2165

ﺟﻤﻬﻮری اﺳﻼﻣﯽ اﯾﺮان ﻣﻌﺎوﻧﺖ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﯾﺰی و ﻧﻈﺎرت راﻫﺒﺮدی رﯾﯿﺲ ﺟﻤﻬﻮر راﻫﻨﻤﺎی ﭘﻬﻨﻪ ﺑﻨﺪی ﺗﻮان اﮐﻮﻟﻮژﯾﮏ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر اﺳﺘﻘﺮار ﻃﺮح ﻫﺎی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﻧﺸﺮﯾﻪ ﺷﻤﺎره 575 ﻣﻌﺎوﻧﺖ ﻧﻈﺎرت راﻫﺒﺮدی وزارت ﻧﯿﺮو اﻣﻮر ﻧﻈﺎم ﻓﻨﯽ دﻓﺘﺮ ﻣﻬﻨﺪﺳﯽ و ﻣﻌﯿﺎرﻫﺎی ﻓﻨﯽ آب و آﺑﻔﺎ 1391 اﺻﻼح ﻣﺪارک ﻓﻨﯽ اﻣﻮر ﻧﻈﺎم ﻓﻨﯽ اﺟﺮاﯾﯽ ﻣﻌﺎوﻧﺖ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﯾﺰی و ﻧﻈﺎرت راﻫﺒﺮدی رﯾﯿﺲ ﺟﻤﻬﻮر، ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﻧﻈﺮ ﮐﺎرﺷﻨﺎﺳﺎن ﺑﺮﺟﺴﺘﻪ ﻣﺒﺎدرت ﺑﻪ ﺗﻬﯿﻪ اﯾﻦ ﻧﺸﺮﯾﻪ ﻧﻤﻮده و آن را ﺑﺮای اﺳﺘﻔﺎده ﺑﻪ ﺟﺎﻣﻌﻪ ﻣﻬﻨﺪﺳﯽ ﮐﺸﻮر ﻋﺮﺿﻪ ﻧﻤﻮده اﺳـﺖ . ﺑـﺎ وﺟـﻮد ﺗـﻼش ﻓـﺮاوان، اﯾـﻦ اﺛـﺮ ﻣﺼﻮن از اﯾﺮادﻫﺎﯾﯽ ﻧﻈﯿﺮ ﻏﻠﻂ ﻫﺎی ﻣﻔﻬﻮﻣﯽ، ﻓﻨﯽ، اﺑﻬﺎم، اﯾﻬﺎم و اﺷﮑﺎﻻت ﻣﻮﺿﻮﻋﯽ ﻧﯿﺴﺖ . از اﯾﻦ رو ، از ﺷﻤﺎ ﺧﻮاﻧﻨﺪه ﮔﺮاﻣﯽ ﺻﻤﯿﻤﺎﻧﻪ ﺗﻘﺎﺿﺎ دارد در ﺻﻮرت ﻣﺸﺎﻫﺪه ﻫﺮﮔﻮﻧﻪ اﯾﺮاد و اﺷﮑﺎل ﻓﻨﯽ ﻣﺮاﺗﺐ را ﺑـﻪ ﺻـﻮرت زﯾـﺮ ﮔﺰارش ﻓﺮﻣﺎﯾﯿﺪ : 1 -ﺷﻤﺎره ﺑﻨﺪ و ﺻﻔﺤﻪ ﻣﻮﺿﻮع ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ را ﻣﺸﺨﺺ ﮐﻨﯿﺪ . 2 -اﯾﺮاد ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ را ﺑﻪ ﺻﻮرت ﺧﻼﺻﻪ ﺑ ﯿﺎن دارﯾﺪ . 3 -در ﺻﻮرت اﻣﮑﺎن ﻣﺘﻦ اﺻﻼح ﺷﺪه را ﺑﺮای ﺟﺎﯾﮕﺰﯾﻨﯽ ارﺳﺎل ﻧﻤﺎﯾﯿﺪ . 4 -ﻧﺸﺎﻧﯽ ﺧﻮد را ﺑﺮای ﺗﻤﺎس اﺣﺘﻤﺎﻟﯽ ذﮐﺮ ﻓﺮﻣﺎﯾﯿﺪ . ﮐﺎرﺷﻨﺎﺳﺎن اﯾﻦ اﻣﻮر ﻧﻈﺮﻫﺎی درﯾﺎﻓﺘﯽ را ﺑﻪ دﻗﺖ ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﻧﻤﻮده و اﻗﺪام ﻣﻘﺘﻀﯽ را ﻣﻌﻤﻮل ﺧﻮاﻫﻨﺪ داﺷﺖ . ﭘﯿﺸﺎﭘﯿﺶ از ﻫﻤﮑﺎری و دﻗﺖ ﻧﻈﺮ ﺟﻨﺎﺑﻌﺎﻟﯽ ﻗﺪرداﻧﯽ .ﺷﻮد ﻣﯽ ﻧﺸﺎﻧﯽ ﺑﺮای ﻣﮑﺎﺗﺒﻪ : ﺗﻬﺮان، ﻣﯿﺪان ﺑﻬﺎرﺳﺘﺎن، ﺧﯿﺎﺑﺎن ﺻﻔﯽ ﻋﻠﯽ ﺷﺎه - ﻣﺮﮐﺰ ﺗﻠﻔﻦ33271 ﻣﻌﺎوﻧﺖ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﯾﺰی و ﻧﻈﺎرت راﻫﺒﺮدی رﯾﯿﺲ ﺟﻤﻬﻮر، اﻣﻮر ﻧﻈﺎم ﻓﻨﯽ Email: web: أ ﺑﺴﻤﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﭘﯿﺸﮕﻔﺘﺎر اﺳﺘﻔﺎد ه ﻏﯿﺮﻣﻨﻄﻘﯽ اﻧﺴﺎن از ﺳﺮزﻣﯿﻦ در ﺑﺴﯿﺎری از ﻧﻘﺎط دﻧﯿﺎ ﮐﻪ ﻣﻨﺠﺮ ﺑﻪ ﻧﺎﺑﻮدی ﭘﺘﺎﻧﺴﯿﻞ ﻫﺎی ﻃﺒﯿﻌﯽ و ﻣﻨـﺎﺑﻊ ﻣﻮﺟـﻮد در آن ﺷـﺪه دﯾﮕﺮ ﺟﺎی ﺷﮑﯽ ﺑﺎﻗﯽ ﻧﻤﯽ ﮔﺬارد ﮐﻪ ﻧﺎﯾﻞ ﺷﺪن ﺑﻪ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﭘﺎﯾﺪار، ﻣﺴﺘﻠﺰم اﺟﺮای اﻧﻮاع ﻫﺎ ﻃﺮح ی ﺗﻮﺳﻌﻪ و ﺑﻬﺮه ﺑـﺮداری از ﻣﻨـﺎﺑﻊ ﻃﺒﯿﻌـﯽ ﮐﺸﻮر ﺑﺮاﺳﺎس ﺗﻮان ﺑﺎﻟﻘﻮه ﻣﻨﺎﺑﻊ و ﻇﺮﻓﯿﺖ ﻗﺎﺑﻞ ﺗﺤﻤﻞ ﻣﺤﯿﻂ زﯾﺴﺖ اﺳﺖ . ﺗﻌﯿﯿﻦ ﺗﻮان ﺑﺎﻟﻘﻮه و ﺗﺨﺼﯿﺺ ﮐﺎرﺑﺮی ﻫﺎی ﻣﺘﻨﺎﺳﺐ ﺑﺎ ﺗﻮان روﺷﯽ اﺳﺖ ﮐﻪ ﻣﯽ ﺗﻮاﻧﺪ ﻣﯿﺎن ﺗﻮان ﻃﺒﯿﻌﯽ ﻣﺤﯿﻂ، ﻧﯿﺎز ﺟﻮاﻣﻊ و ﮐﺎرﺑﺮی ﻫﺎ و ﻓﻌﺎﻟﯿﺖ ﻫﺎی اﻧﺴﺎن در ﻓﻀﺎ ﯾﮏ راﺑﻄ ﻪ ﻣﻨﻄﻘﯽ و ﯾﮏ ﺳﺎزﮔﺎری ﭘﺎﯾﺪار ﺑ ﻪ وﺟﻮد آورد . ارزﯾﺎﺑﯽ ﺗﻮان اﺑﺰاری ﺑﺮای ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﯾﺰی راﻫﺒﺮدی اﺳﺘﻔﺎده از ﺳﺮزﻣﯿﻦ اﺳﺖ . اﺳﺘﻔﺎده ای ﻫﻢ ﮐﻪ اﻧﺴﺎن ﻣﯽ ﺗﻮاﻧﺪ از ﺳﺮزﻣﯿﻦ ﺑﻪ ﻋﻤﻞ آورد ﻫﻤﺎن ﮐﺎرﺑﺮی ﻫﺎﯾﯽ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﮐﻪ وﯾﮋﮔﯽ ﻫﺎی ﺑﻮم ﺷﻨﺎﺧﺘﯽ ﺳﺮزﻣﯿﻦ دﯾﮑﺘﻪ ﻣﯽ ﮐﻨﻨﺪ و ﺑﻬ ﺮه ﺑﺮداری از ﺳﺮزﻣﯿﻦ ﺑﻪ اﻧﺪاز ه ﺗﻮان ﯾﺎ ﭘﺘﺎﻧﺴﯿﻞ ﺗﻮﻟﯿﺪی ﺑﻪ اﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ اﺳﺖ ﮐﻪ ﻧﻮع اﺳﺘﻔﺎده از ﺳﺮزﻣﯿﻦ ﯾﺎ ﮐﺎرﺑﺮی ﻫﺎ، ﻣﺘﻨﺎﺳﺐ ﺑﺎ اﺳﺘﻌﺪاد ﻃﺒﯿﻌﯽ و وﯾﮋﮔﯽ ﻫﺎی ﻃﺒﯿﻌﯽ ﯾﺎ اﮐﻮﻟﻮژﯾﮑﯽ آن ﺑﺎﺷﺪ . زﯾﺮا ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻫﻤﻮاره در ﺑﺴﺘﺮی ﺑﻪ ﻧﺎم ﻣﺤﯿﻂ ﺻﻮرت ﻣﯽ ﮔﯿﺮد و ﭼﻨﺎن ﭼﻪ اﯾﻦ ﺑﺴﺘﺮ ﺗﻮان و ﻇﺮﻓﯿﺖ ﭘﺬﯾﺮش ﺗﻮﺳﻌﻪ را ﻧﺪاﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ ﺑﻪ ﻧﺎﺑﻮدی ﻣﺤﯿﻂ زﯾﺴﺖ و ﻧﺎﮐﺎرآﻣﺪی ﻃﺮح ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﺠﺮ ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ . ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ اﻫﻤﯿﺖ ﻣﺒﺤﺚ ﻓﻮق، اﻣﻮر آب وزارت ﻧﯿﺮو در ﻗﺎﻟﺐ ﻃﺮح ﺗﻬﯿﻪ ﺿﻮاﺑﻂ و ﻣﻌﯿﺎرﻫﺎی ﻓﻨﯽ ﺻﻨﻌﺖ آب ﮐﺸﻮر، ﺗﻬﯿﻪ ﻧﺸﺮﯾﻪ » راﻫﻨﻤﺎی ﭘﻬﻨﻪ ﺑﻨﺪی ﺗﻮان اﮐﻮﻟﻮژﯾﮏ ﺑﻪ ﻣ ﻨﻈﻮر اﺳﺘﻘﺮار ﻃﺮح ﻫﺎی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب « را ﺑﺎ ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﯽ اﻣﻮر ﻧﻈﺎم ﻓﻨﯽ ﻣﻌﺎوﻧﺖ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﯾﺰی و ﻧﻈﺎرت راﻫﺒﺮدی رﯾﯿﺲ ﺟﻤﻬﻮر در دﺳﺘﻮر ﮐﺎر ﻗﺮار داد و ﭘﺲ از ﺗﻬﯿﻪ، آن را ﺑﺮای ﺗﺎﯾﯿﺪ و اﺑﻼغ ﺑﻪ ﻋﻮاﻣﻞ ذﯾﻨﻔﻊ ﻧﻈﺎم ﻓﻨﯽ اﺟﺮاﯾﯽ ﮐﺸﻮر ﺑﻪ اﯾﻦ ﻣﻌﺎوﻧﺖ ارﺳﺎل ﻧﻤﻮد ﮐﻪ ﭘﺲ از ﺑﺮرﺳﯽ، ﺑﺮاﺳﺎس ﻣﺎده 23 ﻗﺎﻧﻮن ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ و ﺑﻮدﺟﻪ آﯾﯿﻦ ﻧﺎﻣﻪ اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎی اﺟﺮاﯾﯽ ﻣﺼﻮب ﻫﯿﺎت ﻣﺤﺘﺮم وزﯾﺮان و ﻃﺒﻖ ﻧﻈﺎم ﻓﻨﯽ اﺟﺮاﯾﯽ ﮐﺸﻮر ) ﻣﺼﻮب ﺷﻤﺎره 42339 /ت33497 ه ﻣﻮرخ 20 /4/ 1385 ﻫﯿﺎت ﻣﺤﺘﺮم وزﯾﺮان ( ﺗﺼﻮﯾﺐ و اﺑﻼغ ﮔﺮدﯾﺪ . راﻫﻨﻤﺎی ﺣﺎﺿﺮ ﺑﺮ اﺳﺎس ﻣﺪل ارزﯾﺎﺑﯽ ﺗﻮان اﮐﻮﻟﻮژﯾﮏ ﺑﺮای اﺳﺘﻘﺮار ﻃﺮح ﻫﺎی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﺗﻬ ﯿ ﻪ ﮔﺮد ﯾ ﺪه اﺳـﺖ و ی دارا ﻂ ﯾﺷـﺮا ﻣﯽﺮ ﯾز ﺑﺎﺷﺪ : - اﻣﮑﺎن ﺗﺼﻤ ﯿﻢ ﮔﯿﺮی در ﻣﻮرد ﺗﻮان اﮐﻮﻟﻮژﯾﮏ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر اﺳﺘﻘﺮار ﻃﺮح ﻫﺎی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب را ﺑﻪ ﺻـﻮرﺗﯽ ﻣﯿﺴـﺮ ﻣـﯽ ﮐﻨـﺪ ﮐـﻪ ﺣﺪاﮐﺜﺮ ﭘﺎ یﺪارﯾ و ﺣﺪاﻗﻞ ﻋﻮارض ﻣﻨﻔ ﯿﻣﺤ یﺑﺮا ﯽ ﯾﻂ ز ﺴﺖ و اﮐﻮﺳﯿﺴﺘﻢ ﻫﺎی ﯽ آﺑ و ﺧﺸﮑ ﯽ وﺟﻮد داﺷﺘﻪ ﺑ ﺎﺷﺪ . - ﺑﺎ ﺧﺼﻮﺻ ﯿ ﺎت ﻣﻮﺟﻮد ﮐﺸﻮر از ﻧﻈﺮ دﺳﺘﺮﺳ ﯽ ﺑﻪ داده، ﺗﺨﺼﺺ ، ﺑﻮدﺟﻪ ﻣﺎﻟ ﯽ و زﻣﺎﻧ ﯽ ﻫﻤﺎﻫﻨﮕ دارد ﯽ . ﺑـﻪ ﺑ ﯾد ﯽﺎﻧﯿـ ﮕـﺮ ﻓﻘـﻂ ﺑﺮاﺳﺎس ﻧﯿ ﺎزﻫﺎ ی ﻻزم و ﮐﺎﻓ ﯽ ﺑﻪ داده و ﺗﺨﺼﺺ ، ﺑﺎ ﺣﺪاﻗﻞ ﭘ ﯽﺪﮔﯿﭽﯿ ﻗﺎﺑﻞ اﺳﺘﻔﺎده اﺳﺖ . ﺑﺪﯾﻦ وﺳﯿﻠﻪ ﻣﻌﺎوﻧﺖ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﯾﺰی و ﻧﻈﺎرت راﻫﺒﺮدی رﯾﯿﺲ ﺟﻤﻬﻮر از ﺗﻼش و ﺟﺪﯾﺖ رﯾﯿﺲ اﻣﻮر ﻧﻈـﺎم ﻓﻨـﯽ ﺟﻨـﺎب آﻗـﺎی ﻣﻬﻨـﺪس ﻏﻼﻣﺤﺴﯿﻦ ﺣﻤﺰه ﻣﺼﻄﻔﻮی و ﮐﺎرﺷﻨﺎﺳﺎن ﻣﺤﺘﺮم اﻣﻮر ﻧﻈﺎم ﻓﻨﯽ و ﻧﻤﺎﯾﻨﺪه ﻣﺠﺮی ﻣﺤﺘﺮم ﻃﺮح ﺗﻬﯿﻪ ﺿﻮاﺑﻂ و ﻣﻌﯿﺎرﻫﺎی ﻓﻨـﯽ ﺻـﻨﻌﺖ ب آب ﮐﺸﻮر وزارت ﻧﯿﺮو، ﺟﻨﺎب آﻗﺎی ﻣﻬﻨﺪس ﻣﺤﻤﺪ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﻧﯿﺎ ﻣﻘﺪم و ﻣﺘﺨﺼﺼﺎ ن ﻫﻤﮑﺎر در اﻣﺮ ﺗﻬﯿﻪ و ﻧﻬﺎﯾﯽ ﻧﻤﻮدن اﯾﻦ ﻧﺸـﺮﯾﻪ، ﺗﺸـﮑﺮ و ﻗﺪرداﻧﯽ ﻣﯽ ﻧﻤﺎﯾﺪ از اﯾﺰد ﻣﻨﺎن ﺗﻮﻓﯿﻖ روزاﻓﺰون آﻧﺎن را آرزوﻣﻨﺪ ﻣﯽ ﺑﺎﺷﺪ . اﻣﯿﺪ اﺳﺖ ﻣﺘﺨﺼﺼﺎن و ﮐﺎرﺷﻨﺎﺳﺎن ﺑﺎ اﺑﺮاز ﻧﻈﺮات ﺧﻮد درﺧﺼﻮص اﯾﻦ ﻧﺸﺮﯾﻪ ﻣﺎ را در اﺻﻼﺣﺎت ﺑﻌﺪی ﯾﺎری ﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ . ﻣﻌﺎون ﻧﻈﺎرت راﻫﺒﺮدی زﻣﺴﺘﺎن 1391 ت ﺗﻬﯿﻪ و ﮐﻨﺘﺮل راﻫﻨﻤﺎی ﭘﻬﻨﻪ ﺑﻨﺪی ﺗﻮان اﮐﻮﻟﻮژﯾﮏ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر اﺳﺘﻘﺮار ﻃﺮح ﻫﺎی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ) ﻧﺸﺮﯾﻪ ﺷﻤﺎره 575 ( ﻣﺠﺮی : ﻣﻌﺎوﻧﺖ ﭘﮋوﻫﺸ ﯽ داﻧﺸﮕﺎه ﺗﻬﺮان ﻣﻮﻟﻒ اﺻﻠﯽ : ﻣﺠﯿﺪ ﻣﺨﺪوم ﻓﺮﺧﻨﺪه داﻧﺸﮕﺎه ﺗﻬﺮان دﮐﺘﺮای ارزﯾﺎﺑﯽ ﻣﺤﯿﻂ زﯾﺴﺖ اﻋﻀﺎی ﮔﺮوه ﺗﻬﯿﻪ ﮐﻨﻨﺪه : ﺿﯿﺎءاﻟﺪﯾﻦ اﻟﻤﺎﺳﯽ ﻣﻌﺎوﻧﺖ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﯾﺰی و ﻧﻈـﺎرت راﻫﺒـﺮدی رﯾﯿﺲ ﺟﻤﻬﻮر دﮐﺘﺮای ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﯾﺰی و ﻣﺪﯾﺮﯾﺖ ﻣﺤﯿﻂ زﯾﺴﺖ ﺟﻮاد ﺟﻮزاﯾﯽ ﺳﺎزﻣﺎن ﺣﻔﺎﻇﺖ ﻣﺤﯿﻂ زﯾﺴﺖ ﻓﻮق ﻟﯿﺴﺎﻧﺲ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﯾﺰی و ﻣﺪﯾﺮﯾﺖ ﻣﺤﯿﻂ زﯾﺴﺖ رﺿﺎ ﭼﻠﺒﯿﺎﻧﻠﻮ ﺳﺎزﻣﺎن ﺣﻔﺎﻇﺖ ﻣﺤﯿﻂ زﯾﺴﺖ دﮐﺘﺮای ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﯾﺰی و ﻣﺪﯾﺮﯾﺖ ﻣﺤﯿﻂ زﯾﺴﺖ ﺣﻤﯿﺪ ﺣﺴﯿﻨﯽ ﻣﻬﻨﺪﺳﯿﻦ ﻣﺸﺎور ﭘﺎرس آﻣﺎﯾﺶ ﻓﻮق ﻟﯿﺴﺎﻧﺲ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﯾﺰی و ﻣﺪﯾﺮﯾﺖ ﻣﺤﯿﻂ زﯾﺴﺖ ﺳﺎﺣﻞ رﺷﯿﺪ ﻧﺪﯾﻤﯽ ﻣﻬﻨﺪﺳ ﺎن ﻣﺸﺎور ﻓﺮﻧﻬﺎد ﻓﻮق ﻟﯿﺴﺎﻧﺲ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﯾﺰی و ﻣﺪﯾﺮﯾﺖ ﻣﺤﯿﻂ زﯾﺴﺖ ﻧﻐﻤﻪ ﻣﺒﺮﻗﻌﯽ داﻧﺸﮕﺎه ﺷﻬﯿﺪ ﺑﻬﺸﺘﯽ دﮐﺘﺮای ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﯾﺰی و ﻣﺪﯾﺮﯾﺖ ﻣﺤﯿﻂ زﯾﺴﺖ ﻣﺠﯿﺪ ﻣﺨﺪوم ﻓﺮﺧﻨﺪه داﻧﺸﮕﺎه ﺗﻬﺮان دﮐﺘﺮای ارزﯾﺎﺑﯽ ﻣﺤﯿﻂ زﯾﺴﺖ ﺳﻌﯿﺪه ﻧﺠﻤﯽ زاده داﻧﺸﮕﺎه ﺗﻬﺮان ﻓﻮق ﻟﯿﺴﺎﻧﺲ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﯾﺰی و ﻣﺪﯾﺮﯾﺖ ﻣﺤﯿﻂ زﯾﺴﺖ ﻣﻬﺮداد ﻧﻈﺮﯾﻬﺎ داﻧﺸﮕﺎه ﺗﻬﺮان دﮐﺘﺮای ﻋﻤﺮان- ﻫﯿﺪروﻟﯿﮏ اﺣﻤﺪرﺿﺎ ﯾﺎوری داﻧﺸﮕﺎه ﺗﻬﺮان دﮐﺘﺮای آﻣﺎﯾﺶ ﻣﻨﺎﻃﻖ ﮐﻮﻫﺴﺘﺎﻧﯽ اﻋﻀﺎی ﮔﺮوه ﻧﻈﺎرت : ﺑﻬﺮوز دﻫﺰاد داﻧﺸﮕﺎه ﺷﻬﯿﺪ ﺑﻬﺸﺘﯽ دﮐﺘﺮای اﮐﻮﻟﻮژی آب ﻫﺎی داﺧﻠﯽ ﻣﻬﯿﻦ ﮐﺎﻇﻢ زاده ﻃــﺮح ﺗﻬﯿــﻪ ﺿــﻮاﺑﻂ و ﻣﻌﯿﺎرﻫــﺎی ﻓﻨــﯽ ﺻﻨﻌﺖ آب ﮐﺸﻮر- وزارت ﻧﯿﺮو ﻟﯿﺴﺎﻧﺲ ﻣﻬﻨﺪﺳﯽ راه و ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن ﻣﺤﻤﺪ ﻣﺤﻤﺪی داﻧﺸﮕﺎه ﺟﺎﻣﻊ ﻋﻠﻤﯽ ﮐﺎرﺑﺮدی دﮐﺘﺮای ارزﯾﺎﺑﯽ و آﻣﺎﯾﺶ ﻣﺤﯿﻂ زﯾﺴﺖ اﻋﻀﺎی ﮔﺮوه ﺗﺎﯾﯿﺪ ﮐﻨﻨﺪه ) ﮐﻤﯿﺘﻪ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻣﺤﯿﻂ زﯾﺴﺖ ﻃﺮح ﺗﻬﯿﻪ ﺿﻮاﺑﻂ و ﻣﻌﯿﺎرﻫﺎی ﻓﻨﯽ ﺻﻨﻌﺖ آب ﮐﺸﻮر (: ﮐﺎﻣﺮان اﺳﻤﺎﻋﯿﻠﯽ ﺷﺮﮐﺖ ﻣﻬﻨﺪﺳﯽ آب و ﻓﺎﺿﻼب ﮐﺸﻮر ﻓﻮق ﻟﯿﺴﺎﻧﺲ ﻣﻬﻨﺪﺳﯽ ﻋﻤﺮان - ﻣﺤﯿﻂ زﯾﺴﺖ ﻋﺎﻟﯿﻪ ﺛﺎﺑﺖ رﻓﺘﺎر ﮐﺎرﺷﻨﺎس آزاد دﮐﺘﺮای ﻋﻠﻮم ﻣﺤﯿﻂ زﯾﺴﺖ ﻣﺤﻤﺪﻋﻠﯽ ﺣﺎﻣﺪی ﺷﺮﮐﺖ ﻣﻬﻨﺪﺳﯿﻦ ﻣﺸﺎور روﯾﺎن دﮐﺘﺮای ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﯾﺰی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﻄﻘﻪ ای ﺟﻮاد ﺣﺴﻦ ﻧﮋاد ﺷﺮﮐﺖ ﻣﺪﯾﺮﯾﺖ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب اﯾﺮان ﻓﻮق ﻟﯿﺴﺎﻧﺲ ﻣﺪﯾﺮﯾﺖ ﻣﺤﯿﻂ زﯾﺴﺖ ﺑﻬﺮوز دﻫﺰاد داﻧﺸﮕﺎه ﺷﻬﯿﺪ ﺑﻬﺸﺘﯽ دﮐﺘﺮای اﮐﻮﻟﻮژی آب ﻫﺎی داﺧﻠﯽ ﻧﺎدﯾﺎ روﺳﺘﺎﯾﯽ ﺳﺎزﻣﺎن ﺣﻔﺎﻇﺖ ﻣﺤﯿﻂ زﺳﺖ ﻓﻮق ﻟﯿﺴﺎﻧﺲ ﻣﻬﻨﺪﺳﯽ ﺷﯿﻤﯽ ﻣﻬﯿﻦ ﮐﺎﻇﻢ زاده ﻃــﺮح ﺗﻬﯿــﻪ ﺿــﻮاﺑﻂ و ﻣﻌﯿﺎرﻫــﺎی ﻓﻨــﯽ ﺻﻨﻌﺖ آب ﮐﺸﻮر- وزارت ﻧﯿﺮو ﻟﯿﺴﺎﻧﺲ ﻣﻬﻨﺪﺳﯽ راه و ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن ث ﻣﺤﻤﺪ ﻣﺤﻤﺪی داﻧﺸﮕﺎه ﺟﺎﻣﻊ ﻋﻠﻤﯽ ﮐﺎرﺑﺮدی دﮐﺘﺮای ارزﯾﺎﺑﯽ و آﻣﺎﯾﺶ ﻣﺤﯿﻂ زﯾﺴﺖ ﺳﯿﺪرﺿﺎ ﯾﻌﻘﻮﺑﯽ ﺷﺮﮐﺖ اﻧﺪﯾﺸﻪ زﻻل ﻓﻮق ﻟﯿﺴﺎﻧﺲ ﻣﻬﻨﺪﺳﯽ ﻣﺤﯿﻂ زﯾﺴﺖ اﻋﻀﺎی ﮔﺮوه ﻫﺪاﯾﺖ و راﻫﺒﺮ ی ﭘﺮوژه : ﺧﺸﺎﯾﺎر اﺳﻔﻨﺪﯾﺎری رﯾﯿﺲ ﮔﺮوه اﻣﻮر ﻧﻈﺎم ﻓﻨﯽ ﻓﺮزاﻧﻪ آﻗﺎرﻣﻀﺎﻧﻌﻠﯽ رﯾﯿﺲ ﮔﺮوه اﻣﻮر ﻧﻈﺎم ﻓﻨﯽ ﺳﺎﻧﺎز ﺳﺮاﻓﺮاز ﮐﺎرﺷﻨﺎس ﻣﻨﺎﺑﻊ آب اﻣﻮر ﻧﻈﺎم ﻓﻨﯽ ج ﻓﻬﺮﺳﺖ ﻣﻄﺎﻟﺐ ﻋﻨﻮان ﺻﻔﺤﻪ ﻣﻘﺪﻣﻪ 1 ﻓﺼﻞ اول - ﮐﻠﯿﺎت 3 1 -1 - ﺿﺮورت ﻫﺎ و اﻫﺪاف 5 1 -1 - 1 - اﻫﺪاف ارزﯾﺎﺑﯽ ﺗﻮان اﮐﻮﻟﻮژﯾﮏ 5 1 -1 - 2 - اﻫﺪاف و ﺿﺮورت ﭘﻬﻨﻪ ﺑﻨﺪی ﺗﻮان اﮐﻮﻟﻮژﯾﮏ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر اﺳﺘﻘﺮار ﻃﺮح ﻫﺎی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب 5 ﻓﺼﻞ دوم - روش ﺷﻨﺎﺳﯽ 9 2 -1 - ﮐﻠﯿﺎت 11 ﻓﺼﻞ3 - ﻣﺪل و ﻫﺎ روش ﻫﺎی ﺗﺠﺰ ﯾﻪ و ﺗﺤﻠ ﯿ ﯽﺎﺑﯾ ارز ﻞ و ﺗﻮان و ﻣﻘﺎ ﯾ ﺴﻪ آﻧﻬﺎ 13 3 -1 - ﺗﺎرﯾﺨﭽﻪ ارزﯾﺎﺑﯽ ﺗﻮان اﮐﻮﻟﻮژﯾﮏ در اﯾﺮان 15 3 -2 - ﻣﺪل ﻫﺎ و روش ﻫﺎی ارزﯾﺎﺑﯽ ﺗﻮان در اﯾﺮان و ﺟﻬﺎن 15 3 -2 - 1 - روش ﺗﻨﺎﺳﺐ ﺑﺮاﺳﺎس ﻣﺤﺪودﯾﺖ ﻫﺎی ﺧﺎک )FAO ( 16 3 -2 - 2 - روش ﺟﺴﺘﺎﻟﺖ 17 3 -2 - 3 - روش ﭘﺎراﻣﺘﺮﯾﮏ 17 3 -2 - 4 - روش ﺳﯿﺴﺘﻤﯿﮏ 17 3 -2 - 5 - روش ﭘﺎراﻣﺘﺮﯾﮏ ﻣﺒﺘﻨﯽ ﺑﺮ ﺗﻠﻔﯿﻖ ﺑﻬﯿﻨﻪ 18 3 -2 - 6 - روش ﺳﯿﻤﺎی ﺳﺮزﻣﯿﻦ 18 3 -3 - ﻣﻘﺎﯾﺴﻪ ﮐﻠﯽ روش ﻫﺎی ارزﯾﺎﺑﯽ 19 3 -4 - ﺟﻤﻊ ﺑﻨﺪی و اراﺋﻪ روش ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺑﺮای اﻧﺠﺎم ﻃﺮح ﻣﻄﺎﻟﻌﺎﺗﯽ 20 3 -4 - 1 - وﯾﮋﮔﯽ ﻫﺎی ﺳﺎﺧﺘﺎری اﯾﺮان 20 3 -4 - 2 - ﭘﯿﺸﻨﻬﺎد ﺑﻬﺘﺮﯾﻦ روش ارزﯾﺎﺑﯽ ﺗﻮان اﮐﻮﻟﻮژﯾﮏ 21 3 -5 - روش ﻫﺎی وزن دﻫﯽ و ﻃﺒﻘﻪ ﺑﻨﺪی 21 ﻓﺼﻞ ﭼﻬﺎرم - ﻃﺒﻘﻪ ﺑﻨﺪی ﻃﺮح ﻫﺎی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب 23 4 -1 - ﮐﻠﯿﺎت 25 4 -2 - ﺗﻌﯿﯿﻦ اﻧﻮاع اﺻﻠﯽ ﻃﺮح ﻫﺎی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب 25 4 -2 - 1 - ﻃﺮح ﻫﺎی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﺳﻄﺤﯽ 25 4 -2 - 2 - ﻃﺮح ﻫﺎی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب زﯾﺮزﻣﯿﻨﯽ 29 4 -2 - 3 - ﻃﺮح ﻫﺎی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﻏﯿﺮﻣﺘﻌﺎرف 29 ﻓﺼﻞ ﭘﻨﺠﻢ - ﺷﻨﺎﺳﺎﯾﯽ و ﻟﺤﺎظ ﻋﻮاﻣﻞ ﻣﺤﯿﻂ زﯾﺴﺖ 31 5 -1 - ﮐﻠﯿﺎت 33 ح ﻓﻬﺮﺳﺖ ﻣﻄﺎﻟﺐ ﻋﻨﻮان ﺻﻔﺤﻪ 5 -2 - ﭘﻬﻨﻪ ﺑﻨﺪی ﻓﻼت اﯾﺮان 33 5 -2 - 1 - ﺿﺮورت ﭘﻬﻨﻪ ﺑﻨﺪی 33 5 -2 - 2 - ﻋﻮاﻣﻞ وﭘﺎراﻣﺘﺮﻫﺎی ﻣﻬﻢ در ﺗﻔﮑﯿﮏ ﭘﻬﻨﻪ ﻫﺎی ﻣﻄﺎﻟﻌﺎﺗﯽ 34 5 -2 - 3 - ﻋﻮاﻣﻞ و ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫﺎی اﮐﻮﻟﻮژﯾﮏ و ﺷﺮاﯾﻂ زﯾﺴﺘﯽ ﻣﻬﻢ در ﭘﻬﻨﻪ ﺑﻨﺪی 35 5 -3 - ﻣﺪل ﻣﻔﻬﻮﻣﯽ ) ﻧﻈﺮی ( ﺗﻮان اﮐﻮﻟﻮژﯾﮏ و ﻋﻮارض ﺑﺎﻟﻘﻮه ﻧﺎﺷﯽ ازاﺟﺮای ﻃﺮح 42 5 -4 - ﺗﻠﻔﯿﻖ داده ﻫﺎی ﻣﺪل ﭘﻬﻨﻪ ﺑﻨﺪی و ﻣﺪل ﻣﻔﻬﻮﻣﯽ 43 5 -5 - ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫﺎی ﻧﻬﺎﯾﯽ ﺑﯿﻮﻓﯿﺰﯾﮑﯽ ﺗﻮان اﮐﻮﻟﻮژﯾﮑﯽ 43 ﻓﺼﻞ ﺷﺸﻢ- رده ﺑﻨﺪی ﻋﻮاﻣﻞ ﻣﺤﯿﻂ زﯾﺴﺘﯽ ) ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫﺎی ﻣﺪل ( 45 6 -1 - اﻗﻠﯿﻢ 47 6 -1 - 1 - در ﺳﻄﺢ ﺳﯿﻤﺎی ﺳﺮزﻣﯿﻦ 47 6 -1 - 2 - در ﺳﻄﺢ اﮐﻮﺳﯿﺴﺘﻢ 49 6 -2 - ارﺗﻔﺎع 50 6 -2 - 1 - اﻫﻤﯿﺖ ارﺗﻔﺎع در ﻃﺮح ﻫﺎی ﺗﻮﺳﻌﻪ و ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری از ﻣﻨﺎﺑﻊ آب 50 6 -2 - 2 - ﺗﻐﯿﯿﺮ در ارﺗﻔﺎع و وﯾﮋﮔﯽ ﻫﺎی ﻣﻮرﻓﻮﮐﻠﯿﻤﺎ و ﻣﻮرﻓﻮدﯾﻨﺎﻣﯿﮏ 51 6 -3 - ﻫﯿﺪروﻟﻮژی 55 6 -4 - ﺳﻨﮓ ﺑﺴﺘﺮ 55 6 -4 - 1 - ﻓﺮﺳﺎﯾﺶ ﭘﺬﯾﺮی ﺳﻨﮓ ﺑﺴﺘﺮ 56 6 -4 - 2 - ﻧﻔﻮذﭘﺬﯾﺮی ﺳﻨﮓ ﺑﺴﺘﺮ 56 6 -4 - 3 - ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﺳﻨﮓ ﺑﺮای ﻓﻮﻧﺪاﺳﯿﻮن 57 6 - 4 - 4 - ﺗﻮان ﺳﻨﮓ ﺑﺴﺘﺮ ﺑﺮای ﺗﺴﻄﯿﺢ و ﺟﺎده ﺳﺎزی ﺑﺎ در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻦ ﻧﯿﺎزﻣﻨﺪی ﻫﺎی ﺧﻮد ﻃﺮح و ﻃـﺮح ﻫـﺎی ﺗﻮﺳـﻌﻪ آﺗﯽ ﭘﯿﺮاﻣﻮن 58 6 -5 - ﻧﻔﻮذﭘﺬﯾﺮی ﺧﺎک و ﺳﻄﺢ زﻣﯿﻦ 59 6 -6 - ﺳﺎﻧﺤﻪ ﺧﯿﺰی و ﺧﻄﺮ ﻧﺴﺒﯽ زﻣﯿﻦ ﻟﺮزه 60 6 - 7 - ارزش ﻫﺎ و ﺣﺴﺎﺳﯿﺖ ﻫﺎی زﯾﺴﺘﯽ- ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ 61 6 - 8 - ﺗﻮﺳﻌﻪ ﯾﺎﻓﺘﮕﯽ، ﻧﻮع ﮐﺎرﺑﺮی اراﺿﯽ و ﮐﺎرﺑﺮی ﻫﺎی ﺣﺴﺎس 62 6 -8 - 1 - ﻣﺪل ﺗﻌﯿﯿﻦ درﺟﻪ ﺳﺎزﮔﺎری ﺑﯿﻦ ﮐﺎرﺑﺮی ﻫﺎ 63 ﻓﺼﻞ ﻫﻔﺘﻢ- ﺗﺠﺰﯾﻪ و ﺗﺤﻠﯿﻞ و ﻃﺒﻘﻪ ﺑﻨﺪی ﻋﻮاﻣﻞ ﻣﺨﺘﻠﻒ در ﭘﻬﻨـﻪ ﺑﻨـﺪی ﺗـﻮان اﮐﻮﻟﻮژﯾـﮏ ﺑـﻪ ﻣﻨﻈـﻮر اﺳـﺘﻘﺮار ﻃﺮح ﻫﺎی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب 65 7 -1 - اﻗﻠﯿﻢ 67 خ ﻓﻬﺮﺳﺖ ﻣﻄﺎﻟﺐ ﻋﻨﻮان ﺻﻔﺤﻪ 7 -2 - ارﺗﻔﺎع 67 7 -3 - ﺳﻨﮓ ﺑﺴﺘﺮ 68 7 -3 - 1 - ﻣﻘﺎوﻣﺖ در ﺑﺮاﺑﺮ ﻓﺮﺳﺎﯾﺶ و ﻟﻐﺰش ﺳﻨﮓ ﺑﺴﺘﺮ 68 7 -3 - 2 - ﻧﻔﻮذﭘﺬﯾﺮی ﺳﻨﮓ ﺑﺴﺘﺮ 68 7 -3 - 3 - ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﺳﻨﮓ ﺑﺮای ﻓﻮﻧﺪاﺳﯿﻮن 69 7 -3 - 4 - ﺗﻮان ﺗﺴﻄﯿﺢ و ﺟﺎده ﺳﺎزی ﺑﺎ در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻦ ﻧﯿﺎزﻣﻨﺪﻫﺎی ﺧﻮد ﻃﺮح و ﻃﺮح ﻫﺎی ﺗﻮﺳﻌﻪ آﺗﯽ ﭘﯿﺮاﻣﻮن 69 7 -4 - ﭘﻮﺷﺶ اراﺿﯽ و ﻧﻔﻮذﭘﺬﯾﺮی ﺳﻄﺢ زﻣﯿﻦ 69 7 -5 - ارزش ﻫﺎ وﺣﺴﺎﺳﯿﺖ ﻫﺎی زﯾﺴﺘﯽ- ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ 70 7 -6 - ﺗﻮﺳﻌﻪ ﯾﺎﻓﺘﮕﯽ، ﻧﻮع ﮐﺎرﺑﺮی اراﺿﯽ و ﮐﺎرﺑﺮی ﻫﺎی ﺣﺴﺎس 70 ﻓﺼﻞ ﻫﺸﺘﻢ - ارزﯾﺎﺑﯽ و ﻃﺒﻘﻪ ﺑﻨﺪی ﺗﻮان اﮐﻮﻟﻮژﯾﮑﯽ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر اﺳﺘﻘﺮار ﻃﺮح ﻫﺎی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب 73 8 -1 - ﮐﻠﯿﺎت 75 ﻓﺼﻞ ﻧﻬﻢ - ﻣﺪل اﮐﻮﻟﻮژﯾﮑﯽ ﻃﺮح ﻫﺎی ﺗﻮﺳﻌﻪ و ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری از ﻣﻨﺎﺑﻊ آب 77 9 -1 - ﻃﺒﻘﻪ ﺑﻨﺪی ﺗﻮان اﮐﻮﻟﻮژﯾﮏ 79 9 -2 - راﻫﻨﻤﺎ ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﻣﺪل 81 9 -3 - دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ اﺳﺘﻔﺎده از ﻣﺪل 87 9 -3 - 1 - روش اﺳﺘﻔﺎده از ﻣﺪل ﻫﺎی ﮐﯿﻔﯽ ارزﯾﺎﺑﯽ ﺗﻮان اﮐﻮﻟﻮژﯾﮏ 87 9 -3 - 2 - روش اﺳﺘﻔﺎده از ﻣﺪل ﻫﺎی ﮐﻤﯽ ارزﯾﺎﺑﯽ ﺗﻮان 87 9 -3 - 3 - ﻣﺜﺎﻟﯽ از ﮐﺎرﺑﺮد ﻣﺪل ﮐﻤﯽ ارزﯾﺎﺑﯽ ﺗﻮان اﮐﻮﻟﻮژﯾﮏ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر اﺳﺘﻘﺮار ﻃﺮح ﻫﺎی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب 89 ﭘﯿﻮﺳﺖ1 - واژه ﻧﺎﻣﻪ 93 ﭘﯿﻮﺳﺖ2 - ﻓﻬﺮﺳﺖ ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫﺎی اﻗﻠﯿﻤﯽ ﻣﻮﺛﺮ در اﺳﺘﻘﺮار ﻃﺮح ﻫﺎی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب 97 ﭘﯿﻮﺳﺖ3 - ﻣﺜﺎل ﯽﻫﺎﯾ از ﮐﺎرﺑﺮد ﻣﺪل ﮐﻤﯽ ﭘﻬﻨﻪ ﺑﻨﺪی ﺗﻮان اﮐﻮﻟﻮژﯾﮏ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر اﺳﺘﻘﺮار ﻃﺮح ﻫﺎی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب 101 ﻣﻨﺎﺑﻊ و ﻣﺮاﺟﻊ 121 ﻓﻬﺮﺳﺖ ﺷﮑﻞ ﻫﺎ ﻋﻨﻮان ﺻﻔﺤﻪ ﺷﮑﻞ6 -1 - ﻧﻘﺸﻪ ﻃﺒﻘﻪ ﺑﻨﺪی اﻗﻠﯿﻤﯽ اﯾﺮان 49 ﺷﮑﻞ6 -2 - ﻧﻘﺸﻪ ﭘﻬﻨﻪ ﺑﻨﺪی ﺧﻄﺮ ﻧﺴﺒﯽ زﻣﯿﻦ ﻟﺮزه در اﯾﺮان 61 د ﻓﻬﺮﺳﺖ ﺟﺪول ﻫﺎ ﻋﻨﻮان ﺻﻔﺤﻪ ﺟﺪول5 - 1 - ﭘﻬﻨﻪ ﻫﺎی اوﻟﯿﻪ 36 ﺟﺪول5 - 2 - وﯾﮋﮔﯽ ﻫﺎی ﭘﻬﻨﻪ ﻫﺎی اﮐﻮﻟﻮژﯾﮏ 40 ﺟﺪول5 - 3 - ﻓﻬﺮﺳﺖ ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫﺎی ارزﯾﺎﺑﯽ ﺗﻮان ﺑﺎﻟﻘﻮه ﺑﺮای ﻃﺮح ﻫﺎی ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری ا ز ﻣﻨﺎﺑﻊ آب در دو ﻣﻘﯿﺎس ﯾﺎ ﺳﻄﺢ ﺗﻔﺼـﯿﻞ ﻗﺮاردادی 42 ﺟﺪول5 - 4 - ﻓﻬﺮﺳﺖ ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫﺎی ﻣﻄﺮح در ﺗﺪوﯾﻦ ﻃﺮح ﻫﺎی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﺑ ﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻧﯿﺎزﻫﺎی ﭘﺎﯾﺪاری ﻃﺮح ﻫﺎ و ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﺟﺎری 42 ﺟﺪول5 - 5 - ﻓﻬﺮﺳﺖ ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫﺎی ارزﯾﺎﺑﯽ ﻣﮑﺎن و ﭘﯿﺎﻣﺪﻫﺎی ﻃﺮح ﻫﺎی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب 42 ﺟﺪول6 - 1 - ﻣﺸﺨﺼﺎت ﭘﻬﻨﻪ ﻫﺎی اﻗﻠﯿﻤﯽ ﻣﺨﺘﻠﻒ 48 ﺟﺪول6 - 2 - ﻣﺸﺨﺼﺎت زﯾﺮ ﭘﻬﻨﻪ ﻫﺎی ارﺗﻔﺎﻋﯽ 54 ﺟﺪول6 - 3 - ﻣﻘﺎﯾﺴﻪ وﯾﮋﮔﯽ ﻫﺎ و ﻧﯿﺎزﻫﺎی ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﺳﻄﺤﯽ و زﯾﺮزﻣﯿﻨﯽ 55 ﺟﺪول6 - 4 - ﻣﯿﺰان ﻓﺮﺳﺎﯾﺶ ﭘﺬﯾﺮی و ﻟﻐﺰش ﺳﻨﮓ ﺑﺴﺘﺮ در اﻗﻠﯿﻢ ﺧﺸﮏ و ﻣﺮﻃﻮب 56 ﺟﺪول6 - 5 - ﻣﯿﺰان ﻧﻔﻮذﭘﺬﯾﺮی ﺳﻨﮓ ﺑﺴﺘﺮ در اﻗﻠﯿﻢ ﺧﺸﮏ و ﻣﺮﻃﻮب 57 ﺟﺪول6 - 6 - ﻣﯿﺰان ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﺳﻨﮓ ﺑﺴﺘﺮ ﺑﺮای اﯾﺠﺎد ﻓﻮﻧﺪاﺳﯿﻮن در اﻗﻠﯿﻢ ﺧﺸﮏ و ﻣﺮﻃﻮب 57 ﺟﺪول6 - 7 - ﺗﻮان ﺳﻨﮓ ﺑﺴﺘﺮ ﺑﺮای ﺗﺴﻄﯿﺢ و ﺟﺎده ﺳﺎزی در اﻗﻠﯿﻢ ﺧﺸﮏ و ﻣﺮﻃﻮب 58 ﺟﺪول6 - 8 - ﻃﺒﻘﻪ ﺑﻨﺪی ﺧﺎک ﻫﺎ ﺑﺮ ﺣﺴﺐ ﻧﻔﻮذﭘﺬﯾﺮی 59 ﺟﺪول6 - 9 - ﻃﺒﻘﻪ ﺑﻨﺪی ﻧﻔﻮذﭘﺬﯾﺮی ﺑﺮاﺳﺎس ﮐﺎرﺑﺮی اراﺿﯽ و ﻧﻔﻮذﭘﺬﯾﺮی ﺧﺎک 60 ﺟﺪول7 - 1 - درﺟﻪ ﺑﻨﺪی ﺗﻮان ﻧﻮاﺣﯽ اﻗﻠﯿﻤﯽ ﺟﻬﺖ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﺳﻄﺤﯽ و زﯾﺮزﻣﯿﻨﯽ ]19 [ 67 ﺟﺪول7 - 2 - ﻃﺒﻘﻪ ﺑﻨﺪی ﻣﻘﺎوت ﺳﻨﮓ ﺑﺴﺘﺮ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﻓﺮﺳﺎﯾﺶ و ﻟﻐﺰش 68 ﺟﺪول7 - 3 - ﻃﺒﻘﻪ ﺑﻨﺪی ﻧﻔﻮذﭘﺬﯾﺮی ﺳﻨﮓ ﺑﺴﺘﺮ 68 ﺟﺪول7 - 4 - ﻃﺒﻘﻪ ﺑﻨﺪی ﻣﻘﺎوت ﺳﻨﮓ ﺑﺴﺘﺮ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ اﯾﺠﺎد ﻓﻮﻧﺪاﺳﯿﻮن 69 ﺟﺪول7 - 5 - ﻃﺒﻘﻪ ﺑﻨﺪی ﺗﻮان ﺳﻨﮓ ﺑﺴﺘﺮ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺗﺴﻄﯿﺢ و ﺟﺎده ﺳﺎزی 69 ﺟﺪول9 - 1 - وزن ﻧﺴﺒﯽ ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫﺎ و ارزش ﻃﺒﻘﺎت آﻧﻬﺎ 84 ﺟﺪول9 - 2 - ارزﯾﺎﺑﯽ ﺗﻮان ﻣﮑﺎن ﻃﺮح ﻫﺎی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﺑﻪ ﺻﻮرت ﺳﻠﺴﻠﻪ ﻣﺮاﺗﺒﯽ 85 ﺟﺪول9 - 3 - ﻧﺤﻮه ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﻣﺪل ﮐﻤﯽ ﭘﻬﻨﻪ ﺑﻨﺪ ی ﺗﻮان اﮐﻮﻟﻮژﯾﮏ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر اﺳﺘﻘﺮار ﻃﺮح ﻫﺎی ﻣﻨﺎﺑﻊ آب 86 ﺟﺪول9 - 4 - ﻣﺪل ﮐﻤﯽ ﻧﻬﺎﯾﯽ ﭘﻬﻨﻪ ﺑﻨﺪ ی ﺗﻮان اﮐﻮﻟﻮژﯾﮏ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر اﺳﺘﻘﺮار ﻃﺮح ﻫﺎی ﺗﻮﺳﻌﻪ آ ﺑﯽ 86 ﺟﺪول9 - 5 - اﻫﻤﯿﺖ ﻧﺴﺒﯽ و ارزش ﻃﺒﻘﺎت ﻋﻮاﻣﻞ ﯾﺎ ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫﺎی ﻣﺤﯿﻂ زﯾﺴﺘﯽ ﻣﺪل ارزﯾﺎﺑﯽ ﺗﻮان اﮐﻮﻟﻮژﯾﮏ ﻃﺮح ﻫﺎی آﺑﯽ 88 ﺟﺪول9 - 6 - ﻧﺘﯿﺠﻪ ﺗﺠﺰﯾﻪ و ﺗﺤﻠﯿﻞ و ﺟﻤﻊ ﺑﻨﺪی ﻋﻮاﻣﻞ ﻣﺤﯿﻂ زﯾﺴﺘﯽ در ﻣﻨﻄﻘﻪ ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ ﺑﺮای ﻃﺮح ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب 91 ﺟﺪول پ .2 - 1 - ﻓﻬﺮﺳﺖ ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫﺎی اﻗﻠﯿﻤﯽ ﻣﻮﺛﺮ در اﺳﺘﻘﺮار ﻃﺮح ﻫﺎی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب 92 ﺟﺪول پ .3 - 1 - ﻧﺘﯿﺠﻪ ﺗﺠﺰﯾﻪ و ﺗﺤﻠﯿﻞ و ﺟﻤﻊ ﺑﻨﺪی ﻋﻮاﻣﻞ ﻣﺤﯿﻂ زﯾﺴﺘﯽ در ﻣﻨﻄﻘﻪ ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ ﺑﺮای ﻃﺮح ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب 105 ﺟﺪول پ .3 - 2 - ﻧﺘﯿﺠﻪ ﺗﺠﺰﯾﻪ و ﺗﺤﻠﯿﻞ و ﺟﻤﻊ ﺑﻨﺪی ﻋﻮاﻣﻞ ﻣﺤﯿﻂ زﯾﺴﺘﯽ در ﻣﻨﻄﻘﻪ ﻣـﻮرد ﻧﻈـﺮ ﺑـ ﺮای ﻃـﺮح ﺗﻮﺳـﻌﻪ ﺷـﺒﮑﻪ یﺎرﯿ آﺑ و زﻫﮑﺸ ﯽ 108 ﺟﺪول پ.3 - 3 - ﻧﺘﯿﺠﻪ ﺗﺠﺰﯾﻪ و ﺗﺤﻠﯿﻞ و ﺟﻤﻊ ﺑﻨﺪی ﻋﻮاﻣﻞ ﻣﺤﯿﻂ زﯾﺴﺘﯽ در ﻣﻨﻄﻘﻪ ﻣ ﻮرد ﻧﻈﺮ ﺑﺮای ﻃﺮح ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻧ ﯿ ﺮوﮔﺎه آﺑﯽ ﺑﺮق 111 ﺟﺪول پ .3 - 4 - ﻧﺘﯿﺠﻪ ﺗﺠﺰﯾﻪ و ﺗﺤﻠﯿﻞ و ﺟﻤﻊ ﺑﻨﺪی ﻋﻮاﻣﻞ ﻣﺤﯿﻂ زﯾﺴﺘﯽ در ﻣﻨﻄﻘﻪ ﻣـﻮرد ﻧﻈـﺮ ﺑـﺮای ﻃـﺮح ﺗﻮﺳـﻌﻪ ﺷـﺒﮑﻪ اﻧﺘﻘﺎل آب و ﻓﺎﺿﻼب و ﺗﺼﻔﯿﻪ ﺧﺎﻧﻪ 114 ﺟﺪول پ.3 - 5 - ﻧﺘﯿﺠﻪ ﺗﺠﺰﯾﻪ و ﺗﺤﻠﯿﻞ و ﺟﻤﻊ ﺑﻨﺪی ﻋﻮاﻣﻞ ﻣﺤﯿﻂ زﯾﺴﺘﯽ در ﻣﻨﻄﻘﻪ ﻣ ﻮرد ﻧﻈﺮ ﺑﺮای ﻃﺮح ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻃﺮح ﻫﺎی ﻣﻨﺎﺑﻊ آب 117 ﻣﻘﺪﻣﻪ 1 ﻣﻘﺪﻣﻪ ﻣﻘﺪﻣﻪ راﻫﻨﻤﺎ ی ﭘﻬﻨﻪ ﺑﻨﺪی ﺗﻮان اﮐﻮﻟﻮژﯾﮏ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر اﺳﺘﻘﺮار ﻃﺮح ﻫﺎی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﺑﺮاﺳﺎس ﭘﻬﻨﻪ و ز ﺮ ﯾ ﭘﻬﻨﻪ ﺗﻬ ﯿ ﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ و اﺳـﺘﻔﺎده از آن ﻣﻨﻮط ﺑﻪ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﺳﺮزﻣ ﯿﻨﯽ اﺳﺖ ﮐﻪ در ﺑﺴﺘﺮ آن ﻗﺮار دارد . ﺑـﻪ ﻋﺒـﺎرت دﯾ ﮕـﺮ ﻗﺒـﻞ از ﺑﺮرﺳـ ﯽ ﺗـﻮان اﮐﻮﻟﻮژﯾـﮏ ، ﮐﺎرﺷـﻨﺎس ﺑﺎ ﺪ ﯾـ ﺧﺼﻮﺻ ﯿ ﺎت ﻣﺤ ﯿ ﯾﻂ ز ﺴﺖ ﻣﮑﺎن را در ﭼﺎرﭼﻮب ﺑﻨﺪی ﭘﻬﻨﻪ ﯾﺗﺪو ﻦ ﺷﺪه ﻣﺪ ﻧﻈﺮ ﻗﺮار دﻫـﺪ . ﯾﺑـﺪ ﻦ ﺗﺮﺗ ﯿـ ﺐ آﻏـﺎز ﮐـﺎر در ﻣﻘ ﯿـ ﺎس ﺳـ یﻤﺎﯿ ﺳﺮزﻣ ﯿﻦ ، ﭘﻬﻨﻪ و ز ﯾ ﺮ ﭘﻬﻨﻪ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد . ﺐﯿﺗﺮﺗﻦ ﯾﺑﺪ ﺗﻮان در ﻣﻘ ﯿ ﺎس ﻣﺤﻠ ﯽ ﺑﺎ ﺗﻨﻈ ﯿ ﻢ ﻣﺪل اراﺋﻪ ﺷﺪه ﺑﺮا ی زﯾ ﺮ ﭘﻬﻨﻪ و ای ﭘﻬﻨﻪ ﮐﻪ ﻣﮑﺎن ﻣﻮرد ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻪ ﻫﻤـﺮاه اﺳﺖ . ﺗﻮان اﮐﻮﻟﻮژ ﯾ ﮏ در ﻣﻘ ﯿ ﺎس اﮐﻮﺳ ﯿ ﺴﺘﻢ در ﮐﻨﺎر ﺗﻮان اﮐﻮﻟﻮژ ﯾ ﮏ در ﻣﻘ ﯿ ﺎس ﺳ یﻤﺎﯿ ﺳﺮزﻣ ﯿ ﻦ و ﺑﺎﻻﺧﺮه ﺗﻮﺟﻪ ﺑـﻪ ﻋـﻮارض ﻃـﺮح ﺑـﺮ ﯿﻣﺤ ﯾﻂ ز ﺴﺖ ﻣﺤﻠ و ﯽ ﻣﻨﻄﻘﻪ ای ﻣﺠﻤﻮﻋﺎ ﺗﻌ ﯿﯿ ﻦ ﮐﻨﻨﺪه ﺗﻮان و ﺗﻨﺎﺳﺐ و در واﻗﻊ ﭘﺎ ﺑﯿﺶ یﺪارﯾ ﺗﺮ ﻃﺮح ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑـﻮد . ﻟـﺬا اﮔﺮﭼـﻪ در ﻫﻤﻪ ﻣﻮارد ﻣﺪل ﭘﺎ ﯾ ﻪ اراﺋﻪ ﺷﺪه ﻣﻼک اﺻﻠ ﯽﺎﺑﯾ ارز ﯽ اﺳﺖ، اﻣﺎ دﻫﯽ وزن ﺑﻪ ﯽﻧﺴﺒ اﺟﺰا ﻣﺪل ﺑﻪ ﺗﻔﮑ ﯿ ﮏ ﭘﻬﻨﻪ و ز ﯾـ ﺮ ﭘﻬﻨـﻪ ﻣﺘﻔـﺎوت ﺑـﻮده ﺑﻨﺪی ﺟﻤﻊ ﯽوﻟ ﯾﺘﺎﻧ ﺞ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻫﺮ ﺳﻪ ﺟﻨﺒﻪ ﻓﻮق اﻟﺬﮐﺮ اﺳﺖ . اﻟﺒﺘﻪ درﺻﻮرﺗﯽ ﺑﻪ ﮐﻪ ﺑﻨﺪی ﭘﻬﻨﻪ ﻫﺎ ﭘﻬﻨﻪﺮﯾ و ز ﺗﻮﺟﻬ ﯽ ﻧﺸﻮد ﺑﺎ ﯾ ﺪ وزن ﻧﺴـﺒ ﯽ ﻋﻮاﻣﻞ و اوﻟﻮﯾﺖ ﻫﺎ ﺗﻮﺳﻂ ﺧﻮد ﺷﺨﺺ ﮐﻪ ﮔﺰﯾﻨﻪ ﻫﺎ را ﻣﻘﺎ ﯾ ﺴﻪ در ﮐﻨﺪ ﻣﯽ ﺗﺼﻤﯿﻢ ﮔﯿﺮی ﻟﺤﺎظ ﮔﺮدد . اﯾﻦ راﻫﻨﻤﺎ ﺑﺮای ارزﯾﺎﺑﯽ ﺗﻮان اﮐﻮﻟﻮژﯾﮏ1 ﭘﻬﻨﻪ ﻫﺎ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﺑﺮﻧﺎﻣ ﻪ رﯾﺰی راﻫﺒﺮدی2 اﺳﺘﻔﺎده از ﺳﺮزﻣﯿﻦ ﺗﻬﯿﻪ ﮔﺮدﯾﺪه اﺳﺖ . ﺑـﻪ ﻋﺒـﺎرت روﺷﻦ ﺗﺮ ارزﯾﺎﺑﯽ ﺗﻮان ﯾﺎ ﺗﻮان ﺳﻨﺠﯽ ﭘﻬﻨﻪ ﻫﺎ، ﺗﻮان ﻃﺒﯿﻌﯽ آﻧﻬﺎ را ﺑﺮای ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ای از ﮐﺎرﺑﺮﻫـﺎی در ﻣﻘﯿـﺎس ﮐـﻼن ﻣﺸـﺨﺺ ﻣـﯽ ﮐﻨـﺪ . ﻫﻤﺎن ﮔﻮﻧﻪ ﮐﻪ ارزﯾﺎﺑﯽ ﺗﻮان ﺑﺮای ﮐﺸﺎورزی، ﯾﺎ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺷﻬﺮی، ﺻﻨﻌﺘﯽ، روﺳﺘﺎﯾﯽ و ﻧﻈﺎﻣﯽ، ﺗ ﻮان ﭘﻬﻨﻪ ﻫﺎ را ﺑﺮای اﯾﻦ دﺳﺘﻪ از ﮐـﺎرﺑﺮی ﻫـﺎ ﺗﻌﯿﯿﻦ ﻣﯽ ﻧﻤﺎﯾﺪ، ) ﺑﺪون آن ﮐﻪ ﺗﻌﯿﯿﻦ ﻧﻤﺎﯾﺪ ﮐﻪ ﭘﻬﻨﻪ ﺑﺮای ﭼﻪ ﻧﻮﻋﯽ ﮐﺸﺖ و ﮐﺎر ﺗﻮان دارد، و ﯾﺎ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺷﻬﺮی، ﺻﻨﻌﺘﯽ اﺳﺖ ﯾﺎ ﻣﺴـﮑﻮﻧﯽ و ﻏﯿﺮه ( اﯾﻦ راﻫﻨﻤﺎ ﻧﯿﺰ ﺗﻮان اﮐﻮﻟﻮژﯾﮏ ﯾﺎ ﻃﺒﯿﻌﯽ ﭘﻬﻨﻪ ﻫﺎ ﺑﺮای ﺗﻤﺎم ﻃﺮح ﻫﺎی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب اﻋـﻢ از ﺳـ ﺪ، ﺷـﺒﮑﻪ آﺑﯿـﺎری زﻫﮑﺸـﯽ و ﻃﺮح ﻫﺎی ﻣﻬﻨﺪﺳﯽ رودﺧﺎﻧﻪ، آب و ﻓﺎﺿﻼب، ﻃﺮح ﻫﺎی اﻧﺘﻘﺎل آب و ﺳﺎﯾﺮ ﻃﺮح ﻫﺎی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨـﺎﺑﻊ آب را ﻣﻌـﯿﻦ ﻣـﯽ ﺳـﺎزد . ﺑـﺮای آن ﮐـﻪ ﺑﺘﻮان ﺗﻮان ﭘﻬﻨﻪ را ﺑﺮای ﺗﮏ ﺗﮏ ﻃﺮح ﻫﺎی ﺗﻮﺳﻌﻪ آﺑﯽ ارزﯾﺎﺑﯽ و ﻣﺸﺨﺺ ﻧﻤﻮد ﻻزم اﺳﺖ در ﻣﻘﯿﺎس ﺧـﺮد ) گ ﺑـﺰر ﺗـﺮ از 1:50000 ( ﺑـﺮ ﻃﺒﻖ ر اﻫﻨﻤﺎی ﭘﻬﻨﻪ ﺑﻨﺪی و ﻣﺪل ﺳﺎزی اﯾﻦ ﻧﺸﺮﯾﻪ اﻗﺪام ﺑﻪ ﭘﻬﻨﻪ ﺑﻨﺪی اﻗﺎﻟﯿﻢ اﯾﺮان ﻧﻤﻮد و ﻣـﺪل ﻫـﺎی وﯾـﮋه ﺑـﺮای ﻫﺮﯾـﮏ از ﻃـﺮح ﻫـﺎی ﺗﻮﺳﻌﻪ آﺑﯽ را در ﭘﻬﻨﻪ ﺑﻪ ﺧﺼﻮص در آﯾﻨﺪه ﻣﺪل ﺳﺎزی ﮐﺮد . - ﻫﺪف ﻫﺪف از ﺗﻬﯿﻪ اﯾﻦ راﻫﻨﻤﺎ ﻋﺒﺎرت اﺳﺖ : از · ﭘﻬﻨﻪ ﺑﻨﺪی ﺗﻮان اﮐﻮﻟﻮژﯾﮏ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﯾﺰی راﻫﺒﺮدی اﺳﺘﻔﺎده از ﺳﺮزﻣﯿﻦ ﺑﺮای اﺳﺘﻘﺮار ﻃﺮح ﻫﺎی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب · ﻣﮑﺎﻧﯿﺎﺑﯽ و اﺟﺮای ﻃﺮح ﻫﺎی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﺑﺎ وارد آﻣﺪن ﺗﺮ ﮐﻢ ﯾﻦ ﺧﺴﺎرت و اﯾﺠﺎد ﺣﺪاﻗﻞ ﻋﻮارض ﺑﺮای ﻣﺤﯿﻂ زﯾﺴﺖ · اﻓﺰاﯾﺶ ﺑﻬﺮه وری و ﺗ ﺨﺼﯿﺺ ﺑﻬﯿﻨﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮ ر ﭘﺎﯾﺪاری ﺳﺮزﻣﯿﻦ و ﻣﻨﺎﺑﻊ آب 1- Land capability 2- Strategic 2 راﻫﻨﻤﺎی ﭘﻬﻨﻪ ﺑﻨﺪی ﺗﻮان اﮐﻮﻟﻮژﯾﮏ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر اﺳﺘﻘﺮار ﻃﺮح ﻫﺎی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب - داﻣﻨﻪ ﮐﺎرﺑﺮد داﻣﻨﻪ ﮐﺎرﺑﺮد اﯾﻦ راﻫﻨﻤﺎ، ﺑﺮای ﭘﻬﻨﻪ ﺑﻨﺪی ﺗﻮان اﮐﻮﻟﻮژﯾﮏ اﯾﺮان ﺑﺮای اﺳﺘﻘﺮار ﻃﺮح ﻫﺎی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب در ﻣﻘﯿﺎس ﮐﻼن اﺳـﺖ ﮐـﻪ ﻣﺸﺨﺺ ﻣﯽ ﮐﻨﺪ ﺑﺮای اﺳﺘﻘﺮار اﯾﻦ ﻃﺮح ﻫﺎ، وﺿﻌﯿﺖ ﺗﻮان ﭘﻬﻨﻪ ﻫﺎ ﺑﻪ ﭼﻪ ﺻﻮرت اﺳﺖ . ﺑﻪ ﻋﺒﺎرت دﯾﮕﺮ اﯾﻦ راﻫﻨ ﻤﺎ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﺗﻮان ﺳﻨﺠﯽ اﮐﻮﻟﻮژﯾﮏ اﯾﺮان ﺑﺮای ﻃﺮح ﻫﺎی ﺗﻮﺳﻌﻪ آب در ﻣﻘﯿﺎس ﮐﻼن ﺗﺪوﯾﻦ ﺷـﺪه اﺳـﺖ و ﻣﯽ ﺗﻮاﻧﺪ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﯾﮏ راﻫﻨﻤﺎ ﺑﺮای ﻣﺘﺨﺼﺼﺎن و ﮐﺎرﺑﺮان آﺷﻨﺎ ﺑﻪ ﻣﻔﺎﻫﯿﻢ و ﻓﺮاﯾﻨﺪ ارزﯾﺎﺑﯽ ﺗﻮان اﮐﻮﻟﻮژﯾﮏ ، در ﺳـﻄﻮح ﺗﺼـﻤﯿﻢ ﮔﯿـﺮی، ﻣﮑﺎﻧﯿﺎﺑﯽ و اﺟﺮای ﻃﺮح ﻫﺎی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﻣﻼک ﻋﻤﻞ ﻗﺮار ﮔﯿﺮد . اﯾﻦ راﻫﻨﻤﺎ ﻣﯽ ﺗﻮاﻧﺪ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻣﺮﺟﻊ در ﻣﻮارد زﯾﺮ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﮐﺎرﺑﺮان ﻗﺮار ﮔﯿﺮد : · ارزﯾﺎﺑﯽ ﺗﻮان اﮐﻮﻟﻮژﯾﮏ ﭘﻬﻨﻪ ﻫﺎ در ﻣﻘ ﯿﺎس ﮐﻼن · ﻣ ﮑﺎﻧﯿﺎﺑﯽ ﻃﺮح ﻫﺎی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب 1ﻓﺼﻞ 1 ﮐﻠﯿﺎت ﻓﺼﻞ اول - ﮐﻠﯿﺎت 5 ﻓﺼﻞ اول- ﮐﻠﯿﺎت 1 - 1 -ﺿﺮورت ﻫﺎ و اﻫﺪاف 1 - 1 - 1 -اﻫﺪاف ارز ﯽﺎﺑﯾ ﺗﻮان اﮐﻮﻟﻮژ ﮏﯾ ﻣﻨﺎﺑﻊ در دﺳﺘﺮس اﻧﺴﺎن ﺑﺮای ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری در ﮐﺮه زﻣﯿﻦ ﺑﺴﯿﺎر ﻣﺤﺪود اﺳﺖ . ﻫﻤﯿﻦ ﻣﻨـﺎﺑﻊ ﻣﺤـﺪود ﻧﯿـﺰ روز ﺑـﻪ روز در اﺛـﺮ اﺳـﺘﻔﺎده ﺑﯽ روﯾﻪ و ﻧﺎدرﺳﺖ در ﺣﺎل ﺗﺨﺮﯾﺐ و آﻟﻮده ﺷﺪن ﻣﯽ ﺑﺎﺷﻨﺪ . ﺑﻪ ﻋﺒﺎرﺗﯽ ﻣﺤﯿﻂ زﯾﺴﺖ ﻃﺒﯿﻌﯽ ﺟﻬـﺎن ﺗـﻮان اﮐﻮﻟـﻮژﯾﮑﯽ ﻣﺤـﺪودی ﺑـﺮای اﺳﺘﻔﺎده اﻧﺴﺎن از آن دارد . در ﺑﺮﺧﯽ از ﻣﺤﯿﻂ ﻫﺎ ﻃﺒﯿﻌﺖ ﺑﺎ ﺗﺮ ﮐﻢ ﯾﻦ ﺧﺴﺮان ﻣﻬﯿﺎی ﺑﺎﻻﺗﺮﯾﻦ ﺗﻮﺳـﻌﻪ اﺳـﺖ و در ﺑﺮﺧـﯽ دﯾﮕـﺮ ﺗـﺮ ﮐـﻢ ﯾﻦ ﺗﻮﺳﻌﻪ در آن ﻣﻨﺠﺮ ﺑﻪ ﺧﺮاﺑﯽ ﻣﺤﯿﻂ زﯾﺴﺖ ﻣﯽ ﺷﻮد . اﯾﻦ ﻣﻌﻨﺎ ﺑﯿﺎن ﮐﻨﻨﺪه آن اﺳﺖ ﮐﻪ ﺑـﺮای اﻧﺠـﺎم ﺗﻮﺳـﻌﻪ در ﻣﺤـﯿﻂ زﯾﺴـﺖ ﭘـﯿﺶ از ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﯾﺰی، ﺑﺎﯾﺪ ﺑﻪ ارزﯾﺎﺑﯽ ﺗﻮان اﮐﻮﻟﻮژﯾﮑﯽ آن در ﭼﺎرﭼﻮب ﯾﮏ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﯾﺰی ﻣﻨﻄﻘﻪ ای ﭘ ﺮداﺧﺖ ]17 [. اﻣﺎ ﻧﺤﻮه ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﯾﺰی ﻧﯿﺰ ﻻزم اﺳﺖ ﻣﻨﻄﻘﯽ و درﺳﺖ ﺑﺎﺷﺪ ﺗﺎ ﻧﺘﯿﺠﻪ ﺧﻮﺑﯽ ﺣﺎﺻﻞ ﮔﺮدد . ﻣﻨﺎﺑﻊ ﮐﺮه زﻣﯿﻦ ﮐﻪ از آن ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻣﺤﯿﻂ زﯾﺴﺖ ﻧﺎم ﺑﺮده ﻣﯽ ﺷﻮد، ﺑـﻪ دو ﺑﺨـﺶ ﻗﺎﺑـﻞ ﺗﻔﮑﯿـﮏ ﻫﺴـﺘﻨﺪ . ﻣﻨـﺎﺑﻊ ﻃﺒﯿﻌـﯽ ﯾـﺎ اﮐﻮﻟﻮژﯾﮑﯽ و ﻣﻨﺎﺑﻊ اﻧﺴﺎﻧﯽ ﯾﺎ اﻗﺘﺼﺎدی- اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ . در واﻗﻊ اﻧﺴﺎ ن از ﻣﻨﺎﺑﻊ اﮐﻮﻟﻮژﯾﮑﯽ ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری ﺗـﺎ ﮐﻨﺪ ﻣﯽ ﻧﯿﺎزﻫـﺎ ی ﻣﻨـﺎﺑﻊ اﻧﺴـﺎﻧﯽ را ﺑﺮﻃﺮف ﺳﺎزد . ﺑﺮاﯾﻦ اﺳﺎس ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﯾﺰی ﺟﻬﺖ ﺗﻌﯿﯿﻦ ﻣﯿﺰان و ﻧﻮع ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری ﺑﺎﯾﺪ ﺑﺮ ﻣﺒﻨﺎی دوﮔﺎﻧﻪ زﯾﺮ ﺑﺎﺷﺪ : - ﺗﻮان ﻣﻨﺎﺑﻊ -ﻣﯿﺰان ﺗﻨﺎﺳﺐ و ﻧﯿﺎ ز ﺟﻮاﻣﻊ اﻧﺴﺎﻧﯽ ﺑﻪ ﻋﺒﺎرﺗﯽ ﺗﻌﯿﯿﻦ ﻧﻮع و ﻣﯿﺰان ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری ﺿﺮوری و ﺣﯿﺎﺗﯽ اﺳﺖ . ﯾﻌﻨﯽ ﯾﮏ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﯾﺰی درﺳﺖ و ﻣﻨﻄﻘﯽ ﺑـﺮ ﭘﺎﯾـﻪ ﺷﻨﺎﺳـﺎﯾﯽ ﺗـﻮان ﻣﻨﺎﺑﻊ اﮐﻮﻟﻮژﯾﮑﯽ ) ارزﯾﺎﺑﯽ ﺗﻮان اﮐﻮﻟﻮژﯾﮑﯽ ( و ﺷـﻨﺎﺧﺖ ﻣﯿـﺰان و ﻧـﻮع ﻧﯿـﺎز ﻣﻨـﺎﺑﻊ اﻧﺴـﺎﻧﯽ و ﺗﻄﺒﯿـﻖ اﯾـﻦ دو ﻣـﻮرد ﺑﻨـﺎ ﻣـﯽ ﺷـﻮد . اﯾـﻦ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﯾﺰی ،آﻣﺎﯾﺶ ﺳﺮزﻣﯿﻦ اﺳﺖ . ﺑﻨﺎﺑﺮاﯾﻦ ﺟﻬﺖ اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻨﻄﻘﯽ از ﺳﺮزﻣﯿﻦ ﺑﻪ ﺻﻮرﺗ ﯽ ﮐﻪ ﺑﺎﻋﺚ ﺗﺨﺮﯾﺐ و آﻻﯾﺶ ﻏﯿﺮﻗﺎﺑﻞ ﺟﺒﺮان ﻧﺸﺪه و ﻣﻨﺎﺑﻊ را از دﺳـﺘﺮس اﻧﺴـﺎن ﺑﺮای ﻫﻤﯿﺸﻪ ﺧﺎرج ﻧﮑﻨﺪ، اﻧﺠﺎم ﻫﺮ ﻧﻮع ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻧﯿﺎز ﺑﻪ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﯾﺰی در ﻗﺎﻟﺐ آﻣﺎﯾﺶ ﺳﺮزﻣﯿﻦ دارد و ﻗـﺪم اول درآﻣـﺎﯾﺶ ﺳـﺮزﻣﯿﻦ، اﻧﺠـﺎم ارزﯾﺎﺑﯽ ﺗﻮان اﮐﻮﻟﻮژﯾﮏ اﺳﺖ . ﺟﻬﺖ اﺟﺮای ﭘﺮوژه ﻫﺎ ی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﺑﻪ دﻟﯿﻞ اﯾﻦ ﮐﻪ ﺧﻮد ﯾﮑﯽ از اﻧﻮاع ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﺤﺴﻮب ﻣـﯽ ﺷـﻮﻧﺪ و ﻋـﻼوه ﺑـﺮ آن ﺑـﺎ ﯾﮑـﯽ از ﻣﻨﺎﺑﻊ اﮐﻮﻟﻮژﯾﮏ ﺳﺮوﮐﺎر دارﻧﺪ ﮐﻪ ﺣﯿﺎﺗﯽ، ﺣﺴﺎس و ﻣﺤﺪود اﺳﺖ و ﺳﺎﯾﺮ ﻣﻨﺎﺑﻊ اﮐﻮﻟﻮژﯾﮏ را ﺑﻪ ﺷﺪت ﺗﺤﺖ ﺗﺎﺛﯿﺮ ﻗﺮار ﻣـﯽ دﻫﻨـﺪ ، اﻧﺠـﺎم ارزﯾﺎﺑﯽ ﺗﻮان اﮐﻮﻟﻮژﯾﮏ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر اﺳﺘﻘﺮار ﻫﺎ ﻃﺮح ی ﺗﻮﺳﻌﻪ آﺑﯽ ﺿﺮوری اﺳﺖ . 1 - 1 - 2 - اﻫﺪاف و ﺿﺮورت ﭘﻬﻨﻪ ﺑﻨﺪی ﺗﻮان اﮐﻮﻟﻮژ ﯾ ﮏ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر اﺳﺘﻘﺮار ﻃﺮح ﻫﺎی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب 1 - 1 - 2 - 1 -آب ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﯾﮏ ﻣﻨﺒﻊ ﯾﺎ ﮐﺎرﺑﺮی ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﻫﻢ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﯾﮏ ﻣﻨﺒﻊ ﺑﺎ اﺛﺮ ﻓﻮق اﻟﻌﺎده در ﺗﻮان و اﺳﺘﻌﺪاد ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری از اراﺿﯽ و ﻫﻢ ﻣﻨﺒﻌﯽ ﺣﯿﺎﺗﯽ در اﻣﺮ ﺗﻮﺳﻌﻪ و ﺑـﺎﻻﺧﺮه ﺑـﻪ ﻋﻨﻮان ﯾﮏ ﻣﻨﺒﻊ ﺟﺬب و اﻧﺘﻘﺎل دﻫﻨﺪه ﻣﻮاد، آﻟﻮدﮔﯽ ﻫﺎ و ﻋﻨﺎﺻﺮ ﺣﯿﺎت در اﮐﻮﻟﻮژی ﻣﻄﺮح اﺳﺖ . ﻟﺬا آب در ﺣﯿﺎت ، ﭘﺎﯾﺪاری و روﻧﺪ ﺗﻮﺳـﻌﻪ 6 راﻫﻨﻤﺎی ﭘﻬﻨﻪ ﺑﻨﺪی ﺗﻮان اﮐﻮﻟﻮژﯾﮏ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر اﺳﺘﻘﺮار ﻃﺮح ﻫﺎی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﯾﮏ ﻣﻨﺒﻊ و ﻣﻨﺸﺎ1، ﻣﺤﻞ ﺟﺬب و ﯾﺎ درﯾﺎﻓﺖ2 و ﺟﺮﯾﺎن و ﻣﺴﯿﺮ ﻣﻄﺮح ﻣﯽ ﺷﻮد ﮐﻪ ﭘﯿﭽﯿﺪﮔﯽ ﻫﺎی ﺧﺎﺻﯽ را در ﻓﺮاﯾﻨﺪ ارزﯾـﺎﺑﯽ ﺑـﻪ ﻣﯿﺎن ﻣﯽ آورد . در ﻃﺮح ﻫﺎی ﺑﻬﺮه ﺑ ﺮداری از ﻣﻨﺎﺑﻊ آب، ﺗﻨﻬﺎ ﻣﺴﺎﻟﻪ ﻣﻨﺒﻊ و ﻣﻨﺸﺎ، ﻣﺤﻞ ﺟﺬب و ﯾﺎ درﯾﺎﻓﺖ، ﺟﺮﯾﺎن و ﻣﺴﯿﺮ3 و ﺣﻤـﻞ ﻣـﻮاد و ﻣﻮﺟﻮدات ﻣﻬﻢ ﻧﻤﯽ ﺑﺎﺷﺪ ﺑﻠﮑﻪ اﺑﻌﺎد دﯾﮕﺮی از ﺟﻤﻠﻪ ﺑﻬﺮه وری در ﺟﻤﻊ آوری، ذﺧﯿﺮه ﺳﺎزی، اﻧﺘﻘﺎل، ﻣﺼﺮف، ﺑﺎزﯾﺎﻓﺖ و ﻣﺼﺮف ﻣﺠـﺪد ﻧﯿـﺰ وﺟﻮد دارد ﮐﻪ اﺛﺮﭘﺬﯾﺮی و اﺛﺮﮔﺬاری ﻫﺮ ﯾﮏ، ﻣﺴﺎﻟﻪ ر ا ﺑﺎ ﭘﯿﭽﯿﺪﮔﯽ ﺑﯿﺶ ﺗﺮی ﻣﻮاﺟﻪ ﻣﯽ ﮐﻨـﺪ . ﻟـﺬا ارزﯾـﺎﺑﯽ ﺗـﻮان اﮐﻮﻟﻮژﯾـﮏ ﺑـﻪ ﻣﻨﻈـﻮر ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری و ﺑﻬﺮه وری از ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﺳﺒﺐ ﭘﺎﯾﺪاری ﺳﺮزﻣﯿﻦ و ﻣﻨﺎﺑﻊ آب و ﻫﻢ ﭼﻨﯿﻦ ﺗ ﺨﺼﯿﺺ ﺑﻬﯿﻨﻪ آب ﺷﻮد ﻣﯽ . 1 - 1 - 2 - 2 -ﺗﻨﻮع ﺷﺮا ﯾ ﻂ اﮐﻮﻟﻮژ ﯾ ﮏ و ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫﺎ ﯽﺎﺑﯾ ارز ی اﯾﺮان ﮐﺸﻮری اﺳﺖ ﺑﺴﯿﺎر وﺳﯿﻊ و دارای ﺷﺮاﯾﻂ ﺑﺴﯿﺎر ﻣﺘﻨﻮع از ﻧﻈﺮ ﻓﯿﺰﯾﮑﯽ، زﯾﺴﺘﯽ و اﻧﺴﺎﻧﯽ ) اﻗﺘﺼـﺎدی - اﺟﺘﻤـﺎﻋﯽ و ﻓﺮﻫﻨﮕـﯽ – ﺗﺎرﯾﺨﯽ اﺳﺖ ( ﺑﻪ . ﻋﻼوه اﯾﻦ ﺗﻨﻮع ﺷﺮاﯾﻂ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﺗﺤﻮﻻت ﺷﺪﯾﺪ اﮐﻮﻟﻮژﯾﮏ ﻃﯽ زﻣﺎن و ﻓﺼﻮل ، ﻫﻤﯿﻦ ﻃﻮر ﺑﺮرﺳـﯽ در ﻣﻘﯿـﺎس ﻫـﺎ ی ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺟﻐﺮاﻓﯿﺎﯾﯽ و ﺳﻄﻮح ﺗﺤﻠﯿﻞ اﮐﻮﻟﻮژﯾﮏ ﭘﯿﭽﯿﺪﮔﯽ ﺑﯿﺶ ﺗﺮی ﻧﯿﺰ ﻣﯽ ﯾﺎﺑﺪ . ﻟﺬا ﻣﻨﺎﺑﻊ آ ب در اﺑﻌـﺎد و در ﺟﻮاﻧـﺐ ﻣﺨﺘﻠـﻒ ﺑﻬـﺮه وری و ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری از آﻧﺎن در ﻫﺮ ﯾﮏ از ﺷﺮاﯾﻂ ﺧﺎص ﻣﮑﺎﻧﯽ و زﻣﺎﻧﯽ ﻣﺘﻨﻮع ﻣﻮﺟﻮد در ﮐﺸﻮر ﻣﻄﺮح ﻣﯽ ﺷﻮد و ﻧﻤﯽ ﺗﻮان ﺗﻨﻬﺎ ﺑـﻪ ﯾـﮏ ارزﯾـﺎﺑﯽ ﺳﺎده و ﻣﺤﺪود اﮐﺘﻔﺎ ﻧﻤﻮد . ﺑﻨﺎﺑﺮاﯾﻦ ﻟﺰوم ﭘﻬﻨﻪ ﺑﻨﺪی ﺑﺎ ﻫﺪف درک ﺗﻔﺎوت ﻫﺎ و ﺷﻨﺎﺧﺖ ﻋﺮﺻﻪ ﻫﺎی ﻫﻤﮕﻦ ﺑـﻪ ﻣﻨﻈﻮر ارزﯾـﺎﺑﯽ ﺗـﻮان ﺑـﺮای اﺳﺘﻘﺮار و ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻃﺮح ﻫﺎی آﺑﯽ ﺿﺮوری ﺑﻪ ﻧﻈﺮ ﻣﯽ رﺳﺪ . 1 - 1 - 2 - 3 -ﻧﺎﮐﺎراﯾﯽ روش ﻫﺎی ﯽﺎﺑﯾ ارز ﻣﻮﺟﻮد ﻻزم اﺳﺖ ﮐﻪ روش ارزﯾﺎﺑﯽ ﺗ ﻮان اﮐﻮﻟﻮژﯾﮏ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻃﺮح ﻫـﺎی ﺑﻬـﺮه ﺑـﺮداری از ﻣﻨـﺎﺑﻊ آب ﻧﯿـﺰ ﺑـﻪ ﺗﻨﺎﺳـﺐ ﺗﻨـﻮع ﺷـﺮاﯾﻂ اﮐﻮﻟﻮژﯾﮏ ﮐﺸﻮر، از ﺗﻨﻮع ﻧﺴﺒﯽ ﺑﺮﺧﻮردار ﺑﺎﺷﺪ . ﻫﺮ ﯾﮏ از روش ﻫﺎی ﻣﻮﺟﻮد ارزﯾﺎﺑﯽ ﺑﺎ ﻣﺰﯾﺖ ﻫﺎ و ﻣﺸﮑﻼﺗﯽ ﻣﻮاﺟﻪ اﺳﺖ ﮐﻪ اﻧﺘﺨـﺎب آن ﻧﺘﺎﯾﺞ ارزﯾﺎﺑﯽ را ﻣﺘﺎﺛﺮ ﻣﯽ . ﮐﻨﺪ روش ﻫﺎی ارزﯾﺎﺑﯽ ﺑﺎ ره ﯾﺎﻓﺖ اﮐﻮﺳﯿﺴـﺘﻤﯽ ، ﺳـﯿﻤﺎی ﺳـﺮزﻣﯿﻦ ، روش ﺳﯿﺴـﺘﻤﯽ ، ﭘﺎراﻣﺘﺮﯾـﮏ، روش ﻫـﺎی دﻫﯽ وزن ، ﻃﺒﻘﻪ ﺑﻨﺪی و ﺑﺎﻻﺧﺮه ﻣﺎﻫﯿﺖ ﺗﻠ ﻔ ﯿﻖ و ﺗﺠﺰﯾﻪ و ﺗﺤﻠﯿﻞ و ﺑﻨﺪی ﻤﻊﺟ ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻣﯽ ﺗﻮاﻧﺪ ﻣﻮرد ﺗﻮﺟﻪ ﻗﺮار ﮔﯿﺮد . اﻣﺎ ﺑﻪ ﻧﻈﺮ ﻣﯽ رﺳﺪ ﺗﻠﻔﯿﻖ اﯾﻦ روش ﻫﺎ ﺑﻪ ای ﮔﻮﻧﻪ ﮐﻪ ﺑﺘﻮان ﻣﺰﯾﺖ ﻫﺎی ﻫﺮ ﯾﮏ را ﻟﺤﺎظ ﻧﻤﻮد ﺑﻬﺘﺮﯾﻦ ﻧﺘﯿﺠﻪ را در ﭘﯽ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ . ﻟﺬا ﺗﻬﯿﻪ و ﺗﺪوﯾﻦ ﯾﮏ راﻫﻨﻤﺎ ﺑﺮای ارزﯾﺎﺑﯽ ﻃﺮح ﻫﺎی آﺑﯽ ﺑﺎﯾﺪ از ﯾﮏ ﻃﺮف ﻣﻨﻈﻮر از آب، ﻃﺮح ﻫـﺎی ﺑﻬـﺮه ﺑـ ﺮداری از آن و ﻋـﻮارض ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻫﺮ ﯾﮏ را ﻣﺪﻧﻈﺮ داﺷﺘﻪ و از ﺳﻮ ﯽ ﯾ ﺗﺮ ﻣﻬﻢ ﯾﻦ ﻧﻮاﺣﯽ دارای وﯾﮋﮔﯽ ﻫـﺎ ی ﺧـﺎص و ﻫﻤﮕـﻦ را در ﮐﺸـﻮر اﯾـﺮان ﺷﻨﺎﺳـﺎﯾﯽ ﮐﻨـ ﺪ و ﺳﭙﺲ در ﻫﺮ ﮔﺰﯾﻨﻪ از ﺗﻠﻔﯿﻖ ﺟﺎﯾﮕﺎه ﻣﻨﺒﻊ آب، ﻃﺮح ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری و ﺷﺮاﯾﻂ ﻣﺤﻠﯽ ﯾﺎ ﻣﻨﻄﻘﻪ ای اﻗﺪام ﺑﻪ ﺗﻬﯿﻪ ﻣﺪل ﻫﺎی ارزﯾﺎﺑﯽ ﻧﻤﺎﯾﺪ . 1 - 1 - 2 - 4 -ﯿﺳ ﯽﺪﮔﯿﭽﯿﭘ ﯽﺴﺘﻤ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻧﻘ ﺶ و اﺛﺮات ﻣﺘﻘﺎﺑﻞ ﺷﺮاﯾﻂ اﮐﻮﻟﻮژﯾﮏ ، ﺑﺎ اﺑﻌﺎد ﻣﺨﺘﻠﻔﯽ ﮐﻪ آب ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﯾﮏ ﻣﻨﺒﻊ ﺗﺤﺖ ﺑﻬـﺮه ﺑـﺮداری ﺑـﻪ ﻫﻤـﺮاه دارد ، ﺑﺎﻋﺚ ﻣﯽ ﺷﻮد ﮐﻪ ﺑﺮرﺳﯽ ﺗﻮان ﻣﺤﯿﻄ ﯽ ﻣﺤﻞ اﺟﺮای ﻃﺮح ﻫﺎ ی آﺑﯽ ﺷﺮاﯾﻂ ﺑﺴﯿﺎر ﭘﯿﭽﯿﺪه ) یﺗﺮ از ﻟﺤـﺎظ اﺛﺮﮔـﺬاری و اﺛﺮﭘـﺬﯾﺮی ( داﺷـﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ ﮐﻪ ﺟﺰ ﺑﺎ ﺑﺮﺧﻮردی ﺳﯿﺴﺘﻤﯽ و آن ﻫﻢ در ﻗ ﺎﻟﺐ ﻧﻮﻋﯽ ﭘﻬﻨﻪ ﺑﻨﺪی ﺷﺮاﯾﻂ ﻣﺤﯿﻂ زﯾﺴﺖ ﻗﺎﺑﻞ اﺟـﺮا ﻧﻤـﯽ ﺑﺎﺷـﺪ . ﻟـﺬا ﻫـﺮ ﮔﻮﻧـﻪ اﻗـﺪام ﮐﺎرﺑﺮدی ﺑﺎﯾﺪ ﺑﺎ ﻧﻮﻋﯽ ﭘﻬﻨﻪ ﺑﻨﺪی اوﻟﯿﻪ ﮐﻪ ارزﯾﺎﺑﯽ در ﺑﺴﺘﺮ آن ﺻﻮرت ﻣﯽ ﮔﯿﺮد آﻏﺎز ﺷﻮد . 1- Source 2- Sink 3- Corridor ﻓﺼﻞ اول - ﮐﻠﯿﺎت 7 ﻻزم ﺑﻪ ذﮐﺮ اﺳﺖ ﻣﺴﺎﯾﻞ دﺳﺘﺮﺳﯽ ، ﻣﺎﻟﮑﯿﺖ ، ﻣﮑﺎن ﯾﺎﺑﯽ ﻣﺮاﮐـﺰ ﻣﺼـﺮف، ﻣﺸـﺎر ﮐﺖ ﻣﺮدﻣـﯽ و ﻏﯿـﺮه را ﻧﻤـﯽ ﺗـﻮان ﻧﺎدﯾـﺪه ﮔﺮﻓـﺖ . ﻫﻤﯿﻦ ﻃﻮر ﻣﺴﺎﯾﻞ ﻫﺰﯾﻨﻪ ﻫﺎی ﻧﺴﺒﯽ ) ﺑﻪ ﻧﺴﺒﺖ ﻓﻮاﯾﺪ ( در ﺟﺎﯾﯽ ﮐﻪ ﭼﻨﺪ ﮔﺰﯾﻨﻪ از ﯾﮏ ﻃﺮح ﻣﻄﺮح ﺷﻮد ﺑﺎﯾﺪ ﻣﺪﻧﻈﺮ ﻗﺮار ﮔﯿﺮد . ﮐﻪ ﺑـﺎ ﺗﻮﺟـﻪ ﺑﻪ ﻫﺪف ﻃﺮح ﮐﻪ ارزﯾﺎﺑﯽ ﺗﻮان اﮐﻮﻟﻮژﯾﮏ ﻣﯽ ﺑﺎﺷﺪ، در ﻃﺮح ﺣﺎﺿﺮ ﻟﺤﺎظ ﻧﮕﺮدﯾﺪ ه اﺳﺖ . ﻫﺪف ﻧﻬﺎ ﯽ ﯾ ﻃﺮح اﻧﺘﺨﺎب ﯾ و ارا ﻪ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ای از راﻫﻨﻤﺎﯾﯽ ﻫﺎ ﺑﺮای ارزﯾﺎﺑﯽ ﺗﻮان اﮐﻮﻟﻮژﯾﮏ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻃـﺮح ﻫـﺎی آب در اﯾـﺮان اﺳﺖ . وﻟﯽ دﺳﺖ ﯾﺎﺑﯽ ﺑﻪ ﻫﺪف ﻧﻬﺎ ﯾ ﯽ ﺷﺎﻣﻞ اﻫﺪاف ﻋﻤﻠﯿﺎﺗﯽ زﯾﺮ اﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﻪ ﺗﺮﺗﯿـﺐ ﺑﺎﯾـﺪ ﭘﯿﮕﯿـﺮی و ﺣﺎﺻـﻞ ﺷـﻮ . ﺪﻧ ﻣﺠﻤﻮﻋـﻪ اﻫـﺪاف ﻋﻤﻠﯿﺎﺗﯽ و ﺧﺮد را ﺗﻮﺍﻥ ﻣﻲ ﺗﺤﺖ ﺳﻪ ﻋﻨﻮان ﻃﺮح ﻣﺴ ﺎ ﻟﻪ زﯾﺮ ﻣﻄﺮح ﻧﻤﻮد . 1 -اﻫﺪاف ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ ﻣﺴ ﺎ ﻟﻪ ارزﯾﺎﺑﯽ و ﺷﻨﺎﺳﺎﯾﯽ ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺗﺮﯾﻦ روش ﻫﺎی ارزﯾﺎﺑﯽ 2 - اﻫﺪاف ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ ﻣﺴﺎﻟﻪ ﺷﻨﺎﺧﺖ ﺗﻨﻮع ﺷﺮاﯾﻂ اﮐﻮﻟﻮژﯾﮏ و ﺗﻌﺮﯾﻒ ﭘﻬﻨﻪ ﺑﻨﺪی ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺑﺮای ا ﺳﺘﻘﺮار ﻃﺮح ﻫﺎی آﺑﯽ 3 - اﻫﺪاف ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ ﻣﺴﺎﻟﻪ آب ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻣﻨﺒﻊ و اﻧﻮاع ﻃﺮح ﻫﺎی ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری از آن 2 ﻓﺼﻞ2 روش ﺷﻨﺎﺳﯽ ﻓﺼﻞ دوم- روش ﺷﻨﺎﺳﯽ 11 ﻓﺼﻞ دوم- روش ﺷﻨﺎﺳﯽ 2 - 1 -ﮐﻠﯿﺎت ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﮔﺴﺘﺮدﮔﯽ ﺟﻐﺮاﻓﯿﺎﯾﯽ و وﺳﻌﺖ ﻧﺴﺒﯽ ﻣﻮﺿﻮع ارزﯾﺎﺑﯽ ﺑﺮای ﺗﺪوﯾﻦ ﻣﺪل ﻫﺎی ﺗﻮان اﮐﻮﻟﻮژﯾﮑﯽ، ﻃﺮح ﻫﺎی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨـﺎﺑﻊ آب ﺑﺎﯾﺪ از ره ﯾﺎﻓﺖ و ﻧﮕﺮش ﺳﯿﺴﺘﻤﯽ ) ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﻋﻮاﻣﻞ ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫﺎی ﻣﻮﺛﺮ ( اﺳﺘﻔﺎده ﺷـﻮد ﺗـﺎ ﺳﯿﺴـﺘﻢ ﺑﺴـﺘﻪ ﺑـﻪ ﭘﻬﻨـﻪ و ﻧـﻮع ﻃـﺮح ﺗﻮﺳـﻌﻪ ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫﺎی ﻣﻮﺛﺮ را ﻧﺸﺎن دﻫﺪ . ﺑﺪﯾﻦ ﺗﺮﺗﯿﺐ در ﻣﺪل ﺳﺎزی ﻧﻬﺎﯾﯽ اول ﺗﺮ ﻣﻬﻢ ﯾﻦ ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫﺎ ﻣﻄﺮح ﻣـﯽ ﺷـﻮﻧﺪ و ﻣـﯽ ﺗـﻮان ﺑﺮﺧـﯽ دﯾﮕـﺮ از ﻋﻮاﻣﻞ ﻣﺤﯿﻂ زﯾﺴﺖ ﯾﺎ ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻣﻮﺛﺮ ﺑﺮ ﺗﻮان را در ﺻﻮرت ﻟﺰوم در ﻣﺮاﺣﻞ ﺑﻌﺪی در ﺳﻄﺢ ﺗﻔﺼﯿﻞ دﻗﯿﻖ ﺗﺮ و ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻣـﻮردی و ﺑﺮاﺳـﺎس ﻧﯿﺎز در ارزﯾﺎﺑﯽ ﻫﺎ ﻟﺤﺎظ ﮐﺮد ﺑﻪ . ﻋﻼوه ﻣﯽ ﺗﻮا ن از وزن دﻫﯽ ﻧﺴﺒﯽ ﻣﻘﯿﺎس ﻫﺎ 1 ﻧﯿﺰ در ﺟﻬﺖ اﻓﺰاﯾﺶ دﻗﺖ ﻃﺒﻘﻪ ﺑﻨﺪی ﻫﺎ اﺳﺘﻔﺎده . دﻧﻤﻮ ﺑﺪﯾﻦ ﺗﺮﺗﯿﺐ ارزﯾﺎﺑﯽ ﻫﺎ ﺑﺎ ﻣﻨﺎﺑﻊ و ﻋﻮاﻣﻞ ﻓﯿﺰﯾﮑﯽ آﻏﺎز ﻣﯽ ﺷﻮد و ﺳﭙﺲ ﻋﻮاﻣﻞ زﯾﺴﺘﯽ ﯾﺎ اﻧﺴﺎﻧﯽ ﻣـﻮﺛﺮ و ﺑـﺎﻻﺧﺮه ﺑﺮﺧـﯽ از ﻋـﻮارض ﺧﺎرﺟﯽ ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ اﯾﻦ ﻧﻮع ﻃﺮح ﻫﺎ را ﻣﯽ ﺗﻮان ﺑﻪ ﻓﺮاﯾﻨﺪ ارزﯾﺎﺑﯽ و ﯾﺎ ﻣﺪل ﻫﺎی ﺗﻌﯿﯿﻦ ﺗ ﻮان اﮐﻮﻟﻮژﯾﮏ ﺑﺮای اﻧﻮاع ﻃـﺮح ﻫـﺎی ﺗﻮﺳـﻌﻪ ﻣﻨـﺎﺑﻊ آب اﺿﺎﻓﻪ ﻧﻤﻮد . در اﯾﻦ راﺳﺘﺎ ﻣﯽ ﺗﻮان ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫﺎی اﺻﻠﯽ ﻓﯿﺰﯾﮑﯽ را در ﺟﻬﺖ ﺣﺼﻮل ﺑﻪ ﭘﻬﻨﻪ ﺑﻨﺪی ﻧﻮاﺣﯽ ﻫﻤﮕـﻦ و دارای ﺗـﻮان ﻣﻌﯿﻨـﯽ ﺑﺮای ﻃﺮح ﻫﺎ و روش ﻫﺎی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﺑﻪ ﮐﺎر ﮔﺮﻓﺖ و ﺳﭙﺲ درون ﻫﺮ ﭘﻬﻨ ﻪ ﺑﻪ ﺗﻔﮑﯿﮏ ﻧﯿﺎزﻫـﺎی ﻫـﺮ ﻃـﺮح ، ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫـﺎی ﻣﮑﻤـﻞ را ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻣﺪل ﻫﺎی ﻣﺮﺣﻠﻪ دوم اﺳﺘﻔﺎده ﻧﻤﻮد و ﺑﺮاﺳﺎس ﻃﺮح اﺟﺮاﯾﯽ ﻧﯿﺰ آن را دﻗﯿﻖ ﺗﺮ ﮐﺮد . ﻫﺪف ﻧﻬـﺎ ،ﯾﯽ اﻧﺘﺨـﺎب ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫـﺎ، وزن ﻫـﺎ و ﺑﻨﺪی ﻃﺒﻘﻪ ﻦ ﯾﺗﺪو یﺑﺮا ﻫﺎ ﻫﺎی ﻣﺪل ﻫﺎی ﻃﺮح یﺑﺮا ﯽﮐﻠ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب اﺳﺖ ا . ﻟﺒﺘﻪ ﻫﻤﻪ ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫﺎ ﺑ ﺎ ﯾﮏ وزن ﯾﺎ ﺣﺘﯽ در ﻫﻤﻪ ﻣﺪل ﻫـﺎ ﺣﻀﻮر ﻧﺪارﻧﺪ و ﺣﻀﻮر ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫﺎ ﺑﻪ ﭘﻬﻨﻪ و ﻧﻮع ﻃﺮﺣﯽ ﺑﺴﺘﮕﯽ ﺧﻮاﻫﺪ داﺷﺖ ﮐﻪ ﻣﺪل ﺑﺮای آن ﺗﻬﯿﻪ ﻣﯽ ﺷﻮد . ﻟﺬا ﭘﻬﻨﻪ ﺑﻨـﺪی اوﻟﯿـﻪ ﺑﺴـﯿﺎر ﺣﺎﯾﺰ اﻫﻤﯿﺖ ﻣﺤﺴﻮب ﻣﯽ ﺷﻮد . ﺑﺎﯾﺪ ﺗﻮﺟﻪ داﺷﺖ ﮐﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب در ﮔﺮدش زﯾﺴﺖ زﻣﯿﻦ ﺷﯿﻤﯿﺎﯾﯽ ﻧﻘﺶ ﻣﻬـﻢ ﺗﻐﺬﯾـﻪ، ﺗﻌـﺪﯾﻞ دﻣـﺎ، اﻧ ﺘﻘـﺎل ﻣـﻮاد و ﻏﯿـﺮه را دارد در و ارزﯾﺎﺑﯽ ﻫﺎ ﺑﺎﯾﺪ ﻫﻢ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻣﺤﻞ ﺟﺬب و ﻫﻢ ﻣﻨﺒﻊ ﻣﻄﺮح .دﺷﻮ وﻟﯽ اﯾﻦ ﻣﻼﺣﻈﺎت ﻓﻘﻂ در ﭘﺎﯾﺎن ﮐﺎر اﻋﻤﺎل ﻣﯽ ﺷﻮد و ﻧﻤﯽ ﺗـﻮان آﻧـﺎن را در ﻗ ﺎﻟﺐ ﻣﺪل اﺻﻠﯽ ﻟﺤﺎظ ﻧ .