در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻪ (.ﺷﻮد ﻣﻲ 136 ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻓﻨﻲ ﻋﻤﻮﻣﻲ ﻛﺎرﻫﺎی ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ رودﺧﺎﻧﻪ 8 - 2 - 1 - اﻧﻮاع ﭘﻮﺷﺶ ﻫﺎ و ﻻﻳﻪ ﻫﺎی ﻣﺤﺎﻓﻆ اﻧﻮاع ﭘﻮﺷﺶ ﻫﺎ ی ﺣﻔﺎﻇﺘﻲ ﺑﻪ ﺷﺮح زﻳﺮ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ :  ﺳﻨﮕﻲ : ﺷﺎﻣﻞ ﺳﻨﮓ ﭼﻴﻦ 1، ﺳﻨﮓ ﻓﺮش، ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺑﻨﺎﻳﻲ، ﺷﻴﺎری ﻳﺎ ﺗﺮاﻧﺸﻪ ای، ﺳﻨﮓ رﻳﺴﻪ، ﭘﻨﺠﻪ ﺳﻨﮕﻲ ﻃﻮﻟﻲ و ﺗﻮ رﺳﻨﮓ  ﺑﺘﻨﻲ : ﺷﺎﻣﻞ ﺑﻠﻮک ﻫﺎی ﺑﺘﻨﻲ ﻣﺴﻠﺢ و ﻏﻴﺮﻣﺴﻠﺢ ﭘﻴﺶ ﺳﺎﺧﺘﻪ، ﺑﻠﻮک ﻫﺎی ﺑﺴﺘﻪ ﺷﺪه ﺑﺎ ﻛﺎﺑﻞ ﻳﺎ ﻣﻘﻴﺪ ﺷﺪه ﺑـﺎ ژﺋﻮﺗﻜـﺴﺘﺎﻳﻞ و دال ﻫﺎی ﺑﺘﻨﻲ و ﺳﺎزه ﻫﺎی ﻳﻜﭙﺎرﭼﻪ، ﺑﻠﻮک ﻫﺎ و ﻛﻴﺴﻪ ﻫﺎی ﺧﺎک و ﺳﻴﻤﺎن  آﺳﻔﺎﻟﺖ : ﺷﺎﻣﻞ آﺳﻔﺎﻟﺖ ﻣﺘﺮاﻛﻢ ﺳﻨﮕﻲ و ژﺋﻮﺗﻜﺴﺘﺎﻳﻠﻲ  ﻣﺼﻨﻮﻋﺎت و ﺷﺒﻜﻪ ﻫﺎی ﭘﻠﻴﻤﺮی : ﺷﺎﻣﻞ ﻛﺎﻣﭙ ﻮزﻳﺖ ﻫﺎی ﭘﺎرﭼﻪ ای، ﺗﻮری و ﺣﺼﻴﺮی و ﻧﮕﻬﺪارﻧﺪه ﻫﺎی ﺳﻪ ﺑﻌﺪی  ﻃﺒﻴﻌﻲ ﻳﺎ ﮔﻴﺎﻫﻲ : ﺷﺎﻣﻞ ﻧﻲ ﻫﺎ، درﺧﺖ ﻫﺎ، ﭼﻤﻦ، ﻣﺼﺎﻟﺢ ﭼﻮﺑﻲ و اﻟﻮار و ﺑﻮﺗﻪ  ﺳﺎﻳﺮ ﻣﺼﺎﻟﺢ : ﺷﺎﻣﻞ ﺷﺒﻜﻪ ﻫﺎی ﺗﻮری ﻣﺤﺪودﻛﻨﻨﺪه، روﻛﺶ ﻫﺎی ﭼﻮﺑﻲ، ﺗﺎﻳﺮﻫﺎ و ﻻﺳﺘﻴﻚ ﻫﺎی ﭼﺮخ و ﻧﺨﺎﻟﻪ ﻫﺎی ﻓﻠﺰی در ﻃﺮاﺣﻲ ﭘﻮﺷﺶ ﻫﺎی ﺣﻔﺎﻇﺘﻲ ﺑﺎﻳﺪ ﻣﻮا رد زﻳﺮ در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﻮﻧﺪ :  ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ ﺷﺮاﻳﻂ ﻃﺮاﺣﻲ ﺷﺎﻣﻞ ﺑﺎرﻫﺎی ﻃﺮاﺣﻲ و ﻋﻤﻠﻜﺮد ﻣﻮرد اﻧﺘﻈﺎر از ﺣﻔﺎﻇﺖ  اﻧﺘﺨﺎب ﻧﻮع ﭘﻮﺷﺶ  ارزﻳﺎﺑﻲ ﭘﺎﻳﺪاری ژﺋﻮﺗﻜﻨﻴﻜﻲ ﺳﺎﺣﻞ و ﻛﻨﺘﺮل ﻇﺮﻓﻴﺖ ﺑﺎرﺑﺮی ﺧﺎک زﻳﺮﻳﻦ  ﻃﺮاﺣﻲ ﻻﻳﻪ ﻣﺤﺎﻓﻆ  ﻃﺮاﺣﻲ زﻳﺮﻻﻳﻪ و ﺟﺰﻳﻴﺎت در ﻫﻨﮕﺎم ﻃﺮاﺣﻲ ﺑﺎﻳﺪ ﻣﻼﺣﻈﻪ ﻫﺎی ﻓﻨﻲ و اﻗﺘﺼﺎدی و ﺑﻪ ﺧﺼﻮص ﻋﻤﻠﻜﺮد ﺧﺎص ﺣﻔﺎﻇﺖ در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﻮد ﺑﻪ . ﻃﻮر ﻣﺜﺎل در ﺟﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﭘﻮﺷﺶ، ﻧﻘﺶ ﺣﻔﺎﻇﺖ در ﺑﺮاﺑﺮ اﻣﻮاج را داﺷﺘﻪ، در ﻣﺤﺪوده ارﺗﻔﺎﻋﻲ از ﻛﻨﺎره ﻛﻪ ﺗﺤﺖ ﺗﺎﺛﻴﺮ ﺣﺮﻛﺖ اﻣﻮاج ﻗـﺮار دارد، ﺿـﺨﺎﻣﺖ ﻻﻳـﻪ ﻣﺤﺎﻓﻆ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻴﺶ ﺗﺮ در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﻮد . ﻇﺮﻓﻴﺖ ﺑﺎرﺑﺮی زﻳﺮﻻﻳﻪ ) ﺧﺎک زﻳﺮﻳﻦ ( ﺑﺎﻳﺪ ﻣﻮرد ﺗﻮﺟﻪ ﻗﺮار ﮔﻴﺮد . در اﻛﺜﺮ ﻣﻮاﻗﻊ زﻳﺮﻻﻳﻪ ﻫﺎ ﻇﺮﻓﻴﺖ ﺗﺤﻤـﻞ وزن ﭘﻮﺷـﺶ ﺑـﺎ ﺗﻮزﻳـﻊ ﻳﻜﻨﻮاﺧﺖ را دارا ﻫﺴﺘﻨﺪ و ﻓﻘﻂ ﻫﺎ ﺧﺎک ی ﺳﻴﻠﺘﻲ رﻳﺰداﻧﻪ و ﻫﺎ ﺧﺎک ی آﻟﻲ ﺑﻪ ) ﺧﺼﻮص ﻫﺎ ﺧﺎک ی آﻟﻲ ﮔﻴﺎﻫﻲ ( ، ﻇﺮﻓﻴـﺖ ﺑـﺎرﺑﺮی ﭘـﺎﻳﻴﻨ ﻲ دارﻧﺪ و ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﺗﺤﺖ وزن ﻻﻳﻪ ﻣﺤﺎﻓﻆ، دﭼﺎر ﻧﺸﺴﺖ ﻫﺎ ی ﻏﻴﺮﻗﺎﺑﻞ ﻗﺒﻮل ﺷﻮﻧ . ﺪ ﺗﺤﻜـﻴﻢ ﺧـﺎک زﻳـﺮﻳﻦ ﻧﻴـﺰ ﻣـﻲ ﺗﻮاﻧـﺪ ﻣﻨﺠـﺮ ﺑـﻪ ﻧﺸﺴﺖ ﻫﺎ ی ﻧﺎﻣﺴﺎوی و اﻳﺠﺎد ﺗﺨﻠﺨﻞ ﻣﻮﺿﻌﻲ در ﻻﻳﻪ ﻣﺤﺎﻓﻆ ﮔﺮدد ) ﻣﮕﺮ ﻛﻪ آن ﻻﻳﻪ ﻣﺤﺎﻓﻆ از اﻧﻌﻄﺎف ﭘﺬﻳﺮی ﻗﺎﺑـﻞ ﻗﺒـﻮﻟﻲ ﺑﺮﺧـﻮردار ﺑﺎﺷﺪ (. ﺑﻪ ﻃﻮر ﻛﻠﻲ ﻧﻤﻲ ﺗﻮان ﻣﺪل ﺗﺤﻠﻴﻠﻲ ﺧﺎﺻﻲ ﺑ ﺮای ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻧﻮع و اﺑﻌﺎد ﭘﻮﺷﺶ ﻫﺎ ی ﺣﻔـﺎﻇﺘﻲ ﻛـﻪ درﺑﺮﮔﻴﺮﻧـﺪه ﺗﻤـﺎﻣﻲ ﻣﻘﺎﺻـﺪ ﻣﺨﺘﻠـﻒ ﻃﺮاﺣﻲ ﺑﺎﺷﺪ، اراﺋﻪ ﻛﺮد و ﺑﻪ ﻃﻮر ﻣﻌﻤﻮل ﻃﺮاﺣﻲ ﻫﺎ ﺑﺮاﺳﺎس ﻧﺘﺎﻳﺞ آزﻣﺎﻳﺸﮕﺎﻫﻲ ﻳﺎ ﺗﺠﺮﺑﻴﺎت اﺟ ﺮاﻳ ﻲ و ﻗـﻀﺎوت ﻫـﺎ ی ﻣﻬﻨﺪﺳـﻲ ﺻـﻮرت ﻣﻲ ﮔﻴﺮد . 1- Riprap ﻓﺼﻞ ﻫﺸﺘﻢ - ﭘﻮﺷﺶ و ﻫﺎ روﻛﺶ ﻫﺎی ﺣﻔﺎﻇﺘﻲ 137 8 - 2 - 2 - زﻳﺮ ﻫﺎ ﻻﻳﻪ ﺑﺴﻴﺎری از ﺧﺮاﺑﻲ ﭘﻮﺷﺶ ﻫﺎ ی ﺣﻔﺎﻇﺘﻲ ﺑﻪ ﺟﻬﺖ ﻋﺪم ﺷﻨﺎﺧﺖ از ﻋﻤﻠﻜﺮد ﭘﻮﺷﺶ و در ﻧﺘﻴﺠﻪ ﻋﻤﻠﻜﺮد ﻧﺎدرﺳﺖ زﻳﺮﻻﻳﻪ ﺑﻮده و ﺧﺮاﺑﻲ ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ ﻻﻳﻪ ﻣﺤﺎﻓﻆ درﺻﺪ ﻛﻤﻲ از ﺧﺮاﺑﻲ ﻫﺎ را ﺷﺎﻣﻞ ﺷﻮد ﻣﻲ . اﮔﺮﭼﻪ اﻣﺮوزه اﺳﺘﻔﺎده از ژﺋﻮﺗﻜﺴﺘﺎﻳﻞ ﺑﻪ ﻫﺎ ﻋﻨﻮان ﻓﻴﻠﺘـﺮ و ﻛﻨﺘـﺮل ﻛﻨﻨـﺪه ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ، ﺑﻪ ﺻﻮرت ﮔﺴﺘﺮده رواج ﻳﺎﻓﺘﻪ اﺳﺖ، اﻣﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﻣﺼﺎﻟﺢ داﻧﻪ ای ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﺗﺴﻄﻴﺢ، اﺳﺘﻬﻼک اﻧﺮژی و ﻣﻘﺎﺻﺪ ﺛﺎﻧﻮﻳﻪ ﺣﻔـﺎﻇﺘﻲ ﻣﺘﺪاول ﺗﺮ اﺳﺖ . از ﻣﺰاﻳﺎی اﺳﺘﻔﺎده از ژﺋﻮﺗﻜﺴﺘﺎﻳﻞ، ﻣﻲ ﺗﻮان ﺑﻪ ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﻛﺸﺸﻲ ﺑﺎﻻ و ﺿﺨﺎﻣﺖ ﻣﺤﺪود آﻧﻬﺎ اﺷﺎره ﻧﻤﻮد . اﻟﺒﺘﻪ ﻟﺒـﻪ ﻫـﺎ ﺑﺎﻳـﺪ ﺑـﻪ دﻗـﺖ ﻣﺤﺎﻓﻈﺖ ﺷﻮﻧﺪ ) در ﺻﻮرت آﺳﻴﺐ دﻳﺪن ﺑﻪ ﺳﺨﺘﻲ ﺗﻌﻤﻴﺮ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ و ( ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﻃﺮاﺣـﻲ و ﻧـﺼﺐ و اﺟـﺮا ﺑﺎﻳـﺪ ﺑـﺎ دﻗـﺖ اﻧﺠـﺎم ﮔـﺮدد . ﻓﻴﻠﺘﺮﻫﺎی ﺳﺎﺧﺘﻪ ﺷﺪه از ﻣﺼﺎﻟﺢ دا ﻧﻪ ای، ﻗﺎﺑﻠﻴﺖ ﺗﻐﻴﻴﺮ ﺷﻜﻞ داﺷﺘﻪ و در ﺻﻮرت آﺳﻴﺐ دﻳﺪن ﻧﺴﺒﺘﺎ راﺣـﺖ ﺗﻌﻤﻴـﺮ ﻣـﻲ ﺷـﻮﻧﺪ و ﻣﻌﻤـﻮﻻ ﺑﺎدوام ﻫﺴﺘﻨﺪ . اﻟﺒﺘﻪ ﺑ ﺮای ﺗﺴﻄﻴﺢ و رﺳﻴﺪن ﺑﻪ ﺿﺨﺎﻣﺖ ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ، ﻛﻨﺘﺮل دﻗﻴﻖ ﻻزم اﺳـﺖ و ﺗـﺮاﻛﻢ در ﺳـﻤﺖ ﺷـﻴﺐ ﻣـﺸﻜﻞ اﺳـﺖ . ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﻛﻨﺘﺮل اﺟﺮا و ﺳﺎﺧﺖ در زﻳﺮ ﺳﻄﺢ آب، ﺑﻪ راﺣﺘﻲ اﻣﻜﺎن ﭘﺬﻳﺮ ﻧﻤﻲ ﺎﺷﺪﺑ . 8 - 2 - 2 - 1 - ﻃﺮاﺣﻲ ﻓﻴﻠﺘﺮ وﻇﻴﻔﻪ ﻓﻴﻠﺘﺮ ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی از ﺟﺎﺑﺠﺎ ﺷﺪن ﻣﺼﺎﻟﺢ ﭘﺎﻳﻪ ) ﻋﻤﻮﻣﺎ ﺧﺎک زﻳﺮﻳﻦ ﻣﻲ ( ﺑﺎﺷﺪ ﺮاﻳﺷ . ﻂ ﺣﺮﻛﺖ آب درون ﻓﻴﻠﺘﺮ ﺑـﻪ ﮔﻮﻧـﻪ ای اﻳﺠـﺎد ﺷﻮد ﻣﻲ ﺗﺎ اﻓﺖ ﺑﺎر ﻏﻴﺮﻗﺎﺑﻞ ﻗﺒﻮﻟﻲ رخ ﻧﺪﻫﺪ . ﻣﺸﺨﺼﺎت و ﺿﻮاﺑﻂ ﻓﻨﻲ ﻓﻴﻠﺘﺮﻫﺎی داﻧﻪ ای و ﻣﺼﻨﻮﻋﻲ ) ژﺋﻮﺗﻜﺴﺘﺎﻳﻞ ( ، در ﻓﺼﻞ ﻳﺎزدﻫﻢ اﻳﻦ ﻧـﺸﺮﻳﻪ، ا راﺋـﻪ ﮔﺮدﻳـﺪه اﺳـﺖ . در اﻳـﻦ ﻗﺴﻤﺖ ﻣﻼﺣﻈﻪ ﻫﺎی ﺧﺎص ﻃﺮاﺣﻲ و اﺟ ﺮاﻳ ﻲ ﻋﻤﻠﻴﺎت زﻫﻜﺸﻲ و ﻓﻴﻠﺘﺮ رﻳﺰی ﺑ ﺮای ﭘﻮﺷﺶ و ﻫﺎ روﻛﺶ ﻫﺎ ی ﺣﻔﺎﻇﺘﻲ اراﺋﻪ ﺷـﺪه اﺳـﺖ و رﻋﺎﻳﺖ اﻳﻦ ﻣﻮارد ﻋﻼوه ﺑﺮ ﺿﻮاﺑﻂ ﻓﻨﻲ ﻓﺼﻞ ﻳﺎزدﻫﻢ اﻳﻦ ﻧﺸﺮﻳﻪ اﻟﺰاﻣﻲ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . 8 - 2 - 2 - 2 - زﻫﻜﺸﻲ زﻫﻜﺸﻲ ﺻﻔﺤﻪ ای در زﻳﺮ ﭘﻮﺷﺶ، ﺑﻪ ﺻﻮرت ﺳﻨﺘﻲ وﺳﻴ ﺑﻪ ﻠﻪ ﻣﺼﺎﻟﺢ داﻧﻪ ای اﻧﺠﺎم ﺷﻮد ﻣﻲ . در ﻣﺤﻞ ﻫﺎ ﻳﻲ ﻛـﻪ ﺣﺮﻛـﺖ آب ﺑـﻪ ﻋﻠـﺖ اﻣﻮاج روی ﻣﻲ دﻫﺪ، ﻣﻲ ﺗﻮان ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﻳﻚ ﺗﺮﻛﻴﺐ ژﺋﻮﺗﻜﺴﺘﺎﻳﻞ - زﻫﻜﺶ، ﻋﻤﻞ زﻫﻜﺸﻲ را اﻧﺠﺎم داد . ﻣﻼﺣﻈﻪ ﻫﺎ و ﺿﻮاﺑﻂ ﻃﺮاﺣـﻲ و اﺟ ﺮاﻳ ﻲ در ﻓﺼﻞ دوازدﻫﻢ ) زﻫﻜﺶ زﻳﺮ ﭘﻮﺷﺶ ﻫﺎ ی ﺣﻔﺎﻇﺘﻲ ( اراﺋﻪ ﮔﺮدﻳﺪه اﺳﺖ . 8 - 2 - 2 - 3 - ﻣﻼﺣﻈﻪ ﻫﺎی ﺧﺎص ﻃﺮاﺣﻲ و اﺟ ﻲﺮاﻳ ارﺗﻔﺎع ﻣﺠﺎز ﮔﻮدﺑﺮداری در ﺳﺎﺣﻞ و ﻧﺤﻮه آﻣﺎده ﺳﺎزی ﺳﺎﺧﺘﺎر ﺳﻄﺢ ﭘﻮﺷﺶ، ﺑﻪ ﺷﻜﻞ و ﻧﻮع ﺳﺎزه ﻛﻪ ﻗﺮار اﺳﺖ اﺟﺮا ﺷـﻮد، ﺑـﺴﺘﮕﻲ دارد . ﻫﻨﮕﺎﻣﻲ ﻛﻪ از ژﺋﻮﺗﻜﺴﺘﺎﻳﻞ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻓﻴﻠﺘﺮ ﻳﺎ ﺣﻔﺎﻇﺖ در ﺑﺮاﺑﺮ ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ اﺳﺘﻔﺎده ﺷﻮد ﻣﻲ ، داﺷﺘﻦ ﺳـﺎﺧﺘﺎر و ﺳـﻄﺢ ﻫﻤـﻮار و ﺗﻤـﺎس ﻛﺎﻓﻲ ﺑﻴﻦ ژﺋﻮﺗﻜﺴﺘﺎﻳﻞ و ﺧﺎک زﻳﺮﻳﻦ ﺿﺮوری اﺳﺖ . ﺟﻬﺖ آﻣﺎده ﺳﺎزی ﻫﺎ ﺷﻴﺐ ی ﺳﻮاﺣﻞ، ﻣﻴﺰان اﻧﺤﺮاف ﺧﻂ ﺷﻴﺐ زﻧﻲ از ﺣﺪ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺷﺪه ﻧﺒﺎﻳﺪ ﺑﻴﺶ ﺗﺮ از 150 ﻣﺘﺮ ﻣﻴﻠﻲ ﺑﺎﺷﺪ . در ﺻﻮرت اﻳﺠﺎد ﺣﻔﺮه ﻫﺎی ﻣﻮﺿﻌﻲ ﻋﻤﻴﻖ ﺗﺮ از اﻳﻦ ﺣﺪ، ﻣﻲ ﺗﻮان ﺑﻪ ﻫﻨﮕﺎم ﻓﻴﻠﺘﺮرﻳﺰی ﻳﺎ ﻛﺎرﮔﺬاری ﻣﺼﺎﻟﺢ ﭘﻮﺷﺶ ﺣﻔﺎﻇﺘﻲ، آن را ﺟﺒﺮا ن ﻧﻤﻮد . اﮔﺮ ﺟﺮﻳﺎن در زﻳﺮﻻﻳﻪ ﺑﻪ ﻣﻮازات ﺷﻴﺐ ) ﻧﻪ ﻋﻤﻮد ﺑﺮ آن ( ﺑﺎﺷﺪ، ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی از ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ ﺧـﺎک زﻳـﺮﻳﻦ ﺑﺎﻳـﺪ ﺳـﺮﻋﺖ ﺟﺮﻳـﺎن ﭘﺎﻳﻴﻦ ﺗﺮ از ﺳﺮﻋﺖ ﺑﺤﺮاﻧﻲ ﺑﺎﺷﺪ و ﻳﺎ ﻛﻪ اﻳﻦ ﺧﺎک زﻳﺮﻳﻦ ﺑﻪ وﺳﻴﻠﻪ ﻳﻚ زﻳﺮﻻﻳﻪ ﻣﺤﺎﻓﻆ در ﺑﺮاﺑﺮ ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ، ﻣﺤﺎﻓﻈﺖ ﺷﻮد ﻛﻪ ﻣﻌﻤﻮﻻ اﻳﻦ 138 ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻓﻨﻲ ﻋﻤﻮﻣﻲ ﻛﺎرﻫﺎی ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ رودﺧﺎﻧﻪ زﻳﺮﻻﻳﻪ ﻣﺤﺎﻓﻆ، ژﺋﻮﺗ ﻜﺴﺘﺎﻳﻞ اﺳﺖ . ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ در ﻣﺤﻞ ﻫﺎ ﻳﻲ ﻛﻪ ﺧﺎک زﻳﺮﻳﻦ، ﻇﺮﻓﻴﺖ ﭘﺎﻳﻴﻨ ﻲ داﺷﺘﻪ و ﻳﺎ ﺳﻨﮓ ﭼﻴﻦ ﺑﻪ ﺻـﻮرت ﻧﺎﻣﻨﺎﺳـﺐ اﺟﺮا ﺷﺪه اﺳﺖ، اﺳﺘﻔﺎده از ژﺋﻮﺗﻜﺴﺘﺎﻳﻞ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻳﻚ ﻻﻳﻪ ﺟﺪاﻛﻨﻨﺪه ﺑ ﺮای ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی از ﻧﻔﻮذ ﻣـﺼﺎﻟﺢ ﭘﻮﺷـﺶ ﺑـﻪ درون ﺧـﺎک زﻳـﺮﻳﻦ، اﻟﺰاﻣﻲ اﺳﺖ . در ﭘﻮﺷﺶ ﻫﺎ ی ﺷﻴﺐ دار، در ﻃﻮﻻﻧﻲ ﻣﺪت ﺑﻪ ﻋﻠﺖ ﮔﺮادﻳﺎن ﻫﺎی ﻫﻴﺪروﻟﻴﻜﻲ ﻧﺎﮔﻬﺎﻧﻲ در ﺧﺎک زﻳﺮﻳﻦ ) ﻧﺎﺷﻲ از اﻣﻮاج ﻳﺎ ﭘﺎﻳﻴﻦ اﻓﺘـﺎدن ﺳﻄﺢ آب ( ﺟﺎﺑﺠﺎ ﻳﻲ ذره ﻫﺎی ﺧﺎک زﻳﺮﻳﻦ ﺑﻪ ﺳﻤﺖ ﭘﺎﻳﻴﻦ دﺳﺖ رخ ﻣﻲ دﻫﺪ . ﻫﺎ ﺧﺎک ی ﻣﺴﺘﻌﺪ ﺟﺎﺑﺠﺎ ﻳﻲ ﺑﻪ ﭘﺎﻳﻴﻦ ﺷﻴﺐ، ﺧـﺎک ﻫـﺎ ی ﺑـﺎ ﭼﺴﺒﻨﺪﮔﻲ ﭘﺎﻳﻴﻦ و رﻳﺰداﻧﻪ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺳﻴﻠﺖ، ﻣﺎﺳﻪ ﺳﻴﻠﺘﻲ و ﻣﺎﺳﻪ رﻳﺰداﻧﻪ ﻫﺴﺘﻨﺪ . اﻳﻦ ﺟﺎﺑﺠﺎ ﻳﻲ ﻫﺎ در ﻧﻬﺎﻳﺖ ﻣﻨﺠـﺮ ﺑـﻪ اﻳـﻦ ﻣـﻲ ﮔـﺮدد ﻛـﻪ ﭘﻮﺷﺶ، ﺗﻜﻴﻪ ﮔﺎه ﺧﻮد را از دﺳﺖ داده و دﭼﺎر ﺧﺮاﺑﻲ ﺷﻮد . ﻫﺎ ﺧﺎک ی دا رای ﻣﻘﺎدﻳﺮ رﻳﺰداﻧﻪ ﻛﻮﭼﻚ ﺗﺮ از 06 /0 ﻣﻴﻠﻲ ﻣﺘـﺮ و دا رای ﺷـ ﺮاﻳ ﻂ زﻳﺮ، ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻫﺎ ﺧﺎک ی ﻣﺴﺘﻌﺪ ﺟﺎﺑﺠﺎ ﻳﻲ ﺑﻪ ﺳﻤﺖ ﭘﺎﻳﻴﻦ ﺷﻴﺐ، ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ ﺷﺪه : اﻧﺪ  ﺿﺮﻳﺐ ﻳﻜﻨﻮاﺧﺘﻲU 15   ﻣﻘﺪار50 درﺻﺪ ﻳﺎ ﺑﻴﺶ ﺗﺮ از داﻧﻪ ﻫﺎی ﺧﺎک در ﻣﺤﺪوده 1/0 ﺗﺎ02 /0 ﻣﻴﻠﻲ ﻣﺘﺮ ﻗﺮار داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﻨﺪ .  ﻧﺸﺎﻧﻪ ﺧﻤﻴﺮی (PI) ﻛﻢ ﺗﺮ از 15 /0 داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ .  ﺟﻬﺖ ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی از اﻳﻦ ﭘﺪﻳﺪه ﻣﻲ ﺗﻮان از روش ﻫﺎ ی زﻳﺮ اﺳﺘﻔﺎده ﻛﺮد :  اﺳﺘﻔﺎده از ﻳﻚ زﻳﺮﻻﻳﻪ ﺑﺎ ﺣﺪاﻗﻞ ﺿـﺨﺎﻣﺖ100 ﻣﻴﻠـﻲ ﻣﺘـﺮ ، ﺑـﻴﻦ ژﺋﻮﺗﻜـﺴﺘﺎﻳﻞ و ﻻﻳـﻪ ﻣﺤـﺎﻓﻆ ﺟﻬـﺖ ﻛـﺎﻫﺶ ﮔﺮادﻳـﺎن ﻫﻴﺪروﻟﻴﻜﻲ  ﭘﺎﻳﺪارﻛﺮدن ﺳﻄﺢ ﺧﺎک ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﻳﻚ ﻻﻳﻪ ﻓﻴﺒﺮ زﺑﺮ1 ﺑﺎ ﺣﺪاﻗﻞ ﺿﺨﺎﻣﺖ5 ﻣﻴﻠﻲ ﻣﺘـﺮ در زﻳـﺮ ژﺋﻮﺗﻜـﺴﺘﺎﻳﻞ، ﺗـﺎ ﺳـﻄﺤﻲ ﻳﻜﭙﺎرﭼﻪ ﺑﻪ وﺟﻮد آﻳﺪ و ﺳﻄﺢ ﺧﺎک را ﻣﻬﺎر ﻛﻨﺪ .  اﺳﺘﻔﺎده از ژﺋﻮﺗﻜﺴﺘﺎﻳﻞ ﻫﺎ ی ﺑﺎ ﻣﺪول اﻧﺒﺴﺎﻃﻲ ﭘﺎﻳﻴﻦ در زﻳﺮﻻﻳﻪ اﻟﻒ- ﻣﻮارد ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ اﺳﺘﻔﺎده از ﻣﺼﺎﻟﺢ داﻧﻪ ای در ﺻﻮرت اﺳﺘﻔﺎده از ﻣﺼﺎﻟﺢ داﻧﻪ ای ﺑﻪ ﻋﻨﻮان زﻳﺮ ﻻﻳﻪ، ﺑﺎﻳﺪ ﻣﻮارد زﻳﺮ را ﻣﺪ ﻧﻈﺮ ﻗﺮار داد :  ﻣﺼﺎﻟﺢ داﻧﻪ ای را ﻧﺒﺎﻳﺪ ﺑﺮ روی ﻻﻳﻪ ﻫﺎﻳﻲ ﺑﺎ ﺿﺨﺎﻣﺖ ﺗﺮ ﻛﻢ از 75 ﻣﺘﺮ ﻣﻴﻠﻲ ﻗﺮار داد . ﺣﺪاﻗﻞ ﺿﺨﺎﻣﺖ ﻫﺮ ﻻﻳﻪ ﻣﺼﺎﻟﺢ د ای اﻧﻪ ﻣﻌﻤﻮﻻ 2 ﺗﺎ3 ﺑﺮاﺑﺮ ﺣﺪاﻛﺜﺮ اﻧﺪازه ذره ﻫﺎ در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﻮد . ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ در ﺻﻮرت اﻣﻜﺎن ﺑ ﺮای ﺣﺪاﻗﻞ ﻛﺮدن ﺗﺤﻜـﻴﻢ ﭘـﺲ از ﭘﺎﻳﺎن ﺳﺎﺧﺖ، ﻣﺼﺎﻟﺢ داﻧﻪ ای را ﺑﺎﻳﺪ ﻣﺘﺮاﻛﻢ ﻧﻤﻮد در ﻏﻴﺮ اﻳﻦ ﺻﻮرت، اﺛﺮ ﺗﺤﻜﻴﻢ ﻣﻮﺿﻌﻲ را ﺑﺎﻳﺪ در ﻃﺮاﺣﻲ ﻟﺤﺎظ ﻧﻤﻮد .  ﺿﺨﺎﻣﺖ ﻫﺮ ﻻﻳﻪ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺎ ﻣﺼﺎﻟﺤﻲ ﻛﻪ رو ی آن ﻗﺮار داده ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ ﺳﺎزﮔﺎر ﺑﺎﺷﺪ ﺑﻪ . ﻋﻨﻮان ﻣﺜﺎل در ﺟﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﺗﺨﺘﻪ ﺳﻨﮓ ﺑـﺮ روی زﻳﺮﻻﻳﻪ داﻧﻪ ای ﻗﺮارداده ﺷﻮد ﻣﻲ ، ﺿﺨﺎﻣﺖ زﻳﺮﻻﻳﻪ ﻧﺒﺎﻳﺪ ﺗﺮ ﻛﻢ از ﻧﺼﻒ ﻛﻮﭼﻚ ﺗﺮ ﻳﻦ اﺑﻌﺎد (D50) ﻣﺼﺎﻟﺢ روﻳﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ب- ﻣﻮارد ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ اﺳﺘﻔﺎده از ژﺋﻮﺗﻜﺴﺘﺎﻳﻞ در ﺻﻮرت اﺳﺘﻔﺎده از ژﺋﻮﺗﻜﺴﺘﺎﻳﻞ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان زﻳﺮ ﻻﻳﻪ، ﺑﺎﻳﺪ اﻃﻤﻴﻨﺎن ﺣﺎﺻﻞ ﺷﻮد ﻛﻪ ژﺋﻮﺗﻜﺴﺘﺎﻳﻞ وﻳﮋﮔﻲ ﻫﺎ ی ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺟﻬﺖ ﻣﻘﺎﺻﺪ زﻳﺮ را دارا اﺳﺖ :  ﻋﻤﻠﻜﺮد ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ ) ﻓﻴﻠﺘﺮ ( و دوام در ﻫﻨﮕﺎم ﺳﺎﺧﺖ و اﺟﺮا و دوام ﺑﻠﻨﺪﻣﺪت ﺗﺤﺖ ﺷ ﺮاﻳ ﻂ ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری 1- Mat ﻓﺼﻞ ﻫﺸﺘﻢ - ﭘﻮﺷﺶ و ﻫﺎ روﻛﺶ ﻫﺎی ﺣﻔﺎﻇﺘﻲ 139  ﻧﻔﻮذ ﭘﺬﻳﺮی ﻳﺎ ﻗﺎﺑﻠﻴﺖ اﻧﺘﻘﺎل ﻣﺘﻨﺎﺳﺐ ﺑﺎ ﻣﺼﺎﻟﺢ زﻳﺮ ﭘﻲ و ﻧﮕﻬﺪاری ﺧﺎک، ﻛﻨﺘﺮل ﻓﺮ ﺳﺎﻳﺶ و ﭘﺎﻳﺪارﺳﺎزی  وﻳﮋﮔﻲ ﻫﺎ ی ﻣﻜﺎﻧﻴﻜﻲ، ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﻛﺸﺸﻲ، ﻣﻘﺎوﻣﺖ در ﺑﺮاﺑﺮ ﮔﺴﻴﺨﺘﮕﻲ و ﻣﻘﺎوﻣﺖ در ﺑﺮاﺑﺮ وﻳﮋﮔﻲ ﻫﺎ ی ﺧﺎص ﻣﺤﻴﻄـﻲ ﻣﺎﻧﻨـﺪ ﻣﻮاد ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ و ﻣﺪول اﻧﺒﺴﺎﻃﻲ ﻣﻨﺎﺳﺐ ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﻫﻨﮕﺎم ﻛﺎرﺑﺮد ژﺋﻮﺗﻜﺴﺘﺎﻳﻞ ﺑﺎﻳﺪ ﻣﻮارد زﻳﺮ را ﻣﺪ ﻧﻈﺮ ﻗﺮار داد :  ژﺋﻮﺗﻜﺴﺘﺎﻳﻞ ﻫﺎ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺮاﺳﺎس ﺟﻬﺖ ﻏﺎﻟﺐ ﺟﺮﻳ ﺎن ﻳﺎ اﻣﻮاج، ﻗﺮارداده ﺷﻮﻧﺪ .  در ﻗﺴﻤﺖ ﻫﺎ ی درز ﺑﻴﻦ ژﺋﻮﺗﻜﺴﺘﺎﻳﻞ ، ﻫﺎ ﻫﺎ ورق ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ ﻫﻢ دوﺧﺘﻪ ﻳـﺎ ﻣﻘﻴـﺪ ﺷـﻮﻧﺪ و ﺑﻌـﺪ از ﻗـﺮاردادن ژﺋﻮﺗﻜـﺴﺘﺎﻳﻞ ﻫـﺎ در ﻣﺤﻞ ﻫﺎ ی ﻣﻨﺎﺳﺐ، درزﻫﺎی ﻣﻘﻴﺪ ﺷﺪه را ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﭘﻴﻦ ﻳﺎ ﻛﻴﺴﻪ ﺷﻦ ) ﺑﺎﻻﺳﺖ ( ﭘﺎﻳﻴﻦ ﻧﮕﻪ داﺷﺖ .  ﻃﺮاﺣﻲ ژﺋﻮﺗﻜﺴﺘﺎﻳﻞ ﻫﺎ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ ﮔﻮﻧﻪ ای ﺑﺎﺷﺪ ﺗﺎ ﺑﺎ ﺑﺎرﻫﺎی زﻣﺎن اﺟﺮا ﺑﻪ ) ﻋﻨﻮان ﻣﺜﺎل اﺟ ﺮای ﭘﻮﺷﺶ ﻫﺎ ی ﺳﻨﮓ ﭼﻴﻦ ( ﺳـﺎزﮔﺎر ﺑﺎﺷﺪ . 8 - 3 - ﭘﻮﺷﺶ ﺳﻨﮓ ﭼﻴﻦ 1 ﻣﺰاﻳﺎی اﺳﺘﻔﺎده از ﭘﻮﺷﺶ ﻫﺎ ی ﺳﻨﮓ ﭼﻴﻦ در ﻛﺎرﻫﺎی ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﻋﺒﺎرﺗﻨﺪ از ﺳﻬﻮﻟﺖ ﻧﺼﺐ، اﻧﻌﻄﺎف ﭘﺬﻳﺮی، اﻣﻜﺎن اﺟﺮا در زﻳﺮ آب، دارا ﺑﻮدن زﺑﺮی ﻻزم ﺟﻬﺖ ﻛﺎﻫﺶ اﻣﻮاج و ﺟﺮﻳﺎن ﻫﺎ و ﻧﻴﺎز ﻛﻢ ﺑﻪ ﻧﮕﻬﺪاری و ﺗﻌﻤﻴﺮ . ﻣﻌﻤﻮﻻ اﺟ ﺮای ﺳﻨﮓ ﭼﻴﻦ ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﻣﺎﺷﻴﻦ آﻻت ﺻﻮرت ﻣﻲ ﮔﻴﺮد وﻟﻲ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ ﺑﻪ ﺻﻮرت دﺳﺘﻲ ﻫﻢ اﻧﺠﺎم ﺷﻮد ﺗﺎ ﺗـﺮاﻛﻢ ﺑﻬﺘـﺮی ﭘﻴﺪا ﻛﻨﺪ . روش اﺟﺮا ﻣﻌﻤﻮﻻ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ اﺑﻌﺎد و ﺑﺮﺣﺴﺐ ﻧﻮع ﻛﺎر ﻣﺸﺨﺺ ﻣﻲ ﮔﺮدد . ﺑﺎ در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻦ ﻳﻚ ﻛﻨﺘﺮل ﻣﻨﺎ ﺳﺐ ﻣـﻲ ﺗـﻮان اﻳـﻦ ﻧﻮع ﭘﻮﺷﺶ را در زﻳﺮ ﺳﻄﺢ آب ﻫﻢ اﺟﺮا ﻛﺮد . در ﻫﻨﮕﺎم اﺳﺘﻔﺎده از ﻣﺎﺷﻴﻦ آﻻت ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ اﻳﻦ اﻣـﺮ ﺗﻮﺟـﻪ ﻧﻤـﻮد ﻛـﻪ ﭘﺨـﺶ ﻛـﺮدن ﺑﺎﻋـﺚ ﺷﻜﺴﺘﮕﻲ، ﺟﺪاﺷﺪﮔﻲ و اﻓﺰاﻳﺶ زﺑﺮی ﺳﻄﺤﻲ .ﺷﻮد ﻣﻲ از ﻣﺰاﻳﺎی ﺑﺴﻴﺎر ﻣﻬﻢ ﭘﻮﺷﺶ ﺳﻨﮓ ﭼﻴﻦ، اﻧﻌﻄﺎف ﭘﺬﻳﺮی آن اﺳﺖ ﻫﻤ ﺑﻪ . ﻴﻦ دﻟﻴـﻞ در ﺻـﻮرت ﺣﺮﻛـﺖ ﺳـﻨﮓ ﻫـﺎ ﻧـﺴﺒﺖ ﺑـﻪ ﻫـﻢ و آﺳﻴﺐ دﻳﺪﮔﻲ ﺗﺪرﻳﺠﻲ، ﺑﺮﺧﻼف ﭘﻮﺷﺶ ﻫﺎ ی ﺣﻔﺎﻇﺘﻲ دﻳﮕﺮ ) ﻣﺎﻧﻨﺪ ﭘﻮﺷﺶ ﻫﺎ ی ﺻﻠﺐ و ﺑﻠﻮک ﻫﺎ ی ﺑﺘﻨﻲ ( ، ﻧﻴﺎز ﺑـﻪ ﺗﻌﻤﻴـﺮ ﺳـﺮﻳﻊ ﻧﺪارﻧـﺪ . ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﻣﻲ ﺗﻮان ﭘﺲ از ﻗﺮاردادن ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺳﻨﮕﻲ ﺑﺮ روی ﺷﻴﺐ ﺑﻪ وﺳﻴﻠﻪ ﻳﻚ ﺻﻔﺤﻪ ﻓﻠﺰی و ﺑﺎ ﺿﺮﺑﻪ ﻫﺎی ﭘﻴﻮﺳـﺘﻪ، ﺳـﻄﺤﻲ ﻫﻤـﻮار و ﻣﺮﺗﺐ اﻳﺠﺎد ﻛﺮد ﺑﺎ . اﻳﻦ ﻛﺎر ﻗﻄﻌﻪ ﻫﺎی ﺑﺰرگ ﺳﻨﮓ ، ﺷﻜﺴﺘﻪ ﺷﺪه و ﻗﻄﻌﻪ ﻫﺎی ﻛﻮﭼﻚ ﺗﺮ ﺣﺎﺻﻞ ﺷﺪه، ﻓﻀﺎﻫﺎی ﺧﺎﻟﻲ ﺳﻄﺢ ﭘﻮﺷﺸﻲ را ﭘﺮ ﻣﻲ ﻧﻤﺎﻳﻨﺪ . ﺷﻜﻞ )8 - 1( ﻧﻤﻮﻧﻪ ای از ﭘﻮﺷﺶ ﺳﻨﮓ ﭼﻴﻦ را ﻧﺸﺎن ﻣﻲ . دﻫﺪ 8 - 3 - 1 - اﺑﻌﺎد و داﻧﻪ ﺑﻨﺪی در ﻫﻨﮕﺎم ﻃﺮاﺣﻲ ﭘﻮﺷﺶ ﺳﻨﮓ ﭼﻴﻦ، ﺑﺎﻳﺪ دو ﺟﻨﺒﻪ اﺻﻠﻲ در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﻮد اوﻻ . ﺳﻨﮓ ﻫﺎ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ اﻧـﺪازه ﻛـﺎﻓﻲ ﺑـﺰرگ ﺑﺎﺷـﻨﺪ ﺗـﺎ ﺗﻮﺳﻂ ﺟﺮﻳﺎن ﺣﺮﻛﺖ ﻧﻜﻨﻨﺪ و ﺛﺎﻧﻴﺎ ﺳﺮﻋﺖ ﺟﺮﻳﺎن ﻛﻪ ﺑﻪ داﺧﻞ ﻣﻨﺎﻓﺬ ﺳﻨﮓ ﭼﻴﻦ وارد ﺷﻮد ﻣﻲ ﺑﻪ اﻧﺪازه ای ﻛﻢ ﺑﺎﺷـﺪ ﺗـﺎ ﺧـﺎک زﻳـﺮﻳﻦ و زﻳﺮﻻﻳﻪ را ﺣﺮﻛﺖ ﻧﺪﻫﺪ و آﺑ ﺸﺴﺘﮕﻲ اﻳﺠﺎد ﻧﻜﻨﺪ . ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺑﺎﻳﺪ ﺗﻮﺟﻪ ﺷﻮد ﻛﻪ زﺑﺮی ﻫﻴﺪروﻟﻴﻜﻲ ﺳﺎﺣﻞ ﺣﻔﺎﻇﺖ ﺷﺪه ﻧﺒﺎﻳﺪ ﺧﻴﻠﻲ از ﺮﺗ ﻛﻢ زﺑﺮی ﺳﺎﺣﻞ ﻃﺒﻴﻌﻲ ﺑﺎﺷﺪ . در ﻏﻴﺮ اﻳﻦ ﺻﻮرت آﺑﺸﺴﺘﮕﻲ در ﭘﺎﻳﻴﻦ دﺳﺖ ﻗﺴﻤﺖ ﺣﻔﺎﻇﺖ ﺷـﺪه ﺑـﻪ ﻋﻠـﺖ اﻓـﺰاﻳﺶ ﺳـﺮﻋﺖ ﺟﺮﻳـﺎن روی . دﻫﺪ ﻣﻲ 1- Riprap 140 ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻓﻨﻲ ﻋﻤﻮﻣﻲ ﻛﺎرﻫﺎی ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ رودﺧﺎﻧﻪ اﺑﻌﺎد و ﺿﺨﺎﻣﺖ ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺳﻨﮓ ﭼﻴﻦ ﺑﺮ اﺳﺎس ﺳﺮﻋﺖ ﺟﺮﻳﺎن، ﻃﺮاﺣﻲ و ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻣﻲ ﮔﺮدد . ﻓﻀﺎﻫﺎی ﺧﺎﻟﻲ ﻣﻮﺟﻮد در ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ ﺧﺎک ﺑﺎ ﺑﻪ ﺿﺨﺎﻣﺖ 15 ﺗﺎ30 ﺳﺎﻧﺘﻲ ﻣﺘﺮ ﭘﺮ ﻣﻲ ﺷﻮد . روی ﺑﺮ ﭘﻮﺷﺶ، ﮔﻴﺎﻫﺎن ﺑﻮﻣﻲ ﺑﻪ ﻧﻴﺎز ﻛﻪ آﺑﻴﺎری ﻧﺪارﻧﺪ ﻛﺎﺷﺘﻪ ﻣﻲ ﺷﻮد . ﻓﻴﻠﺘﺮ داﻧﻪ ای ﻳﺎ ژﺋﻮﺗﻜﺴﺘﺎﻳﻞ ﻣﺼﻨﻮﻋﻲ )در ﺻﻮرت اﺳﺘﻔﺎده از ﻓﻴﻠﺘﺮ داﻧﻪ ای، اﻣﻜﺎن ﻧﻔﻮذ رﻳﺸﻪ ﮔﻴﺎﻫﺎن ﺧﺎک در وﺟﻮد دارد( ﺷﻜﻞ8 - 1 - ﭘﻮﺷﺶ ﺳﻨﮓ ﭼﻴﻦ (Riprap) ﻫﻤﺎن ﻃﻮر ﻛﻪ ذﻛﺮ ﮔﺮدﻳﺪ ﭘﺎﻳﺪاری ﺳﻨﮓ ﭼﻴﻦ ﺗﺎ ﺣﺪ زﻳﺎدی ﺑﻪ اﺑﻌﺎد ﻣﺼﺎﻟﺢ واﺑﺴﺘﻪ اﺳﺖ و ﺑﺴﺘ ﮕﻲ ﺗـﺮ ﻛﻢ ی ﺑـﻪ داﻧـﻪ ﺑﻨـﺪی آن دارد . ﮔﺴﺘﺮده ﺗﺮﻛﺮدن داﻧﻪ ﺑﻨﺪی ﺑﺎﻋﺚ ﻛﺎﻫﺶ ﺗﺨﻠﺨﻞ ﮔﺮدﻳﺪه و در ﻧﺘﻴﺠﻪ ﭼﮕﺎﻟﻲ ﺣﺠﻤﻲ ﺑﺎﻻ رﻓﺘﻪ و ﻧﻔﻮذﭘـﺬﻳﺮی ﻛـﺎﻫﺶ ﻣـﻲ ﻳﺎﺑـﺪ و ﺳـﻄﺢ ﺳﺎﺣﻞ ﻫﻤﻮار و ﺻﻴﻘﻠﻲ ﻣﻲ ﮔﺮدد . ﻳﻚ ﺳﻄﺢ ﺻﺎف و ﺻﻴﻘﻠﻲ، ﻧﻴﺮوﻫﺎی ﻛﺸﺶ ﺳﻄﺤﻲ را ﻛـﺎﻫﺶ ﻣـﻲ دﻫـﺪ و ﻧﻴـﺰ ﻧﻔﻮذﭘـﺬﻳﺮی ﭘـﺎﻳﻴﻦ ، ﻧﻴﺮوﻫﺎی ز ﻳﺮ ﻓﺸﺎر را ﺑﻪ ﻋﻠﺖ اﻓﺰاﻳﺶ ﻓﺸﺎر آب ﺣﻔﺮه ای ﺑﻴﺶ ﺗﺮ ﺮایﺑ . ﻛﻨﺪ ﻣﻲ داﻧﻪ ﺑﻨﺪی ﺳﻨﮓ ﭼﻴﻦ ﺗﻌﺮﻳﻒ اﺳﺘﺎﻧﺪاردی اراﺋـﻪ ﻧـﺸﺪه، اﻣـﺎ ﺿﻮاﺑﻄﻲ ﺟﻬﺖ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺣﺪاﻗﻞ و ﺣﺪاﻛﺜﺮ اﺑﻌﺎد داﻧﻪ ﻫﺎ اراﺋﻪ ﮔﺮدﻳﺪه اﺳﺖ : 85 60 W 1.7 ~ 3.3 W  100 50 W 2 ~ 5 W  85 15 W 4 ~12 W  15 50 W 0.1~ 0.4 W  در اﻳﻦ راﺑﻄﻪx W : x درﺻﺪ وزﻧﻲ ﺳﻨﮓ ﻫﺎ ی ﻛﻮﭼﻚ ازﺗﺮ W ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﻣﺼﺎﻟﺢ ﭘﻮﺷﺶ ﺳﻨﮓ ﭼﻴﻦ ﺑﺎﻳﺪ ﻣﻨﺤﻨﻲ داﻧﻪ ﺑﻨﺪی ﻣﻼﻳﻢ و ﺧﻮﺑﻲ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ، ﺑﻪ ﮔﻮﻧﻪ ای ﻛﻪ ﻣﺼﺎﻟﺢ ﻛﻮﭼـﻚ ﺗـﺮ از15 W ﺑـﻴﺶ ﺗـﺮ از ﺣﺠﻢ ﻣﻨﺎﻓﺬ ﺑﻴﻦ ﺗﺨﺘﻪ ﺳﻨﮓ ﻫﺎ ی ﺑﺰرگ ﻧﺸﻮﻧﺪ . ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺳﻨﮕﻲ ﺑﺎﻳﺪ ﺳﺨﺖ، ﻣﺘﺮاﻛﻢ و ﺑﺎدوام ﻃﻮﻻﻧﻲ و ﺑﺪون ﺗﺮک ﺑﻪ ) ﻃﻮر ﻣﻌﻤﻮل ﺳﻨﮓ ﻻﺷﻪ ( ﺑﻮده و ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻋﻤﻮﻣﻲ ﺳﻨﮓ ﻫﺎ ، از ﻣﻌﺎدن ﻣﻮرد ﻗﺒﻮل و ﺑﺎ ﺗﺎﻳﻴﺪ دﺳﺘﮕﺎه ﻧﻈﺎرت ﺗﻬﻴﻪ ﺷﺪه ﺑﺎﺷﻨﺪ . ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺑﺎﻳـﺪ در ﺑﺮاﺑﺮ ﻫﻮازدﮔﻲ ﻣﻘﺎوم ﺑﻮده و ﻋﺎری از ﻣﺼﺎﻟﺢ ﻧﺎﻣﻨﺎﺳﺐ ﻧﻈﻴﺮ ﻣﻮاد آﻟﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ . ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺷﻜﺴﺘﻪ ﺷﺪه و ﺗﺮک دار و ﻣﺘﺨﻠﺨﻞ و ﺣﺎوی ﻫﺮ ﻧﻮع ﺿﻌﻒ ﻓﻴﺰﻳﻜﻲ، ﺑ ﺮای ﺳﻨﮓ ﭼﻴﻦ ﻧﺎﻣﻨﺎﺳﺐ اﺳﺖ . ﺑﻪ ﻃﻮر ﻛﻠﻲ اﺑﻌﺎد ﺳﻨﮓ ﻫﺎ ﺑﻪ ﺿﺨﺎﻣﺖ ﻻﻳﻪ ﻫﺎی ﺳﻨﮓ ﭼﻴﻦ ﺑﺴﺘﮕ ﻲ دارد ﺑﻪ . ﻋﻨﻮان ﻳﻚ ﻣﻌﻴﺎر ﻛﻠﻲ ﺑ ﺮای ﻳﻚ ﻻﻳـﻪ ﺳـﻨﮓ ﭼﻴﻨـﻲ ﺑـﻪ ﺿﺨﺎﻣﺖ ﻓﺮﺿﻲ T ﻣﺘﺮ، ﻣﻲ ﺗﻮان از روش زﻳﺮ اﺳﺘﻔﺎده ﻧﻤﻮد :  ﺣﺪاﻗﻞ50 درﺻﺪ ﻗﻄﻌﻪ ﻫﺎی ﺳﻨﮓ ) درﺻـﺪ وزﻧـﻲ ( ﺑﺎﻳـﺪ دا رای ﭼﻨـﺎن اﺑﻌـﺎدی ﺑﺎﺷـﻨﺪ ﻛـﻪ وزن ﻫـﺮ ﻗﻄﻌـﻪ ﺑـﻪ ﻛﻴﻠـﻮﮔﺮم، ﻣﻌﺎدل3 625 T  ﺑﺸﻮد . ﻓﺼﻞ ﻫﺸﺘﻢ - ﭘﻮﺷﺶ و ﻫﺎ روﻛﺶ ﻫﺎی ﺣﻔﺎﻇﺘﻲ 141  ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺳﻨﮕﻲ ﺑﺎﻳﺪ رای دا داﻧﻪ ﺑﻨﺪی ﭘﻴﻮﺳﺘﻪ ﺑﻮده و از ﻗﻄﻌﻪ ﻫﺎﻳﻲ ﺑﻪ وزن 3 2500 T  ﻛﻴﻠﻮﮔﺮم ﺗﺎ ﻗﻄﻌﻪ ﻫﺎﻳﻲ ﺑـﻪ وزن ﻳـﻚ ﻛﻴﻠﻮﮔﺮم ﺗﺸﻜﻴﻞ ﺷﺪه ﺑﺎﺷﺪ .  ﺳﻨﮓ ﻫﺎ ی ﺷﻜﺴﺘﻪ ﺗﺮ ﻛﻢ از ﻳﻚ ﻛﻴﻠﻮﮔﺮم ﻧﺒﺎﻳﺪ ﺑﻴﺶ از 10 درﺻﺪ ) درﺻﺪ وزﻧﻲ ( ﻛﻞ ﻣﺼﺎﻟﺢ را ﺗﺸﻜﻴﻞ دﻫﺪ .  ﺑﺰرگ ﺗﺮﻳﻦ اﺑﻌﺎد ﺳﻨﮓ ﻧﺒﺎﻳﺪ ﺑﻴﺶ ﺗﺮ ا ز 3 ﺑﺮاﺑﺮ ﻛﻮﭼﻚ ﺗﺮﻳﻦ ﺑﻌﺪ ﻫﻤﺎن ﺳﻨﮓ ﺑﺎﺷﺪ . ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺣﺪاﻛﺜﺮ اﺑﻌﺎد ﺑﺰرگ ﺗﺮﻳﻦ ﻗﻄﻌـﻪ در اﻣﺘﺪاد ﺿﺨﺎﻣﺖ ﻻﻳﻪ (T) ﻧﺒﺎﻳﺪ از ﺳﻪ ﭼﻬﺎرم ﺿﺨﺎﻣﺖ ﻻﻳﻪ ﺑﻴﺶ ﺗﺮ ﺑﺎﺷﺪ . درﺻﻮرﺗﻲ ﻛﻪ اﺑﻌﺎد ﻣﺸﺨﺼﻲ در ﻃﺮاﺣﻲ ﺳﻨﮓ ﭼﻴﻦ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻧﺸﺪه ﺑﺎﺷﺪ، اﺑﻌﺎد ﺳﻨﮓ ﺣﻔﺎﻇﺘﻲ ﺳﻨﮓ ﭼﻴﻦ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ ﺑﺮاﺳﺎس ﺟـﺪول )8 - 1( و ﺑﺎ ﺗﺎﻳﻴﺪ دﺳﺘﮕﺎه ﻧﻈﺎرت ﻣﻌﻴﻦ ﮔﺮدد . ﺟﺪول 8 - 1 - اﺑﻌﺎد ﺳﻨﮓ ﺣﻔﺎﻇﺘﻲ ﺳﻨﮓ ﭼﻴﻦ ﺿﺨﺎﻣﺖ ﺳﻨﮓ ﭼﻴﻦ (cm) ﺣﺪاﻛﺜﺮ اﻧﺪازه (cm) ﺣﺪاﻗﻞ اﻧﺪازه (cm) 15 ﺳﺎﻧﺘﻲ ﻣﺘﺮ ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﺷﻦ درﺷﺖ داﻧﻪ 15 1 30 ﺳﺎﻧﺘﻲ ﻣﺘﺮ ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﺳﻨﮓ ﺷﻜﺴﺘﻪ 30 3 30 ﺳﺎﻧﺘﻲ ﻣﺘﺮ ﺳﻨﮓ ﺷﻜﺴﺘﻪ ﺑﺎ 15 ﺳﺎﻧﺘﻲ ﻣﺘﺮ ﺑﺴﺘﺮ ﺷ ﻨﻲ 30 3 45 ﺳﺎﻧﺘﻲ ﻣﺘﺮ ﺳﻨﮓ ﺷﻜﺴﺘﻪ ﺑﺎ 15 ﺳﺎﻧﺘﻲ ﻣﺘﺮ ﺑﺴﺘﺮ ﺷﻨﻲ 45 15 8 - 3 - 2 - ﻣﻼﺣﻈﻪ ﻫﺎی ﻃﺮاﺣﻲ و اﺟ ﻲﺮاﻳ  ﺳﻨﮓ ﻫﺎ ﺑﺎﻳﺪ ﻃﻮری ﭼﻴﺪه ﺷﻮﻧﺪ ﻛﻪ ﺑﻪ ﺧﻮﺑﻲ ﺑﻪ ﻳﻜﺪﻳﮕﺮ ﻣﺘﺼﻞ و درﮔﻴﺮ ﺷﺪه، ﺑﻪ ﻃﻮری ﻛﻪ ﻓﻀﺎی ﺧﺎﻟﻲ ﺑـﻴﻦ ﺳـﻨﮓ ﻫـﺎ در ﺗﺮ ﻛﻢ ﻳﻦ ﺣﺪ ﺑﻮده و ﺷﻜﺎف و ﻓﺎﺻﻠﻪ ﻣﺸﺨﺼﻲ در راﺳﺘﺎی ﻋﻤﻮدی و اﻓﻘﻲ ﺑﻴﻦ ﻫﺎ ﻨﮓﺳ ﻣﺸﺎﻫﺪه ﻧﺸﻮد .  ﺳﻨﮓ ﻫﺎ ی ﮔﻮﺷﻪ دار ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺳﻨﮓ ﻫﺎ ی ﮔﺮدﮔﻮﺷﻪ از ﻗﻔﻞ و ﺑﺴﺖ و ﭘﺎﻳﺪاری ﺑﺎﻻﺗﺮی ﺑﺮﺧﻮردار ﻫﺴﺘﻨﺪ و اﺣﺘﻤﺎل ﻓﺮﺳـﺎﻳﺶ ﺗﻮده ﻗﻠﻮه ﺳﻨﮕﻲ در اﺛﺮ ﺟﺮﻳﺎن، ﺑﻴﺶ ﺗﺮ از ﺗﻮده ﻫﺎی ﺳﻨﮕﻲ ﻣﻜﻌﺒﻲ اﺳﺖ . در ﺻﻮرت اﻟﺰام ﺑﻪ اﺳﺘﻔﺎده از ﺳـﻨﮓ ﻫـﺎ ی ﮔـﺮد و ﻗﻠﻮه ای ﺑﺎﻳﺪ از ﺳﻨﮓ ﻫﺎ ی ﺑﺎ ا ﺑﻌﺎد ﺑﺰرگ ﺗﺮ از اﺑﻌﺎد ﻃﺮاﺣﻲ اﺳﺘﻔﺎده ﻧﻤﻮد و زاوﻳﻪ ﺷﻴﺐ دﻳﻮاره ﺳﺎﺣﻠﻲ را ﻧﻴﺰ ﻛﺎﻫﺶ داد .  زاوﻳﻪ اﺳﺘﻘﺮار ﺳﻨﮓ ﭼﻴﻦ ﺗﻘﺮﻳﺒﺎ ﻣﻌﺎدل زاوﻳﻪ اﺻﻄﻜﺎک داﺧﻠﻲ اﺳﺖ ) ﻣﻌﻤﻮﻻ در ﻣﺤﺪوده 32 ﺗﺎ38 درﺟﻪ- ﻣﻘﺎدﻳﺮ ﺑـﺰرگ ﺗـﺮ ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﺗﺨﺘﻪ ﺳﻨﮓ ﻫﺎ ی ﺗﻴﺰﮔﻮﺷﻪ اﺳﺖ (  اﺑﻌﺎد ﻣﺼﺎﻟﺢ، ﺑﺴﻴﺎر ﺗﺤﺖ ﺗﺎﺛﻴﺮ وزن ﻣﺘﻮﺳﻂ ﺳﻨﮓ )50 W ( ﺑﻮده و ﺗﻔﺎوت ﻫﺎ ی ﻣﻨﺤﻨﻲ داﻧﻪ ﺑﻨـﺪی و ﺿـﻮاﺑﻂ ﻣﺮﺑـﻮط، ﺗـﺎﺛﻴﺮ ﻣﺤﺪودی دارﻧﺪ .  روش ﻫﺎ ی زﻳﺎدی ﺟﻬﺖ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺑﻌﺪ ﻣﺘﻮﺳﻂ ﺳﻨﮓ (D) اراﺋﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ ﻛﻪ اﻳﻦ روش ﻫﺎ ﻣﻘﺎدﻳﺮ ﻣﺘﻔﺎوﺗﻲ را اراﺋـﻪ ﻣـﻲ دﻫﻨـﺪ . ﺑﺪﻳﻦ ﻣﻨﻈﻮر ﺑﺎ اﻧﺪازه ﮔﻴﺮی ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ، اﻟﻚ ﻛﺮدن و ﺗﺒﺪﻳﻞ ﺣﺠﻢ 50 W ﺑﻪ ﻳﻚ ﻣﻜﻌﺐ ﻳﺎ ﻛﺮه ﻣﻌﺎدل، اﻧﺪازه ﻫـﺎی ﻣﻨﺎﺳـﺐ ﺗـﺮی ﺑﻪ دﺳﺖ آﻣﺪه و راﺑﻄﻪ زﻳﺮ اراﺋﻪ ﮔﺮدﻳﺪه اﺳﺖ : )8 - 2( 1 3 50 50 W D .s        ﻛﻪ در اﻳﻦ راﺑﻄﻪ 50 D ﻋﺒﺎرت اﺳﺖ از ﻣﻴﺎﻧﮕﻴﻦ ﻛﻮﭼـﻚ ﺗـﺮ ﻳﻦ ﺳـﺎﻳﺰ ، s وزن ﻣﺨـﺼﻮص ﺳـﻨﮓ و  وزن ﻣﺨـﺼﻮص آب ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . 142 ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻓﻨﻲ ﻋﻤﻮﻣﻲ ﻛﺎرﻫﺎی ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ رودﺧﺎﻧﻪ  ﺑﻪ ﻃﻮر ﻛﻠﻲ ﺿﺨﺎﻣﺖ ﻻﻳﻪ ﻣﺤﺎﻓﻆ ﺳﻨﮓ ﭼﻴﻦ ﻧﺒﺎﻳﺪ از 50 1.5D و ﻳﺎ ﻗﻄﺮ ﺑﺰرگ ﺗﺮ ﻳﻦ ﺳﻨﮓ )100 D ( ، ﻫﺮ ﻛﺪام ﻛﻪ ﻛﻮﭼﻚ ﺗﺮ ﺑﺎﺷﺪ، ﺗﺮ ﻛﻢ ﺑﺎﺷﺪ و ﺑﻪ ﻃﻮر ﻣﻌﻤﻮل 8/1 ﺗﺎ2 ﺑﺮاﺑﺮ50 D در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﻮد ﻣﻲ . ﺣﺪاﻗﻞ ﺿﺨﺎﻣﺖ ﭘﻮﺷـﺶ ﺑـﻪ ﻟﺤـﺎظ ﻣـﺴﺎﻳﻞ اﺟ ﺮاﻳ ﻲ ﻧﺒﺎﻳﺪ ﺗﺮ ﻛﻢ از 300 ﻣﺘﺮ ﻣﻴﻠﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﺿﺨﺎﻣﺖ ﭘﻮﺷﺶ ﻫﺎ ی ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺷﺪه وﻗﺘﻲ ﺑ ﺮای زﻳﺮ آب ﺑﻪ ﻛﺎر ﻣﻲ روﻧﺪ، ﺑﺎﻳـﺪ ﺗـﺎ 50 درﺻﺪ اﻓﺰاﻳﺶ ﻳﺎﺑﻨﺪ . درﺻﻮرﺗﻲ ﻛﻪ ﭘﻮﺷﺶ در ﻣﻌﺮض ﺑﺮﺧﻮرد اﺷﻴﺎ ی ﺷﻨﺎور، ﻳﺦ ﻳﺎ اﻣﻮاج ﺑﺎﺷ ﺪ، اﻓـﺰاﻳﺶ ﺿـﺨﺎﻣﺖ در ﺣـﺪود 150 ﺗﺎ300 ﻣﺘﺮ ﻣﻴﻠﻲ ﻫﻤﺮاه ﺑﺎ اﻓﺰاﻳﺶ اﺑﻌﺎد ﺳﻨﮓ ﻫﺎ ، ﺑﺎﻳﺪ ﻣﺪ ﻧﻈﺮ ﻗﺮار ﮔﻴﺮد .  ﺑﻪ ﻃﻮر ﻛﻠﻲ ﺳﻨﮓ ﻫﺎ ی ﺑﺎ اﺑﻌﺎد ﻛﻮﭼﻚ ﺗﺮ از 5 ﺗﺎ10 درﺻﺪ اﺑﻌﺎد ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺷﺪه ﻧﺒﺎﻳـﺪ ﺑـﻴﺶ از20 درﺻـﺪ وزن ﺳـﻨﮓ ﭼـﻴﻦ را ﺗﺸﻜﻴﻞ دﻫﻨﺪ و ﺳﻨﮓ ﻫﺎ ی ﺑﺰرگ ﺗﺮ از اﺑﻌﺎد ﺑﺰرگ ﺗﺮ ﻳﻦ ﺳﻨﮓ ﺗﻌﻴ ﻴﻦ ﺷﺪه ﻧﺒﺎﻳﺪ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﺑﮕﻴﺮﻧﺪ .  در ﻣﺤﻞ ﻫﺎ ﻳﻲ ﻛﻪ ﺳﻨﮓ ﭼﻴﻦ ﺑﺮ روی ﻣﺼﺎﻟﺢ ﻏﻴﺮﭼﺴﺒﻨﺪه و در ﻣﻌﺮض زﻫﻜﺸﻲ زﻳﺮﻗﺸﺮی ﺷﺪﻳﺪ اﺟﺮا ﻣـﻲ ﺷـﻮد ﺑﺎﻳـﺪ ﻓﻴﻠﺘـﺮ ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ ﮔﺮدد ﺑﻪ . ﻃﻮر ﻛﻠﻲ ﺗﻮﺻﻴﻪ ﺷﻮد ﻣﻲ در ﺳﻨﮓ ﻫﺎ ﭼﻴﻦ ی ﺣﻔﺎﻇﺘﻲ، ﻻﻳﻪ ﻓﻴﻠﺘﺮ ﺑﻪ ﺿﺨﺎﻣﺖ ﺣﺪاﻗﻞ 15 ﺳﺎﻧﺘﻲ ﻣﺘﺮ اﺟـﺮا ﮔﺮدد . ﻓﻴﻠﺘﺮﻫﺎ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﻨﺪ از اﻧﻮاع ﻓﻴﻠﺘﺮﻫﺎی داﻧﻪ ﺑﻨﺪی ﺷﺪه ﻳﺎ ژﺋﻮﺗﻜﺴﺘﺎﻳﻠﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ .  ﺳﻮاﺣﻞ ﺑﺎ ﺷﻴﺐ ﺗﻨﺪ را ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺎ روش ﻫﺎی دﺳﺘﻲ ﭘﻮﺷﺶ ﻧﻤﻮد . ﺑﻪ اﻳﻦ ﺗﺮﺗﻴﺐ ﻋﻼوه ﺑﺮ ﺗﻀﻤﻴﻦ ﭘﺎﻳﺪاری، ازﺣﺠﻢ ﺳﻨﮓ ﭼﻴﻨﻲ ﻧﻴﺰ ﻛﺎﺳﺘﻪ . ﺷﻮد ﻣﻲ روش دﺳﺘﻲ ﺑﻪ وﻳﮋه ﺑﺮای ﻣﻮاﻗﻌﻲ ﻛﻪ ﭘﻬﻨﺎی آﺑﺮاﻫﻪ ﺑﻪ ﻋﻠﺖ وﺟﻮد ﭘﻞ و دﻳﮕﺮ ﺗﺎ ﺳﻴﺴﺎت ﺗﻨﮓ ﺗﺮ ﻣﻲ ﺷﻮد، ﺗﻮﺻﻴﻪ ﻣﻲ ﮔﺮدد .  ﺳﻨﮓ ﭘﺎره ﻫﺎ ﻧﺒﺎﻳﺪ از ارﺗﻔﺎع ﻫﺎ ی زﻳﺎد ﺑﻪ ﭘﺎﻳﻴﻦ رﻳﺨﺘﻪ ﺷﻮﻧﺪ و ﺗﻮﺻﻴﻪ ﺷﻮد ﻣﻲ ﻛﻪ ﺿﺨﺎﻣﺖ ﻻﻳﻪ و اﻧﺪازه ﭘﺎره ﺳﻨﮓ ﻫﺎ ﻣﻘﺪاری اﻓﺰاﻳﺶ ﻳﺎﺑﺪ ﺗﺎ ﺑﻪ اﻳﻦ ﺗﺮﺗﻴﺐ ﻧﺎرﺳﺎﻳﻲ ﻫﺎی ﻧﺎﺷﻲ از ﻛﺎرﺑﺮد اﻳﻦ روش ﺟﺒﺮان ﮔﺮدد .  ﺮایﺑ اﻳﺠﺎد ﭘﻴﻮﺳﺘﮕﻲ ﻛﺎﻣﻞ در ﭘﻮﺷﺶ ﺳﻨﮓ ﭼﻴﻦ، از ﻳﻚ ﻻﻳﻪ ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺧﺮده ﺳﻨﮓ ﻣﻌﺪن و ﻳﺎ ﻣﺨﻠﻮط ﺷﻦ و ﻣﺎﺳﻪ ﺑﺮ روی ﺑﺴﺘﺮ آﻣﺎده ﺷﺪه ﺳﻄﺢ ﺷﻴﺐ دار اﺳﺘﻔﺎده ﺷﻮد ﻣﻲ . ﺳﻨﮓ ﻫﺎ ﺑﺎﻳﺪ ﺳﻄﺢ ﻧﺸﻴﻤﻦ ﺧﻮب داﺷﺘﻪ و ﻻﻳﻪ ﻫﺎی ﺳﻨﮓ ﭼﻴﻦ ﻧﻴﺰ ﺑـﺎ ﻫـﻢ ﻣﻮازی و ﻋﻤﻮد ﺑﺮ ﺷﻴﺮواﻧﻲ ﻗﺮار ﮔﻴﺮد .  ﭘﻮﺷﺶ ﻫﺎ ی ﺣﻔﺎﻇﺖ ﺳﻨﮓ ﭼﻴﻦ ﺑﺎﻳﺪ در ﻧﻘﻄﻪ ﺷﺮوع ) ﺑﺎﻻدﺳ ( ﺖ ﺑﻪ ﺧﻮﺑﻲ در دﻳﻮاره ﻗﻔﻞ ﺷﻮد . ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ در ﭘﺎﻳﻴﻦ دﺳﺖ ﻣﺤﻞ اﻧﺘﻬﺎﻳﻲ، ﭘﻮﺷﺶ ﺣﻔﺎﻇﺘﻲ ﺑﻪ ﺟﺎﻳﻲ ﺧﺘﻢ ﺷﻮد ﻛﻪ ﺗﺎﺛﻴﺮ ﻫﺎی ﻧﺎﻣﻄﻠﻮب اﺣﺘﻤﺎﻟﻲ آن ﻣﻬﻢ ﻧﺒﺎﺷﺪ .  ﺟﻬﺖ ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی از آﺑﺸﺴﺘﮕﻲ ﻣﻮﺿﻌﻲ در ﭘﻨﺠﻪ ﭘﻮﺷﺶ ﺳﻨﮓ ﭼﻴﻦ، ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ اﻧﺪازه ﻋﻤﻖ آﺑﺸﺴﺘﮕﻲ و در ﺻـﻮرت ﻧﺎﻣـﺸﺨﺺ ﺑﻮدن آن، ﺣﺪاﻗﻞ ﻳﻚ ﺗﺎ 5/1 ﻣﺘﺮ از ﺣﻔﺎﻇﺖ ﺳﻨﮓ ﭼﻴﻦ، در زﻳﺮ ﺑﺴﺘﺮ رودﺧﺎﻧﻪ اداﻣﻪ ﻳﺎﺑﺪ . درﺻﻮرﺗﻲ ﻛﻪ اﺟ ﺮای ﺣﻔﺎﻇﺖ ﭘﻨﺠﻪ در زﻳﺮ ﺑﺴﺘﺮ ﻣﻴﺴﺮ ﻧﺒﺎﺷﺪ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺎ ﺗﺎﻳﻴﺪ دﺳﺘﮕﺎه ﻧﻈﺎرت ﺣﺪاﻗﻞ 5/1 ﺗﺎ2 ﺑﺮاﺑﺮ ﻋﻤﻖ آﺑﺸﺴﺘﮕﻲ ، در ﻋﺮض ﺑﺴﺘﺮ اداﻣﻪ ﻳﺎﺑﺪ .  ﺷﻴﺐ ﻗﺮارﮔﻴﺮی ﺑ ﺮای ﺣﻔﺎﻇﺖ ﻫﺎ ی ﺳﻨﮓ ﭼﻴﻦ ﺑﺎ روش دﺳﺘﻲ ﻧﺒﺎﻳﺪ ﺗﻨﺪﺗﺮ از ﻳﻚ ﻋﻤﻮ دی ﺑﻪ 5/1 اﻓﻘﻲ ﺑﺎﺷﺪ .  در ﺷ ﺮاﻳ ﻄﻲ ﻛﻪ ﺳﺮﻋﺖ ﺟﺮﻳﺎن ﺑﺎﻻ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ و اﻣﻮاج ﻳﺎ ﻣﻮاد ﺟﺎﻣﺪ و ﺷﻨﺎور ﺑـﻪ ﺳـﻮاﺣﻞ ﺿـﺮﺑﻪ ﻣـﻲ زﻧﻨـﺪ، ﺗﻮﺻـﻴﻪ ﻣـﻲ ﺷـﻮد ﺿﺨﺎﻣﺖ ﭘﻮﺷﺶ ﺣﺪاﻗﻞ ﺑﻪ اﻧﺪازه 5/1 ﺑﺮاﺑﺮ اﻧﺪازه ﺑﺰرگ ﺗﺮ ﻳﻦ ﺳﻨﮓ ﺑﻮده و ﻳﺎ در ﺣﺪود 15 ﺗﺎ40 ﺳﺎﻧﺘﻲ ﻣﺘﺮ اﻓﺰاﻳﺶ ﻳﺎﺑﺪ .  ﻣﻼﺣﻈﻪ ﻫﺎی ﺧﺎص ﻃﺮاﺣﻲ ﻓﻴﻠﺘ داﻧﻪ )ﺮ ای ﻳﺎ ﻣﺼﻨﻮﻋﻲ ( ﻛﻪ در ﻗﺴﻤﺖ ﻫﺎ ی ﭘﻴﺶ اراﺋﻪ ﮔﺮدﻳﺪ ﺑﺎﻳﺪ ﻣـﺪ ﻧﻈـﺮ ﻗـﺮار ﺑﮕﻴـﺮد . در ﺻﻮرت اﺳﺘﻔﺎده از ﻓﻴﻠﺘﺮﻫﺎی داﻧﻪ ای، وزن ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺳﻨﮕﻲ ﺳﻨﮓ ﭼﻴﻦ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ ﺑﺎﻋﺚ ﭘﺎرﮔﻲ اﻟﻴﺎف ﺷﻮد . ﺑﺪﻳﻦ ﻣﻨﻈـﻮر اﺟـ ﺮای ﻻﻳﻪ ﺷﻨﻲ ﺑﻪ ﺿﺨﺎﻣﺖ 100 ﺗﺎ150 ﻣﺘﺮ ﻣﻴﻠﻲ در زﻳﺮ ﺳﻨﮓ ﭼﻴﻦ ﺑﺎ داﻧﻪ ﺑﻨﺪی 50 D 0.90 m  ﺗﻮﺻﻴﻪ .ﺷﻮد ﻣﻲ  ﻓﻴﻠﺘﺮ ﻣﺼﻨﻮﻋﻲ ) ژﺋﻮﺗﻜﺴﺘﺎﻳﻞ ( ﻧﺒﺎﻳﺪ در ﺑﺴﺘﺮ رودﺧﺎﻧﻪ، ﻓﺮاﺗﺮ از ﻣﺤﺪوده ﺳﻨﮓ ﭼـﻴﻦ اﺟـﺮا ﮔـﺮدد و ﻫـﻢ ﭘﻮﺷـﺎﻧﻲ ﻛـﺎﻓﻲ ﺑـﻴﻦ ﺻﻔﺤﻪ ﻫﺎی ﻣﺘﻮاﻟﻲ ﻓﻴﻠﺘﺮﻫﺎ، ﻻزم ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . اﻳﻦ ﻫﻢ ﭘﻮﺷﺎﻧﻲ ﺣﺪاﻗﻞ ﺑﻴﻦ 3/0 ﻣﺘﺮ ﺗﺎ9/0 ﻣﺘﺮ ﺑـ ﺮای ﭘﻮﺷـﺶ ﻫـﺎ ی زﻳـﺮ آب در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﻮد ﻣﻲ . ﺟﻬﺖ ﻣﻬﺎر ﻻﻳﻪ ﻫﺎ، ﻓﻮاﺻﻞ ﺑﺴﺖ )ﻫﺎ ﻣﻴﺦ و واﺷﺮ ( ﺣﺪود 6/0 ﺗﺎ5/1 ﻣﺘﺮ ﺗﻮﺻﻴﻪ ﻣﻲ ﮔﺮدد . ﻓﺼﻞ ﻫﺸﺘﻢ - ﭘﻮﺷﺶ و ﻫﺎ روﻛﺶ ﻫﺎی ﺣﻔﺎﻇﺘﻲ 143  ﺑﻪ ﻃﻮر ﻣﻌﻤﻮل وزن ﺳﻨﮓ ﻫﺎ ی ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده در ﭘﻮﺷﺶ ﺳﻨﮓ ﭼﻴﻦ ﺑﻴﻦ 7 ﺗﺎ70 ﻛﻴﻠﻮﮔﺮم ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ .  رﻳﺨﺘﻦ ﻻﻳﻪ ﺳﻨﮓ ﭼﻴﻦ و ﻓﻴﻠﺘﺮ زﻳﺮ آن ﺑﺎﻳﺪ ﻫﻢ زﻣﺎن ﺻﻮرت ﮔﻴﺮد . ﻻﻳﻪ ﻫﺎی ﻓﻴﻠﺘﺮ اﺟﺮا ﺷﺪه ﺑﺎﻳﺪ ﻛﻨﺘﺮل ﮔﺮدﻧﺪ . در ﻫﺮ 100 ﻣﺘﺮ ﻃـﻮل ﺑﺎﻳﺪ از ﻣﺼﺎﻟﺢ ﻓﻴﻠﺘﺮ ﻧﻤﻮﻧﻪ ﺑﺮداری ﻛﺮد . ﻣﻴﺰان ﺗﻐﻴﻴﺮﻫﺎی ﻣﺠﺎز ﺿﺨﺎﻣﺖ ﻻﻳﻪ ﻓﻴﻠﺘﺮ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﻃﺮاﺣﻲ آن، 10  درﺻﺪ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . 8 - 4 - ﺳﻨﮓ ﻓﺮش ﭘﻮﺷﺶ ﻫﺎ ی ﺳﻨﮕﻲ ﻛﻪ ﺑﺎ دﺳﺖ اﻧﺠﺎم ﻣﻲ ﮔﺮدﻧﺪ ﺳﻨﮓ ) ﻓﺮش ( ، ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎی اﺟ ﺮاﻳ ﻲ ﺑﺎﻻﺗﺮ و ﻧﻴﺮ وی ﻛﺎر ﺑﻴﺶ ﺗﺮ ی ﻧـﺴﺒﺖ ﺑـﻪ ﭘﻮﺷـﺶ ﺳﻨﮓ ﭼﻴﻦ اﺣﺘﻴﺎج دارﻧﺪ . ﻣﻌﻤﻮﻻ در اﻳﻦ ﻧﻮع ﭘﻮﺷﺶ ﻫﺎ از ﻳﻚ ﻻﻳﻪ ﻗﻴﺮ 1 ﻛﻪ اﻏﻠﺐ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻳﻚ ﻻﻳﻪ ﻣﺠـﺰا اﺟـﺮا ﻣـﻲ ﮔﺮدﻧـﺪ، اﺳـﺘﻔﺎده ﺷﻮد ﻣﻲ ﺗﺎ ﺳﻄﺢ ﻧﺴﺒﺘﺎ ﺻﺎﻓﻲ ﺑﻪ دﺳﺖ آﻳﺪ . ﻻﻳﻪ ﻗﻴﺮ ﻣﻌﻤﻮﻻ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ ﺑﺮ روی ﺧﺎک رس ﻳﺎ ﺧﺎک ﺳﻮاﺣﻞ ﺑﺎ ﻧﻔﻮذﭘﺬﻳﺮی ﻳﺎ ﻦﭘﺎﻳﻴ ﺑﺮ روی ﻳﻚ زﻳﺮﻻﻳﻪ ﻣﻨﺎﺳﺐ ﻗﺮار داده .ﺷﻮد ﻣﻲ ﭘﺲ از ﻗﺮاردادن ﺳﻨﮓ ﻫﺎ در ﺻﻮرت وﺟﻮد ﺷﻜﺎف، ﻣﻲ ﺗﻮان آﻧﻬﺎ را ﺑﺎ ﺷﻦ و ﻳﺎ ﺳﻨﮓ ﻫﺎی ﮔﻮه ای ﺷﻜﻞ ﭘﺮ ﻛﺮد . اﻳﻦ ﻛﺎر ﺑﺎﻋـﺚ ﻣـﻲ ﺷـﻮد ﻛﻪ ﻧﻮﻋﻲ ﻗﻔﻞ و ﺑﺴﺖ اﻳﺠﺎد ﮔﺮدد . اﻳﻦ ﻛﺎر ﺑﺮای ﺧﺎک ﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ دﭼﺎر ﺗﻐﻴﻴﺮ ﺷﻜﻞ ﻳﺎ ﺣﺮﻛﺖ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ ﻣﻨﺎﺳﺐ ﻧﻴ ﺴﺖ ﻪﺑـ . ﻃـﻮر ﻛﻠـﻲ ﺗﻮﺻـﻴﻪ ﻣﻲ ﮔﺮدد اﻳﻦ ﮔﻮﻧﻪ ﺳﻨﮓ ﻓﺮش )ﻫﺎ ﺑﺪون ﻣﻼت ( ﺑﺮای ﺷﻴﺐ ﻫﺎی ﻛﻢ ﺗﺮ از 1 ﻋﻤﻮدی ﺑﻪ5/1 اﻓﻘﻲ ﺑﻪ ﻛﺎر ﺑﺮده ﺷﻮد . اﻳﻦ ﻧﻮع ﭘﻮﺷﺶ ﻫﺎ ﭼﻮن ﺑـﺎ دﺳﺖ ﭼﻴﺪه ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ، ﭘﺎﻳﺪارﺗﺮ از ﭘﻮﺷﺶ ﺳﻨﮓ ﭼﻴﻦ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ . اﺑﻌﺎد ﻣﺼﺎﻟﺢ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده در ﭘﻮﺷﺶ ﻫﺎی ﺳﻨﮓ ﭼﻴﻦ ﺗﻨﻮع ﺑﻴﺶ ﺗﺮی دا ﺷـﺘﻪ و در ﻋﻴﻦ ﺣﺎل زاوﻳﻪ اﺻﻄﻜﺎک داﺧﻠﻲ ﻣﺤﺪودی دارﻧﺪ . ﺷﻜﻞ )8 - 2( ﻧﻤﻮﻧﻪ ای از ﭘﻮﺷﺶ ﺳﻨﮓ ﻓﺮش را ﻧﺸﺎن ﻣﻲ . دﻫﺪ اﺑﻌﺎد ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺳﻨﮓ ﻓﺮش ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ ﻣﺘﻨﺎﺳﺐ ﺑﺎ ﺳﺮﻋﺖ، ﺟﺮﻳﺎن ﻃﺮاﺣﻲ و ﺗﻌﻴﻴﻦ ﮔﺮدد از ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺷﻨﻲ ﻣﻌﻤﻮﻻ ﻓﻘﻂ در ﻧﻮاﺣﻲ ﻣﻴﺎﻧﻲ و ﺑﺎﻻی ﺳﺎﺣﻞ اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲ ﺷﻮد از ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺷﻨﻲ ﻣﻌﻤﻮﻻ ﻓﻘﻂ در ﻧﻮاﺣﻲ ﻣﻴﺎﻧﻲ و ﺑﺎﻻی ﺳﺎﺣﻞ اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲ ﺷﻮد ﺷﻜﻞ8 - 2 - ﭘﻮﺷﺶ ﺳﻨﮓ ﻓﺮش ﺑﺎ ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺷﻨﻲ 1- pitching 144 ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻓﻨﻲ ﻋﻤﻮﻣﻲ ﻛﺎرﻫﺎی ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ رودﺧﺎﻧﻪ 8 - 4 - 1 - ﺳﻨﮓ ﻓﺮش ﻫﺎ ی ﺑﺎ ﻣﺼﺎﻟﺢ دﻳﮕﺮ در ﺳﻨﮓ ﻓﺮش ﻫﺎ ﺑﻪ ﺟﺎی اﺳﺘﻔﺎده از ﺳﻨﮓ ﻫﺎ ی ﻛﻮﭼﻚ ﺗﺮ ﺟﻬﺖ ﻗﻔﻞ و ﺑﺴﺖ ﻣﻲ ﺗ ﻮان از ﻣﻼت ﺳﻴﻤﺎن ﻳـﺎ آﺳـﻔﺎﻟﺖ اﺳـﺘﻔﺎده ﻧﻤـﻮد . ﺳﻨﮓ ﻫﺎ ی ﺧﺮدﺷﺪه را ﻣﻲ ﺗﻮان ﺑﺎ ﻗﻴﺮ ﻣﺨﻠﻮط و ﺑﺪﻳﻦ ﻣﻨﻈﻮر اﺳﺘﻔﺎده ﻛﺮد . اﻟﺒﺘﻪ ﺑﺎ اﻳﻦ ﻛﺎر ﻧﻔﻮذ ﭘﺬﻳﺮی ﻛﺎﻫﺶ ﻣﻲ ﻳﺎﺑﺪ ﻛﻪ اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮع را ﺑﺎﻳﺪ در ﻧﻈﺮ داﺷﺖ . ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ اﻳﻦ ﻋﻤﻞ ﺑﺎﻋﺚ ﻛﺎﻫﺶ ﻣﺘﻮﺳﻂ ﺑﻌﺪ ﺳﻨﮓ )50 D ( ﺟﻬﺖ ﺗﺎﻣﻴﻦ ﭘﺎﻳﺪاری ﻣﻲ ﺷـﻮد ) ﻛـﺎﻫﺶ ﺗـﺎ 15 درﺻـﺪ درﺻﻮرﺗﻲ ﻛﻪ 50 درﺻﺪ ﻣﻨﺎﻓﺬ ﺳﻄﺤﻲ ﭘﺮ ﺷﻮد (. ﺳﻨﮓ ﻓﺮش ﻫﺎ ﻳﻲ ﻛﻪ ﺑﺎ ﻣﻼت ﺗﻬﻴﻪ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ، ﺟﻬﺖ ﺣﻔﺎﻇﺖ ورودی و ﺧﺮوﺟﻲ ﺳﺎزه ﻫﺎ اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲ ﮔﺮدد . ﻣﺼﺎﻟﺢ اﻳﻦ ﻧﻮع ﭘﻮﺷﺶ ﺑـﻪ راﺣﺘﻲ در دﺳﺘﺮس ﺑﻮده و ﻫﺰﻳﻨﻪ ﺑﺎﻻﻳﻲ ﻧﺪارﻧﺪ و در ﻣﻨﺎﻃﻖ ﺷﻬﺮی از ﻟﺤﺎ ظ ﻇﺎﻫﺮی ﻣﻨﺎﺳﺐ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ . اﻳﻦ ﻧﻮع ﭘﻮﺷﺶ ﺑﻪ ﻫﺎ ﻋﻠﺖ ﺻﻠﺐ ﺑﻮدن، ﺑﻪ ﻳﻚ ﭘﻲ ﻣﺤﻜﻢ اﺣﺘﻴﺎج دارﻧﺪ و درﺻﻮرﺗﻲ ﻛﻪ ﺷـ ﺮاﻳ ﻂ ﺧـﺸﻚ ﺑـ ﺮای اﺟـﺮا ﺣﺎﺻـﻞ ﻧـﺸﻮد، ﻣﺘﺪاول اﺳﺖ ﻛﻪ از ﻫﺎ ﺷﻤﻊ ی ﻓﻮﻻدی و ﻳﺎ ﻫﺎ ورق ی ﻓﻮﻻدی ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﭘﻨﺠﻪ ) در ﺳﻤﺖ رودﺧﺎﻧﻪ ( اﺳﺘﻔﺎده ﺷﻮد . ﺑﻪ اﻳﻦ ﻣﻨﻈـﻮر ﻣـﻲ ﺗـﻮان ﺷﻤﻊ ﻳﺎ ورق را ﺑﻪ آراﻣﻲ و ﺑﺎﻻﺗﺮ از ﺳﻄﺢ آب ﻧﺮﻣﺎل ) در ﻛﻢ آﺑﻲ ( از ﺑﺎﻻ ﺑﻪ درون ﺧﺎک ﻛﻮﺑﻴﺪ . ﭼﻮن اﻳﻦ ﭘﻮﺷﺶ ﻧﻔﻮذﻧﺎﭘﺬﻳﺮ اﺳـﺖ، ﺑﺎﻳـﺪ ﺗﺪاﺑﻴﺮ ﻻزم ﺟﻬﺖ زﻫﻜﺸﻲ ﺑﺎ ﺗﻌﺒﻴﻪ زﻫﻜﺶ ﻫﺎ ی ﻣﻮﺿﻌﻲ ) ﺳﻮراخ در ﻣﺤﻞ ﻫﺎ ی ﺧﺎص ( در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﻮد . ﭘﻮﺷﺶ ﻫﺎ ی ﺳﻨﮕﻲ را ﻣﻲ ﺗﻮان ﺑﻪ روش ﻫﺎ ی زﻳﺮ ﻣﻼت ﻛﺎری ﻛﺮد :  ﻣﺨﻠ ﻮط ﻧﺴﺒﺘﺎ ﺧﺸﻚ ﻣﻼت ﺳﻴﻤﺎن را ﺑﺎ ﻓﺮﭼﻪ روی ﺳﻄﺢ ﺳﻨﮓ ﻫﺎ ﭘﺨﺶ ﻣﻲ ﻧﻤﺎﻳﻨﺪ ﺗﺎ ﺗﻤﺎﻣﻲ ﺷﻜﺎف ﻫـﺎ ﭘـﺮ ﺷـﻮﻧﺪ، ﺳـﭙﺲ ﻣﻼت ﻫﺎ ، رﻫﺎ ﺷﺪه ﺗﺎ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻃﺒﻴﻌﻲ ﺳﻔﺖ ﺷﻮﻧﺪ .  ﻣﻼت ﺳﻴﻤﺎن ﺑﺎ آب زﻳﺎد ﺑﺮ ﺗﻤﺎﻣﻲ ﺳﻄﺢ ﺗﺎ ﺟﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﺗﻤﺎم ﺷﻜﺎف ﻫﺎ ﭘﺮ ﮔﺮدﻧﺪ، رﻳﺨﺘﻪ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ .  ﺷﻜﺎف ﻫﺎ ی ﺑﻴﻦ ﺳﻨﮓ ﻫﺎ ﺑﺎ ﻣﻼت ﺑﻪ ﺻﻮ رت دﺳﺘﻲ ﭘﺮ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . اﻳﻦ روش ﻧﺴﺒﺘﺎ ﮔﺮان اﺳﺖ و ﻧﻴـﺮوی ﻛـﺎر زﻳـﺎدی اﺣﺘﻴـﺎج دارد، اﻣﺎ ﺑﻬﺘﺮﻳﻦ ﺷﻜﻞ را دار ا اﺳﺖ و ﻣﻄﻤﺌﻦ ﺗﺮﻳﻦ روش ﺑ ﺮای درزﺑﻨﺪی اﺳﺖ . ﻣﻲ ﺗﻮان ﺟﻬﺖ اﻓﺰاﻳﺶ ﻛﺎرآﻳﻲ ﺮای ﺑ دو روش آﺧﺮ از ﻣﻮاد ﻣﻀﺎف ﻣﻨﺎﺳﺐ اﺳﺘﻔﺎده ﻧﻤﻮد . ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﻣﻲ ﺗﻮان از ﻗﻴﺮ ) آﺳﻔﺎﻟﺖ ( ﺟﻬﺖ اﻳﺠﺎد ﺳﻄﺢ ﻳﻜﭙﺎرﭼﻪ اﺳﺘﻔﺎده ﻧﻤﻮد . اﺳﺘﻔﺎده از ﻗﻴﺮ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻣﻼت، اﻧﻌﻄﺎف ﭘﺬﻳﺮی ﺑﻴﺶ ﺗﺮ ی ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺳﻴﻤﺎن دارد وﻟﻲ اﺟ ﺮای آن ﻧﻴﺎز ﺑﻪ ﻧﻴﺮوی ﻣﺘﺨﺼﺺ دارد . اﻳﻦ روش در ﻣﺤﻴﻂ ﺧﺸﻚ اﻧﺠﺎم ﻣﻲ ﮔﻴﺮد . اﻟﺒﺘﻪ آﺳﻔﺎﻟﺖ در زﻳﺮ آب ﻫﻢ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ رﻳﺨﺘﻪ ﺷﻮد . 8 - 5 - ﭘﻮﺷﺶ ﺷﻴﺎری ) ﺗﺮاﻧﺸﻪ ( ای اﻳﻦ ﻧﻮع ﭘﻮﺷﺶ ﻣﻌﻤﻮﻻ ﺑ ﺎ ﺣﻔﺮ ﻳﻚ ﺗﺮاﻧﺸﻪ در ﭘﺸﺖ ﻛﻨﺎره رودﺧﺎﻧﻪ و ﺑﺎ رﻳﺨﺘﻦ ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺳﻨﮕﻲ ﺑﺎ ﺷﻴﺐ ﻳﻚ ﻋﻤـﻮدی ﺑـﻪ 5/1 اﻓﻘـﻲ ﺳﺎﺧﺘﻪ ﺷﻮد ﻣﻲ . در اﻳﻦ روش ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ ﻣﻲ ﮔﺮدد ﺑﺎ ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ و آﺑﺸﺴﺘﮕﻲ رودﺧﺎﻧﻪ، ﻧﺎﺣﻴﻪ زﻳﺮ ﻗﺴﻤﺖ ﺣﻔـﺎری ﺷـﺪه ﺧـﺎﻟﻲ ﺷـﺪه و ﺑـﺎ رﻳﺰش ﺳﻨﮓ ﻫﺎ ی ﻗﺮارداده ﺷﺪه در ﭘﻨﺠﻪ ﺷﻴﺎر، از ﺷﻴﺐ ﻛﻨﺎره در ﻗﺴﻤ ﺖ ﻗﺮارﮔﺮﻓﺘﻪ در زﻳﺮ آب ﻣﺤﺎﻓﻈﺖ ﺑﻪ ﻋﻤﻞ ﻣﻲ . آﻳﺪ در اﻳﻦ ﻧﻮع ﺣﻔﺎﻇﺖ ﻣﻲ ﺗﻮان از ﻣﺼﺎﻟﺤﻲ ﻏﻴﺮ از ﺳﻨﮓ، ﻣﺎﻧﻨﺪ ﻗﻄﻌﻪ ﻫﺎی ﺧﺎک- ﺳﻴﻤﺎن ﺷﻜﺴﺘﻪ ﻧﻴﺰ اﺳﺘﻔﺎده ﻧﻤﻮد . اﺳﺘﻔﺎده از اﻳﻦ ﻧﻮع ﻣﺼﺎﻟﺢ ﻣﺴﺘﻠﺰم ﻃﺮاﺣﻲ دﻗﻴﻖ ﻳﻚ ﻣﺨﻠﻮط ﺧﺎک- ﺳﻴﻤﺎن و ﻧﻈﺎرت دﻗﻴﻖ ﺑﺮ ﻋﻤﻠﻴﺎت اﺧﺘﻼط ﻣﺼﺎﻟﺢ، ﺷﻜﺴﺘﻦ و ﺟﺎدادن آﻧﻬﺎ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . اﻳﻦ ﭘﻮﺷﺶ ﺣﻔﺎﻇﺘﻲ ﺑ ﻫﺎ ﭘﻴﭻ ﺮای ی ﻃﻮﻻﻧﻲ و ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ ﻧﻤﻮدن ﻣﺴﻴﺮ رودﺧﺎﻧﻪ و ﻣﻌﻤﻮﻻ ﺮای ﺑ آﺑﺮاﻫﻪ ﻫﺎی ﻗﺎﺑﻞ ﻛـﺸﺘﻲ راﻧـﻲ اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲ ﮔﺮدد . ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ در ﻣﻮاردی ﻛﻪ ﺑﺎﻻ ﺑﻮدن ﺳﺮﻋﺖ ﺟﺮﻳﺎن و ﺳﺮﻋﺖ ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ و ﻧﻴﺰ ﺑﺎﻻ ﺑﻮدن ﻋﻤﻖ ﺟﺮﻳﺎن و ﻳﺎ ﻧﻮﺳـﺎن ﺳـﺮﻳﻊ ﻓﺼﻞ ﻫﺸﺘﻢ - ﭘﻮﺷﺶ و ﻫﺎ روﻛﺶ ﻫﺎی ﺣﻔﺎﻇﺘﻲ 145 ﺳﻄﺢ آب، ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺳﺎﺧﺘﻤﺎﻧﻲ را در داﺧﻞ ﻣﺠ ﺮای اﺻﻠﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﺧﻴﻠﻲ ﻣﺸﻜﻞ ﻣﻲ ﻛﻨﺪ، از اﻳﻦ روش اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲ ﮔﺮدد . ﻗﺎﺑﻞ ذﻛـﺮ اﺳـﺖ اﻳﻦ روش ﺑﻴﺶ ﺗﺮ در ﻣﻮاﻗﻌﻲ ﻛﺎرآﻳﻲ دارد ﻛﻪ ﻣﺼﺎﻟﺢ ﻛﻨﺎره ﻫﺎ، اﻏﻠﺐ ﻏﻴﺮﭼﺴﺒﻨﺪه ﺑﺎﺷﻨﺪ . در ﻫﻨﮕﺎم ﻃﺮاﺣﻲ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ اﻳﻦ ﻧﻜﺘﻪ ﺗﻮﺟـﻪ ﻛـﺮد ﻛﻪ اﻳﻦ روش ﻧﻴﺎز ﺑﻪ ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺳﻨﮕﻲ زﻳﺎدی دا . رد درﺻﻮرﺗﻲ ﻛﻪ داﻧﻪ ﺑﻨﺪی ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺳﻨﮕﻲ ﺑﻪ ﺣﺪ ﻛﺎﻓﻲ رﻳﺰداﻧﻪ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ ﻣﻲ ﺗـﻮان اﻧﺘﻈـﺎر ﻋﻤﻠﻜﺮد ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺑﺪون ﻓﻴﻠﺘﺮ ﻳﺎ ﭘﻮﺷﺶ ﻫﺎ ی ﺗﺤﺘﺎﻧﻲ را داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﻴﻢ . 8 - 5 - 1 - ﻣﻼﺣﻈﻪ ﻫﺎی ﻃﺮاﺣﻲ و اﺟ ﻲﺮاﻳ اﺟ ﺮای اﻳﻦ روش ﭘﻮﺷﺶ، ﻧﻴﺎزﻣﻨﺪ دﻗﺖ وﻳﮋ ه ای ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﺷﻴﺐ ﺣﻔﺎﻇﺖ ﭘﻮﺷﺶ ﺷﻴﺎری ﺑﻪ ﺟﻨﺲ ﻣـﺼﺎﻟﺢ ﺧـﺎﻛﻲ ﺳـ ﻮاﺣﻞ و ﻋﻮاﻣـﻞ ژﺋﻮﺗﻜﻨﻴﻜﻲ ﺑﺴﺘﮕﻲ دارد . در ﻫﻨﮕﺎم ﻗﺮاردادن ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺳﻨﮕﻲ ﺑﺎﻳﺪ دﻗﺖ زﻳﺎدی ﻧﻤﻮد و ﺳﻨﮓ ﻫﺎ را ﺑﻪ ﻃـﻮر ﻣـﻨﻈﻢ ﭼﻴـﺪ . ﺑـﻪ ﺧـﺼﻮص اﮔـﺮ ﺳﺎﺣﻞ دا رای ﻣﺼﺎﻟﺢ ﭼﺴﺒﻨﺪه ﺑﺎﺷﺪ اﻣﻜﺎن دارد ﺑﻪ ﺟﺎی ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ ﻳﺎﻓﺘﻦ ﻳﻜﻨﻮاﺧﺖ، ﺑﻪ ﻋﻠﺖ ﮔﺴﻴﺨﺘﮕﻲ و ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ ﺗﻮده ای، ﻛﻨـﺎره، دﭼـﺎر ﻋﻘﺐ ﻧﺸﻴﻨﻲ ﮔﺮدد . ﻳﻲﺟﺎ آن از ﻛﻪ ﻗﺮاردادن ﺳﻨﮓ در ﺗﺮ ﻛﻢ ﻳﻦ ارﺗﻔﺎع ﻛﻪ ﻗﺎﺑﻠﻴﺖ اﺟ ﺮاﻳ ﻲ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ ﻣﻄﻠﻮب اﺳﺖ، ﺑﺎ ﻓﺮض ﻛﻪ اﻳﻦ ﺳﻄﺢ آب زﻳﺮزﻣﻴﻨـﻲ در ﺷﻴﺎر ﻫﻢ ﺗﺮاز ﺳﻄﺢ آب رودﺧﺎﻧﻪ ﺑﺎﺷﺪ، ﻣﻌﻤﻮﻻ ارﺗﻔﺎع ﻛﻒ ﻻﻳﻪ ﻣﺤﺎﻓﻆ را در ﺣﺪود 3 ﻣﺘـﺮ ﭘـﺎﻳﻴﻦ ﺗـﺮ از ﺳـﻄﺢ آب رودﺧﺎﻧـﻪ در دوران ﺳﺎﺧﺖ در ﻧﻈﺮ ﻣﻲ ﮔﻴﺮﻧﺪ در . زﻣﺎن ﺳﺎﺧﺖ و اﻳﺠﺎد اﻳﻦ ﻧﻮع ﺣﻔﺎﻇﺖ، ﺑﺎﻳﺪ ﻧﻈﺎرت دﻗﻴﻘﻲ اﻋﻤﺎل ﮔـﺮدد، ﺑـﻪ ﻃـﻮری ﻛـﻪ در ﻳـﻚ ﻋﻤﻠﻴـﺎت ﭘﻴﻮﺳﺘﻪ، ﺷﻴﺎر زﻳﺮ آب ﺑﻼﻓﺎﺻﻠﻪ ﭘﺲ از ﺗﻤﺎم ﺷﺪن ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺧﺎﻛﻲ، ﺑﺎ ﺳﻨﮓ ﭘـﺮ ﻣـﻲ ﺷـﻮد . ﺷـﻜﻞ )8 - 3( ، ﻧﻤﻮﻧـﻪ ای از ﭘﻮﺷـﺶ ﺷـﻴﺎری ) ﺗﺮاﻧﺸﻪ ای ( را ﻧﺸﺎن ﻣﻲ . دﻫﺪ زﻣﻴﻦ ﻃﺒﻴﻌﻲ ﺧﺎﻛﻲ ﻛﻪ ﺑﺮداﺷﺖ ﻣﻲ ﺷﻮد ﺳﻨﮓ ﻫﺎﻳﻲ ﺑﺮای ﻛﻪ رﻳﺰش ﺑﻌﺪی روی ﺑﺮ ﻗﺴﻤﺖ ﭘﺎﻳﻴﻦ ﺷﻴﺐ در ﭘﻨﺠﻪ ﺷﻴﺎر ﻗﺮارداده ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ )زاوﻳﻪ ﻗﺮارﮔﻴﺮی ﺳﻨﮓ ﻫﺎ ﻳﻚ ﻋﻤﻮدی ﺑﻪ 5/1 (اﻓﻘﻲ ﺳﻄﺢ آب ﻣﺘﻮﺳﻂ در ﻫﻨﮕﺎم ﺟﺮﻳﺎن ﺣﺪاﻛﺜﺮ ﺳﻄﺢ آب ﻣﺘﻮﺳﻂ در ﻫﻨﮕﺎم ﻛﻢ آﺑﻲ ﺿﺎﻳﻌﺎت ﭘﻮﺷﺶ ﺳﻨﮕﻲ ﺳﺎﺣﻞ ﻋﻤﻖ رﻳﺰش )ﺷﺮاﻳﻂ ﻋﻤﻖ ﭘﺲ از رﻳﺰش ﺑﻌﺪ از آﺑﺸﺴﺘﮕﻲ ﺗﻮﺳﻂ ﺟﺮﻳﺎن( ﺑﻪ وﺳﻴﻠﻪ ﺟﺮﻳﺎن رودﺧﺎﻧﻪ ﺷﺴﺘﻪ ﺧﻮاﻫﻨﺪ ﺷﺪ ﺷﻜﻞ8 - 3 - ﭘﻮﺷﺶ ﺷﻴﺎری ) ﺗﺮاﻧﺸﻪ ( ای 146 ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻓﻨﻲ ﻋﻤﻮﻣﻲ ﻛﺎرﻫﺎی ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ رودﺧﺎﻧﻪ 8 - 6 - ﺳﻨﮓ رﻳﺴﻪ ﭘﻴﺶ ) ﺑﻨﺪ رﻳﺰﺷﻲ ( ﭘﻮﺷﺶ ﺳﻨﮓ رﻳﺴﻪ، ﻧﻮﻋﻲ ﭘﻮﺷﺶ ﺷﻴﺎری ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ از ﻗﺮاردادن ﺳﻨﮓ ﻫﺎ در اﻧﺘﻬﺎی ﭘﻬﻨﻪ ﺳﻴﻞ ﮔﻴﺮ، از ﺧﻂ ﺳﺎﺣﻞ ﻣﻮﺟﻮد ﺑﻪ ﺳﻤﺖ ﺧﺸﻜﻲ در ﻣﻮﻗﻌﻴﺘﻲ ﻛﻪ از ﻗﺒﻞ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﺣﺪ ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺷﺪه و از ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ ﺑﻴﺶ ﺗﺮ ﭘﺲ از آن ﺑﺎﻳﺪ ﺟﻠﻮﮔﻴﺮ ی ﺷﻮد، اﻳﺠﺎد ﻣـﻲ ﮔـﺮدد . اﻳﻦ روش ﺗﻤﺎم ﻣﺰاﻳﺎ و ﻣﻌﺎﻳﺐ ﭘﻮﺷﺶ ﺷﻴﺎری را داراﺳﺖ و ﻓﻘﻂ ﻃﺮاﺣﻲ و ﺳﺎﺧﺖ آن ﺳﺎده ﺗﺮ ﺑﻮده و ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺑﺎﻋﺚ اﺗﻼف زﻳـﺎد ﺳـﻨﮓ ﺷﻮد ﻣﻲ . در اﻳﻦ روش ﻨﺪﺮآﻳﻓ رﻳﺰش ﺧﻮد ﺑﻪ ﺧﻮد، وﻗﺘﻲ ﻛﻪ ﺳﻨﮓ ﻫﺎ ﺑﺎﻳﺪ ﺗﻤﺎم ارﺗﻔﺎع ﺳﺎﺣﻞ را ﺳﻘﻮط ﻧﻤﺎﻳﻨﺪ، ﺑﻪ ﻛﺎرآﻣﺪی ﺣﺎﻟﺘﻲ ﻧﻴـﺴﺖ ﻛﻪ ﺳ ﻨﮓ ﻫﺎ از ﻛﻒ ﺷﻴﺎر ﺣﻔﺮ ﺷﺪه ﺑﻪ ﻳﻚ ارﺗﻔﺎع ﭘﺎﻳﻴﻦ ﺗﺮی رﻳﺰش ﻛﻨﻨﺪ . ﺳﺎﺣﻞ ﻫـﺎﻳﻲ ﻛـﻪ دارای ﻣـﺼﺎﻟﺢ ﻋﻤـﺪﺗﺎ ﻏﻴﺮﭼـﺴﺒﻨﺪه ﻫـﺴﺘﻨﺪ ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺗﺮﻳﻦ ﻣﺤﻞ اﺣﺪاث ﭘﻮﺷﺶ ﺳﻨﮓ رﻳﺴﻪ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ . ﺷﻜﻞ )8 - 4( ﻧﻤﻮﻧﻪ ای از ﭘﻮﺷﺶ ﺳﻨﮓ رﻳﺴﻪ را ﻧﺸﺎن ﻣﻲ . دﻫﺪ 8 - 6 - 1 - ﻣﻼﺣﻈﻪ ﻫﺎی ﻃﺮاﺣﻲ و اﺟ ﻲﺮاﻳ ﺳﺮﻋﺖ و ﻣﺸﺨﺼﺎت ﺟﺮﻳﺎن، اﻧﺪازه ﻫﺎ و اﺑﻌﺎد ﺳﻨﮓ ﻫﺎ ی ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده در ﭘﻮﺷﺶ ﺳﻨﮓ رﻳﺴﻪ را ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻣﻲ ﻛﻨﻨـﺪ . اﻳـﻦ روش ﻣﻤﻜـﻦ اﺳﺖ ﺑ ﺮای ﻣﻮﻗﻌﻴﺖ ﻫﺎ ی اﺿﻄﺮاری ﻛﻪ زﻣﺎن، ﻫﺰﻳﻨﻪ را ﺗﺤﺖ ﺷﻌﺎع ﻗﺮار ﻣﻲ دﻫﺪ و زﻣﺎن ﻛـﺎﻓﻲ ﺑـ ﺮای ﻃﺮاﺣـﻲ ﺗﻔـﺼﻴﻠﻲ وﺟـﻮد ﻧـﺪارد و ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺑﺎﻻ ﺑﻮدن ﺳﻄﺢ آب و ﺳﺮﻋﺖ زﻳﺎد ﺟﺮﻳﺎن رودﺧﺎﻧﻪ از اﻧﺠﺎم ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺳﺎﺧﺘﻤﺎﻧﻲ ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی ﻣﻲ ﻛﻨﺪ، ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺑﺎﺷﺪ . روش ﻃﺮاﺣـﻲ ﻣﺸﺎﺑﻪ روش ﭘﻮﺷﺶ ﺷﻴﺎری اﺳﺖ ﺑﺎ اﻳﻦ ﺗﻔﺎوت ﻛﻪ ﻧﻴﺎز ﺑﻪ ﻃﺮاﺣﻲ ﺷﻴﺎر ) ﮔﻮدال ﻧﻤﻲ ( ﺑﺎﺷﺪ . ﺑﻪ ﻃﻮر ﻛﻠﻲ ﻣﻲ ﺗﻮان ﮔﻔﺖ ﺑﺮاﺳﺎس ﻣﺸﺎﻫﺪات ﻣﻴﺪاﻧﻲ و ﺗﺠﺮﺑﻴﺎت ﺑﻪ دﺳﺖ آﻣﺪه از ﭘﺮوژه ﻫﺎی اﺟﺮا ﺷﺪه، ﭘﻮﺷﺶ ﻫـﺎی ﺑـﺎ داﻧـﻪ ﺑﻨـﺪی ﺧﻮب ﺑﺎ ﺣﺪاﻛﺜﺮ وزن ﺳﻨﮓ ﻫﺎی ﺗﺎ 90 ﻛﻴﻠﻮﮔﺮم و ﺑﺎ50 D ﺣﺪود18 ﺗﺎ20 ﺳﺎﻧﺘﻲ ﻣﺘﺮ، ﻣﻮﺛﺮﺗﺮ از داﻧﻪ ﺑﻨﺪی ﻫﺎی ﺗﺎ ﺣﺪاﻛﺜﺮ 225 ﻛﻴﻠﻮﮔﺮم و ﺑﺎ50 D ﺣﺪود23 ﺗﺎ25 ﺳﺎﻧﺘﻲ ﻣﺘﺮ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ . زﻳﺮا ﺳﻨﮓ ﻫﺎی ﺑﺎ داﻧﻪ ﺑﻨﺪی ﻛﻮﭼﻚ ﺗﺮ در ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ ﺑﺎ ﺳﻨﮓ ﻫـﺎی ﺑـﺎ داﻧـﻪ ﺑﻨـ ﺪی ﺑـﺰرگ ﺗـﺮ، ﻻﻳﻪ ﻫﺎی ﺑﺎ ﺗﺮاﻛﻢ ﺑﻴﺶ ﺗﺮ و درزﻫﺎی ﻛﻮﭼﻚ ﺗﺮ اﻳﺠﺎد ﻣﻲ ﻛﻨﻨﺪ . ﺑﺰرﮔﻲ ﺳﻨﮓ ﺑﻪ ﻛﺎر رﻓﺘﻪ ﺑﺮای اﺣﺪاث رﻳﺴﻪ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ اﻧﺪازه ای ﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ ﺑـﺎ ﺟﺮﻳﺎن آب ﺣﻤﻞ ﻧﺸﻮد . ﻣﻲ ﺗﻮان ﭘﻮﺷﺶ را ﻣﺪﻓﻮن ﻧﻤﻮده ﻳﺎ روی ﺑﺮ آن ﻛﺎﺷﺖ ﮔﻴﺎه اﻧﺠﺎم داد ﻫﻨﮕﺎﻣﻲ ﺧﻂ ﻛﻪ ﺳﺎﺣﻞ ﺑﻪ ﭘﻮﺷﺶ ﻣﺪﻓﻮن ﻣﻲ رﺳﺪ، ﺳﻨﮓ ﻫﺎ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﺧﻮدﻛﺎر رﻳﺰش ﻧﻤﻮده از و ﺳﺎﺣﻞ ﺣﻔﺎﻇﺖ ﻣﻲ ﻛﻨﻨﺪ ﺣﺠﻢ ﺳﻨﮓ ﻫﺎ در ﺗﺮاﻧﺸﻪ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ اﻧﺪازه ای ﺑﺎﺷﺪ ﺗﺎ ﺣﻔﺎﻇﺖ از ﺳﺎﺣﻞ را ﺗﺎ ﭘﺎﻳﻴﻦ ﺧﻂ اﻟﻘﻌﺮ ﻓﺮاﻫﻢ ﻧﻤﺎﻳﺪ ﺷﻜﻞ8 - 4 - ﭘﻮﺷﺶ ﺳﻨﮓ رﻳﺴﻪ ﭘﻴﺶ ) ﺑﻨﺪ رﻳﺰﺷﻲ ( ﻧﻮع دﻳﮕﺮی از ﭘﻮﺷﺶ ﺳﻨﮓ رﻳﺴﻪ، ﺣﻔﺎﻇﺖ ﺳ ﻨﮕﻲ ﻃﻮﻟﻲ ﭘﻨﺠﻪ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ، ﺑﺎ اﻳﻦ ﺗﻔﺎوت ﻛﻪ ﺳﻨﮓ ﻫﺎ ﺑﻪ ﺟﺎی ﻛﻪ اﻳﻦ در ﺑﺎﻻی ﺳـﺎﺣﻞ ﻗﺮارداده ﺷﻮﻧﺪ، در اﺑﺘﺪای ﺑﺴﺘﺮ ﻣﻮﺟﻮد رودﺧﺎﻧﻪ ﺟﺎ ﻣﻲ ﮔﻴﺮﻧﺪ . ﺣﻔﺎﻇﺖ ﺳﻨﮕﻲ ﻃﻮﻟﻲ ﭘﻨﺠﻪ در زﻳﺮ ﻗﺴﻤﺖ ﺑﺎﻻﻳﻲ ﺳـﺎﺣﻞ، در ﻣﻘﺎﺑـﻞ ﺧـﻂ ﻓﺼﻞ ﻫﺸﺘﻢ - ﭘﻮﺷﺶ و ﻫﺎ روﻛﺶ ﻫﺎی ﺣﻔﺎﻇﺘﻲ 147 ﻛﻨﺎره ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ ﭘﺬﻳﺮ ﺑﺎ ﻳﻚ ﻓﺎﺻﻠﻪ از ﻗﺴﻤﺖ ﺑﺎﻻی ﺳﺎﺣﻞ ﺑﻪ ﺳﻤﺖ رودﺧﺎﻧﻪ ﻗﺮا ر ﻣﻲ ﮔﻴﺮﻧﺪ . ارﺗﻔﺎع ﻫﺎ ی ﺗﻴﭗ ﺗﺎج ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﺗﻐﻴﻴـﺮ ﻳﺎﺑـﺪ اﻣﺎ ﻣﻌﻤﻮﻻ ﺑﻴﻦ ﻳﻚ ﺳﻮم ﺗﺎ دوﺳﻮم ارﺗﻔﺎع ﻗﺴﻤﺖ ﺑﺎﻻﻳﻲ ﻛﻨﺎره ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮﻧﺪ . ﻣﻮﻓﻘﻴﺖ اﻳﻦ روش ﺑﺮ اﻳﻦ ﻓﺮض اﺳﺘﻮار اﺳﺖ ﻛﻪ ﭘﺲ از ﺗﺜﺒﻴﺖ ﭘﻨﺠﻪ ﺳﺎﺣﻞ، ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ ﻗﺴﻤﺖ ﺑﺎﻻﻳﻲ ﻛﻨﺎره ﺗﺎ زﻣﺎن اﻳﺠﺎد ﻳﻚ ﺷﻴﺐ ﭘﺎﻳﺪار و ﺗﺜﺒﻴﺖ ﺳﺎﺣﻞ اداﻣﻪ ﭘﻴﺪا ﺧﻮاﻫﺪ ﻛﺮد . اﻳﺠﺎد ﭘﻮﺷﺶ ﮔﻴﺎﻫﻲ ﻣﻌﻤﻮﻻ ﺑﻪ ﭘﺎﻳﺪار ﺷﺪن ﺳﺎﺣﻞ ﻛﻤﻚ ﻣﻲ ﻛﻨـﺪ . روش ﺣﻔﺎﻇـﺖ ﺳـﻨﮕﻲ ﻃﻮﻟﻲ ﭘﻨﺠﻪ ﻣﺨﺼﻮﺻﺎ ﺮای ﺑ ﻣﺤﻞ ﻫﺎ ﻳﻲ ﻛﻪ ﻗﺴﻤﺖ ﺑﺎﻻﻳﻲ ﺷﻴﺐ رای دا ) ﭘﻮﺷﺶ ﮔﻴﺎﻫﻲ، ﭼﺴﺒﻨﺪﮔﻲ ﻣﺼﺎﻟﺢ ﻳﺎ ﺳﺮﻋﺖ ﺟﺮﻳﺎن ﻧﺴﺒﺘﺎ ﻛـﻢ ( رای دا ﭘﺎﻳﺪاری ﻣﻨﺎﺳﺒﻲ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ و ﺑﺎ اﺣﺪاث ﻳﻚ ﺳﻨﮓ رﻳﺴﻪ ﻃﻮﻟﻲ در ﭘﻨ ﺠﻪ ﻣﻲ ﺗﻮان از ﻓﺮﺳـﺎﻳﺶ ﺟﻠـﻮﮔﻴﺮی ﻛـﺮد، ﻣﻨﺎﺳـﺐ ﻣـﻲ ﺑﺎﺷـﺪ . اﺳﺘﻔﺎده از اﻳﻦ روش ﻣﺨﺼﻮﺻﺎ ﺮای ﺑ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎی ﻛﻮﭼﻚ و ﻓﺼﻠﻲ ﻣﻨﺎﺳﺐ اﺳﺖ . ﭘﻮﺷﺶ ﮔﻴﺎﻫﻲ در ﻗﺴﻤﺖ ﻫﺎ ی ﺧـﺎﻛﻲ ﺳـﺎﺣﻞ، ﻧﻜﺘـﻪ ﺑﺴﻴﺎر اﺳﺎﺳﻲ در ﻣﻮﻓﻘﻴﺖ اﻳﻦ روش اﺳﺖ . ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﻫﻨﮕﺎﻣﻲ ﻛﻪ ﺣﻔﺎﻇﺖ ﭘﻴﻮﺳﺘﻪ در ﻃﻮل ﻛﻨﺎره رودﺧﺎﻧﻪ ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ ﺑﻮده و ﻗﺴﻤﺖ ﺑﺎﻻی آن ﺑ ﺮای اﻧﺠﺎم ﻛﺎرﻫﺎی ﺑﻴﻮﺗﻜﻨﻴﻜﻲ ﭘﺎﻳﺪار و ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺑﺎﺷﺪ، ﮔﺰﻳﻨﻪ ﺧﻮﺑﻲ ﻣﺤﺴﻮب ﺷﻮد ﻣﻲ . ﻫﻨﮕﺎﻣﻲ ﻛﻪ ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺳﺎﺣﻞ ﺑﻪ ﺷﺪت ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ ﭘﺬﻳﺮ اﺳﺖ و ﺳﻨﮓ ﻫﺎ ی ﭘﻨﺠﻪ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﺑﻪ ﺣﺎﺷﻴﻪ راﻧـﺪه ﺷـﻮﻧﺪ، داﻳـﻚ ﺳـﻨﮕﻲ ﺑـﺎ ﻓﻮاﺻﻞ ﻣﻨﺎﺳﺐ از ﻫﻢ، ﺗﺤﺖ ﻋﻨﻮان ﭘﺸﺖ ﺑﻨﺪ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ ﺑ ﺮای ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی از اﻳ ﻦ اﻣﺮ و ﻓﺮﺳـﺎﻳﺶ ﭘـﺸﺖ ﺳـﺎزه اﺣـﺪاث ﮔـﺮدد . ﻓﺎﺻـﻠﻪ اﻳـﻦ ﭘﺸﺖ ﺑﻨﺪﻫﺎ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ ﻳﻚ ﺗﺎ دو ﺑﺮاﺑﺮ ﻣﺠ ﺮای اﺻﻠﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﺑﺎﺷﺪ . اﻧﺘﻬﺎی ﺑﺎﻻدﺳﺖ و ﭘﺎﻳﻴﻦ دﺳﺖ ﺳﺎزه ﭘﻮﺷﺶ ﺑﺎﻳﺪ در ﻣﻘﺎﺑﻞ ﺟﺮﻳﺎن ﻫـﺎ ی ﮔﺮداﺑﻲ و ﺟﺎﻧﺒﻲ ﻣﺤﺎﻓﻈﺖ ﮔﺮدد . ﺣﺪاﻗﻞ ﻳﻚ ﭘﺸﺖ ﺑﻨﺪ در اﻧﺘﻬﺎی ﭘﺎﻳﻴﻦ دﺳﺖ ﺳﺎزه ﺗﻮﺻﻴﻪ ﺷﻮد ﻣﻲ . دو ﺷﻜﻞ اﺻﻠﻲ ﺑ ﺮای ﺣﻔﺎﻇﺖ ﻃـﻮﻟﻲ ﭘﻨﺠﻪ وﺟﻮد دارد . ﺷﻜﻞ اول، ﺣﻔﺎﻇﺖ ﻃﻮﻟﻲ ﭘﻨﺠﻪ ﻣﺠﺎور ﻗﺴﻤﺖ ﺑﺎﻻﻳﻲ ﺳﺎﺣﻞ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﻤﺮاه ﺑﺎ ﭘﺸﺖ ﺑﻨﺪﻫﺎی ﺳﻨﮕﻲ ﻛـﻪ ﺑـﺎ ﻗـﺮاردادن ﺳﻨﮓ ﻛﻪ در ﻫﺎ ﭼﺎل ی ﺣﻔﺎری ﺷﺪه ﺗﺎ ﺑﺎﻻی ﺳﺎﺣﻞ اﻳﺠﺎد ﺷﻮد ﻣﻲ ، ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﺷﻜﻞ دوم، ﭘﻮﺷﺶ ﻃﻮﻟﻲ ﭘﻨﺠﻪ در ﺟﻬﺖ رودﺧﺎﻧﻪ ﺑﺎ ﻓﺎﺻﻠﻪ از ﺳﺎﺣﻞ و ﺑﻪ ﺻﻮرت ﺗﺮﻛﻴﺒﻲ از ﺳﺎﻳﺮ روش ﻫﺎ ی ﺣﻔﺎﻇﺘﻲ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﺑﻪ ﻃﻮر ﻛﻠﻲ در ﺣﻔﺎﻇﺖ ﻫﺎی ﺳﻨﮕﻲ ﺑﻪ روش ﺳﻨﮓ رﻳﺰی ) ﺷﻴﺎری و ﺳﻨﮓ رﻳﺴﻪ ( ، ﺗﻮﺻﻴﻪ ﻣـﻲ ﺷـﻮد ﺿـﺨﺎﻣﺖ ﻻﻳـﻪ ﺳـﻨﮓ رﻳـﺰ از50 2D ﻛﻢ ﺗﺮ ﻧﺒﺎﺷﺪ و ﻳﺎ ﺑﻴﻦ max (1~1. 5)D در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﻮد . در ﻫﺮ ﺣﺎل ﺣﺪاﻗﻞ ﺿﺨﺎﻣﺖ ﻻﻳﻪ ﺳـﻨﮓ رﻳـﺰ، 30 ﺳـﺎﻧﺘﻲ ﻣﺘـﺮ ﺑﻮده و ﺑﻬﺘﺮ اﺳﺖ دو ﻻﻳﻪ از اﺑﻌﺎد ﻣﺘﻮﺳﻂ ﺳﻨﮓ ﻫﺎ را درﺑﺮﮔﻴﺮد . ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ در ﭘﻮﺷﺶ ﻫﺎی ﺑﻪ روش ﺳﻨﮓ رﻳﺰی ﺗﻮﺻـﻴﻪ ﻣـﻲ ﮔـﺮدد، ﺷﻴﺐ ﻗﺮارﮔﻴﺮی ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺗﻨﺪﺗﺮ از ﻳﻚ ﻋﻤﻮدی ﺑﻪ 2 اﻓﻘﻲ ﻧﺒﺎﺷﺪ و ﻫﻨﮕﺎﻣﻲ ﻛﻪ ﺣﻔﺎﻇﺖ در زﻳﺮ ﺳﻄﺢ ﻣﺘﻮﺳﻂ آب اﻧﺠﺎم ﻣﻲ ﭘـﺬﻳﺮد و رودﺧﺎ ﻧﻪ دارای ﺟﺮﻳﺎن داﻳﻤ ﻲ اﺳﺖ، ﺿﺨﺎﻣﺖ ﻻﻳﻪ ﺳﻨﮓ رﻳﺰ، 50 درﺻﺪ اﻓﺰاﻳﺶ ﻳﺎﺑﺪ . ﺷـﻜﻞ )8 - 5( ، ﻧﻤﻮﻧـﻪ ای از ﺣﻔﺎﻇـﺖ ﺳـﻨﮕﻲ ﻃﻮﻟﻲ ﭘﻨﺠﻪ را ﻧﺸﺎن ﻣﻲ دﻫﺪ . 148 ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻓﻨﻲ ﻋﻤﻮﻣﻲ ﻛﺎرﻫﺎی ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﻣﻲ ﺗﻮان ﺣﻔﺎﻇﺖ ﺳﻨﮕﻲ ﻃﻮﻟﻲ ﭘﻨﺠﻪ ﺑﺎ را دﻳﮕﺮ روش ﻫﺎ ﻣﺎﻧﻨﺪ آﺑﺸﻜﻦ ﻫﺎ ﺗﺮﻛﻴﺐ ﻧﻤﻮد . ﻧﻮع اﻳﻦ ﺣﻔﺎﻇﺖ ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ در دو ﻫﺮ اﻧﺘﻬﺎی ﺑﺎﻻدﺳﺖ و ﭘﺎﻳﻴﻦ دﺳﺖ ﻃﻮل در و ﭘﻨﺠﻪ ﺑﺎ ﻓﻮاﺻﻞ ﻳﻚ دو ﺗﺎ ﺑﺮاﺑﺮ ﻋﺮض رودﺧﺎﻧﻪ دارای رﻳﺸﻪ ﻫﺎی ﻋﻤﻴﻖ ﺑﺎﺷﺪ . ﺣﻔﺎﻇﺖ ﺳﻨﮕﻲ ﻃﻮﻟﻲ ﭘﻨﺠﻪ ﺻﺎف ﻛﺮدن وﺟﻪ ﺧﺎرﺟﻲ ﻛﻨﺎره ﺑﺎﻋﺚ ﺑﻬﺒﻮد ﺟﺮﻳﺎن در ﻧﺰدﻳﻜﻲ ﭘﻨﺠﻪ ﻣﻲ ﺷﻮد )ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ ﻛﻢ ﺗﺮ( ﺷﻴﺐ زﻧﻲ ﻛﻨﺎره در اﻧﺘﻬﺎی ﻛﺎر ﺿﺮوری ﻧﻴﺴﺖ ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ ﭘﻮﺷﺶ ﮔﻴﺎﻫﻲ دﺳﺖ ﻧﺨﻮرده ﺑﺎﻗﻲ ﻣﻲ ﻣﺎﻧﺪ . ﻛﺎﺷﺘﻦ ﺗﻴﺮک ﻣﻬﺎر ﻛﺮدن اﻧﺘﻬﺎی رﻳﺸﻪ در ﺳﺎﺣﻞ ﭘﻨﺠﻪ ﺳﻨﮕﻲ اﺗﻜﺎ ﺑﺎ ﺑﻪ ﺧﻮدرﻳﺰش ﻧﻤﻮدن ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺳﻨﮕﻲ،ﺧﻮد ﺑﺎ را آب ﺷﺴﺘﮕﻲ ﺗﻌﺪﻳﻞ ﻣﻲ ﻧﻤﺎﻳﺪ . ﺷﻜﻞ8 - 5 - ﺣﻔﺎﻇﺖ ﺳﻨﮕﻲ ﻃﻮﻟﻲ ﭘﻨﺠﻪ 8 - 7 - ﺗﺸﻚ ﻫﺎ ی ﺗﻮرﺳﻨﮕﻲ اﺳﺘﻔﺎده از ﺗﻮر ﺳﻨﮓ ) ﮔﺎﺑﻴﻮن ﺑﻪ ( ﺻﻮرت ﮔﺴﺘﺮده در ﺣﻔﺎﻇﺖ ﺳﻮا ﺣﻞ ﺑﺴﻴﺎر ﻣﺘﺪاول اﺳﺖ . ﺗﺸﻚ ﺗﻮرﺳـﻨﮓ ﺳـﺒﺐ اﻳﺠـﺎد ﻳـﻚ ﻻﻳـﻪ ﻣﺤﺎﻓﻆ ﻳﻜﭙﺎرﭼﻪ ﺳﺎزه ای ﺷﺪه و ﺑﺎﻋﺚ ﻣﻲ ﮔﺮدد ﺿﺨﺎﻣﺖ و اﺑﻌﺎد ﻛﻮﭼﻚ ﺗﺮ ی از ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺳﻨﮕﻲ ) ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺣﺎﻟﺖ ﺳﻨﮓ ﻓﺮش ( ﻣـﻮرد ﻧﻴـﺎز ﺑﺎﺷﺪ . ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺑﺴﻴﺎری از ﻣﺰاﻳﺎی اﺳﺘﻔﺎده از ﭘﻮﺷﺶ ﺳﻨﮓ ﭼﻴﻦ و ﺳﻨﮓ ﻓﺮش ﻫﺎ ی دﺳﺘﻲ، از ﻗﺒﻴﻞ اﻧﻌﻄﺎف ﭘﺬﻳﺮی و در دﺳﺘﺮس ﺑـﻮدن و ﻏﻴﺮه را داراﺳﺖ . ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻓﻨﻲ ﻃﺮاﺣﻲ و اﺟ ﺮاﻳ ﻲ ﺗﺸﻚ ﻫﺎ ی ﺗﻮرﺳﻨﮕﻲ ﺑﻪ ﻃﻮر ﻛﺎﻣﻞ در ﻓﺼﻞ 10 ) ﭘﻮﺷﺶ ﻫﺎ و ﺳﺎزه ﻫﺎی ﺗﻮرﺳـﻨﮕﻲ ( اراﺋـﻪ ﮔﺮدﻳـﺪه اﺳﺖ . 8 - 8 - ﺑﻠﻮک ﻫﺎ ی ﺑﺘﻨﻲ ﭘﻴﺶ ﺳﺎﺧﺘﻪ در ﻫﺎ ﺳﺎل ی اﺧﻴﺮ ﺑﺎ ﺗﻮﺳﻌﻪ روش ﻫﺎ ی ﻣﺪرن ﺳﺎﺧﺖ ﺑﺘﻦ ﭘﻴﺶ ﺳﺎﺧﺘﻪ و ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ ﻫﺎی ﺣﻔﺎﻇﺖ ﺳﻮاﺣﻞ ﺑﺘﻨﻲ، اﺳﺘﻔﺎده از اﻳﻦ ﺑﻠﻮک ﻫﺎ در ﻛﺎرﻫﺎی ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﻣﺘﺪاول ﺷﺪه اﺳﺖ . ﺑﻠﻮک ﻫﺎ ی ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ ﺷﺎﻣﻞ ﺑﻠﻮک ﻫﺎ ی ﺑﺎ درز ﺑﺎز، ﺑﺎ ﻗﻔﻞ و ﺑﺴﺖ و ﻣﻘﻴﺪ ﺷﺪه ﺑﺎ ﻛﺎﺑـﻞ ﻳـﺎ ژﺋﻮﺗﻜﺴﺘﺎﻳﻞ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ . ﻓﺼﻞ ﻫﺸﺘﻢ - ﭘﻮﺷﺶ و ﻫﺎ روﻛﺶ ﻫﺎی ﺣﻔﺎﻇﺘﻲ 149 از ﻣﺰاﻳﺎ و ﻣﻌﺎﻳﺐ اﺳﺘﻔﺎده ﺑﻠﻮک ﻫﺎ ی ﺑﺘﻨﻲ ﻣﻲ ﺗﻮان ﺑﻪ اﻳﺠﺎد ﭘﻮﺷﺶ ﮔﻴﺎﻫﻲ ﺑﻴﻦ ﺑﻠﻮک ﻫﺎ و اﻳﺠﺎد ﻻﻳﻪ ﻧﻔﻮذﭘﺬﻳﺮ و زﻫﻜـﺸﻲ ﺳـﻮاﺣﻞ، ﻋﻤﻠﻴﺎت دﺳﺘﻲ ﺗﺎ ﻟﺒﻪ آب، زﺑﺮی ﺗﺮ ﻛﻢ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺳﺎﻳﺮ روش ﻫﺎ ، اﻣﻜﺎن ﺳﺮﻗﺖ و ﺧﺮاب ﻛﺎری در ﺑﻌﻀﻲ از ﻣﻨﺎﻃﻖ و ﻧﻴﺎز ﺑﻪ ﺿﺨﺎﻣﺖ ﻫـﺎ ی ﺗﺮ ﻛﻢ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﭘﻮﺷﺶ ﺳﻨﮓ ﭼﻴﻦ اﺷﺎره ﻧﻤﻮد . ﺑﻠﻮک ﻫﺎ ی ﺑﺘﻨﻲ ﭘﻴﺶ ﺳﺎﺧﺘﻪ در رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎی داﻳﻤ ﻲ، ﺑﺰرگ و ﻋﻤﻴﻖ ﺑﻴﺶ ﺑﻪ ﺗﺮ ﻛـﺎر ﺑـﺮده ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . ﺑﺮﺧﻲ از ﺑﻠﻮک ﻫﺎ ی ﺑﺘﻨﻲ ﺟﻬﺖ ﺣﻔﺎﻇﺖ ﺳﻮاﺣﻞ، ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻣﻘﺎﺻﺪ ﻃﺮاﺣﻲ، از ﻣﺼﺎﻟﺢ و ﺷﻜﻞ ﺧﺎﺻﻲ ﺗﺒﻌﻴﺖ ﻣـﻲ ﻛﻨﻨـﺪ . ﺑـﻪ ﻋﻨـﻮان ﻣﺜﺎل در ﺑﺮﺧﻲ ﺑﻠﻮک ﻫﺎ ﺟﻬﺖ ﻣﺴﻠﺢ ﻛﺮدن از ﭘﻮﺷﺶ ﻫﺎ ی ﮔﻴﺎﻫﻲ اﺳﺘﻔﺎده .ﺷﻮد ﻣﻲ 8 - 8 - 1 - ﺑﻠﻮک ﻫﺎ ی ﺑﺎ درز ﺑﺎز ﻳﺎ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻣﻼت ﻛﺎری ﺷﺪه ﺳﺎده ﺗﺮﻳﻦ ﻧﻮع ﺣﻔﺎﻇﺖ ﺳﻮاﺣﻞ، اﺳﺘﻔﺎده از ﺑﻠﻮک ﻫﺎ ی ﭘﻴﺶ ﺳﺎﺧﺘﻪ ﺑﺪون ﻫﻴﭻ ﮔﻮﻧﻪ اﺗﺼﺎل ﺑﺎ ﺑﻠﻮک ﻫﺎ ی ﻣﺠﺎور اﺳـﺖ . در اﻳـﻦ ﺣﺎﻟـﺖ ﭘﺎﻳﺪاری ﻻﻳﻪ ﻣﺤﺎﻓﻆ ﺗﺎ ﺣﺪ زﻳﺎدی واﺑﺴﺘﻪ ﺑﻪ ﭘﺎﻳﺪاری ﺑﻠﻮک ﺑﻪﻫﺎ ﺻﻮرت اﻧﻔﺮادی اﺳﺖ، ﻣﮕﺮ ﻛﻪ اﻳﻦ ﺣﺮﻛﺖ ﺟﻨﺒﻲ ﺑﻴﻦ ﺑﻠﻮک ﺑﻪ ، ﻫﺎ وﺳـﻴﻠﻪ اﺻﻄﻜﺎک ﺗﻤﺎﺳﻲ ﺑﻠﻮک ﻫﺎ ، ﻣﻬﺎر ﺷﺪه ﺑﺎﺷﺪ . اﻳﻦ روش در ﻣ ﻘﺎﺑﻞ اﻗﺪام ﻫﺎ ی ﺧﺮاب ﻛﺎراﻧﻪ، آﺳﻴﺐ ﭘﺬﻳﺮی ﺑﺎﻻﻳﻲ دارد ﻣﮕﺮ ﻛﻪ اﻳﻦ ﺑﻪ ﻗـﺪری ﺳﻨﮕﻴﻦ ﺑﺎﺷﻨﺪ ﻛﻪ ﺑﻪ راﺣﺘﻲ ﻗﺎﺑﻞ ﺣﺮﻛﺖ ﻧﺒﺎﺷﻨﺪ . ﻣﻼت ﻛﺎری ﺑﻴﻦ ﺑﻠﻮک ﻫﺎ و ﻳﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﻣﺼﺎﻟﺢ داﻧﻪ ای، ﭘﺎﻳﺪاری آﻧﻬﺎ را ﺑﻴﺶ ﺗﺮ ﻣﻲ ﻛﻨﺪ اﻣﺎ اﻧﻌﻄﺎف ﭘﺬﻳﺮی ﭘﻮﺷﺶ را ﻛﺎﻫﺶ ﻣﻲ دﻫﺪ . اﻟﺒﺘﻪ ﺑﺎﻳﺪ ﺗﻮﺟﻪ داﺷﺖ در ﺻﻮرت اﺳﺘﻔﺎده از روش ﻣﻼت ﻛﺎری، ﺑﺎﻳﺪ ﻣﻘﺪاری از درزﻫﺎ را ﺑـﺪون ﻣـﻼت ﻛـﺎری در ﻧﻈـﺮ ﮔﺮﻓـﺖ ﺗـﺎ در آن ﻣﺤﻞ ﻫﺎ ، آزاد ﺷﺪن ﻧﻴﺮوی ﻓﺸﺎر از ﺧﺎک زﻳﺮﻳﻦ ﺻﻮرت ﮔﻴﺮد . ﻣﻼت ﻛﺎری و ﻗﻔﻞ و ﺑﺴﺖ ﻛﺎﻣﻞ و ﺑﺪون درز ﺑ ﺑﻠﻮک ﺮای ﻫـﺎ ﻳﻲ ﻛـﻪ روی ﻳﻚ ﺷﻴﺐ ﻧﻔﻮذﻧﺎﭘﺬﻳﺮ ﻗﺮارداده ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ، ﻣﺎﻧﻨﺪ رس ﺑﺎ ﻛﻴﻔﻴ ﺖ ﺧﻮب، ﻣﻨﺎﺳﺐ اﺳﺖ . ﻧﺼﺐ ﺑﻠﻮک ﻫﺎ ﻣﻌﻤﻮﻻ ﺑﻪ ﺻﻮرت دﺳﺘﻲ ﺻﻮرت ﻣﻲ ﮔﻴﺮد و درﺻﻮرﺗﻲ ﺑﻠﻮک ﻛﻪ ﻫﺎ ﺳﻨﮕﻴﻦ ﺑﺎﺷﺪ از ﻣﺎﺷﻴﻦ آﻻت اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲ ﮔﺮدد . اﻳـﻦ ﻧﻮع ﭘﻮﺷﺶ ﺣﻔﺎﻇﺘﻲ، ﻧﻴﺎز ﺑﻪ ﺑﺎزدﻳﺪﻫﺎی دوره ای داﺷﺘﻪ و ﻋﻤﻠﻴﺎت ﻧﮕﻬﺪاری، ﺗﻨﻈﻴﻢ و ﺟﺎﻳﮕﺰﻳﻨﻲ ﺑﻠﻮک ﻫﺎ و ﻳﺎ ﻣﺼﺎﻟﺢ داﻧﻪ ای ﺑﻴﻦ آﻧﻬﺎ ﺑﻪ آﺳﺎ ﻧﻲ ﻗﺎﺑﻞ اﻧﺠﺎم ﺑﻮده و ﻧﻴﺎزی ﺑﻪ ﻧﻴﺮوی ﻛﺎری ﻣﺘﺨﺼﺺ ﻧﺪارد . 8 - 8 - 2 - ﺑﻠﻮک ﻫﺎ ی ﻣﻘﻴﺪﺷﺪه ﻳﺎ ﻗﻔﻞ و ﺑﺴﺖ دار اﺳﺘﻔﺎده از ﺑﻠﻮک ﻫﺎ ی ﻣﻘﻴﺪﺷﺪه ﺗﺎ ﺣﺪی اﻧﻌﻄﺎف ﭘﺬﻳﺮی را ﻛﺎﻫﺶ ﻣﻲ دﻫﺪ از . ﺑﻠﻮک ﻫﺎ ی ﺑﺎ اﺗﺼﺎل ﻫﺎ ی ﻛﺎم و زﺑﺎﻧﻪ ﺑ ﺮای اﻳﺠـﺎد ﻻﻳـﻪ ﻣﺤﺎﻓﻆ ﻧﻔﻮذﻧﺎﭘﺬﻳﺮ ﻣﻲ ﺗﻮان اﺳﺘﻔﺎده ﻧﻤﻮد ﻛﻪ ﺑﻴﺶ ﺗﺮ ﺟﻬﺖ ﺣﻔﺎﻇﺖ ﺳﻮاﺣﻞ در ﺑﺮاﺑﺮ اﻣـﻮاج ﻣﺘـﺪاول اﺳـﺖ . اﻳـﻦ ﮔﻮﻧـﻪ ﺑﻠـﻮک ﻫـﺎ اﻏﻠـﺐ ﺑﻪ ﺻﻮرت دﺳﺘﻲ ﻧﺼﺐ ﻣﻲ ﮔﺮدﻧﺪ و ﺑﻌﻀﻲ از آﻧﻬﺎ ﺑﺎ ﺗﻤﻬﻴﺪﻫﺎی ﺧﺎﺻﻲ ﺑﺎ ﻣﺎﺷﻴﻦ آﻻت، ﻗﺎﺑﻞ ﻧﺼﺐ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ . در اﻳﻦ ﮔﻮﻧـﻪ ﺑﻠـﻮک ﻫـﺎ ﻧﻴـﺰ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ در اﺛﺮ ﻧﺸﺴﺖ ﻳﺎ دﻳﮕﺮ ﺣﺮﻛﺎت ﺧﺎک زﻳﺮﻳﻦ، ﻣﺸﻜﻼﺗﻲ ﭘﺪﻳﺪ آﻳﺪ . اﻳﻦ ﺑﻠﻮک ﻫـﺎ در اﻧـﻮاع ﺳـﻠﻮﻟﻲ ﻧﻴـﺰ ﻣـﻮرد اﺳـﺘﻔﺎده ﻗـﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮﻧﺪ ﺑﻠﻮک ) ﻫﺎ ی ﺳﻮراخ دار ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻛﺎم و زﺑﺎﻧﻪ (. 8 - 8 - 3 - ﺑﻠﻮک ﻫﺎ ی ﺑﺴﺘﻪ ﺷﺪه ﺑﺎ ﻛﺎﺑﻞ ﻳﺎ ژﺋﻮﺗﻜﺴﺘﺎﻳﻞ اﻳﻦ ﮔﻮﻧﻪ ﺑﻠﻮک ﻫﺎ ﺑﺎ ﻛﺎﺑﻞ در ﻛﻨﺎر ﻫﻢ ﻧﮕﻪ داﺷﺘﻪ ﺷﺪه و ﻳﺎ ﺑﻪ ﻳﻚ ژﺋﻮﺗﻜﺴﺘﺎﻳﻞ ﺑﺴﺘﻪ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ ﺗﺎ ﺷﻜﻠﻲ اﻧﻌﻄﺎف ﭘﺬﻳﺮ را ﺗﺸﻜﻴﻞ دﻫﻨﺪ . اﻳﻦ ﺑﻠﻮک ﻫﺎ ﻋﻼوه ﺑﺮ اﻧﻌﻄﺎف ﭘﺬﻳﺮی ﺑﺎﻻ، ﺑﺎ وﺟﻮد ﺣﻔﻆ ﻣﺰﻳﺖ اﺗﺼﺎل ﻫﺎ ی داﺧﻠﻲ ) ﺑﻴﻦ ﺑﻠﻮک ﺮایﺑ ( ﻫﺎ ﻣﻬﺎر ﻛﺮدن ﺑﻠـﻮک ﻫـﺎ در ﺷـ ﺮاﻳ ﻂ 150 ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻓﻨﻲ ﻋﻤﻮﻣﻲ ﻛﺎرﻫﺎی ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﺑﺎرﮔﺬاری ﻫﺎ ی ﺷﺪﻳﺪ، دا رای ﻣﺰاﻳﺎی ﻛﺎﻫﺶ رﻳﺴﻚ ﺧﺮاﺑﻲ ﻣﻮﺿﻌﻲ ﭘﻴﺶ روﻧﺪه ﺗﺤﺖ ﺑﺎرﮔﺬاری ﻫﺎ ﻳﺎ ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻣﻜـﺎن ﻫـﺎ ی ﺷـﺪﻳﺪ، ﺳـﻬﻮﻟﺖ ﻧﺼﺐ در زﻳﺮ آب و ﻧﺼﺐ ﺳﺮﻳﻊ و ﻗﻼب ﺷﺪن ﺑ ﻪ ﺧﺎک زﻳﺮﻳﻦ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ . ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ ﻫﺎی ﻣﻘﻴﺪ ﺷﺪه ﺑﺎ ﻛﺎﺑﻞ، ﻫﻢ در اﻧﻮاع ﺑﺴﺘﻪ ﺷﺪه در ﻳﻚ ﺟﻬﺖ و ﻫﻢ در ﻫﺮ دو ﺟﻬﺖ در ﺻﻔﺤﻪ ﭘﻮﺷﺶ وﺟﻮد دارﻧﺪ . ﻛﺎﺑـﻞ ﻫـﺎ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ از ﻓﻮﻻد ﻳﺎ ﻓﻴﺒﺮ ﻣﺼﻨﻮﻋﻲ ) ﭘﻠﻲ ﭘﺮوﭘﻴﻠﻦ ( ﺳﺎﺧﺘﻪ ﺷﺪه ﺑﺎﺷﻨﺪ . اﺳﺘﻔﺎده از ﻓﻴﺒﺮﻫﺎی ﻣﺼﻨﻮﻋﻲ، ﺑﻪ دﻟﻴﻞ ارزان ﺑـﻮدن ﻣﺘـﺪاول ﺗـﺮ اﺳﺖ و زﻧﮓ زدﮔﻲ و ﺧﻮردﮔﻲ آﻧﻬﺎ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﻓﻮﻻد ﺗﺮ ﻛﻢ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . در ﺻﻮرت اﺳﺘﻔﺎده از ﻫﺎ ﻛﺎﺑﻞ ی ﻣـﺼﻨﻮﻋﻲ، ﻣـﻮارد ﻣﻘﺎوﻣـﺖ در ﺑﻠﻨـﺪ ﻣﺪت، اﺟﺘﻨﺎب از ﺳﺎﻳﻴﺪﮔﻲ، ﺣﺴﺎس ﺑﻮدن ﺑﻪ اﻗﺪام ﻫﺎ ی ﺧﺮاب ﻛﺎراﻧﻪ را ﺑﺎﻳﺪ در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺖ . در ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ ﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ از ژﺋﻮﺗﻜﺴﺘﺎﻳﻞ اﺳﺘﻔﺎده ﺷﻮد ﻣﻲ ، ﺑﻠﻮک ﺑﻪﻫﺎ ﻃﻮر ﻣ ﺴﺘﻘﻴﻢ ﺑﻪ ژﺋﻮﺗﻜﺴﺘﺎﻳﻞ ﻣﺘﺼﻞ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ و ﻳﺎ ﺑﺎ ﻗﺮاردادن ﺑﻠﻮک ﻫﺎ در ﻣﺤﻞ ﻫﺎ ی اﺗﺼﺎل ﺑﺴﺖ ) ( ﻛﻪ ﺑﻪ ژﺋﻮﺗﻜﺴﺘﺎﻳﻞ ﻫﺎ ﺑﺴﺘﻪ ﺷﺪه اﻧﺪ، اﻳﻦ ﻛﺎر ﺻﻮرت ﻣﻲ ﮔﻴﺮد . ﻣﻘﺎوﻣﺖ ژﺋﻮﺗﻜـﺴﺘﺎﻳﻞ ﺑﺎﻳـﺪ در ﺣـﺪ ﻣﻘﺎوﻣـﺖ ﺑﺴﺖ ﻫﺎ و اﺗﺼﺎل دﻫﻨﺪه ﺑﺎﺷﺪ . اﺳﺘﻔﺎده از اﻳﻦ روش ﭼﻨﺪان ﻣﺘﺪاول ﻧﻴﺴﺖ . در ﻧﺼﺐ ﺑﻪ روش ﻣﺎﺷﻴ )ﻨﻲ ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﺟﺮﺛﻘﻴﻞ ( ، ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﺑﻠﻮک ﻫﺎ ی ﺑﺴﺘﻪ ﺷﺪه ﺑﺎ ﻛﺎﺑﻞ ﻳﺎ ژﺋﻮﺗﻜـﺴﺘﺎﻳﻞ، ﺑـﻪ ﺻـﻮرت ﻳـﻚ ﻓـﺮش ﺣﻤﻞ ﺷﺪه و ﻧﺼﺐ ﻣﻲ ﮔﺮدﻧﺪ . ﻓﺮش ﻣﻌﻤﻮﻻ ﺑﻪ اﻧﺪازه ﻣﻌﻴﻦ و ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻣﻮﻧﺘﺎژ ﺷﺪه ﺑﻪ ﻣﺤﻞ اﺟـﺮا ﻣﻨﺘﻘـﻞ ﻣـﻲ ﮔـﺮدد و ﺑﺮﺣـﺴﺐ ﻣـﻮرد ﻣﻲ ﺗﻮان آن را در ﻣﺤﻞ ﻧﻴﺰ ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻧﻤﻮد . در ﺻﻮرت ﻟﺰوم و در ﺷ ﺮاﻳ ﻂ ﺧﺸﻚ، ﻣﻲ ﺗﻮان ﺑﻠﻮک ﻫﺎ را ﺑﺎ دﺳﺖ در ﺟﺎی ﺧﻮد ﻗﺮار داد و ﭘﺲ از آن، ﺑﺎ ﻛﺎﺑﻞ آﻧﻬﺎ را ﺑـﻪ ﻫـﻢ ﺑـﺴﺖ . ﻫﻨﮕﺎم ﻧﺼﺐ دﺳﺘﻲ، ﺑﺎﻳﺪ دﻗﺖ ﻛﺎﻓﻲ ﺑ ﺮای اﻳﺠﺎد ﺗﻤﺎس ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺑﻴﻦ ﺑﻠﻮک ﻫﺎ و ﺧﺎک زﻳﺮﻳﻦ در ﻫﺮ ﻓﺮش ﻟﺤﺎظ ﮔﺮدد ﺑﻪ ) وﻳﮋه در ﺟﺎﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﭘﻮﺷﺶ در زﻳﺮ آب ﺳﺎﺧﺘﻪ ﺷﻮد ﻣﻲ (. ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺗﺪاﺑﻴﺮ ﻻزم ﺑ ﺮای ﺣﻔﻆ ﻳﻜﭙﺎرﭼﮕﻲ ﻻﻳﻪ ﻣﺤﺎﻓﻆ در ﻣﺤﻞ ﻫﺎ ی اﺗﺼﺎل ﺑـﻴﻦ ﻓـﺮش ﻫـﺎ ی ﻣﺠﺎور ﺑﺎﻳﺪ در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﻮد . ﻣﻌﻤﻮﻻ ﻓﺮش ﻫﺎ ی ﻣﻮﺟﻮد در ﺑﺎﻻی ﭘﻮﺷﺶ را ﺑﺎ ﻗﻼب ﻣﻬﺎر ﻣﻲ ﻛﻨﻨـﺪ . ﺑﺮﺣـﺴﺐ ﻣـﻮرد ﻣﻤﻜـﻦ اﺳـﺖ از ﻗﻼب ﻫﺎ ی اﺿﺎﻓﻲ ﺑﺮ روی ﺷﻴﺐ ﻧﻴﺰ اﺳﺘﻔﺎده ﮔﺮدد و ﭘﻨﺠﻪ ﻫﻢ ﻣﻬﺎر ﺷﻮد . در ﻣﺤﻞ ﻫﺎ ﺧﻢ اﺳﺘﻔ ﺎده از ﻓﺮش و ﻧﺼﺐ آن ﻣﺸﻜﻞ اﺳـﺖ . در ﭼﻨﻴﻦ ﻣﺤﻞ ﻫﺎ ﻳﻲ ﺗﻮﺻﻴﻪ ﺷﻮد ﻣﻲ از ﺑﻠﻮک ﻫﺎ ی درﻫﻢ ﻗﻔﻞ ﺷﻮﻧﺪه ﻣﻌﻤﻮﻟﻲ ﻳﺎ ﭘﻮﺷﺶ ﺳﻨﮓ ﭼﻴﻦ ﻳﺎ ﺳﻨﮓ ﻓﺮش دﺳﺘﻲ اﺳﺘﻔﺎده ﮔﺮدد . 8 - 8 - 4 - ﻣﻼﺣﻈﻪ ﻫﺎی ﻃﺮاﺣﻲ و اﺟ ﻲﺮاﻳ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻫﻤﻮار ﺑﻮدن ﺳﻄﺢ ﺑﻠﻮک ﻫﺎ ، ﻧﻴﺮوﻫﺎی ﻛﺸﺸﻲ ﺳﻄﺤﻲ ﺷﺪﻳﺪی ﺑﻪ آﻧﻬﺎ وارد ﻧ ﺷﻮد ﻤﻲ و ﭘﺎﻳﺪاری ﺑﻪ ﻣﻴﺰان زﻳﺎد ﺑﻪ ﺿﺨﺎﻣﺖ ﺑﻠﻮک ﻫﺎ ﺑﺴﺘﮕﻲ دارد و ﻣﻲ ﺗﻮان ﮔﻔﺖ در ﻛﺎرﺑﺮدﻫﺎی ﻣﻌﻤﻮﻟﻲ و ﺑ ﺑﻠﻮک ﺮای ﻫﺎ ﺑﺎ اﺑﻌـﺎد ﻣﺘﻌـﺎرف ) ﺑﻠـﻮک ﻫـﺎ ﻳﻲ ﻛـﻪ ﻣﺴﺎﺣﺘـﺸﺎن از 25 /0 ﻣﺘﺮﻣﺮﺑﻊ ﺗﺮ ﻛﻢ ﻧﺒﺎﺷﺪ ( ، ﭘﺎﻳﺪاری ﺑﺴﺘﮕﻲ زﻳﺎدی ﺑﻪ اﺑﻌﺎد ﺑﻠﻮک ﻫﺎ در ﭘﻼن ﻧﺪارد ﺟﺎ آن از . ﻛﻪ ﺗﺎﻛﻨﻮن روش ﻃﺮاﺣﻲ واﺣـﺪی ﺟﻬـﺖ ﺗﻌﻴـﻴﻦ اﺑﻌﺎد ﻫﻨﺪﺳﻲ ﺑﻠﻮک ﺗﺪوﻳﻦ ﻧﺸﺪه اﺳﺖ، ﭘﺎﻳﺪاری اﻳﻦ ﮔﻮﻧﻪ ﺑﻠﻮک ﻫﺎ ﺑﺎ آزﻣﺎﻳﺶ ﻣﺸﺨﺺ ﺷﻮد ﻣﻲ . ﻳﻜﻲ از ﻋﻮاﻣﻞ ﻣﻬﻢ ﺟﺮم ﻇﺎﻫﺮی ﺑﻠـﻮک اﺳﺖ . ﺣﺪاﻗﻞ ﺿﺨﺎﻣﺖ ﺑ ﺮای ﺑﻠﻮک 80 ﻣﺘﺮ ﻣﻴﻠﻲ و ﺣﺪاﻗﻞ ﺟﺮم در ﺣﺎﻟﺖ ﻏﻮﻃﻪ ور 2 140 kg / m اﺳﺖ . آزﻣﺎﻳﺶ ﻫﺎ ﻧﺸﺎن ﻣﻲ دﻫﺪ ﺑﻠﻮک ﻫﺎ ﻳﻲ ﻛﻪ ﺑﻪ ﻃﻮر ﻣ ﻨﺎﺳﺐ ﻗﺮار داده ﺷﺪه ) اﻧﺪ ﺑﺎ وزن ﻇﺎﻫﺮی 2 140 kg / m ( ﺑﺮ روی ﺷـﻴﺐ ﻫـﺎ ی ﻳـﻚ ﻋﻤﻮدی ﺑﻪ 5/2 اﻓﻘﻲ ﺑﻪ ﻟﺤﺎظ ﻫﻴﺪروﻟﻴﻜﻲ در ﺳﺮﻋﺖ ﻫﺎ ی ﺑﻴﺶ از ﭘﻨﺞ ﻣﺘﺮ ﺑﺮ ﺛﺎﻧﻴﻪ ﭘﺎﻳﺪار ﺑﻮده اﻧﺪ و ﺧﺮاﺑﻲ ﻫﺎ در آﺳـﺘﺎﻧﻪ ﻫـﺎی ﭘـﺎﻳﻴﻦ ﺗـﺮ ) اﻛﺜﺮا ﺑﻪ ﻫﻤﺮاه ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻫﺎ ﺷﻜﻞ ی اﺿﺎﻓﻲ ﺳﻄﺤﻲ ( دﻟﻴ و ﺑﻪ ﻞ ﺟﺰﻳﻴﺎت ﺿﻌﻴﻒ اﺗﺼﺎل ﻫﺎ و ﻟﺒﻪ ﻫﺎ و ﻃﺮاﺣﻲ ﺿﻌﻴﻒ زﻳﺮﻻﻳﻪ ﺑﻮده اﺳﺖ ﺑﻪ . ﻃﻮر ﻛﻠﻲ ﺧﺮاﺑﻲ ﻫﺎ اﻏﻠﺐ ﺷﺎﻣﻞ ﺑﻠﻨﺪﺷﺪﮔﻲ ﻧﺎﺷﻲ از اﻏﺘﺸﺎش ﺟﺮﻳﺎن و زﻫﻜﺸﻲ زﻳﺮﺳﻄﺤﻲ ﺿﻌﻴﻒ، ﺣﻔﺎﻇﺖ ﻧﺎﻛﺎﻓﻲ از ﺧﺎک زﻳﺮﻳﻦ در ﻣﻘﺎﺑﻞ ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ ) ﺗﻮﺳﻂ زﻳﺮﻻﻳﻪ ( و ﻧﻴﺮوی ﻣﻮﺿﻌﻲ ﺷﺪﻳﺪ ﺑﻪ ﺻﻮرت زﻳﺮﻓﺸﺎر ﻳﺎ ﻛﺸﺶ ﺳﻄﺤﻲ در ﺑﻠﻮک ﻫﺎ ی از ردﻳﻒ ﺧﺎرج ﺷﺪه ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﻓﺼﻞ ﻫﺸﺘﻢ - ﭘﻮﺷﺶ و ﻫﺎ روﻛﺶ ﻫﺎی ﺣﻔﺎﻇﺘﻲ 151 ﻣﻲ ﺗﻮان ﮔﻔﺖ ﻛﻪ ﺑﻠﻮک ﻫﺎ ی ﺑﺎ ﺣﺪاﻗﻞ اﺑﻌﺎد ذﻛﺮ ﺷﺪه در ﺑﺎﻻ، درﺻﻮرﺗﻲ ﻛﻪ ﺑﻪ ﺧﻮﺑﻲ ﻧﺼﺐ ﺷﺪه ﺑﺎﺷﻨﺪ، در ﺟﺮﻳﺎن ﻫـﺎ ی ﻣﻌﻤـﻮﻟﻲ ﺑـﺎ ﺣﺪاﻛﺜﺮ ﺳﺮﻋﺖ ﭼﻬﺎر ﻣﺘﺮ ﺑﺮ ﺛﺎﻧﻴﻪ در رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ و آﺑ ﻫﺎ ﺮاه ، از ﻟﺤﺎظ ﻫﻴﺪرودﻳﻨﺎﻣﻴﻜﻲ ﭘﺎﻳﺪار ﻣﻲ ﺑﺎﺷـﻨﺪ . اﺳـﺘﻔﺎده از ﭼﻨـﻴﻦ ﺑ ﻠـﻮک ﻫـﺎ ﻳﻲ در ﺟﺎﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﺗﻼﻃﻢ ﺟﺮﻳﺎن زﻳﺎد ﺑﺎﺷﺪ و ﻧﻮﺳﺎن ﻫﺎ ی ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻮﺟﻪ ﻓﺸﺎر و ﺑﺮﺧﺎﺳﺖ ﻧﺎﺷﻲ از آن اﺗﻔﺎق ﻣﻲ اﻓﺘﺪ، ﻣﻨﺎﺳﺐ ﻧﻴﺴﺖ . ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﻫﻨﮕﺎم ﻃﺮاﺣﻲ و اﺟ ﺑﻠﻮک ﺮای ﻫﺎ ی ﺑﺘﻨﻲ ﭘﻴﺶ ﺳﺎﺧﺘﻪ ﺑﺎﻳﺪ ﻣﻮارد زﻳﺮ را ﻣﺪ ﻧﻈﺮ داﺷﺖ :  ﺑﻠﻮک ﻫﺎ ﻏﺎﻟﺒﺎ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻏﻴﺮﻣﺴﻠﺢ اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲ ﮔﺮدﻧﺪ و ﺣﺪاﻗﻞ ﺿ ﺨﺎﻣﺖ آﻧﻬﺎ 80 ﺗﺎ100 ﻣﻴﻠﻲ ﻣﺘـﺮ ﻣـﻲ ﺑﺎﺷـﻨﺪ . ﺗﻮاﻧـﺎﻳﻲ ﻳـﻚ ﺑﻠﻮک ﻏﻴﺮﻣﺴﻠﺢ ﺑ ﺮای ﻣﻘﺎوﻣﺖ در ﺑﺮاﺑﺮ ﺑﺎرﻫﺎی ﺳﻄﺤﻲ، ﺑﻪ ﻋﻜﺲ اﻟﻌﻤﻞ ﺧﺎک زﻳﺮﻳﻦ و ﺗﺎ ﺣﺪودی ﺑﻪ ﻻﻏﺮی ) ﺣـﺪاﻛﺜﺮ ﺑﻌـﺪ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺿﺨﺎﻣﺖ ( ﺑﻠﻮک واﺑﺴﺘﻪ اﺳﺖ .  درﺻﻮرﺗﻲ ﺑﻠﻮک ﻛﻪ ﻫﺎ ی ﺑﺘﻨﻲ در ﻣﻌﺮض ﺑﺎرﻫﺎی ﺷﺪﻳﺪ ﻳﺎ ﺑﺎرﻫﺎی ﺗﺮاﻓﻴﻜﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ، ﻧﺴ ﺒﺖ ﻻﻏﺮی ﺑﻪ 4 ﻣﺤﺪود .ﺷﻮد ﻣﻲ  ﺑﻠﻮک ﻫﺎ ی ﺑﺘﻨﻲ ﺟﻬﺖ ﭘﻮﺷﺶ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺎ ﺑﺘﻦ ﺑﺎ ﻛﻴﻔﻴﺖ ﺑﺎﻻ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر داﺷﺘﻦ دوام زﻳﺎد، ﺳﺎﺧﺘﻪ ﺷﻮﻧﺪ و ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﻛـﺎﻓﻲ در ﺑﺮاﺑﺮ ﻳﺨﺒﻨﺪان داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﻨﺪ .  ﺗﻮﺟﻪ ﺷﻮد ﻛﻪ ﺳﻄﺢ ﺑﺘﻦ در ﺑﻠﻮک ﻫﺎ ی ﭘﻴﺶ ﺳﺎﺧﺘﻪ، ﻣﻨﺎﻓـﺬ ﺑـﻴﺶ ﺗـﺮ ی ﻧـﺴﺒﺖ ﺑـﻪ ﺑـﺘﻦ رﻳﺨﺘـﻪ ﺷـﺪه در ﻣﺤـﻞ دارد و در ﺗﻤﺎﻣﻲ ﺣﺎﻟﺖ، ﻋﻤﻞ آوری ﺑﺎ دﻗﺖ ﺑﺎﻻ ﻻزم اﺳﺖ .  ﺑﻠﻮک ﻫﺎ ﻣﻌﻤﻮﻻ ﺑﺮ روی ﻳﻚ زﻳﺮﻻﻳﻪ ) ﻓﻴﻠﺘﺮ ( ﻗﺮارداده ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ و درﺻﻮرﺗﻲ ﻛﻪ ﺑﺘﻮان ﺑﻠﻮک ﻫﺎ را ﺑـﻪ ﻃـﻮر ﻣـﺴﺘﻘﻴﻢ ﺑـﺮ روی ﺧﺎک زﻳﺮﻳﻦ ﻧﻔﻮذﻧﺎﭘﺬﻳﺮ از ﺟﻨﺲ رس ﻗﺮار داد، ﻧﻴﺮوﻫﺎی زﻳﺮﻓﺸﺎر در زﻳﺮ ﺑﻠﻮک ﻫﺎ در ﺷ ﺮاﻳ ﻂ ﺟﺮﻳﺎن دوره ای ﻣﺤـﺪو د ﺷـﺪه و ﺑﻠﻮک ﻫﺎ ﭘﺎﻳﺪاری ﺑﻴﺶ ﺗﺮ ی ﭘﻴﺪا ﻣﻲ ﻛﻨﻨﺪ . اﻟﺒﺘﻪ در ﺻﻮرﺗﻲ ﻣﻲ ﺗﻮان ﺑﻠﻮک ﻫﺎ را روی ﺧﺎک زﻳﺮﻳﻦ ﻗﺮار داد ﻛﻪ ﻣـﺼﺎﻟﺢ ﺧـﺎک زﻳﺮﻳﻦ ﺑﻪ ﺧﻮﺑﻲ ﻣﺘﺮاﻛﻢ و ﺗﺤﻜﻴﻢ ﺷﺪه و ﻫﻤﮕﻦ ﺑﺎﺷﺪ و ﺳﺎﺧﺘﺎری ﺻﺎف و ﺑﺪون ﺗﺮک داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ .  اﺗﺼﺎل ﻫﺎ ی ﺑﻠﻮک ﻫﺎ ﺑﺎﻳﺪ اﻧﻌﻄﺎف ﭘﺬﻳﺮ ﺑﻮده، ﺑﻪ ﻃﻮری ﻛﻪ ﺑﻠﻮک ﻫﺎ ی ﺑﺘﻨـﻲ در ﻛـﻒ و ﺷـﻴﺐ ﺑـﻪ ﺧـﻮﺑﻲ روی ﻗـﺴﻤﺖ ﻫـﺎ ی ﻳﻜﻨﻮاﺧﺖ ﻗﺮار ﺑﮕﻴﺮﻧﺪ .  ﺗﻮﺻﻴﻪ ﺷﻮد ﻣﻲ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﺣﻔﺎﻇﺖ از آﺑﺸﺴﺘﮕﻲ ﭘﻨﺠﻪ ﺷﻴﺐ، روﻛﺶ ﺑﺘﻨﻲ ﺑﺎ ﻃﻮل ﺣﺪاﻗﻞ دو ﺑﺮاﺑﺮ ﻋﻤﻖ آﺑﺸـﺴﺘﮕﻲ اﺣﺘﻤـﺎﻟﻲ در ﻋﺮض ﺑﺴﺘﺮ رودﺧﺎﻧﻪ اداﻣﻪ .ﻳﺎﺑﺪ 8 - 9 - ﻫﺎ دال ی ﺑﺘﻨﻲ درﺟﺎ و ﻳﻜﭙﺎرﭼﻪ اﺳﺘﻔﺎده از ﻫﺎ دال ی ﺑﺘﻨﻲ درﺟﺎ و ﻳ ﻜﭙﺎرﭼﻪ در ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ ﺑﺎ دﻳﮕﺮ روش ﻫﺎ ، ﻫﺰﻳﻨﻪ ﺑﺎﻻﻳﻲ دارد و ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﺷﻜﻞ ﻇﺎﻫﺮی ﻧﺎﻣﻨﺎﺳـﺐ آن و ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﻧﻴﺎز ﺑﻪ ﻋﻤﻠﻴﺎت اﺟ ﺮاﻳ ﻲ در ﺣﺎﻟﺖ ﺧﺸﻚ، ﻛﺎرﺑﺮد آن ﻣﺤﺪود ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﻣﺰاﻳﺎی اﺳﺘﻔﺎده از اﻳﻦ روش، دﺳﺘﻴﺎﺑﻲ ﺑﻪ ﻣﻘﺎوﻣـﺖ و دوام ﺑﺎﻻ، ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺑ ﺮای ﺳﺮﻋﺖ ﻫﺎ ی زﻳﺎد ﺟﺮﻳﺎن و ﺷ ﺮاﻳ ﻂ ﻣﺨﺘﻠ ﻒ، ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری ﺑﻠﻨﺪﻣﺪت و ﺣﺪاﻗﻞ ﻧﮕﻬﺪاری ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . اﻳﻦ روش ﺑـﻴﺶ ﺗـﺮ در ﻣﺠﺎورت ﺳﺎزه ﻫﺎ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان اﻧﺘﻘﺎل دﻫﻨﺪه ﺟﺮﻳﺎن ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮد . ﺑﻪ ﻋﻠﺖ ﺻﻠﺐ ﺑﻮدن ﺑﺘﻦ و وﺟﻮد ﻧﺸﺴﺖ ﻫﺎ ی ﻧﺎﻣﺴﺎوی، ﺧﻄﺮ ﺷﻜﺴﺘﻦ ﺑ ﻫﺎ دال ﺮای ی ﺑﺘﻨﻲ درﺟﺎ و ﻳﻜﭙﺎرﭼﻪ وﺟﻮد دارد، ﻟﺬا اﺳﺘﻔﺎده از ﻫ ﺳﺎزه ﺎی ﺑﺘﻨﻲ اﻧﻌﻄﺎف ﭘﺬﻳﺮ ﺑﻠﻮک ) ﻫﺎ ی ﺑﺘﻨﻲ ( ، ارﺟﺢ ﺧﻮاﻫﻨﺪ ﺑﻮد . در ﺻﻮرت اﺳﺘﻔﺎده از ﻫﺎ دال ی ﺑﺘﻨﻲ درﺟﺎ و ﻳﻜﭙﺎرﭼﻪ ﺑﺎﻳـﺪ ﺗﻤﻬﻴـﺪﻫﺎی ﻻزم ﺑ ﺮای ﺳﺎزﮔﺎری ﺑﺎ ﺣﺮﻛﺖ ﻫﺎ ی ﻧﺎﺷﻲ از ﺣﺮﻛﺖ ﭘﻲ و ﻧﺸﺴﺖ ﺧﺎک ﻳﺎ ﺧﺰش و ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺣﺮﻛﺖ ﻫﺎ ی ﺣﺮارﺗﻲ در ﻧﻈـﺮ ﮔﺮﻓﺘـﻪ ﺷـﻮد . 152 ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻓﻨﻲ ﻋﻤﻮﻣﻲ ﻛﺎرﻫﺎی ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ رودﺧﺎﻧﻪ اﻳﻦ ﻧﻮع ﭘﻮﺷﺶ، ﻧﻔﻮذﻧﺎﭘﺬﻳﺮ اﺳﺖ و ﺑﻪ ﻫﻤﻴﻦ ﻣﻨﻈﻮر ﺑﺎﻳﺪ ﺗﺪاﺑﻴﺮ ﻻزم ﺑﻪ وﺳﻴﻠﻪ ﻟﻮﻟﻪ ﻫﺎی زﻫﻜﺸﻲ1 ﺟﻬﺖ ﺳﺎزﮔﺎری ﺑﺎ ﻧﻴﺮوﻫﺎی زﻳﺮﻓـﺸﺎر و ﺟﺮﻳﺎن آب زﻳﺮ زﻣﻴﻨﻲ ﺑ ﺮای ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی از اﻳﺠﺎد ﺗﺮک و ﺷﻜﺴﺖ ﻻﻳﻪ ﺑﺘﻨﻲ اﺗﺨﺎذ ﮔﺮدد . درﺻﻮرﺗﻲ ﻛﻪ اﺗﺼﺎل ﻫﺎ ﻫﺎ دال ی ی ﺑﺘﻨﻲ ﺑﻪ ﮔﻮﻧﻪ ای ﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ ﺷ ﺮاﻳ ﻂ ﭘﺎﻳﺪاری را ﺑﺮآورده ﻧﻤﺎﻳﺪ، در اﻳﻦ ﺻﻮ رت ﺿﺨﺎﻣﺖ دال ﺑﺎ در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻦ ﻧﻴﺮوی زﻳﺮﻓﺸﺎر و ﺑﺎرﻫﺎی ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻛﻨﻨﺪه ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد . در ﺷ ﺮاﻳ ﻄﻲ ﻛﻪ ﺑﺎرﮔﺬاری ﻧﺎﭼﻴﺰ ﺑﺎﺷﺪ و از ﻟﺤﺎظ ﻣﺤﺎﺳﺒﺎﺗﻲ ﻧﻴﺎز ﺑﻪ آرﻣﺎﺗﻮر و ﺷﺒﻜﻪ ﻓﻮﻻدی ﻫﻢ ﻧﺒﺎﺷﺪ، ﺑﺎﻳﺪ ﺟﻬﺖ ﻛﻨﺘﺮل ﺗﺮک )ﻫﺎ آرﻣﺎﺗﻮر ﺣﺮارﺗﻲ ( از ﺷﺒﻜﻪ ﻫﺎی ﻓﻮﻻدی اﺳﺘﻔﺎده ﺷﻮد . ﺣﺪاﻗﻞ ﺿﺨﺎﻣﺖ ﺑﺘﻦ، 100 ﺗﺎ150 ﻣﺘﺮ ﻣﻴﻠﻲ ﺗﻮﺻﻴﻪ ﻣﻲ ﮔﺮدد و ﻣﻼﺣﻈﻪ ﻫﺎی ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ روش ﻫﺎ ی ﺑﺘﻦ رﻳﺰی ﺑﺎﻳﺪ در ﻣﺮﺣﻠـﻪ ﻃﺮاﺣـﻲ در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﻮد ﻗﺎﻟﺐ ) ﺑﻨﺪی و ﻏﻴﺮه (. ﺗﺠﺮﺑﻪ ﻧﺸﺎن داده اﺳﺖ ﻛﻪ رﻳﺨﺘﻦ ﺑﺘﻦ ﻣﺘﺮاﻛﻢ در ﻫﺎ ﺷﻴﺐ ﺑﻴﺶ ی ﺗﺮ از ﻳـﻚ ﻋﻤـﻮدی ﺑـﻪ 5/1 اﻓﻘﻲ، ﺑﺪون ﻗﺎﻟﺐ ﺑﻨﺪی ﻣﺸﻜﻞ اﺳﺖ . ﺑﺎﻳﺪ دﻗ ﺖ ﺷﻮد ﻛﻪ در ﻫﻨﮕﺎم اﺟﺮا، اﺳﻼﻣﭗ ﺑﺘﻦ از ﺣﺪ ﻣﺸﺨـﺼﻲ ﺑـﻴﺶ ﺗـﺮ ﻧـﺸﻮد ) ﺟﻬـﺖ اﺟـ ﺮای راﺣﺖ (ﺗﺮ ، ﻛﻪ در اﻳﻦ ﺻﻮرت از ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﻓﺸﺎری ﺑﺘﻦ ﻛﺎﺳﺘﻪ .ﺷﻮد ﻣﻲ ﺮایﺑ ﺳﺎﺧﺖ ﭘﻮﺷﺶ ﻫﺎ ی ﺑﺎ ﻫﺎ ﺑﺘﻦ ی درﺟﺎ ﻣﻲ ﺗﻮان از ﻫﺎ ﺑﺘﻦ ی ﺳﻠﻮﻟﻲ درﺟﺎ ) ﺳﻮراخ ( دار اﺳﺘﻔﺎده ﻛﺮد . ﺑﺪﻳﻦ ﻣﻨﻈـﻮر ﺑـﺘﻦ را ﺑـﺮ روی ﻗﺎﻟﺐ ﻫﺎ ی ﭘﻼ ﺳﺘﻴﻜﻲ ﻣﻲ رﻳﺰﻧﺪ و ﭘﺲ از ﮔﻴﺮش ﻣﻨﺎﺳﺐ، ﻗﺎﻟﺐ ﻫﺎ ﺑﺮداﺷﺘﻪ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . ﺳﻠﻮل ﻫﺎ را ﻣﻲ ﺗﻮان ﺑﺎ ﺧﺎک ﭘﺮ ﻛـﺮد و در آﻧﻬـﺎ ﮔﻴـﺎه ﻛﺎﺷﺖ . ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﻣﻲ ﺗﻮان ﺑﺘﻦ ﺳﻠﻮﻟﻲ درﺟﺎ را ﻣﺴﻠﺢ ﻧﻤﻮد و ﻻﻳﻪ ﻣﺤﺎﻓﻆ ﻧﻔﻮذﻧﺎﭘﺬﻳﺮ اﻳﺠﺎد ﻛﺮد . ﻫﺎ ﺑﺘﻦ ی درﺟﺎ و ﻳﻜﭙﺎرﭼﻪ درﺻﻮرﺗﻲ ﻛﻪ ﺑﻪ ﺧﻮﺑﻲ ﻃﺮاﺣﻲ و اﺟﺮا ﮔﺮدﻧﺪ و د ر ﻣﺤﻞ اﺗﺼﺎل ﻫﺎ ی ﻣﻬﻢ ﺟﺰﻳﻴـﺎت ﻣﻨﺎﺳـﺐ داﺷـﺘﻪ ﺑﺎﺷـﻨﺪ، ﭘﻮﺷﺶ ﻣﻘﺎوﻣﻲ ﺑﻮده و ﻧﻴﺎز ﺑﻪ ﻧﮕﻬﺪاری ﺧﺎﺻﻲ ﻧﺪارﻧﺪ . ﻫﻤﺎﻧﻨﺪ ﺑﻠﻮک ﻫﺎ ی ﺑﺘﻨﻲ ﭘﻴﺶ ﺳﺎﺧﺘﻪ ﺗﻮﺻﻴﻪ ﺷﻮد ﻣﻲ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﺣﻔﺎﻇﺖ از آﺑﺸﺴﺘﮕﻲ ، ﭘﻨﺠﻪ ﺑﺘﻨﻲ در اداﻣﻪ ﭘﻮﺷﺶ در ﺑﺴﺘﺮ رودﺧﺎﻧﻪ ﺑـﺎ ﻃﻮل ﺣﺪاﻗﻞ دو ﺑﺮاﺑﺮ ﻋﻤﻖ آﺑﺸﺴﺘﮕﻲ اﺣﺘﻤﺎﻟﻲ و ﻳﺎ از ﻫﺎ رق و ی ﻓﻠﺰی ﺑﺴﺘﻪ ﺷﺪه ﺑﻪ دال ﺑﺘﻨﻲ و ﻳﺎ ﺑﺎ ﺣﻔﺎﻇﺖ ﺳﻨﮕﻲ ﮔﺴﺘﺮش ﻳﺎﺑﺪ . 8 - 10 - روﻛﺶ ﻫﺎ ی ﻛﻴﺴﻪ ای از اﻳﻦ روش ﺟﻬﺖ ﺣﻔﺎﻇﺖ و ﺗﻌﻤﻴﺮ ﺳﻮاﺣﻞ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲ ﮔﺮدد . ﻫﺮﭼﻨـﺪ ﻛﻴـﺴﻪ ﻫـﺎی ﻣـﺼﻨﻮﻋﻲ، ﭘـﻴﺶ ﺳـﺎﺧﺘﻪ و ﻣﻮﺟـﻮد ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ وﻟﻲ ﻛﻴﺴﻪ ﻫﺎی ﺧﺎک و ﺳﻴﻤﺎن ﺳﻨﺘﻲ ﺑﻴﺶ ﺗﺮ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﻣﻲ . ﺪﮔﻴﺮﻧ ﻣﻌﻤﻮﻻ اﻳﻦ روش زﻣﺎﻧﻲ ﻛﻪ ﺳﻨﮓ ﻣﻮﺟـﻮد ﻧﺒـﻮده و ﺷﻦ و ﻣﺎﺳﻪ ﻓﺮاوان در دﺳﺘﺮس ﺑﺎﺷﺪ، اﺳﺘﻔﺎده .ﺷﻮد ﻣﻲ ﻛﻴﺴﻪ ﻫﺎی ﺧﺎک و ﺳﻴﻤﺎن، ﺑﺴﻴﺎر ﻣﻨﺎﺳﺐ و ﺳﺎزﮔﺎر ﺑﺎ ﻣﺤﻴﻂ ﻫﺴﺘﻨﺪ و ﺑﻪ ﺳﺮﻋﺖ اﺟﺮا ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺑﻪ آﺳﺎﻧﻲ ﺗﻌﻤﻴﺮ ﻣﻲ ﮔﺮدﻧـﺪ و ﺷﻜﻞ ﻇﺎﻫﺮی ﻣﻨﺎﺳﺐ و ﻫﺰﻳﻨﻪ ﭘﺎﻳﻴﻨ ﻲ دارﻧﺪ . ﻛﻴﺴﻪ ﻫﺎی ﺧﺎ ک و ﺳﻴﻤﺎن، ﻗﺎﺑﻞ اﺟﺮا در ﻧﻮاﺣﻲ ﭘﺮﺷﻴﺐ ﺑﻮده و ﺑﺎﻳﺪ ﺗﻮﺟﻪ داﺷـﺖ ﻛـﻪ ﺑـﻪ دﻟﻴﻞ ﻣﻨﻔﺮد ﺑﻮدن ﻛﻴﺴﻪ ﻫﺎ، ﺗﺨﺮﻳﺐ ﻫﺎ ی ﻛﻮﭼﻚ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ ﺑﺎﻋﺚ ﺗﺨﺮﻳﺐ ﻫﺎ ی ﺑﺰرگ ﺗﺮ ﮔﺮدد . در اﻳﻦ روش، ﻛﻴﺴﻪ )ﻫﺎ ﻛﺮﺑﺎس ﻳﺎ ﻛﻨﻒ ( ﺑﺎ ﻣﻮادی ﻣﺜﻞ ﺧﺎک و ﺳﻴﻤﺎن ﻳﺎ ﻣﺎﺳﻪ و ﺳﻴﻤﺎن ﭘﺮ ﺷﺪه و ﺑﺎ ﺗﺮﺗﻴﺐ ﺧﺎﺻﻲ روی ﻫـﻢ ﻗـﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮد ، ﺑﻪ ﻃﻮری ﻛﻪ ﻻﻳﻪ ﺑﺎﻻﻳﻲ ﻣﻘﺪاری از ﻻﻳﻪ ﭘﺎﻳﻴﻦ را ﺑﭙﻮﺷﺎﻧﺪ . ﻛﻴﺴﻪ ﻫﺎی ﻣﺬﻛﻮر ﺑﺎﻳﺪ ﺗﺎ ﻋﻤﻖ ﻣﻨﺎﺳﺒﻲ در داﺧﻞ ﺑﺴﺘﺮ ﭼﻴﺪه ﺷﻮﻧﺪ ﺗﺎ ﻛﺎر ﺣﻔﺎﻇﺖ ﭘﻨﺠﻪ ﺷﻴﺐ در ﻣﻘﺎﺑﻞ آﺑﺸﺴﺘﮕﻲ را اﻧﺠﺎم دﻫﻨﺪ . 1- Weep Holes ﻓﺼﻞ ﻫﺸﺘﻢ - ﭘﻮﺷﺶ و ﻫﺎ روﻛﺶ ﻫﺎی ﺣﻔﺎﻇﺘﻲ 153 ﻛﻴﺴﻪ ﻫﺎ ﺑﻌﺪ از ﻣﺪﺗﻲ در اﺛﺮ ﭘﻮﺳﻴﺪﮔﻲ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ از ﺑﻴﻦ ﺑﺮوﻧﺪ، اﻣﺎ ﻣﺨﻠﻮط ﻣﺎﺳﻪ و ﺳﻴﻤﺎن ( ﺘﻦﺑ) ﻛﻪ ﺑﻌﺪ از ﺳﻔﺖ ﺷﺪن ﺑﻪ ﻳﻜـﺪﻳﮕﺮ ﻗﻔﻞ ﺷﺪه و ﺷﻜﻞ ﮔﺮﻓﺘﻪ اﻧﺪ، ﺳﺎﺣﻞ را ﭘﻮﺷﺎﻧﺪه و آن را در ﺑﺮاﺑﺮ آﺑﺸﺴﺘﮕﻲ ﺣﻔﺎﻇﺖ ﺧﻮاﻫﺪ ﻧﻤﻮد . ﺧﺎک ﻳﺎ ﺷـﻦ و ﻣﺎﺳـﻪ ﺑﺎﻳـﺪ ﺑـﻪ ﺻـﻮرت ﺧﺸﻚ در ﻛﻴﺴﻪ رﻳﺨﺘﻪ ﺷﻮد و ﻋﻤﻞ ﮔﻴﺮش آن ﭘﺲ از ﺟﺎی ﮔﺬاری ، ﺑﺎ آب ﭘﺎﺷﻲ و ﺟﺬب آب رﻃﻮﺑﺖ زﻳﺮﻳﻦ، ﺻﻮرت ﮔﻴﺮد . 8 - 10 - 1 - ﻣﻼﺣﻈﻪ ﻫﺎی ﻃﺮ اﺣﻲ و اﺟ ﻲﺮاﻳ ﺟﻬﺖ ﺣﻔﺎﻇﺖ ﭘﻨﺠﻪ در ﭘﻮﺷﺶ ، ﻫﺎ ﺷﻴﺐ ﭘﺎﻳﻴﻦ ﺗﺮﻳﻦ ﻛﻴﺴﻪ را در ﻳﻚ ﺗﺮاﻧﺸﻪ از ﭘﻴﺶ ﺣﻔﺮ ﺷﺪه در داﺧﻞ آب ﻗﺮار ﻣﻲ دﻫﻨﺪ . اﻳﻦ ﻧـﻮع ﭘﻮﺷﺶ را ﻣﻲ ﺗﻮان ﺗﺎ 10 ردﻳﻒ روی ﻫﻢ ﺳﺎﺧﺖ و ﺑﻪ ﻫﻤﻴﻦ دﻟﻴﻞ ﺑ ﺮای ﭘﻮﺷﺶ ﻫﺎ ﺷﻴﺐ ی ﺗﻨﺪ ﻳـﺎ در ﻣـﻮاردی ﻛـﻪ ﻣﻘـﺎﻃﻊ از ﻗـﺎﺋﻢ ﺑـﻪ ﺷﻴﺐ دار ﻳﺎ ﺑﺮﻋﻜﺲ ﺗﺒﺪﻳﻞ ﺷﻮد ﻣﻲ ، ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮد . ﻛﻴﺴﻪ ﻫﺎی ﺧﺎک و ﺳﻴﻤﺎن ﻳﺎ ﺑﺘﻨﻲ ﻣﻌﻤﻮﻻ ﻫﻤﺎﻧﻨﺪ آﺟﺮ، رج ﭼﻴﻨﻲ ﺷﺪه و اﻳﻦ ﻛﺎر ﺑﻪ ﺻﻮرﺗﻲ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ اﻧﺘﻬﺎی ﺑﺎز ﻛﻴـﺴﻪ ﺑـﻪ ﺳـﻤﺖ ﭘﺎﻳﻴﻦ دﺳﺖ ﺟﺮﻳﺎن ﺑﺎﺷﺪ ) درب ﻛﻴﺴﻪ ﺑﻪ ﺳﻤﺖ زﻳﺮ ﺗﺎ ﺧﻮرده ﺑﺎﺷﺪ ( و اﺑﺘﺪای ﺑﺴﺘﻪ ﻛﻴﺴﻪ ﺑﻌﺪی روی ﻗﺴﻤﺖ اﻧﺘﻬﺎی ﻛﻴﺴﻪ ﻗﺮار ﮔ .ﻴﺮد اﻧﺪازه ﻛﻴﺴﻪ ﻫﺎ ﻣﻌﻤﻮﻻ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ ﮔﻮﻧﻪ ای ﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ ﺑﻪ راﺣﺘﻲ ﻗﺎﺑﻞ ﺣﻤﻞ ﺑﺎﺷﻨﺪ . ﺗﻮﺻﻴﻪ ﺷﻮد ﻣﻲ ﻣﻮاد ﭘﺮﻛﻨﻨﺪه ﻛﻴﺴﻪ ﻫﺎ، ﻣﺎﺳـﻪ و ﺳـﻴﻤﺎن ﺑﻮده و ﺷﺎﻣﻞ 5 ﻗﺴﻤﺖ ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺧﺎﻛﻲ و ﻳﻚ ﻗﺴﻤﺖ ﺳﻴﻤﺎن ﺑﺎﺷﺪ ) ﻣﻌﻤﻮﻻ ﻣﺎﺳﻪ ﺑﺴﺘﺮ رودﺧﺎﻧﻪ ﻣﻨﺎﺳﺐ اﺳـﺖ ﺮایﺑـ (. ﺷـﻴﺐ ﻫـﺎ ی ﺗﻨـﺪ، ﻛﻴﺴﻪ ﻫﺎ ﺣﺘﻤﺎ ﺑﺎﻳﺪ ﻫﻢ ﭘﻮﺷﺎ ﻧﻲ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﻨﺪ و ﺑﻪ ﺻﻮرت ﭘﻠﻜﺎﻧﻲ ﭼﻴﺪه ﺷﻮﻧﺪ . ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﺣﻤﻞ راﺣﺖ ﺗﺮ ﻛﻴﺴﻪ ﻫﺎ، ﻣﻲ ﺗﻮان آﻧﻬﺎ را ﺑﺎ ﻣﺨﻠﻮط ﺧﺸﻚ ﭘﺮ ﻧﻤﻮد و ﭘﺲ از ﺟﺎی ﮔﺬاری ﻛﻴﺴﻪ ﻫﺎ، آﻧﻬﺎ را ﺧﻴﺲ ﻛـﺮد ﺮایﺑـ . ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی از ﺣﺮﻛﺖ ﻛﻴﺴﻪ ﻫﺎ ﻣﻲ ﺗﻮان ﻫﺮ ﺳﻪ ﻛﻴﺴﻪ را ﺑﺎ ﻳﻚ ﻣﻴﻠﮕﺮد ﻓﻮﻻدی ﺑﻪ ﻗﻄﺮ 12 ﺑﻪ ﻣﺘﺮ ﻣﻴﻠﻲ ﻫـﻢ ﻣﺘـﺼﻞ ﺳـ ﺎﺧﺖ . ﻛﻴـﺴﻪ ﻫـﺎی ﭘﺮﺷﺪه از ﻣﺎﺳﻪ ﻳﺎ رس ﻧﻴﺰ ﻛﺎرﺑﺮد دارﻧﺪ ﻛﻪ اﻟﺒﺘﻪ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﭘﻮﺷﺶ ﭘﺮﺷﺪه از ﺑﺘﻦ ﻳﺎ ﺧﺎک و ﺳﻴﻤﺎن، دوام ﺗﺮ ﻛﻢ ی دارﻧﺪ . در ﺟﺮﻳـﺎن ﻫـﺎ ی ﺷﺪﻳﺪ و ﺑﺎ ﺳﺮﻋﺖ ﺑﺎﻻ، ﺟﻬﺖ ﺗﻘﻮﻳﺖ ﻣﻲ ﺗﻮان ﺑﺎ ﻋﺒﻮر دادن ﻣﻴﻠﻪ ﻫﺎی ﻣﻬﺎر از داﺧﻞ آﻧﻬﺎ ﻳﺎ در ﻣﺤﻞ اﺗﺼﺎﻟﺸﺎن، آﻧﻬﺎ را ﻣﻬﺎر ﻛﺮد . 8 - 11 - ﺑﻠﻮک ﻫﺎ ی ﺧﺎک و ﺳﻴﻤﺎن ﺑﻠﻮک ﻫﺎ ی ﺧﺎک و ﺳﻴﻤﺎن از ﻣﺘﺮاﻛﻢ ﻧﻤﻮدن ﻣﺨﻠﻮط ﺧﺎک، ﺳﻴﻤﺎن و آب ﺳﺎﺧﺘﻪ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ و ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺮای ﺑ ﺳﺎﺧﺘﻦ آﻧﻬﺎ ﻣـﻲ ﺗـﻮان از ﻣﺼﺎﻟﺢ ﻣﻮﺟﻮد در ﻣﺤﻞ اﺳﺘﻔﺎده ﻧﻤﻮد . ﻣﻌﻤﻮﻻ اﻳﻦ روش از روش ﺳﻨﮓ ﭼﻴﻦ ارزان ﺗﺮ ﺑﻮده و اﻏﻠﺐ در ﺟـﺎﻳﻲ ﻛـﻪ روش ﺳـﻨﮓ ﭼـﻴﻦ ﺑـﻪ دﻻﻳﻠﻲ، ﺗﻮﺟﻴﻪ اﺟ ﺮاﻳ ﻲ ﻳﺎ اﻗﺘﺼﺎدی ﻧﺪاﺷﺘﻪ و ﺧﺎک ﺧﻮب و ﻣﻨﺎﺳﺐ ﻧﻴﺰ در دﺳﺘﺮس ﺑﺎﺷﺪ، ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮد . ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﺳﺒﻚ ﺑﻮدن، ﺑﻠﻮک ﻫﺎ ی ﺧﺎک و ﺳﻴﻤﺎن در اﺑﻌﺎد ﺑﺰرگ ﺗﺮ ی ﺳﺎﺧﺘﻪ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . ﺑﻠﻮک ﻫﺎ ی ﺧﺎک و ﺳﻴﻤﺎن ﻣﻌﻤﻮﻻ ﺑﺎ ﻣـﺼﺎﻟﺢ ﺧﺎﻛﻲ ﺷﺎﻣﻞ 35 ﺗﺎ55 درﺻﺪ ﻣﺎﺳﻪ، ﺳﺎﺧﺘﻪ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . در ﻣﻨﺎﻃﻘﻲ ﻛﻪ ﺳﺮﻋﺖ ﺟﺮﻳﺎن زﻳﺎد اﺳﺖ ﺑﺎﻳﺪ ﻣﻴﺰان ﺳﻴﻤﺎن ﻣﺨﻠﻮط ﺑﻴﺶ ﺗﺮ ﺑﺎﺷﺪ . 8 - 12 - ﭘﻮﺷﺶ ﻫﺎ ی آﺳﻔﺎﻟﺘﻲ ﺑﻪ ﻃﻮر ﻛﻠﻲ ﺑﻪ ﻣﺨﻠﻮط ﻫﺎ ﻳﻲ ﻛﻪ از ﻗﻴﺮ و ﻣﺼﺎﻟﺢ داﻧﻪ ای ﻣﻌﺪﻧﻲ ﺗﺸﻜﻴﻞ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ، آﺳﻔﺎﻟﺖ اﻃﻼق ﻣﻲ ﮔـﺮدد از . وﻳﮋﮔـﻲ ﻫـﺎ و ﺧـﻮاص آﺳﻔﺎﻟﺖ ﻣﻲ ﺗﻮان ﺑﻪ ﺻﻠﺐ ﺑﻮدن در ﺑﺎرﮔﺬاری ﻫﺎ ی ﻛﻮﺗﺎه ﻣﺪت و اﻧﻌﻄﺎف ﭘﺬﻳﺮی در ﺑﺮا ﺑﺮ ﺑﺎرﻫﺎی ﺑﻠﻨﺪ ﻣﺪت اﺷﺎره ﻧﻤﻮد ﻛﻪ ﺑﺎﻋـﺚ ﻛـﺎرﺑﺮد وﺳﻴﻊ آن در ﺳﺎﺧﺖ ﭘﻮﺷﺶ ﻫﺎ ﺷﺪه اﺳﺖ . ﻃﺮاﺣﻲ ﻣﺨﻠﻮط آﺳﻔﺎﻟﺖ را ﻣﻲ ﺗﻮان ﺑﻪ ﮔﻮﻧﻪ ای اﻧﺠﺎم داد ﻛﻪ ﺑﺮﺣﺴﺐ ﺷ ﺮاﻳ ﻂ ﻃﺮاﺣﻲ، ﻧﻔﻮذﭘﺬﻳﺮ ﻳﺎ ﻧﻔﻮذﻧﺎﭘﺬﻳﺮ ﺑﺎﺷﺪ . 154 ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻓﻨﻲ ﻋﻤﻮﻣﻲ ﻛﺎرﻫﺎی ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ رودﺧﺎﻧﻪ 8 - 12 - 1 - آﺳﻔﺎﻟﺖ ﻫﺎ ی ﻧﻔﻮذﭘﺬﻳﺮ از اﻧﻮاع اﻳﻦ ﻧﻮع آﺳﻔﺎﻟﺖ ﻫﺎ ﻣﻲ ﺗﻮان ﺑﻪ آﺳﻔﺎﻟﺖ ﻣﺎﺳﻪ ای و آ ﺳﻔﺎﻟﺖ ﺳﻨﮕﻲ ﺑﺎز اﺷﺎره ﻧﻤﻮد . آﺳﻔﺎﻟﺖ ﻣﺎﺳﻪ ای ﺷﺎﻣﻞ ﻣﺨﻠﻮط ﻣﺎﺳـﻪ و 3 ﺗﺎ5 درﺻﺪ وزﻧﻲ ﻗﻴﺮ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﻧﺴﺒﺖ ﺗﺨﻠﺨﻞ ﻣﺨﻠﻮط ﺗﻘﺮﻳﺒﺎ ﺑﻪ اﻧﺪازه ﺗﺨﻠﺨﻞ ﻣﺼﺎﻟﺢ ﻣﺎﺳﻪ ای، ﺑﺎﻗﻲ ﻣﺎﻧﺪه وﻟﻲ ﻗﻴﺮ ﺗﺎ ﺣـﺪی ﭼـﺴﺒﻨﺪﮔﻲ اﻳﺠﺎد ﻣﻲ .ﻛﻨﺪ آﺳﻔﺎﻟﺖ ﺳﻨﮕﻲ ﺑﺎز ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﻣﻼت ﻗﻴﺮی ﺗﻮﻟﻴﺪ ﺷﻮد ﻣﻲ ، ﺑﻪ ﻃﻮری ﻛ ﻪ ﺳﻄﺢ ﺳﻨﮓ ﻛﺎﻣﻼ ﭘﻮﺷـﻴﺪه ﺷـﺪه و ﺳـﺎﺧﺘﺎری ﺑـﺎ ﻧـﺴﺒﺖ ﺗﺨﻠﺨﻞ 20 ﺗﺎ25 درﺻﺪ ﺑﻪ دﺳﺖ ﻣﻲ . آﻳﺪ اﻧﺪازه ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺳﻨﮕﻲ ﺑ ﺮای ﺳﺎﺧﺖ اﻳﻦ ﻧﻮع ﭘﻮﺷﺶ، 20 ﺗﺎ40 ﻣﺘﺮ ﻣﻴﻠﻲ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ اﺟ . ﺮای ﭘﻮﺷﺶ ﺑﺎ ﭘﺨﺶ ﻛﺮدن ﻣﺨﻠﻮط در دﻣﺎی 110 ﺗﺎ140 درﺟﻪ ﺳﺎﻧﺘﻲ ﮔﺮاد اﻧﺠﺎم ﻣﻲ ﮔﺮدد . از ﻳﻚ ﻏﻠﺘﻚ ﺳـﺒﻚ ﻣـﻲ ﺗـﻮان ﺑـ ﺮای ﻣﺘـﺮاﻛﻢ ﻛـﺮدن آﺳﻔﺎﻟﺖ اﺳﺘﻔﺎده ﻛﺮد . 