ﻤﻮد ﻣﺮاﺣﻞ ﮐﺎر را ﺗﻮان ﻣﯽ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﺮ ﯾز ﺗﻘﺴﯿﻢ ﺑﻨﺪی :ﮐﺮد -ﺷﻨﺎﺧﺖ وﯾﮋﮔﯽ ﻫﺎ و ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫﺎی ﻣﺤﯿﻂ زﯾﺴﺖ ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ ﻃﺮح ﻫﺎی ﺗﻮﺳﻌﻪ آﺑﯽ -ﺷﻨﺎﺳﺎﯾﯽ، ﺗﻌﯿﯿﻦ و ﻃﺒﻘﻪ ﺑﻨﺪی اﻧﻮاع اﺻﻠﯽ ﻃﺮح ﻫﺎی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﺑـﻪ ﻋﻨـﻮان ﻣﺒﻨـﺎﯾﯽ ﺑـﺮای ﻏﺮﺑـﺎل ﺳـﺎزی اﻧـﻮاع ﻋﻤـﺪه ﻃﺮح ﻫﺎی ﻣﺬﮐﻮر و ﺗﻌﯿﯿﻦ داﻣﻨﻪ و ﺣﺪود ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت -ﺑﻨﺪی ﭘﻬﻨﻪ ﻣﻨﻈﻮردار ا ﯾ ﺮان ﺑﺮاﺳﺎس وﯾﮋﮔﯽ ﻫﺎی ﮐﻼن اﮐﻮﻟﻮژ ﯾﺑﺮا : ﮏﯾ ﻦ اﺳﺎس ﻣﺤـ ﯿﻂ زﯾ ﺴـﺖ ا ﯾـ ﺮان ﺑـﻪ 12 ﭘﻬﻨـﻪ ﻫﻤﮕـﻦ ﻢ ﯿﺗﻘﺴ ﻫﺮ و ﺷﺪه ﭘﻬﻨﻪ ﺰ ﯿﻧ از ﭼﻨﺪ ز ﯾ ﺮ ﭘﻬﻨﻪ ﺗﺸﮑ ﯿ ﻞ ﺷﺪه اﺳﺖ . -ﯾﻦ ﯾﺗﺪو ﮏ ﻣﺪل ﻧﻈﺮ ی ﻣﺴﺘﻘﻞ از واﻗﻌﯿﺖ ﻫﺎی ﻣﺤﻠﯽ ﻧﻈﯿﺮ ارزﯾﺎﺑﯽ ﺗﻮان ﺑﺮاﺳﺎس ﯾﺷـﺮا ﻂ ﺑـﺎﻟﻘﻮه ﻣﻤﮑـﻦ و ﻧﻈـﺮ ی از ﻧﻘﻄـﻪ ﻧﻈﺮ ﻧﯿﺎزﻣﻨﺪی ﻫﺎی ﭘﺎﯾﺪاری و ﻋﻮارض اﺟﺮا ﻫﺎی ﻃﺮح ی ﺗﻮﺳﻌﻪ و ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری از ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﺑﺮ اﮐﻮﺳﯿﺴﺘﻢ ﻫﺎی ﻣﺤﻠﯽ -ﯿﺗﻠﻔ ﻖ ﻣﺎﺣﺼﻞ ﯾﺎﻓﺘﻪ ﻫﺎ و ﺷﻨﺎﺧﺖ ﻧﺎﺷ ﯽ از ﺗﻠﻔ ﯿ ﻖ ﻧﺘﺎ ﺞ ﯾ ﺑﻨﺪی ﭘﻬﻨﻪ ﺑﺎ ﻣﺪل ﻧﻈﺮ ی ) ﻣﻔﻬﻮﻣ ( ﯽ و ﺗﺪو ﯾ ﻦ ﻣﺪل ﻧﻬﺎ ﯾﯽ ﭘﻬﻨـﻪ ﺑﻨـﺪی ﺗﻮان اﮐﻮﻟﻮژﯾﮏ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر اﺳﺘﻘﺮار ﻫﺎی ﻃﺮح ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب 1-Weighting scalars 3 ﻓﺼﻞ3 ﻣﺪل و ﻫﺎ روش ﻫﺎی ﺗﺠﺰ ﯾﻪ و ﺗﺤﻠ ﯿ ﻞ و ارز ﯽﺎﺑﯾ ﺗﻮان و ﻣﻘﺎ ﯾ ﺴﻪ آﻧﻬﺎ ﻓﺼﻞ ﺳﻮم- ﻣﺪل ﻫﺎ و روش ﻫﺎی ﺗﺠﺰﯾﻪ و ﺗﺤﻠﯿﻞ و ارزﯾﺎﺑﯽ ﺗﻮان و ﻣﻘﺎﯾﺴﻪ آﻧﻬﺎ 15 ﻓﺼﻞ ﺳﻮم- روش و ﻫﺎ ﻣﺪل ﻫﺎی ﺗﺠﺰ و ﻪ ﯾ ﯽﺎﺑﯾ ارز ﻞ وﯿﺗﺤﻠ ﺗﻮان و ﻣﻘﺎ ﯾ ﺴﻪ آﻧﻬﺎ 3 - 1 -ﯾﺗﺎر ﺨﭽﻪ ارز ﯽﺎﺑﯾ ﺗﻮان اﮐﻮﻟﻮژ ﯾ ﮏ در ا ﯾﺮان ﺗﻮﺳﻌﻪ روش ﻫﺎی ارزﯾﺎﺑﯽ ﺗﻮان و ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﺗﻨﺎﺳﺐ ﺗﻮان ﺑﺎ ﮐﺎرﺑﺮی اراﺿﯽ در اﯾـﺮان ﭘـﺲ از ﺟﻨـﮓ دوم ﺟﻬـﺎﻧﯽ آﻏـﺎز ﺷـﺪ . در اﯾـﺮان ارزﯾﺎﺑﯽ اراﺿﯽ ﺗﻨﻬﺎ ﺑﺮاﺳﺎس وﯾﮋﮔﯽ ﻫﺎی ﺧﺎک ﺷﻨﺎﺳﯽ ﯾﻌﻨﯽ ﺗﯿﭗ ﺧﺎک و ﺗﻨﺎﺳﺐ اراﺿﯽ ﺑﺮای ﮐﺸﺎورزی ﺑﻪ ﻋﻤـﻞ ﻣـﯽ آﻣـﺪ . ﻧﻘﺸـﻪ ﻫـﺎی ﻗﺎﺑﻠﯿﺖ اراﺿﯽ ﺑﻪ ﻣﻘﯿﺎس 1:250،000 ﺗﻮﺳﻂ ﺳﺎزﻣﺎن ﺧﻮاروﺑﺎر ﺟﻬﺎﻧﯽ1 ﺑﺎ ﻣﺸـﺎرﮐﺖ وزارت ﮐﺸـﺎورزی ﮐﺸـﻮر اﻣﺮﯾﮑـﺎ2 ﺑـﺮای ﺑﻬـﺮه وری اراﺿﯽ ﮐﺸﺎورزی و ﻫﻤﯿﻦ ﻃﻮر ﺟﻨﮕﻞ ﻫﺎ و ﻣﺮاﺗﻊ و ﺣﻔﺎﻇﺖ از ﺧﺎک ﻫﺎ ﺗﻬﯿﻪ ﺷﺪ . از اﯾﻦ ﻧﻘﺸﻪ ﻫﺎ ﺑﺎ وﺟﻮد ﻣﻘﯿﺎس ﻧﺎﻣﻨﺎﺳﺐ و دﯾﮕـﺮ ﻣﺴـﺎﯾﻞ ﺑﻪ ﻧﺎﭼﺎر در اﻧﻮاع دﯾﮕﺮ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﯾﺰی ﻫﺎ ﻧﯿﺰ اﺳﺘﻔﺎده ﺷﺪ . ﺑﯿﺶ از ﯾﮏ دﻫﻪ ﭘﺲ از آن، ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﯾﺰی اﺳﺘﻔﺎده از ﺳـﺮزﻣﯿﻦ و روش ﻫـﺎی ارزﯾـﺎﺑﯽ ﻣﺤـﯿﻂ زﯾﺴـﺖ در وزارت ﮐﺸـﺎورزی، ﺳـﺎزﻣﺎن ﻣﺪﯾﺮﯾﺖ و ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﯾﺰی ﮐﺸﻮر و داﻧﺸﮕﺎه ﻣﻌﺮﻓﯽ ﺷﺪ . ﺑﻪ ﻫﺮ ﺣﺎل روش ﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ ارزﯾﺎﺑﯽ ﺗﻮان و ﺗﻨﺎﺳﺐ ﮐﺎرﺑﺮی ﻫـﺎ ﺑـﻪ ﻋﻨـﻮان ﻣﺒﻨـﺎی ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﯾﺰی آﻣﺎﯾﺶ ﺳﺮزﻣﯿﻦ در اﯾﺮان ﻣﻌﺮﻓﯽ و ﺗﺎﺣﺪی ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺖ . روﻧﺪ اﺻﻠﯽ ﺟﻬﺎﻧﯽ ﺷﺪن ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﯾﺰی ﻣﺤـﯿﻂ زﯾﺴـﺖ در اﯾﺮان ﺑﺮاﺳﺎس ره ﯾﺎﻓﺖ ﺳﯿﺴﺘﻤﯽ و ﮔﺎﻫﯽ ﭘﺎراﻣﺘﺮﯾﮏ ﺑﻮده اﺳﺖ . ﻓﺮاﯾﻨﺪ آﻣﺎﯾﺶ ﻫﻤﻮاره ﻧﻪ ﺑﺮاﺳﺎس ﺗﻮان ﮐﻪ ﺑﺮاﺳﺎس ره ﯾﺎﻓـﺖ آﻣـﺎﯾﺶ و آراﯾﺶ ﮐﺎرﺑﺮی ﻫﺎ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﺗﺴﻬﯿﻼت و ﺗﻮزﯾﻊ ﻓﻀﺎﯾﯽ ﺳﺮﻣﺎﯾﻪ ﺑﻮده اﺳﺖ . ) روش آﻣﺎﯾﺶ ﻓﺮاﻧﺴﻮی دﻫﻪ 60 و70 ﻣـﯿﻼدی ﮐـﻪ ﻋﻮاﻣـﻞ اﻗﺘﺼﺎدی و اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ اﻫﻤﯿﺖ ﺑﯿﺶ ﺗﺮی ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﻋﻮاﻣﻞ ﺑﯿﻮﻓﯿﺰﯾﮑﯽ داﺷﺘﻪ و ﺑﺮﺧﻼف آن ﺑﺎ ﺗﻌﯿـﯿﻦ اﻫـﺪاف و ﻧـﻪ ارزﯾـﺎﺑﯽ ﺗـﻮان ﺻـﻮرت ﻣﯽ ﮔﺮﻓﺘﻪ اﺳﺖ ﺑﻪ (. ﮐﺎرﮔﯿﺮی ﭼﻨﯿﻦ روﺷﯽ ﺑﺮای ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﯾﺰی اﺳﺘﻔﺎده از ﺳﺮزﻣﯿﻦ و ﺗﻬﯿﻪ ﻃﺮح ﻫﺎ ﺑﻪ دﻟﯿﻞ دﺧﺎﻟﺖ ﻧﺪادن اﺳـﺘﻌﺪاد ﻃﺒﯿﻌـﯽ و ﺗﻮان اﮐﻮﻟﻮژﯾﮑﯽ اﻏﻠﺐ اﺳﺘﻔﺎده از ﺳﺮزﻣﯿﻦ را دﭼﺎر ﻣﺨﻤﺼﻪ ﮐﺮده، ﺧﺮاﺑﯽ ﻣﺤﯿﻂ زﯾﺴﺖ و ﺧﺴﺎرت ﻫـﺎی ﻧﺎﺷـﯽ از آن را ﺑـﺮای اﻧﺴـﺎن ﺑـﻪ ﺟﺎی ﮔﺬاﺷﺘﻪ اﺳﺖ اﯾﻦ اﻣﺮ ﺑﻪ وﯾﮋه ﺑﻪ دﻟﯿﻞ ﺳﺎﻧﺤﻪ ﺧﯿﺰ ﺑﻮدن اﯾﺮان از ﺣﺴﺎﺳﯿﺖ وﯾﮋه ای ﺑﺮﺧﻮردار ﻣﯽ ﺑﺎﺷﺪ . ﺧﻮﺷـﺒﺨﺘﺎﻧﻪ ا ز ﺳـﺎل 1361 و 1362 ﺗﻬﯿﻪ و ﺗﺪوﯾﻦ ﻃﺮح ﻫﺎی اﺳﺘﻔﺎده از ﺳﺮزﻣﯿﻦ در ﮐﺸﻮر ﺑﺎ ﺑﻪ ﮐﺎرﮔﯿﺮی اﺻﻮﻟﯽ آﻣﺎﯾﺶ ﺳﺮزﻣﯿﻦ، ﮐﻪ ﻣﺒﻨﺎی ﺗﻮﺳﻌﻪ را ﺑﺮاﺳـﺎس ﺑﯿـﻨﺶ ﺗﻮام اﮐﻮﻟﻮژﯾﮑﯽ و اﻗﺘﺼﺎدی ﺑﻨﺎ ﻣﯽ ﻧﻬﺪ ﺑﻪ اﺟﺮا در آﻣﺪ و روﺷﻦ اﺳﺖ ﮐﻪ ارزﯾﺎﺑﯽ ﺗﻮان اﮐﻮﻟﻮژﯾﮑﯽ ﺳﺮزﻣﯿﻦ در اﯾﻦ ﻓﺮاﯾﻨﺪ و ﺗﻬﯿﻪ و ﺗـﺪوﯾﻦ ﻃﺮح ﻫﺎی اﺳﺘﻔﺎده از ﺳﺮزﻣﯿﻦ ﻧﻘﺶ اﺳﺎﺳﯽ را اﯾﻔﺎ ﻧﻤﺎﯾﺪ ]8 [اﯾﻦ اﻣﺮ در ﺑﺮﮔﯿﺮﻧﺪه ﻃﺮح ﻫﺎی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﻧﯿﺰ ﻣﯽ ﺑﺎﺷﺪ . ﺑﻨﺎﺑﺮاﯾﻦ ﺑـﺎ ﺗﻮﺟـﻪ ﺑﻪ اﻫﻤﯿﺖ ﺟﺎﻣﻊ ﻧﮕﺮی ) اﮐﻮﻟﻮژﯾﮑﯽ و اﻗﺘﺼﺎدی- اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ ( ﻃﺮح ﻫﺎی ﺗﻮﺳﻌﻪ در ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﯾﺰی ﻧﻮﯾﻦ ﺑـﻪ ﻣﻨﻈـﻮر ﻟﺤـﺎظ اﯾـﻦ وﯾﮋﮔـﯽ ﻫـﺎ در ﻓﺮاﯾﻨﺪ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﯾﺰی ، اﺳﺘﻔﺎده از ﺷﯿﻮه ﻫﺎی ارزﯾﺎﺑﯽ ﺗﻮان ﻣﺤﯿﻂ زﯾﺴﺖ ﯾﺎ اﺻﻄﻼﺣﺎ ﺗﻮان اﮐﻮﻟﻮژﯾﮑﯽ ﺳﺮزﻣﯿﻦ ﺗﻮﺟﯿﻪ ﻣﯽ .ﺷﻮد 3 - 2 -ﻣﺪل ﻫﺎ و روش ﻫﺎی ﯽﺎﺑﯾ ارز ﺗﻮان در اﯾ ﺮان و ﺟﻬﺎن ﺑﺮای ارزﯾﺎﺑﯽ ﺗﻮان و ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﺗﻨﺎﺳﺐ آن ﺑﺮای اﻧﻮاع ﮐﺎرﺑﺮی ﻫﺎ ﺑﻪ ﮐﻤﮏ ﭘﻬﻨﻪ ﺑﻨـﺪی، ﺷـﯿﻮه ﻫـﺎی ﻣﺘﻔـﺎوﺗﯽ وﺟـﻮد دارد . ﺗﻔـﺎوت اﯾـﻦ روش ﻫ ﺎ ﻋﻤﺪﺗﺎ ﺑﻪ دﻟﯿﻞ ﺗﻔﺎوت ﻣﺪل ﻫﺎی اﮐﻮﻟﻮژﯾﮑﯽ آﻧﻬﺎ ﻣﯽ ﺑﺎﺷﺪ ﻫﻢ . ﭼﻨﯿﻦ ﻣﯽ ﺗﻮان اذﻋﺎن داﺷﺖ ﮐﻪ ﺗﻔﺎوت اﯾﻦ روش ﻫﺎ ﺑﻪ ﺧﺎﻃﺮ ﺗﻌـﺪاد ﻣﻨﺎﺑﻌﯽ ﻣﯽ ﺑﺎﺷﺪ ﮐﻪ در ﻣﺮﺣﻠﻪ ﺗﺠﺰﯾﻪ و ﺗﺤﻠﯿﻞ و ﺟﻤﻊ ﺑﻨﺪی داده ﻫﺎ در ﺗﺸﮑﯿﻞ واﺣﺪﻫﺎی ﺳﺮزﻣﯿﻦ ﻧﻘﺶ دارﻧﺪ ]8 .[ﺷﺒﺎﻫﺖ اﯾﻦ روش ﻫﺎ ﯾـﺎ در واﻗﻊ وﯾﮋﮔﯽ ﮐﻠﯽ در ﻫ ﻤﻪ اﯾﻦ روش ﻫﺎ، ﺷﻨﺎﺳﺎﯾﯽ ﯾﮏ ﭘﻬﻨﻪ ﻫﻤﮕﻦ ﺑﺮاﺳﺎس ﺗﻮان آﻧﻬﺎ ﻣﯽ ﺑﺎﺷﺪ ]18 [. در ﻣﺮﺣﻠﻪ ﺑﻌﺪ اﯾﻦ ﭘﻬﻨﻪ ﻫﺎی ﻫﻤﮕﻦ ﺑﺮای ﺗﺼﻤﯿﻢ ﮔﯿﺮی در ﻣﻮرد ﮐﺎرﺑﺮی ﻣﻄﻠﻮب ﯾﺎ ﻣﻤﮑﻦ ﻣﻮرد ﻣﻘﺎﯾﺴﻪ ﻗﺮار ﻣﯽ ﮔﯿﺮﻧـﺪ . ﺑﻨـﺎﺑﺮاﯾﻦ ﻫـﺮ ﻧﻮع روش ارزﯾﺎﺑﯽ ﮐﻪ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﻣﯽ ﮔﯿﺮد، داﺷﺘﻦ ﯾﺎ ﻧﺪاﺷﺘﻦ ﺗﻮان ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﯾﮏ ﻣﻌﯿﺎر، ﻣﻘﯿﺎس، ﺿـﺎﺑﻄﻪ و ﯾـﺎ اﺳـﺘﺎﻧﺪارد ﺳـﻨﺠﯿﺪه 1- Food and agriculture organization-FAO 2- U.S.Department Agricuture 16 راﻫﻨﻤﺎی ﭘﻬﻨﻪ ﺑﻨﺪی ﺗﻮان اﮐﻮﻟﻮژﯾﮏ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر اﺳﺘﻘﺮار ﻃﺮح ﻫﺎی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﺷﻮد ﻣﯽ . ﺗﻔﺎوت روش ﻫﺎ در ﺗﻔﺎوت ﻣﻌﯿﺎرﻫﺎ، ﻣﻘﯿﺎس ﻫﺎ، ﺿﺎﺑﻄﻪ ﻫﺎ و اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎی ارزﯾـﺎﺑﯽ ﻣـﯽ ﺑﺎﺷـﺪ و ﺷـﺒﺎﻫﺖ آﻧﻬـﺎ در ﺳـﺎﺧﺘﻦ ﻣﻌﯿـﺎر، ﻣﻘﯿﺎس، ﺿﺎﺑﻄﻪ و ﯾﺎ اﺳﺘﺎﻧﺪارد اﺳﺖ . روش ﻫﺎی ﻣﺘﻔﺎوت، ارزﯾﺎﺑﯽ ﺗـﻮان اﮐﻮﻟـﻮژﯾﮑﯽ را ﺑـﺎ ﺳـﺎﺧﺘﻦ ﭼﻨـﺪﯾﻦ ﺿـﺎ ﺑﻄﻪ در ﻗﺎﻟـﺐ ﻣـﺪل ﻫـﺎی اﮐﻮﻟﻮژﯾﮑﯽ ﺑﺮای ﻫﺮ ﻧﻮع ﮐﺎرﺑﺮی آﻏﺎز ﻣﯽ ﮐﻨﻨﺪ ﮐﻪ اﯾﻦ ﻣﺪل ﺑﺴﺘﻪ ﺑﻪ ﺷﺮاﯾﻂ ﻣﻨﻄﻘﻪ ای ﯾﺎ ﮐﺸﻮری ) از ﻧﻈﺮ اﮐﻮﻟﻮژﯾﮑﯽ و ﺳـﺎﺑﻘﻪ ﺷﻨﺎﺳـﺎﯾﯽ ﻣﻨﺎﺑﻊ اﮐﻮﻟﻮژﯾﮑﯽ در آﻧﻬﺎ، ﻫﺰﯾﻨﻪ، وﻗﺖ، و ﻏﯿﺮه ( ﺳﺎﺧﺘﻪ ﻣﯽ ﺷﻮد ]8 .[ﺷﺎﯾﺎن ﯾﺎدآوری اﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﺴﯿﺎری از وﯾﮋﮔﯽ ﻫـﺎی ﻣﺤـﯿﻂ زﯾﺴـﺘﯽ ﯾـﺎ ﻋﻮاﻣﻞ ارزﯾﺎﺑﯽ ﺑﺮ ﺗﻮان ﻣﺤﯿﻂ زﯾﺴﺘﯽ اﺛﺮات ﻏﯿﺮﻣﺴﺘﻘﯿﻢ ﯾﺎ ﺿﻤﻨﯽ دارﻧﺪ و ﻋﻠﯽ رﻏﻢ اﺛﺮ ﻣﻬﻢ آﻧﻬﺎ ﺑﻪ آﺳﺎﻧﯽ ﻗﺎﺑﻞ ﺑﻪ ﮐﺎرﮔﯿﺮی در ﻣﺪل ﻫـﺎی ﺗﻨﺎﺳﺐ ﯾﺎ ﺑﻪ ﻋﺒﺎرﺗﯽ ﻣﺪل ﻫﺎی آﻣﺎﯾﺶ ﺳﺮزﻣﯿﻦ ﻧﻤﯽ ﺑﺎﺷﻨﺪ . ﺑﻪ ﻫﺮ ﺣﺎل در ﻫﺮ روش ارزﯾﺎﺑﯽ، ﭘﺲ از ﺗﺪوﯾﻦ ﻣﺪل، وﯾﮋﮔﯽ ﻫﺎی اﮐﻮﻟـﻮژﯾﮑﯽ ﺗﺠﺰﯾﻪ و ﺗﺤﻠﯿﻞ و ﺟﻤﻊ ﺑﻨﺪی ﺷﺪه در واﺣﺪﻫﺎ ﯾﺎ ﯾﮕﺎن ﻫﺎی ﺳﺮزﻣﯿﻦ، ﺑﺎ ﻣﺪل ﻫﺎی اﮐﻮﻟﻮژﯾﮑﯽ ﯾﺎد ﺷﺪه ﻣﻘﺎﯾﺴﻪ ﻣﯽ ﺷـﻮﻧﺪ و ﺗـﻮان ﺳـﺮزﻣﯿﻦ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ آن ﻣﺪل ﺑﺮای ﻫﺮ ﻧﻮع ﮐﺎرﺑﺮی ارزﯾﺎﺑﯽ و ﺳﻨﺠﯿﺪه ﻣﯽ ﺷﻮد و در ﻧﺘﯿﺠـﻪ آن ﻣﺸﺨﺺ ﻣﯽ ﺷـﻮد ﮐـﻪ آﯾـﺎ ﯾﮕـﺎن ﯾـﺎد ﺷـﺪه ﺑـﺮای ﮐﺎرﺑﺮی ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ ﺗﻮان دارد ﯾﺎ ﺧﯿﺮ؟ ﯾﮏ اﺻﻞ دﯾﮕﺮ ﻧﯿﺰ ﮐﻪ ﺑﯿﺶ ﺗﺮ روش ﻫﺎ از آن ﺗﺒﻌﯿﺖ ﻣﯽ ﻧﻤﺎﯾﻨﺪ آن اﺳﺖ ﮐﻪ ﻋﻤﻞ ارزﯾﺎﺑﯽ ﻧﺒﺎﯾﺪ ﻓﻘـﻂ ﺑﺮ ﺳﻨﺠﺶ داﺷﺘﻦ ﯾﺎ ﻧﺪاﺷﺘﻦ ﺗﻮان ﺑﺴﻨﺪه ﮐﻨﺪ، ﺑﻠﮑﻪ ﻋﻼوه ﺑﺮ آن ﺑﺎﯾﺪ درﺟﻪ ﻣﺮﻏﻮﺑﯿﺖ ﺗﻮان را ﻧﯿﺰ ﺗﻌﯿﯿﻦ ﮐﻨﺪ . ﺑﻨﺎﺑﺮاﯾﻦ در ارزﯾـﺎﺑﯽ ﺗـﻮان از ﻫﺮ روﺷﯽ ﮐﻪ اﺳﺘﻔﺎده ﻣﯽ ﺷﻮد ﻧﺘﯿﺠﻪ آن ﺑﺎﯾﺪ ﻋﻼوه ﺑﺮ ارزﯾﺎ ﺑﯽ، ﻃﺒﻘﻪ ﺑﻨﺪی درﺟﻪ ﻣﺮﻏﻮﺑﯿﺖ ﺗﻮان ﻧﯿﺰ ﺑﺎﺷﺪ . روش ﻫﺎی ﻣﻌﻤﻮل ارزﯾﺎﺑﯽ ﺗﻮان ﺳﺮزﻣﯿﻦ ﺑﻪ ﺗﺮﺗﯿﺐ زﯾﺮ ﻣﯽ ﺑﺎﺷﺪ : 3 - 2 - 1 - روش ﺗﻨﺎﺳﺐ ﺑﺮاﺳﺎس ﻣﺤﺪودﯾﺖ ﻫﺎی ﺧﺎک (FAO) در اﯾﻦ روش ارزﯾﺎﺑﯽ اراﺿﯽ ﺗﻨﻬﺎ ﺑﺮاﺳﺎس وﯾﮋﮔﯽ ﻫﺎی ﺧﺎک ﺷﻨﺎﺳﯽ ﯾﻌﻨﯽ ﺗﯿﭗ ﺧﺎک و ﺗﻨﺎﺳﺐ اراﺿﯽ ﺑﺮای ﮐﺸﺎورزی اﻧﺠﺎم ﻣﯽ ﺷـﻮد و ارزﯾﺎب اﻏﻠﺐ از وﯾﮋﮔﯽ ﻫﺎی ﺑﺮﺟﺴﺘﻪ ﺳﺮزﻣﯿﻦ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﺷﺎﺧﺺ1 ﺑﺮای ﭘﯿﺶ ﺑﯿﻨﯽ و ﺑـﺮآورد اﺛـﺮات ﺗﻮﺳـﻌﻪ ﯾـﺎ ﺗـﻮان ﮐـﺎرﺑﺮی اﺳـﺘﻔﺎده ﻣﯽ ﮐﻨﻨﺪ ]8 .[ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻣﺜﺎل ﭘﻮﺷﺶ ﮔﯿﺎﻫﯽ، ﺧﺎک، ﺷﮑﻞ زﻣﯿﻦ و ﯾﺎ ﺗﻠﻔﯿﻖ اﯾﻦ واﺣﺪﻫﺎ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻣـﻮﺛﺮﺗﺮﯾﻦ وﯾﮋﮔـﯽ ﻫـﺎ در ﺳﯿﺴـﺘﻢ ﻫـﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ ارزﯾﺎﺑﯽ ﺗﻮان اﺳﺘﻔﺎده ﺷﺪه اﺳﺖ ]18 [ در روش ﻓﺎﺋﻮ ﺧﺎک ﭘﺎراﻣﺘﺮ اﻧﺘﺨﺎﺑﯽ ﯾﺎ ﺷﺎﺧﺺ ﻣﯽ ﺑﺎﺷﺪ ﮐﻪ ﻋﻤﺪﺗﺎ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﯾـﮏ ﺷـﺎﺧﺺ ﺑﺮای ارزﯾﺎﺑﯽ ﺗﻮان در ﮐﺸﺎورزی ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﻣﯽ ﮔﯿﺮد . در اﯾﻦ روش اﺑﺘﺪا ﺧﺎک ﺑﺮاﺳﺎس وﯾﮋﮔﯽ ﻫﺎی ﻓﯿﺰﯾﮑﯽ و ﺷﯿﻤﯿﺎﯾﯽ و ﻋﻮاﻣﻠﯽ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺗﻮﭘﻮﮔﺮاﻓﯽ و ﭘﻮﺷﺶ ﮔﯿـﺎﻫﯽ از روی ﻋﮑـﺲ ﻫـﺎی ﻫﻮاﯾﯽ ﺑﻪ ﺗﯿﭗ ﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺗﻘﺴﯿﻢ ﻣﯽ ﺷﻮد، ﺳﭙﺲ ﺑﺎ ﻧﻤﻮﻧﻪ ﺑﺮداری و ﮐﺎر ﻣﯿﺪاﻧﯽ ﻣﺮزﻫﺎی آن ﺗﺼﺤﯿﺢ ﺷﺪه و ﺑﺮ روی ﻧﻘﺸﻪ ﻣﻨﺘﻘﻞ ﻣﯽ ﺷﻮد . در ﮔﺎم ﺑﻌﺪ ﺑﺮاﺳﺎس راﺑﻄﻪ ﻣﯿﺎن ﺧﺎک و ﭘﻮﺷﺶ ﮔﯿﺎﻫﯽ ﻗﺎﺑﻠﯿﺖ ﮐﺸﺎورزی ﻫﺮ ﺗﯿﭗ ﺗﻌﺮﯾﻒ و در ﻧﻬﺎﯾﺖ ﻧﻘﺸﻪ ﻗﺎﺑﻠﯿﺖ اراﺿﯽ ﺑﺮای ﮐﺸﺎورزی ﺗﻌﯿﯿﻦ ﻣﯽ ﺷﻮد . ﺷﺎﯾﺎن ﯾﺎدآوری اﺳﺖ از آن ﺟﺎ ﮐﻪ ﯾﮏ ﺗﯿﭗ ﺧﺎک ﻫﻢ آﺳﯿﺐ ﭘﺬﯾﺮی ﺧﺎک را ﻧﺸﺎن ﻣﯽ دﻫﺪ و ﻫﻢ ﺣﺎﺻﻠﺨﯿﺰی آن را ﺑـﺮای ﺗﻮﻟﯿﺪ ﻓﺮاورده ﻫﺎ ی ﮐﺸﺎورزی، در ﺳﺮزﻣﯿﻦ ﻫﺎﯾﯽ ﮐﻪ راﺑﻄﻪ ﺗﻨﮕﺎﺗﻨﮓ ﻣ ﯿﺎن ﻣﻨﺎﺑﻊ اﮐﻮﻟﻮژﯾﮑﯽ آن ﺷﻨﺎﺧﺘﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ ﻣﯽ ﺗﻮان ﺑﺎ ﺑﺮرﺳﯽ ﯾﮑﯽ از ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺧﺎک ﺑﻪ آﺳﯿﺐ ﭘﺬﯾﺮی و ﯾﺎ ﺗﻮان ﻣﻨﺎﺑﻊ دﯾﮕﺮ و در ﻧﻬﺎﯾﺖ، آﺳﯿﺐ ﭘﺬﯾﺮی و ﯾﺎ ﺗﻮان ﺳﺮزﻣﯿﻦ ﭘﯽ ﺑﺮد ]8 .[ در ﺗﺪوﯾﻦ اﯾﻦ ﻣﺪل ﺗﻨﻬﺎ ﯾﮏ ﭘﺎراﻣﺘﺮ ﯾﺎ ﯾﮏ ﻣﻨﺒـﻊ اﮐﻮﻟﻮژﯾـﮏ دﺧﺎﻟـﺖ دارد و اﻧﺘﺨـﺎب اﯾـﻦ ﻣﻨﺒـﻊ ﺑـﻪ ﻧـﻮع ﺳـﺮ زﻣﯿﻦ، درﺟـﻪ ﺗﺒﺤـﺮ ﻣﺘﺨﺼﺼﯿﻦ آن ﻣﻨﺒﻊ ودرﺟﻪ ﻣﻌﺮف ﺑﻮدن ﻣﻨﺒﻊ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ وﯾﮋﮔﯽ ﻫﺎی ﺳﺎﯾﺮ ﻣﻨﺎﺑﻊ ﺳﺮزﻣﯿﻦ ﺑﺴﺘﮕﯽ دارد . 1- Indicator ﻓﺼﻞ ﺳﻮم- ﻣﺪل ﻫﺎ و روش ﻫﺎی ﺗﺠﺰﯾﻪ و ﺗﺤﻠﯿﻞ و ارزﯾﺎﺑﯽ ﺗﻮان و ﻣﻘﺎﯾﺴﻪ آﻧﻬﺎ 17 3 - 2 - 2 -روش ﺟﺴﺘﺎﻟﺖ1 از دﯾﮕــﺮ روش ﻫﺎ، روش ﻣﻮﺳﻮم ﺑﻪ روش ﮐﻠﯽ ﮔﺮا و ادراﮐﯽ ﯾﺎ روش ﺟﺴﺘﺎﻟﺖ اﺳﺖ . اﺳﺘﻔﺎده از اﯾﻦ روش ﮐﻪ از ﺳﺎده ﺗﺮﯾﻦ روش ﻫﺎﺳﺖ ﻣﻨـﻮط ﺑـﻪ دارا ﺑـﻮدن ﺗﺠﺮﺑـﻪ و دﯾـ ﺪ ﮐﺎرﺷﻨﺎﺳـﯽ ﻣـﯽ ﺑﺎﺷـﺪ ]11 .[ در اﯾـﻦ روش ﮐﺎرﺷﻨﺎس ﺑﺮاﺳﺎس ﺗﻠﻔﯿﻖ ﮐﻠﯽ ﻋﻮاﻣﻞ ﺑﺎ اﺛﺮﮔﺬاری ﺿﻤﻨﯽ ﺗﻌﺪاد ﻣﺤﺪودی از ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫﺎی ﻣﺴﺘﻘﯿﻢ ﺳﯿﻤﺎی ﺳـﺮزﻣﯿﻦ ) ﻣﺎﻧﻨـﺪ ﻓـﺮم اراﺿـﯽ، ﺟﻮاﻣﻊ ﭘﻮﺷﺶ ﮔﯿﺎﻫﯽ، ﺳﻨﮓ ﺑﺴﺘﺮ و ﺧﺎک ( و ﺑﺮاﺳﺎس ادراک وﯾﮋه ﺧﻮد ﺑﻪ ﺗﻌﺮﯾﻒ ﭘﻬﻨﻪ ﻫﺎی ﻫﻤﮕﻦ ﻣـﯽ ﭘـﺮدازد . ﺳـﭙﺲ ﻣﻨـﺎﻃﻖ ﻫﻤﮕـﻦ ) ﻣﺎﻧﻨﺪ ﮐﻒ دره، داﻣﻨﻪ ﺑﺎ ﺷﯿﺐ ﻫﺎی ﺗﻨﺪ ﯾﺎ ﮐﻨﺪ رو ﺑﻪ ﺷﻤﺎل ﯾﺎ ﺟﻨﻮب و ...( ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﺗﻨﺎﺳﺐ ﻧﺴﺒﯽ ﻫﺮ ﯾﮏ از آﻧﻬﺎ ﺑﺮای ﻫﺮ ﮐـﺎرﺑﺮی ﺧـﺎص ارزﯾﺎﺑﯽ و رﺗﺒﻪ ﺑﻨﺪی ﻣﯽ ﺷﻮﻧﺪ . اﯾﻦ روش ﮐﻪ ﻣﺒﻨﺎی روﯾﮑﺮد ﻏﯿﺮﻧﻈﺮی اﮐﻮﻟﻮژی ﺳﯿﻤﺎی ﺳﺮزﻣﯿﻦ2 اﺳﺖ، ﯾـﮏ روﯾﮑـﺮد ﮐﻠـﯽ ﮔـﺮا ﺑـﺎ دﯾـﺪ ﮐﺎرﺷﻨﺎﺳﯽ ﺑﻪ ﮐﻤﮏ ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫﺎی ارزﯾﺎﺑﯽ ﺿﻤﻨﯽ ﯾﺎ ﺑﺎ اﺛﺮات ﺿﻤﻨﯽ3 ﻣﯽ ﺑﺎﺷﺪ . و ارزﯾﺎﺑﯽ ﺗﻨﺎﺳﺐ و ﺷـﮑﻞ ﮔﯿـﺮی واﺣـﺪ اﺻـﻠﯽ ﻫﻤﮕـﻦ آن ﺑﺮاﺳﺎس ﻗﻀﺎوت ﻫﺎی ﮐﺎرﺷﻨﺎﺳﯽ و ﺗﺎ ﺣﺪی ذﻫﻨﯽ از ﻧﻈﺮ ﻋﺪم اﺳﺘﻔﺎده از ﻋﻮاﻣﻞ و روش ﺗﻠﻔﯿﻖ ﺗﮑﺮارﭘﺬﯾﺮ ﺗﻮﺳﻂ ارزﯾﺎب اﺳﺖ ]18 .[ 3 - 2 - 3 -ر وش ﭘﺎراﻣﺘﺮ ﮏﯾ روش ﺗﺤﻠﯿﻞ ﭘﺎراﻣﺘﺮﯾﮏ ﯾﮏ ﯾﺎ ﭼﻨﺪ ﻋﺎﻣﻞ از ﻧﻈﺮ ﻋﻠﻤﯽ روش ﻣﺴﺘﺤ ﺗﺮ ﮑﻢ دﯾﮕﺮی اﺳﺖ ﮐﻪ اﺳﺘﻔﺎده از آن ﺑﻪ ﺧﺼﻮص در ﻓﻌﺎﻟﯿﺖ ﻫـﺎ ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ آﻣﺎﯾﺶ ﺳﺮزﻣﯿﻦ ﻣﻨﻈﻮردار ) ﯾﮏ ﯾﺎ ﭼﻨﺪ ﮐﺎرﺑﺮی ( ﻣﻌﻤﻮل ﻣﯽ ﺑﺎﺷﺪ . در اﯾﻦ روش ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫـﺎ و ﯾـﺎ وﯾﮋﮔـﯽ ﻫـﺎی ﺳـﺮزﻣﯿﻦ ) ﺧـﺎک، ﺳﻨﮓ، ﭘﻮﺷﺶ ﮔﯿﺎﻫﯽ، ﺷﮑﻞ زﻣﯿﻦ و ﻏﯿﺮه ﺑﻪ ( ﺻﻮرت ﻣﺠﺰا ﻧﻘﺸﻪ ﺳﺎزی ﺷﺪه و ﺑﻪ ﻃﻮر ﻣﺠﺰا ﻧﯿﺰ ﻧﺮخ ﮔﺬاری ﻣﯽ ﺷـﻮﻧﺪ . روی ﻫـﻢ اﻧـﺪازی دو ﯾﺎ ﭼﻨﺪﻻﯾﻪ ﯾﺎ ﻧﻘﺸﻪ ﮐﻪ ﻫﺮ ﯾﮏ ﻣﺒﯿﻦ ﺧﺼﻮﺻﯿﺎت رده ﺑﻨﺪی ﺷﺪه و ﻋﻮاﻣﻞ ﻣﻮﺛﺮ ﺑﺮ ﺗـﻮان ﻫـﺎی ﻣﺨﺘﻠـﻒ ﻣﺤﯿﻄـﯽ آن اﺳـﺖ ﻣﻨﺠـﺮ ﺑـﻪ ﺗﻠﻔﯿﻖ ﻻﯾﻪ ﻫﺎ و دﺳﺘﯿﺎﺑﯽ ﺑﻪ ﯾﮏ ﻧﻘﺸﻪ ﺗﻠﻔﯿﻘﯽ ﻧﻬﺎﯾﯽ ﻫﻤﺮاه ﺑ ﺎ ﺟﺪول ﻫﺎ ﯾﺎ ﻣﺎﺗﺮﯾﺲ ﻫﺎی ﺟﻤﻊ ﺑﻨﺪی ﻧﺘـﺎﯾﺞ ارزﯾـﺎﺑﯽ ﻣـﯽ ﺷـﻮد ، اﯾـﻦ ﻧﻘﺸـﻪ ﻣﯽ ﺗﻮاﻧﺪ اﺛﺮ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫﺎ و ﻃﺒﻘﺎت ﻫﺮ ﯾﮏ در ارﺗﺒﺎط ﺑﺎ ﺗﻮان و ﺑﺎﻻﺧﺮه ﻣﺒﻨﺎی ارزﯾﺎﺑﯽ و ﺗﻨﺎﺳﺐ آن ﺑﺮای ﻫـﺮ ﻧـﻮع ﮐـﺎرﺑﺮی ﺧـﺎص ﺑﺎﺷﺪ . اﻣﮑﺎن ﺟﻤﻊ ﺑﻨﺪی رﯾﺎﺿﯽ ﻋﻮاﻣﻞ و ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫﺎی ارزﯾﺎﺑﯽ در ﺻﻮرت ﮔﺰﯾﻨﺶ ﺷﺎﺧﺺ ﻫـﺎ ﺑـﺎ ﻧـﺮخ ﻫـﺎی ﮐﻠـﯽ و ﻏﯿـﺮ اﻋﺘﺒـﺎری ﻣﯿﺴـﺮ ﻣﯽ ﺑﺎﺷﺪ . 3 - 2 - 4 -روش ﺳ ﯿ ﮏﯿﺴﺘﻤ روش ﺳﯿﺴﺘﻤﯿﮏ ﺑﺮای ﺷﻨﺎﺳﺎﯾﯽ و ﺗﻌﺮﯾﻒ ﭘﻬﻨﻪ ﻫﺎی ﻫﻤﮕﻦ از ﻧﻈﺮ ﺗﻮان ﺑـﺮای ﮐـﺎرﺑﺮی ﻫـﺎ از روی ﻫـﻢ ﮔـﺬاری ﻫﻤـﻪ وﯾﮋﮔـﯽ ﻫـﺎی ﻣﺤﯿﻄﯽ ) ﮐﻠﯿﻪ ﻋﻮاﻣﻞ ارزﯾﺎﺑﯽ ( و ﺣﺼﻮل ﺑﻪ واﺣﺪﻫﺎی ﻫﻤﮕﻦ ﻣﺤﯿﻂ زﯾﺴﺖ اﺳﺘﻔﺎده ﻣﯽ . ﮐﻨﺪ اﯾﻦ ﺷﯿﻮه را روش ﺳﯿﺴﺘﻤﯿﮏ ﻧﯿﺰ ﻧﺎﻣﯿﺪه اﻧـﺪ ]18 .[ ﺗﻔﺎوت اﯾﻦ ﺷﯿﻮه ﺑﺎ روش ﮐﻠﯽ ﮔﺮا در آن اﺳﺖ ﮐﻪ ﮔﺰﯾﻨﺶ و ﺗﺨﺼﯿﺺ ﻧﺮخ ﻫﺎی ﺗﻨﺎﺳﺐ و ارزﯾﺎﺑﯽ وﯾﮋﮔﯽ ﻫﺎی ﻣﺤﯿﻄـﯽ ﺑـﻪ ﺻـﻮرﺗﯽ ﻣﺸﺨﺺ، روﺷﻦ و ﻣﺴﺘﻘﯿﻢ4 اﻧﺠﺎم ﻣﯽ ﺷﻮد . ﺗﻔﺎوت آن ﺑﺎ روش ﭘﺎراﻣﺘﺮﯾﮏ آن اﺳﺖ ﮐﻪ در ارزﯾﺎﺑﯽ ﺗـﻮان ﺗﻤـﺎﻣﯽ ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫـﺎ ﻣـﺪﻧﻈﺮ ﻗـﺮار ﻣﯽ ﮔﯿﺮد . 1- Gestalt 2- Landscape Ecology 3- implicit 4- explicit 18 راﻫﻨﻤﺎی ﭘﻬﻨﻪ ﺑﻨﺪی ﺗﻮان اﮐﻮﻟﻮژﯾﮏ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر اﺳﺘﻘﺮار ﻃﺮح ﻫﺎی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﻣﺸﮑﻞ اﺻﻠﯽ اﯾﻦ روش ﺣﺠﻢ ﺑﺴﯿﺎر زﯾﺎد ﮐﺎر، ﺗﻌﺪاد ﺑﺴﯿﺎر زﯾﺎد ﭘﻬﻨﻪ ﭘﻠﯽ )ﻫﺎ ﮔﻮن ﯾﺎ واﺣﺪ ﻣﺤﯿﻂ زﯾﺴﺖ ( و ﺑﺎﻻﺧﺮه ﻫﻤـﺎﻫﻨﮕﯽ و ادﻏـﺎم واﺣﺪﻫﺎ در ﮐﻨﺎر ﻫﻢ ﺑﻪ ﻧﺤﻮی ﮐﻪ ﮐﻪ ﻗﺎﺑﻠﯿﺖ اﺟﺮا ﻣﺴﯿﺮ ﮔﺮدد ﻣﯽ ﺑﺎﺷﺪ . اﻣﺮوزه ﺑﺎ ﺑﻪ ﮐﺎرﮔﯿﺮی ﻧﺮم اﻓﺰارﻫﺎی GIS ] 10 [ ﻣﺸﮑﻞ زﻣﺎن، ﺑﻮدﺟﻪ و ﭘﯿﭽﯿﺪﮔﯽ آن ﺗﺎ ﺣﺪ ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻮﺟﻬﯽ ﺣﻞ ﺷﺪه اﺳﺖ . 3 - 2 - 5 -روش ﭘﺎراﻣﺘﺮ ﯾ ﮏ ﻣﺒﺘﻨ ﯽ ﺑﺮ ﺗﻠﻔ ﯿ ﻖ ﺑﻬ ﻨﻪﯿ در اﯾﻦ روش ارزﯾﺎﺑﯽ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﻣﺴﺘﻘﯿﻢ ﺑﻪ ﻧﯿﺎزﻫﺎی ﻣﺤﯿﻂ زﯾﺴﺘﯽ ﻫﺮ ﮐﺎرﺑﺮی ﺑﻪ ﺣﻀﻮر وﯾﮋﮔﯽ ﻫﺎ ﯾﺎ ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫﺎی ﻣﺤﯿﻄﯽ ﻻزم ﺑـﺎ ﻧـﺮخ ﻣﻨﺎﺳﺐ ) ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺧﺎک، رﺳﺘﻨﯽ ﻫﺎ و ﺷﮑﻞ زﻣﯿﻦ ( در ﭘﻬﻨﻪ ﻣﺸﺨﺺ ﻣﻨﺠﺮ ﺑﻪ اﺧﺘﺼﺎص آن ﭘﻬﻨﻪ ﺑـﻪ ﮐـﺎرﺑﺮی ﻫـﺎی دارای ﺗﻨﺎﺳـﺐ ﺑـﺮای آن .ﺷﻮد ﻣﯽ ﺗﻔﺎوت آن ﺑﺎ روش ﺳﯿﺴﺘﻤﯽ و ﭘﺎراﻣﺘﺮﯾﮏ، ﺗﻌﺪاد ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫﺎﯾﯽ اﺳﺖ ﮐﻪ ﺳﯿﺴﺘﻢ ﺗﻌﺮﯾﻒ ﮐﺮده و ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻣﺒﯿﻦ اﺻـﻠﯽ ﺗـﻮان و ﺗﻨﺎﺳـﺐ ﻧﺴﺒﯽ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﻣﯽ ﮔﯿﺮد . ﺑﻪ ﻋﻠﺖ ﻫﺪف ﻣﻨﺪی و ﻣﻨﻈﻮردار ﺑﻮدن ارزﯾﺎﺑﯽ، ﺣﺘﯽ در ﺷﺮاﯾﻂ ﮐﻤﺒﻮد وﻗﺖ، ﺑﻮدﺟـﻪ و داده ﻫـﺎی ﻣﺤـﺪود، ﺑـﺎز اﯾـﻦ روش ﻣـﯽ ﺗﻮاﻧـﺪ ﺧﺮوﺟﯽ ﻣﻨﺎﺳﺐ و ﻣﻄﻤﺌﻨﯽ را در راﺑﻄﻪ ﺑﺎ ﻫﺪف ﺗﻀﻤﯿﻦ ﮐﻨﺪ . اﻣﺎ ﻧﯿﺎز ﺑﻪ دﯾﺪ ﮐﺎرﺷﻨﺎس ﻣﺘﺨﺼـﺺ ﺑـﺎ ﺗﺠﺮﺑـﻪ در ﻋﻠـﻮم ﻣﺤـﯿﻂ زﯾﺴـﺖ و اﮐﻮﻟﻮژی دارد و ﺑﺮای ﮐﺎرﺑﺮی ﻫﺎی ﺟﺪﯾﺪ ﻧﯿﺎزﻣﻨﺪ آزﻣﺎﯾﺶ اوﻟﯿﻪ ﻣﯽ ﺑﺎﺷﺪ . اﯾﻦ روش در ﻣﻘﯿﺎس ﻫﺎی ﺑﺰر گ ﺗﺮ از 1:250000 ﮐﺎرﺳﺎزﺗﺮ اﺳﺖ ، ﮐﻪ در ﺻﻮرت ﻣﺠـﺮب ﺑـﻮدن ارزﯾﺎﺑـﺎن ﺑﺴـﯿﺎر ﻣـﻮﺛﺮ و ﮐـﻢ ﻫﺰﯾﻨـﻪ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد . 3 - 2 - 6 -روش ﺳ یﻤﺎﯿ ﺳﺮزﻣ ﻦ ﯿ روﯾﮑﺮد اﮐﻮﻟﻮژﯾﮑﯽ ﺳﯿﻤﺎی ﺳﺮزﻣﯿﻦ در اروﭘﺎی ﺷﺮﻗﯽ و ﻣﺮﮐﺰی ﺷﮑﻞ ﮔﺮﻓﺖ و ﭘـﺲ از ﺟﻨـﮓ ﺟﻬـﺎﻧﯽ دوم ﺗﻮﺳـﻌﻪ ﯾﺎﻓـﺖ . ﺗﻐﯿﯿـﺮ و ﺗﺒﺪﯾﻞ روﯾﮑﺮد از ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ اﮐ ﻮﺳﯿﺴﺘﻢ ﻫﺎی ﻣﺠﺰا ﺑﻪ ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﺳﯿﻤﺎی ﺳﺮزﻣﯿﻦ، اﺣﺘﻤﺎﻻ ﺑﻪ دﻟﯿﻞ ﻣﺴﺎﯾﻞ ﺣﻞ ﻧﺸﺪه و ﻧﻘﺎط ﻣﺒﻬﻤـﯽ اﺳـﺖ ﮐـﻪ در روﯾﮑﺮد اﮐﻮﺳﯿﺴﺘﻤﯽ ﻫﻤﻮاره ﺑﺎﻗﯽ ﻣﺎﻧﺪه ﺑﻮد . روش ﺳﯿﻤﺎی ﺳﺮزﻣﯿﻦ ﺑﺮﺧﻼف روش ﺟﺴﺘﺎﻟﺖ ﮐﻪ ﺗﻨﻬﺎ ﺑﻪ ﺳﯿﻤﺎی ﺑﯿﻮﻓﯿﺰﯾﮑﯽ ﺳﺮزﻣﯿﻦ ﺗﻮﺟﻪ دارد، وﯾﮋﮔﯽ ﻫﺎی اﻗﺘﺼـﺎدی - اﺟﺘﻤـﺎﻋﯽ ﺳﯿﻤﺎی ﺳﺮزﻣﯿﻦ را ﻧﯿﺰ ﻫﻢ ﺳﻨﮓ ﺑﺎ وﯾﮋﮔﯽ ﻫﺎی اﮐﻮﻟﻮژﯾﮑﯽ ﻣﺪﻧﻈﺮ ﻗﺮار ﻣﯽ دﻫﺪ و ﺗﺮﮐﯿﺐ آﻧﻬﺎ ﺑﺎ واﻗﻌﯿﺖ ﻣﻮﺟﻮد ﻣﻄﺎﺑﻘﺖ ﺑﯿﺶ ﺗﺮی دارد . اﯾﻦ روﯾﮑﺮد در ﺗﺠﺰﯾﻪ و ﺗﺤﻠﯿﻞ ﮐﺎرﺑﺮی اراﺿﯽ ﺑﺴﯿﺎر ﮐﺎرﺑﺮد دارد، ﭼﺮا ﮐﻪ ﻧﻘﻄﻪ ﻗﻮت آن ﺗﻮاﻧﺎﯾﯽ ﻣﺸﺎﻫﺪه، ﺛﺒـﺖ و اﻧﺘﻘـﺎل اﻃﻼﻋـﺎت ﻣﯿﺎن ﻋﻮاﻣﻞ ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺷﮑﻞ دﻫﻨﺪه ﻓﺮاﯾﻨﺪ ﻣﺎﻧﻨ ﺪ ﭘﺪﯾﺪه ﻫﺎ و ﻋﻮاﻣﻞ ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ ﻓﻌﺎﻟﯿﺖ ﻫﺎ اﻧﺴﺎﻧﯽ و ﯾﺎ ﺧﺼﻮﺻﯿﺎت ﺑﯿﻮﻓﯿﺰﯾﮑﯽ ﺳﯿﻤﺎی ﺳـﺮزﻣﯿﻦ در ﻣﻘﯿﺎس ﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ و ﺑﺎ ﯾﮑﺪﯾﮕﺮاﺳﺖ ]16 [ﮐﻪ در ﻣﻘﯿﺎس ﻫﺎی زﻣﺎﻧﯽ و ﻣﮑﺎﻧﯽ ﻣﺨﺘﻠﻔﯽ واﻗﻊ ﺷﺪه ﻣﯽ ، اﻧﺪ ﺑﺎﺷﺪ . در روﯾﮑﺮد اﮐﻮﺳﯿﺴﺘﻤﯽ، ﭘﺪﯾﺪه ﻫﺎی ﺟﻐﺮاﻓﯿﺎﯾﯽ ﺧﺎص، ﺣﻀﻮر اﻧﺴﺎن در ﻣﺤﯿﻂ ﻃﺒﯿﻌﯽ و ﯾﺎ ﻣﺜﻼ ﻓﺮﻫﻨﮓ ﺑﻮﻣﯽ ﻣﺤﻞ در ارزﯾﺎﺑﯽ ﺗـﻮان اﮐﻮﻟﻮژﯾﮑﯽ ﻣﺪﻧﻈﺮ ﻗﺮار ﻧﻤﯽ ﮔﯿﺮد و ﭘﺲ از ارزﯾﺎﺑﯽ ﺗﻮان اﮐﻮﻟﻮژﯾﮑﯽ ﺑﻪ ارزﯾﺎﺑﯽ ﺗﻮان اﻗﺘﺼـﺎدی اﺟﺘﻤـﺎﻋﯽ و ﻓﺮﻫﻨﮕـﯽ ﭘﺮداﺧﺘـﻪ ﺷـﺪه و در اﻧﺘﻬﺎ ﺑﺎ ﺗﻠﻔﯿﻖ اﯾﻦ دو ﺑﻪ ﺳﺎﻣﺎﻧﺪﻫﯽ ﻣﻠﯽ ﮐﺎرﺑﺮی ﻫﺎ ﻧﺎﯾﻞ ﻣﯽ آﯾﻨﺪ؛ اﻣﺎ در روﯾﮑﺮد ﺳﯿﻤﺎی ﺳﺮزﻣﯿﻦ ﺧﺼﻮﺻـﯿﺎت و وﯾ ﮋﮔـﯽ ﻫـﺎی ﺟﻐﺮاﻓﯿـﺎﯾﯽ ) ﻫﻢ ﻃﺒﯿﻌﯽ و ﻫﻢ اﻧﺴﺎﻧﯽ ( ﻧﻪ ﺗﻨﻬﺎ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان وﯾﮋﮔﯽ ﻫﺎی ﻣﺤﯿﻂ زﯾﺴﺘﯽ ﻣﻮﺛﺮ ﺑﺮ ﺗﻮان ﻣﻨـﺎﺑﻊ ﺑﻠﮑـﻪ در اﻧﺘﺨـﺎب ﻣﻘﯿـﺎس ﺗﺠﺰﯾـﻪ و ﺗﺤﻠﯿـﻞ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻏﯿﺮﻗﺎﺑﻞ ﺗﻔﮑﯿﮏ از ﯾﮑﺪﯾﮕﺮ در ارزﯾﺎﺑﯽ ﻟﺤﺎظ ﻣﯽ ﺷﻮﻧﺪ . ﻓﺼﻞ ﺳﻮم- ﻣﺪل ﻫﺎ و روش ﻫﺎی ﺗﺠﺰﯾﻪ و ﺗﺤﻠﯿﻞ و ارزﯾﺎﺑﯽ ﺗﻮان و ﻣﻘﺎﯾﺴﻪ آﻧﻬﺎ 19 ﺗﻔﺎوت اﯾﻦ روش ﺑﺎ روش ﺟﺴﺘﺎﻟﺖ ﺣﻀﻮر ﻧﻈﺮﯾﻪ ﻫﺎی ﻋﻠﻤﯽ ﭘﺸﺘﯿﺒﺎن آن اﺳﺖ ﮐﻪ ارﺗﺒﺎط ﺑﯿﻦ ﺳـﺎﺧﺘﺎر ﺳـﺮزﻣﯿﻦ ﺑـﺎ ﻋﻤﻠﮑـﺮد ﻣﺤـﯿﻂ زﯾﺴﺖ و ﺑﺮﻋﮑﺲ را ﻧﻤﺎﯾﺎن ﻣﯽ .ﺳﺎزد ﺑﺪﯾﻦ ﺗﺮﺗﯿﺐ واﺣﺪ ارزﯾﺎﺑﯽ ﺑﻪ ﺟﺎی واﺣﺪ ﺷﮑﻞ زﻣﯿﻦ، ﻟﮑﻪ ﻫﺎ در ﯾﮏ ﺑﺴﺘﺮ اوﻟﯿﻪ ﻣﯽ ﺑﺎﺷﻨﺪ . 3 - 3 -روش ﯽﮐﻠ ﺴﻪﯾﻣﻘﺎ ﻫﺎی ﯽﺎﺑﯾ ارز ﺗﻤﺎﻣﯽ روش ﻫﺎی ارزﯾﺎﺑﯽ ﺗﻮان ﻣﺤﯿﻂ زﯾﺴﺖ و ﻣﻨﺎﺑﻊ ﮐﻪ ﺑﺮای ﺗﻮﺳﻌﻪ ﮐﺎرﺑﺮی ﻫﺎ ﺑﻪ ﻣﺠﻤﻮﻋ ﻪ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﯾﺰی اﯾﺮان ﻣﻌﺮﻓـﯽ ﺷـﺪه اﻧـﺪ ﺑـﺎ ﮐﻤﺒﻮدﻫﺎ و ﻧﻘﺎﯾﺺ ﻋﻤﻮﻣﯽ و ﻣﺤﺪودﯾﺖ ﻫﺎی ﺧﺎﺻﯽ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان روﯾﮑﺮدﻫـﺎی ﻣﻨﺎﺳـﺐ ﺑـﺮای ﻣﺤـﯿﻂ ﻫـﺎی ﮐﻮﻫﺴـﺘﺎﻧﯽ ﺧﺸـ ﮏ در ﻓـﻼت ﻣﺮﮐﺰی اﯾﺮان روﺑﺮو ﻫﺴﺘﻨﺪ ﮐﻪ در زﯾﺮ ﺑﻪ آن اﺷﺎره ﻣﯽ .ﺷﻮد اﻟﻒ- روش ﻓﺎﺋﻮ ﺑﺮا ی ارزﯾﺎﺑﯽ ﺗﻮان ﺧﺎک ﯾﺎ ﺳﺮزﻣﯿﻦ ﺟﻬﺖ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﮐﺸﺎورز ی ﻃﺮاﺣﯽ ﺷﺪه اﺳﺖ . اﯾﻦ روش ﻋﻼوه ﺑﺮ ﻣﺤﺪودﯾﺖ ﻫـﺎ و ﻣﻘﯿﺎس ﻧﺎﻣﻨﺎﺳﺐ ، ﺗﻮان ﺑﺎﻟﻘﻮه ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻃﺒﯿﻌ ﯽ و ﻣﺤﯿﻂ زﯾﺴﺘ را ﯽ ﺗﻨﻬﺎ از ﻧﻘﻄﻪ ﻧﻈﺮ ﺧﺎک ﺷﻨﺎﺳﯽ ﻧﺸﺎن ﻣـﯽ ،ﺪ دﻫـ ﮐـﻪ ﺑـﺎ واﻗﻌﯿـﺖ ﻣﻮﺟﻮد ﺑﺴﯿﺎر ﺗﻔﺎوت دارد . اﺳﺘﻔﺎده از اﯾﻦ روش ﺑﻪ وﯾﮋه ﺑﺮا ی ﻓﻼت ﻣﺮﮐﺰ ی ﺧﺸـﮏ اﯾـﺮان ﺑـﺎ ﺗﺎرﯾﺨﭽـﻪ ﻃـﻮﻻﻧ ﯽ اﺳـﺘﻔﺎده از ﺳﺮزﻣﯿﻦ و آﺷﻔﺘﮕﯽ یﻫﺎ اﻗﺘﺼﺎد ی- اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ اﺧﯿﺮ، ﺑﻪ ﻫﻤﺮاه اﺛﺮات ﻣﻨﻔﯽ ﻣﺴﺘﻘ ﯿ ﻢ و ﮔﺴﺘﺮده ﺑﺮ ﻣﺤﯿﻂ زﯾﺴـﺖ و ﻇﺮﻓﯿـﺖ ﺑـﺮد ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻃﺒﯿﻌﯽ اﺷﺘﺒﺎه ﺑﺰرﮔﯽ اﺳﺖ . ب- روش ﺟﺴﺘﺎﻟﺖ ﺑﺎ ﭘﺪﯾﺪه ﻫﺎ و ﻋﻮارض ﺳﺎﺧﺘﺎر ﺑﻮﻣﯽ ﺳﺎزﮔﺎرﺗﺮ ﻣﯽ ﺑﺎﺷﺪ و ﻣﺰاﯾﺎی ﯾﮏ روﯾﮑﺮد ﺟـﺎﻣﻊ و ﻫﻤـﻪ ﺳـﻮﻧﮕﺮ ارزﯾـﺎﺑﯽ را دارد اﻣﺎ در ﺑﺮﮔﯿﺮﻧﺪه ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫﺎﯾﯽ اﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﻪ آﺳﺎﻧﯽ ﺟﻬﺖ روی ﻫﻢ ﮔﺬاری و ﺗﻠﻔﯿﻖ و ﺟﻤﻊ ﺑﻨﺪی ﮐﻤﯽ ﻧﻤﯽ ﺷﻮﻧﺪ ﺑـﻪ . ﻋـﻼوه در اﯾﻦ روش اﯾﻦ ﻧﮑﺘﻪ ﮐﻪ آﻧﭽﻪ ﺑﺎﯾﺪ ﻣﻮرد ارزﯾﺎﺑﯽ ﻗﺮار ﮔﯿﺮد ﯾﮏ ﺗﮑﻨﻮاﮐﻮﺳﯿﺴﺘﻢ اﺳﺖ ، ﻣـﻮرد ﺗﻮﺟـﻪ ﻗـﺮار ﻧﻤـﯽ ﮔﯿـﺮد . در ﻧﺘﯿﺠـﻪ ﺗﻌﺎﻣﻼت و رواﺑﻂ ﺟﺪاﻧﺸﺪﻧﯽ اﻧﺴﺎن و ﻃﺒﯿﻌﺖ را ﮐﻪ در ﯾﮏ ﺳﻄﺢ ﺳﻠﺴﻠﻪ ﻣﺮاﺗﺒﯽ ﺑﺎﻻﺗﺮ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺳﯿﻤﺎﻫﺎی ﻣﻨﻈﺮ ﻃﺒﯿﻌـﯽ ﻗـﺮار ﮔﺮﻓﺘﻪ اﺳﺖ ﻧﺎدﯾﺪه ﻣﯽ ﮔﯿﺮد، ﻇﻬﻮر اﯾﻦ ﺗﻌﺎ ﻣ ﻼت اﻏﻠﺐ در ﯾﮏ ﻣﻘﯿﺎس ﻣﮑﺎﻧﯽ ﺑﺰر گ ﺗﺮ از ﻣﻘﯿﺎس اﺷﮑﺎل زﻣـﯿﻦ ﺧـﺎص و ﮐـﻒ و ﻫﺎ دره ﻏﯿﺮه ﻣﯽ ﺑﺎﺷﺪ . ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻣﺜﺎل در دو دره ﺷﺒﯿﻪ ﺑﻪ ﻫﻢ و ﯾﮑﺴﺎن، ﺑﻪ دﻟﯿﻞ اﺛﺮ دﺧﺎﻟﺖ اﻧﺴﺎ ﻧﯽ ﻣﻤﮑﻦ اﺳﺖ وﺿﻌﯿﺖ ﻫـﺎی ﻣﺤﯿﻂ زﯾﺴﺘﯽ و ﻗﺎﺑﻠﯿﺖ ﻫﺎی ﺑﺴﯿﺎر ﻣ ﺘﻔﺎوﺗﯽ وﺟﻮد داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ . اﯾﻦ اﻣﺮ ﻣﻮﺟﺐ ﻣﯽ ﺷـﻮد ﮐـﻪ اﯾـﻦ دو دره ﯾﮑﺴـﺎن ﻣﺸـﺎﺑﻪ ﻫـﻢ ﻗﻠﻤﺪاد ﻧﺸﻮﻧﺪ ﻫﻢ . ﭼﻨﯿﻦ ﺑﻪ ﻋﻠﺖ ﺗﮑﯿﻪ زﯾﺎد اﯾﻦ روش ﺑﺮ ﻧﻈﺮ و ﺗﺠﺮﺑﻪ ﮐﺎرﺷﻨﺎﺳﯽ ) ﻗﻀﺎوت ﺷﺨﺼـﯽ ( اﯾـﻦ روﯾﮑـﺮد ﺑـﻪ ﻣﯿـﺰان یﺗﺮ ﮐﻢ از ﺟﺎﻧﺐ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﯾﺰا ن ﻃﺒﯿﻌﯽ ﻣﻮرد ﺣﻤﺎﯾﺖ واﻗﻊ ﺷﺪه اﺳﺖ . ج- روش ﻫﺎی ﺳﯿﺴﺘﻤﯽ و ﭘﺎراﻣﺘﺮﯾﮏ روش ﻫﺎی ﮐﺎﻣﻼ ﺷﻨﺎﺧﺘﻪ ﺷﺪه و روﯾﮑﺮدی روﺷﻦ ﻣﯽ ﺑﺎﺷـﻨﺪ ﮐـﻪ ﺗـﺎﮐﻨﻮن ﻧﺴـﺒﺖ ﺑـﻪ ﺳـﺎﯾﺮ روش ﻫﺎ از ﻋﻤﻮﻣﯿﺖ و ﻣﻘﺒﻮﻟﯿﺖ ﺑﯿﺶ ﺗﺮی ﺑﺮﺧﻮردار ﺑﻮده . اﻧﺪ اﻣﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻧﮑﺎت زﯾﺮ ﻣﯽ ﺗﻮاﻧﺪ در ارﺗﻘﺎء اﯾﻦ روش ﮐﻪ ﺑﺮ ﭘﺎﯾﻪ ﯾـﮏ روﯾﮑﺮ د ارزﯾﺎﺑﯽ اﮐﻮﺳﯿﺴﺘﻤﯽ اﺳﺖ ﻧﻘﺶ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ . -ﻣﯿ ﺎن ﻓﺎﮐﺘﻮرﻫﺎ ﯽﺎﺑﯾ ارز ی واﺑﺴﺘﮕ ﯽﺎﺿﯾر ﯽ وﺟﻮد ﻧﺪارد ﺑﻨﺎﺑﺮا یﻨﺮژﯿﻦ ﺳﯾ ﻣﺜﺒﺖ و ﻣﻨﻔ ﯽ ﻣﯿ ﺎن دو ﯾ ﺎ ﭼﻨﺪ ﻋﺎﻣـﻞ ) ﺧـﺎک ﺑـﺎ ﺷﮑﻞ زﻣ ﯾﻦ ﯿ ﺎ ﭘﻮﺷﺶ ﮔ ( ﯽﺎﻫﯿ ﺑﻪ ﻃﻮر ﮐﺎﻣﻞ ﻣﻮرد ﭼﺸﻢ ﭘﻮﺷ ﯽ ﻗﺮار ﻣﯽ ﮔﯿﺮد . -ﯿﺗﻠﻔ ﯽﺎﺿﯾﻖ ر ﻓﺎﮐﺘﻮرﻫﺎ ﭘﯿﭽﯿ ﺪه و ﺳﺨﺖ اﺳﺖ ﺗﻨﻬﺎ ارزش ﮐﻪ ﯽ زﻣﺎﻧ ﮔـﺬاری ﮐﻓﺎ ﺘﻮرﻫـﺎ ارز ی ﺑـﻪ ﯽﺎﺑﯾـ ﺻـﻮرت وزن دﻫـﯽ ﮐﺴﺮ ی ﺑﺎﺷﺪ ) ﻧﻪ ﺳﻠﺴﻠﻪ ﻣﺮاﺗﺒ ﯽ ﯾ ﺎ ﺣﺘ ﯽ ای داﻣﻨﻪ ﯿﮐﻪ ﻧ ﺎز ﺑﻪ ﻣﺤﺎﺳﺒﺎت ر ﯿـ ﭽﯿﭘﺎر ﯿﺑﺴ ﯽﺎﺿﯾ ﺪه دارد ( ﺟﻤـﻊ ﺑﻨـﺪی و ﺗﻠﻔ ﯿـ ﻖ ﻋﻮاﻣﻞ ﻧﺴﺒﺘﺎ ﺳﺎده ﺑﻮده و ﻧﺘ ﯿ ﺠﻪ آن روﺷﻦ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد . 20 راﻫﻨﻤﺎی ﭘﻬﻨﻪ ﺑﻨﺪی ﺗﻮان اﮐﻮﻟﻮژﯾﮏ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر اﺳﺘﻘﺮار ﻃﺮح ﻫﺎی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب - ﻧﺴﺒﺖ دادن ﻫﺎی وزن ﯽﮐﻤ ﺑﻪ ﺑﺴ یﺎرﯿ از ﻓﺎﮐﺘﻮرﻫﺎ ی ﻓﺮﻫﻨﮕ و ﯽ اﻗﺘﺼﺎد ی- اﺟﺘﻤﺎﻋ ﯽ ﮐﻪ اﺛـﺮ ﻣﻬﻤـ ﯽ ﺑـﺮ ﻇﺮﻓ ﯿـ ﺖ ﺑـﺮد ﯿﻣﺤ ﯽﺴﺘﯾﻂ ز و ﺗﻮان ﺳﺮزﻣ ﯿ ﻦ دارﻧﺪ ﺑﺴ ﯿ ﺎر ﺳﺨﺖ و ﻣﺸﮑﻞ اﺳﺖ . 3 - 4 - ﺟﻤﻊ ﺑﻨﺪی و اراﺋﻪ روش ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺑﺮا ی اﻧﺠﺎم ﻃﺮح ﻣﻄﺎﻟﻌﺎﺗ ﯽ 3 - 4 - 1 -وﯾﮋﮔﯽ ﻫﺎی ﺳﺎﺧﺘﺎر ﺮانﯾا ی ﺑﻪ ﻃﻮرﮐﻠﯽ ﺗﯿﭗ دو اﺻﻠﯽ اراﺿﯽ ﺧﺸﮏ ﻗﺎﺑﻞ ﺗﺸـﺨﯿﺺ ﻣـﯽ ﺑﺎﺷـﺪ ]20 [ » اراﺿـﯽ ﺧﺸـﮏ ﻣﻨﻄﻘـﻪ ١« ای ۱ ﮐـﻪ ﺧﺸـﮑﯽ آﻧﻬـﺎ ﻧﺎﺷـﯽ از وﯾﮋﮔﯽ ﻫﺎی ﻓﺮاﮔﯿﺮ در ﺳﻄﺢ اﻗﻠﯿﻢ ﺟﻬﺎﻧﯽ اﺳﺖ و » اراﺿﯽ ﺧﺸﮏ ﻏﯿﺮﻣﻨﻄﻘﻪ ٢« ای ۲ ﮐﻪ ﺧﺸـﮑﯽ آن ﻧﺎﺷـﯽ از ﭘﺪﯾـﺪه ﻫـﺎی ﺟﻐﺮاﻓﯿـﺎﯾﯽ ﯾـﺎ ﻓﯿﺰﯾﻮﮔﺮاﻓﯽ ﺧ ﺎص آن در ﺳﻄﺢ ﯾﮏ ﻣﻨﻄﻘﻪ ﻣﯽ ﺑﺎﺷﺪ . ﻓﻼت اﯾﺮان در ﻫﺮ دو ﮔﺮوه از ﻧﻮاﺣﯽ ﺧﺸﮏ ﻗﺮار ﻣﯽ ﮔﯿـﺮد . ﮐـﻞ ﻓـﻼت اﯾـﺮان ﺑـﺮ روی ﮐﻤﺮﺑﻨﺪ ﺧﺸﮏ ﻧﯿﻤﮑﺮه ﺷﻤﺎﻟﯽ ﻗﺮار دارد ﻫﻢ . ﭼﻨﯿﻦ ﺑﻪ ﺷﮑﻞ ﮐﺎﺳﻪ ای اﺳﺖ ﮐـﻪ ﮐـﻮه ﻫـﺎی ﻣﺮﺗﻔـﻊ و ﺑﻠﻨـﺪ آن را اﺣﺎﻃـﻪ ﮐـﺮده اﻧـﺪ و ﺳﯿﺴﺘﻢ ﭘﺮﻓﺸﺎر داﺧﻞ آن ﺟﺮﯾﺎن ﻫﻮا را ﺑﻪ ﺳﻤﺖ ﺑﺎﻻ ﻣﯽ ﻓﺮﺳﺘﺪ و ﻣﺎﻧﻊ ﺑﺎرﻧﺪﮔﯽ اﺑﺮﻫﺎ و ﺣﺮﮐﺖ ﺗﻮده ﻫﺎی ﻣﺮﻃﻮب ﻣﯽ ﺷﻮد . ﻓﻼت اﯾـﺮان از ﻧﻈﺮ ز ﻣﯿﻦ ﺷﻨﺎﺳﯽ ﯾﮏ اورژن3 دو ﻟﺒﻪ اﺳﺖ ﮐﻪ ﺣﺎﺻﻞ دوره ﮐﻮاﺗﺮﻧﺮی ﻣﯽ ﺑﺎﺷﺪ . ﺑﻨﺎﺑﺮاﯾﻦ ﻧﻮاﺣﯽ ﻣﺮﮐﺰی آن از ﺑﺎرش ﺑﺴﯿﺎر ﺗـﺮ ﮐﻢ ی ﺑﻬـﺮه ﻣﯽ ﺑﺮد ) ﺣﺪود 25 ﺗﺎ150 ﻣﯿﻠﯽ ﻣﺘﺮ در ﺳﺎل ( و اﯾﻦ ﻣﻘﺪار ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﻣﺘﻮﺳﻂ ﺑﺎرش ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺑﺴﯿﺎر ﻣﯽ ﺗﺮ ﮐﻢ ﺑﺎﺷﺪ ]13 .[ در ﻣﺮﮐﺰ اﯾﺮان ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ای از ﻓﺮورﻓﺘﮕﯽ ﻫﺎی ﺑ ﺴﺘﻪ ﯾﺎ آﺑﺮﯾﺰﻫﺎی ﺑﺴﺘﻪ ﺑﺎ اﺷﮑﺎل و اﻧﺪازه ﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ وﺟﻮد دارد ﮐﻪ در ﻣﺮﮐﺰ ﺧـﻮد ﺑـﻪ ﺑﺎﺗﻼق ﻫﺎی ﻧﻤﮑﯽ ﯾﺎ ﻓﻼت ﻫﺎی ﻧﻤﮑﯽ ﻣﻨﺘﻬﯽ ﻣﯽ ﺷﻮﻧﺪ . در اﯾﻦ آﺑﺨﯿﺰﻫﺎ ﻫﯿﭻ رودﺧﺎﻧﻪ ﺑﺰرﮔـﯽ ﺑـﻪ ﻣﻌﻨـﺎی واﻗﻌـﯽ ﮐﻠﻤـﻪ وﺟـﻮد ﻧـﺪارد و رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎﯾﯽ ﮐﻪ ﺑﻪ اﯾﻦ آﺑﺨﯿﺰﻫﺎ ﻣﯽ رﯾﺰﻧﺪ ﮐﻮﭼﮏ ﻫﺴﺘﻨﺪ و اﯾﻦ اﻣﺮ ﻧﻪ ﺗﻨ ﻬﺎ ﺑﻪ ﻋﻠﺖ ﺧﺸﮑﯽ ﺑﻠﮑﻪ ﺑﻪ دﻟﯿﻞ ﻣﻨﻔﺮد ﺑﻮدن آﺑﺨﯿﺰﻫﺎ اﺳﺖ ﮐـﻪ ﺑﺎﻋﺚ ﻣﯽ ﺷﻮد اﯾﻦ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ ﻫﯿﭻ ﮔﺎه ﺑﻪ ﻫﻢ ﻣﺘﺼﻞ ﻧﺸﺪه و ﮐﻮﭼﮏ ﺑﻤﺎﻧﻨﺪ ) ﻓﯿﺸـﺮ، 1968 .( در اﯾـﻦ آﺑﺮﯾﺰﻫـﺎی ﺑﺴـﺘﻪ واﻗـﻊ در اراﺿـﯽ ﺧﺸﮏ ﻏﯿﺮﻣﻨﻄﻘﻪ ای ﺑﺎر رﺳﻮﺑﯽ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎی ﻓﺼﻠﯽ ﻣﻮﺟﻮد در آن ﺑﻪ دﻟﯿﻞ ﮐﻮه ﻫﺎی ﻧﯿﻤﻪ ﺧﺸﮏ ﻣﺠﺎور در دﺷﺖ ﻫﺎی ﭘﺴـﺖ آﺑﺮﻓﺘـﯽ ﯾـﺎ ﯾﺨﭽﺎﻟﯽ ﺗﺠﻤﻊ ﻣﯽ ﯾﺎﺑﻨﺪ و ﻣﻮرﻓﻮﻟﻮژی ﺧﺎص ﺧﻮد را ﭘﺪﯾﺪ ﻣﯽ آورد . در واﻗﻊ ﺗﺸﮑﯿﻞ اﯾﻦ ﻧﻮع ﺷﮑﻞ زﻣﯿﻦ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﯾﮑﯽ از ﺷـﺎﺧﺺ ﺗـﺮﯾﻦ ﺳﯿﻤﺎﻫﺎ ) ﯾﺎ ﭘﺪﯾﺪه ﻫﺎی ( ژﺋﻮﻣﻮرﻓﻮﻟﻮژﯾﮏ اﯾﻦ ﭘﻬﻨﻪ ﻫﺎی ﺧﺸﮏ ﺷﻨﺎﺧﺘﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ . ﺗﻘﺮﯾﺒﺎ در ﺗﻤﺎﻣﯽ آﺑﺮﯾﺰﻫـﺎی ﺑﺴـﺘﻪ ﻓـﻼت ﻣﺮﮐـﺰی ﺳـﻪ ﺗﯿﭗ ﻣ ﻮرﻓﻮﻟﻮژﯾﮏ ﯾﺎ ﻫﯿﭙﺴﻮﮔﺮاﻓﯿﮏ ﺳﺮزﻣﯿﻦ در ﮐﻤﺮﺑﻨﺪﻫﺎی ارﺗﻔﺎﻋﯽ ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻗﺎﺑﻞ ﺗﺸﺨﯿﺺ ﻣﯽ ﺑﺎﺷﺪ ﮐﻪ ﺷﺎﻣﻞ ﮐﻮه ﻫﺎ، دﺷﺖ ﻫـﺎ و ﭘﻼﯾـﺎ اﺳﺖ . ﻫﻤﻪ اﯾﻦ اﺷﮑﺎل راﻣﯽ ﺗﻮان ﺑﻪ ﭼﻨﺪﯾﻦ زﯾﺮﺑﺨﺶ ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺷﮑﻞ زﻣﯿﻦ ﯾﺎ ﭘﻬﻨﻪ ﻫﺎی ﻓﯿﺰﯾﻮﻧﻮﻣﯿﮏ ) ﺳﯿﻤﺎی ﻇﺎﻫﺮی ( ﺗﻘﺴﯿﻢ ﮐﺮد . ﮐﻮﻫﺴﺘﺎن ﻫﺎ ﯾﺎ ﻣﺤﯿﻂ ﻫﺎی ﮐﻮﻫﺴﺘﺎﻧﯽ از ﻣﻬﻢ ﺗﺮﯾﻦ ﺳﯿﻤﺎﻫﺎی ﻃﺒﯿﻌﯽ ﻓﻼت ﺧﺸﮏ ﻣﺮﮐﺰی ﻫﺴﺘﻨﺪ . ﺑﯿﺶ از 52 %از آﺑﺎدی ﻫﺎ و ﺗﻘﺮﯾﺒـﺎ ﺗﻤﺎﻣﯽ ﺷﻬﺮﻫﺎ در ﻣﻨﺎﻃﻖ ﮐﻮﻫﺴﺘﺎﻧﯽ واﻗﻊ ﺷﺪه اﻧﺪ و ﻋﻤﺪﺗﺎ در اﻣﺘﺪاد ﯾﮏ ﮔﺴﻞ ﯾﺎ ﭘﺎی ﯾﮏ ﺷﯿﺐ ﻗﺮار دارﻧﺪ . ﺑﻪ ﻋـﻼوه ﻧﻘـﺶ ﮐـﻮه ﻫـﺎ در اراﺋﻪ ﺧﺪﻣﺎت ﻣﺤﯿﻂ زﯾﺴﺘﯽ ) ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺗﻬﻮﯾﻪ ﻫﻮا و ( … ﻗﺎﺑﻞ ﭼﺸﻢ ﭘﻮﺷﯽ ﻧﯿﺴﺖ . ﺗ ﻨﻮع زﯾﺴﺘﯽ، ﺷﮑﻨﻨﺪﮔﯽ ﻣﺤﯿﻂ زﯾ ﺴ ﺖ، ﺗﻨﻮع ﺗﻮزﯾﻊ ﻓﻀﺎﯾﯽ ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻃﺒﯿﻌﯽ ) آب، ﺧﺎک، ﭘﻮﺷﺶ ﮔﯿﺎﻫﯽ و ﻏﯿﺮه ر و ( ﯾﺴﮏ ﺑﺎﻻی ﺑﻼﯾـﺎی ﻃﺒﯿﻌﯽ ﻫﻤﮕﯽ ﭘﯿﺎﻣﺪﻫﺎی ﭼﯿﺮﮔﯽ ﻣﺤﯿﻂ زﯾﺴﺖ ﮐﻮﻫﺴﺘﺎﻧﯽ ﻓﻼت اﺳﺖ . 1- Regional 2- Non regional 3- Orogen ﻓﺼﻞ ﺳﻮم- ﻣﺪل ﻫﺎ و روش ﻫﺎی ﺗﺠﺰﯾﻪ و ﺗﺤﻠﯿﻞ و ارزﯾﺎﺑﯽ ﺗﻮان و ﻣﻘﺎﯾﺴﻪ آﻧﻬﺎ 21 ﺳﯿﺴﺘﻢ یﻫﺎ ﺑﻪ ﻫﻢ ﭘ ﯿ ﻮﺳﺘﻪ اراﺿ ﯽ ﺑﺎﻻ دﺳﺖ- ﯾﯿﭘﺎ ﻦ دﺳﺖ، ﺑﺰرگ ﯾ ﺎ ﮐﻮﭼﮏ ﺣﺎﺻﻞ ا ﻫﺎی ﻪﺿﺣﻮﻦ ﯾ ﯾ آﺑﺮ ﺰ ﺑﺴﺘﻪ ا ﺳﺖ ﮐـﻪ در آن ﻫـﺮ ﮐﻤﺮﺑﻨﺪ ارﺗﻔﺎﻋ و ﯽ ﻧﻬﺎﯾﺘﺎ ﻫﺮ ﺑﺨﺶ از اراﺿ ﻦﯾﯿﭘﺎ ﯽ دﺳﺖ ﮐﻮ ﺮ ﯾ و ﭘﻼ ﯾﺎ ﺑﻪ ﻃـﻮر ﻣﺴـﺘﻘ ﯿ ﻢ ﺗﺤـﺖ ﺗـﺎﺛﯿﺮ ﺑﺨـﺶ ﮐﻮﻫﺴـﺘﺎﻧ ﯽ ﺑﺎﻻدﺳـﺖ آن ﻣﯽ ﺑﺎﺷﺪ ]13 [. 3 - 4 - 2 -ﭘﯿ ﺸﻨﻬﺎد ﺑﻬﺘﺮ ﯾ ﻦ روش ارز ﯽﺎﺑﯾ ﺗﻮان اﮐﻮﻟﻮژ ﮏﯾ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ وﯾﮋﮔﯽ ﻫﺎی ﻓﻼت اﯾﺮان روش ارزﯾﺎﺑﯽ ﺗﻮان اﮐﻮﻟﻮژﯾﮏ ﺑﺎﯾﺪ ﻣﺘﻨﺎﺳﺐ ﺑﺎ ﺷـﺮاﯾﻂ و ﻧﯿﺎزﻣﻨـﺪی ﻫـﺎی اﮐﻮﻟـﻮژﯾﮑﯽ ﺧـﺎص آن ﺑﺎﺷﺪ و ﻣﻘﯿﺎس ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﺑﺎﯾﺪ ﺑﻪ اﻧﺪازه ای ﺑﺎﺷﺪ ﮐﻪ ﺑﺘﻮاﻧﺪ ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫﺎی ﻣﻬﻢ و ﺧﺎص را در ﻧﻈﺮ ﺑﮕﯿﺮد . ﺷﺎﯾﺪ ﺗﻐﯿﯿـﺮ ﺑـﺎرش ﺑـﺎ ارﺗﻔـﺎع ﺑـﺎ وﺟﻮد ﺛﺎﺑﺖ ﺑﻮدن ﮐﻠﯿﻪ ﺷﺮاﯾﻂ ﻣﺜﺎل ﮔﻮﯾﺎﯾﯽ در اﯾﻦ راﺳﺘﺎ ﻣﺤﺴﻮب ﮔﺮدد و ﯾﺎ دﺳﺘﺮﺳﯽ ﺑﻪ ﻣﻨـﺎﺑﻊ آب ﮐـﻪ در ﻣﻘﯿـﺎس ﻧﺎﻣﻨﺎﺳـﺐ در ﺷـﻤﺎر ارزﯾﺎﺑﯽ ﻫﺎ ﻧﻤﯽ . آﯾﺪ ﺑﻨﺎﺑﺮاﯾﻦ ارزﯾﺎﺑﯽ ﺗﻮان اﮐﻮﻟﻮژﯾﮏ ﮐﻪ ﺑﺮ ﭘﺎ ﯾﻪ ﻣﺪل ﻫﺎ اﻧﺠﺎم ﻣﯽ ﮔﯿﺮد ﺑﻪ ﻫﺮ روﺷﯽ ﮐﻪ ﺻﻮرت ﮔﯿﺮد ﺑﺎﯾﺪ ﺑﺮاﺳـﺎس ﭘﺪﯾـﺪه ﻫـﺎ و ﻋـﻮارض ﻣﺤﯿﻂ زﯾﺴﺘﯽ ﺧﺎص ﻫﺮ ﻣﻨﻄﻘﻪ و ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻫﺪف و ﻣﺘﻨﺎﺳﺐ ﺑﺎ زﻣﺎن، ﺑﻮدﺟﻪ، ﺗﮑﻨﻮﻟﻮژی و ﻧﯿﺮوی ﻣﺘﺨﺼﺺ ﻣﻮﺟﻮد ﺑـﺮای دﺳـﺘﯿﺎﺑﯽ ﺑـﻪ ﻧﺘﺎﯾﺞ ﻗﺎﺑﻞ ﻗﺒﻮل ﻧﺴﺒﯽ ﺑﻨﺎ ﻧﻬﺎده ﺷﻮد ]21 [. ﺑﻪ ﻧﻈﺮ ﻣﯽ رﺳﺪ ﮐﻪ اﺳﺘﻔﺎده از روﯾﮑﺮد ﭘﺎراﻣﺘﺮﯾﮏ ﺑﻪ ﺗﻨﻬﺎﯾﯽ ﻣﺎ را ﺑﺎ ﮐﻤﺒﻮد و ﻧﻘﺎﯾﺺ ﺧﺎص روش ﺷﻨﺎﺳﯽ ﺧﻮد در ارﺗﺒـﺎط ﺑـﺎ ﺗﺠﺰﯾـﻪ و ﺗﺤﻠﯿﻞ ﺳﺎﺧﺘﺎر ﻣﺤﯿﻂ زﯾﺴﺘﯽ ﺑﻮﻣﯽ ) ﻫﻢ ﺑﯿﻮﻓﯿﺰﯾﮑﯽ و ﻫﻢ اﻗﺘﺼﺎدی- اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ در ( ﻓﻼت ﻣﺮﺗﻔﻊ ﻣﺮﮐﺰی اﯾﺮان روﺑﻪ رو ﺳﺎزد ) ﺑﻪ ﺑﻨﺪ 3 - 4 - 1 رﺟﻮع ﺷﻮد (. ﻟﺬا ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﮐﻤﺒﻮدﻫﺎ و ﻧﺎرﺳﺎﯾﯽ ﻫﺎ ی ﻣﻮﺟﻮد روش ﻫﺎی ارزﯾﺎﺑﯽ و ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ وﯾﮋﮔﯽ ﻫﺎی اﮐﻮﻟﻮژﯾﮑﯽ و اﻗﺘﺼﺎدی- اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ ﺧﺎص اﯾﺮان و ﺑﺎﻟﺘﺒﻊ ﻧﯿﺎزﻣﻨﺪی ﻫﺎی وﯾﮋه آن ، ﺑﻪ ﻧﻈﺮ ﻣﯽ رﺳﺪ ﺑﻬﺘﺮﯾﻦ روش ) از ﻧﻈﺮ ﺑﻮدﺟﻪ، زﻣﺎن، ﺗﮑﻨﯿﮑﯽ و ﻏﯿـﺮه ( ﺑـﺮای ارزﯾـﺎﺑﯽ ﺗـﻮان اﮐﻮﻟﻮژﯾﮏ در ﻃﺮ ح ﻣﻄﺎﻟﻌﺎﺗﯽ ﻣﺬﮐﻮر روش ﺳﯿﺴﺘﻤﯽ ﭘﺎراﻣﺘﺮﯾﮏ ﺑﺎﺷﺪ ﮐﻪ ﺑﺎ اﻧﺘﺨﺎب ﭘ ﺎراﻣﺘﺮﻫﺎی ﺧﺎص و ﻣﻬﻢ ﺗﺮ ﮐﻪ ﺳﯿﺴﺘﻢ ﺗﻌﯿﯿﻦ ﮐﻨﻨﺪه آن ﻣﯽ ﺑﺎﺷﺪ ، در ﻣﻘﯿﺎس ﺳﯿﻤﺎی ﺳﺮزﻣﯿﻦ ﮐﻪ در ﺑﺮﮔﯿﺮﻧﺪه وﺳﻌﺖ ﮐﺎ ﻓ ﯽ ﺑﺮای دﯾﺪن ارﺗﺒﺎﻃﺎت ﺧﺎص و ﭘﺎ راﻣﺘﺮﻫﺎی ﺿﻤﻨﯽ اﺳﺖ ﺑ ﺘﻮان ﺑﻪ ﻧﺘﺎﯾﺞ دﻗﯿﻖ ﺗﺮ و ﺑﻬﺘﺮ ﻧﺎ ﯾ ﻞ ﺷﺪ . ﺳﭙﺲ ﺑﺎ رﻫﯿﺎﻓﺖ ﺳﯿﺴﺘﻤﯽ و در ﻣﻘﯿﺎس اﮐﻮﺳﯿﺴﺘﻢ ﺑﺎ اوﻟﻮﯾﺖ ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫﺎی ﻓﯿﺰﯾﮑﯽ و ﺳﭙﺲ اﮐﻮﻟﻮژﯾﮑﯽ و ﺑﺎﻻﺧﺮه ذﮐﺮ ﻣﻬﻢ ﺗﺮﯾﻦ ﻣﻼﺣﻈﺎت و ﭘ ﺎراﻣﺘﺮﻫﺎی اﻗﺘﺼﺎدی و اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ ﻣﯽ ﺗﻮان ﺑﻪ ﻣﮑﺎن ﯾﺎﺑﯽ دﻗﯿﻖ ﺗﺮ دﺳﺖ ﯾﺎﻓﺖ . ﻻزم ﺑﻪ ذﮐﺮ اﺳ ﺖ ﮐﻪ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑـﻪ ﻫﺪف ﻧﻬﺎﯾﯽ ﻃﺮح ﮐﻪ ﺗﺪوﯾﻦ راﻫﻨﻤﺎی ﺑﻨﺪی ﭘﻬﻨﻪ ﺗﻮان اﮐﻮﻟﻮژﯾﮏ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر اﺳﺘﻘﺮار ﻃﺮح ﻫﺎی آﺑﯽ اﺳﺖ، و ﺷﺎﻣﻞ ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫﺎی اﻗﺘﺼـﺎدی – اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ ﻧﻤﯽ ﮔﺮدد، در ﻣﺪل ﻧﻬﺎﯾﯽ ﺗﻨﻬﺎ ﺑﻪ ﻣﻬﻢ ﺗﺮﯾﻦ ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫﺎی اﻗﺘﺼﺎدی اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ ﻣﻮﺛﺮ در ارزﯾﺎﺑﯽ ﺗﻮان اﺷﺎره ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ . ﺑﺪﯾﻦ ﺗﺮﺗﯿﺐ ﺑﺎ وﺟﻮد آﻧﮑﻪ روش ﻫﺎی ارزﯾﺎﺑﯽ ﺗﻮان اﮐﻮﺳﯿﺴﺘﻤﯽ ﺑﺮای ﻣﮑﺎن ﯾﺎﺑﯽ ﻫﺮ ﻧﻮع ﮐﺎرﺑﺮی ﮐﺎﻣﻼ ﻣﻨﺎﺳﺐ اﺳﺖ وﻟـﯽ در ﺷـﺮاﯾﻂ ﺧﺎص ﻓﻼت اﯾﺮان ﺷﻨﺎﺳﺎﯾﯽ ﭘﻬﻨﻪ ﻫﺎی ﮐﻼن آن در ﺳﯿﻤﺎی ﺳﺮزﻣﯿﻦ ﻣﻨﻄﻘﻪ ای ﻧﯿﺰ ﻻزم اﺳﺖ . ﺑـﺪﯾﻦ ﺗﺮﺗﯿـﺐ اول ﭘﻬﻨـﻪ ﺑﻨـﺪی ﮐـﻼن در ﺳﻄﺢ ﻓﺮم ﻫﺎی اﺻﻠﯽ اراﺿﯽ و ﺳﭙﺲ ارزﯾﺎﺑﯽ ﺗﻮان اﮐﻮﺳﯿﺴﺘﻤﯽ در ﻣﺮﺣﻠﻪ دوم ﻣﯽ ﺗﻮاﻧﺪ وﯾﮋﮔﯽ ﻫﺎ و ﻣﺰﯾﺖ ﻫﺎی دو ﺳﻮﯾﻪ ﻻزم را ﺗﻀـﻤﯿﻦ ﻧﻤﺎﯾﺪ . 3 - 5 -روش ﻫﺎی وزن دﻫﯽ و ﻃﺒﻘﻪ ﺑﻨﺪی در ﻫﻤﻪ روش ﻫﺎی ﭘﻬﻨﻪ ﺑﻨﺪی ﺳﺮزﻣﯿﻦ، ﺟﻤﻊ ﺑﻨﺪی و ﺗﻠﻔﯿﻖ داده ﻫﺎی ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ وﯾﮋﮔﯽ ﻫﺎی ﻣﺤﯿﻄﯽ ﺿﺮورت ﻣﯽ ﯾﺎﺑﺪ و ﻫـﺪف ﻧﻬـﺎﯾﯽ ﺷﻨﺎﺳﺎﯾﯽ و ﻣﮑﺎن دار ﻧﻤﻮدن ﻣﺤﺪوده ﻫﺎ و ﻧﻮاﺣﯽ دارای وﯾﮋﮔﯽ ﻫﺎی ﻫﻤﮕﻦ از ﻧﻈﺮ ﺗﻮان و ﯾﺎ ﺗﻨﺎﺳﺐ ﻣﺤﯿﻂ زﯾﺴﺖ ﻣﯽ ﺑﺎﺷﺪ . ﺑﺪﯾﻬﯽ اﺳـﺖ 22 راﻫﻨﻤﺎی ﭘﻬﻨﻪ ﺑﻨﺪی ﺗﻮان اﮐﻮﻟﻮژﯾﮏ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر اﺳﺘﻘﺮار ﻃﺮح ﻫﺎی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﮐﻪ اﻣﮑﺎن ﺟﻤﻊ ﺑﻨﺪی و ﺗﻠﻔﯿﻖ ارزش ﻫﺎی ﻣﺒﯿﻦ ﮐﻤﯿﺖ ﯾﺎ وﺿﻌﯿﺖ ﻫﺮ ﯾﮏ از وﯾﮋﮔﯽ ﻫﺎ ﯾﺎ ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫﺎی ﻣﺤﯿﻄﯽ ﻣﺘﻨﺎﺳـﺐ ﺑـﺎ ﺷـﯿﻮه ارزﯾـﺎﺑﯽ ﺗﻮان و ﺗﻨﺎﺳﺐ ﺳﺮزﻣﯿﻦ، ﻣﺘﻔﺎوت و ﻣﺘﻐﯿﺮ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد . ﺗﻠﻔﯿﻖ ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫﺎی ارزﯾﺎﺑﯽ در واﻗﻊ ﺑﺮای ﺑﯿﺎن ﺗﻔـﺎوت ﻧﺴـﺒﯽ وﯾﮋﮔـﯽ ﻫـﺎی ﻣﺤﯿﻄـﯽ ﻣﻮﺛﺮ ﺑﺮ ﺗﻮان اﮐﻮﻟﻮژﯾﮏ ﺑﺎ اﺷﺎره ﺑﻪ ﯾﮏ ﻣﯿﺰان اﻧﺪازه ﮔﯿﺮی واﺣﺪ اﺳﺖ . ﺑﺪﯾﻦ ﻣﻨﻈﻮر ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫـﺎی ارزﯾـﺎﺑﯽ ﮔﻮﯾـﺎی وﯾﮋﮔـﯽ ﻫـﺎی ﻣﺨﺘﻠـﻒ ﻣﺤﯿﻂ زﯾﺴﺖ ﺑﺎﯾﺪ ﺑﻪ ﺻﻮرﺗﯽ ﺑﺎﺷﺪ ﮐﻪ ﺟﻤﻊ ﺑﻨﺪی اﺛﺮات آﻧﻬﺎ ﺑﺎ ﯾﮑﺪﯾﮕﺮ ﻣﻤﮑﻦ ﮔﺮدد . اﻧﻮاع ﻣﻌﻤﻮل ﻣﯿﺰان ﻫﺎ ﯾﺎ ﻣﻘﯿﺎس ﻫﺎی اﻧﺪازه ﮔﯿﺮی وﯾﮋﮔﯽ ﻫﺎی ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ ﺗﻮان ﮐﻪ در ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﯾﺰی اﺳﺘﻔﺎده ﻣﯽ ﺷﻮﻧﺪ ﺑﻪ ﺷـﺮح زﯾـﺮ اﺳـﺖ ]13 [: -اﻋﺘﺒﺎری11 :ﻓﺎﻗﺪ ﻣﯿﺰان اﻧﺪازه ﮔﯿﺮی ﮐﻤﯽ ﻣﺸﺨﺺ و ﺣﺘﯽ ﺳﻠﺴﻠﻪ ﻣﺮاﺗﺐ و اوﻟﻮﯾﺖ ﻣﯿﺎن اﻧﺪازه ﻫﺎی ﺑﯿﺎن ﺷﺪه اﺳﺖ ﺑﻪ . ﻋﻨـﻮان ﻣﺜﺎل ﺑﺮای اﻧﺪازه ﮔﯿﺮی و ﻃﺒﻘﻪ ﺑﻨﺪی ﻣﻮارد ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺑﻪ روش زﯾﺮ ﻋﻤﻞ ﻣﯽ :ﺷﻮد ﻣﻮرد اﻟﻒ ) دارای ارزش 1( ، ﻣﻮرد ب ) دارای ارزش 2 ( و ﻣﻮرد پ ) دارای ارزش 3 (و ﻏﯿﺮه . -ﺗﻮﺻﯿﻔﯽ ﺑﺎ ارزش ﮔﺬاری ﺳﻠﺴﻠﻪ ﻣﺮاﺗﺒﯽ2 : ﻓﻘﻂ ﺗﺮﺗﯿﺐ ﻧﺴﺒﯽ را ﺑﯿـﺎن ﻣـﯽ ﮐﻨـﺪ . اﮔـﺮ ﭼـﻪ دارای ﺳﻠﺴـﻠﻪ ﻣﺮاﺗـﺐ اﺳـﺖ اﻣـﺎ ﺗﻔﺎوت ﻫﺎی آﻧﻬﺎ اﻟﺰاﻣﺎ ﺑﺮاﺑﺮ و از ﻧﻈﺮ ﮐﻤﯽ ﻣﺸﺨﺺ ﻧﻤﯽ ﺑﺎﺷﺪ ﺑﻪ . ﻋﻨﻮان ﻣﺜﺎل ﺑﺮای ﺑﯿﺎن و ﻃﺒﻘﻪ ﺑﻨﺪی ﻣﯿﺰان درﺟﻪ ﺣﺮارات ﺑـﻪ روش زﯾﺮ ﻋﻤﻞ ﻣﯽ :ﺷﻮد - داغ ﺗﺮﯾﻦ دار ) ای ارزش1( ، داﻏﺘﺮ ) دارای ارزش 2( ، ﺗﺮ ﮐﻢ ) داغ 3 دارای ارزش ( ﺳﺮد ) دارای ارزش4 ( -و ﻏﯿﺮه . -داﻣﻨﻪ دار و ﮐﻤﯽ ﯾﺎ اﻧﺘﺮوال3 :ﺗﻨﺎﺳﺐ ﻣﻌﯿﻨﯽ ﺑﯿﻦ ﺗﺮﺗﯿﺐ و ﺳﻠﺴﻠﻪ ﻣﺮاﺗﺐ آﻧﺎن وﺟﻮد دارد . ﺑﻪ اﯾﻦ ﺗﺮﺗﯿـﺐ ﻣﯿـﺰان اﻧـﺪازه ﮔﯿـﺮی دارای ﺗﻔﺎوت ﻫﺎﯾﯽ اﺳﺖ ﮐﻪ داﻣﻨﻪ ﻫﺎی ﻋﺪدی ﺑﺮاﺑﺮ داﺷﺘﻪ و دارا ی ﺗﻔﺎوت ﺑﺮاﺑﺮ و ﻣﺸﺎﺑﻪ در ﻃﻮل ﯾﮏ داﻣﻨﻪ اﻧـﺪازه ﮔﯿـﺮی ﯾـﺎ ﯾﮏ ﻧﻘﻄﻪ آﻏﺎزﯾﻦ ﻣﻄﻠﻖ ) ﻣﺜﻼ ﺻﻔﺮ درﺟﻪ ﻣﯽ ( ﺑﺎﺷﺪ . - ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻣﺜﺎل ﺑﺮای ﻃﺒﻘﻪ ﺑﻨﺪی درﺟﻪ ﺣﺮارت ﺑﻪ روش زﯾﺮ ﻋﻤﻞ ﻣﯽ :ﺷﻮد - 50 درﺟﻪ ) دارای ارزش 1 ( 40 درﺟﻪ ) دارای ارزش 2( ، 30 درﺟﻪ ) دارای ارزش 3.( -ﺗﻨﺎﺳﺐ ﻫﺎی ﮐﺴﺮی44:دارای ﻣ ﯿﺰان ﺗﻔﺎوت ﻣﺸﺨﺺ و ﮐﻤﯽ ﻣﯿﺎن ﻣـﻮارد اﻧـﺪازه ﮔﯿـﺮی ﺑـﻮده و دارای ﺗﺮﺗﯿـﺐ اﻧـﺪازه ﮔﯿـﺮی و ﺳﻠﺴﻠﻪ ﻣﺮاﺗﺒﯽ ﻣﻌﯿﻨﯽ ﻣﯽ ﺑﺎﺷﺪ . ﺑﻪ ﻃﻮرﮐﻠﯽ ارزﯾﺎﺑﯽ ﻫﺎﯾﯽ ﮐﻪ ﺑﺎ ﻣﻘﯿﺎس اﻧﺪازه ﮔﯿﺮی داﻣﻨﻪ ای ﺑﯿﻦ دو ﻣﻘﺪار ﯾﺎ ﮐﺴﺮی اﻧﺠﺎم ﺷﺪه ﺑﺎﺷﺪ را ﻣـﯽ ﺗـﻮان ﺑـﻪ ﺻـﻮرت ﺧﻄـﯽ، ﺟﻤﻊ، ﺗﻔﺮﯾﻖ، ﺿﺮب، ﺗﻘﺴﯿﻢ و ﻣﻌﺪل ﮔﯿﺮی ﮐﺮده و ﺑﺎ آﻣﺎر ﭘﺎراﻣﺘﺮﯾﮏ در ارزﯾﺎﺑﯽ ﺗﺤﻠﯿﻞ ﻧﻤﻮد . 1- Nominal 2 -Ordinal 3- Interval 4- Ratio scale 4 ﻓﺼﻞ4 ﻃﺒﻘﻪ ﺑﻨﺪی ﻃﺮح ﻫﺎی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﻓﺼﻞ ﭼﻬﺎرم- ﻃﺒﻘﻪ ﺑﻨﺪی ﻃﺮح ﻫﺎی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﺎ ﺑﻊ آب 25 ﻓﺼﻞ ﭼﻬﺎرم- ﻃﺒﻘﻪ ﺑﻨﺪی ﻃﺮح ﻫﺎی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب 4 - 1 -ﮐﻠﯿﺎت ﻫﺪف از اﯾﻦ ﻓﺼﻞ ، ﺷﻨﺎﺳﺎﯾﯽ، ﺗﻌﯿﯿﻦ و ﻃﺒﻘﻪ ﺑﻨﺪی اﻧﻮاع اﺻﻠﯽ ﻃﺮح ﻫﺎی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻣﺒﻨﺎﯾﯽ ﺑﺮای ﻏﺮﺑـﺎل ﺳـﺎزی اﻧـﻮاع ﻋﻤﺪه ﻃﺮح ﻫﺎی ﻣﺬﮐﻮر ﻣﯽ ﺑﺎﺷﺪ . ﺗﻌﺮﯾﻒ ﻃﺮح ﻫﺎی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﻃﺮح : ﯾﺎ ﭘﺮوژه ای ﮐﻪ ﺑﺎ ﻫﺪف اﺳﺘﺨﺮاج، ﻣﻬﺎر، ذﺧﯿﺮه، اﻧﺘﻘﺎل و اﺳﺘﻔﺎده از ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﭘﻬﻨﻪ ﻫـﺎی آﺑﯽ ﺷﺎﻣﻞ ذﺧﺎﯾﺮ آﺑﯽ اﻋﻢ از ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﻫﺎی ﺳﻄﺤﯽ ﯾﺎ زﯾﺮزﻣﯿﻨﯽ ﺑﺮای ﻣﻨﻈﻮر ﺧﺎﺻﯽ ﺑﻪ ﻣﻮرد اﺟﺮا ﮔﺰارده ﻣﯽ ﺷﻮﻧﺪ . اﯾـﻦ ﻃـﺮح ﻫـﺎ ﺷـﺎﻣﻞ ﺑﻬﯿﻨﻪ ﺳﺎزی و ﯾﺎ اﺣﯿﺎ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﻣﻮﺟﻮد ﻣ ﯽ ﺑﺎﺷﺪ . 4 - 2 -ﯿﯿﺗﻌ ﻦ اﻧﻮاع اﺻﻠ ﯽ ﻃﺮح ﻫﺎی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب 4 - 2 - 1 -ﻃﺮح ﻫﺎی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﺳﻄﺤ ﯽ ﻃﺮح ﻫﺎی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﺎ ﺑ ﻊ آب در اﯾﻦ راﻫﻨﻤﺎ در ﮔﺮوه ﻫﺎی اﺻﻠﯽ زﯾﺮ ﺷﻨﺎﺳﺎﯾﯽ و ﻃﺒﻘﻪ ﺑﻨﺪی ﺷﺪه : اﻧﺪ 4 - 2 - 1 - 1 - اﻧﻮاع ﺳﺪﻫﺎ و ﺑﻨﺪﻫﺎ اﻟﻒ- ﺳﺪﻫﺎ ﺳﺪ ﻋﺒﺎرت اﺳﺖ از دﯾﻮار ﺿﺨﯿﻢ و ﻣﺤﮑﻤﯽ ﮐﻪ ﺑﺎ ﺳﻨﮓ، آﺟﺮ و ﺳﯿﻤﺎن، آﻫﮏ و ﻣﺼﺎﻟﺢ دﯾﮕﺮ در ﻣﻘﺎﺑﻞ ﺟﺮﯾﺎن آب ﺑﻪ ﻣﻨﻈـﻮر ذﺧﯿـﺮه ﮐﺮدن ﯾﺎ ﺗﻐﯿﯿﺮ ﺟﻬﺖ آن ﺳﺎﺧﺘﻪ ﻣﯽ ﺷﻮد . ﺳﺪﻫﺎ ﺑﺮاﺳﺎس ﻃﺮح ﻫﯿﺪروﻟﯿﮏ، ﻧﻮع ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺑﻪ ﮐﺎر رﻓﺘﻪ در آﻧﻬﺎ و ﯾـﺎ ﻫـﺪف اﺳـﺘﻔﺎده ﺑـﻪ اﻧـﻮاع ﻣﺨﺘﻠﻔﯽ ﺗﻘﺴﯿﻢ ﻣﯽ ﺷﻮﻧﺪ . ﺳﺪﻫﺎ در اﯾﻦ دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ اﻫﺪاف ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ ﺑﺮاﺳﺎس ﻧﻮع ﮐﺎرﺑﺮد و ﻫﺪف اﺳـﺘﻔﺎده از آﻧﻬـﺎ ﺑـﻪ ﺷـﺮح زﯾﺮ ﺗﻘﺴﯿﻢ ﺑﻨﺪی ﺷﺪه : اﻧﺪ -ﻣﺨﺰﻧ ﯽ1: ﭼﻨﺎن ﭼﻪ ﺳﺪ ﻧﺴﺒﺘﺎ ﺑﺰرگ و ﻫﺪف از اﯾﺠﺎد آن ذﺧﯿﺮه آب در دوره ﻫﺎی ﭘﺮ آﺑﯽ ﺑﺮای اﺳﺘﻔﺎده در دوره ﻫـﺎی ﮐـﻢ آﺑـﯽ ﺑﺎﺷﺪ ﺳﺪ ﻣﺨﺰﻧﯽ ﯾﺎ ذﺧﯿﺮه ای ﻧﺎﻣﯿﺪه ﻣﯽ ﺷﻮد . ﺳﺪ ﻣﺨﺰﻧﯽ ﻣﻌﻤﻮﻻ در ﻣﻘﯿﺎس ﺑﺰرگ در ﻣﻘﺎﺑﻞ ﺟﺮﯾﺎن آب ﺑﺮای ذﺧﯿـﺮه آب ﺑـﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﺗﺎﻣﯿﻦ آب ﻣﻮرد ﻧﯿﺎز ﮐﺸﺎورزی، اﯾﺠﺎد ارﺗﻔﺎع ﻫﯿﺪروﻟﯿﮑﯽ ﺑﺮای ﺗﻮﻟﯿﺪ ﻧﯿﺮو، ﺗـﺎﻣﯿﻦ آب ﺳـﺎﯾﺮ ﻣﺼـﺎرف از ﻗﺒﯿـﻞ ﺷـﺮب، ﺷﻬﺮی و ﺻﻨﻌﺘﯽ، ﺗﻔﺮج و ﺗﻮرﯾﺴﻢ و ﮐﻨﺘﺮل ﺳﯿﻼب اﺣﺪاث ﻣﯽ ﺷﻮد . اﯾﻦ ﻗﺒﯿﻞ ﺳﺪﻫ ﺎ ﺑﺮاﺳﺎس ﻧﻮع اﺳﺘﻔﺎده ﺑﻪ اﻧـﻮاع ﻣﺨﺘﻠـﻒ دﯾﮕﺮی از ﻟﺤﺎظ ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺑﻪ ﮐﺎر رﻓﺘﻪ در آﻧﻬﺎ ﺗﻘﺴﯿﻢ ﺑﻨﺪی ﻣﯽ ﺷﻮﻧﺪ . - ﺳﺪ ﻣﺨﺰﻧ ﺑﺰرگ ﯽ : ﻃﺒﻖ ﺗﻌﺮ ﯾ ﻒ ﮐﻤ ﺘﻪ ﯿ ﺑﯿﻦ اﻟﻤﻠﻠﯽ ﺳﺪﻫﺎی ﺑﺰرگ، ﺳﺪﻫﺎﯾﯽ ﮐﻪ در زﻣـﺎن ﺳـﺎﺧﺖ ) ﻃﺮاﺣـ ( ﯽ ارﺗﻔـﺎع آﻧﻬـﺎ از ﭘﺎﯾﯿﻦ ﺗﺮﯾ ﻦ رﻗﻮم ﺳﻄﺢ ﭘﯿﺎده ﺎ ﯾ رو ﺳﻮاره رو ﺗﺎج 15 ﺑﯿﺶﺎ ﯾﻣﺘﺮ ﺗﺮ ﺑﺎﺷﺪ ﺟﺰو ﺳﺪﻫﺎی ﺑﺰرگ ﻃﺒﻘﻪ ﺑﻨـﺪی ﻣـﯽ ﺷـﻮﻧﺪ . ﺑـﻪ ﻋـﻼوه درﺻﻮرﺗﯽ ﮐﻪ ارﺗﻔﺎع ﺳﺪ ﺑ ﻦ ﯿ10 ﺗﺎ15 ﻣﺘﺮ ﺑﺎﺷﺪ، ﻣﺸﺮوط ﺑﺮ ا ﯾ ﻨﮑﻪ ﺣﺪاﻗﻞ ﯽﮑـ ﯾ از ﺷـﺮا ﯾ ﯾـ ﻂ ز ﺮ را دارا ﺑﺎﺷـﺪ ﺟـﺰو ﺳـﺪﻫﺎی ﺑﺰرگ ﻣﺤﺴﻮب ﻣﯽ ﮔﺮدد . · ﺗﺎﺟﯽ ﺑﻪ ﻃﻮل ﺣﺪاﻗﻞ 50 ﻣﺘﺮ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ . · ﯿﻇﺮﻓ ﺖ ﻣﺨﺰن ﺳﺪ ﺣﺪاﻗﻞ ﯾ ﯿﻠﯿﮏ ﻣ ﻮن ﻣﺘﺮﻣﮑﻌﺐ ﺑﺎﺷﺪ . 1- Storage Dam 26 راﻫﻨﻤﺎی ﭘﻬﻨﻪ ﺑﻨﺪی ﺗﻮان اﮐﻮﻟﻮژﯾﮏ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر اﺳﺘﻘﺮار ﻃﺮح ﻫﺎی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ·ﯿﻇﺮﻓ ﺖ ﺗﺨﻠ ﯿﻪ ﺳﯿ ﻼب ﺣﺪاﻗﻞ 200 ﻣﺘﺮ ﻣﮑﻌﺐ ﯿﺛﺎﻧ ﺑﺮ ﻪ ﺑﺎﺷﺪ . · ﭘﯽ ﺳﺪ ﺑﺎ ﻣﺴﺎﯾﻞ ﭘﯿﭽﯿ ﺪه و ﺧﺎﺻ ﯽ ﻣﻮاﺟﻪ ﺷﺪه ﺑﺎﺷﺪ . · ﺷﮑﻞ ﺳﺪ دارا ی ﻃﺮح ﺧﺎص و ﻏﯿﺮﻋﺎدی ﺑﺎﺷﺪ . - ﺳﺪ اﻧﺤﺮاﻓ ﯽ1: ﺳﺎزه ای اﺳﺖ ﮐﻪ ﻫﺪف از اﺟﺮای آ ن ﺗﻄﺒﯿﻖ ﻣﮑﺎﻧﯽ آب رودﺧﺎﻧﻪ ﺑﺎ ﺳﻄﺢ اراﺿﯽ ﻫﻢ ﺟﻮار ) ﺑﻪ ﻣﻨﻈـﻮر اﻧﺤـﺮاف ﯾﺎ ﺗﻘﺴﯿﻢ آب ﻣﯽ ( ﺑﺎﺷﺪ . - ﺳﺪ ﺗﻨﻈ ﯽﻤﯿ2: ﺳﺪی ﮐﻪ ﺑﺮای ﻧﮕﻪ داری آب و روان آب ﺣﺎﺻﻞ از ﺳﯿﻼب ﺟﻬﺖ ﮐﻨﺘﺮل ﯾﺎ ﮐﺎﻫﺶ ﺧﺴـﺎرات ﻧﺎﺷـﯽ از ﺳـﯿﻞ ﻃﺮاﺣﯽ و اﺟﺮا ﺷﻮد ﻣﯽ . درﺻﻮرﺗﯽ ﮐﻪ اﯾﻦ ﻗﺒﯿﻞ ﺳﺪﻫﺎ ﺑﺮای ﮐﻨﺘﺮل رﺳﻮب و ﯾﺎ ﺟﻤﻊ آوری و ﻧﮕـﻪ داری ﭘﺴـﺎب ﺻـﻨﻌﺘﯽ ﻣـﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﮔﯿﺮﻧﺪ ﺗﺤﺖ ﻋﻨﻮان ﺳﺪﻫﺎی رﺳﻮب ﮔﯿ ﺮ و ﯾﺎ ﺳﺪﻫﺎی ﺑﺎﻃﻠﻪ ﺷﻨﺎﺧﺘﻪ ﻣﯽ ﺷﻮﻧﺪ . - ﺳﺪ ﺑﺮق آﺑ ﯽ: ﺳﺪی ﮐﻪ ﻣﻨﺤﺼﺮا ﯾﺎ اﺻﻮﻻ ﺑﺮای ﺗﻮﻟﯿﺪ ﺑﺮق ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﻧﯿﺮوی آب ﻃﺮاﺣﯽ ﺷﺪه اﺳـﺖ . وﻟـﻮ اﯾﻨﮑـﻪ ﺑﺘـﻮان از آن ﺑﺮای ﻣﻨﻈﻮرﻫﺎی دﯾﮕﺮی ﻧﯿﺰ ﺳﻮد ﺑﺮد . - ﺳﺪ زﯾﺮزﻣﯿﻨﯽ : ﺳﺎزه ﻫﺎﯾﯽ ﮐﻪ در زﯾﺮزﻣﯿﻦ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ذﺧﯿﺮه آب ﻫﺎی زﯾﺮزﻣﯿﻨﯽ و اﻓﺰاﯾﺶ ﻇﺮﻓﯿﺖ ﺳﻔﺮه ﻫﺎی زﯾﺮزﻣﯿﻨـﯽ ﺳـﺎﺧﺘﻪ ﻣﯽ ﺷﻮﻧﺪ . از ﻧﻘﻄﻪ ﻧﻈﺮ اﻧﻮاع ﻣﺼﺎﻟﺢ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده، ﺳﺪﻫﺎ ی ﺳﺎﺧﺘﻪ ﺷﺪه و در ﺣﺎل ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری در ﮐﺸﻮر ﺑﯿﺶ ﺗﺮ ﺷـﺎﻣﻞ اﻧـﻮاع ﺳـﺪﻫﺎ ی ﺧـﺎﮐﯽ، ﺳﻨﮕﯽ ﯾﺎ ﺳﻨﮓ رﯾﺰه ای، ﺑﺘﻨﯽ و در ﺑﺮ ﺧﯽ ﻣﻮارد آﺟﺮ و ﭼﻮﺑﯽ ﻣﯽ ﺑﺎﺷﻨﺪ ﮐﻪ ﺗﻌﺎرﯾﻒ ﺑﺮﺧﯽ از آﻧﻬﺎ در اﯾﻦ دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﺑﻪ ﺷـﺮح ذﯾـﻞ اراﺋـﻪ ﮔﺮدﯾﺪه اﺳﺖ : -ﺳﺪﻫﺎ :ﯽﺑﺘﻨ ی اﮔﺮ از ﺑﺘﻦ در ﺳﺎﺧﺖ ﺑﺪﻧﻪ ﺳﺪ اﺳﺘﻔﺎده ﺷﻮد ﺳﺪ ﺑﺘﻨﯽ ﻧﺎﻣﯿﺪه ﻣﯽ .ﺷﻮد - ﺳﺪ ﺚﻏ ﺔﻚﺗﻐ : ای ﭼﻨﺎن ﭼﻪ از  ﺚﻏ ﺔﻚﺗﻐ ﺧﺎک و ﺑﺮای اﺣﺪاث ﺳﺪ اﺳﺘﻔﺎده ﺷﻮد آﻧﺮا ﺧﺎﮐﯽ ﯾـﺎ ﺚآﻏ ﺔﻚآﺗﻐ ای ﻣـﯽ ﮔﻮﯾﻨـﺪ . ﺑﻪ ﻃﻮرﮐﻠﯽ ﺳﺪی ﮐﻪ ﺑﺪﻧﻪ آن از ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺧﺎﮐﯽ ﯾﺎ  ﺚﻏ ﺔﻚﺗﻐ ای ﯾﺎ ﻫﺮدو ﺳﺎﺧﺘﻪ ﺷﻮد ﺑﻨﺎم ﺳـﺪ ﺚآﻏ ﺔﻚآﺗﻐ ای و اﮔـﺮ ﻋﻤـﺪه ﻣﺼﺎﻟﺢ آن از ﺧﺎک ﺑﺎﺷﺪ ﺳﺪ ﺧﺎﮐﯽ ﻧﺎﻣﯿﺪه ﻣﯽ .ﺷﻮد - :ﯽﺧﺎﮐ ﺳﺪ ﺳﺪی اﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﺎ ﺧﺎک رس، ﻣﺎﺳﻪ، ﺷﻦ و ﻣﺎﺳﻪ و ﯾﺎﺗﺮﮐﯿﺒﯽ از ﺳﻨﮓ و ﺧﺎک ﺳﺎﺧﺘﻪ ﺷﻮد . - ﺳﺪ ﺚﻏ ﺔﻚﺗﻐ ای ﻫﺴﺘﻪ : دار ﺳﺪ  ﺚﻏ ﺔﻚﺗﻐ ای ﮐﻪ دارای ﯾﮏ ﻫﺴﺘﻪ ﻣﺮﮐﺰی ﺑﻪ ﺻﻮر ت ﻗﺸﺮ ﻣﯿﺎﻧﯽ ﻏﯿﺮﻗﺎﺑـﻞ ﻧﻔـﻮذ از ﻓـﻮﻻد، ﺑﺘﻦ ﯾﺎ ﺧﺎک ﻣﺘﺮاﮐﻢ ﺑﺎﺷﺪ و ﺑﺪﻧﻪ ﻣﻌﻤﻮﻻ از  ﺚﻏ ﺔﻚﺗﻐ ﺗﺸﮑﯿﻞ ﻣﯽ ﺷﻮد . -ﺳﺪ :ﯽ وزﻧ ﺑﻪ ﺳﺪﻫﺎﯾﯽ ﮔﻔﺘﻪ ﻣﯽ ﺷﻮد ﮐﻪ وزن ﺳﺪ در ﻣﻘﺎﺑﻞ ﻓﺸﺎر آب ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﻣﯽ ﻧﻤﺎﯾﺪ . -ﯾ ﯽﻗﻮﺳ ﺳﺪ ﺎ ﮐﻤﺎﻧ ﯽ: ﭼﻨﺎن ﭼﻪ ﺳﺪ دارای اﻧﺤﻨﺎ ﮐﺎﻓﯽ ﺑﺎﺷﺪ ﺑﻪ ﻃﻮری ﮐﻪ ﻗﺴﻤﺘﯽ از ﻓﺸﺎر وارده ﺑﻪ وﺳﯿﻠﻪ ﻃﺎق ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷـﻮد آﻧـﺮا ﺳﺪ ﻗﻮﺳﯽ ﻣﯽ ﻧﺎﻣﻨﺪ . ﺳﺪﻫﺎی ﻗﻮﺳﯽ از ﺑﺘﻦ ﺳﺎﺧﺘﻪ ﻣﯽ ﺷﻮﻧﺪ ﮐﻪ اﻧﺤﻨﺎ آﻧﻬﺎ ﺑﻪ ﺳﻤﺖ ﺳﺮ اب اﺳـﺖ و در آن ﻗﺴـﻤﺘﯽ از ﻓﺸـﺎر آب ﺑﻪ وﺳﯿﻠﻪ وزن ﺳﺪ ﻣﺘﻌﺎدل ﺷﺪه و ﻗﺴﻤﺖ اﻋﻈﻢ آن در اﺛﺮ ﻗﻮﺳﯽ ﺑﻮد ن ﺳﺪ ﺑﻪ ﺗﮑﯿﻪ ﮔﺎه ﻫﺎ ﻣﻨﺘﻘﻞ ﻣﯽ ﺷﻮد و ﺑﻪ اﯾﻦ ﺗﺮﺗﯿـﺐ ﭘﺎﯾﺪاری ﺳﺪ ﺑﺮﻗﺮار ﻣﯽ ﮔﺮدد . 1- Diversion Dam 2- Detention Dam ﻓﺼﻞ ﭼﻬﺎرم- ﻃﺒﻘﻪ ﺑﻨﺪی ﻃﺮح ﻫﺎی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب 27 -ﭘﺸﺖ ﺎ ﯾ ﺑﻨﺪ ﺳﺪ : ای ﭘﺎﯾﻪ ﺳﺪی ﺑﺎ ﺟﺪاره ﻧﺴﺒﺘﺎ ﮐﻢ ﻋﺮض ﮐﻪ ﺗﻮﺳﻂ ﭘﺎﯾﻪ ﻫﺎﯾﯽ ﺑﻪ ﺷﮑﻞ ﻣﺜﻠﺚ در ﻣﻘﺎﺑﻞ ﻓﺸـﺎر ﻫﯿﺪرواﺳـﺘﺎﺗﯿﮏ ، آب ﺗﻘﻮﯾﺖ ﻣﯽ .