8 - 12 - 2 - آﺳﻔﺎﻟﺖ ﻫﺎ ی ﻧﻔﻮذﻧﺎﭘﺬﻳﺮ از اﻧﻮاع اﻳﻦ آﺳﻔﺎﻟﺖ ﻫﺎ ﻣﻲ ﺗﻮان ﺑﻪ آﺳﻔﺎﻟﺖ ﺑﺎ ﻣﻼت ﻗﻴﺮی، ﺑﺘﻦ آﺳﻔﺎﻟﺘﻲ و آﺳﻔﺎﻟﺖ ﺳﻨﮕﻲ ﻣﺘﺮاﻛﻢ اﺷﺎره ﻛﺮد . آﺳﻔﺎﻟﺖ ﺑﺎ ﻣﻼت ﻗﻴﺮی ﺷﺎﻣﻞ ﻣﺨﻠﻮط ﻣﺎﺳﻪ، ﻓﻴﻠﺮ ) ﺷﻦ ﻧﺮم ﻣﻌﺪﻧﻲ، ﻟﺲ ﻧﺮم ﻳﺎ ﺳﻴﻤﺎن ( و ﻗﻴﺮ اﺳﺖ . اﻳﻦ ﻧﻮع آﺳﻔﺎﻟﺖ ﻗﺎﺑ ﻠﻴﺖ رﻳﺨﺘﻪ ﺷﺪن در ﻣﻨﺎﻃﻖ ﮔﺮم را ﻧﻴـﺰ دارد ﻣﻲ . ﺗﻮان ﺑﻪ ﻣﻼت ﻗﻴﺮ، ﺷﻦ اﺿﺎﻓﻪ ﮔﺮدد ﺗﺎ ﻣﻘﺪار ﻗﻴﺮ ﻛﺎﻫﺶ ﻳﺎﺑﺪ و ﺧﻮاص روان ﺷﺪن آن را ﻛﻨﺘﺮل ﻧﻤﻮد . ﺑﺘﻦ آﺳﻔﺎﻟﺘﻲ ﺷﺎﻣﻞ ﻣﺨﻠﻮط ﺷﻦ، ﻣﺎﺳﻪ، ﻓﻴﻠﺮ ) ﺷﻦ ﻧﺮم ﻣﻌﺪﻧﻲ، ﻟﺲ ﻧﺮم ﻳﺎ ﺳﻴﻤﺎن و ( 6 ﺗﺎ9 درﺻﺪ وزﻧﻲ ﻗﻴﺮ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﻫـﺪف ، ﺗﻮﻟﻴـﺪ ﻣﺨﻠﻮﻃﻲ ﻣﺘﺮا ﻛﻢ و ﭘﺎﻳﺪار ﺑﺎ ﭘﺎﻳﻴﻦ ﺗﺮﻳﻦ ﻣﻴﺰان ﺗﺨﻠﺨﻞ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ . اﻳﻦ ﻧﻮع ﭘﻮﺷﺶ ﭘﺲ از رﻳﺨﺘﻪ ﺷﺪن ﺑ ﺮای ﺑﻪ دﺳـﺖ آوردن ﺣـﺪاﻛﺜﺮ ﺗﺮاﻛﻢ، ﻓﺸﺮده .ﺷﻮد ﻣﻲ آﺳﻔﺎﻟﺖ ﺳﻨﮕﻲ ﻣﺘﺮاﻛﻢ از ﻣﺨﻠﻮط ﻣﻼت ﻗﻴﺮ و ﺳﻨﮓ ﺗﺸﻜﻴﻞ ﺷﺪه اﺳﺖ . اﻳﻦ ﻧﻮع ﻣﺨﻠـﻮط را ﻣـﻲ ﺗـﻮان در ﻣﻨـﺎﻃﻖ ﮔـﺮم رﻳﺨـﺖ و ﻣﺨﻠﻮط ﺗﺤﺖ وزن ﺧﻮدش ﺗﺤﻜﻴﻢ ﻣﻲ ﺑﻪ . ﺑﺪﻳﺎ ﻃﻮر ﻛﻠﻲ اﻳﻦ ﻧﻮع ﭘﻮﺷﺶ ﺣﺎوی 50 ﺗﺎ70 درﺻﺪ ﺳﻨﮓ و30 ﺗﺎ50 درﺻﺪ وزﻧﻲ، ﻣـﻼت ﻗﻴﺮ اﺳﺖ . اﻧﺪازه ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺳﻨﮕﻲ ﻫﻤﺎﻧﻨﺪ آﺳﻔﺎﻟﺖ ﺳﻨﮕﻲ ﺑﺎز، 20 ﺗﺎ40 ﻣﺘﺮ ﻣﻴﻠﻲ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . 8 - 12 - 3 - ﻣﻼﺣﻈﻪ ﻫﺎی ﻃﺮاﺣﻲ و اﺟ ﻲﺮاﻳ آﺳﻔﺎﻟﺖ ﻫﺎ ی ﻣﺎﺳﻪ ای را ﻣﻲ ﺗﻮان ﺑ ﺮای ﻣﺼﺎﻟﺢ زﻳﺮﻻﻳﻪ ﻳﺎ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﭘﺮﻛﻨﻨﺪه ﺣﺠﻤﻲ در زﻳﺮ آب و ﻳﺎ در ﻣﺤﻴﻂ ﺧﺸﻚ اﺳﺘﻔﺎده ﻧﻤﻮد . آﺳﻔﺎﻟﺖ ﺳﻨﮕﻲ ﺑﺎز و ﺑﺘﻦ آﺳﻔﺎﻟﺘﻲ ﺑﺎﻳﺪ در ﺷ ﺮاﻳ ﻂ ﺧﺸﻚ رﻳﺨﺘﻪ ﺷﻮﻧﺪ و ﺑﺎﻳﺪ اﻃﻤﻴﻨﺎن ﺣﺎﺻﻞ ﻧﻤﻮد ﻛﻪ ﻋﻤﻠﻜﺮد ﻫﻴﭻ ﻛـﺪام از اﺟـﺰای زﻳﺮﻻﻳﻪ ) ﻓﻴﻠﺘﺮ ( ، ﺗﺤﺖ ﺗﺎﺛﻴﺮ ﻣﺨﻠﻮط ﮔﺮم ﻗﺮار ﻧ ﻤﻲ ﮔﻴﺮد . ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ درﺻﺪ ﺗﺨﻠﺨﻞ ﺑﺎﻻ در آﺳﻔﺎﻟﺖ ﺳﻨﮕﻲ ﺑﺎز، ﮔﻴﺎ ﻫﺎن ﻧﻴـﺰ ﻣـﻲ ﺗﻮاﻧﻨـﺪ در داﺧﻞ اﻳﻦ ﻣﺨﻠﻮط روﻳﺶ ﻧﻤﺎﻳﻨﺪ . از ﺗﺸﻚ ﻫﺎ ی آﺳﻔﺎﻟﺘﻲ ﭘﻴﺶ ﺳﺎﺧﺘﻪ ﻧﻴﺰ در ﺑﻌﻀﻲ ﻣﻮارد اﺳﺘﻔﺎده ﺑﻪ ﻋﻤﻞ آﻣﺪه اﺳﺖ . اﻳﻦ ﺗﺸﻚ ﻫﺎ ی ﭘﻴﺶ ﺳﺎﺧﺘﻪ را در ﻣﺤﻞ ﻫﺎ ﻳﻲ ﻛـﻪ ﺧﺸﻚ ﻧﺒﻮده و زﻳﺮ ﺗﺮاز آب ﻗﺮار دارﻧﺪ، اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲ ﻧﻤﺎﻳﻨﺪ . ﺑﺎﻳﺪ دﻗﺖ ﻧﻤﻮد ﻛﻪ ﺗﻤﺎس ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺑـﺎ ﺧـﺎک زﻳـﺮﻳﻦ ﺣﺎﺻـﻞ ﺷـﻮد و ﻋﻤﻠﻴـﺎت درزﺑﻨﺪی در زﻳﺮ آب ﭼﻪ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻫﻢ ﭘﻮﺷﺎﻧﻲ و ﭼﻪ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻗﻔﻞ و ﺑﺴﺖ ﺑﺎ ﻣﻼت ﻗﻴﺮی اﻧﺠﺎم ﺷﻮد . آﺳﻔﺎﻟﺖ ﺳﻨﮕﻲ ﻣﺘﺮاﻛﻢ را ﻣﻲ ﺗﻮان ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻻﻳﻪ ﻣﺤﺎﻓﻆ ﻧﻔﻮذﻧﺎﭘﺬﻳﺮ در زﻳﺮ آب ﻗﺮار داد ﺑﻪ . ﻃﻮر ﻛﻠﻲ در ﭘﻮﺷﺶ ﻫﺎ ی آﺳﻔﺎﻟﺘﻲ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﻃﺮاﺣﻲ، ﭘﻮﺷﺶ آﺳﻔﺎﻟﺘﻲ را ﻣﺎﻧﻨﺪ ﻳ ﻚ ﺻﻔﺤﻪ ﺑﺮ روی ﻳﻚ ﭘﻲ اﻻﺳﺘﻴﻚ در ﻧﻈﺮ ﻣﻲ ﮔﻴﺮﻧﺪ . ﺿﺨﺎﻣﺖ آﺳﻔﺎﻟﺖ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ اﻧﺪازه ای ﺑﺎﺷـﺪ ﻛـﻪ ﻣﻤﺎن ﺧﻤﺸﻲ ﻧﺎﺷﻲ از ﺑﺎرﮔﺬاری ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ، ﺗﻨﺶ در آﺳﻔﺎﻟﺖ را ﺑﻪ ﻣﻘﺪار ﺗﻨﺶ ﺑﺤﺮاﻧﻲ ﻧﺮﺳﺎﻧﺪ . ﻓﺼﻞ ﻫﺸﺘﻢ - ﭘﻮﺷﺶ و ﻫﺎ روﻛﺶ ﻫﺎی ﺣﻔﺎﻇﺘﻲ 155 ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻛﺎرﺑﺮد وﺳﻴﻊ آﺳﻔﺎﻟﺖ ﺳﻨﮕﻲ ﺑﺎز در ﭘﻮﺷﺶ ﻫﺎ ی آﺳﻔﺎﻟﺘﻲ ﻣﻲ ﺗﻮان ﺑﻪ ﻣﻼﺣﻈﻪ ﻫﺎی زﻳﺮ ﺟﻬﺖ اﺳﺘ ﻔﺎده از اﻳﻦ ﻧﻮع ﭘﻮﺷـﺶ اﺷﺎره ﻧﻤﻮد :  ﺿﺨﺎﻣﺖ ﻻﻳﻪ ﻣﺤﺎﻓﻆ ﭘﻮﺷﺶ ﺑ ﺮای رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎی ﻣﻌﻤﻮﻟﻲ در ﺻﻮرت اﺳﺘﻔﺎده از ﭘﻮﺷﺶ ﻫﺎ ی درﺟﺎ، 100 ﺗﺎ150 ﻣﻴﻠﻲ ﻣﺘـﺮ و ﺑﻪ ﺻﻮرت ﭘﻴﺶ ﺳﺎﺧﺘﻪ، 80 ﺗﺎ120 ﻣﺘﺮ ﻣﻴﻠﻲ در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻪ .ﺷﻮد ﻣﻲ  ﺿﺨﺎﻣﺖ ﻻﻳﻪ ﻣﺤﺎﻓﻆ ﭘﻮﺷﺶ ﺑ ﺮای رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎی ﺑﺰرگ و ﻣﺨﺼﻮص ﻛﺸﺘﻲ راﻧﻲ در ﺻﻮرت اﺳﺘﻔﺎده از ﭘﻮﺷـﺶ ﻫـﺎ ی درﺟـﺎ، 150 ﺗﺎ250 ﻣﺘﺮ ﻣﻴﻠﻲ و ﺑﻪ ﺻﻮرت ﭘﻴﺶ ﺳﺎﺧﺘﻪ، 150 ﻣﺘﺮ ﻣﻴﻠﻲ در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻪ .ﺷﻮد ﻣﻲ  ﺮایﺑ ﺿﺨﺎﻣﺖ ﻫﺎ ی ﺗﺎ 120 ﻣﺘﺮ ﻣﻴﻠﻲ ﻻﻳﻪ ﻣﺤﺎﻓﻆ، ﺳﻨﮓ ﻫﺎ ی ﺑﺎ اﺑﻌﺎد 16 ﺗﺎ22 ﻣﺘﺮ ﻣﻴﻠﻲ و ﺑ ﺮای ﺿﺨﺎﻣﺖ ﻫـﺎ ی ﺑـﻴﺶ ﺗـﺮ از 120 ، ﻣﺘﺮ ﻣﻴﻠﻲ ﺳﻨﮓ ﻫﺎ ی ﺑﺎ اﺑﻌﺎد 20 ﺗﺎ40 ﻣﺘﺮ ﻴﻠﻲﻣ اﺳﺘﻔﺎده .ﺷﻮد ﻣﻲ ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ در ﻫﻨﮕﺎم ﻃﺮاﺣﻲ ﺑﺎﻳﺪ اﺛﺮ ﻧﻴﺮوﻫﺎی ﻓﺮﺳﺎﻳﺸﻲ روی ﭘﻮﺷﺶ ﺗﺤﺖ اﺛﺮ ﺟﺮﻳﺎن و زﻳﺮﻓﺸﺎر ﻣﺪ ﻧﻈﺮ ﻗﺮار ﮔﻴﺮد . در ﺻﻮرت ﻟـﺰوم ﺑﺎﻳﺪ درزﻫﺎی ﺑﻴﻦ ﻗﻄﻌﻪ ﻫﺎی ﻣﺠﺎور آب ﺑﻨﺪی ﮔﺮدد و ﻫﺮﮔﻮﻧﻪ ﻫﻢ ﭘﻮﺷﺎﻧﻲ ﺮای ﺑ ﺣﺪاﻗﻞ ﻛﺮدن ﻧﻴﺮوی ﻛﺸﺶ ﺳﻄﺤﻲ ﻣﻮﺿﻌﻲ اﻧﺠﺎم ﺷـﻮد . ﺟﻬﺖ ﻛﻨﺘﺮل ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ ﺑﺎﻳﺪ آﺳﻔﺎﻟﺖ، ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﻻزم در ﻣﻘﺎﺑﻞ ﺳﺎﻳﺶ را ﺗﺎﻣﻴﻦ ﺑﻨﻤﺎﻳﺪ . ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﻧﺸﺴﺖ زﻳﺎد ﺧﺎک زﻳﺮﻳﻦ ﺑﺎﻋﺚ ﻣﻲ ﮔـﺮدد ﭘﻮﺷﺶ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻣﻮﺿﻌﻲ، ﻓﺎﻗﺪ ﺗﻜﻴﻪ ﮔﺎه ﺷﺪه و ﻗﺒﻞ از ﺗﻐﻴﻴﺮ ﺷﻜﻞ ﻻزم ) اﻧﻌﻄﺎف ﭘﺬﻳﺮی ( دﺳﺖ و ﺑﻪ آوردن ﺗﻤﺎس ﻣﺠﺪد ﺑﺎ ﺧﺎک زﻳﺮﻳﻦ ، ﺗﻮﺳﻂ ﺑﺎرﻫﺎی ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ دﭼﺎر آﺳﻴﺐ ﺷﻮد . 8 - 13 - ﻫﺎ ﺸﻚﺗ ی ﭘﺮﺷﺪه ﺑﺎ ﻣﻼت ﻳﺎ دوﻏﺎب اﻧﻮاع ﻣﺘﻌﺪدی از ﺗﺸﻚ ﻫﺎ ی ﭘﺎرﭼﻪ ای ﻣﺼﻨﻮﻋﻲ وﺟﻮد دارد ﻛﻪ ﭘﺲ از ﻗﺮار دادن آﻧﻬﺎ در ﻣﺤﻞ، آﻧﻬﺎ را ﺑﺎ ﻣﻼت ﭘﺮ ﻣـﻲ ﻛﻨﻨـﺪ . ﺗـﺸﻚ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻳﻚ ﻗﺎﻟﺐ ﻋﻤﻞ ﻛﺮده و ﻣﻼت را در زﻣﺎن ﮔﻴﺮش ﻧﮕﻪ ﻣﻲ دارد . ﺗﺨﻠﺨﻞ ﭘﺎرﭼﻪ ﺑﺎﻋﺚ ﺷﻮد ﻣﻲ ﺗﺎ آب آزاد ﺷﻮد و در ﻧﺘﻴﺠـﻪ ﻓـﺸﺎر ﻣﻨﻔﺬی ﻛﺎﻫﺶ ﻳﺎﻓﺘﻪ و ﻣﻘﺎوﻣﺖ و ﺳﺨﺘﻲ آن ﺳﺮﻳﻊ ﺗﺮ ﺑﻪ ﻣﻘﺪار ﻣـﻮرد ﻧﻈـﺮ ﺑﺮﺳـﺪ . ﺗـﺸﻚ ﻫـﺎ ی ﭘﺮﺷـﺪه ﺑـﻪ ﻫـﻢ ﻣﺘـﺼﻞ ﻣـﻲ ﺑﺎﺷـﻨﺪ و اﻧﻌﻄﺎف ﭘﺬﻳﺮی و ﻧﻔﻮذﭘﺬﻳﺮی ﺑﻠﻨﺪ ﻣﺪت ﺳﻄﺢ را ﺗﺎﻣﻴﻦ ﻣﻲ ﻧﻤﺎﻳﻨﺪ . ﺷﻜﻞ ﻇﺎﻫﺮی اﻳﻦ ﻧﻮع ﭘﻮﺷﺶ ﻫـﺎ ﺑـﻴﺶ ﺗـﺮ ﻣﻨﺎﺳـﺐ ﻣﻨـﺎﻃﻖ ﺻـﻨﻌﺘﻲ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ ﻣﻲ . ﺗﻮان از ﭘﺎرﭼﻪ ﻫﺎی ﻣﺼﻨﻮﻋﻲ ﺑ ﺎ ﺗﻮرﻓﺘﮕﻲ ﻫﺎ ی ﺳﻄﺤﻲ اﺳـﺘﻔﺎده ﻛـﺮد ﺗـﺎ ﺷـﻜﻞ ﻇـﺎﻫﺮی ﻃﺒﻴﻌـﻲ ﺗـﺮی داﺷـﺘﻪ و در داﺧـﻞ ﺗﻮرﻓﺘﮕﻲ ﻫﺎ ی ﺧﺎک ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻪ و ﮔﻴﺎﻫﺎن رﺷﺪ ﻛﻨﻨﺪ . ﺗﺸﻚ ﻫﺎ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﺧﺎﻟﻲ ﺑﺮ روی ﺳﻮاﺣﻞ ﻗﺮار داده ﺷﻮﻧﺪ و درﺻﻮرﺗﻲ ﻛﻪ ﺑﺨﻮاﻫﻴﻢ آن را در زﻳﺮ آب ﻗﺮار دﻫﻴﻢ ﺑﺎﻳﺪ آن را ﺳﻨﮕﻴﻦ ﻧﻤﻮد . ﺗﺸﻚ ﻫﺎ ی ﻣﺠﺎور ﺑﻪ ﻫﻢ دوﺧﺘﻪ ﻳﺎ ﺟﻮش ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . ﻟﺒﻪ ﺑﺎﻻﻳﻲ ﺗﺸﻚ ﻫﺎ ﻣﻬﺎر ﺷﺪه و ﺳﭙﺲ ﻣﻼت ﺑـﻪ درون ﺗـﺸﻚ، ﺑـﺎ ﺗﻮﺟـﻪ ﺑـﻪ ﺗﻮﺻﻴﻪ ﻫﺎی ﻛﺎرﺧﺎﻧﻪ ﺳﺎزﻧﺪه، ﭘﻤﭗ ﺷﻮد ﻣﻲ . اﻳﻦ ﭘﻮﺷﺶ ﺟﻬﺖ زﻳﺮ ﺗﺮاز آب ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺑﻮده و ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ ﺑﺮ ﺑﺮﺟـﺴﺘﮕﻲ ﻫـﺎ و ﮔـﻮد رﻓﺘﮕﻲ ﻫـﺎ ی ﺳﺎﺣﻞ ﻣﻨﻄﺒﻖ ﺷﻮد . ﻣﻼﺣﻈﻪ ﻫﺎی ﭘﺎﻳﺪاری آن ﻣﺸﺎﺑﻪ ﻫﺎ دال ی ﺑﺘﻨ ﻲ درﺟﺎ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . درﺻﻮرﺗﻲ ﻛﻪ در اﻳﻦ ﻧﻮع ﭘﻮﺷﺶ ﺑﻪ ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﻛﺸﺸﻲ ﻧﻴﺎز ﺑﺎﺷﺪ، ﺗﺸﻜﻲ ﻛﻪ در داﺧﻞ آن ﺑﺘﻦ رﻳﺨﺘﻪ ﺷﺪه ﺑﺎﻳﺪ ﻣﺴﻠﺢ ﮔﺮدد . ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﭘﺎرﭼﻪ ﻫﺎی ﻣﺼﻨﻮﻋﻲ ﭘﻠﻲ اﺳﺘﺮی، درﺻﻮرﺗﻲ ﻛﻪ ﺑﺎ ﻣﻼت ﺑﺘﻦ ﭘﺮ ﺷﻮﻧﺪ، ﻣﺴﺘﻌﺪ واﻛﻨﺶ ﺑﺎ ﻗﻠﻴﺎ ﻫﺎی ﺗﻮﻟﻴﺪ ﺷﺪه از ﺳﺨﺖ ﺷﺪن ﺑﺘﻦ ﻫﺴﺘﻨﺪ و اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮع ﺑﺎﻳﺪ ﻣﺪ ﻧﻈﺮ ﻗﺮار ﮔﻴﺮد . 156 ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻓﻨﻲ ﻋﻤﻮﻣﻲ ﻛﺎرﻫﺎی ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ رودﺧﺎﻧﻪ 8 - 14 - روﻛﺶ ﺑﺎ ﺷﺒﻜﻪ ﻫﺎی ﺗﻮری ﻣﺤﺪود ﻛﻨﻨﺪه در اﻳﻦ روش از ﺷﺒﻜﻪ ﻫﺎی ﺗﻮری ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﻣﺤﺪود و ﭘﺎﻳﺪار ﻧﻤﻮدن ﺧﺎک و ﻳﺎ ﻣﺼﺎﻟﺢ ﻛﻨﺎره ﺑﺮ روی ﺷﻴﺐ اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲ ﮔﺮدد . ﻣﻘﺎوﻣـﺖ و ﻋﻤﺮ ﺣﻔﺎﻇﺖ اﻳﻦ روش ﺗﺮ ﻛﻢ از ﺳﺎﻳﺮ روش ﻫﺎ ی ﺣﻔﺎﻇﺘﻲ اﺳﺖ، اﻣﺎ در ﻫﺮ ﺻﻮرت ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﺑﻴﺶ ﺗﺮ ی ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺧـﺎک ﺑـﺪون ﭘﻮﺷـﺶ ﺣﻔﺎﻇﺘﻲ و ﻳﺎ ﺳﻮاﺣﻞ ﺧﺎﻛﻲ رﻳﺰداﻧﻪ و ﻣﻨﺎﻃﻖ ﺑﺎ ﭘﻮﺷﺶ ﮔﻴﺎﻫﻲ دارد . اﻳﻦ روش ﺣﻔﺎﻇﺘﻲ، ﺑﻪ ﺻﻮرت ﺗﺮﻛﻴﺒﻲ ﺑﺎ روش ﻫﺎ ی ﻃﺒﻴﻌﻲ اﺳـﺘﻔﺎده از ﭘﻮﺷﺶ ﻫﺎ ی ﮔﻴﺎﻫﻲ ﺳﺎزﮔﺎر اﺳﺖ . درﺻﻮرﺗﻲ ﻛﻪ ﺷﺒﻜﻪ ﻫﺎی ﺗﻮری ﺑﺮ روی ﻣﺼﺎﻟﺢ ﻏﻴﺮﭼﺴﺒﻨﺪه ﻗﺮار ﮔﻴﺮد، اﻳﻦ ﻧﻮع ﭘﻮﺷﺶ در ﺳﺮﻋﺖ ﻫﺎ ی ﺑﺎﻻ ﻣﻘﺎوﻣ ﺖ ﻧﺨﻮاﻫﺪ ﻛﺮد . اﻳﻦ ﻧﻮع روﻛﺶ در ﺻﻮرت ﭘﺮ ﺷﺪن ﺑﺎ آﺳﻔﺎﻟﺖ ﻳﺎ ﺑﺘﻦ، ﻣﺸﺨﺼﺎت و وﻳﮋﮔﻲ ﻫﺎ ی روﻛﺶ ﻫﺎ ی ﺻﻠﺐ را دارا ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . در ﻫﺎ ﺷﻴﺐ ی ﺗﻨﺪ ﻣﻲ ﺗﻮان ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر اﻓﺰاﻳﺶ اﺳﺘﺤﻜﺎم از ﺷﺒﻜﻪ ﻫﺎی ﺗﻮری و ﺗﺮﻛﻴﺐ ﻫﺎ ی ﻗﻴﺮ ﻳﺎ ﻣﻮاد ﻣﺸﺎﺑﻪ اﺳﺘﻔﺎده ﻧﻤﻮد . ﻧﺼﺐ ﺷﺒﻜﻪ ﺗﻮری ﺑﺎﻳﺪ ﻣﻄﺎﺑﻖ ﺑـﺎ ﺗﻮﺻـﻴﻪ ﺳﺎزﻧﺪ ﮔﺎن آن ﺻﻮرت ﭘﺬﻳﺮد . 8 - 15 - ﭘﻮﺷﺶ ﻫﺎ و روﻛﺶ ﻫﺎ ی ﭘﻠﻴﻤﺮی از ﺷﺒﻜﻪ ﻫﺎی ﭘﻠﻴﻤﺮی ﭘﻠﻲ اﺗﻴﻠﻨﻲ و ﭘﺮوﭘﻴﻠﻨﻲ، در اﻧﻮاع ﻣﺨﺘﻠﻒ از ﻗﺒﻴﻞ ژﺋﻮﺗﻜﺴﺘﺎﻳﻞ، ژﺋﻮﮔﺮﻳﺪ و ﻏﻴﺮه ﺑﻪ دﻟﻴﻞ ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ ﺑﺎﻻ و ﻣﻘﺎوﻣﺖ در ﺑﺮاﺑﺮ ﺗﺎﺑﺶ، ﺑﺎ دﻳﮕﺮ ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻛﺎﻣﭙﻮزﻳﺖ و ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر اﻳﺠﺎد ﻻﻳﻪ ﻣﺤﺎﻓﻆ ﭘﻮﺷﺶ اﺳـﺘ ﻔﺎده ﻣـﻲ ﺷـﻮد . ﺟﻬـﺖ ﺣﻔﺎﻇـﺖ ﺳﻮاﺣﻞ ﺑﺎﻳﺪ از ﻣﺤﺼﻮل ﻫﺎ ی اﺳﺘﺎﻧﺪارد و ﺗﺎﻳﻴﺪ ﺷﺪه اﺳﺘﻔﺎده ﮔﺮدد ﺮایﺑ . ﻛﺴﺐ ﻧﺘﻴﺠﻪ ﻣﻨﺎﺳﺐ و ﻋﻤﻠﻜﺮد ﻛﺎﻣﻞ، ﺗﻮﺻﻴﻪ ﺷﻮد ﻣﻲ اﺳـﺘﻔﺎده از آﻧﻬﺎ ﺑﻪ ﻃﻮر ﻛﺎﻣﻞ ﻣﻄﺎﺑﻖ ﺑﺎ دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻛﺎرﺧﺎﻧﻪ ﺳﺎزﻧﺪه ﺻﻮرت ﭘﺬﻳﺮد . ﻣﻮارد اﺳﺘﻔﺎده و ﻣﺤﺼﻮل ﻫﺎ ی ﺳﺎﺧﺘﻪ ﺷﺪه از ﺷﺒﻜﻪ ﻫﺎی ﭘﻠﻴﻤﺮی ﺑﻪ ﻫﻤﺮاه ﺳﺎﻳﺮ ﻣﺼﺎﻟﺢ و ﺑـﻪ ﺻـﻮرت ﺗﺮﻛﻴﺒـﻲ ﺑـﺎ ﺳـﺎﻳﺮ روش ﻫـﺎ ی ﺣﻔﺎﻇﺘﻲ، در ﻓﺼﻞ 10 ) ﺷﺒﻜﻪ ﻫﺎی ﭘﻠﻴﻤﺮی ﺑﻪ ( ﺻﻮرت ﻛﺎﻣﻞ اراﺋﻪ ﮔﺮدﻳﺪه اﺳﺖ . 8 - 16 - ﭘﻮﺷﺶ ﻫﺎ ی ﻃﺒﻴﻌﻲ ﻳﺎ ﮔﻴﺎﻫﻲ در اﻳﻦ ﻗﺴﻤﺖ، ﻣﺸﺨﺼﺎت و ﻣﻼﺣﻈﻪ ﻫﺎی ﻓﻨﻲ ﻃﺮاﺣﻲ و اﺟ ﺮاﻳ ﻲ و ﻧﮕﻬﺪاری ﭘﻮﺷﺶ و ﻫﺎ ﺣﻔﺎﻇﺖ ﻫﺎ ی ﻃﺒﻴﻌﻲ ) ﮔﻴﺎﻫﻲ ( اﻳﺠﺎد ﺷـﺪه ﺑﺎ ﻧﻲ ﻫﺎ، درﺧﺖ ﻫﺎ ، ﭼﻤﻦ، ﻣﺼﺎﻟﺢ ﭼﻮﺑﻲ و اﻟﻮار و ﺑﻮﺗﻪ اراﺋﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ . ﭘﻮﺷﺶ ﻫﺎ ی ﮔﻴﺎﻫﻲ و رﻳﺸﻪ ﻫﺎی در ﻫﻢ ﺗﻨﻴﺪه ﺷﺪه در ﺳﻮاﺣﻞ رودﺧﺎﻧﻪ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ ﺧﺼﻮﺻﻴﺎت ژﺋﻮﺗﻜﻨﻴﻜﻲ ﺧـﺎک را اﺻـﻼح ﻛﻨـﺪ و در ﻣﻮاردی ﺳﺒﺐ اﻓﺰاﻳﺶ ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﺑﺮﺷﻲ ﺧﺎک ﺷﻮد و ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ ﻣﻘﺪاری ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﻛﺸﺸﻲ اﻳﺠﺎد ﻧ ﻤﺎﻳﺪ . از ﺑﻴﻦ رﻓـﺘﻦ ﭘﻮﺷـﺶ ﻫـﺎ ی ﮔﻴﺎﻫﻲ، ﺳﻮاﺣﻞ رودﺧﺎﻧﻪ را ﺑ ﺮای ﮔﺴﻴﺨﺘﮕﻲ و ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ ﺗﻮده ای، ﻣﺴﺘﻌﺪﺗﺮ ﻣﻲ ﻧﻤﺎﻳﺪ . درﺧﺖ ﻫﺎ ﻳﻲ ﻛﻪ در ﺳﻮاﺣﻞ رودﺧﺎﻧﻪ ﻛﺎﺷﺘﻪ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﻨﺪ ﺑﺴﺘﺮ رودﺧﺎﻧﻪ را ﺗﺜﺒﻴﺖ ﻛﻨﻨﺪ، اﻣﺎ در ﺟﺮﻳﺎن ﻫﺎ ی ﺳﻴﻼﺑﻲ ﺷﺪﻳﺪ و ﻧﻴﺰ ﺗﺤﺖ اﺛﺮ ﺑﺎد و ﻃﻮﻓﺎن ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﻛﻨﺪه ﺷﻮﻧﺪ و در ﻧﺘﻴﺠﻪ ﺑﺎﻋﺚ ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ ﺷﺪﻳﺪ ﺳﻮاﺣﻞ و ﺧﺮاﺑﻲ ﻫﺎ ی ﺧﺎرج از ﺗﺼﻮر ﮔﺮدﻧﺪ . روش ﻫﺎ ی ﺣﻔﺎﻇﺘﻲ ﻃﺒﻴﻌﻲ ﺗﻨﻬﺎ در ﺻﻮرﺗﻲ ﻣﻮﻓﻘﻴﺖ آﻣﻴﺰ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد ﻛﻪ ﻣﻬﻨﺪﺳـﻴﻦ ﻃـﺮاح از ﺳـﺎزﮔﺎری روش ﻫـﺎ ﺑـﺎ ﻣﺤـﻴﻂ زﻳـﺴﺖ اﻃﻤﻴﻨﺎن ﺣﺎﺻﻞ ﻛﻨﻨﺪ . روش ﻫﺎ ی ﻃﺒﻴﻌﻲ ﺣﻔﺎﻇﺖ ﺳﻮاﺣﻞ در ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ ﺑﺎ دﻳﮕﺮ روش ﻫﺎ ی ﻣﺘﺪاول ﻫﺰﻳﻨﻪ ﺗﺮ ﻛﻢ ی دارﻧﺪ . اﻟﺒﺘﻪ ﻣﻤﻜﻦ اﺳـﺖ ﺑﻪ دﻟﻴﻞ ﻧﻴﺎز ﺑﻪ ﺑﺎزرﺳﻲ ﻣﻨﻈﻢ و ﺗﻌﻤﻴﺮات، ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻧﮕﻬﺪاری ﺑﺎﻻﺗﺮی داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﻨﺪ . ﻓﺼﻞ ﻫﺸﺘﻢ - ﭘﻮﺷﺶ و ﻫﺎ روﻛﺶ ﻫﺎی ﺣﻔﺎﻇﺘﻲ 157 8 - 16 - 1 - وﻳﮋﮔﻲ ﻫﺎ و ﻣﻼﺣﻈﻪ ﻫﺎی ﻋﻤﻮﻣﻲ ﭘﻮﺷﺶ ﻫﺎ ی ﻃﺒﻴﻌﻲ ) ﮔﻴﺎﻫﻲ ( ﻋﻤﻠﻜﺮدﻫﺎی زﻳﺮ را دارا ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ :  ﻛﻨﺪی ﺳﺮﻋﺖ ﺟﺮﻳﺎن در ﺳﻄﺢ ﺧﺎک ﺳﻮاﺣﻞ رودﺧﺎﻧﻪ و ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی از ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺧﺎﻛﻲ ﻧﺎﺷـﻲ از ﺟﺮﻳـﺎن و ﻫﻤﭽﻨـﻴﻦ ﺣﻔﺎﻇﺖ از ﺧﺎک زﻳﺮﻳﻦ  ﻣﺴﻠﺢ ﻧﻤﻮدن ﺧﺎک ﺑﺎ رﻳﺸﻪ ﻫﺎی ﮔﻴﺎه و ﺑﺎﻻﺑﺮدن ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﺧﺎک زﻳﺮﻳﻦ  ﻗﻼب ﻧﻤﻮدن ﭘﻮﺷﺶ ﮔﻴﺎﻫﻲ ﺑﻪ وﺳﻴﻠﻪ رﻳﺸﻪ ﻫﺎ ﺑﻪ ﺧﺎک زﻳﺮﻳﻦ  ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی از ﺣﺮﻛﺖ ﺗﻮده ﻫﺎی ﺧﺎک ﺑﻪ اﻳﻦ ﻧﻜﺘﻪ در ﻫﻨﮕﺎم ﻃﺮاﺣﻲ ﺑﺎﻳﺪ ﺗﻮﺟﻪ ﻛﺮد ﻛﻪ ﺣﻔﺎﻇﺖ ﻫﺎ ی ﻃﺒﻴﻌﻲ، ﺑﺮ ﺣﺴﺐ ﻧﻮﻋﺸ ﺎن ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﺑﻪ ﭼﻨﺪﻳﻦ ﻓﺼﻞ ﺟﻬﺖ رﺷـﺪ ﻛﺎﻓﻲ ﻧﻴﺎز داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﻨﺪ ﺗﺎ ﺑﻪ اﺳﺘﺎﻧﺪارد ﻻزم ﺣﻔﺎﻇﺘﻲ ﺑﺮﺳﻨﺪ . ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ در اﺳﺘﻔﺎده از اﻳﻦ روش ﺑﺎﻳﺪ ﺗﻌﺎﻣﻞ روش ﺣﻔﺎﻇﺘﻲ ﺑﺎ ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﻮد . در اﻧﺘﺨﺎب ﮔﻴﺎﻫﺎن ﺑ ﺮای ﺣﻔﺎﻇﺖ ﺳﻮاﺣﻞ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ اﻳﻦ ﻣﺴﺎﻟﻪ ﺗﻮﺟﻪ ﺷﻮد ﺗﺎ ﮔﻴﺎﻫﺎن اﻧﺘﺨﺎﺑﻲ ﺑﺎ ﮔ ﻮﻧﻪ ﻫﺎی ﻣﺤﻠﻲ ﺳﺎزﮔﺎر ﺑﺎﺷﺪ و ﻳﺎ ﺟﻠﻮی رﺷﺪ و ﻧﻤﻮ ﮔﻴﺎﻫﺎن ﻣﺤﻠﻲ را ﻧﮕﻴﺮد . روش ﻫﺎ ی ﻃﺮاﺣﻲ ﺑﻴﺶ ﺗﺮ ﺑﺮاﺳﺎس ﺗﺠﺮﺑﻴﺎت اﺟ ﺮاﻳ ﻲ و ﻗﻀﺎوت ﻫﺎ ی ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ و ﻛﺎرآﻳﻲ اﻳﻦ ﻧﻮع ﭘﻮﺷﺶ، ﺑﻴﺶ ﺗﺮ ﺗﺤﺖ ﺗﺎﺛﻴﺮ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ دﻗﻴﻖ در ﻣﺮﺣﻠﻪ اﺟﺮا و در ﻣﺮاﺣﻞ اوﻟﻴﻪ رﺷﺪ ﮔﻴﺎﻫﺎن اﺳﺖ . ﻫﻨﮕﺎم اﺳﺘﻔﺎده از روش ﻫﺎ ی ﻃﺒﻴﻌـﻲ ) ﮔﻴـﺎﻫﻲ ( ﺣﺘﻤـﺎ ﺑﺎﻳـﺪ از ﻧﻘﻄـﻪ ﻧﻈﺮﻫﺎی ﻣﺘﺨﺼﺺ ﻫﺎی ﻣﺮﺗﺒﻂ اﺳﺘﻔﺎده ﻛﺮد . ﺑﻪ ﻃﻮر ﻛﻠﻲ ﮔﻴﺎﻫﺎﻧﻲ ﻛﻪ ﺑﻪ اﻳﻦ ﻣﻨﻈﻮر اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ ﮔﻴﺎﻫﺎن آﺑﺰی، ﻋﻠﻒ، درﺧﺘﭽﻪ ﻫﺎ و درﺧﺖ ﻫﺎ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ . ﻫﻨﮕﺎم اﻧﺘﺨـﺎب ﻧـﻮع ﭘﻮﺷﺶ ﮔﻴﺎﻫﻲ ﺑﺎﻳﺪ ﻣﻮارد ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﻧﮕﻬﺪاری و ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎی اﺟ ﺮاﻳ ﻲ و ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﻣﻴﺰان ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ، ﻣﺪ ﻧﻈﺮ ﻗﺮار ﮔﻴﺮد . ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺑﺎﻳـﺪ ﺧـﺎک ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز ﺟﻬﺖ رﺷﺪ ﮔﻴﺎﻫﺎن ﺗﺎﻣﻴﻦ ﺷﻮد . ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺑﻮدن ﻧﻮع ﺧﺎک ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ ﺑﺎ آزﻣﺎﻳﺶ آن ﻣﺸﺨﺺ ﮔﺮدد . ﺿﺨﺎﻣﺖ ﻻﻳﻪ ﺧﺎک ﻻزم ﺑ ﺮای رﺷﺪ ﮔﻴﺎه و رﻳﺸﻪ، ﻣﻌﻤﻮﻻ ﺣﺪاﻗﻞ 5/0 ﻣﺘﺮ در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﻮد ﻣﻲ . ﺑﺎﻳﺪ ﺗﻮﺟﻪ ﻧﻤﻮد ﻛﻪ ﻣﻠﺰوﻣﺎت رﺷﺪ ﮔﻴـﺎه ﻣﺎﻧﻨـﺪ ﺗـﺮاﻛﻢ ﭘـﺎﻳﻴﻦ ﺧـﺎک، ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﺑﺎ ﻣﻮارد ژﺋﻮﺗﻜﻨﻴﻜﻲ ﺧﺎک ﺑ ﺮای ﺗﺎﻣﻴﻦ ﭘﺎﻳﺪاری و ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﺧﺎک زﻳﺮﻳﻦ ﻣﻐﺎﻳﺮت داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ . آﻣﺎده ﺑﻮدن ﺳﻄﺢ ﭘﻮﺷﺶ، اﺟ ﺮای ﭘﻮﺷﺶ ﻫﺎ ی ﮔﻴﺎﻫﻲ را ﺗﺴﻬﻴﻞ ﻣﻲ ﻧﻤﺎﻳﺪ . اﻳﻦ ﻋﻤﻞ ﺑﺎ ﺗﻨﻈﻴﻢ ﻛﺮدن ﺷـﻴﺐ ﭘﻮﺷـﺶ و ﺗﻴـﻎ زدن ﻳـﺎ ﺷﻴﺎر زدن ) ﺟﻬﺖ ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی از ﺗﺮاﻛﻢ زﻳﺎد ﺧﺎک ، ( ﺗﺎﻣﻴﻦ ﺳﻄﺢ ﺗﻮﭘﻮﮔﺮاﻓﻲ ﻣﻨﺎﺳﺐ در ﺳﺎﺣﻞ رودﺧﺎﻧﻪ و ﻛﻨﺘﺮل ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ در ﻛﻮﺗـﺎه ﻣـﺪت ﺗﺎ زﻣﺎن اﺟ ﺮای ﭘﻮﺷﺶ، ﺻﻮرت ﻣﻲ ﮔﻴﺮد . در ﻣﻮاﻗﻌﻲ ﻛﻪ ﺧﺎک ﺳﻄﺤﻲ ﺑﺮ روی ﺧﺎک زﻳﺮﻳﻦ ﻗﺮار داده ﺷﻮد ﻣﻲ ، ﺑﻪ ﺧﺼﻮص در ﺳﻮاﺣﻞ ﺷﻴﺐ دار، ﺑﺎﻳﺪ ﺧﺎک زﻳﺮﻳﻦ ﺗﻴﻎ و ﺷـﻴﺎر زده ﺷﻮد ﺗﺎ اﻧﺘﻘﺎل آب ﺑﻴﻦ ﺳﻄﺢ ﻣﺸﺘﺮک ﺑﻪ ﺧﻮ ﺑﻲ ﺻﻮرت ﮔﻴﺮد . اﻳﻦ ﻛﺎر ﺑﻪ رﻳﺸﻪ ﮔﻴﺎه ﻛﻤﻚ ﻣﻲ ﻛﻨﺪ ﺗﺎ درون ﺧﺎک زﻳﺮﻳﻦ ﻧﻔـﻮذ ﻛﻨـﺪ . در ﻫﺎ ﺷﻴﺐ ی ﺗﻨﺪ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﻻزم ﺷﻮد از ﻣﺎﺷﻴﻦ آﻻت ﺧﺎک ﺑﺮداری ﺑﺎ ﺑﺎزوی ﺑﻠﻨﺪ و دﻧﺪاﻧﻪ دار ﺑ ﺮای ﺷﻜﺎﻓﺘﻦ ﺳﻄﺢ اﺳﺘﻔﺎده ﺷﻮد . ﺑﺮ ﺣﺴﺐ ﻧﻮع ﮔﻴﺎه و ﺷ ﺮاﻳ ﻂ، ﻛﺎﺷﺘﻦ ﮔﻴﺎﻫﺎن ﺑﻪ روش ﻫﺎ ی ﺳﻮراخ ﻛﺮدن و ﻗﺮاردا دن ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻣـﺴﺘﻘﻴﻢ، ﭘﺨـﺶ ﻛـﺮدن داﻧـﻪ ﻫـﺎ در ﺳﻄﺢ ﺧﺎک و ... ﺻﻮرت ﻣﻲ ﮔﻴﺮد . ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ از ﮔﻴﺎﻫﺎن ﭘﻴﺶ رﺷﺪ ﻳﺎﻓﺘﻪ و ﻳﺎ ﭘﻴﻮﻧﺪ زده ﺷﺪه ﻧﻴﺰ اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲ ﮔﺮدد . ﻫﻨﮕﺎم ﻃﺮاﺣﻲ ﺑﺎﻳﺪ اﻳﻦ ﻧﻜﺘﻪ را ﻣﺪ ﻧﻈﺮ ﻗﺮار داد ﻛﻪ اﺟ ﺮای ﭘﻮﺷﺶ ﻫﺎ ی ﮔﻴﺎﻫﻲ ﻳﻚ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻓﺼﻠﻲ اﺳـﺖ، و اﺣﺘﻤـﺎل دارد ﺷـ ﺮاﻳ ﻄﻲ اﻳﺠﺎد ﺷﻮ د ﻛﻪ ﭘﻴﺸﺮﻓﺖ ﻋﻤﻠﻴﺎت، ﻃﺒﻖ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی و در ﻓﺼﻞ ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ اﻧﺠﺎم ﻧﮕﺮدد . ﺗﻮﺻـﻴﻪ ﻣـﻲ ﺷـﻮد ﻣـﺴ وﻟﻮ ﻴﺖ اﺟـﺮا و ﺑﺎزرﺳـﻲ و 158 ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻓﻨﻲ ﻋﻤﻮﻣﻲ ﻛﺎرﻫﺎی ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﻣﺮاﻗﺒﺖ ﻫﺎ ی ﺑﻌﺪی ﺑﻪ ﻳﻚ ﺳﺎزﻣﺎن داده ﺷﻮد . ﭘﻮﺷﺶ ﻫﺎ ی ﮔﻴﺎﻫﻲ ﻣﻌﻤﻮﻻ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻳﻚ ﺣﻔﺎﻇﺖ ﻣﺮﻛﺐ در ﺑﺎﻻی ﭘﻮﺷـﺶ ﻫـﺎ ی دﻳﮕـﺮ و دﻳﻮارﻫﺎ ﺟﻬﺖ ﺣﻔﺎﻇﺖ در ﺑﺮاﺑﺮ اﻣﻮاج ﻳﺎ ﺟﺮﻳﺎن آ ب ﺑﻪ ﻛﺎر ﻣﻲ . رود 8 - 16 - 2 - اﺳﺘﻔﺎده از ﻧﻴﺰارﻫﺎ ﮔﻴﺎه ﻧﻲ ﺑﺎ ﻛﺎﻫﺶ اﻧﺮژی ﺟﺮﻳﺎن، ﻇﺮﻓﻴﺖ ﺣﻤﻞ رﺳﻮب را ﻛﺎﻫﺶ داده و ﺳﺒﺐ اﻳﺠﺎد ﺟﺰاﻳﺮ رﺳﻮﺑﻲ و ﻟﺠـﻦ ﻣـﻲ ﺷـﻮد . اﻟﺒﺘـﻪ ﻫﻨﮕـﺎم اﺳﺘﻔﺎده از ﻧﻲ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ اﻳﻦ ﻣﺴﺎﻟﻪ ﺗﻮﺟﻪ ﻛﺮد ﻛﻪ اﻳﻦ ﻧﻮع ﮔﻴﺎه در ﻣﺤﺪوده زﻳﺎدی از ﻋﺮض ﻣﺠﺮا ﮔﺴﺘﺮش ﻧﻴﺎﺑﺪ و در ﻧﺘﻴﺠﻪ ﺑﺎﻋﺚ ﻣـﺴﺪود ﺷﺪن ﺟﺮﻳﺎن در آﺑﺮاﻫﻪ ﻧﮕﺮدد . اﻳﻦ ﻧﻮع ﭘﻮﺷﺶ در اﺛﺮ ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ ﺧﺎک و از دﺳﺖ رﻓﺘﻦ ﺧﺎک اﻃﺮاف ﺳـﺎﻗﻪ ﺑـﻪ )ﻫـﺎ ﻋﻨـﻮان ﻣﺜـﺎل در اﺛـﺮ ﺣﺮﻛﺖ ﻗﺎﻳﻖ ( ﻫﺎ ﺿﻌﻴﻒ ﻣﻲ ﮔﺮدد ﻧﻲ . ﻫﺎ را ﺟﻬﺖ اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲ ﺗﻮان ﺑﻪ راﺣﺘﻲ ﺗﻮﺳﻂ ﻳﻚ ﺑﻴﻞ دﺳﺘﻲ از ﻧﺰدﻳﻚ ﺗﺮﻳﻦ ﻣﻨﺒﻊ ﻣﺤﻠﻲ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﻳﻚ ﺗﺎﻻب، درﻳﺎﭼﻪ و ﻳﺎ ﺣﺘﻲ ﻛﻨﺎر رودﺧﺎﻧﻪ ﺗﺎﻣﻴﻦ ﻛﺮد . ﺗﻮﺻﻴﻪ ﺷﻮد ﻣﻲ ﻧﻲ ﻫﺎی ﺑﺮداﺷﺖ ﺷﺪه ﺗﺎ ﺣﺪاﻛﺜﺮ ﻳـﻚ ﻫﻔﺘـﻪ ﭘـﺲ از ﺟـﺪا ﻧﻤـﻮدن از زﻣﻴﻦ، ﺑﻪ ﻓﻮاﺻﻞ 5/0 ﺗﺎ ﻳﻚ ﻣﺘﺮ از ﻫﻢ ﻛﺎﺷﺘﻪ ﺷﻮﻧﺪ . ﭘﻮﺷﺶ ﻧﻲ ﺑﻴﺶ ﺮای ﺑ ﺗﺮ ﺟﺮﻳﺎن ﻫﺎ ی ﻣﺘﻮﺳﻂ و ﻛﻢ و ﻫﺎ ﺧﺎک ی رس و ﺳﻴﻠﺖ دار ﻣﻨﺎﺳﺐ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﻋﻤﻖ آب ﺣﺪود 5/0 و ﺗﺎ ﺣـﺪاﻛﺜﺮ ﻳﻚ ﻣﺘﺮ ﻣ ﻲ ﺑﺎﺷﺪ ) در ﻣﺤﻞ ﻛﺎﺷﺖ ﻧﻲ (. از اﻳﻦ ﭘﻮﺷﺶ ﺑﻪ ( ﻧﻲ ) ﺻﻮرت ﻣﺮﻛﺐ ﺑﺎ ﺳﺎﻳﺮ ﻣﺼﺎﻟﺢ ﻧﻴﺰ اﺳﺘﻔﺎده ﺷﻮد ﻣﻲ ﺑﻪ . ﻋﻨﻮان ﻣﺜﺎل ﻧﻲ ﻫﺎ در ﻛﻴﺴﻪ ﻫﺎی ﭘﺎرﭼﻪ ای و ﻳﺎ ﺳﺒﺪﻫﺎی ﺗﻮرﺳﻨﮕﻲ ﻛﺎﺷﺘﻪ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ و ﺑﺮ روی ﺳﻄﻮح ﺷﻴﺐ دار ﺑﺎ اﻳﺠﺎد ﻳﻚ ﺑﺮآﻣﺪﮔﻲ و ﻳﺎ ﻗﻼب ﻛﺮدن ﻛﻴﺴﻪ ﻫـﺎ ﺑﻪ زﻣﻴﻦ، ﻗﺮار داده ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ در ﺻﻮرت ﺟﺮﻳﺎن آب و ﻋﻤﻖ زﻳﺎد آب، ﺳﺎﺣﻞ و ﭘﻨﺠـﻪ آن ﺑـﺎ ﭘﻮﺷـﺶ ﺳـﻨﮓ ﭼـﻴﻦ، ﻻﻳـﻪ ﻫـﺎی ژﺋﻮﺗﻜﺴﺘﺎﻳﻞ و ﻳﺎ ﻫﺎ ﺷﻤﻊ ی ﻋﻤﻮدی ﺣﻔﺎﻇﺖ ﺷﺪه و ﺣﺪود 5/0 ﺗﺎ ﻳﻚ ﻣﺘﺮ ﺑﺎﻗﻲ ﻣﺎﻧﺪه ﺗﺎ ﺳﻄﺢ آب ﺑﺎ ﭘﻮﺷـﺶ ﻧـﻲ ﻣﺤﺎﻓﻈـﺖ ﻣـﻲ ﮔـﺮدد . ﺷﻜﻞ )8 - 6(، ﻧﻤﻮﻧﻪ ﻫﺎﻳﻲ از ﺣﻔﺎﻇﺖ ﺳﻮاﺣﻞ ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﻧﻲ و ﺳﺎﻳﺮ ﻣﺼﺎﻟﺢ را ﻧﺸﺎن ﻣﻲ . دﻫﺪ 8 - 16 - 3 - اﺳﺘﻔﺎده از درﺧﺖ ﻫﺎ و درﺧﺘﭽﻪ ﻫﺎ اﻧﻮاع ﻣﺤﺪودی از درﺧﺖ ﻫﺎ در ﺑﺮاﺑﺮ ﺟﺮﻳﺎن آب ﻣﻘﺎوم ﻫﺴﺘﻨﺪ و ﻣﻲ ﺗﻮان از آﻧﻬﺎ ﺟﻬﺖ ﺣﻔﺎﻇﺖ ﻛﻨﺎره ﻫﺎ اﺳﺘﻔﺎده ﻛﺮد . ﮔﻮﻧﻪ ﻫـﺎی ﺑﻴـﺪ، ﺳﭙﻴﺪار و ﺗﻮﺳﻜﺎ از اﻧﻮاع ﻣﻘﺎوم در ﺑﺮاﺑﺮ ﺟﺮﻳﺎن آب ﻫﺴﺘﻨﺪ . درﺻﻮرﺗﻲ ﻛﻪ ﺳﺎﺧﺘﺎر رﻳﺸﻪ درﺧﺖ ﻣﺤﻜﻢ و ﻣﺘﺮاﻛﻢ ﺑﺎﺷﺪ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ ﻋـﻼوه ﺑـﺮ اﻳﺠﺎد ﺣﻔﺎﻇﺖ ﻛﻨﺎره، ﺑﺎ ﻣﺴﻠﺢ ﻧﻤﻮدن ﺧﺎک، ﭘﺎﻳﺪاری ﻛﻨﺎره را ﻫﻢ اﻓﺰاﻳﺶ دﻫﺪ . از آن ﻛﻪ ﺟﺎﻳﻲ درﺧﺖ ﻫﺎ ی ﺑﻴـﺪ و ﺳـﭙﻴﺪار را ﻣـﻲ ﺗـﻮان از ﻃﺮﻳﻖ ﺑﺮش ﺷﺎﺧﻪ ﻫﺎ ﺗﻮﺳﻌﻪ داد، ﺑ ﺮای اﻳﻦ ﻣﻨﻈﻮر ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺗﺮ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ . درﺧﺖ ﻫﺎ ﻳﻲ ﻛﻪ در ﺑﺮاﺑﺮ آب ﻣﻘـﺎوم ﻧﻴـﺴﺘﻨﺪ، ﻋﻤﻠﻜـﺮ د ﻣﻨﺎﺳـﺐ و ﻣﺴﺘﻘﻴﻤﻲ در ﺣﻔﺎﻇﺖ ﻛﻨﺎره ﻫﺎ ﻧﺪارﻧﺪ . رﻳﺸﻪ ﻫﺎی ﭼﻨﻴﻦ درﺧﺖ ﻫﺎ ﻳﻲ ﺗﺎ ﺗﺮاز ﻣﺸﺨﺼﻲ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺳﻄﺢ آب رﺷﺪ ﻣـﻲ ﻛﻨﻨـﺪ و دا رای ﻋﻤـﻖ ﻛﺎﻓﻲ ﻧﻴﺴﺘﻨﺪ و ﻫﺮ ﭼﻪ ﺑﻴﺶ ﺗﺮ رﺷﺪ ﻣﻲ ﻛﻨﻨﺪ در ﺑﺮاﺑﺮ وزش ﺑﺎد و ﻃﻮﻓﺎن و ﺟﺮﻳﺎن ﻫﺎ ی ﺷﺪﻳﺪ، آﺳﻴﺐ ﭘﺬﻳﺮﺗﺮ ﻣﻲ ﮔﺮدﻧﺪ . در ﺻـﻮرت اﻣﻜـﺎن ﺟﻬﺖ اﻳﺠﺎد دﺳﺘﺮﺳﻲ ﺑﻪ آﺑﺮاﻫﻪ ﻣﻲ ﺗﻮان درﺧﺖ ﻫﺎ را ﺑﻪ ﺻﻮرت ﮔﺮوﻫﻲ ﻛﺎﺷﺖ و ﺑﻴﻦ آﻧﻬﺎ راه دﺳﺘﺮﺳﻲ ﻗﺮار داد . درﺻﻮرﺗﻲ ﻛﻪ درﺧـﺖ ﻫـﺎ ﺗﺸﻜﻴﻞ ﻳﻚ دﻳﻮار ﻣﻤﺘﺪ ﺑﺪﻫﻨﺪ، اﻳﻦ ﻛﺎر از ﻛﻨﺎره دﻳﮕﺮ ﺻﻮرت ﮔﻴﺮد . ﻓﺼﻞ ﻫﺸﺘﻢ - ﭘﻮﺷﺶ و ﻫﺎ روﻛﺶ ﻫﺎی ﺣﻔﺎﻇﺘﻲ 159 درﺧﺘﭽﻪ ﭼﻤﻦ ﻧﻲ ﺳﻄﺢ ﺟﺮﻳﺎن ﺑﺴﺘﺮ رودﺧﺎﻧﻪ ﺑﺴﺘﺮ رودﺧﺎﻧﻪ ﺳﻄﺢ ﺟﺮﻳﺎن ﻧﻲ ژﺋﻮﺗﻜﺴﺘﺎﻳﻞ ﺣﺎﺋﻞ ﺷﻤﻊ ﻋﻤﻮدی ﺳﻄﺢ ﺟﺮﻳﺎن ﺣﻔﺎﻇﺖ ﺳﻨﮕﻲ ﺑﺮای ﺳﻄﺢ آب ﻛﻢ در -ج ﻳﻚ ﻣﺤﻞ ﺷﻴﺐ دار ﺑﺮای ﺳﻄﺢ آب ﻣﺘﻮﺳﻂ ﺗﺎ زﻳﺎد-ب ﺑﺎ ﺣﻔﺎﻇﺖ ﭘﻨﺠﻪ ﻧﻲ ﻛﻴﺴﻪ ﻫﺎی ﭘﺎرﭼﻪ ای ﻧﻲ ﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ در ﻛﻴﺴﻪ ﻫﺎ ﻛﺎﺷﺘﻪ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ ﺳﻄﺢ ﺟﺮﻳﺎن ﻛﻴﺴﻪ ﻫﺎی ﭘﺎﻳﻴﻨﻲ ﺑﺎ ﺳﻨﮓ ﭘﺮ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ ﺑﺴﺘﺮ رودﺧﺎﻧﻪ ﺳﻄﺢ ﺟﺮﻳﺎن ﻧﻲ ﻫﺎﻳﻲ در ﺳﺒﺪ ﺗﻮرﺳﻨﮓ ﻛﺎﺷﺘﻪ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ ﺗﻮرﺳﻨﮓ ﺣﻔﺎﻇﺖ ﻫﺎی ﻣﺮﻛﺐ ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﻧﻲ- د ﺣﻔﺎﻇﺖ ﻫﺎی ﻣﺮﻛﺐ ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﻧﻲ-ﻫ ﻣﻬﺎر ﺑﺮای ﺳﻄﺢ آب ﻣﺘﻮﺳﻂ ﺗﺎ-اﻟﻒ زﻳﺎد ﺑﺎ ﺣﻔﺎﻇﺖ ﭘﻨﺠﻪ ﺷﻜﻞ8 - 6 - ﻧﻤﻮﻧﻪ ﻫﺎﻳﻲ از ﺣﻔﺎﻇﺖ ﺳﻮاﺣﻞ ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﻧﻲ و ﺳﺎﻳﺮ ﻣﺼﺎﻟﺢ د ﺑﻪ ﻟﻴﻞ ﺳﺮﻋﺖ رﺷﺪ ﺑﺎﻻی درﺧﺖ ﺑﻴﺪ از اﻳﻦ ﻧﻮع درﺧﺖ در ﺣﻔﺎﻇﺖ ﻛﻨﺎره اﺳﺘﻔﺎده ﺑﻴﺶ ﺗﺮ ﺷﻮد ﻣﻲ ی . اﻳﻦ ﻧﻮع درﺧﺖ ﺑﺎﻳﺪ ﺣﺪاﻗﻞ ﻫﺮ 4 ﺳﺎل ﻳﻜﺒﺎر ﻫﺮس ﺷﻮد ﺗﺎ ﻇﺮﻓﻴﺖ ﻋﺒﻮر آﺑﺮاﻫﻪ را ﻛﺎﻫﺶ ﻧﺪﻫﺪ . در اﻧﺘﺨﺎب ﻧﻮع درﺧﺖ ﺑﻴﺪ ﺑﺎﻳﺪ دﻗﺖ ﺷﻮد ﭼﻮن ﻛﻪ ﺑﺮﺧﻲ از درﺧﺖ ﻫﺎ ی ﺑﻴﺪ ارﺗﻔﺎع ﺑﻠﻨﺪی دارﻧﺪ و از رﻳﺸ ﻪ ﻫﺎی ﻣﺴﺘﺤﻜﻢ و ﻋﻤﻴﻖ ﺑﺮﺧﻮردار ﻧﺒﻮده و ﺑ ﺮای ﻛﺎرﻫﺎی ﺳﺎﺣﻠﻲ ﻣﻨﺎﺳﺐ ﻧﻴﺴﺘﻨﺪ . ﻧﻮع درﺧﺘﭽﻪ ﺑﻴﺪ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ درﺧﺖ ﻫﺎ ی ﺑﻠﻨﺪ آن، ﻛﺎرﺑﺮد ﺑﻴﺶ ﺗﺮ ی ﺟﻬﺖ ﺣﻔﺎﻇﺖ ﻛﻨﺎره دارﻧﺪ . ﺟﻬﺖ ﺣﻔﺎﻇﺖ ﻛﻨﺎره از ﭼﭙﺮ ﻧﻴﺰ اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲ ﮔﺮدد . ﭼﭙﺮ، دﺳﺘﻪ ﻫﺎﻳﻲ از ﺑﻮﺗﻪ و ﺷﺎﺧﻪ ﻫﺎﻳﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﻪ ﻫﻢ ﺑـﺴﺘﻪ ﺷـﺪه اﻧـﺪ ﻦ اﻳـ . ﮔﻮﻧـﻪ ﭘﻮﺷﺶ ﺑﻴﺶ ﺮای ﺑ ﺗﺮ ﻛﻨﺎره ﻫﺎی ﭘﺴﺖ و ﻛﻢ ارﺗﻔﺎع، ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی از ﻓﺮﺳـﺎﻳﺶ ﻧﺎﺷـﻲ از ﺣﺮﻛـﺖ ﻗـﺎﻳﻖ و ﻳـﺎ ﺳـﺮﻋﺖ ﺟﺮﻳـﺎن آب، اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲ ﮔﺮدد . دﺳﺘﻪ ﻫﺎی ﺑﻴﺪ ﺳﺒﺪی ﺑﺎ ﺳﻴﻢ ﺑﻪ ﻫﻢ ﺑﺴﺘﻪ ﺷﺪه و ﺑﻪ وﺳﻴﻠﻪ ﺳﻨﮓ آﻧﻬﺎ را در ﻗﺴﻤﺖ ﺳﻄﺢ ﭘﺎﻳﻴﻦ آب ﻗـﺮار ﻣـﻲ دﻫﻨـﺪ و ﭼﭙﺮﻫﺎی ﻛﻮﭼﻚ ﺗﺮ را در ﺑﺎﻻ ی آن ﺑﻪ ﺻﻮرت ﺷﺒﻜﻪ ﻫﺎی ﻋﻤﻮد ﺑﺮ ﻫﻢ ﺗﺎ ﺑﺎﻻی ﺳﺎﺣﻞ اداﻣﻪ ﻣﻲ دﻫﻨﺪ و ﺑﻪ وﺳﻴﻠﻪ ﻗﻼب ﻫﺎ ﻳﻲ، ﭼﭙﺮﻫﺎ را ﺑـﻪ ﺳﻄﺢ زﻣﻴﻦ ﻣﻬﺎر ﻣﻲ ﻛﻨﻨﺪ . ﻗﻄﺮ ﭼﭙﺮﻫﺎی ﺑﺎ ﺳﻴﻢ ﺑﺴﺘﻪ ﺷﺪه ﻣﻌﻤﻮﻻ 10 ﺗﺎ15 ﺳﺎﻧﺘﻲ ﻣﺘﺮ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﭼﭙﺮﻫﺎ ﺑ ﺮای اﻳﺠﺎد ﻳـﻚ ﻛﻨـﺎره ﻗـﺎﺋﻢ و 160 ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻓﻨﻲ ﻋﻤﻮﻣﻲ ﻛﺎرﻫﺎی ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﺣﻔﺎﻇﺖ از آن ﻫﻢ ﺑﻪ ﻛﺎر ﺑﺮده ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . اﻳﻦ ﻛﺎ ر ﺑﺎ ﺑﺴﺘﻦ ﭼﭙﺮﻫﺎ ) ﺑﺴﺘﻪ ﻫﺎی ﺑﻴﺪ ﺑﻪ ( ﺗﻴﺮک ﻫﺎ ی ﻛﻮﺑﻴﺪه ﺷﺪه در زﻣﻴﻦ ) ﻣﻌﻤﻮﻻ ﺗﻴﺮک ﻫـﺎ ی ﺑﻪ ﻗﻄﺮ 50 ﺗﺎ75 ﻣﺘﺮ ﻣﻴﻠﻲ ی از درﺧﺖ ﺑﻴﺪ ( ، ﺻﻮرت ﻣﻲ ﮔﻴﺮد . ﺑﻮﺗﻪ ﻫﺎی ﺑﻴﺪ در ﭼﭙﺮﻫﺎ ﺟﻮاﻧـﻪ زده و ﺑـﺎ ﺗﻮﻟﻴـﺪ رﻳـﺸﻪ، ﺧـﺎک را ﺗﺜﺒﻴـﺖ و ﺣﻔﺎﻇﺖ ﻣﻲ . ﻛﻨﺪ ﺷﻜﻞ )8 - 7(، ﻧﻤﻮﻧﻪ ﻫﺎﻳﻲ از ﺣﻔﺎﻇﺖ ﺳﻮاﺣﻞ ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎ ده از ﭼﭙﺮ را ﻧﺸﺎن ﻣﻲ . دﻫﺪ ﻫﻤﺎﻧﻨﺪ ﻧﻲ ﻫﺎ ﻣﻲ ﺗﻮان ﺑﻪ ﺻﻮرت ﺗﺮﻛﻴﺒﻲ از ﺑﻮﺗﻪ ﻫﺎی ﺑﻴﺪ ﻛﺎﺷﺘﻪ ﺷﺪه در ﺳﺒﺪﻫﺎی ﺗﻮرﺳﻨﮓ، ﺑ ﺮای ﺣﻔﺎﻇﺖ اﺳﺘﻔﺎده ﻛﺮد . ﻫﻤﭽﻨـﻴﻦ از ﺗﻴﺮک ﻫﺎ ی درﺧﺖ ﺑﻴﺪ ﺑﻪ ﻗﻄﺮ 150 ﻣﺘﺮ ﻣﻴﻠﻲ ﺑﻪ ﺻﻮرت ردﻳﻒ ﻛﻮﺑﻴﺪه ﺷﺪه در ﭘﺎﻳﻴﻦ ﭘﻨﺠﻪ ﻛﻨﺎره اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲ ﮔﺮدد . ﺑﺮﺧﻼف ﺑﻴﺪ، ﻧﻬﺎل درﺧﺖ ﺗﻮﺳﻜﺎ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺎ ﻓﺎﺻﻠﻪ از ﻟﺒﻪ ﻛﻨﺎره ﻛﺎﺷﺘﻪ ﺷﻮد . رﺷﺪ درﺧﺖ ﺗﻮﺳﻜﺎ ﺑﻪ ﺳﺮﻋﺖ رﺷﺪ ﺑﻴﺪ ﻧﻴﺴﺖ و اﻳﻦ ﻓﺎﺻـﻠﻪ ﺗﺎ ﺳﺎﺣﻞ رودﺧﺎﻧﻪ ﺑﻪ دﻟﻴﻞ ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ اﺣﺘﻤﺎﻟﻲ ﺗﺎ زﻣﺎن رﺷﺪ ﻛﺎﻣﻞ رﻳﺸﻪ ﺗﻮﺳﻜﺎ، ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ ﻧﺤﻮی ﺣﻔﺎﻇﺖ ﮔﺮدد . رﻳﺸﻪ ﺗﻮﺳﻜﺎ ﻗـﺎﺋﻢ و ﻣﻘـﺎوم اﺳﺖ و ﻫﻨﮕﺎﻣﻲ ﻛﻪ ﺑﻪ رﺷﺪ ﻛﺎﻓﻲ ﺑﺮﺳﺪ، ﺣﻔﺎﻇﺖ و ﺗﺴﻠﻴﺢ و ﻣﻬﺎر ﻻزم را ﺑ ﺮای ﻛﻨﺎره، ﻣﻬﻴﺎ ﻣﻲ . ﻛﻨﺪ ارﺗﻔﺎع درﺧﺖ ﺗﻮﺳﻜﺎ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﺑـﻪ ﻣﻘﺪار زﻳﺎدی اﻓﺰاﻳﺶ ﻳﺎﺑﺪ و ﺑﻨﺎﺑ ﺮاﻳ ﻦ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻣﻨﻈﻢ و دوره ای ﻛﻮﺗﺎه ﺷﻮد ﺗﺎ از رﺷﺪ ﭘﻮﺷﺶ ﮔﻴﺎﻫﻲ آوﻳﺰان ﺑـﻪ درﺧـﺖ ﻛـﻪ ﻣﻤﻜـﻦ اﺳﺖ اﺛﺮ ﻣﻌﻜﻮس داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ، ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی ﺷﻮد . ﺷﻜﻞ )8 - 8( ، ﻧﻤﻮﻧﻪ ﻫﺎﻳﻲ از ﺣﻔﺎﻇﺖ ﺳﻮاﺣﻞ ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﺑﻮﺗﻪ ﻫﺎ و درﺧﺘﺎن ﺑﻴـﺪ را ﻧـﺸﺎن . دﻫﺪ ﻣﻲ ﺧﺎک ﺳﺴﺖ ﺗﻴﺮک ﻫﺎی ﻛﻮﺑﻴﺪه ﺷﺪه )ﺑﻪ ﻗﻄﺮ 50 ﺗﺎ75 ( ﻣﻴﻠﻲ ﻣﺘﺮ ﺑﺴﺘﻪ ﻫﺎی ﺑﻴﺪ ﺑﻪ ﺗﻴﺮک ﻫﺎ ﺑﺴﺘﻪ ﺷﺪه و ﺑﺎﻓﺘﻪ ﺧﺎک ﺳﺴﺖ اﻟﻒ- اﻳﺠﺎد ﻳﻚ ﻛﻨﺎره ﻗﺎﺋﻢ و ﺣﻔﺎﻇﺖ از آن ب- اﺳﺘﻔﺎده از ﺗﺸﻚ ﭼﭙﺮ ﭼﭙﺮﻫﺎی ﻛﻮﭼﻚ ﻛﻪ ﺑﺎ ﺳﻴﻢ ﺑﺴﺘﻪ ﺷﺪه اﻧﺪ ﭼﭙﺮ ﺑﺰرگ در اﻧﺘﻬﺎ ﺑﻪ ﻗﻄﺮ 10 ﺗﺎ15 ﺳﺎﻧﺘﻲ ﻣﺘﺮ ﺳﻄﺢ ﺟﺮﻳﺎن (ﺗﻴﺮک ﻫﺎ )ﻣﻬﺎر ﺟﻮاﻧﻪ و رﻳﺸﻪ ﻫﺎی ﺑﻴﺪ ﺳﻄﺢ ﺟﺮﻳﺎن ﺑﺴﺘﺮ رودﺧﺎﻧﻪ ﭼﭙﺮ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﺑﺴﺘﻪ ﻫﺎی ﺑﻴﺪ ﺗﻴﺮک ﻫﺎ ﺑﻪ ﻃﻮل2 ﻣﺘﺮ و ﻗﻄﺮ 300 ﻣﻴﻠﻲ ﻣﺘﺮ ج- اﺳﺘﻔﺎده از ﭼﭙﺮ ﺑﺮای ﺣﻔﺎﻇﺖ ﺳﺎﺣﻞ ﺷﻜﻞ8 - 7 - ﻧﻤﻮﻧﻪ ﻫﺎﻳﻲ از ﺣﻔﺎﻇﺖ ﺳﻮاﺣﻞ ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﭼﭙﺮ ﻓﺼﻞ ﻫﺸﺘﻢ - ﭘﻮﺷﺶ و ﻫﺎ روﻛﺶ ﻫﺎی ﺣﻔﺎﻇﺘﻲ 161 ﺗﻴﺮک ﻫﺎی درﺧﺖ ﺑﻴﺪ ﺑﻪ ﻗﻄﺮ150 ﻣﻴﻠﻲ ﻣﺘﺮ ﺳﻄﺢ ﺟﺮﻳﺎن ﺣﻔﺎﻇﺖ از ﭘﻨﺠﻪ ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﺗﻴﺮک ﻫﺎی درﺧﺖ ﺑﻴﺪ-ب اﺳﺘﻔﺎده از ﺑﻮﺗﻪ ﻫﺎی ﺑﻴﺪ و ﺗﻮرﺳﻨﮓ ﺑﺮای ﺣﻔﺎﻇﺖ ﺳﺎﺣﻞ-اﻟﻒ ﺑﻮﺗﻪ ﻫﺎی ﺑﻴﺪ ﺗﻮرﺳﻨﮓ ﺑﺴﺘﺮ رودﺧﺎﻧﻪ ﺷﻜﻞ8 - 8 - ﻧﻤﻮﻧﻪ ﻫﺎﻳﻲ از ﺣﻔﺎﻇﺖ ﺳﻮاﺣﻞ ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﺑﻮﺗﻪ ﻫ ﺎ و درﺧﺘﺎن ﺑﻴﺪ 8 - 16 - 4 - اﺳﺘﻔﺎده از ﭼﻤﻦ از ﭼﻤﻦ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﮔﺴﺘﺮده ای در ﺣﻔﺎﻇﺖ ﺳﻮاﺣﻞ و ﻛﻨﺎره ﻫﺎ و در ﻧﻮاﺣﻲ ﻛﻪ ارﺗﻔﺎع آﻧﻬﺎ ﺑﺎﻻﺗﺮ از ﺗﺮاز ﻧﺮﻣﺎل ﺳﻄﺢ آب اﺳـﺖ اﺳـﺘﻔﺎده ﺷﻮد ﻣﻲ . رﻳﺸﻪ ﭼﻤﻦ ﺗﻮاﻧﺎﻳﻲ ﻣﺴﺘﻐﺮق ﺑﻮدن ﻃﻮﻻﻧﻲ ﻣﺪت را ﻧﺪارد و ﺑﻪ اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮع ﻫﻨﮕﺎم ﻃﺮاﺣﻲ ﺑﺎﻳﺪ ﺗﻮﺟﻪ ﺷﻮد ﺮایﺑ . ﺗﺎﻣﻴﻦ ﺷـ ﺮاﻳ ﻂ ﻣﺤﻴﻄﻲ و ﻣﻠﺰوﻣﺎت ﻣﺪﻳﺮﻳﺘﻲ ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﻃﺮح، ﻣﻲ ﺗﻮان از ﮔﻮﻧﻪ ﻫﺎی ﻣﻨﺎﺳﺐ و ﻳﺎ ﺗﺮﻛﻴﺐ ﻣﻨﺎﺳﺒﻲ از روش ﻫﺎ ی ﺣﻔﺎﻇﺘﻲ اﺳﺘﻔﺎده ﻛﺮد . ﻋﻤﻠﻜﺮد اﺻﻠﻲ ﭼﻤﻦ، ﻣﺴﻠﺢ ﻧﻤﻮدن ﻛﻨﺎره و ﻧﮕﻬﺪاﺷﺘﻦ ﺧﺎک اﺳﺖ . ﭼﻤﻨﺰار ﺑ ﺮای ﺧﺎک، ﭘﻮﺷﺶ اﺻﻼح ﺷـﺪه ای را در ﺑﺮاﺑـﺮ ﻧﻴـﺮوی ﻛﺸﺸﻲ ﺟﺮﻳﺎن آب اﻳﺠﺎد ﻣﻲ ﻧﻤﺎﻳﺪ . ﺳﺎﺧﺘﺎر ﺳﻄﺤﻲ رﻳﺸﻪ ﺑﺎ ﺧﺎک، اﻳﺠﺎد ﻳﻚ ﺣﺼﻴﺮ ﺑﺰرگ و ﺷﺒﻜﻪ ای ﺧﺎک- رﻳﺸﻪ ﻣﻲ ﻛﻨﺪ ﻛﻪ ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﺧﺎک زﻳﺮﻳﻦ را در ﺑﺮاﺑﺮ ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ ﻛﻨﺘﺮل ﻧﻤﻮده و ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺗﻮﺳﻂ رﻳﺸﻪ ﻫﺎی ﻋﻤﻴﻖ ﺗﺮ ﺑﻪ ﺧﺎک زﻳﺮﻳﻦ ﻗﻼب ﻣﻲ ﺷـﻮد . ﻣﻤﻜـﻦ اﺳـﺖ ﺑـﻪ ﻫﻤﺮاه ﭼﻤﻦ از ژﺋﻮﺗﻜﺴﺘﺎﻳﻞ ﻳﺎ ﺑﺘﻦ ﻣﺴﻠﺢ ﺳﻠﻮﻟﻲ ﺑﻪ ) ﺻﻮرت ﺑﻠﻮک ( اﺳﺘﻔﺎده ﮔﺮدد ﺗﺎ ﻧﻮﻋﻲ ﺣﻔﺎﻇﺖ ﻣﺮﻛﺐ اﻳﺠﺎد ﺷﻮد . ﻓﺮﺳـﺎﻳﺶ ﭘﻮﺷـﺶ ﭼﻤﻨﻲ ﻣﻌﻤﻮﻻ ﺗﻮﺳﻂ ﺟﺮﻳﺎن آب، در اﺛﺮ ﺷﺴﺘﻪ ﺷﺪن ﺧﺎک اﻃﺮاف ﮔﻴﺎه روی ﻣﻲ دﻫﺪ و در ﻧﺘﻴﺠﻪ ﻣﻬﺎرﺷﺪﮔﻲ ﮔﻴﺎه ﺑﻪ ﺧﺎک، ﺿﻌﻴﻒ ﺷـﺪه و در ﻧﻬﺎﻳﺖ ﮔﻴﺎه ﺗﻮﺳﻂ ﻧﻴﺮوی ﻛﺸﺶ ﺟﺮﻳﺎن آب، از ﺧﺎک ﺟﺪا ﺷﻮد ﻣﻲ . دﺳﺘﻪ ﻫﺎی ﭼﻤﻦ ﻛﻪ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﺟﺪاﮔﺎﻧﻪ ﻗﺮار دارﻧـﺪ و ﺑـﻪ ﺻـﻮرت ﻳﻜﭙﺎرﭼﻪ ﺑﺎ ﺑﻘﻴﻪ ﭘﻮﺷﺶ ﭼﻤﻨﻲ ﻧﻴﺴﺘﻨﺪ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﺑﻪ ﻋﻠﺖ در ﻣﻌﺮض ﺑﻮدن ﻧﻴﺮوﻫﺎی ﻛﺸﺸﻲ ﻣﻮﺿﻌﻲ ﺷﺪﻳﺪ، زودﺗﺮ از ﺑﻘﻴـﻪ ﻗـﺴﻤﺖ ﻫـﺎ دﭼﺎر ﮔﺴﻴﺨﺘﮕﻲ ﺷﻮﻧﺪ ﺑﻪ . ﻃﻮر ﻛﻠﻲ ﻣﻮﺛﺮ ﺑﻮدن ﺣﻔﺎﻇﺖ ﺑﻪ وﺳﻴﻠﻪ ﭼﻤﻦ در ﺻﻮرت وﺟﻮد ﻧﻮاﺣﻲ از ﻛﻨﺎره ﻛﻪ ﻓﺎﻗﺪ ﭘﻮﺷﺶ ﮔﻴﺎﻫﻲ ﺑﺎﺷﺪ ﻳـﺎ ) ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺑﻘﻴﻪ ﺳﻄﺢ ﺿﻌﻴﻒ ﺗﺮ ﺑﺎﺷﺪ ( ﺑﻪ ﻣﻘﺪار زﻳﺎدی ﻛﺎﻫﺶ ﻣﻲ ﻳﺎﺑﺪ . ﺷﻜﻞ )8 - 9( ، ﻧﻤﻮﻧﻪ ﻫﺎﻳﻲ از ﺣﻔﺎﻇﺖ ﺳﻮاﺣﻞ ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﭼﻤـﻦ را ﻧﺸﺎن ﻣﻲ . دﻫﺪ 162 ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻓﻨﻲ ﻋﻤﻮﻣﻲ ﻛﺎرﻫﺎی ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﻛﻞ ﺳﻄﺢ ﺑﺎ ﭼﻤﻦ ﭘﻮﺷﻴﺪه ﻣﻲ ﺷﻮد ﻣﻬﺎر ﻻﻳﻪ ژﺋﻮﺗﻜﺴﺘﺎﻳﻞ ﺳﻄﺢ ﺟﺮﻳﺎن ﺑﺴﺘﺮ رودﺧﺎﻧﻪ اﺳﺘﻔﺎده از ﭼﻤﻦ ﻣﺴﻠﺢ ﺷﺪه ﺑﺎ ژﺋﻮﺗﻜﺴﺘﺎﻳﻞ-اﻟﻒ ب- ( اﺳﺘﻔﺎده از ﭼﻤﻦ ﻣﺴﻠﺢ ﺷﺪه ﺑﺎ ژﺋﻮﺗﻜﺴﺘﺎﻳﻞ و ﺑﺘﻦ ﺳﻠﻮﻟﻲ )ﺳﻮراخ دار ﻣﻬﺎر ﻻﻳﻪ ژﺋﻮﺗﻜﺴﺘﺎﻳﻞ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان زﻳﺮﻻﻳﻪ (ﺑﺘﻦ ﻫﺎی ﺳﻠﻮﻟﻲ )ﺳﻮراخ دار )ﺳﻮراخ ﻫﺎ در ﻣﺤﻞ اﺗﺼﺎل ﺑﺎ ﭼﻤﻦ ﭘﻮﺷﻴﺪه ﻣﻲ ﺷﻮد( ﺳﻄﺢ ﺟﺮﻳﺎن ﺑﺴﺘﺮ رودﺧﺎﻧﻪ ﺷﻜﻞ8 - 9 - ﻧﻤﻮﻧﻪ ﻫﺎﻳﻲ از ﺣﻔﺎﻇﺖ ﺳﻮاﺣﻞ ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﭼﻤﻦ 8 - 16 - 4 - 1 - ﻣﻼﺣﻈﻪ ﻫﺎی ﻃﺮاﺣﻲ و اﺟ ﻲﺮاﻳ زﺑﺮی ﻫ ﻴﺪروﻟﻴﻜﻲ ﻳﻚ ﺳﻄﺢ ﭘﻮﺷﻴﺪه ﺷﺪه از ﭼﻤﻦ، ﺑﻪ وﻳﮋﮔﻲ ﻫﺎ ی ﻓﻴﺰﻳﻜﻲ ﭼﻤﻦ، ﻣﺎﻧﻨﺪ ارﺗﻔﺎع، ﺳﺨﺘﻲ و ﺗﺮاﻛﻢ و اﺛﺮ ﻣﺘﻘﺎﺑـﻞ آن ﺑـﺎ ﺟﺮﻳﺎن آب ﺑﺴﺘﮕﻲ دارد . ﺳﻄﺢ ﭼﻤﻦ ﺑﺎ اﻓﺰاﻳﺶ ﺑﺪه ، ﺻﺎف ﺷﻮد ﻣﻲ و در ﻧﺘﻴﺠﻪ زﺑﺮی ﻫﻴﺪروﻟﻴﻜﻲ ﻛﻢ ﺷﻮد ﻣﻲ . ﻫﺮﭼﻪ ارﺗﻔﺎع ﭼﻤﻦ ﺑﻠﻨﺪﺗﺮ ﺑﺎﺷﺪ ﺿﺮﻳﺐ زﺑﺮی ﺑﺎﻻﺗﺮ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد ﻃﻮر ﺎنﻫﻤ . ﻛﻪ ﮔﻔﺘﻪ ﺷﺪ، ﺑﺪه ﻫﺎی ﺑﺎﻻﺗﺮ اﻳﺠﺎد زﺑﺮی ﻫﻴﺪروﻟﻴﻜﻲ ﺗﺮ ﻛﻢ ی ﻣﻲ ﻛﻨﻨﺪ . ﻫﻨﮕﺎم اﺳﺘﻔﺎده از ﭘﻮﺷﺶ ﭼﻤﻨﻲ ﺑﺎﻳﺪ ﻳﻚ ﭘﻮﺷﺶ ﻛﺎﻣـﻞ ﺑـﺎ اﺗـﺼﺎل ﻣﻨﺎﺳـﺐ آن ﺑـﺮ روی ﺳـﻄﺢ زﻣـﻴﻦ داﺷـﺘﻪ ﺑﺎﺷـﻴﻢ و از اﻳﺠـﺎد ﺑﻲ ﻧﻈﻤﻲ ﻫﺎی ﺳﻄﺤﻲ ﻛﻪ ﺑﺎﻋﺚ ﻧﻴﺮوﻫﺎی ﻛﺸﺸﻲ ﻣﻮﺿﻌﻲ ﺷﺪﻳﺪ ﺷﻮد ﻣﻲ ، اﺟﺘﻨﺎب ﻛﺮد . اﺳﺘﻔﺎده از ﭘﻮﺷ ﺶ ﭼﻤﻨﻲ ﺑﺮ روی ﻫـﺎ ﺧﺎک ی ﺑـﺎ ﻧﻔﻮذﭘﺬﻳﺮی ﺑﺎﻻ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﻫﺎ ﺧﺎک ی ﻣﺎﺳﻪ ای، ﻣﻨﺎﺳﺐ ﻧﻤﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﭘﻮﺷﺶ ﭼﻤﻦ ﻣﻨﺎﺳﺐ، ﺑﺎﻳﺪ ﻣﺘﺮاﻛﻢ و ﺑﻪ ﻫﻢ ﭘﻴﻮﺳـﺘﻪ ﺑﺎﺷـﺪ . ﭼﻤﻨـﻲ ﻛـﻪ ﺑـﻪ ﺗﺎزﮔﻲ ﻛﺎﺷﺘﻪ ﺷﺪه ﺑﺎﺷﺪ در اوﻟﻴﻦ ﻓﺼﻞ رﺷﺪ، ﭘﻮﺷﺶ ﻧﺴﺒﺘﺎ ﺿﻌﻴﻔﻲ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﭼﻤﻦ در ﺑﺮاﺑﺮ ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ را ﻣﻲ ﺗﻮان ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ژﺋﻮﺗﻜﺴﺘﺎﻳﻞ اﻓﺰاﻳﺶ داد . اﻳﻦ ﻋﻤﻞ ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﺷﺒﻜﻪ ﻫﺎ و ﭘﺎرﭼﻪ ﻫﺎی ﺑﺎﻓﺘﻪ ﺷﺪه ﺑﻪ ﺻﻮرت دوﺑﻌﺪی، ﺗﺸﻚ ﻫﺎ ی ﺳﻪ ﺑﻌﺪی ﻣﺘﺸﻜﻞ از ﻣﻮاد ﻣﺼﻨﻮﻋﻲ ﻛﻪ ﭘﺲ از ﻧﺼﺐ ﺑﺎ ﺧﺎک ﺳـﻄﺤﻲ ﭘـﺮ ﻣـﻲ ﺷـﻮد و ﺗـﺸﻚ ﻫـﺎ ی ﺳﻪ ﺑﻌﺪی ﻣﺘﺸﻜﻞ از ﻣﻮاد ﻣﺼﻨﻮﻋﻲ ﻛﻪ ﻗﺒﻞ از ﻧﺼﺐ ﺑﺎ ﺷﻦ و ﻗﻴﺮ ) آﺳﻔﺎﻟﺖ ( ﭘﺮ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ، ﺻﻮرت ﻣﻲ ﮔﻴﺮد . ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﻣﻲ ﺗﻮان ﻣﻘﺎوﻣﺖ در ﺑﺮاﺑﺮ ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ ﭼﻤﻦ را ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﺑﻠﻮک ﻫﺎ ی ﺑﺘﻨﻲ ﭘﻴﺶ ﺳﺎﺧﺘﻪ ﻛﻪ ﺑﺎ ﻛﺎﺑﻞ ﻳﺎ ﺳﻴﻢ ﺑﻪ ﻫﻢ ﻣﺘﺼﻞ ﺷﺪه اﻧﺪ و ﻳﺎ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻛﺎم و زﺑﺎﻧـﻪ در ﻫﻢ ﻗﻔﻞ و ﺑﺴﺖ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ، اﻓﺰاﻳﺶ داد . اﻳﻦ ﻛﺎر ﺑﺎ اﺟ ﻫﺎ دال ﺮای ی ﺑﺘﻨﻲ ﻣﺴﻠﺢ درﺟﺎ ﻛﻪ ﺑﻪ ﺻﻮرت واﺣﺪﻫﺎی ﻛﻮﭼﻚ رﻳﺨ ﺘﻪ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ ﻧﻴـﺰ ﺻﻮرت ﻣﻲ ﮔﻴﺮد . ﻓﺼﻞ ﻫﺸﺘﻢ - ﭘﻮﺷﺶ و ﻫﺎ روﻛﺶ ﻫﺎی ﺣﻔﺎﻇﺘﻲ 163 در ﺣﺎﻟﺖ اﺳﺘﻔﺎده از ژﺋﻮﺗﻜﺴﺘﺎﻳﻞ، ﻛﻞ ﺳﻄﺢ ﺧﺎک ﭘﻮﺷﻴﺪه ﺷﺪه و ﭼﻤﻦ ﻛﺎری ﻣﻲ ﮔﺮدد، ﺑﻪ ﮔﻮﻧﻪ ای ﻛـﻪ رﻳـﺸﻪ ﻫـﺎی ﺳـﻄﺤﻲ ﭼﻤـﻦ، ژﺋﻮﺗﻜﺴﺘﺎﻳﻞ را ﻣﻘﻴﺪ ﻣﻲ ﻛﻨﻨﺪ و ﻳﻚ ﺗﺸﻚ ﻗﻮی و ﺑﻪ ﻫﻢ ﭘﻴﻮﺳﺘﻪ از ژﺋﻮﺗﻜﺴﺘﺎﻳﻞ - ﺧﺎک- رﻳﺸﻪ اﻳﺠﺎد ﻣﻲ ﮔﺮدد . درﺣﺎﻟﺖ اﺳﺘﻔﺎده از ﺑﺘﻦ، ﻗﺴﻤ ﺖ ﺑﺘﻨﻲ ﻧﻘﺶ اﺻﻠﻲ ﺣﻔﺎﻇﺖ را ﺗﺎﻣﻴﻦ ﻣﻲ ﻧﻤﺎﻳﺪ و ﭼﻤﻦ ﻧﻴﺰ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻣﻬﺎرﻛﻨﻨﺪه ﺑﻠﻮک ﻫﺎ ی ﺑﺘﻨﻲ ﺑﻪ ﺧﺎک زﻳﺮﻳﻦ و ﻧﻘﺶ ﻗﻔﻞ و ﺑﺴﺖ ﺑﻴﻦ ﺑﻠﻮک ﻫﺎ را دارا اﺳﺖ . ﻣﻌﻤﻮﻻ ﺑﻪ ﻫﻤﺮاه ﺑﺘﻦ ﻣﺴﻠﺢ، ﻳﻚ زﻳﺮﻻﻳﻪ از ﺟﻨﺲ ژﺋﻮﺗﻜﺴﺘﺎﻳﻞ ﻧﻴﺰ اﺳﺘﻔﺎده ﺷﻮد ﻣﻲ ﻛﻪ ﻋﻤﻠﻜﺮد ﻣﺴﻠﺢ ﻧﻤﻮدن رﻳﺸﻪ را دارد و در زﻳﺮ ﺑﺘ ﻦ اﻳﺠﺎد ﻳﻚ ﺣﻔﺎﻇﺖ ﺛﺎﻧﻮﻳﻪ در ﺑﺮاﺑﺮ ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ را ﻣﻲ ﻧﻤﺎﻳﺪ . ﻫﻨﮕﺎم اﺳﺘﻔﺎده از ژﺋﻮﺗﻜﺴﺘﺎﻳﻞ، ﻫﺮﭼﻪ ﻣﻨﺎﻓﺬ ﻣﻮﺟﻮد در ژﺋﻮﺗﻜﺴﺘﺎﻳﻞ ﻛﻮﭼﻚ ﺗﺮ ﺑﺎﺷﺪ ﻣﻘﺎوﻣﺖ آن در ﺑﺮاﺑﺮ ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ ﺑﻴﺶ ﺗﺮ ﻣـﻲ ﺑﺎﺷـﺪ . اﻟﺒﺘﻪ ﺑﺎﻳﺪ ﺗﻮﺟﻪ داﺷﺖ ﻛﻪ اﻧﺪازه ﻣﻨﺎﻓﺬ ﻧﺒﺎﻳﺪ ﺑﻪ اﻧﺪازه ای ﻛﻮﭼﻚ ﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ از رﺷﺪ ﮔﻴﺎﻫﺎن درون ژﺋﻮﺗﻜﺴﺘﺎﻳﻞ ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی ﻛﻨﺪ و ﻳﺎ ﻣﺎﻧﻊ آزاد ﺷﺪن ﻓﺸﺎر آب در ﭘﺸﺖ ژﺋﻮﺗﻜﺴﺘﺎﻳﻞ ﺷﻮد ) ﺣﺪاﻗﻞ اﺑﻌﺎد ﻣﻨﺎﻓﺬ 5/0 ﻣﺘﺮ ﻣﻴﻠﻲ ﺗﻮﺻﻴﻪ ﺷﻮد ﻣﻲ (. ﻣﻴﺰان ﺗﺮاﻛﻢ در ﭘﺎﺷﻴﺪن ﺑﺬر ﭼﻤﻦ اﻫﻤﻴﺖ زﻳﺎدی دارد . درﺻﻮرﺗﻲ ﻛﻪ ﻣﻴﺰان ﺗﺮاﻛﻢ ﭘﺎﻳﻴﻦ ﺑﺎﺷﺪ، ﭘﻮﺷﺶ ﭼﻤﻦ ﺳﺮﻳﻊ ﺗﺮ اﻳﺠﺎد ﻣﻲ ﺷـﻮد . اﻣﺎ ﭼﻤﻦ ﺿﻌﻴﻒ ﺑﻮده و در ﻣﻘﺎﺑﻞ آﻓﺎت آﺳﻴﺐ ﭘﺬﻳﺮ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺗﻮزﻳﻊ ﻧﺎﻣﺴﺎوی در ﭘﺨﺶ ﺑﺬر ﭼﻤـﻦ در ﺑﺮﺧـﻲ ﻗـﺴﻤﺖ ﻫـﺎ ﺑﺎﻋـﺚ اﻳﺠﺎد ﭘﻮﺷﺶ ﻫﺎ ی ﺧﺎﻟﻲ ﺷﺪه ﻛﻪ ﺑﺴﻴﺎر ﻣﺴﺘﻌﺪ ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﻗﺒﻞ از ﭘﺎﺷﻴﺪن ﺑﺬر، ﺳﻄﺢ ﺧﺎک ﺑﺎﻳﺪ آﻣﺎده ﺷﻮد . ﻫﻨﮕﺎﻣﻲ ﻛﻪ ارﺗﻔﺎع ﻛﻨﺎره ﻛﻢ اﺳﺖ و ﺳﻄﺢ ﻛﺎﻓﻲ ﺑ ﺮای ﻛﺎﺷﺖ ﻣﻮﺟﻮد اﺳﺖ، ﺑﻬﺘﺮﻳﻦ رو ش ﻛﺎﺷﺖ، روش ﺳﻮراخ ﻛﺮدن ﺧﺎک ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . اﻳﻦ روش در ﻫﺎ ﺷﻴﺐ ﺑﻴﺶ ی ﺗﺮ از ﻳﻚ ﻋﻤﻮدی ﺑﻪ 4 اﻓﻘﻲ دﺷﻮار اﺳﺖ اﻣﺎ ﺑﺎﻋﺚ اﻳﺠﺎد ﻳﻚ ﺗﻮزﻳﻊ ﻳﻜﻨﻮاﺧﺖ ﻣﻲ ﮔﺮدد و ﭘﺲ از ﭘﻮﺷﻴﺪه ﺷﺪن ﺑﺬر ﺑﺎ ﺧـﺎک، ﺧﻄـﺮ ﺷـﺴﺘﻪ ﺷـﺪن آن ﺑـﺎ آب وﺟـﻮد ﻧـﺪارد . اﻟﺒﺘـﻪ در اﻳـﻦ روش، آﺳﻴﺐ ﭘﺬﻳﺮی ﺑﺬر در ﻣﻘﺎﺑﻞ ﺧﺸﻜﺴﺎﻟﻲ ﺑﺴﻴﺎر ﺑ ﺎﻻ ﻣﻲ . رود در ﺳﻮاﺣﻠﻲ ﻛﻪ ﺷﻴﺐ ﺑﻴﺶ ﺗﺮ از ﻳﻚ ﻋﻤﻮدی ﺑﻪ 5/2 اﻓﻘﻲ اﺳﺖ از روش اﻧﺘﺸﺎر ﻳﺎ ﭘﺨﺶ اﺳﺘﻔﺎده ﺷﺪه و ﺳﻌﻲ ﻣﻲ ﮔﺮدد ﺗﺎ ﺟﺎ آن ﻛﻪ ﻣﻘﺪور اﺳﺖ ﺑﺬر ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻳﻜﻨﻮاﺧﺖ و ﻣﺴﺎوی ﭘﺨﺶ ﺷﻮد ﺑﻪ ) ﺻـﻮرت دﺳـﺘﻲ ﻳـﺎ ﺑـﺎ ﻣﺎﺷﻴﻦ آﻻت (. در روش اﻧﺘﺸﺎر، ﺑﺬر در ﻣﻘﺎﺑﻞ ﺑﺎد ﻳﺎ ﺟﺮﻳﺎن آب ﺑﻪ راﺣﺘﻲ ﺟ ﺎﺑﺠﺎ ﺷﻮد ﻣﻲ و ﺑﺎﻳﺪ روی ﺑﺬر ﺑﺎ ﻻﻳﻪ ای از ﺧﺎک ﻳﺎ ﻛﻮد ﮔﻴـﺎﻫﻲ ﭘﻮﺷﻴﺪه ﺷﻮد ﻫﺎ ﺷﻴﺐ ﺮایﺑ . ی ﺗﻨﺪ، ﺑﺬر ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﻳﻚ ﭘﻤﭗ آب ﺑﺎ ﻓﺸﺎر ﺑﺎﻻ ﭘﺎﺷﻴﺪه ﻣﻲ ﺷـﻮد ) ﻫﻴﺪروﺳـﻴﺪﻳﻨﮓ ( ﻛـﻪ اﻟﺒﺘـﻪ ﭘﺮﻫﺰﻳﻨـﻪ و ﻣﺸﻜﻞ اﺳﺖ و ﺑ ﺮای ﺟﺎﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ اﻣﻜﺎن دﺳﺘﺮﺳﻲ وﺟﻮد ﻧﺪارد، اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲ ﮔﺮدد . ﻣﺨﻠﻮط ﭘﺎﺷﻴﺪه ﺷﺪه ﺷﺎﻣﻞ ﺧﺎک، ﻣـﻮاد ﻣﻌـﺪﻧﻲ و ﻛـﻮد ﮔﻴﺎﻫﻲ اﺳﺖ . در ﻛﻮدﻫﺎی ﮔﻴﺎﻫﻲ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﻳﻚ ﭼﺴﺐ ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ ﻳﺎ ﻗﻴﺮ اﺳﺘﻔﺎده ﮔﺮدد ﺗﺎ ﺑﺬر و ﻛﻮد ﺑﻪ ﺳﻄﺢ آﻣﺎده ﺷـﺪه ﺑﭽـﺴﺒﺪ و ﺗـﺎ ﻣﻮﻗﻊ روﻳﺶ ﺑﺬر، ﻛﻮد ﺿﻤﻦ ﺣﻔﺎﻇﺖ از ﺷﻴﺐ ﻣﻮاد ﻣﻌﺪﻧﻲ ﻻزم را ﺑ ﺮای ﭼﻤﻦ ﻓﺮاﻫﻢ ﻛﻨﺪ . در ﺻﻮرت اﺳﺘﻔﺎده از ژﺋﻮﺗﻜﺴﺘﺎﻳﻞ، ﺑﺬر ﭼﻤ ﻦ ﻣﻌﻤﻮﻻ ﺑﺮ روی ﻻﻳﻪ ﻧﺎزﻛﻲ از ﺧﺎک ) ﺣﺪاﻛﺜﺮ 20 ﻣﻴﻠﻲ ﻣﺘـﺮ ( روی ژﺋﻮﺗﻜـﺴﺘﺎﻳﻞ ﻛﺎﺷـﺘﻪ ﺷﻮد ﻣﻲ . ﻫﺮﭼﻪ ﺧﺎک ﺗﺮ ﻛﻢ ی روی ژﺋﻮﺗﻜﺴﺘﺎﻳﻞ ﺑﺎﺷﺪ رﻳﺸﻪ ﻫﺎ، رﺷﺪ ﺑﻴﺶ ﺗﺮ ی در زﻳﺮ ژﺋﻮﺗﻜﺴﺘﺎﻳﻞ ﻣﻲ ﻛﻨﻨـﺪ . درﺻـﻮرﺗﻲ ﻛـﻪ ﺑـﺬرﻫﺎ زﻳـﺮ ژﺋﻮﺗﻜﺴﺘﺎﻳﻞ ﻛﺎﺷﺘﻪ ﺷﻮد، ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﻓﺸﺎر ﮔﻴﺎه ﭼﻤﻦ، ﺑﺎﻋﺚ ﺑﻠﻨﺪ ﺷﺪن ژﺋﻮﺗﻜﺴﺘ ﺎﻳﻞ ﺷـﻮد . در ﺷـﻴﺐ ﻫـﺎ ی ﺗﻨـﺪ ﺑـﻪ ﻋﻠـﺖ ﻋـﺪم وﺟـﻮد ﭼﺴﺒﻨﺪﮔﻲ ﻻزم ﺑﻴﻦ ژﺋﻮﺗﻜﺴﺘﺎﻳﻞ و ﻻﻳﻪ ﻛﻮد ﮔﻴﺎﻫﻲ، اﺳﺘﻔﺎده از ﭘﺎﺷﻴﺪن ﺑﺬر ﺑﺎ ﭘﻤﭗ ﺑﺎ ﻓﺸﺎر ﺑﺎﻻ ﻧﺎﻣﻄﻠﻮب اﺳﺖ . در ﺣﺎﻟﺖ اﺳﺘﻔﺎده از ﺑﻠﻮک ﻫﺎ ی ﺑﺘﻨﻲ ﺳﻠﻮﻟﻲ، ﺗﻮﺻﻴﻪ ﺷﻮد ﻣﻲ ﺳﻠﻮل ﻫﺎ ی ﺑﺘﻨﻲ ﺗﺎ ﺣﺪود 25 ﻣﺘﺮ ﻣﻴﻠﻲ از ﺑﺎﻻی ﺑﺘﻦ، از ﺧﺎک ﭘﺮ ﺷﻮﻧﺪ و ﺑﺬرﻫﺎ را ﻗﺒﻞ از ﭘﺮﻛﺮدن ﺳﻄﺢ ﻻﻳﻪ ﺑﺎ ﺧﺎک، در ﻣﺤﻞ ﺧﻮد ﻗﺮار داد . ﺑﻪ ﻃﻮر ﻛﻠﻲ ﺑﺬر ﭼﻤﻦ ﺑﺎﻳﺪ در ﺧﺎک ﮔﺮم و ﻣﺮﻃﻮب ﻛﺎﺷﺘﻪ ﺷﻮد . ﭘﺲ از ﻛﺎﺷﺖ ﭼﻤـﻦ، ﺑـﻪ ﻣﻨﻈـﻮر ﺟﻠـﻮﮔﻴﺮی از ﺻـﺪﻣﻪ زدن ﺗﻮﺳـﻂ ﮔﻮﺳﻔﻨﺪان و ﻋﺒﻮر و ﻣﺮور اﻧﺴﺎن ﻫﺎ ﺗﺎ ﻫﻨﮕﺎم روﻳﺶ، ﻣﺤﺪوده ﻓﻨﺲ ﻛﺸﻲ ﺷﺪه و ﮔﺎﻫﻲ اوﻗﺎت ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﻓﻨﺲ ﻛﺸﻲ ﺑﻪ ﺻـﻮرت داﻳﻤـ ﻲ ﺻﻮرت ﮔﻴﺮد . ﭼﻤﻦ زﻧﻲ و ﻫﺮس ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻣﻨﻈﻢ و دوره ای ﺻﻮرت ﮔﻴﺮد ﻛﻪ ﺑﺎﻋﺚ ﻣﻲ ﮔﺮدد ﭘﻮﺷﺶ ﭼﻤﻨﻲ ﻣﺘﺮاﻛﻢ و ﻳﻜﺪﺳﺖ داﺷﺘﻪ 164 ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻓﻨﻲ ﻋﻤﻮﻣﻲ ﻛﺎرﻫﺎی ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﺑﺎﺷﻴﻢ . ﺑﻪ ﻟﺤﺎظ ﺣﻔﺎﻇﺘﻲ در ﻣﻘﺎﺑﻞ ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ، ﭼﻤﻦ را ﻫﻨﮕﺎﻣﻲ ﻛﻪ ﺑﻴﺶ از 150 ﻣﺘﺮ ﻣﻴﻠﻲ رﺷﺪ ﻛﺮده ﺑﺎﺷﺪ، ﻫﺮس ﻛﺮده و ﺗﻮﺻﻴﻪ ﻣﻲ ﺷـﻮد ﻃﻮری ﻛﻮﺗ ﺎه ﻧﮕﺮدد ﺗﺎ از 50 ﻣﺘﺮ ﻣﻴﻠﻲ ﻛﻮﺗﺎه ﺗﺮ ﺷﻮد . 8 - 16 - 5 - اﺳﺘﻔﺎده از ﻣﺼﺎﻟﺢ ﭼﻮﺑﻲ و اﻟﻮار از ﻫﺎ ﭼﻮب ی ﺳﻔﺖ ﻃﺒﻴﻌﻲ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺑﻠﻮط و ﻧﺎرون ﺟﻬﺖ ﺣﻔﺎﻇﺖ ﻛﻨﺎره اﺳﺘﻔﺎده ﺷﻮد ﻣﻲ . ﻣﺼﺎﻟﺢ ﭼﻮﺑﻲ در زﻳﺮ آب ﺗﺎ ﺣﺪود 5 ﺗﺎ10 ﺳﺎل ﻋﻤﻠﻜﺮد ﺣﻔﺎﻇﺘﻲ ﺧﻮد را اﻳﻔﺎ ﻣﻲ ﻛﻨﻨﺪ و در ﺑﻴﺮون آب ﻋﻤﺮ آﻧﻬﺎ ﺑﻴﺶ ﺗﺮ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﺑﺪﺗﺮﻳﻦ ﻣﺤﻴﻂ ﺑ ﺮای اﻟﻮار ﻣﺤـﺪوده ای اﺳـﺖ ﻛـﻪ داﻳﻤـ ﺎ ﺧﺸﻚ و ﺗﺮ ﺷﻮد ﻣﻲ ) در ﺣﺪود ﺗﺮاز ﻧﺮﻣﺎل آب (. از ﺷﺎﺧﻪ ﻫﺎ و ﻗﻄﻌﻪ ﻫﺎی ﻫﺮس و ﺑﺮﻳﺪه ﺷﺪه درﺧﺖ ﺑﻠﻮط ﻛﻪ ﺑﺎ ﺳﻴﻢ ﺑﻪ ﻫـﻢ ﺑـﺴﺘﻪ ﺷـﺪه اﻧـﺪ، ﻣـﺸﺎﺑﻪ روش ﺑـﻪ ﻛـﺎر رﻓﺘـﻪ در ﻣـﻮرد درﺧﺘﭽﻪ ﻫﺎی ﺑﻴﺪ، ﻣﻲ ﺗﻮان ﺟﻬﺖ ﺣﻔﺎﻇﺖ ﻛﻨﺎره ﻫﺎ در ﻣﻘﺎﺑﻞ ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ ا ﺳﺘﻔﺎده ﻛﺮد . اﻣﺎ در اﻳﻦ ﺣﺎﻟﺖ ﺷﺎﺧﻪ ﻫﺎ و ﻗﻄﻌﻪ ﻫﺎ، ﺟﻮاﻧﻪ ﻧﺨﻮاﻫﻨـﺪ . زد ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ از ﺧﺎر و ﺧﺎﺷﺎک ﺗﻴﻎ دار ﻧﻴﺰ ﻛﻪ از داﺧﻞ ﻣﺰارع اﻃﺮاف ﻛﻨﺎره رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺮس ﺷﺪه، ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﻣﺴﻠﺢ ﻧﻤﻮدن ﺧﺎک و زﻫﻜـﺸﻲ اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲ ﮔﺮدد . ﺧﺎر و ﺧﺎﺷﺎک را ﻛﻪ ﺣﺪود ﻳﻚ ﻣﺘﺮ ﻃﻮل و 300 ﻣﺘﺮ ﻣﻴﻠﻲ ﻗﻄﺮ دارﻧﺪ ﺑﺎ ﻃﻨﺎب ﺑﻪ ﻫﻢ ﻣﻲ ﺑﻨﺪﻧﺪ و ﺑﺮ ﺧﻼف دﺳـﺘﻪ ﻫـﺎی ﺑﻴﺪ، ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻋﻤﻮد ﺑﺮ ﺳﺎﺣﻞ ﻗﺮار ﻣﻲ دﻫﻨﺪ در ) ﺿﺨﺎﻣﺖ ﻫﺎ ی ﺛﺎﺑﺖ 1 ﺗﺎ3 ﻣﺘﺮی (. ﻫﺮ ﻻﻳﻪ ﺑﺎ ﺣﺪود 150 ﻣﺘﺮ ﻣﻴﻠﻲ ﺧﺎک، ﭘﻮﺷﻴﺪه ﺷﺪه و ﺳﭙﺲ ﻻﻳﻪ ﺑﻌﺪی روی آن ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮد . ﻫﺮ ﺳﻪ ﻻﻳﻪ ﺑﺎ ﻳﻚ ﺗﻴﺮک ﭼﻮﺑﻲ ﺑﻪ ﻗﻄﺮ 75 ﺗﺎ100 ﻣﺘﺮ ﻣﻴﻠﻲ و ﺑﻪ ﻃﻮل 500 ﻣﺘﺮ ﻣﻴﻠﻲ ﺑﻪ ﻫـﻢ ﻣﺤﻜﻢ ﻣﻲ ﮔﺮدﻧﺪ . از ﭘﺮ ﺑﻪ ﻫﺎ ﭼﻴﻦ ﺻﻮرت ﺳﻨﺘﻲ ﺑ ﺮای ﺣﻔﺎﻇﺖ ﻣﻮﻗﺖ ﻛﻨﺎره ﺗﺎ ﻫﻨﮕﺎﻣﻲ ﻛﻪ ﺣﻔﺎﻇﺖ داﻳﻤ ﻲ ﺗﻮﺳﻂ ﮔﻴﺎﻫﺎن اﻳﺠﺎد ﺷﻮد، اﺳﺘﻔﺎده ﻣـﻲ ﮔـﺮدد . ﻣﻌﻤﻮﻻ ﭘﺮ ﻫﺎ ﭼﻴﻦ از ﻧﻬﺎل درﺧﺖ ﻫﺎ در ﻗﻄﻌﻪ ﻫﺎی ﺑﻪ ﻃﻮل 8/1 ﻣﺘﺮی و ارﺗﻔﺎع ﻣﺘﻐﻴﺮ2/1 ﺗﺎ8/1 ﻣﺘـﺮ ﺗﻬﻴـﻪ ﻣـﻲ ﮔﺮدﻧـﺪ ﻳﻲﺟـﺎ آن از . ﻛـﻪ ﭘﺮ ﺎ داﻳﻤ ﻫﺎ ﭼﻴﻦ ﺧﺸﻚ و ﺗﺮ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ، دوام ﻣﺤﺪودی دارﻧﺪ اﻣﺎ ارزان و ﻣﻮﺛﺮ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ و ﺑﻪ ﻟﺤﺎظ زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ ﻗﺎﺑﻞ ﻗﺒﻮل ﻣـﻲ ﺑﺎﺷـﻨﺪ . ﭘﺮ ﻫﺎ ﭼﻴﻦ ﺑﺎ ﻣﻴﺦ ﭼﻮﺑﻲ ﻳﺎ ﺑﺎ ﺗﺴﻤﻪ ﻫﺎی ﻓﻮﻻدی ﺳﺒﻚ، ﺑﻪ ﻛﻨﺎره ﺷﻴﺐ دار ﺑﺴﺘﻪ ﻣـﻲ ﺷـﻮﻧﺪ . ﺷـﻜﻞ )8 - 10 ( ، اﺳـﺘﻔﺎده از ﺧـﺎر و ﺧﺎﺷـﺎک ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﻣﺴﻠﺢ ﻧ ﻤﻮدن ﺧﺎک و زﻫﻜﺸﻲ را ﻧﺸﺎن ﻣﻲ دﻫﺪ . ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ در ﺷﻜﻞ )8 - 11 ( ، ﻧﻤﻮﻧﻪ ای از اﺳﺘﻔﺎده ﻣﺼﺎﻟﺢ و ﻧﺨﺎﻟـﻪ ﻫـﺎی ﭼـﻮﺑﻲ ﺟﻬﺖ ﺣﻔﺎﻇﺖ از ﻛﻨﺎره اراﺋﻪ ﮔﺮدﻳﺪه اﺳﺖ . ﺑﺴﺘﻪ ﻫﺎی ﺧﺎر و ﺧﺎﺷﺎک ﺑﻪ ﻃﻮل ﺣﺪود ﻳﻚ ﻣﺘﺮ و ﻗﻄﺮ 300 ﻣﻴﻠﻲ ﻣﺘﺮ ﻛﻪ ﺑﻴﻦ ﻻﻳﻪ ﻫﺎی ﺧﺎک ﺑﺎ ﺿﺨﺎﻣﺖ150 ﻣﻴﻠﻲ ﻣﺘﺮ ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮﻧﺪ ﺑﺴﺘﺮ رودﺧﺎﻧﻪ ﺗﻴﺮک ﻫﺎی ﭼﻮﺑﻲ ﺑﻪ ﻗﻄﺮ75 ﺗﺎ100 ﻣﻴﻠﻲ ﻣﺘﺮ ﺷﻜﻞ8 - 10 - اﺳﺘﻔﺎده از ﺧﺎر و ﺧﺎﺷﺎک ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﻣﺴﻠﺢ ﻧﻤﻮدن ﺧﺎک و زﻫﻜﺸﻲ ﻓﺼﻞ ﻫﺸﺘﻢ - ﭘﻮ ﺷﺶ و ﻫﺎ روﻛﺶ ﻫﺎی ﺣﻔﺎﻇﺘﻲ 165 ﺟﺮﻳﺎن ﻗﻄﻌﺎت ﻛﻠﻴﺪ ﻗﻄﻌﺎت ﭼﻨﮕﻚ رﺳﻮب ﮔﺬاری ﺟﺮﻳﺎن ﻗﻄﻌﺎت ﻛﻠﻴﺪ ﻗﻄﻌﺎت ﭼﻨﮕﻚ 2 ﻣﺘﺮ 5/2 ﺗﺎ 5/3 ﻣﺘﺮ ﺷﻜﻞ8 - 11 - ﻧﻤﻮﻧﻪ ای از اﺳﺘﻔﺎده ﻣﺼﺎﻟﺢ و ﻧﺨﺎﻟﻪ ﻫﺎی ﭼﻮﺑﻲ ﺟﻬﺖ ﺣﻔﺎﻇﺖ از ﻛﻨﺎره 8 - 16 - 6 - ﺗﻮﺻﻴﻪ ﻫﺎی ﻋﻤﻮﻣﻲ  ﺗﻮﺻﻴﻪ ﻣﻲ ﺷﻮد ﭘﻮﺷﺶ ﻫﺎی ﮔﻴﺎﻫﻲ در ﻣﻨﺎﻃﻖ ﺑﺎ ﭘﺘﺎﻧﺴﻴﻞ ﺳﻴﻞ ﺧﻴﺰی ﺑﺎﻻ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗـﺮار ﻧﮕﻴﺮﻧـﺪ . در ﻫـﺮ ﺻـﻮرت ﺑﺎﻳـﺪ اﺛﺮﻫﺎی ﭘﻮﺷﺶ ﮔﻴﺎﻫﻲ ﺑﺮ ﺿﺮﻳﺐ زﺑﺮی و ﻣﻴﺰان اﻓﺰاﻳﺶ رﻗﻮم آب ﻣﻮرد ﺑﺮرﺳﻲ ﻗﺮار ﮔﻴﺮد .  ﻛﺎﺷﺖ ﮔﻴﺎه ﺑﺎﻳﺪ در زﻣﺎﻧﻲ ﺻﻮرت ﭘﺬﻳﺮد ﻛﻪ ﺳﻮاﺣﻞ دﭼﺎر ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ ﻧﺸﺪه، ﺗﺎ ﭘﻮﺷﺶ ﮔﻴﺎﻫﻲ ﺑﻪ اﻧﺪازه ﻛـﺎﻓﻲ رﺷـﺪ ﻧﻤـﻮده و اﺳﺘﻘﺮار ﻳﺎﺑﺪ .  ﮔﻴﺎﻫﺎن ﻋﻠﻔﻲ زﻣﺎن ﻛﻢ ﺗﺮی ﺑﺮای رﺷﺪ اوﻟﻴﻪ و اﺳﺘﻘﺮار و ﺗﺜﺒﻴﺖ دﻳﻮاره ﻧﻴﺎز دارﻧﺪ و ﺑﺮای رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﺑﻪ ﻃـﻮر ﻣـﺸﺨﺺ ﻓﺼﻮل ﺧﺸﻚ و ﺗﺮ دار ﻧﺪ، ﺗﻮﺻﻴﻪ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ .  ﭘﻮﺷﺶ ﮔﻴﺎﻫﻲ ﭼﻤﻨﻲ ﺑﺮای ﺳﻄﺢ دﻳﻮاره ﻣﻴﺎﻧﻲ؛ ﻳﻌﻨﻲ ﺣﺪ ﻓﺎﺻﻞ ﺳﻄﺢ ﻣﺘﻮﺳﻂ ﻛﻢ آﺑﻲ ﺗﺎ ﺳﻄﺢ ﻣﺘﻮﺳـﻂ ﻣﻴـﺎﻧﮕﻴﻦ، ﺗﻮﺻـﻴﻪ .ﺷﻮد ﻣﻲ  ﮔﻴﺎﻫﺎن آﺑﺰی ﺑﺮای ﺳﻮاﺣﻞ و رﻗﻮم ارﺗﻔﺎﻋﻲ ﺗﻮﺻﻴﻪ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ ﻛﻪ داﻳﻤ ﺎ در آب ﻣﺴﺘﻐﺮق ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ .  ﺑﺮای ﺣﻔﺎﻇﺖ ﺑﺨﺶ ﻣﺮﺗﻔﻊ ﺳﻮاﺣﻞ ) ﺳﻄﺤﻲ ﻛﻪ در ﻣﻮاﻗﻊ ﺳﻴﻼ ﺑﻲ ﺑﻪ ﻃﻮر ﻣﻮﻗﺖ ﻏﺮﻗﺎب ﻣﻲ ﺷﻮد ( ﻛﺎﺷﺖ درﺧـﺖ ﺑـﺎ رﻳـﺸﻪ ﻋﻤﻴﻖ و ﻗﺎﺋﻢ ﺗﻮﺻﻴﻪ ﻣﻲ .ﺷﻮد  ﺧﺎک ﻣﺤﻞ ﻛﺸﺖ ﭘﻮﺷﺶ ﮔﻴﺎﻫﻲ ﻧﺒﺎﻳﺪ از ﻧﻮع ﺧـﺎک ﻫـﺎی ﺳـﻨﮕﻴﻦ و ﭼـﺴﺒﻨﺪه ﺑﺎﺷـﺪ . ﺑـﻪ ﻋـﻼوه ﺧـﺎک ﻫـﺎی ﻣﺎﺳـﻪ ای و ﻏﻴﺮﭼﺴﺒﻨﺪه ﻧﻴﺰ ﻧﺒﺎﻳﺪ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﮔﻴﺮﻧﺪ .  در ﺻﻮرت اﻓﺰودن ﺧﺎک ﺳﻄﺤﻲ زراﻋﻲ ﺑﻪ ﺿﺨﺎﻣﺖ5 اﻟﻲ10 ﺳﺎﻧﺘﻲ ﻣﺘﺮ، ﺗﻮﺻﻴﻪ ﻣﻲ ﺷﻮد روی اﻳﻦ دﻳﻮاره ﺑﺎ ﻏﻠﺘﻚ ﺳـﺒﻚ ﺗﺜﺒﻴﺖ ﺷﻮد .  ﭘﺲ از ﺗﺜﺒﻴﺖ ﻛﻨﺎره ﻫﺎ ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﭘﻮﺷﺶ ﮔﻴﺎﻫﻲ، ﺑﺮای ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی از وارد آﻣﺪن ﺻﺪﻣﻪ ﺑﻪ ﻧﻬﺎل ﻫﺎ، روش ﻫﺎی زﻳـﺮ ﺗﻮﺻـﻴﻪ ﻣﻲ ﮔﺮدﻧﺪ : 166 ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻓﻨﻲ ﻋﻤﻮﻣﻲ ﻛﺎرﻫﺎی ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ رودﺧﺎﻧﻪ  ﭘﻮﺷﺎﻧﻴﺪن ﻧﻬﺎل ﺑﺎ ﭘﻼﺳﺘﻴﻚ ﺗﺎ ارﺗﻔﺎع30 ﺗﺎ40 ﺳﺎﻧﺘﻲ ﻣﺘﺮ از ﺳﻄﺢ زﻣﻴﻦ  ﺣﺼﺎرﻛﺸﻲ در اﻃﺮاف ﭘﻬﻨﻪ ﻧﻬﺎل ﻛﺎری ﺷﺪه  ﭘﻮﺷﺎﻧﻴﺪن ﺳﺎﻗﻪ ﻧﻬﺎل ﻫﺎ ﺑﺎ ﻛﻠﺶ و ﺑﻘﺎﻳﺎی ﮔﻴﺎﻫﻲ و ﻳﺎ ﺑﺎ ﺷﻦ و ﻣﺎﺳﻪ رﻳﺰ ﺗﺎ ارﺗﻔﺎع 20 ﺗﺎ30 ﺳﺎﻧﺘﻲ ﻣﺘﺮ از ﺳﻄﺢ زﻣﻴﻦ 8 - 17 - روﻛﺶ ﻫﺎ ی ﭼﻮﺑﻲ اﻳﻦ ﻧﻮع روﻛﺶ ﻫﺎ از ﺗﻴﺮﻫﺎی ﭼﻮﺑﻲ، اﻟﻴﺎف ﮔﻴﺎﻫﻲ ﻳﺎ اﻟﻮار ﺳﺎﺧﺘﻪ ﺷﺪه و ﺑﺮﺣﺴﺐ ﻧﻮع ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺑﻪ ﻛﺎر رﻓﺘﻪ ﺑﺎ روش ﻫﺎ ی ﻣﺨ ﺘﻠﻔﻲ ﻧﻈﻴـﺮ ﺑﺎﻓﺘﻦ، ﺑﺴﺘﻦ ﺑﺎ ﻛﺎﺑﻞ ﻳﺎ ﻃﻨﺎب، ﻣﺘﺼﻞ ﻛﺮدن، ﻣﻘﻴﺪﻛﺮدن ﺑﺎ ﮔﻴﺮه و ﻳﺎ ﻣﻴﺦ ﻛﻮب ﻛﺮدن، ﺑﻪ ﻛﺎر ﺑﺮده ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . روﻛﺶ ﻫﺎ ی ﭼﻮﺑﻲ ﺑﻪ وﺳﻴﻠﻪ ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺳﻨﮕﻲ و ﻳﺎ ﺳﺎﻳﺮ ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺳـﻨﮕﻴﻦ ﺑـﺮ روی ﺳـﺎﺣﻞ ﻧـﺸﺎﻧﻴﺪه و ﻣـﺴﺘﻐﺮق ﻣـﻲ ﺷـﻮﻧﺪ . اﻳـﻦ روش درﺻﻮرﺗﻲ ﻛﻪ ﺷ ﺮاﻳ ﻂ ﻃﺮح اﺟﺎزه دﻫﺪ و ﻣﺼﺎﻟﺢ ﭼﻮﺑﻲ در دﺳﺘﺮس ﺑﺎﺷـﺪ، ﻫﺰﻳﻨـﻪ ﻛﻤـﻲ درﺑـﺮ دارد . ﻣـﺼﺎﻟﺢ ﭼـﻮﺑﻲ در ﺻـﻮرت ﻏﺮﻗـﺎب ﺷﺪن ﻫﺎی ﻣﻜﺮر، ﻣﻘﺎوم و ﺑﺎدوام اﺳﺖ . اﻟﺒﺘﻪ در ﺑﻠﻨﺪﻣﺪت ﺑﺎﻋﺚ ﭘﻮﺳﻴﺪﮔﻲ آن ﺷﻮد ﻣﻲ . ﻃﺮاﺣﻲ و ﺳﺎﺧﺖ اﻳﻦ ﻧﻮع ﭘﻮﺷﺶ، ﭘﻴﭽﻴﺪه ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ و ﺟﻬﺖ اﺟﺮا، دﻗﺖ و ﺗﺨﺼﺺ ﻛﺎﻓﻲ ﻧﻴﺎز دارد . در ﺷ ﺮاﻳ ﻄﻲ ﻛﻪ ﻋﻤﻖ و ﺳﺮﻋﺖ ﺟﺮﻳﺎن زﻳﺎد اﺳﺖ و ﻳ ﺎ ﺟﺮﻳﺎن دا رای ﺣﺠﻢ زﻳﺎد ﻣﻮاد ﻣﻌﻠﻖ و رﺳﻮب ﻫﺎ اﺳﺖ، ﻋﻤﻠﻴﺎت اﺟ ﺮاﻳ ﻲ ﺳـﺨﺖ اﺳﺖ . در ﺻﻮرت وﺟﻮد ﻧﻴﺮوﻫﺎی ﻓﺮﺳﺎﻳﺸﻲ ﺑﺎﻻ، ﺿﺨﺎﻣﺖ ﺑﻴﺶ ﺗﺮ ی ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز اﺳﺖ و ﺿﺨﺎﻣﺖ زﻳﺎد ﻧﻴﺰ ﺑﺎﻋـﺚ ﻛـﺎﻫﺶ اﻧﻌﻄـﺎف ﭘـﺬﻳﺮی .ﺷﻮد ﻣﻲ ﺣﻔﺎﻇﺖ ﭘﻨﺠﻪ در اﻳﻦ روش ﺑﻪ راﺣﺘﻲ ﻣﻴﺴﺮ ﻧﻤﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ اﺗﺼﺎل ﻫﺎ و ﺑﻨﺪﻫﺎی اﺗﺼ ﺎل ﺑﺮ اﺛﺮ ﺧﻮردﮔﻲ و ﺳﺎﻳﻴﺪﮔﻲ و ﻓﺮﺳﻮدﮔﻲ از ﺑﻴﻦ ﻣﻲ روﻧﺪ . در ﻫﻨﮕﺎم ﺟﺎﺳﺎزی و ﭼﻴﺪن ﻗﻄﻌﻪ ﻫﺎ، ﺗﻮﺻﻴﻪ ﺷﻮد ﻣﻲ ﻗﻄﻌﻪ ﻫﺎ از ﭘﺎﻳﻴﻦ دﺳﺖ ﺑﻪ ﺳﻤﺖ ﺑﺎﻻ دﺳﺖ ﭼﻴﺪه ﺷـﺪه ﺑـﻪ ﻃـﻮری ﻛـﻪ ردﻳﻒ ﻫﺎ ی ﭘﺎﻳﻴﻦ دﺳﺖ ﺑﺮ روی ردﻳﻒ ﻫﺎ ی ﺑﺎﻻدﺳﺖ ﻗﺮارداده ﺷﻮﻧﺪ ﺗﺎ ﺑﺪﻳﻦ ﺗﺮﺗﻴﺐ ردﻳﻒ ﻫﺎ ی ﺑﺎﻻدﺳﺖ ﺑﺎ ﺟﺮﻳﺎن ﺟﺎﺑﺠـ ﺎ ﻧـﺸﻮﻧﺪ . ﺳـﻄﺢ اﺟﺮا ﺷﺪه روﻛﺶ ﻫﺎ ی ﭼﻮﺑﻲ ﺑﺎﻳﺪ ﺻﺎف و ﺑﺪون ﻧﺎﻫﻤﻮاری ﺑﺎﺷﺪ و از ﻫﺮﮔﻮﻧﻪ ﻧﺎﻫﻤﻮاری ﻛﻪ ﻣﻮﺟﺐ ﻋﺪم اﺗﺼﺎل ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺳﺎزه ﺑﺎ ﺑﺴﺘﺮ ﺷﻮد، اﺟﺘﻨﺎب ﻛﺮد . 8 - 18 - روﻛﺶ ﺑﺎ ﺗﺎﻳﺮﻫﺎ و ﻻﺳﺘﻴﻚ ﻫﺎ ی ﭼﺮخ در اﻳﻦ روش ﻣﻌﻤﻮﻻ از ﻻﺳﺘﻴﻚ ﻫﺎ ی ﺑﺎ ﺷﻜﻞ ﺣﻠﻘﻮی اﺳﺘﻔﺎده ﺷﻮد ﻣﻲ . اﻟﺒﺘﻪ ﻻﺳﺘﻴﻚ ﻫﺎ ی ﻧﺼﻒ ﺷﺪه ) ﻧـﻴﻢ ﺣﻠﻘـﻮی ( و ﻳـﺎ آﺳـﻴﺐ دﻳﺪه، ﮔﺎﻫﻲ اوﻗﺎت ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮد . ﻻﺳﺘﻴﻚ ﻫﺎ ﻣﻌﻤﻮﻻ ﺑﺎ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻛﻢ در دﺳـﺘﺮس ﻣـﻲ ﺑﺎﺷـﻨﺪ . ﻫﻨﮕـﺎم اﺳـﺘﻔﺎده از اﻳـﻦ روش ﻣﻼﺣﻈﻪ ﻫﺎی زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ ﺑﺎﻳﺪ ﻣﺪ ﻧﻈﺮ ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﺪه و در ﺻﻮرت ﻋﺪم ﺗﺎﻣﻴﻦ ﺿـﻮاﺑﻂ زﻳـﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄـﻲ، اﻳـﻦ روش ﻧﺒﺎﻳـﺪ ﻣـﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﮔﻴﺮد . اﻳﻦ ﻧﻮع ﭘﻮﺷﺶ ﻇﺎﻫﺮ ﻣﻨﺎﺳﺐ و زﻳﺒﺎﻳﻲ ﻧﺪاﺷﺘﻪ و در ﻣﻨﺎﻃﻖ ﺷﻬﺮی ﻛﺎرﺑﺮد زﻳﺎدی ﻧﺪارد . روﻛﺶ ﻫﺎ ی ﻻﺳﺘﻴﻜﻲ ﺑ ﺮای ﺷ ﺮاﻳ ﻂ ﺳﺨﺖ و ﺟﺮﻳﺎن ﻫﺎ ی ﺷﺪﻳﺪ ﻣﻨﺎﺳﺐ ﻧﻤﻲ ﺑﺎﺷﺪ ﻣﮕﺮ ﻛﻪ اﻳﻦ ﭼﻨﺪﻳﻦ ﻻﻳﻪ ﻻﺳﺘﻴﻚ اﺳﺘﻔﺎده ﺷﻮد ﻛﻪ ﻫﺰﻳﻨﻪ را ﺑﺎﻻ ﻣﻲ ﺑﺮد . ﻧﻴﺮوﻫﺎی ﻫﻴﺪروﻟﻴﻜﻲ، ﻋﻮاﻣﻞ ﺧﺮاب ﻛﺎراﻧﻪ و ﺳﺮﻗﺖ، ﻣﻮاردی ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻛﻪ ﭘﻮﺷﺶ ﻫﺎ ی ﻻﺳﺘﻴﻜﻲ ﻣﺴﺘﻌﻤﻞ را ﻗﺒـﻞ از روﻳﺶ ﮔﻴﺎﻫﺎن و ﺗﺜﺒﻴﺖ، در ﻣﻌﺮض ﺧﻄﺮ ﻗﺮار ﻣﻲ دﻫﻨﺪ . ﭘﺲ از اﺟﺮا، روی ﻻﺳﺘﻴﻚ ﻫﺎ ﺑﺎ ﺧﺎک ﭘﻮﺷﺎﻧﺪه ﺷﻮد ﻣﻲ و ﺑ ﺮای ﻗﺴﻤﺖ ﻫﺎ ی ﺑﺎﻻﻳﻲ دﻳﻮار از ﻻﺳﺘﻴﻚ ﻫﺎ ی ﺑﺮﻳﺪه ﺷﺪه ﻳﺎ ﺳﻮﺧﺘﻪ ﺷـﺪه اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲ ﮔﺮدد . ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﻻﺳﺘﻴﻚ و ﺑﻪﻫﺎ ﺳﻴﻠﻪ ﻣﻬﺎر ﺑﻪ زﻣﻴﻦ ﻣﺤﻜﻢ ﻣﻲ ﮔﺮدﻧﺪ . ﻓﺼﻞ ﻫﺸﺘﻢ - ﭘﻮﺷﺶ و ﻫﺎ روﻛﺶ ﻫﺎی ﺣﻔﺎﻇﺘﻲ 167 ﺮایﺑ ﺟﺮﻳﺎن ﻫﺎ ی ﻣﺘﻮﺳﻂ و ﺷ ﺮاﻳ ﻄﻲ ﻛﻪ ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ ﻛﻤﻲ در ﭘﻨﺠﻪ ﺳﺎﺣﻞ ﻣﺸﺎﻫﺪه ﻣﻲ ﺷـﻮد ، ﺗﻮﺻـﻴﻪ ﻣـﻲ ﮔـﺮدد ردﻳـﻒ ﻫـﺎ ی ﺑـﺎﻻﻳﻲ ﻻﺳﺘﻴﻚ ﻫﺎ ﺑﺎ ﺑﺘﻦ ﭘﺮ ﺷﻮﻧﺪ . ﻗﻄﺮ ﻻﺳﺘﻴﻚ ﻫﺎ ﻧﺒﺎﻳﺪ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﻫﻢ زﻳﺎد ﻣﺘﻐﻴﺮ ﺑﺎﺷﺪ . زﻳﺮا در ﺻﻮرت اﺳﺘﻔﺎده از ﻻﺳﺘﻴﻚ ﻫـﺎ ی ﺑـﺎ ﻗﻄﺮﻫـﺎی ﻣﺘ ﻔﺎوت، اﺗﺼﺎل و ﭘﻴﻮﺳﺘﮕﻲ آﻧﻬﺎ ﻣﺸﻜﻞ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﺗﻮﺻﻴﻪ ﺷﻮد ﻣﻲ در ﺻﻮرت اﻣﻜﺎن ﭘﺲ از ﻧﺼﺐ ﻻﺳﺘﻴﻚ ﻫﺎ ، روی آﻧﻬﺎ ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ ی ﺷﺪه و ﺟﻬﺖ اﻓﺰاﻳﺶ ﭘﺎﻳﺪاری و ﺛﺒﺎت و اﻳﺠﺎد ﻇﺎﻫﺮ ﻣﻨﺎﺳﺐ و زﻳﺒﺎ، ﭘﻮﺷﺶ ﮔﻴﺎﻫﻲ ﺑﺮ روی آﻧﻬﺎ در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﻮد . 8 - 19 - ﻧﺨﺎﻟﻪ ﻫﺎی ﻓﻠﺰی در ﺑﻌﻀﻲ ﻣﻮاﻗﻊ ﺑﻪ دﻟﻴﻞ در دﺳﺘﺮس ﺑﻮد ن، ﻛﻢ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﺑﻮدن و ﻧﻴﺰ ﺳﻬﻮﻟﺖ اﺟﺮا، از ﻧﺨﺎﻟﻪ ﻫﺎی ﻓﻠﺰی ﺟﻬﺖ ﺣﻔﺎﻇﺖ ﺳﻮاﺣﻞ اﺳـﺘﻔﺎده ﺷﻮد ﻣﻲ . ﻧﺨﺎﻟﻪ ﻫﺎی ﻓﻠﺰی ﻛﻴﻔﻴﺖ آب را ﺗﺤﺖ ﺗﺎﺛﻴﺮ ﻗﺮار ﻣﻲ دﻫﻨﺪ و آﺛﺎر زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ آﻧﻬﺎ ﺑﺎﻳﺪ در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﻮﻧﺪ . اﻳﻦ ﻧـﻮع ﻣـﺼﺎﻟﺢ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ دﭼﺎر ﺧﻮردﮔﻲ ﺷﻮﻧﺪ و ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ اﺣﺘﻤﺎل ﺑﺮداﺷﺘﻦ ﻗﻄﻌﻪ ﻫﺎ ﻓﻠ ﺰی از ﺳﻄﺢ ﭘﻮﺷﺶ، ﺗﻮﺳﻂ اﻓﺮاد وﺟﻮد دارد . 8 - 20 - اﺳﺘﻔﺎده از ﻣﻼت ﻗﻴﺮی در ﭘﻮﺷﺶ ﻫﺎ و روﻛﺶ ﻫﺎ ی ﺣﻔﺎﻇﺘﻲ از ﻣﻼت ﻗﻴﺮی، ﺟﻬﺖ ﻗﻔﻞ و ﺑﺴﺖ اﻧﻮاع ﭘﻮﺷﺶ و ﻫﺎ روﻛﺶ ﻫﺎ ی ﺣﻔﺎﻇﺘﻲ از ﻗﺒﻴﻞ ﭘﻮﺷﺶ ﻫﺎ ی ﺳﻨﮓ ﭼﻴﻦ، ﺳﻨﮓ ﻓﺮش ﻫﺎ ی دﺳـﺘﻲ، ﺗﻮرﺳﻨﮓ، ﺑﻠﻮک ﻫﺎ ی ﺑﺘﻨﻲ و ﻏﻴﺮه اﺳﺘﻔﺎده ﺷﻮد ﻣﻲ . اﻧﻌﻄﺎف ﭘﺬﻳﺮی اﻳﻦ ﻣﺼ ﺎﻟﺢ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﭘﻮﺷـﺶ ﻫـﺎ ﻳﻲ ﻛـﻪ از ﻣـﻼت ﺳـﻴﻤﺎن اﺳـﺘﻔﺎده ﻣﻲ ﻛﻨﻨﺪ، ﺑﻴﺶ ﺗﺮ اﺳﺖ . ﻛﺎرﺑﺮد ﻣﻼت ﻗﻴﺮی ﺷﺎﻣﻞ ﻣﻮارد زﻳﺮ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ :  ﭘﺮ ﻛﺮدن ﺷﻜﺎف ﻫﺎ و درزﻫﺎی ﻻﻳﻪ ﻣﺤﺎﻓﻆ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻛﺎﻣﻞ، ﺗﺎ ﻳﻚ ﻻﻳﻪ ﻣﺤﺎﻓﻆ ﻛﺎﻣﻼ ﻧﻔﻮذﻧﺎﭘﺬﻳﺮ ﺑﻪ دﺳﺖ آﻳﺪ .  ﭘﻮﺷﺎﻧﻴﺪن ﺳﻄﺢ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻳﻜﻨﻮاﺧﺖ اﻣﺎ ﻧﻪ در ﺣﺪی ﻛﻪ ﻧﻔﻮذ در ﻋﻤﻖ ﻫﺎی زﻳﺎد رخ دﻫﺪ، ﺑﻪ ﮔﻮﻧﻪ ای ﻛﻪ ﻻﻳﻪ ﻣﺤﺎﻓﻆ ﻛـﺎﻣﻼ ﭘﺮ ﻧﺸﻮد و ﺗﺎ ﺣﺪی ﻻﻳﻪ ﻣﺤﺎﻓﻆ ﻧﻔﻮذﻧﺎﭘﺬﻳﺮ وﺟﻮد داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ .  اﺳﺘﻔﺎده از ﻣﻼت ﻗﻴﺮی ﻓﻘﻂ در ﺳﻄﺢ ﻻﻳﻪ ﺑﻪ ﮔﻮﻧﻪ ای ﻛﻪ ﻓﻘﻂ ﺑﻌﻀﻲ ﻗﺴﻤﺖ ﻫﺎی روﻳﻲ، ﻣﻼت ﻛﺎری ﺷﻮﻧﺪ . دﻣﺎی ﻣﻼت ﻗﻴﺮی در ﻫﻨﮕﺎم ﻣﺼﺮف ﺑﻴﻦ 100 ﺗﺎ190 درﺟﻪ ﻲﺳﺎﻧﺘ ﮔﺮاد ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﺳﻨﮓ ﻳﺎ ﺑﺘﻨﻲ ﻛﻪ ﻗﺮار اﺳﺖ ﻣﻼت ﻛﺎری ﺷﻮد ﺑﺎﻳﺪ ﺗﻤﻴﺰ ﺑﻮده و ﺑﻬﺘﺮ اﺳﺖ ﭘﻴﺶ از اﺟﺮا ﺧﺸﻚ ﺑﺎﺷﺪ . ﻋﻤﻠﻴﺎت ﻗﻔﻞ و ﺑﺴﺖ و ﻣﻼت ﻛـﺎری ﺗﻮﺳـﻂ ﻣﺎﺷـﻴﻦ آﻻت و ﺑـﻪ ﺻـﻮرت دﺳـﺘﻲ اﺟـﺮا ﻣﻲ ﮔﺮدد اﺟ . ﺮای ﻣﻼت ﻗﻴﺮی را ﻣﻲ ﺗﻮان ﺑﺎ اﺑﺰارآﻻت ﻣﺨﺼﻮص در زﻳﺮ آب ﻫﻢ اﻧﺠﺎم داد . در ﻫﻨﮕﺎم ا ﺳﺘﻔﺎده از ﻣﻼت ﻗﻴﺮی در ﺳـﻮاﺣﻞ ﺷﻴﺐ دار ﺑﺎﻳﺪ دﻗﺖ ﺷﻮد ﻛﻪ از ﭘﺎﻳﻴﻦ ﺷﻴﺐ ﺑﻴﺮون ﻧﺮﻳﺰد اﺟ . ﺮای ﻗﻔﻞ و ﺑﺴﺖ در ﻫﺎ ﺷﻴﺐ ﺑﻴﺶ ی ﺗﺮ از ﻳﻚ ﻋﻤﻮدی ﺑﻪ 2 اﻓﻘﻲ، ﺑﻪ ﺳـﺨﺘﻲ ﺻﻮرت ﻣﻲ ﮔﻴﺮد . درﺻﻮرﺗﻲ ﻛﻪ ﻻﻳﻪ ﻣﺤﺎﻓﻆ ژﺋﻮﺗﻜﺴﺘﺎﻳﻞ و ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺣﺴﺎس و آﺳﻴﺐ ﭘﺬﻳﺮ ﺑﺎﺷﻨﺪ، ﺑﺎﻳﺪ دﻗﺖ ﻧﻤﻮد آﺳﻴﺒﻲ ﺑﻪ ژﺋﻮﺗﻜﺴﺘﺎﻳﻞ ﻳـﺎ دﻳﮕﺮ اﺟﺰای زﻳﺮﻻﻳﻪ ﻧﺮﺳﺪ . 9 ﻓﺼﻞ9 ﺳﺎزه ﻫﺎی ﺗﻮرﺳﻨﮕﻲ ﻓﺼﻞ ﻧﻬﻢ - ﻫﺎی ﺳﺎزه ﺗﻮرﺳﻨﮕﻲ 171 ﻓﺼﻞ ﻧﻬﻢ- ﺳﺎزه ﻫﺎی ﺗﻮرﺳﻨﮕﻲ 9 - 1 - ﻛﻠﻴﺎت ﺗﻮرﺳﻨﮓ ) ﮔﺎﺑﻴﻮن ( ﺳﺎزه ای اﺳﺖ اﻧﻌﻄﺎف ﭘﺬﻳﺮ ﻛﻪ از دو ﻧﻮع ﻣﺼﺎﻟﺢ اﺻﻠﻲ ﺷﺎﻣﻞ ﺗﻮرﻫﺎی ﺑﺎﻓﺘﻪ ﺷﺪه ﺑﺎ ﭼـﺸﻤﻪ ﻫـﺎی ﺷـﺶ ﺿـﻠﻌﻲ و ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺳﻨﮕﻲ درﺷﺖ داﻧﻪ ﺗﺸﻜﻴﻞ ﻳﺎﻓﺘﻪ اﺳﺖ . اﻧﻌﻄﺎف ﭘﺬﻳﺮی ﺗﻮرﺳﻨ ﮓ ﺳﺒﺐ ﺷﻮد ﻣﻲ ﺗﺎ ﺳﺎزه، ﻧﺸﺴﺖ ﻫـﺎ ی ﻗﺎﺑـﻞ ﻣﻼﺣﻈـﻪ ای را ﺑـﺪون ﺷﻜﺴﺘﮕﻲ و ﮔﺴﻴﺨﺘﮕﻲ ﺗﺤﻤﻞ ﻧﻤﺎﻳﺪ . ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺑﻪ ﻋﻠﺖ ﻗﺎﺑﻠﻴﺖ ﺗﺮاواﻳﻲ ﺗﻮرﺳﻨﮓ در ﻫﺎ ﺳﺎل ی اوﻟﻴﻪ ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری، آب از آن ﮔـﺬرﻛﺮده و ﻓﺸﺎر ﻫﻴﺪرواﺳﺘﺎﺗﻴﻜﻲ در ﭘﺸﺖ ﺳﺎزه ﺗﻮرﺳﻨﮓ ﺑﻪ ﻣﻴﺰان ﮔﻴﺮ ﭼﺸﻢ ی ﻛﺎﻫﺶ ﻣﻲ .ﻳﺎﺑﺪ ﺗﻮر ﺳﻨﮓ ﻫﺎ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻛﺎرﺑﺮدﺷﺎن در اﺷﻜﺎل ﻣﺨﺘﻠﻔﻲ ﺳﺎﺧﺘﻪ ﺷﺪه و در زﻣﻴﻨﻪ ﻫﺎی ﮔﻮﻧﺎﮔﻮﻧﻲ از ﻛﺎرﻫﺎی ﻣﻬﻨﺪﺳـﻲ رودﺧﺎﻧـﻪ ﻛـﺎرﺑﺮد دارﻧﺪ . ﻣﻮارد اﺻﻠﻲ ﻛﺎرﺑﺮد ﺗﻮرﺳﻨﮓ ﻋﺒﺎرﺗﻨﺪ از :  ﺣﻔﺎﻇﺖ دﻳﻮاره ﻫﺎی ﺳﺎﺣﻠﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ، درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ، درﻳﺎﻫﺎ و ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ ﻫﺎ  اﺣﺪاث ﺑﻨﺪﻫﺎی رﺳﻮﺑﮕﻴﺮ و ﺳﺮرﻳﺰﻫﺎ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﺣﻔﺎﻇﺖ ﺳﺎزه ﻫﺎی دﻳﮕﺮ، اﻧﺤﺮاف آب، ﺗﻨﻈﻴﻢ ﺳﻄﺢ آب ﺟﻬﺖ آﺑﻴﺎری، ﺗﺸﻜﻴﻞ ﺣﻮﺿﭽﻪ ﻫﺎی ذﺧﻴﺮه ای و درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎی ﻣﺼﻨﻮﻋﻲ  اﺣﺪاث ﺑﺎﻟﻪ ﻫﺎی ﺣﻔﺎﻇﺘﻲ ( ﻫﺎ اﭘﻲ ) ﺟﻬﺖ ﻛﻨﺘﺮل ﻣﺴﻴﺮ ﺟﺮﻳﺎن و ﺣﻔﺎﻇﺖ ﺳﻮاﺣﻞ  ﭘﻮﺷﺶ آﺑﺮاﻫﻪ ﻫﺎ، زﻫﻜﺶ ﻫﺎ و ﭼﺸﻤﻪ ﻫﺎ  اﺣﺪاث دﻳﻮاره ﻫﺎ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﺣﻔﺎﻇﺖ ﺳﻮاﺣﻞ در ﻣﻘﺎﺑﻞ ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ و ﺗﺜﺒﻴﺖ ﺧﺎﻛﺮ ﻫﺎﻳﺰ  ﺣﻔﺎﻇﺖ ﭘﺎﻳﻪ ﻫﺎی ﭘﻞ و ﻛﻨﺎره ﻫﺎی ﺳﻮاﺣﻞ در ﻣﻘﺎﺑﻞ آﺑﺸﺴﺘﮕﻲ  ﺣﻔﺎﻇﺖ ﺑﺴﺘﺮ در ﭘﺎﻳﻴﻦ دﺳﺖ ﺳﺎزه ﻫﺎی ﺗﻘﺎﻃﻌﻲ و ﺗﺎﺳﻴﺴﺎت آﺑﻴﺎری ﺑﺎ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ 9 - 2 - ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻛﻠﻲ و اﺷﻜﺎل ﺗﻮرﺳﻨﮓ ﺗﻮر ﺳﻨﮓ ﻫﺎ در اﺷﻜﺎل ﺟﻌﺒﻪ ای، ﺗﺸﻜﻲ، ﻛﻴﺴﻪ ای و ﻳﺎ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﺗﻮری ﻣﺤﺎﻓﻆ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮﻧﺪ ﺗﻮر . ﺳﻨﮓ ﻫـﺎ ی ﺟﻌﺒـﻪ ای ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻣﻜﻌﺐ ﻣﺴﺘﻄﻴﻞ ﺳﺎده ﺷﺶ وﺟﻬﻲ و ﻳﺎ ﺗﻘﻮﻳﺖ ﺷﺪه ﺑﺎ دﻳﺎﻓﺮاﮔﻢ ﻫﺎ ی ﻣﻴﺎﻧﻲ از ﺷﺒﻜﻪ ﺗﻮری ﺑﺎﻓﺘﻪ ﺷﺪه ﺑـﺎ ﻫـﺎ ﺳـﻴﻢ ی ﮔـﺎﻟﻮاﻧﻴﺰه، ﺳﺎﺧﺘﻪ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . اﻳﻦ ﺳﺒﺪ ﻣﺴﺘﻄﻴﻞ ﺷﻜﻞ ﺑﺎ ﺳﻨﮓ ﻫﺎ ی رودﺧﺎﻧﻪ ای ﮔﺮدﮔﻮﺷﻪ و ﻳﺎ ﺳﻨﮓ ﺷﻜﺴﺘﻪ ﻣﻌﺪن ﺑﺎ اﺑﻌﺎد ﻣﻨﺎﺳﺐ ﭘﺮ ﻣﻲ ﮔﺮدد . ﺗﻮرﺳﻨﮓ ﺟﻌﺒﻪ ای، ﻣﻌﻤﻮﻻ ﺑﻪ ارﺗﻔﺎع 5/0 ﺗﺎ ﻳﻚ ﻣﺘﺮ، ﻋﺮض ﻳﻚ ﻣﺘﺮ و ﻃﻮل5/1 ، 2 ، 3 و4 ﻣﺘﺮ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﺗـﻮری ﻫـﺎ ی ﺗﻮرﺳـﻨﮓ را ﻣﻌﻤﻮﻻ در ﻛﺎرﺧﺎﻧﻪ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﺷﺒﻜﻪ ﻫﺎی ﻣﺴﺘﻮی ﺗﺎﺷﺪه ﺳﺎﺧﺘﻪ و ﺑﻪ ﺻﻮرت ﺑﺴﺘﻪ ﻫﺎﻳﻲ ﺑﻪ ﻣﺤﻞ ﻛﺎر ﺣﻤﻞ ﻣﻲ ﻛﻨﻨﺪ و در ﭘﺎی ﻛﺎر، ﺳﺒﺪﻫﺎ را ﺑﺎز ﻧﻤﻮده، ﻛﻨﺎره ﻫﺎی آﻧﻬﺎ را ﺑﺎ ﺳﻴﻢ ﺑﺴﺘﻪ و درون آﻧﻬﺎ را ﺑﺎ ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺳﻨﮕﻲ ﭘﺮ ﻣﻲ ﻛﻨﻨﺪ . ﺗﻮر ﺳﻨﮓ ﻫﺎ ی ﺗﺸﻜﻲ، دا رای ﻋﻤﻖ ﻛﻮﭼﻜﻲ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﻃﻮل و ﻋﺮض ﺧﻮد ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ . اﻳﻦ ﺗﻮرﺳﻨﮓ از ﭼﻨﺪ ﺧﺎﻧـﻪ ) ﻛﻨـﺪو ( ﻛـﻪ ﺗﻮﺳـﻂ دﻳﺎﻓﺮاﮔﻢ ﻫﺎ ی ﻋﺮﺿﻲ از ﻳﻜﺪﻳﮕﺮ ﺟﺪا ﺷﺪه اﻧﺪ، ﺗﺸﻜﻴﻞ ﻳﺎﻓﺘﻪ و ﻣﻌﻤﻮﻻ از ﺷﺒﻜﻪ ﻫﺎی ﺳﻴﻤﻲ ﺷﺶ ﺿﻠﻌﻲ ﺳـﺎﺧﺘﻪ ﻣـﻲ ﺷـﻮﻧﺪ . ﻳـﻚ واﺣـﺪ ﺗﻮرﺳ ﻨﮓ ﺗﺸﻜﻲ، دا رای اﺑﻌﺎدی در ﺣﺪود ارﺗﻔﺎع 15 /0 ﺗﺎ5/0 ﻣﺘﺮ، ﻋﺮض2 ﻣﺘﺮ و ﻃﻮل3 ، 4 ، 5 و6 ﻣﺘﺮ و دا رای2 ﺗﺎ6 ﺧﺎﻧـﻪ ﻳـﺎ ﻛﻨـﺪو ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ . در ﻣﻮاردی ﻛﻪ ﺑﺎﻳﺪ ﺗﺸﻚ ﺗﻮرﺳﻨﮕﻲ در ﺷ ﺮاﻳ ﻂ ﻧﺎﻣﻄﻠﻮب ﺑﻪ ﻛﺎر رود، ﻫﺎ ﺳﻴﻢ ی ﺗﻮری، ﻋﻼوه ﺑﺮ ﭘﻮﺷﺶ ﮔﺎﻟﻮاﻧﻴﺰه دا رای ﭘﻮﺷﺶ ﺣﻔﺎﻇﺘﻲ وی ﭘﻲ ﺳﻲ (PVC) ﻧﻴﺰ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ . 172 ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻓﻨﻲ ﻋﻤﻮﻣﻲ ﻛﺎرﻫﺎی ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﺗﻮرﺳﻨﮓ ﻛﻴﺴﻪ ای، ﺷﺒﻜﻪ ای ﺗﻚ ﻻﻳﻪ ﺑﻪ ﺻﻮرت اﺳﺘﻮاﻧﻪ ای ﺳﺮﺑﺎز و ﺑﻪ ﺷﻜﻞ ﻛﻴﺴﻪ از ﺷﺒﻜﻪ ﺗﻮری و ﭘﻮﺷﺶ ﮔﺎﻟﻮاﻧﻴﺰه ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . اﻳـﻦ ﻧﻮع ﺗﻮرﺳﻨﮓ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻣﻨﻔﺮد و ﻟﻮﻟﻪ ای ﺳﺎﺧﺘﻪ ﺷﺪه و در ﻛﻨﺎر ﻫﻢ و ﺑﺮ روی ﺷﻴﺐ ﺳﻮاﺣﻞ ﻗﺮار داده ﻣﻲ ﺷـﻮﻧﺪ . ﺗﻮرﺳـﻨﮓ ﻛﻴـﺴﻪ ای ﻳـﺎ ﻟﻮﻟﻪ ای ﻛﺎرﺑﺮد ﭼﻨ ﺪاﻧﻲ ﻧﺪاﺷﺘﻪ و زﻳﺎد ﻣﺘﺪاول ﻧﻴﺴﺖ . ﺗﻮرﻫﺎی ﺣﻔﺎظ ﺟﻬﺖ ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی از رﻳﺰش ﺳﻨﮓ از ﻛﻮه ﻫﺎ و داﻣﻨﻪ ﻫﺎ ﺑﻪ اﻳﻦ ﺻﻮرت ﺑﻪ ﻛﺎر ﻣﻲ رود ﻛﻪ ﺑﺮ روی ﺳﻄﻮح، ﮔﺴﺘﺮده ﺷﺪه و ﺑﻪ وﺳﻴﻠﻪ ﻣﻴﻞ ﻣﻬﺎرﻫﺎﻳﻲ ﺑﻪ ﺳﻄﺢ ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ دوﺧﺘﻪ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . اﻳﻦ ﺗﻮری ﻫﺎ ی ﺣﻔﺎﻇﺘﻲ دا رای وﻳﮋﮔﻲ ﻫﺎ ﻳﻲ ﻫﻤﺎﻧﻨﺪ ﺗﻮر ﺳﻨﮓ ﻫﺎ ی ﺟﻌﺒﻪ ای و ﺗﺸﻜﻲ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ . 9 - 3 - ﻣﺼﺎﻟﺢ اﺻﻠﻲ ﻫﺮ ﺳﺎزه ﺗﻮرﺳﻨﮓ، ﻣﺘﺸﻜﻞ از دو ﻧﻮع ﻣﺼﺎﻟﺢ اﺻﻠﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ ﻋﺒﺎرﺗﻨﺪ از ﺷﺒﻜﻪ ﺗﻮری ﻓﻠـﺰی و ﻣـﺼﺎﻟﺢ ﺳـﻨﮕﻲ ﻛـﻪ در درون ﻗﻔـﺴﻪ ﻓﻠﺰی ﺟﺎی ﻣﻲ ﮔﻴﺮﻧﺪ . ﻣﺸﺨﺼﺎت و وﻳﮋﮔﻲ ﻫﺎ ی ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺑﺎﻳﺪ ﻣﻄﺎﺑﻖ ﺑﺎ اﺳﺘﺎﻧﺪارد ﻣﺮﺑﻮط و ﻧﻘﺸﻪ ﻫﺎی اﺟ ﺮاﻳ ﻲ و ﻃﺒﻖ ﻧﻈﺮ دﺳﺘﮕﺎه ﻧﻈﺎرت و ﺑﺎ رﻋﺎﻳﺖ ﻣﻨﺪرج ﻫﺎ ی اﻳﻦ ﺑﺨﺶ ﺑﺎﺷﺪ . 9 - 3 - 1 - ﺷﺒﻜﻪ ﻓﻠﺰی ﺷﺒﻜﻪ ﻓﻠﺰی ﺑﻪ ﻛﺎر رﻓﺘﻪ در ﺗﻮرﺳﻨﮓ، ﻳﻚ ﺗﻮری دو ﻳﺎ ﺳﻪ ﺑﺎر ﺑﺎﻓﺘﻪ ﺷﺪه ) ﺳﻪ ﭘﻴﭽﻪ ( ﺑﺎ ﭼﺸﻤﻪ ﻫﺎی ﺷﺶ ﺿﻠﻌﻲ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ ﻛـﻪ ﺳـﻄﺢ آن ﺑ ﺮای ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی از زﻧﮓ زدﮔﻲ و ﺧﻮردﮔﻲ، ﺑﺎ ﭘﻮﺷﺶ ﻫﺎ ی ﭘﻼﺳﺘﻴﻜﻲ از ﺟﻤﻠﻪ ﭘﻲ وی ﺳﻲ (PVC) و ﻳﺎ ﮔﺎﻟﻮاﻧﻴﺰه ﻣﺤﺎﻓﻈـﺖ ﻣـﻲ ﺷـﻮد . ﺗﻮری ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده در ﺗﻮرﺳﻨﮓ از ﻫﺎ ﺳﻴﻢ ی ﻓﻠﺰی ﺑﻪ ﻗﻄﺮ ﺣﺪود 3 ﻣﺘﺮ ﻣﻴﻠﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﺎ ﭘﻴﭽﺎﻧﺪن ﻫﺮ ﺟﻔﺖ ﺳﻴﻢ ) ﺑﻪ اﻧﺪازه ﺳﻪ دور ﭘﻴﭻ ( ﺷﻜﻞ ﻣﻲ ﮔﻴﺮد . اﻧﺪازه ﭼﺸﻤﻪ ﻫﺎی ﺗﻮری ﺑﻨﺎ ﺑﺮ ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻛﺎرﺧﺎﻧﻪ و ﻧﻴﺎز ﻃﺮاﺣﻲ ﻣﺸﺨﺺ ﻣﻲ ﮔﺮدد . ﺑﻪ ﻫﺮ ﺣﺎل ﺣﺪاﻛﺜﺮ ﺑﻌﺪ ﭼﺸﻤﻪ ﻫـﺎی ﺗﻮرﺳﻨﮕﻲ ) ﻗﻄﺮی ، (10 ﺳﺎﻧﺘﻲ ﻣﺘﺮ و ﺣﺪاﻗﻞ ﻗﻄﺮ ، ﻫﺎ ﺳﻴﻢ3 ﻣﺘﺮ ﻣﻴﻠﻲ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﻫﺎ ﺳﻴﻢ ی ﺑﻪ ﻛﺎر رﻓﺘﻪ ﺟﻬﺖ ﻣﻬﺎر و دوﺧﺖ ﻗﻔﺴﻪ ﻫﺎی ﻓﻠﺰی و ﭘﻮﺷﺶ روی ﻫـﺎ ﺳﻴﻢ ی ﻓـﻮﻻدی ﺑﺎﻳـﺪ ﺑﺮاﺳـﺎس اﺳـﺘﺎﻧﺪارد ﻣﺮﺑـﻮط و ﻧﻴﺎزﻫﺎی ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ ﻛﺎرﺑﺮد ﺗﻮرﺳﻨﮓ ﺑﺎﺷﺪ . ﻗﺎﺑﻞ ذﻛﺮ اﺳﺖ ﻣﺸﺨﺼﺎت ﺗﻤﺎﻣﻲ ﻣﺼﺎﻟﺢ ﻣﺼﺮﻓﻲ ﻣﺨﺼﻮﺻﺎ ﻫﺎ ﺳﻴﻢ ی ﻓﻠﺰی و ﭘﻮ ﺷـﺶ ﻣـﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﺑﺎﻳﺪ ﺗﻮﺳﻂ ﻛﺎرﺧﺎﻧﻪ ﺳﺎزﻧﺪه ﺗﺤﻮﻳﻞ داده ﺷﺪه و ﭘﺲ از ﺗﺼﻮﻳﺐ دﺳﺘﮕﺎه ﻧﻈﺎرت ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﮔﻴﺮد . ﻛﻠﻴﻪ ﻟﺒﻪ ﻫﺎ، دﻳﺎﻓﺮاﮔﻢ ﻫﺎ و وﺟﻮه اﻧﺘﻬﺎﻳﻲ ﺗﻮر ﺳﻨﮓ ﻫﺎ ، ﺑﺎﻳﺪ دا رای ﻗﺎب ﺗﻘﻮﻳﺘﻲ ﻛﻨﺎری ﺑﺎﺷﻨﺪ ﻛﻪ از ﺑﺎز ﺷﺪن ﺗﻮری ﺟﻠـﻮﮔﻴﺮی ﻧﻤـﻮده و ﻣﻘﺎوﻣﺖ و ﺗﺎب ﻣﻜﺎﻧﻴﻜﻲ ﺷﺒﻜﻪ را ﺗﺎﻣﻴﻦ ﻧﻤﺎﻳﺪ . ﻗﻄﺮ ﺳﻴﻢ ﻓﻮﻻدی ﻛﻪ ﺑ ﺮای ﻗﺎب ﺑﻨﺪی ﺷﺒﻜﻪ ﻓﻠﺰی ﺑﻪ ﻛﺎر ﻣﻲ رود، ﺑﺎﻳﺪ ﺑـﻴﺶ ﺗـﺮ از ﻗﻄـﺮ ﺳﻴﻢ ﻣﺘﺸﻜﻠﻪ ﺗﻮری ﺑﺎﺷﺪ . در ﻣﻮارد ﺿﺮوری ﻛﻪ اﻣﻼح ﻣﻮﺟﻮد در آب و ﺧﺎک زﻳﺎد ﻣـﻲ ﺑﺎﺷـﺪ، ﺑـ ﺮای ﻣﺤﺎﻓﻈـﺖ وﻳـﮋه، ﻫـﺎ ﺳـﻴﻢ ی ﮔـﺎﻟﻮاﻧﻴﺰه ﺑﺎﻳـﺪ ﺑـﺎ ﭘﻮﺷـﺶ ﺳﻲ وی ﭘﻲ (PVC) ﺣﻔﺎﻇﺖ ﺷﻮﻧﺪ . ﺿﺨﺎﻣﺖ ﭘﻮﺷﺶ ﭘﻲ وی ﺳﻲ ﻧﺒﺎﻳﺪ از 4/0 ﺗﺮ ﻛﻢ ﻣﺘﺮ ﻣﻴﻠﻲ ﺑﺎﺷﺪ و ﭘﻮﺷﺶ ﭘﻲ وی ﺳﻲ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺘﻮاﻧـﺪ اﺛـﺮات ﻣﺨﺮب ﻧﺎﺷﻲ از ﺷ ﺮاﻳ ﻂ ﺟﻮی و آب ﺷﻮر را ﺗﺤﻤﻞ ﻛﻨﺪ و ﺧﻮاص ﻣﺎده ای آن ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺗﺮﻛﻴﺐ اوﻟﻴﻪ اش ﺗﻐﻴﻴﺮ ﭼﻨﺪاﻧﻲ ﻧﻨﻤﺎﻳـﺪ . ﺧـﻮاص و ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻋﻤﻮﻣﻲ ﭘﻲ وی ﺳﻲ ﺑﺎﻳﺪ ﻣﻨﻄﺒﻖ ﺑﺮ ﻧﺎﻣﻪ آﻳﻴﻦ ASTM ﻳﺎBS ﺑﺎﺷﺪ . ﻓﺼﻞ ﻧﻬﻢ - ﻫﺎی ﺳﺎزه ﺗﻮرﺳﻨﮕﻲ 173 9 - 3 - 2 - ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺳ ﻨﮕﻲ ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺳﻨﮕﻲ ﺑﻪ ﻛﺎر رﻓﺘﻪ در ﺗﻮرﺳﻨﮓ، ﺑﺎﻳﺪ دا رای دوام ﻛﺎﻓﻲ و ﺑﺪون ﺗﺮک ﺑﺎﺷﺪ . ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ از ﻟﺤﺎظ ﺗﺠﺰﻳﻪ ﻧﺎﭘﺬﻳﺮی، ﺗﺎب ﻣﻜـﺎﻧﻴﻜﻲ، وزن و دﻳﮕﺮ ﺧﻮاص ﻓﻴﺰﻳﻜﻲ و ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺑﺎﺷﺪ ﺗـﺎ ﺳـﺎزه ﺗﻮرﺳـﻨﮓ ﻛـﺎرآﻳﻲ ﻻزم را داﺷـﺘﻪ ﺑﺎﺷـﺪ . ﺑـﻪ ﻃـﻮر ﻛﻠـﻲ ﻣﺸﺨـﺼﺎت و وﻳﮋﮔﻲ ﻫﺎ ی ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺳﻨﮕﻲ ﺑﺎﻳﺪ ﻣﻄﺎ ﺑﻖ ﺑﺎ ﻣﻄﺎﻟﺐ ﻓﺼﻞ دوم اﻳﻦ ﻧﺸﺮﻳﻪ ﺑﺎﺷﺪ . ﺳﻨﮓ ﻫﺎ ی ﻣﺼﺮﻓﻲ در ﺗﻮرﺳﻨﮓ ﺑﻬﺘﺮ اﺳﺖ از ﻧﻮع ﺳﻨﮓ ﻻﺷﻪ و ﺗﻴﺰ ﮔﻮﺷﻪ ﺑﺎﺷﻨﺪ . وﻟﻲ در ﺻﻮرت ﺿﺮورت، اﺳـﺘﻔﺎده از ﺳـﻨﮓ ﻫـﺎ ی ﮔﺮدﮔﻮﺷﻪ1 رودﺧﺎﻧﻪ ای ﺷﻜﺴﺘﻪ ﺷﺪه ﻧﻴﺰ ﺑﻼﻣﺎﻧﻊ اﺳﺖ . ﻛﻮﭼﻚ ﺗﺮ ﻳﻦ ﺑﻌﺪ ﺳﻨﮓ ﻫﺎ ﺣﺪاﻗﻞ ﺑﺎﻳﺪ 5/1 ﺑﺮاﺑﺮ اﺑﻌﺎد ) ﻗﻄـﺮ ( ﭼـﺸﻤﻪ ﻫـﺎی ﺗـﻮری ﺑﺎﺷﺪ . ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ داﻧﻪ ﺑﻨﺪی ﺳﻨﮓ ﻫﺎ ﺑﺎﻳﺪ ﻣﺘﻨﺎﺳﺐ ﺑﻮده، ﺑﻪ ﻃﻮری ﻛﻪ ﺑﺰرگ ﺗﺮ ﻳﻦ ﺑﻌﺪ، دو ﺑﺮاﺑﺮ ﻛﻮﭼﻚ ﺗـﺮ ﻳﻦ ﺑﻌـﺪ آن ﺑﺎﺷـﺪ و ﺳـﻨﮓ ﻫـﺎ ی اﺳﺘﻘﺮار ﻳﺎﻓﺘﻪ در ﺳﺒﺪ ﺗﻮرﺳﻨﮓ، دا رای ﻗﻔﻞ و ﺑﺴﺖ ﻻزم ﺑﻮده ﺗﺎ ﻫﺮ واﺣﺪ از ﺗﻮرﺳﻨﮓ ﺣﺎﻟﺖ ﻳﻜﭙﺎرﭼﻪ ﭘﻴﺪا ﻧﻤﺎﻳﺪ . 9 - 4 - ﻣﻼﺣﻈﻪ ﻫﺎی اﺟ ﺮاﻳ ﻲ و ﻃﺮاﺣﻲ ﺳﺎزه ﻫﺎی ﺗﻮرﺳﻨ ﮕﻲ در اﺟﺮا و ﻃﺮاﺣﻲ ﻛﻠﻴﻪ ﺳﺎزه ﻫﺎی ﺗﻮرﺳﻨﮕﻲ ﺑﺎﻳﺪ ﻣﻮارد زﻳﺮ رﻋﺎﻳﺖ ﮔﺮدﻧﺪ :  ﻛﻠﻴﻪ ﻟﺒﻪ ﻫﺎی ﻛﻒ اﺻﻠﻲ و وﺟﻮه ﻛﻨﺎری ﻳﻚ واﺣﺪ ﺗﻮرﺳﻨﮓ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ وﺳﻴﻠﻪ ﺳﻴﻢ ﻫﺎی ﮔﺎﻟﻮاﻧﻴﺰه ﺑﺎ ﻗﻄـﺮ ﺑـﻴﺶ ﺗـﺮ )30 درﺻـﺪ ( ﺗﻘﻮﻳﺖ ﺷﻮﻧﺪ . اﻳﻦ ﻗﺎﻟﺐ ﺑﻨﺪی ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ ﮔﻮﻧﻪ ای ﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ ﻋﻼوه ﺑﺮ ﺗﻘﻮﻳﺖ ﺳﺒﺪ ﺗﻮرﺳـﻨﮓ، ﻛـﺎرﺑﺮ د آن و اﺗـﺼﺎل ﻗﻔـﺴﻪ ﻫـﺎ ﺑـﻪ ﻗﻔﺴﻪ ﻫﺎی دﻳﮕﺮ را ﺗﺴﻬﻴﻞ ﻧﻤﻮده و ﺑﻪ ﺣﻔﻆ ﺷﻜﻞ و اﻧﺴﺠﺎم ﺗﻮرﺳﻨﮓ ﻛﻤﻚ ﻧﻤﺎﻳﺪ . ﺗﻮﺻﻴﻪ ﻣﻲ ﺷﻮد ﻛﻒ، ﻛﻨﺎره ﻫﺎ و اﺿـﻼع اﻧﺘﻬﺎﻳﻲ از ﺷﺒﻜﻪ ای ﻳﻜﭙﺎرﭼﻪ ﺳﺎﺧﺘﻪ ﺷﺪه و ﺳﺮﭘﻮش ﺗﻮرﺳﻨﮓ ﺑﻪ ﺻﻮرت ورق ﺗﻮری ﺟﺪاﮔﺎﻧﻪ ﺑـﺮ روی ﻛـﺎر ﻧـﺼﺐ و دوﺧﺘـﻪ .ﺷﻮد  ﺗﻮﺻﻴﻪ ﻣﻲ ﺷﻮد ﻗﺒﻞ از ﭘ ﺮﻛﺮ دن ﺗﻮرﺳﻨﮓ، ﺳﺒﺪﻫﺎی ﺗﻮرﺳﻴﻤﻲ آﻣﺎده ﺷﺪه را ﺑﺎ ﻣﻴﺦ ﭼﻮﺑﻲ ﺑﺮ روی زﻣﻴﻦ ﻣﺤﻜﻢ ﻛﺮد .  اﺳﺘﻔﺎده از دﻳﺎﻓﺮاﮔﻢ در ﻛﻠﻴﻪ اﻧﻮاع ﺳﺎزه ﺗﻮرﺳﻨﮓ ﺿﺮوری اﺳﺖ ) ﺑﻪ ﻏﻴﺮ از ﺗﻮرﺳﻨﮓ ﻛﻴﺴﻪ ای و ﺗﻮری ﻣﺤﺎﻓﻆ (. دﻳﺎﻓﺮاﮔﻢ ﻫـﺎ ﺑﻪ ﻓﺎﺻﻠﻪ ﻳﻚ ﻣﺘﺮ از ﻳﻜـﺪﻳﮕﺮ در داﺧـﻞ ﺳـﺒﺪ ﺗﻮرﺳـﻨﮓ ﻗـﺮار ﻣـﻲ ﮔﻴﺮﻧـﺪ . در ﻣـﻮاردی ﻛـﻪ ﺳـ ﺎزه ﺗﻮرﺳـﻨﮕﻲ ﺑـﺎ ﭘﻮﺷـﺶ ﺳﻲ وی ﭘﻲ (PVC) در ﻣﻌﺮض ﺗﻨﺶ داﻳﻢ ﻧﺎﺷﻲ از اﺛﺮ ﻣﻮج و ﻳﺎ ﺳﺮﻋﺖ زﻳﺎد آب ﻗﺮار دارﻧﺪ، اﺳﺘﻔﺎده از دﻳﺎﻓﺮاﮔﻢ اﻛﻴﺪا ﺗﻮﺻـﻴﻪ ﻣﻲ ﮔﺮدد .  ﭘﻴﺶ از ﺟﺎده ی ﺳﻨﮓ ﻫﺎ در ﻗﻔﺴﻪ ﺑﺎﻳﺪ ﺳﻨﮓ ﻫﺎی ﻣﻨﺎﺳﺐ را اﻧﺘﺨﺎب ﻧﻤﻮده و آﻧﻬﺎ را داﻧﻪ ﺑﻨـﺪی و ﺗﻤﻴـﺰ ﻧﻤـﻮد . ﻫﻤﭽﻨـﻴﻦ از ﭘﺮﺗﺎب ﺳ ﻨﮓ ) از ارﺗﻔﺎع ﺑﻪ ﭘﺎﻳﻴﻦ ﺑﺎﻳﺪ ﻣﻲ ( ﺧﻮدداری ﻧﻤﻮد . ﺑﺮای ﺳﺎزه ﻫﺎی ﺑﺰرگ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺑﻨﺪﻫﺎ و ﺳﺎزه ﻫـﺎی ﻣـﻮرد اﺳـﺘﻔﺎده در ﻧﻮاﺣﻲ ﺳﺎﺣﻠﻲ درﻳﺎ ) رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎی ﻣﺘﺼﻞ ﺑﻪ درﻳﺎ ( ، ﺗﻮﺻﻴﻪ ﻣﻲ ﺷﻮد از ﭘﺎره ﺳﻨﮓ ﻫﺎی ﺑﺰرگ اﺳﺘﻔﺎده ﺷﻮد .  ﺗﻮﺻﻴﻪ ﻣﻲ ﺷﻮد ﺑﺎﻓﺖ ﺷﺒﻜﻪ ﺗﻮری در ﻗﻔﺴﻪ، ﺗﺮﺟﻴﺤﺎ در ﺟﻬﺖ ﻗﺎﺋﻢ ﻗﺮار ﮔﻴﺮ . د اﻳﻦ ﻋﻤﻞ ﺑﺎﻋﺚ اﻓﺰاﻳﺶ ﺗﺎب ﻓﺸﺎری ﻗﻔﺴﻪ ﻫﺎ ﻣﻲ ﮔﺮدد .  ﻧﺤﻮه ﭘﺮﻛﺮدن ﺳﺒﺪﻫﺎ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ ﺗﺮﺗﻴﺐ زﻳﺮ ﺻﻮرت ﭘﺬﻳﺮد : 1- Boulders 174 ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻓﻨﻲ ﻋﻤﻮﻣﻲ ﻛﺎرﻫﺎی ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ رودﺧﺎﻧﻪ اﻟﻒ- اﺑﺘﺪا ﺣﺪود ﻳﻚ ﺳﻮم ارﺗﻔﺎع ﺳﺒﺪ، ﺳﻨﮓ رﻳﺨﺘﻪ ﺷﺪه و ﺳﭙﺲ دو ﺳﻴﻢ ﺑﻪ ﻃﻮر ﺿﺮﺑﺪری ﺑﻪ ﺟﺪاره ﺳﺒﺪ وﺻـﻞ ﮔـﺮدد ﺗـﺎ ﻣﺎﻧﻊ ﺷﻜﻢ دادن ﺳﺒﺪ ﺷﻮد . ب- در ﻫﺮ ﻓﺎﺻﻠﻪ ﻳﻚ ﺳﻮم ارﺗﻔﺎﻋﻲ ﺳﺒﺪ، اﻳﻦ ﻛﺎر ﺗﻜﺮار ﺷﻮد ﻣﻲ ﺗﺎ ﺳﺒﺪ ﭘﺮﮔﺮدد . ج- ﭘﺲ از ﭘﺮﺷﺪن ﺳﺒﺪ، ﺳﺮﭘﻮش آن ﺗﻮﺳﻂ ﺷﺒﻜﻪ ای از ﻫﺎ ﺳﻴﻢ ی ﺑﺎ ﭘﻮﺷﺶ ﮔﺎﻟﻮاﻧﻴﺰه ﻳﺎ ﭘﻲ وی ﺳﻲ (PVC) ﺑﺴﺘﻪ ﺷﻮد .  ﻗﻔﺴﻪ ﻫﺎی ﺗﻮرﺳﻨﮓ ﺑﺎﻳﺪ ﺗﺎ ﺟﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﭘﺮ ﺷﻮﻧﺪ ﺗﺎ از ﺟﺎﺑﺠﺎ ﻳﻲ ﺑﻲ ﻣﻮرد ﺳﻨﮓ ) ، ﻫﺎ ﻛﻪ ﺑﺎﻋـﺚ ﺧـﺮوج ﺳـﻨﮓ ﻫـﺎ ی ﻛﻮﭼﻚ ﺷﻮد ﻣﻲ ﺗﺮ ( در درون ﺗﻮری ﻫﺎ ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی ﺑﻪ ﻋﻤﻞ آﻳﺪ . در روش ﭘﺮﻛﺮدن دﺳﺘﻲ ) ﻛﺎرﻫﺎی ﻛﻮﭼـﻚ ( ، اﻳـﻦ ﻛـﺎر ﺗﻮﺳـﻂ ﻛﺎرﮔﺮان ﺑﺎ دﻗﺖ اﻧﺠﺎم ﻣﻲ ﮔﻴﺮد و در روش ﻣﻜﺎﻧﻴﻜﻲ اﺳﺘﻔﺎده از ﺳﻨﮓ ﻫﺎ ی ﮔﺮدﮔﻮﺷﻪ ﻛﻪ ﺑﻬﺘﺮ روی ﻫﻢ ﻣﻲ ﻟﻐﺰﻧﺪ و ﻓﻀﺎﻫﺎی ﺧﺎﻟﻲ را ﭘﺮ ﻣﻲ ﻛﻨﻨﺪ، ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺗﺮ ﺑﻮده و ﺗﻮﺻﻴﻪ ﻣﻲ ﮔﺮدد .  ﺮایﺑ اﻓﺰاﻳﺶ ﭘﺎﻳﺪاری ﺳﺎزه ﺗﻮرﺳﻨﮓ، ﺑﺴﺘﻦ واﺣﺪﻫﺎی ﺗﻮرﺳﻨﮓ ﺑﻪ ﻳﻜﺪﻳﮕﺮ اﻟﺰاﻣﻲ اﺳﺖ .  ﺗﻮﺻﻴﻪ ﺷﻮد ﻣﻲ در ﺳﺎزه ﻫﺎی ﺗﻮرﺳﻨﮕﻲ ﺑﻪ ﺧﺼﻮص ﺳﺎزه ﻫﺎی دﻳﻮار ﺣﺎﻳﻞ و ﺑﻨﺪﻫﺎی رﺳﻮﺑﮕﻴﺮ ، ﺳﻨﮓ ﻫﺎ ﻳﻲ ﻛﻪ رو ﺑـﻪ ﺑﻴـﺮون ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮﻧﺪ ﺑﺎ دﺳﺖ ﭼﻴﺪه ﺷﻮﻧﺪ ﺗﺎ ﻧﻤﺎ و ﻇﺎﻫﺮ ﻣﻄﻠﻮب و ﻣﻨﺎﺳﺒﻲ ﺑ ﺮای ﺳﺎزه اﻳﺠﺎد ﮔﺮدد .  ﭘﻴﺶ از اﻧﺒﺎﺷﺘﻦ ﺳﻨﮓ در درون ﻗﻔﺴﻪ ﻫﺎی ﻓﻠﺰی ﺑﺎﻳﺪ ﻗﻔﺴﻪ ﻫﺎ را اﻧﺪﻛﻲ ﻛﺸﻴﺪ ﺗﺎ ﻗﻔﺴﻪ ﺑﻨﺪی در اﺛﺮ ﺗﻤﺎﻳﻞ ﺑـﻪ ﺟﻤـﻊ ﺷـﺪن، ﺣﺘﻲ اﻟﻤﻘﺪور ﻓﺸﺮده از ﻛﺎر د رآﻳﺪ.  ﺮایﺑ اﺟ ﺮای ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺳﺎﺧﺘﻤﺎﻧﻲ، ﭘﻲ ﺑﺎﻳﺪ آﻣﺎده ﺟﺎی ﮔﺬاری ﺳﺒﺪﻫﺎ ﮔﺮدد ﺮایﺑ . اﻳﻦ ﻛﺎر اﺑﺘﺪا ﺑﺎﻳﺪ ﭘﻲ را از ﻫﺎ ﺧﺎک ی ﻧﺒـﺎﺗﻲ و ﻣﻮاد آﻟﻲ ﭘﺎک ﻧﻤﻮد و ﺳﭙﺲ ﺑ ﺮای اﺳﺘﺤﻜﺎم ﺑﻴﺶ ﺗﺮ ، ﻣﺤﻞ را ﺑﺎ ﻣﺎﺷﻴﻦ ﻫﺎ ی ﻣﺘﺮاﻛﻢ ﻛﻨﻨﺪه و ﻳﺎ ﭼ ﻫﺎ ﻜﺶ ی دﺳﺘﻲ ﻛﻮﺑﻴﺪ .  اﺳﺘﻔﺎده از ﻗﻔﺴﻪ ﻫﺎی ﺗﻮری ﺑﺎ ﭘﻮﺷﺶ ﭘﻲ وی ﺳﻲ (PVC) ﺑﺮای ﺳﺎزه ﻫﺎی ﻧﺰدﻳﻚ ﺑﻪ آب ﻫﺎی ﺷﻮر و ﻳـﺎ ﻣﺤـﻴﻂ ﻫـﺎﻳﻲ ﻛـﻪ آب ﻫﺎی ﺟﺎری در ﺧﺎک آن دارای اﻣﻼح ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ ، اﻟﺰاﻣﻲ اﺳﺖ .  اﺳﺘﻘﺮار ﺳﺒﺪﻫﺎ ﺑﺎﻳ ﺪ ﺑﻪ ﺻﻮرت ردﻳﻔﻲ و ﻳﻚ در ﻣﻴﺎن، ﺑﻪ ﻧﺤﻮی اﺟﺮا ﮔﺮدد ﻛﻪ درز ﺑﻴﻦ ﺳﺒﺪﻫﺎ و دﻳﺎﻓﺮاﮔﻢ ﻫـﺎ در ردﻳـﻒ ﻫـﺎ ی ﻣﺠﺎور روی ﻫﻢ ﻗﺮار ﻧﮕﻴﺮد .  در ﻣﻮاردی ﻛﻪ ﺗﻮرﺳﻨﮓ را ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﺣﻔﺎﻇﺖ ﻛﻒ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ، ﭘﺎﻳﻪ ﻫﺎی ﭘﻞ ﻫﺎ و ﺳﺎﻳﺮ ﻣﻮارد ﻣﺸﺎﺑﻪ، در زﻳـﺮ ﺳـﻄﺢ آب ﺟـﺎی ﻣﻲ دﻫﻨﺪ ﺑﺎﻳﺪ واﺣﺪﻫﺎی ﺑﺰرگ ﺗﻮرﺳﻨﮓ ر ا در ﺑﻴﺮون از آب و ﻳﺎ ﺑﺮ روی ﻋﺮﺷﻪ ﻫﺎی ﺷﻨﺎور ﺳﺎﺧﺘﻪ و ﺳﭙﺲ آﻧﻬﺎ را ﺑﺎ ﺟﺮﺛﻘﻴـﻞ ﺑﻠﻨﺪ ﻧﻤﻮده و ﻳﺎ ﺑﺎ ﻟﻐﺰاﻧﺪن ﺑﺮ روی ﺳﻄﺢ ﺷﻴﺐ دار در درون آب و ﺑﺮ روی ﻛﻒ رودﺧﺎﻧﻪ ﺟﺎی داد .  ﺮایﺑ ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی از ﺧﻮردﮔﻲ ﻳﺎ ﺑﺮداﺷﺖ ﺳﻨﮓ ﻫﺎ ی ﺗﻮرﺳﻨﮓ ﺗﻮﺳﻂ اﺷﺨﺎص ﺗﻮﺻﻴﻪ ﺷﻮد ﻣﻲ ﺳﻄﺢ ﺗﻮر ﺳﻨﮓ ﻫـﺎ ﺑـﺎ ﭘﻮﺷـﺶ ﮔﻴ ﺎﻫﻲ ﻳﺎ ﺳﺎﻳﺮ ﭘﻮﺷﺶ ﻫﺎ ﻣﺤﺎﻓﻈﺖ ﮔﺮدد .  درﺻﻮرﺗﻲ ﻛﻪ ﺳﺒﺪﻫﺎ ﻗﺒﻞ از ﻧﺼﺐ ﭘﺮ ﺷﻮﻧﺪ، ﺑﺎﻳﺪ در ﺣﻤﻞ و ﻧﺼﺐ آﻧﻬﺎ دﻗـﺖ ﻛـﺎﻓﻲ اﻋﻤـﺎل ﺷـﻮد ﺗـﺎ از ﺗﻐﻴﻴـﺮ ﺷـﻜﻞ ﻫـﺎ ی ﻧﺎﺧﻮاﺳﺘﻪ در ﺗﻮرﺳﻨﮓ ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی ﺷﻮد . 9 - 4 - 1 - ﺗﺸﻚ ﻫﺎ ی ﺗﻮرﺳﻨﮕﻲ در ﺻﻮرت اﺳﺘﻔﺎده از ﺗﺸﻚ ﻫﺎ ی ﺗﻮرﺳﻨﮕﻲ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﭘﻮﺷﺶ ﺣﻔﺎﻇﺘﻲ ﺳﻮاﺣﻞ رودﺧﺎﻧﻪ، ﻣﻮا رد ﻓﻨﻲ و اﺟ ﺮاﻳ ﻲ اراﺋـﻪ ﺷـﺪه در ﻓـﺼﻞ 8 )ﭘﻮﺷﺶ و ﻫﺎ روﻛﺶ ﻫﺎ ی ﺣﻔﺎﻇﺘﻲ ( ، ﺗﺤﺖ ﻋﻨﻮان ﻻﻳﻪ ﻣﺤﺎﻓﻆ و زﻳﺮ ﻻﻳﻪ، ﺑ ﺮای اﻳﻦ ﭘﻮﺷﺶ ﻧﻴﺰ ﺻﺎدق ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﻓﺼﻞ ﻧﻬﻢ - ﻫﺎی ﺳﺎزه ﺗﻮرﺳﻨﮕﻲ 175 ﻫﻤﺎن ﻃﻮر ﻛﻪ در ﻗﺴﻤﺖ ﻫﺎ ی ﻗﺒﻞ ذﻛﺮ ﮔﺮدﻳﺪ ﺿﺨﺎﻣﺖ ﺗﺸﻚ ﻫﺎ ی ﺗﻮرﺳﻨﮕﻲ ﻣﻌﻤﻮﻻ 15 /0 ﺗﺎ5/0 ﻣﺘﺮ ﻣﻲ ﺑﺎﺷـﺪ . در ﺟـﺪول )9 - 1( ، اﺑﻌﺎد ﺟﻌﺒﻪ ﻫﺎی ﺗﻮرﺳﻴ ﻤﻲ و ﺣﺪاﻛﺜﺮ اﺑﻌﺎد ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺳﻨﮕﻲ ﺗﻮرﺳﻨﮓ ﺗﺸﻜﻲ اراﺋﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ . ﺟﺪول 9 - 1 - اﺑﻌﺎد ﺟﻌﺒﻪ ﻫﺎی ﺗﻮرﺳﻴﻤﻲ و ﺣﺪاﻛﺜﺮ اﺑﻌﺎد ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺳﻨﮕﻲ اﺑﻌﺎد ﺳﻨﮓ ﻧﻮع ﺗﻮرﺳﻨﮓ ﺿﺨﺎﻣﺖ (ﻣﺘﺮ ) ﻣﺤﺪوده ) ﻣﻴﻠﻲ (ﻣﺘﺮ (D50) ) ﻣﻴﻠﻲ (ﻣﺘﺮ 0.15-0.17 70-100 85 0.20-0.23 70-150 120 ﺗﺸﻚ ﻫﺎی 50 70  و60 80  0.25-0.30 130 100-160 ﻫﺎی ﺟﻌﺒﻪ80 100  و100 120  0.50 120-250 190 در ﺻﻮرت اﺳﺘﻔﺎده از ﺗﺸﻚ ﻫﺎ ی ﺗﻮرﺳﻨﮕﻲ ﺑﺎ ﺿﺨﺎﻣﺖ ﻛﻢ، ﺗﺎﺛﻴﺮ ﺟﺮﻳﺎن ﺑﺮ ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ ﺧﺎک زﻳﺮﻳﻦ ﺳﺎزه را ﺑﺎﻳﺪ ﻣﺪ ﻧﻈﺮ ﻗﺮار داد . ﻋﻼوه ﺑﺮ ﻣﻮارد ﻛﻠﻲ اﺟ ﺮاﻳ ﻲ و ﻃﺮاﺣﻲ ﺳﺎزه ﻫﺎی ﺗﻮرﺳﻨﮕﻲ اراﺋﻪ ﺷﺪه در ﺑﻨﺪ9 - 4 ، ﻣﻮارد ﺧﺎص زﻳﺮ ﺑ ﺗﺸﻚ ﺮای ﻫﺎ ی ﺗﻮرﺳـﻨﮕﻲ ﻧﻴـﺰ ﺑﺎﻳﺪ رﻋﺎﻳﺖ ﮔﺮدﻧﺪ :  ﺗﺸﻚ ﻫﺎ ی ﺗﻮرﺳﻨﮕﻲ ﻛﻪ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﺗﺎﺷﺪه و ﻣﺴﻄﺢ ﺑﻮده، ﺑﺎ دﻗﺖ و ﺑﺎ ﻛﻨﺎر ﻫﻢ ﻗﺮاردادن ﻟﺒﻪ ﻫـﺎی ﻋﻤـﻮدی روی ﺷـﻴﺐ، ﺑـﻪ ﺳﻤﺖ ﺑﺴﺘﺮ ﻗﺮار داده ﺷﺪه و ﺳﭙﺲ ﻟﺒﻪ ﻫﺎی ﻋﻤﻮدی ﺳﺮﭘﻮش و ﻫﺎ ﭘﺎﻧﻞ ی دﻳﺎﻓﺮاﮔﻢ ﺑﻪ اﺿﻼع ﻃﻮﻟﻲ ﺑﺴﺘﻪ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ .  ﺮایﺑ اﻳﺠﺎد ﺗﺮاﻛﻢ ﺑﻴﺶ ﺗﺮ و ﻣﺤﻜﻢ ﺑﻮدن ﭘﺎﻳﻪ ﺳﺎزه، ﻋﻤﻠﻴﺎت ﭘﺮﻛﺮدن ﻗﻔﺴﻪ ﻫﺎ در ﺳـﻄﻮح ﺷـﻴﺐ دار ﺑﺎﻳـﺪ از ﭘـﺎﻳﻴﻦ ﺑـﻪ ﺑـﺎﻻ ﺻﻮرت ﭘﺬﻳﺮد .  ﺮایﺑ ﺗﻮر ﺳﻨﮓ ﻫﺎ ی ﺗﺸﻜﻲ، ﺣﺪاﻛﺜﺮ ﺷﻴﺐ ﺳﻮاﺣﻞ ﻳﻚ ﻋﻤﻮدی ﺑﻪ 5/1 اﻓﻘﻲ ﺗﻮﺻ ﻴﻪ ﺷﻮد ﻣﻲ . درﺻـﻮرﺗﻲ ﻛـﻪ ﻓـﻀﺎی ﻛـﺎﻓﻲ ﺮایﺑ ﺗﻌﺪﻳﻞ ﺷﻴﺐ وﺟﻮد ﻧﺪاﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ و ﺟﺎی ﮔﺬاری ﺳﺎزه ﺑﻪ اﺟﺒﺎر ﺑﺮ روی ﺷﻴﺐ ﺗﻨﺪﺗﺮ از ﻳﻚ ﻋﻤﻮدی ﺑﻪ 5/1 اﻓﻘﻲ ﺻـﻮرت ﭘﺬﻳﺮد، ﻧﻴﺎز ﺑﻪ ﻧﺼﺐ ﻣﻬﺎرﻫﺎی ﺗﻘﻮﻳﺘﻲ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد .  ﺮایﺑ ﭘﺎﻳﺪارﺳﺎزی ﭘﻮﺷﺶ و ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی از ﻟﻐﺰش آن، ﺑﺎﻳﺪ در ﻗﺴﻤﺖ ﺑﺎﻻﻳﻲ ﺳﺎﺣﻞ ﺑﻪ ﻛﻤﻚ ﻣﻬﺎرﻫﺎی ﻋﻤﻮدی، ﺗـﺸﻚ ﻫـﺎ ی ﺗﻮرﺳﻨﮕﻲ را ﺗﺜﺒﻴﺖ ﻧﻤﻮد . ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺮای ﺑ ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی از ﻟﻐﺰش ﺑﺨﺶ ﻫﺎ ی ﻣﺨﺘﻠـﻒ اﻳـﻦ ﺳـﺎزه ﻫـﺎ، ﻋـﻼوه ﺑـﺮ اﻳﺠـﺎد ﻣﻬـﺎر، واﺣﺪﻫﺎی ﺗﻮرﺳﻨﮕﻲ ﻧﻴﺰ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ ﺧﻮﺑﻲ ﺑﻪ ﻳﻜﺪﻳﮕﺮ ﻣﺘﺼﻞ ﮔﺮدﻧﺪ . اﻳﻦ اﺗﺼﺎل ﻫﺎ ی ﻋﻤﻮﻣﻲ را ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ ﻛﻤﻚ ﻣﻴﻠﮕﺮد ﻳﺎ ﻧﻮارﻫﺎی ﺗﻘﻮﻳﺘﻲ ﺗﺎﻣﻴﻦ ﻧﻤﻮد .  ﮔﺎ ﻫﻴﭻ ه ﻧﺒﺎﻳﺪ ﭘﻮﺷﺶ ﺣﻔﺎﻇﺘﻲ را ﺑﺪون ﺗﻘﻮﻳﺖ ﻳﺎ دﻧﺒﺎﻟﻪ ای در ﭘﺎﻳﻴﻦ و اداﻣﻪ ای در ﺑﺎﻻ اﺟﺮا ﻧﻤﻮد . درﺻﻮرﺗﻲ ﻛﻪ اﺟ ﺮای ﭼﻨـﻴﻦ ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ ای ﻣﻴﺴﺮ ﻧﺒﻮده و ﻳﺎ دﺷﻮار ﺑﺎﺷﺪ، ﺣﺘﻤﺎ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ ﺷﻴﻮه ای ﻣﻨﺎﺳﺐ ﭘﻮﺷﺶ ﺗﻮرﺳﻨﮓ را ﺑﻪ ﻛﺮاﻧﻪ ﺗﺜﺒﻴﺖ و ﻣﺤﻜﻢ ﻧﻤﻮد .  ﻃﻮل ﭘﻨﺠﻪ ﺳﺎزه ﻫﺎی ﺗﻮرﺳﻨﮕﻲ ﭘﻴﺶ ﺑﻨﺪدار، ﻣﻌ ﻤﻮﻻ در ﺟﻠﻮی ﺳﺎزه ﺑـﻪ اﻧـﺪازه 5/1 ﺗـﺎ2 ﺑﺮاﺑـﺮ ﻋﻤـﻖ آﺑﺸـﺴﺘﮕﻲ اﻧﺘﺨـﺎب ﻣﻲ ﮔﺮدد . ﺿﺨﺎﻣﺖ ﻛﻒ ﺑﻨﺪ ﺣﻔﺎﻇﺘﻲ ﺑﻴﻦ 30 ﺗﺎ50 ﺳﺎﻧﺘﻲ ﻣﺘﺮ ﺗﻮﺻﻴﻪ .ﺷﻮد ﻣﻲ  ﻣﻬﺎر ﻧﻤﻮدن ﭘﻴﺶ ﺑﻨﺪﻫﺎی ﺗﻮرﺳﻨﮕﻲ ﺑﺎ ﺿﺨﺎﻣﺖ 10 ﺗﺎ15 ﺳﺎﻧﺘﻲ ﻣﺘـﺮ اﻟﺰاﻣـﻲ اﺳـﺖ . ﻣﻬﺎرﻫـﺎ ﺷـﺎﻣﻞ ﻣﻴﻠﮕﺮدﻫـﺎی ﻣﻬـﺎری ﻗﻼب داری اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﻪ زﻣﻴﻦ ﻳﺎ ﺳﻨ ﮓ زﻳﺮﻳﻦ دوﺧﺘﻪ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . ﺑﺎﻳﺪ ﻣﻴﻠﻪ ﻣﻬﺎرﻫﺎ ﺑﻴﻦ 2/1 ﺗﺎ5/1 ﻣﺘﺮ ﺑﻪ درون ﺑـﺴﺘﺮ ﻛﺮاﻧـﻪ ﻓﺮو رود . 176 ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻓﻨﻲ ﻋﻤﻮﻣﻲ ﻛﺎرﻫﺎی ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ رودﺧﺎﻧﻪ  در ﺑﺨﺶ ﭘﺎﻳﻴﻨ ﻲ ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ ﺣﻔﺎﻇﺘﻲ ﭘﻴﺶ ﺑﻨﺪ ﺗﻮرﺳﻨﮕﻲ، ﻳﻚ ﻟﻮﻟﻪ ﭘﺮﺷﺪه از ﺑﺘﻦ ﻳﺎ ﻗﻄﻌﻪ رﻳﻠﻲ ﺑﺎﻳﺪ ﺗﻌﺒﻴﻪ ﮔﺮدد ﻛﻪ ﻧﻘﺶ وزﻧﻪ ای ﻛﺸﺸﻲ را داﺷﺘﻪ و ﺳﺒﺐ ﺷﻮد ﻣﻲ ﺗﺎ ﺗﻮری ﻛﺶ آﻣﺪه و ﺻﺎف ﺑﺎﻗﻲ ﺑﻤﺎﻧ ﺪ.  اﺟ ﺮای ﭘﻴﺶ ﺑﻨﺪ ﻫﻤﺮاه ﺑﺎ دﻳﻮاره ﺗﻮرﺳﻨﮕﻲ ﺟﻌﺒﻪ ای، ﺑ ﺮای ﺣﻔﺎﻇﺖ ﻛﻒ و ﺧﻮد دﻳﻮاره ﺑﻪ وﻳﮋه در رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎی ﺑﺰرگ و ﻧﻴـﺰ در ﺟﺎﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﺳﺮﻋﺖ و ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ آب زﻳﺎد اﺳﺖ، اﻛﻴﺪا ﺗﻮﺻﻴﻪ ﻣﻲ ﮔﺮدد .  ﭘﺎﻳﺪاری ﺗﺸﻚ ﻫﺎ ی ﺗﻮرﺳﻨﮕﻲ را ﻣﻲ ﺗﻮان ﺑﻪ وﺳﻴﻠﻪ اﺳﺘﻔﺎده از ﻣﻼت آﺳﻔﺎﻟﺖ ) دوﻏﺎب ( و در ﻧﺘﻴﺠـ ﻪ ﻣﺤـﺪود ﻧﻤـﻮدن ﺣﺮﻛـﺖ اﻟﻤﺎن ﻫﺎ ی ﻣﻨﻔﺮد ﺳﻨﮓ اﻓﺰاﻳﺶ داد . اﻟﺒﺘﻪ ﺑﺎﻳﺪ ﺗﻮﺟﻪ داﺷﺖ ﻛﻪ اﻳﻦ ﻛﺎر ﺑﺎﻋﺚ ﻛﺎﻫﺶ ﻧﻔﻮذ ﭘﺬﻳﺮی، اﻧﻌﻄـﺎف ﭘـﺬﻳﺮی و زﺑـﺮی ﻫﻴﺪروﻟﻴﻜﻲ ﻣﻲ ﮔﺮدد . ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺑﺎ ﺗﺰرﻳﻖ دوﻏﺎب در روﻛﺶ ﻫﺎ ی ﺗﻮرﺳﻨﮕﻲ، ﻣﻘﺎوﻣﺖ در ﻣﻘﺎﺑـﻞ ﺳـﺮﻋﺖ ﺟﺮﻳـﺎن ﻫـﺎ ی ﺑـﺎﻻ، اﻓﺰاﻳﺶ ﻣﻲ ﻳﺎﺑﺪ . اﻟﺒﺘﻪ در ﻫﺮ ﺻﻮرت ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﺗﻮرﺳﻴﻤﻲ ﺗﺮ ﻣﻬﻢ ﻳﻦ ﻓﺎﻛﺘﻮر ﻛﻨﺘﺮل ﻣﻘﺎوﻣﺘﻲ ﺗﻮرﺳﻨﮓ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﺗﺰرﻳﻖ دوﻏـﺎب ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ اﺛﺮﻫﺎی ﻣﻨﻔﻲ ﺧﻮردﮔﻲ، ﺳﺎﻳﻴﺪﮔﻲ و ﻋﻮاﻣﻞ ﺧﺮاب ﻛﺎراﻧﻪ و ﺳﺮﻗﺖ را ﻛـﺎﻫﺶ دﻫـﺪ . ﻣـﺼﺎﻟﺢ ﻣـﻮرد اﺳـﺘﻔﺎده ﺟﻬـﺖ دوﻏﺎب ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ ﺷﺎﻣﻞ دوﻏﺎب ﻣﺎﺳﻪ- آﺳﻔﺎﻟﺖ ﻳﺎ ﺑﺘﻦ ﺑﺎﺷﺪ . 