ﺷﻮد ب- ﺑﻨﺪﻫﺎ ﺑﻨﺪ ﻣﻌﺎدل ﻓﺎرﺳﯽ ﺳﺪ ﻣﯽ ﺑﺎﺷﺪ ﮐﻪ ﻏﺎﻟﺒﺎ در ﺣﺎل ﺣﺎﺿﺮ ﺑﻪ ﺳﺪﻫﺎی ﮐﻮﺗﺎه و ﮐﻮﭼﮏ اﻃﻼق ﻣﯽ ﺷﻮد . ﺑﻨﺪﻫﺎ ﺳﺎﺯﻩ ﻫـﺎﻳﻲ ﻫﺴـﺘﻨﺪ ﮐـﻪ در ﻣﺴﯿﺮ رودﺧﺎﻧﻪ ) در ﻋﺮض رودﺧﺎﻧﻪ ( ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر اﻧﺤﺮاف آب، ﺑﺎﻻ آوردن ﺗﺮاز آب، ﺟﺪا ﺳﺎزی ﺟﺮﯾﺎن، ذﺧﯿـﺮه ﻣﻮﻗـﺖ، ﻣﻬـﺎر رﺳـﻮب و ﻏﯿـﺮه ﺳﺎﺧﺘﻪ ﻣﯽ ﺷﻮﻧﺪ . ﺑﻨﺪﻫﺎ ی اﻧﺤﺮاﻓﯽ، ﺑﻨﺪﻫﺎ ی ﺗﻨﻈﯿﻤﯽ، ﺑﻨﺪﻫﺎ ی ﺭﺳﻮﺏ ﮔﻴﺮ ، ﻓﺮاز ﺑﻨﺪ و ﻧﺸﯿﺐ ﺑﻨﺪ و ﻏﯿﺮه از اﯾﻦ ﻧﻤﻮﻧﻪ ﻫﺴﺘﻨﺪ . 4 - 2 - 1 - 2 -ﺷﺒﮑﻪ ﻫﺎی یﺎرﯿ آﺑ و زﻫﮑﺸ ﯽ ﺷﺒﮑﻪ ﻫﺎی آ ﺑﯿﺎری : ﺑﻪ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ای از ﺗﺎﺳﯿﺴﺎت آﺑﯿﺎری ﺷﺎﻣﻞ ﺗﺎﺳﯿﺴﺎت آﺑﮕﯿﺮی، اﻧﺘﻘﺎل اب و آﺑﺮﺳﺎﻧﯽ ﺑﻪ ﻣﺰارع و ﻗﻄﻌﺎت زراﻋﯽ ﺑـﺎ ﻣﺴﺎﺣﺖ ﺣﺪود 60 ﺗﺎ200 ﻫﮑﺘﺎر ﮐﻪ ﻣﺠﻬﺰ ﺑﻪ ﺗﺠﻬﯿﺰ ات ﮐﻨﺘﺮل، ﺗﻮزﯾﻊ، ﺗﺤﻮﯾﻞ و اﻧﺪازه ﮔﯿﺮی آب ﺑﺎﺷﻨﺪ اﻃﻼق ﺷـﺪه و ﺷـﺎﻣﻞ ﺗﻤـﺎم ﯾـﺎ ﻗﺴﻤﺘﯽ از اﺟﺰا زﯾﺮ ﻣﯽ ﺑﺎﺷﺪ : -ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن ﻫﺎی اﻧﺤﺮاف آ آ ب و ﺑﮕﯿﺮ -ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن ﻫﺎی ا ﻧﺘﻘﺎل ب آ -ﮐﺎﻧﺎل ﻫﺎی ﺗﻮزﯾﻊ اب -ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن ﻫﺎی ﺗﻨﻈﯿﻢ و ﻧ ﮕ ﻬﺪاری -ﺗﺎﺳﯿﺴﺎت اﻧﺪازه ﮔﯿﺮی -ﺗﺎﺳﯿﺴﺎت ﺗﺎﻣﯿﻦ و ﺗﻮزﯾﻊ آ ب ﻣﺰارع -زﻫﮑ ﺶ ﻫﺎ، ﺣﻮﺿﭽﻪ ﻫﺎ، راه ﻫﺎ، ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن ﻫﺎی ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری و ﻧﮕﻬﺪاری ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن ﻫﺎی آ ﺑﮕﯿﺮ ﯾﺎ اﻧﺤﺮاف آب: اﯾﻦ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن ﻫﺎ در ﻣﺤﻞ آ ﺑﮕﯿﺮی ﯾﺎ اﻧﺤﺮاف از ﯾﮏ ﻣﻨﺒـﻊ آ ﺑـﯽ ﺳـﺎﺧﺘﻪ ﻣـﯽ ﺷـﻮﻧﺪ و ﺷـﺎﻣﻞ ﺳﺪﻫﺎ، ﺳﺮرﯾﺰﻫﺎ، دﻫﺎﻧﻪ ﻫﺎی آ ﺑﮕﯿﺮ، درﯾﭽﻪ ﻫﺎ و ﺳﺎﯾﺮ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن ﻫﺎی واﺑﺴﺘﻪ ﻣﯽ ﺑﺎﺷﻨﺪ . آ ﺑﯿﺎری ﺛﻘﻠﯽ : آ ﺑﯿﺎری ﺑﻪ وﺳﯿﻠﻪ ﻧﯿﺮوی ﺛﻘﻞ در زﻣﯿﻦ ﻫﺎﯾﯽ ﮐﻪ اﻣﮑﺎن دارد ﺳﻄﺢ آ ب ﻣﻮﺟﻮد ﺑﺎﻻﺗﺮ از ﺳﻄﺢ اراﺿﯽ ﺑﺎﺷﺪ . ﮐﺎﻧﺎل اﺻﻠﯽ : ﮐﺎﻧﺎﻟﯽ ا ﺳﺖ ﮐﻪ آ ب را از ﻣﻨﺒﻊ ﺗﺎﻣﯿﻦ آن ﺑﻪ ﮐﺎﻧﺎل ﻫﺎی درﺟﻪ 1 و2 ﻣﯽ رﺳﺎﻧﺪ . ﻣﻌﻤﻮﻻ از ﻧﻬﺮ اﺻـﻠﯽ اﺑﮕﯿـﺮی ﻣﺴـﺘﻘﯿﻢ ﺷﻮد ﻧﻤﯽ . ﮐﺎﻧﺎل در ﺟﻪ 1: ﮐﺎﻧﺎﻟﯽ اﺳﺖ ﮐﻪ از ﮐﺎﻧﺎل ا ﺻﻠﯽ آ ب ﻣﯽ ﮔﯿﺮد وﺑﺮای رﺳﺎﻧﺪن آ ب ﺑﻪ ﮐﺎﻧﺎل ﻫﺎی ﺗﻮزﯾﻊ ﺑﻪ ﮐﺎر ﻣﯽ . رود ﻣﻌﻤﻮﻻ آ ﺑﮕﯿـﺮی ﻣﺴﺘﻘﯿﻢ ﺑﻪ وﺳﯿﻠﻪ اﯾﻦ اﻧﻬﺎر ﺻﻮرت ﻧﻤﯽ ﮔﯿﺮد . ﮐﺎﻧﺎل درﺟﻪ 2: ﮐﺎﻧﺎﻟﯽ اﺳﺖ ﮐﻪ آ ب را از ﮐﺎﻧﺎل درﺟﻪ 1 ﮔﺮﻓﺘﻪ و ﺑﻪ ﮐﺎﻧﺎل در ﺟﻪ3 آﯾﺎ ﺑﮕﯿﺮ ﻣﺰرﻋﻪ ﻣﯽ رﺳﺎﻧﺪ . ﮐﺎﻧﺎل درﺟﻪ 3: ﮐﺎﻧﺎﻟﯽ اﺳﺖ ﮐﻪ آب را از ﮐﺎﻧﺎل درﺟﻪ 2 ﮔﺮﻓﺘﻪ و ﺑ ﻪ اﻧﻬﺎر درﺟﻪ 4 ﯾﺎآﺑﮕﯿﺮ ﻣﺰرﻋﻪ ﻣﯽ رﺳﺎﻧﺪ . ﮐﺎﻧﺎل درﺟﻪ 4: ﮐﺎﻧﺎﻟﯽ اﺳﺖ ﮐﻪ آب را از ﮐﺎﻧﺎل درﺟﻪ 3 ﮔﺮﻓﺘﻪ و ﺑﻪ آﺑﮕﯿﺮ ﻣﺰرﻋﻪ ﻣﯽ رﺳﺎﻧﺪ . ﺷﺒﮑﻪ اﺻﻠﯽ : ﺷﺒﮑﻪ ﮐﺎﻧﺎل ﻫﺎ و ﺳﺎزه ﻫﺎی ﺑﯿﻦ آﺑﮕﯿﺮ اﺻﻠﯽ ) ﺳﺮرﯾﺰ - ﻣﺨﺰن- اﯾﺴﺘﮕﺎه ﭘﻤﭙﺎژ - ﺑﻨﺪ اﻧﺤﺮاﻓﯽ و ( آﺑﮕﯿﺮﻫـﺎی ﺷـﺒﮑﻪ 3 را اﺻﻠﯽ ﻣﯽ ﮔﻮﯾﻨﺪ . 28 راﻫﻨﻤﺎی ﭘﻬﻨﻪ ﺑﻨﺪی ﺗﻮان اﮐﻮﻟﻮژﯾﮏ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر اﺳﺘﻘﺮار ﻃﺮح ﻫﺎی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﺷﺒﮑﻪ زﻫﮑﺸﯽ : ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ زﻫﮑﺸﯽ ﻫﺎی اﺻﻠﯽ و درﺟﻪ دوم و اﻧﻬﺎر ﮐﻮﭼﮏ زﻫﮑﺶ ﯾﺎ ﮐﺎﻧﺎل زﻫﮑﺸﯽ : ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﻃﺒﯿﻌﯽ ﯾﺎ ﻣﺼﻨﻮﻋﯽ ﺑﺮای ﺧﺎرج ﮐﺮدن آب اﺿﺎﻓﯽ زﯾﺮزﻣﯿﻨﯽ ﯾﺎ ﺳﻄﺤﯽ 4 - 2 - 1 - 3 -ﺗﺼﻔﯿﻪ ﻫﺎی ﺧﺎﻧﻪ آب و ﻓﺎﺿﻼب ﺑﻪ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ای از ﺗﺎﺳﯿﺴﺎت، ﻓﺮاﯾﻨﺪ ﻫﺎ و روش ﻫﺎ ﮐﻪ اﺧﺘﺼﺎﺻـﺎ ﺟﻬـﺖ ﺗﺼـﻔﯿﻪ آب و ﻋﻤـﻞ آوری، ﺗﺼـﻔﯿﻪ و دﻓـﻊ ﻓﺎﺿـﻼب ) اﻋـﻢ از ﻓﺎﺿﻼب ﺷﻬﺮی ﯾﺎ ﺻﻨﻌﺘﯽ ( اﻃﻼق ﻣﯽ .ﺷﻮد 4 - 2 - 1 - 4 -ﺷﺒﮑﻪ ﻫﺎی ﺟﻤﻊ آوری و دﻓﻊ ﻓﺎﺿﻼب ﻫﺎ و آب یﻫﺎ ﺳﻄﺤ ﯽ ﺑﻪ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ای از ﺗﺎﺳﯿﺴﺎت، ﻓﺮﺍﻳﻨﺪ ﻫﺎ و روش ﻫﺎ ﺟﻬﺖ ﺟﻤﻊ آوری، ﺁﻭﺭﻱ ﻋﻤﻞ و دور رﯾﺨﺘﻦ ﻓﺎﺿﻼب ) اﻋـﻢ از ﻓﺎﺿـﻼب ﺷـﻬﺮی ﯾـﺎ ﺻﻨﻌﺘﯽ ( اﻃﻼق ﻣﯽ ﺷﻮد ﺒﮑﻪﺷ . ﻫﺎی ﺟﻤﻊ آوری، اﻧﺘﻘـﺎل و دﻓـﻊ ﻓﺎﺿـﻼب در اﯾـﻦ ﮔـﺰارش ﺷـﺎﻣﻞ ﺷـﺒﮑﻪ ﻓﺎﺿـﻼب ﻣﺸـﺘﺮک 1 ) ﺟﻬـﺖ آوری ﺟﻤﻊ . اﻧﺘﻘﺎل و دﻓﻊ ﻓﺎﺿﻼب ﺑﻬﺪاﺷـﺘﯽ، ﻓﻀـﻮﻻت ﺻـﻨﻌﺘﯽ و ﻓﺎﺿـﻼب ﺑـﺎران ( و ﺷـﺒﮑﻪ ﻓﺎﺿـﻼب ﻣﺠـﺰا 2 ) روان آب ﺳـﻄﺤﯽ و آب ﺷﻮﯾﯽ ﺧﯿﺎﺑﺎن ﻫﺎ و ﻣﺤﯿﻂ ﻫﺎ ی ﺷﻬﺮی و ﻏﯿﺮه ﻣﯽ ( ﺑﺎﺷﻨﺪ . 4 - 2 - 1 - 5 - ﺧﻄﻮط اﻧﺘﻘﺎل آب و ﺷﺒﮑﻪ ﻫﺎی آﺑﺮﺳﺎﻧ ﯽ اﯾﻦ ﻃﺮح ﻫﺎ ﺷﺎﻣﻞ اﻧﻮاع اﺻﻠﯽ زﯾﺮ ﻣﯽ ﺑﺎﺷﻨﺪ : -ﮐﺎﻧﺎل ﻫﺎی آب ﺑﺮ -ﺗﻮﻧﻞ -اﻧﺘﻘﺎل آب ﺑﻪ ﺷﻬﺮﻫﺎ و روﺳﺘﺎﻫﺎ 4 - 2 - 1 - 6 -ﮐﻨﺘﺮل ﺳ ﯿ ﻼب و ﻣﻬﻨﺪﺳ ﯽ رودﺧﺎﻧﻪ ﺑﻪ ﮐﻠﯿﻪ ﻋﻤﻠﯿﺎﺗﯽ اﻃﻼق ﻣﯽ ﺷﻮد ﮐﻪ ﺳﺒﺐ ﮐﺎﻫﺶ ﺧﺴﺎرات ﺟﺎﻧﯽ و ﻣﺎﻟﯽ ﻧﺎﺷﯽ از ﺳﯿﻞ ﮔﺮدﻧـﺪ . روش ﻫـﺎی ﮐﻨﺘـﺮل ﺳـﯿﻼب ﻋﻤـﺪﺗﺎ ﺷﺎﻣﻞ ﻣﻮارد زﯾﺮ ﻣﯽ ﮔﺮدﻧﺪ : -روش ﻫﺎی ای ﺳﺎزه ﺷﺎﻣﻞ : ﻣﺨﺎزن ذﺧ ﯿ ﺮه و ﺗﻨ ﻈﯿ ﻢ ﮐﻨﻨﺪه، دﯾﻮاره ﻫﺎی ﺳﺎﺣﻠ ﯽ از ﺟﻤﻠﻪ ﮔﺎﺑﯿﻮن ﺎ ﯾ ،ﻫﺎ ﺳـﯿﻞ ﺑﻨـﺪﻫﺎ ، دﯾـﻮاره ﻫـﺎی آب ﺷﮑﻦ ﺖ ﯿﺗﺜﺒ ، رودﺧﺎﻧﻪ ﯾ ، ا ﺠﺎد ﻣﺠﺎر ی اﻧﺘﻘﺎل ﺳ ﯿ ﻼب و ﺣﻔﺎﻇﺖ از ﺧﺎک و آﺑﺨﯿﺰداری -روش ﻫﺎی ﻏﯿﺮﺳﺎزه ای ﺷﺎﻣﻞ : ﺑﻨﺪی ﭘﻬﻨﻪ ﺳﯿ ﻞ، اﺧﻄﺎر وﻗﻮع ﺳ ﯿﻞ 4 - 2 - 1 - 7 -ﻧﯿﺮوﮔﺎه ﻫﺎی ﯽ آﺑ ﻧﯿﺮوﮔﺎه ﻫﺎی آﺑﯽ ﺷﺎﻣﻞ ﺗﺎﺳﯿﺴﺎﺗﯽ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﮐﻪ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﺗﻮﻟﯿﺪ اﻧﺮژی ﺑﺮق از آب رﻫﺎ ﺷﺪه از ﺳﺪﻫﺎ اﺣﺪاث ﻣﯽ ﺷﻮﻧﺪ . 1- Combined Sewer 2- Storm Sewer ﻓﺼﻞ ﭼﻬﺎرم- ﻃﺒﻘﻪ ﺑﻨﺪی ﻃﺮح ﻫﺎی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب 29 4 - 2 - 2 - ﻃﺮح ﻫﺎی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب زﯾﺮزﻣﯿﻨﯽ ﺑﻪ ﮐﻠﯿﻪ ﻋﻤﻠﯿﺎت، اﻗﺪاﻣﺎت، روش ﻫﺎ و ﺗﺎﺳﯿﺴﺎﺗﯽ ﮐﻪ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر اﺳﺘﺤﺼﺎل آب از ﻣﻨـﺎﺑﻊ آب ﻫـﺎی زﯾﺮزﻣﯿﻨـﯽ و اﻧﺘﻘـﺎل و ﺗﻮز ﯾـﻊ آن ﺑـﻪ ﺳﻄﺢ زﻣﯿﻦ ﺑﻪ ﮐﺎر ﻣﯽ روﻧﺪ اﻃﻼق ﻣﻲ ﮔﺮﺩﻧﺪ ، ﮐﻪ ﺷﺎﻣﻞ ﭼﺎه، ﻗﻨﺎت، ﺑﻬﺴﺎزی ﭼﺸﻤﻪ ﻫﺎ و ﺗﻐﺬﯾﻪ آب ﻫﺎی زﯾﺮزﻣﯿﻨﯽ ﻣﯽ ﺑﺎﺷﺪ . ﺗﻐﺬﯾـﻪ ﻣﻨـﺎﺑﻊ آب زﯾﺮزﻣﯿﻨﯽ ﻣﻤﮑﻦ اﺳﺖ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻃﺒﯿﻌﯽ ﯾﺎ ﻣﺼﻨﻮﻋﯽ ﺻﻮرت ﭘﺬﯾﺮد . ﺗﻐﺬﯾﻪ ﻣﺼﻨﻮﻋﯽ آب ﺳﻔﺮه ﻫﺎی زﯾﺮزﻣﯿﻨﯽ از ﻃﺮﯾﻖ ﭘﺨﺶ آب، اﺣﺪاث ﭼﺎه ﻫﺎی اﻟﻘﺎﯾﯽ ، ﭘﺨﺶ ﺳـﯿﻼب، ﺣﻔﺎﻇـﺖ ﻣﻨـﺎﺑﻊ آب، ﻧﺸـﺖ از ﻃﺮﯾﻖ ﮐﺎﻧﺎل ﻫﺎ، ﺳﯿﻞ ﻫﺎ، ﻣﺨﺎزن و رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ و ﭘﺴﺎب ﻫﺎی ﺣﺎﺻﻞ از آﺑﯿﺎری ﺻﻮرت ﻣﯽ ﭘﺬﯾﺮد . 4 - 2 - 3 -ﻃﺮح ﻫﺎی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ ب آ ﻏﯿﺮﻣﺘﻌﺎرف در اﯾﻦ دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﺗﻌﺎرﯾﻒ اراﺋﻪ ﺷﺪه ﺑﺮای ﻃﺮح ﻫﺎی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﻓﻬﺮﺳﺖ ﺷﺪه در ﺑﻨﺪ ﭘﯿﺸﯿﻦ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ اﻧﻄﺒﺎق آﻧﻬﺎ ﺑﺎ ﺷـﺮاﯾﻂ ﻣﻠﯽ و ﺑﻪ دﻟﯿﻞ ﻧﻬﺎدﯾﻨﻪ ﺷﺪن ﻓﺮاﯾﻨﺪ و ﯾﺎ ﻣﺮاﺣﻞ ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻃﺮاﺣﯽ، اﺟﺮا ، راه اﻧﺪازی و ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری ﺟـﺰو ﻃـﺮح ﻫـﺎی ﻣﺘﻌـﺎرف ) ﺗﻌﺮﯾـﻒ ﺷـﺪه ( ﻃﺒﻘﻪ ﺑﻨﺪی ﺷﺪه . اﻧﺪ آن دﺳﺘﻪ از ﻃﺮح ﻫﺎ ﯾﺎ ﭘﺮوژه ﻫﺎﯾﯽ ﮐﻪ ﺧﺎرج از ﭼﺎرﭼﻮب ، ﺿﻮاﺑﻂ، ﻣﻌﯿﺎرﻫﺎ، دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻫﺎ و ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻫﺎ ﯾـﺎ ﺳﯿﺎﺳـﺖ ﻫـﺎ ی ﻣﺪون ﻣﻠﯽ ﺑﻮده و ﺑﻪ دﻻﯾﻞ ﻋﻤﺪه ذﯾﻞ ﻣﺮاﺣﻞ ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻃﺮاﺣﯽ، اﺟﺮا، راه اﻧـﺪازی و ﺑﻬـﺮه ﺑـﺮداری از آﻧﻬـﺎ ﻣﺴـﺘﻠﺰم ﺑـﺎزﻧﮕﺮی در روش ﻫـﺎ، روﯾﻪ ﻫﺎ و دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻫﺎی ﻣﻮﺟﻮد ﺑﺎﺷﺪ ﻃﺮح ، ﻫﺎی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻧﺎﻣﺘﻌﺎرف ﻣﺤﺴﻮب ﻣﻲ ﮔﺮﺩﻧﺪ . -ﻗﺎﻧﻮﻧﯽ ﺑﺮ آﻧﻬﺎ وﺟﻮد ﻧﺪاﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ -در اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎ، ﻣﻘﺮرات، ﺿﻮاﺑ ﻂ و دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻫﺎی ﻣﻮﺟﻮد ﺗﻌﺮﯾﻒ ﻧﺸﺪه ﺑﺎﺷﻨﺪ - در ﭼﺎرﭼﻮب ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻫﺎ، ﺳﯿﺎﺳﺖ ﻫﺎ و ﯾﺎ اﺳﺘﺮاﺗﮋی ﻫﺎی ﻣﻠﯽ، ﻣﻨﻄﻘﻪ ای و ﯾﺎ ﻧﺎﺣﯿﻪ ای ﻣﻨﻈﻮر ﻧﮕﺮدﯾﺪه ﺑﺎﺷﻨﺪ -آوری ﻓﻦ ﻫﺎی ﺟﺪﯾﺪ ﻣﻌﺮﻓﯽ ﺷﺪه و ﻃﺮح ﻫﺎﯾﯽ ﮐﻪ ﻓﻦ آوری اﺟﺮاﯾﯽ آﻧﻬﺎ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻇﺮﻓﯿﺖ ﻫﺎی ﻧﻬﺎدی، ﺗﺨﺼﺼـﯽ، ﻗـﺎﻧﻮﻧﯽ و اﻃﻼﻋﺎﺗﯽ ﻧﺎﺷﻨ ﺎﺧﺘﻪ ﺑﻮده و ﺑﺮ اﯾﻦ اﺳﺎس از ﻓﺮاواﻧﯽ ﺑﻪ ﻣﺮاﺗﺐ ﺗﺮ ﮐﻢ ی ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﻃﺮح ﻫﺎی ﻣﻮﺟﻮد ﺑﺮﺧﻮردار ﺑﺎﺷﻨﺪ . - ﻃﺮح ﻫﺎﯾﯽ ﮐﻪ ﺑﺮ روی ﭘﻬﻨﻪ ﻫﺎی آﺑﯽ ﻣﺸﺘﺮک ) اﻋﻢ از رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ، درﯾﺎﻫﺎ ﯾﺎ درﯾﺎﭼﻪ ﻫﺎی ﻣﺮزی ( اﺟﺮا ﻣﯽ ﺷﻮﻧﺪ - آن دﺳﺘﻪ از ﻃﺮح ﻫﺎﯾﯽ ﺑﻪﮐﻪ ﺻﻮرت ﯽﺳﻨﺘ اﺟﺮا ﺷﺪه و ﻣﻨﺴﻮخ . اﻧﺪ ﺷﺪه -ﻧﻤﻮﻧﻪ ای از ﻃﺮح ﻫﺎی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻏﯿﺮﻣﺘﻌﺎرف ﻣﻄ ﺎﻟﻌﻪ ﺷﺪه در زﯾﺮ ﺗﻌﺮﯾﻒ ﺷﺪه : اﻧﺪ - ﭼﺎه ﻫﺎی ﻧﯿﻤﻪ : ﺑﻪ ﮔﻮدال ﻫﺎی ﻃﺒﯿﻌﯽ اﻃﻼق ﻣﯽ ﺷﻮد ﮐﻪ آب رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎی ﻣﺠﺎور از ﻃﺮ ﯾ ﻖ آﺑﺮاﻫﻪ ﺑﻪ آﻧﻬﺎ ﻫـﺪا ﺖ ﯾ ﻣـﯽ ﺷـﻮﻧﺪ . اﯾ ﻞ ﯿﻦ ﻗﺒ ﯿ ذﺧ یﺑﺮا ﻫﺎ ﭼﺎه ﺮه آب ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﻣﯽ ﮔﯿﺮﻧﺪ ﺑﯿﺶ و ﺗﺮ در اﺳﺘﺎن ﺳﯿﺴﺘ ﺎن و ﺑﻠﻮﭼﺴﺘﺎن اﺳﺘﻔﺎده .ﺷﻮد ﻣﯽ - ﺳﺪ ﻦ ﯾا : ﯽﮑﯿﻻﺳﺘ ﺳﺪﻫﺎ در ﻣﻨﺎﻃﻘ ﮐﻪ ﯽ رودﺧﺎﻧﻪ ﯽﻼﺑﯿﻢ ﺳﯾ رژ ی دارا ﻫﺎ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﯾ ﺎ ﺗﻮز ﯾ ﻊ ﺑﺎرﻧﺪﮔ ﯽ ﻧﺎﻣﻨﺎﺳﺐ ﻣـﯽ ﺑﺎﺷـﻨﺪ یﺑـﺮا اﻧﺤﺮاف آب اﺣﺪاث ﻣﯽ ﺷﻮﻧﺪ ﯾ ، ﮏ ﻧﻤﻮﻧﻪ ازآن ﺑﺮرو ی رودﺧﺎﻧﻪ ﺑﺎﺑﻞ ی رود اﺣﺪاث ﺷﺪه اﺳﺖ . -آب ﺑﻨﺪ ﮐﺸﺘ ﯽﻧﻮﻋ : ﯽﺮاﻧﯿ ﺳﺎزه رودﺧﺎﻧﻪ ای ﮐﻪ در ﻣﻮاﺿﻌ ﯽ ﮐﻪ اﺧﺘﻼف ارﺗﻔﺎع ﺳـﻄﺢ اب ﺑـﻪ وﺟـﻮد آ ﻣـﺪه اﺳـﺖ ﺑـﺮا ی ﻋﺒـﻮر ﺷﻨﺎورﻫﺎ از ﯾ ﮏ ﺳﻄﺢ آ ب ﭘﺎ ﯾﻦ ﯾﯿ ﺎ ﺑﺎﻻ ﺑﻪ ﯾ ﮏ ﺳﻄﺢ آ )ﮕﺮ ﯾ ب د ﺑﺎﻻ ﺎ ﭘﺎﯾ (ﻦﯾﯿ اﺣﺪاث ﻣﯽ ﮔﺮدد یﺑﺮا . ﻋﺒـﻮر ﺷـﻨﺎورﻫﺎ، ﭘـﺲ از ورود ﺷﻨﺎور ﺑﻪ داﺧﻞ آب ﺑﻨﺪ ﯽﺮاﻧﯿﮐﺸﺘ ، ﺳﻄﺢ آب آن ﺗﻮﺳﻂ ﯾ ﯿﮏ ﺳ ﺴﺘﻢ ﻫ ﯿ ﯽﮑﯿﺪروﻟ ﺑﺎﻻ ﺎ ﭘﺎﯾ ﯾﯿ ﻦ رﻓﺘﻪ ﺗﺎ ﺑﻪ ﺗﺮاز ﻣﻄﻠـﻮب و ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺑﺮا ی ﺧﺮوج ﺷﻨﺎور ﺑﻪ ﺳﻤﺖ د ﯾ ﮕﺮ آب ﺑﻨﺪ ﮐﺸﺘ ﯽﺮاﻧﯿ ﺑﺮﺳﺪ . - ﺑﻨﺪ ﯾ ﯽﺮاﻧﯿﮐﺸﺘ ﺎ ﺳﺪ ﺑﻨﺪ :ﯽﺮاﻧﯿﮐﺸﺘ ﯾ ﺎ ﺳﺪ ﮐﺸﺘ ﯽﺮاﻧﯿ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﺗﺎﻣﯿﻦ ﻋﻤﻖ ﻻزم ﺑﺮا ی ﯽﺮاﻧﯿﮐﺸﺘ در ﻃﻮل ﺑﺎزه ﺑﺎﻻدﺳﺖ ﺧـﻮد ﺗﺎ ﺑﻨﺪ ﻗﺒﻠ ﯽ اﺣﺪاث ﻣﯽ ﮔﺮدد و ﻣﻌﻤﻮﻻ ﺑﻪ دو ﻧﻮع ﺛﺎﺑﺖ و ﻣﺘﺤﺮک ﺳﺎﺧﺘﻪ .ﺷﻮد ﻣﯽ 30 راﻫﻨﻤﺎی ﭘﻬﻨﻪ ﺑﻨﺪی ﺗﻮان اﮐﻮﻟﻮژﯾﮏ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر اﺳﺘﻘﺮار ﻃﺮح ﻫﺎی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب -اﺳﺘﻔﺎده ی ﻣﺠﺪد از ﭘﺴﺎب ﻫﺎ -اﺳﺘﺤﺼﺎل اﻣﻼح 5 ﻓﺼﻞ5 ﺷﻨﺎﺳﺎﯾﯽ و ﻟﺤﺎظ ﻋﻮاﻣﻞ ﻣﺤﯿﻂ زﯾﺴﺖ ﻓﺼﻞ ﭘﻨﺠﻢ- ﺷﻨﺎﺳﺎﯾﯽ و ﻟﺤﺎظ ﻋﻮاﻣﻞ ﻣﺤﯿﻂ زﯾﺴﺖ 33 ﻓﺼﻞ ﭘﻨﺠﻢ- ﺷﻨﺎﺳﺎﯾﯽ و ﻟﺤﺎظ ﻋﻮاﻣﻞ ﻣﺤﯿﻂ زﯾﺴﺖ 5 - 1 -ﮐﻠﯿﺎت ﺗﻮان ﻫﺮ ﻣﮑﺎﻧ یﺑﺮا ﯽ ﮐﺎرﺑﺮ ی ﯾ ﺎ ﻃﺮح ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺑﺮاﺳﺎس ارﺗﺒﺎﻃﺎت و اﺛﺮات ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ای از ﻋﻮاﻣـﻞ ﻣﺤـ ﯿ ﯾﻂ ز ﯽﺴـﺘ ﻏﺎﻟـﺐ در آن ﻣﮑـﺎن ﻣﺸﺨﺺ ﻣﯽ ﺷﻮد ﮐﻪ ﻣﺠﻤﻮﻋﺎ ﺗﻮان آن را ﺗﻌﺮﯾﻒ ﻣﯽ ﻧﻤﺎﯾﺪ وﻟﯽ ﺑﻪ آن ﻣﺤﺪود ﻧﻤﯽ ﮔﺮدد ﺑﻪ . ﻋﺒـﺎرﺗﯽ ﺗﻨﺎﺳـﺐ ﻣﮑـﺎن و ﻋـﻮارض ﻫـﺮ ﻃـﺮح ﯽﺗﺎﺑﻌ از ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﻋﻮاﻣﻞ ﻣﺤ ﯿ ﯽﺴﺘﯾﻂ ز اﺳﺖ ﮐﻪ ﻃﺮح را ﺗﺤﺖ ﺗﺎﺛﯿﺮ ﻗﺮار ﻣﯽ دﻫﺪ و از ﻃﺮح ﻣﺘﺎﺛﺮ ﻣﯽ ﮔﺮدد ﯾا . ﻦ ﻋﻮاﻣـﻞ ﯾـ ﺎ ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫـﺎ در ﻫﺮ ﻃﺮح ﺑﺴﺘﻪ ﺑﻪ ﻧﯿﺎزﻣﻨﺪی و ﻫﺎ وﯾﮋﮔﯽ ﻫﺎی ﻫﻢ و ﻃﺮح آن ﭼﻨﯿﻦ ﺗﻮان ﻣﺤﯿﻂ زﯾﺴﺘﯽ ﻣﮑﺎن ﻃﺮح ﻣﺘﻔﺎوت اﺳﺖ . 5 - 2 -ﭘﻬﻨﻪ ﺑﻨﺪی ﻓﻼت ا ﯾﺮان 5 - 2 - 1 - ﺿﺮورت ﭘﻬﻨﻪ ﺑﻨﺪی ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﮔﺴﺘﺮدﮔﯽ ﺷﺮاﯾﻂ اﮐﻮﻟﻮژﯾﮑﯽ ﺑﺴﯿﺎر ﻣﺘﻨﻮع در اﯾﺮان، ﺗﻨﻮع ﻣﮑﺎﻧﯽ و زﻣﺎﻧﯽ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب و ﻃﺮح ﻫـﺎی ﺗﻮﺳـﻌﻪ، ﺳـﻄﻮح ﺗﻮﺳـﻌﻪ ﯾﺎﻓﺘﮕﯽ در ﺟﺎﺑﻪ ﺟﺎی ﮐﺸﻮر و اﺛﺮات ﻣﺘﻘﺎﺑﻞ آﻧﻬﺎ ﺑﺮ ﯾﮑﺪﯾﮕﺮ، ﻃﺮح ﻣﺴﺎﻟﻪ ارزﯾﺎﺑﯽ ﺗﻮان اﮐﻮﻟﻮژﯾﮏ ﺑﺮای ﻃـﺮح ﻫـﺎی ﺗﻮﺳـﻌ ﻪ ﻣﻨـﺎﺑﻊ آب ﺑـﺎ اﺳﺘﻔﺎده از دﯾﺪﮔﺎه ﺳﯿﺴﺘﻤﯽ و ﻣﺪل ﺳﺎزی ﻫﺎی ﺳﺎده ﺷﺪه اﯾﻦ ﺳﯿﺴﺘﻢ ﻫﺎ ﺑﻪ ﺳﺎدﮔﯽ و ﺑﺎ ﺑﯿﺎﻧﯽ ﮐﻠﯽ و ﺟﺎﻣﻊ ﻣﯿﺴﺮ ﻧﺨﻮاﻫﺪ ﺑﻮد . ﺗﻨﻮع ﺷﺮاﯾﻂ ذﮐﺮ ﺷﺪه ارزﯾﺎب را ﺑﺎ ﺑﺎ ﺣﺠﻢ اﻧﺒﻮﻫﯽ از اﻃﻼﻋﺎت و ﻣﺸﮑﻼت ﻋﺪﯾﺪه ای روﺑﺮو ﻣﯽ ﮐﻨـﺪ . ﺑﻨـﺎﺑﺮاﯾﻦ ﺑﻬﺘـﺮ اﺳـﺖ ﻫﺮﮔﻮﻧـﻪ اﻗﺪام ﮐﺎرﺑﺮدی ﺑﺎ ﻧ ﻮﻋﯽ ﭘﻬﻨﻪ ﺑﻨﺪی اوﻟﯿﻪ ﻣﻨﻈﻮردار آﻏﺎز ﺷﻮد ﺗﺎ در ﺑﺴﺘﺮ ﻣﺤﺪوده ﻫﺎی ﮐﻮﭼﮏ ﺗـﺮ و ﺑـﺎ ﺷـﺮاﯾﻂ ﻧﺴـﺒﺘﺎ ﯾﮑﺴـﺎن ﺑﯿـﻮﻓﯿﺰﯾﮑﯽ ﺑﺮاﺳﺎس وﯾﮋﮔﯽ ﻫﺎی ﭘﻬﻨﻪ، ﺑﺘﻮان ﻣﺪل ﻫﺎی ارزﯾﺎﺑﯽ ﺗﻮان را ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﮐﺎﻫﺶ ﭘﯿﭽﯿﺪﮔﯽ ارﺗﺒﺎﻃﺎت ﺗﻌﺪادی از ﺳﯿﺴـﺘﻢ ﻫـﺎی ﻣﺸـﺎﺑﻪ ﺗﻬﯿـﻪ ﻧﻤﻮد . در واﻗﻊ ﺗﻔﮑﯿﮏ ﭘﻬﻨﻪ ﻫﺎ ﻣﻮﺟﺐ ﮐﺎﻫﺶ ﻧﺴﺒﯽ ﭘﯿﭽﯿﺪﮔﯽ اﺟﺰا ﺳﺎﺧﺘﺎری و ارﺗﺒﺎﻃﺎت ﺷﺪه و ﺗﺪوﯾﻦ ﻣـﺪل را ﺗﺴـﻬﯿﻞ ﻣـﯽ ﻧﻤﺎﯾـﺪ و در ﻗﺎﻟﺐ ﭘﻬﻨﻪ ﻫﺎ ﯾﺎ ﻣﺤﺪوده ﻫﺎی ﻫﻤﮕﻦ ﻣﻬﻢ، ﻣﺪل ﻫﺎی ارزﯾﺎﺑﯽ واﻗﻊ ﮔﺮا و ﮐﺎرﺑﺮدی ﺑﺎ ﺳﺎدﮔﯽ ﻧﺴﺒﯽ ﻗﺎﺑﻞ ﺗﺪوﯾﻦ ﻣﯽ ﺑﺎﺷﺪ . در واﻗﻊ در اﯾﻦ ﻣﺮﺣﻠﻪ ﺑﺎ رﻋﺎﯾﺖ اﺻﻞ ﺳﺎدﮔﯽ1 ،ﻋﻮاﻣﻞ و ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫﺎی اﺻﻠﯽ وﺟﻪ ﺗﻤﺎﯾ ﺰ در ﯾﮏ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﺑﻪ ﻫـﻢ ﭘﯿﭽﯿـﺪه و ﻧـﺎﻣﻨﻈﻢ از ﺧﺼﻮﺻﯿﺎت ﺑﯿﻮﻓﯿﺰﯾﮑﯽ و اﻧﺴﺎﻧﯽ ﺷﻨﺎﺳﺎﯾﯽ ﺷﺪه و ﭘﻬﻨﻪ ﻫﺎ ﯾﺎ ﻣﺤﺪوده ﻫﺎی ﻫﻤﮕﻦ اﻧﺘﺨﺎب ﺷﺪه ، اﻧﺪ ﺗﺎ ارزﯾﺎب در ﻗﺎﻟﺐ اﯾـﻦ ﻣﺤـﺪوده ﻫـﺎی ﺳﺎده و ﻣﻨﻈﻢ و ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﻣﻌﯿﺎرﻫﺎ و ﺿﻮاﺑﻂ ﺗﺪوﯾﻦ ﺷﺪه، ﮐﻪ اﺻﻄﻼﺣﺎ ﻣﺪل ﻧﺎﻣﯿﺪه ﻣﯽ ﺷﻮد ﺑﻪ ارزﯾﺎﺑﯽ ﺗﻮان اﮐﻮﻟﻮژﯾﮏ ﺑﭙﺮدازد . ﺑﻨﺪی ﭘﻬﻨﻪ اﻧﺠﺎم ﺷﺪه دو ﻫﺪف اﺻﻠ ﯽ ﻣﺴﺘﻘﻞ و ﻟﯽ ﻣﮑﻤﻞ داﺷﺘﻪ اﺳﺖ : اول- ﺷﻨﺎﺧﺖ وﺿﻌ ﯿ ﺖ، ﺗﻨﻮع و ﭘﺮاﮐﻨﺶ ﻣﮑﺎﻧ ﯾﺷﺮا ﯽ ﯿﺤﻂ ﻣ ﺴﺖﯾﻂ ز ﺧـﺎص از ﻧﻈـﺮ ﻓ ﯿﺰﯾ ﮑﻮﺷـ ﯾﯽﺎﯿﻤﯿ ﯾ ، ز ﯽﺴـﺘ و اﻧﺴـﺎﻧ در ﯽ ﺳﺮاﺳـﺮ ﻓﻼت و ﮐﺸﻮر ا ﯾ ﺮان ﺑﻪ ) ﻋﻨﻮان ﻋﻮاﻣﻞ ﻣﻬﻢ در ارز (ﯽﺎﺑﯾ دوم- ﯿﺗﻘﺴ ﻢ ﮐﺸﻮر ﺑﻪ ﻧﻮاﺣ ﯽ ﻫﻤﮕﻦ ﺟﻬﺖ ﮐﺎﻫﺶ ﻣﺘﻐ یﺮﻫﺎﯿ ﻣﻮﺛﺮ در ﻣﮑﺎن ﯾـﺎﺑﯽ ، ارز ﯽﺎﺑﯾـ ﺗـﻮان و ارز ﯿﭘ ﯽﺎﺑﯾـ ﺎﻣـﺪﻫﺎ ی ﻃـﺮح ﻫـﺎی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﮐﻪ ﻣﺪل را ﺑﻪ ﺻﻮرت ﮐﺎرﺑﺮ دی . ﮐﻨﺪ ﺗﺮ ﺳﺎده ﯾﺑﺪ ﻦ ﺗﺮﺗ ﺐ ﯿ ﺑﻨﺪی ﭘﻬﻨﻪ در وﺣﻠﻪ ﻧﺨﺴﺖ اﻫﻤ ﯿ ﺖ ﻧﺴﺒ ﯽ ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫﺎ ی اﮐﻮﻟﻮژ ﻧﻮع و ﯽﮑﯾ ﺣﻀﻮر و ﭘﺮاﮐﻨﺶ ﻓﻀـﺎ ﯾﯽ آﻧﻬـﺎ را ﻧﺸـﺎن داده و در وﺣﻠﻪ دوم ﻣﯽ ﺗﻮان ﺑﻌﻀﯽ از ﻧﻮاﺣ ﯽ ﻫﻤﮕﻦ را از ﻧﻈﺮ ﺣﻀﻮر ﯾ ﺎ ﻋﺪم ﺣﻀﻮر ﺷﺮا ﯾ ﻂ ﻣﻨﺎﺳﺐ )ﯾ ﺎ ﻧﺎﻣﻨﺎﺳﺐ یﺑﺮا ( اﺟﺮا ﻫﺎی ﻃﺮح ی ﺗﻮﺳـﻌﻪ ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری از ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﻧﺸﺎن داده و ﺑﻨﺪی ﻃﺒﻘﻪ ﻧﻤﻮد . 1- Simplicity 34 راﻫﻨﻤﺎی ﭘﻬﻨﻪ ﺑﻨﺪی ﺗﻮان اﮐﻮﻟﻮژﯾﮏ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر اﺳﺘﻘﺮار ﻃﺮح ﻫﺎی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب 5 - 2 - 2 -ﻋﻮاﻣﻞ و ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫﺎی ﻣﻬﻢ در ﺗﻔﮑ ﯿ ﮏ ﭘﻬﻨﻪ ﻫﺎی ﻣﻄﺎﻟﻌﺎﺗ ﯽ -ﺗﻨﻮع ﻣﺤ ﯿ ﯾﻂ ز ﺴﺖ و ﻣﻨﺎﺑﻊ اﮐﻮﻟﻮژ ﯾﮑﯽ اﯾ ﺮان ﺑﻪ ﻋﻠﺖ ﺗﻨﻮع اﻗﻠ ﯿﻤﯽ آن اﺳﺖ ﮐﻪ ﺧـﻮد ﻧﺎﺷـ ﯽ از ﻣﻘـﺮ ﺟﻐﺮاﻓ ﯾـ ا ﯾﯽﺎﯿـ ﻦ ﮐﺸـﻮر ﻣﯽ ﺑﺎﺷﺪ ﯿ اﻗﻠ ) ﻢ ﮐﺸﻮر ﻣﺎ از آﻟﭙ ﯿﺗﺎ ﻧ ﯽ ﻤﻪ ﮔﺮﻣﺴ ﯿﺮی ﻧﻮﺳﺎن دارد ( ]10 [. -ﺗﻨﻮع اﻗﻠ ﯿﻤﯽ ﻓﻼت ا ﯾ ﺮان ﺣﺎﺻﻞ از ﺳﻪ ﭘﺪ ﯾ ﺪه ﺟﻮ ی ﺑﺰرگ ﻣﻘ ﯿ ﺎس ﺟﺖ اﺳﺘﺮ ﯾ ﻢ ﺟﻨﺐ ﻣﺪار ی، ﻣﺮﮐﺰ ﭘﺮﻓﺸـﺎر آﺳـ ﯾﯽﺎﯿ و ﻣﺮﮐـﺰ ﮐﻢ ﻓﺸﺎر ﺷﻤﺎل ﻏﺮب ﻫﻨﺪ و ﭘﺎﮐﺴﺘﺎن، ﺗﻨﻮع ﻣﺤ ﯿ ﯾﻂ ز ﺴﺖ و ﻣﻨﺎﺑﻊ اﮐﻮﻟﻮژ ﯾﮑﯽ اﯾ ﺮان را ﻣﻮﺟﺐ ﺷﺪه اﺳﺖ . -ﺗﻨﻮع ﺑﺴ ﯿ ﺎر ﺑﺎﻻ ی ﻣﻨﺎﺑﻊ ژﻧﺘ ﯿﮑﯽ و ﺗﻔﺎوت ﺷﺮا ﯾ ﻂ ﻃﺒ ﯿﻌﯽ اﯾ ﺮان در ﺑﺨﺶ ﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ ﮐﻪ از ﺷﻤﺎل ﺑﻪ ﺟﻨﻮب و ﻏﺮب ﺑﻪ ﺷـﺮق ﮐﺎﻣﻼ ﻣﺸﻬﻮد اﺳﺖ . -ﻣﻮﻗﻌ ﯿ ﯽﺎﺿﯾﺖ ر و ﻋﺮض ﺟﻐﺮاﻓ ﯾا ﯾﯽﺎﯿ ﺮان ﻫﺎی رژﯾﻢ ﺣﺮارﺗ ﯽ و ﺑﺎرﻧﺪﮔ ﯽ ﻓﺼﻠ ﯽ ﻣﺸﺨﺼ ﯽ را ﺑﻪ وﺟﻮد آورده اﺳﺖ ﮐـﻪ ﺗﻮﺳـﻂ ﻋﻮاﻣﻞ ارﺗﻔﺎع و ﺗﻮﭘﻮﮔﺮاﻓ ﺑﻪ ﯽ ﺻﻮرت ﺗﻨﻮع ﺑﺴ ﯿ ﺎر ﺑﺎﻻﺗﺮ در ﺷﺮا ﯾ ﯿﻂ ﻣ ﮑﺮو و ﻣﺤﻠ ﯾﻧﻤﺎ ﯽ ﺎن ﻣ .ﺷﻮد ﯽ -اﺧﺘﻼف ارﺗ ﻔﺎع ﻧﺎﺷ از ﯽ ﻧﺎﻫﻤﻮاری ﻫﺎی اﯾ ﻦ ﺳﺮزﻣ ﯿ ﻦ ﻣﺮﺗﻔﻊ و ﻫﻢ ﭼﻨﯿﻦ ﻧﻔﻮذ ﻫﺎی ﺟﺒﻬﻪ ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻫﻮا ﺗﻔﺎوت ﻫـﺎی ﻣﮑـﺎﻧ ﯽ دﻣـﺎ، ﺑﺎرش و در ﻧﺘ ﯿ ﺠﻪ ﺗﻔﺎوت ﻫﺎی ﯽﻤﯿ اﻗﻠ را ﻣﻮﺟﺐ ﺷﺪه اﺳﺖ . - ﺗﻔﺎوت15 درﺟﻪ ای ﻋﺮض ﺟﻐﺮاﻓ ﯿﻣ ﯾﯽﺎﯿ ﺎن ﺷﻤﺎل و ﺟﻨﻮب ا ﯾ ﺮان ﻣﻮﺟﺐ ﻧﺎﺑﺮاﺑﺮ ﺗﻮز ی ﯾـ ﻊ اﻧـﺮژ ی ﺧﻮرﺷـ ﯿﺪ و اﺧـﺘﻼف ﻗﺎﺑـﻞ ﺗﻮﺟﻪ ﻣ یﻫﺎ ﻦﯿﺎﻧﮕﯿ روزاﻧﻪ و ﺳﺎﻻﻧﻪ در ﺑﺨﺶ ﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ ا ﯾ ﺮان اﺳﺖ . ﮐﻪ ﺧﻮد ﺳﺒﺐ ﺗﻐ ﯿﯿ ﺮ ﺷﮑﻞ ﺑﺎرش از ﺷﻤﺎل ﺑـﻪ ﺟﻨـﻮب ﮐﺸﻮر ﯿﻣ و ﺰان ﺿﺮ ﯾ ﺐ ﺑﺮف ﻣﯽ ﮔﺮدد ﮐﻪ ﺑﺮ رژ ﯿﻢ ﻫﯾ ﺪروﻟﻮژ ﯾ ﮏ، ﻣﺎﻫ ﯿـ ﺖ ﺷـﮑﻞ اراﺿـ ﯽ ) ژﺋﻮﻣﻮرﻓﻮﻟـﻮژ ی( و ﺑـﻪ ﺗﺒـﻊ آن ﺑـﺮ اﮐﻮ ﺳﯿﺴﺘﻢ ﻫﺎی ﯽ آﺑ ، ﺿﺮ ﯾ ﺐ رواﻧﺎب، رژ ﻢ ﯾ ﺟﺮﯾﺎن ﻫﺎ ، ﻧﻮع ﻓﺮﺳﺎ ﯾ ﯿ اﻫﻤ ،ﯽﺶ آﺑ ﺖ ﻧﺴﺒ ﯽ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﺳﻄﺤ ﯽﻨـ ﯿﺮزﻣﯾ و ز ﯽ ، ﺑـﺪه و دوره ﺣﺪاﮐﺜﺮ و ﺣﺪاﻗﻞ آن ﻧ ﯿﺰ ]13 [اﺛﺮ ﻣ ﯽ ﮔﺬارد . -ﺗﻔﺎوت ﻃﻮل ﺟﻐﺮاﻓ ﯿﻧ ﯾﯽﺎﯿ ﺰ ﺑﺮ ﻣﻘﺪار و ﺗﻮز ﯾ ﻊ ﺑﺎرﻧﺪﮔ ﯽ ﺗﺎﺛﯿﺮ ﻣﯽ ﮔﺬارد ﭼﺮا ﮐﻪ ﻣﻨﺸـﺎ اﻏﻠـﺐ ﺑﺎرﻧـﺪﮔ ﯾـ ا یﻫـﺎ ﯽ ﺮان ﺗـﻮده یﻫـﺎ ﻣﺮﻃﻮب ﻏﺮﺑ ﯽ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﮐﻪ ﻃﺒ ﯿ ﻌﺘﺎ ﺑﺎ ﺣﺮﮐﺖ ﺑﻪ ﺳـﻮ ی ﺷـﺮق و ﻃـ ﯽ 20 درﺟـﻪ ﻃـﻮل ﺟﻐﺮاﻓ ﯾﯽﺎﯿـ رﻃﻮﺑـﺖ ﺧـﻮد را از دﺳـﺖ ﻣﯽ دﻫﻨﺪ ]2[. -ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ اﯾﻦ ﻋﻮاﻣﻞ در آﺑﺨ یﺰﻫﺎﯿ وﺳﯿﻊ و ﺗﺮ ﻣﺮﺗﻔﻊ ﺗﺮ ﺷﻤﺎل و ﻏﺮب ﮐﺸﻮر ﺳﺒﺐ ﺑﺎرﻧﺪﮔﯽ ﻫﺎی ﻣﻨﻈﻢ ﺗﺮ و ﻣﻌﻤﻮﻻ ﺑـﺎ ﺿـﺮ ﺐ ﯾ ﺑﺮف ﺑﯿﺶ ﺗﺮ ﺷﺪه اﺳﺖ ﮐﻪ ﻧﺘ ﯿ ﺠﻪ آن ﺷﮑﻞ ﮔﯿﺮی رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎی ﺑﺎ ﯽﻤﯾدا ﺟﺮﯾـﺎن ﻫـﺎی ﻣـﻨﻈﻢ ﺗـﺮ و ﻓﺮﺳـﺎ ﯾ ﺶ ﻧﺮﻣـﺎل اﺳـﺖ . درﺣﺎﻟﯽ در ﮐﻪ ﻗﺴﻤﺖ ﻫﺎی و ﯽﺟﻨﻮﺑ ﯽﺷﺮﻗ ﮐﺸﻮر ﺑﺎرش ﻫﺎی ﻧﺎﻣﻨﻈﻢ رﮔﺒﺎر ی و ﮐﺎﻧﻮﮐﺸﻨﺎل1 ﻣﻨﺠﺮ ﺑـﻪ ﺗﺸـﮑ ﻞ ﯿ ﺟﺮﯾـﺎن ﻫـﺎی ﯽﻼﺑﯿﺳ و ﻃﻐ ﯽﺎﻧﯿ ﺑﺎ ﻓﺮﺳﺎ ﯾ ﺶ ﺷﺪ .ﺷﻮد ﻣﯽﺪ ﯾ -ﻋﺒﻮر ﻧﻮار ﺑ ﯿﻧ ﯽﺎﺑﺎﻧﯿ ﻤﮑﺮه ﺷﻤﺎﻟ ﯽ از ﻗﻠﺐ ا ﯾ ﻦ ﮐﺸﻮرﺑﻪ ﺳﺒﺐ ﻧﺰد ﯾﮑﯽ ﺑﻪ ﻣﺪار راس اﻟﺴـﺮﻃﺎن ﺷـﺮا ﯾ ﻂ ﻧﺎﻣﺴـﺎﻋﺪ ﻃﺒ ﯽﻌـ ﯿ را ﺑـ ﺮ وﺳﻌﺖ ز ﯾ از ا یﺎدﯾ ﻦ ﺳﺮزﻣ ﯿ ﻦ ﺣﮑﻤﻔﺮﻣﺎ ﺳﺎﺧﺘﻪ اﺳﺖ . -ﻣﺤﺼﻮر ﺷﺪن ﻓﻼت ا ﯾ ﺮان ﺑﺎ ارﺗﻔﺎﻋﺎت ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻧﻘﺶ ﻣﻬﻤ ﯽ در اﻟﮕﻮ ﺑﺎرش ی ، ﺗﻨﻮع اﻗﻠ ﯿﻤﯽ اﯾ ﺮان و در ﻧﺘ ﯿ ﺠـﻪ ﺗﻨـﻮع ز ﯾ ﯽﺴـﺘ .ﻨﺪﯾﻧﻤﺎ ﯽﻔﺎ ﻣﯾا -ﻻزم ﺑﻪ ذﮐﺮ اﺳﺖ ﺷﮑﻞ و اﻧﺪازه آﺑﺨ ﯿ ﺰﻫﺎ ) ﮐﻮﭼﮏ و ﺑﺴﺘﻪ ﺑـﻮدن آﻧﻬـﺎ ( ﯾﺷـﺮا ﻂ ﺧﺎﺻـ ﯽ را از ﻧﻈـﺮ ﺗـﻮان اﮐﻮﻟـﻮژ یﺑـﺮا ﯽﮑﯾ ﻫﺎی ﻃﺮح ﯾا ﯽ آﺑ ﺠﺎد ﻣ .ﮐﻨﺪ ﯽ 1- convectional ﻓﺼﻞ ﭘﻨﺠﻢ- ﺷﻨﺎﺳﺎﯾﯽ و ﻟﺤﺎظ ﻋﻮاﻣﻞ ﻣﺤﯿﻂ زﯾﺴﺖ 35 5 - 2 - 3 - ﻋﻮاﻣﻞ و ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫﺎی اﮐﻮﻟﻮژ ﯾ ﮏ و ﺷﺮا ﯾ ﯽﺴﺘﯾﻂ ز ﻣﻬﻢ در ﭘﻬﻨﻪ ﺑﻨﺪی ﺑﺮاﺳﺎس آن ﭼﻪ ﮔﻔﺘﻪ ﺷـﺪ ﺑـﻪ ﻧﻈـﺮ ﻣـﯽ رﺳـﺪ ﻓﺮاﯾﻨـﺪ ﻫﺎی ﻣﻮرﻓﻮﮐﻠﯿﻤﺎﺗﯿـﮏ ﺑـﻪ ﻫﻤـﺮاه ﻧﺎﻫﻤﻮارﻫـﺎی ارﺗﻔـﺎﻋﯽ اﯾـﺮان ) ﻓﺮاﯾﻨـﺪ ﻫﺎی ﻣﻮرﻓﻮدﯾﻨﺎﻣﯿﮏ ﻣﺘﺎﺛﺮ از ﻣﻮرﻓﻮﮐﻠﯿﻤﺎی د ﻫﺎ وره ی ﻗﺒﻠﯽ ( در ﺗﻨـﻮع ﺷـﺮاﯾﻂ اﮐﻮﻟـﻮژﯾﮑﯽ ، ﺷـﮑﻞ ﮔﯿـﺮی ﻧـﻮاﺣﯽ ﻓﯿﺘﻮژﺋﻮﮔﺮاﻓﯿـﮏ ﮔﻮﻧـﺎﮔﻮن و ﺳﯿﻤﺎﻫﺎی ﮔﯿﺎﻫﯽ و زﯾﺴﺘﮕﺎﻫﯽ ﻣﺠﺰا ﻧﻘﺶ ﻣﻬﻢ و ﻣﻮﺛﺮی داﺷﺘﻪ اﺳﺖ . در واﻗﻊ ﺑﺎ ﺗﻐﯿﯿﺮ اﻗﻠﯿﻢ ) رﻃﻮﺑﺖ ودﻣﺎ ( در ﺳـﻨﮓ ﺑﺴـﺘﺮ ﻣﻌـﯿﻦ و ﺑـﺮ روی ﺧﺎک ﻣﺸﺨﺺ ﺣﺎﺻﻞ از آن ﺳﯿﻤﺎﻫﺎی ﮔﯿﺎﻫﯽ ﺧﺎص ﺷﮑﻞ ﻣﯽ ﮔﯿﺮد، اﯾﻦ ﺳﯿﻤﺎ ﻫﺎ ﺷﺎﺧﺺ ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫـﺎی ﻣـﺬﮐﻮر اﺳـﺖ ﺑﻨـﺎ ﺑـﺮ اﯾـﻦ اﻧﺘﻈﺎر ﻣﯽ رود ﻧﻮاﺣﯽ ﮔﯿﺎﻫﯽ ﻫﺮ ﮐﺪام وﯾﮋﮔﯽ ﻫﺎی ﻧﺴﺒﺘﺎ ﻫﻤﺴﺎﻧﯽ از ﻧﻈﺮ اﻗﻠﯿﻢ، ﺳﻨﮓ ﺑﺴـﺘﺮ، ﺷـﮑﻞ زﻣـﯿﻦ و ﺧـﺎک داﺷـﺘﻪ ﺑﺎﺷـﻨﺪ . اﯾـﻦ ﻫﻤﺴﺎﻧﯽ ﺑﺎ ﺗﻘﺴﯿﻢ اﯾﻦ ﻧﻮاﺣﯽ ﺑﻪ ﺑﺨﺶ ﻫﺎی رﯾﺰﺗﺮ ﺑﯿﺶ ﺗﺮ ﻣﯽ ﺷﻮد . ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ اﯾﻦ ﻧﻮاﺣﯽ و اﻧﻄﺒﺎق و ﻣﻘﺎﯾﺴﻪ آن ﺑﺎ ﻧﻘﺸ ﻪ ﻫﺎی ﻣﺮﺑـﻮط ﺑـﻪ ﺳـﺎﯾﺮ ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫـﺎ ﻣﺎﻧﻨـﺪ واﺣـﺪﻫﺎی ژﺋﻮﻣﻮرﻓﻮﻟـﻮژی اﯾـﺮان، ﻧﻘﺸـﻪ ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫﺎی اﻗﻠﯿﻤﯽ، زﻣﯿﻦ ﺷﻨﺎﺳﯽ، ﮐﺎرﺑﺮی زﻣﯿﻦ و ﻗﻠﻤﺮوﻫﺎی ﻣﻮرﻓﻮﮐﻠﯿﻤﺎﺗﻮﻟﻮژی اﻧﺘﺨﺎب اﯾﻦ واﺣﺪﻫﺎ را ﺑـﻪ ﻋﻨـﻮان ﭘﻬﻨـﻪ ﻫـﺎی ﮐـﺎرﺑﺮدی ﻣﻨﻈﻮردار ﺗﺎﯾﯿﺪ ﻣﯽ ﮐﻨﺪ ]13 [و ﺑﻪ ﻧﻈﺮ ﻣﯽ رﺳﺪ اﻧﺘﺨﺎب ﭘﺮواﻧﺲ ﻫﺎی ﮔﯿﺎﻫﯽ ﺑﻪ ﻫﻤﺮاه ﮐﻤﺮﺑﻨـﺪﻫﺎی ارﺗﻔـﺎﻋﯽ ﺑﺘﻮاﻧـﺪ ﺑـﻪ ﺻـﻮرﺗﯽ ﺳـﺎده و ﮐﺎرﺑﺮدی اﻣﺎ ﺑﺎ دﻗﺖ ﮐﺎﻓﯽ ﭘﻬﻨﻪ ﻫﺎی ﻫﻤﮕﻦ از ﻧﻈﺮ ﻣﺤﯿﻂ زﯾﺴﺖ و اﮐﻮﻟﻮژی ﺟﻬﺖ ﺗﺪوﯾﻦ ﻣﺪل ﻫﺎ اراﯾﻪ ﻧﻤﺎﯾﺪ . در واﻗﻊ ﺟﻐﺮاﻓﯿـﺎی ﮔﯿـﺎﻫﯽ اﯾﺮان ﺷﺎﺧﺺ ﯾﺎ ﻣﻌﺮف وﯾﮋﮔﯽ ﻫﺎی اﮐﻮﻟﻮژﯾﮏ ) ﺷﺮاﯾﻂ اﻗﻠﯿﻤﯽ، ﺳﻨﮓ ﺑﺴـﺘﺮ و ﺷـﮑﻞ زﻣـﯿﻦ ( ﺧـﺎص آن ﻧﺎﺣﯿـﻪ ﺑـﻮد ه ﮐـﻪ در ﺗﻠﻔﯿـﻖ ﺑـﺎ ﮐﻤﺮﺑﻨﺪﻫﺎی ارﺗﻔﺎﻋﯽ اﯾﺮان و در ﻧﺘﯿﺠﻪ ﻧﺸﺎن دادن ﺣﻀﻮر ﮔﺮادﯾﺎن ﻫﺎی ﻏﺎﻟﺐ ﺗﺤﻮﻻت اﻗﻠﯿﻤﯽ ﻣﯽ ﺗﻮاﻧﺪ ﭘﻬﻨﻪ ﺑﻨﺪی ﻣﻨﺎﺳﺒﯽ را اراﯾﻪ ﻧﻤﺎﯾﺪ . ﻻزم ﺑﻪ ذﮐﺮ اﺳﺖ در ﻣﺮﺣﻠﻪ اول ﭘﻬﻨﻪ ﻫﺎی اوﻟﯿﻪ ﺑﺮ ﭘﺎﯾﻪ ی ﺗﻠﻔﯿﻖ ﻣﻨﻄﻘﻪ ی ﮔﯿﺎﻫﯽ اﯾﺮان و ﺗﻮراﻧﯽ و ﭘﺮواﻧﺲ ﻫﺎی ﻫﯿﺮﮐﺎﻧﯽ، ﻣﺰوﭘﺘـ ﺎﻣﯽ و ﻧﻮﺑﻮﺳﻨﺪی ﺑﻪ ﻫﻤﺮاه ﺳﻪ ﺗﯿﭗ ﮐﻼن ﮐﻤﺮﺑﻨﺪﻫﺎی ارﺗﻔﺎﻋﯽ اﯾﺮان )0 - 1000 ، 1000 – 2000 و2000 ﺑﻪ ﺑﺎﻻ ( ﺣﺎﺻـﻞ ﺷـﺪ . در ﻣﺮﺣﻠـﻪ ﺑﻌﺪ ﺑﻪ دﻟﯿﻞ وﺟﻮد ﺷﮑﻞ زﻣﯿﻦ ﻫﺎی ﻣﺘﻨﻮع و ﻧﻘﺶ ﺷﺮاﯾﻂ ﯽﻤﯿ اﻗﻠ ﻣﺤﻠﯽ و ﻓﺮﻋﯽ1 ، ژﺋﻮﻣﻮﻓﻮﻟـﻮژی و ﻣﻮرﻓﻮﮐﻠﯿﻤـﺎی ﻧﺎﺣﯿـﻪ ای، ﭘﻬﻨـﻪ ﻫـﺎی ﻣﺬﮐﻮر ﺑﻪ ﺻﻮرت ﺗﻔﺼﯿﻠﯽ ﺗﺮ و ﮐﺎرﺑﺮدی ﺗﺮ ﺗﻌﺮﯾﻒ ﺷﺪﻧﺪ ﺗﺎ ﻣﺴﺎﻟﻪ ﺣﻀﻮر و اﻫﻤﯿﺖ ﻧﺴﺒﯽ ﻧﻘﺶ ﭘﻬﻨﻪ ﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠـﻒ ﻣﻮﺟـﻮد در ﮐـﻞ ﺣﻮﺿـﻪ آﺑﺮﯾﺰ و ﻣﺴﯿﺮ رودﺧﺎﻧﻪ دﯾﺪه ﺷﻮد . ﺑﻨﺎﺑﺮاﯾﻦ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﺣﻀﻮر دو ﭘﻬﻨﻪ اﺻﻠﯽ ﺟﻐﺮاﻓﯿﺎی ﮔﯿﺎﻫﯽ اﯾﺮان و ﭘﺮواﻧﺲ ﻫﺎی اﺻﻠﯽ و ﻓﺮﻋـﯽ ﻣﺮﺑـﻮط ﺑﻪ آن و ﺳﻪ ﺗﯿﭗ ﮐﻼن ﮐﻤﺮﺑﻨﺪ ارﺗﻔﺎﻋﯽ ﺑﺎﻻﯾﯽ، ﻣﯿﺎﻧﯽ و ﭘﺎﯾﯿﻨﯽ واﺣﺪﻫﺎی اﮐﻮﻟﻮژﯾﮏ ﻣﻮﺟﻮد در ﺟﺪول )5 - 1( ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﭘﻬﻨـﻪ ﻫـﺎی اوﻟﯿـﻪ ﺟﻬﺖ ﺗﺪوﯾﻦ ﻣﺪل ﻫﺎ در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﺪ ﮐﻪ ﭘﺲ از ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﺗﻄﺒﯿﻘﯽ 3 واﺣﺪ دﯾﮕﺮ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﺗﮑﻤﯿﻞ ﭘﻬﻨﻪ ﺑﻨـﺪی ﻣﻨﻈـﻮردار ﺑـﻪ آن اﺿـﺎﻓﻪ ﺷﺪ ﮐﻪ در ﺟﺪول )5 - 2( آﻣﺪه اﺳﺖ ﺟﺪاول ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﺳﺎده ﺳﺎزی، ﻋﺪم ﺗﮑﺮار اﺛﺮ ﻋﻮاﻣﻞ و ﻫﻢ ﭼﻨـﯿﻦ در ﻧﻈـﺮ ﮔـﺮﻓﺘﻦ ﻣﻬـﻢ ﺗـﺮﯾﻦ ﻋﻮاﻣﻞ ﮐﻪ ﻣﺒﻨﺎی ﺑﺮوز ﺗﻨﻮع ﻣﯽ ﺑﺎﺷﻨﺪ ، ﺧﻼﺻﻪ ﺳﺎزی و اراﯾﻪ ﺷﺪه . اﻧﺪ ﺑﻪ اﯾﻦ ﺗﺮﺗﯿﺐ ﻫـﺮ ﺣﻮﺿـﻪ آﺑﺮﯾـﺰ ﺑﺮاﺳـﺎس ﺗﻨـﻮع ﺷـﺮاﯾﻂ روﯾﺸـﯽ، ﺣﯿﺎﺗﯽ، اﮐﻮﻟﻮژﯾﮏ، وﯾﮋﮔﯽ ﻫﺎی ﻓﯿﺰﯾﻮﮔﺮاﻓﯿﮏ ) ﮐﻤﺮﺑﻨﺪ ارﺗﻔﺎﻋﯽ ﮐـﻼن ( و ﺗﻨـﻮع اﻫﻤﯿـﺖ ﻧﺴـﺒﯽ ﭘﻬﻨـﻪ ﻫـﺎ از ﻣﻨﺸـﺎ ﺗـﺎ ﻣﻘﺼـﺪ ﻣـﯽ ﺗﻮاﻧـﺪ ﺷﻨﺎﺳﻨﺎﻣﻪ ای داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ ﮐﻪ ﺑﺮاﺳﺎس آن اﻟﮕﻮﻫﺎی ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری از ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﺑﺎ ﺣﺪاﻗﻞ ﭘﯿﺎﻣﺪ و ﻋﻮارض ﺧﺎرﺟﯽ ﺑـﺮ اﮐﻮﻟـﻮژی و ﺑـﻪ وﯾﮋه اﮐﻮﺳﯿﺴﺘﻢ ﻫﺎی آﺑﯽ آن ﻣﻨﻄﻘﻪ ﮐﻪ ﺗﻮزﯾﻊ، ﺗﻨﻮع و ﻣﺎﻫﯿ ﺘﯽ ﻣﺘﺎﺛﺮ از اﯾﻦ وﯾﮋﮔﯽ ﻫﺎ دارد ، ﺗﻬﯿﻪ، ﺗﺪوﯾﻦ، ﺗﺴﺖ و ﻃﯽ ﻣﺮﺣﻠﻪ واﺳـﻨﺠﯽ ﺑـﺎ ﺷﺮاﯾﻂ ﺧﺎص ﻣﺤﻠﯽ ﻣﻨﻄﺒﻖ ﺷﻮد . 1- Micro/meso climate 36 راﻫﻨﻤﺎی ﭘﻬﻨﻪ ﺑﻨﺪی ﺗﻮان اﮐﻮﻟﻮژﯾﮏ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر اﺳﺘﻘﺮار ﻃﺮح ﻫﺎی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﻫﻮﻻ رﮐﺘﯿﮏ ﭘﻬﻨﻪ روﯾﺸﯽ ﺟﺪول 5 - 1 - ﭘﻬﻨﻪ ﻫﺎی اوﻟﯿﻪ اﯾﺮان - ﺗﻮراﻧﯽ ﻣﻨﻄﻘﻪ ارﻣﻨﺴﺘﺎن ـ اﯾﺮان ﻫﯿﺮﮐﺎﻧﯽ ﭘﺮواﻧﺲ ﭘﺮواﻧﺲ ﻓﺮﻋﯽ آذرﺑﺎﯾﺠﺎن ) ﺣﺪود : ﺑﺨﺶ ﺷﻤﺎل ﻏﺮﺑﯽ اﯾﺮان ﺗﺎ ﮐﻮه ﻫﺎی ﻣﺮﺗﻔﻊ ﮐﺮدﺳﺘﺎن ﮐﻪ از آن ﺟﺎ ﺑﻪ ﺳﻤﺖ ﺷﺮق و ﺟﻨﻮب ﺷﺮﻗﯽ ﮐﺸﯿﺪه ﻣﯽ ﺷﻮد ﮐﻪ از ﺳﻤﺖ ﺟﻨﻮب و ﭘﯿﺮاﻣﻮن درﯾﺎﭼﻪ اروﻣﯿﻪ ﻋﺒﻮر و از ﺷﺮق ﺑﻪ ﺗﻬﺮان و ﺷﯿﺐ ﻫﺎی ﺟﻨﻮﺑﯽ ﺑﺨﺶ ﻣﺮﮐﺰی ﮐﻮﻫﻬﺎی اﻟﺒﺮز از ﺟﻤﻠﻪ دﻣﺎوﻧﺪ ﻣﯽ رﺳﺪ ( ﭘﺮواﻧﺲ ﻫﯿﺮﮐﺎﻧﯽ ﭘﻬﻨﻪ ﻫﺎی ﮐﺎرﺑﺮدی ﺷﻨﺎﺳﺎﯾﯽ وﯾﮋﮔﯽ ﻫﺎ )ﭘﺮواﻧﺲ ﻓﺮﻋﯽ( ﻓﻮرﻣﺎﺳﯿﻮن ﻫﺎی ﮔﯿﺎﻫﯽ ﮐﭙﻪ ای و ﮐﻼه وش و اﺳﺘﭗ ﻫﺎی ﺧﺎردار ﺟﻨﮕﻞ ﻫﺎ ﯾﺎ درﺧﺘﺰارﻫﺎی ﺑﺎز و ﺗﻨﮏ ﺑﻪ ﻫﻤﺮاه درﺧﺘﭽﻪ زارﻫﺎ ) اﺳﺘﭗ ﻫﺎی ﺟﻨﮕﻠﯽ ( ﺑﻪ ، وﯾﮋه درﺧﺘﺰارﻫﺎی ارس ﺑﺎ دام و ﺑﻨﻪ– ﺑﺎدام ﭘﻮﺷﺶ ﻫﺎی آﻟﭙﯿﻨﯽ ﺑﻪ ﺷﺪت ﮔﺰروﻓﯿﮏ ﺑﻪ ﺷﮑﻞ اﺳﺘﭗ ﻫﺎی ﺧﺎردار ﮐﻮﻫﺴﺘﺎﻧﯽ ﻧﻈﯿﺮ ﺑﻮﺗﻪ و درﺧﺘﭽﻪ ﻫﺎی ﭘﺎﮐﻮﺗﺎ ه ﺟﻨﮕﻞ اﺻﯿﻞ ﻫﯿﺮﮐﺎﻧﯽ ﺟﻠﮕﻪ ای ﺟﻨﮕﻞ ﻣﻌﺘﺪل ﭘﻬﻦ ﺑﺮگ راش و ﺑﻠﻮط ﭼﻤﻨﺰار ﮐﻮﻫﺴﺘﺎﻧﯽ ) ﮐﻮﻫﺴﺮی ( اوروﻓﯿﻠﯿﮏ ﺷﮑﻞ روﯾﺸﯽ 0 – 1000 1000 - 2100 2000 ﺑﻪ ﺑﺎﻻ 1000 < 1000 - 2000 2000 > ارﺗﻔﺎع ﮐﻮﻫﭙﺎﯾﻪ ﮔﺮم ـ ﻣﻌﺘﺪل ﮐﻮﻫﺴﺮی ﺳﺮد ﺳﺮد ـ زﯾﺮ ﮐﻮﻫﺴﺮی ﻣﻌﺘﺪل- ﮐﻮﻫﺴﺘﺎﻧﯽ دﺷﺖ ﮐﻮﻫﭙﺎﯾﻪ ای ﮔﺮم ﮐﻮﻫﭙﺎﯾﻪ ـ ﻣﻌﺘﺪل ﻣﯿﺎن ﺑﻨﺪ ﺳﺮد ﯾﺨﭽﺎﻟﯽ ﺟﻨﺐ ﯾﺨﭽﺎﻟﯽ وﯾﮋﮔﯽ ﻫﺎی ﻣﻮرﻓﻮﮐﻠﯿﻤﺎ ﺗﻮﻟﻮژی 800 - 1100 3200 ﺑﻪ ﺑﺎﻻ 1500 - 3200 1100 - 1500 900 < 1200 - 900 1200 - 2000 3500 + 2000 - 3500 ارﺗﻔﺎع ،ﺑﺎ ﮐﻢ ﺗﻮازن ﺑﺮاﺑﺮ ﺗﺎ ﻣﻨﻔﯽ ،ﺣﺪ اﮐﺜﺮ ﺑﺎ ﺗﻮازن ﻣﺜﺒﺖ ﺑﺎﻻ زﯾﺎد، ﺑﺎ ﺗﻮازن ﻣﺜﺒﺖ ﻣﺘﻮﺳﻂ ﺑﺎ ﺗﻮازن ﻣﺜﺒﺖ ﮐﻢ زﯾﺎد ﺑﺎ ﺗﻮازن ﻣﺜﺒﺖ ﮐﻢ ﺑ ﺎ، ﺗﻮازن ﺑﺮاﺑﺮ ﺗﺎ ﻣﻨﻔﯽ ﻣﺘﻮﺳﻂ ﺑﺎ ﺗﻮازن ﻣﺜﺒﺖ ﮐﻢ ﺣﺪاﮐﺜﺮ ﺑﺎ ﺗﻮازن ﻣﺜﺒﺖ ﺑﺎﻻ ﺑﺎﻻ، ﺑﺎ ﺗﻮازن ﻣﺜﺒﺖ ﺑﺎرش ﻧﺴﺒﯽ ﺑﺎران، زﻣﺴﺘﺎن ﺑﺮ ف < ﺑﺎران؛ زﻣﺴﺘﺎن ﺑﻬﺎر ﭘﺎﯾﯿﺰ وﺗﺎﺑﺴﺘﺎن ﺑﺎران ، اوروﮔﺮاﻓﯿﮏ زﻣﺴﺘﺎن و ﺑﻬﺎر ﺑﺎران، زﻣ ﺘﺎنﺴ ﺑﻬﺎر ﺑﺎران، زﻣﺴﺘﺎن ﺑﺎران، زﻣﺴﺘﺎن ، ﺑﺎران زﻣﺴﺘﺎن و ﺑﻬﺎر ﺑﺮف <،ﺑﺎران؛ ﻫﺮ ﭼﻬﺎر ﻓﺼﻞ ﺑﺎران ، اوروﮔﺮاﻓﯿﮏ زﻣﺴﺘﺎن و ﺑﻬﺎر ﻧﻮع و ﻓﺼﻞ ﺑﺎرش ﮔﺮم - ﻣﻌﺘﺪل، ﻓﺼﻞ روﯾﺶ ﮐﻮﺗﺎه ﺳﺮد و ﯾﺨﺒﻨﺪان ﻃﻮﻻﻧﯽ،ﻓﺼﻞ روﯾﺸﯽ ﮐﻮﺗﺎه ،ﺳﺮد ﺑﺎ ﯾﺨﺒﻨﺪان ﮐﻢ ﻓﺼﻞ روﯾﺶ ﻣﺘﻮﺳﻂ ﻓﺎﻗﺪ ﯾﺨﺒﻨﺪان، ﻓﺼﻞ روﯾﺶ ﻣﺘﻮﺳﻂ ﮔﺮم ، ﻓﺼﻞ روﯾﺶ ﮐﻮﺗﺎه ﮔﺮم ـ ﻣﻌﺘﺪل ﻓﺼﻞ روﯾﺶ ﮐﻮﺗﺎه ،ﻣﻌﺘﺪل ﻓﺎﻗﺪ ﯾﺨﺒﻨﺪان ﻓﺼﻞ روﯾﺶ ﻣﺘﻮﺳﻂ ﺳﺮد ﯾﺨﺒﻨﺪان ﻃﻮﻻﻧﯽ ، ﻓﺼﻞ روﯾﺶ ﮐﻮﺗﺎه ،ﺳﺮد ﯾﺨﺒﻨﺪان ﮐﻢ ﻓﺼﻞ روﯾﺶ ﻣﺘﻮﺳﻂ دﻣﺎ و ﻓﺼﻞ روﯾﺶ ﭘﺪﯾﻤﺎﻧﺘﺎﺳﯿﻮن ﮐﺎوﺷﯽ < اﻧﺤﻼﻟﯽ آﺑﺮﻓﺘﯽ ﻫﻮازدﮔﯽ +ﯾﺨﭽﺎﻟﯽ ﻫﻮازدﮔﯽ +ﯾﺨﭽﺎﻟﯽ دوره ﻫﺎی ﭘﯿﺸﯿﻦ + Fluvial ﺳﯿﻼﺑﯽ ﻫﻮازدﮔﯽ ﮐﻢ + Fluvial ﻗﺒﻠﯽ + ﭘﺪﯾﻤﺎﻧﺘﺎﺳﯿﻮن )ﺑﺎﻻدﺳﺖ ( اﻧﺤﻼﻟﯽ آﺑﺮﻓﺘﯽ ،ﻫﯿﺪرواﻟﻮﺋﯿﻦ ﮐﺎوﺷﯽ>ﺑﺎد ﭘﺪﯾﻤﺎﻧﺘﺎﺳﯿﻮن ﮐﺎوﺷﯽ< اﻧﺤﻼﻟﯽ آﺑﺮﻓﺘﯽ ﻫﻮازدﮔﯽ ﮐﻢ + Fluvial ﭘﯿﺸﯿﻦ ﺑﻪ ،ﻫﻤﺮاه ﭘﺪﯾﻤﺎﻧﺘﺎﺳﯿﻮن اﻧﺤﻼﻟﯽ آﺑﺮﻓﺘﯽ ﻫﻮازدﮔﯽ +ﯾﺨﭽ ﺎﻟﯽ ﻫﻮازدﮔﯽ +ﯾﺨﭽﺎﻟﯽ ﭘﯿﺸﯿﻦ + Fluvial ﺳﯿﻼﺑﯽ ﻓﺮﺳﺎﯾﺶ و ﻣﻮرﻓﻮﮐﻠﯿﻤﺎﺗﯿﮏ ﭼﺎﻟﻪ ﭘﺎدﮔﺎﻧﻪ،ﻣﺨﺮوﻃﻪ ودﺷﺖ ﺳﺮ ﺑﻪ ﻫﻤﺮاه درﯾﺎﭼﻪ ﺳﯿﻼﺑﯽ ﺳﯿﺮک، درﯾﺎﭼﻪ و دﺷﺖ ﮔﻼﺳﯽ + درﯾﺎﭼﻪ اﻧﺒﺎﺷﺖ ﻧﺎﻫﻤﻮاری ﮔﻼﺳﯽ + دﺷﺘﻬﺎی ﮐﻮﭼﮏ ﺗﺮاﮐﻤﯽ ، ﻣﺨﺮوﻃﻪ و دره ﮐﺎوﺷﯽ +درﯾﺎﭼﻪ ﻧﺎﻫﻤﻮاری دره ﮐﺎوﺷﯽ، دﺷﺖ ﻋﺮﯾﺎن ﺗﺮاﮐﻤﯽ، ﻣﺨﺮوط ﭘﺎدﮔﺎﻧﻪ ﺑﻪ ﻫﻤﺮاه درﯾﺎﭼﻪ زﻫﮑﺸﯽ ﺳﯿﻼﺑﯽ ﭼﺎﻟﻪ ، ﻏﺎر و ﮐﺎرﺳﺘﯽ + ﭘﻮﻟﯿﻪ +ﭼﺎﻟﻪ و ﺑﺎﺗﻼق ﭼﺎﻟﻪ ﭘﺎدﮔﺎﻧﻪ،ﻣﺨﺮوﻃﻪ ودﺷﺖ ﺳﺮ ﺑﻪ ﻫﻤﺮاه درﯾﺎﭼﻪ ﺳﯿﻼﺑﯽ ، دره ﮐﺎوﺷﯽ ، دﺷﺖ ﻋﺮﯾﺎن ﺗﺮاﮐﻤﯽ، ﻣﺨﺮوط ﭘﺎدﮔﺎﻧﻪ ﺑﻪ ﻫﻤﺮاه درﯾﺎﭼﻪ زﻫﮑﺸﯽ ﺳﯿﻼﺑﯽ ﺳﯿﺮک و درﯾﺎﭼﻪ و دﺷﺖ ﮔﻼﺳﯽ+ درﯾﺎﭼﻪ اﻧﺒﺎﺷﺖ ﻧﺎﻫﻤﻮاری ﮔﻼﺳﯽ + دﺷﺘﻬﺎی ﮐﻮﭼﮏ ﺗﺮاﮐﻤﯽ ، ﻣﺨﺮوﻃﻪ و دره ﮐﺎوﺷﯽ +درﯾﺎﭼﻪ ﻧﺎﻫﻤﻮاری ﺷﮑﻞ اراﺿﯽ ﺗﺮ ﮐﻢ ﺑﺴﯿﺎر زﯾﺎد زﯾﺎد ﺗﺮ ﮐﻢ ﺗﺮ ﮐﻢ ﺗﺮ ﮐﻢ ﺑﺴﯿﺎر زﯾﺎد زﯾﺎد ﺳﺎﻧﺤﻪ ﺧﯿﺰی اﯾﻦ ﭘﺮواﻧﺲ ﻓﺮﻋﯽ ﺟﺰء ﻣﺮاﮐﺰ ﻓﻌﺎل ﮔﻮﻧﻪ زاﯾﯽ ﺑﺎ ﺳﻄﺢ ﺑﻮﻣﺰادی ﺑﺴﯿﺎر ﺑﺎﻻﺳﺖ ﻣﻼﺣﻈﺎت ﻓﺼﻞ ﭘﻨﺠﻢ- ﺷﻨﺎﺳﺎﯾﯽ و ﻟﺤﺎظ ﻋﻮاﻣﻞ ﻣﺤﯿﻂ زﯾﺴﺖ 37 ﻫﻮﻻ رﮐﺘﯿﮏ ﭘﻬﻨﻪ روﯾﺸﯽ اداﻣﻪ ﺟﺪول5 - 1 - ﭘﻬﻨﻪ ﻫﺎی اوﻟﯿﻪ اﯾﺮان - ﺗﻮراﻧﯽ ﻣﻨﻄﻘﻪ ارﻣﻨﺴﺘﺎن ـ اﯾﺮان ﭘﺮواﻧﺲ ﭘﺮواﻧﺲ ﻓﺮﻋﯽ ﮐﺮدﺳﺘﺎن ـ زاﮔﺮس ) ﺣﺪود : ، ﺷﻤﺎل ﻏﺮﺑﯽ و ﺑﺨﺶ ﻫﺎی ﻣﺮﮐﺰی زاﮔﺮس ) ﺷﻤﺎل ﮐﺮدﺳﺘﺎن اﯾﺮان و ﺑﺨﺶ ﻫﺎی ﺟﻨﻮﺑﯽ آذرﺑﺎﯾﺠﺎن ( ،ﺑﻪ ﻃﺮف ﺟﻨﻮب ﺗﺎ ﺗﻘﺮﯾﺒﺎ ﻋﺮض ﺟﻐﺮاﻓﯿﺎﯾﯽ روﺳﺘﺎﻫﺎی ﮐﺎزرون وﺷﯿﺮاز . اﯾﻦ ﭘﺮواﻧﺲ از ﺑﺎﻻ ﺑﺎ ﭘﺮواﻧﺲ آذرﺑﺎﯾﺠﺎن وﺟﻪ اﺷﺘﺮاک دارد. ﭘﺮواﻧﺲ ﻓﺮﻋﯽ ﺧﺮاﺳﺎن ) ﺣﺪود : ﺑﺨﺶ ﺷﻤﺎل ﺷﺮق ﮐﺸﻮر ﺷﺎﻣﻞ ﮐﻮﻫﻬﺎی ﺗﺮﮐﻤﻦ ـ ﺧﺮاﺳﺎن و ﮐﭙﻪ داغ در ﺷﻤﺎل ،ﮐﻮﻫﻬﺎی ﻧﯿﺸﺎﺑﻮر در ﺟﻨﻮب، اﻟﺒﺮز ﺷﺮﻗﯽ و ﻣﺴﯿﺮ دره ﮔﺮﮔﺎن ـ ﻣﺸﻬﺪ ﺗﺎ دره رودﺧﻠﻪ ﺗﺠﻦ در ﻏﺮب( ﭘﻬﻨﻪ ﻫﺎی ﮐﺎرﺑﺮدی ﺷﻨﺎﺳﺎﯾﯽ وﯾﮋﮔﯽ ﻫﺎ )ﭘﺮواﻧﺲ ﻓﺮﻋﯽ( ﻓﻮرﻣﺎﺳﯿﻮن ﻫﺎی ﮔﯿﺎﻫﯽ ﻓﺮی ﮔﺎﻧﻮﯾﯿﺪ ﺑﯿﺸﻪ زارﻫﺎ و ﺟﻨﮕﻞ ﻫﺎی ﺑﻠﻮط ﺑﻪ وﯾﮋهQ.branti, Q. infectoria Q.Libani ﺑﻪ ﻫﻤﺮاه درﺧﺘﺰار ﻫﺎی ﺑﺎز ﺑﺎدام و ﺑﻨﻪ ﺟﻨﮕﻞ ﻫﺎی ﺗﻨﮏ ﮔﻼﺑﯽ اﺳﺘﭗ ﻫﺎی ﮐﻮﻫﺴﺘﺎﻧﯽ ﺑﻪ وﯾﮋه اﺳﺘﭗ ﻫﺎی ﺧﺎردار ) ﻣﺮاﺗﻊ ﻣﺸﺠﺮ و ﻋﻠﻔﺰار ﻓﻮرﻣﺎﺳﯿﻮن ﮔﯿﺎﻫﯽ ﻓﺮی ﮔﺎﻧﻮﺋﯿﺪ ﺑﻪ ﻫﻤﺮاه ﭘﻮﺷﺶ ﮔﯿﺎﻫﯽ ﺷﻦ دوﺳﺖ و ﻧﻤﮏ دوﺳﺖ)ﻫﺎﻟﻮﻓﯿﺖ( ﺗﯿﭗ ﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ درﺧﺘﭽﻪ زار و درﺧﺘﺰار ﻫﺎی ﺑﺎز )ﻋﻤﺪﺗﺎ ﺑﻨﻪ و ﺑﺎدام ﺑﻪ ﺻﻮرت اﺳﺘﭗ ﻫﺎی ﺟﻨﮕﻠﯽ( ارس و ﻣﺮاﺗﻊ ﻣﺸﺠﺮ و ﻏﯿﺮﻣﺸﺠﺮ ﮐﻮﻫﺴﺮی و ﺟﻨﺐ ﮐﻮﻫﺴﺮی ﺷﮑﻞ روﯾﺸﯽ 1000 < 1000 - 2100 2100 - 2500 2500 + 0 - 1000 1000 - 2000 2000 + ارﺗﻔﺎع ﮐﻮه ﭘﺎﯾﻪ ﮔﺮم ـ ﻣﻌﺘﺪل ﻣﻌﺘﺪل ـ ﮐﻮﻫﺴﺘﺎﻧﯽ ﺳﺮد ـ زﯾﺮ ﮐﻮﻫﺴﺮی ﮐﻮﻫﺴﺮی ﺳﺮد وﯾﮋﮔﯽ ﻫﺎی ﻣﻮرﻓﻮﮐﻠﯿﻤﺎ ﺗﻮﻟﻮژی 800 - 1100 1100 - 1500 1500 - 3200 3200 + ارﺗﻔﺎع ﮐﻢ ﺑﺎ ﺗﻮازن ﺑﺮاﺑﺮ ﺗﺎ ﻣﻨﻔﯽ ﻣﺘﻮﺳﻂ ﺑﺎ ﺗﻮازن ﻣﺜﺒﺖ ﮐﻢ زﯾﺎد ﺑﺎ ﺗﻮازن ﻣﺜﺒﺖ ﺣﺪ اﮐﺜﺮ ﺑﺎ ﺗﻮازن ﻣﺜﺒﺖ ﺑﺎﻻ ﺑﺎرش ﻧﺴﺒﯽ ﺑﺎران زﻣﺴﺘﺎﻧﯽ ، ﺑﺎران زﻣﺴﺘﺎن و ﺑﻬﺎر ﺑﺎران ، اورﮔﺮاﻓﯿﮏ زﻣﺴﺘﺎن و ﺑﻬﺎر ﺑﺮ ف < ﺑﺎران؛ ﻫﺮ ﭼﻬﺎر ﻓﺼﻞ ﻧﻮع و ﻓﺼﻞ ﺑﺎرش ﮔﺮم - ﻣﻌﺘﺪل ﻓﺼﻞ روﯾﺶ ﮐﻮﺗﺎه ﻣﻌﺘﺪل و ﻓﺎﻗﺪ ﯾﺨﺒﻨﺪان، ﻓﺼﻞ روﯾﺶ ﻣﺘﻮﺳﻂ ﺳﺮد ﯾﺨﺒﻨﺪان ﮐﻢ، ﻓﺼﻞ روﯾﺶ ﻣﺘﻮﺳﻂ ﺳﺮد ﯾﺨﺒﻨﺪان ﻃﻮﻻﻧﯽ ، ﻓﺼﻞ روﯾﺶ ﮐﻮﺗﺎه دﻣﺎ و ﻓﺼﻞ روﯾﺶ ﭘﺪﯾﻤﺎﻧﺘﺎﺳﯿﻮن ﮐﺎوﺷﯽ < اﻧﺤﻼﻟﯽ آﺑﺮﻓﺘﯽ ﻫﻮازدﮔﯽ ﮐﻢ + Fluvial ﻗﺒﻠﯽ+ ﭘﺪﯾﻤﺎﻧﺘﺎﺳﯿﻮن اﻧﺤﻼﻟﯽ آﺑﺮﻓﺘﯽ ﻫﻮازدﮔﯽ + ﯾﺨﭽﺎل ﻗﺒﻠﯽ+ Fluvial ﺳﯿﻼﺑﯽ ﻫﻮازدﮔﯽ +ﯾﺨﭽﺎﻟﯽ ﻓﺮﺳﺎﯾﺶ و ﻣﻮرﻓﻮﮐﻠﯿﻤﺎﺗﯿﮏ ﭼﺎﻟﻪ ﭘﺎدﮔﺎﻧﻪ ، ﻣﺨﺮوﻃﻪ و دﺷﺖ ﺳﺮﻫﺎ + درﯾﺎﭼﻪ ﺳﯿﻼﺑﯽ دره ﮐﺎوﺷﯽ ، دﺷﺖ ﻋﺮﯾﺎن ﺗﺮاﮐﻤﯽ ، ﻣﺨﺮوط و ﭘﺎدﮔﺎﻧﻪ +درﯾﺎﭼﻪ زﻫﮑﺸﯽ ﺳﯿﻼﺑﯽ ﮔﻼﺳﯽ + دﺷﺘﻬﺎی ﮐﻮﭼﮏ ﺗﺮاﮐﻤﯽ ،ﻣﺨﺮوﻃﻪ و دره ﮐﺎوﺷﯽ +درﯾﺎﭼﻪ ﻧﺎﻫﻤﻮاری ﺳﯿﺮک ، درﯾﺎﭼﻪ و دﺷﺖ ﮔﻼﺳﯽ + درﯾﺎﭼﻪ اﻧﺒﺎﺷﺖ ﻧﺎﻫﻤﻮاری ﺷﮑﻞ اراﺿﯽ ﺗﺮ ﮐﻢ ﺗﺮ ﮐﻢ زﯾﺎد ﺑﺴﯿﺎر زﯾﺎد ﺳﺎﻧﺤﻪ ﺧﯿﺰی ﻣﻼﺣﻈﺎت 38 راﻫﻨﻤﺎی ﭘﻬﻨﻪ ﺑﻨﺪی ﺗﻮان اﮐﻮﻟﻮژﯾﮏ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر اﺳﺘﻘﺮار ﻃﺮح ﻫﺎی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﭘﺎﻟﺌﻮ ﺗﺮوﭘﯿﮏ ﭘﻬﻨﻪ روﯾﺸﯽ اداﻣﻪ ﺟﺪول5 - 1 - ﭘﻬﻨﻪ ﻫﺎی اوﻟﯿﻪ ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺳﻮداﻧﻮ ـ زاﻣﺒﺰﯾﻦ ﻣﻨﻄﻘﻪ اﯾﺮان ـ ﺟﻨﻮﺑﯽ ﭘﺮواﻧﺲ ﭘﺮواﻧﺲ اﯾﺮان ﺟﻨﻮﺑﯽ ﺣﺪود :) ﺑﺨﺶ ﺗﺮوﭘﯿﮑﺎل ﻓﺎرس و ﻣﮑﺮان در اﯾﺮان و ﺑﻠﻮﭼﺴﺘﺎن ﺟﻨﻮﺑﯽ را در ﺑﺮ ﻣﯽ ﮔﯿﺮد ﮐﻪ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﮐﻤﺮ ﺑﻨﺪی ﺑﺎ ﻋﺮض ﻣﺘﻔﺎوت وارﺗﻔﺎع از ﺳﻄﺢ در ﯾﺎ ﭘﺎﯾﯿﻦ دور ﺧﻠﯿﺞ ﻓﺎرس و درﯾﺎی ﻋﻤﺎن ﮐﺸﯿﺪه ﺷﺪه اﺳﺖ ﻣﺮز ﺷﻤﺎﻟﯽ اﯾﻦ ﭘﺮواﻧﺲ دﭼﺎر ﮔﺴﯿﺨﺘﮕﯽ ﺷﺪه و ﺑﻪ ﺷﺎﺧﻪ ﻫﺎی زﯾﺎدی در ﺳﻤﺖ ﺷﻤﺎل و ﺷﺮق در اﻣﺘﺪاد ﻣﺴﯿﻞ ﻫﺎ ﻣﻨﺸﻌﺐ ﻣﯽ ﺷﻮد و ﺑﻪ ﺗﯿﻐﻪ ﻫﺎی ﺟﻨﻮ ﺑﯽ ﮐﻮه ﻫﺎی زاﮔﺮس و ﻣﮑﺮان راه ﻣﯽ ﯾﺎﺑﺪ( ﭘﻬﻨﻪ ﻫﺎی ﮐﺎرﺑﺮدی ﺷﻨﺎﺳﺎﯾﯽ وﯾﮋﮔﯽ ﻫﺎ )ﭘﺮواﻧﺲ ﻓﺮﻋﯽ( ،ﻋﻤﺪﺗﺎ ﺗﺮو ﭘﯿﮑﺎل ﮐﻮﯾﺮی ﺟﻨﮕﻞ ﻫﺎی ﺗﻨﮏ و ﻣﺮاﺗﻊ ﻣﺸﺠﺮ ﮐﺮت ، ﮐﻬﻮر، ﺳﺎواﻧﺎﻫﺎ و ﻣﺮاﺗﻊ ﻣﺸﺠﺮ ﮔﺮﻣﺴﯿﺮی ﺷﮑﻞ روﯾﺸﯽ ارﺗﻔﺎع وﯾﮋﮔﯽ ﻫﺎی ﻣﻮرﻓﻮﮐﻠﯿﻤﺎ ﺗﻮﻟﻮژی ارﺗﻔﺎع ﺑﺎرش ﻧﺴﺒﯽ ﻧﻮع و ﻓﺼﻞ ﺑﺎرش دﻣﺎ و ﻓﺼﻞ روﯾﺶ ﻓﺮﺳﺎﯾﺶ و ﻣﻮرﻓﻮﮐﻠﯿﻤﺎﺗﯿﮏ ﺷﮑﻞ اراﺿﯽ ﻣﻼﺣﻈﺎت ﻓﺼﻞ ﭘﻨﺠﻢ- ﺷﻨﺎﺳﺎﯾﯽ و ﻟﺤﺎظ ﻋﻮاﻣﻞ ﻣﺤﯿﻂ زﯾﺴﺖ 39 ﻫﻮﻻ رﮐﺘﯿﮏ ﭘﻬﻨﻪ روﯾﺸﯽ اداﻣﻪ ﺟﺪول5 - 1 - ﭘﻬﻨﻪ ﻫﺎی اوﻟﯿﻪ اﯾﺮان - ﺗﻮراﻧﯽ ﻣﻨﻄﻘﻪ ارﻣﻨﺴﺘﺎن ـ اﯾﺮان ﭘﺮواﻧﺲ ﭘﺮواﻧﺲ ﻓﺮﻋﯽ اﯾﺮان ﻣﺮﮐﺰی ) ﺣﺪود : ﺑﺨﺶ ﻣﺮﮐﺰی ﻓﻼت اﯾﺮان ﻣﺸﺘﻤﻞ ﺑﺮ دو ﺣﻮزه ﺑﺰرگ آﺑﺨﯿﺰ دروﻧﯽ ) دﺷﺖ ﮐﻮﯾﺮو دﺷﺖ ﻟﻮت ((. ﭘﺮواﻧﺲ ﻓﺮﻋﯽ ﻓﺎرس ـ ﮐﺮﻣﺎن ) ﺣﺪود : از ﺷﻤﺎل ﺑﺎ ﭘﺮواﻧﺲ ﻓﺮﻋﯽ ﮐﺮدﺳﺘﺎن _زاﮔﺮس ﻫﻢ ﻣﺮز اﺳﺖ. از ﺟﻨﻮب ﺷﺮﻗﯽ ﺳﯿﺴﺘﻢ زاﮔﺮس ﺗﺎ ﺟﻨﻮب و ﺷﺮق ،ﺷﯿﺮاز ، ﮐﻮﻫﻬﺎی ﯾﺰد ﮐﺮﻣﺎن و ﮐﻮﻫﻬﺎی ﺑﻨﺪر ﻋﺒﺎس ) ﻣﺮزﻫﺎ در اﯾﻦ ﻧﻮاﺣﯽ ﺧﯿﻠﯽ روﺷﻦ ﻧﯿﺴﺖ(( ﭘﻬﻨﻪ ﻫﺎی ﮐﺎرﺑﺮدی ﺷﻨﺎﺳﺎﯾﯽ وﯾﮋﮔﯽ ﻫﺎ )ﭘﺮواﻧﺲ ﻓﺮﻋﯽ( ، دارای ﺑﺎرزﺗﺮﯾﻦ ﻓﻠﻮراﺳﺘﭗ ﻫﺎ و ﮐﻮﯾﺮﻫﺎی اﯾﺮان ﻋﻤﺪﺗﺎ ﺧﺼﻮﺻﯿﺎت ﮐﻮﯾﺮی دارد . اﺟﺘﻤﺎﻋﺎت درﻣﻨﻪ ﺑﺨﺶ وﺳﯿﻌﯽ از آن را در ﺑﺮ ﻣﯽ ﮔﯿﺮد ﮐﻪ ﺑﺎ ﭘﻮﺷﺶ ﮔﯿﺎﻫﯽ ﺷﻮر دوﺳﺖ و ﺷﻦ دوﺳﺖ ﺗﻌﻮﯾﺾ ﻣﯽ ﺷﻮﻧﺪ درﺧﺘﭽﻪ ﻫﺎی ﭘﺎﮐﻮﺗﺎه ﺧﺸﮑﯽ ﭘﺴﻨﺪ ﻫﻤﺮاه ﺑﺎ ﮔﻮﻧﻪ ﻫﺎی ﺑﺎﻟﺶ وش ﺧﺎردار ﺑﻘﺎﯾﺎی درﺧﺘﺰارﻫﺎی ﺑﻨﻪ- ﺑﺎدام ) اﺳﺘﭗ ﻫﺎی ﺟﻨﮕﻠﯽ ( در ﻣﻨﺎﻃﻖ ﻣﺮﺗﻔﻊ دﯾﺪه ﻣﯽ ﺷﻮد ﻋﻤﺪﺗﺎ ﻓﺎﻗﺪ ﺟﻨﮕﻞ، دارای اﺟﺘﻤﺎﻋﺎت ﻣﺤﺪود وﺟﺰﯾﺮه ﻣﺎﻧﻨﺪی از ﮔﯿﺎﻫﺎن ﺑﺎﻗﯽ ﻣﺎﻧﺪه ﺑﺎﺳﺘﺎﻧﯽ از اﻧﻮاع درﺧﺘﺰارﻫﺎ ﺷﮑﻞ روﯾﺸﯽ 1000 < 1000 - 2000 2000 + ارﺗﻔﺎع ﺑﯿﺎﺑﺎن ﭘﺴﺖ داغ ﻣﻌﺘﺪل ـ ﮐﻮﻫﺴﺘﺎﻧﯽ ﮐﻮه ﭘﺎﯾﻪ ﮔﺮم ﻣﻌﺘﺪل ﺳﺮد ـ زﯾﺮ ﮐﻮﻫﺴﺮی ﮐﻮﻫﺴﺮی ﺳﺮد وﯾﮋﮔﯽ ﻫﺎی ﻣﻮرﻓﻮﮐﻠﯿﻤﺎﺗ وﻟﻮژی 400 - 500 1300 - 1900 1000 - 1300 1900 - 3700 3700 + ارﺗﻔﺎع ﺑﺴﯿﺎر ﮐﻢ ﺑﺎ ﺗﻮازن ﺑﺴﯿﺎر ﻣﻨﻔﯽ ﻣﺘﻮﺳﻂ ﺑﺎ ﺗﻮازن ﻣﺜﺒﺖ ﮐﻢ ﮐﻢ ﺑﺎ ﺗﻮازن ﺑﺮاﺑﺮ ﺗﺎ ﻣﻨﻔﯽ زﯾﺎد ﺑﺎ ﺗﻮازن ﻣﺜﺒﺖ ﺣﺪ اﮐﺜﺮ ﺑﺎ ﺗﻮازن ﻣﺜﺒﺖ ﺑﺎﻻ ﺑﺎرش ﻧﺴﺒﯽ ﺑﺎران ﮐﻢ ﺑﺎران در زﻣﺴﺘﺎن و ﺑﻬﺎر ﺑﺎران زﻣﺴﺘﺎﻧﯽ ﺑﺎران اورﮔﺮاﻓﯿﮏ در زﻣﺴﺘﺎن و ﺑﻬﺎر ﺑﺮ ف < ﺑﺎران؛ در ﻫﺮ ﭼﻬﺎر ﻓﺼﻞ ﻧﻮع و ﻓﺼﻞ ﺑﺎرش داغ ،ﻓﺼﻞ روﯾﺸﯽ ﺑﺴﯿﺎر ﮐﻮﺗﺎه ﻣﻌﺘﺪل و ﻓﺎﻗﺪ ﯾﺨﺒﻨﺪان، ﻓﺼﻞ روﯾﺶ ﻣﺘﻮﺳﻂ ﮔﺮم- ﻣﻌﺘﺪل ﻓﺼﻞ روﯾﺶ ﮐﻮﺗﺎه ﺳﺮد ﯾﺨﺒﻨﺪان ، ﮐﻢ ﻓﺼﻞ روﯾﺶ ﻣﺘﻮﺳﻂ ﺳﺮد ﯾﺨﺒﻨﺪان ﻃﻮﻻﻧﯽ ، ﻓﺼﻞ روﯾﺶ ﮐﻮﺗﺎه دﻣﺎ و ﻓﺼﻞ روﯾﺶ ﻫﯿﺪرو آﻟﻮﺋﯿﻦ ﻫﻮازدﮔﯽ ﮐﻢ + Fluvialﻗﺒﻠﯽ+ ﭘﺪﯾﻤﺎﻧﺘﺎﺳﯿﻮن اﻧﺤﻼﻟﯽ آﺑﺮﻓﺘﯽ ﭘﺪﯾﻤﺎﻧﺘﺎﺳﯿﻮن ﮐﺎوﺷﯽ< اﻧﺤﻼﻟﯽ آﺑﺮﻓﺘﯽ ﻫﻮازدﮔﯽ + ﯾﺨﭽﺎل ﻗﺒﻠﯽ+ Fluvial ﺳﯿﻼﺑﯽ ﻫﻮازدﮔﯽ +ﯾﺨﭽﺎﻟﯽ ﻓﺮﺳﺎﯾﺶ و ﻣﻮرﻓﻮﮐﻠﯿﻤﺎﺗﯿﮏ ﺑﺎﺗﻼق وﭼﺎﻟﻪ دره ﮐﺎوﺷﯽ ، دﺷﺖ ﻋﺮﯾﺎن ﺗﺮاﮐﻤﯽ ، ﻣﺨﺮوط و ﭘﺎدﮔﺎﻧﻪ+ درﯾﺎﭼﻪ زﻫﮑﺸﯽ ﺳﯿﻼﺑﯽ ﭼﺎﻟﻪ ﭘﺎدﮔﺎﻧﻪ ، ﻣﺨﺮوﻃﻪ و دﺷﺖ ﺳﺮﻫﺎ +درﯾﺎﭼﻪ ﺳﯿﻼﺑﯽ ﮔﻼﺳﯽ + دﺷﺘﻬﺎی ﮐﻮﭼﮏ ﺗﺮاﮐﻤﯽ ،ﻣﺨﺮوﻃﻪ و دره ﮐﺎوﺷﯽ +درﯾﺎﭼﻪ ﻧﺎﻫﻤﻮاری ﺳﯿﺮک ، درﯾﺎﭼﻪ و دﺷﺖ ﮔﻼﺳﯽ + درﯾﺎﭼﻪ اﻧﺒﺎﺷﺖ ﻧﺎﻫﻤﻮاری ﺷﮑﻞ اراﺿﯽ ﺗﺮ ﮐﻢ ﺗﺮ ﮐﻢ زﯾﺎد ﺑﺴﯿﺎر زﯾﺎد ﺳﺎﻧﺤﻪ ﺧﯿﺰی ﻣﻼﺣﻈﺎت 40 راﻫﻨﻤﺎی ﭘﻬﻨﻪ ﺑﻨﺪی ﺗﻮان اﮐﻮﻟﻮژﯾﮏ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر اﺳﺘﻘﺮار ﻃﺮح ﻫﺎی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﭘﺮواﻧﺲ ﻓﺮﻋﯽ ﻓﺎرس ـ ﮐﺮﻣﺎن ﭘﺮواﻧﺲ ﻓﺮﻋﯽ اﯾﺮان ﻣﺮﮐﺰی ﭘﺮواس ﻓﺮﻋﯽ ﺧﺮاﺳﺎن ﭘﺮواﻧﺲ ﻓﺮﻋﯽ ﻫﯿﺮﮐﺎﻧﯽ ﭘﺮواﻧﺲ ﻓﺮﻋﯽ آﺗﺮوﭘﺎﺗﻦ ) آذرﺑﺎﯾﺠﺎن ( ﭘﻬﻨﻪ اﮐﻮﻟﻮژﯾﮏ ﺟﺪول5 - 2 - وﯾﮋﮔﯽ ﻫﺎی ﭘﻬﻨﻪ ﻫﺎی اﮐﻮﻟﻮژﯾﮏ اﮐﻮﻟﻮژی ﮐﻮﯾﺮ +ﺳﺎواﻧﺎ و ﻧﻮﺑﻮﺑﺴﻨﺪی ﻣﻮﺳﻤﯽ ﮐﻢ اﮐﻮﻟﻮژی ﺧﺸﮏ و ﮐﻮﯾﺮی ﺑﺎ ﮐﻮﻫﭙﺎﯾﻪ ﻫﺎی ﻧﯿﻤﻪ ﺧﺸﮏ، ﮔﺮم ﻣﻌﺘﺪل ﺗﺎ ﺧﺸﮏ و زﻣﺴﺘﺎن ﺳﺮد و ﺧﺸﮏ اﯾﺮاﻧﻮ و ﺗﻮراﻧﯽ ﻫﯿﺮﮐﺎﻧﯽ، اﯾﺮان ﺗﻮراﻧﯽ ﺳﺮد و ﮔﺮم ﺷﻮد ﻣﯽ . اﯾﺮان ﺗﻮراﻧﯽ اﻣﺎ ﺧﺸﮏ ﮐﻮﯾﺮی و ﮔﺎه داغ اﻣﺎ ﺳﺮد در ارﺗﻔﺎع ﻫﯿﺮﮐﺎﻧﯽ ـ ﺧﺰری، ﺑﺎ ﻧﻔﻮذ ﮐﻢ ﻣﺮﮐﺰ اﯾﺮان و ﺗﺮﮐﻤﻨﺴﺘﺎن ﺗﻀﺎد دﻣﺎ ﮐﻢ . ﻣﻌﺘﺪل ﺑﺪون ﯾﺦ ﻫﯿﺮﮐﺎﻧﯽ ـ ارﺳﺒﺎران، ﻗﻔﻘﺎز، اروﭘﺎ ـ ﺳﯿﺒﺮی . ﺗﻀﺎد د ﻣﺎ، دﻣﺎی زﯾﺮ ﺻﻔﺮ ﻃﻮﻻﻧﯽ ﺗﺎﺑﺴﺘﺎﻧﯽ ﺧﻨﮏ و ﺳﺮد، آﺑﺨﯿﺰ ﻫﻢ زاﮔﺮس، ﻫﻢ اﻟﺒﺮز در ﯾﮏ رود ﻧﻮع ﺣﻀﻮر ﺷﺮاﯾﻂ اﮐﻮﻟﻮژﯾﮏ و روﻧﺪ ﺗﻮاﻟﯽ ﻃﺒﯿﻌﯽ ﻫﯿﺪرواﺋﻮﻟﯿﻦ + ﺑﺎرﻫﺎی ﺷﺪﯾﺪ، دﺷﺖ ﺳﺮ + ﮐﻮه ﻫﺎی ﻓﺮﺳﻮده ﺑﺎدی، ﺳﯿﻞ ﻧﺎﮔﻬﺎﻧﯽ ﺑﺎ رﺳﻮب زﯾﺎد . ﺳﯿﺴﺘﻢ ﻫﻤﺒﺴﺘﻪ و ﺗﻐﯿﯿﺮ زﯾﺎد ﺑﺎ ارﺗﻔﺎع ﻫﯿﺪرواﺋﻮﻟﯿﻦ، دﺷﺖ ﺳﺮﻫﺎ، ﭘﻼﯾﺎ، ﭼﺎﻟﻪ، ﮐﺎرﺳﺘﯽ ﻫﯿﺪرواﺋﻮﻟﯿﻦ، ﻓﻠﻮرﯾﺎل، ﺳﯿﺴﺘﻢ ﻫﻤﺒﺴﺘﻪ ﺑﺎ ﺗﻐﯿﯿﺮ زﯾﺎد ﺑﺎ ارﺗﻔﺎع ﻣﺮﺗﻔﻊ، ﮐﻮﻫﺴﺘﺎن در ﮐﻨﺎر دﺷﺖ ﻫﺎ، ﻫﯿﺪرواﺋﻮﻟﯿﻦ + ﻓﻠﻮوﯾﺎل +ﺳﻮﻟﯿﻔﻠﻮﮐﺴﯿﻮن زﻟﺰﻟﻪ، راﻧﺶ، ﻟﻐﺰش و ... ﮐﻮﻫﺴﺘﺎﻧﯽ ﻣﺮﺗﻔﻊ . آﺗﺸﻔﺸﺎﻧﯽ اﻣﺎ ﭼﯿﻦ ﺧﻮردﮔﯽ زﯾﺮ آب. ﺳﻮﻟﯿﻔﻠﻮﮐﺴﯿﻮن ﺧﺎک ﺟﻨﮕﻠﯽ و ﺣﺎﺻﻠﺨﯿﺰ .زﻟﺰﻟﻪ راﻧﺶ و ﻟﻐﺰش ﮐﻮﻫﺴﺘﺎﻧﯽ ﻣﺮﺗﻔﻊ، آﺗﺸﻔﺸﺎﻧﯽ وuplift + ﺳﻮﻟﯿﻔﻠﻮﮐﺴﯿﻮن ﻫﻮازدﮔﯽ و ﭘﺪﯾﻤﺎﻧﺘﺎﺳﯿﻮن ﺑﺎ ﮔﻼﺳﯽ و Land form وﯾﮋه ﺧﺎک و اراﺿﯽ ﻏﯿﺮﺷﻮر و ﮐﻢ ،ﻋﻤﻖ ﺷﯿﺐ ﺗﻨﺪ ﺧﯿﺰ زﻟﺰﻟﻪ ﻣﺎﻫﯿﺖ ﻓﯿﺰﯾﻮﮔﺮاﻓﯽ، ژﺋﻮﻣﻮرﻓﻮﻟﻮژی و ﻫﯿﺪروژﺋﻮﻣﻮرﻓﻮﻟﻮژی ﻏﺎﻟﺐ و ﺗﺤﻮﻻت زﻣﺎﻧﯽ ﻣﮑﺎﻧﯽ ﺑﻪ ﻫﻤﺮاه ﺧﺎک و اراﺿﯽ و زﻟﺰﻟﻪ یﺧﯿﺰ وﺳﻌﺖ ﺗﺮ ﮐﻢ ، آﺑﺮاﻫﻪ ﺑﯿﺶ ،ﺗﺮ، ﮐﺎوﺷﯽ ﻓﻠﻮوﯾﺎل ارﺗﻔﺎع ﺑﺎﻻ ﺑﯿﺶ –ﺗﺮ ﺑﺎرش ﺑﺮف < ﺑﺎران رژﯾﻢ ﺳﯿﻼﺑﯽ . ﻓﺮﺳﺎﯾﺶ ﺑﺎدی زﯾﺎد وﺳﻌﺖ زﯾﺎد ﻣﺘﻮﺳﻂ آﺑﺮاﻫﻪ ﮐﻢ و ﻓﺼﻠﯽ، ﮐﺎوﺷﯽ رژﯾﻢ ﺳﯿﻼﺑﯽ ﺗﻘﺮﯾﺒﺎ وﺳﻌﺖ ﻣﺘﻮﺳﻂ ﺑﺎ آب ﻣﺤﺪود ﻓﺼﻠﯽ و ﺳﯿﻼﺑﯽ وﺳﻌﺖ آﺑﺨﯿﺰ ﮐﻮﭼﮏ ﺑﺎ ﺷﯿﺐ ﺗﻨﺪ . ﺳﻮﻟﯿﻔﻠﻮﮐﺴﯿﻮن< ﻓﻠﻮوﯾﺎل رژﯾﻢ ﺳﯿﻼﺑﯽ وﺳﻌﺖ آﺑﺨﯿﺰ ﻣﺘﻮﺳﻂ ﺗﺎ ﮐﻮﭼﮏ ﺗﻌﺪاد آﺑﺮاﻫﻪ زﯾﺎد، آﺑﺨﯿﺰﻫﺎی ﺑﺴﺘﻪ اﻣﺎ رو ﺑﻪ ﺗﺮﮐﯿﻪ و ﺧﺰر . رژﯾﻢ ﺳﯿﻼﺑﯽ ﺑﺎ ﺧﺸﮑﯽ . ای دوره آﺑﺮاﻫﻪ زﯾﺎد و ﻃﻮﻻﻧﯽ . رژﯾﻢ ﺳﯿﻼﺑﯽ ﯾﺦ ﺗﺮ ﮐﻢ < ﻓﻠﻮوﯾﺎل ﺧﺼﻮﺻﯿﺎت آﺑﺨﯿﺰﻫﺎ و ﺳﯿﺴﺘﻢ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﯿﺪورﻟﻮژﯾﮏ، ﻫﯿﺪروﻣﻮرﻓﻮﻣﺘﺮی، ﮐﯿﻔﯿﺖ آب و رژﯾﻢ ﺳﯿﻼﺑﯽ ﯾﺨﭽﺎﻟﯽ ﺑﺎ اﺛﺮ ﺑﯿﺶ ﺗﺮ ـ ﺟﻨﺐ ﯾﺨﭽﺎﻟﯽ و ﺳﺮد ﻣﻌﺘﺪل ﺑﺎ رژﯾﻢ ﺳﯿﻼﺑﯽ و ﺳﯿﺴﺘﻢ ﻫﻤﺒﺴﺘﻪ اﻧﺘﻘﺎل رﺳﻮب ﺑﻪ ﭘﺎﯾﯿﻦ دﺳﺖ . دﺷﺖ ﺳﺮ ﻫﯿﺪرواﺋﻮﻟﯿﻦ ﺳﺮد و ﯾﺨﭽﺎﻟﯽ ﻣﺤﺪود، ﺟﻨﺐ ﯾﺨﭽﺎﻟﯽ و ﺧﺼﻮﺻﺎ ﻓﻠﻮوﯾﺎل ﺳﺮد ﻣﻌﺘﺪل و ﮔﺮم ﻫﯿﺪرواﺋﻮﻟﯿﻦ دﺷﺖ ﺳﺮ ﺗﺮاﮐﻤﯽ و ﭘﻼﯾﺎ ﯾﺨﭽﺎﻟﯽ ﺑﺎ ) وﺳﻌﺖ ﮐﻢ ( ﺟﻨﺐ ﯾﺨﭽﺎﻟﯽ و ﻓﻠﻮوﯾﺎل ﺳﺮد و ﻣﻌﺘﺪل ﺑﺎ ﭘﺪﯾﻤﺎﻧﺘﺎﺳﯿﻮن ﮔﺮم ﻣﻌﺘﺪل و دﺷﺖ ﺳﺮﻫﺎ ﺑﻪ ﻫﻤﺮاه ﻫﯿﺪرواﺋﻮﻟﯿﻦ ﺑﺎ ﭼﺎﻟﻪ و ﭘﻼﯾﺎ دارای ﻃﺒﻘﻪ ﯾﺨﭽﺎﻟﯽ ﺗﺎ ﮔﺮم ﻣﻌﺘﺪل . ﭘﺪﯾﻤﺎﻧﺘﺎﺳ ﯿﻮن و ﯾﺎ دﺷﺖ ﺳﺮ ﭘﺎدﮔﺎﻧﻪ و ﻣﺨﺮوط اﻓﮑﻨﻪ دارای ﻃﺒﻘﺎت ﯾﺨﭽﺎﻟﯽ و ﺟﻨﺐ ﯾﺨﭽﺎﻟﯽ ﺳﺮد ﻣﻌﺘﺪل ﮔﺮم و ﻣﻌﺘﺪل ) ﺧﺸﮏ ﮔﺮم ﺳﺮد ﯾﺨﭽﺎﻟﯽ ﭘﺪﯾﻤﺎﻧﺘﺎﺳﯿﻮن و ﮔﻼﺳﯽ ﻣﻮرﻓﻮﮐﻠﯿﻤﺎ و اﻗﻠﯿﻢ اﺻﻠﯽ و ﻓﺮﻋﯽ و ﻣﻬﻢ ﺗﺮ ﯾﻦ ﺧﺼﻮﺻﯿﺎت اﺛﺮﮔﺬار ﺑﺎغ ﮔﺮﻣﺴﯿﺮی ﮐﺸﺎورزی داﻣﺪاری ﺻﻨﻌﺖ. ﻓﺎﻗﺪ ﻣﮑﺎن ﯾﺎﺑﯽ ، ﺗﺨﺮﯾﺐ ﻗﺪﯾﻢ زﯾﺎد اﺳﺖ . ،داﻣﺪاری ﺗﺠﺎرت و ﺗﺮدد ﺑﺎغ ﻣﯿﻮه ﻣﺤﺪود ﺑﻬﺮه وری ﮐﻨﺎر رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ ﻓﺎﻗﺪ ﻣﮑﺎن ﯾﺎﺑﯽ ﮐﺸﺖ دﯾﻢ و ﻣﺮﺗﻊ، داﻣﺪاری و ﺟﻨﮕﻞ ﮐﺎری ﻣﺼﻨﻮع در دره . ﻫﺎ ﮐﺸﺎورزی > داﻣﺪارای ﺑﺎﻏﺒﺎﻧﯽ و ﺗﻮرﯾﺴﻢ ﺑﻪ ﻫﻤﺮاه ﮐﻨﺪو داری و ﺟﻨﮕﻞ داری - ﮐﺸﺎورزی، ﺻﻨﻌﺖ ﺗﺮاﻧﺰﯾﺖ، ﺑﺎﻏﺒﺎﻧﯽ و دام و ﻋﺴﻞ ﮐﺎرﺑﺮی ﻏﺎﻟﺐ و ﻣﻬﻢ ﺗﺮ ﯾﻦ ﻋﻮارض و اﺧﺘﻼل ﻫﺎی ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﮐﺎرﺑﺮی آب و ﺧﺎک و اﺛﺮ ﻃﺮح ﻫﺎ ی آن ﻓﺼﻞ ﭘﻨﺠﻢ- ﺷ ﻨﺎﺳﺎﯾﯽ و ﻟﺤﺎظ ﻋﻮاﻣﻞ ﻣﺤﯿﻂ زﯾﺴﺖ 41 ﭘﺮواﻧﺲ ﻓﺮﻋﯽ ﮐﺮدﺳﺘﺎن زاﮔﺮس ﭘﺮواﻧﺲ ﻣﺰوﭘﺘﺎﻣﯽ ﭘﺮواﻧﺲ ﻓﺮﻋﯽ ﻧﻮﺑﻮﺳﻨﺪی ﺳﻮاﺣﻞ ﺧﻠﯿﺞ ﻓﺎرس ﺑﻪ ﻫﻤﺮاه ﺟﺰاﯾﺮ ﻧﺎﭘﯿﻮﺳﺘﻪ ﭘﺮواﻧﺲ ﻧﻮﺑﻮﺳﻨﺪی ﺑﺨﺶ ﻣﺘﺎﺛﺮ از ﻣﻮﺳﻤﯽ ﭘﻬﻨﻪ اﮐﻮﻟﻮژﯾﮏ اداﻣﻪ ﺟﺪول 5 - 2 - وﯾﮋﮔﯽ ﻫﺎی ﭘﻬﻨﻪ ﻫﺎی اﮐﻮﻟﻮژﯾﮏ اﮐﻮﺳﯿﺴﺘﻢ ﻫﺎی ﮔﺮم و ﻣﺎﻧﺪاﺑﯽ ﭘﺴﺖ ﮐﻮﻫﭙﺎﯾﻪ ای و ﺳﯿﺴﺘﻢ ﻫﻤﺒﺴﺘﻪ ﻣﺘﻨﻮع رود ﮐﻨﺎری . روﻧﺪ اﺧﺘﻼل ﮐﺸﺎورزی و ﺳﺪ ﮔﺮﻣﺴﯿﺮ . ﺳﺎواﻧﺎ ﺗﺎ ﺣﺪ زﯾﺎدی ﻣﺘﺎﺛﺮ از ﺑﺎرش ﻫﺎی ﺗﺎﺑﺴﺘﺎﻧﯽ ﺗﻨﺪ و ﺳﯿﻞ آب ﺧﺸﮏ ﺑﺎراﻧﯽ ﻣﺎﻧﺪاﺑﯽ، ﮔﺎه ﮔﺮﻣﺎ و در رﻃﻮﺑﺖ ﺑﺎﻻ و ﺑﺎرش ﺗﺎﺑﺴﺘﺎﻧﯽ ـ ﮔﺮﻣﺴﯿﺮی ﻧﻮع ﺣﻀﻮر ﺷﺮاﯾﻂ اﮐﻮﻟﻮژﯾﮏ و روﻧﺪ ﺗﻮاﻟﯽ ﻃﺒﯿﻌﯽ ﮐﻮﻫﺴﺘﺎﻧﯽ و ﺧﯿﺰ زﻟﺰﻟﻪ ، ﺑﺎراش و ﻟﻐﺰش زﯾﺎد و ﺳﺮﻣﺎ و ﻫﻮا زدﮔﯽ ﺷﺪﯾﺪ ﺷﯿﺐ ﮐﻢ، اﻧﺒﺎﺷﺖ رﺳﻮب از زاﮔﺮس، زﻫﮑﺶ ﺟﺪﯾﺪ آب رو ﺑﻪ ﺷﻮری و اراﺿﯽ ﺣﺎﺻﻠﺨﯿﺰ و ﺗﺨﺖ آﺑﺨﯿﺰﻫﺎ ﮐﻮﭼﮏ و آﺑﺮاﻫﻪ ﮐﻮﺗﺎه ﮔﺎه ﮐﻢ ﺷﯿﺐ ﺑﻪ ﺳﻤﺖ ﺧﻠﯿﺞ ﺷﺮاﯾﻂ ﮔﺮم و ﮐﻢ ارﺗﻔﺎع )ﺗﻐﯿﯿﺮات اﻧﺪک ( ﻣﺘﺎﺛﺮ از ﺑﺎران، دارای اراﺿﯽ ﻫﯿﺪرواﺋﻮﻟﯿﻦ و درﯾﺎﭼﻪ ﻫﺎی ﺑﺰرگ ﻓﺼﻠﯽ ﻣﺎﻫﯿﺖ ﻓﯿﺰﯾﻮﮔﺮاﻓﯽ ، ژﺋﻮﻣﻮرﻓﻮﻟﻮژی و ﻫﯿﺪروژﺋﻮﻣﻮرﻓﻮﻟﻮژی ﻏﺎﻟﺐ و ﺗﺤﻮﻻت زﻣﺎﻧﯽ ﻣﮑﺎﻧﯽ ﺑﻪ ﻫﻤﺮاه ﺧﺎک و اراﺿﯽ و زﻟﺰﻟﻪ یﺧﯿﺰ وﺳﻌﺖ ﺑﺴﯿﺎر زﯾﺎد آﺑﺨﯿﺰﻫﺎ ﺑﺎ دوره آﺑﺪﻫﯽ زﯾﺎد . آﺑﺮاﻫﻪ ﻫﺎ ،ﻃﻮﻻﻧﯽ ﺑﺎ ﺗﺮاﮐﻢ ﺑﺎﻻ، رژﯾﻢ ﺳﯿﻼﺑﯽ ﮐﯿﻔﯿﺖ ﺧﻮب آب در ﺑﺎﻻدﺳﺖ وﺳﻌﺖ آﺑﺨﯿﺰ ﻧﺪارد ) در اﻧﺘﻬﺎ ﺳﺖ ( اﮔﺮ ﺑﺎﺷﺪ ﺑﺰرگ اﺳﺖ . آﺑﺮاﻫﻪ زﯾﺎد ﺑﺎ ﺗﺮاﮐﻢ ﮐﻢ آﺑﻬﺎی زﯾﺮزﻣﯿﻨﯽ ﻏﻨﯽ ﮐﺎرﺳﺘﯽ ﻓﻠﻮﯾﺎل، وﺳﻌﺖ ﮐﻢ ﺗﺮاﮐﻢ ﮐﻢ . آﺑﺮاﻫﻪ و دﺑﯽ ﮐﻢ و ﻓﺼﻠﯽ وﺳﻌﺖ آﺑﺨﯿﺰ ﮐﻮﭼﮏ وﺳﻌﺖ زﯾﺎد ) وﺳﯿﻊ ﺗﺮﯾﻦ ( ﺳﯿﻼﺑﯽ ) ﮐﺎوﺷﯽ ( اﻣﺎ ﺑﺎرش ﻫﺎی ﺗﺎﺑﺴﺘﺎﻧﯽ ﻫﻢ دارد .دﺷﺖ ﻫﺎی آﺑﺮﻓﺘﯽ ) ﻓﻼت و ﻣﺮﺗﻔﻊ ( ﻓﺮﺳﺎﯾﺶ ﺑﺎدی زﯾﺎد . ﺧﺼﻮﺻﯿﺎت آﺑﺨﯿﺰﻫﺎ و ﺳﯿﺴﺘﻢ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﯿﺪورﻟﻮژﯾﮏ، ﻫﯿﺪروﻣﻮرﻓﻮﻣﺘﺮی، ﮐﯿﻔﯿﺖ آب و رژﯾﻢ ﺳﯿﻼﺑﯽ ﺳﺮد ﮐﻮﻫﺴﺮی ﺗﺎ ﺳﺮد ﻣﻌﺘﺪل . اﺛﺮ ﯾﺨﭽﺎﻟﯽ و ﺟﻨﺐ ﯾﺨﭽﺎﻟﯽ ﺳﻮﻟﯿﻔﻠﻮﮐﺴﯿﻮن ﯾﺦ و ﻓﻠﻮوﯾﺎل اﻗﻠﯿﻢ ﮔﺮم و ﻣﺮﻃﻮب دﺷﺘﯽ ﻣﺎﻧﺪاﺑﯽ و ﻫﻤﻮاره ﺑﺎﻻی ﺻﻔﺮ دارای ﻓﺮﺳﺎﯾﺶ آﺑﯽ، ﮔﺮم و داغ و ﻣﺮﻃﻮب، ﮔﺮم ﺳﻮﻟﯿﻔﻠﻮﮐﺴﯿﻮن و دﺷﺖ ﮔﻼﺳﯽ + دﺷﺖ ﺳﺮ دارای ﺷﺮاﯾﻂ ﮐﻮﯾﺮی و ﺑﺎ اﺛﺮات ﻧﻮﺑﻮﺳﻨﺪی . ﻓﺮﺳﺎﯾﺶ ﺑﺎدی ﮔﺮم ﺑﺎ ﻫﻮازدﮔﯽ و ﺟﺮﯾﺎن ﻫﺎی ﮔﻠﯽ ﺑﺎ ﺳﯿﻞ ﻧﺎﮔﻬﺎﻧﯽ، ﭘﺪﯾﻤﺎﻧﺘﺎﺳﯿﻮن ﻓﻠﻮوﯾﺎل ﻣﻮرﻓﻮﮐﻠﯿﻤﺎ و اﻗﻠﯿﻢ اﺻﻠﯽ و ﻓﺮﻋﯽ و ﻣﻬﻢ ﺗﺮ ﯾﻦ ﺧﺼﻮﺻﯿﺎت اﺛﺮﮔﺬار داﻣﺪاری و ﺗﺨﺮﯾﺐ ﺳﺮﯾﻊ آﺑﺨﯿﺰداری . اﻓﺰاﯾﺶ ﺟﺮﯾﺎن و ﮐﺎﻫﺶ ﻧﻔﻮذ روﻧﺪ رو ﺑﻪ رﺷﺪ ﺳﺮﯾﻊ ﮐﺸﺎورزی . روﻧﺪ ﺗﻐﯿﯿﺮ ﮐﯿﻔﯿﺖ آب، ﻣﺠﺘﻤﻊ ﻫﺎی ﮐﺸﺖ و ﺻﻨﻌﺖ ﮐﺸﺖ دام دارای ﺗﺠﺎرت و ﺻﻨﺎﯾﻊ ﻧﻔﺖ و ﺷﯿﻼت . ﻣﺼﺮف آب زﯾﺎد اﻣﺎ ﺷﻮر ﮐﺸﺎورزی ﮐﻢ . ﻣﺮﺗﻌﺪاری و ﺻﻨﺎﯾﻊ ،دﺳﺘﯽ ﺗﺠﺎرت و ﺗﺮدد ﺣﻤﻞ و ﻧﻘﻞ ﻗﺎﭼﺎق و ﻣﻬﺎﺟﺮت ﻓﺼﻠﯽ ﮐﺎرﺑﺮی ﻏﺎﻟﺐ و ﻣﻬﻢ ﺗﺮ ﯾﻦ ﻋﻮارض و اﺧﺘﻼل ﻫﺎی ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﮐﺎرﺑﺮی آب و ﺧﺎک و اﺛﺮ ﻃﺮح ﻫﺎ ی آن 42 راﻫﻨﻤﺎی ﭘﻬﻨﻪ ﺑﻨﺪی ﺗﻮان اﮐﻮﻟﻮژﯾﮏ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر اﺳﺘﻘﺮار ﻃﺮح ﻫﺎی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب 5 - 3 -ﻣﺪل ﻣﻔﻬﻮﻣ ﻧﻈﺮ ) ﯽ ی( ﺗﻮان اﮐﻮﻟﻮژ ﯾ ﮏ و ﻋﻮارض ﺑﺎﻟﻘﻮه ﻧﺎﺷ ﯽ ازاﺟﺮا ی ﻃﺮح ﻋﻮاﻣﻞ و ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫﺎ ﯽﺴﺘﯾزﻂ ﯿﻣﺤ ی ﮐﻪ اﺳﺘﻘﺮار و ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻫﺎی ﻃﺮح ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری از ﻣﻨﺎﺑﻊ آب را ﺗﺤﺖ ﺗﺎﺛﯿﺮ ﻗﺮار داده و در اﺛﺮ ﻋـﻮارض ﺗﻮﺳﻌﻪ و ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری ﻦ ﯾا ﻫﺎ ﻃﺮح ﻣﺘﺎﺛﺮ ﻣﯽ ﺷﻮﻧﺪ از ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻣﺨﺘﻠﻒ آوری ﺟﻤﻊ ﺑﻪ و ﺻﻮرت ﻓﻬﺮﺳﺖ در ﺟـﺪاول ز ﯾـ ﯿﺮ ﻟ ﺴـﺖ اﻧـﺪ ﺷـﺪه ﯾـ ا . ﻦ ﻋﻮاﻣﻞ ﮐﻠ ﯽ و ﻣﺴﺘﻘﻞ از ﺑﻨﺪی ﭘﻬﻨﻪ و ﻣﮑﺎن ﯾﺎ ﮐﻪ ﯽﻣﺤﻠ ﻃﺮح در آن اﺳـ ﺖ ﺗـﺪوﯾﻦ ﺷـﺪه اﺳـﺖ و ﻫـﺪف آن درک ﻧﻈـﺮی ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫـﺎی ارزﯾﺎﺑﯽ اﺳﺖ . ﺟﺪول 5 - 3 - ﻓﻬﺮﺳﺖ ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫﺎ ی ارزﯾﺎﺑﯽ ﺗﻮان ﺑﺎﻟﻘﻮه ﺑﺮای ﻃﺮح ﻫﺎی ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری از ﻣﻨﺎﺑﻊ آب در دو ﻣﻘﯿﺎس ﯾﺎ ﺳﻄﺢ ﺗﻔ ﺼ ﯿﻞ ﻗﺮاردادی ﯿﻣﻘ ﺎس اﮐﻮﺳ ﯿ ﺴﺘﻢ ﯿﻣﻘ ﺎس ﺳ یﻤﺎﯿ ﺳﺮزﻣ ﯿﻦ ﺳﻨﮓ ﺑﺴﺘﺮ ارﺗﻔﺎع ﺷﮑﻞ زﻣﯿﻦ ﮐﺎرﺑﺮی ﻫﺎی ﻫﻢ ﺟﻮار و ﻣﺘﺎﺛﺮ ﮐﯿﻔﯿﺖ آب اﻫﻤﯿﺖ اﮐﻮﺳﯿﺴﺘﻢ ﻫﺎی ﻣﻮﺟﻮد ﻇﺮﻓﯿﺖ ﻋﺮﺿﻪ ﯾﺎ ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری زﻣﯿﻦ ﺷﻨﺎﺳﯽ و ﺳﺎﻧﺤﻪ ﺧﯿﺰی ﻓﺎﺻﻠﻪ از Source ﻓﺎﺻﻠﻪ ﺗﺎSink ﺗﻌﺎدل ﻫﯿﺪروﻟﻮژﯾﮏ ﻓﺮاﭘﺎﯾﺪاری ) ﺳﯿﻤﺎی ﺳﺮزﻣﯿﻦ ( اﻫﻤﯿﺖ اﮐﻮﺳﯿﺴﺘﻢ ﻫﺎی ﭘﺎﯾﯿﻦ دﺳﺖ اﺛﺮ ﺗﺠﻤﻌﯽ ﻃﺮح ﻫﺎی دﯾﮕﺮ ﻇﺮﻓﯿﺖ ﻋﺮﺿﻪ ﯾﺎ ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری ﺟﺪول5 - 4 - ﻓﻬﺮﺳﺖ ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫﺎ ی ﻣﻄﺮح در ﺗﺪوﯾﻦ ﻃﺮح ﻫﺎی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻧ ﯿ ﺎزﻫﺎ یﺪارﯾﭘﺎ ی ﻃﺮح ﻫﺎ و ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﺟﺎر ی ﯿﻣﻘ ﺎس اﮐﻮﺳ ﯿ ﺴﺘﻢ ﯿﻣﻘ ﺎس ﺳ یﻤﺎﯿ ﺳﺮزﻣ ﯿﻦ ﺗﻨﺎﺳﺐ ﻃﺮاﺣﯽ و ﺳﺎﺧﺖ دﺳﺘﺮﺳﯽ و ﻫﺰﯾﻨﻪ ﻫﺎی ﻃﺮح و ﻧﮕﻬﺪاری ﺷﺪت اﺧﺘﻼل ﻓﯿﺰﯾﮑﯽ ﻧﺎﺷﯽ از ﻃﺮح ﻫﺰﯾﻨﻪ ﻣﺪﯾﺮﯾﺖ اﮐﻮﻟﻮژﯾﮏ ) آﺑﺨﯿﺰداری ( ﺗﻮازن ﺷﺪت ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری ﻧﯿﺎز ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﻄﻘﻪ ای اﺛﺮات اﮐﻮﻟﻮژﯾﮏ ﭘﺎﯾﯿﻦ دﺳﺖ اﺛﺮ ﺑﺮ ﺗﻌﺎدل ﻫﯿﺪروﻟﻮژﯾﮏ ﻫﺰﯾﻨﻪ ﮐﺎﻫﺶ رﯾﺴﮏ ﺳﻮاﻧﺢ ﺟﺪول 5 - 5 - ﻓﻬﺮﺳﺖ ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫﺎ ﯽﺎﺑﯾ ارز ی ﻣﮑﺎن و ﭘ ﯿ ﺎﻣﺪﻫﺎ ی ﻃﺮح ﻫﺎی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﻣﮑﺎن ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺳﺎﺧﺖ ﯾ ﺎ اﺟﺮا ی ﻃﺮح ﻣﮑﺎن ﻣﻨﺎﺳﺐ و ﭘ ﯿ ﺎﻣﺪﻫﺎ ی ﻃﺮح )ﻧﮕﻬﺪار ی و ﻣﺪ ﯾﺮﯾ ﺖ ﻣﻨﺎﺑﻊ و ﭘﺎ یﺪارﯾ ﺗﻮﺳﻌﻪ( ارﺗﻔﺎع ﻓﺎﺻﻠﻪ از ﻣﻨﺒﻊ ﻓﺎﺻﻠﻪ ﺗﺎ ﻣﺤﻞ ﺟﺬب ﯾﺎ ﻣﺼﺮف ﺳﻨﮓ ﺑﺴﺘﺮ ﯿﮐﻤ ﺖ آب ﮐﯿﻔﯿ ﺖ آب ﺷﮑﻞ زﻣ ﯿ ﻦ ﻣﺤﻞ ﻃﺮح ﮐﺎرﺑﺮی ﻫﺎی ﯽﻣﺤﻠ ﯿ اﻫﻤ ﺖ و ﭘﺎ یﺪارﯾ اﮐﻮﺳﯿﺴﺘﻢ ﻫﺎی ﯽﻣﺤﻠ دﺳﺘﺮﺳ ﯽ، ﻣﻘﺮ و ﻣﻮﻗﻊ ﺳﺎﻧﺤﻪ ﺧﯿﺰی، زﻣﯿﻦ ﺷﻨﺎﺳﯽ، ا ﻢﯿﻗﻠ ﺗﻤﺎﻣ ﯽ ﻣﻮارد ﺳﺘﻮن ﻣﺠﺎور ﺗﻨﺎﺳﺐ ﻃﺮاﺣ ﯾ ور ﯽ ﺴﮏ ﺳﻮاﻧﺢ دﺳﺘﺮﺳ ﯽ و ﻧﮕﻬﺪار ی اﺧﺘﻼل ﻓ ﯿﺰﯾﮑﯽ ﻣﺤﻞ اﺛﺮ ﺑﺮ ﭘﺎ ﯾﯿ ﻦ دﺳﺖ ﯾﻫﺰ ﻨﻪ آﺑﺨ یﺰدارﯿ اﺛﺮ ﺗﺠﻤﻌ ﮕﺮ ﯾﺑﺎ د ﯽ ﻫﺎ ﻃﺮح اﺛﺮ ﺑﺮ ﺗﻌﺎدل ﻫ ﯿ ﺪروﻟﻮژ ﮏ ﯾ اﺛﺮﺑﺮ ﺗﻌﺎدل اﮐﻮﻟﻮژ ﯾ ﮏ ﻓﺼﻞ ﭘﻨﺠﻢ- ﺷﻨﺎﺳﺎﯾﯽ و ﻟﺤﺎظ ﻋﻮاﻣﻞ ﻣﺤﯿﻂ زﯾﺴﺖ 43 5 - 4 -ﻖ ﯿﺗﻠﻔ ﻫﺎی داده ﻣﺪل ﭘﻬﻨﻪ ﺑﻨﺪی و ﻣﺪل ﻣﻔﻬﻮﻣ ﯽ ﺑﺎ اﺳﺘﻨﺎد و اﺳﺘﻔﺎده از ﻧﺘﺎ ﺞ ﯾ ﺑﻨﺪی ﭘﻬﻨﻪ ﮐﻪ ﺷﻨﺎﺧﺖ ﻧﻮاﺣ ﯽ ﻫﻤﮕـﻦ را از ﻧﻈـﺮ ﺗﻮز ﯾـ ﻊ ﻣﮑـﺎﻧ ﯽ ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫـﺎ ی ﻣﻬـﻢ ﺗـﺮ در ارزﯾـﺎﺑﯽ ﺗـﻮان اﮐﻮﻟﻮژﯾﮏ ﺑﺮای ﻃﺮح ﻫﺎی ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﯽﭘ در دارد و ﻫﻢ ﭼﻨـﯿﻦ ﺑـﺎ اﺳـﺘﻔﺎده از ﯾـ ﮏ ﻣـﺪل ﻣﻔﻬـﻮﻣ ﯽ ﻣﺴـﺘﻘﻞ از واﻗﻌﯿـﺖ ﻫـﺎی ﺑﻨﺪی ﭘﻬﻨﻪ ﺟﻬﺖ ﺑﺮرﺳ ﯽ ﻣﮑﺎن ﻣﻨﺎﺳﺐ اﺟﺮا ﻫﺎی ﻃﺮح ی ﻣﺰﺑﻮر ﺑﺎ ﺣﺪاﻗﻞ ﻋﻮارض و ﭘ ﯿ ﺎﻣـﺪﻫﺎ ی ﻣﺤـ ﯿ ﯾﻂ ز ﺴـﺖ در ﻣﻘ ﯿـ ﺎس اﮐﻮﺳ ﯿ ﺴـﺘﻢ و ﯿﻣﻘ ﺎس ﺳ یﻤﺎﯿ ﺳﺮزﻣ ﯿ ﻦ ﮐﻪ ﺑﺮاﺳﺎس ﯾﺷﺮا ﻂ ﺑﺎﻟﻘﻮه ﻣﻤﮑﻦ و ﻧﻈﺮ ی از ﻧﻘﻄﻪ ﻧﻈﺮ ﻋﻮارض اﺟﺮا ﻫﺎی ﻃﺮح ی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺑﻬـﺮه ﺑـﺮداری از ﻣﻨـﺎﺑﻊ آب دﺳﺖ ﺑﻪ آﯾﺪ ﻣﯽ و ﺗﻠﻔ ﯿ ﻖ ﻣﺎﺣﺼﻞ ﯾﺎﻓﺘﻪ ﻫﺎ و ﺷﻨﺎﺧﺖ ﻧﺎﺷ ﯽ از ﻧﺘﺎ ﺞ ﯾ ﺑﻨﺪی ﭘﻬﻨﻪ ﺑﺎ ﻣﺪل ﻧﻈـﺮ ی ) ﻣﻔﻬـﻮﻣ ﯽ( ﻣـﺪل ﻧﻬـﺎ ارز ﯾﯽ ﯽﺎﺑﯾـ ﺗـﻮان ﻫﺎی ﻃﺮح ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب، ﻣﮑﺎن ﯾﺎﺑﯽ ﯿ و ﻧ ﺎزﻫﺎ ی اﺻﻼح و ﮐﺎﻫﺶ ﻋﻮارض ﻣﺤ ﯿ ﯾﻂ ز ﺴﺖ آﻧﻬﺎ ﺗﺪو ﯾ ﻦ ﮔﺮد . ﺪﯾ ﮐﻠ ﻃﻮر ﺑﻪ ﯽ ﺑﺎ در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻦ وﯾﮋﮔﯽ و ﻫﺎ اﻟﺰاﻣﺎت ﻫﺎ ﻃﺮح ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻣﻘ ﯿ ﺎس ﯾﺎ ﺳﻄﺢ ﺗﺤﻠﯿﻞ اﮐﻮﻟ ﯾﻮژ یﻤﺎﯿﺳـ ﮏ و ﺳـﺮزﻣ ﻣﺎﻫ ﻦ،ﯿ ﯿـ ﺖ ) ﻫﺎ ﻃﺮح ﺑﻪ ﺗﻔﮑ ﯿ ﺑﻪ ﮏ و ﺻﻮرت ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ( و ﺳﭙﺲ ﻋﻮاﻣﻞ و وﯾﮋﮔﯽ ﻫﺎﯾﯽ ﮐﻪ در ﺑﻨﺪی ﭘﻬﻨﻪ ﺪه ﯾد اﻧـﺪ ﺷـﺪه ، ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫـﺎ ﮐـﻪ ﯽﯾ ﻣﮑـﺎن ﯾـﺎﺑﯽ ﻫﺎی ﻃﺮح ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب را ﻣﺘﺎﺛﺮ ﻣﯽ ﮐﻨﻨﺪ ﺑﻪ ، ﺻﻮرت اﺟﺰا ﻣﺪل ﻣﻌﺮﻓ ﯽ . اﻧﺪ ﺷﺪه اﻏﻠﺐ ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫـﺎ ی ﻣﺸـﺎﺑﻪ از د ﯽ وﻟـ ) ﯾـ ﺪﮔﺎﻫ ﯽ ﻣﺘﻔـﺎوت ( ﺑﻪ ﺻﻮرﺗﯽ ﯿﺗﻠﻔ ﻖ و از ﺗﮑﺮار آن ﺟﻠﻮﮔ ﯿﺮی ﺷﺪه اﺳﺖ . ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫﺎ ﯿﻣﺤ ی ﯽﺴﺘﯾﻂ ز ﺗﺎﺛﯿﺮﮔﺬار و ﺗﺎﺛﯿﺮﭘﺬﯾﺮ ﺑﺮ ﻃـﺮح ﻫـﺎی ﺗﻮﺳـﻌﻪ ﻣﻨـﺎﺑﻊ آب، ﻧ ﯿ ﺎزﻫـﺎ ﯾـ ﭘﺎ ی یﺪار ، ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫـﺎ ی ﻣﻬـﻢ و ﻣـﻮﺛﺮ در ﺑﻨﺪی ﭘﻬﻨﻪ و ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫﺎ ی ﻣﻮﺛﺮ در ارز ﯽﺎﺑﯾ ﺗﻮان و ارز ﯿﭘ ﯽﺎﺑﯾ ﺎﻣﺪﻫﺎ ﻫﺎی ﻃﺮح ی ﺗﻮﺳﻌﻪ و ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری از ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﺷﻨﺎﺳﺎ ﯾﯽ ﺷﺪه و ﻓﻬﺮﺳـﺖ آن در ﺟﺪاول ﻗﺒﻞ ذﮐﺮ ﮔﺮد ﯾ ﺪه اﺳﺖ . ﺳﭙﺲ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﺧﻼﺻﻪ ﺳﺎز ی و ﺟﻠﻮﮔ ﯿﺮی از ﺗﮑﺮار، ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫﺎ ی ﻣﺸﺎﺑﻪ ﺑﺎ ﻫﻢ ﯿﺗﻠﻔ ﻖ و ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫـﺎ ی ﺗﮑﺮار ی ﺣﺬف ﮔﺮد ﯾ ﺪ و در ﻧﻬﺎ ﺖ ﯾ ﺗﺮﯾ ﻣﻬﻢ ﻦ ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫﺎ ﻣﺸﺨﺺ ﺷﺪ . ﺑﺎﯾﺪ ﯾﺎدآوری ﻧﻤﻮد ﮐﻪ در ﻣﺪل ﺳﺎزی ﻫﺪف اﻧﻌﮑﺎس دﻗﯿﻖ واﻗﻌﯿﺖ ﻧﯿﺴﺖ . ﺑﻠﮑﻪ ﺑﯿﺎن ﻫﺮﭼﻪ ﺳﺎده ﺗﺮ واﻗﻌﯿﺖ اﺳﺖ اﻟﺒﺘﻪ ﺑﻪ ، ﺻـﻮرﺗﯽ ﮐـﻪ از ﮐﻤﺎل و ﺟﺎﻣﻊ ﺑﻮدن ان ﮐﺎﺳﺘﻪ ﻧﺸﻮد . ﺗﻨﻬﺎ ﻋﻮاﻣﻠﯽ ﮐﻪ ﻋﺪم ﺣﻀﻮرﺷﺎن ﺑﺎﻋﺚ ﻋﺪم ﮐﺎراﯾﯽ ﻣﺪل در ﺑﯿﺎن واﻗﻌﯿﺖ ﺳﺎده ﺷﺪه ﺑﺎﺷﺪ ، ﺣﻔـﻆ ﻣﯽ ﺷﻮﻧﺪ . ﺑﺪﯾﻦ ﺗﺮﺗﯿﺐ ﺑﺮای ﺳﺎده و ﮐﺎرﺑﺮدی ﺑﻮدن ﻣﺪل ﺗﻨﻬﺎ ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫ ﺎی ﻻزم و ﮐﺎﻓﯽ ﻣﻮرد ﺷﻨﺎﺳﺎﯾﯽ و اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﻣـﯽ ﮔﯿـﺮد . اﯾـﻦ در ﺣﺎﻟﯽ اﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﺴﯿﺎری از ﻋﻮاﻣﻞ دﯾﮕﺮ ﻣﻤﮑﻦ اﺳﺖ ﺑﻪ ﻧﻈﺮ ﻣﻬﻢ و ﻣﻄﺮح ﺑﻮده وﻟﯽ در ﻣـﺪل ﮔﻨﺠﺎﻧـﺪه ﻧﻤـﯽ ﺷـﻮد ﺗـﺎ ﻣـﺪل ﮐـﺎرﺑﺮدی و ﻣﻘﺮون ﺑﻪ ﺻﺮﻓﻪ و ﻣﻮﺛﺮ ﺑﺎﺷﺪ . 5 - 5 -ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫﺎی ﻧﻬﺎﯾﯽ ﯽﮑﯾﺰﯿﻮﻓﯿﺑ ﺗﻮان اﮐﻮﻟﻮژ ﯽﮑﯾ وﺿﻌ ﺖ ﯿ ﻃﺒﻘﺎت ارﺗﻔﺎﻋ ﯽ ، وﯾﮋﮔﯽ ﻫﺎی ﻣﻮرﻓﻮﮐ ﯿﻤﺎﺗﯿﻠ ﮏ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺑﺎرش ،ﻧﻮع ) ﻓﺼﻞ، دوره، ﻣﻘﺪار ( ... و ، دﻣـﺎ ﯾ ، ﺨﺒﻨـﺪان ، ﺗﺒﺨ ﯿـ ﺮ، ﻫـﻮازدﮔ ﯽ ، ... و وﯾﮋﮔﯽ ﻫﺎی ﻓﯿﺰﯾ ﻮﮔﺮاﻓ ﺿﺣﻮ ﯽ ﻪ آﺑﺨ ﯿ ﺰ و آﺑﺮاﻫﻪ ﻫﺎ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﻧﻮع و وﺳﻌﺖ آﺑﺨ ﯿ ﺰ، ﺗﺮاﮐﻢ آﺑﺮاﻫﻪ، ﺑﺪه و ﻧﻮﺳـﺎﻧﺎت آﺑـﺪﻫ ﯿـ ﻏ و ﯽ ﺮه، ﻂ ﯾﺷـﺮا روﯾﺶ ﮔﺎﻫﯽ ﺑﻪ وﯾﮋه ﺗﯿ ﭗ، ﺗﺮاﮐﻢ، ﻓﺼﻞ رو ﯾ ﺶ و ﻏ ،ﺮهﯿ وﯾﮋﮔﯽ ﻫﺎی اﮐﻮﺳﯿﺴﺘﻢ یﻤﺎﯿ و ﺳ ﻫﺎ ﺳﺮزﻣ ﺑﻪ و ﻦﯿ ﯾﯿﭘﺎ در ﮋهﯾ ﻦ دﺳـﺖ ، ﮐـﺎرﺑﺮی ﻫـﺎ )ﻧﯿ ﺎز و ﯾ ﺎ ﻣﺼﺮف آب (، رﯾ ﺴﮏ ﺳﺎﻧﺤﻪ ﺧﯿﺰی ، زﻟﺰﻟﻪ، راﻧﺶ، ﻟﻐﺰش و ﺑﺴ یﺎرﯿ از ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫﺎ ی دﯾ ﮕﺮ ﮐﻪ ﻓﻬﺮﺳـﺖ آن در ﺟـﺪاول ﻓـﻮق آﻣـﺪه اﺳﺖ در ارزﯾﺎﺑﯽ ﺗﻮان ﻫﻢ و ﭼﻨﯿﻦ ﻫﺎی ﻃﺮح یﺪارﯾﭘﺎ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺑﻪ وﯾﮋه ﻫﺎی ﻃﺮح ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﻧﻘﺶ ﺑﻪ ﺳﺰاﯾﯽ دارﻧﺪ . ﯽﺑﺮﺧ از ﻋﻮاﻣﻞ ﯾ ﺎد ﺷﺪه ﻣﺎﻧﻨﺪ وﺿﻌ ﯿ ﺖ ارﺗﻔﺎﻋ ﯽ، وﯾﮋﮔﯽ ﻫﺎی ﻣﻮرﻓﻮﮐﻠ ﯿﻤﺎﺗﯿ ﮏ و ﺷﺮا ﻂ ﯾ روﯾﺶ ﮔﺎﻫﯽ ﻋﻮاﻣﻠ ﯽ اﻧﺪ ﺑﻮده ﮐﻪ در ﭘﻬﻨﻪ ﺑﻨـﺪی ﯿ اوﻟ ﻪ ﻣﻮﺛﺮ ﺑﻮده و ﻟﺤﺎظ ﮔﺮد ﯾ ﺪه اﺳﺖ . ﮐﺜﺮت ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫﺎ ﻣﺴﺎﻟﻪ ای اﺳﺖ ﮐﻪ ﮐﺎرﺑﺮد ﻣﺪل را ﺑﺎ ﻣﺤﺪود ﯾ ﺖ ﻣﻮاﺟﻪ . ﮐﻨﺪ ﻣﯽ ﺣﺎل آﻧﮑـﻪ از ﯽﮑـ ﯾ 44 راﻫﻨﻤﺎی ﭘﻬﻨﻪ ﺑﻨﺪی ﺗﻮان اﮐﻮﻟﻮژﯾﮏ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر اﺳﺘﻘﺮار ﻃﺮح ﻫﺎی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب وﯾﮋﮔﯽ ﻫﺎی ﻣﻬﻢ ﻣﺪل ﺳﺎده ﺑﻮدن و در ﻋ ﯿ ﻦ ﺣﺎل ﮐﺎرآﻣﺪ ﺑﻮدن آن ﺳﺖ ا . ﯾﺑﻪ ا ﻦ ﺗﺮﺗ ﯿ ﺐ ﻻزم اﺳﺖ ﮐﻪ ﻋﻮاﻣـﻞ ﯾـ ﺎد ﺷـﺪه ﺑـﻪ روش ﻫـﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺧﻼﺻﻪ و ﺗﺮ ﺳﺎده ﺷﻮﻧﺪ . ﺑﻨﺎﺑﺮا ﯾ ﻦ ﭘﺎر ا ﻣﺘﺮﻫﺎ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻣ ﯿ ﺰان اﻫﻤ آﻧﻬﺎ ﺖﯿ ذﮐﺮ اﻧـﺪ ﺷـﺪه . ﺑﺮﺧـ ﯽ ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫـﺎ از ﻟﺤـﺎﻇ ﯽ ﻣ ﺸـﺎﺑﻪ و از ﻟﺤﺎﻇ ﯽ ﻧﯿ ﺰ ﻣﺘﻔﺎوت اﻧﺪ ﺑﻮده ؛ ﮐﻪ در ا ﯾ ﻦ ﻣﻮرد ﺗﻠﻔ ﯿ ﻖ ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫﺎ ﺑﻪ ﮔﻮﻧﻪ ای ﮐﻪ ﺑﻬﺘﺮ ﯾ ﻦ و ﻣﻮﺛﺮﺗﺮ ﯾ ﻦ ﺷﺎﺧﺺ را اراﺋﻪ دﻫﺪ ، ﺻـﻮرت ﭘﺬ ﯾ ﺮﻓﺘـﻪ و ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫﺎ ی ﺗﮑﺮار ی ﻧﯿ ﺰ ﺣﺬف ﮔﺮد ﯾ ﺪ ﺗﺎ در ﻧﻬﺎ ﯾ ﺖ ﺑﺘﻮان ﺑﻪ ﺗﺮﯾ ﻣﻬﻢ ﻦ ﻋﻮاﻣﻞ و ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫﺎ ﺑﺮای ﺗﺪوﯾﻦ ﯾﮏ ﻣﺪل ﺳﺎده و ﻣﻮﺛﺮ دﺳﺖ ﺎﻓﺖﯾ . ﯽﮐﻠ ﻃﻮر ﺑﻪ ﺗﻮان اﮐﻮﻟﻮژﯾﮏ ﻣﮑﺎن و ﻋﻮارض ﻃﺮح ﺑﺮ ﻣﺤﯿﻂ زﯾﺴـﺖ در ﺳـﻄﻮح ﺗﺤﻠﯿـﻞ ﯾـﺎ ﻣﻘﯿـﺎس ﻫـﺎی اﮐﻮﺳﯿﺴـﺘﻤﯽ و ﺳـﯿﻤﺎی ﺳﺮزﻣﯿﻦ را ﻣﯽ ﺗﻮان ﺑﻪ ﺻﻮرت ﺗﺎﺑﻊ ز ﯿﺮ ﺑﯾ ﺎن ﻧﻤﻮد : X=f }ﺳﺎﻧﺤﻪ ﺧﯿﺰی ، ﭘﻮﺷﺶ اراﺿ ﯽ، ﻓﺮﺳﺎ ﯾﺶ ،یﺮﯾﭘﺬ ﻟﻐﺰش، ﻧﻔﻮذﭘﺬﯾﺮی ، ﺳﻨﮓ ﺑﺴﺘﺮ، ارﺗﻔﺎع { ﺑﻨﺎﺑﺮا ﻦ ﯾ ﺗﺮﯾ ﻣﻬﻢ ﻦ و ﻣﻮﺛﺮﺗﺮ ﯾ ﻦ ﻋﻮاﻣﻞ ﯾ ﺎ ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫﺎ ﮐﻪ ﯾﯽ ﺗﻮان اﮐﻮﻟﻮژﯾﮏ ﻣﮑﺎن ﺑﺮا ی اﺳﺘﻘﺮار و ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻫﺎی ﻃﺮح ﯽ آﺑـ را ﺗﺤـﺖ ﺗـﺎﺛﯿﺮ ﻗﺮار دﻫﺪ ﻣﯽ ﺑﻪ ﺷﺮح ز ﻣﯽﺮ ﯾ ﺑﺎﺷﺪ : -ارﺗﻔﺎع و اﺛﺮ آن ﺑﺮ ﻣﻮرﻓﻮﮐﻠ ﻤﺎ ﯿ - ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﺳﻨﮓ ﺑﺴﺘﺮ -ﻧﻔﻮذﭘﺬﯾﺮی ﺳﻨﮓ ﺑﺴﺘﺮ - ﭘﻮﺷﺶ و ﻧﻔﻮذﭘﺬﯾﺮی ﺳﻄﺢ زﻣ ﻦ ﯿ -ﺳﺎﻧﺤﻪ ﺧﯿﺰی ﻣﻨﻄﻘﻪ -ﻓﺮﺳﺎﯾﺶ ﭘﺬﯾﺮی و ﻟﻐﺰش -ﺗﻮان ﺳﻨﮓ ﺑﺴﺘﺮ ﺑﺮا ی ﻓﻮﻧﺪاﺳ ﯿ ﻮن، ﺗﺴﻄ ﯿ ﺢ و ﺟﺎده ﺳﺎزی ﺑﺎ در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻦ ﻧ ﯿ ﺎزﻫﺎ ی ﻃﺮح و ﺗﻮﺳﻌﻪ آﺗ ﯽ ﭘﯿ ﺮاﻣﻮن آن . - ﺣﻀﻮر ﻫﺎی ﺮحﻃ ﺗﻮﺳﻌﻪ ) ﮐﺎرﺑﺮ اراﺿ ی ( ﯽ و روﻧﺪ ﺗﻮﺳﻌﻪ آﺗ ﯽ ﻣﻨﻄﻘﻪ در ﭘﯿ ﺮاﻣﻮن و ﭘﺎ ﯾﯿ ﻦ دﺳﺖ . -ﺣﻀﻮر ﻣﻨﺎﻃﻖ ﺣﻔﺎﻇﺖ ﺷﺪه، ز ﯾ ﺴﺘﮕﺎه، روﯾﺶ و ﮔﺎه اﮐﻮﺳﯿﺴﺘﻢ ﻫﺎی ﯿ درﭘ ﯽ آﺑ ﺮاﻣﻮن و ﭘﺎ ﯾﯿ ﻦ دﺳﺖ )ﺣﯿ ﻄﻪ اﺛﺮﭘﺬﯾﺮی ﻋﻤﺪه .( ﯾ از ا ﯽﺑﺮﺧ ﻦ ﻋﻮاﻣﻞ ﯾ ﺎ ﺑﺮ ﺗﻮان اراﺿ ﯽ ﺗﺎﺛﯿﺮ ﻣﺴﺘﻘ ﯿ ﻢ دارﻧﺪ و ﯾﺎ اﻧﻌﮑﺎﺳﯽ از ﺑـﯿﺶ از ﯾـﮏ ﻋﺎﻣـﻞ اﺛﺮﮔـﺬار ﺑـﺮ ﺗـﻮان اراﺿـﯽ ﻫﺴـﺘﻨﺪ . ﻫﻤﯿﻦ ﻃﻮر ﺑﺮﺧﯽ از آﻧﺎن ﻣﺒﯿﻦ ﺗﺎﺛﯿﺮﭘﺬﯾﺮی ﺳﯿﻤﺎی ﺳﺮزﻣﯿﻦ و ﯾﺎ ﺗﺎﺛﯿﺮﮔﺬاری ﻋﻮاﻣﻞ ﺑﯿﻮﻓﯿﺰﯾﮑﯽ ﻫﺴـﺘﻨﺪ ﮐـﻪ ﺑـﺮ ﭘﺎﯾـﺪاری و ﺑﻬـﺮه ﺑـﺮداری ﻃﺮح اﺛﺮ دارد . 6 ﻓﺼﻞ6 رده ﺑﻨﺪی ﻋﻮاﻣﻞ ﻣﺤ ﯿ ﯽﺴﺘﯾﻂ ز ) ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫﺎ ی ﻣﺪل ( ﻓﺼﻞ ﺷﺸﻢ - رده ﺑﻨﺪی ﻋﻮاﻣﻞ ﻣﺤﯿﻂ زﯾﺴﺘﯽ ) ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫﺎی ﻣﺪل ) 47 ﻓﺼﻞ ﺷﺸﻢ- رده ﺑﻨﺪی ﻋﻮاﻣﻞ ﻣﺤ ) ﯽﺴﺘﯾﻂ زﯿ ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫﺎ ﻣﺪل ی ( 6 - 1 - ﻢﯿ اﻗﻠ ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫﺎ ﺑﻪ ﯽﻤﯿ اﻗﻠ ی وﯾﮋه در ﺳﻄﺢ ﮐﻼن ﺟﺰو ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻧﺎﭘﺎ ﯾ ﺪار ﻣﺤﺴﻮب ﺷﺪه و در ارز ﯽﺎﺑﯾ ﺗﻮان ﻫﺎی ﭘﻬﻨﻪ ﺗﻌﺮ ﯾـ ﻒ ﺷـﺪه ﺑـﺮا ی ﺗﻮﺳـﻌﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب در ﮐﻨﺎر ﺳﺎ ﯾ ﺮ ﭘﺎر ا ﻣﺘﺮﻫﺎ ی ﺗﺎﺛﯿﺮ ﮔﺬار و ﺗﺎﺛﯿﺮ ﯾﭘﺬ ﺮ از ﻫﺎی ﻃﺮح ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﻣﻮرد ﺗﻮﺟﻪ ﻗﺮار ﻣﯽ ﮔﯿﺮﻧﺪ . ﺑـﺮ ا ﯾـ ﻦ اﺳـﺎس در ا ﯾـ ﻦ دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ، ﺗﻮان اﮐﻮﻟﻮژﯾﮏ ﯾﻫﺮ ﮏ از ﻫﺎی ﭘﻬﻨﻪ ﯽﻤﯿ اﻗﻠ ﮐﺸﻮر ﺑﺮا ی ﺗﻮﺳـﻌﻪ ﻣﻨـﺎﺑ ﻊ آب ﺳـﻄﺤ و ﯽ زﯾﺮزﻣﯿﻨـﯽ در دو ﺳـﻄﺢ ﻗـﺮاردادی ﮐﻼن یﻤﺎﯿﺳ) ﺳﺮزﻣ ( ﻦﯿ و ﺧﺮد ) اﮐﻮﺳ ﺴﺘﻢﯿ ﯿﯿﺗﺒ ( ﻦ و ﺗﺸﺮ ﯾ ﺢ ﮔﺮد ﯾ ﺪه اﺳﺖ . 6 - 1 - 1 -در ﺳﻄﺢ ﺳ یﻤﺎﯿ ﺳﺮزﻣ ﻦﯿ ﺑﺴﻂ ﻣﺪل اﻗﻠ ﻦ ﯾا ﯽﻤﯿ راﻫﻨﻤﺎ ﺑﺮ ﭘﺎ ﻪ ﯾ ﺑﻨﺪی ﻃﺒﻘﻪ ﯽﻤﯿ اﻗﻠ دو ﻣﺎرﺗ ﯿ ﻦ اﺻﻼح ﺷﺪه ﻣﯽ ، ﺑﺎﺷﺪ ﮐﻪ ﺑﺮاﺳﺎس آن اﻗﺎﻟ ﯾﻢ اﯿ ﺮان در ﺷﺶ ﻃﺒﻘـﻪ ﯽ اﺻﻠ و دوازده ﻃﺒﻘﻪ ﻓﺮﻋ ﯽ ﺗﻘﺴﯿﻢ ﺑﻨﺪی ﺷﺪه اﺳﺖ ) ﻧﻘﺸﻪ ﺷﻤﺎره 1 .( ﺑﺮ ﭘﺎﯾﻪ اﯾ ﻦ ﻃﺒﻘﻪ ﺑﻨـﺪی ﺑﺨـﺶ اﻋﻈـﻢ ﻣﺴـﺎﺣﺖ ﯾـ ا ﺮان در ﻣﻘ ﯿـ ﺎس ﺟﺮﯾﺎن ﻫﺎی ﻋﻤﻮﻣ ﯽ ﻧﺼﻒ اﻟﻨﻬﺎر ﺟﻮ ی، ﻣﻨﻄﺒﻖ ﺑﺮ ﻧﺎﺣ ﯿ ﻪ ﻧﺸﺴﺖ ﻫﻮا ﺑﻮده و ﯾ در ﮏ اﻟﮕـﻮ ی ﯾ ﮑﻨﻮاﺧـﺖ ﺗﻮز ﯾـ ﻊ اﻗﻠـ ﯿ ﻢ، در ﻣﻨﻄﻘـﻪ ﮐﻤﺮﺑﻨـﺪ ﻣﻨﺎﻃﻖ ﺧﺸﮏ و ﺑ ﯽﺎﺑﺎﻧﯿ ﺟﻬﺎن واﻗﻊ ﺷﺪه اﺳﺖ آن از . ﮐﻪ ﺟﺎﯾﯽ ﮔﺴﺘﺮش ﻋﺮ ض ﺟﻐﺮاﻓ ﯾﯽﺎﯿ ، اﻣﺘﺪاد ﮐﻮﻫﺴﺘﺎن و ﺗﻐ ﻫﺎ ﯿﯿ ﺮات ﻓﺎﺣﺶ ارﺗﻔﺎﻋـﺎت در ﮔﺴﺘﺮه ﭘﻬﻨﺎور ﮐﺸﻮر و ﻫﻢ ﭼﻨﯿﻦ ﻣﻮﻗﻌ ﯿ ﺖ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ در ﯾ ﺎﻫﺎ و ﮔﺴﺘﺮه ﻫﺎی آﺑﯽ ﻣﺠﺎور و دور ، از ﻋﻮاﻣﻞ ﻋﻤﺪه دﺧ ﯿ ﻞ در ﺑﺮوز ﺗﻨﻮع اﻗﻠ ﯽﻤـ ﯿ ﮐﺸﻮر ﻣﯽ ﺑﺎﺷﻨﺪ ، ﻟﺬا ﺑﺎ وارد ﮐﺮدن ﯿﯿﺗﻐ ﺮات اوروﮔﺮاﻓ ﯿ ﮏ و وﯾﮋﮔﯽ ﻫﺎی و ﯽﭘﺴﺘ ﺑﻠﻨﺪی ﻫﺎ در ﺳ ﯿ ﺴﺘﻢ ﺑﻨﺪی ﻃﺒﻘﻪ ﯾـ ا ﯽﻤـ ﯿ اﻗﻠ ﺮان در ﻣﺠﻤـﻮع ﺳﻪ ﻧﺎﺣ ﯿ ﻪ آب و ﻫﻮاﯾﯽ ﻣﺸﺨﺺ ﺑﺎ وﯾﮋﮔﯽ ﻫﺎی زﯾ ﺮ ﺑﺮا ی ﻫﺪف راﻫﻨﻤﺎی ﺣﺎﺿﺮ ﻣﻮرد ﺗﻮﺟﻪ ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻪ اﻧﺪ ﮐـﻪ ﺑـﻪ ﻋﻠـﺖ وﺳـﻌﺖ ﮔﺴـﺘﺮده ﻧﺘﺎﯾﺞ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﭘﻬﻨﻪ ﻫﺎی ﻫﻤﮕﻦ ﻣﻄﺮح ﻣﯽ ﮔﺮدد . -آ ب و ﻫﻮا ﯿ و ﻧ ﯽﻧﺎﺑﺎﯿﺑ ی ﻤﻪ ﺑ ﯽﺎﺑﺎﻧﯿ ﺑﺨﺶ ﻫﺎی از ﯽﻌﯿ وﺳ اراﺿﯽ و ﯽ داﺧﻠ ﻫﺎی ﮐﻨﺎره ﯾا ﯽﺟﻨﻮﺑ ﺮان را اﻗﻠﯿﻢ ﺧﺸﮏ و ﻧﯿﻤﻪ ﺧﺸـﮏ ﺑﯿﺎﺑـﺎﻧﯽ و ﺻـﺤﺮاﯾﯽ ﺷـﺎﻣﻞ ﻣـﯽ ﺷـﻮد )ﺑﯿ ﺶ از 75 درﺻﺪ از ﮐﻞ ﻣﺴﺎﺣﺖ ﮐﺸﻮر ﻧﻮاﺣ .( ﯽ ﻓﺮا ﺧﺸﮏ و ﺧﺸﮏ ﺑ ﯽﺎﺑﺎﻧﯿ ﺑﺎ ﻣﺸﺨﺼﻪ دوره ﮔﺮﻣﺎ ی ﺧﺸﮏ و ﻃﻮﻻﻧ ﯽ ﮐﻪ ﮔﺎه ﺑ ﯿ ﺶ از ﻫﻔﺖ ﻣﺎه از ﺳﺎل را در ﺑﺮ ﻣﯽ ﮔﯿﺮد ﺑﺎرش ﻦﯿﺎﻧﮕﯿﻣ و ﺎﻧﻪ ﯿﺳﺎﻟ50 ﻣﺘﺮ ﻣﯿﻠﯽ از ﻣﻨﺎﻃﻖ ﻧ ﯿ ﻤـﻪ ﺧﺸـﮏ ﮐـﻪ در آﻧﻬـﺎ ﻣﺘﻮﺳـﻂ ﻣ ﯿـ ﺰان ﺑﺎرﻧـﺪﮔ ﯽ ﺳﺎﻻﻧﻪ ﺣﺪود 500 ﻣﯽ ﻣﺘﺮ ﻣﯿﻠﯽ ﺑﺎﺷﺪ ﻣﺘﻤﺎ ﻣﯽﺰ ﯾ ﮔﺮدﻧﺪ . -آب و ﻫﻮا ی ﮐﻮﻫﺴﺮ ی ﺑﻪ دو ﻧﻮع آب و ﻫﻮا ی ﺳﺮد ﮐﻮﻫﺴﺘﺎﻧ ﯽ و آب و ﻫﻮا ی ﻣﻌﺘﺪل ﮐﻮﻫﺴﺘﺎﻧ ﻢ ﯿﺗﻘﺴ ﯽ ﻣـﯽ ﺷـﻮد ﯿـ ﻣ . ﺰان ﺑـﺎرش ﺳـﺎﻟ ﯿ ﺎﻧﻪ در ﻣﻨـﺎﻃﻖ ﺳـﺮد ﮐﻮﻫﺴﺘﺎﻧ ﯽ ﺑﯿ ﺶ از 500 اﺳﺖ ﻣﺘﺮ ﻣﯿﻠﯽ ﯿ و ﻣ ﺰان ﺑﺎرش ﺳﺎﻟ ﺎﻧﻪ ﯿ ﻧﻮاﺣﯽ ﻣﻌﺘﺪل ﮐﻮﻫﺴﺘﺎﻧﯽ از 250 ﺗﺎ ﻣﺘﺮ ﻣﯿﻠﯽ600 ﯿﻣﺘﻐ ﻣﺘﺮ ﻣﯿﻠﯽ ﺮ اﺳﺖ . -آب و ﻫﻮا ی ﻣﺮﻃﻮب ﺧﺰر ی ﯿﻧﺎﺣ ﻪ ﮐﻢ وﺳﻌﺘ ﯽ ) ﺣﺪود 4 درﺻﺪ ﮐﻞ ﻣﺴﺎﺣﺖ ﮐﺸﻮر ﯿﻣ ( ﺎن در ﯾﺎی ﺧﺰر و رﺷﺘﻪ ﮐﻮه اﻟﺒﺮز را ﭘﻮﺷﺶ داده و ﻣﯿ ﺰان ﺑـﺎرش ﺳـﺎﻟ آن ﺎﻧﻪﯿ ﻦ ﯿﺑ600 ﺗﺎ2000 ﻣﯽﺮ ﯿﻣﺘﻐ ﻣﺘﺮ ﻣﯿﻠﯽ ﺑﺎﺷﺪ . از ﻧﻘﻄﻪ ﻧﻈﺮ ﺗﺎﺛﯿﺮﮔﺬاری ﻧﻮع و وﯾﮋﮔﯽ ﻫﺎی ﯾ ﯽﻤﯿ اﻗﻠ ﮏ ﻧﺎﺣ ﯿ ﻪ ﺑﺮ ﺗﻮان آن ﻧﺎﺣ ﯿ ﯾﻪ و ﺎ ﻣﻨﻄﻘﻪ در ﺳﻄﺢ ﮐﻼن، ﻣ ﯿ ﺰان ﻣﻮﺟﻮد ی و درﺟـﻪ دﺳﺘﺮﺳ ﯽ و ﺗﻮان اﺳﺘﺤﺼﺎل آب از ﻣﻨﺎﺑﻊ ﺳﻄﺤ و ﯽ زﯾﺮزﻣﯿﻨﯽ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻓﺮض ﻫﺎی ﯽ اﺻﻠ در ﺗﻌ ﯿـﯿ ﻦ درﺟـﻪ ﺗـﻮان ﻣﻨﻄﻘـﻪ ﺟﻬـﺖ ﺗﻮﺳـﻌﻪ 48 راﻫﻨﻤﺎی ﭘﻬﻨﻪ ﺑﻨﺪی ﺗﻮان اﮐﻮﻟﻮژﯾﮏ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر اﺳﺘﻘﺮار ﻃﺮح ﻫﺎی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﻫﺎی ﻃﺮح ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری از ﻣﻨﺎﺑﻊ آب در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﺪﻧﺪ . ﯾﺑﺮ ا ﻦ اﺳﺎس ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﺗﺎﺛﯿﺮ ات ﻣﺘﻘﺎﺑﻞ ﺑـ ﯿ ﻦ ﺗﻐ ﯿﯿـ ﺮات در وﯾﮋﮔـﯽ ﻫـﺎی ﯽﻤـ ﯿ اﻗﻠ ﻧﻮاﺣ ﯽ ﻣﺨﺘﻠﻒ ) ﺑﻪ ﺷﺮح ﻓﻮق ﯿﻨﺎﻣﯾ و د ( ﺰم ﮐﻠ ﯽ ﺳﯿ ﺴﺘﻢ ﻫ ﯿ ﺪروﻟﻮژ ﯾ ﮏ در ﺳﻄﺢ ﺣﻮﺿﻪ آﺑﺨ ﯿ ﺰ از ﻟﺤﺎظ ﯾ رﻋﺎ ﺖ ﺗ ﻨﺎﺳـﺐ ﻻزم ﺑـ ﯿ ﻦ ﺗﻐﺬ ﯾـ ﻪ و ﻣﺼﺮف و ﺣﻔﻆ ﮐ ﯿﻔﯿ ﺖ و ﺳﻄﻮح آﺳﺘﺎﻧﻪ آﻧﻬﺎ ، ﻫﺎی ﭘﻬﻨﻪ ﻫﻤﮕﻦ ﮐﺸﻮر ﺑﺮ ﻣﺒﻨﺎ ی واﺣﺪﻫﺎ ی ﺟﻐﺮاﻓ ﯽﺎﻫﯿﮔ یﺎﯿ و ﺗﺠﺎﻧﺲ ﻧﺴﺒ ﯽ اﮐﻮﻟﻮژ ﯾـ ﮏ و ﻫﻢ ﭼﻨﯿﻦ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﺣﻀﻮر ﻏﺎﻟﺐ ﮔﺮداﯾﺎن ﻫﺎی ﯿﯿﺗﻐ ﺮ در ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫﺎ ﯽﮑﯾﺰﯿﻮﻓﯿـ ﺑ ی و ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫـﺎ ) ﯽﮑـ ﯾﺰﯿﻓ ی ارﺗﻔـﺎع ،ﺐﯿﺷـ ، ژﺋﻮﻣﺮﻓﻮﻟـﻮژ ، ی ﻣﻮرﻓﻮﮐﻠ ﯿ ﻤﺎ و ﻏ ( ﺮهﯿ در 12 ﻃﺒﻘﻪ ﺗﻌﺮ ﻒ ﯾ اﻧﺪ ﺷﺪه ﮐﻪ ﻫﺮ ﭘﻬﻨﻪ ﻧ ﯿ ﺰ ﺑﺮ ﺣﺴﺐ ﺣﻀﻮر و ﻏﺎﻟﺒ ﺖ ﯿ ﻧﺎﻫﻤﻮاری ی دارا ﻫﺎ ﺳﻪ ﺗﺎ ﺷﺶ ﭘﻬﻨﻪ ارﺗﻔـﺎﻋ ﯽ ﻣﯽ ﺑﺎﺷﺪ ﻦ ﯾا . ﺑﻨﺪی ﻃﺒﻘﻪ ﮐﻪ از ﻧﻈﺎم ﺑﻨﺪی ﭘﻬﻨﻪ ﭘﺮواﻧﺲ ﻫﺎی ﺟﻐﺮاﻓﯿـﺎﯾﯽ ﮐﺸـﻮر ﺗﺒﻌ ﯿـ ﺖ ﻣـﯽ ﮐﻨـﺪ ، در ﻣﺮﺣﻠـﻪ ﺑﻌـﺪ ﺑـﺎ ﺗﻮﺟـﻪ ﺑـﻪ ﺷـﺮا ﻂ ﯾ ژﺋﻮﻣﻮرﻓﻮﻟﻮژ ﯾ )ﮏ ﻋﻤﺪﺗﺎ ﯿﯿﻐﺗ ﺮات ارﺗﻔﺎﻋ ﯽ( ، ﻣﻮرﻓﻮ د ﯿﻨﺎﻣﯾ ﮏ و ﺑﻪ ﺗﺒﻊ آن ﺷﺮا ﯾ ﻂ ﻣﻮرﻓﻮ ﮐﻠ ﯿﻤﺎﺗﯿ ﮏ در ﻣﺠﻤﻮع ﺑﻪ ﺷﺶ ﭘﻬﻨـﻪ ﮐـﻪ از ﻟﺤـﺎظ وﯾﮋﮔﯽ ﻫﺎی ی دارا ﯽﻤﯿ اﻗﻠ ﺗﻔﺎوت ﻫﺎی ﻣﺸﺨﺼ ﻣﯽ ﯽ ﺑﺎﺷﻨﺪ ﺑﻪ ﺷﺮح ز ﯾ ﺮ ﺗﻘﺴ یﻨﺪﺑ ﻢﯿ : اﻧﺪ ﺷﺪه -ﯾ ﺨﭽﺎﻟ ﯽ ) ﺷﺎﻣﻞ اﻗﻠ ﯿ ﻢ ﮐﻮﻫﺴﺘﺎﻧ ﯿﺑﺴ ﯽ ﺎر ﺳﺮد ( - ﺟﻨﺐ ﯾ ﺨﭽﺎﻟ ﯽ ) ﺷﺎﻣﻞ اﻗﻠ ﯿ ﻢ ﮐﻮﻫﺴﺘﺎﻧ ﯽ ﺳﺮد و ﺑﺨﺶ ﻫﺎﯾﯽ از ﻣﻨﺎﻃﻖ ﻧ ﯿ ﯽﺎﺑﺎﻧﯿﻤﻪ ﺑ ﺳﺮد و ﻣﺪﯾﺘﺮاﻧﻪ ( ای - ﻣﻌﺘﺪل ) ﺷﺎﻣﻞ اﻗﻠ ﯿ ﻢ ﻣﻌﺘﺪل ﻣﺪﯾﺘﺮاﻧﻪ ای ، ﻣﻌﺘﺪل ﻣﺮﻃﻮب و ﻣﻌﺘﺪل ﺧ ﯿﻠﯽ ﻣﺮﻃﻮب ﺧﺰر ی( -ﻧﯿ ﻤﻪ ﺧﺸﮏ ) ﺷﺎﻣﻞ اﻗﻠ ﯿﻢ ﻧﯿ ﯽﺎﺑﺎﻧﯿﻤﻪ ﺑ ﺧﺸﮏ ( - ﮔﺮم و ﺧﺸﮏ ) ﺷﺎﻣﻞ اﻗﻠ ﯽﺎﺑﺎﻧﯿﻢ ﺑﯿ ﺧﺸﮏ و ﺧﺸﮏ ﺳﺎﺣﻠ ( ﯽ - ﻓﺮا ﺧﺸﮏ ﯾ ﺎ ﭘﺴﺖ و داغ ) ﺷﺎﻣﻞ اﻗﻠ ﯿ ﻢ ﮔﺮم و ﺧﺸﮏ ﺳﺎﺣﻠ ﯽﺎﺑﺎﻧﯿ و ﺑ ﯽ ﮔﺮم و ﺧﺸﮏ ( ﺑﻪﮐﻪ ﺻﻮرت ﻧﺎﻫﻤﮕﻦ در ﻧﻪ ﭘﺮواﻧﺲ ﺟﻐﺮاﻓﯿﺎﯾﯽ ﻫﺎی ﭘﻬﻨﻪ ) ﻣﺘﺠﺎﻧﺲ ( ﺑﻪ ﺷﺮح ﺟﺪول )6 - 1( و ﻧﻘﺸﻪ )6 - 1( ﮔﺴﺘﺮش ﯾﺎﻓﺘﻪ اﻧـﺪ ﺎر ﯿـ ﻣﻌ . اﺳﺎﺳ ﯽ ﺟﻬﺖ ﺗﻌ ﯿﯿ ﻦ ﻣﺮز ﻫﺎی ﭘﻬﻨﻪ ﯽﻤﯿ اﻗﻠ ﻧﺴﺒﺖ ﻣ ﯿﺎﻧﮕﯿ ﻦ ﺑﺎرﻧﺪﮔ ﯽ ﺳﺎﻻﻧﻪ ﺑﻪ ﻣ ﯿﺎﻧﮕﯿ ﻦ ﺳﺎﻻﻧﻪ ﺗﺒﺨ ﯿ ﺮ و ﺗﻌﺮق ﺑﺎﻟﻘﻮه ﻣـﯽ ﺑﺎﺷـﺪ ﮐـﻪ دا ﻣﻨـﻪ ﯿﯿﺗﻐ ﺮات آن ﺑﺮا ﻧﻮاﺣ ی ﯽ ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺑﻪ ﺗﺮﺗ ﯿ ﯾﺐ ز ﺮ در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﻮد ﻣﯽ . ﺟﺪول 6 - 1 - ﻣﺸﺨﺼﺎت ﭘﻬﻨﻪ ﻫﺎی ﯽﻤﯿ اﻗﻠ ﻣﺨﺘﻠﻒ ﭘﻬﻨﻪ ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻧﻮاﺣﯽ ﻓﺮاﺧﺸﮏP/PET<0.03 ﺑﺎ دوره ﻫﺎی ﺧﺸﮏ ﻃﻮﻻﻧﯽ، 100 % ﺗﻐﯿﯿﺮات اﻗﻠﯿﻤﯽ در دو ﺳﺎل ﻣﺘﻮاﻟﯽ و ﺑﺎ ﭘﻮﺷﺶ ﮔﯿﺎﻫﯽ ﺑﺴﯿﺎر ﭘﺮاﮐﻨﺪه ﻧﻮاﺣﯽ ﺧﺸﮏ0.03<P/PET<0.20 ﺑﺎ ﺑﺎرﻧﺪﮔﯽ ﻟﺤﻈﻪ ای، 50 ﺗﺎ100 % ﺗﻐﯿﯿﺮات اﻗﻠﯿﻤﯽ در دو ﺳﺎل ﻣﺘﻮاﻟﯽ و ﺑﺎ ﭘﻮﺷﺶ ﮔﯿﺎﻫﯽ ﭘﺮاﮐﻨﺪه ﻧﻮاﺣﯽ ﻧﯿﻤﻪ ﺧﺸﮏ0.20<P/PET<0.50 ﺑﺎ ﺑﺎرش ﻫﺎی ﻣﻮﺳﻤﯽ، 25 ﺗﺎ50 % ﺗﻐﯿﯿﺮات اﻗﻠﯿﻤﯽ در دو ﺳﺎل ﻣﺘﻮاﻟﯽ و ﺑﺎ ﭘﻮﺷﺶ ﻋﻠﻔﯽ داﺋﻤﯽ ﺗﻨﮏ ﻧﻮاﺣﯽ ﻣﻌﺘﺪلP/PET>0.50 ﺑﺎ در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻦ ارﺗﻔﺎع ) ﺑﺎﻻی 1000 (ﻣﺘﺮ ، رﻃﻮﺑﺖ ﻧﺴﺒﯽ، ﺗﻨﺎوب و ﺗﻮزﯾﻊ ﺑﺎرش ﻧﻮاﺣﯽ ﺳﺮد ﯾﺨﭽﺎﻟﯽ و ﺟﻨﺐ ﯾﺨﭽﺎﻟﯽP/PET>0.50 ﺑﺎ در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻦ ارﺗﻔﺎع ) ﺑﯿﺶ از 2000 (ﻣﺘﺮ ، ﻓﺮاواﻧﯽ و ﺗﺪاوم دوره ﻫﺎی ﯾﺨﺒﻨﺪان ﻓﺼﻞ ﺷﺸﻢ - رده ﺑﻨﺪی ﻋﻮاﻣﻞ ﻣﺤﯿﻂ زﯾﺴﺘﯽ ) ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫﺎی ﻣﺪل ) 49 ﺷﮑﻞ 6 - 1 - ﻧﻘﺸﻪ ﻃﺒﻘﻪ ﺑﻨﺪی ﺮانﯾا ﯽﻤﯿ اﻗﻠ 6 - 1 - 2 -در ﺳﻄﺢ اﮐﻮﺳ ﯿ ﺴﺘﻢ ﻫﺪف از ﺑﺮرﺳ ﯽ ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫﺎی در ﯽﻤﯿ اﻗﻠ ﭘﻬﻨﻪ ﺑﻨـﺪی ﺗـﻮان اﮐﻮﻟﻮﻟﮋﯾـﮏ ﺑـﻪ ﻣﻨﻈـﻮر اﺳـﺘﻘﺮار ﻃـﺮح ﻫـﺎی ﺗﻮﺳـﻌﻪ ﻣﻨـﺎﺑﻊ آب ، در ﺳـﻄﺢ اﮐﻮ ﺳﯿﺴﺘﻢ ، ﻫﺎ ﺑﻬﯿﻨﻪ ﺳﺎزی ﺿﻮاﺑﻂ ﮐﻠ ﯽ ﻋﻨﻮان ﺷﺪه در ﺑﻨﺪ6 - 1 - 1 - ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﺷﺮا ﯾ ﻂ واﻗﻌ ﻫﺎ ﭘﻬﻨﻪﺮﯾز ﯽ و ﻧﻮع و وﯾﮋﮔﯽ ﻫﺎی ﭘـﺮوژه و ﺎ ﯾـ 50 راﻫﻨﻤﺎی ﭘﻬﻨﻪ ﺑﻨﺪی ﺗﻮان اﮐﻮﻟﻮژﯾﮏ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر اﺳﺘﻘﺮار ﻃﺮح ﻫﺎی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﭘﺮوژه ﻫﺎی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﻣﯽ ﺑﺎﺷﺪ ﻦ ﯾا . ﺑﻬﯿﻨﻪ ﺳﺎزی ﻋﻤﺪﺗﺎ در راﺳﺘﺎ ی ﺣﻔﻆ اﮐﻮﺳﯿﺴﺘﻢ ﻫﺎی ﯽ آﺑ و ﺧﺸـﮑ ﯽ ، ﺟﻠـﻮﮔ از یﺮﯿ اﻓـﺖ ﮐ ﯿـ ﻔﯿ ﺖ ، آب ﺣﻔﻆ و اﺳﺘﻔﺎده از ﻓﺮﺻﺖ ﻫﺎی ﻣﻨﺎﺳﺐ از ﻧﻈﺮ ﻣﮑﺎن و زﻣﺎﻧ ﯽ ﺮ ﯾ در ز ﯽﯾﻫﺎ ﭘﻬﻨﻪ ﮐـﻪ ﺣـﺎﯾﺰ ﯽﮑـ ﯾﺰﯿﻓﻂ ﯾﺷـﺮا و آب و ﻫـﻮﺍﻳﻲ ﻣﻨﺎﺳـﺐ ﺟﻬﺖ اﺟﺮا ﺑﻪ ) ﻫﺎ ﻃﺮح ی وﯾﮋه ﻫﺎی ﻃﺮح ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﺳﻄﺤ ﯽ از ﺟﻤﻠ ﻪ اﺣـﺪاث ﺳـﺪ، ﺑﻨـﺪ، ﮐﺎﻧـﺎل و ﻏ ( ﺮهﯿـ ﻣـﯽ ﺑﺎﺷـﻨﺪ و ﺷﻨﺎﺳـﺎﯾﯽ و ﭘﯿﺶ ﺑﯿﻨﯽ ﯿﻨﺎﻣﯾد ﯽﺪﮔﯿﭽﯿﭘ یﻤﺎﯿﮏ ﺳ ﺳﺮزﻣ ﯿ ﻦ ﺑﺎ ﮐﺎﻫﺶ ارﺗﻔﺎع ﻋﻠﺖ ﺑﻪ ) ﯾ اﻓﺰا ﺶ ﻓﻌﺎﻟﯿﺖ ﻫﺎ اﻧﺴـﺎﻧ ﯽ ﻣﺘﻨﺎﺳـﺐ ﺑـﺎ ﺑﻬﺒـﻮد ﺷـﺮا ﯾ ( ﯽﻤـ ﯿﻂ اﻗﻠ ﺻﻮرت ﻣﯽ ﭘﺬﯾﺮد ﯾا یﺑﺮا . ﻦ ﻣﻨﻈﻮر ﮐﻠ ﻪ ﯿ ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫﺎی ﻓﻬﺮﺳﺖ ﺷﺪه در ﭘ ﯿ ﻮﺳﺖ ﺷﻤﺎره 2 یﺑﺮا ﭘﺮوژه ﻫﺎی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ آﺑ ﯽ ﮐﻪ در ﻣﺤـﺪوده ﻫﺎی ﭘﻬﻨﻪ ی دارا ﺗﻮان ﺑﻪ ﺷﺮح ﺟﺪول )7 - 1( ﻗﺮار ﻣﯽ ﮔﯿﺮﻧﺪ ﺑﺎﯾﺪ ، در ﻣﺮﺣﻠﻪ اﻣﮑﺎن و ﯽﺳﻨﺠ ﻣﮑﺎن ﯾـﺎﺑﯽ ﻃـﺮح ﻣـﻮرد ﺑﺮرﺳـ ﯿـ دﻗ ﯽ ﻖ ﻗـﺮار ﮔﺮﻓﺘﻪ و ﺗﺎﺛﯿﺮ ات ﻣﺘﻘﺎﺑﻞ ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫﺎی ﯽﻤﯿ اﻗﻠ و آب و ﻫﻮﺍﻳﻲ ﺑﺮ ﭘﺮوژه ﺎ ﯾ ﭘﺮوژه ﻫﺎی ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ و ﻓﻌﺎﻟﯿﺖ یﻫﺎ آﻧﻬﺎ ارز ﯽﺎﺑﯾ ﮔﺮدد . 6 - 2 -ارﺗﻔﺎع ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻧﺎﻫﻤﻮﺍﺭﻱ ﻫﺎ و ﺣﻀﻮر ﺗﻨﻮع ارﺗﻔﺎع، ﺷﺮا ﯾ ﻂ آب و ﻫﻮا ﯾﯽ ﻫﻢ ﺑﻪ ﻟﺤﺎظ ﻓﻌﺎﻟﯿﺖ ﻫﺎ و ﻋﻤﻠﮑﺮدﻫـﺎ ی اﮐﻮﻟﻮژ ﯾـ ﮏ و ﻫـﻢ از ﻧﻈـﺮ ﯾﺷﺮا ﻂ ﻣﺤ ﯿ ﯾﻂ ز ﺴﺖ ﻓ ﯿﺰﯾﮑﯽ ﺑﺎ ارﺗﻔﺎع ﻣﺘﻐ ﯿ ﺮ اﺳﺖ . 6 - 2 - 1 -اﻫﻤ ﯿ ﺖ ارﺗﻔﺎع در ﻃﺮح ﻫﺎی ﺗﻮﺳﻌﻪ و ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری از ﻣﻨﺎﺑﻊ آب از ﯽﮑﯾ ﺗﺮﯾ ﻣﻬﻢ ﻦ ﻋﻮاﻣﻞ در ا رﺗﺒﺎط ﺑﺎ ﮐﻠ ﻪ ﯿ ﮐﺎرﺑﺮی ﻫﺎ ﺧﺼﻮﺻﺎ ﻫﺎی ﻃﺮح ﺗﻮﺳﻌﻪ و ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری از ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﺳـﻄﺤ ﯽ و ﺟـﺎر ی ارﺗﻔـﺎع اﺳﺖ ﯿ اﻫﻤ . ﺖ ارﺗﻔﺎع در ﯾﺷﺮا ﯽﮑﯾﺰﯿﻂ ﻓ ﻓﻼت ا ﯾ ﺮان یﺰﻫﺎﯿ آﺑﺨ ﯽﻌﻨﯾ ﺑﺴﺘﻪ در ﻓﻼت ﻣﺮﺗﻔﻌ ﯽ ﮐـﻪ در ﻧﺎﺣ ﯿـ ﻪ ﺧﺸـﮏ ﻏﯿﺮﻣﻨﻄﻘـﻪ ای 1 ﺎ ﯿ آﺳـ ﻗﺮار دارد در ﺗﻤﺎﻣﯽ اﺑﻌﺎد ﻣﺤﯿﻂ زﯾﺴﺖ ﺑﻪ ﺻﻮرﺗﯽ اﺛﺮﮔﺬار ﻣﺸﻬﻮد اﺳﺖ و ﺗﻤﺎﻣﯽ ﻋﻮاﻣﻞ اﮐﻮﻟﻮژﯾﮏ ﺑﺎ ارﺗﻔﺎع ﺗﻐﯿﯿﺮ ﮐﺮده و دارای ﮔﺮادﯾﺎﻧـﺖ ارﺗﻔﺎﻋﯽ ﻫﺴﺘﻨﺪ . از یﺎرﯿﺑﺴ ﻟﺬا ﻓﺮاﯾﻨﺪ ﻫﺎ و ﺧﺼﻮﺻ ﯿ ﺎت ﻋﻤﻠﮑﺮد ی و ﺳﺎﺧﺘﺎر ﯽﮑﯾﺰﯿﻮﻓﯿﺑ ی ﺑﺎ ارﺗﻔﺎع ﻫﻤﺒﺴﺘﮕ ﯽ دارﻧﺪ و ﺑﻪ ﺗﺒﻊ ﺗﻐ ﯿﯿـ ﺮ ارﺗﻔـﺎع دﺳـﺘﺨﻮش . ﺪﺷﻮﻧ ﻣﯽﺮ ﯿﯿﺗﻐ ارﺗﺒﺎﻃﺎت ای ﮐﺮاﻧﻪ از ﻧﻮع ﻋﻤﻮد ی2 ﻫﻤﺮاه ﺑﺎ اﺑﻌﺎد ﻣﮑﺎﻧ ﯽ و زﻣﺎﻧ ﯽ دﺳﺘﺮﺳ ﯽ ﺑﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ3 از ﻋﻮاﻣﻞ ﻣﻬﻢ ﺗﻌ ﯿﯿ ﻦ ﮐﻨﻨـﺪه ﺷـﺮا ﻂ ﯾ ﯿﻣﺤ ﯾﻂ ز ﺴﺖ ﻓﻼت ا ﯾ ﺮان ﺑﻮده ﺑﻪ ﻫﻤ ﯿ ﻦ ﻋﻠﺖ ﻧﻤﺎد ﺑﺎرز ی در ﺗﻌ ﯿﯿ ﻦ ﺗﻮان و ﺗﻨﺎﺳﺐ ﻣﮑﺎن ﭘ ﺪا ﯿ . اﻧﺪ ﮐﺮده ﯽﺎﺑﯾ ارز یﺑﺮا ﺗﻮان اﮐﻮﻟﻮژﯾﮏ در ارﺗﺒﺎط ﺑﺎ ﻃﺮح ﻫﺎی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﺷﺮا ﯾ ﻂ ﻣﻮﻓﻮﮐﻠ ﯿ ﻤﺎ و ﻣﻮرﻓﻮد از ﮏﯿﻨﺎﻣﯾ ﺮﯿﻣﺘﻐ ﻫـﺎی ﻣﻬﻤـﯽ اﺳـﺖ ﮐﻪ ﺑﺎ ارﺗﻔﺎع ﻫﻤﺒﺴﺘﮕﯽ داﺷﺘﻪ و اﺛﺮ زﯾﺎدی ﺑﺮ ﯿﯿﺗﻐ ﺮات ﻣﮑﺎﻧ ﯽ - و ﯽ زﻣﺎﻧ دﺳﺘﺮﺳ ﯿﮐﻤ ﺑﻪ ﯽ ﺖ و ﮐ ﺖ ﯿﻔﯿ ﺧﺎﺻـﯽ از ﻣﻨـﺎﺑﻊ آب دارد . درﻋـﯿﻦ ﺣﺎل ارﺗﻔﺎع ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺑﺮای ﻫﺎی ﻃﺮح ﺗﻮﺳﻌﻪ و ﺑﻬـﺮه ﺑـﺮداری از ﻣﻨـﺎﺑﻊ آب ﺑـﺎ ﺗﻮﺟـﻪ ﺑـﻪ ﺗﻐ ﯿﯿـ ﺮات ﺷـﺮا ﯾ ﯿـ ﻔﯿ ، ﮐﯽﮑـ ﯾﺰﯿﻂ ﻓ ﺖ آب، اﻣﮑـﺎن ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری از آﺑﺮاﻫﻪ ﻫﺎ در ارﺗﺒﺎط ﺑﺎ اراﺿ ﯽ ﻗﺎﺑﻞ ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری ، ﻣﺤﻞ ﻣﺮاﮐﺰ ﺗﻮﺳﻌﻪ و رﺷﺪ ﺷﻬﺮ ی و روﺳﺘﺎ ﯾﯽ و ﺑـﺎﻻﺧﺮه ﺗﻮز ﯾـ ﻊ ﻣﮑـﺎﻧ و ﯽ ارﺗﻔﺎع ﺣﻀﻮر اﮐﻮﺳﯿﺴﺘﻢ ﺑﻪ ﻫﺎ وﯾﮋه اﮐﻮﺳﯿﺴﺘﻢ ﻫﺎی ﺎر ﯿﺑﺴ ﯽ آﺑ ﯿ اﻫﻤ ﺣﺎﯾﺰ ﺖ اﺳﺖ . ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﺷﺮاﯾﻂ ﻓﯿﺰﯾﮑﯽ، ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﻓﻘﻂ در ارﺗﻔﺎﻋﺎت ﭘﺎﯾﯿﻦ ﺗﺮ ﻗﺎﺑﻞ ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری ﻣﯽ ﺷـﻮﻧﺪ وﻟـﯽ ﻋﻤﻮﻣـﺎ در ارﺗﻔﺎﻋـﺎت ﭘـﺎﯾﯿﻦ، آب از ﮐﯿﻔﯿﺖ ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺑﺮﺧﻮردار ﻧﺒﻮده و اﻣﮑﺎن اﺳﺘﻔﺎده از آن ﺑﺮای اراﺿﯽ ﻣﺴﺘﻌﺪ ﺑﺎﻻدﺳﺖ ﻧﯿﺰ ﮐﺎﻫﺶ ﻣـﯽ ﯾﺎﺑـﺪ . ﺑـﺎ ﮐـﺎﻫﺶ ارﺗﻔـﺎع ﮐﻤﯿـﺖ آب رودﺧﺎﻧﻪ اﻓﺰاﯾﺶ ﻣﯽ ﯾﺎﺑ ﺪ وﻟﯽ ﮐﯿﻔﯿﺖ آن ﺑﺎ اﻓﺰاﯾﺶ ﺑﺎر رﺳﻮﺑﺎت، ﻣﻮاد ﻣﻌﻠﻖ و اﻣﻼح ﻣﺤﻠﻮل ﮐﺎﻫﺶ ﯾﺎﻓﺘﻪ و ﻓﻌﺎﻟﯿﺖ یﻫـﺎ زﯾﺴـﺘﯽ ﺗﻮﺳـﻌﻪ 1- Non Regional Arid Zone 2- Vertical connectivity 3- Time – space dimension ﻓﺼﻞ ﺷﺸﻢ - رده ﺑﻨﺪی ﻋﻮاﻣﻞ ﻣﺤﯿﻂ زﯾﺴﺘﯽ ) ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫﺎی ﻣﺪل ) 51 ﯾﺎﻓﺘﻪ ﺗﺮ ﻣﻨﺠﺮ ﺑﻪ ﮐﺎﻫﺶ اﮐﺴﯿﮋن و ﺣﻀﻮر اﻧﻮاع ﻣﻮاد و ﮔﻮﻧﻪ ﻫﺎی ﺑﺎﻟﻘﻮه ﻣﻀﺮ ﺑﺮای ﻣﺼﺮف اﻧﺴﺎن ﻣﯽ ﮔﺮدد ﻫﻢ . ﭼﻨﯿﻦ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑـﻪ اﻓـﺰاﯾﺶ ﮐﺎرﺑﺮی ﻫﺎ ﺑﺎ ﮐﺎﻫﺶ ارﺗﻔﺎع، وﺟﻮد ﺷﮑﻞ زﻣﯿﻦ ، ﺧﺎک و اﻗﻠﯿﻢ ﻣﺴﺎﻋﺪﺗﺮ، ﺣﻀﻮر ﺳﺪﻫﺎ و ﻫﺎ ﻃﺮح ی ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری از ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﻧﺒﺎﯾﺪ ﭘـﺎﯾﯿﻦ ﺗـﺮ از ﺟﺎ ﯾ ﯽ ﺑﺎﺷﺪ ﮐﻪ ﺑﺘﻮان از آن در ﺗﻐﺬﯾﻪ ﮐﺎرﺑﺮی ﻫﺎ ی ﻣﺰﺑﻮر اﺳﺘﻔﺎده ﮐﺮد . ﯾﺑﻪ ا ﻦ ﺗﺮﺗ ﯿ ﺐ ﻋﻼوه ﺑﺮ اﻫﻤ ﯿ ﺖ ارﺗﻔﺎع درﺗﻌ ﯿﯿ ﻦ ﺷﺮا ﯾ ﯾ ، اﯽﮑﯾﺰﯿﻮﻓﯿﻂ ﺑ ﻦ ﻋﺎﻣﻞ از ﻧﻈﺮ وری ﺑﻬﺮه ﺑﺎﻟﻘﻮه و ﻫﻤﯿﻦ ﻃﻮر ﻋـﻮارض ﺑـﺎﻟﻘﻮه آن در ارﺗﺒﺎط ﺑﺎ ﮐﺎرﺑﺮ اراﺿ ی ﯽ ، ﻣﺮاﮐﺰ ﺗﺠﻤﻊ و ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺎﻓﺘﮕﯾ ﯽ ﻧﯿ ﺰ اﻫﻤ ﯿﺖ دارد . ﻋﻼوه ﺑﺮ ﻧﻘﺶ ارﺗﻔﺎع و ﻫﻤﺒﺴﺘﮕﯽ آن ﺑﺎ ﺷﺮاﯾﻂ اﻗﻠﯿﻢ ﺧﺮد ) ﻣﻮرﻓﻮﮐﻠ ﯾﺷﺎ ( ﻤﺎﯿ ﺪ ﺑﻬﺘﺮ ﯾ ﻦ ﻋﺎﻣﻞ ﭘﻬﻨﻪ ﺑﻨـﺪی ﺗـﻮان اراﺿـﯽ در ارﺗﺒـﺎط ﺑـﺎ اﺳﺘﻘﺮار ﻫﺎی ﻃﺮح ﺗﻮﺳﻌﻪ آب ﻣﺤﺴﻮب ﺷﻮد . ﭘﺪوژﻧﺰ1 ﯾﺎ ﺧﺎک ﯽ زاﯾ ﻓﺮاﯾﻨﺪ ﯾﺪاﯿﭘ ﺶ ﺟﻠﮕﻪ ﯾ ﺎ دﺷـﺖ، ﻓﺮﺳـﺎ ﯾ ﺶ و ﮐﻠ ﻪ ﯿـ ﻓﺮاﯾﻨـﺪ یﻫﺎ ﻣﺴـﺘﻤﺮ ﻓﯿﺰﯾﮑﯽ ، اﻗﻠ و ﯽﺴﺘﯾﻢ زﯿ ﻓﺮاﯾﻨﺪ یﻫﺎ ﻣﺴﺘﻤﺮ ﺑ ﯿ ﯾﻮﻟﻮژ ﮏ و ﺑﺎﻻﺧﺮه ﻓﺮاﯾﻨﺪ یﻫﺎ ﻏﯿﺮﻣﺴﺘﻤﺮ ﭼﻮن ﺳﻮاﻧﺢ و ﺟﺎﺑﻪ ﺟﺎﯾﯽ اراﺿـ و ﻏ ﯽ ﯿـ ﺮه ﻫﻤﮕـ ﯽ در ارﺗﻔﺎع، ﻣﺘﻨﺎﺳﺐ ﺑﺎ ﻧﻮع ﻣﻮرﻓﻮﮐﻠ ﯿ ﻤﺎ و اﺛﺮ آن ﺑﺮ ﻣﻮرﻓﻮد ﯿﻨﺎﻣﯾ ﮏ ﺳﻄﺤ ﯿ زﻣ ﯽ ﻦ ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻌﺮ ﯾ ﻒ و ﺑﻨﺪی ﻃﺒﻘﻪ ﯽﻧﺴﺒ ﺑﻮده و ﺑﻪ ﺻﻮرت ﺳﻠﺴـﻠﻪ ﻣﺮاﺗﺒ ﯽ در راﺑﻄﻪ ﺑﺎ ﻃﺮح ﻣﺰﺑﻮر از ﻃﺮ ﯾ ﻖ ﻃﺒﻘﺎت ارﺗﻔﺎﻋ ﯽ ﻗﺎﺑﻞ ارز ﻣﯽ ﯽﺎﺑﯾ ﺑﺎﺷﻨﺪ . 6 - 2 - 2 -ﯿﯿﺗﻐ ﺮ در ارﺗﻔﺎع و وﯾﮋﮔﯽ ﻫﺎی ﻣﻮرﻓﻮﮐﻠ ﯿ ﻤﺎ و ﻣﻮرﻓﻮد ﯿﻨﺎﻣﯾ ﮏ ﺷﻮاﻫﺪ ]2[ ﻦ ﯿﻣﺒ آن اﺳﺖ ﮐﻪ ﺷﺮا ﯾ ﯿﻂ اﻗﻠ ﻢ و ﻓﺮاﯾﻨﺪ یﻫﺎ ﺷﮑﻞ زاﯾـﯽ ﻣﺘﻨﺎﺳـﺐ آن ﻃـ ﯽ دوره ﭘﻠﺌ ﯿ ﻮﺳﺘﻮﺳـﻦ و دوره ﻣﻌﺎﺻـﺮ ﻫﻮﻟﻮﺳـﻦ ﯾﺗﻘﺮ ﺒﺎ ﻣﺸﺎﺑﻪ ﺑﻮده اﺳﺖ . ﺑﻮﺑﮏ2 ﺑﺎ اﻧﻄﺒﺎق اﻧﻮاع ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻋﻤﺪه ﻧﺎﻫﻤﻮاری ﻫﺎی اﯾ ﺮان ﺑﺮاﺳـﺎس ﻣﻨـﺎﻃﻖ اﺻـﻠ ﯽ آب و ﻫـﻮا ﯾﯽ ﺑـﻪ اﻧـﻮاع ﺗ ﯿـ ﭗ و ﻣﺤـﺪوده ﻫـﺎی ﻣﻮرﻓﻮد ﯿﻨﺎﻣﯾ ﮏ ﻣﺸﺨﺺ و ﻣﺘﻤﺎ ﺪﯿ رﺳ یﺰﯾ ه اﺳﺖ . ﺗﻔﮑﯿﮏ ﺑﻮﺑﮏ ﺑﺮای اﯾـ ﻦ ﻣﻨـﺎﻃﻖ و ﺑـﺮای ﺗﺤﻠﯿـﻞ ﺷـﺮاﯾﻂ ﯽﻃـ دوره ﭘﻠﺌ ﯿ ﻮﺳﺘﻮﺳـﻦ و ﻫﻮﻟﻮﺳﻦ ﻫﺮ دو ﻗﺎﺑﻞ ﻗﺒﻮل ﮐﺎرﺷﻨﺎﺳﺎن ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻪ اﺳﺖ ﯽﻮﺿﯿﻋ)1374 .( ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻋﺎﻣﻞ ﻣﻨﻄﻘﻪ ای ارﺗﻔﺎع، ﺷﮑﻞ و ﺟﻬﺖ ﻧﺎﻫﻤﻮاری و ﺗﻐ ﻫﺎ ﺮﯿﯿ ات ﻣﻨﻄﻘﻪ ای درﺟﻪ ﺣﺮارت و رﻃﻮﺑﺖ ، ﻣﻨـﺎﻃﻖ ﻣﻮرﻓﻮﮐﻠ ﯿـ ﻤﺎﺗﯿ ﮏ اﯾ ﺮان اﺳﺎﺳﺎ دارا ی ﯾ ﮏ ﻧﻈﻢ ﻣﻨﻄﻘ ﯽ ﻣﺸﺨﺺ از ﺷﻤﺎل ﻏﺮب ﺑﻪ ﺟﻨﻮب ﺷﺮق ﻓﻼت ا ﯾ ﺮان اﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﺎ ﻧﻮﻋ ﯽ ﻃﺒﻘﻪ ﺑﻨـﺪی و ﯽﻔـ ﯿﮐ ﺳﻠﺴـﻠﻪ ﻣﺮاﺗﺒ ﯽ، ﺗﻐﯿﯿﺮات آن ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻌﺮ ﯾ ﻒ اﺳﺖ ]2[. ﺟﺪول6 - 2 ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻣﻬﻢ ﺗﺮﯾﻦ ﭘﻬﻨﻪ ﻫﺎی ﻣﻮرﻓﻮﮐﻠﯿﻤﺎﺗﯿﮏ اﯾﺮان را اراﺋﻪ ﻣﯽ . دﻫﺪ اﻣﺎ آﻧﭽﻪ اﻫﻤﯿﺖ ﺑﯿﺶ ﺗﺮی دارد ﺗﻐﯿﯿﺮات اﻗﻠﯿﻤﯽ و ﺑﻪ دﻧﺒﺎل آن ﻓﺮاﯾﻨﺪ ﻫﺎ و ﺗﻮان اﮐﻮﻟﻮژﯾﮑﯽ و ﮐﺎرﺑﺮی اراﺿﯽ ﺑـﺎ ارﺗﻔـﺎع اﺳـﺖ ﮐـﻪ در اﯾﻦ ﺑﺴﺘﺮ ﻣﻨﻄﻘﻪ ای ﺣﻀﻮر دارد . ﺗﺼﻮﯾﺮی از اﯾﻦ ﻃﺒﻘﺎت ﯾﺎ ﮐﻤﺮﺑﻨﺪﻫﺎی ﻣﻮرﻓﻮﮐﻠﯿﻤﺎﺗﯿﮏ و اﮐﻮﻟﻮژﯾﮏ ﺑـﺎ ارﺗﺒﺎﻃـﺎت ﻧﺰدﯾـﮏ ﻋﻤـﻮدی ﺑـﻪ ﺷﺮح زﯾﺮ اﺳﺖ . 6 - 2 - 2 - 1 - ﻗﻠﻤﺮو ﯾ ﺎ ﻣﻨﺎﻃﻖ دارا ی ﻣﻮرﻓﻮد ﯿﻨﺎﻣﯾ ﯾﮏ ﺨﭽﺎﻟ ﯽ ) ﻓﺮاﯾﻨﺪ اﺻﻠ ﯽ ﺷﮑﻞ زاﯾﯽ ﻮاﺳﯿﻧ ﻮنﯿ3( ﻫ ﺑﺮف ﻣﺮز ﺎی داﯾﻤﯽ ﻣﯽ ﺗﻮاﻧﺪ ﻣﺒﻨﺎ ﯿﯿﺗﻌ یﺑﺮا ﯾﯽ ﻦ ارﺗﻔﺎﻋﺎت دارا رﻣﻮ ی ﻓﻮﮐﻠ ﯾ یﻤﺎﯿ ﺨﭽﺎﻟ ﯽ ﺑﺎﺷﺪ ﯽوﻟ . ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﭘ ﯽﺪﮔﯿـ ﭽﯿ ارﺗﺒﺎﻃـﺎت ﻋﻮاﻣﻞ ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺣﺪود دﻗﯿﻖ ﻃﺒﻘﻪ ﺑﻨﺪی ﻫﺎی ﺣﺎﺻﻠﻪ ﯾ ﮑﺴﺎن و ﻣﻮرد ﺗﻮاﻓﻖ ﻫﻤﮕ ﺴﺖﯿﻧ ﯽ . یﺑـﺮا ﻣﺜـﺎل ﺑـﺮف ﻣـﺮز و ارﺗﻔﺎﻋـﺎت ﺑـﺎﻻ آن ی 1- Pedogenesis 2- Bobek 1963 3- Nivantion 52 راﻫﻨﻤﺎی ﭘﻬﻨﻪ ﺑﻨﺪی ﺗﻮان اﮐﻮﻟﻮژﯾﮏ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر اﺳﺘﻘﺮار ﻃﺮح ﻫﺎی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻗﻠﻤﺮو ﯾ ﺨﭽﺎﻟ ﯽ ﺗﻮﺳﻂ ﺑﻮﺑﮏ و درش در اﻟﺒﺮز ﺑﻪ ﺗﺮﺗ ﯿ ﺐ ﺑﺮاﺑﺮ 3400 و3600 ]ﻣﺘﺮ2[ و ﺑﺮا ﻧﻮاﺣ ی ﯽ ﻣﺮﮐﺰ ﯾـ ا ی ﺮان ارﺗﻔـﺎع ﺑـﺮف ﻣﺮزﻫﺎ ﺗﻮﺳﻂ ﻣﺘﺨﺼﺼﺎن ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺧﺎرﺟ ﯽﺮاﻧﯾ و ا ﯽ ﺑﻪ ﺗﺮﺗ ﺐ ﯿ3200 ﺗﺎ4000 ﻣﺘﺮ ذﮐﺮ ﮔﺮد ﯾ ﺪه اﺳﺖ ]7 .[ از ﻃﺮﻓ ﯽ ﻫﺎی ﺷﮑﻞ اراﺿ ﯽ1 ﮐﻪ ﯿﻣﺒ ﻦ ﺑﺮوز ﻓﺮﺳﺎ ﯾ ﯾﺶ ﺨﭽﺎﻟ ﯽ ﻫﺴﺘﻨﺪ، ﻣﻌﻤﻮﻻ در ﻧﻮاﺣ ﯽ300 ﺗﺎ400 ﻣﺘﺮ ﺑﺎﻻ ﺗﺮ از ﺑـﺮف ﻣـﺮز دا ﯽﻤـ ﯾ ﻃﯽ دوره ﯾ ﺨﭽﺎﻟ ﯽ دﯾ ﺪه ﺷﺪه اﺳﺖ . ﻣﺜﻼ ﺳﯿﺮک ﻫﺎ 2 ﮐﻪ از ﻟﻨـﺪ ﻓﺮم ﻫـﺎی ﯾ ﺨﭽـﺎﻟ ﯽ ﻣﺸـﺨﺺ اﺳـﺖ در ﻏـﺮب ﮐﺸـﻮر و در ﻋـﺮض ﻫـﺎی ﺟﻐﺮاﻓ یﺑﺎﻻ ﯾﯽﺎﯿ35 درﺟﻪ ﺷﻤﺎﻟ از ﯽ2800 ﻣﺘﺮ ﺑﻪ ﺑﺎﻻ ﺪه ﯾد ﺷﻮد ﻣﯽ درﺣﺎﻟ ﯽ ﮐﻪ درا ﯾ ﺮان ﻣﺮﮐﺰ ی ﻓﻘﻂ یﺑﺎﻻ3600 ﯾﻣﺘﺮ ﺎﻓﺖ ﻣﯽ ﮔﺮدد . در ﻫﺮ ﺣﺎل ارﺗﻔﺎع ﻗﻠﻤﺮو ﻣﻮرﻓﻮﮐﻠ ﯾﺨ یﻤﺎﯿ ﯽﭽﺎﻟ و ارﺗﻔﺎﻋﺎت ﮐﻤﺮﺑﻨﺪﻫﺎ ﯽ آﻟﭙ ی ورا ی و ﮐﻮﻫﺴﺮ ی ﯾ در ا ﺮان اﻣﺮوز ﺗﻨﻬﺎ در ﺑﺮﺧ ﯽ ﻧـﻮاﺣ ﯽ ) اﻟﺒﺮز ﻣﺮﮐﺰ ی، ﻗﻠﻞ ﻣﺮﺗﻔﻊ ﺷﻤﺎل ﻏﺮب و ﺗﺎﺣﺪ ی ارﺗﻔﺎﻋﺎت ﺑﺎﻻ ی 4000 ﻣﺘﺮ ﻣﺮﮐﺰ ﺎﻓﺖﯾ ( ی ﺷﻮد ﻣﯽ . ﯾﺑﺎ ا ﻦ وﺟﻮد ارﺗﻔﺎﻋﺎت ﺑـﺎﻻ ی 3800 ﻣﺘﺮ را ﺗﻮان ﻣﯽ ﻣﺤﺪوده دارا ﻂﯾﺷﺮا ی ﻣﻮرﻓﻮد ﯿﻨﺎﻣﯾ ﯾ – ﯽﺮ آﺑﯿﮏ ﻏ ﺨﭽﺎﻟ ﯽ و ﻓﺎﻗـﺪ ﻣﻨـﺎﺑﻊ آب ﻗﺎﺑـﻞ ﺑﻬـﺮه ﺑـﺮداری د آن اﺳـﺖ . ﺟـﺎﯾﯽ ﮐـﻪ ﯾﺦ زدﮔﯽ یﻫﺎ ﺑﺮﻑ و ﻣﺴﺘﻤﺮ ﻋﺎﻣﻞ ﺷﮑﻞ زاﯾﯽ و ﺑﺮوز ﻓﺮﺳﺎﯾﺶ ﻏﺎﻟﺐ اﺳﺖ . 6 - 2 - 2 - 2 - ارﺗﻔﺎﻋﺎت ﺟﻨﺐ ﯾ ﺨﭽﺎﻟ ﺑﺎ د ) ﯽ ﯿﻨﺎﻣﯾ ﺰم ﺷﮑﻞ زاﯾﯽ ﯿ ژﻟ ﻔﺮاﮐﺴ ﯿ ﻮن و ﺳﻮﻟ ﯿ ﻔﻠﻮﮐﺴ ﻮنﯿ3( ﯾ ﮏ ﻧﻮار زﯾﺮﯾﻦ ﯿ در ﭘ ﺮاﻣﻮن ﻗﻠﻤﺮو ﻣﻨﺎﻃﻖ ﯾ ﺨﭽﺎﻟ ﯽ ﺑﺎ ﻣﻮرﻓﻮﮐﻠ ﯾز) ﯽ آﻟﭙ یﻤﺎﯿ ﺮ ارﺗﻔﺎع ﺑـﺮف ﻣـﺮز دا از ( ﯽﻤـ ﯾ دوره ﭘﻠﺌ ﯿ ﻮﺳﺘﻮﺳـﻦ وﺟـﻮد دارد ﮐﻪ ﺗﺎ ارﺗﻔﺎع ﮐﻪ یﺗﺮ ﮐﻢ ﻓﺮاﯾﻨﺪ یﻫﺎ ﺯﺍﻳﻲ ﺷﻜﻞ از ﻧﻮع آﺑ ﯽ اﺳﺖ و ﺟﺮﯾﺎن ﻫﺎی ﯽ آﺑ ﺣﻀﻮر ﻏﺎﻟﺐ ﻣﯽﺪا ﯿﭘ ﮐﻨﻨﺪ ، اداﻣﻪ ﯾﺎﺑﺪ ﻣﯽ . ﻇﺎﻫﺮا ﺑـﺎ ﯿﯿﺗﻐ ﺮ اﻗﻠ ﯿ ﻢ ﺑﻌﺪ از دوره ﯾ ﺨﭽﺎﻟ ﯽ ﻣﺮزﻫﺎ ی اﯾ ﻦ ﭘﻬﻨﻪ ﺑﺎﻻﺗﺮ رﻓﺘ ﻪ و ﻣﺮز ﭘﺎ ﯽﻨﯾﯿ آن در ﻧ ﯿ ﻤﻪ ﺷﻤﺎﻟ ﯽ اﯾ ﺮان از 1800 ﻣﺘﺮ و درا ﯾـ ﺮان ﻣﺮﮐـﺰ از ی 1900 ﻣﺘﺮ ﺑﺎﻻ رﻓﺘ ﺗﺮ ﻪ اﺳﺖ . ﺗﺸﮑ ﻞ ﯿ دﺷﺖ ﻫﺎی ﺗﺮاﮐﻤ ﯽ و ﺣﻀﻮر رﺳﻮﺑﺎت ﺗﺨﺮ ﯾﺒﯽ ) ﻧﻪ ﻓﺮﺳﺎ ﯾ دﺷﺖ در ( ﯽﺶ آﺑ ﻫﺎی داﺧﻠـ ﯽ ﻓـﻼت ا ﯾـ ﺮان ﺷـﺪ ﯾﺪا ﺗﺤـﺖ ﺗـﺎﺛﯿﺮ و ﻣﺮﻫﻮن ﻓﻌﺎﻟ ﯿ ﺖ ﺳﻮﻟ ﯿ ﻔﻠﻮﮐﺴ ﯿ ﻮن ارﺗﻔﺎﻋﺎت ﺑﺎﻻﺗﺮ ﺑﻮده و از آن ﯾﺗﻐﺬ ﻪ ﮐﺮده اﺳﺖ ﯾا . ﻦ رﺳـﻮﺑﺎت در دره ﻫـﺎی ﯾﻗـﺪ ﻢ ﮐـﻪ ﺳـﭙﺲ ﺑـﺎ ﺟﺮ ﯾـ ﺎن ﻓﺮﺳﺎ ﯾ ﻪﺟﺎﺑ ﯽﺶ آﺑ ﺟﺎ ﺷﺪﻧﺪ، از ﺷﻮاﻫﺪ ﺑﺎزﻣﺎﻧﺪه ژﺋﻮﻣﻮرﻓ ﯿ ﮏ و ﻣ ﯿ ﺮاث اﻗﻠ ﯿ ﻢ ﭘﻠﺌ ﯿ ﻮﺳﺘﻮﺳﻦ ﻣﺒ ﻦ ﯾﻦ اﯿ ﻓﺮاﯾﻨﺪ ﺑﻪ ﺣﺴﺎب ﻣﯽ . آﯾﺪ در ﻫﺮ ﺣﺎل ﻗﻠﻤﺮو ﺳﻮﻟ ﯿ ﻔﻠﻮﮐﺴ ﯿ ﻮن در ا ﯾ ﺮان ﻣﺮﮐﺰ ی و زاﮔﺮس ﻋﺮض ﺗﺮ ﮐﻢ ی ﯾﺎﻓﺘﻪ اﺳﺖ . در ﺟﻨﻮب ا ﺮانﯾ ﻣﺮز ﺗﺤﺘﺎﻧ ﺎ ﯾ ﯽ ﮐﻢ ارﺗﻔـﺎع و ﮔﺮﻣﺴ ﯿ ﺮ آن ﺑﻪ ارﺗﻔﺎﻋﺎت ﺑﺎﻻﺗﺮ ﮐﺸ ﯿ ﺪه ﺷﺪ ﺑﻪ ﺻﻮرﺗﯽ ﮐﻪ در ﺣﺎل ﺣﺎﺿﺮ ﺑﺎﻻ ی 2000 ﻣﺘﺮ اﺳﺖ . 6 - 2 - 2 - 3 -ﻗﻠﻤﺮو ﻣﻮرﻓﻮ ﮐﻠ ﯿﻤﺎﺗﯿ ﮏ ﺳﺮد و ﻣﻌﺘﺪل ) ﺑﺎ ﻣﻮرﻓﻮد ﯿﻨﺎﻣﯾ ﮏ ﻏﺎﻟﺐ ﻓﻠﻮو ﺎلﯾ4( ﻃﯽ دوره ﭘﻠﺌﯿﻮﺳﺘﻮﺳﻦ، زﯾﺮ ﻗﻠﻤﺮو ﺳﻮﻟﯿﻔﻠﻮﮐﺴﯿﻮن ﺗﺤﺖ ﺗﺎﺛﯿﺮ ﺟﺮﯾﺎن ﻫﺎی آﺑﯽ و ﻓﺮاﯾﻨﺪ ﻫﺎی ﻓﺮﺳ ﺎﯾﺸﯽ ﺑﺴﯿﺎر ﻗﺪرﺗﻤﻨﺪی در ارﺗﻔﺎﻋـﺎت ﺷـﻤﺎل، ﻏﺮب و ﻣﺮﮐﺰ اﯾﺮان ﺑﻮده اﺳﺖ . اﺷﮑﺎل ﮐﺎوﺷﯽ دره ﻫﺎی ﻋﻤﯿﻖ و ﻧﺎﻫﻤﻮاری ﻫﺎی ﻣﻌﮑﻮس، ﻣﺨﺮﻭﻁ ﺍﻓﻜﻨﻪ ﻫﺎ ی ﺑﺰرگ، ﭘﺎﺩﮔﺎﻧـﻪ ﻫـﺎ ی آﺑﺮﻓﺘـﯽ ﺑـﺰرگ و دﯾﮕﺮ اﺷﮑﺎل ﺗﺮاﮐﻤﯽ ﺣﺎﮐﯽ از ﺣﺠﻢ زﯾﺎد ﺟﺮﯾﺎن آب ﺑﻮده اﺳﺖ . اﻣﺮوزه ﺣﺘﯽ در ﺷﺮاﯾﻂ ﺳﯿﻞ و ﻃﻐﯿﺎن ﻫ ﺎ ﻧﯿﺰ ﺑﻪ ﻧﺪرت آب ﻫﺎی اﯾـﻦ ﺟﺮﯾـﺎن ﻫـﺎ ﺣﺘﯽ ﺑﻪ ﺣﻮ ﺿ ﻪ اﻧﺘﻬﺎﯾﯽ ﺧﻮد ﻣﯽ رﺳﺪ ) ﻧﻤﻮﻧﻪ آن در ﻃﺒﺲ ﻣﺸﺎﻫﺪه ﻣﯽ ( ﺷﻮد و ﺑﺎ وﺟﻮد اﺳﺘﻤﺮار از ﺷﺪت ﺑﯿﺶ ﺗﺮی ﺑﺮﺧﻮردار ﻣﯽ . ﺷﻮد در آن زﻣﺎن در ﻫﺎی داﻣﻨﻪ ﯽﺷﻤﺎﻟ اﻟﺒﺮز ﻣﺮز ﭘﺎ ﯾﯿ ﻦ ﺳﻮﻟ ﯿ ﻔﻠﻮﮐﺴ ﯿ ﻮن در 2200 ﻣﺘﺮ و ﺑﺎﻻﺗﺮ از ﺳﺎ ﯾ ﺮ ﻧﻮاﺣ ﯽ ﺑﻮده اﺳﺖ و ﻓﺮﺳـﺎ ﯾ ﺶ آﺑـ از ﯽ ﺳﻄﻮح ﺑﺎﻻ ﺗﺎ در ﯾ ﺎ وﺟﻮد داﺷﺘﻪ، ﻟﺬا ﻗﺴﻤﺖ اﻋﻈﻢ ا ﻦ ﯾ داﻣﻨﻪ ﺗﺤ ﻫﺎ ﺖ ﺗﺎﺛﯿﺮ ﻣﻮرﻓﻮد ﯿﻨﺎﻣﯾ ﮏ ﻓﻠﻮو ﯾـ ﺎل ﺑـﻮده و دره ﻫـﺎی ﻧﺎﺷـ ﯽ از ﻓﺮﺳـﺎ ﯾ ﺶ 1- Land Form 2- Cirques 3- Solifloction 4- Fluvial ﻓﺼﻞ ﺷﺸﻢ - رده ﺑﻨﺪی ﻋﻮاﻣﻞ ﻣﺤﯿﻂ زﯾﺴﺘﯽ ) ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫﺎی ﻣﺪل ) 53 یﺟﺎر یﻫﺎ آب در آن ﭼﺸﻤﮕ ﯿ ﺮ اﺳﺖ ]7[. ﻣﺮز ﺟﻨﺐ ﯾ ﺨﭽﺎﻟ ﯽ و ﻓﻠﻮو ﯾ ﺎل در ﺷﻤﺎل ﻏﺮب 2100 ]ﻣﺘﺮ2 [و در ا ﯾـ ﺮان ﻣﺮﮐـﺰ ی 2500 ﻣﺘـﺮ ﯽﻮﺿﯿﻋ)1374 ( ﺗﻌﺮﯾﻒ ﺷﺪه . اﻧﺪ 6 - 2 - 2 - 4 -رﻣﻮ ﻓﻮﮐﻠ ﯿﻤﺎﺗﯿ ﯿﮏ ﻧ ﻤﻪ ﺧﺸﮏ ) ﺑﺎ ﻣﻮرﻓﻮد ﯿﻨﺎﻣﯾ ﮏ ﻏﺎﻟﺐ ﭘﺪ ﯾ ﻤﺎﻧﺘﺎﺳ ﻮنﯿ1( ﻧﻮاﺣ و ﭘﺪ ﯽﮑﻮﻫﯾﭘﺎ ﯽ ﯾ ﻤﺎن ﯾ ﺎ ﮔﻼﺳ ﯽ ) دﺷﺖ ﺳﺮ ( ﻗﻠﻤﺮو اﺻﻠ ﯽ ﻣﻮرﻓﻮﮐﻠﯿﻤﺎی ﻧﯿﻤﻪ ﺧﺸﮏ اﺳﺖ . زﯾ ﺮ ﻧﺎﺣ ﯿ ﻪ ﻓﻠﻮو ﯾ ﺎل دورﺗﺎدور ﭼﺎﻟـﻪ ﻫـﺎ و دﺷﺖ ﻫﺎی ﻣﺮﮐﺰی اﯾ ﺮان را اﯾﻦ ﻗﻠﻤﺮو ﻓﺮا ﮔﺮﻓﺘﻪ ﮐﻪ ﺗﺤﺖ ﺗﺎﺛﯿﺮ ﻓﺮﺳﺎ ﯾ ﺶ ﮐﺎ ﯾ ﯽ وﺷ ﺎ ﺗﺮاﮐﻤ ﯽ در دوره ﭘﻠﺌ ﯿ ﺴﺘﻮﺳﻦ ﺷﮑﻞ ﮔﺮﻓﺘﻪ و دﺷـﺖ ﺳﺮ ﻋﺮ ﯾﺎن ﯾ ﺎ ﺗﺮاﮐﻤ ﯽ و اﻧﺘﻬﺎ ﯾﯽ و ﻫﻤﯿﻦ ﻃﻮر اﯾ ﻨﺴﺒﺮگ )ﻫﺎ از ﭘﺴﺮو ی ﺟﺒﻬﻪ ﮐﻮﻫﺴﺘﺎﻧ ﯽ( از ﺟﻤﻠﻪ ﺗﺮﯾ ﻣﻬﻢ ﯾﻦ ﺎدﮔﺎر ﻫﺎ و ﺷـﻮاﻫﺪ ژﺋﻮﻣﻮرﻓ ﯿـ ﮏ در ﭼﻨﯿﻦ ﻣﻨﺎﻃﻘ ﯽ اﺳﺖ . 6 - 2 - 2 - 5 -ﻣﻨﻄﻘﻪ ﻣﻮرﻓﻮﮐﻠ ﯿﻤﺎﺗﯿ ﮏ ﺧﺸﮏ ) ﻣﻮرﻓﻮ ﯿﻨﺎﻣﯾد ﯿﮏ ﻫ ﺪرواﺋﻮﻟ ﯿﻦ2( ﺗﻤﺎﻣ دﺷﺖ ﯽ ﻫﺎی ﯾا ﯽ داﺧﻠ ﺮان ﺗﺤﺖ ﺗﺎﺛﯿﺮ ﯾ رژ ﻢ ﺑﺎراﻧ ﯽ ﻗﺮار داﺷﺘﻪ اﻣﺎ ﺑﻪ ﺳﻤﺖ ﺷـﺮق و ﺟﻨـﻮب ﺷـﺮق ﯾﺷـﺮا ﻂ ﺧﺸـﮑ ﯽ یﺪﺗﺮﯾﺷـﺪ ﻣﺴﺘﻮﻟ ﻣﯽ ﯽ ﮔﺮدد . اﻟﺒﺘﻪ ﺗﺎ ﺗﻐ ﯿﯿ ﺮات دﻣﺎ و رﻃﻮﺑﺖ در ﻫﺎی دوره ﺳﺮد ﯾ ﺎ ﺑﺎراﻧ ﯿﭘﻠﺌ ﯽ ﺴﺘﻮﺳﻦ ﺣﻞ ﻧﺸﻮد ، اﻇﻬﺎر ﻧﻈﺮ در ﻣﻮرد ﻣﺮز ﺷـﮑﻞ ﮔﯿـﺮی و ﻣﻨﺸﺎ دﻗﯿﻖ ﻣﻨﺎﻃﻖ ﻣﺮﺑﻮط ﺗﻘﺮ اﺳﺖ ﯽﺒﯾ . ﺑﻪ اﯾﻦ ﺗﺮﺗﯿﺐ ﯾﻫﺮ ﮏ از ﭘﻬﻨﻪ ﻫـﺎی ﻫﻤﮕـﻦ )12 ﻣـﻮرد ﻣـﺮﺗﺒﻂ ﺑـﺎ اﮐﻮﻟـﻮژ ی و ﺗﻮﺳـﻌﻪ ﯾـ ﺎﻓﺘﮕ و ﯽ ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫـﺎی ﻣـﺮﺗﺒﻂ ﺳـﺎﺧﺘﺎر و ی ﻋﻤﻠﮑﺮد ( ی ﺑﻪ ﻋﻠﺖ ﺣﻀﻮر ﻏﺎﻟﺐ ﻧﺎﻫﻤﻮار ی و ﺷﺮا ﯾ ﻂ ﮐﻮﻫﺴﺘﺎﻧ ﯽ در ﻓﻼت ا ﯾ ﺮان ﺑـﻪ 3 ﺗـﺎ6 ﯾـ ز ﺮ ﭘﻬﻨـﻪ ﻣﻮرﻓﻮﮐﻠ ﯿـ ﻤﺎﺗﯿ ﮏ ﻗﺎﺑـﻞ ﺗﻔﮑ ﯿـ ﮏ ﻣﯽ ﺑﺎﺷﺪ . ﯾﮔﺮاد ﺎﻧﺖ ﺗﻐ ﺮﯿﯿ ات در ﻋﻮاﻣﻞ اﺻﻠﯽ ﯿﯿﺗﻌ ﻦ ﺗ ﻮان اﮐﻮﻟﻮژﯾﮏ ﻫﺎی ﻃﺮح یﺑﺮا ﺗﻮﺳﻌﻪ و ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﺳﻄﺤ ﯽ و ﺟﺎر ی ﻇـﺎﻫﺮا ﺑـﺎ ﻃﺒﻘﺎت ﻣﻮرﻓﻮﮐﻠ ﯿﻤﺎﺗﯿ ﻫﻢﮏ ﺧﻮاﻧﯽ ﻣﺸﺨﺺ دارد . اﻟﺒﺘﻪ ﻫﻤﺎن ﻃﻮر ﮐﻪ ﻗـﺒﻼ ﻧ ﯿـ ﺰ اﺷـﺎره ﺷـﺪ ﭘﻬﻨـﻪ ﯾ ﺨﭽـﺎﻟ ﯽ در ﻃﺒﻘـﺎت ﺑـﺎﻻ یﻤﺎﯿﺳـ ﯾﯽ ﺳﺮزﻣ ﯿ ﻦ ﺑﻪ ﺳﺒﺐ ﺷﺮا ﯾ ﻂ ﻣﻮرﻓﻮد ﯿﻨﺎﻣﯾ ﯾ –ﯽﺮ آﺑﯿﮏ ﻏ ﺨﭽﺎﻟ ﯾﺦ ، ﯽ زدﮔﯽ و ﻓﻘﺪان ﻣﻨﺎﺑ ﻊ آب ﻗﺎﺑﻞ ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری و ﻫﻤﯿﻦ ﻃﻮر ﭘﻬﻨـﻪ ﺧﺸـﮏ و ﮔﺮم ﭘﺎ ﯽﻨﯾﯿ ﺑﻪ ﺳﺒﺐ ﮐﺎﻫﺶ ﮐ ﯿﻔﯿ ﺖ آّب، اﻓﺰا ﯾ ﺶ ﺑﺎر رﺳﻮﺑﺎت، ﻣﻮاد ﻣﻌﻠﻖ و اﻣﻼح ﻣﺤﻠﻮل و ﻓﻌﺎﻟﯿﺖ ﯽﺴﺘﯾز ﻫﺎ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﯾﺎﻓﺘﻪ ﺗﺮ ﮐﻪ ﻣﻨﺠﺮ ﺑـﻪ ﮐﺎﻫﺶ اﮐﺴ ﯿ ﮋن و ﺣﻀﻮر اﻧﻮاع ﻣﻮاد و ﻫﺎی ﮔﻮﻧﻪ ﺑﺎﻟﻘﻮه ﻣﻀﺮ ﺑﺮا ی ﻣﺼﺮف اﻧﺴﺎن ﻣﯽ ﮔﺮدد، ﻓﺎﻗﺪ ﺗﻮان یﺑﺮا ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻫﺎی ﻃﺮح ﺑﻬـﺮه ﺑـﺮداری از ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﻣﺤﺴﻮب ﻣﯽ ﺷﻮد . ﭘﻬﻨﻪ ﯾﺨﭽﺎﻟﯽ، ﻣﻨﺸﺎ3 آب ﺑﻮده و اﻫﻤﯿﺖ زﯾﺎدی در ﻃﺮح ﻫﺎی ﻣﺰﺑﻮر دارد وﻟﯽ ﻧﯿﺎزﻣﻨﺪ ﻃﺮح ﻫﺎی ﻣﮑﻤﻞ4 آﺑﺨﯿﺰداری اﺳﺖ . ﭘﻬﻨﻪ ﮐﻮﯾﺮی و ﺑﯿﺎﺑﺎﻧﯽ ﭘﺎﯾﯿﻦ دﺳﺖ ﻧﯿﺰ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻣﺤﻞ ﺟﺬب ﯾ ﺎ درﯾﺎﻓﺖ ﻧﻬﺎﯾﯽ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب در ﺳﯿﺴﺘﻢ ﻣﻮرد ﺑﺮﺳﯽ ﺷﺎ ﯾﺎن ﺗﻮﺟﻪ و ﻧﯿﺎزﻣﻨﺪ ﻃﺮح ﻫـﺎی ﻣﺸـﺎﺑﻪ ﺣﻔﺎﻇﺘﯽ وﻟﯽ در ارﺗﺒﺎط ﺑﺎ ﺟﻠﻮﮔﯿﺮی از اﺳﺘﭙﯽ و ﮐﻮﯾﺮی ﺷﺪن ﻣﯽ ﺑﺎﺷﺪ ﮐﻪ ﺑﺴﯿﺎر ﺣﺎﯾﺰ اﻫﻤﯿﺖ اﺳـﺖ . در ارﺗﻔﺎﻋـﺎت ﻓﻮﻗـﺎﻧﯽ و ﺗﺤﺘـﺎﻧﯽ در ﻫﺮﯾﮏ از ﭘﻬﻨﻪ ﻫﺎی ﻫﻤﮕﻦ ﺟﻐﺮاﻓﯿﺎی زﯾﺴﺘﯽ ﻓﻼت اﯾﺮان ﺗﻮان اﮐﻮﻟﻮژﯾﮏ اﺟﺎزه ﺑﻬﺮه وری و ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری از ﻣﻨﺎﺑﻊ آب را دﻫﺪ ﻧﻤﯽ . 1- Pedimantation 2- Hydro Eolian 3- Source 4- Shadow Project 54 راﻫﻨﻤﺎی ﭘﻬﻨﻪ ﺑﻨﺪی ﺗﻮان اﮐﻮﻟﻮژﯾﮏ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر اﺳﺘﻘﺮار ﻃﺮح ﻫﺎی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﺳﺮد ﻣﻌﺘﺪل ﻣﺮﻃﻮب ﺗﺎ ﻧ ﯿ ﻤﻪ ﺣﺸﮏ ﺟﻨﺐ ﯾ ﺨﭽﺎﻟ ﯽ ﯾ ﺨﭽﺎﻟ ﯽ زﯾ ﺮ ﭘﻬﻨﻪ ﺟﺪول6 - 2 - ﻣﺸﺨﺼﺎت ز ﺮ ﯾ ﭘﻬﻨﻪ ﻫﺎی ارﺗﻔﺎﻋ ﯽ ﻓﻠﻮو ﯾ ﺎل و ﭘﺪ ﯾ ﻤﺎﻧﺘﺎﺳ ﻮنﯿ در ﯿ و ﻣ ﻫﺎ ﭘﺎﯾﻪ ﮐﻮه ﺎﻧﺒﻨﺪ ﻣﻌﺘﺪل ﯿ ژﻟ ﻔﻠﮑﺴ ﯿ ﻮن و ﺳﻮﻟ ﯿ ﻔﻠﻮﮐﺴ ﯿ ﻮن در ارﺗﻔﺎﻋﺎت ﺗﺤﺖ آﻟﭙ ﯾﯿ و ﯽ ﯿﻣ ﯽﻼﻗ ﺎﻧﺒﻨﺪ ﯿﻮاﺳﯿﻧ ﻮن واﻗﻊ در ارﺗﻔﺎﻋﺎت ﮐﻮﻫﺴﺮی ﯾﺎ ﺑﺎﻻﺗﺮ آﻟﭙ ﯽ ﯾﺎ ﺑﺎﻻﺗﺮ )ﮐﻮﻫﺴﺮ (ی ﻣﻮرﻓﻮد ﯿﻨﺎﻣﯾ ﮏ ﻏﺎﻟﺐ - اﻟﺒﺮز2100 - 1800 - زاﮔﺮس و ارﺗﻔﺎﻋﺎت ﻣﺮﮐﺰ ی 2500 - 1900 - اﻟﺒﺮز3500 – 2100 - زاﮔﺮس و ﻣﺮﮐﺰ ی 3700 - 2500 - اﻟﺒﺮز و زاﮔﺮس ﻏﺮﺑ ﯽ و ﺷﻤﺎﻟ از ﯽ3500 ﻣﺘﺮ ﺗﺎ ﻗﻠﻪ - در زاﮔﺮس از3700 ﻣﺘﺮ ﺗﺎ ﻗﻠﻪ - در ﻓﻼت ﻣﺮﮐﺰ ﯾا ی ﺮان4000 ﺑﻪ ﺑﺎﻻ ارﺗﻔﺎع ﺗﻘﺮ در ﯽﺒﯾ ﺑﺨﺶ ﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻓﻼت ﺮانﯾا - ﻋﺮﺻﻪ ﻧﺴﺒﺘﺎ وﺳ ﯿ ﻊ و ﺣﺎﺻﻠﺨ ﯿ ﺰ در ﺗﻤﺎﻣ ﺑﺨﺶ ﯽ ﻫﺎی ﻓﻼت ا ﯾ ﺮان - ﺑﺨﺸ از ﯽ ﻣﺨﺮوط اﻓﮑﻨﻪ و ﻫﺎ دﺷﺖ ﻫﺎی رﺳﻮﺑ ﯽ ﮔﻼﺳ ﯽ ﯾ ﺎ دﺷﺖ ﺳﺮﻫﺎ ی ﺣﺎﺻﻠﺨﯿﺰ - ی دارا رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎی ﻧﺴﺒﺘﺎدا ﯾﻤﯽ و ﺑﺎ اﻫﻤ ﯿﺖ - و ﻫﺎ دره ی دارا دﺷﺖ ﻫﺎی ﺣﺎﺻﻠﺨ ﺰ ﯿ - ی دارا ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻃﺒ ﯿﻌﯽ و ﻣﺤ ﯿ ﯾﻂ ز ﺴﺖ ﺑﺎﻟﻘﻮه ﻣﺴﺎﻋﺪ ﺗﻮﺳﻌﻪ - ﻣﺤﻞ اﮐﺜﺮ ﺷﻬﺮﻫﺎ، روﺳﺘﺎﻫﺎ و اراﺿ ﯽ ﮐﺸﺎورز ی - اﯾ ﻦ ﺑﺨﺶ ﺷﺎﻣﻞ ﻧﻮاﺣ ﯽ ﺗﺤﺖ آ و ﻟﭙﯽ ﮐﻮﻫﺴﺮی ﺑﺎﻻدﺳﺖ رﺷﺘﻪ ﮐﻮه اﻟﺒﺮز، زاﮔﺮس وارﺗﻔﺎﻋﺎت ﺟﻨﻮب ﺷﺮق اﺳﺖ - ﺑﺨﺶ ﻣﻬﻢ ﭘﻮﺷﺶ ﮔ ﯽﺎﻫﯿ ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻮﺟﻪ ﮐﺸﻮر را درﺑﺮﮔﻔﺘﻪ - ﻣﺤﻞ ﻣﺮاﺗﻊ ﯽﻼﻗﯿﯾ و ﻣﺮاﺗﻊ ﺧﻮش آب و ﻫﻮا ﻃ ﯽ ﻓﺼﻞ ﮔﺮم - ﻣﺤﻞ ﺑﺴ از یﺎرﯿ اﮐﻮﺳﯿﺴﺘﻢ ﻫﺎی ﯽآﺑ و ﺧﺸﮑ ﯽ ﺑﺎ ارزش از ﻟﺤﺎظ ﺗﻨﻮع ز ﯿ و ﺣ ﯽﺗﻮاﻟ ﯽ،ﺴﺘﯾ ﺎت وﺣﺶ - ﯾﻂ ﯾﺷﺮا ﺨﭽﺎﻟ ﯽ و ﺷﺒﻪ ﯾ ﺨﭽﺎﻟ ﯽ - ﯾﺦ زدﮔﯽ و ﻓﺎﻗﺪ ﻣﻨﺎﺑﻊ آﺑ ﺑﻪ ﯽ ﺻﻮرت ﻗﺎﺑﻞ ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻣﺎﯾﻊ ﺧﺼﻮﺻ ﺎتﯿ ﻓﺼﻞ ﺷﺸﻢ - رده ﺑﻨﺪی ﻋﻮاﻣﻞ ﻣﺤﯿﻂ زﯾﺴﺘﯽ ) ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫﺎی ﻣﺪل ) 55 6 - 3 -ﻫﯿ ﺪروﻟﻮژ ی ﺷﺮاﯾﻂ ﻫﯿﺪورﻟﻮژﯾﮏ و رژﯾﻢ ﺳﯿﻼﺑﯽ ﺧﺎص ﻧﻮاﺣﯽ ﺧﺸﮏ ﻏﯿﺮﻣﻨﻄﻘﻪ ای و ﮐﻮﻫﺴﺘﺎﻧﯽ اﯾﺮان ﻫﻢ ﻣﻮﻟﻮد و ﻫﻢ ﻧﺎﺷﯽ از ﺷﺮاﯾﻂ ﺟﻐﺮاﻓﯿﺎﯾﯽ و ﻣﻮرﻓﻮﮐﻠﯿﻤﺎﺗﯿﮏ و ﻣﻮرﻓﻮدﯾﻨﺎﻣﯿﮏ اﺳﺖ . اﯾﻦ ﺷﺮاﯾﻂ ﺑﺮ ﺗﻮان اﮐﻮﻟﻮژﯾﮏ ﺑﺮای ﻃﺮح ﻫﺎی ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری از ﻣﻨﺎﺑﻊ آب اﺛﺮ ﻣﯽ ﮔﺬارد . ﺑﺴﯿﺎری از وﯾﮋﮔﯽ ﻫﺎی ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﻫﯿﺪروﻟﻮژی و ﺗﺎﺛﯿﺮ اﯾﻦ ﻋﺎﻣﻞ در ﻣﺪل ﻫﺎی ارزﯾﺎﺑﯽ ﺗﻮان اﮐﻮﻟﻮژﯾﮏ در ﻋﺎﻣﻞ ارﺗﻔﺎع ﻟﺤـﺎظ ﮔﺮدﯾـﺪه اﺳﺖ . اﻣﺎ ﺑﻪ ﻃﻮر ﮐﻠﯽ در ﺳﻄﺢ ﮐﻼن، ﺗﻔﺎوت ﻫﺎی ﻣﻮﺟﻮد ﻣﺎﺑ ﻦ ﯿ وﯾﮋﮔﯽ و ﻫﺎ ﻧﯿﺎزﻫﺎی ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﺳﻄﺤ و ﯽ زﯾﺮزﻣﯿﻨﯽ ﺑﻪ ﺷـﺮح ﺟـﺪول )6 - 3( ﻣﯽ ﺑﺎﺷﺪ . ﺟﺪول 6 - 3 - ﯾﻣﻘﺎ ﺴﻪ وﯾﮋﮔﯽ و ﻫﺎ ﻧﯿﺎزﻫﺎی ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﺳﻄﺤ و ﯽ زﯾﺮزﻣﯿﻨﯽ وﯾﮋﮔﯽ ﻫﺎ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب زﯾﺮزﻣﯿﻨﯽ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﺳﻄﺤ ﯽ ﺣﺠﻢ ذﺧ ﯿ ﺮه آب ﺎدﯾﺎر زﯿﺑﺴ ﮐﻢ ﺗﺎ ﻣﺘﻮﺳﻂ ﻣﺴﺎﺣﺖ ﻣﻨﺒﻊ ﻧﺴﺒﺘﺎ ﻧﺎﻣﺤﺪود ﻣﺤﺪود ﺑﻪ ﻫﺎی ﭘﻬﻨﻪ و ﯽآﺑ ﮐﺎﻧﺎل ﻫﺎ ﺳﺮﻋﺖ ﺟﺮ ﺎنﯾ ﭘﺎﯾﯿﻦ ﯽﻠﯿﺧ ﻣﺘﻮﺳﻂ ﺗﺎ ز ﺎدﯾ ﺗﺪاوم ﻣﺎﻧﺪ آب ﻋﻤﻮﻣﺎ ﻫﺎ ﻗﺮنﺎ ﯾ و ﻫﺎ دﻫﻪ یﺑﺮا ﻋﻤﺪﺗﺎ ﺑﺮا ی ﭼﻨﺪ ﻫﻔﺘﻪ و ﯾ ﺎ ﻣﺎه ﯾﮔﺮا ﺶ ﺑﻪ ﺧﺸﮑ ﯽ ﻣﻌﻤﻮﻻ ﭘﺎﯾﯿﻦ ﻣﻌﻤﻮﻻ ﺑﺎﻻ ﻫﺪر رﻓﺖ ﻧﺎﺷ ﯽ از ﺗﺒﺨ ﺮﯿ ﭘﺎﯾﯿﻦ و ﻧﺎﺣﯿﻪ ای ﺑﺎﻻ در ﻣﻮرد ﻣﺨﺎزن و درﯾﺎﭼﻪ ﻫﺎ ارزش اﻗﺘﺼﺎد ﻣﻨﺒﻊ ی ﯾﻫﺰ ﻨﻪ ﺑﺎﻻ و ر ﯾ ﺴﮏ ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻮﺟﻪ ﻨﻪ ﯾﻫﺰ ﺗﺮ ﮐﻢ و اﻏﻠﺐ ﺑﺎ ر ﯾ ﺴﮏ ﺑﯿﺶ ﺗﺮ اﺛﺮات ﻧﺎﺷ ﯽ از ﺑﺮداﺷﺖ ﺑﺎ ﺗﺄﺧ ﯿ ﺮ و ﭘﺮاﮐﻨﺪه یﻓﻮر ﮐﯿﻔﯿ ﺖ ﻃﺒ ﻣﻨﺒﻊ ﯽﻌﯿ ﻣﻌﻤﻮﻻ ﺑﺎﻻ ﯿﺑﺴ ﺎر ﻣﺘﻐ ﺮﯿ ﺣﺴﺎﺳ ﯿ ﺖ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ آﻟﻮدﮔ ﯽ ی دارا ﺣﻔﺎظ ﻃﺒ ﯽﻌﯿ ﺎر ﯿﺑﺴ آﺳﯿﺐ ﭘﺬﯾﺮ و ﺑﺪون ﺣﻔﺎظ ﺗﺪاوم آﻟﻮدﮔ ﯽ اﻏﻠﺐ دار داﻣﻨﻪ ﻋﻤﺪﺗﺎ ﮔﺬرا اﻗﺘﺼﺎد ی- اﺟﺘﻤﺎﻋ ﯽ ﺗﺼﻮر ﻋﻤﻮم ﻣﺮﻣﻮز و ﻏﯿﺮﻗﺎﺑﻞ ﭘﯿﺶ ﺑﯿﻨﯽ ﺑﺎ ارزش زﯾﺒﺎﯾﯽ ﺷﻨﺎﺧﺘ ﯽ و ﻗﺎﺑﻞ ﭘﯿﺶ ﺑﯿﻨﯽ ﻫﺰﯾﻨﻪ ﻫﺎی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻌﻤﻮﻻ ﻣﺘﻮﺳﻂ اﻏﻠﺐ ﺑﺎﻻ رﯾ ﺴﮏ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺗﺮ ﮐﻢ از اﻧﺘﻈﺎر ﺑﯿﺶ ﺗﺮ از اﻧﺘﻈﺎر ﺳﺒﮏ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﺨﻠﻮط دوﻟﺘ ﯽ و ﺧﺼﻮﺻ ﯽ در ﺑﯿﺶ ﺗﺮ ﻣﻮاﻗﻊ دوﻟﺘ ﯽ 6 - 4 - ﺳﻨﮓ ﺑﺴﺘﺮ از ﺟﻤﻠﻪ ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫﺎ ی ﺑﺎ اﻫﻤ ﯿ ﺖ در ارز ﯽﺎﺑﯾ ﺗﻮان اﮐﻮﻟﻮژﯾﮏ در ﺳﻄﺢ ﺗﺤﻠﯿﻞ اﮐﻮﺳﯿﺴﺘﻢ ﺳﻨﮓ ﺑﺴـﺘﺮ ﻣـﯽ ﺑﺎﺷـﺪ . ﮐـﻪ ﺑـﻪ ﻣﻨﺰﻟـﻪ ﭘﺎ ﯾـ ﻪ و اﺳﺎس زﻣ ﯿ ﻦ ﺟﻬﺖ ﻗﺮارﮔﯿﺮی ﻫﺎی ﻃﺮح ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺑﺮ رو ی آن ﻣﺤﺴﻮب .ﺷﻮد ﻣﯽ ﻓﺮﺳﺎﯾﺶ ﭘﺬﯾﺮی ، ﻧﻔﻮذﭘﺬﯾﺮی ، ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﺑﺮا ی ﻓﻮﻧﺪاﺳ ﯿ ﻮن، ﺗﻮان ﺗﺴﻄ ﯿﺢ ، ﺟﺎده ﺳﺎزی و ﺑﺴﯿﺎری ا ز وﯾﮋﮔﯽ ﻫـﺎی دﯾﮕـﺮ اﻫﻤ ی دارا ﯿـ ﺖ در اﺣﺪاث ﺳﺎزه ﻫﺎی ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ ﻃﺮح ﻫﺎی ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری ا ز ﻣﻨﺎﺑﻊ آب در ﻧﻮع ﺳﻨﮓ ﺑﺴﺘﺮ ﻣﻄﺮح ﻣﯽ ﺑﺎﺷﺪ . ﯾا در ﻦ ﺑﺨﺶ اﻧﻮاع ﺳﻨﮓ ﻫﺎی ﺑﺴﺘﺮ ﺑﺮاﺳﺎس وﯾﮋﮔﯽ ﻫﺎی ﻓﻮق در ﺟﺪاول ﺟﺪاﮔﺎﻧﻪ ﻣﻮرد ﺑﺮرﺳ ﯽ ﻗـﺮار ﮔﺮﻓﺘـﻪ و ﺑـﺮ ﺣﺴـﺐ ﺗـﻮان ﺑـﻪ ﻃﺒﻘﺎﺗ ﻢ ﯿﺗﻘﺴ ﯽ اﻧﺪ ﺷﺪه ﺗﺎ ﺑﺘﻮان آﻧﻬﺎ را در ﻣﺪل ﻧﻬﺎ ﯾﯽ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار داد . ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﺳﻨﮓ ﻫـﺎ و اﻧﻌﻄـﺎف ﭘـﺬﯾﺮی آﻧﻬـﺎ در اﺣـﺪاث اﻧـﻮاع ﺳﺎزه ﻫﺎ، دارای اﺑﻌﺎد زﯾﺎدی اﺳﺖ ﮐﻪ در زﯾﺮ ﺑﻪ ﭼﻨﺪ ﻣﻮرد ﻣﻬﻢ ﺗﺮ آن اﺷﺎره ﻣﯽ .ﺷﻮد 56 راﻫﻨﻤﺎی ﭘﻬﻨﻪ ﺑﻨﺪی ﺗﻮان اﮐﻮﻟﻮژﯾﮏ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر اﺳﺘﻘﺮار ﻃﺮح ﻫﺎی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب 6 - 4 - 1 -ﻓﺮﺳﺎﯾﺶ ﭘﺬﯾﺮی ﺳﻨﮓ ﺑﺴﺘﺮ ﻓﺮﺳﺎ ﯾﺶ ﺑﻪ روﻧﺪ ی اﻃﻼق ﺷﻮد ﻣﯽ ﮐﻪ ﻃ ﯽ آن ذرات رﯾﺰ ﺧﺎک و ﺳﻨﮓ از ﺑﺴﺘﺮ اﺻﻠ ﯽ و ﻣﺎﺗﺮﯾﺲ ﺧﻮد ﺟﺪا و ﺧﺎرج ﺷﺪه و ﺑﻪ ﮐﻤـﮏ ﯾ ﮏ ﻋﺎﻣﻞ ﯾﺎ ﻧﯿﺮوی اﻧﺘﻘﺎل دﻫﻨﺪه ﺑﻪ ﻣﮑﺎﻧ ﯽ دﯾ ﮕﺮ ﺣﻤﻞ ﻣﯽ ﺷﻮﻧﺪ . درﺻﻮرﺗﯽ ﮐﻪ ﻋﺎﻣﻞ اﻧﺘﻘﺎل آﻧﻬﺎ آب ﺑﺎﺷـﺪ ﺑـﻪ آن ﻓﺮﺳـﺎ ﯾ ﺶ آﺑـ ﯽ ﮔﻔﺘـﻪ ﺷﻮد ﻣﯽ . از اﻧﻮاع د ﯾ ﮕﺮ ﻓﺮﺳﺎ ﯾ ﺶ ﻣﻬﻢ در اﯾﺮان ﻣﯽ ﺗﻮان ﻓﺮﺳﺎ ﯾ ﺶ ﺑﺎد ی و ﺗﺎﺣﺪی ﻫﻮازدﮔﯽ و ﻓﺮﺳﺎ ﯾ ﯾﺶ ﺨﭽﺎﻟ ﯽ را ﻧﺎم ﺑﺮد ]4 .[ ﺟﺪول )6 - 4( ﻣﯿ ﺰان ﻣﻘﺎوﻣﺖ و ﺣﺴﺎﺳ ﺖ ﯿ ﺳﻨﮓ ﺑﻪ ﻫﺎ ﻓﺮﺳﺎﯾﺶ ﭘﺬﯾﺮی و ﻟﻐﺰش ر ا در دو ﺷﺮاﯾﻂ ﮐﻠﯽ آب و ﻫﻮاﯾﯽ ﺧﺸـﮏ و ﻣﺮﻃـﻮب ﻣﺸﺨﺺ ﻣﯽ ﻧﻤﺎﯾﺪ . ﺟﺪول 6 - 4 - ﻣﯿ ﺰان ﻓﺮﺳﺎﯾﺶ ﭘﺬﯾﺮی و ﻟﻐﺰش ﺳﻨﮓ ﺑﺴﺘﺮ در اﻗﻠ ﯿ ﻢ ﺧﺸﮏ و ﻣﺮﻃﻮب ﺳﻨﮓ ﺑﺴﺘﺮ ﻓﺮﺳﺎﯾﺶ ﭘﺬﯾﺮی و ﻟﻐﺰش اﻗﻠﯿﻢ ﻣﺮﻃﻮب اﻗﻠﯿﻢ ﺧﺸﮏ ﻣﺎﺳﻪ ﺳﻨﮓ ﻣﻘﺎوم ﻣﻘﺎوم ﺳﻨﮓ رس ﻏﯿﺮﻣﻘﺎوم ﺑﻪ ﻓﺮﺳﺎﯾﺶ – ﺑﻪ ﺗﻨﻬﺎﯾﯽ ﻟﻐﺰش ﭘﺬﯾﺮ ﻧﯿﺴﺖ اﻣﺎ در ﺣﻀﻮر ﺳﻨﮓ آﻫﮏ و ﯾﺎ ﻣﺎﺳﻪ ﺳﻨﮓ ﻏﯿﺮﻣﻘﺎوم اﺳﺖ ﻏﯿﺮﻣﻘﺎوم ﺑﻪ ﻓﺮﺳﺎﯾﺶ – ﺑﻪ ﺗﻨﻬﺎﯾﯽ ﻟﻐﺰش ﭘﺬﯾﺮ ﻧﯿﺴﺖ اﻣﺎ در ﺣﻀﻮر ﺳﻨﮓ آﻫﮏ و ﯾﺎ ﻣﺎﺳﻪ ﺳﻨﮓ ﻏﯿﺮﻣﻘﺎوم اﺳﺖ ﺳﻨﮓ آﻫﮏ در ﻣﻨﺎﻃﻖ ﮐﻢ ﺷﯿﺐ ﻟﻐﺰش و ﻓﺮﺳﺎﯾﺶ ﻣﺤﺪود- در ﺷﯿﺐ ﻫﺎی ﺗﻨﺪ ﻟﻐﺰش زﯾﺎد – در ﺻﻮرت ﺣﻀﻮر ﺳﻨﮓ رس و ﻣﺎرن آﻫﮑﯽ ﻓﺮﺳﺎﯾﺶ و ﻟﻐﺰش زﯾﺎد در ﻣﻨﺎﻃﻖ ﮐﻢ ﺷﯿﺐ ﻟﻐﺰش و ﻓﺮﺳﺎﯾﺶ ﻣﺤﺪود- در ﺷﯿﺐ ﻫﺎی ﺗﻨﺪ ﻟﻐﺰش زﯾﺎد – در ﺻﻮرت ﺣﻀﻮر ﺳﻨﮓ رس و ﻣﺎرن آﻫﮑﯽ ﻓﺮﺳﺎﯾﺶ و ﻟﻐﺰش زﯾﺎد ﮔﺮاﻧﯿﺖ ﺗﻮده ای و رﮔﻪ ای ﻣﻘﺎوم ﺑﻪ ﻟﻐﺰش – در ﺗﭙﻪ ﻫﺎی ﺑﺮش ﺧﻮرده دارای ﻟﻐﺰش ﺣﺴﺎس ﺑﻪ ﻓﺮﺳﺎﯾﺶ ﺗﻮف ﻫﺎی ﺷﮑﺎف دار رواﻧﻪ ﻫﺎی ﺑﺎزاﻟﺖ رواﻧﻪ ای ﺑﯿﻦ ﭼﯿﻨﻪ ای ﺑﻪ ﻓﺮﺳﺎﯾﺶ ﻣﻘﺎوم در ﺑﺮاﺑﺮ ﻟﻐﺰش ﺣﺴﺎس ﺑﻪ ﻓﺮﺳﺎﯾﺶ ﻣﻘﺎوم در ﺑﺮاﺑﺮ ﻟﻐﺰش ﺣﺴﺎس ﺷﯿﺴﺖ ﺑﻪ ﻟﻐﺰش ﺣﺴﺎس ﺑﻪ ﻓﺮﺳﺎﯾﺶ ﻣﻘﺎوم ﺑﻪ ﻟﻐﺰش ﺣﺴﺎس ﺑﻪ ﻓﺮﺳﺎﯾﺶ ﻣﻘﺎوم ﺗﭙﻪ ﻫﺎی ﻣﺎﺳﻪ ای ﺑﻪ ﻓﺮﺳﺎﯾﺶ ﺑﺎدی ﺣﺴﺎس ﻣﻘﺎوم در ﺑﺮاﺑﺮ ﻟﻐﺰش ﻣﮕﺮ اﯾﻦ ﮐﻪ ﺑﺮای ﻋﻤﻠﯿﺎت ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺑﺮﯾﺪه ﺷﻮد ﺑﻪ ﻓﺮﺳﺎﯾﺶ ﺑﺎدی ﺣﺴﺎس ﻣﻘﺎوم در ﺑﺮاﺑﺮ ﻟﻐﺰش ﻣﮕﺮ اﯾﻦ ﮐﻪ ﺑﺮای ﻋﻤﻠﯿﺎت ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺑﺮﯾﺪه ﺷﻮد ﻟﺲ ﺑﻪ ﻓﺮﺳﺎﯾﺶ ﺧﯿﻠﯽ ﺣﺴﺎس ﭘﺲ از ﻓﺮﺳﺎﯾﺶ اﺣﺘﻤﺎل ﻟﻐﺰش وﺟﻮد دارد ﺑﻪ ﻓﺮﺳﺎﯾﺶ ﺧﯿﻠﯽ ﺣﺴﺎس ﭘﺲ از ﻓﺮﺳﺎﯾﺶ اﺣﺘﻤﺎل ﻟﻐﺰش وﺟﻮد دارد دﺷﺖ ﻫﺎی ﺳﯿﻼﺑﯽ ﺑﻪ ﺳﺒﺐ ﻫﻤﻮار ﺑﻮدن ﺷﮑﻞ زﻣﯿﻦ ﻟﻐﺰش اﻧﺪک ﻓﺮﺳﺎﯾﺶ ﺑﻪ ﻧﻮع ﺧﺎک ﺑﺴﺘﮕﯽ دارد ﺑﻪ ﺳﺒﺐ ﻫﻤﻮار ﺑﻮدن ﺷﮑﻞ زﻣﯿﻦ ﻟﻐﺰش اﻧﺪک ﻓﺮﺳﺎﯾﺶ ﺑﻪ ﻧﻮع ﺧﺎک ﺑﺴﺘﮕﯽ دارد ﻣﺨﺮوط اﻓﮑﻨﻪ آﺑﺮﻓﺖ ﻫﺎی دره ﺳﺎز آﺑﺮﻓﺖ ﻫﺎی ﻓﻼت ﻗﺎره ﻣﻘﺎوم در آﺑﺮﻓﺖ ﻫﺎی ﻓﻼت ﻗﺎره اﺣﺘﻤﺎل ﻟﻐﺰش ﻣﻘﺎوم در آﺑﺮﻓﺖ ﻫﺎی ﻓﻼت ﻗﺎره اﺣﺘﻤﺎل ﻟﻐﺰش 6 - 4 - 2 -ﻧﻔﻮذﭘﺬﯾﺮی ﺳﻨﮓ ﺑﺴﺘﺮ ﻦﯿﯿﺗﻌ ﻧﻔﻮذﭘﺬﯾﺮی ﺳﻨﮓ ﺑﺴﺘﺮ در ﻣﻮرد ارز ﯽﺎﺑﯾ ﺗﻮان اﮐﻮﻟﻮژﯾﮏ ﺑﺮای ﻃﺮح ﻫﺎی ﺖ ﯿ اﻫﻤ ی دارا ﯽ آﺑ ای وﯾﮋه اﺳـﺖ . ﺳـﻨﮓ ﺑﺴـﺘﺮ دارا ی ﻧﻔﻮذﭘﺬ ﯾﺮی زﯾ ﺎد در ﺑﺎﻻدﺳﺖ ﻣﯽ ﺗﻮاﻧﺪ ﺳﺒﺐ ﯾ اﻓﺰا ﺶ ﮐﻤ ﯿ ﺖ ﻣﻨﺎﺑﻊ آﺑ ﯽ زﯾﺮزﻣﯿﻨﯽ ﯾﯿﭘﺎ ﻦ دﺳﺖ ﮔﺮدد . درﺣﺎﻟﯽ ﮐﻪ اﮔـﺮ ﻣﻨﺸـﺎ آﻟـﻮدﮔ ﯿـ ﻧ ﯽ ﺰ در ﺑﺎﻻدﺳﺖ ﻗﺮار ﺑﮕ ﯿ ﺮد ﮐ ﯿﻔﯿ ﺖ آب ﺑﻪ ﻃﺮز ﻗﺎﺑﻞ ﻣﻼﺣﻈﻪ ای ﮐـﺎﻫﺶ ﻣـﯽ ﯾﺎﺑـﺪ ﺑـﻪ . ﻋﻨـﻮان ﻣﺜـﺎل در ﻣﺤـﺪوده اﺟـﺮا ی ﻃـﺮح ﻫـﺎی ﻣﺨﺘﻠـﻒ ﻓﺼﻞ ﺷﺸﻢ - رده ﺑﻨﺪی ﻋﻮاﻣﻞ ﻣﺤﯿﻂ زﯾﺴﺘﯽ ) ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫﺎی ﻣﺪل ) 57 ﻧﻔﻮذﭘﺬ ﯾﺮی زﯾ ﺎد ﺳﻨﮓ ﺑﺴﺘﺮ ﺑﺎﻋﺚ از دﺳﺖ رﻓﺘﻦ ﮐﻤ ﯿ ﺖ آب ﻫﺎی ﺳﻄﺤﯽ ﻣﯽ ﮔﺮدد ، ﻟﺬا ﻧﻘﺶ ﺳﻨﮓ ﺑﺴﺘﺮ ﻋﻤﺪﺗﺎ در ﻣﻘﯿـﺎس ﻣﺤﻠـﯽ و در ﻋﯿﻦ ﺣﺎل در ﻣﻘﯿﺎس ﮐﻼن دارای اﺑﻌﺎد و اﻫﻤ ﯿﺖ زﯾﺎدی اﺳﺖ . ﺟﺪول )6 - 5( ﻣﯿ ﺰان ﻧﻔﻮذﭘﺬ ﯾﺮی اﻧﻮاع ﺳﻨﮓ ﺑﺴﺘﺮ را در دو اﻗﻠ ﯿ ﻢ ﺧﺸﮏ و ﻣﺮﻃﻮب ﻣ ﺸ ﺨﺺ ﻣﯽ ﻧﻤﺎﯾﺪ . ﺟﺪول 6 - 5 - ﻣﯿ ﺰان ﻧﻔﻮذﭘﺬﯾﺮی ﺳﻨﮓ ﺑﺴﺘﺮ در اﻗﻠ ﯿ ﻢ ﺧﺸﮏ و ﻣﺮﻃﻮب ﺳﻨﮓ ﺑﺴﺘﺮ ﻧﻔﻮذﭘﺬﯾﺮی اﻗﻠﯿﻢ ﻣﺮﻃﻮب اﻗﻠﯿﻢ ﺧﺸﮏ ﻣﺎﺳﻪ ﺳﻨﮓ ﺧﯿﻠﯽ زﯾﺎد ﺧﯿﻠﯽ زﯾﺎد ﺳﻨﮓ رس اﻧﺪک اﻧﺪک ﺳﻨﮓ آﻫﮏ ﮐﻢ ﮐﻢ ﮔﺮاﻧﯿﺖ ﺗﻮده ای و رﮔﻪ ای ﮐﻢ ﮐﻢ ﺗﻮف ﻫﺎی ﺷﮑﺎف دار رواﻧﻪ ﻫﺎی ﺑﺎزاﻟﺖ رواﻧﻪ ای ﺑﯿﻦ ﭼﯿﻨﻪ ای ﻣﺘﻮﺳﻂ ﻣﺘﻮﺳﻂ ﺷﯿﺴﺖ ﮐﻢ ﺑﯿﺶ ﺗﺮ از اﻗﻠﯿﻢ ﻣﺮﻃﻮب ﺗﭙﻪ ﻫﺎی ﻣﺎﺳﻪ ای زﯾﺎد زﯾﺎد ﻟﺲ ﻣﺘﻮﺳﻂ ﻣﺘﻮﺳﻂ دﺷﺖ ﻫﺎی ﺳﯿﻼﺑﯽ زﯾﺎد زﯾﺎد ﻣﺨﺮوط اﻓﮑﻨﻪ آﺑﺮﻓﺖ ﻫﺎی دره ﺳﺎز ﻣﺘﻮﺳﻂ ﻣﺘﻮﺳﻂ آﺑﺮﻓﺖ ﻫﺎی ﻓﻼت ﻗﺎره ﮐﻢ ﮐﻢ 6 - 4 - 3 -ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﺳﻨﮓ ﺑﺮا ی ﻓﻮﻧﺪاﺳ ﻮنﯿ ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﺳﻨﮓ ﺑﺴﺘﺮ ﺑﺮای اﺣﺪاث ﻓﻮﻧﺪاﺳ ﯿ ﻮن ﻫﺎی ﻃﺮح ﯽ آﺑ ﺿﺮور ﻣﯽ ی ﺑﺎﺷﺪ . اﻧﻮاع ﺳـﻨﮓ ﺑﺴـﺘﺮ در ﻣﻘﺎﺑـﻞ اﺣـﺪاث ﻓﻮﻧﺪاﺳـ ﯿ ﻮن در اﻗﻠﯿﻢ ﻫﺎی ﺧﺸﮏ و ﻣﺮﻃﻮب ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﻫﺎی ﻣﺘﻔﺎوﺗ ﯽ دارﻧﺪ ﮐﻪ در ﺟﺪول )6 - 6( ﺑﻪ آﻧﻬﺎ اﺷﺎره ﺷﺪه اﺳﺖ . ﺟﺪول 6 - 6 - ﻣﯿﺰان ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﺳﻨﮓ ﺑﺴﺘﺮ ﺑﺮای اﯾﺠﺎد ﻓﻮﻧﺪاﺳﯿﻮن در اﻗﻠﯿﻢ ﺧﺸﮏ و ﻣﺮﻃﻮب ﺳﻨﮓ ﺑﺴﺘﺮ ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﺳﻨﮓ ﺑﺴﺘﺮ ﺑﺮای ﻓﻮﻧﺪاﺳﯿﻮن اﻗﻠﯿﻢ ﻣﺮﻃﻮب اﻗﻠﯿﻢ ﺧﺸﮏ ﻣﺎﺳﻪ ﺳﻨﮓ ﻣﻨﺎﺳﺐ ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺳﻨﮓ رس ﻧﺎﻣﻨﺎﺳﺐ ﻧﺎﻣﻨﺎﺳﺐ ﺳﻨﮓ آﻫﮏ ﻧﺎﻣﻨﺎﺳﺐ و ﻧﯿﺎزﻣﻨﺪ دادن اﺳﺘﻘﺎﻣﺖ ﻧﺎﻣﻨﺎﺳﺐ و ﻧﯿﺎزﻣﻨﺪ دادن اﺳﺘﻘﺎﻣﺖ ﮔﺮاﻧﯿﺖ ﺗﻮده ای و رﮔﻪ ای ﺑﺴﯿﺎر ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺑﺴﯿﺎر ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺗﻮف ﻫﺎی ﺷﮑﺎف دار رواﻧﻪ ﻫﺎی ﺑﺎزاﻟﺖ رواﻧﻪ ای ﺑﯿﻦ ﭼﯿﻨﻪ ای ﺗﻮان ﻣﺘﻮﺳﻂ ﺗﺎ ﺧﻮب ﺗﻮان ﻣﺘﻮﺳﻂ ﺗﺎ ﺧﻮب ﺷﯿﺴﺖ در ﻣﻘﯿﺎس ﮐﻮﭼﮏ ﻣﻨﺎﺳﺐ ﻧﺎﻣﻨﺎﺳﺐ ﺗﭙﻪ ﻫﺎی ﻣﺎﺳﻪ ای در ﻣﻘﯿﺎس ﮐﻮﭼﮏ ﺗﻮان دارد در ﻣﻘﯿﺎس ﺑﺰرگ ﻧﯿﺎزﻣﻨﺪ اﺳﺘﺤﮑﺎم در ﻣﻘﯿﺎس ﮐﻮﭼﮏ ﺗﻮان دارد در ﻣﻘﯿﺎس ﺑﺰرگ ﻧﯿﺎزﻣﻨﺪ اﺳﺘﺤﮑﺎم ﻟﺲ ﺑﺮای وزن ﻫﺎی ﮐﻢ ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺑﺮای وزن ﻫﺎی ﮐﻢ ﻣﻨﺎﺳﺐ 58 راﻫﻨﻤﺎی ﭘﻬﻨﻪ ﺑﻨﺪی ﺗﻮان اﮐﻮﻟﻮژﯾﮏ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر اﺳﺘﻘﺮار ﻃﺮح ﻫﺎی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب اداﻣﻪ ﺟﺪول 6 - 6 - ﻣﯿﺰان ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﺳﻨﮓ ﺑﺴﺘﺮ ﺑﺮای اﯾﺠﺎد ﻓﻮﻧﺪاﺳﯿﻮن در اﻗﻠﯿﻢ ﺧﺸﮏ و ﻣﺮﻃﻮب ﺳﻨﮓ ﺑﺴﺘﺮ ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﺳﻨﮓ ﺑﺴﺘﺮ ﺑﺮای ﻓﻮﻧﺪاﺳﯿﻮن اﻗﻠﯿﻢ ﻣﺮﻃﻮب اﻗﻠﯿﻢ ﺧﺸﮏ دﺷﺖ ﻫﺎی ﺳﯿﻼﺑﯽ ﺑﻪ ﺳﺒﺐ اﺣﺘﻤﺎل ﺳﯿﻞ، ﻧﻮﺳﺎن ﺷﺮاﯾﻂ ﺧﺎک ﺣﺠﻢ ﺧﺎک ﻫﺎی داﻧﻪ رﯾﺰ در ﻣﻘﯿﺎس وﺳﯿﻊ ﻣﻨﺎﺳﺐ ﻧﯿﺴﺖ ﺑﻪ ﺳﺒﺐ اﺣﺘﻤﺎل ﺳﯿﻞ، ﻧﻮﺳﺎن ﺷﺮاﯾﻂ ﺧﺎک ﺣﺠﻢ ﺧﺎک ﻫﺎی داﻧﻪ رﯾﺰ در ﻣﻘﯿﺎس وﺳﯿﻊ ﻣﻨﺎﺳﺐ ﻧﯿﺴﺖ ﻣﺨﺮوط اﻓﮑﻨﻪ آﺑﺮﻓﺖ ﻫﺎی دره ﺳﺎز آﺑﺮﻓﺖ ﻫﺎی ﻓﻼت ﻗﺎره ﻣﺨﺮوط اﻓﮑﻨﻪ ﺗﻮان ﺿﻌﯿﻒ آﺑﺮﻓﺖ ﻫﺎی دره ﺳﺎز ﺗﻮان ﻣﺘﻮﺳﻂ آﺑﺮﻓﺖ ﻫﺎی ﻓﻼت ﻗﺎره ﺗﻮان ﺧﻮب ﻣﺨﺮوط اﻓﮑﻨﻪ ﺗﻮان ﺿﻌﯿﻒ آﺑﺮﻓﺖ ﻫﺎی دره ﺳﺎز ﺗﻮان ﻣﺘﻮﺳﻂ آﺑﺮﻓﺖ ﻫﺎی ﻓﻼت ﻗﺎره ﺗﻮان ﺧﻮب 6 - 4 - 4 - ﺗﻮان ﺳﻨﮓ ﺑﺴﺘﺮ ﺑﺮا ی ﺗﺴﻄ ﯿ ﺢ و ﺟﺎده ﺳﺎزی ﺑﺎ در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻦ ﻧ ﯿ ﺎزﻣﻨﺪ یﻫﺎ ی ﺧﻮد ﻃﺮح و ﻃﺮح ﻫﺎی ﺗﻮﺳﻌﻪ آﺗ ﯽ ﭘﯿ ﺮاﻣﻮن ﮐﻪ ﺟﺎ آن از ﻫﺮ ﮔﻮﻧﻪ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻧ ﯿ ﺎزﻣﻨﺪ اﺟﺮای ﻃﺮح ﻫﺎی ﯽﺟﺎﻧﺒ اﺳﺖ ﮐﻪ در ﻣﺮاﺣﻞ اوﻟ ﯿ ﻪ ﻃـﺮح ﯾـﺎ در ﻃـﺮح ﻫـﺎی ﺗﻮﺳـﻌﻪ آﺗـﯽ اﺣـﺪاث ﻣﯽ ﺷﻮﻧﺪ ﺗﺎ ﻧﯿﺎزﻣﻨﺪی ﻫﺎی ﻃﺮح را ﺗﺎﻣﯿﻦ ﮐﻨﻨﺪ . ﺗﺴﻄ ﺢ، ﯿ ﺟﺎده ﺳﺎزی و ﺗﺎﻣﯿﻦ ﺮ ﯾﺳﺎ ﻧﯿﺎزﻣﻨﺪی ﻫﺎ، ﻣﺴﺘﻠﺰم ﺣﻀﻮر وﯾﮋﮔﯽ ﻫﺎی ﻻزم در ﺳـﻨﮓ ﺑﺴﺘﺮ ﻧﻮاﺣ ﯽ اﻃﺮاف ﻃﺮح ﻣﯽ ﺑﺎﺷﺪ . ﺟﺪول )6 - 7( ﺗﻮان اﻧﻮاع ﺳﻨﮓ ﺑﺴﺘﺮ را در ا ﯾ ﻦ ﻣﻮرد ﺑﺮرﺳ .ﮐﻨﺪ ﻣﯽ ﯽ ﺟﺪول 6 - 7 - ﺗﻮان ﺳﻨﮓ ﺑﺴﺘﺮ ﺑﺮا ی ﺗﺴﻄ ﯿ ﺢ و ﺟﺎده ﺳﺎزی در اﻗﻠ ﯿ ﻢ ﺧﺸﮏ و ﻣﺮﻃﻮب ﺳﻨﮓ ﺑﺴﺘﺮ ﺗﺴﻄﯿﺢ ﺟﺎده ﺳﺎزی اﻗﻠﯿﻢ ﻣﺮﻃﻮب اﻗﻠﯿﻢ ﺧﺸﮏ اﻗﻠﯿﻢ ﻣﺮﻃﻮب اﻗﻠﯿﻢ ﺧﺸﮏ ﻣﺎﺳﻪ ﺳﻨﮓ ﺑﻪ ﺳﺒﺐ ﻧﺎﻫﻤﻮاری و ﺷﯿﺐ ﺗﻨﺪ و ﮐﻤﺒﻮد ﻣﻨﺎﻃﻖ ﻣﺴﻄﺢ دارای ﻣﺤﺪودﯾﺖ زﯾﺎد ﺑﻪ ﺳﺒﺐ ﺑﯿﺶ ﺗﺮ ﺑﻮدن ﻧﻘﺎط ﻫﻤﻮار ﺑﺮ ﯾﺎل ﻫﺎی ﺻﺎف دارای ﻣﺤﺪودﯾﺖ ﮐﻢ ﻣﺤﺪود ﻣﺤﺪود ﺳﻨﮓ رس ﻣﻨﺎﺳﺐ ﻣﻨﺎﺳﺐ ﻣﺤﺪودﯾﺖ ﮐﻢ ﺑﻪ ﺳﺒﺐ ﺷﯿﺐ ﻫﺎی ﺗﻨﺪ دارای ﻣﺤﺪودﯾﺖ زﯾﺎد ﺳﻨﮓ آﻫﮏ دارای ﻣﺤﺪودﯾﺖ دارای ﻣﺤﺪودﯾﺖ ﺑﯿﺶ ﺗﺮ ﺑﻪ ﺳﺒﺐ ﺷﮑﻞ زﻣﯿﻦ ﻧﺎﻫﻤﻮار ﻫﺰﯾﻨﻪ زﯾﺎد و دارای ﻣﺤﺪودﯾﺖ ﺑﻪ ﺳﺒﺐ ﺷﮑﻞ زﻣﯿﻦ ﻫﻤﻮارﺗﺮ ﻣﺤﺪودﯾﺖ ﺗﺮ ﮐﻢ ﮔﺮاﻧﯿﺖ ﺗﻮده ای و رﮔﻪ ای ،ﺑﻪ ﺳﺒﺐ ﻋﻤﻖ ﮐﻢ ﺧﺎک ﺳﺨﺘﯽ ﺳﻨﮓ و ﺷﯿﺐ زﯾﺎد ﻧﺎﻣﻨﺎﺳﺐ ،ﺑﻪ ﺳﺒﺐ ﻋﻤﻖ ﮐﻢ ﺧﺎک ﺳﺨﺘﯽ ﺳﻨﮓ و ﺷﯿﺐ زﯾﺎد ﻧﺎﻣﻨﺎﺳﺐ ﺑﻪ ﺳﺒﺐ ﺳﺨﺘﯽ و ﻏﯿﺮﻗﺎﺑﻞ ﻧﻔﻮذ ﺑﻮدن دارای ﻣﺤﺪودﯾﺖ ﺑﻪ ﺳﺒﺐ ﺳﺨﺘﯽ و ﻏﯿﺮﻗﺎﺑﻞ ﻧﻔﻮذ ﺑﻮدن دارای ﻣﺤﺪودﯾﺖ ﺗﻮف ﻫﺎی ﺷﮑﺎف دار رواﻧﻪ ﻫﺎی ﺑﺎزاﻟﺖ رواﻧﻪ ای ﺑﯿﻦ ﭼﯿﻨﻪ ای در ﺑﺎزاﻟﺖ ﻫﺎی ﻗﺪﯾﻤﯽ و ﺗﻮف ﻫﺎی ﺷﮑﺎف دار ﺗﻮان ﺧﻮب در رواﻧﻪ ﻫﺎی ﺑﯿﻦ ﭼﯿﻨﻪ ای و ﺑﺎزاﻟﺖ ﻫﺎی ﺑﺎ ﺑﺮﯾﺪﮔﯽ ﻫﺰﯾﻨﻪ ﺟﺎﺑﻪ ﺟﺎﯾﯽ و اﻧﻔﺠﺎر ﺳﻨﮕﯿﻦ در ﺑﺎزاﻟﺖ ﻫﺎی ﻗﺪﯾﻤﯽ و ﺗﻮف ﻫﺎی ﺷﮑﺎف دار ﺗﻮان ﺧﻮب در رواﻧﻪ ﻫﺎی ﺑﯿﻦ ﭼﯿﻨﻪ ای و ﺑﺎزاﻟﺖ ﻫﺎی ﺑﺎ ﺑﺮﯾﺪﮔﯽ ﻫﺰﯾﻨﻪ ﺟﺎﺑﻪ ﺟﺎﯾﯽ و اﻧﻔﺠﺎر ﺳﻨﮕﯿﻦ ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺧﺼﻮﺻﺎ در ﺑﺎزاﻟﺖ ﻫﺎی ﻗﺪﯾﻤﯽ ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺧﺼﻮﺻﺎ در ﺑﺎزاﻟﺖ ﻫﺎی ﻗﺪﯾﻤﯽ ﺷﯿﺴﺖ ﻣﻨﺎﺳﺐ ﮐﻢ ﻣﻨﺎﺳﺐ ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺗﭙﻪ ﻫﺎی ﻣﺎﺳﻪ ای ﺗﻮان ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺗﻮان ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺗﻮان ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺗﻮان ﻣﻨﺎﺳﺐ ﻟﺲ ﺗﻮان ﺑﺎﻻ ﺗﻮان ﺑﺎﻻ ﺗﻮان اﻧﺪک ﺗﻮان اﻧﺪک دﺷﺖ ﻫﺎی ﺳﯿﻼﺑﯽ ﺗﻮان اﻧﺪک ﺗﻮان اﻧﺪک ﺑﻪ ﺳﺒﺐ اﺣﺘﻤﺎل ﺳﯿﻞ ﺗﻮان ﻧﺪارد ﺑﻪ ﺳﺒﺐ اﺣﺘﻤﺎل ﺳﯿﻞ ﺗﻮان ﻧﺪارد ﻓﺼﻞ ﺷﺸﻢ - رده ﺑﻨﺪی ﻋﻮاﻣﻞ ﻣﺤﯿﻂ زﯾﺴﺘﯽ ) ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫﺎی ﻣﺪل ) 59 اداﻣﻪ ﺟﺪول 6 - 7 - ﺗﻮان ﺳﻨﮓ ﺑﺴﺘﺮ ﺑﺮا ی ﺗﺴﻄ ﯿ ﺢ و ﺟﺎده ﺳﺎزی در اﻗﻠ ﯿ ﻢ ﺧﺸﮏ و ﻣﺮﻃﻮب ﺳﻨﮓ ﺑﺴﺘﺮ ﺗﺴﻄﯿﺢ ﺟﺎده ﺳﺎزی اﻗﻠﯿﻢ ﻣﺮﻃﻮب اﻗﻠﯿﻢ ﺧﺸﮏ اﻗﻠﯿﻢ ﻣﺮﻃﻮب اﻗﻠﯿﻢ ﺧﺸﮏ ﻣﺨﺮوط اﻓﮑﻨﻪ آﺑﺮﻓﺖ ﻫﺎی دره ﺳﺎز آﺑﺮﻓﺖ ﻫﺎی ﻓﻼت ﻗﺎره ﺗﻮان ﺧﻮب ﺗﻮان ﺧﻮب آﺑﺮﻓﺖ ﻫﺎی ﻓﻼت ﻗﺎره ﺗﻮان ﺧﻮب ﻣﺨﺮوط اﻓﮑﻨﻪ و آﺑﺮﻓﺖ ﻫﺎی دره ﺳﺎز ﺑﻪ ﺳﺒﺐ آﺑﺮاه ﻫﺎی ﻣﺘﻌﺪد اﻣﮑﺎن ﺳﺎﺧﺖ ﺟﺎده ﻣﺸﮑﻞ آﺑﺮﻓﺖ ﻫﺎی ﻓﻼت ﻗﺎره ﺗﻮان ﺧﻮب ﻣﺨﺮوط اﻓﮑﻨﻪ و آﺑﺮﻓﺖ ﻫﺎی دره ﺳﺎز ﺑﻪ ﺳﺒﺐ آﺑﺮاه ﻫﺎی ﻣﺘﻌﺪداﻣﮑﺎن ﺳﺎﺧﺖ ﺟﺎده ﻣﺸﮑﻞ 6 - 5 -ﻧﻔﻮذﭘﺬﯾﺮی ﺧﺎک و ﺳﻄﺢ زﻣ ﯿﻦ ﺑﺨﺸ ﯽ از ﻧﺰوﻻت ﺟﻮ ی ﭘﺲ از ﯿ رﺳ ﺪن ﺑﻪ ﺳﻄﺢ زﻣ ﻦ ﯿ ﺑﺴﺘﻪ ﺑﻪ ﻣﯿﺰان ﺗﺮاواﯾﯽ ﺳﻄﺢ ﺑﻪ داﺧﻞ ﺧﺎک ﻧﻔﻮذ ﻣﯽ ﮐﻨـﺪ 1. ﯾـ ا ﻦ آب ﻣﻤﮑـﻦ اﺳﺖ در داﺧﻞ زﻣ ﯿﻦ ﻧﯿ ﺰ ﺑﻪ ﻧﻔﻮذ ﻋﻤﻘ ﯽ ﺧﻮد اداﻣﻪ دﻫﺪ ﺗﺎ ﺳﺮ ا ﻧﺠﺎم وارد ﻫﺎی ﻻﯾﻪ ﯽﻨﯿﺮزﻣﯾز ﺷﺪه و ﺟﺰ و ﻣﻨـﺎﺑﻊ آب ز ﯽﻨـ ﯿﺮزﻣﯾ ﺑـﻪ ﺣﺴـﺎب ﺎ آنﯾ و ﺪﯾآ ﮐﻪ ﻓﻘﻂ ﺻﺮف ﻣﺮﻃﻮب ﻧﻤﻮدن ﺧﺎک ﺷﺪه و دوﺑﺎره در اﺛﺮ ﺗﺒﺨ ﯿ ﺮ و ﺗﻌﺮق ﺑﻪ اﺗﻤﺴﻔﺮ ﺑﺮﮔﺸﺖ ﮐﻨﺪ ]4[. ﻃﻮر ﺑﻪ ﮐﻠﯽ ﺗﻌﺮﯾﻒ ﻧﻔﻮذﭘﺬﯾﺮی ﺳﻄﺢ : ﻋﺒﺎرت از ﺗﻮان ﺟﺬب آب ﺑﻪ داﺧﻞ ﺧﺎک و ذﺧ ﯿ ﺮه رﻃﻮﺑﺖ ﻣﯽ ﺑﺎﺷﺪ . ﻧﻔﻮذ آب در ﺧﺎک ﺑﻪ ﻋﻮاﻣﻠ ﯽ ﻣﺎﻧﻨﺪ وﯾﮋﮔﯽ ﻫﺎی ﻓﯿﺰﯾﮑﯽ ﺧﺎک ) ﺑﺎﻓﺖ و ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن ( ، ﭘﻮﺷﺶ ﮔ ﯽﺎﻫﯿ ، ﺷـ ﯿ ﺐ زﻣـ ﻦ،ﯿ درﺟـﻪ ﺣـﺮارت و از ﻫﻤﻪ ﯿﻗﺎﺑﻠ ﺗﺮ ﻣﻬﻢ ﺖ ﭘﺮاﮐﻨﺪﮔ ﯽ ذرات ﺳﻄﺤ ﯽ ﺧﺎک ﺑﺴﺘﮕ ] دارد ﯽ4[ .ﻧﻔﻮذﭘﺬﯾﺮی ﺧﺎک ﺑﻪ ﻫﻤﺮاه ﭘﺴﺘ ﯽ و ﺑﻠﻨﺪ ی از ﻋﻮاﻣﻞ ﻣﻮﺛﺮ ﺑـﺮ ا ﯾ ﺠـﺎد رواﻧﺎب و ﺳ ﯿ ﻼب در ﺣﻮ ﻣﯽﻪ ﺿ ﺑﺎﺷﺪ . ﻟﺬا ﻧﻔﻮذﭘﺬﯾﺮی ﻣﻨﺎﺳﺐ در ﻃﺮح ﻫﺎی آﺑﺨﯿﺰداری و ﮐﻨﺘﺮ ل ﺳﯿﻼب ﺑﺴﯿﺎر ﻣﻮﺛﺮ اﺳﺖ . ﻋﻼوه ﺑﺮ ﻣﻮارد ﻓﻮق وﯾﮋﮔﯽ ﻫﺎی زﻣﯿﻦ ﺷﻨﺎﺳﯽ ، ﻣﻘﺪار و ﻧﻮع ﺑﺎرﻧﺪﮔ ﯽ ، و ﮐﺎرﺑﺮ اراﺿ ی ﯽ ﻧﯿ ﺰ ﺑﺮ ﻣ ﯿ ﺰان ﻧﻔﻮذﭘﺬ ﯾﺮی ﻣﻮﺛﺮ اﺳﺖ . ﺑﺎﻓﺖ ، ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن و ﺑﻨﺪی داﻧﻪ ﺧﺎک در ﻣﻘﺪار ﻧﻔﻮذﭘﺬ آن یﺮﯾ ﺗﺎﺛﯿﺮ ﺑﻪ ﺳﺰاﯾﯽ دارد . ﺟﺪول ز ﯿﺮ ﻣﯾ ﺰان ﻧﻔﻮذﭘـﺬ ﯾﺮی ﺧـﺎک ﻫـﺎی ﻣﺨﺘﻠـﻒ را ﻧﺸﺎن دﻫﺪ ﻣﯽ . ﺟﺪول 6 - 8 - ﻃﺒﻘﻪ ﺑﻨﺪی ﺧﺎک ﻫﺎ ﺑﺮ ﺣﺴﺐ ﻧﻔﻮذﭘﺬﯾﺮی ﻧﻔﻮذﭘﺬﯾﺮی ) ﻣﯿﻠﯽ ﻣﺘﺮ در ﺳﺎﻋﺖ ( ﮔﺮوه ﻫ ﯿ ﺪروﻟﻮژ ﮏﯾ 5/ 11 – 5/7 A 5/7 - 8/3 B 8/3 - 3/1 C 3/1 - 0 D ﯽﮐﻠ ﻃﻮر ﺑﻪ ﮐﺎرﺑﺮ اراﺿ ی ﯽ و ﻣﯿ ﺰان ﻧﻔﻮذﭘﺬﯾﺮی ﺧﺎک اﺛﺮ ﺑﻪ ﺳﺰاﯾﯽ ﯿ در ﻣ ﺰان ﻧﻔﻮذﭘﺬ ﯾﺮی ﺳﻄﺢ اراﺿﯽ دارﻧﺪ . ﺑﺮاﺳﺎس ﻧﻮع ﮐﺎرﺑﺮی ﯾﺎ ﭘﻮﺷﺶ اراﺿﯽ ﻣﯽ ﺗﻮان ﺟﺪول )6 - 9( را ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ ﻗﺮار داد و در ﺗﻬﯿﻪ ﻣـﺪل ﻫـﺎی ارزﯾـﺎﺑﯽ ﺗـﻮان ﻃـﺮح ﻫـﺎی ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری از ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﺑﻪ ﮐﺎر ﮔﺮﻓﺖ . 1- Infiltration 60 راﻫﻨﻤﺎی ﭘﻬﻨﻪ ﺑﻨﺪی ﺗﻮان اﮐﻮﻟﻮژﯾﮏ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر اﺳﺘﻘﺮار ﻃﺮح ﻫﺎی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﺟﺪول6 - 9 - ﻃﺒﻘﻪ ﺑﻨﺪی ﻧﻔﻮذﭘﺬﯾﺮی ﺑﺮاﺳﺎس ﮐﺎرﺑﺮ اراﺿ ی و ﯽ ﻧﻔﻮذﭘﺬﯾﺮی ﺧﺎک ﻃﺒﻘﻪ ﻧﻔﻮذﭘﺬﯾﺮی ﮐﺎرﺑﺮ ی ﻏﺎﻟﺐ ﮔﺮوه ﻫ ﯿ ﺪروﻟﻮژ ﯾ ﮏ ﺧﺎک 1 ﻧﻔﻮذﭘﺬﯾﺮی ﺧﯿﻠﯽ زﯾﺎد ﭘﻮﺷﺶ ﺟﻨﮕﻠﯽ ﺧﻮب ﮔﺮوه ﻫﯿﺪروﻟﻮژﯾﮏA 2 ﻧﻔﻮذﭘﺬﯾﺮی ﺧﯿﻠﯽ زﯾﺎد ﭘﻮﺷﺶ ﺟﻨﮕﻠﯽ ﻣﺘﻮﺳﻂ ﮔﺮوه ﻫﯿﺪروﻟﻮژﯾﮏA 3 ﻧﻔﻮذﭘﺬﯾﺮی زﯾﺎد ﭘﻮﺷﺶ ﻣﺮﺗﻌﯽ ﺧﻮب ﮔﺮوه ﻫﯿﺪروﻟﻮژﯾﮏA 4 ﻧﻔﻮذﭘﺬﯾﺮی زﯾﺎد ﭘﻮﺷﺶ ﻣﺮﺗﻌﯽ ﻣﺘﻮﺳﻂ ﮔﺮوه ﻫﯿﺪروﻟﻮژﯾﮏA 5 ﻧﻔﻮذﭘﺬﯾﺮی ﻧﺴﺒﺘﺎ زﯾﺎد ﭘﻮﺷﺶ ﺟﻨﮕﻠﯽ ﺧﻮب ﮔﺮوه ﻫﯿﺪروﻟﻮژﯾﮏB 6 ﻧﻔﻮذﭘﺬﯾﺮی ﻧﺴﺒﺘﺎ زﯾﺎد ﭘﻮﺷﺶ ﺟﻨﮕﻠﯽ ﻣﺘﻮﺳﻂ ﮔﺮوه ﻫﯿﺪروﻟﻮژﯾﮏB 7 ﻧﻔﻮذﭘﺬﯾﺮی ﻧﺴﺒﺘﺎ زﯾﺎد ﭘﻮﺷﺶ ﻣﺮﺗﻌﯽ ﺧﻮب ﮔﺮوه ﻫﯿﺪروﻟﻮژﯾﮏB 8 ﻧﻔﻮذﭘﺬﯾﺮی ﻧﺴﺒﺘﺎ زﯾﺎد ﭘﻮﺷﺶ ﻣﺮﺗﻌﯽ ﻣﺘﻮﺳﻂ ﮔﺮوه ﻫﯿﺪروﻟﻮژﯾﮏB 9 ﻧﻔﻮذﭘﺬﯾﺮی ﻧﺴﺒﺘﺎ زﯾﺎد اراﺿﯽ ﮐﺸﺎورزی ﮔﺮوه ﻫﯿﺪروﻟﻮژﯾﮏA 10 ﻧﻔﻮذﭘﺬﯾﺮی ﻣﺘﻮﺳﻂ ﭘﻮﺷﺶ ﺟﻨﮕﻠﯽ ﺧﻮب ﮔﺮوه ﻫﯿﺪروﻟﻮژﯾﮏC 11 ﻧﻔﻮذﭘﺬﯾﺮی ﻣﺘﻮﺳﻂ ﭘﻮﺷﺶ ﺟﻨﮕﻠﯽ ﻣﺘﻮﺳﻂ ﮔﺮوه ﻫﯿﺪروﻟﻮژﯾﮏC 12 ﻧﻔﻮذﭘﺬﯾﺮی ﻣﺘﻮﺳﻂ ﭘﻮﺷﺶ ﻣﺮﺗﻌﯽ ﺧﻮب ﮔﺮوه ﻫﯿﺪروﻟﻮژﯾﮏC 13 ﻧﻔﻮذﭘﺬﯾﺮی ﻣﺘﻮﺳﻂ ﭘﻮﺷﺶ ﻣﺮﺗﻌﯽ ﻣﺘﻮﺳﻂ ﮔﺮوه ﻫﯿﺪروﻟﻮژﯾﮏC 14 ﻧﻔﻮذﭘﺬﯾﺮی ﻣﺘﻮﺳﻂ اراﺿﯽ ﮐﺸﺎورزی ﮔﺮوه ﻫﯿﺪروﻟﻮژﯾﮏB 15 ﻧﻔﻮذﭘﺬﯾﺮی ﻧﺴﺒﺘﺎ ﮐﻢ ﭘﻮﺷﺶ ﺟﻨﮕﻠﯽ ﺧﻮب ﮔﺮوه ﻫﯿﺪروﻟﻮژﯾﮏD 16 ﻧﻔﻮذﭘﺬﯾﺮی ﻧﺴﺒﺘﺎ ﮐﻢ ﭘﻮﺷﺶ ﺟﻨﮕﻠﯽ ﻣﺘﻮﺳﻂ ﮔﺮوه ﻫﯿﺪروﻟﻮژﯾﮏD 17 ﻧﻔﻮذﭘﺬﯾﺮی ﻧﺴﺒﺘﺎ ﮐﻢ ﭘﻮﺷﺶ ﻣﺮﺗﻌﯽ ﺧﻮب ﮔﺮوه ﻫﯿﺪروﻟﻮژﯾﮏD 18 ﻧﻔﻮذﭘﺬﯾﺮی ﻧﺴﺒﺘﺎ ﮐﻢ ﭘﻮﺷﺶ ﻣﺮﺗﻌﯽ ﻣﺘﻮﺳﻂ ﮔﺮوه ﻫﯿﺪروﻟﻮژﯾﮏD 19 ﻧﻔﻮذﭘﺬﯾﺮی ﻧﺴﺒﺘﺎ ﮐﻢ اراﺿﯽ ﮐﺸﺎورزی ﮔﺮوه ﻫﯿﺪروﻟﻮژﯾﮏC 20 ﻧﻔﻮذﭘﺬﯾﺮی ﮐﻢ اراﺿﯽ ﮐﺸﺎورزی ﮔﺮوه ﻫﯿﺪروﻟﻮژﯾﮏD 21 ﻧﻔﻮذﭘﺬﯾﺮی ﺑﺴﯿﺎر ﮐﻢ اراﺿﯽ ﺗﺨﺘﻪ ﺳﻨﮕﯽ - 6 - 6 -ﺳﺎﻧﺤﻪ ﺧﯿﺰی و ﺧﻄﺮ ﻧﺴﺒ ﯿ زﻣ ﯽ ﻦ ﻟﺮزه ﻃﺮح ﻫﺎی ﻋﻤﺮاﻧﯽ و ﺳﺎﺧﺖ و ﺳﺎزﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻫﻤﻮاره در ﻣﻌﺮض ﺧﻄﺮ زﻣﯿﻦ ﻟﺮزه ﻗﺮار دارﻧﺪ . در ﮐﺸﻮرﻫﺎی ﺑـﺎ ﺧﻄـﺮ ﻧﺴـﺒﯽ ﺑـﺎﻻی زﻣﯿﻦ ﻟﺮزه ﻣﺎﻧﻨﺪ اﯾﺮان ﻻزم اﺳﺖ ﺗﻤﻬﯿﺪاﺗﯽ ﺑﻪ ﮐﺎر ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﻮد ﺗﺎ ﺣﺘﯽ اﻻﻣﮑﺎن از ﺑﺮوز ﺧﻄﺮات اﺣﺘﻤﺎﻟﯽ ﭘﯿﺸﮕﯿﺮی ﻧﻤﻮد . ﻧﻘﺸﻪ ﭘﻬﻨﻪ ﺑﻨﺪی ﺧﻄﺮ ﻧﺴﺒﯽ زﻣﯿﻦ ﻟﺮزه در اﯾﺮ ) ان ﻧﻘﺸﻪ 6 - 2 (ا ﯾﺮان را از ﻧﻈﺮ ﺧﻄﺮ ﻧﺴﺒﯽ زﻣﯿﻦ ﻟـﺮزه ﺑـﻪ ﭼﻬـﺎر ﭘﻬﻨـﻪ ﺗﻘﺴـﯿﻢ ﮐـﺮده اﺳﺖ . - ﭘﻬﻨﻪ ﺑﺎ ﺧﻄﺮ ﻧﺴﺒﯽ ﺑﺴﯿﺎر زﯾﺎد - ﭘﻬﻨﻪ ﺑﺎ ﺧﻄﺮ ﻧﺴﺒﯽ زﯾﺎد -ﭘﻬﻨﻪ ﺑﺎ ﺧﻄﺮ ﻧﺴﺒﯽ ﻣﺘﻮﺳﻂ - ﭘﻬﻨﻪ ﺑﺎ ﺧﻄﺮ ﻧﺴﺒﯽ ﮐﻢ ﺑﺎ ﻣﺮاﺟﻌﻪ ﺑﻪ ﻧﻘﺸﻪ ﻣﺬﮐﻮر ﻣﺸﺨﺺ ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ ﮐﻪ اﮐﺜﺮ ﻧﻮاﺣﯽ اﯾﺮان در ﭘﻬﻨﻪ ﺧﻄﺮ ﻧﺴﺒﯽ زﯾﺎد و ﺑﺴﯿﺎر زﯾﺎد ﻗﺮار ﻣﯽ ﮔﯿﺮد . در ﻣﻘﯿﺎس ﺧﺮد ﻓﺎﺻﻠﻪ از ﮔﺴﻞ ) ﻣﺘﻨﺎﺳﺐ ﺑﺎ ﺳﻨﮓ ﺑﺴﺘﺮ و آﻣﺎر زﻟﺰﻟﻪ ﺧﯿﺰی ( اﻫﻤﯿﺖ ﻣﯽ ﯾﺎﺑﺪ . ﻟﺤﺎظ زﻟﺰﻟﻪ ﺧﯿـﺰی از ﻃﺮﯾـﻖ ﭘﻬﻨـﻪ ﺑﻨـﺪی رﯾﺴﮏ ﺻﻮرت ﻣﯽ ﮔﯿﺮد . و در ﻣﺪل ﻫﺎ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﻣﯽ ﮔﯿﺮد . ﻓﺼﻞ ﺷﺸﻢ - رده ﺑﻨﺪی ﻋﻮاﻣﻞ ﻣﺤﯿﻂ زﯾﺴﺘﯽ ) ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫﺎی ﻣﺪل ) 61 ﺷﮑﻞ 6 - 2 - ﻧﻘﺸﻪ ﭘﻬﻨﻪ ﺑﻨﺪی ﺧﻄﺮ ﻧﺴﺒﯽ زﻣﯿﻦ ﻟﺮزه در اﯾﺮان 6 - 7 -رزش ا و ﻫﺎ ﺣﺴﺎﺳﯿﺖ ﻫﺎ ی زﯾﺴﺘﯽ- ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﭘﺎ ﯾ ﺪار در ﺗﻤﺎم ﮐﺸﻮر ﯿ اﻫﻤ ﺖ دارد وﻟ ﯽ در ﻣﻨﺎﻃﻖ دارا ی وﯾﮋﮔﯽ ﻫﺎی ﺧﺎص و ارزﺷﻤﻨﺪ ز ﯾ ، اﯽﺴﺘﯾ ﻦ اﻫﻤ ﯿ ﺖ دو ﭼﻨﺪان ﻣﯽ ﺷـﻮد . ﻣﻨﺎﻃﻖ ﭼﻬﺎرﮔﺎﻧﻪ ﺳﺎزﻣﺎن ﺣﻔﺎﻇﺖ ﻣﺤ ﯿ ﯾﻂ ز ﺴﺖ ا ﯾ ﺮان ﺷﺎﻣﻞ : 1 - ﭘﺎرک ﻫﺎی ﯽﻣﻠ 2 - ﻣﻨﺎﻃﻖ ﺣﻔﺎﻇﺖ ﺷﺪه 3 - آﺛﺎر ﻃﺒ ﯽﻣﻠ ﯽﻌﯿ 4 - ﭘﻨﺎﻫﮕﺎه ﻫﺎی ﺣﯿ ﺎت وﺣﺶ ﺑﺨﺶ ﻫﺎﯾﯽ ﯾ از ا ﺮان ﻫﺴﺘﻨﺪ ﮐﻪ وﯾﮋﮔﯽ ﻫﺎی ﺧﺎص ز ﯽﺴﺘﯾ را دارا ﻣﯽ ﺑﺎﺷﻨﺪ . ﺑﻨﺎﺑﺮا ﯾ ﻦ اﺳـﺘﻔﺎده از ﻣﻨـﺎﺑﻊ و ﺗﻮﺳـﻌﻪ در ا ﯾـ ﻦ ﻣﻨـﺎﻃﻖ ﺎ ﯾـ ﺑﺎﻻدﺳﺖ آﻧﻬﺎ ﮐﻪ ﺑﺎﻋﺚ ﺗﻐ ﯿﯿ ﺮ ﺳﺎﺧﺘﺎر ﻣﺤ ﯿ ﯾﻂ ز ﺴﺖ ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺑﺎﯾﺪ ﺷﻮد ﻣﯽ ﺑﺎ رﻋﺎ ﯾ ﺖ ﺿﻮاﺑﻂ ﺳﺨﺘﮕ ﯿ ﺮاﻧﻪ ﺗﺮ ی ، اﻧﺠﺎم ﮔﺮدد . ﺑﺎ وﺟـﻮد ﺣﻀـﻮر ﻣﮑﺎن ﻫﺎی ﻓﺮاوان دﯾﮕﺮ از ﻧﻈﺮ اﺟﺮاﯾﯽ اﯾﻦ ﺣﺪاﻗﻞ ﮐﺎری اﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﺎﯾﺪ در ارزﯾﺎﺑﯽ ﺗﻮان اﮐﻮﻟﻮژﯾﮏ ﻟﺤﺎظ ﮔﺮدد . ﻫﺪف از ﺗﻌﯿﯿﻦ اﯾﻦ ﺿﻮاﺑﻂ در ﻣﻮرد ﻃﺮح ﻫﺎی ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری آﺑﯽ، ﺣﺪاﻗﻞ اﻗﺪام در ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ ﺑﺎ اﻓﺰاﯾﺶ ﺗﺨﺮﯾﺐ اﯾﻦ ﮔﻮﻧﻪ ﻣﻨﺎﻃﻖ ﻣـﯽ ﺑﺎﺷـﺪ . ﻻزم ﺑﻪ ذﮐﺮ اﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻣﯿﺰان آﻻﯾﻨﺪه ﻫﺎی ﻣﻮﺟﻮد در ﯾﮏ ﻣﻨﻄﻘﻪ دارای ارزش ﻫﺎی ﺧﺎص واﯾﻨﮑﻪ ﺑﻬـﺮه ﺑـﺮداری در ﺧـﻮد ﻣﻨﻄﻘـﻪ 62 راﻫﻨﻤﺎی ﭘﻬﻨﻪ ﺑﻨﺪی ﺗﻮان اﮐﻮﻟﻮژﯾﮏ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر اﺳﺘﻘﺮار ﻃﺮح ﻫﺎی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﺻﻮرت ﻣﯽ ﮔﯿﺮد ﯾﺎ ﺧﺎرج از آن،اﯾﻦ ﻣﻮارد ﺑﺎﯾﺪ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻣﺸﺨﺺ و ﻣﻮردی ﺑﯿﺶ ﺗﺮ و ﺑﺎدﻗﺖ ﻣﺪ ﻧﻈﺮ ﻗﺮار ﮔﯿﺮﻧـﺪ . ﺑـﻪ ﻋﺒـﺎرﺗﯽ ارزش ﻫـﺎ و وﯾﮋﮔﯽ ﻫﺎی ﺳﺮزﻣﯿﻦ و ﻃﺒﻘﻪ ای از IUCN ﮐﻪ ﻣﻨﻄﻘﻪ در آن ﻗﺮار ﻣﯽ ﮔﯿﺮد ﻋﺎﻣﻞ ﻣﻬﻤﯽ ﺑﺮای ﺗﻌﯿﯿﻦ ﺣﺴﺎﺳﯿﺖ اﯾﻦ ارزﯾـﺎﺑﯽ ﻫـﺎ ﺑـﻪ ﺷـﻤﺎر . رود ﻣﯽ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﺣﻀﻮر ارزش ﻫﺎی ﻓ ﺮاوان ﺑﻪ ﺻﻮر ت ﭘﺮاﮐﻨﺪه، ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر آﺳﺎن ﺳﺎزی دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ و اراﺋﻪ راه ﮐﺎرﻫـﺎی ﮐـﺎرﺑﺮدی ﺟﻬـﺖ اﺳﺘﻔﺎده از آن، ﻟﺤﺎظ ارزش ﻫﺎی زﯾﺴﺘﯽ و ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﯾﮏ ﭘﺎراﻣﺘﺮ ﻣﺸﺨﺺ در ﻣﺪل ﻣﻮرد اﺷﺎره ﻗﺮار ﻧﮕﺮﻓﺘﻪ اﺳﺖ . اﻣﺎ ﻓﺮض ﺑﺮ اﯾﻦ اﺳﺖ ﮐﻪ ﭘﺲ از ﺗﻌﯿﯿﻦ ﻣﮑﺎن ﻃﺮح ﭼﻨﺎن ﭼﻪ ﯾﮑﯽ از اﯾﻦ ﻣﻨﺎﻃﻖ در ﻣﺤﺪوده ﻃﺮ ح ﻫﺎی آﺑﯽ و ﯾﺎ ﭘﺎﯾﯿﻦ دﺳﺖ آن ﻗﺮار ﮔﯿﺮﻧﺪ ، ﺿﺮوری اﺳﺖ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ وﯾﮋﮔﯽ ﻫﺎی ﻃﺮح و وﯾﮋﮔﯽ ﻫﺎ ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺗﻤﻬﯿﺪاﺗﯽ ﻟﺤﺎظ ﺷﻮد ﮐﻪ ﺣﺪاﻗﻞ ﺧﺴﺎرت ﺑﻪ ارزش ﻫﺎی زﯾﺴﺘﯽ و ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ ﻣﻨﻄﻘﻪ وارد آﯾﺪ ﺑﻪ . ﻋﻨﻮان ﯾﮑﯽ از ﻣﻬﻢ ﺗﺮﯾﻦ ﮔﺎم ﻫﺎﻻزم اﺳﺖ، ﻃﺮح ﻣﺪﯾﺮﯾﺖ ﻣﻨﺎﻃﻖ ﻓﻮق ﺑﺎ ﻃﺮح ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻮرد ﻣﻄﺎﺑﻘﺖ ﻗ ﺮار ﮔﺮﻓﺘﻪ و ﺗﻌﺎرﺿﺎت ﻣﻮﺟﻮد ﻣﺸﺨﺺ ﮔﺮدد . زﯾﺮادر راﺑﻄﻪ ﺑﺎارزش ﻫﺎی ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ ﻧﯿﺰ رﻋﺎﯾﺖ ﺣﻔﺎﻇﺖ از ﻣﯿﺮاث ﻣﺬﻫﺒﯽ، ﺗﺎرﯾﺨﯽ و ﺑﺎﺳﺘﺎﻧﯽ، ﻣﻠﯽ و ﻏﯿﺮه اﻟﺰاﻣﯽ اﺳـﺖ . ﺣﺘـﯽ اﮔـﺮ ﭘﺮاﮐﻨﺶ آﻧﻬﺎ ﻟﺤﺎظ اﯾﻦ وﺟﻪ را در ﯾﮏ ﻣﺪل ﻓﺮاﮔﯿﺮ ﻣﯿﺴﺮ ﻧﮑﻨﺪ . اﻟﺒﺘﻪ ﺍﺭﺯﺵ ﻫﺎ ی زﯾﺴﺘﯽ و ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ ﻣﻨﺎﻃﻘﯽ ﮐﻪ در ﻣﺤـﺪوده ﺗﺤـﺖ ﺗـﺎﺛﯿﺮ ﻃﺮح ﻫﺎی آﺑﯽ ﻗﺮار ﻣﯽ ﮔﯿﺮﻧﺪ را ﻣﯽ ﺗﻮان ﺑﺎ ﺷﺎﺧﺺ ﻫﺎﯾﯽ ﻣﻌﯿﻦ ﻣﻮرد ﺗﻮﺟﻪ ﻗﺮار داد . ﻣﻬﻢ ﺗﺮﯾﻦ اﯾﻦ ﺷﺎﺧﺺ ﻫﺎ 1 ﺑﻪ ﺷﺮح زﯾﺮ ﻣﯽ ﺑﺎﺷﺪ : - درﺟﻪ آﺳﯿﺐ ﭘﺬﯾﺮی زﯾ ﺴﺘﮕﺎه - ﺗﻨﻮع ای ﮔﻮﻧﻪ -وﺳﻌﺖ ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺣﻔﺎﻇﺘ ﯽ -درﺟﻪ ﮐﻤ ﯽﺎﺑﯿ ﻫﺎ ﮔﻮﻧﻪ -درﺟﻪ ﻃﺒ ﯿﻌﯽ ﺑﻮدن آﺛﺎر ﻃﺒ ﯿﻌﯽ -ارزش ﺑﺎﺳﺘﺎﻧ ﯽ و ﺗﺎر ﯾﺨﯽ -ارزش ﯾﺎ اﻫﻤﯿﺖ ﯽﻣﻠ - ارزش ﯾﺎ اﻫﻤﯿﺖ ﻣﺬﻫﺒ ﯽ و ﺗﻘﺪس 6 - 8 -ﺗﻮﺳﻌﻪ ﯾﺎﻓﺘﮕﯽ، ﻧﻮع ﮐﺎرﺑﺮی اراﺿﯽ و ﮐﺎرﺑﺮی ﻫﺎ ی ﺣﺴﺎس ﻓﺮض اﺳﺎﺳ در ﯽ راﻫﻨﻤﺎی ﺣﺎﺿﺮ، ﺑﺮ ا ﯾ ﯾﻦ ﭘﺎ ﻪ اﺳﺘﻮار اﺳﺖ ﮐﻪ درﺟﻪ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺎﻓﺘﮕﯾ ﯽ ﭘﻬﻨﻪ و ﯾﺎ زﯾ ﺮ ﭘﻬﻨﻪ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻣﻌﺮف ﻣ ﯿـ ﺰان ﺑـﺮوز و ﯾ ﺎ اﺣﺘﻤﺎل ﺑﺮوز آﻟﻮدﮔﯽ ﯾ و ﻫﺎ ﺎ ﺗﺨﺮ ﯾ ﺐ ﻫﺎ ﯿﻣﺤ ی ﺴﺖﯾﻂ ز ، ﺗﺎﺑﻌ از ﯽ ﻣﮑﺎن ﯾﺎﺑﯽ در ﺳـﻄﺢ ﮐـﻼن یﻤﺎﯿﺳـ ) ﺳـﺮزﻣ ( ﻦﯿ و ﺗـﻮان ﻣﺤﻠـ ﺎ ﯾـ ﯽ ﻧﺎﺣﯿﻪ ای ﻫﺮ ﯾﮏ از ﭘﻬﻨﻪ ﻫﺎی ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ ﺟﻬﺖ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻗﺒﻼ ﭘﯿﺶ ﺑﯿﻨﯽ اﺳﺖ ﺷﺪه . ﺑﻪ ﻋﺒﺎرت دﯾ ﮕﺮ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﺗﻌ ﯿﯿ ﻦ درﺟﻪ ﺗﻮان ﻫﺎی ﭘﻬﻨﻪ ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ ﺟﻬﺖ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻫﺎی ﻃﺮح ﻣﻨﺎﺑﻊ آب در ﺳﻄﺢ ﺳ یﻤﺎﯿ ﺳـﺮزﻣ )ﻦ ﯿ ﮐـﻼن ( ﻻزم اﺳﺖ ﻋﻼوه ﺑﺮ ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫﺎ ی ذﮐﺮ ﺷﺪه در ﻗﺴﻤﺖ ﻫﺎی ﭘﯿﺸﯿ ﻦ، ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﺗﻘﺎﺑﻞ ﺑﺎ ﺳﺎ ﺮ ﯾ ﮐﺎرﺑﺮی ﻫﺎی ﻫﻢ و ﺟﻮار ﻣﺘﺎﺛﺮ ﺎ ﯾ ﺗﺎﺛﯿﺮﮔﺬار ، اﺛـﺮات ﻃﺮح ﺑﺮ ﮐﻤ ﯿ ﺖ و ﮐ ﯿﻔﯿ ﺖ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب، اﺛﺮات ﻃﺮح ﺑﺮ روﯾﺶ ، ﻫﺎ ﮔﺎه زﯾﺴﺖ ﻫﺎ ﮔﺎه و اﮐﻮ ﺳﯿﺴﺘﻢ ﻫﺎی ﺣﺴﺎس و آﺳﯿﺐ ﭘﺬﯾﺮ ﯽﮐﻠ ﻃﻮر ﺑﻪ و ﺷـﺪت اﺧﺘﻼل ﻓ ﯿﺰﯾﮑﯽ و اﮐﻮﻟﻮژ ﯽﻧﺎﺷ ﯽﮑﯾ از اﺟﺮا و ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری از ﻃﺮح در ﺑﺎﻻدﺳﺖ و ﺑﻪ وﯾﮋه در ﭘﺎﯾﯿﻦ دﺳﺖ ﻃﺮح ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ ﻗﺮار ﮔﯿـﺮد و ﻫﺰﯾﻨﻪ ﻫﺎی ﯾﺮﯾﻣﺪ ﺖ اﮐﻮﻟﻮژ ﯾ ﮏ ﭘﻬﻨﻪ ﻋﻤﺪﺗﺎ در ﺳﻄﺢ اﮐﻮﺳ ﺑﺎﯾﺪ ﺴﺘﻢﯿ در ﺗﮑﻤ ﯿ ﻞ ارز ﯽﺎﺑﯾ ﺗﻮان اﮐﻮﻟﻮژﯾﮏ ﻣﺪ ﻧﻈﺮ ﻗـﺮار ﮔ ﺮدﯿـ و در ﻏﺎﻟـﺐ ﺑﺮآورد ﭘﯿﺎﻣﺪﻫﺎ ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﮔﺮدد . ﻟﺤﺎظ اﯾﻦ ﻗﺒﯿﻞ ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫﺎ در ارزﯾﺎﺑﯽ ﺗﻮان ﻧﻪ ﻣﻤﮑﻦ و ﻧﻪ ﺻﺤﯿﺢ اﺳﺖ . 1 - ﺗﺮﺗﯿﺐ ﺷﺎﺧﺺ ﻫﺎ ﻧﺸﺎن دﻫﻨﺪه اوﻟﻮﯾﺖ ﻧﻤﯽ ﺑﺎﺷﺪ . ﻓﺼﻞ ﺷﺸﻢ - رده ﺑﻨﺪی ﻋﻮاﻣﻞ ﻣﺤﯿﻂ زﯾﺴﺘﯽ ) ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫﺎی ﻣﺪل ) 63 از ﻃﺮف د ﯾ ﮕﺮ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﺑﺮرﺳ ﯽ ﺗﻮان ﭘﻬﻨﻪ ﺮ ﯾﺎ زﯾ و ﻫﺎ ﻫﺎ ﭘﻬﻨﻪ از ﻧﻘﻄﻪ ﻧﻈﺮ ﮐﺎرﺑﺮی ﻫﺎ و درﺟﻪ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺎﻓﺘﮕﯾ ﯿﻧﺎﺣ ﯽ ﻪ ﻣﻮرد ﻧﻈـﺮ ﺑـﻪ وﯾـﮋه در ﻣﻮرد آن دﺳﺘﻪ از ﻫﺎی ﻃﺮح » ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری « از ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﺳﻄﺤ ﯽ ﯿﮐﻪ ﻧ ﺎز ﺑﻪ ﻣﻜﺎﻥ ﻳـﺎﺑﻲ ﻧﺪاﺷـﺘﻪ و ﺗـﻮان ﭘﻬﻨـﻪ ﺗﻨﻬـﺎ از ﻃﺮ ﯾـ ﻖ ارز ﯽﺎﺑﯾـ ﻋﻮارض و آﺛﺎر ﻣﺘﻘﺎﺑﻞ ا ﯾ ﻞ ﯿﻦ ﻗﺒ ﺑﺎ ﻫﺎ ﻃﺮح ﻛﺎﺭﺑﺮﻱ یﻫﺎ ﻣﺠﺎور ﺑﺮرﺳ ﻣﯽ ﯽ ﮔﺮدد از اﻫﻤ ﺑﯿﺶﺖ ﯿ ﺗﺮی ﺑﺮﺧﻮردار اﺳﺖ . ﯾﺑﺮ ا ﻦ اﺳﺎس از ﻣﺪل ﮐﺎر ﺑﻪ رﻓﺘﻪ در ا ﻦ ﯾ دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﺟﻬﺖ ﺑﺮرﺳ ﯽ و ارز ﯽﺎﺑﯾ ﺗﻘﺎﺑﻞ ﻛﺎﺭﺑﺮﻱ » ﻫﺎ ﻣـﺪل ﺗﻌ ﯿـﯿ ﻦ درﺟـﻪ ﺳـﺎزﮔﺎر ﻦ ﯿﺑـ ی ﻛﺎﺭﺑﺮﻱ ﻣﯽ «ﻫﺎ ﺗﻮان اﺳﺘﻔﺎده ﻧﻤﻮد . در ﻫﺮ ﺣﺎل ﺑﺮای ﻟﺤﺎظ اﯾﻦ اﺑﻌﺎد در راﻫﻨﻤﺎی ﺣﺎﺿﺮ، ﺷﯿﻮه ﺑﺮﺧـﻮرد ﺑـﯿﻦ ﻃـﺮح ﻣـﻮرد ﻧﻈـﺮ و ﺷـﺮاﯾﻂ ﺗﻮﺳﻌﻪ و ﺣﻀﻮر دﯾﮕﺮ ﻛﺎﺭﺑﺮﻱ ﻫﺎ ﺑﻪ ﺷﺮح زﯾﺮ اﺳﺖ . 6 - 8 - 1 -ﻣﺪل ﺗﻌ ﯿﯿ ﻦ درﺟﻪ ﺳﺎزﮔﺎر ﻦ ﯿﺑ ی ﮐﺎرﺑﺮی ﻫﺎ ﻓﺮض اﺳﺎﺳ ﯿﯿﺗﻌ در ﯽ ﻦ درﺟﻪ ﺳﺎزﮔﺎر ﻦ ﯿﻣﺎﺑ ی ﻛﺎﺭﺑﺮﻱ ﻫﺎ ﻦ ﯾ در ا ﺭﺍﻫﻨﻤﺎ آن اﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﯿﺶ ﺗﺮ ﻣﻨـﺎﻃﻖ ﮐﺸـﻮر ﯾـ ﺎ ﻓﺎﻗـﺪ ﻃـﺮح آﻣـﺎ ﯾ ﺶ ﺳﺮزﻣ ﯿ ﻦ ﺑﻮده و اوﻟﻮ ﯾ ﻦ ﯿﺖ ﺑ ﻛﺎﺭﺑﺮﻱ در ﻫﺎ آﻧﺠﺎ ﻣﺸﺨﺺ ﻧ ﻤﯽ ﺑﺎﺷﺪ ﯾ و ﺎ در ﺻﻮرت ﺑﺮﺧﻮردار ﯾـ از ی ﮏ ﻃـﺮح آﻣـﺎ ﯾ ﺶ و ﺎ ﯾـ ﺑﺮﻧﺎﻣـﻪ رﯾـﺰی ﻣﻨﻄﻘﻪ ﯾ و ای ﺎ ﮐﺎﻟﺒﺪ دﻟﯿﻞ ﺑﻪ ی ﻫﻤﺴﺎن ﺑﻮدن ﺷﺮا ﻂ ﯾ اﮐﻮﻟﻮژ ﯾ ﯾﮏ و ﺎ اﻗﺘﺼﺎد ی اﺟﺘﻤـﺎﻋ ﯽ واﺣـﺪﻫﺎی ﻫﻤﮕـﻦ ﻣـﺪ ﯾﺮﯾﺘﯽ اﻣﮑـﺎن ﺗﻔﮑ ﯿـ ﮏ و ﯾ اوﻟﻮ ﺖ ﺑﻨﺪ ی ﻛﺎﺭﺑﺮﻱ یﺑﺮا ﻫﺎ ﻣﻘﺎﺻﺪ ﻣﺸﺨﺺ وﺟﻮد ﻧﺪاﺷﺘﻪ و اﻟﺰاﻣﺎ ﻣﺸﻤﻮل اﺟﺮا ی اﺻﻞ » اﺳﺘﻔﺎده ﭼﻨﺪ ﺟﺎﻧﺒﻪ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﺳـﺎزﮔﺎر ﻦ ﯿﺑـ ی ﻛﺎﺭﺑﺮﻱ «ﻫﺎ ﺧﻮاﻫﻨﺪ ﺑﻮد ﯾﺑﺪ . ﻦ ﺗﺮﺗ ﯿ ﺐ ﮐﻪ ﺁﻥ ﺩﺳﺘﻪ از ﻛﺎﺭﺑﺮﻱ ﻫﺎﻳﻲ ﮐﻪ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻣﻌﯿﺎرﻫﺎی زﯾ ﺮ ﺑﺎ ﯾﮑﺪﯾ ﮕﺮ و ﺑـﺎ ﻃـﺮح ﺗﻮﺳـﻌﻪ آﺑـ ﯽ ﻣـﻮرد ﻧﻈﺮ ﺳﺎزﮔﺎر ﺗﺸﺨ ﯿ ﺺ داده ﻣﯽ ﺷﻮﻧﺪ در ﭼﺎرﭼﻮب ﯾ ﮏ ﻧﻈﻢ ﻣﮑﺎﻧ ﯽ ) زون ﺑﻨﺪ ﯾ و ( ی ﺎ ﻧﻈﻢ زﻣﺎﻧ ﯽ ) اﺳﺘﻔﺎده ﺗﻨـﺎوﺑ و ﯽ ای دوره ( و ﺑـﺎ اﻋﻤـﺎل ﯾﺮﯾﻣﺪ ﺖ ﻣﻨﺎﺳﺐ ﻣﯽ ﺗﻮاﻧﺪ ﯾ در ﮏ ﭘﻬﻨﻪ ﻣﺸﺨﺺ ﻫﻤﺮاه ﺑﺎ ﻫﻢ ﺑﻪ ﺻﻮرﺗﯽ ﭘﺎﯾﺪار ﺑﻪ ﻣﻮرد اﺟﺮا و ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری ﻗﺮار ﮔﯿﺮد . 6 - 8 - 1 - 1 - ﻋﺪم ﺗﻘﺎﺑﻞ و ﯾ ﺎ ﺣﻔﻆ ﻓﺎﺻﻠﻪ ﺿﺮﺑﻪ ﮔ ﯿ ﺮ از ﻣﻨﺎﻃﻖ ﺣﺴﺎس ﺎ ﯾ آﺳﯿﺐ ﭘﺬﯾﺮ اﮐﻮﻟﻮژ ﯽﮑﯾ اﻟﻒ- در ﻣﻮرد ﻫﺎی ﻃﺮح ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری از ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﮐﻪ ﻧ ﯿ ﺎز ﺑﻪ ﻣﮑﺎن ﯾﺎﺑﯽ ﻧﺪاﺷﺘﻪ و ﻣﮑﺎن ﻃﺮح ﻣﺘﺎﺛﺮ از ﻣﻮﻗﻌ ﯿـ ﺖ ﭘﻬﻨـﻪ آﺑـ ﯽ ﻣـﯽ ﺑﺎﺷـﺪ ) ﻧﻈﯿﺮ درﯾﺎﭼﻪ ﯾﺎ ﭼﺸﻤﻪ ، ( ﺑﺎﯾﺪ ﻣﻮﻗﻌ ﯿ ﺖ و ﮔﺴﺘﺮه ﻫﺎی ﭘﻬﻨﻪ ﻣﻨﺎﻃﻖ و ﯾـ ﺎ ﻧـﻮاﺣ ﯽ آﺳـﯿﺐ ﭘـﺬﯾﺮ ﯾـ و ﺎ ﺣﺴـﺎس اﮐﻮﻟـﻮژ ﯾﮑﯽ ﮐـﻪ در ﻣﺤﺪوده ﺑﺎﻟﻘﻮه اﺛﺮﮔﺬار ﻃﺮح ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ ﻗـﺮار ﮔﺮﻓﺘـﻪ و ﯾـ ﺎ در آ ﯾ ﻨـﺪه ﻗـﺮار ﺧﻮاﻫﻨـﺪ ﮔﺮﻓـﺖ ﺗﻌ ﯿـﯿ ﻦ و ﻣـﻮارد ﻣﻄـﺮح ﺑـﻪ ﻋﻨـﻮان ﮐﺎرﺑﺮی ﻫﺎی ﻧﺎﺳﺎزﮔﺎر ﻣﺪ ﻧﻈﺮ ﻗﺮار ﮔ . ﺮﻧﺪﯿ ﺣﺪاﻗﻞ ﻓﺎﺻﻠﻪ ﻣﻮرد ﭘﺬ ﯾ ﺮش ﻃﺮح ﺗﻮﺳﻌﻪ و ﺗﺎﺳﯿﺴﺎت ﯽﺟﺎﻧﺒ آن ﺑﺎ ا ﯿﻗﺒ ﻦﯾ ﻞ ﻧـﻮاﺣ ﯽ و ﮐﺎرﺑﺮی ﺑﺎ ﺎ ﯾ ﻫﺎ ﻣﻨﺎﻃﻖ ﺣﺴﺎس ﻃﺒﻖ ﻣﻘﺮرات ﻣﻮﺟﻮد و ﯾ ﺎ ﺑﺎ ﺗﺎﯾﯿﺪ ﻧﻬﺎد ﻣﺪ ﯾﺮﯾ ﺖ ﻣﺤ ﯿ ﯾﻂ ز ﺴﺖ ﻣﻨﻄﻘﻪ ﯾـ ﺎ اﺳـﺘﺎن ﺗﻌ ﯿـﯿ ﻦ ﺧﻮاﻫـﺪ . ﺪﯾﮔﺮد ب- در ﻣﻮرد ﻫﺎی ﻃﺮح ﺗﻮﺳﻌﻪ آﺑ ﯽ ﮐﻪ ﻣﻮﻗﻌ ﺖ ﯿ ﻗﺮارﮔﯿﺮی آﻧﻬﺎ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﺗﻮان و ﺗﻨﺎﺳﺐ ﭘﻬﻨﻪ در ﺳﻄﺢ ﮐـﻼن یﻤﺎﯿﺳـ ) ﺳـﺮزﻣ ( ﻦﯿ ﯿﯿﺗﻌ ﻦ ﮔﺮد ﯾ ﺪه اﺳﺖ، درﺻﻮرﺗﯽ ﮐﻪ ﮔﺴﺘﺮه ﻃﺮح و ﯾ ﺎ ﺣﻮزه ﻧﻔﻮذ و ﺗﺎﺛﯿﺮﮔﺬاری آن ﺑﺎ ﮔﺴـﺘﺮه ﻣﻨـﺎﻃﻖ ﺣﺴـﺎس و ﺎ ﯾـ آﺳـﯿﺐ ﭘـﺬﯾﺮ ﻣﻮﺟﻮد و ﯿﺎ ﭘﯾ ﺸﻨﻬﺎد ی ﻫﻤﭙﻮﺷﺎ ﻧﯽ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ، ﮐﺎرﺑﺮ ی ﻃـﺮح ﺑـﻪ ﻋﻨـﻮان ﮐـﺎرﺑﺮ ی ﻧﺎﺳـﺎزﮔﺎر ﻣﺤﺴـﻮب ﺧﻮاﻫـﺪ ﺷـﺪ . در ﻣـﻮرد ﻫﺎی ﻃﺮح ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺳﺪﻫﺎ و آب ﺑﻨﺪﻫﺎ ﮐﻪ ﺑﻪ از ﺑ ﯿ ﻦ رﻓـﺘﻦ ﺗﻤـﺎم و ﯾـ ﺎ ﺑﺨﺸـ ﯽ از ﻧﺎﺣ ﯿـ ﻪ ﺣﺴـﺎس و آﺳـﯿﺐ ﭘـﺬﯾﺮ اﮐﻮﻟﻮژ ﻣﯽ ﯽﮑﯾ اﻧﺠﺎﻣﺪ، ﺑﺴﺘﻪ ﺑﻪ درﺟﻪ ﺣﺴﺎﺳ ﯿ ﺖ، اﻣﮑﺎن ﺟﺒﺮان ﺧﺴﺎرات ﺑﺎﯾﺪ ﺑﺎ ﻧﻈﺮ ﺗﺮﯾ ﻋﺎﻟﯽ ﻦ ﻣﺮﺟـﻊ ﺣﻔﺎﻇـﺖ ﻣﺤـ ﯿ ﯾﻂ ز ﺴـﺖ ﻣﻨﻄﻘﻪ و ﯾ ﺎ ﮐﺸﻮر ﻣﻮرد ﺑﺮرﺳ ﯽ ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻪ و اﻋﻼم ﻧﻈﺮ ﮔﺮدد . 64 راﻫﻨﻤﺎی ﭘﻬﻨﻪ ﺑﻨﺪی ﺗﻮان اﮐﻮﻟﻮژﯾﮏ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر اﺳﺘﻘﺮار ﻃﺮح ﻫﺎی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب 6 - 8 - 1 - 2 -ﻋﺪم ﺗﻘﺎﺑﻞ ﺑﺎ ﺳﺎ ﺮ ﯾ ﮐﺎرﺑﺮی ﻫﺎی ﻣﺠﺎور و اﺛﺮات ﺗﺠﻤﻌ ﯽ ﯾ در ا ﯿﻦ زﻣ ﻨﻪ اوﻟﻮ ﯾ ﺖ ﺑﻪ ﺗﺮﺗ ﯿ ﺐ ﺑﺎ ﻫﺎی ﻃﺮح ﻣﻮﺟﻮد ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺟﻨﮕﻞ داری ، ﮐﺸﺎورز اراﺿ ) ی ﯽ زراﻋ ﯽ و ﺑﺎﻏ ﯽ( ، ﻣﺮﺗﻊ ی دار ، آﺑـﺰ ی ﭘـﺮور ی و ﺗﻔﺮج ﮔﺴﺘﺮده ﺑﻮده و ﻫﺎی ﻃﺮح ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﺑﺎ اﻋﻤﺎل ﻣﺪ ﯾﺮﯾ ﺖ و ﮐﻨﺘﺮل و ﺣﻔﻆ ﻫﺎ ﺣﺮﯾﻢ و ﻓﻮاﺻﻞ ﻗﺎﻧﻮﻧ ﯽ و در ﺻـﻮرت ﺗـﺎﻣﯿﻦ آب ﻣﻮرد ﻧ ﯿ ﺎز ﺑﺎ ﻫﺎی ﻃﺮح ﭘﯿﺶ ﺑﯿﻨﯽ ﺷﺪه ﻣﺬﮐﻮر ﺳﺎزﮔﺎر ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد . ﻣﺤﺪودﯾﺖ ﻫـﺎ و ﻣﻨـﺎﻓﻊ اﺣﺘﻤـﺎﻟ ﯽ ﻧﺎﺷـ ﯽ از ﻃـﺮح ﺗﻮﺳـﻌﻪ ﻣﻨـﺎﺑﻊ آب ﺑـﺮ ﻓﺮﺻﺖ ﻫﺎی رﺷﺪ و ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺳﺎ ﺮ ﯾ ﮐﺎرﺑﺮی ﻫﺎ در ﭘﻬﻨﻪ ) ﺑﺎﻻدﺳﺖ و ﭘﺎﯾﯿﻦ دﺳﺖ ( ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﺗﺮاﮐﻢ و ﺗﺮﮐ ﯿ ﺐ آﻧﻬﺎ در ﺑﺎﻻدﺳﺖ و ﭘﺎﯾﯿﻦ دﺳـﺖ ﺑﺎﯾﺪ ﻣﻮرد ﺗﻮﺟﻪ ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻪ و در ارز ﺳﺎ ﯽﺎﺑﯾ زﮔﺎر ی ﻃﺮح ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ ﺑﺎ ﺳﺎ ﺮ ﯾ ﻫﺎی ﻃﺮح ﻣﺬﮐﻮر در ﺳﻨﺎرﯾﻮﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ ﮐﻮﺗـﺎه، ﻣ ﯿـ ﺎن و ﺑﻠﻨﺪ ﻣﺪت و ﺑﺎ و ﺑﺪون اﻋﻤﺎل روش ﻫﺎی ﮐﺎﻫﺶ ﺗﻘﺎﺑﻼت و ﻧﺎﺳﺎزﮔﺎری ﻫﺎی اﺣﺘﻤﺎﻟ ﯽ در اوﻟﻮ ﯾ ﺖ ﻗﺮار ﮔ .ﺮدﯿ 6 - 8 - 1 - 3 - ﻋﺪم ﺗﻘﺎﺑﻞ ﺑﺎ ﻃﺮح ﻫﺎی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺷﻬﺮ و ی روﺳﺘﺎﯾﯽ و ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺷﺒﮑﻪ ﻫﺎی ارﺗﺒﺎﻃ ﺮ ﯾ و ز ﯽ ﺳﺎﺧﺖ ﻫﺎ ﻫﺎی ﻃﺮح ﯽﮐﻠ ﻃﻮر ﺑﻪ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺷﻬﺮ و ی روﺳﺘﺎﯾﯽ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻫﺎی ﻃﺮح ﻧﺎﺳﺎزﮔﺎر ﺷﻨﺎﺧﺘﻪ ﺷﺪه و ﻫﺎی ﻃﺮح ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﺑﺎﯾﺪ در ﺧـﺎرج از ﻣﺤﺪوده و ﺣﺮ ﯾ ﻢ ﻣﺼﻮب ﺷﻬﺮ و ی روﺳﺘﺎﯾﯽ ﻫﻢ و ﭼﻨﯿﻦ ﻫﺎی ﺷﺒﮑﻪ ارﺗﺒﺎﻃ ﯽ اﺻﻠ ﯽ ﻗﺮار ﮔ . ﺮﻧﺪﯿ اﻣﮑﺎن ﺟﺒﺮان ﺧﺴﺎرت ﺑـﺮا آن ی دﺳـﺘﻪ از ﺳﮑﻮﻧﺖ ﺎ ﯾ و ﻫﺎ راه ، ﻫﺎ ﮔﺎه ﺗﺎﺳﯿﺴﺎت زﯾﺮﺑﻨﺎﯾﯽ ﮐﻪ در ﺻﻮرت اﺟﺮا ی ﻃﺮح ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ آﺑ ﯽ ﺗﺤﺖ ﺗﺎﺛﯿﺮ ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻪ و از ﺑـ ﯿ ﻦ ﺧﻮاﻫﻨـﺪ رﻓـﺖ ﺑﺎﯾﺪ در ﻣﺮﺣﻠﻪ ﻣﮑﺎن ﯾﺎﺑﯽ ﺑﺎ ﻧﻈﺮ ﻣﺴ ﯾﻦ ذﯿوﻟﻮ ﺮﺑﻂ ﻣﺤﻠ ﺎ ﯾ و ﯽ ﻣﻨﻄﻘﻪ ای ﻣﻮرد ارز ﯽﺎﺑﯾ ﻗﺮار ﮔ . ﺮﻧﺪﯿ 6 - 8 - 1 - 4 - ﻋﺪم ﺗﻘﺎﺑﻞ ﺑﺎ ﻃﺮح ﻫﺎی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺻﻨﻌﺘ ﯽ و ﻣﻌﺪﻧ ﯽ ﻣﻮﺟﻮد و ﭘﯿﺶ ﺑﯿﻨﯽ ﺷﺪه اﯾ ﻫﺎ ﻃﺮح ﻞﯿﻦ ﻗﺒ در ﺻﻮرت وﺟﻮد، ﻓﻌﺎﻟ ﯿ ﭘﯿﺶﺎ ﯾﺖ و ﺑﯿﻨﯽ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻫﺎی ﻃﺮح ﻧﺎﺳﺎزﮔﺎر ﻣﺤﺴﻮب ﺷﺪه و ﻣﮑﺎن ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ ﺟﻬـﺖ ﻃـﺮح ﺎ ﯾ ﻫﺎی ﻃﺮح ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﻧﺒﺎﯾﺪ در ﺣﻮزه ﻧﻔﻮذ و ﺎ ﯾ ﺗﺎﺛﯿﺮﭘﺬﯾﺮ ﻫﺎی ﻃﺮح ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری از ﻣﻌﺎدن و ﺻﻨﺎ ﯾ ﻊ آﻻ ﯾ ﻨﺪه ﻗﺮار داﺷـﺘﻪ و ﯾـ ﺎ رﻋﺎ ﯾـ ﺖ ﻫﺎ ﺣﺮﯾﻢ و ﻓﻮاﺻﻞ ﻗﺎﻧﻮﻧ ﯾ از ا ﯽ ﻞ ﯿﻦ ﻗﺒ در ﻫﺎ ﻃﺮح ﻣﮑﺎن ﯾﺎﺑﯽ ﻫﺎ ﻃﺮح ﻣﺪ ﻧﻈﺮ ﻗﺮار ﮔ . ﺮدﯿ ﺗﺎﺛﯿﺮ آﻻﯾﻨﺪه ﻫﺎی ﺣﺎﺻﻞ از آن دﺳﺘﻪ از ﻃـﺮح ﻫـﺎی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻌﺪﻧ ﯽ و ﺻﻨﻌﺘ ﯽ ﮐﻪ در ﺣﻮﺿﻪ آﺑﺮ ﯾ ﺰ ﺑﺎﻻ دﺳﺖ ﻃﺮح ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﻗﺮار دارﻧﺪ ﺑﺎﯾﺪ در ﭼﺎرﭼﻮب ارز ﯽﺎﺑﯾ اﺛﺮات ز ﯾ ﺴﺖ ﻣﺤ و ﯽﻄـ ﯿ ﯾ ﺎ در ﻗﺎﻟﺐ ﻣﺪل ﺗﻌ ﯿﯿ ﻦ درﺟﻪ ﺗﺨﺮ ﯾ ﺐ ﭘﻬﻨ ﺮ ﯾﺎ زﯾﻪ و ﯿﭘ ﻫﺎ ﭘﻬﻨﻪ ﺶ از و ﯾ ﺎ در ﻣﺮﺣﻠﻪ ﻣﮑﺎن ﯾﺎﺑﯽ ﻣﻮرد ارز ﯽﺎﺑﯾـ ﻗـﺮار ﮔ . ﺮدﯿـ ﻫـﻢ ﭼﻨـﯿﻦ ﺗـﺎﺛﯿﺮ ﺑﺮداﺷﺖ آب و ﻧ ﯿ ﺎز آﺑ ﯾﺻﻨﺎ ﯽ ﻊ و ﻣﻌﺎدن ﭘﺎﯾﯿﻦ دﺳﺖ ﻧ ﺰ ﯿ در ﺑﺎﯾﺪ ﻣﮑﺎن ﯾﺎﺑﯽ ﻫﺎی ﻃﺮح ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﻣﻮرد ﺗﻮﺟﻪ ﻗﺮار ﮔ . ﺮﻧﺪﯿ 6 - 8 - 1 - 5 -ﺣﻘﺎﺑﻪ و ﻫﺎ ﻧﯿﺎزﻫﺎی ﯽ آﺑ ﻓﻌﺎﻟﯿﺖ ﻫﺎ ﺗﻮﺳﻌﻪ ای ﭘﺎﯾﯿﻦ دﺳﺖ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻧﯿﺎزﻫﺎی ﯽ آﺑ ﻓﻌﺎﻟﯿﺖ ﻫﺎ ﺗﻮﺳﻌﻪ و ﺍﻱ ﺳﻜﻮﻧﺖ یﻫﺎ ﮔﺎﻩ واﻗـﻊ در ﭘﻬﻨـﻪ ﻣـﻮرد ﻧﻈـﺮ ﺟﻬـﺖ ﻃـﺮح ﺗﻮﺳـﻌﻪ آﺑـ ﯽ ﺑﺎﯾـﺪ در ﻣﺮﺣﻠـﻪ ﻣﮑﺎن ﯾﺎﺑﯽ ﻣﻮرد ﺗﻮﺟﻪ ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻪ و ﺿﻮاﺑﻂ ﻻزم ﺟﻬﺖ ﺗﺎﻣﯿﻦ ﻫﺎ ﺣﻘﺎﺑﻪ در ﻧﺎﺣ ﯿ ﻪ ﺑﻨﺪ ی ﻣﻠﺤﻮظ ﮔﺮدد . 6 - 8 - 1 - 6 -ﻧﯿﺎزﻫﺎی اﮐﻮ ﯽ آﺑ ﺳﯿﺴﺘﻢ ﻫﺎی ﺧﺸﮑ ﯽ ﯽ و آﺑ ﭘﺎﯾﯿﻦ دﺳﺖ ﻣﯿ ﺰان ﺑﺮداﺷﺖ از آب ﻣﻨﺒﻊ آﺑ ﯽ ) اﻋﻢ از ﺳﻄﺤ و ﯽ زﯾﺮزﻣﯿﻨﯽ ( ﻧﺒﺎﯾﺪ ﻣﻮﺟﺐ ا ﯾ ﺠﺎد ﺗﻨﺶ و ﯾ ﺎ آﺷـﻔﺘﮕ ﯽ در ﺗﻌـﺎدل و ﺗـﻮازن اﮐﻮﻟـﻮژ ﯾﮑﯽ اﮐﻮ ﺳﯿﺴﺘﻢ ﻫﺎی ﯽ آﺑ و ﺧﺸﮑ ﯽ ﭘﺎﯾﯿﻦ دﺳﺖ ﮔﺮدد . 6 - 8 - 1 - 7 - ﻋﺪم ﺗﻘﺎﺑﻞ ﺑﺎ ﺣﻘﻮق ﻣﺎﻟﮑﯿﺖ ﻫﺎ و ﻣﻨﺎﻓﻊ اﺷﺨﺎص ﺣﻘ ﯿﻘﯽ و ﺣﻘﻮﻗ ﯽ ﺣﻘﻮق ﻣﺎﻟﻜﻴﺖ ﻫﺎ و ﻣﻨﺎﻓﻊ اﺷﺨﺎص ﺣﻘ ﯿﻘﯽ و ﺣﻘﻮﻗ ﺑﺎﯾﺪ ﯽ در ﻣﺮﺣﻠﻪ اﻣﮑﺎن ﺳﻨﺠﯽ ﺑﺮرﺳ ﯽ و ﻋﺪم ﺗﻀﺎد ﻣﻨﺎﻓﻊ ﻃﺮح ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ ﺑﺎ ﻣﻨـﺎ ﻊ ﻓ ذﯾ ﻨﻔﻌﺎن ) در ﺣﺎل و آ ﻨﺪهﯾ ( ﻣﺸﺨﺺ ﮔﺮدد . 7 ﻓﺼﻞ7 ﺗﺠﺰ و ﻪ ﯾ ﺗﺤﻠ ﯿ ﻞ و ﻃﺒﻘﻪ ﺑﻨﺪی ﻋﻮاﻣﻞ ﻣﺨﺘﻠﻒ در ﭘﻬﻨﻪ ﺑﻨﺪی ﺗﻮان اﮐﻮﻟﻮژﯾﮏ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر اﺳﺘﻘﺮار ﻃﺮح ﻫﺎی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﻓﺼﻞ ﻫﻔﺘﻢ- ﺗﺠﺰﯾﻪ و ﺗﺤﻠﯿﻞ و ﻃﺒﻘﻪ ﺑﻨﺪی ﻋﻮاﻣﻞ ﻣﺨﺘﻠﻒ در ﭘﻬﻨﻪ ﺑﻨﺪی ﺗﻮان اﮐﻮﻟﻮژﯾﮏ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر اﺳﺘﻘﺮار ﻃﺮح ﻫﺎی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب 67 ﻓﺼﻞ ﻫﻔﺘﻢ- ﺗﺠﺰﯾﻪ و ﺗﺤﻠﯿﻞ و ﻃﺒﻘﻪ ﺑﻨﺪی ﻋﻮاﻣﻞ ﻣﺨﺘﻠﻒ در ﭘﻬﻨﻪ ﺑﻨﺪی ﺗﻮان اﮐﻮﻟﻮژﯾﮏ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر اﺳﺘﻘﺮار ﻃﺮح ﻫﺎی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب 7 - 1 - ﻢﯿ اﻗﻠ ﺟﺪول 7 - 1 - درﺟﻪ ﺑﻨﺪی ﺗﻮان ﻧﻮاﺣ ﯽﻤﯿ اﻗﻠ ﯽ ﺟﻬﺖ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﺳﻄﺤ و ﯽ زﯾﺮزﻣﯿﻨﯽ ]19 [ ﻗﻠﻤﺮو ﻣﻮرﻓﻮ ﮐﻠ ﮏﯿﻤﺎﺗﯿ ﻧﻮع ﻃﺮح ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﺳﻄﺤﻲ ﺯﻳﺮﺯﻣﻴﻨﻲ ﯾ ﺨﭽﺎﻟ ﯽ ﻓﺎﻗﺪ ﺗﻮان و ﻣﺸﻤﻮل رﻋﺎ ﺖ ﯾ ﻫﺎی ﻃﺮح ﺣﻔﺎﻇﺖ ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ ﻣﻨﺎﺑﻊ (یﺰدارﯿ آﺑﺨ ) بآ ﻓﺎﻗﺪ ﺗﻮان ﺟﻨﺐ ﯾ ﺨﭽﺎﻟ ﯽ ﺑﺎ ﺗﻮان ﮐﻢ ﻣﺸﺮوط ﺑﻪ ﺣﻔﻆ روﯾﺶ ﻫﺎی ﮔﺎه ارﺗﻔﺎﻋﺎت ﺑﺎﻻ دﺳﺖ ﻓﺎﻗﺪ ﺗﻮان ﻣﻌﺘﺪل ﺑﺎ ﺗﻮان ﺧﻮب ﻣﺸﺮوط ﺑﻪ ﺣﻔﻆ رو ﯾ ﺶ ﮔﺎه ﯿﻣ ﯽﭼﻮﺑ یﻫﺎ ﺎﻧﺒﻨﺪ و رﻋﺎ ﺖ ﯾ ﻧﯿﺎزﻫﺎی ﯽآﺑ ﭘﺎﯾﯿﻦ دﺳﺖ ﺑﺎ ﺗﻮان ﻣﺘﻮﺳﻂ ﻣﺸﺮوط ﺑﻪ اﺟﺮا ﻫﺎی ﻃﺮح ی آﺑﺨﯿﺰداری و رﻋﺎ ﺖ ﯾ ﻧﯿﺎزﻫﺎی ﭘﺎﯾﯿﻦ ﯽ آﺑ دﺳﺖ ﻧﯿ ﻤﻪ ﺧﺸﮏ ﺑﺎ ﺗﻮان ﻣﺘﻮﺳﻂ ﻣﺸﺮوط ﺑﻪ ﺣﻔﻆ روﯾﺶ ﻫﺎی ﮔﺎه ﯽﻋﻠﻔ ﻣﺮاﺗﻊ ﻣ ﯿ ﺎﻧﺒﻨﺪ، رﻋﺎ ﺖ ﯾ ﻧﯿﺎزﻫﺎی ﯽآﺑ ﭘﺎﯾﯿﻦ دﺳﺖ و ﮐﻨﺘﺮل آﻟﻮدﮔﯽ ﻫﺎ و ﻓﺮﺳﺎ ﯾ ﺶ ﺑﺎ ﺗﻮان ﺧﻮب ﻣﺸﺮوط ﺑﻪ اﺟﺮا ﻫﺎی ﻃﺮح ی آﺑﺨﯿﺰداری و آﺑﺨﻮان داری ، رﻋﺎ ﺖ ﯾ ﻧﯿﺎزﻫﺎی ﭘﺎﯾﯿﻦ ﯽ آﺑ دﺳﺖ و ﮐﻨﺘﺮل آﻟﻮدﮔﯽ و ﻫﺎ ﻓﺮﺳﺎ ﯾ ﺶ ﺧﺸﮏ ﺑﺎ ﺗﻮان ﮐﻢ ﻣﺸﺮوط ﺑﻪ ﺣﻔﻆ روﯾﺶ ﻫﺎی ﮔﺎه اﺳﺘﭙ ﯽ ، رﻋﺎ ﺖ ﯾ ﻧﯿﺎزﻫﺎی ﭘﺎﯾﯿﻦ ﯽآﺑ دﺳﺖ و ﮐﻨﺘﺮل آﻟﻮدﮔﯽ ﻫﺎ و ﻓﺮﺳﺎ ﯾ ﺶ ﺑﺎ ﺗﻮان ﻣﺘﻮﺳﻂ ﻣﺸﺮوط ﺑﻪ اﺟﺮا ﻫﺎی ﻃﺮح ی آﺑﺨﻮان داری ، رﻋﺎ ﺖ ﯾ ﻧﯿﺎزﻫﺎی ﭘﺎﯾﯿﻦ ﯽآﺑ دﺳﺖ و ﮐﻨﺘﺮل آﻟﻮدﮔﯽ ﻫﺎ و ﻓﺮﺳﺎ ﺶﯾ داغ و ﮐﻮ یﺮﯾ ﻓﺎﻗﺪ ﺗﻮان ﺑﺎ ﺗﻮان ﮐﻢ ﻣﺸﺮوط ﺑﻪ اﺟﺮا ﻫﺎی ﻃﺮح ی آﺑﺨﻮان داری ، ﮐﻨﺘﺮل ﺷﻮر ی و ﻓﺮﺳﺎ ﺶﯾ 7 - 2 - ارﺗﻔﺎع ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻣﺴﺎﯾﻞ ﻣﻄﺮح ﺷﺪه ﺧﺼﻮﺻﺎ ﻣﻮارد ﯿ اﻫﻤ ﺣﺎﯾﺰ :ﺮﯾﺖ ز -ﯾ اﻓﺰا ﺶ ﻓﺮﺻﺖ ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری و ﺣﺠﻢ آب ﺑﺎ ﮐﺎﻫﺶ ارﺗﻔﺎع -ﮐﺎﻫﺶ ﻋﻮارض ﺑﺮ ﻣﺤ ﯿ ﯾﻂ ز ﺴﺖ ﻃﺒ ﯿﻌﯽ و اﻧﺴﺎﻧ ﯽ ﺑﺎ ﮐﺎﻫﺶ ارﺗﻔﺎع -ﮐﺎﻫﺶ ﮐ ﯿﻔﯿ ﺖ آب ﺑﺎ ﮐﺎﻫﺶ ارﺗﻔﺎع -ﺣﻀﻮر اراﺿ ﯽ و ﻣﺮاﮐﺰ ﻣﺼﺮف آب در ارﺗﻔﺎﻋﺎت ﻣ ﯽﺎﻧﯿ - ،ﺣﻀﻮر دﺷﺖ ﺳﺮﻫﺎ ﻣﺨﺮوط اﻓﮑﻨﻪ ﻫﺎ ، ﻗﻠﻤﺮو ﺳﻮﻟ ﯿ ﻔﻠﻮﮐﺴ ﯿ ﻮن، ژﻟ ﯿ ﻔﻠﻮﮐﺴ ﯿ ﻮن و ﻓﻠﻮو ﯾ ﺎل در ارﺗﻔﺎﻋﺎت ﻣﻌ ﯿﻦ - ارﺗﺒﺎط ﺣﻀﻮر اﮐﻮﺳﯿﺴﺘﻢ ﻫﺎی ﺑﺎ ارزش آﺑ ﯽ و ﺧﺸﮑ در ﯽ ارﺗﻔﺎﻋﺎت ﻣﻌ ﯿﻦ در ﻣﺤﺪوده ﺟﻐﺮاﻓ ﻫﺮ ﯾﯽﺎﯿ ﯾﺰ ﯾ آﺑﺮ ﺎ آﺑﺨ ﺧﺎص ﺰﯿ ﺑﺎﻻﺗﺮ ﯾ ﻦ ﻃﺒﻘﺎت ارﺗﻔـﺎﻋ ﯽ ﺑـﺎ ﻣﻮرﻓﻮد ﯿـ ﻨﺎﻣﯾ ﯾﮏ ﺨﭽـﺎﻟ ﯽ ) در ﺻـﻮرت ﻣﻮﺟـﻮد ﺑـﻮدن ( دﻟﯿﻞ ﺑﻪ ﺣﺎﮐﻤ ﺖ ﯿ ﻫﺎی دوره ﻃﻮﻻﻧ ﯽ ﯾ ﺨﺒﻨﺪان و ﭘﺎ ﯾﯿ ﻦ دﺳﺖ ﺗﺮ ) ﻫﺎ ﭘﻬﻨﻪﺮﯾﻦ زﯾ ﺧﺸﮏ و ﭘﺴﺖ و داغ دﻟﯿﻞ ﺑﻪ ( ﺣﺎﮐﻤ ﺖ ﯿ دوره ﻫـﺎی ﻃـﻮﻻﻧ ﯽ ﺧﺸﮏ و ﮐﻢ آﺑ ﯽ ﺑﺮاﺳﺎس ﻣﺮﺣﻠﻪ ﺷﻨﺎﺧﺖ از ﺣ ﯿ ﻄﻪ ﺑﺮرﺳ ﯾﺗﺪو ﯽ ﻦ ﻣﺪل ﺧﺎرج ﮔﺸﺘﻪ و از ﻧﻈﺮ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻫﺎی ﻃﺮح ﻣﻨـﺎﺑﻊ آب ﺑـﻪ ﻋﻨـﻮان ﺮ ﯾـ ز ﻫﺎی ﭘﻬﻨﻪ ﺣﻔﺎﻇﺘ ﯽ ﻣﺤﺴﻮب ﻣﯽ ﺷﻮﻧﺪ ﮐﻪ در آﻧﻬﺎ ﺗﻤﻬ ﯿ ﺪات ﺣﻔﺎﻇﺖ ﯾ ﺎ ﺣﻔﺎﻇﺖ ﺗﻠﻔ ﯿﻘﯽ از ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﺑﺮ ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری ﯾ اوﻟﻮ ﺖ دارد . 68 راﻫﻨﻤﺎی ﭘﻬﻨﻪ ﺑﻨﺪی ﺗﻮان اﮐﻮﻟﻮژﯾﮏ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر اﺳﺘﻘﺮار ﻃﺮح ﻫﺎی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﺑﻨﺎﺑﺮا ﺗﻮان ﻣﯽ ﻦﯾ ﮔﻔﺖ ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺗﺮﯾ ﻦ ارﺗﻔﺎﻋﺎت ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری از آﺑﻬﺎ ی ﺳﻄﺤ ﯽ ﺑﻪ ﺗﺮﺗ ﯿ ﺐ ﺷﺎﻣﻞ ﻣﻮارد ز ﯾ ﺮ اﺳﺖ : -ﭘﻬﻨﻪ ﺳﺮد ﻣﻌﺘﺪل ﻣﺮﻃﻮب ﺗﺎ ﻧ ﻤﻪ ﯿ ﺧﺸﮏ ﺑﺎ ﻣﻮرﻓﻮد ﯿﻨﺎﻣﯾ ﯾﮏ ﭘﺪ ﻤﺎﻧﺘﺎﺳ ﯿ ﻮن و ﻓﻠﻮو –ﺎل ﯾ ارﺗﻔﺎع 1500 ﺗﺎ2500 ﻣﺘﺮ - ﭘﻬﻨﻪ ﺟﻨﺐ ﯾ ﺨﭽﺎﻟ ﯽ ﺑﺎ ﻣﻮرﻓﻮد ﯿﻨﺎﻣﯾ ﮏ ﺳﻮﻟ ﯿ ﻔﻠﻮﮐﺴ ﯿ ﻮن و ژﻟﺪوژل - ارﺗﻔﺎع2500 ﺗﺎ3500 ﻣﺘﺮ - ﭘﻬﻨﻪ ﻣﻌﺘﺪل ﮔﺮم ﺗﺎ ﻧﯿﻤﻪ ﺧﺸﮏ ﺑﺎ ﻣﻮرﻓﻮدﯾﻨﺎﻣﯿﮏ ﻓﻠﻮوﯾﺎل – ارﺗﻔﺎع 1000 ﺗﺎ1500 ﻣﺘﺮ اﻟﺒﺘﻪ ﻧﻈﺮ ﺑﻪ ﺣﻀﻮر ﺗﻨﻮع و ﺷﺮا ﯾ و ﯽﮑﯾﺰﯿﻮﻓﯿﻂ ﺑ ﺗﻨﻮع در ﻊ ﯾﺗﻮز ﮐﺎرﺑﺮی ﻫﺎ در ﺳﺮاﺳﺮ ﻓﻼت ا ﯾ ﺮان از ﻃﺮﯾﻖ اﻋﻤـﺎل ﺷـﯿﻮه ﻫـﺎی ﺧـﺎص ﻣﺪﯾﺮﯾﺘﯽ ﯾﺪ اﯾﺑﺎ ﻦ ﻃﺒﻘﺎت ﭘ ﯿـ ﺮو آزﻣـﺎﯾﺶ ﯿـ اوﻟ ﻪ ﻣـﻮرد ﺗﺎ ﯾﯿـ ﺪ ﻧﻬـﺎ ﯾﯽ ﻗـﺮار ﮔ . ﺮدﯿـ در ا ﯾـ ﻦ ﻣﺮﺣﻠـﻪ ارﺗﻔﺎﻋـﺎت ﻣـﺬﮐﻮر در ﺣﻀـﻮر ﺷـﺮا ﻂ ﯾ ﻣﻮرﻓﻮد ﯿﻨﺎﻣﯾ ﮏ ﻏﺎﻟﺐ ﺗﻮاﻧ ﻣﯽ ﺪ ﺗﻮان ﮐﻠﯽ ﻣﮑﺎﻧ ﻫﺎی ﻃﺮح ﯽ ﺑﻬﺮه ﺑﺮدار ی از آب را یﺟﺎر یﻫﺎ ﺗﺎﺣﺪ ی ﺗﻀﻤ ﯿﻦ ﮐﻨﺪ . 7 - 3 -ﺳﻨﮓ ﺑﺴﺘﺮ 7 - 3 - 1 -ﻣﻘﺎوﻣﺖ در ﺑﺮاﺑﺮ ﻓﺮﺳﺎ ﯾ ﺶ و ﻟﻐ ﺰ ش ﺳﻨﮓ ﺑﺴﺘﺮ ﺟﺪول 7 - 2 - ﻃﺒﻘﻪ ﺑﻨﺪی ﻣﻘﺎوت ﺳﻨﮓ ﺑﺴﺘﺮ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﻓﺮﺳﺎ ﯾ ﺶ و ﻟﻐﺰش ﻋﺎﻣﻞ ﻣﻮرد ارزﯾﺎﺑﯽ ﯽﻠﯿﺧ ﯾز ﺎد و ز ﺎدﯾ ﻣﺘﻮﺳﻂ ﮐﻢ ﻧﺎﻣﻨﺎﺳﺐ ﻣﻘﺎوﻣﺖ در ﺑﺮاﺑﺮ ﻓﺮﺳﺎﯾﺶ ﻣﺎﺳﻪ ﺳﻨﮓ ﺗﻮف – ﻫﺎی ﺷﮑﺎف – دار رواﻧﻪ ﻫﺎی ﺑﺎزاﻟﺖ- رواﻧﻪ ﻫﺎی ﺑﯿﻦ ای ﭼﯿﻨﻪ – ﺷﯿﺴﺖ – ﻣﺨﺮوط اﻓﮑﻨﻪ – آﺑﺮﻓﺖ ﻫﺎی دره ﺳﺎز- آﺑﺮﻓﺖ ﻫﺎی ﻓﻼت ﻗﺎره آﻫﮏ در ﺷﯿﺐ ﻫﺎی ﮐﻢ – دﺷﺖ ﺳﯿﻼﺑﯽ ﺑﺴﺘﻪ ﺑﻪ ﻧﻮع ﺧﺎک از ﻧﺴﺒﺘﺎ ﻣﻘﺎوم ﺗﺎ ﻧﺴﺒﺘﺎ ﺣﺴﺎس رس - آﻫﮏ در ﺣﻀﻮر رس و ﻣﺎرن آﻫﮑﯽ – ﮔﺮاﻧﯿﺖ رﮔﻪ ای و ﮔﺮاﻧﯿﺖ ﺗﻮده ای در اﻗﻠﯿﻢ ﺧﺸﮏ- ﺗﭙﻪ ﻫﺎی ﻣﺎﺳﻪ ای ﺣﺴﺎس ﺑﻪ ﻓﺮﺳﺎﯾﺶ ﺑﺎدی ﻟﺲ در ﻣﻘﺎﺑﻞ ﻓﺮﺳﺎﯾﺶ ﺑﺎدی ﻣﻘﺎوﻣﺖ در ﺑﺮاﺑﺮ ﻟﻐﺰش ﻣﺎﺳﻪ ﺳﻨﮓ – ﮔﺮاﻧﯿﺖ ای ﺗﻮده – ﮔﺮاﻧﯿﺖ رﮔﻪ ای - ﺗﭙﻪ ﻫﺎی ﻣﺎﺳﻪ ای ﭼﻨﺎن ﭼﻪ ﺑﺮﯾﺪه ﻧﺸﻮد ﺳﻨﮓ آﻫﮏ در ﺷﯿﺐ ﮐﻢ- رس – دﺷﺖ ﺳﯿﻼﺑﯽ- ﻣﺨﺮوط اﻓﮑﻨﻪ – آﺑﺮﻓﺖ ﻫﺎی دره ﺳﺎز- آﺑﺮﻓﺖ ﻫﺎی ﻓﻼت ﻗﺎره ﺳﻨﮓ آﻫﮏ در ﺷﯿﺐ ﺗﻨﺪ و ﯾﺎ در ﺣﻀﻮر رس و ﻣﺎرن آﻫﮑﯽ- رس در ﺣﻀﻮر ﺳﻨﮓ آﻫﮏ و ﻣﺎﺳﻪ ﺳﻨﮓ - ﮔﺮاﻧﯿﺖ ﺗﻮده ای – ﮔﺮاﻧﯿﺖ رﮔﻪ ای در دره ﻫﺎی ﺑﺮش ﺧﻮرده - ﺗﻮف ﻫﺎی ﺷﮑﺎف دار – رواﻧﻪ ﻫﺎی ﺑﺎزاﻟﺖ - رواﻧﻪ ﻫﺎی ﺑﯿﻦ ﭼﯿﻨﻪ ای – ﺷﯿﺴﺖ – ﻟﺲ ﭘﺲ از ﻓﺮﺳﺎﯾ . ﺶ ﺗﭙﻪ ﻫﺎی ﻣﺎﺳﻪ ای ﭼﻨﺎن ﭼﻪ ﺑﺮﯾﺪه ﺷﻮد . ﻟﺲ ﭘﺲ از ﻓﺮﺳﺎﯾﺶ ﺑﺎدی 7 - 3 - 2 -ﻧﻔﻮذﭘﺬﯾﺮی ﺳﻨﮓ ﺑﺴﺘﺮ ﺟﺪول 7 - 3 - ﻃﺒﻘﻪ ﺑﻨﺪی ﻧﻔﻮذﭘﺬﯾﺮی ﺳﻨﮓ ﺑﺴﺘﺮ ﻋﺎﻣﻞ ﻣﻮرد ارزﯾﺎﺑﯽ ﺧﯿﻠﯽ زﯾﺎد و زﯾﺎد ﻣﺘﻮﺳﻂ ﮐﻢ ﻧﺎﻣﻨﺎﺳﺐ ﻧﻔﻮذﭘﺬﯾﺮی ﻣﺎﺳﻪ ﺳﻨﮓ ﺗﭙﻪ – ﻫﺎی ای ﻣﺎﺳﻪ - دﺷﺖ ﺳﯿﻼﺑﯽ ﺗﻮف ﻫﺎی ﺷﮑﺎف – دار رواﻧﻪ ﻫﺎی ﺑﺎزاﻟﺖ- رواﻧﻪ ﻫﺎی ﺑﯿﻦ ﭼﯿﻨﻪ ای – ﻟﺲ – ﻣﺨﺮوط اﻓﮑﻨﻪ – آﺑﺮﻓﺖ ﻫﺎی دره ﺳﺎز- آﺑﺮﻓﺖ ﻫﺎی ﻓﻼت ﻗﺎره آﻫﮏ – ﺷﯿﺴﺖ – ﮔﺮاﻧﯿﺖ ای ﺗﻮده – ﮔﺮاﻧﯿﺖ رﮔﻪ ای رس ﻓﺼﻞ ﻫﻔﺘﻢ- ﺗﺠﺰﯾﻪ و ﺗﺤﻠﯿﻞ و ﻃﺒﻘﻪ ﺑﻨﺪی ﻋﻮاﻣﻞ ﻣﺨﺘﻠﻒ در ﭘﻬﻨﻪ ﺑﻨﺪی ﺗﻮان اﮐﻮﻟﻮژﯾﮏ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر اﺳ ﺘﻘﺮار ﻃﺮح ﻫﺎی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب 69 7 - 3 - 3 -ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﺳﻨﮓ ﺑﺮا ی ﻓﻮﻧﺪاﺳ ﻮنﯿ ﺟﺪول 7 - 4 - ﻃﺒﻘﻪ ﺑﻨﺪی ﻣﻘﺎوت ﺳﻨﮓ ﺑﺴﺘﺮ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ا ﯾ ﺠﺎد ﻓﻮﻧﺪاﺳ ﻮنﯿ ﻋﺎﻣﻞ ﻣﻮرد ارزﯾﺎﺑﯽ ﺧﯿﻠﯽ زﯾﺎد و زﯾﺎد ﻣﺘﻮﺳﻂ ﮐﻢ ﻧﺎﻣﻨﺎﺳﺐ ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﺑﺮا ی ﻓﻮﻧﺪاﺳ ﻮنﯿ ﻣﺎﺳﻪ ﺳﻨﮓ – ﺖ ﯿﮔﺮاﻧ – ای ﺗﻮده ﺖ ﯿﮔﺮاﻧ ای رﮔﻪ- آﺑﺮﻓﺖ ﻫﺎی ﻓﻼت ﻗﺎره ﻫﺎی ﺗﻮف ﺷﮑﺎف – دار ﻫﺎی رواﻧﻪ ﺑﺎزاﻟﺖ- ﻫﺎی رواﻧﻪ ﻦ ﯿﺑ ﻫﺎی ﺗﭙﻪ – ای ﭼﯿﻨﻪ ای ﻣﺎﺳﻪ - ﻟﺲ- آﺑﺮﻓﺖ ﻫﺎی دره ﺳﺎز- ﺴﺖﯿﺷ رس - ﻫﺎی ﺗﭙﻪ در ای ﻣﺎﺳﻪ ﯿﻣﻘ ﺎس ﺑﺰرگ ﺳﻨﮓ آﻫﮏ - دﺷﺖ ﯽﻼﺑﯿﺳ- ﻣﺨﺮوط اﻓﮑﻨﻪ 7 - 3 - 4 -ﺗﻮان ﺗﺴﻄ ﯿ ﺢ و ﺟﺎده ﺳﺎزی ﺑﺎ در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻦ ﻧ ﯿ ﺎزﻣﻨﺪﻫﺎ ی ﺧﻮد ﻃﺮح و ﻃﺮح ﻫﺎی ﺗﻮﺳﻌﻪ آﺗ ﯽ ﭘﯿ ﺮاﻣﻮن ﺟﺪول 7 - 5 - ﻃﺒﻘﻪ ﺑﻨﺪی ﺗﻮان ﺳﻨﮓ ﺑﺴﺘﺮ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺗﺴﻄ ﯿ ﺢ و ﺟﺎده ﺳﺎزی ﻋﺎﻣﻞ ﻣﻮرد ارزﯾﺎﺑﯽ ﯽﻠﯿﺧ ﯾز ﺎد و ز ﺎدﯾ ﻣﺘﻮﺳﻂ ﮐﻢ ﻧﺎﻣﻨﺎﺳﺐ ﺗﻮان ﺗﺴﻄ ﯿ ﺢ و ﺟﺎده ﺳﺎزی ﻫﺎی ﺗﻮف ﺷﮑﺎف – دار ﻫﺎی رواﻧﻪ ﺑﺎزاﻟﺖ- ﻫﺎی رواﻧﻪ ﻦ ﯿﺑ ﯿﺷ – ای ﭼﯿﻨﻪ ﺴﺖ – ﻫﺎی ﺗﭙﻪ ای ﻣﺎﺳﻪ رس - ﻟﺲ - ﻣﺨﺮوط اﻓﮑﻨﻪ – آﺑﺮﻓﺖ ﻫﺎی دره ﺳﺎز- آﺑﺮﻓﺖ ﻫﺎی ﻓﻼت ﻗﺎره ﻣﺎﺳﻪ ﺳﻨﮓ آﻫﮏ – ﺖ ﯿﮔﺮاﻧ – ای ﺗﻮده ﺖ ﯿﮔﺮاﻧ ای رﮔﻪ - دﺷﺖ ﺳ ﯽﻼﺑﯿ 7 - 4 -ﭘﻮﺷﺶ اراﺿ و ﯽ ﻧﻔﻮذﭘﺬﯾﺮی ﺳﻄﺢ زﻣ ﻦ ﯿ ﻃﺒﻘﻪ 1 - ﻧﻔﻮذﭘﺬﯾﺮی ﺧﯿﻠﯽ زﯾ ﺎد و ز ﺎدﯾ در ﻣﮑﺎن ﻫﺎﯾﯽ ﮐﻪ ﭘﻮﺷﺶ ﺟﻨﮕﻠ ﯽ ﺧﻮب ﺗﺎ ﻣﺘﻮﺳﻂ، ﭘﻮﺷﺶ ﻣﺮﺗﻌ ﯽ ﺧـﻮب ﺗـﺎ ﻣﺘﻮﺳـﻂ و ﮔـﺮوه ﻫ ﯿـ ﺪروﻟﻮژ ﯾ ﮏ ﺧـﺎک ﮔـﺮوه A ﺑﺎﺷـﺪ ﻧﻔﻮذﭘﺬﯾﺮی ﺳﻄﺢ ز ﯾ ﺎد اﺳﺖ . ﻃﺒﻘﻪ 2 - ﻧﻔﻮذﭘﺬﯾﺮی ﺧﻮب ﺗﺎ ﻣﺘﻮﺳﻂ در ﻣﮑﺎن ﻫﺎﯾﯽ ﺑﺎ ﭘﻮﺷﺶ ﺟﻨﮕﻠ ﯽ ﺧﻮب ﺗﺎ ﻣﺘﻮﺳﻂ ، ﭘﻮﺷﺶ ﻣﺮﺗﻌ ﯽ ﺧﻮب ﺗﺎ ﻣﺘﻮﺳﻂ و ﺧﺎک ﮔﺮوه ﻫ ﯿ ﺪروﻟﻮژ ﯾ ﮏ B ﺎ ﯾ و ﻣﮑـﺎن ﻫـﺎﯾﯽ ﺑـﺎ اراﺿ ﯽ ﮐﺸﺎورز ی و ﺧﺎک ﮔﺮوه ﻫ ﯿ ﺪروﻟﻮژ ﯾ ﮏ A ﻃﺒﻘﻪ 3 - ﻧﻔﻮذﭘﺬﯾﺮی ﻣﺘﻮﺳﻂ ﺗﺎ ﮐﻢ ﻣﮑﺎن ﻫﺎﯾﯽ ﺑﺎ ﭘﻮﺷﺶ ﺟﻨﮕﻠ ﯽ ﺧﻮب ﺗﺎ ﻣﺘﻮﺳﻂ ، ﭘﻮﺷﺶ ﻣﺮﺗﻌ ﯽ ﺧﻮب ﺗﺎ ﻣﺘﻮﺳﻂ و ﺧـﺎک ﮔـﺮوه ﻫ ﯿـ ﺪروﻟﻮژ ﯾ ﮏ C ﺎ ﯾـD . ﯾـ و ﺎ اراﺿـ ﯽ ﮐﺸﺎورز ی ﺑﺎ ﺧﺎک ﮔﺮوه ﻫ ﯿ ﺪروﻟﻮژ ﯾ ﮏ B ﺎ ﯾC ﻃﺒﻘﻪ 4 - ﻧﻔﻮذﭘﺬﯾﺮی ﮐﻢ اراﺿ ﯽ ﮐﺸﺎورز ی ﺑﺎ ﺧﺎک ﮔﺮوه ﻫ ﯿ ﺪروﻟﻮژ ﯾ ﮏ D، اراﺿ ﯽ ﺳﻨﮕﻼﺧﯽ و ﺗﺨﺘﻪ ﺳﻨﮓ ﺑﺎ ﻻ ﻫﺎ ﯾ ﻪ ﻧﺎزک ﺧﺎک 70 راﻫﻨﻤﺎی ﭘﻬﻨﻪ ﺑﻨﺪی ﺗﻮان اﮐﻮﻟﻮژﯾﮏ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر اﺳﺘﻘﺮار ﻃﺮح ﻫﺎی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب 7 - 5 -ارزش و ﻫﺎ ﺣﺴﺎﺳﯿﺖ ﻫﺎی ﯽﺴﺘﯾز - ﻓﺮﻫﻨﮕ ﯽ درﺻﻮرﺗﯽ ﮐﻪ ﻣﻨﺎﻃﻖ ﺑﺎ ارزش ﻫﺎی ﯽﺴﺘﯾز و ﻓﺮﻫﻨﮕ ﯽ در ﻣﺤﺪوده ﺗﺤﺖ اﺛﺮ ﻫﺎ ﻃﺮح ﻗـﺮار ﮔ ﯿ ﺮﻧـﺪ ، ﻻزم اﺳـﺖ ﻋـﻼوه ﺑـﺮ ﻣـﺬاﮐﺮات و ﻣﮑﺎﺗﺒﺎت ﺑﺎ ﻣﺘﻮﻟ ﯿ ﺎن ﻣﻨﺎﻃﻖ ﻓﻮق و ﺗﻄﺎﺑﻖ ﺑﺎ ﻃﺮح ﻣﺪ ﯾﺮﯾ ﺖ ﻣﻨﺎﻃﻖ، ارز ﯽﺎﺑﯾ اﺛﺮات ﻣﺤ ﯿ ﯽﺴﺘﯾﻂ ز ﻗﺒﻞ از اﺟﺮا ی ﭘﺮوژه اﻧﺠﺎم ﺷﻮد . ﻣﺤﺪوده ﺗﺤﺖ اﺛﺮ ﻫﺎی ﻃﺮح ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻋﺒﺎرت از ﻣﺤﺪوده ا ی اﺳﺖ ﮐﻪ ﻣﺤ ﯿ ﯾﻂ ز ﺴﺖ ﻣـﻮرد ﺑﻬـﺮه ﺑـﺮداری ﯾـ ﺎ ﺗﺨﺮ ﯾـ ﺐ ﻗـﺮار ﻣـﯽ ﮔﯿـﺮد . درﺻﻮرﺗﯽ ﮐﻪ ﻣﻨﺎﻃﻖ ﻓﻮق در ﭘﺎ ﯾﯿ ﻦ دﺳﺖ ﻫﺎ ﻃﺮح ﻗﺮار ﮔ ﯿ ﺮﻧﺪ ﺿﺮورت ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت و ﺑﺮرﺳﯽ ﻫﺎ دو ﭼﻨﺪان .