9 - 4 - 2 - دﻳﻮارﻫﺎی ﺗﻮرﺳﻨﮕﻲ دﻳﻮارﻫﺎی ﺗﻮر ﺳﻨﮕﻲ ﺳﺎزه ﻫﺎﻳﻲ اﻧﻌﻄﺎف ﭘﺬﻳﺮ ﺑﻮده و ﺑﺎ ﻧﺸﺴﺖ ﻳﺎ ﺗﺤﻜﻴﻢ ﺧﺎک ﭘﺲ از اﺟﺮا ﺳﺎزﮔﺎر ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ . ﺟﻬﺖ اﻳﻦ ﮔﻮﻧﻪ دﻳﻮارﻫـﺎ، دﻳﻮار ﺑﺎ وﺟﻪ ﻛﺎﻣﻼ ﻗﺎﺋﻢ ﺗﻮﺻﻴﻪ ﻧ ﺷﻮد ﻤﻲ ﭼﻮن ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﺑﻪ ﻃﻮر ﺗﺪرﻳﺠﻲ دﻳﻮار ﻛﺞ و واژﮔﻮن ﮔﺮدد . ﺣﺘﻲ اﮔﺮ اﺟ ﺮای دﻳﻮار ﺑـﻪ ﺻـﻮرت ﻗﺎﺋﻢ ﺑﻪ ﻟﺤﺎظ ﺳﺎزه ای ﭘﺎﻳﺪار ﺑﺎﺷﺪ، ﺷﻜﻞ آن ﻣﻨﺎﺳﺐ ﻧﻤﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﺷﻴﺐ ﺗﻮﺻﻴﻪ ﺷﺪه، 10 ﻋﻤﻮدی ﺑﻪ ﻳﻚ اﻓﻘﻲ ﺑﻮده ﻛﻪ ﻣﻲ ﺗـﻮان آن را ﺑـﺎ ﭘﻠﻪ ای ﻛﺮدن ﺟﻌﺒﻪ ﻫﺎی ﺗﻮرﺳﻴﻤﻲ ) ﮔﺎﺑﻴﻮن ( ﺗﺎﻣﻴﻦ ﻛﺮد . دﻳﻮارﻫﺎی ﺗﻮرﺳﻨﮕﻲ ﺑﻪ ﻋﻠﺖ ﺳﺎﺧﺘﺎر ﻧﻔﻮذﭘﺬﻳﺮی ﻛﻪ دارﻧﺪ، دﭼـﺎر ﻣـﺸﻜﻼت ﻧﺎﺷـﻲ از اﺧـﺘﻼف ﻓـﺸﺎر ﻫﻴـﺪروﻟﻴﻜﻲ در ﻃـﻮل دﻳـﻮار ﻧﻤﻲ ﺷﻮﻧﺪ . اﻟﺒﺘﻪ ﺳﺎ ﺧﺘﺎر ﻧﻔﻮذﭘﺬﻳﺮ آﻧﻬﺎ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﺑﺎﻋﺚ ﺷﻮد ﻛﻪ ﻣﺼﺎﻟﺢ رﻳﺰداﻧﻪ ﭘﺸﺖ دﻳﻮار از ﻃﺮﻳﻖ ﺗﻮرﺳﻨﮓ ﺑﻪ داﺧـﻞ ﻣﺠـﺮا ﺷـﺴﺘﻪ ﺷﺪه و ﺑﺎﻋﺚ ﺑﻪ وﺟﻮد آﻣﺪن ﻧﺸﺴﺖ و اﻓﺰاﻳﺶ ﺗﺨﻠﺨﻞ در ﭘﺸﺖ دﻳﻮار ﺷﻮد . ﺑﺪﻳﻦ ﻣﻨﻈﻮر ﻣﻲ ﺗﻮان ﺑﺎ اﺟ ﺮای ﻓﻴﻠﺘـﺮ ﻣﻨﺎﺳـﺐ و داﻧـﻪ ﺑﻨـﺪی ﻣﻄﻠﻮب ﻣﺼﺎﻟﺢ ﭘﺸﺖ دﻳﻮار از اﻳﻦ اﻣﺮ ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی ﻛﺮد . ﻋﻼوه ﺑﺮ ﻣﻮارد ﻛﻠﻲ اﺟ ﺮاﻳ ﻲ و ﻃﺮاﺣﻲ ﺳﺎزه ﻫﺎی ﺗﻮرﺳﻨﮕﻲ اراﺋﻪ ﺷﺪه در ﺑﻨﺪ9 - 4 ، ﺑﺎﻳﺪ ﻣﻮارد ﺧﺎص زﻳﺮ ﺑ ﺮای دﻳﻮارﻫـﺎی ﺗﻮرﺳـﻨﮕﻲ ﻧﻴﺰ رﻋﺎﻳﺖ ﮔﺮدﻧﺪ :  ﺑﻪ ﻋﻠﺖ ﺷﻜﻞ ﻣﺘﺨﻠﺨﻞ ﺗﻮر ﺳﻨﮓ ﻫﺎ ، ﮔﻴﺎﻫﺎن ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﻨﺪ در آﻧﻬﺎ ﺑﺮوﻳﻨﺪ و ﻳﺎ ﻣﻲ ﺗﻮان رﻳﺸﻪ ﮔﻴﺎه را از ﻃﺮﻳﻖ ﺗﻮرﺳﻨﮓ در ﺧﺎک ﭘﺸﺖ آن ﻗﺮار داد . ﺑﻪ دﻟﻴﻞ رﺷﺪ ﮔﻴﺎﻫﺎن اﻣﻜﺎن دارد ﻗﻔﺴﻪ ﻫﺎی ﺗﻮرﺳﻴﻤﻲ از ﺷﻜﻞ اوﻟﻴﻪ ﺧـﻮد ﺧـﺎرج ﺷـﻮد . رﺷـﺪ درﺧﺘـﺎن، ﺳﺎﺧﺘﺎر ﺗﻮرﺳﻨﮓ را ﺧﺮاب ﻛﺮده و ﺑﺎﻳﺪ از روﻳﺶ آﻧﻬﺎ ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی ﻧﻤﻮد .  درﺻﻮرﺗﻲ ﻛﻪ ﺧﺎک زﻳﺮ ﺳﺎزه ﺗﻮرﺳﻨﮕﻲ ﺣﺎوی ﻣﺼﺎﻟﺢ رﻳﺰداﻧﻪ ﺑﺎﺷﺪ ) رس و ﺳﻴﻠﺖ ( ، ﺑﺎﻳﺪ ﻳﻚ ﻻﻳﻪ ﺧﺎک داﻧﻪ ای ﺑـﻴﻦ ﺧـﺎک ﻃﺒﻴﻌﻲ و ﺗﻮرﺳﻨﮓ اﻳﺠﺎد و ﭘﺲ از ﺗﺴﻄﻴﺢ و ﻣﺘﺮاﻛﻢ ﺷﺪن، ﺳﺎزه ﺗﻮرﺳﻨﮕﻲ ﺑﺮ روی آن ﻗﺮار ﮔﻴﺮد .  ﺗﻮﺻﻴﻪ ﺷﻮد ﻣﻲ ﻫﻨﮕﺎم ﭘﺮﻛﺮدن ﺗﻮرﺳﻨﮓ، ﻫﺎ ﺳﻴﻢ ی ﻣﻬﺎری اﻓﻘﻲ و ﻋﻤﻮدی در داﺧﻞ ﺳﺒﺪﻫﺎ ﺑـﺴﺘﻪ ﺷـﺪه ) در ﻫـﺮ دو ﺿـﻠﻊ ﻣﻘﺎﺑﻞ ﻫﻢ ( و ﺗﺎ ﺣﺪی ﻛﺸﻴﺪه ﺷﻮﻧﺪ ﺗﺎ ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺳﻨﮕﻲ ﺑﺎﻋﺚ ﺑﺮآﻣﺪﮔﻲ ﻳﺎ ﺗﻮرﻓﺘﮕﻲ دﻳﻮارﻫﺎی ﺳﻴﻤ ﻲ ﺳـﺒﺪ ﺗﻮرﺳـﻨﮓ ﻧﮕﺮدﻧـﺪ . ﻓﺎﺻﻠﻪ ﺑﻴﻦ ﻫﺮ دو ﻣﻬﺎر ﻧﺒﺎﻳﺪ ﺑﻴﺶ ﺗﺮ از 35 ﺳﺎﻧﺘﻲ ﻣﺘﺮ ﺑﺎﺷﺪ . ﻓﺼﻞ ﻧﻬﻢ - ﻫﺎی ﺳﺎزه ﺗﻮرﺳﻨﮕﻲ 177  ﺟﻬﺖ ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی از آﺑﺸﺴﺘﮕﻲ ﺧﺎک زﻳﺮ ﺗﻮرﺳﻨﮓ ﻣﻲ ﺗﻮان از ﻳﻚ ﻻﻳﻪ ژﺋﻮﺗﻜﺴﺘﺎﻳﻞ ﺑﻪ ﻋﻨـﻮان ﻓﻴﻠﺘـﺮ اﺳـﺘﻔﺎده ﻧﻤـﻮد . ﺑـﺪﻳﻦ ﻣﻨﻈﻮر ژﺋﻮﺗﻜﺴﺘﺎﻳﻞ ﺑﺎ وزن ﺑﻴﻦ 500 ﺗﺎ700 ﮔﺮم ﺑﺮ ﻣﺘﺮﻣﺮﺑﻊ اﺳﺘﻔﺎده .ﺷﻮد ﻣﻲ  ﺮایﺑ اﻓ ﺰودن ﺑﺮ درﺟﻪ ﭘﺎﻳﺪاری دﻳﻮاره ﺣﺎﻳﻞ ﺗﻮرﺳﻨﮕﻲ ﻣﻲ ﺗﻮان دﻳﻮارﻫﺎ را ﺑﻪ درون ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ ﻫﺎ ﻣﻬﺎر ﻧﻤﻮد . ﻳﻜﻲ از روش ﻫـﺎ ی ﻣﻬﺎر، ﺑﺴﺘﻦ ﺷﺒﻜﻪ ﻫﺎی ﺗﻮری ﺑﻪ ﻫﺎ ﺳﻴﻢ ﻳﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ ﻣﻴﻠﻪ ﻫﺎی ﻣﻬﺎری آن در درون ﺳﻨﮓ ﺑﺴﺘﻪ ﺷـﺪه اﻧـﺪ . در ﺻـﻮرت ﻣﻬـﺎر دﻳﻮارﻫﺎی ﺣﺎﻳﻞ ﺗﻮرﺳﻨﮕﻲ ﺑﺎ ﺷﺒﻜﻪ ﻫﺎی ﺳﻴﻤﻲ، ﻃﻮل ﻣﻬﺎری ﻣﻮ رد ﻧﻴﺎز ﺑ ﺮای ﻳﻚ ﻣﺘﺮ ﻋﻤـﻖ ﺧـﺎﻛﺮﻳﺰ ، 2 ﺗـﺎ3 ﻣﺘـﺮ اﺳـﺖ . ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﻋﺮض ﺻﻔﺤﻪ ﻫﺎ از ﺣﺪاﻗﻞ 2 ﻣﺘﺮ ﺗﺎ ﺣﺪود3 ﺗﺎ4 ﻣﺘﺮ ﺗﻮﺻﻴﻪ ﺷﻮد ﻣﻲ . اﻳﻦ ﺻﻔﺤﻪ ﻫﺎ ﺑﺎﻳﺪ ﺣﺪاﻗﻞ ﻳﻚ ﻣﺘﺮ در داﺧﻞ دﻳﻮاره ﺗﻮرﺳﻨﮕﻲ ﻗﺮار ﮔﻴﺮﻧﺪ ﻣﻲ . ﺗﻮان از ﺷﺒﻜﻪ ﺗﻮر ﺳﻴﻤﻲ ﻣﻬﺎری ﺑﻪ ﻋﻨﻮان درﭘﻮش واﺣﺪﻫﺎی ﺗﻮرﺳﻨﮓ ﻣﺮﺑﻮط اﺳﺘﻔﺎده ﻛ . ﺮد ﻃﻮل دﻗﻴﻖ ﺗﺮ ﺷﺒﻜﻪ ﻫﺎ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ارﺗﻔﺎع دﻳﻮار و ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﻫﺎی ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﻃﻮل ﻣﻬﺎری ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻣﻲ ﮔﺮدد .  اﺳﺘﻔﺎده از ﻣﻬﺎرﻫﺎی زﻣﻴﻨﻲ و ﻳﺎ ﺗﻘﻮﻳﺖ ﻫﺎی ﻧﻬﻔﺘﻪ در ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ از دﻳﮕﺮ روش ﻫﺎ ی ﻣﻬﺎر دﻳﻮارﻫﺎی ﺣﺎﻳﻞ ﺗﻮرﺳـﻨﮕﻲ اﺳـﺖ . در اﻳﻦ روش، ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ ﺑﺎ دﻳﻮار ﺗﻮرﺳﻨﮕﻲ ﺑﺎﻳﺪ ﺗﻮاﻣ ﺎن اﺟﺮا ﺷﻮد . ﺗﻮﺻﻴﻪ ﺷﻮد ﻣﻲ ﻣﻬﺎرﻫﺎی ﺗﻘـﻮﻳﺘﻲ ﺑـﻪ ﺗﻮر ﺳـﻨﮓ ﻫـﺎ ﺑـﺴﺘﻪ و در درون ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ ﺟﺎی داده ﺷﻮد . ﻋﻨﺎﺻﺮ ﺗﻘﻮﻳﺘﻲ ﺑﺎﻳﺪ از ﺗﺤﻤﻞ ﺧﻮردﮔﻲ ﺑﺎﻻﻳﻲ ﺑﺮﺧﻮردار ﺑـﻮده و از ﮔﻴـﺮه ﻫـﺎی دﻧﺪاﻧـﻪ دار ﻛـﻪ ﻣﻮﺟﺐ اﻓﺰاﻳﺶ اﺻﻄﻜﺎک ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ و ﻗﺎﺑﻠﻴﺖ ﻛﺶ آﻣﺪﮔﻲ ﻛﻤﻲ دارﻧﺪ اﺳﺘﻔﺎده ﺷﻮد .  در اﺟ ﺮای دﻳﻮارﻫﺎی ﺣﺎﻳﻞ ﺗﻮرﺳ ﻨﮕﻲ ﺑﺎ ارﺗﻔﺎع 5 ﺗﺎ6 ﻣﺘﺮ، ﺗﻮﺻﻴﻪ ﺷﻮد ﻣﻲ دﻳﻮاره ﻫﺎ ﺑﺎ ﭘﻠﻜﺎن رو ﺑﻪ ﺑﻴﺮون اﺟﺮا ﮔﺮدﻧـﺪ ﺮایﺑـ . دﻳﻮار ﻫﺎی ﻛﻮﺗﺎه ﺗﺮ، ﭘﻠﻜﺎن ﭘﺸﺘﻲ ﻗﺎﺑﻞ ﻗﺒﻮل اﺳﺖ ﺑﻪ ﺷﺮط ﻛﻪ آن ﺷﻴﺐ دﻳﻮاره ﺗﺮ ﻛﻢ از 6 درﺟﻪ ) ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ اﻣﺘﺪاد ﻗﺎﺋﻢ ( ﻧﺒﺎﺷﺪ .  ﺗﻮر ﺳﻨﮓ ﻫﺎ در ﻣﻌﺮض ﭘﺎرﮔﻲ ﺗﻮری ﻫﺎ ، ﺿﺮﺑﻪ ﺣﺎﺻﻞ از ﺳﻨﮓ ﻫﺎ ی ﺣ ﻤﻞ ﺷﺪه ﺗﻮﺳﻂ ﺳـﻴﻼب، از دﺳـﺖ دادن ﺳـﻨﮓ ﻫـﺎ ی داﺧﻞ ﺗﻮرﺳﻨﮓ در اﺛﺮ ﺧﺮد ﺷﺪن و ﻏﻴﺮه ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ ﺮایﺑ . ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی از اﻳﻦ آﺳﻴﺐ ﻣﻲﻫﺎ ﺗﻮان از ﻳﻚ ﻻﻳﻪ ﺑﺘﻦ ﻣﺴﻠﺢ ﺑـﺮ روی ﺗﻮرﺳﻨﮓ اﺳﺘﻔﺎده ﻧﻤﻮد . اﻳﻦ ﻻﻳﻪ ﺑﺘﻨﻲ ﺑﻪ ﺿﺨﺎﻣﺖ 10 ﺗﺎ20 ﺳـﺎﻧﺘﻲ ﻣﺘـﺮ ﺑـﻮده و ﺷـﺎﻣﻞ ﻳـﻚ ﺷـﺒﻜﻪ ﻣﻴﻠﮕـﺮد و درزﻫـﺎی اﻧﺒﺴﺎﻃﻲ، ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی از اﻳﺠﺎد ﺗﺮک ﺑﺮ روی آن ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﻣﻴﻠﮕﺮدﻫﺎ ﺑﺎﻳﺪ ﺗﻮﺳﻂ ﺧﺎﻣﻮت ﺑﻪ ﺗﻮر ﺳﻨﮓ ﻫﺎ ی زﻳﺮﻳﻦ ﻣﻬﺎر ﮔﺮدﻧﺪ . ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺑﺎﻳﺪ ﻟﻮﻟﻪ ﻫﺎی زﻫﻜﺶ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻋﻤﻮدی در داﺧﻞ ﻻﻳﻪ ﺑﺘﻨـﻲ ﻗـﺮار داده ﺷـﻮﻧﺪ ﺗـﺎ ﺑﺎﻋـﺚ ﻛـﺎﻫﺶ ﻧﻴـﺮوی زﻳﺮﻓﺸﺎر ﮔﺮدﻧﺪ . 9 - 4 - 3 - ﺑﻨﺪﻫﺎ و ﺳﺮرﻳﺰﻫﺎی ﺗﻮرﺳﻨﮕﻲ ﺑﻨﺪ ﻫﺎ و ﺳﺮرﻳﺰﻫﺎی ﺗﻮ رﺳﻨﮕﻲ ) ﮔﺎﺑﻴﻮﻧﻲ ( اﻛﺜﺮا ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﺗﺎﺳﻴﺴﺎت ﺣﻔﺎﻇﺘﻲ رودﺧﺎﻧﻪ و ﻧﻴﺰ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﺷﻴﺐ ﺷﻜﻦ ) ﺟﻬﺖ ﻛﺎﻫﺶ ﺷـﻴﺐ ﻃﻮﻟﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ( اﺣﺪاث ﻣﻲ ﮔﺮدﻧﺪ . اﻳﻦ ﺳﺮرﻳﺰﻫﺎ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن اﻧﻌﻄﺎف ﭘﺬﻳﺮی داﺷﺘﻪ و ﺑﺎ ﺗﻮﭘﻮﮔﺮاﻓﻲ ﻣﺤﻠﻲ ﻗﺎﺑﻞ اﻧﻄﺒﺎق ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ . اﻳﻦ ﺳﺎزه ﻫﺎ ﺑﻪ دﻟﻴﻞ ﻧﻔﻮذﭘﺬﻳﺮی ﺑﺎﻻ، ﺗﺤﺖ ﺗﺎﺛﻴﺮ ﻧﻴﺮوﻫﺎی ﺑﺎﻻﺑﺮﻧﺪه ﻗﺮار ﻧﻤﻲ ﮔﻴﺮﻧﺪ و ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺟﻬﺖ اﺟ ﺮای ﻣﺮﺣﻠﻪ ای ﻣﻨﺎﺳﺐ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ . ﻧﻘﻄﻪ ﺿﻌﻒ ﻳﻚ ﺳﺮرﻳﺰ ﺗﻮرﺳﻨﮕﻲ در آن اﺳﺖ ﻛﻪ ﻣﻘﺎوﻣﺖ و ﭘﺎﻳﺪاری آن ﺑﻪ ﺗﻮر ﺳﻴﻤﻲ ﺑﺴﺘﮕﻲ دارد و در ﺻﻮرت ﺑﺮﻳﺪه ﺷﺪن آن، ﻗﻄﻌﺎت ﺳﻨﮓ ﺧﺎرج ﺷﺪه و ﭘﺲ از ﻓﺮو رﻳﺨﺘﻦ ﻳﻚ ﻗﺴﻤﺖ ﺗﻮرﺳﻨﮓ، ﺑﻘﻴﻪ اﺟﺰا ﻧﻴﺰ از آن ﺗﺒﻌﻴﺖ ﻣﻲ ﻧﻤﺎﻳﻨﺪ . ﺷﻜﻞ ﭘﺎﻳﻴﻦ دﺳﺖ ﺳﺮرﻳﺰﻫﺎی ﺗﻮرﺳﻨﮕﻲ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ ﻋﻤﻮدی، ﭘﻠﻪ ای و ﻳﺎ ﺷﻴﺐ دار ﺑﺎﺷﺪ . ﺳﺮرﻳﺰ ﺗﻮرﺳﻨﮕﻲ ﺑﺎ ﺳﻄﺢ ﭘﺎﻳﻴﻦ دﺳﺖ ﻋﻤـﻮدی، ﺑﻪ ﺣﻔﺎﻇﺖ ﭘﺎﻳﻴﻦ دﺳﺖ ﻃﻮﻻﻧﻲ )ﺗﺮ ﺣﻮﺿﭽﻪ آراﻣﺶ و دﻳﻮارﻫﺎی ﺣﺎﻳﻞ ( ﻧﻴﺎز دارد، زﻳﺮا ﻃﻮل ﺗﻴﻐﻪ ﺳﺮرﻳﺰ ﺷﻮﻧﺪه در اﺳﺘﻬﻼک اﻧﺮژی ﻧﻘﺸﻲ 178 ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻓﻨﻲ ﻋﻤﻮﻣﻲ ﻛﺎرﻫﺎی ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ رودﺧﺎﻧﻪ اﻳﻔﺎ ﻧﻤﻲ . ﻛﻨﺪ ﺳﺮرﻳ ﺰ ﺗﻮرﺳﻨﮕﻲ ﭘﻠﻪ ای ﺑﻪ ﺣﻮﺿﭽﻪ آراﻣﺶ ﻛﻮﺗﺎه ﺗﺮی ﻧﻴﺎز دارد و ﭘﻠﻪ ﻫﺎ ﻣﻘﺪاری از اﻧﺮژی ﻫﻴﺪروﻟﻴﻜﻲ ﺟﺮﻳﺎن ﺳﺮرﻳﺰ ﺷﻮﻧﺪه را ﻣﺴﺘﻬﻠﻚ ﻣﻲ ﻧﻤﺎﻳﻨﺪ . ﺳﺮرﻳﺰ ﺗﻮرﺳﻨﮕﻲ ﺷﻴﺐ دار ﺑ ﺮای ﭘﻲ ﻫﺎی ﺿﻌﻴﻒ ﻣﻨﺎﺳﺐ اﺳﺖ . در ﻫﻨﮕﺎم ﻃﺮاﺣﻲ، ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻛﻪ اﻳﻦ اﻣﻜﺎن اﻧﺴﺪاد ﻓﻴﻠﺘﺮﻫﺎ و ﻧﻔﻮذﻧﺎﭘﺬﻳﺮﺷﺪن ﺗﻮر ﺳﻨﮓ ﻫﺎ وﺟﻮد دارد، ﻣـﻲ ﺗـﻮان ﻧﻴـﺮوی ﺑﺎﻻﺑﺮﻧـﺪه را ﻣﺸﺎﺑﻪ ﺑﺎ ﺳﺎزه ﺑﺘﻨﻲ ﻣﻌﻤﻮﻟﻲ در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺖ . ﻋﻼوه ﺑﺮ ﻣﻮارد ﻛﻠﻲ اﺟ ﺮاﻳ ﻲ و ﻃﺮاﺣﻲ ﺳﺎزه ﻫﺎی ﺗﻮرﺳﻨﮕﻲ اراﺋﻪ ﺷﺪه در ﺑﻨﺪ9 - 4 ، ﺑﺎﻳﺪ ﻣﻮارد ﺧﺎص زﻳﺮ ﺑ ﺮای اﻳﻦ ﮔﻮﻧﻪ ﺳﺎزه ﻫﺎ ﻧﻴﺰ رﻋﺎﻳﺖ ﮔﺮدﻧﺪ :  در ﻣﺤﻞ ﭘﻲ ﺳﺎزه ﺑﻨﺪ ﻧﺒﺎﻳﺪ ﻫﻴﭻ ﮔﻮﻧﻪ ﺣﻔﺮه، رﻳﺸﻪ ﮔﻴ ﺎﻫﻲ ﻳﺎ ﻣﺠ ﺮای ﻣﻮاد ﺣﻞ ﺷﺪه وﺟﻮد داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ و ﻗﺴﻤﺖ ﺣﻔﺮﺷﺪه ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺎ اﻧﺪازه ﻛﻞ ﺳﺎزه ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﻲ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ .  اﮔﺮ ﺑﺨﺶ ﺣﻔﺎری ﺑﺰرگ ﺗﺮ از اﺑﻌﺎد ﭘﻲ ﺑﺎﺷﺪ، ﻗﺴﻤﺖ ﻫﺎ ی اﺿﺎﻓﻲ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺎ ﺳﻨﮓ ﻫﺎ ی ﻛﻮﭼﻚ و ﺷﻦ ﻫﺎی درﺷﺖ ﺗﺮ ﭘﺮ ﺷﻮﻧﺪ .  ﮔﻮدال ﭘﻲ ﺑﻨﺪﻫﺎی رﺳﻮﺑﮕﻴﺮ ﺗﻮرﺳﻨﮕﻲ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ اﻧﺪازه ﻳﻚ ﻣﺘﺮ د ر داﺧﻞ ﺳﻮاﺣﻞ ﻧﻴﺰ اداﻣﻪ ﻳﺎﻓﺘﻪ و در دﻳﻮاره ﺳﻮاﺣﻞ ﺑﻪ ارﺗﻔﺎع ﺗﺎج ﺑﻨﺪ، ﺧﺎک ﺑﺮداری ﮔﺮدد .  اﮔﺮ ﺣﻔﺮه ﻫﺎﻳﻲ در ﻣﺤﻞ ﮔﻮدﺑﺮداری ﭘﻲ و ﺧﺎک ﺑﺮداری دﻳﻮاره ﻫﺎ ﻳﺎﻓﺖ ﮔﺮدد، ﻳﻜﻲ از دو روش زﻳﺮ ﺑﺎﻳﺪ اﺗﺨﺎذ ﺷﻮد : اﻟﻒ- اداﻣﻪ ﺣﻔﺎری ﺗﺎ ﺑﻪ زﻳﺮ ﺣﻔﺮه ب- ﭘﺮ ﻧﻤﻮدن آن ﺑﺎ ﻣﻮاد ﻣﺘﺮاﻛﻢ  در ﻫﻨﮕﺎم ﺟﺎی دادن ﺳﻨﮓ ﻫﺎ ﺑﺎﻳﺪ دﻗﺖ ﻧﻤﻮد ﺗﺎ در درون ﺳﺒﺪ ﺣﻔﺮه ﻫﺎﻳﻲ ﭘﺪﻳﺪ ﻧﻴﺎﻳﻨﺪ ﻛﻪ ﻣﻮﺟﺐ اﻳﺠﺎد ﻣﺠ ﺮای ﻋﺒـﻮر آب در درون ﺳﺎزه ﺑﺸﻮﻧﺪ . ﻋﺒﻮر آب از درون ﺳﺎزه ﺳﻨﮕﻲ ﭘﺲ از ﮔﺬﺷﺖ زﻣﺎن و ﺟﺎﺑﺠﺎ ﺷﺪن ﺳﻨﮓ ﻫﺎ ﻣﻮﺟﺐ ﻧﺸﺴﺖ ﺳﺎزه ﺧﻮاﻫـﺪ .ﺷﺪ  ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﻣﻘﺪاری از ﺳﻨﮓ ﻫﺎ ی ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻛﻮﭼﻚ ﺑﺎﺷﻨﺪ، ﺑﺎﻳﺪ ﺳﻨﮓ ﻫـﺎ ی ﻛﻮﭼـﻚ ﺗـﺮ را در وﺳـﻂ ﻗﻔـﺴﻪ و ﺳـﻨﮓ ﻫـﺎ ی درﺷﺖ ﺗﺮ را در وﺟﻮه ﺑﻴﺮوﻧﻲ ﺗﻮرﺳﻨﮓ ﺟﺎی داد .  ﺗﻮﺻﻴﻪ ﺷﻮد ﻣﻲ ﺮای ﺑ اﻓﺰاﻳﺶ ﻃﻮل ﻣﺴﻴﺮ آب، در ﺻﻮرﺗﻲ ﻛﻪ ﻃﻮل ﺣﻮﺿﭽﻪ آراﻣﺶ ﻛـﺎﻓﻲ ﻧﺒﺎﺷـﺪ، در ﭘـﺎﻳﻴﻦ دﺳـﺖ ﺑﻨـﺪﻫﺎ و ﺳﺮرﻳﺰﻫﺎی ﺗﻮرﺳﻨﮕﻲ، ﭘﻴﺶ ﺑﻨﺪ اﺣﺪاث ﮔﺮدد ﺗﺎ ﺿﺮﻳﺐ اﻃﻤﻴﻨﺎن، دوام و ﭘﺎﻳﺪاری ﺳﺎزه اﻓﺰاﻳﺶ ﻳﺎﺑﺪ .  ﺮایﺑ ﺑﻬﺘﺮﻳﻦ ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری از ﺳﺎزه ﻫﺎی ﺳﺮرﻳﺰ ﻗﺎﺋﻢ، ﺑﺎﻳﺪ واﺣﺪﻫﺎی ﺗﻮرﺳﻨﮕﻲ واﻗﻊ ﺑﺮروی ﺗﺎج ﺳﺮرﻳﺰ و ﻫﻤﭽﻨـﻴﻦ واﺣـﺪﻫﺎی واﻗﻊ در ﭘﺎﻳﻴﻦ دﺳﺖ را در ﻣﻘﺎﺑﻞ ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ، زﻧﮓ زدﮔﻲ و آﺑﺸﺴﺘﮕﻲ ﭘﻨﺠﻪ ﻣﺤﺎﻓﻈﺖ ﻧﻤﻮد .  در رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎی ﻛﻢ رﺳﻮب، ﺑﻬﺘﺮاﺳﺖ ﺑﺎﻻدﺳﺖ ﺳﺎزه ﺗﻮرﺳﻨﮕﻲ را ﺑﺎ ﻣ ﺼﺎﻟﺢ درﺷﺖ داﻧﻪ ) ﻣﺘﻨﺎﺳﺐ ﺑـﺎ اﻧـﺪازه ﭼـﺸﻤﻪ ﺗﻮرﻫـﺎ ( ﺳﻨﮓ رﻳﺰی ﻧﻤﻮد ﺑﻪ ﻃﻮری ﻛﻪ ﻣﻴﺰان ﻋﺒﻮر آب از درون ﺟﺴﻢ ﺗﻮرﺳﻨﮓ ﻛﺎﻫﺶ ﻳﺎﺑﺪ .  ﺗﻮﺻﻴﻪ ﺷﻮد ﻣﻲ ﺗﺎج و دﻳﻮاره ﻫﺎی ﻛﻨﺎری ﺳﺮرﻳﺰﻫﺎی ﺗﻮرﺳﻨﮕﻲ ﺷﻴﺐ دار، ﺑﺎ ﭘﻮﺷﺶ ﺑﺘﻨﻲ ﻣﺤﺎﻓﻈـﺖ ﮔـﺮدد . اﺳـﺘﻔﺎده از ﺑـﺘﻦ ﻣﻘﺎوم در ﻣﺤﻞ ﻫﺎ ﻳﻲ ﻛﻪ در ﻣﻌﺮض ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ ﻧﺎﺷ ﻲ از ﺳﺮﻋﺖ آب ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ، ارﺟﺢ اﺳﺖ .  ﺮایﺑ ﻣﺤﺎﻓﻈﺖ واﺣﺪﻫﺎی ﺗﻮرﺳﻨﮕﻲ واﻗﻊ ﺑﺮ ﺗﺎج ﺳﺮرﻳﺰ در ﻣﻘﺎﺑﻞ ﺳﻨﮓ ﻫﺎ ی ﺑﺰرگ ﻳﺎ ﺷﺎﺧﻪ ﻫـﺎی ﺣﻤـﻞ ﺷـﺪه ﺗﻮﺳـﻂ آب، ﻣﻲ ﺗﻮان از ﻗﻄﻌﻪ ﻫﺎی ﭼﻮﺑﻲ دوﺧﺘﻪ ﺷﺪه ﻫﻢ ﺑﻪ ﺑﺎ ﻫﺎ ﺳﻴﻢ ی ﻓﻠﺰی و ﻳﺎ از ﺗﺎوه ﻫﺎی ﺑﺘﻨـﻲ اﺳـﺘﻔﺎده ﻧﻤـﻮد . ﺣﻔﺎﻇـﺖ ﭼـﻮﺑﻲ را ﻣﻲ ﺗﻮان ﺑﻼﻓﺎﺻﻠﻪ ﭘﺲ از اﺗﻤﺎم ﺳﺎزه ﻧﺼﺐ ﻧﻤﻮد .  ﺣﺪاﻗﻞ ﺿﺨﺎﻣﺖ ﻛﻒ ﺣﻮﺿﭽﻪ آراﻣﺶ ﺗﻮرﺳﻨﮕﻲ ﺑﺮاﺳﺎس ﻧﻴﺮوی زﻳﺮ ﻓﺸﺎر ﺗﻌﻴـﻴﻦ ﻣـﻲ ﺷـﻮد . ﺗﻮﺻـﻴﻪ ﻣـﻲ ﮔـﺮدد ﺿـﺨﺎﻣﺖ ﺗﻮرﺳﻨﮓ ﺣﻮﺿﭽﻪ آراﻣﺶ از ﻳﻚ ﻣﺘﺮ ﺗﺮ ﻛﻢ ﻧﮕﺮدد . ﻓﺼﻞ ﻧﻬﻢ - ﻫﺎی ﺳﺎزه ﺗﻮرﺳﻨﮕﻲ 179  درﺻﻮرﺗﻲ ﻛﻪ ﺑﺨﻮاﻫﻴﻢ ﻳﻚ ﺳﺎزه ﺗﻮرﺳﻨﮕﻲ ﻧﻔﻮذﻧﺎﭘﺬﻳﺮ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﻴﻢ ) ﻣﺜـﻞ ﻳـﻚ ﺳـﺮرﻳﺰ ﺗﻮرﺳـﻨﮕﻲ ( ، روش ﻣﻨﺎﺳـﺐ ﺑـ ﺮای دﺳ ﺘﻴﺎﺑﻲ ﺑﻪ اﻳﻦ ﻣﻨﻈﻮر، ﻗﺮاردادن ﻳﻚ ﻻﻳﻪ ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ ﻣﺘﺮاﻛﻢ در ﺳﻄﺢ ﺑﺎﻻدﺳﺖ آن ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﻗﺒﻞ از اﺟـ ﺮای ﻻﻳـﻪ ﺧـﺎﻛﺮﻳﺰ ی ﻣﺘﺮاﻛﻢ ﺑﺎﻳﺪ ﻳﻚ ﻻﻳﻪ ژﺋﻮﺗﻜﺴﺘﺎﻳﻞ ﺑﺮ روی ﺳﺮرﻳﺰ ﻗﺮار داده ﺷﻮد . 9 - 5 - ﺗﻤﻬﻴﺪﻫﺎی ﺣﻔﺎﻇﺘﻲ ﭘﻮﺷﺶ ﻫﺎ ی ﺣﻔﺎﻇﺘﻲ ﺳﺎزه ﻫﺎی ﺗﻮرﺳﻨﮕﻲ ﺑﻪ دو دﺳﺘﻪ ﺑﻪ ﺷﺮح زﻳﺮ ﺗﻘﺴﻴﻢ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ :  دﺳﺘﻪ او ل ﭘﻮﺷﺶ ﺣﻔﺎﻇﺖ ﻫﺎ ﺳﻴﻢ ی ﻗﻔﺴﻪ ﻫﺎی ﺗﻮرﺳﻨﮓ از ﻗﺒﻴﻞ ﭘﻮﺷﺶ ﮔﺎﻟﻮاﻧﻴﺰه و ﭘﻮﺷﺶ ﭘﻲ وی ﺳﻲ (PVC) ﺑـﻮده ﻛـﻪ اﺳﺘﻔﺎده از آﻧﻬﺎ ﺑ ﺮای اﻓﺰاﻳﺶ دوام و ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﺳﺒﺪﻫﺎی ﺗﻮرﺳﻨﮓ ﺿﺮوری اﺳﺖ .  دﺳﺘﻪ دوم ﭘﻮﺷﺶ ﻫﺎ ی ﺣﻔﺎﻇﺘﻲ روی ﺳﺎزه ﻫﺎ از ﻗﺒﻴﻞ ﭘﻮﺷﺶ آﺳﻔﺎﻟﺖ و ﭘﻮﺷﺶ ﺑﺘﻨﻲ ﻛﻪ ﺑ ﺮای ﺣﻔﺎﻇﺖ ﻛـﻞ ﺳـﺎزه در ﺑﺮاﺑـﺮ ﺑﺮﺧﻮردﻫﺎی ﺷﺪﻳﺪ ﺳﻨﮓ و ﺷﺎخ و ﺑﺮگ درﺧﺘﺎﻧﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﺎ ﺳﻴﻼب اﻧﺘﻘﺎل داده ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ و ﻣﻮﺟﺐ ﺗﺨﺮﻳﺐ ﻫـﺎ ی ﺷـﺪﻳﺪ در ﺳﻄﺢ ﺳﺎزه و در ﻧﺘﻴﺠﻪ از ﻫﻢ ﮔﺴﻴﺨﺘﮕﻲ ﺳﺎزه ﺗﻮرﺳﻨﮕﻲ ﻣﻲ ﮔﺮدﻧﺪ . 9 - 5 - 1 - ﭘﻮﺷﺶ ﺣﻔﺎﻇﺘﻲ ﺗﻮرﺳﻴﻤﻲ اﻟﻒ- ﮔﺎﻟﻮاﻧﻴﺰه ﻧﻤﻮدن ﻫﺎ ﺳﻴﻢ ﺣﺪاﻗﻞ وزن ﭘﻮﺷﺶ ﮔﺎﻟﻮاﻧﻴﺰه ﺑﺮ روی ﻫﺎ ﺳﻴﻢ ﻣﻄﺎﺑﻖ ﻧﺎﻣﻪ آﻳﻴﻦ BS 443/1982ﺮای ﺑ ﻗﻄﺮﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺑﻪ ﺷﺮح زﻳﺮ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ :  ﻫﺎ ﺳﻴﻢ ﺮایﺑ ی ﺑﻪ ﻗﻄﺮ اﺳﻤﻲ 2/2 ، ﻣﺘﺮ ﻣﻴﻠﻲ240 ﮔﺮم ﺑﺮ ﻣﺘﺮ ﻣﻴﻠﻲ ﻣﺮﺑﻊ  ﻫﺎ ﺳﻴﻢ ﺮایﺑ ی ﺑﻪ ﻗﻄﺮ اﺳﻤﻲ 7/2 ، ﻣﺘﺮ ﻣﻴﻠﻲ260 ﮔﺮم ﺑﺮ ﻣﺘﺮ ﻣﻴﻠﻲ ﻣﺮﺑﻊ  ﻫﺎ ﺳﻴﻢ ﺮایﺑ ی ﺑﻪ ﻗﻄﺮ اﺳﻤﻲ 4/3 ، ﻣﺘﺮ ﻣﻴﻠﻲ275 ﮔﺮم ﺑﺮ ﻣﺘﺮ ﻣﻴﻠﻲ ﻣﺮﺑﻊ ﭼﺴﺒﻨﺪﮔﻲ ﭘﻮﺷﺶ روﻳﻴﻦ ﻫﺎ ﺳﻴﻢ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ ﻣﻴﺰاﻧﻲ ﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﻫﺮ ﺳﻴﻢ ﭘﻮﺷﺶ دار، ﺷﺶ ﺑﺎر ﺑﻪ دور اﺳﺘﻮاﻧﻪ ای ﻛﻪ ﻗﻄﺮش 4 ﺑﺮاﺑـﺮ ﻗﻄﺮ ﺳﻴﻢ اﺳﺖ ﭘﻴﭽﺎﻧﺪه ﺷﻮد، ﭘﻮﺷﺶ روی ﺳﻴﻢ ﺗﺮک ﻧﺨﻮرده و ﻳﺎ ﺗﺎ ﺑﻪ ﺣﺪی ورﻗﻪ ورﻗﻪ ﻧﺸﻮد ﻛﻪ ﭘﻮﺷﺶ آن در اﺛﺮ ﻣﺎﻟﺶ ﺑﺎ اﻧﮕـﺸﺘﺎن از روی ﺳﻴﻢ زدوده ﮔﺮدد (BS 443/1982) . ب- ﭘ ﻮﺷﺶ ﭘﻲ ﺳﻲ وی (PVC) ﭘﻮﺷﺶ ﭘﻲ ﺳﻲ وی (PVC) ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺘﻮاﻧﺪ اﺛﺮﻫﺎی ﻣﺨﺮب ﻧﺎﺷﻲ از ﺷ ﺮاﻳ ﻂ ﺟﻮی و ﻏﺮق ﺷﺪﮔﻲ در آب ﺷﻮر را ﺗﺤﻤﻞ ﻛﻨـﺪ و ﺧـﻮاص آن ﻧﺒﺎﻳﺪ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺗﺮﻛﻴﺐ اوﻟﻴﻪ اش ﭼﻨﺪان ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻧﻤﺎﻳﺪ . ﺿﺨﺎﻣﺖ ﭘﻮﺷﺶ ﭘﻲ وی ﺳﻲ ﻧﺒﺎﻳﺪ در ﻫﻴﭻ ﺟﺎ از 4/0 ﺗﺮ ﻛﻢ ﻣﺘﺮ ﻣﻴﻠﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﺧـﻮاص و ﻣﺸﺨﺼﺎت ﭘﻮﺷﺶ ﭘﻲ وی ﺳﻲ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺮاﺳﺎس آﻳﻴﻦ ﻧﺎﻣﻪ ASTM ، BS و ﻳﺎ ﻫﺮ آﻳﻴﻦ ﻫﺎ ﻧﺎم ی ﻛﻪ ﻣﻮرد ﺗﺎﻳﻴﺪ دﺳﺘﮕﺎه ﻧﻈﺎرت اﺳﺖ، ﺑﺎﺷﺪ . ﺑﺮﺧﻲ از وﻳﮋﮔﻲ ﻫﺎ ی ﻋﻤﻮﻣﻲ ﭘﻮﺷﺶ ﭘﻲ وی ﺳﻲ در زﻳﺮ اﺷﺎره ﺷﺪه اﺳﺖ :  ﭼﮕﺎﻟﻲ وﻳﮋه ﭘﻮﺷﺶ ﭘﻲ وی ﺳﻲ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻴﻦ 3/1 ﺗﺎ35 /1 ﻛﻴﻠﻮﮔﺮم ﺑﺮ دﺳﻲ ﻣﺘﺮﻣﻜﻌﺐ (ASTM D792-66(79)) ﺑﺎﺷﺪ .  ﺗﺎب ﻛﺸ ﺸﻲ ﻧﺒﺎﻳﺪ ﻛﻢ ﺗﺮ از 210 ﻛﻴﻠﻮﮔﺮم ﺑﺮ ﺳﺎﻧﺘﻲ ﻣﺘﺮﻣﺮﺑﻊ (ASTM D412-75) ﺑﺎﺷﺪ .  ﻛﺶ آﻣﺪﮔﻲ ﻧﺒﺎﻳﺪ ﻛﻢ ﺗﺮ از 200 درﺻﺪ و ﺑﻴﺶ از280 درﺻﺪ (ASTM D412-75) ﺑﺎﺷﺪ . 180 ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻓﻨﻲ ﻋﻤﻮﻣﻲ ﻛﺎرﻫﺎی ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ رودﺧﺎﻧﻪ  ﻛﺎﻫﺶ وزن ) ﻣﻘﺎوﻣﺖ در ﻣﻘﺎﺑﻞ ﺳﺎﻳﺶ ( ﻧﺒﺎﻳﺪ ﺑﻴﺶ از 19 /0 ﮔﺮم ( ASTM D1242-56(75))ﺑﺎﺷﺪ .  دﻣﺎی ﺧﻤﺶ ﺳﺮد ﻧﺒﺎﻳﺪ ﺑﻴﺶ از30 درﺟﻪ ود ﻣـﺎی ﭘـﻴﭽﺶ ﺳـﺮد ﻧﺒﺎﻳـﺪ ﺑـﻴﺶ ﺗـﺮ از 15 درﺟـﻪ ﺳـﺎﻧﺘﻲ ﮔـﺮاد ( BS 2782- 104A)ﺑﺎﺷﺪ . ﺑﻌﺪ از اﻧﺠﺎم آزﻣﺎﻳﺶ ﻫﺎ ی زﻣﺎن ﺑﻨﺪی ) ﺑﺮاﺳﺎس آﻳﻴﻦ ﻧﺎﻣﻪ ASTM (، ﺗﺮﻛﻴﺐ ﭘﻲ وی ﺳﻲ ﺑﺎﻳﺪ دا رای ﺧﻮاص زﻳﺮ ﺑﺎﺷﺪ :  ﭘﻮﺷﺶ ﭘﻲ وی ﺳﻲ ﻧﺒﺎﻳﺪ ﺗﺮک ﺑﺨﻮرد، ﺗﺎول ﺑﺰﻧﺪ و ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻗﺎﺑﻞ ﻣﻼﺣﻈﻪ ای در رﻧﮓ آن ﺣﺎﺻﻞ ﮔﺮدد .  ﭼﮕ ﺎﻟﻲ وﻳﮋه آن ﺑﻴﺶ از 6 درﺻﺪ ﻣﻘﺪار اوﻟﻴﻪ اش ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻧﻨﻤﺎﻳﺪ .  ﺗﺎب ﻛﺸﺸﻲ آن ﺑﻴﺶ از25 درﺻﺪ ﻣﻘﺪار اوﻟﻴﻪ اش ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻧﻨﻤﺎﻳﺪ .  ﻛﺶ آﻣﺪﮔﻲ آن ﺑﻴﺶ از 25 درﺻﺪ ﻣﻴﺰان اوﻟﻴﻪ اش ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻧﻨﻤﺎﻳﺪ .  دﻣﺎی ﺧﻤﺶ ﺳﺮد ﻧﺒﺎﻳﺪ ﺑﻴﺶ از20 درﺟﻪ ﺳﺎﻧﺘﻲ ﮔﺮاد و دﻣﺎی ﭘﻴﭽﺶ ﺳﺮد ﻧﺒﺎﻳﺪ ﺑﻴﺶ از 18 درﺟﻪ ﺳﺎﻧﺘﻲ ﮔﺮ اد ﺑﺎﺷﺪ . 9 - 5 - 2 - ﭘﻮﺷﺶ آﺳﻔﺎﻟﺖ و ﺑﺘﻦ در ﻣﻴﺎن ﭘﻮﺷﺶ ﻫﺎ ی آﺳﻔﺎﻟﺘﻲ و ﺑﺘﻨﻲ، ﭘﻮﺷﺶ آﺳﻔﺎﻟﺘﻲ ﺑﻪ دﻟﻴﻞ ﺣﻔﻆ ﺧﺎﺻﻴﺖ اﻧﻌﻄﺎف ﭘﺬﻳﺮی ﺳﺎزه ﺗﻮرﺳـﻨﮕﻲ در اوﻟﻮﻳـﺖ ﻗـﺮار دارد . اﻳﻦ ﻧﻮع ﭘﻮﺷﺶ ﻫﺎ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ ﻧﻴﺮوی اﺻﻄﻜﺎﻛﻲ را ﻛﺎﻫﺶ داده و در ﻧﺘﻴﺠﻪ ﺳﺎزه در ﻣﻘﺎﺑﻞ اﺛﺮﻫﺎی ﻫﻴﺪروﻟﻴﻜﻲ ﻧﺎﺷﻲ از ﺳﺮﻋﺖ ﻫﺎ ی زﻳﺎد و اﻣﻮاج، ﻣﻘﺎوم ﺗﺮ ﮔﺮدد . ﺗﺮﻛﻴﺐ ﺗﺰرﻳﻖ ﻗﻴﺮ ﺑﺎ ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺳﻨﮓ و ﻣﺎﺳﻪ ) آﺳﻔﺎﻟﺖ ( ﺑﻪ ﻣﻮرد ﻛﺎرﺑﺮد و ﺷ ﺮاﻳ ﻂ ﻣﺤﻴﻄﻲ ﺑﺴﺘﮕﻲ دارد . ﻋﻤﺮ و دوام ﻣﺨﻠـﻮط ﺗﺰرﻳـﻖ را ﻣﻲ ﺗﻮان ﺑﺎ ﻣﻮاد دﻳﮕﺮ ﺑﻬﺒﻮد ﺑﺨﺸﻴﺪ . ﺧﻤﻴﺮ ﻣﺎﺳﻪ آﺳﻔﺎﻟﺘﻲ، اوﻟﻴﻦ ﭘﻮﺷﺸﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑـ ﺮای اﻳﺠـﺎد ﺣﻔﺎﻇـﺖ روی ﺗـﺎج ﺳـﺮرﻳﺰ و ﺣﻮﺿـﭽﻪ آراﻣﺶ ﺗﻮﺻﻴﻪ ﺷﻮد ﻣﻲ . ﻫﻨﮕﺎم اﺳﺘﻔﺎده از اﻳﻦ ﮔﻮﻧﻪ ﭘﻮﺷﺶ ﻫﺎ ﻣﻮارد زﻳﺮ ﺗﻮﺻﻴﻪ :ﺷﻮد ﻣﻲ  در ﻣﻮاردی ﻛﻪ ﺳﺎزه ﺗﻮرﺳﻨﮓ زﻳﺮ ﺳﻄﺢ آب ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮد ، ﻗﺒﻞ از ﺟﺎی ﮔـﺬاری در ﻣﺤـﻞ، روی ﺗﻮر ﺳـﻨﮓ ﻫـﺎ ی ﭘﺮﺷـﺪه ﺑـﺎ ﺳﻨﮓ، آﺳﻔﺎﻟﺖ ﺗﺰرﻳﻖ ﮔﺮدد .  ﺮایﺑ ﺳﺎزه ﻫﺎی ﺗﻮرﺳﻨﮕﻲ در ﺷ ﺮاﻳ ﻂ ﻧﺎﻣﻨﺎﺳﺐ ﻛﻪ ﺑﺎﻋﺚ ﺷﺴﺘﮕﻲ ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺧﺎﻛﻲ زﻳ ﺮ ﭘﻮﺷﺶ، ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ ﺳﻨﮓ ﻫـﺎ و ﺧـﻮردﮔﻲ ﻫﺎ ﺳﻴﻢ ی ﺗﻮرﺳﻨﮓ ﻣﻲ ﮔﺮدد از ﭘﻮﺷﺶ ﻫﺎ ی ﺣﻔﺎﻇﺘﻲ ﺗﺰرﻳﻖ ﺷﺪه ﺑﺎ ﺧﻤﻴﺮ ﻣﺎﺳﻪ آﺳﻔﺎﻟﺘﻲ اﺳﺘﻔﺎده ﮔﺮدد .  ،درﺟﻪ ﺣﺮارت ﻫﻨﮕﺎم رﻳﺨﺘﻦ آﺳﻔﺎﻟﺖ ﺗﻘﺮﻳﺒﺎ 170 درﺟﻪ ﺳﺎﻧﺘﻲ ﮔﺮاد ﺑﻮده ﻛﻪ اﻳﻦ ﻣﻴﺰان در ﻣﻨﺎﻃﻖ ﺳﺮدﺳﻴﺮ ﺑﻴﺶ ﺗﺮ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . اﺟ ﺮای ﺣﻔﺎﻇﺖ ﺑﺘﻨﻲ ﭼﻨﺪ ﻣﺎه ﺑﻌﺪ از ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری ﻛﻪ ﺳﺎزه ﺑﻪ اﻧﺪازه ﻛﺎﻓﻲ ﻧﺸﺴﺖ ﻛﺮده ﺑﺎﺷﺪ، ﺻﻮرت ﮔﻴﺮد . اﻳﻦ ﻣﻮارد ﺑﻪ ﺧـﺼﻮص در ﻣﻮرد ﺳﺮرﻳﺰﻫﺎ ﺑﺎﻳﺪ رﻋﺎﻳﺖ ﮔﺮدد . 10 ﻓﺼﻞ10 ﻣﺼﻨﻮﻋﺎت ﭘﻠﻴﻤﺮی ﻓﺼﻞ دﻫﻢ - ﻣﺼﻨﻮﻋﺎت ﭘﻠﻴﻤﺮی 183 ﻓﺼﻞ دﻫﻢ- ﻣﺼﻨﻮﻋﺎت ﭘﻠﻴﻤﺮی 10 - 1 - ﻛﻠﻴﺎت از ﻣﺼﻨﻮﻋﺎت و ﺷﺒﻜﻪ ﻫﺎی ﭘﻠﻴﻤﺮی ﭘﻠﻲ اﺗﻴﻠﻨﻲ و ﭘﺮوﭘﻴﻠﻨﻲ در اﻧﻮاع ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺑﻪ دﻟﻴﻞ ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ ﺑﺎﻻ، ﻣﻘﺎوﻣﺖ در ﺑﺮاﺑﺮ ﺗﺎﺑﺶ ﻧﻮر آﻓﺘﺎب و ﺷ ﺮاﻳ ﻂ آب و ﻫﻮاﻳﻲ ﻧﺎﻣﻨﺎﺳﺐ و ﻣﻘﺎوﻣﺖ در ﺑﺮاﺑﺮ ﻋﻮاﻣﻞ ﻓﺮﺳﺎﻳﺸﻲ و ﻣﺨﺮب در ﺧﺎک، در ﻛﺎرﻫﺎی ﻣﻬﻨﺪﺳـﻲ رودﺧﺎﻧـﻪ اﺳـﺘﻔﺎده ﺷﻮد ﻣﻲ . ﻛﺎرﺑﺮد اﻳﻦ ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺑﻪ ﻃﻮر ﻣﻌﻤﻮل در ﻣﻮارد زﻳﺮ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ :  ﻣﺴﻠﺢ ﻛﺮدن ﺧﺎک ﺷﺎﻣﻞ ﭘﺎﻳﺪارﺳﺎزی ﺷﻴﺐ در ﻣﻘﺎﺑﻞ ر ﻳﺰش، ﺳﺎﺧﺖ دﻳﻮارﻫﺎی ﺣﺎﻳﻞ ، اﻣﻜﺎن اﺟ ﻫﺎ ﺷﻴﺐ ﺮای ی ﺧﺎﻛﻲ ﺗﻨﺪ و ﺳﺎﺧﺖ ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ ﻫﺎ  ﭘﺎﻳﺪارﺳﺎزی ﺷﺎﻣﻞ ﺳﺎﺧﺖ ﺟﺎده ﻫﺎ، ﺗﻘﻮﻳﺖ ﺑﺴﺘﺮﻫﺎی ﺳﺴﺖ و اﻓﺰاﻳﺶ ﺑﺎرﺑﺮی ﺷﺎﻟﻮده ﻫﺎی ﺳﻄﺤﻲ  زﻫﻜﺸﻲ دﻳﻮارﻫﺎی ﺣﺎﻳﻞ ، دﻳﻮارﻫﺎی زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ و ﺑﺴﺘﺮﻫﺎ  ﻛﻨﺘﺮل ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ و اﻳﺠﺎد ﻻﻳﻪ ﻧﻔﻮذ ﻧﺎﭘﺬﻳﺮ و ﺣﻔﺎﻇﺖ ﺷﺎﻣﻞ ﺗﺜﺒﻴﺖ ﻛ ﻨﺎره ﻫﺎی رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ و آﺑﺮاﻫﻪ ﻫﺎ و اﻳﺠﺎد ﻫﺎ ﺷﻴﺐ ی ﭘﺎﻳـﺪار ﺑﻪ وﺳﻴﻠﻪ ﭘﻮﺷﺶ ﮔﻴﺎﻫﻲ روی ﻫﺎ ﺷﻴﺐ در ﺻﻮرت اﺳﺘﻔﺎده از ﻣﺼﻨﻮﻋﺎت و ﺷﺒﻜﻪ ﻫﺎی ﭘﻠﻴﻤﺮی ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﭘﻮﺷﺶ ﺣﻔﺎﻇﺘﻲ ﺳﻮاﺣﻞ رودﺧﺎﻧﻪ، ﻣﻮارد ﻓﻨﻲ و اﺟ ﺮاﻳ ﻲ اراﺋﻪ ﺷـﺪه در ﻓﺼﻞ 8 ) ﭘﻮﺷﺶ و ﻫﺎ روﻛﺶ ﻫﺎ ی ﺣﻔﺎﻇﺘﻲ ( ﺗﺤﺖ ﻋﻨﻮان ﻻﻳﻪ ﻣﺤﺎﻓﻆ و زﻳﺮ ﻻﻳﻪ، ﺑ ﺮای اﻳﻦ ﭘﻮﺷﺶ ﻧﻴﺰ ﺻﺎدق ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . 10 - 2 - ﻣﺼﺎﻟﺢ ﻣﺼﺮﻓﻲ ژﺋﻮﺳﻴﻨﺘﺘﻴﻚ، ﻧﺎم ﻛﻠﻲ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﻣﺼﺎﻟﺤﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ از ﻣﻮاد ﻣﺼﻨﻮﻋﻲ ﭘﻠﻴﻤﺮی ﺳﺎﺧﺘﻪ ﺷﺪه و ﺑ ﺮای ﭘﺎﻳﺪاری و ﺑﻬـﺴﺎزی رﻓﺘـﺎر ﺧـﺎک اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . اﻳﻦ ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺑﻪ ﻃﻮر ﻣﻌﻤﻮل ﺑﻪ ﺻﻮرت ﺷﺒﻜﻪ ﻳﺎ ورﻗﻪ ﻫﺎی ﻧﺎزک ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻣﻲ ﺷـﻮﻧﺪ ﻛـﻪ ﻗﺎﺑﻠﻴـﺖ ز ﻫﻜـﺸﻲ، ﻣـﺴﻠﺢ ﺳـﺎزی و ﺟﺪاﺳﺎزی ﺧﺎک را دارﻧﺪ . اﻧﻮاع اﺻﻠﻲ ژﺋﻮﺳﻴﻨﺘﺘﻴﻚ ﻫﺎ و ﻣﺤﺼﻮل ﻫﺎ ی ﺳﺎﺧﺘﻪ ﺷﺪه از ﻣﻮاد ﭘﻠﻴﻤﺮی ﻛﻪ در ﻛﺎرﻫـﺎی ﻣﻬﻨﺪﺳـﻲ رودﺧﺎﻧـﻪ ﻛـﺎرﺑﺮد دارﻧـﺪ، ﺷـﺎﻣﻞ ژﺋﻮﻣﻤﺒﺮان ، ژﺋﻮﺗﻜﺴﺘﺎﻳﻞ، ژﺋﻮﮔﺮﻳﺪ، ژﺋﻮﻧﺖ، ژﺋﻮﺑﻠﻮک، ژﺋﻮﻣﺖ، ژﺋﻮﺳﻞ و ژﺋﻮ ﻛﺎﻣﭙﻮزﻳﺖ ﻣﻲﻫﺎ ﺑﺎﺷﻨﺪ . در اداﻣﻪ وﻳﮋﮔﻲ ،ﻫﺎ ﻣﺸﺨﺼﺎت و ﻛﺎرﺑﺮد اﻳﻦ ﻣﺤﺼﻮل ﻫﺎ ﺷﺮح داده ﺷﺪه اﺳﺖ . 10 - 2 - 1 - ژﺋﻮﺗﻜﺴﺘﺎﻳﻞ ژﺋﻮﺗﻜﺴﺘﺎﻳﻞ، ﺑﻪ ﻃﻮر ﻣﻌﻤﻮل در زﻣﺮه ﻣﻨﺴﻮﺟﺎت ) ﭘﺎرﭼﻪ ( ﻫﺎ ﮔﻮﻧﻪ ﺷﻤﺮده ﺷﺪه ﻛﻪ ﺑﻪ ﺟﺎی اﻟﻴﺎف ﻃﺒﻴﻌﻲ از اﻟﻴﺎف ﻣﺼﻨﻮﻋﻲ ﭘﻠﻲ ) ﭘـﺮﭘﻴﻠﻦ ﻳﺎ ﭘﻠﻲ اﺳﺘﺮ ( ﺑﺎﻓﺘﻪ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . اﻳﻦ ﻣﺤﺼﻮل ﻫﺎ ی ﭘﻠﻴﻤﺮی، اﻧﻌﻄﺎف ﭘﺬﻳﺮ و ﻣﺘﺨﻠﺨﻞ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ و در زﻣﻴﻨﻪ ﻣﺴﻠﺢ ﺳﺎزی ﺧـﺎک و ﭘﻮﺷـﺶ ﻫـﺎ ی ﺣﻔﺎﻇﺘﻲ ﻛﺎرﺑﺮد ﮔﺴﺘﺮده ای ﭘﻴﺪا ﻛﺮده . اﻧﺪ ژﺋﻮﺗﻜﺴﺘﺎﻳﻞ ﻫﺎ ﺑﺎ دﻳﮕﺮ ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻛﺎﻣﭙﻮزﻳﺖ و ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر اﻳﺠﺎد ﻻﻳﻪ ﻣﺤﺎﻓﻆ ﭘﻮﺷﺶ ﻣـﻮرد اﺳـﺘﻔﺎده ﻗـﺮار ﻣـﻲ ﮔﻴـﺮد . از ﺟﻤﻠـﻪ ﻛﺎرﺑﺮدﻫﺎی ژﺋﻮﺗﻜﺴﺘﺎﻳﻞ ﻣﻲ ﺗﻮان ﺑﻪ آب ﺑﻨﺪی و زﻫﻜﺸﻲ در ﺳﺪﻫﺎ و ﺳﺮرﻳﺰﻫﺎ، ﺗ ﺜﺒﻴﺖ و ﻣﺤﺎﻓﻈﺖ ﭘﻮﺷﺶ ﺳﻮاﺣﻞ، ﺣﻔﺎﻇـﺖ و آب ﺑﻨـﺪی ﻣﺨﺎزن، ﻋﺎﻳﻖ ﺑﻨﺪی و زﻫﻜﺸﻲ ﺟﺪار ﺗﻮﻧﻞ ﻫﺎ اﺷﺎره ﻧﻤﻮد . از ﭘﺎرﭼﻪ ﻫﺎی ژﺋﻮﺗﻜﺴﺘﺎﻳﻞ ﻫﻤﺮاه ﺗـﻮری ﻫـﺎ و ﻓـﺮش (MAT) و ﭘﻮﺷـﺶ ﻫـﺎ ی ﮔﻴﺎﻫﻲ ﺟﻬﺖ ﺣﻔﺎﻇﺖ ﻛﻨﺎره ﻫﺎی رودﺧﺎﻧﻪ ﻧﻴﺰ اﺳﺘﻔﺎده ﺑﻪ ﻋﻤﻞ ﻣﻲ . آﻳﺪ 184 ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻓﻨﻲ ﻋﻤﻮﻣﻲ ﻛﺎرﻫﺎی ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ رودﺧﺎﻧﻪ اﻟﻒ- ﻧﮕﻬﺪارﻧﺪه ﻫﺎ و ﺷﺒﻜﻪ ﻫﺎی ﺳﻪ ﺑﻌﺪی ﻧﮕﻬﺪار ﻧﺪه ﻫﺎ و ﺷﺒﻜﻪ ﻫﺎی ﺳﻪ ﺑﻌﺪی ژﺋﻮﺗﻜﺴﺘﺎﻳﻞ، ﻣﻌﻤﻮﻻ از اﻟﻴﺎف ﻛﺮﺑﻦ ﺳﻴﺎه ﻧﺎﻳﻠﻦ ) ( ﺳﺎﺧﺘﻪ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ ﻛﻪ ﺳﺎﺧﺘﺎری ﺑﺎ ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺑﺎز ﺑـﺎ ﺑﻴﺶ از 90 درﺻﺪ ﻓﻀﺎی ﺧﺎﻟﻲ دارﻧﺪ . ﺿﺨﺎﻣﺖ ﺷﺒﻜﻪ ﻫﺎی ﺳﻪ ﺑﻌﺪی ﻣﻮﺟﻮد ﺣﺪود 10 ﺗﺎ20 ﻣﻴﻠﻲ ﻣﺘـﺮ اﺳـﺖ ﺮایﺑـ . اﺟـ ﺮای اﻳـﻦ ﮔﻮﻧـﻪ ﭘﻮﺷﺶ ﻫﺎ در زﻳﺮ ﺳﻄﺢ آب، ﻓﻀﺎی ﺧﺎﻟﻲ ﺑ ﺎز در ﻣﺤﻞ اﺟﺮا، ﺑﺎ ﺷﻦ و ﻳﺎ ﻳﻚ ﭘﺮﻛﻨﻨﺪه آﺳﻔﺎﻟﺘﻲ ﭘﺮ ﺷﻮد ﻣﻲ . در ﻫﺮ دو ﺣﺎﻟﺖ، ﺳـﻄﺤﻲ ﻛـﻪ ﺑﺎﻻی ﺗﺮاز آب ﻗﺮار دارد را ﻣﻲ ﺗﻮان ﭼﻤﻦ ﻛﺎری ﻛﺮد . ﺑﺮﺧﻲ از ﺷﺒﻜﻪ ﻫﺎی ﺳﻪ ﺑﻌﺪی ﭘﺮ ﺷﺪه ﻣﻮﺟﻮد ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ ﻛﻪ ﺑ ﺮای ﺳﺮﻋﺖ ﺟﺮﻳﺎن ﻫﺎ ی ﺗﺎ 2 ﻣﺘﺮ ﺑﺮﺛﺎﻧﻴﻪ ﻣﻌﻤﻮﻻ ﭘﺎﻳﺪار ﻫﺴﺘﻨﺪ . ﻃﺮاﺣﻲ اﻳﻦ ﭘﻮﺷﺶ ﺗﺎ ﺣ ﺪ زﻳﺎدی ﺗﺠﺮﺑﻲ اﺳﺖ و ﺑﺎﻳﺪ در روﻧﺪ ﻃﺮاﺣﻲ، ﺗﻮﺻﻴﻪ ﻫﺎی ﻛﺎرﺧﺎﻧﻪ ﺳﺎزﻧﺪه ﻣﺪ ﻧﻈﺮ ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﻮد . ﺷﺒﻜﻪ ﻫﺎی ﺳﻪ ﺑﻌﺪی ژﺋﻮﺗﻜﺴﺘﺎﻳﻞ ﺑﻪ ﺻﻮرت رول و ﺑﺎ ﻋﺮض ﻣﺸﺨﺺ، ﺗﻮﻟﻴﺪ و ﻋﺮﺿﻪ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . ﻟﺒﻪ ﺑﺎﻻﻳﻲ ﺷﺒﻜﻪ در ﺑﺎﻻی ﺷﻴﺐ ﺑـﺎ ﻗﺮاردادن ﻗﺴﻤﺖ ﭘﺎﻳﻴﻦ ﻟﺒﻪ در ﻳﻚ ﺗﺮاﻧﺸﻪ، ﻣﺤﻜﻢ ﺷﺪه و ﺟﻬﺖ اﻃﻤﻴﻨﺎ ن از ﺑﺮﻗﺮار ﺷﺪن ﺗﻤﺎس ﺑﻴﻦ ﻓﺮش و ﺧﺎک زﻳﺮﻳﻦ، از ﻣـﻴﺦ ﻫـﺎ ی ﻓﻮﻻدی در ﻃﻮل ﺷﻴﺐ اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲ ﮔﺮدد . ﺷﺒﻜﻪ ﻫﺎی از ﭘﻴﺶ ﭘﺮﺷﺪه را، در زﻳﺮ آب در ﺷ ﺮاﻳ ﻂ ﺟﺮﻳﺎن ﻣﺘﻮﺳﻂ ) ﺗﺎ ﻳﻚ ﻣﺘﺮ ﺑﺮ ﺛﺎﻧﻴﻪ ﻣﻲ ( ﺗﻮان ﻗﺮار داد . ﺟﻬﺖ ﭘﺮﻛﺮدن ﺷﺒﻜﻪ ﻫﺎ ﺑـﺎ ﺷﻦ، ﻫﻨﮕﺎﻣﻲ ﻛﻪ ﺳﻄﺢ آب ﭘﺎﻳﻴﻦ اﺳﺖ از ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺷﻦ رﻳﺰ اﺳﺘ ﻔﺎده ﺷﻮد ﻣﻲ ﺗﺎ ﺗﻤﺎس ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺑﻴﻦ ﺷﺒﻜﻪ (MAT) و ﺧﺎک زﻳﺮﻳﻦ ﺣﺎﺻـﻞ .ﺷﻮد از اﻧﻮاع دﻳﮕﺮ ﭘﻮﺷﺶ ﻫﺎ ی ژﺋﻮﺗﻜﺴﺘﺎﻳﻞ ﻣﻲ ﺗﻮان ﺑﻪ ژﺋﻮﺗﻜﺴﺘﺎﻳﻞ ﻫﺎی ﺳﺎﺧﺘﻪ ﺷﺪه از ﻣﺼﺎﻟﺢ ﻣـﺼﻨﻮﻋﻲ ﻣﺎﻧﻨـﺪ ﭘﻠـﻲ اﺗـﻴﻠﻦ ﺑـﻪ ﺷـﻜﻞ ﻪ راﻳ آ ای از ﺳﻠﻮل )ﻫﺎ ﻫﻤﺎﻧﻨﺪ ﻛﻨﺪوی زﻧﺒﻮر ﻋﺴﻞ ( اﺷﺎره ﻧﻤﻮد ﻛﻪ در اﻧﻮاع ﻣﺨﺘﻠﻒ و ﺑﺎ ﻋﻤﻖ و اﻧﺪازه ﻓﻀﺎی ﺑﺎز ﮔﻮﻧﺎﮔﻮن ﺳﺎﺧﺘﻪ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ ﻣﻬﺎرﺷﺪﮔﻲ ﻣﻮﺟﻮد در اﻳﻦ ﻧﻮع ﭘﻮﺷﺶ ﺟﻬﺖ ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی از ﻟﻐﺰش ﺑﻪ ﭘﺎﻳﻴﻦ ﺷﻴﺐ، ﻣﻨﺎﺳﺐ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﺳﺎﺧﺘﺎر ﺳﻠﻮﻟﻲ در ﻻﻳﻪ ﺳﻄﺤﻲ ﺑﺎﻋﺚ اﻳﺠﺎد ﻣﻘﺎوﻣﺖ اﺿﺎﻓﻲ در ﺑﺮاﺑﺮ ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ ﻧﺎﺷﻲ از ﺟﺮﻳﺎن ﺑﻪ ﻣﻮازات ﺷﻴﺐ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد . ﻣﺼﺎﻟﺢ ﻣﻬﺎرﻛﻨﻨﺪه ﻣﻲ ﺗﻮاﻧـﺪ ﺷـﻦ، ﻗﻴـﺮ و ﻳـﺎ ﺧﺎک ﻣﻌﻤﻮﻟﻲ ﺑﺎ ﭘﻮﺷﺶ ﮔﻴﺎﻫﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ب- ﻣﻨﺴﻮﺟﺎت و ﭘﺎرﭼﻪ ﻫﺎی دو ﺑﻌﺪی از اﻳﻦ ﻧﻮع ﭘﻮﺷﺶ ﺑ ﺮای ﺣﻔﺎﻇﺖ ﻛﻮﺗﺎه ﻣﺪت ﺳﻮاﺣﻞ و ﺟﺎﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﺑﺎرﮔﺬاری ﻫﻴﺪروﻟﻴﻜﻲ ﻛﻤﻲ وﺟﻮد دارد، اﺳﺘﻔﺎده ﻣـﻲ ﮔـﺮدد . ﺑﺎﻳـﺪ ﺗﻮﺟﻪ ﻛﺮد ﻛﻪ ﺗﻤﺎس ﻻزم ﺑﻴﻦ ژﺋﻮﺗﻜﺴﺘﺎﻳﻞ و ﺧﺎک زﻳﺮﻳﻦ ﺑﺮﻗﺮار ﮔﺮدد . ﻫﻤﭽﻨﻴ ﻦ از ﭘﺎرﭼﻪ ﻫﺎی ژﺋﻮﺗﻜﺴﺘﺎﻳﻠﻲ ﺟﻴﺐ دار و ﻧﮕﻪ داﺷﺘﻦ ﺧﺎک درون ﺑﻪﻫﺎ ﺟﻴﺐ ﻣﻨﻈﻮر ﺣﻔﺎﻇﺖ ﺳﻮاﺣﻞ اﺳﺘﻔﺎده .ﺷﻮد ﻣﻲ اﻳﻦ ﻧﻮع ﭘﻮﺷﺶ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﺑﺴﺘﻪ ﻫﺎی ژﺋﻮﺗﻜﺴﺘﺎﻳﻠﻲ و ﻧﻴﺰ ﺑﺴﺘﻪ ﻟﻮﻟﻪ ای ﺷﻜﻞ در اﺑﻌﺎد ﻣﺘﻔﺎوت وﺟﻮد دارد . از ﺑﺴﺘﻪ ﻫﺎی ﻟﻮﻟـﻪ ای ﺷـﻜﻞ ﻣﻲ ﺗﻮان ﺑ ﺮای ﺣﻔﺎﻇﺖ ﭘﻨﺠﻪ ﻳﺎ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﭘﻮﺷﺶ در ﺟﻬﺖ ﺷﻴﺐ، ﻣﺸﺎﺑﻪ ﺗﻮر ﺳﻨﮓ ﻫﺎ ی ﻟﻮﻟﻪ ای اﺳﺘﻔﺎده ﻧﻤﻮد . 10 - 2 - 2 - ژﺋﻮﻣﻤﺒﺮان ژﺋﻮﻣﻤﺒﺮان ﻫﺎ ، ﺻﻔﺤﻪ ﻫﺎی ﻧﺎزک ﻳﻜﭙﺎرﭼﻪ ﺳﺎﺧﺘﻪ ﺷﺪه از ﭘﻠﻴﻤﺮ ﺑﺎ ﺧﺎﺻﻴﺖ اﻧﻌﻄﺎف ﭘﺬﻳﺮی ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ . ﺿـﺮﻳﺐ ﻧﻔﻮذﭘـﺬﻳﺮی ﭘـﺎﻳﻴﻦ اﻳـﻦ ﻏﺸﺎء ) /cm/sec   13 2 7 10 ( ، ﺑﺎﻋﺚ ﮔﺮدﻳﺪه ﻛﻪ اﻳﻦ ﻓﺮآورده ﺟﺎﻳﮕﺰﻳﻦ ﻻﻳﻪ ﻫﺎی ﻗـﺪ ﻳﻤﻲ ﻣﺘﺨﻠﺨـﻞ و ﻧﻔﻮذﭘـﺬﻳﺮ ﺳـﺎﺧﺘﻪ ﺷـﺪه از ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺧﺎﻛﻲ و ﺑﺘﻨﻲ ﺷﻮد . ﻫﺎ ورق ی ژﺋﻮﻣﻤﺒﺮان در ﻣﻘﺎﺑﻞ ﻗﺎرچ ﻫﺎ و ﻛﭙﻚ ﻫﺎ ﻛﺎﻣﻼ ﻣﻘﺎوم ﺑﻮده و اﺷﻌﻪ ﻓﺮاﺑﻨﻔﺶ و ﺳﺎﻳﺮ ﻋﻮاﻣﻞ ﻣﺤﻴﻄـﻲ ﻫﻴﭻ ﮔﻮﻧﻪ ﺗﺎﺛﻴﺮ ﻣﻨﻔﻲ ﻛﻴﻔﻲ ﺑﺮ آن ﻧﺪارﻧﺪ . در ﺗﻬﻴﻪ ژﺋﻮﻣﻤﺒﺮان ﻫﺎ از روان ﻛﻨﻨﺪه ﻫﺎی آﻟﻮده ﻛﻨﻨﺪه ﻣﻌﻤﻮل ﺑ ﺮای ﺳﺎ ﺧﺖ ﭘﻠﻴﻤﺮﻫﺎ اﺳﺘﻔﺎده ﻧﺸﺪه ﻓﺼﻞ دﻫﻢ - ﻣﺼﻨﻮﻋﺎت ﭘﻠﻴﻤﺮی 185 و از اﻳﻦ رو اﺳﺘﻔﺎده از آﻧﻬﺎ ﺳﺒﺐ اﻓﺖ ﻛﻴﻔﻴﺖ آب ﻧﻤﻲ ﮔﺮدد . ﻣﻌﻤﻮﻻ ﺮای ﺑ ﺳﺎﺧﺖ ژﺋﻮﻣﻤﺒﺮان ﻫﺎ ﺟﻬـﺖ اﺳـﺘﻔﺎده در ﭘﻮﺷـﺶ ﻫـﺎ ، از رزﻳـﻦ اﺗﻴﻠﻦ ﭘﻠﻲ1 VFPE ﺑﻪ دﻟﻴﻞ ﻗﺎﺑﻠﻴﺖ اﻧﻌﻄﺎف ﭘﺬﻳﺮی و ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﻛﺸﺸﻲ ﺑﺎﻻی آن اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲ ﮔﺮدد . ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﺑﺎﻻ ﺑﺮدن ﻣﻘﺎوﻣ ﺖ در ﺑﺮاﺑﺮ ﺳﺎﻳﻴﺪﮔﻲ و اﻓﺰاﻳﺶ زﺑﺮی، از ﭘﻠﻲ اﺗﻴﻠﻦ ﻫﺎ ی زﺑﺮ 2 ﺟﻬـﺖ ﺳـﺎﺧﺖ ژﺋـﻮﻣﻤﺒﺮان اﺳـﺘﻔﺎده ﻣﻲ ﮔﺮدد ﻛﻪ ﺑﺎﻋﺚ اﻓﺰاﻳﺶ اﺻﻄﻜﺎک ﺑﻴﻦ دو ﻻﻳﻪ ﺷﺪه و اﻣﻜﺎن ﻃﺮاﺣﻲ در ﻫﺎ ﺷﻴﺐ ی ﺗﻨﺪﺗﺮ را ﻓﺮاﻫﻢ ﻣـﻲ آورد . ﭘﻠـﻲ اﺗـﻴﻠﻦ زﺑـﺮ ﺗﻤـﺎﻣﻲ وﻳﮋﮔﻲ ﻫﺎ ی ژﺋﻮﻣﻤﺒﺮان ﻧﺮم را دارا ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﺑﻪ ﻃﻮر ﻛﻠﻲ از ژﺋ ﻮﻣﻤﺒﺮان ﻫﺎ ﺟﻬﺖ ﻧﻔﻮذﻧﺎﭘﺬﻳﺮﻛﺮدن ﭘﻮﺷﺶ رودﺧﺎﻧﻪ و ﻛﺎﻧﺎل ﻫﺎ ﺑﺎ ﻫﺪف ﻛﻨﺘﺮل ﺗـﺮاوش ) ﻧـﺸﺖ ( اﺳـﺘﻔﺎده ﻣـﻲ ﮔـﺮدد . ژﺋﻮﻣﻤﺒﺮان ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ ﻧﻘﺶ ﺛﺎﻧﻮﻳﻪ ﺣﻔﺎﻇﺖ از ﺳﻮاﺣﻞ را در ﻣﻘﺎﺑﻞ ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ اﻳﻔﺎ ﻛﻨﺪ . اﻟﺒﺘﻪ اﻳﻦ ﻧﻮع ﭘﻮﺷﺶ، ﻛﻨﺘﺮل ﻧﺸﺴﺖ را ﺑﻪ ﻃﻮر ﺧﺎص و ﻛﺎﻣﻞ اﻧﺠﺎم ﻧﻤﻲ دﻫﺪ وﻟﻲ اﺛﺮ آن وﻳﮋ را ﺑﻪ ه در اﻳﻦ ﻣﻮرد ﻧﺒﺎﻳﺪ ﻧﺎدﻳﺪه ﮔﺮﻓﺖ . ژﺋﻮﻣﻤﺒﺮان ﻫﺎ ﺑﻪ ﺷﻜﻞ ﺻﻔﺤﻪ ﻫﺎی وﺳﻴﻊ و ﺑﺎ اﺑﻌﺎد ﻣﺸﺨﺺ ﺳﺎﺧﺘﻪ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . ﭘﺲ از آﻣﺎده ﺳﺎزی ﺳـﻄﺢ زﻳـﺮﻳﻦ آن، در ﻣﺤـﻞ اﺟـﺮا ﻃﺒﻖ ﻧﻘﺸﻪ ﻫﺎ ﺑﺮرﺳﻲ ﺷﺪه و ﺳﭙﺲ ﺑﺮش داده ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . ﺑﻌﺪ از ﻗﺮارﮔﻴﺮی در ﻣﺤﻞ ﺧﺎص ﺧﻮد، ﻋﻤﻠﻴﺎت اﺗﺼﺎل آﻧﻬﺎ ) ﺟﻮﺷﻜﺎری ( ﻫـﺎ ورق آﻏ ﺎز ﻣﻲ ﮔﺮدد از . ﭘﻮﺷﺶ ﻫﺎ ی ژﺋﻮﻣﻤﺒﺮان ﺑﻴﺶ ﺗﺮ ﺟﻬﺖ آب ﺑﻨﺪی و ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی از ﺑﻪ ﻫﺪر رﻓﺘﻦ آب اﺳﺘﻔﺎده ﻣـﻲ ﮔـﺮدد و ﺑﺮﺣـﺴﺐ ﺷـ ﺮاﻳ ﻂ ﻃﺮح و ﻧﻮع اﺳﺘﻔﺎده، در ﺿﺨﺎﻣﺖ ﻫﺎ ی 5/0 ﺗﺎ5/2 ﻣﺘﺮ ﻣﻴﻠﻲ ﺳﺎﺧﺘﻪ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . 10 - 2 - 3 - ژﺋﻮﮔﺮﻳﺪ ژﺋﻮﮔﺮﻳﺪﻫﺎ ورﻗﻪ ﻫﺎی ﺷﺒﻜﻪ ای ﻣﺎﻧﻨﺪ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻛﻪ ﺑﺮ ﺣﺴﺐ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده در اﻧﻮا ع ﻳﻚ ﺳﻮﻳﻪ، دو ﺳـﻮﻳﻪ و ﭼﻨـﺪ ﻻﻳـﻪ دو ﺳـﻮﻳﻪ ﺗﻮﻟﻴـﺪ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . ژﺋﻮﮔﺮﻳﺪﻫﺎی ﻳﻚ ﺳﻮﻳﻪ از ﺗﺰرﻳﻖ ﺷﺒﻜﻪ ﻫﺎی ﭘﻠﻲ اﺗﻴﻠﻦ ﺑﺎ ﭼﮕﺎﻟﻲ ﺑﺎﻻ، ﺑﺎ ﻓﺸﺎر از ﻗﺎﻟﺐ و ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻳﻚ ﺟﻬﺘﻪ ﻛـﺸﻴﺪه و ﺳـﺎﺧﺘﻪ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . اﻳﻦ ﻧﻮع ژﺋﻮﮔﺮﻳﺪﻫﺎ از ﻳﻲﺟﺎ آن ﻛﻪ ﺗﺤﺖ ﺗﺎﺛﻴﺮ ﻓﻌﻞ و اﻧﻔﻌﺎﻻت ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ ﻗـﺮار ﻧﻤـﻲ ﮔﻴﺮﻧـﺪ و ﻣﻘ ﺎوﻣـﺖ ﻛﺸـﺸﻲ ﺑـﺎﻻﻳﻲ دارﻧـﺪ، ﻣﺨﺼﻮص ﻣﺴﻠﺢ ﻛﺮدن ﺧﺎک، ﺗﻮﻟﻴﺪ ﺷﺪه . اﻧﺪ ژﺋﻮﮔﺮﻳﺪ ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻪ در ﺧﺎک ﻋﻼوه ﺑﺮ ﻛﻨﺘﺮل ﺟﺎﺑﺠﺎ ﻳﻲ و اﻓـﺰاﻳﺶ ﻣﻘﺎوﻣـﺖ ﺧـﺎک، ﺳـﺒﺐ اﻳﺠﺎد ﭼﺴﺒﻨﺪﮔﻲ ﻇﺎﻫﺮی ﺑ ﺮای ﻣﻮاد ﻏﻴﺮﭼﺴﺒﻨﺪه .ﺷﻮد ﻣﻲ ژﺋﻮﮔﺮﻳﺪ ﻫﺎی دو ﺳﻮﻳﻪ، ﺑﻪ ﺻﻮرت ﺧﺎص ﺑ ﺮای ﭘﺎﻳﺪارﺳﺎزی و ﻣﺴﻠﺢ ﻛﺮدن ﺧﺎک ﻃﺮاﺣﻲ ﺷﺪه و از ﺟﻨﺲ ﭘﻠﻲ ﭘﺮوﭘﻴﻠﻦ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ و ﺑ ﺮای اﻓﺰاﻳﺶ ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﻛﺸﺸﻲ، در ﺣﻴﻦ ﺗﻮﻟﻴﺪ از ﻫﺮ دو ﻃﺮف ﻛﺸﻴﺪه ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . اﻳﻦ ﻧﻮع ژﺋﻮﮔﺮﻳﺪ دا رای ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﻛﺸﺸﻲ ﺑﺴﻴﺎر زﻳﺎد و ﻣﻘﺎوﻣﺖ در ﻣﻘﺎﺑﻞ ﺻﺪﻣﻪ ﻫﺎی ﻫﻨﮕﺎم ﻧﺼﺐ ﻫﺴﺘﻨﺪ . ﻗﻔﻞ و ﺑﺴﺖ ذره ﻫﺎی داﻧﻪ ای در ﺑﻴﻦ ﺳﻮراخ ﻫﺎ ﺑﺎﻋﺚ ﻣﺤﺼﻮر ﺷﺪن و ﺗﻘﻮﻳﺖ ﺧﺎک .ﺷﻮد ﻣﻲ ژﺋﻮﮔﺮﻳﺪ ﻫﺎی ﭼﻨﺪ ﻻﻳﻪ دو ﺳﻮﻳﻪ، ﺗﺮﻛﻴﺒﻲ از ﭘﻠﻲ ﭘﺮوﭘﻴﻠﻦ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ از ﺗﺮﻛﻴﺐ ﺗﻌﺪاد ﺧﺎﺻﻲ ﻻﻳﻪ از ﻳﻚ ﻳﺎ ﭼﻨـﺪ ژﺋﻮﮔﺮﻳـﺪ ﺑـﻪ دﺳـﺖ . آﻳﺪ ﻣﻲ اﻳﻦ ﻣﺤﺼﻮل ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ ﺑﺎ ﭘﺎﻳﺪاری ﻫﺎ ی ﻣﺘﻔﺎوت و وﻳﮋﮔﻲ ﻫﺎ ی ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻛﻪ ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز ﻃﺮح اﺳﺖ، ﺗﻮﻟﻴﺪ ﺷﻮد . ژﺋﻮﮔﺮﻳﺪﻫﺎی اﺳﺘﺎﻧﺪارد ﭼﻨﺪ ﻻﻳﻪ ا ز ﺗﺮﻛﻴﺐ ﺣﺪاﻛﺜﺮ ﭘﻨﺞ ﻻﻳﻪ ژﺋﻮﮔﺮﻳﺪ اﻧﻌﻄﺎف ﭘﺬﻳﺮ ﺳﺒﻚ ﺑﻪ دﺳﺖ ﻣﻲ . آﻳﺪ از ﺗﺮﻛﻴﺐ ﭼﻨﺪ ﻻﻳﻪ ﺷﺒﻜﻪ، ژﺋﻮﮔﺮﻳﺪی ﺑﺎ ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﻗﺎﺑـﻞ ﺗﻮﺟﻪ اﻳﺠﺎد ﻣﻲ ﮔﺮدد ﻛﻪ ﻗﺎدر ﺑﻪ ﺗﺤﻤﻞ ﺑﺎرﻫﺎی ﺑﺴﻴﺎر ﺷﺪﻳﺪ اﺳﺖ و از آن ﺑ ﺮای ﭘﺎﻳﺪارﺳﺎزی ﻫﺎ ﺧﺎک ی دا رای ﻣﻨﺎﻓﺬ ﺑﺰرگ و ﺣﻔـﺮه ﻫـﺎی ﻧﺎﺷﻲ از ﻧﺸﺴﺖ ﻣﻮﺿﻌﻲ اﺳﺘﻔﺎده ﻣ ﻲ ﮔﺮدد . 1- Ultra Flex 2- Friction Flex 186 ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻓﻨﻲ ﻋﻤﻮﻣﻲ ﻛﺎرﻫﺎی ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ رودﺧﺎﻧﻪ 10 - 2 - 4 - ژﺋﻮﺑﻠﻮک ژﺋﻮ ﺑﻠﻮک ﻫﺎ ، ﺗﻠﻔﻴﻘﻲ از ﺑﻠﻮک ﻫﺎ ی ﺑﺘﻨﻲ و ژﺋﻮﮔﺮﻳﺪﻫﺎی ﭘﻠﻲ اﺗﻴﻠﻨﻲ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ . اﻳﻦ ﺑﻠﻮک ﻫﺎ ﻣﻌﻤﻮﻻ ﺑﺮ روی ﺧﺎک ﻣﺘﺮاﻛﻢ ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘـﻪ و اﺣﺘﻴﺎج ﺑﻪ ﻣﻼت ﻧﺪاﺷﺘﻪ و ﺑﻪ ﺷﻜﻞ ﺧﺸﻚ اﺟﺮا ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . اﻳﻦ ﻧﻮع ﺑﻠﻮک داﻫﺎ رای دﻧﺪاﻧﻪ ﻫﺎ و ﺷﻜﺎف ﻫﺎ ﻳﻲ در ﺑﺎﻻ و ﭘﺎﻳﻴﻦ و ﻧﻴﺰ ه زاﻳﺪ ﻫﺎی ﺟﺎﻧﺒﻲ ﺑﻪ ﺷﻜﻞ ﻧﺮ و ﻣﺎدﮔﻲ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﺗﺎ اﺳﺘﺤﻜﺎم ﻛﺎﻓﻲ و ﻗﻔﻞ و ﺑﺴﺖ ﻻزم اﻳﺠﺎد ﮔﺮدد . ﺑﻌﻀﻲ از ﺑﻠﻮک ﻫﺎ ﺑـﻪ ﺻـﻮرت ﺳـﻠﻮﻻر ) ﺳـﻠﻮﻟﻲ ( ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ ﻛﻪ ﻓﻀﺎی ﺳﻠﻮﻟﻲ ﺑﻠﻮک ﻫﺎ در ﻣﺤﻞ ﺑﺎ ﺳﻨﮓ داﻧﻪ ﭘﺮ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ ﺗﺎ وزن ﺑﻠﻮک اﻓﺰاﻳﺶ ﻳﺎﺑﺪ . 10 - 2 - 5 - ژﺋﻮﻧﺖ ژﺋﻮﻧﺖ ﻫﺎ ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺗﻮری ﻣﺎﻧﻨﺪی ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ ﻛﻪ از ﻣﺸﺘ ﻘﺎت ﭘﻠﻲ اﺗﻴﻠﻦ ﺑﺎ ﭼﮕﺎﻟﻲ ﺑﺎﻻ ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻣﻲ ﮔﺮدﻧﺪ . اﻳﻦ ﻣﺼﺎﻟﺢ دا رای ﺳـﺎﺧﺘﺎرﻫﺎﻳﻲ ﺳـﻪ ﺑﻌﺪی ﺑﻮده ﻛﻪ از روی ﻫﻢ ﻗﺮاردادن و ﻫﻢ ﺑﻪ ﺗﻨﻴﺪن ﻻﻳﻪ ﻫﺎی ﻣﻮازی ﺑﻪ وﺟﻮد ﻣﻲ آﻳﻨﺪ . ژﺋﻮﻧﺖ ﻫﺎ در ﺑﺮاﺑﺮ ﻣﻮاد ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ و زﻳﺴﺘﻲ و اﺷـﻌﻪ ﻓﺮاﺑﻨﻔﺶ ﻣﻘﺎوم ﺑﻮده و در اﻧﻮاع ﻣﺨﺘﻠﻔﻲ ﺳﺎﺧﺘﻪ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . اﻧﻮاع ﺗﻮری ﺷﻜﻞ آن ) ﻣﺴﺘﻄﻴﻞ و ﻟﻮزی ﺷﻜﻞ ( ﺑﺎ ﺿﺨﺎﻣﺖ 3 ﺗﺎ13 ﻣﺘﺮ ﻣﻴﻠﻲ و ﺟﺮم 450 ﺗﺎ2500 ﮔﺮم ﺑﺮ ﻣﺘﺮﻣﺮﺑﻊ، ﻗﺎﺑﻞ دﺳﺘﺮس ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ . ﺑﻌﻀﻲ از ژﺋﻮﻧﺖ ﻫﺎ از ﺳﻪ ﻻﻳﻪ ﺗﺸﻜﻴﻞ ﺷﺪه . اﻧﺪ ﻳﻚ ﻻﻳﻪ در راﺳﺘﺎی ﻃﻮﻟﻲ و دو ﻻﻳﻪ در ﺧﻼف ﺟﻬﺖ ﻫﺎی ﻳﻜﺪﻳﮕﺮ، ﺧﻢ و ﻣﺎﻳﻞ ﺷﺪه اﻧﺪ ﺗﺎ ﺣﺪاﻛﺜﺮ ﻣﻘﺎوﻣﺖ ) در ﺑﺮاﺑ ﺮ ﻓﺮورﻓﺘﻦ ژﺋﻮﺗﻜﺴﺘﺎﻳﻞ ﻳﺎ ژﺋﻮﻣﻤﺒﺮان ﻣﻮﺟـﻮد در ﺳﻄﺢ ﺑﺎﻻﻳﻲ ( در ﺧﻮد را ﻓﺮاﻫﻢ ﻛﻨﻨﺪ ﻛﻪ ﺑﻴﺶ ﺗﺮ ﻳﻦ ﻛﺎرﺑﺮد اﻳﻦ ﻧﻮع ژﺋﻮﻧﺖ درﻛﺎرﻫﺎی زﻫﻜﺸﻲ اﺳﺖ . 10 - 2 - 6 - ژﺋﻮﻣﺖ ژﺋﻮﻣﺖ ﻫﺎ ی ﺳﻪ ﺑﻌﺪی ﺗﻨﻬﺎ ﺑﺎ ﻫﺪف ﻣﺤﺎﻓﻈﺖ و ﻛﺎﺷﺖ ﮔﻴﺎه روی ﻫﺎ ﺷﻴﺐ ﻳﻲ ﻛﻪ در ﻣﻌﺮض ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ ﺳﻄﺤﻲ ﻗـﺮار دارﻧـﺪ، ﻃﺮاﺣـﻲ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . اﻳﻦ ﻻﻳﻪ ﻫﺎ ﺿﺨﺎﻣﺘﻲ ﺣﺪود 20 ﻣﺘﺮ ﻣﻴﻠﻲ داﺷﺘﻪ و از ﺳﺮﻫﻢ ﻛﺮدن و درﻫﻢ ﺑﺎﻓﺘﻦ ﭼﻨﺪﻳﻦ ﻻﻳﻪ ﭘﻠـﻲ ﭘـﺮوﭘﻴﻠﻦ و ژﺋﻮﮔﺮﻳـﺪﻫﺎی دو ﺳﻮﻳﻪ ﺗﺰرﻳﻘﻲ، ﺗﻮﻟﻴﺪ ﺷﺪه . اﻧﺪ اﻳﻦ دﺳﺖ ژﺋﻮﻣﺖ ﻫﺎ از دو ﻻﻳﻪ ژﺋﻮﮔﺮﻳﺪ ﻛﻪ در زﻳﺮ و روی ﻳﻚ ﻻﻳﻪ ﻣﺮﻛﺰی ﻣﻨﻔﺮد ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻪ اﻧﺪ، ﺗﺸﻜﻴﻞ ﺷﺪه و اﻳﻦ ﻻﻳﻪ ﻣﺮﻛـﺰی ﺑﻪ ﺷﻜﻞ ﻣﻜﺎﻧﻴﻜ ﻲ ﺧﻢ و ﺗﺎ ﺷﺪه، ﺗﺎ ﺗﺎﻣﻴﻦ ﻛﻨﻨﺪه ﺿﺨﺎﻣﺖ و ﺷﻜﻞ ﺳﻪ ﺑﻌﺪی ﺑﻪ ژﺋﻮﻣﺖ ﺑﺎﺷﺪ . دو ﻻﻳﻪ ژﺋﻮﮔﺮﻳﺪ در ﻃﺮﻓﻴﻦ ﺑﺎﻋﺚ ﺑﻪ وﺟـﻮد آﻣﺪن ﻧﻴﺮوی ﻛﺸﺸﻲ ﺑﺎﻻﻳﻲ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ و ﻛﺸﺶ ﻃﻮﻟﻲ را ﺑـﻪ ﺣـﺪاﻗﻞ ﻣـﻲ رﺳـﺎﻧﺪ . ژﺋﻮﻣـﺖ ﻫـﺎ ی ﭼﻨﺪﻻﻳـﻪ، ﻣﺤـﺼﻮل ﻫـﺎ ی ژﺋﻮﺳـﻨﺘﺘﻴﻚ ﭘﻠﻲ ﭘﺮوﭘﻴﻠﻨﻲ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻛﻪ از روی ﻫﻢ ﮔﺬاردن ﭼﻨﺪﻳﻦ ژﺋﻮﮔﺮ ﻳﺪ ﺗﺰرﻳﻘﻲ دو ﺳﻮﻳﻪ ﺑﺎ ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﺑﺎﻻ ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . 10 - 2 - 7 - ژﺋﻮﺳﻞ ژﺋﻮﺳﻞ ﻫﺎ ، ﺳﺎﺧﺘﺎری زﻧﺒﻮری ﺷﻜﻞ داﺷﺘﻪ و ﺿﺨﺎﻣﺘﻲ ﺑﻴﻦ 75 ﺗﺎ150 ﻣﺘﺮ ﻣﻴﻠﻲ دارﻧﺪ . اﻳﻦ ﻣﺤﺼﻮل ﺗﻮﺳﻂ ﺗﺰرﻳﻖ ﻣﺪاوم ﭘﻠﻲ اﺗـﻴﻠﻦ و ﺑﺪون ﺟﻮﺷﻜﺎری ﺳﺎﺧﺘﻪ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . اﻳﻦ ﺳﺎﺧﺘﺎر ﻣﺜﻞ ﻳﻚ آﻛﺎردﺋﻮن ﺑﺎز ﺷﺪه و ﺑﻪ ﻫﻤﻴﻦ ﺟﻬﺖ ﺣﺪاﻗﻞ ﻓﻀﺎ را در ﺣﻤﻞ و ﻧﻘﻞ و ﻧﮕﻬـﺪاری اﺷﻐﺎل ﻣﻲ ﻛﻨﺪ ) ﻗﻄﺮ ﻫﺮ ﺳﻠﻮل 100 ﺗﺎ300 (.ﻣﺘﺮ ﻣﻴﻠﻲ ژﺋﻮﺳﻞ ﻫﺎ ﻫﻨﮕﺎم ﻧﺼﺐ ﺗﺎ آﺧﺮﻳﻦ ﺣﺪ ﺧﻮد ﻛﺸﻴﺪه ﺷﺪه و ﺑﺎ ﺧﺎک ﭘﺮ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . در اﻳﻦ ﺣﺎﻟﺖ ﻛﺸﺶ ﻧﺎﭘﺬﻳﺮ، اﻧﻌﻄﺎف ﭘﺬﻳﺮ و ﺳﺨﺖ ﺷﺪه و ﺑﺎﻋﺚ ﺗﺜﺒﻴﺖ ﻣﻮاد ﺳﺴﺖ در ﻫﺮ ﺳﻠﻮل ﻣﻲ ﮔﺮدد و از ﺣﺮﻛﺖ آﻧﻬﺎ در ﻫﺎ ﺷﻴﺐ ی ﺗﻨﺪ ﺟ ﻠﻮﮔﻴﺮی ﻣـﻲ ﻛﻨـﺪ . ﻫﻤﭽﻨـﻴﻦ در ﻣﻘﺎﺑـﻞ ﻧﻴﺮوﻫـﺎی ﻛﺸﺸﻲ ﺷﺪﻳﺪ ﻧﺎﺷﻲ از ﺟﺮﻳﺎن ﻫﺎ ی ﻫﻴﺪروﻟﻴﻜﻲ، ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﻣﻲ .ﻛﻨﺪ ﻓﺼﻞ دﻫﻢ - ﻣﺼﻨﻮﻋﺎت ﭘﻠﻴﻤﺮی 187 10 - 2 - 8 - ژﺋﻮﻛﺎﻣﭙﻮزﻳﺖ ﻣﺤﺼﻮل ﻫﺎ ی ﺑﻪ دﺳﺖ آﻣﺪه از ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺑﺎﻻ، ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻻﻳﻪ ای و ﺗﺮﻛﻴﺒﻲ اﺳﺖ ﻛـﻪ ﺑـ ﺮای ﻛﺎرﻫـﺎی ﺧـﺎص، ﻣـﻮاد اﻓﺰودﻧـﻲ دﻳﮕﺮی ﻫﻢ ﺑﻪ آن اﺿﺎﻓﻪ .ﺷﻮد ﻣﻲ 10 - 3 - ﻣﺴﻠﺢ ﻛﺮدن ﺧﺎک ﺧﺎ ک ﺗﻘﻮﻳﺖ ﺷﺪه ﺗﺮﻛﻴﺒﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ در آن دو ﻣﻮﻟﻔﻪ ﺑﺮ روی ﻳﻜﺪﻳﮕﺮ اﺛﺮ ﻣﺘﻘﺎﺑﻞ ﻣﻲ ﮔﺬارﻧﺪ . ﺧﺎک ﻛﻪ دا رای ﻗﺎﺑﻠﻴﺖ ﻣﻘﺎوﻣﺖ در ﺑﺮاﺑﺮ ﻧﻴﺮوﻫﺎی ﻓﺸﺎری اﺳﺖ و ژﺋﻮﮔﺮﻳﺪﻫﺎ ﻛﻪ درﺑﺮدارﻧﺪه ﺗﻮان ﻛﺸﺸﻲ ﻫﺴﺘﻨﺪ . ﺧﺎک ﺗﻘﻮﻳﺖ ﺷﺪه ﻗﺎدر ﺑﻪ ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﺑﻴﺶ ﺗـﺮ ی در ﻣﻘﺎﺑـﻞ ﺗﻐﻴﻴـﺮ ﺷﻜﻞ اﺳﺖ . ﺗﺮاﻛﻢ ﺧﺎک ﺑﺮ روی ﻻﻳﻪ ژﺋﻮﮔﺮﻳﺪ ﺑﺎﻋﺚ ﺑﻪ وﺟﻮد آﻣﺪن ﻧﻮﻋﻲ ﻗﻔﻞ و ﺑﺴﺖ ﺑﻴﻦ ﺳﻨﮓ داﻧﻪ ﻫﺎ و ژﺋﻮﮔﺮﻳﺪ ﺷﻮد ﻣﻲ . ﺟﺰﻳﻴـﺎت و ﻣﺸﺨﺼﺎت ﺳﺎزه ﻫﺎی ﺧﺎک ﻣﺴﻠﺢ در ﻓﺼﻞ 11 ) دﻳﻮارﻫﺎی ﺣﺎﻳﻞ ، ﺑﻪ ( ﻃﻮر ﻛﺎﻣﻞ اراﺋﻪ ﮔﺮدﻳﺪه اﺳﺖ . 10 - 3 - 1 - ﭘﺎﻳﺪارﺳﺎزی ﺷﻴﺐ ﺧﺎﻛﻲ ﺮایﺑ ﭘﺎﻳﺪارﺳﺎزی ﻳﻚ ﺷﻴﺐ ﻓﺮورﻳﺨﺘﻪ اﺑﺘﺪا ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ ش ﻛﺮده، ﺑﺮداﺷﺘﻪ ﺷﺪه و ﺧﺎک ﺑﺴﺘﺮ ﺷﻴﺐ، ﻛﻮﺑﻴﺪه ﺷﻮد ﻣﻲ و در ﻧﻬﺎﻳﺖ ﺷﻴﺐ در ﻻﻳﻪ ﻫﺎﻳﻲ از ﺧﺎک ﻛﻮﺑﻴﺪه ﺷﺪه و ژﺋﻮﮔﺮﻳﺪ، ﺳﺎﺧﺘﻪ ﺷﻮد ﻣﻲ . ﻻﻳﻪ ﻫﺎی ژﺋﻮﮔﺮﻳﺪ، ﺳﻄﺢ ﻟﻐﺰش ﺷﻴﺐ را ﻗﻄﻊ ﻛﺮده و ﻣﺎﻧﻊ ﻟﻐﺰﻳﺪن و ازدﺳﺖ رﻓﺘﻦ ﺷﻴﺐ از ﻧﻮ ﺑﻨﺎ ﺷﺪه ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . ﻗﺎﺑﻞ ذﻛﺮ اﺳﺖ ﺑﻪ دﻟﻴﻞ وﻳﮋﮔﻲ ﻫﺎ ی اﻻﺳﺘﻮﭘﻼﺳﺘﻴﻜﻲ و ﺗﺎﺛﻴﺮ ﻫﺎی ﻣﻴ ﻲﺮاﻳ ﻟـﺮزه ای ﻛـﻪ ﺗﻮﺳـﻂ ﻻﻳـﻪ ژﺋﻮﮔﺮﻳﺪ ﺑﻪ ﺧﺎک داده ﺷﻮد ﻣﻲ ، ﺷﻴﺐ ﺧﺎﻛﻲ در ﻣﻘﺎﺑﻞ ﻟﻐﺰش ) زﻟﺰﻟﻪ ( ﻣﺴﺘﺤﻜﻢ و دا رای ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﺧﻮﺑﻲ اﺳﺖ . 10 - 3 - 2 - ﺳﺎﺧﺖ دﻳﻮارﻫﺎی ﺣﺎﻳﻞ ﺗﻜﻨﻮﻟﻮژی دﻳﻮارﻫﺎی ﺣﺎﻳﻞ ژﺋﻮﺳﻴﻨﺘﺘﻴﻚ ﺑﺮﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﺪه از اﻳﺪه ﺧﺎک ﻣﺴﻠﺢ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . اﻳﻦ دﻳﻮارﻫﺎ ﺑﻪ ﻫﺎ ﺷﻜﻞ ی ﻣﺘﻔﺎوت و ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از اﻧﻮاع ژﺋﻮﺳﻴﻨﺘﺘﻴﻚ ﻫﺎ ﻃﺮاﺣﻲ و اﺟﺮا ﻣﻲ ﮔﺮدﻧﺪ اﻳﻦ . ﮔﻮﻧﻪ دﻳﻮارﻫﺎ در اﻧﻮاع زﻳﺮ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮﻧﺪ : اﻟﻒ- دﻳﻮارﻫ ﺎ ی ژﺋﻮﺗﻜﺴﺘﺎﻳﻞ در اﻳﻦ دﻳﻮارﻫﺎ، ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻻﻳﻪ ﻻﻳﻪ اﺟﺮا ﺷﺪه و ﻫﺮ ﻻﻳﻪ ﺑﻴﻦ ﺻﻔﺤﻪ ﻫﺎی ژﺋﻮﺗﻜﺴﺘﺎﻳﻞ ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮد . ﺳﭙﺲ وﺟﻪ ﺧﺎرﺟﻲ دﻳﻮار ﺮایﺑ ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ ﺑﺎ اﺷﻌ ﻪ ﻓﺮاﺑﻨﻔﺶ ﭘﻮﺷﺶ .ﺷﻮد ﻣﻲ ب- دﻳﻮارﻫﺎی ژﺋﻮﮔﺮﻳﺪ در اﻳﻦ دﻳﻮارﻫﺎ ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ژﺋﻮﮔﺮﻳﺪ، دﻳﻮارﻫﺎی ﺣﺎﻳﻠ ﻲ ﻣﺸﺎﺑﻪ دﻳﻮارﻫﺎی ژﺋﻮﺗﻜﺴﺘﺎﻳﻞ اﺟﺮا ﺷﻮد ﻣﻲ ﺑﻪ . دﻟﻴـﻞ ﺳـﻮراخ ﻫـﺎ ی ژﺋﻮﮔﺮﻳـﺪ، اﻣﻜﺎن رﺷﺪ ﮔﻴﺎﻫﺎن در ﻓﺎﺻﻠﻪ ﺑﻴﻦ اﻳﻦ ﺳﻮراخ ﻫﺎ و ﻳﺎ ﭘﺸﺖ آﻧﻬﺎ وﺟﻮد دارد . ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺗﺎﺛﻴﺮ اﺷﻌﻪ ﻓﺮاﺑﻨﻔﺶ ﻫﻢ ﺗـﺮ ﻛـﻢ اﺳـﺖ و در ﻧﺘﻴﺠـﻪ اﺣﺘﻴﺎج ﺑﻪ ﭘﻮﺷﺶ دادن وﺟﻪ ﺧﺎرﺟﻲ اﻳﻦ دﻳﻮارﻫﺎ ﻧﻤﻲ ﺑﺎﺷﺪ . 188 ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻓﻨﻲ ﻋﻤﻮﻣﻲ ﻛﺎرﻫﺎی ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ج- دﻳﻮارﻫﺎی ﻣﺴﻠﺢ ﺑﺎ ژﺋﻮﮔﺮﻳﺪ و ﻳﺎ ژﺋﻮﺑﻠﻮک ﺧﺎک ﻣﺴﻠﺢ ﺷﺪه ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ژﺋﻮﮔﺮﻳﺪﻫﺎ، ﺟﺎﻳﮕﺰﻳﻨﻲ ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺑ ﺮای دﻳﻮارﻫﺎی ﺣﺎﻳﻞ ﻣﻌﻤﻮﻟﻲ و ﻳﺎ دﻳﻮارﻫﺎی ﺧـﺎک ﻣـﺴﻠﺢ ﺗـﺴﻤﻪ ای اﺳﺖ، ﺑﻪ ﻃﻮری ﻛﻪ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻋﻤﻠﻴ ﺎت اﺟ ﺮاﻳ ﻲ ﺗﺎ 30 درﺻﺪ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ ﻛﺎﻫﺶ ﻳﺎﺑﺪ . اﺳﺘﻔﺎده از ژﺋﻮﮔﺮﻳﺪ در ﻫـﺎ ﺧﺎک ی ﻣـﺴﻠﺢ، اﻣﻜـﺎن ﺳـﺎﺧﺖ ﺣﻔﺎﻇﺖ ﻛﻨﺎره ﻫﺎ ﺗﺎ ﻫﺎ ﺷﻴﺐ ی 80 درﺟﻪ را ﻣﻲ دﻫﺪ، ﺿﻤﻦ ﻛﻪ اﻳﻦ اﻣﻜﺎن اﻓﺰاﻳﺶ ﺷﻴﺐ دﻳﻮار ﺗﺎ ﺣﺎﻟﺖ ﺗﻘﺮﻳﺒﺎ ﻗﺎﺋﻢ، در ﺻﻮرت ﺑﻪ ﻛـﺎرﮔﻴﺮی ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ ژﺋﻮﺑﻠﻮک ﻧﻴﺰ وﺟﻮد دارد . اﻳﻦ ﻧﻮع ﺑﻠﻮک ﻫﺎ ﺶ ی ﭘﻴ ﺳﺎﺧﺘﻪ، ﻫﻢ ﻧﻮﻋﻲ ﺣﻔﺎﻇﺖ و ﭘﻮﺷﺶ و اﺳﺘﺤﻜﺎم ﺑ ﺮای ﺳﻄﺢ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ و ﻫـﻢ از داﺧﻞ ﺑﻪ ﺷﻜﻠﻲ ﻳﻜﭙﺎرﭼﻪ ﺑﺎ ژﺋﻮﮔﺮﻳﺪ، ﺑﺎﻋﺚ ﺗﻘﻮﻳﺖ ﺧﺎک ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . اﻧﻌﻄﺎف ﭘﺬﻳﺮی ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻮﺟﻪ ﺧﺎک ﻣـﺴﻠﺢ ژﺋﻮﮔﺮﻳـﺪی، اﺳـﺘﻔﺎده از آن را ﻧﻴﺰ در ﻫﺎ ﺧﺎک ی دا رای ﻇﺮﻓﻴﺖ ﺑﺎرﺑﺮی ﭘﺎﻳﻴﻦ ، ﻣﻴﺴﺮ ﻣﻲ ﺳﺎزد و اﻳﻦ ﺑﻪ ﻋﻠﺖ ﻗﺎﺑﻠﻴﺖ آن در ﺳﺎزﮔﺎرﻛﺮدن ﺧﻮد ﺑﺎ ﻧﺸﺴﺖ ﻫﺎ ی ﺑﺴﺘﺮ اﺳﺖ . 10 - 3 - 2 - 1 - ﻣﻼﺣﻈﻪ ﻫﺎی ﻋﻤﻮﻣﻲ دﻳﻮارﻫﺎی ژﺋﻮﺳﻴﻨﺘﺘﻴﻚ  ﺑﻪ ﻃﻮرﻛﻠﻲ ﻃﺮاﺣﻲ دﻳﻮارﻫﺎی ژﺋﻮﺳﻴﻨﺘﺘﻴﻚ در ﺳﻪ ﺑﺨﺶ، ﺗﺎﻣﻴﻦ ﺷ ﺮاﻳ ﻂ ﭘﺎﻳﺪاری داﺧﻠﻲ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺿﺨﺎﻣﺖ ﻻﻳـﻪ ﻫـﺎ و ﻛﻨﺘﺮل ﻃﻮل ﻣﻬﺎری و ﺗﻌﻴﻦ ﻃﻮل ﻛﻠﻲ ژﺋﻮﺳﻴﻨﺘﺘﻴﻚ، ﻛﻨﺘﺮل ﭘﺎﻳـﺪاری ﺧـﺎرﺟﻲ ﻛﻠـﻲ، ﺷـﺎﻣﻞ ﺷـ ﺮاﻳ ﻂ واژﮔـﻮﻧﻲ و ﻟﻐـﺰش و ﻇﺮﻓﻴﺖ ﺑﺎرﺑﺮی، و ﻃﺮاﺣﻲ ﺳﺎﻳﺮ ﺟﺰﻳﻴﺎت ﻻزم، ﻧﻈﻴﺮ ﻧﺤﻮه ﭘﻮﺷﺶ دﻳﻮار و ... اﻧﺠﺎم ﻣﻲ ﮔﻴﺮد .  ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ ﺳﺎزه ای دﻳﻮارﻫﺎی ژﺋﻮﺳﻴﻨﺘﺘﻴﻚ، اﻧﻌﻄﺎف ﭘﺬﻳﺮی ﺑﺎﻻﻳﻲ داﺷﺘﻪ و ﻋﻤﻠﻴﺎت زﻫﻜـﺸﻲ ﺑـﻪ راﺣﺘـﻲ در آﻧﻬـﺎ ﻗﺎﺑـﻞ اﻧﺠـﺎم ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . اﻳﻦ ﺳﺎزه ﻫﺎ در ﻣﻘﺎﺑﻞ ﻧﺸﺴﺖ ﻫﺎ ی ﻧﺎﻣﺴﺎ وی و ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﻧﻴﺮوﻫﺎی ﻟﺮزه ای ﻣﻘﺎوم ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ .  ﺟﻬﺖ اﺟ ﺮای اﻳﻦ دﻳﻮارﻫﺎ، ﺗﺠﻬﻴﺰات ﺳﻨﮕﻴﻦ ﻧﻴﺎز ﻧﺒﻮده و در اﺟ ﺮای آن ﻣﻲ ﺗﻮان از ﻧﻴﺮوی اﻧﺴﺎﻧﻲ ﻏﻴﺮﻣﺘﺨﺼﺺ اﺳﺘﻔﺎده ﻧﻤﻮد و در ﻣﺠﻤﻮع، ﺑﻪ ﻃﻮر ﻣﻌﻤﻮل ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺳﺎﻳﺮ دﻳﻮارﻫﺎی ﺣﺎﻳﻞ اﻗﺘﺼﺎدی ﺗﺮ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ . ﺣﺠﻢ ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺧﺎﻛﻲ و ﺣﻔﺎری ﭘﺸﺖ اﻳﻦ دﻳﻮارﻫﺎ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ دﻳﻮارﻫﺎی ﺣﺎﻳﻞ ﻣﻌﻤﻮﻟﻲ و ﺧﺎک ﻣﺴﻠﺢ ﺗﺮ ﻛﻢ ﺑﻮده و ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ ﭘﺸﺖ دﻳﻮار ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ ﺷﺎﻣﻞ رﻳﺰداﻧـﻪ ﻫﻢ ﺑﺎﺷﺪ . ﺮایﺑ اﺟ ﺮای دﻳﻮارﻫﺎی ژﺋﻮﺳﻴﻨﺘﺘﻴﻚ ﻧﻴﺎزی ﺑﻪ ﻋﻤﻠﻴﺎت ﭘﻲ ﺳﺎزی ﻧﻴﺴﺖ و ﺗﻨﻬﺎ ﺑﺎﻳﺪ ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺑﺴﺘﺮﺳﺎزی اﻧﺠﺎم ﺷﻮد . ﻣﺮاﺣﻞ اﺟ ﺮاﻳ ﻲ ﺑﻪ ﺷﺮح زﻳﺮ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ :  ﭘﺲ از اﻧﺠﺎم ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺑﺴﺘﺮﺳﺎزی، ﻳﻚ ﻗﺎﻟﺐ ﭼﻮﺑﻲ ﺑﺎ ارﺗﻔﺎع ﻛﻤﻲ ﺑﻴﺶ از ارﺗﻔﺎع ﻻﻳﻪ ﻫﺎی ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ ی، ﺑﺮ روی زﻣﻴﻦ ) ﻳـﺎ ﺑـﺮ روی ﻻﻳﻪ اﺟﺮا ﺷﺪه ﻗﺒﻠﻲ ( ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮد . اﻳﻦ ﻗﺎﻟﺐ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ای از ﻳﻚ ﺳﺮی ﻧـﺸﻴﻤﻦ ﻫـﺎ ی L ﺷـﻜﻞ ﻓﻠـﺰی و ﻳـﻚ ﺗﺨﺘـﻪ ﺳﺮﺗﺎﺳﺮی ﺑﻪ ﻣﻮازات وﺟﻪ ﺧﺎرﺟﻲ دﻳﻮار اﺳﺖ .  ژﺋﻮﺗﻜﺴﺘﺎﻳﻞ ﻳﺎ ژﺋﻮﮔ ﺮﻳﺪ ﺑﻪ ﮔﻮﻧﻪ ای ﮔﺴﺘﺮده ﺷﻮد ﻣﻲ ﻛﻪ ﺗﻘﺮﻳﺒﺎ ﻳﻚ ﻣﺘﺮ از روی ﻟﺒﻪ ﻓﻮﻗﺎﻧﻲ ﻗﺎﻟﺐ ﺑﻴـﺮون اﻓﺘـﺎده و آزاد ﺑﺎﺷـﺪ . ﻣﻌﻤﻮﻻ ﺟﻬﺖ اﻟﻴﺎف، ﻋﻤﻮد ﺑﺮ دﻳﻮار ﺑﻮده و درزﻫﺎی ﻧﻮارﻫﺎی ﻣﺠﺎور، دوﺧﺘﻪ ﺷﺪه ﻳﺎ ﺑﺮ روی ﻫﻢ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻫـﻢ ﭘﻮﺷـﺎﻧﻲ اﺟـﺮا ﺷﻮد ﻣﻲ . ﻃﻮل ﭘﻮﺷﺶ در وﺻﻠﻪ ﻫﺎی ﭘﻮﺷﺸﻲ، ﺗﺎﺑﻌﻲ از ﻧﻮع ژﺋﻮﺳﻴ ﻨﺘﺘﻴﻚ، ﻧﻮع ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ و اﺻﻄﻜﺎک آن ﺑﺎ ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . در اﻳﻦ روش ﻋﻼوه ﺑﺮ ﻣﺼﺮف ﺑﻴﺶ ﺗﺮ ژﺋﻮﺳﻴﻨﺘﺘﻴﻚ، اﻧﺠﺎم آزﻣﺎﻳﺶ ﻫﺎ ی ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ اﺻﻄﻜﺎک دو ﻻﻳﻪ ژﺋﻮﺳﻴﻨﺘﺘﻴﻚ ﻫﻢ اﻟﺰاﻣـﻲ اﺳﺖ . ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻣﻮارد ﻓﻮق ﺗﻮﺻﻴﻪ ﺷﻮد ﻣﻲ ﺟﻬﺖ وﺻﻠﻪ ژﺋﻮﺳﻴﻨﺘﺘﻴﻚ ﻫﺎ از روش دوﺧﺘﻦ آﻧﻬﺎ اﺳﺘﻔﺎده ﺷﻮد .  ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ ﺑ ﻪ ارﺗﻔﺎع ﺳﻪ ﭼﻬﺎرم ﺿﺨﺎﻣﺖ ﻻﻳﻪ ) ﺑﻴﻦ 20 ﺗﺎ45 ﺳﺎﻧﺘﻲ ( ﻣﺘﺮ رﻳﺨﺘﻪ ﺷﺪه و ﻣﺘﺮاﻛﻢ ﻣﻲ ﮔﺮدد . ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ ، ﺑﻪ ﻃﻮر ﻣﻌﻤﻮل از ﻫﺎ ﺧﺎک ی داﻧﻪ ای زﻫﻜﺸﻲ ﺷﺪه ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﻓﺼﻞ دﻫﻢ - ﻣﺼﻨﻮﻋﺎت ﭘﻠﻴﻤﺮی 189  ﻳﻚ رﻳﺴﻪ، اﻧﺪﻛﻲ ﺑﻠﻨﺪﺗﺮ از ارﺗﻔﺎع ﻻﻳﻪ، در ﻣﺠﺎورت ﻗﺎﻟﺐ، اﺟﺮا ﺷﺪه و اﻧﺘﻬﺎی آزاد ژﺋﻮﺗﻜﺴﺘﺎﻳﻞ ﻳﺎ ژﺋﻮﮔﺮﻳﺪ ﺑـﻪ روی رﻳـ ﺴﻪ ﺑﺮﮔﺮداﻧﺪه .ﺷﻮد ﻣﻲ  ﺑﻘﻴﻪ ارﺗﻔﺎع ﻻﻳﻪ ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ ﺗﺎ ﺿﺨﺎﻣﺖ ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ رﻳﺨﺘﻪ ﺷﺪه و ﻣﺘﺮاﻛﻢ ﻣﻲ ﮔﺮدد . ﺳﭙﺲ ﻗﺎﻟﺐ ﭼﻮﺑﻲ از ﺟﻠﻮی ﻻﻳـﻪ و ﻧـﺸﻴﻤﻦ ﻓﻠﺰی از زﻳﺮ آن ﺑﺮداﺷﺘﻪ ﺷﺪه و اﺟ ﺮای ﻻﻳﻪ ﺑﻌﺪی ﺑﻪ ﻫﻤﻴﻦ ﺻﻮرت اﻧﺠﺎم ﻣﻲ ﮔﻴﺮد .  ﭘﺲ از اﺗﻤﺎم اﺟ ﺮای دﻳﻮار، ﭘﻮﺳﺘﻪ و ﻧﻤﺎی ﺧﺎرﺟﻲ ﺑ ﺮای ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی از ﺗﺎﺛﻴﺮ ﻫﺎی ﺑـﺎر زﻳﺎن اﺷـﻌﻪ ﻓـﺮاﺑﻨﻔﺶ ﭘﻮﺷـﺶ ﻣـﻲ ﺷـﻮد ﺑﻴﺶ ) ﺮای ﺑ ﺗﺮ دﻳﻮارﻫﺎی ﺳﺎﺧﺘﻪ ﺷﺪه از ژﺋﻮﺗﻜﺴﺘﺎﻳﻞ (. ﻣﺤﺼﻮل ﻫﺎ ی آﺳﻔﺎﻟﺘﻲ، ﻗﻴﺮ و ﻳﺎ ﺑﺘﻦ ﭘﺎﺷﻲ از ﭘﻮﺷﺶ ﻫـﺎ ی ﻣﻌﻤـﻮل ﺑـﻪ اﻳﻦ ﻣﻨﻈﻮر ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ . 10 - 3 - 3 - اﻣﻜﺎن اﺟ ﺮای ﺷﻴﺐ ﻫﺎ ی ﺧﺎﻛﻲ ﺗﻨﺪ و ﺳﺎﺧﺖ ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ ﻫﺎ ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ژﺋﻮﮔﺮﻳﺪﻫﺎ، اﻣﻜﺎن ﺳﺎﺧﺖ ﻫﺎ ﻴﺐﺷ ی ﺗﻨﺪ ﻓﺮاﻫﻢ ﻣﻲ ﮔﺮدد . ﺳﻄﺢ روﻳﻲ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧـﺪ ﭘﻮﺷـﻴﺪه از ﮔﻴـﺎه ﻳـﺎ در ﺻـﻮرت ﻟـﺰوم ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ ﺑﺎ ﺳﻄﻮح ﭘﻴﺶ ﺳﺎﺧﺘﻪ ﺑﺘﻨﻲ ﭘﻮﺷﻴﺪه ﺷﻮد . ﺷﻴﺐ اﺻﻠﻲ ﺑﺎﻳﺪ از ﭘﺎﻳﻪ ﺧﺎک ﺑﺮداری ﺷﻮد ﺗﺎ دﻫﺎﻧﻪ ﻛﺎﻓﻲ ﺑ ﺮای ژﺋﻮﮔﺮﻳﺪﻫﺎ ﻓﺮاﻫﻢ ﺷـﻮد . ﺑﻪ ﻃﻮر ﻣﻴﺎﻧﮕﻴﻦ اﻳﻦ ﻋﺮض در ﺣﺪود 60 ﺗﺎ70 درﺻﺪ ارﺗﻔﺎع اﺳﺖ ایﺮ اﺟ . ﻋﻤﻠﻴﺎت، ﻧﻴﺎز ﺑﻪ ﻓﻀﺎی زﻳﺎدی ﻧﺪارد . ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺟﻬـﺖ ﺳـﺎﺧﺖ ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ ﻫﺎی ﺑﺰرگ و ﺑﺎ ارﺗﻔﺎع زﻳﺎد ﺑﺎ ﺷﻴﺐ 80 ﺗﺎ85 درﺻﺪ، از ژﺋﻮﮔﺮﻳﺪﻫﺎ اﺳـﺘﻔﺎده ﻣـﻲ ﮔـﺮدد . ﺟﻬـﺖ ﺳـﺎﺧﺖ اﻳـﻦ ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ ﻫـﺎ اﻣﻜـﺎن ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری از ﻫﺮﮔﻮﻧﻪ ﺧﺎک در دﺳﺘﺮس وﺟﻮد دارد و ﻟﺬاﺻﺮﻓﻪ ﺟﻮﻳﻲ ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻮﺟﻬﻲ را از ﻧﻈﺮ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎی ﺳﺎﺧﺖ و ﺳﺎز درﺑﺮدارد . از ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺗﺮﻛﻴﺒﻲ ژﺋﻮﮔﺮﻳﺪ ﻳﻚ ﺳﻮﻳﻪ، ﺷﺒﻜﻪ ﻓﻠﺰی و ﭘﻮﺷﺶ ﮔﻴﺎﻫﻲ ﺑـ ﺮای اﻳﺠـﺎد ﺷـﻴﺐ ﻫـﺎ ی ﺗﻨـﺪ و ﻫﻤﭽﻨـﻴﻦ ﺣﻔﺎﻇـﺖ در ﺑﺮاﺑـﺮ ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲ ﮔﺮدد . اﻳﻦ ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ ﺷﺎﻣﻞ ژﺋﻮﮔﺮﻳﺪﻫﺎی ﻳﻚ ﺳﻮﻳﻪ و ﺷﺒﻜﻪ ﻫﺎی ﻓﻠﺰی درﺟﺎ ﺑ ﺮای ﺷﻜﻞ دادن ژﺋﻮﮔﺮﻳﺪ در ﺳﻄﺢ، ﻛـﻪ ﻣﻌﻤﻮﻻ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﺷﺒﻜﻪ ﻫﺎی  200 200 ﻣﺘﺮ ﻣﻴﻠﻲ ی ﻳﺎ  150 150 ﻣﺘﺮ ﻣﻴﻠﻲ ) ی آرﻣﺎﺗﻮر ﺑﻪ ﻗﻄﺮ 8 ( ﻣﺘﺮ ﻣﻴﻠﻲ ﻫﺴﺘﻨﺪ، اﺟﺮا ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . اﻳـﻦ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﭘﺎﻳﺪاری ﺳﻄﺢ ﺷﻴﺐ را ﻫﻨﮕﺎم ﻛﻮﺑﻴﺪن ﻫﺮ ﻻﻳﻪ ﺗﺎﻣﻴﻦ ﻛﺮده و ﺑﺎ اﻳﺠﺎد ﻳﻚ ﺳﻄﺢ ﻗﺎﺑﻞ ﻛﺸﺖ ﻛﻪ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻳﻚ ﻻﻳـﻪ ژﺋﻮﺗﻜﺴﺘﺎ ﻳﻞ ﺑﻪ ﻫﻤﺮاه ﺧﺎک ﻗﺎﺑﻞ ﻛﺸﺖ ﺑﺮ روی آن ﺑﺎﺷﺪ ) ﻣﻌﻤﻮﻻ ﮔﻴﺎه ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺑﻪ وﺳﻴﻠﻪ ﭘﻤﭗ ﺑﺎ ﻓﺸﺎر 1 ﺑﺮ روی آن ﻗﺮار داده ﻣـﻲ ﺷـﻮد ، ( وﻇﻴﻔﻪ ﻛﻨﺘﺮل ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ را ﺑﺮ ﻋﻬﺪه دارد . 10 - 4 - ﭘﺎﻳﺪارﺳﺎزی از ژﺋﻮﮔﺮﻳﺪ ﻫﺎی دو ﺳﻮﻳﻪ و ﭼﻨﺪ ﻻﻳﻪ دوﺳﻮﻳﻪ، ﺟﻬﺖ ﭘﺎﻳﺪارﺳﺎزی ﺑـﺴﺘﺮﻫﺎی ﺳـﺴﺖ و ﭘـﻲ ﺟـﺎده ﻫـﺎ و ﻫﻤﭽﻨـﻴﻦ اﻓـﺰاﻳﺶ ﺑـ ﺎرﺑﺮی ﺷﺎﻟﻮده ﻫﺎی ﺳﻄﺤﻲ ﺳﺎزه ﻫﺎ، اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲ ﮔﺮدد . 10 - 4 - 1 - ﺳﺎﺧﺖ ﺟﺎده ﻫﺎ و ﺗﻘﻮﻳﺖ ﺑﺴﺘﺮﻫﺎی ﺳﺴﺖ در ﺻﻮرت ﺳﺎﺧﺖ ﻳﻚ ﺟﺎده روی ﺧﺎک ﻧﺮم ﻳﺎ اﺷﺒﺎع ﺷﺪه، ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی از ﻧﺸﺴﺖ در ﻃﻮل ﺳﺎﺧﺖ ﻳﺎ ﺑﻌﺪ از آن، از ﻻﻳـﻪ ﻫـﺎی ژﺋﻮﮔﺮﻳﺪﻫﺎی ﻣﺴﻠﺢ ﻛﻨﻨﺪه ﻻﻳﻪ اﺳﺎس ﻛﻪ از ﻣﻮاد داﻧﻪ ای ﺗﺸﻜﻴﻞ ﺷﺪه اﺳﺖ ، ﺟﻬﺖ ﻣﺤﺼﻮرﻛﺮدن ﺧﺎک و ﺗﻮزﻳﻊ ﺑﺎر اﺳـﺘﻔﺎده ﻣـﻲ ﺷـﻮد . ژﺋﻮﮔﺮﻳﺪﻫﺎی دو ﺳﻮﻳﻪ، اﻣﻜﺎن ﻛﺎﻫﺶ ﻻﻳﻪ اﺳﺎس را ﻓﺮاﻫﻢ آورده و ﻋﻤﺮ اﺳﺘﻔﺎده از ﺳﺎزه را اﻓﺰاﻳﺶ ﻣﻲ دﻫﻨـﺪ و ﻫﻤﭽﻨـﻴﻦ ﻣـﻲ ﺗـﻮان از 1- Hydro-Seeding 190 ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻓﻨﻲ ﻋﻤﻮﻣﻲ ﻛﺎرﻫﺎی ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﻣﺼﺎﻟﺢ داﻧﻪ ای رﻳﺰﺗﺮی اﺳﺘﻔﺎده ﻧﻤﻮد . اﻳﻦ ﻧﻮع ژﺋﻮﮔﺮﻳﺪﻫﺎ دا رای ﺳﺎﺧﺘﺎر ﺷﺒﻜﻪ ای و ﻣﻨﻔﺬدار ﺑﻮده ﻛﻪ در اﻳﻦ ﺷﺒﻜﻪ ﻫﺎ ﻣﻮاد داﻧﻪ ای ﺑﻪ ﻋﻠﺖ ﻗﻔﻞ ﺷﺪﮔﻲ، ﻣﺤﺒﻮس و ﻣﺤﺪود ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . در ﻣﺎﺳﻪ رﻳﺰداﻧﻪ ﻳﺎ ﻫﺎ ﺧﺎک ی رﺳﻲ، اﺳﺘﻔﺎده از ژﺋﻮﮔﺮﻳـﺪ ﭼﻨﺪﻻﻳـﻪ و ﺑـﺎ ﺷـﺒﻜﻪ ﺑﻨـﺪی رﻳﺰﺗـﺮ، ﺗﻮﺻﻴﻪ ﺷﻮد ﻣﻲ . زﻣﺎﻧﻲ ﻛﻪ وﻳﮋﮔﻲ ﻫﺎ ی ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ اﺑﻌﺎد داﻧﻪ ای ﺧﺎک، ﻣﻨﺎﺳﺐ ﻧﻤﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ و ﻧﻤﻲ ﺗﻮاﻧﻨﺪ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻓﻴﻠﺘﺮی ﺮایﺑ ﻻﻳﻪ ﺗﺤﺘـﺎﻧﻲ ﺧﻮد ﻋﻤﻞ ﻛﻨﻨﺪ، ﺑﺎﻳﺪ از اﺣﺘﻤﺎل ﻧﻔﻮذ اﻳﻦ ﻻﻳﻪ ﺗﺤﺘﺎﻧﻲ ﺑﻪ درون ﻻﻳﻪ ﻓﻮﻗﺎﻧﻲ ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی ﻛﺮد . ﺑﺪﻳﻦ ﻣﻨﻈﻮر، اﺳﺘﻔﺎده از ژﺋﻮﻛﺎﻣﭙﻮزﻳﺖ ﺗﻮﻟﻴـﺪ ﺷﺪه از ژﺋﻮﺗﻜﺴﺘﺎﻳﻞ و ژﺋﻮﮔﺮﻳﺪ، ﻛﻪ ﺑﺎ ﻗﺮارﮔﻴﺮی ﻳﻚ ﻻﻳﻪ ژﺋﻮﺗﻜﺴﺘﺎﻳﻞ ﺑﺎﻓﺘﻪ ﻧﺸﺪه ﺑﺮ روی ﻳﻚ ﻻﻳﻪ ژﺋﻮﮔﺮﻳﺪ دو ﺳﻮﻳﻪ ﺳﺎﺧﺘﻪ ﻣﻲ ﺷـﻮد ، ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻳﻚ ﻋﺎﻳﻖ ﺟﺪاﺳﺎز، ﺗﻮﺻﻴﻪ ﻣﻲ ﮔﺮدد . ﺑﻪ ﻋﻠﺖ ﻗﺎﺑﻠﻴﺖ ﺑﺎﻻی ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻓﺮم ﻣﻮﺿﻌﻲ ژﺋﻮﺗﻜﺴﺘﺎﻳﻞ ﻫﺎ در ﻓﻀﺎی ﺳﻮراخ ﻫﺎ ی ژﺋﻮﮔﺮﻳﺪ، از ﻗﻔﻞ و ﺑﺴﺖ ﺑﻴﻦ ﻻﻳﻪ ژﺋﻮﮔﺮﻳﺪ و ذره ﻫﺎی ﺧﺎک، ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی ﻧﺸﺪه و اﻳﻦ ﻛﺎرآﻳﻲ ﺣﻔﻆ ﺷﻮد ﻣﻲ . اﻳـﻦ ﻧـﻮع ژﺋﻮﻛﺎﻣﭙﻮزﻳـﺖ دا رای ﻣﻘﺎوﻣـﺖ ﻛﺸﺸﻲ زﻳﺎد و ﻣﺪول ا ﻻﺳﺘﻴﺴﻴﺘﻪ ﺑﺎﻻ، ﻣﻘﺎوﻣﺖ در ﺑﺮاﺑﺮ ﺻﺪﻣﻪ ﻫﺎی ﻫﻨﮕﺎم ﻧﺼﺐ و ﻣﻘﺎوﻣﺖ در ﺑﺮاﺑﺮ ﻋﻮاﻣﻞ ﺟﻮی ﺑﻮده و ﺑـﻪ وﻳـﮋه ﺑـ ﺮای ﭘﺎﻳﺪارﺳﺎزی ﻫﺎ ﺧﺎک در ﺟﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﻫﻢ ﻣﺴﺘﺤﻜﻢ ﺳﺎزی و ﻫﻢ ﺟﺪاﺳﺎزی ﺑﻴﻦ ﻻﻳﻪ اﺳﺎس داﻧﻪ ای و ﺧﺎک ﻧﺮم ﺑﺴﺘﺮ ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ ﺑﺎﺷﺪ، اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲ ﮔﺮدد . 10 - 4 - 2 - اﻓﺰاﻳﺶ ﺑﺎرﺑﺮی ﺷﺎﻟﻮده ﻫﺎی ﺳﻄﺤﻲ ﺟ ﺎی دادن ﻳﻚ ﻳﺎ ﭼﻨﺪ ﻻﻳﻪ ژﺋﻮﮔﺮﻳﺪﻫﺎی دو ﺳﻮﻳﻪ در زﻳﺮ ﻓﻮﻧﺪاﺳﻴﻮن ﺳﺎزه و ﻳﺎ ﺑﺴﺘﺮ ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ ، ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ ﻇﺮﻓﻴـﺖ ﺑـﺎرﺑﺮی را اﻓـﺰاﻳﺶ داده و از ﺳﻮراخ ﺷﺪﮔﻲ1 ﻧﺎﺷﻲ از ﻇﺮﻓﻴﺖ ﻧﺎﻛﺎﻓﻲ ﺑﺎرﺑﺮی ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی ﻛﻨﺪ . در اﻳﻦ ﺷ ﺮاﻳ ﻂ ﺳﻄﺢ ﮔﺴﻴﺨﺘﮕﻲ ﻛﻠﻲ ﺗﻮﺳﻂ ژﺋﻮﮔﺮﻳﺪﻫﺎ ﻋﻤﻴﻖ و ﺑﺰرگ ﺷﺪه و ﺑﻪ ﻫﻤﻴﻦ دﻟﻴﻞ ﻣﻘﺎو ﻣﺖ ﺑﺮﺷﻲ ﺧﺎک و ﻇﺮﻓﻴﺖ ﺑﺎرﺑﺮی، ﺑﻪ ﺷﻜﻞ ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻮﺟﻬﻲ اﻓﺰاﻳﺶ ﻣﻲ ﻳﺎﺑﻨﺪ . ﺟﻬﺖ ﺳﺎﺧﺖ ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ ﻫﺎ، ژﺋﻮﮔﺮﻳﺪﻫﺎ ﺑﻴﻦ ﻻﻳﻪ ای از ﻣﻮاد داﻧﻪ ای، ﻧﺼﺐ ﺷﺪه و ﺑﻪ اﻳﻦ ﺗﺮﺗﻴﺐ ﺳﻜﻮﻳﻲ ﻧﮕﻬﺪارﻧﺪه ﺑـ ﺮای وزن ﺧـﺎﻛﺮﻳﺰ ﺑﻪ وﺟﻮد ﻣﻲ . آﻳﺪ ﭼﻨﻴﻦ ﺳﺎﺧﺘﺎری ﻣﺎﻧﻨﺪ ﻳﻚ ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ زﻫﻜﺸﻲ ﻧﻴـﺰ ﻋﻤـﻞ ﻛـﺮده، ﺧـﺎﻛﺮﻳﺰ را در ﻣﻘ ﺎﺑـﻞ اﺷـﺒﺎع ﺷـﺪن ﻣﺤﺎﻓﻈـﺖ ﻧﻤـﻮده و ﺷﻜﺎف ﻫﺎ ی ﻧﺎﺷﻲ از ﻓﺸﺎر آب را روی ﺑﺴﺘﺮ ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ ﻛﺎﻫﺶ ﻣﻲ دﻫﺪ . ﺑـﺎ اﺳـﺘﻔﺎده از ﺗﺮﻛﻴـﺐ ژﺋﻮﻛﺎﻣﭙﻮزﻳـﺖ ) ژﺋﻮﺗﻜـﺴﺘﺎﻳﻞ و ژﺋﻮﮔﺮﻳـﺪ و ( ژﺋﻮﮔﺮﻳﺪﻫﺎی دو ﺳﻮﻳﻪ ﻣﻲ ﺗﻮان ﺑﻪ ﻳﻚ ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ ﻓﻴﻠﺘﺮاﺳﻴﻮن - زﻫﻜﺶ دﺳﺖ ﻳﺎﻓﺖ ﻛـﻪ ﺗﻌﺒﻴـﻪ آن در ﺟـﺎﻳﻲ ﻛـﻪ ﻻزم اﺳـﺖ آب از ﺑـﺴﺘﺮ ﺧﺎﻛﺮ ﻳﺰ ﺗﺨﻠﻴﻪ ﺷﻮد ﺿﺮوری ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . 10 - 5 - زﻫﻜﺸﻲ از ﺗﺮﻛﻴﺐ ژﺋﻮﺗﻜﺴﺘﺎﻳﻞ و ژﺋﻮﻧﺖ، ﻧﻮﻋﻲ از ژﺋﻮﻛﺎﻣﭙﻮزﻳﺖ ﺳﺎﺧﺘﻪ ﺷﻮد ﻣﻲ ﻛﻪ ﺟﻬﺖ زﻫﻜﺸﻲ و ﺗﺨﻠﻴﻪ آب در ﭘﺸﺖ دﻳﻮارﻫﺎی ﺣﺎﻳـﻞ ، از آن اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲ ﮔﺮدد . اﻳﻦ ﻧﻮع ژﺋﻮ ﻛﺎﻣﭙﻮزﻳﺖ دا ﻫﺎ رای ﻇﺮﻓﻴﺖ ﺑﺎﻻی ﻓﻴﻠﺘﺮاﺳﻴﻮن و زﻫﻜﺸﻲ ﻫﺴﺘﻨﺪ و از ﻗﺮار دادن ژﺋﻮﺗﻜﺴﺘﺎﻳﻞ ﻫﺎ ﺑﺮ روی ژﺋﻮﻧﺖ ﺑﻪ ﻫﺎ وﺟﻮد ﻣﻲ آﻳﻨﺪ . در ﺻﻮرت ﭘﻮﺷﺎﻧﺪن ژﺋﻮﻧﺖ ﻫﺎ ﻛﻪ دا رای زﻫﻜﺸﻲ و ﻇﺮﻓﻴـﺖ ﺑـﺎﻻی ﺗﻮزﻳـﻊ ﺑـﺎر ﻫـﺴﺘﻨﺪ، ﺑـﺎ ژﺋﻮﺗﻜـﺴﺘﺎﻳﻞ ﻫـﺎ ) ﻓﻴﻠﺘﺮاﺳﻴﻮن ﻣﻨﺎﺳﺐ ( ﻳﻚ ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ ﻓﻴﻠﺘﺮاﺳﻴﻮن- زﻫﻜﺶ و ﺣﻔﺎﻇﺘﻲ ﺑﺴﻴﺎر ﻣﻨﺴﺠﻢ ﺑﺎ ﻗﺎﺑﻠﻴﺖ ﻧﺼﺐ آﺳﺎن ﺑﻪ وﺟﻮد ﻣﻲ . آﻳﺪ ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ در ﺳﺎزه ﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﻋﻼوه ﺑﺮ زﻫﻜﺸﻲ و ﺗﺨﻠﻴﻪ آب، ﻧﻘﺶ ﺣﻔﺎﻇﺘﻲ داﺷﺘﻪ، ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺳﺎزه ﻫﺎﻳﻲ ﻛـﻪ ﭘﻮﺷـﺶ ﺑﺘﻨـﻲ دارﻧـﺪ و ﻻزم اﺳﺖ ﻛﻪ از ورود و ﺗﻤﺎس آب ﺑﺎ ﭘﻮﺷﺶ داﺧﻠﻲ ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی ﺷﻮد، از ژﺋﻮ ﻛﺎﻣﭙﻮزﻳـﺖ ﻫـﺎ ی ﻣﺘـﺸﻜﻞ از ژﺋﻮﺗﻜـﺴﺘﺎﻳﻞ، ژﺋﻮﻧـﺖ و ژﺋـﻮﻣﻤﺒﺮان دﻧﺪاﻧﻪ دار اﺳﺘﻔﺎده ﺷﻮد ﻣﻲ . ﭘﻮﺷﺎﻧﺪن ﻳﻚ ژﺋﻮﺗﻜﺴﺘﺎﻳﻞ ﻓﻴﻠﺘﺮﻛﻨﻨﺪه ﺑﺮ رو ی ﻳﻚ ژﺋﻮﻣﻤﺒﺮان ﻛﻪ دا رای ﻇﺮﻓﻴﺖ ﺑـﺎﻻی ﻛﺸـﺸﻲ و ﺣﻔـﺎﻇﺘﻲ 1- Punching ﻓﺼﻞ دﻫﻢ - ﻣﺼﻨﻮﻋﺎت ﭘﻠﻴﻤﺮی 191 اﺳﺖ، ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ ﻣﻮﺛﺮی از ﻓﻴﻠﺘﺮاﺳﻴﻮن- زﻫﻜﺶ و ﺣﻔﺎﻇﺘﻲ ﻛﻪ ﻋﻤﻠﻜﺮدی ﺿﺪآب را دارد، اراﺋﻪ ﻣﻲ دﻫﺪ . اﻳﻦ ﻧﻮع ژﺋﻮﻛﺎﻣﭙﻮزﻳﺖ ﺑﺎﻋﺚ ﺗﻮزﻳﻊ ﻳﻜﻨﻮاﺧﺖ ﺑﺎر، ﻛﺎﻫﺶ ﺗﻨﺶ ﺑﺮﺷﻲ و ﻧﺸﺴﺖ ﻣﺘﻮازن ﻣﻲ ﮔﺮدد ) در ﺳﺎزه ﻫﺎی زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ ﻛﺎرﺑﺮد دارد (. 10 - 6 - ﻛﻨﺘﺮ ل ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ و اﻳﺠﺎد ﻻﻳﻪ ﻧﻔﻮذ ﻧﺎﭘﺬﻳﺮ از ژﺋﻮﺳﻞ و ژﺋﻮﻣﺖ و ﻣﺤﺼﻮل ﻫﺎ ی ﺗﺮﻛﻴﺒﻲ آﻧﻬﺎ ﺟﻬﺖ ﻛﻨﺘﺮل ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ ﻫﺎ ﺷﻴﺐ ی ﺧﺎﻛﻲ و ﺳﻮاﺣﻞ و اﻳﺠﺎد ﺳﻄﻮح ﻧﻔﻮذ ﻧﺎﭘﺬﻳﺮ ﺟﻬﺖ آﺑﺮاﻫﻪ ﻫﺎ، ﺣﻮﺿﭽﻪ ﻫﺎ و درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎی ﻣﺼﻨﻮﻋﻲ اﺳﺘﻔﺎده ﺑﻪ ﻋﻤﻞ ﻣﻲ . آﻳﺪ 10 - 6 - 1 - ﻛﻨﺘﺮل ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ ﺷﻴﺐ ﻫﺎ ی ﺧﺎﻛﻲ ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ژﺋﻮﺳﻞ ﻣﻲ ﺗ ﻮان ﺧﺎک روی ﺳﻄﺢ ﺷﻴﺐ را اﺳﺘﺤﻜﺎم ﺑﺨﺸﻴﺪ . وﻗﺘﻲ ﻛﻪ ﺷﺒﻜﻪ ﻫﺎی ژﺋﻮﺳﻞ ﺗﺎ آﺧﺮﻳﻦ ﺣﺪ ﻛﺸﺸﻲ ﺧﻮد ﺑﺎز ﺷﻮﻧﺪ، ﺑﺎ ﺧﺎک ﺳﺒﻚ، ﻓﺸﺮده ﺷﺪه و ﻳﻚ ﺳﺎﺧﺘﺎر ﭘﺎﻳﺪار و ﻣﺴﺘﻌﺪ ﺑ ﺮای رﺷﺪ ﮔﻴﺎه ﻓﺮاﻫﻢ ﺷﻮد ﻣﻲ . ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺳﻄﺢ اﻳﻦ ﻻﻳﻪ را ﻣﻲ ﺗﻮان ﺑـﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ژﺋﻮﻣﺖ ﻫﺎ ﻳﺎ ﻻﻳﻪ ﻫﺎی ﺗﺠﺰﻳﻪ ﭘﺬﻳﺮ ﻃﺒﻴﻌﻲ، در ﻣﻘﺎﺑﻞ ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ ﺳﻄﺤﻲ ﻣﻘﺎوم ﺗﺮ ﻛﺮد . در ﻫﺎ ﺷﻴﺐ ی ﻣﺘﺸﻜﻞ از ﺳﻨﮓ ﻫﺎ ی ﻧﺮم و ﻧﺎﭘﺎﻳﺪار ﻣﺨﻠﻮط ﺑﺎ ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺧﺎﻛﻲ ﻧﺮم ﺗﺮ، ﻣﻲ ﺗﻮان از ژﺋﻮﻣﺖ ﻫﺎ ی ﭼﻨﺪ ﻻﻳﻪ ﺑﻪ دﻟﻴﻞ ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﺑﺎﻻ و ﺳﺎﺧﺘﺎر ﺷﺒﻜﻪ ای ﻣﺘﺮاﻛﻤﺸﺎن اﺳﺘﻔﺎده ﻛﺮد . اﻳﻦ ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ، ﺣﻔﺎﻇﺘﻲ ﻣﻮﺛﺮ در ﺑﺮاﺑﺮ ﭘﺪﻳﺪه ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ ﻧﺎﺷﻲ از ﺟﺮﻳـﺎن ﭘﺪﻳـ ﺪ ﻣـﻲ آورد . در ﭘﻮﺷﺶ ﻫﺎ ی ﮔﻴﺎﻫﻲ ﺳﻄﻮح ﺷﻴﺐ دار، ﻻﻳﻪ ﺳﻄﺤﻲ ﺧﺎک در ﻃﻲ ﻣﺮﺣﻠﻪ اوﻟﻴﻪ رﺷﺪ ﮔﻴﺎه ﺑﻪ آﺳﺎﻧﻲ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ ﺗﻮﺳﻂ ﺟﺮﻳﺎن آب ﺷﺴﺘﻪ ﺷـﺪه و ﻳﺎ ﺗﺤﺖ اﺛﺮ ﺑﺎد ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ ﻳﺎﺑﺪ . ﺑﺪﻳﻦ ﻣﻨﻈﻮر ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ژﺋﻮﻣﺖ ﻫﺎ ی ﺳـﻪ ﺑﻌـﺪی، از ﻓﺮﺳـﺎﻳﺶ ﺳـﻄﺤﻲ و ﺗـﺸﻜﻴﻞ ﺷـﻴﺎرﻫﺎ در ﺧـﺎک ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی ﻣﻲ ﮔﺮدد اﻳﻦ . ﻣﺤﺼﻮل ﺑﻪ ﺷﻜﻞ رول در دﺳﺘﺮس ﺑﻮده و ﺑﻪ راﺣﺘﻲ ﻧﺼﺐ ﻣﻲ ﮔﺮدد . ﺑﻪ اﻳﻦ ﺗﺮﺗﻴﺐ ﻛﻪ از ﺑﺎﻻی ﺷﻴﺐ ﺑﻪ ﭘـﺎﻳﻴﻦ ﻫﻞ داده ﺷﺪه و ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از دﻳﺮک ﻫﺎ ی ﭼﻮﺑﻲ ﻣﺤﻜﻢ ﮔﺮدﻳﺪه، ﺳﭙﺲ ژﺋﻮﻣﺖ ﻫﺎ ﺑﺎ ﺧﺎک ﭘـﺮ ﺷـﺪه و ﺑـﻪ ﺻـﻮرت دﺳـﺘﻲ ﻳـﺎ ﻣﻜـﺎﻧﻴﻜﻲ، ﺑﺬراﻓﺸﺎﻧﻲ ﻣﻲ ﮔﺮدﻧﺪ . از روش ﻫﻴﺪروﺳﻴﺪﻳﻨﮓ ) ﻛﺸﺖ ﺑﺬر وﺳ ﺑﻪ ﻴﻠﻪ ﭘﻤﭗ ﺑﺎ ﻓﺸﺎر آب ( ﻧﻴﺰ ﺟﻬﺖ ﭘﺨﺶ ﻣﺨﻠﻮط ﺧﺎک ﺑـﺎ داﻧـﻪ ﻫـﺎی ﮔﻴـﺎه ﻣﻲ ﺗﻮان اﺳﺘﻔﺎده ﻛﺮد . ﺣﺘﻲ ﭘﻴﺶ از ﺑﺬراﻓﺸﺎﻧﻲ و رﺷﺪ داﻧﻪ ﻫﺎ، ژﺋﻮﻣﺖ ﻫﺎ ی ﺳﻪ ﺑﻌﺪی ﻗﺎدر ﺑﻪ ﻛـﺎﻫﺶ ﺧـﻮردﮔﻲ ﺧـﺎک ﺷـﻴﺐ ﺑـﻮده و از ﺗﺸﻜﻴﻞ ﺷﻴﺎرﻫﺎ و ﺟﻮی ﻫﺎی ﻛﻮﭼﻚ و در ﻧﺘﻴﺠﻪ ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ ﺷﻴﺎری ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی ﻣﻲ ﻛﻨﻨﺪ . 10 - 6 - 2 - اﻳﺠﺎد ﻻﻳﻪ ﻧﻔﻮذ ﻧﺎﭘﺬﻳﺮ ﭘﻮﺷﺶ ﻫﺎ ی ﭘﻠﻴﻤﺮی ﻳﺎ رس ﻣﻌﺪﻧﻲ ﻣﺘﺮاﻛﻢ ﻛﻪ در ﭘﻮﺷﺎﻧﺪن و ﻏﻴﺮﻗﺎﺑﻞ ﻧﻔﻮذﻛﺮدن آﺑﺮاﻫﻪ ﻫﺎ، ﺣﻮﺿﭽﻪ ﻫﺎ ﻳـﺎ درﻳﺎﭼـﻪ ﻫـﺎی ﻣـﺼﻨﻮﻋﻲ اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ، ﺑﺎﻳﺪ ﻫﻢ در ﻣﻘﺎﺑﻞ ﺳﻮراخ ﺷﺪﮔﻲ ﻣﻜﺎﻧﻴﻜﻲ و ﻫﻢ در ﺑﺮاﺑﺮ اﺷﻌﻪ ﻓﺮاﺑﻨﻔﺶ ﻣﺤﺎﻓﻈﺖ ﺷﻮﻧﺪ و در ﺻﻮرت اﻣﻜﺎن ﻗﺴﻤﺘﻲ از آﻧﻬﺎ ﻛﻪ ﺑﺎﻻی ﺳﻄﺢ آب ﻗ ﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮد ﺑﺎ ﻳﻚ ﻻﻳﻪ ﭘﻮﺷﺶ ﮔﻴﺎﻫﻲ، ﭘﻮﺷﺎﻧﺪه ﺷﻮد . ﺑـﺪﻳﻦ ﻣﻨﻈـﻮر از ژﺋﻮﺳـﻞ ﻫـﺎ ﻛـﻪ دا رای ﺳـﺎﺧﺘﺎر ﻻﻧـﻪ زﻧﺒﻮری ﺷﻜﻞ ﻫﺴﺘﻨﺪ، اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲ ﮔﺮدد ﻛﻪ در ﺑﺎﻻی ﺳﻄﺢ آب ﺑﺎ ﺧﺎک ﺳﻄﺤﻲ و در ﻗﺴﻤﺖ ﻫﺎ ی ﭘﺎﻳﻴﻦ و زﻳﺮ آب، ﺑﺎ ﺷﻦ ﻳﺎ ﺑﺘﻦ ﭘﻮﺷﻴﺪه ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . ﺳﻮراخ ﻛﺮدن اﻳﻦ ﻏﺸﺎ ﻣﺠﺎز ﻧﻴﺴﺖ و در ﻧﺘﻴﺠﻪ ﻧﻤﻲ ﺗﻮان از دﻳﺮک ﻫﺎ ی ﻧﮕﻬﺪارﻧﺪه اﺳﺘﻔﺎده ﻛﺮد ﺮایﺑ . ﺗﻀﻤﻴﻦ ﻧﻴﺮوی ﻛﺸﺸﻲ و اﻣﻜﺎن اﺗﺼﺎل دﻳﻮارﻫﺎی ژﺋﻮﺳﻞ، از ﻳﻚ ﻻﻳﻪ ژﺋﻮﮔﺮﻳﺪ دو ﺳﻮﻳﻪ در زﻳﺮ ﻻﻳﻪ ژﺋﻮﺳﻞ اﺳﺘﻔﺎده .ﺷﻮد ﻣﻲ 192 ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻓﻨﻲ ﻋﻤﻮﻣﻲ ﻛﺎرﻫﺎی ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ رودﺧﺎﻧﻪ 10 - 7 - ﺳﺎزه ﻫﺎ و ﭘﻮﺷﺶ ﻫﺎ ی ﺣﻔﺎﻇﺘﻲ ﺳﺎﺧﺘﻪ ﺷﺪه از ژﺋﻮﺗﻜﺴﺘﺎﻳﻞ ﺳﺎزه ﻫﺎی ﻣﺤﺎﻓﻈﺘﻲ ﻛﻪ از ژﺋﻮﺗﻜﺴﺘﺎﻳﻞ ﻫﺎ ی ﻣﻘﺎوم ﺳﺎﺧﺘﻪ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ دا رای ﻣﺰاﻳﺎﻳﻲ ﺷﺎﻣﻞ ﺳﺮﻋﺖ ﺳﺎﺧﺖ، ﺣﻤﻞ و ﻧﻘﻞ و ﻧﺼﺐ آﺳﺎن، ﻣﻘﺎوﻣﺖ و دوام ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻛﺎرﺑﺮدﺷﺎن ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ . 10 - 7 - 1 - ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ ﺑﻠﻮک ﻓﺮش1 اﻳﻦ ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ، ﻳﻚ روش ﻛﻨﺘﺮل ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ ﻛﻨﺎره ﻫﺎ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ ﺷﺎﻣﻞ ژﺋﻮﺗﻜﺴﺘﺎﻳﻞ ﮔﻮﺷﻮاره دار، ﺑﻠﻮک ﺑﺘﻨﻲ درﺟﺎ و اﺑﺰار ﻗﻔﻞ و ﺑـﺴﺖ، ﻣﺎﻧﻨﺪ ﻫﺎ ﭘﻴﻦ و ﺗﻴﺮﻫﺎی ﻓﻠﺰی، ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ژﺋﻮﺗﻜﺴﺘﺎﻳﻞ ﮔﻮﺷﻮاره دار از ﻫﺎ ورق ی ﭘﻠﻲ ﭘﺮوﭘﻴﻠﻦ ﺑﻪ ﺿﺨﺎﻣﺖ ﻳﻚ ﺳﺎﻧﺘﻲ ﻣﺘﺮ و ﺑـﺎ ﻣﻘﺎوﻣـﺖ ﺑـﺎﻻ ﺗﺸﻜﻴﻞ ﺷﺪه ﻛﻪ ﺑﻠﻮک ﻫﺎ ی ﺑﺘﻨﻲ ﺑﺮ روی آن اﺟﺮا ﺷﻮد ﻣﻲ . اﺑﻌﺎد و ﺗﻌﺪاد ﺑﻠﻮک ﻫﺎ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻧﻮع ﭘﺮوژه و ﻧﺤﻮه ﻃﺮاﺣﻲ ﻣﺘﻔﺎوت ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . در ﺧﻼل ﻗﺎﻟﺐ ﺑﻨﺪی و ارﺗﻌ ﺎش ﺑﺘﻦ، ﺣﻠﻘﻪ ﻫﺎی آﺟﺪار ﻫﺎ ورق ) ی آﺟﺪار ﭘﺮوﭘﻴﻠﻦ ( در ﻗﺎﻋﺪه ﺑﻠﻮک ﺑﺘﻨﻲ ﻧﻔﻮذ ﻣﻲ ﻛﻨﻨﺪ و در ﻧﺘﻴﺠﻪ ﻳـﻚ اﺗﺼﺎل ﻣﺤﻜﻢ ﺑﻴﻦ ﺑﻠﻮک و ﺑﺴﺘﺮ ﭘﻠﻴﻤﺮی ﺑﻪ وﺟﻮد ﻣﻲ آﻳﺪ و ﻫﺰﻳﻨﻪ اﺳﺘﻔﺎده از ﻫﺎ ﭘﻴﻦ ی ﻓﻠﺰی ﺑﻪ ﻃﻮر ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻮﺟﻬﻲ ﻛﺎﻫﺶ ﻣﻲ ﻳﺎﺑﺪ . اﻳﻦ ﻧﻮع ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ ﻫﺎی ﺣﻔﺎﻇﺘﻲ، ﺑﻪ ﻧﮕﻬﺪاری ﻧﻴﺎز ﻧﺪاﺷﺘﻪ و ﻋﻤﺮ ﻃﻮﻻﻧﻲ دارﻧﺪ . ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﻗﺎﺑﻠﻴﺖ ﺗﻐﻴﻴﺮ ﺷـﻜﻞ ﻳﻜﻨﻮاﺧـﺖ ) ﻧﺸـﺴﺖ ( زﻳﺮﻻﻳـﻪ را دارا ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ و درﺻﻮرﺗﻲ ﻛﻪ ﺑﻪ درﺳﺘﻲ ﻧﺼﺐ ﺷﻮﻧﺪ، در ﺑﺮاﺑﺮ ﺗﺨﺮﻳﺐ ﻣﻘﺎوم ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ . اﻳﻦ ﭘﻮﺷﺶ، ﺛﺒﺎت و دوام ﺑـﺴﻴﺎر ﺧـﻮﺑﻲ در ﺧـﺸﻜﻲ و آب دارد و ﺣﺎوی اﻓﺰودﻧﻲ ﻫﺎ ی ﺧﺎﺻﻲ ﺟﻬﺖ ﻣﺤﺎﻓﻈﺖ در ﺑﺮاﺑﺮ ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ و اﺷﻌﻪ ﻓﺮاﺑﻨﻔﺶ اﺳﺖ . ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ اﻳﻦ ﻻﻳﻪ ﻫـﺎی ﻣﺤـﺎﻓﻆ دا رای ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﺑﺴﻴﺎر ﺧﻮﺑﻲ در ﺑﺮاﺑﺮ ﻣﻮاد ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ، ﺳﺎﻳﺶ و ﭘﺎره ﺷﺪﮔﻲ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ . در ﺟﺪول )10 - 1( ، اﻃﻼﻋﺎت ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﺑﻠـﻮک ﻓـﺮش ﻫـﺎ ی اﺳﺘﺎﻧﺪارد ) ﺑﺎ ﺟﺮم ﺣﺠﻤﻲ 2350 ﻛﻴﻠﻮﮔﺮم ﺑﺮ ﻣﺘﺮﻣﻜﻌﺐ ( و ﻣﻮارد اﺳﺘﻔﺎده ﺑﺮاﺳﺎس ﺣﺪاﻛﺜﺮ ﺳﺮﻋﺖ ﺟﺮﻳﺎن ) ﺗﻮﺻﻴﻪ ﻛ ﺎرﺧﺎﻧـﻪ ﺳـﺎزﻧﺪه ( اراﺋـﻪ ﮔﺮدﻳﺪه اﺳﺖ . ﺟﺪول 10 - 1 - ﻧﻮع ﺑﻠﻮک ﻓﺮش ﭘﻴﺸﻨﻬﺎدی ﺑﺮاﺳﺎس ﺣﺪاﻛﺜﺮ ﺳﺮﻋﺖ ﺟﺮﻳﺎن (m/s) ارﺗﻔﺎع ﺑﻠﻮک (mm) ﺷﻴﺐ ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ ﻛﻨﺎره ) ﻗﺎﺋﻢ ﺑﻪ اﻓﻘﻲ ( ﻧﻮع ﭘﻮﺷﺶ 1 ﺑﻪ5 / 1 1 ﺑﻪ2 1 ﺑﻪ4 و ﻣﻼﻳﻢ ﺗﺮ 40 FM40 5/2 7/2 9/2 65 FM65 2/3 4/3 7/3 100 FM100 8/3 1/4 4/4 150 FM150 6/4 9/4 3/5 ﺑﻪ ﻃﻮر ﻣﻌﻤﻮل ﺑﻠﻮک ﻓﺮش ﺮای ﺑ ﻫﺎ ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی از ﺧﺰش ﻳﺎ ﻟﻐﺰش، ﺗﺤﺖ ﺗﺎﺛﻴﺮ ﺣﺮﻛﺖ وﺳﺎﻳﻞ ﻧﻘﻠﻴﻪ و دﻳﻨﺎﻣﻴﻚ ﺟﺮﻳﺎن ﻧﻴﺎز ﺑـﻪ دوﺧﺘـﻪ ﺷﺪن ﺑﻪ ﻻﻳﻪ زﻳﺮﻳﻦ ﺧﻮد دارﻧﺪ . ﺑﻪ ﻫﻤﻴﻦ ﻣﻨﻈﻮر از ﻫﺎ ﭘﻴﻦ ی ﻓﻮﻻدی اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲ ﮔﺮدد ﻫﺎ ﭘﻴﻦ . ی ﻛﻮﺗﺎه ﺑ ﺮایFM40 اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ و ﻫﺎ ﻦﭘﻴ ی ﺑﻠﻨﺪﺗﺮ ﺑ ﺮای اﻧﻮاع ﺳﻨﮕﻴﻦ ﺗﺮ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮﻧﺪ . در ﭘﻮﺷﺶ ﺑﻠﻮک ﻓﺮش، ﻫﺎ ﭘﻴﻦ ی ﻋﺮﺿﻲ ﺑـﻴﻦ دو ردﻳـﻒ ﺑﻠـﻮک ﻫـﺎ ی ﺑﺘﻨﻲ، ﺑﺎﻻی ﺑﻠﻮک ﻓﺮش ﻧﺼﺐ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . 1- Flexmat ﻓﺼﻞ دﻫﻢ - ﻣﺼﻨﻮﻋﺎت ﭘﻠﻴﻤﺮی 193 10 - 7 - 2 - ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ ﻟﺤﺎف ﺑﺘﻨﻲ1 اﻳﻦ ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ ﺷﺎﻣﻞ دو ﻻﻳﻪ ژﺋﻮﺗﻜﺴﺘﺎﻳﻞ ﺑﺎﻓﺘﻪ ﺷﺪه ﺑﺎ ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﻛﺸﺸﻲ ﺑﺎﻻ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ ﺑﺎ دوﺧﺖ ﻣﺤﻜﻢ ﺑﻪ ﻫﻢ، ﺳـﺎﺧﺘﺎر ﻳـﻚ ﻗﺎﻟـﺐ ﺑﺎﻟﺸﻲ را ﺗﺸﻜﻴﻞ داده و در ﻧﻬﺎﻳﺖ ﺑﺎ ﺑﺘﻦ ﻧﻔﻮذﻧﺎﭘﺬﻳﺮ ﭘﺮ ﺷﻮد ﻣﻲ . اﻳﻦ ﭘﻮﺷﺶ ﺑﺮ روی ﻫﺮ ﺑﺴﺘﺮ و ﺑﺎ ﻫﺮ ﺷ ﺮاﻳ ﻄﻲ ﻗﺎﺑﻞ اﺟﺮا ﺑﻮده و ﺑﻪ ﻋﻠﺖ ﺧﺎﺻﻴﺖ اﻧﻌﻄﺎف ﭘﺬﻳﺮی دا رای ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﺑﺎﻻﻳﻲ در ﺑﺮاﺑﺮ ﻧﺸﺴﺖ ﻧﺎﻣﺘﻘﺎرن ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ از . وﻳﮋﮔﻲ ﻫﺎ ی دﻳﮕﺮ اﻳﻦ ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ ﻗﺎﺑﻠﻴﺖ ﻧـﺼﺐ در زﻳـﺮ آب و در ﺳﺮﻋﺖ ﺟﺮﻳﺎن ﺑﺎﻻ در رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . اﻧﺘﺨﺎب ﻧﻮع ﻣﺤﺼﻮل ﻟﺤﺎف ﺑﺘﻨﻲ ﺑﺮاﺳﺎس ﻧﻴﺎزﻣﻨﺪی ﻫﺎ ی ﻫﺮ ﭘﺮوژه و ﺗﺠﺰﻳـﻪ دﻳﻨـﺎﻣﻴﻜﻲ و ﺳـﺎزه ای آن اﺳـﺘﻮار اﺳـﺖ . ﻻﻳـﻪ ﻫـﺎی ژﺋﻮﺗﻜﺴﺘﺎﻳﻞ در ﻛﺎرﺧﺎﻧﻪ ﺗﻮﻟﻴﺪ ﺷﺪه و در اﺑﻌﺎد ﻣﺸﺨﺺ ﺑﻪ ﻫﻢ دوﺧﺘﻪ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . در ﻣﺤﻞ اﺟﺮا، اﻳﻦ ﻫﺎ رول ﺗﻮﺳﻂ ﻣﺎﺷﻴﻦ ﻫﺎ ی دوﺧﺖ وﻳﮋه ﻳﺎ ﻫﺎ زﻳﭗ ی ﺗﻌﺒﻴﻪ ﺷﺪه در ﻛﺎرﺧﺎﻧﻪ، ﻗﺒﻞ از ﺟﺎﻳﮕﺰﻳﻨﻲ و ﺑﺘﻦ رﻳﺰی ﺑﻪ ﻳﻚ واﺣﺪ ﺗﺒﺪﻳﻞ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . ﻟﺤﺎف ﺑﺘﻨﻲ ﺑﻪ راﺣﺘﻲ ﻗﺎﺑﻞ ﺣﻤﻞ ﺑﺎ ﻛﺎرﮔﺮ ﻳﺎ وﺳﺎﻳﻞ ﺣﻤﻞ ﺳﺒﻚ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﻣﺤﻞ دﻫﺎﻧﻪ ﭘﻤﭙﺎژ ﺑﺘﻦ ﻳﺎ در اﺑﺘﺪای ﻟﺤﺎف ﺗﻌﺒﻴﻪ ﻣﻲ ﮔـﺮدد و ﻳﺎ ﺑﺎ ﻋﻼﻣﺘﻲ ﻛﻪ در ﻛﺎرﺧﺎﻧﻪ زده ﺷﻮد ﻲﻣ ، داﺧﻞ ﺳﺎﻳﺖ، ﭘﺎره و آﻣﺎده ﭘﻤﭙﺎژ ﻣﻲ ﮔﺮدد . ﺳﺮﻋﺖ اﺟ ﺮای ﻟﺤﺎف ﺑﺘﻨﻲ ﺑﺴﺘﮕﻲ ﺑﻪ ﻧﺤﻮه ﺗﺠﻬﻴﺰ ﻛﺎرﮔﺎه ﺑﺘﻦ رﻳﺰی و آﻣﺎده ﺑﻮدن ﺑﺴﺘﺮ دارد . در ﺻﻮرت ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﻲ ﻛﺎرﻛﻨﺎن ﺗﺎ ﺑﻴﺶ از 300 ﻣﺘﺮﻣﺮﺑﻊ در روز را ﻣﻲ ﺗﻮان ﺑﺎ اﻳﻦ روش ﭘﻮﺷﺶ . داد ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﻛﺸﺸﻲ ﺑﺎﻻی ﻣﺼﺎﻟﺢ ژﺋﻮﺗﻜﺴﺘﺎﻳﻞ ﺑﺎﻓﺘﻪ ﺷﺪه ﺑﺎﻋﺚ اﻳﺠﺎد ﻳﻚ ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ داﻳﻤ ﻲ و ﺑﺪون ﻧﻴﺎز ﺑﻪ ﻧﮕﻬﺪاری دوره ای ﻣﻲ ﮔﺮدد ﺑﻪ . دﻟﻴﻞ اﻣﻜﺎن ﺗﻐﻴﻴﺮ اﺑﻌﺎد ﻫﺎ رول ﻣﻲ ﺗﻮان از آن در ﺳﺎﺧﺖ ﺣﻮﺿﭽﻪ ﻫﺎ و ﭘﻮﺷﺶ ﻛﻨﺎره ﻫﺎ ﺑﺎ ﭘﻴﭻ و ﺧﻢ زﻳـﺎد اﺳـﺘﻔﺎده ﻛـﺮد . ﻫﻤﭽﻨـﻴﻦ اﻳـﻦ ﭘﻮﺷﺶ در ﺑﺮاﺑﺮ ﻧﻮر ﺧﻮرﺷﻴﺪ ﻣﻘﺎوم ﺑﻮده و ﺑﺎ آب واﻛﻨﺸﻲ اﻳﺠﺎد ﻧﻤﻲ ﻧﻤﺎﻳﺪ . ﻟﺤﺎف ﻫﺎ ی ﺑﺘﻨﻲ ﺷﺎﻣﻞ دو ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ F.C.M 2 و F.F.M 3 ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ . ﻛﺎرﺑﺮد ﺑﺎﻟﺸﺘﻚ ﻫﺎ ی ﺑﺘﻨﻲ F.C.M ، اﻳﺠﺎد ﻳـﻚ ﻻﻳـﻪ ﻧﻔﻮذﻧﺎﭘـﺬﻳﺮ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﺳﻄﺢ ﻣﻘﻄﻊ اﻳﻦ ﻣﺤﺼﻮل ﭘﺲ از ﭘﺮﺷﺪن، ﻛﺎﻣﻼ ﻳﻜﺴﺎن ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد . ﺑﺎ ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻃﻮل ﻋﻨﺎﺻﺮ اﺗﺼﺎﻟﻲ، ﺿﺨﺎﻣﺖ ﭘﻮﺷﺶ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ از 5/7 ﺗﺎ ﺣﺘﻲ60 ﺳﺎﻧﺘﻲ ﻣﺘﺮ ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻛ . ﻨﺪ ﻛﺎرﺑﺮد ﻋﻤﺪه اﻳﻦ ﻣﺤﺼﻮل، آب ﺑﻨﺪی ﻫﺎ ﺷﻴﺐ و ﺑﺴﺘﺮ رودﺧﺎﻧﻪ ﺑ ﺮای ﻣﺤﻞ ﻫﺎ ﻳﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ ﻓـﺸﺎر آب ﻣﻨﻔﺬی ﺑﺎﻻ و ﺷ ﺮاﻳ ﻂ ﺑﺴﺘﺮ ﻧﺎﻣﻨﺎﺳﺐ اﺳﺖ . ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ اﻳﻦ ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ ﺑـﻪ ﻋﻨـﻮان ﻳـﻚ ﮔﺰﻳﻨـﻪ ﻣﻨﺎﺳـﺐ ﺟﻬـﺖ ﻛﻨﺘـﺮل ﻓﺮﺳـﺎﻳﺶ در ﺑﺴﺘﺮﻫﺎی ﺑﺴﻴﺎر ﺷﻴﺐ دار ﻣﻄﺮح ﮔﺮدد . ﻫﺪف اﺻﻠﻲ F.F.M اﻳﺠﺎد ﻳﻚ ﺳﺎﻣﺎﻧ ﻪ ﻣﻘﺎوم در ﺑﺮاﺑﺮ ﺑﺎرﻫﺎی ﻫﻴﺪرواﺳﺘﺎﺗﻴﻚ ﺑﺴﻴﺎر ﺑﺎﻻ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . اﻳﻦ ﻣﻬﻢ ﺑـﺎ وزن ﺑـﺎﻻ و ﻗﺎﺑﻠﻴـﺖ اﻧﻌﻄﺎف ﭘﺬﻳﺮی و ﺗﺤﻤﻞ ﻧﺸﺴﺖ ﻫﺎ و ﻓﺸﺎرﻫﺎی ﺑﺎﻻزدﮔﻲ آب ﺗﺎﻣﻴﻦ ﺷﻮد ﻣﻲ . F.F.M ، ﻳﻚ ﺳـﺎﻣﺎﻧﻪ ﻫﻤﻴـﺸﻪ ﻣﻘـﺎوم در ﺑﺮاﺑـﺮ ﻓـﺸﺎرﻫﺎی ﻫﻴﺪرواﺳﺘﺎﺗﻴﻚ اﺳﺖ . ﻛﺎرﺑﺮد آن در ﭘﻮﺷﺶ ﻫﺎ ﺷﻴﺐ و ﺣﻔﺎﻇﺖ ﻛﻨﺎره ﻣﻲﻫﺎ ﺑﺎﺷﺪ ﺑﻪ . ﻃﻮر ﻣﻌﻤﻮل ﻃﻮل اﺳﺘﺎﻧﺪارد ﻫـﺎ رول ی ﻟﺤـﺎف ﺑﺘﻨـﻲ، 100 ﻣﺘﺮ و ﻋﺮض آﻧﻬﺎ75 /3 ﻣﺘﺮ اﺳﺖ . اﻣﺎ در ﺻﻮرت ﻧﻴﺎز، ﻗﺎﺑﻠﻴﺖ ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻫﺎ رول ﺑﺎ اﺑﻌﺎد ﺑﻴﺶ ﺗﺮ ﻧﻴﺰ وﺟﻮد دارد . ﻻزم ﺑﻪ ذﻛﺮ اﺳﺖ ﻛـﻪ در ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﻣﻴﺰان ﻣﺴﺎﺣﺖ ﻟﺤﺎف ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز ﺑﺎﻳﺪ 10 % ﻛﺎﻫﺶ ﺳﻄﺢ ﺑﻪ دﻟﻴﻞ اﻧﻘﺒﺎض ﺑﺘﻦ، ﻟﺤﺎظ ﮔﺮدد . 1- Flexitex 2- Flexitex Concrete Mattress 3- Flexitex Filter Mattress 11 ﻓﺼﻞ11 دﻳﻮارﻫﺎی ﺣﺎﻳﻞ ﻓﺼﻞ ﻳﺎزدﻫﻢ - دﻳﻮارﻫﺎ ی ﺣﺎﻳﻞ 197 ﻓﺼﻞ ﻳﺎزدﻫﻢ- دﻳﻮارﻫﺎی ﺣﺎﻳﻞ 11 - 1 - ﻛﻠﻴﺎت ﺟﻬﺖ ﺣﻔﺎﻇﺖ ﺳﻮاﺣﻞ رودﺧﺎﻧﻪ در ﻣﻨﺎﻃﻖ و ﺷ ﺮاﻳ ﻄﻲ ﻛﻪ اﻣﻜﺎن اﺟ ﺮای ﺷﻴﺐ ﭘﺎﻳﺪار ) ﺟﺎﻧﺒﻲ ( و ﻳﺎ ﭘﻮﺷﺶ ﻣﻘﺎوم ) ﻣﻨﺎﻃﻖ ﻣـﺴﻜﻮﻧﻲ و ﻏﻴﺮه ( وﺟﻮد ﻧﺪاﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ و ﻳﺎ ﺷ ﺮاﻳ ﻂ ﻃﺮح اﻳﺠﺎب ﻧﻤﺎﻳﺪ ) ﺳﺮﻋﺖ ﺟﺮﻳﺎن و ﻧﻴﺮوﻫﺎی وارد ﺷﺪه ﺑﻪ ﻛﻨﺎره ( و ﻳﺎ ﻛﻪ اﻳﻦ ارﺗﻔـﺎع زﻳـﺎد، ﺑﺎﻋـﺚ ﺣﺠﻴﻢ ﺷﺪن ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ ﻫﺎ و ﻣﺼﺎﻟﺢ ﮔﺮدد، از دﻳﻮارﻫﺎی ﺣﺎﻳﻞ1 اﺳﺘﻔﺎده ﺑﻪ ﻋﻤﻞ ﻣﻲ . آﻳﺪ ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ از آﻧﻬﺎ ﺑـﻪ ﻣﻨﻈـﻮر ﺗﻜﻴـﻪ ﻫـﺎ ﮔـﺎه ی ﻛﻨـﺎری ﺳﺎزه ﻫﺎی رودﺧﺎﻧﻪ ای ﺷﻴﺐ ) ﻫﺎ ﺷﻜﻦ ، ﺳﺮرﻳﺰﻫﺎ و ﺳﺪﻫﺎی اﻧﺤﺮاﻓﻲ و ...( ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮﻧـﺪ . اﻳـﻦ دﻳﻮار ﻫـﺎ ﻣﻌﻤـﻮﻻ ﺑـﻪ ﻣﻨﻈـﻮر ﺣﻔﺎﻇﺖ از ﺗﺎﺳﻴﺴﺎت ﺟﺎﻧﺒﻲ اﺣﺪاث ﻣﻲ ﮔﺮدﻧﺪ و ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ از ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ ﺳﻮاﺣﻞ رودﺧﺎﻧﻪ، ﺑـﻪ دﻟﻴـﻞ ﺗـﺎﺛﻴﺮ ی ﻛـﻪ ﺑـﺮ روی اﻟﮕـﻮی ﺟﺮﻳـﺎن ﻣﻮﺿﻌﻲ ﻣﻲ ﮔﺬارد، ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی ﻣﻲ ﻧﻤﺎﻳﻨﺪ . ﺑﻪ ﻃﻮر ﻛﻠﻲ دﻳﻮار ﺣﺎﻳﻞ ، دﻳﻮاری اﺳﺖ ﻛﻪ ﻓﺸﺎر ﻧﺎﺷﻲ از وﺿـﻌﻴﺖ ﻣﻮﺟـﻮد در اﺧـﺘﻼف ﺗـﺮاز ﺑـﻪ وﺟـﻮد آﻣـﺪه ﺑـﻪ ﻋﻠـﺖ ﺧـﺎﻛﺮﻳﺰ ی، ﺧﺎک ﺑﺮداری و ﻳﺎ ﻋﻮاﻣﻞ ﻃﺒﻴﻌﻲ را ﺑﻪ ﺻﻮرت ﭘﺎﻳﺪار ﺣﻔﻆ ﻧﻤﺎﻳﺪ . دﻳﻮار ﺳﻴﻞ ﺑﻨﺪ 2 ، دﻳﻮار ﺣﺎﻳﻠ ﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ ﻋـﻼوه ﺑـﺮ آن، وﻇﻴﻔـﻪ ﻣﺤﺎﻓﻈـﺖ ﻣﻨﻄﻘﻪ ای را از ورود ﺳﻴﻼب ﻋﻬﺪه دار اﺳﺖ . اﺧﺘﻼف ﻋﻤﺪه دﻳﻮارﻫﺎی ﺣﺎﻳﻞ ﻣﻌﻤـﻮﻟﻲ ﺑـﺎ دﻳﻮارﻫـﺎی ﺳـﻴﻞ ﺑﻨـﺪ، وﺟـﻮد آب در دﻳﻮارﻫـﺎی ﺳﻴﻞ ﺑﻨﺪ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻋﺎﻣﻞ ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ دﻫﻨﺪه و اﻳﺠﺎدﻛﻨﻨﺪه ﻓﺸﺎر ﺧﺎرﺟﻲ اﺳﺖ . ﺑﺮﺣﺴﺐ ﻧﻮع زﻣﻴﻦ، ﺷﺎﻟﻮده ﻫﺎی دﻳﻮارﻫﺎی ﺣﺎﻳﻞ ﻣـﻲ ﺗﻮاﻧـﺪ از ﻧﻮع ﺳﻄﺤﻲ ﻳﺎ ﻋﻤﻴﻖ ) ﻣﺴﺘﻘﺮ ﺑﺮ ﺷﻤﻊ ( ﺑﺎﺷﻨﺪ . 11 - 2 - اﻧﻮاع دﻳﻮارﻫﺎی ﺣﺎﻳﻞ دﻳﻮارﻫﺎی ﺣﺎﻳﻞ از ﻧﻈﺮ ﻣﺼﺎﻟﺢ، روش اﺟﺮا، ﻛﺎرﺑﺮی و ﻋﻤﻠﻜﺮد در اﻧﻮاع ﻣﺨﺘﻠﻔﻲ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ . از ﻟﺤﺎظ ﻋﻤﻠ ﻜﺮد ﺳﺎزه ای، اﻧـﻮاع ﻣﺘﻌـﺎرف دﻳﻮارﻫﺎی ﺣﺎﻳﻞ ﺑﻪ ﺷﺮح زﻳﺮ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ : اﻟﻒ- دﻳﻮارﻫﺎی ﺣﺎﻳﻞ ﺻﻠﺐ3 اﻳﻦ ﻧﻮع دﻳﻮارﻫﺎ، دﻳﻮارﻫﺎﻳﻲ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻛﻪ ﺧﻮد را ﺑﺎ ﻧﺸﺴﺖ ﻫﺎ ی ﻣﺤﻴﻂ ﻣﻴﺰﺑﺎن ﻫﻤﺎﻫﻨﮓ ﻧﻤﻲ ﻧﻤﺎﻳﻨﺪ و ﺷـﺎﻣﻞ دﻳﻮارﻫـﺎی ﺣﺎﻳـﻞ وزﻧـﻲ ) ﺑﺘﻨﻲ، ﺑﻨﺎﻳﻲ و ﺧﺎﻛﻲ ( ، دﻳﻮارﻫﺎی ﺣﺎﻳﻞ ﻏﻴﺮوزﻧﻲ ﻃﺮه ) ای و ﭘﺸﺖ ﺑﻨﺪ دار و ...( و دﻳﻮارﻫﺎی ﺣﺎﻳﻞ ﻋﻤﻴﻖ ) ﺳﭙﺮﻫﺎی ﺑﺘﻨﻲ ﻣﻲ ( ﺑﺎﺷﻨﺪ . ب- دﻳﻮارﻫﺎی ﺣﺎﻳﻞ اﻧﻌﻄﺎف ﭘﺬﻳ ﺮ4 اﻳﻦ ﻧﻮع دﻳﻮارﻫﺎ، دﻳﻮارﻫﺎﻳﻲ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻛﻪ ﺧﻮد را ﺑﺎ ﻧﺸﺴﺖ ﻣﺤـﻴﻂ ﻣﻴﺰﺑـﺎن ﻫﻤﺎﻫﻨـﮓ ﻧﻤـﻮده و ﺷـﺎﻣﻞ دﻳﻮارﻫـﺎی ﺧـﺎک ﻣـﺴﻠﺢ ﺑـﺎ ﺗﺴﻤﻪ ﻫﺎی ﻓﻮﻻدی ﻳﺎ ﺷﺒﻜﻪ ﻫﺎی ﭘﻠﻴﻤﺮی 5 ، دﻳﻮارﻫﺎی ﺗﻮرﺳﻨﮕﻲ6 ، دﻳﻮارﻫﺎی ﻗ ای ﻔﺴﻪ7 ،ﻫـﺎ ﺷﻤﻊ ی ﭘﻬﻠـﻮ ﺑـﻪ ﭘﻬﻠـﻮ 8 و ﺳـﭙﺮﻫﺎی ﻓـﻮﻻدی 1- Retaining Walls 2- Flood Wall 3- Rigid 4- Flexible 5- Geogrid 6- Gabbion 7- Crib 8- Soldier Pile 198 ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻓﻨﻲ ﻋﻤﻮﻣﻲ ﻛﺎرﻫﺎی ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ . ﻫﺮﭼﻨﺪ ﻛﻪ ﻫﺰﻳﻨﻪ اوﻟﻴﻪ اﻳﻦ دﻳﻮارﻫﺎ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ دﻳﻮارﻫﺎی ﺻﻠﺐ ﺗﺮ ﻛﻢ اﺳﺖ، وﻟﻲ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ ﻋﻤﺮ ﺗﺮ ﻛﻢ آﻧﻬﺎ در ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ ﺑﺎ دﻳﻮارﻫﺎی ﺻﻠﺐ، ﺗﻮﺟﻪ ﺧﺎص ﻧﻤﻮد و در ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ ﮔﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎ آن را ﻣﺪ ﻧﻈﺮ ﻗﺮار . داد 11 - 2 - 1 - دﻳﻮارﻫﺎی ﺣﺎﻳﻞ وزﻧﻲ دﻳﻮ ارﻫﺎی ﺣﺎﻳﻞ وزﻧﻲ در اﻧﻮاع ﺑﺘﻨﻲ، ﺑﻨﺎﻳﻲ و ﺧﺎﻛﻲ ) ﺧﺎﻛﻲ ﺑﻴﺶ ﺮای ﺑ ﺗﺮ دﻳﻮارﻫﺎی ﺳﻴﻞ ﺑﻨﺪ ( ﺳﺎﺧﺘﻪ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . در اﻳﺮان ﻧـﻮع ﺳـﻨﮕﻲ ﺑﺮای ﺳﺎﺣﻞ ﺳﺎزی رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ و ﻣﺴﻴﻞ ﻫﺎ، ﺑﺴﻴﺎر ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮد . ﺷﺮط اﺳﺘﻔﺎده از اﻳﻦ دﻳﻮارﻫﺎ وﺟﻮد زﻣﻴﻦ ﺑﺎ ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﻛﺎﻓﻲ در زﻳﺮ آن اﺳﺖ . ﻫﻨﺪﺳﻪ دﻳﻮارﻫﺎی ﺣﺎﻳﻞ وزﻧﻲ ) ﺑﺘﻨﻲ و ﺑﻨﺎﻳﻲ ( ﻃﻮری اﻧﺘﺨﺎب ﻣﻲ ﮔـﺮدد ﻛـﻪ ﺑ ﺮآﻳ ﻨـﺪ ﻧﻴﺮوﻫـﺎی وارد ﺑـﺮ آن ) ﺷـﺎﻣﻞ وزن و ﻧﻴﺮوﻫـﺎی ﺟﺎﻧﺒﻲ ( ، در ﻗﺎﻋﺪه و ﻳﺎ ﻣﻘﺎﻃﻊ اﻓﻘﻲ آن ﻗﺮار ﮔﻴﺮد . ﮔﺎﻫﻲ ﺗﻨﺶ ﻛﺸﺸﻲ ﻧﺎﭼﻴﺰی در ﻣﻘﺎﻃﻊ اﻓﻘﻲ دﻳﻮار و ﻳﺎ ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺑـﺪون ﻓـﺸﺎر در ﻗﺎﻋـﺪه دﻳﻮار ﻣﺠﺎز اﺳﺖ . ﻧﻮع ﺧﺎﻛﻲ، ﺑﺮای اﻓﺰ اﻳﺶ ارﺗﻔﺎع ﺳﻮاﺣﻞ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ و ﻳﺎ ﻫﺪاﻳﺖ رواﻧﺎب در ﻛﻨﺎره ﻣﺴﻴﻞ و ﺟﻠـﻮﮔﻴﺮی از ﻫﺠـﻮم ﺳـﻴﻼب ﺑـﻪ اراﺿـﻲ ﻛﺸﺎورزی و ﺷﻬﺮی ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮد . 11 - 2 - 2 - دﻳﻮارﻫﺎی ﺣﺎﻳﻞ ﻏﻴﺮوزﻧﻲ اﻳﻦ ﻧﻮع دﻳﻮارﻫﺎی ﺣﺎﻳﻞ ﻛﻪ ﻃﺮح ﻫﻨﺪﺳﻲ ﻣﻘﻄﻊ آﻧﻬﺎ ﺷﺒﻴﻪ ﺑﻪ T واروﻧﻪ اﺳﺖ، ﺑﺮای ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ ﺑﺎ ﻧﻴﺮوی ﺑﺮﺷﻲ و ﻟﻨﮕﺮ ﺧﻤﺸﻲ ﻧﺎﺷـﻲ از ﺑﺎرﻫﺎ و ﻓﺸﺎرﻫﺎی ﺧﺎرﺟﻲ، ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از آرﻣﺎﺗﻮر ﻣﺴﻠﺢ ﻣﻲ ﮔﺮدد . در اﻳﻦ ﻧﻮع دﻳﻮارﻫﺎ ﻣﻮارد زﻳﺮ را ﺑﺎﻳﺪ ﻣﺪ ﻧﻈﺮ ﻗﺮار داد :  ﻋﺮض ﭘﻲ دﻳﻮار ﻃﻮری اﻧﺘﺨﺎب ﻣﻲ ﮔﺮدد ﻛﻪ از واژﮔﻮﻧﻲ و ﻟﻐﺰش دﻳﻮار ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی ﺑﻪ ﻋﻤﻞ آﻣﺪه و ﺗﻨﺶ ﺗﻤﺎﺳﻲ ﺧﺎک در زﻳـﺮ آن از ﻣﻘﺪار ﻣﺠﺎز ﺗﺮ ﻛﻢ ﺑﺎﺷ . ﺪ ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺗﺮاز زﻳﺮ ﺷﺎﻟﻮده ﺑﺎﻳﺪ ﭘﺎﻳﻴﻦ ﺗﺮ از ﻋﻤﻖ ﻳﺨﺒﻨﺪان در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﻮد .  در اﻳﻦ دﻳﻮارﻫﺎ در ﺻﻮرﺗﻲ ﻛﻪ در روی ﺧﺎک اﺣﺪاث ﺷﻮﻧﺪ، ﺑﺮای اﻓﺰاﻳﺶ ﺿﺮﻳﺐ اﻃﻤﻴﻨﺎن در ﻣﻘﺎﺑﻞ ﻟﻐﺰش، ﻣﻲ ﺗﻮان از زﺑﺎﻧـﻪ ﺑﺮش ﮔﻴﺮ 1 اﺳﺘﻔﺎده ﻧﻤﻮد .  ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ اﻳﻦ دﻳﻮارﻫﺎ روی ﺳﻨﮓ اﺣﺪاث ﺷﻮﻧﺪ ﻣﻌﻤﻮﻻ ﻧﻴﺎز ﺑﻪ زﺑﺎﻧﻪ ﺑﺮش ﮔﻴﺮ ﻧﺨﻮاﻫﻨﺪ داﺷﺖ .  در ﺻﻮرت اﺣﺪاث اﻳﻦ دﻳﻮارﻫﺎ در زﻣﻴﻦ ﻧﺎﻣﻨﺎﺳﺐ، وﺟﻮد ﻓﻮﻧﺪاﺳﻴﻮن ﺷـﻤﻌﻲ ﻻزم ﺧﻮاﻫـﺪ ﺑـﻮد . اﺳـﺘﻔﺎده از ﺗـﺪاﺑﻴﺮی ﺟﻬـﺖ ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی از ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ ﭘﺎی دﻳﻮار در ﻣﻘﺎﺑﻞ ﺟﺮﻳﺎن آب ﻻزم اﺳﺖ ﺑﻪ . اﻳﻦ ﻣﻨﻈﻮر ﻋﻼوه ﺑﺮ ﺣﻔﺎﻇﺖ ﭘﻨﺠﻪ ﺗﻮﺳﻂ ﺳﻨﮓ ﭼـﻴﻦ و ، ... ﺳﭙﺮ ﻓﻠﺰی در ﭘﺎی د ﻳﻮار ﺑﺘﻨﻲ ﻧﻴﺰ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻳﻚ راه ﺣﻞ ﻣﻮرد ﺗﻮﺟﻪ ﻗﺮار ﮔﻴﺮد . ﭘﻲ دﻳﻮار ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ ﺑﻪ ﺻﻮرت اﻓﻘـﻲ ﻳﺎ ﺷﻴﺐ دار ﺳﺎﺧﺘﻪ ﺷﻮد . دﻳﻮارﻫﺎی ﻃﺮه ای I وL ﺷﻜﻞ، ﺷﺎﻣﻞ ﺳﭙﺮ ﻳﺎ ﺷﻤﻊ ﻓﻮﻻدی ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ ﻛﻪ در ﺑﺎﻻی آﻧﻬﺎ دﻳﻮار اﺣﺪاث ﺷﺪه اﺳﺖ . از اﻳـﻦ دﻳﻮارﻫـﺎ در زﻣﻴﻦ ﻫﺎ ی ﻧﺮم ﺑﺎ ﻇﺮﻓﻴﺖ ﺑﺎر ﺑﺮی ﻛﻢ ﻛﻪ اﺣﺘﻤﺎل ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ ﻧﺎﺷﻲ از ﺟﺮﻳﺎن آب در آﻧﻬﺎ زﻳﺎد اﺳﺖ، اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲ .ﺷﻮد در ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ ﺑﺎ ﺳﺎﻳﺮ دﻳﻮارﻫﺎی ﻏﻴﺮوزﻧﻲ، دﻳﻮار ﺣﺎﻳﻞ ﻃﺮه ای از ﻫﻤﻪ ﺳﺎده ﺗﺮ و ﻣﻌﻤﻮل ﺗﺮ اﺳﺖ . در دﻳﻮارﻫﺎی ﺑﺘﻦ ﻣﺴﻠﺢ ﭘـﺸﺖ ﺑﻨـﺪدار، ﻫﺮﭼﻨﺪ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ از ﻧﻈﺮ ﻣﺼﺮف ﺑﺘﻦ و آرﻣﺎﺗﻮر ﺻﺮﻓﻪ ﺟﻮﻳﻲ ﺑﻪ ﻋﻤﻞ آﻳﺪ، اﻣﺎ ﺑﻪ ﻋﻠﺖ ﻣ ﻫﺎ ﺸﻜﻞ ی ﻗﺎﻟﺐ ﺑﻨﺪی و اﺟ ﺮاﻳ ﻲ ﭼﻨﺪان ﻛـﺎرﺑﺮی 1- Shear Key ﻓﺼﻞ ﻳﺎزدﻫﻢ - دﻳﻮارﻫﺎ ی ﺣﺎﻳﻞ 199 ﻧﺪارﻧﺪ . از دﻳﻮارﻫﺎی ﺑﺘﻦ ﻣﺴﻠﺢ ﭘﺸﺖ ﺑﻨﺪدار ﺟﻬﺖ دﻳﻮارﻫﺎی ﺳﻴﻞ ﺑﻨﺪ در ﻣﻮاردی ﻛﻪ ارﺗﻔﺎع دﻳﻮار ﺑﻠﻨﺪ ﺑﺎﺷﺪ، اﺳﺘﻔﺎده ﺑﻪ ﻋﻤﻞ ﻣﻲ آﻳـﺪ و ﺑـﻪ ﻋﻠﺖ وزن زﻳﺎد، اﺳﺘﻔﺎده از آﻧﻬﺎ در زﻣﻴﻦ ﻫﺎ ی ﺑﺎ ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﻧﺎﻛﺎﻓﻲ ﻣﻴﺴﺮ ﻧﻤﻲ ﺑﺎﺷﺪ . 11 - 2 - 3 - ﺳﭙﺮﻫﺎ ی ﺑﺘﻨﻲ ﻣﻬﺎر ﺷﺪه و ﺳﭙﺮﻫﺎی ﻓﻮﻻدی اﻳﻦ دﻳﻮارﻫﺎ ﺷﺎﻣﻞ ﺳﭙﺮﻫﺎی ﺑﺘﻨﻲ و ﻓﻮﻻدی ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ . ﺳﭙﺮﻫﺎی ﺑﺘﻨﻲ در ﻣﺠﺎورت ﻳﻜﺪﻳﮕﺮ ﻛﻮﺑﻴﺪه ﺷﺪه و در ﺑـﺎﻻی آﻧﻬـﺎ ﺑـﻪ ﻣﻨﻈـﻮر ﻳﻜﭙﺎرﭼﮕﻲ، ﻛﻼف ﺑﺘﻨﻲ درﺟﺎ رﻳﺨﺘﻪ ﻣﻲ ﺷﻮد . از اﻳﻦ دﻳﻮارﻫﺎ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان دﻳﻮارﻫﺎی ﺳﺎﺣﻠﻲ ﺑﻪ وﻓﻮر اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲ ﺷﻮد . اﺳﺘﻔﺎده از اﻳﻦ دﻳﻮارﻫﺎ در ﻣﻮاردی ﻛﻪ ﺳﻄﺢ آب زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ ﺑﺎﻻ ﺑﺎﺷﺪ اﻳﺪه آل اﺳﺖ . از اﻧﻮاع دﻳﮕﺮ دﻳﻮارﻫﺎی ﺣﺎﻳﻞ ، ﺳﭙﺮﻫﺎی ﻓﻠﺰی ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ ﻛﻪ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﻨﺪ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻣﻬﺎر ﺷﺪه و ﻳﺎ ﻣﻬﺎر ﻧﺸﺪه ﺑﺎﺷﻨﺪ . در ﻛﻞ، اﺳـﺘﻔﺎده از ﺳﭙﺮﻫﺎی ﻓﻮﻻدی از ﻟﺤﺎظ اﺟﺮا ﺳﺎده و ﺳﺮﻳﻊ وﻟﻲ از ﻟﺤﺎظ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﮔﺮان ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . 11 - 2 - 4 - ﺧﺎک ﻣﺴﻠﺢ از ﺧﺎک ﻣﺴﻠﺢ ﻧﻴﺰ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان دﻳﻮارﻫﺎی ﺣﺎﻳﻞ ﻣﻌﻤﻮﻟﻲ و ﻳﺎ ﺳﻴﻞ ﺑﻨﺪ اﺳﺘﻔﺎده ﺑﻪ ﻋﻤﻞ ﻣﻲ . آﻳﺪ ﺧﺎک ﻣـﺴﻠﺢ در واﻗـﻊ ﻳـﻚ ﻧـﻮع ﻣـﺼﺎﻟﺢ ﻣﺮﻛﺐ، ﻣﺘﺸﻜﻞ از ﺧﺎک و ﻣﺼﺎﻟﺢ ﻣﺴﻠﺢ ﻛﻨﻨﺪه اﺳﺖ ﻛﻪ ﻛﻴﻔﻴﺖ ﺧﺎک ﻣﻮﺟﻮد را ﺑﻬﺒﻮد ﻣﻲ ﺑﺨﺸﺪ . اﻳﻦ ﻣﻮاد ﻣﻌﻤﻮﻻ ﺑﻪ ﺷﻜﻞ ﻧﻮار، ﺷﺒﻜﻪ، ﻣﻴﻠﻪ، اﻟﻴﺎف و ﻳﺎ ور ﻗﻪ ﻫﺎﻳﻲ ﺑﻮده ﻛﻪ ﻧﻘﺶ اﺻﻠﻲ آﻧﻬﺎ، ﺗﺎﻣﻴﻦ ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﻛﺸﺸﻲ ﻻزم ﺑﺮای ﺧﺎک، ﺑﻪ ﻣﻘﺪاری ﺑﻴﺶ از ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﻛﺸﺸﻲ ﺧﺎک ﺗﻨﻬﺎ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . 11 - 2 - 5 - دﻳﻮار ﺗﻮرﺳﻨﮕﻲ در رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎی آﺑﺮﻓﺘﻲ ﺑﻪ ﻋﻠﺖ وﻓﻮر ﺳﻨﮓ، دﻳﻮارﻫﺎی ﺗﻮرﺳﻨﮕﻲ اﻧﺘﺨﺎب ﻣﻨﺎﺳﺐ و اﻗﺘﺼﺎدی ﺑﺮای ﺳﺎﺣﻞ ﺳﺎزی و اﻳﺠـﺎد دﻳﻮارﻫـﺎی ﺣﻔﺎﻇﺘﻲ و ﺳﻴﻞ ﺑﻨﺪ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ . ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻓﻨﻲ و اﺟ ﺮاﻳ ﻲ اﻳﻦ ﮔﻮﻧﻪ ﺳﺎزه ﻫﺎ در ﻓﺼﻞ ﺳﺎزه ﻫﺎی ﺗﻮرﺳﻨﮕﻲ ) ﻓﺼﻞ ﻧﻬﻢ ( اراﺋﻪ ﮔﺮدﻳﺪه اﺳﺖ . 11 - 2 - 6 - ﻫﺎ ﺷﻤﻊ ی ﭘﻬﻠﻮ ﻮﭘﻬﻠ ﺑﻪ 1 در ﺳﻮاﺣﻞ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ ﺑﺎ آب زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ ﺑﺎﻻ و ﺧﺎک ﺿﻌﻴﻒ، ﻫﺎ ﺷﻤﻊ ی ﭘﻬﻠﻮ ﺑﻪ ﭘﻬﻠﻮ ﮔﺰﻳﻨﻪ ای ﻣﻨﺎﺳـﺐ ﺑـﻪ ﻋﻨـﻮان ﺟـﺎﻳﮕﺰﻳﻦ ﺳـﭙﺮﻫﺎی ﻓﻮﻻدی و ﺑﺘﻨﻲ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﺳﺎﺧ ﺖ دﻳﻮارﻫﺎی ﺣﻔﺎﻇﺘﻲ و ﺳﻴﻞ ﺑﻨﺪ اﺳﺖ . در اﻳﻦ روش ﻫﺎ ﺷﻤﻊ در ﻣﺠﺎورت ﻳﻜﺪﻳﮕﺮ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﭼﺴﺒﻴﺪه، اﺟـﺮا ﺷﺪه و ﺳﭙﺲ ﻛﻼﻓﻲ در ﺑﺎﻻی ﻫﺎ ﺷﻤﻊ ﺳﺎﺧﺘﻪ ﻣﻲ ﺷﻮد . اﻳﻦ ﻛﻼف ﺑﺎﻋﺚ ﻳﻜﭙﺎرﭼﮕﻲ ﻫﺎ ﺷﻤﻊ ﺑﻪ ﻳﻜﺪﻳﮕﺮ ﻣﻲ .ﺷﻮد 11 - 2 - 7 - دﻳﻮارﻫﺎی ﺳﺎﺧﺘﻪ ﺷﺪه از ﻣﺼﺎﻟﺢ ﻣﺘﻔﺮﻗﻪ ﺟﻬﺖ اﺣﺪاث دﻳﻮارﻫﺎی ﺣﺎﻳﻞ از ﻣﺼﺎﻟﺢ دﻳﮕﺮی از ﺟﻤﻠﻪ ﺗﻴﺮک ﻫﺎ ی ﭼﻮﺑﻲ ﺑﺎ روﻛﺶ ژﺋﻮﺗﻜﺴﺘﺎﻳﻞ، ﺗﺎﻳﺮﻫﺎی ﻻﺳﺘﻴﻜﻲ، ﻳﻮﻧﻴـﺖ ﻫـﺎ ی ﺑﺘﻨﻲ ﭘﻴﺶ ﺳﺎﺧﺘﻪ و ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ ﻫﺎی ﺗﺮﻛﻴﺒﻲ ﺳﺎﺧﺘﻪ ﺷﺪه از ﺗﻮرﺳﻨﮓ ﻳﺎ ﻫﺎ ﭘﺎﻧﻞ ی ﺑﺘﻨﻲ ﺑﺎ ﺧﺎک ﻣﺴﻠﺢ ﻧﻴﺰ اﺳﺘﻔﺎده ﺑﻪ ﻋﻤﻞ ﻣـﻲ آﻳـﺪ . ﻧﻤﻮﻧﻪ ﻫﺎﻳﻲ از اﻧﻮاع ﻣﺨﺘﻠﻒ دﻳﻮارﻫﺎی ﺣﺎﻳﻞ در ﺷﻜﻞ )11 - 1( ﻧﺸﺎن داده ﺷﺪه اﺳﺖ . 1- Soldier Pile 200 ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻓﻨﻲ ﻋﻤﻮﻣﻲ ﻛﺎرﻫﺎی ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﺳﻤﺖ ﺧﺸﻜﻲ ﺳﻤﺖ رودﺧﺎﻧﻪ ﺧﺎک ﺳﻤﺖ رودﺧﺎﻧﻪ ﺳﻤﺖ ﺧﺸﻜﻲ ﺳﻤﺖ رودﺧﺎﻧﻪ ﺳﻤﺖ ﺧﺸﻜﻲ دﻳﻮارﻫﺎی ﺣﺎﻳﻞ ﺻﻠﺐ وزﻧﻲ-اﻟﻒ دﻳﻮارﻫﺎی ﺣﺎﻳﻞ ﺻﻠﺐ ﻃﺮه ای-ب دﻳﻮارﻫﺎی ﺣﺎﻳﻞ ﺻﻠﺐ ﻃﺎﻗﭽﻪ دار-ج دﻳﻮارﻫﺎی ﺣﺎﻳﻞ ﺻﻠﺐ ﭘﺸﺖ ﺑﻨﺪدار-د ﺳﻤﺖ رودﺧﺎﻧﻪ ﺳﻤﺖ ﺧﺸﻜﻲ ﺳﻤﺖ رودﺧﺎﻧﻪ ﺳﻤﺖ ﺧﺸﻜﻲ ﺳﻤﺖ رودﺧﺎﻧﻪ ﺳﻤﺖ ﺧﺸﻜﻲ ﺳﻤﺖ ﺧﺎﻧ ﺳﻤﺖ ﺧﺸﻜﻲ ﺳﻤﺖ رودﺧﺎﻧﻪ ﺳﻤﺖ ﺧﺸﻜﻲ ﺳﻤﺖ رودﺧﺎﻧﻪ ﺳﻤﺖ ﺧﺸﻜﻲ ﺳﻤﺖ رودﺧﺎﻧﻪ ﺳﭙﺮ ﭘﺎﻳﻪ ﺑﺎ زﺑﺎﻧﻪ ﺑﺮﺷﻲ ﻛﻼف ﻓﻮﻗﺎﻧﻲ ﺷﻤﻊ ﻫﺎی ﭘﻬﻠﻮ ﺑﻪ ﭘﻬﻠﻮ )اﻳﺴﺘﺎده( ﻛﻪ ﺑﻴﻦ آﻧﻬﺎ اﺗﺼﺎﻻت آب ﺑﻨﺪ وﺟﻮد دارد ﺷﻤﻊ ﻫﺎی ﭘﻬﻠﻮ ﺑﻪ ﭘﻬﻠﻮ-ﻫ دﻳﻮار ﺣﺎﻳﻞ ﻃﺮه ای ﺑﺎ زﺑﺎﻧﻪ ﺑﺮﺷﻲ ﻳﺎ ﺳﭙﺮ-و دﻳﻮار ﺣﺎﻳﻞ ﺗﻮرﺳﻨﮕﻲ -ز ﺷﻜﻞ11 - 1 - ﻧﻤﻮﻧﻪ ﻫﺎﻳﻲ از اﻧﻮاع ﻣﺨﺘﻠﻒ دﻳﻮارﻫﺎی ﺣﺎﻳﻞ 11 - 3 - ﻣﻼﺣﻈﻪ ﻫﺎی ﻃﺮاﺣﻲ و اﺟ ﺮاﻳ ﻲ ﻋﻤﻮﻣﻲ دﻳﻮارﻫﺎی ﺣﺎﻳﻞ 11 - 3 - 1 - ﻣﻮارد ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﻃﺮاﺣﻲ ﻃﺮاﺣﻲ دﻳﻮار ﺣﺎﻳﻞ ﺑﻪ ﮔﻮﻧﻪ ای اﻧﺠﺎم ﻣﻲ ﮔﻴﺮد ﻛﻪ ﻧﻪ ﺗﻨ ﻬﺎ در ﻣﻘﺎﺑﻞ ﻧﻴﺮوﻫﺎی ﻓﺮﺳﺎﻳﺸﻲ ﻧﺎﺷﻲ از ﺟﺮﻳﺎن رودﺧﺎﻧﻪ، ﺑﻠﻜﻪ در ﻣﻘﺎﺑﻞ ﻓﺸﺎر ﻧﺎﺷﻲ از ﺧﺎک و آب زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ وارد ﺷﺪه از ﺳﻤﺖ ﺳﺎﺣﻞ ﻧﻴﺰ ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﻛﻨﺪ . ﻓﺼﻞ ﻳﺎزدﻫﻢ - دﻳﻮارﻫﺎ ی ﺣﺎﻳﻞ 201 دﻳﻮارﻫﺎی ﺣﺎﻳﻞ در ﻣﻘﺎﺑﻞ اﻓﺰاﻳﺶ ﻓﺸﺎر ﺣﻔﺮه ای آب ﺑﻪ ) ﻋﻠﺖ اﻓﺰاﻳﺶ ﺗﺮاز آب زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ و ﻳﺎ وﻗﻮع زﻟﺰﻟﻪ ( ﺣﺴﺎس ﻫـﺴﺘﻨﺪ، ﻟـﺬا ﺑﺎﻳـﺪ ﺳﻬﻮﻟﺖ ز ﻫﻜﺸﻲ در آﻧﻬﺎ ﻓﺮاﻫﻢ ﮔﺮدد . ﺑﻪ اﻳﻦ ﻣﻨﻈﻮر از ﻣﺼﺎﻟﺢ درﺷﺖ داﻧﻪ و ﺗﻤﻴﺰ ﺑﻪ ) ﻋﻨﻮان ﻣﺼﺎﻟﺢ ﭘﺮﻛﻨﻨﺪه در ﭘﺸﺖ دﻳـﻮار و ( ﻫﻤﭽﻨـﻴﻦ ﺗﻌﺒﻴﻪ ﻟﻮﻟﻪ ﻫﺎی زﻫﻜﺶ در ﺑﺪﻧﻪ دﻳﻮار ﺟﻬﺖ ﺗﺴﻬﻴﻞ ﺧﺮوج آب ﻫﺎی ﺟﻤﻊ ﺷﺪه در ﭘﺸﺖ دﻳﻮار اﺳﺘﻔﺎده .ﺷﻮد ﻣﻲ ﺑﻪ ﻃﻮرﻛﻠﻲ ﺑﺮای ﭘﺎﻳﺪاری دﻳﻮارﻫﺎی ﺣﺎﻳﻞ و ﺳﻴﻞ ﺑﻨﺪ ﺑﺎﻳﺪ ﺮاﻳﺷ ﻂ زﻳﺮ ﺗﺎﻣﻴﻦ ﮔﺮدد :  دﻳﻮار ﺑﺎﻳﺪ در ﻣﻘﺎﺑﻞ ﻟﻐﺰش ﭘﺎﻳﻪ ) ﺷﺎﻟﻮده ( در داﺧﻞ ﻫﺮﻳﻚ از ﻻﻳﻪ ﻫﺎی ﺧﺎک ﻳﺎ ﺳﻨﮓ زﻳﺮ ﺑﺴﺘﺮ، اﻳﻤﻦ ﺑﺎﺷﺪ .  دﻳﻮار ﺑﺎﻳﺪ در ﻣﻘﺎﺑﻞ واژﮔﻮﻧﻲ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﭘﺎﻳﻪ ﺧﻮد، اﻳﻤﻦ ﺑﻮده و ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ در دﻳﻮارﻫﺎی وزﻧﻲ اﻳﻦ اﻳﻤﻨﻲ ﺑﺎﻳﺪ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﻫﺮ ﺗﺮاز اﻓﻘﻲ دﻳﻮار ﺗﺎﻣﻴﻦ ﮔﺮدد .  دﻳ ﻮار ﺑﺎﻳﺪ در ﻣﻘﺎﺑﻞ ﮔﺴﻴﺨﺘﮕﻲ زﻣﻴﻦ ﺑﺴﺘﺮ و ﻧﺸﺴﺖ ﻫﺎ ی ﻧﺎﻣﺘﻘﺎرن ﺑﻴﺶ از ﺣﺪ ﺷﺎﻟﻮده، اﻳﻤﻦ ﺑﺎﺷﺪ . 11 - 3 - 2 - ﻣﻮارد ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ اﺟﺮا  در دﻳﻮار ﻫﺎی ﺣﺎﻳﻞ ﺑﺘﻨﻲ ) ﺣﺘﻲ اﮔﺮ ﺧﺎک ﭘﺮ ﻛﻨﻨﺪه ﭘﺸﺖ دﻳﻮار ﺣﺎوی ﺳﻮﻟﻔﺎت ﻧﺒﺎﺷﺪ ( ﺗﻮﺻﻴﻪ ﺷﻮد ﻣﻲ از ﺳﻴﻤﺎن ﻫﺎ ی ﻣﻘﺎوم در ﺑﺮاﺑﺮ ﺳﻮﻟﻔﺎت ﻫﺎ اﺳﺘﻔﺎده ﺷﻮد، زﻳﺮا ﺗﻀﻤﻴﻨﻲ و ﺟﻮد ﻧﺪارد ﻛﻪ آب درون ﻣﺠﺮا ﻫﻴﭻ ﮔﺎه دا رای اﻳﻦ ﮔﻮﻧﻪ ﺗﺮﻛﻴﺐ ﻫﺎ ﻧﺒﺎﺷﺪ . ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻛﻪ اﻳﻦ دﻳﻮارﻫﺎی ﺑﺘﻨﻲ درﺟﺎ، در ﺳﻮاﺣﻞ ﺑﻪ راﺣﺘﻲ ﻗﺎﺑﻞ اﺟﺮا ﻧﻴﺴﺘﻨﺪ ﺑﻪ ) دﻟﻴﻞ ﻧﻴﺎز ﺑﻪ ﺗﺨﻠﻴﻪ آب ﺑـﻪ ﻃـﻮر ﻣـﺪاوم ( ، ﺗﻮﺻـﻴﻪ ﻣﻲ ﮔﺮدد در ﻣﺨﻠﻮط ﺑﺘﻦ از ﻳﻚ ﻋﺎﻣﻞ زودﮔﻴﺮ اﺳﺘﻔﺎده ﺑﻪ ﻋﻤﻞ آﻳﺪ ﺗﺎ ﺑﺘﻮان ﻗﺎﻟﺐ ﻫﺎ را ﺳﺮﻳﻊ ﺗﺮ ﺑﺎز ﻧﻤﻮد و دﻳﻮار ﺑﺘﻨﻲ در زﻣﺎن ﻛﻮﺗﺎه ﺗﺮی اﺟﺮا ﺷﻮد .  ﻣﻘﻄﻊ دﻳﻮارﻫﺎی ﺣﺎﻳﻞ ﺑﺘﻨﻲ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﺳﻬﻮﻟﺖ و اﺳﺘﻔﺎده ﻣﺠﺪد از ﻗﺎﻟﺐ ﻫﺎ ﻃﺮح ﺷﻮد . ﻫﺮﮔﻮﻧﻪ ﻣﺤﺪودﻳﺖ ﻫﺎ ی اﺟ ﺮاﻳـ ﻲ ﻧﺎﺷﻲ از ﺟﺎﻧﻤﺎﻳﻲ ﺑﺎﻳﺪ در ﻃﺮاﺣﻲ در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﻮد . 11 - 3 - 2 - 1 - درزﻫﺎ در دﻳﻮارﻫﺎی ﺣﺎﻳﻞ ﺑﻪ ﻟﺤﺎظ ﻓﻨﻲ و اﺟ ﺮاﻳ ﻲ از درزﻫﺎی اﻧﺒﺴﺎﻃﻲ، اﻧﻘﺒﺎﺿﻲ و اﺟ ﺮاﻳ ﻲ اﻓﻘﻲ و ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﻧﻮارﻫﺎی آب ﺑﻨـﺪ ﺑـﻪ ﺷـﺮح زﻳـﺮ اﺳﺘﻔﺎده :ﺷﻮد ﻣﻲ اﻟﻒ- درزﻫﺎی اﻧﺒﺴﺎﻃﻲ اﻳﻦ درزﻫﺎ ﺑﺮای ﻛﻨﺘﺮل آﺛﺎر زﻳﺎن ﺑﺎر ﻧﺎﺷﻲ از ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻫﺎ ﻃﻮل ی ﺣﺮارﺗﻲ ﻓﺼﻠﻲ، ﻧﺸﺴﺖ ﻫﺎ ی ﺗﻜﻴﻪ ﮔﺎﻫﻲ و ارﺗﻌﺎش ﻫﺎ ی ﻃـﻮﻟﻲ ﻧﺎﺷـﻲ از زﻟﺰﻟﻪ در دﻳﻮارﻫﺎی ﻞﺣﺎﻳ ﺗﻌﺒﻴﻪ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . ﻣﻌﻤﻮﻻ درزﻫﺎی اﻧﺒﺴﺎﻃﻲ ﺑﺮای ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی از ﺧﺮدﺷﺪن و ﺗﺮک ﺧﻮردن و ﮔﺎﻫﻲ اوﻗﺎت ﺑﺮای ﻗﻄﻊ ﻳﻜﺴﺮﮔﻲ، ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ ) ﺑﻪ ﻓﻮاﺻﻞ ﺣﺪود 30 ﺗﺎ35 ﻣﺘﺮ (. ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ در دﻳﻮارﻫﺎی ﻧﺴﺒﺘﺎ ﻧﺎزک، در ﻧﻮاﺣﻲ ﻛﻪ اﻧﺒﺴﺎط ﻳﺎ ﻧﺸﺴﺖ ﻫﺎ ی ﻧﺎﻣﺴﺎوی در ﺟﺎ آن ﻗﺎﺑﻞ اﻧﺘﻈﺎر ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ، در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . ﺗﻌﺒﻴﻪ درزﻫﺎی اﻧﺒﺴﺎط در ﻧﻘﺎط ﺗﻐﻴﻴﺮ در اﻣﺘﺪاد دﻳﻮار، ﺗﻐﻴﻴﺮﻫﺎی ﻧﺎﮔﻬـﺎﻧﻲ در ﻣﻘﻄﻊ، ﺗﻐﻴﻴﺮﻫﺎی ﻧﺎﮔﻬﺎﻧﻲ در ﺟﻨﺲ ﺧﺎک ﭘﻲ و در ﻓﻮاﺻﻞ ﻣﻨﻈﻢ در ﻫﺎ ﻃﻮل ی ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ ﻻزم اﺳﺖ . در درز اﻧﺒﺴﺎط ﺑﻴﻦ دو ﻟﺒﻪ دﻳﻮار، ﻓﺎﺻﻠﻪ ﻣﻨﺎﺳﺐ ﻣﻨﻈﻮر ﺷﺪه و آرﻣﺎﺗﻮرﻫﺎی ﻃـﻮﻟﻲ در ﻣﺤـﻞ درزﻫـﺎ ﻗﻄـﻊ ﻣـﻲ ﺷـﻮﻧﺪ و از آن ﻋﺒـﻮر ﻧﻤﻲ ﻛﻨﻨﺪ . ﺑﺮای ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی از ﺣﺮﻛﺖ ﻫﺎ ی ﺧﺎرج از ﺻﻔﺤﻪ، ﻣﻲ ﺗﻮان ﻣﻴﻠﮕﺮدﻫﺎﻳﻲ ﺑﻪ ﺻﻮرت زﺑﺎﻧﻪ در ﻣﺤﻞ درز اﻧﺒﺴﺎط ﺗﻌﺒﻴﻪ ﻧﻤﻮد ﻣﺸﺮوط 202 ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻓﻨﻲ ﻋﻤﻮﻣﻲ ﻛﺎرﻫﺎی ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﻦﺮاﻳﺑ ﻛﻪ ﺑﺎ ﺑﺘﻦ ﻣﺠﺎور ﭼﺴﺒﻨﺪﮔﻲ ﻧﺪاﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ ) آرﻣﺎﺗﻮر ﺑﺮﺷﻲ (. در ﻣﺤﻞ ﻫﺎ ﻳﻲ ﻛﻪ ﻧﻴﺎز ﺑﻪ آب ﺑﻨﺪی وﺟﻮد دارد، آب ﺑﻨﺪی درز ﻃﺒ ﻖ ﺿﻮاﺑﻂ ﻣﻨﺪرج در ﻓﺼﻞ ﺷﺸﻢ اﻳﻦ ﻧﺸﺮﻳﻪ ) ﻛﺎرﻫﺎی ﺑﺘﻨﻲ و ﻗﺎﻟﺐ ﺑﻨﺪی ( اﻧﺠﺎم ﻣﻲ ﮔﺮدد . ب- درزﻫﺎی اﻧﻘﺒﺎﺿﻲ در دﻳﻮارﻫﺎی ﻃﻮﻳﻞ ﻳﺎ ﺳﻄﻮح وﺳﻴﻊ، ﻣﻘﺎﻃﻌﻲ ﺑﻪ ﻃﻮر ﻋﻤﺪی ﺿﻌﻴﻒ ﻃﺮاﺣﻲ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ ﺗﺎ ﺗﺮک ﺧﻮردن ﺑﺘﻦ ﻛﻪ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ اﺟﺘﻨﺎب ﻧﺎﭘـﺬﻳﺮ و ﻏﻴﺮﻗﺎﺑﻞ ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ ﺑﺎﺷﺪ در ﻣﻮﻗﻌﻴﺖ ﻫﺎ و ﺳﻄﻮح ﻣﺸﺨﺺ ر خ دﻫﺪ . از درز اﻧﻘﺒﺎﺿﻲ ﻣﻲ ﺗﻮان ﺑﺮای ﺗﻘﺴﻴﻢ ﺳﺎزه دﻳﻮار ﺑﻪ ﻗﻄﻌﻪ ﻫﺎی ﻗﺎﺑﻞ اﺟﺮا، ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﺟﺎﻳﮕﺰﻳﻦ درزﻫﺎی اﺟ ﺮاﻳ ﻲ اﺳﺘﻔﺎده ﻧﻤﻮد . ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ اﻳﻦ ﻛﻪ ﺗﻌﺒﻴﻪ آرﻣﺎﺗﻮر اﻓﻘﻲ ﻛـﺎﻓﻲ ﺑـﺮای ﺟﻠـﻮﮔﻴﺮی از اﻳﺠـﺎد ﻫﺮﮔﻮﻧـﻪ ﺗﺮک، ﻏﻴﺮﻋﻤﻠﻲ و ﻏﻴﺮاﻗﺘﺼﺎدی اﺳﺖ، ﺑﻨﺎﺑ ﺮاﻳ ﻦ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان روش ﻋﻤﻠﻲ، اﺳﺘﻔﺎد ه از درزﻫﺎی اﻧﻘﺒﺎﺿﻲ ﻗﺎﺋﻢ ﺑﺎ آرﻣﺎﺗﻮرﻫﺎی اﻓﻘﻲ ﻣﻤﺘـﺪ ﺑـﺮای ﻛﻨﺘﺮل ﻣﻮﻗﻌﻴﺖ ﺗﺮک ﻫﺎ ﻣﻨﺎﺳﺐ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ ﺑﻪ . ﻃﻮرﻛﻠﻲ در ﻫﺮ ﭘﺮوژه ﻣﻮﻗﻌﻴﺖ اﻳﻦ درزﻫﺎ ﺑﺎ ﺑﺮرﺳﻲ ﻧﻴﺎزﻫﺎی ﻃﺮاﺣﻲ ﺳﺎزه ای، ﺣﺠﻢ اﻗﺘﺼﺎدی ﺑﺘﻦ رﻳﺰی در ﻳﻚ ﻗﻄﻌﻪ اﺟ ﺮاﻳ ﻲ و اﺳﺘﻔﺎده ﺑﻬﻴﻨﻪ و اﻗﺘﺼﺎدی از ﻗﺎﻟﺐ ﻫﺎ ﻣﺸﺨﺺ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ ﻃﻮر ﺑﻪ . ﻣﻌﻤﻮل درزﻫﺎی اﻧﻘﺒﺎﺿﻲ در ﻓﻮاﺻﻞ ﺑﻪ ﻃﻮل 6 ﺗﺎ10 ﻣﺘﺮ ﺗﻌﺒﻴﻪ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . ﻣﻌﻤﻮﻻ ﺳﻄﺢ درز اﻧﻘﺒﺎﺿﻲ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﺻﺎف و ﻗﺎﻟﺐ ﺑﻨﺪی ﺷﺪه ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . درزﻫﺎی اﻧﻘﺒﺎﺿﻲ ﻗﺎﺋﻢ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ ﺑﻪ ﺻﻮرت اﻧﻘﺒﺎﺿﻲ - اﺟ ﺮاﻳ ﻲ و ﻳﺎ اﻧﻘﺒﺎﺿﻲ - اﻟﻘﺎﻳﻲ ﺑﺎﺷﺪ . در درز اﻧﻘﺒﺎﺿﻲ - اﺟ ﺮاﻳ ﻲ، ﺑﺘﻦ ﻗﻄـﻊ ﻣـﻲ ﺷـﻮد اﻣـﺎ در درز ا ﻧﻘﺒﺎﺿـﻲ - ، اﻟﻘـﺎﻳﻲ ﺑﺘﻦ رﻳﺰی ﻣﺪاوم اﺳﺖ و ﻓﻘﻂ ﻣﻘﻄﻊ درز ﺿﻌﻴﻒ ﻣﻲ ﮔﺮدد . ج- درز اﺟ ﺮاﻳ ﻲ اﻓﻘﻲ اﻳﻦ درزﻫﺎ ﺑﺮای ﺗﻘﺴﻴﻢ ارﺗﻔﺎﻋﻲ دﻳﻮار ﺑﻪ ﭼﻨﺪ ﻣﺮﺣﻠﻪ اﺟ ﺮاﻳ ﻲ اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ اﻣﺎ ﺑﺎﻳﺪ ﺗﻮﺟﻪ ﻧﻤﻮد ﻛﻪ ﺗﻌـﺪاد آﻧﻬـﺎ ﺗـﺎ ﺣـﺪ اﻣﻜـﺎن در ﺣﺪاﻗﻞ ﺣﻔﻆ ﮔﺮدد . ﺗﻌﺪاد اﻳﻦ درزﻫﺎ ﺑﺴﺘﮕﻲ ﺑﻪ ارﺗﻔﺎع ﻣﺠﺎز ﺑ ﺘﻦ رﻳﺰی در ﻳﻚ ﻣﺮﺣﻠﻪ دارد . اﺳﺘﻔﺎده از زﺑﺎﻧﻪ ﻛﻠﻴﺪ ) ( در اﻳﻦ درزﻫـﺎ ﺗﻮﺻـﻴﻪ ﻧﻤﻲ ﺷﻮد و اﺳﺘﻔﺎده از درز اﻓﻘﻲ ﻣﻀﺮس ) ﺧﺸﻦ ( ، ارﺟﺢ اﺳﺖ زﻳﺮا ﺳﻄﻮح ﺑﺎ ﭼﺴﺒﻨﺪﮔﻲ و ﭘﻴﻮﺳﺘﮕﻲ ﺧﻮب ﺑﻪ ﻳﻜﺪﻳﮕﺮ، ﻧـﺴﺒﺖ ﺑـﻪ اﻧﺘﻘـﺎل ﺑﺮش ﻋﻤﻠﻜﺮد ﺑﻬﺘﺮی دارﻧﺪ . در دﻳﻮارﻫﺎی وزﻧﻲ ﺑﺘﻨﻲ ﻣﺤﻞ درزﻫﺎی اﻓﻘﻲ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ار ﺗﻔﺎع ﺑﺘﻦ رﻳﺰی در ﻫﺮ ﻣﺮﺣﻠﻪ1 ﻣـﺸﺨﺺ ﻣـﻲ ﺷـﻮد . ﻣﻌﻤـﻮﻻ در اﻳـﻦ ﮔﻮﻧـﻪ دﻳﻮارﻫﺎ، ﻫﺮ ﻣﺮﺣﻠﻪ ﺑﺘﻦ رﻳﺰی ﺣﺪود 3 ﻣﺘﺮ ارﺗﻔﺎع دارد . ﺳﻄﺢ ﺑﺎﻻی ﻫﺮ ﻣﺮﺣﻠﻪ ﺑﺘﻦ رﻳﺰی ﺑﺎﻳﺪ ﺗﻤﻴﺰ ﺷﺪه و ﺑﻪ وﺳﻴﻠﻪ ﻓﺸﺎر ﺟﺖ آب، ﻗﺒﻞ از ﺑﺘﻦ رﻳﺰی ﻣﺮﺣﻠﻪ ﺟﺪﻳﺪ، ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻣﻀﺮّس ) ﺧﺸﻦ .ﺪﻳآرد ( در دﻳﻮارﻫﺎی ﻃﺮه ای ﺑﺘﻨﻲ ﺑﺎ ﻳﺪ در ﻣﺤﻞ اﺗﺼﺎل دﻳﻮار ﺑﺎ ﭘﻲ، ﻳﻚ درز اﺟ ﺮاﻳ ﻲ ﺗﻌﺒﻴﻪ ﺷﻮد و درزﻫﺎی اﻓﻘﻲ اﺿﺎﻓﻲ در ارﺗﻔـﺎع دﻳـﻮار ﺑـﺎ ﻓﻮاﺻﻠﻲ ﺣﺪود 3 ﻣﺘﺮ ﺗﻌﺒﻴﻪ ﺷﻮﻧﺪ . ﺳﻄﺢ ﻫﺮ درز ﺟﻬﺖ ﻛﺴﺐ ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﺑﺮﺷﻲ ﺑﺎﻳﺪ ﺗﺎ ﺣﺪ ﻣﻤﻜﻦ ﻣﻀﺮس ) ﺧﺸﻦ ( .ﺷﻮد د- ﻧﻮارﻫﺎی آب ﺪﺑﻨ 2 ﻧﻮارﻫﺎی آب ﺑﻨﺪ ﻏﻴﺮﻓﻠﺰی ﻧﻈﻴﺮ ﻧﻮارﻫﺎی ﻻﺳﺘﻴﻜﻲ ﻳﺎ PVC ﺑ ﺎﻳﺪ ﻣﻨﻄﺒﻖ ﺑﺮ ﻣﺸﺨﺼﺎت آﻳﻴﻦ ﻧﺎﻣﻪ 123 ) ﺿﻮاﺑﻂ و ﻣﻌﻴﺎرﻫﺎی ﻃﺮاﺣﻲ و ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﻣﺨﺎزن ﺑﺘﻨﻲ ( ﺑﺎﺷﻨﺪ .  در ﻫﻨﮕﺎم آرﻣﺎﺗﻮرﺑﻨﺪی ﭘﻲ دﻳﻮار ﺣﺎﻳﻞ ﺑﺘﻨﻲ، ﻣﻴﻠﮕﺮدﻫﺎی اﻧﺘﻈﺎر ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر اﺗﺼﺎل دﻳﻮار ﺑﻪ ﭘﻲ، ﻧﺼﺐ ﻣﻲ ﮔﺮدد . ﭘﺲ از ﺗﻜﻤﻴﻞ ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺑﺘﻦ رﻳﺰی ﭘﻲ، ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ارﺗﻔﺎع ﻛﻞ دﻳﻮار، ﺑﺘﻦ رﻳﺰی در ﭼﻨﺪ ﻣﺮﺣﻠﻪ اﻧﺠﺎم ﺷﻮد ﻣﻲ و ﺗﻮﺻﻴﻪ ﺷﻮد ﻣﻲ ﻛﻪ ﻫﺮ ﻣﺮﺣﻠـﻪ 1- Lift 2- Water Stop ﻓﺼﻞ ﻳﺎزدﻫﻢ - دﻳﻮارﻫﺎ ی ﺣﺎﻳﻞ 203 ﺑﺘﻦ رﻳﺰی ﺑﻴﺶ از 2 ﻣﺘﺮ ارﺗﻔﺎع ﻧﺪاﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ . ﺑﺪﻳﻬﻲ اﺳﺖ ﺑﺮ ﺣﺴﺐ ﻧﻮع ﻛﺎرﺑﺮی دﻳﻮار ﺣﺎﻳﻞ و ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی از ﻧﺸﺖ و ﻧﻔﻮذ آب ﺑﻪ داﺧﻞ ﺗﺎﺳﻴﺴﺎت ﻫﻢ ﺟﻮار، در ﻫﺮ ﻣﺮﺣﻠﻪ از ﺑﺘﻦ رﻳﺰی، ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر آب ﺑﻨﺪی، آب ﺑﻨﺪ ﻧﺼﺐ ﻣﻲ ﮔﺮدد . ﭘـﺲ از ﺗﻜﻤﻴـﻞ ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺑﺘﻦ رﻳﺰی دﻳﻮار، ﻓﻴﻠﺘﺮرﻳﺰی و ﻧﺼﺐ ﻟﻮﻟﻪ ﻫﺎی زﻫﻜﺶ در ﭘﺸﺖ آن اﻧﺠﺎم ﺷﺪه و ﺳﭙﺲ ﻧﺴﺒﺖ ﺑـﻪ ﺧـﺎﻛﺮﻳﺰ ی ﭘـﺸﺖ دﻳﻮار اﻗﺪام ﻣﻲ ﮔﺮدد . 11 - 3 - 3 - ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ ﭘﺸﺖ دﻳﻮار1 ) ﭘﺸﺘﻪ رﻳﺰی ( 11 - 3 - 3 - 1 - ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺑﺮای ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ ی ﭘﺸﺖ دﻳﻮار، ﻣﺼﺎﻟﺢ ﻣﺨﺘﻠﻔﻲ را ﻣﻲ ﺗﻮان اﺳﺘﻔﺎده ﻛﺮد . ﺗﻮﺻﻴﻪ ﻣﻲ ﺷﻮد در ﺻﻮرت اﻣﻜـﺎن از ﻣـﺼﺎﻟﺢ ﻗﺎﺑـﻞ دﺳﺘﺮﺳـﻲ ﻣﺤﻠﻲ اﺳﺘﻔﺎده ﺷﻮد . در ﺻﻮرﺗﻲ ﻛﻪ ﺧﺎک ﻣﻨﻄﻘﻪ ﻣﻨﺎﺳﺐ ﻧﺒﺎﺷﺪ ﻳﺎ ﻛﻨﺘﺮل ﭘﺪﻳﺪه رﮔﺎب ﻻزم ﺑﺎﺷﺪ، ﻣﻲ ﺗﻮان از ﻣﺼﺎﻟﺢ ﻣﻨﺎﺳـﺐ ﻏﻴﺮﻣﺤﻠـﻲ اﺳﺘﻔﺎده ﻧﻤﻮد . ﺷﻦ و ﻣﺎﺳﻪ ﺗﻤﻴﺰ ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺗﺮﻳﻦ ﻧﻮع ﻣﺼﺎﻟﺢ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ . اﻳﻦ ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺑﻪ ﺳﺮﻋﺖ زﻫﻜﺸﻲ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ و ﺗﺤﺖ ﺗﺎﺛﻴﺮ ﻳﺦ زدﮔﻲ ﻗﺮار ﻧﻤﻲ ﮔﻴﺮﻧﺪ و ﺑﻪ ﺻﻮرت اوﻟﻴﻪ ﺑﺎﻗﻲ ﻣﻲ ﻣﺎﻧﻨﺪ . ﻣﺎﺳﻪ ﻫﺎی ﻻی دار، ﻻی ﻫﺎ و ﻫﺎ ﺧﺎک ی درﺷﺖ داﻧﻪ، ﺷـﺎﻣﻞ ﻣﻘـﺪاری رس، از ﺟـﺎ آن ﻳﻲ ﻛـﻪ ﺑـﻪ ﻛﻨـﺪی زﻫﻜﺸﻲ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ ﭼﻨﺪان ﻣﻨﺎﺳﺐ ﻧﻤﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ . اﻳﻦ ﻫﺎ ﺧﺎک ﺗﺤﺖ ﺗﺎﺛﻴﺮ ﺗﻐﻴﻴﺮﻫﺎی ﺣﺠﻤﻲ ﻓﺼﻠﻲ ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮﻧﺪ و ﻣﻘﺎوﻣﺘﺸﺎن را ﺑﺎ ﮔﺬﺷـﺖ زﻣﺎن از دﺳﺖ ﻣﻲ دﻫﻨﺪ . اﻳﺠﺎد ﺗﺮک ﻫﺎ ی اﻧﻘﺒﺎﺿﻲ ﻧﺎﺷﻲ از ﭘﺮﺷﺪن آب در رس ﻫﺎ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ ﺑﺎﻋﺚ اﻋﻤﺎل ﻓﺸﺎر ﻫﻴﺪرواﺳـﺘﺎﺗﻴﻜﻲ ﺑـﺮ دﻳـﻮار ﮔﺮدد . در ﻫﻨﮕﺎم اﺟﺮا در زﻣﺴﺘﺎن، ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ ﻳﺦ زده، ﻧﺒﺎﻳﺪ زﻳﺮ ﭘﻲ ﺳﺎزه دﻳﻮار ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮارﮔﻴﺮد . اﻳﻦ ﻣـﺼﺎﻟﺢ ﻣﻤﻜـﻦ اﺳـﺖ در ﻫﻨﮕﺎم ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ ی ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺑﻪ ﻧﻈﺮ ﺑﺮﺳﻨﺪ اﻣﺎ و ﻗﺘﻲ ﻛﻪ ﮔﺮم ﺷﻮﻧﺪ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﻨﺪ ﺧﻮاص ﻣﻘﺎوﻣﺘﻲ را ﻛﺴﺐ ﻧﻤﺎﻳﻨﺪ . 11 - 3 - 3 - 2 - ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ ی و ﺗﺮاﻛﻢ ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ ی ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ دﻗﺖ اﻧﺘﺨﺎب ﺷﺪه و ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی از ﻧﺸﺴﺖ ﻫﺎ ی ﺑﺰرگ ﻧﺎﺷﻲ از وزن ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ ، ﻣﺘﺮاﻛﻢ ﮔﺮدﻧـﺪ . ﻣﻴـﺰان ﺗﺮاﻛﻢ ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز، ﺑﻪ ﺧﻮاص ﻣﺼﺎﻟﺢ و ﻧﻴﺎزﻫﺎی ﺳﺎزه ای ﺑﺴﺘﮕﻲ دارد . در ﻫﺎ ﺧﺎک ی ﭼ ﺴﺒﻨﺪه، ﻛﻨﺘﺮل ﺧﻴﻠﻲ ﺷﺪﻳﺪﺗﺮی ﺑﺮ روی ﻣﻴﺰان ﺗـﺮاﻛﻢ ﻻزم اﺳﺖ ﺑﻪ . ﻃﻮرﻛﻠﻲ ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ ی و ﺗﺮاﻛﻢ ﺑﺎﻳﺪ ﻣﻨﻄﺒﻖ ﺑﺮ ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻓﺼﻞ ﺳﻮم اﻳﻦ ﻧﺸﺮﻳﻪ ) ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺧﺎﻛﻲ، ﺣﻔـﺎری و ﺑﻬـﺴﺎزی ﺧـﺎک ( ﺻﻮرت ﭘﺬﻳﺮد . ﺗﻮﺻﻴﻪ ﻣﻲ ﺷﻮد در ﺑﺎﻻﺗﺮﻳﻦ ﻻﻳﻪ ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ ی از ﻳﻚ ﻻﻳﻪ ﺧﺎک ﻧﻔﻮذﻧﺎﭘﺬﻳﺮ ﺑﻨﺪ آب ) ( ﺑﻪ ﺿﺨﺎﻣﺖ ﺣﺪاﻗﻞ 30 ﺳﺎﻧﺘﻲ ﻣﺘﺮ ﺑـﺮای ﻛﺎﻫﺶ ﻧﻔﻮذ آب ﺑﺎران اﺳﺘﻔﺎده ﺷﻮد . 11 - 3 - 3 - 3 - زﻫﻜﺸﻲ ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ زﻫﻜﺸﻲ ﻧﺎﻣﻨﺎﺳﺐ، از ﻋﻤﺪه ﺗﺮﻳﻦ دﻻﻳﻞ ﺧﺮاﺑـﻲ دﻳﻮارﻫـﺎی ﺣﺎﻳـﻞ ﻣـﻲ ﺑﺎﺷـﺪ . اﻳـﻦ ﺳـﺎﻣﺎﻧﻪ ﺑـﺮای از ﺑـﻴﻦ ﺑـﺮدن ﻓـﺸﺎرﻫﺎی ﻫﻴﺪرواﺳﺘﺎﺗﻴﻚ وارد ﺑﺮ ﺳﻄﺢ ﮔﺴﻴﺨﺘﮕﻲ و ﺳﻄﺢ ﭘﺸﺖ دﻳﻮار در اﺛﺮ ﻧﺸﺖ آب و ﻧﻔﻮذ ﺑﺎران، ﻻزم ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ در . ﺑﺮﺧﻲ از ﺣـﺎﻻت، ﺳـﺎﻣﺎﻧﻪ زﻫﻜﺸﻲ ﺑﺮای ﻣﻤﺎﻧﻌﺖ از اﻓﺰاﻳﺶ ﻓﺸﺎر ﻧﺎﺷﻲ از ﻳﺦ زدﮔﻲ ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ ﻳﺎ ﺣﺪاﻗﻞ ﻛﺮدن ﻓﺸﺎر ﻧﺎﺷﻲ از ﺗﻮرم ﻫﺎ ﺧﺎک ی ﭼﺴﺒﻨﺪه ﻻزم اﺳﺖ . ﻧﻮع 1- Soil Backfill 204 ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻓﻨﻲ ﻋﻤﻮﻣﻲ ﻛﺎرﻫﺎی ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ زﻫﻜﺸﻲ ﺑﻪ ﺟﻨﺲ ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ ، ﻣﻘﺪار ﺑﺎرش، ﺷ ﺮاﻳ ﻂ آب ﺳﻄﺤﻲ و زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ و ﭘﺘﺎﻧﺴﻴﻞ ﻳﺦ زدﮔﻲ ﺑﺴﺘﮕﻲ داﺷﺘﻪ و دﻳـﻮار ﺑﺎﻳـﺪ دارای ﺿﺮﻳﺐ اﻳﻤﻨﻲ ﻣﻨﺎﺳﺐ در ارﺗﺒﺎط ﺑﺎ آن ﺑﺎﺷﺪ . ﻣﻮﺛﺮﺗﺮﻳﻦ روش ﺑﺮای ﻛﻨﺘﺮل زﻫﻜﺸﻲ، اﻧﺠﺎم ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ ی ﺑﺮ روی ﻳﻚ ﻻﻳﻪ زﻫﻜﺶ ﺷﻴﺐ دار ﻫﻤﺮاه ﺑـﺎ زﻫﻜـﺶ ﻃـﻮﻟﻲ اﺳـﺖ . ﻻﻳـﻪ زﻫﻜﺶ ﺷﻴﺐ دار، اﻓﺰاﻳﺶ ﻓﺸﺎرﻫﺎی ﻫﻴﺪرواﺳﺘﺎﺗﻴﻚ ﺑﺮ روی ﺳﻄﺢ ﮔﺴﻴﺨﺘﮕﻲ در اﺛﺮ ﻧﺸﺖ آب زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ و ﻧﻔﻮذ آب ﺑﺎران را ﺑـﻪ ﺣـﺪا ﻗﻞ ﻣﻲ رﺳﺎﻧﺪ . در ﺷﻜﻞ )11 - 2(، ﻧﻤﻮﻧﻪ ای از اﺳﺘﻔﺎده ﻻﻳﻪ زﻫﻜﺶ ﺷﻴﺐ دار ﻫﻤﺮاه ﺑﺎ زﻫﻜﺶ ﻃﻮﻟﻲ ﻧﺸﺎن داده ﺷﺪه اﺳﺖ . ﺳﻤﺖ آب ﻻﻳﻪ ﻧﻔﻮذﻧﺎﭘﺬﻳﺮ ﻧﻬﺮ زﻫﻜﺶ ﺳﻄﺤﻲ ﺧﺎک ﻻﻳﻪ زﻫﻜﺶ ﺷﻴﺐ دار زﻫﻜﺶ ﻃﻮﻟﻲ ﺧﺎک ﻧﻔﻮذﻧﺎﭘﺬﻳﺮ ﺷﻜﻞ11 - 2 - ﻧﻤﻮﻧﻪ ای از اﺳﺘﻔﺎده ﻻﻳﻪ زﻫﻜﺶ ﺷﻴﺐ دار ﻫﻤﺮاه ﺑﺎ زﻫﻜﺶ ﻃﻮﻟﻲ اﺳﺘﻔﺎده از زﻫﻜﺶ در اﻣﺘﺪاد دﻳﻮار، ﺗﺎﺛﻴﺮ ﺗﺮ ﻛﻢ ی دارد و ﺎﻏﺎﻟﺒ ﺑﺎﻋﺚ اﻋﻤﺎل ﻧﻴﺮوﻫﺎی ﺑﺰرگ ﺗﺮ ی ﺑﻪ دﻳﻮار ﻣﻲ ﺷﻮد وﻟﻲ ﺑﺮای دﻳﻮارﻫﺎی ﻧﺴﺒﺘﺎ ﻛﻮﺗﺎه ) ﺗﻘﺮﻳﺒﺎ ﺗﺮ ﻛﻢ از 3 ﻣﺘﺮ ( ، اﻓﺰاﻳﺶ اﻳﻦ ﻧﻴﺮوﻫﺎ ﺧﻴﻠﻲ زﻳﺎد ﻧﻴﺴﺖ و روش اﺳﺘﻔﺎده از زﻫﻜﺶ در ﻣﺠﺎورت دﻳـﻮار، اﻏﻠـﺐ ﺑـﻪ ﻛـﺎر . رود ﻣﻲ زﻫﻜﺶ ﻫﺎ ی در اﻣﺘﺪاد دﻳﻮار را ﻣﻲ ﺗﻮان ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻳﻚ ﻻﻳﻪ زﻫﻜﺶ درﺟﺎ ) ﺷﻦ ﺗﻤﻴﺰ ( ﻳﺎ ﻳﻚ ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ زﻫﻜـﺶ ﭘـﻴﺶ ﺳـﺎﺧﺘﻪ در ﻧﻈـﺮ ﮔﺮﻓﺖ . در ﺻﻮرت اﺳﺘﻔﺎده از زﻫﻜﺶ ﭘﻴﺶ ﺳﺎﺧﺘﻪ در ﻣﺠﺎورت دﻳﻮار، ﻣﻘﺎوﻣﺖ آن در ﺑﺮاﺑﺮ ﺷﻜﺴﺘﮕﻲ ﺑﺎﻳﺪ از ﺳﻪ ﺑﺮاﺑﺮ ﺣﺪاﻛﺜﺮ ﻓﺸﺎر ﺟﺎﻧﺒﻲ وارد ﺑﺮ دﻳﻮار، ﺑﺰرگ ﺗﺮ ﺑﺎﺷﺪ . اﺳﺘﻔﺎده از اﻳﻦ زﻫﻜﺶ ﻫﺎ ﺑﺮای زﻫﻜﺶ ﺷﻴﺐ دار، ﺑﻪ دﻟﻴﻞ اﻣﻜﺎن وارد آﻣـ ﺪن ﺻـﺪﻣﻪ ﺑـﻪ زﻫﻜـﺶ در ﺣـﻴﻦ ﻋﻤﻠﻴﺎت ﻛﻮﺑﻴﺪن ﺧﺎک و ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﻟﻐﺰش زﻫﻜﺶ در اﻣﺘﺪاد ﺻﻔﺤﻪ زﻫﻜﺶ، ﺗﻮﺻﻴﻪ ﻧﻤﻲ .ﺷﻮد زﻫﻜﺶ ﻫﺎ ی ﻃﻮﻟﻲ ﺑﺮای ﺗﺨﻠﻴﻪ آب از ﭘﺸﺖ دﻳﻮار ﺣﺎﻳﻞ ﺑﻪ داﺧﻞ رودﺧﺎﻧﻪ ﻳﺎ آﺑﺮو اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . ﻗﻄﺮ زﻫﻜﺶ ﻫﺎ ی ﻃﻮﻟﻲ ﺑﺎﻳﺪ ﺑـﻪ اﻧﺪازه ﻛﺎﻓﻲ ﺑﺰرگ ﺑﺎﺷﺪ و ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺑﺮای ﺗﺎﻣﻴﻦ ﺳﺮﻋﺖ ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺟﻬﺖ ﺷﺴﺘﻦ رﺳﻮب ﻫﺎ از داﺧﻞ زﻫﻜـﺶ، دارای ﺷـﻴﺐ ﻃـﻮﻟﻲ ﻣﻨﺎﺳـﺐ ﺑﺎﺷﻨﺪ . ﺑﺮای ﺣﺪاﻗﻞ ﻛﺮدن ﻣﺴﺪود ﺷﺪﮔﻲ در ﻧﻴﻤﻪ ﺗﺤﺘﺎﻧﻲ ﻟﻮﻟﻪ ﺑﺎﻳﺪ ﺳﻮراخ ﻫﺎ ﻳﻲ را ﺗﻌﺒﻴﻪ ﻧﻤﻮد . ﺳﻮراخ ﻫﺎ ی زﻫﻜﺶ 1 ﻟﻮﻟـﻪ ﻫـﺎﻳﻲ ﺑـﻪ ﻗﻄـﺮ ﺣﺪاﻗﻞ 75 ﻣﺘﺮ ﻣﻴﻠﻲ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ ﻛﻪ ﺑﻪ ﻃﻮر ﻋﺮﺿﻲ در داﺧﻞ ﺗﻴﻐﻪ دﻳﻮار ﻗﺮار دارﻧﺪ . ﺑﺮای ﺟﻠ ﻮﮔﻴﺮی از ﻣﺴﺪود ﺷﺪن ﻟﻮﻟﻪ ﻫﺎی زﻫﻜﺶ ﺑﺎﻳﺪ در ورودی ﻟﻮﻟﻪ، ﺗﻮده ﺷﻨﻲ و ﻣﺼﺎﻟﺢ ﻓﻴﻠﺘﺮ ﺗﻌﺒﻴﻪ ﮔﺮدد ﺑﻪ . ﻃﻮر ﻣﻌﻤﻮل ﻓﺎﺻﻠﻪ ﺳﻮراخ زﻫﻜﺶ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻗﺎﺋﻢ و اﻓﻘﻲ ﻧﺒﺎﻳﺪ ﺑﻴﺶ از 3 ﻣﺘﺮ ﺑﺎﺷﺪ 1- Weep Holes ﻓﺼﻞ ﻳﺎزدﻫﻢ - دﻳﻮارﻫﺎ ی ﺣﺎﻳﻞ 205 ) ﺑﺮای ﻳﻚ ﻟﻮﻟﻪ ﺑﻪ ﻗﻄﺮ15 ﺳﺎﻧﺘﻲ ﻣﺘﺮ ﺣﺪاﻗﻞ ﺷﻴﺐ در ﺣﺪود 15 /0 ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ (. در ﺷﻜﻞ )11 - 3(، اﺳﺘﻔﺎده از ز ﻫﻜﺶ در اﻣﺘﺪاد دﻳﻮار ﻧﺸﺎن داده ﺷﺪه اﺳﺖ . ﺳﻤﺖ آب ﻻﻳﻪ زﻫﻜﺶ از ﺷﻦ ﺗﻤﻴﺰ ﺷﻴﺐ ﺑﻪ ﺳﻤﺖ زﻫﻜﺶ ﭘﺸﺘﻪ رﻳﺰی ﻋﺎدی ﻻﻳﻪ ﻧﻔﻮذﻧﺎﭘﺬﻳﺮ ﺧﻂ ﺧﺎﻛﺒﺮداری ﻻﻳﻪ زﻫﻜﺶ ﻗﺎﺋﻢ ﭘﻴﺶ ﺳﺎﺧﺘﻪ در اﻣﺘﺪاد دﻳﻮار زﻫﻜﺶ ﻃﻮﻟﻲ ﺷﻦ درﺷﺖ ﺗﻤﻴﺰ زﻫﻜﺶ ﻃﻮﻟﻲ ﺳﻮراخ دار ﺳﻤﺖ آب ﺳﻤﺖ ﺧﺸﻜﻲ ﺷﻜﻞ11 - 3 - اﺳﺘﻔﺎده از زﻫﻜﺶ در اﻣﺘﺪاد دﻳﻮار زﻫﻜﺶ ﻫﺎ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﻻﻳﻪ ﻫﺎی ﻓﻴﻠﺘﺮ ﺑﻪ ﻃﻮر ﻣﻨﺎﺳﺒﻲ ﻣﺤﺎﻓﻈﺖ ﺷﻮﻧﺪ ﺗﺎ ﺑﺪون اﻳﻦ ﻛﻪ ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺧـﺎﻛﺮﻳﺰ ﺑـﻪ داﺧـﻞ زﻫﻜـﺶ وارد ﺷﻮد، ﻋﻤﻞ ﺧﺮوج آب ﺑﻪ ﻃﻮر آزاد اﻧﺠﺎ م ﭘﺬﻳﺮد . ﻣﻌﻴﺎر ﭘﺎﻳﺪاری ﻳﺎ ﻛﻨﺘﺮل رﮔﺎب، ﺑﺮاﺳﺎس ﻧﺴﺒﺖ اﻧﺪازه داﻧﻪ ﺑﻨﺪی ﺑﻴﻦ ﻣﺼﺎﻟﺢ ﻣﺤﺎﻓﻈﺖ ﺷﺪه و ﻣﺼﺎﻟﺢ ﻓﻴﻠﺘﺮ، ﻣﻄﺎﺑﻖ ﺑﺎ ﻣﻄﺎﻟﺐ ﻣﻨﺪرج در ﻓﺼﻞ دوازدﻫﻢ اﻳﻦ ﻧﺸﺮﻳﻪ ) ﻋﻤﻠﻴﺎت اﻧﺤﺮاف ﻣﻮﻗﺖ آب، زﻫﻜـﺸﻲ و ﺗﺨﻠﻴـﻪ آب ﻫـﺎی ﻣـﺎزاد ( ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . زﻫﻜﺶ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺘﻮاﻧﺪ ﺟﺮﻳﺎن آب ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ ﻃﺮاﺣﻲ را ﺑﻪ ﻃﻮر آزاد و ﺑﺪون ﺣﺮﻛﺖ ذره ﻫﺎی ﺧﺎک از ﺧﻮد ﻋﺒﻮر دﻫﺪ . ﻻﻳﻪ ﻫﺎی زﻫﻜﺸﻲ را ﻣﻲ ﺗﻮان از ﺷﻦ و ﻣﺎﺳﻪ ﺗﻤﻴﺰ ﻳﺎ زﻫﻜﺶ ﻣﺮﻛﺐ ﭘﻴﺶ ﺳﺎﺧﺘﻪ ) ﺑﺮای ﻛﺎرﻫﺎی ﺧﺎص ( اﺟﺮا ﻧﻤﻮد . ﻫﻨﮕﺎم ﻋﻤﻠﻴﺎت اﺟ ﺮاﻳ ﻲ زﻫﻜﺶ ﻫﺎ ﺑﺎﻳﺪ ﻣﻮارد زﻳﺮ را ﻣﺪ ﻧﻈﺮ ﻗﺮار داد : اﻟﻒ- زﻫﻜﺶ ﻫﺎ ی ﺳﺎﺧﺘﻪ ﺷﺪه ﺑﺎ ﺷﻦ و ﻣﺎﺳﻪ در ﻫﻨﮕﺎم رﻳﺨﺘﻦ ﻣﺼﺎﻟﺢ زﻫﻜﺶ، ﻧﺒﺎﻳﺪ ﺟﺪاﻳﻲ 1 در داﻧﻪ ﻫﺎ ﺑﻪ وﺟﻮد آﻣﺪه و ﻳﺎ دﭼﺎر آﻟﻮدﮔﻲ ﮔﺮدﻧﺪ . ﺟﺪاﻳﻲ داﻧﻪ ﻫﺎ ﺑﺎﻋﺚ ﺑـﺮﻫﻢ ﺧـﻮردن ﺮاﻳﺷ ﻂ ﻧﻔﻮذﭘﺬﻳﺮی و ﭘﺎﻳﺪاری ﻣﺼﺎﻟﺢ زﻫﻜﺶ ﻣﻲ ﮔﺮدد . آﻟﻮده ﺷﺪن ﻣﺼﺎﻟﺢ ﻓﻴﻠﺘﺮ ﺑﻪ ﻣﻮاد ﻣﻀﺮ در اﺛﺮ آب ﮔﻞ آﻟـﻮد، ﮔـﺮد و ﻏﺒـﺎر و ... ، در ﺣﻴﻦ اﺟﺮا، ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ ﺑﺎﻋﺚ ﮔﺮﻓ ﺘﮕﻲ ﺳﻮراخ ﻫﺎ و ﻓﻀﺎﻫﺎی ﺧﺎﻟﻲ در ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺷﺪه و ﻣﺎﻧﻊ اﻧﺠﺎم زﻫﻜﺸﻲ ﺻﺤﻴﺢ ﮔﺮدد . در ﺻﻮرﺗﻲ ﻛﻪ ﻣﺼﺎﻟﺢ ﻓﻴﻠﺘﺮ ﻳﺎ زﻫﻜﺸﻲ دارای ﻣﻮاد ﻣﻀﺮ ﺑﺎﺷﻨﺪ ﺑﺎﻳﺪ آﻧﻬﺎ را ﺗﻌﻮﻳﺾ ﻧﻤﻮد . ﻣﺼﺎﻟﺢ ﻓﻴﻠﺘﺮ ﻛﻪ ﺗﺤﺖ ﺗﺎﺛﻴﺮ ﺳﻔﺖ ﺷﺪن ) ﮔﻴﺮش ﻣﻲ ( ﺑﺎﺷﺪ ﺑﺎﻳﺪ ﺧـﺎرج .ﺷﻮد ب- زﻫﻜﺶ ﻫﺎ ی ﭘﻴﺶ ﺳﺎﺧﺘﻪ ﻫﻨﮕﺎﻣﻲ ﻛﻪ ﻋﻤﻠﻴﺎت ﻛﻮﺑﻴﺪ ن ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ در ﻧﺰدﻳﻜﻲ زﻫﻜﺶ ﭘﻴﺶ ﺳﺎﺧﺘﻪ ﻣﺠﺎور دﻳﻮار ﺣﺎﻳﻞ اﻧﺠﺎم ﻣﻲ ﺷﻮد ﺑﺎﻳﺪ ﺷـ ﺮاﻳ ﻂ ﺧﺎﺻـﻲ رﻋﺎﻳﺖ ﺷﻮد . ﻛﻮﺑﻴﺪن و ﺗﺮاﻛﻢ در ﻧﺰدﻳﻜﻲ دﻳﻮار ﺣﺎﻳﻞ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ ﻓﺸﺎرﻫﺎی ﺟﺎﻧﺒﻲ را اﻓﺰاﻳﺶ داده و ﺑﺎﻋﺚ ﺧﺮدﺷﺪن زﻫﻜﺶ ﭘﻴﺶ ﺳـﺎﺧﺘﻪ و 1- Segregated 206 ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻓﻨﻲ ﻋﻤﻮﻣﻲ ﻛﺎرﻫﺎی ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﻳﺎ ﻛﺎﻫﺶ ﻧﻔﻮذﭘﺬﻳﺮی ﺷﻮد . ﺗﻮﺻﻴﻪ ﻫﺎی ﺳﺎزﻧﺪﮔﺎن اﻳﻦ زﻫﻜﺶ ﻫﺎ ﺑﺮای ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ ی و ﻛﻮﺑﻴﺪن ﺧﺎک ﻧﺰدﻳﻚ زﻫﻜﺶ ﻫﺎ ﺑﺎﻳﺪ رﻋﺎﻳـﺖ ﺷـﻮد . ﻫﻨﮕﺎﻣﻲ ﻛﻪ از ﺳﻨﮓ ﺷﻜﺴﺘﻪ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲ ﺷﻮد، ﻻﻳﻪ ای از ﻣﺎﺳـﻪ ﺑﺎﻳـﺪ در ﻣﻘﺎﺑـﻞ زﻫﻜـﺶ ﭘـﻴﺶ ﺳـﺎﺧﺘﻪ ﺑـﺮای ﻣﺤﺎﻓﻈﺖ از آن در ﺑﺮاﺑﺮ آﺳﻴﺐ ﻫﺎ ی ﻧﺎﺷﻲ از ﺗﺮاﻛﻢ ﺗﻌﺒﻴﻪ ﮔﺮدد . ج- زﻫﻜﺶ ﻫﺎ ی ﻃﻮﻟﻲ اﺗﺼﺎل ﻧﺎﻣﻨﺎﺳﺐ ﻣ ﻲ ﺗﻮاﻧﺪ ﻋﻤﻠﻜﺮد ﻛﻠﻲ ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ زﻫﻜﺶ ﻃﻮﻟﻲ را ﻣﺨﺘﻞ ﺳﺎزد . در ﻫﻨﮕﺎم ﻛﻮﺑﻴﺪن و ﻣﺘـﺮاﻛﻢ ﻛـﺮدن ﺧـﺎک در ﺑـﺎﻻی زﻫﻜﺶ، ﺑﺎﻳﺪ دﻗﺖ ﻻزم را ﺑﺮای ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی از ﺷﻜﺴﺘﻦ ﻟﻮﻟﻪ اﻧﺠﺎم داد . ﻧﺸﺴﺖ ﻫﺎ ی ﻧﺎﻣﺴﺎوی ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ ﺑﺎﻋﺚ ﺑﺎزﺷﺪن اﺗﺼﺎل ﻫﺎ ی ﻟﻮﻟـﻪ ﻫـﺎ ﺑﻪ ﺳﻤﺖ ﺑﺎﻻ و داﺧﻞ ﺷﺪن ﺧﺎک ﺑﻪ درون ﻟﻮﻟﻪ ﺷﻮﻧﺪ . ﺑﺮای ﻛﺎﻫﺶ اﻳﻦ ﻣﺸﻜﻞ ﺑﺎﻳﺪ دﻗﺖ ﻧﻤﻮد ﺗﺎ ﻣﺼﺎﻟﺢ زﻳﺮ ﻟﻮﻟﻪ ﺑـﻪ ﻃـﻮر ﻳﻜﻨﻮاﺧـﺖ و ﻣﻨﺎﺳﺐ ﻣﺘﺮاﻛﻢ ﺷﻮﻧﺪ . 11 - 4 - ﻣﻼﺣﻈﻪ ﻫﺎی ﻓﻨﻲ دﻳﻮارﻫﺎی ﺳﻴﻞ ﺑﻨﺪ ﻋﻤﻠﻜﺮد دﻳﻮار ﺳﻴﻞ ﺑﻨﺪ، ﻫﺪاﻳﺖ رواﻧﺎب و ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی از ﮔﺴﺘﺮش ﺳﻴﻞ در ﻣﻨﻄﻘﻪ ﻣﻮرد ﺣﻔﺎﻇﺖ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . دﻳﻮار ﺳﻴﻞ ﺑﻨﺪ در ﻳـﻚ وﺟـﻪ، ﺗﺤﺖ ﺗﺎﺛﻴﺮ ﺑﺎرﮔﺬاری ﻓﺸﺎری ﻫﻴﺪرواﺳﺘﺎﺗﻴﻚ ﺳﻴﻼب و در وﺟﻪ دﻳﮕﺮ، ﺗﺤﺖ ﺗﺎﺛﻴﺮ ﻓﺸﺎر ﺧﺎک و آب زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ اﺳﺖ . ﺳﻴﻞ ﺑﻨﺪﻫﺎی رودﺧﺎﻧﻪ ای در ﻃﻮل ﻣﺸﺨﺼﻲ از ﺳﺎﺣﻞ رودﺧﺎﻧﻪ ﻳﺎ ﺳﻴﻞ، اﺟﺮا ﺷﺪه و در ﻫﻨﮕﺎم ﺳﻴﻼب ﺑﺎ ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی از ورود ﺳـﻴﻞ ﺑـﻪ اراﺿﻲ ﻛﺸﺎورزی و ﺷﻬﺮی، ﺗﺤﺖ ﺗﺎﺛﻴﺮ ﻓﺸﺎر ﻫﻴﺪرواﺳﺘﺎﺗﻴﻚ از ﺳﻤﺖ رودﺧﺎﻧﻪ ﺗﺎ ﺗﺮاز ﺳﻴﻼب ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮﻧﺪ . 11 - 4 - 1 - ﻣﻼﺣﻈﻪ ﻫﺎی ﻃﺮاﺣﻲ و اﺟ ﻲﺮاﻳ ﻋﺎﻣﻞ ﻫﺎ ی ﺗﺎﺛﻴﺮ ﮔﺬار در ارﺗﻔﺎع ﺳﻴﻞ ﺑﻨﺪ ﻋﺒﺎرﺗﻨﺪ از :  ﺑﺪه ﺳﻴﻼب ﻃﺮح و ﻧﻴﻤﺮخ ﺳﻄﺢ آب  ﺗﻐﻴﻴﺮﻫﺎی ﻛﻒ رودﺧﺎﻧﻪ ﻳﺎ ﺳﺎﺣﻞ در اﺛﺮ رﺳﻮب ﮔﺬاری ﻳﺎ آﺑﺸﺴﺘﮕﻲ و ﻳﺎ رﺷﺪ و از ﺑﻴﻦ رﻓﺘﻦ ﭘﻮﺷﺶ ﻫﺎ ی ﮔﻴﺎﻫﻲ  ﺗﻐﻴﻴﺮﻫﺎی ﺳﻄﺢ ﺟﺮﻳﺎن آب در ﺑﺮﺧﻮرد ﺑﺎ ﭘﺎﻳﻪ ﭘﻞ ﻫﺎ و ﻳﺎ در ﻗﺴﻤﺖ ﻫﺎ و ﺣﺎﺷﻴﻪ ﻫﺎی ﻧﺎﻫﻤﻮار و در ﻣﺤﻞ ﻫﺎ ﭘﻴﭻ  ﺗﻐﻴﻴﺮﻫﺎ در ﻧﻮع رژﻳﻢ ﺳﻴﻼب ﻧﺎﺷﻲ از ﺗﻐﻴﻴﺮﻫﺎ در ﺣﻮﺿﻪ آﺑﺮﻳﺰ ﻣﻨﻄﻘﻪ در ﻃﺮاﺣﻲ دﻳﻮارﻫﺎی ﺳﻴﻞ ﺑﻨﺪ ارﺗﻔﺎﻋﻲ در ﺑﺎﻻی ﺗﺮاز ﺳﻴﻼب ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ارﺗﻔﺎع آزاد، ﺟﻬﺖ اﻃﻤﻴﻨﺎن از ﻋﺪم ﺳﺮرﻳﺰ آب 1 ، ﻛﺎﻫﺶ ﺣﺠـﻢ ﻣﻮج ﺳﺮرﻳﺰ ﺷﺪه و ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﻧﺸﺴﺖ ﻳﺎ ﭼﺮﺧﺶ دﻳﻮار ﺳﻴﻞ ﺑﻨﺪ در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﻣﻲ ﺷﻮد ﺑﻪ . ﻃﻮر ﻛﻠﻲ ارﺗﻔﺎع 60 ﺳﺎﻧﺘﻲ ﻣﺘﺮ ﺑـﺮای دﻳﻮارﻫـﺎی ﺑﻨﺪ ﺳﻴﻞ زﻣﻴﻦ ﻫﺎ ی ﻛﺸﺎورزی و ارﺗﻔﺎع 100 ﺳﺎﻧﺘﻲ ﻣﺘﺮ ﺑﺮای دﻳﻮارﻫﺎی ﺳﻴﻞ ﺑﻨﺪ ﻣﻨﺎﻃﻖ ﺷﻬﺮی ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﺗﺨﻤﻴﻦ اوﻟﻴﻪ اﻧﺘﺨﺎب ﺷﻮد . دﻳﻮارﻫﺎی ﺳﻴﻞ ﺑﻨﺪ، ﻏﺎﻟﺒﺎ ﺗﺤﺖ ﺗﺎﺛﻴﺮ ﻧﺸﺖ2 از ﻣﻴﺎن ﺟﺴﻢ ﺳﺎزه، زﻳﺮﻧﺸﺖ3 ﻳﺎ ﺟﺮﻳﺎن زه آب در ﺑﺨﺶ ﺗﺤﺘﺎﻧﻲ و ﻳﺎ ﻧـﺸﺖ در اﻃـﺮاف و اﻧﺘﻬﺎی ﺧﻮد ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ . ﻛﻨﺘﺮل ﻧﺸﺖ از ﺟﻤﻠﻪ ﻣﻼﺣﻈﻪ ﻫﺎی اﺻﻠﻲ در ﻃﺮح دﻳﻮارﻫﺎی ﺳﻴﻞ ﺑﻨﺪ ﺑﻮده و ﻋﺪم ﻛﻨﺘﺮل ﻧﺸﺖ، ﻣﻌﻤﻮﻻ ﻣﻨﺠﺮ ﺑـﻪ اﻓﺰاﻳﺶ ﻓﺸﺎر و ﻳﺎ اﻳﺠﺎد ﻓﺸﺎر ﺑﺮﺧﺎﺳﺖ ) ﺑﺮﻛﻨﺶ ( در زﻳﺮ دﻳﻮار و ﻛﺎﻫﺶ ﺿﺮﻳﺐ اﻳﻤﻨﻲ ﭘﺎﻳﺪاری ﺧﻮاﻫﺪ ﮔﺸﺖ . 1- Over Topping 2- Seepage 3- Under Seepage ﻓﺼﻞ ﻳﺎزدﻫﻢ - دﻳﻮارﻫﺎ ی ﺣﺎﻳﻞ 207 اﻓﺰاﻳﺶ ﻓﺸﺎر ﻣﻨﻔﺬی در ﻣﺼﺎﻟﺢ زﻳﺮ ﺷﺎﻟﻮده و ﻳﺎ در ﺣﻮاﻟﻲ ﭘﻨﺠﻪ دﻳﻮار ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﺷ ﺮاﻳ ﻂ ژﺋﻮﺗﻜﻨﻴﻜﻲ را ﺟﻬﺖ ﺟﻮﺷﺶ ﻣﺎﺳـﻪ و ﻳـﺎ ﺗﻮرم ﺧﺎک در زﻳﺮ ﺷﺎﻟﻮده ﻓﺮاﻫﻢ ﻧﻤﺎﻳﺪ . ﭘﺪﻳﺪه ﻧﺸﺖ در ﺷﺎﻟﻮده ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ دارای ﭼﻨﺎن ﺳﺮﻋﺘﻲ ﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ ﺑﺮای ﺟﺎﺑﺠﺎ ﻳﻲ ﻣﺼﺎﻟﺢ ﭼﺴﺒﻨﺪه زﻳﺮ ﺷ ﺎﻟﻮده و اﻳﺠﺎد ﭘﺪﻳﺪه رﮔﺎب 1 ﻛﺎﻓﻲ ﺑﺎﺷﺪ . در ﺳﻴﻞ ﺑﻨﺪﻫﺎ ﻛﻨﺘﺮل ﺟﺮﻳﺎن آب از ﻣﻴﺎن ﺟﺴﻢ دﻳﻮار از ﻃﺮﻳﻖ ﻧﺼﺐ ﻻﺳﺘﻴﻚ ﻫـﺎ ی آب ﺑﻨـﺪ در درزﻫﺎی اﺟ ﺮاﻳ ﻲ ﻳﺎ اﻧﺒﺴﺎﻃﻲ ) ﺣﺮﻛﺘﻲ ( ﺻﻮرت ﻣﻲ ﮔﻴﺮد . ﻛﻨﺘﺮل زه آب در دو اﻧﺘﻬﺎی دﻳﻮار از ﻃﺮﻳﻖ ﺳﺎﺧﺖ ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ اﻧﺘﻬـﺎﻳﻲ 2 و آب ﺑﻨـﺪ ﻧﻤﻮدن آن ﺑﺎ دﻳﻮار ﺣﺎﻳﻞ ﺻ ﻮرت ﻣﻲ ﮔﻴﺮد . ﺑﺮای ﻛﻨﺘﺮل ﻧﺸﺖ در زﻳﺮ ﺷﺎﻟﻮده دﻳﻮار، از ﭘﺮده آب ﺑﻨﺪ 3، ﺷﺎﻣﻞ ﺳﭙﺮ ﻫﺎی ﻓـﻮﻻدی ﻳـﺎ ﺑﺘﻨـﻲ و زﻫﻜﺶ ﺳﻤﺖ ﺧﺸﻜﻲ اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲ ﮔﺮدد . ﮔﺎﻫﻲ دﻳﻮارﻫﺎی ﺳﻴﻞ ﺑﻨﺪ روی ﻣﺼﺎﻟﺢ آﺑﺮﻓﺘﻲ اﺟﺮا ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ ﺑﻪ ﻃﻮری ﻛﻪ ﻣﺼﺎﻟﺢ ﻧﻔﻮذﭘﺬﻳﺮ ﺑﺎ ﺿﺨﺎﻣﺖ ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻮﺟﻪ در زﻳﺮ ﻻﻳﻪ ﻧـﺴﺒﺘﺎ ﻧﻔﻮذﻧﺎﭘﺬﻳﺮ ﻓﻮﻗ ﺎﻧﻲ ﻗﺮار داﺷﺘﻪ و ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻫﻴﺪروﻟﻴﻜﻲ ﺑﻪ رودﺧﺎﻧﻪ ﻣﺘﺼﻞ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ ﺑﻪ . دﻟﻴﻞ ﻻﻳﻪ ای ﺑﻮدن ﻣﺼﺎﻟﺢ آﺑﺮﻓﺘﻲ، ﻧﻔﻮذﭘﺬﻳﺮی آﻧﻬﺎ در اﻣﺘﺪاد اﻓﻖ ﺑﻪ ﻣﻴﺰان ﻗﺎﺑﻞ ﻣﻼﺣﻈﻪ ای ﺑﺰرگ ﺗﺮ از ﻧﻔﻮذﭘﺬﻳﺮی در اﻣﺘﺪاد ﻗﺎﺋﻢ اﺳﺖ . ﻣﺠﻤﻮع اﻳﻦ ﺷـﺮﻳﻂ ﺑﺎﻋـﺚ وﻗـﻮع ﭘﺪﻳـﺪه ﻧـﺸﺖ و ﺟﺮﻳﺎن آب از زﻳﺮ دﻳﻮار ﺧﻮاﻫﺪ ﺷ . ﺪ زﻣﺎﻧﻲ ﻛﻪ دﻳﻮار ﺳﻴﻞ ﺑﻨﺪ ﺑﺮ ﺧﺎک ﻧﻔﻮذﭘﺬﻳﺮ ﻣﺴﺘﻘﺮ ﺑﺎﺷﺪ ) در اﻛﺜﺮ ﻣﻮاﻗﻊ ( ﻟﺰوم ﺗﻮﺟﻪ ﺑـﻪ ﭘـﺮده آب ﺑﻨـﺪ ﺟﻬﺖ ﻗﻄﻊ زﻳﺮﻧﺸﺖ، ﻋﻼوه ﺑﺮ اﻧﺠﺎم زﻫﻜﺸﻲ ﺟﺮﻳﺎن آب در ﭘﻨﺠﻪ دﻳﻮار ﺑﺎﻳﺪ ﻣﺪ ﻧﻈﺮ ﻗﺮار ﮔﻴﺮد . 11 - 4 - 1 - 1 - ﭘﺮده آب ﺑﻨﺪ ﭘﺮده آب ﺑﻨﺪ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ ﺷﺎﻣﻞ ﺗﺮاﻧﺸﻪ ﭘﺮ ﺷﺪه ﺑﺎ ﻣﺼﺎﻟﺢ ﻣﺘﺮاﻛﻢ ﻧﻔﻮذﻧﺎﭘﺬﻳﺮ، ﺗﺮاﻧﺸﻪ ﭘﺮﺷﺪه ﺑﺎ ﮔﻞ ﺑﻨﺘﻮﻧﻴﺖ، زﺑﺎﻧﻪ ﺑﺘﻨـﻲ ﺑﺮﺷـﻲ و ﻳـﺎ ﺳـﭙﺮ ﻛﻮﺑﻴﺪه ﺷﺪه در زﻣﻴﻦ ﺑﺎﺷﺪ . ﭘﺮده آب ﺑﻨﺪ ﻣﻌﻤﻮﻻ در اﻧﺘﻬﺎی ﭘﻨﺠﻪ ) ﺳﻤﺖ آب ( دﻳﻮار ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮد و ﺑﺎﻳﺪ آن ﻗﺪر ﻋﻤﻴﻖ ﺑﺎﺷﺪ ﺗﺎ ﻛﺎﻫﺶ ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻮﺟﻪ ﻣﻴﺰان ﺟﺮﻳﺎن آب در ﺧﺎک زﻳﺮ ﺷﺎﻟﻮده دﻳﻮار ﻣﺸﻬﻮد ﺑﺎﺷﺪ، ﻫﺮﭼﻨﺪ ﭘﺮده ﻫﺎی آب ﺑﻨﺪ ﻛﻮﺗﺎه ﺗﺮ ﻧﻴﺰ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﻨﺪ در ﻛﺎﻫﺶ ﻓﺸﺎر ﺑﺮﺧﺎﺳـﺖ زﻳﺮ دﻳﻮار ﻣﻮﺛﺮ ﺑﺎﺷﻨﺪ . ﻧﻮع و ﻋﻤﻖ ﭘﺮده آب ﺑﻨﺪ ﺑﺮاﺳﺎس ﺗﺤﻠﻴﻞ ﻧﺸﺖ و ﺷ ﺮاﻳ ﻂ ﻣﺤﻞ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻣﻲ ﮔﺮدد . ﺳﭙﺮﻫﺎی ﻓـﻮﻻدی ﺑـﻪ ﻋﻠـﺖ ﻋـﺪم درزﺑﻨﺪی ﻣﻨﺎﺳﺐ در ﻣﺤﻞ ﻗﻔﻞ و ﺑﺴﺖ ﻟﺒﻪ ﻫﺎ ﻛﺎﻣﻼ ﻧﻔﻮذﻧﺎﭘﺬﻳﺮ ﻧﻤﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ، ﺑﺎ اﻳﻦ ﺣﺎل در ﻛﺎﻫﺶ ﮔﺮادﻳﺎن ﻫﻴـﺪروﻟﻴ ﻜﻲ و ﻛـﺎﻫﺶ ﭘﺪﻳـﺪه رﮔﺎب در ﭘﻨﺠﻪ ﺷﺎﻟﻮده ﻫﺎی اﺣﺪاث ﺷﺪه در ﻫﺎ ﺧﺎک ی درﺷﺖ داﻧﻪ ﺑﺴﻴﺎر ﻣﻮﺛﺮ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ، ﺑﻪ ﮔﻮﻧﻪ ای ﻛﻪ اﺛﺮ آﻧﻬﺎ در ﻛﺎﻫﺶ ﻓﺸﺎر ﺑﺮﺧﺎﺳـﺖ زﻳﺮ ﺷﺎﻟﻮده ﻫﺎی ﻣﺴﺘﻘﺮ ﺑﺮ ﺧﺎک درﺷﺖ داﻧﻪ ﺗﺎ 50 درﺻﺪ ﻣﻲ رﺳﺪ . اﺛﺮ ﭘﺮده ﻫﺎی آب ﺑﻨﺪ در ﻫﺎ ﺧﺎک ی رﻳﺰداﻧﻪ ﺗﺮ ﻛﻢ از ﻣﺼﺎﻟﺢ درﺷـﺖ داﻧـﻪ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ زﻳﺮا ﭼﺴﺒﻨﺪﮔﻲ ﻣﻮﺟﻮد در ﻣﺼﺎﻟﺢ رﻳﺰداﻧﻪ ﻣﻨﺠﺮ ﺑﻪ وﻗﻮع ﺗﺮک ﺧﻮردﮔﻲ ﻳﺎ ﺟﺪاﻳﻲ ﺧﺎک از ﭘﺮده آب ﺑﻨﺪ ﻣﻲ ﮔﺮدد . 11 - 4 - 1 - 2 - زﻫﻜﺶ ﺳﻤﺖ ﺧﺸﻜﻲ ﻛﻠﻴﻪ ﺳﻴﻞ ﺑﻨﺪﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ در ﺧﺸﻜﻲ ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮﻧﺪ ﺑﺎﻳﺪ ﻣﺠﻬﺰ ﺑﻪ زﻫﻜﺶ در ﺳﻤﺖ ﺧﺸﻜﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ . اﻳﻦ ﻧﻮع زﻫﻜﺶ ﻛﻪ در ﻟﺒـﻪ ﺷـﺎﻟﻮده دﻳﻮار در ﺳﻤﺖ ﺧﺸﻜﻲ ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻪ و ﺑﻪ ﻣﻮازات آن اﻣﺘﺪاد ﻣﻲ ﻳﺎﺑﺪ ﺑﻪ ﻋﻨـﻮان ﻣﺠ ﺮاﻳـ ﻲ ﺑـﺮای ﺧـﺮوج ﺟﺮﻳـﺎن ﻫـﺎ ی ﻣﻮﺿـﻌﻲ زﻳـﺮ دﻳـﻮار، ﻛﻨﺘﺮل ﻛﻨﻨﺪه ﭘﺪﻳﺪه رﮔﺎب و ﻓﺸﺎر ﺑﺮﺧﺎﺳﺖ اﺿﺎﻓﻲ در ﻧﺰدﻳﻜﻲ ﺷﺎﻟﻮده ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . در ﻣﻮرد ﺷﺎﻟﻮده ﻫﺎی ﻣـﺴﺘﻘﺮ ﺑـﺮ ﺧـﺎک ﻫـﺎ ی ﻧﻔﻮذﻧﺎﭘـﺬﻳﺮ، ﺗﻌﺒﻴﻪ زﻫﻜﺶ ﺟﻬﺖ ﻛﻨﺘﺮل ﻣﺴﺎﻳﻞ ﻧﺸﺖ، در زﻳﺮ دﻳﻮار ﻛﺎﻓﻲ اﺳﺖ و ﻟﻲ در ﻣﻮرد ﻫﺎ ﺧﺎک ی ﻧﻔﻮذﭘﺬﻳﺮ، اﺳﺘﻔﺎده از اﻧﻮاع دﻳﮕﺮ ﺳـﺎﻣﺎﻧﻪ ﻫـﺎی ﻛﻨﺘﺮل ﺑﺎﻳﺪ ﻣﺪ ﻧﻈﺮ ﻗﺮار ﮔﻴﺮد . در ﻣﻮرد ﺷﺎﻟﻮده ﻫﺎی ﻣﺴﺘﻘﺮ ﺑﺮ ﺷﻤﻊ، ﻧﺼﺐ زﻫﻜﺶ ﻣﻌﻤﻮﻻ ﺑﺮای ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی از ﺷﺴﺘﻪ ﺷﺪن و از ﺑﻴﻦ رﻓﺘﻦ 1- Piping 2- Levee 3- Cut Off Wall 208 ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻓﻨﻲ ﻋﻤﻮﻣﻲ ﻛﺎرﻫﺎی ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﻣﺼﺎﻟﺢ داﻧﻪ ای زﻳﺮ ﭘﺎﻳﻪ دﻳﻮار ﻛﺎﻓﻲ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . زﻫﻜﺶ ﻧﺒﺎﻳﺪ ﻫﻴﭻ ﮔﺎه در زﻳﺮ ﺷﺎﻟﻮده ﻗ ﺮار ﮔﻴﺮد ﺗﺎ اﻣﻜﺎن ﻧﮕﻬﺪاری و ﻗﺎﺑﻠﻴﺖ دﺳﺘﺮﺳﻲ ﺑﻪ آن ﻓﺮاﻫﻢ ﺑﺎﺷﺪ و اﺣﻴﺎﻧﺎ از ﺷﻜﺴﺘﮕﻲ آن ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی ﺷﻮد . زﻫﻜﺶ ﺑﻪ ﻃﻮر ﻣﻌﻤﻮل ﺷﺎﻣﻞ ﻟﻮﻟﻪ ای ﺑﻪ ﻗﻄﺮ 150 ﺗﺎ200 ﻣﺘﺮ ﻣﻴﻠﻲ ﻣـﻲ ﺑﺎﺷـﺪ ﻛـﻪ ﻧﻴﻤﻪ ﺗﺤﺘﺎﻧﻲ آن در ﻓﻮاﺻﻞ ﻣﺸﺨﺺ ﺳﻮراخ ﻛﺎری ﺷﺪه اﺳﺖ و اﻳﻦ ﻟﻮﻟﻪ در درون ﻳﻚ ﻻﻳﻪ ﻣﺼﺎﻟﺢ ﻓﻴﻠﺘﺮ ﺑﺎ ﺿﺨﺎ ﻣﺘﻲ ﺑـﻴﻦ 150 ﺗـﺎ300 ﻣﺘﺮ ﻣﻴﻠﻲ ﻣﺤﺼﻮر ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . آﺑﻲ ﻛﻪ ﺗﻮﺳﻂ زﻫﻜﺶ ﺟﻤﻊ آوری ﻣﻲ ﮔﺮدد ﻣﻌﻤﻮﻻ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﺛﻘﻠﻲ ﺑﻪ درون ﻛﺎﻧﺎل ﻫﺎ ی ﺟﻤـﻊ آوری ﻳـﺎ ﺟـﻮی، ﺣﻮﺿﭽﻪ ﻫﺎی ﺳﻄﺤﻲ ﻳﺎ اﻳﺴﺘﮕﺎه ﻫﺎ ی ﭘﻤﭙﺎژ ﻫﺪاﻳﺖ ﺷﺪه و از ﻣﺤﻞ دور ﻣﻲ ﺷﻮد . در ﻫﻨﮕﺎم ﻃﺮاﺣـﻲ و اﺟـﺮا ﺑﺎﻳـﺪ اﻣﻜـﺎن دﺳﺘﺮﺳـﻲ ﺑـﻪ زﻫﻜﺶ ﺟﻬﺖ رﻓﻊ ﻣﺸﻜﻞ و اﺟﺮای ﻋﻤﻠﻴﺎت ﻧﮕﻬﺪاری و ﻳﺎ ﺗﻌﻮﻳﺾ در ﻓﻮاﺻﻠﻲ ﺗﺮ ﻛﻢ از 150 ﻣﺘﺮ ﻓﺮاﻫﻢ ﮔﺮدد . در ﺿﻤﻦ ﻟﻮﻟﻪ ﻫﺎی ﺗﺨﻠﻴﻪ ﻧﻴﺰ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺮای اﻧﺘﻘﺎل ﺣﺪاﻛﺜﺮ ﻣﻴﺰان ﻣﺤﺘﻤﻞ آب ﺳﻄﺤﻲ ﺟﻤﻊ ﺷﺪه، ﻃﺮاﺣﻲ ﮔﺮدﻧﺪ . 11 - 4 - 1 - 3 - ﺗﺮاﻧ ﺸﻪ زﻫﻜﺶ1 در ﺻﻮرت ﻛﻢ ﺑﻮدن ﺿﺨﺎﻣﺖ ﻻﻳﻪ ﻧﻔﻮذﻧﺎﭘﺬﻳﺮ ﻓﻮﻗﺎﻧﻲ و ﻳﺎ ﻋﺪم وﺟﻮد ﭼﻨﻴﻦ ﻻﻳﻪ ای، اﺳﺘﻔﺎده از ﺗﺮاﻧﺸﻪ زﻫﻜﺶ ﺟﻬﺖ ﻛﻨﺘﺮل ﻧـﺸﺖ زﻳـﺮ دﻳﻮار در ﻧﺰدﻳﻜﻲ ﭘﻨﺠﻪ ﻣﺪ ﻧﻈﺮ ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮد . ﺗﺮاﻧﺸﻪ زﻫﻜﺶ ﻋﻤﻠﻜﺮدی ﻣﺸﺎﺑﻪ زﻫﻜﺶ ﺳﻤﺖ ﺧﺸﻜﻲ، وﻟﻲ در ﻣﻘﻴـﺎس ﺑـﺰرگ ﺗـﺮی دارد و ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻳﻚ ﺧﻨﺪق ﻳﺎ ﺗﺮاﻧﺸﻪ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ از ﺳﻄﺢ زﻣﻴﻦ ﺷﺮوع ﺷﺪه و ﺗﺎ درون ﻻﻳﻪ ﻧﻔﻮذﭘﺬﻳﺮ ﺳﻄﺤﻲ ﻳﺎ زﻳﺮﺳﻄﺤﻲ ﻪﻻﻳـ ) ای ﻛـﻪ ﺑﻌـﺪ از ﻻﻳﻪ ﻧﻔﻮذﻧﺎﭘﺬﻳﺮ ﺳﻄﺤﻲ ﻗﺮار دارد ( اﻣﺘﺪاد ﻣﻲ ﻳﺎﺑﺪ ﻛﻪ اﻳﻦ ﻋﻤﻖ ﻧﻔﻮذ ﻋﻤﻼ ﺑﻪ ﺗﺠﻬﻴﺰات ﺣﻔﺎری ﻣﻮﺟﻮد و ﻣﻴﺰان ﺧﺸﻚ اﻧـﺪازی ﻣـﻮرد اﻧﺘﻈـﺎر ﺑﺮای ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺑﺴﺘﮕﻲ ﺧﻮاﻫﺪ داﺷﺖ . اﻧﺠﺎم ﺣﻔﺎری ﺗﺮاﻧﺸﻪ، ﻗﺮاردادن ﻟﻮﻟﻪ ﻫﺎی زﻫﻜﺶ و ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ ی آن، ﺑﺎﻳـﺪ در ﺧـﺸﻜﻲ ﻛﺎﻣـﻞ و ﺧـﺎﻛﺮﻳﺰ ی ﻣﺠﺪد درون ﺗﺮاﻧﺸﻪ ﺗﻮﺳﻂ ﻣﺼﺎﻟﺢ ﻓﻴﻠﺘﺮ ﺻﻮرت ﻣﻲ ﮔﻴﺮد . اﻣﻜﺎن دﺳﺘﺮﺳﻲ ﺑﻪ ﺗﺮاﻧﺸﻪ زﻫﻜﺶ در ﻓﻮاﺻﻞ ﻣـﺸﺨﺺ ﺟﻬـﺖ ﺑـﺎزﺑﻴﻨﻲ و اﻧﺠـﺎم ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺗﻌﻤﻴﺮ و ﻧﮕﻬﺪاری و ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺣﻔﺎﻇﺖ از ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ ، ﻣﺸﺎﺑﻪ زﻫﻜﺶ ﻫﺎی ﭘﺎﺷﻨﻪ ) ﺳﻤﺖ ﺧﺸﻜﻲ ( ﻧﻴﺰ ﺑﺎﻳﺪ ﻓﺮاﻫﻢ ﮔﺮدد . 11 - 4 - 1 - 4 - ﻫﺎ ﭼﺎه ی ﺗﺨﻠﻴﻪ ﻳﺎ ﺑﺎرﺷﻜﻦ2 ﻫﺎ ﭼﺎه ی ﻓﺸﺎرﺷﻜﻦ ﺟﻬ ﺖ ﻛﺎﻫﺶ ﻓﺸﺎر ﺑﺮﺧﺎﺳﺖ در ﻋﻤﻖ ﻻﻳﻪ ﻧﻔﻮذﭘﺬﻳﺮ ﺑﻪ ﻛﺎر ﻣﻲ روﻧﺪ . ﻋﻤﻠﻜﺮد اﻳﻦ ﻫﺎ ﭼﺎه ، ﻛﻨﺘﺮل ﺟﻮﺷﺶ ﻣﺎﺳﻪ در ﻫﺎ ﺧﺎک ی داﻧﻪ ای ﺑﻪ ﻋﻠﺖ زﻳﺮﻓﺸﺎر، ﻛﺎﻫﺶ ﻓﺸﺎر ) آزاد ﻛﺮدن ﻓﺸﺎر ﺑﻪ ( واﺳﻄﻪ ﺗﺨﻠﻴﻪ آب ﻫﺎی زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ وﻟﻲ ﺑـﺎ ﺣﻔـﻆ ﺧﺎﺻـﻴﺖ ﻣـﺼﺎﻟﺢ ﻓﻴﻠﺘﺮ و ﺟﺪاﻛﻨﻨﺪه زﻳﺮ ﺷﺎﻟﻮده ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ و ﻣﻌﻤﻮﻻ ﻣﺰﻳ ﺖ اﺳﺘﻔﺎده از آﻧﻬﺎ در ﺻﻮرت ﺿﺨﻴﻢ ﺑﻮدن ﻻﻳﻪ ﻧﻔﻮذﭘﺬﻳﺮ ﻳﺎ ﺑﻴﺶ ﺗﺮ ﺑـﻮدن ﺿـﺨﺎﻣﺖ آن ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﻻﻳﻪ ﻫﺎی ﻧﺎﺗﺮاوا ﻣﺸﻬﻮد ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . اﺳﺘﻔﺎده از اﻳﻦ ﺑﻪ ﻫﺎ ﭼﺎه ﺧﺼﻮص در ﻛﻨﺘﺮل ﻧﺸﺖ زﻳﺎد آب در ﻻﻳﻪ ﻫﺎی ﻧﻔﻮذﭘﺬﻳﺮی ﻛﻪ در ﺗﻤﺎس ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ ﺑﺎ رودﺧﺎﻧﻪ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ، ﺑﺴﻴﺎر ﻣﻔﻴﺪ اﺳﺖ . ﻣﻌﻤﻮﻻ اﻳﻦ ﻫﺎ ﭼﺎه در ﺗﻘﺎﻃﻊ ﺑﺎ ﺟﺮﻳﺎن آب ﻫﺎی ﺳﻄﺤﻲ در ﺧـﺎک، ﻓﺎﻗـﺪ ﻋﻤﻠﻜـﺮد ﻣﻨﺎﺳﺐ و ﻣﻮﺛﺮ ﺑﻮده و در ﭼﻨﻴﻦ ﻣﻮاردی از ﺗﺮﻛﻴﺐ آﻧﻬﺎ ﺑﺎ زﻫﻜﺶ ﻫﺎ ی ﺳﻤﺖ ﺧﺸﻜﻲ دﻳﻮار اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲ ﺷﻮد . اﻧﺠﺎم آزﻣﺎﻳﺶ ﭘﻤﭙﺎژ ﺑﺮ روی اﻳﻦ ﻫﺎ ﭼﺎه در ﻫﻨﮕﺎم ﻧﺼﺐ ﻳﺎ راه اﻧﺪازی ﻻزم اﺳﺖ و ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺑﺎزﺑﻴﻨﻲ و ﻣﺮاﻗﺒﺖ ﻣﻨﻈﻢ از آﻧﻬ ﺎ در ﺣﻴﻦ دوره ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری و اﻧﺠﺎم ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺗﺮﻣﻴﻤﻲ ﺟﻬﺖ اﻃﻤﻴﻨﺎن از ﺣﻔﻆ ﻛﻴﻔﻴﺖ و ﻗﺎﺑﻠﻴﺖ ﻫﺎ ی ﻓﻨﻲ ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ زﻫﻜﺶ، اﻣﺮی ﺿﺮوری ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . در ﻫﻨﮕﺎم ﻃﺮاﺣﻲ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ اﻳﻦ ﻧﻜﺘﻪ دﻗﺖ ﻧﻤﻮد ﻛﻪ ﺑﺮای ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﻓﺸﺎر ﺑﺮﺧﺎﺳﺖ زﻳﺮ دﻳﻮار، ارﺗﻔﺎع ﻓـﺸﺎر در اﻣﺘـﺪاد ﻣـﺴﻴﺮ ﭼـﺎه ﺑﺎﻳـﺪ ﻣﺴﺎوی ﻣﻴﺎﻧﮕﻴﻦ ارﺗ ﻔﺎع آب در ﺻﻔﺤﻪ ﻫﺎ ﭼﺎه ی ﺑﺎرﺷﻜﻦ ﻓﺮض ﺷﻮد . 1- Trench Drain 2- Relief Well ﻓﺼﻞ ﻳﺎزدﻫﻢ - دﻳﻮارﻫﺎ ی ﺣﺎﻳﻞ 209 11 - 4 - 1 - 5 - ﭘﻮش ﻛﻒ ﻧﺎﺗﺮاوا ﺳﻤﺖ ﺟﺮﻳﺎن آب1 اﺳﺘﻔﺎده از ﻳﻚ ﻻﻳﻪ ﻧﻔﻮذﻧﺎﭘﺬﻳﺮ روی ﻻﻳﻪ ﻧﻔﻮذﭘﺬﻳﺮ، راه ﺣﻞ ﻣﻨﺎﺳﺒﻲ در ﻛﺎﻫﺶ ﻣﻘﺪار ﻧﺸﺖ، ﻓﺸﺎر ﺑﺮﺧﺎﺳﺖ و ﮔﺮادﻳﺎن ﻫﻴﺪروﻟﻴﻜﻲ در ﺳﻤﺖ ﺧﺸﻜﻲ در زﻳﺮ دﻳﻮار ﺳﻴﻞ ﺑﻨﺪ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﺟﻨﺲ ﭘﻮش ﻛﻒ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ از ﻣﺼﺎﻟﺢ ﻃﺒﻴ ﻌﻲ ﻧﻔﻮذﻧﺎﭘﺬﻳﺮ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺧﺎک رس و ﻳﺎ ﻣـﻮاد ﭘﻠﻴﻤـﺮی ﻣﺼﻨﻮﻋﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﺑﺎﻳﺪ ﺗﻮﺟﻪ داﺷﺖ ﻛﻪ در ﻣﻮاردی، ﺷﻴﺐ ﺗﻨﺪ ﺳﺎﺣﻞ رودﺧﺎﻧﻪ اﺟﺮای ﭘﻮش ﻛﻒ ﻧـﺎﺗﺮاوا را ﻏﻴﺮﻋﻤﻠـﻲ ﻣـﻲ ﺳـﺎزد، ﻫﻤﭽﻨـﻴﻦ ﺑﻪ ﻧﺪرت اﻣﻜﺎن اﺟﺮای اﻳﻦ ﭘﻮش ﻛﻒ روی ﻻﻳﻪ ﻫﺎی ﻧﻔﻮذﭘﺬﻳﺮ رودﺧﺎﻧﻪ در زﻳﺮ آب وﺟﻮد دارد . ﺷﻮاﻫﺪ ﺗﺠﺮﺑﻲ ﺣﺎﻛﻲ ا ز آن اﺳﺖ ﻛﻪ وﺟـﻮد ﻧﺎﭘﻴﻮﺳﺘﮕﻲ در ﭘﻮش ﻛﻒ ﻧﺎﺗﺮاوا ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ ﺗﺎﺛﻴﺮ ﻣﻨﻔﻲ در ﻋﻤﻠﻜﺮد آن ﺑﮕﺬارد . ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﻻزم اﺳﺖ ﺑـﻴﻦ ﻻﻳـﻪ ﻧﻔﻮذﻧﺎﭘـﺬﻳﺮ و ﺷـﺎﻟﻮده دﻳـﻮار، ﻫﻢ ﭘﻮﺷﺎﻧﻲ و اﺗﺼﺎل ﻛﺎﻓﻲ وﺟﻮد داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ ﺗﺎ ﺑﻪ واﺳﻄﻪ ﺗﻐﻴﻴﺮ ﺷﻜﻞ دﻳﻮار ﺑﻪ ﺳﻤﺖ ﺧﺸﻜﻲ در اﺛﺮ ﻓﺸﺎر آب، ﮔﺴﻴﺨﺘﮕﻲ و ﻧﺎﭘﻴﻮﺳﺘﮕﻲ در ﻻﻳﻪ ﻧﺎﺗﺮاوا ﺑﻪ وﺟﻮد ﻧﻴﺎﻳﺪ . ﭘﻮش ﻛﻒ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﺗﺤﺖ اﺛﺮ ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ ﻧﺎﺷﻲ از ﺟﺮﻳﺎن ﻗﺮار ﮔﻴﺮد و ﻳﺎ در ﺻﻮرﺗﻲ ﻛﻪ در ﺣﻴﻦ اﺟﺮا ﺑﻪ ﻃﻮر ﻛﺎﻣﻞ و ﭘﻴﻮﺳﺘﻪ ﻣﺮﻃﻮب ﻧﺸﺪه ﺑﺎﺷﺪ، اﺣﺘﻤﺎل ﺗﺮک ﺧﻮردﮔﻲ ) ﺑﺎز ﺷﺪن ﺗﺮک ﻫﺎ ی داﺧﻠﻲ ( وﺟﻮد دارد . ﻟﺬا ﺟﻬﺖ ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی از وﻗﻮع ﭼﻨﻴﻦ ﺣﺎﻻﺗﻲ، ﺣﻔﺎﻇﺖ ﭘﻮش ﻛﻒ ﻧﺎﺗ ﺮاوا، ﺑﻼﻓﺎﺻﻠﻪ ﭘﺲ از اﺟﺮا، اﻣﺮی ﺿﺮوری ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﻣﻌﻤﻮﻻ اﺟﺮای ﻣﻨﺎﺳﺐ ﭘﻮﺷﺶ ﮔﻴﺎﻫﻲ ﺟﻬﺖ ﻣﻘﺎوﻣـﺖ در ﻣﻘﺎﺑـﻞ ﭼﻨـﻴﻦ ﻣـﻮاردی ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺑﻮده و ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﻣﻲ ﺗﻮان در ﻃﻮل ﻣﺴﻴﺮ ﺳﺎﺣﻞ رودﺧﺎﻧﻪ از ﺳﻨﮓ ﭼﻴﻦ ﻳﺎ دﻳﮕﺮ ﺗﻤﻬﻴﺪﻫﺎی ﺣﻔﺎﻇﺘﻲ اﺳﺘﻔﺎده ﻧﻤﻮد . 11 - 4 - 1 - 6 - ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ ی در ﺳﻤﺖ ﺧﺸﻜﻲ ﻋﻤﻠﻜﺮد ﺳﻜﻮﻫﺎی ﺧﺎﻛﻲ در ﺳﻤﺖ ﺧﺸﻜﻲ، ﺗﺎﻣﻴﻦ ﺿﺨﺎﻣﺖ اﺿﺎﻓﻲ ﺑﺮای ﺧﺎک، ﻃﻮﻻﻧﻲ ﺗـﺮ ﻛـﺮدن ﻣـﺴﻴﺮ ﻧـﺸﺖ و در ﻧﺘﻴﺠـﻪ ﻛـﺎﻫﺶ ﮔﺮادﻳﺎن ﻫﻴﺪروﻟﻴﻜﻲ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﻋﺮض اﻳﻦ ﺳﻜﻮﻫﺎ ﻣﻌﻤﻮﻻ 30 ﺗﺎ90 ﻣﺘﺮ اﺳﺖ . ﻧﻈﺮ ﺑﻪ اﻳﻦ ﻛﻪ ﻣﻌﻤﻮﻻ ﺳﻴﻞ ﺑﻨﺪﻫﺎ در ﻣﺤﻠﻲ اﺣـﺪاث ﻣـﻲ ﺷـﻮﻧﺪ ﻛﻪ ﺣﺮﻳﻢ ﺳﺎﺣﻠﻲ و ﻳﺎ ﻓﻀﺎی ﻛﺎﻓﻲ ﺟﻬﺖ اﺣﺪاث ﺗﺎﺳﻴﺴﺎت ﺟﺎﻧﺒﻲ وﺟﻮد ﻧﺪار د، ﺑﻪ ﻧﺪرت ﺳﻴﻞ ﺑﻨﺪﻫﺎ ﺗﻮام ﺑﺎ ﺳﻜﻮﻫﺎی ﺧﺎﻛﻲ اﺟﺮا ﻣﻲ ﮔﺮدﻧﺪ . 11 - 4 - 1 - 7 - ﺗﺰرﻳﻖ درزﻫﺎی ﻻﻳﻪ ﺳﻨﮕﻲ در ﺣﺎﻻﺗﻲ ﻛﻪ ﻻﻳﻪ ﺳﻨﮓ ﺳﻄﺤﻲ در ﻣﻮﻗﻌﻴﺘﻲ ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻪ ﻛﻪ اﻣﻜﺎن ﻗﺮاردادن ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ ﺳﺎزه ﺳﻴﻞ ﺑﻨﺪ ﺑﺮ روی آن وﺟﻮد دارد، اﻧﺠـﺎم آزﻣﺎﻳﺶ ﻫﺎ و ﺑﺮرﺳﻲ ﻻﻳﻪ ﺳﻨﮕﻲ ﺑﻪ ﻟﺤﺎظ ﻋﺪم وﺟﻮد درز و ﺗﺮک ﻫﺎ ی ﺑﺎز در اﻳﻦ ﻻﻳﻪ ﻛﻪ ﺑـﻪ ﻧـﻮﻋﻲ ﻣﻨﺠـﺮ ﺑـﻪ ﻧـﺸﺖ آب ﻣـﻲ ﮔﺮدﻧـﺪ، ﺿﺮوری ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﻛﻨﺘﺮل اﻳﻦ ﻧﻮع درزﻫﺎ در ﺻﻮرت وﺟﻮد و ﺑﺎز ﺑﻮدن آﻧﻬﺎ، از ﻃﺮﻳﻖ ﺗﻤﻴﺰ ﻛﺮدن ﻣﻮاد داﺧﻠﻲ و ﺳﭙﺲ اﻧﺠﺎم ﺗﺰرﻳﻖ ﺻﻮرت ﮔﺮﻓﺘﻪ و ﺑﻌﺪ از آن، ﺷﺎﻟﻮده ﺳﻴﻞ ﺑﻨﺪ اﺟﺮا ﻣﻲ ﮔﺮدد . در ﺻﻮرت اﺣﺘﻤﺎل وﺟﻮد ﻓﺮار آب از ﻻﻳﻪ ﺳﻨﮕﻲ ﺑ ﻪ درون ﻻﻳﻪ ﻫـﺎی ﻧﻔﻮذﭘـﺬﻳﺮ و ﻋـﺪم ﻋﻤﻠﻜﺮد ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺗﺰرﻳﻖ ﻧﻘﻄﻪ ای، اﺟﺮای ﻳﻚ ﭘﺮده ﺗﺰرﻳﻘﻲ در ﻣﺴﻴﺮ ﻧﺸﺖ ﻣﻔﻴﺪ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . 11 - 4 - 1 - 8 - ﺣﻔﺎﻇﺖ در ﻣﻘﺎﺑﻞ آﺑﺸﺴﺘﮕﻲ در اﻛﺜﺮ ﻣﻮارد ﺑﻪ ﻟﺤﺎظ اﻣﺘﺪاد ﺷﻜﻞ و ﺳﺮﻋﺖ ﺟﺮﻳـﺎن ﺳـﻴﻼب، ﺧـﺼﻮﺻﻴﺎت ﺷـﻴﻤﻴﺎﻳﻲ ﺧـﺎﻛﺮﻳﺰ و ﺗﻮﭘـﻮﮔﺮاﻓﻲ ﻣﻨﻄﻘـﻪ، دﻳﻮارﻫـﺎی ﺳﻴﻞ ﺑﻨﺪ در ﻣﻌﺮض آب ﺷﺴﺘﮕﻲ ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮﻧﺪ . ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ آب ﺷﺴﺘﮕﻲ زﻳﺮ ﺷﺎﻟﻮده دﻳﻮار، ﺑـﺴﻴﺎر ﻣﻬـﻢ ﺑـﻮده و در ﺻـﻮرت اﺣﺘﻤـﺎل ﭼﻨـﻴﻦ ﻣﺴﺎﻟﻪ ﻫﺎﻳ ﻲ ﺑﺎﻳﺪ ﻻﻳﻪ ﻫﺎی ﺳﻨﮓ ﭼﻴﻦ ﺑﺮاﺳﺎس ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻓﻨﻲ ﻣﺮﺑﻮط و ﺳﺎﻳﺮ ﺗﻤﻬﻴﺪﻫﺎی ﻻزم ﺣﻔﺎﻇﺘﻲ، ﺑﻪ ﻛـﺎر ﺑـﺮده ﺷـﻮﻧﺪ . در ﻧﻘـﺎﻃﻲ 1- Impervious Blankets 210 ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻓﻨﻲ ﻋﻤﻮﻣﻲ ﻛﺎرﻫﺎی ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺗﻐﻴﻴﺮ اﻣﺘﺪاد، ﺷﺮوع و ﭘﺎﻳﺎن دﻳﻮار و ﻣﻮارد ﻣﺸﺎ ﺑﻪ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺎ اﻳﺠﺎد ﺟﺰﻳﻴﺎت ﻣﻨﺎﺳﺐ، از ﻳﻜﭙﺎرﭼﮕﻲ دﻳﻮار ﺳﻴﻞ ﺑﻨﺪ اﻃﻤﻴﻨﺎن ﺣﺎﺻـﻞ ﻛـﺮد . ﺗﻐﻴﻴﺮ در اﻣﺘﺪاد دﻳﻮار ﻧﻴﺎزﻣﻨﺪ اﻳﺠﺎد ﺑﻠﻮک ﻫﺎ ی ﺧﺎﺻﻲ اﺳﺖ . ﺑﻠﻮک ﻫﺎ ی ﺑﺎ ﺗﻐﻴﻴﺮ اﻣﺘﺪاد ﺗﺮ ﻛﻢ از 10 درﺟﻪ در ﺻﻔﺤﻪ اﻓﻖ، ﻧﻴﺎزﻣﻨـﺪ ﺗﺤﻠﻴـﻞ ﺧﺎﺻﻲ ﻧﻴﺴﺘﻨﺪ . ﺑﻠﻮک ﻫﺎ ی ﻛﻨﺞ ﺑﺮای ﺗﻐﻴﻴﺮ اﻣﺘﺪاد 90 درﺟﻪ در ﺻﻔ ﺤﻪ اﻓﻖ، ﺳﺎزه ﻫﺎی ﻧﺎﻣﻌﻴﻨﻲ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ و ﺗﺤﻠﻴﻞ دﻗﻴﻖ آﻧﻬﺎ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﻧﻴﺎزﻣﻨﺪ ﻣﺪﻟﺴﺎزی ﺳﻪ ﺑﻌﺪی ﺑﺎ ﻣﻨﻈﻮر ﻧﻤﻮدن ﺗﺎﺛﻴﺮ ﻫﺎی دﻳﻮارﻫﺎی ﻣﺘﻘﺎﻃﻊ ﺑﺎﺷﺪ . 11 - 4 - 1 - 9 - ﺑﺎزﺷﻮﻫﺎ و ﻣﺤﻞ ﻫﺎ ی دﺳﺘﺮﺳﻲ ﺗﻌﺒﻴﻪ ﺗﻌﺪادی ﺑﺎزﺷﻮ در دﻳﻮارﻫﺎی ﺳﻴﻞ ﺑﻨﺪ ﺟﻬﺖ ﺗﺎﻣﻴﻦ دﺳﺘﺮﺳﻲ ﻃﺮﻓﻴﻦ دﻳﻮار ﺑﺮای ﻣﻘﺎﺻﺪ رﻓﺖ و آﻣﺪ، اﻣﻨﻴﺘﻲ و ﺗ ﻔﺮﻳﺤﻲ در ﺧﻼل ﻫﺎ رژﻳﻢ ی ﻛﻢ آﺑﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﻻزم ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ ﺗﻌﺪاد و اﻧﺪازه آﻧﻬﺎ ﺑﻪ ﺷ ﺮاﻳ ﻂ و ﺿﻮاﺑﻂ ﺧﺎص ﻣﺤﻠﻲ ﺑﺴﺘﮕﻲ ﺧﻮاﻫﺪ داﺷﺖ . ﺑﺎزﺷﻮﻫﺎی ﻣﺬﻛﻮر ﺑﺎﻳﺪ دارای درﻳﭽﻪ ﻫﺎی ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺑﺎﺷﻨﺪ ﺗﺎ ﺣﻴﻦ ﺳﻴﻼب ﺑﺴﺘﻪ ﺷﻮﻧﺪ . در ﺣﺎﻟﺖ ﺳﺎده، درﻳﭽﻪ ﻫﺎ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﻨـﺪ ﺑـﻪ ﺻـﻮرت ﺑﻠﻮک ﻫﺎ ی ﺑﺘﻨﻲ ) ﻛﻪ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻗﺎﺋﻢ در ﺷﻴﺎرﻫﺎی ﺗﻌﺒﻴﻪ ﺷﺪه در دﻳﻮارﻫﺎ اﻧﺪاﺧﺘﻪ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ ( و ﻳﺎ در ﺣﺎﻟﺖ ﭘﻴﭽﻴﺪه ﺗﺮ ﺑﻪ ﺻﻮرت درﻳﭽـﻪ ﻫـﺎی ﻓﻠﺰی ﻛﺸﻮﻳﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ . در ﻃﺮاﺣﻲ درﻳﭽﻪ ﻫﺎ ﺑﺎرﮔﺬاری ﺣﺪاﻛﺜﺮ ﺗﺮاز آب و ﺑﺎر زﻧﺪه در ﺧﻼل ﻛﻢ آﺑﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﺑﺎﻳﺪ ﻣﺪ ﻧﻈﺮ ﻗﺮار ﮔﻴﺮد . 11 - 5 - ﻣﻼﺣﻈﻪ ﻫﺎی ﻓﻨﻲ دﻳﻮارﻫﺎی وزﻧﻲ ﺑﺘﻨﻲ، ﺑﻨﺎﻳﻲ و ﺗﻮرﺳﻨﮕﻲ دﻳﻮارﻫﺎی وزﻧﻲ دﻳﻮارﻫﺎﻳﻲ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻛﻪ ﻋﺎﻣﻞ ﭘﺎﻳﺪاری آﻧﻬﺎ در ﻣﻘﺎﺑﻞ ﻧﻴﺮوﻫﺎی ﺧﺎرﺟﻲ، وزﻧﺸﺎن اﺳﺖ اﻳﻦ . ﮔﻮﻧﻪ دﻳﻮارﻫﺎ ﻣﻌﻤﻮﻻ از ﺑﺘﻦ ﻏﻴﺮﻣﺴﻠﺢ و ﻳﺎ ﺑﻨﺎﻳﻲ ﺳﻨﮕﻲ و ﻳﺎ ﺗﻮرﺳﻨﮕﻲ ﺳﺎﺧﺘﻪ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . ﻋﻮاﻣﻞ ﻋﻤﺪه، ﺷﺎﻣﻞ وﺿﻌﻴﺖ ﺧﺎک ﺑﺴﺘﺮ و ﺗﻨﺶ ﻣﺠﺎز آن، ﻣﺼﺎﻟﺢ دﺳـﺘﺮس در ﻣﻨﻄﻘﻪ ) ﺷﻦ، ﻣﺎﺳﻪ، ﺳﻨﮓ و ﺳﻴﻤﺎن ( ، ﺑﺎرﻫﺎی ﻃﺮاﺣﻲ، ﻫﻨﺪﺳﻪ دﻳﻮار و ﻛﻨﺘﺮل ﻫﺎ ی ﭘﺎﻳﺪاری و ﺗﻨﺶ ﻫﺎ ی ﻣﺠﺎز، ﺑﺎﻳﺪ در ﻃﺮح دﻳﻮارﻫﺎی ﺣﺎﻳﻞ وزﻧﻲ ﻣﺪ ﻧﻈﺮ ﻗﺮار ﮔﻴﺮﻧﺪ . 11 - 5 - 1 - ﻣﻼﺣﻈﻪ ﻫﺎی ﻃﺮاﺣﻲ و اﺟ ﻲﺮاﻳ در ﻃﺮاﺣﻲ و اﺟ ﺮای دﻳﻮارﻫﺎی وزﻧﻲ ﺑﺘﻨﻲ، ﺑﻨﺎﻳﻲ و ﺗﻮرﺳﻨﮕﻲ، ﻣﻼﺣﻈﻪ ﻫﺎی ﻃﺮاﺣﻲ و اﺟ ﺮاﻳ ﻲ ﺑﻪ ﺷﺮح زﻳﺮ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ :  اﺳﺘ ﻔﺎده از ﺑﺘﻦ ﺑﺎ ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﻓﺸﺎری ﻣﺸﺨﺼﻪ 15 ﺗﺎ20 ﻧﻴﻮﺗﻦ ﺑﺮ ﻣﻴﻠﻲ ﻣﺘﺮﻣﺮﺑﻊ روی ﻧﻤﻮﻧﻪ اﺳﺘﻮاﻧﻪ ای C-15) ﺗﺎ (C-20 ، ﻣﻌﻤـﻮﻻ ﻧﻴﺎزﻫﺎی ﻃﺮاﺣﻲ دﻳﻮارﻫﺎی ﺣﺎﻳﻞ وزﻧﻲ را ﺑﺮآورده ﻣﻲ ﻧﻤﺎﻳﺪ . ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺷﺎﻣﻞ ﺳﻴﻤﺎن، ﺳﻨﮓ )ﻫﺎ داﻧﻪ ﺷﻦ و ﻣﺎﺳﻪ ( ، آب و اﻓﺰودﻧﻲ ﻫﺎ و روش ﻫﺎی اﺧﺘﻼط ﺑﺘﻦ و ﺑﺘﻦ رﻳﺰی و آرﻣﺎﺗﻮر ﮔﺬاری ﺑﺎﻳﺪ ﻣﻄﺎﺑﻖ ﺑﺮ ﺿﻮاﺑﻂ ﻣﻨﺪرج در اﻳﻦ ﻧﺸﺮﻳﻪ ﺑﺎﺷﺪ .  ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻓﻨﻲ ﻣﺼﺎﻟﺢ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده در ﺳﺎﺧﺖ دﻳﻮارﻫﺎی ﺳﻨﮕﻲ و ﺗﻮرﺳﻨﮕﻲ و ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ روش ﺳﺎﺧﺖ اﻳﻦ ﮔﻮﻧﻪ دﻳﻮارﻫـﺎ ﺑﺎﻳـﺪ ﻣﻨﻄﺒﻖ ﺑﺮ ﺿﻮاﺑﻂ اراﺋﻪ ﺷﺪه در ﻓﺼﻮل دوم ) ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎﻧﻲ ( ، ﭼﻬﺎرم ) ﻛﺎرﻫﺎی ﺑﻨﺎﻳﻲ ( و ﻧﻬﻢ ) ﺳﺎزه ﻫﺎی ﺗﻮرﺳﻨﮕﻲ ( ﺑﺎﺷﺪ .  ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻣﻼت ﻫﺎ ی ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده در دﻳﻮارﻫﺎی ﺑﻨﺎﻳﻲ ﺳﻨﮕﻲ ) ﻣﻼت ﻣﺎﺳﻪ ﺳﻴﻤﺎن و ﻣﻼت ﺑﺎﺗﺎرد ( در ﻓـﺼﻞ ﭼﻬـﺎرم اﻳـﻦ ﻧﺸﺮﻳﻪ اراﺋﻪ ﮔﺮدﻳﺪه اﺳﺖ .  ﻧﻴﺮوﻫﺎی وارد ﺑﺮ دﻳﻮارﻫﺎی ﺣﺎﻳﻞ وزﻧﻲ ﺷﺎﻣﻞ ﺑﺎرﻫﺎی ﻣﺮده و زﻧﺪه، وزن ﺧﺎک، ﻓﺸﺎر ﺟﺎﻧﺒﻲ ﺧﺎک، ﻓﺸﺎر آب زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ، ﻓﺸﺎر ﺑﺮﺧﺎ ﺳﺖ، ﻓﺸﺎر ﺟﺎﻧﺒﻲ ﻧﺎﺷﻲ از ﺳﺮﺑﺎر و ﻧﻴﺮوﻫﺎی زﻟﺰﻟﻪ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ .  ﺗﻨﺶ ﻫﺎ ی ﻣﺠﺎز در دﻳﻮارﻫﺎی ﺑﺘﻨﻲ ﺑﻪ ﺷﺮح ﺟﺪول )11 - 1( ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ . ﻓﺼﻞ ﻳﺎزدﻫﻢ - دﻳﻮارﻫﺎ ی ﺣﺎﻳﻞ 211 ﺟﺪول11 - 1 - ﺗﻨﺶ ﻫﺎ ی ﻣﺠﺎز در دﻳﻮارﻫﺎی ﺑﺘﻨﻲ fc (N/mm2) ﺣﺎﻟﺖ ﺗﻨﺶ ﻣﺠﺎز 25 20 15 ﺗﻨﺶ ﻣﺠﺎز ﻓﺸﺎری ﻧﺎﺷﻲ از ﺧﻤﺶ 0.45 fc 11.25 9 6.75 ﺗﻨﺶ ﻣﺠﺎز ﻛﺸﺸﻲ ﻧﺎﺷﻲ از ﺧﻤﺶ 0.135 fc 0.68 0.6 0.52 ﺗﻨﺶ ﻣﺠﺎز ﺑﺮﺷﻲ 0.1 fc 0.5 0.45 0.39 ﻳﺎدآوری : fc :ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﻣﺸﺨﺼﻪ ﻧﻤﻮﻧﻪ اﺳﺘﻮاﻧﻪ ای 28 روزه (N/mm2)  ﺗﻨﺶ ﻫﺎ ی ﻣﺠﺎز ﻓﺸﺎری ﻧﺎﺷﻲ از ﺧﻤﺶ در دﻳﻮارﻫﺎی ﺳﻨﮕﻲ ﻣﻄﺎﺑﻖ ﺟﺪول )11 - 2( ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﺗﻨﺶ ﻛﺸﺸﻲ ﻣﺠـﺎز ﻧﺎﺷـﻲ از ﺧﻤﺶ و ﺗﻨﺶ ﺑﺮﺷﻲ ﻣﺠﺎز در دﻳ ﻮارﻫﺎی ﺑﻨـﺎﻳﻲ ﺳـﻨﮕﻲ در ﺻـﻮرت وﺟـﻮد ﻧﻈـﺎرت ﻣـﻮﺛﺮ ﺑـﺮ اﺟـﺮا، ﺑﺮاﺑـﺮ 1/0 ﻧﻴـﻮﺗﻦ ﺑـﺮ ﻣﺘﺮ ﻣﻴﻠﻲ ﻣﺮﺑﻊ و در ﺻﻮرت ﻋﺪم وﺟﻮد ﻧﻈﺎرت ﻣﻮﺛﺮ، ﺑﺮاﺑﺮ 05 /0 ﻧﻴﻮﺗﻦ ﺑﺮ ﻣﺘﺮ ﻣﻴﻠﻲ ﻣﺮﺑﻊ ﺗﻮﺻﻴﻪ ﻣﻲ ﮔﺮدد . 11 - 6 - ﻣﻼﺣﻈﻪ ﻫﺎی ﻓﻨﻲ دﻳﻮارﻫﺎی ﻃﺮه ای ﺑﺘﻦ ﻣﺴﻠﺢ دﻳﻮارﻫﺎی ﻃﺮه ای ﺑﺘﻦ ﻣﺴﻠﺢ، ﻧﻮع ﺧﺎﺻﻲ از دﻳﻮارﻫﺎی وزﻧﻲ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ ﻛﻪ ﺑﺨﺸﻲ از ﭘﺎﻳﺪاری آن در ﻣﻘﺎﺑﻞ واژﮔـﻮﻧﻲ ﺑـﻪ واﺳـﻄﻪ وزن ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ ﻣﺘﻜﻲ ﺑﺮ دال ﺑﺘﻨﻲ ﭘﺎﺷﻨﻪ دﻳﻮار ﺗﺎﻣﻴﻦ ﻣﻲ ﮔﺮدد . اﺟﺰای دﻳﻮار ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺮای ﻧﻴﺮوﻫﺎی داﺧﻠﻲ ﺷﺎﻣﻞ ﻟﻨﮕﺮ ﺧﻤﺸﻲ و ﻧﻴﺮوی ﺑﺮﺷﻲ ﻧﺎﺷﻲ از ﻓﺸﺎر ﺟﺎﻧﺒﻲ ﺧﺎک و ﻓﺸﺎر واﻛﻨﺶ ﺗﻜﻴﻪ ﮔﺎﻫﻲ ﻃﺮاﺣﻲ ﮔﺮدﻧﺪ . ﺟﺪول 11 - 2 - ﺗﻨﺶ ﻫﺎ ی ﻣﺠﺎز در دﻳﻮارﻫﺎی ﺑﻨﺎﻳﻲ ﺳﻨﮕﻲ (N/mm2) ﮔﺮوه ﺑﻨﺪی دﻳﻮارﻫﺎ ﻧﻮع ﺳﻨﮓ ﭼﻴﻨﻲ ﻧﻮع ﻣﻼت ﻣﺼﺮﻓﻲ اﻟﻒ ب پ ت ث ﻣﻼت ﺑﺎﺗﺎرد 0.2 0.3 0.5 0.7 0.9 ﻻﺷﻪ ﭼﻴﻨﻲ ﺑﺎ ﻗﻔﻞ و ﺑﺴﺖ ﻛﺎﻣﻞ ﻣﻼت ﻣﺎﺳﻪ ﺳﻴﻤﺎن 0.3 0.5 0.6 1.0 1.2 ﻣﻼت ﺑﺎﺗﺎرد 0.5 0.7 0.9 1.2 1.6 ﺳﻨﮓ ﭼﻴﻨﻲ ﺑﺎ ﺳﻨﮓ ﺑﺎدﺑﺮ ﺑﺎ اﺑﻌﺎد ﻣﻨﻈﻢ ﻣﻼت ﻣﺎﺳﻪ ﺳﻴﻤﺎن 0.6 1.0 1.2 1.6 2.2 ﻣﻼت ﺑﺎﺗﺎرد 0.7 0.9 1.2 1.6 2.2 ﺳﻨﮓ ﭼﻴﻨﻲ ﺑﺎ ﺳﻨﮓ ﻛﻠﻨﮕﻲ و ﻫﺎ رگ ی ﻧﺎﻣﻨﻈﻢ ﻣﻼت ﻣﺎﺳﻪ ﺳﻴﻤﺎن 1.0 1.2 1.6 2.2 3.0 ﻣﻼت ﺑﺎﺗﺎرد 1.2 1.6 2.2 3.0 4.0 ﺳﻨﮓ ﭼﻴﻨﻲ ﺑﺎ ﺳﻨﮓ ﺗﻴﺸﻪ ای ﻣﻨﻈﻢ ﺑﺎ ﻫﺎ رگ ی ﻣﻨﻈﻢ ﻣﺎﻧﻨﺪ آﺟﺮﭼﻴﻨﻲ ﻣﻼت ﻣﺎﺳﻪ ﺳ ﻴﻤﺎن 1.6 2.2 3.0 4.0 5.0 ﺑﻨﺪی ﮔﺮوه :ﻫﺎ اﻟﻒ- ﺳﻨﮓ ﻫﺎ ی آﻫﻜﻲ، ﺗﺮاورﺗﻦ و ﺗﻮف ﻫﺎی آﺗﺸﻔﺸﺎﻧﻲ ﺑﺎ ﺣﺪاﻗﻞ ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﻓﺸﺎری 20 ﻧﻴﻮﺗﻦ ﺑﺮ ﻣﺘﺮ ﻣﻴﻠﻲ ﻣﺮﺑﻊ ب- ﻣﺎﺳﻪ ﺳﻨﮓ ﻫﺎ ی ﻣﺘﺮاﻛﻢ ﺑﺎ ﺣﺪاﻗﻞ ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﻓﺸﺎری 30 ﻧﻴﻮﺗﻦ ﺑﺮ ﻣﺘﺮ ﻣﻴﻠﻲ ﻣﺮﺑﻊ ج- ﺳﻨﮓ ﻫﺎ ی آﻫﻜﻲ ﻣﺘﺮاﻛﻢ، دوﻟﻮﻣﻴﺖ و ﻣﺮﻣﺮ ﻣﺘﺮاﻛﻢ ﺑﺎ ﺣﺪاﻗ ﻞ ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﻓﺸﺎری 50 ﻧﻴﻮﺗﻦ ﺑﺮ ﻣﺘﺮ ﻣﻴﻠﻲ ﻣﺮﺑﻊ د- ﻣﺎﺳﻪ ﺳﻨﮓ ﻫﺎ ی ﻛﻮارﺗﺰی و ﻧﻈﺎﻳﺮ آن ﺑﺎ ﺣﺪاﻗﻞ ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﻓﺸﺎری 80 ﻧﻴﻮﺗﻦ ﺑﺮ ﻣﺘﺮ ﻣﻴﻠﻲ ﻣﺮﺑﻊ ﻫ - ، ﮔﺮاﻧﻴﺖ، ﺳﻴﻨﺖ، دﻳﻮرﻳﺖ ، ﻣﺪاﻓﻴﺮ ، دﻳﺎﺑﺎز و ﻧﻈﺎﻳﺮ آن ﺑﺎ ﺣﺪاﻗﻞ ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﻓﺸﺎری 120 ﻧﻴﻮﺗﻦ ﺑﺮ ﻣﺘﺮ ﻣﻴﻠﻲ ﻣﺮﺑﻊ 212 ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻓﻨﻲ ﻋﻤﻮﻣﻲ ﻛﺎرﻫﺎی ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ رودﺧﺎﻧﻪ 11 - 6 - 1 - ﻣﻼﺣﻈﻪ ﻫﺎی ﻃﺮاﺣﻲ و اﺟ ﻲﺮاﻳ ﻋﻤﻮﻣﺎ ﻫﺎ ﺑﺘﻦ ی ﺑﺎ ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﻓﺸﺎری ﻣﺸﺨﺼﻪ 20 ﻧﻴﻮﺗﻦ ﺑﺮ ﻣﺘﺮ ﻣﻴﻠﻲ ﻣﺮﺑﻊ (C20) و ﺑـﺎﻻﺗﺮ در دﻳﻮارﻫـﺎی ﻃـﺮه ای ﺑـﻪ ﻛـﺎر ﻣـﻲ روﻧـﺪ . ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺷﺎﻣﻞ ﺳﻴﻤﺎن، ﺳﻨﮓ )ﻫﺎ داﻧﻪ ﺷﻦ و ﻣﺎﺳﻪ ( ، آب و اﻓﺰودﻧﻲ و ﻫﺎ روش ﻫﺎ ی اﺧﺘﻼط ﺑﺘﻦ و ﺑﺘﻦ رﻳـﺰی و آرﻣـﺎﺗﻮر ﮔـﺬاری ﺑﺎﻳﺪ ﻣﻄﺎﺑﻖ ﺑﺮ ﺿﻮاﺑﻂ ﻣﻨﺪرج در اﻳﻦ ﻧﺸﺮﻳ ﻪ ﺑﺎﺷﺪ .  ﺿﺨﺎﻣﺖ ﺷﺎﻟﻮده و ﺿﺨﺎﻣﺖ ﺑﺎﻻی دﻳﻮار در دﻳﻮارﻫﺎی ﻃﺮه ای ﺑﺎ ارﺗﻔﺎع ﺑﻴﺶ ﺗﺮ از 4/2 ﻣﺘﺮ، ﺑﺮای ﺳﻬﻮﻟﺖ در ﺑﺘﻦ رﻳﺰی ﻧﺒﺎﻳﺪ ﺗﺮ ﻛﻢ از 30 ﺳﺎﻧﺘﻲ ﻣﺘﺮ ﺑﺎﺷﺪ . ﺿﺨﺎﻣﺖ ﺗﻴﻐﻪ در دﻳﻮارﻫﺎی ﻛﻮﺗﺎه ﺗﺮ از 4/2 ﻣﺘﺮ و ﺑﺎ ﻳﻚ ﻻﻳﻪ آرﻣﺎﺗﻮر ﻗﺎﺋﻢ را ﻣـﻲ ﺗـﻮان ﺗـﺎ 20 ﺳﺎﻧﺘﻲ ﻣﺘﺮ در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺖ .  ﻧ ﻴﺮوﻫﺎی وارد ﺑﺮ دﻳﻮارﻫﺎی ﻃﺮه ای ﺑﺘﻦ ﻣﺴﻠﺢ ﻫﻤﺎﻧﻨﺪ دﻳﻮارﻫﺎی ﺣﺎﻳﻞ وزﻧﻲ ﺷﺎﻣﻞ ﺑﺎرﻫﺎی ﻣﺮده و زﻧﺪه، وزن ﺧـﺎک، ﻓـﺸﺎر ﺟﺎﻧﺒﻲ ﺧﺎک، ﻓﺸﺎر آب زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ، ﻓﺸﺎر ﺑﺮﺧﺎﺳﺖ، ﻓﺸﺎر ﺟﺎﻧﺒﻲ ﻧﺎﺷﻲ از ﺳﺮﺑﺎر و ﻧﻴﺮوﻫﺎی زﻟﺰﻟﻪ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . 11 - 7 - ﻣﻼﺣﻈﻪ ﻫﺎی ﻓﻨﻲ ﺳﭙﺮﻫﺎ1 ﻣﺰﻳﺖ اﺳﺘﻔﺎده از ﺳﭙﺮﻫﺎ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ دﻳﻮارﻫﺎ ی ﺣﺎﻳﻞ دﻳﮕﺮ، ﻋﺪم ﻧﻴﺎز ﺑﻪ ﺗﻤﻬﻴﺪﻫﺎی ﺧﺎص در ﻣﺤﻞ اﺟﺮا اﺳﺖ، ﺑﻪ ﻃـﻮری ﻛـﻪ ﻧﻴـﺎز ﺑـﻪ اﻧﺤﺮاف و ﺧﺎرج ﻛﺮدن آب ﻧﺪاﺷﺘﻪ و ﺣﺘﻲ در داﺧﻞ آب ﻫﻢ ﻗﺎﺑﻞ اﺟﺮا ﻫﺴﺘﻨﺪ . ﻫﻤﭽﻨـﻴﻦ در ﻣﻨـﺎﻃﻖ ﺑـﺴﻴﺎر ﻣﺤـﺪود و ﻛﻮﭼـﻚ ) از ﻧﻈـﺮ وﺳﻌﺖ ﺟﻬﺖ اﺟ ﺮای ﻛﺎر ( ﻛﻪ دﻳﮕﺮ اﻧﻮاع دﻳﻮارﻫﺎی ﺣﺎﻳﻞ ﻗﺎﺑﻞ اﺟﺮا ﻧﻴﺴﺘﻨﺪ، ﻣﻮرد اﺳ ﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮﻧﺪ . ﺳﭙﺮﻫﺎ در اﻧـﻮاع ﻣﺨﺘﻠـﻒ ﺑﺘﻨـﻲ ﭘﻴﺶ ﺳﺎﺧﺘﻪ، ﻓﻮﻻدی و ﭼﻮﺑﻲ ﺳﺎﺧﺘﻪ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . از ﺳﭙﺮﻫﺎی ﭼﻮﺑﻲ ﻓﻘﻂ در ﻣﻮرد ﺳﺎزه ﻫﺎی ﻣﻮﻗﺖ ﺳﺒﻚ ﻛﻪ در ﺑﺎﻻی ﺳﻄﺢ آب ﻗﺮار دارﻧـﺪ، اﺳـﺘﻔﺎده ﻣـﻲ ﮔـﺮدد . اﻳـﻦ ﻧـﻮع ﺳـﭙﺮﻫﺎ ﺑﻪ ﺻﻮرت اﻟﻮارﻫﺎی ﭼﻮﺑﻲ  50 300 )ﻣﺘﺮ ﻣﻴﻠﻲ در ﻣﻘﻄﻊ ( ﺑﻮده و ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻟﺒﻪ ﻫﺎی ﻣﻤﺎس ﺑﺮ ﻫـﻢ در داﺧـﻞ زﻣـﻴﻦ ﻛﻮﺑﻴـﺪه ﻣـﻲ ﺷـﻮﻧﺪ . اﻟﻮارﻫﺎی ﺳﺎده ﭼﻮﺑﻲ را ﻣﻲ ﺗﻮان ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻛﺎم و زﺑﺎﻧﻪ و ﻳﺎ ﺑﺎ ﺗﺴﻤﻪ درزﺑﻨﺪ، ﺑﻪ ﻫﻢ ﻣﺘﺼﻞ و اﺳﺘﻔﺎده ﻧﻤﻮد . اﻟﻮارﻫﺎی ﭼﻮﺑﻲ ﻣﺮﻛﺐ، از ﻣﻴﺦ ﻛﺮدن ﺳﻪ اﻟﻮار ﺳﺎده ﺑﻪ دﺳﺖ ﻣﻲ آﻳﻨﺪ ﻛﻪ اﻟﻮار وﺳﻄﻲ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ دو اﻟﻮ ار دﻳﮕﺮ در ﺣﺪود 50 ﺗﺎ75 ﻣﺘﺮ ﻣﻴﻠﻲ ﺟﺎﺑﺠﺎ ﺷﺪه اﺳﺖ . ﺳﭙﺮﻫﺎی ﺑﺘﻨﻲ ﭘﻴﺶ ﺳﺎﺧﺘﻪ ﺑﺴﻴﺎر ﺳﻨﮕﻴﻦ ﺑﻮده و ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ ﺑﺎ ﻧﻴﺮوﻫﺎی اﻳﺠﺎد ﺷﺪه در آﻧﻬـﺎ در ﺣـﻴﻦ ﺣﻤـﻞ و ﻧﻘـﻞ، ﻛﻮﺑﻴـﺪن و ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری، داﺧﻞ آﻧﻬﺎ آرﻣﺎﺗﻮرﺑﻨﺪی ﻣﻲ ﮔﺮدد . اﻳﻦ ﺳﭙﺮﻫﺎ دارای ﻋﺮض 500 ﺗﺎ800 ﻣﺘﺮ ﻣﻴﻠﻲ و ﺿـﺨﺎﻣﺖ 150 ﺗـﺎ250 ﻣﻴﻠـﻲ ﻣﺘـﺮ ) در ﻣﻘﻄﻊ ﻣﻲ ( ﺑﺎﺷﻨﺪ . در ﺷﻜﻞ )11 - 4(، اﻧﻮاع ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺳﭙﺮﻫﺎ ﻧﺸﺎن داده ﺷﺪه اﺳﺖ . 1- Sheet Pile ﻓﺼﻞ ﻳﺎزدﻫﻢ - دﻳﻮارﻫﺎ ی ﺣﺎﻳﻞ 213 ﺑﺘﻦ ﺗﺰرﻳﻘﻲ ﺳﭙﺮﻫﺎی ﭼﻮﺑﻲ-ج ﺳﭙﺮﻫﺎی ﺑﺘﻨﻲ-اﻟﻒ ﺳﭙﺮﻫﺎی ﻓﻠﺰی-ب 1 اﻟﻮار ﺳﺎده- 2 اﻟﻮار ﻣﺮﻛﺐ- 3 اﻟﻮار ﺳﺎده ﺑﺎ ﻛﺎم و زﺑﺎﻧﻪ- 4 اﻟﻮار ﺳﺎده ﺑﺎ ﺗﺴﻤﻪ درزﺑﻨﺪ- 500 ﺗﺎ800 ﻣﻴﻠﻲ ﻣﺘﺮ ﺷﻜﻞ11 - 4 - اﻧﻮاع ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺳﭙﺮﻫﺎ ﻛﺎرﺑﺮد ﺳﭙﺮﻫﺎی ﻓﻮﻻدی راﺣﺖ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ، زﻳﺮا ﻗﺎدر ﺑﻪ ﻣﻘﺎوﻣﺖ در ﻣﻘﺎﺑﻞ ﺗﻨﺶ ﻫﺎ ی ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻮﺟﻬﻲ در ﺣﻴﻦ ﻛﻮﺑﻴﺪن ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ . وزن آﻧﻬﺎ ﻧﻴﺰ ﺳﺒﻚ ﺑﻮده و ﻗﺎﺑﻞ اﺳﺘﻔﺎده ﻣﺠﺪد ﻫﺴﺘﻨﺪ . ﺳﭙﺮﻫﺎی ﻓﻮﻻدی اﻣﺮﻳﻜﺎﻳﻲ دارای ﺿﺨﺎﻣﺖ 10 ﺗﺎ13 ﻣﺘﺮ ﻣﻴﻠﻲ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ . ﺳﭙﺮﻫﺎی اروﭘﺎﻳﻲ ﻧﺎزک ﺗﺮ و ﻋﺮﻳﺾ ﺗﺮ ﻫﺴﺘﻨﺪ . ﺑﺮای درزﺑﻨﺪی و ﻳﻜﭙﺎرﭼﮕﻲ، ﻟﺒﻪ ﻫﺎی ﻧﻴﻤﺮخ ﻫﺎ ی ﻓﻮﻻدی ﺑﻪ ﻧﺤﻮ ﺧﺎﺻﻲ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻛـﺎم و زﺑﺎﻧـﻪ درﻣـﻲ آﻳﻨـﺪ ) اﺗﺼﺎل ﻫﺎ ی ﻛﺎم و زﺑﺎﻧﻪ اﻧﮕﺸﺘﻲ، ﻛﺎم و زﺑﺎﻧﻪ ﺗﻮﭘﻲ (. در ﺟﺪول )11 - 3( ، ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻫﻨﺪﺳﻲ ﺳﭙﺮﻫﺎی ﺗﻮﻟﻴﺪ ﺷﺪه در اﻣﺮﻳﻜـﺎ اراﺋـﻪ ﺷـﺪه اﺳﺖ . ﺟﺪول 11 - 3 - ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻫﻨﺪﺳﻲ ﺳﭙﺮﻫﺎی ﺗﻮﻟﻴﺪ ﺷﺪه در اﻣﺮﻳﻜﺎ ﻧﻮع ﻓﻮﻻد ﺗﻨﺶ ﻣﺠﺎز ﺧﻤﺸﻲ (N/mm2) ASTM A-328 170 ASTM A-572 170 ASTM A-690 170 11 - 7 - 1 - ﻣﻼﺣﻈﻪ ﻫﺎی ﻃﺮاﺣ ﻲ و اﺟ ﻲﺮاﻳ دﻳﻮارﻫﺎی ﺣﺎﻳﻞ اﺣﺪاث ﺷﺪه ﺑﺎ ﺳﭙﺮﻛﻮﺑﻲ ﺑﻪ ﻟﺤﺎظ ﻋﻤﻠﻜﺮد ﺳﺎزه ای ﺑﻪ دو دﺳﺘﻪ اﺻﻠﻲ ﺳـﭙﺮﻫﺎی ﻃـﺮه ای 1 و ﺳـﭙﺮﻫﺎی ﻣﻬـﺎر ﺷـﺪه2 ﺗﻘﺴﻴﻢ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . اﺣﺪاث دﻳﻮارﻫﺎی ﺣﺎﻳﻞ ﺑﺎ ﺳﭙﺮﻛﻮﺑﻲ ﺑﻪ دو ﻃﺮﻳﻖ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ اﻧﺠﺎم ﺷﻮد . در روش اول، ﺳﭙﺮﻫﺎ در ﺳﻤﺖ آب ﻛﻮﺑﻴﺪه ﺷﺪه و ﭘﺸﺖ آن ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ ) د ﺷﻮ ﻣﻲ دﻳﻮار ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ ی ﺷﺪه ( و در روش دوم، ﺳﭙﺮﻫﺎ در ﺳﻤﺖ ﺧﺎک ﻛﻮﺑﻴﺪه ﺷـﺪه و ﺟﻠـﻮی آن ﻻﻳﺮوﺑـﻲ ﻣـﻲ ﺷـﻮد 1- Cantilever 2- Anchored 214 ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻓﻨﻲ ﻋﻤﻮﻣﻲ ﻛﺎرﻫﺎی ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ) دﻳﻮار ﻻﻳﺮوﺑﻲ ﺷﺪه (. در ﻫﺮ ﺣﺎل، ﺧﺎک ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﺑﺮای ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ ﭘﺸﺖ دﻳﻮار، ﻣﻌﻤﻮﻻ داﻧـﻪ ای اﺳـﺖ . ﺧـﺎﻛﻲ ﻛـﻪ رﻳـﺸﻪ ﺳـﭙﺮ در آن ﻛﻮﺑﻴﺪه ﺷﺪه، ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﻣﺎﺳﻪ ای و ﻳﺎ رﺳﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﺑﺮای اﺟﺮ ای دﻳﻮارﻫﺎی ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ ی ﺷﺪه، اﺑﺘﺪا ﺧﺎک ﻣﻮﺟﻮد در ﺟﻠﻮ و ﭘﺸﺖ ﺳﭙﺮ ﻻﻳﺮوﺑﻲ ﻣﻲ ﮔﺮدد ﺳﭙﺲ ﺳﭙﺮﻫﺎ ﻛﻮﺑﻴﺪه ﺷـﺪه و ﭘـﺸﺖ دﻳﻮار ﺗﺎ ﺑﺎﻻی دﻳﻮار ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ ی ﻣﻲ ﺷﻮد ) ﺑﺮای دﻳﻮارﻫﺎی ﻃﺮه ای (. در ﺻﻮرﺗﻲ ﻛﻪ ﺳﭙﺮ از ﻧﻮع ﻣﻬـﺎر ﺷـﺪه ﺑﺎﺷـﺪ، ﭘـﺲ از ﻛﻮﺑﻴـﺪن ﺳـﭙﺮ، ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ ی ﺗﺎ ﺗﺮاز ﻣﻬﺎر دﻳﻮار اﻧﺠﺎم ﺷﺪه و ﭘﺲ از ﻧﺼﺐ ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ ﻣﻬﺎر، ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ ی ﺗﺎ ﺑﺎﻻی دﻳﻮار اداﻣﻪ ﻣﻲ .ﻳﺎﺑﺪ ﺑﺮای اﺟﺮای دﻳﻮارﻫﺎی ﻻﻳﺮوﺑﻲ ﺷﺪه، اﺑﺘﺪا ﺳﭙﺮﻫﺎ ﻛﻮﺑﻴﺪه ﺷﺪه و ﺳﭙﺲ ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ ی ﭘﺸﺖ دﻳﻮار اﻧﺠﺎم ﻣﻲ ﮔﺮدد ) ﺳﭙﺮﻫﺎی ﻃـﺮه ای (. در ﺻﻮرﺗﻲ ﻛﻪ ﺳﭙﺮ از ﻧﻮع ﻣﻬﺎر ﺷﺪه ﺑﺎﺷﺪ، ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ ی ﺗﺎ ﺗﺮاز ﻣﻬﺎر و ﺳﭙﺲ ﻧﺼﺐ ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ ﻣﻬﺎر، اﻧﺠﺎم ﺷﺪه و ﺑﻌﺪ ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ ی ﭘﺸﺖ دﻳﻮار اﻧﺠﺎم ﻣﻲ ﮔﺮدد . ﭘﺲ از اﺗﻤﺎم ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ ی، ﻻﻳﺮوﺑﻲ ﺟﻠﻮی دﻳﻮار اﻧﺠﺎم ﻣﻲ ﭘﺬﻳﺮد . ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ در ﺻﻮرت اﺳﺘﻔﺎده از ﺳﭙﺮﻫﺎی ﻃﺮه ای و ﻣﻬﺎرﺷﺪه ﺑﺎﻳﺪ ﻣﻮارد زﻳﺮ را ﻣﺪ ﻧﻈﺮ ﻗﺮار داد :  ﭘﺎﻳﺪاری ﺳﭙﺮﻫﺎی ﻃﺮه ای واﺑﺴﺘﻪ ﺑﻪ ﺧﺎﻛﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ درون آن ﻛﻮﺑﻴﺪه ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ و ﺟﻬﺖ اﺟ ﺮای آﻧﻬﺎ ﻓﻀﺎی ﺟﺎﻧﺒﻲ ﻣﺤـﺪودی ﻧﻴﺎز ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ .  ﺳﭙﺮﻫﺎی ﻃﺮه ای ﺑﺮای ﻫﺎ ﻋﻤﻖ ی ﺣﺪود 6 ﻣﺘﺮ ﻳﺎ ﺗﺮ ﻛﻢ از ﺧﻂ ﻻﻳﺮوﺑﻲ ﻗﺎﺑـﻞ ﺗﻮﺻـﻴﻪ ﻫـﺴﺘﻨﺪ . در اﻳـﻦ ﺣﺎﻟـﺖ رﻓﺘـﺎر دﻳـﻮار ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻳﻚ ﺗﻴﺮ ﻃﺮه ای اﺳﺖ .  وﻗﺘﻲ ﻛﻪ ارﺗﻔﺎع ﺳﭙﺮ ) از ﺗﺮاز ﻻﻳﺮوﺑﻲ ( از ﺣﺪود 6 ﻣﺘﺮ ﺗﺠﺎوز ﻧﻤﺎﻳﺪ و ﻳﺎ ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻣﻜ ﺎن ﺑﺎﻻی آن ﻗﺎﺑﻞ ﻗﺒﻮل ﻧﺒﺎﺷـﺪ، ﺑـﻪ ﻟﺤـﺎظ ﻓﻨﻲ و اﻗﺘﺼﺎدی، ﺳﭙﺮ در ﺑﺎﻻی ﻧﺰدﻳﻜﻲ آن ﻣﻬﺎر ﻣﻲ ﺷﻮد ) ﺳﭙﺮﻫﺎی ﻣﻬﺎر ﺷﺪه (. ﻣﻬﺎر ﺳﭙﺮ ﺑﺎﻋﺚ ﻛﺎﻫﺶ ﻋﻤﻖ ﻧﻔﻮذ و ﻛﺎﻫﺶ ﻟﻨﮕﺮ ﺧﻤﺸﻲ ﺳﭙﺮ ﻣﻲ ﮔﺮدد وﻟﻲ در ﻃﺮح و اﺟﺮای ﻣﻬﺎر ﺑﺎﻳﺪ دﻗﺖ ﻧﻤﻮد . در ﺳﭙﺮﻫﺎی ﻣﻬﺎر ﺷﺪه، ﺑﻠﻮک ﻣﻬﺎر ﺷﺪه ﺑﺎﻳﺪ ﺗﺎ دﻳﻮار ﻓﺎﺻﻠﻪ ﻛﺎﻓﻲ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ ﺗﺎ درون ﻫﻴﭻ ﺳﻄﺢ ﮔﺴﻴﺨﺘﮕﻲ ﻗﺮار ﻧﮕﻴﺮد .  ﺑﺮای ﻃﺮح و اﺟﺮای ﺳﭙﺮﻫﺎی ﻣﻬﺎر ﺷﺪه دو روش ﭘﺎی ﻣﻔﺼﻠﻲ و ﭘﺎی ﮔﻴﺮدار وﺟﻮد دارد . در ﺳﭙﺮ ﻣﻬﺎر ﺷﺪه ﺑﺎ ﭘـﺎی ﻣﻔـﺼﻠﻲ، ﻃﻮل ﻧﻔﻮذ ﺳﭙﺮ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺣﺎﻟﺖ ﮔﻴﺮدار ﺗﺮ ﻛﻢ اﺳﺖ و ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ ﺳﺎزه ای آن ﻣﻌﻴﻦ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ .  ﻗﺴﻤﺘﻲ از ﺳﭙﺮ ﻓﻮﻻدی ﻛﻪ ﺎ داﻳﻤ در ﻣﻌﺮض آب و ﻣﺴﺘﻐﺮق ﺷﺪن اﺳـﺖ و ﺗﻤـﺎس زﻳـﺎدی ﺑـﺎ اﻛـﺴﻴﮋن و آب دارد، ﻣـﺴﺘﻌﺪ زﻧﮓ زدﮔﻲ اﺳﺖ . ﻣﻴﺰان ﺧﻮردﮔﻲ 05 /0 ﻣﺘﺮ ﻣﻴﻠﻲ در ﺳﺎل ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻣﻌﻴﺎر زﻧـﮓ ﺧـﻮردﮔﻲ ﺟﻬـﺖ ﺣﻔﺎﻇـﺖ ﺳـﻮاﺣﻞ ﺗﻮﺻـﻴﻪ ﻣﻲ ﮔﺮدد )5 ﻣﺘﺮ ﻣﻴﻠﻲ در ﻫﺮ 100 ﺳﺎل (. ﻫﻨﮕﺎم ارزﻳﺎﺑﻲ رﻳﺴﻚ زﻧﮓ زدﮔﻲ و ﺧﻮردﮔﻲ، ﻣﻼﺣﻈﻪ ﻫﺎی ﻣﺮﺑﻮط ﺑـﻪ ﻛﻴﻔﻴـﺖ آب در ﺑﻠﻨﺪﻣﺪت ﺑﺎﻳﺪ در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﻮد . ﺟﻬﺖ ﺣﻔﺎﻇﺖ ﻣﻲ ﺗﻮان از ﻳﻚ ﻻﻳﻪ ﻗﻴﺮ ﺳﻄﺤﻲ اﺳﺘﻔﺎده ﻛﺮد ) اﻓـﺰاﻳﺶ ﻫﺰﻳﻨـﻪ ﺗـﺎ 10 درﺻﺪ (. رﻧﮓ ﻫﺎی اﭘﻮﻛﺴﻲ ﻧﻮع دﻳﮕﺮی از ﺣﻔﺎﻇﺖ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻛﻪ ﮔﺮان ﺗﺮ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ . ﮔﺎﻟﻮاﻧﻴﺰه ﻛـﺮدن ﻧﻴـﺰ ﻣﻤﻜـﻦ اﺳـﺖ ﺗـﺎ 30 درﺻﺪ ﺑﻪ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻣﺼﺎﻟﺢ اﺿﺎﻓﻪ ﻛﻨﺪ ﺗ . ﻤﺎﻣﻲ روش ﻫﺎ ی ﻣـﺬﻛﻮر درﺻـﻮرﺗﻲ ﻛـﻪ ﺑـﻪ ﺧـﻮﺑﻲ اﺟـﺮا ﺷـﻮﻧﺪ، ﻣﻨﺎﺳـﺐ ﻣـﻲ ﺑﺎﺷـﻨﺪ . روﻛﺶ ﻫﺎ ی ﺣﻔﺎﻇﺘﻲ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﻫﻨﮕﺎم ﻧﺼﺐ ﺻﺪﻣﻪ ﺑﺒﻴﻨﻨﺪ . ﻳﻚ ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ ﺣﻔﺎﻇﺖ آﺳﻴﺐ ﻧﺪﻳﺪه، ﺗﻘﺮﻳﺒﺎ ﻋﻤﺮ ﺳﭙﺮ ﻳﺎ ﺷـﻤﻊ را ﻧﺎﻣﺤﺪود ﻣﻲ ﻛﻨﺪ، ﺑﻨﺎﺑ ﺮاﻳ ﻦ ﻻزم اﺳﺖ ﺣﻔﺎﻇﺖ ﺗﺎ آن ﺟﺎ ﻛﻪ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﻧﮕﻬﺪاری ﺷـﻮد . در ﺻـﻮرت آﺳـﻴﺐ دﻳـ ﺪن روﻛـﺶ ﺣﻔﺎﻇﺘﻲ، ﻋﻤﺮ ﺳﭙﺮ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺣﺎﻟﺖ ﺣﻔﺎﻇﺖ ﻧﺸﺪه ﺗﻐﻴﻴﺮ ﭼﻨﺪاﻧﻲ ﻧﺨﻮاﻫﺪ ﻧﻤﻮد . درﺻﻮرﺗﻲ ﻛﻪ ﻗﺼﺪ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﻴﻢ ﺣﻔﺎﻇﺖ را در ﺟﺎﻳﻲ دوﺑﺎره اﺟﺮا ﻛﻨﻴﻢ، ﺑﺎﻳﺪ ﭘﻮﺷﺶ اوﻟﻴﻪ ﺑﺮداﺷﺘﻪ ﺷﻮد . ﻓﺼﻞ ﻳﺎزدﻫﻢ - دﻳﻮارﻫﺎ ی ﺣﺎﻳﻞ 215 11 - 7 - 1 - 1 - ﻣﻬﺎری ﻫﺎ اﻧﻮاع ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻣﻬﺎری ﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ در ﺳﭙﺮﻫﺎی ﻣﻬﺎر ﺷﺪه ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮﻧﺪ ﻋﺒﺎرﺗﻨﺪ از ﺗﻴﺮﻫﺎ و ﺻﻔﺤﻪ ﻫﺎی ﻣﻬﺎر، ﻣﻴﻠﻪ ﻣﻬﺎری ﻫﺎ ﺑﺎ اﻧﺘﻬﺎی ﺗﺰرﻳﻖ ﺷﺪه1 ،ﻫﺎ ﺷﻤﻊ ی ﻣﻬﺎری ﻗﺎﺋﻢ و ﺗﻴﺮک ﻫﺎ ی ﻣﻬﺎری ﻳﺎ ﻫﺎ ﺷﻤﻊ ی ﻣﺎﻳﻞ . ﺑﺮای ﺻﻔﺤﻪ ﻫﺎ و ﺗﻴﺮﻫﺎی ﻣﻬﺎری ﻣﻌﻤﻮﻻ از ﻗﻄﻌﻪ ﻫﺎی ﭘﻴﺶ ﺳﺎﺧﺘﻪ ﺑﺘﻨﻲ اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲ ﺷﻮد . ﻣﻬﺎری ﻫﺎ ﺗﻮﺳﻂ ﻣﻴﻠﻪ ﻣﻬﺎر 2 ﺑﻪ ﺳﭙﺮ وﺻـﻞ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . ﺑﺮای اﺗﺼﺎل ﻣﻴﻠﻪ ﻣﻬﺎ ری ﻫﺎ ﺑﻪ ﺳﭙﺮ، ﻳﻚ ﭘﺸﺖ ﺑﻨﺪ اﻓﻘﻲ در ﺟﻠﻮ و ﻳﺎ ﭘﺸﺖ ﺳﭙﺮ ﻗﺮار داده ﻣﻲ ﺷﻮد ﺗﺎ ﺗﻜﻴﻪ ﮔﺎه ﻣﻨﺎﺳـﺐ و ﺻـﻠﺒﻲ ﺑﺮای ﺳﭙﺮ ﺗﺎﻣﻴﻦ ﮔﺮدد . ﺑﺮای ﻣﺤﺎﻓﻈﺖ ﻣﻴﻠﻪ ﻣﻬﺎر در ﻣﻘﺎﺑﻞ ﺧﻮردﮔﻲ، ﻣﻌﻤﻮﻻ روی آن ﺗﻮﺳﻂ رﻧﮓ ﻳﺎ اﭘﻮﻛﺴﻲ، اﻧﺪود ﻣﻲ .ﺷﻮد در ﻣﻬﺎر ﺑﺎ اﻧﺘﻬﺎی ﺗﺰرﻳﻖ ﺷﺪه، اﺑﺘﺪا ﻳﻚ ﺳﻮراخ در زﻣﻴﻦ ﺣﻔﺮ ﺷﺪه و در داﺧﻞ آن ﻣﻴﻠﻪ ﻳﺎ ﻛﺎﺑﻞ ﻣﻬـﺎر ﻗـﺮار داده ﺷـﺪه و اﻧﺘﻬـﺎی آن ﺗﺰرﻳﻖ ﻣﻲ ﺷﻮد . ﻫﺎ ﻛﺎﺑﻞ از ﻧﻮع ﻓﻮﻻد ﭘﺮﻣﻘﺎوﻣﺖ ﻛﻪ در ﻛﺎرﻫﺎی ﭘﻴﺶ ﺗﻨﻴﺪه از آﻧﻬﺎ اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲ ﺷﻮد، ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ . در روش ﻫﺎ ی اﺳﺘﻔﺎده از ﻫﺎ ﺷﻤﻊ ی ﻗﺎﺋﻢ ﻳﺎ ﻣﺎﻳﻞ، اﻧﺘﻬﺎی ﻣﻴﻠﻪ ﻣﻬﺎر ﺑﻪ وﺳﻴﻠﻪ ﻫﺎ ﺷﻤﻊ ی ﻗﺎﺋﻢ ﻳﺎ ﻣﺎﻳﻞ، ﺛﺎ ﺑﺖ ﻣـﻲ ﺷـﻮد . ﻣﻼﺣﻈـﻪ ﻫـﺎ و روش ﻫﺎ ی ﻃﺮاﺣﻲ ﻣﻬﺎرﻫﺎ در ﻛﺘﺐ ﺗﺨﺼﺼﻲ و ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ در ﻧﺸﺮﻳﻪ ﺷﻤﺎره 308 - ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ و ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳـﺰی ﻛـﺸﻮر اراﺋـﻪ ﮔﺮدﻳـﺪه اﺳﺖ . در ﺷﻜﻞ )11 - 5( ، اﻧﻮاع ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻣﻬﺎری ﻫﺎ ی ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده در ﺳﭙﺮﻫﺎ ﻧﺸﺎن داده ﺷﺪه اﺳﺖ . ﺳﻤﺖ رودﺧﺎﻧﻪ ﺳﻤﺖ ﺧﺸﻜﻲ ﺳﭙﺮ ﭘﺸﺖ ﺑﻨﺪ اﻓﻘﻲ ﻣﻴﻠﻪ ﻣﻬﺎر ﺷﻤﻊ ﻣﻬﺎری ﻗﺎﺋﻢ ﺳﻤﺖ رودﺧﺎﻧﻪ ﺳﻤﺖ ﺧﺸﻜﻲ ﺳﭙﺮ ﭘﺸﺖ ﺑﻨﺪ اﻓﻘﻲ ﻣﻴﻠﻪ ﻣﻬﺎر ﺗﻴﺮ ﻳﺎ ﺻﻔﺤﻪ ﻣﻬﺎر ﺳﻤﺖ رودﺧﺎﻧﻪ ﺳﻤﺖ ﺧﺸﻜﻲ ﺳﭙﺮ ﭘﺸﺖ ﺑﻨﺪ اﻓﻘﻲ ﻣﻴﻠﻪ ﻣﻬﺎر ﺗﻴﺮ ﻣﻬﺎری ﺷﻤﻊ ﻫﺎی ﻣﺎﻳﻞ ﺳﻤﺖ رودﺧﺎﻧﻪ ﺳﻤﺖ ﺧﺸﻜﻲ ﺳﭙﺮ ﭘﺸﺖ ﺑﻨﺪ اﻓﻘﻲ ﻣﻴﻠﻪ ﻣﻬﺎر ﺑﺘﻦ ﺗﺰرﻳﻖ ﺷﺪه ﺷﺪه ﺷﻜﻞ11 - 5 - اﻧﻮاع ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻣﻬﺎری ﻫﺎ ی ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده در ﺳﭙﺮﻫﺎ 1- Tie Back 2- Tie Rods 216 ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻓﻨﻲ ﻋﻤﻮﻣﻲ ﻛﺎرﻫﺎی ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ رودﺧﺎﻧﻪ 11 - 8 - ﻣﻼﺣﻈﻪ ﻫﺎی ﻓﻨﻲ ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ ﻫﺎی ﺧﺎک ﻣﺴﻠﺢ ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ ﻫﺎی ﺧﺎک ﻣﺴﻠﺢ ﻋﻤﻮﻣﺎ دارای ﺳﻪ ﻗﺴﺖ اﺻﻠﻲ ﺷﺎﻣﻞ ﻋﻨﺼﺮ ﻣﺴﻠﺢ ﻛﻨﻨﺪه، ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ و اﺟﺰای ﻧﻤﺎ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ . ﻋﻨﺎﺻﺮ ﻣﺴﻠﺢ ﻛﻨﻨﺪه و ﺗﻘﻮﻳﺘﻲ در دو ﻧﻮع ﻣﺼﺎﻟﺢ ﻓﻠﺰی و ﻏﻴﺮﻓﻠﺰی ) از ﻧﻮع ﭘﻠﻴﻤﺮی ﺷﺎﻣﻞ ژﺋﻮﮔﺮﻳﺪ، ژﺋﻮﺗﻜﺴﺘﺎﻳﻞ و ﭘﻼﺳـﺘﻴﻚ ( ﺑـﻪ ﻛـﺎر ﻣـﻲ روﻧـﺪ . ﺑـﻪ ﻣﻨﻈـﻮر ﺑﺮآوردن ﻧﻴﺎزﻫﺎﻳﻲ ﻧﻈﻴﺮ زﻫﻜﺸﻲ، دوام ﻻزم و اﻧﺘﻘﺎل ﺗﻨﺶ اﺻﻄﻜﺎﻛﻲ از ﻋﻨﺼﺮ ﻣﺴﻠﺢ ﻛﻨﻨﺪه ﺑـﻪ ﺧـﺎک، ﻋﻤﻮﻣـﺎ ﻣـﺼﺎﻟﺢ ﺧـﺎﻛﺮﻳﺰ از ﻧـﻮع داﻧﻪ ای اﻧﺘﺨﺎب ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . در ﺻﻮرت اﺳﺘﻔﺎده از ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ ﻫﺎی ﺑﺎ ﻣﺼﺎﻟﺢ رﻳﺰدا ﻧﻪ و ﭼﺴﺒﻨﺪه، از ﻣﻔﺘﻮل ﻫﺎ و ﺷﺒﻜﻪ ﻫﺎی ﺟﻮش ﺷﺪه ﺑﻪ واﺳﻄﻪ ﻓﻌﺎل ﺷﺪن ﻓﺸﺎر ﻣﻘﺎوم ﺧﺎک، اﺳﺘﻔﺎده ﺑﻪ ﻋﻤﻞ ﻣﻲ . آﻳﺪ اﺟﺰای ﻧﻤﺎ ﺑﺮای ﻧﮕﺎه داﺷﺘﻦ ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ در اﻣﺘﺪاد دﻳﻮار، ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی از ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ ﺳﻄﺤﻲ، ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی از ﺧﻮردﮔﻲ ﻋﻨﺎﺻﺮ ﻣﺴﻠﺢ ﻛﻨﻨﺪه و ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺗﺎﻣﻴﻦ زﻳﺒﺎﻳﻲ ﺑﻪ ﻛﺎر ﺑﺮده ﻣﻲ . ﺪﺷﻮﻧ اﺟﺰای ﻧﻤﺎ ﺗﻨﻬﺎ ﺑﺮای ﻓـﺸﺎرﻫﺎی اﻓﻘـﻲ ﻛﻮﭼﻜﻲ ﻃﺮاﺣﻲ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ و ﺟﻨﺲ آﻧﻬﺎ ﻋﻤﻮﻣﺎ از ﻫﺎ ﭘﺎﻧﻞ ی ﺑﺘﻨﻲ ﭘﻴﺶ ﺳﺎﺧﺘﻪ، ورﻗﻪ ﻫﺎی ﻓﻠﺰی ﭘﻴﺶ ﺳﺎﺧﺘﻪ، ﺗﻮرﻫﺎی ﺳـﻴﻤﻲ، ﺷـﺒﻜﻪ ﻫـﺎی ﭘﻠﻴﻤﺮی و ﺳﺎﻳﺮ ﻣﺼﺎﻟﺢ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ورﻗﻪ ﻫﺎی ﻓﻠﺰی ﭘﻴﺶ ﺳﺎﺧﺘﻪ ﻣﻌﻤﻮﻻ ﺑﻪ ﺷﻜﻞ ﻣﻘﺎﻃﻊ ﻧﻴﻢ ﺑﻴﻀﻲ ﺑﻮده ﻛـﻪ ﺑـﺴﻴﺎر اﻧﻌﻄـﺎف ﭘـﺬﻳﺮ و ﻣﻘـﺎوم ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ . ﺑﺮای ﻧﺼﺐ اﻳﻦ اﻟﻤﺎن ﻫﺎ آﻧﻬﺎ را ﺑﻪ ﻳﻜﺪﻳﮕﺮ ﭘﻴﭻ ﻛﺮده و اﻟﻤﺎن ﻫﺎ ی ﻣﺴﻠﺢ ﻛﻨﻨﺪه را در ﻓﺎﺻﻠﻪ ﺑﻴﻦ آﻧﻬﺎ ﻗﺮار ﻣﻲ دﻫﻨﺪ . اﺳـﺘﻔﺎده از اﻳﻦ روش ﺑﺮای ﻣﻨﺎﻃﻘﻲ ﻛﻪ ﻣﺸﻜﻞ ﺣﻤﻞ و ﻧﻘﻞ و دﺳﺘﺮﺳﻲ دارﻧﺪ ﺑﻪ دﻟﻴﻞ ﺳﺒﻜﻲ، ﻣﻨﺎﺳﺐ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . اﻧﺘﻘﺎل ﺗﻨﺶ در ﺧﺎک در ﺗﺴﻤﻪ ﻫﺎ، ﻫﺎ ورق و ﻣﻴﻠﮕﺮدﻫﺎی ﻣﺴﻠﺢ ﻛﻨﻨﺪه از ﻃﺮﻳﻖ اﺻﻄﻜﺎک و در ﺷﺒﻜﻪ ﻫﺎی ﻣﺴﻠﺢ ﻛﻨﻨﺪه، اﻧﺘﻘﺎل ﺗﻨﺶ از ﻃﺮﻳﻖ اﺻﻄﻜﺎک و ﻫﻢ از ﻃﺮﻳﻖ ﻓﺸﺎر ﻣﻘﺎوم ﺧﺎک اﻃﺮاف ﻋﻨﺼﺮ ﻣﺴﻠﺢ ﻛﻨﻨﺪه در اﻣﺘﺪاد ﻋﺮﺿﻲ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ اﻣﺘﺪاد ﺣﺮﻛﺖ اﻧﺠﺎم ﻣﻲ ﮔﻴﺮد . اﻟﻒ- ﺗﺴﻤﻪ ﻫﺎی ﻣﺴﻠﺢ ﻛﻨﻨﺪه ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﺗﺜﺒﻴﺖ ﻣﻜﺎﻧﻴﻜﻲ ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ ﻫﺎ، ﺗﺴﻤﻪ ﻫﺎی ﻓﻮﻻدی ﻣﺴﻠﺢ ﻛﻨﻨﺪه ﺑﻪ ﺻﻮرت اﻓﻘﻲ و در ﻓﻮاﺻﻞ ﻣﺸﺨﺼﻲ از ﻳﻜﺪﻳﮕﺮ ﺑﺮ روی ﺧﺎک ﻗﺮار داده ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . ﺳﭙﺲ ﻳﻚ ﻻﻳﻪ ﺧﺎک رﻳﺨﺘﻪ و ﻣﺘﺮاﻛﻢ ﻣﻲ ﮔﺮدد و ﺗﺴﻤﻪ ﻫﺎی ردﻳﻒ ﺑﻌﺪی ﭼﻴﺪه ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ و اﻳﻦ ﻛﺎر ﺗـﺎ ﺗـﺮاز ﺑـﺎﻻی ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ اداﻣﻪ ﻣﻲ .ﻳﺎﺑﺪ ب- ﺷﺒﻜﻪ ﻫﺎی ﻣﺴﻠﺢ ﻛﻨﻨﺪه ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ ﺷﺒﻜﻪ ﻣﺴﻠﺢ ﻛﻨﻨﺪه ﺷﺎﻣﻞ اﻟﻤﺎن ﻫﺎ ی ﻓﻠﺰی ﻳﺎ ﭘﻠﻴﻤﺮی ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ ﻛﻪ ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﻛﺸﺸﻲ ﺑﺎﻻﻳﻲ دارﻧﺪ و در ﺻﻔﺤﻪ ﻫـﺎی اﻓﻘـﻲ در داﺧﻞ ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻻﻳﻪ ﻻﻳﻪ ﻣﺸﺎﺑﻪ ﺗﺴﻤﻪ ﻫﺎی ﻓﻠﺰی ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮﻧﺪ . 11 - 8 - 1 - ﻣﺰاﻳﺎ و ﻣﻌﺎﻳﺐ  ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ ﻫﺎی ﺧﺎک ﻣﺴﻠﺢ در ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ ﺑﺎ دﻳﻮارﻫﺎی ﺣﺎﻳﻞ ﻣﻌﻤﻮﻟﻲ اﻗﺘﺼﺎدی ﺗﺮ ﺑﻮده و ﺳﺮﻋﺖ و ﺳﻬﻮﻟﺖ اﺟـﺮ ای ﺧـﺎک ﻣـﺴﻠﺢ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ دﻳﻮارﻫﺎی ﺣﺎﻳﻞ ﺑﻴﺶ ، ﺗﺮ اﺳﺖ و ﺑﻪ ﻧﻴﺮوی اﻧﺴﺎﻧﻲ زﻳﺎد و ﺗﺠﻬﻴﺰات ﺗﺨﺼﺼﻲ ﻧﻴﺎز ﻧﺪارد .  ﺑﺴﻴﺎری از اﺟﺰای اﺟ ﺮاﻳ ﻲ ﺧﺎک ﻣﺴﻠﺢ، ﭘﻴﺶ ﺳﺎﺧﺘﻪ ﺑﻮده و ﺑﻪ ﻫﻤﻴﻦ ﻋﻠﺖ اﺟﺮای آن دﻗﻴﻖ و ﺳﺮﻳﻊ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد و ﺑﺪون ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ارﺗﻔﺎع و ﻃﻮل دﻳﻮار، ﺳﺎزه ﺧﺎک ﻣﺴﻠﺢ در ﺣﻴﻦ اﺟﺮا، ﻛﺎﻣﻼ ﭘﺎﻳﺪار اﺳﺖ .  ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ ﻫﺎی ﺧﺎک ﻣﺴﻠﺢ در ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ ﺑﺎ دﻳﻮارﻫﺎی ﺣﺎﻳﻞ ﻃﺮه ای از اﻧﻌﻄﺎف ﭘﺬﻳﺮی ﺑﻴﺶ ﺗﺮ ی ﺑﺮﺧﻮردارﻧﺪ و ﻗﺎدر ﺑﻪ ﺗﺤﻤﻞ ﺗﻐﻴﻴﺮ و ﻫﺎ ﺷﻜﻞ ﻧﺸﺴﺖ ﻫﺎ ی ﺑﺰرگ ﺗﺮ ی ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ . ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ در ﺻﻮرت اﺳﺘﻔﺎده از ﻫﺎ ﺣﺎﻳﻞ ی ﺧﺎک ﻣﺴﻠﺢ، اﻣﻜﺎن ﻛﺎﻫﺶ ﺿـ ﺮاﻳ ﺐ اﻳﻤﻨﻲ ﻇﺮﻓﻴﺖ ﺑﺎرﺑﺮی ﺧﺎک ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﻫﺎ ﻳﻞﺣﺎ ی ﺻﻠﺐ ﻣﻌﻤﻮﻟﻲ وﺟﻮد ﺧﻮاﻫﺪ داﺷﺖ . ﻓﺼﻞ ﻳﺎزدﻫﻢ - دﻳﻮارﻫﺎ ی ﺣﺎﻳﻞ 217  ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ اﻧﻌﻄﺎف ﭘﺬﻳﺮی و ﺧﺎﺻﻴﺖ ﺟﺬب اﻧﺮژی ﺗﻮده ﺧﺎک ﻳﻜﭙﺎرﭼﻪ ﭘﺸﺖ دﻳﻮار، ﻋﻤﻠﻜﺮد ﻟﺮزه ای دﻳﻮارﻫﺎی ﺧـﺎک ﻣـﺴﻠﺢ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ دﻳﻮارﻫﺎی ﺣﺎﻳﻞ ﺻﻠﺐ، ﺑﻬﺘﺮ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ .  ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ اﻳﻨﻜﻪ اﺟﺰای ﻧﻤﺎ دارای ﻧﻘﺶ درﺟﻪ دوم در ﭘﺎﻳﺪاری ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ ﺧﺎک ﻣﺴﻠﺢ ﻫﺴﺘ ﻨﺪ، اﻧﻌﻄـﺎف ﭘـﺬﻳﺮی ﺑـﻴﺶ ﺗـﺮ ی در اﻧﺘﺨﺎب ﻫﻨﺪﺳﻪ و آ راﻳ ﺶ آﻧﻬﺎ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﺣﺼﻮل زﻳﺒﺎﻳﻲ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ دﻳﻮارﻫﺎی ﺣﺎﻳﻞ ﻣﺘﻌﺎرف وﺟﻮد دارد . ﻃﺮح ﻫﻨﺪﺳﻲ، رﻧـﮓ و راﻳ آ ﺶ ﻋﻨﺎﺻﺮ ﻧﻤﺎ ﻛﻪ از ﺟﻨﺲ ﻫﺎ ﭘﺎﻧﻞ ی ﺑﺘﻨﻲ ﭘﻴﺶ ﺳﺎﺧﺘﻪ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ، از ﺟﻤﻠﻪ ﻋﺎﻣﻞ ﻫﺎ ی ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻐﻴﻴﺮ ﺟﻬﺖ اﻳﺠﺎد ﻃـﺮح ﻫـﺎ ی ﻣﺘﻨﻮع در ﻧﻤﺎی ﺳﺎﻣ ﺎﻧﻪ ﻫﺎی ﺧﺎک ﻣﺴﻠﺢ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ .  در ﺻﻮرت ﺑﺎﻻ ﺑﻮدن ﺧﺎﺻﻴﺖ ﻗﻠﻴﺎﻳﻲ ﺧﺎک، اﻣﻜﺎن ﺧﻮردﮔﻲ ﺗﺴﻤﻪ ﻫﺎی ﻓﻠﺰی وﺟﻮد ﺧﻮاﻫﺪ داﺷﺖ . اﺟﺮای ﭘﻮﺷﺶ ﻫﺎ ی وﻳـﮋه، ﻧﻈﻴﺮ ﮔﺎﻟﻮاﻧﻴﺰه و ﭼﺴﺐ ﻫﺎ ی اﭘﻮﻛﺴﻲ ﺑﺎ ﺿﺨﺎﻣﺖ ﻣﺸﺨﺺ ﺑﺮ روی ﺗﺴﻤﻪ ﻫﺎی ﻓﻠـﺰی، ﺟﻬـﺖ ﻛـﺎﻫﺶ ﺧـﻮردﮔﻲ و ﻛـﺎﻫﺶ ﺿﺨﺎﻣﺖ آﻧﻬﺎ در ﻃﻮل دوره ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری ﻣﺪ ﻧﻈﺮ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ .  ﻫﺮﭼﻨﺪ ﺷﺒﻜﻪ ﻫﺎی ﭘﻠﻴﻤﺮی ﻣﻘﺎوﻣﺖ اوﻟﻴﻪ زﻳﺎدی دارﻧﺪ وﻟﻲ اﻣﻜﺎن ﻛﺎﻫﺶ ﻣﻘﺎوﻣﺖ آﻧﻬﺎ در ﺣﻴﻦ اﺟـﺮا و ﺑـﻪ ﻟﺤـﺎظ آﺳـﻴﺐ و ﺳﺎﻳﻴﺪﮔﻲ، وﺟﻮد ﺧﻮاﻫﺪ داﺷﺖ .  اﺟﺮای ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ ﺧﺎک ﻣﺴﻠﺢ ﺑﻪ ﻟﺤﺎظ ﺑﺮداﺷﺘﻦ ﻛﻞ ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ و رﻳﺨﺘﻦ و ﺗﺮاﻛﻢ ﻣﺠـﺪد آن، دارای ﻋﻤﻠﻴـﺎت ﺧـﺎﻛﻲ ﺑـﻴﺶ ﺗـﺮ ی ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﻫﺎ ﺣﺎﻳﻞ ی ﻣﻌﻤﻮﻟﻲ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد . ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺑﺎﻳﺪ ﺗﻮﺟﻪ داﺷﺖ اﻣﻜﺎن ﺧﺎک ﺑﺮداری از ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ ﻫﺎی ﻣـﺴﻠﺢ ﺷـﺪه وﺟـﻮد ﻧﺪارد، زﻳﺮا ﭘﺎﻳﺪاری و ﺗﻮان ﺑﺎرﺑﺮی ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ، ﺑﻪ واﺳﻄﻪ وزن ﺧﺎک ﻣﺘﻜﻲ ﺑﺮ ﺗﺴﻤﻪ ﻫﺎ ﻳﺎ ﺷﺒﻜﻪ ﻫﺎی ﻣﺴﻠﺢ ﻛﻨﻨﺪه ﺗﺎﻣﻴﻦ ﻣﻲ ﮔﺮدد .  ﻧﺴﺒﺖ ﻋﺮض ﺑﻪ ارﺗﻔﺎع در دﻳﻮارﻫﺎی ﺧﺎک ﻣﺴﻠﺢ ﻣﻌﻤﻮﻻ ﺑﺰرگ ﺑ ﻮده و در ﻧﺘﻴﺠﻪ ﺑﺮﺧﻼف دﻳﻮارﻫﺎی ﺣﺎﻳﻞ ﻣﻌﻤـﻮﻟﻲ، ﭘﺪﻳـﺪه ﺗﻤﺮﻛﺰ ﺗﻨﺶ در ﭘﻨﺠﻪ دﻳﻮار دﻳﺪه ﻧﻤﻲ ﺷﻮد . ﺑﻪ ﻫﻤﻴﻦ دﻟﻴﻞ ﺑﺮای ﺑﺴﺘﺮﻫﺎی ﺑﺎ ﻇﺮﻓﻴﺖ ﺑﺎرﺑﺮی ﻛﻢ، ﻣﻨﺎﺳﺐ ﻫﺴﺘﻨﺪ . 11 - 8 - 2 - ﻣﻼﺣﻈﻪ ﻫﺎی ﻃﺮاﺣﻲ و اﺟ ﻲﺮاﻳ  ﺳﺎزه ﻫﺎی ﺧﺎک ﻣﺴﻠﺢ در دو ﺣﺎﻟﺖ ﭘﺎﻳﺪاری داﺧﻠﻲ و ﺧﺎرﺟﻲ ﺑﺎﻳـﺪ ﻛﻨﺘـﺮل ﮔﺮدﻧـﺪ وﻛﻨﺘـﺮل ﭘﺎﻳـﺪاری ﺧـﺎرﺟﻲ آﻧﻬـﺎ ﻣـﺸﺎﺑﻪ دﻳﻮارﻫﺎی ﺑﺘﻨﻲ وزﻧﻲ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻳﻚ واﺣﺪ ﻳﻜﭙﺎرﭼﻪ ﺷﺎﻣﻞ ﻛﻨﺘﺮل واژﮔﻮﻧﻲ، ﻟﻐﺰش، ﻇﺮﻓﻴﺖ ﺑﺎرﺑﺮی، ﻛﻨﺘﺮل ﭘﺎﻳﺪاری ﺷـﻴﺮواﻧﻲ و ﻛﻨﺘﺮل ﻧﺸﺴﺖ ﻫﺎ ی ﻧﺎﻣﺴﺎوی ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﻛﻨﺘﺮل ﭘﺎﻳﺪاری داﺧﻠﻲ اﻳﻦ ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ ﻫﺎ ﺷﺎﻣﻞ ﺑﺮرﺳﻲ ﻧﻴﺮوﻫﺎی داﺧﻠﻲ وﺳﺎﻳﻞ ﺗـﺴﻠﻴﺢ و ﻋﺪم ﮔﺴﻴﺨﺘﮕﻲ ﻳﺎ ﺑﻴﺮون آﻣﺪن آ ﻧﻬﺎ ﺗﺤﺖ ﺑﺎرﻫﺎی وارد ﺷﺪه ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ .  ﻛﻨﺘﺮل واژﮔﻮﻧﻲ در ﻣﻮاردی ﻛﻪ ﺣﺪاﻗﻞ ﻃﻮل ﺗﺴﻤﻪ ﻫﺎی ﺗﻘﻮﻳﺘﻲ ﺣﺪود 70 ، درﺻﺪ ارﺗﻔﺎع دﻳﻮار ﺑﺎﺷﺪ ﺑﻌﻀﺎ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻛﻨﻨﺪه ﺑﻮده و ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ در ﺳﺎزه ﻫﺎی ﺑﻠﻨﺪﺗﺮ از 10 ﻣﺘﺮ و در ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ ﻫﺎی ﺷﻴﺐ دار، ﻋﺎﻣﻞ ﻟﻐﺰش ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻛﻨﻨﺪه ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ .  ﺟﻬﺖ اﻃﻤﻴﻨﺎن از ﻛﻔﺎﻳﺖ ﻇﺮ ﻓﻴﺖ ﮔﺴﻴﺨﺘﮕﻲ ) ﺷﻜﺴﺖ ( وﺳﺎﻳﻞ ﺗﺴﻠﻴﺢ، ﺳﻄﺢ ﻣﻘﻄـﻊ آن ﺑـﺎ در ﻧﻈـﺮ ﮔـﺮﻓﺘﻦ ﻛـﺎﻫﺶ اﺑﻌـﺎد ﺑﻪ ﻋﻠﺖ ﺧﻮردﮔﻲ، ﺑﺎﻳﺪ در ﻣﻘﺎﺑﻞ ﻧﻴﺮوﻫﺎی وارد ﺷﺪه ﻛﺎﻓﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﺗﻨﺶ ﻛﺸﺸﻲ ﻣﺠﺎز در ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺳﻄﺢ ﻣﻘﻄﻊ ﺗﺴﻤﻪ ﻫﺎ ﻳﺎ ادوات ﺗﻘﻮﻳﺘﻲ ﻣﻌﺎدل 55 درﺻﺪ ﺣﺪ ﺗﺴﻠﻴﻢ وﺳﺎﻳﻞ در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﻣﻲ ﺷﻮد (0.55Fy) .  ﻣﻌﻤﻮﻻ در ﺷ ﻳﺮا ﻂ ﻣﻼﻳﻢ ﺗﺎ ﻣﺘﻮﺳﻂ از ﻟﺤﺎظ وﺟﻮد آب و ﺗﺮﻛﻴﺐ ﻫﺎ ی ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ ﺧﻮرﻧﺪه ) ﺑﺎ ﺷ ﺮاﻳ ﻂ pH 5 اﻟﻲ10 ، ﻳﻮن ﻛﻠﺮﻳﺪ ﺣﺪاﻛﺜﺮ ppm 200 و ﻳﻮن ﺳﻮﻟﻔﺎت ﺣﺪاﻛﺜﺮppm 1000 ( ، از ﻣﺼﺎﻟﺢ ﻓﻮﻻدی ﺑﺎ روﻛﺶ ﮔﺎﻟﻮاﻧﻴﺰه و ﺑﺎ رﻋﺎﻳﺖ ﺿـﺨﺎﻣﺖ ﻻزم ﺟﻬﺖ ﺗﺎﻣﻴﻦ ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﻛﺎﻓﻲ در ﻃﻮل ﻋﻤﺮ ﻣﻔﻴﺪ ﺳﺎزه اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲ ﺷﻮد ر ﺷ د . ﺮاﻳ ﻂ ﺷﺪﻳﺪ و ﺧﺎرج از ﻣﺤﺪوده ﻫﺎی اراﺋـﻪ ﺷـﺪه، 218 ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻓﻨﻲ ﻋﻤﻮﻣﻲ ﻛﺎرﻫﺎی ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﺗﻮﺻﻴﻪ ﻣﻲ ﮔﺮدد از دﻳﻮارﻫﺎی ﺣﺎﻳﻞ وزﻧﻲ ﻣﻌﻤﻮﻟﻲ و ﻳﺎ ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ ﻫﺎی ﺧﺎک ﻣﺴﻠﺢ ﺑﺎ ﭘﻮﺷﺶ ﮔﻴـﺎﻫﻲ اﭘﻮﻛـﺴﻲ اﺳـﺘﻔﺎده ﮔـﺮدد . ﺣﺪاﻗﻞ ﭘﻮﺷﺶ اﭘﻮﻛﺴﻲ، 450 ﻣﻴﻜﺮون ﺗﻮﺻﻴﻪ ﻣﻲ ﮔﺮدد .  در ﺻﻮرت اﺳﺘﻔﺎده از ﭘﻮﺷﺶ ﻫﺎ ی اﭘﻮﻛﺴﻲ، ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ ﺑﺎﻳﺪ ﮔﺮدﮔﻮﺷﻪ ﺑ ﻮده و ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺣﺪاﻛﺜﺮ اﻧﺪازه داﻧﻪ ﻫـﺎ ﻣﻌـﺎدل 25 ﻣﺘﺮ ﻣﻴﻠﻲ ﺑﺎﺷﺪ .  ﺑﺎﻳﺪ ﺗﺪاﺑﻴﺮ ﻻزم ﺑﺮای زﻫﻜﺸﻲ ﺧﺎک ﭘﺸﺖ دﻳﻮار ﺧﺎک ﻣﺴﻠﺢ اﺗﺨﺎذ ﮔﺮدد ﺗﺎ ﺑﻪ ﺣﺎﻟﺖ اﺷﺒﺎع درﻧﻴﺎﻳﺪ . ﻫﻤﭽﻨـﻴﻦ ﺑﺎﻳـﺪ از ورود آب ﻫﺎی ﺳﻄﺤﻲ ﺑﻪ ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ ﭘﺸﺖ دﻳﻮار ﺧﺎک ﻣﺴﻠﺢ ﺑﻪ دﻟﻴﻞ اﺣﺘﻤﺎل آﻟﻮدﮔﻲ اﻳﻦ آب ﻫﺎ ﺑﻪ ﻣﻮاد ﺷـﻴﻤﻴﺎﻳﻲ ﻣـﻀﺮ ﺟﻠـﻮﮔﻴﺮی ﺷﻮد اﻳﻦ ﺑﻪ . ﻣﻨﻈﻮر ﻣﻲ ﺗﻮان از ﻏﺸﺎ ی ﻧﻔﻮذﻧﺎﭘﺬﻳﺮ ﺑﻴﻦ ﺳﻄﺢ ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ ) آﺳﻔﺎﻟﺖ و ...( و اوﻟﻴﻦ ردﻳﻒ از ﺗﺴﻤﻪ ﻫﺎی ﻓﻠﺰی اﺳـﺘﻔﺎده ﻧﻤﻮد .  ،ﺟﻬﺖ اﺟﺮای ﻋﻤﻠﻴﺎت ﻫﺎ ﭘﺎﻧﻞ ی ﭘﻴﺶ ﺳﺎﺧﺘﻪ ﻧﻤﺎ ﺗﻮﺳﻂ ﺟﺮﺛﻘﻴـﻞ ﺣﻤـﻞ ﺷـﺪه و روی ﺷـﻨﺎژ ﺗـﺮاز ﻛـﻪ ﻋﻤـﻼ ﻳـﻚ ﻗـﺴﻤﺖ ﻏﻴﺮﺳﺎزه ای اﺳﺖ و در ﭘﺎی دﻳﻮار اﺟ ﺮا ﻣﻲ ﮔﺮدد، اﺳﺘﻘﺮار ﻣﻲ ﻳﺎﺑﺪ و ﺳﭙﺲ ﭘﺸﺖ ﻫﺎ ﭘﺎﻧﻞ ی ﭘﻴﺶ ﺳـﺎﺧﺘﻪ، ﻻﻳـﻪ اوﻟﻴـﻪ ﺧـﺎﻛﺮﻳﺰ ﭘﺨﺶ ﺷﺪه، ﺗﺴﻄﻴﺢ و ﻣﺘﺮاﻛﻢ ﻣﻲ ﮔﺮدد . ﺗﺮاﻛﻢ ﺑﺴﺘﺮ ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ در ﻫﺮ ﻻﻳﻪ ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﻏﻠﺘﻚ ﻫﺎ ی ارﺗﻌﺎﺷﻲ ای ﻟﺮزه ) ( ﻛﻮﭼـﻚ در ﻧﻮاﺣﻲ دور از دﻳﻮار و ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﺗﺨﻤﺎق ﻫﺎ ی دﺳﺘﻲ در ﻧﻮاﺣﻲ ﻧﺰدﻳﻚ ﺑﻪ ﭘ ﻮﺳﺘﻪ ﻧﻤﺎ اﻧﺠﺎم ﻣﻲ ﺷﻮد . ﭘﺲ از اﺟﺮای اوﻟﻴﻦ ﻻﻳﻪ ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ ، ﺗﺴﻤﻪ ﻫﺎ ﻳﺎ اﻧﻮاع دﻳﮕﺮ وﺳﺎﻳﻞ ﺗﺴﻠﻴﺢ، روی ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ اﺳﺘﻘﺮار ﻳﺎﻓﺘﻪ و ﺑﺎ ﻻﻳﻪ دوم ﺧـﺎﻛﺮﻳﺰ ﺑـﻪ ﻃﺮﻳـﻖ ﻳـﺎد ﺷـﺪه ﭘﻮﺷﺎﻧﺪه ﻣﻲ ﺷﻮد و اﻳﻦ روﻧﺪ ﺗﺎ ﺗﺮاز ﻓﻮﻗﺎﻧﻲ دﻳﻮار ﺗﻜﺮار ﻣﻲ ﮔﺮدد . ﺗﺠﻬﻴﺰات اﺟ ﺮاﻳ ﻲ ﻧﺒﺎﻳﺪ ﻣﺴﺘﻘﻴﻤﺎ روی وﺳﺎﻳﻞ ﺗﺴﻠﻴ ﺢ ﺣﺮﻛﺖ ﻧﻤﺎﻳﺪ ﻫﺎ ﭘﺎﻧﻞ . ی ﭘﻴﺶ ﺳﺎﺧﺘﻪ ﺑﺘﻨﻲ ﺑﺎﻳﺪ ﻗﺪری ﺑﻪ ﺳﻤﺖ ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ ، ﺑﻪ ﺻﻮرت ﺷﻴﺐ دار اﺟﺮا ﺷـﻮد ) در ﺣـﺪود ﻳـﻚ اﻓﻘـﻲ ﺑـﻪ 50 ﻋﻤﻮدی (. ﻣﺼﺎﻟﺢ ﭘﺮﻛﻨﻨﺪه ) اﻟﻴﺎف، ﻓﻮم، ﻧﺌﻮﭘﺮن و ...( در ﺣﺪ ﻓﺎﺻﻞ درز اﻓﻘﻲ ﺑﻴﻦ ﻫـﺎ ﭘﺎﻧﻞ ی ﭘﻮﺳـﺘﻪ ﻧﻤـﺎ، ﺟﻬـﺖ ﻳﻜﻨـﻮاﺧﺘﻲ ﺗﻮزﻳﻊ ﻓﺸﺎر ﻫﺎ ﭘﺎﻧﻞ ﻗﺮارداده ﻣﻲ ﺷﻮد . ﻣﻌﻤ ﻮﻻ ﻳﻚ ﻻﻳﻪ ژﺋﻮﺗﻜﺴﺘﺎﻳﻞ ﺑﺮ روی ﻛﻞ درزﻫﺎی ﺑـﻴﻦ ﭘﺎﻧـﻞ ﻫـﺎ ی ﺑﺘﻨـﻲ در ﺳـﻤﺖ ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮد ﺗﺎ ﻣﺎﻧﻊ از رد ﺷﺪن ذره ﻫﺎی رﻳﺰ ﺧﺎک از درزﻫﺎی ﺑﻴﻦ اﻟﻤﺎن ﻫﺎ ی ﺑﺘﻨﻲ ﭘﻴﺶ ﺳﺎﺧﺘﻪ ﮔﺮدد .  ﺗﻮﺻﻴﻪ ﻣﻲ ﺷﻮد داﻧﻪ ﺑﻨﺪی ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر اﺳﺘﻔﺎده در ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ ﻫﺎی ﺧﺎک ﻣﺴﻠﺢ ﺑﻪ ﻧﺤﻮی ﺻﻮرت ﮔﻴﺮد ﻛﻪ PI ﺧﺎک، ﻛﻢ ﺗﺮ از 6 و درﺻﺪﻫﺎی ﻋﺒﻮری از اﻟﻜﻞ ﻫﺎ ﺑﻪ ﺷﺮح زﻳﺮ ﺑﺎﺷﻨﺪ :  ﺑﺮای اﻟﻚ150 ﻣﺘﺮ ﻣﻴﻠﻲ ی، درﺻﺪ ﻋﺒﻮری 100  ﺑﺮای اﻟﻚ75 ﻣﺘﺮ ﻣﻴﻠﻲ ی، درﺻﺪ ﻋﺒﻮری 100 - 75  ﺑﺮای اﻟﻚ75 ﻣﻴﻜﺮون، درﺻﺪ ﻋﺒﻮری25 - 0  ﺿﺮﻳﺐ اﺻﻄﻜﺎک داﺧﻠﻲ ﺧﺎک ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ ﻣﺴﻠﺢ از ﻋﻮاﻣﻞ ﻣﻬﻢ ﻃﺮاﺣﻲ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . در ﺳﺎزه ﻫﺎی آﺑﻲ ﻣﻘﺪار ﺣﺪاﻗﻞ ﻣﺴﺎوی 25  درﺟﻪ ﺗﻮﺻﻴﻪ ﻣﻲ ﮔﺮدد .  ﺑﻪ ﻃﻮرﻛﻠﻲ ارزﻳﺎﺑﻲ ﻛﻴﻔﻴﺖ ﻣﻜﺎﻧﻴﻜﻲ ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ ﻛﻪ ﻋﻤﺪﺗﺎ ﻣﻴﺰان اﺻﻄﻜﺎک ﺧﺎک و ﺗـﺴﻤﻪ ﻣـﻲ ﺑﺎﺷـﺪ، ﺗﻮﺳـﻂ ﺿـﻮاﺑﻂ داﻧﻪ ﺑﻨﺪی ﺑﻴﺎن ﻣﻲ ﺷﻮد ﻛﻪ ﻋﺎﻣﻞ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻛﻨﻨﺪه، درﺻﺪ ﻣﺼﺎﻟﺢ رﻳﺰﺗﺮ از 80 m  و15 m  ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ . در ﺻـﻮرﺗﻲ ﻛـﻪ درﺻـﺪ ﻣﺼﺎﻟﺢ ﻋﺒﻮری از اﻟﻚ 80 m  ﺗﺮ ﻛﻢ از 15 درﺻﺪ ﺑﺎﺷﺪ، ﺿﺎﺑﻄﻪ ﻣﻜﺎﻧﻴﻜﻲ ﺗﺎﻣﻴﻦ ﺷﺪه و ﻣﺼﺎﻟﺢ از اﻳﻦ ﻟﺤﺎظ ﻗﺎﺑـﻞ اﺳـﺘﻔﺎده اﺳﺖ، در ﻏﻴﺮ اﻳﻦ ﺻﻮرت از ﺟﺪول )11 - 4(، اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲ ﮔﺮدد .  ﻣﺼﺎﻟﺢ ﻣﺴﻠﺢ ﻛﻨﻨﺪه در ﺳﺎ ﻣﺎﻧﻪ ﻫﺎی ﺧﺎک ﻣﺴﻠﺢ ﻋﺒﺎرﺗﻨﺪ از ﻓﻮﻻد ﮔﺎﻟﻮاﻧﻴﺰه، آﻟﻴﺎژ آﻟﻮﻣﻴﻨﻴﻢ - ﻣﻨﻴﺰﻳﻢ، ﻓـﻮﻻد ﺿـﺪزﻧﮓ و ﻣـﻮاد ﭘﻠﻴﻤﺮی . اﻳﻦ ﻧﻮع ﻣﻮاد ﺑﻪ اﺷﻜﺎل ﻣﺨﺘﻠﻔﻲ ﻧﻈﻴﺮ ﺗﺴﻤﻪ، ﺷﺒﻜﻪ، ﻣﻴﻠﻪ ﻣﻬﺎر، ﺻـﻔﺤﻪ ﻫـﺎی ﮔـﺴﺘﺮده، ﺗـﻮری و ... ﺑـﻪ ﻛـﺎر ﺑـﺮده ﻓﺼﻞ ﻳﺎزدﻫﻢ - دﻳﻮارﻫﺎ ی ﺣﺎﻳﻞ 219 ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . ﻣﻌﻤﻮل ﺗﺮﻳﻦ ﺷﻜﻞ اﻳﻦ اﻟﻤﺎن ﻫﺎ ، ﺗﺴﻤﻪ ﻫﺎی ﻓﻠﺰی ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ . ﻣﺼﺎﻟﺢ ﻏﻴﺮﻓﻠﺰی ﻣﻌﻤﻮﻻ از ﭘﻠﻴﻤﺮﻫﺎ ﺳﺎﺧﺘﻪ ﻣﻲ ﺷـﻮﻧﺪ . اﻳﻦ اﻟﻤﺎن ﻫﺎ ﻣﻌﻤﻮﻻ ﺿﻌﻴﻒ ﺗﺮ از اﻟﻤﺎن ﻫﺎ ی ﻣﺸﺎﺑﻪ ﻓﻠﺰی ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ وﻟﻲ دﭼﺎر ﺧﻮردﮔﻲ ﻧﻤﻲ ﺷﻮﻧﺪ و ﭘﺪﻳﺪه ﺧـﺰش ﻣﻌﻤـﻮﻻ در اﻳﻦ ﻣﻮارد از اﻫﻤﻴﺖ ﺑﺴﻴﺎری ﺑﺮﺧﻮردار اﺳﺖ . ﺟﺪول 11 - 4 - ﻣﺤﺪوده داﻧﻪ ﺑﻨﺪی ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺑﺮای ﺿﻮاﺑﻂ ﻣﻜﺎﻧﻴﻜﻲ ) ﺑﺮای در ﺻﺪ ﻋﺒﻮری80 m  ﺑﺰرگ ﺗﺮ از 15 درﺻﺪ ( %10 ﺿﺎﺑﻄﻪ ﻣﻜﺎﻧﻴﻜﻲ را ﺗﺎﻣﻴﻦ ﻛﻨﺪ ﻣﻲ زاوﻳﻪ اﺻﻄﻜﺎک داﺧﻠﻲ 25 درﺟﻪ ﺿﺎﺑﻄﻪ ﻣﻜﺎﻧﻴﻜﻲ را ﺗﺎﻣﻴﻦ ﻛﻨﺪ ﻣﻲ ﺗﺴﻤﻪ ﻫﺎی ﺑﺎ ﭘﻴﻮﺳﺘﮕﻲ ﺑﺎﻻ ) آﺟﺪار ( زاوﻳﻪ اﺻﻄﻜﺎک داﺧﻠﻲ >25 درﺟﻪ ﻣﺼﺎﻟﺢ ﻏﻴﺮﻗﺎﺑﻞ اﺳﺘﻔﺎده در ﺧﺎک ﻣﺴﻠﺢ زاوﻳﻪ اﺻﻄﻜﺎک ﺧﺎک و ﺗﺴﻤﻪ 22 درﺟﻪ ﺿﺎﺑﻄﻪ ﻣﻜﺎﻧﻴﻜﻲ را ﺗﺎﻣﻴﻦ ﻛﻨﺪ ﻣﻲ 10 % ﺗﺎ 20 % ﺗﺴﻤﻪ ﻫﺎی ﺻﺎف زاوﻳﻪ اﺻﻄﻜﺎک ﺧﺎک و ﺗﺴﻤﻪ >25 درﺟﻪ ﻣﺼﺎﻟﺢ ﻏﻴﺮﻗﺎﺑﻞ اﺳﺘﻔﺎده در ﺧﺎک ﻣﺴﻠﺢ درﺻﺪ ﻋﺒﻮری از15 m  20 % > ﻣﺼﺎﻟﺢ ﻏﻴﺮﻗﺎﺑﻞ اﺳﺘﻔﺎده در ﺧﺎک ﻣﺴﻠﺢ 11 - 9 - ﻣﻼﺣﻈﻪ ﻫﺎی ﻓﻨﻲ ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ ﻫﺎی ﭘﻴﺶ ﺳﺎﺧﺘﻪ ﺑﺘﻨﻲ ﻣﺪوﻻر ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ ﻫﺎی ﻣﺪوﻻر ﺑﺘﻦ ﭘﻴﺶ ﺳﺎﺧﺘﻪ در واﻗﻊ ﻣﺘﺸﻜﻞ از ﺑﻠﻮک ﻫﺎ ی ﺑﺘﻨﻲ ﺗﻮﺧﺎﻟﻲ ﺑﻮده ﻛﻪ ﺑـﺎ ﺧـﺎک ﭘـﺮ ﺷـﺪه و ﺑـﺎ ﻗﻔـﻞ و ﺑـﺴﺖ و در ﮔﻴﺮی در ﻳﻜﺪ ﻳﮕﺮ، ﺑﻪ ﺻﻮرت ﺣﺎﻳﻞ وزﻧﻲ ﻋﻤﻞ ﻣﻲ ﻛﻨﻨﺪ . ﺳﺮﻋﺖ زﻳﺎد اﺟﺮای اﻳﻦ ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ ﻣﻌﻤﻮﻻ ﺑﺎﻋﺚ ﺻﺮﻓﻪ ﺟﻮﻳﻲ در ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎ ﻧـﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ ﻫﺎی ﺧﺎک ﻣﺴﻠﺢ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . اﺟﺰای اﺻﻠﻲ ﺗﺸﻜﻴﻞ دﻫﻨﺪه اﻳﻦ ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ ، ﻗﻄﻌﻪ ﻫﺎ ﻳﺎ ﺑﻠﻮک ﻫﺎ ی ﺑﺘﻦ ﻣﺴﻠﺢ ﭘﻴﺶ ﺳﺎﺧﺘﻪ ای ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ ﻛﻪ در ﻗﺴﻤﺖ داﺧﻠﻲ ﺧﻮد ﻓـﻀﺎی ﺧﺎﻟﻲ داﺷ ﺘﻪ و اﻳﻦ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﭘﺲ از ﺳﺮﻫﻢ ﺑﻨﺪی و درﮔﻴﺮی ﻣﻜﺎﻧﻴﻜﻲ، ﺑﺮ روی ﺧﺎک ﻃﺒﻴﻌﻲ و ﻳﺎ ﺑﺮ روی ﻳﻚ ﺷﺎﻟﻮده ﺑﺘﻨﻲ ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮﻧـﺪ . ﺑﻌﻀﻲ از اﻧﻮاع اﻳﻦ ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ ﻫﺎ دارای آ راﻳ ﺶ ﺧﺎص و ﻳﺎ ﺑﺎزﺷﻮﻳﻲ در ﻗﺴﻤﺖ ﻣﻴﺎﻧﻲ ﺳﺎزه دﻳﻮار ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ و در ﺑﻌﻀﻲ ﻣﻮارد اﻣﻜـﺎن ﭘـﺮورش ﮔﻞ و ﮔﻴﺎه در ﻗﺴﻤﺖ ﻣﻴﺎﻧﻲ اﻳﻦ ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ ﻧﻴﺰ وﺟﻮد دارد . اﻳﻦ ﻧﻮع دﻳﻮارﻫﺎ ﺑﻪ ﻟﺤﺎظ ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺣﻔﺎری و ﻣﺤﻞ ﻗﺮارﮔﻴﺮی، ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ دﻳﻮارﻫﺎی ﺣﺎﻳﻞ ﻣﻌﻤﻮﻟﻲ ﺑﺴﻴﺎر اﻗﺘﺼﺎدی ﻫﺴﺘﻨﺪ ﺑﻪ . ﺧـﺼﻮص، در ﺣﺎﻻﺗﻲ ﻛﻪ ﺳﻄﺢ دﻳﻮار ﺑﻴﺶ از 500 ﻣﺘﺮﻣﺮﺑﻊ و ارﺗﻔﺎع ﻛﻞ دﻳﻮار ﺑﻴﺶ از5/2 ﻣﺘﺮ ﺑﺎﺷﺪ . ﺳﺮﻫﻢ ﺑﻨﺪی ﺑﻠﻮک ﻫﺎ ی ﭘﻴﺶ ﺳﺎﺧﺘﻪ، ﻧﻴﺎزی ﺑﻪ ﻗ ﻔﻞ و ﺑﺴﺖ و ﮔﻴﺮه و ﻳﺎ ﺳﺎﻳﺮ ادوات ﻣﻜﺎﻧﻴﻜﻲ ﻧﺪارد و ﺣﺘﻲ اﺳﺘﻔﺎده ﻣﺠﺪد از آﻧﻬﺎ ﻧﻴـﺰ اﻣﻜﺎﻧﭙﺬﻳﺮ اﺳﺖ . ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ در اﻳﻦ ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ از ﻫﻴﭻ ﮔﻮﻧﻪ اﻟﻤﺎن ﺗﻘﻮﻳﺘﻲ ) ﻓﻠﺰی ﻳﺎ ﻏﻴﺮﻓﻠﺰی ( در داﺧﻞ ﺧﺎک اﺳﺘﻔﺎده ﻧﻤﻲ ﮔﺮدد و اﻧﺠﺎم ﺣﻔﺎری در ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ ﭘﺸﺖ دﻳﻮار، ﭘﺎﻳﺪاری ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﺣﺎﻳﻞ را ﺑﺮﺧﻼف دﻳﻮار ﻫﺎی ﺧﺎک ﻣﺴﻠﺢ ﺑﻪ ﺧﻄﺮ ﻧﻤﻲ اﻧﺪازد . ﺣﺎﻳﻞ ﻫﺎی اﺟﺮا ﺷﺪه ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﺑﻠﻮک ﻫﺎی ﺑﺘﻨﻲ ﭘﻴﺶ ﺳﺎﺧﺘﻪ ﻣﺪوﻻر، ﺗﺮک ﻫﺎی ﻧﺴﺒﺘﺎ ﻛﻮﭼﻜﻲ در ﻣﺤـﻞ اﺗـﺼﺎل ﻫـﺎی داﺧﻠـﻲ ﺑـﻪ ﻳﻜﺪﻳﮕﺮ ﻛﻪ ﻋﻤﻮﻣﺎ ﻧﺎﺷﻲ از ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻣﻜﺎن ﻫﺎی ﻧﺎﻣﺘﻘﺎرن ﻃﻮﻟﻲ اﺳﺖ، ﻣﺘﺤﻤﻞ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . اﻳﻦ ﺗﺮک ﻫـﺎ ﻧﺸـﺴﺖ ﻧﺎﻣﺘﻘـﺎرﻧﻲ ﺑـﻪ ﻣﻴـﺰان ﻳـﻚ ﺘﻲﺳﺎﻧ ﻣﺘﺮ در 2 ﻣﺘﺮ ﻃﻮل دﻳﻮار ﺑﻪ وﺟﻮد ﻣﻲ آورﻧﺪ ) ﻣﻘﺪار ﻣﺠﺎز (. در ﺷﻜﻞ )11 - 6( ، اﺳﺘﻔﺎده از ﺑﻠﻮک ﻫﺎی ﭘـﻴﺶ ﺳـﺎﺧﺘﻪ ﺑﺘﻨـﻲ ﻧـﺸﺎن داده ﺷﺪه اﺳﺖ . 220 ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻓﻨﻲ ﻋﻤﻮﻣﻲ ﻛﺎرﻫﺎی ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ رودﺧﺎﻧﻪ زﺑﺎﻧﻪ ﻓﻮﻗﺎﻧﻲ ﺗﻴﺮ ﺳﻮراخ ﺟﻬﺖ ﺑﻠﻨﺪﻛﺮدن ﻃﻮل ارﺗﻔﺎع ﺳﻤﺖ رودﺧﺎﻧﻪ ﺳﻤﺖ ﺧﺸﻜﻲ ﺷﺎﻟﻮده دﻳﻮار ﺑﺎﻟﺸﺘﻚ ﺑﺘﻨﻲ ﺗﺮاز ﺷﻜﻞ11 - 6 - اﺳﺘﻔﺎده از ﺑﻠﻮک ﻫﺎ ی ﭘﻴﺶ ﺳﺎﺧﺘﻪ ﺑﺘﻨﻲ 11 - 9 - 1 - ﻣﻼﺣﻈﻪ ﻫﺎی اﺟ ﺮاﻳ ﻲ و ﻃﺮاﺣﻲ ﻛﻨﺘﺮل ﭘﺎﻳﺪاری اﻳﻦ ﻧﻮع ﺳﺎزه ﻣﺸﺎﺑ ﻪ دﻳﻮارﻫﺎی ﺣﺎﻳﻞ ﻣﻌﻤﻮﻟﻲ ﺻﻮرت ﻣﻲ ﮔﻴﺮد و در اﻳﻦ ﻣﻮرد ﻧﻴﺰ ﻓﺮض ﺑـﺮ رﻓﺘـﺎر ﻳﻜﭙﺎرﭼـﻪ ﺳـﺎﻣﺎﻧﻪ ﻣﺪوﻻر ﺑﻠﻮک ﺑﺘﻨﻲ ﭘﻴﺶ ﺳﺎﺧﺘﻪ و ﺧﺎک درون آن ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ اﻳﻦ ﻛﻪ ﺑﻠﻮک ﻫﺎ ی ﺑﺘﻨﻲ در ﺟﻬﺖ ﻗﺎﺋﻢ ﻓﺎﻗﺪ اﺗـﺼﺎل ﻣﻜـﺎﻧﻴﻜﻲ ﺑـﻪ ﻳﻜﺪﻳﮕﺮ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ، ﻟﺬا ﻛﻨﺘﺮل واژﮔﻮﻧﻲ ﺑﺎﻳﺪ ﺗﺮاز ﺑﻪ ﺗﺮاز و ﺑﺮ اﺛﺮ ﺑﺎرﻫﺎی وارد ﺷﺪه در ﻳﻚ ﻋﺮض ﻣﺸﺨﺺ از دﻳﻮار ﺻﻮرت ﮔﻴﺮد . در ﻛﻠﻴـﻪ ﺗﺮﻛﻴﺐ ﻫﺎ ی ﺑﺎرﮔﺬاری، ﺳﻄﺢ ﻛﻞ ﺷﺎﻟﻮده ﺑﺎﻳﺪ در ﺗﻤﺎس ﺑﺎ زﻣﻴﻦ ﻳﺎ ﺧﺎک ﻃﺒﻴﻌﻲ ﺑﺎﺷﺪ و ﻳﺎ ﺑﻪ ﻋﺒﺎرﺗﻲ ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺑـﺪون ﻓـﺸﺎر وﺟـﻮد ﻧﺪاﺷـﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ . ﻣﻌﻤﻮﻻ در ﻣﻮرد اﻳﻦ دﻳﻮارﻫﺎ ﻛﻨﺘﺮل واژﮔﻮﻧﻲ در ﻃﺮاﺣﻲ، ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻛﻨﻨﺪه ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . اﺟﺮای ﺗﻤﻬﻴﺪﻫﺎی ﺧﺎص ﺟﻬﺖ زﻫﻜﺸﻲ ﭘﺸﺖ دﻳﻮار و ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی از اﺷﺒﺎع ﺷﺪن ﺧﺎک ﭘﺸﺖ دﻳﻮار ﺿﺮوری ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ اﺟﺮای ﻫﺎ ﺣﺎﻳﻞ ی ﻣﺪوﻻر از ﺑﻠﻮک ﻫﺎ ی ﺑﺘﻨﻲ ﭘﻴﺶ ﺳﺎﺧﺘﻪ، ﻧﻴﺎزﻣﻨﺪ ﺑﻪ ﻧﻴﺮوی اﻧﺴﺎﻧﻲ ﻣﺘﺨﺼﺺ و ﻳﺎ ﺗﺠﻬﻴﺰات وﻳﮋه ای ﻧﻤﻲ ﺑﺎﺷـﺪ و ﭘـﻴﺶ ﺳـﺎﺧﺘﻪ ﺑﻮدن ﻗﻄﻌﻪ ﻫﺎی ﻣﺼﺮﻓﻲ، ﻣﻮﺟﺐ ﺳﻬﻮﻟﺖ ﺣﻤ ﻞ و ﻧﻘﻞ و ﭼﻴﺪﻣﺎن و اﺟﺮای ﺳﺮﻳﻊ آن ﻣـﻲ ﮔـﺮدد . ﺧـﺎﻛﺮﻳﺰ ﻣﻮﺟـﻮد در ﭘـﺸﺖ دﻳـﻮار ﺑﺎﻳـﺪ ﺣﺘﻲ اﻟﻤﻘﺪور ﻣﺘﺮاﻛﻢ ﮔﺮدد ﺗﺎ از ﭘﺲ ﻧﺸﺴﺖ ﻫﺎ ی اﺟ ﺮاﻳ ﻲ، ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی ﺑﻪ ﻋﻤﻞ آﻳﺪ . 11 - 10 - ﻣﻼﺣﻈﻪ ﻫﺎی ﻓﻨﻲ دﻳﻮارﻫﺎی ﺳﺎﺧﺘﻪ ﺷﺪه از ﻣﺼﺎﻟﺢ ﻣﺘﻔﺮﻗﻪ 11 - 10 - 1 - ﺗﻴﺮک ﻫﺎ ی ﭼﻮﺑﻲ ﺑﺎ روﻛﺶ ژﺋﻮﺗﻜﺴﺘﺎﻳﻞ از ﺑﺮﺧﻲ ژﺋﻮﺗﻜﺴﺘﺎﻳﻞ ﻫﺎ ی ﻣﻘﺎوم ﻣ ﻲ ﺗﻮان ﺑ ﺮای اﺣﺪاث دﻳﻮارﻫﺎی ﺣﺎﻳﻞ ﺑﺎ ارﺗﻔﺎع ﻣﺤﺪود اﺳﺘﻔﺎده ﻧﻤﻮد ﺑﻪ . اﻳﻦ ﻣﻨﻈـﻮر از ﭘﺎرﭼـﻪ ﻫـﺎی ژﺋﻮﺗﻜﺴﺘﺎﻳﻠﻲ دوﻻﻳﻪ ﻛﻪ ﺑﺮ روی ﺗﻴﺮک و ﻫﺎ ﺳﺘﻮن ﻫﺎ ی ﭼﻮﺑﻲ ﻣﺴﺘﺤﻜﻢ ﺷﺪه در ﺧﺎک ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻪ اﻧﺪ، ﻣـﻲ ﺗـﻮان اﺳـﺘﻔﺎده ﻛـﺮد . ﻣـﺼﺎﻟﺢ ژﺋﻮﺗﻜﺴﺘﺎﻳﻞ ﺑﺎﻳﺪ در ﺷ ﺮاﻳ ﻂ ﺑﻠﻨﺪﻣﺪت زﻳﺮ اﺷﻌﻪ ﻓﺮاﺑﻨﻔﺶ، ﭘﺎﻳ ﺪار ﺑﺎﺷﻨﺪ . ﭘﺎﻳﺪاری اﻳﻦ ﻧﻮع ﺳﺎزه واﺑﺴﺘﻪ ﺑﻪ ﭘﺎﻳﺪاری و ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﺳـﺘﻮن ﻫـﺎ ی ﭼﻮﺑﻲ دارد . اﺳﺘﻔﺎده از اﻳﻦ روش ﺑ ﻫﺎ ﺧﺎک ﺮای ی ﺳﺴﺖ و ﻓﺸﺎر ﺧﺎک زﻳﺎد در ﭘﺸﺖ دﻳﻮار ﻣﻨﺎﺳﺐ ﻧﻴﺴﺖ . اﻟﺒﺘﻪ ﻣﻲ ﺗﻮان ﺑﺎ ﻣﻬـﺎر ﻗـﺴﻤﺖ ﺑﺎﻻی ﻫﺮ ﺳﺘﻮن، ﭘﺎﻳﺪاری را ﺗﺎ ﺣﺪودی ﺑﻬﺒﻮد داد . در ﻃﻮﻻﻧﻲ ﻣﺪت، ﭘﻮﺷﺶ ﮔﻴﺎﻫﻲ ﻣ ﻲ ﺗﻮاﻧـﺪ درون ﻳـﺎ ﻗـﺴﻤﺖ ﺑـﺎﻻی ژﺋﻮﺗﻜـﺴﺘﺎﻳﻞ را ﺑﭙﻮﺷﺎﻧﺪ، وﻟﻲ ﺑﺎ اﻳﻦ وﺟﻮد اﻳﻦ دﻳﻮار ﺷﻜﻞ ﻇﺎﻫﺮی ﻣﻄﻠﻮﺑﻲ ﻧﺪارد . ﻓﺼﻞ ﻳﺎزدﻫﻢ - دﻳﻮارﻫﺎ ی ﺣﺎﻳﻞ 221 11 - 10 - 2 - ﺗﺎﻳﺮﻫﺎی ﻻﺳﺘﻴﻜﻲ از ﺗﺎﻳﺮﻫﺎی ﻻﺳﺘﻴﻜﻲ ﻣﻲ ﺗﻮان ﻫﻤﺎﻧﻨﺪ ژﺋﻮﺗﻜﺴﺘﺎﻳﻞ اﺳﺘﻔﺎده ﻛﺮد . اﻳﻦ روش، ﺑ ﺮای ارﺗﻔﺎع ﻛﻢ ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺑﻮده و ﻣﻬﺎر ﺷﺪﮔﻲ و ﭘﺎﻳﺪاری ﺗـﺎ ﺣﺪ زﻳﺎدی ﺑﻪ ﺳﺘﻮن ﻫﺎ ی ﻗ ﺎﺋﻢ ﻛﻪ ﺗﺎﻳﺮﻫﺎ ﺑﺮ روی آﻧﻬﺎ ﻗﺮار داده ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ، ﺑﺴﺘﮕﻲ دارد ﺮایﺑ . اﺟ ﺮای ﻳﻚ ﺣﻔﺎﻇـﺖ ﻣﻨﺎﺳـﺐ از دو ردﻳـﻒ ﻻﺳﺘﻴﻚ اﺳﺘﻔﺎده ﺷﻮد ﻣﻲ . ﻫﺮﭼﻨﺪ ﻫﺰﻳﻨﻪ اﺟ ﺮاﻳ ﻲ اﻳﻦ روش ﻧﺴﺒﺘﺎ ارزان اﺳﺖ وﻟﻲ ﺑﻪ ﻟﺤﺎظ ﺟﻨﺒﻪ ﻫﺎی زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ ﻣﻨﺎﺳﺐ ﻧﻴﺴﺖ . 11 - 10 - 3 - ﻳﻮﻧﻴﺖ ﻫﺎ ی ﺑﺘﻨﻲ ﭘﻴﺶ ﺳﺎﺧﺘﻪ اﻳﻦ ﻗﻄﻌﻪ ﻫﺎ ﻣﻌﻤﻮﻻ ﺑﻪ ﺻﻮرت T واروﻧﻪ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ ) ( و از ﺑﺘﻦ ﻣﺴﻠﺢ ﺳﺎﺧﺘﻪ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . ﺑﺎرﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﺑـﻪ اﻳـﻦ ﻧـﻮع دﻳﻮارﻫـﺎ اﻋﻤـﺎل ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ ﻣﺸﺎﺑﻪ ﺑﺎرﻫﺎی دﻳﻮارﻫﺎی وزﻧﻲ اﺳﺖ ﺑﺎ اﻳﻦ ﺗﻔﺎوت ﻛﻪ ﺑﻴﺶ ﺗﺮ وزن ﻣﻬﺎر ﻛﻨﻨﺪه ﺗﻮﺳﻂ ﺧﺎک ﻣﻮﺟﻮد، در ﺑﺎﻻی ﭘﺎﺷﻨﻪ ﻗﻄﻌﻪ ﺗﺎﻣﻴﻦ ﺷﻮد ﻣﻲ . اﻳﻦ ﻗﻄﻌﻪ ﻫﺎ ﺑ ﺮای ﻧﺼﺐ ﺷﺪن روی زﻣﻴﻦ ﻧﻴﺎزﻣﻨﺪ ﻳﻚ ﺷﺎﻟﻮده ﺑﻮده ﻛﻪ ﻣﻌﻤﻮﻻ ﺮای ﺑ اﺟ ﺮای آن ﺑﺎﻳﺪ ﻣﺤﻞ ﺧﺸﻚ ﺑﺎﺷـﺪ ﻛـﻪ در ﻧﺘﻴﺠﻪ ﺑﻪ ﻳﻚ ﺑﻨﺪ ﻣﻮﻗﺖ ﻳﺎ ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ اﻧﺤﺮاف ﺟﻬﺖ اﺟﺮا ﻧﻴﺎز ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . 11 - 10 - 4 - ﺗﻮرﺳﻨﮓ ﻳﺎ ﭘﺎﻧﻞ ﻫﺎ ی ﺑﺘﻨﻲ ﺑﺎ ﺧﺎک ﻣﺴﻠﺢ اﻳﻦ ﻧﻮع اﺟﺮا ﺳﺎﺧﺘﺎری ﻣﺮﻛﺐ دارد ﻛﻪ ﻣﻌﻤﻮﻻ از ﺗﻮرﺳﻨﮓ ﻳﺎ ﻫﺎ ﭘﺎﻧﻞ ی ﺑﺘﻨﻲ ﻛ ﻪ ﺗﻮﺳﻂ ﺷﺒﻜﻪ ﻫﺎی آرﻣﺎﺗﻮر ﺑـﻪ ﺧـﺎک ﻣﺘـﺮاﻛﻢ ﺷـﺪه ﻛﻨﺎره ﺑﺴﺘﻪ ﺷﺪه اﻧﺪ، ﺗﺸﻜﻴﻞ ﮔﺮدﻳﺪه اﺳﺖ . در اﻳﻦ ﺣﺎﻟﺖ ﻣﻲ ﺗﻮان ﺑﻪ ﺟﺎی ﺗـﺴﻤﻪ ﻫـﺎی و ﺷـﺒﻜﻪ ﻫـﺎی ﻓـﻮﻻدی از ﺷـﺒﻜﻪ ﻫـﺎی ﭘﻠﻴﻤـﺮی ) ژﺋﻮﺗﻜﺴﺘﺎﻳﻞ ﻳﺎ ژﺋﻮﮔﺮﻳﺪ ( ﻧﻴﺰ اﺳﺘﻔﺎده .ﺷﻮد ﻣﻲ ﺷﻜﻞ اﺟ ﺮای دﻳﻮار ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ ﮔﻮﻧﻪ ای ﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ ﻫﻴﭻ ﻛﺪام از ﻣﺼﺎﻟﺢ ﭘ ﺮﻛﻨﻨﺪه از ﺑﻴﻦ ﻗﻄﻌﻪ ﻫﺎ ﺧﺎرج ﻧـﺸﻮد . ﻃـﻮل ﺷـﺒﻜﻪ ﻓﻠـﺰی ﺑﺎﻳـﺪ ﺑـﻪ اﻧﺪازه ای ﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ ﻣﻘﺎوﻣﺖ اﺻﻄﻜﺎﻛﻲ ﻻزم را در ﺗﻤﺎﻣﻲ ﺷ ﺮاﻳ ﻂ ﻣﻤﻜﻦ اﻳﺠﺎد ﻛﺮده و از ﺗﻤﺎﻣﻲ ﺳـﻄﻮح ﮔـﺴﻴﺨﺘﮕﻲ ﻋﺒـﻮر ﻛﻨـﺪ . ﺟﻬـﺖ زﻫﻜﺸﻲ ﺧﺎک ﺑﺎﻳﺪ ﺗﺪاﺑﻴﺮ ﻻزم در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﻮد ﭼﺮا ﻛﻪ ﺑﺎ اﻓﺰاﻳﺶ ﻓﺸﺎر آب ﺣﻔﺮه ای، ﻧﻴﺮوی اﺻﻄﻜﺎﻛﻲ ﻛﺎﻫﺶ ﻣـﻲ ﻳﺎﺑـﺪ . ﻫﻤﭽﻨـﻴﻦ ﺑﺎﻳﺪ ﺷﺒﻜﻪ ﻓﻠﺰی و ﻗﻄﻌﻪ ﻫﺎ در ﻣﻘﺎﺑﻞ ﺣﻤﻠﻪ ﻫﺎی ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ آب و ﺧﺎک، ﻣﻘﺎوم ﺑﺎﺷﻨﺪ . 12 ﻓﺼﻞ12 ﻋﻤﻠﻴﺎت اﻧﺤﺮاف ﻣﻮﻗﺖ آب، زﻫﻜﺸﻲ و ﺗﺨﻠﻴﻪ آب ﻫﺎی ﻣﺎزاد ﻓﺼﻞ دوازدﻫﻢ - ﻋﻤﻠﻴﺎت اﻧﺤﺮاف ﻣﻮﻗﺖ آب، زﻫﻜﺸﻲ و ﺗﺨﻠﻴﻪ ﻫﺎی آب ﻣﺎزاد 225 ﻓﺼﻞ دوازدﻫﻢ- ﻋﻤﻠﻴﺎت اﻧﺤﺮاف ﻣﻮﻗﺖ آب، زﻫﻜﺸﻲ و ﺗﺨﻠﻴﻪ آب ﻫﺎی ﻣﺎزاد 12 - 1 - ﻋﻤﻠﻴﺎت اﻧﺤﺮاف ﻣﻮﻗﺖ آب ﺑﻪ ﻃﻮرﻛﻠﻲ ا ﻳﻦ ﻓﺼﻞ در ﺑﺮﮔﻴﺮﻧﺪه ﻣﺴﺎﻳﻞ ﻛﻠﻲ و ﻣﻬﻢ در ﻣﻮرد ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ اﻧﺤﺮاف ﻣﻮﻗـﺖ آب، ﺷـﺎﻣﻞ ﺑﺮﻧﺎﻣـﻪ رﻳـﺰی، ﻃﺮاﺣـﻲ و اﺟـﺮا، ﻧﮕﻬﺪاری و ﺑﺮﭼﻴﺪن اﺑﻨﻴﻪ ﻣﻮﻗﺖ ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز ﺑ ﺮای اﻧﺤﺮاف آب ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﻣﺮاﻗﺒﺖ از ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ اﻧﺤﺮاف آب ﻃﻲ دوران اﺟ ﺮای اﺑﻨﻴﻪ داﻳﻢ و ﺣﻔﻆ ﻣﻨﺎﻃﻖ ﺣﻔﺎری ﺷﺪه و اﺑﻨﻴﻪ اﺟﺮا ﺷﺪه ﺑﻪ ﻣ ﻨﻈﻮر ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی از ﺧﺴﺎرات وارد ﺷﺪه ﻧﺎﺷـﻲ از ﺳـﻴﻼب، ﺑﺎرﻧـﺪﮔﻲ، رواﻧـﺎب ﺳـﻄﺤﻲ، ﻃﻐﻴـﺎن رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ، آﺑﺮاﻫﻪ ﻫﺎ و آﺑﮕﺬرﻫﺎی ﻃﺒﻴﻌﻲ، ﻧﻬﺮﻫﺎ و آﺑ ﻫﺎ ﺮاه ی آﺑﻴﺎری ﻧﻴﺰ ﺑﺎﻳﺪ ﻣﻲ ﻣﺪ ﻧﻈﺮ ﻗﺮار ﮔﻴﺮد . ﺑﺪﻳﻬﻲ اﺳﺖ در روﻧﺪ اﺟ ﺮاﻳ ﻲ ﻋﻤﻠﻴﺎت اﻧﺤﺮاف آب ﺑﺎ ﻫﺮ ﻧﻮع ﻣﺼﺎﻟﺢ و ﻳﺎ روﺷﻲ ﻛﻪ اﻧﺠﺎم ﺷﻮد، ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻓﻨﻲ ﻣﺮﺑـﻮط ﺑـﻪ ﺟﺰﻳﻴﺎت ﺻﺤﻴﺢ ﻛﺎر ﻫﺮ ﺑﺨﺶ، ﺿﺮوری اﺳﺖ و ﺑ ﺮای دﺳﺘﺮﺳﻲ ﺑﻪ ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻓﻨﻲ ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ ﺳﺎﻳﺮ ﻓﺼﻮل اﻳﻦ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﻣﺮاﺟﻌـﻪ .ﺷﻮد 12 - 1 - 1 - ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ اﻧﺤﺮاف آب ﻫﺪف اﺻﻠﻲ از اﺟ ﺮای ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ اﻧﺤﺮاف ﻣﻮﻗﺖ آب ، ﻓﺮاﻫﻢ ﻧﻤﻮدن ﻓﻀﺎﻳﻲ ﺧﺸﻚ در ﻣﺤﻞ اﺟ ﺮای اﺟﺰای ﻣﺨﺘﻠﻒ ﭘـﺮوژه ﺑـ ﺮای اﻧﺠـﺎ م ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺳﺎﺧﺘﻤﺎﻧﻲ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﻫﺮ ﺳﺎﺧﺘﮕﺎه، وﻳﮋﮔﻲ و ﻫﺎ ﻣﺤﺪودﻳﺖ ﻫﺎ ی ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﺧﻮد را دارد . وﻳﮋﮔﻲ ﻫـﺎ ی ﻋـﺮض و ﻋﻤـﻖ رودﺧﺎﻧـﻪ ﻣـﻲ ﺗﻮاﻧـﺪ در ﺗﻌﻴـﻴﻦ روش اﻧﺤﺮاف آب ﻣﻮﺛﺮ ﺑﺎﺷﺪ . ﻋﻮاﻣﻞ ﻣﻮﺛﺮ دﻳﮕﺮ، ﻋﻤﻖ و ﺟﻨﺲ آﺑﺮﻓﺖ، ﺗﻮﭘﻮﮔﺮاﻓﻲ و رژﻳﻢ ﺟﺮﻳﺎن آب رودﺧﺎﻧﻪ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . وﺟﻮد ﻓﺼﻮل ﺧﺸﻚ ﻳﺎ ﺳﺪﻫﺎی ﺗ ﻨﻈﻴﻤﻲ در ﺑﺎﻻدﺳﺖ رودﺧﺎﻧﻪ از دﻳﮕﺮ ﻋﻮاﻣﻞ ﻣﻮﺛﺮ در اﻧﺘﺨﺎب روش اﻧﺤﺮاف آب اﺳﺖ . ﺣﻔﻆ ﻗﺎﺑﻠﻴﺖ ﺗﺮاﺑﺮی در رودﺧﺎﻧﻪ و ﻣﻬﺎﺟﺮت ﻣﺎﻫﻲ ﻫﺎ، از ﺳﺎﻳﺮ ﻋﻮاﻣﻞ ﻣﺤﺪود ﻛﻨﻨﺪه ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﺑﺮ ﺣﺴﺐ ﺷ ﺮاﻳ ﻂ ﺳﺎﺧﺘﮕﺎﻫﻲ، روش اﻧﺤﺮاف آب ﻣﺘﻔـﺎوت ﺑﻮده و ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻣﺤﺪودﻳﺖ ﻫﺎ ی ﻣﻮﺟﻮد در ﻫﺮ ﻣﻨﻄﻘﻪ، ﻣﻲ ﺗﻮان ﻋﻤﻠﻴﺎت اﻧﺤﺮاف ﻣﻮﻗﺖ آب را اﺟ ﺮاﻳ ﻲ ﻧﻤﻮد . ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ اﻧﺤﺮاف آب ﻋﻤﻮﻣﺎ ﺷﺎﻣﻞ ﻓﺮازﺑﻨﺪ، ﻧﺸﻴﺐ ﺑﻨﺪ و ﻣﺠ ﺮای اﻧﺘﻘﺎل ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﻓﺮازﺑﻨﺪ ﺳﺎزه ای ﺑﻪ ) ﻃﻮر ﻣﻌﻤﻮل داﻳﻚ ﺧﺎﻛﻲ ﻣﻲ ( ﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ ﻫﺪاﻳﺖ آب رودﺧﺎﻧﻪ ﺑﻪ ﻣﺠ ﺮای اﻧﺘﻘﺎل را ﺑﻪ ﻋﻬﺪه دارد و ﻧﺸﻴﺐ ﺑﻨﺪ ﺳﺎزه ای ﺑ ﺮای ﺟﻠـﻮﮔﻴﺮی از ورود آب از ﭘـﺎﻳﻴﻦ دﺳـﺖ ﺑـﻪ ﻛﺎرﮔـﺎه ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﺑﺮ ﺣﺴﺐ ﺷ ﺮاﻳ ﻂ ﻃﺮح ﻣﻲ ﺗﻮان از ﺳﺎزه ﻫﺎﻳﻲ ﻧﻈﻴﺮ ﮔﺎﻟﺮی و ﺣﺘﻲ ﺗﻮﻧﻞ ) در ﻣﻨﺎﻃﻖ ﻛﻮﻫﺴﺘﺎﻧﻲ ( اﺳﺘﻔﺎده ﻧﻤﻮد . اﺻﻮﻻ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻃﺮح ﭘﻴﺸﻨﻬﺎدی ﻣﻬﻨﺪس ﻣﺸﺎور و ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺷ ﺮاﻳ ﻂ ﺗﻮﭘﻮﮔﺮاﻓﻲ و در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻦ ﻣﺴﺎﻳﻞ ﻫﻴﺪروﻟﻴﻜﻲ و ژﺋﻮﺗﻜﻨﻴـﻚ ﻣﺤﻞ، ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی، ﺗﻬﻴﻪ ﻧﻘﺸﻪ ﻫﺎی اﺟ ﺮاﻳ ﻲ، ﻧﮕﻬﺪاری و ﺳﺎﻳﺮ اﻗﺪاﻣﺎت ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑـﺎ ﺳـﺎﻣﺎﻧﻪ اﻧﺤـﺮاف ﻣﻮﻗـﺖ آب رودﺧﺎﻧـﻪ در دوران اﺟـﺮا، ﭘﻴﻤﺎﻧﻜﺎر ﺑﺎﻳﺪ ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺳﺎﺧﺘﻤﺎﻧﻲ ﭘﺮوژه را ﺑﻪ ﮔﻮﻧﻪ ای اﻧﺠﺎم دﻫﺪ ﻛﻪ اﺟ ﺮای ﺗﻤﺎم ﻗﺴﻤﺖ ﻫﺎ ی داﻳﻢ ﻛﺎر ﺑﺘﻮاﻧﺪ در ﻣﺤﻴﻄـﻲ ﺧـﺎرج از ﻣـﺴﻴﺮ ﺟﺮﻳﺎن رودﺧﺎﻧﻪ و اﻳﻤﻦ در ﺑﺮاﺑﺮ وﻗﻮع ﺳﻴﻼب ﻫﺎ ی ﺑﺎ دوره ﺑﺮﮔﺸﺖ ﻣﺸﺨﺺ ﺷﺪه، اﻧﺠﺎم ﮔﺮدد . ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﭘﻴﻤﺎﻧﻜﺎر ﻧﺒﺎﻳﺪ در اﺟ ﺮای ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ اﻧﺤﺮاف آب، در ﺟﺮﻳﺎن ﻃﺒﻴﻌﻲ ﻫﻴﭻ ﻳﻚ از ﻧﻬﺮﻫﺎ و آﺑ ﻫﺎ ﺮاه ی آﺑﻴﺎری ﺑﻪ ﻫﺮ دﻟﻴﻞ ﻳﺎ ﻫﺪﻓﻲ، ﺑﺪون ﺗﺎﻳﻴﺪ ﻛﺘﺒﻲ دﺳـﺘﮕﺎه ﻧﻈـﺎرت، دﺧﺎﻟـﺖ ﻧﻤﻮده ﻳﺎ آن را ﻗﻄﻊ ﻧﻤﺎﻳﺪ . 12 - 1 - 1 - 1 - ﻋﻤﻠﻴﺎت اﻧﺤﺮاف آب در دره ﻫﺎی ﻋﻤﻴﻖ و ﻛﻢ ﻋﺮض در دره ﻫﺎی ﻋﻤﻴﻖ و ﻛﻢ ﻋﺮض، ﻋﻤﻠﻴﺎت اﻧﺤﺮاف آب رودﺧﺎﻧﻪ از ﻃﺮﻳﻖ روش ﻫﺎ ی اﺣﺪاث ﺗﻮﻧﻞ و ﻳﺎ آﺑـﺮوی ﻟﻮﻟـﻪ ای ﻣﻮﻗـﺖ اﻧﺠـﺎم .ﺷﻮد ﻣﻲ 226 ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻓﻨﻲ ﻋﻤﻮﻣﻲ ﻛﺎرﻫﺎی ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ رودﺧﺎﻧﻪ در ﺣﺎﻟﺖ اﻧﺤﺮاف ﺗﻮﻧﻠﻲ ﻋﻤﻠﻴﺎت ﭘﺮﻫﺰﻳﻨﻪ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد و اﻳﻦ ﺷﻴﻮه اﺟ ﺮاﻳ ﺑﻴﺶﻲ ﺮای ﺑﺗﺮ اﺣﺪاث ﺳﺎزه ﻫﺎی ﺑﺰرگ ) ﺳﺪﻫﺎ ﺑﻪ ( ﻛـﺎر ﮔﺮﻓﺘـﻪ ﺷﻮد ﻣﻲ . ﺣﺎﻟﺖ اﻧﺤﺮ اف ﻟﻮﻟﻪ ای ﻣﻌﻤﻮﻻ ﺟﻬﺖ اﻧﺤﺮاف رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎی ﺑﺎ ﺑﺪه ﻛﻢ ﻛﺎرﺑﺮد دارد . در اﻳﻦ روش ﺑﺎ اﺣﺪاث ﻓﺮازﺑﻨﺪ و ﻧـﺸﻴﺐ ﺑﻨـﺪ و ﻛﺎرﮔﺬاری ﻟﻮﻟﻪ ﻫﺎ، ﺟﺮﻳﺎن آب از زﻳﺮ ﺑﺴﺘﺮ اﺻﻠﻲ ﺳﺎزه ﻣﻨﺤﺮف ﮔﺮدﻳﺪه و ﭘﺲ از ﺗﻜﻤﻴﻞ ﻋﻤﻠﻴﺎت اﺟ ﺮاﻳـ ﻲ، ﻧـﺴﺒﺖ ﺑـﻪ ﭘﺮﻧﻤـﻮدن ﻟﻮﻟـﻪ ﻫـﺎ ﺑﻪ ﺻﻮرت درﺟﺎ و ﺗﺰرﻳﻘﻲ، ﻣﺴﻴﺮ اﻧﺤﺮاف آ ب ﻣﺴﺪود و ﺑﺎ ﺑﺮﭼﻴﺪن ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ ﻫﺎی ﻓﺮازﺑﻨﺪ و ﻧﺸﻴﺐ ﺑﻨﺪ، رودﺧﺎﻧﻪ ﺑـﻪ ﻣـﺴﻴﺮ اﺻـﻠﻲ ﺑﺮﮔﺮداﻧـﺪه .ﺷﻮد ﻣﻲ 12 - 1 - 1 - 2 - ﻋﻤﻠﻴﺎت اﻧﺤﺮاف آب در ﺑﺴﺘﺮﻫﺎی ﻋﺮﻳﺾ ﻋﻤﻠﻴﺎت اﻧﺤﺮاف آب در ﺑﺴﺘﺮ ﻫﺎی ﻋﺮﻳﺾ ﺑﻪ دو روش ﺳﺎﺧﺖ آﺑﺮاه اﻧﺤﺮاف و ﻳﺎ اﻧﺤﺮاف آب ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻣﺮﺣﻠﻪ ای، ﺻﻮرت ﻣﻲ ﮔﻴﺮد . اﻟﻒ- ﺳﺎﺧﺖ آﺑﺮاه اﻧﺤﺮاف ﻋ ﻤﻠﻴﺎت ﺳﺎﺧﺖ آﺑﺮاه اﻧﺤﺮاف ﺑﺴﻴﺎر ﺷﺒﻴﻪ ﺑﻪ ﺗﻮﻧﻞ اﻧﺤﺮاف آب ﺑﻮده و ﺑﻪ ﮔﻮﻧﻪ ای اﺳﺖ ﻛﻪ در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻦ ﻣﺤﺪودﻳﺖ ﻫﺎ ی ﺗﻮﭘـﻮﮔﺮاﻓﻲ، ﺑﺎ اﺣﺪاث آﺑﺮاه در ﻳﻜﻲ از ﺟﻨﺎﺣﻴﻦ رودﺧﺎﻧﻪ اﻧﺠﺎم ﺷﻮد ﻣﻲ و ﺷﺎﻣﻞ ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺧﺎک ﺑﺮداری، ﺧـﺎﻛﺮﻳﺰ ی و ﺳـﻨﮓ ﭼﻴﻨـﻲ ﺑـﺎ ﺗﻮرﺳـﻨﮓ و ﻳـﺎ ﺧﺸﻜﻪ ﭼﻴﻨﻲ ﺑﺎ ﺳﻨﮓ ﻻﺷﻪ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . در اﻳﻦ ﺣﺎﻟﺖ آﺑﺮاه ﺑﻪ ﺻﻮرت روﺑﺎز ﺑﻮده و ﭘﺲ از ﺗﻜﻤﻴﻞ ﻋﻤﻠﻴـﺎت اﺟ ﺮاﻳـ ﻲ آﺑـﺮاه اﻧﺤـﺮاف، اﺣـﺪاث ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ در ﺑﺎﻻدﺳﺖ ) ﻓﺮازﺑﻨﺪ ( آﻏﺎز ﺷﺪه و در ﻧﻬﺎﻳﺖ ﺑﺎ اﺟ ﺮای ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ در ﭘﺎﻳﻴﻦ دﺳﺖ ) ﻧﺸﻴﺐ (ﺑﻨﺪ ، آب رودﺧﺎﻧﻪ ﺑﻪ آﺑﺮاه، ﻣﻨﺤـﺮف ﺷـﺪه و ﻋﻤﻠﻴﺎت اﺻﻠﻲ ﺷﺮوع ﻣﻲ ﮔﺮدد . در اﻳﻦ روش، ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﺪهﺑ ﻃﺮاﺣﻲ آﺑﺮاه اﻧﺤﺮاف، ﻟﺤﺎظ ﻧﻤﻮدن ﻃﻮل ﻣﺪت اﺟ ﺮای ﻋﻤﻠﻴﺎت اﺻﻠﻲ و ﺗﺎﻣﻴﻦ ﻣﺼﺎﻟﺢ ﻣﻮرد ﻣﺼﺮف از ﺗﺮ ﻣﻬﻢ ﻳﻦ ﻋﺎﻣﻞ ﻫﺎ ی ﻛﻨﺘﺮﻟﻲ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ . ب- اﻧﺤﺮاف آب ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻣﺮﺣﻠﻪ ای در اﻧﺤﺮاف آب ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻣﺮﺣﻠﻪ ای ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از اﺣﺪاث ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ ﻫﺎ، ﺑﺨﺸﻲ از ﺑﺴﺘﺮ از ﻣﺤﻴﻂ اﻃـﺮاف ﺟـﺪا ﺷـﺪه و ﻋﻤﻠﻴـﺎت اﺟ ﺮاﻳـ ﻲ ﻗﺴﻤﺘﻲ از ﺳﺎزه در آن اﻧﺠﺎم ﺷﻮد ﻣﻲ . ﺳﭙﺲ ﺗﻮﺳﻂ ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ ﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻧﻌﻞ اﺳﺒﻲ اﺣﺪاث ﻣﻲ ﮔﺮدﻧـﺪ، ﺑﺨـﺸﻲ دﻳﮕـﺮ از ﺑـﺴﺘﺮ، از ﻣﺤﻴﻂ اﻃﺮاف ﺟﺪا ﺷﺪه و ﭘﺲ از اﻧﺤﺮاف آب ﺑﻪ ﻗﺴﻤﺖ ﺳﺎﺧﺘﻪ ﺷﺪه، ﺑﺨﺶ دوم از ﺳﺎزه در ﺳﻤﺖ ﺣﻔﺎﻇﺖ ﺷﺪه ﺳﺎﺧﺘﻪ ﺷﻮد ﻣﻲ . در اﻳﻦ روش، اﻧﺤﺮاف ﻣﻌﻤﻮﻻ در دو ﻳﺎ ﭼﻨﺪ ﻣﺮﺣﻠﻪ اﻧﺠﺎم ﺷﻮد ﻣﻲ و ﻋﻤﺪه ﺗﺮﻳﻦ ﻋﻤﻠﻴﺎت اﺟ ﺮاﻳ ﻲ، اﺣـﺪاث ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ ﻫـﺎی ﻣﻮﻗـﺖ ﺑـﻪ ) ﺻـﻮرت ﻧﻌـﻞ اﺳﺒﻲ ( و ﺧﺸﻜﻪ ﭼﻴﻨﻲ ﺑﺎ ﺳﻨﮓ ﻻﺷﻪ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . 12 - 1 - 2 - ﻃﺮح ﭘﻴﺸﻨﻬﺎدی ﭘﻴﻤﺎﻧﻜﺎر ﻧﻘﺸﻪ ﻫﺎی ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ اﻧﺤﺮاف ﻣﻮﻗﺖ آب رودﺧﺎﻧﻪ ﻛﻪ در ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﻧﻘﺸﻪ ﻫﺎی اﺟ ﺮاﻳ ﻲ ﻣﻨﻈﻢ ﺑﻪ ﭘﻴﻤﺎن، در اﺧﺘﻴﺎر ﭘﻴﻤﺎﻧﻜﺎر ﻗﺮار ﻣـﻲ ﮔﻴـﺮد ، ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ روش ﻫﺎ ی اﺟ ﺮاﻳ ﻲ و اﻣﻜﺎﻧﺎﺗﻲ ﻛﻪ ﭘﻴﻤﺎﻧﻜﺎر در اﺧﺘﻴﺎر دارد ﺑﺎ ﺷ ﺮاﻳ ﻂ ﻣﺤﻠﻲ ﺗﻄﺒﻴﻖ داده ﺷﺪه، ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻳﺎﺑﺪ و دﺳﺘﺨﻮش ﺗﻐﻴﻴﺮات ﮔﺮدد و ﻳﺎ ﭘﻴﻤﺎﻧﻜﺎر ﺑﻪ ﻃﻮر ﻛﻠﻲ ﮔﺰﻳﻨﻪ ﻣﻨﺎﺳﺐ دﻳﮕﺮی را ﻣﻮرد ﺗﻮﺟﻪ ﻗﺮار داده و ﻧﻘﺸﻪ ﻫﺎی اﺟ ﺮاﻳ ﻲ ﻻزم را ﺗﻬﻴـﻪ ﻧﻤﺎﻳـﺪ . در اﻳـﻦ ﻳﺮاﺷ ﻂ ﭘﻴﻤﺎﻧﻜﺎر ﺑﺎﻳﺪ روش و ﻳﺎ ﮔﺰﻳﻨﻪ ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ ﺧﻮد را ﻛﻪ ﺿﻤﻦ ﻋﺪم اﻓﺰاﻳﺶ ﻫﺰﻳﻨﻪ، ﺗﺎﻣﻴﻦ ﻛﻨﻨﺪه ﻫﺪف از ﻳـﻚ ﻃـﺮف و ﺑﺮﺧـﻮردار از اﻳﻤﻨﻲ ﻛﺎﻓﻲ از ﻃﺮف دﻳﮕﺮ ﺑﺎﺷﺪ، ﻫﻤﺮاه ﺑﺎ ﺟﺰﻳﻴﺎت ﻛﺎﻓﻲ، در اﺳﺮع وﻗﺖ ﺟﻬﺖ ﺑﺮرﺳﻲ و ﺗﺎﻳﻴﺪ ﺑﻪ دﺳﺘﮕﺎه ﻧﻈﺎرت اراﺋﻪ ﻧﻤﺎﻳﺪ . ﻣﻬﻠﺖ اراﺋﻪ ﭘﻴﺸﻨﻬﺎد ﭘﻴﻤﺎﻧﻜﺎر و ﻣﺪت زﻣﺎن ﻻزم ﺑ ﺮای رﺳﻴﺪﮔﻲ دﺳﺘﮕﺎه ﻧﻈـﺎرت، د ر ﺻـﻮرت ﻟـﺰوم ﻣـﻲ ﺗﻮاﻧـﺪ در ﻣﺸﺨـﺼﺎت ﻓﻨـﻲ ﺧﺼﻮﺻﻲ ﻫﺮ ﭘﺮوژه ﻣﺸﺨﺺ و ﮔﻨﺠﺎﻧﻴﺪه ﺷﻮد . ﻓﺼﻞ دوازدﻫﻢ - ﻋﻤﻠﻴﺎت اﻧ ﺤﺮاف ﻣﻮﻗﺖ آب، زﻫﻜﺸﻲ و ﺗﺨﻠﻴﻪ ﻫﺎی آب ﻣﺎزاد 227 12 - 1 - 3 - وﻟﻮﻣﺴ ﻴﺖ ﭘﻴﻤﺎﻧﻜﺎر ﭘﻴﻤﺎﻧﻜﺎر در ارﺗﺒﺎط ﺑﺎ ﺗﺎﻣﻴﻦ و ﺗﺪارک ﻣﺼﺎﻟﺢ و ﻟﻮازم، ﺳﺎﺧﺖ، ﻧﮕﻬﺪاری و ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری و ﺑﺮﭼﻴﺪن ﺗﻤﺎم ﻣﺴﺘﺤﺪﺛﺎت و ﺗﻤﻬﻴـﺪات اﺟـﺮا ﺷﺪه، ﻛﺎﻣﻼ ولﻮﻣﺴ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ وﻟﻮﻣﺴ ﻴﺖ ﻛﻠﻴﻪ ﺧﺴﺎرت ﻫﺎ ﻳﻲ ﻛﻪ ﺑﻪ ﻛﺎرﻫﺎی داﻳﻢ و ﻣﻮﻗﺖ، ﻓﺮازﺑﻨﺪ و ﻧﺸﻴﺐ ﺑﻨﺪ، ﺑﺎزوﻫﺎی ﺧـﺎﻛﻲ، ﺗﺎﺳﻴﺴﺎت ﭘﻤﭙﺎژ و ﻣﺤﻞ ﻧﺼﺐ آﻧﻬﺎ، ﻣﺎﺷﻴﻦ آﻻت و ﻟﻮازم اﺟ ﺮای ﻛﺎر و ﺗﺴﻬﻴﻼت و اﻣﻜﺎﻧﺎت ﺗﺪارک دﻳﺪه ﺷﺪه وارد ﮔﺮدﻳﺪه اﺳﺖ ﺑﺮ ﻋﻬﺪه ﭘﻴﻤﺎﻧﻜﺎر ﺑﻮده و ﺑﺎﻳﺪ ﻛﻠﻴﻪ ﺧﺴﺎرات ا ﺣﺘﻤﺎﻟﻲ ﺑﻪ وﺟﻮد آﻣﺪه را ﺑﻪ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﺧﻮد ﺟﺒﺮان و ﺟﺎﻳﮕﺰﻳﻦ ﻧﻤﺎﻳﺪ . ﭘﻴﻤﺎﻧﻜﺎر ﻋﻼوه ﺑﺮ آﻧﭽﻪ ذﻛﺮ ﺷﺪ، ﻣﻮﻇﻒ ﺑﻪ ﺟﺒﺮان ﺧﺴﺎرت وارد ﺷﺪه ﺑﻪ اﺷﺨﺎص ﺣﻘﻴﻘﻲ ﻳﺎ ﺣﻘﻮﻗﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ ﻣﺘﻀﺮر ﮔﺮدﻳﺪه اﻧﺪ و در ﺻﻮرت ﻃﺮح دﻋﻮی در ﻣﺤﺎﻛﻢ ﻗﻀﺎﻳﻲ و ﻳﺎ ﺑﻪ اﺷﻜﺎل دﻳﮕﺮ، ﭘﻴﻤﺎﻧﻜﺎر ﻣﻮﻇﻒ ﺑﻪ ﭘﺎﺳﺨﮕﻮﻳﻲ و اﺟ ایر ﺮای ﺻﺎدره ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد . ﺑﺪﻳﻬﻲ اﺳﺖ ﻓﺮازﺑﻨﺪ، ﻧﺸﻴﺐ ﺑﻨﺪ و ﻣﺠ ﺮای ﻫﺪاﻳﺖ آب ﻃﺮاﺣﻲ ﺷﺪه، ﺑﺎﻳﺪ ﺳﻴﻞ ﺑﺎ دوره ﺑﺎزﮔﺸﺖ ﻣﻌﻴﻦ و ﺑﺎ ﺑـﺪه ﻣﺸﺨـﺼﻲ را در دوره اﺟ ﺮای ﻋﻤﻠﻴﺎت ﻋﺒﻮر داده و ﻛﺎرﮔﺎه را در ﻣﻘﺎﺑﻞ ﺟﺮﻳﺎن آب ﺳﻄﺤﻲ، ﺣﻔﺎﻇﺖ ﻧﻤﺎﻳﺪ . اﮔﺮ ﺳﻴﻼب ﺑﺰرگ ﺗﺮ از ﻣﻘﺪار ﻳﺎدﺷـﺪه ﻛـﻪ ﻣﻘـﺪار آن ﺮایﺑ ﻫﺮ ﻃﺮﺣﻲ در ﻧﻘﺸﻪ ﻫﺎی اﺟ ﺮاﻳ ﻲ و ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻓﻨﻲ ﺧﺼﻮﺻﻲ ﻣﺸﺨﺺ و ﻣﻌﻴﻦ ﻣﻲ ﮔـﺮدد، در ﻃـﻮل اﺟـ ﺮای ﻋﻤﻠﻴـﺎت در رودﺧﺎﻧـﻪ، ﺟﺮﻳﺎن ﻳﺎﺑﺪ و ﻓﺮازﺑﻨﺪ و ﻧﺸﻴﺐ ﺑﻨﺪ و ﻳﺎ دﻳﻮاره ﻫﺪاﻳﺖ ﺟﺮﻳﺎن و ﻏﻴﺮه را ﺗﺨﺮﻳﺐ و ﺑﻪ ﻛﺎرﻫﺎی اﻧﺠﺎم ﺷﺪه ﻣﻮﻗﺖ و ﻳـﺎ داﻳـﻢ ﺧـﺴﺎرت وارد ﻧﻤﺎﻳﺪ، ﻫﺰﻳﻨﻪ ﭘﻴﻤﺎﻧﻜﺎر ﺑ ﺮای ﺗﻌﻤﻴﺮ و اﺣﺪا ث ﻣﺠﺪد، ﺟﺒﺮان و ﭘﺮداﺧﺖ ﻣﻲ ﮔﺮدد وﻟﻲ وﻟﻮﻣﺴ ﻴﺖ ﺧﺴﺎرات وارد ﺷﺪه ﺑﻪ ﻣﺎﺷﻴﻦ آﻻت، ﻟـﻮازم و ﻣﺼﺎﻟﺢ ﭘﻴﻤﺎﻧﻜﺎر ﺑﻪ ﻋﻬﺪه ﺧﻮد ﭘﻴﻤﺎﻧﻜﺎر ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد . اﻧﺪازه ﮔﻴﺮی ﻣﻘﺪار ﺳﻴﻼب، در اﻳﺴﺘﮕﺎه ﻫﻴﺪروﻣﺘﺮی ﻧﺰدﻳﻚ ﺑﻪ ﻣﺤﻞ اﺟـ ﺮای ﭘـﺮوژه و ﺑﻪ ﺗﺮﺗﻴﺒﻲ ﻛﻪ در ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻓﻨﻲ ﺧﺼﻮﺻﻲ ذﻛﺮ ﺷﻮد ﻣﻲ و ﻳﺎ ﺑﺮ اﺳ ﺎس ﻋﺮف ﻣﻌﻤﻮل اﻧﺪازه ﮔﻴﺮی ﺗﻮﺳﻂ ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﺘﻮﻟﻲ اﻳﻦ اﻣﺮ، اﻧﺠـﺎم و ﻣﻼک ﻋﻤﻞ ﻗﺮار ﺧﻮاﻫﺪ ﮔﺮﻓﺖ و در ﺻﻮرت ﻋﺪم وﺟﻮد آﻣﺎر، دﺳﺘﮕﺎه ﻧﻈﺎرت ﺑﺎ ﺑﺮرﺳﻲ ﻫﺎ ی ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ، ﻣﻮﺿﻮع را رﺳﻴﺪﮔﻲ و ﺳﻴﻞ ﻣﺮﺑﻮط را ﺑﺮآورد و اﻋﻼم ﻣﻲ ﻧﻤﺎﻳﺪ . ﭘﻴﻤﺎﻧﻜﺎر ﺑﺎﻳﺪ ﺗﻮﺟﻪ ﻻزم را ﺑﻪ آب ﻫﺎی زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ و آب ﻫﺎی ﺳ ﻄﺤﻲ از ﻫﺮ ﻣﻨﺒﻌﻲ، ﺑﻪ ﻫﻤﺎن ﮔﻮﻧﻪ ﻛﻪ ﻣﺸﺨﺺ ﺷﺪه ﺑﻨﻤﺎﻳﺪ، ﺑﻪ ﻃـﻮری ﻛﻪ ﺗﻤﺎﻣﻲ ﻛﺎرﻫﺎی ﺳﺎﺧﺘﻤﺎﻧﻲ اﺑﻨﻴﻪ در ﻣﺤﻴﻄﻲ ﻋﺎری از آب اﻧﺠﺎم ﺷﻮد . ﺑﻪ اﻳﻦ ﻣﻨﻈﻮر ﺑﺎﻳﺪ ﺗﻤﺎم اﺑﻨﻴﻪ ﺣﻔﺎﻇﺘﻲ را ﻛﻪ ﻣﻤﻜـﻦ اﺳـﺖ ﻻزم ﺑﺎﺷﺪ، اﻳﺠﺎد و اﺣﺪاث ﻧﻤﺎﻳﺪ و ﻫﺮﮔﻮﻧﻪ ﺧﺴﺎرت ﺑﻪ ﺗﺎﺳﻴﺴﺎت و اﺑﻨﻴﻪ ﺣﻔﺎﻇﺘﻲ و ﻳﺎ ﺗﺎﺧﻴﺮ در اﻧﺠﺎم اﻣﻮر ﻧﺎﺷﻲ از اﻳﻦ ﮔﻮﻧﻪ وﻗـﺎﻳﻊ ﺑـﻪ ﻋﻬـﺪه ﭘﻴﻤﺎﻧﻜﺎر ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﭘﻴﺶ از ﺷﺮوع ﻫﺮ ﻛﺎری در زﻣﻴﻨﻪ ﺳﺎﺧﺖ اﺑﻨﻴﻪ ﺣﻔﺎﻇﺘﻲ، ﭘﻴﻤﺎﻧﻜﺎر ﺑﺎﻳﺪ ﻃﺮح ﺧﻮد را ﺑ ﺮای ﻛﺎرﻫﺎی ﺣﻔﺎﻇﺘﻲ ﻛﻪ ﺷﺎﻣﻞ ﻃﺮح ﻋﻤﻠﻴﺎت و اﺑﻨﻴﻪ ﺣﻔﺎﻇﺘﻲ و وﺳﺎﻳﻞ ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ آن ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﺗﻮﺟﻪ و ﻛﻨﺘﺮل ﺻﺤﻴﺢ آب، ﺑﻪ دﺳﺘﮕﺎه ﻧﻈﺎرت ﺗﺤﻮﻳﻞ ﻧﻤﺎﻳﺪ . ﻃﺮح ﭘﻴﻤﺎﻧﻜﺎر ﺑ ﺮای ﻫﺮ ﻛﺎر ﺣﻔﺎﻇﺘﻲ ﻣﻲ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺎ ﺗﺎﻳﻴﺪ دﺳﺘﮕﺎه ﻧﻈﺎرت ﺻﻮرت ﭘﺬﻳﺮد . ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻛﻪ اﻳﻦ ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ اﻧﺤﺮاف آب ﺑ ﺮای دوره ﻫﺎی ﺑﺎزﮔﺸﺖ ﺳﻴﻞ ﻛﻮﺗﺎه ﺗﺮی ﻧـﺴﺒﺖ ﺑـﻪ دوره ﺑﺎزﮔـﺸﺖ ﺳـﻴﻞ ﻣـﻮرد ﻧﻈـﺮ ﺑـ ﺮای ﺗﺎﺳﻴﺴﺎت اﺻﻠﻲ ﻃﺮاﺣﻲ ﺷﻮد ﻣﻲ ، ﺧﻄﺮ ﺗﺨﺮﻳﺐ ﻳﺎ آﺳﻴﺐ ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ اﻧﺤ ﺮاف و ﻛﺎرﮔﺎه و ﺗﺠﻬﻴﺰات داﺧﻞ ﻛﺎرﮔﺎه در دوران ﺳﺎﺧﺖ ﺑـﻴﺶ ﺗـﺮ از ﻣﺨﺎﻃﺮه ای اﺳﺖ ﻛﻪ از ﺳﻴﻞ ﻃﺮاﺣﻲ ﻣﺘﻮﺟﻪ ﺗﺎﺳﻴﺴﺎت اﺻﻠﻲ اﺳﺖ . ﺑﻪ ﻫﻤﻴﻦ دﻟﻴﻞ ﭘﻴﻤﺎﻧﻜﺎر ﺑﺎﻳﺪ ﻛﻠﻴﻪ ﺗﺎﺳﻴﺴﺎت و ﺗﺠﻬﻴﺰات ﻛﺎرﮔﺎه را در دوران ﺳﺎﺧﺖ، ﺑﻴﻤﻪ ﺗﻤﺎم ﺧﻄﺮ ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ ﻧﻤﺎﻳﺪ . در ﻗﺮارداد ﺑﻴﻤﻪ ﺑﺎﻳﺪ ﺣﺪ و ﺣﺪود ﺧﺴﺎرت ﻳﻫﺎ ﻲ ﻛﻪ ﺑﻴﺶ ﺗﺮ از آن ﺑﻪ ﻋﻬﺪه ﺑﻴﻤﻪ ﮔﺮ و ﺗﺮ ﻛﻢ از آن ﺑﻪ ﻋﻬﺪه ﭘﻴﻤﺎﻧﻜﺎر اﺳﺖ ﺑﻪ وﺿﻮح ﺗﻌﻴﻴﻦ و ﺗﺸﺮﻳﺢ ﺷﻮد . ﻣﺮاﺣﻞ ﻣﺨﺘﻠﻒ اﻧﺤﺮاف آب رودﺧﺎﻧﻪ اﺻﻮﻻ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﺷ ﺮاﻳ ﻂ و رﻳﺨﺖ ﺷﻨﺎﺳﻲ ﻣﺤﻞ، ﺧﺼﻮﺻﻴﺎت ﻃﺮح و ﺗﺎﺳﻴـﺴﺎت واﺑـﺴﺘﻪ، ﻣـﺪت زﻣﺎن اﺟﺮا، ﺧﺼﻮﺻﻴﺎت ﻫﻴﺪروﻟﻮژﻳﻜﻲ و ﻫﻴﺪروﻟﻴﻜﻲ رودﺧﺎﻧﻪ و ﺳﺎ ﻳﺮ ﺷ ﺮاﻳ ﻂ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻣﻲ ﮔﺮدد . 228 ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻓﻨﻲ ﻋﻤﻮﻣﻲ ﻛﺎرﻫﺎی ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﺷﺮح ﺟﺰﻳﻴﺎت ﻣﺮاﺣﻞ اﻧﺤﺮاف آب در ﻧﻘﺸﻪ ﻫﺎی اﺟ ﺮاﻳ ﻲ و ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻓﻨﻲ ﺧﺼﻮﺻﻲ ﻫﺮ ﭘﺮوژه اراﺋـﻪ ﻣـﻲ ﮔـﺮدد و ﭘﻴﻤﺎﻧﻜـﺎر ﺑﺎﻳـﺪ ﺑـﺎ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی ﻻزم، اﺟ ﺮای ﻋﻤﻠﻴﺎت ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ اﻧﺤﺮاف آب رودﺧﺎﻧﻪ در ﻫﺮ ﻣﺮﺣﻠﻪ را ﺿﻤﻦ ﺗﻄﺒﻴﻖ ﺑﺎ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ زﻣﺎﻧﻲ واﻗﻌﻲ ﻛﺎر و ﻛﺴﺐ ﺗﺎﻳﻴﺪ دﺳﺘﮕ ﺎه ﻧﻈﺎرت، ﻣﻄﺎﺑﻖ ﺑﺎ ﻧﻘﺸﻪ ﻫﺎی اﺟ ﺮاﻳ ﻲ اﻧﺠﺎم دﻫﺪ . در ﺗﻤﺎم ﻣﺮاﺣﻞ اﻧﺠﺎم ﻋﻤﻠﻴﺎت اﺟ ﺮاﻳ ﻲ ﭘـﺮوژه ﺑـﻪ ﺧـﺼﻮص اﺟـ ﺮای ﺳـﺎﻣﺎﻧﻪ اﻧﺤـﺮاف آب و ﺑﺮﭼﻴـﺪن آن، ﭘﻴﻤﺎﻧﻜـﺎر ﻣـﺴ ولﻮ ﺣﻔـﻆ رﻳﺨﺖ ﺷﻨﺎﺳﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ و در ﺻﻮرت ﻟﺰوم ﺑﺮداﺷﺖ ﻣﺼﺎﻟﺢ از ﺑﺴﺘﺮ و ﺳﻮاﺣﻞ و ﻳﺎ اﻧﺒﺎﺷﺖ ﻣﻮﻗﺖ ﻣﺼﺎﻟﺢ در ﺑﺴﺘﺮ رودﺧﺎ )ﻧﻪ ﺣﺘـﻲ در دوره ﻛﻢ آﺑﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ( ﺑﺎﻳﺪ ﻃﺒﻖ ﻧﻘﺸﻪ و ﺑﺎ ﺗﺎﻳﻴﺪ ﻛﺘﺒﻲ دﺳﺘﮕﺎه ﻧﻈﺎرت و ﻣﻮاﻓﻘﺖ ﻛﺎرﻓﺮﻣﺎ ﺻﻮرت ﮔﻴﺮد . ﭘﻴﻤﺎﻧﻜﺎر ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻣﻮردی و ﺑﻪ ﺧﺼﻮص ﭘﺲ از وﻗﻮع ﻫﺮ ﺳﻴﻼب و ﻓﺮوﻛﺶ ﻛﺮدن آن از ﻣﺴﻴﺮ ﺳـﺎﻣﺎﻧﻪ اﻧﺤـﺮاف آب رودﺧﺎﻧـﻪ، ﺑﺎزوﻫﺎی ﺧﺎﻛﻲ و ﺑﻪ ﻃﻮرﻛﻠﻲ، ﻛﻠﻴﻪ ﺑﺨﺶ ﻫﺎ ی ﻣﺮﺑﻮط را ﺑﺎزدﻳﺪ ﻧﻤﺎﻳﺪ . در ﺻﻮرت ﺑﺮوز ﺗﺨﺮﻳﺐ اﺣﺘﻤﺎﻟﻲ، ﺑـﻪ ﺧـﺼﻮص ﺗﺨﺮﻳـﺐ ﻣﻮﺿـﻌﻲ ﭘﻮﺷﺶ ﺑﺎزوﻫﺎی ﺧﺎﻛﻲ، ﭘﻴﻤﺎﻧﻜﺎر ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻼﻓﺎﺻﻠﻪ ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺗﺮﻣﻴﻢ و ﺑﺎزﺳﺎزی را ﺑﻪ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﺧﻮد و ﻣﻄﺎﺑﻖ ﻧﻈﺮ دﺳﺘﮕﺎه ﻧﻈﺎرت اﻧﺠﺎم دﻫﺪ . 12 - 1 - 4 - ﺑﺮﭼﻴﺪن ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ اﻧﺤﺮاف آب ﺑﺮﭼﻴﺪن ﺑﺎزوﻫﺎی ﺧﺎﻛﻲ و ﺗﻤﻬﻴﺪات ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ اﻧﺤﺮاف آب د ر ﻫﺮ ﻣﺮﺣﻠﻪ ﺑﺎﻳﺪ ﭘﺲ از اﺗﻤﺎم ﻛﺎﻣﻞ ﻋﻤﻠﻴﺎت اﺟ ﺮاﻳ ﻲ ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ ﺷـﺪه در ﻣﺤﺪوده آن ﻣﺮﺣﻠﻪ از اﻧﺤﺮاف آب، ﺑﻪ ﻃﻮر ﻛﺎﻣﻞ اﻧﺠﺎم ﮔﺮدد، ﺑﻪ ﻃﻮری ﻛﻪ ﻫﻴﭻ ﮔﻮﻧﻪ ﻣﺎﻧﻌﻲ در ﻣﻘﺎﺑﻞ ﺟﺮﻳﺎن ﻃﺒﻴﻌﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﻗﺮار ﻧﺪاﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ ﭘﺎک . ﺳﺎزی ﻣﺴﻴﺮ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ ﺗﺎﻳﻴﺪ دﺳﺘﮕﺎه ﻧﻈﺎرت ﺑﺮﺳﺪ . 12 - 1 - 5 - اﻧﺤﺮاف آب ﻧﻬﺮﻫﺎ و ﺟﺎﺑﺠﺎ ﻳﻲ ﺳﺮدﻫﻨﻪ ﻫﺎی ﻣﻮﺟﻮد درﺻﻮرﺗﻲ ﻛﻪ ﻣﺤﻞ اﺟ ﺮای ﺳﺎزه ﻫﺎی ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﭘﺮوژه، ﻣﻨﻄﺒﻖ و ﻳﺎ در ﻣﺠﺎورت ﻣﺤﺪوده ﺳﺮدﻫﻨﻪ ﻫﺎ و ﻳﺎ آﺑﺮاه ﻫﺎی ﻣﻮﺟـﻮد ﻗﺮارﮔﻴـﺮد، ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر اﻧﺠﺎم ﻋﻤﻠﻴﺎت اﺟ ﺮاﻳ ﻲ در ﺷ ﺮاﻳ ﻂ ﻣﻨﺎﺳﺐ، ﭘﻴﻤﺎﻧﻜﺎر ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺎ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی و رﻋﺎﻳﺖ ﻧﻘﺸﻪ ﻫﺎ و ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻓﻨﻲ ﺧﺼﻮﺻﻲ ﺗﻬﻴﻪ ﺷـ ﺪه ) ﻳﺎ ﻧﻘﺸﻪ ﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ ر ا ﺳﺎ ﺗﻬﻴﻪ و ﺑﻪ ﺗﺎﻳﻴﺪ دﺳﺘﮕﺎه ﻧﻈﺎرت ﻣﻲ رﺳﺎﻧﺪ ( ، در ﻣﻮرد ﭼﮕﻮﻧﮕﻲ ﺟﺎﺑﺠﺎ ﻳﻲ ﺳﺮدﻫﻨﻪ ﻫـﺎ و ﻳـﺎ اﻧﺤـﺮاف ﻣﻮﻗـﺖ ﻣـﺴﻴﺮ ﻧﻬﺮﻫﺎ ، ﻧﮕﻬﺪاری، ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری و در ﻧﻬﺎﻳﺖ ﺑﺮﭼﻴﺪن آﻧﻬﺎ اﻗﺪام ﻧﻤﺎﻳﺪ، ﺑﻪ ﻧﺤﻮی ﻛﻪ در ﻃﻮل اﺟ ﺮای ﻋﻤﻠﻴﺎت و ﺗﺎ زﻣﺎن ﺗﺤﻮﻳﻞ ﻗﻄﻌـﻲ آن، ﺗﺎﻣﻴﻦ آب ﻣﻮرد ﻧﻴ ﺎز ﺣﻘﺎﺑﻪ ﺑﺮان ﻧﻬﺮ و ﻳﺎ ﻧﻬﺮﻫﺎ ﻳﻲ ﻛﻪ ﺟﺎﺑﺠﺎ ﺷﺪه اﻧﺪ و ﻳﺎ در ﺗﻤﺎم و ﻳﺎ ﺑﺨﺸﻲ از آﻧﻬﺎ دﺧﻞ و ﺗﺼﺮف ﺷﺪه اﺳﺖ، ﺑﻪ ﺧـﻮﺑﻲ اﻣﻜﺎن ﭘﺬﻳﺮ ﺑﻮده و وﻗﻔﻪ ای در ﺗﺎﻣﻴﻦ آب ﻧﻬﺮﻫﺎ ﺑﻪ وﺟﻮد ﻧﻴﺎﻳﺪ . ﻣﺤﻞ ﺳﺮدﻫﻨﻪ ﻫﺎی ﺟﺎﻳﮕﺰﻳﻦ و ﺟﺪﻳﺪ ﺑﺎﻳﺪ در ﻓﺎﺻﻠﻪ ﻛﺎﻓﻲ از ﻣﺴﻴﺮ اﺟـ ﺮای ﻋﻤﻠﻴـﺎت و ﺑـﻪ ﺧـﺼﻮص ﺗﻤﻬﻴـﺪات اﻧ ﺤـﺮاف ﻣﻮﻗـﺖ آب رودﺧﺎﻧﻪ ﻗﺮارداده ﺷﻮد ﺗﺎ در ﻃﻮل اﺟ ﺮای ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺑﺘﻮاﻧﺪ ﻫﻤﻮاره ﺑـﻪ ﻧﺤـﻮ ﻣﻄﻤﺌﻨـﻲ ﻣـﻮرد اﺳـﺘﻔﺎده ﻗـﺮار ﮔﻴـﺮد و در ﺻـﻮرت اﻣﻜـﺎن از دوﺑﺎره ﻛﺎری ﻧﻴﺰ ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی ﺷﻮد . ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﻣﺴﻴﺮ آﺑﺮاه ﻣﻮﺟﻮد ﺑﺎ ﻣﺤﺪوده اﺟ ﺮاﻳ ﻲ ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺗﻼﻗﻲ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﻨﺪ، ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻛـﻪ اﻳﻦ ﻣﻌﻤـﻮﻻ در اﺟـ ﺮای ﺳـﺎزه ﻫـﺎ، اﻧﺠـﺎم ﭘﻲ ﻛﻨﻲ ﻋﻤﻴﻖ ﺿﺮوری ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ، ﻟﺬا رﻋﺎﻳﺖ ﻓﺎﺻﻠﻪ و ﻣﺴﺘﺤﻜﻢ ﺳﺎزی ﻣﺴﻴﺮ ﺟﺪﻳـﺪ آﺑـﺮاه در ﻣﺤـﺪوده اﺟـﺮا ﺑـﺎ ﺗﻮﺟـﻪ ﺑـﻪ ﺷـﻴﺐ ﭘﺎﻳـﺪار ﮔﻮد ﺑﺮداری ﻫﺎ ، اﺑﻌﺎد ﺳﺎزه ﻫﺎ و ﻣﺴﺎﻟﻪ ﻧﻔﻮذ آب، ﺑﺴﻴﺎر ﺣﺎﻳﺰ اﻫﻤﻴﺖ اﺳﺖ و ﺑﺎﻳﺪ اﻳﻦ ﺑﺨﺶ از ﻛﺎر ﺑﺎ دﻗﺖ و ﭘـﻴﺶ ﺑﻴﻨـﻲ ﻛـﺎﻓﻲ ﺑـﻪ ﻟﺤـﺎظ ﭘﺎﻳﺪاری اﺟﺮ ا ﮔﺮدد . ﻧﻘﺸﻪ ﻫﺎی اﺟ ﺮاﻳ ﻲ اﻳﻦ ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺎ ﺟﺰﻳﻴﺎت ﻛﺎﻓﻲ ﺗﻬﻴﻪ و ﺑﻪ ﺗﺎﻳﻴﺪ دﺳﺘﮕﺎه ﻧﻈﺎرت ﺑﺮﺳﺪ . ﻧﮕﻬﺪاری ﺳﺮدﻫﻨﻪ ﻫﺎ و ﻣﺴﻴﺮﻫﺎی اﻧﺘﻘﺎل ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ اﻧﺤﺮاف ﻣﻮﻗﺖ ﻧﻬﺮﻫﺎ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﺑﺮﻗﺮاری داﻳﻢ ﺟﺮﻳﺎن آب از وﻇﺎﻳﻒ ﭘﻴﻤﺎﻧﻜﺎر اﺳﺖ . در اﻳﻦ ﺧﺼﻮص ﻣﻲ ﺗﻮان ﺑﻪ ﺗﻤﻴﺰ ﻧﻤﻮدن دﻫﺎﻧﻪ آﺑﮕﻴﺮ ﺳﻨﺘﻲ و ﺷﺒﻜﻪ آﺷﻐﺎﻟﮕﻴﺮ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻣﻮردی و ﺑﻪ ﺧﺼﻮص ﭘﺲ از وﻗﻮع ﻫﺮ ﺳـﻴﻼب ﻓﺼﻞ دوازدﻫﻢ - ﻋﻤﻠﻴﺎت اﻧﺤﺮاف ﻣﻮﻗﺖ آب، زﻫﻜﺸﻲ و ﺗﺨﻠﻴﻪ ﻫﺎی آب ﻣﺎزاد 229 و ﻣﺴﺪودﻛﺮدن ﻣﻮﻗﺖ ﺳﺮدﻫﻨﻪ ﻫﺎ در ﻣﻮاﻗﻊ ﺑﺮوز ﺳﻴﻼب ﻫﺎ ی ﺑﺰرگ ) ﺑﺎ ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﻲ و ﺗﺎﻳﻴﺪ ﻛﺎرﻓﺮﻣﺎ و دﺳﺘﮕﺎه ﻧﻈـﺎرت ( و ﺑﺮﻗـﺮاری ﻣﺠـﺪد ﺟﺮﻳﺎن آب ﺑﻪ ﻃﻮری ﻛﻪ وﻗﻔﻪ ای در اﻣﺮ آب رﺳﺎﻧﻲ ﻧﻬﺮﻫﺎ ﺑﻪ وﺟﻮد ﻧﻴﺎﻳﺪ، اﺷﺎره ﻧﻤﻮد . ﻫﺰﻳ ﻨﻪ اﺟـ ﺮای ﺗﻤﻬﻴـﺪات ﻓـﻮق و ﻧﮕﻬـﺪاری ﺳـﺎﻣﺎﻧﻪ ﻣﻮﻗﺖ ﻣﺬﻛﻮر در ﻓﺼﻞ ﺗﺠﻬﻴﺰ و ﺑﺮﭼﻴﺪن ﻛﺎرﮔﺎه ﻣﻨﻈﻮر ﻣﻲ ﮔﺮدد، ﻣﮕﺮ ﻛﻪ اﻳﻦ در ﺷ ﺮاﻳ ﻂ ﺧﺼﻮﺻﻲ ﭘﻴﻤﺎن و ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻓﻨﻲ ﺧـﺼﻮﺻﻲ و ﻳﺎ ﺳﺎﻳﺮ اﺳﻨﺎد ﭘﻴﻤﺎن ﺑﻪ ﮔﻮﻧﻪ ای دﻳﮕﺮ ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ و ﻣﻌﻴﻦ ﺷﺪه ﺑﺎﺷﺪ . 12 - 2 - زﻫﻜﺸﻲ و ﺗﺨﻠﻴﻪ آب ﻫﺎی ﻣﺎزاد ﺟﻤﻊ ﺷﺪن آب ﻫﺎی ﻣﺎزاد در ﭘﺸﺖ ﺳﺎزه ﻫﺎ ﻛﻪ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ ﻧﺎﺷﻲ از ﺑﺎرﻧﺪﮔﻲ و ﻳﺎ ﺟﺮﻳﺎن آب ﻫﺎی ﺳﻄﺤﻲ ﺑﺎﺷﺪ از ﺟﻤﻠـﻪ ﻣـﺴﺎﻳﻠ ﻲ اﺳـﺖ ﻛﻪ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ ﭘﺎﻳﺪاری ﺳﺎزه ﻫﺎ را ﺑﺎ ﺧﻄﺮ ﻣﻮاﺟﻪ ﻛﻨﺪ . ﻟﺬا ﺗﺨﻠﻴﻪ اﻳﻦ آب ﻫﺎ ﺣﺎﻳﺰ اﻫﻤﻴﺖ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﺟﻤﻊ ﺷﺪن آب در ﭘﺸﺖ ﺳﺎزه ﻫﺎ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧـﺪ ﺑﺎﻋﺚ اﻓﺰاﻳﺶ ﻓﺸﺎرﻫﺎی ﻫﻴﺪرواﺳﺘﺎﺗﻴﻜﻲ، ﺗﻮرم ﺧ ﺎک اﺷﺒﺎع ﺷﺪه ﭘﺸﺖ ﺳﺎزه در اﺛﺮ ﻳﺨﺒﻨﺪان و اﻓﺰاﻳﺶ ﻧﻴﺮوﻫﺎی وارد ﺷﺪه و ﻏﻴﺮه ﺷﻮد . ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻣﻮارد ﻓﻮق، زﻫﻜﺸﻲ و ﺗﺨﻠﻴﻪ آب ﻫﺎی ﻣﺎزاد از ﭘﺸﺖ ﺳﺎزه ﻫﺎی ﻫﻴﺪروﻟﻴﻜﻲ و دﻳﻮارﻫﺎی ﺣﺎﻳﻞ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده در ﻛـﺎر ﻫـﺎی ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ رودﺧﺎﻧﻪ از اﻫﻤﻴﺖ ﺧﺎﺻﻲ ﺑﺮﺧﻮردار اﺳﺖ . ﺑﺪﻳﻦ ﻣﻨﻈﻮر ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده ا ز ﻣﺼﺎﻟﺢ ﻓﻴﻠﺘﺮ و ﻟﻮﻟﻪ ﻫـﺎی زﻫﻜـﺸﻲ در ﻓﻮاﺻـﻞ ﻣﻨﺎﺳـﺐ و ﺗﺨﻠﻴﻪ آب ﻫﺎی ﻧﺸﺘﻲ، ﺧﺎک ﭘﺸﺖ دﻳﻮار ﺧﺸﻚ ﻧﮕﻪ داﺷﺘﻪ ﺷﻮد ﻣﻲ . داﻧﻪ ﺑﻨﺪی ﻣﺼﺎﻟﺢ ﻓﻴﻠﺘﺮ ﺑﺎ ﺗﻮﺟـﻪ ﺑـﻪ ﻣﺸﺨـﺼﺎت ﺳـﻮراخ ﻫـﺎ ی ﻟﻮﻟـﻪ زﻫﻜﺸﻲ و ﻣﺸﺨﺼﺎت ﺧﺎک ﭘﺸﺖ دﻳﻮار ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻣﻲ ﮔﺮدد . ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر اﻣﻜﺎن اﻧﺠﺎم ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺳﺎﺧﺘﻤﺎﻧﻲ، در ﺑﺮﺧﻲ ﻣﻮارد اﻧﺤﺮاف آب و دورﻧﻤﻮدن آب ﻫـﺎی ﻧﺎﺷـﻲ از ﺑﺎرﻧـﺪﮔﻲ، ﺳـﻴﻼب، ذوب ﺑﺮف و ﻳﺦ و ﻛﻨﺘﺮل ﺳﻄﺢ آب ﻫﺎی زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ در ﺗﺮاز ﭘﺎﻳﻴﻦ در ﺑﺮﺧﻲ ﻣﻮارد اﺟﺘﻨﺎب ﻧﺎﭘﺬﻳﺮ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﻋﻤﻠﻴﺎت زﻫﻜـﺸﻲ ﻫﻤﭽﻨـﻴﻦ ﺑـﺎ ﻫﺪف ﺟﻤﻊ آوری و ﻫﺪاﻳﺖ زه آب و ﻛﺎﻫﺶ اﺿﺎﻓﻪ ﻓﺸﺎر ﻣﻨﻔﺬی در ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ ﻫﺎی ﻣﺘﺮاﻛﻢ و ﻳﺎ ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ ﺑﺎ اﺣﺘﻤﺎل آﺑﺸﺴﺘﮕﻲ در ﻫﻨﮕﺎم ﺗﺨﻠﻴـﻪ ﺳﺮﻳﻊ ﻣﺨﺰن، ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ و اﺟﺮا ﺷﻮد ﻣﻲ . در اﻳﻦ ﺑﺨﺶ اﻧﻮاع و ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻓﻨﻲ زﻫﻜﺶ ﻫﺎ ، اﺳـﺘﺎﻧﺪارد ﻣـﺼﺎﻟﺢ ﻣـﺼﺮﻓﻲ و ﻧﻜـﺎت ﺧـﺎص ﻋﻤﻠﻴﺎت اﺟ ﺮاﻳ ﻲ ﺗﺸﺮﻳﺢ ﺷﺪه اﺳﺖ . 12 - 2 - 1 - ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ ﻫﺎی زﻫﻜﺸﻲ ﺑﺎ در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻦ ﺷ ﺮاﻳ ﻂ ﺗﻮﭘﻮﮔﺮاﻓﻲ ﻃﺮح و ﻳﺎ ﺷ ﺮاﻳ ﻂ ﺗﺤﻤﻴﻠﻲ ﻧﺎﺷﻲ از ﺧﺼﻮﺻﻴﺎت ﺧﺎص ﭘﺮوژه، ﺟﻬﺖ زﻫﻜﺸﻲ از ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ ﺛﻘﻠﻲ و ﻳﺎ از ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ ﭘﻤﭙﺎژ اﺳﺘﻔﺎده ﺷﻮد ﻣﻲ . اﻧﺘﺨﺎب ﻧﻮع ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ زﻫﻜﺸﻲ ﺑﺮاﺳﺎس ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻓﻨﻲ و ﭘﺲ از ﺗﺎﻳﻴﺪ روش اﺟﺮا ﺗﻮﺳﻂ دﺳﺘﮕﺎه ﻧﻈﺎرت، ﻗﺎﺑﻞ ﻗﺒﻮل ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد . 12 - 2 - 1 - 1 - ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ ﺛﻘﻠﻲ در اﻳﻦ ﺣﺎﻟﺖ رواﻧﺎب ﻣﻮﺟﻮد در ﻣﺤﺪوده ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺳﺎﺧﺘﻤﺎﻧﻲ ﻳﺎ آب زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ، ﺑﺎﻻﺗﺮ از ﺗﺮاز ﻛﺎر در زﻫﻜﺶ ﻫﺎ ی ﻓﺮﻋﻲ ﺗﻌﺒﻴﻪ ﺷﺪه و ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﺷﻴﺐ ﺧﻂ ﻛﻒ ﻣﺴﻴﺮ در زﻫﻜﺶ اﺻﻠﻲ ﻳﺎ ﻛﻠﻜﺘﻮر، ﺗﺨﻠﻴﻪ ﺷﺪه و ﺳﭙﺲ از ﻣﺤﺪوده ﻛﺎر ﺧﺎرج ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . ﻳﻜﻲ از ﺳﺎده ﺗﺮﻳﻦ روش ﻫﺎ ی اﻧﺤﺮاف آب، اﺳﺘﻔﺎده از ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ ﻫﺎ و داﻳﻚ ﻫﺎ ی اﻧﺤﺮاف آب ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . وﻟﻲ در ﺑﺮﺧﻲ ﻣﻮارد ﻣﻤﻜﻦ ا ﺳـﺖ ﺑﻪ ﻟﺤﺎظ ﺷ ﺮاﻳ ﻂ ﺧﺎص ﺗﻮﭘﻮﮔﺮاﻓﻲ و ﻣﺤﺪودﻳﺖ ﻣﻜﺎﻧﻲ و ﻳﺎ ﻧﻴﺎزﻫﺎی زﻣﺎﻧﻲ ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری، ﻻزم ﺑﺎﺷﺪ از ﻣﻘـﺎﻃﻊ ﺑـﺘﻦ ﻣـﺴﻠﺢ، ﻧﻈﻴـﺮ دﻳـﻮار ﺣﺎﻳﻞ و ﻳﺎ ﻣﻘﺎﻃﻊ ﺟﻌﺒﻪ ای و ﻓﻠﻮم اﺳﺘﻔﺎده .ﺷﻮد 230 ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻓﻨﻲ ﻋﻤﻮﻣﻲ ﻛﺎرﻫﺎی ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﻣﺴﻴﺮ اﻧﺤﺮاف آب ﺑﺎﻳﺪ ﻃﻮری ﻃﺮاﺣﻲ ﺷﻮد ﻛﻪ دا رای ﻓﺎﺻﻠﻪ ﻣﻨﺎﺳﺐ از ﮔﻮدﺑﺮداری اﺣﺪاث ﺳﺎزه ﻫﺎ ﺑﺎﺷﺪ . در ﺑﺮﺧﻲ ﻣﻮارد ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﻣﻴﺰان ﺑﺪه آب ﻧﺸﺘﻲ ﺑﻪ ﻧﺤﻮی ﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ اﺟ ﺮای دﻳﻮار آب ﺑﻨﺪ در زﻳﺮ داﻳﻚ ﻫﺎ ی اﻧﺤﺮاف ﻻزم ﺑﺎﺷﺪ . ﭘﻼن و ﺷﻴﺐ زﻫﻜﺶ ﻫﺎ ی ﻓﺮﻋﻲ و ﻣﺤﻞ ﻗﺮارﮔﺮﻓﺘﻦ زﻫﻜﺶ اﺻﻠﻲ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺮاﺳﺎس ﺣﺎﻟﺖ ﺑﻬﻴﻨﻪ ﻓﻨﻲ و اﻗﺘـﺼﺎدی و ﺑـﺎ ﺗﺎﻳﻴـﺪ دﺳـﺘﮕﺎه ﻧﻈﺎرت ﺗﻬﻴﻪ ﺷﻮد . 12 - 2 - 1 - 2 - ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ ﭘﻤﭙﺎژ در ﻣﻮاردی ﻛﻪ ﺷ ﻴﺐ ﻃﺒﻴﻌﻲ زﻣﻴﻦ اﺟﺎزه ﺗﺨﻠﻴﻪ ﺛﻘﻠﻲ را از ﻃﺮﻳﻖ زﻫﻜﺶ ﻫﺎ ی ﻓﺮﻋﻲ ﻧﻤﻲ دﻫﺪ ﺑﺎ ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨـﻲ ﭼﺎﻫـﻚ ﻫـﺎ ی ﭘﻤﭙـﺎژ در ﻣﺤﻞ ﻫﺎ ی ﻣﻨﺎﺳﺐ، ﺗﺨﻠﻴﻪ آب ﻫﺎی ﺟﻤﻊ آوری ﺷﺪه ﺑﻪ وﺳﻴﻠﻪ ﭘﻤﭗ اﻧﺠﺎم .ﺷﻮد ﻣﻲ 12 - 2 - 2 - اﻧﻮاع زﻫﻜﺶ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻣﺼﺎﻟﺢ ﻣﺼﺮﻓﻲ و ﻛﺎرﺑﺮی ﻣﻮرد اﻧﺘﻈﺎر از ﻳﻚ زﻫﻜﺶ ﻣﻲ ﺗﻮان آﻧﻬﺎ را ﺑﻪ زﻫﻜﺶ روﺑﺎ ز، زﻫﻜﺶ ﻣﺪﻓﻮن، ﻛﻠﻜﺘﻮرﻫﺎ، ﻻﻳـﻪ زﻫﻜﺶ داﻳﻚ ﻫﺎ ، زﻫﻜﺶ زﻳﺮ ﭘﻮﺷﺶ ﺣﻔﺎﻇﺘﻲ ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ ﻫﺎ و ﻟﻮﻟﻪ زﻫﻜﺶ اﺑﻨﻴﻪ ﻓﻨﻲ ﺗﻘﺴﻴﻢ ﺑﻨﺪی ﻛﺮد . 12 - 2 - 2 - 1 - زﻫﻜﺶ روﺑﺎز اﻳﻦ ﻧﻮع زﻫﻜﺶ ﻛﻪ ﺑﻪ آﺑﻜﺶ ﻧﻴﺰ ﻣﻌﺮوف اﺳﺖ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﻳﻚ آﺑﺮاه ﺑﺎ ﺑﻬﺘﺮﻳﻦ ﻣﻘﻄﻊ ﻫﻴﺪروﻟﻴﻜﻲ ﻛﻪ ﺑﺎ ﺷ ﺮاﻳ ﻂ اﻗﺘﺼﺎدی و ﺗﻮﭘـﻮﮔﺮاﻓﻲ و ژﺋﻮﺗﻜﻨﻴﻜﻲ ﻫﻤﺨﻮاﻧﻲ دار د، ﻃﺮاﺣﻲ و اﺟﺮا ﻣﻲ ﮔﺮدد . ﻟﺬا در ﺣﻔﺮ زﻫﻜﺶ روﺑﺎز رﻋﺎﻳﺖ ﻛﻠﻴﻪ ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻓﻨـﻲ ﻣﻨـﺪرج در ﻓـﺼﻞ ﻋﻤﻠﻴـﺎت ﺧﺎﻛﻲ اﻟﺰاﻣﻲ اﺳﺖ . زﻫﻜﺶ ﻫﺎ ی روﺑﺎز ﻣﻌﻤﻮﻻ ﺮای ﺑ اﻧﺤﺮاف آب در ﺣﻴﻦ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن، ﺗﺨﻠﻴﻪ آب ﻫﺎی زاﻳﺪ در ﭘﻲ ﺳﺎزه ﻫﺎ و ﻳﺎ ﺟﻤﻊ آوری و ﻫﺪاﻳﺖ آب ﻫﺎی ﺳﻄﺤﻲ اﺣﺪاث ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . در ﺣﺎﻟﺖ آﺑﻜﺸﻲ ﺑ ﺮای ﺗﺨﻠﻴﻪ آب ﻫﺎی زاﻳﺪ در ﭘﻲ ﻫﺎ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر اﺣﺘﺮاز از ﻣﺸﻜﻼﺗ ﻲ اﻋﻢ از ﺗﻬﺪﻳـﺪ ﭘﺎﻳـﺪاری ﺷﻴﺮواﻧﻲ ﻫﺎ و ﮔﻮد اﺑﻨﻴﻪ ﻓﻨﻲ در اﺛﺮ ﺧﺮوج آب از ﺧﺎک ) اﻳﻦ ﻣﺴﺎﻟﻪ ﻋﻤﺪﺗﺎ در ﻫﺎ ﺧﺎک ی ﻓﺎﻗﺪ ﭼﺴﺒﻨﺪﮔﻲ ﻣﻬﻢ اﺳﺖ ( و ﺑﺎﻻ آﻣﺪن ﻛﻒ ﮔـﻮد در اﺛﺮ ﻓﺸﺎر آب ﺑﻪ وﻳﮋه ﺑﻌﺪ از ﺗﻮﻗﻒ ﭘﻤﭙﺎژ، ﺗﻤﻬﻴﺪات ﻻز م ﺑﻪ ﻋﻤﻞ آﻳﺪ . 12 - 2 - 2 - 2 - زﻫﻜﺶ ﻣﺪﻓﻮن ) زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ ( اﻳﻦ ﻧﻮع زﻫﻜﺶ ﺷﺎﻣﻞ ﺗﺮاﻧﺸﻪ و ﻟﻮﻟﻪ ﻫﺎی ﻣﺸﺒﻚ اﺳﺖ ﻛـﻪ در ﻣﻴـﺎن ﻗـﺸﺮی از ﻣـﺼﺎﻟﺢ ﻓﻴﻠﺘـﺮ ﻗـﺮار دارد . ﻟﻮﻟـﻪ ﻫـﺎی ﻣـﺼﺮﻓﻲ در زﻫﻜﺶ ﻫﺎ ی زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ در اﻧﻮاع ﻣﺨﺘﻠﻔﻲ ﻧﻈﻴﺮ ﺳﻔﺎل، ﺑﺘﻦ، ﻓﻠﺰ و ﭘﻼﺳﺘﻴﻚ و در اﺷﻜﺎل ﻣﺘﻔﺎوت ﭼﻮن ﺳﺎده، ﻣـﺸﺒﻚ و ﻣـﻮج دار ﺳـﺎﺧﺘﻪ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . ﺣﻔﺮ ﺗﺮاﻧﺸﻪ ﺗﺎ ﻋﻤﻖ ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز، ﻣﻄﺎﺑﻖ ﺧﻄﻮط ﺗﺮاز، ﺷﻴﺐ و رﻗﻮم ﻣﺸﺨﺺ ﺷﺪه در ﻧﻘﺸﻪ ﻳﺎ دﺳـﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ دﺳـﺘﮕﺎه ﻧﻈـﺎرت ﺻـﻮرت ﻣﻲ ﮔﻴﺮد . ﭘﺲ از اﺗﻤﺎم ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺧﺎﻛﻲ، ﻧﺨﺴﺘﻴﻦ ﻗﺸﺮ ﻣﺼﺎﻟﺢ ﻓﻴﻠﺘﺮ ) در ﺿﺨﺎﻣﺖ ﺣﺪاﻗﻞcm 20 ( ﭘﺨﺶ ﺷﻮد ﻣﻲ و ﺑﻌـﺪ از اﺗﻤـﺎم ﻋﻤﻠﻴـﺎت ﻟﻮﻟﻪ ﮔﺬاری و ﭘﺨﺶ ﻓﻴﻠﺘﺮ در اﻃﺮا ف و روی ﻟﻮﻟﻪ ﻫﺎی زﻫﻜﺶ ) در ﺿﺨﺎﻣﺖ ﺣﺪاﻗﻞcm 20 ( و ﺑﺎ ﺗﺎﻳﻴﺪ دﺳﺘﮕﺎه ﻧﻈﺎرت ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺧـﺎﻛﺮﻳﺰ ی و ﭘﺮﻛﺮدن ﺗﺮاﻧﺸﻪ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻻﻳﻪ ﻫﺎی اﻓﻘﻲ ﺻﻮرت ﻣﻲ ﮔﻴﺮد . ﺗﺮاﻧﺸﻪ ای ﻛﻪ ﺣﻔﺮ ﺷﻮد ﻣﻲ ﺑﺎﻳﺪ در اﺳﺮع وﻗـﺖ ﺷـﻦ رﻳـﺰی، ﻟﻮﻟـﻪ ﮔـﺬاری و ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ ی ﺷﻮد . درﺻﻮرﺗﻲ ﻛﻪ ﻻزم ﺑﺎﺷﺪ ﺗﺮاﻧﺸﻪ ای ﺑ ﺮای ﻣﺪت ﻃﻮﻻﻧ ﻲ ﺑﻤﺎﻧﺪ، اﺧﺬ ﻣﻮاﻓﻘﺖ دﺳﺘﮕﺎه ﻧﻈﺎرت ﺿﺮورت دارد . ﻓﺼﻞ دوازد ﻫﻢ- ﻋﻤﻠﻴﺎت اﻧﺤﺮاف ﻣﻮﻗﺖ آب، زﻫﻜﺸﻲ و ﺗﺨﻠﻴﻪ ﻫﺎی آب ﻣﺎزاد 231 ﻧﻘﻄﻪ ﺿﻌﻒ ﻟﻮﻟﻪ ﻫﺎی زﻫﻜﺶ زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ، ﻋﺪم وﺟﻮد دوام آﻧﻬﺎ اﺳﺖ . ﺑﻪ ﺧﺼﻮص در ﺻﻮرت اﺳﺘﻔﺎده از اﻟﻴﺎف ﻗﻴﺮی، ﭘﻼﺳﺘﻴﻜﻲ و ﻳـﺎ ﺣﺘﻲ ﺑﺘﻨﻲ، اﻣﻜﺎن ﮔﺴﻴﺨﺘﻪ ﺷﺪن ﻟﻮﻟﻪ ﻫﺎ ﺗﺤﺖ اﺛﺮ ﺑﺎر زﻳﺎد وﺟﻮد دارد . در ﺻﻮرت اﺳﺘﻔﺎده از ﻟﻮﻟﻪ ﻫﺎی آزﺑﺴﺖ و ﺳﻴ ﻤﺎن، اﻳﻦ ﻟﻮﻟﻪ ﻫﺎ ﺑﺎﻳﺪ از ﻳﻚ ﻣﺨﻠﻮط ﻛﺎﻣﻼ ﻫﻤﮕﻦ از ﺳﻴﻤﺎن، آزﺑﺴﺖ و آب ﺳﺎﺧﺘﻪ ﺷﻮد و اﻳﻦ ﻣﺨﻠﻮط از ﻫﺮﮔﻮﻧﻪ ﻣﻮاد ﺧﺎرﺟﻲ ﻛﻪ ﻣﻮﺟﺐ ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ ﺗﺪرﻳﺠﻲ ﻟﻮﻟﻪ ﺷﻮد ﻣﻲﻫﺎ ، ﻋﺎری ﺑﺎﺷﺪ . ﻟﻮﻟﻪ ﻫﺎی زﻫﻜﺶ ﺑ ﺮای ﺗﺨﻠﻴﻪ آب، ﻣﻌﻤﻮﻻ ﺑﺪون اﺗﺼﺎل و ﺑﺎ درز ﻳﺎ ﺳﻮراخ ﻫﺎ ﻳﻲ ﺑﻪ ﻗﻄﺮ 10 ﻣﺘﺮ ﻣﻴﻠﻲ در زواﻳﺎی 60 درﺟﻪ ﺑﺎ اﻣﺘﺪاد ﻗﺎﺋﻢ ﺑﻪ ﻛﺎر ﻣﻲ روﻧﺪ . ﺑﺎ ﮔﺬﺷﺖ زﻣﺎن ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﻣﻮاد رﻳﺰداﻧﻪ و آﺷﻐﺎل در درز ﻳﺎ ﺳﻮراخ ﻫﺎ ی ﻟﻮﻟﻪ، ﮔﻴﺮﻛﺮده و آﻧﻬﺎ را ﻣﺴﺪود ﻛﻨﻨﺪ . ﻟﺬا دﻗﺖ در اﻧﺘﺨﺎب داﻧﻪ ﺑﻨﺪی ﻣﺼﺎﻟﺢ ﻓﻴﻠﺘﺮ اﻃﺮاف ﻟﻮﻟﻪ، ﺿﺮوری اﺳﺖ . ﺟﻨﺲ ﻟﻮﻟﻪ ﻫﺎی زﻫﻜﺶ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ ﺳﻔﺎﻟﻲ، ﺑﺘﻨـﻲ، ﭘﻼﺳـﺘﻴﻜﻲ و ﻳـﺎ ﻓﻠـﺰی ﺑﺎﺷـﺪ . ﺗﻨﺒﻮﺷـﻪ ﺳـﻔﺎﻟﻲ در ﻗﻄﻌـﺎت 30 ﺗـﺎ50 ﺳﺎﻧﺘﻲ ﻣﺘﺮ ی و ﺗﺎ ﻗﻄﺮ 300 ﻣﺘﺮ ﻣﻴﻠﻲ ﻗﺎﺑﻞ اﺳﺘﻔﺎده ﺑﻮده و ﻣﺰﻳﺖ آن ﻣﻘﺎوﻣﺖ در ﺑﺮاﺑﺮ اﺳﻴﺪ و ﺳﻮﻟﻔﺎت اﺳﺖ . ﻟﻮﻟﻪ ﻫـﺎی ﺳـﻴﻤﺎﻧﻲ در ﻗﻄـﺮ ﺑﻴﺶ ﺗﺮ از 300 ﻣﺘﺮ ﻣﻴﻠﻲ ﺳﺎﺧﺘﻪ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ و ﻻزم اﺳﺖ ﺑ ﺮای اﻳﺠﺎد ﻣﻘﺎوﻣﺖ در ﺑﺮاﺑﺮ ﺣﻤﻠﻪ ﺳﻮﻟﻔﺎت ﻫﺎ ، در ﺳ ﺎﺧﺖ آﻧﻬـﺎ از ﺳـﻴﻤﺎن ﻧـﻮع 5 اﺳﺘﻔﺎده ﺷﻮد . ﻟﻮﻟﻪ ﻫﺎی ﭘﻼﺳﺘﻴﻜﻲ ﺑﺎ ﻣﺰﻳﺖ ﺷﻜﻞ ﭘﺬﻳﺮی در ﺣﺮارت ﻣﻌﻤﻮل ﺳﺎﺧﺘﻪ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ وﻟﻲ در دﻣﺎی ﺻـﻔﺮ درﺟـﻪ ﺗـﺮد و ﺷـﻜﻨﻨﺪه ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ . ﻟﻮﻟﻪ ﻫﺎی ﻓﻠﺰی در ﻗﻄﺮﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺑ ﺮای ﺗﺤﻤﻞ ﺑﺎر زﻳﺎد و ﺑﺎ ﻫﺰﻳﻨﻪ زﻳﺎد ﺳﺎﺧﺘﻪ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . در ﺻﻮرت ﻋﺒﻮر ﻟﻮﻟﻪ زﻫﻜﺶ ﻣﺪﻓﻮن ا ز زﻳﺮ اﺑﻨﻴﻪ ﻓﻨﻲ ﺑﺎﻳﺪ ﺗﻤﻬﻴﺪات ﻻزم ﺑ ﺮای ﺟﻠـﻮﮔﻴﺮی از ﻧﺸـﺴﺖ ﻧﺎﻣﺘﻘـﺎرن ﭘـﻲ ﺳـﺎزه و ﻋـﺪم ﮔﺴﻴﺨﺘﮕﻲ ﻟﻮﻟﻪ زﻫﻜﺶ ﺑﻪ ﻋﻤﻞ آﻳﺪ و ﺑﺎ ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ ﻃﻮﻗﻪ1، ﻃﻮل ﺧﻂ زه آب اﻓﺰاﻳﺶ ﻳﺎﺑﺪ . 12 - 2 - 2 - 3 - ﺟﻤﻊ ﻛﻨﻨﺪه ) ﻛﻠﻜﺘﻮر ( ﺟﻤﻊ ﻛﻨﻨﺪه ) ﻛﻠﻜﺘﻮر ، ﺑ ( ﺮای ﺟﻤﻊ آوری آب ﻫﺎی ﺳﻄﺤﻲ ﻳﺎ زه آب ﻣﻮﺟﻮد در زﻫﻜﺶ ﻫﺎ ی ﻓﺮﻋﻲ روﺑـﺎز ﻳـﺎ ﻣـﺪﻓﻮن اﺣـﺪاث ﺷـﺪه و در ﻧﻬﺎﻳﺖ آب ﺟﻤﻊ آوری ﺷﺪه را ﺑﻪ ﺧﺎرج از ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن ﻳﺎ ﺑﻪ ﭼﺎﻫﻚ ﭘﻤﭙﺎژ اﻧﺘﻘﺎل ﻣﻲ دﻫﺪ ﺮایﺑ . ﺳـﻬﻮﻟﺖ اﺟـﺮا، ﺷـﻴﺐ ﻟﻮﻟـﻪ و آﺑـﺮاه ﻓﺮﻋـﻲ زﻫﻜﺶ 3 ﺗﺎ4 در ﻫﺰار در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﻮد ﻣﻲ ﻛﻪ در ﻛﻠﻜﺘﻮرﻫﺎ ﺑﺎ ﻣﺤﺪودﻛﺮدن ﻋﺪد ﻓﺮود ﺮایﺑ) ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی از رﺳﻮب ﮔﺬاری و ﻓﺮﺳـﺎﻳﺶ ( ﻴﻦ ﺑ12 /0 ﺗﺎ35 /0 ، از ﻓﺮﻣﻮل ﻫﺎ ی ﺗﺠﺮﺑﻲ ﻣﻮﺟﻮد ﻣﺎﻧﻨﺪ ﻣﺎﻧﻴﻨﮓ ﻗﺎﺑﻞ ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ اﺳﺖ . 12 - 2 - 2 - 4 - زﻫﻜﺶ ﺑﺪﻧﻪ ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ ﻫﺎی ﺣﻔﺎﻇﺘﻲ ) داﻳﻚ (ﻫﺎ زﻫﻜﺸﻲ ﺑﺪﻧﻪ، ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﺟﻤﻊ آوری و ﻫﺪاﻳﺖ زه آب ﻋﺒﻮر ﻛﺮده از ﺑﺪﻧﻪ ﻳﺎ ﺷﺎﻟﻮده ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ ، اﺣﺪاث ﺷﻮد ﻣﻲ و ﻫﺪف آن ﻛﻨﺘﺮل ﻧـﺸﺖ و ﻛﺎﻫﺶ اﺿﺎﻓﻪ ﻓﺸﺎر آب ﻣﻨﻔﺬی در ﺑﺪﻧﻪ ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ اﺳﺖ . در ﺑﺮﺧﻲ ﻣﻮارد ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ داﻧﻪ ﺑﻨﺪی ﻣﺼﺎﻟﺢ، ﻓﻴﻠﺘﺮ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﭼﻨﺪ ﻻﻳﻪ ﻃﺮاﺣﻲ ﺷﻮد ﻛﻪ در اﻳﻦ ﺻﻮرت ﻫﺮ ﻻﻳﻪ ﺣﻜﻢ ﻓﻴﻠﺘﺮ ﺑ ﺮای ﻻﻳﻪ زﻳﺮﻳﻦ را ﺧﻮاﻫﺪ داﺷﺖ . 12 - 2 - 2 - 5 - زﻫﻜﺶ زﻳﺮ ﭘﻮﺷﺶ ﻫﺎ ی ﺣﻔﺎﻇﺘﻲ زﻫﻜﺸﻲ زﻳﺮ ﭘﻮﺷﺶ ﺣﻔﺎﻇﺘﻲ ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ ﻫﺎ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی از اﺛﺮ ﻓﺮﺳﺎﻳﺸﻲ ﻣﻮج ﺑﺮ ﺧﺎﻛﺮ ﻳﺰ و ﻧﻴﺰ ﺣﻔﺎﻇـﺖ ﺧـﺎﻛﺮﻳﺰ در ﺑﺮاﺑـﺮ ﺧﻄـﺮ ﺷﺴﺘﻪ ﺷﺪن در ﻫﻨﮕﺎم ﻓﺮوﻛﺶ ﺳﺮﻳﻊ ﺟﺮﻳﺎن، اﺟﺮا ﺷﻮد ﻣﻲ . اﻳﻦ ﻧﻮع زﻫﻜﺶ ﺑﻴﺶ ﺗﺮ در ﻣﺤﻞ ﻫﺎ ﻳﻲ ﻛﻪ ﺳﻄﺢ آب زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ ﺑـﺎﻻ ﺑـﻮده و ﻳﺎ اﺣﺘﻤﺎل ﺑﺎﻻ آﻣﺪن آن وﺟﻮد داﺷﺘﻪ و ﺑﺎﻋﺚ ﺧﺴﺎرت ﺑﻪ ﭘﻮﺷﺶ ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ، ﻃﺒـﻖ ﻧﻘـﺸﻪ ﻫـﺎ و دﺳـﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ دﺳـﺘﮕﺎه ﻧﻈـﺎرت، اﺣـﺪاث ﺷﻮد ﻣﻲ . ﺑﺪﻳﻬﻲ اﺳﺖ ﻧﻘﺎﻃﻲ از داﻣﻨﻪ ﺑﺎﻻدﺳﺖ ﻛﻪ ﻫﻤﻴﺸﻪ در زﻳﺮ آب ﻗﺮار دارﻧﺪ ﻧﻴﺎزی ﺑﻪ ﺣﻔﺎﻇﺖ و در ﻧﺘﻴﺠﻪ ﻓﻴﻠﺘﺮ ﻧﺪارﻧﺪ . 1- Collar 232 ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻓﻨﻲ ﻋﻤﻮﻣﻲ ﻛﺎرﻫﺎی ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ رودﺧﺎﻧﻪ زﻫﻜﺸﻲ ﺻﻔﺤﻪ ای در زﻳﺮ ﭘﻮﺷﺶ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﺳﻨﺘﻲ ﺑﻪ وﺳﻴﻠﻪ ﻣﺼﺎﻟﺢ داﻧﻪ ای اﻧﺠﺎم ﺷﻮد ﻣﻲ . در ﻣﺤﻞ ﻫﺎ ﻳﻲ ﻛﻪ ﺣﺮﻛـﺖ آب ﺑـﻪ ﺷـﻜﻞ اﻣﻮاج وﺟﻮد دارد ﻣﻲ ﺗﻮان ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﻳﻚ ژﺋﻮﺗﻜﺴﺘﺎﻳﻞ- زﻫﻜﺶ، ﺑﻪ ﺻﻮرت ﺗﺮﻛﻴﺒﻲ ﻋﻤﻞ زﻫﻜﺸﻲ را اﻧﺠﺎم داد . در زﻫﻜﺶ ﻫﺎ ی داﻧﻪ ای ﺑ ﺮای اﻃﻤﻴﻨﺎن از ﭘﺎﻳﺪاری ﻛﺎﻓﻲ در ﺑﺮاﺑﺮ ﺟﺎﺑﺠﺎ ﻳﻲ ﻣﺼﺎﻟﺢ رﻳﺰداﻧﻪ در ﻧﺎﺣﻴﻪ زﻫﻜﺸﻲ ﺑﺎﻳـﺪ 60f 10f D 10D  ﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ ﻋﺎﻣﻞnf D ﻗﻄﺮ ﻣﺘﻨﺎﻇﺮ ﺑﺎn درﺻﺪ وزﻧﻲ ﻋﺒﻮ ری ﻣﺼﺎﻟﺢ ﻓﻴﻠﺘﺮ ﻣـﻲ ﺑﺎﺷـﺪ، ﻳـﺎ ﺑـﻪ ﻋﺒـﺎرﺗﻲ دﻳﮕـﺮ n درﺻـﺪ وزﻧـﻲ ذرات ﻓﻴﻠﺘـﺮ ﻛﻮﭼﻚ ﺗﺮ از ﻗﻄﺮ D را ﻧﺸﺎن ﻣﻲ دﻫﺪ ) اﻧﺪﻳﺲ fﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﻓﻴﻠﺘﺮ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ (. ﻇﺮﻓﻴﺖ ﻫﻴﺪروﻟﻴﻜﻲ زﻫﻜﺶ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ اﻧﺪازه ای ﺑﺎﺷﺪ ﺗﺎ ﺑﺘﻮاﻧﺪ ﺣﺪاﻛﺜﺮ ﺟﺮﻳﺎن زﻫﻜﺸﻲ ﺗﺨﻤﻴﻦ زده ﺷﺪه را ﺑﺎ ﻳﻚ اﻓﺖ ﺑﺎر ﻗﺎﺑـﻞ ﻗﺒـﻮل اﻧﺘﻘﺎل دﻫﺪ . اﻳﻦ اﻣﺮ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻛﻨﻨﺪه ﺿﺨﺎﻣﺖ زﻫﻜﺶ داﻧﻪ ای ﺑﺎﺷﺪ . 12 - 2 - 2 - 6 - ﻟﻮﻟﻪ ﻫﺎی زﻫﻜﺶ اﺑﻨﻴﻪ ﻓﻨﻲ ﻟﻮﻟﻪ ﻫﺎی زﻫﻜﺶ اﺑﻨﻴﻪ ﻓﻨﻲ ﺑ ﺮای ﺧﺮوج آب از ﭘﺸﺖ دﻳـﻮاره ﺳـﺎزه ﻫـﺎی ﻫﻴـﺪروﻟﻴﻜﻲ ﻳـﺎ ﻛـﺎﻫﺶ ﻓـﺸﺎر ﻧﻴـﺮوی زﻳﺮﻓـﺸﺎر در ﻛـﻒ ﺣﻮﺿﭽﻪ ﻫﺎی آراﻣﺶ ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ و اﺟﺮا ﻣﻲ ﮔﺮدﻧﺪ . اﻳﻦ ﻧﻮع ﻟﻮﻟﻪ ﻫﺎ ﻣﻌﻤﻮﻻ از ﺟـﻨﺲ ﭘـ وی ﻲ ﺳـﻲ (PVC) و ﺑـﻪ ﺻـﻮرت ﻣـﺸﺒﻚ ﻧـﺼﺐ ﻣﻲ ﮔﺮدﻧﺪ . ﻻزم اﺳﺖ ﺑﺎ اﺟ ﺮای ﻓﻴﻠﺘﺮ ﺑﺎ داﻧﻪ ﺑﻨﺪی ﻣﻨﺎﺳﺐ از ﮔﺮﻓﺘﮕﻲ ﻟﻮﻟﻪ ﻫﺎی ﻣﺬﻛﻮر ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی ﺑﻪ ﻋﻤﻞ آﻳﺪ . 12 - 2 - 3 - آﺑﺮوﻫﺎ و ﻟﻮﻟﻪ ﻫﺎ ﺟﻬﺖ اﻧﺤﺮاف ﻣﻮﻗﺖ آب و ﻳﺎ ﺗﺨﻠﻴﻪ زﻫﻜﺶ ﻫﺎ ﺑﻪ داﺧﻞ رودﺧﺎﻧﻪ و ﻧﻴﺰ ﻟﻮﻟﻪ ﻫﺎی زﻫﻜﺸﻲ، از آﺑﺮوﻫـﺎ و ﻟﻮﻟـﻪ ﻫـﺎ اﺳـﺘﻔﺎده ﻣـﻲ ﮔـ . ﺮدد آﺑﺮوﻫﺎ و ﻟﻮﻟﻪ ﻫﺎ از ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺑﺘﻨﻲ ﻳﺎ ﺑﺘﻦ ﭘﻴﺶ ﺗﻨﻴﺪه ﺑﺎ و ﻳﺎ ﺑﺪون ﻫﺴﺘﻪ ﻓﻮﻻدی، ﻓﻮﻻد، ﭼﺪن ﻧﺸﻜﻦ، ﭘﻠﻲ اﺗﻴﻠﻦ و ﭘﻲ وی ﺳـﻲ (PVC) و ... ﺳﺎﺧﺘﻪ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . ﺑﻪ ﻃﻮرﻛﻠﻲ اﻳﻦ ﻣﺠﺎری ﺑﻪ ﺳﻪ روش ﻛﻠﻲ، درﺟﺎ، ﻧﻴﻤﻪ ﭘﻴﺶ ﺳﺎﺧﺘﻪ و ﭘﻴﺶ ﺳﺎﺧﺘﻪ اﺟﺮا ﻣﻲ ﮔﺮدﻧﺪ اﺟ . ﺮای درﺟﺎ، اﻏﻠﺐ ﺑ ﺮای ﻣﺠﺎری ﺑـ ﺎ ﻣﻘﺎﻃﻊ ﺑﺰرگ ﺑﻪ ﻛﺎر ﻣﻲ . رود روش اﺟ ﺮای ﻧﻴﻤﻪ ﭘﻴﺶ ﺳﺎﺧﺘﻪ، ﺑ ﺮای ﻣﺠﺎری ﺑﺎ ﻃﻮل زﻳﺎد و روش اﺟ ﺮای ﭘﻴﺶ ﺳﺎﺧﺘﻪ، ﺑ ﺮای ﻣﺠـﺎری ﺗﺤـﺖ ﻓﺸﺎر اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲ ﮔﺮدﻧﺪ . ﺣﻔﺎری و ﭘﻲ ﻛﻨﻲ آﺑﺮوﻫﺎ و ﻟﻮﻟﻪ ﻫﺎ ﺑﺎﻳﺪ ﻃﺒﻖ اﻧﺪازه ﻫﺎی ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺷﺪه در ﻧﻘﺸﻪ ﻫﺎ و دﺳﺘﻮر دﺳﺘﮕﺎه ﻧﻈﺎرت اﻧﺠﺎم ﮔﻴﺮد ﭘﻲ . ﻛﻨﻲ در ﺑـﺴ ﺘﺮ زﻳﺮﻳﻦ آﺑﺮوﻫﺎ و ﻟﻮﻟﻪ ﻫﺎ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺎ دﻗﺖ ﻛﺎﻣﻞ و ﻣﻨﻄﺒﻖ ﺑﺎ ﺗﺮاز ﻣﺸﺨﺺ ﺷﺪه در ﻧﻘﺸﻪ و در ﺳﺮاﺳﺮ ﻃﻮل آﺑﺮو اﻧﺠﺎم ﮔﻴﺮد . درﺻﻮرﺗﻲ ﻛﻪ ﺗـﺮاز ﻗﺴﻤﺖ زﻳﺮﻳﻦ، ﭘﺎﻳﻴﻦ ﺗﺮ از ﺣﺪود ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ ﺑﻮده و ﻳﺎ ﺑﺴﺘﺮ ﺑﺎ ﺷﻴﺐ ﺻﺤﻴﺢ، ﺷﻜﻞ ﻧﮕﺮﻓﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ، ﺑﺎﻳﺪ آن را ﺑﺎ ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺑﻨﺎﻳﻲ ﻳـﺎ ﺑـﺘﻦ ﻻﻏـﺮ اﺻﻼح ﻧﻤﻮد . در ﺻﻮرت ﻧﺎﻣﻨﺎﺳﺐ ﺑﻮدن ﺑﺴﺘﺮ زﻣﻴﻦ ﻣﺠﺮا، ﺗﻌﻮﻳﺾ آن ﺑﺎ ﻣﺼﺎﻟﺢ ﻗﺎﺑﻞ ﻗﺒﻮل ﺗﺎ ﻋﻤﻖ ﻻزم ﺑﺎ ﺗﺎﻳﻴﺪ دﺳﺘﮕﺎه ﻧﻈـﺎرت اﻧﺠـﺎم ﻣﻲ ﮔﻴﺮد . ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﻫﺮﮔﺎه ﻻزم ﺑﺎﺷﺪ و دﺳﺘﮕﺎه ﻧﻈﺎرت ﺗﺸﺨﻴﺺ دﻫﺪ ﺑﺎﻳﺪ اﻗﺪام ﺑﻪ ﺳﭙﺮﻛﻮﺑﻲ، ﺣﺎﻳﻞ ﺑﻨﺪی و ﺗﻠﻤﺒـﻪ زﻧـﻲ ﻧﻤـﻮد و ﭘـﺲ از ﺧﺎﺗﻤﻪ ﻛﺎر، اﻳﻦ ﻫﺎ ﺣﺎﻳﻞ و ﭘﺸﺖ ﺑﻨﺪﻫﺎ را از ﻣﺤﻞ ﻛﺎر ﺧﺎرج ﻛﺮد . ﺳﻄﺢ دروﻧﻲ آﺑﺮوﻫﺎ و ﻟﻮﻟﻪ ﻫﺎی ﺑﺘﻨﻲ ﺑﺎﻳﺪ ﻛﺎﻣﻼ ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ و اﺧﺘﻼف ﻣﺠﺎز آن ﺑﺎ اﺑﻌﺎد واﻗﻌﻲ از 5/1 درﺻﺪ ﺑﻴﺶ ﺗـﺮ ﻧﺒﺎﺷـﺪ . ﻫﻤﭽﻨـﻴﻦ ﺿﺨﺎﻣﺖ ﻣﺠﺮا ﻧﺒﺎﻳﺪ ﺗﺮ ﻛﻢ از 95 درﺻﺪ ﺿﺨﺎﻣﺖ ﻣﺸﺨﺺ ﺷﺪه در ﻧﻘﺸﻪ ﻫﺎ ﺑﺎﺷﺪ . ﺗﻮﺻﻴﻪ ﺷﻮد ﻣﻲ در ﻟﻮﻟﻪ ﻫﺎی ﺑﺘﻦ ﻣـﺴﻠﺢ و ﻏﻴﺮﻣـﺴﻠﺢ، ﻋﻴﺎر ﺳﻴﻤﺎن ﻫﻴﭻ ﮔﺎه ﺗﺮ ﻛﻢ از 350 ﻛﻴﻠﻮﮔﺮم در ﻣﺘﺮﻣﻜﻌﺐ ﺑﺘﻦ ﻧﺒﺎﺷﺪ . ﻧﻮع ﺳﻴﻤﺎن، ﺷﻦ و ﻣﺎﺳﻪ، ﻧﺴﺒﺖ آب ﺑﻪ ﺳﻴﻤﺎن، ﺣﻤﻞ و اﺧـﺘﻼط و ... ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺎ ﻣﻨﺪرﺟﺎت اﻳﻦ ﻧﺸﺮﻳﻪ ﺗﻄﺒﻴﻖ ﻧﻤﺎﻳﺪ . ﻓﺼﻞ دوازدﻫﻢ - ﻋﻤﻠﻴﺎت اﻧﺤﺮاف ﻣﻮﻗﺖ آب، زﻫﻜﺸﻲ و ﺗﺨﻠﻴﻪ ﻫﺎی آب ﻣﺎزاد 233 ﭘﺮﻛﺮدن ﻓﻀﺎی ﺧﺎﻟﻲ اﻃﺮاف ﻟﻮﻟﻪ ﻫﺎ و ﻳﺎ دﻳﻮارﻫﺎی آﺑﺮو ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻌﺪ از ﭘﺎک ﻛﺮدن ﻛﺎﻣـﻞ درون ﻟﻮﻟـﻪ ﻫـﺎ و آﺑﺮوﻫـﺎ و ﻃـ ﺮﻓﻴﻦ دﻳﻮارﻫـﺎ از ﻣﺼﺎﻟﺢ اﺿﺎﻓﻲ و ﺑﺎزدﻳﺪ و ﺗﺎﻳﻴﺪ دﺳﺘﮕﺎه ﻧﻈﺎرت اﻧﺠﺎم ﮔﻴﺮد . اﻳﻦ ﻓﻀﺎی ﺧﺎﻟﻲ ﺑﺎﻳﺪ در ﻻﻳﻪ ﻫﺎی ﺑﻪ ﺿـﺨﺎﻣﺖ ﺣـﺪاﻛﺜﺮ 15 ﺳـﺎﻧﺘﻲ ﻣﺘـﺮ ﺑـﺎ ﻣﺼﺎﻟﺢ ﻣﻨﺎﺳﺐ و ﻣﻨﺘﺨﺐ ﭘﺮ ﺷﻮد . ﻻﻳﻪ ﻫﺎی اوﻟﻴﻪ روی آﺑﺮو ﺑﺎﻳﺪ ﻋﺎری از ﺳﻨﮓ و ﻛﻠﻮخ ﺑﻮده و ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﻣﺼﺎﻟﺢ روی آﺑﺮو ﭘﺮﺗﺎب ﻧـﺸﻮد . ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ ی و ﻛﻮﺑﻴﺪن ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ ﻃﺮﻳﻘﻲ ﺻﻮرت ﮔﻴﺮد ﻛﻪ ﺗﺮاز ﻃﺮﻓﻴﻦ آﺑﺮوﻫﺎ و ﻟﻮﻟﻪ ﻫﺎ در ﻫﺮ ﻟﺤﻈـﻪ ﻳﻜـﺴﺎن ﺑـﻮده و ﺑـﻪ ﻟﻮﻟـﻪ ﻫـﺎ و دﻳﻮار ﻫﺎ در ﺣﻴﻦ اﻧﺠﺎم ﻛﺎر آﺳﻴﺒﻲ وارد ﻧﺸﻮد . 12 - 3 - ﻓﻴﻠﺘﺮ ﻓﻴﻠﺘﺮ ﻻﻳﻪ ای اﺳﺖ از ﺟﻨﺲ ﻣﺼﺎﻟﺢ داﻧﻪ ای ﻳﺎ ﻣﺼﻨﻮﻋﻲ و ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی از ﺷﺴﺘﻪ ﺷﺪن، ﺣﺮﻛﺖ و ﺟـﺪاﻳﻲ ذرا ت ﺧـﺎک در اﺛـﺮ ﺟﺮﻳﺎن زه آب و ﺑ ﺮای ﻛﺎﻫﺶ ﻓﺸﺎر ﻫﻴﺪرواﺳﺘﺎﺗﻴﻜﻲ وارد ﺑﺮ ﺳﺎزه، ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮد . ﻣﺼﺎﻟﺢ ﻓﻴﻠﺘﺮ ﺑﺎﻳﺪ از ﺷﺴﺘﻪ ﺷﺪن ذرات رﻳـﺰ ﺧﺎک ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی ﻛﻨﺪ و ﻣﻘﺎوﻣﺖ آن در ﺑﺮاﺑﺮ ﺣﺮﻛﺖ زه آب، ﺑﻴﺶ از ﺧﺎک ﻣﻮرد ﺣﻔﺎﻇﺖ ﺑﺎﺷﺪ . 12 - 3 - 1 - ﻓﻴﻠﺘﺮﻫﺎی داﻧﻪ ای ﻓﻴﻠﺘﺮﻫﺎی داﻧﻪ ای ﺑﺎ اﻧﺪازه ذرات ﻣﺸﺨﺺ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . ﺑﺮ ﺣﺴﺐ ﻣﻮرد ﻣﻲ ﺗﻮان از ﺑﻴﺶ از ﻳﻚ ﻻﻳﻪ ﺑ ﺮای ﺑﻪ دﺳـﺖ آوردن وﻳﮋﮔـﻲ ﻫـﺎ ی ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ ﻓﻴﻠﺘﺮ اﺳﺘﻔﺎده ﻛﺮد . ﺑﻪ اﻳﻦ ﻧﻜﺘﻪ ﺑﺎﻳﺪ ﺗﻮﺟﻪ ﻛﺮد ﻛﻪ در ﺟﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﻓﻴﻠﺘﺮ ﻧﻘﺶ زﻫﻜﺸﻲ ﺟﺮﻳﺎن داﺧﻠﻲ را ﺑﻪ ﻣﻮازات ﺷﻴﺐ ﭘﻮﺷـﺶ داراﺳﺖ، ﻳﻜﻨﻮاﺧﺘﻲ ﻓﻴﻠﺘﺮ ﺑﺎﻳﺪ ﻛﻨﺘﺮل ﮔﺮدد ﺗﺎ ﺟﺎﺑﺠﺎ ﻳﻲ دا ﺧﻠﻲ ذرات ﻓﻴﻠﺘﺮ روی ﻧﺪﻫﺪ . ﺿﻮاﺑﻂ ﻓﻴﻠﺘﺮﻫﺎ ﺑﻪ ﺷﺮح زﻳﺮ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ :  ﺿﺮﻳﺐ ﻳﻜﻨﻮاﺧﺘﻲ ﺧﺎک :60 10 U D / D   ﻫﺎ ﺧﺎک ﺮایﺑ ی ﻧﺴﺒﺘﺎ ﻳﻜﻨﻮاﺧﺖ ) ﺑﺎ ﺿﺮﻳﺐ ﻳﻜﻨﻮاﺧﺘﻲU 5  :( 50f 50b D 3 ~ 5D   ﻫﺎ ﺧﺎک ﺮایﺑ ی ﺧﻮب داﻧﻪ ﺑﻨﺪی ﺷﺪه ) ﺑﺎ ﺿﺮﻳﺐ ﻳﻜﻨﻮاﺧﺘﻲU 10  :( 50f 50b D 25D  و15f 85b D 3 ~ 5D  ﺧﺼﻮﺻﻴﺎت داﻧﻪ ﺑﻨﺪی، ﻋﻤﻮﻣﺎ ﺑﺎ اﻧﺪازه اﻟﻚ ﻧﺸﺎن داده ﺷﻮد ﻣﻲ . ﻋﺎﻣﻞnb D ﻗﻄﺮ ﻣﺘﻨﺎﻇﺮ ﺑﺎn درﺻـﺪ وزﻧـﻲ ﻋﺒـﻮری ﻣـﺼﺎﻟﺢ ﺧـﺎک ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ، ﻳﺎ ﺑﻪ ﻋﺒﺎرﺗﻲ دﻳﮕﺮ n درﺻﺪ وزﻧﻲ ذرات ﺧﺎک ﻛﻮﭼﻚ ﺗﺮ از ﻗﻄﺮ D را ﻧﺸﺎن ﻣﻲ دﻫﺪ ) اﻧﺪﻳﺲ b ﻣﺮﺑـﻮط ﺑـﻪ ﺧـﺎک و اﻧـﺪﻳﺲf ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﻓﻴﻠﺘﺮ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ (. در رواﺑﻂ ﺑﺎﻻ ﺿ ﺮاﻳ ﺐ ﻛﻮﭼﻚ ﺗﺮ از 3 ، ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﺷ ﺮاﻳ ﻂ ﺟﺮﻳﺎن ﻧﻮﺳﺎﻧﻲ ﻣﺘﻨﺎوب ﺷـﺪﻳﺪ و ﺿـ ﺮاﻳ ﺐ ﺑـﺎﻻﺗﺮ از 5 ، ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﺷ ﺮاﻳ ﻂ ﺟﺮﻳﺎن ﭘﺎﻳﺎ اﺳﺖ .  در ﺗﻤﺎﻣﻲ ﺣﺎﻻت، ﻣﻨﺤﻨﻲ داﻧﻪ ﺑﻨﺪی ﻓﻴﻠﺘﺮ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﺗﻘﺮﻳﺒﻲ ﺑﻪ ﻣﻮازات ﻣﻨﺤﻨﻲ داﻧﻪ ﺑﻨﺪی ﺧﺎک زﻳﺮﻳﻦ ﺑﺎﺷﺪ .  ﻧﻔﻮذﭘﺬﻳﺮی ﺧﺎک زﻳﺮﻳﻦ و ﻓﻴﻠﺘﺮ ﺑﻪ وﺳﻴﻠﻪ اﺑﻌﺎد داﻧﻪ ﻫﺎی ﻛﻮﭼﻚ ﻣﺸﺨﺺ ﻣﻲ ﮔﺮدد ﺮایﺑ) ﻓﻴﻠﺘﺮﻫـﺎﻳﻲ ﻛـﻪ ﺑـﻪ ﺻـﻮرت ﻗﺎﺑـﻞ ﺗﻮﺟﻬﻲ از ﺧﺎک زﻳﺮﻳﻦ ﻧﻔﻮذ ﭘﺬﻳﺮ ﺗﺮ ﻫﺴﺘﻨﺪ (: 15f 15b D 5D   ﺣﺪاﻛﺜﺮ اﻧﺪازه داﻧ ﻪ ﻫﺎی ﻣﺼﺎﻟﺢ ﻓﻴﻠﺘﺮ 75 ﻣﺘﺮ ﻣﻴﻠﻲ ﺑﺎﺷﺪ .  ﺣﺪاﻛﺜﺮ ﻣﻴﺰان ﻣﺼﺎﻟﺢ رﻳﺰﺗﺮ از75 ﻣﻴﻜﺮون ﺑﻪ5 % ﻣﺤﺪود ﺷﻮد ) ﺟﻬﺖ ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی از ﻣﺴﺪود ﺷﺪﮔﻲ (: 5f D 0.075 mm   ﻣﺼﺎﻟﺢ ﻓﻴﻠﺘﺮ ﺑﺎﻳﺪ ﻏﻴﺮﺧﻤﻴﺮی ﺑﺎﺷﺪ .  ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺮای ﺑ ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی از ورود ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺑﻪ داﺧﻞ ﺳﻮراخ ﻟﻮﻟﻪ ﻫﺎی زﻫﻜﺶ زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ ﺑﺎﻳﺪ رواﺑﻂ زﻳﺮ ﺑﺮﻗﺮار ﺑﺎﺷﺪ : 85f D 1.0 ~1.4 d  و85f D 1.2 ~1.4 W  ﻛﻪ در آنW ﭘﻬﻨﺎی ﺳﻮراخ وd ﻗﻄﺮ ﺣﻔﺮه ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . 234 ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻓﻨﻲ ﻋﻤﻮﻣﻲ ﻛﺎرﻫﺎی ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﻣﺼﺎﻟﺢ ﻓﻴﻠﺘﺮ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺘﻮاﻧﻨﺪ ﺿﻮاﺑﻂ ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﭘﺎﻳﺪاری و ﻧﻔﻮذﭘﺬﻳﺮی را ﺗﺎﻣﻴﻦ ﻧﻤﺎﻳﻨﺪ، ﻟﻴﻜﻦ ﺑ ﺮای اﻗﻨﺎع ﺷ ﺮاﻳ ﻂ ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﺳﻮراخ ﻫﺎ ، ﺑﺎﻳـﺪ رﻳﺰداﻧﻪ ﺑﺎﺷﻨﺪ . ﺑﻨﺎﺑ ﺮاﻳ ﻦ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ اﺳﺘﻔﺎده از ﻓﻴﻠﺘﺮﻫﺎی ﻻﻳﻪ ﺑﻨﺪی ﺷﺪه ﻻزم ﺑﺎﺷﺪ . در اﻳﻦ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده از ﻓﻴﻠﺘﺮﻫﺎی ﭘﻴﺶ ﺳﺎﺧﺘﻪ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺗﺮ ﺑﻮده و ﺑﺎﻋﺚ ﺳﻬﻮﻟﺖ ﮔﺮدد . ﺗﺠﺮﺑﻴﺎت و ﻃﺮاﺣﻲ ﻫﺎ ﻧﺸﺎن ﻣﻲ دﻫﺪ ﺿﺨﺎﻣﺖ ﻻﻳﻪ ﻓﻴﻠﺘﺮ ﺑ ﺮای ﻓﻴﻠﺘﺮﻫﺎی ﺗﻚ ﻻﻳـﻪ، 150 ﺗـﺎ 380 ﻣﺘﺮ ﻣﻴﻠﻲ و ﺑ ﺮای ﻻﻳﻪ ﻫﺎی ﻣﻨﻔﺮد ﻓﻴﻠﺘﺮﻫﺎی ﭼﻨﺪ ﻻﻳﻪ، 100 ﺗﺎ200 ﻣﺘﺮ ﻣﻴﻠﻲ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . 12 - 3 - 2 - ﻓﻴﻠﺘﺮﻫﺎی ﻣﺼﻨﻮﻋﻲ ) ژﺋﻮﺗﻜﺴﺘﺎﻳﻞ ( اﺟﺮا و ﻧﺼﺐ اﻳﻦ ﮔﻮﻧﻪ ﻓﻴﻠﺘﺮﻫﺎ ﺳﺮﻳﻊ ﺑﻮده و ﻣﻌﻤﻮﻻ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﻓﻴﻠﺘﺮﻫـﺎی داﻧـﻪ ای، اﻗﺘـﺼﺎدی ﺗـﺮ و دا رای ﻛﻴﻔﻴـﺖ و اﻃﻤﻴﻨـﺎن ﺑـﺎﻻﺗﺮ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ . ﻋﻤﻠﻜﺮد ﻓﻴﻠﺘﺮﻫﺎی ﻣﺼﻨﻮﻋﻲ واﺑﺴﺘﻪ ﺑﻪ ﺧﺼﻮﺻﻴﺎت زﻳ ﺮ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ :  داﻧﻪ ﺑﻨﺪی ﻣﺼﺎﻟﺢ ﻛﻪ ﺑﺎ اﻧﺪازه اﻟﻚ ﻧﺸﺎن داده .ﺷﻮد ﻣﻲ  ﺿﺮﻳﺐ ﻳﻜﻨﻮاﺧﺘﻲ ﺧﺎک60 10 U D / D   ﺗﺮاﻛﻢ ﻳﺎ ﺳﺴﺖ ﺑﻮدن، ﭼﺴﺒﻨﺪه ﻳﺎ ﻏﻴﺮﭼﺴﺒﻨﺪه ﺑﻮدن ﺧﺎک  ﻧﻔﻮذﭘﺬﻳﺮی ﺧﺎک در ﺟﻬﺖ ﺟﺮﻳﺎن )b K (  ﻧﻮع ﭘﺎرﭼﻪ ژﺋﻮﺗﻜﺴﺘﺎﻳﻞ ) ﺑﺎﻓﺘﻪ ﺷﺪه ﻳﺎ ﻏﻴﺮ ﺑﺎﻓﺘﻨ ( ﻲ و ﻧﻔﻮذﭘﺬﻳﺮی ژﺋﻮﺗﻜﺴﺘﺎﻳﻞ ) ﮔﺬردﻫﻲ ( ژﺋﻮﺗﻜﺴﺘﺎﻳﻞ ﺑﺎﻳﺪ ﻃﻮری ﻃﺮاﺣﻲ ﺷﻮد ﻛﻪ :  ﻧﻔﻮذﭘﺬﻳﺮی آن ﺑﺮاﺑﺮ ﻳﺎ ﺑﺰرگ ﺗﺮ از ﻧﻔﻮذﭘﺬﻳﺮی ﺧﺎک زﻳﺮﻳﻦ ﺑﺎﺷﺪ .  ﺣﺪاﻛﺜﺮ اﺑﻌﺎد ﻣﻨﺎﻓﺬ ژﺋﻮﺗﻜﺴﺘﺎﻳﻞ ﻛﻪ ﺑﺎ90 O ﺳﻨﺠﻴﺪه ﺷﻮد ﻣﻲ ، ﻧﺒﺎﻳﺪ ﺑﻴﺶ ﺗﺮ از 3/0 ﺗﺎ5/0 ﻣﺘﺮ ﻣﻴﻠﻲ ﺑﺎﺷﺪ .  ﺮایﺑ ﻧ ﮕﻬﺪاری ﺧﺎک ﺑﺎﻳﺪ 90 90b O D  ﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ ﻣﻘﺎدﻳﺮ از1 ﺗﺎ2 ، ﺑﺮ ﺣﺴﺐ وزن ﻣﺨﺼﻮص و ﻳﻜﻨﻮاﺧﺘﻲ ﺧـﺎک، ﺗﻐﻴﻴـﺮ ﻣﻲ ﻛﻨﺪ ﺑﻪ ) ﻃﻮر ﻛﻠﻲ ﻣﻲ ﺗﻮان ﮔﻔﺖ ﻫﺎ ﺧﺎک ی ﺑﺎ ﺿﺮﻳﺐ ﻳﻜﻨﻮاﺧﺘﻲ ﺑﻴﺶ ﺗﺮ از 5 ،وﻳﮋﮔﻲ ﻫﺎ ی ﺧﻮدﻓﻴﻠﺘﺮی ﺑﻬﺘﺮی دارﻧﺪ (.  اﺟ ﺮای ﻓﻴﻠﺘﺮﻫﺎی ﻣﺼﻨ ﻮﻋﻲ در زﻳﺮ آب دﺷﻮار ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ و ﻧﺼﺐ ﺑﺮﺧﻲ از اﻧﻮاع آن ﻧﻴﺎزﻣﻨﺪ ﺗﻤﻬﻴﺪات وﻳـﮋه ﺑـ ﺮای ﺟﻠـﻮﮔﻴﺮی از آﺳﻴﺐ دﻳﺪﮔﻲ در ﺑﺮاﺑﺮ ﺗﺎﺑﺶ آﻓﺘﺎب ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ دوام آﻧﻬﺎ ﺑ ﺮای ﻃﻮل ﻋﻤﺮ ﻳﻚ ﭘﺮوژه ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ ﻫﻨﻮز ﺑﻪ اﺛﺒﺎت ﻧﺮﺳـﻴﺪه اﺳﺖ . در اﻳﻦ ﻧﻮع ﻓﻴﻠﺘﺮﻫﺎ، در ﺳﻮاﺣﻠﻲ ﻛﻪ ﺗﺤﺖ ﺗﺎﺛﻴﺮ اﻣﻮاج ﻫﺴﺘﻨﺪ، ﻣﺼﺎﻟﺢ زﻳﺮﻳﻦ ﻓﻴﻠﺘﺮ ﺗﻤﺎﻳﻞ ﺑﻪ ﺣﺮﻛﺖ ﺑـﻪ ﺳـﻤﺖ ﭘـﺎﻳﻴﻦ ﺷﻴﺐ دارﻧﺪ ) اﻳﻦ ﭘﺪﻳﺪه در ﻓﻴﻠﺘﺮﻫﺎی داﻧﻪ ای ﻣﺸﺎﻫﺪه ﻧ ﺷﻮد ﻤﻲ (. 13 ﻓﺼﻞ13 ﺳﺎزه ﻫﺎی اﺻﻠﻲ و ﻣﻼﺣﻈﻪ ﻫﺎی ﻃﺮاﺣﻲ و اﺟ ﺮاﻳ ﻲ آﻧﻬﺎ ﻓﺼﻞ ﺳﻴﺰدﻫﻢ - ﻫﺎی ﺳﺎزه اﺻﻠﻲ و ﻣﻼﺣﻈﻪ ﻫﺎی ﻃﺮاﺣﻲ و اﺟﺮاﻳﻲ آﻧﻬﺎ 237 ﻓﺼﻞ ﺳﻴﺰدﻫﻢ- ﺳﺎزه ﻫﺎی اﺻﻠﻲ و ﻣﻼﺣﻈﻪ ﻫﺎی ﻃﺮاﺣﻲ و اﺟﺮاﻳﻲ آﻧﻬﺎ 13 - 1 - ﺳﺎزه ﻫﺎی ﺳﻴﻞ ﺑﻨﺪ ﺳﺎزه ﻫﺎی ﺳﻴﻞ ﺑﻨﺪ در اﻣﺘﺪاد رودﺧﺎﻧﻪ ﺑ ﺮای ﺣﻔﺎﻇﺖ اراﺿﻲ ﺟﺎﻧﺒﻲ در ﺑﺮاﺑﺮ ﺳﻴﻞ، ﻃﺮاﺣﻲ و اﺟﺮا ﻣﻲ ﮔﺮدﻧﺪ اﻳﻦ . ﮔﻮﻧﻪ ﺳﺎزه ﻫﺎ ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺧﺎﻛﻲ، ﺑﺘﻨﻲ، ﺳﻨﮓ و ﺳﻴﻤﺎن، ﺗﻮرﺳﻨﮓ و ﺧﺎک ﻣﺴﻠﺢ اﺣﺪاث ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . از ﻣﻌﺎﻳﺐ اﺟـ ﺮای اﻳـﻦ ﺳـﺎزه ﻫـﺎ ﻣـﻲ ﺗـﻮان ﺑـﻪ ﻗﻄـﻊ دﺳﺘﺮﺳﻲ ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ ﺑﻪ رودﺧﺎﻧﻪ، ﺑﺮﻫﻢ زدن ﺗﺮﻛﻴﺐ و ﺳﺎﺧﺘﺎر ﻃﺒﻴﻌﻲ رودﺧﺎﻧﻪ، ﺗﺎﻣﻴﻦ ﻣـﺼﺎﻟﺢ و ﻧﻴـﺰ اﻣﻜـﺎن ﺑـﺮوز اﺛﺮﻫـﺎی ﻣﻨﻔـﻲ زﻳـﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ و اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ اﺷﺎره ﻧﻤﻮد . ﺳﺎزه ﻫﺎی ﺳﻴﻞ ﺑﻨﺪ اﻏﻠﺐ ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺧﺎﻛﻲ اﺣﺪاث ﻣﻲ ﮔﺮدﻧﺪ . از ﺳﻴﻞ ﺑﻨﺪ ﻫﺎی ﺑﺎ ﻣـﺼﺎﻟﺢ دﻳﮕـﺮ ) ﺑﺘﻨـﻲ و ﺳـﻨﮓ و ﺳـﻴﻤﺎن، ﺗﻮرﺳﻨﮓ و ﺧﺎک ﻣﺴﻠﺢ ﺑﻴﺶ ، ( ﺮای ﺑ ﺗﺮ ﺑﺎزه ﻫﺎی ﻛﻮﺗ ﺎه رودﺧﺎﻧﻪ و ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻣﺴﺎﻳﻞ ﻓﻨﻲ و اﻗﺘﺼﺎدی اﺳﺘﻔﺎده ﺑﻪ ﻋﻤﻞ ﻣﻲ . آﻳﺪ ﻣﻮارد ﻓﻨـﻲ و اﺟ ﺮاﻳ ﻲ دﻳﻮارﻫﺎی ﺳﻴﻞ ﺑﻨﺪ ﺑﺘﻨﻲ، ﺳﻨﮓ و ﺳﻴﻤﺎن، ﺗﻮرﺳﻨﮕﻲ و ﺧﺎک ﻣﺴﻠﺢ در ﻓﺼﻞ 11 ) دﻳﻮار ﻫﺎی ﺣﺎﻳﻞ ( اراﺋﻪ ﮔﺮدﻳﺪه اﺳﺖ . 13 - 1 - 1 - ﻣﻼﺣﻈﻪ ﻫﺎی ﻃﺮاﺣﻲ و اﺟ ﻲﺮاﻳ ﻳﻜﻲ از ﻋﻮاﻣﻞ ﻣﻬﻢ در ﻋﻤﻠﻜﺮد ﻣﻄﻠﻮب ﺳﺎزه ﻫﺎی ﺳﻴ ﻞ ﺑﻨﺪ، اﻧﺘﺨﺎب ﻣﺴﻴﺮ ﻣﻨﺎﺳﺐ و ﺟﺎﻧﻤﺎﻳﻲ آن ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻣﺴﻴﺮ ﺑﻪ وﺳﻴﻠﻪ ﻧﻘﺸﻪ ﻫﺎی ﻫﻮاﻳﻲ و زﻣﻴﻨﻲ، ﻧﻴﺎزﻫﺎی ﻣﻬﺎر ﺳﻴﻞ، ﺑﺪه ﻃﺮاﺣﻲ، ﭘﻬﻨﻪ ﺳﻴﻼب و ﺑﺎزدﻳﺪﻫﺎی ﺻﺤ ﺮاﻳ ﻲ از ﻣﺴﻴﺮ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻣﻲ ﮔﺮدد . ﺑـﺎ ﺗﻮﺟـﻪ ﺑـﻪ ﺮاﻳﺷ ﻂ ﻣﺤﻠﻲ و ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﻣﺴﻴﺮ رودﺧﺎﻧﻪ ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ ﺑﺎﺷﺪ، ﺳﺎزه ﻫﺎی ﺳﻴﻞ ﺑﻨﺪ ﻣﻌﻤﻮﻻ در ﻓﻮاﺻﻞ ﻣﺴﺎوی دوﻃﺮف رودﺧﺎﻧﻪ اﺣﺪاث ﻣﻲ ﮔﺮدﻧـﺪ . در رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎی دا رای ﭘﻴﭻ و ﺧﻢ ) اﻏﻠﺐ رودﺧﺎﻧﻪ (ﻫﺎ ، ﺳﺎزه ﻫﺎی ﺳﻴﻞ ﺑﻨﺪ ﺑﺎ ﭘﻴﭻ و ﻫﺎ ﺧﻢ اﻧﻄﺒﺎق ﻛﺎﻣﻞ ﻧﺪاﺷـﺘﻪ و اﻏﻠـﺐ ﻣـﺴﻴﺮ ﺳـﻴﻞ ﺑﻨـﺪ ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ ﺗﺮ از ﻣﺴﻴﺮ رودﺧﺎﻧﻪ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ و ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﻧﺒﺎﻳﺪ آن ﻗﺪر ﺑﻪ ﭘﻴﭻ رودﺧﺎﻧﻪ ﻧﺰدﻳﻚ ﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ در ﻣﻌﺮ ض ﺧﻄـﺮ ﻓﺮﺳـﺎﻳﺶ و ﻓـﺮورﻳﺨﺘﻦ ﺳﺎﺣﻞ رودﺧﺎﻧﻪ ﻗﺮارﮔﻴﺮد . ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺗﻮﺻﻴﻪ ﺷﻮد ﻣﻲ ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻫﺎ ﺧﻢ ی ﺳﺎزه ﺳﻴﻞ ﺑﻨﺪ ﺑﻪ ﺻﻮرت اﻧﺤﻨﺎ ﻫﺎی ﺑﺎ ﺷﻌﺎع زﻳﺎد اﻧﺠﺎم ﭘﺬﻳﺮد . ﻧﻘﺎط اﺑﺘﺪاﻳﻲ و اﻧﺘﻬﺎﻳﻲ ﺳﺎزه ﺳﻴﻞ ﺑﻨﺪ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ ﻣﻮاﺿﻊ ﻣﺮﺗﻔﻊ و ﻣﺴﺘﺤﻜﻤﻲ وﺻﻞ ﮔﺮدد و درﺻﻮرﺗﻲ ﻛﻪ اﻳـﻦ ﻣﻮاﺿـﻊ ﺑـﻪ ﻃـﻮر ﻃﺒﻴﻌـﻲ وﺟﻮد د اﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ ﺑﺎ ﻛﺎﻫﺶ ﺗﺪرﻳﺠﻲ ارﺗﻔﺎع ﺳﺎزه ﺑﻪ ﺳﻤﺖ ﭘﺎﻳﻴﻦ دﺳﺖ، ﺗﺎﺛﻴﺮ آن را ﺑﺎﻳﺪ ﻣﺴﺘﻬﻠﻚ ﻧﻤﻮد . در ﻏﻴﺮ اﻳﻦ ﺻـﻮرت ﻣـﻲ ﺗـﻮان از ﻋﻮارض ﻣﺼﻨﻮﻋﻲ ﻧﻈﻴﺮ ﺟﺎده اﺳﺘﻔﺎده ﻧﻤﻮد . ﻓﺎﺻﻠﻪ و ارﺗﻔﺎع ﺳﺎزه ﻫﺎی ﺳﻴﻞ ﺑﻨﺪ ﺑﻪ ﻋﻮاﻣﻞ اﻗﺘﺼﺎدی، ﻣﻼﺣﻈﻪ ﻫﺎی ﻓﻨﻲ و ﺳﻴﻼب ﻃﺮاﺣﻲ، اﻳﻤﻨـﻲ و ﻫﻴـﺪروﻟﻴﻚ ﻃـﺮح و ﺷـ ﺮاﻳ ﻂ ﻣﺤﻠﻲ و ﻗﺎﻧﻮﻧﻲ، ﻧﻈﻴﺮ ﻣﺤﺪودﻳﺖ ﻫﺎ ی ﺳﻠﺐ ﻣﺎﻟﻜﻴﺖ ﺑﺴﺘﮕﻲ دارد . ﻫﺮ ﭼﻪ ﺳﺎزه ﻫﺎی ﺳﻴﻞ ﺑﻨﺪ ﺑﻪ ﻫﻢ ﻧﺰدﻳﻚ ﺗﺮ ﺑﺎﺷﺪ، ﺑﺎ ﺗﻮﺟـﻪ ﺑـﻪ اﻳﺠـﺎد ﻣﻘﻄﻊ ﻋﺮﺿﻲ ﺮای ﺑ ﺗﺮ ﻛﻢ ﻋﺒﻮر ﺟﺮﻳﺎن، رﻗﻮم ﺳﻄﺢ آب در ﺳﻴﻼب ﻫﺎ ﺑﺎﻻ رﻓﺘﻪ و ﻣﻨﺠﺮ ﺑﻪ ازدﻳﺎد ارﺗﻔﺎع ﺳﺎزه و اﻓﺰاﻳﺶ ﺣﺠﻢ ﻋﻤﻠﻴـﺎت و ﻫﺰﻳﻨﻪ اﺟ ﺮاﻳ ﻲ ﻣﻲ ﮔﺮدد و ﻫﺮ ﭼﻪ ﻓﺎﺻﻠﻪ ﺳﺎزه ﺳﻴﻞ ﺑﻨﺪ از ﻫﻢ ﺑﻴﺶ ﺗﺮ ﺷﻮد ﺑﺎ ﻛﺎﻫﺶ رﻗﻮم ﺳﻄﺢ آب ﺳﻴﻼﺑﻲ، ﺳﺎزه ﻫﺎی ﻛـﻢ ارﺗﻔـﺎع ﺗـﺮی ﻧﻴﺎز ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . در ﺗﻌﻴﻴﻦ ارﺗﻔﺎع ﻧﻬﺎﻳﻲ ﺳﺎزه ﺳﻴﻞ ﺑﻨﺪ، ﻧﺸﺴﺘﻲ را ﻛﻪ ﺑﻌﺪ از ﺗﻜﻤﻴﻞ و اﺟﺮا روی ﺧﻮاﻫﺪ داد، ﺑﺎﻳﺪ ﻣﻨﻈﻮر ﻧﻤﻮد . اﻳـﻦ ﻧﺸـﺴﺖ ﺑﺴﺘﮕﻲ ﺑﻪ ﺧﺼﻮﺻﻴﺎت ﻣﺼﺎﻟﺢ، درﺟﻪ اﺷﺒﺎع، روش اﺟ ﺮای ﺳﺎزه و ﻇﺮﻓﻴﺖ ﺑﺎرﺑﺮی ﺧﺎک ﭘـﻲ دارد . ﻫﻤﭽﻨـﻴﻦ ﺗﻮﺻـﻴﻪ ﻣـﻲ ﺷـﻮد ﻗـﺴﻤﺖ ﻓﻮﻗﺎﻧﻲ ﺳﺎزه از ﺗﺮاز ﺳﻄﺢ آب ﺑﻪ اﻧﺪازه 4/0 ﺗﺎ ﻳﻚ ﻣﺘﺮ، ﺑﺮ ﺣﺴﺐ ﺟﺮﻳﺎن آب و اﻣﻮاج ﺳﻄﺤﻲ، ﺑﺎﻻﺗﺮ ﺑﺎﺷﺪ . ﻗﺒﻞ از ﺳﺎﺧﺖ ﺳﺎزه ﻫﺎی ﺳﻴﻞ ﺑﻨﺪ، ﺑﺎﻳﺪ ﻻﻳﻪ ﺳﻄﺤﻲ زﻣﻴﻦ را ﺻﺎف ﻛﺮده و از ﮔﻴﺎﻫﺎن، ﺑﻘﺎﻳﺎی ﻧﺒﺎﺗﻲ، ﻗﻠﻮه ﺳﻨﮓ ﻫـﺎ ی ﺑـﺰرگ و ﻣـﻮاد آﻟﻲ ﭘﺎک ﻧﻤﻮد . ﺿﺨﺎﻣﺖ اﻳﻦ ﻻﻳﻪ ﺑﺮﺣﺴﺐ ﻣﻮﻗﻌﻴﺖ ﻣﺤﻞ و ﻧﻮع ﺧﺎک ﺗﻌﻴﻴﻦ .