ﺷﻮد ﻣﯽ در ﻣﻮرد ﺳﺪﻫﺎ و ﺳﺎ ﺮ ﯾ ﻃﺮح ﻫﺎﯾﯽ ﮐﻪ ﺑﺮ ﻣ ﯿ ﺰان آب ﭘﺎ ﯾﯿ ﻦ دﺳﺖ ﺗﺎﺛﯿﺮ ﻣﯽ ﮔﺬارﻧﺪ ﯿﯿﺗﻌ ، ﯿﻦ ﻣ ﺰان آب ﻣﻮرد ﻧ ﯿﺎز ﺑﯿ ﯾﻮﻟﻮژ ﮏ ﻃﺒﻖ ﻣﻌ ﯿ ﺎرﻫـﺎ ی ﻣﻮﺟﻮد، ﻻزم اﻻﺟﺮا اﺳﺖ . در ﺗﻤﺎﻣ ﻫﺎی ﻃﺮح ﯽ ﻓﻮق ﻋﺪم ﻗﻄﻊ ﻧﻤﻮدن ﮐﺮ ﯾ ﺪورﻫﺎ ﯽﺎﺗﯿﺣ ی ، ﺿﺮور اﺳﺖ ی . ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻧﺘﯿﺠﻪ ﮔﯿـﺮی و ﺑـﺎ در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻦ ﺗﻤﺎﻣ ﯽ ﻣﻮارد ذﮐﺮ ﺷﺪه، ﻣﻨﺎﻃﻖ ﺑﺎ وﯾﮋﮔﯽ ﻫﺎی ذﯾ ﻞ دارا ﯿ اﻫﻤ ی ﮋه ﯾﺖ و ﻣﯽ ﺑﺎﺷﻨﺪ : -زﯾﺴﺘﮕﺎه ﻫﺎی ﺗﺤﺖ اﺳﺘﻔﺎده و ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری ﯾﺷﺪ ﺪ اﻧﺴﺎﻧ ﯽ -زﯾﺴﺘﮕﺎه ﻫﺎی ﺣﺴﺎس ﺑﻪ ﻟﻐﺰش، ﻓﺮﺳﺎ ﯾ ﺶ، ﺳ ﯿ ﻞ، ﺧﺸﮑ ﯽ ﯾ ﺎ آﻟﻮدﮔ ﯽ -زﯾﺴﺘﮕﺎه ﻫﺎی ﺑﺎ ارزش ﺗﺤﻘ ﯽﻘﺎﺗﯿ و ﭘﮋوﻫﺸ ﯽ ) ﺑﺎﻧﮏ ژن ( -زﯾﺴﺘﮕﺎه ﻫﺎی ﺑﺎ ﺗﻨﻮع ای ﮔﻮﻧﻪ ﻣﻨﺤﺼﺮ ﺑﻪ ﻓﺮد، ﻫﺎی ﮔﻮﻧﻪ ﻧﺎدر، زﯾﺴﺘﮕﺎه ﻫﺎی ﻧﺎدر و ﻣﻨﺤﺼﺮ ﺑﻪ ﻓﺮد -زﯾﺴﺘﮕﺎه ﻫﺎﯾﯽ ﮐﻪ ﺣﺎﻟﺖ ﻃﺒ ﯿﻌﯽ دﺳﺖ ﻧﺨﻮرده، ز ﯾﯽﺒﺎﯾ ﭼﺸﻤﮕ ﯿ ﯾﺮ و ﺎ ﺗﺸﮑ ﯿ ﻼت و ژﺋﻮﻣﺮﻓﻮﻟﻮژ ی ﺑﺮﺟﺴﺘﻪ دارﻧﺪ . - وﺟﻮد ﺗﺎﻻب، ﺑﺮﮐﻪ ﺎ ﯾ درﯾﺎﭼ ﻫﺎی ﻪ ﺑﺎ اﻫﻤ ﯿﺖ در ﭘﺎ ﯾﯿ ﻦ دﺳﺖ -ﻣﻨﺎﻃﻖ دارا ارزش ی ﻫﺎی ﺑﺎﺳﺘﺎﻧ ﯽ ، ﺗﺎر ﯽ ، ﻣﻠﯽﺨﯾ ، ﻣﺬﻫﺒ ﯽ -ﻣﻨﺎﻃﻖ دارای ارزش ﻫﺎی ﻃﺒﯿﻌﯽ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﮐﻮه ﻫﺎ، ﯾﺨﭽﺎل ﻫﺎ، درﯾﺎﭼﻪ ﻫﺎ و ... ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﯾﺑﻪ ا ﻨﮑﻪ در ا ﯾ ﻦ ﻣﺮﺣﻠﻪ ﻣﻘ ﯿ ﺎس ﻫﺎی ﻃﺮح ﺗﻮﺳﻌﻪ و ﻣﻮﻗﻌ ﯿ ﺖ ﻣﮑﺎﻧ ﯽ آﻧﻬﺎ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﻣﻨﺎﻃﻖ ﺑﺎ ارزش ﻣﺸﺨﺺ ﻧ ﯿ ﺴـﺖ، در ﻣـﻮرد ﺗﻮان اﮐﻮﻟﻮژﯾﮑﯽ ﺟﻬﺖ ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری ﺗﻮان ﻤﯽﻧ اﻇﻬﺎر ﮐﺮد، اﻣﺎ ﺑﻪ ﻃﻮر ﺧﻼﺻﻪ ﻗﺎﺑﻞ ذﮐﺮ اﺳﺖ ﮐﻪ : درﺻﻮرﺗﯽ ﯾﻫﺮ ﮐﻪ ﮏ از ﻫﺎی ﻃﺮح ﺗﻮﺳﻌﻪ، در ﺑﺎﻻدﺳﺖ ﻣﻨﺎﻃﻖ ﺑﺎ ارزش ﯾ ﺎ در ﻣﺤﺪوده اﺛﺮﮔﺬار ﺑﺮ ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘـﻪ ﺑﺎﺷـﻨﺪ، اﺟـﺮا ی ﻃـﺮح و ﺷﺮوع ﻓﻌﺎﻟﯿﺖ ﻫﺎ ﻋﻤﺮاﻧ ﯽ ، ﻣﻨﻮط ﺑﻪ اﻧﺠﺎم ارز ﯽﺎﺑﯾ اﺛﺮات ﻣﺤ ﯿ ﯾﻂ ز ) ﯽﺴـﺘ EIA ( و در ﯾ ﺎﻓـﺖ ﻣﺠﻮزﻫـﺎ ی ﻻزم از ﺳـﺎزﻣﺎن ﺣﻔﺎﻇـﺖ ﻣﺤـ ﻂ ﯿ زﯾ ﺴﺖ اﺳﺖ . 7 - 6 - ﺗﻮﺳﻌﻪ ﯾ ﺎﻓﺘﮕ ﯽ ، ﻧﻮع ﮐﺎرﺑﺮ اراﺿ ی و ﯽ ﮐﺎرﺑﺮی ﻫﺎی ﺣﺴﺎس ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻣﻄﺎﻟﺐ ذﮐﺮ ﺷﺪه در ﻣﻮرد ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺎﻓﺘﮕﯾ ﯽ و ﮐﺎرﺑﺮ اراﺿ ی ﯽ ﻻزم اﺳﺖ ﻧﻘﺸﻪ ﺳﺎزﮔﺎر ی ﮐﺎرﺑﺮی ﻫﺎ ﺑﺎ ﺗﻮﺟـﻪ ﺑـﻪ ﻣـﻮارد ذﮐـﺮ ﺷﺪه در ﺑﻨﺪ 6 - 8 - 1 - ﻫﻢ و ﭼﻨﯿﻦ ﺑﺎ در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻦ ﻧﻈﺎم ﻧﺎﺣ ﯿ ﻪ ﺑﻨﺪ ﯽﻓﻌﻠ ی و ﻓﻮاﺻﻞ ﺗﻌ ﯿﯿ ﻦ ﺷـﺪه ﺑـﻪ ﻋﻨـﻮان ﻧـﻮاﺣ ﯽ ﺿـﺮﺑﻪ ﮔ ﯿـ ﺮ ﻣـﺎﺑ ﻦ ﯿ ﮐﺎرﺑﺮی ﯿﺗﻬ ﻫﺎ ﻪ ﮔﺮدد ﮐﻪ ﺑﺮاﺳﺎس آن ﺳﺎزﮔﺎر ی ﮐﺎرﺑﺮی ﻫﺎ در ﻃﺒﻘﺎت ز ﯾ ﺮ ﻣﺸﺨﺺ ﺧﻮاﻫﺪ ﮔﺮد .ﺪﯾ اﻟﻒ- ﻣﺤﺪوده ﻫﺎ و ﮐﺎرﺑﺮی ﻫﺎی ﻧﺎﺳﺎزﮔﺎر ﮐﻪ در آﻧﻬﺎ ﺿﺮورت اﻋﻤﺎل ﺣﻔﺎﻇﺖ اﮐﻮﻟﻮژﯾﮑﯽ اﻟﺰاﻣﯽ ﺑﻮده و ﯾﺎ ﺑﻪ دﻟﯿﻞ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺎﻓﺘﮕﯾ ﺎ ﯾـ و ﯽ ﺗﺨﺮ ﯾ ﺐ ﺷﺪ ﯾ ﺪ اﻣﮑﺎن رﺷﺪ و ﺗﻮﺳﻌﻪ وﺟﻮد ﻧﺪاﺷﺘﻪ و ﯾ ﺎ ﻣﻮﺟﺐ ا ﯾ ﺠﺎد ﻧﺎﺳﺎزﮔﺎر ) ﺷﻮد ﻣﯽ ی ﺷـﺎﻣﻞ ﻣﻨـﺎﻃﻖ ﯾـ ﺎ ﻧـﻮاﺣ ﯽ ﺷـﻬﺮ و ی ﺭﻭﺳﺘﺎﻳﻲ در ﺣﺎل ﺗﻮﺳﻌﻪ، ﻧﻮاﺣ ﯽ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺻﻨﻌﺘ ﯽ و ﻣﻌﺪﻧ ﯽ ، ﻣﻨﺎﻃﻖ ﺣﻔﺎﻇﺖ ﺷﺪه و ﺣﺴﺎس اﮐﻮﻟﻮژ ، ﯽﮑﯾ ﻣﺎﻟﻜﻴﺖ یﻫـﺎ ﻋﻤـﻮﻣ و ﯽ ﺧﺼﻮﺻ ی دارا ﯽ ﺗﻘﺎﺑﻞ و ﺎ ﯾ دﺷﺖ ﻫﺎی (ﯽﻼﺑﯿﺳ ﻓﺼﻞ ﻫﻔﺘﻢ- ﺗﺠﺰﯾﻪ و ﺗﺤﻠﯿﻞ و ﻃﺒﻘﻪ ﺑﻨﺪی ﻋﻮاﻣﻞ ﻣﺨﺘﻠﻒ در ﭘﻬﻨﻪ ﺑﻨﺪی ﺗﻮان اﮐﻮﻟﻮژﯾﮏ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر اﺳﺘﻘﺮار ﻃﺮح ﻫﺎی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب 71 ب- ﻣﺤﺪوده ﻫﺎ و ﮐﺎرﺑﺮی ﻫﺎی ﻧﯿﻤﻪ ﺳﺎزﮔﺎر ﮐﻪ در آﻧﻬﺎ اﻋﻤﺎل ﺣﻔﺎﻇﺖ ﮐﻮﺗﺎه و ﯾﺎ ﻣﯿﺎن ﻣﺪت اﻟﺰاﻣﯽ ﺑﻮده و ﯾـﺎ ﺗﻮﺳـﻌﻪ ﺑـﺮای اﻧـﻮاع ﻣﺸﺨﺼ از ﯽ ﻓﻌﺎﻟﯿﺖ ﯾا ﻫﺎ ﺠﺎد ﻧﺎﺳﺎزﮔﺎر ) ﺪﮐﻨ ﻣﯽ ی ﺷﺎﻣﻞ ﻣﻨﺎﻃﻖ و ﺎ ﯾ ﮐﺎرﺑﺮی ﻫﺎی ﻧﺎﺳﺎزﮔﺎر ﮐﻪ ﺑﺎ اﻋﻤـﺎل ﻣـﺪ ﯾﺮﯾ ﺖ زﻣـﺎﻧ ﺎ ﯾـ و ﯽ ﻣﮑﺎﻧ ﯽ از ﻗﺒ ﯿ ﻞ رﻋﺎ ﯾ ﺖ ﻧﻈﺎم ﻧﺎﺣ ﯿ ﻪ ﺑﻨﺪ ی ﻣﻮﺟﻮد و ﯿﯿﺎﺗﻌﯾ ﻦ ﻧﻮاﺣ ﯽ ﺿﺮﺑﻪ ﮔ ﯿ ﺮ ﻗﺎﺑﻞ اﺳﺘﻔﺎده زﻣﺎن ﻫﻢ ﻫﺴﺘﻨﺪ (. ج- ﻣﺤﺪوده ﻫﺎ و ﯾﺎ ﻧﻮاﺣﯽ ﺳﺎزﮔﺎر ﮐﻪ درﺟﻪ ﻧﺎﺳﺎزﮔﺎری ﺑﯿﻦ ﮐﺎرﺑﺮی ﻫﺎ ﭘﺎﯾﯿﻦ ﺑﻮده و ﺑﺎ اﻋﻤﺎل روش ﻫﺎی ﺣﻔﺎﻇﺘ ﯽ و ﮐﻨﺘﺮﻟـ ﯽ اﻣﮑـﺎن اﺳﺘﻔﺎده ﭼﻨﺪ ﻣﻨﻈﻮره از ﺳﺮزﻣ ﯿ ﯾﻦ و ﺎ ﻣﻨﺎﺑﻊ آن ﻣﻮﺟﻮد ﻣﯽ ﺑﺎﺷﺪ ) ﺷﺎﻣﻞ ﻫﺎی ﻃﺮح ﻣﻮﺟﻮد ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺟﻨﮕﻞ ﺩﺍﺭﻱ ، ﮐﺸﺎورز ی ) اراﺿـ ﯽ ﯽ زراﻋ و ﺑﺎﻏ ﯽ ، ﻣﺮﺗﻌﺪار ، آﺑﺰ ی ی ﭘﺮور ی و ﺗﻔﺮج ﮔﺴﺘﺮده و ﻫﺎی ﻃﺮح ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨـﺎﺑﻊ آب ﺑـﺎ اﻋﻤـﺎل ﻣـﺪ ﯾﺮﯾ ﺖ و ﮐﻨﺘـﺮل و ﺣﻔـﻆ ﻫﺎ ﺣﺮﯾﻢ و ﻓﻮاﺻﻞ ﻗﺎﻧﻮﻧ ﯽ و در ﺻﻮرت ﺗﺎﻣﯿﻦ آب ﻣﻮرد ﻧ ﯿ ﺎز ﺑﺎ ﻫﺎی ﻃﺮح ﭘﯿﺶ ﺑﯿﻨﯽ .(ﺷﺪه 8 ﻓﺼﻞ8 ارزﯾﺎﺑﯽ و ﻃﺒﻘﻪ ﺑﻨﺪی ﺗﻮان اﮐﻮﻟﻮژﯾﮑﯽ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر اﺳﺘﻘﺮار ﻃﺮح ﻫﺎی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﻓﺼﻞ ﻫﺸﺘﻢ- ارزﯾﺎﺑﯽ و ﻃﺒﻘﻪ ﺑﻨﺪی ﺗﻮان اﮐﻮﻟﻮژﯾﮑﯽ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر اﺳﺘﻘﺮار ﻃﺮح ﻫﺎی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب 75 ﻓﺼﻞ ﻫﺸﺘﻢ- ارزﯾﺎﺑﯽ و ﻃﺒﻘﻪ ﺑﻨﺪی ﺗﻮان اﮐﻮﻟﻮژﯾﮑﯽ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر اﺳﺘﻘﺮار ﻃﺮح ﻫﺎی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب 8 - 1 -ﮐﻠﯿﺎت ﻣﺪل اراﺋﻪ ﺷﺪه در ز ﺮ ﯾ ﺑﺮاﺳﺎس ﮔﺮدآور ﺞ ﯾﻧﺘﺎ ی ﺑﺮرﺳﯽ ﻫﺎی ذﮐﺮ ﺷﺪه در ﺑﺨﺶ ﻫﺎی ﻦ ﯿﺸﯿﭘ راﻫﻨﻤﺎ ﻣﯽ ﺑﺎﺷﺪ . ﯾ در ا ﻦ ﻣﺪل ﺳﻌ ﯽ ﺷـﺪه اﺳﺖ ﮐﻪ ﻣﺘﻨﺎﺳﺐ ﺗﺮﯾ ﻦ و ﻣﻤﮑﻦ ﺗﺮﯾ ﻦ ﻣﻨﺎﻃﻖ ﺑﺮا ی اﺳﺘﻘﺮار و ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻫﺎی ﻃﺮح ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری از ﻣﻨﺎﺑﻊ آ ب ﺷﻨﺎﺳـﺎ ﯾﯽ ﺷـﻮد . در راﺳـﺘﺎ ﯾـ ا ی ﻦ ﻫﺪف ﺗﺮﯾ ﻣﻬﻢ ﻦ ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫﺎ ﯿﻣﺤ ی ﯾﻂ ز ﺴﺖ ﺗﺎﺛﯿﺮ ﮔﺬار و ﺗﺎﺛﯿﺮ ﯾﭘﺬ ﺮ ﺑﺮ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻃﺮح ﻫـﺎی ﻣﻨـﺎﺑﻊ آب در آﺑﺨ ﯿـ ﺰ ﻣـﻮرد ﻣﻄﺎﻟﻌـﻪ ﻗـﺮار ﮔﺮﻓﺘـﻪ و ﻃﺒﻘﺎت دارا ی ﺗﻮان و ﺗﺤﻤﻞ در ﻫﺮ ﭘﺎراﻣﺘﺮ ﺑﺮا ی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ ﺷﻨﺎﺳﺎ و ﯾﯽ دﺳﺘﻪ ﺑﻨﺪی ﺷﺪه اﺳﺖ . ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﺗﻮان ﻣﯽ ﮔﻔﺖ ﺗﻮان و ﺣﺘ ﯽ ﻋﻮارض ﻣﺤ ﯿ ﯽﻧﺎﺷ ﯽﺴﺘﯾﻂ ز از ﺗﻮﺳﻌﻪ و ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری از ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﺗـﺎﺑﻌ از ﯽ راﺑﻄﻪ ز ﯾ ﺮاﺳﺖ و ﺑﺮ ا ﯾ ﻦ اﺳﺎس ﻫﺎی ﻣﺪل ﻣﺬﮐﻮر ﺗﺪو ﯾ ﻦ و ﺑﻨﺪی ﻃﺒﻘﻪ : اﻧﺪ ﺷﺪه ﮐﻢ ﺗﺮﯾﻦ رﯾﺴﮏ ﺳﻮاﻧﺢ و ﺑﯿﺶ ﺗﺮﯾﻦ ﻓﺎﺻﻠﻪ از ﮔﺴﻞ، ﻧﻔﻮذﭘﺬﯾﺮﺗﺮﯾﻦ اراﺿﯽ ﯾﺎ آﺑﺮﻓﺖ، ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺗ ﺮﯾﻦ ﺷﮑﻞ زﻣﯿﻦ، ﻣﻘﺎوم ﺗﺮﯾﻦ ﺳﻨﮓ ﺑﺴﺘﺮ =ﺗﻮان و ﻋﻮارض -ﺷﮑﻞ زﻣ ﻦ ﯿ ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺗﺮ ﻫﻢ از ﻧﻈﺮ ﺷ ﯿ ﺐ، ﺟﻬﺖ و ارﺗﻔﺎع و ﻫﻢ ﻓ ﯿﺰﯾ ﻮﮔﺮاﻓ ﯽﮐﻠ ﯽ ﻣﻄﺮح ﻣـﯽ ﺷـﻮد . ﮐـﻪ ﺑـ ﯿ ﻦ اﻧـﻮاع ﻣﻮﺟـﻮد در ﻣﺤﺪوده ﺑﺮرﺳ ﯾﺷﺮا ﯽ ﻂ اﺣﺪاث ﺳﺎزه را ﺑﺎ ﺣﺪاﻗﻞ ﺗﻐ ﯿﯿ ﺮ ﺷﮑﻞ اﻧﺴﺎﻧ ﯽ دارا ﺑﺎﺷﺪ . ﺳﻨﮓ ﺑﺴﺘﺮ ﻣﻘﺎوم ﯽﺳﻨﮕ ﺗﺮ اﺳـﺖ ﺑـﺎ ﺣـﺪاﻗﻞ ﻧﻔﻮذﭘﺬ ﯾﺮی ، ﺣﺪاﮐﺜﺮ ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﻓ ﯿﺰﯾﮑﯽ در ﺑﺮاﺑﺮ ﺟﺎﺑﻪ ﺟﺎﯾﯽ ، ﺣﺮﮐﺖ و ﺗﺨﺮ آبﺐ ﯾ -ﻓﺮﺳﺎﯾﺶ ﭘﺬﯾﺮی ﯾ ﺗﺮ ﮐﻢ ﺎ ﻧﻔﻮذﭘﺬ ﺑﯿﺶ یﺮﯾ اراﺿ ﺗﺮ ﯽ ، آﺑﺮﻓﺖ ﯾ ﺎ ﺧﺎک ﮐﻪ ﻋﻼوه ﺑﺮ اﺑﻌﺎد ﻓ ﯿﺰﯾﮑﯽ در ﻋ ﯿ ﻦ ﺣﺎل ﻋﻮاﻣـﻞ ز ﯾ ﯽﺴـﺘ و ﭘﻮﺷﺶ اراﺿ ﯿﻧ را ﯽ ﺰ در ﻣﯽﺑﺮ ﮔﯿﺮد . - ﻓﺎﺻﻠﻪ از ﮔﺴﻞ ﻓﻌﺎل ﻧﺰدﯾﮏ ﺗﺮﯾ ﻦ ﺷﺎﺧﺺ ﺑﻪ ﻟﺤﺎظ ﻋﺎﻣﻞ ﺳﺎﻧﺤﻪ ﺧﯿﺰی اﺳﺖ ز ﺮا ﯾ ﻣﺴﺎﻟﻪ ﺟﺎﺑﻪ ﺟـﺎﯾﯽ در ﺳـﻨﮓ ﺑﺴـﺘﺮ ﻣﻄـﺮح ﺷﺪه اﺳﺖ . ﺑﺎ ﺐﯿﺗﺮﺗﻦ ﯾﺑﻪ ا ﻫﻢ روی اﻧﺪاز ی ﻧﻘﺸﻪ ﻫﺎی ﺗﻮﭘﻮﮔﺮاﻓ ﯽ ) ﻃﺒﻘﺎت ارﺗﻔﺎع ( ، ﺳﻨﮓ ﺑﺴﺘ ﺮ، ﻓﺮﺳﺎﯾﺶ ﭘﺬﯾﺮی ﯿﻗﺎﻟﺒ ، ﺖ اراﺿ ﯽ ، ﮐﺎرﺑﺮ ی اراﺿـ ﯽ و ﺳﺎﻧﺤﻪ ﺧﯿﺰی ، واﺣﺪﻫﺎ ی اﮐﻮﻟﻮژ ﯾﮑﯽ ﺣﺎﺻﻞ ﺑﺎ ﺗﻌ .ﺷﻮد ﻣﯽ ﯿﯿ ﻦ ﻣﻨﺎﻃﻘ ﮐﻪ ﯽ ﻣﻘﺎوم ﺗﺮﯾ ﻦ ﺳﻨﮓ ﺑﺴﺘ ، ﺮ ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺗﺮﯾ ﻦ ﺷﮑﻞ زﻣـ ﻦ، ﯿ ﻦ ﯾﺗـﺮ ﮐـﻢ ﻓﺮﺳﺎﯾﺶ ﭘﺬﯾﺮی ﺑﯿﺶ و ﺗﺮﯾ ﻦ ﻓﺎﺻﻠﻪ از ﮔﺴﻞ را داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﻨﺪ ﺗﻮان ﻣﯽ ، ﺑﻪ ﺑﻬﺘﺮ ﻦ ﯾ ﻣﮑﺎن ﯾﺎﺑﯽ ﻫﺎی ﻃﺮح یﺑﺮا ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب دﺳﺖ ﺎﻓﺖﯾ . ﻻزم ﺑﻪ ذﮐﺮ اﺳﺖ ﮐﻪ ارز و ﯽﺎﺑﯾ ﺑﻨﺪی ﻃﺒﻘﻪ ﺗﻮان اﮐﻮﻟﻮژﯾﮑﯽ ﺑﺎ اﻧﺠـﺎم ﻣﻘﺎ ﯾ ﺴـﻪ ﺑـ ﻦ ﯿ وﯾﮋﮔـﯽ ﻫـﺎی اﮐﻮﻟـﻮژ ﯾﮑﯽ ﻣﻨﻄﻘـﻪ و ﻣـﺪل ﻫـﺎی اﮐﻮﻟﻮژ ﯾ ﮏ ﺻﻮرت ﻣﯽ ﭘﺬﯾﺮد . ﻫﺎی ﻣﺪل اراﺋﻪ ﺷﺪه دارا ی وﯾﮋﮔﯽ ﻫﺎی ﻣﯽﺮ ﯾز ﺑﺎﺷﻨﺪ . - ﻫﺎ ﻣﺪل ﻧﺸﺎن دﻫﻨﺪه ﺗﻮان ﻓ ﺑﻪ ﯽﮑﯾﺰﯿ ﻣﻨﻈﻮر اﺳﺘﻘﺮار و ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری از ﻫﺎی ﻃﺮح ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﻣﯽ ﺑﺎﺷﻨﺪ . - ﺗﻮان زﯾﺴﺘﯽ ﺷﺎﻣﻞ روﯾﺶ ﮔﺎه و ﺷﺮا ﯾ در ﯽﺎﻫﯿﻂ ﮔ ﺑﻨﺪی ﭘﻬﻨﻪ ،ﻪﯿ اوﻟ ﮐﻪ در آن ا ﯾ ﺮان ﺑﻪ 12 ﭘﻬﻨﻪ ﻫﻤﮕـﻦ ﺗﻘﺴـ ﯿ ﻢ ﺷـﺪ ﻟﺤـﺎظ ﯾﮔﺮد ﺪه اﺳﺖ . ﻧﻈﺮ ﺑﻪ اﻫﻤ ﯿ ﺖ ارﺗﺒﺎﻃﺎت ﺑﺎﻻدﺳﺖ ﯾﯿﭘﺎ – ﻦ دﺳﺖ، ﯿﻣﺎﻫ ﺖ ﮐﺮ ﯾ ﺪور و د ﯿﻨﺎﻣﯾ ﺰم ﮐﻞ ﺟﺮ ﯾ ﺎن در اﻣﺮ ﻣﮑﺎن ﯾﺎﺑﯽ ، ﻋﻼوه ﺑﺮ ﺗـﻮان ﻓ ﯽﮑـ ﯾﺰﯿ ﭘﯿ ﺎﻣﺪﻫﺎ ی ﻃﺮح ﺑﺮ ﻣﻨﺎﻃﻖ دارا ارزش ی ﻫﺎی ﯽﺴﺘﯾز و ﻓﺮﻫﻨﮕ ﯽ و ﮐﺎرﺑﺮ اراﺿ ی ﯽ ﺧﺼﻮﺻﺎ در ﭘﺎ ﯾﯿ ﻦ د ﺳﺖ ﻟﺤﺎظ ﺷﺪه و ﺗﻮﺻﯿﻪ ﻫـﺎی ﻻزم ﯾ در ا ﯿﻦ زﻣ ﻨﻪ اراﺋﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ . ﮐﻪ ﻻزم اﺳﺖ در ﮐﻨﺎر ﺗﻮان ﻓ ﯿﺰﯾﮑﯽ ﻣﻮرد ﺗﻮﺟﻪ ﻗﺮار ﮔ .ﯿﺮد 9 ﻓﺼﻞ9 ﻣﺪل اﮐﻮﻟﻮژ ﯾﮑﯽ ﻃﺮح ﻫﺎی ﺗﻮﺳﻌﻪ و ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری از ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﻓﺼﻞ ﻧﻬﻢ- ﻣﺪل اﮐﻮﻟﻮژﯾﮑﯽ ﻃﺮح ﻫﺎی ﺗﻮﺳﻌﻪ و ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری از ﻣﻨﺎﺑﻊ آب 79 ﻓﺼﻞ ﻧﻬﻢ- ﻣﺪل اﮐﻮﻟﻮژ ﻃﺮح ﯽﮑﯾ ﻫﺎی ﺗﻮﺳﻌﻪ و ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری از ﻣﻨﺎﺑﻊ آب 9 - 1 -ﻃﺒﻘﻪ ﺑﻨﺪی ﺗﻮان اﮐﻮﻟﻮژﯾﮏ ﻃﺒﻘﻪ 1 - ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺗﺮ ﯾﻦ ﻣﮑﺎن ﻫﺎی دارای ﺗﻮان ﺧﻮب و ﺣﺪاﻗﻞ ﻣﺤﺪودﯾﺖ ﭘﻬﻨﻪ ارﺗﻔﺎﻋ ﯽ: ارﺗﻔﺎع 1500 ﺗﺎ2500 ﻣﺘﺮ ﺑﺎ ﻣﻮرﻓﻮﮐﻠ یﻤﺎﯿ ﺳﺮد ﻣﻌﺘﺪل ﻣﺮﻃﻮب ﺗـﺎ ﻧ ﯿ ﻤـﻪ ﺧﺸـﮏ و ﻣﻮرﻓﻮد ﯿـ ﻨﺎﻣﯾ ﯾﮏ ﭘﺪ ﻤﺎﻧﺘﺎﺳـ ﯿ ﻮن و ﻓﻠﻮو )ﺎل ﯾ ﻣﺸﺮوط ﺑﻪ اﺟﺮا ﻫﺎی ﻃﺮح ی آﺑﺨﯿﺰداری و آﺑﺨﻮان دار ی ، رﻋﺎ ﺖ ﯾ ﻧﯿﺎزﻫﺎی ﯽ آﺑ ﭘﺎﯾﯿﻦ دﺳﺖ و ﮐﻨﺘﺮل آﻟﻮدﮔﯽ ﻫﺎ و ﻓﺮﺳﺎ (ﺶﯾ ﻓﺮﺳﺎﯾﺶ ﭘﺬﯾﺮی ﺳﻨﮓ ﺑﺴﺘﺮ ﮐﻢ : ﻣﺎﺳﻪ ﺳﻨﮓ ﻫﺎی ﺗﻮف – ﺷﮑﺎف – دار ﻫﺎی رواﻧﻪ ﺑﺎزاﻟﺖ- آﻧﺪز –ﺖ ﯿﻮﻟﯾر –ﺖ ﯾ ﮔﺎﺑﺮو ﺖ ﯿﺴـ ﯿﺳﻨ –- ﻫﺎی رواﻧﻪ ﻦ ﯿﺑ ﯿﺷ – ای ﭼﯿﻨﻪ ﺴﺖ ﯿﮔﻨﺴ – ﺲ - ﻣﺨﺮوط اﻓﮑﻨﻪ – آﺑﺮﻓﺖ ﻫﺎی دره ﺳﺎز- آﺑﺮﻓﺖ ﻫﺎی ﻓﻼت ﻗﺎره- ﯿﮔﺮاﻧ ﺖ در اﻗﻠ ﯿ ﻢ ﻣﺮﻃـﻮب – ﮐﻨﮕﻠﻮﻣﺮا – ﮐﻮارﺗﺰ ﺖ ﯾ ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﺳﻨﮓ ﺑﺴﺘﺮ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﻟﻐﺰش ز :ﺎدﯾ ﻣﺎﺳﻪ ﺳﻨﮓ ﺖ ﯿﮔﺮاﻧ – ﺖ ﯿﮔﺮاﻧ – ای ﺗﻮده ای رﮔﻪ- ﻫﺎی ﺗﭙﻪ ﻣﺎﺳﻪ ای ﺳﻨﮓ ﺑﺴﺘﺮ ﺑﺎ ﺣﺪاﻗﻞ ﻧﻔﻮذﭘﺬ ﯾﺮی: ﺷﯿ ﺴﺖ ﺖ ﯿﮔﺮاﻧ – ﺖ ﯿﮔﺮاﻧ – ای ﺗﻮده ای رﮔﻪ ﺣﺪاﮐﺜﺮ ﻧﻔﻮذﭘﺬ ﯾﺮی ﺳﻄﺢ در : ﻣﮑﺎن ﻫﺎﯾﯽ ﮐﻪ ﮐﺎرﺑﺮی ﻏﺎﻟﺐ ﭘﻮﺷﺶ ﺟﻨﮕﻠ ﯽ ﺧﻮب ﺗﺎ ﻣﺘﻮﺳﻂ و ﯾ ﺎ ﭘﻮﺷـﺶ ﻣﺮﺗﻌـ ﯽ ﺧـﻮب ﺗـﺎ ﻣﺘﻮﺳـﻂ اﺳﺖ و ﮔﺮوه ﻫ ﯿ ﺪروﻟﻮژ ﯾ ﮏ ﺧﺎک ﮔﺮوه A ﺑﺎﺷﺪ . ﻃﺒﻘﻪ 2 - ﺗﻮان ﻧﺴﺒﺘﺎ ﺧﻮب و دارای ﻣﺤﺪودﯾﺖ ﻧﺴﺒﯽ ﭘﻬﻨﻪ ارﺗﻔﺎﻋ ﯽ: ارﺗﻔﺎع 2500 ﺗﺎ3500 ﻣﺘﺮ ﺑﺎ ﻣﻮرﻓﻮﮐﻠ یﻤﺎﯿ ﺟﻨﺐ ﯾ ﺨﭽﺎﻟ ﯽ و ﻣﻮرﻓﻮد ﯿﻨﺎﻣﯾ ﮏ ﺳﻮﻟ ﯿ ﻔﻠﻮﮐﺴ ﻮﻧﯿ ﺰﻟﯿﻔﯿﮑﺎﺳﯿﻮن ) ژل و دژل (. ﻓﺮﺳﺎﯾﺶ ﭘﺬﯾﺮی ﺳﻨﮓ ﺑﺴﺘﺮ ﮐﻢ ﺗﺎ ﻣﺘﻮﺳﻂ آﻫﮏ : در ﻫﺎی ﺷﯿﺐ ﮐﻢ و اﻗﻠ ﯿ ﻢ ﺧﺸﮏ – دردﺷﺖ ﺳ ﯽﻼﺑﯿ ﺑﺴﺘﻪ ﺑﻪ ﻧـﻮع ﺧـﺎک از ﻧﺴـﺒﺘﺎ ﻣﻘﺎوم ﺗﺎ ﻧﺴﺒﺘﺎ ﺣﺴﺎس ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﺳﻨﮓ ﺑﺴﺘﺮ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﻟﻐﺰش ز ﯾ ﺎد ﺗﺎ ﻣﺘﻮﺳﻂ : ﺳﻨﮓ آﻫﮏ در ﺷ ﯿ ﺐ ﮐﻢ - دﺷﺖ ﺳـ ﯽﻼﺑﯿ- ﻣﺨـﺮوط اﻓﮑﻨـﻪ – آﺑﺮﻓـﺖ ﻫـﺎی ﺳﺎز دره- آﺑﺮﻓﺖ ﻫﺎی ﻓﻼت ﻗﺎره ﻧﻔﻮذﭘﺬ ﯾﺮی ﺳﻨﮓ ﺑﺴﺘﺮ ﮐﻢ ﺗﺎ ﻣﺘﻮﺳﻂ ﻫﺎی ﺗﻮف : ﺷﮑﺎف دار - رواﻧـﻪ ﻫـﺎی ﺑﺎزاﻟـﺖ - رواﻧـﻪ ﻫـﺎی ﻦ ﯿﺑـ ﭼﯿﻨـﻪ ای - ﻣﺨـﺮوط اﻓﮑﻨـﻪ – آﺑﺮﻓﺖ ﻫﺎی دره ﺳﺎز- آﺑﺮﻓﺖ ﻫﺎی ﻓﻼت ﻗﺎر ه ﻧ ﻔﻮذﭘﺬ ﯾﺮی ﺳﻄﺢ زﯾ ﺎد ﺗﺎ ﻣﺘﻮﺳﻂ در : ﻣﮑﺎن ﻫﺎﯾﯽ ﺑﺎ ﮐﺎرﺑﺮی ﻏﺎﻟﺐ ﭘﻮﺷﺶ ﺟﻨﮕﻠ ﯽ ﺧﻮب ﺗﺎ ﻣﺘﻮﺳﻂ، ﭘﻮﺷﺶ ﻣﺮﺗﻌ ﯽ ﺧﻮب ﺗﺎ ﻣﺘﻮﺳـﻂ و ﺧﺎک ﮔﺮوه ﻫ ﯿ ﺪروﻟﻮژ ﯾ ﮏ B ﺎ ﯾ و ﻣﮑﺎن ﻫﺎﯾﯽ ﺑﺎ اراﺿ ﯽ ﮐﺸﺎورز ی و ﺧﺎک ﮔﺮوه ﻫ ﯿ ﺪروﻟﻮژ ﯾ ﮏ A ﻃﺒﻘﻪ3 - ﺗﻮان ﮐﻢ و ﻣﺤﺪود ﯾ ﺎد ﯾﺖ ز ﭘﻬﻨﻪ ارﺗﻔﺎﻋ ﯽ: ارﺗﻔﺎع 1000 ﺗﺎ1500 ﻣﺘﺮ ﺑﺎ ﻣﻮرﻓﻮﮐﻠ یﻤﺎﯿ ﻣﻌﺘﺪل ﮔﺮم ﺗﺎ ﻧ ﯿ ﻤﻪ ﺧﺸﮏ و ﻣﻮرﻓﻮد ﯿﻨﺎﻣﯾ ﮏ ﻓﻠﻮو ﺎلﯾ ﻓﺮﺳﺎﯾﺶ ﭘﺬﯾﺮی ﺳﻨﮓ ﺑﺴﺘﺮ ﻣﺘﻮﺳﻂ ﺗﺎ ز آﻫﮏ :ﺎدﯾ در ﺣﻀﻮر رس و ﻣﺎرن آﻫﮑﯽ و در اﻗﻠـ ﻢ ﯿ ﻣﺮﻃـﻮب - ﮔ ﺮاﻧﯿـﺖ ای رﮔـﻪ و ﮔﺮاﻧ ﯿـ ﺖ ای ﺗﻮده در اﻗﻠ ﯿ ﻢ ﺧﺸﮏ- ﻫﺎی ﺗﭙﻪ ﻣﺎﺳﻪ ای ﺣﺴﺎس ﺑﻪ ﻓﺮﺳﺎ ﯾ ﺶ ﺑﺎد ی ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﺳﻨﮓ ﺑﺴﺘﺮ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﻟﻐﺰش ﻣﺘﻮﺳﻂ ﺗﺎ ﮐﻢ : رس در ﺣﻀﻮر ﺳﻨﮓ آﻫﮏ و ﻣﺎﺳﻪ ﺳﻨﮓ - ﺳﻨﮓ آﻫﮏ در ﺷ ﯿ ﺐ ﺗﻨـﺪ و ﯾـ ﺎ در ﺣ ﻀﻮر رس و ﻣﺎرن آﻫﮑﯽ- ﺖ ﯿﮔﺮاﻧ ﺖ ﯿﮔﺮاﻧ – ای ﺗﻮده در ای رﮔﻪ ﻫﺎی دره ﺑﺮش ﺧﻮرده - ﺗﻮف ﻫـﺎی ﺷـﮑﺎف – دار رواﻧـﻪ ﻫـﺎی ﺑﺎزاﻟـﺖ - ﻫﺎی رواﻧﻪ ﻦ ﯿﺑ ای ﭼﯿﻨﻪ – ﺷﯿﺴﺖ – ﻟﺲ ﭘﺲ از ﻓﺮﺳﺎ ﺶﯾ 80 راﻫﻨﻤﺎی ﭘﻬﻨﻪ ﺑﻨﺪی ﺗﻮان اﮐﻮﻟﻮژﯾﮏ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر اﺳﺘﻘﺮار ﻃﺮح ﻫﺎی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﻧﻔﻮذﭘﺬﯾﺮی ﺳﻨﮓ ﺑﺴﺘﺮ ﻣﺘﻮﺳﻂ ﺗﺎ زﯾﺎد : آﻫﮏ – ﺷﯿﺴﺖ – ﮔﺮاﻧﯿﺖ ﺗﻮده ای – ﮔﺮاﻧﯿﺖ رﮔﻪ ای ﻧﻔﻮذﭘﺬﯾﺮی ﺳﻄﺢ ﯾ ﺎ آﺑﺮﻓﺖ ﻣﺘﻮﺳﻂ ﺗﺎ ﮐﻢ : ﻣﮑﺎن ﻫﺎﯾﯽ ﺑﺎ ﭘﻮﺷﺶ ﺟﻨﮕﻠ ﯽ ﺧﻮب ﺗﺎ ﻣﺘﻮﺳﻂ ، ﭘﻮﺷﺶ ﻣﺮﺗﻌ ﯽ ﺧـﻮب ﺗـﺎ ﻣﺘﻮﺳـﻂ و ﺧـﺎک ﮔﺮوه ﻫ ﯿ ﺪروﻟﻮژ ﯾ ﮏ C ﺎ ﯾD . و ﯾ ﺎ اراﺿ ﯽ ﮐﺸﺎورز ی ﺑﺎ ﺧﺎک ﮔﺮوه ﻫ ﯿ ﺪروﻟﻮژ ﯾ ﮏ B ﺎ ﯾC ﻃﺒﻘﻪ4 - دارای ﺗﻮان ﻧﺎﻣﻨﺎﺳﺐ و ﻣﺤﺪودﯾﺖ زﯾﺎد ﭘﻬﻨﻪ ارﺗﻔﺎﻋ ﯽ: ارﺗﻔﺎع 1000 ﺗﺎ1500 ﻣﺘﺮ ﺑﺎ ﻣﻮرﻓﻮﮐﻠ یﻤﺎﯿ ﻣﻌﺘﺪل ﮔﺮم ﺗﺎ ﻧ ﯿ ﻤﻪ ﺧﺸﮏ و ﻣﻮرﻓﻮد ﯿﻨﺎﻣﯾ ﮏ ﻓﻠﻮو ﺎل ﯾ ﻓﺮﺳﺎﯾﺶ ﭘﺬﯾﺮی ﺳﻨﮓ ﺑﺴﺘﺮ ز :ﺎدﯾ ﻟﺲ در ﻣﻘﺎﺑﻞ ﻓﺮﺳﺎ ﯾ ﺶ ﺑﺎد ی- ﻣﺎرن ﻧﻔﻮذﭘﺬ ﯾﺮی ﺳﻨﮓ ﺑﺴﺘﺮ ز رس :ﺎدﯾ ﻧﻔﻮذﭘﺬﯾﺮی ﺳﻄﺢ ﯾ ﺎ آﺑﺮﻓﺖ ﮐﻢ اراﺿ : ﯽ ﮐﺸﺎورز ی ﺑﺎ ﺧﺎک ﮔﺮوه ﻫ ﯿ ﺪروﻟﻮژ ﯾ ﮏ D، اراﺿ ﯾﺑﺎ ﯽ ﺮ و ﺗﺨﺘﻪ ﺳﻨﮓ ﺑﺎ ﻻ ﻫﺎ ﯾ ﻪ ﻧﺎزک ﺧﺎک در ﺗﮑﻤ ﯿ ﻞ ارز ﯽﺎﺑﯾ ﺗﻮان اﮐﻮﻟﻮژﯾﮏ ، در ﮐﻨﺎر اﺳﺘﻔﺎده از ﻫﺎی ﻣﺪل ﻓﻮق ودر ﻫﺮ ﻃﺒﻘﻪ از آن ﻻزم اﺳﺖ ﻣﻮارد ز ﯾ ﺮ ﻣﻮرد ﺑﺮرﺳـ ﯽ و ﺗﻮﺟـﻪ ﻗﺮار ﮔ ﯾﺷﺎ . ﺮﻧﺪﯿ ﺎن ذﮐﺮ اﺳﺖ ﮐﻪ اﻫﻤ ﯿ ﺖ ﻣﻮارد ز ﯾ ﺮ ﻫﻤﭙﺎ ﯾ ﻪ ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫﺎ ی ذﮐﺮ ﺷﺪه در ﻣﺪل ﺑﻮده و ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ آن ﺿﺮور اﺳﺖ ی . اﻟﻒ- درﺻﻮرﺗﯽ ﯾﻫﺮ ﮐﻪ ﮏ از ﻫﺎی ﻃﺮح ﺗﻮﺳﻌﻪ، در ﺑﺎﻻدﺳﺖ ﻣﻨﺎﻃﻖ ز ﯾﺮ ﯾ ﺎ در ﻣﺤﺪوده اﺛﺮﮔـﺬار ﺑـﺮ ﻗـﺮار ﮔﺮﻓﺘـﻪ ﺑﺎﺷـﻨﺪ، ﻋـﻼوه ﺑـﺮ ﻣﺬاﮐﺮه ﺑﺎ ﻣﺘﻮﻟ ﯿ ﺎن ا ﯾ ﻦ ﻣﻨﺎﻃﻖ و ﺗﻄﺎﺑﻖ ﺑﺎ ﻃﺮح ﻣﺪ ﯾﺮﯾ ﺖ آن و ﻫﻢ ﭼﻨﯿﻦ ﯿﯿﺗﻌ ﯿﻦ ﻣ ﺰان آب ﻣﻮرد ﻧ ﯿﺎز ﺑﯿ ﻮﻟﻮژ ﯾـ ﮏ ﻃﺒـﻖ ﻣﻌ ﯿ ﺎرﻫـﺎ ی ﻣﻮﺟﻮد، ﺿﺮور ی اﺳﺖ ﮐﻪ اﺟﺮا ی ﻃﺮح و ﺷﺮوع ﻓﻌﺎﻟﯿﺖ ﻫﺎ ﻋﻤﺮاﻧ ﯽ ، ﻣﻨﻮط ﺑـﻪ اﻧﺠـﺎم ارز ﯽﺎﺑﯾـ اﺛـﺮات ﻣﺤـ ﯿ ﯾﻂ ز ) ﯽﺴـﺘ EIA ( و ﯾ در ﺎﻓﺖ ﻣﺠﻮزﻫﺎ ی ﻻزم از ﺳﺎزﻣﺎن ﺣﻔﺎﻇﺖ ﻣﺤ ﯿ ﯾﻂ ز ﺴﺖ ﺷﻮد . -زﯾﺴﺘﮕﺎه ﻫﺎی ﺗﺤﺖ اﺳﺘﻔﺎده و ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری ﯾﺷﺪ ﺪ اﻧﺴﺎﻧ ﯽ -زﯾﺴﺘﮕﺎه ﻫﺎی ﺣﺴﺎس ﺑﻪ ﻟﻐﺰش، ﻓﺮﺳﺎ ﯾ ﺶ، ﺳ ﯿ ﻞ، ﺧﺸﮑ ﯽ ﯾ ﺎ آﻟﻮدﮔ ﯽ -زﯾﺴﺘﮕﺎه ﻫﺎی ﺑﺎ ارزش ﺗﺤﻘ ﯽﻘﺎﺗﯿ و ﭘﮋوﻫﺸ ﯽ ) ﺑﺎﻧﮏ ژن ( -زﯾﺴﺘﮕﺎه ﻫﺎی ﺑﺎ ﺗﻨﻮع ای ﮔﻮﻧﻪ ﻣﻨﺤﺼﺮ ﺑﻪ ﻓﺮد، ﻫﺎی ﮔﻮﻧﻪ ﻧﺎدر، زﯾﺴﺘﮕﺎه ﻫﺎی ﻧﺎدر و ﻣﻨﺤﺼﺮ ﺑﻪ ﻓﺮد -زﯾﺴﺘﮕﺎه ﻫﺎﯾﯽ ﮐﻪ ﺣﺎﻟﺖ ﻃﺒ ﯿﻌﯽ دﺳﺖ ﻧﺨﻮرده، ز ﯾﯽﺒﺎﯾ ﭼﺸﻤﮕ ﯿ ﯾﺮ و ﺎ ﺗﺸﮑ ﯿ ﻼت و ژﺋﻮﻣﺮﻓﻮﻟﻮژ ی ﺑﺮﺟﺴﺘﻪ دارﻧﺪ . - وﺟﻮد ﺗﺎﻻب، ﺑﺮﮐﻪ ﺎ ﯾ درﯾﺎﭼﻪ ﻫﺎی ﺑﺎ اﻫﻤ ﯿ ﺖ در ﭘﺎ ﯾﯿ ﻦ دﺳﺖ -ﻣﻨﺎﻃﻖ دارا ارزش ی ﻫﺎی ﺑﺎﺳﺘﺎﻧ ﯽ ، ﺗﺎر ﯽ ، ﻣﻠﯽﺨﯾ ، ﻣﺬﻫﺒ ﯽ -ﻣﻨﺎﻃﻖ دارا ارزش ی ﻫﺎی ﺮ ﯿﻈﻧ ﯽﻌﯿﻃﺒ ، ﻫﺎ ﮐﻮه ﯾﺨﭽﺎل ، ﻫﺎ درﯾﺎﭼﻪ و ﻫﺎ ﻏﯿﺮه ب- ﺳﺎزﮔﺎر ی ﻣﯿ ﺰان ﮐﺎرﺑﺮی ﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺑﺎ ﻫﺎی ﻃﺮح ﺗﻮﺳﻌﻪ و ﺑﻬﺮه ﺑـﺮداری از ﻣﻨـﺎﺑﻊ آب را ﻣـﯽ ﺗـﻮان ﺑـﺎ ﺗﻬ ﯿـ ﻪ ﻧﻘﺸـﻪ ﺳـﺎزﮔﺎر ی ﮐﺎرﺑﺮی ﯿﻣﻌ ﻫﺎ ﻦ ﻧﻤﻮد . در اﻣﺮ ﻣﮑﺎن ﯾﺎﺑﯽ ﻫﺎی ﻃﺮح ﯾ ﺎد ﺷﺪه ﻻزم اﺳﺖ ا ﯾ ﻦ ﻧﻘﺸﻪ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﯾ ﯾﮏ ﻻ ﻪ اﻃﻼﻋﺎﺗ ﯽ ﻣـﻮرد ﻧﻈـﺮ ﻗـﺮار . ﺮدﯿﮔ ﭼﻪ ﭼﻨﺎن ﻣﮑﺎن ﻃﺮح در ﻣﺤﺪوده ﻧﺎﺳﺎزﮔﺎر ﺑﺎ ﮐﺎرﺑﺮی ﻫﺎی ﻣﻮﺟﻮد و ﯾ ﺎ ﺣﺮ ﯾ ﻢ آن ﻗﺮار ﮔ ﯿـ ﺮد، ﺑـﺎ ﺗﻮﺟـﻪ ﺑـﻪ ﺷـﺮا ﯾ ﻂ ﻣﻨﻄﻘـﻪ ﺻﺮف ﻧﻈﺮ ﻧﻤﻮدن از اﺟﺮا ی ﻃﺮح و ﯾ ﺎ اﻋﻤﺎل ﺣﻔﺎﻇﺖ اﮐﻮﻟﻮژ ﯾﺷﺪ ﯽﮑﯾ ﺪ ﺿﺮور ﻣﯽ ی ﺑﺎﺷﺪ . ﻫﻤﺎن ﮔﻮﻧﻪ ﮐﻪ در ﺑﺨﺶ ﻫﺎی ﻦ ﯿﺸـ ﯿﭘ ﯾﺰ ﯿﻧ ﺎد ﺷﺪ ﮐﺎرﺑﺮی ﻫﺎی ﻧﺎﺳﺎزﮔ ﺎر ﺑﺎ ﻫﺎی ﻃﺮح ﺗﻮﺳﻌﻪ و ﺑﻬﺮه ﺑﺮدار از ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﺷﺎﻣﻞ ﻣﻨﺎﻃﻖ ﯾـ ﺎ ﻧـﻮاﺣ ﯽ ﺷـﻬﺮ و ی روﺳـﺘﺎﯾﯽ در ﺣﺎل ﺗﻮﺳﻌﻪ، ﻧﻮاﺣ ﯽ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺻﻨﻌﺘ ﯽ و ﻣﻌﺪﻧ ﯽ ، ﻣﻨﺎﻃﻖ ﺣﻔﺎﻇﺖ ﺷﺪه و ﺣﺴﺎس اﮐﻮﻟﻮژ ، ﯽﮑﯾ ﻣﺎﻟﮑﯿـﺖ ﻫـﺎی ﻋﻤـﻮﻣ ﯽ و ﺧﺼﻮﺻـ ﯽ ی دارا ﺗﻘﺎﺑﻞ و ﺎ ﯾ دﺷﺖ ﻫﺎی ﻣﯽ ﯽﻼﺑﯿﺳ ﺑﺎﺷﻨﺪ . ﯾ در ا ﻦ ﻣﻨﺎﻃﻖ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﺣﺪود آﺳﺘﺎﻧﻪ و ﺑﺮوز اﺛﺮات ﺗﺠﻤﻌ ﯽ ، ﺗﻮﺳـﻌﻪ ﻃـﺮح ﻫـﺎی ﯽ آﺗ را ﺑﺎ ﻣﺤﺪود ﯾ ﺖ ﺷﺪ ﯾ ﺪ ﻣﻮاﺟﻪ .ﮐﻨﺪ ﻣﯽ ﻓﺼﻞ ﻧﻬﻢ- ﻣﺪل اﮐﻮﻟﻮژﯾﮑﯽ ﻃﺮح ﻫﺎی ﺗﻮﺳﻌﻪ و ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری از ﻣﻨﺎﺑﻊ آب 81 ﯾ در ا ﻦ ﻣﺮﺣﻠﻪ ﻣﻨﺎﻃﻖ دارا ی ﮐﺎرﺑﺮی ﻫﺎی ﺳﺎزﮔﺎر ﺑﺎ ﻫﺎی ﻃﺮح ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب در اوﻟ ﻮﯾ ﺖ ﺑﻮده و ﮐﺎرﺑﺮی ﻫﺎی ﻧﯿ ﻤـﻪ ﺳـﺎزﮔﺎر در ﺻﻮرت اﻋﻤﺎل ﺣﻔﺎﻇﺖ ﮐﻮﺗﺎه و ﯿﺎ ﻣﯾ ﺎن ﻣﺪت و رﻋﺎ ﺖ ﯾ ﻫﺎی ﺣﺮﯾﻢ ﺿﺮﺑﻪ ﮔ ﯿ ﺮ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﻣﻨﺎ ﻃﻖ ﻧﺎﺳﺎزﮔﺎر در اوﻟﻮ ﻣﯽﺖ ﯾ ﺑﺎﺷﻨﺪ . ج- ﺿﺮور ی اﺳﺖ در ا ﯾ ﺠﺎد ﻫﺎی ﺳﺎزه ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺑﻪ ﺳﺎﻧﺤﻪ ﺧﯿﺰی و ﺧﻄﺮ ﻧﺴﺒ ﯿ زﻣ ﯽ ﻦ ﻟﺮزه ﺗﻮﺟﻪ ﺷﻮد . ﻧﻘﺸﻪ ﭘﻬﻨﻪ ﺑﻨـﺪی ﺧﻄـﺮ ﻧﺴـﺒ ﯽ ﯿ زﻣ ﻦ ﻟﺮزه ﻣ ﯿ ﺰان ﺧﻄﺮ ﻧﺴﺒ ﯿ زﻣ ﯽ ﻦ ﻟﺮزه را در ﻣﻨﺎﻃﻖ ﻣﺨﺘﻠﻒ ﮐﺸﻮر ﻧﺸﺎن دﻫﺪ ﻣﯽ ﯽﻬﯾﺑﺪ . اﺳﺖ ﺳﺎﺧﺖ و ﺳﺎز در ﭘﻬﻨﻪ ﻫـﺎی ﺑـﺎ ﺧﻄﺮ ﺗﺮ ﮐﻢ در اوﻟﻮ ﯾ ﺖ اﺳﺖ ﻫﻢ . ﭼﻨﯿﻦ ﻣﻘﺎوم ﺳﺎز ﯾ و ا ی ﻤﻦ ﺳﺎز ی در ﻫﺎ ﺳﺎزه ﻫﺎی ﭘﻬﻨﻪ ﭘﺮ ﺧﻄﺮ ﺑﺴ ﯿ ﺎر ﺿﺮور اﺳﺖ ی . ﭼﻪ ﭼﻨﺎن ﺑﺮﻃﺒﻖ ﻫﺎی ﻣﺪل اراﺋﻪ ﺷﺪه ﭼﻨﺪ ﯾ ﻦ ﮔﺰ ﯾ ﻨﻪ ﺑﺮا ی ﺗﻮان ﯽﻧﺴﺒ ﻃﺮح وﺟﻮد داﺷﺖ، ﺑﺪ ﯾﻬﯽ اﺳﺖ ﮐـﻪ ﮔـﺰ ﯾ ﻨﺶ ﻣﮑـﺎن ﺑـﺎ ﺗﻌﺎﻣـﻞ ﻣﯿ ﺎن ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫﺎ ، ﯽﮑﯾﺰﯿﻓ ی ﺣﺴﺎﺳﯿﺖ و ﻫﺎ ارزش ﻫﺎی ﯽﺴﺘﯾز ﻣﻨﺎﻃﻖ ﻫﻢ و ﭘﺎ ﺟﻮار ﯾﯿ ﻦ دﺳﺖ، ﻣ ﯿـ ﺰان ﺗﻮﺳـﻌﻪ ﯾـ ﺎﻓﺘﮕ ﯽ، ﮐـﺎرﺑﺮ ی اراﺿـ و ﯽ درﺟﻪ ﺳﺎزﮔﺎر ﺎن ﯿﻣ ی ﮐﺎرﺑﺮی ﻫﺎ ﺧﺼﻮﺻﺎ در ﭘﺎ ﯾﯿ ﻦ دﺳﺖ ﺗﻌ ﯿﯿﻦ ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ . ﺑﻪ ﻋﻼوه ﺗﻮان ﺳﻨﮓ ﺑﺴﺘﺮ ﺑﺮا ی اﯾ ﺠﺎد ﻓﻮﻧﺪاﺳ ﯿ ﻮن ﺧﺼﻮﺻﺎ در ﻃﺮح ﻫﺎﯾﯽ ﯿﮐﻪ ﻧ ﺎز ﺑﻪ ا ﯾ ﺠﺎد ﻫﺎی ﺳﺎزه ﺑﺰرگ دارﻧﺪ ﯿـ ﻧﻈ ، ﺮ ﺳـﺪﻫﺎ ﺑﺴـ ﺎر ﯿ ﯿ اﻫﻤ ﺖ دارد . ﻧﻈﺮ ﺑﻪ ﮐﻪ اﯾﻦ ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ا ﯾ ﻦ ﭘﺎراﻣﺘﺮ در ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻣﻬﻨﺪﺳ ﯽ ﺳﺎزه در ﻣﻘ ﯿ ﺎس ﺗـﺮ گ ﺑﺰر از ﻣﻄﺎﻟﻌـﺎت ﻣﻨﻄﻘـﻪ ای و ﻣﺤـ ﯿ ﯾﻂ ز ﺴـﺖ ﺻﻮرت ﻣﯽ ﭘﺬﯾﺮد ، از ذﮐﺮ آن در ﻣﺪل ﺧﻮددار ی ﺷﺪه اﺳﺖ یﺑﺮا . اﻃﻼﻋﺎت ﺑﯿﺶ ﺗﺮ در راﺑﻄﻪ ﺑﺎ ﺗـﻮان ﺳـﻨﮓ ﺑﺴـﺘﺮ ﺑـﺮا ی ﻓﻮﻧﺪاﺳـ ﯿ ﻮن ﺑـﻪ ﺟﺪول )7 - 4( رﺟﻮع ﺷﻮد . ﺗﺴﻄ ﯿ ﺢ و ﺟﺎده ﺳﺎزی ﻨﻮانﻋ ﺑﻪ ﻧﯿ ﺎزﻫﺎ ی ﻃﺮح ﺧﺼﻮﺻﺎ در راﺑﻄﻪ ﺑﺎ ﺗﻮﺳﻌﻪ آﺗ ﯽ ﻣﻨﻄﻘﻪ ﻣﻮرد ﺗﻮﺟﻪ اﺳﺖ . ﺗﻮان ﺳـﻨﮓ ﺑﺴـﺘﺮ ﻧﺴـﺒﺖ ﺑـﻪ ﺗﺴﻄ ﯿ ﺢ و ﺟﺎده ﺳﺎزی در ﺟﺪول )7 - 5( ذﮐﺮ ﮔﺮد ﯾ ﺪه اﺳﺖ . 9 - 2 -راﻫﻨﻤﺎ ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﻣﺪل1 ﻫﺎی ﻣﺪل اراﺋﻪ ﺷﺪه ﻓﻮق ﻫﺎی ﻣﺪل ﮐﯿﻔﯽ ﭘﻬﻨﻪ ﺑﻨﺪی ﺗﻮان اﮐﻮﻟﻮژﯾﮏ ﺟﻬﺖ اﺳﺘﻘﺮار ﻫﺎی ﻃﺮح ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨـﺎﺑﻊ آب ﻣـﯽ ﺑﺎﺷـﻨﺪ . اﻣـﺎ ﺑـﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﺳﻬﻮﻟﺖ اﺳﺘﻔﺎده ﺗﻮﺳﻂ ﺗﻤﺎم ﮐﺎرﺷﻨﺎﺳﺎن ﺳﻌ ﯽ ﺷﺪ ﺑﻪ ﻫﺎ ﻣﺪل ﺻﻮرت ﯿﻧ ﯽﮐﻤ ﺰ ﻣﻄﺮح ﺷـﻮﻧﺪ . ﯾﺑـﺮا ﻦ اﺳـﺎس اﺑﺘـﺪا اﻫﻤ ﯿـ ﯾـ ﺖ ﺎ وزن ﯽﻧﺴﺒ ﻫﺮ ﭘﺎراﻣﺘﺮ در ﻣ ﯿ ﺎن ﺳﺎ ﯾ ﺮ ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫﺎ ی ذﮐﺮ ﺷﺪه در ارز ﯽﺎﺑﯾ ﺗﻮان اﮐﻮﻟﻮژ ﯾ ﮏ ﻣﻮرد ﺑﺮرﺳ ﯽ ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻪ اﺳﺖ . ﺳﭙﺲ ﺑـﺮا ی ﻫـﺮ ﭘـﺎراﻣﺘﺮ ﻃﺒﻘﺎت ﻣﻨ ﺎﺳﺐ ﺗﺎ ﻧﺎﻣﻨﺎﺳﺐ ارزش دﻫﯽ ﺷﺪه اﺳﺖ . ﺟﺪول )9 - 1( وزن ﻧﺴﺒ ﯽ ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫﺎ و ارزش ﻃﺒﻘﺎت آﻧﻬﺎ را ﻧﺸﺎن . دﻫﺪ ﻣﯽ وزن ﻧﺴﺒ ﯽ ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫﺎاز 1 ﺗﺎ4 ﺑﻪ ﺷﺮح ز ﺮ ﯾ ﺑﻨﺪی ﻃﺒﻘﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ . ﻃﺒﻘﻪ 1 - وزن ﯿ اﻫﻤ ﺎﯾ ﺖ ﮐﻢ ﻃﺒﻘﻪ 2 - وزن ﯾ ﺎ اﻫﻤ ﯿ ﺖ ﻣﺘﻮﺳﻂ ﻃﺒﻘﻪ 3 - وزن ﯾ ﺎ اﻫﻤ ﯿ ﺎدﯾﺖ ز ﻃﺒﻘﻪ 4 - وزن ﯾ ﺎ اﻫﻤ ﯿ ﺖ ﺑﺴ ﺎد ﯾﺎر زﯿ ﻻزم ﺑﻪ ذﮐﺮ اﺳﺖ ﻫﻤﺎن ﻃﻮر ﮐﻪ در ﺟﺪول )9 - 1( ﻫﻢ ﻧﻤﺎﯾﺎن اﺳﺖ در ﻣﯿﺎن ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫﺎی ﺑﻪ ﮐﺎر رﻓﺘﻪ در ﻣﺪل، اﻫﻤﯿﺖ ﻧﺴﺒﯽ از ﺗـﺮ ﮐـﻢ ﻣﺘﻮﺳﻂ ﯾﺎ وزن ﻧﺴﺒﯽ )1 (را ﻧﻤﯽ ﺗﻮان ﯾﺎﻓﺖ و ﻫﻤﮕﯽ آﻧﻬﺎ اﻫﻤﯿﺖ ﺑﯿﺶ از ﯾﮏ دارﻧﺪ . و ﻟﺤﺎظ اﯾﻦ ﻃﺒﻘﻪ ﺑـﻪ اﯾـﻦ ﺧـﺎﻃﺮ ﺑـﻮده اﺳـﺖ ﮐـﻪ ﭼﻨﺎن ﭼﻪ در آزﻣﺎﯾﺶ و در ﺟﺮﯾﺎن ﮐﺎر ﺑﺎ ﻣﺪل ﭘﺎراﻣﺘﺮ ﯾﺎ ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫﺎی دﯾﮕﺮی ﺑﻪ آن اﻓﺰوده ﺷﺪ؛ ﺑﺘﻮان آﻧﻬﺎ را در ﻃﺒﻘﻪ ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺧﻮد ﺟﺎی داد . 1 - ) ،ﯾﺎوری و رﺷﯿﺪ ﻧﺪﯾﻤﯽ1384 (ﺑﺮ اﺳﺎس روش ﻫﺎی ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎدهWest Man ,1987 ) ( 82 راﻫﻨﻤﺎی ﭘﻬﻨﻪ ﺑﻨﺪی ﺗﻮان اﮐﻮﻟﻮژﯾﮏ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر اﺳﺘﻘﺮار ﻃﺮح ﻫﺎی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﯾﺑﻪ ا ﻦ ﺗﺮﺗ ﯿﺐ ارﺗﻔﺎع، ﻓﺮﺳﺎﯾﺶ ﭘﺬﯾﺮی ﺳﻨﮓ ﺑﺴﺘﺮ، ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﺳﻨﮓ ﺑﻪ ﻟﻐﺰش و ﺟﺎﺑﻪ ﺟـﺎﯾﯽ ، ﻧﻔﻮذﭘـﺬﯾﺮی ﺳـﻨﮓ ﺑﺴـﺘﺮ، ﺷـﮑﻞ زﻣـ ﻦ، ﯿ ﻫﯿ ﺪروﻟﻮژ ﯿﻔﯿ و ﮐ ی ﺖ آب1 ، ﻓﺎﺻﻠﻪ از ﻣﻨﺸﺎ2، ﺣﻀﻮر ارزش ﻫﺎی ﺧﺎص ﻃﺒ و ﻣ ﯽﻌﯿ ﯿـ ﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕـ و ﯽ آوری ﻓـﻦ ﺳـﺎﺧﺖ ﺳـﺎزه 3 ﺑـﻪ ﺳـﺒﺐ ﯿ اﻫﻤ ﺖ ﺑﺴ ﯾﺎرزﯿ ﺎد ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺳﺎ ﺮ ﯾ ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫﺎ وزن ﻧﺴﺒ ﯽ4 دارﻧﺪ . ﻧﻔﻮذﭘﺬﯾﺮی و ﺗﺨﻠﺨﻞ ﻧﺴﺒ ﯽ ، آﺛﺎر ﺑﺎﻟﻘﻮه ﻣﻨﻔ ﯽ ﺣﺎﺻﻞ از ﻧﺎﺳﺎزﮔﺎر ﺎن ﯿﻣ ی ﮐﺎرﺑﺮی ﻫﺎ و ﺳﺎ ﯾ ﺮ اﺛﺮات ﻣﻨﻔ ﯽﻧﺎﺷ ﯽ از اﺟـﺮا ی ﻃـﺮح دارا ی وزن ﻧﺴﺒ ﯽ3 ﺑﺎ ﻣﯽ .ﺷﻨﺪ و ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫﺎ ی ﻣﻮرﻓﻮد ﯿﻨﺎﻣﯾ ﮏ و ﻣﻮرﻓﻮﮐﻠ ﯿ ﻤﺎ، ﺷﮑﻞ زﻣ ﯿ ﻦ، ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺎﻓﺘﮕﯾ ﯽ ، ﺣﻀﻮر ﻫﺎی ﻃﺮح ﻣﺮﺗﺒﻂ د ﯾ ﮕﺮ و ﭘﺬ ﯾ ﺮش و ﻣﺸـﺎرﮐﺖ ﻣﺤﻠـ ﯽ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺳﺎ ﯾ ﺮ ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫﺎ دارا ﯿ اﻫﻤ ی ﺖ ﻧﺴﺒ ﯽ ﻣﺘﻮﺳﻂ و وزن ﻧﺴﺒ ﯽ2 ﻣﯽ ﺑﺎﺷﻨﺪ . ﻻزم ﺑﻪ ذﮐﺮ اﺳﺖ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻫﺪف از ﻃﺮح ﮐﻪ ﻪ ﯿﺗﻬ » راﻫﻨﻤﺎی ﺑﻨﺪی ﭘﻬﻨﻪ ﺗﻮان اﮐﻮﻟﻮژ ﯾ ﺑﻪﮏ ﻣﻨﻈﻮر اﺳﺘﻘﺮار ﻃﺮح ﻫـﺎی ﺗﻮﺳـﻌﻪ ﻣﻨـﺎﺑﻊ آب ﻣﯽ « ﺑﺎﺷﺪ، ﯽﺑﺮﺧ از ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫﺎ ی ﻣﻮرد ﺑﺮرﺳ ﯽ ﻣﺎﻧﻨﺪ آوری ﻓﻦ ﺳﺎﺧﺖ ﺳﺎزه، آﺛﺎر ﺑﺎﻟﻘﻮه ﻣﻨﻔ ﯽ ﺣﺎﺻﻞ از ﻧﺎﺳﺎزﮔﺎر ﯿـ ﻣ ی ﺎن ﮐـﺎرﺑﺮی و ﻫـﺎ ﯾﺳﺎ ﺮ اﺛﺮات ﻣﻨﻔ ﯽﻧﺎﺷ ﯽ از اﺟﺮا ی ﻃﺮح، ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺎﻓﺘﮕﯾ ﯽ ، ﺣﻀﻮر ﻫﺎی ﻃﺮح ﻣﺮﺗﺒﻂ د ﯾ ﮕـﺮ و ﭘـﺬ ﯾ ﺮش و ﻣ ﺸـﺎرﮐﺖ ﻣﺤﻠـ ﯽ ﺟـﺰو ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫـﺎ ی اﮐﻮﻟﻮژ ﯾ ﮏ ﻧ ، اﻧﺪ ﺒﻮده اﻣﺎ ﻧﻈﺮ ﺑﻪ اﻫﻤ آﻧﻬﺎ ﺖﯿ ، ﻟﺤﺎظ آﻧﻬﺎ در ﻫﺮﮔﻮﻧﻪ ﺗﻮﺳﻌﻪ ای ﺧﺼﻮﺻﺎ ﻫﺎی ﻃﺮح ﺗﻮﺳـﻌﻪ ﻣﻨـﺎﺑﻊ آب ﻻزم اﺳـﺖ و ﭘ ﯿ ﺸـﻨﻬﺎد ﺷﻮد ﻣﯽ ﯾ در ا ﻦ ﻣﻘﻄﻊ ﻋﻼوه ﺑﺮ ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫﺎ ی اﮐﻮﻟﻮژ ﯾ ﮏ ﻣﺪ ﻧﻈﺮ ﻗﺮار ﮔ .ﺮﻧﺪﯿ ﻃﺒﻘﺎت ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺗﺎ ﻧﺎﻣﻨﺎﺳﺐ ﻫﺮ ﭘﺎراﻣﺘﺮ ﯾﺎ ارزش ﻃﺒﻘﺎت در ﻫﺮ ﭘﺎراﻣﺘﺮ ﺑﺴﺘﻪ ﺑﻪ ﻧﻮع آن از 1 ﺗﺎ4 ﯿﻣﺘﻐ ﺮ اﺳﺖ . ﻋـﺪد 1 ﯾﺗـﺮ ﮐـﻢ ﻦ ارزش )ﯾ ﺎ داﻣﻨﻪ ﻧﺎﻣﻨﺎﺳﺐ ( و ﻋﺪد 2 ارزش ﻣﺘﻮﺳﻂ و داﻋﺪ ا3 و در ﺑﺮﺧﯽ ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫﺎ4 ارزش ﻣﺘﻮﺳﻂ ﺗﺎ زﯾﺎد و ﺑﺴﯿﺎر ﺧﻮب ﯾـ ) ﺎ ﺑﻬﺘـﺮ ﯾ ﻦ داﻣﻨـﻪ را ( ﻣﯽ دارا ﺑﺎﺷﻨﺪ ﺑﻪ . ﻋﻨﻮان ﻣﺜﺎل در ﻣﻮرد ﭘﺎراﻣﺘﺮ ارﺗﻔﺎع، ا ز ارﺗﻔﺎع 1000 ﺗﺎ1500 ﻣﺘﺮ ﻧﺎﻣﻨﺎﺳﺐ ﺗﺮ ﯾ ﻦ ﻃﺒﻘﻪ و ﮐﻢ ارزش ﺗﺮ ﯾ ﻦ ﻃﺒﻘـﻪ در ﻣ ﯿـ ﺎن 3 ﻃﺒﻘﻪ ذﮐﺮ ﺷﺪه ﺑﺮا ی داﻣﻨﻪ ﺗﻐ ﯿﯿ ﺮات ارﺗﻔﺎع اﺳﺖ و ﺑﻬﺘﺮ ﯾﻦ ﯾ ﺎ ﺑﺎارزش ﺗﺮ ﯾ ﻦ ﻃﺒﻘﻪ ارﺗﻔﺎﻋﺎت 1500 ﺗﺎ2500 ﻣﺘﺮ ﻣﯽ ﺑﺎﺷﺪ . در ﺟﺪول )9 - 2( ﯾﻧﺘﺎ ﺞ ﺟﺪول )9 - 1( ﺑﻨﺪی ﺟﻤﻊ ﺷﺪه و ﺑﻪ ﺻﻮرت ﯽﮐﻤ و ﻗﺎﺑﻞ اﺳﺘﻔﺎده در ﻣﺪل درآﻣﺪه اﺳﺖ . ﯾ در ا ﻦ ﺟـﺪول اﻫﻤ ﯿـ ﺖ ﯽﻧﺴﺒ ﻫﺮ ﭘﺎراﻣﺘﺮ در ﺗﻌﺪاد ﻃﺒﻘﺎت ﺎ ﯾ ارزش ﻫﺎی ﭘﺎراﻣﺘﺮ ﺿﺮب ﺷﺪه اﺳﺖ ﺑﻪ . ﻋﻨﻮان ﻣﺜﺎل ارزش ﻧﺴـﺒ ﯽ ﭘـﺎراﻣﺘﺮ ارﺗﻔـﺎع ﮐـﻪ در ﻣﻘﺎ ﯾ ﺴـﻪ ﺑـﺎ ﯾﺳﺎ ﺮ ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫﺎ ﻣﺘﻮﺳﻂ ﺎ ﯾ2 ،درﻧﻈﺮﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ در ﻃﺒﻘﺎت ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺗﺎ ﻧﺎ ﻣﻨﺎﺳﺐ ﮐﻪ از 1 ﺗﺎ3 ﻣﯽ ﺑﺎﺷﺪ ﺿﺮب ﺷﺪه اﺳـﺖ . و ﺣﺎﺻـﻞ آن در ﺳﺘﻮن وﺿﻌ ﯿ ﺎن ﯿﺖ ﺑ ﻣﯽ ﮔﺮدد . وﺿﻌ ﯿﺖ ﺣﺎﺻﻞ ) اﻫﻤﯿﺖ ﻧﺴﺒﯽ× ارزش ﻃﺒﻘﻪ( ارزش ﻃﺒﻘﺎت اﻫﻤﯿﺖ ﻧﺴﺒﯽ ﭘﺎراﻣﺘﺮ ﺑﻨﺎﺑﺮاﯾﻦ داﻣﻨﻪ وﺿﻌﯿﺖ ﭘﺎراﻣﺘﺮ ارﺗﻔﺎع از2 ﺗﺎ6 ﻣﺘﻐﯿﺮ اﺳﺖ 2 1 2 4 2 2 6 3 2 1 - ﻻزم اﺳﺖ اﯾﻦ ﭘﺎراﻣﺘﺮ در ﺑﺮرﺳﯽ ﻫﺎی ﻣﯿﺪاﻧﻪ ای و ﺑﺎ اﻧﺠﺎم ﻧﻤﻮﻧﻪ ﺑﺮداری از ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﻣﻮﺟﻮد در ﻣﻨﻄﻘﻪ ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ ﺑﺮای ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻃﺮح ﻫﺎی آﺑـ ﯽ و ﺑـﺮ اﺳـﺎس ﻣﻘﺎﯾﺴﻪ ﮐﯿﻔﯿﺖ ﻣﯿﺎن ﻣﻨﺎ ﺑﻊ آب ﻣﻮﺟﻮد ﻃﺒﻘﻪ ﺑﻨﺪی ﺷﻮد ﻪﺑ . ﻃﻮر ﮐﻠﯽ ﺑﺮ اﺳﺎس ﺟﺪول ﺷﻤﺎره9 - 2 ﻃﺒﻘﺎت ﺑـﺎﻟﻘﻮه ﻣـﯽ ﺗﻮاﻧـﺪ ﻣﺴـﺘﻘﻞ و ﻣﻨﺎﺳـﺐ ) ﻃﺒﻘـﻪ 3( ، ﻣﻨﺎﺳﺐ اﻣﺎ اﺛﺮ ﮔﺬار ) ﻃﺒﻘﻪ 2 ( و ﻧﺎﻣﻨﺎﺳﺐ و ﻣﻮﺛﺮ ) ﻃﺒﻘﻪ 1 (ﺑﺎﺷﺪ . و ﮐﯿﻔﯿﺖ آب ﻣﻨﻄﻘﻪ را ﻣﯽ ﺗﻮان ﺑﺮ اﯾﻦ اﺳﺎس ﻃﺒﻘﻪ ﺑﻨﺪی ﮐﺮد . 2 - اﯾﻦ ﭘﺎراﻣﺘﺮ در ﻣﻨﻄﻘﻪ ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ ﺑﺮای ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻃﺮح ﻫﺎی آﺑﯽ ﻣﯽ ﺗﻮاﻧﺪ ﺑﺮ اﺳﺎس ﻓﺎﺻﻠﻪ ﻃﺮح ﺗﺎ ﻣﻨﺒﻊ آﺑﯽ ﺗﻐﺬﯾﻪ ﮐﻨﻨﺪه آن )Source ( ﺑﻪ ﻃﺒﻘﺎت زﯾﺎد ) ﻃﺒﻘـﻪ 3 ( ، ﻣﺘﻮﺳﻂ ) ﻃﺒﻘﻪ 2 ( و ﮐﻢ ﻃﺒﻘﻪ )1 ( ﻃﺒﻘﻪ ﺑﻨﺪی ﺷﻮد . ﺑﻪ ﺳﺒﺐ ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻦ ﻣﻨﺸﺎ در ارﺗﻔﺎﻋﺎت ﻓﻮﻗﺎﻧﯽ ﻫﺮ ﭼﻪ ﻓﺎﺻﻠﻪ از ﻣﻨﺸﺎ ﮐﻢ ﺗﺮ ﺑﺎﺷﺪ ﻣﻨﺎﻃﻘﯽ از ﭘـﺎﯾﯿﻦ دﺳﺖ ﮐﻪ ﺗﺤﺖ ﺗﺎﺛﯿﺮ ﻋﻮارض ﻧﺎﺷﯽ از اﺟﺮای ﻃﺮح ﻗﺮار ﻣﯽ ﮔﯿﺮد ﺑﯿﺶ ﺗﺮ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد . 3 - ﺗﮑﻨﻮﻟﻮژی ﻫﺎی ﺑ ﻪ ﮐﺎرﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﺪه در ﺳﺎﺧﺖ و ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری از ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﺟﺰ و ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫﺎی ﻓﻨﯽ اﻣﺎ ﻣﻬﻢ در ﻣﯿﺰان ﻋﻮارض ﻃﺮح اﺳﺖ . ﺑﻨﺎﺑﺮاﯾﻦ ﺑﺎ ﺗﻮﺟـﻪ ﺑـﻪ ﻧـﻮع ﻓﻦ آوری ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده و ﻣﻘﺎﯾﺴﻪ آن ﺑﺎ اﻧﻮاع ﻣﻮﺟﻮد ﻣ ﯽ ﺗﻮان آﻧﺮا در ﻃﺒﻘﺎت ﻧﺎﻣﻨﺎﺳﺐ ) ﻃﺒﻘﻪ 1 (و ﻣ ﻨﺎﺳﺐ ) ﻃﺒﻘﻪ 3 ( ﻃﺒﻘﻪ ﺑﻨﺪی ﻧﻤﻮد . ﻓﺼﻞ ﻧﻬﻢ- ﻣﺪل اﮐﻮﻟﻮژﯾﮑﯽ ﻃﺮح ﻫﺎی ﺗﻮﺳﻌﻪ و ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری از ﻣﻨﺎﺑﻊ آب 83 ﯾﺳﺎ یﺑﺮا ﺮ ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫﺎ ی ﻧﯿ ﺰ ﺑﻪ ﻫﻤ ﯿ ﻦ ﺗﺮﺗ ﯿ ﺐ داﻣﻨﻪ وﺿﻌ ﯿﺖ ﻣﺸﺨﺺ ﺷﺪه اﺳﺖ . در ﮔﺎم ﺑﻌﺪ ی داﻣﻨﻪ وﺿﻌﯿﺖ ﻫﺎی ﻣﻮﺟﻮد در ﺟﺪول )9 - 2( ﺷﻤﺎرش ﺷﺪه و ﻧﺘﺎ ﯾﺞ زﯾ ﺮ ﺣﺎﺻﻞ ﺷﺪ : ﺗﻌﺪاد داﻣﻨﻪ وﺿﻌﯿﺖ ﻫﺎی 2 - 6 ﺑﺮاﺑﺮ ﺑﺎ6 ﻋﺪد اﺳﺖ . ﺗﻌﺪاد داﻣﻨﻪ وﺿﻌﯿﺖ ﻫﺎی 3 - 9 و داﻣﻨـﻪ وﺿـﻌﯿﺖ ﻫـﺎی 3 - 12 ﺑﺮاﺑـﺮ1 و ﺗﻌـﺪاد داﻣﻨﻪ وﺿﻌﯿﺖ ﻫﺎی 4 - 12 و 4 - 16 ﺑﻪ ﺗﺮﺗ ﯿ ﺐ ﺑﺮاﺑﺮ 6 و3 ﻋﺪد ﻣﯽ ﺑﺎﺷﺪ . ﺑﻪ ﭼﻪ ﭼﻨﺎﻥ ﯾﺎﻓﺘﻪ ﻫﺎی ﺟﺪول دﻗﺖ ﺷﻮد، ﻣﺸﺨﺺ اﺳﺖ ﮐﻪ ﺗﻌﺪاد ﻭﺿﻌﻴﺖ ﻫﺎ ﺑﺮاﺑﺮ ﺗﻌﺪاد اﻫﻤ ﯿ ﺖ ﻧﺴﺒ ﯽ ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫﺎ ﻣﯽ ﺑﺎﺷﺪ . ﯾ در ا ﻦ ﻣﺮﺣﻠﻪ ﺗﻌﺪاد داﻣﻨﻪ وﺿﻌﯿﺖ ﻫﺎ در ارﻗﺎم ﺣﺪاﻗﻞ و ﺣﺪاﮐﺜﺮ آن داﻣﻨﻪ ﺿﺮب ﺷﺪ و ﺑﺮا ی ﻫﺮ وﺿـﻌ ﯿ ﺖ دو ﻋـﺪد ﺣـﺪاﻗﻞ و ﺣـﺪاﮐﺜﺮ دﺳﺖ ﺑﻪﮕﺮ ﯾد آﻣﺪ . ﯾﺑﻪ ا ﯿﺗﻦ ﺗﺮ ﺐ داﻣﻨﻪ ﺣﺪاﻗﻞ و ﺣﺪاﮐﺜﺮ ﺑﺮا ی ﺗﻤﺎم ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫﺎ ﯾﯽ ﮐﻪ ﺑﺎﻻﺗﺮ ﯾ ﻦ اﻫﻤ ﯿ ﺖ ﻧﺴﺒ ﯽ را دارﻧـﺪ ﻣﺸـﺨﺺ ﻣـﯽ ﺷـﻮد . ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻣﺜﺎل در ﻣﻮرد داﻣﻨﻪ وﺿﻌ )ﺖ ﯿ2 - 6 (ﯿﻧﺘ ﺠﻪ ز ﯾ ﺮ ﺣﺎﺻﻞ ﺷﺪ . )36 - 12 =( 6 .)6 – 2 72 - 24 =( 6 .) 12 – 4 48 - 12 =( 3 .) 16 – 49 - 3 =( 1 .)9 – 3 12 - 3 =( 1 .) 12 – 3( ﺣﺎﺻﻞ ﺟﻤﻊ ﺣﺪاﻗﻞ ﻫﺎ ﺑﺮاﺑﺮ 54 و ﺣﺎﺻﻞ ﺟﻤﻊ ﺣﺪاﮐﺜﺮﻫﺎ ﺑﺮاﺑﺮ177 اﺳﺖ . ﭼﻪ ﭼﻨﺎﻥ ﺑﺮ ﻃﺒﻖ ﻣﻔﺮوﺿﺎت ﻣﺪل ﺗﻌﺪاد ﻃﺒﻘﺎت ﻣﺪل 4 ﻃﺒﻘﻪ ﺑﺎﺷﺪ ) ﻃﺒﻘـﻪ 1 ﻣﻨﺎﺳـﺐ ﺗـﺮﯾ ﻦ ﻣﮑـﺎن ی دارا ﻫـﺎ ﺗـﻮان ﺧـﻮب و ﺣـﺪاﻗﻞ ﻣﺤﺪود ﯾ ﺖ، ﻃﺒﻘﻪ2 ﺗﻮان ﻧﺴﺒﺘﺎ ﺧﻮب و دارا ی ﻣﺤﺪود ﯾ ﺖ ﻧﺴﺒ ﯽ ، ﻃﺒﻘﻪ3 ﺗﻮان ﮐﻢ و ﻣﺤﺪود ﯾ ﯾﺖ ز ﺎد و ﻃﺒﻘﻪ4 ﺗﻮان ﻧﺎﻣﻨﺎﺳﺐ و ﻣﺤـﺪود ﺖ ﯾ ) (ﺎدﯾز رﺟﻮع ﺷﻮد ﺑﻪ ﺑﻨﺪ 9 - ﻫﺎی ﻣﺪل اﮐﻮﻟﻮژ ﯾ ﮏ ﻫﺎی ﻃﺮح ﺗﻮﺳﻌﻪ و ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری از ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ( ﺑﺎ ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ارﻗﺎم ﻣﺮﺑـﻮط ﺑـﻪ ﺑﻬﺘـﺮﯾﻦ ﮐـﻪ ﻣﺠﻤﻮع ﺣﺪاﮐﺜﺮﻫﺎ اﺳﺖ، ﻃﺒﻘﺎت ﻣﯿﺎﻧﻪ ﯾﺎ ﻣﺠﻤﻮع ﻃﺒﻘﺎت واﺳﻄﻪ و ﺑﺪﺗﺮﯾﻦ ﺗﻮان ﻫﺎ ﮐﻪ ﻣﺠﻤﻮع ﺣـﺪاﻗﻞ ﻫـﺎ اﺳـﺖ، ﻃﺒﻘـﺎت ﺟـﺪول )9 - 3( ﺣﺎﺻ ﻞ ﻣﯽ .ﺷﻮد ﺟﺪول )9 - 4( ﯾﻧﺘﺎ ﺞ ﻧﻬﺎ و ﯾﯽ ﻫﺎی ﻣﺪل ﯽﺎﺑﯾ ارز ﯽﮐﻤ ﺗﻮان اﮐﻮﻟﻮژ ﯾ ﺑﻪﮏ ﻣﻨﻈﻮر ﻫﺎی ﻃﺮح ﺗﻮﺳﻌﻪ و ﺑﻬﺮه ﺑـﺮداری از ﻣﻨـﺎﺑﻊ آب را ﻧﺸـﺎن . دﻫﺪ ﻣﯽ 84 راﻫﻨﻤﺎی ﭘﻬﻨﻪ ﺑﻨﺪی ﺗﻮان اﮐﻮﻟﻮژﯾﮏ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر اﺳﺘﻘﺮار ﻃﺮح ﻫﺎی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﺟﺪول9 - 1 - وزن ﻧﺴﺒ ﯽ ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫﺎ و ارزش ﻃﺒﻘﺎت آﻧﻬﺎ ﭘﺎراﻣﺘﺮ اﻫﻤﯿﺖ/وزن ﻃﺒﻘﺎت ارزش و ﻃﺒﻘﻪ ﻣﻼﺣﻈﺎت اﻗﻠﯿﻢ : ﺷﺮاﯾﻂ ﻣﻮرﻓﻮ ﮐﻠﯿﻤﺎ ﺗﯿﮏ و ﺑﯿﻮ ﮐﻠﯿﻤﺎﺗﯿﮏ ﺗﻮان ﻧﺴﺒﯽ از ﻧﻈﺮ ﺑﻬﺮوری آب ﺳﻄﺤﯽ ﮐﻪ ﺑﺎ ارﺗﻔﺎع ﻫ ﻤﺒﺴﺘﮕﯽ دارد ارﺗﻔﺎع ﻣﺘﻮﺳﻂ ﺗﺎ ﺑﺴﯿﺎر زﯾﺎد ﺑﺴﺘﻪ ﺑﻪ ﺗﺤﻠﯿﻞ 1500 ﺗﺎ2500 2500 ﺗﺎ3500 1000 ﺗﺎ1500 3 2 1 ﻣﻮرﻓﻮﮐﻠﯿﻤﺎی ﻣﺘﻮﺳﻂ ﺳﺮد ﻣﻌﺘﺪل ﺟﻨﺐ ﯾﺨﭽﺎﻟﯽ ﮔﺮم ﻣﻌﺘﺪل 3 2 1 ﻣﻮرﻓﻮدﯾﻨﺎﻣﯿﮏ ﻣﺘﻮﺳﻂ ﻓﺮﺳﺎﯾﺶ ﻫﻮ ا و آب ﻓﺮﺳﺎﯾﺶ ﺳﯿﻼﺑﯽ ﻓﺮﺳﺎﯾﺶ آﺑﯽ و ﺑﺎدی 1 3 2 زﻣﯿﻦ ﺷﻨﺎﺳﯽ : از ﻧﻈﺮ ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﺑﻪ ﻟﻐﺰش و ﻧﻔﻮذ ﻧﺎﭘﺬﯾﺮ ﻧﺴﺒﯽ و ﻓﺮﺳﺎﯾﺶ ﭘﺰﯾﺮی ﺳﻨﮓ ﺑﺴﺘﺮ ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﺳﻨﮓ ﺑﺴﺘﺮ در ﺑﺮاﺑﺮ ﻓﺮﺳﺎﯾﺶ ﺑﺴﯿﺎر زﯾﺎد ﮐﻢ ﮐﻢ ﺗﺎ ﻣﺘﻮﺳﻂ ﻣﺘﻮﺳﻂ ﺗﺎ زﯾﺎد زﯾﺎد 1 2 3 4 ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﺳﻨﮓ ﺑﺴﺘﺮ ﺑﻪ ﻟﻐﺰش و ﺟﺎﺑﻪ ﺟﺎﯾﯽ ﺑﺴﯿﺎر زﯾﺎد زﯾﺎد زﯾﺎد ﺗﺎ ﻣﺘﻮﺳﻂ ﻣﺘﻮﺳﻂ ﺗﺎ اﻧﺪک ﻧﺎﭼﯿﺰ 4 3 2 1 ﻧﻔﻮذﭘﺬﯾﺮی ﻧﺴﺒﯽ ﺳﻨﮓ ﺑﺴﺘﺮ ﺑﺴﯿﺎر زﯾﺎد ﮐﻢ ﮐﻢ ﺗﺎ ﻣﺘﻮﺳﻂ ﻣﺘﻮﺳﻂ ﺗﺎ زﯾﺎد زﯾﺎد 4 3 2 1 ژﺋ ﻮﻣﻮرﻓﻮﻟﻮژی اراﺿﯽ : ﺑﺎ رﯾﺨﺖ ﺳﺮزﻣﯿﻦ و ﺷﮑﻞ اراﺿﯽ ﻣﻨﺎﺳﺐ در دو ﻣﻘﯿﺎس ﺳﯿﻤﺎی ﺳﺮزﻣﯿﻦ ﯾﺎ ﻣﻨﻄﻘﻪ ای و اﮐﻮﺳﯿﺴﺘﻤﯽ ﯾﺎ ﻣﺤﻠﯽ ﺑﻪ . ﻋﻼوه ﻣﺎﺗﺮ ﯾ ﺲ و ﺑﺴﺘﺮ ﺳﺮزﻣﯿﻦ ﺑﺎﯾﺪ ازﺗﺨﻠﺨﻞ و ﺷﺮاﯾﻂ ﻣﻨﺎﺳﺐ ﻋﻠﯿﻪ ﻓﺮﺳﺎﯾﺶ ﺑﺮﺧﻮردار ﺑﺎﺷﺪ ﺿﻤﻦ آن ﮐﻪ ﺑﺴﯿﺎر ﻧﻔﻮذﭘﺬﯾﺮ ﻫﻢ ﻧﺒﺎﺷﺪ و در ﻣﺤﻞ آن در ﺑﺎﻻدﺳﺖ اراﺿﯽ ﻣﻘﺼﺪ وﻟﯽ ﺑﺎ ﺣﺪاﻗﻞ ﻓﺎﺻﻠﻪ ﺑﺎﺷﺪ ﺗﺎ ﻋﻮارض ﭘﺎﯾﯿﻦ دﺳﺖ ﺗﺮ ﮐﻢ ﺷﻮد . ﺑﺎﻻﺧﺮه ﺷﺮاﯾﻂ ﻫﯿﺪروﻟﯿﮏ ، ﻫﯿﺪروﻟﻮژﯾﮏ ﮐﯿﻔﯿﺖ آب و ارﺗﺒﺎﻃﺎت آب ﻫﺎی ﺳﻄﺤﯽ و زﯾﺮزﻣﯿﻨﯽ ﻣﻄﺮح اﺳﺖ ﺷﮑﻞ زﻣﯿﻦ ﺑﺴﯿﺎرزﯾﺎد ﮐﺎﻣﻼ ﻣﻨﺎﺳﺐ ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺗﻮان اﻧﺪک 3 2 1 ﺷﮑﻞ زﻣﯿﻦ ﻣﺘﻮﺳﻂ ﮐﺎﻣﻼ ﻣﻨﺎﺳﺐ ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺗﻮان اﻧﺪک 3 2 1 ﻧﻔﻮذﭘﺬﯾﺮی و ﺗﺨﻠﺨﻞ ﻧﺴﺒﯽ ﺳﻄﺢ زﯾﺎد زﯾﺎد ﺗﺎ زﯾﺎد ﻣﺘﻮﺳﻂ ﻣﺘﻮﺳﻂ ﺗﺎ ﮐﻢ اﻧﺪک 4 3 2 1 ﻫﯿﺪروﻟﻮژی و ﻫﯿﺪروﻟﯿﮏ و ﮐﯿﻔﯿﺖ آب ﺑﺴﯿﺎر زﯾﺎد ﻣﺴﺘﻘﻞ و ﻣﻨﺎﺳﺐ ﻣﻨﺎﺳﺐ وﻟﯽ اﺛﺮﮔﺬار ﻧﺎﻣﻨﺎﺳﺐ و ﻣﻮﺛﺮ 3 2 1 ﻓﺼﻞ ﻧﻬﻢ- ﻣﺪل اﮐﻮﻟﻮژﯾﮑﯽ ﻃﺮح ﻫﺎی ﺗﻮﺳﻌﻪ و ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری از ﻣﻨﺎﺑﻊ آب 85 اداﻣﻪ ﺟﺪول 9 - 1 - وزن ﻧﺴﺒ ﯽ ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫﺎ و ارزش ﻃﺒﻘﺎت آﻧﻬﺎ ﭘﺎراﻣﺘﺮ اﻫﻤ ﺖﯿ/وزن ﻃﺒﻘﺎت ارزش و ﻃﺒﻘﻪ ﻣﻼﺣﻈﺎت ﻓﺎﺻﻠﻪ از ﻣﻨﺸﺎ ﺎدﯾﺎر زﯿﺑﺴ ﺎدﯾز ﻣﺘﻮﺳﻂ ﮐﻢ 3 2 1 ﯾﺷﺮا ﻂ و ﻋﻮاﻣﻞ و ﯾ ﮋه ﻣﺜﻞ ﺣﻀﻮر آﺛﺎر ﺑﺎﺳﺘﺎﻧ ﯽ ﯾ ﺎ ﻧﻮاﺣ ﯽ ﺧﺎص ﺣﻔﺎﻇﺘ ﯽ و ﺣﻀﻮر ﺷﻬﺮ و ﻣﺮاﮐﺰ ﻓﻌﺎﻟﯿﺖ ی دارا ﻫﺎ ﺗﺎﺛﯿﺮ و ﯽﻣﻨﻔ ﻫﻤﯿﻦ ﻃﻮر دﺳﺘﺮﺳ ﯽ ﺑﻪ ﺧﺪﻣﺎت ﻓﻨ و ﯽ ﻣﻬﻨﺪﺳ ﯽ ﯾﺬﭘ و ﺮش ﯾ ﺎ ﻋﺪم ﺗﻤﺎ ﯾ ﻞ اﻫﺎﻟ ﯽ در ﺻﻄﻮح ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺣﻀﻮر ارزش ﻫﺎی ﺧﺎص ﻣﺘﺎﺛﺮ ﺷﺪه ﺎدﯾﺎر زﯿﺑﺴ ﯽﻌﯿﻃﺒ و اﻧﺴﺎﻧ ﯽ ﮐﻢ ارزش اﻧﺴﺎﻧ ﯽ ﯽﻌﯿﻃﺒ 1 2 3 ﯾﺷﺮا ﻂ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺎﻓﺘﮕﯾ ﯽ ﻣﺘﻮﺳﻂ ﺎدﯾز ﻣﺘﻮﺳﻂ ﮐﻢ 2 3 1 ﻫﺎی ﻃﺮح ﻣﺮﺗﺒﻂ دﯾ ﮕﺮ آﺑ ﯽ ﻣﺘﻮﺳﻂ وﺟﻮد ﻧﺪارد وﺟﻮد دارد 3 1 آوری ﻓﻦ ﺳﺎﺧﺖ ﺳﺎزه ﺎدﯾﺎر زﯿﺑﺴ ﺑﺎﻻ ﻦﯾﯿﭘﺎ 3 1 ﯾﭘﺬ ﺮش و ﻣﺸﺎرﮐﺖ اﺟﺘﻤﺎﻋ ﯽ ﻣﺘﻮﺳﻂ دارد ﺗﺎ ﺣﺪ دارد ی ﻧﺪارد 3 2 1 آﺛﺎر ﺑﺎﻟﻘﻮه ﻣﻨﻔ ﯽ ﺎدﯾز ﻣﻨﻄﻘﻪ ای ﻣﻨﻄﻘﻪ دﺳﺖ ﻦﯾﯿﭘﺎ ای ﯽﻣﺤﻠ 1 2 3 ﺟﺪول9 - 2 - ﯽﺎﺑﯾ ارز ﺗﻮان ﻣﮑﺎن ﻃﺮح ﻫﺎی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﺑﻪ ﺻﻮرت ﺳﻠﺴﻠﻪ ﻣﺮاﺗﺒ ﯽ ﭘﺎراﻣﺘﺮ اﻫﻤﯿﺖ ﻧﺴﺒﯽ ارزش در ﻃﺒﻘﻪ1 وﺿﻌﯿﺖ ) اﻫﻤﯿﺖ ﻧﺴﺒﯽ× ارزش در ﻃﺒﻘﻪ( ﺣﺪاﮐﺜﺮ ﺣﺪاﻗﻞ ارﺗﻔﺎع ﻣﺘﻮﺳﻂ ﺗﺎ ﺑﺴ ﯾﺎر زﯿ ﺎد ﺑﺴﺘﮕ ﺑﻪ ﯽ ﯿﺗﺤﻠ ﻞ = 4 3 1 4 ﺗﺎ12 ﻣﻮرﻓﻮﮐﻠ یﻤﺎﯿ ﻣﺘﻮﺳﻂ =2 3 1 2 ﺗﺎ6 ﻣﻮرﻓﻮد ﮏ ﯿﻨﺎﻣﯾ ﻣﺘﻮﺳﻂ = 2 3 1 2 ﺗﺎ6 ﻓﺮﺳﺎﯾﺶ ﭘﺬﯾﺮی ﺳﻨﮓ ﺑﺴﺘﺮ = ﺎدﯾﺎر زﯿﺑﺴ4 4 1 4 ﺗﺎ16 ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﺳﻨﮓ ﺑﺴﺘﺮ ﺑﻪ ﻟﻐﺰش و ﺟﺎﺑﻪ ﯾﯽﺟﺎ = ﺎدﯾﺎر زﯿﺑﺴ4 4 1 4 ﺗﺎ16 ﻧﻔﻮذﭘﺬﯾﺮی ﯽﻧﺴﺒ ﺳﻨﮓ ﺑﺴﺘﺮ = ﺎدﯾﺎر زﯿﺑﺴ4 4 1 4 ﺗﺎ16 ﺷﮑﻞ زﻣ ﻦﯿ = ﺎدﯾﺎر زﯿﺑﺴ4 3 1 4 ﺗﺎ12 ﺷﮑﻞ زﻣ ﻦﯿ ﻣﺘﻮﺳﻂ = 2 3 1 2 ﺗﺎ6 ﻧﻔﻮذﭘﺬ ﯾﺮی و ﺗﺨﻠﺨﻞ ﻧﺴﺒ ﯽ = ﺎدﯾز3 4 1 3 ﺗﺎ12 ﻫﯿ ﺪروﻟﻮژ ﯿﻔﯿ و ﮐ ی ﺖ آب ﺎد ﯾﺎر زﯿﺑﺴ = 4 3 1 4 ﺗﺎ12 ﻓﺎﺻﻠﻪ از ﻣﻨﺸﺎ = ﺎدﯾﺎر زﯿﺑﺴ4 3 1 4 ﺗﺎ12 ﺣﻀﻮر ارزش ﻫﺎی ﺧﺎص ﻣﺘﺎﺛﺮ ﺷﺪه = ﺎدﯾﺎر زﯿﺑﺴ4 3 1 4 ﺗﺎ12 ﯾﺷﺮا ﻂ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺎﻓﺘﮕﯾ ﯽ ﻣﺘﻮﺳﻂ = 2 3 1 2 ﺗﺎ6 ﻫﺎی ﻃﺮح ﻣﺮﺗﺒﻂ دﯾ ﮕﺮ آﺑ ﯽ ﻣﺘﻮﺳﻂ = 2 3 1 2 ﺗﺎ6 آوری ﻓﻦ ﺳﺎﺧﺖ ﺳﺎزه = ﺎدﯾﺎر زﯿﺑﺴ4 3 1 4 ﺗﺎ12 ﯾﭘﺬ ﺮش و ﻣﺸﺎرﮐﺖ اﺟﺘﻤﺎﻋ ﯽ ﻣﺘﻮﺳﻂ = 2 3 1 2 ﺗﺎ6 آﺛﺎر ﺑﺎﻟﻘﻮه ﻣﻨﻔ ﯽ ﺎد ﯾز = 3 3 1 3 ﺗﺎ 9 ﮕﺮﯾد 1 - ﺑﺮای اﻃﻼع از ﺷﺮاﯾﻂ ﻫﺮ ﻃﺒﻘﻪ ﺑﻪ ﺟﺪول ﺷﻤﺎره9 - 1 رﺟﻮع ﺷﻮد . 86 راﻫﻨﻤﺎی ﭘﻬﻨﻪ ﺑﻨﺪی ﺗﻮان اﮐﻮﻟﻮژﯾﮏ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر اﺳﺘﻘﺮار ﻃﺮح ﻫﺎی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﺟﺪول ﻓﻮق ﻣﺒ ﺑﯿﺶﻦ ﯿ ﺗﺮﯾﻦ اﺣﺘﻤﺎﻻت ﺗﻠﻔﯿﻖ درﺟﺎت ﻣﺨﺘﻠﻔﯽ از ﺗﻮان ﯾﺎ ﻋﺪم ﺗﻮان ﻧﺴﺒﯽ اﺳﺖ . ﺑﺮﺧـ ﯽ از ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫـﺎ ی ﺟـﺪول ﻓـﻮق ﺗﻌﯿﯿﻦ ﮐﻨﻨﺪه و ﻏﯿﺮﻗﺎﺑﻞ اﻏﻤﺎض ﻣﯽ ﺑﺎﺷﻨﺪ ﻧﻈﯿﺮ : - ارﺗﻔﺎع -ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫﺎ ی ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﺳﻨﮓ ﺑﺴﺘﺮ ) ﻓﺮﺳﺎﯾﺶ ﭘﺬﯾﺮی ، ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﻟﻐﺰش ، ﻧﻔﻮذﭘﺬﯾﺮی ( - ﺣﻀﻮر ارزش ﻫﺎی ﺧﺎص ﻃﺒ ﯿﻌﯽ و ﻓﺮﻫﻨﮕ ﯽ -ﯾﺮاﺷ ﻂ ﺧﺎک ﯾ ﺎ ﺳﻄﺢ زﻣ ﯿ ﻦ ﻧﻈ ﯿ ﺮ ﻧﻔﻮذﭘﺬ ﯾﺮی ﺳﻄﺢ -ﻓﺎﺻﻠﻪ ﮐﺎﻓ از ﯽ ﮔﺴﻞ ﻫﺎ و ﻧﻮاﺣ ی دارا ﯽ ﺧﻄﺮ ﺳﺎﻧﺤﻪ ﯽﺑﺮﺧ ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫﺎ ﺑﺎ وﺟﻮد ﻋﺪم ﺗﻮان ﻟﺰوﻣﺎ ﺳﺒﺐ ﻋﺪم اﻣﮑﺎن ﻣﻮﻓﻘﯿﺖ ﻃﺮح ﻧﻤﯽ ﺷﻮﻧﺪ . اﯾﻦ ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫﺎ ﻋﺒﺎرﺗﻨﺪ از : - ﻓﺎﺻﻠﻪ ﻣﻨﺎﺳﺐ از ﻣﻨﺸﺎ ﺗﺎ ﻣﻘﺼﺪ ﺟﺮ ﯾ ﺎن آب -ﺳﺎزﮔﺎر ی ﺑﺎ ﺳﺎ ﺮ ﯾ ﮐﺎرﺑﺮی ﻫﺎ - ﺣﻀﻮر ﻫﺎی ﻃﺮح دﯾ ﮕﺮ ﻗﺒﻠ ﯽ و آﺗ ﯽ ﺟﺪول 9 - 3 - ﻧﺤﻮه ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﻣﺪل ﮐﻤ ﯽ ﭘﻬﻨﻪ ﺑﻨﺪی ﺗﻮان اﮐﻮﻟﻮژ ﯾ ﺑﻪﮏ ﻣﻨﻈﻮر اﺳﺘﻘﺮار ﻃﺮح ﻫﺎی ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﺗﻮان داﻣﻨﻪ ﻃﺒﻘﺎت ﻣﺠﻤﻮع ﺣﺪاﻗﻞ و ﻫﺎ ﺣﺪاﮐﺜﺮﻫﺎ ﺣﺪاﮐﺜﺮﻫﺎ ﺣﺪاﻗﻞ ﻫﺎ ﺗﻌﺪاد وﺿﻌﯿﺖ ﻫﺎ داﻣﻨﻪ وﺿﻌﯿﺖ ﻫﺎ ﻃﺒﻘﻪ4 - ﺗﻮان ﻧﺎﻣﻨﺎﺳﺐ و ﻣﺤﺪودﯾﺖ زﯾﺎد 0 - 54 54 - 117 36 12 6 2 – 6 ﻃﺒﻘﻪ3 - ﺗﻮان ﮐﻢ و ﻣﺤﺪودﯾﺖ ﻧﺴﺒﺘﺎ زﯾﺎد 54 - 108 9 3 1 3 – 9 ﻃﺒﻘﻪ2 - ﺗﻮان ﻧﺴﺒﺘﺎ ﺧﻮب و دارای ﻣﺤﺪودﯾﺖ ﻧﺴﺒﯽ 108 - 162 72 24 6 4 – 12 ﻃﺒﻘﻪ1 -ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺗﺮﯾﻦ ﻣﮑﺎن ﻫﺎی دارای ﺗﻮان ﺧﻮب و ﺣﺪاﻗﻞ ﻣﺤﺪودﯾﺖ ﺑﯿﺶ ﺗﺮ از 162 48 12 3 4 - 12 12 3 1 3 - 12 ﺟﺪول9 - 4 - ﻣﺪل ﮐﻤ ﻧﻬﺎ ﯽ ﯾﯽ ﭘﻬﻨﻪ ﺑﻨﺪی ﺗﻮان اﮐﻮﻟﻮژ ﯾ ﺑﻪﮏ ﻣﻨﻈﻮر اﺳﺘﻘﺮار ﻃﺮح ﻫﺎی ﺗﻮﺳﻌﻪ آﺑ ﯽ ﻃﺒﻘﻪ ﻧﺴﺒ ﯽ ﺗﻮان داﻣﻨﻪ اﻣﺘ ﯿ ﺎزات ﻃﺒﻘﻪ4 -ﺗﻮان ﻧﺎﻣﻨﺎﺳﺐ و ﻣﺤﺪود ﯾ ﺎدﯾﺖ ز0 - 54 ﻃﺒﻘﻪ3 -ﺗﻮان ﮐﻢ و ﻣﺤﺪود ﯾ ﺖ ﻧﺴﺒﺘﺎ ز ﺎدﯾ54 - 108 ﻃﺒﻘﻪ2 -ﺗﻮان ﻧﺴﺒﺘﺎ ﺧﻮب و دارا ی ﻣﺤﺪود ﯾ ﺖ ﻧﺴﺒ ﯽ108 - 162 ﻃﺒﻘﻪ1 -ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺗﺮﯾ ﻦ ﻣﮑﺎن ﻫﺎی ی دارا ﺗﻮان ﺧﻮب و ﺣﺪاﻗﻞ ﻣﺤﺪود ﺖﯾ ﺑﯿﺶ ﺗﺮ از 162 ﻓﺼﻞ ﻧﻬﻢ- ﻣﺪل اﮐﻮﻟﻮژﯾﮑﯽ ﻃﺮح ﻫﺎی ﺗﻮﺳﻌﻪ و ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری از ﻣﻨﺎﺑﻊ آب 87 9 - 3 -دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ اﺳﺘﻔﺎده از ﻣﺪل ﻣﺪل ﭘﻬﻨﻪ ﺑﻨﺪی ﺗﻮان اﮐﻮﻟﻮژﯾﮏ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر اﺳﺘﻘﺮار ﻫﺎی ﻃﺮح ﺗﻮﺳﻌﻪ و ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری از ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻣﯽ ﯽﻔﯿﮐ ﺑﺎﺷـﺪ و ﻣـﯽ ﺗﻮاﻧـ ﺪ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﮐﺎرﺷﻨﺎﺳﺎن ﻗﺮار ﮔ . ﺮدﯿ اﻣﺎ ﺑﺮا ی ﺳﻬﻮﻟﺖ اﺳﺘﻔﺎده و ﮐﺎرﺑﺮد ﺑﯿﺶ ﺗﺮ ﻣﺪل، ﯽﺳﻌ ﺷﺪه ﺗﺎ ﻃﺒﻘﺎت ﮐ ﺑﻪ ﯽﻔﯿ ﺻﻮرت ﺳﻠﺴﻠﻪ ﻣﺮاﺗﺒـ ﯽ ﺑﻨﺪی ﻃﺒﻘﻪ ﺷﺪه و ﺷﺎﺧﺺ ﻫﺎی ﯽﮐﻤ ﺣﺎﺻﻞ ﺷﻮد ﮐﻪ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ آﻧﻬﺎ ﺑﺘﻮان در ﻣﻮرد ﻃﺒﻘﻪ ﺗﻮان و ﺗﻨﺎﺳﺐ ﯾ ﺎ ﻋﺪم ﺗﻨﺎﺳﺐ ﻫﺎی ﻃﺮح ﻣﺰﺑـﻮر ﺗﺼﻤﯿﻢ ﮔﯿﺮی ﻧﻤﻮد . ﻫﻤﺎن ﻃﻮر ﮐﻪ در ﺑﻨﺪ9 - 1 ﻧﯿ ﺰ ﻣﺸﺎﻫﺪه ﻫﺎی لﻣﺪ ﺷﻮد ﻣﯽ اﮐﻮﻟﻮژ ﻫﺎی ﻃﺮح ﯽﮑﯾ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب در 4 ﻃﺒﻘﻪ از ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺗﺮﯾ ﻦ ﻃﺒﻘـﻪ ﺗـﺎ ﻃﺒﻘﻪ ﻧﺎﻣﻨﺎﺳﺐ ﺷﺮح داده ﺷﺪه اﺳﺖ . ﻫﻤﺎن ﻃﻮر ﮐﻪ ذﮐﺮ ﺷﺪ ا ﻦ ﯾ ﯽﻔﯿﮐ ﻫﺎ ﻣﺪل ﻫﺴﺘﻨﺪ . در ﻣﺪل ﻫـﺎی ﯽﮐﻤـ ﮐـﻪ از رو ﯾـ ا ی ﻦ ﻣـﺪل ﻫـﺎی ﺳﺎﺧﺘﻪ ﯿﻧ اﻧﺪ ﺷﺪه ﺰ در ﻧﻬﺎ ﺖ ﯾ4 ﻃﺒﻘﻪ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﻃﺒﻘﺎت ﻓﻮق وﺟﻮد ﺧﻮاﻫﺪ داﺷﺖ . 9 - 3 - 1 - روش اﺳﺘﻔﺎده از ﻣﺪل ﻫﺎی ﯽﺎﺑﯾ ارز ﯽﻔﯿﮐ ﺗﻮان اﮐﻮﻟﻮژ ﮏﯾ یﺑﺮا اﺳﺘﻔﺎده از ﻫﺎی ﻣﺪل ﮐﯿﻔﯽ ﻻزم اﺳﺖ ﮐﺎرﺷﻨﺎﺳﺎن اﺑﺘﺪا ﺷﻨﺎﺧﺖ ﮐﺎﻣﻠ ﯽ از ﻣﺤ ﯿ ﯽﮑﯾﺰﯿﻮﻓﯿﻂ ﺑ ﻃﺮح ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷـﻨﺪ ، ﺳﭙﺲ ا ﯾ ﻦ اﻃﻼﻋﺎت را ﺑﺎ ﻣﺪل ﺗﻄﺒ ﯿ ﻖ داده و ﺗﻮان اﮐﻮﻟﻮژﯾﮏ دﺳﺖ ﺑﻪ را آورﻧﺪ . ﯾﺑﺮ ا ﻦ اﺳﺎس ﮐﺎرﺷﻨﺎﺳﺎ ن ارﺗﻔﺎع ﻣﻨﻄﻘﻪ را ﺑﺎ ﻃﺒﻘﻪ ارﺗﻔﺎع ذﮐﺮ ﺷﺪه در ﻫﺎ ﻣﺪل ﻣﻄﺎﺑﻘﺖ ﻣﯽ دﻫﻨﺪ ، ﻋﻼوه ﺑﺮ ارﺗﻔـﺎع ﯾﺳـﺎ ، ﺮ ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫـﺎ ی ذﮐﺮ ﺷﺪه اﻋﻢ از ﻓﺮﺳﺎﯾﺶ ﭘﺬﯾﺮی ، ﻧﻔﻮذﭘﺬﯾﺮی ، ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﺑﻪ ﻓﺮﺳﺎ ﯾ ﺶ ﺳﻨﮓ ﺑﺴﺘﺮ ﻣﺤﻞ ﻃﺮح و ﮐـﺎرﺑﺮ ی اراﺿـ ﯽ ﻏﺎﻟـﺐ ﻫـﻢ ﭼﻨـﯿﻦ ﮔـﺮوه ﻫﯿ ﺪروﻟﻮژ ﯾ ﮏ ﺧﺎک ﻣﺤﻞ ﻃﺮح ﺗﻮﺳﻌﻪ را ﻧ ﯿ ﺰ ﺑﺎ ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫﺎ ی ذﮐﺮ ﺷﺪه در ﻣﺪل ﻣﻘﺎ ﯾ ﺴﻪ ﮐﺮده و ﺑﻪ ا ﺗﻮان ﻣﯽﻦ ﯾ در ﻣﻮرد ﺗﻮان و ﻃﺒﻘـﻪ ﺗـﻮان ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺑﺮا ی ﻃﺮح ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﻗﻀﺎوت ﻧﻤﻮد . ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻣﺜﺎل ﭼﻪ ﭼﻨﺎن ﻣﻨﻄﻘﻪ ای ﮐﻪ ﺑﺮا ی ﻃﺮح ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﻣﺪﻧﻈﺮ اﺳﺖ دارا ی ارﺗﻔﺎع 1700 ﺗﺎ2000 ﻣﺘﺮ ﺑﺎﺷـﺪ، ﺳـﻨﮓ ﺑﺴـﺘﺮ آن از ﻧﻮع ﮔﺮاﻧ ﯿ ﺖ ﺑﻮده ﮐﻪ ﻓﺮﺳﺎﯾ ﺶ ﭘﺬﯾﺮی ، ﻧﻔﻮذﭘﺬ ﯾﺮی و ﻣﻘﺎوﻣﺖ آن ﺑﻪ ﻟﻐﺰش ز ﯾ ﺎد اﺳﺖ، ﮐﺎرﺑﺮ ی ﻏﺎﻟﺐ اراﺿ ﯽ ﻣﻨﻄﻘﻪ ﭘﻮ ﺷـ ﺶ ﺟﻨﮕﻠـ ﯽ و ﻣﺮﺗﻌ ﯽ ﺧﻮب ﺗﺎ ﻣﺘﻮﺳﻂ ﺑﺎﺷﺪو ﮔﺮوه ﻫ ﯿ ﺪروﻟﻮژ ﯾ ﮏ ﺧﺎک ﻧ ﯿ ﺰ از ﻧﻮع ﮔﺮو هA ﺑﺎﺷﺪ، دارا ی ﺗﻮان ﻣﻨﺎﺳﺐ و ﺣﺪاﻗﻞ ﻣﺤـﺪود ﯾ ﺖ ﺑـﻪ ﻣﻨﻈـﻮر ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻫﺎی ﻃﺮح ﻣﻨﺎﺑﻊ آب اﺳﺖ . درﺻﻮرﺗﯽ ﮐﻪ ﻣﻨﻄﻘﻪ ﻣﺬﮐﻮر در داﺧﻞ ﯾ ﺎ ﻣﺠﺎورت ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺣﺴـﺎس و ﺑـﺎ ارزش ز ﯾ ﯽﺴـﺘ و ﻓﺮﻫﻨﮕـ ﯽ ذﮐـﺮ ﺷﺪه در ﻣﺪل ) ﻣﺎﻧﻨﺪ زﯾ ﺴﺘﮕﺎه ﻫﺎی ﮔﻮﻧﻪ ﯾ ﯽﺎﻫﯿﮔ ﺎ ﺟﺎﻧﻮر ﻣﻨ ی ﺤﺼﺮ ﺑﻪ ﻓﺮد ( ﺑﺎﺷﺪ ﻻزم اﺳﺖ ﻣﻮارد ذﮐﺮ ﺷـﺪه در راﻫﻨﻤـﺎ و ﻣﺠﻮزﻫـﺎ ﯾـ ی ﺎد ﺷﺪه رﻋﺎ ﯾ ﺖ ﮔﺮدد ﺑﻪ . ﻋﻨﻮان ﻣﺜﺎل ﺣﺘﻤﺎ ﺑﺮا ،ﻃﺮح ی ﮔﺰارش ارز ﯽﺎﺑﯾ اﺛﺮات ﺗﻮﺳﻌﻪ )EIA ( ﯿﺗﻬ ﻪ ﺷﻮد ﺑﻪ . ﻋﻼوه ﺑـﻪ ﻣﻨﻈـﻮر ﺣـﺪاﮐﺜﺮ ﻧﻤـﻮدن ﺳﺎزﮔﺎر ی ﮐﺎرﺑﺮی ﻫﺎی ﻣﻨﻄﻘﻪ ﭼﻪ ﭼﻨﺎن ﻃﺮح ﺎدﯾ ﺷﺪه در ﻣﺤﺪوده ﻧﻮاﺣ ﯽ یﺷﻬﺮ و روﺳﺘﺎ ﯾﯽ در ﺣﺎل ﺗﻮﺳﻌﻪ، ﯾ ﺎ ﺣﺮ ﯾ ﻢ آﻧﻬـﺎ و ﺳـﺎ ﯾ ﺮ ﻣـﻮارد ذﮐﺮ ﺷﺪه در راﻫﻨﻤﺎ ﺑﺎﺷﺪ، ﺗﻮﺻ ﺷﻮد ﻣﯽﻪ ﯿ اﺟﺮا ی ﻃﺮح در ﺻﻮرت ﺿﺮور ی ﺑﻮدن ﺑﺎ اﻋﻤﺎل ﺣﻔﺎﻇﺖ ﻫﺎی اﮐﻮﻟﻮژ ﯾﺷﺪ ﯽﮑﯾ ﺪ ﺻﻮرت ﭘﺬ .ﺮدﯾ آن از ﺟﺎﮐﻪ ﻫﺪف از ا ﻦ ﯾ ﻫﺎ ﻣﺪل ﺣﻔﻆ ﭘﺎ ﯿﻣﺤ یﺪارﯾ ﯾﻂ ز ﺴﺖ و ﻃﺮح ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﯽ ﺑﺎﺷﺪ، ﻫﻢ ﭼﻨﯿﻦ ﺑﻪ ﻟﺤﺎظ رﻋﺎ ﯾـ ﺖ اﺻـﻞ اﺣﺘ ﯿـ ﺎط، ﺑﻬﺘـﺮ اﺳﺖ در ﻣﻘﺎ ﯾ ﺴﻪ ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫﺎ ی ﻣﺤﻞ ﻃﺮح ﺑﺎ ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫﺎ ی ﻣﺪل ﯾ در ﯽﺣﺘ ﭼﻪ ﭼﻨﺎن ﮏ ﻣﻮرد ﻧ ﯿ ﺰ ﺳﺎزﮔﺎر ی وﺟﻮد ﻧﺪاﺷﺖ، ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫﺎ ی ﻣﺤـﻞ ﺑـﺎ ﺗﻮان ﻃﺒﻘﻪ ﺑﻌﺪ ی ﮐﻪ ﻣﺤﺪود ﯾﺖ ﺗﻮﺳﻌﻪ در آن ﺑﯿﺶ اﺳﺖ ﺗﺮ ﯾﻣﻘﺎ ، ﺴﻪ ﺷﻮﻧﺪ . 9 - 3 - 2 - روش اﺳﺘﻔﺎده از ﻣﺪل ﻫﺎی ﯽﺎﺑﯾ ارز ﯽﮐﻤ ﺗﻮان ﻣﻄﺎﻟﺐ ذﮐﺮ ﺷﺪه در ﺑﻨﺪ راﻫﻨﻤﺎ ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ و اﺳـﺘﻔﺎده از ﻣـﺪل ﺑـﺮا ی آﺷـﻨﺎ ﯾﯽ ﺑـﯿﺶ ﺗـﺮ اﺳـﺘﻔﺎده ﮐﻨﻨـﺪﮔﺎن از ﻧﺤـﻮه و روش ﺷـﻨﺎﺧﺘ ﯽ ﻣﺤﺎﺳﺒﺎت ﻣﺪل ﻣﯽ ﺑﺎﺷﺪ . وﻟﯿﮑﻦ ﺟﻬﺖ اﺳﺘﻔﺎده از ﻣﺪل ﺑﺮای ﭘﻬﻨﻪ ﺑﻨﺪی ﺗﻮان اﮐﻮﻟﻮژﯾﮏ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر اﺳﺘﻘﺮار ﻃﺮح ﻫـﺎی ﺗﻮﺳـﻌﻪ ﻣﻨـﺎﺑﻊ آب، 88 راﻫﻨﻤﺎی ﭘﻬﻨﻪ ﺑﻨﺪی ﺗﻮان اﮐﻮﻟﻮژﯾﮏ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر اﺳﺘﻘﺮار ﻃﺮح ﻫﺎی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﻻزم اﺳﺖ ﮐﻪ ﮐﺎرﺷﻨﺎﺳﺎن ارزﯾﺎﺑﯽ اﺑﺘﺪا ﺷﻨﺎﺧﺖ ﮐﺎﻓﯽ از ﻣﻨﻄﻘﻪ ﻣﻮرد ﺑﺮرﺳﯽ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ و ﺗﻤﺎم ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫﺎی ﻣﺤﯿﻂ زﯾﺴﺘﯽ ذﮐـﺮ ﺷـﺪه در ﻣﺪل را در ﻣﻨﻄﻘﻪ ﻣﻮرد ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﻗﺮار دﻫﺪ . ﺳﭙﺲ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻧﻮع ﭘﺎراﻣﺘﺮ ﻣﺤﯿﻂ زﯾﺴـﺘﯽ ﻃﺒﻘـﻪ آ ن را در ﻣﯿـﺎن ﻃﺒﻘـﺎت ﻣﺨﺘﻠـﻒ ﺗﺸـﺨﯿﺺ دﻫﺪ ﺑﻪ . ﻋﻨﻮان ﻣﺜﺎل ﺳﻨﮓ ﺑﺴﺘﺮ ﻣﻨﻄﻘﻪ را ﻣﻮرد ﺑﺮرﺳﯽ ﻗﺮار داده و ﺑﺎ ﻣﻄﺎﺑﻘﺖ ﺑﺎ ﻣﻔﺮوﺿﺎت ﻣﺪل ﺣﺮﻓﯽ ذﮐﺮ ﺷـﺪه در ﺑﻨـﺪ 9 - 1 و ﺟـﺪول )9 - 2( ﻃﺒﻘﺎت ﻧﻔﻮذﭘﺬﯾﺮی، ﻓﺮﺳﺎﯾﺶ ﭘﺬﯾﺮی و ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﺑﻪ ﻟﻐﺰش را ﻣﺸﺨﺺ ﻧﻤﺎﯾﺪ . در ﻣـﻮرد ﺳـﺎﯾﺮ ﻋﻮاﻣـﻞ ﻣﺎﻧﻨـﺪ ارﺗﻔـﺎع، ﻧﻔﻮذﭘـﺬﯾﺮ ی و ﭘﻮﺷﺶ ﺳﻄﺢ، ﻣﻮرﻓﻮﮐﻠﯿﻤﺎ و ﻏﯿﺮه ﻧﯿﺰ ﺑﻪ ﻫﻤﯿﻦ ﺗﺮﺗﯿﺐ ﻋﻤﻞ ﻧﻤﺎﯾﺪ . ﺳﭙﺲ ارﻗﺎم ﻃﺒﻘﺎت ﺑﻪ دﺳﺖ آﻣﺪه ﺑﺮای ﻫﺮ ﻋﺎﻣﻞ را در اﻫﻤﯿﺖ ﻧﺴـﺒﯽ ﻋﺎﻣﻞ ﺿﺮب ﻧﻤﻮده و ارﻗﺎم ﺣﺎﺻﻠﻪ را ﺑﺎ ﻫﻢ ﺟﻤﻊ ﮐﺮده و ﺣﺎﺻﻞ آﻧﺮا ﺑﺎ داﻣﻨﻪ ﺗﻐﯿﯿﺮات ﺗﻮان ﻧﺴﺒﯽ در ﺟﺪول )9 - 4( ﻣﻘﺎﯾﺴﻪ ﻧﻤﺎﯾﺪ . آﻧﮕﺎه ﺑـﻪ ﺳﺎدﮔﯽ ﻣﯽ ﺗﻮان ﺗ ﺸﺨﯿﺺ داد ﻣﺤﺪوده ﻣﻄﺎﻟﻌﺎﺗﯽ دارای ﭼﻪ درﺟﻪ ای از ﺗﻮان و ﻣﺤﺪودﯾﺖ اﺳﺖ . در اداﻣﻪ ﺑﺮای درک ﺑﻬﺘﺮ روش اﺳﺘﻔﺎده از ﻣﺪل، ﻧﻤﻮﻧﻪ ای از ﮐﺎرﺑﺮد ﻣﺪل ﻫﺎ ﺑﺮای ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨـﺎﺑﻊ آب ﻣﻌﺮﻓـﯽ ﻣـﯽ ﺷـﻮد . ﺟـﺪول )9 - 5( ﺟﻤﻊ ﺑﻨﺪی ﻣﺘﻐﯿﺮﻫﺎی اﮐﻮﻟﻮژﯾﮏ دﺧﯿﻞ در ارزﯾﺎﺑﯽ ﻃﺒﻘﺎت و ارزش ﻫﺮ ﺒﻘﻪﻃ را ﻧﺸـﺎن ﻣـﯽ دﻫـﺪ ﺑـﺎ رﺟـﻮع ﺑـﻪ اﯾـﻦ ﺟـﺪول ﻣـﯽ ﺗـﻮان از ﺣﺎﺻﻠﻀﺮب ارزش ﻫﺮ ﻃﺒﻘﻪ در اﻫﻤﯿﺖ ﯾﺎ وزن آن ﻃﺒﻘﻪ ، ﺑﻪ رﻗﻢ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده در ارزﯾﺎﺑﯽ ﻣﺘﻐﯿﺮ دﺳﺖ ﯾﺎﻓﺖ . ﻣﺠﻤﻮع ارﻗﺎم ﺑﻪ دﺳـﺖ آﻣـﺪه ﺑﺮای ﮐﻠﯿﻪ ﻣﺘﻐﯿﺮﻫﺎی دﺧﯿﻞ در ارزﯾﺎﺑﯽ ﻃ ﯿﻘﻪ ﯾﺎ ﻣﺮﻏﻮﺑﯿﺖ ﺗﻮان اﮐﻮﻟﻮژﯾﮏ ﺑﺮای ﻃﺮح ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ را ﻧﻤﺎﯾﺎن ﻣﯽ .ﺳﺎزد ﺟﺪول 9 - 5 - اﻫﻤﯿﺖ ﻧﺴﺒﯽ و ارزش ﻃﺒﻘﺎت ﻋﻮاﻣﻞ ﯾﺎ ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫﺎی ﻣﺤﯿﻂ زﯾﺴﺘﯽ ﻣﺪل ارزﯾﺎﺑﯽ ﺗﻮان اﮐﻮﻟﻮژﯾﮏ ﻃﺮح ﻫﺎی آﺑﯽ ﭘ ﺎراﻣﺘﺮ اﻫﻤ ﺖﯿ/وزن ﻃﺒﻘﺎت ارزش و ﻃﺒﻘﻪ ارﺗﻔﺎع 4 1500 ﺗﺎ2500 3 2500 ﺗﺎ3500 2 1000 ﺗﺎ1500 1 ﻣﻮرﻓﻮﮐﻠ یﻤﺎﯿ 2 ﺳﺮد ﻣﻌﺘﺪل 3 ﺟﻨﺐ ﯾﺨﭽﺎﻟﯽ 2 ﮔﺮم ﻣﻌﺘﺪل 1 ﻣﻮرﻓﻮد ﮏ ﯿﻨﺎﻣﯾ 2 ﻓﺮﺳﺎﯾﺶ ﻫﻮ ا و آب 1 ﻓﺮﺳﺎﯾﺶ ﺳﯿﻼﺑﯽ 3 ﻓﺮﺳﺎﯾﺶ آﺑﯽ و ﺑﺎدی 2 ﻓﺮﺳﺎﯾﺶ ﭘﺬﯾﺮی ﺳﻨﮓ ﺑﺴﺘﺮ 4 ﮐﻢ4 ﮐﻢ ﺗﺎ ﻣﺘﻮﺳﻂ 3 ﻣﺘﻮﺳﻂ ﺗﺎ زﯾﺎد 2 زﯾﺎد 1 ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﺳﻨﮓ ﺑﺴﺘﺮ ﺑﻪ ﻟﻐﺰش و ﺟﺎﺑﻪ ﺟﺎ ﯾﯽ 4 زﯾﺎد 4 زﯾﺎد ﺗﺎ ﻣﺘﻮﺳﻂ 3 ﻣﺘﻮﺳﻂ ﺗﺎ اﻧﺪک 2 ﮐﻢ 1 ﻧﻔﻮذﭘﺬﯾﺮی ﯽﻧﺴﺒ ﺳﻨﮓ ﺑﺴﺘﺮ 4 ﮐﻢ4 ﮐﻢ ﺗﺎ ﻣﺘﻮﺳﻂ 3 ﻣﺘﻮﺳﻂ ﺗﺎ زﯾﺎد 2 زﯾﺎد 1 ﺷﮑﻞ زﻣ ﻦﯿ4 ﮐﺎﻣﻼ ﻣﻨﺎﺳﺐ 3 ﻣﻨﺎﺳﺐ 2 ﺗﻮان اﻧﺪک 1 ﺷﮑﻞ زﻣ ﻦﯿ2 ﮐﺎﻣﻼ ﻣﻨﺎﺳﺐ 3 ﻣﻨﺎﺳﺐ 2 ﺗﻮان اﻧﺪک 1 ﻓﺼﻞ ﻧﻬﻢ- ﻣﺪل اﮐﻮﻟﻮژﯾﮑﯽ ﻃﺮح ﻫﺎی ﺗﻮﺳﻌﻪ و ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری از ﻣﻨﺎﺑﻊ آب 89 اداﻣﻪ ﺟﺪول 9 - 5 - اﻫﻤﯿﺖ ﻧﺴﺒﯽ و ارزش ﻃﺒﻘﺎت ﻋﻮاﻣﻞ ﯾﺎ ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫﺎی ﻣﺤﯿﻂ زﯾﺴﺘﯽ ﻣﺪل ارزﯾﺎﺑﯽ ﺗﻮان اﮐﻮﻟﻮژﯾﮏ ﻃﺮح ﻫﺎی آﺑﯽ ﭘ ﺎراﻣﺘﺮ اﻫﻤ ﺖﯿ/وزن ﻃﺒﻘﺎت ارزش و ﻃﺒﻘﻪ ﻧﻔﻮذﭘﺬ ﯾﺮی و ﺗﺨﻠﺨﻞ ﻧﺴﺒ ﯽ ﺳﻄﺢ 2 زﯾﺎد 4 ﺗﺎ زﯾﺎد ﻣﺘﻮﺳﻂ 3 ﻣﺘﻮﺳﻂ ﺗﺎ ﮐﻢ 2 اﻧﺪک 1 ﻫﯿ ﺪروﻟﻮژ ﯿ و ﻫ ی ﯿﺪروﻟ ﮏ و ﮐﯿﻔﯿ ﺖ آب 4 ﻣﺴﺘﻘﻞ و ﻣﻨﺎﺳﺐ 3 ﻣﻨﺎﺳﺐ وﻟﯽ اﺛﺮﮔﺬار 2 ﻧﺎﻣﻨﺎﺳﺐ و ﻣﻮﺛﺮ 1 ﻓﺎﺻﻠﻪ از ﻣﻨﺸﺎ 4 زﯾﺎد 3 ﻣﺘﻮﺳﻂ 2 ﮐﻢ1 ﺣﻀﻮرارزش ﻫﺎی ﺧﺎص ﻣﺘﺎﺛﺮ ﺷﺪه 4 ﻃﺒﯿﻌﯽ و اﻧﺴﺎﻧﯽ ﮐﻢ ارزش 1 اﻧﺴﺎﻧﯽ ﺑﺎ ارزش 2 ﻃﺒﯿﻌﯽ ﺑﺎ ارزش 3 ﺷﺮاﯾﻂ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﯾﺎﻓﺘﮕﯽ 2 زﯾﺎد 2 ﻣﺘﻮﺳﻂ 3 ﮐﻢ1 ﻫﺎی ﻃﺮح ﻣﺮﺗﺒﻂ دﯾﮕﺮ آﺑﯽ 2 وﺟﻮد ﻧﺪارد 3 وﺟﻮد دارد 1 ﻓﻦ آوری ﺳﺎﺧﺖ ﺳﺎزه 4 ﺑﺎﻻ 3 ﭘﺎﯾﯿﻦ 1 ﭘﺬﯾﺮش و ﻣﺸﺎرﮐﺖ اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ 2 دارد 3 ﺗﺎ ﺣﺪی دارد 2 ﻧﺪارد 1 آﺛﺎر ﺑﺎﻟﻘﻮه ﻣﻨﻔﯽ 3 ﻣﻨﻄﻘﻪ ای 1 ﻣﻨﻄﻘﻪ ای ﭘﺎﯾﯿﻦ دﺳﺖ 2 ﻣﺤﻠﯽ 3 9 - 3 - 3 - ﯽﻣﺜﺎﻟ از ﮐﺎرﺑﺮد ﻣﺪل ﮐﻤ ﯽﺎﺑﯾ ارز ﯽ ﺗﻮان اﮐﻮﻟﻮژ ﯾ ﺑﻪﮏ ﻣﻨﻈﻮر اﺳﺘﻘﺮار ﻃﺮح ﻫﺎی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب 9 - 3 - 3 - 1 -ﻫﺪف ارز ﯽﺎﺑﯾ ﺑﻨﺪی ﭘﻬﻨﻪ ﺗﻮان اﮐﻮﻟﻮژﯾﮏ ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر اﺳﺘﻘﺮار ﻫﺎی ﻃﺮح ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻣﺜﺎل اﺣﺪاث ﺳﺪ ﺑﺮ روی رودﺧﺎﻧﻪ . 9 - 3 - 3 - 2 -روش ﮐﺎر 9 - 3 - 3 - 2 - 1 -ﻣﻨﻄﻘﻪ ﻣﻮرد ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﯽﺎﺑﯾ ارز یﺑﺮا ﺗﻮان اﮐﻮﻟﻮژ ﯾ ﮏ ﭘﻬﻨﻪ ﻧﺨﺴﺖ ﻻزم اﺳﺖ ﮐﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ زﯾﺮ ﺗﻮﺳﻂ ﮔ ﺮوه ﻫﺎی ﮐﺎرﺷﻨﺎﺳﯽ ﻣﻮرد ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ و ﺗﺠﺰﯾﻪ و ﺗﺤﻠﯿﻞ ﻗـﺮار ﮔﯿﺮد . - ﻢﯿ اﻗﻠ -ﻓﯿﺰﯾﻮﮔﺮاﻓﯽ ﺷﺎﻣﻞ ارﺗﻔﺎع، ﺷﯿﺐ و ﺟﻬﺖ ﻣﻨﻄﻘﻪ 90 راﻫﻨﻤﺎی ﭘﻬﻨﻪ ﺑﻨﺪی ﺗﻮان اﮐﻮﻟﻮژﯾﮏ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر اﺳﺘﻘﺮار ﻃﺮح ﻫﺎی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب - ﻣﻮﻓﻮدﯾﻨﺎﻣﯿﮏ -ﻫﯿﺪروﻟﻮژی و ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﺗﺎﻣﯿﻦ ﮐﻨﻨﺪه آب ﻣﻮرد ﻧﯿﺎز ﻃﺮح از ﻧﻈﺮ ﮐﻤﯿﺖ و ﮐﯿﻔﯿﺖ -ﺳﻨﮓ ﺑﺴﺘﺮ از ﻟﺤﺎظ ﻧﻔﻮذﭘﺬﯾﺮی، ﻓﺮﺳﺎﯾﺶ ﭘﺬﯾﺮی و ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﻟﻐﺰش و ﺟﺎﺑﻪ ﺟﺎﯾﯽ -ﺧﺎک و ﭘﻮﺷﺶ اراﺿﯽ ﻣﻨﻄﻘﻪ -رﺳﺘﻨﯽ ﻫﺎ و ﺗﺮاﮐﻢ ﺟﻨﮕﻠﯽ و ﻣﺮﺗﻌﯽ -ﮐﺎرﺑﺮی ﻏﺎﻟﺐ اراﺿﯽ -ﻣﻨﺎﻃﻖ ﺑﺎ ارزش زﯾﺴﺘﯽ و ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ در داﺧﻞ، اﻃﺮاف و ﺧﺼﻮﺻﺎ ﭘﺎﯾﯿﻦ دﺳﺖ - ﺷﺮاﯾﻂ و ﻣﯿﺰان ﺗﻮﺳﻌﻪ ﯾﺎﻓﺘﮕﯽ ﻣﻨﻄﻘﻪ -ﻧﻮع ﻓﻦ آوری در ﺳﺎﺧﺖ ﺳﺎزه ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ -ﺳﺎﯾﺮ ﻃﺮح ﻫﺎی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺧﺼﻮﺻﺎ ﻃﺮح ﻫﺎی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب -ﻣﯿ ﺰان اﺳﺘﻘﺒﺎل و ﻣﺸﺎرﮐﺖ ﻣﺮدم ﻣﺤﻠ یﺑﺮا ﯽ ﻃﺮح ﺗﻮﺳﻌﻪ - ﻫﻢ ﭼﻨﯿﻦ ﯾﮏ ﺑﺮآورد ﮐﻠﯽ و اﺟﻤﺎﻟﯽ از ﻣﯿﺰان اﺛﺮ ﻣﻨﻔﯽ ﮐﻪ ﻃﺮح ﺗﻮﺳﻌﻪ در ﺳﻄﺢ ﻣﺤﻠﯽ ﯾﺎ ﻣﻨﻄﻘﻪ ای و ﯾﺎ ﭘﺎﯾﯿﻦ دﺳﺖ ﺧﻮاﻫـﺪ داﺷﺖ، اﻧﺠﺎم ﺷﻮد . 9 - 3 - 3 - 2 - 2 -ﯿﻧﺘ ﺠﻪ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﭘﺎ ﯾ ﻪ ﻣﺤ ﯿ ﺴﺖﯾﻂ ز ﯾ در ا ﻦ ﺑﺨﺶ ﻓﺮض ﺑﺮ آن ا ﺳﺖ ﮐﻪ ﭘﺲ از ﻣﻄﺎﻟﻌﺎ ﯿ ت دﻗ ﻖ ﻣﻨﻄﻘﻪ ﻣﻮرد ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ اﻃﻼﻋﺎت زﯾﺮ در ﻣﻮرد ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺣﺎﺻﻞ ﺷﺪه اﺳﺖ . -ﻣﻨﻄﻘﻪ در ﻧ ﯿ ﻤﻪ ﺷﻤﺎﻟ ﯽ اﯾ ﺮان ﻗﺮار دارد . -ﻣﻮرﻓﻮﮐﻠ یﻤﺎﯿ ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺳﺮد و ﻣﻌﺘﺪل اﺳﺖ . -از ﻧﻈﺮ ﻓ ﯿﺰﯾ ﻮﮔﺮاﻓ ﯽ ﻣﻨﻄﻘﻪ در ارﺗﻔﺎع 1700 ﺗﺎ2300 ﻣﺘﺮ اﺳﺖ و ﺗﺎ ﺣﺪ ﻫﺎی ﺷﯿﺐ ی دارا ی ﮐﻢ و ﺑ ﯿ ﺶ ﺗﻨﺪ اﺳﺖ . -از ﻟﺤﺎظ ﻣﻮرﻓﻮد ﯿﻨﺎﻣﯾ ﮏ ﻣﻨﻄﻘﻪ دارا ی ﻓﺮﺳﺎ ﯾ ﯽﺶ آﺑ و ﺑﺎد اﺳﺖ ی . - ﻣﻨﺒﻊ ﺗﺎﻣﯿﻦ ﮐﻨﻨﺪه آب در ارﺗﻔﺎع 4000 یﻣﺘﺮ در ﭘﻬﻨﻪ واﻗﻊ ﺷﺪه . -ﮐﯿﻔﯿ ﺖ آب ﺗﺎ ﺣﺪ ی ﻧﺎﻣﻨﺎﺳﺐ اﺳﺖ . - ﺳﻨﮓ ﺑﺴﺘﺮ ﻏﺎﻟﺐ ﻣﻨﻄﻘﻪ ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ ﺳﻨﮓ آﻫﮏ ﻫﻤﺮاه ﺑﺎ رس و ﻣﺎرن اﺳﺖ . -ﮔﺮوه ﻫ ﯿ ﺪروﻟﻮژ ﯾ ﮏ ﺧﺎک ﮔﺮوه B اﺳﺖ . -ﮐﺎرﺑﺮ ی ﻏﺎﻟﺐ ﻣﻨﻄﻘﻪ ﭘﻮﺷﺶ ﺟﻨﮕﻠ ﯽ ﻣﺘﻮﺳﻂ و ﻣﺮﺗﻌ ﯽ ﺧﻮب اﺳﺖ . - ﺑﺎ ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻓﻨ ﯽ ﻃﺮح ﺑﻪ ﻧﻈﺮ رﺳﺪ ﻣﯽ آوری ﻓﻦ ، ﺳﺎﺧﺖ ﺳﺎزه آوری ﻓﻦ ﻣﻨﺎﺳﺒ ﯽ ﻧﺒﺎﺷﺪ . - در داﺧﻞ ﭘﻬﻨﻪ و ﺎ ﭘﺎﯾ ﯾﯿ ﻦ دﺳﺖ آن ﻫﯿﭻ ﮔﻮﻧﻪ ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺑﺎ ارزش ز ﯽﺴﺘﯾ و ﻓﺮﻫﻨﮕ ﯽ وﺟﻮد ﻧﺪارد . -ﻣﯿﺰان ﺗﻮﺳﻌﻪ ﯾﺎﻓﺘﮕﯽ در ﻣﻨﻄﻘﻪ ﭼﻨﺪان زﯾﺎد ﻧﯿﺴﺖ و ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺟﺰ و ﻣﻨﺎﻃﻘﯽ اﺳﺖ ﮐﻪ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﯾﺎﻓﺘﮕﯽ ﻣﺘﻮﺳﻄﯽ دارد . -ﻫﺎی ﻃﺮح ﺗﻮﺳﻌﻪ د ﯾ ﮕﺮ و ﻫﺎی ﻃﺮح ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب د یﮕﺮﯾ در ﻣﺤﺪوده وﺟﻮد ﻧﺪارد . -ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻧ ﯿ ﺎز ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺑﻪ ﻧﻈﺮ رﺳﺪ ﻣﯽ اﺳﺘﻘﺒﺎل و ﻣﺸﺎرﮐﺖ ﻣﺮدﻣ ﯽ ﺧﻮب ﺑﺎﺷﺪ . -در ﻣﺠﻤﻮع ﺑﻪ ﻧﻈﺮ ﻣﯽ رﺳﺪ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻧﻮع ﻣﻨﻄﻘﻪ، ﻣﺸﺨﺼﻪ ﻫﺎی ﻓﻨﯽ و ﻓﻦ آوری ﺳﺎ ﺧﺖ، آﺛـﺎر و ﻋـﻮارض ﺑـﺎﻟﻘﻮه ﻣﻨﻔـﯽ ﺑـﻪ ﺳﺒﺐ ﺷﯿﺐ، اﯾﺠﺎد روان آب، و اﺛﺮ ﺑﺮ ﮔﻮﻧﻪ ﻫﺎی ﮔﯿﺎﻫﯽ، ﺟﺎﻧﻮری و آﺑﺰﯾﺎن در ﭘﺎﯾﯿﻦ دﺳﺖ ﺳﺪ زﯾﺎد ﺑﺎﺷﺪ . ﻓﺼﻞ ﻧﻬﻢ- ﻣﺪل اﮐﻮﻟﻮژﯾﮑﯽ ﻃﺮح ﻫﺎی ﺗﻮﺳﻌﻪ و ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری از ﻣﻨﺎﺑﻊ آب 91 9 - 3 - 3 - 2 - 3 -ﺗﺠﺰ ﯾ ﻪ و ﺗﺤﻠ ﯿ ﻞ و ﺟﻤﻊ ﺑﻨﺪی ﻫﺎ داده ﺑﺎ ﻣﻘﺎ ﺴﻪﯾ ارﺗﻔﺎع ﻣﺤﺪوده ﺑﺎ ﺟﺪول )9 - 5( ﻣﺸﺨﺺ ﻣﯽ ﺷﻮد ﮐﻪ ﻣﻨﻄﻘﻪ در ﻃﺒﻘﻪ 1500 ﺗـﺎ2500 ﻣﺘـﺮ اﺳـﺖ ﮐـﻪ اﯾـﻦ ﻃﺒﻘـﻪ دارای ارزش 3 اﺳﺖ . ﺳﻨﮓ ﺑﺴﺘﺮ از ﻧﻈﺮ ﻧﻔﻮذﭘﺬﯾﺮی، دارای ﻧﻔﻮذﭘﺬﯾﺮی ﮐﻢ، ﻓﺮﺳﺎﯾﺶ ﭘﺬﯾﺮی آن ﻣﺘﻮﺳﻂ ﺗﺎ زﯾﺎد و ﻣﻘﺎوﻣﺘﺶ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﻟﻐﺰش ﺗﺎ ﺣـﺪی ﮐـﻢ اﺳﺖ ) رﺟﻮع ﺷـﻮد ﺑـﻪ ﺟـﺪاول 7 - 2 و 7 - 3 .( ﺟـﺪول )9 - 5( ﻧﺸـﺎن ﻣـﯽ دﻫـﺪ ﺳـﻨﮓ ﺑﺴـﺘ ﺮ ﻣﻨﻄﻘـﻪ از ﻟﺤـﺎظ ﻧﻔﻮذﭘـﺬﯾﺮی در ﻃﺒﻘـﻪ 4 ، ﻓﺮﺳﺎﯾﺶ ﭘﺬﯾﺮی ﻃﺒﻘﻪ 2 و از ﻟﺤﺎظ ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﺑﻪ ﻟﻐﺰش در ﻃﺒﻘﻪ2 اﺳﺖ . ﻧﻔﻮذﭘﺬﯾﺮی ﺧﺎک ﯾﺎ ﺳﻄﺢ ﭘﻬﻨﻪ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﮐﺎرﺑﺮی ﻏﺎﻟﺐ و ﮔﺮوه ﻫﯿﺪروﻟﻮژﯾﮏ ﺧﺎک ) رﺟﻮع ﺑﻪ ﺑﻨﺪ7 - 4( ﺧﻮب ﺗﺎ ﻣﺘﻮﺳﻂ ﯾﻌﻨـﯽ ﻃﺒﻘـﻪ 2 اﺳﺖ . ﻣﻄﺎﺑﻖ ﺟ ﺪول )9 - 5( ﻣﻮرﻓﻮﮐﻠﯿﻤﺎی ﺳﺮد و ﻣﻌﺘﺪل ﻣﻨﻄﻘﻪ دارای ارزش 3 اﺳﺖ . و ﻣﻮرﻓﻮدﯾﻨﺎﻣﯿﮏ آن دارای ارزش 2 ﻣﯽ ﺑﺎﺷﺪ . ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﮐﻪ اﯾﻦ ﻣﻨﺒﻊ ﺗﺎﻣﯿﻦ آب در ﻓﺎﺻﻠﻪ 4000 و یﻣﺘﺮ در ﺣﺪود 1300 ﻣﺘﺮ ﺑﺎﻻﺗﺮ از ﺑﻠﻨـﺪﺗﺮ ﯾ ﻦ ﻧﻘﻄـﻪ ﻣﺤـﺪوده اﺳـﺖ ، ﺑـﻪ ﻧﻈـﺮ رﺳﺪ ﻣﯽ ﻓﺎﺻﻠﻪ از ﻣﻨﺸﺎ ﮐﻢ ﺗﺎ ﻣﺘﻮﺳﻂ و ﻣﻄﺎﺑﻖ ﺟﺪول )9 - 5( در ﻃﺒﻘﻪ2 واﻗﻊ اﺳﺖ . ﮐﯿﻔﯿ ﺖ آ ب ﺑﺎ ﮐﻪ اﯾﻦ ﺗﺎ ﺣﺪ ی ﻧﺎﻣﻨﺎﺳﺐ اﺳﺖ اﻣﺎ اﺛﺮ ﭼﻨﺪاﻧ ﯽ در ﻃﺮح ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻧﺪارد وﻟ ظﻟﺤﺎ یﺑﺮا ﯽ اﺻﻞ اﺣﺘ ﯿ ﺎط، ﻃﺒﻘﻪ آن ﺑﺎ رﺟﻮع ﺑـﻪ ﺟﺪول )9 - 5( ﻃﺒﻘﻪ2 در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻪ .ﺷﻮد ﻣﯽ ﺑﻪ ﻟﺤﺎظ ارزش ز ﯽﺴﺘﯾ و ﻓﺮﻫﻨﮕ ﯽ ، دارا ی ﻃﺒﻘﻪ 1، و از ﻧﻈﺮ ﺳﺎ ﻃﺮح ﺮﯾ ﻫﺎی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﺮﺗﺒﻂ ﻧﯿﺰ دارای ﻃﺒﻘﻪ 1 اﺳﺖ . ﻣﻨﻄﻘﻪ از ﻟﺤﺎظ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﯾﺎﻓﺘﮕﯽ ﭼﻨﺪان ﺗﻮﺳﻌﻪ ﯾﺎﻓﺘﻪ ﻧﺒﻮده و ﺑﻪ ﻧﻈﺮ ﻣﯽ رﺳﺪ ﻣﺘﻮﺳﻂ و ﮐﻢ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﯾﺎﻓﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ . ﺑﻨﺎﺑﺮاﯾﻦ در ﻃﺒﻘﻪ3 ﻗﺮار ﻣﯽ ﮔﯿﺮد . ﮐﻪ ﺟﺎ آن از ﻗﺮار ﻧ ﯿ ﺴﺖ از آوری ﻓﻦ ﻣﻨﺎﺳﺒ ﯽ در ﺳﺎﺧﺖ ﺳﺎزه اﺳﺘﻔﺎده ﺷﻮد، ﻣﻄﺎﺑﻖ ﺟﺪول )9 - 5( در ﻃﺒﻘﻪ1 ﻗﺮار ﻣﯽ ﮔﯿﺮد . ﺷﮑﻞ زﻣ ﯿ ﻦ ﻣﻨﻄﻘﻪ ﻫﻢ یﺑﺮا اﺣﺪاث ﺳﺪ ﮐﺎﻣﻼ ﻣﻨﺎﺳﺐ ﻧ ﯿ ﺴﺖ و ﺑﺎ رﻋﺎ ﯾ ﺖ اﺻﻞ اﺣﺘ ﯿ ﺎط ﺑﻪ ﻧﻈﺮ رﺳﺪ ﻣﯽ ﮐﻪ در ﻃﺒﻘﻪ 2 ﺑﺎﺷﺪ . اﻧﺘﻈﺎر ﭘﺬ ﯾ ﺮش و ﻣﺸﺎرﮐﺖ ﻣﺮدﻣ ﯽ ﺧﻮب از ﺟﺎﻧﺐ ﺳﺎﮐﻨ ﯿ ﻦ ﻣﻨﻄﻘﻪ ﻧ ﯿ ﺰ ﺳﺒﺐ ﻣﯽ ﺷـﻮد ﮐـﻪ ﻣﻄـﺎﺑﻖ ﺟـﺪول )9 - 5( از ﻟﺤـﺎظ ﻣﺸـﺎرﮐﺖ ﻣﺮدﻣ ﯽ در ﻃﺒﻘﻪ 3 واﻗﻊ ﮔﺮدد . از ﻧﻈﺮ آﺛﺎر ﺑﺎﻟﻘﻮه ﻣﻨﻔ ﯽ ﮐﻪ ﻣ ﯿ ﺰان آن ز ﯾﺎ د اﺳﺖ، ﻣﻄﺎﺑﻖ ﺟﺪول )9 - 5( در ﻃﺒﻘﻪ2 واﻗﻊ اﺳﺖ . در اﯾﻦ ﻣﺮﺣﻠﻪ ارﻗﺎم ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ارزش ﻫﺎی ﻋﻮاﻣﻞ ﻣﺤﯿﻂ زﯾﺴﺘﯽ ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﺷﺪه در ﺑﺎﻻ در اﻫﻤﯿﺖ ﻧﺴﺒﯽ ﻫﺮ ﻋﺎﻣﻞ ﺿـﺮب ﺷـﺪه و ارﻗـﺎم ﺣﺎﺻﻠﻪ ﺑﺎ ﻫﻢ ﺟﻤﻊ ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ . ﻧﺘﯿﺠﻪ آن در ﺟﺪول )9 - 6( ﻧﺸﺎن داده ﺷﺪه اﺳﺖ . ﺟﺪول 9 - 6 - ﻧﺘﯿﺠﻪ ﺗﺠﺰﯾﻪ و ﺗﺤﻠﯿﻞ و ﺟ ﻤﻊ ﺑﻨﺪی ﻋﻮاﻣﻞ ﻣﺤﯿﻂ زﯾﺴﺘﯽ در ﻣﻨﻄﻘﻪ ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ ﺑﺮای ﻃﺮح ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﻧﺘﺎﯾﺞ اﻫﻤﯿﺖ ﻧﺴﺒﯽ ﻋﻮاﻣﻞ ارﻗﺎم ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﻃﺒﻘﻪ ﺎ ﯾ ارزش ﻋﻮاﻣﻞ ﻋﻮاﻣﻞ ﻣﺤ ﯿ ﯽﺴﺘﯾﻂ ز 6 2 3ﻣﻮرﻓﻮﮐﻠ ﻤﺎﯿ 12 4 3ارﺗﻔﺎع 8 4 2ﺷﮑﻞ زﻣ ﻦﯿ 4 2 2ﻣﻮرﻓﻮد ﮏﯿﻨﺎﻣﯾ 8 4 2 ﻓﺎﺻﻠﻪ از ﻣﻨﺸﺎ 8 4 2ﮐﯿﻔﯿ ﺖ آب 16 4 4ﻧﻔﻮذﭘﺬ یﺮﯾ 8 4 2ﻓﺮﺳﺎﯾﺶ ﭘﺬﯾﺮی 8 4 2ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﺑﻪ ﻟﻐﺮش 6 3 2ﻧﻔﻮذﭘﺬﯾﺮی ﺳﻄﺢ اراﺿ ﯽ 4 4 1ارزش ﻫﺎی ﯽﺴﺘﯾز و ﻓﺮﻫﻨﮕ ﯽ 92 راﻫﻨﻤﺎی ﭘﻬﻨﻪ ﺑﻨﺪی ﺗﻮان اﮐﻮﻟﻮژﯾﮏ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر اﺳﺘﻘﺮار ﻃﺮح ﻫﺎی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب اداﻣﻪ ﺟﺪول9 - 6 - ﻧﺘﯿﺠﻪ ﺗﺠﺰﯾﻪ و ﺗﺤﻠﯿﻞ و ﺟﻤﻊ ﺑﻨﺪی ﻋﻮاﻣﻞ ﻣﺤﯿﻂ زﯾﺴﺘﯽ در ﻣﻨﻄﻘﻪ ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ ﺑﺮای ﻃﺮح ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﻧﺘﺎﯾﺞ اﻫﻤﯿﺖ ﻧﺴﺒﯽ ﻋﻮاﻣﻞ ارﻗﺎم ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﻃﺒﻘﻪ ﺎ ﯾ ارزش ﻋﻮاﻣﻞ ﻋﻮاﻣﻞ ﻣﺤ ﯿ ﯽﺴﺘﯾﻂ ز 2 2 1ﻫﺎی ﻃﺮح ﻣﺮﺗﺒﻂ دﯾﮕﺮ آﺑﯽ 6 2 3ﺷﺮاﯾﻂ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﯾﺎﻓﺘﮕﯽ 4 4 1آوری ﻓﻦ ﺳﺎﺧﺖ ﺳﺎزه 6 2 3ﻣﺸﺎرت ﻣﺮدﻣ ﯽ 6 3 2آﺛﺎر ﺑﺎﻟﻘﻮه ﻣﻨﻔ ﯽ 112 ﺟﻤﻊ ﮐﻞ ارﻗﺎم 9 - 3 - 3 - 2 - 4 - ﯽﺎﺑﯾ ارز ﺗﻮان اﮐﻮﻟﻮژ ﮏﯾ در اﯾﻦ ﻣﺮﺣﻠﻪ ﺑﺎ ﻣﻘﺎﯾﺴﻪ ﻋﺪد ﺑﻪ دﺳﺖ آﻣﺪه در ﺟﺪول )9 - 6( ﺑﺎ ﻣﻔﺮوﺿﺎت ﺟﺪول )9 - 4( ﻣﯽ ﺗﻮان ﺑﻪ اﯾﻦ ﻧﺘﯿﺠﻪ رﺳﯿﺪ ﮐﻪ ﻣﻨﻄﻘﻪ ﻣـﻮرد ﻧﻈﺮ ﺑﺮای اﺣﺪاث ﻃﺮح ﺗﻮﺳﻌﻪ آﺑﯽ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺳﺪ دارای ﺗﻮان اﮐﻮﻟﻮژﯾﮏ ﻃﺒﻘﻪ2 ﯾﻌﻨﯽ ﺗﻮان ﻧﺴﺒﺘﺎ ﺧﻮب و دارای ﻣﺤﺪودﯾﺖ ﻧﺴﺒﯽ ﮐﻢ اﺳﺖ . 10 ﭘﯿﻮﺳﺖ1 واژه ﻧﺎﻣﻪ ﭘﯿﻮﺳﺖ1 - واژه ﻧﺎﻣﻪ 95 ﭘﯿﻮﺳﺖ1 - واژه ﻧﺎﻣﻪ اﺑﻌﺎد زﻣﺎﻧﯽ – ﻣﮑﺎﻧﯽ دﺳﺘﺮﺳﯽ ﺑﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ : ﺣﻀﻮر ﺷﺮا ﯾﻄﯽ ﮐﻪ دﺳﺘﺮﺳ ﯽ ﺑﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻃﺒ ﯿﻌﯽ را در ﻣﮑﺎن و زﻣﺎن ﻣﺸﺮوط . ﮐﻨﺪ ﻣﯽ ﻣﺜـﻞ ﯾﺗﻮز ﻊ ﻣﮑﺎﻧ ﯽ ﻓﻀﺎﻫﺎ ی ﺳﺒﺰ ﻣﺮﺗﻌ ﯽ در ارﺗﻔﺎﻋﺎت و در ﻃ ﯽ ﻓﺼﻮل ﻣﺨﺘﻠﻒ اﺛﺮ ﺑﺮ ﺗﻌﺎدل اﮐﻮﻟﻮژﯾﮏ : ﺗﻌﺎدل اﮐﻮﻟﻮژ ﯾ ﮏ ﺑﻪ ﻣﻌﻨ ﯽ ﺣﻀﻮر ﺷﺮا ﯾﻄﯽ اﺳﺖ ﮐﻪ روﻧﺪ ﺗﻮاﻟ ﯽﻌﯿﻃﺒ ﯽ ﺑﺮﻗﺮار اﺳﺖ و ﻓﻌﺎﻟ ﺎ ﭘﺪﯾﺖ ﯿ یا ﺪهﯾـ ﮐﻪ روﻧﺪ و ﺗﻌﺎدل اﮐﻮﻟﻮژ ﯾ ﯾﮏ ﮏ اﮐ ﻮﺳ ﯿﺴﺘﻢ را ﻣﺨﺘﻞ ﮐﻨﺪ . ارﺗﺒﺎﻃﺎت ﻋﻤﻮدی : ارﺗﺒﺎﻃﺎت ﻋﻤﻮد ی ارﺗﺒﺎط ﺑ ﻦ ﯿ اﺟﺰا زﻧﺪه و ﻏ ﯿ ﺮ زﻧﺪه در ﯾ ﮏ اﮐﻮﺳ ﯿ ﺴﺘﻢ ﻣﯽ ﺑﺎﺷﺪ . ارﺗﺒﺎﻃﺎت ﮐﺮاﻧﻪ : ای ارﺗﺒﺎﻃﺎت ﯾ ای ﮐﺮاﻧﻪ ﺎ اﻓﻘ ﯽ ارﺗﺒﺎط ﺑ ﻢ ﯿ اﮐﻮﺳﯿﺴﺘﻢ ﯾ در ﻫﺎ ﮏ ﺳﺮزﻣ ﯿ ﻦ اﺳﺖ . اﺷﮑﺎل ﮐﺎوﺷﯽ : اﺷﮑﺎل ﻧﺎﺷ از ﯽ اﺛﺮ ﺟﺮ ﯾ ﺎن آب ﺟﺎر ی رو ی ﺑﺴﺘﺮ ﮐﻪ ﺑﺎ ﺟﺮ ﯾ ﺎن آب ﺑﻪ ﭘﺎ ﯾﯿ ﻦ ﻣﻨﺘﻘﻞ و ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺷـﮑﻞ و ﺳـﺮﻋﺖ آب ﺷﮑﻞ ﻣﯽ ﮔﯿﺮد . اوروﮔﺮاﻓﯿﮏ : ﭘﺪﯾﺪه ﻫﺎی آب و ﻫﻮا ی ﺑﻪ ﯽﻣﺤﻠ وﯾﮋه ﺑﺎرﻧﺪﮔ ﯽ و ﺑﺎد ﻧﺎﺷ ﯽ از ﺣﻀﻮر ﻫﺎی ﮐﻮه ﻣﺮﺗﻔﻊ در ﻣﺴ ﯿ ﺮ ﺟﺮ ﯾ ﺎﻧﺎت ﻫﻮا و ﺟﺒﻪ ﻫـﺎی ﯽﻤﯿ اﻗﻠ ﭘﺪوژﻧﺰ : ﺑﻪ ﻣﻌﻨ زاﯾﯽ ﺧﺎک ﯽ اﺳﺖ ﯽﻌﻨﯾ . اﺛﺮ زﻣﺎن، اﻗﻠ ﯿ ﻢ و ﺑﺨﺶ زﻧﺪه ﺑﺮ رو ی ﺳﻨﮓ ﺑ ﺴﺘﺮ و ﻣﻮاد ﻣﻌﺪﻧ ﯽ ﺳﻄﺢ زﻣ ﯿ ﻦ و ﺷـﮑﻞ ﮔﯿـﺮی ﻫﺎ ﺧﺎک ﭘﺪﯾﻤﺎﻧﺴﯿﻮن ﺑﺨﺸ : ﯽ از ارﺗﻔﺎﻋﺎت ﮐﻪ ﻫﺎ ﭘﺎﯾﻪ ﮐﻮه ﺑﺎ ﻓﺮﺳﺎ ﯾ ﺶ و ﻣﻮاد ﻓﺮﺳﺎ ﺪه ﯿﭘﻮﺷ ﯽﺸﯾ ﺷﻮد ﻣﯽ و اراﺿ ﯽ ﺑـﺎﻻ ی دﺷـﺖ ﻫـﺎ را در ﺑـﺮ ﻣﯽ ﮔﯿﺮد . ﺗﻨﺎﺳﺐ ﻓﯿﺰﯾﮑﯽ ﻣﺤﻞ : دارا ﺑﻮدن ﺗﻨﺎﺳﺐ ﻓ ﯽﻌﻨﯾ ﯽﮑﯾﺰﯿ ﮐﺎرﺑﺮی ﻫﺎﯾﯽ ﮐﻪ ﺑﺎ ﺗﻮان ﻓ ) ﯽﮑـ ﯾﺰﯿ ﯾﺷـﺮا ﻂ ﺷـﮑﻞ زﻣـ ﯿ ﻦ، ﺧـﺎک، اﻗﻠـ ﯿ ﻢ و ﻫﻢ (ﺮهﯿﻏ ﺧﻮاﻧﯽ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ . ژﻟﯿﻔﺮاﮐﺴﯿﻮن ﯾﺟﺮ : ﺎﻧﺎت ﺣﺮﮐﺘ و ﯽ زاﯾﯽ ﺷﮑﻞ ﯽﻧﺎﺷ از ﺣﻀﻮر ﯾ ﺦ در ﺣﺎل ذوب ﺳﻮﻟﯿﻔﻠﻮﮐﺴﯿﻮن ﯾﺟﺮ : ﺎﻧﺎت ﺣﺮﮐﺘ و ﯽ زاﯾﯽ ﺷﮑﻞ ﯽﻧﺎﺷ از ﺟﺮ ﯾ ﺎن ﻣﻮاد درﺷﺖ داﻧﻪ ﺳﻨﮕ ﯽ و ﻣﻮاد ﻣﻌﺪﻧ ﯽ ﻓﺮﺳﻮده درﺷﺖ داﻧﻪ ﺳﯿﺮک ﯽﻧﻮﻋ : از ﺷﮑﻞ ژﺋﻮﻣﻮرﻓﻮﻟﻮژ ﯽﻧﺎﺷ ی از ﺣﻀﻮر ﯾ ﺨﭽﺎل و ﺣﺮﮐﺖ آن ﺑﻪ ارﺗﻔﺎع ﭘﺎﯾﯿﻦ ﺗـﺮ ﮐـﻪ ای دره ﺑـﻪ ﺷـﮑﻞ ﻣﺤـﻞ اﺟـﺮا ی ﺳﯿ ﺮک را ﺑﻪ وﺟﻮد آورد ﻣﯽ . ﻓﺮا ﭘﺎﯾﺪاری : ﺑﻪ ﻣﻌﻨ ﯽ وﺿﻌ ﯿ ﺗﻤﺎﻣ یﺪارﯾﺖ ﭘﺎ ﯽ اﺟﺰا ﺎ ﯾ اﮐﻮﺳﯿﺴﺘﻢ ﻫﺎ ﺑﺎ ﻫﻢ اﺳﺖ از ﯽﮑﯾ . اﺟﺰا ﻣﻤﮑﻦ اﺳﺖ در ﺷـﺮا ﯾﻄﯽ ﻧـﺎ ﭘﺎ ﯾـ ﺪار و ﯾﭘﺎ یﮕﺮﯾد ﺪار ﺑﺎﺷﺪ، وﻟ ﯽ ﻓﺮا ﭘﺎ ﯾﺷﺮا یﺪارﯾ ﯾﻂ ﭘﺎ ﺪار ﻣﺠﻤﻮع آﻧﻬﺎ اﺳﺖ ﮐﻪ در ﺳﻄﺢ ﻣﻘ ﯿ ﺎس ﺑـﺎﻻﺗﺮ ی اﺳـﺖ و اﻧﻌﻄـﺎف ﭘـﺬﯾﺮی در ﻣﻘ ﯿـ ﺎس یﻤﺎﯿﺳ ﺳﺮزﻣ را ﻦ ﯿ ﯾ اﻓﺰا . دﻫﺪ ﻣﯽﺶ ﻓﻮﻟﻮﯾﺎل : ﻓﺮاﯾﻨﺪ یﻫﺎ زاﯾﯽ ﺷﮑﻞ ﯽﻧﺎﺷ ﯽ آﺑ از ﺟﺮ ﯾ ﺎن آب و ﻓﻌﺎﻟ ﯿ ﺖ ﮐﺎوﺷ ﯽ آن ﺑﺮ ﺳﻄﺢ اراﺿ ﯽ ﮔﻼﺳﯽ : اﺷﮑﺎل و اﺟﺰا ژﺋﻮﻣﻮرﻓﻮﻟﻮژ ﯾ ﮏ و دﺷﺖ ﻫﺎﯾﯽ ﮐﻪ ﻧﺎﺷ ﯽ از ﺟﺮ ﺎن ﯾ ﺗـﻮده ﻫـﺎی ﺑـﺮف و ﯾـ ﺦ ﭘـﺲ از ﭘﺎ ﯾـ ﺎن دوره ﺳـﺮﻣﺎ ﺷـﮑﻞ ﻣﯽ ﮔﯿﺮد . ﻣﻘﯿﺎس اﮐﻮﻟﻮژﯾﮏ ﯿﻣﻘ : ﺎس در اﮐﻮﻟﻮژ ی ﺳﻄﺢ ﺗﻔﻀ ﯿ ﻞ ﺗﺤﻠ ﯿ ﻞ را ﺗﻌ ﮐﻨﺪ ﻣﯽﻦ ﯿﯿ و از ﻣﻘ ﯿ ﺎس ﺳﻠﻮﻟ ﯽ ﺗﺎ ﺟﻬﺎﻧ ﯽ ﻣﺘﻔﺎوت اﺳﺖ . 96 راﻫﻨﻤﺎی ﭘﻬﻨﻪ ﺑﻨﺪی ﺗﻮان اﮐﻮﻟﻮژﯾﮏ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر اﺳﺘﻘﺮار ﻃﺮح ﻫﺎی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﻣﻘﯿﺎس اﮐﻮﺳﯿﺴﺘﻤﯽ : ﯾ در ا ﻦ ﻣﻘ ﯿ ﺎس ارﺗﺒﺎط ﺑﺨﺶ ﻫﺎی ﯽﺴﺘﯾﺮزﯿ و ﻏ ﯽﺴﺘﯾز و ارﺗ ﯿ ﺎط ﺑ ﻦ ﯿ اﺟﺰا ﯾﻫﺮ ﮏ از ا ﻦ ﯾ ﺑﺨﺶ ﯾﺑﺎ ﻫﺎ ﮕﺮ ﯾﮑـﺪ ﻣﻄﺮح اﺳﺖ و . ﻣﻌﻤﻮﻻ ا ﯾ ﻦ ارﺗﺒﺎﻃﺎت را ﻋﻤﻮد ی1 ﻣﯽ ﻧﺎﻣﻨﺪ . ﻣﻘﯿﺎس ﺳﯿﻤﺎی ﺳﺮزﻣﯿﻦ : در ﻣﻘ ﯿ ﺎس ﺳ یﻤﺎﯿ ﺳﺮزﻣ ﯿ ﻦ ارﺗﺒﺎط ﺑ ﻦ ﯿ اﮐﻮﺳﯿﺴﺘﻢ ) ﻫﺎ ﻣﻌﺮوف ﺑﻪ ارﺗﺒﺎﻃﺎت اﻓﻘ ﯽ2 ﻫﺎ ﻟﮑﻪﺎ ﯾ ﻣﻄﺮح اﺳﺖ . ﻣﻮرﻓﻮدﯾﻨﺎﻣﯿﮏ ﺰم ﯿﻨﺎﻣﯾد : ﺷﮑﻞ ﮔﯿﺮی رﯾ ﺨﺖ ﺳﻄﺤ ﯿ زﻣ ﯽ ﻦ ﺷﺎﻣﻞ ﻓﺮاﯾﻨﺪ یﻫﺎ زاﯾﯽ ﺷﮑﻞ ژﺋﻮﻣﻮرﻓﻮﻟﻮز ﮏﯾ ﻣﻮرﻓﻮﮐﻠﯿﻤﺎ ﯽﻤﯿ اﻗﻠﻂ ﯾﺷﺮا : ﮐﻪ وﺿﻌ ﺖ ﯿ رﯾﺨﺖ ﺷﻨﺎﺳﯽ ژﺋﻮﻣﻮرﻓﻮﻟﻮژ ﯾ ﮏ را رﻗﻢ ، زﻧﺪ ﻣﯽ ﻣﺜﻞ ﻓﺮاﯾﻨﺪ یﻫﺎ ﻫـﻮازدﮔ ﯽ ، ﺑﺎرﻧـﺪﮔ و ﻏ ﯽ ﯿـ ﺮه ﮐﻪ اﻧﻮاع د ﺰم ﯿﻨﺎﻣﯾ زاﯾﯽ ﺷﮑﻞ را ﭘﺪ آورد ﻣﯽﺪ ﯾ . ﻧﺎﺣﯿﻪ ﺧﺸﮏ ﻣﻨﻄﻘﻪ : ای ﺧﺸﮑ از ﯽﻧﺎﺷ ﯽ ﻓﺮاﯾﻨﺪ ﻫﺎ و ﻣﮑﺎﻧﯿﺰم ﻫﺎی ﯽﺟﻬﺎﻧ3 ﻣﺜﻞ ﮐﻤﺮﺑﻨﺪ ﺧﺸﮏ ﺟﻬﺎﻧ ﯽ و ﺷﺮا ﻂ ﯾ ﻫﺎی ﺑﯿﻮم ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻧﺎﺣﯿﻪ ﺧﺸﮏ ﻏ ﯿﺮﻣﻨﻄﻘﻪ : ای ﺧﺸﮑ ﯽﻧﺎﺷ ﯽ از ﺣﻀﻮر ﻋﻮارض و ﭘﺪﯾﺪه ﻫﺎی ﻣﻨﻄﻘﻪ ای ﻣﺜﻞ ارﺗﻔﺎﻋﺎﺗ ﯽ ﮐﻪ از ورود ﺟﺒﻬـﻪ ﻫـﺎی یﻫـﻮا ﻣﺮﻃﻮب ﺑﻪ ﯾ ﮏ ﻣﺤﺪوده ﺟﻠﻮﮔ .ﮐﻨﺪ یﺮﯿ ﻧﻮاﺣﯽ ﻫﻤﮕﻦ اﮐﻮﻟﻮژﯾﮏ ﻧﻮاﺣ : ﯽ ﮐﻪ دارا ﯾﻂ ﯾﺷﺮا ی ﮑﺴﺎن و ﻣﺸﺎﺑﻪ از ﻧﻈﺮ ﯾ ﯾﮏ ﺎ ﭼﻨـﺪ ﻋﺎﻣـﻞ اﮐﻮﻟﻮژ ﯾـ ﮏ ﺑﺎﺷـﺪ، ﻧـﻮاﺣ ﯽ ﻫﻤﮕـﻦ اﮐﻮﻟﻮژ ﯾ ﮏ ﻣﺤﺴﻮب .ﺷﻮد ﻣﯽ ﻧﯿﻮاﻧﺴﯿﻮن ﯾﺑﺎ : ﺦ زدن آب در ﺳﻄﺢ زﻣ ﯿ ﻦ اﻧﺒﺴﺎط ﺧﺎک ﻣﻨﺠﺮ ﺑﻪ ﺗﻮرم ﺳﻄﺢ زﻣ ﺑﻪﻦ ﯿ ﺻﻮرت ﻫﺎی ﺗﭙﻪ ﮐﻮﭼﮏ ﺷﻮد ﻣﯽ . ﻫﯿﺪرواﺋﻮﻟﯿﻦ : ﻣﮑﺎﻧﯿﺰم ﻫﺎ و ﻓﺮﺳﺎ ﯾ ﺪروﯿﻫ) ﯽﺶ آﺑ ( و ﺑﺎد ( ﻦﯿ اﺋﻮﻟ ) ی ﺑﺎ ﻫﻢ 1- Topologic 2- Chorologic 3- Global 11 ﭘﯿﻮﺳﺖ2 ﻓﻬﺮﺳﺖ ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫﺎی اﻗﻠﯿﻤﯽ ﻣﻮﺛﺮ در اﺳﺘﻘﺮار ﻃﺮح ﻫﺎی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﭘﯿﻮﺳﺖ2 - ﻓﻬﺮﺳﺖ ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫﺎی اﻗﻠﯿﻤﯽ ﻣﻮﺛﺮ در اﺳﺘﻘﺮ ار ﻃﺮح ﻫﺎی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب 99 ﭘﯿﻮﺳﺖ2 - ﻓﻬﺮﺳﺖ ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫﺎی اﻗﻠﯿﻤﯽ ﻣﻮﺛﺮ در اﺳﺘﻘﺮار ﻃﺮح ﻫﺎی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب .ﺟﺪول پ2 - 1ﻫﺎی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﻓﻬﺮﺳﺖ ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫﺎی اﻗﻠﯿﻤﯽ ﻣﻮﺛﺮ در اﺳﺘﻘﺮار ﻃﺮح - 12 ﭘﯿﻮﺳﺖ3 ﻣﺜﺎل ﻫﺎ ﯾﯽ از ﮐﺎرﺑﺮد ﻣﺪل ﮐﻤﯽ ﭘﻬﻨﻪ ﺑﻨﺪی ﺗﻮان اﮐﻮﻟﻮژﯾﮏ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر اﺳﺘﻘﺮار ﻃﺮح ﻫﺎ ی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﭘﯿﻮﺳﺖ3 - ﻣﺜﺎل ﯽﻫﺎﯾ از ﮐﺎرﺑﺮد ﻣﺪل ﮐﻤﯽ ﭘﻬﻨﻪ ﺑﻨﺪی ﺗﻮان اﮐﻮﻟﻮژﯾﮏ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر اﺳﺘﻘﺮار ﻃﺮح ﻫﺎی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب 103 ﭘﯿﻮﺳﺖ3 - ﻫﺎ ﻣﺜﺎل ﯾﯽ از ﮐﺎرﺑﺮد ﻣﺪل ﮐﻤﯽ ﭘﻬﻨﻪ ﺑﻨﺪی ﺗﻮان اﮐﻮﻟﻮژﯾﮏ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر اﺳﺘﻘﺮار ﻫﺎ ﻃﺮح ی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب پ.3 - 1 - ﻣﺜﺎل اول - ﻫﺪف ارزﯾﺎﺑﯽ ﭘﻬﻨﻪ ﺑﻨﺪی ﺗﻮان اﮐﻮﻟﻮژﯾﮏ ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر اﺳﺘﻘﺮار یﻫﺎ ﻃﺮح ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ، ﺷﺎﻣﻞ اﺣﺪاث ﺳﺪ ﺑﺮ روی ﺳﺮ ﺷﺎﺧﻪ رودﺧﺎﻧﻪ ﮐﺸـﻒ در اﺳﺘﺎن ﺧﺮاﺳﺎن رﺿﻮ ی - روش ﮐﺎر - ﻣﻨﻄﻘﻪ ﻣﻮرد ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﯽﺎﺑﯾ ارز یﺑﺮا ﺗﻮان اﮐﻮﻟﻮژ ﯾ ﮏ ﭘﻬﻨﻪ ﻧﺨﺴﺖ ﻻزم اﺳﺖ ﮐﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ زﯾﺮ ﺗﻮﺳﻂ ﮔﺮوه ﻫﺎی ﮐﺎرﺷﻨﺎﺳﯽ ﻣﻮرد ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ و ﺗﺠﺰﯾﻪ و ﺗﺤﻠﯿﻞ ﻗـﺮار ﮔﯿﺮد . · ﻢﯿ اﻗﻠ · ﻓﯿﺰﯾﻮﮔﺮاﻓﯽ ﺷﺎﻣﻞ ارﺗﻔﺎع، ﺷﯿﺐ و ﺟﻬﺖ ﻣﻨﻄﻘﻪ · ﻣﻮﻓﻮدﯾﻨﺎﻣﯿﮏ · ﻫﯿﺪروﻟﻮژی و ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﺗﺎﻣﯿﻦ ﮐﻨﻨﺪه آب ﻣﻮرد ﻧﯿﺎز ﻃﺮح از ﻧﻈﺮ ﮐﻤﯿﺖ و ﮐﯿﻔﯿﺖ · ﺳﻨﮓ ﺑﺴﺘﺮ از ﻟﺤﺎظ ﻧﻔﻮذﭘﺬﯾﺮی، ﻓﺮﺳﺎﯾﺶ ﭘﺬﯾﺮی و ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﻟﻐﺰش و ﺟﺎﺑﻪ ﺟﺎﯾﯽ · ﺧﺎک و ﭘﻮﺷﺶ اراﺿﯽ ﻣﻨﻄﻘﻪ · رﺳﺘﻨﯽ ﻫﺎ و ﺗﺮاﮐﻢ ﺟﻨﮕﻠﯽ و ﻣﺮﺗﻌﯽ · ﮐﺎرﺑﺮی ﻏﺎﻟﺐ اراﺿﯽ · ﻣﻨﺎﻃﻖ ﺑﺎ ارزش زﯾﺴﺘﯽ و ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ در داﺧﻞ، اﻃﺮاف و ﺧﺼﻮﺻﺎ ﭘﺎﯾﯿﻦ دﺳﺖ · ﺷﺮاﯾﻂ و ﻣﯿﺰان ﺗﻮﺳﻌﻪ ﯾﺎﻓﺘﮕﯽ ﻣﻨﻄﻘﻪ · ﻧﻮع ﻓﻦ آوری در ﺳﺎﺧﺖ ﺳﺎزه ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ · ﺳﺎﯾﺮ ﻃﺮح ﻫﺎی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺧﺼﻮﺻﺎ ﻃﺮح ﻫﺎی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب · ﻣﯿ ﺰان اﺳﺘﻘﺒﺎل و ﻣﺸﺎرﮐﺖ ﻣﺮدم ﻣﺤﻠ یﺑﺮا ﯽ ﻃﺮح ﺗﻮﺳﻌﻪ · ﻫﻢ ﭼﻨﯿﻦ ﯾﮏ ﺑﺮآورد ﮐﻠﯽ و اﺟﻤﺎﻟﯽ از ﻣﯿﺰان اﺛﺮ ﻣ ﻨﻔﯽ ﮐﻪ ﻃﺮح ﺗﻮﺳﻌﻪ در ﺳﻄﺢ ﻣﺤﻠﯽ ﯾﺎ ﻣﻨﻄﻘﻪ ای و ﯾﺎ ﭘﺎﯾﯿﻦ دﺳﺖ ﺧﻮاﻫـﺪ داﺷﺖ، اﻧﺠﺎم ﺷﻮد . - ﻧﺘﯿﺠﻪ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﭘﺎﯾﻪ ﻣﺤﯿﻂ زﯾﺴﺖ ﯾ در ا ﻦ ﺑﺨﺶ ﻓﺮض ﺑﺮ آن اﺳﺖ ﮐﻪ ﭘﺲ از ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت دﻗ ﯿ ﻖ ﻣﻨﻄﻘﻪ ﻣﻮرد ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ اﻃﻼﻋﺎت زﯾﺮ در ﻣﻮرد ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺣﺎﺻﻞ ﺷﺪه اﺳﺖ . · ﻣﻨﻄﻘﻪ در ﻧ ﯿ ﻤﻪ ﺷﻤﺎﻟ ﯽ ا ﯾﺮان ﻗﺮار دارد . · ﻣﻮرﻓﻮﮐﻠ یﻤﺎﯿ ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺳﺮد و ﻧﺴﺒﺘﺎ ﻣﻌﺘﺪل اﺳﺖ . 104 راﻫﻨﻤﺎی ﭘﻬﻨﻪ ﺑﻨﺪی ﺗﻮان اﮐﻮﻟﻮژﯾﮏ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر اﺳﺘﻘﺮار ﻃﺮح ﻫﺎی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ·از ﻧﻈﺮ ﻓ ﯿﺰﯾ ﻮﮔﺮاﻓ ﯽ ﻣﻨﻄﻘﻪ در ارﺗﻔﺎع 1700 ﺗﺎ2300 ﻣﺘﺮ اﺳﺖ . و ﺗﺎ ﺣﺪ ﻫﺎی ﺷﯿﺐ ی دارا ی ﮐﻢ و ﺑﯿ ﺶ ﺗﻨﺪ اﺳﺖ . · از ﻟﺤﺎظ ﻣﻮرﻓﻮد ﯿﻨﺎﻣﯾ ﮏ ﻣﻨﻄﻘﻪ دارا ی ﻓﺮﺳﺎ ﯾ ﯽﺶ آﺑ و ﺑﺎد اﺳﺖ ی . · ﻣﻨﺒﻊ ﺗﺎﻣ ﯿ ﻦ ﮐﻨﻨﺪه آب (Source) در ارﺗﻔﺎع3500 یﻣﺘﺮ در ﭘﻬﻨﻪ واﻗﻊ .ﺷﺪه · ﮐﯿﻔﯿ ﺖ آب ﺗﺎ ﺣﺪ ی ﻧﺎﻣﻨﺎﺳﺐ اﺳﺖ . · ﺳﻨﮓ ﺑﺴﺘﺮ ﻏﺎﻟﺐ ﻣﻨﻄﻘﻪ ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ ﺳﻨﮓ آﻫﮏ ﻫﻤﺮاه ﺑﺎ رس و ﻣﺎرن اﺳﺖ . · ﮔﺮوه ﻫ ﯿ ﺪروﻟﻮژ ﯾ ﮏ ﺧﺎک ﮔﺮوه B اﺳﺖ . · ﮐﺎرﺑﺮ ی ﻏﺎﻟﺐ ﻣﻨﻄﻘﻪ ﭘﻮﺷﺶ ﺟﻨﮕﻠ ﯽ ﻣﺘﻮﺳﻂ و ﻣﺮﺗﻌ ﯽ ﺧﻮب اﺳﺖ . · ﺑﺎ ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻓﻨ ﯽ ﻃﺮح ﺑﻪ ﻧﻈﺮ رﺳﺪ ﻣﯽ آوری ﻓﻦ ﺳﺎﺧﺖ ﺳﺎزه آوری ﻓﻦ ﻣﻨﺎﺳﺒ ﯽ ﻧﺒﺎﺷﺪ . · در داﺧﻞ ﭘﻬﻨﻪ و ﺎ ﭘﺎﯾ ﯾﯿ ﻦ دﺳﺖ آن ﻫﯿﭻ ﮔﻮﻧﻪ ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺑﺎ ارزش ز ﯽﺴﺘﯾ و ﻓﺮﻫﻨﮕ ﯽ وﺟﻮد ﻧﺪارد . · ﻣﯿﺰان ﺗﻮﺳﻌﻪ ﯾﺎﻓﺘﮕﯽ در ﻣﻨﻄﻘﻪ ﭼﻨﺪان زﯾﺎد ﻧﯿﺴﺖ و ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺟﺰ و ﻣﻨﺎﻃﻘﯽ اﺳﺖ ﮐﻪ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﯾﺎﻓﺘﮕﯽ ﻣﺘﻮﺳﻄﯽ دارد . · ﻫﺎی ﻃﺮح ﺗﻮﺳﻌﻪ د ﯾ ﮕﺮ و ﻫﺎی ﻃﺮح ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب د یﮕﺮﯾ در ﻣﺤﺪوده وﺟﻮد ﻧﺪا . رد · ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻧ ﯿ ﺎز ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺑﻪ ﻧﻈﺮ رﺳﺪ ﻣﯽ اﺳﺘﻘﺒﺎل و ﻣﺸﺎرﮐﺖ ﻣﺮدﻣ ﯽ ﺧﻮب ﺑﺎﺷﺪ . · در ﻣﺠﻤﻮع ﺑﻪ ﻧﻈﺮ ﻣﯽ رﺳﺪ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻧﻮع ﻣﻨﻄﻘﻪ، ﻣﺸﺨﺼﻪ ﻫﺎی ﻓﻨﯽ و ﻓﻦ آوری ﺳﺎﺧﺖ، آﺛـﺎر و ﻋـﻮارض ﺑـﺎﻟﻘﻮه ﻣﻨﻔـﯽ ﺑـﻪ ﺳﺒﺐ ﺷﯿﺐ، اﯾﺠﺎد روان آب، و اﺛﺮ ﺑﺮ ﮔﻮﻧﻪ ﻫﺎی ﮔﯿﺎﻫﯽ، ﺟﺎﻧﻮری و آﺑﺰﯾﺎن در ﭘﺎﯾﯿﻦ دﺳﺖ ﺳﺪ زﯾﺎد ﺑﺎﺷﺪ . - ﺗﺠﺰﯾﻪ و ﺗﺤﻠﯿﻞ و ﺟﻤﻊ ﺑﻨﺪی داده ﻫﺎ ﺑﺎ ﻣﻘﺎ ﺴﻪﯾ ارﺗﻔﺎع ﻣﺤﺪوده ﺑﺎ ﺟﺪول )9 - 5( ﻣﺸﺨﺺ ﻣﯽ ﺷﻮد ﮐﻪ ﻣﻨﻄﻘﻪ در ﻃﺒﻘﻪ 1500 ﺗـﺎ2500 ﻣﺘـﺮ اﺳـﺖ ﮐـﻪ اﯾـﻦ ﻃﺒﻘـﻪ دارای ارزش 3 اﺳﺖ . ﺳﻨﮓ ﺑﺴﺘﺮ از ﻧﻈﺮ ﻧﻔﻮذﭘﺬﯾﺮی، دارای ﻧﻔﻮذﭘﺬﯾﺮی ﮐﻢ، ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ ﭘﺬﻳﺮﻱ آن ﻣﺘﻮﺳﻂ ﺗﺎ زﯾﺎد و ﻣﻘﺎوﻣﺘﺶ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﻟﻐﺰش ﺗﺎ ﺣـﺪی ﮐـﻢ اﺳﺖ ) رﺟﻮع ﺷـﻮد ﺑـﻪ ﺟـﺪاول 7 - 2 و7 - 3 .( ﺟـﺪول )9 - 5( ﻧﺸـﺎن ﻣـﯽ دﻫـﺪ ﺳـﻨﮓ ﺑﺴـﺘﺮ ﻣﻨﻄﻘـﻪ از ﻟﺤـﺎظ ﻧﻔﻮذﭘـﺬﯾﺮی در ﻃﺒﻘـﻪ 4 ، ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ ﭘﺬﻳﺮﻱ ﻃﺒﻘﻪ 2 و از ﻟﺤﺎظ ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﺑﻪ ﻟﻐﺰش در ﻃﺒﻘﻪ2 اﺳﺖ . ﻧﻔﻮﺫﭘﺬﻳﺮ ی ﺧﺎک ﯾﺎ ﺳﻄﺢ ﭘﻬﻨﻪ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﮐﺎرﺑﺮی ﻏﺎﻟﺐ و ﮔﺮوه ﻫﯿﺪروﻟﻮژﯾﮏ ﺧﺎک ) رﺟﻮع ﺑﻪ ﺑﻨﺪ7 - 4( ﺧﻮب ﺗﺎ ﻣﺘﻮﺳﻂ ﯾﻌﻨـﯽ ﻃﺒﻘـﻪ 2 اﺳﺖ . ﻣﻄﺎﺑﻖ ﺟ ﺪول )9 - 5( ﻣﻮرﻓﻮﮐﻠﯿﻤﺎی ﺳﺮد و ﻣﻌﺘﺪل ﻣﻨﻄﻘﻪ دارای ارزش3 اﺳﺖ . و ﻣﻮرﻓﻮدﯾﻨﺎﻣﯿﮏ آن دارای ارزش 2 ﻣﯽ ﺑﺎﺷﺪ . ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﮐﻪ اﯾﻦ ﻣﻨﺒﻊ ﺗﺎﻣ ﯿ ﻦ آب در ﻓﺎﺻﻠﻪ 3500 یﻣﺘﺮ و ﺣﺪودا 1200 ﻣﺘﺮ ﺑﺎﻻﺗﺮ از ﺑﻠﻨﺪﺗﺮ ﯾ ﻦ ﻧﻘﻄﻪ ﻣﺤﺪوده اﺳﺖ ، ﺑﻪ ﻧﻈﺮ ﻣﯽ رﺳـﺪ ﻓﺎﺻﻠﻪ از ﻣﻨﺸﺎ ﮐﻢ ﺗﺎ ﻣﺘﻮﺳﻂ و ﻣﻄﺎﺑﻖ ﺟﺪول )9 - 5( در ﻃﺒﻘﻪ2 واﻗﻊ اﺳﺖ . ﮐﯿﻔﯿ ﺖ آب ﺑﺎ ﻛﻪ ﺍﻳﻦ ﺗﺎ ﺣﺪ ی ﻧﺎﻣﻨﺎﺳﺐ اﺳﺖ اﻣﺎ اﺛﺮ ﭼﻨﺪاﻧ ﯽ در ﻃﺮح ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻧﺪارد وﻟ ظﻟﺤﺎ یﺑﺮا ﯽ اﺻﻞ اﺣﺘ ﯿ ﺎط، ﻃﺒﻘﻪ آن ﺑﺎ رﺟﻮع ﺑـﻪ ﺟﺪول )9 - 5( ﻃﺒﻘﻪ2 در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻪ .ﺷﻮد ﻣﯽ ﺑﻪ ﻟﺤﺎظ ارزش ز ﯽﺴﺘﯾ و ﻓﺮﻫﻨﮕ ﯽ ، دارا ی ﻃﺒﻘﻪ 1، و از ﻧﻈﺮ ﺳﺎ ﻃﺮح ﺮﯾ ﻫﺎی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﺮﺗﺒﻂ ﻧﯿﺰ دارای ﻃﺒﻘﻪ 1 اﺳﺖ . ﻣﻨﻄﻘﻪ از ﻟﺤﺎظ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺎﻓﺘﮕﯾ ﯽ ﭼﻨﺪان ﺗﻮﺳﻌﻪ ﯾ ﺎﻓﺘﻪ ﻧﺒﻮده و ﺑﻪ ﻧﻈﺮ رﺳﺪ ﻣﯽ ﻣﺘﻮﺳﻂ و ﮐﻢ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﯾ ﺎﻓﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ . ﺑﻨﺎﺑﺮا ﯾ ﻦ در ﻃﺒﻘـﻪ 3 ﻗـﺮار ﻣﯽ ﮔﯿﺮد . ﮐﻪ ﺟﺎ آن از ﻗﺮار ﻧ ﯿ ﺴﺖ از آوری ﻓﻦ ﻣﻨﺎﺳﺒ ﯽ در ﺳﺎﺧﺖ ﺳﺎزه اﺳﺘﻔﺎده ﺷﻮد، ﻣﻄﺎﺑﻖ ﺟﺪول )9 - 5( در ﻃﺒﻘﻪ1 ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮﺩ . ﭘﯿﻮﺳﺖ3 - ﻣﺜﺎل ﯽﻫﺎﯾ از ﮐﺎرﺑﺮد ﻣﺪل ﮐﻤﯽ ﭘﻬﻨﻪ ﺑﻨﺪی ﺗﻮان اﮐﻮﻟﻮژﯾﮏ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر اﺳﺘﻘﺮار ﻃﺮح ﻫﺎی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب 105 ﺷﮑﻞ زﻣ ﯿ ﻦ ﻣﻨﻄﻘﻪ ﻫﻢ ﺑﺮا ی اﺣﺪاث ﺳﺪ ﮐﺎﻣﻼ ﻣﻨﺎﺳﺐ ﻧ ﯿ ﺴﺖ و ﺑﺎ رﻋﺎ ﯾ ﺖ اﺻﻞ اﺣﺘ ﯿ ﺎط ﺑﻪ ﻧﻈﺮ رﺳﺪ ﻣﯽ ﮐﻪ در ﻃﺒﻘﻪ 2 ﺑﺎﺷﺪ . اﻧﺘﻈﺎر ﭘﺬ ﯾ ﺮش و ﻣﺸﺎرﮐﺖ ﻣﺮدﻣ ﯽ ﺧﻮب از ﺟﺎﻧﺐ ﺳﺎﮐﻨ ﯿ ﻦ ﻣﻨﻄﻘﻪ ﻧ ﯿ ﺰ ﺳﺒﺐ ﻣﯽ ﺷـﻮد ﮐـﻪ ﻣﻄـﺎﺑﻖ ﺟـﺪول )9 - 5( از ﻟﺤـﺎظ ﻣﺸـﺎرﮐﺖ ﻣﺮدﻣ ﯽ در ﻃﺒﻘﻪ 3 واﻗﻊ ﮔﺮدد . از ﻧﻈﺮ آﺛﺎر ﺑﺎﻟﻘﻮه ﻣﻨﻔ ﯽ ﮐﻪ ﻣ ﯿ ﺰان آن ز ﯾ ﺎد اﺳﺖ، ﻣﻄﺎﺑﻖ ﺟﺪول )9 - 5( در ﻃﺒﻘﻪ2 واﻗﻊ اﺳﺖ . در اﯾﻦ ﻣﺮﺣﻠﻪ ارﻗﺎم ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ارزش ﻫﺎی ﻋﻮاﻣﻞ ﻣﺤﯿﻂ زﯾﺴﺘﯽ ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﺷﺪه در ﺑﺎﻻ در اﻫﻤﯿﺖ ﻧﺴﺒﯽ ﻫﺮ ﻋﺎﻣﻞ ﺿـﺮب ﺷـﺪه و ارﻗـﺎم ﺣﺎﺻﻠﻪ ﺑﺎ ﻫﻢ ﺟﻤﻊ ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ . ﻧﺘﯿﺠﻪ آن در ﺟﺪول )پ.3 - 1( ﻧﺸﺎن داده ﺷﺪه اﺳﺖ . ﺟﺪول پ .3 - 1 - ﻧﺘﯿﺠﻪ ﺗﺠﺰﯾﻪ و ﺗﺤﻠﯿﻞ و ﺟﻤﻊ ﺑﻨﺪی ﻋﻮاﻣﻞ ﻣﺤﯿﻂ زﯾﺴﺘﯽ در ﻣﻨﻄﻘﻪ ﻣﻮرد ﻧ ﻈﺮ ﺑﺮای ﻃﺮح ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﻧﺘﺎﯾﺞ اﻫﻤﯿﺖ ﻧﺴﺒﯽ ﻋﻮاﻣﻞ ارﻗﺎم ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﻃﺒﻘﻪ ﯾﺎ ارزش ﻋﻮاﻣﻞ ﻋﻮاﻣﻞ ﻣﺤﯿﻂ زﯾﺴﺘﯽ 6 2 3 ﻣﻮرﻓﻮﮐﻠﯿﻤﺎ 12 4 3 ارﺗﻔﺎع 8 4 2 ﺷﮑﻞ زﻣﯿﻦ 4 2 2 ﻣﻮرﻓﻮدﯾﻨﺎﻣﯿﮏ 8 4 2 ﻓﺎﺻﻠﻪ از ﻣﻨﺸﺎ 8 4 2 ﮐﯿﻔﯿﺖ آب 16 4 4 ﻧﻔﻮذﭘﺬﯾﺮی 8 4 2 ﻓﺮﺳﺎﯾﺶ ﭘﺬﯾﺮی 8 4 2 ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﺑﻪ ﻟﻐﺮش 6 3 2 ﻧﻔﻮذﭘﺬﯾﺮی ﺳﻄﺢ اراﺿﯽ 4 4 1 ارزش ﻫﺎی زﯾﺴﺘﯽ و ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ 2 2 1 ﻫﺎی ﻃﺮح ﻣﺮﺗﺒﻂ دﯾﮕﺮ آﺑﯽ 6 2 3 ﺷﺮاﯾﻂ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﯾﺎﻓﺘﮕﯽ 4 4 1 ﻓﻦ آوری ﺳﺎﺧﺖ ﺳﺎزه 6 2 3 ﻣﺸﺎرت ﻣﺮدﻣﯽ 6 3 2 آﺛﺎر ﺑﺎﻟﻘﻮه ﻣﻨﻔﯽ 112 ﺟﻤﻊ ﮐﻞ ارﻗﺎم - ارزﯾﺎﺑﯽ ﺗﻮان اﮐﻮﻟﻮژﯾﮏ ﺳﺮزﻣﯿﻦ در اﯾﻦ ﻣﺮﺣﻠﻪ ﺑﺎ ﻣﻘﺎﯾﺴﻪ ﻋﺪد ﺑﻪ دﺳﺖ آﻣﺪه در ﺟﺪول )پ.3 - 1( ﺑﺎ ﻣﻔﺮوﺿﺎت ﺟﺪول )9 - 4( ﻣﯽ ﺗﻮان ﺑﻪ اﯾﻦ ﻧﺘﯿﺠـﻪ رﺳـﯿﺪ ﮐـﻪ ﻣﻨﻄﻘـﻪ ﻣـﻮرد ﻧﻈﺮ ﺑﺮای اﺣﺪاث ﻃﺮح ﺗﻮﺳﻌﻪ آﺑﯽ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺳﺪ دارای ﺗﻮان اﮐﻮﻟﻮژﯾﮏ ﻃﺒﻘﻪ2 ﯾﻌﻨﯽ ﺗﻮان ﻧﺴﺒﺘﺎ ﺧﻮب و دارای ﻣﺤﺪودﯾﺖ ﻧﺴﺒﯽ ﮐﻢ اﺳﺖ . پ.3 - 2 - ﻣﺜﺎل وم د - ﻫﺪف ارز ﯾﺎﺑﯽ ﭘﻬﻨﻪ ﺑﻨﺪی ﺗﻮان اﮐﻮﻟﻮژﯾﮏ ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر اﺳﺘﻘﺮار ﻫﺎ ﻃﺮح ی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﻣﺎﻧﻨﺪ اﺣﺪاث ﺷﺒﮑﻪ آﺑﯿﺎری زﻫﮑﺸـﯽ در زﯾـﺮ ﺣﻮ ﻪ ﺿـ ﺑﺎﻻدﺳﺖ رودﺧﺎﻧﻪ ﮐﺎرون ﮐﻪ ﺳﺮ ﻫﺎ ﺷﺎﺧﻪ ی ﻣﻬﻢ اﯾﻦ رودﺧﺎﻧﻪ در آن ﺟﺮﯾﺎن دارد ، ﺑﺨﺶ ﻧﺴﺒﺘﺎ وﺳﯿﻌﯽ از ﻣﻨﻄﻘـﻪ در اﺳـﺘﺎن ﭼﻬﺎرﻣﺤـﺎل و ﺑﺨﺘﯿﺎری و ﺑﺨﺶ ﮐﻮﭼﮑﯽ در اﺳﺘﺎن ﺧﻮزﺳﺘﺎن وا ﻗﻊ ﻣﯽ ﺷﻮد . 106 راﻫﻨﻤﺎی ﭘﻬﻨﻪ ﺑﻨﺪی ﺗﻮان اﮐﻮﻟﻮژﯾﮏ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر اﺳﺘﻘﺮار ﻃﺮح ﻫﺎی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب - روش ﮐﺎر - ﻣﻨﻄﻘﻪ ﻣﻮرد ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﯽﺎﺑﯾ ارز یﺑﺮا ﺗﻮان اﮐﻮﻟﻮژ ﯾ ﮏ ﭘﻬﻨﻪ ﻧﺨﺴﺖ ﻻزم اﺳﺖ ﮐﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ زﯾﺮ ﺗﻮﺳﻂ ﮔﺮوه ﻫﺎی ﮐﺎرﺷﻨﺎﺳﯽ ﻣﻮرد ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ و ﺗﺠﺰﯾﻪ و ﺗﺤﻠﯿﻞ ﻗـﺮار ﮔﯿﺮد . · ﻢﯿ اﻗﻠ · ﻓﯿﺰﯾﻮﮔﺮاﻓﯽ ﺷﺎﻣﻞ ارﺗﻔﺎع، ﺷﯿﺐ و ﺟﻬﺖ ﻣﻨﻄﻘﻪ · ﻣﻮﻓﻮدﯾﻨﺎﻣﯿﮏ · ﻫﯿﺪروﻟﻮژی و ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﺗﺎﻣﯿﻦ ﮐﻨﻨﺪه آب ﻣﻮرد ﻧﯿﺎز ﻃﺮح از ﻧﻈﺮ ﮐﻤﯿﺖ و ﮐﯿﻔﯿﺖ · ﺳﻨﮓ ﺑﺴﺘﺮ از ﻟﺤﺎظ ﻧﻔﻮذﭘﺬﯾﺮی، ﻓﺮﺳﺎﯾﺶ ﭘﺬﯾﺮی و ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﻟﻐﺰش و ﺟﺎﺑﻪ ﺟﺎﯾﯽ · ﺧﺎک و ﭘﻮﺷﺶ اراﺿﯽ ﻣﻨﻄﻘﻪ · رﺳﺘﻨﯽ ﻫﺎ و ﺗﺮاﮐﻢ ﺟﻨﮕﻠﯽ و ﻣﺮﺗﻌﯽ · ﮐﺎرﺑﺮی ﻏﺎﻟﺐ اراﺿﯽ · ﻣﻨﺎﻃﻖ ﺑﺎ ارزش زﯾﺴﺘﯽ و ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ در داﺧﻞ، اﻃﺮاف و ﺧﺼﻮﺻﺎ ﭘﺎﯾﯿﻦ دﺳﺖ · ﺷﺮاﯾﻂ و ﻣﯿﺰان ﺗﻮﺳﻌﻪ ﯾﺎﻓﺘﮕﯽ ﻣﻨﻄﻘﻪ · ﻧﻮع ﻓﻦ آوری در ﺳﺎﺧﺖ ﺳﺎزه ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ · ﺳﺎﯾﺮ ﻃﺮح ﻫﺎی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺧﺼﻮﺻﺎ ﻃﺮح ﻫﺎی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب · ﻣﯿ ﺰان اﺳﺘﻘﺒﺎل و ﻣﺸﺎرﮐﺖ ﻣﺮدم ﻣﺤﻠ یﺑﺮا ﯽ ﻃﺮح ﺗﻮﺳﻌﻪ · ﭼﻨ ﻫﻢ ﯿﻦ ﯾﮏ ﺑﺮآورد ﮐﻠﯽ و اﺟﻤﺎﻟﯽ از ﻣﯿﺰان اﺛﺮ ﻣﻨﻔﯽ ﮐﻪ ﻃﺮح ﺗﻮﺳﻌﻪ در ﺳﻄﺢ ﻣﺤﻠﯽ ﯾﺎ ﻣﻨﻄﻘﻪ ای و ﯾﺎ ﭘﺎﯾﯿﻦ دﺳﺖ ﺧﻮاﻫـﺪ داﺷﺖ، اﻧﺠﺎم ﺷﻮد . - ﻧﺘﯿﺠﻪ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﭘﺎﯾﻪ ﻣﺤﯿﻂ زﯾﺴﺖ ﯾ در ا ﻦ ﺑﺨﺶ ﻓﺮض ﺑﺮ آن اﺳﺖ ﮐﻪ ﭘﺲ از ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت دﻗ ﯿ ﻖ ﻣﻨﻄﻘﻪ ﻣﻮرد ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ اﻃﻼﻋﺎت زﯾﺮ در ﻣﻮرد ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺣﺎﺻﻞ ﺷﺪه اﺳﺖ . · ﻣ ﻨﻄﻘﻪ در ﺟﻨﻮب ﻏﺮﺑﯽ اﯾ ﺮان ﻗﺮار دارد . · ﻣﻮرﻓﻮﮐﻠ یﻤﺎﯿ ﻣﻨﻄﻘﻪ ﮔﺮم و ﻧﺴﺒﺘﺎ ﻣ ﻌﺘﺪل اﺳﺖ . · از ﻧﻈﺮ ﻓ ﯿﺰﯾ ﻮﮔﺮاﻓ ﯽ ﻣﻨﻄﻘﻪ در ارﺗﻔﺎع 1100 ﺗﺎ2500 ﻣﺘﺮ اﺳﺖ و دارا ﻫﺎی ﺷﯿﺐ ی ﮐﻢ و ﺑ ﯿ ﺶ اﻧﺪک اﺳﺖ . · از ﻟﺤﺎظ ﻣﻮرﻓﻮد ﯿﻨﺎﻣﯾ ﮏ ﻣﻨﻄﻘﻪ دارا ی ﻓﺮﺳﺎ ﯾ ﯽﺶ آﺑ و ﺑﺎد اﺳﺖ ی . · ﻣﻨﺒﻊ ﺗﺎﻣ ﯿ ﻦ ﮐﻨﻨﺪه آب (Source) در ارﺗﻔﺎع3000 یﻣﺘﺮ در ﭘﻬﻨﻪ واﻗﻊ ﺷﺪه اﺳﺖ . · ﮐﯿﻔﯿ ﺖ آب ﺗﺎ ﺣﺪ ی ﻣﻨﺎﺳﺐ اﺳﺖ . · ﺳﻨﮓ ﺑﺴﺘﺮ ﻏﺎﻟﺐ ﻣﻨﻄﻘﻪ ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ ﺳﻨﮓ آﻫﮏ ﻫﻤﺮاه ﺑﺎ رس و ﻣﺎرن اﺳﺖ . · ﮔﺮوه ﻫﯿﺪروﻟﻮژﯾﮏ ﺧﺎک ﮔﺮوه A اﺳﺖ . ﭘﯿﻮﺳﺖ3 - ﻣﺜﺎل ﯽﻫﺎﯾ از ﮐﺎرﺑﺮد ﻣﺪل ﮐﻤﯽ ﭘﻬﻨﻪ ﺑﻨﺪی ﺗﻮان اﮐﻮﻟﻮژﯾﮏ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر اﺳﺘﻘﺮار ﻃﺮح ﻫﺎی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب 107 ·ﮐﺎرﺑﺮ ی ﻏﺎﻟﺐ ﻣﻨﻄﻘﻪ ﭘﻮﺷﺶ ﻣﺮﺗﻌﯽ ﻣﺘﻮﺳﻂ و ﮐﺸﺎورزی ﺧﻮب اﺳﺖ . · ﺑﺎ ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻓﻨ ﯽ ﻃﺮح ﺑﻪ ﻧﻈﺮ رﺳﺪ ﻣﯽ آوری ﻓﻦ ﺳﺎﺧﺖ ﺳﺎزه آوری ﻓﻦ ﻣﻨﺎﺳﺒ ﯽ ﺑﺎﺷﺪ . · در داﺧﻞ ﭘﻬﻨﻪ و ﺎ ﭘﺎﯾ ﯾﯿ ﻦ دﺳﺖ آن ﻫﯿﭻ ﮔﻮﻧﻪ ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺑﺎ ارزش ز ﯽﺴﺘﯾ و ﻓﺮﻫﻨﮕ ﯽ وﺟﻮد ﻧﺪارد . · ﻣﯿﺰان ﺗﻮﺳﻌﻪ ﯾﺎﻓﺘﮕﯽ در ﻣﻨﻄﻘﻪ ﭼﻨﺪان زﯾﺎد ﻧﯿﺴﺖ و ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺟﺰ و ﻣﻨﺎﻃﻘﯽ اﺳﺖ ﮐﻪ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﯾﺎﻓﺘﮕﯽ ﻣﺘﻮﺳﻄﯽ دارد . · ﻫﺎی ﻃﺮح ﺗﻮﺳﻌﻪ د ﯾ ﮕﺮ و ﻫﺎی ﻃﺮح ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ ﻣﻨ ﺎﺑﻊ آب د یﮕﺮﯾ در ﻣﺤﺪوده وﺟﻮد دارد . · ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻧ ﯿ ﺎز ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺑﻪ ﻧﻈﺮ رﺳﺪ ﻣﯽ اﺳﺘﻘﺒﺎل و ﻣﺸﺎرﮐﺖ ﻣﺮدﻣ ﯽ ﺧﻮب ﺑﺎﺷﺪ . · در ﻣﺠﻤﻮع ﺑﻪ ﻧﻈﺮ ﻣﯽ رﺳﺪ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻧﻮع ﻣﻨﻄﻘﻪ، ﻣﺸﺨﺼﻪ ﻫﺎی ﻓﻨﯽ و ﻓﻦ آوری ﺳﺎﺧﺖ، آﺛـﺎر و ﻋـﻮارض ﺑـﺎﻟﻘﻮه ﻣﻨﻔـﯽ ﺑـﻪ ﺳﺒﺐ اﯾﺠﺎد روان آب، اﯾﺠﺎد آﻟﻮدﮔﯽ و اﺛﺮ ﺑﺮ ﮔﻮﻧﻪ ﻫﺎی ﮔﯿﺎﻫﯽ، ﺟﺎﻧﻮری و آﺑﺰﯾـﺎن در ﭘـﺎﯾﯿﻦ دﺳـﺖ ﺧﺼﻮﺻـﺎ ﺧـﻮد رودﺧﺎﻧـﻪ ﮐﺎرون زﯾﺎد ﻧﺒﺎﺷﺪ . - ﺗﺠﺰﯾﻪ و ﺗﺤﻠﯿﻞ و ﺟﻤﻊ ﺑﻨﺪی داده ﻫﺎ ﺑﺎ ﻣﻘﺎ ﺴﻪﯾ ارﺗﻔﺎع ﻣﺤﺪوده ﺑﺎ ﺟﺪول )9 - 5( ﻣﺸﺨﺺ ﻣﯽ ﺷﻮد ﮐﻪ ﻣﺴﺎﺣﺖ ﺗﻘﺮﯾﺒﺎ زﯾﺎدی از ﻣﻨﻄﻘﻪ در ﻃﺒﻘﻪ 1500 ﺗﺎ2500 ﻣﺘـﺮ اﺳـﺖ ﮐﻪ اﯾﻦ ﻃﺒﻘﻪ دارای ارزش 3 اﺳﺖ و ﺑﺨﺶ ﮐﻮﭼﮑﯽ ﮐﻪ وﺳﻌﺖ ﭼﻨﺪاﻧﯽ ﻧﺪارد در ﻃﺒﻘﻪ ارﺗﻔﺎﻋﯽ1000 ﺗﺎ1500 ﻣﺘﺮ واﻗﻊ ﺷﺪه ﮐـﻪ دارای ارزش 1 اﺳﺖ . ﺳﻨﮓ ﺑﺴﺘﺮ از ﻧﻈﺮ ﻧﻔﻮذﭘﺬﯾﺮی، دارای ﻧﻔﻮذﭘﺬﯾﺮی ﮐﻢ، ﻓﺮﺳﺎﯾﺶ ﭘﺬﯾ ﺮی آن ﻣﺘﻮﺳﻂ ﺗﺎ زﯾﺎد و ﻣﻘﺎوﻣﺘﺶ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﻟﻐﺰش ﺗﺎ ﺣـﺪی ﮐـﻢ اﺳﺖ ) رﺟﻮع ﺷـﻮد ﺑـﻪ ﺟـﺪاول 7 - 2 و7 - 3 .( ﺟـﺪول )9 - 5( ﻧﺸـﺎن ﻣـﯽ دﻫـﺪ ﺳـﻨﮓ ﺑﺴـﺘﺮ ﻣﻨﻄﻘـﻪ از ﻟﺤـﺎظ ﻧﻔﻮذﭘـﺬﯾﺮی در ﻃﺒﻘـﻪ 4 ، ﻓﺮﺳﺎﯾﺶ ﭘﺬﯾﺮی ﻃﺒﻘﻪ 2 و از ﻟﺤﺎظ ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﺑﻪ ﻟﻐﺰش در ﻃﺒﻘﻪ2 اﺳﺖ . ﻧﻔﻮذﭘﺬﯾﺮی ﺧﺎک ﯾﺎ ﺳﻄﺢ ﭘﻬﻨﻪ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﮐﺎرﺑﺮی ﻏﺎﻟﺐ و ﮔﺮوه ﻫﯿﺪروﻟﻮژﯾﮏ ﺧﺎک ) رﺟﻮع ﺑﻪ ﺑﻨﺪ7 - 4( ﺧﻮب ﺗﺎ ﻣﺘﻮﺳﻂ ﯾﻌﻨـﯽ ﻃﺒﻘـﻪ 2 اﺳﺖ . ﻣﻄﺎﺑﻖ ﺟ ﺪول )9 - 5( ﻣﻮرﻓﻮﮐﻠﯿﻤﺎی ﮔﺮم و ﻧﺴﺒﺘﺎ ﻣﻌﺘﺪل ﻣﻨﻄﻘﻪ دارای ارزش1 اﺳﺖ و ﻣﻮرﻓﻮدﯾﻨﺎﻣﯿﮏ آن دارای ارزش 2 ﻣﯽ ﺑﺎﺷﺪ . ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﮐﻪ اﯾﻦ ﻣﻨﺒﻊ ﺗﺎﻣ ﯿ ﻦ آب در ﻓﺎﺻﻠﻪ 3000 یﻣﺘﺮ و ﺣﺪودا 500 ﻣﺘﺮ ﺑﺎﻻﺗ ﺮ از ﺑﻠﻨﺪﺗﺮ ﯾ ﻦ ﻧﻘﻄﻪ ﻣﺤﺪوده اﺳﺖ ﺑﻪ ﻧﻈـﺮ ﻣـﯽ رﺳـﺪ ﻓﺎﺻﻠﻪ از ﻣﻨﺸﺎ ﮐﻢ و ﻣﻄﺎﺑﻖ ﺟﺪول )9 - 5( در ﻃﺒﻘﻪ1 واﻗﻊ اﺳﺖ . ﮐﯿﻔﯿ ﺖ آب ﺑﺎ ﮐﻪ اﯾﻦ ﺗﺎ ﺣﺪ ی ﻣﻨﺎﺳﺐ اﺳﺖ اﻣﺎ اﺛﺮ ﭼﻨﺪاﻧ ﯽ در ﻃﺮح ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻧﺪارد وﻟ ظﺎﺤﻟ یﺑﺮا ﯽ اﺻﻞ اﺣﺘ ﯿ ﺎط، ﻃﺒﻘﻪ آن ﺑﺎ رﺟـﻮع ﺑـﻪ ﺟﺪول )9 - 5( ﻃﺒﻘﻪ2 در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻪ .ﺷﻮد ﻣﯽ ﺑﻪ ﻟﺤﺎظ ارزش ز ﯽﺴﺘﯾ و ﻓﺮﻫﻨﮕ ﯽ ، دارا ی ﻃﺒﻘﻪ 1، و از ﻧﻈﺮ ﺳﺎ ﻃﺮح ﺮﯾ ﻫﺎی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﺮﺗﺒﻂ ﻧﯿﺰ دارای ﻃﺒﻘﻪ 1 اﺳﺖ . ﻣﻨﻄﻘﻪ از ﻟﺤﺎظ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺎﻓﺘﮕﯾ ﯽ ﭼﻨﺪان ﺗﻮﺳﻌﻪ ﯾ ﺎﻓﺘﻪ ﻧﺒﻮده و ﺑﻪ ﻧﻈﺮ رﺳﺪ ﻣﯽ ﻣﺘﻮﺳﻂ و ﮐﻢ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﯾ ﺎﻓﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ . ﺑﻨﺎﺑﺮا ﯾ ﻦ در ﻃﺒﻘـﻪ 3 ﻗـﺮار ﻣﯽ ﮔﯿﺮد . آن از ﮐﻪ ﺟﺎﯾﯽ ﻗﺮار اﺳﺖ وری آ ﻓﻦ از ﻣﻨﺎﺳﺒ ﯽ در ﺳﺎﺧﺖ ﺳﺎزه اﺳﺘﻔﺎده ﺷﻮد، ﻣﻄﺎﺑﻖ ﺟﺪول )9 - 5( در ﻃﺒﻘﻪ3 ﻗﺮار ﻣﯽ ﮔﯿﺮد . ﺷﮑﻞ زﻣ ﯿ ﻦ ﻣﻨﻄﻘﻪ ﻫﻢ ﺑﺮا ی اﺣﺪاث ﺷﺒﮑﻪ آﺑﯿﺎری زﻫﮑﺸﯽ، ﺑﻪ ﺳﺒﺐ ﺣﻀﻮر ﺷﯿﺐ ﻫﺎی ﮐﻢ و ﺑﯿﺶ زﯾـﺎد در ﺑﺮﺧـﯽ ﻧﻘـﺎط، ﺗـﺎ ﺣـﺪی ﻣﻨﺎﺳﺐ اﺳﺖ . اﮔﺮﭼﻪ ﻣﯽ ﺗﻮاﻧﺪ در ﻃﺒﻘﻪ 1 ﻗﺮار داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ اﻣﺎ ﺑﺎ ﯾ رﻋﺎ ﺖ اﺻﻞ اﺣﺘ ﺎطﯿ ﺑﻪ ﻧﻈﺮ رﺳﺪ ﻣﯽ ﮐﻪ در ﻃﺒﻘﻪ 2 ﻗﺮار ﻣﯽ ﮔﯿﺮد . 108 راﻫﻨﻤﺎی ﭘﻬﻨﻪ ﺑﻨﺪی ﺗﻮان اﮐﻮﻟﻮژﯾﮏ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر اﺳﺘﻘﺮار ﻃﺮح ﻫﺎی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب اﻧﺘﻈﺎر ﭘﺬ ﯾ ﺮش و ﻣﺸﺎرﮐﺖ ﻣﺮدﻣ ﯽ ﺧﻮب از ﺟﺎﻧﺐ ﺳﺎﮐﻨ ﯿ ﻦ ﻣﻨﻄﻘﻪ ﻧ ﯿ ﺰ ﺳﺒﺐ ﻣﯽ ﺷـﻮد ﮐـﻪ ﻣﻄـﺎﺑﻖ ﺟـﺪول )9 - 5( از ﻟﺤـﺎظ ﻣﺸـﺎرﮐﺖ ﻣﺮدﻣ ﯽ در ﻃﺒﻘﻪ 3 واﻗﻊ ﮔﺮدد . از ﻧﻈﺮ آﺛﺎر ﺑﺎﻟﻘﻮه ﻣﻨﻔ ﯽ ﮐﻪ ﻣ ﯿ ﺰان آن ز ﺎد ﯾ ﻧﯿﺴﺖ ، اﻣﺎ ﺑﻪ ﺳﺒﺐ ﺣﻀﻮر رودﺧﺎﻧﻪ ﮐﺎرون در ﭘﺎﯾﯿﻦ دﺳﺖ و ﺑﻌﺪ آﺛـﺎر ﮐـﻪ ﺟﻨﺒـﻪ ﻣﻨﻄﻘـﻪ ای دارد، ﻣﻄﺎﺑﻖ ﺟﺪول )9 - 5( در ﻃﺒﻘﻪ2 واﻗﻊ اﺳﺖ . در اﯾﻦ ﻣﺮﺣﻠﻪ ارﻗﺎم ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ارزش ﻫﺎی ﻋﻮاﻣﻞ ﻣﺤﯿﻂ زﯾﺴﺘﯽ ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﺷﺪه در ﺑﺎﻻ در اﻫﻤﯿﺖ ﻧﺴﺒﯽ ﻫﺮ ﻋﺎﻣﻞ ﺿـﺮب ﺷـﺪه و ارﻗـﺎم ﺣﺎﺻﻠﻪ ﺑﺎ ﻫﻢ ﺟﻤﻊ ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ . ﻧﺘﯿﺠﻪ آن در ﺟﺪول )پ.3 - 2( ﻧﺸﺎن داده ﺷﺪه اﺳﺖ . ﺟﺪول پ .3 - 2 - ﻧﺘﯿﺠﻪ ﺗﺠﺰﯾﻪ و ﺗﺤﻠﯿﻞ و ﺟﻤﻊ ﺑﻨﺪی ﻋﻮاﻣﻞ ﻣﺤﯿﻂ زﯾﺴﺘﯽ در ﻣﻨﻄﻘﻪ ﻣﻮرد ﻧ ﻈﺮ ﺑﺮای ﻃﺮح ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺷﺒﮑﻪ آﺑﯿﺎری و زﻫﮑﺸﯽ ﻧﺘﺎﯾﺞ اﻫﻤﯿﺖ ﻧﺴﺒﯽ ﻋﻮاﻣﻞ ارﻗﺎم ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﻃﺒﻘﻪ ﯾﺎ ارزش ﻋﻮاﻣﻞ ﻋﻮاﻣﻞ ﻣﺤﯿﻂ زﯾﺴﺘﯽ 2 2 1 ﻣﻮرﻓﻮﮐﻠﯿﻤﺎ 12 4 3 ارﺗﻔﺎع 8 4 2 ﺷﮑﻞ زﻣﯿﻦ 4 2 2 ﻣﻮرﻓﻮدﯾﻨﺎﻣﯿﮏ 4 4 1 ﻓﺎﺻﻠﻪ از ﻣﻨﺸﺎ 8 4 2 ﮐﯿﻔﯿﺖ آب 16 4 4 ﻧﻔﻮذﭘﺬﯾﺮی ﺳﻨﮓ ﺑﺴﺘﺮ 8 4 2 ﻓﺮﺳﺎﯾﺶ ﭘﺬﯾﺮی 8 4 2 ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﺑﻪ ﻟﻐﺮش 6 3 2 ﻧﻔﻮذﭘﺬﯾﺮی ﺳﻄﺢ اراﺿﯽ 4 4 1 ارزش ﻫﺎی زﯾﺴﺘﯽ و ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ 2 2 1 ﻫﺎی ﻃﺮح ﻣﺮﺗﺒﻂ دﯾﮕﺮ آﺑﯽ 6 2 3 ﺷﺮاﯾﻂ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﯾﺎﻓﺘﮕﯽ 12 4 3 ﻓﻦ آوری ﺳﺎﺧﺖ ﺳﺎزه 6 2 3 ﻣﺸﺎرت ﻣﺮدﻣﯽ 6 3 2 آﺛﺎر ﺑﺎﻟﻘﻮه ﻣﻨﻔﯽ 112 ﺟﻤﻊ ﮐﻞ ارﻗﺎم - ارزﯾﺎﺑﯽ ﺗﻮان اﮐﻮﻟﻮژﯾﮏ در اﯾﻦ ﻣﺮﺣﻠﻪ ﺑﺎ ﻣﻘﺎﯾﺴﻪ ﻋﺪد ﺑﻪ دﺳﺖ آﻣﺪه در ﺟﺪول )پ.3 - 2( ﺑﺎ ﻣﻔﺮوﺿﺎت ﺟﺪول )9 - 4( ﻣﯽ ﺗﻮان ﺑﻪ اﯾﻦ ﻧﺘﯿﺠﻪ رﺳـﯿﺪ ﮐـﻪ ﻣﻨﻄﻘـﻪ ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ ﺑﺮای اﺣﺪاث ﺷﺒﮑﻪ آﺑﯿﺎری و زﻫﮑﺸﯽ دارای ﺗﻮان اﮐﻮﻟﻮژﯾﮏ ﻃﺒﻘﻪ 2 ﯾﻌﻨﯽ ﺗﻮان ﻧﺴـﺒﺘﺎ ﺧـﻮب و دارای ﻣﺤـﺪودﯾﺖ ﻧﺴـﺒﯽ ﮐـﻢ اﺳﺖ . ﭘﯿﻮﺳﺖ3 - ﻣﺜﺎل ﯽﻫﺎﯾ از ﮐﺎرﺑﺮد ﻣﺪل ﮐﻤﯽ ﭘﻬﻨﻪ ﺑﻨﺪی ﺗﻮان اﮐﻮﻟﻮژﯾﮏ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر اﺳﺘﻘﺮار ﻃﺮح ﻫﺎی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب 109 پ.3 - 3 - ﻣﺜﺎل ﺳﻮم - ﻫﺪف ارزﯾﺎﺑﯽ ﭘﻬﻨﻪ ﺑﻨﺪی ﺗﻮان اﮐﻮﻟﻮژﯾﮏ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر اﺳﺘﻘﺮار ﻫﺎی ﻃﺮح ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ، ﺷﺎﻣﻞ اﺣﺪاث ﻧﯿﺮوﮔﺎه ﺑﺮق آﺑﯽ در داﻣﻨﻪ اﻟﺒـﺮز ﺟﻨـﻮﺑﯽ واﻗـﻊ در ارﺗﻔﺎﻋﺎت ﺷﻤﺎل ﺷﺮﻗﯽ اﺳﺘﺎن ﺗﻬﺮان و ﺣﻮ ﺿ ﻪ آﺑﺮﯾﺰ ﺳﺪ ﻟﺘﯿﺎن . - روش ﮐﺎر - ﻣﻨﻄﻘﻪ ﻣﻮرد ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﯽﺎﺑﯾ ارز یﺑﺮا ﺗﻮان اﮐﻮﻟﻮژ ﯾ ﮏ ﭘﻬﻨﻪ ﻧﺨﺴﺖ ﻻزم اﺳﺖ ﮐﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ زﯾﺮ ﺗﻮﺳﻂ ﮔﺮوه ﻫﺎی ﮐﺎرﺷﻨﺎﺳﯽ ﻣﻮرد ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ و ﺗﺠﺰﯾﻪ و ﺗﺤﻠﯿﻞ ﻗـﺮار ﮔﯿﺮد . · ﻢﯿ اﻗﻠ · ﻓﯿﺰﯾﻮﮔﺮاﻓﯽ ﺷﺎﻣﻞ ارﺗﻔﺎع، ﺷﯿﺐ و ﺟﻬﺖ ﻣﻨﻄﻘﻪ · ﻣﻮﻓﻮدﯾﻨﺎﻣﯿﮏ · ﻫﯿﺪروﻟﻮژی و ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﺗﺎﻣﯿﻦ ﮐﻨﻨﺪه آب ﻣﻮرد ﻧﯿﺎز ﻃﺮح از ﻧﻈﺮ ﮐﻤﯿﺖ و ﮐﯿﻔﯿﺖ · ﺳﻨﮓ ﺑﺴﺘﺮ از ﻟﺤﺎظ ﻧﻔﻮذﭘﺬﯾﺮی، ﻓﺮﺳﺎﯾﺶ ﭘﺬﯾﺮی و ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﻟﻐﺰش و ﺟﺎﺑﻪ ﺟﺎﯾﯽ · ﺧﺎک و ﭘﻮﺷﺶ اراﺿﯽ ﻣﻨﻄﻘﻪ · رﺳﺘﻨﯽ ﻫﺎ و ﺗﺮاﮐﻢ ﺟﻨﮕﻠﯽ و ﻣﺮﺗﻌﯽ · ﮐﺎرﺑﺮی ﻏﺎﻟﺐ اراﺿﯽ · ﻣﻨﺎﻃﻖ ﺑﺎ ارزش زﯾﺴﺘﯽ و ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ در داﺧﻞ، اﻃﺮاف و ﺧﺼﻮﺻﺎ ﭘﺎﯾﯿﻦ دﺳﺖ · ﺷﺮاﯾﻂ و ﻣﯿﺰان ﺗﻮﺳﻌﻪ ﯾﺎﻓﺘﮕﯽ ﻣﻨﻄﻘﻪ · ﻧﻮع ﻓﻦ آوری در ﺳﺎﺧﺖ ﺳﺎزه ﻣﻮر د ﻧﻈﺮ · ﺳﺎﯾﺮ ﻃﺮح ﻫﺎی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺧﺼﻮﺻﺎ ﻃﺮح ﻫﺎی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب · ﻣﯿ ﺰان اﺳﺘﻘﺒﺎل و ﻣﺸﺎرﮐﺖ ﻣﺮدم ﻣﺤﻠ یﺑﺮا ﯽ ﻃﺮح ﺗﻮﺳﻌﻪ · ﻫﻢ ﭼﻨﯿﻦ ﯾﮏ ﺑﺮآورد ﮐﻠﯽ و اﺟﻤﺎﻟﯽ از ﻣﯿﺰان اﺛﺮ ﻣﻨﻔﯽ ﮐﻪ ﻃﺮح ﺗﻮﺳﻌﻪ در ﺳﻄﺢ ﻣﺤﻠﯽ ﯾﺎ ﻣﻨﻄﻘﻪ ای و ﯾﺎ ﭘﺎﯾﯿﻦ دﺳﺖ ﺧﻮاﻫـﺪ داﺷﺖ، اﻧﺠﺎم ﺷﻮد . -ﻧﺘﯿﺠﻪ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﭘﺎﯾﻪ ﻣﺤ ﯿﻂ زﯾﺴﺖ ﯾ در ا ﻦ ﺑﺨﺶ ﻓﺮض ﺑﺮ آن اﺳﺖ ﮐﻪ ﭘﺲ از ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت دﻗ ﯿ ﻖ ﻣﻨﻄﻘﻪ ﻣﻮرد ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ اﻃﻼﻋﺎت زﯾﺮ در ﻣﻮرد ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺣﺎﺻﻞ ﺷﺪه اﺳﺖ . · ﻣﻨﻄﻘﻪ در ﻧﯿﻤﻪ ﺷﻤﺎﻟﯽ ا ﯾﺮان ﻗﺮار دار .