ﺷﻮد ﻣﻲ دﻳﻮاره ﻫﺎی ﺳﺎزه ﺳﻴﻞ ﺑﻨﺪ، ﻣﺎﻧﻊ از زﻫﻜﺸﻲ ﻃﺒﻴﻌﻲ اراﺿﻲ ﺣﺎﺷﻴﻪ رودﺧﺎﻧﻪ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ، ﻟﺬا اﻗﺪام ﻫﺎ ی ﺧﺎﺻﻲ ﺑﻪ ﻣﻨﻈـﻮر ﺗﺨﻠﻴـﻪ آب ﻫـﺎی اﺿﺎﻓﻲ و ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺗﺨﻠﻴﻪ آﺑ ﻫﺎ ﺮاه ی ﻓﺮﻋﻲ ﺑﻪ رودﺧﺎﻧﻪ ﺑﺎ ﻳﺪ در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺖ . 238 ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻓﻨﻲ ﻋﻤﻮﻣﻲ ﻛﺎرﻫﺎی ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ رودﺧﺎﻧﻪ 13 - 1 - 2 - ﮔﻮره ﻫﺎ ﻳﺎ ﺳﻴﻞ ﺑﻨﺪﻫﺎی ﺧﺎﻛﻲ ﮔﻮره ﻫﺎ ﻳﺎ ﺳﻴﻞ ﺑﻨﺪ ﻫﺎی ﺧﺎﻛﻲ، ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ ﻫﺎﻳﻲ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻛﻪ ﻋﻤﺪﺗﺎ ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﻣﺼﺎﻟﺢ و ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻗﺮﺿﻪ ﻣﺠﺎور رودﺧﺎﻧﻪ اﺣﺪاث ﻣـﻲ ﮔﺮدﻧـﺪ . ﻣﻘﻄﻊ ﻋﺮﺿﻲ ﮔﻮره ﻫﺎ، اﻛﺜﺮا ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻫﻤﮕﻦ و از ﻳﻚ ﻧﻮع ﻣﺼﺎﻟﺢ ) ﻣﻮﺟﻮد در ﻣﺤـﻞ ( ﺳـﺎﺧﺘﻪ ﻣـﻲ ﺷـﻮد ، وﻟـﻲ ﮔـﺎﻫﻲ ﻧﻴـﺰ ﺑـﻪ ﺻـﻮرت ﻏﻴﺮﻫﻤﮕﻦ ﻛﻪ دا رای ﻳﻚ ﻫﺴﺘﻪ ﻧﻔﻮذﻧﺎﭘﺬﻳﺮ رﺳﻲ ﻳﺎ رس و ﺳﻴﻠﺖ ﺑﺎﺷﺪ، ﻃﺮاﺣﻲ ﻣﻲ ﮔﺮدد . از ﻣﻌﺎﻳﺐ اﺣﺪاث ﮔﻮره ﻫﺎ ﻋﻼوه ﺑﺮ ﻣﻮارد اراﺋـﻪ ﺷﺪه، ﻣﻲ ﺗﻮان ﺑﻪ اﻳﺠﺎد ﺧﺴﺎرت ﺑﺎﻻ در ﺻﻮرت ﺗﺨﺮﻳﺐ ﻫﻨﮕﺎم ﺳﻴﻞ اﺷﺎره ﻧﻤﻮد . ﮔﻮره ﻫﺎ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺳﺎﻳﺮ روش ﻫﺎ ی ﻣﻬﺎر ﺳﻴﻞ دا رای ﻣﺰاﻳﺎﻳﻲ ﺑﻪ ﺷ ﺮح زﻳﺮ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ :  ﺮایﺑ ﻃﺮاﺣﻲ ﮔﻮره ﻫﺎ ﺑﺎ ارﺗﻔﺎع ﻛﻢ، ﺣﺪاﻗﻞ اﻃﻼﻋﺎت ﻛﻔﺎﻳﺖ ﻣﻲ .ﻛﻨﺪ  ﻫﺰﻳﻨﻪ ﺳﺎﺧﺖ ﮔﻮره ﻫﺎ ﻧﺴﺒﺘﺎ زﻳﺎد ﻧﻴﺴﺖ ﺑﻪ ) ﺧﺼﻮص ﻫﻨﮕﺎﻣﻲ ﻛﻪ ارﺗﻔﺎع ﻛﻢ ﺑﺎﺷﺪ (.  در اﻏﻠﺐ ﺣﺎﻻت ﻣﺼﺎﻟﺢ ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز ﺑ ﺮای ﺧﺎﻛﺮﻳﺰی در ﻣﺤﻞ ﻳﺎ ﻣﺠﺎورت آن ﻳﺎﻓﺖ .ﺷﻮد ﻣﻲ  ﮔﻮره ﻫﺎ در اﻏﻠﺐ ﻣﻮارد، رژﻳﻢ ﻃﺒﻴ ﻌﻲ رودﺧﺎﻧﻪ را ﭼﻨﺪان ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻧﻤﻲ دﻫﻨﺪ . ﭘﻬﻨﺎی ﺗﺎج ﮔﻮره اﺳﺎﺳﺎ ﺑﻪ ﻣﻴﺰان ﺳﻴﻞ ﻃﺮاﺣﻲ، ﻧﻮع ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺑﺪﻧﻪ و ﻣﻴﺰان ﺗﺮاﻓﻴﻚ روی آن ) در ﺻﻮرت وﺟـﻮد ( ﺑـﺴﺘﮕﻲ دارد . ﭘﻬﻨـﺎی ﺗﺎج ﻋﻤﺪﺗﺎ در ﺣﺪود 3 ﺗﺎ5 ﻣﺘﺮ، ﺑﺮ ﺣﺴﺐ ارﺗﻔﺎع ﮔﻮره و ﺗﺮاﻓﻴﻚ ﻋﺒﻮری از روی آن اﻧﺘﺨﺎب ﻣﻲ ﮔﺮدد ﺮایﺑ . ﮔﻮره ﻫﺎی ﺑﺎ ار ﺗﻔﺎع ﺗـﺮ ﻛﻢ ﻳـﺎ ﻣﺴﺎوی 3 ﻣﺘﺮ، ﭘﻬﻨﺎی ﺗﺎج2 ﻣﺘﺮ درﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﺪه و ﺑ ﺮای ﮔﻮره ﻫﺎی ﺑﻠﻨﺪﺗﺮ، ﻋﻤﺪﺗﺎ اﻳﻦ ﭘﻬﻨﺎ 4 ﻣﺘﺮ درﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻪ .ﺷﻮد ﻣﻲ در ﻃﺮاﺣﻲ ﮔﻮره ﻫﺎ ﺑﺎﻳﺪ ﭘﺎﻳﺪاری در ﻣﻘﺎﺑﻞ ﮔﺴﻴﺨﺘﮕﻲ ﺧﺎک ﺑﺪﻧﻪ ﮔﻮره و ﺷﺎﻟﻮده و ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﭘﺎﻳﺪاری در ﻣﻘﺎﺑـﻞ آﺑﺸـﺴﺘﮕﻲ ﻧﺎﺷـﻲ از ﺗﺮاوش از ﺑﺪﻧﻪ و ﺷﺎﻟﻮ ده و ﻋﻮاﻣﻞ ﻓﺮﺳﺎﻳﺸﻲ را ﻣﺪ ﻧﻈﺮ ﻗﺮار داد . ﻫﺎ ﺷﻴﺐ ی ﮔﻮره ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻧـﻮع ﺧـﺎک ﺑﺪﻧـﻪ، ارﺗﻔـﺎع ﮔـﻮره و ﻇﺮﻓﻴـﺖ ﺑﺎرﺑﺮی ﺷﺎﻟﻮده ﺑﺎﻳﺪ ﻃﻮری ﻃﺮاﺣﻲ ﺷﻮد ﺗﺎ ﭘﺎﻳﺪاری در ﻣﻘﺎﺑﻞ ﮔﺴﻴﺨﺘﮕﻲ ﺑﺮﺷﻲ ﺧﺎک در ﺑﺪﻧﻪ ﮔﻮره و ﺷﺎﻟﻮده ﺗﺎﻣﻴﻦ ﮔﺮدد . ﻫﻤﺎن ﻃﻮر ﻛﻪ ذﻛﺮ ﮔﺮدﻳﺪ، دﻳﻮاره ﻫﺎی ﮔﻮره، ﻣﺎﻧﻊ از زﻫﻜﺸﻲ ﻃﺒﻴﻌﻲ اراﺿﻲ ﺣﺎﺷﻴﻪ رودﺧﺎﻧﻪ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ، ﻟﺬا اﻗﺪام ﻫﺎ ی ﺧﺎﺻﻲ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﺗﺨﻠﻴﻪ آب ﻫﺎی اﺿﺎﻓﻲ و ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺗﺨﻠﻴﻪ آﺑ ﻫﺎ ﺮاه ی ﻓﺮﻋﻲ ﺑﻪ رودﺧﺎﻧﻪ، ﺑﺎﻳﺪ در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺖ . ﻣﻌﻤﻮﻻ ﺟﻬﺖ ﺗﺎﻣﻴﻦ اﻳﻤﻨﻲ ﻛﺎﻓﻲ در ﺑﺮاﺑﺮ ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ ﻧﺎﺷﻲ از ﺟﺮﻳﺎن رودﺧﺎﻧﻪ و آﺛﺎر ﻣﺨـﺮب ﺑﺎرﻧـﺪﮔﻲ ﻫـﺎ ی ﺷـﺪﻳﺪ، از ﭘﻮﺷـﺶ ﻫـﺎ ی ﺣﻔﺎﻇﺘﻲ ﻧﻈﻴﺮ ﺳﻨﮓ ﭼﻴﻦ، ﺗﻮرﺳﻨﮓ، ﭘﻮﺷﺶ ﻫﺎ ی ﺑﺘﻨﻲ، ﭘﻮﺷﺶ ﻫﺎ ی ﮔﻴﺎﻫﻲ و ﻏﻴﺮه، ﺟﻬﺖ ﺣﻔﺎﻇﺖ ﺷﻴﺐ ﺟﺎﻧﺒﻲ ﮔﻮره اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲ ﮔﺮدد . اﺣﺪاث ﮔﻮره ﻫﺎی ﻫﻤﮕﻦ از ﻋﻤﻮﻣﻴﺖ ﺑﻴﺶ ﺗﺮ ی ﺑﺮﺧﻮردار ﺑﻮده و اﻳﻦ ﻧﻮع ﮔﻮره ﻫﺎ ﻋﻤﺪﺗﺎ از ﻫـﺎ ﺧﺎک ی رﻳﺰداﻧـﻪ ﻧﻈﻴـﺮ ﺳـﻴﻠﺖ، ﻣﺎﺳـﻪ ﺳﻴﻠﺖ ﻟﻮم ) دار ( و ﻳﺎ رس ﻣﺎﺳﻪ دار ﺳﺎﺧﺘﻪ ﻣﻲ . ﻮﻧﺪﺷ ﻫﺎ ﺧﺎک ی رﻳﺰداﻧﻪ اﻏﻠﺐ ﻧﺎﭘﺎﻳﺪار ﺑـﻮده و ﺑـﺎ اﻓـﺰاﻳﺶ رﻃﻮﺑـﺖ، ﺧﻄـﺮ روان ﺮاﻳـ ﮔ ﻲ آن ﺗﺸﺪﻳﺪ ﺷﻮد ﻣﻲ . از اﻳﻦ ﺟﻬﺖ در اﺳﺘﻔﺎده از اﻳﻦ ﻫﺎ ﺧﺎک ﺑﺎﻳﺪ ﺗﻤﻬﻴﺪﻫﺎی ﭘﻴﺶ ﮔﻴﺮﻧﺪه از ﻗﺒﻴﻞ اﺳﺘﻔﺎده از ﺷﻦ و داﻧﻪ ﻫﺎی ﻣﺘﻮرق ﻧﻈﻴﺮ ﻣﻴﻜﺎ در ﺗﺮﻛﻴﺐ ﺳﻴﻠﺖ و در ﻧﺘﻴﺠﻪ ﺑﺎﻻﺑﺮدن ﺗﺮاﻛﻢ ﭘﺬﻳﺮی آﻧﻬﺎ، ﻣﻠ ﺤﻮظ ﺷﻮد . ﺑﻪ ﻋﻼوه اﺳﺘﻔﺎده از ﻳﻚ ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ زﻫﻜﺸﻲ ﻣﻨﺎﺳﺐ در ﭘﺎﺷﻨﻪ ﺳـﺎزه ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ در اﺳﺘﺤﻜﺎم و ﭘﺎﻳﺪاری ﻫﺎ ﺧﺎک ی رﻳﺰداﻧﻪ ﻣﻮﺛﺮ ﺑﺎﺷﺪ . ﻋﻼوه ﺑﺮ ﻫﺎ ﺧﺎک ی رﻳﺰداﻧﻪ، در ﻣﻮاردی از ﻣﺼﺎﻟﺢ درﺷﺖ داﻧﻪ ﻧﻈﻴﺮ ﺷـﻦ و ﻣﺎﺳﻪ ﺟﻬﺖ اﺣﺪاث ﮔﻮره ﻫﺎی ﻫﻤﮕﻦ ﻧﻴﺰ اﺳﺘﻔﺎده ﺑﻪ ﻋﻤﻞ ﻣﻲ . آﻳﺪ ﺮایﺑ اﺣﺪاث ﮔﻮ ره ﻫﺎی ﺑﻠﻨﺪ و ﺗﻀﻤﻴﻦ ﺳﻼﻣﺖ و ﭘﺎﻳﺪاری آﻧﻬﺎ، از ﮔﻮره ﻫﺎی ﻏﻴﺮﻫﻤﮕﻦ و ﻳﺎ ﭼﻨﺪ ﻻﻳﻪ اﺳﺘﻔﺎده ﺷﻮد ﻣﻲ . اﻳﻦ ﮔـﻮره ﻫـﺎ ﺗﻠﻔﻴﻘﻲ از ﻫﺎ ﺧﺎک ی رﻳﺰداﻧﻪ و درﺷﺖ داﻧﻪ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . اﺳﺘﻔﺎده از ﮔﻮره ﻫﺎ ﺑﻪ ﻟﺤﺎظ ﻛﺎرﺑﺮد در ﺷﻜﻞ )13 - 1( ﻧﺸﺎن داده ﺷﺪه اﺳﺖ . ﻓﺼﻞ ﺳﻴﺰدﻫﻢ - ﻫﺎی ﺳﺎزه اﺻﻠﻲ و ﻣﻼﺣﻈﻪ ﻫﺎی ﻃﺮاﺣﻲ و اﺟﺮاﻳﻲ آﻧﻬﺎ 239 زﻫﻜﺶ ﭘﺸﺖ ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ ﺗﺎج ﮔﻮره ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ ﭘﻨﺠﻪ ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ ﺣﻔﺎﻇﺖ ﺳﻮاﺣﻞ ﺗﺮاز ﺳﻴﻼﺑﻲ ﺗﺮاز ﻧﺮﻣﺎل ﺧﺎﻛﺮﻳﺰی ﻣﺠﺎور رودﺧﺎﻧﻪ-ب ﻫﺴﺘﻪ ﻧﻔﻮذﻧﺎﭘﺬﻳﺮ- ﺧﺎﻛﺮﻳﺰی ﻧﺎﻫﻤﮕﻦ-اﻟﻒ ﺧﺎﻛﺮﻳﺰی در ﺳﺎﺣﻞ-ج ﺗﺎج ﮔﻮره ﺗﺮاز ﺳﻴﻼﺑﻲ ﺳﻴﻠﺖ رﺳﻲ ﺷﻦ ﻣﺎﺳﻪ ای ﺷﻦ ﻣﺎﺳﻪ ای ﺗﺮاﻧﺸﻪ آب ﺑﻨﺪ زﻫﻜﺶ ﭘﺸﺖ ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ ﺗﺎج ﮔﻮره ﺗﺮاز ﺳﻴﻼﺑﻲ ﺗﺮاز ﻧﺮﻣﺎل ﺣﻔﺎﻇﺖ ﺳﻮاﺣﻞ ﭘﻨﺠﻪ ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ ﺷﻜﻞ13 - 1 - اﺳﺘﻔﺎده از ﮔﻮره ﻫﺎ ﺑﻪ ﻟﺤﺎظ ﻛﺎرﺑﺮد 13 - 1 - 2 - 1 - روش ﻫﺎ ی اﺟﺮا ﺑﻪ ﻃﻮر ﻛﻠﻲ ﮔﻮره ﻫﺎ ﺑﻪ ﺳﻪ روش ﻣﺘﺮاﻛﻢ، ﻧﻴ ﻣﺘﺮ ﻤﻪ اﻛﻢ و ﻏﻴﺮﻣﺘﺮاﻛﻢ اﺟﺮا ﻣﻲ ﮔﺮدﻧﺪ ﻛﻪ ﻛﺎرﺑﺮد ﻫﺮ روش ﺑـﺮ ﺣـﺴﺐ اﻫﻤﻴـﺖ و ﻫـﺪف ﻛﺎرﺑﺮد، ﺷ ﺮاﻳ ﻂ ﻣﻨﻄﻘﻪ و ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ارزش و وﺳﻌﺖ زﻣﻴﻦ ﻫﺎ ی ﺣﻔﺎﻇﺖ ﺷﺪه ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . اﻟﻒ- ﮔﻮره ﻫﺎی ﻣﺘﺮاﻛﻢ ﻣﻘﻄﻊ ﮔﻮر ه ﻫﺎی ﻣﺘﺮاﻛﻢ، ﻓﻀﺎی ﻛﻤﻲ را اﺷﻐﺎل ﻛﺮده و ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻗﺎﺑﻠﻴﺖ ﺗﺮاﻛﻢ ﻛﻢ ﻛـﻪ در اﻳـﻦ روش در ﮔـﻮره اﻳﺠـﺎد ﻣـﻲ ﺷـﻮد ، ﺮاﻳﺷ ﻂ ﻣﻨﺎﺳﺒﻲ را ﺑ ﺮای ﻋﺒﻮر ﻫﺎ راه ی اﺻﻠﻲ از روی آن ﻓﺮاﻫﻢ ﻣﻲ . ﻛﻨﺪ اﻳﻦ ﻧﻮع ﮔﻮره ﺑﺎﻳﺪ روی ﺷﺎﻟﻮده ﺑﺎ ﻗﺎﺑﻠﻴـﺖ ﺗـﺮاﻛﻢ ﭘـﺎﻳﻴﻦ اﺣـﺪاث ﮔﺮدد و ﻣﺼﺎﻟﺢ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده در ﺳﺎﺧﺖ، ﺑﺎﻳﺪ ﺣﺎوی رﻃﻮﺑﺖ ﻃﺒﻴﻌﻲ ﻧﺰدﻳﻚ ﺑﻪ ﺣﺪود ﻣﺸﺨﺺ ﺷـﺪه ) رﻃﻮﺑـﺖ ﺑﻬﻴﻨـﻪ ﺗـﺮاﻛﻢ ( ﺑﺎﺷـﺪ . در ﻫﻨﮕﺎم اﺟﺮا ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ ﺿﺨﺎﻣﺖ ﺧﺎک ﺳﺴﺖ ﺳﻄﺤﻲ ﻛﻪ ﺑﺮداﺷﺘﻪ ﺷﻮد ﻣﻲ ، ﺗﻮﺟﻪ ﺧﺎﺻﻲ ﻧﻤﻮد و ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر دﺳﺘﻴﺎﺑﻲ ﺑﻪ ﺗـﺮاﻛﻢ ﻻزم، ﻧﺒﺎﻳﺪ از وﺳﺎﻳﻞ ﺳﺎده ﺗﺮ اﺳﺘﻔﺎده ﺷﻮد ) ﻧﺘﺎﻳﺞ ﻣﺜﺒﺘﻲ ﻧﺨﻮاﻫﺪ داﺷﺖ ( ، ﻟﺬا ﺑﺎ ﻳﺪ از وﺳﺎﻳﻞ اﻳﺠﺎد ﺗﺮاﻛﻢ، ﻧﻈﻴﺮ ﻏﻠﺘـﻚ ﻫـﺎ ی ﭘﺎﭼـﻪ ﺑـﺰی، ﭼـﺮخ ﻻﺳﺘﻴﻜﻲ ﻳﺎ ﭼﺮخ ﻓﻮﻻدی اﺳﺘﻔﺎده ﺷﻮد . ﺧﺎﻛﺮﻳﺰی ﺑﺎﻳﺪ در ﻻﻳﻪ ﻫﺎی ﺑﻪ ﺿﺨﺎﻣﺖ ﺣﺪاﻛﺜﺮ 25 اﻟﻲ30 ﺳﺎﻧﺘﻲ ﻣﺘﺮ ی ﺻﻮرت ﮔﻴﺮد . ب- ﮔﻮره ﻫﺎی ﻧﻴﻤﻪ ﻣﺘﺮاﻛﻢ ﮔﻮره ﻫﺎی ﻧﻴﻤﻪ ﻣﺘﺮاﻛﻢ در ﻣﺤﻞ ﻫﺎ ﻳﻲ اﺣﺪاث ﺷﻮد ﻣﻲ ﻛﻪ ﻫﻴﭻ ﻣﺤﺪودﻳﺖ و ﻣﺸﻜﻠﻲ از ﻧﻈﺮ ﻓﺎﺻﻠﻪ آن ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ رودﺧﺎﻧﻪ وﺟﻮد ﻧﺪاﺷﺘﻪ و ﻧﻴﺎزی ﺑﻪ ﮔﻮره ﻣﺘﺮاﻛﻢ ﻧﺒﺎﺷﺪ . اﻳﻦ ﻧﻮع ﮔﻮره ﺑﺮ روی ﺷﺎﻟﻮده ﻫﺎی ﻧﺴﺒﺘﺎ ﺿﻌﻴﻒ ﻛﻪ ﻇﺮﻓﻴﺖ ﺑﺎرﺑﺮی آن ﺗـﺮ ﻛـﻢ از ﺑـﺎر ﺣﺎﺻـﻞ از ﮔـﻮره ﻣﺘﺮاﻛﻢ ﺑﺎﺷﺪ، اﺣﺪاث ﻣﻲ ﮔﺮدد . در ﺻﻮرت ﻣﺮﻃﻮب ﺑﻮدن ﻣﺼﺎﻟﺢ ﻳﺎ رﻳﺰش ﺑﺎران در ﻃﻮل ﻓﺼﻞ اﺟﺮا، اﺣﺪاث اﻳﻦ ﻧﻮ ع ﮔﻮره ﻫـﺎ ﻧـﺴﺒﺖ ﺑـﻪ اﺣﺪاث ﮔﻮره ﻣﺘﺮاﻛﻢ ارﺟﺤﻴﺖ دارد . ﻻﻳﻪ ﻫﺎی ﺧﺎﻛﺮﻳﺰی، ﺿﺨﻴﻢ ﺗﺮ از ﻻﻳﻪ ﻫﺎی ﺧﺎﻛﺮﻳﺰی ﮔﻮره ﻣﺘﺮاﻛﻢ ﺑﻮده ) ﺣﺪود 30 ﺳﺎﻧﺘﻲ ( ﻣﺘﺮ و ﺧﺎک ﺑﺎ رﻃﻮﺑﺖ ﻃﺒﻴﻌﻲ ﻣﻮﺟﻮد در آن و ﺑﺪون ﺑﺮرﺳﻲ رﻃﻮﺑﺖ ﻣﺼﺎﻟﺢ، ﻣﺘﺮاﻛﻢ ﻣﻲ ﮔﺮدد . 240 ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻓﻨﻲ ﻋﻤﻮﻣﻲ ﻛﺎرﻫﺎی ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﮔﻮره ﻫﺎی ﻧﻮع ﻫﻴﺪروﻟﻴﻜﻲ ) ﮔﻮره ﻫﺎی ﻧﻴﻤﻪ ﻣﺘﺮاﻛﻢ ( روش ﺧﺎﺻﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ در ﮔﻮره ﻫﺎی ﺑﺎ ﻣﺼﺎﻟﺢ ﻣﺎﺳﻪ ای ﻧﻔﻮذﭘـﺬﻳﺮ ﻣـﻮرد اﺳـﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮد . در اﻳﻦ روش، ﺧﺎﻛﺮﻳﺰی ﺗﻮﺳﻂ ﺑﻴﻞ ﻣﻜﺎﻧﻴﻜﻲ و ﻟﻮدر ﺑﺎ ﻣﺨﻠﻮط ﻧﻤﻮدن آب و ﻣﻮاد ﻻﻳﺮوﺑﻲ ﺷﺪه اﻧﺠﺎم ﻣﻲ ﮔﻴﺮد . داﻧﻪ ﺑﻨـﺪی ﻣﺎﺳﻪ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ ﺻﻮرﺗﻲ ﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ ﺣﺪاﻗﻞ 70 درﺻﺪ ﻣﺼﺎﻟﺢ از اﻟﻚ ﺷﻤﺎره4 ﮔﺬﺷﺘﻪ و ﻧﻴ ﺰ ﺑﻴﺶ از 5 درﺻﺪ ذره ﻫﺎ از اﻟﻚ ﺷـﻤﺎره 200 ﻋﺒـﻮر ﻧﻜﻨﺪ . اﻳﻦ ﮔﻮره ﻫﺎ ﺑﻴﺶ ﺮای ﺑﺗﺮ ﺣﻔﺎﻇﺖ اراﺿﻲ ﻛﺸﺎورزی ﺑﻪ ﻛﺎر ﻣﻲ . رود ج- ﮔﻮره ﻫﺎی ﻏﻴﺮﻣﺘﺮاﻛﻢ ﮔﻮره ﻏﻴﺮﻣﺘﺮاﻛﻢ در ﻣﻮاردی ﻛﻪ ﻣﺼﺎﻟﺢ ﻗﺮﺿﻪ ﺧﻴﻠﻲ ﻣﺮﻃﻮب ﺑﻮده و ﻏﺎﻟﺒﺎ ﺷﺎﻣﻞ ﻣﻮاد آﻟﻲ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ و ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ در ﻣﻜﺎن ﻫﺎ ی ﭘﺮﺑﺎران اﺣﺪاث . ﻮدﺷ ﻣﻲ اﺣﺪاث اﻳﻦ ﮔﻮره اﻏﻠﺐ ﺑﻪ ﺻﻮرت درﺟﺎ و در ﻻﻳﻪ ﻫﺎی ﺿﺨﻴﻢ و ﺑﺪون ﭘﺨﺶ ﻣﺼﺎﻟﺢ اﻧﺠﺎم ﻣﻲ ﮔﻴﺮد . در اﻳﻦ روش، ﻋﻤﺪه ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺗﻮﺳﻂ ﻟﻮدر و ﺑﻴﻞ ﻣﻜﺎﻧﻴﻜﻲ و ﺑﺪون اﻳﺠﺎد ﺗﺮاﻛﻢ، ﺑﻪ ﺻﻮرت درﺟﺎ رﻳﺨﺘﻪ و اﻧﺒﺎﺷﺘﻪ ﻣﻲ ﮔﺮدد . ﻋﻤﺪﺗﺎ از اﻳـﻦ ﻧـﻮع ﮔـﻮره در ﻣﻮاﻗـﻊ اﺿﻄﺮاری اﺳﺘﻔﺎده .ﺷﻮد ﻣﻲ ﻗﺒﻞ از ﺳ ﺎﺧﺖ ﮔﻮره ﻫﺎ ﺑﺎﻳﺪ ﻻﻳﻪ ﺳﻄﺤﻲ زﻣﻴﻦ را ﺻﺎف ﻛﺮده و از ﮔﻴﺎﻫﺎن، ﺑﻘﺎﻳﺎی ﻧﺒﺎﺗﻲ، ﻗﻠﻮه ﺳﻨﮓ ﻫـﺎ ی ﺑـﺰرگ و ﻣـﻮاد آﻟـﻲ ﭘـﺎک ﻧﻤﻮد . ﺿﺨﺎﻣﺖ اﻳﻦ ﻻﻳﻪ ﺑﺮﺣﺴﺐ ﻣﻮﻗﻌﻴﺖ ﻣﺤﻞ و ﻧﻮع ﺧﺎک ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺷﻮد ﻣﻲ . ﺳﻄﺢ ﺷﺎﻟﻮده ﻧﻴﺰ ﺑﺎﻳﺪ ﺷﻴﺎر زده ﺷﻮد ﺗﺎ اﺗﺼﺎل ﺑﻬﺘـﺮی ﺑـﻴﻦ ﺑﺪﻧﻪ ﮔﻮره و ﺷﺎﻟﻮده اﻳﺠﺎد ﮔﺮدد . 13 - 2 - ﭘﻮﺷﺶ ﻫﺎ و روﻛﺶ ﻫﺎ ی ﺣﻔﺎﻇﺘﻲ ﺟﻬﺖ ﺗﺜﺒﻴﺖ و ﺣﻔﺎﻇﺖ ﺳﻮاﺣﻞ رودﺧﺎﻧﻪ و ﻣﺤﺪود ﻧﻤﻮدن اراﺿﻲ ﺳـﻴﻼﺑﻲ، از روش اﺻـﻼح ﺷـﻴﺐ ﻛﻨـﺎره ﻫـﺎی رودﺧﺎﻧـﻪ و اﻳﺠـﺎد ﭘﻮﺷﺶ ﻫﺎ ی ﺣﻔﺎﻇﺘﻲ ﻣﻘﺎوم ﺑﺎ ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺳﻨﮕﻲ و ﺗﻮرﺳﻨﮕﻲ ) ﮔﺎﺑﻴﻮن ( ، ﺑﺘﻨﻲ، ﻛﻴﺴﻪ ﻫﺎی ﺧﺎک و ﺳـﻴﻤﺎن، ﭘﻮﺷـﺶ ﻫـﺎ ی ﮔﻴـﺎﻫﻲ، آﺳـﻔﺎﻟﺖ، ژﺋﻮﺗﻜﺴﺘﺎﻳﻞ و ﻏﻴﺮه اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲ ﮔﺮدد . ﻃﺮاﺣﻲ ﺷﻴﺐ ﭘﺎﻳﺪار ) ﺟﺎﻧﺒﻲ ( و اﻧﺘﺨﺎب ﻧﻮع ﭘﻮﺷﺶ ﺣﻔﺎﻇﺘﻲ، ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﺟـﻨﺲ ﻻﻳـﻪ ﻫـﺎی ﺧـﺎک ﺳﻮاﺣﻞ و ﺧﺼﻮﺻﻴﺎت ژﺋﻮﺗﻜﻨﻴﻜﻲ آن، ﺳﺮﻋﺖ ﺟﺮﻳﺎن و ﻣﺼﺎﻟﺢ در دﺳﺘﺮس، ﺷ ﺮاﻳ ﻂ ﻃﺮح، ﻣﻨﻄﻘﻪ ) آب و ﻫﻮاﻳﻲ ( و ﻫﺰﻳﻨـﻪ ﻫـﺎی اﺟ ﺮاﻳـ ﻲ، ﻣﺸﺨﺺ ﻣﻲ ﮔﺮدد . ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻓﻨﻲ ﻃﺮاﺣﻲ و اﺟ ﺮاﻳ ﻲ اﻧﻮاع ﭘﻮﺷﺶ و ﻫﺎ ﺶ روﻛ ﻫﺎ ی ﺣﻔﺎﻇﺘﻲ در ﻓﺼﻞ 8 اﻳﻦ ﻧﺸﺮﻳﻪ، ﺑﻪ ﻃﻮر ﻛﺎﻣـﻞ اراﺋـﻪ ﮔﺮدﻳﺪه اﺳﺖ . 13 - 3 - دﻳﻮار ﻫﺎی ﺣﺎﻳﻞ ﺣﻔﺎﻇﺘﻲ در ﻣﻨﺎﻃﻖ و ﺷ ﺮاﻳ ﻄﻲ ﻛﻪ اﻣﻜﺎن اﺟ ﺮای ﺷﻴﺐ ﭘﺎﻳﺪار ) ﺟﺎﻧﺒﻲ ( و ﻳﺎ ﭘﻮﺷﺶ ﻣﻘﺎوم ) ﻣﻨﺎﻃﻖ ﻣﺴﻜﻮﻧﻲ و ﻏﻴﺮه ( وﺟﻮد ﻧﺪاﺷـﺘﻪ ﺑﺎﺷـﺪ و ﻳـﺎ ﺮاﻳﺷ ﻂ ﻃﺮح اﻳﺠﺎب ﻧﻤﺎﻳﺪ ) ﺳﺮﻋﺖ ﺟﺮﻳﺎن و ﻧﻴﺮوﻫﺎی وارد ﺑﻪ ﺳﺎزه و ( ﻳﺎ ارﺗﻔﺎع زﻳﺎد ﺑﺎﻋﺚ ﺣﺠﻴﻢ ﺷﺪن ﺧﺎﻛﺮﻳﺰﻫﺎ و ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺳﻨﮕﻲ ﮔﺮدد، از دﻳﻮارﻫﺎی ﺣﺎﻳﻞ ﺑﺘﻨﻲ، ﺳﻨﮓ و ﺳﻴﻤﺎن، ﺗﻮرﺳﻨﮓ و ﻳﺎ ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ ﻫﺎی ﺧﺎک ﻣﺴﻠﺢ اﺳﺘﻔﺎده ﺷﻮد ﻣﻲ . ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ دﻳﻮارﻫـﺎی ﺣﺎﻳـﻞ ﺣﻔـﺎﻇﺘﻲ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﺗﻜﻴﻪ ﻫﺎ ﮔﺎه ی ﻛﻨﺎری ﺷﻴﺐ ﻫﺎ ﺷﻜﻦ و ﺳﺮرﻳﺰ ﻫﺎ، ﺳﺪﻫﺎی اﻧﺤﺮاﻓﻲ، ﭘﺎﻳﻪ ﻫﺎی ﻛﻨﺎری ﺳﺎزه آﺑﮕﻴﺮ ، ﻣﺘﺼﻞ ﻛﻨﻨﺪه ﺳﺎزه ﻫﺎ ﺑﻪ ﻛﻨﺎره ﻫﺎ و ﺳﻮاﺣﻞ رودﺧﺎﻧﻪ و ... ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮﻧﺪ . اﻳﻦ دﻳﻮارﻫﺎ ﻣﻌﻤﻮﻻ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﺣﻔﺎﻇﺖ از ﺗﺎﺳﻴﺴﺎت ﺟﺎﻧﺒﻲ اﺣﺪاث ﻣﻲ ﮔﺮدد و ﻫﻤﭽﻨـﻴﻦ از ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ ﺳﻮاﺣﻞ رودﺧﺎﻧﻪ ﺑﻪ دﻟﻴﻞ ﺗﺎﺛﻴﺮ ی ﻛﻪ ﺑﺮ روی اﻟﮕﻮی ﺟﺮﻳﺎن ﻣﺤﻠﻲ ﻣﻲ ﮔﺬارد، ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی ﻣﻲ ﻧﻤﺎﻳﺪ . ﻓﺼﻞ ﺳﻴﺰدﻫﻢ - ﻫﺎی ﺳﺎزه اﺻﻠﻲ و ﻣﻼﺣﻈﻪ ﻫﺎی ﻃﺮاﺣﻲ و اﺟﺮاﻳﻲ آﻧﻬﺎ 241 ﺷﻜﻞ و ﻧﻮع دﻳﻮارﻫﺎی ﺣﺎﻳﻞ ﺑﻪ ﻋﻮاﻣﻠﻲ از ﻗﺒﻴﻞ ﺷ ﺮاﻳ ﻂ ﻃﺮح، رﻳﺨﺖ ﺷﻨﺎﺳﻲ رودﺧﺎﻧﻪ و ﺗﻮزﻳﻊ درزﻫﺎی اﻧﺒﺴﺎﻃﻲ و اﺟ ﺮاﻳـ ﻲ، ﻣـﺼﺎﻟﺢ در دﺳﺘﺮس و ... ﺑﺴﺘﮕﻲ دارد . ﻣﺸﺨﺼﺎت و ﻣﻮارد ﻓﻨﻲ ﻃﺮاﺣﻲ و اﺟ ﺮاﻳ ﻲ دﻳﻮارﻫﺎی ﺣﺎﻳﻞ ﺑﻪ ﻃﻮر ﻛﺎﻣﻞ در ﻓﺼﻞ 11 اراﺋﻪ ﮔﺮدﻳﺪه اﺳﺖ . 13 - 4 - اﭘﻲ ﻫﺎ و آرام ﻛﻨﻨﺪه ﻫﺎی ﺟﺮﻳﺎن )ﻫﺎ اﭘﻲ آﺑﺸﻜﻦ ﻳﺎ ﺑﺎﻟﻪ ﺑﻪ ( ﺻﻮرت ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ ای از ﺳﺎزه ﻫﺎی ﻣﻨﻔﺮد ﻛﻪ ﺗﺎ ﻣﺠ ﺮای اﺻﻠﻲ ﺟﻠﻮ ﻣﻲ آﻳﻨﺪ و ﻣﻌﻤﻮﻻ ﺑـﺎ ﺟﺮﻳـﺎن ﺗﻘـﺎﻃﻊ دارﻧـﺪ، ﺗﻌﺮﻳﻒ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ و اﮔﺮ ﻓﻘﻂ ﺗﺎ ﻣﺴﺎﻓﺖ ﻛﻮﺗﺎﻫﻲ ﺗﺎ ﻣﺠ ﺮای اﺻﻠﻲ ﺟﻠﻮ آﻣﺪه ﺑﺎﺷﻨﺪ و اﻳﺠﺎد ﻳﻚ ﻧﻘﻄﻪ ﻣﺤﻜﻢ در ﺳﻮاﺣﻞ رودﺧﺎﻧـﻪ ﻧﻤﺎﻳﻨـﺪ، اﺻﻄﻼﺣﺎ ﺑﻪ آﻧﻬﺎ ﻧﻘﻄﻪ ﺳ ﻔﺖ1 ﻣﻲ ﮔﻮﻳﻨﺪ . آرام ﻛﻨﻨﺪه ﻫﺎی ﺟﺮﻳﺎن ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻳﻚ ﺳﺎزه ﭘﻴﻮﺳﺘﻪ و ﺗﻘﺮﻳﺒﺎ ﻣﻮازی ﺟﺮﻳﺎن رودﺧﺎﻧﻪ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ و ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﻨﺪ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻳﻚ ﺳﺎزه ﻣﻨﻔﺮد ﻳﺎ ﭼﻨﺪ ﺳﺎزه ﻧﺰدﻳﻚ ﻳﺎ ﻣﻮازی ﻫﻢ ﺑﻮده ﻛﻪ در اﻳﻦ ﺣﺎﻟﺖ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﻓﻀﺎی ﺑﻴﻦ آﻧﻬﺎ ﺑﺎ ﻣﺼﺎﻟﺢ ﻣﺨﺘﻠﻒ ﭘﺮ ﮔﺮدد . اﺻـﻄﻼح ﻫـﺎی دﻳﮕﺮی ﻛﻪ ﺑﻌ ﻀﻲ اوﻗﺎت ﺑ ﺮای اﻳﻦ ﺳﺎزه ﻫﺎ ﺑﻪ ﻛﺎر ﻣﻲ روﻧﺪ، ﻋﺒﺎرﺗﻨﺪ از داﻳﻚ ﻫﺎ ی ﻃﻮﻟﻲ، داﻳﻚ ﻫﺎ ی ﻣﻮازی، اﺳﻜﻠﻪ ﻫﺎ، دﻳﻮارﻫﺎی ﻫـﺎدی و دﻳﻮارﻫﺎی ﺳﺎﻣﺎﻧﺪﻫﻲ . اﭘﻲ ﻫﺎ و آرام ﻛﻨﻨﺪه ﻫﺎ، راﺳﺘﺎی ﺟﺮﻳﺎن را ﺑﻪ ﻧﺤﻮی ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻣﻲ دﻫﻨﺪ ﻛﻪ ﻧﻴﺮوﻫﺎی ﻫﻴﺪروﻟﻴﻜﻲ در ﻛﻨﺎره ﻣﺠﺮا ﺗﺎ ﺣﺪی ﻛﻪ دﻳﮕﺮ ﻓﺮﺳﺎﻳﻨﺪه ﻧﺒﺎﺷﻨﺪ ﻛﺎﻫﺶ ﻳﺎﺑﻨﺪ اﻳﻦ . ﮔﻮﻧﻪ ﺳﺎزه ﻫﺎ ﺑ ﺮای اﻧﺤﺮاف و ﻛﻨﺘﺮل ﺟﺮﻳﺎن رودﺧﺎﻧﻪ از ﻧﻘﺎط ﺑﺤﺮاﻧﻲ، ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی و ﻛﻨﺘﺮل آﺑﺸﺴﺘﮕﻲ ﺳـﺎﺣﻞ و در ﻧﻬﺎﻳﺖ ﺗﺜﺒﻴﺖ و ﺣﻔﺎﻇﺖ ﺳﻮاﺣﻞ رودﺧﺎﻧﻪ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮﻧﺪ . ﺟﻬﺖ اﺟ ﺮای اﻳﻦ ﺳﺎزه ﻫﺎ ﻧﻴﺎزی ﺑﻪ آﻣـﺎده ﺳـﺎزی ﻧﺒـﻮده و ﻳـﺎ ﻧﻴـﺎز ﻛﻤﻲ ﺑﻪ آﻣﺎده ﺳﺎزی ﻣﻲ ﺎﺷﺪﺑ . اﻳﻦ ﻣﺴﺎﻟﻪ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎی اﺟ ﺮاﻳ ﻲ و ﻣﻼﺣﻈﻪ ﻫﺎی زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ رودﺧﺎﻧﻪ را ﻛـﺎﻫﺶ ﻣـﻲ دﻫـﺪ و در ﻃﺮاﺣﻲ ﺑﺴﻴﺎری از آﻧﻬﺎ ﻣﻲ ﺗﻮان از ﻣﺼﺎﻟﺢ ﻗﺎﺑﻞ دﺳﺘﺮس ﻣﺤﻠﻲ اﺳﺘﻔﺎده ﻛﺮد . ﭘﺲ از اﺣﺪاث داﻳﻚ ﻫﺎ وآرام ﻛﻨﻨﺪه ﻫﺎ، ﻇﺮﻓﻴﺖ ﺟﺮﻳﺎن رودﺧﺎﻧﻪ ﻛﺎﻫﺶ ﻳﺎﻓﺘﻪ و ﺑﺎ ﺗـﺸﺪﻳﺪ رﺳـﻮب ﮔـﺬاری در ﭘﻨﺠـ ﻪ ﻛﻨـﺎره، ﭘﺎﻳـﺪاری ژﺋﻮﺗﻜﻨﻴﻜﻲ ﻛﻨﺎره را اﻓﺰاﻳﺶ ﻣﻲ دﻫﻨﺪ . در ﺑﻌﻀﻲ ﻣﻮارد رودﺧﺎﻧﻪ ﺑﺎ اﻳﺠﺎد ﻳﻚ ﻣﻘﻄﻊ ﻋﺮﺿﻲ ﻋﻤﻴﻖ ﺗﺮ و ﺑﺎرﻳﻚ ﺗﺮ ﺟﺮﻳﺎن را ﺗﻌﺪﻳﻞ ﻣﻲ ﻛﻨـﺪ ﺑﻪ ﻧﺤﻮی ﻛﻪ ﺣﺘﻲ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﻇﺮﻓﻴﺖ ﺟﺮﻳﺎن اﻓﺰاﻳﺶ ﻳﺎﺑﺪ . در ﺻﻮرت اﺳﺘﻔﺎده از اﭘﻲ ﻫﺎ و آرام ﻛﻨﻨﺪه ﻫﺎ در ﭘﺮوژه ﻫﺎی ﻣﺮﺑﻮط ﺑـﻪ اﻧﺘﻘـﺎل ﺳﻴﻼب رودﺧﺎﻧﻪ ﺑﺎﻳﺪ اﻳﻦ ﻣﺴﺎﻟﻪ ﻣﺪ ﻧﻈﺮ ﻗﺮار ﮔﻴﺮد . اﻳﻦ ﻧﻮع ﺳﺎزه ﻫﺎ ﺑﻴﺶ ﺮای ﺑ ﺗﺮ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎی ﻛﻢ ﻋﻤﻖ و ﻋﺮﻳﺾ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮﻧﺪ . ﻛﻢ ﻋﻤﻖ ﺑﻮدن، ارﺗﻔﺎع ﺳﺎزه ﻣﻮردﻧﻴﺎز را ﻛﺎﻫﺶ ﻣﻲ دﻫﺪ و ﻳﻚ ﻣﺠ ﺮای ﻋﺮﻳﺾ، ﻓﻀﺎی ﻻزم را ﺑ ﺮای ﺗﻌﺪﻳﻞ ﻣﺴﻴﺮ و ﻫﻨﺪﺳﻪ رودﺧﺎﻧﻪ ﻓﺮاﻫﻢ ﻣﻲ ﻧﻤﺎﻳﺪ . ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﻣﻲ ﺗـﻮان از آﻧﻬـﺎ ﺮایﺑ ﺗﺜﺒﻴﺖ ﻣﺴﻴﺮ ﻣﺠﺮا در ﺑﺎﻻدﺳﺖ و ﭘﺎﻳﻴﻦ دﺳﺖ ﭘﻮﺷﺶ ﻫﺎ ی ﻣﺤﺎﻓﻆ، در ﻣﺤﻞ ﻫﺎ ﭘﻴﭻ اﺳﺘﻔﺎده ﻧﻤﻮد . ﻫﻨﮕﺎم اﺳﺘﻔﺎده از اﭘﻲ ﻫﺎ و آرام ﻛﻨﻨﺪه ﻫﺎ، ﺣﻔﺎﻇﺖ ﭘﻨﺠﻪ و ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی از آﺑﺸﺴﺘﮕﻲ ﻣﻮﺿﻌﻲ ﺑﺎﻳﺪ ﻣﺪ ﻧﻈﺮ ﻗﺮار ﮔﻴـﺮد . اﺳـﺘﻔﺎده از ﻣـﺼﺎﻟﺢ ﺣﻔﺎﻇﺘﻲ داﻳﻤ )ﻲ در ﺑﺮاﺑﺮ آﺑ ﺸﺴﺘﮕﻲ ( ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺳﻨﮓ، ﺑﻪ ﺻﻮرت ﺗﺮﻛﻴﺒﻲ ﺑﺎ اﭘﻲ ﻫﺎ و آرام ﻛﻨﻨﺪه ﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﺑﺎ ﻣﺼﺎﻟﺢ ﻛﻢ دوام ﺗﺮ اﺣـﺪاث ﺷـﺪه اﻧـﺪ ﺗﻮﺻﻴﻪ ﻣﻲ ﮔﺮدد . 1- Hard Point 242 ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻓﻨﻲ ﻋﻤﻮﻣﻲ ﻛﺎرﻫﺎی ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ رودﺧﺎﻧﻪ 13 - 4 - 1 - ﻫﺎ اﭘﻲ اﭘﻲ ﻫﺎ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻧﻮع ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺑﻪ ﻛﺎر ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﺪه ﺟﻬﺖ اﺣﺪاث، ﺑﻪ دو ﺻﻮرت ﻧﻔﻮذ ﭘﺬﻳﺮ و ﻧﻔﻮذ ﻧﺎﭘﺬﻳﺮ ﻃﺮاﺣﻲ ﻣـﻲ ﮔﺮدﻧـﺪ . از اﭘـﻲ ﻫـﺎی ﻧﻔﻮذﭘﺬﻳﺮ ﺑﻴﺶ ایﺮ ﺑ ﺗﺮ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ دا رای ﻏﻠﻈﺖ ﻧﺴﺒﺘﺎ ﺑﺎﻻی رﺳﻮب ﻫﺎ ی ﻣﻌﻠﻖ ﻫﺴﺘﻨﺪ اﺳﺘﻔﺎده ﺷﻮد ﻣﻲ . اﻟﺒﺘﻪ دوام آﻧﻬﺎ ﻧـﺴﺒﺖ ﺑـﻪ اﭘﻲ ﻫﺎی ﺳﺎﺧﺘﻪ ﺷﺪه از ﺳﻨﮓ و ﻳﺎ ﻣﺼﺎﻟﺢ ﻧﻔﻮذﻧﺎﭘﺬﻳﺮ دﻳﮕﺮ، ﺗﺮ ﻛﻢ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ و زﻳﺒﺎﻳﻲ ﺗﺮ ﻛﻢ ی ﻫﻢ دارﻧﺪ، ﻛﻪ ﻣﻲ ﺗﻮان ﺑﺎ ﭘﻮﺷﺶ ﮔﻴﺎﻫﻲ اﻳﻦ ﻋﻴﺐ را ﭘﻮﺷﺎﻧﺪ . اﭘﻲ ﻫﺎی ﻧﻔﻮذﻧﺎﭘﺬﻳ ﺮ را ﻣﻲ ﺗﻮان ﺑﺎ ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺳﻨﮕﻲ، ﺗﻮر ﺳﻨﮕﻲ ) ﮔﺎﺑﻴﻮن ( ، ﺑﺘﻨﻲ، ﺧﺎﻛﻲ و ﻳﺎ ﺳﺎﻳﺮ ﻣﺼﺎﻟﺢ ) و اﻳﺠﺎد ﻻﻳﻪ ﻣﺤﺎﻓﻈﺘﻲ ﺑﺮ روی ( آن ، ﻛﻴﺴﻪ ﻫﺎ ﻳﺎ ﻻﺳﺘﻴﻚ ﻫﺎ ی ﻣﺎﺷﻴﻦ ) ﻛﻪ ﺑﺎ ﻣﺎﺳﻪ ﻳﺎ ﻣﻼت ﭘﺮ ﺷﺪه ﺑﺎﺷﻨﺪ ( ، دﻳﻮارﻫﺎ و ﻫﺎ ﺷﻤﻊ ی ﻓﻮﻻدی ﻳﺎ ﭼﻮﺑﻲ و ﻳﺎ ﺷﻤﻊ ﻛـﻮﺑﻲ ﺑﺘﻨـﻲ اﺣﺪاث ﻧﻤﻮد . از ﺑﻴﻦ ﻣﺼﺎﻟﺢ ﻓﻮق، ﺳﻨﮓ و ﺗﻮر ﺳﻨﮓ ) ﮔﺎﺑﻴﻮن ( ﻣﺘﺪاول ﺗﺮﻳﻦ ﻣﺼﺎﻟﺢ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ . اﻟﺒﺘﻪ ﺑﻌـﻀﻲ از ﻣـﺼﺎﻟﺢ ﻓـﻮق ﻛﺎﻣﻼ ﻧﻔﻮذﻧﺎﭘﺬﻳﺮ ﻧﻴﺴﺘﻨﺪ اﻣﺎ ﻧﻔﻮذﭘﺬﻳﺮی اﭘﻲ ﻫﺎی ﺳﺎﺧﺘﻪ ﺷﺪه از آﻧﻬﺎ ﺑﻪ ﻗﺪری ﻛﻢ اﺳـﺖ ﻛـﻪ ﻣﻘـﺪار ﺟﺮﻳـﺎن ﻋﺒﻮرﻛﻨﻨـﺪه از ﺳـﺎزه، ﻗﺎﺑـﻞ ﺻﺮف ﻧﻈﺮﻛﺮدن اﺳﺖ . ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﻣﻲ ﺗﻮان ﺑﺮاﺳﺎس ﻋﻤﻠﻜﺮد اﭘﻲ ﻫﺎ، آﻧﻬﺎ را ﺑﻪ دو ﻧﻮع اﭘﻲ ﻫﺎی ﺑﺴﺘﻪ ) ﺳﻨﮕﻲ، ﺗﻮرﺳﻨﮕﻲ، ﺑﺘﻨـﻲ و ...( و اﭘـﻲ ﻫـﺎی ﺑـﺎز ) ﺷـﻤﻊ ﻓﻠﺰی ( ﻃﺒﻘﻪ ﺑﻨﺪی ﻧﻤﻮد . در اﭘﻲ ﻫﺎی ﺑﺴﺘﻪ ﺑﺮﺧﻼف اﭘﻲ ﻫﺎی ﺑﺎز، آب از ﻣﻴﺎن ﺑﺪﻧﻪ اﭘﻲ ﻋﺒﻮر ﻧﻤﻲ ﻛﻨﺪ و رﺳﻮب ﮔﺬاری ﺑﻴﻦ دو اﭘﻲ ﻣﺘـﻮاﻟﻲ، ﺳﺮﻳﻊ ﺗﺮ از ﻧﻮع ﺷﻤﻊ ﻓﻠﺰی ( ﺑﺎز ) ﺻﻮرت ﻣﻲ ﮔﻴﺮد . در اﭘﻲ ﺷﻤﻊ ﻓﻠﺰی ﺑﻪ دﻟﻴﻞ ﻋﺒﻮر ﺟﺮﻳﺎن آب از داﺧﻞ ﺑﺪﻧﻪ اﭘﻲ، در ﻣﺤﻞ ﭘﻴـﺸﺎﻧﻲ آﻧﻬـﺎ ﺟﺮﻳﺎن ﮔﺮداﺑﻲ ﻧﺴﺒﺘﺎ ﻛﺎﻫﺶ ﻳﺎﻓﺘﻪ و آﺑﺸﺴﺘﮕﻲ ﺗﺮ ﻛﻢ ی در اﻳﻦ ﻣﺤﻞ رخ ﻣﻲ دﻫﺪ . ﻧﻤﻮﻧﻪ ﻫﺎﻳﻲ از اﻧﻮاع اﭘﻲ ﻫﺎ در ﺷﻜﻞ )13 - 2( ﻧﺸﺎن داده ﺷﺪه اﺳﺖ . 13 - 4 - 1 - 1 - ﻣﻼﺣﻈﻪ ﻫﺎی ﻛﻠﻲ ﻃﺮاﺣﻲ و اﺟ ﻲﺮاﻳ از اﭘﻲ ﻫﺎ ﻣﻌﻤﻮﻻ در ﺑﺎزه ﻫﺎی ﻣﺴﺘ ﻘﻴﻢ رودﺧﺎﻧﻪ و ﭘﻴﭻ ﻫﺎی دارای ﺷﻌﺎع اﻧﺤﻨﺎی زﻳﺎد اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲ ﺷﻮد، زﻳﺮا وﻗﺘﻲ ﺷـﻌﺎع اﻧﺤﻨـﺎی ﭘـﻴﭻ ﻛﺎﻫﺶ ﻣﻲ ﻳﺎﺑﺪ ﺑﺎﻳﺪ ﻓﺎﺻﻠﻪ ﺑﻴﻦ اﭘﻲ ﻫﺎی ﻣﺘﻮاﻟﻲ ﻛﺎﻫﺶ ﻳﺎﺑﺪ . در اﻳﻦ ﺻﻮرت ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ اﻓﺰاﻳﺶ ﺗﻌﺪاد اﭘﻲ ﻫﺎ و ﺑﺎﻻرﻓﺘﻦ ﻫﺰﻳﻨﻪ، اﺳﺘﻔﺎده از آرام ﻛﻨﻨﺪه ﻫﺎ و ﻳﺎ ) درﺻﻮرﺗﻲ ﻛﻪ ﻻزم ﻧﺒﺎﺷﺪ ﻣ ﺴﻴﺮ رودﺧﺎﻧﻪ را ﺗﻐﻴﻴﺮ دﻫﻴﻢ ( ، روش ﭘﻮﺷﺶ ﺣﻔﺎﻇﺘﻲ ﺳﻮاﺣﻞ ﻣﻘﺮون ﺑﻪ ﺻﺮﻓﻪ ﺗﺮ اﺳﺖ . ﻛﻒ ﺑﺴﺘﺮ ﺗﺮاﻧﺸﻪ ﭘﻨﺠﻪ روﻛﺶ ﺳﻨﮕﻲ ﻣﺨﻠﻮط رﻳﺰی ﻣﻘﻄﻊA-A اﭘﻲ ﺑﺎ روﻛﺶ ﺳﻨﮕﻲ-اﻟﻒ اﭘﻲ ﻧﻔﻮذﻧﺎﭘﺬﻳﺮ )اﭘﻲ ﺑﺎز( ﺑﺎ اﻟﻮارﻫﺎی ﭼﻮﺑﻲ ﻳﺎ ﺷﺒﻜﻪ ﻫﺎی ﻓﻠﺰی-ب ﻛﻨﺎره ﺗﺜﺒﻴﺖ ﺷﺪه (ﭘﺎﻳﻪ )ﺷﻤﻊ ﻳﺎ ﻣﻬﺎر ﺣﺪاﻗﻞ ﻳﻚ دوم ﺗﺎ دو ﺳﻮم ﻃﻮل ﺷﻤﻊ ﻫﺎ در زﻣﻴﻦ ﻛﻮﺑﻴﺪه ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ اﻟﻮار ﻳﺎ ﻟﻮﻟﻪ ﺗﺮاز ﻧﺮﻣﺎل آب ﺗﺮاز ﺳﻴﻼﺑﻲ ﺷﺒﻜﻪ ﻫﺎی ﻓﻠﺰی ﻳﺎ اﻟﻮارﻫﺎی ﭼﻮﺑﻲ ﺷﻜﻞ13 - 2 - ﻧﻤﻮﻧﻪ ﻫﺎﻳﻲ از اﻧﻮاع اﭘﻲ ﻫﺎ ﻓﺼﻞ ﺳﻴﺰدﻫﻢ - ﻫﺎی ﺳﺎزه اﺻﻠﻲ و ﻣﻼﺣﻈﻪ ﻫﺎی ﻃﺮاﺣﻲ و اﺟﺮاﻳﻲ آﻧﻬﺎ 243 ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﻃﺮاﺣﻲ اﭘﻲ ﺑﺎﻳﺪ ﻋﺎﻣﻞ ﻫﺎ ی ﻧﻔﻮذﭘﺬﻳﺮی، ﻃﻮل و ارﺗﻔﺎع اﭘﻲ، ﻓﺎﺻﻠﻪ ﺑﻴﻦ اﭘﻲ ﻫﺎ، زاوﻳﻪ اﭘﻲ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺟﺮﻳﺎن، ارﺗﻔـﺎع ﻛﻨـﺎره و ﺣﻔﺎﻇﺖ، ﺟﻬﺖ ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی از آﺑﺸﺴﺘﮕﻲ ، ﻣﺸﺨﺺ و ﻣﺪ ﻧﻈﺮ ﻗﺮار ﮔﻴﺮد . ﻧﻔﻮذﭘﺬﻳﺮی ﺑﻪ ﺻﻮرت درﺻﺪ ) ﻧﺴﺒﺖ ﻣﺴﺎﺣﺖ درزﻫﺎ و ﺳﻮراخ ﻫﺎ در اﭘﻲ ﺑﻪ ﻛﻞ ﺳﻄﺢ ﻃﺮاﺣﻲ اﭘﻲ ( ﻣﺸﺨﺺ ﺷﻮد ﻣﻲ . ﺗﻮﺻﻴﻪ ﺷﻮد ﻣﻲ در ﻣﺤﻞ ﻫﺎ ﻳﻲ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺳﺮ ﻫﺎ ﭘﻴﭻ ی ﺗﻨﺪ ) ﻛﻪ ﻻزم اﺳﺖ ﺳﺮﻋﺖ ﺟﺮﻳﺎن در ﻧﺰدﻳﻜﻲ ﻛﻨﺎره ﺑﻪ ﻣﻘﺪار زﻳﺎدی ﻛﺎﻫﺶ (ﻳﺎﺑﺪ ، ﻧﻔﻮذﭘﺬﻳﺮی از 35 درﺻﺪ ﺑﻴﺶ ﺗﺮ ﻧﺸﻮد . در ﺟﺎﻫﺎﻳﻲ ﻣﺜﻞ ﻫﺎ ﭘﻴﭻ ی ﻣﻼﻳﻢ و ﺑـﺎ ﻣـﺼﺎﻟﺢ دا رای ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ ﭘﺬﻳﺮی ﻛﻢ ) ﻛﻪ ﻣﻴﺰان ﻛﺎﻫﺶ ﺳﺮﻋﺖ، ﻣﺘﻮﺳﻂ اﺳﺖ ( ، ﻣﻲ ﺗﻮان از ﻧﻔﻮذﭘﺬﻳﺮی ﺗﺎ 50 درﺻﺪ اﺳﺘﻔﺎده ﻧﻤﻮد . ﻫﻤﭽﻨـﻴﻦ ﺑـﺎ ﻛـﺎﻫﺶ اﻧﺪازه اﺑﻌﺎد ) ( و ﻣﻘﺪار رﺳﻮب ﻣﻌﻠﻖ ﺣﻤﻞ ﺷﺪه ﺗﻮﺳﻂ ﺟﺮﻳﺎن رودﺧﺎﻧﻪ، ﻧﻔﻮذﭘﺬﻳﺮی ﺑﺎﻳﺪ ﻛﺎﻫﺶ ﻳﺎﺑﺪ؛ ﻳﻌﻨﻲ اﮔﺮ ﻣﻘﺪار زﻳـﺎدی از رﺳـﻮب ﻫـﺎ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻣﻌﻠﻖ ﺣﻤﻞ ﺷﻮد ﻣﻲ ﻳﺎ ﺑﻴﺶ ﺗﺮ رﺳﻮب ﻫﺎ ی ﺣﻤﻞ ﺷﺪه رﻳﺰداﻧﻪ ﻫﺴﺘﻨﺪ، ﺳﺎزه ﻫـﺎی ﺑـﺎ ﻧﻔﻮذﭘـﺬﻳﺮی ﺗـﺮ ﻛـﻢ ی ﻣـﻮرد ﻧﻴـﺎز اﺳـﺖ . ﻧﻤﻮﻧﻪ ﻫﺎﻳﻲ از ﺟﺎﻧﻤﺎﻳﻲ و ﺷﻜﻞ ﻫﻨﺪﺳﻲ اﭘﻲ ﻫﺎ در ﺷﻜﻞ )13 - 3( ﻧﺸﺎن داده ﺷﺪه اﺳﺖ . اﭘﻲ ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ اﭘﻲ ﻣﺎﻳﻞ ﻳﺎ زاوﻳﻪ دار رﺳﻮب ﮔﺬاری رﺳﻮب ﮔﺬاری ﺟﺮﻳﺎن اﭘﻲT ﺷﻜﻞ اﭘﻲ ﺳﺮﻛﺞ ﺟﻬﺖ ﺟﺮﻳﺎن روﻛﺶ اﻣﺘﺪاد ﺳﺎﺣﻞ رودﺧﺎﻧﻪ اﻣﺘﺪاد ﺳﺎﺣﻞ رودﺧﺎﻧﻪ رﻳﺸﻪ دﻣﺎﻏﻪ ﭘﻴﺶ ﺑﻨﺪ ﻧﻤﺎﻳﺶ اﺟﺰای اﭘﻲ-( ﭘﻼن اﭘﻲ )آﺑﺸﻜﻦ- اﻟﻒ اﻧﻮاع اﭘﻲ ﻫﺎ ﺑﻪ ﻟﺤﺎظ ﺟﺎﻧﻤﺎﻳﻲ و ﺷﻜﻞ ﻫﻨﺪﺳﻲ -ب ﺷﻜﻞ13 - 3 - ﻧﻤﻮﻧﻪ ﻫﺎﻳﻲ از ﺟﺎﻧﻤﺎﻳﻲ و ﺷﻜﻞ ﻫﻨﺪﺳﻲ اﭘﻲ ﻫﺎ ﻃﻮل ﺳﺎزه ای اﭘﻲ ﻣﻨﻔﺮد ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻣﺴﻴﺮ ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ ﻣﺠ ﺮای اﺻﻠﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ) در ﺻﻮرت ﺗﻐﻴﻴﺮ در ﻣﺴﻴﺮ ﻣﺠﺮا ( ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻣﻲ ﮔﺮدد . ﻃـﻮل ﺑﻬﻴﻨﻪ اﭘﻲ ﺗﺎ ﺣﺪود زﻳﺎدی ﺗﺎﺑﻌﻲ از ﻧﻔﻮذﭘﺬﻳﺮی اﭘﻲ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﺟﺪول )13 - 1(، ﻳﻚ راﻫﻨﻤ ﺎی ﻛﻠﻲ ﺑﺪﻳﻦ ﻣﻨﻈﻮر ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . در اﭘﻲ ﻫﺎی ﻣﺘﻮاﻟﻲ، ﻓﺎﺻﻠﻪ ﮔﺬاری و ﻃﻮل اﭘﻲ ﻫﺎ ﺑﻪ ﻫﻢ ﻣﺮﺗﺒﻂ ﻣـﻲ ﺑﺎﺷـﺪ و ﺑـﺎ ﺗﻮﺟـﻪ ﺑـﻪ ﺧـﺼﻮﺻﻴﺎت ﻣﺤـﻞ و ﺷـ ﺮاﻳ ﻂ ﻃﺮاﺣـﻲ و ﻣﻼﺣﻈﻪ ﻫﺎی ﻓﻨﻲ و اﻗﺘﺼﺎدی ﺑﺎﻳﺪ ﻣﺸﺨﺺ ﺷﻮد ﻛﻪ ﻛﺪام ﻳﻚ از دو ﺣﺎﻟﺖ، ﻃﻮل اﭘﻲ ﻫﺎی ﻛﻮﺗﺎه ﺗﺮ و ﻓﺎﺻﻠﻪ ﮔﺬاری ﺗﺮ ﻛﻢ ﺑﻴﻦ اﭘـﻲ ﻫـﺎی ﻣﺘﻮاﻟﻲ و ﻳﺎ ﻃﻮل اﭘﻲ ﻫﺎی ﺑﻠﻨﺪﺗﺮ و ﻓﺎﺻﻠﻪ ﺑﻴﺶ ﺗﺮ ﺑﻴﻦ اﭘﻲ ﻫﺎی ﻣﺘﻮاﻟﻲ، ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺗﺮ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ ﺑﻪ . ﻋﻨﻮان ﻳﻚ ﻣﻌﻴﺎر ﻛﻠﻲ، اﭘﻲ ﻫـﺎی ﺑـﺎ ﻃـﻮل ﻛﻮﺗﺎه و ﻓﺎﺻﻠﻪ ﮔﺬاری ﺗﺮ ﻛﻢ ﺗﺎﺛﻴﺮ ﺗﺮ ﻛﻢ ی ﺑﺮ ﺳﺎﺣﻞ ﻣﻘﺎﺑﻞ دارﻧﺪ . ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ اﭘﻲ ﻫﺎی ﺑﻠﻨﺪﺗﺮ ﺑﺎ ﻓﺎﺻﻠﻪ ﻫـﺎی ﺑـﻴﺶ ﺗـﺮ اﺣﺘﻤـﺎل ﺧﻄﺮﭘـﺬﻳﺮی ﺑﺎﻻﺗﺮی ﺑ ﺮای اﭘﻲ داﺷﺘﻪ، و ﻟﻲ در ﺷ ﺮاﻳ ﻂ ﻳﻜﺴﺎن ﻧﻴﺎز ﺑﻪ ﺗﻌﺪاد اﭘﻲ ﻫﺎی ﺗﺮ ﻛﻢ ی ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . در ﻫﺮ ﺻﻮرت ﻫﺰﻳﻨﻪ ﺗﻤﺎم ﺷﺪه ﻫﺎ اﭘﻲ ی ﻛﻮﺗـﺎه ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﻫﺎ اﭘﻲ ی ﺑﻠﻨﺪ ﺑﻴﺶ ﺗﺮ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﻓﺎﺻﻠﻪ ﮔﺬاری ﻫﺎی ﺑﻴﻦ اﭘﻲ ﻫﺎی ﻣﺘﻮاﻟﻲ ﻫﻤﺎن ﻃﻮر ﻛﻪ ﺗﺎﺑﻌﻲ از ﻃﻮل، زاوﻳﻪ و ﻧﻔﻮذﭘﺬﻳﺮی اﭘﻲ ﻫـﺎ اﺳﺖ، ﺗﺎﺑﻌﻲ از اﻧﺤﻨﺎی رودﺧﺎﻧﻪ ﻧﻴﺰ ﻣﻲ ﺎﺷﺪﺑ . در ﻣﻮرد اﭘﻲ ﻫﺎی ﻧﻔﻮذ ﻧﺎﭘﺬﻳﺮ ﺗﻮﺻﻴﻪ ﻣﻲ ﮔﺮدد :  در ﻣﺤﻞ ﻫﺎ ﭘﻴﭻ ی رودﺧﺎﻧﻪ، ﻓﺎﺻﻠﻪ ﺑﻴﻦ اﭘﻲ ﻫﺎ ﺑﻪ ﻃﻮر ﻣﺘﻮﺳﻂ ﺑﻴﻦ 2 ﺗﺎ3 ﺑﺮاﺑﺮ ﻃﻮل اﭘﻲ ﺑﺎﺷﺪ .  از اﭘﻲ ﻫﺎی ﻧﻔﻮذﻧﺎﭘﺬﻳﺮ ﺧﻴﻠﻲ ﻛﻮﺗﺎه1 در ﻳﻚ ﺑﺎزه ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ از ﻓﻮاﺻﻞ3 ﺑﺮاﺑﺮ ﻃﻮل اﭘﻲ اﺳﺘﻔﺎده ﺷﻮد . 1- Hard Point 244 ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻓﻨﻲ ﻋﻤﻮﻣﻲ ﻛﺎرﻫﺎی ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﺟﺪول13 - 1 - راﻫﻨﻤﺎی ﻛﻠﻲ ﻃﻮل ﺑﻬﻴﻨﻪ اﭘﻲ ﻃﻮل ﺗﺼﻮﻳﺮ اﭘﻲ در راﺳﺘﺎی ﻋﻤﻮد ﺑﺮ ﺟﻬﺖ ﺟﺮﻳﺎن اﺻﻠﻲ ) درﺻﺪ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﻋﺮض ﻣﺠﺮا (1 ﻧﻔﻮذﭘﺬﻳﺮی2 )درﺻﺪ ( 15 درﺻﺪ ﻳﺎ ﻛﻢ ﺗﺮ 35 - 0 25 درﺻﺪ ﻳﺎ ﻛﻢ ﺗﺮ 80 ﺑﺮاﺳﺎس ﺗﺠﺮﺑﻴﺎت و آزﻣﺎﻳﺶ ﻫﺎ ی اﻧﺠﺎم ﺷﺪه، در ﺻﻮرﺗﻲ ﻛﻪ از اﭘﻲ ﻫﺎ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﺣﻔﺎﻇﺖ از ﺳﻮاﺣﻞ رودﺧﺎﻧﻪ اﺳﺘﻔﺎده ﺑﻪ ﻋﻤﻞ آﻳﺪ، ﻃ ﻮل ﺣﻔﺎﻇﺖ ﺷﺪه ﺗﻮﺳﻂ ﻫﺮ اﭘﻲ ﺣﺪاﻗﻞ 3 ﺗﺎ4 ﺑﺮاﺑﺮ ﻃﻮل اﭘﻲ ﻋﻤﻮد ﺑﺮ ﺟﺮﻳﺎن ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺗﻮﺻﻴﻪ ﺷﻮد ﻣﻲ ﻓﺎﺻﻠﻪ اﭘﻲ ﻫﺎ ﺑ ﺮای ﺣﻔﺎﻇﺖ ﺳﻮاﺣﻞ، ﺑﻴﻦ 2 ﺗﺎ6 ﺑﺮاﺑﺮ ﺗﺼﻮﻳﺮ ﻃﻮل اﭘﻲ در ﺑﺎﻻدﺳﺖ ) ﻓﺎﺻﻠﻪ ﻋﻤﻮدی ﺳﺮ اﭘﻲ ﺗﺎ ﺳﺎﺣﻞ رودﺧﺎﻧﻪ ( اﻧﺘﺨﺎب ﮔﺮدد . ﺮایﺑ اﭘﻲ ﻫﺎی ﻧﻔﻮذﻧﺎﭘﺬﻳﺮ ﻣﻌﻤﻮﻻ اﭘﻲ ﺑﺎﻻ دﺳﺖ ﺑﺎ ﻳﻚ زاوﻳﻪ ﺣﺪود 150 درﺟﻪ اﺣﺪاث ﺷﺪه و در اﭘﻲ ﻫﺎی ﺑﻌﺪی اﻳـﻦ زاوﻳـﻪ ﻛـﺎﻫﺶ ﻳﺎﻓﺘﻪ ﺗﺎ در ﻧﻬﺎﻳﺖ ﺑﻪ ﻳﻚ زاوﻳﻪ ﺣﺪاﻗﻞ 90 درﺟﻪ ﺑ ﺮای اﭘﻲ ﭘﺎﻳﻴﻦ دﺳﺖ ﺑﺮﺳﺪ اﭘﻲ . ﻫﺎی ﻧﻔﻮذﭘﺬﻳﺮ ﺑﻌﻀﻲ ﻣﻮاﻗﻊ ﺑﻪ ﺳﻤﺖ ﭘﺎﻳﻴﻦ دﺳﺖ زاوﻳﻪ دارﻧﺪ . ﺑﺮﺧﻼف آﻧﭽﻪ ﺑﻪ ﻧﻈﺮ ﻣﻲ رﺳﺪ، اﭘﻲ ﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﺑﻪ ﻃﺮف ﭘﺎﻳﻴﻦ دﺳﺖ زاوﻳﻪ دارﻧﺪ، ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﻫﻨﮕﺎﻣﻲ ﻛﻪ ﻋﻤﻮد ﺑﺮ ﻛﻨﺎره ﻳﺎ زاوﻳﻪ دار ﺑﻪ ﺳﻤﺖ ﺑﺎﻻدﺳﺖ ﺟﺮﻳﺎن ﻫﺴﺘﻨﺪ، ﺑﻴﺶ ﺗﺮ ﺑﺎﻋﺚ اﻳﺠﺎد ﺣﻔﺮه ﻫﺎی آﺑﺸﺴﺘﮕﻲ ﺷﻮﻧﺪ . زﻳﺮا ﺟﺮﻳﺎن ﻫﺎ ی ﺳـﺮرﻳﺰﻛﻨﻨﺪه ﺑﺎﻋـﺚ اﻳﺠـﺎد ﻳﻚ ﮔﺮداب ﻓﺮﺳﺎﻳﻨﺪه ﻳﺎ ﺟﺮﻳﺎن اﻧﺤﺮاﻓﻲ، درﺳﺖ ﻧﺰدﻳﻚ ﺳﺎزه ﻳﺎ ﻣﻮازی آن ﺧﻮاﻫﻨﺪ ﺷﺪ ﻛﻪ ﺑ ﺮای ﭘﺎﻳﺪاری ﻛﻨﺎره، زﻳﺎن آور اﺳﺖ . در زﻣﺎن ﻃﺮاﺣﻲ زاوﻳﻪ اﭘﻲ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺟﻬﺖ ﺟﺮﻳﺎن ﺑﺎﻳﺪ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﻓﺎﺻﻠﻪ ﮔﺬاری اﭘﻲ ﻫﺎ، ﻫﺮﮔﻮﻧﻪ ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻣﺴﻴﺮ ﺟﺮﻳﺎن ﺑـﻪ ﻋﻠـﺖ ﺗﻐﻴﻴـﺮ ﻣﻮﻗﻌﻴـﺖ و ﻣـﺴﻴﺮ ﻣﺠ ﺮای اﺻﻠﻲ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﻛﻨﺎره در ﺑﺎﻻدﺳﺖ را درﻧﻈﺮ ﺑﮕﻴﺮﻳﻢ . در ﺷﻜﻞ )13 - 4(، ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫﺎی ﻃﻮل و ﻓﺎﺻﻠﻪ ﺑﻴﻦ اﭘﻲ ﻫﺎ ا راﺋﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ . ﺟﺮﻳﺎن ﻋﺮض رودﺧﺎﻧﻪ ﻣﺤﻮر ﻣﺠﺮا ﻃﻮل اﭘﻲ (L) رﻳﺸﻪ ﻓﺎﺻﻠﻪ ﺑﻴﻦ اﭘﻲ ﻫﺎ 1.5L S 3.3L   ﺷﻜﻞ13 - 4 - ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫﺎی ﻃﻮل و ﻓﺎﺻﻠﻪ ﺑﻴﻦ اﭘﻲ ﻫﺎ ارﺗﻔﺎع اﭘﻲ ﻫﺎ اﻏﻠﺐ ﺑﻪ ارﺗﻔﺎع ﻛﻨﺎره و در ﻧﺘﻴﺠﻪ ﺑﻪ ﺳﻄﺢ آب رودﺧﺎﻧﻪ ﺑﺴﺘﮕﻲ دارد . در ﻫﺮ ﺻﻮرت ﻫﺮﮔﻮﻧﻪ راﺑﻄﻪ ﻃﺮاﺣﻲ ﺑـﻴﻦ ارﺗﻔـﺎع اﭘﻲ ﺑﺎ ارﺗﻔﺎع ﺳﺎﺣﻞ، ﺑﻴﺶ ﺗﺮ ﻣﻔﻬﻮﻣﻲ اﺳﺖ و ﺟﻨﺒﻪ ﺗﺠﺮﺑﻲ دا رد ﻛﻪ در اداﻣﻪ اراﺋﻪ ﻣﻲ ﮔﺮدد .  ارﺗﻔﺎع اﭘﻲ ﻧﺒﺎﻳﺪ از ارﺗﻔﺎع ﺑﺎﻻی ﻛﻨﺎره رودﺧﺎﻧﻪ ﺑﻴﺶ ﺗﺮ و از 9/0 ﻣﺘﺮ ﭘﺎﻳﻴﻦ ﺗﺮ از ﺗﺮاز ﺳﻄﺢ آب ﻃﺮاﺣﻲ، ﺗﺮ ﻛﻢ ﺑﺎﺷﺪ . 1 - ﻋﺮض ﻣﺠﺮا ﻣﻌﺎدل ﻋﺮض ﻣﺠﺮا در ﺑﺪه ﻣﻘﻄﻊ ﭘﺮ ﺗﻌﺮﻳﻒ ﻣﻲ ﮔﺮدد . 2 - ﺑﺮای ﻧﻔﻮذﭘﺬﻳﺮی ﻫﺎی ﺑﻴﻦ 35 ﺗﺎ80 درﺻﺪ ﻣﻲ ﺗﻮان ﻣﻴﺎن ﺑﻲ ﻳﺎ ﺧﻄﻲ ﺑﻴﻦ 15 ﺗﺎ25 درﺻﺪ ﻧﻤﻮد . ﻓﺼﻞ ﺳﻴﺰدﻫﻢ - ﻫﺎی ﺳﺎزه اﺻﻠﻲ و ﻣﻼﺣﻈﻪ ﻫﺎی ﻃﺮاﺣﻲ و اﺟﺮاﻳﻲ آﻧﻬﺎ 245  اﭘﻲ ﻫﺎی ﻏﻴﺮﻗﺎﺑﻞ ﻧﻔﻮذ در ﺳﺨﺖ ﺗﺮﻳﻦ ﺷ ﺮاﻳ ﻂ ﻗﺎﺑﻞ اﻧﺘﻈﺎر ﺟﺮﻳﺎن، ﺑﺎﻳﺪ ﺣﺪود 9/0 ﻣﺘﺮ زﻳﺮ ﺳﻄﺢ آب ﻗﺮار ﮔﻴﺮﻧﺪ، زﻳﺮا ﺑﻪ ﻧﻈـﺮ رﺳ ﻣﻲ ﺪ آﺑﺸﺴﺘﮕﻲ ﻣﻮﺿﻌﻲ ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ اﭘﻲ ﻫﺎی ﻣﺴﺘﻐﺮق در ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ ﺑﺎ اﭘﻲ ﻫﺎی ﻏﻴﺮﻣﺴﺘﻐﺮق ﺗﺮ ﻛﻢ اﺳﺖ و در ﻓﺎﺻﻠﻪ دورﺗﺮی ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﻛﻨﺎره اﺗﻔﺎق ﻣﻲ اﻓﺘﺪ .  ارﺗﻔﺎع ﺗﺎج اﭘﻲ ﻫﺎی ﻧﻔﻮذﭘﺬﻳﺮ ﺑﺎﻳﺪ ﺗﺮ ﻛﻢ از ﺗﺮاز ﺳﻄﺢ آب ﺟﺮﻳﺎﻧﻲ ﻛﻪ ﻣﻘﺪار زﻳﺎدی ﺑﺎر وارﻳﺰه ای ﺣﻤﻞ ﻣﻲ ﻛﻨﺪ ﺑﺎﺷﺪ .  در ﻋﻤﻞ ، ﺟﻨﺒﻪ ﻫﺎی اﻗﺘﺼ ﺎدی ﺳﺎﺧﺖ اﭘﻲ اﻏﻠﺐ ﺑﺎﻋﺚ ﺷﻮد ﻣﻲ ﻛﻪ رﻗﻮم ﺑﺎﻻی اﭘﻲ ﻫﺎ ﺑـﻪ ﻣﻘـﺪار ﻗﺎﺑـﻞ ﻣﻼﺣﻈـﻪ ای از رﻗـﻮم ﻗﺴﻤﺖ ﺑﺎﻻی ﻛﻨﺎره ﺗﺮ ﻛﻢ ﺑﺎﺷﺪ . ﺑﺎ اﻓﺰاﻳﺶ ارﺗﻔﺎع اﭘﻲ ﻫﺎ، ﻫﺰﻳﻨﻪ اﺣﺪاث آﻧﻬﺎ ﺑﻪ ﺳﺮﻋﺖ اﻓـﺰاﻳﺶ ﻣـﻲ ﻳﺎﺑـﺪ . ﺑﺮاﺳـﺎس ﺗﺠﺮﺑـﻪ ﺗﻮﺻﻴﻪ ﺷﻮد ﻣﻲ ارﺗﻔﺎع اﭘﻲ ﻫﺎ ﺑﻴﻦ ﻳﻚ ﺳﻮم ﺗﺎ دوﺳﻮم ارﺗﻔﺎع ﻛﻨﺎره ﺑﺎﺷﺪ . در ﻣﻮرد رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎی ﺷﺮﻳﺎﻧﻲ ﻧﻴﺰ ارﺗﻔـﺎع اﭘـﻲ ﺑـﻴﻦ ﻳﻚ ﺳﻮم ﺗﺎ دوﺳﻮم ﻓﺎﺻﻠﻪ ﺑﻴﻦ ﭘﺎﻳﻴﻦ ﺗﺮﻳﻦ ﺳﻄﺢ آب و ارﺗﻔﺎع ﺳﻄﺢ آب ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ دوره ﺑﺎزﮔﺸﺖ ﻳﻚ ﺗﺎ 2 ﺳﺎﻟﻪ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑـﻮد . ﻣﻲ ﺗﻮان ارﺗﻔﺎع اﭘﻲ را ﺑﻪ ﺻﻮرت ﺷﻴﺐ دار از ﺑﺎﻻی ﻛﻨﺎره ﺗﺎ رودﺧﺎﻧﻪ ﻛﺎﻫﺶ داد ﻛﻪ در اﻳﻦ ﺻﻮرت ﺑﺎ اﻓﺰاﻳﺶ ﺟﺮﻳﺎن، ﻗـﺴﻤﺖ ﺳﻤﺖ رودﺧﺎﻧﻪ ﻣﺴﺘﻐﺮق ﺷﺪه و ﻓﺸﺎر ﺗﺮ ﻛﻢ ی اﻳﺠﺎد ﺷﻮد ﻣﻲ ) اﻳﻦ ﻣﺴﺎﻟﻪ ﻣﺨﺼﻮﺻﺎ ﺮای ﺑ اﭘﻲ ﻫﺎی ﻧﻔﻮذﻧﺎﭘﺬﻳﺮ ﻣﻬﻢ اﺳﺖ (. ﻃﺮاﺣﻲ ﻳﻚ اﭘﻲ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ ﻧﺤﻮی اﻧﺠﺎم ﺷﻮد ﻛﻪ ﺑﻪ ﻋﻠﺖ ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ ﺟﺎﻧﺒﻲ، از ﻛﻨﺎره رودﺧﺎﻧﻪ ﺟﺪا ﻧﺸﻮد ﺮایﺑـ . ﺟﻠـﻮﮔﻴﺮی از ﻓﺮﺳـﺎﻳﺶ ﻣﻲ ﺗﻮان ﺷﻴﺎری در ﺳﺎﺣﻞ ﺣﻔﺮ ﻛﺮده و اﭘﻲ ﺗ ﺎ درون ﺷﻴﺎر اداﻣﻪ ﻳﺎﺑﺪ ) رﻳﺸﻪ اﭘﻲ (. ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﻛﻨﺎره ﭘﺎﻳﻴﻦ دﺳﺖ ﺑﺎ ﭘﻮﺷـﺶ ﺳـﻨﮕﻲ ﺣﻔﺎﻇـﺖ ﮔﺮدد ) در ﻳﻚ ﻃﺮاﺣﻲ ﻣﺤﺘﺎﻃﺎﻧﻪ ﻣﻲ ﺗﻮان ﺗﺎ ﻃﻮل ﻛﻤﻲ ﺑﻪ ﺳﻤﺖ ﺑﺎﻻدﺳﺖ ﺑﺎ ﭘﻮﺷﺶ ﺳﻨﮕﻲ ﺣﻔﺎﻇﺖ ﻛﺮد (. ﻃﻮل رﻳـﺸﻪ اﭘـﻲ در ﻛﻨـﺎره، ﺣﺪاﻗﻞ ﺑﻪ اﻧﺪازه ارﺗﻔﺎع ﻛﻨﺎره ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ ﺑﻪ . ﻃﻮر ﻛﻠﻲ ﻃﻮل رﻳﺸﻪ ﺑﻪ ﻋﻤﻖ رودﺧﺎ ﻧﻪ ﻳﺎ ارﺗﻔﺎع ﻛﻨﺎره، ﺳﺮﻋﺖ ﺟﺮﻳﺎن و ﻃﻮل اﭘﻲ ﺑﺴﺘﮕﻲ دارد . ﺧﺎﻛﺮﻳﺰی ﺑﺮ روی رﻳﺸﻪ اﭘﻲ، زﻫﻜﺸﻲ ﺳﻄﺤﻲ و دور ﻛﺮدن آب از ﻗﺴﻤﺖ ﺧﺎﻛﺮﻳﺰی ﺷﺪه و اﻳﺠﺎد ﭘﻮﺷﺶ ﮔﻴﺎﻫﻲ، از ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی ﻣﻲ ﻧﻤﺎﻳﺪ و زﻳﺒﺎﻳﻲ ﭘﺮوژه را ﺑﻬﺒﻮد ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﺨﺸﻴﺪ . ﻳﻚ روش ﺳﺎده، رﻳﺨﺘﻦ ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺣﺎﺻﻞ از ﺧﺎک ﺑﺮداری ﺑﺎ ﺳﺮ ﻋﺖ و اﺟﺎزه دادن ﺑﻪ ﻧﺸﺴﺖ ﺑﻌﺪی ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻃﺒﻴﻌﻲ ﻣﻲ ﺑﺎﺷـﺪ . روش ﭘﻴﭽﻴﺪه ﺗﺮ ﻋﺒﺎرت اﺳﺖ از ﭘﺮﻛﺮدن ﺗﻤﺎم ﺣﻔﺮه ﻫﺎ در رﻳﺸﻪ ﺳﻨﮕﻲ ﺑﺎ ﺟﺎری ﺳﺎﺧﺘﻦ و ﻗـﺮاردادن ﻣﺎﺳـﻪ ﺑـﻪ درون ﻓـﻀﺎﻫﺎی ﺧـﺎﻟﻲ و ﺳﭙﺲ ﺗﻜﻤﻴﻞ ﺧﺎﻛﺮﻳﺰی ﺑﺎ ﺳﻴﻠﺖ و رس ﻣﺘﺮاﻛﻢ و ﺑﻌﺪ اﺟ ﺮای ﭘﻮﺷﺶ ﮔﻴﺎﻫﻲ در ﻗﺴﻤﺖ ﻫﺎ ی ﺧﺎﻛﺮﻳﺰی ﺷﺪه ﻣ ﻲ ﺑﺎﺷﺪ . در ﺻﻮرت ﻧﻴﺎز ﺑﻪ اﺳﺘﻔﺎده از ﭘﻮﺷﺶ ﺣﻔﺎﻇﺘﻲ در ﭘﺎﻳﻴﻦ دﺳﺖ اﭘﻲ، ﺗﻮﺻﻴﻪ ﺷﻮد ﻣﻲ ﻃﻮل آن ﺣﺪود ﺳﻪ ﺑﺮاﺑـﺮ ارﺗﻔـﺎع ﻛﻨـﺎره ﺑﺎﺷـﺪ . در ﺑﺎﻻدﺳﺖ، اﺳﺘﻔﺎده از ﭘﻮﺷﺶ ﺣﻔﺎﻇﺘﻲ ﺳﻨﮕﻲ اﺧﺘﻴﺎری اﺳﺖ و در ﻫﺮ ﺻﻮرت ﻟﺰوﻣﻲ ﻧﺪارد ﻛﻪ ﻃﻮل ﺳﻨﮓ ﭼﻴﻨﻲ از ارﺗﻔﺎع ﻛﻨـﺎره ﺑـﻴﺶ ﺗـﺮ ﺑﺎﺷﺪ . ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻳﻚ ﻣﻌﻴﺎ ر ﻛﻠﻲ، اﻧﺪازه و ﺿﺨﺎﻣﺖ ﺳﻨﮓ در اﻳﻦ ﭘﻮﺷﺶ ﻫﺎ ﺑﺎﻳﺪ ﺑـﺰرگ ﺗـﺮ از ﻣﻘـﺎدﻳﺮ ﻃﺮاﺣـﻲ ﺷـﺪه ﺑـ ﺮای ﺳـﻨﮓ ﻫـﺎ ی روﻛﺶ ﻫﺎ ی ﺣﻔﺎﻇﺘﻲ در ﻧﻘﺎط دور از اﭘﻲ و ﺣﺪودا 5/1 ﺗﺎ دو ﺑﺮاﺑﺮ آﻧﻬﺎ ﺑﺎﺷﺪ . ﺳﻨﮓ، ﻳﻜﻲ از ﻣﺼﺎﻟﺢ ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺑ ﺮای اﺳﺘﻔﺎده در رﻳﺸﻪ اﭘﻲ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ، ﺣﺘﻲ اﮔﺮ ﺧﻮد اﭘﻲ از ﻣﺼﺎﻟﺢ دﻳﮕﺮ ﺳﺎﺧﺘﻪ ﺷﺪه ﺑ ﺎﺷﺪ . ﺑﺮرﺳـﻲ ﻫـﺎ ﻧﺸﺎن داده اﺳﺖ ﻳﻚ ﻛﻒ ﺑﻨﺪ ﺳﻨﮕﻲ ﻳﺎ ﺗﻮری ﺳﻨﮕﻲ ﻗﺎﺑﻞ اﻧﻌﻄﺎف در ﺑﺴﺘﺮ رودﺧﺎﻧﻪ در زﻳﺮ و ﻧﺰدﻳﻚ ﺑﻪ اﭘﻲ، ﻋﻤﻖ آﺑﺸﺴﺘﮕﻲ در ﺗﺎج اﭘـﻲ را ﻛﺎﻫﺶ ﻧﻤﻲ دﻫﺪ وﻟﻲ ﺑﺎ دور ﻛﺮدن آﺑﺸﺴﺘﮕﻲ از آن، ﭘﺎﻳﺪاری ﺳﺎزه را اﻓﺰاﻳﺶ ﻣﻲ . دﻫﺪ ﻫﺎی اﭘﻲ ﻫﺎی ﻣﺮﻛﺐ ) ﺳﺮﻛﺞ ( ﺳﺒﺐ اﻳﺠﺎد رﺳﻮب ﺑﻴﺶ ﺗﺮ ی ﺑ ﻴﻦ اﭘﻲ ﻫﺎ و آﺑﺸﺴﺘﮕﻲ ﺗﺮ ﻛﻢ ی در اﻧﺘﻬﺎی آﻧﻬﺎ ﻣﻲ ﮔﺮدﻧـﺪ . در اﭘـﻲ ﻫـﺎی ﺷﻤﻊ ﻓﻠﺰی، ﭼﻮن ﻋﻤﻞ رﺳﻮب ﮔﺬاری در ﻣﻘﺎﺑﻞ ﺳﺎﺣﻞ ﻗﺪﻳﻢ ﺑﻪ ﻛﻨﺪی ﺻﻮرت ﻣﻲ ﮔﻴﺮد ، ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ در ﺳﺎﺣﻞ ﻣﻘﺎﺑﻞ ﻧﻴﺰ از ﺳﺮﻋﺖ ﺗـﺮ ﻛﻢ ی ﺑﺮﺧﻮردار ﺑﻮده و در ﻧﺘﻴﺠﻪ زﻣﺎن ﻻزم ﺑ ﺮای اﺗﺨﺎذ ﺗﺼﻤﻴﻢ ﻫﺎی ﺿﺮوری وﺟﻮد ﺧﻮاﻫﺪ داﺷﺖ . زﻣﺎن اﺟ ﺮای اﭘﻲ ﺗﻮرﺳﻨﮕﻲ ﻳﺎ ﺳـﻨﮕﻲ، ﻏﺎﻟﺒـﺎ در ﻓﺼﻞ ﻛﻢ آﺑﻲ اﻧﺘﺨﺎب ﺷﻮد ﻣﻲ در ﺣﺎﻟﻲ ﻛﻪ ﻛﻮﺑﻴﺪن ﻫﺎ ﺷﻤﻊ ی ﻓﻠﺰی در ﺑﻴﺶ ﺗﺮ ﻓﺼﻮل ﻛﻢ ) آﺑﻲ و ﭘﺮآﺑﻲ ( ﻗﺎﺑﻞ اﺟﺮا ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . 246 ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻓﻨﻲ ﻋﻤﻮﻣﻲ ﻛﺎرﻫﺎی ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﺟﻬﺖ ﺣﻔﺎﻇﺖ ﺳﻮاﺣﻞ، از اﭘﻲ ﺑﻪ ﻫﻤﺮاه ﺣﻔﺎﻇﺖ ﺳﻨﮕﻲ ﻃﻮﻟﻲ ﭘﻨﺠﻪ ﻧﻴﺰ اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲ ﮔﺮدد . در ﺷـﻜﻞ )13 - 5( ﻧﻤﻮﻧـﻪ ای از اﻳـﻦ ﻧـﻮع ﺣﻔﺎ ﻇﺖ ﺗﺮﻛﻴﺒﻲ ﻧﺸﺎن داده ﺷﺪه اﺳﺖ . ﻣﻼﺣﻈﻪ ﻫﺎی ﻓﻨـﻲ و اﺟ ﺮاﻳـ ﻲ ﺣﻔﺎﻇـﺖ ﺳـﻨﮕﻲ ﻃـﻮﻟﻲ ﭘﻨﺠـﻪ، در ﻓـﺼﻞ ﻫـﺸﺘﻢ ) ﭘﻮﺷـﺶ ﻫـﺎ و روﻛﺶ ﻫﺎ ی ﺣﻔﺎﻇﺘﻲ ( اراﺋﻪ ﮔﺮدﻳﺪه اﺳﺖ . ﻣﻬﺎر ﻛﺮدن اﻧﺘﻬﺎی رﻳﺸﻪ ﺳﺎﺣﻞ ﻛﺎﺷﺘﻦ ﺗﻴﺮک ﺷﻴﺐ زﻧﻲ ﻧﻬﺎﻳﻲ ﻛﻨﺎره ﺿﺮوری ﻧﻤﻲ ﺑﺎﺷﺪ ﻟﺬا ﭘﻮﺷﺶ ﮔﻴﺎﻫﻲ ﺑﺎﻻی ﻛﻨﺎره رودﺧﺎﻧﻪ ﺣﻔﻆ ﻣﻲ ﮔﺮدد . ﺗﺮاز ﺣﺪاﻛﺜﺮ ﺟﺮﻳﺎن ﺳﺎﻻﻧﻪ اﭘﻲ ﻫﺎ و ﭘﻨﺠﻪ ﻫﺎی ﺳﻨﮕﻲ از ﻃﺮﻳﻖ رﻳﺰش ﺧﻮد ﺧﻮد ﺑﻪ ﺳﻨﮓ ﻫﺎ ﻳﺎ ﺟﺎﺑﺠﺎﻳﻲ ژﺋﻮﺗﻜﺴﺘﺎﻳﻞ ﻫﺎ ﺧﻮد ﺑﺎ را آﺑﺸﺴﺘﮕﻲ ﺗﻌﺪﻳﻞ ﻣﻲ ﻧﻤﺎﻳﻨﺪ . 3 ﻣﺘﺮ رﻳﺸﻪ )ﺣﺪود ﻳﻚ ﺳﻮم ﺗﺎ ﻳﻚ ﭼﻬﺎرم ﻃﻮل اﭘﻲ( ﺟﺰﻳﻴﺎت B اﭘﻲ ﺑﺎ ﻛُﻨﺪه ﭼﻮﺑﻲ و ﺗﻮده رﻳﺸﻪ ﺟﺮﻳﺎن ﻧﺰدﻳﻚ ﺷﻮﻧﺪه رﻳﺸﻪ ﻫﺎی ﺑﺎﻻدﺳﺖ و ﭘﺎﻳﻴﻦ دﺳﺖ ﺑﺎﻳﺪ در ﺳﺎﺣﻞ ﺑﺎ زاوﻳﻪ 30 ﺗﺎ60 درﺟﻪ اداﻣﻪ ﭘﻴﺪا ﻛﻨﻨﺪ زده دور از ﺗﺎ ﺷﺪن ﺳﺎزه ﺗﻮﺳﻂ ﺟﺮﻳﺎن ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی ﮔﺮدد . رﺟﻮع ﺷﻮد ﺑﻪ ﺟﺰﻳﻴﺎتB ﺷﻜﻞ13 - 5 - ﺣﻔﺎﻇﺖ ﺳﻮاﺣﻞ ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از اﭘﻲ ﺑﻪ ﻫﻤﺮاه ﺣﻔﺎﻇﺖ ﺳﻨﮕﻲ ﻃﻮﻟﻲ ﭘﻨﺠﻪ اﻟﻒ- ﻣﻮارد ﺧﺎص ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ا ﭘﻲ ﻫﺎی ﻧﻔﻮذﭘﺬﻳﺮ ﻋﻼوه ﺑﺮ ﻣﻼﺣﻈﻪ ﻫﺎی ﻛﻠﻲ ﻛﻪ در ﺳﻄﺮﻫﺎی ﻗﺒﻠﻲ اراﺋﻪ ﮔﺮدﻳﺪ، ﻣﻮارد زﻳﺮ ﻧﻴﺰ ﺑﺎﻳﺪ ﻣﺪ ﻧﻈﺮ ﻗﺮار ﮔﻴﺮد .  ﻧﻮﻋﻲ از اﭘﻲ ﻫﺎی ﻧﻔﻮذﭘﺬﻳﺮ ﺑﻪ ﻧﺎم » ﭘﺮﭼﻴﻦ « وﺟﻮد دارد ﻛﻪ از ﻗﻄﻌﻪ ﻫﺎی ﺗﻮرﻫﺎی ﻣﺼﻨﻮﻋﻲ وﺻﻞ ﺷﺪه ﺑﻪ ﻣﻬﺎرﻫﺎﻳﻲ ﻛـﻪ ﺑـﻪ ﺳﺎﺣﻞ و ﺑﺴﺘﺮ ﻛﻮﺑﻴﺪه ﺷﺪه اﻧﺪ، ﺗﺸﻜﻴﻞ ﮔﺮدﻳﺪه اﺳ . ﺖ درﺧﺘﺎن و ﺑﻮﺗﻪ ﻫﺎی ﻣﻬﺎر ﺷﺪه، ﻳﻚ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﻣﺼﺎﻟﺢ و ﻗﻄﻌﻪ ﻳﻚ ﺗﻜﻪ را ﺟﻬﺖ ﺣﻔﺎﻇﺖ ﻛﻨﺎره اﻳﺠﺎد ﻣﻲ ﻧﻤﺎﻳﻨﺪ . ﻧﻘﻄﻪ ﺿﻌﻒ اﻳﻦ روش ﻛﻢ دواﻣﻲ و در ﺑﻌﻀﻲ ﻣﻨـﺎﻃﻖ دﺳﺘﺮﺳـﻲ ﻛـﻢ ﺑـﻪ ﻣـﺼﺎﻟﺢ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . در ﻃﺮاﺣﻲ و اﺣﺪاث اﭘﻲ ﻫﺎی ﻧﻔﻮذﭘﺬﻳﺮ از ﻧﻮع ﭘﺮﭼﻴﻨﻲ، ﺑﺎرﻫـﺎی ﺟـﺎﻧﺒﻲ ) ﻧﻴﺮوﻫـﺎی ﻛﺸـﺸﻲ ﺟﺮﻳـﺎن، ﺿـﺮﺑﻪ ، ...( و ﻓﺎﺻﻠﻪ ﮔﺬاری، اﻧﺪازه و ﻋﻤﻖ ﻧﻔﻮذ ﻫﺎ ﺷﻤﻊ ، اﻧﺪازه اﺟﺰای ﺳﺎزه ) ﺗﺨﺘﻪ ﻫﺎ، ﭘﺮ ، ﻫﺎ ﭼﻴﻦ ﻫﺎ ﻛﺎﺑﻞ و ﻣﻬﺎرﻫﺎ ( و ﻣﻬﺎرﻫﺎی ﺗﻜﻤﻴﻠـﻲ از ﻋﻮاﻣﻞ ﻣﻮﺛﺮ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ . ﻓﺼﻞ ﺳﻴﺰدﻫﻢ - ﻫﺎی ﺳﺎزه اﺻﻠﻲ و ﻣﻼﺣﻈﻪ ﻫﺎی ﻃﺮاﺣﻲ و اﺟﺮاﻳﻲ آﻧﻬﺎ 247  در اﭘﻲ ﻫﺎی ﺳﺎﺧﺘﻪ ﺷﺪه ﺑﺎ ﺷﻤﻊ در رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎی ﻋﻤﻴﻖ ﻫﺎ ﺷﻤﻊ ﺑﺎ ﻓﺎﺻﻠﻪ ﻛﻢ ﻛﻮﺑﻴﺪه ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ و از ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺟﺪاﮔﺎﻧﻪ ای ﺑـ ﺮای ﻧﻤﺎ اﺳﺘﻔﺎده ﻧ ﺷﻮد ﻤﻲ . ﻣﺘﺪاول ﺗﺮﻳﻦ ﻧﻤﺎﻫﺎ ﺗﺨﺘﻪ ﻫﺎی ﭼﻮﺑﻲ و اﻧﻮاع ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺣﺼﺎرﻫﺎی ﺳﻴﻤﻲ ﻣـﻲ ﺑﺎﺷـﻨﺪ . ﻫﻨﮕـﺎم اﺳـﺘﻔﺎده از روش ﺷﻤﻊ ﻛﻮﺑﻲ، ﺗﺎ زﻣﺎﻧﻲ ﻛﻪ اﭘﻲ ﺑﻪ ﺧﺎﻃﺮ از دﺳﺖ دادن ﻋﻤﻖ ﻧﻔﻮذ ﺷﻤﻊ دﭼﺎر ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ ﺷﻮد، ﻧﺴﺒﺖ ﻧﻔﻮذﭘﺬﻳﺮی اﺻﻠﻲ را ) ﺣﺘﻲ درﺻﻮرﺗﻲ ﻛﻪ ﺑﺴﺘﺮ زﻳﺮ اﭘﻲ دﭼﺎر آﺑﺸﺴﺘﮕﻲ ﺷﻮد ، ﺣ ( ﻔﻆ ﻣﻲ . ﻛﻨﺪ ﺑﺎ ﺷﻤﻊ ﻛﻮﺑﻲ ﺳﺎﺧﺘﻦ ﻳﻚ اﭘﻲ ﻧﻔﻮذﭘﺬﻳﺮ ﺣﺘـﻲ در آب ﻧﺴﺒﺘﺎ ﻋﻤﻴﻖ اﻣﻜﺎن ﭘﺬﻳﺮ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ .  ﺑﺎ اﺿﺎﻓﻪ ﺷﺪن ارﺗﻔﺎع اﭘﻲ، ﻣﻴﺰان آﺳﻴﺐ ﭘﺬﻳﺮی در ﺑﺮاﺑﺮ ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ ﻧﺎﺷﻲ از ﺑﺎرﻫﺎی ﺟﺎﻧﺒﻲ اﻓﺰاﻳﺶ ﻣﻲ ﻳﺎﺑﺪ زﻳﺮا ﺑﺎزوی ﮔـﺸﺘﺎور ﺑﺰرگ ﺗﺮ ﺷﺪه و اﺣﺘﻤﺎل دارد ﺑﺎ اﻓﺰاﻳﺶ ﺳﻄﺢ آب رودﺧﺎﻧﻪ، ﺳﺮﻋﺖ ﺑ ﺮﺧﻮرد ﻧﻴﺰ ﺑﻴﺶ ﺗﺮ ﺷﻮد . در اﻳـﻦ ﺻـﻮرت اﻓـﺰاﻳﺶ اﺑﻌـﺎد اﻋﻀﺎی ﺳﺎزه ای و ﻧﻴﺰ ﻋﻤﻖ ﺷﻤﻊ ﻛﻮﺑﻲ ﺑ ﻫﺎ ﻃﺮح ﺮای ﻳﻲ ﻛﻪ از ﺷﻤﻊ ﻛﻮﺑﻲ اﺳﺘﻔﺎده ﻣـﻲ ﻧﻤﺎﻳﻨـﺪ، ﺿـﺮورت ﭘﻴـﺪا ﻛـﺮده و اﻳـﻦ ﻋﻮاﻣﻞ ﺑﺎﻋﺚ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﺳﺎﺧﺖ ﻧﻴﺰ ﺑﻴﺶ ﺗﺮ ﺷﻮد . ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﺗﺠﺮﺑﻴﺎت ﻛﺎرﻫﺎی ﮔﺬﺷﺘﻪ در زﻣﻴﻨﻪ اﺳـﺘﻔﺎده از ﺷـﻤﻊ ﻫـﺎ و ﺳﺘﻮن ﻫﺎ ، ﺗﻮﺻﻴﻪ ﻣﻲ ﮔﺮدد ﺣﺪاﻗﻞ ﻳﻚ دوم ﺗﺎ دوﺳﻮم ﻃﻮل و ﻫﺎ ﺷﻤﻊ ﺳﺘﻮن ﻫﺎ در زﻣﻴﻦ ﻛﻮﺑﻴﺪه ﺷـﻮﻧﺪ . ﻋﻮاﻣـﻞ ﺗﺎﺛﻴﺮ ﮔـﺬار ﺑـﺮ ﻋﻤﻖ ﻛﻮﺑﻴﺪن و ﻫﺎ ﺷﻤﻊ ﺳﺘﻮن ﻫﺎ ، ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺑﺴﺘﺮ و زﻳﺮﺑﺴﺘﺮ و ﻣﻴـﺰان آﺳـﻴﺐ ﭘـﺬﻳﺮی در ﺑﺮاﺑـﺮ آﺑﺸـﺴﺘﮕﻲ و ﺑﺎرﻫـﺎی ﺟـﺎﻧﺒﻲ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ .  ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺗﻮﺻﻴﻪ ﻣﻲ ﮔﺮدد درﺧﺘﺎن ﺑﺰرﮔﻲ را ﻛﻪ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﺑﻌﺪا دﭼﺎر زﻳﺮﻛﻨﻲ ﺷﺪه و ﺑﺮ روی اﭘﻲ ﻫﺎ ﺑﻴﻔﺘﻨﺪ، ﻗﺒﻞ از اﺣـﺪاث اﭘﻲ ﺑﺮﭼﻴﺪه ﺷﻮﻧﺪ و اﮔﺮ اﺣﺘﻤﺎل زﻳﺮﻛﻨﻲ درﺧﺘﺎن وﺟﻮد ﻧﺪارد ﺑﺎﻳﺪ ﺗﺎ ﺣﺪ اﻣﻜﺎن ﭘﻮﺷﺶ ﮔﻴﺎﻫﻲ ﻣﻮﺟﻮد، ﺣﻔﻆ ﮔﺮدد . ب- ﻣﻮارد ﺧﺎص ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ اﭘﻲ ﻫﺎی ﻧﻔﻮذ ﻧﺎﭘﺬﻳﺮ ﻋﻼوه ﺑﺮ ﻣﻼﺣﻈﻪ ﻫﺎی ﻛﻠﻲ ﻛﻪ در ﺑﺎﻻ اراﺋﻪ ﮔﺮدﻳﺪ، ﻣﻮارد زﻳﺮ ﻧﻴﺰ ﺑﺎﻳﺪ ﻣﺪ ﻧﻈﺮ ﻗﺮار ﮔﻴﺮد :  ﺑﻴﺶ ﺗﺮ ﻳﻦ اﺑﻌﺎد ﺳﻨﮓ ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز ﺑ ﺮای ﺳﺎﺧﺘﻦ اﭘﻲ ﻫﺎ، ﺑﺰرگ ﺗﺮ از ﺳﻨﮓ ﻫﺎ ی ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز ﺑ ﺮای اﻳﺠﺎد ﻻﻳﻪ ﺣﻔﺎﻇﺘﻲ ﺳـﻨﮓ ﭼـﻴﻦ ﺮایﺑ ﻫﻤﺎن رودﺧﺎﻧﻪ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ زﻳﺮا آﺷﻔﺘﮕﻲ و ﺟﺮﻳﺎن ﻣﻮﺿﻌﻲ ﻧﺰدﻳﻚ اﭘﻲ، ﻧﻴﺮوﻫﺎی ﻫﻴﺪروﻟﻴﻜﻲ ﺑﺰرگ ﺗﺮ ی اﻳﺠﺎد ﻣـﻲ ﻛﻨـﺪ . ﺣﺪاﻛﺜﺮ وزن ﺳﻨﮓ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده در ﻣﺤﺪوده 90 ﺗﺎ2270 ﮔﻴﻠﻮﮔﺮم ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ ﺑ ﺮای اﭘﻲ ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ، ﺑﻪ ﻋﻤﻖ آب و ﺳـﺮﻋﺖ ﺟﺮﻳﺎن ﺑﺴﺘﮕﻲ دارد . اﻟﺒﺘﻪ داﻧﻪ ﺑﻨﺪی ﺳﻨﮓ در ﺗﺮ ﻛﻢ از اﻧﺪازه ﺣﺪاﻛﺜﺮ ﺗﺎ ﻣﻘﺪار زﻳﺎدی ﺑﻪ ﻣﺴﺎﻳﻞ اﻗﺘﺼﺎدی و ﺣﻤـﻞ ﺳـﻨﮓ ﻫـﺎ ﺑﺴﺘﮕﻲ دارد . زﻣﺎﻧﻲ داﻧﻪ ﺑﻨﺪی ﺳﻨﮓ ﻣﻄﻠﻮب اﺳﺖ ﻛﻪ درﺻﺪ ﺳﻨﮓ ﻫﺎ ی ﺧﺮدﺷﺪه و دوررﻳﺰ ﻛﻢ ﺑﺎﺷﺪ .  ﻋﺮض ﺗﺎج اﭘﻲ ﻫﺎی ﺳـﻨﮕﻲ ﺑـﻪ ﻣﻘـﺪار آﺑﺸـﺴﺘﮕﻲ ﻗﺎﺑـﻞ ﭘـﻴﺶ ﺑﻴﻨـﻲ در ﻧﺰدﻳﻜـﻲ ﺳـﺎزه و ارﺗﻔـﺎع ﺳـﺎزه ﺑـﺴﺘﮕﻲ دارد در ) ﻣﻼﺣﻈﻪ ﻫﺎی ﻛﻠﻲ ﻗﺒﻼ ﻣﻮرد ﺑﺤﺚ ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻪ اﺳﺖ (. ﺑﺮاﺳﺎس ﺗﺠﺮﺑﻪ، ﻋﺮض ﺗﺎج ﺣﺪاﻗﻞ ﺣـﺪود 60 ﺳـﺎﻧﺘﻲ ﻣﺘـﺮ ﻣـﻲ ﺑﺎﺷـﺪ . درﺻﻮرﺗﻲ ﺑﻴﺶ ﻛﻪ ﺗﺮ ﻳﻦ اﻧﺪاز ه ﺳﻨﮓ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده از 60 ﺳﺎﻧﺘﻲ ﺑﺰرگ ﻣﺘﺮ ﺗﺮ ﺑﺎﺷﺪ و ﻳﺎ اﺣﺘﻤﺎل آﺑﺸـﺴﺘﮕﻲ ﻗﺎﺑـﻞ ﺗـﻮﺟﻬﻲ در ﻧﺰدﻳﻜﻲ ﺳﺎزه داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﻴﻢ و ﻧﻴﺰ ارﺗﻔﺎع اﭘﻲ آن ﻗﺪر ﻛﻢ ﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ ﻣﻘﺪار ﺳﻨﮓ در دﺳﺘﺮس ) ﺟﻬﺖ رﻳـﺰش ﻛـﺮدن ﺑـﻪ ﺳـﻤﺖ ﺷﻴﺐ ﭘﺎﻳﻴﻦ دﺳﺖ ، ﺑ ( ﺮای ﺗﺎﻣﻴﻦ ارﺗﻔﺎع ﻣﻮﺛﺮ ﺟﻬﺖ اﭘﻲ ﻧﺎﻛﺎﻓﻲ ﺑﺎﺷﺪ، ﺑﺎﻳﺪ ﻋﺮض ﺗـﺎج ر ا ﺑـﻴﺶ ﺗـﺮ از 60 ﺳـﺎﻧﺘﻲ ﻣﺘـﺮ در ﻧﻈـﺮ ﺑﮕﻴﺮﻳﻢ .  ﻣﻌﻤﻮﻻ از اﭘﻲ ﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ دا رای ﻫﺴﺘﻪ ای از ﺧﺎک ﻳﺎ ﺳﺎﻳﺮ ﻣﺼﺎﻟﺢ و ﻳﻚ ﭘﻮﺷﺶ ﺣﻔﺎﻇﺘﻲ در ﻻﻳـﻪ روﻳـﻲ ﻣـﻲ ﺑﺎﺷـﻨﺪ اﺳـﺘﻔﺎده ﻧﻤﻲ ﮔﺮدد . زﻳﺮا اﻳﻦ ﻧﻮع ﺳﺎزه ﻫﺎ در ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ ﺑﺎ ﺳﺎزه ﻫﺎی ﺳﺎﺧﺘﻪ ﺷﺪه از ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺳـﺨﺖ، ﺿـﺮﻳﺐ اﻃﻤﻴﻨـﺎن ﭘـﺎﻳﻴﻨ ﻲ در ﻣﻘﺎﺑـﻞ 248 ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻓﻨﻲ ﻋﻤﻮﻣﻲ ﻛﺎرﻫﺎی ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ رودﺧﺎﻧﻪ آﺑﺸﺴﺘﮕ ﻲ و ﻳﺎ ﺳﺎﻳﺮ ﺷ ﺮاﻳ ﻂ ﻫﻴﺪروﻟﻴﻜﻲ دارﻧﺪ . در ﺻﻮرت اﺳﺘﻔﺎده از اﭘﻲ ﻫﺎی ﺑﺎ ﻫﺴﺘﻪ ﺧﺎﻛﻲ ﻧﻴﺎز ﺑﻪ ﻓﻴﻠﺘﺮ ﺑﻴﻦ ﻣﺼﺎﻟﺢ ﻫﺴﺘﻪ و ﭘﻮﺷﺶ ﺣﻔﺎﻇﺘﻲ ﺑﻮده ﻛﻪ ﻫﺰﻳﻨﻪ را ﺑﺎﻻ ﻣﻲ ﺑﺮد . ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺳﺎﺧﺘﻦ اﻳﻦ ﻧﻮع ﺳﺎزه در زﻳﺮ آب ﻋﻤﻠﻲ ﻧﻴﺴﺖ . 13 - 4 - 2 - آرام ﻛﻨﻨﺪه ﻫﺎی ﺟﺮﻳﺎن اﺳﺘﻔﺎده از آرام ﻛﻨﻨﺪه ﻫﺎی ﺟﺮﻳﺎن در ﻣﺤﻞ ﻫﺎ ﻳﻲ اﻧﺠﺎم ﺷﻮد ﻣﻲ ﻛﻪ ﺑﺎﻳﺪ ﻣﺴﻴﺮ ﻣﺠ ﺮای اﺻﻠﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻛﻨـﺪ وﻟـﻲ ﺷـﻌﺎع اﻧﺤﻨـﺎی ﭘﻴﭻ، ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ ﭘﺬﻳﺮی ﻛﻨﺎره و ﺷ ﺮاﻳ ﻂ ﻫﻴﺪروﻟﻴﻜﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﺑﻪ ﮔﻮﻧﻪ ای ﺳﺨﺖ و ﺑﺤﺮاﻧﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ اﺣﺪاث اﭘﻲ ﻣﻮﺛﺮ و اﻗﺘﺼﺎدی ﻧﻴـﺴﺖ . در ﺑﻌﻀﻲ ﻣﻮاﻗﻊ ﻛﻪ ﻣﺴﻴﺮ ﻣﺠ ﺮای اﺻﻠﻲ ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻧﻤﻲ ﻛﻨﺪ، اﻣﻜﺎن دارد اﺣﺪاث ﺳـﺎزه ﻫـﺎی آرام ﻛﻨﻨـﺪه ارزان ﺗـﺮ و اﻗﺘـﺼﺎدی ﺗـﺮ از اﻳﺠـﺎد ﻻﻳـﻪ ﻣﺤﺎﻓﻈﺘﻲ ﺑ ﺮای ﺳﺎﺣﻞ ﺑﺎﺷﺪ . از آرام ﻛﻨﻨﺪه ﻫﺎی ﻧﻔﻮذﭘﺬﻳﺮ، ﺑﻴﺶ ﺮای ﺑ ﺗﺮ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ دا رای ﻏﻠﻈﺖ ﻧﺴﺒﺘﺎ ﺑـﺎﻻی رﺳـﻮب ﻫـﺎ ی ﻣﻌﻠـﻖ ﻫﺴﺘﻨﺪ اﺳﺘﻔﺎده ﺷﻮد ﻣﻲ و ﺑﻪ دﻟﻴﻞ در دﺳﺘﺮس ﺑﻮدن ﻣﺼﺎﻟﺢ ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز، اﻏﻠﺐ اﻗﺘﺼﺎدی ﺗﺮ و ارزان ﺗـ ﺮ ﻫـﺴﺘﻨﺪ . ﻫﻤﭽﻨـﻴﻦ آرام ﻛﻨﻨـﺪه ﻫـﺎی ﻧﻔﻮذﭘﺬﻳﺮ در ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ ﺑﺎ آرام ﻛﻨﻨﺪه ﻫﺎی ﺳﺎﺧﺘﻪ ﺷﺪه از ﺳﻨﮓ و دﻳﮕﺮ ﻣﺼﺎﻟﺢ ﻧﻔﻮذﻧﺎﭘﺬﻳﺮ، دوام ﺗﺮ ﻛﻢ ی دارﻧﺪ . آﻧﻬﺎ ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﻣـﺎﻧﻌﻲ در ﺑﺮاﺑـﺮ دﺳﺘﺮﺳﻲ ﺑﻪ ﻣﺠ ﺮای اﺻﻠﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ . ﺑﻴﺶ ﺗﺮ ﺟﻨﺒﻪ ﻫﺎی ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﻣﺼﺎﻟﺢ و ﻃﺮاﺣﻲ ﺳﺎزه ﻫﺎی آرام ﻛﻨﻨﺪه ﻧﻔ ﻮذﭘﺬﻳﺮ ﻫﻤﺎﻧﻨﺪ اﭘﻲ ﻫﺎی ﻧﻔﻮذﭘﺬﻳﺮ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ ﻗﺒﻼ ﻣـﻮرد ﺑﺤـﺚ ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺖ . ﺗﻘﺮﻳﺒﺎ ﻳﻚ آرام ﻛﻨﻨﺪه ﻧﻔﻮذﻧﺎﭘﺬﻳﺮ ﺳﺎﺧﺘﻪ ﺷﺪه از ﺳﻨﮓ، ﻫﻤﺎﻧﻨﺪ ﻳﻚ ﺣﻔﺎﻇﺖ ﭘﻨﺠﻪ ﻃﻮﻟﻲ ﺳﻨﮕﻲ اﺳﺖ . 13 - 4 - 2 - 1 - ﻣﻼﺣﻈﻪ ﻫﺎی ﻛﻠﻲ ﻃﺮاﺣﻲ و اﺟ ﻲﺮاﻳ ارﺗﻔﺎع ﻳﺎ رﻗﻮم ﻳﻚ آرام ﻛﻨﻨﺪه، ﺑﺎ در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻦ ﻋﻮاﻣﻠﻲ ﻛﻪ ﻗﺒﻼ ﺮای ﺑ ﻫﺎ اﭘﻲ ﻣﻮرد ﺑﺤﺚ ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻨﺪ ﺗﻌﻴـﻴﻦ ﻣـﻲ ﺷـﻮد . رﻗـﻮم ﻳـﻚ آرام ﻛﻨﻨﺪه در اﻃﺮاف ﻳﻚ ﭘﻴﭻ ) ﺗﻬﺪﻳﺪ ﻧﻴﺮوﻫﺎی ﻓﺮﺳﺎﻳﻨﺪه ﻛﻨﺎره و ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ ﭘﺬﻳﺮی ﻣﺼﺎﻟﺢ ( ﺗﻐﻴﻴـﺮ ﻣـﻲ ﻛﻨـﺪ ﺑـﻪ ﻃـﻮری ﻛـﻪ اﺣﺘﻤـﺎل دارد ﺑﻴﺶ ﺗﺮ ﻳﻦ ارﺗﻔﺎع در ر ا س ﭘﻴﭻ وﺟﻮد داﺷﺘﻪ و ﺑﺎ ﻳﻚ ﺷﻴﺐ ﺑﻪ ارﺗﻔﺎع ﺣﺪاﻗﻞ، در دو اﻧﺘﻬﺎی ﺑﺎﻻدﺳﺖ و ﭘﺎﻳﻴﻦ دﺳ ﺖ ﭘﻴﭻ رﺳﺎﻧﻴﺪه ﺷﻮد . اﻟﺒﺘﻪ در اﻳﻦ ﺣﺎﻟﺖ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ اﻳﻦ ﻣﺴﺎﻟﻪ ﺗﻮﺟﻪ ﺷﻮد ﻛﻪ اﻧﺤﻨﺎی ﭘﻴﭻ در ﭘﺎﻳﻴﻦ دﺳﺖ در ﺟﺮﻳﺎن ﻫﺎ ی زﻳﺎد، در ﻣﻌﺮض ﻧﻴﺮوﻫﺎی ﻓﺮﺳﺎﻳﻨﺪه ﺑـﻴﺶ ﺗـﺮ ی اﺳﺖ و ﺑﻪ ﺧﺎﻃﺮ رﻗﻮم ﻛﻢ آرام ﻛﻨﻨﺪه دا رای رﻳﺴﻚ ﺑﻴﺶ ﺗﺮ ی ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ اﻧﺘﻬﺎی ﺑﺎﻻدﺳﺖ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . از ﻣﻴﻞ ﻣﻬﺎرﻫﺎ ﺟﻬﺖ اﺗﺼﺎل آرام ﻛﻨﻨﺪه ﺑﻪ ﻛﻨﺎره اﺳﺘﻔﺎده ﺷﻮد ﻣﻲ . ارﺗﻔﺎع ﺑﺎﻻی ﻣﻴﻞ ﻣﻬﺎر ﻣﻌﻤﻮﻻ ﺑﺎ ارﺗﻔﺎع آرام ﻛﻨﻨـﺪه ﻳﻜـﺴﺎن اﺳـﺖ اﻟﺒﺘﻪ در ﻃﺮاﺣﻲ ﻫﺎی اﻗﺘﺼﺎدی ﺗﺮ و ﺑﺎ ﻣﺤﺎﻓﻈﻪ ﻛﺎری ﺗﺮ ﻛﻢ ﻣﻲ ﺗﻮان رﻗﻮم ﺗﺮ ﻛﻢ ی ﺑ ﺮای ﻣﻴﻞ ﻣﻬﺎر در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺖ . راﺳﺘﺎی ﻗﺮارﮔﻴﺮی ﻣﻴـﻞ ﻣﻬﺎرﻫﺎ ﺑﺮ روی ﺧﻂ ﻋﻤﻮد ﺑﺮ ﺟﺮﻳﺎﻧﻲ ﻛﻪ ﻗﺮار اﺳﺖ ﺗ ﻐﻴﻴﺮ ﻣﺴﻴﺮ دﻫﺪ و ﺧﻂ ﻋﻤﻮد ﺑﺮ ﺧﻂ ﻛﻨﺎره ﻣﻮﺟﻮد ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . در ﺑﻌﻀﻲ اوﻗﺎت از آرام ﻛﻨﻨﺪه ﻫﺎی ﻧﻔﻮذ ﭘﺬﻳﺮ دو ردﻳﻔﻲ، ﺑ ﺮای اﻓﺰاﻳﺶ ﭘﺎﻳﺪاری ﺳﺎزه ای و ﻛﺎﻫﺶ ﺑﻴﺶ ﺗﺮ ﺟﺮﻳﺎن در ﭘـﺸﺖ آرام ﻛﻨﻨـﺪه اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲ ﮔﺮدد . در ﻃﺮاﺣﻲ ﻫﺎی دو ردﻳﻔﻲ، ﭘﻨﺠﻪ، ﺣﻔﺎﻇﺖ ﺑﻬﺘﺮی ﺷﻮد ﻣﻲ . ﮔﺎﻫﻲ اوﻗﺎت ﻓﻀﺎی ﺑﻴﻦ آ رام ﻛﻨﻨﺪه ﻫﺎی دو ردﻳﻔﻲ ﺑﺎ ﻣﺼﺎﻟﺢ ﭘﺮ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . اﺳﺘﻔﺎده از ﻣﺼﺎﻟﺢ ﻣﺤﻠﻲ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﻋﻠﻒ ﻫﺎ ﻳﺎ ﺑﻮﺗﻪ ﻫﺎ، ﻧﻔﻮذﭘﺬﻳﺮی ﺗﺮ ﻛﻢ و ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﺗﺮ ﻛﻢ ی دارﻧﺪ وﻟﻲ ﻣـﺼﺎﻟﺢ دا رای دوام ﻛﻤﻲ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ . ﭘﺮﻛﺮدن ﺑﺎ ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺳﻨﮕﻲ، ﺑﺎﻋﺚ اﻳﺠﺎد ﺣﻔﺎﻇﺖ ﭘﻨﺠﻪ ﺑﻪ ﺻﻮرت داﻳﻤ ﻲ ﺷﺪه و ﻧﻔﻮذﭘـﺬﻳﺮی را ﻛـﺎﻫﺶ ﻣـﻲ د ﻫـﺪ و اﻟﺒﺘـﻪ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﺑﻴﺶ ﺗﺮ ی درﺑﺮدارد . ﻞﻓﺼ ﺳﻴﺰدﻫﻢ - ﻫﺎی ﺳﺎزه اﺻﻠﻲ و ﻣﻼﺣﻈﻪ ﻫﺎی ﻃﺮاﺣﻲ و اﺟﺮاﻳﻲ آﻧﻬﺎ 249 13 - 5 - ﭘﺮه ﻫﺎی ﻣﺴﺘﻐﺮق ﭘﺮه ﻫﺎ ﺳﺎزه ﻫﺎی ﻏﻴﺮﭘﻴﻮﺳﺘﻪ ﺑﻮده ﻛﻪ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻋﺮﺿﻲ در ﺳﻮاﺣﻞ اﺣﺪاث ﮔﺮدﻳﺪه و ﺑﺎﻋﺚ اﻧﺤﺮاف ﻣﺴﻴﺮ ﺟﺮﻳﺎن ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . اﻳﻦ ﺳﺎزه ﺑﺎ زاوﻳﻪ ﺑﻪ داﺧﻞ ﺟﺮﻳﺎن ﻓﺮو رﻓﺘﻪ ) ﺑﻪ ﺳﻤﺖ ﺑﺎﻻدﺳﺖ ( و ﺑﺎ اﻧﺤﺮاف ﺟﺮﻳﺎن از ﻛﻨﺎره ﻫﺎ ﺑﻪ وﺳﻂ رودﺧﺎﻧﻪ، ﺑﺎﻋﺚ ﻛﺎﻫﺶ ﻓﺮﺳـﺎﻳﺶ ﻣﻮﺿـﻌﻲ ﺳﻮاﺣﻞ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . ﺑﺪﻧﻪ ﭘﺮه ﻫﺎ در داﺧﻞ ﺟﺮﻳﺎن ﻣﻌﻤﻮﻻ ﺑﺎ ارﺗﻔﺎع ﻛﻤﻲ اﺟﺮا ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ ﺗﺎ اﻛﺜﺮ ﺟﺮﻳـﺎن ﻫـﺎ ی رودﺧﺎﻧـﻪ ) ﺑـﺪه ﭘﺎﻳـﻪ رودﺧﺎﻧـﻪ و ﺳﻴﻼب ﻫﺎ ی ﻃﺮاﺣﻲ ( از روی ﺗﺎج ﺳﺎزه ﻋﺒﻮر ﻛﻨﻨﺪ . ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺗﺎج ﺳﺎزه ﺑﺎ ﺷﻴﺐ ﻣﻨﺎﺳﺐ از ﻧﻮک ﺳﺎزه ﺗﺎ ﺗﺮاز ﻣﻘﻄﻊ ﭘﺮ رودﺧﺎﻧﻪ در ﺳـﺎﺣﻞ اﻣﺘﺪاد ﻣﻲ ﻳﺎﺑﺪ . اﻳﻦ ﻧﻮع ﺳﺎزه در ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ ﺑﺎ ﭘﻮﺷﺶ ﻫﺎ ی ﺣﻔﺎﻇﺘﻲ، ﻣﺰاﻳﺎی زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ ﺑﻴﺶ ﺗﺮ ی را ﻓﺮاﻫﻢ ﻣﻲ آورﻧﺪ . اﻟﺒﺘـﻪ اﺳـﺘﻔﺎده از ﭘﺮه ﻫﺎ ﺑﺎﻋﺚ اﻓﺰاﻳﺶ ﺳﻄﺢ ﺳﻴﻞ ﮔﻴﺮی ﺑﻪ واﺳﻄﻪ ﺑﺮﮔﺸﺖ آب، اﻓﺰاﻳﺶ آﺑﺸﺴﺘﮕﻲ ﻣﻮﺿﻌﻲ، اﻓﺰاﻳﺶ ﻃﻮل ﻟﺒـﻪ ﻳـﺎ ﺳـﺎﺣﻞ و ﺗﻐﻴﻴـﺮات در ﻋﻤﻖ آب و ﺳﺮﻋﺖ ﺟﺮﻳﺎن ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . 13 - 5 - 1 - ﻣﻼﺣﻈﻪ ﻫﺎی ﻃﺮاﺣﻲ و اﺟ ﻲﺮاﻳ در ﺻﻮرت ﺟﺎﻧﻤﺎﻳﻲ ﻣﻨﺎﺳﺐ، ﭘﺮه، ﺟﺮﻳﺎن را از ﻛﻨﺎره رودﺧﺎﻧﻪ دور ﻧﻤﻮده و ﺑﺎﻋـﺚ رﺳـﻮب ﮔـﺬاری در ﺑﺎﻻدﺳـﺖ و ﭘـﺎﻳﻴﻦ دﺳـﺖ ﺧـﻮد ﺷﻮد ﻣﻲ . اﻧﺤﺮاف ﺟﻬﺖ ﺟﺮﻳﺎن، ﺑﺎﻋﺚ ﻛﺎﻫﺶ ﺳﺮﻋﺖ و ﺗﻨﺶ ﺑﺮﺷﻲ در ﻛﻨﺎره رودﺧﺎﻧﻪ ﺷﺪه و در ﻋﻴﻦ ﺣﺎل ﺑﺎﻋﺚ ﺑـﻪ وﺟـﻮد آﻣـﺪن ﻳـﻚ ﺟﺮﻳﺎن ﺛﺎﻧﻮﻳﻪ ﺷﻮد ﻣﻲ ﻛﻪ اﻧﺮژی ﺟﺮﻳﺎن را ﺑﻪ ﺳﻤﺖ داﺧﻞ رودﺧﺎﻧﻪ ﻣﻨﺘﻘﻞ ﻣﻲ ﻧﻤﺎﻳﺪ . ﭘﺮه ﻫﺎی ﺳﻨﮕﻲ ﺑﻪ ﻣﻴﺰان ﻳﻚ ﺳﻮم ﻋﺮض ﻣﻘﻄﻊ ﭘﺮ، در ﺟﺮﻳﺎن ﻓﺮو رﻓﺘﻪ و ﺑﺎ زاوﻳﻪ ای در ﺣﺪود 20 اﻟﻲ30 درﺟﻪ ﺑﻪ ﺳﻤﺖ ﺑﺎﻻدﺳـﺖ ﺟﺎﻧﻤﺎﻳﻲ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ و ﺧﻂ اﻟﻘﻌﺮ ﺟﺮﻳﺎن را ﺑﻪ ﻃﻮر ﻣﺘﻮﺳﻂ ﺣـﺪودا 20 درﺻـﺪ ﻋـﺮض ﻣﻘﻄـﻊ ﭘـﺮ ﺟﺮﻳـﺎن از ﻛﻨـﺎره در ﺣـﺎل ﻓﺮﺳـﺎﻳﺶ، دور ﻣﻲ ﻧﻤﺎﻳﻨﺪ ﭘﺮه . ﻫﺎی ﺑﺎ ﻗﻼب J ﺷﻜﻞ را ﻣﻲ ﺗﻮان ﺑﻪ ﺻﻮرت ﺟﻔﺖ ﺑﻪ ﻛﺎر ﺑﺮد ﺗﺎ ﺑﺎﻋﺚ ﺑﻪ وﺟﻮد آﻣﺪن ﭘﻴﭽﺎﻧﺮود و ﻳﺎ اﻧﺘﻘﺎل و ﺣﺮﻛﺖ آن ﺷﻮد . در ﺷﻜﻞ )13 - 6( ﻧﻤﻮﻧﻪ ای از ﺟﺎﻧﻤﺎﻳﻲ ﭘﺮه ﻫﺎی ﺳﺎده و ﭘﺮه ﻫﺎی ﺑﺎ ﻗﻼب J ﺷﻜﻞ ﻧﺸﺎن داده ﺷﺪه اﺳﺖ . از ﻣﻮارد ﻛﺎرﺑﺮد ﭘﺮه ﻫﺎ ﻣﻲ ﺗﻮان ﺑﻪ ﻣﻮارد زﻳﺮ اﺷﺎره ﻧﻤﻮد :  ﭘﺮه ﻫﺎ در ﻫﺎ ﺧﻢ ی ﺑﻴﺮوﻧﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ، ﻛﻪ ﺳﺮﻋﺖ و ﺗﻨﺶ ﺑﺮﺷﻲ ﺑﺎﻻ، ﺑﺎﻋﺚ ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ ﺷﺪﻳﺪ در ﻛﻨﺎره ﻫـﺎ ﻣـﻲ ﺷـﻮﻧﺪ، اﺣـﺪاث ﻣﻲ ﮔﺮدﻧﺪ .  ﻫﺎ ﭘﺮه ﺑﻴﺶ ﺗﺮ در ﻣﺤﻞ ﻫﺎ ﻳﻲ ﻛﻪ ﭘﻮﺷﺶ ﺳﻨﮓ ﭼﻴﻦ ﻗﺎﺑﻞ اﺳﺘﻔﺎده ﺑﻮده وﻟﻲ ﻣﻼﺣﻈﻪ ﻫﺎی زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ ﺑﻴﺶ یﺗﺮ ﻣـﺪ ﻧﻈـﺮ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ، ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮﻧﺪ .  ﭘﺮه ﻫﺎ را ﻣﻲ ﺗﻮان زﻣﺎن ﻫﻢ ﺑﺎ ﺳﻨﮓ رﻳﺰه ﻫﺎی ﻃﻮﻟﻲ ﭘﺎﺷﻨﻪ، ﭘﻮﺷﺶ ﺳﻨﮓ ﭼﻴﻦ و ﻳﺎ ﭘﻮﺷﺶ ﻫﺎ ی ﮔﻴﺎﻫﻲ ﺑﻪ ﻛﺎر ﺑﺮد .  ﻛﺎرآﻳﻲ ﭘﺮه ﻫﺎ در رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎی ﺑﺎ ﻋﺮض ﻣﻘﻄﻊ 9 ﺗﺎ150 ﻣﺘﺮ و ﺑﺎ ﺷﻴﺐ0003 /0 ﺗﺎ05 /0 ﺑﻴﺶ ﺗﺮ اﺳﺖ .  ﺗﻮﺻﻴﻪ ﺷﻮد ﻣﻲ اﻳﻦ ﺳﺎزه ﻫﺎ در رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎی ﺑﺎ ﻧﺴﺒﺖ ﻋﺮض ﺑﻪ ﻋﻤﻖ ﺣﺪاﻗﻞ 12 ﺑﻪ ﻛﺎر روﻧﺪ .  ﭘﺮه ﻫﺎ را ﻣﻲ ﺗﻮان در ﺟﺎﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﺣﻔﻆ ﻫﺮ ﭼﻪ ﺑﻴﺶ ﺗﺮ ﭘﻮﺷﺶ ﮔﻴﺎﻫﻲ ﻛﻨﺎره ﺿﺮورت دارد و ﻳﺎ وﻗﺘﻲ وﺟﻮد زﻳﺴﺘﮕﺎه ﻫﺎی آﺑـﻲ و ﻗﺸﺮﻫﺎی ﻻﻳﻪ ای ﺑﺴﺘﺮ اﻫﻤﻴﺖ ﻓﺮاوان دارﻧﺪ ﺑﻪ ﻛﺎر ﺑﺮد . 250 ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻓﻨﻲ ﻋﻤﻮﻣﻲ ﻛﺎرﻫﺎی ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﺣﻔﺮه ﺣﻔﺮه ﺣﻔﺮه ﺣﻔﺮه ﺧﻄﻮط ﺟﺮﻳﺎن ﺧﻄﻮط ﺟﺮﻳﺎن ﺗﻪ ﻧﺸﻴﻨﻲ رﺳﻮب ﺗﻪ ﻧﺸﻴﻨﻲ رﺳﻮب ﻧﻜﺎت : 1 - ﺗﺠﺮﺑﻪ ﻧﺸﺎن اﺳﺖ داده ﻛﻪ ﭘﺮه ﻫﺎ ﺟﺮﻳﺎن را ﻣﺠﺒﻮر دور ﺑﻪ ﺷﺪن از ﻛﻨﺎره ﻫﺎی ﻣﺠﺮا ﻧﻤﻮده، ﺳﺮﻋﺖ را در ﺳﺎﺣﻞ ﻛﻢ ﻛﺮده و ﺳﺮﻋﺖ را در ﻣﺤﻮر ﻣﺠﺮا اﻓﺰاﻳﺶ ﻣﻲ دﻫﺪ . 2 دو- ﻳﺎ ﺳﺎزه ﺑﻴﺶ ﺗﺮ، ﺟﺮﻳﺎن را ﺑﻴﺶ ﺗﺮ ﺑﻬﺘﺮ و ﻳﻚ از ﺳﺎزه ﻣﻨﻔﺮد ﻛﻨﺘﺮل ﻣﻲ ﻛﻨﻨﺪ . 3 ﻓﺎﺻﻠﻪ- دو ﺑﻴﻦ ﺳﺎزه )ﺑﺎ ﺷﻌﺎع اﻧﺤﻨﺎی ﻛﻢ( دو ﺑﺮاﺑﺮ ﻋﺮض ﻣﺠﺮا ﭘﻴﺸﻨﻬﺎد ﻣﻲ ﺷﻮد. (d ≈ 2W) ﭘﺮه ﻫﺎی ﺳﺎده-اﻟﻒ ﭘﺮه ﻫﺎی ﺑﺎ ﻗﻼب-بJ ﺷﻜﻞ ﺷﻜﻞ13 - 6 - ﺟﺎﻧﻤﺎﻳﻲ ﭘﺮه ﻫﺎی ﺳﺎده و ﭘﺮه ﻫﺎی ﺑﺎ ﻗﻼب J ﺷﻜﻞ ﻋﺎﻣﻞ ﻫﺎ ی ﻃﺮاﺣﻲ ﭘﺮه ﻫﺎ، ﺷﺎﻣﻞ ﻃﻮل، زاوﻳﻪ، ﺗﺮاز ﺗﺎج، ﺷﻴﺐ، اﺑﻌﺎد ﺳﻨﮓ، ﺟﺎی ﮔﺬاری ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺳﻨﮓ ﻫﺎ ی زﻳﺮﻳﻦ و ﻓﺎﺻﻠﻪ ﺑﻴﻦ ﭘﺮه ﻫﺎ در ﺻﻮرت اﺟ ﺮای ﭘﺮه ﻫﺎی ﻣﺘﻮاﻟﻲ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . اوﻟﻴﻦ و اﺻﻠﻲ ﺗﺮﻳﻦ ﻣﻌﻴﺎر ﻫﻴﺪروﻟﻴﻜﻲ در ﻃﺮاﺣﻲ ﭘﺮه ﻫـﺎ، ﺗـﺮاز ﺳـﻄﺢ آب در ﺑـﺪه ﻣﻘﻄـﻊ ﭘـﺮ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ ﭘﺮه . ﻫﺎی ﻋﺮﺿﻲ، ﻣﺴﺘﻘﻞ از ﺑﺪه ﻫﺎی ﺳﻴﻼﺑﻲ ﺑﺎﻻ و ﻋﻤﻖ آزاد ﺑﻮده و ﺗﺜﺒﻴﺖ ﭘﻮﺷﺶ ﮔﻴﺎﻫﻲ ﻛﻨﺎره از ﺗﺮاز ﺑﺪه ﻣﻘﻄﻊ ﭘﺮ ﺗﺎ ﺑـﺎﻻی ﻛﻨﺎره، ﺞ راﻳ ﺗﺮﻳﻦ ﺣﻔﺎﻇﺖ ﻛﻨﺎره ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﻃﻮل ﭘﺮه، ﺣﺪاﻛﺜﺮ ﺑﻴﻦ ﻳﻚ ﭼﻬﺎرم ﺗﺎ ﻳﻚ ﺳﻮم ﻋﺮض ﺑﺪه ﻣﻘﻄﻊ ﭘﺮ رودﺧﺎﻧـﻪ در ﻧﻈـﺮ ﮔ ﺮﻓﺘـﻪ ﻣـﻲ ﺷـﻮد . اﻳـﻦ ﻣﻘـﺪار ﺣـﺪاﻛﺜﺮ، ﺑـ ﺮای رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎی ﻛﻮﭼﻚ ﺻﺎدق اﺳﺖ و ﻫﺮﭼﻪ رودﺧﺎﻧﻪ ﺑﺰرگ ﺗﺮ ﺑﺎﺷﺪ، ﻃﻮل ﭘﺮه در ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ ﺑﺎ ﻋﺮض رودﺧﺎﻧﻪ ﻛﻮﺗﺎه ﺗﺮ در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﻮد ﻣﻲ . ﻋﻤﻠﻜﺮد ﺑﻬﻴﻨﻪ ﭘﺮه ﻫﻨﮕﺎﻣﻲ ﺣﺎﺻﻞ ﻣﻲ آﻳﺪ ﻛﻪ ﭘﺮه ﺑﺎ زاوﻳﻪ ﺑﻴﻦ 20 ﺗﺎ30 درﺟﻪ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﻛﻨﺎره ﺗﺤﺖ ﺣﻔﺎﻇﺖ، ﺑﻪ ﺳﻤﺖ ﺑﺎﻻدﺳﺖ اﺣﺪاث ﺷﺪه ﺑﺎﺷﺪ . اﺳﺘﻔﺎده از زاوﻳﻪ 20 درﺟﻪ ﺑﺎﻋﺚ ﻃﻮﻻﻧﻲ ﺗﺮ ﺷﺪن ﻃﻮل ﭘﺮه ﺷﺪه وﻟﻲ در ﻋﻮض ﻃﻮل ﺑﻴﺶ ﺗـﺮ ی از ﻛﻨـﺎره را ﺣﻔـﻆ ﻣـﻲ ﻛﻨـﺪ . ﻫﻨﮕﺎم ﺟﺎﻧﻤﺎﻳﻲ ﭘﺮه ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﺣﻔﺎﻇﺖ از ﻛﻨﺎره ﻫﺎی ﭘﻞ ﻫﺎ و ﻫﺪاﻳﺖ ﺟﺮﻳﺎن ﺑﻪ وﺳﻂ و ﻛﺎﻫﺶ آﺑﺸﺴﺘﮕﻲ ﻣﻮﺿﻌﻲ در ﭘﺎی ﻛﻮﻟﻪ ﻫـﺎی ﭘـﻞ، ﻳﻚ زاوﻳﻪ 30 درﺟ ﻪ در ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ ﺑﺎ زاوﻳﻪ 20 درﺟﻪ، ﻋﻤﻠﻜﺮد ﺑﻬﺘﺮی از ﺧﻮد ﻧﺸﺎن ﻣﻲ . دﻫﺪ ﺗﺮاز ﭘﺮه در اﻧﺘﻬﺎی ﻣﺘﺼﻞ ﺑﻪ ﻛﻨﺎره ﺗﺤﺖ ﺣﻔﺎﻇﺖ ﺑﺎﻳﺪ ﻫﻢ ﺗﺮاز ﺑﺎ ﺳﻄﺢ آب در ﺣﺎﻟﺖ ﺑﺪه ﻣﻘﻄﻊ ﭘﺮ ﻳﺎ ﺗﺮاز ﭘﺮآﺑﻲ ﺳﺎﻻﻧﻪ ﺑﺎﺷـﺪ . رﻳـﺸﻪ ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ ﺷﺪه در ﻛﻨﺎره ﻧﻴﺰ در ﻫﻤﻴﻦ ﺗﺮاز اﺟﺮا ﺷﻮد ﻣﻲ ﭘﺮه . ﻫﺎ ﺑﺎﻳﺪ رﻳﺸﻪ ای ﺑﻪ ﻃﻮل ﺣﺪاﻗﻞ 3 ﻣﺘﺮ در ﻛﻨﺎره داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﻨﺪ . درﺻـﻮرﺗﻲ ﻛـﻪ ﻓﺼﻞ ﺳﻴﺰدﻫﻢ - ﻫﺎی ﺳﺎزه اﺻﻠﻲ و ﻣﻼﺣﻈﻪ ﻫﺎی ﻃﺮاﺣﻲ و اﺟﺮاﻳﻲ آﻧﻬﺎ 251 ارﺗﻔﺎع ﻛﻨﺎره از ﺗﺮاز ﺳﻄﺢ آب ﺑﺪه ﻣﻘﺎﻃﻊ ﭘﺮ، ﺑﻠﻨﺪﺗﺮ ﺑﺎﺷﺪ اﺣﺪاث ﻳﻚ ﺳﻜﻮ ﻳﺎ ﺗﺮاس و اﺟ ﺮای رﻳﺸﻪ ﭘﺮه در آن ﺗﻮﺻﻴﻪ ﻣﻲ ﮔﺮدد . ﺧﺎﻛﺮﻳﺰی روی ﻣﺴﻴﺮ رﻳﺸﻪ ﭘﺮه، ﻗﺒﻞ از ﺧﺎﻛﺮﻳﺰی ﭘﺸﺖ آن ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر اﺟﺘﻨﺎب و ﭘﻴﺸﮕﻴﺮی از ﻧﺸﺴﺖ و ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ ﻧﺎﺷﻲ از رواﻧ ﺎب ﻫﺎی ﺳﻄﺢ اﻻرﺿﻲ ﻧﻴﺰ ﺗﻮﺻﻴﻪ ﻣﻲ ﮔﺮدد . ﭘﺎﻳﺪاری ﺑﻴﺶ ﺗﺮ و ﻛﻨﺘﺮل ﺑﻬﺘﺮ ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ در ﻗﺴﻤﺖ رﻳﺸﻪ را ﻣﻲ ﺗﻮان ﺑﺎ ﭘﻮﺷﺶ ﮔﻴﺎﻫﻲ ﻳﺎ ﺟﺎی ﮔﺬاری اﻟـﻮار ﺑﻴـﺪ و ﺗـﺸﻜﻴﻞ ﻟﺠـﻦ در ﻣﺤﻞ ﻣﻬﻴﺎ ﻧﻤﻮد . ﺷﻴﺐ ﺗﺎج از ﻃﺮف ﻛﻨﺎره ﺗﺎ ﻧﻮک ﺳﺎزه ﺑﻪ ﺻﻮرت ﺷﻴﺐ دار و ﺑﺎ ﺷﻴﺐ 3 ﺗﺎ7 درﺻﺪ اﺟﺮا ﺷﻮد ﻣﻲ ﭘﺮه . ﻫﺎی ﺑﺎ ﺷﻴﺐ ﺑﻴﺶ ﺗﺮ ﻣﺎﻧﻨﺪ اﭘﻲ ﻫﺎ ﻋﻤﻞ ﻧﻤﻮده و اﺛﺮﻫﺎی ﻣﺘﻔﺎوﺗﻲ ﺑﺮ آﺑﺸﺴﺘﮕﻲ ﻣﻮﺿﻌﻲ و ﺳﺮﻋﺖ ﺟﺮﻳﺎن دارﻧﺪ . در ﺷﻜﻞ )13 - 7( ، ﻧﺤﻮه اﺳﺘﻔﺎده از ﭘﺮه ﻫﺎی ﻣﺴﺘﻐﺮق ﻧﺸﺎن داده ﺷﺪه اﺳﺖ . ﻣﻘﻄﻊA-A ﻋﺮض رﻳﺸﻪ رض ع ﭘﺮه ﺑﺎﻻی ﻛﻨﺎره ﺑﺎﻻی ﻛﻨﺎره ﻛﻨﺎره ﭘﻨﺠﻪ ﺧﻄﻮط ﺟﺮﻳﺎن ﻧﺼﺐ ﺗﻴﺮک رﻳﺸﻪ ﺗﺨﺘﻪ ﺳﻨﮓ، ﺳﻨﮓ ﺮﻛﺮدن ﺑﺎ ﺧﺎکو ﭘ ﺗﺮاس در ﺗﺮاز ﺣﺪاﻛﺜﺮ ﺟﺮﻳﺎن ﺳﺎﻻﻧﻪ ﺗﻴﺮک ﻛﻮﺑﻲ اﺧﺘﻴﺎری ﺗﻮﺿﻴﺤﺎت: 1 ﺳﻨﮓ ﻫﺎی- ﻧﺴﺒﺘﺎ ﺑﺰرگ ﺗﺨﺖ و در ﻗﺴﻤﺖ ﺗﺤﺘﺎﻧﻲ در ﺑﺎﻳﺪ ﺳﺎزه ﻋﻤﻘﻲ ﻣﻌﺎدل ﺣﺪاﻛﺜﺮ دو ﻣﻘﺪار ﮔﻴﺮ ﻗﺮار زﻳﺮ د: ﺣﺪاﻛﺜﺮ- ﻋﻤﻖ ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ ﺑﺮای ﺷﺪه آﺑﺸﺴﺘﮕﻲ و در اﻣﺘﺪاد ﺧﻂ اﻟﻘﻌﺮ دو- ﺑﺮاﺑﺮ ﻗﻄﺮ ﻣﺘﻮﺳﻂ ﻣﺼﺎﻟﺢ ﭘﺮه ﺳﻨﮕﻲ 2 آب ﺷﺴﺘﮕﻲ- ﺑﻴﺶ از ﻣﻘﺪار ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ را ﺷﺪه ﻣﻲ ﺗﻮان ﺑﺎ ﻗﺮاردادن ﺳﻨﮓ ﻳﺎ ژﺋﻮﺗﻜﺴﺘﺎﻳﻞ ﻳﺎ ﻻﻳﻪ زﻳﺮ در اﺳﺘﻔﺎده ﺳﻨﮓ از داﻧﻪ ﺑﻨﺪی ﺷﺪه، ﺗﺎﺣﺪی ﻛﺎﻫﺶ . داد اﻓﺰاﻳﺶ ارﺗﻔﺎع ﭘﺮه ﺑﻪ ﻣﻴﺰان15ﺳﺎﻧﺘﻲ ﻣﺘﺮ ﺑﻴﺶ ﺗﺮاز از ﺣﺪاﻛﺜﺮ ﺟﺮﻳﺎن ﺳﺎﻻﻧﻪ، ﺑﺎﻋﺚ اﻓﺰاﻳﺶ ﻛﻨﺘﺮل ﻫﻴﺪروﻟﻴﻜﻲ ﻣﻲ ﺷﻮد. ﺗﺮاس در ﺗﺮاز ﺣﺪاﻛﺜﺮ ﺟﺮﻳﺎن ﺳﺎﻻﻧﻪ رﻳﺸﻪ ﺣﺪاﻛﺜﺮ ﺗﺮاز ﺟﺮﻳﺎن ﺳﺎﻻﻧﻪ ﻣﻘﺪار ﻣﻄﻠﻮب ﺷﻴﺐ3 ﺗﺎ7 درﺻﺪ 3 ﻣﺘﺮ ﺷﻜﻞ13 - 7 - ﻧﺤﻮه اﺳﺘﻔﺎده از ﭘﺮه ﻫﺎی ﻣﺴﺘﻐﺮق در ﺻﻮرت اﻣﻜﺎن ﭘﺮه ﻫﺎ ﺑ ﺎﻳﺪ ﺑﺎ ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺳﻨﮕﻲ داﻧﻪ ﺑﻨﺪی ﺷﺪه ) ﺑﺎ ﻗﺎﺑﻠﻴﺖ ﺧﻮدرﻳﺰﺷﻲ ( ﺳﺎﺧﺘﻪ ﺷﻮﻧﺪ . ﭼﻨﻴﻦ ﺳـﺎﺧﺘﺎر ﻣـﺼﺎﻟﺤﻲ، ﭘﺎﺷـﻨﻪ ﺳﺎزه را در ﻫﺮﮔﻮﻧﻪ ﺣﻔﺮه ﻧﺎﺷﻲ از آﺑﺸﺴﺘﮕﻲ ، ﭘﺎﻳﺪار ﻧﮕﻪ ﻣﻲ دارد . در ﺟﺎﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ آﺑﺸﺴﺘﮕﻲ ﺑﻴﺶ ﺗﺮ و ﺑﺰرگ ﺗـﺮ ی ﭘـﻴﺶ ﺑﻴﻨـﻲ ﻣـﻲ ﺷـﻮد ، ﻣﻲ ﺗﻮان ﺳﻨﮓ ﺑﻴﺶ ﺗﺮ ی را ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﺗﻌﺮﻳﺾ ﺗﺎج ﺳﺎزه ﺑﻪ ﻛﺎر ﺑﺮد ﭘﺮه . ﻫﺎی ﺳﺎﺧﺘﻪ ﺷﺪه ﺑﺮ روی ﻣﺼﺎﻟﺢ ﻓﺎﻗﺪ ﺷﻦ، ﺑـﺮ اﺛـﺮ ﺷـﺴﺘﻪ ﺷـﺪن ذره ﻫﺎی ﻣﺎﺳﻪ از زﻳﺮ ﺳﻨﮓ ﻫﺎ ی ﺳﺎزه ﻧﺸﺴﺖ ﻣﻲ ﻧﻤﺎﻳﻨﺪ . ﺑﺪﻳﻦ ﻣﻨﻈﻮر ﻳﻚ ﻻﻳﻪ ﻓﻴﻠﺘﺮ در زﻳﺮ ﺳﺎزه ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ ﺷﻮد ﻣﻲ . در ﺳﺎزه ﻫـﺎﻳﻲ ﻛـﻪ ﺑﺪون ﻻﻳﻪ ﻓﻴﻠﺘﺮ ﺑﺮ روی ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺷﻨﻲ و ﻣﺎﺳﻪ ای ﺳﺎﺧﺘﻪ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ، ﻣﻘﺪاری ﺳﻨﮓ ﺧﻮ درﻳﺰﺷﻲ اﺿﺎﻓﻲ در ﻃﺮاﺣﻲ ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ ﺷﻮد ﻣﻲ . اﻳـﻦ ﻣﻘﺪار ﺳﻨﮓ اﺿﺎﻓﻪ از ﻃﺮﻳﻖ ﺗﻌﺮﻳﺾ و ﻛﺎﻫﺶ ﺗﺮاز ﺗﺎج ﺳﺎزه و اﻓﺰاﻳﺶ ﻣﻘﻄﻊ ﺗﻤﺎس ﺳﺎزه ﺑﺎ ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺑﺴﺘﺮ )2 ﺗﺎ4 ﻣﺘﺮ ( ﻓﺮاﻫﻢ ﻣﻲ . آﻳﺪ ﭘﺮه ﻫﺎی ﻃﺮاﺣﻲ ﺷﺪه ﺑﺎ ﻋﺮض زﻳﺎد و ﺗﺮاز ﻛﻢ ﺗﺎج و ﺑﺎ ﻣﺼﺎﻟﺢ داﻧﻪ ﺑﻨﺪی ﺿـﻌﻴﻒ، ﭘﺘﺎﻧـﺴﻴﻞ آﺑﺸـﺴﺘﮕﻲ در رودﺧﺎﻧـﻪ ﻫـﺎی ﺑـﺎ ﺑـﺴﺘﺮ ﻣﺎﺳﻪ ای را ﻛﺎﻫﺶ ﻣﻲ دﻫﻨﺪ . در رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎی ﺑﺎ ﻻﻳﻪ ﻫﺎی ﻋﻤﻴﻖ ﻣﺎﺳﻪ در ﺑﺴﺘﺮ، اﺟ ﺮای ﭘﺮه ﻫﺎ ﺑﺎ ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺳﻨﮕﻲ ﺑﺎ داﻧﻪ ﺑﻨﺪی ﺧﻮب ) ﺷـﺎﻣﻞ 252 ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻓﻨﻲ ﻋﻤﻮﻣﻲ ﻛﺎرﻫﺎی ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﻣﺼﺎﻟﺢ رﻳﺰﺗﺮ ﻛﻪ ﺑﺎﻋﺚ ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی از ﺣﺮﻛﺖ ﻣﺎﺳﻪ از ﻓﻀﺎی ﺑﻴﻦ ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺑﺰرگ ﺗﺮ ﺷﺪه ، ( آﺑﺸﺴﺘﮕﻲ ﻧﺎﻣﻨﺎﺳﺐ ﺑﻪ دﺳﺖ آﻣﺪه را دﻓﻊ ﻛﺮده ﻳﺎ ﻛﺎﻫﺶ ﻣ . دﻫﺪ ﻲ اﺑﻌﺎد ﺳﻨﮓ ﻫﺎ ی ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﺑﺴﺘﮕﻲ ﺑﻪ ﺷ ﺮاﻳ ﻂ رودﺧﺎﻧﻪ و ﻣﻴﺰان ﺳﺮﻋﺖ و ﺗﻨﺶ ﻫﺎ ی ﺑﺮﺷﻲ دارد . ﺳـﻨﮓ ﻫـﺎ ی زﻳـﺮﻳﻦ ﭘﻨﺠـﻪ ﺑﺎﻳـﺪ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﻣﺘﻮﺳﻂ ﺳﻨﮓ ﻫﺎ ی ﺑﻪ ﻛﺎر رﻓﺘﻪ در ﺑﺪﻧﻪ ﺳﺎزه اﺻﻠﻲ، ﺳﻨﮕﻴﻦ ﺗﺮ، درازﺗﺮ و ﭘﻬﻦ ﺗﺮ ﺑﺎﺷﻨﺪ . در رودﺧﺎﻧـﻪ ﻫـﺎی ﻣﺎﺳـﻪ ای، ﻳـﻚ ﻻﻳـﻪ اﺿﺎﻓﻲ از ﺳﻨﮓ ﻫﺎ ی زﻳﺮﻳﻦ ﭘﻨﺠﻪ1 ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﺟﺒﺮان آﺑﺸﺴﺘﮕﻲ اﺿﺎﻓﻲ ﺿﺮوری ﺑﺎﺷـﺪ . ﺣﺘـﻲ در رودﺧﺎﻧـﻪ ﻫـﺎی ﻛﻮﭼـﻚ ﺑـﺎ ﻣﺼﺎﻟﺢ ﻣﺎﺳﻪ ای، ﻋﻤﻖ آﺑﺸﺴﺘﮕﻲ ﻣﻌﺎدل ﺣﺪود 2 ﻣﺘﺮ در ﻧﺰدﻳﻜﻲ ﭘﺮه ﻫﺎ، ﻏﻴﺮﻣﺤﺘﻤﻞ ﻧﻤﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﺗﻮﺻﻴﻪ ﺷﻮد ﻣﻲ ﻓﺎﺻﻠﻪ ﺑﻴﻦ دو ﭘﺮه ﻣﺘﻮاﻟﻲ، ﻣﻌﺎدل دو ﺑﺮاﺑﺮ ﻋﺮض رودﺧﺎﻧﻪ در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﻮد . ﻫﻨﮕﺎم ﻛﺎر ﺑﺮد ﭘﺮه ﻫﺎ در ﻗﻮس ﺧـﺎرﺟﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﺗﻮﺻﻴﻪ ﺷﻮد ﻣﻲ اوﻟﻴﻦ ﭘﺮه ﺑﺎﻻدﺳﺖ در ﻣﺤﻠﻲ ﻛﻪ ﺟﺮﻳﺎن رودﺧﺎﻧﻪ در ﺣﺎل ﺗﺨﺮﻳﺐ ﻛﻨﺎره ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ، اﺣﺪاث ﺷـﻮد و ﭘـﺮه ﺑﻌـﺪی در ﻣﺤﻞ ﺑﺮﺧﻮرد ﺟﺮﻳﺎن ﻣﻨﺤﺮف ﺷﺪه ﺗﻮﺳﻂ ﭘﺮه اول ﺑﻪ ﻛﻨﺎره، اﺣﺪاث ﮔﺮدد . در اﻳﻦ روش ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻓﺎﺻﻠﻪ ﻃﺮاﺣﻲ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺮاﺳﺎس زاوﻳﻪ ﺟﺮﻳﺎن، ﻋﻤﻖ و ﺟﻬﺖ ﺟﺮﻳﺎن ﺻﻮرت ﭘﺬﻳﺮد ﺑﻪ . ﻋﻨﻮان ﻳﻚ ﻗﺎﻋﺪه ﻛﻠﻲ در رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎی ﻛﻮﭼﻚ ﺗﺎ ﻣﺘﻮﺳﻂ ﺑﺎ ﻋﺮض ﺗﺮ ﻛﻢ از 20 ﻣﺘﺮ، ﭘـﺮه ﻫـﺎ ﺑـﻪ ﻓﻮاﺻﻞ ﺗﻘﺮﻳﺒﺎ دو ﺑﺮاﺑﺮ ﻋﺮض رودﺧﺎﻧﻪ ﺑﻮده و ﻳﻚ ﺳﻮم ﻋﺮض را درﺑﺮ ﻣﻲ ﮔﻴﺮﻧﺪ . در ﺻﻮرت ﻛﺎرﺑﺮد ﭘﺮه ﻫﺎ در وﺳﻂ ﺑﺴﺘﺮ رودﺧﺎﻧﻪ ﻓﺮم آﺑﺮاه ﺣﻮﺿﭽﻪ ﺗﺸﻜﻴﻞ ﮔﺮدﻳﺪه و ﻧﻴﺰ اﻓﺰاﻳﺶ رﺳﻮب ﮔـﺬاری در ﺑﺎﻻدﺳـﺖ ﭘﺪﻳـﺪ ﻣﻲ آﻳﺪ ﻛﻪ از ﺗﺮ ﻣﻬﻢ ﻳﻦ ﻣﺰاﻳﺎی زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ اﺳﺘﻔﺎده از ﭘﺮه ﻫﺎ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ . ﭘﺮه ﻫﺎ را ﻣﻲ ﺗﻮان از ﺑﺎﻻی ﻛﻨﺎره ﻫﺎ و ﺑﺪون ﻧﻴﺎز ﺑﻪ اﺻﻼح ﺷﻴﺐ ﺳﺎﺣﻞ اﺟﺮا ﻧﻤﻮد . اﮔﺮ ﭘﺮه ﻫﺎ ﺑﻪ ﻧﺤﻮ ﻣﻨﺎﺳﺒﻲ در ﻛﻨﺎره ﻫﺎ ﻗﻔـﻞ ﻧـﺸﺪه ﺑﺎﺷﻨﺪ، اﺣﺘﻤﺎل ﺗﺨﺮﻳﺐ آﻧﻬﺎ وﺟ ﻮد دارد . زاوﻳﻪ و ﺗﺮاز ﺗﺎج ﻧﺎﻣﻨﺎﺳﺐ ﭘﺮه ﻫﺎ ﻧﻴﺰ ﺑﺎﻋﺚ اﻧﺤﺮاف ﺟﺮﻳﺎن ﺑﻪ ﻣﺴﻴﺮی ﻧﺎﺧﻮاﺳﺘﻪ ﺷـﺪه و ﻓﺮﺳـﺎﻳﺶ در ﭘﺎﻳﻴﻦ دﺳﺖ ﺳﺎزه آﻏﺎز ﻳﺎ ﺗﺸﺪﻳﺪ .ﺷﻮد ﻣﻲ در ﺻﻮرت ﻧﻴﺎز ﺑﻪ ﺳﻨﮓ ﻫﺎ ی زﻳﺮﻳﻦ ﭘﻨﺠﻪ، ﺣﻔﺮ ﺗﺮاﻧﺸﻪ ﺟﻬﺖ اﺟ ﺮای ﭘﻨﺠﻪ ﺿﺮوری ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﻋﻤﻖ ﺗﺮاﻧﺸﻪ ﺑﺮ ﺣﺴﺐ ﻧﻮع ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺑﺴﺘﺮ ﻣﺘﻔﺎوت ﻣﻲ . ﺷﺪﺑﺎ در ﻳﻚ رودﺧﺎﻧﻪ ﺑﺎ ﺑﺴﺘﺮ ﺷﻦ و ﻗﻠﻮه ﺳﻨﮕﻲ، ﻋﻤﻖ، ﻣﻌﺎدل دو ﺑﺮاﺑﺮ ﻣﺘﻮﺳﻂ ﻗﻄﺮ ﺳـﻨﮓ ﻫـﺎ ی ﺑﺪﻧـﻪ ﭘـﺮه ﺑـ ﺮای ﺗﺮاﻧـﺸﻪ ﺗﻮﺻﻴﻪ ﺷﻮد ﻣﻲ . ﺳﻨﮓ ﻫﺎ ی ﭘﻨﺠﻪ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺎ ﻓﺎﺻﻠﻪ ﺑﺮاﺑﺮ ﻳﻚ ﺳﻮم ﻗﻄﺮ ﺧﻮد ﺟﺎی ﮔﺬاری ﺷﻮﻧﺪ ﺗﺎ ﺑﺘﻮاﻧﻨﺪ در ﺻﻮرت رﻳﺰش ﺳﻨﮓ ﻫـﺎ ی ﺳـﺎزه اﺻﻠﻲ، ﻗﻔﻞ ﺷﺪه و ﭘﺎﻳﺪاری ﺧﻮد را ﺣﻔﻆ ﻧﻤﺎﻳﻨﺪ . در ﺑﺴﺘﺮﻫﺎی ﻣﺎﺳﻪ ای، ﻋﻤﻖ ﺗﺮاﻧﺸﻪ ﺑﺎﻳﺪ ﺣﺪود ﭼﻬﺎر ﺑﺮاﺑﺮ ﻣﺘﻮﺳﻂ ﻗﻄﺮ ﺳﻨﮓ ﻫﺎ ی ﺑﺪﻧـﻪ اﺻﻠﻲ ﺳﺎزه ﺑﻮده و ﺳﻨﮓ ﻫﺎ ی ﭘﻨﺠﻪ ﺑﺪون ﻓﺎﺻﻠﻪ از ﻫﻢ ﻗﺮار ﮔﻴﺮﻧﺪ . ﺗﻌﺒﻴﻪ ﻳﻚ ﻻﻳﻪ ﻓﻴﻠﺘﺮ زﻳﺮ ﺳﻨﮓ ﻫـﺎ ی ﭘﻨﺠـﻪ در ﺑـﺴﺘﺮﻫﺎی ﻣﺎﺳـﻪ ای ﺗﻮﺻﻴﻪ ﻣﻲ ﮔﺮدد . ﻳﻚ ﭘﺮه ﻃﻮﻟﻲ ﺣﺪودا ﻣﻌﺎدل دو ﺑﺮاﺑﺮ ﻃﻮل ﺧﻮد، از ﻛﻨﺎر ه رودﺧﺎﻧﻪ ﻣﺤﺎﻓﻈﺖ ﻣﻲ ﻛﻨﺪ و ﺗﺤﺖ ﺷ ﺮاﻳ ﻂ ﻣﻨﺎﺳﺐ، ﻫﺰﻳﻨﻪ ﭘﺮه ﻫﺎی ﺳـﻨﮕﻲ در ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ ﺑﺎ ﭘﻮﺷﺶ ﺳﻨﮓ ﭼﻴﻦ ﺮایﺑ) ﻃﻮﻟﻲ ﻛﻪ ﭘﻮﺷﺶ ﺳﻨﮓ ﭼﻴﻦ ﺣﻔﺎﻇﺖ ﻣﻲ (ﻛﻨﺪ ، ﻧﺼﻒ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﻫﺎ ﭘﺮه ﻋﻤﻮﻣﺎ ﺑﺎ ﺳﻨﮓ ﻫﺎ ی داﻧﻪ ﺑﻨﺪی ﺷﺪه ﺳﺎﺧﺘﻪ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . از ﻣﺼﺎﻟﺢ ﭼﻮﺑﻲ ﺑﻪ ﺻﻮرت اﻟﻮار و ﻳـﺎ ﺗﺮﻛﻴﺒـﻲ از اﻟـﻮار و ﻣـﺼﺎﻟﺢ ﺳـﻨﮕ ﻲ ﺟﻬﺖ ﺳﺎﺧﺖ ﭘﺮه ﻫﺎ ﻧﻴﺰ اﺳﺘﻔﺎده ﺷﻮد ﻣﻲ . ﻳﻚ دﺳﺘﮕﺎه ﺣﻔﺎری ﺧﺎک ) ﺑﺮداری ( ﻣﻌﻤﻮﻻ ﺮای ﺑ ﺣﻔﺮ ﻣﺴﻴﺮ رﻳﺸﻪ و ﺟﺎی ﮔﺬاری ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺳﻨﮕﻲ ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . اﺧﻴﺮا ﭘﺮه ﻫﺎﻳﻲ ﺑﺎ ﭘﺎرﭼﻪ ﻫﺎی ژﺋﻮﺗﻜﺴﺘﺎﻳﻞ ) ﮔﻮﻧﻲ ( ﻛﻪ ﺑﺎ ﻣﺼﺎﻟﺢ ﻣﺎﺳﻪ ای ﭘﺮ ﺷﺪه اﻧﺪ، ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮارﮔﺮﻓﺘﻪ اﻧﺪ ﻛﻪ ﺑـﻪ آﻧﻬﺎ ﭘﺮه ﻫ ﺎی ژﺋﻮﺑﺮم ﻣﻲ ﮔﻮﻳﻨﺪ . 1- Footer ﻓﺼﻞ ﺳﻴﺰدﻫﻢ - ﻫﺎی ﺳﺎزه اﺻﻠﻲ و ﻣﻼﺣﻈﻪ ﻫﺎی ﻃﺮاﺣﻲ و اﺟﺮاﻳﻲ آﻧﻬﺎ 253 13 - 6 - ﺗﺎﺳﻴﺴﺎت اﻧﺤﺮاف و آﺑﮕﻴﺮی از رودﺧﺎﻧﻪ ﺗﺎﺳﻴﺴﺎت آﺑﮕﻴﺮی از رودﺧﺎﻧﻪ ﻣﻌﻤﻮﻻ ﺑﺎ ﺳﺪﻫﺎی اﻧﺤﺮاﻓﻲ و ﻳﺎ در ﺻﻮرت وﺟﻮد ﺷ ﺮاﻳ ﻂ ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺑﺪون ﻧﻴﺎز ﺑـﻪ ﺳـﺪ اﻧﺤﺮاﻓـﻲ اﺣـﺪاث ﻣﻲ ﮔﺮدﻧﺪ ﺮاﻳﺷ . ﻂ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ از ﻧﻈﺮ اﺑﻌﺎد و ﺑﺪه ﻋﺒﻮری، ﻧﺴﺒﺖ ﺑﺪه اﻧﺤﺮاف ﺑﻪ ﺑﺪه رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ و ﺗﻐﻴﻴﺮات ﻋﻤـﻖ آب در ﺷـ ﺮاﻳ ﻂ ﺣـﺪاﻗﻞ و ﺣﺪاﻛﺜﺮ آﺑﺪﻫﻲ از ﻋﻮاﻣﻞ ﻣﻮﺛﺮ در اﻧﺘﺨﺎب ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ آﺑﮕﻴﺮی ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . در رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎی ﺑﺎ ﺷﻴﺐ ﻣﻼﻳﻢ در ﺷ ﺮاﻳ ﻄﻲ ﻛﻪ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﺪه اﻧﺤﺮاﻓﻲ ﺑﻪ ﺣﺪاﻗﻞ ﺑﺪه رودﺧﺎﻧﻪ، ﺗﺮ ﻛﻢ از 25 درﺻﺪ و ﺣﺪاﻗﻞ ﻋﻤﻖ ﺟﺮﻳﺎن در ﻣﺠﺎورت دﻫﺎﻧﻪ آﺑﮕﻴﺮ ﺣﺪود 5/1 ﻣﺘﺮ ﺑﺎﺷﺪ، ﻣﻲ ﺗـﻮ ان ﺑـﺪون اﺳـﺘﻔﺎده از ﺳـﺪ اﻧﺤﺮاﻓـﻲ از رودﺧﺎﻧـﻪ آﺑﮕﻴـﺮی ﻧﻤـﻮد ﻛـﻪ ﺑـﻴﺶ ﺗـﺮ در رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎی ﺑﺰرگ و ﭘﺮآب اﻣﻜﺎن ﭘﺬﻳﺮ اﺳﺖ . 13 - 6 - 1 - ﺳﺪ اﻧﺤﺮاﻓﻲ ﺳﺪ اﻧﺤﺮاﻓﻲ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﺑﺎﻻﺑﺮدن ﺳﻄﺢ آب رودﺧﺎﻧﻪ و اﻧﺤﺮاف آن ﺑﻪ ﺳﻤﺖ ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ اﻧﺘﻘﺎل و ﻳﺎ ﺣﻮﺿﭽﻪ اﻳﺴﺘﮕﺎه ﭘﻤﭙﺎژ و ﻫﺪاﻳﺖ آب از ﻃﺮﻳﻖ درﻳﭽﻪ آﺑﮕﻴﺮ ﺑﻪ آﺑﺮ اه ﻫﺪاﻳﺖ ﻛﻨﻨﺪه آب اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲ ﮔﺮدد . ﻣﻌﻤﻮﻻ در ﻣﺠﺎورت آﺑﮕﻴﺮ ﻳﻚ ﻣﺠ ﺮای ﺗﺨﻠﻴﻪ رﺳﻮب ﻛﻪ ﺗﻮﺳﻂ درﻳﭽـﻪ ﻛﻨﺘﺮل ﺷﻮد ﻣﻲ ﺮای ﺑ دﻓﻊ رﺳﻮب ﻫﺎ ی ﺑﺎر ﺑﺴﺘﺮ اﻧﺒﺎﺷﺘﻪ ﺷﺪه در ﺟﻠﻮی دﻫﺎﻧﻪ آﺑﮕﻴﺮ، ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴـﺮد . در ﻣﻮاﻗـﻊ ﺳـﻴﻼﺑﻲ ﺑـﺪه ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز آﺑﻴﺎری ﺗﻮﺳﻂ درﻳﭽﻪ ﻫﺎی آﺑﮕﻴﺮ ﻛﻨﺘﺮل ﺷﺪه و ﺑﻘﻴﻪ ﺟﺮﻳﺎن از روی ﺳﺮرﻳﺰ ﺳﺪ اﻧﺤﺮاﻓﻲ ﻋﺒﻮر ﻣﻲ . ﻛﻨﺪ ﺳﺪ اﻧﺤﺮاﻓﻲ ﺷـﺎﻣﻞ ﻳـﻚ ﺳﺮرﻳﺰ روﮔﺬر آزاد ﻳﺎ درﻳﭽﻪ ای ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﻛﻞ ﻋﺮض ﺟﺮﻳﺎن را درﺑﺮﮔﻴﺮد . ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ از ﻛﻞ ﺗﺎج ﺳﺪ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﺳﺮرﻳﺰ اﺳـﺘﻔﺎده ﻧﺸﻮد، ﻗﺴﻤﺘﻲ ﻛﻪ ﺟﺰء ﺳﺮرﻳﺰ ﻧﻴﺴﺖ، ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ از ﺟﻨﺲ ﺧﺎک، ﺳﻨﮓ، ﺑﺘﻦ ﻳﺎ ﺑﺘﻦ ﻣـﺴﻠﺢ ﺳـﺎﺧﺘﻪ ﺷـﻮد . ﺳـﺪﻫﺎی اﻧﺤﺮاﻓـﻲ ﻋـﻼوه ﻛﻪ ﺮاﻳﻦﺑ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﺗﺎﻣﻴﻦ ﻣﻄﻤﺌﻦ آب ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز ﺷﺒﻜﻪ ﻫﺎی آﺑﻴﺎری، ﺷﺮب و ﺻﻨﻌﺖ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮﻧﺪ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﻨـﺪ ﺑـ ﺮای اﻧﺤـﺮاف ﺳﻴﻼب ﻣﺎزاد ﺑﺮ ﻇﺮﻓﻴﺖ رودﺧﺎﻧﻪ ﺑﻪ ﻛﺎﻧﺎل ﺳﻴﻼب روی اﺣﺪاﺛﻲ، ﻧﻴﺰ ﻃﺮاﺣﻲ و اﺟﺮا ﮔﺮدﻧﺪ . ﺑﻪ ﻃﻮرﻛﻠﻲ ﺳﺮرﻳﺰ ﺳﺪﻫﺎی اﻧﺤﺮاﻓﻲ را ﻣﻲ ﺗﻮان ﺑﻪ دو ﻧﻮع ﺳﺮرﻳﺰ آزاد و ﺳﺮرﻳﺰ درﻳﭽﻪ دار ﺗﻘﺴﻴﻢ ﺑﻨﺪی ﻧﻤﻮد . در ﺳﺪﻫﺎی اﻧﺤﺮاﻓـﻲ ﺑـﺎ ﺳﺮرﻳﺰ آزاد، آب اﺿﺎﻓﻲ ﺑﻪ ﻃﻮر آزاد از روی ﺳﺮرﻳﺰ ﻋﺒﻮر ﻧﻤﻮده و وارد ﺣﻮﺿﭽﻪ آراﻣﺶ ﺷﻮد ﻣﻲ . ﻫﻤﺮاه ﺳﺪ، ﻳﻚ ﻣﺠـ ﺮای ﺗﺨﻠﻴـﻪ رﺳـﻮب ﻃﺮاﺣﻲ ﺷﻮد ﻣﻲ ﻛﻪ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ از ﭼﻨﺪ درﻳﭽﻪ ﺗﺸﻜ ﻴﻞ ﮔﺮدد . ﺳﺪﻫﺎی اﻧﺤﺮاﻓﻲ ﺑﺎ ﺳﺮرﻳﺰ درﻳﭽﻪ دار، ﺗﻮﺳﻂ درﻳﭽﻪ ﻛﻨﺘﺮل ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ و ﻣﻲ ﺗﻮان در زﻣﺎﻧﻲ ﻛﻪ ﺑﺪه رودﺧﺎﻧﻪ ﺳﻴﻼﺑﻲ ﺑﺎﺷـﺪ آﻧﻬـﺎ را ﺑـﺎز ﻧﻤﻮد و ﺳﻄﺢ آب را ﭘﺎﻳﻴﻦ آورد . ﺑﻪ اﻳﻦ ﺗﺮﺗﻴﺐ ﻣﻲ ﺗﻮان از ارﺗﻔﺎع ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ ﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﺣﻔﺎﻇﺖ ﺳﻮاﺣﻞ در ﺑﺮاﺑﺮ اﻓﺰاﻳﺶ ارﺗﻔﺎع آب در زﻣﺎن ﺳ ﻴﻼب اﺣﺪاث ﻣﻲ ﮔﺮدﻧﺪ، ﻛﺎﺳﺖ . ﺳﺪﻫﺎی ﻻﺳﺘﻴﻜﻲ 1 و ﺳﺪﻫﺎی اﻧﺤﺮاﻓﻲ ﺑﺎز ﻧﻴﺰ دا رای ﻋﻤﻠﻜﺮد ﻣﺸﺎﺑﻪ ﺳﺪﻫﺎی اﻧﺤﺮاﻓﻲ درﻳﭽﻪ دار ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ . ﺳﺪﻫﺎی اﻧﺤﺮاﻓـﻲ ﺑـﺎز از ﻳﻚ ﺳﺮی درﻳﭽﻪ ﻫﺎﻳﻲ در ﻛﻨﺎر ﻫﻤﺪﻳﮕﺮ ﺗﺸﻜﻴﻞ ﺷﺪه ﻛﻪ ﺑﻴﻦ آﻧﻬﺎ دﻳﻮارﻫﺎی ﺟﺪاﻛﻨﻨﺪه ﻗﺮارداده ﺷﻮد ﻣﻲ . اﻳﻦ درﻳﭽﻪ ﻫﺎ ﺗﺎ ﻛـﻒ رودﺧﺎﻧـﻪ اداﻣﻪ دارﻧﺪ . در ﺳﺪﻫﺎی اﻧﺤﺮاﻓﻲ ﺑﺎز، ﻣﺠ ﺮای ﺗﺨﻠﻴﻪ رﺳﻮب ﻫﺎ ﺟﺪاﮔﺎﻧﻪ ﻻزم ﻧﻴﺴﺖ زﻳﺮا رﺳـﻮب ﻫـﺎ ﻣـﻲ ﺗﻮاﻧﻨـﺪ ﺑـﻪ ﻃـﻮر ﻣـﺴﺘﻘﻴﻢ از زﻳـﺮ درﻳﭽﻪ ﻫﺎ ﻋﺒﻮر ﻛﻨﻨﺪ . در زﻣﺎن ﻫﺎ ی ﺳﻴﻼﺑﻲ ﻣﻲ ﺗﻮان ﻛﻠﻴﻪ درﻳﭽﻪ ﻫﺎ را ﺑﺎز ﻧﮕﻬﺪاﺷﺖ . اﻳﻦ ﻧﻮع ﺳﺪﻫﺎ در ﻣﻨﺎﻃﻘﻲ ﻛﻪ ﺑﺎر رﺳـﻮب ﻫـﺎ ﺧﻴﻠـﻲ زﻳﺎد ﺑﺎﺷﺪ، ﻣﻨﺎﺳﺐ ا ﺳﺖ . ﻻزم ﺑﻪ ذﻛﺮ اﺳﺖ ﻛﻪ اﻳﻦ ﺳﺪﻫﺎ ﮔﺮان ﻫﺴﺘﻨﺪ و ﻧﻴﺎز ﺑﻪ ﻛﻨﺘﺮل و ﻧﮕﻬﺪاری دارﻧﺪ درﺻﻮرﺗﻲ ﻛﻪ ﺳﺪﻫﺎی اﻧﺤﺮاﻓﻲ 1 - Rubber Dams 254 ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻓﻨﻲ ﻋﻤﻮﻣﻲ ﻛﺎرﻫﺎی ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ رودﺧﺎﻧﻪ روﮔﺬر ﻧﻴﺎز ﺑﻪ ﻛﻨﺘﺮل ﻧﺪاﺷﺘﻪ و ارزان ﺗﻤﺎم ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . ﺷﻜﻞ )13 - 8( ، ﻧﻤﻮﻧﻪ ﭘﻼن ﺳﺪ اﻧﺤﺮاﻓـﻲ ﺑـﺎ ﺳـﺮرﻳﺰ آزاد و ﺗﺎﺳﻴـﺴﺎت ﺟـﺎﻧﺒﻲ آن را ﻧﺸﺎن داده اﺳﺖ . ﺣﻮﺿﭽﻪ ﻫﺎی رﺳﻮب ﮔﻴﺮ ﺳﻜﻮی ﺧﺎﻛﻲ آﺑﮕﻴﺮ دﻳﻮار ﺣﺎﻳﻞ ﺑﺎﻻدﺳﺖ دﻫﺎﻧﻪ آﺑﮕﻴﺮ ﻣﺠﺎری ﺗﺨﻴﻠﻪ رﺳﻮب ﺳﺮرﻳﺰ آزاد ﺣﻮﺿﭽﻪ آراﻣﺶ دﻳﻮار ﺣﺎﻳﻞ ﺑﺎﻻدﺳﺖ ﺳﻜﻮی ﺧﺎﻛﻲ ﺣﻔﺎﻇﺖ ﻫﺎی ﺳﻨﮓ ﭼﻴﻦ ﭘﺎﻳﻴﻦ دﺳﺖ ﺑﻪ ﻃﺮف ﻛﺎﻧﺎل اﻧﺘﻘﺎل ﭘﻠﻜﺎن ﻣﺎﻫﻲ رو ﺣﻔﺎﻇﺖ ﻫﺎی ﺳﻨﮓ ﭼﻴﻦ ﭘﺎﻳﻴﻦ دﺳﺖ ﺟﻬﺖ ﺟﺮﻳﺎن ﻛﻒ ﺑﻨﺪ ﺣﻔﺎﻇﺘﻲ ﭘﺎﻳﻴﻦ دﺳﺖ )ﺑﻠﻮک ﻫﺎی ﺑﺘﻨﻲ( ﺣﻔﺎﻇﺖ ﺳﻨﮓ ﭼﻴﻦ ﭘﺎﻳﻴﻦ دﺳﺖ ﺷﻜﻞ13 - 8 - ﻧﻤﻮﻧﻪ ﭘﻼن ﺳﺪ اﻧﺤﺮاﻓﻲ ﺑﺎ ﺳﺮرﻳﺰ آزاد و ﺗﺎﺳﻴﺴﺎت ﺟﺎﻧﺒﻲ آن 13 - 6 - 2 - ﻣﻼﺣﻈﻪ ﻫﺎی ﻛﻠﻲ ﻃﺮاﺣﻲ و اﺟ ﻲﺮاﻳ از ﻧﻘﻄﻪ ﻧﻈﺮ ﻃﺮاﺣﻲ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻛﻪ اﻳﻦ ﺳﺪ اﻧﺤﺮاﻓﻲ ﺳﺎزه ای ﭘﻴﭽﻴﺪه، ﻏﻴﺮﺗﻴﭗ و ﺗﺸﻜﻴﻞ ﺷﺪه از ﻗﺴﻤﺖ ﻫﺎ ی ﻣﺨﺘﻠـﻒ ﻣـﻲ ﺑﺎﺷـﺪ، ﻟـﺬا ﻃﺮاﺣﻲ آن ﺑﺎﻳﺪ ﻣﻲ در ﺟﻬﺖ اﻫﺪاف ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺷﺪه ﺑ ﺮای ﭘﺮوژه ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ اﻧﺠﺎم ﮔﺮدد . ﺑﺪﻳﻬﻲ اﺳﺖ اﻳﻦ اﻣﺮ از اﻧﺘﺨـﺎب ﻣﺤـﻞ، ﺗﻌﻴـﻴﻦ ﻧـﻮع ﺳﺎزه و ﺗﺎ ﺗﻬﻴﻪ ﻧﻘﺸﻪ ﻫﺎی ﺟﺰﻳﻴﺎت ﺑﺎﻳﺪ دﻗﻴﻘﺎ ﻣﻮرد ﺗﻮﺟﻪ ﻗﺮار ﮔﻴﺮد . ﻧﻜﺘﻪ ای ﻛﻪ ﺑﺎﻳﺪ ﺗﺬﻛﺮ داده ﺷﻮد رﻋﺎﻳﺖ ﺣﻔﻆ رﻳﺨﺖ ﺷﻨﺎﺳـﻲ ﻃﺒﻴﻌـﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﺗﺎ ﺣﺪ اﻣﻜﺎن در اﻧﺘﺨﺎب ﻣﺤﻞ، اﺑﻌﺎد، ﺗﺮاز و ﺟﺎﻧﻤﺎﻳﻲ اﺳﺖ ﻛ ﺑﺎﻳﺪ ﻣﻲﻪ در ارﺗﺒﺎط ﺑﺎ ﺷ ﺮاﻳ ﻂ رودﺧﺎﻧـﻪ ﺑـﻪ آن ﺗﻮﺟـﻪ ﺷـﻮد . در اﻳـﻦ ارﺗﺒﺎط، ﺑﻪ ﺧﺼﻮص ﻻزم اﺳﺖ ﻃﺮاﺣﻲ ﺑﻪ ﮔﻮﻧﻪ ای اﻧﺠﺎم ﺷﻮد ﻛﻪ ﺗﺎ ﺣﺪ اﻣﻜﺎن رژﻳﻢ ﻃﺒﻴﻌﻲ ﺟﺮﻳﺎن ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻋﻤﺪه ﺗﺤﺖ ﺗﺎﺛﻴﺮ ﺳـﺎزه ﺳـﺪ اﻧﺤﺮاﻓﻲ ﻗﺮار ﻧﮕﻴﺮد ﺑﻪ ) ﺧﺼﻮص در ﻣﻨﺎﻃﻖ ﭘﺴﺖ و ﻛﻢ ﺷﻴﺐ (. ﻓﺼﻞ ﺳﻴﺰدﻫﻢ - ﻫﺎی ﺳﺎزه اﺻﻠﻲ و ﻣﻼﺣﻈﻪ ﻫﺎی ﻃﺮاﺣﻲ و اﺟﺮاﻳﻲ آﻧﻬﺎ 255 ﺑﻪ ﻟﺤﺎظ اﺟ ﺮای ﻋﻤﻠﻴﺎت، ﺿﻤﻦ رﻋﺎﻳ ﺖ ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻓﻨﻲ ﻋﻤﻮﻣﻲ ﺑﺨﺶ ﻫﺎ ی ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺗﺸﻜﻴﻞ دﻫﻨﺪه ﺳﺪ اﻧﺤﺮاﻓـﻲ، از ﻧﻈـﺮ ﻣﻬﻨﺪﺳـﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﺣﻔﻆ رﻳﺨﺖ ﺷﻨﺎﺳﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﺑﺴﻴﺎر ﺿﺮوری اﺳﺖ و اﻳﻦ اﻣﺮ ﺑﺎﻳﺪ ﻣﻲ در ﻣﺮاﺣﻞ ﻣﺨﺘﻠﻒ اﺟ ﺮای ﻋﻤﻠﻴـﺎت ﻣﺎﻧﻨـﺪ ﺗﺠﻬﻴـﺰ ﻛﺎرﮔﺎه، اﻧﺤﺮاف ﻣﻮﻗﺖ آب رودﺧﺎﻧﻪ، اﺟ ﺮای ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺳﺎزه اﺻﻠﻲ، ﺑﺮﭼﻴﺪن ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ ا ﻧﺤﺮاف ﻣﻮﻗﺖ آب و ﻧﻬﺎﻳﺘﺎ ﺑﺮﭼﻴﺪن ﻛﺎرﮔﺎه، ﻣﻮرد دﻗـﺖ ﻻزم ﻗﺮار ﮔﻴﺮد . اﺻﻮﻻ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﺣﺴﺎﺳﻴﺖ ﻛﺎر، ﺗﻬﻴﻪ ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻓﻨﻲ ﺧﺼﻮﺻﻲ ﻣﺘﻨﺎﺳﺐ ﺑﺎ ﻫﺮ ﭘﺮوژه ﺳﺪ اﻧﺤﺮاﻓﻲ از ﺿﺮورﻳﺎت اﺳـﺖ و ﺑﺎﻳﺪ اﻳﻦ ﻣﺸﺨﺼﺎت ﺑﺎ دﻗﺖ ﻻزم ﺗﻬﻴﻪ و ﺑﻪ اﺳﻨﺎد ﭘﻴﻤﺎن ﻣﻨﻀﻢ ﮔﺮدد . از ﻧﻜﺎت ﺣﺎﻳﺰ اﻫﻤﻴﺖ، ﻋﺪم ﺑﺮداﺷﺖ ﻣﺼﺎ ﻟﺢ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﺑﻲ روﻳﻪ از ﺑﺴﺘﺮ و ﺳﻮاﺣﻞ رودﺧﺎﻧﻪ در ﻣﺤﺪوده ﻃـﺮح ﺑـﻮده و ﻧﺰدﻳﻜـﻲ ﻣﻨـﺎﺑﻊ ﻗﺮﺿﻪ درﺷﺖ داﻧﻪ و ﻳﺎ رﻳﺰداﻧﻪ ﺑﻪ ﻛﺎرﮔﺎه ﺳﺪ اﻧﺤﺮاﻓﻲ ﻧﺒﺎﻳﺪ ﺑﺎﻋﺚ ﺗﻤﺮﻛﺰ ﺑﺮداﺷﺖ ﻣﺼﺎﻟﺢ از ﺑـﺴﺘﺮ و ﺳـﻮاﺣﻞ رودﺧﺎﻧـﻪ ﺑـﻪ ) ﺧـﺼﻮص در ﭘﺎﻳﻴﻦ دﺳﺖ ﺳﺪ اﻧﺤﺮاﻓﻲ ( ﺷﻮد . ﺑﺪﻳﻬﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﺮداﺷﺖ ﻣﺼﺎﻟﺢ رودﺧﺎﻧﻪ ای ﺗﻨﻬﺎ ﺑﺎ ﺑﺮرﺳﻲ ﻛﺎرﺷﻨﺎﺳﻲ و ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑـﻪ ﻇﺮﻓﻴـﺖ رودﺧﺎﻧـﻪ و ﺣﻔﻆ رﻳﺨﺖ ﺷﻨﺎﺳﻲ ﺑﺴﺘﺮ و ﺳﻮاﺣﻞ رودﺧﺎﻧﻪ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ ﻣﻮرد ﺗﺎﻳﻴﺪ ﺑﺎﺷﺪ . از ﻣﻮارد ﻛﻠﻲ ﻛﻪ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ دﻗﺖ ﺑﻪ آن ﺗﻮﺟﻪ ﺷﻮد، ﻋﺪم اﻧﺒﺎﺷﺖ ﻣﺼﺎﻟﺢ ﻋﻤﺪه در ﺑﺴﺘﺮ رودﺧﺎﻧﻪ در ﺣـﻴﻦ اﺟـ ﺮای ﻋﻤﻠﻴـﺎت و ﻫﻤﭽﻨـﻴﻦ ﺟﻤﻊ آوری ﻛﻠﻴﻪ ﻣﻮاﻧﻊ، اﻧﺒﺎﺷﺖ ﻫﺎ و ﺑﺎزو ﻫﺎی ﺧﺎﻛﻲ اﻧﺤﺮاف ﻣﻮﻗﺖ آب و ﺑﺮﮔﺮداﻧﺪن رﻳﺨﺖ ﺷﻨﺎﺳﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﺑﻪ ﺣﺎﻟﺖ ﻃﺒﻴﻌﻲ ﭘﺲ از اﺗﻤﺎم ﻋﻤﻠﻴﺎت اﺟ ﺮاﻳ ﻲ و ﺑﺮﭼﻴﺪن ﻛﺎرﮔﺎه ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﭼﻮن ﻋﺪم اﻧﺠﺎم ﺑﻪ ﻣﻮﻗﻊ اﻳﻦ ﻛﺎر، ﺑﺎﻋﺚ ﺗﻐﻴﻴـﺮ ﻣـﺴﻴﺮ ﺟﺮﻳـﺎن ﺳـﻴﻞ، ﻓﺮﺳـﺎﻳﺶ ﻣﻮﺿـﻌﻲ در ﺳﻮاﺣﻞ ﻣﻘﺎﺑﻞ و ﻳﺎ ﻛﻒ ﻛﻨﻲ و ﺗﺨﺮﻳﺐ ﻣﺤﻞ ﺧﻮاﻫﺪ ﮔﺮدﻳﺪ . 13 - 7 - ﺳﺮرﻳﺰ ﺳﺮرﻳﺰ ﻳﻜﻲ از اﺟﺰای اﺻﻠﻲ اﻛﺜﺮ ﺳﺎزه ﻫﺎی رودﺧﺎﻧﻪ ای از ﻗﺒﻴﻞ ﺳﺪ اﻧﺤﺮاﻓﻲ، ﺷﻴﺐ ﺷﻜﻦ و ... ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . اﻳـﻦ ﺳـﺎزه ﻛـﻪ در ﺳـﺪﻫﺎی اﻧﺤﺮاﻓﻲ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﺳﺮرﻳﺰ آزاد، ﺳﺮرﻳﺰ درﻳﭽﻪ دار و ﻳﺎ ﻻﺳﺘﻴﻜﻲ ﻃﺮاﺣﻲ ﺷﻮد ، دا رای وﻇﺎﻳﻒ ﭼﻨﺪﮔﺎﻧﻪ ﺑﻪ ﺷﺮح زﻳﺮ اﺳﺖ :  اﻧﺤﺮاف آب اﺿﺎﻓﻪ ﺑﺮ ﻇﺮﻓﻴﺖ ﻧﺎﺷﻲ از ﺳﻴﻼب، ﺑﺪون ﺑﺎﻻرﻓﺘﻦ ﺣﺪاﻛﺜﺮ ﺳﻄﺢ آب ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ ﺷﺪه ﺟﻬﺖ ﺣﻔﺎﻇﺖ ﺑﺪﻧﻪ ﺳﺎزه و ﺗﺎﺳﻴﺴﺎت واﺑﺴﺘﻪ  ﺣﻔﻆ ﺳﻄﺢ ﻧﺮﻣﺎل آب ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز (N.W.L)  ﻛﻤﻚ ﺑﻪ ﻛﻨﺘﺮل رﻳﺨﺖ ﺷﻨﺎﺳﻲ رودﺧﺎﻧﻪ و ﺗﺜﺒﻴﺖ ﺑﺴﺘﺮ و ﺣﻔﻆ ﺷﻴﺐ ﭘﺎﻳﺪار رودﺧﺎﻧﻪ 13 - 7 - 1 - ﻣﻼﺣﻈﻪ ﻫﺎی ﻃﺮاﺣﻲ و اﺟ ﻲﺮاﻳ اﻧﺘﺨﺎب ﻧﻮع ﺳﺮرﻳﺰ ﺑﺴﺘﮕﻲ ﺑﻪ ﻓﺎﻛﺘﻮرﻫﺎﻳﻲ از ﻗﺒﻴﻞ ﻧﻮع ﺳﺎزه ﻳﺎ ﺳﺪ، ﺑﺪه ﻃﺮاﺣﻲ، ﻧﻮع ﻓﻮﻧﺪاﺳـﻴﻮن، ﺗﻮﭘـﻮﮔﺮاﻓﻲ و ﺷـ ﺮاﻳ ﻂ اﻗﺘـﺼﺎدی ﻃﺮح دارد . ﺳﺮرﻳﺰ ﺑﺎﻳﺪ ﻗﺎدر ﺑﺎﺷﺪ ﺑﺪه ﻃﺮاﺣﻲ را در ﻣﻮاﻗﻊ ﺳﻴﻼﺑﻲ ﺑﻪ ﻃﺮﻳﻘﻲ دﻓﻊ ﻛﻨﺪ ﻛﻪ ﺻﺪﻣﻪ ای ﺑﻪ ﺑﺪﻧﻪ ﺳﺎزه وارد ﻧﮕﺮدد . در ﺳﺪﻫﺎی اﻧﺤﺮاﻓﻲ ارﺗﻔﺎع ﺗﺎج ﺳﺮرﻳﺰ ﺑﺎﻳﺪ ﻃﻮری ﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ ﺑﺘﻮان ﻋﻤﻖ و ﺳﺮﻋﺖ ﻻزم را در ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ اﻧﺘﻘﺎل ﺑﺎ در ﻧﻈﺮ ﮔـﺮﻓﺘﻦ آﻓـﺖ ﻫـﺎ ی اﻧـﺮژی در ) ﻫﻨﮕﺎﻣﻲ ﻛﻪ ﺑﺪه رودﺧﺎﻧﻪ ﺣﺪاﻗﻞ ﺑﺎﺷﺪ ، ( ﺗﺎﻣﻴﻦ ﻧﻤﻮد . ﺳﺮرﻳﺰ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ ﺟﺰﻳﻲ از ﺑﺪﻧﻪ ﺑﺘﻨﻲ ﺳﺎزه ﻛﻪ ﺗﺎج آن ﺑﻪ ﺻﻮرت ﺳﺮرﻳﺰ روﮔﺬر ﻃﺮاﺣﻲ ﺷﺪه اﺳـﺖ ﺑﺎﺷـﺪ . ﻃـﻮل ﺳـﺮرﻳﺰ ﺑـﺎ ﺗﻮﺟـﻪ ﺑـﻪ وﺿﻌﻴﺖ رﻳﺨﺖ ﺷﻨﺎﺳﻲ رودﺧﺎﻧﻪ وﻣﺘﻨﺎﺳﺐ ﺑﺎ ﻋﺮض ﭘﺎﻳﺪار آن ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﺷﻮد ﻣﻲ . ﺑﺎ داﺷﺘﻦ ﻃﻮل ﺳﺮرﻳﺰ ﻣﻲ ﺗﻮان ارﺗﻔـﺎع ﺣـﺪاﻛﺜﺮ ﺗﻴﻐـﻪ آب ﺑﺎﻻی ﺗﺎج ﺳﺮرﻳﺰ را ﺑﻪ دﺳﺖ آورد . ﺑﺪﻳﻬﻲ اﺳﺖ درﺻﻮرﺗﻲ ﻛﻪ ﻃﻮل ﺳﺮرﻳﺰ ﻛﻢ اﻧﺘﺨﺎب ﺷﻮد، ارﺗﻔﺎع ﺗﻴﻐﻪ آب زﻳـﺎد ﻣـﻲ ﺷـﻮد و در ﻧﺘﻴﺠـﻪ 256 ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻓﻨﻲ ﻋﻤﻮﻣﻲ ﻛﺎرﻫﺎی ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ارﺗﻔﺎع ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ ﻫﺎی ﺣﻔﺎﻇﺘﻲ ﺳﻮاﺣﻞ، ﺑﺎﻻ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد . اﻳﻦ اﻣﺮ ﻣﻤﻜﻦ اﺳ ﺖ ﺑﻪ ﻏﻴﺮاﻗﺘﺼﺎدی ﺑﻮدن ﻃﺮح ﻣﻨﺠﺮ ﺷﻮد ﻛﻪ در اﻳﻦ ﺻـﻮرت ﺑـﺎ ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻧﻮع ﺳﺮرﻳﺰ آزاد ﺑﻪ درﻳﭽﻪ دار ﻣﻲ ﺗﻮان اﻳﻦ اﻣﺮ را ﻣﺮﺗﻔﻊ ﻧﻤﻮد . در ﺳﺮرﻳﺰﻫﺎی ﻛﻨﺘـﺮل ﺷـﻮﻧﺪه ) درﻳﭽـﻪ ( دار ، ﻛﻨﺘـﺮل ﺟﺮﻳـﺎن ﺗﻮﺳـﻂ درﻳﭽﻪ ﻫﺎ ﺻﻮرت ﻣﻲ ﮔﻴﺮد . اﻳﻦ ﻧﻮع ﺳﺮرﻳﺰﻫﺎ در ﻣﺤﻞ ﻫﺎ ﻳﻲ از رودﺧﺎﻧﻪ ﻛﻪ ﻋﺮض آن ﻧﺴﺒﺘﺎ ﺑﺎرﻳﻚ ا ﺳﺖ ﻣﻨﺎﺳﺐ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . رﻗﻮم ارﺗﻔﺎﻋﻲ ﺗﺎج ﺳﺮرﻳﺰ آزاد ﻣﻌﻤﻮﻻ ﻫﻢ ﺗﺮاز ﺳﻄﺢ آب ﻧﺮﻣﺎل و ﻳﺎ در ﺣـﺪود 15 /0 ﻣﺘـﺮ ﺑﻠﻨـﺪﺗﺮ از ﺳـﻄﺢ ﻧﺮﻣـﺎل آب ) در ﺳـﺪﻫﺎی اﻧﺤﺮاﻓﻲ ( ﺑﻪ ﺧﺎﻃﺮ ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی از ﺑﻪ ﻫﺪر رﻓﺘﻦ آب ) در اﺛﺮ ﺳﺮرﻳﺰﺷﺪن ﻫﺎی ﺗﺼﺎدﻓﻲ ﻧﺎﺷﻲ از ﻋﻤﻞ ﻣﻮج ﻣﻲ ( ﺑﺎﺷﺪ . ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ درﺻﻮرﺗﻲ ﻛـﻪ ﻃﻮل ﺳﺮرﻳﺰ ز ﻳﺎد ﺑﺎﺷﺪ، ﺷﻴﺐ ﺟﺰ ﻳ ﻲ ﺣﺪود 1/0 درﺻﺪ در ﺗﺎج ﺳﺮرﻳﺰ و ﺑﻪ ﺳﻤﺖ دﻫﺎﻧﻪ آﺑﮕﻴﺮ ﻳﺎ ﭘﻠﻜـﺎن ﻣـﺎﻫﻲ رو ﺑـﺮ ﭘﺎﻳـﺪاری و ﺗﻤﺮﻛـﺰ ﺟﺮﻳﺎن ﺑﻪ ﺳﻤﺖ ﺳﺎزه ﻫﺎی ذﻛﺮ ﺷﺪه ﻛﻤﻚ ﻣﻲ .ﻛﻨﺪ ﺷﻜﻞ ﻣﻘﻄﻊ ﻋﺮﺿﻲ ﺳﺮرﻳﺰ ) در ﺟﻬﺖ ﻋﻤﻮد ﺑﺮ ﺟﺮﻳﺎن رودﺧﺎﻧﻪ ( ﺑﻪ ﻋﻮاﻣﻞ ﻫﻴﺪروﻟﻴﻜﻲ و ﺷ ﺮاﻳ ﻂ ﭘﻲ ﺑـﺴﺘﮕﻲ دارد . اﮔـﺮ ﺳـﺮرﻳﺰ روی ﺳﻨﮓ ﺳﺎﺧﺘﻪ ﺷﻮد، ﺳﻄﺢ ﺑﺎﻻدﺳﺖ آن را ﻣﻲ ﺗﻮان ﻋﻤﻮدی و ﻳﺎ ﻛﻤﻲ ﺷﻴﺐ دار در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺖ و اﮔـﺮ روی ﺧـﺎک ﻫـﺎ ی ﻧﻔﻮذﭘـﺬﻳﺮ اﺣـﺪاث ﮔﺮدد، ﺳﻄﺢ ﺑﺎﻻدﺳﺖ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ ﮔﻮﻧﻪ ای ﻃﺮاﺣﻲ ﺷﻮد ﻛﻪ وزن ﺳﺎزه و در ﻧﺘﻴﺠﻪ ﭘﺎﻳﺪاری آن، اﻓﺰاﻳﺶ ﭘﻴﺪا ﻛﻨﺪ و ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺑﺎ اﻓﺰاﻳﺶ ﺳـﻄﺢ ﭘﻲ، ﺗﻨﺶ روی ﺧﺎک ﭘﻲ ﻛﺎﻫﺶ ﻳﺎﺑﺪ . ﻃﺮا ﺣﻲ ﻗﺴﻤﺖ ﭘﺎﻳﻴﻦ دﺳﺖ ﺳﺮرﻳﺰ ﺑﻪ ﻃﻮر ﻣﻌﻤﻮل ﺑﻪ ﻋﻮاﻣﻞ ﻫﻴﺪروﻟﻴﻜﻲ ﺑﺴﺘﮕﻲ دارد و ﻣﻌﻴﺎر ﻃﺮاﺣﻲ آن ﺑﻪ اﻧﻄﺒـﺎق ﺗـﺎج ﺳـﺮرﻳﺰ ﺑـﺎ ﺳﻄﺢ ﭘﺎﻳﻴﻦ ﺗﻴﻐﻪ آب ﻋﺒﻮری ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ ﮔﻮﻧﻪ ای ارﺗﺒﺎط ﭘﻴﺪا ﻛﻨﺪ ﻛﻪ ﺑﺘﻮاﻧﺪ ﺑﺪه ﻃﺮاﺣﻲ را در ﺷـ ﺮاﻳ ﻂ ﺣﻔـﻆ ﺳـﻄﺢ آب از ﺧـﻮد ﻋﺒـﻮر دﻫـﺪ . ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺗﺮاز ﻗﺴﻤﺖ اﻧﺘﻬﺎﻳﻲ ﺳﺮرﻳﺰ ) ﭘﻨﺠﻪ ( ﻣﻌﻤﻮﻻ رﻗﻮم ﺣﻮﺿﭽﻪ آراﻣﺶ ﺑﻌﺪ از ﺳﺮرﻳﺰ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . در اﻳﻦ ﻧﺎﺣﻴﻪ ﺟﺮﻳﺎن در اﻧﺘﻬﺎی ﺳـﻄﺢ ﺷﻴﺐ دار ﺑﻪ ﻃﻮر ﻧﺎﮔﻬﺎﻧﻲ ﻣﺴﻴﺮ ﺧﻮد را ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻣﻲ دﻫﺪ و ﻓﺸﺎرﻫﺎی ﮔﺮﻳﺰ از ﻣﺮﻛﺰ ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻮﺟﻬﻲ روی ﺑﺪﻧﻪ ﺳﺮرﻳﺰ وارد ﻣـﻲ ﺷـﻮد . ﺑـﻪ ﻫﻤـﻴﻦ ﻣﻨﻈﻮر ﺟﻬﺖ ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی از ﺗﺎﺛﻴﺮ ﻫﺎی ﻣﻨﻔﻲ ﻧﺎﺷﻲ از ﺑﺮﺧﻮرد آب ) ﺻﺪﻣﻪ ﺑﻪ ﺑﺘﻦ و ﺷﺴﺘﺸﻮی ﻣﺠـ ﺮای ﭘـﺎﻳﻴﻦ دﺳـﺖ ( ، ﺑﺎﻳـﺪ ﭘﻨﺠـﻪ ﺳـﺮرﻳﺰ ﺑﻪ وﺳﻴﻠﻪ ﻳﻚ ﺳﻄﺢ اﺳﺘﻮاﻧﻪ ای، ﻣﻤﺎس ﺑﺎ ﺳﻄﺢ اﻓﻘﻲ و ﻣﻼﻳﻢ ﺑﻪ دال اﻓﻘﻲ ﻣﺘﺼﻞ ﮔﺮدد . در ﺳﺮرﻳﺰﻫﺎی درﻳﭽﻪ ای ﻳﻚ آﺳﺘﺎﻧﻪ ﺣﺠﻴﻢ 1 ﺟﻬﺖ ﻧﮕﻬﺪاری و ﭘﺎﻳﺪاری درﻳﭽﻪ ﻫﺎ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮد . ﺳﺘﻮن )ﻫﺎ دﻳﻮارﻫﺎ ( ﻛـﻪ دﻫﺎﻧﻪ ﻫ ﺎی درﻳﭽﻪ ﻫﺎ را از ﻫﻢ ﺟﺪا ﻣﻲ ﻛﻨﻨﺪ، ﻫﺮﮔﻮﻧﻪ وﺳﻴﻠﻪ ﺑﺎﻻﺑﺮﻧﺪه درﻳﭽﻪ، ﻋﺮﺷﻪ ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری و ﻳﺎ ﭘﻞ ﻋﺒﻮری را ﻣﺤﺎﻓﻈﺖ و ﻧﮕﻬـﺪاری ﻣﻲ ﻧﻤﺎﻳﻨﺪ . آﺳﺘﺎﻧﻪ، ﺳﺎزه ﺣﺠﻴﻤﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺗﺎج آن ﻣﻌﻤﻮﻻ در ﺗﺮاز ﻣﺘﻮﺳﻂ ﺑﺴﺘﺮ و در رﻗﻮم ﭘﺎﻳﻴﻦ ﻗﺮار دارد . ﺗﺎج آﺳﺘﺎﻧﻪ ﺑ ﺮای ﺑﺎر ﻛـﻢ )2 ﺗـﺎ5/2 ( ﻣﺘﺮ ﺑﺎﻳﺪ ﭘ ﻬﻦ ﺑﻮده و ﺑﺪه آن ﺑ ﺮای ﺷ ﺮاﻳ ﻂ ﻟﺒﻪ ﭘﻬﻦ ﻃﺮاﺣﻲ ﮔﺮدد . در ﻣﻮرد ﺑﺎرﻫﺎی ﺑﺰرگ ﺗﺮ ﺑﻬﺘﺮ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺷﻜﻞ ﺗـﺎج آﺳـﺘﺎﻧﻪ از ﺷـ ﺮاﻳ ﻂ ﺳﺮرﻳﺰﺷﻮﻧﺪﮔﻲ ﺗﺒﻌﻴﺖ ﻧﻤﺎﻳﺪ و ﺑﻪ دﻟﻴﻞ ﻛﻪ اﻳﻦ ﺑﺎﻻدﺳﺖ در ﻧﻬﺎﻳﺖ ﺗﺎ ﺗﺮاز ﺗﺎج آﺳﺘﺎﻧﻪ از ﻣﻮاد رﺳﻮﺑﻲ اﻧﺒﺎﺷﺘﻪ ﺷﻮد ﻣﻲ ، از ﻧﻘﻄﻪ ﻧﻈﺮ اﻳﻤﻨـﻲ ﺑﻬﺘﺮ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﺪه ﺳﺮرﻳﺰ در ﺷ ﺮاﻳ ﻂ ﻟﺒﻪ ﭘﻬﻦ ﻃﺮاﺣﻲ ﮔﺮدد . ﺳﺮرﻳﺰﻫﺎ ﻣﻌﻤﻮﻻ ﺑﺎ ﺑﺘﻦ ﻳﺎ ﺑﺘﻦ ﻣﺴﻠﺢ ﺳﺎﺧﺘﻪ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ وﻟﻲ در ﺑﺮﺧﻲ ﻣﻮارد اﻣﻜﺎن ﺳﺎﺧﺖ آﻧﻬﺎ ﺑﺎ ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺧـﺎﻛﻲ ﻳـﺎ ﺳـﻨﮓ رﻳـﺰه ای و ﺗﻮرﺳﻨﮕﻲ ﻧﻴﺰ وﺟﻮد دارد . ﻣﺸﻜﻞ ﻋﻤﺪه در ﺳﺮرﻳﺰﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﺑﺎ ﻣﺼﺎﻟﺢ ﻏﻴﺮﺑﺘﻨﻲ ﺳﺎﺧﺘﻪ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ اﻳﻦ اﺳﺖ ﻛﻪ ﻣﺼﺎﻟﺢ ﻧﻔﻮذﻧﺎﭘﺬﻳﺮ ﻧﻈﻴﺮ ﺷـ ﻦ ﺳﻴﻠﺘﻲ ﻳﺎ رﺳﻲ در ﻫﻨﮕﺎم ﺳﺮرﻳﺰ ﺷﺪن ﺑﺎ ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ ﻣﻮاﺟﻪ ﻣﻲ ﮔﺮدﻧﺪ و ﻣﺼﺎﻟﺢ ﻣﻘﺎوم ﻧﻈﻴﺮ ﭘﻮﺷﺶ ﺳﻨﮓ رﻳﺰ 2 و ﻳـﺎ ﺗﻮرﺳـﻨﮓ ﻧـﺴﺒﺖ ﺑـﻪ ﺳﺮﻋﺖ ﺟﺮﻳﺎن ﻫﺎ ی زﻳﺎد، ﺧﻴﻠﻲ ﻧﻔﻮذﭘﺬﻳﺮ ﻫﺴﺘﻨﺪ . 1- Massive Sill 2- Riprap ﻓﺼﻞ ﺳﻴ ﺰدﻫﻢ - ﻫﺎی ﺳﺎزه اﺻﻠﻲ و ﻣﻼﺣﻈﻪ ﻫﺎی ﻃﺮاﺣﻲ و اﺟﺮاﻳﻲ آﻧﻬﺎ 257 ﻫﻤﺎن ﻃﻮر ﻛﻪ در ﻓﺼﻞ ﺳﺎزه ﻫﺎی ﺗﻮرﺳﻨﮕﻲ ) ﺑﻨﺪﻫﺎ و ﺳﺮرﻳﺰﻫﺎی ﺗﻮرﺳﻨﮕﻲ ( اﺷﺎره ﮔﺮدﻳﺪ، اﻳﻦ ﻧﻮع ﺳﺮرﻳﺰﻫﺎ اﻧﻌﻄﺎف ﭘـﺬﻳ ﺮ ﺑـﻮده و ﺑـﺎ ﺗﻮﭘﻮﮔﺮاﻓﻲ ﻣﺤﻠﻲ ﻗﺎﺑﻞ اﻧﻄﺒﺎق ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ و ﺑﻪ دﻟﻴﻞ ﻧﻔﻮذﭘﺬﻳﺮی ﺑﺎﻻ، ﺗﺤﺖ ﺗﺎﺛﻴﺮ ﻧﻴﺮوﻫﺎی ﺑﺎﻻﺑﺮﻧﺪه ﻗـﺮار ﻧﻤـﻲ ﮔﻴﺮﻧـﺪ و ﻫﻤﭽﻨـﻴﻦ ﺟﻬـﺖ اﺟ ﺮای ﻣﺮﺣﻠﻪ ای، ﻣﻨﺎﺳﺐ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ . ﻧﻘﻄﻪ ﺿﻌﻒ ﻳﻚ ﺳﺮرﻳﺰ ﺗﻮرﺳﻨﮕﻲ در آن اﺳﺖ ﻛﻪ ﻣﻘﺎوﻣﺖ و ﭘﺎﻳﺪاری آن ﺑﻪ ﺗﻮر ﺳﻴﻤﻲ ﺑﺴﺘﮕﻲ دارد . ) ﻣﻮارد ﻓﻨﻲ و اﺟ ﺮاﻳ ﻲ ﺳﺮرﻳﺰﻫﺎی ﺗﻮرﺳﻨﮕﻲ در ﻗﺴﻤﺖ ﻣﺮﺑﻮط اراﺋﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ (. در ﺳﺮرﻳﺰﻫﺎی ﺧﺎﻛﻲ ﻳﺎ ﺳﻨﮓ رﻳﺰه ای ﭘﻮﺷﺶ دار ﺟﻬﺖ ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی از ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ ﺗﻴﻐﻪ ﺳﺮرﻳﺰ ﺷﻮﻧﺪه از اﺳﺘﻘﺮ ار دﺳﺘﻲ ﭘﻮﺷﺶ ﺳﻨﮓ رﻳـﺰ روی ﻳﻚ ﻻﻳﻪ ﻓﻴﻠﺘﺮ ﺑﻪ ﮔﻮﻧﻪ ای ﻛﻪ ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ ﻣﺘﺮاﻛﻢ ﻧﻔﻮذﻧﺎﭘﺬﻳﺮ را ﺑﭙﻮﺷﺎﻧﺪ، اﺳﺘﻔﺎده ﺷﻮد ﻣﻲ و ﻳﺎ ﻣﻲ ﺗﻮان ﺳﻄﺢ ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ ﻣﺘﺮاﻛﻢ را ﺑﻪ وﺳـﻴﻠﻪ ﻫﺎ دال ی ﺑﺘﻨﻲ روی ﻳﻚ ﻻﻳﻪ ﻓﻴﻠﺘﺮ ﭘﻮﺷﺎﻧﺪ . ﻫﻨﮕﺎم اﺟ ﺮای ﺳﺮرﻳﺰ ﻛﻪ ﭘﺲ از ﺗﻜﻤﻴﻞ اﺟ ﺮای دﻳﻮار آب ﺑﻨﺪ آﻏﺎز ﻣﻲ ﮔﺮدد ﻣﻌﻤﻮﻻ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻣﻘﻄﻊ اﺟ ﺮای ﺳﺮرﻳﺰ و ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر رﻋﺎﻳـﺖ ﺳﺎﻳﺮ ﻣﺸﺨﺼﺎت اﺟ ﺮاﻳ ﻲ، ﺗﻘﺴﻴﻢ ﺑﻨﺪی ﻗﺴﻤﺖ ﻫﺎ و ﺑﺘﻦ رﻳﺰی و اﺟ ﺮاﻳ ﻲ ﻧﻤﻮدن ﻣﺮاﺣﻞ ﻋﻤﻠﻴﺎت، ﺑﻪ ﻋﻨـﻮان اوﻟـﻴﻦ ﮔـﺎم ﻣـﻮرد ﻋﻤـﻞ ﻗـﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮد . ﺷﻜﻞ ﺳﺎزه ﺳﺮرﻳﺰ، ارﺗﻔﺎع ﻣﺠﺎز ﺑﺘﻦ رﻳﺰی، ﻛﻨﺘﺮل دﻣﺎی ﺑﺘﻦ، ﺣﺠﻢ ﺑﺘﻦ اﺟ ﺮاﻳ ﻲ در ﻫﺮ ﻣﺮﺣﻠﻪ، از ﺟﻤﻠﻪ ﺗـﺮ ﻣﻬﻢ ﻳﻦ ﻋﺎﻣـﻞ ﻫـﺎ ی ﺗﻘﺴﻴﻢ ﺑﻨﺪی ﻣﺮاﺣﻞ ﺑﺘﻦ رﻳﺰی ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﭘﺲ از ﺗﻘﺴﻴﻢ ﺑﻨﺪی ﻗﺴﻤﺖ ﻫﺎ ی ﻣﺨﺘﻠﻒ اﺟ ﺮای ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺑﺘﻦ رﻳﺰی، ﻋ ﻤﻠﻴﺎت ﻗﺎﻟﺐ ﺑﻨﺪی و ﺑﺘﻦ رﻳﺰی ﻫﺮﻳﻚ از ﻣﺮاﺣﻞ آﻏﺎز ﻣﻲ ﮔـﺮدد . از ﻧﻜﺎت ﻗﺎﺑﻞ ذﻛﺮ در اﺟ ﺮای ﻣﺮاﺣﻞ اوﻟﻴﻪ ﻋﻤﻠﻴﺎت اﺟ ﺮاﻳ ﻲ اﺟﺰای ﺳﺮرﻳﺰ، اﺗﺼﺎل ﺳﺎزه ﺑﺘﻨﻲ ﺑﻪ ﻛﻼﻫﻚ دﻳﻮار آب ﺑﻨﺪ ﻣـﻲ ﺑﺎﺷـﺪ ﻛـﻪ ﺑﺎﻳـﺪ ﺑﻪ وﺳﻴﻠﻪ ﻧﻮار آب ﺑﻨﺪ، آب ﺑﻨﺪی زﻳﺮ ﺳﺎزه ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی از ﭘﺪﻳﺪه زﻳﺮﺷﻮﻳﻲ، ﺗﺎﻣﻴﻦ . د ﺷﻮ ﻫﺮ ﺑﻠﻮک اﺟ ﺮاﻳ ﻲ ﺳﺎزه ﺳﺮرﻳﺰ ﺑﻪ ﺑﻴﺶ از ﺳﻪ ﻣﺮﺣﻠﻪ ﺗﻘﺴﻴﻢ ﺑﻨﺪی ﻣﻲ ﮔﺮدد ﻛﻪ ﺗﺮ ﻣﻬﻢ ﻳﻦ ﺑﺨﺶ اﺟ ﺮاﻳ ﻲ ﺳﺮرﻳﺰ، ﻣﺮﺣﻠﻪ ﭘﺎﻳﺎﻧﻲ و ﻳﺎ روﻳﻪ ﺳﺮرﻳﺰ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ در اﻳﻦ ﻣﺮﺣﻠﻪ از ﺑﺘﻦ رﻳـﺰی، در ﻋﺮض ﺳﺮرﻳﺰ و ﺑﻪ ﺿﺨﺎﻣﺖ ﺣﺪود 40 ﺳﺎﻧﺘﻲ ﻣﺘﺮ ، ﺑﺘﻦ ﺑﺎ ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﺑﺎﻻ اﺟﺮا ﻣﻲ ﮔﺮدد . ﺟﻬﺖ اﺟ ﺮای روﻛﺶ ﺳ ﺮرﻳﺰ، از ﺗﻠﻔﻴﻖ دو ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ ﻗﺎﻟﺐ و ﺷﺎﺑﻠﻮن اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲ ﮔﺮدد، ﺑﻪ ﮔﻮﻧﻪ ای ﻛﻪ ﻗﺎﻟﺐ روﻧﺪه ﺑ ﺮای ﻋﻤﻞ آوری ﺑﺘﻦ و از ﺷﺎﺑﻠﻮن ﺑ ﺮای ﺷﻤـﺸﻪ ﻛـﺸﻲ و ﭘﺮداﺧـﺖ و ﺗﻨﻈـﻴﻢ ﺳﻄﺢ ﻣﻄﻠﻮب ﻛﺎر اﺳﺘﻔﺎده ﺷﻮد ﻣﻲ ﺑﻪ . ﻣﻨﻈﻮر ﺣﺼﻮل ﺑﻪ اﻳﻦ ﻣﻬﻢ، اﺑﺘﺪا ﺑﺘﻦ ﻣﺮاﺣﻞ اوﻟﻴﻪ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﭘﻠﻪ ای و ﺑﻪ ارﺗﻔﺎع ﻣﺘﻐﻴﺮ ﺗﺎ 5/1 ﻣﺘﺮ، ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﻗﺎﻟﺐ ﺑﻨﺪی اﺟﺮا ﺷﺪه و ﺳﭙﺲ در ﻫﺮ ﺑﻠﻮک ﺳﺮرﻳﺰ، ﺷﺎﺑﻠﻮن ﻫﺎ ﺑﺎ ﻣﻴﻠﮕﺮدﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ از ﻗﺒﻞ در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ، ﺑﺪون اﺗﺼﺎل ﺑﻪ ﺷﺒﻜﻪ ﻣﻴﻠﮕﺮد ﻓﻮﻗﺎﻧﻲ، ﺑﻪ ﺻﻮرت ﺟﺪاﮔﺎﻧﻪ و ﺑﺪون ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻣﻜﺎن در ﻣﺤﻞ ﺛﺎﺑﺖ ﺷﺪه و ﺳﭙﺲ روی ﻣﺮاﺣﻞ ﻗﺒﻠﻲ ﻫﺎ ﺑﺘﻦ ی اﺟﺮا ﺷﺪه، ﺑـﺘﻦ ﺑﺎ ﻣﻘﺎو ﻣﺖ ﺑﺎﻻ اﺟﺮا ﻣﻲ ﮔﺮدد . در اﻳﻦ ﻣﺮﺣﻠﻪ ﭘﺲ از وﻳﺒﺮه ﻧﻤﻮدن و ﭘﺮﻧﻤﻮدن ﻓﻀﺎی روﻳﻪ ﺳﺮرﻳﺰ، ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر اﻳﺠـﺎد ﺳـﻄﺢ ﺻـﻴﻘﻠﻲ، ﻳـﻚ ﺷﺎﺑﻠﻮن ﻋﺮﺿﻲ در ﺑﻴﻦ دو ﺷﺎﺑﻠﻮن ﺛﺎﺑﺖ ﺷﺪه ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻗﺎﻟﺐ ﻣﺘﺤﺮک و ﺑﻪ ﺳﻤﺖ ﺑﺎﻻ در روﻳﻪ ﺳﺮرﻳﺰ ﺣﺮﻛﺖ ﻣﻲ دﻫﻨﺪ . ﭘﺲ از اﻳﻦ ﻋﻤﻞ ﻣﺎﻟﻪ ﻛﺸﻲ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻛﺎﻣﻼ آﻫﺴﺘﻪ و ﭘﻴ ﻮﺳﺘﻪ از ﭘﺎﻳﻴﻦ ﺑﻪ ﺑﺎﻻ ﺻﻮرت ﻣﻲ ﭘﺬﻳﺮد . ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻛﻪ اﻳﻦ ﻋﻤﻞ آوری و ﻧﮕﻬﺪاری ﺑﺘﻦ روﻳﻪ ﺳـﺮرﻳﺰ ﺑﺎ ﻣﺮﻃﻮب ﻧﻤﻮدن اﻣﻜﺎن ﭘﺬﻳﺮ ﻧﻤﻲ ﺑﺎﺷﺪ، در روزﻫﺎی اوﻟﻴﻪ اﺟ ﺮای آن از ﻣﺎده ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ ﻛﻴﻮرﻳﻨﮓ اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲ ﮔﺮدد . ﺷﻜﻞ )13 - 9( ، ﻧﻤﻮﻧـﻪ ﻣﻘﻄﻊ ﻃﻮﻟﻲ ﺳﺮرﻳﺰ آزاد و و ﺣﻮﺿﭽﻪ آراﻣﺶ را ﻧﺸﺎن دا ده اﺳﺖ . 13 - 8 - آﺑﮕﻴﺮ و ﺣﻮﺿﭽﻪ رﺳﻮﺑﮕﻴﺮ در آﺑﮕﻴﺮی ﺑﺎ اﺣﺪاث ﺳﺪ اﻧﺤﺮاﻓﻲ، دو ﻧﻮع آﺑﮕﻴﺮ ﺟﺎﻧﺒﻲ اﻓﻘﻲ ) ( و ﻗﺎﺋﻢ ) ﺗﻴـﺮوﻟﺲ ( ﻣـﻮرد اﺳـﺘﻔﺎده ﻗـﺮار ﻣـﻲ ﮔﻴـﺮد . آﺑﮕﻴﺮﻫـﺎی ﻗـﺎﺋﻢ ) ﺗﻴﺮوﻟﺲ ( روی ﺗﺎج ﺳﺮرﻳﺰ ﺗﻌﺒﻴﻪ ﻣﻲ ﮔﺮدد و آب از ﻃﺮﻳﻖ ﮔﺎﻟﺮی ﺑﻪ ﻃﺮف ﺳﻮاﺣﻞ ﻫﺪاﻳﺖ ﺷﻮد ﻣﻲ ﺑﻪ . ﻣﻨﻈﻮر ورود ﻗﻄﻌﻲ ﺟﺮﻳﺎن ﻣﻮر د ﻧﻴﺎز 258 ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻓﻨﻲ ﻋﻤﻮﻣﻲ ﻛﺎرﻫﺎی ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﺑﻪ داﺧﻞ ﺗﺎﺳﻴﺴﺎت آﺑﮕﻴﺮی، آﺳﺘﺎﻧﻪ ﺳﺮرﻳﺰ آﺑﮕﻴﺮ ) ﺗﻴﺮوﻟﺲ ( در ﻣﻘﺎﺑﻞ ﺟﺮﻳﺎن رودﺧﺎﻧﻪ، ﺣﺪود 5/0 ﻣﺘﺮ ﭘﺎﻳﻴﻦ ﺗﺮ از رﻗﻮم ﺗﺎج ﺳـﺮرﻳﺰ اﺻـﻠﻲ در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻪ .ﺷﻮد ﻣﻲ ﺣﻔﺎﻇﺖ ﺳﻨﮓ ﭼﻴﻦ (ﻛﻒ ﺑﻨﺪ ﺣﻔﺎﻇﺘﻲ ﭘﺎﻳﻴﻦ دﺳﺖ )ﺑﻠﻮک ﻫﺎی ﺑﺘﻨﻲ روی ﻻﻳﻪ ﻫﺎی ﺷﻨﻲ ﺳﻮراخ ﻫﺎی زﻫﻜﺶ دﻳﻮارﻫﺎی ﺣﺎﻳﻞ ﺳﻮراخ ﻫﺎی زﻫﻜﺶ ﻓﻴﻠﺘﺮ ﺣﻮﺿﭽﻪ آراﻣﺶ ﺳﺮرﻳﺰ آزاد ﺣﻔﺎﻇﺖ ﺳﻨﮓ ﭼﻴﻦ روی ﻻﻳﻪ ﻓﻴﻠﺘﺮ ﻛﻒ ﺑﻨﺪ ﺑﺘﻨﻲ ﺑﺎﻻدﺳﺖ ﭘﺮده آب ﺑﻨﺪ ﺷﻜﻞ13 - 9 - ﻧﻤﻮﻧﻪ ﻣﻘﻄﻊ ﻃﻮﻟﻲ ﺳﺮرﻳﺰ آزاد و و ﺣﻮﺿﭽﻪ آراﻣﺶ اﻳﻦ ﻧﻮع آﺑﮕﻴﺮی ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ وﺿﻌﻴﺖ ﺗﻮﭘﻮﮔﺮاﻓﻲ ﻣﺤﺪوده ﻃﺮح، ﻣﻴﺰان و داﻧﻪ ﺑﻨﺪی رﺳﻮب در ﻣﻮاﻗﻊ ﭘﺮآﺑـﻲ و اﻣﻜﺎﻧـﺎت ﺑﻬـﺮه ﺑـﺮداری ﺮایﺑ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ دا رای ﺷﻴﺐ ﺑﻴﺶ از 5/1 درﺻﺪ ﺑﻮده و ﺑﺎر ﺑﺴﺘﺮ آﻧﻬﺎ در ﻣﻮاﻗﻊ ﭘﺮآﺑﻲ زﻳﺎد و ﻗﻄﺮ ذرات رﻳﺰ اﺳﺖ، ﺗﻮﺻﻴﻪ ﻣﻲ ﮔﺮدد . در آﺑﮕﻴﺮﻫﺎی ﻗﺎﺋﻢ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﺗﻪ ﻧﺸﻴﻨﻲ رﺳﻮب یﻫﺎ درﺷﺖ داﻧﻪ ) ﻋﺒﻮری از ﺷﺒﻜﻪ آﺷﻐﺎﻟﮕﻴﺮ ( ﺗﺎﺳﻴـﺴﺎت ﻣﺎﺳـﻪ ﮔﻴـﺮ در اداﻣـﻪ ﮔـﺎﻟﺮی آﺑﮕﻴـﺮ ﻃﺮاﺣﻲ ﻣﻲ ﮔﺮدد و رﺳﻮب ﻫﺎ ی درﺷﺖ داﻧﻪ ﺗﺠﻤﻊ ﻳﺎﻓﺘﻪ در اﻳﻦ ﺗﺎﺳﻴﺴﺎت ، از ﻃﺮﻳﻖ ﻣﺠ ﺮای روﺑﺴﺘﻪ ﺑﻪ ﭘﺎﻳﻴﻦ دﺳﺖ ﺳﺮرﻳﺰ ﺗﺨﻠﻴﻪ ﻣﻲ ﮔﺮدد . آﺑﮕﻴﺮﻫﺎی ﺟﺎﻧﺒﻲ اﻓﻘﻲ ) ( ﻣﻌﻤﻮﻻ در ﻣﺠﺎورت ﻣﺠ ﺮای ﺗﺨﻠﻴﻪ رﺳﻮب ﻫﺎ ﭘﻴﺶ ﺑﻴ ﻨﻲ ﺷﻮد ﻣﻲ ﺗﺎ اﻣﻜﺎن ﺷﺴﺘـﺸﻮی رﺳـﻮب ﻫـﺎ ی اﻧﺒﺎﺷـﺘﻪ ﺷﺪه در ﺟﻠﻮی آن ﻓﺮاﻫﻢ ﮔﺮدد . اﻳﻦ ﻧﻮع آﺑﮕﻴﺮ ﻋﻤﺪﺗﺎ در رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎی ﺑﺎ ﺷﻴﺐ ﻃـﻮﻟﻲ ﺗـﺮ ﻛـﻢ از 5/1 درﺻـﺪ ﺗﻮﺻـﻴﻪ ﻣـﻲ ﮔـﺮدد . ﺟﻬـﺖ ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی از ورود رﺳﻮب ﻫﺎ ی ﺑﺎر ﻣﻌﻠﻖ ﺑﻪ آﺑﺮاه آﺑﮕﻴﺮی، ﺣﻮﺿﭽﻪ رﺳﻮﺑﮕﻴﺮ ﺑﻼﻓﺎﺻﻠﻪ ﭘﺎﻳﻴﻦ دﺳﺖ ﺗﺎﺳﻴﺴﺎت دﻫﺎﻧﻪ آﺑﮕ ﻴﺮ ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮد . 13 - 8 - 1 - ﻣﻼﺣﻈﻪ ﻫﺎی ﻃﺮاﺣﻲ و اﺟ ﻲﺮاﻳ ﺑﻪ ﻃﻮرﻛﻠﻲ آﺑﮕﻴﺮ، ﺳﺎزه ای اﺳﺖ ﺑ ﺮای ﺗﻔﻜﻴﻚ و ﻛﻨﺘﺮل ﺟﺮﻳﺎن اﻧﺤﺮاﻓﻲ رودﺧﺎﻧﻪ و ﻫﺪاﻳﺖ آن ﺑﻪ ورودی ﺳﺎزه اﻧﺘﻘﺎل و ﺷﺎﻣﻞ اﺟﺰای زﻳﺮ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ :  آﺳﺘﺎﻧﻪ ورودی آﺑﮕﻴﺮ  دﻫﺎﻧﻪ ورودی آﺑﮕﻴﺮ ﻣﺘﺸﻜﻞ از ﻳﻚ ﻳﺎ ﭼﻨﺪ دﻫﺎﻧﻪ ﻣﺴﺘﻄﻴﻞ ﺷﻜﻞ ) ﻛﻪ ﺑﻪ وﺳﻴﻠﻪ ﭘﺎﻳﻪ ﺟـﺪا ﺷـﺪه و روی آﺳـﺘﺎﻧﻪ ورودی ﻗـﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮد (  آﺷﻐﺎﻟﮕﻴﺮ و درﻳﭽﻪ ﻫﺎی ﻛﻨﺘﺮل و ﺗﻴﺮک ﻫﺎ ی ﺳﺪﻛﻨﻨﺪه ﻓﺮازﺑﻨﺪ ﻳﺎ ﻧﺸﻴﺐ ﺑﻨﺪ  ﺳﺎزه ﺗﺒﺪﻳﻞ ﻛﻪ آﺑﮕﻴﺮ را ﺑﻪ دﻫﺎﻧﻪ ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ اﻧﺘﻘﺎل ﻣﺘﺼﻞ ﻣﻲ .ﻛﻨﺪ ﻓﺼﻞ ﺳﻴﺰدﻫﻢ - ﻫﺎی ﺳﺎزه اﺻﻠﻲ و ﻣﻼﺣﻈﻪ ﻫﺎی ﻃﺮاﺣﻲ و اﺟﺮاﻳﻲ آﻧﻬﺎ 259 ﺑﻪ ﻃﻮر ﻛﻠﻲ ﻃﺮاﺣﻲ آﺑﮕﻴﺮ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ ﺷﻜﻠﻲ ﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ از ورود رﺳﻮب ﻫﺎ ی درﺷﺖ داﻧﻪ ﺑﻪ داﺧﻞ دﻫﺎﻧﻪ آﺑﮕﻴﺮ ﺟﻠـﻮﮔﻴﺮی ﺷـﻮد . ﺑـﻪ ﻫﻤـﻴﻦ ﻣﻨﻈﻮر ﻣﺪﺧﻞ ورودی آﺑﮕﻴﺮ ﺑﺎﻳﺪ در ﻗﺴﻤﺖ ﺧﺮوﺟﻲ ﻗﻮس ﺧﺎرﺟﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﺳﺎﺧﺘﻪ ﺷﻮد ﺗﺎ ورود رﺳﻮب ﻫﺎ ی درﺷﺖ داﻧﻪ ﺑﻪ داﺧﻞ آﺑﮕﻴﺮ ﺑﻪ ﺣﺪاﻗﻞ ﺑﺮﺳﺪ . آﺳﺘﺎﻧﻪ ورودی ﺟﻬﺖ ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی از ورود ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ ﺟﺮﻳﺎن ﻫﺎ ی ﺗﺤﺘﺎﻧﻲ و ورود ﻣﻮاد رﺳﻮﺑﻲ درﺷﺖ داﻧﻪ ﺑﻪ داﺧـﻞ دﻫﺎﻧـﻪ آﺑﮕ ﻴـﺮ اﺣـﺪاث ﻣﻲ ﮔﺮدد . ﺑﺮ ﺣﺴﺐ ﺷ ﺮاﻳ ﻂ، ﺣﺪاﻗﻞ ارﺗﻔﺎع آﺳﺘﺎﻧﻪ 3/0 ﺗﺎ5/0 ﻣﺘﺮ و ﺣﺪاﻛﺜﺮ آن ﺣﺪود4/0 ﺗﺎ5/0 ﺑﺮاﺑـﺮ ﻋﻤـﻖ ﺟﺮﻳـﺎن در ﺟﻠـﻮی دﻫﺎﻧـﻪ آﺑﮕﻴﺮ ﺗﻮﺻﻴﻪ ﺷﻮد ﻣﻲ ، وﻟﻲ اﺻﻮﻻ ﺣﺪاﻛﺜﺮ ارﺗﻔﺎع اﺳﺘﺎﻧﻪ آﺑﮕﻴﺮ ﺑﺴﺘﮕﻲ ﺑﻪ ﺷ ﺮاﻳ ﻂ ﻫﺮ ﭘﺮوژه ﻣﺸﺨﺺ دارد . درﻳﭽﻪ ﻫﺎ و دﻫﺎﻧﻪ ورودی آﺑﮕﻴﺮ ﺑﺮاﺳﺎس ﻧﻴﺎ ز آﺑﻲ ﺑﺪه ) ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز ﻃﺮاﺣﻲ ( ﻃﺮاﺣﻲ ﻣﻲ ﮔﺮدد . ﻧﻮع ﻣﺤﻔﻈﻪ آﺑﮕﻴﺮ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻛـﺎری ﻛـﻪ اﻧﺠﺎم ﻣﻲ دﻫﺪ، ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻣﻲ ﮔﺮدد و ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻳﻚ ﺳﺎزه ﺗﺒﺪﻳﻠﻲ و ﻳﺎ ﺣﻮﺿﭽﻪ آراﻣﺶ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮارﮔﻴـﺮد . وﻗﺘـﻲ ﻣﺤﻔﻈـﻪ آﺑﮕﻴﺮ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻳﻚ ﺳﺎزه ﺗﺒﺪﻳﻠﻲ 1 ﻃﺮاﺣﻲ ﺷﻮد ﻣﻲ ، دﻫﺎﻧﻪ ورودی آﺑﮕﻴﺮ را ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻳﻚ ﺳﺎزه ﻣﻨﺸﻮری ) ﻫﻤﮕﺮا ( ﺑـﻪ آراﻣـﻲ ﺑـﻪ دﻫﺎﻧـﻪ ورودی ﺳﺎزه اﻧﺘﻘﺎل ﻣﺘﺼﻞ ﻣﻲ . ﻛﻨﺪ در ﺻﻮرت ﺗﻌﺒﻴﻪ ﺣﻮﺿﭽﻪ ﻫﺎی رﺳﻮﺑﮕﻴﺮ در ﺗﺎﺳﻴﺴﺎت ، ﻣﺤﻔﻈﻪ آﺑﮕﻴﺮ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻣﻨـﺸﻮری ﺑـﺎ ﭘﻬﻨـﺎی ﺛﺎﺑﺖ، ﺗﻘﺮﻳﺒﺎ ﺑﺮاﺑﺮ ﭘﻬﻨﺎی دﻫﺎﻧﻪ ورودی آﺑﮕﻴﺮ، ﺟﻬﺖ ﭘﺎﻳﻴﻦ ﻧﮕﻪ داﺷﺘﻦ ﺳﺮﻋﺖ ﻣﺘﻮﺳﻂ ﺟﺮﻳﺎن، ﺑﻪ ﺣﻮﺿﭽﻪ ﻫﺎی رﺳﻮﺑﮕﻴﺮ ﻣﺘﺼﻞ ﻣﻲ ﺷـﻮد . در ﻣﻮاﻗﻌﻲ ﻛﻪ ﻣﺤﻔﻈﻪ آﺑﮕﻴﺮ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﺣﻮﺿﭽﻪ آراﻣﺶ ﻃﺮاﺣﻲ ﺷﻮد ﻣﻲ ، ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺘﻮاﻧﺪ ﭘـﺮش ﻫﻴـﺪروﻟﻴﻜﻲ را در ﺧـﻮد ﺟـﺎی دﻫـﺪ . ﺷـﻜﻞ ﻣﻨﺸﻮری ﻛﻤﻲ ﻫﻤﮕﺮا ﺑ ﺮای ﺣﻮﺿﭽﻪ آراﻣﺶ ﻣﻨﺎﺳﺐ اﺳﺖ و ﺣﻮﺿﭽﻪ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ ﻧﺤﻮی ﻃﺮاﺣﻲ ﺷﻮد ﻛﻪ ﻋﻤﻖ ﺟﺮﻳـﺎن و ﻃـﻮل ﻻزم ﺑـ ﺮای ﭘﺮش را در ﻣﺤﻔﻈﻪ آ ﺑﮕﻴﺮ ﻓﺮاﻫﻢ ﻧﻤﺎﻳﺪ ) ﺗﻌﺒﻴﻪ ﺣﻮﺿﭽﻪ آراﻣﺶ در ﻫﺎ ﻃﺮح ﻳﻲ ﻛﻪ ﺳﻄﺢ آب ﺳﻴﻼﺑﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﻧﺴﺒﺖ ﺑـﻪ ﺳـﻄﺢ آب ﺳـﺎزه اﻧﺘﻘﺎل، اﻓﺰاﻳﺶ ﻗﺎﺑﻞ ﻣﻼﺣﻈﻪ ای ﭘﻴﺪا ﻣﻲ ﻛﻨﺪ و اﻧﺮژی ﺳﻴﻨﻤﺎﺗﻴﻚ ﺑﺎﻻﻳﻲ در ﺟﺮﻳﺎن اﻧﺤﺮاﻓﻲ ﭘﺪﻳﺪ ﻣﻲ آﻳﺪ، ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ (. ﺣﻮﺿﭽﻪ ﻫﺎی رﺳﻮﺑﮕﻴﺮ ﺑﺎﻳﺪ ﻃﻮری ﻃﺮاﺣﻲ ﺷﻮﻧﺪ ﻛﻪ ﺳﺮﻋﺖ ﺟﺮﻳﺎن آب از داﺧﻞ آن ﺑﻪ ﻃﺮف آﺑﺮاه اﺻﻠﻲ ﺑﻪ ﻗـﺪری ﻛـﻢ ﺑﺎﺷـﺪ ﻛـﻪ ذرات ﻣﻌﻠﻖ ﺑﺎ ﻗﻄﺮ ﺑﻴﺶ از 25 /0 ﻣﺘﺮ ﻣﻴﻠﻲ ﺑﺘﻮاﻧﻨﺪ در ﺣﻮﺿﭽﻪ ﺗﻪ ﻧﺸﻴﻦ ﻛﻨﻨـﺪ . ﻃـﻮل ﺣﻮﺿـﭽﻪ رﺳـﻮﺑﮕﻴﺮ ﺑـﺴﺘﮕﻲ ﺑـﻪ ﻋﻤـﻖ و ﻣﻴـﺰان رﺳﻮب ﮔﺬاری ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ دارد . ﻣﻌﻤﻮﻻ ﺣﻮﺿﭽﻪ رﺳﻮﺑﮕﻴﺮ ﺑﻪ ﭼﻨﺪ ﺳﻠﻮل ﺗﻘﺴﻴﻢ ﻣﻲ ﮔﺮدد . ﺧﺎﻟﻲ ﻛـﺮدن ﺣﻮﺿـﭽ ﻪ از رﺳـﻮب ﻫـﺎ از ﻃﺮﻳـﻖ ﮔﺎﻟﺮی ﺗﺨﻠﻴﻪ رﺳﻮب ﻳﺎ ﺑﺎ وﺳﺎﻳﻞ ﻣﻜﺎﻧﻴﻜﻲ اﻧﺠﺎم ﻣﻲ ﮔﻴﺮد . در اﺑﺘﺪای ﻣﺠﺎری ﺗﺨﻠﻴﻪ رﺳﻮب، درﻳﭽﻪ ﺗﻌﺒﻴﻪ ﻣﻲ ﺷـﻮد و ﻣﻘﻄـﻊ آن ﻣﻌﻤـﻮﻻ ﻣﺴﺘﻄﻴﻠﻲ اﻧﺘﺨﺎب ﻣﻲ ﮔﺮدد . 13 - 9 - ﻣﺠ ﺮای ﺗﺨﻠﻴﻪ رﺳﻮب ﻫﺎ ﻣﺠ ﺮای ﺗﺨﻠﻴﻪ رﺳﻮب ﻫﺎ در ﻣﺠﺎورت آﺑﮕﻴﺮ ﺳﺪﻫﺎی اﻧﺤﺮاﻓﻲ در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﻮد ﻣﻲ و از ﻳﻚ ﻳﺎ ﺗﻌﺪادی از ﻳـﻚ ﺳـﺮی درﻳﭽـﻪ ﻛـﻪ ﺗﻮﺳﻂ ﺟﺪاﻛﻨﻨﺪه ﻫﺎ از ﻫﻤﺪﻳﮕﺮ ﺟﺪا ﻣﻲ ﮔﺮدﻧﺪ، ﺗﺸﻜﻴﻞ ﺷﻮد ﻣﻲ . در اﻧﺘﻬﺎی ﻣﺠ ﺮای ﺗﺨﻠﻴﻪ رﺳﻮب ﻫﺎ ، ﺣﻮﺿـﭽﻪ آراﻣـﺶ ﺑـ ﺮای اﺳـﺘﻬﻼک اﻧﺮژی ﺟﺮﻳﺎن ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻪ اﺳﺖ ﻣﺠ . ﺮای ﺗﺨﻠﻴﻪ رﺳﻮب ﻫﺎ ﺑﺎﻳﺪ در ﻣﺠﺎورت آﺑﮕﻴﺮ ﻗﺮار ﮔﻴﺮد ﺗﺎ اﮔﺮ رﺳﻮب ﻫﺎ در ﺟﻠﻮی ورودی آﺑﮕﻴ ﺮ ﺟﻤـﻊ ﺷﻮﻧﺪ، ﺑﺎ ﺑﺎز ﻛﺮدن درﻳﭽﻪ ﻫﺎی ﻣﺠ ﺮای ﺗﺨﻠﻴﻪ، رﺳﻮب ﻫﺎ ی ذﻛﺮ ﺷﺪه ﺗﻮﺳﻂ ﺟﺮﻳﺎن از ﻃﺮﻳﻖ ﻣﺠ ﺮای ﺗﺨﻠﻴﻪ رﺳﻮب ﻫﺎ دﻓﻊ ﮔﺮدد . 1- Transition 260 ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻓﻨﻲ ﻋﻤﻮﻣﻲ ﻛﺎرﻫﺎی ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﻛﻒ ﻗﺴﻤﺖ ﺑﺎﻻدﺳﺖ ﻣﺠ ﺮای ﺗﺨﻠﻴﻪ رﺳﻮب ﻫﺎ ﺑﻪ اﻧﺪازه ﻛﺎﻓﻲ ﭘﺎﻳﻴﻦ ﺗﺮ از ﻛﻒ آﺑﮕﻴﺮ ﻗﺮار دارد ﺗﺎ از ورود رﺳﻮب ﺑﻪ آﺑﮕﻴـﺮ ﺟﻠـﻮﮔﻴﺮی . ﻛﻨﺪ رﻗﻮم ﻛﻒ ﺣﻮﺿﭽﻪ آراﻣﺶ ﻣﺠ ﺮای ﺗﺨﻠﻴﻪ رﺳﻮب ﻫﺎ ، ﻣﺎﻧﺪ ﻛﻒ ﺣﻮﺿﭽﻪ آراﻣﺶ ﺳﺮرﻳﺰ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﺷـ ﺮاﻳ ﻂ ﻫﻴـﺪروﻟﻴﻜﻲ ﺟﺮﻳـﺎن ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ و ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺷﻮد . ﺷﻜﻞ )13 - 10 (، ﻧﻤﻮﻧﻪ ﻣﻘﻄﻊ ﻃﻮﻟﻲ ﻣﺠ ﺮای ﺗﺨﻠﻴﻪ رﺳﻮب ﻫﺎ و ﺣﻮﺿﭽﻪ آراﻣﺶ را ﻧﺸﺎن داده اﺳﺖ . دﻳﻮارﻫﺎی ﺣﺎﻳﻞ ﭘﺎﻳﻴﻦ دﺳﺖ درﻳﭽﻪ ﺗﺨﻠﻴﻪ رﺳﻮب ﺳﻮراخ ﻫﺎی زﻫﻜﺶ دﻳﻮارﻫﺎی ﺣﺎﻳﻞ ﺣﻮﺿﭽﻪ آراﻣﺶ دﻫﺎﻧﻪ آﺑﮕﻴﺮ ﻛﻒ ﺑﻨﺪ ﺑﺘﻨﻲ ﺑﺎﻻدﺳﺖ ﭘﺮده آب ﺑﻨﺪ ﺳﻮراخ ﻫﺎی زﻫﻜﺶ(ﻛﻒ ﺑﻨﺪ ﺣﻔﺎﻇﺘﻲ ﭘﺎﻳﻴﻦ دﺳﺖ )ﺑﻠﻮک ﻫﺎی ﺑﺘﻨﻲ روی ﻻﻳﻪ ﻫﺎی ﺷﻨﻲ ﺷﻜﻞ13 - 10 - ﻧﻤﻮﻧﻪ ﻣﻘﻄﻊ ﻃﻮﻟﻲ ﻣﺠ ﺮای ﺗﺨﻠﻴﻪ رﺳﻮب ﻫﺎ و ﺣﻮﺿﭽﻪ آراﻣﺶ 13 - 9 - 1 - ﻣﻼﺣﻈﻪ ﻫﺎی ﻃﺮاﺣﻲ و اﺟ ﻲﺮاﻳ ﻋﺮض ﻣﺠ ﺮای ﺗﺨﻠﻴﻪ رﺳﻮب ﻫﺎ ﺑﻪ ﻋﻮاﻣﻞ زﻳﺎدی ﺑﺴﺘﮕﻲ دارد و در ﺻﻮرت ﻛﻤﺒﻮد آب ﺑ ﺮای ﺷﺴﺘﺸﻮ، ﺗﻮﺻﻴﻪ ﺷﻮد ﻣﻲ ﻛﻪ ﺑﻪ دو دﻫﺎﻧـﻪ ﺗﻘﺴﻴﻢ ﺷﻮد . در اﻳﻦ ﺻﻮرت ﻋﻤﻠﻜﺮد و اﻧﻌﻄﺎف ﭘﺬﻳﺮی ﺑﻬﺘﺮی در ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری ﻓﺮاﻫﻢ ﻣﻲ ﮔﺮدد . ﻇﺮﻓﻴﺖ ﻣﺠ ﺮای ﺗﺨﻠﻴﻪ ﺑﺴﺘﮕﻲ ﺑﻪ ﻣﻘﺪار ﺟﺮﻳﺎن رودﺧﺎﻧﻪ و ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﻣﻘﺪار رﺳﻮب ﻫﺎ ی رودﺧﺎﻧﻪ دارد ﻛﻪ ﻗﺮار اﺳﺖ از ﺟﻠـﻮ ﺗﺎﺳﻴـﺴﺎت دﻫﺎﻧﻪ آﺑﮕﻴﺮ ﺗﺨﻠﻴﻪ ﺷﻮد و ﺿﻤﻨﺎ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ اﻧﺪازه ﻛﺎﻓﻲ ﺑﺰرگ ﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ ﻣﺴﻴﺮی ﺑﻪ ﻃﺮف ﺗﺎﺳﻴﺴﺎت دﻫﺎﻧﻪ آﺑﮕﻴﺮ ﺑﺎز ﺑﻤﺎﻧﺪ . اﻏﻠﺐ ﺑﺪه ﻋﺒﻮری، ﺣﺪاﻗﻞ دو ﺑﺮاﺑﺮ ﺑﺪه ﺗﺎﺳﻴﺴﺎت دﻫﺎﻧﻪ آﺑﮕﻴﺮ اﻧﺘﺨﺎب .ﺷﻮد ﻣﻲ ﺗﻮﺻﻴﻪ ﺷﻮد ﻣﻲ ﻛﻪ درﻳﭽﻪ ﻫﺎی ﺗﺨﻠﻴﻪ رﺳﻮب ﻫﺎ ، ﺑﻪ ﻣﺤﺾ ﮔﺬﺷﺖ ﺑﺪه ﺳﻴﻼﺑﻲ از ﻧﻘﻄﻪ ﻣﺎﻛﺰﻳﻤﻢ ﻛﺎﻣﻼ ﺑﺎز ﮔﺮدد، زﻳﺮا ﺣـﺪاﻛﺜﺮ ﺑـﺪه رﺳﻮب ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺣﺪاﻛﺜﺮ ﺑﺪه ﺟﺮﻳﺎن ﺗﺎﺧﻴﺮ دارد . در ﻣﻮاﻗﻊ ﻣﻌﻤﻮﻟﻲ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ رﺳﻮب ﻫﺎ ﺑﻪ ﺗﺪرﻳﺞ اﻧﺒﺎﺷﺘﻪ ﺷﻮﻧﺪ و ﺗﻮﺳﻂ ﺟﺮﻳﺎن ﺑﻪ ﻃﺮف آﺑﺮاه آﺑﻴﺎری ﺣﻤ ﻞ ﮔﺮدﻧﺪ، ﺑﻨﺎﺑ ﺮاﻳ ﻦ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ ﻃﻮر ﻣﺘﻨﺎوب درﻳﭽﻪ ﻫﺎی ﺗﺨﻠﻴﻪ رﺳﻮب ﻫﺎ ﺑﺎز ﺷﻮﻧﺪ ﺗﺎ رﺳﻮب ﻫﺎ از ﺟﻠﻮی درﻳﭽﻪ ﻫﺎی آﺑﮕﻴﺮ دﻓـﻊ ﺷﻮﻧﺪ . ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﻣﻲ ﺗﻮان در ﻫﻨﮕﺎم ﭘﺮآﺑﻲ، درﻳﭽﻪ ﻫﺎی ﺗﺨﻠﻴﻪ رﺳﻮب ﻫﺎ را ﺑﻪ ﻃﻮر ﻣﺪاوم و در ﺣﺪ ﻟﺰوم ﺑﺎز ﻧﮕﻪ داﺷﺖ . دﻳﻮاری ﻛﻪ ﺑﻴﻦ ﺳﺮرﻳﺰ و ﻣﺠ ﺮای ﺗﺨﻠﻴﻪ رﺳﻮب ﺳ ﻫﺎ ﺎﺧﺘﻪ ﺷﻮد ﻣﻲ ، دﻳﻮار ﺟﺪاﻛﻨﻨﺪه ﻧﺎم دارد . اﻳـﻦ دﻳـﻮار ﺗـﺎ ﻗـﺴﻤﺖ ﻫـﺎ ی ﺑﺎﻻدﺳـﺖ ورودی آﺑﮕﻴﺮ در ﻣﺨﺰن ﺳﺪ اﻣﺘﺪاد دارد . اﻧﺤﻨﺎی دﻳﻮار ﺑﺎﻋﺚ اﻳﺠﺎد ﺟﺮﻳﺎن در ﻗﻮس ﺧﺎرﺟﻲ ﻣﻲ ﻧﻤﺎﻳﺪ ﻛﻪ ﺑﻪ ﻧﻮﺑﻪ ﺧـﻮد آﺑﮕﻴـﺮی را آﺳـﺎن ﻣﻲ ﺳﺎزد . ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ دﻳﻮار ﻣﺬﻛﻮر، ﺟﺮﻳﺎن آب را ﺑﻪ ﻃﻮر ﻳﻜﻨﻮاﺧﺖ ﺑﻪ ﻣﺠ ﺮای ﺗﺨﻠﻴﻪ رﺳﻮب ﻫﺎ ﻫﺪاﻳﺖ ﻣﻲ ﻧﻤﺎﻳـﺪ و ﺑﺎﻋـﺚ اﻓـﺰاﻳﺶ ﺳـﺮﻋﺖ ﺟﺮﻳﺎن ﺷﺴﺘﺸﻮ ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ . ﺷﻜﻞ دﻗﻴﻖ اﻣﺘﺪاد دﻳﻮار، ﺟﻬﺖ ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی از اﻳﺠﺎد ﺟﺮﻳﺎن ﻫـﺎ ی ﮔﺮداﺑـﻲ ﺗﻮﺳـﻂ ﻣـﺪل ﻫﻴـﺪروﻟﻴﻜﻲ ﺗﻌﻴـﻴﻦ .ﺷﻮد ﻣﻲ ﻓﺼﻞ ﺳﻴﺰد ﻫﻢ- ﻫﺎی ﺳﺎزه اﺻﻠﻲ و ﻣﻼﺣﻈﻪ ﻫﺎی ﻃﺮاﺣﻲ و اﺟﺮاﻳﻲ آﻧﻬﺎ 261 13 - 10 - ﺣﻮﺿﭽﻪ آراﻣﺶ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر اﺳﺘﻬﻼک اﻧﺮژی در ﭘﺎﻳﻴﻦ دﺳﺖ ﺳﺮرﻳﺰ، ﺷﻴﺐ ﺷﻜﻦ و ﻳﺎ ﻣﺠ ﺮای ﺗﺨﻠﻴﻪ رﺳﻮب )ﻫﺎ در ﺳﺪﻫﺎ ی اﻧﺤﺮاﻓـﻲ ( ، ﺣﻮﺿـﭽﻪ آراﻣـﺶ ﻃﺮاﺣﻲ ﻣﻲ ﮔﺮدد ﺮاﻳﺷ . ﻂ ﻫﻴﺪروﻟﻴﻜﻲ ﺟﺮﻳﺎن در ﭘﺎﻳﻴﻦ دﺳﺖ و ﻧﻜﺎت ﻓﻨﻲ و اﻗﺘﺼﺎدی، ﻣﺒﻨﺎی ﻃﺮاﺣﻲ و ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻧﻮع ﺣﻮﺿﭽﻪ آراﻣـﺶ ﻗـﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮد . ﺣﻮﺿﭽﻪ آراﻣﺶ ﻣﻌﻤﻮﻻ ﺣﻮﺿﭽﻪ ای ﺑﺘﻨﻲ ﺑﺎ ﻣﻘﻄﻊ ﻣﺴﺘﻄﻴﻠﻲ ) ﻛﻪ از دال ﺑﺘﻨﻲ ﻛﻒ ﻫﻤﺮاه ﺑـﺎ آﺳـﺘﺎﻧﻪ اﻧﺘﻬـﺎﻳﻲ و دﻳﻮارﻫـﺎی ﺟـﺎﻧﺒﻲ ﺗ ﺸﻜﻴﻞ ﺷﺪه اﺳﺖ ﻣﻲ ( ﺑﺎﺷﺪ . در ﺑﻌﻀﻲ از ﺣﻮﺿﭽﻪ ﻫﺎ، دﻧﺪاﻧﻪ ﻫﺎﻳﻲ ﻧﻴﺰ اﺣﺪاث ﻣﻲ ﮔﺮدﻧﺪ ﻛﻪ ﻧﻴﺮوی ﻋﻜﺲ اﻟﻌﻤﻞ در ﺑﺮاﺑـﺮ ﻧﻴـﺮوی ﺟﺮﻳـﺎن اﻳﺠﺎد ﻣﻲ ﻧﻤﺎﻳﻨﺪ و ﺑﻪ ﻧﻮﺑﻪ ﺧﻮد ﺑﻪ ﺗﺸﻜﻴﻞ ﭘﺮش ﻫﻴﺪروﻟﻴﻜﻲ ﻛﻤﻚ ﻣﻲ ﻧﻤﺎﻳﻨﺪ . وﻟﻲ اﺳﺘﻔﺎده از اﻳـﻦ دﻧﺪاﻧـﻪ ﻫـﺎ در رودﺧﺎﻧـﻪ ﻫـﺎی ﺣـﺎوی رﺳﻮب ﻫﺎ ی درﺷﺖ داﻧﻪ ﺑﻪ ﻋﻠ ﺖ ﻓﺮﺳﻮده ﺷﺪن ﺷﺪﻳﺪ، اﺻﻮﻻ ﺗﻮﺻﻴﻪ ﻧ ﺷﻮد ﻤﻲ . ﺣﻮﺿﭽﻪ ﻫﺎی آراﻣﺶ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﺷ ﺮاﻳ ﻂ ﻃﺮح ﻣـﻲ ﺗﻮاﻧـﺪ ﺑـﺎ ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺳﻨﮕﻲ و ﻳﺎ ﺗﻮرﺳﻨﮕﻲ ) در ﺳﺮرﻳﺰﻫﺎی ﺗﻮرﺳﻨﮕﻲ ( ﻧﻴﺰ اﺣﺪاث ﮔﺮدﻧﺪ ﻛﻪ ﺷ ﺮاﻳ ﻂ ﻃﺮاﺣﻲ آن ﻣﺸﺎﺑﻪ ﺑﺎ ﺣﻮﺿﭽﻪ آراﻣﺶ ﺑﺘﻨﻲ اﺳﺖ . 13 - 10 - 1 - ﻣﻼﺣﻈﻪ ﻫﺎی ﻃﺮاﺣﻲ و اﺟ ﻲﺮاﻳ ﻣﺘﻐﻴﺮﻫﺎی ﻣﻬﻢ در ﻃﺮاﺣﻲ ﺣﻮﺿﭽﻪ آر اﻣﺶ، ﻋﺮض ﺣﻮﺿﭽﻪ، ﻃﻮل ﺣﻮﺿﭽﻪ، ارﺗﻔﺎع دﻳﻮارﻫﺎ و رﻗﻮم ﻛﻒ ﺣﻮﺿﭽﻪ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ . ﻋـﺮض ﺣﻮﺿﭽﻪ ﻳﻚ ﻣﺘﻐﻴﺮ ﺑﺴﻴﺎر ﻣﻬﻢ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ زﻳﺮا اﺑﻌﺎد ﭘﺮش ﻫﻴﺪروﻟﻴﻜﻲ ﺗﺎﺑﻊ آن اﺳﺖ . ﺑﻪ ﻃﻮر ﻛﻠﻲ اﮔﺮ ﻋﺮض ﺣﻮﺿﭽﻪ زﻳﺎد ﺑﺎﺷﺪ، ﻋﻤﻠﻜﺮد ﺣﻮﺿﭽﻪ از ﻧﻈﺮ ﻫﻴﺪروﻟﻴﻜﻲ ﺑﻬﺘﺮ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد، زﻳﺮا ﺑﺪه در واﺣـﺪ ﻋـﺮض ﺗـﺮ ﻛـﻢ ﺧﻮا ﻫﺪ ﺷﺪ و اﻧﺪازه ﻗﺪرت ﮔﺮداب ﻫﺎ ی اﻳﺠﺎد ﺷﺪه ﭘﺲ از ﭘﺮش ﺗﺮ ﻛﻢ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد . ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﭘﺎﻳﻴﻦ ﺑﺮدن ﻛﻒ ﺣﻮﺿﭽﻪ آراﻣﺶ ﺑ ﺮای اﻧﺠﺎم ﭘﺮش ﻣﻄﻠﻮب ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ وﻟﻲ اﻳﻦ اﻣﺮ ﺑﺎﻋﺚ اﻓﺰاﻳﺶ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻣﻲ ﮔﺮدد . در ﺣﻮﺿﭽﻪ ﻫﺎی آراﻣﺶ ﺗﻴﭗ I وIV ، USBR ﻛﻪ ﻣﻌﻤﻮﻻ در ﺳﺪﻫﺎی اﻧﺤﺮاﻓﻲ و اﻏﻠﺐ ﺷﻴﺐ ﺷـﻜﻦ ﻫـﺎ اﺳـﺘﻔﺎده ﻣـﻲ ﺷـﻮﻧﺪ، ﻃـﻮل ﺣﻮﺿﭽﻪ آراﻣﺶ ﻣﺘﻨﺎﺳﺐ ﺑﺎ ﻃﻮل ﭘﺮش ﻫﻴﺪروﻟﻴﻜﻲ اﺳﺖ . ﺿﺨﺎﻣﺖ ﻛﻒ ﺣﻮﺿﭽﻪ ﺑﺎ ﺗﻮﺟـﻪ ﺑـﻪ ﭘﺎﻳـﺪاری آن در ﻗﺒـﺎل ﺷـﻨﺎور ﺷـﺪن در ﺣﺎﻟﺖ ﻫﺎ ی ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری ﻣﺸﺨﺺ ﻣﻲ ﮔـﺮدد . در ﺣﻮﺿـﭽﻪ ﻫـﺎی آراﻣـﺶ ﻣـﻮرد اﺳـﺘﻔﺎده در ﺳـﺪﻫﺎی اﻧﺤﺮاﻓـﻲ و ﺳـﺮرﻳﺰﻫﺎ و ﻳـﺎ ﺷﻴﺐ ﻫﺎ ﺷﻜﻦ ی ﺑﻠﻨﺪ، ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی از ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ ﺑﺘﻦ در ﺑﺮاﺑﺮ ﻋﺒﻮر ﻣﻮاد ﻛﻒ ﺑﺴﺘﺮ و در ﻣﻮاﻗﻊ ﺳﻴﻼﺑﻲ، ﻗﺸﺮ روﻳﻲ ﺳﺮرﻳﺰ و ﺣﻮﺿﭽﻪ آراﻣﺶ از ﻳﻚ ﻻﻳﻪ ﺑﺘﻦ ﺑﺎ ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﺑﺎﻻ ﺑﻪ ﺿﺨﺎﻣﺖ ﺣﺪود 40 ﺳﺎﻧﺘﻲ ﻣﺘﺮ ﭘﻮﺷﻴﺪه .ﺷﻮد ﻣﻲ ﻣﻌﻤﻮﻻ در زﻳﺮ ﺣﻮﺿﭽﻪ آراﻣﺶ، از زﻫﻜﺶ ﺑﻪ ﻫﺎ ﺻﻮرت ﻟﻮﻟﻪ ﻫﺎی ﺳﻮراخ دار اﺳﺘﻔﺎده ﺷﻮد ﻣﻲ ﻛـﻪ در ﭘﻴﺮاﻣـﻮن آﻧﻬـﺎ ﺻـﺎﻓﻲ ﻣﻌﻜـﻮس ﻗﺮارداده ﺷﺪه اﺳﺖ . اﻳﻦ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ آب ﺗﺮاوش را ﺟﻤﻊ ﻛﺮده و ﺑﺎر ﻓﺸﺎری آن را از ﻃﺮﻳﻖ ﺗﺒﺪﻳﻞ ﺑﻪ ﺑﺎر ﺳﺮﻋﺖ، ﻛـﺎﻫﺶ داده و در ﻧﺘﻴﺠـﻪ ﻧﻴﺮوی ﺑﺎﻻﺑﺮﻧﺪه را ﻛﺎﻫﺶ ﻣﻲ دﻫﺪ . اﺳﺘﻔﺎده از ﺻﺎﻓﻲ ﻣﻌﻜﻮس ﻃﻮل ﻣﺴﻴﺮ ﺧﺰش را ﻛﻢ ﻧﻤﻮده و ﺧﻄﺮ ﭘﺪﻳﺪه آﺑﺸﺴﺘﮕﻲ داﺧﻠﻲ را ﻛﺎﻫﺶ دﻫﺪ ﻣﻲ ﺑﻪ . ﻋﻼوه ﭼﻮن ﺻﺎﻓﻲ ﻣﻌﻜﻮس اﺛﺮ ﻛﺎﻫﺶ دﻫﻨﺪه در ﻣﻴﺰان ﻧﻴﺮوی ﺑﺎﻻﺑﺮﻧﺪه دارد، ﻣﻲ ﺗﻮان ﻃﻮل دﻳﻮار آب ﺑﻨﺪ ﺗﺮ ﻛﻢ ی ﺑﻪ ﻛﺎر ﺑﺮد . آﺳﺘﺎﻧﻪ اﻧﺘﻬﺎﻳﻲ در ﺣﻮﺿﭽﻪ آراﻣﺶ، دال ﺣﻮﺿﭽﻪ را ﺑﻪ ﺑﺴﺘﺮ ﻣﺠ ﺮای ﭘﺎﻳﻴﻦ دﺳﺖ ﻣﺮﺗﺒﻂ ﻣﻲ ﻛﻨﺪ و از ورود ذره ﻫﺎی رﺳﻮﺑﻲ ﺗـﺼﺎدﻓﻲ در ﻣﻴﺎن ﮔﺮداب ﻳﺎ ﻏﻠﻄﺎب 1 ﻛﻪ ﻣﻮﺟﺐ ا ﻳﺠﺎد ﭼﺎﻫﻚ آﺑﺸﺴﺘﮕﻲ ﻣﻮﺿﻌﻲ ﻣﻲ ﮔﺮدﻧﺪ ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی ﻣﻲ . ﻛﻨﺪ آﺳﺘﺎﻧﻪ دا رای ﻧﻮﻋﻲ ﺗـﺎﺛﻴﺮ ﺗـﻮزﻳﻌﻲ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ و ﺗﻤﺮﻛﺰ ﺟﺮﻳﺎن را در ﻣﺠ ﺮای ﭘﺎﻳﻴﻦ دﺳﺖ ﻛﺎﻫﺶ داده و در ﺳﺮرﻳﺰﻫﺎی درﻳﭽﻪ دار، آﺳﺘﺎﻧﻪ اﻧﺘﻬﺎﻳﻲ ﺑﻪ ﻳﻜﻨـﻮاﺧﺘﻲ ﺟﺮﻳـﺎن ﻛﻤـﻚ 1- Vortex 262 ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻓﻨﻲ ﻋﻤﻮﻣﻲ ﻛﺎرﻫﺎی ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﻣﻲ ﻧﻤﺎﻳﺪ . آﺳﺘﺎﻧﻪ اﻧﺘﻬﺎﻳﻲ را ﻣﻲ ﺗﻮان ﺗﺎ ﻋﻤﻖ ﻣﻨﺎﺳﺒﻲ ﺑﻪ ﺻﻮرت دﻳـ ﻮاره آب ﺑﻨـﺪ در ﺑـﺴﺘﺮ رودﺧﺎﻧـﻪ اداﻣـﻪ داد و اﻳـﻦ ﻋﻤـﻞ از ﻓﺮوﻛـﺸﻲ آﺑﺸﺴﺘﮕﻲ ﻣﻮﺿﻌﻲ و ﺣﻔﺮ و ﺗﺨﺮﻳﺐ زﻳﺮ ﺳﺎزه ﺣﻮﺿﭽﻪ آراﻣﺶ ﻣﻤﺎﻧﻌﺖ ﺑﻪ ﻋﻤﻞ آورده و در ﻛﻨﺘﺮل ﻧﺸﺖ زﻳﺮ ﭘﻲ ﺗﺎﺛﻴﺮ ﺑﻪ ﺳﺰاﻳﻲ دارد . ﺗﺎج آﺳﺘﺎﻧﻪ ﺑﺎﻳﺪ ﻛﻤﻲ از رﻗﻮم ﺑﺴﺘﺮ رودﺧﺎﻧﻪ ﺑﺎﻻﺗﺮ ﺑﺎﺷﺪ . در ﺷﻜﻞ )13 - 8( ، ﻧﻤﻮﻧﻪ ای از ﭘﻼن ﻳﻚ ﺳـﺪ اﻧﺤﺮاﻓـﻲ ﺑـﺎ ﺳـﺮرﻳﺰ آزاد ﺑـﻪ ﻫﻤـﺮاه ﺗﺎﺳﻴﺴﺎت ﺟﺎﻧﺒﻲ ) آﺑﮕﻴﺮ، ﻣﺠ ﺮای ﺗﺨﻠﻴﻪ رﺳﻮب، ﺣﻮﺿﭽﻪ آراﻣﺶ، ﭘﻠﻜﺎن ﻣﺎﻫﻲ رو و ...( ﻧﺸﺎن داده ﺷﺪه اﺳﺖ . 13 - 11 - ﺷﻴﺐ ﺷﻜﻦ ﺷﻴﺐ ﻫﺎ ﺷﻜﻦ ﺟﻬﺖ ﻛﺎﻫﺶ ﻳﺎ ﻣﻬﺎر ﻨﺪﺮآﻳﻓ ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ و ﮔﻮداﻓﺘﺎدﮔﻲ ﺑﺴﺘﺮ رودﺧﺎﻧﻪ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮﻧﺪ . اﻳﻦ ﺳﺎزه ﻫﺎ ﺑﺎ اﻓﺰاﻳﺶ ارﺗﻔﺎع ﺳﻄﺢ آب و ﻛﺎﻫﺶ ﺷﻴﺐ اﻧﺮژی و ﺗﺜﺒﻴﺖ ﺷﻴﺐ ﺑﺴﺘﺮ، ﻧﻬﺎﻳﺘﺎ ﻣﻮﺟﺐ اﻓﺖ ﭘﺘﺎﻧﺴﻴﻞ اﻧﺘﻘﺎل و ﺑﺮﻗﺮاری ﺣﺎﻟـﺖ ﺗﻌـﺎدل ﻣـﻲ ﮔﺮدﻧـﺪ . در ﻋﻤﻞ ﺑ ﺮای ﻛﺎﻫﺶ ﮔﺮادﻳﺎن ﺟﺮﻳﺎن، از ﻳﻚ ﺳﺮی ﺷﻴﺐ ﺷﻜﻦ در ﻃﻮل ﻣﺴﻴﺮی از رودﺧﺎﻧﻪ اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲ ﮔﺮدد ﺗﺎ ﺑﻪ اﻳﻦ ﺗﺮﺗﻴﺐ ﺑﺎ ﺑﺎﻻ آﻣﺪن ﺑﺴﺘﺮ رودﺧﺎﻧﻪ از ﻃﺮﻳﻖ رﺳﻮب ﮔﺬاری ﺑﻴﻦ ﭘﻨﺠﻪ و ﺗﺎج ﻫﺎی ﻣﺘﻮاﻟﻲ، ﺷﻴﺐ ﺗﻌﺎدل اﻳﺠﺎد ﺷﻮد ) ﺷﻴﺒﻲ ﻛﻪ ﻃﻲ آن ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ و رﺳﻮب ﮔـﺬاری رودﺧﺎﻧﻪ ﺑﻪ ﺗﻌﺎدل رﺳﻴﺪه ﺑﺎﺷﻨﺪ (. ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از اﻳﻦ ﺳﺎزه ﻫﺎ ﻫﻢ ﺷﻴﺐ ﻣﻼﻳﻢ ﺗﺮ اﻳﺠﺎد ﻣﻲ ﮔﺮدد و ﻫﻢ اﻧﺮژی ﻣﺎزاد ﺟﺮﻳﺎن در ﭘﻨﺠﻪ ﺳﺎزه ﻫـﺎ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﻮد ﻣﻲ . اﺳﺘﻔﺎده از ﺷﻴﺐ ﻫﺎ ﺷﻜﻦ در رود ﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎی ﻛﻮﻫﺴﺘﺎﻧﻲ ﻛـﻪ دا رای ﺷـﻴﺐ ﺗﻨـﺪی ﻣـﻲ ﺑﺎﺷـﻨﺪ، ﻣﺘـﺪاول اﺳـﺖ . ﺳـﺮرﻳﺰ ﻫـﺎ و ﺷﻴﺐ ﻫﺎ ﺷﻜﻦ از ﻟﺤﺎظ ﻫﻴﺪروﻟﻴﻜﻲ ﻋﻤﻠﻜﺮدی ﻣﺸﺎﺑﻪ دارﻧﺪ و ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻓﻨﻲ و ﺿﻮاﺑﻂ ﻃﺮاﺣﻲ و اﺟ ﺮاﻳ ﻲ آﻧﻬـﺎ ﺗﻘﺮﻳﺒـﺎ ﻣـﺸﺎﺑﻪ ﻣـﻲ ﺑﺎﺷـﺪ . ﺷﻴﺐ ﻫﺎ ﺷﻜﻦ ﻣﻌﻤﻮﻻ از ﺑﺘﻦ ﺳﺎﺧﺘﻪ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ وﻟﻲ ﻫﻤﺎﻧﻨﺪ ﺳﺮرﻳﺰﻫﺎ ﻣﻲ ﺗﻮان ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑ ﻪ ﺷـ ﺮاﻳ ﻂ ﻃـﺮح از ﻣـﺼﺎﻟﺢ ﺧـﺎﻛﻲ و ﺳـﻨﮕﻲ و ﻳـﺎ ﺗﻮرﺳﻨﮕﻲ ﻧﻴﺰ اﺳﺘﻔﺎده ﻧﻤﻮد . در اﺷﻜﺎل )13 - 11 و13 - 12 ( ، ﻧﻤﻮﻧﻪ ﻫﺎی ﭘﻼن و ﻣﻘﺎﻃﻊ ﻃﻮﻟﻲ و ﻋﺮﺿﻲ ﺷﻴﺐ ﻫﺎ ﺷﻜﻦ ی ﺑﺘﻨﻲ ﻳﺎ ﺳـﻨﮓ وﺳﻴﻤﺎن و ﺗﻮرﺳﻨﮕﻲ ﻧﺸﺎن داده ﺷﺪه اﺳﺖ . 13 - 12 - ﭘﻠﻜﺎن ﻣﺎﻫﻲ رو ﺳﺎزه ای اﺳﺖ ﻛﻪ ﺟﻬﺖ ﺗﺮدد ﻣﺎﻫﻲ ﻫﺎ ﺑﺮ روی ﺑﺪﻧﻪ ﺳﺮرﻳﺰ ) ﺳﺪ ا ﻧﺤﺮاﻓﻲ ﻳﺎ ﺷﻴﺐ ﺷﻜﻦ ( ﺑﻪ ﺳﻤﺖ ﭘﺎﻳﻴﻦ دﺳﺖ، ﺟﻬﺖ ﺗـﺮدد ﻣـﺎﻫﻲ ﻫـﺎ اﻳﺠﺎد ﻣﻲ ﮔﺮدد ﺑﻪ . ﻃﻮرﻛﻠﻲ ﭘﻠﻜﺎن ﻣﺎﻫﻲ از ﻳﻚ ﺷﻮت ﺑﺎ ﻣﻘﻄﻊ ﻣﺴﺘﻄﻴﻞ و ﺷﻴﺐ ﻣﻼﻳﻢ ﻳﻚ ﻋﻤﻮدی ﺑﻪ 8 ﺗﺎ12 اﻓﻘﻲ ﺗﺸﻜﻴﻞ ﻣﻲ ﮔـﺮدد . اﻳﻦ ﺷﻮت ﺗﻮﺳﻂ دﻳﻮارﻫﺎی ﻗﺎﺋﻢ ﺑﻪ ﺗﻌﺪادی ﺣﻮﺿﭽﻪ ﺗﻘﺴﻴﻢ ﺷﻮد ﻣﻲ . در ﺻﻮرت ﺗﻌﺒﻴﻪ ﺑﺎزﺷﺪﮔﻲ در دﻳﻮارﻫ ﺎی ﻣﺬﻛﻮر، ﻣﻌﻤﻮﻻ ﺑﻪ ﺻـﻮرت روزﻧﻪ ای در ﭘﺎﻳﻴﻦ و ﺑﺎزﺷﺪﮔﻲ در ﺑﺎﻻی دﻳﻮار ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﻣﺤﻞ اﺗﺼﺎل ﭘﻠﻜﺎن ﻣﺎﻫﻲ ﺑﻪ ﻣﺨﺰن ﺑﺎﻳﺪ ﺗﺎ ﺣﺪود زﻳﺎدی آرام و ﺳﺎﻛﻦ ﺑﺎﺷﺪ ﺗﺎ ﻣـﺎﻫﻲ ﻫـﺎﻳﻲ ﻛـﻪ از ﺳـﻤﺖ ﭘـﺎﻳﻴﻦ دﺳـﺖ ﺑـﻪ ﺳـﻤﺖ ﺑﺎﻻدﺳﺖ ﺣﺮﻛﺖ ﻣﻲ ﻛﻨﻨﺪ، در اﺛﺮ ﺟﺮﻳﺎن ﺑﻪ ﻋﻘﺐ راﻧﺪه ﻧﺸﻮﻧﺪ . ﺣﺪاﻛﺜﺮ ﺳﺮﻋﺖ ﺟﺮﻳـﺎن آ ب ﻣﻌﻤـﻮﻻ ﻧﺒﺎﻳـﺪ از 5/1 ﻣﺘـﺮ ﺑﺮﺛﺎﻧﻴـﻪ در ﻃـﻮل ﻗﺴﻤﺖ روزﻧﻪ ﺗﺠﺎوز ﻛﻨﺪ و اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮع ﺑﺎﻋﺚ ﺷﻮد ﻣﻲ ارﺗﻔﺎع ﺑﻴﻦ ﺣﻮﺿﭽﻪ ﻫﺎی ﭘﺸﺖ ﺳﺮﻫﻢ ﭘﻠﻜﺎن ﺣﺪود 3/0 ﻣﺘـﺮ ﮔـﺮدد، زﻳـﺮا ﻫﻤـﻴﻦ ارﺗﻔﺎع ﺗﺒﺪﻳﻞ ﺑﻪ ﺳﺮﻋﺖ ﺷﻮد ﻣﻲ . در ﭘﻠﻜﺎن ﻫﺎ ی ﻛﻮﺗﺎه، اﺧﺘﻼف ارﺗﻔﺎع ﺗﺎ 6/0 ﻣﺘﺮ ﻧﻴﺰ ﺑﻪ ﻛﺎر ﺑﺮده ﺷﻮد ﻣﻲ . ﺳﺮﻋﺖ ﻫﺎ ی ﻛﻢ ﺑﺎﻋﺚ ﺷﻮد ﻣﻲ ﻃﻮل ﭘﻠﻜﺎن ﺑﻴﺶ ﺗﺮ ﺷﺪه و در ﻧﺘﻴﺠﻪ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﺑﺎﻻرود . در ﭘﺎﻳﻴﻦ ﭘﻠﻜﺎن ﻣﺎﻫﻲ، ﺳﺮﻋﺖ ﺧﺮوﺟﻲ آب ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ ﻣﻘﺪاری ﺑﺎﺷﺪ ﺗﺎ ﻣﺎﻫﻲ ﻫﺎ ﺑﺘﻮاﻧﻨـﺪ آن را ﭘﻴﺪا ﻛﻨﻨﺪ ) ﺳﺮﻋﺖ ﺟﺮﻳﺎﻧﻲ ﺣﺪود ﻳﻚ ﻣﺘﺮﺑﺮﺛﺎﻧﻴﻪ ﻣﻨﺎﺳﺐ اﺳﺖ (. در ﺷﻜﻞ )13 - 13 ( ، ﻧﻤﻮﻧﻪ ﻣﻘﻄﻊ ﻃﻮﻟﻲ ﭘﻠﻜﺎن ﻣﺎﻫﻲ رو ﻧـﺸﺎن داده ﺷﺪ ه اﺳﺖ . ﻓﺼﻞ ﺳﻴﺰدﻫﻢ - ﻫﺎی ﺳﺎزه اﺻﻠﻲ و ﻣﻼﺣﻈﻪ ﻫﺎی ﻃﺮاﺣﻲ و اﺟﺮاﻳﻲ آﻧﻬﺎ 263 ﺗﺎج ﺳﺮرﻳﺰ ﺧﺎک رﻳﺰ ﺧﺎک رﻳﺰ دﻳﻮار ﺣﺎﻳﻞ دﻳﻮار ﺣﺎﻳﻞ ﺳﻮراخ ﻫﺎی زﻫﻜﺶ ﺣﻮﺿﭽﻪ آراﻣﺶ ﻧﻤﻮﻧﻪ ﻣﻘﻄﻊ ﻋﺮﺿﻲ ﺷﻴﺐ ﺷﻜﻦ ﺑﺘﻨﻲ ﻳﺎ ﺳﻨﮓ و ﺳﻴﻤﺎن-اﻟﻒ ﻛﻒ ﺑﻨﺪ ﺑﺘﻨﻲ ﺑﺎﻻدﺳﺖ دﻳﻮار ﺣﺎﻳﻞ ﺑﺎﻻدﺳﺖ ﺑﺘﻨﻲ ﻳﺎ ﺳﻨﮓ و ﺳﻴﻤﺎن ﺣﻮﺿﭽﻪ آراﻣﺶ دﻳﻮارﻫﺎی ﺣﺎﻳﻞ ﭘﺎﻳﻴﻦ دﺳﺖ ﺗﺸﻚ ﻫﺎی ﺗﻮرﺳﻨﮕﻲ ﺳﺎﺣﻞ ﺷﻴﺐ دار ﭘﺎﻳﻴﻦ دﺳﺖ ﺣﻔﺎﻇﺖ ﺗﻮرﺳﻨﮕﻲ ﭘﺎﻳﻴﻦ دﺳﺖ روی ﻻﻳﻪ ﻓﻴﻠﺘﺮ ﻓﻴﻠﺘﺮ ﻧﻤﻮﻧﻪ ﻣﻘﻄﻊ ﻃﻮﻟﻲ ﺷﻴﺐ ﺷﻜﻦ ﺑﺘﻨﻲ ﻳﺎ ﺳﻨﮓ و ﺳﻴﻤﺎن-ب دﻳﻮارﻫﺎی ﺣﺎﻳﻞ ﭘﺎﻳﻴﻦ دﺳﺖ ﺗﺸﻚ ﻫﺎی ﺗﻮرﺳﻨﮕﻲ ﺳﺎﺣﻞ ﺷﻴﺐ دار ﺣﻔﺎﻇﺖ ﺗﻮرﺳﻨﮕﻲ ﭘﺎﻳﻴﻦ دﺳﺖ دﻳﻮارﻫﺎی ﺣﺎﻳﻞ ﭘﺎﻳﻴﻦ دﺳﺖ ﺣﻮﺿﭽﻪ آراﻣﺶ ﺑﻠﻮک ﺳﺮرﻳﺰ ﻛﻒ ﺑﻨﺪ ﺑﺘﻨﻲ ﺑﺎﻻدﺳﺖ ﺳﻜﻮی ﺧﺎﻛﻲ ﺳﻜﻮی ﺧﺎﻛﻲ ﺑﻠﻮک ﻫﺎی ﺑﺘﻨﻲ ﺑﻠﻮک ﻫﺎی ﺑﺘﻨﻲ ﻣﺤﻮر ﺳﺮرﻳﺰ ﺑﺘﻨﻲ ﻳﺎ ﺳﻨﮓ وﺳﻴﻤﺎن ﺟﺮﻳﺎن ﻧﻤﻮﻧﻪ ﭘﻼن ﺷﻴﺐ ﺷﻜﻦ ﺑﺘﻨﻲ ﻳﺎ ﺳﻨﮓ و ﺳﻴﻤﺎن-ج ﺷﻜﻞ13 - 11 - ﻧﻤﻮﻧﻪ ﻫﺎی ﭘﻼن و ﻣﻘﺎﻃﻊ ﻃﻮﻟﻲ و ﻋﺮﺿﻲ ﺷﻴﺐ ﺷﻜﻦ ﺑﺘﻨﻲ ﻳﺎ ﺳﻨﮓ و ﺳﻴﻤﺎن 264 ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻓﻨﻲ ﻋﻤﻮﻣﻲ ﻛﺎرﻫﺎی ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﺗﺸﻚ ﻫﺎی ﺗﻮرﺳﻨﮕﻲ ﺳﻮاﺣﻞ ﺑﺮ روی ﻻﻳﻪ ﻓﻴﻠﺘﺮ ﺗﺸﻚ ﻫﺎی ﺗﻮرﺳﻨﮕﻲ ﺳﻮاﺣﻞ ﺑﺮ روی ﻻﻳﻪ ﻓﻴﻠﺘﺮ زﻣﻴﻦ ﻃﺒﻴﻌﻲ ﺧﺎک رﻳﺰ ﻣﺘﺮاﻛﻢ ﺗﺎج ﺳﺮرﻳﺰ ﺗﻮرﺳﻨﮕﻲ ﻓﻴﻠﺘﺮ زﻣﻴﻦ ﻃﺒﻴﻌﻲ ﺧﺎک رﻳﺰ ﻣﺘﺮاﻛﻢ ﻧﻤﻮﻧﻪ ﻣﻘﻄﻊ ﻋﺮﺿﻲ ﺳﺮرﻳﺰ ﺷﻴﺐ ﺷﻜﻦ ﺗﻮرﺳﻨﮕﻲ-اﻟﻒ ﻧﻤﻮﻧﻪ ﻣﻘﻄﻊ ﻃﻮﻟﻲ ﺷﻴﺐ ﺷﻜﻦ ﺗﻮرﺳﻨﮕﻲ-ب ﺟﺮﻳﺎن ﻛﻒ رودﺧﺎﻧﻪ در ﺑﺎﻻدﺳﺖ ﺣﻔﺎﻇﺖ ﺳﻨﮓ ﭼﻴﻦ ﺑﺎﻻدﺳﺖ ﺳﺮرﻳﺰ ﺗﻮرﺳﻨﮕﻲ ﺑﺎﻻی ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ ﺳﻮاﺣﻞ ﻻﻳﻪ ﺑﺘﻨﻲ روی ﺗﺸﻚ ﻫﺎی ﺗﻮرﺳﻨﮕﻲ ﺣﻮﺿﭽﻪ آراﻣﺶ زﻣﻴﻦ ﻃﺒﻴﻌﻲ (ﺗﻮرﺳﻨﮓ )ﮔﺎﺑﻴﻮن ﻓﻴﻠﺘﺮ ﺣﻔﺎﻇﺖ ﺗﻮرﺳﻨﮕﻲ ﭘﺎﻳﻴﻦ دﺳﺖ روی ﻻﻳﻪ ﺷﻨﻲ ﺷﻜﻞ13 - 12 - ﻧﻤﻮﻧﻪ ﻫﺎی ﻣﻘﺎﻃﻊ ﻃﻮﻟﻲ و ﻋﺮﺿ ﻲ ﺷﻴﺐ ﺷﻜﻦ ﺗﻮرﺳﻨﮕﻲ ﻛﻒ ﺑﻨﺪ ﺑﺘﻨﻲ ﺑﺎﻻدﺳﺖ ﭘﺮده آب ﺑﻨﺪ (ﻛﻒ ﺑﻨﺪ ﺣﻔﺎﻇﺘﻲ ﭘﺎﻳﻴﻦ دﺳﺖ )ﺑﻠﻮک ﻫﺎی ﺑﺘﻨﻲ روی ﻻﻳﻪ ﻫﺎی ﺷﻨﻲ ﻻﻳﻪ ﻓﻴﻠﺘﺮ ﭘﻠﻜﺎن ﻣﺎﻫﻲ رو ﺷﻜﻞ13 - 13 - ﻧﻤﻮﻧﻪ ﻣﻘﻄﻊ ﻃﻮﻟﻲ ﭘﻠﻜﺎن ﻣﺎﻫﻲ رو 13 - 13 - ﻛﻒ ﺑﻨﺪﻫﺎی ﺣﻔﺎﻇﺘﻲ ﺟﻬﺖ ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی از ﺑﻪ ﻣﺨﺎﻃﺮه اﻓﺘﺎدن ﺳﺎزه ﻫﺎ و ﺳﻮاﺣﻞ رودﺧﺎﻧﻪ ﻧﺎﺷﻲ از آﺑﺸﺴﺘﮕﻲ و ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ ﺑﺴﺘﺮ در ﭘﺎﻳﻴﻦ دﺳﺖ آﻧﻬـﺎ، ﻛـﻒ ﺑﻨـﺪ ﺣﻔﺎﻇﺘﻲ ﭘﺎﻳﻴﻦ دﺳﺖ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﻛﻨﺘﺮل اﺳﺘﻬﻼک اﻧﺮژی و ﻛﺎﻫﺶ ﺳﺮﻋﺖ ﺟﺮﻳﺎن ) ﺗﺎ ﺣﺪ ﺳﺮﻋﺖ ﻣﻄﻤﺌﻦ ( ، ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ ﻣﻲ ﮔﺮدد . در ﺑﺎﻻدﺳﺖ ﺳﺎزه ﻫﺎ ﻧﻴﺰ ﺟﻬﺖ اﻓﺰاﻳﺶ ﻃﻮل ﻣﺴﻴﺮ ﻧﺸﺖ و ﻛﺎﻫﺶ ﻧﻴﺮوی زﻳﺮﻓﺸﺎر، ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی از ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ و ﺣﻔﺎﻇﺖ ﺑﺴﺘﺮ و ﻛﻨﺎره ﻫـﺎی ﺑﺎﻻدﺳـﺖ، از ﻛﻒ ﺑﻨﺪﻫﺎی ﺣﻔﺎﻇﺘﻲ اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲ ﮔﺮدد . ﻓﺼﻞ ﺳﻴﺰدﻫﻢ - ﻫﺎی ﺳﺎزه اﺻﻠﻲ و ﻣﻼﺣﻈﻪ ﻫﺎی ﻃﺮاﺣﻲ و اﺟﺮاﻳﻲ آﻧﻬﺎ 265 ﻛﻒ ﺑﻨﺪ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ ﻳﻚ ﺳﺎزه ﺳﺨﺖ و ﻣﺤﻜﻢ ﺷﺎﻣﻞ ﺑﻠﻮک ﻫﺎ ی ﺑﺘﻨﻲ، ﻳﻚ ﻻﻳﻪ ﺳﻨﮓ ﻓﺮش و ﺗﻮرﺳﻨﮓ ) ﮔﺎﺑﻴﻮن ( و ﻳـﺎ ﻫـﺎ دال ی ﺑﺘﻨـﻲ ) اﻏﻠﺐ در ﺑﺎﻻدﺳﺖ ( ﺑﺎﺷﺪ . اﺳﺘﻔﺎده از ﺑﻠﻮک ﻫﺎ ی ﺑﺘﻨﻲ در ﭘﺎﻳﻴﻦ دﺳﺖ، ﺑﺎﻋﺚ ﺗﻘﻮﻳﺖ ﭘﺮش ﻫﻴﺪروﻟﻴﻜﻲ و ﻛﺎﻫﺶ ﻃـﻮل ﭘـﺮش ﻣـﻲ ﺷـﻮد . ﻣﻌﻤﻮﻻ ﺑﻠﻮک ﻫﺎ ی ﺑﺘﻨﻲ، ﻣﻜﻌﺐ ﻫﺎﻳﻲ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ ﻛﻪ درزﻫﺎی ﺑﻴﻦ آﻧﻬﺎ ) ﺑﺎ ﺿﺨﺎﻣﺖ ﺣﺪو د 10 ﺳﺎﻧﺘﻲ ﺑﻪ ( ﻣﺘﺮ وﺳﻴﻠﻪ ﺷﻦ و ﻣﺎﺳﻪ رودﺧﺎﻧـﻪ ای ﭘﺮ ﻣﻲ ﮔﺮدﻧﺪ . ﻃﻮل ﻓﻴﻠﺘﺮ ﻣﻌﻜﻮس و ﺑﻠﻮک ﻫﺎ ی ﺑﺘﻨﻲ روی آن ﻣﻌﻤﻮﻻ 5/1 ﺑﺮاﺑﺮ ﻋﻤﻖ ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ ﭘﺎﻳﻴﻦ دﺳﺖ در رودﺧﺎﻧﻪ اﺳﺖ . ﺣﻔﺎﻇﺖ ﻫﺎ ی ﺳﻨﮕﻲ را ﺑﺎﻳﺪ روی ﺑﺴﺘﺮی از ﺷﻦ ﻳﺎ ﺳﻨﮓ رﻳﺰه ﻗﺮار داد ﺗﺎ از ﺑﺎﻻ آﻣﺪن ﻣﻮاد ﺑﺴﺘﺮ از درز و ﺷﻜﺎف ﻫﺎ ی ﺑﺴﺘﺮ ﺣﻔـﺎﻇﺘﻲ ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی ﺷﻮد . در ﺣﺎﻟﺘﻲ ﻛﻪ ﺑﺴﺘﺮ رودﺧﺎﻧﻪ از ﻣﻮاد رﻳﺰ ﺗﺸﻜﻴﻞ ﺷﺪه ﺑﺎﺷﺪ، اﻳﻦ ﺑﺴﺘﺮ را ﻣﻲ ﺗﻮان ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻳﻚ ﻓﻴﻠﺘـﺮ ﺳـﺎﺧﺖ ﻛـﻪ ﻻﻳـﻪ زﻳﺮﻳﻦ آن ﻣﺎﺳﻪ ﺑﺎﺷﺪ و ﻳﻚ ﻻﻳﻪ ﺷﻦ ﻧﻴﺰ در روی آن ﻗﺮار ﮔﻴﺮد . ﻛﺎﻫﺶ ﻃﻮل ﻛﻒ ﺑﻨﺪ ﭘﺎﻳﻴﻦ دﺳﺖ ﺑﺪون ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﺗﻤﻬﻴﺪﻫﺎی دﻳﮕﺮ، ﻣﻮﺟﺐ آﺑﺸﺴﺘﮕﻲ ﻣﻮﺿ ﻌﻲ در اﻧﺘﻬﺎی ﻛـﻒ ﺑﻨـﺪ ﻣـﻲ ﮔـﺮدد ﺮایﺑـ . ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی از اﻳﻦ ﭘﺪﻳﺪه، ﻻزم اﺳﺖ ﻛﻒ ﺑﻨﺪ ﻛﻮﺗﺎه ﭘﺎﻳﻴﻦ دﺳﺖ ﻫﻤﺮاه ﺑﺎ ﺣﻔﺎظ اﻧﺘﻬﺎﻳﻲ ﻣﻨﻈﻮر ﮔﺮدد . ﺣﻔﺎظ اﻧﺘﻬﺎﻳﻲ ﺑﺎ اﺣﺪاث ﻳـﻚ ﻗـﺴﻤﺖ ﺳﺨﺖ ﻋﻤﻮدی ﻧﻈﻴﺮ ﺳﭙﺮ ﻓﻮﻻدی ﻳﺎ دﻳﻮاره ﻋﻤﻮدی زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ و ﻳﺎ ﻗﺮاردادن ﻻﻳﻪ ﻫﺎی ﺳﻨﮓ ﭼﻴﻦ و ﺗﻮرﺳﻨﮓ روی ﻫـﻢ، درﻧﻈـﺮ ﮔﺮﻓﺘـﻪ .ﺷﻮد ﻣﻲ ﻣﻌﻤﻮﻻ ﻫﻨﮕﺎﻣﻲ ﻛﻪ از ﻓﻴﻠﺘﺮ ﻣﻌﻜﻮس و ﺑﻠﻮک ﻫﺎ ی ﺑﺘﻨﻲ در ﭘﺎﻳﻴﻦ دﺳﺖ اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲ ﮔﺮدد، ﺑ ﺮای ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی از ﺗﺨﺮﻳﺐ ﻓﻴﻠﺘﺮ و ﺑﻠﻮک ﻫـﺎ ) در ﺻﻮرت اﻳﺠﺎد ﺣﻔﺮه ﻫﺎی آﺑﺸﺴﺘﮕﻲ ( ، در اداﻣﻪ آن ﭘﻮﺷﺶ ﺳﻨﮕﻲ ﺑﻪ ﻃﻮل 5/2 ﺑﺮاﺑﺮ ﻋﻤﻖ ﺳﭙﺮ ﭘﺎﻳﻴﻦ دﺳﺖ در زﻳﺮ ﺑـﺴﺘﺮ رودﺧﺎﻧـﻪ در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻪ .ﺷﻮد ﻲﻣ ﺣﺪاﻛﺜﺮ ﺳﺮﻋﺖ ﺟﺮﻳﺎن در ﺑﺎﻻدﺳﺖ ﺳﺎزه ﻫﺎ، ﺗﺮ ﻛﻢ از ﺳﺮﻋﺖ ﻗﺒﻞ از اﺣﺪاث ﺳﺎزه ) ﺳﺪ اﻧﺤﺮاﻓﻲ، ﺷﻴﺐ ﺷﻜﻦ و ...( ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ و ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺳﺮﻋﺖ ﭘﺎﻳﻴﻦ دﺳﺖ ﻛﺎﻫﺶ ﻗﺎﺑﻞ ﻣﻼﺣﻈﻪ ای دارد . ﺑﻪ ﻫﻤﻴﻦ دﻟﻴﻞ ﺿﺮورت ﻧﺪارد در ﺑﺎﻻدﺳﺖ، ﺳﻨﮓ ﭼﻴﻦ ﻣﺘﺮاﻛﻢ درﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘـﻪ ﺷﻮد وﻟﻲ ﺑﻪ ﻫﺮﺣﺎل ﺑﺎﻳﺪ ﻃﻮری ﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ در زﻣﺎن ﻫﺎ ی ﺳﻴﻼﺑﻲ ﭘﺎﻳﺪار ﺑﻤﺎﻧﺪ . ﻃﻮل ﻛﻒ ﺑﻨﺪﻫﺎی ﺣﻔﺎﻇﺘﻲ ﺑﺎﻻدﺳﺖ، ﺣﺪاﻗﻞ ﻣﻌﺎدل دو ﺑﺮاﺑﺮ ﻋﻤﻖ ﺳﭙﺮ ﺑﺎﻻدﺳﺖ زﻳﺮ ﺑﺴﺘﺮ رودﺧﺎﻧﻪ درﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﻮد ﻣﻲ . ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ در ﺑﺎﻻدﺳﺖ ﺗﺎﺳﻴﺴﺎت از ﻣﺼﺎﻟﺢ رﻳﺰداﻧﻪ رﺳـﻲ ﺑـﻪ ﻋﻨـﻮان ﺑـﺴﺘﺮ ﻏﻴﺮﻗﺎﺑﻞ ﻧﻔﻮذ ﺟﻬﺖ اﻓﺰاﻳﺶ ﻣﺴﻴﺮ ﻋﺒﻮر آب و ﻛﺎﻫﺶ ﻧﻴﺮوی زﻳﺮﻓﺸﺎر اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲ ﮔﺮدد . ﭘـﺎﻳﻴﻦ ﺑـﻮدن ﻫﺰﻳﻨـﻪ ﻫـﺎ و ﺳـﻬﻮﻟﺖ اﺟ ﺮاﻳـ ﻲ، از ﻣﺰاﻳﺎی اﻳﻦ روش اﺳﺖ . از ﻣﻌﺎﻳﺐ آن، ﻣﻲ ﺗﻮان ﺑﻪ ﺻﺪﻣﻪ ﭘﺬﻳﺮی در ﻣﻘﺎﺑﻞ ﺳﻴﻼب ، ﻫﺎ ﻣﺨﺼﻮﺻﺎ در ﻫﺎ ﺳﺎل ی اوﻟﻴـﻪ ﺑﻬـﺮه ﺑـﺮداری اﺷـﺎره ﻧﻤﻮد . ﺑﻪ ﻋﻼوه ﻣﺼﺎﻟﺢ ﻣﺼﺮﻓﻲ رس ) ( ﺑﺎﻳﺪ از ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻓﻨﻲ ﺑﺎﻻﻳﻲ ﺑﺮﺧﻮردار ﺑﻮد ه و اﺗﺼﺎل آن ﺑﻪ ﺳﺎزه ﻫﺎی ﺑﺘﻨﻲ ﻧﻴﺰ دا رای ﺣـﺴﺎﺳﻴﺖ وﻳﮋه ای ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . 13 - 14 - دﻳﻮارﻫﺎی ﻋﻤﻮدی زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ و دﻳﻮارﻫﺎی آب ﺑﻨﺪ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی از ﺑﺮوز ﭘﺪﻳﺪه رﮔﺎب 1 و ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ و آﺑﺸﺴﺘﮕﻲ در ﭘﺎﻳﻴﻦ ﺳﺎزه ﻫﺎ، اﻋﻢ از ﺳﺪﻫﺎی اﻧﺤﺮاﻓـﻲ، ﺷـﻴﺐ ﺷـﻜﻦ ﻫـﺎ و ﻳـﺎ ﺳﺎزه ﻫﺎی ﺗﻘﺎﻃﻌﻲ ﺑﺎ رودﺧﺎﻧﻪ ﭘﻞ ) ﻫﺎ، ﺳﻴ ﻔﻮن ﻫﺎ، ﻛﺎﻟﻮرت ﻫﺎ و ...( و ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺟﻬﺖ ﺗﺜﺒﻴﺖ ﺑﺴﺘﺮ و ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی از ﭘﺎﻳﻴﻦ اﻓﺘﺎدﮔﻲ در ﻳﻚ ﺑـﺎزه ﻣﺸﺨﺺ از رودﺧﺎﻧﻪ از دﻳﻮارﻫﺎی ﻋﻤﻮدی زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲ ﮔﺮدد . 1- Piping 266 ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻓﻨﻲ ﻋﻤﻮﻣﻲ ﻛﺎرﻫﺎی ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ رودﺧﺎﻧﻪ دﻳﻮار ﻫﺎی آب ﺑﻨﺪ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﻛﻨﺘﺮل ﻧﺸﺖ آب از زﻳﺮ ﭘﻲ ﺗﺎﺳﻴﺴﺎت و ﺳﺎزه )ﻫﺎ ﺳﺪﻫﺎی اﻧﺤﺮاﻓـﻲ، ﺷـﻴﺐ ﺷـﻜﻦ ﻫـﺎ و ...( و ﺟﻠـﻮﮔﻴﺮ ی از ﭘﺪﻳﺪه آﺑﺸﺴﺘﮕﻲ و ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ اﻓﺰاﻳﺶ ﻣﺴﻴﺮ ﺧﺰش، ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . اﻳﻦ دﻳﻮارﻫﺎ ﻋﻤﻮﻣﺎ ﺑﺎ ﺑﺘﻦ، ﺳﭙﺮﻫﺎی ﻓﻠـﺰی و ﻳـﺎ ﺧـﺎک ﻣﺘـﺮاﻛﻢ ﻧﻔﻮذﻧﺎﭘﺬﻳﺮ اﺣﺪاث ﻣﻲ ﮔﺮدﻧﺪ . درﺻﻮرﺗﻲ ﻛﻪ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﺟﻨﺲ ﺧﺎک و ﭘﻲ، ﻋﻤﻖ آب زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ و دﻳﮕﺮ ﻣﻼﺣﻈﻪ ﻫـﺎی اﺟ ﺮاﻳـ ﻲ، ﺣﻔـﺮ ﺗﺮاﻧـﺸﻪ ﺑـﻪ ﻛﻤـﻚ ﺑﻨﺘﻮﻧﻴـﺖ اﻣﻜﺎن ﭘﺬ ﻳﺮ ﺑﺎﺷﺪ، دﻳﻮار زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ ﻳﺎ آب ﺑﻨﺪ ﺑﺎ روش ﺟﺎﻳﮕﺰﻳﻨﻲ ﺑﻨﺘﻮﻧﻴﺖ ﺗﻮﺳﻂ ﺑﺘﻦ اﺣﺪاث ﻣﻲ ﮔﺮدد . اﻳـﻦ روش ﺑـﺎ اﻳـﻦ ﻛـﻪ ﻫﺰﻳﻨـﻪ ﻫـﺎی اﺟ ﺮاﻳ ﻲ ﻧﺴﺒﺘﺎ ﺑﺎﻻﻳﻲ درﺑﺮدارد، ﺑﻪ ﻟﺤﺎظ ﻋﻤﻠﻜﺮد ﻣﻄﻠﻮب و ﺑﺎﻻ ﺑﻮدن ﺿ ﺮاﻳ ﺐ اﻃﻤﻴﻨﺎن و آﺳﻴﺐ ﻧﺎﭘﺬﻳﺮی، ﭘﺎﺳﺨﮕﻮی ﻧﻴﺎزﻫﺎی ﻃﺮاﺣـﻲ در اﻏﻠﺐ ﻣﻮارد ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . در ﻣﻮارد ی ﻛﻪ ﻣﻲ ﺗﻮان از ﺑﺮﺧﻮرد ﺑﻪ آب زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ ﻣﻤﺎﻧﻌﺖ ﺑﻪ ﻋﻤﻞ آورد و ﺟﻨﺲ ﻣﺼﺎﻟﺢ ﭘﻲ ﺑﻪ ﻧﺤـﻮی اﺳـﺖ ﻛـﻪ رﻳﺰش دﻳﻮارﻫﺎی ﺗﺮاﻧﺸﻪ ﻣﻄﺮح ﻧﻴﺴﺖ، اﺟ ﺮای دﻳﻮار ﺑﺎ ﻋﻤﻖ ﻛﻢ ﺑﻪ روش ﺣﻔﺮ ﺗﺮاﻧﺸﻪ ) ﮔﻮدﺑﺮداری و ﭘﻲ ﻛﻨﻲ ( و ﺑﺘﻦ رﻳﺰی درﺟـﺎ اﺣـﺪاث ﻣﻲ ﮔﺮدد . ﻋﻤﻠﻴﺎت اﺟ ﺮاﻳ ﻲ و ﻛﻮﺑﻴﺪن ﺳﭙﺮﻫﺎی ﻓﻮﻻدی در ﺻﻮرت وﺟﻮد ﻗﻠﻮه ﺳﻨﮓ ﻫﺎ و ﺗﺨﺘﻪ ﺳﻨﮓ ﻫﺎ در ﺑﺴﺘﺮ رودﺧﺎﻧﻪ اﺻﻮﻻ ﻏﻴﺮﻣﻤﻜﻦ ﺑـﻮده، وﻟﻲ ﺑﻄﻮر ﻣﻌﻤﻮل در ﺑﺮﻓﺖ آ ﻫﺎی ﻓﺎﻗﺪ ﺳﻨﮓ ﻣﻘﺪور ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ ﺑﻪ . ﻣﻨﻈﻮر ﺣﻔﺎﻇﺖ ﺳﻄﻮح ﺧﺎرﺟﻲ ورﻗﻪ ﻫﺎی ﻓﻮﻻدی ﻛﻮﺑﻴﺪه ﺷﺪه در ﺧـﺎک، اﺳﺘﻔﺎده از ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ ﺣﻔﺎﻇﺖ ﻛﺎﺗﺪﻳﻚ در اﻏﻠﺐ ﻣﻮارد اﻟﺰاﻣـﻲ ﻣـﻲ ﻧﻤﺎﻳـﺪ ﺗـﺎ ﺑـﻪ اﻳـﻦ وﺳـﻴﻠ ﻪ از ﺧـﻮردﮔﻲ ﻓـﻮﻻد در ﺑﺮاﺑـﺮ واﻛـﻨﺶ ﻫـﺎی اﻟﻜﺘﺮوﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ اﻳﺠﺎد ﺷﺪه ﻣﺎﺑﻴﻦ ﺳﭙﺮﻫﺎ و ﺧﺎک و اﻳﺠﺎد زﻧﮓ ﻣﻤﺎﻧﻌﺖ ﺑﻪ ﻋﻤﻞ آﻳﺪ . ﻣﻼﺣﻈﻪ ﻫﺎی ﻃﺮاﺣﻲ و اﺟ ﺮاﻳ ﻲ ﺧﺎص دﻳﻮار ﻫﺎی آب ﺑﻨﺪ و ﺳﭙﺮﻫﺎی ﻓﻠﺰی در ﻓﺼﻞ 7 اﻳﻦ ﻧﺸﺮﻳﻪ اراﺋﻪ ﮔﺮدﻳﺪه اﺳﺖ . 13 - 15 - ﺳﺪﻫﺎی ﺗﺎﺧﻴﺮ ی اﻳﻦ ﺳﺪﻫﺎ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ذﺧﻴﺮه آب در ﻫﻨﮕﺎم ﺳﻴﻞ و ﺳﭙﺲ آزاد ﻛﺮدن آن ﺑﻪ ﻃﻮر ﺗﺪرﻳﺠﻲ ﺳﺎﺧﺘﻪ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ؛ ﺑـﻪ ﻋﺒـﺎرت دﻳﮕـﺮ ﺑـﻪ ﻣﻨﻈـﻮر ﻛﻨﺘﺮل ﺳﻴﻼب اﺣﺪاث ﻣﻲ ﮔﺮدﻧﺪ . ﺗﻮﭘﻮﮔﺮاﻓﻲ ﻣﺤﻞ اﺣﺪاث ﺳﺪ ﺑﺎﻳﺪ ﻃﻮری ﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ ﺑ ﺮای ارﺗﻔﺎع ﻣﺸﺨﺺ، ﺣﺠﻢ ﻣﻨﺎﺳﺒﻲ ﺑ ﺮای ﻣﺨﺰن ﺳﺪ اﻳﺠﺎد ﺷﻮد و در ﻋﻴﻦ ﺣﺎل ﺧﺴﺎرت ﻣﺨﺰن ﺣﺪاﻗﻞ ﺑﺎﺷﺪ . ﻧﻮع ﺳﺪ ﺗﺎﺧﻴﺮ ی ﭘﻴﺸﻨﻬﺎدی اﻋﻢ از ﺳﺪ وزﻧﻲ ﺑﺘﻨﻲ، ﺳﺪ ﺧﺎﻛﻲ ) ﻣﺘﺸﻜﻞ از ﺧﺎک ﻃﺒﻴﻌﻲ ﻣﺘﺮاﻛﻢ ﺷﺪه ﻳـﺎ ﺷـﻦ و ﻣﺎﺳـﻪ ﻳـﺎ رس و ﻳـﺎ ﻣﺨﻠﻮﻃﻲ از اﻳﻨﻬﺎ ( و ﺳﺪ ﺳﻨﮓ ای رﻳﺰه ) ﻣﺘﺸﻜﻞ از ﺳﻨﮓ رﻳﺰه و ﻗﻠﻮه ﺳﻨﮓ ﺑﺎ ﻫﺴﺘﻪ ﻧﻔﻮذﻧﺎﭘﺬﻳﺮ رﻳﺰداﻧﻪ و ﻳﺎ ﭘﻮﺷـﺶ ﺑﺘﻨـﻲ ( ، ﺑـﺴﺘﮕﻲ ﺑـﻪ ﺮاﻳﺷ ﻂ ﭘﻲ و ﻣﻘﺪار و ﻛﻴﻔﻴﺖ ﻣﺼﺎﻟﺢ در دﺳﺘﺮس دارد . ﻣﻌﻤﻮﻻ ﺑﻪ ﻧﺪرت ﻣﻲ ﺗﻮان ﻓﻘﻂ ﺑﺎ اﺣﺪاث ﭼﻨﻴﻦ ﺳﺪﻫﺎﻳﻲ، ﺷﻬﺮﻫﺎ و ﺑﺎزه ﻫﺎی ﭘﺎﻳﻴﻦ دﺳﺖ را در ﺑﺮاﺑﺮ ﺳﻴﻞ ﻣﺤﻔـﻮظ ﻧﮕـﻪ داﺷـﺖ، ﻣﮕـﺮ ﻛﻪ اﻳﻦ دﻳﻮارﻫﺎ و ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ ﻫﺎی ﺳﺎﺣﻠﻲ ﺑ ﺮای رودﺧﺎﻧﻪ در ﭘﺎﻳﻴﻦ دﺳﺖ ﻧﻴﺰ اﻳﺠﺎد ﮔﺮدد . ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﻇﺮﻓﻴﺖ ﺗﺨﻠﻴﻪ ﺳﺮرﻳﺰ ﺳﺪ ﺗﺎﺧﻴﺮ ﺑﻴﺶ ی ﺗﺮ در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﻮد، ﺑﺪه ﺣﺪاﻛﺜﺮ ﻋﺒﻮری از روی ﺳﺮرﻳﺰ اﻓﺰاﻳﺶ ﻣﻲ ﻳﺎﺑﺪ و در ﻧﺘﻴﺠﻪ ﺑﺎ اﻓﺰاﻳﺶ ﺑﺪه ﻋﺒﻮری، ﻫﺰﻳﻨـﻪ ﻣﺨـﺰن و ﺳـﺪ ﺑـﻪ ﻋﻠـﺖ ﻛﺎﻫﺶ ذﺧﻴﺮه ﺳﻴﻞ، ﻛﺎﻫﺶ ﭘﻴﺪا ﻣﻲ . ﻛﻨﺪ اﻳﻦ در ﺣﺎﻟﻴﺴﺖ ﻛﻪ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﺳﺮرﻳﺰ و ارﺗﻔﺎع ﻻزم دﻳﻮارﻫﺎ و ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ ﻫـﺎی ﺳـﺎﺣﻠﻲ ﭘـﺎﻳﻴﻦ دﺳـﺖ اﻓﺰاﻳﺶ ﻣﻲ ﻳﺎﺑﺪ و در ﻧﺘﻴﺠﻪ ﻫﺰﻳﻨﻪ اﻳﻦ ﺑﺨﺶ ﻛﺎر ﺑﻴﺶ ﺗﺮ ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ . ﺑﻪ ﻫﺮ ﺣﺎل ﻃﻮل ﺳﺮرﻳﺰ و ﻳﺎ ﺑﻪ ﻋﺒـﺎرﺗﻲ ﻇﺮﻓﻴـﺖ آن ﺑﺎﻳـﺪ ﻃـﻮری اﻧﺘﺨﺎب ﺷﻮد ﻛﻪ ﺟﻤﻊ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎی ﺳﺪ، ﺳﺮرﻳﺰﻫﺎ و دﻳﻮارﻫﺎ و ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ ﻫﺎی ﺳﺎﺣﻠﻲ ﺑﻪ ﺣﺪاﻗﻞ ﺑﺮﺳﺪ . ﺿﻤﻨﺎ اﮔﺮﭼﻪ ﺳﺪﻫﺎی ﺗﺎﺧﻴﺮ ی دا رای ﻣﺠ ﺮای ﺑﺎ ﮔﺸﻮدﮔﻲ ﻛﺎﻓﻲ در ﻗﺴﻤﺖ ﺗﺤﺘﺎﻧﻲ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ وﻟﻲ ﺑﻪ ﻋﻠﺖ ﻛﻪ اﻳﻦ در زﻣﺎن ﺑـﺎﻻ آﻣـﺪن ﺳﻄﺢ آب ﻣﺨﺰن، ﺳﺮﻋﺖ ﺟﺮﻳﺎن در ﻣﺨﺰن ﻛﺎﻫﺶ ﻣﻲ ﻳﺎﺑﺪ، ﺑﺨﺸﻲ از رﺳﻮب ﻫﺎ در ﻣﺨﺰن ﺗﻪ ﻧﺸﻴﻦ ﺧﻮاﻫﻨﺪ ﺷﺪ . اﻳﻦ رﺳﻮب ﻫـﺎ اﻟﺰاﻣـﺎ در ﻓﺼﻞ ﺳﻴﺰدﻫﻢ - ﻫﺎی ﺳﺎزه اﺻﻠﻲ و ﻣﻼﺣﻈﻪ ﻫﺎی ﻃﺮاﺣﻲ و اﺟﺮاﻳﻲ آﻧﻬﺎ 267 ﻓﺮوﻛﺶ ﺳﻄﺢ آب ﻣﺨﺰن ﺷﺴﺘﻪ ﻧﺨﻮاﻫﻨﺪ ﺷﺪ ) ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﺷ ﺮاﻳ ﻂ ﺗﻮﭘﻮﮔﺮاﻓﻲ و ﺷﻜﻞ ﻣﺨﺰن ( و ﺣﺠﻢ ﻣﻔﻴﺪ ﻣﺨﺰن ﺳﺪ ﺗـﺎﺧﻴﺮ ی ﻛـﺎﻫﺶ ﺧﻮاﻫﺪ ﻳﺎﻓﺖ و ﺑﺎﻳﺪ ﺗﺎ ﺟﺎ آن ﻛﻪ ﻗﺎﺑﻞ ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ و ﺑﺮآورد اﺳﺖ ﻣﻮرد ﺗﻮﺟﻪ ﻗﺮار ﮔﻴﺮد . ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻛﻪ اﻳﻦ ﺳﺎزه ﺳﺪﻫﺎی ﺗﺎﺧﻴﺮ ی ﺑﻪ ﻟﺤﺎظ ﻫﻨﺪﺳﻲ و ﻋﻤﻠﻜﺮد ﺷﺒﻴﻪ ﺳﺪﻫﺎی ﻣﺨﺰﻧﻲ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ، اﺻﻮﻻ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ ﻫﻨﮕﺎم ﻃﺮاﺣـﻲ و اﺟ ﺮای ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺳﺎﺧﺘﻤﺎﻧﻲ آﻧﻬﺎ، ﺿﻮاﺑﻂ ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﺳﺪﻫﺎی ﻣﺨﺰﻧﻲ را در ﻣﻮرد آﻧﻬﺎ رﻋﺎﻳﺖ ﻧﻤﻮد . ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻓﻨﻲ، ﺿﻮاﺑﻂ و ﻣﻼﺣﻈﻪ ﻫـﺎی ﻃﺮاﺣﻲ و اﺟ ﺮاﻳ ﻲ در ﻧﺸﺮﻳﻪ ﻫﺎ و اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎی ﻣﺮﺑﻮط اراﺋﻪ ﮔﺮدﻳﺪه اﺳﺖ . 14 ﻓﺼﻞ14 راه ﺳﺎزی ) ﺟﺎده ﻫﺎی ﺳﺮوﻳﺲ و دﺳﺘﺮﺳﻲ ( ﻓﺼﻞ ﭼﻬﺎردﻫﻢ - راه ﺳﺎزی ) ﺟﺎده ﻫﺎی ﺳﺮوﻳﺲ و دﺳﺘﺮﺳﻲ ( 271 ﻓﺼﻞ ﭼﻬﺎردﻫﻢ- راه ﺳﺎزی ) ﺟﺎده ﻫﺎی ﺳﺮوﻳﺲ و دﺳﺘﺮﺳﻲ ( 14 - 1 - ﻛﻠﻴﺎت در اﺟ ﻫﺎ ﻃﺮح ﺮای ی ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ رودﺧﺎﻧﻪ، اﺣﺪاث ﺟﺎده ﻫﺎﻳﻲ ﺑﺎ اﻫﺪاف ﺧﺎص ﺑﻪ ﺷﺮح زﻳﺮ ﺿﺮورت ﭘﻴﺪا ﻣ ﻲ ﻧﻤﺎﻳﺪ :  راه دﺳﺘﺮﺳﻲ : راﻫﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ ﻳﻜﻲ از ﻫﺎ راه ی ﻣﻮﺟﻮد در ﻣﻨﻄﻘﻪ ﻃﺮح را ﺑﻪ ﻛﺎرﮔﺎه ﻣﺘﺼﻞ ﻣﻲ .ﻛﻨﺪ  ﺟﺎده ﺳﺮوﻳﺲ : راﻫﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑ ﺮای دﺳﺘﻴﺎﺑﻲ ﺑﻪ ﻣﺤﻞ اﺟ ﺮای ﻋﻤﻠﻴﺎت، اﺣﺪاث .ﺷﻮد ﻣﻲ  راه اﻧﺤﺮاﻓﻲ : راﻫﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑ ﺮای ﺗﺎﻣﻴﻦ ﺗﺮدد وﺳﺎﻳﻞ ﻧﻘﻠﻴﻪ ﻋﻤﻮﻣﻲ ﻛﻪ ﻗﺒﻼ از ﻣﺴﻴﺮ ﻣﻮﺟﻮد اﻧﺠﺎم ﻣـﻲ ﺷـ ﺪ، اﻣـﺎ ﺑـﻪ ﻋﻠـﺖ اﻧﺠﺎم ﻋﻤﻠﻴﺎت اﺟ ﺮاﻳ ﻲ ﻣﻮﺿﻮع ﭘﻴﻤﺎن ﻗﻄﻊ ﺷﺪه اﺳﺖ، اﺣﺪاث ﺷﻮد ﻣﻲ اﻳﻦ . ﮔﻮﻧﻪ ﻫﺎ راه ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ اﻫﻤﻴﺖ و ﺗﺮاﻓﻴﻚ ﻋﺒـﻮری، رای دا ﻋﺮض 4 ﺗﺎ5/6 ﻣﺘﺮ و ﺷﻴﺐ ﻃﻮﻟﻲ آن ﺣﺪاﻛﺜﺮ12 درﺻﺪ و در ﻣﻮارد ﺧﺎص ) ﻣﺜـﻞ Ramp درﻣﺤـﻞ اﺗـﺼﺎل ﺑـﻪ ﺗـﺎج ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ (ﻫﺎ ، ﺣﺪاﻛﺜﺮ 15 درﺻﺪ ﺗﻮﺻﻴﻪ ﻣﻲ .دﮔﺮد ﺑﻪ ﻃﻮرﻛﻠﻲ ﺷﻴﺐ ﻋﺮﺿﻲ ) از ﻣﺤﻮر راه ( ﺣﺪاﻗﻞ ﻳﻚ و ﺣﺪاﻛﺜﺮ دو درﺻﺪ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﺷﻴﺐ ﺷﻴﺮواﻧﻲ ﻫﺎ ی ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ در ﻣـﺴﻴﺮﻫﺎﻳﻲ ﻛـﻪ در ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ ی ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮﻧﺪ، ﻣﻌﻤﻮﻻ ﻳﻚ ﺑﻪ ﻳﻚ و ﺷﻴﺐ ﺗﺮاﻧﺸﻪ ﻫﺎ در ﻗﺴﻤﺖ ﻫﺎ ﻳﻲ ﻛﻪ در ﺧﺎک ﺑﺮداری ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮﻧﺪ، ﻳﻚ ﺑﻪ ﻳﻚ ﺗـﺎ ﻳـﻚ اﻓﻘﻲ ﺑﻪ 10 ﻋﻤﻮدی در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﻮد ﻣﻲ ﻛﻪ اﻟﺒﺘﻪ ﺑﺴﺘﮕﻲ ﺑﻪ ﺟﻨﺲ ﺧﺎک دارد . ﺣﺪاﻗﻞ ﺗﺮاﻛﻢ زﻣﻴﻦ ﻃﺒﻴﻌﻲ 85 درﺻﺪ و ﺣﺪاﻗﻞ ﺗـﺮاﻛﻢ ﻻﻳﻪ ﻫﺎی ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ 90 درﺻﺪ ﺑﻪ روش آﺷﺘﻮ اﺻﻼح ﺷﺪه (T-180) و ﺣﺪاﻛﺜﺮ ﺿﺨﺎﻣﺖ ﻻﻳﻪ ﻫﺎی ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ ی، 30 ﺳﺎﻧﺘﻲ ﻣﺘﺮ در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘـﻪ ﺷﻮد ﻣﻲ . ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺣﺪاﻗﻞ ﺷﻌﺎع ﻗﻮس ﻫﺎ 20 ﻣﺘﺮ ﺗﻮﺻﻴﻪ ﻣﻲ ﮔﺮدد . در ﺑﺴﻴﺎری از ﻣﻮارد، ﻫﺎ راه ی دﺳﺘﺮﺳﻲ و اﻧﺤﺮاﻓﻲ، ﻓﺎﻗﺪ روﻳﻪ آﺳﻔﺎﻟﺖ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ اﻳﻦ . ﮔﻮﻧﻪ ﻫﺎ راه ﺑﺎﻳـﺪ ﺣـﺪاﻗﻞ دا رای روﻳـﻪ ﺷـﻨﻲ ﺑـﻪ ﺿﺨﺎﻣﺖ 15 ﺗﺎ20 ﺳﺎﻧﺘﻲ ﻣﺘﺮ ﺑﺎﺷﻨﺪ . داﻧﻪ ﺑﻨﺪی روﻳﻪ ﺷﻨﻲ ﺑﺎﻳﺪ ﻣﻄﺎﺑﻖ ﺑﺎ دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ آﺷﺘﻮ و دﻳﮕﺮ اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎی ﻣﻨﺪرج در ﻧـﺸﺮﻳﻪ 101 )ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻓﻨﻲ ﻋﻤﻮﻣﻲ را ( ه ﺑﺎﺷﺪ و ﭘﺲ از ﺗﺎﻳﻴﺪ دﺳﺘﮕﺎه ﻧﻈﺎرت، ﺑﻪ ﻣﺮﺣﻠﻪ اﺟﺮا د .ﺪﻳآر 14 - 2 - زﻣﻴﻦ ﺑﺴﺘﺮ راه زﻣﻴﻦ ﺑﺴﺘﺮ راه ﺑﺎﻳﺪ ﺗﻮان ﺑﺎرﺑﺮی ﺗﺮاﻓﻴﻚ ﻃﺮاﺣﻲ را داﺷﺘﻪ و ﺗﻐﻴﻴﺮ ﺣﺎﻟﺖ ﻧﺪﻫﺪ . ﻗﺒﻞ از اﺣﺪاث ﺟﺴﻢ راه ﺑﺎﻳـﺪ ﺑـﺴﺘﺮ راه ﻛـﺎﻣﻼ ﭘـﺎک ﮔﺮدد، ﻟﺬا ﺑﺎﻳﺪ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺑﺮداﺷﺖ ﻻﻳﻪ ﻧﺒﺎﺗﻲ ﺑﻪ اﻧﻀﻤﺎم رﻳﺸﻪ ﻛﻨﻲ و دور ر ﻳﺨﺘﻦ زﺑﺎﻟﻪ و دﻳﮕﺮ ﻣﻮاد زاﻳﺪ و درﺧﺘﺎن اﻗﺪام ﮔﺮدد . درﺻﻮرﺗﻲ ﻛﻪ ﺑﺴﺘﺮ راه در ﺑﺮش ﺧﺎﻛﻲ ﺑﺎﺷﺪ و ﻣﻴﺰان ﺗﺮاﻛﻢ ﻻزم از آن ﺣﺎﺻﻞ ﻧﺸﻮد، ﺣﻔﺎری ﻛﻒ ﺑﺮش ﭼﻨﺪﻳﻦ ﺳـﺎﻧﺘﻲ ﻣﺘـﺮ ﺑـﺎﻻﺗﺮ از ﺑﺴﺘﺮ راه ﻣﺘﻮﻗﻒ ﺷﻮد ﻣﻲ ﺑﻪ . ﻃﻮری ﻛﻪ ﭘﺲ از ﻛﻮﺑﻴﺪن ﺗﺮاز ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ ﺑﻪ دﺳﺖ آﻳﺪ . ﭘﺲ از ﺗﺎﻣﻴﻦ رﻃﻮﺑﺖ ﻻزم ، ﻛﻒ ﺑﺮش ﺑﺎ ﻏﻠﺘـﻚ ﻫـﺎ ی ﻣﻨﺎﺳﺐ ﻣﺘﺮاﻛﻢ ﻣﻲ ﮔﺮدد ﺗﺎ در ﻋﻤﻖ 30 ﺳﺎﻧﺘﻲ ﻣﺘﺮ از ﺑﺴﺘﺮ راه، ﻣﻴﺰان ﺗﺮاﻛﻢ ﻧﺴﺒﻲ ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ ﺣﺎﺻﻞ ﺷﻮد . در ﺻـﻮرﺗﻲ ﻛـﻪ وﺿـﻊ زﻣـﻴﻦ ﻃﺒﻴﻌﻲ ﻛﻒ ﺑﺮش ﺧﺎﻛﻲ ﻃﻮری ﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ ﺗﺮاﻛﻢ ﻻزم ﭘﺲ از ﻛﻮﺑﻴﺪن ﺑﻪ ﺗﺮﺗﻴﺐ ﺑﺎﻻ ﺣﺎﺻﻞ ﻧﺸﻮد، ﺑﺴﺘﺮ راه ﺑﻪ ﻋﻤﻖ 20 ﺳﺎﻧﺘﻲ ﻣﺘـﺮ ﺷـﻴﺎر داده ﺷﺪ ه و ﻣﺨﻠﻮط ﻣﻲ ﮔﺮدد . ﺳﭙﺲ رﻃﻮﺑﺖ ﻻزم ﺗﺎﻣﻴﻦ ﺷﺪه و ﺑﺎ ﻏﻠﺘﻚ ﻫﺎ ی ﻣﻨﺎﺳﺐ ﻛﻮﺑﻴﺪه ﻣﻲ ﺷـﻮد ﺗـﺎ ﺑـﺴﺘﺮ راه ﻃﺒـﻖ ﻣﺸﺨـﺼﺎت، ﻣﺘﺮاﻛﻢ و ﺗﺮاز ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ ﭘﻲ ﺑﻪ دﺳﺖ آﻳﺪ . 272 ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻓﻨﻲ ﻋﻤﻮﻣﻲ ﻛﺎرﻫﺎی ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﺮایﺑ آﻣﺎده ﺳﺎزی ﺑﺴﺘﺮ راه در ﺑﺮش ﻫﺎ ی ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺑﻪ ﺷﺮح زﻳﺮ ﻋﻤﻞ ﻣﻲ ﮔﺮدد : اﻟﻒ- ﺑﺴﺘﺮ راه در ﺑﺮش ﺳﻨﮕﻲ در ﺑﺮش ﻫﺎ ی ﺳﻨﮕﻲ، ﻛﻒ ﺑ ﺮش ﺑﺎﻳﺪ ﭼﻨﺪ ﺳﺎﻧﺘﻲ ﻣﺘﺮ ﭘﺎﻳﻴﻦ ﺗﺮ از ﺑﺴﺘﺮ راه ﺣﻔﺎری ﺑﻮده و ﺳﻄﺢ ﺑـﺮش ﺗـﺎ ﺗـﺮاز ﺑـﺴﺘﺮ راه، ﺑـﺎ ﻣـﺼﺎﻟﺢ ﻣﺮﻏﻮب و ﺷﻨﻲ، ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ ی و ﺑﻪ ﻣﻴﺰان 100 درﺻﺪ ) ﺑﻪ روش ﭘﺮوﻛﺘﻮر اﺳﺘﺎﻧﺪارد ( ﻣﺘﺮاﻛﻢ ﺷﻮد . در ﻫﺮ ﺻﻮرت ﻧﺎﻫﻤﻮاری ﻫﺎ ی ﺳﻨﮕﻲ ﻧﺒﺎﻳـﺪ ﺑﺎﻻﺗﺮ از ﺗﺮاز زﻣﻴﻦ ﺑﺴﺘﺮ راه ﺑﺎﺷﺪ . ب- ﺑﺴﺘﺮ راه در ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ ی ﺟﻨﺲ ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺧﺎﻛﻲ ﺗﺎ ﻋﻤﻖ 30 ﺳﺎﻧﺘﻲ ﻣﺘﺮ از ﺗﺮاز ﺑﺴﺘﺮ راه ﺑﺎﻳﺪ ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺑﺎﺷﺪ و در ﺻﻮرت اﻣﻜﺎن از ﺑﺮش ﺮای ﺑﻫﺎ اﻳﻦ ﻣﻨﻈﻮر اﺳﺘﻔﺎده ﺷﻮد . ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در اﻳﻦ ﻋﻤﻖ، ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺧﺎﻛﻲ ﻣﻨﺎﺳﺐ ﻧﺒﺎﺷﺪ و ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻻزم ﺑﻪ دﺳﺖ ﻧﻴﺎﻳﺪ، ﻫﺎ ﺧﺎک ی ﻧﺎﻣﻨﺎﺳﺐ ﺑﺎﻳﺪ ﺗﻌـﻮﻳﺾ و ﻋﻤﻠﻴـﺎت ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ ی و ﺗﺮاﻛﻢ )ﻛ ﻮﺑﻴﺪن ( ﺗﺠﺪﻳﺪ ﺷﻮد . ج- ﺑﺴﺘﺮ راه در ﺳﻄﺢ راه ﻣﻮﺟﻮد ﻫﺮﮔﺎه ﺑﺴﺘﺮ راه ﺑﺮ روی ﺳﻄﺢ راه ﻣﻮﺟﻮد ﻗﺮار ﮔﻴﺮد، ﺳﻄﺢ راه ﻣﻮﺟﻮد ﺑﺎﻳﺪ ﭘﺲ از ﺷﺨﻢ زﻧـﻲ ﺑـﻪ ﻋﻤـﻖ 10 ﺳـﺎﻧﺘﻲ ﻣﺘـﺮ ﺑـﺎ ﻣـﺼﺎﻟﺢ زﻳﺮاﺳﺎس و ﻳﺎ ﺳﺎﻳﺮ ﻣﺼﺎﻟﺢ ﻣﻨﺎﺳﺐ، اﺻﻼح، آب ﭘﺎﺷﻲ و ﻣﺘﺮاﻛﻢ ﺷﻮد ﺗﺎ در ﻣﻘﺎﻃﻊ ﻋﺮﺿﻲ و ﻃﻮﻟﻲ راه، ﺗﺮاﻛﻢ ﻻزم ﺑﺮ ﻃﺒـﻖ ﻣﺸﺨـﺼﺎت ﺑﻪ دﺳﺖ آﻳﺪ . 14 - 3 - ﺟﺴﻢ راه ﺟﺴﻢ راه، روی زﻣﻴﻦ ﺑﺴﺘﺮ راه و زﻳﺮ ﻻﻳﻪ روﺳﺎزی ﺳﺎﺧﺘﻪ ﺷﻮد ﻣﻲ . ﻋﻤﻮﻣﺎ ﻛﻠﻴﻪ ﻫﺎ ﺧﺎک ﻳﻲ ﻛﻪ در ﮔﺮوه ﻫﻔـﺖ ﮔﺎﻧـﻪ A-1 ﺗـﺎA-7 ﻣﺸﺨﺼﺎتTM-145 آﺷﺘﻮ ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮﻧﺪ، ﺑ ﺮای ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ ی ﺟﺴﻢ راه، ﻗﺎﺑﻞ ﻗﺒﻮل ﻫﺴﺘﻨﺪ . ﻛﻠﻴﻪ ﻫﺎ ﺧﺎک ی ﮔﭽﻲ، ﻧﻤﻜﻲ، ﻧﺒﺎﺗﻲ و ﻣﺼﺎﻟﺢ رای دا ﻣﻮاد آﻟﻲ و رﺳﺘﻨﻲ ﻫﺎ و ﻛﻠﻴﻪ ﻫﺎ ﺧﺎک ﻳﻲ ﻛﻪ ﺣﺪاﻛﺜﺮ وزن ﻣﺨﺼﻮص ﺧﺸﻚ آﻧﻬﺎ ﻣﻄﺎﺑﻖ ﺑﺎ روش آﺷﺘﻮ T-180) روش (D ﺗﺮ ﻛﻢ از 55 /1 ﺗﻦ در ﻣﺘﺮﻣﻜﻌﺐ ﺑﺎﺷﺪ در ﺷﻤﺎر ﻣﺼﺎﻟﺢ ﻧﺎﻣﻨﺎﺳﺐ ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮﻧﺪ . 14 - 4 - ﻣﻼﺣﻈﻪ ﻫﺎی اﺟ ﺮاﻳ ﻲ ﻋﻤﻮﻣﻲ در اﻳﻦ ﻗﺴﻤﺖ، ﺑﻪ ﻣﻼﺣﻈﻪ ﻫﺎ و ﻣﻮارد ﻛﻠﻲ اﺟ ﺮاﻳ ﻲ ﻣﺮاﺣﻞ ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻋﻤ ﻠﻴﺎت راه ﺳﺎزی ﺷﺎﻣﻞ ﺑﺴﺘﺮ ﺳﺎزی و اﺟ ﺮای ﻻﻳﻪ ﻫﺎی زﻳﺮ اﺳﺎس و اﺳﺎس اﺷﺎره ﺷﻮد ﻣﻲ . ﻣﺸﺨﺼﺎت و ﻣﻮارد ﺧﺎص ﻓﻨﻲ و اﺟ ﺮاﻳ ﻲ در ﻗﺴﻤﺖ ﻫﺎ ی ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﻃﻮر ﻛﺎﻣﻞ اراﺋﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ . 14 - 4 - 1 - ﭘﺨﺶ ﻣﺼﺎﻟﺢ، آب ﭘﺎﺷﻲ و ﻏﻠﺘﻚ زﻧﻲ ﭘﺨﺶ ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻻﻳﻪ ﺑﻪ ﻻﻳﻪ ﺻﻮرت ﻣﻲ ﭘﺬﻳﺮد و ﻫﻨﮕﺎم ﭘﺨﺶ ﻧﺒﺎﻳﺪ داﻧﻪ ﻫﺎی د رﺷﺖ و رﻳﺰ از ﻫﻢ ﺟﺪا ﺷﻮﻧﺪ . ﭘﺲ از ﭘﺨـﺶ و ﭘﺮوﻓﻴﻠﻪ ﻧﻤﻮدن ﻣﺼﺎﻟﺢ، آب ﭘﺎﺷﻲ ﺗﻮﺳﻂ ﺗﺎﻧﻜﺮ آب ﭘﺎش ﺑﺎ ﻓﺸﺎر ﻳﻜﻨﻮاﺧﺖ اﻧﺠﺎم ﺷﻮد ﻣﻲ آب . ﭘﺎﺷﻲ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ ﻧﺤﻮی اﻧﺠﺎم ﺷـﻮد ﻛـﻪ ﺗﻤـﺎم داﻧﻪ ﻫﺎی ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺑﻪ ﻃﻮر ﻳﻜﻨﻮاﺧﺖ ﻣﺮﻃﻮب ﮔﺮدد . ﻣﻘﺪار آب ﻻزم ﺑ ﺮای آب ﭘﺎﺷﻲ ﺑﺮ ﻣﺒﻨﺎی درﺻﺪ رﻃﻮﺑﺖ ﺑﻬﻴﻨﻪ ﺑﺎ روش آﺷـﺘﻮ (T-180) ﻓﺼﻞ ﭼﻬﺎردﻫﻢ - راه ﺳﺎزی ) ﺟﺎده ﻫﺎی ﺳﺮوﻳﺲ و دﺳﺘﺮﺳﻲ ( 273 ﻣﺸﺨﺺ ﻣﻲ ﮔﺮدد . ﭘﺲ از آب ﭘﺎﺷﻲ، ﺑﻼﻓﺎﺻﻠﻪ ﻏﻠﺘﻚ زﻧﻲ ﺑﺎ ) ﻏﻠﺘﻚ ﻫﺎ ی اﺳﺘﻮاﻧﻪ ای ﺷﻜﻞ و ﻳﺎ ﻏﻠﺘﻚ ﻫﺎ ی ﭼﺮخ ﻻﺳﺘﻴﻜﻲ ( اﻧﺠﺎم ﺷﻮد ﻣﻲ . ﻧﻮع و وزن ﻏﻠﺘﻚ ﻫﺎ ﺑﺎﻳﺪ ﻣﺘﻨﺎﺳﺐ ﺑﺎ ﻧﻮع ﻣﺼﺎﻟﺢ ﻣﺼﺮﻓﻲ ﺑﻮده و ﻧﺒﺎﻳﺪ ﺳﺒﺐ ﺧﺮد ﺷﺪن داﻧﻪ ﻫﺎی ﻣﺼﺎﻟﺢ رﻳﺰ ﻏﻠﺘﻚ ﮔﺮدد . ﺮایﺑ ﺗﺮاﻛﻢ ﻫﺎ ﺧﺎک ی رﻳﺰ داﻧﻪ رﺳﻲ، اﺳﺘﻔﺎده از ﻏﻠﺘﻚ ﻫﺎ ی ﭘﺎﭼﻪ ﺑﺰی و ﭼﺮخ ﻻﺳﺘﻴﻜﻲ و در ﻣﻮرد ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺷﻦ و ﺧﺮده ﺳـﻨﮓ، ﻏﻠﺘـﻚ ﭼﺮخ ﻓﻮﻻدی اﺳﺘﺎﺗﻴﻜﻲ ﺗﻮﺻﻴﻪ ﺷﻮد ﻣﻲ . ﻏﻠﺘﻚ زﻧﻲ ﺑﺎﻳﺪ از ﻛﻨﺎره ﻫﺎی راه ﺷﺮوع ﺷﺪه و ﺑﻪ ﻣﺤﻮر آن ﺧﺘﻢ ﺷﻮد . ﻏﻠﺘﻠﻚ زﻧﻲ در ﭘـﻴﭻ ﻫـﺎ از داﺧﻞ ﻗﻮس ﺷﺮوع و ﺑﻪ ﺧﺎرج ﻗﻮس ﺧﺘﻢ ﺷﻮد ﻣﻲ ﺮایﺑ . ﻚ ﻏﻠﺘ زﻧﻲ ﻣﻲ ﺗﻮان از ﻏﻠﺘﻚ ﻟﺮزﺷﻲ اﺳﺘﻔﺎده ﻧﻤﻮد وﻟﻲ ﻗﺒﻞ از اﺳﺘﻔﺎده از ﻏﻠﺘـﻚ ﻟﺮزﺷﻲ، ﺑﺎﻳﺪ ﻏﻠﺘﻚ زﻧﻲ اوﻟﻴﻪ ﺑﺎ ﻏﻠﺘﻚ اﺳﺘﻮاﻧﻪ ای اﺳﺘﺎﺗﻴﻜﻲ ﺻﻮرت ﮔﺮﻓﺘﻪ و ﭘﺴﺘﻲ و ﺑﻠﻨﺪی ﻫﺎ ﻳﻲ ﻛﻪ در اﺛﺮ ﻏﻠﺘﻚ زﻧﻲ در ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺑﻪ وﺟـﻮد ﻣﻲ آﻳﺪ، ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﮔﺮﻳﺪر ﺗﻨﻈﻴﻢ ﺷﻮد . 14 - 4 - 2 - ﻛﻨﺘﺮل ﺳﻄﻮح ﺗﻤﺎم ﺷﺪه ﻛﻨﺘﺮل ﺳ ﻄﺢ ﺗﻤﺎم ﺷﺪه ﻫﺮ ﻻﻳﻪ از ﻗﺸﺮ زﻳﺮاﺳﺎس و اﺳﺎس، ﻗﺒﻞ از ﭘﻮﺷﺶ ﺑﺎ ﻻﻳﻪ ﺑﻌﺪی ﺑﻪ وﺳﻴﻠﻪ ﺷﻤﺸﻪ ﻫﺎی ﻓﻠـﺰی 4 ﻣﺘـﺮی و ﺑـﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻧﻴﻤﺮخ ﻫﺎ ی ﻃﻮﻟﻲ و ﻋﺮﺿﻲ ﺻﻮرت ﻣﻲ ﮔﻴﺮد . اﺧﺘﻼف ﺑﻴﻦ ﻫﺎ رﻗﻮم ی ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ و آﻧﭽﻪ اﺟﺮا ﮔﺮدﻳﺪه اﺳﺖ، ﻧﺒﺎﻳﺪ از 2 ﺳـﺎﻧﺘﻲ ﻣﺘـﺮ ﺮایﺑ ﻗﺸﺮ زﻳﺮ اﺳﺎس و 5/1 ﺳﺎﻧﺘﻲ ﺮای ﺑ ﻣﺘﺮ ﻗﺸﺮ اﺳﺎس ﺗﺠﺎوز ﻛﻨﺪ و ﻫﺎ ﺷﻴﺐ ی ﻃﻮﻟﻲ و ﻋﺮﺿﻲ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺎ ﻧﻘﺸﻪ ﻫﺎ ﻣﻄﺎﺑﻘـﺖ داﺷـﺘﻪ ﺑﺎﺷـﻨﺪ . درﺻﻮرﺗﻲ ﻛﻪ ﺷﻤﺸﻪ 4 ﻣﺘﺮی در ﺟﻬﺎت ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺑﺮ روی ﺳﻄﺢ زﻳﺮاﺳﺎس و اﺳﺎس ﻗﺮار ﮔﻴﺮد ﻧﺎﻫﻤﻮاری ﻫﺎ ی آن ﺑـﻪ ﺗﺮﺗﻴـﺐ ﻧﺒﺎﻳـﺪ از 5/2 ﺳﺎﻧﺘﻲ ﻣﺘﺮ و 5/1 ﺳﺎﻧﺘﻲ ﻣﺘﺮ ﺗﺠﺎوز ﻧﻤﺎﻳﺪ . 14 - 5 - ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻓﻨﻲ و روش اﺟ ﺮای ﻗﺸ ﺮ زﻳﺮاﺳﺎس ﻗﺸﺮ زﻳﺮاﺳﺎس 1 ، در ﻣﺤﻞ ﻫﺎ ﻳﻲ ﺳﺎﺧﺘﻪ ﺷﻮد ﻣﻲ ﻛﻪ ﺟﺴﻢ راه، ﺗﻮان ﺑﺎرﺑﺮی ﻻزم را ﻧﺪارد زﻳﺮ . اﺳﺎس ﻗﺸﺮی اﺳﺖ از ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺳـﻨﮕﻲ و ﻣﻮاد ﭼﺴﺒﻨﺪه ﺑﺎ ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻓﻨﻲ و ﺿﺨﺎﻣﺖ ﻣﺸﺨﺺ ﻛﻪ ﺑﺮ روی ﺑﺴﺘﺮ راه ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﺗﺤﻤﻞ ﺑﺎرﻫﺎی وارد ﺷﺪه از ﺟﺎﻧﺐ ﻗﺸﺮ اﺳﺎس 2 ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮد . ﻗﺸﺮ زﻳﺮاﺳﺎس ﺑﺮ دو ﻧﻮع ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ : 1 - ﺻﻠﺐ : اﻳﻦ ﻧﻮع ﻗﺸﺮ ﺑ ﺮای ﺟﺎﻫﺎی ﺧﺎص ﻛﻪ زﻣﻴﻦ ﺑﺴﺘﺮ راه ﺧﻴﻠﻲ ﺳﺴﺖ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ، ﺗﻮﺻﻴﻪ ﻣﻲ ﮔﺮدد . اﻳﻦ ﻧﻮع زﻳﺮاﺳـﺎس از اﻧﻮاع ﺷﻔﺘﻪ آﻫﻜﻲ و ﺗﻮوﻧﺎن ﻳﺎ ﺧﺎک ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺑﺎ ﺳﻴﻤﺎن3 و ﻣﺎﻛﺎدام ﻣﻼﺗﻲ ﺳﺎﺧﺘﻪ .ﺷﻮد ﻣﻲ 2 - اﻧﻌﻄﺎف ﭘﺬﻳﺮ : اﻳﻦ ﻧﻮع ﻗﺸﺮ در ﺟﺎﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﺿﺮﻳﺐ ﻧﺸﺴﺖ زﻣـﻴﻦ ﻫﻤـﻪ ﺟـﺎ ﻳﻜـﺴﺎن ﻧﻴـﺴﺖ ﻣﺎﻧﻨـﺪ دره ﻫـﺎی ﻣـﺎﻫﻮری و ﻛﻮﻫﺴﺘﺎﻧﻲ اﺟﺮا ﻣﻲ ﮔﺮدد . زﻳﺮاﺳﺎس اﻧﻌﻄﺎف ﭘﺬﻳﺮ ﺑﺪون ﻛﻪ اﻳﻦ ﺧﺮاب ﺷﻮد ﺑﻪ ﺧﻮﺑﻲ از ﻧﺸﺴﺖ ﺑﺴﺘﺮ ﺧﻮد ﭘﻴﺮوی ﻣﻲ ﻛﻨـﺪ از . اﻧﻮاع آن، ﺷﻦ و ﻣﺎﺳﻪ درﻫﻢ، ﺷﻔﺘﻪ ﻗﻴﺮی، ﺷﻦ و ﻣﺎﺳﻪ درﻫﻢ ﻗﻴﺮاﻧﺪود و ﻣﺎﻛﺎدام ﺳﻨﮕﻲ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﻣﺼﺎﻟﺢ ﻣﺼﺮﻓﻲ ﺑ ﺮای ﻗﺸﺮ زﻳﺮاﺳﺎس، ﻋ ﻤﻮﻣﺎ ﺷﻦ و ﻣﺎﺳﻪ رودﺧﺎﻧﻪ ای ﻳﺎ ﺳﻨﮓ ﺷﻜﺴﺘﻪ ﻣﻌﺪن و ﻳﺎ ﻣﺨﻠﻮﻃﻲ از آﻧﻬﺎ ﺑﺎ ﻣﻘﺪاری ﻣﺼﺎﻟﺢ رﻳﺰ داﻧﻪ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻣﺎده ﭼﺴﺒﻨﺪه ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﺳﺎﻳﺮ ﻣﺸﺨﺼﺎت و داﻧﻪ ﺑﻨﺪی ﻣـﺼﺎﻟﺢ اﺳـﺎس و زﻳﺮاﺳـﺎس در ﻧـﺸﺮﻳﻪ 101 ) ﻣﺸﺨـﺼﺎت ﻓﻨـﻲ ﻋﻤﻮﻣﻲ راه ( اراﺋﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ . 1- Sub-Base 2- Base 3- Soil-Cement 274 ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻓﻨﻲ ﻋﻤﻮﻣﻲ ﻛﺎرﻫﺎی ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ رودﺧﺎﻧﻪ 14 - 5 - 1 - روش اﺟﺮا ﻗﺒﻞ از اﺟ ﺮای ﻗﺸﺮ زﻳﺮاﺳﺎس، ﺑﺴﺘﺮ ﺑﺎﻳﺪ ﻋﺎری از ﻫﺮ ﮔﻮﻧﻪ ﻣﻮاد زاﻳﺪ و اﺿﺎﻓﻲ ﺑﻮده و ﻃﺒﻖ ﻧﻴﻤﺮخ ﻫﺎی ﻃﻮﻟﻲ و ﻋﺮﺿـﻲ آﻣـﺎده ﺷـﺪه ﺑﺎﺷﺪ . ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﻫﻤﻮاری ﺳﻄﺢ ﺑﺴﺘﺮ ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﺷﻤﺸﻪ ﻛﻨﺘﺮل ﮔﺮدﻳﺪه و ﻧﺎﻫﻤﻮاری ﻫﺎ ی آن ﻧﻴﺰ ﻧﺒﺎﻳﺪ از 3 ﺳﺎﻧﺘﻲ ﻣﺘﺮ ﺗﺠﺎوز ﻧﻤﺎﻳﺪ . ﺿﺨﺎﻣﺖ ﻗﺸﺮ زﻳﺮاﺳﺎس ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺮاﺳﺎس ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻮده و در ﻫﺮ ﺣﺎل ﺿﺨﺎﻣﺖ ﻫﺮ ﻻﻳﻪ ﭘﺲ ازﻛﻮﺑﻴﺪه ﺷﺪن از 15 ﺳﺎﻧﺘﻲ ﻣﺘـﺮ ﺗﺠﺎوز ﻧﻜﻨﺪ . ﻣﺼﺎﻟﺢ ﻫﺮ ﻻﻳﻪ ﺑﻪ ﻃﻮر ﻳﻜﻨﻮاﺧﺖ ﻣﺨﻠﻮط و ﭘﺨﺶ ﻣﻲ ﮔﺮدد و ﻛﻠﻴﻪ ﭘﺴﺘﻲ و ﺑﻠﻨﺪی ﻫـﺎ ﻳﻲ ﻛـﻪ در ﻣﻮﻗـﻊ ﻏﻠﺘـﻚ زﻧـﻲ اﻳﺠـﺎد ﺷﻮد ﻣﻲ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ وﺳﻴﻠﻪ ﺗﻴﻐﻪ ﮔﺮﻳﺪر و ﻳﺎ اﺿﺎﻓﻪ ﻛﺮدن ﻣﻘﺪار ﻻزم ﻣﺼﺎﻟﺢ زﻳﺮاﺳﺎس اﺻﻼح ﺷﻮد . درﺻﻮرﺗﻲ ﻛﻪ ﻣﺸﺎﻫﺪه ﺷﻮد ﻋﻤﻞ اﺧـﺘﻼط در ﻗﺴﻤﺘﻲ از ﺑﺴﺘﺮ راه ﺑﻪ ﻃﻮر ﺻﺤﻴﺢ اﻧﺠﺎم ﻧﮕﺮﻓﺘﻪ ) ازﺟﻤﻠﻪ ﺟﺪا ﺷﺪن ﻣﺼﺎﻟﺢ رﻳﺰداﻧﻪ از درﺷﺖ داﻧﻪ ( ﺑﺎﻳـﺪ آن ﻗـﺴﻤﺖ از ﺑـﺴﺘﺮ راه را ﺑـﺎ ﺑﺮداﺷﺘﻦ ﻣﺼﺎﻟﺢ رﻳﺨﺘﻪ ﺷﺪه و رﻳﺨﺘﻦ ﻣﺼﺎﻟﺢ ﻣﺮﻏﻮب اﺻﻼح ﻧﻤﻮد . ﻣﻘﺪار آب ﻻزم ﺑ ﺮای آب ﭘﺎﺷﻲ زﻳﺮاﺳﺎس، ﺑﺮ ﻣﺒﻨﺎی درﺻﺪ آب ﻣﻨﺎ ﺳﺐ و ﺑﺎ در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻦ آب ﻣﻮﺟﻮد درون ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺑﻪ دﺳﺖ آﻣـﺪه در آزﻣﺎﻳﺸﮕﺎه، ﺑ ﺮای ﺗﺮاﻛﻢ 100 درﺻﺪ ﺑﻪ روش ﭘﺮوﻛﺘﻮر اﺳﺘﺎﻧﺪارد ﺗﻌﻴﻴﻦ .ﺷﻮد ﻣﻲ آب ﭘﺎﺷﻲ ﻧﺒﺎﻳﺪ ﺑﻪ ﻧﺤﻮی اﻧﺠﺎم ﺷﻮد ﻛﻪ ﻣﻮﺟﺒﺎت ﺑﺮوز ﺻﺪﻣﻪ ﺑﻪ ﺑﺪﻧﻪ ﺧﺎﻛﻲ ﺟﺴﻢ راه ﮔﺮدد . ﺑﻪ اﻳﻦ ﻣﻨﻈﻮر روی ﻫـﺮ ﻣﺘﺮﻣﺮﺑـﻊ ﺑـﺴﺘﺮ راه، ﺣﺪود 185 ﻟﻴﺘ ﺮ ﻣﺼﺎﻟﺢ زﻳﺮاﺳﺎس ﭘﻬﻦ و روی آن ﺑﺎ ﺷﺎﻧﻪ ﻛﻠﻨﮓ ﮔﺮﻳﺪر، ﺷﺨﻢ زده ﻣﻲ ﺷـﻮد . ﺳـﭙﺲ 50 درﺻـﺪ آب ﺑﻬﻴﻨـﻪ روی آن ﭘﺎﺷﻴﺪه و ﭼﻨﺪﺑﺎر آن را ﺑﺎ ﺗﻴﻐﻪ ﮔﺮﻳﺪر ﺑﺮﮔﺮداﻧﺪه ﺗﺎ داﻧﻪ ﻫﺎی ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺧﻴﺲ ﺷﻮد . در اداﻣﻪ ﺳﻄﺢ ﻻﻳﻪ آب ﭘﺎﺷﻲ ﺷﺪه ﻫﻤﻮار و ﻣﺠﺪدا ﺷـﺨﻢ زده ﺷﻮد ﻣﻲ و روی آن 40 درﺻﺪ آب ﭘﺎﺷﻴﺪه و ﭘﺲ از ﭼﻨﺪﺑﺎر ﺑﺮﮔﺮدان ﻛﺮدن، ﺻﺎف ﻣﻲ ﮔﺮدد . ﻻﻳﻪ ﻣﺬﻛﻮر ﺑﺎﻳﺪ ﭼﻨﺪﺑﺎر ﺑﺎ ﻏﻠﺘﻚ 10 ﺗـﺎ 20 ﺗﻨﻲ اﺳﺘﺎﺗﻴﻚ ﻓﻮﻻدی ﻳﺎ ﭼﺮخ ﻻﺳﺘﻴﻜﻲ ) ﭘﺲ از ﭘﺎﺷﻴﺪن 10 درﺻﺪ آب ( ، ﺑـﺎ ﻏﻠﺘـﻚ ﻟﺮزﺷـﻲ ﻛﻮﺑﻴـﺪه ﺷـﻮد . ﺗـﺮاﻛﻢ ﻧـﺴﺒﻲ در ﻗـﺸﺮ زﻳﺮاﺳﺎس ﺑﺎﻳﺪ ﻣﻌﺎدل 100 درﺻﺪ ﭘﺮوﻛﺘﻮر اﺳﺘﺎﻧﺪارد ﺑﺎﺷﺪ . 14 - 6 - ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻓﻨﻲ و روش اﺟ ﺮای ﻗﺸﺮ اﺳﺎس ﻗﺸﺮ اﺳﺎس ﺑﺮ روی ﻗﺸﺮ زﻳﺮاﺳﺎس و ﻳﺎ ﺑﺴﺘﺮ آﻣﺎده ﺷﺪه ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﺗﺤﻤﻞ ﺑﺎرﻫﺎی وارد ﺷﺪه از ﺟﺎﻧﺐ ﻻﻳـﻪ روﻳـﻪ ﻗـﺮار ﻣـﻲ ﮔﻴـﺮد و ﻗﺸﺮی اﺳﺖ ﻛﻪ از ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺳﻨﮕﻲ و ﻳﺎ ﻣﺨﻠﻮﻃﻲ از ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺳﻨﮕﻲ و ﻣﻮاد ﭼﺴﺒﻨﺪه ) ﻗﻴﺮ ﻳﺎ ﺳﻴﻤﺎن ( ﺗﺸﻜﻴﻞ ﺷﺪه اﺳﺖ . ﻗﺸﺮ اﺳﺎس در اﻧﻮاع ﺷﻨﻲ و ﻳﺎ ﺳﻨﮕﻲ، ﻣ ﺎﻛﺎداﻣﻲ، ﺳﻴﻤﺎﻧﻲ، ﺑﺘﻨﻲ و ﻗﻴﺮی ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . داﻧـﻪ ﺑﻨـﺪی و ﻣﺸﺨـﺼﺎت ﻓﻨـﻲ ﻣـﺼﺎﻟﺢ ﺑﺎﻳـﺪ ﺑـﺎ اﺳﺘﺎﻧﺪارد ﻣﺮﺗﺒﻂ ) ﻧﺸﺮﻳﻪ 101 ﻳﺎ آﺷﺘﻮ ( ﻣﻄﺎﺑﻘﺖ داﺷﺘﻪ و ﺑﻪ ﺗﺎﻳﻴﺪ دﺳﺘﮕﺎه ﻧﻈﺎرت ﺑﺮﺳﺪ . 14 - 6 - 1 - روش اﺟﺮا ﻗﺸﺮ اﺳﺎس ﻫﻤﺎﻧﻨﺪ ﻗﺸﺮ زﻳﺮاﺳﺎس ﺳﺎﺧﺘﻪ ﺷﻮد ﻣﻲ ﺑﺎ اﻳﻦ ﺗﻔﺎوت ﻛﻪ در داﻧﻪ ﺑﻨﺪی، ﺗﻮان ﺑﺎرﺑﺮی ﻣﺼﺎﻟﺢ، ﺗﺮا ﻛﻢ و ﻣﺸﺨﺼﺎت آن دﻗﺖ ﺑﻴﺶ ﺗﺮ ی ﺑﻪ ﻋﻤﻞ ﻣﻲ . آﻳﺪ ﻗﺸﺮی ﻛﻪ ﻣﺼﺎﻟﺢ اﺳﺎس روی آن رﻳﺨﺘﻪ ﺷﻮد ﻣﻲ ، ﺑﺎﻳﺪ ﻗﺒﻞ از ﭘﺨﺶ ﻣﺼﺎﻟﺢ ﻛﺎﻣﻼ ﻛﻮﺑﻴﺪه ﺷﺪه و ﻣﻨﻄﺒـﻖ ﺑـﺎ ﻧﻴﻤﺮخ ﻫﺎ ی ﻃﻮﻟﻲ و ﻋﺮﺿﻲ ﻧﻘﺸﻪ ﻫﺎ ﺑﺎﺷﺪ و درﺻﻮرﺗﻲ ﻛﻪ رﻗﻮم آن ﺑﺎ ﻧﻘﺸﻪ ﻫﺎی اﺟ ﺮاﻳ ﻲ ﻣﻐﺎﻳﺮت داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺎ اﻓـﺰودن ﻳـﺎ ﺑﺮداﺷـﺖ ﻣﺼﺎﻟﺢ، اﺻﻼح ﺷﺪه و ﺑﻪ ﺗﺎﻳﻴﺪ دﺳﺘﮕﺎه ﻧﻈﺎرت ﺑﺮﺳﺪ . ﺿﺨﺎﻣﺖ ﻗﺸﺮ اﺳﺎس ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺮاﺳﺎس ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻮده و در ﻫﺮ ﺣﺎل ﺿﺨﺎﻣﺖ ﻫﺮ ﻻﻳﻪ ﭘﺲ از ﻛﻮﺑﻴﺪه ﺷـﺪن از 15 ﺳـﺎﻧﺘﻲ ﻣﺘـﺮ ﺗﺠﺎوز ﻧﻜﻨﺪ . ﺗﺮاﻛﻢ ﻧﺴﺒﻲ در ﻗﺸﺮ اﺳﺎس ﺑﺎﻳﺪ ﻣﻌﺎدل 100 درﺻﺪ ﺑﻪ روش ﭘﺮوﻛﺘﻮر اﺳﺘﺎﻧﺪارد ﺑﺎﺷﺪ . ﻓﺼﻞ ﭼﻬﺎردﻫﻢ - راه ﺳﺎزی ) ﺟﺎده ﻫﺎی ﺳﺮوﻳﺲ و دﺳﺘﺮﺳﻲ ( 275 14 - 7 - ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻓﻨﻲ و روش اﺟ ﺮای اﻧ ﺪود ﻧﻔﻮذی ) ﭘﺮﻳﻤﻜﺖ ( ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﻏﻴﺮﻗﺎﺑﻞ ﻧﻔﻮذ ﻛﺮدن و ﺗﺤﻜﻴﻢ ﺳﻄﺢ ﺷﻨﻲ راه ) ﺑﺴﺘﺮ روﺳﺎزی راه و ( ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺑﻪ ﺧﺎﻃﺮ اﻳﺠﺎد ﭼﺴﺒﻨﺪﮔﻲ ﺑـﻴﻦ اﻳـﻦ ﻗـﺸﺮ و ﻻﻳﻪ روﻳﻲ، روی ﻗﺸﺮ اﺳﺎس ﻳﻚ ﻻﻳﻪ ﻗﻴﺮ ﻣﺨﻠﻮط ﺑﺎ ﮔﺮاﻧﺮوی ﻛﻢ ﭘﺨﺶ ﻣﻲ ﻧﻤﺎﻳﻨـﺪ ﻛـﻪ آن را اﻧـﺪود ﻧﻔـﻮذی ﻳـﺎ اﺻـﻄﻼﺣﺎ ﭘﺮﻳﻤﻜـﺖ ﻣﻲ ﻧﺎﻣﻨﺪ . اﻧﺘﺨﺎب ﻧ ﻮع ﻗﻴﺮ ﻣﺨﻠﻮط ﺑ ﺮای اﻧﺠﺎم ﭘﺮﻳﻤﻜﺖ از اﻫﻤﻴﺖ ﺧﺎﺻﻲ ﺑﺮﺧﻮردار اﺳﺖ . ﻧﻔﻮذ ﻗﻴﺮ ﭘﺮﻳﻤﻜـﺖ در ﺳـﻄﺢ راه ﺷـﻨﻲ ﺑـﺴﺘﮕﻲ ﺑـﻪ ﻣﻴﺰان ﮔﺮاﻧﺮوی و درﺟﻪ ﺣﺮارت ﻣﺤﻴﻂ دارد، ﻟﺬا اﻧﺘﺨﺎب ﻧﻮع ﻗﻴﺮ ﻣﺨﻠﻮط ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ درﺟﻪ ﺣﺮارت ﻫﻮا، ﺑﺎﻓﺖ ﺳﻄﺢ راه ﺷﻨﻲ و ﻃـﻮل زﻣﺎن ﻋﻤﻞ آوری ﺻﻮرت ﭘﺬﻳﺮد ﺑﻪ . ﻃﻮر ﻛﻠﻲ د ر ﻫﻮای ﺳﺮد از ﻗﻴﺮ RC-70 و در ﺻﻮرت ﻋﺪم دﺳﺘﺮﺳﻲ از ﻗﻴـﺮRC-250 و ﻳـﺎMC-30 اﺳﺘﻔﺎده ﺷﻮد ﻣﻲ . در ﻫﻮای ﻣﻌﺘﺪل، ﻋﻼوه ﺑﺮ ﻗﻴﺮﻫﺎی ﺗﻮﺻﻴﻪ ﺷﺪه در ﻫﻮای ﺳﺮد ﻣﻲ ﺗـﻮان از ﻗﻴﺮﻫـﺎی MC-70 وMC-250 اﺳـﺘﻔﺎده ﻧﻤﻮد . در ﺷ ﺮاﻳ ﻄﻲ ﻛﻪ ﻫﻮا ﮔﺮم ﺑﺎﺷﺪ ) ﺑﺎﻻی 35 درﺟﻪ ﺳﺎﻧﺘﻲ ﮔﺮاد ( ﻋﻼوه ﺑﺮ ﻗﻴﺮﻫﺎی ﻳﺎد ﺷﺪه ﻣﻲ ﺗﻮان از ﻗﻴﺮﻫﺎی SC-70 و ﻳﺎSC-250 اﺳﺘﻔﺎده ﻧﻤﻮد . اﻧﺘﺨﺎب ﻗﻴﺮ ﭘﺮﻳﻤﻜﺖ ﻧﺒﺎﻳﺪ ﺑﺪون ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﺑﺎﻓﺖ ﺳﻄﺢ ﺷﻨﻲ راه اﻧﺠﺎم ﮔﺮدد . ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻣﺜﺎل ﺑ ﺮای ﺳﻄﺢ راه ﺷﻨﻲ ﺑـﺎ ﺑﺎﻓـﺖ رﻳﺰداﻧﻪ و ﻣﺘﺮاﻛﻢ ﺑﺎﻳﺪ از ﻗﻴﺮﻫﺎی ﻣﺨﻠﻮط ﺑﺎ ﮔﺮاﻧﺮوی ﻛﻢ ﻣﺎﻧﻨﺪ RC-70 و ﻳﺎMC-30 اﺳﺘﻔﺎده ﻧﻤﻮد و ﺑﺎ ﻟﻌﻜﺲ ﺑ ﺮای ﺳﻄﺢ ﺷﻨﻲ ﺑﺎ ﺑﺎﻓﺖ درﺷﺖ داﻧﻪ ﻣﻲ ﺗﻮان ﻗﻴﺮﻫﺎی ﺑﺎ ﮔﺮاﻧﺮوی ﺑﺎﻻﺗﺮ ﻣﺎﻧﻨﺪ MC-250 ﺑﻪ ﻛﺎر ﺑﺮد . 14 - 7 - 1 - روش اﺟﺮا ﻗﺒﻞ از اﺟ ﺮای ﭘﺮﻳﻤﻜﺖ، ﺳﻄﺢ راه ﺷﻨﻲ ﺑﺎﻳﺪ از ﻣﻮاد زاﻳﺪ و ﮔﺮد و ﻏﺒﺎر ﭘﺎک ﮔﺮدد . ﺑﺎﻳﺪ از ﻣﺼﺮف اﻣﻮﻟﺴ ﻫـﺎ ﻴﻮن در اﺟـ ﺮای ﭘﺮﻳﻤﻜـﺖ ﺧﻮدداری ﮔﺮدد زﻳﺮا اﻣﻮﻟﺴﻴﻮن ﭘﺲ از ﺷﻜﺴﺘﻦ در ﺳﻄﺢ راه، اﻳﺠﺎد ﭘﻮﺳﺘﻪ ﻫﺎی ﻗﻴﺮی ﻣﻲ ﻧﻤﺎﻳﺪ . ﺮایﺑ ﮔﺮم ﻛﺮدن ﻗﻴﺮ ﺑﺎﻳﺪ از وﺳﺎﻳﻞ ﻗﺎﺑﻞ ﻛﻨﺘﺮﻟﻲ ﻛﻪ ﻣﻮرد ﺗﺎﻳﻴﺪ دﺳﺘﮕﺎه ﻧﻈﺎرت ﺑﺎﺷﺪ اﺳـﺘﻔﺎده ﻧﻤـﻮد . ﻣﻴـﺰان ﻣﻨﺎﺳـﺐ ﻗﻴـﺮ ﻣﺨﻠـﻮط ﭘﺮﻳﻤﻜﺖ ﻣﻘﺪاری اﺳﺖ ﻛﻪ ﭘﺲ از 24 ﺳﺎﻋﺖ از زﻣﺎن ﭘﺨﺶ ﻛﺎﻣﻼ ﺟﺬب ﺳﻄﺢ راه ﺷﺪه ﺑﺎﺷﺪ ﺑﻪ . ﻃﻮر ﻛﻠﻲ ﺑـ ﺮای ﺳـﻄﺢ ﺷـﻨﻲ ر اه ﻛـﻪ ﺑﺎﻓﺖ آن رﻳﺰداﻧﻪ ﺑﺎ ﺗﺮاﻛﻢ ﺑﺎﻻ ﺑﺎﺷﺪ، ﻣﻘﺪار ﻗﻴﺮ ﭘﺮﻳﻤﻜﺖ 8/0 ﻛﻴﻠﻮﮔﺮم ﺑﺮ ﻣﺘﺮﻣﺮﺑﻊ و ﺑ ﺮای ﺳﻄﺢ ﺷﻨﻲ راه ﻛﻪ ﺑﺎﻓﺖ آن درﺷﺖ داﻧﻪ 1 ﺑﺎﺷـﺪ ﻣﻘﺪار ﻗﻴﺮ ﭘﺮﻳﻤﻜﺖ ﺣﺪود 2 ﻛﻴﻠﻮﮔﺮم ﺑﺮ ﻣﺘﺮﻣﺮﺑﻊ ﻣﻨﺎﺳﺐ اﺳﺖ . ﻫﺮﮔﺎه ﻣﺤﺪودﻳﺖ زﻣﺎﻧﻲ در ﺑﻴﻦ ﻧﺒﺎﺷﺪ و ﻓﺮﺻﺖ ﺑﻴﺶ از 24 ﺳﺎﻋﺖ ) زﻣﺎن ﻻزم ﺑ ﺮای ﺟﺬب ﻗﻴﺮ ﺑﻪ ﺳﻄﺢ راه ( ﻣﻮﺟﻮد ﺑﺎﺷﺪ، ﻣﻲ ﺗـﻮان ﻗﻴﺮﻫﺎی ﺑﺎ ﮔﺮاﻧﺮوی ﺑﺎﻻﺗﺮ را ﺟﺎﻳﮕﺰﻳﻦ ﻗﻴﺮﻫﺎی ﺑﺎ ﮔﺮاﻧﺮوی ﺗﺮ ﻛﻢ ﻧﻤﻮد . ﻗﻴﺮ ﻣﺨﻠﻮط ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ وﺳﻴﻠﻪ دﺳﺘﮕﺎه ﻗﻴﺮﭘﺎش ﻣﺠﻬﺰ ﺑﻪ ﺳﺮﻋﺖ ﺳﻨﺞ، ﮔﺮم ﻛﻦ و ﺣﺮارت ﺳﻨﺞ، ﺑﻪ ﻃﻮر ﻳﻜﻨﻮاﺧﺖ و ﺑﻪ ﻣﻘﺪار ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺷﺪه در ﺳﻄﺢ راه ﭘﺨﺶ ﺷﻮد و ﻋﻤﻞ ﻗﻴﺮﭘﺎﺷﻲ ﺑﺎﻳﺪ در ﻣﻮاﻗﻌﻲ اﻧﺠﺎم ﺷﻮد ﻛـﻪ ﻫﻮا ﺑﺎراﻧﻲ و ﻣﻪ آﻟﻮد ﻧﺒﻮده و ﺳﻄﺢ راه ﺧﺸﻚ و ﻳﺎ دا رای رﻃﻮﺑﺖ ﺟﺰ ﻳ ﻲ ﺑﺎﺷﺪ . در ﻣﻮﻗﻊ ﭘﺨﺶ ﻗﻴﺮ، درﺟﻪ ﺣﺮارت ﻫﻮا در ﺳـﺎﻳﻪ، ﻫﻨﮕـﺎﻣﻲ ﻛﻪ ﻫﻮا رو ﺑﻪ ﮔﺮﻣﻲ ﻣﻲ رود ﺑﻴﺶ از 10 درﺟﻪ ﺳﺎﻧﺘﻲ ﮔﺮاد و وﻗﺘﻲ ﻫﻮا رو ﺑﻪ ﺳﺮدی ﻣﻲ رود ﺑﻴﺶ از 15 درﺟﻪ ﺳـﺎﻧﺘﻲ ﮔـﺮاد ﺑﺎﺷـﺪ . ﻣﻘـﺪار ﻗ ﻴﺮی ﻛﻪ در ﺳﻄﺢ راه ﭘﺨﺶ ﺷﻮد ﻣﻲ ﻧﺒﺎﻳﺪ از 110 درﺻﺪ ﻣﻘﺪار ﻣﺸﺨﺺ ﺷﺪه ﺗﻮﺳﻂ دﺳﺘﮕﺎه ﻧﻈﺎرت ﺑﻴﺶ ﺗﺮ و از 90 درﺻﺪ آن ﺗـﺮ ﻛـﻢ ﺑﺎﺷﺪ . 1- Sand-Gravel 276 ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻓﻨﻲ ﻋﻤﻮﻣﻲ ﻛﺎرﻫﺎی ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ رودﺧﺎﻧﻪ 14 - 8 - روﺳﺎزی راه ) آﺳﻔﺎﻟ (ﺖ آﺳﻔﺎﻟﺖ، ﻗﺸﺮ روﻳﻪ و ﺑﺪون درز روﺳﺎزی راه ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ از ﻣﺨﻠﻮط ﻫﺎ ی ﻗﻴﺮ و ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺳﻨﮕﻲ اﻧﺘﺨﺎﺑﻲ، ﺟﻬﺖ ﭘﻮﺷﺶ و ﻣﺤﺎﻓﻈﺖ راه در ﻣﻘﺎﺑﻞ ﻋﻮاﻣﻞ ﺟﻮی، ﻏﻴﺮﻗﺎﺑﻞ ﻧﻔﻮذ ﻛﺮدن و ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی از ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ ﺳﻄﺢ راه، ﺗﺸﻜﻴﻞ ﻳﺎﻓﺘﻪ اﺳﺖ . آﺳﻔﺎﻟﺖ ﺑﺮ ﺣﺴﺐ ﻧﻮع و داﻧـﻪ ﺑﻨـﺪی ﻣﺼﺎﻟﺢ ﻣﺼﺮﻓﻲ، ﻧﻮع ﻗﻴﺮ، روش ﺣﻤﻞ، رﻳﺨﺘﻦ، ﻋﻤﻞ آوردن و در ﻧﻬﺎﻳﺖ درﺟﻪ ﻣﺮﻏﻮﺑﻴﺖ دا رای اﻧﻮاع ﻣﺨﺘﻠﻔﻲ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﻣﺸﺨـﺼﺎت ﻓﻨـﻲ ﻣﺼﺎﻟﺢ آﺳﻔﺎﻟﺖ ﻣﺼﺮﻓﻲ ﺑﺎﻳﺪ ﻣﻄﺎﺑﻖ ﺑﺎ ﻧﺸﺮﻳﻪ 101 ﺑﺎﺷﺪ . 14 - 8 - 1 - آﺳﻔﺎﻟﺖ ﮔﺮم ) ﺑﺘﻦ آﺳﻔﺎﻟﺘﻲ ( آﺳﻔﺎﻟﺖ ﮔﺮم ﻳﺎ ﺑﺘﻦ آﺳﻔﺎﻟﺘﻲ، ﺗﺮﻛﻴﺒﻲ از ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺳﻨﮕﻲ ﺑﺎ داﻧﻪ ﺑﻨﺪی ﻣﻨﻈﻢ و ﭘﻴﻮﺳﺘﻪ و ﻗﻴﺮ ﺧﺎﻟﺺ اﺳـﺖ ﻛـﻪ ﺑـﺮ ﺣـﺴﺐ ﻧـﻮع ﻗﻴـﺮ و داﻧﻪ ﺑﻨﺪی ﻣﺼﺎﻟﺢ در درﺟﻪ ﺣﺮارت 80 اﻟﻲ170 درﺟﻪ ﺳﺎﻧﺘﻲ ﮔﺮاد در ﻛﺎرﺧﺎﻧﻪ ﺗﻬﻴﻪ و در ﻫﻤﻴﻦ درﺟﻪ ﺣﺮارت در ﺳﻄﺢ راه ﭘﺨﺶ و ﻛﻮ ﺑﻴﺪه ﺷﻮد ﻣﻲ . در ﺑﺘﻦ آﺳﻔﺎﻟﺘﻲ ﮔﺮم ﻣﺮﻏﻮب، ﺣﺠﻢ ﻓﻀﺎی ﺧﺎﻟﻲ ﺑﻴﻦ 3 ﺗﺎ8 درﺻﺪ اﺳﺖ . ﺑﺘﻦ آﺳﻔﺎﻟﺘﻲ ﮔﺮم ﺑ ﺮای ﻗﺸﺮ اﺳـﺎس آﺳـﻔﺎﻟﺘﻲ، ﻗـﺸﺮ آﺳﺘﺮ آﺳﻔﺎﻟﺘﻲ1 و ﻗﺸﺮ روﻳﻪ آﺳﻔﺎﻟﺘﻲ2 اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲ ﮔﺮدد . 14 - 8 - 1 - 1 - ﻣﺼﺎﻟﺢ ﻣﺼﺮﻓﻲ ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺳﻨﮕﻲ، ﺷﺎﻣﻞ ﻣﺼﺎﻟﺢ رﻳﺰداﻧﻪ و درﺷﺖ داﻧﻪ از ﻧﻈﺮ داﻧﻪ ﺑﻨﺪی، ﻛﻴﻔﻴﺖ، روش ﺗﻬﻴﻪ و اﻧﺒﺎرﻛﺮدن ﺑﺎﻳـﺪ ﻣﺸﺨـﺼﺎت ﻓﻨـﻲ ﻻزم را دارا ﺑﻮده و ﻣﻄﺎﺑﻖ ﺑﺎ ﻓﺼﻞ دو اﻳﻦ ﻧﺸﺮﻳﻪ ) ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎﻧﻲ، ﻣﺎﺷﻴﻦ آﻻت و ﺗﺠﻬﻴﺰات ﻫﻴﺪروﻣﻜﺎﻧﻴﻜﻲ ( ﺑﺎﺷﺪ . ﻗﻴﺮ ﻣﺼﺮﻓﻲ ﺑﺎﻳﺪ از ﻧﻮع ﻗﻴﺮﻫﺎی ﺧﺎﻟﺺ ﺑﻮده ﻛﻪ از ﺗﻘﻄﻴﺮ ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ ﺗﻬﻴﻪ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . اﻳﻦ ﻗﻴﺮﻫﺎ ﺑﺎﻳﺪ ﻓﺎﻗﺪ آب و ﻫﻤﮕﻦ ﺑﻮده و در د رﺟﻪ ﺣﺮارت 175 درﺟﻪ ﺳﺎﻧﺘﻲ ﮔﺮاد ﺑﻪ ﻫﻴﭻ وﺟﻪ ﻛﻒ ﻧﻜﻨﻨﺪ . ﻗﻴﺮﻫﺎی ﻣﻮرد ﻣﺼﺮف در آﺳﻔﺎﻟﺖ ﺑﻪ دو ﮔﺮوه ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻘﺴﻴﻢ ﻫﺴﺘﻨﺪ : 1 - ﮔﺮوه ﻗﻴﺮﻫﺎی ﻧﻔﻮذی ﺷﺎﻣﻞ ﻗﻴﺮﻫﺎی40-50 و60-70 و85-100 و120-150 و150-300 2 - ﮔﺮوه ﻗﻴﺮﻫﺎی ﮔﺮاﻧﺮوی ﺷﺎﻣﻞ ﻗﻴﺮﻫﺎیAC-2.50 وAC-5 وAC-10 وAC-20 وAC-40 از ﻋﻮ اﻣﻞ ﻣﻬﻢ در اﻧﺘﺨﺎب ﻧﻮع ﻗﻴﺮ، ﻛﻴﻔﻴﺖ و داﻧﻪ ﺑﻨﺪی ﻣﺼﺎﻟﺢ ﻣﺼﺮﻓﻲ، ﺷ ﺮاﻳ ﻂ آب و ﻫﻮاﻳﻲ ﻣﺤﻞ اﺟ ﺮای ﭘﺮوژه و ﻧﻮع ﺑـﺎر ﺗﺮاﻓﻴـﻚ روی ﻣﺤﻮر ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ ﺑﻪ . ﻃﻮر ﻛﻠﻲ ﻗﻴﺮ ﺑﺎ ﮔﺮاﻧﺮوی ﺑﻴﺶ )ﺗﺮ درﺟﻪ ﻧﻔﻮذ ﺮایﺑ ( ﺗﺮ ﻛﻢ ﻣﺤﻮرﻫﺎی ﺑﺎ ﺗﺮاﻓﻴﻚ ﺳﻨﮕﻴﻦ و آب و ﻫـﻮای ﮔﺮم و ﺧﺸﻚ و ﻗﻴﺮ ﺑﺎ ﮔﺮاﻧﺮوی )ﺗﺮ ﻛﻢ درﺟﻪ ﻧﻔﻮذ ﺑﻴﺶ ﺮایﺑ ( ﺗﺮ ﺑﺎر ﺗﺮاﻓﻴﻚ ﺳﺒﻚ و آب و ﻫﻮای ﺳﺮد ﺗﻮﺻﻴﻪ ﺷﻮد ﻣﻲ . ﻗﻴـﺮ 60-70 ﻛـﻪ ﺗﻘﺮﻳﺒﺎ ﻣﻌﺎدل ﻗﻴﺮ AC-10 اﺳﺖ ﺑ ﺮای ﺷ ﺮاﻳ ﻂ اﻗﻠﻴﻤﻲ ﮔﺮم و ﻣﻌﺘﺪل اﻳﺮان ﻣﻨﺎﺳﺐ اﺳـﺖ ﺮایﺑـ . دﻣـﺎی ﻣﺤـﻴﻂ از 60 درﺟـﻪ ﺳﻠـﺴﻴﻮس ﺑﻴﺶ ﺗﺮ ، ﺑﺎﻳﺪ ﻗﻴﺮ ﺑﺎ ﮔﺮاﻧﺮوی ﺑﻴﺶ ﺗﺮ ؛ ﻳﻌﻨﻲ ﻗﻴﺮ 40-50 ، ﻣﻌﺎدلAC-20 اﻧﺘﺨﺎب ﺷﻮد . درﺟﻪ ﺣﺮارت ﻗﻴﺮ وارد ﺷﺪه ﺑﻪ ﻣﺨﻠﻮط ﻛﻦ ﻛﺎرﺧﺎﻧﻪ آﺳﻔﺎﻟﺖ، در ﻫﻴﭻ ﺣﺎﻟﺘﻲ ﻧﺒﺎﻳﺪ از 150 درﺟﻪ ﺳﺎﻧﺘﻲ ﮔﺮاد ﺗﺠـﺎوز ﻧﻤﺎﻳـﺪ . ﺑـﻪ ﻣﻨﻈـﻮر دﺳﺘﻴﺎﺑﻲ ﺑﻪ آﺳﻔﺎﻟﺖ ﺑﺎ ﻛﻴﻔﻴﺖ ﻣﺮﻏﻮب ﺑﺎﻳﺪ ﻃﺮح اﺧﺘﻼط ﺗﻮﺳﻂ آزﻣﺎﻳﺸﮕﺎه ﺗﻬﻴﻪ ﮔﺮدد . ﺳﺎﻳﺮ ﻣﺸﺨﺼﺎت روﺳﺎزی راه ) آﺳﻔﺎﻟﺖ و ...( ، در ﻧﺸﺮﻳﻪ 101 اراﺋﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ . 1- Binder 2- Topka ﻓﺼﻞ ﭼﻬﺎردﻫﻢ - راه ﺳﺎزی ) ﺟﺎده ﻫﺎی ﺳﺮوﻳﺲ و دﺳﺘﺮﺳﻲ ( 277 14 - 8 - 1 - 2 - روش اﺟﺮا اﺧﺘﻼط ﺑﻪ روش ﻫﺎ ی ﻣﺎرﺷﺎل (ASTM-D1559) و ﻳﺎHveem ) آﺷﺘﻮ ( T-110 ﺻﻮرت ﻣﻲ ﮔﻴﺮد ﻛﻪ در ﻫﺮ دو روش، ﻗﻄﺮ ﺣﺪاﻛﺜﺮ ﻫﺎ داﻧﻪ25 ﻣﺘﺮ ﻣﻴﻠﻲ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﻗﺒﻞ از ﺣﻤﻞ و ﭘﺨﺶ آﺳﻔﺎﻟﺖ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺴﺘﺮ ﻛﺎر از ﻫﺮﮔﻮﻧﻪ ﻣﻮاد ﺧﺎرﺟﻲ، ﮔﺮد و ﻏﺒﺎر و ﮔﻞ وﻻی، ﺑ ﺎ ﺟﺎروﻫﺎی ﻣﻜﺎﻧﻴﻜ ﻲ ﻳﺎ ﻫﻮای ﻓـﺸﺮده ﭘﺎک ﺷﺪه و اﻧﺪود ﻧﻔﻮذی و ﺳﻄﺤﻲ ﻗﻴﺮی ﺑﻪ ﺷﺮح زﻳﺮ اﺟﺮا ﺷﻮد : آﺳﻔﺎﻟﺖ ﮔﺮم ﺑﺎﻳﺪ در ﺣﺪاﻛﺜﺮ زﻣﺎن 2 ﺳﺎﻋﺖ ﺑﺎ ﻛﺎﻣﻴﻮن ﺣﻤﻞ و ﺑﺎ ﻓﻴﻨﻴـﺸﺮ ﭘﺨـﺶ ﮔـﺮدد . ﻓﻴﻨﻴـﺸﺮ ﺑﺎﻳـﺪ ﺑﺘﻮاﻧـﺪ ﻣﺨﻠـﻮط آﺳـﻔﺎﻟﺘﻲ را ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻳﻜﻨﻮاﺧﺖ در ﻋﺮض، ﺿﺨﺎﻣﺖ و ﺷﻴﺐ ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ ﭘﺨﺶ ﻧﻤﺎﻳﺪ . ﭘﺨﺶ آﺳﻔﺎﻟﺖ ﺑﺎ ﮔﺮﻳﺪ ر ﺗﻨﻬﺎ ﺑﺎ رﻋﺎﻳﺖ ﻛﺎﻣﻞ ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻓﻨـﻲ از ﻧﻈﺮ ﻣﻴﺦ ﻛﻮﺑﻲ، رﻳﺴﻤﺎن ﻛﺸﻲ و ﻏﻴﺮه و ﺗﻮﺳﻂ راﻧﻨﺪﮔﺎن ﻣﺠﺮب و ﺑﺎ ﺗﺎﻳﻴﺪ دﺳﺘﮕﺎه ﻧﻈﺎرت ﻣﻴﺴﺮ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . درﺟﻪ ﺣﺮارت ﭘﺨﺶ ﻣﺨﻠﻮط آﺳﻔﺎﻟﺘﻲ، ﺗﺎﺑﻊ دﻣﺎی ﻣﺤﻴﻂ اﺟ ﺮای ﻛﺎر، ﻧﻮع و داﻧﻪ ﺑﻨﺪی ﻣﺼﺎﻟﺢ و ﻧﻮع ﻗﻴﺮ ﻣﺼﺮﻓﻲ اﺳﺖ ﺑﻪ . ﻃـﻮر ﻛﻠـﻲ ﺣﺪاﻗﻞ درﺟﻪ ﺣﺮارت ﻣﺨﻠ ﻫﺎ ﻮط ی آﺳﻔﺎﻟﺘﻲ ﭘﻴﻮﺳﺘﻪ، ﻫﻨﮕﺎم ﭘﺨﺶ، 120 درﺟﻪ ﺳﺎﻧﺘﻲ ﮔﺮاد ﺑﻮده و در ﻣـﻮرد آﺳـﻔﺎﻟﺖ ﻫـﺎ ی ﺑـﺎ داﻧـﻪ ﺑﻨـﺪی ﮔﺴﺴﺘﻪ، 80 درﺟﻪ ﺳﺎﻧﺘﻲ ﮔﺮاد ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﺗﺮاﻛﻢ آﺳﻔﺎﻟﺖ ﺑﺎ ﻏﻠﺘﻚ ﻫﺎ ﻳﻲ ﺑﻪ ﺷﺮح زﻳﺮ ﺻﻮرت ﻣﻲ ﮔﻴﺮد :  ﻏﻠﺘﻚ ﻫﺎ ی ﻓﻮﻻدی ﻛﻪ ﺷﺎﻣﻞ ﻏﻠﺘﻚ ﻫﺎ ی ﺻﺎف ) اﺳﺘﺎﺗﻴﻚ ( و ﻟﺮزﺷﻲ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ . وزن ﻏﻠﺘﻚ یﻫﺎ دو ﭼﺮخ ﻳﺎ ﺳﻪ ﭼﺮخ ﺣﺪاﻗﻞ 8 ﺗﻦ و ﻓﺸﺎر وارد ﺷﺪه از ﻋﺮض ﭼﺮخ ﺣﺪاﻗﻞ 45 ﻛﻴﻠﻮﮔﺮم ﺑﺮ ﺳﺎﻧﺘﻲ ﻣﺘﺮ ﻣﺮﺑﻊ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ .  وزن ﻏﻠﺘﻚ ﻟﺮزﺷﻲ ﺣﺪاﻗﻞ7 ﺗﻦ و ﻣﻴﺰان ارﺗﻌﺎش ﺑﺎﻳﺪ2000 ﺗﺎ3000 در دﻗﻴﻘﻪ ﺑﺎﺷﺪ . ﺳﺮﻋﺖ ﻏﻠﺘﻚ ﻫﺎ ﻧﺒﺎﻳـﺪ از 5 ﻛﻴﻠـﻮﻣﺘﺮ در ﺳﺎﻋﺖ ﺗﺠﺎوز ﻧﻤﺎﻳﺪ .  ﻏﻠﺘﻚ ﻻﺳﺘﻴﻜﻲ ﺑﺎﻳﺪ ﺧﻮدرو ﺑﻮده و وزن آﻧﻬﺎ ﺑﻴﻦ 15 ﺗﺎ30 ﺗﻦ ﺑﺎﺷﺪ . ﻓﺸﺎر ﺑﺎد ﭼـﺮخ اﻳـﻦ ﻏﻠﺘـﻚ ﻫـﺎ ﺑﺎﻳـﺪ ﺑـﻴﻦ 5 ﺗـﺎ5/8 ﻛﻴﻠﻮﮔﺮم ﺑﺮ ﺳﺎﻧﺘﻲ ﻣﺘﺮ ﻣﺮﺑﻊ ﺑﺎﺷﺪ . ﺣﺘﻲ اﻻﻣﻜﺎن ﺑﺎﻳﺪ ﻫﺎ ﭼﺮخ در ﺗﻤﺎم ﻣﺪت ﻛﺎر ﮔﺮم ﺑﻤﺎﻧﺪ ﺗﺎ آﺳﻔﺎﻟﺖ ﺑﻪ ﭼﺮخ ﻧﭽﺴﺒﺪ . ﺳـﺮﻋﺖ اﻳﻦ ﻏﻠﺘﻚ ﻫﺎ ﻧﺒﺎﻳﺪ از 8 ﻛﻴﻠﻮﻣﺘﺮ در ﺳﺎﻋﺖ ﺗﺠﺎوز ﻧﻤﺎﻳﺪ . ﺗﺮاﻛﻢ آﺳﻔﺎﻟﺖ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻼﻓﺎﺻﻠﻪ و زﻣﺎن ﻫﻢ ﺑﺎ ﭘﺨﺶ اﻧﺠﺎم ﺷﺪه و در ﻣﺮﺣﻠﻪ اول، ﻛﻮﺑﻴﺪن ﻣﺨﻠﻮط آﺳﻔﺎﻟﺘﻲ ﺑـﺎ ﻏﻠﺘـﻚ ﻫـﺎ ی ﺳـﻪ ﭼـﺮخ، دوﭼﺮخ و ﻳﺎ ﻟﺮزﺷﻲ اﻧﺠﺎم ﺷﻮد . ﺑﻼﻓﺎﺻﻠﻪ در ﭘﺸﺖ ﺳﺮ ﻓﻴﻨﻴﺸﺮ و ﺑﺎ ﻓﺎﺻﻠﻪ ﺗﺮ ﻛﻢ از 50 ﻣﺘﺮ ﺑﺎﻳﺪ ﻏﻠﺘﻚ ﺳﻪ ﭼﺮخ ﺑﺎ ﺳـﺮﻋﺖ 3 ﻛﻴﻠـﻮﻣﺘﺮ در ﺳﺎﻋﺖ و وزن 8 اﻟﻲ12 ﺗﻦ ﻋﻤﻞ ﻧﻤﺎﻳﺪ . در ﻣﺮﺣﻠﻪ دوم ﻛﻪ ﻫﻨﻮز آﺳﻔﺎﻟﺖ ﺣﺎﻟﺖ ﺧﻤﻴﺮی دارد و درﺟﻪ ﺣـﺮارت آن 90 درﺟـﻪ ﺳﻠـﺴﻴﻮس ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ، ﻏﻠﺘﻚ زﻧﻲ ﺗﻮﺳﻂ ﻏﻠﺘﻚ ﭼﺮخ ﻻﺳﺘﻴﻜﻲ ﻳﺎ ﻟﺮزﺷﻲ ﺻﻮرت ﻣﻲ ﭘﺬﻳﺮد . ﻏﻠﺘﻚ زﻧﻲ در ﻣﺮﺣﻠﻪ ﻧﻬﺎﻳﻲ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻋﻤﻞ ﻛﻤﻜﻲ و ﺑ ﺮای ﻣﺤﻮ آﺛﺎر ﻧﺎﺷﻲ از ﭼﺮخ ﻏﻠﺘﻚ ﻫﺎ ی ﻣﺮاﺣﻞ ﭘﻴﺸﻴﻦ ﺻﻮرت ﻣﻲ ﮔﻴﺮد . ﻏﻠﺘﻚ زﻧﻲ ﺗﺎ ﺣﺼﻮل ﺗﺮا ﻛﻢ ﺣﺪاﻗﻞ 97 درﺻـﺪ ﻧﻤﻮﻧـﻪ آزﻣﺎﻳـﺸﮕﺎﻫﻲ ﻣﺎرﺷﺎل ﺑﺎﻳﺪ اﻧﺠﺎم ﮔﻴﺮد . ﻋﺒﻮر و ﻣﺮور ﭘﺲ از ﮔﺬﺷﺖ ﺣﺪاﻗﻞ 3 ﺳﺎﻋﺖ از ﺧﺎﺗﻤﻪ زﻣﺎن ﭘﺨﺶ آﺳﻔﺎﻟﺖ و ﻳﺎ ﻛﺎﻫﺶ درﺟﻪ ﺣﺮارت آﺳـﻔﺎﻟﺖ از 40 درﺟﻪ ﺳﺎﻧﺘﻲ ﮔﺮاد ﻣﺠﺎز ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد ﺮایﺑ . ﺟﺰﻳﻴﺎت ﺑﻴﺶ ﺗﺮ در روش ﻫﺎ ی اﺟ ﺮای راه ﺳﺎزی ﻣﻲ ﺗﻮان ﺑﻪ ﻧﺸﺮﻳﻪ 101 ﻣﺮاﺟ ﻌﻪ ﻧﻤﻮد . 14 - 8 - 2 - آﺳﻔﺎﻟﺖ ﺳﻄﺤﻲ آﺳﻔﺎﻟﺖ ﺳﻄﺤﻲ، ﻳﻚ ﻻﻳﻪ ﻧﺎزک و ﻛﻢ ﻫﺰﻳﻨﻪ روﻳﻪ آﺳﻔﺎﻟﺘﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ ﻣﻌﻤﻮﻻ ﺑﺮای ﻣﻴﺰان آﻣﺪ و ﺷﺪ ﻛﻢ ﺗﺮ از 300 وﺳـﻴﻠﻪ ﻧﻘﻠﻴـﻪ در روز ﺑﻪ ﻛﺎر ﻣﻲ . رود ﺑﺮای ﺳﺎﺧﺖ آﺳﻔﺎﻟﺖ ﺳﻄﺤﻲ اﺑﺘﺪا ﻗﻴﺮ ﻻزم ﺑﻪ ﻣﻘﺪار ﻛﺎﻓﻲ ﺑﺮ روی ﺳﻄﺢ آﻣﺎده ﺷﺪه راه، ﭘﺨﺶ ﮔﺮدﻳﺪه و ﺳﭙﺲ ﺑـﺮ روی آ ن 278 ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻓﻨﻲ ﻋﻤﻮﻣﻲ ﻛﺎرﻫﺎی ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﺑﻪ ﻣﻴﺰان ﻻزم ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺳﻨﮕﻲ ﭘﺨﺶ ﻣﻲ . ﺷﻮد ﺗﺮاﻛﻢ اﻳﻦ ﻻﻳﻪ ﺑﺎ ﻏﻠﺘﻚ زدن ﺻﻮرت ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺑﻪ ﻧﺤﻮی ﻛﻪ ﺗﺎ ﺣﺪود دوﺳﻮم ﻗﻄﺮ داﻧﻪ ﻫـﺎ در ﻗﻴـﺮ ﻓﺮو رود . ﺿﺨﺎﻣﺖ اﻳﻦ ﻻﻳﻪ ﻛﻢ ﺗﺮ از 5/2 ﺳﺎﻧﺘﻲ ﻣﺘﺮ ﺑﻮده و ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺳﻨﮕﻲ از ﻧﻮع ﺷﻜﺴﺘﻪ و ﺗﻤﻴـﺰ ﻣـﻲ ﺑﺎﺷـﺪ . ﻣﻘـﺪار ﻣـﺼﺎﻟﺢ ﺑﺮاﺳـﺎس ﻧـﻮع داﻧﻪ ﺑﻨﺪی ) ﻧﺸﺮﻳﻪ 101 ﻳﺎ آﺷﺘﻮ از ( 6 ﺗﺎ28 ﻛﻴﻠﻮﮔﺮم در ﻣﺘﺮﻣﺮﺑﻊ و ﻣﻘﺪار ﻗﻴﺮ از5/0 ﺗﺎ3/2 ﻛﻴﻠﻮﮔﺮم در ﻣﺘﺮﻣﺮﺑﻊ ﻣﺘﻐﻴﺮ اﺳﺖ . 14 - 8 - 3 - آﺳﻔﺎﻟﺖ ﺳﺮد آﺳﻔﺎﻟﺖ ﺳﺮد، ﺑﻪ ﻣﺨﻠﻮﻃﻲ از ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺳﻨﮕﻲ و ﻗﻴﺮ ﻣﺨﻠﻮط ﻳﺎ اﻣﻮﻟﺴﻴﻮن ﻗﻴﺮی ﮔﻔﺘﻪ ﺷﻮد ﻣﻲ ، ﻛﻪ ﻋﻤﻞ اﺧﺘﻼط ﻗﻴﺮ و ﻣـﺼﺎﻟﺢ ﺳـﻨﮕﻲ در ﺣﺮارت ﻣﺤﻴﻂ اﻧﺠﺎم ﺷﻮد ﻣﻲ . در ﺑﻌﻀﻲ ﻣﻮ اﻗﻊ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﻓﻘﻂ ﻧﻴﺎز ﺑﻪ ﮔﺮم ﻛﺮدن ﻗﻴﺮ ﺑﺎﺷﺪ وﻟﻲ ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺣﺮارت داده ﻧﻤﻲ ﺷﻮﻧﺪ . ﺗﻬﻴﻪ آﺳﻔﺎﻟﺖ ﺳﺮد ﺑﻪ دو ﻃﺮﻳﻖ ﭘﻴﺶ ﺳﺎﺧﺘﻪ و ردﻣﻴﻜﺲ ﺻﻮرت ﻣﻲ ﮔﻴﺮد . در روش ﭘﻴﺶ ﺳﺎﺧﺘﻪ، ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺳﻨﮕﻲ و ﻗﻴﺮ در ﺣـﺮارت ﻣﺤـﻴﻂ و در ﻛﺎرﺧﺎﻧﻪ آﺳﻔﺎﻟﺖ ﻣﺨﻠﻮط ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ و در روش ردﻣﻴﻜﺲ 1 ، ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺳﻨﮕﻲ در ﻛﻨﺎر را ه رﻳﺴﻪ ﺷﺪه و روی ﻣﺼﺎﻟﺢ ﻗﻴـﺮ ﭘﺎﺷـﻴﺪه ﻣـﻲ ﺷـﻮد و ﺳﭙﺲ در ﺳﻄﺢ راه ﻋﻤﻞ اﺧﺘﻼط اﻧﺠﺎم ﻣﻲ ﮔﺮدد . ﻗﺒﻞ از ﭘﺨﺶ آﺳﻔﺎﻟﺖ ﺳﺮد ﺑﺎﻳﺪ ﺳﻄﺢ راه از ﮔﺮد و ﺧﺎک ﺗﻤﻴﺰ ﺷﺪه و ﭘﺮﻳﻤﻜﺖ ﺳﻄﺢ راه ﻃﺒﻖ ﻣﺸﺨﺼﺎت اﻧﺠﺎم ﺷﺪه ﺑﺎﺷﺪ . ﻣـﺼﺎﻟﺢ ﺳﻨﮕﻲ ﻣﺼﺮﻓﻲ ﺑﺎﻳﺪ از ﻧﻮع ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺳﻨﮕﻲ ﻣﺮﻏﻮب و ﺗﻤﻴﺰ ﺑﻮده و از ﺷﻦ و ﻣﺎﺳ ﻪ ﺷﻜﺴﺘﻪ ﻳﺎ ﺳﻨﮓ ﻛﻮﻫﻲ ﺳﺨﺖ و ﻣﻘﺎوم ﺑﺎﺷﻨﺪ . داﻧﻪ ﺑﻨﺪی ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺳﻨﮕﻲ و وﻳﮋﮔﻲ ﻫﺎ ی آن و ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﻧﻮع و درﺟﻪ ﺣﺮارت اﺧﺘﻼط ﻗﻴﺮ ﻣﺼﺮﻓﻲ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺮاﺳﺎس ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻓﻨﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﺑﺎﻳﺪ از ﻣﺼﺮف ﻗﻴﺮﻫﺎی RC ﻛﻪ ﻛﺎرﺑﺮد آن ﺧﻄﺮﻫﺎی زﻳﺎدی دارد ﺧﻮدداری ﺷﻮد . ﺿﺨﺎﻣﺖ ﻻﻳﻪ آﺳﻔﺎﻟﺘﻲ ﺣﺪاﻛﺜﺮ 5/7 ﺳﺎﻧﺘﻲ ﻣﺘﺮ ﺑﻮ ده و در ﺻﻮرت ﭘﺨﺶ ﺑﺎ ﮔﺮﻳﺪر، ﺣﺪاﻗﻞ ﺿﺨﺎﻣﺖ 6 ﺳﺎﻧﺘﻲ ﻣﺘﺮ و در ﺻـﻮرت ﭘﺨـﺶ ﺑﺎ ﻓﻴﻨﺸﺮ ﺣﺪاﻗﻞ 4 ﺳﺎﻧﺘﻲ ﻣﺘﺮ اﺳﺖ . ﺣﻤﻞ آﺳﻔﺎﻟﺖ ﺳﺮد ﺑﺎ ﻛﺎﻣﻴﻮن ﻛﻤﭙﺮﺳﻲ اﻧﺠﺎم ﺷﻮد ﻣﻲ . ﺗﺮاﻛﻢ ﻻﻳﻪ ﻫﺎ ﺑﻼﻓﺎﺻﻠﻪ ﺑﻌﺪ از ﭘﺨﺶ ﺑﺎﻳﺪ اﺑﺘﺪا ﺑﺎ ﻏﻠﺘﻚ ﭼﺮخ آﻫﻨﻲ دوﭼﺮخ، ﺳﭙﺲ ﺑﺎ ﭼﺮخ آﻫﻨﻲ ﺳﻪ ﭼﺮخ و در ﭘﺎﻳﺎن ﺑﺎ ﻏﻠﺘﻚ ﭼﺮ خ ﻻﺳﺘﻴﻜﻲ ﻳﺎ ﻏﻠﺘﻚ وﻳﺒﺮه اﻧﺠﺎم ﺷﻮد . ﻻﻳﻪ ﻫﺎ ﺑﺎﻳﺪ ﺑـﻪ ﺻﻮرت ﻳﻜﻨﻮاﺧﺖ و ﺑﺪون ﻧﺎﻫﻤﻮاری ﺑﺎﺷﻨﺪ . ﻣﻴﺰان رواداری ﻧﺎﻫﻤﻮاری ﻫﺎ در ﻃـﻮل ﺷﻤـﺸﻪ 3 ﻣﺘـﺮی ﻧﺒﺎﻳـﺪ در اﻣﺘـﺪاد ﻣﺤـﻮر ﻣـﺴﻴﺮ از5 ﻣﺘﺮ ﻣﻴﻠﻲ و در اﻣﺘﺪاد ﻋﻤﻮد ﺑﺮ ﻣﺤﻮر از 8 ﻣﺘﺮ ﻣﻴﻠﻲ ﺗﺠﺎوز ﻧﻤﺎﻳﺪ . ﭘﺨـﺶ آﺳـﻔﺎﻟﺖ ﺳـﺮد در درﺟـﻪ ﺣـﺮارت ﻣﺤـﻴ ﻂ ﺗـﺮ ﻛـﻢ از 10 درﺟـﻪ ﺳﺎﻧﺘﻲ ﮔﺮاد ، ﻣﺠﺎز ﻧﻴﺴﺖ . 14 - 9 - ﻛﻨﺘﺮل ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻓﻨﻲ ﻣﺼﺎﻟﺢ اﺟﺮا ﻛﻨﺘﺮل و ﺑﺎزرﺳﻲ ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻣﺼﺎﻟﺢ و روش ﻫﺎ ی اﺟ ﺮاﻳ ﻲ راه ﺳﺎزی اﻋﻢ از ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻣﺴﻴﺮ، ﺧﺎک ﺑﺮداری و ﺧـﺎﻛﺮﻳﺰ ﻫـﺎ ی ی ﻣـﺴﻴﺮ، زﻳﺮاﺳﺎس، اﺳﺎس و روﺳﺎزی راه ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺮاﺳﺎس ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻓﻨﻲ ﻣﻨﺪرج در ﻧﺸﺮﻳﻪ 101 ﺑﻮده و آزﻣﺎﻳ ﺶ ﻫﺎ ی ﻣﺮﺗﺒﻂ، ﺑﺮاﺳﺎس اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎی ﻣﻌﺘﺒﺮ و ﺷﺎﻣﻞ ﻣﻮارد زﻳﺮ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ :  ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺟﻨﺲ و ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻫﺎ ﺧﺎک ی ﻣﻮﺟﻮد در ﻣﺴﻴﺮ راه و ﻳﺎ ﻣﺠﺎورت آن  ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻣﺤﻞ و ﻋﻤﻖ آب ﻫﺎی زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ ﻣﻮﺟﻮد در ﻣﺴﻴﺮ راه و ﻳﺎ در ﻣﻨﺎﻃﻖ ﻣﺠﺎور آن  ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻣﺤﻞ و ﺟﻨﺲ ﻣﺼﺎﻟﺢ ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺑ ﺮای ﺑﻪ ﻛﺎر ﺑﺮدن در ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ ﻫﺎ، زﻳﺮاﺳﺎس، اﺳﺎس و آﺳﻔﺎﻟﺖ  ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻧﻮع ﻣﻮاد ﺗﺜﺒﻴﺖ ﻛﻨﻨﺪه ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺑ ﻫﺎ ﺧﺎک ﺮای ی ﺳﺴﺖ 1- Road-Mix ﻓﺼﻞ ﭼﻬﺎردﻫﻢ - راه ﺳﺎزی ) ﺟﺎده ﻫﺎی ﺳﺮوﻳﺲ و دﺳﺘﺮﺳﻲ ( 279  ﺗﻌﻴﻴﻦ ﮔﺮوه و ﻃﺒﻘﻪ ﺑﻨﺪی ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺟﺴﻢ راه ﺑﻪ روش آﺷﺘﻮ  ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺣﺪاﻛﺜﺮ وزن ﻣﺨﺼﻮص ﺧﺸﻚ ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺑ ﺮای ﺟﺴﻢ راه  داﻧﻪ ﺑﻨﺪی ﻣﺼﺎﻟﺢ ﻗﺸﺮ زﻳﺮاﺳﺎس و ﻗﺸﺮ اﺳﺎس  ﺗﻌﻴﻴﻦ درﺻﺪ رﻳﺰداﻧﻪ ﻋﺒﻮری از اﻟﻚ ﺷﻤﺎره200 ﻣﺼﺎﻟﺢ ﻗ ﺸﺮ زﻳﺮاﺳﺎس و ﻗﺸﺮ اﺳﺎس  ﻛﻨﺘﺮل ﻣﻘﺪار داﻧﻪ ﻫﺎی رﻳﺰ از ﻧﻈﺮ ﺗﺎﺛﻴﺮ ﻳﺨﺒﻨﺪان در ﻣﺼﺎﻟﺢ ﻗﺸﺮ زﻳﺮاﺳﺎس  ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺣﺪ رواﻧﻲ داﻧﻪ ﻫﺎی ﻋﺒﻮری از اﻟﻚ ﺷﻤﺎره 40 و ﺿﺮﻳﺐ ﺧﻤﻴﺮی آن ﺑ ﺮای ﻗﺸﺮ زﻳﺮاﺳﺎس و ﻗﺸﺮ اﺳﺎس  ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺿﺮﻳﺐ ﻫﻢ ارز ﻣﺎﺳﻪ ﻗﺸﺮ زﻳﺮاﺳﺎس و ﻗﺸﺮ اﺳﺎس  ﺗﻌﻴﻴﻦ درﺻﺪ ﺳﺎﻳﻴﺪﮔﻲ ﺑﺮ روی ﻣﺼﺎﻟﺢ درﺷﺖ داﻧﻪ ﻗﺸﺮ زﻳﺮاﺳﺎس و ﻗﺸﺮ اﺳﺎس  ﺗﺤﻤﻞ ﺑﺎر اﺷﺒﺎع ﺷﺪه ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺑ ﺮای ﻗﺸﺮ زﻳﺮاﺳﺎس و ﻗﺸﺮ اﺳﺎس  ﺗﻌﻴﻴﻦ درﺻﺪ ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺷﻜﺴﺘﻪ ﺷﺪه در ﻳﻚ ﺟﺒﻬﻪ ﺑ ﺮای ﻗﺸﺮ اﺳﺎس  ﺗﻌﻴﻴﻦ درﺻﺪ اﻓﺖ وزﻧﻲ ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺑﺎ ﺳﻮﻟﻔﺎت ﺳﺪﻳﻢ ﺑ ﺮای ﻗﺸﺮ اﺳﺎس  ﺗﻌﻴﻴﻦ داﻧﻪ ﺑﻨﺪی ﻣﺼﺎﻟﺢ آﺳﻔﺎﻟﺖ ﺳﺮد و داﻧﻪ ﺑﻨﺪی ﻣﺼﺎﻟﺢ درﺷﺖ داﻧﻪ، رﻳﺰداﻧﻪ و ﻓﻴﻠـﺮ ﺑـﻪ ﻃـﻮر ﻣﺠـﺰا ﺑـ ﺮای ﻣـﺼﺎﻟﺢ ﺳـﻨﮕﻲ آﺳﻔﺎﻟﺖ ﮔﺮم  ﺗﻌﻴﻴﻦ داﻣﻨﻪ ﺧﻤﻴﺮی ﻣﺼﺎﻟﺢ ﻣﺎﻧﺪه روی اﻟﻚ ﻧﻤﺮه40 ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺳﻨﮕﻲ اﻧﻮاع آﺳﻔﺎﻟﺖ  ﺗﻌﻴﻴﻦ وزن ﻣﺨﺼﻮص و ﺟﺬب آب ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺳﻨﮕﻲ اﻧﻮاع آﺳﻔﺎﻟﺖ  ﺗﻌﻴﻴﻦ درﺻﺪ ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺷﻜﺴﺘﻪ ﺷﺪه در ﻳﻚ ﺟﺒﻬﻪ ﺑ ﺮای ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺳﻨﮕﻲ ﻣﺎﻧﺪه روی اﻟﻚ ﻧﻤﺮه 4 اﻧﻮاع آﺳ ﻔﺎﻟﺖ  ﺗﻌﻴﻴﻦ ارزش ﻣﺎﺳﻪ ای و اﻓﺖ وزﻧﻲ ﺑﺮای ﻣﺼﺎﻟﺢ آﺳﻔﺎﻟﺖ  ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺿﺮﻳﺐ ﺳﺎﻳﺶ ﺑ ﺮای ﻣﺼﺎﻟﺢ آﺳﻔﺎﻟﺖ و ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺳﻨﮕﻲ در ﻣﻘﺎﺑﻞ ﻋﻮاﻣﻞ ﺟﻮی  ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺿﺮﻳﺐ ﺗﻮرق و ﺗﻄﻮﻳﻞ ﺑ ﺮای داﻧﻪ ﻫﺎ در ﻣﺼﺎﻟﺢ آﺳﻔﺎﻟﺖ  ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺿﺮﻳﺐ ﻧﺮﻣﻲ ﻣﺎﺳﻪ و ﺣﺪاﻛﺜﺮ درﺻﺪ وزﻧﻲ ﻣﺎﺳﻪ ﻃﺒﻴﻌﻲ ﻣﺼﺮﻓﻲ در ﻣﺼﺎﻟﺢ ﻗﺸﺮﻫﺎی آﺳﺘ ﺮ و روﻳﻪ آﺳﻔﺎﻟﺖ ﮔﺮم  ﺗﻌﻴﻴﻦ وزن ﻣﺨﺼﻮص ﻓﻴﻠﺮ  ﺗﻌﻴﻴﻦ روش ﻧﮕﻬﺪاری و اﻧﺒﺎر ﻧﻤﻮدن ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺳﻨﮕﻲ آﺳﻔﺎﻟﺘﻲ ﮔﺮم  ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻧﻮع و ﻣﻘﺪار ﻗﻴﺮ ﻣﺼﺮﻓﻲ در اﻧﻮاع آﺳﻔﺎﻟﺖ  اﻧﺠﺎم آزﻣﺎﻳﺶ ﭼﺴﺒﻨﺪﮔﻲ ﻗﻴﺮ ﺑﻪ ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺑ ﺮای ﻗﺸﺮﻫﺎی آﺳﺘﺮ و روﻳﻪ آﺳﻔﺎﻟﺖ ﮔﺮم  ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻃﺮح اﺧﺘﻼط ﻣﺼﺎﻟﺢ آﺳﻔﺎﻟﺖ  ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺷ ﺮاﻳ ﻂ و ﻣﺸﺨ ﺼﺎت ﻛﺎرﺧﺎﻧﻪ آﺳﻔﺎﻟﺖ و ﺑﺎزرﺳﻲ آن  ﺗﻌﻴﻴﻦ درﺟﻪ ﺣﺮارت ﭘﺨﺶ آﺳﻔﺎﻟﺖ ﺑﺮاﺳﺎس داﻧﻪ ﺑﻨﺪی ﻣﺼﺎﻟﺢ، دﻣﺎی ﺳﻄﺢ راه و ﺿﺨﺎﻣﺖ ﻣﺨﻠﻮط آﺳﻔﺎﻟﺘﻲ  ﺗﻌﻴﻴﻦ وزن ﻣﺨﺼﻮص ﺣﺪاﻛﺜﺮ ﻣﺨﻠﻮط آﺳﻔﺎﻟﺘﻲ  ﺗﻌﻴﻴﻦ ﭼﮕﺎﻟﻲ ﻣﺨﻠﻮط آﺳﻔﺎﻟﺘﻲ ﻛﻮﺑﻴﺪه ﺷﺪه ﺳﻄﺢ راه  ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻧﻮع، ﻣﻘﺪار و درﺟﻪ ﺣﺮارت ﻗﻴﺮاﻧﺪود ﻧﻔﻮذی و اﻧﺪود ﺳﻄﺤ ﻲ 15 ﻓﺼﻞ15 ﺑ ﻬﺮه ﺑﺮداری و ﻧﮕﻬﺪاری ﻓﺼﻞ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ - ﺑﻬﺮه ﺑﺮدا و ری ﻧﮕﻬﺪاری 283 ﻓﺼﻞ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ- ﻬﺮه ﺑ ﺑﺮداری و ﻧﮕﻬﺪاری 15 - 1 - ﻛﻠﻴﺎت ﻫﺪف از ﺗﻬﻴﻪ اﻳﻦ ﻗﺴﻤﺖ از ﻧﺸﺮﻳﻪ، ﺑﺎﻻﺑﺮدن آﮔﺎﻫﻲ ﺑ ﺮای ﺑﺮﻃﺮف ﻧﻤﻮدن ﺧﺴﺎرت ﻫﺎ ﻳﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﻪ ﻋﻠﺖ ﻋﺪم ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری ﺻﺤﻴﺢ و ﻣﻨﺎﺳﺐ از ﺗﺎﺳﻴﺴﺎت آﺑﻲ ﺑﻪ وﺟﻮد آﻣﺪه و در ﻧﺘﻴﺠﻪ ﻣﻮﺟﺐ اﺗﻼف ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ و ﻣﻨﺎ ﺑﻊ ﻣﻠﻲ ﻛﺸﻮر ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ . ﺑﻪ اﻳﻦ ﻣﻨﻈﻮر ﻓﻬﺮﺳـﺖ ﻛﻨﺘﺮﻟـﻲ اﺟﺰای ﻛﺎرﻫﺎی ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ رودﺧﺎﻧﻪ در زﻣﺎن ﺗﺤﻮﻳﻞ ﻣﻮﻗﺖ ﺑﻪ ﺷﺮح زﻳﺮ اراﺋﻪ ﻣﻲ ﮔﺮدد : 15 - 2 - ﻓﻬﺮﺳﺖ ﻛﻨﺘﺮﻟﻲ اﺟﺰای ﻛﺎرﻫﺎی ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ رودﺧﺎﻧﻪ در زﻣﺎن ﺗﺤﻮﻳﻞ ﻣﻮﻗﺖ 15 - 2 - 1 - ﻛﻨﺘﺮل ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ ﻫﺎ 1 - وﺟﻮد آﺑﺸﺴﺘﮕﻲ در ﺳﻄﻮح ﺷﻴﺐ دار ﺧﺎرﺟﻲ ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ 2 - رﮔﻼژ ﻛﺎﻣﻞ ﺳﻄﻮح ﺧﺎ ﻛﺮﻳﺰ ی 3 - وﺟﻮد ﺗﺮک ﺧﻮردﮔﻲ ﻋﻤﻴﻖ ﻃﻮﻟﻲ و ﻋﺮﺿﻲ در ﺳﻄﻮح و ﺑﺪﻧﻪ ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ ﻫﺎ 4 - ﻛﻨﺘﺮل ﻧﻈﺮی ﺷﻴﺐ ﻧﻬﺎﻳﻲ ﺳﻄﻮح ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ ی 5 - ﻛﻨﺘﺮل ﻧﺸﺖ از ﺑﺪﻧﻪ ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ ی ﺑﻪ ﺧﺼﻮص در ﭘﺎﺷﻨﻪ ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ 6 - ﻛﻨﺘﺮل ﺳﻄﺢ ﺑﺎﻻی ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ ی 7 - وﺟﻮد ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ ﻧﺎﺷﻲ از ﺟﺮﻳﺎن ﻫﺮز اب ﻫﺎ در ﭘﺎﺷﻨﻪ ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ ﻫﺎ 8 - ﻣﻮﻗﻌﻴﺖ درﺳﺖ ﻫﺎ ﺧﺎک ی ﻣﺎزاد1 ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺳﻄﻮح ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ ی 9 - وﺟﻮد ﺗﺮک در ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ روی ﺳﺎزه ﻫﺎ 10 - ﻛﻨﺘﺮل ﺣﻔﺎﻇﺖ ﺑﺪﻧﻪ ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ ﻫﺎ 11 - ﺧﺎک ﺑﺮداری ﻛﺎﻣﻞ ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ ﻫﺎی داﻳﻚ ﻫﺎ ی اﻧﺤﺮاف آب 12 - ﻛﻨﺘﺮل ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ ی ﻛﺎﻣﻞ ﻛﺎﻧﺎل اﻧﺤﺮاف آب و ﻣﺴﺪود ﻧﻤﻮدن آن 13 - ﻛﻨﺘﺮل ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ ﻫﺎی اﺟﺮا ﺷﺪه در ﺳﻜﻮﻫﺎ 14 - ﻛﻨﺘﺮل ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ ﻫﺎی ﭘﺸﺖ دﻳﻮار ﺣﺎﻳﻞ 15 - 2 - 2 - ﻛﻨﺘﺮل ﺧﺎک ﺑﺮداری ﻫﺎ 1 - ﺗﺮﻣﻴﻢ ﻛﺎﻣﻞ ﺳﻄﻮح ﺧﺎک ﺑﺮداری در ﺳﻮاﺣﻞ رودﺧﺎﻧﻪ، در ﺑﺎﻻدﺳﺖ و ﭘﺎﻳﻴﻦ دﺳﺖ ﺳﺎزه ﻫﺎ 2 - ﺗﺮاﻛﻢ ﻛﺎﻓﻲ ﺳﻄﻮح ﻧﻬﺎﻳﻲ 3 - ﺗﺜﺒﻴﺖ ﺳﻄﻮح ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ ﭘﺬﻳﺮ در ﺳﻮاﺣﻞ رودﺧﺎﻧﻪ 4 - ﻛﻔﺎﻳﺖ ﺟﻮﻳﭽﻪ ﭘﺎﺷﻨﻪ ﺳﻄﺢ ﺧﺎک ﺑﺮداری و ﺟﻬﺖ ﺗﺨﻠﻴﻪ آن 5 - وﺟﻮد ﻧﺸﺖ از ﭘﺎﺷﻨﻪ ﺗﺮاﻧﺸﻪ و دﻓﻊ ﺻﺤﻴﺢ آن در ﺗﺮاﻧﺸﻪ ﻫﺎ و ﺳﻮاﺣﻞ رودﺧﺎﻧﻪ 1- Spoil 284 ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻓﻨﻲ ﻋﻤﻮﻣﻲ ﻛﺎرﻫﺎی ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ رودﺧﺎﻧﻪ 6 - وﺟ ﻮد ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ در ﭘﺎﺷﻨﻪ ﺗﺮاﻧﺸﻪ ﺳﻮاﺣﻞ رودﺧﺎﻧﻪ 7 - وﺟﻮد ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ ﻧﺎﺷﻲ از ﺑﺎرﻧﺪﮔﻲ در ﺑﺪﻧﻪ ﺗﺮاﻧﺸﻪ ﺳﻮاﺣﻞ رودﺧﺎﻧﻪ 8 - وﺟﻮد ﺷﻮاﻫﺪی دال ﺑﺮ اﻣﻜﺎن ﻟﻐﺰش ﺑﺨﺸﻲ از ﺑﺪﻧﻪ ﺗﺮاﻧﺸﻪ ﺳﻮاﺣﻞ رودﺧﺎﻧﻪ در اﺛﺮ وﺟﻮد ﺣﺎﻟﺖ اﺷﺒﺎع ﻳﺎ ﺗﺮک ﻫﺎی ﻧﺎﺷـﻲ از ﮔﺴﻴﺨﺘﮕﻲ 9 - ﺧﺎک ﺑﺮداری ﻛﺎﻣﻞ ﻛﻒ رودﺧﺎﻧﻪ در ﭘﺎﻳﻴﻦ دﺳﺖ ﺣﻮﺿﭽﻪ آراﻣﺶ 10 - ﺧﺎک ﺑﺮداری و رﮔﻼژ ﻛﻒ رودﺧﺎﻧﻪ در ﺑﺎﻻدﺳﺖ ﺳﺎزه 11 - ﺧﺎک ﺑﺮداری و رﮔﻼژ ﺳﻄﻮح ﻛﺎﻧﺎل ﻫﺪاﻳﺖ آب ﺑﻪ ﺳﻤﺖ آﺑﮕﻴﺮﻫﺎ 12 - ﺧﺎک ﺑﺮداری و اﻧﺤﺮاف آب ﺑﻪ ﻣﺴﻴﺮ ﻃﺒﻴﻌﻲ رودﺧﺎﻧﻪ در ﺑﺎﻻدﺳﺖ و ﭘﺎﻳﻴﻦ دﺳﺖ 13 - ﺧﺎک ﺑﺮداری و ﭘﺎک ﺳﺎزی ﭘﺸﺖ ﺳﺎزه ﺳﺮرﻳﺰ از ﻧﺨﺎﻟﻪ ﻫﺎی اﺟ ﻲﺮاﻳ 14 - ﭘﺎک ﺳﺎزی ﻛﻒ ﺣﻮﺿﭽﻪ آراﻣﺶ و ﺳﺎزه ﻫﺎی ﺗﺨﻠﻴﻪ رﺳﻮب ﻫﺎ و ﺗﺨﻠﻴﻪ ﻣﺎﺳﻪ از رﺳﻮب ﻫﺎ ی اﺣﺘﻤﺎﻟﻲ 15 - 2 - 3 - ﻛﻨﺘﺮل ﺗﺎﺳﻴﺴﺎت ﺣﻔﺎﻇﺘﻲ و اﻳﻤﻨﻲ 1 - اﻃﻤﻴﻨﺎن از ﻋﻤﻠﻜﺮد درﻳﭽﻪ ﻫﺎی ﺗﺨﻠﻴﻪ اﺿﻄﺮاری 2 - ﻧﺼﺐ ﻧﺮدﺑﺎن ﻫﺎ و ﭘﻠﻪ ﻫﺎی اﻳﻤﻨﻲ در ﻣﺴﻴﺮ آدم روﻫﺎ و درﻳﭽﻪ ﻫﺎی ﺑﺎزدﻳﺪ 3 - ﻧﺼﺐ ﺣﻔﺎظ در اﻃﺮاف دﻳﻮارﻫﺎی ﺣﺎﻳﻞ اﻃﺮاف آﺑﮕﻴﺮﻫﺎ و ﺳﺎﻳﺮ ﺳﺎزه ﻫﺎ 4 - ﻧﺼﺐ و رﻧﮓ آﻣﻴﺰی ﻛﺎﻣﻞ ﻧﺮده ﻫﺎ و ﺗﻮری ﻫﺎ ی ﺣﻔﺎﻇﺘﻲ 5 - ﻧﺼﺐ ﻋﻼﻳﻢ ﻫﺸﺪاردﻫﻨﺪه در ﻣﺤﻞ ﺳﺎزه ﻫﺎی ﺧﻄﺮﻧﺎک 6 - ﻛﻨﺘﺮل ﺣﻔﺎﻇﺖ ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ ﻫﺎ و ﺳﻮاﺣﻞ رودﺧﺎﻧﻪ در ﺑﺎﻻدﺳﺖ و ﭘﺎﻳﻴﻦ دﺳﺖ 7 - ﻛﻨﺘﺮل ﺣﻔﺎﻇﺖ ﻛﻒ رودﺧﺎﻧﻪ در ﭘﺎﻳﻴﻦ دﺳﺖ 8 - ﻛﻨﺘﺮل ﺣﻔﺎﻇﺖ ﭘﺸﺖ ﺳﺮرﻳﺰ 9 - ﻛﻨﺘﺮل ﺣﻔﺎﻇﺖ ﻫﺎ ی اﻧﺠﺎم ﺷﺪه در ﻃﺮﻓﻴﻦ ﺳﺎزه ﻓﻴﻮزﭘﻼ گ 10 - ﻛﻨﺘﺮل و ﭘﺎک ﺳﺎزی ورودی ﻣﺠﺎری رﺳﻮب ﺑﺮ و آﺷﻐﺎﻟﮕﻴﺮ ﻫﺎ 11 - ﻛﻨﺘﺮل ﺧﺮوﺟﻲ ﺳﻮراخ ﻫﺎ ی زﻫﻜﺸﻲ1 در ﻛﻒ ﺣﻮﺿﭽﻪ آراﻣﺶ 15 - 2 - 3 - 1 - ﻛﻨﺘﺮل ﺟﺎده ﺳﺮوﻳﺲ ﻫﺎ 1 - ﺷﻴﺐ ﻋﺮﺿﻲ و زﻫﻜﺸﻲ ﺳﻄﺤﻲ ﺟﺎده ﻫﺎی دﺳﺘﺮﺳﻲ 2 - ﻓﻮاﺻﻞ ﭘﺎرﻛﻴﻨﮓ ﻫﺎ و رﻣﭗ ﻫﺎی ورود و ﺧﺮوج ﺑﻪ ﺟﺎده در ﻣﺤﻞ ﺳﻜﻮﻫﺎ 3 - ﺷﻴﺐ رﻣﭗ ﻫﺎی ورودی و ﺧﺮوﺟﻲ و ﺷﻦ رﻳﺰی آﻧﻬ )ﺎ در ﻣﺤﻞ دﺳﺘﺮﺳﻲ ﺑﻪ ﻛﻒ رودﺧﺎﻧﻪ ( 4 - ﻋﺪم ﺗﺠﻤﻊ آب در ﻃﻮل ﺟﺎده در ﻣﻘﺎﻃﻊ ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ ی و ﺧﺎک ﺑﺮداری 5 - ﺷﻴﺐ ﺑﻨﺪی ﺟﻮﻳﭽﻪ ﻛﻨﺎر ﺟﺎده و ﺗﺨﻠﻴﻪ ﺻﺤﻴﺢ آن ﺑﻪ ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ زﻫﻜﺸﻲ 1- Weep hole ﻓﺼﻞ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ - ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری و ﻧﮕﻬﺪاری 285 6 - ﻧﺼﺐ ﻋﻼﻳﻢ ﻫﺸﺪار دﻫﻨﺪه در ﻣﺤﻞ اﺗﺼﺎل ﺟﺎده ﻫﺎی دﺳﺘﺮﺳﻲ ﺑﻪ ﺟﺎده ﻫﺎی اﺻﻠﻲ 15 - 2 - 4 - ﻛﻨﺘﺮل ﺑﺘﻦ 1 - وﺟﻮد ﺗﺮک در ﻣﻮاد آب ﺑﻨﺪی و ﭼﺴﺒﻨﺪﮔﻲ آﻧﻬﺎ ﺑﻪ ﻛﻨﺎره ﻫﺎی درزﻫﺎی اﻧﻘﺒﺎض و اﻧﺒﺴﺎط 2 - ﭘﺮ ﻧﻤﻮدن ﻣﺤﻞ ﺑﻮﻟﺖ ﻫﺎ و ﺧﺮوج ﺑﻮﻟﺖ ﻫﺎ و ﻧﮕﻬﺪارﻧﺪه ﻫﺎی ﻗﺎﻟﺐ از ﺳﺎزه ﻫﺎی ﺑﺘﻦ 3 - وﺟﻮد ﺗﺮک ﻫﺎ ی ﻃﻮﻟﻲ و ﻋﺮﺿﻲ ﻏﻴﺮﻣﺠﺎز 4 - وﺟﻮد ﭘﻮﻛﻲ ﻇﺎﻫﺮی در ﻣﺤﻞ درزﻫﺎ 5 - ﻛﺎﻣﻞ ﺑﻮدن آب ﺑﻨﺪی درزﻫﺎ 6 - ﻛﻔﺎﻳﺖ ارﺗﻔﺎع ﭘﻮﺷﺶ ﺑﺘﻨﻲ ﺑ ﺮای ﻋﺒﻮر ﺟﺮﻳﺎن آب در ﺷ ﺮاﻳ ﻂ ﺣﺪاﻛ ﺜﺮ ﺟﺮﻳﺎن ﺑﺪون ﭘﺲ زدﮔﻲ آب 7 - ﺻﻴﻘﻠﻲ ﺑﻮدن ﺳﻄﻮح و ﻣﺎﻟﻪ ﻛﺸﻲ 8 - ﻋﻤﻠﻜﺮد درﺳﺖ درﻳﭽﻪ ﻫﺎی ﻳﻚ ﻃﺮﻓﻪ 9 - ﺗﺨﻠﻴﻪ ﺻﺤﻴﺢ ﺧﺮوﺟﻲ ﻟﻮﻟﻪ ﻫﺎی زﻳﺮ ﭘﻮﺷﺶ ﺣﻮﺿﭽﻪ آراﻣﺶ و دﻳﻮارﻫﺎی ﺣﺎﻳﻞ 10 - ﻋﺪم ﺑﺎزﺷﺪﮔﻲ درزﻫﺎی ﻃﻮﻟﻲ و ﻋﺮﺿﻲ ﺑﻪ واﺳﻄﻪ ﻧﺸﺴﺖ 11 - ﭘﺎک ﺳﺎزی و روﺑﺶ ﻧﻬﺎﻳﻲ داﺧﻞ ﻣﺠﺎری ﺗﺨﻠﻴﻪ رﺳﻮب ﻫﺎ و ﺗﺨﻠﻴﻪ ﻛﻨﻨﺪه ﻫﺎ 12 - ﻧﺸ ﺴﺖ و ﺟﺎﺑﺠﺎ ﺑﻠﻮک ﻳﻲ ﻫﺎ ی ﺑﺘﻦ رﻳﺰی 13 - ﺻﻴﻘﻠﻲ ﺑﻮدن ﺳﻄﻮح ﻫﻴﺪروﻟﻴﻜﻲ 14 - ﻗﺎﺑﻠﻴﺖ ﻣﺎﻧﻮر درﻳﭽﻪ ﻫﺎ و ﻫﺎ ﺑﺘﻦ ی ﺛﺎﻧﻮﻳﻪ آن 15 - ﻛﻨﺘﺮل ﺑﺘﻦ و ﻣﻮاﻧﻊ ﻣﻮﺟﻮد اﺣﺘﻤﺎﻟﻲ در ﻣﺤﻞ ﻫﺎ ﻳﻲ ﻛﻪ ﺳﺮﻋﺖ آب ﺑﺴﻴﺎر زﻳﺎد ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ 16 - وﺟﻮد ﭘﻮﻛﻲ ﺑﺘﻦ در ﭘﺎﻳﻪ ﻫﺎ و ﻫﺎ دال ی ﻫﺎ ﺷﻴﺐ 15 - 2 - 5 - ﻛﻨﺘﺮل ﺗﺠﻬﻴﺰات ﻫﻴﺪروﻣﻜﺎﻧﻴﻜﺎل و ﺗﺎﺳﻴﺴﺎت ﺑﺮﻗ ﻲ 1 - درﻳﭽﻪ ﻫﺎ و آﺷﻐﺎﻟﮕﻴﺮ ﻫﺎ 2 - ﺟﺮﺛﻘﻴﻞ ﻫﺎ و راه اﻧﺪازی آﻧﻬﺎ 3 - آب ﺑﻨﺪی درﻳﭽﻪ ﻫﺎ و آب ﺑﻨﺪﻫﺎ 4 - اﻧﺒﺎر آب ﺑﻨﺪﻫﺎ 15 - 3 - ﻧﮕﻬﺪاری در دوره ﺗﻀﻤﻴﻦ اﻳﻦ در ﻗﺴﻤﺖ وﻇﺎﻳﻒ ﭘﻴﻤﺎﻧﻜﺎر و ﻧﺤﻮه ﻫﻤﻜﺎری دﺳﺘﮕﺎه ﻧﻈﺎرت و ﻛﺎرﻓﺮﻣﺎ در دوره ﺗﻀﻤﻴﻦ .ﺷﻮد ﻣﻲ داده ﺷﺮح 286 ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻓﻨﻲ ﻋﻤﻮﻣﻲ ﻛﺎرﻫﺎی ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﻧﮕﻬﺪاری و ﻣﺮاﻗﺒﺖ از ﺗﺎﺳﻴﺴﺎت ، ﺑﺮرﺳﻲ ﻃﻐﻴﺎن و ﻫﺎ ﺑﺎزدﻳﺪ ﻛﻠﻴﻪ از ﻗﺴﻤﺖ یﻫﺎ ﻋﻤﺪه ﻛﺎرﻫﺎی ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ رودﺧﺎﻧﻪ و ﺗﺎﺳﻴﺴﺎت ﺟﻨﺒـﻲ ﭘﺲ از ﻃﻐﻴﺎن، ﺗﻬﻴﻪ دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ یﻫﺎ ﻣﺨﺘﻠﻒ، ﺑﺮﻧﺎ ﻣﻪ ﻫﺎی ﻋﻤﻠﻴﺎﺗﻲ و ﻏﻴﺮه از ﻣﻮارد ﻋﻤﺪه وﻇﺎﻳﻒ ﭘﻴﻤﺎﻧﻜﺎر ﻣـﻲ ﺑﺎﺷـﺪ ﺑـﺎ ﻛـﻪ ﻫﻤﻜـﺎری دﺳﺘﮕﺎه ﻧﻈﺎرت و ﻛﺎرﻓﺮﻣﺎ اﻧﺠﺎم ﻣﻲ ﭘﺬﻳﺮد . ﻋﻨﺎوﻳﻨﻲ ﻣﺜﻞ ﻛﺎرﻓﺮﻣﺎ، دﺳﺘﮕﺎه ﻧﻈﺎرت ، ﭘﻴﻤﺎﻧﻜﺎر، ﺗﺤﻮﻳﻞ ﻣﻮﻗﺖ، ﺗﺤﻮﻳﻞ ﻗﻄﻌﻲ، رﻓﻊ ﻧﻮاﻗﺺ، دوره ﺗﻀﻤﻴﻦ، ﺻﻮرت وﺿﻌﻴﺖ ﻗﻄﻌﻲ و ﻏﻴﺮه اﻳﻦ در ﻛﻪ ﻓﺼﻞ ،ﺷﻮد ﻣﻲ ذﻛﺮ ﺑﺮ ﻋﻴﻨﺎ ﺗﻌﺎرﻳﻒ ﻣﻨﺪرج ﻂﺮاﻳﺷ در ﻋﻤﻮﻣﻲ ﭘﻴﻤﺎن ﻣﻨﻄﺒﻖ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . 15 - 3 - 1 - و ﻫﺎ ﻴﺖ وﻟﻮﻣﺴ وﻇﺎﻳﻒ ﭘﻴﻤﺎﻧﻜﺎر و ﻫﺎ ﻴﺖ وﻟﻮﻣﺴ وﻇﺎﻳﻒ ﭘﻴﻤﺎﻧﻜﺎر در دوره ﺗﻀﻤﻴﻦ ﻋﺒﺎرت اﺳﺖ :زا  رﻓﻊ ﻧﻮاﻗﺺ ﻣﻨﺪرج در ﺻﻮرﺗﺠﻠﺴﻪ ﺗﺤﻮﻳﻞ ﻣﻮﻗﺖ رﻓﻊ و اﺷﻜﺎل در ﻫﺎ ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ یﻫﺎ اﻧﺪازه ﮔﻴﺮی ﭘﻴﻤﺎﻧﻜﺎر ﻣﻮﻇﻒ اﺳﺖ در دوره ﺗﻀﻤﻴﻦ ﻣﻮارد را زﻳﺮ اﻧﺠﺎم : دﻫﺪ  ﺗﻌﻤﻴﺮ و ﺗﺮﻣﻴﻢ ﻗﺴﻤﺖ در ﻛﻪ ﻳﻲﻫﺎ ﺻﻮرﺗﺠﻠﺴﻪ ﺗﺤﻮﻳﻞ ﻣﻮﻗﺖ ﺑﻪ ﻋﻬﺪه ﭘﻴﻤﺎﻧﻜﺎر ﮔﺬاﺷﺘﻪ اﺳﺖ ﺷﺪه .  ﺟﺎﻳﮕﺰﻳﻦ ﻧﻤﻮدن ﻗﻄﻌﻪ و ﻫﺎ ﻗﺴﻤﺖ یﻫﺎ ﻣﻌﻴﻮب، ﺑﻪ ﻫﻤﺎن ﻧﺤﻮ در ﻛﻪ ﺻﻮرﺗﺠﻠﺴﻪ ﺗﺤﻮﻳﻞ ﻣﻮﻗﺖ ﻗﻴﺪ ﮔﺮدﻳﺪه اﺳﺖ .  رﻓﻊ اﺷﻜﺎل و ﻫﺎ ﻧﻮاﻗﺺ در و ﺻﻮرت ﻟﺰوم ﺟﺎﻳﮕﺰﻳﻦ ﻧﻤﻮدن اﺗﺼﺎل و ﻫﺎ ﻗﻄﻌﻪ یﻫﺎ اﺑﺰارﻫﺎی اﻧﺪازه ﮔﻴﺮی دﻗﻴـﻖ، ﻃﺒـﻖ ﻣﻔـﺎد ﺻﻮرﺗﺠﻠﺴﻪ ﺗﺤﻮﻳﻞ ﻣﻮﻗﺖ  رﻋﺎﻳﺖ ﻣﺪت ﺗﻌﻴﻴﻦ در ﺷﺪه ﺻﻮرﺗﺠﻠﺴﻪ ﺗﺤﻮﻳﻞ ﻣﻮﻗﺖ ﻛﻠﻴﻪ ﺮایﺑ ﻛﺎرﻫﺎی ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ ﺷﺪه  اﻋﻼ م اﻧﺠﺎم ﻣﻮارد ﻧﻘﺺ رﻓﻊ ﺑﻪ دﺳﺘﮕﺎه ﻧﻈﺎرت و ﻛﺎرﻓﺮﻣﺎ و ﭘﻴﮕﻴﺮی ﻣﺮاﺣﻞ ﺑﺎزدﻳﺪ ﻣﺠﺪد اﺧﺬ و ﮔﻮاﻫﻲ ﻧﻘﺺ رﻓﻊ  ﻧﮕﻬﺪاری ﻛﺎرﻫﺎی ﻣﻮﺿﻮع ﭘﻴﻤﺎن در دوره ﺗﻀﻤﻴﻦ وﻇﺎﻳﻒ ﭘﻴﻤﺎﻧﻜﺎر در ﺧﺼﻮص ﻧﮕﻬﺪاری یﻫﺎ ﻛﺎر ﻣﻮﺿﻮع ﭘﻴﻤﺎن ﻋﺒﺎرت اﺳﺖ : از  ﺗﻌﻤﻴﺮ و ﺟﺎﻳﮕﺰﻳﻦ ﻛﺮدن ﻗﻄﻌﻪ یﻫﺎ ﻣﻌﻴﻮب دﺳﺘﮕﺎه ﺑﺮﻗﻲ یﻫﺎ و ﻣﻜﺎﻧﻴﻜﻲ و ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ رﻓـﻊ ﻧﻘـﺺ از ﻛﻠﻴـﻪ ﺳـﺎﺧﺘﻤﺎن و ﻫـﺎ ﺗﺎﺳﻴﺴﺎت ﺗﺤﻮﻳﻞ ﺑﻪ ﺷﺪه ﻛﺎرﻓﺮﻣﺎ در دوره ﺗﻀﻤﻴﻦ  ،ﻧﮕﻬﺪاری ﻣﺮاﻗﺒﺖ و ﻛﻨﺘﺮل ﻋﻤﻠﻜﺮد ﺗﺎﺳﻴﺴﺎت و ﺗﺠﻬﻴﺰات ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻧﻈﻴﺮ درﻳﭽﻪ ،ﻫﺎ آﺷﻐﺎﻟﮕﻴﺮ ﻫﺎ، ﺟﺮﺛﻘﻴﻞ و ﻫﺎ ﻏﻴﺮه در ﻃـﻮل دوره ﺗﻀﻤﻴﻦ و ﮔﺰارش ﻧﻮع ﻫﺮ ﻧﺎرﺳﺎﻳﻲ ﺑﻪ دﺳﺘﮕﺎه ﻧﻈﺎرت اراﺋﻪ و ﭘﻴ ﺸﻨﻬﺎدﻫﺎ یﻫﺎ ﺣﻞ راه و ﺟﻬﺖ ﻻزم اﻳﻦ رﻓﻊ اﺷـﻜﺎل ﻫـﺎ اﻳﻦ ) ﮔﺰارش ﭘﺲ ﻫﺎ از ﺑﺮرﺳﻲ دﺳﺘﮕﺎه ﻧﻈﺎرت ﺮایﺑ ﻛﺎرﻓﺮﻣﺎ ارﺳﺎل ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ(  رﻓﻊ ﻧﻮاﻗﺺ و اﺷﻜﺎل یﻫﺎ اﻳﺠﺎد ﺷﺪه ﻣﻨﺪرج در ﻓﻮق، ﺑﻼﻓﺎﺻﻠﻪ ﭘﺲ از ﺻﺪور دﺳﺘﻮرﻫﺎی دﺳﺘﮕﺎه ﻧﻈﺎرت و اﻋﻼم اﻧﺠـﺎم آن ﺟﻬﺖ ﺑﺮرﺳﻲ و ﺑﺎزدﻳﺪ ﺑﻪ دﺳﺘﮕﺎه ﻧﻈﺎرت  ﺑ ﺎزدﻳﺪ ﻣﺴﺘﻤﺮ از ﺳﺮرﻳﺰﻫﺎ، ﺗﺎﺳﻴﺴﺎت و ﺗﺠﻬﻴﺰات ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ آن ، ﺑﺮرﺳﻲ وﺿﻌﻴﺖ ﺗﺮاوش ﺑﻪ ﻫﺎ وﻳﮋه ﭘﺲ ﻫﺮ از ﻃﻐﻴﺎن و اراﺋـﻪ ﮔﺰارش و ﻫﺎ ﭘﻴﺸﻨﻬﺎدﻫﺎی ﺑﻪ ﻻزم دﺳﺘﮕﺎه ﻧﻈﺎرت و ﻛﺎرﻓﺮﻣﺎ  ﺗﻬﻴﻪ دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ یﻫﺎ ﻧﺤﻮه و ﻛﺎر ﻧﮕﻬﺪاری دﺳﺘﮕﺎه و ﻫﺎ ﺗﺎﺳﻴﺴﺎت ﻣﺨﺘﻠﻒ اراﺋﻪ و ﺑﻪ آن ﻛﺎرﻓﺮﻣﺎ ﻓﺼﻞ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ - ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری و ﻧﮕﻬﺪاری 287  ﺑﺮﭼﻴﺪن آوری ﺟﻤﻊ و اﻧﻊﻣﻮ و ﺧﺎرج ﻛﺮدن ﻧﻮع ﻫﺮ ﻗﻄﻌﻪ ﻫﺎی اﺿﺎﻓﻲ ﻳـﺎ و ﺧـﺮد و رﻳﺰﻫـﺎﻳﻲ اﺛـﺮ در ﻛـﻪ ﻋﻤﻠﻴـﺎت ﺗﻌﻤﻴـﺮ و ﻧﮕﻬﺪاری اﻳﺠﺎد ﻣﻲ ﮔﺮدد .  ﺗﻬﻴﻪ ﻧﻘﺸﻪ یﻫﺎ ﭼﻮن ﺳﺎﺧﺖ ﺑﺎ ﻫﻤﻜﺎری دﺳﺘﮕﺎه ﻧﻈﺎرت ﭘﻴﻤﺎﻧﻜﺎر ﺑﺎﻳﺪ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﺮایﺑ را زﻳﺮ یﻫﺎ ﺗﻬﻴﻪ ﻧﻘﺸﻪ ﭼﻮن یﻫﺎ ﺳﺎﺧﺖ اﻧﺠﺎم : دﻫﺪ  آوری ﺟﻤﻊ اﺳﻨﺎد، ﻣﺪارک ، دﺳﺘﻮرﻛﺎرﻫﺎ و ﺻﻮرﺗﺠﻠﺴﻪ ،ﻫﺎ ﺗﻐﻴﻴﺮﻫﺎی ﺿـﻤﻦ و ﻛـﺎر ﻫﻤﭽﻨـﻴﻦ ﻛﺎرﻫـﺎی اﻧﺠـﺎم ﺷـﺪه در دوره ﺗﻀﻤﻴﻦ، درج ﺗﻐﻴﻴﺮﻫﺎ روی ﻧﻘﺸﻪ وﻫﺎ ارﺳﺎل ﺮایﺑﻬﺎ آﻧ دﺳﺘﮕﺎه ﻧﻈﺎرت ﺟﻬﺖ ﺗﺎﻳﻴﺪ و ﺗﻬﻴﻪ آﻟﺒﻮم ﻛﺎﻣﻞ ﻧﻘﺸﻪ ﭼﻮن یﻫﺎ ﺳﺎﺧﺖ ﻛﻪ ﻣﻮرد ﺗﺎﻳﻴﺪ دﺳﺘﮕﺎه ﻧﻈﺎرت ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻪ اﺳﺖ اﻳﻦ . ﻧﻘﺸﻪ ﻛ ﺮایﺑ ﺑﺎﻳﺪ ﻛﻪﻫﺎ ﺎرﻫـﺎی ﺳـﻴﻮﻳﻞ، ﻣﻌﻤـﺎری، ﺗﺎﺳﻴـﺴﺎت ﺑﺮﻗـﻲ و ﻣﻜﺎﻧﻴﻜﻲ، ﺗﺠﻬﻴﺰات ﻫﻴﺪروﻣﻜﺎﻧﻴﻚ و ﻫﻴﺪرواﻟﻜﺘﺮﻳﻚ و ﻏﻴﺮه ﺑﻪ ﺗﻔﻜﻴﻚ ﺗﻬﻴﻪ ﻣﻲ ﮔـﺮدد در ﺗﻬﻴـﻪ ﻣﺘـﺮه یﻫـﺎ ﻗﻄﻌـﻲ ﺮایﺑـ ﺻﻮرت وﺿﻌﻴﺖ ﻗﻄﻌﻲ و ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ در دوره ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﺧﻮاﻫﺪ ﮔﺮﻓﺖ .  ﺗﻬﻴﻪ اراﺋﻪ و ﮔﺰارش ﻓﻨﻲ یﻫﺎ ﺷﺎﻣﻞ ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﻫﺎی ﻋ ﻤﻠﻴﺎت ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﺗﻐﻴﻴﺮﻫﺎی ﺿﻤﻦ ﻛﻪ ﻛﺎر ﻣﻨﺠﺮ ﺑﻪ ﺗﻬﻴﻪ ﻧﻘﺸﻪ یﻫﺎ ﺟﺪﻳﺪ ﭼﻮن ﺳﺎﺧﺖ اﺳﺖ ﺷﺪه اﻳﻦ . ﮔﺰارش ﺑﺎﻳﺪ ﻫﺎ ﻣﻮرد ﺗﺎﻳﻴﺪ دﺳﺘﮕﺎه ﻧﻈﺎرت ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ .  اراﺋﻪ آﻟﺒﻮم ﻋﻜﺲ یﻫﺎ ﺗﻬﻴﻪ روﻧﺪ از ﺷﺪه ﻋﻤﻠﻴﺎت اﺟ ﻲﺮاﻳ ﻗﺴﻤﺖ یﻫﺎ ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻃﺮح  ﺣﻀﻮر ﻣﺴﺘﻤﺮ ﻛﺎرﺷﻨﺎﺳﺎن و ﻣﺘﺨﺼﺼﺎن رﺷﺘﻪ یﻫﺎ ﻣﺨﺘﻠ ﻒ ﭘﻴﻤﺎﻧﻜﺎر در ﻛﻠﻴﻪ ﻣﺮاﺣـﻞ آزﻣـﺎﻳﺶ و ﻫـﺎ اﻳﺠـﺎد اﻣﻜﺎﻧـﺎت و ﺗﺴﻬﻴﻼت و ﺗﻬﻴﻪ وﺳﺎﻳﻞ ﻻزم ﺮایﺑ اﻧﺠﺎم آزﻣﺎﻳﺶ در اﻳﻦ ﺧﺼﻮص ﻧﻜﺎت ﺳﻮی از ﺑﺎﻳﺪ زﻳﺮ ﭘﻴﻤﺎﻧﻜﺎر در دوره ﺗﻀﻤﻴﻦ رﻋﺎﻳﺖ :ﺷﻮد  ﺣﻀﻮر در و دﺳﺘﺮس ﺑﻮدن رﺋﻴﺲ ﻛﺎرﮔﺎه و ﻧﻤﺎﻳﻨﺪﮔﺎن ﺗﺎم اﻻﺧﺘﻴﺎر ﭘﻴﻤﺎﻧﻜﺎر ﺗﻤﺎم در دوره ﺗﻀﻤﻴﻦ  درﺧﻮاﺳ ﺖ ﻣﺠﻮزﻫﺎی از ﻻزم ﻛﺎرﻓﺮﻣﺎ ﺮایﺑ ﺣﻀﻮر ﻛﺎرﺷﻨﺎﺳﺎن و ﻧﻤﺎﻳﻨﺪﮔﺎن ﺧﺎرﺟﻲ ﺳﺎزﻧﺪه در ،ﻫﺎ ﺻﻮرت ﻟﺰوم و ﻫﻤﻜﺎری ﺑﺎ ﻛﺎرﻓﺮﻣﺎ اﻳﻦ در ﻣﻮرد  درﺧﻮاﺳﺖ ﻣﺠﻮزﻫﺎی از ﻻزم ﻣﺮاﺟﻊ ﻗﺎﻧﻮﻧﻲ و ﻣﺤﻠﻲ و اﻳﺠﺎد ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﻲ ﺑﺎ ارﮔﺎن یﻫﺎ دوﻟﺘﻲ از ﻃﺮﻳﻖ ﻛﺎرﻓﺮﻣﺎ ﺮایﺑ ﻋﺒـﻮر از ﺗﺎﺳﻴﺴﺎت ﺧﺎص  اﻧﺠﺎم ﻛﻠﻴﻪ ﻛﺎرﻫﺎ و ﺗﻬﻴﻪ ﻟﻮازم ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز آزﻣﺎﻳﺶ ﻃﺒﻖ ﻛﻪ ﻫﺎ دﺳﺘﻮر ﻣﻬﻨﺪس ﻧﺎﻇﺮ و ﻛﺎرﻓﺮﻣﺎ اﻋﻼم ﻣﻲ ﮔﺮدد  ارﺳﺎل ﻧﺘﺎﻳﺞ آزﻣﺎﻳﺶ ﺑﻪ ﻫﺎ دﺳﺘﮕﺎه ﻧﻈﺎرت و ﻛﺎرﻓﺮﻣﺎ  اﻋﻼم ﺿﺮورت اﻧﺠﺎم ﺑﻌﻀﻲ از آزﻣﺎﻳﺶ و ﻫﺎ اﻧﺪازه ﮔﻴﺮی ﺑﻪ ﻫﺎ دﺳﺘﮕﺎه ﻧﻈﺎرت و ﺗﻬﻴﻪ وﺳﺎﻳﻞ اﺑﺰار و و ﻻزم اﻧﺠﺎم آزﻣﺎﻳﺶ ،ﻫﺎ ﭘﺲ از ﻣﻮاﻓﻘﺖ دﺳﺘﮕﺎه ﻧﻈﺎرت و ﻛﺎرﻓﺮﻣﺎ 288 ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻓﻨﻲ ﻋﻤﻮﻣﻲ ﻛﺎرﻫﺎی ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ رودﺧﺎﻧﻪ  ﺗﻬﻴﻪ و ﺗﺤﻮﻳﻞ ﻗﻄﻌﻪ ﻫﺎی ﻳﺪﻛﻲ دﺳﺘﮕﺎه و ﻫﺎ ﺗﺠﻬﻴﺰات در ﻛﻪ ) دوران 5 ﺳﺎﻟﻪ اول ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز ﻣـﻲ ﺑﺎﺷـﺪ ( ﺑـﻪ ﻧﻤﺎﻳﻨﺪﮔﺎن ﻣﻌﺮﻓﻲ ﺷﺪه ﻛﺎرﻓﺮﻣﺎ ﭘﻴﻤﺎﻧﻜﺎر ﻣﻮﻇﻒ اﺳﺖ ﻋﻼوه ﺑﺮ ﺗﻬﻴﻪ و ﺗﺤﻮﻳﻞ ﻗﻄﻌﻪ ﻫﺎی ﻳﺪﻛﻲ ﻣﻮرد ﻳﻚ ﻫﺮ ﻧﻴﺎز از دﺳﺘﮕﺎه و ﻫﺎ ﺗﺠﻬﻴﺰات ﺑﻪ ﺗﻔﻜﻴـﻚ، ﺑـﻪ ﻫﻤـﺮاه ﻟﻴﺴﺖ ﻛﺎﻣﻞ ﻗﻄﻌﻪ ﻫﺎ، ﻧﻘﺸﻪ و ﻫﺎ دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻧﺼﺐ یﻫﺎ و ﺟﺎﻳﮕﺰﻳﻨﻲ ﻗﻄﻌﻪ )ﻫﺎ در ﻛـﻪ دوره 5 ﺳـﺎﻟﻪ ﻧﺨـﺴﺖ ﺑﻬـﺮه ﺑـﺮداری ﻣـﻮرد ﻧﻴـﺎز ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ ﺑﻪ ،( ﻧﻤﺎﻳﻨﺪﮔﺎن ﻛﺎرﻓﺮﻣﺎ، ﻣﻮارد ﻧﻴﺰ را زﻳﺮ اﻧﺠﺎم : دﻫﺪ  ﺗﻬﻴﻪ دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ یﻫﺎ ﻧﺤﻮه ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری و ﺗﻌﻤﻴﺮ دﺳﺘﮕﺎه ﺑـﺎ ،ﻫﺎ ﻛﻤـﻚ ﺳـ ﺎزﻧﺪه وﻫـﺎ دﺳـﺘﮕﺎه ﻧﻈـﺎرت و ﺗﺤﻮﻳـﻞ آﻧ ﻬـﺎ ﺑـﻪ ﻧﻤﺎﻳﻨﺪﮔﺎن ﻣﻌﺮﻓﻲ ﺷﺪه ﻛﺎرﻓﺮﻣﺎ  آﻣﻮزش ﻛﺎرﻛﻨﺎن ﻣﻌﺮﻓﻲ ﺷﺪه ﻛﺎرﻓﺮﻣﺎ ﺟﻬﺖ ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری درﺳﺖ از ﺗﺎﺳﻴﺴﺎت ، ﺗﻌﻤﻴﺮات و ﺟﺎﻳﮕﺰﻳﻨﻲ ﻗﻄﻌﻪ ﻫﺎی ﺗﻌﻮﻳﺾ ﺷﺪه ﺑﺎ ﻫﻤﻜﺎری دﺳﺘﮕﺎه ﻧﻈﺎرت  ﺗﻬﻴﻪ دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ یﻫﺎ اﻳﻤﻨﻲ و ﻫﺸﺪار دﻫﻨﺪه ﺑﻪ ﻫﻤﺮاه ﺗﺼﺎوﻳﺮ ﺗﺎﺑﻠ و ﻮﻫﺎی و ﻻزم ﺗﺤﻮﻳﻞ ﺑﻪ ﻬﺎ آﻧ ﻧﻤﺎﻳﻨـﺪﮔﺎن ﻣﻌﺮﻓـﻲ ﺷـﺪه ﻛﺎرﻓﺮﻣﺎ  ﻛﻠﻴﻪ اﺧﺬ دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ یﻫﺎ راﻫﺒﺮی، ﻧﮕﻬﺪاری و ﺗﻌﻤﻴﺮات از ﺳﺎزﻧﺪه ،ﻫﺎ ﺗﺮﺟﻤﻪ و ﺗﺪوﻳﻦ ﺑﺎﻬﺎ آﻧ ﻫﻤﻜـﺎری دﺳـﺘﮕﺎه ﻧﻈـﺎرت و ﺗﺤﻮﻳﻞ ﺑﻪ ﻬﺎ آﻧ ﻛﺎرﻓﺮﻣﺎ ﺮایﺑ اﺳﺘﻔﺎده در دوره ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری  آﻣﺎده ﺳﺎزی ﻛﻠﻴﻪ ﻛﺎرﻫﺎی ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﺳﺎﺧﺖ و ﻧﮕﻬﺪاری و ﺗﺎﺳﻴﺴﺎت ﺟﻨﺒﻲ ﺮایﺑ ﺗﺤﻮﻳﻞ ﻗﻄﻌﻲ رﻋﺎﻳﺖ ﻣﻮارد ﺳﻮی از زﻳﺮ ﭘﻴﻤﺎﻧﻜﺎر ﺿﺮوری اﺳﺖ :  ﺗﻤﻴﺰ و آﻣﺎده ﻧﮕﻪ داﺷﺘﻦ ﻛﻠﻴﻪ ﻣﻌﺎﺑﺮ، یﻫﺎ راه ارﺗﺒﺎﻃﻲ، ﺳﻜﻮﻫﺎ و ﻏﻴﺮه ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﺑﺎزرﺳﻲ ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺮایﺑ ﺗﺤﻮﻳﻞ ﻗﻄﻌﻲ  اراﺋﻪ ﻛﻠﻴﻪ ﻣﺪارک و ﻧﺘﺎﻳﺞ ﻛﺎرﻫﺎ و آزﻣﺎﻳﺶ یﻫﺎ اﻧﺠﺎم ﺑﻪ ﺷﺪه دﺳﺘﮕﺎه ﻧﻈﺎ رت و ﻛﺎرﻓﺮﻣﺎ  اراﺋﻪ ﻧﺘﺎﻳﺞ و ﮔﺰارش ﺗﺤﻠﻴﻠﻲ ﻗﺮاﺋﺖ یﻫﺎ ای دوره اﺑﺰارﻫﺎی اﻧﺪازه ﮔﻴﺮی ﺑﻪ دﺳﺘﮕﺎه ﻧﻈﺎرت و ﻛﺎرﻓﺮﻣﺎ  اراﺋﻪ ﻛﻠﻴﻪ ﻧﻘﺸﻪ وﻫﺎ ﺟﺰﻳﻴﺎت ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻳﺎﻓﺘﻪ در دوره ﺗﻀﻤﻴﻦ ﺑﻪ ﻫﻤﺎن ﻧﺤﻮی ﻛﻪ اﻧﺠﺎم اﺳﺖ ﺷﺪه  اراﺋﻪ ﮔﺰارش یﻫﺎ ﺗﺤﻠﻴﻠﻲ از روﻳﺪادﻫﺎ و اﺗﻔﺎﻗﺎت ﻃﻮل در دوره ﺗـﻀﻤﻴﻦ ، ﻧﻈﻴـ ﺮ ﺳـﻴﻞ، زﻟﺰﻟـﻪ ﺑـﻪ ، ... و ﻫﻤـﺮاه ﻋﻜـﺲ و ﻫـﺎ وﻬﺎ آﻧ یﻫﺎ ﻓﻴﻠﻢ ﺳﺎﻳﺮ ﻣﺴﺘﻨﺪﻫﺎ ﺑﻪ دﺳﺘﮕﺎه ﻧﻈﺎرت و ﻛﺎرﻓﺮﻣﺎ  ﺑﺮﭼﻴﺪن ﻛﻠﻴﻪ ﺗﺎﺳﻴﺴﺎت ، ﻣﺎﺷﻴﻦ آﻻت و ﻟﻮازم ﻣﺘﻌﻠﻖ ﺑﻪ ﭘﻴﻤﺎﻧﻜﺎر ﺣﻤﻞ و ﺑﻪﻬﺎ ﻧ آ ﺧﺎرج از ﻣﺤﻞ ﻛﺎرﮔﺎه اﺧﺬ ﺑﺎ اﺟﺎزه از ﻛﺎرﻓﺮﻣﺎ  ﺣﻤﻞ و ﺧﺎرج ﻧﻤﻮدن ﻛﻠﻴﻪ و ﻣﻮاد ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺑﺎﻗﻲ ﻣﺎﻧﺪه در ﻛﺎرﮔﺎه ﻛﻪ ) ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز ﻛﺎرﻓﺮﻣﺎ ﻧﻤﻲ ﺑﺎﺷﺪ اﺧﺬ ﺑﺎ ،( اﺟﺎزه از ﻛﺎرﻓﺮﻣﺎ  ﺣﺎﻟﺖ ﺑﻪ اوﻟﻴﻪ ﺑﺮﮔﺮداﻧﺪن ﻛﻠﻴﻪ زﻣﻴﻦ و ﻫﺎ اﻣﺎﻛﻨﻲ ﺟﻬﺖ ﻛﻪ اﺟ ﺮای ﻋﻤﻠﻴﺎت ﻣﻮرد ﭘﻴﻤـﺎن در اﺧﺘﻴـﺎر ﭘﻴﻤﺎﻧﻜـﺎر ﮔﺬاﺷـﺘﻪ ﺷـﺪه اﺳﺖ .  ﻋﻮدت ﻛﻠﻴﻪ ﺗﺎﺳﻴﺴﺎت و ﻣﺎﺷﻴﻦ آﻻﺗﻲ ﺑﻪ ﻛﻪ ﻣﻨﻈﻮر اﺟ ﺮای ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺗﻮﺳﻂ ﻛﺎرﻓﺮﻣﺎ در اﺧﺘﻴﺎ ر ﭘﻴﻤﺎﻧﻜﺎر ﻗـﺮار ﮔﺮﻓﺘـﻪ اﺳـﺖ، ﺑـﻪ ﻛﺎرﻓﺮﻣﺎ اﻳﻦ ) ﺗﺎﺳﻴﺴﺎت و ﻣﺎﺷﻴﻦ آﻻت ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺪون ﻧﻘﺺ ﺑﻮده ﭘﺲ و از اﻧﺠﺎم ﺗﻌﻤﻴﺮﻫﺎی ﺑﻪ ﻻزم ﻛﺎرﻓﺮﻣﺎ ﺗﺤﻮﻳﻞ ﮔﺮدد (  ﺗﺨﺮﻳﺐ و ﺑﺮﭼﻴﺪن ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن یﻫﺎ ﻣﻮﻗﺖ ﭘﻴﺶ و ﺳﺎﺧﺘﻪ ﺣﻤﻞ و آﻧ ﺑﻪﻬﺎ ﺧﺎرج از ﻛﺎرﮔﺎه اﺧﺬ ﺑﺎ اﺟﺎزه از ﻛﺎرﻓﺮﻣﺎ ﺑﺎ و ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﻲ دﺳﺘﮕﺎه ﻧﻈﺎرت و ﺗﺴﻄﻴﺢ و ﺗﻤﻴﺰﻛﺮدن ﻣﺤﻞ ﻬﺎ آﻧ ﻓﺼﻞ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ - ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری و ﻧﮕﻬﺪاری 289  درﺧﻮاﺳﺖ ﺗﺤﻮﻳﻞ ﻗﻄﻌﻲ در ﭘﺎﻳﺎن دوره ﺗﻀﻤﻴﻦ و ﺷﺮﻛﺖ ﻓﻌﺎل در ﻛﻠﻴﻪ ﻣﺮاﺣﻞ آن ﻣﻮارد در زﻳﺮ ﻣﻮرد ﺗﺤﻮﻳﻞ ﻗﻄﻌﻲ ﻣﻮﺿﻮع ﭘﻴﻤﺎن ﺟﺎﻧﺐ از ﺑﺎﻳﺪ ﭘﻴﻤﺎﻧﻜﺎر رﻋﺎﻳﺖ :ﺷﻮد  درﺧﻮاﺳﺖ ﺗﺤﻮﻳﻞ ﻗﻄﻌﻲ ﻋﻤﻠﻴ ﺎت ﻣﻮﺿﻮع ﭘﻴﻤﺎن از ﻛﺎرﻓﺮﻣﺎ، ﭘﺎﻳﺎن در دوره ﺗﻀﻤﻴﻦ ﭘﺲ و از اﻧﺠﺎم ﻛﻠﻴﻪ ﻛﺎرﻫﺎﻳﻲ ﻛـﻪ ﻃﺒـﻖ ﻣﻔﺎد ﭘﻴﻤﺎن و دﺳﺘﻮر ﻛﺎرﻫﺎی داده ﺑﺮ ﺷﺪه ﻋﻬﺪه ﭘﻴﻤﺎﻧﻜﺎر ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ  ﺗﻌﻴﻴﻦ و ﻣﻌﺮﻓﻲ ﻛﺎرﺷﻨﺎﺳﺎن و ﻣﺘﺨﺼﺼﺎن ﻣﻮرد در ﻧﻴﺎز ﻣﺮاﺣﻞ ﺗﺤﻮﻳﻞ ﻗﻄﻌﻲ  ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﻲ ﺑﺎ ﻻزم ﻛﺎرﻓﺮﻣﺎ و دﺳﺘﮕﺎه ﻧﻈﺎرت ﺟﻬﺖ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺗﺎرﻳﺦ ﺗﺤﻮﻳﻞ ﻗﻄﻌﻲ و ﻓﺮاﻫﻢ ﻛﺮدن ﻣﻘﺪﻣﺎت آن  ﺣﻀﻮر ﻓﻌﺎل ﭘﻴﻤﺎﻧﻜﺎر ﺑﻪ ﻫﻤﺮاه ﻛﺎرﺷﻨﺎﺳﺎن و ﻣﺘﺨﺼﺼﺎن درﻛﻠﻴﻪ ﻣﺮاﺣﻞ ﺑﺮرﺳﻲ ﻋﻤﻠﻴﺎت ﻣﻮرد ﭘﻴﻤﺎن، ﻃـﻲ ﻣﺮاﺣـﻞ ﺗﺤﻮﻳـﻞ ﻗﻄﻌﻲ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر راﻫﻨﻤﺎﻳﻲ یﻫﺎ و ﻻزم ﭘﺎﺳﺦ ﺑﻪ ﭘﺮﺳﺶ یﻫﺎ اﻋﻀﺎی ﻛﻤﻴﺴﻴﻮن ﺗﺤﻮﻳﻞ ﻗﻄﻌﻲ  ﻓﺮاﻫﻢ ﻧﻤﻮدن ﻛﻠﻴﻪ ﻋﻮاﻣﻞ و وﺳﺎﻳﻞ اﺑﺰار و ﺮایﺑ ﻻزم اﻧﺠﺎم ﺑﺮرﺳﻲ ﻗﻄﻊ و و وﺻﻞ راه و اﻧﺪازی دﺳﺘﮕﺎه ﺳﺎﻣ و ﻫﺎ ﻛﻪ ﻳﻲﻫﺎ ﺎﻧﻪ ﺟﻬﺖ ﺗﺤﻮﻳﻞ ﻗﻄﻌﻲ ، ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز اﻋﻀﺎ ی ﻛﻤﻴﺴﻴﻮن ﺗﺤﻮﻳﻞ ﺑﺎﺷﺪ  ﻫﻤﻜﺎری ﺑﺎ دﺳﺘﮕﺎه ﻧﻈﺎرت در ﺗﻬﻴﻪ و ﺗﻨﻈﻴﻢ ﺻﻮرت وﺿﻌﻴﺖ ﻗﻄﻌﻲ ﺮایﺑ ﺗﻬﻴﻪ ﺻﻮرت وﺿﻌﻴﺖ ﻗﻄﻌﻲ ، ﭘﻴﻤﺎﻧﻜﺎر ﺑﺎﻳﺪ ﻫﻤﻜـﺎری یﻫـﺎ ﻣﻨـﺪرج در اﻳـﻦ ﺑﻨـﺪ از ﻣﺸﺨـﺼﺎت ﻓﻨـﻲ ﻋﻤـﻮﻣﻲ ﻛـﻪ را ﺣـﺪاﻗﻞ ﻫﻤﻜﺎری اﺳﺖ ﻳﻲﻫﺎ ﺑﺎﻳﺪ ﻛﻪ ﺻﻮرت ﮔﻴﺮد، ﺑﺎ دﺳﺘﮕﺎه ﻧﻈﺎرت اﻧﺠﺎم : دﻫﺪ  ﺗﻬﻴﻪ اراﺋﻪ و ﻛﻠﻴﻪ ﻣﺪارک، ﻣﺴﺘﻨﺪات، ﻧﻘﺸﻪ و ﻫﺎ دﺳﺘﻮرﻛﺎرﻫﺎ و ﺻﻮرت ﻣﺠﺎﻟﺲ اﺑﻼغ ﺷـﺪه ﺟﻬـﺖ ﺗﻨﻈـﻴﻢ ﺻـﻮرت وﺿـﻌﻴﺖ ﻗﻄﻌﻲ ﺑﻪ دﺳﺘﮕﺎه ﻧﻈﺎرت  ﺷﺮﻛﺖ ﻛﻠﻴﻪ در ﻣﺮاﺣﻞ اﻧﺪازه ﮔﻴﺮی ﻛﺎرﻫﺎی اﻧﺠﺎم ﺷﺪه، ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﻫﺎی ﻣﺘﺮه و ﺑﺮآورد ﻧﻬﺎﻳﻲ ﻛﺎرﻫﺎ و اﻧﺠﺎم ﻛﻠﻴﻪ ﻫﻤﻜﺎری یﻫﺎ ﺑﺎ ﻻزم دﺳﺘﮕﺎه ﻧﻈﺎرت  رﻋﺎﻳﺖ ﻛﺎﻣﻞ ﻣﻔﺎد ﻂﺮاﻳﺷ ﻋﻤﻮﻣﻲ ﭘﻴﻤﺎن در ﻣﻮرد ﻣﺪت و ﻧﺤﻮه ﺗﻬﻴﻪ ﺻﻮرت وﺿﻌﻴﺖ ﻗﻄﻌﻲ  رﻋﺎﻳﺖ ﻛﺎﻣﻞ ﻣﻔﺎد ﻂﺮاﻳﺷ وﻳﮋه ﭘﻴﻤﺎن در ﻣﻮرد ﺗﻬﻴﻪ ﺻﻮرت وﺿﻌﻴﺖ ﻗﻄﻌﻲ  ﭘﻴﮕﻴﺮی و اﻧﺠﺎم ﺗﻨﻈﻴﻢ و ﺗﻜﺜﻴﺮ اوراق ﻣﺘﺮه و ﺳﺎﻳﺮ اوراق ﺧﻼﺻﻪ ﻣﺘﺮه ﻣﺎﻟﻲ ﺻﻮرت وﺿﻌﻴﺖ ﻗﻄﻌـﻲ ﺑـﺎ ﻫﻤﻜـﺎری دﺳـﺘ ﮕﺎه ﻧﻈﺎرت ﺟﻬﺖ ارﺳﺎل ﺮایﺑ ﻛﺎرﻓﺮﻣﺎ  ﭘﻴﮕﻴﺮی ﻣﺮاﺣﻞ ﺑﺮرﺳﻲ و ﺗﺼﻮﻳﺐ ﺻﻮرت وﺿﻌﻴﺖ ﻗﻄﻌﻲ ﺗﻮﺳﻂ ﻛﺎرﻓﺮﻣﺎ اﺧﺬ و ﺗﺴﻮﻳﻪ ﺣﺴﺎب ﻧﻬﺎﻳﻲ از ﻛﺎرﻓﺮﻣﺎ 15 - 4 - دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری و ﻧﮕﻬﺪاری از ﺳﺎزه ﻫﺎی اﺻﻠﻲ 15 - 4 - 1 - ﻣﺪارک و اﻃﻼﻋﺎت ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز در اﻳﻦ ﺧﺼﻮص ﺑﺎﻳﺪ ﻳﻚ دوره از ﻛﻠﻴﻪ ﻧﻘﺸﻪ ﻫﺎی اﺟﺮا ﺷﺪه ﻛﻪ ﻣﻬﻨ ﺪﺳﺎن ﻣﺸﺎور در اﺧﺘﻴﺎر دﺳﺘﮕﺎه ﺑﻬﺮه ﺑـﺮداری ﻗـﺮار ﻣـﻲ دﻫﻨـﺪ در دﺳﺘﺮس ﺑﺎﺷﺪ . ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺑﺎﻳﺪ ﮔﺰارش ﻫﺎ ی اﺟ ﺮاﻳ ﻲ ﻃﺮح و اﻃﻼﻋﺎت و ﻣﺪارک ﻗﺎﺑﻞ اﺳﺘﻔﺎده، ﻫﻤـﺮاه ﺑـﺎ دﺳـﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻫـﺎی ﺑﻬـﺮه ﺑـﺮداری ﻣﺮﺑﻮط ﻓﺮاﻫﻢ ﺑﺎﺷﺪ . 290 ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻓﻨﻲ ﻋﻤﻮﻣﻲ ﻛﺎرﻫﺎی ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ رودﺧﺎﻧﻪ 15 - 4 - 2 - ﺑﺮرﺳﻲ و ﺗﻨﻈﻴﻢ ﺟﺮﻳﺎن آب  اﺳﺘﻔﺎده از ﺣﺪاﻗﻞ ﻳﻚ ﻧﻔﺮ آﺷﻨﺎ ﺑﻪ اﻣﻮر ﺑﻬﺮه ﺑﺮدا ری و ﻧﮕﻬﺪاری ) اوﻟﻮﻳﺖ ﺑﺎ ﻓﺮدی ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد ﻛﻪ ﻗﺒﻼ در اﺣـﺪاث ﺗﺎﺳﻴـﺴﺎت ﻫﻤﻜﺎری داﺷﺘﻪ و ﺑﺎ ﻣﺴﺎﻳﻞ آﺷﻨﺎ ﺑﺎﺷﺪ (  ﻧﺼﺐ وﺳﺎﻳﻞ و ﻟﻮازم اﻧﺪازه ﮔﻴﺮی ﻣﻨﺎﺳﺐ و دﻗﻴﻖ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﺑﺮرﺳﻲ و ﺗﻨﻈﻴﻢ آب در ﺑﺎﻻدﺳﺖ و ﭘﺎﻳﻴﻦ دﺳﺖ  ﺮایﺑ آﺑﮕﻴﺮی ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺮاﺳﺎس ﻧﻴﺎزﻫﺎی آﺑﻲ و ﻣﻘﺪار آب ﻗﺎﺑﻞ ﺗﺤﻮﻳﻞ، ﺿﻤﻦ ﻫﻤ ﺎﻫﻨﮕﻲ ﺑﺎ ﻣـﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳـﺪ ﻣﺨﺰﻧـﻲ ) در ﺻـﻮرت وﺟﻮد ﻗﺒﻼ ، ( ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی ﻻزم اﻧﺠﺎم ﮔﻴﺮد . ﺑﺪﻳﻬﻲ اﺳﺖ در اﻳﻦ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی ﺑﺎﻳﺪ آب ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز ﺳﺎﻳﺮ ﻣﺼﺎرف ) ﺑﺮاﺳﺎس ﺷ ﺮاﻳ ﻂ ﻃﺮاﺣﻲ، وﺿﻊ ﻣﻮﺟﻮد و ﻧﺤﻮه ﺗﺨﺼﻴﺺ آب ﺑ ﺮای ﻣﺼﺎرف ﻣﺨﺘﻠﻒ ( ﻣﻮرد ﺗﻮﺟﻪ ﻗﺮار ﮔﻴﺮد  ﺗﻨﻈﻴﻢ رﻗﻮم ارﺗﻔﺎﻋﻲ ﻣﻬﻢ ﺑﺮاﺳﺎس ﺿﻮاﺑﻂ ﻃﺮ اﺣﻲ ﺷﺪه ﻧﻈﻴﺮ ﺗﺮاز ﺳﻄﺢ آب در ﻛﺎﻧﺎل، ﺣﺪاﻛﺜﺮ ﺗـﺮاز ﺳـﻄﺢ آب در ﺳـﺮاب و ﭘﺎﻳﺎب ﺳﺎزه و ﺗﺎﺛﻴﺮ ات در ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری  ﺣﺪاﻗﻞ و ﺣﺪاﻛﺜﺮ ﻣﻘﺪار آب ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز در ﻣﻘﺎﻃﻊ ﻣﺨﺘﻠﻒ زﻣﺎﻧﻲ ﻣﺸﺨﺺ و ﻫﻤﺮاه ﺑﺎ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﺗﺎﻣﻴﻦ آب روزاﻧﻪ ﺷﺒﻜﻪ در اﺧﺘﻴـﺎر اﭘﺮاﺗﻮر ﻗﺮار ﮔﻴﺮد ﺗﺎ ﺑﺮ ﺣﺴﺐ ﺗﻐﻴﻴﺮﻫﺎی اﺣﺘﻤﺎﻟﻲ در ﻣﻘﺪار ﺟﺮﻳﺎن آب رودﺧﺎﻧﻪ و ﺑﺮاﺳﺎس دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﺑ ﺮای اﻳﻦ ﮔﻮﻧﻪ ﻣﻮارد ﺗﻬﻴﻪ ﺷﻮد ﻣﻲ ، اﻗﺪام ﻫﺎ ی ﻻزم ﺑﻪ ﻋﻤﻞ آﻳﺪ .  ﻧﺤﻮه آﺑﮕﻴﺮی و ﺗﻨﻈﻴﻢ ﺟﺮﻳﺎن ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻣﻴﺰان ﻣﻮاد ﻣﻌﻠﻖ ﻣﻮﺟﻮد در آب و ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ ﺷﺒﻜﻪ ﺗﻮزﻳـﻊ آب، ﻣـﻮرد ﺗﻮﺟـﻪ و دﻗـﺖ ﻣﺴﺘﻤﺮ ﻗﺮار ﮔﻴﺮد .  ﻋﻮاﻣﻞ آﻟﻮده ﻛﻨﻨﺪه آب و ﻣﻨﺸﺎ آﻧﻬﺎ ﻣﺸﺨﺺ ﺷﻮد و ﺑﻪ ﻃﻮر ﻣﺴﺘﻤﺮ ﻣﻮرد ﺑﺮرﺳﻲ ﻛﺎﻣﻞ ﻗﺮار ﮔﻴﺮد .  ﺑﻪ ﻫﻨﮕﺎم وﻗﻮع ﺳﻴﻼب ﻫﺎ ، اﭘﺮاﺗﻮر ﺗﺎﺳﻴﺴﺎت ﺑﺎﻳﺪ از دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻫﺎی ﺧﺎﺻﻲ ﻛﻪ در اﺧﺘﻴﺎر ﺧﻮاﻫﺪ داﺷﺖ، اﺳﺘﻔﺎده ﻧﻤﺎﻳﺪ .  ﭘﺪﻳﺪه ﻫﺎی رژﻳﻢ رودﺧﺎﻧﻪ ای و ﻋﻮارض ﻧﺎﺷﻲ از وﻗﻮع ﺳﻴﻼب ﻫﺎ ﺑﺮرﺳﻲ و ﺛﺒﺖ ﮔﺮدد .  ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری از ﻣﻌﺎدن ﺷﻦ و ﻣﺎﺳﻪ در ﻃﻮل ﻣﺴﻴﺮ رودﺧﺎﻧﻪ ﺑﺎﻳﺪ ﻣﻮرد ﻛﻨﺘـﺮل ﻣـﺴﺘﻤﺮ ﻗـﺮار ﮔﻴـﺮد و از اﻧﺠـﺎم دادن ﻫﺮﮔﻮﻧـﻪ ﺑﺮداﺷﺖ ﻏﻴﺮﻣﺠﺎز ﺷﻦ و ﻣﺎﺳﻪ در ﻣﺤﺪوده ﺳﺎزه ﻫﺎی ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﻛﻪ ﻣﻨﺠﺮ ﺑﻪ ﺑﺮوز ﺧـﺴﺎرت ﺑـﻪ ﺗﺎﺳﻴـﺴﺎت و ﻣﺤـﻴﻂ زﻳﺴﺖ ﮔﺮدد، ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی ﺑﻪ ﻋﻤﻞ آﻳﺪ .  ﺑﺎزدﻳﺪ از ﺑﺪﻧﻪ ﺳﺎزه ﻫﺎی ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ ر ودﺧﺎﻧﻪ ﺑﻪ ﻟﺤﺎظ ﻧﺸﺴﺖ ﻫﺎ ی ﻣﻮﺿـﻌﻲ اﺣﺘﻤـﺎﻟﻲ و ﻫﻤﭽﻨـﻴﻦ داﻳـﻚ ﻫـﺎ ی ﺣﻔـﺎﻇﺘﻲ در ﻣﺤﺪوده ﺗﺎﺳﻴﺴﺎت آﺑﮕﻴﺮی ﺑﻪ ﺻﻮرت دوره ای و ﺑﻪ ﺧﺼﻮص ﺑﻌﺪ از وﻗﻮع ﻫﺮ ﺳﻴﻼب 15 - 4 - 3 - ﺗﻌﻤﻴﺮات و ﺳﺮوﻳﺲ  اﻧﺠﺎم ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﺗﻌﻤﻴﺮات ﺣﺘﻲ اﻟﻤﻘﺪور ﺑﺮاﺳﺎس ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ زﻣﺎن ﺑﻨﺪی ﻣﺼﻮب  ﻣﺎﻧﻮر و ﺳﺮوﻳﺲ ﻛﺎﻣﻞ درﻳﭽﻪ ﻫﺎ در اﺑﺘﺪای ﻫﺮ ﻓﺼ ﻞ آﺑﻲ  رﻧﮓ آﻣﻴﺰی درﻳﭽﻪ ﻫﺎ و ﻛﻠﻴﻪ ادوات ﻓﻠﺰی در ﭘﺎﻳﺎن ﻫﺮ دوره ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری  ﺑﺮرﺳﻲ و ﻛﻨﺘﺮل ﻇﺮﻓﻴﺖ درﻳﭽﻪ ﻫﺎی آﺑﮕﻴﺮی و ﭼﮕﻮﻧﮕﻲ ﻋﻤﻠﻜﺮد درﻳﭽﻪ ﺗﺨﻠﻴﻪ رﺳﻮب در اﺑﺘﺪای ﻫﺮ ﻓﺼﻞ آﺑﻲ ﻓﺼﻞ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ - ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری و ﻧﮕﻬﺪاری 291 15 - 4 - 4 - ﺗﺨﻠﻴﻪ رﺳﻮب و ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻣﻴﺰان آﺑﺸﺴﺘﮕﻲ  در اﺑﺘﺪای ﻫﺮ دوره ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری ﺑﺎﻳﺪ رﺳﻮب ﻫﺎ ی ﭘﺸﺖ درﻳﭽﻪ ﻫﺎ ﺗﺨﻠ ﻴﻪ ﺷﻮد . ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ اﺟﺴﺎم ﺷﻨﺎور در آب ﻧﻈﻴﺮ ﺗﻨﻪ درﺧﺘﺎن ﺟﻤﻊ آوری و ﺑﻪ ﺧﺎرج از ﻣﺤﺪوده ﻣﻨﺘﻘﻞ ﮔﺮدد .  ﺗﺨﻠﻴﻪ رﺳﻮب ﻫﺎ ﺑﺮﺣﺴﺐ ﻇﺮﻓﻴﺖ و اﺑﻌﺎد آن ﺑ ﺎ ﻳﻜﻲ از روش ﻫﺎ ی اﺳﺘﻔﺎده از اﻧﺮژی آب ) ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺷﺎس ( ، اﺳﺘﻔﺎده از ﺗﺠﻬﻴﺰات ﻣﻜﺎﻧﻴﻜﻲ ﻧﻈﻴﺮ ﻟﻮدر ﻳﺎ ﻗﺎﻳﻖ ﻫﺎی ﻣﺨﺼﻮص ﻻﻳﺮوﺑﻲ و ﺑﻪ ﺻﻮرت دﺳﺘﻲ در ﺣﻮﺿﭽﻪ ﻫﺎی ﻛﻮﭼﻚ اﻧﺠﺎم .ﺷﻮد ﻣﻲ  ﺳﺎزه ﻫﺎ و ﺗﺎﺳﻴﺴﺎت ﭘﺎﻳﺎب آﻧﻬﺎ ﻧﻈﻴﺮ ﺣﻮﺿﭽﻪ آراﻣﺶ ﺑﻪ ﻟﺤﺎظ آﺑﺸﺴﺘﮕﻲ ، ﻧﺸﺴﺖ و ﻏﻴﺮه، در ﭘﺎﻳﺎن ﻫﺮ دوره ﺑﻬﺮه ﺑـﺮداری و ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺑﻌﺪ از وﻗﻮع ﻫﺮ ﺳﻴﻼب ﺑﺎﻳﺪ ﻣﻮرد ﺑﺮرﺳﻲ و دﻗﺖ ﻛﺎﻣﻞ ﻗﺮار ﮔﻴﺮد .  در ﺳﺪﻫﺎی اﻧﺤﺮاﻓﻲ ﺗﻨﻈﻴﻤﻲ، ﻣﺪت زﻣﺎن و ﭼﮕﻮﻧﮕﻲ ﺗﺨﻠﻴﻪ آب ﭘﺸﺖ ﺳﺪ در ﺣﺎﻟﺖ اﺿﻄﺮاری ﻣﻮرد ﺑﺮرﺳﻲ ﻛﺎﻣﻞ ﻗﺮار ﮔﻴﺮد و ﺑﺮاﺳﺎس دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻫﺎی اراﺋﻪ ﺷﺪه، اﻧﺠﺎم ﺷﻮد ﺑﻪ . ﻃﻮر ﻛﻠﻲ ﻣﻲ ﺗﻮان ﮔﻔﺖ ﻛـﻪ ﺗﺨﻠﻴـﻪ آب ﺑﺎﻳـﺪ ﺑـﻪ ﺻـﻮرت ﺗـﺪرﻳﺠﻲ و ﺣﺪاﻛﺜﺮ 30 ﺳﺎﻧﺘﻲ ﻣﺘﺮ در ﺷﺒﺎﻧﻪ روز اﻧﺠﺎم ﮔﻴﺮد . 16 ﻓﺼﻞ16 ﺣﻔﺎﻇﺖ و اﻳﻤﻨﻲ ﻓﺼﻞ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ - ﺣﻔﺎﻇﺖ و اﻳﻤﻨﻲ 295 ﻓﺼﻞ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ- ﺣﻔﺎﻇﺖ و اﻳﻤﻨﻲ 16 - 1 - ﻴﺎتﻛﻠ اﻳﻦ ﻓﺼﻞ از ﻣﺸﺨﺼﺎت ،ﻓﻨﻲ ﺷﺎﻣﻞ اﻟﺰام اﺳﺖ ﻲﻳﻫﺎ ﺗﺤﺖ ﻛﻪ ﻂﺮاﻳﺷ ﻋﻤﻮﻣﻲ ﭘﻴﻤﺎن ﺑﺎﻳﺪ ﺗﻮﺳﻂ ﭘﻴﻤﺎﻧﻜﺎر در ﻣﻮرد ﺗﺎﻣﻴﻦ ﺣﻔﺎﻇـﺖ و اﻳﻤﻨﻲ رﻋﺎﻳﺖ .دﺷﻮ ﻋﻼوه ﺑﺮ اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎﻳﻲ اﻳﻦ در ﻛﻪ ﻗﺴﻤﺖ ذﻛﺮ روش اﻧﺪ، ﺷﺪه اﺑﺰار و ﻫﺎ ﺗﺎﻣﻴﻦ اﻳﻤﻨﻲ ﭘﻴﻤﺎﻧﻜﺎر ﺑﺮ ﺑﺎﻳﺪ ﻗﻮاﻧﻴﻦ، ﻣﻘﺮرات، و ﻫـﺎ ﻧﺎﻣﻪ ﻴﻦﻳآ اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎی ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ اﻳﻤﻨﻲ ، ﺑﻬﺪاﺷﺖ و ﻛﺎر ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ در ﻛﻪ ﺳﻄﺢ ﻛﺸﻮر ﻳﺎ ﻣﻨﻄﻘﻪ ﻃﺮح ﻻزم اﻻﺟﺮا ﻫـﺴﺘﻨﺪ، ﻣﻨﻄﺒـﻖ ﺑﺎﺷـﺪ در . ﻣﻮاردی اﻳﻦ ﺑﻴﻦ ﻛﻪ ﻣﺸﺨﺼﺎت و ﭼﻨـﻴﻦ ﻗـﻮاﻧﻴﻦ و ﻣﻘﺮراﺗـﻲ ﻣﻐـﺎﻳﺮﺗﻲ وﺟـﻮد داﺷـﺘﻪ ﺑﺎﺷـﺪ، رﻋﺎﻳـﺖ ﻗـﻮاﻧﻴﻦ ﻣﻤﻠﻜﺘـﻲ اوﻟﻮﻳـﺖ و دارد درﺻﻮرﺗﻲ ﻛﻪ ﻣﻨﺪرج اﻳﻦ یﻫﺎ ﻣﺸﺨﺼﺎت ﺳﺨ ﺘﮕﻴﺮاﻧﻪ ﺗﺮ ﺑﺎﺷﺪ، ﻋﻼوه ﺑﺮ ﺗﻄﺒﻴﻖ ﺑﺎ ﻗﻮاﻧﻴﻦ ﻣﻤﻠﻜﺘﻲ، ﺑﺎﻳﺪ روش و ﻫﺎ وﺳﺎﻳﻞ ﻣﻨـﺪرج در اﻳـﻦ ﻗﺴﻤﺖ ﻛﺎر ﺑﻪ ﻧﻴﺰ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﻮﻧﺪ . ﭘﻴﻤﺎﻧﻜﺎر ﺑﺎﻳﺪ ﻣﻔـﺎد اﺳـﺘﺎﻧﺪارد Construction Safety Standards از ﻧـﺸﺮﻳﻪ ﻫـﺎی USBR را ﻛـﺎﻣﻼ رﻋﺎﻳﺖ ﻧﻤﺎﻳﺪ اﻳﻦ در ) . ﻓﺼﻞ از ﻣﺸﺨـﺼﺎت ﻓﻨـﻲ ﻋﻤـﻮﻣﻲ ﺑـﻪ دﻟﻴـﻞ ﺗﻜـﺮر ا رﺟـﺎع ﺑـﻪ اﻳـﻦ اﺳـﺘﺎﻧﺪارد ﺑـﻪ ، ﻃـﻮر ﺧﻼﺻـﻪ ﻋﻨـﻮان اﻳـﻦ اﺳﺘﺎﻧﺪاردUSBR: CSS ﻧﺎﻣﻴﺪه ﺷﺪه اﺳﺖ (. 16 - 2 - یﻫﺎ ﻴﺖ وﻟﻮﻣﺴ ﭘﻴﻤﺎﻧﻜﺎر ﻴﺖ وﻟﻮﻣﺴ ﺗﻄﺎﺑﻖ ﺗﻤﺎم ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻫﺎ و ﺗﺠﻬﻴﺰات و وﺳﺎﻳﻞ در ﻛﺎرﮔﺎه ﺑﺎ ﻣﻄﺎﻟﺐ اﻳﻦ ﻗـﺴﻤﺖ و اﺳـﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎی ﻣـﺬﻛﻮر ، آن در ﺑـﺮ ﻋﻬـﺪه ﭘﻴﻤﺎﻧﻜﺎر ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد ﻴﺖ وﻟﻮﻣﺴ اﻳﻦ . ﺷﺎﻣﻞ ﺗﻤﺎم ﻣﻮاردی اﺳﺖ ﻛﻪ ﺗﻮﺳﻂ ﭘﻴﻤﺎﻧﻜﺎر اﺻﻠﻲ ﻳﺎ ﭘﻴﻤﺎﻧﻜﺎران دﺳﺖ ﻳﺎ و دوم ﺗﻮﻟﻴﺪﻛﻨﻨﺪﮔﺎن دﻳﮕﺮ ، اﺟﺮا، راه اﻧﺪازی، ﻧﮕﻬﺪاری ﻳﺎ و ﺳﺎﺧﺘﻪ .ﺷﻮد ﻣﻲ ﻳﻚ ﻫﻴﭻ از ﻛﺎرﻛﻨﺎن ﭘﻴﻤﺎﻧﻜﺎر، ﭘﻴﻤﺎﻧﻜﺎران دﺳﺖ و دوم ﺗﻮﻟﻴﺪﻛﻨﻨﺪﮔﺎن ﻃﺮف ﻗﺮارداد ﭘﻴﻤﺎﻧﻜﺎر اﺻﻠﻲ ، ﻧﺒﺎﻳﺪ ﺗﺤﺖ ﻂﺮاﻳﺷ ﻏﻴﺮﺑﻬﺪاﺷـﺘﻲ و ﻣﻀﺮ ﻳﺎ ﺧﻄﺮﻧﺎک ﺷﺮح ﺑﻪ ﻣﻨﺪرج اﻳﻦ در ﻗﺴﻤﺖ و اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎی ﻣﺮﺟﻊ ﻛﺎر آن ﻛﻨﻨـﺪ . ﻣﻨـﺪرج یﻫـﺎ اﻳـﻦ ﻣﺸﺨـﺼﺎت و ﻛﺎﺳـﺘﻲ یﻫـﺎ اﺣﺘﻤﺎﻟﻲ ﻴﺖ وﻟﻮﻣﺴ از آن ﭘﻴﻤﺎﻧﻜﺎر ﺮایﺑ ﺗﺎﻣﻴﻦ اﻳﻤﻨﻲ و ﺑﻬﺪاﺷﺖ ﻛﺎرﻛﻨﺎن ﻧﻤﻲ ﻛﺎﻫﺪ . اﻧﺘﻘﺎل، ﻧﮕﻬﺪاری و دوررﻳﺰی ﻣﻮاد ﺳﻤﻲ ﺑﻪ ﺑﺎﻳﺪ ،ﻧﻮع ﻫﺮ از ای ﮔﻮﻧﻪ اﻧﺠﺎم ﺷـﻮد ﻛـﻪ ﻣﻮﺟـﺐ آﻟـﻮدﮔﻲ ﻣﺤـ ﻴﻂ زﻳـﺴﺖ، ﻣﺨـﺎزن ، آب رودﺧﺎﻧﻪ ،ﻫﺎ درﻳﺎﭼﻪ ،ﻫﺎ ﻧﻬﺮﻫﺎ و ﻫﻮای ﻣﺤﻴﻂ ﻧﺸﻮد ﺗﻤﺎم دﻓﻊ . اﻳﻦ ﮔﻮﻧﻪ ﻣﻮاد ﻣﺎﻧﻨﺪ زﺑﺎﻟﻪ، ﻓﺎﺿﻼب و ﻧﻈﺎﻳﺮ ﺑﺎﻳﺪ ، آن ﻣﻨﻄﺒﻖ ﺑﺮ اﺳـﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎ و ﻗﻮاﻧﻴﻦ ﻣﻤﻠﻜﺘﻲ ﺑﺎﺷﺪ . 16 - 3 - ﺗﻐﻴﻴﺮ در ﻣﺸﺨﺼﺎت درﺻﻮرﺗﻲ ﺗﺤﺖ ﻛﻪ ﻂﺮاﻳﺷ ﺧﺎﺻﻲ ﻣﻨﺪرج اﻳﻦ یﻫﺎ ﻓﺼﻞ از ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻗﺎﺑﻞ ﻓﻨﻲ اﺟﺮا ﻧﺒﺎ ﺷﺪ، ﺗﻐﻴﻴﺮ در ﻣﺸﺨﺼﺎت از ﻣـﺴ یﻫـﺎ ﻴﺖ وﻟﻮ دﺳﺘﮕﺎه ﻧﻈﺎرت ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد اﻳﻦ . ﺗﻐﻴﻴﺮﻫﺎی اﺣﺘﻤﺎﻟﻲ ﭘﺲ از درﺧﻮاﺳـﺖ ﭘﻴﻤﺎﻧﻜـﺎر ، ﻣـﻮرد ﺑﺮرﺳـﻲ دﺳـﺘﮕﺎه ﻧﻈـﺎرت ﻗـﺮار ﺧﻮاﻫـﺪ ﮔﺮﻓـﺖ . درﺧﻮاﺳﺖ ﭘﻴﻤﺎﻧﻜﺎر ﺑﺎﻳﺪ ﺣﺎوی ﺗﻮﺟﻴﻪ ﻟﺰوم اﻳﻦ ﺗﻐﻴﻴﺮﻫﺎ، روش ﭘﻴﻤﺎﻧﻜﺎر ﺮایﺑ ﺗﺎﻣﻴﻦ ﺳﻼﻣﺖ و اﻣﻨﻴﺖ ﻛﺎرﻛﻨﺎن ﻛﺎرﮔﺎه و اﺳﺘﺎﻧ ﺪارد ﻣﺮﺟـﻊ ﭘﻴﻤﺎﻧﻜﺎر ﺑﺎﺷﺪ . ﺗﻨﻬﺎ روش ﻳﻲﻫﺎ ﻣﻮرد ﺗﺎﻳﻴﺪ دﺳﺘﮕﺎه ﻧﻈﺎرت ﺧﻮاﻫﺪ روش ﻛﻪ ﺑﻮد ﭘﻴﺸﻨﻬﺎدی ﺮایﺑﻬﺎ آﻧ در ﺗﺎﻣﻴﻦ ﺳﻼﻣﺖ و اﻣﻨﻴﺖ ﻛﺎرﻛﻨﺎن ، ﺑﺎ ﻣﻄﺎﻟﺐ اﻳﻦ ﻗﺴﻤﺖ و ﻗﻮاﻧﻴﻦ ﻛﺸﻮری ﻣﻐﺎﻳﺮﺗﻲ ﻧﺪاﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ ﺗﺎ . زﻣﺎﻧﻲ ﻛﻪ ﺗﺎﻳﻴﺪ ﻛﺘﺒﻲ دﺳﺘﮕﺎه ﻧﻈﺎرت ﺻﺎدر ﻧﺸﺪه ﺑﺎﺷﺪ، ﻫﻴﭻ ﺗﻐﻴﻴﺮی در روش ﻫﺎی ﺣﻔﺎﻇﺖ و اﻳﻤﻨﻲ ﻛﺎرﮔﺎه ﻗﺎﺑﻞ ، اﺟﺮا ﻧﺨﻮاﻫﺪ .ﺑﻮد 296 ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻓﻨﻲ ﻋﻤﻮﻣﻲ ﻛﺎرﻫﺎی ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ رودﺧﺎﻧﻪ 16 - 4 - ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﺣﻔﺎﻇﺖ و اﻳﻤﻨﻲ ﭘﻴﺶ آﻏﺎز از ﻋﻤﻠﻴﺎت اﺟ ﺮاﻳ ﻲ، ﻧﻤﺎﻳﻨﺪﮔﺎن ﭘﻴﻤﺎﻧﻜﺎر ﺑﺎﻳﺪ ﺗﺸﻜﻴﻼت ﺣﻔﺎﻇﺖ و اﻳﻤﻨﻲ ﻣﻮرد ﻧﻈـﺮ ﺧـﻮد ﺮایﺑـ را ﻛﻠﻴـﻪ ﻣﺮاﺣـﻞ اﺟ ﺮاﻳـ ﻲ ﻛﺎرﻫﺎی ﻣﻮﺿﻮع ﻗﺮارداد و ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ روش یﻫﺎ ﺗﻄﺎﺑﻖ اﻳﻦ ﺑﺎ ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻓﻨﻲ ﻋﻤـﻮﻣﻲ، اﺳـﺘﺎﻧﺪا ردﻫﺎ و ﻗـﻮاﻧﻴﻦ ﻣﻤﻠﻜﺘـﻲ ﺑـ ﺮای دﺳـﺘﮕﺎه ﻧﻈﺎرت ﺗﺸﺮﻳﺢ ﻛﺮده و ﺗﻮﺿﻴﺢ دﻫﻨﺪ . ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﺣﻔﺎﻇﺖ و اﻳﻤﻨﻲ ﺷﺎﻣﻞ ﺗﻤﺎم ﻣﺮاﺣﻞ اﺟ ﻃﺮح ﻲﺮاﻳ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد ﻛﻪ ﺗﻮﺳﻂ ﭘﻴﻤﺎﻧﻜﺎر ﺗﻬﻴﻪ ﺑﻪ و ﺻﻮرت ﮔﺰارش ﺑﻪ دﺳﺘﮕﺎه ﻧﻈـﺎرت اراﺋﻪ ﺷﻮد ﻣﻲ . ﺗﺼﻮﻳﺐ اﻳﻦ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﺗﻮﺳﻂ دﺳﺘﮕﺎه ﻧﻈﺎرت، ﻴﺖ وﻟﻮﻣﺴ از ﭘﻴﻤﺎﻧﻜﺎر ﺮایﺑ ﺗﺎﻣﻴﻦ ﺳﻼﻣﺖ و اﻳﻤﻨﻲ ﻛﺎرﻛﻨﺎن ﻧﻤﻲ ﻛﺎﻫﺪ . ﻃﺮاﺣﻲ وﺳﺎﻳﻞ اﺻﻠﻲ، اﺑﺰار، ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ ﻳﺎﻫﺎ یﻫﺎ ﺳﺎزه ﻧﮕﻬﺪارﻧﺪه، ﺧﺎﻛ ﺮﻳﺰی ﺑﻨﺪی ﻗﺎﻟﺐ و ﻫﺎ ﻧﺼﺐ ﻛﻪ ﻬﺎ آﻧ ﺑﺎ ﻛﺎر ﻳﺎ ﺧﻄﺮآﻓـﺮﻳﻦ ﺑﺎﺷـﺪ و ﺗﻮﺳﻂ ﭘﻴﻤﺎﻧﻜﺎر ﻳﺎ ﺳﺎزﻧﺪه یﻫﺎ دﻳﮕﺮ ﺳﺎﺧﺘﻪ ﺮایﺑ ﺑﺎﻳﺪ ،ﺷﻮد ﻣﻲ اﺳﺘﻔﺎده در ﻣﻮردی ﻧﻈﺮ ﻣﺪ ﻛﻪ اﺳﺖ ﺗﺎﻳﻴﺪ ﺷﺪه ﺑﺎﺷﺪ اﻳﻦ . ﺗﺎﻳﻴﺪ ﻳـﻪ ﻫـﺎ ﻳـﺎ ﮔﻮاﻫﻲ یﻫﺎ ﻛﺘﺒﻲ ، ﺗﻮﺳﻂ ﺳﺎزﻧﺪه ﻳﺎ ﻛﺎرﺷﻨﺎس ﻣﻮرد ﺗﺎﻳﻴﺪ دﺳﺘﮕﺎه یﻫﺎ دوﻟﺘﻲ از ﻗﺒﻞ و ﺻﺎدر ﺳﺎﺧﺖ ﻞ،ﻳ وﺳﺎ اﻳﻦ ﻫﺎ ﺳﺎزه ﻳـﺎ ﺳـﺎﻣﺎﻧﻪ ،ﻫـﺎ ﺮایﺑ ﺗﺎﻳﻴﺪ ﺑﻪ دﺳﺘﮕﺎه ﻧﻈﺎرت اراﺋﻪ .ﺷﻮد ﻣﻲ 16 - 5 - ﻣﻮارد ﭘﺰﺷﻜﻲ 16 - 5 - 1 - ﻣﺴﺎﻳﻞ ﻋﻤﻮﻣﻲ آﻏﺎز از ﻗﺒﻞ ﻋﻤﻠﻴﺎت اﺟ ﺮاﻳ ﻲ، ﭘﻴﻤﺎﻧﻜﺎر وﺳﺎﻳﻠﻲ ﻣ ﺷﺮح ﺑﻪ را ﻨﺪرج اﻳﻦ در ﻣﺸﺨﺼﺎت ﺮایﺑ اﻧﺠﺎم ﻋﻤﻠﻴﺎت ﻛﻤﻚ یﻫﺎ اوﻟﻴﻪ و ﭘﺰﺷـﻜﻲ ، ﺗﻬﻴﻪ و اﻓﺮادی اﻳﻦ ﺑﻪ را ﻣﻨﻈﻮر اﺳﺘﺨﺪام ﺧﻮاﻫﺪ .ﻛﺮد ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺮاﻳﺷ ﺑﺎﻳﺪ ﻄﻲ ﻣﻬﻴﺎ ﻛﻪ ﺷﻮد اﻣﻜﺎن ﻛﻤﻚ رﺳﺎﻧﻲ ﻳﻚ ﻫﺮ ﺑﻪ از ﻛﺎرﻛﻨﺎن در ﻣﻮاﻗﻊ اﺿﻄﺮاری ﻣﻬﻴﺎ ﺑﺎﺷﺪ . ﺑﺎﻳﺪ روﺷﻨﺎﻳﻲ اﺿﻄﺮاری در ﻣﺤﻞ ﻛﻤﻚ یﻫﺎ اوﻟﻴﻪ و درﻣﺎﻧﮕﺎه ﻛﺎرﮔـﺎه ﻣﻬﻴـﺎ ﺑﺎﺷـﺪ . ﭘﻴﻤﺎﻧﻜـﺎر ﻗﺒـﻞ از آﻏـﺎز ﻋﻤﻠﻴﺎت اﺟ ﺑﺎﻳﺪ ﻲﺮاﻳ ﻣﺪارک ﺑﻴﻤﻪ ﺗﻤﺎم ﻛﺎرﻛﻨﺎن را در ﻣﻘﺎﺑﻞ ﺣﻮادث ) ﻣﻄﺎﺑﻖ ﺑﺎ آﻳﻴﻦ ﻧﺎﻣﻪ ﻫﺎی ﻣﻤﻠﻜﺘﻲ ﺑﻪ ،( دﺳﺘﮕﺎه ﻧﻈﺎرت اراﺋﻪ .ﻛﻨﺪ 16 - 5 - 2 - وﺳﺎﻳﻞ ﻛﻤﻚ یﻫﺎ اوﻟﻴﻪ در اﮔﺮ ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻓﻨﻲ ﺧﺼﻮﺻﻲ اﻳﻦ در ﺧﺼﻮص ﻣﻄﻠﺒﻲ ﻗﻴﺪ ﻧﺸﺪه ﺑﺎﺷﺪ، ﺣﺪاﻗﻞ اﻣﻜﺎﻧﺎﺗﻲ ﻛﻪ ﭘﻴﻤﺎﻧﻜﺎر ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ ﻋﻨـﻮان ﻛﻤـﻚ یﻫـﺎ اوﻟﻴﻪ ﺗﻬﻴﻪ ﻧﻤﺎﻳﺪ زﻳﺮ ﺷﺮح ﺑﻪ ﺧﻮاﻫﺪ :ﺑﻮد  ﻛﻤﻚ ﻫﺎی اوﻟﻴﻪ در ﻛﺎرﮔﺎه از ﺗﺮ ﻛﻢ ﻛﻪ ﻳﻲﻫﺎ 100 ﻬﺎ آﻧ در ﻧﻔﺮ ﻣـﺸﻐﻮل ﺑـﻪ ﻛـﺎر ﺑﺎﺷـﻨﺪ ) ﻣﺠﻤـﻮع ﻛﺎرﻛﻨـﺎن ﭘﻴﻤﺎﻧﻜـﺎر، دﺳـﺘﮕﺎه ﻧﻈـﺎرت و ﻛﺎرﻓﺮﻣـﺎ در ﻃﻮﻻﻧﻲ ﺗﺮﻳﻦ ﻧﻮﺑﺖ ﻛﺎری در و ( ﻧﺰدﻳﻜﻲ ﻬﺎ آﻧ اﻳﺴﺘﮕﺎه ﻛﻤﻚ ﻳﺎ ﻟﻴﻪ او یﻫﺎ درﻣﺎﻧﮕﺎه وﺟﻮد ﻧﺪارد، وﺳـﺎﻳﻞ ﻛﻤـﻚ یﻫـﺎ اوﻟﻴـﻪ ﺑﺎﻳـﺪ ﺗﻮﺳـﻂ ﭘﻴﻤﺎﻧﻜﺎر ﺗﻬﻴﻪ ﺑﻪ و ﺷﺪه ﺳﻬﻮﻟﺖ در دﺳﺘﺮس ﺑﺎﺷﺪ اﻳﻦ . وﺳﺎﻳﻞ و ﻣﺤﻞ اﺳﺘﻘﺮار ﺑﻪ ﺑﺎﻳﺪ ﻬﺎ آﻧ ﺗﺎﻳﻴﺪ ﭘﺰﺷﻚ ﻫﻤﻜﺎر ﭘﻴﻤﺎﻧﻜـﺎر ﺑﺮﺳـﺪ، اﻣـﺎ در ﺮاﻳﺷ ﻫﻴﭻ ﻄﻲ ﻧﺒﺎﻳﺪ ﻳﻚ از ﺗﺮ ﻛﻢ ﺟﻌﺒﻪ 16 واﺣﺪی ﻛﻤﻚ یﻫﺎ اوﻟﻴﻪ ﺮایﺑ ﺣﺪاﻛﺜﺮ ﻫﺮ 25 ﻧﻔﺮ ﻛﺎرﻛﻨﺎن ﻛﺎرﮔﺎه ﻧﻈﺮ در ﮔﺮﻓﺘﻪ .ﺷﻮد ﺟﻌﺒﻪ ﻛﻤﻚ یﻫﺎ اوﻟﻴﻪ در ﺑﺎﻳﺪ ﻣﻘﺎﺑﻞ ﻋﻮاﻣﻞ ﺟﻮی ﻣﻘﺎوم ﺑﻮده و ﺣﺎوی ﺑﺴﺘﻪ ﺑﻨﺪی ﺑﻨﺪی آب یﻫﺎ ﻫﺮ ﺷﺪه ﻳـﻚ از اﻗـﻼم ﻻزم ﺑﺎﺷـﺪ . ﺟﻌﺒﻪ ﻛﻤﻚ یﻫﺎ اوﻟﻴﻪ ﺑﺎﻳﺪ ﻫﺮ ﻫﻔﺘﻪ ﺑﺎزدﻳﺪ و ﺷﻮد اﻗﻼﻣﻲ ﻛﻢ ﻛﻪ ﻳﺎ ﺷﺪه ﺗﺎرﻳﺦ ﻣﺼﺮف آﻧ ﻬﺎ ﻣﻨﻘﻀﻲ ﺷﺪه ﺑﺎﺷﺪ، ﺗﻜﻤﻴﻞ ﺑﺎ ﻳﺎ اﻗﻼم ﺟﺪﻳﺪ ﺟﺎﻳﮕﺰﻳﻦ ﮔﺮدﻧﺪ . ﺣﺪاﻗﻞ ﻳﻚ ﻗﺎدر ﻛﻪ ﻧﻔﺮ ﺑﺎﺷﺪ ﻛﻤﻚ یﻫﺎ اوﻟﻴﻪ در را ﻣﻮاﻗﻊ اﺿﻄﺮاری اﻧﺠﺎم ﻫـﺮ در ﺑﺎﻳﺪ دﻫﺪ ﻧﻮﺑـﺖ ﻛـﺎری در ﻛﺎرﮔـﺎه ﻓﺼﻞ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ - ﺣﻔﺎﻇﺖ و اﻳﻤﻨﻲ 297 ﺣﺎﺿﺮ ﻛﻤﻚ ﻪﺋ ارا ولﻮﻣﺴ و یﻫﺎ اوﻟﻴﻪ ﺑﻪ ﻛﺎرﻛﻨﺎن ﻣﺠﺮوح و ﻣﺼﺪوم ﺑﺎﺷﺪ یﻫﺎ ﺗﻴﻢ . ﻛﺎری از دور ﻛﻪ دﺳﺘﺮﺳﻲ ﺑﻪ ﻛﻤﻚ یﻫﺎ ﺟﻌﺒﻪ یﻫـﺎ اوﻟﻴﻪ ﻧﺼﺐ رد ﺷﺪه ﻛﺎرﮔﺎه ﻳﺎ و ﻣﺮاﻛﺰ ﭘﺰﺷﻜﻲ دﻳﮕﺮ ﻣﻲ ﻛﺎر ﻛﻨﻨﺪ ﻳﻚ ﺑﺎﻳﺪ ﺟﻌﺒﻪ ﻛﻤﻚ یﻫﺎ اوﻟﻴﻪ در اﺧﺘﻴﺎر داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﻨﺪ .  اﻳﺴﺘﮕﺎه ﻛﻤﻚ ﻫﺎی اوﻟﻴﻪ در ﻛﺎرﮔﺎه ﻛﻪ ﻳﻲﻫﺎ ﻛﺎرﻛﻨﺎن ﻬﺎ آﻧ ﺑﻴﻦ100 ﺗﺎ300 ﻧﻔﺮ ﻫﺴﺘﻨﺪ ) ﻣﺠﻤﻮع ﻛﺎرﻛﻨﺎن ﭘﻴﻤﺎﻧﻜﺎر، دﺳﺘﮕﺎه ﻧﻈﺎرت و ﻛﺎرﻓﺮﻣﺎ در ﻃﻮﻻﻧﻲ ﺗـﺮﻳﻦ ﻧﻮﺑﺖ ﻛﺎری ﻳﻚ ،( اﻳﺴﺘﮕﺎ ﻛﻤﻚ ه یﻫﺎ اوﻟﻴﻪ ﺑﻪ ﻛﻪ ﺗﺎﻳﻴﺪ ﭘﺰﺷﻚ ﻫﻤﻜﺎر ﭘﻴﻤﺎﻧﻜﺎر رﺳﻴﺪه ﺑﺎﺷﺪ، ﺳﻴﺲﺎﺗ ﺧﻮاﻫﺪ . ﺷﺪ اﻳـﺴﺘﮕﺎه ﻛﻤـﻚ یﻫـﺎ اوﻟﻴﻪ ، ﺣﺪاﻗﻞ 20 ﻣﺘﺮﻣﺮﺑﻊ زﻳﺮﺑﻨﺎ ﺧﻮاﻫﺪ داﺷﺖ ﻛﻪ ﺑﺎﻳﺪ ﻣﺠﻬﺰ ﺑﻪ روﺷﻨﺎﻳﻲ، ﮔﺮﻣﺎ، آب آﺷﺎﻣﻴﺪﻧﻲ، ﺗﺎﺳﻴﺴﺎت دﻓـﻊ زﺑﺎﻟـﻪ، ﺗﻬﻮﻳـﻪ و وﺳـﺎﻳﻞ ارﺗﺒﺎﻃﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﻳﻚ ﭘﺰﺷﻜﻴﺎر ﻳﻚ ﻳﺎ ﭘﺮﺳﺘﺎر ﺗﻤﺎم در زﻣﺎن ﻛﺎر ﻛﻪ ﻳﻲﻫﺎ ﺟﺮﻳﺎن اﻳﻦ در دارد اﻳﺴﺘﮕﺎه ﻛﻤﻚ یﻫﺎ اوﻟﻴﻪ ﺣﺎﺿـﺮ ﺧﻮاﻫـﺪ ﺑـﻮد ﺑـﻪ و ﻃـﻮر ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ ﺗﺤﺖ ﻧﻈﺮ ﭘﺰﺷﻚ ﻫﻤﻜﺎر ﭘﻴﻤﺎﻧﻜﺎر ، ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﺧﻮاﻫﺪ ﻛﺮد ﺮاﻳﺷ ﻫﻴﭻ در . ﻣﻔﺎد ﻄﻲ اﻳﻦ ﻣﺸﺨﺼﺎت ﺑﺮ ﺗﻮﺻﻴﻪ وﻫﺎ ﺗﺎﻳﻴـﺪ ﻫﺎی ﭘﺰﺷـﻚ ﻫﻤﻜﺎر ﭘﻴﻤﺎﻧﻜﺎر ، ارﺟﺢ ﻧﺨﻮاﻫﺪ .ﺑﻮد ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ اﻳﻦ ﮔﻮﻧﻪ ﻛﺎرﮔﺎه ﺑﺎﻳ ﻫﺎ ﺪ دا رای آﻣﺒﻮﻻﻧﺲ ﺑﺎﺷﻨﺪ . آﻣﺒﻮﻻﻧﺲ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﺑﺎﻳﺪ ﻣﻮرد ﺑﺎزرﺳـﻲ و ﺗﺎﻳﻴﺪ ﭘﺰﺷﻚ ﻫﻤﻜﺎر ﭘﻴﻤﺎﻧﻜﺎر ﻗﺮار ﮔﻴﺮد اﻳﻦ . ﭘﺰﺷﻚ ﻟﻮازم و ﺗﺠﻬﻴﺰاﺗﻲ در ﺑﺎﻳﺪ ﻛﻪ آﻣﺒﻮﻻﻧﺲ ﺮایﺑـ ﻛﻤـﻚ ﺑـﻪ ﺑﻴﻤـﺎران و ﻣﺠـﺮوﺣﻴﻦ ﺗﺎﻣﻴﻦ را ﺷﻮد ﺗﻌﻴﻴﻦ و ﺗﺎﻳﻴﺪ ﺧﻮاﻫﺪ .ﻛﺮد راﻧﻨﺪه ﻫﺮ آﻣﺒﻮﻻﻧﺲ ﻋﻼوه ﺑﺮ ﻣﻬﺎرت راﻧ در ﻨﺪﮔﻲ و ﻧﮕﻬﺪاری آﻣﺒﻮﻻﻧﺲ ﻂﺮاﻳﺷ در اﺿـﻄﺮاری ، ﻗﺎدر ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺎﺷﺪ ﻋﻤﻠﻴﺎت ﻛﻤﻚ یﻫﺎ اوﻟﻴﻪ ﺑﻪ را ﺧﻮﺑﻲ اﺟﺮا اﻳﻦ . ﻛﻨﺪ ﻣﻬﺎرت ﺑﻪ ﺑﺎﻳﺪ ﻫﺎ ﺗﺎﻳﻴﺪ وزارت ﺑﻬﺪاﺷﺖ، درﻣﺎن و آﻣﻮزش ﭘﺰﺷﻜﻲ ﻳﺎ و ﭘﺰﺷﻚ ﻫﻤﻜﺎر ﭘﻴﻤﺎﻧﻜﺎر رﺳﻴﺪه ﺑﺎﺷﺪ . 16 - 5 - 3 - ﮔﻮاﻫﻲ یﻫﺎ ﺟﺴﻤﺎﻧﻲ ﻛﺎرﻛﻨﺎن ﻛﺎرﻛﻨﺎﻧﻲ ﻛﻪ اﺳﺘﺨﺪام ﺧﻮاﻫﻨﺪ ﻧﻈﺮ از ﺪﺑﺎﻳ ﺷﺪ ﺟﺴﻤﺎﻧﻲ ﻗﺎدر ﺑﺎﺷﻨﺪ وﻇﺎﻳﻒ اﻳﻤﻦ ﻂﺮاﻳﺷ در را ﺧﻮد اﺟﺮا ﻛﻨﻨـﺪ . اﻳـﻦ ﺗﻮاﻧـﺎ ﻳﻲ ﺗﻮﺳـﻂ ﭘﺰﺷﻚ ﻫﻤﻜﺎر ﭘﻴﻤﺎﻧﻜﺎر ﺗﺎﻳﻴﺪ ﺧﻮاﻫﺪ .ﺷﺪ ﻛﺎرﻛﻨﺎﻧﻲ ﻛﻪ ﺗﻮاﻧﺎﻳﻲ ﺟﺴﻤﺎﻧﻲ آﻧ ﻬﺎ ﺑـﻪ دﻻﻳـﻞ اﺳـﺘﻔﺎده از ﻣـﻮاد ﻣﺨـﺪر، ﻓﺮﺳـﻮدﮔﻲ، ﺑﻴﻤـﺎری، ﻣﺴﻤﻮﻣﻴﺖ ﻳﺎ دﻻﻳﻞ دﻳﮕﺮ ﺮایﺑ اﻧﺠﺎم ﻛﺎر ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ ﻛﺎﻓﻲ ﻧﺒﺎﺷﺪ، ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ و ﺧﻮد ﻛﻪ اﻳﻦ ﺑﻪ دﻳﮕﺮان ﺑﻪ را ﺧﻄﺮ ﺧﻮاﻫﻨﺪ اﻧـﺪاﺧﺖ، ﺑـﻪ ﻛـﺎر ﮔﻤﺎرده ﻧﺨﻮاﻫﻨﺪ .ﺷﺪ ﺗﻤﺎم اﻓﺮادی ﻛﻪ راﻫﺒﺮی ﺧﻮدروﻫﺎ، ﺗﺠﻬﻴﺰات ﻣﺘﺤﺮک، ﺗﺠﻬﻴﺰات ﺑﺎﻻﺑﺮ و ﺗﺠﻬﻴﺰات ﺧﻄﺮﻧﺎک دﻳﮕﺮ آﻧ ﺑﻪ ﻬﺎ ﻣﺤﻮل ﺑﺎﻳﺪ ﺷﻮد ﻣﻲ ﻗـﺎدر ﺑﻪ ﺧﻮاﻧﺪن ﻋﻼﻳﻢ ، راﻫﻨﻤﺎﻫﺎ، اﺧﻄﺎرﻫﺎ و دﺳﺘﻮرﻫﺎی ﻋﻤﻠﻴﺎﺗﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ درک را ﻬﺎ آﻧ و ﻛﻨﻨﺪ . ﺑـﻪ وﻳـﮋه راﻧﻨـﺪﮔﺎن ﻛـﺎﻣﻴﻮن و ﻫـﺎ ﻣﺎﺷـﻴﻦ آﻻت ﺳﻨﮕﻴﻦ ﺑﺎﻳﺪ ﺗﻮﺳﻂ ﻴﻦ وﻟﻮﻣﺴ ﭘﻴﻤﺎﻧﻜﺎر ﻧﻈﺮ از ﺟﺴﻤﺎﻧﻲ و رواﻧﻲ آزﻣﺎﻳﺶ ﺷﻮﻧﺪ ﺛﺎﺑﺖ ﺗﺎ ﻛﻪ ﺷﻮد ﻗﺎدرﻧﺪ ﺑـﺪون ﺑـﻪ ﺧﻄـﺮ اﻧـﺪاﺧﺘﻦ ﺧـﻮد و دﻳﮕﺮان یﻫﺎ ﻴﺖ وﻟﻮﻣﺴ ، ﻣﺤﻮﻟﻪ را اﻧﺠﺎم دﻫﻨﺪ . اﻓﺮادی ﺑﻪ ﻛﻪ ﻟﺤﺎظ ﺟﺴﻤﺎﻧﻲ ﻳﺎ رواﻧﻲ ﺗﻮاﻧﺎﻳ ﻲ ﻧﺪاﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﻨﺪ ﺗﺤﺖ ﻳﺎ و ﺗﺎﺛﻴﺮ ﻣﻮاد ﻣﺨﺪر و اﻟﻜﻞ ﺑﺎﺷﻨﺪ، ﻗﺒﻴﻞ اﻳﻦ ﺑﻪ وﺟﻪ ﻫﻴﭻ ﺑﻪ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻫﺎ ﮔﻤﺎرده ﻧﺨﻮاﻫﻨﺪ . ﺷﺪ راﻧﻨﺪﮔﺎن ﺟﺮﺛﻘﻴﻞ و ﻫﺎ ﺑﺎﻻﺑﺮﻫﺎ ﺑﺎﻳﺪ ﺳﺎﻻﻧﻪ ﻣﻮرد آزﻣﺎﻳﺶ ﺟﺴﻤﺎﻧﻲ ﻗﺮار ﮔﻴﺮﻧﺪ . 298 ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻓﻨﻲ ﻋﻤﻮﻣﻲ ﻛﺎرﻫﺎی ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ رودﺧﺎﻧﻪ 16 - 6 - ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی ﺮایﺑ ﻂﺮاﻳﺷ اﺿﻄﺮاری ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ اﻳﻤﻨﻲ ﭘﻴﻤﺎﻧﻜﺎر ﺑﺎﻳﺪ ﺷﺎﻣﻞ ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ یﻫﺎ ﺿﺮوری ﺮایﺑ اﻳﻤﻨﻲ ﻂﺮاﻳﺷ در اﺿﻄﺮاری اﺣﺘﻤﺎﻟﻲ ﻣﻮاﺟ و ﻬﻪ ﺳﺮﻳﻊ ﺑﺎ اﻳـﻦ ﻂﺮاﻳﺷـ ﺑﺎﺷﺪ . ﭼﻨﻴﻦ وﺿﻌﻴﺘﻲ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﻧﺎﺷﻲ از ﺳﻴﻞ، آﺗﺶ ﺳﻮزی، ﻓﺮوﻧﺸﺴﺖ زﻣﻴﻦ، راﻧﺶ، اﻧﻔﺠﺎر، اﺧﺘﻼل یﻫﺎ ﺑﺮق، ﺗﻮﻓﺎن، زﻟﺰﻟـﻪ و ﺳـﺎﻳﺮ اﺗﻔﺎق یﻫﺎ ﻣﺸﺎﺑﻪ ﺑﺎﺷﺪ اﻳﻦ . ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ روش ﺑﺎﻳﺪ ﻋﻤﻠﻴﺎت، ﻂﺮاﻳﺷ ﻛﺎرﮔﺎه و ﻣﻘﺪار در ﻣﻌﺮض ﺧﻄﺮ ﺑﻮدن اﻓﺮاد و اﻣﻮال ﻧﻈﺮ ﻣﺪ را داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ . ﭘﻴﻤﺎﻧﻜﺎر ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ ﺑﺎ ﺗﺎﻳﻴﺪ دﺳﺘﮕﺎه ﻧﻈﺎرت، اﺟ ﺮای ﻋﻤﻠﻴﺎت اﺿﻄﺮاری در را ﭼﻨﻴﻦ ﻣﻮاﻗﻌﻲ ﺑﻪ ﺷﺨﺺ ﺛﺎﻟﺚ ﻣﺤـﻮل ﻛﻨـﺪ . اﻓـﺮادی ﻛـﻪ ﻣﻮاﺟﻬﻪ ﻂﺮاﻳﺷ ﺑﺎ ﻏﻴﺮﻋﺎدی و اﺿﻄﺮاری ﻬﺎ آﻧ ﺑﻪ ﻣﺤﻮل ﺑﻪ ﺑﺎﻳﺪ ﺷﻮد ﻣﻲ اﻧﺪازه ﻛﺎﻓﻲ اﺟ ﺮای ﻋﻤﻠﻴﺎت ﻗﻊﻣﻮا در اﺿﻄﺮاری را ﺗﻤﺮﻳﻦ ﻛﻨﻨﺪ . ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ یﻫﺎ ﻫﺸﺪار دﻫﻨﺪه در ﺑﺎﻳﺪ ﻛﺎرﮔﺎه ﻧﺼﺐ و آزﻣﺎﻳﺶ از ﺗﺎ ﺪﻧﺷﻮ ﻃﺮﻳﻖ ﺑﻪﻬﺎ آﻧ اﻓﺮادی در ﻛﻪ ﻣﻌﺮض ﺧﻄﺮ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻳـﺎ و ﺑﺎﻳـﺪ در ﻋﻤﻠﻴﺎت ﻧﺠﺎت ﺷﺮﻛﺖ ﻛﻨﻨﺪ ، اﺧﻄﺎر .ﺷﻮد داده ﺧﺒﺮ و ﺣﺎل ﻫﺮ ﺑﻪ اﻳﻤﻨﻲ ﻛﺎرﻛﻨﺎن، ﻋﻤﻮم ﻣﺮدم و اﻣﻮال ﻧﺒﺎﻳﺪ ﻫﻴﭻ ﺑﻪ دﻟﻴﻠﻲ ﺑﻪ ﻣﺨﺎﻃ ﺮه ﺑﻴﻔﺘﺪ ﻂﺮاﻳﺷ و اﺿﻄﺮاری دﻟﻴﻠﻲ ﻴﺖ وﻟﻮﻣﺴ رﻓﻊ ﺮایﺑ ﭘﻴﻤﺎﻧﻜﺎر و ﻛﺎرﻛﻨﺎن در آن اﻧﻄﺒﺎق اﻳﻦ یﻫﺎ اﻟﺰام ﺑﺎ ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻓﻨﻲ ﻧﻴﺴﺖ . 16 - 7 - ﺑﻬﺪاﺷﺖ و ﺳﻼﻣﺘﻲ وﺳﺎﻳﻞ و ﻣﻮارد ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﺑﻬﺪاﺷﺖ و ﺳﻼﻣﺘﻲ اﻓﺮاد و ﻛﻴﻔﻴﺖ و ﻛﻤﻴﺖ آﻧﻬﺎ ﺷﺎﻣﻞ آب آﺷﺎﻣﻴﺪﻧﻲ ﻣﻨﺎﺳـﺐ، ﺳـﺮوﻳﺲ ﻫـﺎ ی ﺑﻬﺪاﺷـﺘﻲ، آﺑﺪارﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ و وﺳﺎ ﻳﻞ ﭘﺨﺖ و ﭘﺰ، ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ ﻫﺎی ﮔﺮﻣﺎﻳﺶ و ﺳﺮﻣﺎﻳﺶ، ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ ﻫﺎی دﻓﻊ زﺑﺎﻟﻪ، روﺷﻨﺎﻳﻲ و ﻏﻴﺮه ﺑﺎﻳﺪ ﺗﻮﺳﻂ ﭘﻴﻤﺎﻧﻜﺎر و ﺑﺎ ﺗﺎﻳﻴﺪ دﺳﺘﮕﺎه ﻧﻈﺎرت ﺗﻬﻴﻪ ﮔﺮدد . 16 - 7 - 1 - آﻟﻮدﮔﻲ ﺻﻮﺗﻲ ﭘﻴﻤﺎﻧﻜﺎر ولﻮﻣﺴ ﺣﻔﺎﻇﺖ ﻛﺎرﻛﻨﺎن و ﻋﻤﻮم ﻣﺮدم از ﺗﺎﺛﻴﺮ ﻫﺎی اﺻﻮات ﻧﺎﻫﻨﺠﺎر ﻧﺎﺷﻲ از ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ یﻫـﺎ ﻛﺎرﮔـﺎه اﺳـﺖ . اﻳـﻦ ﻣـﺴ ﻴﺖ وﻟﻮ ﭘﻴﺶ ﻣﻞﺷﺎ ﺑﻴﻨﻲ و ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ی ﻣﻘﺪار اﺻﻮات ﻧﺎﻫﻨﺠﺎر و ﻣﺤﺎﻓﻈﺖ از ﺷﻨﻮاﻳﻲ اﻓﺮاد زﻣﺎن در اﺳﺖ ﻳﻲﻫﺎ ﻛﻪ ﺳﻄﺢ آﻟﻮدﮔﻲ ﺻـﻮﺗﻲ از ﺣـﺪود ﻣﺠﺎز ﻓﺮاﺗﺮ رود . ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﺳﻄﺢ ﺻﺪا در ﻣﻮاﻗﻌﻲ ﻛﻪ ﺳﻄﺢ اﺻﻮات ﺑﻴﺶ از 85 dB ﺑﺎﺷﺪ ﻳﺎ ﻛﺎرﻛﻨﺎن از اﺻﻮات آزرده ﺷﻮﻧﺪ و ﻳـﺎ ﻫﻨﮕـﺎﻣﻲ ﻛﻪ ﻣﻬﻨﺪس ﻧﺎﻇﺮ ﺗﺸﺨﻴﺺ دﻫﺪ اﻟﺰاﻣﻲ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ی ﺳﻄﺢ اﺻﻮات ﺗﻮﺳﻂ اﻓـﺮاد ﻣﺘﺨﺼـﺼﻲ از ﻛـﻪ ﺻﺪاﺳـﻨﺞ یﻫـﺎ ﻣﻨﻄﺒـﻖ ﺑـﺮ اﺳـﺘﺎﻧﺪارد ANSI S1/4 ) ﻣﺸﺨـﺼﺎت ﻓﻨـﻲ ﺻﺪاﺳﻨﺞ از ﻳﺎ و ( ﻫﺎ دوزﻳﻤﺘﺮﻫﺎی 1 ﻣﻨﻄﺒﻖ ﺑﺮ اﺳﺘﺎﻧﺪارد ANSI S1/25 )ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻓﻨﻲ دوزﻳﻤﺘﺮﻫﺎی ﺷﺨﺼﻲ ( اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲ ﻛﻨﻨﺪ، اﻧﺠﺎم ﺷﻮد ﻣﻲ و در رشﮔﺰا روش ،ﻬﺎ آﻧ یﻫﺎ ﻣﻮاﺟﻬﻪ ﺑﺎ آﻟﻮدﮔﻲ یﻫﺎ ﺻﻮﺗﻲ ﺑﻪ ﻣﻬﻨﺪس ﻧﺎﻇﺮ اراﺋﻪ ﺧﻮاﻫﺪ .ﺷﺪ ﻫﻨﮕﺎﻣﻲ ﻛﻪ ﺳﻄﺢ اﺻﻮات ﻣﺪت ﻳﺎ ﺗﻮﻗﻒ در ﺑﺮاﺑﺮ ﺑﻪ ﻬﺎ آﻧ اﺳﺖ ای ﮔﻮﻧﻪ از ﻛﻪ ﻣﻘﺎدﻳﺮ ﻣﺠـﺎز ﺗﺠـﺎوز ﻣـﻲ ﻛﻨـﺪ، ﭘﻴﻤﺎﻧﻜـﺎر ﺑﺎﻳـﺪ ﺑﺮﻧﺎﻣـ ﻪ ﻣﺤﺎﻓﻈﺖ از ﺷﻨﻮاﻳﻲ ﺑﺎ را ﺣﺪاﻗﻞ ﭘﻴﺶ در ﻛﻪ ﻳﻲﻫﺎ ﺑﻴﻨﻲ اداﻣﻪ اﻧﺪ آﻣﺪه اﺟﺮا .ﻛﻨﺪ اﻟﻒ- ﻳﻚ ﺑﺎﻳﺪ ﻣﺮﻛﺰ ﺷﻨﻮاﻳﻲ ﺳﻨﺠﻲ ﺮایﺑ را ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻣﺤﺎﻓﻈﺖ از ﺷﻨﻮاﻳﻲ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان دﺳﺘﮕﺎه ﻧﻈﺎرت، اﺳﺘﺨﺪام اﮔﺮ . ﻛﻨﺪ دﺳﺘﮕﺎه ﻧﻈـﺎرت ﺗﺸﺨﻴﺺ ﻂﺮاﻳﺷ ﻛﻪ دﻫﺪ آﻟﻮدﮔﻲ ﺻﻮﺗﻲ ﻫﻤﻜﺎری ﭼﻨﻴﻦ ﻣﺮﻛﺰی را اﻳﺠﺎب ﻧﻤﻲ ﻣﻲ ﻛﻨﺪ، ﺗﻮاﻧﺪ ﭘﻴﻤﺎﻧﻜﺎر از را اﺳﺘﺨﺪام ﭼﻨﻴﻦ ﻫﻤﻜﺎری ﻣﻌﺎف .ﻛﻨﺪ ب- ﻛﺎرﻛﻨﺎن ﺑﺎﻳﺪ ﻣﺠﻬﺰ ﺑﻪ ﮔﻮﺷﻲ یﻫﺎ ﻣﺤﺎﻓﻆ ﺷﻨﻮاﻳﻲ ﻣﻨﻄﺒﻖ ﺑﺮ اﺳﺘﺎﻧﺪارد ANSI S3/19 ﺑﺸﻮﻧﺪ . ﻓﺼﻞ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ - ﺣﻔﺎﻇﺖ و اﻳﻤﻨﻲ 299 16 - 7 - 2 - آﻟﻮدﮔﻲ ﻫﻮا ﭘﻴﻤﺎﻧﻜﺎر ﺗﻤﺎم ﺑﺎﻳﺪ ﻋﻤﻠﻴﺎت، ﻣﺼﺎﻟﺢ و ﺗﺠﻬﻴﺰات ﺑﻪ را ای ﮔﻮﻧﻪ اﻧﺘﺨـﺎب ﻛﻨـﺪ ﻛـﻪ ﮔﺎزﻫـﺎی ﺳـﻤﻲ، دودﻫـﺎ، ﺑﺨﺎرﻫـﺎ، ﻏﺒﺎرﻫـﺎ و ﺳـﺎﻳﺮ آﻟﻮدﮔﻲ ﻫﻮا یﻫﺎ اﻳﺠﺎد ﻧﺸﻮد در ﻳﺎ ﺣﺪود ﻣﺠﺎز ﺑﺎﺷﺪ . ﭘﻴﺶ اﮔﺮ ﺑﻴﻨﻲ ﻛﻪ ﻮدﺷ ﻣﻲ ﭼﻨﻴﻦ آﻻﻳﻨﺪه در ﻳﻲﻫﺎ ﻣﺤﻴﻂ ﻳﻲﻫﺎ ﺧﻮاﻫﺪ ﻛﻪ ﺑﻮد ﻛﺎرﻛﻨﺎن ﻣﺸﻐﻮل ﻛﺎر ﻫﺴﺘﻨﺪ، ﻏﻠﻈﺖ اﻳـﻦ آﻻﻳﻨـﺪه ﻫـﺎ از ﻃﺮﻳﻖ ﻃﺮاﺣﻲ وﻫﺎ ﻛﻨﺘﺮل یﻫﺎ ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ در ﺣﺪود ﻣﺠﺎز اﻣﻦ و ﺣﻔﻆ ، ﺧﻮاﻫﺪ . ﺷﺪ ﺑﺮﺧﻲ اﻳﻦ از ﺗﻤﻬﻴﺪﻫﺎی ﻣﻬﻨﺪﺳـﻲ ﻋﺒﺎرﺗﻨـﺪ از ﺗﻬﻮﻳـﻪ، ﺗﺼﻔﻴ ﻧﺼﺐ ﻳﺎ ﻫﻮا ﻪ ﻫﻮا .ﻫﺎ ﻛﺶ ﺗﻤﺎم ﺣﺎل ﻫﺮ ﺑﻪ روش یﻫﺎ ﭘﻴﻤﺎﻧﻜﺎر ﺮایﺑ ﻛﺎﻫﺶ آﻟﻮدﮔﻲ و ﻫﻮا ﻣﺤﺎﻓﻈﺖ از ﻛﺎرﻛﻨﺎن و ﻋﻤﻮم ﻣﺮدم در ﻣﻘﺎﺑﻞ آﻻﻳﻨـﺪه یﻫـﺎ ﺳـﻤﻲ ، ﺑﺮاﺳﺎس ﺑﻨﺪ 10 ‐ 7 اﺳﺘﺎﻧﺪارد USBR: CSS ﺧﻮاﻫﺪ .ﺑﻮد 16 - 7 - 3 - ﺳﺮﻣﺎ و ﮔﺮﻣﺎ ﻛﺎرﻛﺮدن ﻛﺎرﻛﻨﺎن در ﮔﺮﻣﺎی ﺑﻴﺶ از ﺗﺮ 40 درﺟﻪ ﺳﺎﻧﺘﻲ ﮔﺮاد ﺗﻮﺻﻴﻪ ﻧ .ﺷﻮد ﻤﻲ در ﺻﻮرت اﺟﺒﺎر ﺑﺎﻳﺪ ﻣﻄﺎﺑﻖ ﺑﺎ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﺗﻨﻈﻴﻢ ﻛـﻪ ﺷﺪه ﺑﻪ ﺗﺎﻳﻴﺪ ﭘﺰﺷﻚ ﻫﻤﻜﺎر ﭘﻴﻤﺎﻧﻜﺎر و دﺳﺘﮕﺎه ﻧﻈﺎرت رﺳﻴﺪه ﺑﺎﺷﺪ ، ﻛﺎرﻛﻨﺎن ﻧﻮﺑﺖ ﺑﻪ در و ﻓﻮاﺻﻞ 2 ﺳﺎﻋﺘﻲ ﻛﺎرﻛﻨﻨﺪ، ﺑﻪ ﻃﻮری ﻫﺮ ﻛﻪ ﻛﺎرﮔﺮ ﻧﻮﺑﺖ دو ﻫﺮ ﺑﻴﻦ ﻛﺎر 2 ﺳﺎﻋﺘﻲ ،4 ﺳﺎﻋﺖ اﺳﺘﺮاﺣﺖ .ﻛﻨﺪ در دﻣﺎی ﻲﻔﻣﻨ از ﺗﺮ ﻛﻢ 15 درﺟﻪ ﺳﺎﻧﺘﻲ ﻛﺎر ﻧﻴﺰ ﮔﺮاد ﺗﻌﻄﻴﻞ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد در . دﻣﺎی ﺑﻴﻦ ﻮایﻫ ﺻﻔﺮ درﺟـﻪ ﺳـﺎﻧﺘﻲ ﮔـﺮاد ﻲﻔـ ﻣﻨ و 15 درﺟﻪ ﺳﺎﻧﺘﻲ ﻛﺎر ،ﮔﺮاد ﺗﻨﻬﺎ ﺑﺎ ﭘﻮﺷﺶ ﻣﻨﺎﺳﺐ و ﺗﻨﺎوب و ﻛﺎر یﻫﺎ اﺳﺘﺮاﺣﺖ ﺑﻪ ﺗﺮﺗﻴﺐ 2 و4 ﺳﺎﻋﺘﻪ ﻣﺠﺎز ﺧﻮاﻫﺪ ﻛـﻪ ﺑﻮد ﺑﺎﻳـﺪ ﺑـﻪ ﺗﺎﻳﻴـﺪ ﭘﺰﺷﻚ ﻫﻤﻜﺎر ﭘﻴﻤﺎﻧﻜﺎر و دﺳﺘﮕﺎه ﻧﻈﺎرت رﺳﻴﺪه ﺑﺎﺷﺪ . 16 - 7 - 4 - ﻣﻮارد ﻣﺘﻔﺮﻗﻪ در ﺻﻮرت وﺟﻮد ﺧﻄﺮ ﺣﺸﺮه و ﻫﺎ ﻣﺎرﻫﺎ ، ﺑﺎﻳﺪ ﺗﻤﻬﻴﺪﻫﺎﻳ ﻲ از ﻗﺒﻴﻞ ﻣﻮارد زﻳﺮ در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﻮد :  ﺗﻬﻴﻪ وﺳﺎﻳﻞ ﺣﻔﺎﻇﺘﻲ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﭼﻜﻤﻪ، ﻛﻼه، ﺗﻮری، دﺳﺘﻜﺶ، ﻣﺎﺳﻚ و اﻣﺜﺎل آن  ، زﻫﻜﺸﻲ ﺳﻤﭙﺎﺷﻲ، ﺳﻮزاﻧﺪن ﻳﺎ ﺗﺨﺮﻳﺐ ﻣﻜﺎن یﻫﺎ ازدﻳﺎد و ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻣﺜﻞ ﺣﺸﺮه و ﻫﺎ ﻣﺎرﻫﺎ  واﻛﺴﻦ ﻛﻮﺑﻲ ﻛﺎرﻛﻨﺎن در ﻣﻌﺮض ﺣﺸﺮه و ﻫﺎ ﻣﺎرﻫﺎ در ﺻﻮرت ﺻﻼﺣﺪﻳﺪ ﭘﺰﺷﻚ ﻫﻤﻜ ﺎر ﭘﻴﻤﺎﻧﻜﺎر  در دﺳﺘﺮس ﺑﻮدن ﻛﻤﻚ یﻫﺎ اوﻟﻴﻪ و ﻋﻤﻠﻴﺎت ﭘﺰﺷﻜﻲ در ﻣﻨﺎﻃﻘﻲ ﻛﻪ ﻛﺎرﻛﻨﺎن در ﻣﻌﺮض ﮔﻴﺎﻫﺎن ﺳﻤﻲ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﭘﺎﭘﻴﺘﺎل ) ﭘﻴﭽﻚ (، ﺑﻠﻮط، ﺳﻤﺎق و اﻣﺜﺎل آن ﻫﺴﺘﻨﺪ، ﺑﺎﻳﺪ ﺗﻤﻬﻴﺪﻫﺎی ﻣﺤﺎﻓﻈﺘﻲ از ﻗﺒﻴﻞ ﺑﻴﻦ از ﺑﺮدن اﻳﻦ ﮔﻴﺎﻫﺎن ، اﺳﺘﻔﺎده از ﻟﺒﺎس یﻫﺎ ﺣﻔﺎﻇﺘﻲ ، اﺳﺘﻔﺎده یﻫﺎ ﻛﺮم از ﻣﺤﺎﻓﻆ یﻫﺎ ﻤﻚﻛ و اوﻟﻴـﻪ و ﺗﺠﻬﻴـﺰات ﭘﺰﺷـﻜﻲ ﺗﺎﻳﻴﺪ ﺮایﺑ ﺷﺪه ﻣﻮاﻗﻊ ﺿﺮور ﺳﻮی از ی، ﭘﻴﻤﺎﻧﻜﺎر اﺗﺨﺎذ ﮔﺮدد . ﺗﺮاﺑﺮی، اﻧﺒﺎرﻛﺮدن و اﺳﺘﻔﺎده از اﺳﻴﺪﻫﺎ، ﺳﻮزآورﻫﺎ و ﺳﺎﻳﺮ ﻣﺼﺎﻟﺢ ﻣﻮاد و ﺷﻴﻤﻴﺎ ﻳﻲ ﺧﻄﺮﻧﺎک ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺮاﺳﺎس ﺗﻮﺻﻴﻪ یﻫـﺎ ﺗﻮﻟﻴﺪﻛﻨﻨـﺪه و ﺗﺤﺖ ﻧﻈﺎرت ﻛﺎرﺷﻨﺎس ﻣﺘﺨﺼﺺ ﺻﻮرت ﮔﻴﺮد . اﻧﺒﺎرﻛﺮدن ﻗﺒﻴﻞ اﻳﻦ و ﻣﻮاد ﻣﺼﺎﻟﺢ در ﻣﺤﻞ ﻳﻲﻫﺎ اﻧﺠﺎم ﺧﻮاﻫﺪ ﻓﻘﻂ ﻛﻪ ﺷﺪ در دﺳﺘﺮس اﻓﺮاد ﻣﺠﺎز ﺑﺎﺷﺪ دور . رﻳﺨﺘﻦ ﻣﻮاد ﺷﻴﻤﻴﺎ ﻳﻲ اﺿﺎﻓﻲ ﻧﺒﺎﻳﺪ ﺑﻪ ﺻﻮرﺗﻲ اﻧﺠﺎم ﻛﻪ ﺷﻮد ﻣﻨﺎﺑﻊ آب، رودﺧﺎﻧﻪ ،ﻫﺎ درﻳﺎﭼـﻪ ،ﻫـﺎ ﻣﺨـﺎزن، ﻧﻬﺮﻫـﺎ و ﭼﺸﻤﻪ راﻫﺎ آﻟﻮده ﻧﻤﺎﻳﺪ . 300 ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻓﻨﻲ ﻋﻤﻮﻣﻲ ﻛﺎرﻫﺎی ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ رودﺧﺎﻧﻪ اﻓﺮادی ﻗﺒﻴﻞ اﻳﻦ ﺑﺎ ﻛﻪ ﻣﻲ ﻛﺎر ﻣﻮاد ﻛﻨﻨﺪ ﺑﺎ ﺑﺎﻳﺪ ﭘﻮﺷﺶ ﻫﺎی ﻣﻨﺎﺳﺐ اﻳﻤﻨﻲ ﻛﺎر ﻛﻨﻨﺪ . ﺟﻌﺒﻪ ﻛﻤﻚ یﻫﺎ اوﻟﻴـﻪ و ﺗﺠﻴﻬـﺰات ﭘﺰﺷـﻜﻲ ﻣﻮرد ﺗﺎﻳﻴﺪ ﭘﺰﺷﻚ ﻫﻤﻜﺎر ﭘﻴﻤﺎﻧﻜﺎر در ﺑﺎﻳﺪ ﻣﺤﻞ ﻗﺒﻴﻞ اﻳﻦ ﻛﻪ ﻳﻲﻫﺎ ﻣﻮاد وﺟﻮد دارﻧﺪ ﻬﺎ آﻧ ﺑﺎ و ﺑـﻪ ،ﺷﻮد ﻣﻲ ﻛﺎر ﺳـﻬﻮﻟﺖ ﻗﺎﺑـﻞ دﺳﺘﺮﺳـﻲ ﺑﺎﺷﺪ رد . ﻣﺤﻞ ﻳﻲﻫﺎ ﻣﺎﻧﻨﺪ آزﻣﺎﻳﺸﮕﺎه و ﻫﺎ اﻣﺜﺎل ﻛﻪ آن ﻣﻘﺎدﻳﺮ زﻳﺎدی ﺑﺎﻳﺪ دارد ﺟﻮد و ﻣﻮاد اﻳﻦ از داروﻫﺎی ﺷﺴﺘﺸﻮی ﺳﺮﻳﻊ و اﺿـﻄﺮاری و ﻫﺎ ﭼﺸﻢ اﻣﻜﺎن دوش ﮔﺮﻓﺘﻦ ﺳﺮﻳﻊ ﻛﺎرﻛﻨﺎن ﻣﻬﻴﺎ ﺑﺎﺷﺪ . 16 - 8 - ﺧﻮاﺑﮕﺎه ﻫﺎ ﻣﻌﻤﺎری ﺧﻮاﺑﮕﺎه ﻫﺎ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ ﺗﺎﻳﻴﺪ دﺳﺘﮕﺎه ﻧﻈﺎرت رﺳﻴﺪه ﺑﺎﺷﺪ . ﺗﻤﺎم یﻫـﺎ ﻧﺎﻣﻪ ﻴﻦﻳآ وزارت و ﻛـﺎر اﻣـﻮر اﺟﺘﻤـﺎﻋﻲ و وزارت ﺑﻬﺪاﺷـﺖ، درﻣﺎن و آﻣﻮزش ﭘﺰﺷﻜﻲ در ﻣﻮرد ﻞﻗﺒﻴ اﻳﻦ اﻣﺎﻛﻦ ﺑﺎﻳﺪ ﺎﺗ در ﺳﻴﺲ، ﻧﮕﻬﺪاری و اﺳﺘﻔﺎده از ﺧﻮاﺑﮕﺎه یﻫﺎ ﻛﺎرﮔﺮی رﻋﺎﻳﺖ ﮔﺮدد . در ﻓﻀﺎی داﺧﻠﻲ ﺧﻮاﺑﮕﺎه ﻫﺎ ﺑﺎﻳﺪ ﻣﻮارد زﻳﺮ رﻋﺎﻳﺖ ﺷﻮد :  دﻳﻮارﻫﺎی داﺧﻠﻲ رﻧﮓ ﺑﺎ ﭘﻮﺷﻴﺪه ﺷﻮﻧﺪ  ﺗﺎﻣﻴﻦ روﺷﻨﺎ ﻳﻲ ﻣﻨﺎﺳﺐ  ﺗﺎﻣﻴﻦ یﻫﺎ ﻛﻒ ﭼﻮﺑﻲ و ﻏﻴﺮﻗﺎﺑﻞ ﻧﻔﻮذ  ﺗﺎﻣﻴﻦ ﺗﻮری ﺑ ﺮای درﻫﺎ و ﭘﻨﺠﺮه ﻫﺎ  ﻧﺼﺐ وﺳﺎﻳﻞ یﻃﻔﺎ ا ﺣﺮﻳﻖ ﺑﻪ ﺗﻌﺪاد ﻛﺎﻓﻲ 16 - 9 - ﻟﻮازم اﻳﻤﻨﻲ ﺼﺎتﺨﻣﺸ از ﺑﻨﺪ اﻳﻦ ﻓﻨﻲ ﻋﻤﻮﻣﻲ ﺣﺪاﻗﻞ در ﻫﺎ اﻟﺰام ﻣﻮرد ﻟﻮازم اﻳﻤﻨﻲ ﺷﺨﺼﻲ اراﺋﻪ را .ﻛﻨﺪ ﻣﻲ ﭘﻴﻤﺎﻧﻜﺎر ولﻮﻣﺴ ، ﺗﻬﻴﻪ در و دﺳﺘﺮس ﻗﺮاردادن، ﻧﮕﻬﺪاری و اﺳﺘﻔﺎده ﺻﺤﻴﺢ از ﻟﻮازم اﻳﻤﻨﻲ ﺷﺨﺼﻲ ﺗﻌﻴﻴﻦ در ﺷﺪه اﻳـﻦ ﻣﺸﺨـﺼﺎت اﺳﺖ . ﻟﻮازم اﻳﻤﻨﻲ ﺷﺨﺼﻲ ﺑﺎﻳﺪ ﻣﻨﻄﺒﻖ ﺑﺮ اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎی NIOSH و MSHA در و ﻣﻮارد ﺧﺎص در ﻛﻪ ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻓﻨﻲ ﺧﺼﻮﺻﻲ ﻗﻴـﺪ ،ﺷﻮد ﻣﻲ ﻣﻨﻄﺒﻖ ﺑﺮ اﺳﺘﺎﻧﺪارد ANSI ﺑﺎﺷﺪ .  ﺣﻔﺎﻇﺖ ﺳﺮ ﻛﺎرﻛﻨﺎن ﭘﻴﻤﺎﻧﻜﺎر ﺷﺎﻣﻞ ﻣﻬﻨﺪﺳﺎن، ﺑﺎزرﺳﺎن، ﺟﻮﺷﻜﺎرﻫﺎ، ﻛﺎرﮔﺮان ﺳﺎﺧﺘﻤﺎﻧﻲ، آﻫﻨﮕﺮﻫﺎ، اﭘﺮاﺗﻮرﻫﺎی ﺗﺠﻬﻴﺰات، ﻛﺎرﮔﺮان ﻛﺎرﮔـﺎه و ﻫـﺎ ﺗﻌﻤﻴﺮﮔﺎه ،ﻫﺎ ﻣﻜﺎﻧﻴﻚ ،ﻫﺎ ﻧﻤﺎﻳﻨﺪﮔﺎن ﺗﻮﻟﻴﺪﻛﻨﻨﺪﮔﺎن و ﺗﺎﻣﻴﻦ ﻛﻨﻨﺪﮔﺎن ﻣﺼﺎﻟﺢ و ﻣﺎﺷﻴﻦ آﻻت و ﻏﻴﺮه و ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﻛﺎرﻛﻨﺎن دﺳﺘﮕﺎه ﻧﻈـﺎرت و ﺑﺎزدﻳﺪﻛﻨﻨﺪﮔﺎن ﺑﻪ ﺑﺎﻳﺪ ، ﻫﻨﮕﺎم ورود در ﻛﺎر ﻳﺎ ﻗﺴﻤﺖ از ﻳﻲﻫﺎ ﻛﺎرﮔﺎه ﺗﺎﺑﻠﻮ ﺑﺎ ﻛﻪ ﻣﺸﺨﺺ اﻧﺪ، ﺷﺪه ﻛﻼه اﻳﻤﻨﻲ ﺑﺮ ﺳـﺮ ﺑﮕﺬارﻧـﺪ در . ﺗﻤـﺎم ﻗﺴﻤﺖ یﻫﺎ ﻛﺎرﮔﺎه ﻛﻪ ﻋﻤﻠﻴ ﺎت ﺳﺎﺧﺘﻤﺎﻧﻲ اﺟﺮا ،ﺷﻮد ﻣﻲ اﺳﺘﻔﺎده از ﻛﻼه اﻳﻤﻨﻲ اﻟﺰاﻣﻲ اﺳﺖ اﻳﻦ ﺑﺎ . ﺗﻌﺮﻳﻒ ﺗﻤﺎم در ﻣﺤﻮﻃـ ﻪ ﻛﺎرﮔـﺎه ﺑـﻪ اﺳﺘﺜﻨﺎی دﻓﺎﺗﺮ، ﻛﻤﭗ یﻫﺎ ﻣﺴﻜﻮﻧﻲ و ﺧﻮاﺑﮕﺎه و ﻫﺎ ﭘﺎرﻛﻴﻨﮓ ،ﻫﺎ ﻛﻼه اﻳﻤﻨﻲ ﺑﺎﻳﺪ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﮔﻴﺮد . یﻫﺎ ﻛﻼه اﻳﻤﻨﻲ ﺑﺮ ﺑﺎﻳﺪ ﻣﺸﺨﺼﺎت یﻫﺎ ﻛﻼه ﻛﻼس B ، از آﺧﺮﻳﻦ ﺶﺮاﻳ وﻳ اﺳﺘﺎﻧﺪارد ANSI 289 ﻣﻨﻄﺒﻖ ﺑﺎﺷﺪ . ﻫﻨﮕﺎﻣﻲ ﻛﻪ ﻫﻮای ﻣﺤﻴﻂ ﺳﺮد ﻛﺎر ﺑﺎﺷﺪ ، ﻛﻼه اﻳﻤﻨﻲ زﻣﺴﺘﺎﻧﻲ در اﺧﺘﻴﺎر ﻛﺎرﻛﻨﺎن ﻗﺮارداده .ﺷﻮد ﻣﻲ ﻓﺼﻞ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ - ﺣﻔﺎﻇﺖ و اﻳﻤﻨﻲ 301  ﺣﻔﺎﻇﺖ ﺻﻮرت و ﭼﺸﻢ ﻛﺎرﻛﻨﺎﻧﻲ ﻛﻪ ﺻﻮرت و ﭼﺸﻢ آﻧ درﻬﺎ ﻣﻌﺮض ﺧﻄﺮ ﺑﺎﻟﻘﻮه ﻣﺼﺪوﻣﻴﺖ یﻫﺎ ﻧﺎﺷﻲ از ﭘﺪﻳـﺪه یﻫـﺎ ﻓﻴﺰﻳﻜـﻲ و ﺷـﻴﻤﻴﺎﻳﻲ ﺑﺎﺷـﺪ، ﺑﺎﻳـﺪ از ﻣﺤﺎﻓﻆ ﺑﻪ ﻛﻪ ﻳﻲﻫﺎ ﻣﻨﻈﻮر ﺣﻔﺎﻇﺖ از ﺻﻮرت و ﭼﺸﻢ ﻃﺮاﺣﻲ و ﺳﺎﺧﺘﻪ اﻧﺪ ﺷﺪه اﺳﺘﻔﺎده ﻛﻨﻨﺪ ﻗﺒﻴﻞ اﻳﻦ . ﻣﺤﺎﻓﻆ یﻫﺎ ﭼﺸﻢ و ﺻﻮرت ﺑﺎﻳـﺪ ﻣﻨﻄﺒﻖ ﺑﺮ آﺧﺮﻳﻦ از ﺶﺮاﻳ وﻳ اﺳﺘﺎﻧﺪاردANSI 287/1 ﺑﺎﺷﺪ .  ﺣﻔﺎﻇﺖ ﺗﻨﻔﺴﻲ و ﺷﻨﻮاﻳﻲ در ﻗﺴﻤﺖ از ﻳﻲﻫﺎ ﻛﺎرﮔﺎه ﻫﻮا ﻛﻪ آﻟﻮده اﺳﺖ، ﻛﺎرﻛﻨﺎن ﺑﺎﻳﺪ ﻣﺠﻬﺰ ﺑﻪ ﻟﻮازم اﻳﻤﻨﻲ ﺷ ﺨﺼﻲ ﺗﻨﻔـﺴﻲ ﻣﻨﻄﺒـﻖ ﺑـﺮ آﺧـﺮﻳﻦ وﻳـ از ﺶﺮاﻳ اﺳﺘﺎﻧﺪارد ANSI 288/2ﺑﺎﺷﻨﺪ در . ﻣﻮرد ﺣﻔﺎﻇﺖ ﺷﻨﻮاﻳﻲ ﺑﻨﺪ ﺑﻪ 16 - 6 - 1 اﻳﻦ ﻣﺸﺨﺼﺎت رﺟﻮع .ﺷﻮد  ﭘﻮﺷﺶ یﻫﺎ ﺣﻔﺎﻇﺘﻲ ﻛﺎرﻛﻨﺎﻧﻲ در ﻛﻪ ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺟﻮﺷﻜﺎری ﻳﺎ ﺳﻮزاﻧﺪن ﻣﻲ ﻛﺎر ﻛﻨﻨﺪ دﺳﺘ ﺑﺎﻳﺪ یﻫﺎ ﻜﺶ ﭼﺮﻣﻲ، روﭘﻮش ﻛﺖ ﻳﺎ ﭼﺮﻣﻲ و اﻣﺜـﺎل آن ﺑﭙﻮﺷـﻨﺪ . ﭘﻴﺶ و ﺑﻨﺪ دﺳﺘﻜﺶ ﭼﺮﻣﻲ ﺮایﺑ ﻛﺴﺎﻧﻲ در ﻛﻪ ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺑﻠﻨﺪﻣﺪت ﺟﻮﺷﻜﺎری ﻣﺸﻐﻮﻟﻨﺪ، اﻟﺰاﻣﻲ اﺳﺖ . دﺳﺘ ﭘﻴﺶ ،ﻫﺎ ﻜﺶ ﺑﻨﺪﻫﺎ، روﻛﺶ و ﻫﺎ ﺷﻠﻨﮓ یﻫﺎ ﻻﺳﺘﻴﻜﻲ ﺑﺎﻳﺪ ، ﺗﻮﺳﻂ ﭘﻴﻤﺎﻧﻜﺎر در اﺧﺘﻴﺎر ﻛﺎرﻛﻨﺎﻧﻲ ﻗﺮار ﮔﻴﺮﻧـﺪ ﺑـﺎ ﻛـﻪ اﺗـﺼﺎل و ﻫـﺎ ﺗﺠﻬﻴﺰات ﺑﺮﻗﻲ ﻛﺎرﮔﺎه ﻣﻲ ﻛﺎر ﻛﻨﻨﺪ اﻳﻦ . ﻟﻮازم ﺑﺎﻳﺪ ﺗﻮﺳﻂ ﻛﺎرﻛﻨﺎن ﻣﺬﻛﻮر اﺳﺘﻔﺎده ﺑﺎ و ﺷﻮد اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎی ASTM در ﻣـﻮرد ﻛﺎﻻﻫـﺎی ﻻﺳﺘﻴﻜﻲ ﺗﻄﺎﺑﻖ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ . ﭘﻮﺷﻴﺪن دﺳﺘ یﻫﺎ ﻜﺶ ﻧﻔﻮذﻧﺎﭘﺬﻳﺮ ﺮایﺑ ﻛﺎرﻛﻨﺎﻧﻲ ﺑﺎ ﻛﻪ اﺳﻴﺪﻫﺎ، ﺳﻮزآورﻫﺎ ) ﺑﺎزﻫﺎ (، ﺣﻼل و ﻫـﺎ ﺳـﺎﻳﺮ ﻣـﻮاد ﻣﺴﻤﻮم ﻛﻨﻨﺪه ﻣﻲ ﻛﺎر ﻛﻨﻨﺪ، اﻟﺰاﻣﻲ اﺳﺖ ﺑﺎﻳﺪ و ﺗﻮﺳﻂ ﭘﻴﻤﺎﻧﻜﺎر ﺗﺎﻣﻴﻦ ﺷﻮد . ﭘﻮﺗﻴﻦ ﻳﺎ ﻫﺎ ﭼﻜﻤﻪ یﻫـﺎ اﻳﻤﻨـﻲ ﻛـﻪ ﺗﻤـﺎم ﻛﺎرﻛﻨـﺎن ﻛﺎرﮔـﺎه ﻣﻲ ﭘﻮﺷﻨﺪ ﺑﺎﻳﺪ یﻫﺎ اﻟﺰام اﺳﺘﺎﻧﺪاردASTM 241 را ﺗﺎﻣﻴﻦ .ﻛﻨﺪ ﻛﻤﺮﺑﻨﺪ اﻳﻤﻨﻲ، رﻳﺴﻤﺎن اﻳﻤﻨﻲ ﻛﺎرﻛﻨﺎﻧﻲ روی ﺑﺮ ﻛﻪ یﻫﺎ ﺷﻴﺐ ﺗﻨﺪﺗﺮ از 5/1 ﻋﻤﻮدی ﺑﻪ ﻳﻚ اﻓﻘﻲ ﻣﻲ ﻛﺎر ﻛﻨﻨﺪ ﻳﺎ و اﻣﻜﺎن ﻓﺮواﻓﺘﺎدن ازﻬﺎ آﻧ ارﺗﻔﺎﻋﻲ ﻣﻌﺎدل ﺑﻴﺶ ﻳﺎ از2 ﻣﺘﺮ وﺟﻮد ﺑﻪ و دارد وﺳﻴﻠﻪ دارﺑﺴﺖ ﻣﻄﻤﺌﻦ، ﻧﺮده ﻣﺤﺎﻓﻆ ﻳﺎ ﺗﻮرﻫﺎی اﻳﻤﻨﻲ ﻣﺤﺎﻓﻈﺖ ﻧـﺸﺪه اﻧـﺪ، ﺑﺎﻳـﺪ ﺑـﻪ وﺳـﻴﻠﻪ ﻛﻤﺮﺑﻨـﺪ اﻳﻤﻨـﻲ و رﻳﺴﻤﺎن اﻳﻤﻨﻲ ﻣﺤﺎﻓﻈﺖ ﺷﻮﻧﺪ . ﭘﻴﻤﺎﻧﻜﺎر اﻳﻦ ﺑﺎﻳﺪ ﻟﻮازم، ﺗﻤﺮﻳﻦ و ﻬﺎ آﻧ ﺑﺎ دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ یﻫﺎ ﺿﺮوری در راﺑﻄﻪ ﺑﺎ اﺳـﺘﻔﺎده آﻧ از را ﻬـﺎ ﻣﻬﻴـﺎ .ﻛﻨﺪ ﻛﻤﺮﺑﻨﺪ ﻳﺎ رﻳﺴﻤﺎن اﻳﻤﻨﻲ ﻣﻮرد ﻟﺰوم، ﻛﻤﺮﺑﻨﺪ ﻳﺎ رﻳﺴﻤﺎﻧﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﺘﻮاﻧﺪ 2500 ﻛﻴﻠﻮﮔﺮم ﺑﺎر ﻣﺮده را ﺗﺤﻤﻞ .ﻛﻨﺪ روش یﻫﺎ ﭘﻴﻤﺎﻧﻜﺎر ﺮایﺑ اﺳﺘﻔﺎده از ﻛﻤﺮﺑﻨﺪ ﻳﺎ رﻳﺴﻤﺎن اﻳﻤﻨﻲ ، ﻣﺒﺘﻨﻲ ﺑﻨﺪ ﺑﺮ 8 - 8 از اﺳﺘﺎﻧﺪاردUSBR: CSS ﺧﻮاﻫﺪ از ﻗﺒﻞ ﻛﻪ ﺑﻮد ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺑﻪ ﺗﺎﻳﻴﺪ دﺳﺘﮕﺎه ﻧﻈﺎرت رﺳﺪ ﻣﻲ .  ﺳﺎﻳﺮ ﻟﻮازم اﻳﻤﻨﻲ ﺳﺎﻳﺮ ﻟﻮازم اﻳﻤﻨﻲ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺗﻮرﻫﺎی اﻳﻤﻨﻲ، ﻛﻤﺮﺑﻨﺪﻫﺎی اﻳﻤﻨﻲ، ﻣﺎﺷﻴﻦ آﻻت ﻣﺘﺤﺮک و ﻟﻮازم اﻳﻤﻨﻲ ﺧﺎﺻﻲ ﻛﻪ ﻛﺎرﻛﻨـﺎن از را ﺧﻄﺮﻫـﺎی وﻳﮋه ﻣﺤﺎﻓﻈﺖ ﻣﻲ در اﮔﺮ ﻛﻨﺪ، ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻓﻨﻲ ﺧﺼﻮﺻﻲ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻧﺸﺪه ﺑﺎﺷﺪ، ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺮاﺳﺎس ﻳﻜﻲ از اﺳـﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎی ﻣـﻮرد ﻗﺒـﻮل دﺳـﺘﮕﺎه ﻧﻈﺎرت، ﻃﺮاﺣﻲ و ﺳﺎﺧﺘﻪ ﺷﺪه ﺑﺎﺷﺪ . 302 ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻓﻨﻲ ﻋﻤﻮﻣﻲ ﻛﺎرﻫﺎی ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﺮایﺑ راﻫﺒﺮی ﻣﺎﺷﻴﻦ ﻻﺗﻲ آ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺟﺮﺛﻘﻴﻞ از ،ﻫﺎ دﻛﻞ و ﻫﺎ ﻋﻼﻳﻢ اﺳﺘﺎﻧﺪارد اﺳﺘﻔﺎده ﻛﻪ ﺷﻮد ﻣﻲ ﺗﻮﺳﻂ دﺳﺖ ﻓﺮد ﻋﻼﻣﺖ دﻫﻨـﺪه ﺑـﻪ ، اﭘﺮاﺗﻮرﻫﺎی ﻣﺎﺷﻴﻦ آﻻت ﻧﺸﺎن ﺷﻮد ﻣﻲ داده اﻳﻦ . ﻋﻼﻳﻢ ﻫﻨﮕﺎﻣﻲ ﻛﺎر ﺑﻪ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺧﻮاﻫﺪ ﻛﻪ ﺷﺪ ﻓﺎﺻﻠﻪ ﻋﻼﻣﺖ دﻫﻨﺪه ﺗﺎ اﭘﺮاﺗﻮر ، ﺣﺪاﻛﺜﺮ 75 ﻣﺘﺮ ﺑﺎﺷﺪ در . ﻓﻮاﺻﻞ ﺑﻴﺶ از ﺗﺮ 75 ﻳﺎ ﻣﺘﺮ ﻣﻮاﻗﻌﻲ ﺑﻪ ﻛﻪ دﻻﻳﻞ آﻟﻮدﮔﻲ و ﻣﻪ ﻫﻮا، اﻣﺜﺎل ، آن اﭘﺮاﺗﻮر ﻧﺘﻮاﻧﺪ ﻋﻼﻣﺖ دﻫﻨـﺪه ﺑـﻪ را وﺿـﻮح ﺑﺒﻴﻨﺪ ، ﺑﺎﻳﺪ از ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ یﻫﺎ ﻣﺨﺎﺑﺮاﺗﻲ ﺑﻴﺴﻴﻢ ﺗﻠﻔﻦ ﻳﺎ روش ﻳﺎ یﻫﺎ اﻟﻜﺘﺮﻳﻜﻲ دﻳﮕﺮی ﻛﻪ ﻋﻼﻳﻢ ﺻـﻮﺗﻲ ﻳـﺎ ﺗـﺼﻮﻳﺮی را ارﺳـﺎل ﻣـﻲ ﻛﻨﻨـﺪ اﺳﺘﻔﺎده .ﺷﻮد ﻫﻨﮕﺎﻣﻲ از ﻛﻪ ﻋﻼﻳﻢ دﺳﺖ اﺳﺘﻔﺎده ،ﺷﻮد ﻲﻣ ﺑﺎﻳﺪ اﺳﺘﺎﻧﺪاردUSBR: CSS (Appendix F) را رﻋﺎﻳﺖ ﻧﻤﻮد . اﻓﺮادی ﻛـﻪ اﻳﻦ ﻋﻼﻳﻢ ﺮایﺑ را اﭘﺮاﺗﻮرﻫﺎ ﻧﺸﺎن ﻣﻲ دﻫﻨﺪ ﺑﺎ ﺑﺎﻳﺪ اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎی ﻋﻼﻳﻢ آﺷﻨﺎ ﺑﺎﺷﻨﺪ و ﺻﻼﺣﻴﺖ ﻬﺎ آﻧ ﻗﺒﻼ ﺗﺎﻳﻴﺪ ﺷﺪه ﺑﺎﺷﺪ . 16 - 10 - آﺗﺶ ﺳﻮزی ﺮایﺑ ﭘﻴﺸﮕﻴﺮی و ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ آﺗﺶ ﺑﺎ ﺳﻮزی و ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ اﺟ ﺮای ﻋﻤﻠﻴﺎت ﻧﺠﺎت ، رﻋﺎﻳﺖ اﺳﺘﺎﻧﺪارد USBR: CSS اﻟﺰاﻣﻲ اﺳﺖ . 16 - 11 - اﻟﺰام ﻫﺎ ی اﻳﻤﻨﻲ ﺟﻬﺖ ﻋﻤﻠﻴﺎت اﺟ ﻲﺮاﻳ ﺮایﺑ ﺗﺎﻣﻴﻦ اﻳﻤﻨﻲ در ﻛﺎرﻫﺎی ﺑﺘﻨﻲ ، ﺑﺎﻳﺪ ﻣﻨﺪرج یﻫﺎ اﺳﺘﺎﻧﺪارد USBR: CSS (Appendix R) و ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﻣﻮارد اﺷـﺎره ﺷـﺪه در اﻳﻦ ﻣﺸﺨﺼﺎت رﻋﺎﻳﺖ .دﻮﺷ ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺳﻨﮕﻲ و ﺳﻨﮕ ﺒﺮداری در ﭼﻪ ،ﻫﺎ ﻓـﻀﺎی و ﺑـﺎز در ﭼـﻪ ﻓـﻀ ﺎی ﺗﻮﻧـﻞ و ﻫـﺎ ﺷـﺎﻓﺖ ،ﻫـﺎ ﺑﺎﻳـﺪ ﺑـﺎ ﻣﻨـﺪرج یﻫـﺎ ﻓـﺼﻞ 24 از اﺳﺘﺎﻧﺪاردUSBR: CSS و ﻧﻴﺰ ﻣﻮارد اﺷﺎره ﺷﺪه در اﻳﻦ ﻣﺸﺨﺼﺎت، ﻣ ﻨﻄﺒﻖ ﺑﺎﺷﺪ . ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ در ﻣﻮرد ﺗﺮاﺑﺮی، ﺗﺠﻬﻴﺰات، ﻣﺼﺎﻟﺢ و اﻓﺮاد، ﻣﻨﺪرج یﻫﺎ ﻓﺼﻞ 11 از اﺳﺘﺎﻧﺪارد USBR: CSS و ﻧﻴﺰ ﻣﻮارد اﺷـﺎره ﺷـﺪه در اﻳﻦ ﻣﺸﺨﺼﺎت، ﺑﺎﻳﺪ ﻣﻌﻴﺎر ﻗﺮ ار ﮔﻴﺮﻧﺪ . ﺗﻤﺎم ﺗﺠﻬﻴﺰاﺗﻲ در ﻛﻪ ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺑﺎرﮔﻴﺮی و اﻧﺘﻘﺎل ﺑﺎ ﺟﺮﺛﻘﻴﻞ، وﻫﺎ زﻧﻲ ﭼﺎل ،ﻫﺎ ﻛﻮب ﺷﻤﻊ اﻣﺜﺎل آن ﻣﻮرد اﺳـﺘﻔﺎده ﻫـﺴﺘﻨﺪ از و ﻓـﻮﻻد ﺳﺎﺧﺘﻪ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ، ﻣﺎﻧﻨﺪ یﻫﺎ ﻛﺎﺑﻞ ﻓﻮﻻدی، ﻗﻼب ،ﻫﺎ زﻧﺠﻴﺮﻫﺎ، ﻗﺮﻗﺮه وﻫﺎ ﻟﻮازم ﻣﺸﺎﺑﻪ ﺑﺎﻳﺪ ، ﻣﻨﻄﺒﻖ ﺑـﺮ ﻓـﺼﻞ 17 از اﺳـﺘﺎﻧﺪارد USBR: CSS و ﻧ ﻴﺰ ﻣﻮارد ﻣﻨﺪرج در اﻳﻦ ﻣﺸﺨﺼﺎت ﺑﺎﺷﺪ . ﻧﻜﺎت اﻳﻤﻨﻲ ﻻزم اﻻﺟﺮا در ﻣﻮرد ،ﻫﺎ ﻧﻘﺎﻟﻪ ﻛﻮب ﺷﻤﻊ و ﺑﺎﻻﺑﺮﻫﺎ و ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ اﺟ ﺮای ﻋﻤﻠﻴﺎت اﻳﻤﻨﻲ اﻳﻦ ﺑﺎ ﻣﺎﺷﻴﻦ آﻻت ، ﺑﺎﻳﺪ ﻣﻨﻄﺒﻖ ﺑـﺮ ﻓﺼﻞ 18 از اﺳﺘﺎﻧﺪارد USBR: CSS ﺑﺎﺷﺪ . ﺮایﺑ ﺗﺎﻣﻴﻦ اﻳﻤﻨﻲ در ﻛﺎرﻫﺎی ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺧﺎﻛﻲ، ﺣﻔﺎری و ﺗﺰرﻳﻖ، ﺳﺎﺧﺖ ﺐﻧﺼ و ﺗﺠﻬﻴﺰات ﻫﻴـﺪروﻣﻜﺎﻧﻴﻚ ، ﻣﻨـﺪرج یﻫـﺎ اﺳـﺘﺎﻧﺪارد USBR: CSS و ﻧﻴﺰ ﻣﻮارد اﺷﺎره ﺷﺪه در اﻳﻦ ﻣﺸﺨﺼﺎت ﺑﺎﻳﺪ رﻋﺎﻳﺖ .ﺷﻮد در ﻣﻮرد ﻋﻤﻠﻴﺎت ﻣﺮﺑﻮط ﺑﺮق ﺑﻪ ، ﻓﺼﻮل 12 ، 27 و 28 از اﺳﺘﺎﻧﺪارد USBR: CSS ﺑﻪ ﺗﺮﺗﻴﺐ، اوﻟﻮﻳﺖ ﺧﻮاﻫ ﻨﺪ داﺷﺖ . اﺑﺰارﻫﺎ اﻋﻢ ، از دﺳﺘﻲ و ﻣﺎﺷﻴﻨﻲ و ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ روش و ﻫﺎ ﺟﻚ ا ﺳﺘﻔﺎده ،ﻬﺎ آﻧ از ﻣﻄﺎﺑﻖ ﺑﺎ ﻓـﺼﻞ 16 اﺳـﺘﺎﻧﺪارد USBR: CSS ﺑﺎﻳـﺪ ﻣـﻮرد اﺳـﺘﻔﺎده ﻗـﺮار ﺑﮕﻴﺮﻧﺪ . ﻧﻜﺎت اﻳﻤﻨﻲ در ﻣﻮرد ﺗﺠﻬﻴﺰات ﻣﻜﺎﻧﻴﺰه ﭘﻴﻤﺎﻧﻜﺎر اﻋﻢ ﺛﺎﺑﺖ از ﻳﺎ ﻣﺘﺤﺮک ﺑﺎﻳﺪ ، ﻣﻨﻄﺒﻖ ﺑﺮ ﻓﺼﻞ 19 از اﺳﺘﺎﻧﺪاردUSBR: CSS ﺑﻮده اﺟ و ﺮای ﻋﻤﻠﻴﺎت وﻬﺎ آﻧ ﺑﺎ ﻧﮕﻬﺪاری یﻫﺎ اﻟﺰام ،ﻬﺎ آﻧ از اﻳﻤﻨﻲ اﻳﻦ اﺳﺘﺎﻧﺪارد را ﺗﺎﻣﻴﻦ .ﻛﻨﺪ ﻣﻨﺎﺑﻊ و ﻣﺮاﺟﻊ 303 ﻣﻨﺎﺑﻊ و ﻣﺮاﺟﻊ ﻣﻨﺎﺑﻊ و ﻣﺮاﺟﻊ 1 - ﺿﻮاﺑﻂ و ﻣﻌﻴﺎرﻫﺎی ﻓﻨﻲ ﺷﺒﻜﻪ ﻫﺎی آﺑﻴﺎری و زﻫﻜﺸﻲ، ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻓﻨـﻲ ﻋﻤـﻮﻣﻲ ) ﻧـﺸﺮﻳﻪ ﺷـﻤﺎره 108 (، ﺳـﺎزﻣﺎن ﻣـﺪﻳﺮﻳﺖ و ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی ﻛﺸﻮر 2 - ﺿﻮاﺑﻂ ﻃﺮاﺣﻲ ﺳﺎزه ای ﺑﻨﺪﻫﺎی اﻧﺤﺮاف ) ﻧﺸﺮﻳﻪ ﺷﻤﺎره 198 (، ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ و ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی ﻛﺸ ﻮر 3 - ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻓﻨﻲ ﻋﻤﻮﻣﻲ ﻣﺨﺎزن آب زﻣﻴﻨﻲ ) ﻧﺸﺮﻳﻪ ﺷﻤﺎره 124 (، ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ و ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی ﻛﺸﻮر 4 - ﺿﻮاﺑﻂ و ﻣﻌﻴﺎرﻫﺎی ﻃﺮح و ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﻣﺨﺎزن آب زﻣﻴﻨﻲ ) ﻧﺸﺮﻳﻪ ﺷﻤﺎره 123 (، ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ و ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی ﻛﺸﻮر 5 - ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻓﻨﻲ ﻋﻤﻮﻣﻲ راه ) ﻧﺸﺮﻳﻪ ﺷﻤﺎره 101 (، ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ و ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی ﻛﺸﻮر 6 - راﻫﻨﻤﺎی ﻃﺮاﺣﻲ، ﺳﺎﺧﺖ و ﻧﮕﻬﺪاری ﮔﻮره )ﻫﺎ ﻧﺸﺮﻳﻪ ﺷﻤﺎره 214 (، ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ و ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی ﻛﺸﻮر 7 - راﻫﻨﻤﺎی ﻃﺮاﺣﻲ دﻳﻮارﻫﺎی ﺣﺎﻳﻞ ) ﻧﺸﺮﻳﻪ ﺷﻤﺎره 308 -اﻟﻒ (، ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ و ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی ﻛﺸﻮر 8 - ﻧﺎﻣﻪ آﻳﻴﻦ ﺑﺘ ﻦ اﻳﺮان ) " آﺑﺎ " ﻧﺸﺮﻳﻪ ﺷﻤﺎره 120 (، ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ و ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی ﻛﺸﻮر 9 - راﻫﻨ ﻤﺎی ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻫﺎ ﻃﺮح ی ﻛﻨﺘﺮل ﺳﻴﻼب- اﺳﺘﺎﻧﺪارد ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ آب- وزارت ﻧﻴﺮو 10 - ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ و رﺳﻮﺑﮕﺬاری در ﻣﺤﺪوده آب )ﻫﺎ ﺷﻜﻦ ﻧﺸﺮﻳﻪ ﺷﻤﺎره 248 (، ﺷﺮﻛﺖ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب اﻳﺮان 11 - راﻫﻨﻤﺎی ﺗﻌﻴﻦ آﺑﺸﺴﺘﮕﻲ در ﺳﺎزه ﻫﺎی ﻣﻬﻢ ﻫﻴﺪروﻟﻴﻜﻲ ) ﻧﺸﺮﻳﻪ ﺷﻤﺎره 136 (، ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ و ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی ﻛﺸﻮر 12 - راﻫﻨﻤﺎی ﻣﻬﺎر ﺳﻴﻼب رودﺧﺎﻧﻪ )ﻫﺎ ﻧﺸﺮﻳﻪ ﺷﻤﺎره 242 (، ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ و ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی ﻛﺸﻮر 13 - راﻫﻨﻤﺎی ﻃﺮاﺣﻲ و ﺳﺎﺧﺖ دﻳﻮاره ﻫﺎی ﻣﻬﺎر ﺳﻴﻼب ) ،(ﻫﺎ ﮔﻮره ﺷﺮﻛﺖ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب اﻳﺮان 14 - دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری و ﻧﮕﻬﺪاری از ﺗﺎﺳﻴﺴﺎت و ﺗﺠﻬﻴﺰات ﺷﺒﻜﻪ ﻫﺎی آﺑﻴﺎری و زﻫﻜﺸﻲ ) ﻧـﺸﺮﻳﻪ ﺷـﻤﺎره 158 (، ﺳـﺎ زﻣﺎن ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ و ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی ﻛﺸﻮر 15 - دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری و ﻧﮕﻬﺪاری ﺷﺒﻜﻪ ﻫﺎی آﺑﻴﺎری و زﻫﻜﺸﻲ ) ﻧﺸﺮﻳﻪ ﺷـﻤﺎره 170 (، ﺳـﺎزﻣﺎن ﻣـﺪﻳﺮﻳﺖ و ﺑﺮﻧﺎﻣـﻪ رﻳـﺰی ﻛﺸﻮر 16 - دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ اﺟ ﺮاﻳ ﻲ ﺧﺪﻣﺎت ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری و ﻧﮕﻬﺪاری از ﻦﻴﻣﺎﺷ آﻻت ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز ﺷﺒﻜﻪ ﻫﺎی آﺑﻴﺎری و زﻫﻜـﺸﻲ ) ﻧـﺸﺮﻳﻪ ﺷـﻤﺎره 157 (، ﺳ ﺎزﻣﺎن ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ و ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی ﻛﺸﻮر 17 - آﺳﻴﺐ دﻳﺪﮔﻲ ﻫﺎی ﺑﺘﻦ، ﻋﻠﻞ و ﻋﻮاﻣﻞ آن ، ﻣﺮﻛﺰ ﺗﺤﻘﻴﻘﺎت ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن و ﻣﺴﻜﻦ 18 - ﺑﺘﻦ در ﻣﻨﺎﻃﻖ ﮔﺮﻣﺴﻴﺮ ، ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ و ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی ﻛﺸﻮر 19 - دﺳﺘﻮر ﻓﻨﻲ ﺷﻤﺎره11 وزارت راه و ﺗﺮاﺑﺮی 20 - ﺳﺎزه ﻫﺎی ﻫﻴﺪروﻟﻴﻜﻲ . م ، ﺑﻴﺮاﻣﻲ 21 - ﻫﻴﺪروﻟﻴﻚ رﺳﻮب ، ﻣﺤﻤﻮد ﺷﻔﺎﻋﻲ ﺑﺠﺴﺘﺎن 22 - ﻛﺎر ﺑﺮد ﺳﻨﮕﺮﻳﺰ در ﺳﺎزه ﻫﺎی ﻫﻴﺪروﻟﻴﻜﻲ ، دﻳﻮﻳﺪ اﺳﺘﻔﻨﺴﻦ ) ﺗﺮﺟﻤﻪ وﻟﻲ ﭘﻮرﮔﻮدرزی ( 23 - اﺻﻮل ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ ژﺋﻮﺗﻜﻨﻴﻚ و ﭘﻲ ﺳﺎزی ، ﺷﺎﭘﻮر ﻃﺎﺣﻮﻧﻲ 24 - ﺳﺎزه ﻫﺎی ﺗﻮرﺳﻨﮕﻲ ، ﻣﺤﻤﻮد ﺟﻮان 304 ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻓﻨﻲ ﻋﻤﻮﻣﻲ ﻛﺎرﻫﺎی ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ رودﺧﺎﻧﻪ 25 - روش ﻫﺎ ی ﻛﻠﻲ اﺟﺮا ، اﺑﻮاﻟﺤﺴﻦ و ﻛﺎﻣﺒﻴﺰ ﺑﻬﻨﻴﺎ 26 - آﻧﺎﻟﻴﺰ و ﻃﺮاﺣﻲ ﺳﺎزه ﻫﺎی ﺑﺘﻦ آرﻣﻪ ، اﻣﻴﺮﻣﺴﻌﻮد ﻛﻲ ﻧﻴﺎ 27 - اﻃﻼﻋﺎت و ﻣﺸﺨﺼﺎت ﺑﺮ ﮔﺮﻓﺘـﻪ از ﻛﺎرﻫـﺎی اﻧﺠـﺎم ﺷـﺪه ﺷـﺮﻛﺖ ﻣﺎﻧـﺎ ﺻـﻨﻌﺖ ﺑﻬـﻴﻦ ، دﭘﺎرﺗﻤـﺎن ژﺋﻮﺳـﻨﺘﺘﻴﻚ ) ژﺋﻮﮔﺮﻳـﺪ - ژﺋﻮﺗﻜﺴﺘﺎﻳﻞ- ژﺋﻮﺑﻠﻮک ( ، ﻧﻤﺎﻳﻨﺪه ﻓﺮوش و اﺟ ﺮای ﺷﺮﻛﺖ ﻫﺎی زﻧﺠﻴﺮه ای GSE آﻟﻤﺎن وTENAX اﻳﺘﺎﻟﻴﺎ 28 - ﮔﺰارﺷﺎت ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻓﻨﻲ ﻃﺮاﺣﻲ و اﺟ ﺮاﻳ ﻲ ﻫﺎ ﻃﺮح و ﭘﺮوژه ﻫﺎی ﺧﺎﺗﻤﻪ ﻳﺎﻓﺘﻪ و در دﺳـﺖ اﻗـﺪام ﺷـﺮﻛﺖ ﻣﻬﻨﺪﺳـﻲ ﻣﻬﺎب ﻗﺪس 29- Bridge Scour and Stream Instability Countermeasures – HEC 23.(2001) 30- Braided Rivers.(2006) 31- Canal & Related Structures (U.S.B.R – Standard No.3) 32- Design of Riprap Revetment – HEC 11.(1989) 33- Design and Construction of Levees. U.S Army Corps of Engineers, Engineer Manual 1110-2-1913 (1978) 34- Environmetal Sensitive Channel and Bank Protection Measures.(2005) 35- Euro Design Handbook , Concrete Structures. 36- "Earth Manual" (U.S.B.R) 37- Hydraulic Design of Flood Control Channels. U.S Army Corps of Engineers, Engineer Manual 1110-2-1601 (1970) 38- Hydraulic Structures. M.M. Grishin , Translated From The Russian , Mir Publishers Moscow. 39- Hydraulic Structures. P. Novak and others , Unwin Hyman. 40- Irrigation and Water Engineering. B.C. Punmia , India. 41- Manual for River Works in Japan. Published by River Burea ,Ministry of Construction , Japan. 42- Manual of Flood Control Methods and Practices. K.K. Framji et al , Int. Com. of Irring and Drainage , New Dehli , India. 43- Open Channel Flow. F.M. Henderson , The Macmillan Company , New York. 44- Protection of River and Canal Banks.(1989) 45- Principles of River Engineering.(1979) 46- River Training and Protection (Technical Instruction NO. 6).(2005) 47- River Engineering. M.S. Petersen , Prentice Hall Englewood Cliffs.(1986) 48- River Intake and Diversion Dams. E. Rezvan , Elsevier Amesterdam. 49- Small Dams & Weirs in Earth and Gabion Materials.(2001) 50- The WES Stream Investingation and Streambank Stabilization Handbook.(1997) 51 - ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻣﺤﺼﻮﻻت ﺷﺮﻛﺖ ﻫﺎی زﻧﺠﻴﺮه ای GSE آﻟﻤﺎن ﻫﺎ ورق ) ی ژﺋﻮﻣﻤﺒﺮا ن( 52 - ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻣﺤﺼﻮﻻت ﺷﺮﻛﺖ ﻫﺎی زﻧﺠﻴﺮه ای TENAX اﻳﺘﺎﻟﻴﺎ ) ﺷﺒﻜﻪ ﻫﺎی ﭘﻠﻴﻤﺮی (