د · ﻣﻮرﻓﻮﮐﻠ یﻤﺎﯿ ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺳﺮد و ﻧﺴﺒﺘﺎ ﺧﺸﮏ اﺳﺖ . 110 راﻫﻨﻤﺎی ﭘﻬﻨﻪ ﺑﻨﺪی ﺗﻮان اﮐﻮﻟﻮژﯾﮏ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر اﺳﺘﻘﺮار ﻃﺮح ﻫﺎی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ·از ﻧﻈﺮ ﻓ ﯿﺰﯾ ﻮﮔﺮاﻓ ﯽ ﻣﻨﻄﻘﻪ در ارﺗﻔﺎع 2700 ﺗﺎ3100 ﻣﺘﺮ اﺳﺖ و دارا ﻫﺎی ﺷﯿﺐ ی ﺗﻨﺪ اﺳﺖ . · از ﻟﺤﺎظ ﻣﻮرﻓﻮد ﯿﻨﺎﻣﯾ ﮏ ﻣﻨﻄﻘﻪ دارا ی ﻓﺮﺳﺎ ﯾ ﯽﺶ آﺑ و ﺑﺎد اﺳﺖ ی . · ﻣﻨﺒﻊ ﺗﺎﻣ ﯿ ﻦ ﮐﻨﻨﺪه آب در ارﺗﻔﺎع 3800 یﻣﺘﺮ ﭘﻬﻨﻪ واﻗﻊ ﺷﺪه اﺳﺖ . · ﮐﯿﻔﯿ ﺖ آب ﺗﺎ ﺣﺪ ی ﻣﻨﺎﺳﺐ اﺳﺖ . · ﺳﻨﮓ ﺑﺴﺘﺮ ﻏﺎﻟﺐ ﻣﻨﻄﻘﻪ ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ ﻻﯾﻪ ﻫﺎی ﻣﺎﺳﻪ ﺳﻨﮓ ﻫﻤﺮاه ﺑﺎ ﮐﻨﮕﻠﻮﻣﺮا و ﺳﯿﻤﺎن رﺳﯽ- ﻣﺎﺳﻪ ای در ﺣﻀﻮر ﺗـﻮف ﻫـﺎی ﺷﯿﺸﻪ ای اﺳﺖ . · ﮔﺮوه ﻫ ﯿ ﺪروﻟﻮژ ﯾ ﮏ ﺧﺎک ﮔﺮوه C اﺳﺖ . · ﮐﺎرﺑﺮ ی ﻏﺎﻟﺐ ﻣﻨﻄﻘﻪ ﭘﻮﺷﺶ ﻣﺮﺗﻌﯽ ﺧﻮب و ﺟﻨﮕﻠﯽ ﻣﺘﻮﺳﻂ ﺗﺎ ﺧﻮب اﺳﺖ . · ﺑﺎ ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻓﻨ ﯽ ﻃﺮح ﺑﻪ ﻧﻈﺮ رﺳﺪ ﻣﯽ آوری ﻓﻦ ﺳﺎﺧﺖ ﺳﺎزه آوری ﻓﻦ ﻣﻨﺎﺳﺒ ﯽ ﺑﺎﺷﺪ . · در داﺧﻞ ﭘﻬﻨﻪ ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺣﻔﺎﻇﺖ ﺷﺪه ﺟﺎﺟﺮود واﻗﻊ ﺷﺪه و ﭘﺎ ﯾﯿ ﻦ دﺳﺖ آن ﭘﺎرک ﻣﻠﯽ ﺧﺠﯿﺮ ﻗﺮار دارد . · ﻣﯿﺰان ﺗﻮﺳﻌﻪ ﯾﺎﻓﺘﮕﯽ در ﻣﻨﻄﻘﻪ ﭼﻨﺪان زﯾﺎد ﻧﯿﺴﺖ و ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺟﺰ و ﻣﻨﺎﻃﻘﯽ اﺳﺖ ﮐﻪ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﯾﺎﻓﺘﮕﯽ ﻣﺘﻮﺳﻄﯽ دارد . · ﻫﺎی ﻃﺮح ﺗﻮﺳﻌﻪ د ﯾ ﮕﺮ و ﻫﺎی ﻃﺮح ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺳﺪ در ﻣﺤﺪوده وﺟﻮد دارد . · ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻧﯿ ﺎز ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺑﻪ ﻧﻈﺮ رﺳﺪ ﻣﯽ اﺳﺘﻘﺒﺎل و ﻣﺸﺎرﮐﺖ ﻣﺮدﻣ ﯽ ﺧﻮب ﺑﺎﺷﺪ . · در ﻣﺠﻤﻮع ﺑﻪ ﻧﻈﺮ ﻣﯽ رﺳﺪ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ارزش اﮐﻮﻟﻮژﯾﮏ و آﺳﯿﺐ ﭘﺬﯾﺮی ﻣﻨﻄﻘﻪ، ﻧـﺎﺑﻮدی زﯾﺴـﺘﮕﺎه، اﯾﺠـﺎد آﻟـﻮدﮔﯽ ﺗـﺎﺛﯿﺮ ﺑـﺮ ﮔﻮﻧﻪ ﻫﺎی ﮔﯿﺎﻫﯽ، ﺟﺎﻧﻮری و آﺑﺰﯾﺎن در ﭘﺎﯾﯿﻦ دﺳﺖ ﺧﺼﻮﺻﺎ ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺣﻔﺎﻇﺖ ﺷﺪه و ﭘﺎرک ﻣﻠﯽ، اﺣﺪاث ﻃﺮح، آﺛـ ﺎر و ﻋـﻮارض ﺑﺎﻟﻘﻮه ﻣﻨﻔﯽ زﯾﺎدی ﺑﺮ ﻣﺤﯿﻂ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ . - ﺗﺠﺰﯾﻪ و ﺗﺤﻠﯿﻞ و ﺟﻤﻊ ﺑﻨﺪی داده ﻫﺎ ﺑﺎ ﻣﻘﺎ ﺴﻪﯾ ارﺗﻔﺎع ﻣﺤﺪوده ﺑﺎ ﺟﺪول )9 - 5( ﻣﺸﺨﺺ ﻣﯽ ﺷﻮد ﮐﻪ ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺑﻪ ﻟﺤﺎظ ارﺗﻔﺎع در ﻃﺒﻘﻪ 2 ﻗﺮار دارد . ﺳﻨﮓ ﺑﺴﺘﺮ از ﻧﻈﺮ ﻧﻔﻮذﭘﺬﯾﺮی، دارای ﻧﻔﻮذﭘﺬﯾﺮی زﯾﺎد ﺗﺎ ﻣﺘﻮﺳﻂ، ﻓﺮﺳﺎﯾﺶ ﭘﺬﯾﺮی آن ﮐﻢ و ﻣﻘﺎوﻣﺘﺶ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﻟﻐﺰش ﺗﺎ ﺣـﺪی زﯾـﺎد اﺳﺖ ) رﺟﻮع ﺷﻮد ﺑـﻪ ﺟـﺪاول 7 - 2 و7 - 3 .( ﺟـﺪول )9 - 5( ﻧﺸـﺎن ﻣـﯽ دﻫـﺪ ﺳـﻨﮓ ﺑﺴـﺘﺮ ﻣﻨﻄﻘـﻪ از ﻟﺤـﺎظ ﻧﻔﻮذﭘـﺬﯾﺮی در ﻃﺒﻘـﻪ 2 ، ﻓﺮﺳﺎﯾﺶ ﭘﺬﯾﺮی ﻃﺒﻘﻪ 4 و از ﻟﺤﺎظ ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﺑﻪ ﻟﻐﺰش در ﻃﺒﻘﻪ3 اﺳﺖ . ﻧﻔﻮذﭘﺬﯾﺮی ﺧﺎک ﯾﺎ ﺳﻄﺢ ﭘﻬﻨﻪ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﮐﺎرﺑﺮی ﻏﺎﻟﺐ و ﮔﺮوه ﻫﯿﺪروﻟﻮژﯾﮏ ﺧﺎک ) رﺟﻮع ﺑﻪ ﺑﻨﺪ7 - 4 ( ﻣﺘﻮﺳﻂ ﺗﺎ زﯾﺎد ﯾﻌﻨﯽ ﻃﺒﻘـﻪ 3 اﺳﺖ . ﻣﻄﺎﺑﻖ ﺟ ﺪول )9 - 5( ﻣﻮرﻓﻮﮐﻠﯿﻤﺎی ﺧﺸﮏ و ﻧﺴﺒﺘﺎ ﺳﺮد ﻣﻨﻄﻘﻪ دارای ارزش3 اﺳﺖ و ﻣﻮرﻓﻮدﯾﻨﺎﻣﯿﮏ آن دارای ارزش2 ﻣﯽ ﺑﺎﺷﺪ . ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻣﻨﺒ ﮐﻪ اﯾﻦ ﻊ ﺗﺎﻣ ﯿ ﻦ آب در ﻓﺎﺻﻠﻪ 3800 یﻣﺘﺮ و ﺣﺪودا 700 ﻣﺘﺮ ﺑﺎﻻﺗﺮ از ﺑﻠﻨﺪﺗﺮ ﯾ ﻦ ﻧﻘﻄﻪ ﻣﺤﺪوده اﺳﺖ ﺑﻪ ﻧﻈـﺮ ﻣـﯽ رﺳـﺪ ﻓﺎﺻﻠﻪ از ﻣﻨﺸﺎ ﮐﻢ و ﻣﻄﺎﺑﻖ ﺟﺪول )9 - 5( در ﻃﺒﻘﻪ1 واﻗﻊ اﺳﺖ . ﮐﯿﻔﯿ ﺖ آب ﺑﺎ ﮐﻪ اﯾﻦ ﻣﻨﺎﺳﺐ اﺳﺖ اﻣﺎ اﺛﺮ ﭼﻨﺪاﻧ ﯽ در ﻃﺮح ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻧﺪارد . ﺑﺎ رﺟﻮع ﺑﻪ ﺟﺪول )9 - 5( ﻃﺒﻘﻪ3 در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻪ .ﺷﻮد ﻣﯽ ﺑﻪ ﻟﺤﺎظ ارزش ز ﯽﺴﺘﯾ و ﻓﺮﻫﻨﮕ ﯽ ، دارا ی ارزش ﻃﺒﯿﻌﯽ زﯾﺎد و ﻃﺒﻘﻪ3، و از ﻧﻈﺮ ﺳﺎ ﻃﺮح ﺮﯾ ﻫـﺎی ﺗﻮﺳـﻌﻪ ﻣـﺮﺗﺒﻂ ﻧﯿـﺰ دارای ﻃﺒﻘـﻪ 1 اﺳﺖ . ﭘﯿﻮﺳﺖ3 - ﻣﺜﺎل ﯽﻫﺎﯾ از ﮐﺎرﺑﺮد ﻣﺪل ﮐﻤﯽ ﭘﻬﻨﻪ ﺑﻨﺪی ﺗﻮان اﮐﻮ ﻟﻮژﯾﮏ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر اﺳﺘﻘﺮار ﻃﺮح ﻫﺎی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب 111 ﻣﻨﻄﻘﻪ از ﻟﺤﺎظ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺎﻓﺘﮕﯾ ﯽ ﭼﻨﺪان ﺗﻮﺳﻌﻪ ﯾ ﺎﻓﺘﻪ ﻧﺒﻮده و ﺑﻪ ﻧﻈﺮ رﺳﺪ ﻣﯽ ﻣﺘﻮﺳﻂ و ﮐﻢ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﯾ ﺎﻓﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ . ﺑﻨﺎﺑﺮا ﯾ ﻦ در ﻃﺒﻘـﻪ 3 ﻗـﺮار ﻣﯽ ﮔﯿﺮد . آن از ﺟﺎ ﮐﻪ ﻗﺮار اﺳﺖ آوری ﻓﻦ از ﻣﻨﺎﺳﺒ ﯽ در ﺳﺎﺧﺖ ﺳﺎزه اﺳﺘﻔﺎده ﺷﻮد، ﻣﻄﺎﺑﻖ ﺟﺪول )9 - 5( در ﻃﺒﻘﻪ3 ﻗﺮار ﻣﯽ ﮔﯿﺮد . ﺷﮑﻞ زﻣ ﯿ ﻦ ﻣﻨﻄﻘﻪ ﻫﻢ ﺑﺮا ی اﺣﺪاث ﻧﯿﺮوﮔﺎه، ﺑﻪ ﺳﺒﺐ ﺣﻀﻮر ﻫﺎ ﺷﻴﺐ ی ﺗﻨﺪ در ﺑﺮﺧـﯽ ﻧﻘـﺎط، ﺗـﺎ ﺣـﺪی ﻧﺎﻣﻨﺎﺳـﺐ اﺳـﺖ و ﺑـﻪ ﻧﻈـﺮ رﺳﺪ ﻣﯽ ﮐﻪ در ﻃﺒﻘﻪ 1 ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮﺩ . اﻧﺘﻈﺎر ﭘﺬ ﺮشﯾ و ﻣﺸﺎرﮐﺖ ﻣﺮدﻣ ﯽ ﺧﻮب از ﺟﺎﻧﺐ ﺳﺎﮐﻨ ﯿ ﻦ ﻣﻨﻄﻘﻪ ﻧ ﯿ ﺰ ﺳﺒﺐ ﻣﯽ ﺷـﻮد ﮐـﻪ ﻣﻄـﺎﺑﻖ ﺟـﺪول )9 - 5( از ﻟﺤـﺎظ ﻣﺸـﺎرﮐﺖ ﻣﺮدﻣ ﯽ در ﻃﺒﻘﻪ 3 واﻗﻊ ﮔﺮدد . از ﻧﻈﺮ آﺛﺎر ﺑﺎﻟﻘﻮه ﻣﻨﻔ ﯽ، ﺑﻪ ﺳﺒﺐ ﺣﻀﻮر ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺣﻔﺎﻇﺖ ﺷﺪه و ﭘﺎرک ﻣﻠﯽ در ﭘﺎﯾﯿﻦ دﺳﺖ و ﺷﺪت و داﻣﻨﻪ آﺛﺎر ﮐﻪ ﻫﻢ ﺟﻨﺒﻪ ﻣﺤﻠـﯽ و ﻫﻢ ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺍﻱ دارد، ﻣﻄﺎﺑﻖ ﺟﺪول )9 - 5( در ﻃﺒﻘﻪ1 واﻗﻊ اﺳﺖ . در اﯾﻦ ﻣﺮﺣﻠﻪ ارﻗﺎم ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ارزش ﻫﺎی ﻋﻮاﻣﻞ ﻣﺤﯿﻂ زﯾﺴﺘﯽ ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﺷﺪه در ﺑﺎﻻ در اﻫﻤﯿﺖ ﻧﺴﺒﯽ ﻫﺮ ﻋﺎﻣﻞ ﺿـﺮب ﺷـﺪه و ارﻗـﺎم ﺣﺎﺻﻠﻪ ﺑﺎ ﻫﻢ ﺟﻤﻊ ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ . ﻧﺘﯿﺠﻪ آن در ﺟﺪول )پ.3 - 3( ﻧﺸﺎن داده ﺷﺪه اﺳﺖ . ﺟﺪول پ .3 - 3 - ﻧﺘﯿﺠﻪ ﺗﺠﺰﯾﻪ و ﺗﺤﻠﯿﻞ و ﺟﻤﻊ ﺑﻨﺪی ﻋﻮاﻣﻞ ﻣﺤﯿﻂ زﯾﺴﺘﯽ در ﻣﻨﻄﻘﻪ ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ ﺑﺮای ﻃﺮح ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻧﯿﺮوﮔﺎه ﺑﺮق آﺑﯽ ﻧﺘﺎﯾﺞ اﻫﻤﯿﺖ ﻧﺴﺒﯽ ﻋﻮاﻣﻞ ارﻗﺎم ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﻃﺒﻘﻪ ﯾﺎ ارزش ﻋﻮاﻣﻞ ﻋﻮاﻣﻞ ﻣﺤﯿﻂ زﯾﺴﺘﯽ 6 2 3 ﻣﻮرﻓﻮﮐﻠﯿﻤﺎ 8 4 2 ارﺗﻔﺎع 4 4 1 ﺷﮑﻞ زﻣﯿﻦ 4 2 2 ﻣﻮرﻓﻮدﯾﻨﺎﻣﯿﮏ 4 4 1 ﻓﺎﺻﻠﻪ از ﻣﻨﺸﺎ 12 4 3 ﮐﯿﻔﯿﺖ آب 8 4 2 ﻧﻔﻮذﭘﺬﯾﺮی ﺳﻨﮓ ﺑﺴﺘﺮ 16 4 4 ﻓﺮﺳﺎﯾﺶ ﭘﺬﯾﺮی 12 4 3 ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﺑﻪ ﻟﻐﺮش 9 3 3 ﻧﻔﻮذﭘﺬﯾﺮی ﺳﻄﺢ اراﺿﯽ 12 4 3 ارزش ﻫﺎی زﯾﺴﺘﯽ و ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ 2 2 1 ﻫﺎی ﻃﺮح ﻣﺮﺗﺒﻂ دﯾﮕﺮ آﺑﯽ 6 2 3 ﺷﺮاﯾﻂ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﯾﺎﻓﺘﮕﯽ 12 4 3 ﻓﻦ آوری ﺳﺎﺧﺖ ﺳﺎزه 6 2 3 ﻣﺸﺎرت ﻣﺮدﻣﯽ 3 3 1 آﺛﺎر ﺑﺎﻟﻘﻮه ﻣﻨﻔﯽ 124 ﺟﻤﻊ ﮐﻞ ارﻗﺎم - ارزﯾﺎﺑﯽ ﺗﻮان اﮐﻮﻟﻮژﯾﮏ در اﯾﻦ ﻣﺮﺣﻠﻪ ﺑﺎ ﻣﻘﺎﯾﺴﻪ ﻋﺪد ﺑﻪ دﺳﺖ آﻣﺪه در ﺟﺪول )پ.3 - 3( ﺑﺎ ﻣﻔﺮوﺿﺎت ﺟﺪول )9 - 4( ﻣﯽ ﺗﻮان ﺑﻪ اﯾﻦ ﻧﺘﯿﺠﻪ رﺳـﯿﺪ ﮐـﻪ ﻣﻨﻄﻘـﻪ ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ ﺑﺮای اﺣﺪاث ﻧﯿﺮوﮔﺎه ﺁﺑﻲ ﺑﺮﻕ دارای ﺗﻮان اﮐﻮﻟﻮژﯾﮏ ﻃﺒﻘﻪ 2 ﯾﻌﻨﯽ ﺗﻮان ﻧﺴﺒﺘﺎ ﺧﻮب و دارای ﻣﺤﺪودﯾﺖ ﻧﺴﺒﯽ ﮐﻢ اﺳﺖ . 112 راﻫﻨﻤﺎی ﭘﻬﻨﻪ ﺑﻨﺪی ﺗﻮان اﮐﻮﻟﻮژﯾﮏ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر اﺳﺘﻘﺮار ﻃﺮح ﻫﺎی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب پ.3 - 4 - ﻣﺜﺎل ﭼﻬﺎر م -ﻫﺪف ارزﯾﺎﺑﯽ ﭘﻬﻨﻪ ﺑﻨﺪی ﺗﻮان اﮐﻮﻟﻮژﯾﮏ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر اﺳﺘﻘﺮار ﻃـﺮح ﻫـﺎی ﺗﻮﺳـﻌﻪ ﻣﻨـﺎﺑﻊ آب ، ﺷـﺎﻣﻞ ﺷـﺒﮑﻪ ﻫـﺎی اﻧﺘﻘـﺎل آب و ﻓﺎﺿـﻼب و اﺣـﺪاث ﺗﺼﻔﯿﻪ ﺧﺎﻧﻪ در داﻣﻨﻪ ﻫﺎی زاﮔﺮس، اﺳﺘﺎن ﻓﺎرس و ﺷﻬﺮ ﺷﯿﺮاز . -روش ﮐﺎر -ﻣﻨﻄﻘﻪ ﻣﻮرد ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﯽﺎﺑﯾ ارز یﺑﺮا ﺗﻮان اﮐﻮﻟﻮژ ﯾ ﮏ ﭘﻬﻨﻪ ﻧﺨﺴﺖ ﻻزم اﺳﺖ ﮐﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ زﯾﺮ ﺗﻮﺳﻂ ﮔﺮوه ﻫﺎی ﮐﺎرﺷﻨﺎﺳﯽ ﻣﻮرد ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ و ﺗﺠﺰﯾﻪ و ﺗﺤﻠﯿﻞ ﻗـﺮار ﮔﯿﺮد . · ﻢﯿ اﻗﻠ · ﻓﯿﺰﯾﻮﮔﺮاﻓﯽ ﺷﺎﻣﻞ ارﺗﻔﺎع، ﺷﯿﺐ و ﺟﻬﺖ ﻣﻨﻄﻘﻪ · ﻣﻮﻓﻮدﯾﻨﺎﻣﯿﮏ · ﻫﯿﺪروﻟﻮژی و ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﺗﺎﻣﯿﻦ ﮐﻨﻨﺪه آب ﻣﻮرد ﻧﯿﺎز ﻃﺮح از ﻧﻈﺮ ﮐﻤﯿﺖ و ﮐﯿﻔﯿﺖ · ﺳﻨﮓ ﺑﺴﺘﺮ از ﻟﺤﺎظ ﻧﻔﻮذﭘﺬﯾﺮی، ﻓﺮﺳﺎﯾﺶ ﭘﺬﯾﺮی و ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﻟﻐﺰش و ﺟﺎﺑﻪ ﺟﺎﯾﯽ · ﺧﺎک و ﭘﻮﺷﺶ اراﺿﯽ ﻣﻨﻄﻘﻪ · رﺳﺘﻨﯽ ﻫﺎ و ﺗﺮاﮐﻢ ﺟﻨﮕﻠﯽ و ﻣﺮﺗﻌﯽ · ﮐﺎرﺑﺮی ﻏﺎﻟﺐ اراﺿﯽ · ﻣﻨﺎﻃﻖ ﺑﺎ ارزش زﯾﺴﺘﯽ و ﻓﺮﻫﻨ ﮕﯽ در داﺧﻞ، اﻃﺮاف و ﺧﺼﻮﺻﺎ ﭘﺎﯾﯿﻦ دﺳﺖ · ﺷﺮاﯾﻂ و ﻣﯿﺰان ﺗﻮﺳﻌﻪ ﯾﺎﻓﺘﮕﯽ ﻣﻨﻄﻘﻪ · ﻧﻮع ﻓﻦ آوری در ﺳﺎﺧﺖ ﺳﺎزه ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ · ﺳﺎﯾﺮ ﻃﺮح ﻫﺎی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺧﺼﻮﺻﺎ ﻃﺮح ﻫﺎی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب · ﻣﯿ ﺰان اﺳﺘﻘﺒﺎل و ﻣﺸﺎرﮐﺖ ﻣﺮدم ﻣﺤﻠ یﺑﺮا ﯽ ﻃﺮح ﺗﻮﺳﻌﻪ · ﻫﻢ ﭼﻨﯿﻦ ﯾﮏ ﺑﺮآورد ﮐﻠﯽ و اﺟﻤﺎﻟﯽ از ﻣﯿﺰان اﺛﺮ ﻣﻨﻔﯽ ﮐﻪ ﻃﺮح ﺗﻮﺳﻌﻪ در ﺳﻄﺢ ﻣﺤﻠﯽ ﯾﺎ ﻣﻨﻄﻘﻪ ای و ﯾﺎ ﭘﺎﯾﯿﻦ دﺳﺖ ﺧﻮاﻫـﺪ داﺷﺖ، اﻧﺠﺎم ﺷﻮد . -ﻧﺘﯿﺠﻪ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﭘﺎﯾﻪ ﻣﺤﯿﻂ زﯾﺴﺖ ﯾ در ا ﻦ ﺑﺨﺶ ﻓﺮض ﺑﺮ آن اﺳﺖ ﮐﻪ ﭘﺲ از ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت دﻗ ﯿ ﻖ ﻣﻨﻄﻘﻪ ﻣﻮرد ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ اﻃﻼﻋﺎت زﯾﺮ در ﻣﻮرد ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺣﺎﺻﻞ ﺷﺪه اﺳﺖ . · ﻣﻨﻄﻘﻪ در ﻧﯿﻤﻪ ﺟﻨﻮﺑﯽ ا ﯾﺮان ﻗﺮار دارد . · ﻣﻮرﻓﻮﮐﻠ یﻤﺎﯿ ﻣﻨﻄﻘﻪ ﮔﺮم و ﻧﯿﻤﻪ ﻣﺮﻃﻮب اﺳﺖ . · از ﻧﻈﺮ ﻓ ﯿﺰﯾ ﻮﮔﺮاﻓ ﯽ ﻣﻨﻄﻘﻪ در ارﺗﻔﺎع 1450 ﺗﺎ1700 ﻣﺘﺮ اﺳﺖ و دارا ﻫﺎی ﺷﯿﺐ ی ﻣﻼﯾﻢ اﺳﺖ . ﭘﯿﻮﺳﺖ3 - ﻣﺜﺎل ﯽﻫﺎﯾ از ﮐﺎرﺑﺮد ﻣﺪل ﮐﻤﯽ ﭘﻬﻨﻪ ﺑﻨﺪی ﺗﻮان اﮐﻮﻟﻮژﯾﮏ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر اﺳﺘﻘﺮار ﻃﺮح ﻫﺎی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب 113 ·از ﻟﺤﺎظ ﻣﻮرﻓﻮد ﯿﻨﺎﻣﯾ ﮏ ﻣﻨﻄﻘﻪ دارا ی ﻓﺮﺳﺎ ﯾ ﯽﺶ آﺑ و ﺑﺎد اﺳﺖ ی . · ﻣﻨﺒﻊ ﺗﺎﻣ ﯿ ﻦ ﮐﻨﻨﺪه آب (Source) در ارﺗﻔﺎع3000 یﻣﺘﺮ واﻗﻊ ﺷﺪه اﺳﺖ . · ﮐﯿﻔﯿ ﺖ آب ﺗﻘﺮﯾﺒﺎ ﻧﺎﻣﻨﺎﺳﺐ اﺳﺖ . · ﺳﻨﮓ ﺑﺴﺘﺮ ﻏﺎﻟﺐ ﻣﻨﻄﻘﻪ ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ ﺳﻨﮓ آﻫﮏ ﻫﻤﺮاه ﺑﺎ ﻻﯾﻪ ﻫﺎی ﮔﭻ ﺳﻔﯿﺪ و ﺧﺎﮐﺴﺘﺮی و دوﻟﻮﻣﯿﺖ زرد اﺳﺖ . · ﮔﺮوه ﻫ ﯿ ﺪروﻟﻮژ ﯾ ﮏ ﺧﺎک ﮔﺮوه D اﺳﺖ . · ﮐﺎرﺑﺮ ی ﻏﺎﻟﺐ ﻣﻨﻄﻘﻪ ﭘﻮﺷﺶ ﻣﺮﺗﻌﯽ ﻧﺴﺒﺘﺎ ﻓﻘﯿﺮ و اراﺿﯽ ﺣﻮﻣﻪ ﺷﻬﺮی ﺑﺎ ﮐﺎرﮐﺮد ﮐﺸﺎورزی اﺳﺖ . · ﺑﺎ ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻓﻨ ﯽ ﻃﺮح ﺑﻪ ﻧﻈﺮ رﺳﺪ ﻣﯽ آوری ﻓﻦ ﺳﺎﺧﺖ ﺳﺎزه آوری ﻓﻦ ﺗﻘﺮﯾﺒﺎ ﻣﻨﺎﺳﺒ ﯽ ﺑﺎﺷﺪ . · در ﭘﺎ ﯾﯿ ﻦ دﺳﺖ ﭘﻬﻨﻪ درﯾﺎﭼﻪ ﻣﻬﺎرﻟﻮ واﻗﻊ ﺷﺪه اﺳﺖ . · ﻣﯿﺰان ﺗﻮﺳﻌﻪ ﯾﺎﻓﺘﮕﯽ در ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺗﻘﺮﯾﺒﺎ زﯾﺎد اﺳﺖ و ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺟﺰ و ﻣﻨﺎﻃﻘﯽ اﺳﺖ ﮐﻪ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﯾﺎﻓﺘﮕﯽ ﻣﺘﻮﺳﻂ ﺗﺎ زﯾﺎد دارد . · ﻫﺎی ﻃﺮح ﺗﻮﺳﻌﻪ د ﯾ ﮕﺮ و ﻫﺎی ﻃﺮح ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﻧﻈﯿﺮ ﺳﺪ در ﻣﺤﺪوده وﺟﻮد دارد . · ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻧ ﯿ ﺎز ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺑﻪ ﻧﻈﺮ رﺳﺪ ﻣﯽ اﺳﺘﻘﺒﺎل و ﻣﺸﺎرﮐﺖ ﻣﺮدﻣ ﯽ ﺧﻮب ﺑﺎﺷﺪ . · در ﻣﺠﻤﻮع ﺑﻪ ﻧﻈﺮ ﻣﯽ رﺳﺪ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﺣﻀﻮر ﻣﻬﺎرﻟﻮ، اﯾﺠﺎد آﻟﻮدﮔﯽ و ﺗﺎﺛﯿﺮ ﺑﺮ ﮔﻮﻧﻪ ﻫﺎی ﮔﯿﺎﻫﯽ، ﺟﺎﻧﻮری و آﺑﺰﯾـﺎن در ﭘـﺎﯾﯿﻦ دﺳﺖ، اﺣﺪاث ﻃﺮح، آﺛﺎر و ﻋﻮارض ﺑﺎﻟﻘﻮه ﻣﻨﻔﯽ ﻧﺴﺒﺘﺎ زﯾﺎدی ﺑﺮ ﻣ ﺤﯿﻂ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ . -ﺗﺠﺰﯾﻪ و ﺗﺤﻠﯿﻞ و ﺟﻤﻊ ﺑﻨﺪی داده ﻫﺎ ﺑﺎ ﻣﻘﺎ ﺴﻪﯾ ارﺗﻔﺎع ﻣﺤﺪوده ﺑﺎ ﺟﺪول )9 - 5( ﻣﺸﺨﺺ ﻣﯽ ﺷﻮد ﮐﻪ ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺑﻪ ﻟﺤﺎظ ارﺗﻔﺎع در ﻃﺒﻘﻪ 3 ﻗﺮار دارد . ﺳﻨﮓ آﻫﮏ از ﻧﻈﺮ ﻧﻔﻮذﭘﺬﯾﺮی، دارای ﻧﻔﻮذﭘﺬﯾﺮی ﮐﻢ ، ﻓﺮﺳﺎﯾﺶ ﭘﺬﯾﺮی آن ﻣﺘﻮﺳـﻂ و ﻣﻘـﺎوﻣﺘﺶ ﻧﺴـﺒﺖ ﺑـﻪ ﻟﻐـﺰش ﻣﺘﻮﺳـﻂ اﺳـﺖ ) رﺟﻮع ﺷﻮ د ﺑﻪ ﺟﺪاول 7 - 2 و7 - 3 .( ﺟﺪول )9 - 5( ﻧﺸﺎن ﻣﯽ دﻫﺪ ﺳﻨﮓ ﺑﺴﺘﺮ ﻣﻨﻄﻘﻪ از ﻟﺤﺎظ ﻧﻔﻮذﭘﺬﯾﺮی در ﻃﺒﻘـﻪ 4 ، ﻓﺮﺳـﺎﯾﺶ ﭘـﺬﯾﺮی ﻃﺒﻘﻪ 2 و از ﻟﺤﺎظ ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﺑﻪ ﻟﻐﺰش در ﻃﺒﻘﻪ2 اﺳﺖ . ﻧﻔﻮذﭘﺬﯾﺮی ﺧﺎک ﯾﺎ ﺳﻄﺢ ﭘﻬﻨﻪ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﮐﺎرﺑﺮی ﻏﺎﻟﺐ و ﮔﺮوه ﻫﯿﺪروﻟﻮژﯾﮏ ﺧﺎک ) رﺟﻮع ﺑﻪ ﺑﻨﺪ7 - 4 ( ﮐﻢ ﯾﻌﻨﯽ ﻃﺒﻘﻪ1 اﺳﺖ . ﻣﻄﺎﺑﻖ ﺟ ﺪول )9 - 5( ﻣﻮرﻓﻮﮐﻠﯿﻤﺎی ﮔﺮم و ﻧﯿﻤﻪ ﻣﺮﻃﻮب ﻣﻨﻄﻘﻪ دارای ارزش1 اﺳﺖ . و ﻣﻮرﻓﻮدﯾﻨﺎﻣﯿﮏ آن دارای ارزش 2 ﻣﯽ ﺑﺎﺷﺪ . ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﮐﻪ اﯾﻦ ﻣﻨﺒﻊ ﺗﺎﻣ ﯿ ﻦ آب در ﻓﺎﺻﻠﻪ 3000 یﻣﺘﺮ و ﺣﺪودا 1300 ﻣﺘﺮ ﺑﺎﻻﺗﺮ از ﺑﻠﻨﺪﺗﺮ ﯾ ﻦ ﻧﻘﻄﻪ ﻣﺤﺪوده اﺳﺖ ﺑﻪ ﻧﻈﺮ ﻣﯽ رﺳـﺪ ﻓﺎﺻﻠﻪ از ﻣﻨﺸﺎ ﻣﺘﻮﺳﻂ و ﻣﻄ ﺎﺑﻖ ﺟﺪول )9 - 5( در ﻃﺒﻘﻪ2 واﻗﻊ اﺳﺖ . ﮐﯿﻔﯿ ﺖ آب ﻧﺎ ﻣﻨﺎﺳﺐ اﺳﺖ اﻣﺎ اﺛﺮ ﭼﻨﺪاﻧ ﯽ در ﻃﺮح ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻧﺪارد . ﺑﺎ رﺟﻮع ﺑﻪ ﺟﺪول )9 - 5( ﻃﺒﻘﻪ1 در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻪ .ﺷﻮد ﻣﯽ ﺑﻪ ﻟﺤﺎظ ارزش ز ﯽﺴﺘﯾ و ﻓﺮﻫﻨﮕ ﯽ ، دارا ی ارزش ﻃﺒﯿﻌﯽ زﯾﺎد و ﻃﺒﻘﻪ3، و از ﻧﻈﺮ ﺳﺎ ﻃﺮح ﺮﯾ ﻫـﺎی ﺗﻮﺳـﻌﻪ ﻣـﺮﺗﺒﻂ ﻧﯿـﺰ دارای ﻃﺒﻘـﻪ 1 اﺳﺖ . ﻣﻨﻄﻘﻪ از ﻟﺤﺎظ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺎﻓﺘﮕﯾ ﯽ، ﺗﻘﺮﯾﺒﺎ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﯾ ﺎﻓﺘﻪ ﺑﻮده و ﺑﻪ ﻧﻈﺮ رﺳﺪ ﻣﯽ در ﻃﺒﻘﻪ 2 ﻗﺮار ﮔ . ﺮدﯿ ﮐﻪ ﺟﺎ آن از ﻗﺮار ﻧﯿﺴﺖ آوری ﻓﻦ از ﭼﻨﺪان ﻣﻨﺎﺳﺒ ﯽ در ﺳﺎﺧﺖ ﺳﺎزه اﺳﺘﻔﺎده ﺷﻮد، ﻣﻄﺎﺑﻖ ﺟﺪول )9 - 5( در ﻃﺒﻘﻪ1 ﻗﺮار ﻣﯽ ﮔﯿﺮد . 114 راﻫﻨﻤﺎی ﭘﻬﻨﻪ ﺑﻨﺪی ﺗﻮان اﮐﻮﻟﻮژﯾﮏ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر اﺳﺘﻘﺮار ﻃﺮح ﻫﺎی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﺷﮑﻞ زﻣ ﯿ ﻦ ﻣﻨﻄﻘﻪ ﻫﻢ ﺑﺮا ی اﺣﺪاث ﺗﺼﻔﻴﻪ ﺧﺎﻧﻪ ، ﺑﻪ ﺳﺒﺐ ﺣﻀﻮر ﻫﺎ ﺷﻴﺐ ی ﻣﻼﯾﻢ ﺗﺎ ﺣﺪی زﯾﺎدی ﻣﻨﺎﺳﺐ اﺳـﺖ . اﻣـﺎ ﺳـﻨﮓ آﻫـﮏ ﺗﻮان ﭼﻨﺪاﻧﯽ ﺑﺮای اﯾﺠﺎد ﻓﻮﻧﺪاﺳﯿﻮن ﻧﺪارد و ﺟﻬﺖ ﺷﯿﺐ ﻏﺎﻟﺐ ﺑﻪ ﺳﻤﺖ ﻣﻬﺎرﻟﻮ ﻧﯿـﺰ ﻣﺤـﺪودﯾﺖ ﻫـﺎی اﻧﺘﻘـﺎل روان آب و آﻟـﻮدﮔﯽ را ﺑـﻪ دﻧﺒﺎل دارد . ﺑﻨﺎﺑﺮاﯾﻦ ﺑﻪ ﻧﻈﺮ ﻣﯽ رﺳﺪ ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺗﺮﯾﻦ ﻃﺒﻘﻪ ﺑﺮای ﻣﺘﻐﯿﺮ ﯾﺎد ﺷﺪه، ﻃﺒﻘﻪ 2 ﺑﺎﺷﺪ . اﻧﺘﻈﺎر ﭘ ﺬﯾ ﺮش و ﻣﺸﺎرﮐﺖ ﻣﺮدﻣ ﯽ ﺧﻮب از ﺟﺎﻧﺐ ﺳﺎﮐﻨ ﯿ ﻦ ﻣﻨﻄﻘﻪ ﻧ ﯿ ﺰ ﺳﺒﺐ ﻣﯽ ﺷـﻮد ﮐـﻪ ﻣﻄـﺎﺑﻖ ﺟـﺪول )9 - 5( از ﻟﺤـﺎظ ﻣﺸـﺎرﮐﺖ ﻣﺮدﻣ ﯽ در ﻃﺒﻘﻪ 3 واﻗﻊ ﮔﺮدد . از ﻧﻈﺮ آﺛﺎر ﺑﺎﻟﻘﻮه ﻣﻨﻔ ﯽ ﺑﻪ ﺳﺒﺐ ﺣﻀﻮر درﯾﺎﭼﻪ ﻣﻬﺎرﻟﻮ در ﭘﺎﯾﯿﻦ دﺳﺖ و ﺷﺪت و داﻣﻨﻪ آﺛﺎر ﮐﻪ ﻫﻢ ﺟﻨﺒﻪ ﻣﺤﻠﯽ و ﻫﻢ ﻣﻨﻄﻘـﻪ ﺍﻱ دارد، ﻣﻄﺎﺑﻖ ﺟﺪول )9 - 5( در ﻃﺒﻘﻪ1 واﻗﻊ اﺳﺖ . در اﯾﻦ ﻣﺮﺣﻠﻪ ارﻗﺎم ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ارزش ﻫﺎی ﻋﻮاﻣﻞ ﻣﺤﯿﻂ زﯾﺴﺘﯽ ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﺷﺪه در ﺑﺎﻻ در اﻫﻤﯿﺖ ﻧﺴﺒﯽ ﻫﺮ ﻋﺎﻣﻞ ﺿـﺮب ﺷـﺪه و ارﻗـﺎم ﺣﺎﺻﻠﻪ ﺑﺎ ﻫﻢ ﺟﻤﻊ ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ . ﻧﺘﯿﺠﻪ آن در ﺟﺪول )پ.3 - 4( ﻧﺸﺎن داده ﺷﺪه اﺳﺖ . ﺟﺪول پ .3 - 4 - ﻧﺘﯿﺠﻪ ﺗﺠﺰﯾﻪ و ﺗﺤﻠﯿﻞ و ﺟﻤﻊ ﺑﻨﺪی ﻋﻮاﻣﻞ ﻣﺤﯿﻂ زﯾﺴﺘﯽ در ﻣﻨﻄﻘﻪ ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ ﺑﺮای ﻃﺮح ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺷﺒﮑﻪ اﻧﺘﻘﺎل آب و ﻓﺎﺿﻼب و ﺗﺼﻔﯿﻪ ﺧﺎﻧﻪ ﻧﺘﺎﯾﺞ اﻫﻤﯿﺖ ﻧﺴﺒﯽ ﻋﻮاﻣﻞ ارﻗﺎم ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﻃﺒﻘﻪ ﺎ ﯾ ارزش ﻋﻮاﻣﻞ ﻋﻮاﻣﻞ ﻣﺤ ﯿ ﯽﺴﺘﯾﻂ ز 2 2 1 ﻣﻮرﻓﻮﮐﻠ ﻤﺎﯿ 12 4 3 ارﺗﻔﺎع 8 4 2 ﺷﮑﻞ زﻣ ﻦﯿ 4 2 2 ﻣﻮرﻓﻮد ﮏﯿﻨﺎﻣﯾ 8 4 2 ﻓﺎﺻﻠﻪ از ﻣﻨﺸﺎ 4 4 1 آبﺖ ﯿﻔﯿﮐ 16 4 4 ﻧﻔﻮذﭘﺬ ﯾﺮ ی ﺳﻨﮓ ﺑﺴﺘﺮ 8 4 2 ﻓﺮﺳﺎﯾﺶ ﭘﺬﯾﺮی 8 4 2 ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﺑﻪ ﻟﻐﺮش 3 3 1 ﻧﻔﻮذﭘﺬﯾﺮی ﺳﻄﺢ اراﺿ ﯽ 12 4 3 ارزش ﻫﺎی ﯽﺴﺘﯾز و ﻓﺮﻫﻨﮕ ﯽ 2 2 1 ﻫﺎی ﻃﺮح ﻣﺮﺗﺒﻂ دﯾﮕﺮ آﺑﯽ 4 2 2 ﺷﺮاﯾﻂ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﯾﺎﻓﺘﮕﯽ 4 4 1 آوری ﻓﻦ ﺳﺎﺧﺖ ﺳﺎزه 6 2 3 ﻣﺸﺎرت ﻣﺮدﻣ ﯽ 3 3 1 آﺛﺎر ﺑﺎﻟﻘﻮه ﻣﻨﻔ ﯽ 104 ﺟﻤﻊ ﮐﻞ ارﻗﺎم -ارزﯾﺎﺑﯽ ﺗﻮان اﮐﻮﻟﻮژﯾﮏ در اﯾﻦ ﻣﺮﺣﻠﻪ ﺑﺎ ﻣﻘﺎﯾﺴﻪ ﻋﺪد ﺑﻪ دﺳﺖ آﻣﺪه در ﺟﺪول )پ.3 - 4( ﺑﺎ ﻣﻔﺮوﺿﺎت ﺟﺪول )9 - 4( ﻣﯽ ﺗﻮان ﺑﻪ اﯾﻦ ﻧﺘﯿﺠﻪ رﺳـﯿﺪ ﮐـﻪ ﻣﻨﻄﻘـﻪ ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ ﺑﺮای اﺣﺪاث ﻫﺎ ﺷﺒﻜﻪ ی اﻧﺘﻘﺎل آب و ﻓﺎﺿﻼب و ﺗﺼﻔﻴﻪ ﺧﺎﻧﻪ دارای ﺗﻮان اﮐﻮﻟﻮژﯾﮏ ﻃﺒﻘﻪ 3 ﯾﻌﻨﯽ ﺗﻮان ﮐـﻢ و دارای ﻣﺤـﺪودﯾﺖ ﻧﺴﺒﺘﺎ زﯾﺎد اﺳﺖ . ﻣﺜﺎل ﻫﺎی ﻓﻮق ﺑﺮای ﻃﺮح ﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب و در ﻧﻘﺎط ﻣ ﺨﺘﻠﻒ ﺑﺎ ﺷﺮاﯾﻂ اﮐﻮﻟﻮژﯾﮏ ﻣﺘﻨﻮع ﻣﯽ ﺑﺎﺷﺪ . ﭘﯿﻮﺳﺖ3 - ﻣﺜﺎل ﯽﻫﺎﯾ از ﮐﺎرﺑﺮد ﻣﺪل ﮐﻤﯽ ﭘﻬﻨﻪ ﺑﻨﺪی ﺗﻮان اﮐﻮﻟﻮژﯾﮏ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر اﺳﺘﻘﺮار ﻃﺮح ﻫﺎی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب 115 در ﻣﺜﺎل اول و دوم ﺑﺎ اﯾﻦ ﮐﻪ ﻣﻨﺎﻃﻖ اﺣﺪاث ﻃﺮح و وﯾﮋﮔﯽ ﻫﺎی ﺳﺮزﻣﯿﻦ در ﻣﻮرد دو ﻃﺮح ﮐﺎﻣﻼ ﺑﺎ ﻫﻢ ﻣﺘﻔ ﺎوت اﺳﺖ، ﻋﺪد ﺑـﻪ دﺳـﺖ آﻣﺪه ﻣﺸﺎﺑﻪ اﺳﺖ و ﻫﺮ در دو ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺳﺮزﻣﯿﻦ دارای ﺗﻮان ﻃﺒﻘﻪ 2 ﯾﻌﻨﯽ ﺗﻮان ﻧﺴﺒﺘﺎ ﻣﻨﺎﺳﺐ و دارای ﻣﺤﺪودﯾﺖ ﻧﺴﺒﯽ ﮐـﻢ ﺑـﺮای اﺣـﺪاث ﻃﺮح ﻫﺎی ﯾﺎد ﺷﺪه اﺳﺖ . در ﻣﺜﺎل ﺳﻮم ﻧﯿﺰ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﺗﻔﺎوت ﻫﺎ ی ذﮐﺮ ﺷﺪه در ﻣﻮرد وﯾﮋﮔﯽ ﻫﺎ ی ﺳﺮزﻣﯿﻦ، ﺗﻮان اﮐﻮﻟﻮژﯾﮏ ﺑﻪ ﻣﻨﻈـﻮر اﺣـﺪاث ﻧـﻮع دﯾﮕـﺮی از ﻫﺎ ﻃﺮح ی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺷﺎﻣﻞ ﻧﯿﺮوﮔﺎه آﺑﯽ ﺑﺮق ﺗﻮان درﺟﻪ 2 ﻣﯽ ﺑﺎﺷﺪ . در ﻣﺜﺎل ﭼﻬﺎرم ﺗﻮان اﮐﻮﻟﻮژﯾﮏ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر اﺳﺘﻘﺮار ﻃﺮح ﺷﺒﮑﻪ اﻧﺘﻘﺎل آب و ﻓﺎﺿﻼب و ﺗﺼﻔﯿﻪ ﺧﺎﻧﻪ در ﻣﻨﻄﻘﻪ ای ﺑﺎ ﻣﺸﺨﺼﺎت ﯾﺎد ﺷـﺪه ﮐﻢ و دارای ﻣﺤﺪودﯾﺖ ﻧﺸﺎن ﻣﯽ . دﻫﺪ ﺑﻨﺎﺑﺮاﯾﻦ ﻣﺪل ﻣﯽ ﺗﻮاﻧﺪ ﺑﺮای ﻃﺮح ﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠ ﻒ ﺑﺎ ﺷﺮاﯾﻂ و وﯾﮋﮔﯽ ﻫﺎی ﻓﻨﯽ ﻣﺨﺘﻠﻒ و در ﻣﺤﯿﻂ ﻫﺎی ﻣﺘﻔﺎوت ﭘﺎﺳﺨﮕﻮ ﺑﺎﺷﺪ . پ.3 - 5 - ﻣﺜﺎل ﭘﻨﺠﻢ -ﻫﺪف ارزﯾﺎﺑﯽ ﭘﻬﻨﻪ ﺑﻨﺪی ﺗﻮان اﮐﻮﻟﻮژﯾﮏ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر اﺳﺘﻘﺮار ﻫﺎی ﻃﺮح ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ، ﺷﺎﻣﻞ اﺣﺪاث ﺳﺪ ﺑﺮ روی رودﺧﺎﻧﻪ، ﺗﻮﺳـﻌﻪ ﺷـﺒﮑﻪ آﺑﯿـﺎری زﻫﮑﺸﯽ ﺑﺮای اراﺿﯽ ﮐﺸﺎورزی ﮐﻪ از آب ﺳﺪ اﺳﺘﻔﺎده ﻣﯽ ﮐﻨﻨﺪ، ﺳﺎﺧﺖ ﺗﺼـﻔﯿﻪ ﺧﺎﻧـﻪ آب و ﻓﺎﺿـﻼب در ﻣﺠـﺎورت ﺷـﻬﺮ و ﻃـﺮح ﻫـﺎی ﻣﻬﻨﺪﺳﯽ رودﺧﺎﻧﻪ وﮐﻨﺘﺮل ﺳﯿﻼب ﺑﺮ روی رودﺧﺎﻧﻪ در زﯾﺮ ﺣﻮﺿﻪ ﺑﺎﻻدﺳﺖ رودﺧﺎﻧﻪ ﮐﺎرون ﮐﻪ ﺳﺮﺷﺎﺧﻪ ﻫﺎی ﻣﻬﻢ اﯾـﻦ رودﺧﺎﻧـﻪ در آن ﺟﺮﯾﺎن دارد . ﺑﺨﺶ ﻧﺴﺒﺘﺎ وﺳﯿﻌﯽ از ﻣﻨﻄﻘﻪ در اﺳﺘﺎن ﭼﻬﺎرﻣﺤﺎل و ﺑﺨﺘﯿﺎری و ﺑﺨﺶ ﮐﻮﭼﮑﯽ در ا ﺳﺘﺎن ﺧﻮزﺳﺘﺎن واﻗﻊ ﻣﯽ .ﺷﻮد -روش ﮐﺎر -ﻣﻨﻄﻘﻪ ﻣﻮرد ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﯽﺎﺑﯾ ارز یﺑﺮا ﺗﻮان اﮐﻮﻟﻮژ ﯾ ﮏ ﭘﻬﻨﻪ ﻧﺨﺴﺖ ﻻزم اﺳﺖ ﮐﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ زﯾﺮ ﺗﻮﺳﻂ ﮔﺮوه ﻫﺎی ﮐﺎرﺷﻨﺎﺳﯽ ﻣﻮرد ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ و ﺗﺠﺰﯾﻪ و ﺗﺤﻠﯿﻞ ﻗـﺮار ﮔﯿﺮد . · ﻢﯿ اﻗﻠ · ﻓﯿﺰﯾﻮﮔﺮاﻓﯽ ﺷﺎﻣﻞ ارﺗﻔﺎع، ﺷﯿﺐ و ﺟﻬﺖ ﻣﻨﻄﻘﻪ · ﻣﻮﻓﻮدﯾﻨﺎﻣﯿﮏ · ﻫﯿﺪروﻟﻮژی و ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﺗﺎﻣﯿﻦ ﮐﻨﻨﺪه آب ﻣﻮرد ﻧﯿﺎز ﻃﺮح از ﻧﻈﺮ ﮐﻤﯿﺖ و ﮐﯿﻔﯿﺖ · ﺳﻨﮓ ﺑﺴﺘﺮ از ﻟﺤﺎظ ﻧﻔﻮذﭘﺬﯾﺮی، ﻓﺮﺳﺎﯾﺶ ﭘﺬﯾﺮی و ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﻟﻐﺰش و ﺟﺎﺑﻪ ﺟﺎﯾﯽ · ﺧﺎک و ﭘﻮﺷﺶ اراﺿﯽ ﻣﻨﻄﻘﻪ · رﺳﺘﻨﯽ ﻫﺎ و ﺗﺮاﮐﻢ ﺟﻨﮕﻠﯽ و ﻣﺮﺗﻌﯽ · ﮐﺎرﺑﺮی ﻏﺎﻟﺐ اراﺿﯽ · ﻣﻨﺎﻃﻖ ﺑﺎ ارزش زﯾﺴﺘﯽ و ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ د ر داﺧﻞ، اﻃﺮاف و ﺧﺼﻮﺻﺎ ﭘﺎﯾﯿ ﻦ دﺳﺖ 116 راﻫﻨﻤﺎی ﭘﻬﻨﻪ ﺑﻨﺪی ﺗﻮان اﮐﻮﻟﻮژﯾﮏ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر اﺳﺘﻘﺮار ﻃﺮح ﻫﺎی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب · ﺷﺮاﯾﻂ و ﻣﯿﺰان ﺗﻮﺳﻌﻪ ﯾﺎﻓﺘﮕﯽ ﻣﻨﻄﻘﻪ · ﻧﻮع ﻓﻦ آوری در ﺳﺎﺧﺖ ﺳﺎزه ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ · ﺳﺎﯾﺮ ﻃﺮح ﻫﺎی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺧﺼﻮﺻﺎ ﻃﺮح ﻫﺎی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب · ﻣﯿ ﺰان اﺳﺘﻘﺒﺎل و ﻣﺸﺎرﮐﺖ ﻣﺮدم ﻣﺤﻠ یﺑﺮا ﯽ ﻃﺮح ﺗﻮﺳﻌﻪ · ﻫﻢ ﭼﻨﯿﻦ ﯾﮏ ﺑﺮآورد ﮐﻠﯽ و اﺟﻤﺎﻟﯽ از ﻣﯿﺰان اﺛﺮ ﻣﻨﻔﯽ ﮐﻪ ﻃﺮح ﺗﻮﺳﻌﻪ در ﺳﻄﺢ ﻣﺤﻠﯽ ﯾﺎ ﻣﻨﻄﻘﻪ ای و ﯾﺎ ﭘﺎﯾﯿﻦ دﺳﺖ ﺧﻮاﻫـﺪ داﺷﺖ، اﻧﺠﺎم ﺷﻮد . -ﻧﺘﯿﺠﻪ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﭘﺎﯾﻪ ﻣﺤﯿﻂ زﯾﺴﺖ ﯾ در ا ﻦ ﺑﺨﺶ ﻓﺮض ﺑﺮ آن اﺳﺖ ﮐﻪ ﭘﺲ از ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت دﻗ ﯿ ﻖ ﻣﻨﻄﻘﻪ ﻣﻮرد ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ اﻃﻼﻋﺎت زﯾﺮ در ﻣﻮرد ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺣﺎﺻﻞ ﺷﺪه اﺳﺖ . · ﻣﻨﻄﻘﻪ در ﺟﻨﻮب ﻏﺮﺑﯽ ا ﯾﺮان ﻗﺮار دارد . · ﻣﻮرﻓﻮﮐﻠ یﻤﺎﯿ ﻣﻨﻄﻘﻪ ﮔﺮم و ﻧﺴﺒﺘﺎ ﻣ ﻌﺘﺪل اﺳﺖ . · از ﻧﻈﺮ ﻓ ﯿﺰﯾ ﻮﮔﺮاﻓ ﯽ ﻣﻨﻄﻘﻪ در ارﺗﻔﺎع 1100 ﺗﺎ2500 ﻣﺘﺮ اﺳﺖ و دارا ﻫﺎی ﺷﯿﺐ ی ﮐﻢ و ﺑ ﯿ ﺶ اﻧﺪک اﺳﺖ . · از ﻟﺤﺎظ ﻣﻮرﻓﻮد ﯿﻨﺎﻣﯾ ﮏ ﻣﻨﻄﻘﻪ دارا ی ﻓﺮﺳﺎ ﯾ ﯽﺶ آﺑ و ﺑﺎد اﺳﺖ ی . · ﻣﻨﺒﻊ ﺗﺎﻣ ﯿ ﻦ ﮐﻨﻨﺪه آب (Source) در ارﺗﻔﺎع3000 یﻣﺘﺮ در ﭘﻬﻨﻪ واﻗﻊ ﺷﺪه اﺳﺖ . · ﮐﯿﻔﯿ ﺖ آب ﺗﺎ ﺣﺪ ی ﻣﻨﺎﺳﺐ اﺳﺖ . · ﺳﻨﮓ ﺑﺴﺘﺮ ﻏﺎﻟﺐ ﻣﻨﻄﻘﻪ ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ ﺳﻨﮓ آﻫﮏ ﻫﻤﺮاه ﺑﺎ رس و ﻣﺎرن اﺳﺖ . · ﮔﺮوه ﻫ ﯿ ﺪروﻟﻮژ ﯾ ﮏ ﺧﺎک ﮔﺮوهA اﺳﺖ . · ﮐﺎرﺑﺮ ی ﻏﺎﻟﺐ ﻣﻨﻄﻘﻪ ﭘﻮﺷﺶ ﻣﺮﺗﻌﯽ ﻣﺘﻮﺳﻂ و ﮐﺸﺎورزی ﺧﻮب اﺳﺖ . · ﺑﺎ ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻓﻨ ﯽ ﻃﺮح ﺑﻪ ﻧﻈﺮ رﺳﺪ ﻣﯽ آوری ﻓﻦ ﺳﺎﺧﺖ ﺳﺎزه آوری ﻓﻦ ﻣﻨﺎﺳﺒ ﯽ ﺑﺎﺷﺪ . · در داﺧﻞ ﭘﻬﻨﻪ و ﺎ ﭘﺎﯾ ﯾﯿ ﻦ دﺳﺖ آن ﻫﯿﭻ ﮔﻮﻧﻪ ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺑﺎ ارزش ز ﯽﺴﺘﯾ و ﻓﺮﻫﻨﮕ ﯽ وﺟﻮد ﻧﺪارد . · ﻣﯿﺰان ﺗﻮﺳﻌﻪ ﯾﺎﻓﺘﮕﯽ در ﻣﻨﻄﻘﻪ ﭼﻨﺪان زﯾﺎد ﻧﯿﺴﺖ و ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺟﺰ و ﻣﻨﺎﻃﻘﯽ اﺳﺖ ﮐﻪ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﯾﺎﻓﺘﮕﯽ ﻣﺘﻮﺳﻄﯽ دارد . · ﻫﺎی ﻃﺮح ﺗﻮﺳﻌﻪ د ﯾ ﮕﺮ و ﻫﺎی ﻃﺮح ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب د یﮕﺮﯾ در ﻣﺤﺪوده وﺟﻮد دارد . · ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻧ ﯿ ﺎز ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺑﻪ ﻧﻈﺮ رﺳﺪ ﻣﯽ اﺳﺘﻘﺒﺎل و ﻣﺸﺎرﮐﺖ ﻣﺮدﻣ ﯽ ﺧﻮب ﺑﺎﺷﺪ . · در ﻣﺠﻤﻮع ﺑﻪ ﻧﻈﺮ ﻣﯽ رﺳﺪ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻧﻮع ﻣﻨﻄﻘﻪ، ﻣﺸﺨﺼﻪ ﻫﺎی ﻓﻨﯽ و ﻓﻦ آوری ﺳﺎﺧﺖ، آﺛﺎر و ﻋـﻮارض ﺑـﺎﻟﻘﻮه ﻣﻨﻔـﯽ ﺑـﻪ ﺳﺒﺐ اﯾﺠﺎد روان آب، اﯾﺠﺎد آﻟﻮدﮔﯽ و اﺛﺮ ﺑﺮ ﮔﻮﻧﻪ ﻫﺎی ﮔﯿﺎﻫﯽ، ﺟﺎﻧﻮری و آﺑﺰﯾﺎن در ﭘـﺎﯾﯿﻦ دﺳـﺖ ﺧﺼﻮﺻـﺎ ﺧـﻮد رودﺧﺎﻧـﻪ ﮐﺎرون زﯾﺎد ﻧﺒﺎﺷﺪ . -ﺗﺠﺰﯾﻪ و ﺗﺤﻠﯿﻞ و ﺟﻤﻊ ﺑﻨﺪی داده ﻫﺎ ﺑﺎ ﻣﻘﺎ ﺴﻪﯾ ارﺗﻔﺎع ﻣﺤﺪوده ﺑﺎ ﺟﺪول )9 - 5 ( ﻣﺸﺨﺺ ﺷﻮﺩ ﻣﻲ ﮐﻪ ﻣﺴﺎﺣﺖ ﺗﻘﺮﯾﺒﺎ زﯾﺎدی از ﻣﻨﻄﻘﻪ در ﻃﺒﻘﻪ 1500 ﺗﺎ2500 ﻣﺘـﺮ اﺳـﺖ ﮐﻪ اﯾﻦ ﻃﺒﻘﻪ دارای ارزش 3 اﺳﺖ و ﺑﺨﺶ ﮐﻮﭼﮑﯽ ﮐﻪ وﺳﻌﺖ ﭼﻨﺪاﻧﯽ ﻧﺪارد در ﻃﺒﻘﻪ ارﺗﻔﺎﻋﯽ1000 ﺗﺎ1500 ﻣﺘﺮ واﻗﻊ ﺷﺪه ﮐـﻪ دارای ارزش 1 اﺳﺖ . ﭘﯿﻮﺳﺖ3 - ﻣﺜﺎل ﯽﻫﺎﯾ از ﮐﺎرﺑﺮد ﻣﺪل ﮐﻤﯽ ﭘﻬﻨﻪ ﺑﻨﺪی ﺗﻮان اﮐﻮﻟﻮژﯾﮏ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر اﺳﺘﻘﺮار ﻃﺮح ﻫﺎی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب 117 ﺳﻨﮓ ﺑﺴﺘﺮ از ﻧﻈﺮ ﻧﻔﻮذﭘﺬﯾﺮی، دارای ﻧﻔﻮذﭘﺬﯾﺮی ﮐﻢ، ﻓﺮﺳﺎﯾﺶ ﭘﺬﯾﺮی آن ﻣﺘﻮﺳﻂ ﺗﺎ زﯾﺎد و ﻣﻘﺎوﻣﺘﺶ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﻟﻐﺰش ﺗﺎ ﺣـﺪی ﮐـﻢ اﺳﺖ ) رﺟﻮع ﺷﻮد ﺑـﻪ ﺟـﺪاول 7 - 2 و7 - 3 .( ﺟـﺪول )9 - 5( ﻧﺸـﺎن ﻣـﯽ دﻫـﺪ ﺳـﻨﮓ ﺑﺴـﺘﺮ ﻣﻨﻄﻘـﻪ از ﻟﺤـﺎظ ﻧﻔﻮذﭘـﺬﯾﺮی در ﻃﺒﻘـﻪ 4 ، ﻓﺮﺳﺎﯾﺶ ﭘﺬﯾﺮی ﻃﺒﻘﻪ 2 و از ﻟﺤﺎظ ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﺑﻪ ﻟﻐﺰش در ﻃﺒﻘﻪ2 اﺳﺖ . ﻧﻔﻮذﭘﺬﯾﺮی ﺧﺎک ﯾﺎ ﺳﻄﺢ ﭘﻬﻨﻪ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﮐﺎرﺑﺮی ﻏﺎﻟﺐ و ﮔﺮو ه ﻫﯿﺪروﻟﻮژﯾﮏ ﺧﺎک ) رﺟـﻮع ﺑـﻪ ﺑﻨـﺪ 7 - 4 ﻣﺮاﺟﻌـﻪ ﺷـﻮد ( ﺧـﻮب ﺗـﺎ ﻣﺘﻮﺳﻂ ﯾﻌﻨﯽ ﻃﺒﻘﻪ 2 اﺳﺖ . ﻣﻄﺎﺑﻖ ﺟ ﺪول )9 - 5( ﻣﻮرﻓﻮﮐﻠﯿﻤﺎی ﮔﺮم و ﻧﺴﺒﺘﺎ ﻣﻌﺘﺪل ﻣﻨﻄﻘﻪ دارای ارزش1 اﺳﺖ و ﻣﻮرﻓﻮدﯾﻨﺎﻣﯿﮏ آن دارای ارزش2 ﻣﯽ ﺑﺎﺷﺪ . ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ا ﯾﻦ ﮐﻪ ﻣﻨﺒﻊ ﺗﺎﻣ ﯿ ﻦ آب در ﻓﺎﺻﻠﻪ 3000 یﻣﺘﺮ و ﺣﺪودا 500 ﻣﺘﺮ ﺑﺎﻻ ﺗﺮ از ﺑﻠﻨﺪﺗﺮ ﯾ ﻦ ﻧﻘﻄﻪ ﻣﺤﺪوده اﺳﺖ ﺑﻪ ﻧﻈـﺮ ﻣـﯽ رﺳـﺪ ﻓﺎﺻﻠﻪ از ﻣﻨﺸﺎ ﮐﻢ و ﻣﻄﺎﺑﻖ ﺟﺪول )9 - 5( در ﻃﺒﻘﻪ1 واﻗﻊ اﺳﺖ . ﮐﯿﻔﯿ ﺖ آب ﺑﺎ ا ﯾﻦ ﮐﻪ ﺗﺎ ﺣﺪ ی ﻣﻨﺎﺳﺐ اﺳﺖ وﻟﯽ اﺛﺮﮔﺬاری آن در ﻃﺮح ﻫﺎی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﭼﻨﺪان زﯾﺎد ﻧﯿﺴﺖ ﺑﺎ اﯾﻦ ﺣـﺎل ظﺎﺤـ ﻟ یﺑـﺮا اﺻـﻞ ﯿ اﺣﺘ ﺎط، ﻃﺒﻘﻪ آن ﺑﺎ رﺟﻮع ﺑﻪ ﺟﺪول )9 - 5( ﮔﺰارش ﺣﺎﺿﺮ ﻃﺒﻘﻪ 2 در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻪ .ﺷﻮد ﻣﯽ ﺑﻪ ﻟﺤﺎظ ارزش ز ﯽﺴﺘﯾ و ﻓﺮﻫﻨﮕ ﯽ ، دارا ی ﻃﺒﻘﻪ 1، و از ﻧﻈﺮ ﺳﺎ ﻃﺮح ﺮﯾ ﻫﺎی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﺮﺗﺒﻂ ﻧﯿﺰ دارای ﻃﺒﻘﻪ 1 اﺳﺖ . ﻣﻨﻄﻘﻪ از ﻟﺤﺎظ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺎﻓﺘﮕﯾ ﯽ ﭼﻨﺪان ﺗﻮﺳﻌﻪ ﯾ ﺎﻓﺘﻪ ﻧﺒﻮده و ﺑﻪ ﻧﻈﺮ رﺳﺪ ﻣﯽ ﻣﺘﻮﺳﻂ و ﮐﻢ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﯾ ﺎﻓﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ . ﺑﻨﺎﺑﺮا ﯾ ﻦ در ﻃﺒﻘـﻪ 3 ﻗـﺮا ر ﻣﯽ ﮔﯿﺮد . از آن ﺟﺎ ﮐﻪ ﻗﺮار اﺳﺖ آوری ﻓﻦ از ﻣﻨﺎﺳﺒ ﯽ در ﺳﺎﺧﺖ ﺳﺎزه اﺳﺘﻔﺎده ﺷﻮد، ﻣﻄﺎﺑﻖ ﺟﺪول )9 - 5( در ﻃﺒﻘﻪ3 ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮﺩ . ﺷﮑﻞ زﻣ ﯿ ﻦ ﻣﻨﻄﻘﻪ ﻫﻢ ﺑﺮا ی اﺣﺪاث ﺳﺪ ﻣﻨﺎﺳﺐ اﺳﺖ وﻟﯽ ﺑﺮای اﺣﺪاث ﺷـﺒﮑﻪ آﺑﯿـﺎری زﻫﮑﺸـﯽ و ﺗﺼـﻔﯿﻪ ﺧﺎﻧـﻪ ﺑـﻪ ﺳـﺒﺐ ﺣﻀـﻮر ﺷﯿﺐ ﻫﺎی ﮐﻢ و ﺑﯿﺶ زﯾﺎد در ﺑﺮﺧﯽ ﻧﻘﺎط، ﺗﺎ ﺣﺪی ﻣﻨﺎﺳﺐ اﺳﺖ . اﮔﺮﭼﻪ ﻧﺪﺗﻮﺍ ﻣﻲ در ﻃﺒﻘﻪ 1 ﻗﺮار داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ اﻣﺎ ﺑﺎ ﯾ رﻋﺎ ﺖ اﺻـﻞ اﺣﺘ ﯿـ ﺎط ﺑﻪ ﻧﻈﺮ رﺳﺪ ﻣﯽ ﮐﻪ در ﻃﺒﻘﻪ 2 ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮﺩ . اﻧﺘﻈﺎر ﭘﺬ ﯾ ﺮش و ﻣﺸﺎرﮐﺖ ﻣﺮد ﻣﯽ ﺧﻮب از ﺟﺎﻧﺐ ﺳﺎﮐﻨ ﯿ ﻦ ﻣﻨﻄﻘﻪ ﻧ ﯿ ﺰ ﺳﺒﺐ ﻣﯽ ﺷـﻮد ﮐـﻪ ﻣﻄـﺎﺑﻖ ﺟـﺪول )9 - 5( از ﻟﺤـﺎظ ﻣﺸـﺎرﮐﺖ ﻣﺮدﻣ ﯽ در ﻃﺒﻘﻪ 3 واﻗﻊ ﮔﺮدد . از ﻧﻈﺮ آﺛﺎر ﺑﺎﻟﻘﻮه ﻣﻨﻔ ﯽ ﮐﻪ ﻣ ﯿ ﺰان آن ز ﺎد ﯾ ﻧﯿﺴﺖ ، اﻣﺎ ﺑﻪ ﺳﺒﺐ ﺣﻀﻮر رودﺧﺎﻧﻪ ﮐﺎرون در ﭘﺎﯾﯿﻦ دﺳﺖ و ﺑﻌﺪ آﺛـﺎر ﮐـﻪ ﺟﻨﺒـﻪ ﻣﻨﻄﻘـﻪ ای دارد، ﻣﻄﺎﺑﻖ ﺟﺪول )9 - 5( در ﻃﺒﻘﻪ2 واﻗﻊ اﺳﺖ . در اﯾﻦ ﻣﺮﺣﻠﻪ ارﻗﺎم ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ارزش ﻫﺎی ﻋﻮاﻣﻞ ﻣﺤﯿﻂ زﯾﺴﺘﯽ ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﺷﺪه در ﺑﺎﻻ در اﻫﻤﯿﺖ ﻧﺴﺒﯽ ﻫﺮ ﻋﺎﻣﻞ ﺿـﺮب ﺷـﺪه و ارﻗـﺎم ﺣﺎﺻﻠﻪ ﺑﺎ ﻫﻢ ﺟﻤﻊ ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ . ﻧﺘﯿﺠﻪ آن در ﺟﺪول )9 - 5( ﻧﺸﺎن داده ﺷﺪه اﺳﺖ . ﺟﺪول پ .3 - 5 - ﻧﺘﯿﺠﻪ ﺗﺠﺰﯾﻪ و ﺗﺤﻠﯿﻞ و ﺟﻤﻊ ﺑﻨﺪی ﻋﻮاﻣﻞ ﻣﺤﯿﻂ زﯾﺴﺘﯽ در ﻣﻨﻄﻘ ﻪ ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ ﺑﺮای ﻃﺮح ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻃﺮح ﻫﺎی ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﻧﺘﺎﯾﺞ اﻫﻤﯿﺖ ﻧﺴﺒﯽ ﻋﻮاﻣﻞ ارﻗﺎم ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﻃﺒﻘﻪ ﯾ ﺎ ارزش ﻋﻮاﻣﻞ ﻋﻮاﻣﻞ ﻣﺤ ﯿ ﯽﺴﺘﯾﻂ ز 2 2 1 ﻣﻮرﻓﻮﮐﻠﯿﻤﺎ 12 4 3 ارﺗﻔﺎع 8 4 2 ﺷﮑﻞ زﻣﯿﻦ 4 2 2 ﻣﻮرﻓﻮدﯾﻨﺎﻣﯿﮏ 4 4 1 ﻓﺎﺻﻠﻪ از ﻣﻨﺸﺎء 118 راﻫﻨﻤﺎی ﭘﻬﻨﻪ ﺑﻨﺪی ﺗﻮان اﮐﻮﻟﻮژﯾﮏ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر اﺳﺘﻘﺮار ﻃﺮح ﻫﺎی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب اداﻣﻪ ﺟﺪول پ .3 - 5 - ﻧﺘﯿﺠﻪ ﺗﺠﺰﯾﻪ و ﺗﺤﻠﯿﻞ و ﺟﻤﻊ ﺑﻨﺪی ﻋﻮاﻣﻞ ﻣﺤﯿﻂ زﯾﺴﺘﯽ در ﻣﻨﻄﻘﻪ ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ ﺑﺮای ﻃﺮح ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻃﺮح ﻫﺎی ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﻧﺘﺎﯾﺞ اﻫﻤﯿﺖ ﻧﺴﺒﯽ ﻋﻮاﻣﻞ ارﻗﺎم ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﻃﺒﻘﻪ ﯾ ﺎ ارزش ﻋﻮاﻣﻞ ﻋﻮاﻣﻞ ﻣﺤ ﯿ ﯽﺴﺘﯾﻂ ز 8 4 2 ﮐﯿﻔﯿﺖ آب 16 4 4 ﻧﻔﻮذﭘﺬﯾﺮی ﺳﻨﮓ ﺑﺴﺘﺮ 8 4 2 ﻓﺮﺳﺎﯾﺶ ﭘﺬﯾﺮی 8 4 2 ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﺑﻪ ﻟﻐﺮش 6 3 2 ﻧﻔﻮذﭘﺬﯾﺮی ﺳﻄﺢ اراﺿﯽ 4 4 1 ارزﺷﻬﺎی زﯾﺴﺘﯽ و ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ 2 2 1 ﻫﺎی ﻃﺮح ﻣﺮﺗﺒﻂ دﯾﮕﺮ آﺑﯽ 6 2 3 ﺷﺮاﯾﻂ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﯾﺎﻓﺘﮕﯽ 12 4 3 ﻓﻦ آوری ﺳﺎﺧﺖ ﺳﺎزه 6 2 3 ﻣﺸﺎرت ﻣﺮدﻣﯽ 6 3 2 آﺛﺎر ﺑﺎﻟﻘﻮه ﻣﻨﻔﯽ 112 ﺟﻤﻊ ﮐﻞ ارﻗﺎم -ارزﯾﺎﺑﯽ ﺗﻮان اﮐﻮﻟﻮژﯾﮏ ﺳﺮزﻣﯿ ﻦ در اﯾﻦ ﻣﺮﺣﻠﻪ ﺑﺎ ﻣﻘﺎﯾﺴﻪ ﻋﺪد ﺑﻪ دﺳﺖ آﻣﺪه در ﺟﺪول )پ.3 - 5( ﺑﺎ ﻣﻔﺮوﺿﺎت ﺟﺪول )پ.9 - 4( ﮔﺰارش ﺣﺎﺿﺮ ﺗﻮان ﻣﯽ ﺑﻪ اﯾـﻦ ﻧﺘﯿﺠـﻪ رﺳﯿﺪ ﮐﻪ ﻣﻨﻄﻘﻪ ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ ﺑﺮای اﺣﺪاث ﻃﺮح ﻫﺎی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ذﮐﺮ ﺷﺪه در ﺑﺨﺶ ﻫـﺪف ارزﯾـﺎﺑﯽ دارای ﺗـﻮان اﮐﻮﻟﻮژﯾـﮏ ﻃﺒﻘـﻪ 2 ﯾﻌﻨﯽ ﺗﻮان ﻧﺴﺒﺘﺎ ﺧﻮب و دارای ﻣﺤﺪودﯾ ﺖ ﻧﺴﺒﯽ ﮐﻢ اﺳﺖ . -ﺑﺤﺚ و ﻧﺘﯿﺠﻪ ﮔﯿﺮی ﻫﻤﺎن ﻃﻮر ﮐﻪ ﻣﺸﺎﻫﺪه ﻣﯽ ﺷﻮد ﻣﻨﻄﻘﻪ ﻣﻮرد ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﺑﺮای ﺗﻤﺎم ﻃﺮح ﻫﺎی ﺗﻮﺳـﻌﻪ ﻣﻨـﺎﺑﻊ آب از ﺟﻤﻠـﻪ اﺣـﺪاث ﺳـﺪ، ﺷـﺒﮑﻪ آﺑﯿـﺎری و زﻫﮑﺸﯽ، ﺗﺼﻔﯿﻪ ﺧﺎﻧﻪ آب و ﻓﺎﺿﻼب ﺷﻬﺮی و ﻃﺮح ﻫﺎی ﻣﻬﻨﺪﺳﯽ رودﺧﺎﻧـﻪ دارای ﺗـﻮان ﻃﺒﯿﻌـﯽ درﺟـﻪ 2 ﯾـﺎ ﺗـﻮان ﻧﺴـﺒﺘﺎ ﺧـﻮب و ﺑـﺎ ﻣﺤﺪودﯾﺖ ﻧﺴﺒﯽ ﮐﻢ اﺳﺖ . اﮔﺮﭼﻪ وﯾﮋﮔﯽ ﻫﺎی ﻫﺮ ﯾﮏ از ﻃﺮح ﻫﺎی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﯾﺎد ﺷﺪه ﻣﺘﻔﺎوت اﺳﺖ، اﻣﺎ ﮐﻞ ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺑﺮای ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺟﻤﻠﻪ آﻧﻬـﺎ دارای ﺗﻮان ﯾﮑﺴﺎن و درﺟﻪ 2 اﺳﺖ . ﻋﻠﺖ آن ﻧﯿﺰ در درﺟﻪ او ل ﻣﻘﯿﺎس ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ اﺳﺖ . ﻫﻤﺎن ﻃﻮر ﮐﻪ در اﺑﺘﺪای ﮔﺰارش ﺣﺎﺿـﺮ ﻧﯿـﺰ ﺑﺤـﺚ ﺷﺪه اﺳﺖ، ﻣﻘﯿﺎس ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت در ارزﯾﺎﺑﯽ ﺗﻮان اﮐﻮﻟﻮژﯾﮏ ﻣﻘﯿﺎس ﻣﻨﻄﻘـﻪ ای 1:50000 - 1:25000 اﺳـﺖ . درﺻـﻮرﺗﯽ ﮐـﻪ ﻣﻘﯿـﺎس ﻣﻄﺎﻟﻌـﻪ وﯾﮋﮔﯽ ﻫﺎی ﺳﺮزﻣﯿﻦ ﺑﺮای اﺳﺘﻘﺮار ﻫﺮ ﯾﮏ از ﻃﺮح ﻫﺎی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺳﺪ ﯾﺎ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻣﻬﻨﺪﺳﯽ رودﺧﺎﻧﻪ ﻣﻘﯿـﺎس ﻫـﺎی ﺑﺴـﯿﺎر ﮐﻮﭼـﮏ ﺗـﺮ اﺳﺖ ﮐﻪ ﻗﺎﺑﻞ ﻣﻘﺎﯾﺴﻪ ﺑﺎ ﻣﻘﯿﺎس ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ارزﯾﺎﺑﯽ ﺗﻮان اﮐﻮﻟﻮژﯾﮏ ﻧﯿﺴﺖ . در ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ارزﯾﺎﺑﯽ ﺗـﻮان اﮐﻮﻟﻮژﯾـﮏ ، ﯾـﮏ ﭘﻬﻨـﻪ وﺳـﯿﻊ ﻣـﻮرد ارزﯾﺎﺑﯽ ﻗﺮار ﻣﯽ ﮔﯿﺮد . ﻣﻼک ارزﯾﺎﺑﯽ ﻧﯿﺰ ﻣﻘﺎﯾﺴﻪ وﯾﮋﮔﯽ ﻫﺎی اﮐﻮﻟﻮژﯾﮏ ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺑـﺎ وﯾﮋﮔـﯽ ﻫـﺎی ﻃـﺮح ﻫـﺎی ﺗﻮﺳـﻌﻪ ﻣﻨـﺎﺑﻊ آب اﺳـﺖ از . ﺟﺎ نآ ﮐﻪ ﻫﺮ ﯾﮏ از ﻃﺮح ﻫﺎی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب وﯾﮋﮔﯽ ﻫﺎی ﺧﺎص و ﺑﻌﻀﺎ ﻣﺘﻔﺎوﺗﯽ ﺑﺎ ﺳﺎﯾﺮ ﻃﺮح ﻫﺎی آﺑﯽ دارﻧﺪ، ﺑﺮای ﺑﻪ ﺣـﺪاﻗﻞ رﺳـﺎﻧﺪن اﺧﺘﻼﻓﺎت ﺳﻪ ﻋﻤﻞ اﺳﺎﺳﯽ اﻧﺠﺎم ﻣﯽ :ﺷﻮد 1 - ﻣﻬﻢ ﺗﺮﯾﻦ و ﺗﺎﺛﯿﺮﮔﺬارﺗﺮﯾﻦ وﯾﮋﮔﯽ ﻫﺎی ﻃﺮح ﻫﺎی آﺑﯽ ﺷﻨﺎﺳﺎﯾﯽ ﺷﺪه و ارزﯾﺎﺑﯽ ﺑﺮ اﺳﺎس آﻧﻬﺎ ﺻﻮرت ﻣﯽ ﮔﯿﺮد . 2 -ﻣﺘﻐﯿﺮﻫ ﺎی اﮐﻮﻟﻮژﯾﮏ در ﻗﺎﻟﺐ ﻃﺒﻘﺎت ﻣﻨﻄﻘﯽ و ﺗﻌﺮﯾﻒ ﺷﺪه ﻃﺒﻘﻪ ﺑﻨﺪی ﻣﯽ ﺷﻮﻧﺪ . ﺑﻪ اﯾﻦ ﺗﺮﺗﯿـﺐ داﻣﻨـﻪ ﺗﻐﯿﯿـﺮات ﻣﺘﻐﯿﺮﻫـﺎی ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﯾﮏ ﻃﺒﻘﻪ ﻣﯽ ﺗﻮاﻧﺪ ﺑﺎ وﯾﮋﮔﯽ ﻫﺎی ﻣﺘﻔﺎوت ﻃﺮح ﻫﺎی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻣﻄﺎﺑﻘﺖ ﮐﻨﺪ . ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻣﺜﺎل ﭼﻨـﺎن ﭼـﻪ ﺑـﺮای ﭘﯿﻮﺳﺖ3 - ﻣﺜﺎل ﯽﻫﺎﯾ از ﮐﺎرﺑﺮد ﻣﺪل ﮐﻤﯽ ﭘﻬﻨﻪ ﺑﻨﺪی ﺗﻮان اﮐﻮﻟﻮژﯾﮏ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر اﺳﺘﻘﺮار ﻃﺮح ﻫﺎی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب 119 ﯾﮏ ﻃﺮح ﻣﺘﻐﯿﺮ ارﺗﻔﺎع در ﺣﺎﻟﺖ ﻣﻨﺎﺳﺐ1500 ﻣﺘﺮ و ﺑﺮای ﻃ ﺮح دﯾﮕﺮ ارﺗﻔﺎع ﻣﻨﺎﺳﺐ 1800 ﻣﺘﺮ ﺑﺎﺷﺪ، ﺑ ﺎ ﻃﺒﻘﻪ ﺑﻨـﺪی ارﺗﻔـﺎع در ﻗﺎﻟﺐ 1500 - 2500 ﻣﺘﺮ ﻫﺮ دو ﻃﺮح ﻫﺎی ﻣﺬﮐﻮر را ﻣﯽ ﺗﻮان ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﻣﺪل ارزﯾﺎﺑﯽ ﮐﺮد . ﺑﺮای ﺑﺎﻗﯽ ﻣﺘﻐﯿﺮﻫﺎی ﻣﺤـﯿﻂ زﯾﺴﺖ ﻧﯿﺰ اﯾﻦ ﺷﺮاﯾﻂ ﺻﺎدق اﺳﺖ . 3 -ارزﯾﺎﺑﯽ ﺑﺮ اﺳﺎس ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ای از ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫﺎ ﯾﺎ ﻣﺘﻐﯿﺮﻫﺎی ﻣﺤﯿﻂ زﯾﺴﺖ اﻧﺠﺎم ﻣﯽ ﺷﻮد و در واﻗﻊ ﺑﺮآﯾﻨﺪ ﺗﻨﺎﺳﺐ آﻧﻬﺎ ﯾـﮏ ﭘﻬﻨـﻪ را ﺑﺮای ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻃﺮح ﻫﺎی آﺑﯽ ﻣﻨﺎﺳﺐ ﯾﺎ ﻧﺎﻣﻨﺎﺳﺐ ﻣﯽ ﻧﻤﺎﯾﺪ . ﺑﻪ اﯾﻦ ﺗﺮﺗﯿﺐ ﺑﺎ اﯾﻦ ﻣﺪل ارزﯾﺎﺑﯽ ﺗﻮان ﻣﯽ ، ﺗﻮان اﮐﻮﻟﻮژﯾﮏ را ﺑﺮای ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﻃﺮح ﻫﺎی ﺗﻮﺳـﻌﻪ ﻣﻨـﺎﺑﻊ آب ﺑـﺮآورد ﮐـﺮده و ﻣﺤـﺪوده ﻣﻄﺎﻟﻌﺎﺗﯽ را ﺑﺮ اﺳﺎس ﺗﻮان ﭘﻬﻨﻪ ﺑﻨﺪی ﻧﻤﻮ . د در واﻗﻊ ﻫﺪف راﻫﻨﻤﺎی ﺣﺎﺿﺮ ﻧﯿﺰ ﭘﻬﻨﻪ ﺑﻨﺪی ﺗﻮان اﮐﻮﻟﻮژﯾﮏ ﺑـﻪ ﻣﻨﻈـﻮر اﺳـﺘﻘﺮار ﻃـﺮح ﻫـﺎی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب اﺳﺖ . ﺑﺪﯾﻬﯽ اﺳﺖ ﮐﻪ در ﯾﮏ ﭘﻬﻨﻪ وﺳﯿﻊ ﻣﻨﺎﻃﻖ ﮐﻮﭼﮏ ﺗﺮ ی را ﺗﻮان ﻣﯽ ﯾﺎﻓﺖ ﮐﻪ ﺑﺮای ﯾﮏ ﻃﺮح ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺧـﺎص دارای ﺗﻮان ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺑﺎﺷﺪ ﮐﻪ ﺑﺎ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻣﻘﯿﺎس ﻣﻨﺎﺳﺐ آن ﻃﺮح ﻣﻌﯿﻦ ﻣﯽ ﮔﺮدد . ﻣﻨﺎﺑﻊ و ﻣﺮاﺟﻊ 121 ﻣﻨﺎﺑﻊ و ﻣﺮاﺟﻊ ﻣﻨﺎﺑﻊ و ﻣﺮاﺟﻊ 1 -درﺷﯽ، ژان و ﭘﮑﯽ، پ . ﺑﺮرﺳﯽ ﺟﻐﺮاﻓﯿﺎی ﻃﺒﯿﻌﯽ ﺷﻤﺎل اﯾﺮان . ﻓﺼﻞ دوم ﺗﻮده ﻋﻠﻢ ﮐﻮه . ﺗﺮﺟﻤﻪ ﺳﯿﺮوس ﺳﻬﺎﻣﯽ . ﻣﺠﻠﻪ داﻧﺸﮑﺪه ادﺑﯿﺎت و ﻋﻠﻮم اﻧﺴﺎﻧﯽ، داﻧﺸﮕﺎه ﻣﺸﻬﺪ 1356 . 2 - ،زﻣﺮدﯾﺎن، ﻣﺤﻤﺪ ﺟﻌﻔﺮ1381 .ژﺋﻮﻣﻮرﻓﻮﻟﻮژی اﯾﺮان . ﺟﻠﺪ دوم . ﻓﺮاﯾﻨﺪ ﻫﺎی اﻗﻠﯿﻤﯽ و دﯾﻨﺎﻣﯿﮑﻬﺎی ﺑﯿﺮوﻧﯽ . ﮔﺮوه ﺟﻐﺮاﻓﯿ . ﺎ اﻧﺘﺸﺎرات داﻧﺸﮕﺎه ﻓﺮدوﺳﯽ ﻣﺸﻬﺪ . 3 - ،زﻣﺮدﯾﺎن، ﻣﺤﻤﺪ ﺟﻌﻔﺮ1374 .ﮐﺎرﺑﺮد ﺟﻐﺮاﻓﯿﺎی ﻃﺒﯿﻌﯽ در ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﯾﺰی ﺷﻬﺮی و روﺳﺘﺎﯾﯽ . ﭼﺎپ اول 1374 . اﻧﺘﺸﺎرات داﻧﺸﮕﺎه ﭘﯿﺎم ﻧﻮر . 4 - ﻋﻠﯿﺰاده، اﻣﯿﻦ1374 .اﺻﻮل ﻫﯿﺪروﻟﻮژی ﮐﺎرﺑﺮدی . داﻧﺸﮕﺎه اﻣﺎم رﺿﺎ (. ع ) 5 -ﻣﺠﻨﻮﻧﯿﺎن، ﻫﻨﺮﯾﮏ . 1378 .ﺟﻐﺮاﻓﯿﺎی ﮔﯿﺎ ﻫﯽ اﯾﺮان . اﻧﺘﺸﺎرات ﺳﺎزﻣﺎن ﺣﻔﺎﻇﺖ ﻣﺤﯿﻂ زﯾﺴﺖ اﯾﺮان . 6 - ﻣﺠﻨﻮﻧﯿﺎن، ﻫﻨﺮﯾﮏ1381 . ،دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﺗﻬﯿﻪ ﻃﺮح ﻣﺪﯾﺮﯾﺖ ﻣﻨﺎﻃﻖ ﺗﺤﺖ ﺣﻔﺎﻇﺖ، ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﺪﯾﺮﯾﺖ و ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﯾﺰی ﮐﺸﻮر ﻣﻌﺎوﻧﺖ اﻣﻮر ﻓﻨﯽ . دﻓﺘﺮ اﻣﻮر ﻓﻨﯽ و ﺗﺪوﯾﻦ ﻣﻌﯿﺎرﻫﺎ . ﻧﺸﺮﯾﻪ ﺷﻤﺎره 257 . 7 - ،ﻣﺤﻤﻮدی1367 . ﺗﺤﻮﻻت ﻧﺎﻫﻤﻮارﯾﻬﺎی اﯾﺮان در ﮐﻮاﺗﺮﻧﺮ . ﻣﺠﻠﻪ ﭘﮋوﻫﺸﻬﺎی ﺟﻐﺮاﻓﯿﺎی ﺷﻤﺎره 23 ﺷﻬﺮﯾﻮر1367 . 8 -ﻣﺨﺪوم، ﻣﺠﯿﺪ .1378 .ﺷﺎﻟﻮده آﻣﺎﯾﺶ ﺳﺮزﻣﯿﻦ . اﻧﺘﺸﺎرات داﻧﺸﮕﺎه ﺗﻬﺮان . ﭼﺎپ ﺷﺸﻢ 1384 . 9 -ﻣﺨﺪوم، ﻣﺠﯿﺪ .1380 .ﺷﺎﻟﻮده آﻣﺎﯾﺶ ﺳﺮزﻣﯿﻦ . اﻧﺘﺸﺎرات داﻧﺸﮕﺎه ﺗﻬﺮان . ﭼﺎپ ﭼﻬﺎرم . 10 -ﻣﺨﺪوم، ﻣﺠﯿﺪ . 1380 .ارزﯾﺎﺑﯽ و ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﯾﺰی ﻣﺤﯿﻂ زﯾﺴ ﺖ ﺑﺎ ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ ﻫﺎی اﻃﻼﻋﺎت ﺟﻐﺮاﻓﯿﺎﯾﯽ . اﻧﺘﺸﺎرات داﻧﺸﮕﺎه ﺗﻬﺮان . 11 -ﯾﺎوری، اﺣﻤﺪرﺿﺎ . 1381 . ﺳﻤﯿﻨﺎر آب و ﺗﻮﺳﻌﻪUNESCO 12 -ﯾﺎوری، اﺣﻤﺪرﺿﺎ . 1382 .ﻣﻘﺎﻟﻪ روش ﻫﺎی ارزﯾﺎﺑﯽ ﺟﻬﺎﻧﯽ و ﺳﺎﺧﺘﺎر ﻣﺤﻠﯽ . ﺳﻤﯿﻨﺎر GIAN ) ﻫﻤﮑﺎری داﻧﺸﮕﺎﻫﯽ اﯾﺮان و آﻟﻤﺎن (. داﻧﺸﮕﺎه ﺗﻬﺮان . 13 -ﯾﺎوری، اﺣﻤﺪرﺿﺎ . ﻧﺠﻤﯽ زاده، ﺳﻌﯿﺪه . 1383 .ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﭼﺎپ ﻧﺸﺪه اﻧﺠﻤﻦ ارزﯾﺎﺑﯽ ﻣﺤﯿﻂ زﯾﺴﺖ اﯾﺮان . 14- Brookes Jan A. 1982 . Geomorphological Evidence for Climatic Chenge in Iran During The Last 20000 Years. Bar International series 1133 ( i ) .pp 191-230 . 15- Fisher W.B. 1968, Cambridge History of Iran. The Land of Iran. Volume1, Cambridge University Press . 16- Farina, 1999. Landscape Ecology. John Wally & son. 17- Makhdoum, M.F, 1992. Environmental unit: An arbitrary ecosystem for land evaluation. AGEE. 18- Naveh & Liberman, 1984.Landscape Ecology. John Wally & son. 19- Simmers, Ian, 2003, Understanding Water in a Dry Environment, Hydrological Processes in Arid and Semi-arid Zones, Faculty of Earth and Life Science, Vrije Universiteit, Amsterdam 122 راﻫﻨﻤﺎی ﭘﻬﻨﻪ ﺑﻨﺪی ﺗﻮان اﮐﻮﻟﻮژﯾﮏ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر اﺳﺘﻘﺮار ﻃﺮح ﻫﺎی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب 20- Tricart, 1991. Geomorfologie des Zones Arid 21- West man1987.Quantitive Ecology in Landscape Ecology ﺧﻮاﻧﻨﺪه ﮔﺮاﻣﯽ اﻣﻮر ﻧﻈﺎم ﻓﻨﯽ ﻣﻌﺎوﻧﺖ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﯾﺰی و ﻧﻈﺎرت راﻫﺒﺮدی رﯾﯿﺲ ﺟﻤﻬﻮر، ﺑﺎ ﮔﺬﺷﺖ ﺑﯿﺶ از ﭼﻬﻞ ﺳﺎل ﻓﻌﺎﻟﯿـﺖ ﺗﺤﻘﯿﻘـﺎﺗﯽ و ﻣﻄﺎﻟﻌﺎﺗﯽ ﺧﻮد، اﻓﺰون ﺑﺮ ﺷﺸﺼﺪ ﻋﻨﻮان ﻧﺸﺮﯾﻪ ﺗﺨﺼﺼﯽ- ،ﻓﻨﯽ در ﻗﺎﻟﺐ آﯾﯿﻦ ﻧﺎﻣﻪ، ﺿﺎﺑﻄﻪ، ﻣﻌﯿﺎر، دﺳـﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ، ﻣﺸﺨﺼـﺎت ﻓﻨﯽ ﻋﻤﻮﻣﯽ و ﻣﻘﺎﻟﻪ، ﺑﻪ ﺻﻮرت ﺗﺎﻟﯿﻒ و ﺗﺮﺟﻤﻪ، ﺗﻬﯿﻪ و اﺑﻼغ ﮐﺮده اﺳﺖ . ﻧﺸﺮﯾﻪ ﺣﺎﺿﺮ در راﺳﺘﺎی ﻣﻮارد ﯾﺎد ﺷﺪه ﺗﻬﯿﻪ ﺷﺪه، ﺗﺎ در راه ﻧﯿﻞ ﺑﻪ ﺗﻮﺳﻌﻪ و ﮔﺴﺘﺮش ﻋﻠﻮم در ﮐﺸﻮر و ﺑﻬﺒﻮد ﻓﻌﺎﻟﯿﺖ ﻫﺎی ﻋﻤﺮاﻧﯽ ﺑﻪ ﮐﺎر ﺑﺮده ﺷﻮد . ﻓﻬﺮﺳـﺖ ﻧﺸـﺮﯾﺎت ﻣﻨﺘﺸـﺮ ﺷﺪه در ﻫﺎی ﺳﺎل اﺧﯿﺮ در ﺳﺎﯾﺖ ﻗﺎﺑﻞ دﺳﺘﯿﺎﺑﯽ ﻣﯽ ﺑﺎﺷﺪ . Islamic Republic of Iran Vice Presidency For Strategic Planning and Supervision Guideline for Ecological Capability Evaluation for Classification of Water Resources Development Projects No.575 Office of Deputy for Strategic Supervision Ministry of Energy Department of Technical Affairs Bureau of Engineering and Technical Criteria for Water and Wastewater 2013 اﯾﻦ ﻧﺸﺮﯾﻪ اﯾﻦ ﻧﺸﺮﯾﻪ ﺑﺎ ﻋﻨﻮان » راﻫﻨﻤﺎی ﭘﻬﻨﻪ ﺑﻨﺪی ﺗـﻮان اﮐﻮﻟﻮژﯾﮏ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر اﺳﺘﻘﺮار ﻃﺮح ﻫﺎی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨـﺎﺑﻊ آب « ﺑﺎ ﻫﺪف ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﯾﺰی راﻫﺒـﺮدی و ﻣﮑـﺎن ﯾـﺎﺑﯽ ﻃﺮح ﻫﺎی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﺗﻬﯿﻪ اﺳﺖ ﺷﺪه . اﺳـﺘﻔﺎده از اﯾﻦ راﻫﻨﻤﺎ ﺗﺼﻤﯿﻢ ﮔﯿﺮی در ﻣﻮرد ﺗﻮان اﮐﻮﻟﻮژﯾﮏ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر اﺳﺘﻘﺮار ﻃﺮح ﻫﺎی ﺗﻮﺳـﻌﻪ ﻣﻨـﺎﺑﻊ آب را ﺑـﻪ ﺻﻮرﺗﯽ ﻣﯿﺴﺮ ﻣﯽ ﮐﻨﺪ ﮐﻪ ﺣﺪاﮐﺜﺮ ﭘﺎﯾﺪاری و ﺣـﺪاﻗﻞ ﻋﻮارض ﻣﻨﻔﯽ ﺑﺮای ﻣﺤﯿﻂ زﯾﺴﺖ و اﮐﻮﺳﯿﺴﺘﻢ ﻫـﺎی آﺑﯽ و ﺧﺸﮑﯽ ﺣﺎﺻـﻞ ﺷـﻮد . اﯾـﻦ راﻫﻨﻤـﺎ ﺑـﺮ ﭘﺎﯾـﻪ ارزﯾﺎﺑﯽ ﻣﻨـﺎﺑﻊ ﻓﯿﺰﯾﮑـﯽ، زﯾﺴـﺘﯽ، اﻧﺴـﺎﻧﯽ و ﺑﺮﺧـﯽ ﻋــﻮارض ﺧــﺎرﺟﯽ ﻣــﺮﺗﺒﻂ و ﻧﯿــﺰ ﺑــﺎ ﻃﺒﻘــﻪ ﺑﻨــﺪی و وزن دﻫﯽ ﻧﺴﺒ ﯽ اﯾﻦ ﻣﺘﻐﯿﺮﻫﺎ، ﺗﻬﯿﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ .