صفحهٔ اول ›
معاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رییس جمهور
معاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رییس جمهور
معاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رییس جمهور
⚠ این متن با نرم‌افزار از روی تصویر خوانده شده و ممکن است خطا داشته باشد؛ برای استناد، اصلِ سند را ببینید.
جمهوری اسلامی ایران
معاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رییس جمهور
صوایط زیست محصعلی استفاده محدد از
آبهای برگشتی و پساب‌ها
فشریه شماره ۵۳۵
معاونت نظارت راهبردی وزارت نیرو
دفتر نظام فنی اجرایی دفتر مهندسی و معیارهای فنی آب و آبفا
11 ۳۳(
۱۳۸۹
-------- صفحهٔ بعد --------
-------- صفحهٔ بعد --------
رباست جمهوری
معاون برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رییس جممهور
شمارهد: ۶
رنچ: ۱۳۳۹/۸/۱۵
موضوع: ضوابط زیست- محیطی استفاده مجدد از آبهای برگشتی و پساب‌ها
به استناد ماده (۲۳) قانون برنامه و بودجه و ماده (۶) آیین‌نامه استانداردهای اجرایی طرحهای عمرانی-
مصوب سال ۱۳۵۲و در چارچوب نظام فنسی و اجرایی کشور (موضوع تصویبنامه شسماره
۹ نت۷ مورخ ۱۳۸۵/۶/۲۰ هیأت محترم وزیران) به پیوست نشریه شماره ۵۳۵ دفتر نظام
فنی اجرایی, با عنوان «ضوابط زیست- محیطی استفاده مجدد از آبهای برگشتی و پساب‌ها» از نوع گروه
سوم ابلاغ میشود.
دستگاههای اجرایی, مهندسان مشاورء پیمانکاران و عوامل دیگر می‌توانند از این نشریه به عنوان راهنما
استفاده کنند و در صورتی که روش‌هاء دستورالعمل‌ها و راهنمای بهتری در اختیار داشته باشند. با ارسال
نسخه‌ای از آن به دفتر نظام فنی اجرایی رعایت مفاد این بخشنامه الزامی نیست.
۰
ای سر
میرم
7/046
-------- صفحهٔ بعد --------
-------- صفحهٔ بعد --------
اصلاح مدارک فنی
دفتر نظام فنی اجرایی معاونت برنامه ریزی و نظارت راهبردی رییس جمهور با استفاده از نظر کارشناسان برجسته مبادرت
به تهیه این نشریه نموده و آن را برای استفاده به جامعه مهندسی کشور عرضه نموده است. با وجود تلاش فراوان» این اثر
مصون از ایرادهایی نظیر غلط‌های مفهومی» فنی» آبهام» ایهام و اشکالات موضوعی نیست.
از این‌رو از شما خواننده گرامی صمیمانه تفاضا دارد در صورت مشاهده هرگونه ایراد و اشکال فنی مراتب را به صورت زیر
گزارئس فرمایید:
(- تسماره بند و صفحه موضوع مورد نظر را مشخ ص کنید.
۳- ایراد مورد نظر را به صورت خلاصه بیان دارید.
۳- در صورت امکان من اصلاح نسده را برای جایگزینی ارسال نمایید.
۴- نضانی خود را برای تماس احتمالی ذکر فرمایید.
کارشناسان این دفتر نظرهای دریافتی را به دقت مطالعه نموده و اقدام مقتضی را معمول خواهند داشت.
پیشاپیش از همکاری و دقت نظر جنابعالی قدردانی میشود.
نضسانی برای مکاتیه : تهران میدان بهارستان»ء خیابان صفی علی‌شاه - مرکز تلفن ۳۳۲۷۱
معاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رییس جمهورء دفتر نظام فنی اجرایی
/۵۲ ۵۹۳ ۲۱۵://۱۵ :۷۵ 1۱333
-------- صفحهٔ بعد --------
-------- صفحهٔ بعد --------
بسمه تعالی
آب از ضروری‌ترین عوامل توسعه جوامع انسانی بوده و ایران از جمله کشورهایی است که تامین آب برای مصارف مختلف از
دغدغه‌های مهم دولتمردان در راستای توسعه پایدار محسوب میشود. تاکنون حجم قابل توجهی از منابع آبی کشور به دلیل کیفیت
پایین» مورد استفاده قرار نگرفته و یا در استفاده از آزها ضوابط و معیارهای زیست محیطی لحاظ نگردیده است. اما باور این است که
بخشی از این منابع که مشکلات کیفی کم‌تری داشته یا مشکلات آنها با اتخاذ روش‌های کاربردی مناسب قابل اغماض می‌باشد. باید
با در نظرگیری مسایل زیست محیطی در برنامه‌های توسعه و بهره‌وری منابع آب گنجانده شوند. مطابق اصل پنجاهم قانون اساسی,»
حفاظت محیط زیست که نسل امروز و نسل‌های بعد باید در آن حیات رو به رشدی داشته باشند. وظیفه عمومی تلقی شده و
فعالیت‌هایی که با آلودگی و تخریب محیطزیست ملازمه پیدا کند» ممنوع می‌باشد. بنابراین اگر تخلیه فاضلاب و پساب‌ها به محیط
به عنوان یک منبع آلاینده فرض شودء برنامه‌ریزی بهره‌برداری از آنها یکی از موضوع‌های مرتبط با اصل پنجاهم قانون اساسی به
شمار می‌آید. همچنین مطابق با قانون توزیع عادلانه آب» فاضلاب‌ها و آبهای برگشتی به عنوان یکی از منابع آبی محسوب شده و
در این قانون مسوولیت سازمانی وزارت نیرو در مدیریت این منابع به طور صریح تعیین شده است (ماده ۲۴ قانون توزیع عادلانه آب).
در این راستا با توجه به حجم قابل توجه پساب‌های شهری» صنعتی و آبهای برگشتی» برنامه‌ریزی جهت استفاده از این منابع با
لحاظ کردن جنبه‌های زیست محیطی به عنوان راهکاری مناسب جهت جبران بخشی از این کمبودها و همچنین کاهش آلودگی‌ها
مورد توجه می‌باشد.
با توجه به اهمیت مبحث فوقء امور آب وزارت نیرو در قالب طرح تهیه ضوابط و معیارهای فنی صنعت آب کشورء تهیه نشریه
«ضوابط زیست‌محیطی استفاده مجدد از آبهای برگشتی و پساب‌ها» را با هماهنگی دفتر نظام فنی اجرایی معاونت نظارت
راهبردی رییس جمهور در دستور کار قرار داد و پس از تهیه. آن را برای تایید و ابلاغ به عوامل ذینفع نظام فنی و اجرایی کشور به
معاونت برنامه ریزی و نظارت راهبردی رییس جمهور (دفتر نظام فنی اجرایی) ارسال نمود تا پس از بررسی» بر اساس ماده ۲۳ قانون
برنامه و بودجه و آیین‌نامه استانداردهای اجرایی مصوب هیات محترم وزیران و طبق نظام فنی اجرایی کشور (مصوب شماره
۹ ۳۳۴۹۷ ۰- مورخ ۱۳۸۵/۴/۲۰ هیات محترم وزیران) تصویب و ابلاغ گردد.
نشریه حاضر به منظور راهنمایی و ایحاد هماهنگی در زمینه استانداردهاء قوانین و ضوابط زیست محیطی استفاده از پساب‌ها و
آبهای برگشتی در مصارف مختلف تهیه و تدوین گردیده است. این نشریه در برگیرنده نتایج تجربیات داخلی و خارجی استفاده از
پساب‌ها و آبهای برگشتی» کمیت و کیفیت این منابع, اثرات زیست محیطی استفاده از آنهاء معیارهای قانونی و استانداردهای مربوط
و پیشنهاد ضوابط زیست محیطی کاربرد آنها و ارائه برنامه‌های آموزشی در بهره‌برداری از این منابع می‌باشد.
بدینوسیله معاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رییس‌جمهور از تلاش و جدیت سرکار خانم مهندس بهناز پورسید و
کارشناسان دفتر نظام فنی اجرایی و نماینده مجری محترم طرح تهیه ضوابط و معیارهای فنی صنعت آب کشور در وزارت نیرو» جناب
أ
-------- صفحهٔ بعد --------
اقای مهندس محمد حاج‌رسولیها و متخصصان همکار در امر تهیه و نهایی نمودن این نشریهء تشکر و قدردانی می‌نماید و از ایزدمنان
توفیق روزافزون آنان را آرزومند می‌باشد.
امید است متخصصان و کارشناسان با ابراز نظرات خود درخصوص این نشریه ما را در اصلاحات بعدی یاری فرمایند.
معاون نظارت راهبردی
۱۳۸۹
-------- صفحهٔ بعد --------
ترکیب اعضای تهیه کننده» کمیته و ناظران تخصصی
این نشریه با هماهنگی دفتر نظام فنی اجرایی معاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رییس جمهور توسط شرکت مهندسین
مشاور یکم و با مسوولیت آقای دکتر بهمن یارقلی و همکاری افراد زیر تهیه شده است. اسامی این افراد به ترتیب حروف الفبا
به شرح زیر می‌باشد:
أقای حمید سیادت کارشناس آزاد دکترای آب و خاک
اقای مهدی شفیعی‌فر . شرکت مهندسین مشاور یکم فوق‌لیسانس عمران آب
آقای کریم شیعتی شرکت مهندسین مشاور یکم دکترای منابع آب و محیط زیست
آقای مهندس هادی عباسی شرکت مهندسین مشاور یکم فوق‌لیسانس مهندسی آبیاری و زهکشی
آقای علی‌اکبر عظیمی . کارشناس آزاد دکترای بهداشت و محیط زیست
آقای بهمن یارقلی شرکت مهندسین مشاور یکم دکترای عمران- محیط زیست
گروه نظارت که مسوولیت نظارت تخصصی بر تدوین این ضوابط را به عهده داشته‌اند به ترتیب حروف الفبا عبارتند از:
خانم عالیه ثابت‌رفتار . دانشگاه آزاد اسلامی دکترای علوم محیط زیست
خانم مهین کاظم‌زاده طرح تهیه ضوابط و معیارهای فنی صنعت آب کشور - وزارت نیرو لیسانس مهندسی راه و ساختمان
آقای سعید نیریزی شرکت مهندسین مشاور طوس آب دکترای عمران - آب
اعضای کمیته تخصصی محیط زیست طرح تهیه ضوابط و معیارهای فنی صنعت آب کشور که بررسی و تایید ضوابط حاضر
را به‌عهده داشته‌اند به ترتیب حروف الفبا عبارتند از:
آقای کوشیار اعظم واقفی شرکت آب و فاضلاب کشور لیسانس مهندسی شیمی
خانم عالیه ثابت‌رفتار دانشگاه آزاد اسلامی دکترای علوم محیط زیست
آقای محمدعلی حامدی شرکت مهندسین مشاور رویان دکترای برنامه‌ریزی توسعه منطقه‌ای
آقای جواد حسن‌نژاد شرکت مدیریت منابع آب ایران فوق‌لیسانس مدیریت محیط زیست
آقای بهروز دهزاد دانشگاه شهید بهشتی دکترای اکولوژی آبهای داخلی
خانم نادیا روستایی سازمان حفاظت محیط زیست فوق‌لیسانس مهندسی شیمی
خانم مهین کاظم‌زاده طرح تهیه ضوابط و معیارهای فنی صنعت آب کشور - وزارت نیرو لیسانس مهندسی راه و ساختمان
آقای محمدمحمدی دانشگاه جامع علمی کاربردی دکترای علوم محیط زیست
آقای سیدرضا یعقوبی شرکت آندیشه‌زلال فوق‌لیسانس مهندسی محیط زیست
گروه هدایت و کنترل پروژه:
اقای علیرضا دولتشاهی . دفتر نظام فنی اجرایی لیسانس مهندسی کشاورزی
خانم فرزانه آقارمضانعلی . دفتر نظام فنی اجرایی فوق‌لیسانس مهندسی صنایع
خانم ساناز سرافراز دفتر نظام فنی اجرایی فوق‌لیسانس مهندسی منابع آب
-------- صفحهٔ بعد --------
-------- صفحهٔ بعد --------
عنوان
مقدمه
فصل اول - کلیات
۲-۱- ضرورت توجه و بهره‌برداری از پساب‌ها و آبهای برگشتی
۳-۱- بررسی تحرییات داخلی و9 خارجی استفاده از پساب و آبهای برگن
۱-۳-۱- سوابق داخلی
۲-۳-۱- سوابق خارجی
۳-۱- جمع‌بندی
فصل دوم - بررسی کمی - کیفی پساب‌ها و آبهای برگشتی
۱-۲- کلیات
۲-۲- بررسی وضعیت پساب‌های شهری (کمی - کیفی) در سطح کشور
۱-۲-۲- کمیت پساب‌های شهری در وضع موجود
۲-۲-۲- تخمین حجم پساب خانگی تولیدی در آینده
۳-۲-۲- کیفیت فاضلاب‌های خانگی
۴-۲-۲- بررسی روش‌های تصفیه فاضلاب‌های شهری در سطح کشور
۳-۲- بررسی وضعیت پساب‌های صنعتی (کمی - کیفی) در سطح کشور
۱-۳-۲- کمیت پساب‌های صنعتی در وضع موجود و آینده
۲-۳-۲- کیفیت پساب‌های صنعتی
۴-۲- بررسی کمی - کیفی زه‌آب‌های کشاورزی و روش‌های بهبود کیفی آن در سطح کشور
۱-۴-۲- کمیت زه‌آب‌های کشاورزی
۲-۴-۲- کیفیت زه‌آب‌های کشاورزی
۵-۲۳- جمع‌بندی
فصل سوم - بررسی منابع مصارف پساب‌ها و آبهای برگشتی
۱-۳- کلیات
۱-۲-۳- بررسی قابلیت استفاده در کشاورزی
۲-۲-۳- بررسی قابلیت استفاده برای تغذیه آبهای زیرزمینی
3
۱۲
۱۳
۱۵
۱۷
۱۷
۱۷
۳۲
۳۵
۳۵
۳۵
۳۶
۳۹
۳۱
۳۱
۳۱
۳۲
۳۵
۳۷
۳۷
۳۷
۳۷
-------- صفحهٔ بعد --------
عنوان صفحه
۳-۲-۳- بررسی قابلیت استفاده در آبیاری فضای سبز ۳۸
۴-۲-۳ بررسی قابلیت استفاده در مقاصد تفریحی ۳۸
۵-۲-۳- بررسی قابلیت استفاده در مصارف شرب ۳۹
۶-۲-۳- بررسی قابلیت استفاده در مصارف صنعتی ۳۹
۷-۲-۳- بررسی قابلیت استفاده در مصارف شیلات و محیط زیست ۳۹
۳-۳ اولویت‌بندی مصارف در سطح حوضه‌های آبریز کشور ۴۰
۳-۳- جمع‌بندی ۳۲
فصل چهارم- بررسی اثرات زیست محیطی استفاده مجدد از پساب‌ها و آبهای برگشتی ۳۵
۱-۴- کلیات ۳۷
۲-۴- بررسی اثرات زیست محیطی استفاده از پساب‌ها و آبهای برگشتی ۴۷
۱-۳۴ بررسی اثرات بر محیط زیست فیزیکی ۳۷
۲-۲-۴ بررسی اثرات سوء بر محیط زیست بیولوژیکی (زیستی) ۳۸
۳-۲-۴- بررسی اثرات اجتماعی» اقتصادی و فرهنگی ۴۸
۴-۲-۴ بررسی اثر بر وضعیت بهداشت و سلامتی ۳۹
۵-۲-۴- بررسی اثر بر منابع آب و خاک 1۲
۶-۲-۴- بررسی اثرات بر حیات وحش و آبزیان ۳
۳-۴ جمع‌بندی کلی ۵۵
فصل پنجم - بررسی چارچوب‌ها و معیارهای قانونی و استانداردهای مربوط به استفاده مجدد از پساب‌ها و آبهای
برگشستی ۵۹
۱-
۵- کلیات ۶۱
۲-۵- بررسی و جمع‌بندی معیارها و قوانین مربوط ۸
۱-۲-۵- شیوه‌نامه استفاده محدد از آبهای بازیافتی ۶۱
۲-۲-۵- بخشنامه شماره ۸۷۵۱۲/۷۰۰ مورخ ۸۶/۱۱/۸ ۶۲
۳-۲-۵ تجزیه تحلیل و جمع‌بندی کلی ۳
۳-۵- استانداردهای موجود در رابطه با استفاده ایمن از پساب‌ها و آبهای برگشتی ۶۷
۱-۳-۵- استانداردهای داخلی ۶۸
۲-۳-۵- استانداردهای خارجی .
۷
-------- صفحهٔ بعد --------
عنوان
فصل ششسم- ارائه ضوابط زیست محیطی استفاده از آبهای برگشتی و پساب‌ها و مدیریت و پایش آن
۱-
۶- کلیات
۲-۶- ارائه ضوابط زیست محیطی استفاده از آبهای برگشتی و پساب‌ها
۱-۲-۶ ارائه ضوابط زیست محیطی مربوط به مصارف دام و طیور
۲-۲-۶ ارائه ضوابط زیست محیطی مربوط به مصارف آبیاری
۳-۲-۶- استاندارد پیشنهادی برای دفع پساب‌ها و آبهای برگشتی در منابع آب سطحی
۴-۲-۶- استاندارد پیشنهادی برای دفع پساب‌ها و آبهای برگشتی در منابع آب زیرزمینی (تغذیه مصنوعی)
۵-۲-۶- استاندارد پیشنهادی برای مصارف صنعتی
۶-۲-۶- استاندارد مربوط به مصارف تفرجی از پساب‌ها و آبهای برگشتی
۷-۲-۶- استاندارد پیشنهادی برای مصارف متفرقه شامل محیط زیست. آبزیان» حیات وحش
۳-۶- ارائه ضوابط و برنامه مدیریت و پایش زیست محیطی
۱-۳-۶ برنامه پایش فاضلاب ورودی و پساب خروجی
۲-۳-۶ مراحل پایش خط انتقال
۳-۳-۶- اندازه‌گیری حجمی مقدار پساب دریافتی
۴-۳-۶- ارائه برنامه پایش کیفی خاک مزارع
۵-۳-۶- برنامه پایش بهداشتی محصولات تولیدی
۶-۳-۶ برنامه پایش بهداشتی کارگران و دیگر کارکنان مربوط
۷-۳-۶- پایش منابع آب سطحی
۸-۳-۶- پایش منابع آب زیر زمینی
۹-۳-۶- برنامه پایش استفاده مجدد از پساب‌ها و آبهای برگشتی در آبیاری فضای سبز
۱۰-۳-۶- برنامه پایش استفاده مجدد از پساب‌ها و آبهای برگشتی در آبزی پروری
۱۱-۳-۶- برنامه پایش استفاده مجدد از پساب‌ها و آبهای برگشتی در تغذیه مصنوعی
۱۳-۳-۶- پایش محیط زیستی استفاده از پساب‌ها و آبهای برگشتی با شوری بالا
۴-۶- اقدامات کنترلی پیشنهادی در استفاده از پساب‌ها و آبهای برگشتی
۱-۴-۶- اقدامات کنترلی پیشنهادی
۲-۴-۶- اقدامات مدیریتی برای کاهش اثرات سوء ناشی از شوری بالای این منابع
۳-۴-۶- هشدار در مواقع اضطراری
ح
۸۳
۸۵
۸۵
۸۵
۸۷
۸۸
۸۹
۹۱
۹۲
۳
۹۴
۹۵
۹۶
۹۷
۹۸
۱.۰
۱.۲
۱.۴
۱.۴
۱۵
۱۵
۱۵
۱۷
۱۸
۱۸
۱.۹
۱۰۹
-------- صفحهٔ بعد --------
عنوان
فصل هفتم- ارائه برنامه آموزشی در بهره‌برداری از پساب‌ها و آبهای برگشستی
۱-
۷- کلیات
۲-۷- گروههای هدف برای آموزش
۳۷ برنامه آموزش نحوه بهره‌برداری از پساب‌ها و آبهای برگشتی
۱-۳۷ گام اول- تشکیل یک کمیته مدیریتی
۳-۳۷ گام سوم- تجزیه و تحلیل عوامل و متغیرهای تاثیرگذار در سطوح مختلف اجرایی
۴-۳۷ گام چهارم- تامین منابع مالی
۵-۳-۷- گام پنجم- اجرای برنامه‌های استراتژیک» آموزش و آگاهی رسانی
۶-۳-۷- ارزیابی اثربخشی فعالیتهای آموزش در زمینه استفاده از پساب‌ها و آبهای برگشتی
بیبوست- واژه‌نامه
منابع و مراجع
۱۱۱
۱۱۳
۱۱۳
۱۱۳۴
۱۱۳۴
۱۱۸
۱۱۹
۱۳۳
۱۳۳۴
۱۳۵
۱۳۷
۱۳۰
-------- صفحهٔ بعد --------
فهرست جدول‌ها
جدول ۱-۱- خلاصه‌ای از تجارب عملی و تحقیقاتی استفاده از پساب‌ها و آبهای برگشتی در سطح کشور ۹
جدول۲-۱- وضعیت کاربرد فاضلاب‌ها و پساب‌ها در سطح دنیا ۱۲
جدول ۱-۲- وضعیت مصارف آب و تولید فاضلاب در سطح کشور ۱۸
جدول ۲-۲- پتانسیل تولید فاضلاب شهری و روستایی بر اساس آخرین سرشماری(سال ۱۳۸۵) ۱۸
جدول ۳-۲- اطلاعات مربوط به تصفیه‌خانه‌های فاضلاب شهری به تفکیک در حال بهره‌برداری؛ در حال ساخت و مطالعاتی۱۸
جدول ۴-۲- خلاصه وضعیت کلی پساب‌ها در کشور بر اساس اطلاعات ارسالی ۳۰
جدول ۵-۲- پیش‌بینی مصارف آب شرب و بهداشت در سال‌های آتی با الگوی معمول ۳۰
جدول ۶-۲- پیش بینی مصارف و استحصال آب شرب و بهداشت در سال‌های آتی با الگوی مطلوب ۳۱
جدول ۷-۲- پیش بینی حجم پساب کشور در سال‌های آینده با الگوی مطلوب و معمول ۳۱
جدول ۸-۲- مقایسه ویژگیهای رواناب سطحی و فاضلاب مخلوط با رواناب سطحی ۳۲
جدول ۹-۲- کیفیت فاضلاب خام ورودی و پساب خروجی از تصفیه‌خانه‌های فاضلاب تهران ۳۴
جدول ۱۰-۲- مزایا و معایب عملکرد سامانه‌های تصفیه فاضلاب زیستی جهت فاضلاب خانگی ۳۵
جدول ۱۱-۲- میزان برداشت آب و تولید پساب در بخش صنعت در سال ۱۳۸۰ ۲۶
جدول ۱۲-۲- برآورد میزان برداشت آب و تولید پساب در بخش صنعت در سال‌های آتی ۳۶
جدول ۱۳-۲- مقایسه میانگین کیفیت فاضلاب صنایع غذایی, شیمیایی و فلزی با استانداردهای سازمان حفاظت محیط زیست
۲۳۹
جدول ۱۳-۲- ویژگیهای مهم فاضلاب صنعتی و روش‌های اصلی تصفیه و دفع ۳۰
جدول ۱۵-۲- حدود تلفات سالیانه و غلظت حداکتر عناصر مغذی در زه‌آاب‌های سطحی و زیرزمینی در سطح مزرعه ۳۲
جدول ۱-۳- اولویت‌بندی بهره‌برداری از پساب‌ها و آبهای برگشتی در سطح حوضه‌های آبریز کشور ۳۱
جدول ۱-۴- عوامل خطرزای بهداشتی در مصارف مختلف از پساب‌ها و آبهای برگشتی ۵۰
جدول ۲-۴- اثرات بهداشتی نسبی پاتوژن‌های مختلف در فاضلاب‌ها ۵
جدول ۳-۴- قدرت بقا عوامل بیماری‌زای موجود در پساب در محیط زیست ۵۱
جدول ۴-۴- مخاطرات بهداشتی ناشی از عناصر سنگین ۲
جدول ۵-۴- مدت زمان رسیدن به مرز محدودیت‌زا (سمی) عناصر کمیاب در خاک‌ها در استفاده از پساب‌ها ۳
جدول ۶-۴- اثر ترکیبات مختلف موجود در پساب‌ها و آبهای برگشتی بر روی خاک گیاه و دام‌ها ۵۶
جدول ۱-۵- طبقه‌بندی پیشنهادی برای آب‌ها از نظر شوری در آبیاری ۷۳۳
جدول ۲-۵- طبقه‌بندی گیاهان با توجه به میزان تحمل آنها نسبت به سدیم ۷۴
جدول ۳-۵- آستانه غلظت در عصاره اشباع خاک و افت تولید محصولات مختلف در ازای افزایش هرمیلی مول بر لیتر کلرید۷۴
جدول ۴-۵- غلظت آستانه یون بُر برای گیاهان مختلف ۷۵
جدول ۵-۵- استانداردهای استفاده از فاضلاب برای آبیاری محصولات کشاورزی در کشورهای جهان ۷۶
جدول ۱-۶- استاندارد کیفی پیشنهادی برای استفاده از پساب‌ها و آبهای برگشتی در مصارف شرب دام و طیور ۸
جدول ۲-۶- راهنمای کیفی پیشنهادی برای استفاده از پساب‌ها و آبهای برگشتی برای شرب دام و طیور (از دیدگاه شوری)۸۶
جدول ۳-۶- استاندارد میکروبیولوژیکی پیشنهادی برای کاربرد پساب‌ها و آبهای برگشتی در کشاورزی و فضای سبز ۸۷
زا
-------- صفحهٔ بعد --------
جدول ۴-۶- استانداردهای کیفی پیشنهادی برای کاربرد پساب‌ها و آبهای برگشتی در مصارف شهری و خانگی غیرشرب ۸۷
جدول ۵-۶- استاندارد کیفی پیشنهادی برای کاربرد پساب‌ها و آاب‌های برگشتی در آبیاری فضای سبز ۸۸
جدول ۶-۶- استاندارد پیشنهادی برای دفع پساب‌ها و آبهای برگشتی به آبهای سطحی (سازمان حفاظت محیطزیست) ۸٩
جدول ۷-۶- استاندارد پیشنهادی برای دفع پساب‌ها و آبهای برگشتی به چاه جاذب ۹۰
جدول ۸-۶- استاندارد پیشنهادی برای مصارف صنعتی از پساب‌ها و آبهای برگشتی ۹
جدول ۹-۶- استاندارد پیشنهادی برای مصارف تفرجی از پساب‌ها و آبهای برگشتی" ند
جدول ۱۰-۶- استاندارد پیشنهادی برای استفاده از پساب‌ها و آبهای برگشتی در محیط زیست. آبزیان» حیات وحش و مصارف
شهری و ... ۹۳
جدول ۱۱-۶- معیار کیفیت پیشنهادی برای استفاده از پساب و آبهای برگشتی در پرورش ماهی ۹۳
جدول ۱۳-۶- مراحل پیشنهادی برای پایش خطوط انتقال پساب ۹۶
جدول ۱۳-۶- مراحل پیشنهادی پایش کیفی در تصفیه‌خانه‌های فاضلاب ۹۷
جدول ۱۴-۶- مراحل پیشنهادی برای پایش خاک در بهره‌برداری از پساب‌ها و آبهای برگشتی ۱۰۰
جدول ۱۵-۶- مراحل پیشنهادی برای پایش زیست محیطی محصولات آبیاری شده با پساب‌ها و آبهای برگشتی ۱۱
جدول ۱۶-۶- چک لیست پیشنهادی برای کنترل سلامتی افراد شاغل در پروژه‌های استفاده مجدد از پساب‌ها و آبهای
جدول ۱۷-۶- برنامه پایش برای کارگران شاغل در طرح استفاده از پساب در آبیاری ۱۰۴
جدول ۱۸-۶- برنامه پایش کیفی منابع آب سطحی و زیرزمینی ۱۰۵
جدول ۱۹-۶- مراحل پایش استفاده از پساب‌ها و آاب‌های برگشتی در آبیاری فضای سبز ۱۰۶
جدول ۲۰-۶- مراحل پایش استفاده از پساب‌ها و آبهای برگشتی در آبزی‌پروری ۱۰۶
جدول ۲۱-۶- طرح مراحل مختلف پایش در استفاده از پساب‌ها و آبهای برگشتی در تغذیه مصنوعی ۱۷
جدول ۲۲-۶- برنامه پایش زیست محیطی در استفاده از منابع آب برگشتی شور ۱۸
جدول ۲۳-۶- خلاصه‌ای از برنامه مراقبت و روش تقلیل بر اساس اثرات پیش‌بینی شده ۱۹
جدول ۱-۷- اولویت‌های آموزشی و ترویجی برای هر یک از گروههای سه‌گانه ۱۱۳۴
جدول ۲-۷- جایگاه» مزایا و معایب ابزارهای رسانه‌ای در راهبرد آگاهی رسانی و در پساب‌ها و آب‌های‌برگشتی ۱۳۲
فمهرست نمودارها
نمودار ۱-۲- طرح شماتیک واحدهای عملیاتی تصفیه‌خانه‌های فاضلاب شهری ۲۳۳
نمودار ۱-۷- ساختار کمیته مدیریتی آموزش و ارتقا آگاهی‌های عمومی در زمینه استفاده از پساب‌ها و آبهای برگشتی . ۱۱۶
ر
-------- صفحهٔ بعد --------
مقدمه ۱
مقدمه
در حال حاضر حدود ٩۳ درصد از کل آب مصرفی ایران صرف آبیاری حدود ۸/۵ میلیون هکتار از اراضی زراعی شده و سهم
بخش شرب و صنعت به ترتیب ۵/۸ و ۱/۲ درصد می‌باشد. پتانسیل فاضلاب خانگی تولیدی در سطح کشور براساس آخرین
سرشماری رسمی (سال ۱۳۸۵) به تفکیک شهری, روستایی و کل به ترتیب معادل ۳۶۷۰ ۷۲۷ و ۴۴۰۰ میلیون مترمکعب در سال
می‌باشد. محاسبات نشان می‌دهند که بر اساس سناریوی معمول حجم پساب برگشتی در جوامع شهری و روستایی کشور در سال
۰ به ترتیب. معادل ۳۳۶۹ و ۸۲۳ میلیون متر مکعب و در مجموع معادل ۵۱۹۱ میلیون متر مکعب در سال و بر اساس سناریوی
مطلوب حجم پساب برگشتی در سال هدف در شهرها و جوامع روستایی به ترتیب معادل ۴۷۰۹ و ۱۱۱۳ و در مجموع معادل ۵۸۲۲
میلیون متر مکعب خواهد بود. براساس گزارش‌های طرح جامع آب کشورء کل آب مورد نیاز صنایع و معادن در سال ۱۳۸۰ معادل
۹ میلیون مترمکعب بوده که به تناسب نوع صنعت در مجموع ۵۰۰ میلیون مترمکعب آن را در فرایند تولید مصرف و حدود ۵۷۹
میلیون مترمکعب آن به پساب تولیدی تبدیل شده است. بررسی‌ها نشان می‌دهد که در سال ۱۴۰۰ آب مورد نیاز صنعت ۲۱۱۰
میلیون مترمکعب و میزان پساب تولیدی معادل ۱۰۸۸ میلیون مترمکعب خواهد بود [۳۱|. بر اساس بررسیهای به عمل آمده, از کل
آب تامین شده در بخش کشاورزی در سال حدود ۲۶/۸ میلیارد مترمکعب زه‌آب تولید شده» که ۴۵ درصد سطحی و مابقی زیرزمینی
می‌باشد. پیش‌بینی میشود این مقدار در سال ۱۴۰۰ در صورت تحقق توصیه‌های مربوط به افزایش راندمان» به رقم ۲۶/۲ میلیارد
مترمکعب برسد.
جوامع شهری و روستایی کانون اصلی مصارف آب برای مقاصد شرب زراعی» صنعت و تولید فاضلاب انسانی می‌باشند. افزایش
مصارف آب و به تبع آن تولید فاضلاب و روند رو به رشد این تولید. و همچنین توجه به استفاده غیراصولی در وضع موجود.ء ایجاب
می‌نماید. برای جلوگیری از گسترش مشکلات محیط زیستی و همچنین تامین بخشی از آب مورد نیاز مصارف مختلف از طریق باز
چرخانی و استفاده مجدد از پساب‌ها و آبهای برگشتی برنامه‌ریزی شود. لیکن هریک از گروههای فوق‌الذکر کیفیت و مشخصات
خاصی داشته و کاربرد مجدد آنها می‌تواند. اثرات بهداشتی و زیست محیطی مختلفی را به دنبال داشته باشد. فاضلاب‌های شهری»
صنعتی و کشاورزی از نظر ویژگیهای کیفی متفاوت بوده و این تفاوت در مقیاس کمتر در داخل گروههای مختلف از منابع سه‌گانه
مذکور نیز مشاهده میشود. این تفاوت در فاضلاب‌های خانگی, مربوط به ویژگیهای فرهنگی» عادات غذایی» کیفیت آب مصرفی و
همچنین شرایط آب و هوایی و فرایند تصفیه می‌باشد. مشخصه اصلی فاضلاب‌های انسانی 800 و ۲010 بالاء عناصر مغذی و
میکروارگانیسم‌های بیماریزا (باکتریایی و انگلی) می‌باشد. این فاضلاب‌ها در صورت عدم نفوذ فاضلاب‌های صنعتی فاقد فلزات
سنگین در حد خطرزا می‌باشند. لذا از این نظر جای نگرانی نیست. این منابع در صورت راهبری درست تصفیه‌خانه از حداقل نوسانات
کیفی برخوردار خواهند بود. در زه‌آب‌های کشاورزی وابسته به کیفیت آب مصرفی» نوع و راندمان سامانه آبیاری» نوع سامانه زهکشی,
میزان مصرف نهاده‌های کشاورزی» نوع و ویژگیهای خاک و همچنین شرایط اقلیمی منطقه می‌باشد. مشخصه اصلی زه‌آب‌های
کشاورزی دارا بودن 1:۳ بالاء وجود عناصر مغذی (۸ و ۳) در غلظتی قابل توجه و همچنین حضور بقایای سموم و آفت‌کش‌ها و در
درجه‌های کمتر عوامل میکربی می‌باشد. مهم‌ترین عامل محدودیت زا در استفاده مجدد از این منبع در کشاورزی میزان بالای املاح
بوده و از جنبه‌های زیست محیطی عناصر مغذی» بقایای سموم و آفت‌کش‌ها از اهمیت بیش‌تری برخوردارند. بیش‌ترین تفاوت کیفی
-------- صفحهٔ بعد --------
۳ ضوایط زریست محیطی استفاده مجدد ا زآب‌های برگشنی و پساب‌ها
در داخل گروههای سه گانه مربوط به فاضلاب‌های صنعتی می‌باشد. این گروه دارای دامنه تغییرات کیفی وسیعی می‌باشند. مشخصه
صنایع دارویی» دارا بودن ترکیبات شیمیایی و آلی قابل توجه می‌باشد. با توجه به تنوع و دامنه وسیع تغییرات کیفی پساب‌های صنعتی,
]ام نامناسب و دما و رنگ آشاره نمود. در استفاده از این منابع توجه به غلظت فلزات سنگین و همچنین ترکیبات شیمیایی از اهمیت
بیش تری برخوردار می‌باشد. به‌طور کلی استفاده از این منابع نیاز به ملاحظات کیفی و زیست محیطی شدیدتری در مقایسه با
زه‌آب‌های کشاورزی و همچنین پساب‌های خانگی دارد.
زیست و جلوگیری از آلودگی خاک و آب استوار بوده و در دوره‌های زمانی مشخصی مورد بازنگری قرار می‌گیرد. درحالی که در
میشود. این کشورها فاقد استراتژی و برنامه‌ریزی مناسب و همچنین دستورالعمل مشخص در زمینه استفاده از پساب‌ها و آبهای
برگشتی بوده به همین دلیل استفاده از این منابع در اغلب موارد با پیامدهای بهداشتی» زیست محیطی و آلودگی منابع آب و خاک
همراه می‌باشد. ایران به عنوان یکی از کشورهای خاورمیانه با کاهش منابع آب تجدیدشونده مواجه بوده و در حال حاضر در سطح
کشورء به ویژه در حواشی شهرهای بزرگ و مراکز استان‌هاء مناطق وسیعی با پساب‌ها و آبهای برگشتی آبیاری می‌شوند. در بیش‌تر
مواقع این استفاده غیر اصولی بوده و برای کشت سبزیحات و صیفی‌جات به کار رفته و موجب آلودگی محیط زیست. تحمع آلودگی
برگشتی در کشاورزی, در حال حاضر بیش‌تر تصفیه‌خانه‌های فاضلاب در سطح کشور با هدف استفاده محدد از پساب حاصل در
کشاورزی» طراحی و اجرا می‌گردند. در این راستا متولیان امرء پالایش و استفاده مجدد از پساب‌های شهری و صنعتی و همچنین
آبهای برگشتی را به عنوان منابعی جدید برای جبران بخشی از این کمبودها مورد توجه قرار داده‌اند. جمع‌بندی تجربیات جهانی
استفاده از پساب‌ها و آبهای برگشتی نشان می‌دهد که با توجه به کمبود آبء استفاده از این منابع به عنوان یک منبع ارزشمند آب
مطرح بوده و با گذشت زمان اهمیت آن بیش‌تر نیز خواهد شد. جهت استفاده صحیح و پایدار از این منابع تدوین استانداردها و ضوابط
در این راستا با توجه به ححم قابل توجه پساب‌های شهری» صنعتی و آبهای برگشتی, استفاده مجدد از این منابع با در
نظرگیری مسایل زیست محیطی, به عنوان راهکاری مناسب جهت جبران بخشی از کمبود آب در برنامه‌های توسعه و بهره‌وری منابع
آب مد نظر برنامهریزان کلان کشور می‌باشد. در این رابطه با علم به اجبار در استفاده مجدد از پساب‌ها و آبهای برگشتی» تدوین
بهداشتی مربوط ضروری بوده و9 این نشریه با هدف اصلی تدوین ضوابط ریست محیطی استفاده از پساب‌ها 9 آبهای برگشتی تیه
شده است.
-------- صفحهٔ بعد --------
مدمه ۳
- هدف
هدف اصلی این نشریه تبیین ضوابط زیست‌محیطی استفاده از پساب‌ها و آبهای برگشتی به‌منظور استفاده پایدار و پیشگیری از
عوارض بهداشتی و زیست‌محیطی استفاده غیراصولی از این منابع می‌باشد. سایر اهداف این نشریه به شرح زیر می‌باشد:
* تعیین پتانسیل پساب‌ها و آبهای برگشتی
مشخصات کیفی پساب‌ها و آبهای برگشتی
تجارب و عوارض زیست‌محیطی استفاده غیراصولی از این منابع
- دامنه کاربرد
دامنه کاربرد ضوابط ارائه شده در این مطالعات شامل استفاده از پساب‌ها و آبهای برگشتی (فاضلاب‌های تصفیه شده شهری,؛
صنعتی و زه‌آب‌های کشاورزی) بوده و مصارف مجدد مورد نظر» شامل مصارف کشاورزی» فضای سبزء تفرجی» تغذیه آبخوان» صنعتی,
شیلات و محیط زیست می‌باشد. ضوابط و استانداردهای تدوین شده می‌تواند راه‌گشای پروژه‌های اجرایی در سطح ملی و منطقه‌ای در
زمینه استفاده از پساب‌ها و آبهای برگشتی در مصارف مذکور باشد. گروههای اصلی استفاده کننده از این نشریه عبارتند از وزارت نیرو
و ادارات تابعه, دفاتر آب منطقه‌ای استان‌هاء شرکتهای آب و فاضلاب شهری و روستایی» وزارت جهاد کشاورزی و ادارات تابعه»
شهرک‌های صنعتی» وزارت صنایع و معادن و ادارات تابعه» سازمان حفاظت محیط زیست و ادارات کل استان‌هاء شهرداری‌ها.ء
شرکتهای مهندسین مشاور و در نهایت زارعین و سایر گروههای استفاده کننده از این منابع می‌باشد.
-------- صفحهٔ بعد --------
-------- صفحهٔ بعد --------
فصل ۱
کلیات
-------- صفحهٔ بعد --------
-------- صفحهٔ بعد --------
۱-۱- تعاریف و اصطلاحات
تعاریف و اصطلاحات به‌کار رفته در این ضوابط به شرح ذیل می‌باشد.
فاضلاب خام: هر نوع ماده زاید مایع حاصل از فعالیتهای شهری و صنعتی بدون طی مراحل تصفیه
فاضلاب خانگی: هر نوع ماده زاید مایع حاصل از فعالیتهای عادی شهرها و روستاها
فاضلاب صنعتی: هر نوع ماده زاید مایع حاصل از فعالیتهای واحدهای صنعتی
فاضلاب تصفیه شده و یا پساب‌ها: در این مطالعات پساب‌ها و یا فاضلاب‌های تصفیه شده در برگیرنده فاضلاب‌های تصفیه
شده شهری و صنعتی می‌باشد که حداقل یک مرحله تصفیه اعم از فیزیکی» شیمیایی یا زیستی را طی کرده باشند
آبهای برگشتی: در این مطالعات آبهای برگشتی شامل زه‌آب‌های حاصل از آبیاری اراضی زراعی می‌باشد که به صورت
زهکش سطحی و یا زیرزمینی تولید میگردد.
عناصر مغذی: عناصر مغذی مورد نظر در این گزارش شامل نیتروژن» فسفر و پتاسیم (۳ا.1۷.
1) موجود در فاضلاب خام یا
مصارف مجدد: منظور از مصارف مجدد هر نوع مصارف مرسومی است که از پساب‌ها و آبهای برگشتی به‌عمل می‌آید.
مصارف مجدد مورد نظر در این گزارش شامل مصارف آبیاری» صنعتی» شیلات و آبزی‌پروری» مصارف دام و تغذیه منابع آب
زیرزمینی» تفریحی» محیط زیست و حیات وحش می‌باشد.
اثرات بهداشتی: عوارض سوء بهداشتی ناشی از استفاده از پساب‌ها و آبهای برگشتی
آبزی‌پروری: استفاده از پساب‌ها و آبهای برگشتی برای پرورش گیاهان و یا جانوران آبزی
تغذیه مصنوعی: استفاده از پساب‌ها و آبهای برگشتی برای نفوذ به منابع آب زیرزمینی به منظور افزایش کمیت آب این منابع
0 ": کل اکسیژن مورد نیاز بیوشیمیایی
0 ": کل اکسیژن مورد نیاز شیمیایی
06 * کرین آلی کل
محیط پذیرنده: شامل کلیه محیط‌های پذیرنده این منابع (آبهای زاید)» اعم از آبهای سطحی و زیرزمینی» دریاچه‌هاء دریاهاء
اقیانوس‌ها و ... که مواد زاید به آنها تخلیه و یا نفوذ می‌کند.
پایش: شامل مشاهده نظام‌مندء اندازه‌گیری و محاسبه شرایط (فاضلاب/ فاضلاب تصفیه شده/ محیط زیست/ موجودات زنده)
که برای ارزیابی عملکردء شرایط محیط و اثرات زیست محیطی استفاده از این منابع به عمل می‌آید.
40 07۷600 [ 31001010۵ -۱
40 ۵۷۷۵۱ ۳۱۵۳۵۵۱ -2
0 0۳8۵۱۵ [3ا10 -3
-------- صفحهٔ بعد --------
۸ ضوابط زیست محیطی استفاده مجدد ا زآب‌های برگشتی و پساب‌ها
۲-۱- ضرورت توجه و بهره‌برداری از پساب‌ها و آبهای برگشتی
کاربرد فاضلاب‌های خام و تصفیه شده در کشورهای مختلف جهان از دیر باز رواج داشته است. در اغلب کشورهای پیشرفته فقط
فاضلاب‌های تصفیه شده با رعایت استانداردهای مربوط برای کاربردهای مختلف مورد استفاده قرار می‌گیرد. اما در غالب کشورهای
در حال توسعه» از جمله ایران فاضلاب‌های خام هم برای مصارف مختلف از جمله کشاورزی به مصرف رسیده و باعث بروز
رخدادهای ناگوار بهداشتی و زیست محیطی گردیده است.
یران به عنوان یکی از کشورهای خاورمیانه با کاهش منابع آب تجدیدشونده مواجه بوده و به عنوان یکی از سیاستهای
اقتصادی اجتماعی دولت جمهوری اسلامی ایران بر استفاده بهینه از منابع تجدیدپذیر؛ به ویژه بازچرخانی و استفاده مجدد آبء تغذیه
آبهای زیرزمینی و استفاده محدد از فاضلاب‌های انسانی و صنعتی تصفیه شده در آمورکشاورزی و سایر فعالیت‌ها تاکید شده است.
در این راستا وزارت نیرو به استناد ماده (۱) قانون توزیع عادلانه آب و با توجه به اصل مدیریت یکپارچه منابع آب مسوولیت تصمیم
گیری درباره تخصیص و نحوه بهره‌برداری مناسب از پساب‌های پالایش شده شهری و صنعتی و همچنین آبهای برگشتی از
مصارف کشاورزی» به عنوان منابع جدید آب» کلیه سازمانهای آب منطقه‌ای را موظف نموده تا در چارچوب نظام تخصیص آب و سایر
مقررات ذیربط نسبت به تهیه و تدوین برنامه‌های مناسب بهره‌برداری از این منابع آب اقدام و برای استفاده مجدد از آبهای بازیافتی
در واحدهای بزرگ صنعتی» کشاورزی» شرکتهای آب و فاضلاب شهری و روستایی و سایر مصرف‌کنندگان عمده تمهیدات لازم را
۳-۱- بررسی تجربیات داخلی و خارجی استفاده از پساب و آبهای برگشتی
۱-۳-۱ سوابق داخلی
انسان از گذشته‌های دور و نامعلوم» آبهای برگشتی و فاضلاب‌ها را در کشاورزی مورد استفاده قرار داده است. اطلاعات موجود
نشان می‌دهد که در قرن دهم هجری, فاضلاب در حومه شهر اصفهان برای کشاورزی مورد استفاده قرار گرفته است. در قدیم
استفاده از فاضلاب عمدتا با انگیزه حاصلخیز کردن اراضی کاربرد داشته» در صورتی که در حال حاضر کمبود آب انگیزه اصلی محسوب
میشود. اولین تصفیه‌خانه شهری به روش لجن فعال و با ظرفیت ۴۸۰ مترمکعب در روز در سال ۱۳۳۰ در منطقه صاحبقرانیه ساخته
شد. دومین تصفیه‌خانه فاضلاب شهری کشور در سال ۱۳۵۲ به روش برکه تثبیت در فولاد شهر اصفهان احداث گردید. هم اکنون
اغلب شهرهای بزرگ کشور دارای سامانه جمع‌آوری و تصفیه‌فاضلاب بوده و یا در مرحله مطالعه و یا اجرای آن می‌باشند.
در حال حاضر در سطح کشورء به ویژه در حواشی شهرهای بزرگ و مراکز استان‌ها مناطق وسیعی با پساب‌هاء آبهای برگشتی و
رواناب‌های شهری آبیاری می‌شوند. در بیش‌تر مواقع این استفاده غیراصولی بوده و برای کشت سبزیجات و صیفی‌جات به‌کار رفته و
موجب آلودگی محیط زیست, تجمع آلودگی در خاک و انتقال آن به محصولات تولیدی شده است. با توجه به میزان استقبال و همچنین
نیاز به استفاده از پساب‌ها و آبهای برگشتی در کشاورزی» در حال حاضر بیش‌تر تصفیه‌خانه‌های فاضلاب در سطح کشور با هدف
استفاده محدد از پساب حاصل در کشاورزی» طراحی و اجراً می‌گردند. با وجود قدمت استفاده از فاضلاب در کشور تحقیقات در زمینه
اثرات مربوط در یکی دو دهه اخیر آغاز شده‌است. در بخشی از این مطالعات توجه اصلی به اثرات زیست‌محیطی کاربرد این منابع معطوف
-------- صفحهٔ بعد --------
فصل اول - کلیات
شده و در بررسیهای دیگر تاثیر این آب‌ها در ک
شهرهای کشور فاضلاب‌های شهری و رواناب‌ها
میشود. در جدول (۱-۱) خلاصه‌ای از تجارب ء
کرده که استفاده از پساب عملکرد این گیاهان را
بهداشتی آبیاری با پساب برای گیاهانی چون کاه
عنوان کرد که در صورت استفاده از پساب برای
منطقه‌ای انجام شود. لازم به ذکر است که جدوا|
به داخل آن نفوذ نکرده و فاقد آلودگی‌های مربود
نباشدء استفاده از آن برای صیفی‌جات محدودیتی
جدول ۱-۱- خلاصه‌ای از تجارد
بررسی‌پیامدآبیاری با پساب بر برخی از ویژگیهای
شیمیایی خاک‌های ناحیه برخوار اصفهان و انباشتگی برخی
بررسی روش‌های بازیافت و کاربرد فاضلاب‌ها در آمور
کشاورزی و احیای اراضی | ۴۷|
بررسی نقش عوامل مهم در به‌کارگیری فاضلاب‌ها در
آییاری ۱۳۹۱
کیفیت و عملکرد گوجه‌فرنگی, کاهوء هویج و خیار |۳۰۱|
بررسی تاثیرات استفاده محدد از پساب پالایشگاه تهران, در
آبیاری جنگل‌های اطراف پالایشگاه ۴۸|
گیاهان خیار و هویج و ویژگیهای خاک آزمایشی در
شرایط زراعی | ۱۱۲
عملکرد گوجه‌فرنگی و کاهو |۳۱
ارزیابی کمی و کیفی نهرهای فاضلاب‌کش جنوب تهران و
چگونگی تصفیه آن با روش برکه‌های تثبیت |[۳۲|
۹
وا
میت و کیفیت محصول مورد بررسی قرار گرفته است. در حال حاضر نیز در بسیاری از
ی سطحی که از شهرها خارج می‌شوندء در زمینهای کشاورزی پایین دست استفاده
افزایش داده و تاثیر منفی بر ویژگیهای خاک و نفودپذیری آن ندارد. تنها از نقطه نظر
لو و هویج قابل توصیه نبوده و برای گوجه فرنگی و خیار توصیه میشود. بنابراین باید
مذکور به عنوان تایید و یا رد استفاده از پساب‌ها محسوب نمی‌شود. بلکه جمع‌بندی از
ر انجام شده است. اگر فاضلاب مراحل تصفیه را به خوبی طی کند و فاضلاب صئنعتی
به فلرات سنگین باشد و از نظر شاخص‌های بهداشتی محدودیتی برای مصارف آن
ندارد. در این گونه مصارف شاخص بهداشتی از اهمیت بالایی برخوردار می‌باشد.
ب عملی و تحقیقاتی استفاده از پساب‌ها و آبهای برگشتی در سطح کشور
مشاهده شد که هفت سال آپیاری با پساب توانسته است زمینهای شور و سدیمی منطقه را بدون هیچ تیمار
دیگری به یک خاک مناسب برای کشاورزی تبدیل کند و شوری سدیم محلول و تبادلی و همچنین سدیم کل
خاک را به اندازه چشمگیری کاهش دهد. همچنین آبیاری با پساب نتوانسته است غلظت عناصر سنگین گیاه
را به مرز زیان آور برساند.
بیانگرنقش مثبت استفاده اصولی از پساب‌ها و همچنین نقش خاک و زمین در پالایش فاضلاب‌ها می‌باشد.
بیانگر مزایای برکه‌های تثبیت و نقش آنها در استفاده مجدد از فاضلاب و ارائه مبانی طراحی آن برای استفاده
از پساب حاصل در کشاورزی می‌باشد.
مشاهده شد که استفاده از پساب افزایش عملکرد این گیاهان را در مقایسه با شاهد به همراه داشته و تاثیر
منفی بر ویژگیهای خاک و به خصوص نفوذپذیری آن در هیچ کدام از تیمارها نداشته است. از نظر کیفیت و
تجمع عناصر سنگین اختلاف معنی‌داری بین تیمارها وجود نداشت. از نظر بهداشتی آبیاری با پساب برای
هویچ و کاهو قابل توصیه نمی‌باشد ولی برای گوجه و خیار قابل توصیه می‌باشد.
مشاهده شد که ام و هدایت الکتریکی )۱ خاک جنگل بعد از آبیاری نسبت به شرایط قبل از شروع آبیاری
با پساب, افزایش پیدا کرده‌است. آنها همچنین نشان دادند که میزان اغلب آلودگی‌های پساب پالایشگاه تمهران
در حدی است که نمی‌توان از آن برای آبیاری درختان جنگلی با مصرف مجدد در پالایشگاه استفاده نمود.
میکرو در اندام‌های هوایی خیار و هویچ و همچنین باعث افزایش میزان غلظت عناصر ماکرو و میکرو در خاک
گردیده‌است. همچنین استفاده از فاضلاب باعث افزایش آلودگی‌های میکربی در محصول تولیدی گردید.
نتایج نشان داد که استفاده از فاضلاب جهت آبیاری مزارع آزمایشی باعث افزایش عملکرد و غلظت عناصر
غذایی ماکرو و میکرو در کلیه اندام‌های هوایی و زیرزمینی گوجه‌فرنگی و هویچ شده است و هیچ‌گونه اثر
۳10۵|۲7 -|
-------- صفحهٔ بعد --------
۰
ادامه جدول ۱-۱- خلاصه‌ای از
بررسی پیامدهای استفاده ٩ ساله از پساب شمال اصفهان بر
خواص شیمیایی, فیزیکی و زیست‌محیطی خاک [۱۵]
بررسی تغییرات کیفی آب رودخانه‌های فصلی شیراز در اثر
تهران و امکان استفاده از آن در آبیاری فضای سبز و پارک‌ها [۶|
ارزیابی کیفیت پساب تصفیه‌خانه شمال شهر اصفهان برای
استفاده در کشاوزری |۳۵]
بررسی عوامل و روش‌های موثر در کاهش بار آلودگی
پساب‌های زراعی |۸|
بررسی اثر زهکش‌های ذوب‌آهن, رودشت و سگزی بر کیفیت
آلودگی ناشی از کاربرد فاضلاب تصفیه نشده در اراضی دشت
برخوار ۲۹|
بررسی تجمع عناصر سنگین در خاک و گونه گندم, ذرت. خیار و
یونجه که طی ۸ سال با فاضلاب آبیاری شده‌اند ۶۶|
بررسی کیفیت فاضلاب خروجی صنایع بزرگ فلزی اهواز |۴۱|
بررسی اثرات آبیاری با فاضلاب خام و تصفیه‌شده بر رشد و
میزان مواد آلی خاک [۱۰]
بررسی اثر استفاده از پساب به روش‌های آبیاری قطره‌ای
سطحی و زیرسطحی و آبیاری نشتی بر آلودگی خاک |۴۶|
ضوابط زیست محیطی استفاده مجدد ا زآب‌های برگشسنی و پساب‌ها
تجارب عملی و تحقیقاتی استفاده از پساب‌ها و آبهای برگشتی
نتایج نشان داد که آبیاری با پساب طی مدت ٩ سال, باعث کاهش وزن مخصوص ظاهری, نفوذیذیری و
افزایش درصد رطوبت در ظرفیت مزرعه, عملکرد و کیفیت محصول نسبت به مزرعه آبیاری نشده با پساب
مشاهده شد که غلظت کروم ۶ ظرفیتی موجود در آب در تعدادی از ایستگاه‌ها یش از حد استاندارد ایران و
سازمان خواربار جهانی (۳۸0)" بوده, اما مقادیر سرب, مس کادمیم. کروم نیکل و روی عموما کمتر و یا
مساوی مقادیر توصیه شده می‌باشد.
طبق نتایج, استفاده مجدد از پساب تصفیه‌خانه فاضلاب شهر مشهد در کشاورزی و جایگزینی آن با
چاه‌های زراعی در مصارف شهری می‌تواند به عنوان راه‌حلی برای معضل کم آبی شهر مطرح باشد.
نتایج نشان داده که پارامترهای کیفی پساب به جز بیکربنات. نیتروژن و کلی‌فرم از نظر آبیاری فضای سبز
در محدوده مجاز قرار دارند.
براساس نتایج میزان ازت. فسفرء پتاسیم و نمک‌های محلول پساب در حد مجاز مصارف زراعی بوده ولی
برای تخلیه در آبهای زیرزمینی لازم است که مواد جامدمعلق, فسفر و ازت آن کاهش یاید. همچنین
میزان ازت. کلرء سدیم و به‌ویژه بی کربنات سدیم آن در مقایسه با استاندارد ۳۸ بالا بوده و بسته به
روش آبیاری و نوع گیاه می‌تواند زیان‌آور باشد.
اعمال مدیریت صحیح مانند افزایش راندمان آبیاری» مصرف بهینه کود و سم و تغییر روش‌های آبیاری را به
عنوان عوامل موثر در کاهش بار آلودگی پساب‌ها توصیه نمودند و همچنین راهکارهایی از جمله استفاده از
استخرهای طبیعی و مصنوعی, باتلاق‌هاء نوارهای حایل, کانال‌های علف‌دارء فیلتر خاک و چمن و تطبیق
کشت با کیفیت پساب را به عنوان راهکارهای موثر در کاهش آلودگی در مزارع توصیف نمود.
مهم‌ترین اثر این زهکش‌ها بر کیفیت آب رودخانه زاینده‌رود افزایش شوری آب این رودخانه می‌باشد که
این افزایش به حدی است که کیفیت آب این رودخانه برای کلیه مصارف غیر قابل استفاده می‌باشد.
نتایج نشان داد که ابیاری با پساب باعث کاهش هدایت هیدرولیکی اشباع و افزایش وزن مخصوص
ظاهری خاک گردیده است. روش ابیاری اثر معنی‌داری بر میزان کاهش سرعت نفودذ نهایی آب در خاک و
کاهش میزان خلل و فرج خاک دارد.
نتایج نشان داد که میزان نیترات در ۹۰ درصد از چاه‌ها بیش از حد استاندارد بوده ولی غلظت فلزات
سنگین به استئناء کبالت کمتر از حدود استاندارد مصارف کشاورزی می‌باشد.
براساس نتایج. غلظت فلزات سنگین در نمونه‌های خاک و گیاه در مزارع آبیاری‌شده با فاضلاب کمی
بیش‌تر از مقادیر آنها در مزارع آبیاری شده با آب چاه می‌باشد اما محدودیتی از نظر میزان تجمع عناصر
سنگین در آبیاری این گیاهان با فاضلاب وجود نداشته است.
براساس نتایج, غلظت پارامترهای چربی و روغن» جامدات معلق, اکسیژن مورد نیاز شیمیایی (01). کلر و
سولفات بالاتر از حد مجاز استاندارد برای تخلیه به محیط زیست بوده ولی میزان اکسیژن مورد نیاز
۳ ی ۰ ۰.1 ۰ . ۸
براساس نتابح میزان تجمع سرب» کادمیم مس نیکل و کبالت در اندام‌های گیاهی کمتر از حد استاندارد
بوده و نسبت اختلاط ۲۵ درصد فاضلاب‌خام و ۷۵ درصد آب چاه را به عنوان بهترین نسبت اختلاطی از
نتایج نشان داد که با افزایش موادآلی موجود در فاضلاب مورد استفاده در آبیاری گیاهان گوجه‌فرنگی,
جعفری و هویچء بر مقدار ماده‌آلی خاک افزوده میشود
مشاهده شد که تیمار آبیاری نشتی با پساب فاضلاب آلوده‌ترین شرایط را داشته است و استفاده از روش
آبیاری قطره‌ای زیرسطحی در شرایط بهره‌برداری مجدد از پساب فاضلاب شهری توصیه شد
1- ۳۵۵۵ 200 ۸۵۳101۳6 0
2- 0۳۵۵| 078260 40
3- 106 0 10۵[ 07260 40
-------- صفحهٔ بعد --------
فصل اول - کلیات )۱
ادامه جدول ۱-۱- خلاصه‌ای از تجارب عملی و تحقیقاتی استفاده از پساب‌ها و آبهای بر گشت
بررسی تاثیر نبود سیستم جمع‌آوری فاضلاب بر محیطزیست | نتایج نشانگر افزایش غلظت عناصر سنگین, یون‌های کلراید و سولفات در منابع آب زیرزمینی در مناطق
جنوبی و جنوب‌شرقی شیراز در حدی بیش از حد مجاز برای استفاده در آبیاری می‌باشد.
تحقیق در قالب کشت لایسیمتری با استفاده از فاضلاب خام در | براساس نتایج, سویا و ذرت آبیاری شده در مقایسه با آب چاه افزایش عملکرد قابل توجهی داشته ولی
ابیاری ذرت و استفاده زه‌آاب حاصله در آبیاری سویا و نهایتا | عملکرد جعفری تغییر معنی‌داری نسبت به آب چاه ندارد. میزان تجمع کادمیوم در سویا و ذرت در فاضلاب
زه‌آب سویا در آبیاری جعفری |۱۳ و آب چاه تفاوت معنی‌داری نسبت به آب چاه نداشتند.
ی تغییرت ی کیفی و میزان خودبالایی تور شیروز < نتایج نشانگرمحدودیت کیفی جریان نهر فیروزآباد از نظر فلزات سنگین و مواد آلی می‌باشد.
برای استفاده در کشاورزی ۱۵۰۱
بررسی میزان جذب کادمیوم از محیط ریشه و میزان تجمع آن
در اندام محصولات زراعی |[۵۱|
و توانایی بیش‌تر گونه‌های سبزیجات برگ پهن در جذب و تجمع کادمیوم در آندام مختلف به ویژه
بخشهای خوراگی می‌باشد.
بررسی تجارب استفاده از پساب‌ها در سطح کشور نشان می‌دهد که این منابع عمدتا در حواشی شهرها جهت آبیاری محصولات
سبزیجات و صیفی‌جات به کار گرفته شده و این مصارف علیرغم صرفه‌جویی در مصارف آب و کودهای شیمیایی؛ آلودگی منابع آب و
خاک و محصولات تولیدی را به همراه داشته است. در حال حاضر به سه صورت مختلف از فاضلاب‌هاء پساب‌ها و آبهای برگشتی
در کشاورزی استفاده میشود.
- استفاده غیراصولی و بدون رعایت استانداردهای مربوط و الگوی کشت مناسب
- بعد از تصفیه کامل فاضلاب و رساندن کیفیت آن به حد استانداردهای مورد نظر
- استفاده از پساب با کیفیت نامطلوب» برای کشت نباتات خاص و انتخاب روش مناسب آبیاری» منطبق با کیفیت پساب‌ها
و کنترل افراد در معرض تماس
تجربیات مختلف در رابطه با طرحهای استفاده مجدد از پساب‌ها و آبهای برگشتی در کشور نشان می‌دهد که اجرای این طرح‌ها
- کنترل بیابان‌زایی با کاربرد منابع در آبیاری اراضی زراعی و فضای سبز و جنگل کاری
- بهینه‌سازی و افزایش بهره‌وری مصارف آب با استفاده مجدد از پساب‌ها
- حفظ منابع آبی موجود از طریق برگشت دادن جریان‌های فاضلاب به زمین
- صرفه‌جویی در هزینه مصرف کودهای شیمیایی
- توسعه سطح زیر کشت آبی
- حفاظت خاک و بهبود کیفیت آن از طریق رشد گیاهان و جلوگیری از فرسایش خاک
- کاهش آلودگی منابع آب سطحی و زیرزمینی
پساب‌ها با توجه به ویژگیهای خاصی که دارند. علیرغم مزایا و فواید انکارناپذیرء دارای مشکلات و خطراتی نیز می‌باشند که نمونه
بارز آن عوارض ناشی از استفاده غیر اصولی جریان انهار و کانال‌های فاضلاب‌کش سطح تهران در اراضی جنوب تهران به ویژه دشت
ورامین می‌باشد. با توجه به پیچیدگی مدیریت استفاده از این منابع توجه به آثرات سوء محیط زیستی به شرح زیر ضروری می‌باشد:
سار تجمع قلزات سنگید در خاک و انتقال آن به گیاه
-------- صفحهٔ بعد --------
۱۳ ضوابط زیست محیطی استفاده مجدد ا زآب‌های برگشسنی و پساب‌ها
- اثرات سمی ناشی از یون‌های ویژه بر گیاهان
- مسایل و مشکلات بهداشتی ناشی از عوامل بیماریزا
- تشدید شوری خاک‌ها
- عوارض بهداشتی مربوط به کارکران و شاغلان در پروژه
۲-۳-۱ سوابق خارجی
کاربرد فاضلاب‌های خام و تصفیه شده در کشورهای مختلف جهان از دیرباز رواج داشته است. از اواسط قرن نوزدهم و آغاز
آلودگی‌های باکتریایی در منابع آب سطحی کشورهای صنعتی (به ویژه اروپا و ایالات متحده) که مسایل بهداشتی گسترده‌ای را به
همراه داشت. به تدریج تاسیس تصفیه‌خانه‌های فاضلاب مختلف در مناطق شهری توسعه یافت. در کشورهای پیشرفتهء فقط استفاده
از فاضلاب‌های تصفیه شده و با رعایت ضوابط و استانداردهای مربوط صورت می‌گیرد. متاسفانه افزایش جمعیت و رشد صنایع به
قدری سریع بوده که در بسیاری از کشورهای در حال توسعه تصفیه‌خانه‌های موجودء جوابگوی فاضلاب‌ها و پساب‌های تولیدی نبوده
و در مناطقی از پساب‌های خام و آلوده برای مصارف مختلف استفاده میشود که عوارض ناگوار بهداشتی و محیط زیستی را به همراه
دارد. مساحت اراضی آبیاری شده با فاضلاب‌ها و پساب‌ها در سطح جهان بالغ بر ۲/۵ میلیون هکتار تخمین زده میشود که حدود یک
درصد اراضی زراعی آبی را تشکیل می‌دهند. اطلاعاتی در زمینه کاربرد این منابع در چند کشور جهان در جدول (۲-۱) ارائه شده
در این کشور ۳۲ فاضلاب‌ها بعد از تصفیه مجددا برای کارهای مختلف استفاده می‌شوند که ۱۶ آن برای آبیاری محصولات
کشاورزی است. اراضی آبیاری شده با این آب‌ها نزدیک به ۲۸۰۰۰ هکتار می‌باشد.
۰ هکتار زمین در سال ۱۹۹۷ در این کشور با فاضلاب تصفیه شده آبیاری می‌گردید.
در سال ۱۹۸۸ در ۶۰ پروژه مختلف از این آب‌ها استفاده می‌شد و این روند رو به افزایش داشته است.
در این کشور تعداد تصفیه‌خانه‌های فاضلاب از ۱۵۰ واحد در سال ۱۹۴۰ به ۳۴۰۰ واحد در سال ۱۹۸۰ افزایش یافت. در این
کشور. ایالت کالیفرنیا و فلوریدا در استفاده از فاضلاب تصفیه شده از دیگران پیشی گرفته است.در این دو ایالت به ترتیب معادل
۷ و ۱/۵۲ میلیون متر مکعب پساب تصفیه شده حاصل میشود که از این مقدار در ایالت کالفرنیا ۵۹ در آبیاری محصولات
کشاورزی و فضای سبز و در ایالت فلوریدا معادل ۲۱ در آبیاری کشاورزی مورد استفاده قرار می‌گیرد. دو طرح مهم استفاده از
پساب کشاورزی در ایالت فلوریدا به ترتیب از ۱۳۰۰۰۰ و۶۸۰۰۰ متر مکعب در روز پساب برای آبیاری بیش از ۶۰۰۰و ۱۵۵۰
ایالات متحده آمریکا
هکتار زمین استفاده می‌کنند.
در سال ۱۹۸۲ با استفاده از ۴۲/ فاضلاب تصفیه شده شهری, ۱۰.۰۰۰ هکتار زمین آبیاری شده است.
در سال ۰۱۹۸۸ حجم فاضلاب تصفیه شده در این کشور ۷۸ میلیون متر مکعب بود و در سال ۲۰۰۰ به ۱۳۵ میلیون مترمکعب
افزایش یافت. طبق برنامه‌ریزی انجام شده, ۹۵ این آب‌ها در کشاورزی به کار می‌رود.
بزرگترین مساحت اراضی آبیاری شده با فاضلاب در چین است که مساحت کل آن در حدود ۲ میلیون هکتار برآورد شده است.
در سال ۲۰۰۲ مساحت اراضی آبیاری شده با پساب در این کشور ۱۶,۰۰۰ هکتار بوده است.
۰ هکتار زمین در این کشور با فاضلاب آبیاری میشود.
برآوردهای سال ۱۹۸۶ بانک جهانی نشان می‌دهد که تولید روزانه فاضلاب در این کشور در حدود ۳/۶ میلیون مترمکعب بوده است
که ۵۰-۵۵ آن برای آبیاری مورد استفاده قرار گرفته است.
-------- صفحهٔ بعد --------
فصل اول - کلیات ۳
پساب‌های شهری و صنعتی به عنوان یکی از گزینه‌های تامین نیاز آبی محصولات استفاده می‌کنند. استفاده مجدد تنها در صورتی
مفید است که زه‌آب از کیفیت خوب و قابل قبولی برخوردار باشد. برخی از مشکلات کیفی زه‌آب‌ها برای استفاده محدد عبارتند از:
زه‌آب آلوده و پساب‌ها می‌توانند عوارضی از قبیل تخریب خواص فیزیکی و شیمیایی خاک, مشکلات بهداشتی مرتبط با آب و آلودگی
محصولات غذایی را به همراه داشته باشند. با توجه به تنوع و کثرت مطالعات و تحقیقات انجام شده در زمینه استفاده از این منابع در
سطح دنیاء از ارائه موردی آزها پرهیز کرده و در این بخش نتایج حاصل از تجارب داخلی و خارجی به‌صورت مزایاء معایب و اثرات
ریست محیطی استفاده از این منابع مورد جمع‌بندی قرار می‌گیرد.
۳-۱- جمع‌بندی
کاربرد فاضلاب‌های تصفیه شده در کشورهای مختلف جهان از دیر باز رواج داشته است. در کشورهای پیشرفته فقط
فاضلاب‌های تصفیه شده با رعایت ضوابط زیست‌محیطی مورد استفاده قرار می‌گیرند. محور این قوانین حفظ سلامتی انسان» حفاظت
از محیط زیست و جلوگیری از آلودگی خاک و آب استوار بوده و در دوره‌های زمانی مشخصی مورد بازنگری قرار می‌گیرد. درحالی که
در کشورهای در حال توسعه. علاوه بر فاضلاب‌های تصفیه شده گاها از فاضلاب‌های خام نیز برای تولید محصولات کشاورزی
استفاده میشود. این کشورها فاقد استراتزی و برنامه‌ریزی مناسب و همچنین دستورالعمل مشخص در زمینه استفاده از پساب‌ها و
آبهای برگشتی بوده به همین دلیل استفاده از این منابع در اغلب موارد با پیامدهای بهداشتی» زیست محیطی و آلودگی منابع آب و
خاک همراه می‌باشد.
ایران به عنوان یکی از کشورهای خاورمیانه با کاهش منابع آب تجدید شونده مواجه بوده و در این راستا متولیان امرء پالایش و
استفاده مجدد از پساب‌های شهری و صنعتی و همچنین آبهای برگشتی را به عنوان منابعی جدید برای جبران بخشی از این
کمبودها مورد توجه قرار داده‌اند.
بررسی و جمع‌بندی تحربیات جهانی استفاده از این منابع نشان می‌دهد که با توجه به کمبود آب» استفاده از این منابع به عنوان
تدوین استانداردها و ضوابط مناسب و الزام در رعایت استانداردها و ضوابط مربوط ضروری بوده و توجه به این دو اصل می‌تواند
-------- صفحهٔ بعد --------
-------- صفحهٔ بعد --------
فصل ۲
بررسی کمی - کیفی پساب‌ها و
آبهای برگشتی
-------- صفحهٔ بعد --------
-------- صفحهٔ بعد --------
فصل دوم - بررس ی کمی - کیفی پساب‌ها وآب‌های برگشتی ۷
۱-۳- کلیات
جوامع شهری و روستایی کانون اصلی مصارف آب برای مقاصد شرب زراعی و صنعت و تولید فاضلاب انسانی می‌باشند. افزایش
مصارف آب و به تبع آن تولید فاضلاب, ایجاب می‌نماید برای جلوگیری از گسترش مشکلات محیط زیستی و همچنین تامین بخشی
از آب مورد نیاز مصارف مختلف از طریق بازچرخانی و استفاده مجدد از پساب‌ها و آبهای برگشتی برنامه‌ریزی شود. بر این اساس
شناخت وضعیت کمی و کیفی فاضلاب‌های شهری» صنعتی و زه‌آب‌های کشاورزی» به عنوان پیش‌نیاز امکان‌سنجی استفاده مجدد از
این منابع در شرایط حال و آینده ضروری می‌باشد. در این بخش بر پایه آخرین آمار و بررسیهای انجام شده پساب‌ها و آبهای
برگشتی از نظر کمی و کیفی مورد بررسی و تجزیه تحلیل قرار می‌گیرد.
۲-۳- بررسی وضعیت پساب‌های شهری (کمی - کیفی) در سطح کشور
۱-۳-۲ کمیت پساب‌های شهری در وضع موجود
از مقایسه وضعیت تامین آب و دفع فاضلاب کشور با وضعیت آب و فاضلاب در مقیاس جهانی مشخص میگردد که در زمینه
تسهیلات فاضلاب فاصله زیادی با میانگین جهانی مشاهده میشود. خوشبختانه طی سال‌های اخیر اقدامات گسترده‌ای در چمست
ظرفیت‌سازی بخش آب و فاضلاب و توسعه نهادی این بخش به انجام رسیده و زمینه را برای فعالیتهای آتی فراهم کرده‌است.
براساس مطالعات جاماب» در سال ۱۳۸۰ حدود ۹۷/ از جمعیت شهری کشور تحت پوشش آب لوله کشی بوده اما با احتساب کل
جمعیت شهری» میانگین مصرف سرانه کشور ۶۳/۶ متر مکعب و میزان آب به حساب نیامده در سطح کشور ۳۲ بوده و لذا استحصال
سرانه آب در سطح کشور برابر ٩۳/۶ متر مکعب در سال و معادل ۲۵۶ لیتر در روز به دست می‌آید (جدول ۱-۲). میزان آب برداشست
شده برای مصارف شرب و بهداشت جوامع روستایی در سطح کشور در حدود ۹۵۴ میلیون متر مکعب در سال ۱۳۸۰ می‌باشد و
مصرف سرانه آب شرب و بهداشت به میزان ۳۴/۹ متر مکعب در سال و میزان آب به حساب نیامده حدود ۸۲۱ می‌باشد که با
احتساب آب به حساب نیامده میزان استحصال سرانه آب شرب و بهداشت در جوامع روستایی در حدود ۴۴/۲ متر مکعب در سال و
معادل ۱۲۱ لیتر در روز می‌باشد. این رقم بر اساس مطالعات طرح جامع آب کشور در سال ۷۳ معادل ۱۰۵ لیتر در روز بوده است که
طی این دوره در حدود ۸۱۵ افزایش داشته است. براساس نتایج این مطالعات مصارف خانگی به‌طور متوسط ۸۱ درصد از محموع
مصارف را تشکیل می‌دهد که در حوضه‌های مختلف بین ۶۵ تا ۹۴ درصد در نوسان است و 1۱۰ مصارف مربوط به انشعابات عمومی
اداری و 4۵ متعلق به مصارف صنعتی است.
ضریب پساب بر اساس عوامل تشکیل دهنده آَنْ برای مناطق مختلف محاسبه شده است. همانطور که مشاهده میشود.
میانگین ضریب پساب در جوامع شهری در حدود ۸۳ درصد و برای جوامع روستایی در حدود ۷۴ درصد می‌باشد و کمی مقدار ضریب
پساب در جوامع روستایی به علت حجم کم پساب و بیش‌تر شدن سهم تبخیر در این جوامع می‌باشد. بر این اساس کل پساب
برگشتی در جوامع شهری و روستایی به ترتیب ۳۳۶۰ و ۷۰۴ میلیون متر مکعب در سال ۱۳۸۰و ۳۶۷۰/۴ و ۷۲۷ میلیون مترمکعصب
در سال ۱۳۸۵برآورد شده است جدول (۱-۲). پتانسیل فاضلاب تولیدی در سطح کشور براساس آخرین آمار سرشماری رسمی کشور
-------- صفحهٔ بعد --------
۸ ضوابط زیست محیطی استفاده مجدد ا زآب‌های برگشسنی و پساب‌ها
جدول ۱-۲- وضعیت مصارف آب و تولید فاضلاب در سطح کشور [۳۲۱] و [۲۳]
سس
اطلاعات مربوط به تصفیه‌خانه‌های فاضلاب شهری به تفکیک در حال بهره‌برداری, در حال ساخت و مطالعاتیء براساس آمار
مترمکعب) در سال, ظرفیت پذیرش تصفیه‌خانه‌ها معادل ۷۲۹/۲۴ (میلیون مترمکعب)» جمعیت تحت پوشش برابر ۷۲۵۳۱۰۷ نفر و
ظرفیت نهایی تصفیه‌خانه‌های در حال ساخت معادل ۱۵۵۲/۷۲ (میلیون مترمکعب) در سال بوده و تعداد طرحهای تصفیه‌خانه در دست
مطالعاتی معادل ۲۰۱ واحد می‌باشد.
جدول ۲-۲- پتانسیل تولید فاضلاب شهری و روستایی بر اساس آخرین سرشماری(سال ۱۳۸۵) [ ۴۲]
استا جمعیت(هزار نفر) فاضلاب تولیدی (میلیون مترمکعب)
جدول ۳-۲- اطلاعات مربوط به تصفیه‌خانه‌های فاضلاب شهری به تفکیک در حال بهره‌برداری, در حال ساخت و مطالعاتی ]۹٩۹٩[
بده بده (میلیون مترمکعب در سال) | مترمکعب د در سال) جمعیت تحت بده ۰۰ طراحی
ک ا کک که
سم سس
کت نک هه
اک هه که هه
(تعداد)
-------- صفحهٔ بعد --------
فصل دوم - بررسی کمی
ادامه جدول ۲-۲-اد
در حال حاضر (ساز
بهره‌برداری است. در ۲
مطالعاتی لازم تهیه و |
جمع‌آوری و تصفیه فا
باید سالانه ۴ درصد به
- کیفی پساب‌ها وآب‌هاء
للاعات مربوط به تصفیه خ
۱
بده (میلیون متر
۸) از حدود هزارن
عاوری و حدود ۵۰۰ میا
این میزان افزوده شود.
بوک م
انه‌های فاضلاب شهری با
در حال بهره‌برداری
مکعب در سال)
در دست بهره‌برداری
۱۳۹/۶
۱/۳۵۸
۱۳/۳۴
۳
۵/۵۱۹
0۴۰
۲۷/۳۵
۵/۳۲
۱/۱۳۸۷
۰.۸
۲۳/۳۹۲
۳/۰۷۵
۳۸۳
۱۰/۳۲
اه هو مرها
۶,۹۷
۳/۷۵۳
بط فده
هر کشورء در ۱۰۱ شهر
شبکه جمع‌آوری و تصف
آخرین آمار طبق برناه
ون متر مکعب آن تصا
در جدول (۴-۲) خلاصا
فاضلاب استانی تا پایا
ره‌برداری, در حال ساخت و مط
در حال ساخت
بده طراحی
(میلیون مترمکعب در سال)
۳۲۱/۷۹۱
۳۳/۴۱
اه ره
۱۷/۸۳۵
۱/۰
۲۳۹۱۳/۰۲۵
۲۳۳۳۳۰۰
۱۳/۵۰
۲۳/۳۹۳
۶۳۶۳۷۷
۳۲۳۳/۰۶
۱۳/۱۰۰
۳۹/۱۹
۱/۳
ام ۸۵
۱/۳۸۰
۳۸
۱۹/۳۱۹
.۳
۱۳۰۲
و تصفیه فاضلاب اجرا ش
ت اجرا بوده و در ۲۰۱ شهر
ری تا به امروز تحت پوشن
شده تا پایان سال ۱۳۸۷حدو
ساس برنامه‌ریزی‌های دراز ما
-------- صفحهٔ بعد --------
۳۰ ضوابط زیست محیطی استفاده مجدد ا زآب‌های برگشسنی و پساب‌ها
جدول ۴-۲- خلاصه وضعیت کلی پساب‌ها در کشور بر اساس اطلاعات ارسالی [۹۹]
جمعیت تحت پوشش تصفیه‌خانه‌ها | میزان پساب میزان پساب تخصیص داده شده
(مترمکعب بر ماد
تصفه‌خا: مترمکعب بر ترمکب بر
تصفیه‌خانه | بهره‌برداری | اجرا امطالعه بهره‌برداری اجرا مطالعه ی کشاورزی | خدمات ْ
۵ مشخص
تعداد تصفیه خانه‌ها
شهری ۶۵ ۷۷ ۰۵۷ ۶۲ ۶,۹۵۹,۲۲۷ ۱۷,۱۳۶,۵۰۴۵۸۶۱۶۲۷ ۱۴۶۳۶۳۴۳۳ ۱۹۳۳۴۳۵۴۷ ۲:۳:۹,۴۷۲۳,۰۳۲۶۴۰۱ ۱۸
۱۲ ۱۵ ۲ ۳۲۱۳۷۴۲۸ ۱ ۴۹۲۴۸
۳ ۲۲۷۱۲ | ۹۲ ۵۸۱ ۶۳ ۴۵۸۶۱۶۲۷۶۹۵۹۲۲۷۱ ۴ ۵ | ۱۵۰.۸۷,۴۰۵ رکه 3 ات ۸
در حال پهرهبرداری هستند و و آمار دقیقی از میزان ۳ پساب تولیدی در کشور نیست.
۲-۲-۲- تخمین حجم پساب خانگی تولیدی در آینده
در حال حاضر در شهرها اعمال سیاستهای کاهش آب به حساب نیامده در دست انجام است که با اعمال این سیاست‌هاء کاهش
میزان آب به حساب نیامده از ۳۲ به ۱۷ درصد در سطح کشور ممکن خواهد شد. در جوامع روستایی به علت کوچکی و ساده بودن
شبکه آبرسانی در سال پایه میزان آب به حساب نیامده وضع بهتری داشته و در حدود ۲۱ درصد است. در حال حاضر اقدامات مربوط
به کاهش آب به حساب نیامده در روستاها به شدت شهرها اعمال نمی‌شود و در نتیجه در طول سال‌های آتی میزان آب به حساب
نیامده در این جوامع به تدریج افزایش یافته و در سال هدف به ۳۸ درصد خواهد رسید. برآورد مصرف سرانه با دو سناریوی مورد نظر
به شرح زیر است.
سناریوی مصرف معمول: در این سناریو مصارف سرانه محاسبه شده برای سال پایه ملاک عمل قرار گرفته و تغییرات مصارف
سرانه شهری و روستایی بر اساس رشد و توسعه جوامع مشخص شده و نتایج در جدول (۵-۲) ارائه شده است. همان‌گونه که دیده
میشود مصرف سرانه معمول در طی سال‌های برنامه در شهرها از ۶۳/۵۹ به ۶۷/۵۲ متر مکعب در سال و در جوامع روستایی مصارف
معمول از ۳۴/۹ به ۴۳/ ۲۶ مترمکعب در سال افزایش می‌یاید.
جدول ۵-۲- پیش‌بینی مصارف آب شرب و بهداشت در سال‌های آتی با الگوی معمول [۲۱]
-------- صفحهٔ بعد --------
فصل دوم - بررسی کمی - کیفی پساب‌ها وآب‌های برگشسنی )۳
سناریوی مصرف سرانه مطلوب: در این سناریو الگوی مصرف سرانه بر اساس تاثیر کمی عوامل موثر بر مصرف به صورت
تابعی از متغیرهای اقلیمی» جغرافیایی» دسترسی به منابع و درجه توسعه شهری مورد نظر با یک لگاریتم واحد برای کلیه شهرهای
کشور محاسبه گردیده است. ویژگی اصلی این روش عدم اتکا به آمار مصارف گذشته می‌باشد. ارقام حاصل مقادیر مطلوب برای
مصرف منطقی و متعادل را نشان می‌دهد. همان گونه که در جدول (۶-۲) مشخص شده به این ترتیب مصرف سرانه مطلوب در
شهرهای کشور در سال پایه» ۶۸ مترمکعب در سال می‌باشد که به تدریج افزایش می‌یابد و در سال هدف به بیش از ۷۲ متر مکعب
در سال میرسد. در جوامع روستایی این رقم از ۴۶/۸ متر مکعب در سال پایه با افزایش در طی سال‌های برنامه در سال ۱۴۰۰ به
میزان ۴۹/۰۳ متر مکعب میرسد.
جدول ۶-۲- پیش بینی مصارف و استحصال آب شرب و بهداشت در سال‌های آتی با الگوی مطلوب [۳۲۱]
مصرف سرانه مطلوب استحصال مطلوب
مناطق (متر مکعب در سال) (میلیون متر مکعب)
استحصال آب شرب و بهداشت شهری در سال پایه در حدود ۴۳۹۱/۱۰ میلیون متر مکعب است که در سال ۱۴۰۰ به ۵۷۴۵/۶۹
شهرهای کشور برابر ۵۷۴۶ میلیون متر مکعب در سال خواهد بود. از آنجا که جمع‌آوری پساب برگشتی یکی از مهم‌ترین خدمات
حجم برگشتی متناسب با میزان آب مصرفی است و لذا در این گزارش حجم تقریبی پساب برگشتی شهرها و جوامع روستایی در
هر مقطع با توجه به حجم آب مصرفی و ضریب پساب محاسبه گردیده و در جدول (۷-۲) ارائه گردیده است. بر اساس سناریوی
معمول حجم پساب برگشتی در شهرهای کشور در سال پایه ۳۳۶۱ و در سال هدف ۴۳۶۹ میلیون متر مکعب و در جوامع روستایی
حجم پساب در سال پایه ۷۰۴ و در سال هدف ۸۳۳ میلیون متر مکعب خواهد بود. بر اساس سناریوی مطلوب حجم پساب برگشتی
در سال هدف در شهرها و جوامع روستایی به ترتیب ۴۷۰۹ و ۱۱۱۳ میلیون متر مکعب در سال می‌باشد.
جدول ۷-۲- پیش بینی حجم پساب کشور در سال‌های آینده با الگوی مطلوب و معمول [۲۱]
حجم پساب (میلیون مترمکعب در سال)
-------- صفحهٔ بعد --------
۳۳ ضوابط زیست محیطی استفاده مجدد ا زآب‌های برگشسنی و پساب‌ها
۳-۲-۲ کیفیت فاضلاب‌های خانگی
کمیت و کیفیت فاضلاب‌های خام متاثر از پارامترهایی مانند میزان آب مصرفی, شرایط آب و هوایی حاکم بر منطقه»ء نوسانات
تولید (نوسانات ساعتی» روزانه و فصلی)» میزان نشت آب‌هاء شرایط اقتصادی - اجتماعی و فرهنگی جامعه» ضریب بهره‌برداری از
شبکه جمع‌آوری» مجزا و یا مختلط بودن سامانه جمع‌آوری بوده و کیفیت پساب خروجی از تصفیه‌خانه‌ها بر حسب مبانی و فرایند
تصفیه متغیر خواهد بود. در شبکه‌های جمع‌آوری مشترک» کیفیت فاضلاب خام شهری و پساب خروجی از تصفیه‌خانه در نتیحه
اختلاط آب باران و پساب‌های صنعتی با تغییرات شدید توام خواهد بود به‌طوری که بمنظور احتراز از بروز اثرات بازدارنده عوامل مزاحم
(مانند فلزات سنگین» دترجنت‌هاء ترکیبات آلی حلقوی) بر پروسه تصفیه زیستی» واحدهای صنعتی ملزم به پیش‌بینی تاسیسات پیش
تصفیه و هدایت پساب خروجی از تاسیسات مذکور به شبکه فاضلاب شهری می‌باشند.
پساب‌های شهری خام بر اساس ویژگی فیزیکی» شیمیایی و زیستی در سه گروه پساب‌های قوی» متوسط و ضعیف طبقه‌بندی
میگردد. به‌طوری که فاضلابی با ۱۵۰گ,13010 و ۲۰۰> 55 (مواد معلق) میلی‌گرم در لیتر» به عنوان فاضلاب ضعیف شناخته
میشود و هرگاه کیفیت فاضلاب به 1301,<۳۰۰] و ۴۵۰< 55 میلی‌گرم در لیتر برسد جزء پساب‌های قوی شناخته خواهد شد. به
عبارت دیگر با توجه به این که سرانه ,13010 و جامدات معلق پساب‌های شهری کشور به‌طور متوسط به ترتیب معادل ۴۰ و۵۰ گرم
در روز انتخاب و در طراحی تصفیه‌خانه‌های فاضلاب منظور میگردد. کیفیت فاضلاب خام به‌صورت تابعی از سرانه آب مصرفی تغییر
خواهد نمود. لذا با توجه به شرایط آب و هوایی و میزان دسترسی و ارزش آبء» کیفیت فاضلاب» به ویژه میزان ,73010 و جامدات
معلق متفاوت خواهد بود. با توجه به مبانی طراحی سامانه‌های تصفیه در کشورء در صورت بهره‌برداری مناسب» کیفیت پساب تولیدی
از نظر مصارف زراعی و تخلیه در محیط محدودیتی نخواهند داشت. در نمودار (۱-۲) طرح شماتیک واحدهای تصفیه‌خانه‌های
فاضلاب و در جدول (۸-۲)» کیفیت آب حاصل از بارش» رواناب سطحی, فاضلاب مخلوط با رواناب سطحی و در جدول (۹-۲)
تغییرات کیفی پساب ورودی و خروجی از تصفیه‌خانه فاضلاب شهری در سطح تهران ارائه شده است.
جدول ۸-۲- مقایسه ویژگیهای رواناب سطحی و فاضلاب مخلوط با رواناب سطحی [۸۸]
ی مک
یر لح
هت
سا مومع لجع
0 سوک
46۵0 0ع۵ع ۹ ا5 -1
(بیش‌ترین احتمال آماری کلی‌فرم در صد میلی‌لیتر) ۲[::(007 ۳۳۵۳2۳10 ۱/10۵1 -2
-------- صفحهٔ بعد --------
فصل دوم - بررس ی کمی - کیفی پساب‌ها وآب‌های برگشسنی ۳۳
وضعیت موجود ایران
۱- آشغالگیر
۲- دانه‌گیر با جریان هوادهی
۳- ته‌نشینی اولیه
4۵ و15۹ ۵ -۹55 1 ۹۹-۹ / -1]۹۹9]
1 ۵ >-1701(5 ۸۵-۵/ -1701(5 ۰ >-1701(5
راندمان حدف
لاینده‌های شاخص ۰ > کلی‌فرم 1۹۵-۹ * کلی‌فرم ۹۹/۹۰ * کلی‌فرم
۸- /۸۰-۵ 8-۳۰ ۸- /۵-۰
0۲ 0۰ 0۲-۳۰-۴۰ 0۲-۵
۵ > فلزات سنگین ۵ > فلزات سنگین ۰ > فلزاتن سنگین
نمودار ۱-۲- طرح شماتیک واحدهای عملیاتی تصفیه‌خانه‌های فاضلاب شهری
قرار دادن واحد گندزدایی در بخش زیستی بدان معنا نیست که گندزدایی جزو روش‌های تصفیه زیستی محسوب میشود. با توجه به
این که واحد گندزدایی از نظر زمانی و مکانی بعد از خروجی پساب از بخش تصفیه زیستی یا ثانویه قرار می‌گیردء در این گروه قرار گرفته
است. بسته به اجزا و فرایندهای مورد استفاده در تصفیه‌خانه» پساب خروجی باید ضدعفونی شود. پساب ممکن است فقط مراحل اولیه تصفیه
را طی کندء یعنی آشغالگیری» ته نشینی اولیه و ضدعفونی و یا این که علاوه بر مرحله اولیه با یکی از روش‌های زیستی نیز مراحل تصفیه
تکمیل شود و سپس پساب خروجی تصفیه گردد. به طور خلاصه در کشور ما آخرین مرحله از تصفیه‌خانه معمولا مرحله ثانویه و یا تصفیه
زیستی می‌باشد و پساب خروجی از این واحد ضدعفونی میشود. تصفیه پیشرفته و یا تکمیلی شامل فرایند و پروسه‌ای است که برای حذف
موادء عناصر و یا ترکیباتی به کار می‌رود که با روش‌های متعارف تصفیه در حذف آنها بی‌تاثیر بوده و یا اثر ناچیزی دارند. این ترکیبات شامل
1- 11010۳۵ 1100۵۷ 6
-------- صفحهٔ بعد --------
۱
۳
ها
۳
9
۹
مه
ها
0
۲
]
۴
3
۳ ۳
ده رد
۵ آه
با 6
م
۵
2
ام
52
ی
2
۵ زرم
-------- صفحهٔ بعد --------
فصل دوم - بررس ی کمی - کیفی پساب‌ها وآب‌های برگشتی ۵
۴-۳-۲ بررسی روش‌های تصفیه فاضلاب‌های شهری در سطح کشور
بررسی آخرین آمار مربوط به تصفیه‌خانه‌های فاضلاب راه اندازی شده و در دست اجرا در سطح کشورء نشان می‌دهد که به ترتیب
فرایند لحن فعال (۵۱/۲ درصد)» بر که تثبیت (۳۶/۲ درصد) و لاگون هوادهی (۱۳/۶ درصد)» بیش‌ترین میزان رواج را دارا می‌باشد. در
جدول (۱۰-۲) کارایی روش‌های مختلف تصفیه در بهبود کیفی پساب براساس منابع مختلف ارائه شده است.
جدول ۱۰-۲- مزایا و معایب عملکرد سامانه‌های تصفیه فاضلاب زیستی جهت فاضلاب خانگی [۷۵]
خن ال لاگون هوادهی | صافی چکنده اه
فراورده تولیدی» سطح نظارت بر نحوه فعالیت واحد صنعتی» مساحت فضای سبز و محوطه»ء وضعیت تاسیسات بهداشتی - رفاهی,
وجود سامانه‌های بازچرخانی و میزان استفاده مجدد تغییر می‌نماید. به‌طوری که از تولید هر تن شکر از چغندرقندء حدود۲۰۰-۱۵۰و
تولید همین میزان شکر از نیشکر در حدود ۱۰۰ متر مکعب فاضلاب ایحاد می‌نماید. میزان فاضلاب در واحدهای صنعتی که پروسه
معادل ۴۴۱/۹ و در سال ۱۳۷۳ معادل ۶۶۳ میلیون مترمکعب بوده است. این میزان در سال ۱۳۸۰ به ۱۰۷۹ میلیون مترمکعب افزایش
مصرفی به پساب در صنایع بزرگ ۰/۵۴ می‌باشد. مطابق جدول (۱۱-۲) صنایع غذایی و آشامیدنی‌ها با ۲۶/۲ درصد بیش‌ترین سهم
برداشت آب را داشته و سپس صنایع شیمیایی با ۲۰ درصد. مقام دوم را دارا می‌باشد.
-------- صفحهٔ بعد --------
۳۶ ضوایط زیست محیطی استفاده مجدد ا زآب‌های ,
جدول ۱۱-۲- میزان برداشت آب و تولید پساب در بخش صنعت در سال ۲۳[۱۳۸۰]
۷۱/۹
براساس مطالعات طرح جامع آب کشور (مهندسین مشاور جاماب- ۱۳۸۵) میزان آب مورد نیاز و فاضلاب تولید
آتی. مطابق جدول (۱۲-۲) پیش‌بینی میشود. چنانچه مشاهده میشود. در سال ۱۴۰۰ آب مورد نیاز صنعت ۲۱۰۱
و میزان پساب تولیدی معادل ۱۰۸۸ میلیون مترمکعب خواهد بود.
جدول ۱۳۲-۲- برآورد میزان برداشت آب و تولید پساب در بخش صنعت در سال‌های آتی [۲۳]
۱۳۹۰
0 0 که و ی
۲-۳-۲- کیفیت پساب‌های صنعت,
کیفیت فاضلاب واحدهای صنعتی وابسته به نوع صنعت, فرایند تولید» وضعیت دسترسی به آب و فرایند تصفیه
مدیریت واحد صنعتی» مساحت فضای سبز محوطه,ء وضعیت تاسیسات بهداشتی - رفاهی» وجود سامانه‌های باز
استفاده می‌باشد. مشخصات کیفی فاضلاب‌های صنعتی به تفکیک گروههای مختلف ارائه میگردد.
-------- صفحهٔ بعد --------
فصل دوم - بررس ی کمی - کیفی پساب‌ها وآب‌های برگشتی ۳۷
۱-۲-۳-۲ صنایع مواد غذایی, آشامیدنی و دخانیات
واحدهای این گروه از نظر آب برگشتی و پساب تولیدی در میان سایر صنایع رتبه اول را دارا می‌باشند. فاضلاب این گروه حاوی
مواد آلی می‌باشد که بخش عمده آن به سادگی قابل تجزیه می‌باشد. فاضلاب صنایع قند و نیشکر دارای کدورت» اسیدیته» دماء
1301 (اکسیژن مورد نیاز بیوشیمیایی ۵ روزه)» ذرات معلق و مواد محلول بالا" می‌باشد. طبق مطالعات انجام شده بر روی کارخانه
کیلوگرم (01- می‌باشد. فاضلاب کارخانجات گوشتی و کشتارگاه‌ها تقریبا از کیفیت مشابهی برخوردار بوده ولی آلودگی میکربی
۲-۲-۳-۲ صنایع نساجی» پوشاک و چرم
آب مورد نیاز این گروه از صنعت, ۱۰/۴۷ درصد از کل آب مورد نیاز صنعتی کشور را شامل میشود. این گروه از نظر میزان آب
۳-۲-۳-۲ صنایع سلولزی و چوب و کاغد
آب مورد نیاز صنایع سلولزی و چوب و کاغذ حدود ۵/۲۲ درصد کل صنایع کشور را شامل شده و فاضلاب حاصل حاوی مواد آلی,
رنگ» شیمیایی و درات معلق» مواد سولفیتی» کلر و مواد بیرنگ کننده» کف و مواد چسبنده و رشته‌های الیاف و دانه‌های رنگی
می‌باشد. این صنایع با وجود آن‌که از لحاظ میزان حجم برداشت آب در رتبه هفتم قرار دارندء ولی از نظر میزان آب‌بری (میزان
مصرف آب به ازای تولید هر واحد محصول) در رده دوم قرار می‌گیرند.
۴-۲-۳-۲ صنایع شیمیایی و دارویی» نفت و زغال سنگ
این صنایع از نظر تعداد واحد رتبه سوم و از لحاظ آب برداشت شده در رتبه دوم قرار دارد. تنوع مواد آلاینده در پساب این قبیل
واحدها بسیار زیاد بوده و نوع» ویژگی‌ها و شدت اثر آلاینده‌ها بسته به نوع کارخانه و فرایند تولید متفاوت می‌باشد. سه دسته فعالیت
صنعتی در این گروه قابل تقسیم‌بندی است:
- تولید مواد شیمیایی و محصولات دارویی
- تولید مواد پلاستیکی و الیاف مصنوعی
- پالایشگاه‌های نفت
-------- صفحهٔ بعد --------
۳۸ ضوابط زیست محیطی استفاده مجدد ا زآب‌های برگشسنی و پساب‌ها
نیتروژن» یون کلر و فلزاتی مانند مس, ترکیباتی مانند نفت» روغن» هیدروکربن‌های مختلف و نیز ترکیبات سیانید می‌باشد.
۵-۲-۳-۲ صنایع محصولات کانی غیرفلزی
این گروه صنعتی از نظر تعداد رتبه اول و از نظر میزان آب مصرفی رتبه چهارم و از نظر میزان پساب تولیدی رتبه ششم را دارد.
در این گروه» صنعت د شیشه 9 محصولات ۹ شیشه‌ای» تولید سیمان 9 آهک و9 کچ 9 محصولات ساختمانی نیز قرار می‌گیرند. پساب
آلاینده اصلی آن آلودگی هوا و همچنین ذرات آزبست می‌باشد.
۶-۲-۳-۲- صنایع تولید فلزات اساسی
این گروه از لحاظ تعداد رتبه پنجم و از نظر میزان آب‌بری به ازای واحد محصول تولیدی در رتبه ششم قرار دارند» این گروه از
صنایع قابل تقسیم به دو دسته (گروه با عمل گالوانیزه و گروه با عمل آبه‌کاری) می‌باشند. فاضلاب این گروه دارای مقادیر قابل
و اسیدهای کانی بوده و علاوه بر آن, دارای ترکیباتی از روغن گریس و نفت نیز می‌باشند. پساب گروه آبه‌کاری به دلیل دارا بودن
مقادیر زیادتری از مواد سمی و فلزات سنگین از سمیت زیادتری نسبت به گروه دیگر برخوردار می‌باشد.
نکته مهم در پساب کارخانجات آبه‌کاری و گالوانیزاسیون این است که کمیت ناچیز تولید پساب این واحدها نمی‌تواند دال بر کم
اثر بودن یا پایین بودن اهمیت آلوده‌سازی آنها باشد. زیرا در فرایندهای فوق مقادیر قابل توجهی فلزات سنگین و یون‌های سمی
وجود دارد که در غلظت کم از سمیت بالایی برخوردارند. از طرف دیگرء تصفیه فاضلاب کارخانجات مذکور با استفاده از روش‌های
این واحدها از نظر تعداد رتبه دوم و از نظر میزان آب برداشتی و پساب تولیدی دارای رتبه پنجم می‌باشند. فعالیتهای این گروه عمدتا
-------- صفحهٔ بعد --------
فصل دوم - بررس ی کمی - کیفی پساب‌ها و آبهای برگشتی ۳۹
جدول ۱۳-۲- مقایسه میانگین کیفیت فاضلاب صنایع غذایی, شیمیابی و فلزی با استانداردهای سازمان حفاظت محیط زیست [۲۴]
سنایع بای سنایع قاری
8
تان تی ها تا اس ام اه 3 اه تم تا تم یا ۲ 0 انا
هس بح با هه هه سک 55
اما تا تا هت سک هه فا مات هس هه
دا لح نکن
تا تا سس اه هگ ها تسه هد که
۳-۳-۲- بررسی روش‌های اصلی مورد استفاده برای تصفیه فاضلاب‌های صنعتی
فاضلاب‌های صنعتی بسته به نوع صنعتء برای این که با فرایندهای زیستی مورد تصفیه قرار گیرند نیازمند طی مراحل پیش
تصفیه می‌باشند. که طی آن ترکیبات شیمیایی و خطرناک برای فرایندهای زیستی تا حد مورد نظر کاهش می‌یابد. صنایع غذایی با
توجه به غلظت بالای مواد آلی از شباهت بیش‌تری به فاضلاب‌های انسانی برخوردار بوده و با روش‌های زیستی تصفیه پذیرند.
9ا] 1۳۳1۵11۷ 01۳10 3100|16101 -۱
-------- صفحهٔ بعد --------
۳
سح
صنایع نساجی» پوشاک و چرم
دخانیات
صنایع چوب و محصولات
صنایع کانی غیر فلزی
صنایع تولید فلزات اساسی
ضوابط زیست محیطی استفاده مجدد از آب
جدول ۱۴-۲- ویژگیهای مهم فاضلاب صنعتی و روش‌های اصلی تصفیه و دفع [۲۳]
ویژگیهای مهم فاضلاب روش اصلی تصفیه
و یا صافی چکنده, متعادل‌سازی» رسوب‌دهی
مواد معلق زیاد. موادکلوییدی, مواد آلی محلول, لگیری ل‌سازی» خنثی‌سازی, ته‌نشینی و ی
متغیرء رنگ و بو روغن» دترجنت. فرمالدیید. عوامل :
هیک تثبیت. کمپوست کردن» تغلیظ بوسیله سانتریفوژ
سایر روش‌های تصفیه زیستی هوازی, استخر ته‌نشینی»
نمک‌های محلول, کلراید و(13)(1 بالاء ]ام متغیر» کنترل در محل تولید و جلوگیری از تراوش یا ریزش»
اسیدهای معدنی, کروم, اسیدهای آلی چرب. 1125 ذخیره‌سازی, رقیق‌سازی, متعادل‌سازی, خشی‌سازی.
فلزات. رزین‌هاء حلال‌هاء رنگ و بو الکل, صابون, ته‌نشینی, هوادهی. شناورسازی, انعقاد شیمیایی» ترسیب
موادألی, حلقه‌های بنزنی» سموم, قسفرء سلیس, فلوراید. شیمیایی» اکسیداسیون زیستی» برکه تثبیت و سایر
لجن, فرمالدیید. اسید نیتریک و سولفوریک. سود. سولفات روش‌های تصفیه زیستی» زلال‌سازی مکانیکی» صافی
آهن, عناصر رادیواکتیوء آلومنیوم» نیترات. آمونیوم» جیوه چکنده, سولفوناسیون» کلریناسیون» هضم بی‌هوازی,
پلی کلرو بی‌فنیل ۰۳134 دی اکسید گوگرد. موادمعلق سوزاندن لجن‌های قلیایی و یا خنشی کردن با اسید.
قلیایی غیر قابل ته نشینی و قابل ته‌نشینی جذب سطحی با کرین فعال. بازیافت و استفاده مجدد
ته‌نشینی» رسوب‌دهی, خنشی‌سازی, جداسازی درات.
ترسیب با کلراید کلسیم. دفع در زمین
پایین و یا متغیرء سیانوژن» اسیدها, فنل, اضفاگیری, جداسازی روشن, خنضی سازی, نع
وی ی مر شیمیایی, کلریناسیون» احیا و رسوب دهی, کروم و سایر
من ایس روغن, امه 9۳ ۷۶۰۶۶۳۵ فلزات, ذخیره سازی در برکه‌ها جذب نهایی با کرین,
سنگ. درات فلزی, سورفاکتانت بازیافت و استفاده مجدد
ترکیبات شیمیایی؛ هورمون‌ها. (16(1] و (1) بالاء جداسازی و کنترل در محل, ذخیره‌سازی. رقیق‌سازی,
رنگه عناصر مغذی, !0 متغیرء املاح و اسیدهای متعادل‌سازی, خنشی‌سازی, ته‌نشینیء هوادهی,
معدنی, حلال‌هاء اسیدهای آلی چرب. الکل, صابون, شناورسازی» انعقاد و ترسیب شیمیایی, اکسیداسیون
موادآلی, حلقه‌های بنزنی» سموم. فلوراید. فرمالدیید. زیستی, صافی چکنده و سایر روش‌های تصفیه زیستی»
اسید نیتریک و سولفوریک» سود. نیترات. آمونیوم. هضم بی‌هوازی» سوزاندن لجن‌های قلیایی و یا خنشی
موادمعلق کردن با اسید. جذب سطحی با کربن فعال
ار متغیرء حلال‌هاء اسیدها» ترکیبات شیمیایی آلی و آشغالگیری» کنترل و جداسازی در محل تولید. خنشی
(01] . (01):) بالاء مواد جامد. فنل,ء سمیت. مواد آلی.
0
معدنی, چربی و روغن» قلیاییت. فلرات مختلف. ذرات سازی, انعقاد شیمیایی, احیا و رسوب دهی فلزات. ذخیره
فلزی, سورفاکتانت‌ها سازی در بر که‌ها, جذب نهایی با کرین
مواد آلی محلول, بقایای سمومء پروتیین, عناصر مغذی, کنترل و جداسازی در محل. متعادل‌سازی, خننی‌سازی,
چربی» لاکتوزء نیتروژن» (13)(1 بالاء مواد معلق زیاد» ته‌نشینی و یا شناورسازی» هوادهی, تصفیه شیمیایی,
موادکلوییدی, رنگ و بو روغن,» دترجنت. فرمالایید. انعقاده روش‌های تصفیه زیستی, کمپوست کردن.
عوامل میکربی استفاده مجدد در کشاورزی
2۷01101(/[
های برگنسنی و پساب‌ها
کارایی روش‌های تصفیه
عالی
خوب
خوب
خوب
|- ۳۵۱۷۵11۱0۲1۵1۵ [
-------- صفحهٔ بعد --------
فصل دوم - بررسی کمی - کیفی پساب‌ها وآب‌های برگشسنی )۳
۴-۲- بررسی کمی- کیفی زه‌آب‌های کشاورزی و روش‌های بهبود کیفی آن در سطح کشور
۱-۴-۲- کمیت زه‌آب‌های کشاورزی
اهمیت زه‌آب‌های کشاورزی در حجم قابل توجه و غیرمتمرکز بودن این منابع می‌باشد. بخش قابل توجهی از آب آبیاری به
مصرف واقعی گیاه نرسیده و در نهایت به صورت زه‌آب خارج میشود. زه‌آب‌های کشاورزی با توجه به حجم قابل توجه مهم‌ترین
منابع آبهای برگشتی را شامل می‌شوند. بر اساس بررسیهای به عمل آمده, از کل ۸۴/۸۶۷ میلیارد مترمکعب آب تامین شده در
بخش کشاورزی در سال ۱۳۸۰ حدود ۲۶/۸۰۵ میلیارد مترمکعب زه‌آب تولید شده» که ۱۲/۰۳۶ میلیارد مترمکعب (۴۵ درصد)
به‌صورت سطحی و مابقی به‌صورت آبهای زیرزمینی بوده است. براساس طرح جامع آب کشور میزان آب مصرفی کشاورزی با توجه
به پروژه‌های در دست اقدام و توسعه بخش کشاورزی» در سال ۱۴۰۰ به رقم ۹۴/۵ میلیارد مترمکعب بالغ خواهد شد که با فرض
تحقق برنامه‌های بهبود سامانه‌های آبیاری و افزایش راندمان» حجم آب برگشتی این بخش به رقم ۲۶/۳ میلیارد مترمکعب خواهد
رسید. از کل حجم پساب‌های صنعتی» خانگی و کشاورزی که وارد سامانه آب زیرزمینی میشود» ۸۷ درصد آن مربوط به زه‌آب
کشاورزی» ۱۱ درصد پساب‌های خانگی و ۲ درصد مربوط به پساب‌های صنعتی می‌باشد که حجم بالای زه‌آب‌های کشاورزی, اهمیت
این بخش را مشخص می‌کند [۳۲].
۲-۴-۲ کیفیت زه‌آب‌های کشاورزی
به واسطه مصرف نهاده‌های کشاورزی و عدم جذب کامل آنها توسط گیاهه بخش قابل توجهی از آنها به زه‌آب‌ها منتقل میشود.
این منابع دارای سموم و عناصر مغدی بوده و از 1105 بالایی برخوردار می‌باشند. به‌طور کلی پارامترهای کیفی مهم در ارتباط با
زه‌آب‌های کشاورزی شامل هدایت الکتریکی» یون‌های ویژه (سدیم» کلر و بر عناصر مغذی (فسفر و نیتروژن) و سموم و آفت‌کش‌ها
می‌باشد. در میان اغلب زه‌آب‌های زیرزمینی» نمک‌های کلرید سدیم (۳۵۴1) و سولفات سدیم (,۱12250) بر دیگر نمک‌ها غالب
هستند. زه‌آب‌ها ممکن است حاوی انواع دیگر بنیان‌های شیمیایی و یا غلظت‌های زیاد برء سلنیوم» آرسنیک یا دیگر یون‌ها با خطرات
تجمع مواد مغذی در زه‌آب کشاورزی و راهیابی آنها به منابع آب سطحی و زیر زمینی» معضلات محیط زیستی فراوانی را به
همراه خواهد داشت. مواد مغذی به ویژه فسفر موجود در زه‌آب می‌توانند منجر به تسریع یوتروفیکاسیون" و تشدید آلودگی منابع آب
گردد. همچنین نیترات در غلظت‌های افزون بر ۵۰ میلی‌گرم بر لیتر می‌تواند برای انسان زیان‌آور باشد. نیتروژن» فسفر و پتاسیم» سه
عنصر عمده در کودهای دامی و شیمیایی هستند که در زه‌آب‌های زراعی یافت می‌شوند. جدول (۱۵-۲) حدود تلفات سالیانه و غلظت
حداکثر این سه عنصر را که در رواناب‌های سطحی و زه‌آب زیرزمینی نشان می‌دهد.
کیفیت زه‌آب‌های کشاورزی بستگی به نوع سامانه زهکشی, الگوی کشت. وضعیت اقلیمی» هیدرولوژی و ویژگیهای فیزیکی و
شیمیایی خاک دارد. دما و رطوبت خاک بر فرایندهای نیترات‌سازی و نیترات‌زدایی تاثیر می‌گذارد. افزایش دما سرعت فرایندهای
زیستی مثل دنیتریفیکاسیون (نیترات‌زدایی) و آزاد شدن ترکیبات معدنی را افزایش می‌دهد. مقدار رطوبت کمتر از ظرفیت نگهداری
|- ۳۵۱
-------- صفحهٔ بعد --------
۳۳ ضوایط زریست محیطی استفاده مجدد ا زآب‌های ب رکسنی و پساب‌ها
مزرعه» نرخ تمام فرایندها را به جز نیترات‌زدایی افزایش می‌دهد. سطوح بالای ایستابی که تحت مدیریت ایحاد شودء می‌تواند غلظت
نیترات را در زه‌آب به مقدار قابل توجهی کاهش دهد. رواناب‌های سطحی از جمله عوامل اولیه تاثیرگذار بر انتقال رسوبات و مواد آلی
و فسفر به زهکش‌های سطحی به شمار می‌روند. آفت‌کش‌ها معمولا به همراه ذرات خاک در رواناب سطحی جابه‌جا می‌شوند.
براساس نتایج پژوهش مانستر و همکاران در سال ۱۹۹۵ غلظت آفت‌کش‌ها در زه‌آب‌های سطحی بیش از زه‌آب زیرزمینی است. مقدار
آفت‌کش‌ها در زه‌آب زیرزمینی معمولا کمتر از ۰/۱ درصد آن مقداری است که مورد مصرف قرار گرفته است. آترازین یا هم
جدول ۱۵-۲- حدود تلفات سالیانه و غلظت حداکثر عناصر مغذی در زه‌آب‌های سطحی و زیرزمینی در سطح مزرعه [۳۴]
0 هه هه
ی
زه‌آاب زیر سطحی
و
۵-۳- جمع‌بندی
در حال حاضر حدود ٩۳ درصد از کل آب مصرفی ایران صرف آبیاری حدود ۸/۵ میلیون هکتار از اراضی زراعی شده و سهم
بخش شرب و صنعت به ترتیب ۵/۸ و ۱/۲ درصد می‌باشد. طبق پیش‌بینی به عمل آمده, در سال ۱۴۰۰ سالانه بیش از ده میلیارد
مترمکعب آب در بخشهای شرب و صنعت مصرف خواهد شد که حدود ۷ میلیارد مترمکعب آن به‌صورت پساب قابل بازیابی و
استفاده محدد می‌باشدء لیکن هریک از گروههای فوق‌الذ کر کیفیت. اختصاصات و آثرات بهداشتی و زیست محیطی خاص خود را
داشته و به منظور استفاده مجدد به تکنیک‌های خاص جهت پالایش نیازمند می‌باشند.
فاضلاب‌های شهری,» صنعتی و کشاورزی از نظر ویژگیهای کیفی متفاوت بوده و این تفاوت در مقیاس کمتر در داخل گروههای
مختلف از منابع سه‌گانه مذکور نیز مشاهده میشود. این تفاوت در فاضلاب‌های خانگی, مربوط به ویژگیهای فرهنگی, عادات غذایی؛
کیفیت آب مصرفی و همچنین شرایط آب و هوایی و فرایند تصفیه می‌باشد. مشخصه اصلی فاضلاب‌های انسانی 8010 و ۲012 بالا
عناصر مغذی و میکروارگانیسم‌های بیماریزا (باکتریایی و انگلی) می‌باشد. این فاضلاب‌ها در صورت عدم نفوذ فاضلاب‌های صنعتی فاقد
فلزات سنگین در حد خطرزا می‌باشند. لذا از این نظر جای نگرانی نیست. این منابع در صورت راهبری درست تصفیه‌خانه از حداقل
نوسانات کیفی برخوردار خواهند بود. در زه‌آب‌های کشاورزی وابسته به کیفیت آب مصرفی» نوع و راندمان سامانه آبیاری» نوع سامانه
زهکشی» میزان مصرف نهاده‌های کشاورزی» نوع و ویژگیهای خاک و همچنین شرابط اقلیمی منطقه می‌باشد. مشخصه اصلی زه‌آب‌های
کشاورزی دارا بودن ۳:۲۲ بالاء وجود عناصر مغذی فسفر و نیتروژن (۷] و *]) در غلظتی قابل توجه و همچنین حضرور بقایای سموم و
آفت کش‌ها و در درجه‌های کمتر عوامل میکربی می‌باشد. مهم‌ترین عامل محدودیت زا در استفاده مجدد از این منبع در کشاورزی میزان
بالای املاح بوده و از جنبه‌های زیست محیطی عناصر مغذی» بقایای سموم و آفت‌کش‌ها از اهمیت بیش‌تری برخوردارند.
بیش‌ترین تفاوت کیفی در داخل گروههای سه گانه مربوط به فاضلاب‌های صنعتی می‌باشد. این گروه دارای دامنه تغییرات کیفی
وسیعی می‌باشند. مشخصه فاضلاب صنایع غذایی» مواد آلی و عناصر مغذی بالاء» صنایع فلزی ترکیبات فلزی» به‌ویژه فلزات سنگین
-------- صفحهٔ بعد --------
فصل دوم - بررس ی کمی - کیفی پساب‌ها وآب‌های برگشسنی ۳۳
زیاد و مشخصه فاضلاب صنایع دارویی دارا بودن ترکیبات شیمیایی و آلی قابل توجه می‌باشد. با توجه به تنوع و دامنه وسیع تغییرات
کیفی پساب‌های صنعتی» از مهم‌ترین شاخص‌های کیفی محدودیت زا در مصارف مجدد. می‌توان به حضور ترکیبات شیمیایی و
سمی, فلزات سنگین» مواد آلیء 0۲1 نامناسب و دما و رنگ اشاره نمود. در استفاده از این منابع توجه به غلظت فلزات سنگین و
همچنین ترکیبات شیمیایی از اهمیت بیش‌تری برخوردار می‌باشد. به‌طور کلی استفاده از این منابع نیاز به ملاحظات کیفی و زیست
محیطی شدیدتری در مقایسه با زه‌آب‌های کشاورزی و همچنین پساب‌های خانگی دارد.
الف- فاضلاب‌های خانگی
پتانسیل فاضلاب خانگی تولیدی در سطح کشور براساس آخرین آمار سرشماری رسمی (سال ۱۳۸۵) به تفکیک شهری» روستایی و
کل به ترتیب معادل ۳۶۷۰ ۷۲۷و ۴۴۰۰ میلیون مترمکعب در سال می‌باشد. در سال ۱۳۸۷ از حدود هزار شهر کشور در ۱۰۱ شهر
سامانه جمع‌آوری و تصفیه فاضلاب اجرا شده و در مرحله بهره‌برداری است. در ۱۱۲ شهر دیگر کشور نیز شبکه جمع‌آوری و تصفیه
فاضلاب در دست اجرا بوده و در ۲۰۱ شهر دیگر طرحهای مطالعاتی لازم تهیه و آماده اجرا می‌باشد. بر اساس برنامه‌ریزی‌های انجام شده
مکعب آن تصفیه میشود؛ براساس برنامه‌ریزی‌های وزارت نیرو سالانه ۴ درصد به این میزان افزوده خواهد شد. محاسبات نشان می‌دهند
که بر اساس سناریوی معمول حجم پساب برگشتی در جوامع شهری و روستایی کشور در سال ۱۳۰۰ به ترتیب. معادل ۳۳۶۹و ۸۲۳
میلیون متر مکعب و در مجموع معادل ۵۱۹۱ میلیون متر مکعب در سال و بر اساس سناریوی مطلوب حجم پساب برگشتی در سال هدف
در شهرها و جوامع روستایی به ترتیب معادل ۴۷۰۹ و ۱۱۱۳ و در مجموع معادل ۵۸۲۲ میلیون متر مکعب خواهد بود.
ب- فاضلاب‌های صنعتی
براساس گزارش‌های طرح جامع آب کشورء کل آب مورد نیاز صنایع و معادن در سال ۱۳۸۰ معادل ۱۰۷۹ میلیون مترمکعب بوده
که به تناسب نوع صنعت در مجموع ۵۰۰ میلیون مترمکعب آن را در فرایند تولید مصرف و حدود ۵۷۹ میلیون مترمکعب آن به پساب
تولیدی تبدیل شده است. بررسی‌ها نشان می‌دهد که در سال ۱۴۰۰ آب مورد نیاز صنعت ۲۱۱۰ میلیون مترمکعب و میزان پساب
تولیدی معادل ۱۰۸۸ میلیون مترمکعب خواهد بود [۲۱].
ج- زه‌آب‌های کشاورزی
بر اساس بررسیهای به‌عمل آمده از کل آب تامین شده در بخش کشاورزی در سال حدود ۲۶/۸ میلیارد مترمکعب زه‌آب تولید
شده» که ۴۵ درصد سطحی و مابقی زیرزمینی می‌باشد. پیش بینی میشود این مقدار در سال ۱۴۰۰ در صورت تحقق توصیه‌های
مربوط به افزایش راندمان» به رقم ۲۶/۲ میلیارد مترمکعب برسد. از کل حجم پساب‌های صنعتی» خانگی و کشاورزی که وارد سامانه
می‌باشد [۲۳].
مجدد از این منابع ضروری بوده و در صورتی که برنامه‌ریزی و تصمیم‌گیری نشود» حجم پساب موجود برای آلوده کردن کل آبهای
-------- صفحهٔ بعد --------
۳۴ ضوابط زیست محیطی استفاده مجدد ا زآب‌های برگشسنی و پساب‌ها
سطحی و تهدید کیفی منابع آب زیرزمینی کشور کافی بوده و با توجه به بحران آبی» در صورت استفاده غیر اصولی در کشاورزی»
عوارض زیست محیطی و بهداشتی ناگواری را به همراه خواهد داشت.
-------- صفحهٔ بعد --------
فصل ۳
بررسی منابع مصارف پساب‌ها و
آبهای برگشتی
-------- صفحهٔ بعد --------
-------- صفحهٔ بعد --------
۱-۳- کلیات
امکان‌سنجی کاربرد پساب‌ها و آبهای برگشتی در مصارف مختلف و تعیین محدودیتهای کیفی مربوطء یکی از ابعاد با اهمیت
در برنامه‌ریزی بهره‌برداری از این منابع محسوب میشود. در این بخش با شناختی که در بخشهای قبلی از کمیت و کیفیت پساب‌ها
و آبهای برگشتی حاصل شده» به اختصار قابلیت مصارف مختلف این منابع در مصارف مورد نظر بیان گردیده و محدودیتهای
مربوط برای هر یک از بخشهای آبهای برگشتی و پساب‌ها ارائه شده و تلاش گردیده اولویت بهره‌برداری‌ها از این منابع در
مصارف اصلی در سطح حوضه‌ها ارائه گردد.
۲-۳- بررسی قابلیت استفاده از پساب‌ها و آبهای برگشتی در مصارف مختلف
۱-۳-۳ بررسی قابلیت استفاده در کشاورزی
مصارف کشاورزی با توجه به حجم زیاد مورد نیازء به عنوان یکی از مصارف اصلی پساب‌ها و آبهای برگشتی محسوب میشود.
از بین منابع مختلف پساب‌ها و منابع برگشتی» فاضلاب‌های خانگی به خاطر حجم زیاد و کیفیت مناسب‌تر بعد از طی مراحل تصفیه
برای مصارف کشاورزی از اولویت بیش‌تری برخوردار می‌باشد. در استفاده از پساب‌های خانگی برای مصارف زراعی توجه به خواص
بهداشتی از جمله کلی‌فرمء فکال کلی‌فرم و تخم انگل‌های نماتودی از اهمیت بالایی برخوردار بوده و از عوامل محدودیت‌زا در
پساب‌های صنعتی به دلیل حجم کمء» پراکندگی و کیفیت متنوع و دارا بودن ترکیبات مختلف از جمله فلزات سنگین و ترکیبات
ویژگیهای کیفی مناسب‌تری برای مصارف کشاورزی برخوردار می‌باشند. در صورت استفاده از این پساب‌ها برای مصارف زراعی
توجه بد غلظت فلزات سنگین. هدایت الکتریکی (۳۴) ترکیبات شیمیایی آلی و معدنی صروری بوده و نیاز به رعایت ملاحظات
زراعی مناسب بوده و مهم‌ترین عامل محدودیت‌زای کیفی آنها میزان هدایت الکتریکی (۳۳2) می‌باشد.
۳-۲-۳ بررسی قابلیت استفاده برای تغذیه آبهای زیرزمینی
تغذیه مصنوعی» به ویژه در فصول غیر زراعی از اهمیت خاصی در بهره‌برداری از پساب‌ها و آبهای برگشتی برخوردار می‌باشد.
در استفاده از این منابع برای تغذیه مصنوعی توجه به کیفیت آبء به ویژه ترکیبات محلول از جمله نیترات و سموم از اهمیت
خاصی برخوردار است. این ترکیبات به واسطه حلالیت در آب قادر به نفوذ به آبخوان و تهدید کیفی آن می‌باشند. مواد غیرمحلول در
لایه‌های خاک فیلتر شده و قادر به نفوذ به آبخوان نمی‌باشند. ذرات معلق و قابل ته‌نشین از شاخص‌های مهم دیگری است که با
ته‌نشینی و ایجاد گرفتگی در خلل و فرج خاک باعث کاهش کارایی این روش میگردد.
-------- صفحهٔ بعد --------
۳۸ ضوایط زیست محیطی استفاده مجدد ا زآب‌های برکسنی و پساب‌ها
از بین منابع اصلی پساب‌ها و آبهای برگشتی استفاده از فاضلاب‌های تصفیه شده خانگی برای تغذیه مصنوعی به ویژه در
فصول غیر زراعی مقدور بوده و در این زمینه؛ توجه به غلظت عناصر مغذی و مواد آلی محلول از ملاحظات و محدودیتهای مهم به
شمار می‌رود.
در زمینه زه‌آب‌های کشاورزی مهم‌ترین عامل محدودیت‌زاء هدایت الکتریکی بالاء وجود سموم و علف‌کش‌ها و در درجه بعدی
عناصر مغذی می‌باشد. به همین دلیل استفاده از این منابع برای تغذیه مصنوعی در اولویت نبوده و در صورت الزام در استفاده»
ملاحظات زیست محیطی شدید و پایش کیفی آبخوان از نظر عناصر مغذی, هدایت الکتریکی و سموم ضروری می‌باشد.
فاضلاب‌های صنعتی با توجه به دارا بودن فلزات سنگین» ترکیبات شیمیایی آلی و معدنی» در صورت استفاده در تغذیه مصنوعی
باعث عوارض زیست محیطی از جمله تجمع فلزات در خاک و آلودگی آبخوان خواهند بود. در این زمینه تنما استفاده از فاضلاب
صنایع فاقد آلاینده‌های فلزی, مواد شیمیایی آلی و معدنی محلول و..امکان‌پذیر است.
۳-۲-۳ بررسی قابلیت استفاده در آبیاری فضای سبز
آبیاری فضای سبز یکی از مصارف مجدد پساب‌ها و آبهای برگشتی می‌باشد. محدودیتهای استفاده از این منابع عمدتاء
پراکندگی فضای سبز در سطح شهر و هزینه انتقال پساب از تصفیه‌خانه‌ها به این مناطق می‌باشد که تا حد زیادی استفاده از این منابع
را با محدودیت مواجه می‌سازد. از نظر کیفی عامل مهم محدودیت‌زا در استفاده از فاضلاب‌های تصفیه شده برای آبیاری فضای سبزء
استاندارد بهداشتی آن می‌باشد که نیاز به کیفیت بالایی از نظر کلی‌فرم» فکال کلی‌فرم و تخم انگل نماتود دارد. این مسایل تا حد
زیادی در آبیاری فضای سبز و جنگل‌کاری‌های بیرون شهر کم‌رنگ‌تر می‌باشد. با توجه به این که اراضی زراعی در خارج از شهر
متمر کز بوده و فاصله نسبتا زیادی با شهر داردء استفاده از زه‌آب‌های کشاورزی برای فضای سبز با مشکل مواجه بوده ولی امکان
استفاده از این منابع در جنگل کاری و احداث کمربند سبز حاشیه شهرها وجود دارد. پساب‌های صنعتی با توجه به نقطه‌ای بودن و
پراکندگی صنایعء امکان استفاده در آبیاری فضای سبز شهری را نداشته ولی قابلیت استفاده در فضای سبز خود کارخانه و محتمع‌های
صنعتی را دارا می‌باشد. این عمل به طور موفقیت آمیزی در بسیاری از صنایع در شهرهای مختلف در حال انجام می‌باشد. در این
زمینه توجه به کیفیت پساب به ویژه میزان هدایت الکتریکی, غلظت فلزات سنگین و مواد آلی سخت تجزیه‌پذیر به دلیل تاثیرگذاری
به بافت خاک از اهمیت بالایی برخوردار می‌باشد.
۴-۲-۳ بررسی قابلیت استفاده در مقاصد تفریحی
با توجه به کیفیت پساب‌ها و آبهای برگشتی و ماهیت مصارف تفرجی» مهم‌ترین شاخص‌های محدودیت‌زاء شاخص‌های
میکربی» میزان جلبک و اکسیژن محلول و وضعیت ظاهری آب (طعم» بو و رنگ) می‌باشد. شاخص‌های میکربی که به طور معمول در
کشورهای دیگر برای کیفیت آب تفرجی پیشنهاد شده استء پارامترهای کلی‌فرم کل» کلی‌فرم مدفوعی,» اشرشیاکلی و انتراکوکی
می‌باشد که در چند سال اخیر دو مورد آخر یعنی اشریشیا و انتراکوکی بیش‌تر مورد توجه قرار گرفته‌اند. با توجه به محدودیتهای
کیفی در این مصارف امکان استفاده از زه‌آب‌های زراعی و فاضلاب‌های تصفیه شده شهری و صنعتی مقدور نمی‌باشد. مهم‌ترین
-------- صفحهٔ بعد --------
فصل سوم - بررسی منابع مصارف پساب‌ها وآب‌های برگشتی ۳۹
کشاورزی علاوه بر محدودیتهای مذکور وجود بقایای سموم و آفت‌کش‌ها نیز به عنوان عامل محدودیت‌زای دیگر مطرح می‌باشد.
۵-۳-۳ بررسی قابلیت استفاده در مصارف شرب
قابلیت استفاده از پساب‌ها و آبهای برگشتی برای مصارف شرب بنا به دلایل زیر در کشور منتفی بوده و در این مطالعات نیز به
الف- برای حصول استاندارد مصارف شرب نیاز به مراحل تصفیه تکمیلی می‌باشد که با توجه به هزینه مربوط توصیه نمی‌گردد.
ب- کمبود آب در سطح کشور در حدی نیست که استفاده از این منابع را برای مصرف شرب توجیه کند.
ج- مسایل اجتماعی فرهنگی مربوط استفاده از این منابع را حتی در صورت رسیدن به استانداردهای کیفی مورد نظر منتفی می‌سازد.
۶-۲-۳ بررسی قابلیت استفاده در مصارف صنعتی
با توجه به استانداردهای پیشنهادی وزارت نیرو در زمینه کیفیت آب در مصارف صنعتی [۱۸]» امکان استفاده مجدد از پساب‌های
شهری و صنعتی و زه‌آب‌های کشاورزی در گروههای مختلف صنعتی موجود می‌باشد. در این زمینه گروههای صنعتی الفء به واسطه
نیاز به آب با کیفیت بهتر در مقایسه با سایر صنایع در استفاده از پساب‌ها و آبهای برگشتی با محدودیتهای کیفی به ویژه سختی؛
غلظت کل جامدات محلول (15]) و مواد معلق مواجهه می‌باشند که این عامل استفاده از پساب‌های شهری» صنعتی و زه‌آب‌های
کشاورزی را در این گروه با محدودیت مواجه می‌سازد. در سایر گروه‌ها محدودیتهای مذکور کاهش یافته و امکان استفاده با حداقل
محدودیت موجود می‌باشد. با توجه به فاصله صنایع و پساب‌های شهری و زه‌آب‌های کشاورزی» عامل مهم دیگر در این زمینه فاصله
زیاد و هزینه انتقال پساب به صنایع می‌باشد که استفاده از این منابع را در صنعت با محدودیت مواجه می‌کند. توصیه میشود در
صنایعی با مصرف آب بالاء از جمله صنایع پتروشیمی و... این مساله لحاظ گردد. یکی از برنامه‌های مهم در زمینه استفاده مجدد از
پساب‌ها در صنعت امکان باز چرخانی و استفاده مجدد از پساب خود صنایع می‌باشد. این امر می‌تواند به صورت برنامه‌ریزی برای
استفاده از پساب بخشهای مختلف برای همدیگر باشد که در کشور ما کمتر مورد توجه قرار می‌گیرد.
۰.۰ ۰ ۰ اس ۰ ۲ ۰ سا یی ریت
بر اساس دستورالعمل سازمان بهداشت جهانی (۷۷110) پساب مورد استفاده برای استخرهای پرورش ماهی باید عاری از تخم
انگل نماتودها بوده و تعداد کلی‌فرم مدفوعی در آنها بیش از ۱۰۰۰ عدد در هر ۱۰۰ میلی‌لیتر نباشد. بعضی از نماتودها از جمله
کلونور کیس» شیستوزوما از جمله انگل‌هایی هستند که در استفاده از این منابع برای آبزی‌پروری دارای محدودیت می‌باشند.
در استفاده از پساب‌های شهری در آبزی‌پروری مهم‌ترین عامل محدودیت‌زاء کلی‌فرم» فکال کلی‌فرم و تخم انگل نماتود می‌باشد.
در صورت تامین استانداردهای بهداشتی امکان استفاده از این منابع در این بخش مقدور بوده ولی نیاز به پایش دقیق محصولات
55 -[
110۵|10 ۷/۵۲۵ -2
-------- صفحهٔ بعد --------
۳۰ ضوابط زیست محیطی استفاده مجدد ا زآب‌های برگشنی و پساب‌ها
تولیدی و پساب ورودی به برکه دارد. در زمینه استفاده از زه‌آب‌های کشاورزی در آبزی‌پروری با توجه به استانداردهای سختگیرانه؛
سموم و علف‌کش‌ها مهم‌ترین عامل محدودیت‌زا بوده که استفاده از این منابع را با محدودیت مواجه می‌سازد.در زمینه فاضلاب‌های
صنعتی با توجه به کیفیت این منابع و وجود فلزات سنگین» ترکیبات شیمیایی و نوسانات شدید ]1[ و قلیاییت برای استفاده در
آبزی‌پروری توصیه نمی‌گردد.
در زمینه مصارف محیط زیست. امکان استفاده از پساب‌ها و آبهای برگشتی موجود بوده ولی با توجه استانداردهای سختگیرانه
مربوط به 13010 کلی‌فرم مدفوعی, فلزات سنگین و سموم و علف‌کش‌هاء عملا استفاده از پساب‌های شهری و صنعتی و زه‌آب‌های
کشاورزی را در این مصارف با محدودیت مواجه می‌سازد.
مهم‌ترین عامل محدودیت‌زای کیفی در استفاده از پساب‌های خانگی جهت استفاده در محیط زیست» کلی‌فرم‌های مدفوعی و
0 بوده و در استفاده از زه‌آب‌های کشاورزی بقایای سموم و علف‌کش‌ها در استفاده از پساب‌های صنعتی بسته به نوع صنعت,
غلظت فلزات سنگین و مواد آلی می‌باشد.
۳-۳- اولویت‌بندی مصارف در سطح حوضه‌های آبریز کشور
در کلیه حوضه‌های آبریز کشور مقادیر متنابهی از منابع آب برگشتی و پساب‌ها وجود دارد که در مدیریت بهره‌برداری از این منابع باید
اولویت‌های هر یک مشخص گردد. در غیر این صورت مدیریت کلان منابع آب کشور نگرش طبقه‌بندی شده‌ای نسبت به نحوه توزیع منابع و
تمرکز فعالیت‌ها در سطح حوضه‌های آبریز نخواهد داشت. برای این منظور علاوه بر مولفه میزان منابع آب برگشتی و پساب‌هاء سایر عواملی که
به نوعی در اولویت‌بندی این بهره‌برداری‌ها نیز موثرند» مدنظر قرار گرفته است و نتایج در جدول (۱-۳) ارائه شده است. مهم‌ترین شاخصی که در
اولویت‌بندی برنامه‌ریزی در سطح زیرحوضه‌های کشور موثر است. وضعیت مصارف زیرحوضه‌ها و روند تغییرات آن است. برای این منظور
مصارف زیرحوضه‌های مختلف به تفکیک نوع مصارف جمع‌بندی گردیده است. از آن‌جایی که در این بخش اولویت‌بندی بین حوضه‌ها برای
برنامه‌ریزی مورد استفاده قرار می‌گیرد. وضعیت مصارف و تغییرات آن تا آفق سال ۱۴۰۰ به صورت مقایسه‌ای و رثبه‌ای در نظر گرفته شده
است. لذا در این قسمت با استفاده از اطلاعات و پیش‌بینی‌های موجود طرح جامع آب کشورء وضعیت مصارف آبی در سال ۱۳۸۵ و همچنین
مصارف آتی در افق ۱۴۰۰ به تفکیک زیرحوضه‌های درجه دو بررسی و به ترتیب میزان بهره‌برداری برای مصارف مختلف (کشاورزی» شرب»
صنعت و آیزی‌پروری و همچنین سرانه آب در دسترس) برای سال ۱۳۸۵ و ۱۴۰۰ از ۱ تا ۳۰ رتبه‌بندی شده‌اند. در این بررسی میزان رشد و یا
کاهش در مصارف پنج‌گانه مورد نظر و نیز میزان آب در دسترس نیز به‌صورت درصد از سال ۱۳۸۵ تا ۱۴۰۰ محاسبه گردیده است. از طرفی هر
یک از حوضه‌های آبریز درجه دو نیز با توجه به پتانسیل موجود فاضلاب‌ها و آبهای برگشتی» رتبه‌بندی گردیده و در نهایت با توجه به نتایج
حاصل از پتانسیل‌ها و همچنین مصارف, حوضه‌های درجه دو برای بهره‌برداری از پساب‌ها و آبهای برگشتی اولویت‌بندی گردیده‌اند.
نتایج حاصل در قالب جدول (۱-۳) ارائه شده است. مهم‌ترین شاخصی که در اولویت‌بندی برنامه‌ریزی در سطح زیرحوضه‌های
کشور موثر است» وضعیت مصارف زیرحوضه‌ها و روند تغییرات آن است. برای این منظور مصارف زیرحوضه‌های مختلف به تفکیک
نوع مصرف جمع‌بندی گردیده است. از آنجا که در این بخش اولویت‌بندی بین حوضه‌ها برای برنامه‌ریزی مورد استفاده قرار می‌گیرد
وضعیت مصارف و تغییرات آن تا افق سال ۱۴۰۰ به صورت مقایسه‌ای و رتبه‌ای درنظر گرفته شده است. بنابراین زیرحوضه‌ای که
بیش‌ترین مصرف را در هریک از انواع مصرف داردء رتبه بالاتری داشته است. وضعیت سرانه آب در دسترس و روند تغییرات آن نیز
یکی از دیگر شاخص‌های مورد استفاده در این اولویت‌بندی است و شاخص بعدی وضعیت پتانسیل موجود منابع آب شورء لب شور و
-------- صفحهٔ بعد --------
)۴
ای
به
بر
س
و9
ابر
سر
-------- صفحهٔ بعد --------
۳۲
۳
حداه
دوم
از ایر
رهدا
ادامه جدول ۳
مک
در یاچه‌آر ومیه
در یاچه‌نمک
گاوخونی
۱ بختگان - مهار لو
ابرقو- سیرجان
هامون -جازموریان
کویر مرکزی
سیاه کوه
کویردرانجیر
- جمع‌بندی
ز بررسی مطالب ارائه ن
رف این منابع کشاورزی
ل اثرأت سوء زیست م
ن اولویت مصارف اصا
منابع هزینه‌های مرب
4 طور کلی مهم‌ترین .
ستی و مواد آلی پساب
برداری از پساب‌ها و آبهای برگشتی
شرب آبزی‌پروری امحیط‌زیست
نضای سبز و جنگل‌کاری اطراف ش
ی‌باشد. با توجه به موقعیت مکان‌یاب
مپاز یکی از عوامل اصلی محدودیت
کیفی پساب‌های حاصل از تصفیه :
رین عامل محدودیت‌زای کیفی زه
محیطی استفاده مجدد |
33333333333
در سطح حوضه‌های بر
سرانه آب در دسترس
سال
ل ۱۴۰۰
۱۳۸۵
رال اج
۱
۳
۰ ۳۲ بیع ۲۶
۶۶ ۲۷ ۱۰۶۹ ۲۳۰
۶ ۲۱ ۱۸۰۴ ۲۸
۱ ۱۵ ۲۳۵۲ ۲۲
40۵ ۱۷ ۵۳۱۶ ۱۷
۰ ۲ ۴۱۲۱ ۱
4۷ ۷ ۳۲۲۶۲ ۲
۳ ۵ ۳۵۵۹ ۲۳
۵ ۲۴ ۱۶۱۱ ۵
۸۸ ۱۹۵ ۱۸۹۷ ۲۴
۹ ۲۹ ۹۹۰ ۱۹
مرها می‌باشد که امکارد
سنوعی به ویژه در فصو
ی شده برای ساخت ابر
اضلاب شهری در مص
بهای کشاورزی سمو
زآب‌های برگشستی و پسا
یز کشور [۴۳]
پساب‌ها و آبهای
برکن
استفاده از این منابع ۱
ل غیر زراعی به عز
تصفیه‌خانه‌هاء در اس
میشود.
ارف مختلف ویزژگیه«
م شیمیایی» شوری وع
-------- صفحهٔ بعد --------
فصل سوم - بررسی منابع مصارف پساب‌ها وآب‌های برگشنی ۴۳۳
پساب می‌باشد.
در سطح حوضه‌های آبریز کشورء مقادیر متنابهی از منابع آب برگشتی و پساب‌ها وجود دارد. یکی از ابعاد با اهمیت در برنامه‌ریزی
بهره‌برداری از پساب‌ها و آبهای برگشتی در نظر گرفتن اولویت بهره‌برداری از این منابع می‌باشد. برای این منظور علاوه بر مولفه
میزان منابع آب برگشتی و پساب‌هاء سایر عواملی که به نوعی در اولویت‌بندی این بهره‌برداری‌ها نیز موثرند. مدنظر قرار گرفته شده و
نتایج به تفکیک زیر حوضه‌ها برای بهره‌برداری از پساب‌های شهری» صنعتی و زه‌آب‌های کشاورزی در جدول (۱-۳) ارائه شده است.
-------- صفحهٔ بعد --------
-------- صفحهٔ بعد --------
فصل ۴
بررسی اقرات زیست
محدد از پساب‌ها و آبهای برگشتی
-------- صفحهٔ بعد --------
-------- صفحهٔ بعد --------
فصل چهارم- بررس ی اترات زیست محیطی استفاده مجدد از پساب‌ها وآب‌های برگشتی ۳۷
۱-۴- کلیات
در حال حاضر در سطح کشورء به ویژه در حواشی شهرهای بزرگ و مراکز استان‌هاء مناطق وسیعی با پساب‌ها و آبهای برگشتی
آبیاری می‌شوند. در بیش‌تر مواقع این استفاده غیراصولی بوده و برای کشت سبزیجات و صیفی‌جات به‌کار رفته و موجب آلودگی
محیط زیست. تجمع آلودگی در خاک و انتقال آلودگی به محصولات تولیدی شده است. با توجه به میزان استقبال و همچنین نیاز به
استفاده از پساب‌ها و آبهای برگشتی در کشاورزی, در حال حاضر بیش‌تر تصفیه‌خانه‌های فاضلاب در سطح کشور با هدف استفاده
مجدد از پساب حاصل در کشاورزی» طراحی و اجرا می‌گردند.
با وجود قدمت استفاده از فاضلاب در کشورء تحقیقات در زمینه اثرات مربوط در یکی دو دهه اخیر آغاز شده‌است. بخشی از این
مطالعات توجه اصلی را به اثرات محیطی کاربرد این آب‌ها معطوف کرده‌اند و در بررسیهای دیگر تاثیر این آب‌ها در کمیت و کیفیت
محصول مطرح می‌باشد. نتایج گوناگونی از این پژوهش‌ها به‌دست آمده‌است که در بعضی موارد مثبت و امیدوار کننده و در موارد دیگر
هشداردهنده می‌باشد. در این بخش خلاصه‌ای از مهم‌ترین اثرات مثبت و منفی کاربرد این منابع ارائه شده است.
۲-۴- بررسی اثرات زیست محیطی استفاده از پساب‌ها و آبهای برگشتی
۴--۱- بورسی اثرات بر محیط زیست فیزیکی
بقایای املاح, سموم و آفت‌کش‌هاء کودهای شیمیایی و عناصر کمیاب در آبهای برگشتی و زه‌آب‌ها و همچنین فلزات سنگین و
مواد آلی در پساب‌های شهری و صنعتی در صورت استفاده غیرصحیح و راهیابی به منابع آب موجب تخریب زیست‌بوم‌های آبی
میگردد. نمک‌ها با تاثیر بر خواص فیزیکی و شیمیایی خاک موجب تغییر در سامانه جذب آب توسط گیاه گردیده و نهایتا بر عملکرد
گیاه تاثیر می‌گذارند. مصرف آب شور با تاثیر منفی بر ویژگیهای فیزیکی خاک موجب افزایش جرم مخصوص ظاهری خاک. کاهش
پایداری ساختمان خاکدانه‌ها و کاهش نفوذ آب به خاک و کاهش تولید محصول خواهد شد.افزایش قلیاییت خاک که ممکن است به
دلیل غلظت زیاد سدیم اتفاق بیافتد. در اثر افزایش سدیم قابل تبادل, کانی‌های رسی متورم و پراکنده گردیده و موجب تخریب
ساختمان خاک و کاهش نفوذپذیری خاک می‌شوند.
در استفاده از فاضلاب و پساب برای آبیاری» اغلب پاتوژن‌ها و تخم انگل‌های نماتودی» در چند سانتی‌متری اول خاک فیلتر
می‌شوند. ویروس‌ها و کیست آمیب‌ها در مقایسه با باکتری‌ها با توجه به قدرت ماندگاری بالاء مدت زمان طولانی در خاک زنده
می‌مانند. از میان آلودگی‌های شیمیایی» نیترات یکی از فاکتورهای اصلی محسوب میشود. این ترکیب می‌تواند تا عمق زیادی همراه
آب در خاک حرکت کرده و مخاطرات زیادی را در استفاده از منابع آب زیرزمینی بوجود آورد. پساب‌ها و آبهای برگشتی به دلیل
غنی بودن از عناصر مغذی و داشتن میکروارگانیسم‌های بیماریزا در صورت استفاده غیراصولی» قادر به راهیابی به منابع آب سطحی
و آلودگی آنها و تشدید پدیده تغذیه‌گرایی خواهند بود. در این زمینه طراحی و در نظرگیری زهکش‌های مناسب ضروری می‌باشد.
حضور ذرات معلق معدنی و آلی در فاضلاب خام» پساب تصفیه شده و حتی آب آبیاری معمولی» ممکن است موجبات انسداد خلل و فرج خاک
را به‌خصوص در لایه‌های سطحی فراهم آورد. این امر می‌تواند کاهش شدت نفوذ آب به درون خاک و نقصان هدایت هیدرولیکی آن را سبب شود.
در صورت عدم برنامه‌ریزی و استفاده غیراصولی از این منابع» انتشار بوی نامناسب از اثرات سوء دیگری می‌باشد که می‌تواند برای
ساکنین مناطق هم‌جوار و همچنین کارگران شاغل در پروژه‌های استفاده مجدد ناخوشایند و آزاردهنده باشد.
-------- صفحهٔ بعد --------
۳۸ ضوابط زیست محیطی استفاده مجدد ا زآب‌های برگشنی و پساب‌ها
یکی از شاخص‌های مهم در حفظ سلامت جوامع انسانی» حفاظت از محیطزیست است که یکی از مولفه‌های مهم توسعه پایدار
برخی از پساب‌ها که برای آبیاری مصرف می‌شوند حاوی یون‌هایی چون بر (4)1 کلر (1)) و سدیم (812) و عناصر کمیاب
(آلومینیوم» بریلیوم» کبالت. فلوئورء آهن» لیتیم» منگنزء مولیبدن» سلنیوم» قلعء تیتانیوم» تنگستن و وانادیوم) در غلظتی بیش از حد نیاز
گیاه می‌باشند؛ این حالت باعث کاهش رشد.ء تغییر شکل گیاه و یا کم شدن و از بین رفتن محصول می‌گردند.
میلی‌گرم در لیتر علایم کمبود بر در گیاه ظاهر شده و در غلظت بیش از یک میلی‌گرم در لیتر» برای بسیاری از گونه‌های گیاهی
حساس, سمی می‌باشد |۷۶].
تحقیقات نشان می‌دهد که استفاده از پساب‌ها و آبهای برگشتی آلوده به فلزات سنگین, برای آبیاری محصولات موجب انتقال و
تجمع این فلزات در محصولات تولیدی و در نهایت ایجاد مخاطرات بهداشتی برای حیوانات و انسان خواهد گردید |۵۱]. همچنین
استفاده از پساب‌ها با آلودگی میکروبی برای آبیاری گونه‌های علوفه‌ای, علاوه بر مخاطرات بهداشتی برای کارگران» می‌تواند باعث
انتقال آلودگی به احشام و دام‌ها گردد. مهم‌ترین بیماری‌ها در این رابطه شامل بیماری سل, کرم کدوی گاوی (تنیاساژینات) و
آلودگی‌های سالمونلایی می‌باشد. نتایج مطالعات شوال و همکاران نشان می‌دهد که کاربرد فاضلاب برای آبیاری منجر به شیوع
بیماریهای انگلی آسکاریس و تریکوریس گردیده است [۸۵]. گزارش‌های ارائه شده از استرالیا و دانمارک نشان داده است که
دام‌های چرا کرده در مزارع آبیاری شده با فاضلاب و یا استفاده کرده از آب کانال‌هایی فاضلاب به عنوان شربء به شدت به بیماری
مسوول تبدیل نیترات به نیتریت هستند در نشخوار کنندگان» ماکیان و اسب‌ها نیز وجود دارد .]٩۱[
مقادیر بیش‌تری از عناصر سنگین (به علت استفاده از گیاهان) نسبت به انسان هستند.ء لذا پتانسیل حیوانات از نظر آلودگی بااین
عناصر بیش‌تر می‌باشد |۱۳۴۱
در موارد متعددی مشاهده میشود که از زه‌آب‌های کشاورزی به عنوان تامین کننده بخشی از حقابه‌های محیط زیستی در
رودخانه‌ها استفاده میشود. این عمل با توجه به کیفیت نامطلوب این منابع و دارا بودن آلاینده‌های مختلف» تخریب زیست‌بوم‌های
آبی پایین دست و مرگ و میر آبزیان مفید از جمله ماهی‌ها را به دنبال خواهد داشت.
۳-۲-۴ بررسی اثرات اجتماعی, اقتصادی و فرهنگی
مهم‌ترین اثر اجتماعی استفاده از پساب‌ها و آبهای برگشتی» اثرات سوء روحی و روانی می‌باشد. هنوز در کشور شرایط اجتماعی و
فرهنگی به گونه‌ای است که استفاده از این منابع در مصارف مختلف مورد پذیرش همگانی نبوده و با مقاومت‌های اجتماعی» به‌ویژه در
-------- صفحهٔ بعد --------
فصل چهارم- بررسی اثترات زیست محیطی استفاده مجدد از پساب‌ها وآب‌های برکسنی ۳۹
مصارف زراعی همراه است. به‌طوری که هنوز از نظر مذهبی این منابع نحس محسوب شده و استفاده از محصولات زراعی تولیدی مورد
پذیرش مصرف‌کنندگان واقع نمی‌شود. برخی از آثرات روانی استفاده از پساب‌هاء بحران‌های روانی ناشی از بوی تعفن پساب‌ها می‌باشد.
۲-۳-۲-۴ اثر بر پوشش طبیعی و فضای سبز
فضای سبز و محیط زیست شهری از عوامل پایداری حیات اجتماعی و انسانی به شمار می‌رود» کمبود آب در کشور یکی از عوامل
محدودیت‌زای ایجاد فضای سبز محسوب میشود. یکی از راههای توسعه فضای سبز استفاده محدد از پساب‌ها و آبهای برگشتی
می‌باشد. تجارب جهانی نشان می‌دهد که می‌توان از پساب‌ها و آبهای برگشتی در آبیاری پارک‌ها و فضاهای سبزء چمن‌کاری‌هاء
درختان غیرمثمر باغچه‌هاء باغ‌های تفریحی و زمینهای بازی استفاده کرد.
۳-۳-۲-۴ افزایش تولید محصول و بهره‌وری آب
در نگرش جدید آب کالایی یکبار مصرف محسوب نشده و استفاده مجدد از آن ضروری می‌باشد. بازچرخانی و استفاده اصولی از
پساب‌ها و آبهای برگشتی می‌توانند باعث بهره‌وری و افزایش سطح زیر کشت. تولید محصولات بیش‌تر و افزایش میزان درأمد و
۴-۳-۲-۴ افزایش سطح زیر کست. اشتغال‌زایی و تولید محصول بیش تر
پساب‌های شهری به دلیل دارا بودن عناصر مغذی» کودهای آلی مرغوبی محسوب می‌شوند که ارزشی بیش از کودهای شیمیایی
دارند. این امر به علت دیر رها شدن عناصر کودی و همچنین افزوده شدن مواد آلی قابل تجزیه و افزایش هوموس خاک می‌باشد.
کیلو گرم پتاسیم در هر هکتار به زمین زراعی اضافه میشود که معادل ٩ کیسه کود (۱۳717۳) در هر هکتار می‌باشد. تحقیقات علیزاده
و همکاران در سال ۱۳۷۵ نشان داد که آبیاری سبزیجات (گوجه‌فرنگی» کاهوء هویج و خبار) با فاضلاب تصفیه شده معادل ۲۵ تن
کود حیوانی در هر هکتار صرفه‌جویی دارد |۳۰
۴-۲-۴ بررسی اثر بر وضعیت بهداشت و سلامتی
۱-۳۴-۲-۴- اثرات بهداشتی ناشی از میکروار گانیسم‌ها و عوامل بیماریزا
جوامع محلی و اجتماعات انسانی مجاور و همچنین مصرف‌کنندگان محصولات تولیدی می‌باشد. راههای پیشگیری شامل ضدعفونی
پساب تا حد رسیدن به کیفیت مورد نظرء به ویژه استاندارد سازمان بهداشت جهانی (۱۷/110) می‌باشد که برای کشورهای در حال
توسعه و از جمله ایران مناسب‌تر به نظر میرسد.
-------- صفحهٔ بعد --------
2۰
به‌طور معمول کلی‌فرم مدفوعی و تعداد تخم انگل نماد
زیست محیطی مربوط به بازچرخانی و استفاده محدد از بسا
در این منابع» نحوه ارتباط و ورود به بدن و همچنین ملاحظ
بیش‌تر در استان‌هایی است که به‌صورت غیراصولی از فاضا
مطابق جدول (۳-۴) ارائه شده است. مطابق جدول (۲-۴) .
ترتیب شامل کرم‌هاء پروتوزویرها و باکتری‌ها و در درجه آخر
ریسک متوجه مصرف‌کننده» کارگران مزرعه و کارگران مسو
مطابق جدول (۳-۴)» از بین عوامل بیماری‌زای مو<
مراتب بعدی ویروس‌ها قرار دارند. پروتوزیورها و باکتری
حداکثر و در محصولات زراعی از حداقل میزان برخوردار
جدول ۱-۴- عوامل خطرزای بهداشتی در
عوامل بیماری‌زای باکتریایی مرتبط با پساب‌های خانگی:
باکتری‌ها (شیگلاهاء ویبریو کلراء اشیریشیاکلی» شیگلاء سالمونلا)
کرم‌های روده‌ای:
کرم‌هایی که از طریق خاک منتقل می‌شوند
أآسکاریس» آنکی لوستوماء هیمنولیپیس, اس‌ترونژیلوییدس.»
تریشیوریس و گونه‌های تنیاء
تری‌ماتودها:
شیستوزوماهاء کلنورچیدس و فاسیولاها
پروتوزوا:
ژیاردیا. گونه‌های آنتاموباء کریپتوسپوریدیوم؛
ضوایط زب
س
به عنوان شاخص کیفی
بها استفاده می‌کنند. خ
از کاربرد این منابع در جد
چنانچه مشاهده میشود
ویروس‌ها می‌باشد. بررد
ول جابه‌جایی و نگهداری
ود در پساب‌هاء کرم‌ها ا
ها از دوام مشابه‌ای بر
می‌باشد.
(211107102115 1
ست محیطی استفاده مجدد ا زآب‌های برگنسنی و پساب‌ها
بهداشتی جهت ارزیابی درجه آلودگی و اثرات بهداشتی-
مطرح می‌باشد. در جدول (۱-۴) عوامل بیماری‌زای موجود
مت. بررسی آمار بیماریهای منتقله با آب» بیانگر وقوع
واص میکروبیول وژی از شاخص‌های مهم پساب‌های
اول (۲-۴) و قدرت بقاء و ماندگاری این عوامل در محیط
میزان خطرزایی عوامل بیماری‌زای موجود در پساب‌هاء به
ی گروههای در معرض خطرء نشان می‌دهد که بیش‌ترین
محصولات می‌باشد.
ز بیش‌ترین ماندگاری در محیط برخوردار بوده و در
خوردار بوده و ماندگاری عوامل بیماری‌زاً در فاضلاب از
ها و آبهای برگشتی ]٩۲[ ]٩۱[ و ]٩۳[
در گیاهان عوامل باکتریایی زودتر از دیگر عوامل بیماری‌زای مانند
کرم روده‌ای و تک باخته‌ها می‌میرند. اما ممکن است جزو عوامل
بهدید کننده سلامتی و بهداشت محسوب شوند. وقوع عوامل
بیماری وباء حصبهء اسهال در ارتباط با استفاده از فاضلاب., فضولات
یا آبهای آلوده جهت آبیاری سبزیجات می‌باشند.
وجود عوامل بیماریزا به میزان زیاد در محیط باعث به خطر افتادن
پختن آنها جزء مهمی از طرق پیشگیری و حفاظت از سلامتی می‌باشد.
استفاده می‌کنند در معرض خطر می‌باشند.
لاروها می‌توانند در محیط تا مدت زمان زیادی زنده بمانند.
آلودگی به کرم‌های قلابدار" معمولا در مناطقی که کشاورزان از
خطر مهم در آبزی‌پروری وجود انگل تری‌ماتود است. که توزیع آن
تری‌ماتودها از راه غذاها نیز منتقل میشود (به خصوص از طریق
مصرف ماهی آلوده و فراوری نشده با مواد خام)
شیستوزومیازیس از طریق پوست و از آب آلوده سرایت می‌کند.
در سبزیجاتی که به وسیله فاضلاب آبیاری می‌شوند در زمان
برداشت یا در محل فروش یافت می‌شوند.
پروتوزواها می‌توانند در محیط در مدت زمان طولانی به حالت
کیست باقی مانده و موجب ایجاد بیماری در شرایط مساعد شود.
4 م0 ال ۵۱۵۵10۵ ۸) ۲1۵0۵۳۵ -1
-------- صفحهٔ بعد --------
فصل چهارم- بررسی اثرات زیست محیطی استفاده مجدد از پساب‌ها وآب‌های برگشتی )۵
ادامه جدول ۱-۴- عوامل خطرزای بهداشتی در مصارف مختلف از پساب‌ها و آبهای برگشتی ]٩۳۲[»]۹۱[ و ]٩۳[
ویروس‌ها: ویروس‌ها به میزان زیادی در فاضلاب‌ها و فضولات یافت می‌شوند.
ِ و بعضی انواع آنها به مدت زیادی زنده مانده تا این که باعث ایجاد
ویروس‌های هپاتیت ۸ ول انترو ویروس‌هاء روت ویروس‌ها و نورو ویروس‌ها
در صورت استفاده از پساب‌ها و منابع آب برگشتی حاوی این مواد
َ برای آبزی‌پروری مصرف‌کنندگان آبزیان حاصل,ء در مصرف‌کنندگار
ترکیبات الی» هورمون‌هاء داروها و موادشیمیایی رف رف رورم ۳۳۰ اس 1 ن
عوارض سوء به همراه دارد.
فلزات سنگین: جانوری) که با استفاده از | همچنین در صورت استفاده از پساب‌ها و آبهای آلوده در آبزی‌پروری
: جاور با استفاده ار این ی ی . :
ارسنیک. کادمیوم. روی و جیوه) موجب انتقال و تجمع در آبزیان شده و در نهایت از طریق مصرف
منایم تولید م شوند 1
لو می 9 گیاهان و یا آبزیان آلوده به موجودات زنده و یا انسان سرایت می‌کند.
زیاد (موارد زیاد از عفونت شدید) کرم‌ها (آنکی لوستوماء آسکاریس» تریکوریس و تنیا)
متوسط (موارد کم از عفونت شدید) | باکتری‌های روده‌ای (ویبریو کلرا" و سالمونلا" و تیفوید)"
جدول ۳-۴- قدرت بقا عوامل بیماری‌زای موجود در پساب در محیط زیست [۸۸]
محیط‌های مختلف زمان زنده ماندن (روز)
ویروس‌ها:
آنتروویروس‌ها (۱۰۰)>۲۰> (۱۲۰)>۵۰> (۱۰۰)>۲۰> (۰)>۱۵+ع>
باکتری‌ها:
کلی‌فرم‌های مدفوعی (۹۰)۲۵۰ک۰
سالمونلاها (۶۰)۳۰
۳۰)۵(
زیاد زیاد زیاد (۶+۰)>۳۰>
ماه‌ها ماه‌هاً ماه‌هاً 5
۲-۴-۳-۴ اثرات بهداشتی ناشی از ترکیبات آلی و شیمیایی
ترکیبات آلیء بخشی از ناخالصی‌ها می‌باشند که به فرم‌های مختلف در آبهای بازیافتی مشاهده می‌شوند. این گروه با
1- ۷1۳1۵ )) [۵
2-018
3- 40
-------- صفحهٔ بعد --------
2۳ ضوابط زیست محیطی استفاده مجدد ا زآب‌های برگشسنی و پساب‌ها
به ترکیبات پایدار تبدیل می‌گردند؛ بخش محدودی از این مواد به‌صورت ترکیبات آلی حلقوی مقاوم به تجزیه زیستی بوده و همراه
پساب به منابع پذیرنده دفع میشود.
ترکیبات شیمیایی موجود در پساب‌ها و آبهای برگشتی با دارا بودن خواص شیمیایی و سمی, در طولانی مدت دارای خطراتی بر
سلامتی افراد مرتبط با آنها می‌باشند. این گروه شامل فلزات سنگین» عناصر کمیابء مواد آلی سرطان‌زاء ترکیبات شیمیایی و دارویی
می‌باشد. این گروه از فاکتورهای کیفی مهم پساب‌های صنعتی به ویژه صنایع شیمیایی و فلزی بوده و از ماندگاری و آثرات مخرب
بالایی برخوردار می‌باشند. این منابع همچنین دارای مقادیر قابل توجهی از مواد دارویی و هورمون‌ها می‌باشند که وقتی پساب خروجی
برای آبیاری استفاده شود در گیاهان مختلف تجمع یافته و پا منجر به تولید ترکیبات ثانویه شده و در نهایت به بدن دام و یا انسان
منتقل شده و می‌تواند اختلالات مختلفی راء از جمله اختلال در باروری و زاد و ولد به همراه داشته باشد. محققین پیش‌بینی می‌کنند
که بیش از ۷۰۰۰ نوع از این ترکیبات در خروجی پساب تصفیه‌خانه‌ها موجود باشد که در حال حاضر تنها ۴۵ نوع این گروه شناخته
شده است. ترکیبات و سمومی از جمله دیوکسین‌هاء پلی کلر و بی‌فنیل (۳139) حشره‌کش‌هایی چون 17177 و کارباریل »
علف کش‌هایی هم‌چون (آ4 2 اترازین نیز از جمله تر کیبات شیمیایی می‌باشند که در فاضلاب مشاهده می‌شوند.
۲-۴-۲-۴ اثرات بهداشتی ناشی از فلزاتن سنگین
فلزات سنگین از نیمه عمر زیستی بالایی برخوردار بوده و با تجمع در خاک و انتقال به زنجیره غذایی, بعد از ورود به بدن در
بافت‌های نرم از جمله کلیه و کبد ذخیره می‌گردند. بعضی از این فلزات از جمله کادمیوم باریومء نیکل وکبالت مشکوک به
سرطان‌زایی بوده و نیاز به ملاحظات خاص در استفاده از منابع آب آلوده دارند. در جدول (۴-۴) مخاطرات بهداشتی ناشی از عناصر
جدول ۴-۴- مخاطرات بهداشتی ناشی از عناصر سنگین [۹۹[۰]۹۱]
امراض قلبی و فشار خون, دردهای استخوانی, اسهال, سرطان پروستات
سرطان ریه تورم بدن
قلع و وانادیوم
۵-۳۲-۴- بررسی اثر بر منابع آب و خاک
استفاده غیراصولی از منابع آب غیر متعارف با عوارض سوء ناگواری بر محیط زیست و به ویژه منابع آب و خاک همراه است. شوری
۱- 3۳۳2۸
-------- صفحهٔ بعد --------
فصل چهارم- بررسی اثترات زیست محیطی استفاده مجدد از پساب‌ها وآب‌های برکتسنی ۵۳
صورت استفاده غیر صحیح و راهیابی به منابع آب موجب تخریب زیست‌بوم‌های آبی میگردد. ترکیبات ازته (نیتریت و نیترات) از جمله
عوامل آلاینده منابع آب زیرزمینی محسوب می‌شوند که می‌تواند طی مصرف پساب‌ها و9 آبهای برگشتی تشدید گردد.
در استفاده از فاضلاب برای آبیاری» اغلب پاتوژن‌ها و تخم انگل‌های نماتودی موجود در این آب‌هاء در چند سانتی‌متری بالای
خاک فیلتر می‌شوندء ولی کیست آمیب‌ها با توجه به قدرت ماندگاری بالاء مدت زمان طولانی در خاک زنده می‌مانند. از میان
آلودگی‌های شیمیایی» نیترات‌ها منابع اصلی آلودگی هستند.ء چرا که می‌توانند در مسافت‌های زیادی در خاک حرکت کنند و مخاطرات
زیادی را در استفاده از منابع آب زیرزمینی به همراه داشته باشد. خصوصا زمانی که از این منابع برای تغذیه مصنوعی استفاده شود.ء
میکروارگانیسم‌های بیماریزا باعث تسریع و تشدید پدیده تغذیه‌گرایی خواهد بود.
یکی از مشکلات عمده در استفاده از پساب‌ها و آبهای برگشتی, تحمع فلزات سنگین در خاک و انتقال آن به گیاه می‌باشد. این
عناصر در کوتاه مدت تاثیر چندانی بر روی گیاه نداشته ولی به تدریج با تجمع در اندام‌های گیاهی و مصرف توسط انسان و دام به
بدن آنها منتقل و تجمع پیدا کرده و باعث صدمه و آسیب میگردد. اکثر این فلزات در حین نفوذ در لایه سطحی خاک رسوب نموده
و به ترکیبات نامحلول و غیرقابل جذب گیاه تبدیل می‌گردند ولی طی عملیات خاک‌ورزی در سال‌های آتی به ناحیه ریشه منتقل شده
و در دسترس گیاه قرار می‌گیرد. استفاده طولانی مدت از پساب‌ها و آبهای برگشتی در اراضی زراعی جنوب تهران باعث تجمع و
تمرکز فلزات سنگین در خاک و محصولات زراعی تولیدی در این مناطق شده است.
در جدول (۵-۴) مدت زمان لازم برای رسیدن فلزات سنگین به مرز خطرزایی نشان داده شده است. هرچه ظرفیت تبادل کاتیونی
خاک بیش‌تر باشد میزان تحجمع فلزات سنگین در خاک بیش‌تر و مدت زمان رسیدن به مرز محدود کنندگی کوتاه‌تر خواهد بود.
جدول ۵-۴- مدت زمان رسیدن به مرز محدودیت‌زا (سمی) عناصر کمیاب در خاک‌ها در استفاده از پساب‌ها [۸۸]
لظ ورودی سالیانه میزان تجمع عناصر در خاک به کیلوگرم | زمان رسیدن به میزان تجمع مورد
: ِ با عمق کاربردی ۱/۲ در هکتار بر اساس *:):
1:) خاک زک اساس *-):
1:) (به سا
۶ ]| (میلی‌گرم در لیتر) (با عمق ربردی ر هکتارء بر اساس نظر بر اساس (به سال)
متر در سال) ۵+ ۵-۵ ۹۵ ۵+ ۵-۵ ۱1۵+
کادمیوم ۵ ۶ ۵ ۱۰ ۳۰ ۸۲ ۱۶۷ ۳۳۳
مس اد ۱۲ ۲۵۰۵ .۵ ۲۴ ۴۶
نیکل ره ۴ ۲۵۰۵ ۵ ۱ ۱:۴۲ ۳۸۳
روی ۵ ۱/۸ ۵۵ ۱ ۲۸۹ ۵۶
سرب ۵ .۶ ی :۳ ۳ ۱۶۶۷ ۳۳۳
*ظرفیت تبادل کاتیونی (۸0۵011۷:) ۵۵ ۳:۵1 411011)) بر حسب میلی اکی‌والان در ۱۰۰ گرم خاک می‌باشد.
۹-۵-۲-۴- اثراتن سوء بر منابع آب
استفاده از این منابع» به ویژه زه‌آب‌های کشاورزی می‌تواند باعث افزایش شوری منابع آب گردد. در چند سال اخیر علاوه بر
هزینه تصفیه این منابع گردیده است. از اثرات سوء دیگر در این زمینه احتمال آلودگی منابع آب سطحی و زیرزمینی به نیترات بواسطه
غلظت بالای عناصر مغذی («و ) در پساب‌ها و آبهای برگشتی می‌باشد [ 1۵۲ ۳۹۱].
-------- صفحهٔ بعد --------
2۳ ضوابط زیست محیطی استفاده مجدد ا زآب‌های برگشتی و پساب‌ها
نفوذ عناصر مغذی به آبهای سطحی (رودخانه‌ها و دریاچه‌ها) موجب رشد سریع گیاهان در آنها میگردد که به دلیل افزایش
مصرف اکسیژن توسط آنها (به‌خصوص جلبک‌ها)» موجب کاهش اکسیژن و مرگ و میر آبزیان میگردد [۵]. زه‌آب‌های کشاورزی از
نظر مقدار» بیش‌ترین رقم را دارا بوده و عمده‌ترین آلاینده‌های آنها شامل سموم» رسوبات» مواد مغذی (ازت و فسفر) و عوامسل
بیماریزا می‌باشد. شایان ذکر است استفاده غیراصولی از این منابع با توجه به کیفیت آنها عوارض سویی را بر منابع آب» به ویژه
زیست‌بوم‌های آبی به دنبال خواهد داشت.
تری هالومتان‌ها (1110/
9) یکی از مهم‌ترین محصولات جانبی ناشی از گندزدایی پساب خروجی تصفیه‌خانه‌های فاضلاب
محسوب میگردد که می‌تواند وارد منابع آب سطحی و زیرزمینی شده و با آلوده‌سازی این منابع موجب بروز عوارض سوء بهداشتی در
کبد, کلیه و نیز سیستم اعصاب مرکزی, تاثیر بر قابلیت تولید مثل, بروز ناهنجاری‌های مادرزادی,» بروز اثرات سوء در سیستم گردش
خون و شیمی خون گردد. در سال ۱۹۷۵تری هالومتان‌ها از سوی آژانس حفاظت محیط زیست آمریکا (781۳۸])" به عنوان یک
ماده سرطان‌زا برای انسان معرفی گردید و در گروه ۸ مواد سرطان‌زا قرار گرفت و بدنبال آن سازمان جهانی بهداشت نیز ضرورت
عدم وجود آنها را در آب آشامیدنی مورد تاکید قرار داد. با توجه به روش مرسوم ضدعفونی پساب خروجی تصفیه‌خانه‌های فاضلاب و
آب (که عمدتا به‌صورت کلرزنی می‌باشد) و همچنین امکان نفوذ پساب‌ها به منابع تامین کننده آب شرب توجه به اثرات احتمالی این
ترکیبات حایز اهمیت می‌باشد. با توجه به مخاطرات ناشی از تری هالومتان‌هاء آژانس حفاظت محیط زیست آمریکا حداکثر مقدار قابل
قبول این ترکیبات را در آب شرب در سال ۱۹۹۸ از ۱۴۰ به ۸۰ میکروگرم در لیتر تقلیل داده است؛ حد مجاز تری‌هالومتان‌ها در آب
شرب کانادا معادل ۱۰۰ میکروگرم در لیتر اعلام شده است |۹۸].
۳-۵-۲-۴ اثر بر اراضی و زیست بوم‌های بیابانی
مهم‌ترین عامل محدودکننده استفاده از پساب‌ها و آبهای برگشتی» به ویژه زه‌آب‌های کشاورزی در احیا اراضی و زیست بوم‌های
بیابانی» شوری این منابع می‌باشد» که با مدیریت مناسب می‌توان بر این مشکل فائق آمد. ۲۵ سال است که در صحرای نگوو"
فلسطین اشغالی از آب شور برای آبیاری محصولات زراعی استفاده میشود. استفاده از سامانه آبیاری قطره‌ای» کشاورزی در این بیابان
را ممکن ساخته به طوری که امروزه می‌توان از تپه‌های ماسه‌ای به عنوان اراضی زراعی و از آبهای شور به عنوان منابع آب آبیاری
استفاده نمود. به دلیل خروج آسان زه‌آب و آبشویی سریع املاح از شن‌زارهاء تنش آب در این خاک‌ها ناچیز است و از این بابت دارای
مزیت ویژه‌ای می‌باشند. به منظور غلبه بر معضل کاهش عملکردء از آبیاری مکرر یا چند دفعه در روز (آبیاری پالسی) استفاده میشود.
۶-۲-۴ بررسی اثرات بر حیات وحش و آبزیان
یکی از مصارف پساب‌ها و آبهای برگشتی» استفاده مستقیم و غیر مستقیم برای حیات وحش و پایداری محیط زیست می‌باشد.
مواد سمی موجود در پساب‌ها و آبهای برگشتی» میکرو ارگانیسم‌های بیماریزا در پساب‌های خانگی و سموم شیمیایی و آفت‌کش‌ها
در زه‌آب‌های کشاورزی برای حیوانات» به ویژه آبزیان سمی بوده و سلامت آنها را به خطر می‌اندازد.
۷( ۳۳۵1۵110۱ |۵ ۳۳۱۳۵۳۵۵ .7.5] -|
0۷ -2
-------- صفحهٔ بعد --------
فصل چهارم- بررس ی اترات زیست محیطی استفاده مجدد از پساب‌ها وآب‌های برگشستی 1۵
همچنین استفاده از پساب‌ها و آبهای برگشتی آلوده به فلزات سنگین» برای آبیاری محصولات علوفه‌ای موجب انتقال و تجمع
این فلزات در محصولات نهایی و در نهایت ایحاد مخاطرات بهداشتی برای حبوانات و انسان خواهد گردید. همچنین استفاده از
پساب‌هایی با آلودگی میکروبی برای آبیاری گونه‌های علوفه‌ای» علاوه بر مخاطرات بهداشتی برای کارگران می‌تواند باعث انتقال
آلودگی به احشام و دام‌ها گردد. مهم‌ترین بیماری‌ها در این رابطه شامل بیماری سلء کرم کدوی گاوی (تنیاساژیناتا) و آلودگی‌های
سالمونلایی می‌باشد. بیش‌ترین ریسک خطر مربوط به آلودگی‌های انگلی ناشی از کرم‌های روده‌ای است.
نفوذ زه‌آب با غلظت بالای سلنیوم منطقه تحت آبیاری دره سان‌ژواکین کالیفرنیا به دریاچه ۴۷۰ هکتاری کسترسون که زیستگاه
پرندگان آبی می‌باشد» نابودی ماهیان و کاهش باروری پرندگان این منطقه را سبب شده است |۳۴
۳-۴- جمع‌بندی کلی
ایران به عنوان یکی از کشورهای خاورمیانه با کمبود آب و کاهش منابع آب تجدید شونده مواجه بوده و در این راستا متولیان امرء
پالایش و استفاده مجدد از پساب‌های شهری و صنعتی و همچنین آبهای برگشتی را به عنوان منابعی جدید برای جبران بخشی از
این کمبودها مورد توجه قرار داده‌اند.
بررسی تجارب جهانی نشان می‌دهد که با توجه به کمبود آب, استفاده از این پساب‌ها و آبهای برگشتی به عنوان یک منبع
ارزشمند آب مطرح بوده و با گذشت زمان اهمیت آن بیش‌تر خواهد شد. در صورت استفاده صحیح و رعایت استانداردها و ضوابط
مربوط از اثرات سودمندی هم‌چون حفاظت کمی و کیفی از منابع آب» جلوگیری از آلودگی منابع آب» کاهش نیاز به استفاده از
کودهای شیمیایی» احیا اراضی بیابانی, منافع اقتصادی و امکان استفاده در مصارف صنعتی برخوردار می‌باشد. در زمینه اثرات منفی؛
توجه به اثرات آنها بر کیفیت محصولات, کیفیت خاک وضعیت آلودگی منابع آب و سلامتی انسان‌ها از اهمیت خاصی برخوردار
می‌باشد.
در مجموع برآیند بررسیهای به عمل آمده از تجارب جهانی حاکی از آن است که استفاده پایدار از پساب‌ها و آبهای برگشتی,
به ویژه در کشورهای در حال توسعه مستلزم تدوین چارچوب‌ها و ضوابطی است که در آن توجه به پیامدهای زیست‌محیطی,
بهداشتی» اقتصادی - اجتماعی و فرهنگی مربوط و در نظرگیری متغیرهای زمانی هم‌چون سطح تکنولوزی» وضعیت اقتصادی و
نیروی کار از جایگاه خاصی برخوردار است جمع‌بندی اثرات سوء استفاده غیر اصولی از پساب‌ها و آبهای برگشتی در جدول (۶-۴)
ارائه گردیده است.
-------- صفحهٔ بعد --------
333333333
جدول ۶-۴- اثر تر کیبات
فاضلاب شهری با غلظت آزت
از ۳۰ میلی گرم بر لیتر
بین ۶-۲۰ میلی گرم بر لیتر
بیش از ۲۰ میلی گرم بر لیتر
اگر به میزان متعارف در فاضلاب
شهری باشد
اگر بیش از میزان نرمال در
فاضصلاب ۳ میلی گرم بر لیتر
فاضلاب شهری با غلظت (301]
موجود در فاضلاب"
امختلف موجود در پساب‌ها و
تاثیر روی خاک
استفاده از کودهای شیمیایی حاصل
اثری گزارش نشده است
ری گزارش نشده است
ثری گزارش نشده است
ری گزارش نشده است
اثری گزارش نشده است.
باعث شوری خاک شده و با توجه به
شرایط زهکشی خاک بر پارامترهای
دیگر نیز تأثیرگذار خواهد بود.
باعث بهبود فعالیت زیستی و افزایش
نگهداری و ساختار خاک و افزایش
عناصر مغذی آن میشود. باعث تشدید
شوری میشود. با توجه به ترکیب
شیمیایی» نوع کاربری خاک و اجزای
نیتروژن و فلزات شود.
بالای مواد آلی باعث گرفتگی خلل
و فرج خاک و فراهم‌آوردن شرایط
بی‌هوازی در خاک و در محیط
۸ ح
ضوابط ریست محیطی استفاده مجدد از[
بهای برگشتی بر روی خاک گیاه و دام
تاثیر روی گیاه
میزان و کیفیت افزایش حاصلخیزی خاک
بستگی به ترکیب خاک. نوع خاک و محصولات
میلی‌گرم در لیتر :۸-8100 زیاد میشود.
می‌تواند باعث افزایش رشد گونه‌ها گردیده و کاهش
میزآن محصول در غلات و همچنین میزان قند در
باعث افزایش رشد بخش سبز گیاه نسبت به بخش
میوه آن شده و باعث تاخیر در رسیدن میوه‌ها نیز شود.
باعث افزایش حاصلخیزی میشود.
باعث افزایش میزان محصول تولیدی میشود
باعث افزایش میزان محصول تولیدی میشود
اثر روی گیاهان بسیار حساس با غلظتی معادل
۰۷۵-۵ میل ی گرم بر لیتر
اثر بر روی گیاهان حساس با غلظت معادل
۵ میلی‌گرم بر لیتر
اثر بر روی گیاهان با حساسیت متوسط با غلظتی
معادل ۴-۲ میلی گرم بر لیتر
بر روی گونه‌های با حساسیت متوسط (۴-۲ میلی گرم
بر لیتر)؛ مقاوم (۶-۳ میلی گرم بر لیتر) و بر روی گیاهان
اثری گزارش نشده است
بهای برگنسنی و پساب‌ها
]٩۱[ ها
تاثیر بر دام‌ها
اثری گزارش نشده است
با توجه به این که علوفه غدای اصلی
گاو محسوب میشود. می‌تواند
نیتروژن» پتاسیم و منیزیم حاصل
میشود.
| -- (۷
-------- صفحهٔ بعد --------
رس ی اثنوات زیست محیطی
سس
ادامه جدول ۶-۴- اثر تر کی
45 ۸۵۰-۲۵۰ میلی گرم بر لیتر
دسی‌زیمنس بر متر
۹-۵ 8
سدیم کمتر از ۱۰۰ میلی گرم بر لیتر
هدایت الکتریکی کمتر از ۳
دسی‌ریمنس بر متر
5۸۸ (نسبت جذب سدیم)
سدیم بیش از ۱۰۰ میلی‌گرم بر لیتر
میلی‌گرم کربنات کلسیم بر لیتر
فاضلاب با قلیاییت بیش از ۵۰۰
میلی‌گرم کربنات کلسیم بر لیتر
فاضلاب شهری با پساب‌های
فاضلاب شهری با پساب‌های
صنعتی با غلظت بالای فلزات
آلومینیوم. آهن و کادمیوم
۰ میلی گرم بر لیر
ستفاده مجدد از پساب‌ها وآر
ی
ات مختلف موجود در پساب‌ها
تاثیر روی خاک
در کوتاه مدت آثری مشاهده نشده
میشود که میزان آن به فواصل
دارد.
و هوا میشود.
میزان تأثیر آن به گیاه بستگی به هدایت
ابشوی و میزان زهکشی خاک دارد.
در غلظت‌های بالای حد تعادل در
میشود.
آلودگی خاک در طول زمان در لاه
حالت پیوندی با ذرات خاک (ثابت) و
یا به حالت آزاد (درای تحرک) هستند.
باعت آلودگی خاک گردیده و با
تمرکز در لایه سطحی می‌تواند به
حد خطرز! و مسموم کننده گیاهان
برسد. در موارد کاربرد زیاد می‌تواند
خاک را برای کشاورزی نامناسب
می‌گرداند.
فسفر می‌شوند.
باعث گرفتگی حفره‌های خاک میشود
که بستگی به میزان ذرات معلق,
ترکیب این ذرات و تخلخل خاک دارد.
اگر حفرات خاک گرفته شود. نفود
آب به خاک کاهش یافته و راندمان
آبیاری کاهش می‌یاید.
های برگشستنی
تاثیر روی گیاه
باعت پروز مشکلاتی در گیاهان حساس با 18
۰۰۰-۰ میلی‌گرم بر لیتر و هدایت الکتریکی
۷ دسی‌زیمنس بر متر میگردد.
با هدایت الکتریکی بین ۵-۸ دسی‌زیمنس بر مترء در
در خاک‌شورء گیاه نمک بیش‌تری جذب کرده و آسیب
به محصولاتی مانند آنگور در بعضی کشورها میشود.
سدیم اگر به میزان ۱۰۰ میلی‌گرم بر لیتر باعث
کاهش محصول در گیاهان حساس میشود.
نسبت جذب سدیم با بیش از ۳ بر روی گیاه اثر
الکتریکی خاک دارد.
شوری زیاد باعث کاهش محصول تولیدی میشود.
اثری گزارش نشده است.
در آب و هوای گرم بی کربنات‌ها باعث سوختگی
برگ میشود.
باعث انتقال به محصولات زراعی و تجمع در
بخشهای مختلف آنها میشود. در مواردی
می‌تواند میزان رشد و محصول‌دهی در گیاهان را
باعث کمبود فسفر میشود. سمی بوده» و میزان
جذب آن با توجه به غلظت آن در خاک افزایش
می‌یاید.
۱ 0
]٩۹۱[ ام‌ها
تاثیر بر دام‌ها
اثری گزارش نشده است.
اثری گزارش نشده است.
با انتقال به محصولات زراعی و
مصرف توسط حیوانات موجب
اثرات سوء بر سلامتی آزها شده و
به ویژه با تجمع در بافت‌های نرم
کار این اندام‌ها میشود.
حبوانات شود که البته این میزان
کمتر از اسیب رساندن به گیاهان
است. کادمیوم عمدتا در کلیه و کبد
تجمع میشود؛ بر روی گوشت و
سیر از نر تم‌بری بر حوردار است.
1- 5۵۵۱ 1
-------- صفحهٔ بعد --------
ادامه جدول ۶-۴- اثر تر کی
پساب‌های شهری با ۷-۷/۳
:11
فاضلاب با ][م خارج از محدوده
۶/۵-۸۵
ات مختلف موجود در پساب‌ها
تاثیر روی خاک
می‌تواند باعث شوری خاک شود.
ابشویی خاک و زهکشی آن دارد.
زهکشی خاک باعث شوری خاک
میشود.
ترکیبات و بخشهای قابل تجزیه
باقی بماند.
که اام را بالای ۶/۵ نگه دارد.
موجود در خاک گردد.
در ۲۱1 کمتر از ۸/۵ آلومینیوم
می‌تواند محلول شود و باث
فروپاشی خاکدانه‌های خاک گردد و
همچنین موجب کاهش بخش فرار
ترکیبات نیتروژنی گردد.
ضوابط ریست محیطی استفاده مجدد از[
و آبهای برگشتی بر روی خاک. گیاه و د
تاثیر روی گیاه
در غلظتی کمتر از حد خطرزایی برای حیوانات
باعث اثر منفی بر گیاهان میشود. به همین دلیل
برای حیوانات دار نخواهند بود.
در غلظتی کمتر از ۱۴۰ میلی گرم بر لیتر آنری
۸ اهده ن ۱6 ت
در غلظت‌های بالای ۱۴۰ میلی گرم بر لیتر آثرات
بروز می‌کند.
در غلظت‌های بالای ۳۵۰ میلی گرم بر لیتر اثرات
مشهود است. و موجب سوختن برگ‌ها در گیاهان
حساس (گیاهان چوبی) در صورت آبیاری به
روش بارانی میشود.
به طور کلی ترکیباتی با جرم ملکولی بالا قابل
جذب برای گیاه نمی‌باشد.
اگر در آب آبیاری وجود داشته باشند و
محصولات کشاورزی با آب در تماس مستقیم
باشد می‌تواند باعث آلودگی آها شود.
غلظت این مواد در فاضلاب معمولی به حدی
پایین است که اثری مشاهده نمی‌شود.
اثر آن بستگی به حلالیت فلزات دارد: و حلالیت
فلزات نیز تابع 1 ام می‌باشد.
بهای برکشستی و پساب‌ها
و
ام‌ها ]٩۱[
به حبوانات شده که البته این
میزان کمتر از آسیب رسیدن به
نشخوارکنندگان بسیار بالاتر است.
با افزایش میزان دسترسی به
مولیبدن مقاومت نسبت به مس
افزایش می‌یاید.
از حد خطرزایی برای گیاهان
باعث اثرات منفی در حبوانات
مصرف کننده علوفه‌هایی با
غلظت ۱۰۳۲۰ میلی‌گرم بر
کیلوگرم و مس کمتر میگردد.
مصرف گیاهان با میزان ۵ میلی‌گرم
برکیلوگرم برای حیوانات پستاندار سمی
است. سمیت مولییدن به غلظت مس
و سولفات نسبت عکس دارد.
-------- صفحهٔ بعد --------
فصل ۵
نررسی جارجوب‌ها و معبارهای
قانونی و استانداردهای مربوط به
استفاده محدد از بساب‌ها و آبهای
-------- صفحهٔ بعد --------
-------- صفحهٔ بعد --------
فصل پنجم - بررسی جارجوب‌ها و معیارهای قانونی و استانداردهای مربوط به استفاده مجدد از پساب‌ها و آبهای برکستی ۶
۱-۵- کلیات
بی‌تردید استفاده غیراصولی از آبهای برگشتی و پساب‌هاء علاوه بر دار بودن پیامدهای زیست‌محیطی,» می‌تواند موجب آلودگی
منابع آب و خاک در سطح کشور گردد. با توجه به اهمیت موضوع, قانون‌گزاران و دولتمردان کشورهای مختلف به اقدامات گوناگونی
دست زده‌اند تا از آلودگی‌ها و تغییر منفی کیفیت منابع آب جلوگیری نمایند. در این بخش در مرحله اول مهم‌ترین قوانین و مقررات
مرتبط با موضوع بهره‌برداری از پساب‌ها و آبهای برگشتی مورد بررسی قرار گرفته و در ادامه استانداردها و مقررات معتبر داخلی و
خارجی مرتبط با موضوع استفاده از پساب‌ها و آبهای برگشتی در گروههای متمایز جمع‌بندی و مورد ارزیابی قرار گرفته است.
۳-۵- بررسی و جمع‌بندی معیارها و قوانین مربوط
در این بخش ابتدا قوانین و معیارهای مربوط به استفاده از این منابع مورد بررسی و تجزیه و تحلیل گرفته و در ادامه
استانداردهای مرتبط با موضوع استفاده مجدد از پساب‌ها و آبهای برگشتی در دو بخش داخلی و خارجی جمع‌بندی و ارائه شده
است. لازم به ذکر است با توجه به این که در زمینه مورد بحث برخلاف استانداردهای کیفی» کشورهای مختلف قوانین متفاوتی دارنده
امکان بررسی قوانین کشورهای مختلف میسر نگردیده و تنها قوانین داخلی بررسی شده است. در سطح قوانین کلان کشوری,
مهم‌ترین قوانین مرتبط با موضوع بهره‌برداری از آبهای برگشتی و پساب‌ها به شرح ذیل می‌باشند:
- اصل پنجاهم قانون اساسی
- قانون توزیع عادلانه آب
- قانون حفاظت و بهسازی محیطزیست
- قانون مجازات اسلامی
- قانون برنامه چهارم توسعه
- آیین‌نامه جلوگیری از آلودگی منابع آب
- دستورالعمل اجرایی تخصیص آب
- بخشنامه و شیوه‌نامه استفاده از آبهای بازیافتی (شیوه نامه استفاده مجدد از آبهای بازیافتی مورخ ۸۰/۲/۹ تهیه و با
شماره ۴۵۸۶/۳۱/۱۰۰ و بخشنامه شماره ۸۷۵۱۲/۷۰۰ مورخ ۸۶/۱۱/۸)
با توجه به اهمیت بند آخر (بخشنامه و شیوه‌نامه) این بند جداگانه مورد بررسی و ارزیابی قرار می‌گیرد.
۱-۲-۵- شیوه‌نامه استفاده مجدد از آبهای بازیافتی
با توجه به محدودیت روز افزون منابع آبی کشور و ضرورت بهره‌گیری و استفاده مجدد از این منابع» شیوه‌نامه مذکور در مورخ
4۹ تهیه و با شماره ۴۵۸۶/۳۱/۱۰۰ برای اجرایی شدن ابلاغ گردید. برخی از مزایا و معاییب شووه‌نامه مذکور به شرح ذیل
- تعیین متولی تصمیم‌گیری درباره تخصیص و نحوه بهره‌برداری مناسب از پساب‌های تصفیه شده و همچنین آبهای
-------- صفحهٔ بعد --------
۶۲ ضوابط زیست محیط ی استفاده مجدد ا زآب‌های برگشتی و پساب‌ها
- الزام کلیه شرکتهای آب منطقه‌ای به تهیه و تدوین برنامه‌های مناسب بهره‌برداری از این منابع از جمله استفاده مجدد
در کشاورزی یا تغذیه مصنوعی آبخوان‌هاء جابه‌جایی تخصیص و حفظ محیطزیست
- شناسایی کمی و کیفی در مورد کلیه پساب‌های تصفیه شده شهری» روستایی و واحدهای بزرگ صنعتی مجاری آب
برگشتی از مصارف آب کشاورزی و همچنین فاضلاب خام ناشی از مصارف مختلف
- تهیه شناسنامه کمی و کیفی و توزیع زمانی استفاده از پساب‌ها برای کلیه پساب‌های شناسایی شده در محدوده تحت
پوشش هر شرکت آب منطقه‌ای
- عدم تحویل پساب‌های تصفیه شده با کیفیت نامناسب از واحدهای تولید کننده حسب تشخیص شرکتهای آب منطقه‌ای
که در جهت جلوگیری از ورود آلودگی به منابع آبی می‌باشد.
- دستیابی به منابع آبی جدید جهت تخصیص به مصارف غیرحساس با کیفیت بالا
- تهیه بانک اطلاعاتی تخصیص آب شامل فهرست تخصیص از منابع» تقاضاهای رسیدگی شده میزان آب تخصیص داده
شده برای متقاضیان به همراه توزیع ماهانه آنها
- الزام شرکتهای آب منطقه‌ای به ارسال گزارش‌های عملکرد هر شش ماه یکبار در خصوص اجرای شیوه‌نامه مذکور
این شیوه‌نامه علیرغم نقاط قوت قابل توجه, به دلیل عدم تعریف فرایند فعالیتهای مورد نیاز در جچمت اجرای بهینه. فقدان
بسترهای لازم و عدم تعیین متولی مشخص در زمینه مدیریت پساب و بین بخشی بودن فعالیتهای مرتبط با استفاده از این منابع از
کاستی‌هایی نیز برخوردار بوده و مشکلات و تنگناهای متعددی را پیش روی دست‌اندر کاران و متولیان امر قرار داد.
۳۲-۲-۵- بخشنامه شماره ۸۷۵۱۲/۷۰۰ مورخ ۸۶/۱۱/۸
این بخشنامه دارای پنج پیوست به شرح زیر می‌باشد که به اختصار نقاط ضعف و قوت هر یک ارائه میشود:
۱-۳-۲-۵- پیوست شماره یک بخشنامه شماره ۸۷۵۱۲/۷۰۰
فهرست خدمات مطالعات مرحله توجیهی طرحهای فاضلاب و آبهای سطحی
- توجه به برنامه استفاده نهایی از پساب تولیدی و شناسایی مصرف کنندگان بالفعل و بالقوه
- توجه به الزامات کمی- کیفی مصرف‌کنندگان از پساب
- توجه به ضرورت مطالعات اجتماعی فرهنگی و اقتصادی و لحاظ کردن آن در برنامه مطالعات
- توجه به ضرورت مطالعات زیست محیطی و لحاظ کردن آن در برنامه مطالعات
- جامع‌نگری در مطالعات
- عدم توجه به برنامه استفاده محجدد از پساب به عنوان عاملی مهم در مکانیابی محل تصفیه‌خانه
- این دستورالعمل برای فاضلاب‌های خانگی کاربرد داشته و سایر منابع آب غیر متعارف از جمله فاضلاب‌های شهری و
صنعتی را در بر نمی‌گیرد.
-------- صفحهٔ بعد --------
فصل پنجم - بررسی چارجوب‌ها و معیارهای قانونی واستانداردهای مربوط به استفاده مجدد از پساب‌ها وآب‌های برگشسنی ۶,۳
۲-۲-۲-۵- پیوست شماره دو بخشنامه شماره ۸۷۵۱۲/۷۰۰
راهنمای مطالعات طرحهای استفاده از فاضلاب‌های تصفیه شده شهری و روستایی
- توجه به مصارف مختلف در زمینه استفاده محدد از پساب‌ها
- توجه به شاخص‌های بهداشتی و زیست محیطی
- توجه به مسایل و شاخص‌های اجتماعی, اقتصادی و فرهنگی
- توجه به روش‌های انتقال پساب به مراکز مصرف
- توجه به برنامه پایش و ارائه ساختار سازمانی
- توجه ویژه به استفاده از پساب‌ها در کشاورزی و به تفکیک محصولات مختلف
نقاط ضعف: نقاط ضعف این بخشنامه شامل موارد زیر است:
- این شیوه‌نامه عمدتا بر استفاده از فاضلاب‌های تصفیه شده خانگی تمرکز دارد و سایر منابع آب غیرمتعارف را شامل
- عدم شفافیت و تعیین وظایف دقیق برای نهادها و ارگانهای مرتبط با برنامه استفاده از فاضلاب تصفیه شده
- عدم معرفی و تعیین استانداردهای مربوط به سایر مصارف؛ علیرغم در نظر گیری مصارف مختلف
- عدم شفاف سازی ممانعت از هر گونه بهره‌برداری توسط واحدهای صنعتی یا دیگر سازمان‌ها از پساب‌ها
۳-۲-۲-۵- پیوست شماره سه بخشنامه شماره ۸۷۵۱۲/۷۰۰
- جامع‌نگری تهیه فهرست خدمات مطالعات
- توجه به مصارف مختلف در زمینه استفاده محدد از پساب‌ها
- توجه به شاخص‌های بهداشتی و زیست محیطی
- توجه به مسایل و شاخص‌های اجتماعی» اقتصادی و فرهنگی
- توجه به روش‌های انتقال پساب به مراکز مصرف
- توجه به برنامه پایش و آموزش
نقاط ضعف: نقاط ضعف این بخشنامه شامل موارد زیر است:
-------- صفحهٔ بعد --------
۶۴ ضوابط زیست محیطی استفاده مجدد ا زآب‌های برگشسنی و پساب‌ها
قرارداد (پیمان) همسان فروش پساب تصفیه‌خانه‌های فاضلاب
- قانون‌مند کردن فروش پساب و مشخص شدن ساختار و متولی مربوط
- در نظرگیری حداکثر سه پارامتر از استانداردهای مورد نظر در نظامنامه پایش برای تعیین جریمهء در صورت استفاده پساب
توسط مشترک,» بسیار کم به نظر میرسد و توصیه میشود با توجه به اهمیت کیفیت پساب در مصارف کشاورزی از تعداد
بیش‌تری از پارامترها استفاده شود.
7 در این دستورالعمل مواردی به جر مصارف زراعی و همچنین تغذیه آبخوان پیش‌بینی نشده است. در صورتی که در
مواردی زیادی در سطح کشور متقاضی برای مصارف صنعتی و فضای سبز و پارک‌ها و... وجود دارد.
- این شیوه‌نامه عمدتا بر استفاده از فاضلاب‌های تصفیه شده خانگی تمرکز دارد و سایر منابع آب غیرمتعارف از جمله
زه‌آب‌های کشاورزی و پساب‌های صنعتی را شامل نمی‌شود.
- عدم تعریف ساز و کار مناسب برای ممانعت از هر گونه بهره‌برداری توسط واحدهای صنعتی یا دیگر سازمان‌ها از پساب‌ها
۵-۲-۲-۵- پیوست شماره پنج بخشنامه شماره ۸۷۵۱۲/۷۰۰
نظامنامه پایش کیفی پساب خروجی از تصفیه‌خانه‌های فاضلاب
- نظام‌مند کردن پایش کیفی پساب خروجی از تصفیه‌خانه‌های فاضلاب شهری
- حذف فعالیتهای موازی در دستگاههای ذیربط
- عدم در نظرگیری برنامه پایش برای مصارف غیر زراعی
با توجه به تاثیر کلرزنی در وضعیت بهداشتی پساب و این که در بیش‌تر تصفیه‌خانه‌های فاضلاب عمل کلرزنی پساب خروجی به
طور کامل انجام نمی‌شود.ء تعیین میزان کلر باقی مانده در پساب خروجی حایز اهمیت بوده و ضروری می‌باشد.
۳-۳-۵ تجزیه تحلیل و جمع‌بندی کلی
با توجه به قوانین و آیین‌نامه‌های مرتبط با موضوع که در قسمتهای قبلی ذکر گردید در مقام تجزیه و تحلیل و نقد و بررسی
-------- صفحهٔ بعد --------
فصل پنجم - بررسی چارچوب‌ها و معیارهای قانونی و استانداردهای مربوط به استفاده مجدد از پساب‌ها و آبهای برگشستی ۵
۱-۳-۲-۵ نقاط قوت
- مطابق اصل پنجاهم قانون اساسی, حفاظت محیط زیست که نسل امروز و نسل‌های بعد باید در آن حیات اجتماعی رو به
رشدی داشته باشند. وظیفه عمومی‌تلقی میشود. از این رو فعالیتهای اقتصادی و غیر آن که با آلودگی محیطزیست با
تخریب غیرقابل جبران آن ملازمه پیدا کند. ممنوع است. بنابراین اگر تخلیه فاضلاب‌ها و پساب‌های مختلف به محیط به
عنوان یک منبع آلوده‌کننده محسوب شود. برنامه‌ریزی بهره‌برداری از این منابع یکی از موضوع‌های مرتبط با اصل
پنجاهم قانون اساسی به شمار می‌آید.
- درقانون توزیع عادلانه آب» که در واقع مرجع اغلب قوانین مرتبط با مدیریت منابع آب می‌باشد» فاضلاب‌ها و آبهای
برگشتی به عنوان یکی از منابع آبی برشمرده شده‌اند. بنابراین در این قانون مسوولیت سازمانی وزارت نیرو در مدیریت
این منابع به‌طور صریحی تعیین شده است. بر اساس ماده ۲۴ قانون توزیع عادلانه آب» منابع آب تحت مدیریت وزارت
نیرو از نظر صدور مجوز بهره‌برداری در هشت گروه زیر طبقه‌بندی گردیده است:
۹ آبهای عمومی که بدون استفاده مانده باشد.
۰ آب‌هایی که بر اثر احداث تاسیسات آبیاری و سدسازی و زهکشی و غیره به دست می‌آیند
* آبهای زاید بر مصرف که به دریاچه‌هاء دریاها و انهار می‌ریزند
آبهای حاصل از فاضلاب
۰ آبهای زاید از سهمیه شهری
* آب‌هایی که در مدت مندرج در پروانه به وسیله دارنده پروانه و یا جانشین او به مصرف نرسیده باشند
۹ آب‌هایی که پروانه استفاده از آن به علل قانونی لغو شده باشد
۹ آب‌هایی که بر اثر زلزله یا سایر عوامل طبیعی در منطقه ظاهر میشود
- در دستورالعمل اجرایی تخصیص آب و بخشنامه و شیوه‌نامه استفاده از آبهای بازیافتی به استناد قانون توزیع عادلانه
آب. به بهره‌برداری از منابع آب برگشتی و پساب‌ها در راستای ایجاد تعادل منطقی و پایدار» بین عرضه و تقاضا با رعایت
ملاحظات محیط زیستی و مدیریت توامان کمی و کیفی آب اشاره دارد. بنابراین ملاحظه میگردد. بهره‌برداری از منابع
آب برگشتی و پساب‌ها در قانون تعریف گردیده و در این راستا اصل موضوع قابل پذیرش می‌باشد.
- در زمینه چگونگی استفاده از این منابع با رعایت ملاحظات محیط زیستی,» در مواد قانونی متعددی به شرح دیل, به این
* ماده ۴۶ قانون توزیع عادلانه آب
* مواد ۱و ٩ قانون حفاظت بهسازی محیطزیست
* ماده ۶۸۸ قانون محازات - تعزیرات اسلامی
* ماده ۲۰ قانون برنامه چهارم توسعه
* مواد ۲ و۳ آیین‌نامه اجرایی جلوگیری از آلودگی آب
با عنایت به مراتب فوق, ملاحظه میگردد که مسوولیت نظارت حاکمیتی بر نحوه تخلیه فاضلاب‌ها به ویژه از دیدگاه محیط
زیستی به سازمان حفاظت محیطزیست محول گردیده و از دیدگاه بهداشت و سلامت عمومی نیز علاوه بر سازمان حفاظت
محیطزیست و وزارت بهداشت نیز دارای جایگاه نظارتی و مرجع تشخیص مجاز بودن بهره‌برداری از این منابع شده است. بنابراین
ظرفیت‌های قانونی موجود تولیت تخصیص و بهره‌برداری از آبهای برگشتی و پساب‌ها را به وزارت نیرو محول نموده ولی از دیدگاه
-------- صفحهٔ بعد --------
۶۶ ضوابط زیست محیطی استفاده مجدد ا زآب‌های برگشتی و پساب‌ها
نظارتی و بهداشتی دو مرجع اصلی سازمان حفاظت محیطزیست و وزارت بهداشت. درمان و آموزش پزشکی دارای نقش
تعیین کننده‌ای می‌باشند که در این میان سازمان حفاظت محیط زیست دارای مسوولیت و نقش بارز و کلیدی‌تری می‌باشد.
۲-۳-۲-۵ نقاط ضعف
اولین اشکالی که بر اغلب قوانین و مقررات موجود وارد است قدیمی بودن آنها می‌باشد. تحولات و دگرگونی در اشکال جدید
آلودگی‌ها از سوی صنایع و کارخانه‌ها و رشد روزافزون صنایع» پیشرفت روش‌های مبارزه با آلودگی» تجربیات کشورهای دیگر و تغییر
و تحول در زمینه به کارگیری انواع مجازات‌های موثر در حوزه‌های مختلف جرایم و مجرمین از جمله نکاتی است که باید در تدوین
قوانین و مقررات مربوط به آلودگی آبء مورد لحاظ قانون گذاران قرار گیرد. این همه موجب میشود که قوانین و مقررات در این
زمینه به صورت مستمر مورد تجدید نظر و اصلاح قرارگیرند.
ایراد دیگرء ناچیز و یا کم بودن میزان جریمه‌های نقدی و عدم در نظر گرفتن نرخ تورم می‌باشد. به‌طوری که فقط در ماده (۱۱)
آیین نامه اجرایی بند(ج) ماده ۱۰۴ قانون برنامه سوم بر مساله در نظر گرفتن نرخ تورم در محاسبه جریمه‌ها اشاره گردیده است.
در برخی از موارد با جرایم به صورت نتیجه‌ای برخورد شده است. بدین معنی که وقوع جرم را منوط به حصول نتیجه‌ای از عمل
انجام شده می‌دانند. به نظر میرسد در زمینه مسایل محیط زیست.» نتیجه‌ای کردن جرایم» سیاست درستی نباشد.
آلودگی و یا تخریب محیط زیست ممکن است عمدا و یا از روی بی مبالاتی صورت پذیرد. هرچند که باید بین این دو حالت
تفاوت قایل شد. لیکن نظر به این که بسیاری از تخلفات و فعالیتهای علیه محیط زیست از روی بی‌مبالاتی و بی‌توجهی صورت
می‌پذیرد و همچنین نتیجه آن از نظر ایجاد آلودگی محیط با حالتی که از روی عمد صورت می‌گیردء تفاوتی ندارد» لذا به نظر میرسد
تحقق جرایم علیه محیط زیست را نباید متوط به عمدی نبودن آنها کرد.
باید به دنبال مکانیزم‌ها و روش‌هایی بود که متضمن پیشگیری و جلوگیری از آلودگی آب باشند. در مجموع بهتر است که
جهت‌گیری قوانین به سمت وضع قوانینی باشد که اصولا از آلوده شدن آب جلوگیری کند.
مساله کلی‌گویی و برخورد کیفی با مسایل از نواقص دیگر قوانین و مقررات موجود می‌باشد.
۳-۳-۲-۵ راهکارهای پیشنهادی
با توجه به جمع‌بندی و آنالیز تحلیلی شاخص‌های فوق‌الذ کر و گستردگی و پیچیدگی قوانین و مقررات و ساختارهای سازمانی
مدیریت زیست محیطی در بهره‌برداری از پساب‌ها و آبهای برگشتی» راهکارهای پیشنهادی کوتاه‌مدت و بلندمدت ذیل جمت رفع
۱-۳-۳-۲-۵- راهکار کوتاه‌مدت
بکی از راه‌حل‌های پیشنهادی جهت برون رفت از شرایط کنونی» مبادله تفاهم نامه بین ارگانهای ذیربط و الزام بر رعایت
توافقات به عمل آمده می‌باشد. برای این منظور نیاز است که دست‌اندر کاران اصلی مرتبط با بحث مدیریت بهره‌برداری از پساب‌ها و
آبهای برگشتی شناسایی گردند. این شناسایی علاوه بر جنبه‌های قانونی دربرگیرنده جنبه‌های تشکیلاتی نیز می‌باشد.
-------- صفحهٔ بعد --------
فصل پنجم - بررسی چارچوب‌ها و معیارهای قانونی و استانداردهای مربوط به استفاده مجدد از پساب‌ها و آبهای برگشستی ۸۷
۲-۳-۳-۲-۵- راهکارهای بلندمدت
به عنوان راهکار بلندمدت ضرورت دارد تا در درجه اول وظیفه مدیریت پساب‌ها و آبهای برگشتی مانند منابع آب شیرین در
داخل وزارت نیرو و شرکتهای تابعه نهادینه شود. در این صورت مقوله بهره‌بردای از این منابع نیز به عنوان یک فعالیت جاری
دستگاه تلقی خواهد شد. برای دستیابی به این مهم ضروری است که ار تباطات نظام‌مند لازم در درون محموعه وزارت نیروی شرکت
مدیریت منابع آب ایران» شرکت مهندسی آب و فاضلاب کشورء شرکتهای آب منطقه‌ای و شرکتهای آب و فاضلاب شهری و
روستایی و همچنین سایر سازمان‌ها و وزارتخانه‌های مرتبط تنظیم گردد. در این رابطه جایگاه سازمان حفاظت محیطزیست به عنوان
یک سازمان سیاست‌گذارء ناظر و کنترل کننده ملاحظات محیط زیستی بسیار مهم است که باید به نحو مناسبی در تنظیم روابط
نظام‌مند تعریف گردد. در وضعیت مطلوب در فرایند بهره‌برداری از این منابع سازمان حفاظت محیط زیست باید در جایگاه نظارتی و
کنترل ملاحظات محیط زیستی در نظر گرفته شود. بر این اساس سازمان باید خود را به ابزارهای مدیریتی لازم مجهز کند و تلاش
کند ضمن همکاری و مشارکت با سایر نهادهای مرتبط و ایفای نقش موثر در سیاست‌گذاری‌هاء بر اجرای سیاست‌ها و قوانین نظارت
کند و در این راستا اقدامات زیر ضروری به نظر میرسد:
- بازنگری,» توسعه و تفسیر قوانین و مقررات به منظور تثبیت موقعیت سازمان حفاظت محیط زیست ویا وزارت نیرو به
عنوان یک نهاد ناظر و کنترل کننده الزامات محیطزیستی در فرایند بهره‌برداری از پساب‌ها و آبهای برگشتی
- توسعه مبانی قانونی برای ایجاد سامانه حسابرسی محیط زیستی ملی به گونه‌ای که در نظر گرفتن منافع اقتصادی حاصل
از عدم آلودگی محیط و ارزش گذاری اقتصادی آب بتواند توجیه کننده جنبه‌های اقتصادی بهره‌برداری از پساب‌ها و
آبهای برگشتی باشد.
- بازنگری آیین نامه‌ها و رویه‌های قانونی به منظور ارزیابی عملکرد آنهاء رفع مشکلات احتمالی و انطباق با نقش نظارتی و
سیاستگذاری سازمان
یکی از ارگان‌هایی که نقش کلیدی در بهره‌برداری از این منابع داردء وزارت بهداشت. درمان و آموزش پزشکی می‌باشد. براساس
قوانین و مقررات» وزارت بهداشت. درمان و آموزش پزشکی باید کنترل کننده مخاطرات احتمالی ناشی از تهدید بهداشت عمومی در
بهره‌برداری از این منابع باشد. متاسفانه به دلیل محدودیت منابع آپبی کشور و اجبار در بهره‌برداری از این منابع کثرت بهره‌برداری‌های
بی‌برنامه و کنترل نشده» علیرغم حساسیت وزارت بهداشت. درمان و آموزش پزشکی نیاز به تقویت قوانین و مقررات مرتبط با مسایل
بهداشتی بوده و وزارت بهداشت» درمان و آموزش پزشکی نیز باید نسبت به بررسی این مقوله بر مبنای معیارها و دستورالعمل‌های
لازم اقدام نماید.
۳-۵- استانداردهای موجود در رابطه با استفاده ایمن از پساب‌ها و آبهای برگشتی
در این بخش از گزارش مهم‌ترین استانداردهای مرتبط با موضوع استفاده مجدد از پساب‌ها و آبهای برگشتی در دو بخش
داخلی و خارجی جمع‌بندی و ارائه شده است. لازم به ذکر است با توجه به تنوع و کثرت استانداردهای موجود و همچنین یکسان
بودن و مشابهت آنها در بعضی از استانداردهاء تنها به ذکر استانداردهای مهم و معتبر اکتفا شده است. استانداردهای موجود در
-------- صفحهٔ بعد --------
۶۸ ضوابط زیست محیطی استفاده مجدد ا زآب‌های برگشنی و پساب‌ها
گروههای مختلف شامل استانداردهای مربوط به مصارف آبیاری (کشاورزی- فضای سبز)» آبزیان و شیلات, شرب دام و طیورء تغذیه
آبهای زیرزمینی و صنعت طبقه‌بندی و ارائه گردیده است.
۱-۳-۵- استانداردهای داخلی
بررسی منابع و اسناد موجود نشان می‌دهد که استانداردهای داخلی در رابطه با استفاده محدد از پساب‌ها و آبهای برگشتی که
عمدتا بر گرفته از استانداردهای خارجی می‌باشندء شامل موارد زیر است:
- استاندارد خروجی فاضلاب‌ها-سازمان حفاظت محیط زیست ایران |۱۱۳۱
- ویژگیهای پساب‌های صنعتی- موسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران |۱۳۷۱
- حدود مجاز تخلیه فاضلاب‌ها به منابع آب سطحی و زیرزمینی و مصارف کشاورزی- بر اساس قانون برنامه سوم توسعه [۱]
- معیارهای ارزیابی کیفی منابع آب - دفتر بررسی آلودگی آب و خاک سازمان حفاظت محیط زیست [۱۴|
- استاندارد خروجی تصفیه‌خانه‌های فاضلاب شهری (پیوست شماره ۵ بخشنامه شماره ۸۷۵۱۲/۷۰۰ مورخ ۸۶/۱۱/۸ مورد
توافق وزارت نیروء بهداشتء درمان و آموزش پزشکی و سازمان حفاظت محیط زیست ایران می‌باشد. این استاندارد از
لحاظ مقدار پارامترهای مورد نظر با استاندارد خروجی فاضلاب‌های سازمان حفاظت محیط زیست یکی بوده ولی از نظر
پریود زمانی اندازه گیری و تعداد پارامترهای اندازه گیری متفاوت است).
- استاندارد کیفی آب برای مصارف تفرجی- وزارت نیرو [۱۸]
- استاندارد کیفی آب برای مصارف صنعتی - وزارت نیرو [۱۸]
۱-۱-۳-۵- جمع‌بندی استانداردهای داخلی
بررسی استانداردهای داخلی و مقایسه آن نشان می‌دهد که استانداردهای مذکور عمدتا برگرفته از استانداردهای مشابه خارجی می‌باشند.
- استاندارد دفع فاضلاب ارائه شده از طرف سازمان حفاظت محیط زیست شامل استانداردهای مربوط به دفع پساب‌های حاصل
از تصفیه فاضلاب به منابع آب سطحی, زیرزمینی و همچنین استفاده محدد در مصارف کشاورزی می‌باشد. این استاندارد در
برگیرنده اکثر پارامترهای کیفی اعم از قیزیکی, شیمیایی؛ میکربیولوژیکی و فلزات سنگین می‌باشد. برای استفاده از پساب‌ها
در مصارف زراعی و همچنین دفع در منابع آب سطحی و زیرزمینی تا کنون از این استاندارد استفاده میشود.
- استاندارد خروجی تصفیه‌خانه‌های فاضلاب شهری (پیوست شماره ۵ بخشنامه شماره ۸۷۵۱۲/۷۰۰ مورخ ۸۶/۱۱/۸) این
استاندارد مورد توافق وزارت نیروء بهداشت. درمان و آموزش پزشکی و سازمان حفاظت محیط زیست ایران بوده و از
لحاظ مقدار پارامتر مورد نظر با استاندارد خروجی فاضلاب‌های سازمان حفاظت محیط زیست یکی بوده ولی از نظر پریود
زمانی اندازه گیری و تعداد پارامترهای اندازه گیری متفاوت است.
- استاندارد ارائه شده از طرف موسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران شامل استانداردهای مربوط به مصارف مجدد پساب‌ها
جهت مصارف شرب دامء دفع در منابع آب سطحی و زیرزمینی و مصارف کشاورزی می‌باشد. این استاندارد در دو بخش دفع
در منابع آب سطحی و زیرزمینی تاحد زیادی از استاندارد ارائه شده از طرف سازمان حفاظت محیط زیست تبعیت می‌کند؛
ولی در مورد استفاده در کشاورزی گامی فراتر رفته و دو حالت استفاده به صورت نامحدود برای هر خاک و مصرف تامدت
-------- صفحهٔ بعد --------
فصل پنجم - بررسی چارچوب‌ها و معیارهای قانوئی و استانداردهای مربوط به استفاده مجدد از پساب‌ها وآب‌های برگشتی ۸۹
۰ سال در خاک‌های سبک را در نظر گرفته است. استاندارد ارائه شده بر اساس برنامه قانون سوم توسعه مجموعه و
جمع‌بندی از دو استاندارد قبلی است که در راستای دستیابی به اهداف تعیین شده در برنامه سوم توسعه تدوین گردیده است.
- در راستای ارزیابی کیفی منابع آب» دفتر بررسی آلودگی آب و خاک سازمان حفاظت محیط زیست در سال ۱۳۸۰ در
دستورالعملی تحت عنوان معیارهای ارزیابی کیفی منابع آب, حداکثر میزان مجاز برخی عناصرء فاکتورهاء مواد و ترکیسات
سمی موجود در آب را جهت مصارف مختلف ارائه نمود. تفاوت عمده این دستورالعمل با استانداردهای قبلی توجه نسبتا
زیاد به مواد و ترکیبات سمی می‌باشد. به‌طوری که از کل ۴۵ فاکتور در نظر گرفته شده» ۱۹ مورد آن به مواد و ترکییات
سمیء ٩ مورد به عناصر فلزی سنگین مربوط می‌باشد. تعداد ۸ عنصر از عناصر فلزی شامل آهن» جیوه» آرسنیک» روی»
سرب کادمیوم» کروم و مس جزء ۱۰ عنصر مهم توصیه شده در برنامه سیستم جهانی پایش محیط زیست (05۸/5)
می‌باشند. در این بین پارامترهای بهداشتی با داشتن یک مورد (تعداد کلی‌فرم مدفوعی) کم‌ترین سهم را دارد. در این
سخت‌گیرانه‌تری نسبت به استانداردهای قبلی در آن منظور شود (به جز نیترات» روی و اکسیژن که محدودیت کم‌تری
برای آنها در نظر گرفته شده است).
- جمع‌بندی استانداردهای ارائه شده در این بخش نشان می‌دهد که اغلب آنها ریشه و مبدا مشترکی داشته و عمدتا
برگرفته از استانداردهای معتبر خارجی می‌باشند. در این بین استاندارد ارائه شده از طرف سازمان حفاظت محیط زیست
کشور که در سال ۱۳۷۷ با همکاری وزارتخانه‌های بهداشت. درمان و آموزش پزشکی,» نیرو صنایع و معادن و فلزات و
جهاد کشاورزی جهت تخلیه خروجی فاضلاب به آبهای سطحی» چاه‌های جاذب و یا استفاده در کشاورزی تدوین
گردیده با توجه به جامع‌نگری و لحاظ کردن پارامترهای مختلف و همچنین حدود متعارف غلظت‌های پیشنهادی بیش‌تر
مورد توجه بوده و در دستورالعمل پایش کیفی ارائه شده از طرف وزارت نیرو برای خروجی تصفیه‌خانه‌های فاضلاب
شهری (پیوست شماره ۵ بخشنامه شماره ۸۷۵۱۲/۷۰۰ مورخ ۸۶/۱۱/۸ که مورد توافق وزارت نیرو بهداشت. درمان و
آموزش پزشکی و سازمان حفاظت محیط زیست ایران می‌باشد. این استاندارد از لحاظ مقدار پارامتر مورد نظر با استاندارد
خروجی فاضلاب‌های سازمان حفاظت محیط زیست یکی بوده ولی از نظر پریود زمانی اندازه گیری و تعداد پارامترهای
اندازه گیری متفاوت است) برای پایش کیفی مورد استناد قرار گرفته است.
- نکته مهمی که در اغلب این استانداردها به چشم می‌خورد عدم توجه و یا کم توجهی به بار ورودی آلایندها به رودخانه
می‌باشد» درصورتی که با توجه به میزان جریان متفاوت رودخانه‌هاء تنها اعمال استاندارد غلظت بدون لحاظ کردن میزان
جریان رودخانه می‌تواند آثرات مخربی را بر کیفیت و زیست‌بوم طبیعی رودخانهء به ویژه در رودخانه‌های با جریان کم
- استاندارد پیشنهادی آب برای مصارف تفرجی [۱۸] با توجه به بررسی استانداردهای رایج در سطح دنیا در نشریه شماره
7۲ معاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رییس جمهور (راهنمای طبقه‌بندی کیفیت آب خام, پساب‌ها و آبهای
۱۷10110۶ |۵ ۳۵۷1۳۵۵۵ همان -۱
-------- صفحهٔ بعد --------
۷۳۰ ضوایط زیست محیطی استفاده مجدد ا زآب‌های برکشسنی و پساب‌ها
برگشتی برای مصارف صنعتی و تفرجی) با عنوان استاندارد پیشنهادی آب خام, پساب‌ها و آبهای برگشتی برای مصارف
تفرجی ارائه گردید. به‌طور کلی مصارف تفرجی در دو گروه به شرح زیر قابل طبقه‌بندی می‌باشد.
الف- تفرج با تماس مستقیم با آب
این گروه به فعالیت‌هایی اطلاق میشود که تمامی بدن انسان در ارتباط با آب قرار می‌گیرد و امکان خوردن آب در آن زیاد
می‌باشد. در این فعالیت‌ها به علت تماس بیش‌تر بدن با آب حساسیت نسبت به کیفیت آب بیش‌تر است. مانند شناء موج سواری
ب- تفرج با تماس غیرمستقیم با آب
این گروه به فعالیت‌هایی اطلاق میشود که بخشی از بدن در ارتباط با آب می‌باشد و امکان خوردن آب ناچیز استء مانند قایق
سواری» ماهیگیری
نشریه شماره ۴۶۲ برای کیفیت آب در مصارف صنعتی» از بررسی و جمع‌بندی استانداردها و منابع بین المللی و بررسی شرایط
اجتماعی, فرهنگی و طبیعی برای مصارف صنعتی از پساب‌ها و آبهای برگشتی تدوین و در نشریه شماره ۴۶۲ معاونت برنامه‌ریزی و
نظارت راهبردی رییس جمهور (راهنمای طبقه‌بندی کیفیت آب خام» پساب‌ها و آبهای برگشتی برای مصارف صنعتی و تفرجی)
برای مصارف صنعتی ارائه گردید. در تدوین استاندارد مذکور موارد زیر مورد توجه بوده است:
- با توجه به تنوع صنایع و همچنین تنوع کیفیت آب مورد نیاز در صنایع مختلف, امکان ارائه استانداردی مطمئن و مناسب
برای صنایع مختلف مقدور نبوده و سعی گردیده با گروه بندی صنایع برای هر گروه استاندارد کیفی مناسبی ارائه گردد.
- پارامترهایی انتخاب شده است که بیش‌ترین کاربرد را در صنایع مختلف دارا می‌باشند.
- درانتخاب شاخص‌های آب صنعتی به پارامترهایی توجه شده است که غلظت‌های بیش از حد استاندارد آنها سبب
آسیب‌های جزیی تا عمده به تجهیزات و سازه‌های کارخانجات و کیفیت نامطلوب مواد تولیدی شده و برای اکثر مصارف
آب صنعتی ایجاد حساسیت می‌کنند و از سوی دیگر در غلظت‌های قابل توجه در آبهای کشور مشاهده می‌شوند.
این بخش از گزارش شامل ارائه استانداردهای خارجی مرتبط با موضوع استفاده مجدد از پساب‌ها و آبهای برگشتی بوده و در
برگیرنده استانداردها و معیارهای مختلفی است که شامل مصارف مختلف از جمله آبیاری؛ فضای سبزء آبزی پروری» مصارف شهری»
شرب دام و طیورء تغذیه مصنوعی و... می‌باشد. استانداردهای ارائه شده در این بخش به عنوان بستر و پایه‌ای برای تکمیل
استانداردها و ضوابط داخلی در مصارف مختلف از پساب‌ها محسوب شده و نتایج مربوط به صورت استانداردها و ضوابط پیشنهادی در
این فصل ارائه گردیده است.
-------- صفحهٔ بعد --------
فصل پنجم - بررسی چارچوب‌ها و معیارهای قانوئی و استانداردهای مربوط به استفاده مجدد از پساب‌ها وآب‌های برگشتی )۳
فضای سبز می‌باشد که ذیلا ارائه میشود. به منظور جلوگیری از حجیم شدن نشریه تنها به ذکر عنوان استاندارد و یا راهنما با ارائه
مرجع مربوط اکتفا شده و از ارائه جداول مربوط خودداری شده است.
۱-۱-۲-۳-۵- استانداردهای مربوط به شوری (1۴)
استانداردها و راهنماهای مرسوم در رابطه با شوری آب در مصارف زراعی به شرح ذیل می‌باشد:
- راهنمای تفسیر کیفیت آب برای آبیاری [۵۸]
- طبقه‌بندی آبهای شور در اتحاد جماهیر شوروی سابق |۶۷]
- گروه‌بندی کیفیت آب برای آبیاری در کشورهای حوضه دریای آرال [۸۲]
- راهنمای استفاده از آبهای شور برای آبیاری در شرایطی که کربنات سدیم باقیمانده (156)" کمتر از ۲/۵
میلی‌اکی‌والان بر لیتر باشد (برای شمال غربی هندوستان) | ۸۷|
- حداکثر مجاز هدایت الکتریکی آبهای شور برای آبیاری در الجزایر [۶۷]
- حداکثر مجاز شوری آب (۳2) برای آبیاری طبق توصیه‌های استرالیا [۵۷]
- طبقه‌بندی پیشنهادی مهندسین مشاور یکم برای آب‌ها از نظر شوری در آبیاری [۴۳]
راهنمای تفسیر کیفیت آب برای آبیاری که توسط ۳۸0 منتشر گردیده [۵۸) در این راهنما خطراتی که ممکن است از کاربرد
آب‌هایی با شوری‌های مختلف و غلظت معین از بعضی یون‌ها مانند سدیم ناشی شوند به چهار گروه تقسیم شده‌اند:
- عواملی که باعث کاهش قابلیت جذب آب در گیاه می‌شوند.
- عواملی که باعث کاهش سرعت نفوذپذیری آب در خاک می‌شوند.
- عواملی که باعث مسمومیت ناشی از غلظت یون‌های ویژه می‌شوند.
- سایر عوامل
به طوری که ملاحظه میشود در مورد هر خطر پارامترهای مربوط ذکر شده است و کاربر خواهد توانست با توجه به نتایج تجزیه
آب نوع مشکلی را که بر اثر آبیاری احتمالا پیش خواهد آمدء شناسایی نموده و با مدیریت مناسب عملیات زراعی و آبیاری از آن
مشکل بکاهد. شایان توجه است که محدودیتهای مربوط به هر مشکل در سه گروه (بدون محدودیت. محدودیت کم تا متوسطء و
محدودیت شدید) تقسیم‌بندی گردیده است. ارائه دهندگان این راهنمای گروه‌بندی آب اظهار می‌دارند که اعداد ارائه شده ممکن است
در عمل ۲۰-۱۰ درصد متفاوت باشند. به عبارت دیگر, دقت فواصل گروه‌ها همین مقدار است. افزون بر این تاکید می‌کنند که
مهارت‌های مدیریتی دیگر (مثل انتخاب درست زمان و مقدار آبیاری) می‌تواند در کاهش خطرات کاربرد آبهای شورتر موثر باشد.
از فرضیات مهم این طبقه‌بندی این است که دست کم ۸/۱۵ از آب آبیاری به صورت نفوذذ عمقی از ناحیه ریشه خارج میشود
(کسر آبشویی برابر ۸۱۵ فرض شده است). در همین ارتباط وضعیت زهکشی خاک را هم در حد خوب در نظر گرفته‌اند و نیز فرض
کرده‌اند که حداقل ۵۰ از آب قابل استفاده که در خاک ذخیره و نگهداری میشود. به مصرف گیاه خواهد رسید. این گروه‌بندی در
مقایسه با آنچه که آزمایشگاه شوری ایالات متحده قبلا مطرح کرده بود محدوده بازتری دارد مثلاء از لحاظ خطر شوری آب‌هایی را
6 50۵ اهلد -۱
-------- صفحهٔ بعد --------
۷۳۳ ضوایط زیست محیطی استفاده مجدد ا زآب‌های برکسنی و پساب‌ها
همچنین» آب‌هایی را که نسبت جذب سدیم (5۸[4) بالایی دارند در صورتی که شوری آنها بیش‌تر از ۵۰۰۰ میکروزیمنس بر
سانتی‌متر باشدء بدون محدودیت قلمداد می‌کند.
در طبقه‌بندی آبهای شور اتحاد جماهیر شوروی سابق [۶۷) محدوده‌هایی در مقدار غلظت نمک وجود دارد که تعریف یا ارزیابی
مشخصی برای آنها در نظر گرفته نشده است. با این همه قابل توجه است که محدوده‌های آب قابل مصرف برای آبیاری گسترده‌تر از
طبقه‌بندی اولیه آزمایشگاه شوری ایالات متحده است. طبقه‌بندی مزبور کاربرد جهانی نداشته و به‌صورت محدود در همان شوروی
سابق و کشورهای بلوک شرق به کار گرفته میشود.
حوضه آبریز دریای آرال شامل کشورهای تاجیکستان» ازبکستان» بخشهای عمده‌ای از ترکمنستان» سه استان قرقیزستان و
استان‌های جنوبی قزاقستان میگردد (بخش‌هایی از مناطق شمالی ایران و افغانستان هم در این حوضه قرار دارند). در این کشورهاء
در نیمه دوم قرن بیستم گسترش بی‌رویه اراضی آبیاری شده منجر به برهم خوردن تعادل طبیعی و ترازنامه آب و نمک گردیده و
شوری منابع آب و خاک را سبب شد. در تلاش برای جلوگیری از تشدید این وضع» راهنمایی گروه‌بندی کیفیت آب برای آبیاری در
کشورهای حوضه دریای آرال [۸۲]» تهیه گردید که در آن برخی ویژگیهای خاک نیز مورد توجه قرار گرفته است. این گروه بندی
تنها در کشورهای مستقر در حوضه آبریز رال کاربرد دارد.
راهنمای استفاده از آبهای برای شمال غربی هندوستان |41۸۷ در مواردی به کار می‌رود که خطرات اثر سدیم کم بوده و کربنات
سدیم باقیمانده آب از ۲/۵ میلی‌اکی‌والان بر لیتر کمتر باشد. همانطور که ملاحظه میشود. در این روش گیاهان به سه گروه حساس»
نیمه متحمل و متحمل به شوری» تقسیم شده‌اند و حد مجاز هدایت الکتریکی آب آبیاری به تناسب این ویژگی مشخص گردیده
است. بالاترین حد محاز مصرف آبهای شور ۱۲۳/۵ دسی‌زیمنس بر متر است که در مناطقی با بارندگی‌های نسبتا زیاد و خاک‌های
سبک برای گیاهان متحمل به شوری توصیه شده است. در نظر گرفتن همزمان شوری آب» شرایط خاک و تحمل گیاه به شوری
بر پایه استاندارد شوری کشور استرالیا [۵۷]» آبهای دارای ۳:۲ برابر یا کمتر از ۵۵۰۰ میکروزیمنس بر سانتی‌متر برای آبیاری
بیش تر محصولات مهم قابلیت کاربرد دارند. این محدوده شوری از آنچه در طبقه‌بندی (۱۹۸۵) ۳۸0 مشخص شده گسترده‌تر بوده
و شاهدی است بر این تفکر که می‌توان از آبهای شورتر که در گذشته نامطلوب تلقی می‌شدند.ء برای تولید محصول استفاده کرد.
- جمع‌بندی استانداردهای مربوط به شوری آب در مصارف زراعی
هرچند طبقه‌بندی آب‌ها از نظر شوری با کاربرد آنها برای آبیاری و تولید محصولات گیاهی (اعم از خوراکی و غیر خوراکی) سر و
کار دارد. اما مدیریت این آب‌ها در حین مصرف و شرایط محیط مصرف (مثلا شرایط خاک) ممکن است» گروه‌بندی و انتظارات ناشی
از آن را دگرگون کند. به عبارتی دیگر» ممکن است آبی از گروه کیفیتی خوب به علت مدیریت نادرست نتایج نامطلوب به بار آورد
ولی آبی از گروه کیفیتی متوسط با مدیریت خوب نتایج خوشایند به دست دهد.
با توجه به این نکات روشن است که گروه‌بندی آب‌ها در بسیاری موارد برای تعیین مناسب بودن آنها ارائه نشده و توصیه هم نمی‌شود.
هدف اساسی از این گونه طبقه‌بندی‌ها آگاهی از خطرات و زیان‌های احتمالی کاربرد آنها و اتخاذ روش‌های مدیریتی مناسب برای دستیابی به
نتیجه بهینه است. در واقع هر یک از گروه‌بندی‌های معتبر محموعهای از گمانه‌ها و فرضیات را مبنای کار قرار داده و بر اساس آزیا
-------- صفحهٔ بعد --------
فصل پیجم - بررسی چا رجوب‌ها و معیارهای قالونی واستانداردهای مربوط به استفاده مجدد از پساب‌ها وآب‌های برگشسنی ۷۳۳
گروه‌بندی آب‌ها را شکل می‌دهد. کاربران این گروه‌بندی‌ها می‌توانند برمبنای فرضیات و توصیه‌های مدیریتی مناسب نه تنها انتظارات
تولیدی خود را پیش‌بینی نموده و تصمیمی متناسب با آن بگیرند» بلکه با رعایت توصیه‌های مربوط از اثرات ناخوشایند زیست محیطی و
تخریب منابع طبیعی بکاهند. اهمیت دیگر طبقه‌بندی کیفی آب در این است که به اتکای آن می‌توان یافته‌های تحقیقاتی و تجربی با آآبی
معین را از مکانی به مکان دیگر منتقل کرده و برای آب‌هایی با کیفیت مشابه به کار بست. استفاده از نتایج تحقیقاتی در زمینه کاربرد آب در
صورتی مجاز و موفق خواهد بود که به گروه کیفیتی آب و شیوه مدیریت آن در حین مصرف توجه شود.
بر اساس این یافته‌ها می‌توان محدوده‌های مجاز مصرف آب شور برای تولید محصولات کشاورزی را افزایش داد و موارد کاربرد
بیش‌تری برای این آب‌ها فراهم کرد. با توجه به تحقیقات مزبور و مبانی مورد عمل مراجع معتبر جهان» طبقه‌بندی جدیدی برای
آب‌ها از لحاظ شوری طراحی میشود. گروه‌بندی مورد نظر در جدول (۱-۵) ارائه شده است. همان‌گونه که جدول مزبور نشان
می‌دهد. در گروه نخست این طبقه‌بندی آبهای غیر شور قرار دارند. این گروه شامل آب‌هایی است که محدوده تغییرات هدایت
الکتریکی آنها کمتر از ۷۰۰ میکروزیمنس بر سانتی‌متر از بوده و کاربردشان برای آبیاری محدودیت ندارد و برای آنها مدیریت خاصی
به جز انجام صحیح عملیات آبیاری ضروری نیست. شوری این آب‌ها در حدی انتخاب شده است که حتی بعد از افزایش غلظت نمک
آنها در خاک تا دو برابر میزان اولیه» هنوز صدمه قابل توجهی به محصولات حساس به شوری وارد نیاید. با این وجود. از آنجا که به
هر حال مقداری نمک با آب وارد خاک میشود و بخش عمده آن در خاک باقی می‌ماند. توصیه میشود که چنانچه بارندگی منطقه
مورد نظر کم است (۲۵۰1۲۱1۱>) با انجام آبشویی زمستانه از انباشت نمک در منطقه ریشه جلوگیری گردد. درمناطقی با بارندگی‌های
بیش‌تر احتمال آبشویی نمک‌ها با آب باران زیاد است و بنابراین آبشویی اضافی ضروری نخواهد بود.
جدول ۱-۵- طبقه‌بندی پیشنهادی برای آب‌ها از نظر شوری در آبیاری [۴۳]
میلی‌گرم بر لیتر میکروزیمنس بر سانتی‌متر
این آب‌ها در هر نوع بافت خاک برای آبیاری همه گیاهان قابل استفاده‌اند. در شرایط بارندگی کم
آبشویی زمستانه توصیه میشود.
در خاک‌های دارای بافت سبک و متوسط بی‌خطرند. در خاک‌های رسی, آبشویی نمک‌ها و زهکشی
باید انجام شود.
در خاک‌های سبک با یک بار آبشویی زمستانه همراه باشد. در خاک‌های بافت متوسط و سنگین
به کار نرود. در مرحله جوانه‌زنی» حتی‌المقدور از آبهای غیر شور یا کم شور استفاده شود.
برای گیاهان حساس به شوری در هیچ خاکی به کار نرود. در همه خاک‌ها آبشویی نمک‌ها همراه با
هر آبیاری انجام شود. در مرحله جوانه زنی از آبهای غیرشور و کم‌شور استفاده شود. در همه موارد
از کاربرد این آب‌ها در خاک‌هایی که زهکشی خوبی ندارند خودداری گردد.
فقط در موارد استثنایی (گیاهان یا ارقام مقاوم به شوری + خاک‌های سبک با زهکشی خوب) یا در
شرایط اضطراری (خشکسالی) در دفعات کم استفاده از این آب‌ها مجاز است.
غیرمجاز برای آبیاری.
توضیح : محدوده‌های عددی ارائه شده در جدول تقریبی هستند. چنانچه نتایج تحزیه آبی تا 4۵ بیش‌تر از حداکثر ذکر شده در هر گروه باشد می‌توان آن‌را
در همان گروه قلمداد کرد.
[- ۲0-6
2- 510 1۷ 06
3- 17۳۵015
4- 6
5- ۷/۵۲۷ 06
6- 11۷06۴ 6
-------- صفحهٔ بعد --------
۷۳۴ ضوایط زیست محیطی استفاده مجدد ا زآب‌های برکشسنی و پساب‌ها
۲-۱-۲-۲-۵- استانداردهای مربوط به یون‌های ویژه
استانداردها و راهنماهای مربوط به یون‌های ویژه در رابطه با کاربرد در مصارف آبیاری به شرح ذیل می‌باشد:
- طبقه‌بندی گیاهان با توجه به میزان تحمل آنها نسبت به سدیم |۷۵]
- غلظت آستانه یون بُر برای گیاهان مختلف |۷۵]
- آستانه غلظت در عصاره اشباع خاک و افت تولید محصولات مختلف در ازای افزایش هر میلی مول در لیتر کلرید |۷۵۱]
طبق طبقه‌بندی گیاهان بر اساس میزان تحملشان نسبت به سدیم | ۷۵| گونه‌های زراعی بر اساس میزان حساسیت‌شان به یون
سدیم در سه گروه حساس, نسبتا حساس و مقاوم طبقه‌بندی شده‌اند. این طبقه‌بندی در تعیین الگوهای کشت در مواردی که پساب
چغندرقند از گونه‌های مقاوم به سدیم و مرکبات» درت علوفه‌ای» نخودفرنگی» عدس و لوبیا از گونه‌های حساس محسوب میشود.
در طبقه‌بندی گونه‌های زراعی بر اساس حساسیت‌شان به عنصر بر |۷۵ گونه‌های زراعی در چهار گروه حساس, نسبتا حساس»
مقاوم و نسبتا مقاوم طبقه‌بندی شده‌اند. چنانچه مشاهده میشود حساسیت گونه‌های گیاهی بیش‌تر از گونه‌های درختی می‌باشد. با
توجه به تاثیر میزان غلظت بر در تولیدات زراعی» نتایج این طبقه‌بندی در تعیین محدودیتهای کیفی ناشی از این عنصر در استفاده از
پساب‌ها و آبهای برگشتی قابل استفاده است.
میزان کلراید موجود در محلول خاک به عنوان یکی از عوامل محدودیت‌زا در تولید محصولات زراعی محسوب میشود. براساس
نتایج این طبقه‌بندی, براساس غلظت کلراید در محلول خاک میزان کاهش تولید محصولات قابل محاسبه بوده و نتایج حاصل در
استفاده از پساب‌ها و آبهای برگشتی برای مصارف زراعی مفید می‌باشد و در سطح کشور قابل استفاده است [۷۵]. در جداول (۲-۵)
جدول ۲-۵- طبقه‌بندی گیاهان با توجه به میزان تحمل آنها نسبت به سدیم [۷۵]
عدس, بادام زمینی» باقلاء لوبیا چشم بلبلی
شیب افت تولید ) به
ازای هر میلی‌مول بر لیتر
-------- صفحهٔ بعد --------
ی چا رچوب‌ها و معیارهای قانولی و اب
جدول ۴۵
لیتر
>.۵
۷/۵-۵
۷/۵-۵
۷/۵-۵
۷/۵
۷/۵
۱-۵
۱-۰۵
۱-۰۵
۱-۰۵
۱-۰۵
۱-۰۵
۲-۱
۲-۱
۲-۱
۱۳
۴-۲
۴-۲
۴-۲
۴-۲
۴
۶-۴
۴۳/۹
۵۷
۷۴
۶-۴
۴۳/۹
۵۷
۶-۴
۷/۴
۵
۷/۵-۵
۷/۵-۵
۷/۵-۵
۷/۵-۵
۷/۵-۵
۷/۵-۵
۷/۵-۵
۷/۵-۵
۷/۵-۵
۷/۵-۵
۷/۵-۵
۱-۵
۱-۵
۱-۰۵
جدد از پساب‌ها وآب‌های برگنستی
مختلف [۷۵]
لیتر
۷/۵- ۵
۷/۵-4۵
۷/۵- 4۵
۷/۵- ۵
۷/۵-۵
۷/۵- 4۵
۱-۵
۱-۵
۱-۵
۱
۲-۱
۲-۱
۱
۴-۲
۹/۸
۱۵-۰
۲۱
۲۱
۱۳
۴۲
۴۲
۴۳
۴-۲
-------- صفحهٔ بعد --------
۳۶ ضوایط زریست محیطی استفاده مجدد ا زآب‌های برکشسنی و پساب‌ها
ادامه جدول ۴-۵- غلظت آستانه بون بر برای گیاهان مختلف [۷۵]
۳-۱-۲-۳-۵- استانداردهای مربوط به کیفیت شیمیایی
چنانچه مشاهده میشود مطابق جدول (۵-۵)» استانداردهای کیفی مورد استفاده در کشورهای مختلف از تفاوت زیادی برخوردار
بوده و این تفاوت به ویژه در زمینه فلزات سنگین از دامنه وسیعتری برخوردار می‌باشد. با توجه به شرایط طبیعی,» جغرافیایی و
فرهنگی, به نظر میرسد استاندارد کشورهایی مثل عربستان و تونس در شرایط لزوم (فاکتورهایی که برای آنها استانداردی از طرف
مراجع ذیصلاح داخلی ارائه نگردیده است) برای کشور ما قابل استفاده باشد.
جدول ۵-۵- استانداردهای استفاده از فاضلاب برای آبیاری محصولات کشاورزی در کشورهای جهان [۴۳]
واحد کلیه آخاک‌های آتایوان
خاک‌ها شنی
میلی گرم بر لیتر
میکروزیمنس بر سانتی‌متر
میلی گرم بر لیتر
میلی گرم بر لیتر
میلی گرم بر لیتر
میلی گرم بر لیتر
میلی گرم بر لیتر
میلی گرم بر لیتر
سانتی گراد
میکروگرم بر لیتر
میکروگرم بر لیتر
میکروگرم بر لیتر
میکروگرم بر لیتر
میکروگرم بر لیتر
میکروگرم بر لیتر
-------- صفحهٔ بعد --------
-------- صفحهٔ بعد --------
۷۲۸ ضوابط زیست محیطی استفاده مجدد ا زآب‌های برگشسنی و پساب‌ها
- کیفیت میکروبیولوژیکی مورد توصیه برای کاربرد فاضلاب‌ها در کشاورزی (۱989, ۷۷]1]0) ۱ ۹۴|
چنانچه مشاهده میشود در استاندارد بهداشتی مصارف مختلف مربوط به کشور استرالیا و ایالت کالیفرنیاء شرایط سختگیرانه‌تر
بوده و مشاهده میشود.ء حدود محاز آرائه شده فراتر از حدود استانداردهای سازمان بهداشت جهانی و همچنین استاندارد رایج در سایر
کشور می‌باشد. علاوه بر این در این استانداردها توصیه‌ای در زمینه تخم انگل نماتودها ارائه نگردیده است.
سازمان بهداشت جهانی در سال ۱۹۸۹ در زمینه کیفیت میکربیولوژی فاضلاب برای استفاده در کشاورزی راهنمای کامل‌تری را
ارائه نمودء با وجود این راهنماء سازمان مزبور توصیه می‌کند که در شرایط خاص باید به عوامل محلی از نظر اپیدمولوژی» فرهنگی-
اجتماعی و محیط زیستی توجه داشت و تعدیل لازم را در جدول انجام داد. به نظر میرسد استاندارد مورد نظر سازمان بهداشست
جهانی در زمینه شاخص‌های بهداشتی (استاندارد مربوط به سال ۱۹۸۹) استاندارد مناسبی بوده و با توجه به در نظر گیری تعداد تخم
انگل‌ها و همچنین توجه به تفکیک گونه‌های زراعی به سه گروه ۸ (گیاهانی که احتمالا خام خورده می‌شوند زمینهای ورزشی» و
پارک‌ها)» گروه 3 (غلات. گیاهان صنعتی یا علوفه‌ای» درختان و چراگاه‌ها) و گروه ۲ (آبیاری موضعی مثل قطره‌ای گیاهان گروه 3]
در صورتی که کسی در معرض قرار نگیرد)» می‌تواند شاخص و بهداشتی خوب و عملی در زمینه استفاده از پساب‌ها در کشور محسوب
شود.
۵-۱-۲-۳-۵- استانداردهای مربوط به فلزات سنگین
مهم‌ترین استانداردها و راهنماهای مربوط به فلزات سنگین در زمینه کاربرد پساب‌ها و آبهای برگشتی در کشاورزی به شرح
- توصیه‌هایی درباره حداکثر غلظت عناصر کمیاب و فلزات سنگین در آب آبیاری [۷۵]
- حداکثر غلظت عناصر در آب آبیاری برای رشد مناسب گیاه و استفاده آیمن از آب آشامیدنی برای حیوانات ۱۸۷۱
استاندارد و9 راهنماهای قفوق هر دو مربوط به ۳۸0 بوده و اولی در مربوط به سال ۱۹۹۲ و دومی مربوط به سال از هر می‌باشد.
مقایسه نتایج آرائه شده در این دو استاندارد نشان می‌دهد که استانداردهای مربوط به سال ۲۰۰۲ بهبود حاصل کرده و شرایط
۶-۱-۲-۳-۵- استانداردها و راهنمای کیفی مربوط به روش‌های آبیاری
مهم‌ترین استانداردها و راهنمای مربوط به شاخص‌های کیفی مرتبط با روش‌های آبیاری» به شرح زیر دارای دو بخش می‌باشد.
- کیفیت آب و احتمال گرفتگی قطره‌چکان‌ها در آبیاری قطره‌ای [ ۷۵]
راهنما و یا استاندارد در زمینه کیفیت آب برای مصرف در آبیاری تحت فشار کم بوده و این استاندارد مربوط به ۳۸ بوده که در
سال ۱۹۹۲ ارائه شده است. با توجه به تاثیر غلظت آهنء منگنز و مواد معلق و همچنین تعداد باکتری در گرفتگی قطره‌چکان‌ها
می‌تواند الگوی خوبی برای تعیین قابلیت استفاده از پساب‌ها و آبهای برگشتی در آبیاری تحت فشار باشد. براساس این راهنما
محدودیتهای ناشی از فاکتورهای کیفی مورد نظر در گرفتگی قطره‌چکان‌ها در سه رده بدون محدویت. با محدودیت کم تا متوسط و
-------- صفحهٔ بعد --------
فصل پنجم - بررسی چارجوب‌ها و معیارهای قانونی و استانداردهای مربوط به استفاده مجدد از پساب‌ها و آبهای برگشتی ۳۹
با محدودیت شدید طبقه‌بندی شده است. البته با توجه به مشخصات فنی متفاوت قطره‌چکان‌ها در کشورها و مناطق مختلف تست
- فاکتورهای موثر در انتخاب روش آبیاری و اندازه‌گیری‌های مورد نیاز جهت استفاده از آبهای برگشتی [۸۸]
این راهنما صرفا به عنوان راهنمایی برای در نظرگیری تمهیدات لازم برای کاهش عوارض بهداشتی و زیست محیطی در زمینه
استفاده از پساب‌ها و آبهای برگشتی با انتخاب روش آبیاری مناسب می‌باشد.
۷-۱-۲-۳-۵- راهنما و استانداردهای مربوط به آبیاری فضای سبز
مهم‌ترین استانداردهای و راهنماهای مربوط به استفاده از پساب‌ها و آبهای برگشتی در آبیاری فضای سبز به شرح ذیل قابل
ارائه می‌باشد:
- راهنمای پیشنهادی آزانس حفاظت محیط زیست آمریکا جهت استفاده مجدد از پساب‌ها در آبیاری ]٩۱[
- رهنمود کیفی پساب تصفیه شده جهت آبیاری فضای سبز (2002 ,۳۸0) [۸۷]
ملاحظات زیست‌محیطی داشته و در آن با در نظرگیری مصارف مختلف (مصارف شهری, آبیاری اراضی محصور شده» استفاده مجدد
در کشاورزی - گیاهان خوراکی غیرفراوری شونده» استفاده مجدد در آبیاری محصولات خوراکی با فرآوری» آبیاری سطحی باغ‌ها و
تاکستان‌هاء مراتعی که جهت چرای حبوانات شیرده بوده» علفزار گیاهان فیبری, گیاهان دانه‌ای). حدود مجاز استانداردهای کیفشی
مربوط نیز برای هر گروه از مصارف ارائه شده است و راه رسیدن به استاندارد مورد نظر و از جمله ملاحظات مربوط مانند حداقل
فاصله و ملاحظات خاص کیفی در زمینه بعضی از پارامترها ارائه شده است.
در صورتی که راهنمای )۳۸ جنبه کاربردی بیش‌تری داشته و حداکثر مجاز کیفی را برای کاربرد این منابع در فضای سبز ارائه
نموده است.
۲-۲-۳-۵ راهنما و استانداردهای مربوط به آبزیان و شیلات
در مورد عوارض بهداشتی استفاده از پساب‌ها و آبهای برگشتی برای آبزی‌پروری در مقایسه با استفاده از پساب‌ها در کشاورزی
تحقیقات کم‌تری انجام شده و به همان میزان اطلاعات کم‌تری نیز در دسترس است. مدارک و شواهدی که در مورد ماهی‌ها و
گیاهان پرورش یافته در فاضلاب وجود دارد. نشان می‌دهد که انتقال آلودگی از طریق سطوح خارجی گیاهان و بدن ماهی‌ها به
افرادی که در معرض و تماس با آنها هستند؛ انجام گرفته و باعث آلودگی میشود. نتایج و تجربیات نشان می‌دهد که علیرغم امکان
انتقال آلودگی از طریق محصولات تولیدی از آبهای بازیاقتی (ماهی‌ها و گیاهان) به ویژه از طریق سطوح خارجی بدن ماهی‌ها و
گیاهان با افراد در معرض تماس» امکان انتقال از طریق بافت‌های داخلی آنها به افراد محدود و اندک می‌باشد.
به‌طور کلی می‌توان گفت از نظر آلودگی بافت‌های خوراکی که از طریق فرایند غیر بهداشتی (پرورش در آب آلوده) به‌وجود می‌آید
تفاوت زیادی با شرایط طبیعی نمی‌کند. اگر از ماهی یا گیاه پرورش یافته در پساب آلوده به ترماتودها به‌طور خام و یا کم‌پخته شده
استفاده شودء در این صورت انتقال آلودگی به انسان اتفاق خواهد افتاد. شاخص کیفی میکربی مربوط به حوضجه‌های پرورش ماهی
-------- صفحهٔ بعد --------
۸۰ ضوابط زیست محیطی استفاده مجدد ا زآب‌های برگشسنی و پساب‌ها
وجود و یا عدم وجود تخم زنده تری‌ماتودها در پساب مورد استفاده می‌باشد. البته مطالعات نشان می‌دهد کارگرانی که در تماس
طولانی مدت با گیاهان آبزی پرورش یافته در برکه‌های آلوده که به وسیله فاضلاب یا پساب‌های صنعتی هستند. معمولا از میزان
بروز بیماریهای پوستی مانند سوزش و التهابات پوستی بیش‌تری برخوردار می باشند.
براساس استاندارد سازمان بهداشت جهانی برای استفاده از پساب در پرورش آبزیان میزان اشر شیاکلی " باید کمتر و یا مساوی
۰ در هر ۱۰۰ میلی‌لیتر و در هر لیتر هیچ تخم زنده ترماتودی مشاهده نشود. استانداردهای مرتبط با استفاده از پساب‌ها و
آبهای برگشتی در آبزی پروری به شرح ذیل ارائه میشود:
- توصیه‌های ملی ۳۸:] برای معیارهای کیفی آب جهت آبزیان |۶۴۱]
- معیار کیفیت شیمیایی برای استفاده از پساب‌ها در برکه‌های پرورش ماهی (۷/]10) ۹۴۱ |
- راهنمای بهداشتی برای کیفیت پساب‌های تصفیه‌شده در پرورش آبزیان کشور استرالیا | ۹۵]
- حداکثر غلظت توصیه شده برای پرورش آبزیان (استاندارد آب برای آبزیان اتحادیه اروپا)
۸ در سال ۲۰۰۶ توصیه‌های ملی را برای معیارهای کیفی آبهای شور و شیرین برای آبزی پروری ارائه نمود. در این
استانداردء ۹/۲" بیانگر غلظت حداکثر معیارها است و تخمینی از بیش‌ترین غلظت یک ماده در آبهای سطحی است که در صورت
مواجهه مقطعی آبزیان موجود در این آب‌ها با این غلظت از ماده مذکورء تاثیرات نامطلوب بر آنها به جای گذاشته نشود. همچنین
۳۴ نشان دهنده غلظت پیوسته هر معیار است و تخمینی از بیش‌ترین غلظت یک ماده در آبهای سطحی است که در صورت
مواجهه دائم و نامحدود آبزیان موجود در این آب‌ها با این غلظت از ماده مذکورء تاثیرات نامطلوب بر آنها به جای گذاشته نشود [۶۴].
استاندارد سازمان بهداشت جهانی در زمینه استفاده از پساب تصفیه‌خانه‌های فاضلاب برای پرورش ماهی می‌باشد. این استاندارد
در مقایسه با استاندارد 1:۳۸ از شاخص‌های کم‌تری برخوردار بوده و بر خلاف آن (که استاندارد کیفی استفاده از آب برای آبزی
پروری می‌باشد)» این استاندارد مخصوص استفاده از پساب می‌باشد .]٩۳[
با توجه به اعتبار استاندارد ارائه شده از طرف سازمان بهداشت جهانی و نتایج تحقیقات بین‌المللی که بیانگر خطر کمتر ناشی از
انتقال آلودگی‌های میکربی به داخل بافت ماهی و همچنین کاهش خطرزایی آلودگی‌های مربوط از طریق شست و شوء پخت و
حرارت دهی می‌باشد؛ برای شاخص‌های بهداشتی, استاندارد سازمان بهداشت جهانی مناسب‌تر و رعایت آن عملی‌تر به نظر میرسد.
۳-۲-۳-۵ راهنما و استانداردهای مربوط به مصارف دام و طبور
- راهنمای گروه‌بندی کیفی آبهای شور برای دام و طیور- ۳۸0 [۸۷]
- حداکثر غلظت عناصر در آب آبیاری برای رشد مناسب گیاه و استفاده ایمن از آب آشامیدنی برای حیوانات - (فائو ۲۰۰۲) [۸۷۱]
]- ۳۹۳۵۲ 512.601 )]:.011(
2- 011۳1۵ ۷/1۵71 ۲)
3- 0۳11۳1۵ ۲۵۱۱۵۵
-------- صفحهٔ بعد --------
فصل پنجم - بررسی چارچوب‌ها و معیارهای قاأنونی واستانداردهای مربوط به استفاده مجدد از پساب‌ها وآب‌های برگشسنی )۸
راهنمای گروه‌بندی کیفی آبهای شور برای دام و طیور توسط ۳۸0 در سال ۲۰۰۲ ارائه شده است. برپایه این استاندارد آب‌ها از
نظر شوری تا )۳۲ معادل ۰۰۰ ۸ میکروزیمنس بر سانتی‌متر محدودیتی برای مصارف دام نداشته و از )۳ بالای ۸۰۰۰ میکروزیمنس
بر سانتی‌متر محدودیتهای مربوط برای دام‌ها شروع میشود. ولی بر پایه این استاندارد محدودیت کیفی برای طیور حدود کم‌تری را
شامل شده و از ۳۳۲۰ معادل ۵۰۰۰ میکروزیمنس بر سانتی‌متر محدودیتی‌های مربوط شروع میشود |11۸۷
از نظر فلزات سنگین و فاکتورهای شیمیایی استاندارد فائو (حداکثر غلظت مواد سمی در آب شرب دام‌ها) به واسطه کامل بودن
و اعتبار فائو از ارزش و اهمیت کاربردی بیش‌تری برای کشور برخوردار می‌باشد.
حداکثر غلظت عناصر در آب آبیاری برای رشد مناسب گیاه و استفاده ایمن از آب آشامیدنی برای حیوانات» توسط فائو در سال
۲ آرائه شده است. بررسی این استاندارد با استانداردهای سال‌های قبل حاکی از بهبود و سختگیرانه‌تر شدن استانداردها دارد. این
جدول بیش‌تر جنبه راهنمایی داشته و در استفاده از منابع مربوط به پساب‌ها و آبهای برگشتی ضرورت توجه به اثرات سوء مربوط را
بیان می‌کند |[ ۸۷|
۴-۲-۳-۵- استانداردهای مربوط به مصارف محیط زیست
استانداردها و راهنماهای مرتبط با کاربرد پساب‌ها و آبهای برگشتی مصارف محیط زیستی به شرح ذیل می‌باشند:
- استانداردهای کیفیت آب رودخانه‌ها (کرنکل و ناتونی) [۷۱]
- استانداردهای کیفی آب جهت مصارف مختلف در ژاپن |۹۸].
براساس استاندارد پیشنهادی کرنل و ناتونی» گروه یک (1۸ و 113) نشانگر کیفیت مناسب آبی است که برای کلیه کاربردهای
عمومی مناسب می‌باشد و گروه چهار بدترین کیفیت آب را نشان می‌دهد که برای اغلب کاربردها نامناسب است. با توجه به شرایط
اجتماعی و طبیعی کشورء کیفیت آب گروه ۲ را برای کاربری محیط زیست در غالب رودخانه‌های کشور می‌توان توصیه نمود.
استانداردهای کیفی آب جهت مصارف مختلف در ژاپن بیش‌تر برای بررسی قابلیت استفاده از منابع آب خام رودخانه و یا دریاچه
برای مصارف مختلف کاربرد داشته و استفاده از استانداردهای مربوط برای پساب‌ها توصیه نمی‌شود.
۵-۲-۳-۵ استانداردهای مربوط به مصارف صنعتی
مهم‌ترین استانداردهای کیفی مربوط به مصارف آب در صنایع به شرح دیل قابل آرائه می‌باشد:
- حدود توصیه شده پارامترهای فیزیکی و شیمیایی پساب‌ها و آبهای برگشتی برای کاربری‌های مختلف در کشور مصر
- کیفیت آب مورد نیاز برای سامانه‌های خنک‌کننده و صنایع فولاد |۱۱۱۸
- کیفیت آب مورد نیاز برای فرایندهای صنایع نساجی و چرم‌سازی
- کیفیت آب مورد نیاز برای فرایندهای صنایع غذایی
- کیفیت آب مورد نیاز برای فرایندهای صنایع تولید کاغذ و مقوا
- کیفیت آب مورد نیاز برای بویلر
- کیفیت آب مورد نیاز برای فرایندهای صنایع شیمیایی
- کیفیت آب مورد نیاز برای فرایندهای صنایع شیمیایی» پتروشیمی و سیمان
-------- صفحهٔ بعد --------
۸۳ ضوابط زیست محیطی استفاده مجدد ا زآب‌های برگشسنی و پساب‌ها
- استاندارد کیفی آب خام» پساب‌ها و آبهای برگشتی برای مصارف صنعت
همان‌طوری که مشاهده میشود شاخص‌ها واستانداردهای کیفی در مصارف آب در صنایع مختلف از تنوع بالایی برخوردار
می‌باشند. این استانداردها از منابع بین المللی مختلف جمع‌آوری و به عنوان منابع اولیه در نشریه شماره ۴۶۲ معاونت برنامه‌ریزی و
نظارت راهبردی برای تدوین راهنمای کیفیت آب خام» پساب‌ها و آبهای برگشتی برای مصارف صنعتی و تفرجی مورد استفاده قرار
گرفته است. در نهایت بررسی‌ها و تجزیه تحلیل‌های انجام شده منجر به تدوین راهنمای طبقه‌بندی کیفیت آب خام» پساب‌ها و
آبهای برگشتی برای مصارف صنعتی شده است. در تدوین استاندارد مذکور به موارد زیر توجه شده است:
- با توجه به تنوع صنایع و همچنین تنوع کیفیت آب مورد نیاز در صنایع مختلف, امکان ارائه استانداردی مطمئن و مناسب
برای صنایع مختلف مقدور نبوده و سعی گردیده با گروه بندی صنایع برای هر گروه استاندارد کیفی مناسبی ارائه گردد.
- پارامترهایی انتخاب شده است که بیش‌ترین کاربرد را در صنایع مختلف دارا می‌باشند.
- در انتخاب شاخص‌های آب صنعتی به پارامترهایی توجه شده است که غلظت‌های بیش از استاندارد آنها سبب آسیب‌های
جزیی تا عمده به تجهیزات و سازه‌های کارخانجات و کیفیت نامطلوب مواد تولیدی شده و برای اکثر مصارف آب صنعتی
ایجاد حساسیت می‌کنند و از سوی دیگر در غلظت‌های قابل توجه در آبهای کشور مشاهده می‌شوند.
با توجه به بررسی‌ها و مطالعات انجام شده در تدوین نشریه شماره ۴۶۲ در این قسمت., از بحث در مورد استانداردهای کیفی مورد
نظر برای تک تک صنایع خوداری میشود [۱۸]
۶-۲-۳-۵- استانداردهای مربوط به مصارف تفرجی
استاندارد پیشنهاد شده در نشریه شماره ۴۶۲ که با بررسی استانداردهای رایج در سطح دنیا جهت استفاده در کشور تدوین گردیده
است؛ از جنبه کاربردی در کشور برخوردار می‌باشد. در تدوین این استاندارد تفرج‌های مرتبط با آب از نظر تماس با آب به دو دسته
(تفرج با تماس مستقیم با آب و تفرج با تماس غیرمستقیم با آب) تقسیم شده است.
-------- صفحهٔ بعد --------
فصل ۲
ار اه ضوایط زبس
از آبهای بر گشتی و پساب‌ها و
مدیریت و پایش آن
-------- صفحهٔ بعد --------
-------- صفحهٔ بعد --------
فصل تُسسم- ارانه ضوابط زیست محیطی استفاده ا زآب‌های برگشستی و پساب‌ها و مدیریت و پایش آن ۸۵
۱-۶- کلیات
در این بخش از گزارش با توجه به مباحث فصول گذشته و استانداردهای ارائه شده از منابع مختلف, ضوابطء استانداردهاء
توجه به ضرورت انجام تحقیقات جامع و مستمر برای تدوین استانداردها و عدم انجام تحقیقات مذکور در سطح کشورء در این
مطالعات امکان پایه‌گذاری استاندارد جدید میسر نبوده و استانداردهای پیشنهادی از بین ضوابط و استانداردهای مرسوم در داخل و
خارج از کشور انتخاب و در شرایطی تلفیقی از چند استاندارد ارائه شده است. در ارائه استانداردها و ضوابط زیست محیطی مورد نظر
حفظ سلامتی انسان و عناصر حیاتی مرتبط با او از جمله گیاهان و محصولات زراعیء حیوانات و دام‌ها از اهمیت درجه اول برخوردار
بوده و پایداری عوامل و عناصر محیطی و پیشگیری از آلودگی و تخریب محیط زیست به عنوان محور اصلی مد نظر بوده است.
استانداردها و ضوابط پیشنهادی از بین استانداردها و ضوابط رایج در سطح کشور و دنیا انتخاب شده و سعی شده علاوه بر اطمینان از
کاراییء موثر و عملی بودن در استفاده طولانی مدت از این منابع» استانداردهای مربوط بیش‌ترین تطابق را با شرایط محیطی,
فرهنگی» اجتماعی و اقتصادی کشور دار بوده و از پذیرش اجتماعی بیش‌تری برخوردار باشد.
۲-۶- ارائه ضوابط زیست محیطی استفاده از آبهای برگشستی و پساب‌ها
در این بخش از گزارش بر اساس مطالب ارائه شده در فصل‌های قبلی و مجموعه استانداردهاء و ضوابط گردآوری شده از مراجع و
منابع داخلی و خارجی» ضوابط و استانداردهای پیشنهادی برای استفاده مجدد از پساب‌ها و آبهای برگشتی ارائه گردیده است.
استانداردها و ضوابط پیشنهادی شامل مصارف این منابع در موارد زیر می‌باشد:
- ضوابط و استاندارد مربوط به مصارف دام و طیور
- ضوابط و استاندارد مربوط به مصارف آبیاری
- ضوابط و استاندارد مربوط به دفع در محیط
- ضوابط و استاندارد مربوط به مصارف صنعتی
- ضوابط و استاندارد مربوط به مصارف متفرقه شامل محیط زیستء آبزیان» حیات وحش و مصارف شهری و تفرجی
۱-۲-۶ ارائه ضوابط زیست محیطی مربوط به مصارف دام و طیور
برای استفاده از پساب‌ها و آبهای برگشتی در مصارف شرب دام و طیور دو استاندارد مطابق جداول (۱-۶) و (۲-۶) پیشنهاد میگردد.
برای ارزیابی کیفی پساب‌ها و آبهای برگشتی از نظر شاخص‌های مربوط به موادآلی, فلزات سنگین و سایر ترکیبات مطابق جدول (۱-۶)»
تلفیقی از استانداردهای مربوط به موسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی ایرآن و استاندارد ارائه شده از طرف فائو پیشنهاد میگردد.
استاندارد پیشنهادی دوم براساس استاندارد فائو بوده که بر پایه میزان شوری پایه‌گذاری شده است. بر پایه این استاندارد منابع
مورد بررسی (پساب‌ها و آبهای برگشتی) از نظر 2 عمدتا در رده اول و دوم قرار می‌گیرد که برای مصارف دام دارای کیفیت عالی
و بسیار خوب می‌باشند. با افزایش -حت] از این میزان به بالا به تدریج محدودیت کیفی برای مصارف طیور بروز پیدا می‌کند.
-------- صفحهٔ بعد --------
۸۶
ی
جدو[
جدول ۲-۶
ردیف شوری میکر
بر سانت
۱ ۱۵۰
۲ ۰
۳ ۰
۴ ۸
۵ ۰
۶ ۶
و
دارد کیفی پیشنهادی برای ا:
بریلیوم
کادمیوم
۳
مس
فلویور
آهن
سرب
لیتیوم
مولبیدن
کبالت
سلنیوم
وانادیوم
روی
اورانیوم
بی."و.دی پنج روزه
سی.آو.دی
ی پیشنهادی برای استفاده |
رده‌بندی
ای همه
بسیار مناسب ۹۱
ای دام‌ها
کنند. اگران
مناسب برای 1۶۳ [رمتاسب ا
رف محدود برای دام این آب را
امناسب برای طیور آعادت ندارن
صارف بسیار محدود مخاطره‌انگ
و احتمالا :
مصرف توصیه نمی‌شود |برای هیچ :
ستفاده از پساب‌ها و9 آبهای
جهت شرب دام و طیور
میلی گرم بر لیتر
ز پساب‌ها و آبهای بر گشتو
گونه دام و طیور عالی است.
دام‌ها مناسب است ولی دام‌هایی ک
لظت‌های بالای این محدوده باعث
مناسب است ولی دام‌هایی که به |
مک‌های سولفات غالب باشند احتم
ت و باعث اسهال و افزایش تلفات
می‌توان برای دام‌هایی به کار برد ؟
| برای گاوهای شیرده و حامل؛
بز است. ممکن است برای نشخوار
وک نامناسب است.
ک از دام‌ها و طیور توصیه نمی ش
حیطی استفاده مجدد ا زآب‌های
رگشستی در مصارف شرب دام و
۳۸)(, 2
استاندارد موسسه استاندارد و9
۳)(02
برای شرب دام و طیور (از دید
به آن عادت ندارند احتمالا به اس
"یکی شدن فضولات طیور میشود.
ن عادت ندارند ممکن است از خورد
ال اسهال در دام می‌رود. این آب‌ها بر
و کم شدن رشد به ویژه در بوقلمون م
» حامله یا شیر ده نباشند. دام‌هایی ؟
-------- صفحهٔ بعد --------
فصل نسنسم- ارانه ضوابط زیست محیطی استفاده ا زآب‌های برگشستی و پساب‌ها و مدیریت و پایشسآن ۸۷
۳-۲-۶ ارائه ضوابط زیست محیطی مربوط به مصارف آبیاری
در بحث کیفی أب» مهم‌ترین و اولین ضابطه‌ای که مورد توجه قرار می‌گیرد. هدایت الکتریکی آب است که شاخص خوبی برای
غلظت کل نمک‌های محلول می‌باشد. این شاخص در واقع تعیین‌کننده قابلیت جذب و دسترسی آب برای گیاه به شمار می‌آید و
هدف اصلی آبیاری هر مزرعه نیز افزایش آب قابل دسترس گیاه است. بنابراین» در تهیه چارچوب طبقه‌بندی آب‌ها برای پروژه حاضر
نیز همین شاخص به عنوان اولین مبنای گروه‌بندی انتخاب گردیده است. با توجه به نتایج تحقیقات و پروژه‌های مختلف اجرا شده در
زمینه استفاده از منابع آب شور و لب‌شور در کشور و نتایج حاصله که بیانگر کاربرد موفقیت‌آمیز آبهای با شوری بالا می‌باشد.
راهنمای پیشنهادی برای ارزیابی این منابع جهت استفاده در کشاورزی مطابق جدول (۱-۵) توصیه میشود.
در زمینه سایر پارامترهای کیفی مربوط به استفاده از این منابع در کشاورزی و فضای سبز از جمله فلزات سنگین, شاخص‌های
میکربیولوژیکی و یون‌های ویژه به دلیل نبود تحقیقات جامع و کامل در داخل, تلفیقی از استانداردهای آرائه شده از طرف مراجع
داخلی و خارجی پیشنهاد میگردد. در آین زمینه استانداردهای آرائه شده از طرف سازمان بهداشت جهانی برای ویزژگی‌های
بهداشتی(۳-۶)» استاندارد ارائه شده از طرف فائو برای یون‌های ویژه (جدول۵-۶)» راهنمای ارائه شده از طرف سازمان حفاظت محیط
زیست (برای کیفیت شیمیایی و فلزات سنگین) و رهنمودهای مربوط به کشور استرالیا برای آبیاری فضای سبز و مصارف غیر شرب و
خوراکی(۴-۶)» پیشنهاد میگردد (جداول ۳-۶ تا ۵-۶).
جدول ۳-۶- استاندارد میکروبیولوژیکی پیشنهادی برای کاربرد پساب‌ها و آبهای برگشتی در کشاورزی و فضای سبز [۹۴]
تخم انگل نماتود کلی‌فرم‌های مدفوعی
در لیترا") در ۱۰۰ میلی لیترا")
آبیاری گیاهانی که احتمالا خام خورده کارگر آبیاری, مصرف‌کنندگان,
می‌شوند. زمینهای ورزشی» و پارک‌ها عموم مردم
آبیاری غلات. گیاهان صنعتی با علوفه‌ای,
آبیاری موضعی (مثل قطره‌ای) گیاهان گروه13
در صورتی که کسی در معرض قفرار نگیرد
۱- ۳5| ,۸۵۵۵۳۵ قلابدار روده.
۳- چمن‌کاری‌های عمومی, مانند چمن محوطه هتل‌هاء محدوده‌های تنگ‌تری (برابر یا کمتر از ۲۰۰ کلی‌فرم در ۱۰۰ میلی لیتر) توصیه میشود.
۴- مورد درختان میوه, باید دو هفته قبل از چیدن میوه آبیاری قطع شود و هیچ میوه‌ای نباید از روی زمین جمع‌آوری‌گردد. آبیاری بارانی نباید به‌کار رود.
جدول ۴-۶- استانداردهای کیفی پیشنهادی برای کاربرد پساب‌ها و آبهای برگشتی در مصارف شهری و خانگی غیرشرب
موارد کاربرد بارامترهای اصلی
مصارف خانگی غیرخوراکی» آبیاری باغجه[- "2/0 ۱۰ > در ۱۰۰میلی لیتر
توالت, شستشوی ماشین و دیوار - ۱ میلی‌گرم بر لیتر یا بیش‌تر باقیمانده کلر در ۳۰ دقیقه.
آبیاری فضاهای شهری, جلوگیری از گردو]- میانگین تعداد کلی‌فرم‌های مقاوم به گرماء نااه ۱۰> در ۱۰۰ میلی‌لیتر.
غبارء پیکره‌های آبی درون شهری,]- ۱ میلی گرم بر لیتر یا بیش‌تر باقیمانده کلر بعداز ۳۰ دقیقه یا مقدار معادل کاهش پاتوژن‌ها
دسترسی آزادانه عموم مردم - |ام ۸-۶/۵ و ۲<71>
۱- ۵10۷ 10۳131۱۵ ]1
-------- صفحهٔ بعد --------
۸۸ ضوابط زیست محیطی استفاده مجدد ا زآب‌های برگشسنی و پساب‌ها
جدول ۵-۶- استاندارد کیفی پیشنهادی برای کاربرد پساب‌ها و آبهای برگشتی در آبیاری فضای سبز [۲۸]
1 - ۴- ۶/۵
هدایت الکتریکی (۰-:]) ۱ میکروزیمنس بر سانتی‌متر ۷۰۰
نسبت جذب سدیم تنظیم شده (80[.5۸1۹) ۳
سدیم(0۲۸) ۱ میلی گرم بر لیتر .۷
کلرید(۲1) ۱ میلی گرم بر لیتر ۱
بر(13) ۱ میلی گرم بر لیتر ید
کربنات(+:
0-)) ۱ میلی گرم بر لیتر ۳۳۰
بی کربنات(:(0)-)۲1) ۱ میلی گرم بر لیتر .۹
نیتروژن نیترات ((۱۷-۱1) ۱ میلی گرم بر لیتر ِ
نیتروژن آمونیاکی(,۸۲-8[11) ۱ میلی گرم بر لیتر مجموعا۵
کل مواد جامد معلق(55]) میلی‌گرم بر لیتر ۴
کل مواد محلول(1125) میلی گرم بر لیتر ۴۵۰
اکسیژن مورد نیاز بیوشیمیایی ((3)(1]) ۱ میلی گرم بر لیتر ۳۱
کلی‌فرم مدفوعی [:۱11۲۲/100 ۱
تخم انگل‌های کرمی گروه نماتود تعداد در لیتر ۳
۱- مقدار جذب سدیم تنظیم‌شده مندرج در جدول به ازای حداقل 45/1 ۰/۷* 110۷۷ در نظر گرفته شده است. برای مقادیر بیش‌تر ]5۸ میزان هدایت
الکتریکی به صورت زیر تغییر خواهد نمود:
۶ تنظیم‌شده ۳ 3۳۷/<۱/۲]
7۲۳ کتنظیم‌شده > ۶ ]160۷/2<۱/۹٩
۰ تنظیم‌شده > ۱۲ 3۳۷/<۲/۹]
۰ تنظیم‌شده> ۲۰ 110۷/2۵
۲- این مقدار برای آبیاری بارانی است. برای آبیاری سطحی مقدار حداکثر مجاز برحسب 5۸14 برابر ۳ می‌باشد.
۳- این مقدار برای آبیاری بارانی است. برای آبیاری سطحی حداکثر مجاز ۱۴۰ میلی‌گرم در لیتر می‌باشد.
۴- این مقدار تنها برای آبیاری بارانی است.
۵- میانگین هندسی
۶- میانگین حسابی
استاندارد ارائه شده شامل هر دو نوع مصرف فضای سبز شهری و حاشیه شهرها می‌باشد. به نظر محققین این مطالعات. با توجه
به شرایط فرهنگی و اجتماعی کشورء پیشنوهاد و یا ارائه استانداردی با کیفیتی پایین‌تر برای فضای سبز حاشیه شهرها در مقایسه با
فضای سبز شهری, با توجه به شرایط استفاده از این مناطق و همچنین وضعیت انتقال و استفاده از پساب و همچنین کارگران شاغل
در این بخش‌ها از عدم قطعیت‌های فراوانی برخوردار بوده و می‌تواند منجر به عوارض بهداشتی و زیست محیطی گردد.
۳-۲-۶ استاندارد پیشنهادی برای دفع پساب‌ها و آبهای برگشتی در منابع آب سطحی
می‌باشد. توصیه میشود در این زمینه از استاندارد ارائه شده از طرف سازمان حفاظت محیط زیست با اعمال ملاحظات کیفی و زیست
(نظامنامه پایش کیفی خروجی تصفیه‌خانه‌های فاضلاب شهری) بخشنامه شماره ۸۷۵۱۲/۷۰۰ مورخ ۸۶/۱۱/۸ (مطابق با ائین‌نامه
-------- صفحهٔ بعد --------
شمهم- ارانه ضوابط زیست محیطیاستفاده ا زآب‌های برگشتی و
جلوگیری از آلودگی آب» مصوب سال ۱۳۹۳ ( آورده شده» از
محیط زیست یکی بوده ولی از لحاظ پریپود زمانی و تعداد :
جدول ۶-۶- استاندارد پیشنهادی برای دفع پساب‌ها و آبهای :
تخلیه به آبهای سطحی
میلی گرم بر لیتر
4 با غلظت بیش از میزان مشخص شده در جدول در صورتی مجاز خوا
ذیرنده را در شعاع ۲۰۰ متری بیش از ۱۰ افزایش ندهد.
جه حرارت باید به میزانی باشد که دمای منبع پذیرنده تا شعاع ۲۰۰ متر
۴- استاندارد پیشنهادی برای دفع پساب‌ها و آبهای
زمینه استفاده از پساب‌ها و آبهای برگشتی در تغذیه مصنو
به دفع پساب به چاه جادب)» مطابق جدول (۷-۶) پیشنهاد
مدیریت و پایئ سآن ۸٩
ار پارامتر مورد نظر با استاندارد خروجی فاضلاب سازمان
اندازه‌گیری متفاوت می‌باشد (جدول ۶-ع).
تخلیه به آبهای سطحی
میلی گرم بر لیتر
روی
دترجنت ۱/۵
207 ۱ ۰ (لحظه‌ای ۵۰)
00 ۰ (لحظه‌ای ۱۰۰)
اکسیژن محلول (حداقل) ۰" ۲
مجموع مواد جامد محلول . ۰
مجموع مواد جامد معلق ۰ (لحظه‌ای ۶۰)
مواد قابل ته‌نشینی
ام (حدود) ۶/۵-۵
مواد رادیواکتیو ۱
کدورت (۱71)
رنگ (واحد رنگ)
درجه حرارت
کلی‌فرم مدفوعی
(تعداد در ۱۰۰۰ میلی‌لیتر)
کل کلی‌فرم
(تعداد در ۱۰۰۰ میلی‌لیتر)
پساب خروجی, غلظت کلراید» سولفات و مواد جامد محلول منبع
ود پساب بیش از ۳ درجه سانتی‌گراد افزایش یا کاهش نیابد.
ی در منابع آب زیرزمینی (تغذیه مصنوعی)
دارد مورد نظر سازمان حفاظت محیط زیست (استاندارد
با توجه به این که شرایط و عملکرد خاک‌های مناطق
-------- صفحهٔ بعد --------
۰
ترش
پالایش فاضلاب و بمبود کیفی آن متفاوت بوده
زمینه توجه به کیفیت پساب‌ها و آبهای برگشتی
ده و باید توجه شود که ن)ث] پساب مورد استفاده برا
جدول ۷-۶- استاندارد پیشنهادی براء
مواد آلاینده تخلیه به جاه جاذب (18/1)
مولیبدن
۶
کرم
غلظت بیش از میزان مشخص شده در جدول در صورتی :
را در شعاع ۲۰۰ متری بیش از ۸۱۰ افزایش ندهد.
| غلظت بیش از میزان مشخص شده در جدول در صورتی
ضوابط زریست محیطی استفاده مجا
مخ
شوری ندارد.
ن کیفیت آبخوان و مصارفی که از
مصنوعی فراتر از استاندارد کیفی م
ودیت برای مصارف فعلی (شرب پا .
ماب‌ها و آبهای برگشتی به چاه جاذه
نیتریت بر حسب :۸0
سلنیوم
سولفید
سولفات
وانادیم
روی
چربی روغن
101
مجموع مواد جامد محلول
مجموع مواد جامد معلق
مواد قابل ته‌نشینی
ام (حدود)
مواد رادیواکتیو
کدورت (۸:711)
رنگ (واحد رنگ)
درجه حرارت
کلی‌فرم مدفوعی (تعداد در ۱۰۰ میلی‌لیتر)
تخم انگل(تعداد در ۱۰۰۰ میلی‌لیتر)
د بود که پساب خروجی, غلظت کلراید.
هد بود که افزایش کلراید. سولفات و مواد
د از آبهای برگشتی و پساب
اهش بعضی پارامترها ماند
صارفی که در حال حاضر
شاورزی) در آب آبخوان نگرد
]۱۳[
تخلیه به چاه جاذب (0:۶/1)
۰ (لحظه‌ای ۵۰)
۰ (لحظه‌ای ۱۰۰)
ولفات و مواد جامد محلول منب
جامد محلول پساب خروجی نس
-------- صفحهٔ بعد --------
فقصل : تسنسمم- ارانه ضوابط زیست محیطم استفاده ا زآب‌های بو کنسنی و پساب‌ها و مدیریت و پایشس آن ۹
۵-۲-۶ استاندارد پیشنهادی برای مصارف صنعتی
با توجه به تنوع صنایع و همچنین فرایندهای مختلف تولید محصول و تنوع کیفی آب مورد نیازء ارائه استاندارد کیفی برای استفاده
از این منابع در صنایع مختلف نیاز به کار تخصصی و صرف زمان دارد. برای انتخاب مهم‌ترین شاخص‌های آب صنعتی باید به
پارامترهایی توجه کرد که از سوبی غلظت‌های بیش از استاندارد آنها سبب آسیب‌های جزیی تا عمده به تجهیزات و سازه‌های
کارخانجات و کیفیت نامطلوب مواد تولیدی شده و برای اکثر مصارف آب صنعتی ایحاد حساسیت می‌کنند و از سوی دیگر در
غلظت‌های قابل توجه در آبهای کشور مشاهده می‌شوند.
برای استفاده از پساب‌ها در مصارف صنعتی استاندارد ارائه شده در نشریه شماره ۴۶۲ (راهنمای طبقه‌بندی کیفیت آب خام,
پساب‌ها و آبهای برگشتی برای مصارف صنعتی و تفرجی)» جدول (۸-۶) پیشنهاد میگردد. براساس این استاندارد آبهای خام در
سه گروه به شرح زیر تقسیم‌بندی و شاخص‌های کیفی آب برای گروههای فوق ارائه میگردد:
گروه الف: این گروه به آب‌هایی اطلاق می‌شوند که برای فرایندهایی در صنعت که به آب با کیفیت بسیار بالا نیاز ندارنده بدون
تصفیه و یا با حداقل تصفیه قابل استفاده می‌باشند و برای فرایندهای با حساسیت زیاد. باید تصفیه مورد نیاز بر روی آنها صورت گیرد.
این گروه از لحاظ مصارف صنعتی دارای کیفیت خوب می‌باشند.
گروه ب: این گروه به آب‌هایی اطلاق می‌شوند که برای فرایندهای با کم‌ترین حساسیت» که بدون تصفیه و یا با حداقل تصفیهء
قابل استفاده می‌باشند. اما برای فرایندهای نسبتا حساس انجام فرایندهای فیزیکی و شیمیایی با توجه به نوع استفاده, لازم می‌باشد.
این گروه از لحاظ مصارف صنعتی دارای کیفیت متوسط هستند.
گروه ج: این گروه دارای کیفیت ضعیفی بوده و برای هر مصرفی در صنعت نیازمند تصفیه هستندء لذا توصیه میشود بیش‌تر
برای مصارف خنک کننده که نیازمند تصفیه بالایی نمی‌باشند به‌کار روند. با توجه به نیاز به میزان بالای تصفیه جهت فرایندهای
حساس, استفاده از این آب‌ها در این فرایندها توصیه نمی‌گردد.
جدول ۸-۶- استاندارد پیشنهادی برای مصارف صنعتی از پساب‌ها و آبهای برگشتی [۱۸]
اخص امیلی گرم بو لیتوا
آهن اه ۱۳
-------- صفحهٔ بعد --------
۲۳ ضوابط زیست محیطی استفاده مجدد ا زآب‌های برگشسنی و پساب‌ها
۶-۲-۶- استاندارد مربوط به مصارف تفرجی از پساب‌ها و آبهای برگشتی
میکربیء میزان جلبک, 011 اکسیژن محلول و شاخص‌های توصیفی مثل بو مزه جامدات و مواد شناور» روغشن و گیاهان مزاحم
می‌باشد. در مورد وضعیت جلبک‌ها در آبهای کشور آماری در دست نیست» بررسی میزان ] ]0 و اکسیژن محلول نیز نشان می‌دهد
که میزان این دو فاکتور در اکثر آبهای کشور در حد مطلوب برای فعالیتهای تفرجی می‌باشد. بقیه شاخص‌های مرتبط با تفرج
جنبه توصیفی داشته و آمار مربوط به آنها موجود نیست. شاخص‌های میکربی شامل پارامترهای کلی‌فرم کل, کلی‌فرم مدفوعی,
اشرشیاکلی و انتراکوکی می‌باشد که در چند سال اخیر دو مورد آخر (اشرشیا و انتراکوکی) بیش‌تر مورد توجه بوده است. چون
اندازه‌گیری این دو پارامتر نسبت به کلی‌فرم کل و فکال کلی‌فرم گران‌تر بوده و در تمام مناطق کشور موجود نمی‌باشد. در تهیه
استاندارد تفرجی محدوده مطلوب هر ۴ پارامتر ذکر شده است و برای تعیین وضعیت کیفی آب انجام یکی از آزمایش‌ها کفایت می‌کند
ولی توصیه میگردد که در صورت امکان اشرشیاکلی و انتراکوکی نیز آزمایش شود. با وجود اهمیت میزان جلبک در آبء اندازه‌گیری
آن در همه جا میسر نمی‌باشد. از آنجا که محدوده کم‌خطر جلبک کمتر از ۱۰ میکروگرم در لیتر کلروفیل 2 بوده و بیش از این میزان
باعث تغییر رنگ و شناور شدن جلبک در آب میگردد. می‌توان آن را به صورت پارامتر توصیفی تعریف نمود.
برای استفاده از این منابع در مصارف تفرجی» مطابق جدول (۹-۶) استاندارد ارائه شده در نشریه شماره ۴۶۲ معاونت برنامه‌ریزی و
نظارت راهبردی ریس جمهور پیشنهاد میگردد. باید توجه داشست که محدوده مشخص شده برای هر پارامتر» محدوده بی‌خطر
نمی‌باشد ولی احتمال ابتلا به بیماری در این محدوده کمتر است.
جدول ۹-۶- استاندارد پیشنهادی برای مصارف تفرجی از پساب‌ها و آبهای برگشتی" [۱۸]
شاخص‌های عددی . کلی‌فرم کل | کلی‌فرم مدفوعی | اشرشیاکلی
(تعداد در ۱۰۰ (تعداد در ۱۰۰ (تعداد در ۱۰۰
میزان جلبک نباید در حدی باشد که باعث تغییر رنگ آب گردد و همچنین میزان جلبک‌های شناور در آب نباید زیاد باشد (کمتر از ۱۰میکروگرم بر لیتر کلروفیل ۵ آب باید
عاری از مزه و بو و شرایط آزاردهنده باشد. آب باید عاری از جامدات. مواد شناور معلق, کف. لایه روغن و لحن باشد.
۱- اعداد مشخص شده میانگین هندسی نمونه‌ها در طول یک دوره ۳۲ ماهه می‌باشد.
۲- اعداد مشخص شده برای شاخص‌های میکربی حداکثر میزانی است که پارامتر مشخص شده در یک نمونه می‌تواند برای مصرف مشخص شده داشته
-------- صفحهٔ بعد --------
فصل تسسم- ارانه ضوابط زیست محیطیاستفاده ا زآب‌های برگشسنی و پساب‌ها و مدیریت و پایشسآن ام
۷-۲-۶ استاندارد پیشنهادی برای مصارف متفرقه شامل محیط زیست. آبزیان» حیات وحش
برای سایر مصارف از جمله مصارف مربوط به محیط زیست. آبزیان؛ حیات وحش 9 مصارف شهری 9 معیارهای ارائه شده در
جداول (۱۰-۶) و (۱۱-۶) پیشنهاد میگردد.
جدول ۱۰-۶- استاندارد پیشنهادی برای استفاده از پساب‌ها و آبهای برگشتی در محیط زیست» آبزیان,حیات وحش و مصارف شیهری و ...[۱۴]
مس
آندریز سم میکروگرم بر یت
۰ میکروگرم بر لیتر
سرب 1۰ ۰ بر لی تیور ۰ میکروگرم بر لیتر
کادمیم بش بر لیر : 1۰ میکرو گرم بر لیتر
میکروگرم بر لیتر
کح سس
تیاکش
۱- غلظت اکسیژن محلول نباید کمتر از این میزان باشد.
در این استاندارد علیرغم توجه به (1301 و ارائه استاندارد برای آن» میزانی برای (01) در نظر گرفته نشده است. نقطه قوت این جدول
در جدول زیر»ء می‌توان از فاکتور 115 به جای )۳ استفاده نمودء زیرا می‌توان با استفاده از فاکتور 115 مقدار نت را نیز
محاسبه نمود. با توجه به این که آبزیان از گروه ترکیبات ازتهء به غلظت آمونیاک حساسیت زیادی دارند.ء در این گروه استاندارد
آمونیاک ارائه شده است. هم‌جچنین در بررسی منابع نشان استانداردی برای نیترات و9 (01ن) جهت پرورش ماهیان مشاهده نگردید.
۱- در این چارچوب. آب‌هایی که با معیارها مطابقت داشته باشند.ء از نظر حیات آبزیان(به استثنای گونه‌های خیلی حساس)» حیات وحش, استفاده تفرجی و
-------- صفحهٔ بعد --------
۹۴ ضوابط زیست محیطی استفاده مجدد ا زآب‌های برگشسنی و پساب‌ها
جدول ۱۱-۶- معیار کیفیت پیشنهادی برای استفاده از پساب و آبهای برگشتی در پرورش ماهی [۹۴]
ح‌َ ۳
۳-0
سک
تفع ال موش کت
جاطات محلول یروا اک
>
۱۶->
توصبح: : براساس استاندارد ۷0 برای استفاده از پساب در ر پرورش آبزیان میزان [[۳.)۵ باید ک کمتر و یا مساوی ۰
در هر ۱۰۰ میلی‌لیتر و در هر لیتر هیچ تخم زنده ترماتودی مشاهده نشود.
۳-۶- ارائه ضوابط و برنامه مدیریت و پایش زیست
۰۰
پایش محیط زیستی از ضروری‌ترین اجزای پروژه‌های استفاده از پساب و آبهای برگشتی می‌باشد. بدون طراحی و اجرای برنامه
ارزیابی و پایش مستمر و موثر علاوه بر امکان عدم استمرار سودمندی و تاثیر پروژه» بلکه امکان بروز اثرات سوء بهداشتی و زیست
محیطی قابل توجهی نیز وجود دارد. برنامه پایش زیست محیطی شامل بررسی کارایی تصفیه‌خانه‌های فاضلاب در بهبود کیفی
پساب» کمیت پساب تولیدی» بررسی کیفی پساب و آبهای برگشتی مصرفی و تطبیق آن با استاندارد مورد نظر» خط انتقال آب تا
محل مصرف» کمیت و کیفیت محصولات تولیدی و سایر فعالیتهای موجود طرح جهت دستیابی به اهداف پروژه می‌باشد. به‌طور
کلی اهداف پایش طرح به شرح دیل می‌باشد.
- ارزیابی اجزای پروژه برای دستیابی به عملکردی مطلوب
- اصلاح اجزا و بخشهای مختلف سامانه برای کاهش اثرات سوء احتمالی بهداشتی و زیست محیطی
- کنترل اثر بخشی برنامه‌ها و اقدامات پیشنهادی برای حذف و یا تقلیل اثرات و پیامدهای بهداشتی و زیست‌محیطی
- تغییر اجزای سامانه در جهت افزایش راندمان و عملکرد و استفاده پایدار از این منابع
به‌طور کلی در یک طرح جامع و مهندسی استفاده مجدد از پساب» با فرض تصفیه فاضلاب تا حد دستیابی به معیارهای کیفی
توصیه شده برنامه پایش عملیات. بیش‌تر بر مراحل تصفیه متمرکز میشود.ء ولی با توجه به اشکالات احتمالی در مراحل تصفیه با
کاستی‌های احتمالی در مدیریت» بررسی و مراقبت منظم و مداوم از مراحل تصفیه و اجزای طرح شامل خاک, محصولات کشت شده»
|- 707006 11020110
-------- صفحهٔ بعد --------
فصل تُسسم- ارائه ضوابط زیست محیطیاستفاده ا زآب‌های برگشستی و پساب‌ها و مدیریت و پاین سآن 1۵
منابع آب سطحی و زیرزمینی و سلامت کارگران شاغل ضروری به نظر میرسد. لازم به ذکر است پایش کیفی مراحل تصفیه
فاضلاب در تصفیه‌خانه‌ها از وظایف شرکت آب و فاضلاب بوده ولی اطلاع از نتایج مربوط برای ارگانهای ذیربط به ویژه شرکتهای
آب منطقه‌ای ضروری می‌باشد.
۱-۳-۶- برنامه پایش فاضلاب ورودی و پساب خروجی
این بخش دربرگیرنده مراحل مختلفی متناسب با فرایند تصفیه و تجهیزات آن می‌باشد. سامانه‌های رایج تصفیه پساب‌های خانگی
با توجه به حجم فاضلاب دریافتی و قابلیت استفاده در کشور عمدتا شامل برکه‌های تثبیت» سامانه‌های لجن فعال و لاگون‌های
هوادهی می‌باشد. پایش مراحل تصفیه در تصفیه‌خانه‌های فاضلاب به منظور کسب اطمینان از عملکرد مطلوب واحدهای تصفیه
فاضلاب و کاهش آلاینده‌های موجود در پساب خروجی (حصول به استاندارد مورد نظر) می‌باشد. در این بخش مراحل پایش
سامانه‌های تصفیه فاضلاب رایج در کشور در دو بخش ورودی به تصفیه‌خانه و همچنین خروجی و یا پساب دریافتی از تصفیه‌خانه و
خط انتقال, مطابق جداول (۱۳-۶) و (۱۳-۶) پیشنهاد میشود. این جداول پایش کیفی فاضلاب ورودی و پساب خروجی به
تصفیه‌خانه‌های فاضلاب شهری را نشان می‌دهد. بخش مربوط به برنامه پایش پساب خروجی در جدول (۱۳-۶) برگرفته از پیوست
شماره ۵ (نظامنامه پایش کیفی پساب خروجی از تصفیه‌خانه‌های فاضلاب) بخشنامه شماره ۸۷۵۱۲/۷۰۰ مورخ ۸۶/۱۱/۸ می‌باشد.
در برکه‌های تثبیت» سامانه لجن فعال و لاگون هوادهی عملیات پایش مطابق جدول (۱۳-۶) بر دو بخش فاضلاب ورودی و
خروجی و لجن دفعی تقسیم میشود. در این مرحله همچنین برنامه پایش سلامتی کارگران و شاغلین در تصفیه‌خانه‌ها نیز ارائه شده
است. در سامانه تصفیه به روش برکه تثبیت و لاگون علاوه بر تعیین میزان بار هیدرولیکی و بار آلی در ورودی به تصفیه‌خانه باید
وضعیت هیدرولیکی جریان در برکه بررسی و احتمال ایجاد فضای مرده که باعث اتصال هیدرولیکی کوتاه و تاثیر مستقیم بر راندمان
آن میشود نیز بررسی شود.
در روش لجن‌فعال میزان حذف تخم انگل و همچنین کلی‌فرم‌ها در صورت عدم کلر زنی پساب خروجی کمتر از برکه‌های تثبیت
می‌باشد. در این سامانه به‌خاطر تماس بیش‌تر کارگران با فاضلاب و لجن نیاز به محافظت و پایش بیش‌تری از کارگران و شاغلین در
مراحل مختلف تصفیه‌خانه می‌باشد. در این مرحله اندیس حجم لجن با تاثیر در عملکرد تصفیه‌خانه و در نهایت خروج تخم انگل‌ها و
مواد معلق و کیفیت پساب خروجی یکی از شاخص‌های ضروری در برنامه پایش می‌باشد. در صورت استفاده از لجن حاصل در
کشاورزی اندازه‌گیری فلزات سنگین و تخم انگل آن ضروری می‌باشد.
لاگون‌هاء سیستمی بینابین برکه تثبیت و لجن فعال می‌باشند که در آنها به نحوی با هوادهی سرعت واکنش‌های زیستی نسبت
به بر که تثبیت تسریع شده است. برنامه پایش آزها تا حدود زیادی مشابه سامانه لحن فعال می‌باشد.
سازمان بهداشت جهانی» با توجه به میزان زیاد تخم انگل‌های نماتودی (:]۱) و تعداد زیاد کلی‌فرم‌های مدفوعی در پساب‌های
شهری» این دو فاکتور را به عنوان شاخص‌های بهداشتی استفاده از پساب در کشاورزی توصیه کرده است. ویروس‌ها توسط ذرات
خاک جذب و احاطه شده و از تابش نور خورشید و عوامل محیطی مصون می‌مانند و حتی قادرند به مدت۳ تا ۵ ماه قدرت
بیماری‌زایی خود را حفظ کنند. ادامه حیات آنها در خاک به عواملی چون رطوبت» حرارت و مواد آلی خاک بستگی دارد. هرچه میزان
رطوبت و مواد آلی خاک بیش‌تر و حرارت آن پایین‌تر باشدء دوام آنها بیش‌تر میشود. دوام باکتری‌ها در محیط کمتر از ویروس‌ها بوده
و شدیدا به عوامل محیطی وابسته است. تک‌یاخته‌ها به ندرت بیش‌تر از ۱۰ روز در خاک زنده می‌مانندء ولی بعضی از آنها به دلیل
-------- صفحهٔ بعد --------
۶ ضوابط زیست محیطی استفاده مجدد ا زآب‌های برگتسنی و پساب‌ها
تشکیل کیست از دوام بالایی برخوردارند. انگل‌ها نسبت به سایر عوامل بیماریزا از مقاومت بالایی برخوردار بوده و تخم بعضی از آنها
تا چند سال از قدرت بیماری‌زایی برخوردار می‌باشد. افرادی که بیش‌تر در معرض خطر ابتلا می‌باشند عبارتند از:
- کارگران شاغل در واحدهای تصفیه فاضلاب و آبیاری با پساب
- مصرف‌کننده‌گان محصولات کشاورزی تولید شده با پساب
- خانواده‌ها و ساکنین در مجاورت منطقه آبیاری با پساب
بعضی از عوامل بیماری‌زای موجود در پساب‌ها از طریق پوست به بدن وارد می‌شوند. گروه دیگر از راه ورود به بدن آبزیان خوراکی و با
چسبیدن به آنها وارد دستگاه گوارشی می‌شوند. چسبیدن عوامل بیماریزا به محصولاتی که نزدیک سطح زمین قرار می‌گیرند. به ویژه در
سامانه‌های آبیاری بارانی بیش‌تر مشاهده میشود. با رعایت فاصله بین آخرین آبیاری و برداشت محصول می‌توان این عوارض را کاهش داد.
عوامل بیماریزا قادر به نفوذ از پوست محصولات سالم و راهیابی به درون آنها نبوده ولی عدم رعایت فاصله بین آخرین آبیاری و برداشست
محصول و بی‌دقتی در شستشو و ضدعفونی آنها باعث انتقال عوامل بیماریزا به مصرف‌کننده میشود.
باکتری‌هاء پروتوزویرها و تخم انگل‌ها به راحتی طی عبور از لایه‌های خاک فیلتر شده و یا جذب سطوح باردار خاک می‌شوند و
اگر سطح آبهای زیرزمینی بالا نباشد. انتقال آلودگی‌های مذکور ناچیز می‌باشد. به‌طور کلی قدرت نفوذ عوامل بیماریزا در خاک‌ها و
راهیابی به آبهای زیرزمینی» وابسته به بافت و جنس خاک می‌باشد. این عوامل در صورت نفوذ به آبهای زیرزمینی از ماندگاری
بالا یی برخوردار خواهند بود.
۲-۳-۶- مراحل پایش خط انتقال
امروزه در سطح دنیا جهت حداقل نمودن امکان دسترسی افراد در طول مسیر به پساب انتقالی» خطوط انتقال پساب به مناطق
مصرف به صورت لوله و یا کانال سر پوشیده طراحی میشود. با توجه به فاصله زمانی و مکانی کم محل تولید و مصرف پساب و
همچنین نوع خط انتقال که امکان دسترسی افراد و ساکنین مناطق مجاور را حداقل می‌سازد. امکان تغییر قابل توجه در کیفیت پساب
و همچنین تاثیرگذاری و تاثیرپذیری از محیط فراهم نمی‌باشد؛ لذا تنها موردی که پایش آن ضروری است پایش مسیر انتقال از نظر
وضعیت و سلامتی تاسیسات و سازه‌های مستقر در مسیرء بررسی و کنترل وضعیت جریان و جلوگیری از گرفتگی لوله و با کانال
انتقال, تخریب و خرابی خط انتقال و دخل و تصرف‌های غیرمجاز و همچنین کنترل علایم هشداردهنده نصب شده در طول مسیر
می‌باشدء که لازم است حداقل به صورت ماهانه انجام و نسبت به تعمیر و اصلاح خرابی‌ها اقدام شود (جدول ۱۲-۶).
جدول ۱۲-۶- مراحل پیشنهادی برای پایش خطوط انتقال پساب
اندازه گیری میزان جریان در طول مسیر
پایش مسیر انتقال از نظر وضعیت و سلامتی تاسیسات و سازه‌ها
کنترل وضعیت جریان و گرفتگی لوله و یا کانال انتقال
دخل و تصرف‌های غیر مجاز (در طول مسیر)
۰ ۱۱ ۰ پا
کنترل علایم هشدار دهنده نصب شده در طول مسیر
-------- صفحهٔ بعد --------
قصل سشسم- ارائه ضوابط زیست محیط ی استفاده ا زآب‌های برگشتی و پساب‌ها و مدیریت و پایشآن ی
۳-۳-۶ اندازه‌گیری حجمی مقدار پساب دریافتی
برای اندازه‌گیری حجمی میزان پساب دریافتی» بهترین نقطه محل خروجی پساب از تصفیه‌خانه و ابتدای خط انتقال به محل
مصرف می‌باشد. برای این منظور نصب وسایل و تاسیسات اندازه‌گیری جریان خروجی پساب از تصفیه‌خانه و یا محل دریافت در
مزرعه ضروری می‌باشد. لازم به دکر است با توجه به ارزش این منابع» عمل اندازه‌گیری میزان پساب انتقالی برای مصارف مختلف
توسط مسوولین تصفیه‌خانه‌ها به‌طور مرتب صورت می‌گیرد.
علیرغم پایش کیفی پساب در ورودی و خروجی تصفیه‌خانهء اندازه گیری ححمی آن در نقطه دریافت از تصفیه‌خانه توسط شرکت
سهامی آب منطقه‌ای و یا ورود به مزرعه توسط مشتری برای آبیاری ضروری به نظر میرسد.
۸ باید شرکت آبفا با نصب دستگاههای اندازه‌گیری در محل تصفیه‌خانه‌هاء به گونه‌ای که قرائشت آن برای شرکت آب
جدول ۱۳-۶- مراحل پیشنهادی پایش کیفی در تصفیه‌خانه‌های فاضلاب
سیستم مورد ۱ ۱ ۱ فواصل نمونه برداری و پایش ۱ ۱
بررسی روزانه هفتگی ۱۵ روزه ماهانه فصلی شش ماه سالانه
فاضلاب صاذ تخم انگل نماتودها بررسی وضعیت هیدرودینامیک
دبی. کلا 00 صاف 0 صاف دما دترجنت. چربی و رون ۳ نگل ۹ بررسی وضعیت هیدرودینامیکی
ی : : - فسفر کل, نیتریت و نیترات جریان و زمان مان
د ورودی و باقی اند شده ۳0/09 زره و 800 کلی‌فرم کل وفکال فسفر کل نیتریت و نیترات جریان و زمان ماند (بررسی .. |
پساب صاف‌شده و ۱ بر , را نیتروژن امونیاکی, کلراید.ء احتمال تشکیل اتصال کوتاه و
: از 10 صاف‌نشده کلی‌فرم.7۳ فلزات سنگین
دفعی -۸
کلی‌فرم کل و فکال کلی‌فرم.
فاضلاب دماء دبی: ۱ تخم انگل, 7160 (نیتروژن کل پررس ی و عیت
ورودی 9 | کلر باقی 15 به روش کجلدال) بر فسفر کل, کلراید. سدیم, کلسیم وهیدرودینامیکی جریان و زمان
َ 45 کل مواد جامد)
۱ :
میزان لجن , [
نجن دفی | دفی ندیه قلزات سنگین, تخم انگل عناصر مف‌زی از نشور 1 1
: ۳ ۸۱۱" رس
3۳۳0۵00۲ 310820۰ -1
40 1012 -2
5 14۵( آها0] -3
8 30۵1006 -4
-------- صفحهٔ بعد --------
۹۸ ضوابط زیست محیطی استفاده مجدد ا زآب‌های برگشسنی و پساب‌ها
ادامه جدول ۱۳-۶- مراحل پیشنهادی پایش کیفی در تصفیه‌خانه‌های فاضلاب
سیستم مورد ۱ ۱ ۱ فواصل نمونه برداری و پایش ۱ ۱
بررسی | روزانه هفتگی ۱۵ روزه ماهانه فصلی شش ماه سالانه
فاضلاب 0 75 چربی و روغن» دترجنت. ان
ورودی مانده دما فکال کلی‌فر 5 ۷55۲ انگل, نیتروژن آمونیاکی» فسفر فلزات سنگین, ۲):]. کلراید. بررسی وضعیت هیدرودینامیکی
ده دما ل م
ا و پساب 0 ال« 300 (جامدات معلق کل, نیترات و نیتریت. 16۳ سدیم. منیزیم» کلسیم جریان و زمان ماند
خروجی قرار) بر
5 | لجن ۹ دفی - افلزات سنگین, تخم انگل عناصر مغذی از نظر ۹ ۹
دفی اندیکس (۲۳) 1-۳-4
زم ِ کرم‌های از شامل:
پا ازمایش از نظر بیماریهای ال ی ی لو مل بیماریهای
3 ۰ ۰ معاینات کلینیکی مرتبط با پساب شامل: حصبه,ء ره ی 2۳۳۶ قارچی»
3 شبه حصبه و وبا دیودنال, تریکوریس تریکوراء بو
- استرونژیلویید استراکوراریس ۱ **ک
۱- فلزات سنگین شامل کرومء نیکل, کادمیوم» جیوه سرب» مس و روی می‌باشد.
در پایش خاک و بررسیهای مربوط مطابق جدول (۱۳-۶) شاخص‌های مورد نظر شامل هدایت الکتریکی (-)-])» فلزات سنگین و
تخم انگل‌های نماتودی می‌باشد. همچنین با توجه به این که استفاده از پساب و فاضلاب در آبیاری؛ به‌دلیل دارا بودن ذرات معلقی
باعث گرفتگی خلل و فرج و کاهش نفوذپذیری خاک میگردد, اندازه‌گیری نفوذپذیری خاک نیز به فواصل شش ماهه پیشنهاد
میگردد. همچنین در صورت امکان با تجزیه خاک مقدار ازت» فسفر و پتاس قابل جذب و میزان تجمع املاح و فلزات سنگین را باید
تعیین نمود. با توجه به نقش مواد آلی در تشکیل پیوند با فلزات سنگین و تحمع آنبا در خاک. در طرحهای استفاده از پساب در
آبیاری» اندازه گیری مواد آلی خاک به ویژه بعد از هر سال زراعی ضروری می‌باشد. از دیدگاه بهداشتی» با توجه به دوام بالای تخم
انگل‌ها و قابلیت انتقال آنها در خاک» پایش خاک از نظر آلودگی به تخم انگل, از اهمیت بالایی برخوردار می‌باشد. عمل نمونه‌برداری
جهت بررسی عوامل زیستی خاک از سه عمق ۵-۰ و ۱۵-۱۰ و ۳۵-۲۳۰ سانتی‌متری توصیه میگردد. پایش کیفیت خاک از سه
۱-۳-۳-۶ پایش کیفیت خاک از نظر فیزیکی و شیمیایی
اهمیت شاخص‌های فیزیکی و شیمیایی خاک بستگی به حساسیت گیاهان مورد کشت دارد. این شاخص‌ها شامل تخلخل خاک.
نفوذپذیری هوا و آب در خاک. درجه رطوبت و یا درصد آب و دانه‌بندی خاک 0۲1 شوری (ء2:]) قلیاییت و ظرفیت تبادل یونی
5015 00060 هاگ ۷۵1۵116 -1
-------- صفحهٔ بعد --------
فصل سشسم- ارائه ضوابط زیست محیطی استفاده ا زآب‌های برگشتی و پساب‌ها و مدیریت و پایشسآن ۹1۹
نیز پرداخت و در نهایت با نتایج حاصل از آزمایش‌ها و بازدیدهای صحرایی وضعیت زیستی و شرایط رشد گیاه بررسی گردد. پیشنهاد
میشود هر شش ماه یکبار (یکبار هم قبل از شروع آبیاری) از نقاط مختلف محدوده کشت آزمایش خاک به عمل آید.
برای بررسی وضعیت زیستی خاک» در نقاط انتخاب شده به صورت تصادفی با بیل سرصاف با طول و عرض یک فوت (حدود ۳۰
سانتی‌متر)» یک فوت مکعب به ابعاد ۱۱۷۱ فوت از خاک برداشت کرده» به آرامی به رهلو می‌خوابانند.
- تمامی ارتفاع خیس یا تر» پتانسیل رطوبت را نشان می‌دهد (حداقل قابل قبول, دو سوم عمق است).
- در نیمه بالایی» ریشه علوفه باید دیده شود. هر چه عمق ریشه بیش‌تر باشدء بهتر است.
- به آرامی با بیلجه یا هر وسیله مناسب دیگرء خاک را باز می‌کنند درحالی که به‌طور کلی وجود فعالیت موجودات مختلف در
خاک را مشاهده کنند. تعداد کرم‌های خاکی را جدا می‌کنند. در یک خاک کشاورزی مناسب باید حداقل ۱۰ کرم در یک
فوت مکعب وجود داشته باشد. وجود کرم نشان‌دهنده تکمیل سیکل زیستی خاک» هوازی بودن آن و وجود رطوبت و
غذای کافی در آن می‌باشد. کارشناس با تجربه می‌تواند نسبت به تعداد کمتر یا بیش‌تر کرم خاکی و شرایط خاک
۲-۴-۲-۶ پایش کیفیت خاک از نظر عناصر غذایی اصلی
مهم‌ترین فاکتور پایشی در این بخش تعیین مقدار مواد ازته و فسفاته می‌باشد. میزان کود ازته و فسفاته لازم جهت هر نوع مزرعه باید
پس از این آزمایش‌ها تعیین گردد. البته لازم به ذکر است که دانستن شرایط جذب مواد از خاک توسط گیاه و شرایط محیطی در تعیین
نیازهای کشت» موثر و لازم می‌باشند. مثلا جذب فسفر توسط گیاه از خاک و به عبارت دیگر نیاز به کود فسفره وابسته به میزان روی در
خاک می‌باشد. لذا نمونه برداری از خاک‌های مزرعه (نمونه‌برداری تصادفی) جهت اندازه‌گیری ازت» فسفر و روی پیشنهاد میشود.
۳-۴-۲-۶ پایش کیفیت خاک از نظر آلودگی
آلودگی‌های خاک زراعی ناشی از مواد آلاینده موجود در پساب» سموم و کودهای مصرفی و دفع زباله و نخاله خصوصا زایدات
سموم آلی و فلزات سنگین موجود در پساب‌های شهری معمولا در حدی نیست که کیفیت خاک منطقه را بر هم بزند. سموم و
کودهای مصرفی در منطقه باید زیر نظر ادارات مسوول و مطابق پروانه‌ها و استانداردهای بین‌المللی مصرف شود. فقط سموم
آفت کشی اجازه مصرف می‌یابند که در محیط دیرپا نباشند و حداکثر در ۱۵ روز کلیه آثار آنها از بین برود. کودهای مصرفی هم باید از
کیفیت مشخصی برخوردار باشند. مثلا بسیاری از انواع کودهای فسفاته وارده از آفریقای شمالی به علت داشتن کادمیوم بیش از
میزان مجاز در دنیا خریدار ندارند. در صورت مصرف کودهای فسفاته میزان کادمیوم خاک باید مورد آزمایش قرار گیرد تا از عدم
تجاوز از حد استاندارد تعیین شده مطمئن گردند. بنابر آنجچه گفته شد در فواصل زمانی ارائه شده در جدول (۱۴-۶)» از خاک مزرعه در
نقاط مختلف نمونه‌برداری شده و آزمایش‌های هدایت هیدرولیکی» ظرفیت تبادل یونی خاک ]0 شوری خاک (,0]) قلیاییت
خاک» میزان مواد آلی» ازت و فسفر کل میزان فلزات سنگین (کادمیوم؛ جیوه سرب ...)» تخم انگل نماتود. آزمایش زیستی کیفیت
خاک (به طریقی که ذکر شد)» انجام و نتایج حاصل تفسیر میگردد.
-------- صفحهٔ بعد --------
.1 ضوابط زیست محیطی استفاده مجدد ا زآب‌های برگشتی و پساب‌ها
جدول ۱۴-۶- مراحل پیشنهادی برای پایش خاک در بهره‌برداری از پساب‌ها و آبهای برگشتی
پاش روزانه هفتگی ماهانه فصلی شش ماه سالانه
خای زیستی فکال کلی‌فرم- تخم انگل نماتود آزمایش خواص زیستی خاک َ
کت میزان مواد آلی- قلیاییت خاک کادمیوم. جیوه و سرب یونی خاک
۵-۳-۶- برنامه پایش بهداشتی محصولات تولیدی
پایش بهداشتی محصولات از سه دیدگاه شامل بقایای سموم» انتقال میکرو ارگانیسم‌ها (باکتری» ویروس, انگل و...)» فلزات
سنگین و در بعضی موارد مواد رادیو اکتیو مورد بررسی قرار می‌گیرد. در ایران معاونت نظارت بر مواد خوراکی» دارویی» آرایشی و
بهداشتی در وزارت بهداشت- درمان و آموزش پزشکی,» مسوول رسمی کنترل بهداشتی کلیه مواد خوراکی و آلودگی‌های آنها را تا
زمان رسیدن به دست مصرف کننده می‌باشد. بعضی از بخشهای وزارت بهداشت نظیر آداره کل بهداشت محیط مسوولیت بررسی
آلودگی‌ها در تامین» تهیه حمل و نقل, آماده‌سازی و عرضه مواد خوراکی را دارند. ادارات مشخصی نظیر سازمان گوشت نظارت بر
کیفیت شیرء گوشت, ماهی و امثال آنها را دارا می‌باشند. هر نوع ماده غذایی» دارویی» آرایشی و بهداشتی دستورالعمل‌های خاص پایش
و کنترل دارد. در بسیاری از کشورهای پیشرفته میزان بقایای سموم آفت‌کش, ویژه حشره‌کش‌هاء فلزات سنگین و مواد رادیواکتیوء در
محصولاتی نظیر گندم» جوء برنج» درت و دانه‌های روغنی خوراکی و همچنین گوشت و فراورده‌های مربوط را بررسی و با
استانداردهای مربوط مقایسه می‌نمایند؛ اما در ایران این بررسی‌ها معمول نمی‌باشد.
آزمایش باکتریولوژیکی جهت محصولات گندم» لوبیا و ... در هیچ جای دنیا وجود ندارد زیرا همگی طی پروسه‌ای آماده‌سازی شده سپس
به مصرف می‌رسند. با توجه به این که جوء یونجه و گیاهان علوفه‌ای به مصرف حیوانات می‌رسند و دام‌ها نسبت به اغلب باکتری‌ها و
انگل‌های آن کاملا مقاوم می‌باشند. استانداردی در این زمینه تدوین نشده است. در طالبی, هندوانه, گوجه و خیار سالم باکتری و تخم انگل
ورد نمی‌گردد. آزها که شکسته یا زخم خورده هستند. باید به مصارف غیرخوراکی برسند و یا خوب شسته و ضدعفونی گردد.
از دیدگاه پایش پساب مورد استفاده در آبیاری محصولات. باید در آبتدای شروع مصرف و پس از آن بر اساس برنامه آرائه شده در
جدول (۱۵-۶)» کیفیت پساب منتقله به مزرعه (به استثنای زمستان که در کشاورزی مصرف نمی‌گردد) از دیدگاه مناسب بودن جهت
گیاهان و بهداشت محصول مورد بررسی قرار گیرد.
آزمایش‌هایی که بدین منظور برای اطمینان از مناسب بودن کیفی پساب با گیاهان و همچنین عدم داشتن عوارض زیست‌محیطی
توصیه میشود. شامل فاکتورهای دیل می‌باشد:
- اام, 155 301ا, ((0., ۲ ۹۵ 5۸۳ 105
- اکسیژن محلول
- آنیون و کاتیون و عناصر مغذی
- فلزات سنگین (کروم کادمیوم» جیوه سرب)
-------- صفحهٔ بعد --------
فصل نسنسم- ارانه ضوابط زیست محیطی استفاده ا زآب‌های ب رگشستی و پساب‌ها و مدیریت و پایشسآن
۱۰
- فکال کلی‌فرم
- تخم انگل نماتودها
نتایج با استانداردهای مربوط به مصارف مختلف, از جمله استانداردهای ارائه شده از طرف فائو مقایسه و مناسب بودن آَن بررسی
میگردد. به‌طور کلی در پایش محصولات آبیاری شده با پساب» می‌توان محصولات را به شش گروه به شرح ذیل تقسیم نمود:
- محصولاتی که به صورت خام مصرف می‌شوند.
- محصولاتی که مصارف انسانی به صورت پخته دارند
- محصولات گلخانه‌ای
- میوه‌های درختی
- محصولات علوفه‌ای
- محصولات صنعتی
در محصولاتی که مصارف انسانی به صورت خام دارندء نمونه‌برداری و آزمایش‌های مربوط به تخم انگل نماتود و باکتری‌های
کلی‌فرم مدفوعی و فلزات سنگین مطابق با برنامه ارائه شده در جدول (۱۵-۶) ضروری می‌باشد. در محصولاتی که مصارف انسانی به
صورت پخته داشته و همچنین گیاهان علوفه‌ای که به مصرف دام‌ها می‌رسند. نمونه‌برداری جهت اندازه‌گیری فلزات سنگین در هر
فصل زراعی و مقایسه میزان تحمع فلزات مذکورء با استانداردهای مربوط کفایت می‌کند. در محصولات صنعتی که خارج از زنحیره
غذایی انسان می‌باشندء بررسی فاکتورهای مذکور ضررورتی ندارد.
در بررسی گیاهان بسته به نوع آبیاری» بخشهای خاصی از آن باید بیش‌تر مورد توجه قرار گیرد. به‌طوری که در آبیاری قطره‌ای و جوی
پشته بررسی بخش تحتانی از آهمیت بیش‌تری برخوردار بوده ولی در روش‌های دیگر بررسی هر دو بخش فوقانی و تحتانی ضرورت دارد.
جدول ۱۵-۶ مراحل پیشنهادی برای پایش زیست محیطی محصولات آبیاری شده با پساب‌ها و آبهای برگشتی
فواصل نمونه‌برداری و بررسی
ماهانه فصلی
مصارف انسانی به صورت خام تخم انگل نماتود فکال . فلزات ستگین شامل (کروم.
(سبزیجات و صیفی‌جات) کلی‌فرم جیوه کادمیوم و سرب)
(کروم, جیوه کادمیوم و سرب)
ِ کلی‌فرم (کروم؛ جیوه کادمیوم و سرب)
فلزات سنگین شامل (کروم.
ها
موی ری جیوه کادمیوم و سرب)
فلزات سنگین شامل (جیوه
۱ کادمیوم و سرب)
محصولات صنعتم
محصولات علوفه‌ای
-------- صفحهٔ بعد --------
۳« ضوابط زیست محیطی استفاده مجدد ا زآب‌های برگشسنی و پساب‌ها
۶-۳-۶ برنامه پایش بهداشتی کارگران و دیگر کارکنان مربوط
کارگران شاغل در پروژه‌های تصفیه فاضلاب و استفاده محدد از آن در کشاورزی به علت تماس با عوامل بیماری‌زای موجود در
فاضلاب به روش‌های مختلف (تماس با پساب» تماس با خاک آلوده و تماس با محصولات آبیاری شده با پساب) در معرض ابتلا به
بیماریهای واگیر و انگلی مختلف می‌باشند. از این گروه به ویژه کارگران شاغل در مراحل مختلف تصفیه و دفع لجن به دلیل تماس
بیش‌ترء از آسیب‌پذیری بیش‌تری نسبت به کارگران شاغل در مزرعه برخوردار می‌باشند. راه اصلی انتقال بیماری در این گروه از راه
دهان بوده که به وسیله آلوده شدن دست در اثر تماس با محیط آلوده و انتقال عامل بیماریزا به سیستم گوارشی صورت می‌گیرد. در
مراحل بعد دریافت عوامل بیماریزا از طریق پوست و همچنین تنفس نیز صورت می‌گیرد. دو دسته بیماری میکربی (حصبه و شبه
حصبه) و انگلی (آسکاریس, آنکی لوستوم دیودنال تریکوریس تریکورا و استروتژیلویید استراکوراریس) از نظر آلودگی کارکنان و
پخش در محیط مورد توجه قرار می‌گیرند.
تماس با آب آلوده و خاک آبیاری شده با پساب هر دو می‌توانند در انتقال بیماریهای مذکور موثر باشند. البته نوع تماس بسیار
خوردن» دور نگاه داشتن وسایل غذا خوری از آب یا خاک آلوده و نگهداری غذا در ظروف تمیز و در یخچال, پرهیز از خوردن میوه و
سبزیجات نشسته و ضدعفونی نشده» تا حدود زیادی» شخص را از بیماریهای منتقله توسط آب و خاک حفظ می‌نماید و سرایت را به
حداقل می‌رساند. بنابراین برنامه پایش بهداشتی کارگران و کارکنان به قرار زیر پیشنهاد میشود:
سرپایی کم خونی» بی‌حالی و سفیدی چشمء» امکان ابتلا به بیماریهای انگلی و سپس آزمایش‌های مدفوع انجام گیرد. آزمایش
مدفوع شامل کشت مدفوع جهت حصبه و شبه حصبه و آزمایش انگل‌های آسکاریس» آنکی لوستوم» تریکوریس و استرونژیلویید
(وجود تخم انگل یا نوع وژتاتیو) می‌باشد. در همین راستا دفترچه بیمه کارگر توسط پزشک جهت سوابق بیماری مورد بررسی قرار
توسط پزشک و آزمایش تکرار میگردد. فرم سوابق و پرونده بهداشتی کارگران یا کار کنان تهیه و در بایگانی شرکت و یک نسخه نزد
- چک‌لیستی شامل موارد الزامی در هنگام کار (استفاده از دستکش و پوتین» استفاده از مواد ضدعفونی‌کننده در
سرویس‌های بهداشتی و ...) تهیه گردد و مسوول پایش در بازه‌های زمانی ماهانه چک لیست را جهت تک تک کارکنان
تکمیل نماید (جدول ۱۶-۶).
-------- صفحهٔ بعد --------
ضوابط زیست محیطی استفاده ا زآب‌های ب رکشستی و پساب‌ها و مدب
نعداد کلی‌فرم مدفوعی" (۲1 ۱/137/100)
زمایش تخم انگل (جستجو و شمارش تخم نماتدها خصوصا اس
اسنگین در پساب‌های خروجی عموما ناشی از راهیابی پساب‌ها؛
قبلی و طبیعی موجود در آب و خاک منطقه, صنایع بزرگ و کو
یت و تاکید ادارات بهداشتی منطقه در مورد مواد مصرفی دارد. د
و صنعتی مخلوط شده به‌کار می‌رود. پایش فلزات سنگین از اهم
که صرفا فاضلاب خانگی دریافت می‌کنند» خواهد داشت.
کلی‌فرم مدفوعی و تخم انگل در پساب مورد استفاده در آبیاری از ۱
ت که امکان انتقال بیماری طی عملیات کاشت, داشت و برداشت,
ف‌کنندگان وجود ندارد. بنابر آنچه گفته شد باید مطابق جدول (۶-)
آمده, محاسبات و تفسیرهای لازم انجام گردد تا از ایمن بودن پسار
مه پایش کارگران شاغل در طرحهای استفاده از پساب در آبیاری در
۱- چک لیست پیشنهادی برای کنترل سلامتی افراد شاغل در پروژه
اقدامات
معاینات کلینیکی شامل:
- معاینات کلی و بررسی وضعیت ظاهری
- بررسی علایم مربوط به بیماریهای پوستی
کنترل کاربرد محافظت کننده‌های سشخصی:
- ژباردیا
انجام آزمایش‌های سلامتی شامل بیماریهای انگلی:
- اسکاریس
- آنکی لوستوم دیودنال
- تریکوریس تریکورا
- استرونژیلویید استراکوراریس
- فاسیولا
- شیستوزومیاها
۱.۳
وجی از
آلودگی
ارگران
وجی از
گ
|-
-------- صفحهٔ بعد --------
در ضوابط زیست محیطی استفاده مجدد ا زآب‌های برگشسنی و پساب‌ها
جدول ۱۷-۶- برنامه پایش برای کارگران شاغل در طرح استفاده از پساب در آبیاری
اجزای سامانه ۱ ۱ فواصل نمونه‌برداری و بررسی ۱
مورد بررسی | روزانه آهفتگی | ماهانه فصلی شش ماه سالانه
کارگران شاغل اآزمایش از نظر بیماریهای کرم‌های انگلی شامل: آسکاریس, آنکی لوستوم
(در سیستم امرتبط با پساب شامل: دیودنال, تریکوریس تریکوراء استرونژیلویید بیماریهای قارجی پوستی
تصفیه فاضلاب) ۰ حصبه, شبه حصبه. وباء هپاتیت استراکوراریس, تنیاها- فاسیولاء شیستوزومیا
آزمایش از نظر بیماریهای مرتبط با پساب شامل:
در استفاده از ِ- معاینات کلینیکی کرم‌های انگلی شامل: آسکاریس» آنکی لوستوم . بیماریهای قارجی پوستی
پساب در آبیاری دیودنال, تریکوریس تریکوراء استرونژیلویید
استرا کوراریس» تنیاها- فاسیولاء شیستوزومیا
آزمایش از نظر بیماریهای مرتبط با
: پساب شامل: حصبه, شبه حصبه و وبا
ساکنین محدوده ۱
طر ِ- 5 معاینات کلینیکی کرم‌های انگلی شامل: اسکاریس, انکی
ح لوستوم دیودنال, تریکوریس تریکورا,
استرو نژ یلویید استراکوراریس
استفاده غیراصولی از پساب در کشاورزی و یا تغذیه مصنوعی می‌تواند باعث آلودگی منابع آب سطحی و زیرزمینی شود. این تاثیر
به ویژه در فصول بارانی» به دلیل انتقال توسط رواناب‌های سطحی از شدت بیش‌تری برخوردار می‌باشد. همچنین عناصر مغدذی
موجود در پساب به ویزه نیترات به واسطه حلالیت بالا بده راحتی به منابع آب زیررمینی منتقل شده و باعث آلودگی این منابع میشود.
در صورت استفاده از این منابع برای تغذیه مصنوعی پایش عناصر مغذی» به ویژه نیترات از اهمیت بیش‌تری برخوردار می‌باشد. در
صورت رهاسازی پساب خروجی به منابع آب سطحی و یا تغذیه مصنوعی به ویزه در فصول غیر زراعی» باید از رعایت استانداردهای
ارائه شده از سوی سازمان حفاظت محیط زیست اطمینان حاصل گردد. برنامه پایش منابع آب سطحی محدوده طرحهای استفاده از
پساب در کشاورزی بستگی به شرایط طبیعی و هیدرولوژی منطقه داشته و در مناطقی که امکان راهیابی رواناب‌های سطحی به این
منابع وجود داشته باشد» ضروری می‌باشد. در این مناطق امکان ورود آلاینده‌های مختلف به ویژه عوامل بیماریزا و عناصر مغذی به
منابع مذکور و در نتیجه آلودگی آنها به خصوص در فصول بارانی افزایش می‌یابد. لذا پیشنهاد میگردد براساس برنامه ارائه شده در
جدول (۱۸-۶) میزان فسفرء نیتروژن کل» نیترات 13010,7105 و همچنین کلی‌فرم‌های مدفوعی و شاخص تخم انگل نماتود در این
منابع بررسی شده و مورد تجزیه و تحلیل قرار گیرد.
۸-۳-۶ پایش منابع آب زیر زمینی
استفاده غیر اصولی از پساب‌ها در آبیاری و تغذیه مصنوعی می‌تواند تاثیر منفی بر کیفیت آب این منابع داشته باشد؛ این تاثیر به
ویژه در موارد استفاده برای شرب از اهمیت قابل توجهی برخوردار می‌باشد. در شرایط طبیعی عوامل بیماریزا به ویژه باکتری‌هاء
پروتوزویرها و تخم انگل‌های نماتودی به راحتی توسط لایه‌های سطحی خاک جذب شده و همچنین ویروس‌ها به علت باردار بودن
به راحتی جذب سطح باردار ذرات خاک می‌شوند. اگر سطح آبهای زیرزمینی بالا نباشدء هیچ آلودگی میکربی کیفیت این منابع را
تهدید نخواهد کرد. ترکیبات معدنی و محلول موجود در پساب به ویژه نیترات با توجه به حلالیت بالا در آب» بسته به روش‌های
-------- صفحهٔ بعد --------
فصل تسسم- ارائه ضوابط زیست محیطی استفاده ا زآب‌های برگشستی و پساب‌ها و مدیریت و پای سآن ۱۰*۵
آبیاری قادر به عبور از لایه‌های خاک و نفوذ به منابع آب زیرزمینی می‌باشند. لذا پیشنهاد میگردد نیترات و 1105 آبهای زیرزمینی
و کلی‌فرم‌های مدفوعی و 13010 مطابق جدول (۱۸-۶) بررسی گردد. بررسی کیفیت این آب‌ها از طریق نمونه‌برداری از چاه‌های در
حال بهره‌برداری و یا از طریق احداث چاهک‌های نمونه‌برداری در نقاط مورد نظر صورت خواهد گرفت.
جدول ۱۸-۶- برنامه پایش کیفی منابع آب سطحی و زیرزمینی
اجزای سامانه ۱ فواصل نمونه برداری و بررسی
مورد بررسی آروزان ف ماهانه فصلی
(120-1701-(001) - 155
۱ ۱ ات سنگی. (کادمنه- اسان
جریان کاتیون (کلسیم- منیزیوم - سدیم- پتاسیم) فلز 7 ۱ میوم- جیوه سرب ( نماتود
آنیون (کربنات-بیکربنات- سولفات-کلرور)- فکال کلی‌فرم فلزات سنگین
نیترات کل
۹-۳-۶ برنامه پایش استفاده مجدد از پساب‌ها و آبهای برگشتی در آبیاری فضای سبز
مراحل پایش استفاده از پساب در آبیاری فضای سبز دارای اجزایی به شرح ذیل می‌باشد که به تشریح در جدول (۱۹-۶) ارائه شده است:
- منابع آب زیرزمینی
- خاک
- گیاهان
۱۰-۲-۶- برنامه پایش استفاده مجدد از پساب‌ها و آبهای برگشتی در آبزی پروری
مراحل پایش پیشنهادی جهت استفاده از پساب در آبزی‌پروری شامل کارگران و ساکنین محدوده طرح, مصرف کنندگان
محصولات تولیدی, محصولات تولیدی (ماهی‌ها)» منابع آب سطحی و زیرزمینی می‌باشد که پارامترهای کیفی و تواتر زمانی مورد
۱۱-۳۶ برنامه پایش استفاده مجدد از پساب‌ها و آبهای برگشتی در تغذیه مصنوعی
تغذیه مصنوعی با پساب به عنوان یکی از روش‌های موثر و مفید استفاده مجدد از فاضلاب محسوب میشود. این روش علاوه بر
تغذیه سفره‌های آب زیرزمینی» روشی موثر در بهبود کیفی پساب به حساب می‌آید. این روش از راندمان بالایی در حذف عوامل
بیماریزا و میکروارگانیسم (باکتری- تخم انگل) ذرات معلق, مواد آلی و عناصر مغذی برخوردار می‌باشد. فرایندهای تصفیه غالب در
این روش علاوه بر روش‌های فیزیکی» فرایند هوازی می‌باشد که توسط میکروارگانیسم‌های مستقر در خلل و فرج خاک صورت
می‌گیرد. علیرغم مفیدی و موثر بودن این روش در بهبود کیفی پساب و تغذیه منابع آب زیرزمینی» برای اجرای اصولی و پایدار آن در
یک منطقه و کاهش اثرات سوء محیط زیستی» اجرای برنامه پایش کیفی به شرح جدول (۲۱-۶) ضروری می‌باشد.
-------- صفحهٔ بعد --------
ضوابط زیست محیطی استفاده مجدد ا زآب‌های برگشنی و پساب‌ها
فواصل نمونه برداری و بررسی
ماهانه فصلی ۱ شش ماه ۱ سالانه
1۹٩۹5 - )))(1(-1(-13)([(
نیون( کربنات -بیکربنات- سولفات-کلرور)
1 کازیون (کلسیم- منیزیوم- سدیم- پنار) فلزات سنگین (کلامیوم- جیوه - سرب) تخم انگل نماتود
فکال کلی‌فرم - فسفر کل - ازت کل- نیترات
- آنیون (کرینات-بیکرینات- سولفات-کلرور) - کاتیون فکال کلی‌فرم - فسفر کل- ازت
(کلسیم- منیزیوم- سدیم- پتاسیم) نیترات کل
شوری خاک . فلزات ستگین شامل: روی.
مواد آلی خاک- فسفر کل - ازت کل - کادمیوم» جیوه و سرب
خاک ظرفیت تبادل یونی خاک نفوذیذیری و هدایت هیدرولیکی
۲5۹ اام
خاک- آزمایش خواص زیستی خاک
۰ ۰ تخم انگل نماتود ۰
جدول ۲۰-۶- مراحل پایش استفاده از پساب‌ها و آبهای برگشستی در آبزی‌پروری
فواصل نمونه برداری و بررسی
فصل سس ماه
آزمایش از نظر بیماریهای کرم‌های انگلی شامل: آسکاریس» آنکی
مرتبط با پساب شامل:- لوستوم دیودنال, تریکوریس تریکورا . :
: بیماریهای قارچی پوستی
هپاتیت فاسیولاء شیستوزومیا ۱
بیماریهای باکتریایی و ویروسی مرتبط آنکی لوستوم دیودنال, تریکوریس
با پساب شامل: حصبه, شبه حصبه وباء تریکوراء استرونزیلویید استراکوراریس-
هپاتیت تناها - فاسیولاء شیستوزومیا
۱ - فلزات سنگین(جیوه, کادمیوم. سرب)
- عوامل باکتریایی(اشریشیا یز ورچیز, فاسیولا
سالمونلا)
شیستوزومیا)
فلرات سنگین (جیوه»
کادمیوم» سرب)
کلرور)
-0)-)11-۳0۹-۳م - کاتیون (کلسیم- منیزیوم- سدیم
7595-0-00 پناسیم)
- فکال کلی‌فرم-,فسفر کل- آزت کل-
بیکرینات- سولفات-کلرور) - فکال کلی‌فرم - تخم انگل نمانود
- کساتیون ( یم - فسفر کل- آزت کل - نیترات -غفلزات سنگین (کادمیوم- جیوه- سرب)
منیزیوم- سدیم- پتاسیم)
0۱1-۳-
-------- صفحهٔ بعد --------
فصل نسنسم- ارانه ضوابط زیست محیطی استفاده ا زآب‌های برگشستی و پساب‌ها و مدیریت و پایشسآن 4 ام
جدول ۲۱-۶- طرح مراحل مختلف پایش در استفاده از پساب‌ها و آبهای برگشتی در تغذیه مصنوعی
فو صل نمونه‌برداری و بررسی
- آنیون (کربنشات-بیکربنشات-
سولفات -کلرور)
-00-00-)11-۳09-۳م ۰ - کاتیون (کلسیم- منیزیوم- سدیم- فلزات سنگین (کادمیوم- جیوه-
1۹٩۹5 - 3)(]( پتاسیم) سرب)
- فکال کلی‌فرم-. فسفر کل- آزت
کل - نیترات
آز ن (کربنشات-بیک شات-
-۹ 11-1 - فکال ج ول ( کرد بیکرد
سولفات -کلرور)
کلی‌فرم-فسفر کل - آازت کل - تخم انگل نمانود فلزات سنگین (کادمیوم- جیوه- سرب)
۱۰ ۳
7 پتاسیم)
خاک - ظرفیت تبادل یونی خاک کادمیوم. جیوه و سرب آزمایش خواص زیستی خاک
۱۳-۳-۶- پایش محیط زیستی استفاده از پساب‌ها و آبهای برگشتی با شوری بالا
استفاده غیراصولی و ناصحیح از پساب‌ها و آبهای برگشتی با شوری بالا منجر به تخریب تدریجی خاک مزارع و کاهش
بهره‌وری اقتصادی این منابع شده است. برای پیشگیری از اثرات نامطلوب استفاده از این منابع» نیاز به آرائه برنامه پایش, با در
نظرگیری تمام عناصر مرتبط می‌باشد. مهم‌ترین اثر استفاده از این منابع در کشاورزی افزایش شوری خاک و در مراتب بعدی افزایش
شوری منابع آب سطحی و زیرزمینی می‌باشد.
۱-۱۲-۳۶ موارد مورد نظر در تنظیم برنامه پایش در طرحهای استفاده از آبهای برگشتی با شوری بالا
کیفیت منابع آب (سطحی و زیرزمینی)» خاک و میزان محصول تولیدی می‌باشد. بنابراین اجزای مورد نظر در پایش عملیات استفاده از
آبهای شور و لب‌شور در کشاورزی مطابق جدول (۲۲-۶)» شامل موارد زیر می‌باشد:
- منبع آب شور و یا لب شور مورد استفاده برای آبیاری
شامل بررسی (آنیون و کاتیون‌های اصلی» بر, ۴ت, 11م , 5۸14. 115)20,7115) می‌باشد که پیشنهاد میشود به صورت ماهانه در
طول فصل زراعی اجرا شود. نتایج حاصل با جداول و استانداردهای موجود برای آب آبیاری از جمله جدول ویلکوکس مقایسه و
مطلوبیت کیفی آن برای گونه‌های گیاه مورد نظر و خاک منطقه مورد بررسی قرار می‌گیرد.
-------- صفحهٔ بعد --------
زممط ضوایط زیست محیطی استفاده مجدد ا زآب‌های برگشسنی و پساب‌ها
- منابع آب سطحی و زیرزمینی
شامل بررسیهای کیفی منابع آب سطحی و زیرزمینی تاثیرپذیر از اجرای پروژه می‌باشد. در این بخش پیشنهاد میشود که
آزمایش گردند.
- خاک
آزمایش‌ها و بررسیهای خاک شامل تخلخل خاک, بافت خاک میزان نفوذ آب در خاک, درجه رطوبت و یا درصد آبء دانه‌بندی
کیفیت خاک (به طریقی که ذکر شد)» ظرفیت تبادل بونی خاک می‌باشد. بررسی پارامترهای مذکور به صورت دو نوبت در طول فصل
زراعی (ابتدا و بعد انتهای فصل کشت) توصیه میشود.
- محصولات کشاورزی
بررسیهای این بخش شامل مطالعه و تعیین تاثیر استفاده از منابع آب شور و لب‌شور در میزان تولید محصول, در مقایسه با
شرایطی است که از آب با کیفیت مناسب استفاده میشود.
جدول ۲۲-۶- برنامه پایش زیست محیطی در استفاده از منابع آب برگشتی شور
فواصل نمونه برداری و بررسی
فصلی
7 8 فلزات سنگین (کروم -
کادمیوم- جیوه _
سرب)
-۳9 -11م اسولفات-کلرور) -کاتیون فسفر کل- ازت کل- نیترات--
ار( کل سیم - منیزیم- سدیم- 000-300
نفوذیذیری- هدایت هیدرولیکی - ِ فلز ات سنگید" » کادمیوم
۱ نفودپذیری هدایت 2۵ باون خای- آزمایش فلزات سنگین (کروم میوم
ام - قلباییت خاک ظرفیت نگهداری آب- مواد آلی - جیوه سرب)- ظرفیت تبادل
۳ 9 خواص زیستی خاک ارر را
۱ فسفر کل- ازت کل ۱ ,کاتیونی خاک- روی
۰ لفات- ر) -کاتیود رک ۳ کادمیوم- ل
جریان. 1 اسولفات-کلرور) -کساتیون 0 ۱ میوم چیو
15-6 ا(کلسیم- منیزیم- سدیم- پناسیم) سرب) فکال کلی‌فرم
شوری خاک
۴-۶ اقدامات کنترلی پیشنهادی در استفاده از پساب‌ها و آبهای برگشتی
۱-۴-۶ اقدامات کنترلی پیشنهادی
این اقدامات به اختصار شامل موارد زیر می‌باشد:
- تصفیه پساب‌ها تا حد رسیدن به استانداردهای مورد نظر
-------- صفحهٔ بعد --------
فصل تسسم- ارائه ضوابط زیست محیطی استفاده ا زآب‌های برگشستی و پساب‌ها و مدیریت و پای سآن اه
- اعمال محدودیت در کاربری این منابع
- به‌کارگیری روش‌های آبیاری متناسب با کیفیت پساب و گونه زراعی
- محافظت و اقدامات کنترلی برای افراد در معرض کاربرد پساب‌ها (کارگران و مصرف کنندگان)
- محافظت از خطوط انتقال پساب از تصفیه‌خانه تا محل مصرف
- رعایت فاصله از اماکن مسکونی و اجتماعات انسانی
۳-۳-۶ اقدامات مدیریتی برای کاهش اثرات سوء ناشی از شوری بالای این منابع
به‌طور کلی روش‌های مدیریتی برای کاهش اثرات سوء ناشی از استفاده از منابع آبی شور شامل موارد زیر می‌باشد:
- انتخاب گونه‌های مناسب و مقاوم به شوری
- اختلاط آب شور و شیرین برای بهبود کیفیت آب برای مصارف زراعی
- کاربرد نوبتی اب شور و شیرین
- استفاده از روش‌های آبیاری مناسب. به‌طوری که میزان تجمع املاح در محیط ریشه و بستر بذر حداقل باشد
- استفاده از آبی با کیفیت مناسب برای مراحل رشد گیاه (گیاهان در مرحله جوانه زنی از بیش‌ترین حساسیت به شوری
برخوردار می‌باشند)
نرول کیفیت فیزیکی و شیمیایی خاک)» نتایج به صورت گزارش‌های هشداردهنده وضعیت خطرناک باید به مراجع ذیصلاح ارسال
گردد. پیشنهاد میگردد یک سامانه هشدار در خروجی تصفیه‌خانه تعبیه گردد تا در مواقع اضطراری نسبت به اعلام موقعیت خطر
اقدام گردد.
خلاصه‌ای از برنامه مراقبت پیشگیری و روش تقلیل اثرات پیش‌بینی شده در جدول (۲۳-۶) ارائه شده است.
جدول ۳۲۳-۶- خلاصه‌ای از برنامه مراقبت و روش تقلیل بر اساس اثرات پیش‌بینی شده
بیماریهای انگلی» ویروسی بهداشت فردی» شستشوی دست‌هاء ظروف. استفاده از مواد - تکمیل چک لیست موارد الزامی
9 باکتریایی ضدعفونی کننده, پرهیز از خوردن میوه‌های نشسته 9 در هنگام کار
ابتلا به بیماری‌ها - معاینات کلینیکی و پاراکلینیک
باکتریایی» ویروسی, انگلی ۱ - تکمیل چک لیست موارد الزامی
9 قارچی ۱ در هنگام کار
- تکمیل چک لیست موارد الزامی
سلب آسایش و انتقال بمبود شرایط آبهای سطحی., حذف جایگاه‌های پرورش و
تکثیر حشرات و استفاده از وسایل حفاظتی
-------- صفحهٔ بعد --------
۱۰ ضوابط زیست محیطی استفاده مجدد ا زآب‌های برگشسنی و پساب‌ها
آنالیز پساب مورد استفاده چیت
ابیاری برای اطمینان یافتن از
انطباق با شرایط استاندارد
عدم دقت در هنگام ورود آلودگی زیستی در اثر چک وضعیت محصولات جالیزی از
برداشست محصولات قاچ‌خوردگی محصولات نظارت بر نحوه برداشت و حمل و نقل محصولات جالیزی نظر عدم قاچ‌خوردگی و زخمی شدن
آبیاری برای اطمینان بافتن از
انطباق با شرایط استاندارد
-------- صفحهٔ بعد --------
فصل ۷
۱ اْ ۰ 4
رائه برنامه آموزشی در بهره‌برداری
از پساب‌ها و آبهای برگشتی
-------- صفحهٔ بعد --------
-------- صفحهٔ بعد --------
فصل هفتم- اراثه بونامه آموزشسی در بهره‌برداری از پساب‌ها وآب‌های برگشتی ۳
۱-۷ کلیات
آنچه مسلم است آموزش و فرهنگ‌سازی در خصوص جایگزینی مصرف پساب‌ها و آبهای برگشتی به جای منابع آب متعارف و
بهره‌برداری صحیح از پتانسیل قابل توجه این منابع» یکی از آساسی‌ترین و پیچیده‌ترین فعالیت‌ها محسوب میشود. شاید به جرات
بتوان گفت بدون آموزش و ترویج این فرهنگ» عملی نمودن آن نزد مصرف‌کنندگان و نیز دستیابی به اثربخشی مطلوب با کم‌ترین
اثرات زیست‌محیطی و اجتماعی تقریبا غیرممکن خواهد بود.
با عنایت به مفهوم‌سازی اساسی در زمینه آبهای برگشتی و پساب‌ها در فصول گذشته و برآورد حجم و توزیع این آب‌ها در
کشور و اثرات مثبت و منفی استفاده از این منابع؛ در این بخش تلاش گردیده تا با ترسیم وضعیت موجود دستگاههای درگیر در
ارتباط با امر آموزش و ترویج در تولید و مصرف این نوع آب‌ها و بیان نقاط ضعف و قوت آنها در نهایت یک الگو برای اجرای
برنامه‌های آموزشی در کشور ارائه گردد. پیاده کردن یک برنامه آموزشی جامع و کاربردی در زمینه تولید و یا مصرف پساب‌ها و
آبهای برگشتی دارای اجزایی است که مهم‌ترین آنها شناسایی گروههای هدف و ارائه برنامه آموزش نحوه بهره‌برداری از این منابع
برای هریک از گروههای هدف می‌باشد.
۲-۷- گروههای هدف برای آموزش
در امر استفاده از پساب‌ها و آبهای برگشتی طیف گسترده‌ای از قشرهای مردمی و دولتی باید آموزش داده شوند که در این میان
با عنایت به ضرورت اشاعه آن در بخشهای تولید و مصرف» تصور بر آن است که سیاستمداران» سیاستگذاران» برنامهریزان بخش
آب. کشاورزی» صنعت. محیطزیست و بالاخره مصرف‌کنندگان این منابع باید مدنظر قرار گیرند. در مراجع قانونگذاری باید پشتوانه
قانونی و مالی جهت اجرای طرح‌ها (از جمله آموزش و آگاهی رسانی) تصویب گردد و به دنبال آن عوامل اجرایی (دولت در سطوح
مختلف) گام‌های عملی تحقق استفاده از این منابع را تدوین و عملیاتی نمایند. نهایتا گروههای مصرف باید با استقبال از برنامه‌های
دولتی نسبت به تغییر شرایط حاکم در جهت جایگزینی این نوع آب‌ها با منابع آب محدود کشور اقدام نمایند.
در جدول ۱-۷ اولویت‌های آموزشی متناسب با گروههای سه‌گانه ارائه شده است. در کشور ما به لحاظ جاری بودن معیارهای -
شرعی در کاربرد این منابع (محصول فضولات مایع و جامد انسانی بوده و در اسلام از آنها به عنوان نجاست یاد میشود) لزوم آگاهی
رسانی در سطوح علما و روحانیون از نقطه‌نظر حذف آلودگی‌ها و نجاست به دنبال تصفیه فاضلاب مورد تاکید قرار می‌گیرد. کمااین که
این موضوع می‌تواند در سطوح سه‌گانه فوق نیز مدنظر قرار گیرد.
-------- صفحهٔ بعد --------
۱۴ ضوابط زیست‌محیطی استفاده مجدد ا زآب‌های برگشسنی و پساب‌ها
رو
جدول ۱-۷- اولویت‌های آموزشی و ترویجی برای هر یک از گروههای سه‌گانه
زیرگروه (گروه هدف) اولویت آموزشی و ترویجی
- ترسیم محدودیتهای کمی و کیفی منابع آب کشور در سناریوهای مختلف
- تبیین جایگاه و اهمیت استفاده از آبهای شورء لب‌شور و غیرمتعاره ژه
سیاستگذاران | - نمایندگان مجلس شورای اسلامی تبیین جایگاه و اهمیت استفاده از آبهای شورء لب‌شور و غیرمتعارف (به وی
۱ را فاضلاب‌های تصفیه شده) در دنیا
و قانونگذاران | - اعضا هیات دولت . ۱ ی ۱ ۱
- تبیین اقتصادی, اجتماعی و بهداشتی استفاده از اب آاب‌های شورء لب‌شور و
1 9 جهادکشاورزی - تبیین اثرات مثبت و منفی استفاده از آبهای شورء لب‌شور و غیرمتعارف (به ویژه
۹ را ۹ ار ی فاضلاب‌های تصفیه شده) با توجه به شرایط اقلیمی, جغرافیایی و ...
وزارض باس درمان 9 0290 ۳ | - تبیین شیوه‌های تولید ذخیره و استفاده از آبهای شورء لب‌شور و غیرمتعارف با
دستگاههای | - سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی
۲ ۱ رویکرد رعایت استانداردها و دستیابی راندمان معقول
اجرایی مرتبط | - سازمان حفاظت محیط زیست ۱ ی
روش و فراعتمریغ با عبانم زا هدافتسا تیریدم یاه‌هویش نییبت - اه تا
اه - تبیین نیازهای علمی, تخصصی, ل< لحستیکی مورد نیاز استفاده از آبهای
- وزارت کشور ری
غیرمتعارف و شور
- و سایر
- و سایر
- کشاورزان - ترسیم محدودیتهای محلی کمی و کیفی آب در افق‌های زمانی مختلف
گ ددها - صنایع - تبیین شیوه‌های استفاده از آبهای شورء لب‌شور و غیرمتعارف
وهای ۹ : : َ : :
۳ سر - محیط زیست - تبیین کنترل اثرات مثبت و منفی کاربرد این نوع آب‌ها در فرایند خاص
- شیلات - تشریح نیازها و ابزارهای لازم برای به کارگیری آبهای شورء لب‌شور و غیرمتعارف
- سایر سایر
۳-۷- برنامه آموزش نحوه بهره‌برداری از پساب‌ها و آبهای برگشتی
با توجه به پیچیدگی مدیریت عرضه و تقاضا در زمینه پساب‌ها و آبهای برگشتی و ظرافت‌های حاکم بر نحوه ایجاد تغییر رفتار
در قشرهای مختلف تولیدکننده و مصرف‌کننده تا به حال حتی کشورهای پیشرفته نیز به یک الگوی جامع دست نیافته‌اند. در این
ارتباط کشورهایی پیشرفته الگوهایی برای آموزش یک گروه خاص به اجرا در آورده‌اند» ولی بررسی دقیق نشان می‌دهد که این الگوها
با توجه به شرایط خاص فرهنگی, اقتصادی و اجتماعی, قابل تعمیم به دیگر کشورها نمی‌باشد. در این زمینه راهبرد ترسیم شده در
برگشتی می‌تواند دارای پنج گام راهبردی با رویکرد بالا به پایین به شرح ذیل باشد:
۱-۳-۷ گام اول- تشکیل یک کمیته مدیریتی
در موضوع آموزش اتکا به مدیریت فردی و یا تخصص خاص تامین کننده نیازها نخواهد بود. از این‌رو ایحاد یک کمیته مدیریتی
پارک‌ها و فضای سبز مطابق شکل ۰۱-۷ خواهد توانست در قبال شرح وظایف آگاهی رسانی به شرح ذیل مفید باشد:
-------- صفحهٔ بعد --------
فصل هفتم- ارانه برنامه آموزشی در بهره‌برداری از پساب‌ها و آبهای برگشتی ۵
- تعریف رقم‌های پروژه برای هر یک از فعالیتهای مرتبط با برنامه
- افزایش سطح حمایت‌های مالی و تخصیص آن
همگام با کمیته مدیریتی» می‌توان اقدام به تشکیل تیم‌های پروژه نمود که در آن اساسا انجمن‌های تخصصی بارزترین نقش را
ایفا خواهند داشت. این تیم‌ها دارای وظایف زیر بوده و باید گزارش‌های خود را به کمیته مدیریتی ارائه نمایند:
- برنامه‌ریزی اجرا و ارائه برنامه روزانه فعالیت‌ها
- مدیریت بودجه‌بندی فعالیت‌ها
- ایجاد مشارکت‌های محلی
- ایحاد هماهنگی و ارتباط در سطوح کاری
- افزایش میزان مشارکت محلی در زمینه جلب حمایت‌های مالی
- تهیه گزارش پیشرفت کار و ارائه آن به کمیته مدیریتی
کمیته مدیریتی نمی‌تواند به شکلی که در آن فقط یک سازمان مسوولیت و اختیارات کامل دارد اثربخش باشد. بلکه باید در راس
هرم مدیریتی» کمیته به شکل هیات مدیره‌ای با اعضا متشکل از دستگاههای درگیر تشکیل و هر دستگاه نقش خود را در اجرای
فعالیت راهبردء آگاهی رسانی» تامین بودجه و هزینه نمودن آن اعمال نماید. هر یک از سطوح سه‌گانه یاد شده دارای شرح وظایفی به
شرح زیر (نمودار ۱-۷) خواهند بود:
-------- صفحهٔ بعد --------
۱۶ ضوایط زیست‌محیطی استفاده مجدد ا زآب‌های برکشسنی و پساب‌ها
ز[. ذذذذهذهذزهذذذذذذذذذهذ۵هذ۵ه۵هذ۵هذذهذهذهذههذهذهذهذ۵ 1
تیم تخصصی ویژه متشکل از:
9 کارشناس عمرن
۱ کارشناس آبیاری و زهکشی
* معاون آمور آأب وزارت نیرو (عضو رئیس)
ز َ ۱ ۰ رنساس تساورری
: 9 معاون آب و خاک وزارت جهادکشاورزی (عضو)
۰ کارشناس محیط زیست و کشت آب
پا 8 ۱ 1 1 ۱ < 6 9 کارشناس بهداشت و تغذبه
مه خاک مجلس * معاون بهداشی وزبر بهداشت. درمان و آموزش پزشکی (عضو)
3 شوراء اسلا : را ار و ی کارشناس بودجه
ره 8 کارشناس ارتباطات (دبیر کمنه سنادی)
یی 9 نماینده ارشد صدا و سم (عضو] 1
را یک نفر متخصص از "سانند دانشگاه‌ها (عضو) 1
تصویب کمسسون ات و خاک
ک را اب کر ی
ی
کمیته مدیریتی منطقه‌ای تیم تخصصی ویژه متشکل از:
۹ ۱ و 9 کارشناس ابیاری و زهکشی
مه مدیر عامل شرکت مهندسی آب و فاضلاب کشور (عضو)
رجا نماینده وزارت جهاد کشاورزی (عضو)
زه کارشناس زراعت
9 نماینده سازمان حفاظلت محیطا زیست (عضو و ناظر)
3 8 نماینده وزارت بهداست درمان و آموزش پزشکی در منطقه (عضو)
دِ و و 8 کارشتاس ارتباطات
زا نماینده معاونت برنامه‌ریری و نظارت راهتردی زبس جمهور در منطقه (عضو)
۱ 8 کارشناس بهداشت و تغذنه
: یک تفر منخصصی از دانشگاههای مادر مربوط به منطقه (عضو)
ن * دو نفر از ۷)1آهای محلی
۵ مدبیر روابط عمومی شرکت مدیربت مبابع آب ابران|عضو و دببر کمینه
مدیر روابط عمومی آب و فاضلاب کشور (عضو)
نماینده صدا و سیما (عضو)
و را
کمیته‌های محلی
8 مدبرعامل سازمان آب منطقه‌ای اسنانی (عضو و رئسسی)
4 8 مدیر عامل شرکت آب و قاضلاب شهری و روسنایی استانی (عضو)
ل : :
1 مدیر کل وزارت جهاد کشاورزی استان (عضو)
٩ 5 مدیر کل سازمان حقاظت محیط زست آستان (عضو و ناظر)
5 * معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی اسنان (عضو)
1 8 نمانده آرشد معاونت برنامه‌ربزی و نظارت راهبردی زنیس جمهور در استان (عضو)
8 یک نتفر متخصص از دانشگاههای مادر آسنان (عضو)
ل 8 نماننده جهاد کشاورزی شهرستان
4 9 نماننده محیطا زست شهرسنان
1
لّ 8 نمانده مرکر بهداشت شهرستان
:۸ یک نفر کارشاس ترویج و آموزش
نمودار ۱-۷- ساختار کمیته مدیریتی آموزش و ار تقا آگاهی‌های عمومی در زمینه استفاده از پساب‌ها و آبهای برگشتی
-------- صفحهٔ بعد --------
فصل هفتم- ارائه برنامه آموزشی در بهره‌برداری از پساب‌ها و آبهای برگشتی ۷
۱-۱-۳-۷ کمیته مدیریتی ستادی
- تدوین و تصویب برنامه‌های کلان کوتاه مدت. میان مدت و بلند مدت
- تصویب برنامه‌های عملیاتی - پیشنهادی از کمیته‌های منطقه‌ای
- تعیین شرح وظایف هر یک از دستگاههای دخیل در استفاده از پساب‌ها و آب‌های‌برگشتی
- برنامه‌ریزی و تامین بودجه سالیانه برنامه‌های ارتقا آگاهی‌های عمومی در زمینه استفاده از پساب‌ها و آبهای برگشتی
- سیاستگذاری در خصوص مدیریت به‌هم پیوسته منابع آب با رویکرد استفاده بهینه از پساب‌ها و آبهای برگشتی
- هماهنگی ملی در بین دستگاههای مرتبط در راستای همسویی و همکاری در پیشبرد اهداف» آموزش و ارتقا آگاهی‌های
عمومی
- برنامه‌ریزی برای تامین نیازهای آموزشی» لجستیکی برنامه‌های آموزشی و ارتقا آگاهی عمومی در سطح کشور
- تهیه و تصویب دستورالعمل» شیوه‌نامه و فرمت‌های نظارت» پایش و ارزشیابی برنامه‌های آموزشی و ارتقا آگاهی عمومی
- تهیه شاخص‌های ارزیابی منطقه‌ای
- انجام آرزیابی سالیانه منطقه‌ای بر اساس شاخص‌های در نظر گرفته شده
- ارائه گزارش سالیانه به کمیسیون آب و خاک مجلس شورای اسلامی
۲-۱-۳-۷ کمیته مدیریت منطقه‌ای
- تدوین برنامه‌های عملیاتی سالانه آموزش و ارتقا آگاهی عمومی در زمینه استفاده پساب‌ها و آبهای برگشتی در منطقه
- تهیه و طبقه‌بندی نیازهای آموزشی و اطلاعات سطوح مختلف با عنایت نوع آآب غیرمتعارف و نوع مصرف
- تامین نیازهای اجرایی» آموزشی و لجستیکی برنامه‌های آگاهی رسانی در سطح منطقه
- بررسی و تصویب برنامه‌های سالیانه کمیته‌های استانی
- تخصیص و توزیع بودجه بر حسب برنامه‌های پیشنهادی کمیته‌های استانی
- نظارت بر فعالیتهای کمیته‌های استانی از طریق نظارت و ارزشیابی
- تهیه شاخص‌های ارزیابی استانی و محلی
- انجام آرزیابی استانی و محلی هر شش ماه یکبار بر اساس شاخص‌های تعریف شده
- ارائه گزارش‌ها هر شش ماه یکبار به کمیته مدیریتی استانی
۳-۱-۳-۷ کمیته‌های استانی
- تهیه برنامه‌های عملیاتی سالیانه در سطوح محلی به تفکیک برای مخاطبین مختلف جامعه هدف شامل:
۰ شاغلین در پروژه‌های تصفیه و9 استفاده محدد از پساب‌ها و9 آبهای برگن کشت
* استفاده کننده‌گان از این منابع (کشاورزان» صنایع» شیلات.» محیط زیست و ....)
-------- صفحهٔ بعد --------
۸( ضوابط زیست‌محیطی استفاده مجدد ا زآب‌های برگشسنی و پساب‌ها
۹ ساکنین محدوده اجرای پروژه
٩ استفاده کنندگان محصولات حاصل از کاربرد پساب‌ها و آبهای برگشتی
- برآورد و درخواست نیازهای مالی و لجستیکی از کمیته منطقه‌ای
- اجرای برنامه ترویجی در بین کشاورزان و سایر مصرف‌کنندگان پساب‌ها و آبهای برگشتی
- بررسی و کنترل
- بررسی و کنترل اثرات مثبت و منفی استفاده از پساب‌ها و آبهای برگشتی
- ارائه روش‌های سازه‌ای و غیر سازه‌ای تقلیل اثرات سوء ناشی از کاربرد پساب‌ها و آبهای برگشتی برای مصارف مختلف
- اجرای برنامه‌های آگاهی رسانی در نزد عوامل اجرایی
- ارائه گزارش‌های فصلی به کمیته مدیریت منطقه‌ای
نوع پساب‌ها و آبهای برگشتی» شرایط جغرافیایی» اقتصادی و اجتماعی در تعیین استراتژی آموزش و ساختار مدیریتی مربوط
موثر می‌باشد.
۲-۳-۷- گام دوم- شناسایی و دسته‌بندی افراد ذینفع و ارائه برنامه‌های آموزشی
افراد ذینفع در این خصوص کسانی هستند که در حال حاضر از آگاهی رسانی ناکافی در زمینه تولید و بهره‌برداری از پساب‌ها و
أب‌های برگشتی رنج می‌برند. به عبارت دیگر اثربخشی آموزش و آگاهی‌رسانی در زمینه مورد بحث در اثر شناسایی و تشریک
مساعی با افرادی که دارای اهداف مشابه هستندء عملی می‌باشد. در این ارتباط باید کمیته‌های مدیریت در سطوح سه‌گانه اقدام به
شناسایی ذینفعان نماید. در این زمینه دسته‌بندی زیر مفید خواهد بود.
۱-۲-۳-۷- ارائه برنامه‌های آموزشی برای شاغلین در مراحل مختلف تولیدء ذخیره انتقال» مصرف
- مدیران و کارشناسان سازمانهای آب منطقه‌ای
- مدیران و کارشناسان شرکتهای آب و فاضلاب روستایی و شهری
- مدیران و کارشناسان اداره کل صنایع
- مدیران و کارشناسان وزارت جهاد کشاورزی (بخش آبخیزداری)
- مشاورین و پیمانکاران
۲-۲-۳-۷ ارائه برنامه‌های آموزشی برای شاغلین در مراحل کنترل, نظارت و پایش
- مدیران و کارشناسان محیطزیست
- مدیران و کارشناسان شرکت آب و فاضلاب شهری و روستایی استانی
-------- صفحهٔ بعد --------
فصل هفتم- ارانه برنامه آموزشسی در بهره‌برداری از پساب‌ها وآب‌های برگشستی نش
- مدیران و کارشناسان جهاد کشاورزی (بخش کنترل محصول و...)
- مدیران و کارشناسان شیلات
- مدیران و کارشناسان صنایع (کنترل فرایند و...)
۳-۲-۳-۷ ارائه برنامه‌های آموزشی برای مصرف‌کنندگان, حاشیه‌نشینان و ساکنین محدوده اجرای پروزه‌های تصفیه
و استفاده مجدد از پساب‌ها و آبهای برگشتی
- کشاورزان (تولیدکننده)
_ صنایع (تولید کننده)
- صاحبان مزارع پرورش (تولیدکننده)
(مصرف‌کننده و اثرپذیر)
- عامه مردم (به عنوان مصرف کننده)
۳-۳-۷ گام سوم- تجزیه و تحلیل عوامل و متغیرهای تاثیر گذار در سطوح مختلف اجرایی
عوامل متعدد سیاسی, اقتصادی, اجتماعی, محلی و حتی مذهبی در پیشبرد برنامه‌های استراتژیک آموزش و آگاهی رسانی در
زمینه تولید و استفاده از پساب‌ها و آبهای برگشتی اثرگذار می‌باشند که در زیر به اهم آن اشاره میگردد:
۱-۳-۳-۷ عوامل سیاسی
کمیته‌ی مدیریتی سیاستگذاری و برنامه‌ریزی ملی و منطقه‌ای در جهت نیل به اهداف خود. نیاز به مفهوم‌سازی و تبیین تهدیدها
و فرصت‌ها در سطح ملی و منطقه‌ای و حتی جهانی در نرد سیاستگذاران» تصمیم‌گیران و برنامهریزان می‌باشد. به عبارت دیگر
اشاعه فرهنگ استفاده از پساب‌ها و آبهای برگشتی اقدام نماید و لازمه آن تبیین مسایلی نظیر موارد زیر می‌باشد:
- عوامل و دلایل مشهود کمبودهای آب
- نقش آب در توسعه و جایگاه کشور و ارزش و اهمیت پساب‌ها و آبهای برگشتی در این بخش
- نقاط ضعف و قوت ساختارهای موجود سازمانی در بخشهای مختلف
-------- صفحهٔ بعد --------
۱۳۰ ضوابط زیست‌محیطی استفاده مجدد ا زآب‌های برگشنی و پساب‌ها
- تعهد و الزام سیاسی به تامین آب کافی میان جوامع محروم از طریق تامین از پساب‌ها و آبهای برگشتی
_ تعرفه‌های آب» استطاعت و9 میزان تمایل ات پرداخت آن از سوی مصرف‌کننده آن
۲-۳-۳-۷ عوامل محلی
دارد. در استان‌های پرآب می‌توان پساب‌های تصفیه‌شده را به عنوان نیاز زیست‌بوم رودخانه و دریاچه‌هاء تالاب‌ها (به شرط دستیابی به
استاندارد کیفی مورد نظر) استفاده نمود و آب مازاد حاصل از آن را در بخشهای دیگر مصرف نمود. حال آن که در استان‌های کم
۳-۳-۳-۷ عوامل بهداشتی
می‌باشد. ارتقا آگاهی و سطح دانش نیروهای درگیر در این امر (به ویژه کارکنان و کارگران شاغل در پروژه‌های تصفیه و استفاده
مجدد از پساب‌ها و آبهای برگشتی) از طریق برگزاری دوره‌های آموزشی کوتاه مدت و نیز آگاهی دادن به مردم در جهت پیشگیری
از بروز انواع بیماری‌ها در کنار رفع مشکلات بهداشت روانی ناشی از استفاده از این نوع آب‌ها الزامی می‌باشد.
-۴-۳-۳- عوامل عمومی
در نزد استفاده کنندگان این منابع و همچنین مصرف‌کنندگان محصولات یک رفتار امتناع گرانه حاکم بوده و توجه به این امر حایز
اهمیت می‌باشد. کمیته‌های مدیریتی با تدوین و اجرای برنامه‌های آموزشی و ترویجی باید نسبت به تغییر این نوع رفتار اقدام نمایند.
۵-۳-۳-۷ عوامل اقتصادی
آبهای برگشتی در مقایسه با آبهای متعارف از جمله راهکارهای ترغیب گروههای هدف نسبت به استفاده از این منابع می‌باشد.
کمیته‌های مدیریتی باید نسبت به تبیین ارزش افزوده ناشی از مصرف این منابع و سهم آن در افزایش سود و تولید. فعالیتهای
تبلیغی و آموزش لازم را به مرحله اجرا در آورند.
۶-۳-۳-۷ عوامل فرهنگی و مذهبی
در اسلام از فاضلاب به عنوان نجاست نام برده شده و از لحاظ اصول مذهبی و شرعی استفاده از آنها گاها حرام تلقی شده است.
لذا تبیین نقش پروسه تصفیه در استحاله و از بین بردن عوامل نحاستی نقش به سزایی در تمایل افراد به استفاده از این نوع آب‌ها و
-------- صفحهٔ بعد --------
فصل هفتم- ارانه برنامه آموزشی در بهره‌برداری از پساب‌ها وآب‌های برگشتی ۳
متعاقبا محصولات حاصله خواهد داشت. در این میان آگاه‌سازی مردم به ویژه علما و روحانیون از شرایط حاکم و بهره‌گیری از
حمایت‌های آنان به ترغیب مردم حایز اهمیت خواهد بود.
۷-۳-۳-۷ عوامل اقلیمی و جغرافیایی
قدر مسلم شرایط استفاده از پساب‌ها و آبهای برگشتی در اقلیم و شرایط جغرافیایی مختلف متفاوت از هم خواهد بود. به عنوان
مثال برخورداری این منابع از نقطه انجماد پایین‌تر و نیز دمای بیش‌تر منجر به دیرتر یخ زدن آنها گردیده و می‌توان از این منابع برای
مدت بیش‌تری در طول سال استفاده کرد. در مناطق گرم به لحاظ بالاا بودن ضریب تبخیر و تعرق» از پتانسیل افزایش شوری و یا انتشار
آثروسل بیش‌تری برخوردار بوده و همچنین قدرت رشد و نمو میکروارگانیسم‌ها در فاضلاب‌هایی که صرفا تصفیه اولیه و ثانویه را گذرانده
نسبت به آبهای متعارف بالا می‌باشد. از این رو آگاهی دادن به مصرف‌کنندگان این منابع از نظر این گونه تغییرات محیطی سودمند
خواهد بود. در کشور ما عوامل فوق‌الذ کر تاثیر عمیقی در کاربری این منابع داشته و کمیته‌های مدیریتی آموزش و ارتقا آگاهی‌های
عمومی باید در قالب برنامه راهبردی نسبت به بررسی محلی و رفع آنها از طریق اجرای برنامه‌های مرتبط اقدام نمایند.
۸-۳-۳-۷ شناسایی و دسته‌بندی گروههای هدف
در برنامه راهبری آموزش و ارتقا آگاهی‌های عمومی استفاده از این منابع شناسایی گروههای اصلی هدف که نیازمند آگاهی یافتن
و متقاعد شدن در زمینه مزایای اجرای برنامه‌های آموزشی برای عموم مردم می‌باشند. الزامی است. در ارتباط با گروههای فوق, قبلا
مطالبی بیان شده است و در این قسمت در قالب یک دسته‌بندی مشخص ضرورت‌ها و نیازهای هر کدام تشریح خواهد شد. در
خصوص پساب‌ها و آبهای برگشتی شاید بتوان گروههای اصلی هدف را به شرح زیر دسته‌بندی نمود:
- سیاستگذاران و قانونگذاران
- دستگاههای اجرایی مرتبط با موضوع استفاده مجدد از پساب‌ها و آبهای برگشتی
- متخصصان تامین آب و دفع بهداشتی فاضلاب (شهری» روستایی و صنعتی)
- سازمانهای غیردولتی ((۷))0] ها)
- آموزگاران» مربیان و اساتید
- کارکنان بهداشت (بهداشت عمومی, بهداشت محیط بهداشت کار و تغذیه)
- رسانه‌های گروهی
- رهبران مذهبی
- تعاونی‌های آب‌بران» کشاورزان و آیزی‌پروران
- سایر جوامع مصرف‌کنندگان
- شوراها و کارکنان شهرداری
-------- صفحهٔ بعد --------
۱۳۳ ضوابط زیست‌محیطی استفاده مجدد ا زآب‌های برگشسنی و پساب‌ها
آگاهی رسانی و آموزش می‌باشند. پس از لحاظ نمودن درجه دسترسی جوامع استانی و محلی به هر یک از کانال‌های رسانه‌ای فوق,
وزارت صنایع» وزارت بهداشت. درمان و آموزش پزشکی, سازمان حفاظت محیط زیست و گروههای رسانه‌ای در رابطه با نحوه مشارکت
شود. چنین استنباط میشود که در شرایط فعلی یک پل شکسته مابین رسانه‌های گروهی و دستگاههای تخصصی از جمله آب»
کشاورزی و صنعت وجود دارد که ترمیم آن نیازمند درک اصولی هر یک از توانمندی‌ها و ضرورت‌های طرف مقابل می‌باشد. در گروه
رسانه‌ای مسلما هر یک از ابزارها و روش‌ها از مزایا و معایب مربوط به خود برخوردار خواهد بود. در این ارتباط انتقال پیام آموزشی به
گروههای دخیل در برنامه‌ریزی» تولید و استفاده از این منابع از طریق ابزارهای اشاره شده در جدول (۲-۷) توصیه میگردد.
با توجه به محاسن و معایب ذکر شده در جدول (۲-۷) تصور بر آن است که بهره‌گیری از رادیو و تلویزیون به لحاظ
انعطاف پذیری و دامنه وسیع گسترش در کشور از ارجحیت برخوردار بوده و این موضوع بالاخص در خصوص تغییر رفتار گروههای
مرتبط در بروشورء روزنامه‌ها و مجلات نیز از ارزش زیادی برخوردار خواهد بود.
بنابراین یکی از فعالیتهای کمیته‌های مدیریتی راهبردی (نمودار ۱-۷) آگاهی‌رسانی و افزایش سطح اطلاعات این قشر از جامعه و
جدول ۲-۷- جایگاه, مزایا و معایب ابزارهای رسانه‌ای در راهبرد آگاهی رسانی و در پساب‌ها و آب‌های‌برگشتی
ردیف رسانه‌ای گروه هدف تحت پوسس مزایا معایب
- از گستره پوشش بسیار وسیعی در کشور برخوردار است.
- امکان تهیه برنامه به زبان محلی وجود دارد.
تمام گروههای هدف اعم از |- کم هزینه‌ترین ابزار رسانه‌ای می‌باشد. ٍ
7 ۱ - تنها امکان القا مطلب و پیام از طریه از
۱ رادیو اسیاستگذاران برنامهریزان,|- متاثر از شرایط محیطی و محدودیتهای آن نمی‌باشد. ها ۱ ی : 1 ز طریق یکی از
تولیدکنندگان و مصرف‌کنندگان [- امکان استفاده در هر مکان و محلی وجود دارد. خوس بت 5 مور می ی
- از پوشش زمانی زیادی برخوردار می‌باشد.
- انعطاف‌پذیری در تولید برنامه‌ها زیاد می‌باشد.
- از گستره مکانی وسیعی در کشور برخوردار است. - پرهزینه می‌باشد.
تمام گروههای هدف اعم از |- امکان تهیه برنامه به زبان محلی در سطوح استانی وجود|- در فضای محدود خانه. منزل و محل کار قابل
۲ تلویزیون اسیاستگذاران» برنامه‌ری زان ادارد (در استان‌های دارای شبکه مستقل) استفاده است
تولیدکنندگان و مصرف‌کنندگان ۱- امکان القا مطلب با بپهره‌گیری از چند حواس پنج‌گانه |- تمام نقاط کشور به طور کامل پوشش داده
مخاطب وجود دارد. نشده است.
-------- صفحهٔ بعد --------
امه آموزشسی در بهره‌برداری |
جح
دول ۲-۷- جایگاه. مزایا و م
سیاستگذاران, برنامهریزان و در
مصرف کنندگان
سیاستگذاران. برنامهریزان و تا
حدودی تولیدکنندگان
سیاستگذاران؛ برنامهریزان و9 تا
حدودی تولیدکنندگان
گروه‌هایی که در شهرهای بزرگ
زندگی می‌کنند
تمام گروههای هدف اعم از
تولید کنندگان و مصرف‌کنندگان
بهارم- تامین منابع ما
و آگاهی‌رسانی در زمینه تو
رتباط تهیه طرحی شفاف.,
به جای آبهای متعارف (ب
م در درازمدت سود حاصل
. هرچند براورد هزینه‌های
تداوم فعالیت رأهبردی خو
ی ردیف اعتباری مشخص
درآمدهای منطقه‌ای و اس
ز پساب‌ها وآب‌های برگشتی
و
- امکان القا مطلب با پهره‌گیری از چند حواس پنج‌گانه
مخاطب وجود دارد.
- از پوشش زمانی ومکانی دلخواه برخوردار است
- انعطاف در تولید انتشار مطلب زیاد می‌باشد.
- امکان پرداختن به موضوع به طور تسلسل در روزهای
متعدد وجود دارد.
- قابل استفاده در مکان‌های مختلف می‌باشد.
- نسبتا ارزان می‌باشد.
- می‌توان به صورت تخصصی به موضوع پرداخت.
- قابل استفاده در مکان‌های مختلف می‌باشد.
- تا حدودی انعطاف در تولید و انتشار مطلب وجود دارد.
- نسبتا ارزان است.
- از پوشش زمانی ومکانی دلخواه برخوردار است
- کم‌هزینه است
- امکان نگهداری و استفاده در هر مکان و محلی وجود دارد.
- از پوشش زمانی زیادی برخوردار می‌باشد.
- در مکان‌های مختلف قابل استفاده می‌باشد.
- تهیه آن راحت و کم هزینه است.
- با توجه به گروههای هدف. تنوع زیادی می‌تواند داشته باشد.
ک
مدیریتی اشاره شده در نمودار ۰۱-۷ پیش‌بینم
لید و مصرف آبهای شورء لب‌شور و غیرمتعارف
روشن و در عین حال مختصر در خصوص تامین
ر چند در مقام عمل و در فاز کوتاه مدت ممکن
ویژه پساب‌ها و آبهای برگشتی) در مقابل هز
از این جایگزینی به لحاظ ارزش داتی و اخ دص
مرتبط با برنامه‌های آموزش و آگاهی‌رسانی در ز
هد بود. در ارتباط با منابع مالی این فعالیت می‌تو
در بودجه متمرکز سالیانه کشور در جهت ارتقا |
بر کی ۰.۰
نانی
(۳۳
س 0
ر پساب‌ها و آب‌های‌برگشتی
- در کشور از توسعه کافی برخوردار نیست
امکان استفاده از آن به طور اختصاصی برای
پیام‌های مرتبط با موضوع مورد نظر کم بوده و از
استقبال کافی برخوردار نخواهد بود مگر آن که در
محیط‌های روستایی در فضاهای روباز اجرا گردد.
کشاورزان دسترسی به آن نخواهند داشت.
نیاز به سواد خواندن و نوشتن می‌باشد.
از دامنه توزیع وسیعی در کشور برخوردار نمی‌باشد.
از دامنه توزیع وسیعی در کشور برخوردار نمی‌باشد.
انتشار مطالب پیوسته در ماهنامه‌ها و فصل‌ها از
مفهوم موضوع خواهد کاست.
نیاز به خواندن و نوشتن وجود دارد.
با توجه به ویژگی موضوع استفاده از پساب‌ها و
آبهای برگشتی, استفاده از این ابزار منطقی
بیش‌تر امکان استفاده در شهرها را دارد
نیاز به خواندن و نوشتن دارد
از نظر حجم مطالب قابل آرانه دارای محدودیت
1 .
(به ویژه پساب‌ها و آاب‌های برگشتی)
منابع مالی ضروری خواهد بود. درا ین
است سود حاصل از جایگزینی پساب‌ها
آن به موارد زیر آشاره نمود:
-------- صفحهٔ بعد --------
۳۴( ضوایط زریست‌محیطی استفاده مجدد ا زآب‌های برکسنی و پساب‌ها
- درصدی از درآمدهای واحدهای تابعه وزارت نیرو (شرکتهای تخصصی و شرکتهای تابعه آب و آب و فاضلاب استانی)
و وزارت جهادکشاورزی و شرکتهای تابعه منطقه‌ای و استانی و یا محلی آن
- از محل منابع خارجی و سازمانهای بین‌المللی (01:
۳) "ء بانک جهانی» بانک توسعه اسلامی, 12170 , 1۳۸[ " و غیره)
- تامین از بخش خصوص (در صورت خصوصی‌سازی برنامه‌ریزی و استفاده از این آب‌ها)
- از محل اعتبارات سالیانه صدا و سیما
- سایر
آنچه تا به حال بیان گردید.ء فرایند دستیابی به یک برنامه استراتژیک, آموزش و ارتقا آگاهی‌های عمومی در زمینه استفاده از
پساب‌ها و آبهای برگشتی بود که با اتکا به تجارب جهانی و ملحوظ داشتن مولفه‌های داخلی تلاش گردید چارچوب کلی موضوع به
شکل قابل فهم ترسیم گردد. لیکن اجرای آن در گروههای هدف نیازمند جز نگری و تبیین الزامات مربوط خواهد بود که به شرح زیر
شیوه اجرا در دو مرحله کوتاه‌مدت و بلندمدت تشریح میگردد.
۹-۵-۳-۷- مر حله کوتاه مدثت
در این مرحله در طی مدت ۲-۱/۵ سال, بسترهای لازم از حیث الزامات قانونی» ساختار لازمء منابع و اعتبارات مالی, شناسایی
گروههای هدف و تعیین مشخصه‌ها و نیازهای آنهاء ابزارهای ارتباطی لازم نظایر آن مشخص خواهد گردید. بنابراین این مرحله شامل
تبیین جایگاه و اهمیت موضوع نرد قانونگذاران 9 کار گزاران دولت خواهد بود که در قالب برگزاری کارگاه‌ها 9 سمینارهاء دوره‌های
آموزشی کوتاه‌مدت صورت خواهد گرفت.
با توجه به نقش محوری وزارت نیرو و شرکتهای تابعه آن و وزارت جهاد کشاورزی و شرکتهای تابعه آنء تامین نیازهای مالی
و لحستیکی این اقدام و9 برنامه‌ریزی برای این مهم توسط این دو ارگان خواهد بود. مجموعه اقدامات مرحله کوتاه‌مدت برنامه
استراتژیک آگاهی‌رسانی و آموزش در خصوص استفاده از این منابع را می‌توان به شرح زیر دسته‌بندی نمود:
- جلب پشتوانه سیاسی در جهت راه‌اندازی و حمایت همه جانبه از کمیته‌های مدیریتی در سطوح ملیء منطقه‌ای و محلی
- جلب حمایت قانونگذاران برای تقویت پشتوانه‌های قانونی و ضرورت همکاری رسانه‌های ملی در پیشبرد اهداف
- برآورد و تامین نیازهای مالی برنامه‌های آگاهی رسانی به همراه نیازهای لجستیکی آن
- تعیین گروههای هدف و مشخصه‌های هر کدام از آزها
- اصلاح ساختارهای موجود در دستگاههای اجرایی با رویکرد امکان پیشبرد برنامه‌های استراتژیک
- افزایش دانش تخصصی عوامل اجرایی از طریق بهره‌گیری از تجارب بین‌المللی
10۷ 11۷1۳۵۲۱۳۵۲۲۵ [۵ 010 -1
0 200 1۳۳۱۵۵11۵ ۵ ۲۵۱۱1۹۹1۵ [۵ 110۳۵110 -2
01۷ ۲۵000۳۵10۱ [۵ 110۳۵1100 10020 -3
-------- صفحهٔ بعد --------
فصل هفتم- ارانه برنامه آموزشی در بهره‌برداری از پساب‌ها وآب‌های برگشتی ۳۵
- پهنه‌بندی منطقه‌ای و استانی براساس سطح فرهنگ و علایق مردم, محدودیت منابع آبء امکانات سخت‌افزاری و
نرم‌افزاری» رسانه‌ای و نیز فرصت‌ها و تهدیدها
- شناسایی شرکا و حامیان برنامه‌های راهبری نظیر ائمه جماعات, آموزگاران» اساتید» مروجین» آب‌بران» ۸/00ها و غیره
- تعیین پیام‌ها و آبزارهای اطلاع‌رسانی به تفکیک هر کدام از گروههای هدف
- تعریف شاخص اندازه‌گیری در جهت ارزیابی میزان اثر و اعمال راهکارهای اصلاحی
- بازنگری برنامه‌ها بر اساس شاخص‌های ارزیابی تعریف شده (بند ۳-۷-ع)
۳-۵-۳-۷ مرحله بلندمدت
در این مرحله طی دوره ۸-۵ سال, عملیات اجرایی برنامه‌های آموزش و آگاهی رسانی در سطوح مختلف جامعه و براساس
گروههای هدف تعیین شده شروع و به مرحله اجرا در خواهد آمد. مسلما فرایند این مرحله همگام با تامین کامل نیازهاء نظارت و
کنترل میزان اثربخشی فعالیت‌ها صورت خواهد گرفت و در پایان این مرحله تغییر رفتار جامعه در جهت مشارکت برای حفاظت از
منابع آب شیرین و بهره‌گیری عاقلانه از پساب‌ها و آبهای برگشتی مشهود و قابل اندازه‌گیری خواهد گردید.
۶-۳-۷- ارزیابی اثربخشی فعالیتهای آموزش در زمینه استفاده از پساب‌ها و آبهای برگشتی
در این مرحله با تعیین یک سری نقاط مبنا در ابتدای کارء پیشرفت برنامه‌ها در قبال فعالیتهای زمان‌بندی شده, اهداف دست
یافته و بودجه منظور شده توسط کمیته‌های مدیریتی برنامه مورد پایش قرار خواهد گرفت. کمیته‌های مدیریتی نیز به نوبه خود
گزارش‌های پیشرفت کار واصله از سوی تیم‌های پر شده را ادغام و پیشرفت کلی حاصله را در قبال طرح اجرایی پیشنهادی مورد
پایش قرار خواهد داد. ارزشیابی این نوع پایش افراد را قادر می‌سازد تا براساس یک سری اصول منطقی اقدام به تصمیم‌گیری نمایند
تا بدین ترتیب برنامه طبق روال عادی خود پیش رود که از جمله این اصول می‌توان به تخصیص محور منابع مالی, انسانی و
تدار کاتی فعالیت‌ها اشاره نمود.
باید توجه شود که ایجاد تغییر رفتار در مردم از اقدامات پیجیده محسوب شده و نمی‌توان دستیابی به صددرصد اهداف از پیش
تعیین شده را که همانا تغییر رفتار و مشارکت کلیه افراد تحت آموزش خواهند بود به عنوان شاخص مطلوب قلمداد نمود و دستیابی به
۸۰۰ درصد شاخص‌ها می‌تواند نویدبخش فعالیتهای مطلوب باشد. عوامل و شاخص‌های زیر در موضوع استفاده از این منابع قابل
توجه و بررسی می‌باشد:
- میزان مهار و استفاده حجمی از پساب‌ها و آبهای برگشتی
- میزان تعدیل در سفره‌های آب زیرزمینی ناشی از جایگزینی با پساب‌ها و آبهای برگشتی
- میزان تغییر الگوی کشت براساس استفاده از پساب‌ها و آبهای برگشتی
- میزان استفاده حجمی از پساب‌ها و آبهای برگشتی
- سطح اراضی توسعه یافته براساس استفاده از پساب‌ها و آبهای برگشتی
- میزان افزایش محصول و ارزش افزوده کشاورزی و صنعتی ناشی از استفاده و یا جایگزینی پساب‌ها و آبهای برگشتی
-------- صفحهٔ بعد --------
۱۳۶ ضوابط زیست‌محیطی استفاده مجدد ا زآب‌های برگنسنی و پساب‌ها
- میزان تقاضای استفاده از پساب‌ها و آبهای برگشتی
- میزان افزایش اعتبارات ملی» منطقه‌ای, استانی و محلی در جهت توسعه زیربنایی فعالیتهای استفاده از پساب‌ها و
آبهای برگشتی
- تعداد قوانین و مقررات وضع شده در ارتباط با مدیریت ساماندهی این منابع
- تعداد کارگاه‌هاء سمینارها و دوره‌های آموزشی برگزار شده در ارتباط با موضوع مورد بحث
- میزان افزایش سهم مقوله حفاظت از منابع آب در کتب درسی
- میزان فارغ‌التحصیلان دانشگاهی در ارتباط با مدیریت آبهای مورد بحث
-------- صفحهٔ بعد --------
یم
ای
۰
,9 از منامه
-------- صفحهٔ بعد --------
-------- صفحهٔ بعد --------
بیوست - وا زدنامه
ظرفیت تبادل کاتیونی
فکال کلی‌فرم (کلی‌فرم مدفوعی)
سازمان خوار و بار جهانی
نیتروژن کل به روش کجلدال
آژانس حفاظت محیط زیست آمریکا
۳۹
-------- صفحهٔ بعد --------
-------- صفحهٔ بعد --------
منابع و مراجع )۱۳
منابع و مراجع
۱ آیین‌نامه‌های اجرایی بند (ج) ماده ۱۰۴ و ماده ۱۳۴ قانون برنامه سوم توسعه, ۱۳۸۰ سازمان حفاظت محیط زیست ایران.
۲- اسماعیلی, حسن. ۱۳۷۶. بررسی نیاز آبی شهر مشهد و امکان جایگزینی فاضلاب‌های خانگی تصفیه شده با آبهای مورد
استفاده در آبیاری دشت مشهد. پایان‌نامه کارشناسی ارشد در رشته آبیاری. دانشگاه فردوسی مشهد.
۳- بهروزء رضا. ۱۳۸۲. مدیریت استفاده از فاضلاب در کشاورزی. پایان نامه کارشناسی ارشد. گروه آبیاری و آبادانی دانشکده
کشاورزی دانشگاه تهران.
۴- پرهام. هوشنگ, نعمت اللّه جعفرزاده و میرمهدویانی. ۱۳۸۱. بررسی کیفیت فاضلاب خروجی صنایع بزرگ فلزی در اهواز.
مجله فولاد, شماره ۳۴.
۵ پیرنیاء س» خ میراب‌زاده و ع کشاورز. ۱۳۷۵. آلودگی منابع آب و توسعه کشاورزی پایداره مجموعه مقالات اولین کنگره
سیاست گذاری آمور زیربنایی در بخش کشاورزی. ۲۵۵-۲۶۵
۶- ترابیان» علی. ۱۳۷۸. آبیاری فضای سبز با پساب تصفیه شده تصفیه‌خانه‌های تمران. محله آب و فاضلاب شماره ۲۹.
مهندسین مشاور طرح و تحقیقات آب و فاضلاب (اصفهان) صفحات ۳۱ الی ۲۶).
۷ ثابت رفتار» عالیه و حکیم پور» کوروش. راهنمای ارتقاء آگاهی عمومی در زمینه حفاظت آب. نشریه شماره ۸۱ از سری
نشریات منابع آب سازمان ملل. ترجمه سال ۰.۱۳۸۰
۸- جبلی, سید جلال. ۱۳۸۰ راهکارهای کاهش اثرات سوء پساب‌های کشاورزی. محجموعه مقالات همایش اثرات زیست
محیطی پساب‌های کشاورزی بر آبهای سطحی و زیرزمینی. کمیته ملی آبیاری و زهکشیء صفحات ۱۲-۲۴
-۹٩ جعفرزاده حقیقی. نعمت‌اله.۱۳۷۵. تاثیر فاضلاب شیراز در آبیاری محصولات کشاورزی بر افزایش غلظت فلزات سنگین در
خاک و برخی محصولات کشاورزی. دومین کنگره ملی مسایل آب و خاک کشور. صفحات۳۱۰-.۳۰۳.
۰- حسن اقلی. علیرضاء عبدالمحید لیاقت و مهدی میراب‌زاده. ۱۳۸(۱. تغییرات میزان موادآلی خاک در نتیجه آبیاری با
فاضلاب‌های خانگی و خودپالایی آن. مجله آب و فاضلاب» شماره ۴۲ صفحات ۲-۱۱.
۱- حسنلی, مرادعلی ۱۳۷۶. طرح پژوهشی دفع فاضلاب بولیوار از طریق زمین و استفاده مجدد از فاضلاب در جنوب استرالیا
محله آب و توسعه سال پنحجم صفحات ۶۴-۷۰
۳- خرقانی, کیوان. ۱۳۷۵. تاثیر فاضلاب‌های تصفیه شده خانگی بر کیفیت و عملکرد گیاهان خیار و هویج و خصوصیات خاک.
پایان نامه کارشناسی ارشد. دانشکده کشاورزی. دانشگاه فردوسی مشهد.
۳- دفتر حقوقی و امور مجلس سازمان حفاظت محیط زیست ایران. ۱۳۷۹. مجموعه قوانین و مقررات حفاظت محیط زیست
ایران. جلد اول و دوم.
۴- راهنمای مطالعات کیفی منابع آب» ۱۳۸۰ دفتر بررسی آلودگی آب و خاک سازمان حفاظت محیط زیست ایران (نشریه
-------- صفحهٔ بعد --------
۳۳( ضوایط زیست‌محیطی استفاده مجدد ا زآب‌های برگشستی و پساب‌ها
۵- زاد هوش, عادل. ۱۳۷۵. بررسی اثرات استفاده از پساب بر خاک و گیاه. پایان نامه کارشناسی ارشد. گروه آبیاری و آبادانی
دانشکده کشاورزی دانشگاه تهران.
۶- سازمان مدیریت منابع آب ایران.۱۳۸۰۰. شیوه‌نامه استفاده از آبهای بازیافتی. بخشنامه شماره ۴۵۸۶/۳۱/۱۰۰
۷- سازمان مدیریت منابع آب ایران.۱۳۸۶. بخشنامهء شماره ۸۷۵۱۲/۷۰۰ استفاده از آبهای باز یافتی.
۸- معاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رییس جمهور. راهنمای طبقه‌بندی کیفیت آب خام» پساب‌ها و آبهای برگشتی برای
مصارف صنعتی و تفرجی. نشریه شماره ۳۶۲.
۹- سحری, محمد علی و رضا صراف‌پور. ۱۳۷۹. بررسی امکان و نحوه استفاده مجدد از فاضلاب کارخانجحات صنایع غذایی.
نشریه دانشورء سال هشتم» شماره ۳۱ صفحه ۰۱۱۵-۱۱۹
۰- سوری, حمید رضا. ۱۳۸۱. مقایسه اثرات آبیاری بافاضلاب خام و تصفیه شده بر رشد ذرت. گروه آبیاری و آبادانی دانشکده
کشاورزی دانشگاه تهران.
۱- شرکت مهندسین مشاور جاماب. طرح مطالعات برنامه سازگاری با اقلیم خشک و نیمه خشک. گزارش آب مورد نیاز شرب
شهری و روستایی. (بهمن ۱۳۸۳). سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور.
۲- شرکت مهندسین مشاور جاماب. طرح مطالعات برنامه سازگاری با اقلیم خشک و نیمه خشک. گزارش آب مورد نیاز صنعت
و معدن. (بهمن ۱۳۸۳). سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور.
۳- شرکت مهندسین مشاور جاماب. طرح مطالعات برنامه سازگاری با اقلیم خشک و نیمه خشک. گزارش بررسی آبهای غیر
متعارف در کشور (تیر ۱۳۸۶). سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور.
۴- شیشه گر ع۰۱۳۷۲مقایسه تطبیقی آلودگی‌های فاضلاب‌های صنعتی ایران»» سازمان حفاظت محیط زیست.
۵- صفری سنجابیء علی اکبر و شاپور حاج رسولی‌ها. ۰۱۳۷۹ ارزیابی کیفیت پساب تصفیه‌خانه فاضلاب شمال اصفهان برای
کشاورزی. مجله آب و فاضلاب» شماره۳۳. صفحات ۲۰-۲۶.
۶- طرح ساماندهی آبهای سطحی جنوب تهران- گزارش کیفیت منابع آب مهندسین مشاور یکم (۱۳۸۶)
۷- عابدی کوپایی, جهانگیر و محمدرضا باقری ۱۳۸۰. اثرات زیست محیطی آبیاری با پساب تصفیه شده بر منابع آب
زیرزمینی. مجموعه مقالات همایش اثرات زیست محیطی پساب‌های کشاورزی بر آبهای سطحی و زیرزمینی. شماره انتشار
۳ کمیته ملی آبیاری و زهکشی
۸- عابدی. محمد جوادء سعید نیریزی» نادر ابراهیمی بیرنگ» مهدی ماهرانیء ناصر مهردادی و هومن خالدی. ۱۳۸۱. استفاده
از آبهای شور در کشاورزی پایدار. گروه کار سیستم آبیاری در مزرعه کمیته ملی آبیاری و زهکشی ایران, شماره انتشار ۶٩
۹- عابدی, جهانگیر و محمدرضا باقری. ۱۳۸۰. اثرات زیست محیطی آبیاری با پساب تصفیه‌شده بر منابع آب زیرزمینی.
مجموعه مقالات همایش اثرات زیست محیطی پساب‌های کشاورزی بر آبهای سطحی و زیرزمینی. کمیته ملی آبیاری و
۰- علیزاده. امین» غلامحسین حقنیا و ابوالقاسم نقیبی. ۱۳۷۵. استفاده از فاضلاب تصفیه شده خانگی در آبیاری. دومین کنگره
ملی مسایل آب و خاک کشورء صفحه ۳۳۳-۳۵۳.
-------- صفحهٔ بعد --------
منابع و مراجعق سر(
۱- علیزاده» امین و عرفانی ۱۳۷۷ و ۱۳۷۵. استفاده از فاضلاب تصفیه شده در آبیاری چغندرقند. هویج و خیار. وزارت نیرو
شرکت مهندسی آب و فاضلاب کشورء گزارش نهایی طرح پژوهشی.
۲۳ قنبر علی» محمود. ۱۳۷۵. تصفیه فاضلاب‌های جنوب شهر تهران به روش برکه‌های تثبیت به منظور استفاده محدد در
۳- کلباسی, محمود و سید فرهاد موسوی. ۱۳۷۹. تغییرات کیفیت زه‌آب زهکش‌های مهم تخلیه شونده به زاینده رود و اثر آنها
بر این رودخانه در یک دوره یکساله. مجله علوم وفنون کساورزی و منابع طبیعی اصفهان, جلد چهارم» شماره سوم.
۴- کمیته ملی آبیاری و زهکشی ایران» زه‌آب‌های کشاورزی» نشریه شماره ۴۳ سال ۱۳۸۰
۵- کمیته ملی آبیاری و زهکشی ایران» زهکشی کمیت و کیفیت جریان‌های برگشتی» نشریه شماره ۵۷ سال ۰۱۳۸۱
۶- محمودیان» سیدعلی ۱۳۷۵. طرحهای آلودگی منابع آب کشور. بولتن کمیسیون آب شورای پژوهش‌های علمی کشورء
شماره ۱۷. صفحات ۲-۱۹.
۷- موسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران. ۱۳۶۴. ویژگیهای پساب‌های صنعتی. موسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی
ایران. شماره استاندارد ۲۴۳۹. چاپ اول» تیر ماه ۰.۱۳۶۴
۸- موسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران. ۱۳۷۶. ویژگیهای فیزیکی و شیمیایی آب آشامیدنی موسسه استاندارد و
تحقیقات صنعتی ایران. شماره استاندارد ۰۱۰۵۳ چاپ پنجم» تیر ماه ۰.۱۳۷۶
۹- مهردادی» ناصرء مهرداد عدل و محمدرضا زرنکابی ۱۳۸۰. مدیریت صنعت زه‌آب‌های کشاورزی. گروه کار اثرات زیست
محیطی طرحهای آبیاری و زهکشی» کمیته ملی آبیاری و زهکشی ایران. شماره انتشار ۴۲.
۰- مهندسین مشاور یکم. ۱۳۸۴ پروژه تدوین برنامه بهره‌برداری از آبهای شورء لب شور و غیرمتعارف در سطح حوضه‌های
آبریز کشور- گزارش شماره دو شناخت پتانسیل منابع آبهای شورء لب‌شور و غیرمتعارف در سطح حوضه‌های آبریز کشور.
جلد اول - پتانسیل منابع آبهای سطحی شورء لب‌شور.
۱- مهندسین مشاور یکم. ۰.۱۳۸۴ پروژه تدوین برنامه بهره‌برداری از آبهای شورء لب‌شور و غیرمتعارف در سطح حوضه‌های
آبریز کشور- گزارش شماره دو شناخت پتانسیل منابع آبهای شورء لب‌شور و غیرمتعارف در سطح حوضه‌های آبریز کشور.
جلد دوم - منابع آبهای زیرزمینی شور و لب‌شور.
۲- مهندسین مشاور یکم. ۱۳۸۵ پروژه تدوین برنامه بهره‌برداری از آبهای شورء لب‌شور و غیرمتعارف در سطح حوضه‌های
آبریز کشور- گزارش شماره دو شناخت پتانسیل منابع آبهای شورء لب شور و غیرمتعارف در سطح حوضه‌های آبریز کشور.
جلد سوم - پتانسیل منابع آبهای غیر متعارف.
۳- مهندسین مشاور یکم. ۱۳۸۶. پروژه تدوین برنامه بهره‌برداری از آبهای شورء لب‌شور و غیرمتعارف در سطح حوضه‌های
آبریز کشور- گزارش شماره شش «سیاست‌ها و استراتژی‌های مناسب برای استفاده از آبهای شورء لب شور و غیرمتعارف».
۴- ناصری, سیمین. ۰.۱۳۷۸ روش‌ها معبارهای بهداشتی و مدیریت طرحهای استفاده مجدد از فاضلاب تصفیه شده. مجله آب و
-------- صفحهٔ بعد --------
۳۴( ضوایط زیست‌محیطی استفاده مجدد ا زآب‌های برکگشسنی و پساب‌ها
اثرات زیست محیطی پساب‌های کشاورزی بر آبهای سطحی و زیر زمینی. کمیته ملی آبیاری و زهکشی ایران.
۸- وثوقی. منوچهرء حمیدرضا مظاهری و فرهاد مشهون. ۱۳۷۵. بررسی استفاده مجدد از فاضلاب پالایشگاه تمهران در آبیاری
۳۶
۰- یارقلی» بهمن. ۱۳۸۷. بررسی تغییرات کمی- کیفی و میزان خود پالایی نهر فیروز آباد. گزارش فنی. موْسسه تحقیقات فنی
مهندسی کشاورزی
دکتری. گروه محیط ریست دانشگاه تهران.
۲۳- یارقلی» بهمن. اثرات زیست محیطی و برنامه پایش در طرحهای تصفیه و استفاده مجدد از فاضلاب در کشاورزی پایدار.
2۳- یارقلی؛ بهمن. بررسی علل گرفتگی قطره چکان‌ها طی استفاده از پساب‌ها در آبیاری قطره‌ای. محله آب و فاضلاب., شماره
۷ بهار ۱۳۸۰
۴- یارقلی» بهمن. بررسی عملکرد سیستم بیودیسک دوار در تصفیه فاضلاب خانگی برای استفاده در کشاورزی. مجله آب و
امد 0۵ ٩۷۹11۹5 1۳۳1221100 200 ۷۷۵۵1۷۵1۵۲ ۳۵60 که ماه .2001 باه اع ز بنقم۵ا - ۸60 -56
6 ۷۷۵۵16۷۷۵16۲ ۵۵ ۷۵۳۵۳۵۵ 11۵100۵ 0اآعا1 عومجم مقطهادا دز کعنام وم آهعزد ام
165-۰ ۲۵ بابا0ع56 .19-20 .560 111۵128613611
۱- 1۵۷۹۵۵1۵ 200 22706 ,12 1۵۲ 0۵11 ۷۷/۵167 .73/09 ۳۵۳۵۵۵۵ بق هب۸ سای ۷۷ عسس ان م۸ -57
ی ی ۵
6 20 1۳1۵22100 ۳۸۵ ۸2۳6 ۲۵۳ بصازاه0 ۷/۵۵۲ .19865 ۷/۵0 10.۷۷۰ 200 یک م۸ -56
۰ .209 .30 ۳۵06۲
۲۰ ,۷۵16۳۱987 [۵اد00 1 :006116 ناه ۷۷۵۱۵۲ 0۵۵۵" -59
-103 :54 17۵102826 200 1۳122110 م۵6 ۷۷/۵۵16۳۵10 علاشد 1۵۳ کعوزاعلنع ۷۷۲10 .2005 ۸1۳۵۳۵۰ که -60
111
۰ 1 ۷۷۵۹16۷۵16۲ آ0 عح ۸0۵ 2004 ۲۵7۵۵۰ ۵۳۵۵۵۵ ۵۵۳۹۰ -6۱
40 ۷۷۵16۴ 1۵۵1۵160 0۲ عدنا] .2003 بذع و۵ ۵00 ۳۵۷1۲۵۵۵۲ بذعع 606001 ۵0 ما0 -62
۰ ۸030166 312000۵ ۳۵ ۳۲۵۵۵۵۵۰ م00 ۳۵۵۵ جز ععل۱د
-------- صفحهٔ بعد --------
منابع و مراجع ۱۳۵
۰[ 1000۵ ۳۵1۳۵ ۳۷1۲۵۵۵ ان 00 ۲100 هلاک ,1989 م۸ م۲ از -63
64- ۳۳۸۰ 1۵1100۵1 ۳۵۵0۵۵۵۵ ۷۷/۵۵۲ 0۵111۷ 01112, ۰
۸2۳101۵ 10 دا۵اع۱ 11۵ بر ۲۵۵1۵1100 ۵60 ۷۷ 600۵ 2001۰ مصنصه۸ یک 5.0 ۵/۰ ۳۵۳۵۵۵۰ -65
۵۲۲ ۷۷۵۲۹۵۵ 101۵1100۵1 1010 بش۸ 5۵7 ۵طا ۲م دع۵۵ ۳ ۷۷/۵۱۵۲
۰ب [200 ,19-20 .560 ۱۷1۵۵206
1-11[ بازوه5 ۵00 کا۳|۵۵ ۱۵ دا۵ا۱ 1120 ان ز هام۸ ۵۵ ۷۷/۵۵۲ 1۳۵0 0 ۳۲۵ .2001 ۱۰ ۳۵۱2 -66
, [200 ,19-20 06ع016عک5 ۷1۵2206 عا۵ ۷۷۹16۳ ۵ ۷۷/۵۹0 11۳۵0۵۵
000 1316۵1100۵ ز۸ 1011۰ هک 200 10۳۵۵26 1۳1221100۰ .۱973 ۳۸۵/۵۳۹۲۵۰ -67
0 101111۳۵100 امد 0۵۵ با1اه0 ۷۷۵16۲ 1۳۳122000 0۲ ۲۵۰19931011006 مان -68
15-7 :14.عع 5016
281116 1 ۷۹۵۵ ۷۷۵۵1۵1۵۳۲ ۳:۵0 ۵۲ ناهن نع وامامط 00 عطا 1۵۳ ع زا0016 -69
۱۷ ۳۲۱۷ 200 0۵111۷ ۵۲ دل :لو اک 560116 ]جع ۷۷۲0 ۲۷۹۱2 ۵۳ 1۳۳0۵1105
7050.0220-۰ ,۱۷1۱۵۹۵۵ ,۸۰ 5.۳۳.] ,2000 دا عدن] ۵ عامنمودد۸
40 ۸8211011۳6 ,کا۳1۵0 200 دانزوگ ۱۵ ۳1۵۵ 1۳۵06 1992 ,۳۵۵۵ ۲۳ وه .۸ ,۵۵۵-۳۵۵۹ -70
۰[ ل 5016166 [۵ ۳۷۱۳۵۵
۷ ,۲۵۷۵۲ ,۳۳۵۵ ۸:1 ۷1۵0220 جاناه0 ۷۷۵۱۵۳ 30۷۵۵ ۷۰ 0و ۳۸۵۰ باعا ۲۵ -[7
۱0003
۰ ,0۵0 ۹016۳۵ ۲6 10 1۳۳12۵100 1۵۳ ۷۷۵۵1۵60 نامع ۰۷/1 3.2001 ۵۲ ۷ ما۱ -72
- 0۳62.55 ,ابا0ع5 1۵62161۰ ۳۷۹۵ ۷۵۵1/۵167 ۵۵ ۷۷۵۵۵۵ ۵ 1۳۵0 |
158-0 .80 37 مدب مدوم 0 باصعاه۳ 1 عدممه نع امد ۷۷ 1991۰ عها جفلط ومد اک -73
07-07
۰ 1 عاد۵ :۷۷ ۲1۵72۳005 200 1991*10۹۵ مقام‌ع12 باززا۸ ماع ۱060/۰ -74
86 200 1۳122110 ۳۸0 انز ع۸ مز عذن] 200 1۵161 ۷۷۵10۵167 .1992 ۵۰ ۱۰ 75-۳۵۵۵0۵0۰
11۵۷ - 101۵ 47۰ 210 ۳۵0۵۲
06 2 - ۷۷۵۵16216۲ 11010۵ ۲1۵160 ۷ 1۳۳1221100 .1990 1.۸۹200 200 یک ۳۵۷۵0۷6۰ -76
له ۸۲ ,1300 0۲ 10۵161 ۵۵۳۵۰ آماوم کعع۲۵۵ ۷۵۵۲ عاهاد 0۵اه 1۵۵/۰
بخ رنه
۵ 287101۳6 ۷۵۵1۷۵1۵۲ ۱1۵022108 .2005 بمعانطاعمظ یک 200 جه با .۸منا مواادک - منطاهمطا -77
.1۵1286 200 1۳122110 بکع اب60 000۳ 10 هو 60۱۳۵۵۵ 200 ۱1۷۵11۵00۹ 11۳۵۳۵۷۵
1-۰
0 ۷/۵166 [۲۵ع۳۵0 ,۸ 5.۳۳.] ,1986 مب قاعان0 بازاهد0 ۳۵۵۳ ۵۵ ععاا ص00 عطا اه 78-۳0۳
40 ...۸ ,۳۴۵۵۵ ال ,۱1610۰۲۵۵06۵ ۲۳۵ او :م1 بکن] ۸01112110 آم وم
211.۰ ۸۰۱۰۱/۵51
0 6۲ع[0۲0 02061 ۸0۷10 0130121100 1۵۳۵۲ 1۵۲ 11221100 ۷۷/۵۵16۳۵60 2001 ۷1۵00 ,11۵0 -79
۳۵۷۰ ۵1۵۰ 10۳۵1286 200 ۷1۵22061 ۷۵1۵۲
۰ 1۳01 داهاع 1 آ0 0۷10۳1۳۵010 106 .1997 .ظ ۴۵۱۵۹۵۵ -80
6007۰ ۲۳110۵ ,1۴۵۱۵ ۷/۰ و۱۵0 باطاهاک بل اک بش1۵ ۷۰ 1۵۵ ۱۵۵۵۰ 81-۵
۸ 0 ۳۵۵1۵10 ۲۹۵۵۵۱۳۵۵ باازاه0 ۷۷۵۵۲ اداماد۵ 1 ,2004 ,۵ ۹۵۵۳۵
۰ ع۵62۲ع 1
۳ 10۳۲۳ ۷۵۱۲۹ ۵1106 ۵۲ عدنا 186 1992 .۵[1 ۸.۱۰۱۵۹ 200 بش۸ ۴۵۵۵ ال ,۳۲۵۵۵6۵ -62
۰ .310 ۳۵06۲ 10۳۵12826 200 1۳۳2200 ۳۸۵۵۰ 0۳۵۵0۵۰
۰ 001 110۷۰ انا .220160102 1۵۳ ۷۵1۵۲ 0۳:۵6 معا اعد حاصعل زج ۲۵۵ 2004 مصطمل زاهک -863
۰ 110۷۷ ,دزد ۸۵1 1۵0۵01 ۰۷۷/۵۵۲ ,1992 ,۳۹ ۳1۷۵۹1۵ کل یک هلاک -84
-------- صفحهٔ بعد --------
۱۳۶ ضوابط زیست‌محیطی استفاده مجدد ا زآب‌های ب رگسنی و پساب‌ها
100110۵1 200 دامعااه ۲1۵10 خعز امن 2 م10 عل 1۵ ۱۳12۵110 معا اد ۷۷ 1986۰ لد اه 1 بادسنگ5 -865
۰[ .20 ۳۵06۲ 1001۵ ۲۵0 ۷/۵۸۵ ۵010110۹
۰ ,01۵0۵2000 عدلا لتعادزمومد۸ بط اس۲ مهد صاناد0 اه کول ماگ منانممک -86
7050.0220-7۰ ,۱۷11۵۵01۵
11010 ۵۳1۷۷۵۹ 1۵ ۷۵۵۲ 2۳2112826 ان دنل امه عکسسمد معا ععد 10 20023 کل بزع۵د1۷ -87
۰(-)). 310.61 ۳۵0۵۲ 1۵1۵826 200 1۳1۵۵110۵ ۲۳۸۵
۰ نعا) 1۳۱۵2۵10 ۱۵۲ ۲۵۵۵ ۰۷۷/۵۵۲ 2004 ما۸ بظ ب۷۰1]۵7370۷۵ -88
0 ۷۷/۵10۴ ۵00 کا0 :500 بفدام‌نزظ او عدل|ا ما علس ۸ 1992 ماد یش اناد ۷۷/۳ -89
.0۳۳ /۷۷۲0/ ۳0| 6۵ ,۳۵۵۵ ۹0 ۱۵۵۵۵۵۰ ۳۵۷۱۵۳۳۵۵۱
۰ ۵16۲ ۰۵۵۵20۷/۷۷ 11]0//۷/۷۷۷۷]
۰ ۷۵1۲۳۵ ۳.2006ع۵1 ۷۷ باس 300 هاعیجا ۷۷/۵ ۷۷/۹۵ 0۲ عدنا مادک ۳۵ 1۵۳ کموزاعلا0 ۷/۳0 -90
۵5 ۳۵۵1۵0۹ 200 زا۲۳۲۵
۷۵۱۵ .۷۷۵10۳2006 برا0) 200 ۳۳۵۵ ما۷۷ ماد ۷۷ 07 عدلا مادک ۳۵ 1۵۳ کعمزاعلس ۷۷/۳۵0 -[9
۱۵ ع٩نا ۷۷/۵۵۲ ۷۷/56
60 ۷۷/۵10۰2006 باعن0 ۵00 ماج اد ۷۷ ۷۷/۵۵ 0 عدلا مادک ۵ 1۵۶ دعنناعلس ۷۷۵ -92
۸020 1۵ ع٩۹لا ۳۵۵ 200 ۷۷۱۵۲ ۵ا۵د 3.۷۷
۷۵1۳۵ ۵۲.2006 ۷۷ باع0) 300 ماعمجا اد ۷۷ ماد ۷۷ 0 ععدلا مادک عط) ۵۳ مالس ۷۷10 -93
1 ۱۵ عذلا] ۷۷۵۵۲ را 0 200 م۳
۸۵8160 1۵ ۷۷/۵۵1۷۵1۵۲ 0۳ عدلا] 1۳۵ 1۵۳ کم زاس ۳اام ۲ 0۳2۵017۵10 طاا۵ ۲ ۷۷/۵۶۵ . ۷۷/10 -94
0 ,778 کعز 5 ۵۵ م1 امه ما هنک ۷۷۳1۵ ۵ اه اوممط ب ام و۸ 200
۰ ,5۷۷117011000 0066۷۵ 0220172110 ال۲1۵
1 ۳۷1۳۵۱۱۲۱ ۷ ۳۵11۵۷۰1999.۳1۹ ۰ ۳۵۷۳۵۳۵۲ ۵۵ ۷۷۵۵۳۵۱۵۳۲ -95
۰ 10۳۳110۳۷۰ آهاام) ۵۹۳۵|۵۵ 5(.۸ ۵۱۱/۹۹9۵4۱
1 1۷۵11221100 2008 ۳۵۳۵ بش0 300 ۵ 22 .۸ ,00 0۷عدطظ .۸ مازدش۸ بش۸ بظ بزا2۳0 ۷۵۳ -96
-21ع۵۲1 ۸۲۳ |۷۵02 006 ۵ کاندم ال هرز صمنادان م۸ مد ممناممدا۸ نله
۱57-4 :3 ,یلک ۳۷1۵۰ ۸0 معامع۸ ل ۳۵۳۵۹۰
40 ۸۹0701100 20 ۵ بولک .2008 باک02 20 ۳۰ ۵20۷200 ۸ امش بش۸ بط ۷۵۳۵۳۵۱۱ -97
:4 لگ ۳۷1۳0۰ ۸ معزری۸ بل بش۸ بط عصمه ان کاهم ام تنل جر که ای ۸
35-6۰
98- ۳۲۵://۷۷۷۷۷۷ ۰۷۷۵۰۱1/۷ ۵۳۹۵۱1۵110۵۵11 /۷ 231۵167/03 /۷۷ ۵31160۹6۹ 1
009 - 1
| 00- 11110:۷/۷۷ ۷۰۷۷/1
سایت‌های با منابع اطلاعاتی مر تبط:
۳۸1 1110://۷/۷/۷]
۳۳۱۳
دا شا اد مره ه ۱۳/۸ ۹1۹۱
۳
مها ها ره زک ده مره ۹1۹۱۱۳۸
یی
-------- صفحهٔ بعد --------
-------- صفحهٔ بعد --------
کم ۳۵۱۲ 15۱20016
53 220 ۳1216 ۹5۳۳۵121 1۹۵۲ ۳۳:12 ۷۵
۰ ۰ ۰
1 ۳116712) ۵۱12 ۲:۱۲1۳۵۲۱۱
240 ۲۷۷2۵۲ ۷۷2۹1۵ 1۳۵۹1۵0
10۲۲ ۵۲۲
5 .۲0
81۱ 0۲ ۱۷11۱۹۱۲۷ 0 51۳۵16812 ۱۵۲ م1 ا0 01116
[۵ 160310 200 ۳۵16۲1۵ اه 506۵ 0 ۳۷۵0۲۱1۵۱ 166316۵ اه ب۵۳ع5۳
7 م0 ۷۷/۵۱6۲ ۵۳| 001۱61125
ا وراتااتم/ ۱۹۱۱ ۳۳
2010
-------- صفحهٔ بعد --------
-------- صفحهٔ بعد --------
این نشریه با عنوان «ضوابط زیست محیطی
استفاده محدد از آبهای برگشتی و پساب‌ها» با
از پساب‌ها و آبهای برگشتی» به‌منظور
رأاهنمایی و ایحاد هماهنگی در زمیسه
استانداردهاء قوانین و ضوابط زیست‌محیطی
استفاده از پساب‌ها و آبهای برگشتی در
خارجی استفاده از پساب‌ها و آبهای برگشتی,
کمیت و کیفیت این منابعء اثرات زیست‌محیطی
استفاده از آنهاء معیارهای قانونی و استانداردهای
مربوط ارائه برنامه‌های آموزشی و پایش مراحل
مختلف استفاده از این منابع می‌باشد.
12531307130813121320133013311333133413351336133713381339134013411342134313441346134713481349136013611362136313641365136613671369139113921393193119891992199319941995199620212149215121592160216521682175223522372251229823042307230923122319232623282330234323462351235323912443246324912502250725222523252425252530253125352538254225442545254625572558256025612563256425652566256725682569257125752576259826132615261626202621262226232624262526262627262826292630263126322634265926602661266226632665266626672668266926712682268326852686268727022706270727102712272027212725272727282729273027662841284228432844284528462847284828492850285128522853285428552856285728582859286028622863286428652866286828692870287128722873287428752877287828792880288128822883288428852886288728882889289028912892289328942895289628972898289929002901290229032904290529062907290829092910291129122913291429152916291729182919292029212922292329242925292629272928292929302931293229332934293529362937293829392940294129422943294429452946294729482949295029512953295429552956295729582959296029612962296329642965296629672968296929702971297229732974297529762983298429852986299430093010303230563082308430893090313631373138313931403142314731513152316131733177320132133237324232463248325132543255325632573284329933163318331933203323333733413348335233553356335733723373337433783384339433973398340334263428342934523453345434553456345734663467346834823483348434853486348834893490349634983500350535213524352535283530353135533554356335643566357136183619362036213622362436253626362736283630363236353636363836393640364336443646364736563658366336643681368237193725373037313732373337343743374437463748377337873793379938153821383438383843386438653866386738683872388038813882388338843885388638873888389038913892389338943896389738983899390039013902390439053906390739083909391239163917391839193922392339253926392939313932393339343935393739383940394239443945394739493953395539563959396139633964396539663967396839703971397239743975397639783980398739933994401240154017401940224023402440254026402783168317833983418368836984028407842784498452845384748582858485858594861086248638863986438644955695699570957695779578958095819582958396029605963796399640964196469647964896539698970097019719973297409759976497659780979797999809982998349933993599409948996199639982998399879988999099959997999899991000010004100071000810010100241004010048100571006010069101261014810152101581017910180101931019610197102071021310223102251022810243102471025510261102671028810292103051030610329103361033810341103421039910410104141044410446104481045010459104601046210465104921049310501105101052910565105671058210586105881058910591105951059710598106121061810620106241062510628106331063410638106391064010644106451064610648106491065510656106571066110673106761069010692107091071010711107131071510717107181071910720107211074610755107561076010762107701077510778107791079010793107981079910800108041081110812108161081710818108191082010821108271083210844108451084610849108511086510872108751089610908109121093510936109541095810959109701097110972109731097410975109761098210985109871099010992109931099410997109981099911003110081100911010110111101311021110271103111035110391104211043110451104611047110491105111052110531105711060110611106211063110641106511067110681107411075110771107911081110851108611087110881108911090110911109311095110961109711099111001110211105111061110711108111091111111112111161111711120111221112411125111261113111132111331113411136111381113911140111481114911150111511115211153111541115711159111601116111162111631116811170111731117711178111791118311190112091121111212112131121411218112221123111232112331123411236112381124611248112491125411256112571125811263112641126511267112681126911270112711127311276112781128111285112891129211293112951129611300113011130511307113091131311314113151131711318113201132211332113331133411335113361133911341113431134411345113461134711352113551135611357113591136011363113661136711370113771137811379113811142211431114331143411436114391144011441114421145311455114571146411465114661146811469114761147911484114851148911496114981149911500115011150311508115121151711523115241152811533115341154011541115431154411553115541155711566115681156911570115771157911582115861158911590115941159711600116031160411609116251163011635116401164111651116551165711660116621166711668116781168311684116851168611687116881168911690116911169311694116951169611697116981169911700117011170211703117041170511706117071170811709117101171711720117221173911755117651176611767117741177711778118181181911824118251182611832118411184311844118461185711858118591186011861118651187611877118811189111895118961189711898119171191911920119211192411927119291193311934119391195211953119631196411972119741197511977119781198011983119851198711995119961199912003120041200512007120081202412035120381204012041120431204612050120571206212064120671207812106121081211012111121121211312114121151211612117121181211912120121211212212123121241212512126121271212812129121301213112132121341213512136121371213812139121401214112142121541215512164121651216812170121731217412182121891219412195122161221712218122201222312224122261224212243122601226112264122651226612267122681226912270122721227612279122911229212296123111232012323123301233112333123371233912342123431234712368123691237012373"با صلوات بر محمد و آل محمد""با صلوات بر محمد و آل محمد""با صلوات بر محمد و آل محمد""با صلوات بر محمد و آل محمد""با صلوات بر محمد و آل محمد""با صلوات بر محمد و آل محمد""با صلوات بر محمد و آل محمد""با صلوات بر محمد و آل محمد""با صلوات بر محمد و آل محمد""با صلوات بر محمد و آل محمد""با صلوات بر محمد و آل محمد""با صلوات بر محمد و آل محمد""با صلوات بر محمد و آل محمد""با صلوات بر محمد و آل محمد""با صلوات بر محمد و آل محمد""با صلوات بر محمد و آل محمد""با صلوات بر محمد و آل محمد""با صلوات بر محمد و آل محمد""با صلوات بر محمد و آل محمد""با صلوات بر محمد و آل محمد""با صلوات بر محمد و آل محمد""با صلوات بر محمد و آل محمد""با صلوات بر محمد و آل محمد""با صلوات بر محمد و آل محمد""با صلوات بر محمد و آل محمد""با صلوات بر محمد و آل محمد""با صلوات بر محمد و آل محمد""با صلوات بر محمد و آل محمد""با صلوات بر محمد و آل محمد""با صلوات بر محمد و آل محمد""با صلوات بر محمد و آل محمد""با صلوات بر محمد و آل محمد""با صلوات بر محمد و آل محمد""با صلوات بر محمد و آل محمد""با صلوات بر محمد و آل محمد""با صلوات بر محمد و آل محمد""با صلوات بر محمد و آل محمد""با صلوات بر محمد و آل محمد""با صلوات بر محمد و آل محمد""با صلوات بر محمد و آل محمد""با صلوات بر محمد و آل محمد""با صلوات بر محمد و آل محمد"!"با صلوات بر محمد و ال محمد""با صلوات بر محمد و ال محمد""با صلوات بر محمد و ال محمد""با صلوات بر محمد و ال محمد""با صلوات بر محمد و ال محمد""با صلوات بر محمد و ال محمد""با صلوات بر محمد و ال محمد""با صلوات بر محمد و ال محمد""با صلوات بر محمد و ال محمد""با صلوات بر محمد و ال محمد""با صلوات بر محمد و ال محمد""با صلوات بر محمد و ال محمد""با صلوات بر محمد و ال محمد""با صلوات بر محمد و ال محمند""با صلوات بر محمد وآل محمد"*"با صلوات برمحمد و آل محمد""تامین کالا و تجهیزات. ساختمان"رک اسلا یا راب"یا صلوات بر محمد و آل محمد"#صیه هایی در مدیریت منایع آبهای زیرزمینی| موضوع مصوبه: مقررأت تامین برق مراکز استخراج رمزارزها« بخشنامه به کلیه دستگاه های اجرایی موضوع ماده (۵) قانون مدیریت خدمات کشوری »« ما لرا ری رای ولیر»«اصلاحیه سوم تنقیح و تلخیص بخشنامه (۱۱) جدید در آمد و ملحتات«با صلوات بر محمد و آل محمد»«با صلوات بر محمد و آل محمد»«با صلوات بر محمد و آل محمد»«با صلوات بر محمد و آل محمد»«با صلوات بر محمد و آل محمد»«با صلوات بر محمد و آل محمد»«با صلوات بر محمد و آل محمد»«با صلوات بر محمد و آل محمد»«با صلوات بر محمد و آل محمد»«با صلوات بر محمد و آل محمد»«با صلوات بر محمد و آل محمد؛«با صلوات بر محمد و آل محمده«با صلوات بر محمد و آل محمده«با صلوات پر محمد و ال محمد:«فهرست مصادیق خدمات بیمه های زندگی و درمان»آئین نامه تشکیلات و طبقه بندی مشاغل دانشگاه ها و دانشکده های علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درآئین نامه جامع مدیریت دانشگاه‌ها و مْسسات آموزش عالی,آب تصفیه شده برای صنایعآبین‌نامه طراحی لرزه‌ای تاسیسات و سازه‌های صنعت نفت (نشر یه شماره ۰۳۸)آبین‌نامه طرح هندسی تقاطع‌هاآبین‌نامه طرح پاهای راه و راه آهن در برابر زلزلهآح را رجا مر و رمع کی ماو رهم وی رال مورآسیب‌شناسی و ارزیابی وضع موجودآسیب‌های وارد بر اتصالات بتنی به شرح زیر طبقه‌بندی میشود:آشنایی با سازمان ملی استاندارد ابرانآشنایی با سازمان ملی استاندارد ایرانآشنایی با سازمان ملی استاندارد ایرانآشنایی با موْسسهٌ استاندارد و تحقیقات صنعتی ابرانآصو با مرت وزبرانآصو با مرت وزهرانآماده سازی لجن حاصل از تصفیه فاضلابآمور مالباتی شهر و استان تهرانآن برای ادامه مطالعات و انجام طراحی تفصیلی انجام میشود. هرگاه مشاور نظری در مورد تکمیل, بآنها در پیشرفت جوامع » تهیه و کاربرد آنها را ضروری و اجتناب‌ناپذ یر ساخته است . نظر به وسعآوقاء زایه زروانه اشتخال به کار تاردافیآیین نامه اجرای بند ۵ ماده ۱۳ قانون بیمه همگانی خدمات درمانی کشور (مصوب ۱۳۷۴/۰۶/۰۵)آیین نامه اجرایی ماده ۱۹۳ قانون برنامه سوم توسعه اقتصادی, اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی اآیین نامه اجرایی ماده (۷) قانون بیمه همگانی خدمات درمانی کشور (مصوب ۱۳۷۴/۰۳/۱۷)آیین نامه اجرایی موضوع ماده59آیین نامه اجرایی موضوع ماده219آیین نامه اجرایی موضوع ماده 79 قانون تامینآیین نامه استخدامی سازمان بیمه های احتماعی مصوب 13/12/1348 (قانون سازمان بیمه هایآیین نامه جدید استخدامی سازمان مصوب 28/12/1386آیین نامه مالی و معاملاتی دانشگاه های علوم پزشکی و خدماتآیین نامه معاملات شهرداری تهران - مصوب ۱۳۵۵/۱/۲۵ با اصلاحات فصل اول - نصاب معاملاتآیین‌نامه اجرانی ماده 46 آیین‌نامه استخدامی سازمانآیین‌نامه اجرایی بند ۷ ماده واحده قانون تسریع در امر تخلیه و بارگیری کشتیها در بنادر ٍآیین‌نامه طرح هندسی راههای ایرانآییین نامیه اجرایی میمیور مامییات ارزد امیواا و ارایی هیاک انتتیاا یاوتیه بیه شیریتا قانون اصلاح ماده (۵) قانون بیمه‌های اجتماعی کار گران ساختمانیاا اک هس۲۱ اوه هک مش ازاب بر فسات فهاج ۳ هی اتعقتضصااصیابالغ ارزش معامالتی امالال منالاط22ابعاد فلانج ها در اتصالات خطوط لوله برایابلاغ 71 جبران بار مالی ناشی از کرونا _ ابلاغ اولابلاغ شیوه نامه اصلاحی موضوع بند (1-3) ماده (3) اصلاحی آیین نامه اجرایی تبصره (2) مادهابلاغ صورتجلسه شورای عالی مالیاتی درخصوص مرور زمان مالیاتی جرایم موضوع ماده 169ات ی ارم ریم را ان نز او مراتاق دارو و کار تمیز (در مراکز سطح ۲-در مراکز سطح ۳ به صورت مجزا در منطقه مراقبت متوسط و ماثر مواد شیمیایی مختلف بر بتن و شیوه های حفاظت سطحی ۱۹۶اجتماعی و زیست محیطی (۶۱)اجتماعی» ارزش گذاری و توجیهاجراغ اعلان به هوابیما - اضافه بها برای طول بیش از ۵۰ متراجرای کامل مقررات نظام درآمداجرایی شهرداری تهراناجرایی شهرداری تهراناجرایی شهرداری تهراناجرایی شهرداری تهراناجرایی شهرداری تهراناجرایی شهرداری تهراناح نا و اس اد سسکا دج بدااحتراماًء به استناد مصوبات پنجاه و ششمی ین جلسه شورای عالی فنی شهرداری ت تهران به تار ریخاحتراها با توجه به بررسیهای به عمل آمده وضرورت بازنگری مدارک و شرایط تاسیس موسساتاحداث ساختمان استاندار بهااحمدی, محمد رضا. ۱۲۳۷۶. هرس سازگار با طبیعت درختان. موسسه علمی- فرهنگی «نص».احکام مالیاتی قانون بودجه سال1404اختراما؛ با غنایت به نامگذاری سال ٩۶ به عنوان سال اقتصاد مقاومتی» ولید و اشتغال» در اجرااختیارات هیأت امناء در تصویب بودجه تفصیلی دانشگاههااخیر|۱" مشاهده میگردد که واحدهای حساب انفرادی و نامنویسی بدون رعایت مفاداد وم سور ی اسا یا رایادارات کل امور مالیاتی شمال و جنوب استان تهرانادارات کل امور مالیاتی شمال. جنوب . شرق و غرب استان تهرانادارات کل امور مالیاتی شهر و استان تهرانادارات کل امور مالیاتی شهر و استان تهرانادارات کل امورمالیاتی شهر و استان تهراناداری با موضوع ابطال نامه وزارت بهداشت. درمان و آموزش پزشکی به شماره 100/18 مورخ 1401/01/2ادامه بیمه به تور اختیاری با بیمه اجباری ..ادامه جدول پ ۵-۲ شدت روشنابی اماکن بر حسب اوادحع اه شاب که یه هل مهادعمای بمردین‌هاری و کن‌هاری ازادور فننام فنی سازمان رادداری و حدل و نثل جاددایادچار ۱ را تون ۳۹اذرلسو لیر در یویر ال زرف رام ْار از اداره کل هما هنگی نی و عمرانی مناطق و سازما نها تاش 2 یی وش ویار موضوع: ایجاد تسهیلات برای کارفرمایان ,ار کر ار را را خر اراک هر نارای السا کرومارت بس مت در لاورارت مت را ناورارتباط با فصل مالیات بر درآمد حقوقارزش افزوده مصوب 0 اعمال معافیت مالیاتی در خصوص مواد خوراکی بند (الف) ماده یاد شده» منوط بارزش مطبوعیت زیست محیطی (مثل چشم‌انداز) در قیمت دارایی‌ها منعکس میشود. این روش بر پایه ایارسال قانون الحاق یک بند به تبصره (6) قانون بودجه سال 1402 کل کشورارسال قانون تفسیر ماده18) قانون مالیات های مستقیمارهانن مرا و نوی ورارو وافا ی کی ام وتو مس اس و ایاز ۹ / رات . ایا رای ایا را ییا ریاس ساسا یت کشا اسآ کیرش ایساز 9 دای ول صنایماز ۲۹ رد زنط و اوعد کار سر ان سل ووداز آنجا که زمینهاز تأسیسات نمک زدایی ( آب شیرین کن)از تصغضه خانه آب / فاضلاباز تصفیه خانه های آب / فاضلاباز دیدش کگ مات ار ات در نی یاز لحاظ اداراز ورقهای فلزی در شکل ۲۹-۵ نشان داده شده است.از وهای مایماس ا! ایکا سر ات را ارتاست. از محدودیتهای مندرج در ماده (۱) این قانون مستثنی می‌باشند و کلیه امتیازات مندرج دراست. برای اءعرا ابلاغ می گردد. ۰استاندارد ۱۹۲۸۱ موسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران)استاندارد ملی ایران شمارهٌ ۲۲۹۶۷ (چاپ اول): سال ۱۴۰۰استاندارد ملی ایران شمارهٌ ۲۲۹۶۷ (چاپ اول): سال ۱۴۰۰استانداردها از ضروریات صنعت هستند. برای خود کفایی در هر صنعت باید به تهیه استانداردهای لازاستانداردها از ضروریات صنعت هستند. برای پیشرفت و ترقی در هر صنعت باید به تهیه استانداردهایاستانداردها از پایه‌های صنعت می‌باشند و در جهت نیل به خودکفانی در هر صنعت باید به تهیه استاستانداردها از پایه‌های صنعت هستند. برای خودکفایی در هر صنعت باید به تهیه استانداردهای لازاستان‌هاء دستگاههای اجرایی پیمانکاران و مهندسان مشاور سراسر کشور یاستفاده از برق نرمال دراستفاده از پساب‌های شهری برای مصارفاسر ریاد راوس از ره راررهداسناد همسان بیمان تعمیرات اساسی دراشت. درمان و آموزش پزشکاشل رودخانه با استفاده از روشاصالحیه آیین نامه اجرایی موضوع تبصره5اصالحیه دستورالعمل اجرایی موضوع ماده39) قانون احکام دائمیی ررنامیهاصلاح آیین نامه اجرایی ماده ۸ قانونی تشکیل وزارت بهداشت. درمان و آموزش پزشکی (۱۳۶۶/۱۱/۲۸)اصلاح آیین نامه اجرایی ماده (۸) قانون تشکیل وزارت بهداشت» درمان و آموزش پزشکی (۱۳۹۱/۰۷/۲۳)اصلاح و الحاق یک بند (به‌عنوان بند ۷۲) بخشنامه تنقیح و تلخیص ضوابط بیمه‌ای مقاطعه کاراناصلاحیه مصوبه تعیین وظایف سورای عالی فنی سهرداری تهران ابلاغی بهاصلی‌ترین شیوهٌ جابه جایی درون‌شهری و مناسبترین شیوه برای سفرهای کوتاه و متوسطاصمفی ودرآس دیوان عدالت اذاری مورکاصو رب با مرت وزراناصول و تحلیل سیاستهای مدیریت آباصول و مبانی برنامه ریزی بخش آباضافه بها به ردیف های بتن پاشی در تونل هرگاه فاصله از تهیه بتن و بتن پاشی جداره تونل با بتاطالعات پولی و مالی واصله از جمله تراکنش های بانکی، با توجه به آرای متعدد صادره از سوی شعباعتراض به رأی کمیسیون پزشکی بدویاعلام ارزش انواع ماشین آلات راهسازی و کشاورزی (اعم از تولید داخل یا وارداتی)افراد موضوع این تبصره چنانچه از همسر دوم خود طلاق بگیرند یا همسر دوم آناناقلا را رمارد زدال موی الا یاران شماره: رش هد داالا تسد را همست یتالحاق سه بند به فصل هفتم بخشنامه تنفیح و تلخیص بازنشستگی با موضوعات اشتغال بکارمحدد و اعادالحاق یک تبصره به بند " الف " ماده (۳) آیین نامه اجرایی بند ۵۲" ماده (۱۳) قانون بیمه همگانالزامات اساسی (اصول ایمنی و عملگرد) وسایل پزشکیالف - به منظور زمینه‌سازی برای تربیت نیروی انسانی متخصص و متعهد. دانش‌مدارء خلاق والف) فضای اداری و کارکنان شامل اتاق های زیر است :الف- طول مورد نیاز برای سرریزاللهم صل علی محمد و آل محمداللهم صل علی محمد و آل محمد و عجل فرجهمالینه مدنی استکه رابطه نعمیمیافنه 148011 که از عدد پایداری استفاده می‌کند [رابطه /۲۰-۵)) بام آیین‌نامه ادامه بیمه به طور اختیاری موضوع تبصره مادهام سای مور ی اسلای‌ا را پیوستاماالی ساان ااری و ایوراماده سازی و تمیزکاری سداوح کاریامر وزه نقش و اهمیت ضوابط معبارها و استانداردها و آثار اقتصادی ناشی از به کارگیری مناسب وامروزه نقش و اهمیت ضوابط معیارها و استانداردها و آثار اقتصادی ناشی از به کارگیری مناسب و مامروزه نقش و اهمیت ضوابط. معیارها و استانداردها و آثار اقتصادی ناشی از به کارگیری مناسب وامس وزارت ادن کار و فاد ای ۷۳ /۸/ ۱۳۰۲امن داریا یام و لووی ور وت نداردامه افتی و درآمد استان تهران اسامور مالیاتی شهر و استان تهرانامور مالیاتی شهر و استان تهرانامور مالیاتی شهر و استان تهرانامور مالیاتی شهر و استان تهرانامور مالیاتی شهر و استان تهرانامور مالیاتی شهر و استان تهرانامور مالیاتی شهر و استان تهرانامور مالیاتی شهر و استان تهرانامور مالیاتی شهر و استان تهرانامور مالیاتی شهر و استان تهرانامور مالیاتی شهر و استان تهرانامور مالیاتی شهر و استان تهرانامور مالیاتی شهر و استان تهرانامور مالیاتی شهر و استان تهرانامور مالیاتی شهر و استان تهرانامور مالیاتی شهر و استان تهرانامور مالیاتی شهر و استان تهرانامور مالیاتی شهر و استان تهرانامور مالیاتی شهر و استان تهرانامور نظام فنی معاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رییس جمهور با گذشت بیش از سی سال فعالیت تامکان اتصال قطعات پوسته به یکدیگر و نیز جوشنها فراهم باشد. وزن یک قطعه پوسته فلزی حدود ۱۳۰امکانات خدماتی(باجه. رختکن. سایه‌بان و...) در حریم ساحل نباید دید به دریا را مختل نماید.ان کل محترم امور مالیاتیان کل محترم امور مالیاتیان کل محترم امور مالیاتیان یه زوا استقال به تاو توذافیاند / نویه و برآینده ار ارم صرح زد اماندازه گیری جریان نشتی زمین و جریان دراندها باید طوری انتخاب و طراحی شوند که حداقل برای ۲۰ سال شبکه را حفاظت نمایند و پس از گذشتانفورماتیکی پیمانکاران، مشاوران و شرکتهای ،دستگاههای اجرایی به بخشنامهاه و ام ماه مه تمهاوفقاء ده زروافه اشتخال به کار کاردانیاونان محترم شهردار تهراناونین محترم شهردار تهراناپ ۱۱اه تا دار هک هااک هم با شورای عالی رفاه و تامین‌اجتماعی)اکتشاف متایج هشبدر 9 کر پنی در صتنیت ذمشتاگر ما بتوانیم تولید داخلی را رونق ببخشیم مساله تورم حل خواهد شد.(مقام معظم رهبرری)اگرمه را هه ۷ زرهاگرمه را هه ۷ زرهای تاسیسات و سازه های صنعت نفت )نشریه شمارهای فرم درخواست احتساب مدت خدمت نظام وظیفه و حضور در جبهه :ایران. ریاست جمهوری. معاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی. دفتر نظام فنی اجراییایعاد بیرون‌رفتگی ایستگاه برای راههای شریاتی درجه ۲ به شرح زیر تعیین میشود: :.ایمنی در برپا کردن اسکلت فلزیاین حالت‌ها در ارتباط با ظرفیت باربری حداکثر ساختمان تعریف شده که گذر از آنها باعثاین دستورالعمل در اجرای ماده۲۲ قانون پیش‌فروش ساختمان مصوب ۱۳۸۹ و بند «د» ماده (۱)این دستورالعمل در راستای یکسان‌سازی و ایجاد وحدت رویه در تدوین لایحه تأخیرات پیمان‌هاء کاهاین سند از تاریخ تصویب معتبر و از تاریخ ابلاغ لازم‌الاجرا است.این صفحه توسط کمیته تحقیقات و توسعه فناوری نیروگاه تکمیل میشود.این فصل از آییناین مدرک تحت کنترل مدیریت طرح و برنامه و بودجه قرار دارد و در هنگام به کارگیری این مستند.این نامه دبیرخانه ار زیابی فناوری سلامت درمورد تجییزات بپزشگیاین نوع نرده که نمونهٌ آن رادر شکل ٩ می‌بینید. از پروفیل فوطی شکل ساخته میشود.این نوع کلاس کارایی برای مجموعه مولدی کاربرد دارد که در تجهیزات متصل, تقاضاهای شدیدی در موب) گسترش عدالت اجتماعی با:با : سازه بردازی ایرانبا استفاده از شناسایی ارگانهای ذی‌مدخل دولتی و غیر دولتی (بخشهای ۱-۱-۲-۸و ۲-۱-۲-۸ استانداربا استناد به مادهبا بسچرب لمعلاروتسد 9 بابا توجه به اجرایی شدن قانون پایانه های فروشگاهی و سامانه مودیان و فراخوان اجرای این قانونبا توجه به استقبال مودیان محترم مالیاتی از افزایش میزان تسهیلات بخشودگی جرایم در نظر گرفتهبا توجه به اطالعات واصله، برخی از دستگاهبا توجه به اینکه رعایت قوانین و مقررات توسط سازمان تامین اجتماعی به عنوان یک سازمانبا توجه به بررسی های به عمل آمده و اطالعات دریافتی از سااماههبا توجه به سوالات و ابهامات مطرح شده و به منظور ایجاد وحدت رویه در خصوص چگونگیبا توجه به عدم انطباق تاریخ الزم االجرا شدن قاانون ماییااب بار ارزف ادازوده م او1400با توجه به مصوبه اخیر مراجع قانونی، واردات طال، پالتین و نقره بههبا توجه به مفاد بندد2با توجه به موضوعات مطروحه توسط مودیان محترم مالیاتی در زمان برپایی میز خدمت، در بررسی هاابا توجه به نقش صنعت آب و برق به عنوان یک صنعت زیربنایی در توسعه کشور و اهمیت عنصربا درخواست مرکز دانشگاهی وموجود بودن کالای ارز حمایتی از فرم حواله به شماره 1۳-۳0-09 استفابا درنظر گرفتن مراتب فوق و با توجه به شرایط اقلیمی و محدودیت منابع آب در ایران تهیه استاندبا روش پبزومتریبا ری مبه رستشبا زان احرای وست:با سای مورک اسی‌اران 9با سلام و دعای خبربا صلوات بر محمد و آل محمد»با صلوات بر محمد و آل محمد»با صلوات بر محمد و آل محمدهبا عنابت به أن خ که معطابق بند (ت) ماده (۶) آپینن امه اجرابی موضوع ماده (۹۵) اصادحی فانونبا عنایت به اینکه آراء هیأت های حل اختلاف مالیاتی بلافاصله پس از صدور در سامانه های سازمانبا عنایت به بخشنامه شماره39با عنایت به تعطیلی روز شنبه موورخ20با عنایت به سوالات و ابهامات مطروحه در خصوص اجرای مقررات تبصره (3( ماده )17( قانون مالیاتبا عنایت به مت و تلاش بحدانه کلیه عوامل دست اندر کار » مقدمات و پیش نیازهای لازم جهت ارائهبا عنایت به مجوز مراجع قانونی» مهلت تسلیم اظهارنامه مالیاتی صاحبان مشاغل و پرداخت مالیات مبا عنایت به مفاد ماده1با عنایت به مفاد ماده237) قانون مالیاتبا عنایت به مفاد ماده (4) آیین نامه اجرایی بند (ب) ماده (11) قانون جهش تولید دانش بنیان» «با عنایت به نامه شماره 1401/300/58170 مورخ 1401/12/24 سازمان حفاظت محیط زیست و همچنین ابلابا قطعات اتصالی و متعلقات آنها برای خطوط آبرسانی تحت فشاربا محوربت ماشینهای دواربا معاونت محترم نیروی انسانئی ستاد کل نیروهای مسلح , احتساب مدت حضور داوطلیانه دربا موضوع ارسال فهرست برخی از مودیان صاحبانبا نام و یاد خداباذکشهای متالمات ری ۵ بن دای ازباران اداری واعرای لور بت داردباز کردت, تحلیه. نرمیم و بستن مش هاباس تک و رک را ۱۳۹۹۰بانک اطلاعاتی موجود در انجمن شرکتهای برق کانادا که با استفاده از داده‌های واحدهای تولیدیباه تصاویر سرپرسات محتارک ووارت اماور اقتصااد و دارایاا و وویار محتارک داد،ساتر رسایده اساببلا تناکک هیک و یلاکشا اجه فمرهاد هام اداوزئلنیبتن خودتراکم بتنی است که تحت وزن خود جاری شده و بدون نیاز به هرگونه تراکم خارجی به طور کامبتنی که در پانل‌های پیش‌ساخته به کار می‌رود باید حداقل دارای مقاومت ۲۸ روزهای معادل ۱/۳۵بخش اول: قانون تأمین اجتماعی و آیین‌نامه‌های آن (۳۲- آیین‌نامه‌ها) ۹ ۲۰۱بخش شیمی‌درمانی به‌صورت یک بخش مستقل بیمارستانی استبخش چهارم: قانون برنامه پنجم توسعه؛ فصل سوم 2 ۴۰۱بخشنامه به دستگاهبخشنامه به دستگاهبخشنامه به دستگاهبخشنامه به دستگاهبخشنامه به دستگاهبخشنامه به دستگاهبخشنامه به دستگاهبخشنامه به دستگاهبخشنامه به دستگاهبخشنامه به دستگاه های اجرابیمهندسان مشاور و پیمانکاران سسبخشنامه به دستگاههای اجرایی و مهندسان مشاوربخشنامه به دستگاههای اجرایی مهندسان مشاور و پیمانکارانبخشنامه به دستگاههای اجرایی مهندسان مشاور و پیمانکارانبخشنامه به دستگاههای اجرایی مهندسان مشاور و پیمانکارانبخشنامه به دستگاههای اجرایی مهندسان مشاور و پیمانکارانبخشنامه به دستگاههای اجرایی مهندسان مشاور و پیمانکارانبخشنامه به دستگاههای اجرایی, مهندسان مشاور و پیمانکارانبخشنامه به دستگاههای اجرایی, مهندسان مشاور و پیمانکارانبخشنامه به دستگاههای اجرایی, مهندسان مشاور و پیمانکارانبخشنامه به دستگاههای اجرایی, مهندسان مشاور و پیمانکارانبخشنامه به دستگاههای اجرایی, مهندسان مشاور و پیمانکارانبخشنامه به دستگاههای اجرایی, مهندسان مشاور و پیمانکارانبخشنامه به دستگاههای اجرایی, مهندسان مشاور و پیمانکارانبخشنامه به دستگاههای اجرایی, مهندسان مشاور و پیمانکارانبخشنامه به دستگاههای اجرایی, مهندسان مشاور و پیمانکارانبخشنامه به دستگاههای اجرایی, مهندسان مشاور و پیمانکارانبخشنامه به دستگاههای اجرایی, مهندسان مشاور و پیمانکارانبخشنامه به دستگاههای اجرایی, مهندسان مشاور و پیمانکارانبخشنامه به دستگاههای اجرایی, مهندسان مشاور و پیمانکارانبخشنامه به دستگاههای اجرایی, مهندسان مشاور و پیمانکارانبخشنامه به دستگاههای اجرایی, مهندسان مشاور و پیمانکارانبخشنامه به دستگاههای اجرایی, مهندسان مشاور و پیمانکاران سسبخشنامه به دستگاههای اجرایی. مهندسان مشاور و9 پیمانکارانبخشنامه به دستگاههای اجرایی. مهندسان مشاور و9 پیمانکارانبخشنامه به دستگاههای اجرایی. مهندسان مشاور و پیمانکارانبخشنامه به دستگاههای اجرایی. مهندسان مشاور و پیمانکارانبخشنامه به دستگاههای اجرایی. مهندسان مشاور و پیمانکارانبخشنامه به دستگاههای اجرایی. مهندسان مشاور و پیمانکارانبخشنامه به دستگاههای اجرایی» مهندسان مشاور و پیمانکارانبخشنامه به دستگاههای اجرایی» مهندسان مشاور و پیمانکارانبخشنامه به دستگاههای اجرایی» مهندسان مشاور و پیمانکارانبخشنامه به دستگاههای اجرایی» مهندسان مشاور و پیمانکارانبخشنامه به دستگاههای اجرایی؛ مهندسان مشاور و پیمانکاران سسبخشنامه به دستگاههای اجراییء مهندسان مشاور و پیمانکاران ۱۰ 1بخشنامه به دسنگه‌های اجرایی, میندسان فشاور و بیممگارانبخشنامه به مراجع قضایی سراسر کشوربخشنامه به کارفر مایان. تامین کنندگان و بذ برندکا,.بخشنامه به کلیه دستگاههای اجرایی موضوع ماده (۵) فانون مدیریت خدمات کشوریبخغش چهارم مجموعه مقررات ارزی و در راستای اهرای ماده یک قانون برنامهبدین وسیله فهرست انواع گوشت و فرآورده های گوشتی موضوع جزء (4-5) بند (الف) ماده (9) قانون مبدینوسیله اعلام می‌دارد بند. ۱-۱۷-۲ مندرج در پیوست ۱ (دستورالعمل تجهیز بر چیدن کارگاه)بر آورد اعتببر اساس تحلیل با مقاطع ترک‌خوردهبر رز اسارمر, ایرارهبر ری اسلا ان ری ۱۳/۵بر زرز اساریر ایرانبر زرز اسانیر ایراربر فامه ریزی و محئالحعات بریثه‌سازیبر ژوهشکده مطالعات فناوریبراساس ماده (۳۴) قانون احکام دائمی برنامه‌های توسعه و در چارچوب نظام فنی و اجرایی یکپارچهبرای بررسی‌ای اقتصادیبرای دوره طراحی ۲۰ ساله ۲ دوره طراحی ۴۰ سالهبرای زدگش‌دای زیرژزمنبشیبرای کارهای دج‌تدسی رو‌دخانهبرحسب سرعت طرح این راهپاء در تجدول ۹ تعیین شده است. این حداکثر برای تقاطعپایبررسی اندازه سازگاری پروژه ها بابررسی و تحلیل نتایج آزمون‌های آتش و آتش سوزی‌های واقعی, مبنایی را برای برآورد چهار نرخ رشدبررسی وضعیت کلرزنی اب مشروب در کشوربرنامه ار تقای سلامت و کاهش آلاینده های محصولات مهمبرنامه ارایه خدمات رفاهی به دانشجویانبرنامه‌ریزی درست (اقتصادی)» مال اندک را افزایش می‌دهد وبرنامه‌ریزی شده باشد معقول و منطقی نیست زیرا تکنولوژی به سرعت در حال پیشرفت بوده و دائماًبسته‌بندی» دارای دو درب در طرفین با دستگیره ازبسمه‌تعالی فرماندهی کل قوا بربقل به دعس و کگازبقل یه بت و داربلاستیک ها- سامانه های لوله گذاری برای شکهبمهره‌برداری اولیه از واحدهای نیروگاه‌هایبند (د) تبصره (19) ماده واحده قانون بودجه سال 1402 کل کشورء برای اجرا ارسال می گردد.به : معاونین محترم وزارت نفتبه : معاونین محترم وزارت نفتبه : معاونین محترم وزارت نفتبه : وزبر محترم نیروبه : وزبر محترم نیروبه : وزبر محخترم نیروبه : وزیر محترم نیروبه استناد بند ۵-۱-۳-۴ از ضوابط مدیریت امور بیمه‌ای وزارت نیرو منضم به بخشنامه شماره ۵۴۹۹۶/به استناد ماده (۲۳) قانون برنامه و بودجه و نظام فنی و اجرایی کشور (موضوع تصویبنامه شمارهبه اطلاع می‌رساند:به تعداد کافی و با رنگ‌های غیر محرک جهتبه شرح زیر تصویب کرد:به شماره ۳۲۳به مناسبت فرا رسیدن دهه مبارک فجر و تکریم مودیان محترم مالیاتی» با رعایت مقررات ماده 191 قبه منظور ارتقای سالمت اداری در کلیه فرایندها و فعالیت ها بوویهه ف ،راینودهای مربووب بوه رربه منظور تسهیل فرایند اجرایی حکم بند (ذ) تبصره (6) قانون بودجه سال 1401 کل کشور مبنی بر «کبه منظور رفع ابهام درخصوص مفاد جزء3به منظور رفع ابهام درخصوص مفاد جزء3به منظور قدردانی از خدمات کارکنان شاغل در شرکتهای وابسته (غیردولتی) و در اجرایبه منظور کمک به صنعت. تولید. رونق کسب و کار تحقق سیاستهای اقتصاد مقاومتی و مساعدت با کارفربه پیوست تصویر آیینبه پیوست تصویر آیینبه پیوست تصویر آیین نامه اجرایی ماده )4( قانون مانع زدایی از توسعه صنعت برق. موضوع تصویب نبه پیوست تصویر آیین نامه حمایت از تولید. دانش‌بنیان و اشتغال آفرین در حوزه اقتصاد و اصلاحیبه پیوست تصویر آیین‌نامه حمایت از نخبگان ایرانی موضوع تصویب نامه شماره 235461/ت 60421ه موربه پیوست تصویر اصالحیه بند3به پیوست تصویر اصالحیه های بند3) ضوابط اجرایی موض وع ماده172به پیوست تصویر اصلاحیه بند (3) ضوابط اجرایی موضوع ماده 172 قانون مالیات های مستقیم که به ابه پیوست تصویر تصویببه پیوست تصویر تصویببه پیوست تصویر تصویب نامه شمماره139211/ت58962به پیوست تصویر تصویبنامه شماره 137057/ت61217ه- مورخ 1402/08/03 هینت محترم وزیران با موضوعبه پیوست تصویر نامه شماره73403به پیوست تصویر نامه شماره 11/105938 مورخ 1402/05/04 نانب رئیس محترم شورای راهبری فناوری هابه پیوست دستورالعمل اجرایی موضوع بند (3) تصویب نامه شماره 83877/ت60021ه مورخ 1401/05/19 هیبه پیوست دستورالعمل انتشار صکوک اجاره لریالی و ارزی] در سیستم بانکی؛ که در تاریخبه پیوست شیوه‌نامه "" تشخیص و تفکیک اسرار دولتی از اطلاعات عمومی ""مصوب کمیسیون انتشاربه پیوست شیوه‌نامه "شیوه‌نامه انتشار و دسترسی آزاد به اطلاعات متضمن حق و تکلیف برایبه پیوست شیوه‌نامه "شیوه‌نامه انتشار و دسترسی آزاد به اطلاعات متضمن حق و تکلیف برایبه پیوست صور تجلسه شماره 201-9 مورحخ 120 شورای عالی مالیاتی در خصوص «ابهامات در نحوهبه پیوست. تصویر دادنامه شماره 140109970905810073 مورخ 1401/01/16 هیأت عمومی دیوانبه پیوست. تصویر نامه شماره 122/142676 مورخ 1402/09/22 سازمان بورس و اوراق بهادار شامل فهرسبه پیوست، تصویر تصویببه پیوسه هررسه وهاهدفاآ ههروورآ مهوهد م هدمو به به موهه مامه شهماره352673به کلیه شر کتهای آب منطقه‌ای. توسعه منابع آب و نیروی ایرات توسمه آپ و خاک میرستانبه. شه رداران محترم مناطق ۲۲ گکانه شهرداری نهرانبه: جناب آقای سید محمدعلی افشانیبه: جناب آقای پیروز حناچیبه: شهرداران محترم مناطق ۳۳ کانه شهرداری تهرانبه: شهرداران محتن رم مناطق ۳۲ کانهبه: شهرداران محنرم مناطق ۳ گانه شهرداری نهرانبه: شهرداران محنرم مناطق ۳۳ کانهبه: شهرداران محنرم مناطق ۳۳ کانه شهرداری نهرانبه: مدیراآن مخت ر مکل سنادیبه: مشاوران محت رم شهردا رتهرانبه: مشاوران محترم شهردار تهرانبه: مشاوران محن رم شهردار نهرانبه: معاوئین محترم شهردار تهرانبه: معاوئین محترم شهردار تهرانبه: معاوئین محترم شهردار تهرانبه: معاوئین محنرم شهردار تهرانبه: معاونان محت رم شهر دار تهرانبه: معاونان محت رم شهر دار تهرانبه: معاونان محت رم شهر دار تهرانبه: معاونان محت رم شهر دار تهرانبه: معاونان محت رم شهر دار نهرانبه: معاونان محت رم شهر دار نهرانبه: معاونان محت رم شهر دار نهرانبه: معاونان محت رم شهر دار نهرانبه: معاونان محت رم شهر دار نهرانبه: معاونان محترم شه ر دار تهرانبه: معاونان محترم شهر دار نهرانبه: معاونان محترم شهر دار نهرانبه: معاونان محترم شهر دار نهرانبه: معاونان محترم شهر دار نهرانبه: معاونان محترم شهردار تهرانبه: معاونان محترم شهردار تهرانبه: معاونان محترم شهردار تهرانبه: معاونان محترم شهردار تهرانبه: معاونان محترم شهردار تهرانبه: معاونان محترم شهردار نهرانبه: معاونان محترم شهردار نهرانبه: معاونان محترم شهردار نهرانبه: معاونان محترم شهردار نهرانبه: معاونان محترم شهردار نهرانبه: معاونان محتن رم شهر دار تهرانبه: معاونان محتن رم شهر دار تهرانبه: معاونان محن رم شهر دار نهرانبه: معاونان محن رم شهر دار نهرانبه: معاونان محن رم شهر دار نهرانبه: معاونان محن رم شهر دار نهرانبه: معاونان مخت رم شهر دار نهرانبه: معاونان مخت رم شهر دار نهرانبه: معاونان مخت رم شهر دار نهرانبه: معاونان مخت رم شهر دار نهرانبه: معاونین مجت رم شهر دار نهرانبه: معاونین محت رم شهردا ر تهرانبه: معاونین محترمبه: معاونین محترم شهر دار نهرانبه: معاونین محترم شهر دار نهرانبه: معاونین محتن رم شهر دار نهرانبه: معاونین محتن رم شهر دار نهرانبه: معاونین محتن رم شهر دار نهرانبه: معاونین محتن رم شهر دار نهرانبه: معاونین محتن رم شهر دار نهرانبه: معاونین محتن رم شهر دار نهرانبه: معاونین محتوم شهردار نهرانبه: معاونین محن رم شهر دار تهرانبه: معاونین محن رم شهر دار نهرانبه: معاونین محن رم شهر دار نهرانبه: معاونین محن رم شهر دار نهرانبه: معاونین محن رم شهر دار نهرانبه: معاونین محن رم شهر دار نهرانبه: معاونین محن رم شهر دار نهرانبه: معاونین محن رم شهر دار نهرانبه: معاونین محن رم شهر دار نهرانبه: معاونین محن رم شهر دار نهرانبه: معاونین محن رم شهر دار نهرانبه: معاونین محن رم شهر دار نهرانبه: معاونین محن رم شهر دار نهرانبه: معاونین محن رم شهردار نهرانبه: معاونین مخت رم شهر دار نهرانبه: معاونین مخت رم شهر دار نهرانبه: معاونین مخت رم شهر دار نهرانبه: مماو تین مخظرم وزارت نتبهتر است فاصله حدود ۲ متر بین منبع نور و دوربین در نظر گرفته شود. چون حشرات در مناطق خاصیبپشریر ۵ هر خانال هاق روبالبیر و دستورا لعملها ی ها دره‌درا رتباط با مدا رک لزم جهت صدور دفترچهبیس نامه طراحی و اجرای معابر درونبیمه شدگان / مستمری بگیران و افراد تحت تکلفل آنانت- تاثیر امتداد و شیب ناییوستگی بر تونلسازی (شیبها. شیب ظاهری در امتداد محور تونل می‌باشندتاج ما کل دا ی ما در مکی یامد واگ استاریخ ۱۴۰۰/۵/۱۲ با موضوع جبران آثار ناشی از شیوع بیماری کرونا ۱تاریخ ارسال پرونده تأخیرات و درخواست تشکیل اولین جلسه کارگروه تاخیرات :تاریخ جلسه شماره پیمان موضوع پیمانتاریی‌چه مدلمهای کاهیدگی و معیارهاییتاسیسات برقی سال ۱۴۰۲تاسیسات ففتی میاذین ففتی غرب ککارون در برابر سیلابتاسیسات و سازه‌های صنمت نفتتاسیسات گرمایی» تعویض هوا و تهویه مطبوعتال «مقررات زدایی و وحدت رویه»تبصره ۱- پزشکان روانپزشک و فوق تخصص در صورتی می‌تواند از تعرفه‌های مذکور استفادهتبصره ۱- کلیه اختیارات و وظایف قانونی وزارت جهاد سازندگی (سازمان دامپزشکی کشور) و وزارت کشتبصره ۲ ماده ۳۵ آیین نامه اداری استخدامی کار کنان غیر هیات علمی دانشگاهتبصره (2) ماده (119) قانون برنامه پنج ساله پنجم توسعهتبصره ماده (۷۶) قانون تأمین اجتماعی مصوب ۱۳۵۴ و الحاق دو تبصره به ماده (۷۶) مصوب ۱۳۷۱تجح رام و یس ره کهتجدید نظر اولتحریک انتخاب و اعلام گردد. این ترانسفورماتور باید قابلیت تحمل شرایط جریان نامی تحریک و ولتتحقیقات صنعتی ایران. مصوب بهمن ماه ۱۳۷۱ تنها مرجع رسمی کشور است که وظیفه تعیین. تدوین 9 نشتحلیلیهای اقتصادی طرحهای آب در سطح ملیتخر به فمارد ۷۸۱ معالونمت مبنه‌سی,» جزژوهشی و فناوریتدوین و9 ارائه سیاست‌هاءتعیین خط مشی‌ها 9 نیز برنامه‌ریزی برای فعالیتهای مربوط به تربیت نتر کیب با ر گذاری نیروها برسازه هایتشر به شما ۱۶۰تشرید شندارد زارد معاونمت همبشدسی» وژوهش و خناوریتصشه‌خانه‌های در دست ساخت و در حال بیره‌برداری)تصن ید به اس 1 مبد‌فیتصو بری از وضعیت کنونی شرکتهای بهره برداریتصویب نامه در خصوص تعیین تکلیف اراضی مازاد بر نیاز دانشگاههاتصویب نامه شورای عائی اجرای سیاستهای یتصویب نامه هیأت وزیرانتصویب نامه هیأت وزیرانتصویب نامه هیأت وزیرانتصویب نامه هیأت وزیرانتصویب نامه هیأت وزیرانتصویب نامه هیأت وزیرانتصویب نامه هیأت وزیرانتصویب نامه هیأت وزیرانتصویب نامه هیأت وزیرانتصویب نامه هیأت وزیرانتصویب نامه هیأت وزیرانتصویب نامه هیأت وزیرانتصویب کننده | مدیر کل تجهیزات پزشکی دکتر رضا مسائلی در ۳تصویر 13۷1 با اعمال حد آستانهتعاون ،کار و رافه اجتماعیتعرفه قیمت مطالعات شناسایی تأسیسات و عوارض زیر سطحی بهتعیین عمق مورد نیاز در ارزیابی پتانسیل روانگراییتمدید مهلت تسلیم اظهارنامه مالیاتی واحد های حقیقی و حقوقیتمدید مهلتت اتتتراب بته اوراا مالیتاتی و راأ یتیت تاأ اختتف مالیتاتی کته انیضتاأ مهلتت ن دتمدیود ملتوا ترتورته بوه تورتل ماییواتر و رتته وهست کاس را را هکتهیه و تنظیم: دفتر قوانین و مقررات معاونت حقوقی وامور مجلس سازمان تاأمین اجتماعیتهیه کننده: سازمان طرح تهیهٌ آیین‌نامهتوان از خاموت یا گل میخ سردار و یا کالهک برشی استفاده کرد و مطابق با فصل هشتم آیینتوجه : این فرم به عنوان نمونه بارگذاری شده است. پژوهشگران باید برای اخذ فرمتوجه اصلی طراح تاسیسات مکانیکی باید به فضاهای حساس بخش (اتاق های عمل, فضای ریکاوری, فضایتوزیح آن در مدعازن سد4 ۱۵جات اس اک اما سا مار با و انجدول ۱-۳- انواع ترکیبات عایقی به همراه علائم اختصاریجدول ۷-۷- ضریب معادل وسیله نقلیه سبک برای وسایل نقلیه تفریحی در سربالاییجدول ۱۴-۱۵- بر آورد هزینه استهلاک خودروی شخصی به ازای یک خودرو -کیلومترجدول شماره ۳- در آمدجزء (1) بند (الف) ماده (9) قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوبجمهوری اسلا می‌ابران تاریخ:جمهوری اسلامی ایران شماره :۹۲/۴۲۰/۷۷۰۷۲/دجمهوری اسلامی ایران شماره :۱۴۴۳۸/۴۰۰جمهوری اسلامی ایران شماره :۱۷۰۴۷/۱۰۰/۰۲جمهوری اسلامی ایران شماره :۲۲۸۱۳/۱۰۰/۰۲جمهوری اسلامی ایران شماره :۲۷۰۴۲/۱۰۰/۰۲جمهوری اسلامی ایران شماره :۳۲۰۵۱/۱۰۰/۰۲جمهوری اسلامی ایران شماره :۳۲۰۵۸/۱۰۰/۰۲جمهوری اسلامی ایران شماره :۳۲۰۶۵/۱۰۰/۰۲جمهوری اسلامی ایران شماره :۴۹۱۷۸/۴۰۰جمهوری اسلامی ایران, ضوابط اجرایی قانون بودجه سال ۱۳۹۹ کل کشور را به شرح زیر تصویب کرد: ۱جناب آتقای دکتر رحمانی فضلی - وزبر محترم کشورجناب آثای دکنر رحمانی فضلی-وزبر محترم گشورجناب آفای ممندسا بر مدیر غامل محترم شرکت ملی حشاری ابرانجناب آقای دکتر خجسته‌مهر. معاون محترم وزیر و مدبرعامل شرکت ملی نفت ابرانجناب آقای دکتر رحمانی فضلی - وزیر محترم کشورجناب آقای دکتر رحمانی فضلی - وزیر محترم کشورجناب آقای دکتر محمود احمدی نژاد-ریاست محترم جمهوری اسلامی ایرانجناب آقای صالح آبادی مدیرعامل محترم بانک توسعه صادرات ابرانجناب آقای مهندس امانی مدیر کل محترم هماهنگی فنی و عمرانی سازمان ها و مناطیجناب آقای مهندس جوانبخت-معاون محترم آب و آبفاءرئیس هیات مدیره و مدیر عامل شرکت مدیریتجناب آقای مهندس خیرخواه مدیر عامل محترم سازمان مشاور ثُنی و مهندسی شهر تهرانجناب آقای نظر پورجناب آقلی مهری مدیرعامل محترم بانگ صنعت و معدنجناجه حسب شرایط و ویژگی های پیمان. گزارش واصله از کارگروه رسیدگی بهجهت دسته‌بندی سطح تمیزی هوا براساس ترکیب شیمیایی آن ۱ باید به استاندارد 14644-8 150 ارجاعحجم سنگدانه‌ی بیش‌تر.ء ضمن حفظ خصوصیات بتن خودتراکم تازه» استفاده نمود. با این وجود در اغلحد آستانه به کار گرفته شده برای استخراج پوشش گیاهی. ۰/۸ می‌باشد.حداقل دو چراغ راهنماء از فاصله‌هایی که در جدول ۸ تعیین شده» باید در داخل مخروط دیذحدول ۳-۴- لیست توابع مختص رده‌های بهره‌وری انرژی در اتوماسیون ساختمان (ادامه)حذف واژه "خوک" از ردیف (2-1) فهرست پیوست بخشنامه های شماره 31091 مورخحسب مصوبه مراجع اعانون واردات طع،، پ،تعیو و نهعرهحسب مصوبه مراجع قانونی، احکام ذیل جهت اطالع و اقدام مقتضی ابالغ میحضشیش هر آهشحقوقی ارتباط تنگاتننگ داشته و قوانین و راهکارهای آیین‌نامه‌های اجرایی یکی از ابزارهای اعماحمایت مالی از هسته‌های دوره پیش‌رشدحور" موضوع: پوشش بیمه ای گروههای خاص جامعه اس رلحوزه ... موضوع: نحوه اجرای آئین نامه بیمه اختیاری مصوب بخشنامه شماره ۶۵۱حوزه تلخیص دستور العملها و ضوابط نحوه رسید گی به ادعای افرادحوزه ستادی وزارت نیرو و شرکتهای تابعه (دولتی) مشمول قانون مدیریت خدمات کشوری به شرححوزه فنی و درآمد موضوع: تمدید کسر حق بیمه تگمیلیحوزه مشترک معاونت‌های حقوقفی» مجلس و آمور بین‌المئل و بیمه‌ایحوزه معاونت بیمه ای و درمانحوزه معاونت فنی و موضوع: ارسال پیام گوتاه به مستمری بگیرانحوزه موضوع: بازنشستگی مشمولینحوزه موضوع: دستورالدمل اجرائی بخشودگی 1 دستور اداریحوزه: بیمه آی و درمانحوزه: بیمه ای و درمانحوزه: درمان و بیمه ایحوزه: مشترک حقوقی و معاونت بیمه ایحوزه: مشترک درمان و بیمه ایحوزه: معاونت بیمه ای و معاونت برنامه ریزی» مالی و پشتیبانیحوضه‌های آبریز و دفاتر مستقل شرکت مدیریت منابع آب ایرانحوطاسوت ار موضوع: ضوابتط اجرائیحیین قیمت تمام شده واحد آب زیرزمینی وخازن های موازی در پست های فشار قویخازن های موازی در پست های فشار قویخاکب‌ای شور و ددیدی در آیرانخر رح کلعر یاهع وا له دح درخر روا او را امه اهخزانه دار محترم کل کشورخم که منطبق بر ضوابطخمهوری سا ین ایران تاریخ؛ ۹ رزخمینی ( ره ) که کمتر از ۵۰ سال سن داشته و مشمول مقررات حمایتی خاص دیگری قرار نداشتهخن الاسلام و اتمملهین چناب آقای لیسی اون اول محترم قوه قسالیهخود مالک مشمول یارانه .بافندگان فرش وضاغلان صنایع دستی شناسه دار و..) درقالبخوزه بخ موضوع: بیمه اعضاء انجمن صنفی بخشنامر انخی و ار تال ,کار وراه احّی پوت دارد7۵ در اسمش هر رشتد- پایداری در برابر عوامل جویدار تبرت در لا رندار تبرت درل دردارآن محترم مناطق ۲۲ گانه شهرداری تهراندارح‌های آب 9 کاضصلاب در در حله تقصیلیدارم از ۲ ید ری زارت ارداز وسانی به صنایمدتم رالحدل اجرایی خدمات بر هدب رداریدختران، پسران، مردان و زنان بالیای طبیعی را به اشکال متفاوتددماید دراحی سارهدهای اتحال ودر ااهرا مرهرراتدر اجراء اصل یکصلد و بیست و سوم (۱۳۳) قانون اساسی جمهوری اسلامی‌ایراندر اجرای اصل یکصد و بیست و سوم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران به پیوست «قانون موافقتنامهدر اجرای بخشنامه شماره ۷۹۳۳ مورخ ۱۳۹۹/۱/۲۶ وزارت تعاون کار و زفاه اجتماعی و دستورالعماندر اجرای بخشنامه شماره ۲۵۱۱۹۲ مورخ ۱۳۹۹/۱۲/۲۷ وزارت تعاون. کار و رفاه اجتماعی.در اجرای بند (ب) ماده (۲۸) قانون برنامه پنج‌ساله ششم توسعه اقتصادی, اجتماعی و فرهنگیدر اجرای بند «۱» هزارو دهمین جلسه هبأت مدیره مورخ ۸۶/۷/۲۳ مقرر گردید تا اعحضاء شرکت تعاونیدر اجرای ماده ۲۳ قانون نظام مهندسی و کنترل ساختمان مصوب سال ۰۱۳۷۴در اجرای ماده «۴» قانون حمایت از صنعت برق کشور مصوب ۱۳۹۴ و به موجب ابلاغیه شمارهدر اجرای مفاد تبصره (11) ماده (27) قانون مالیات بر ارزش افزوده و با عنایت به مفاد قانون اصدر اجرای مفاد دستورالعمل شماره200/1401/530در اجرای مقررات تبصره (1) ماده (123) اصلاحی قانون ثبت (موضوع ماده 10 قانون الحاقدر ارتباط با رسیدگی هاا و بررسای هاان ان ااه شادهدر این آیین‌نامه اصطلاحات زیر در معانی مشروح مربوط به کار می‌روند:در این بخش برآوردی از توانایی و قابلیت ایجاد خوردگی داخلی انجام خواهد شد. خوردگی داخلی. کادر این بخش فرض میشود که ۶۵ درصد از مسافرین ساعت اوج در ۳۰ دقیقه اوج به بازرسی گمرک وارد مدر این دستگاه تشعشعات خورشید از طریق یک کره شیشه‌ای شفاف که بر روی پایه‌ای متصل است با متمدر این فصل ضوابط ارزیابی و بهسازی اعضا و اتصالات بتنی مربوط به سیستم‌های مقاوم در برابر بادر این فصل مشخصات فنی عمومی و اجرایی سیستم‌های صوتی و کاربرد آنها در طراحی و اجرای پروژه‌در بسیاری موارد. جمع کننده جدید در امتداد خط یک تیر یا شاه‌تیر قرار می‌گیرد. معمولاً این مدر تصفبه خانه‌های فاضلاب و بردازش آندر جهت گردش کاری مناسبء نحوه وارد شدن به اتاق احیا و خارج شدن از آن به دو روش امکان‌پذیردر دی خدمات محالحاتشدر راستای اجرای بودجه مصوبه سالیانه شهرداری تهران و با هدف شفاف سازی و اصلاحدر راستای اجرای سیاستهای کلی نظام اداری مصوب ۱۳۸۹ و قانون ارتقای سلامت نظام اداری و مبارزدر راستای بهینه‌سازی و بهبود مستمر فرآیندهای اجرائی, از تاریخ صدور این دستور اداری. تغییرادر راستای تنقٌیح, تجمیع و تلخیص بخشنامه ها و دستورهای آداری. شفاف سازی مقررات. تسهبل در اردر راستای تنقیح» تجمیم وتلخیص بخشنامه ها ودستورهای آداری» شفاف سازی مقررات. تسهیل دردر راستای تکریم مودیان محترم مالیاتی میزان بخشودگی جرائم موضوع ماده22در رال نادٌذ‌اری و حشاریدر رت خمان درحاه فنادایی رایدر رست خددات دتاالحاتدر رست مرس( رل رسدر رسی بتانسیل لنذزش دردر صنایع مرتبط بادر صورت استفاده از تابلوی ایزوله کلیه کلیدهای خطوط خروجی آن از نوع دو پل انتخاب شوند.در صورت لزوم می توان برای عبور این جریان هواء ازکانال |[ اشکل در داخل سقف کاذب بادر صورت نیازدر صورت پیش‌بینی این واحد. در نظر گرفتن هراسه‌ی این فضاهادر صورتی که قفل نمودن درپوش‌های سیستم لوله ایستاده خشک مورد نظر باشد. این کار منوط به تأییدر صورتی که نرخ رشد دستمزد اعلام شده کارگران در دو سال آخر خدمت آنها بیش از نرخ رشد طبیعیدر صورتی‌که طول راهروی مستقیمی از ۲۲ متر بیش‌تر باشد.ء بهتر است با ایجاد تغییراتی شامل تغیدر قراردادهای صنعت‌نفتدر نامه ریژزی ازمایشی‌ای رد ویدر وت و اس نقص در جوش (موجود)در ورد خدار زمین ذرزهدر وردعش کی ماش دم !النافتشدر پاسخ به استعالم های به عمل آمده بدینوسیله تصریح میدر پایین سپرء فشار مقاوم از راست به‌چپ برابر است با :در پیشرفت جوامع. تهیه و کاربرد آنها را ضروری و اجتناب ناپذیر ساخته است. نظر به وسعت دامنهدر یرم سّدی...دراجرای اصل یکصد و بیست و سوم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران به پیوست « قانون موافقتنامسهدراجرای بند " ۴" یک هزار و پانصد وهفتادونهمین جلسه‌هیات مدیره محترم سازمان» مصوب ۹۴/۱/۲۶ ددرادن ,یسو یا یا یاناسدرامد در موارد زیر اصلاح و جایگزین میگردد:درجه‌بندی بیمارستانها بر حسب امتیازات مکتسبه بیمارستانهای عمومیدرخصوص اجرای قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب 1400/03/02درخواست. اعلام و بهره برداری از سوابق بیمه شدگان همچنین حذف مکاتبات دستی و تشکیلدرزهای باز: این درزها باید با فروکردن و سپس درآوردن نوار چوبی» صفحه فلزی یا سایر قطعات موردزمان ام و پوو سوردزمان بنادو و تشتیرا دردستمرالحم, فموئه بر داری |دسته رالحمل حذر و تجیزدستو رالعمل محاسه حریم حاه و ثناتدستور العمل نحوه تشویق گزارشگران فرار مالیاتی موضوع ماده (37) اصلاحیه آیین نامه اجراییدستورائدمل حفانلت از دارایی مشتریدستورالحمل حفاذلت و ایمنئی دردستورالع مل نگارش ضوابط نظام فنی و اجراییدستورالعمل اجرائی آن به شماره ۸۰۵۵ مورخ ۱۳۹۷/۱/۲۹ (تصویر پیوست) و بر اساس طرح طبقه‌بندیدستورالعمل اجرایی آن به شماره ۲۶۵۳۷۹ مورخ ۱۳۹۷/۱۲/۲۸ و بر اساس طرح طبقه‌بندی و ارزشیابیدستورالعمل اجرایی شورای حفغ حقوق بیت‌المال در آمور اراضی و منابع طبیعی کشوردستورالعمل احجام و اوزان قانون بودجه سالانه کشورء به منظور تبیین حیطه مسئولیت‌هایدستورالعمل بررسی ویژگیهای عمومی آندستورالعمل تعیین مناسب ترین پیشنهاد در مناقصات پیمانکاریدستورالعمل ثبت کشتیها به صورت اجاره کاملدستورالعمل شستشو و گندزدایی شبکه‌های آپرسانیدستورالعمل صخور پروافه اشتغال به کار آموزشدستورالعمل ضوابط پذیرش و محاسبه کسر بهای آسفالت دردستورالعمل نحوه استرداد مالیات و عوارض دریافتی از خریداران کالاها و خدمات معاف از مالیات ودستورالعمل نحوه استرداد مالیات و عوارضص پرداختی سفارتخانه ها مأموریت های دیپلماتیک. پستدستورالعمل نحوه تکمیل و تنظیم اسناد همسان پیمان‌های پژوهشی میدان /اکتشافی محور بالادستیدستورالعمل نگارش ضوابط نظام فنی و اجراییدستورالعمل نگارش ضوابط نظام فنی و اجراییدستورالعمل نگارش ضوابط نظام فنی و اجراییدستورالعمل نگارش ضوابط نظام فنی و اجراییدستورالعمل نگارش ضوابط نظام فنی و اجراییدستورالعمل نگارش ضوابط نظام فنی و اجراییدستورالعمل نگارش ضوابط نظام فنی و اجراییدستورالعمل و ضوابط تعیین مشاغل حاکمیتی در موسسهدستگاه های اجرایی،مهندسان مشاور و پیمانکاران به بخشنامهدستگاه های اجرایی،مهنذسان مشاور و پیمانکاران به بخشنامهدستگاههای اجرایی, مشاورین و پیمانکاراندستگاههای اجرایی، مهندسان مشاور و پیمانکاران بخشنامه بهدسذم رالحدل در هدر داری ودسهء رالعمل در ه‌برداری ودشریه هار رد مسااروندت مبنتسمی, رپژوهش و ضاورقدعاد را دبس رودخاده‌ها 9 دخازن مرهادفتر آدور مقررات ملی ساختمان پبوست. :دفتر امور فنی » تدوین معیارها و شرکت مدیریت منابع آب ایراندفتر امور فنی و تدوین معیارهادفتر امور فنی و تدوین معیارهادفتر امور مقررات ملّی ساختماندفتر توسعه مدیریت و تحول اداریدفتر توسعه منابع فیزیکی و آمور عمرانیدفتر مدیریت منابع فیزیکی و مجری طرح های عمرانیدفتر مقررات ملی و کنترل ساختماندفتر مقررات ملی و کنترل ساختماندفتر مهندسی و معارهای فنیدفتر مهندسی و معیارهای فنندفتر مهندسی و معیارهای فنیدفتر نظام فنی اجرایی دفتر مهندسی و معیارهای فنی آب و آبفادفتر نظام فنی اجرایی دفتر مهندسی و معیارهای قنی آب و آبفادفتر نظام فنی اجرایی دفتر مهندسی و معیارهای قنی آب و آبفادفترنظام فنی اجرایی معاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رییس جمهورء با گذشت بیش از سی سال فدقد یاه دفت و دارده از نظر طول تیرء قدرت |ده مه و همم ام هممدوابنا فعالیت شرکتهای ثالث ارائه دهنده خدمات پس از فروشدوب در ساماندمی رودشاده۵۵)دوخت به پشت (اتصال بار جانبیی)دومین جلسه مورخ ۸۷/۸/۱۴ هیات محترم مدیره " زفان خانه دار" با رعایت شرایط مقرر دربیمه صاحبادون پا ره آیین نامه شورای عالی تامین اجتماعی موضوع ماده 18دکتر سید‌حسن امامی رضوی و دکتر محمودرضا محققدیافراگم باید از اتصال مناسب جهت انتقال بار به قاب فولادی مهاربندی شده یا قاب‌های فولادی بدیران کل محترم امور مالیاتیدیزل ژنراتورهای اضطراری دردیزل ژنراتورهای اضطراری دردین مقدس اسلام بعنوان مکتبی اجتماعی و انسان سازء اصل مشارکت و مسئولیت همگانی در پیشبرد اهدذکر این نکته ضروری است که استفاده از این منحنی‌ها و تعریف فشار آب منفذی مورد استفاده در نمرآهنمای مشار کت مردمی در طرح های اب 9 خاکرئیس محترم جمهوری اسلامی ابرانرئیس محترم جمهوری اسلامی ابرانرئیس محترم جمهوری اسلامی ایرانرئیس محترم جمهوری اسلامی ایرانرئیس منترم دانشگاه عاوم پزشگی و خدمات بهداشتی درمانی سراسر کشوررئیس هیأت مدیره و مدیرعامل محترم روزنامه رسمیرا تممو ری امامت ۱۳۳۳۶۸را خنمای واگذاری از نشعاب فاضااب بهرا سار وتمارت ارو ی حرات لا مات رو پنسا اشرا مت ۷وری «ست ۲9 صفحهرا معاونت امور فنیرا نام یا ی رد یرواف« ورک رس علواعمرا یا هارو راک نواعا ترازو یرات عاولی ,کار و راد ای وت وارورات مموری وه راراخنمای یننه‌بندی سبل و تتیین حد بسترراد اندازی و نحوه استفاده از نرم افزارهایرادنثمای کار برد ددل‌های تجچربی و نذاریرادننمای بررسی پیشروی آبهای شور دررافتمای برّره برداری دبدرولیگی ازرال مو ریاس ی‌ارالی شماره: ۹۹/۲۱۷۰۸/۵۰۰رامئثمای را بار دل راسدحب رودخاده 15رامنمای بر. رد در داری وذن.داریرانئها ی کار برد اشنماد مرشد‌دی درراه جانبی سه خطه یک طرفه در دو سمت آزادراهراهخنمای باز رسی در دسدک‌های بزرفراهعتمای بر داشت مصالح رودخادئه‌ایراهنمای ار زیابی ایمنی و اقدامات اضطراری در سدها و سازه‌های وابستهراهنمای ارزیابی و بهسازی لوزه‌ای شریانهای حیاتی سامانه گازرسانیراهنمای انتخاب مشاور به روش بودجه ثابتراهنمای انتخاب مشاور به روش تعرفهراهنمای انتخاب مشاور به روش تک گزینه‌ایراهنمای انتخاب مشاور به روش کیفیتراهنمای انتخاب مشاور به روش کیفیت و قیمتراهنمای انتخاب گباهان در فضای سبزراهنمای برنامه‌ریزی و طراحی معماری بخش مراقبت ویژه جراحی قلب ۲516راهنمای جامع مطالعات طرح» بهره‌برداری و نگهداری سامانه پیش‌بینی و هشدار سیلراهنمای طرا حی» ساخت و نگهذاری کو ره‌هاراهنمای فعالیتهای دارای ۵ درراهنمای فنی پایش وضعیت درراهنمای فنی پایش وضعیت در سیستمراهنمای مطالعات خیدروژ نو شیمیایی درراهنمای مطالعات ژئوفیزیک در آهای زیرزمینیراهنمای نمونه‌برداری از آب زیرزمینیراهنمای نگهداری و تعمیرات تصفیه خانه‌های آبراهنمای کاربرد مدلهای ریاضی درراکب سهامی ابر یت اینراکتورهای موازی در پستهای فشار قویراکتورهای موازی در پستهای فشار قویراکنمای دز ردق در سازه‌های ازرای ال داب ری ور یمال ! مل سب‌شمرای عالی فنی شهرداریرباص تموری ب وست راربر ردیابی در کشوررت‌ساان سازمانع اداری واسیرای لوررخنمودهایی در سیاستگذاری مدیریت آبرخواران به صورت همزمان انجام شده و کمردیف سواالت با توجه به شرایط و محدودیترس یا واتر را, نلااخا بسرارورسای موْسسات دولتی باگستره کشوری حداکثر(۳) پست در سقف پستهای مصوبرسد کید مد را ما مه یچ اصرضایت کارکنان قراردادی کارگاههای پیمانکاری» از تاریخ اجرای نصب اولین نگارش پائیزهرعایت ضوابط فاصله تکیه‌گاه‌ها در کانال‌ها مطابق با 5۸1۸۳1۸رفع ابهام از قسمت اخیر بند1رل بر رت را ری ا۵ ای اب اراس ۱۴۰۳/۰۴/۱۹رم این ۲۷۳ ما۹۵رم هر ام اما وا را رم مت تر مت ی کت ی رو تو اپ ارد تا ار تب تومن ۷رنگ خاک-رنگ زمینه خاک را با سامانه علائم مانسل (هیوء ولیو و کروما) مشخص نمائید. به عنوان مرنگینه‌های زرد شامل اکسید کرومء اکسید روی و اکسید کادمیومرنیس کل محترم بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایرانره تما زد که امه که ری خی روصتره شطی کر چا شماره سا اسرو ارور نا از نره نا اد او ۹ هر ۶۸ موجرو و ریا سا اهاط داح باروش ساده شده مدل تحلیلی که اینجا توضیح داده می شود. عبارت است از مدل کردن قاب دال -ستونی,روش های اکتشاف در زمین های کارستیروش های جلو کیری از خوردکیروشای الکذریکی مقاومت ویژه و لر زه‌ایرول بازکن همراه با دستگاهرک به را اره ۲۸۵رگا : ضریب زلزله جانبی اصلاح شدهری * توان مورد نیاز در خروجی موتور (اسب بخار یا کیلووات)ری اسلا ی اران راز باری اطای رای اس ۱۳۹۲/۱/۱۷ری در فاصم مویارم و خصشرریاس یاران ده ریا راریاست جمهوری بسمه تعالیریاست محترام تأمین اجتماعیریاست محترر جموروری بره سیوسرت«ریاست محترم جمهوری اسلامی ایرانریاست محترم جمهوری اسلامی ایرانریاست محترم جمهوری اسلامی ایرانریاست محترم جمهوری اسلامی ایرانریاست محترم جمهوری اسلامی ایرانریاست محترم جمهوری اسلامی ایرانریاست محترم جمهوری اسلامی ایرانریاست محترم جمهوری اسلامی ایران :ریاست محترم جمهوری اسلامی ایران ِریاست محترم شعبهریز اقلام مشمول و غیر مشمول پیوست یازدهم تنقیح و تلخیص بخشنامه (۱۱) جدید در آمد و ملحقات آزئوشیزیک و نقش آن در مهندسی آبزئوفیزیک و نقش آن در ممهندسی آبزئوفیزیک و نقشس آن در ممهندسی آبزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیزان اداری راکو راعت: ۱۱:۲زان باه و لوور ورزان رام و وج تورزب عح کا را هکیت لس سَنَ سرزدوفیزیک ونتش آن در مندسی آب,زرد رل فدمام رشرت لجرانت ن ریت در سرزشگندی و بعازی خای برای دشترایی کهزمینه‌های بروز فساد و با هدف استفاده بهینه از ظرفیت‌های پیمانکاران. مشاوران و تأمین‌کنشدگازهکشسی 9 بسازی خاک برای دشتهایی کهزک کا. کار را ان نت ۳ ۴ رز ها ملظسأدان بر مت و یاه رک سور رت نداردسا ری ولذارت را وی حراشت الا مات رو ای " ,سا مان "امن احای ۱ صاوو ساب غرم و بو مر مت جما وی » بوست: نداردسا یا ورا جیب یر سا دا اه دیر اور اسم ۳5 راساختمان‌های با اسکلت فلزی (جوشی یا پیچ و مهره‌ای) معمولا به لحاظ الکتریکی پیوسته هستند و دساختمان‌های حغالت در مقابلسادالش ان یلگ با سین وآروسار ماه رس در رم ارساران "انا ای راساربان اداری وا کدی سور را نداردسارمان مدیریت و برنامه ریزی کشورسارمان مدیریت و برنامه ریزی کشورساز ان مور و وربا ورویساز مان برنامه و بودجه کشورساز مان بناهدر و دریانوردیسازدان ارنامه و (ءدجه تَدْ ورسازمان آب و برق خوزستانسازمان آدرای و استخدامی کشورسازمان اداری و استخدامی کشورسازمان اداری و استخدامی کشورسازمان اداری و استخدامی کشورسازمان اداری و استخدامی کشورسازمان اداری و استخدامی کشورسازمان اداری و استخدامی کشورسازمان ام و لووجر سورسازمان امور اداری و استخدامی کشورسازمان برفامه و بودجه کشورسازمان برفامه و بودجه کشورسازمان برفامه و بودجه کشورسازمان برفامه و بودجه کشورسازمان برفامه و بودجه کشورسازمان برفامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه -وزسازمان برنامه و بودجه -وزارت نیروسازمان برنامه و بودجه آبرانسازمان برنامه و بودجه ابرانسازمان برنامه و بودجه وزارت نیروسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه- وزارت نیروسازمان برنامه و بودجه- وزارت یروسازمان برنامه و بودجه. دفتر فنیسازمان برنامه و بودجه. دفتر فنیسازمان برنامه و بودجه. دفتر فنیسازمان برنامه و بودجه. دفتر فنیسازمان برنامه و بودجه. دفتر فنیسازمان برنامه و بودحجه کشورسازمان ربانمه و بودجه کشورسازمان ربانهم و بودهج کشورسازمان ربانهم و بودهج کشورسازمان ربانهم و بودهج کشورسازمان ربانهم و بودهج کشورسازمان ربانهم و بودهج کشورسازمان ربانهم و بودهج کشورسازمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران - سازمان ملی استاندارد آبرانسازمان مد بربت و برنامه‌ریزی کشورسازمان مد بریت و برفامه ریزی کشورسازمان مد بریت و برفامه‌ربزی کشورسازمان مد بریت و برفامه‌ریزی کشورسازمان مد بریت و برفامه‌ریزی کشورسازمان مد بریت و برفامه‌ریزی کشورسازمان مد بریت و برفامه‌ریزی کشورسازمان مد بریت و برفامه‌ریزی کشورسازمان مد بریت و برفامه‌ریزی کشورسازمان مد بریت و برفامه‌ریزی کشورسازمان مد بریت و برفاهه‌ریزی کشورسازمان مد بریت و برنامه‌ریزی کشورسازمان مد بریت و برنامه‌ریزی کشورسازمان مد بریت و برنامه‌ریزی کشورسازمان مد بریت و برنامه‌ریزی کشورسازمان مد بریت و برنامه‌ریزی کشورسازمان مد بریت و برنامه‌ریزی کشورسازمان مد بریت و برنامه‌ریزی کشورسازمان مدبریت و برنامه‌ربزی کشورسازمان مدبریت و برنامه‌ربزی کشورسازمان مدبریت و برنامه‌ربزی کشورسازمان مدبریت و برنامه‌ربزی کشورسازمان مدبریت و برنامه‌ربزی کشورسازمان مدبریت و برنامه‌ربزی کشورسازمان مدبریت و برنامه‌ربزی کشورسازمان مدبریت و برنامه‌ربزی کشورسازمان مدبریت و برنامه‌ربزی کشورسازمان مدبریت و برنامه‌ریزی کشورسازمان مدبریت و برنامه‌ریزی کشورسازمان مدبریت و برنامه‌ریزی کشورسازمان مدبریت و برنامه‌ریزی کشورسازمان مدبریت و برنامه‌ریزی کشورسازمان مدبریت و برنامه‌ریزی کشورسازمان مدیربت و برنامه‌ریزی کشورسازمان مدیریت و برفامه ریزی کشورسازمان مدیریت و برنامه ربزی کشورسازمان مدیریت و برنامه ربزی کشورسازمان مدیریت و برنامه ریزی کشورسازمان مدیریت و برنامه ریزی کشورسازمان مدیریت و برنامه ریزی کشورسازمان مدیریت و برنامه ریزی کشورسازمان مدیریت و برنامه ریزی کشورسازمان مدیریت و برنامه ریزی کشورسازمان مدیریت و برنامه ریزی کشورسازمان مدیریت و برنامه ریزی کشورسازمان مدیریت و برنامه ریزی کشورسازمان مدیریت و برنامه ریزی کشورسازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور وزارت نیروسازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور وزارت نیروسازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور وزارت نیروسازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور وزارت نیروسازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور وزارت نیروسازمان مدیریت و برنامه‌رپزی کشورسازمان مدیریت و برنامه‌رپزی کشورسازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشورسازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشورسازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشورسازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشورسازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشورسازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشورسازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشورسازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشورسازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشورسازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشورسازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشورسازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشورسازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشورسازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشورسازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشورسازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشورسازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشورسازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشورسازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشورسازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشورسازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشورسازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشورسازمان ممدیریت و برفامه‌ریزی کشورسازمان ممدیریت و برنامه‌ریزی کشورسازمان ممدیریت و برنامه‌ریزی کشورسازمان ممدیریت و برنامه‌ریزی کشورسازمان ممدیریت و برنامه‌ریزی کشورسازمان ممدیریت و برنامه‌ریزی کشورسازمان ممدیریت و برنامه‌ریزی کشورسازمان ممدیریت و برنامه‌ریزی کشورسازمان ممدیریت و برنامه‌ریزی کشورسازمان ممدیریت و برنامه‌ریزی کشورسازمان ممدیریت و برنامه‌ریزی کشورسازمان ممدیریت و برنامه‌ریزی کشورسازمان ممدیریت و برنامه‌ریزی کشورسازمان ممدیریت و برنامه‌ریزی کشورسازمان میراث فرهنگی. صنایع دستی و گردشگریسازمان ها و دستگاه های زیر مجموعه وزارت امور اقتصادی و داراییسازمان یام و لووم ورسازممان مد بریت و برفاهه‌ریزی کشورسازه و تمامی اجزای آن باید در برابر گسیختگی در زمان رویداد نهایی مانند زلزله طراحی شوند.سازیازه نادار دسا یور و تداردسامان با و لوو لورسامان با و لوو لورسامانه سرمایش ایستا درجه حرارت فضای داخل را به استفاده از پدیده حرارت طبیعی تنظیم می‌کند.سای در شود ترادسخصی افراد باید از پرده یا سایر روش‌ها استفاده نمود.سر فصل‌های نمونه برای خلاصهسر کتهای حفاری و پمپازسرا زا تسیا کم را وی بو دنل وسرپرست محترم دفتر امور هماهنگی امور مالیاتی استان تهرانسرپرست محترم دفتر امور هماهنگی امور مالیاتی استان تهرانسرپرست محترم دفتر امور هماهنگی امور مالیاتی استان تهرانسرپرست محترم دفتر امور هماهنگی شهر و استان تهرانسرپرست محترم دفتر هماهنگی امور مالیاتی شهر و استان تهرانسرپرست محترم دفتر هماهنگی امور مالیاتی شهر و استان تهرانسرپرست محترم دفتر هماهنگی امور مالیاتی شهر و استان تهرانسرپرست محترم دفتر هماهنگی امور مالیاتی شهر و استان تهرانسرپرست محترم دفتر هماهنگی امور مالیاتی شهر و استان تهرانسرپرست محترم دفتر هماهنگی امورمالیاتی شهر و استان تهرانسرپناه ایستگاه های اتوبوس و اتوبوسسری یا موانعیسس وزارت «فاع و سای سروا یم بیوست:سسط ست سار هگا رک وسشورای ی سهرداری دیهان درسل فقروردین ماه ۱۳۹۸ در استان‌هاسلامت کارکنان صنعت آب و برق و با عنایت به موافقت سازمان تأمین اجتماعی و مجوز بیمه مرکزیسم رک ست ی اهر وی اک اه یا ویک وج یهسنا تابن بای دج موب درا است. ام سم رممری دود العان)» ریک نداردسند 3292سند 3360سند 3361سند 3362سند 3363سند 3364سند 3365سند 3367سند 3368سند 3369سند 3370سند 3371سند 3448سند 3451سند 3506سند 3515سند 4007سند 4059سند 4102سند 4209سند 4503سند 4504سند 4628سند 4914سند 5012سند 5015سند 5023سند 5025سند 5027سند 5029سند 5053سند 5060سند 5088سند 5096سند 5098سند 5099سند 5103سند 5104سند 5119سند 5120سند 5139سند 5141سند 5146سند 5149سند 5150سند 5151سند 5154سند 5155سند 5156سند 5159سند 5161سند 5162سند 5163سند 5167سند 5170سند 5171سند 5176سند 5178سند 5179سند 5184سند 5197سند 5199سند 5200سند 5211سند 5215سند 5223سند 5227سند 5230سند 5231سند 5233سند 5235سند 5236سند 5251سند 5253سند 5255سند 5256سند 5257سند 5260سند 5262سند 5263سند 5276سند 5299سند 5302سند 5303سند 5305سند 5306سند 5311سند 5330سند 5333سند 5335سند 5338سند 5339سند 5340سند 5348سند 5352سند 5389سند 5402سند 5436سند 5437سند 5439سند 5553سند 5568سند 5681سند 5719سند 5721سند 5733سند 5745سند 5750سند 5762سند 5864سند 5893سند 6001سند 6007سند 6010سند 6013سند 6018سند 6032سنف ملی توسعه بخش بهداشت و دره‌انسنگ مصرفی از هر گونه که باشد باید تمیر محکم. بادوام» متجانس و بدون رگه بوده و عاری ازسوزن تا ابتدای قوس قائم با ۰/2 در نظر گرفته شود. در صورت عدم وجود فضای کافی, حداقل فضای بیسیستم های کنترل و اتوماسیون در پست های فشار قویسیم از ال در اثرازنسیون آمور زیربنایی؛ صنمت و محیط زبست در جلسه مورخ ۱۳۸۶/۱۲/۱۹ بنا به پیشنهادشاخ صه‌های مرحله‌بندی کار در رودخانه. امکان پذ بری اجراء زمان‌بندی مراحل کار و سرعتشبوه نامه انتشار و دسترسی آزاد به اطلاعات « قراردادها»شده دوره ها با اولو یشده مرام من گروه از مودیان اشخاص حیحا (صا مان مشاغل) که مورام ممکرورد وال1401شر کتهای مادر تخصصی و مراکز آموزشی و پژوهشی وابستهشرایط عمومی بیمه تمام خطر نصبشرایط عمومی قراردادشرایط مدیریتی و اجرایی اندازه‌گیریشرت سیهامی مد بر پت سابع ۸شرح ردیف : لوله فولادی سیاه درز دار به قطر نامی ۱۵ (یک دوم اینچ). رستّه ؛ ساختمان و ساخ<شرح عمومی خدماتشرهنگ فنی آبیاری و زهکشیشرکت تأمین اندیش ایرانیان به موجب دادخواستی اعلام کرده اند که :شرکت سهامی مد بر بت منامن آب ابرانشرکت سهای مذبریت این اب ۲شرکت مادر تخصصی مهندسی آب و فاضلاب کشورشرکت مهندسی آب و فاضلاب کشورشرکت مهندسی و توسعه نفت وزارت نفت هندسه پارس هندسه پارس کاوششرکتهای زیرمجموعه در صورت عدم اجرای چارچوب قرارداد ضمیمه با شرکتهای بیمه‌گرشرکتهای ماک بیس سی مشاأور در طرحهیای دیشرکت‌های مادر تخصصی, ساتبا و مراکز آموزشی و پژوهشی وابستهشرکت‌های مادر تخصصی, ساتبا و مراکز آموزشی و پژوهشی وابستهشرکت‌های مادر تخصصی, ساتبا و مراکز آموزشی و پژوهشی وابستهشرکت‌های مادر تخصصی, ساتبا و مراکز آموزشی و پژوهشی وابستهشرکت‌های مادر تخصصی, ساتبا و مراکز آموزشی و پژوهشی وابستهشرکت‌های مادر تخصصی, ساتبا و مراکز آموزشی و پژوهشی وابستهشرکت‌های مادر تخصصی, ساتبا و مراکز آموزشی و پژوهشی وابستهشرکت‌های مادر تخصصی, ساتبا و مراکز آموزشی و پژوهشی وابستهشرکت‌های مادر تخصصی, ساتبا و مراکز آموزشی و پژوهشی وابستهشرکت‌های مادر تخصصی, سازمان‌ها و موسسات تایعهشرکت‌های مادر تخصصی,. ساتبا. موسسات و مراکز آموزشی و پژوهشیشر‌رداران محترم مناطق ۱ الی ۲۳شفاره: شرا ار باشماره ۲۱۰۶۹ 0۵0۵3( روزنامه رسمیشماره ۱۸۵۴۲۱ ۱۳شماره نشرد شر به ۰۵ ۰شماره ویزه نامه ۱۰۵۲شماره ویزه نامه ۱۱۱۹شماره ویزه نامه: ۹۸۵شماره ویزه نامه: ۱۰۱۰شماره ویزژه نامه: ۲۱۱۶۷شماره ویژه نامهشماره ویژه نامه: ۱۰۰۰شماره ویژه نامه: ۱۰۲۵شماره ویژه نامه: ۱۰۳۴شماره: ۹۵-۵۰۰ تاریخ: ۱۳۹۴ پیوست:شماره: تشاد هرهبشماره: وفرفدرب مهشماره: یرف در رده هرشهر دارآان محترم مناطق ۲۲ گانه تهرانشهر دارآن محترم مناطق ۲۲ کانهشهردار محترم تهرانشهردارآان محترم مناطق ۲۲ کانه تهرانشهردارآن محترم مناطق ۱ الی ۲۳شهرداراآان محترم مناطق ۱ الی ۲۳۲شهرداران محترم مناطق ۱ آلی ۲۲شهرداران محترم مناطق ۱ الی ۲۲شهرداران محترم مناطق ۱ الی ۲۲شهرداران محترم مناطق ۱ الی ۲۲شهرداران محترم مناطق ۱ الی ۲۳شهرداران محترم مناطق ۱ الی ۲۳شهرداران محترم مناطق ۳ کانه شهرداری تهرانشهرداران محترم مناطق ۲۲ کانه تهرانشهرداران محترم مناطق ۲۲ گانه تهرانشهرداران محترم مناطق 22 گانه شهرداری تهرانشهرداران محنرم مناطق ۲۳ کانه شهرداری تهرانشهرست و شناسنامه نرم افزارهایشهفرست خدمات مطالعان مر حله دوم( تشریحی) وشورای اقتصاد در جلسه مورخ 13شورای عالی فناوری اطلاعات و در راستای آیجاد وحدت رویه در اجرای فعالیت های مرتبط با توسعه فشورای عالی فنی شهرداری تهرانشورای عالی فنی شهرداری تهران (شورای عالی فنی شهرداری تهران >شورای عالی فنی شهرداری تهران >شورای عالی فنی شهرداری تهران ؟شورای عالی فنی شهرداری تهران رشورای عالی فنی شهرداری تهران رزشورای عالی فنی شهرداری تهرانشورای عالی کار با حضور نمایندگان سه کروه (دولت .کارفرمایان و کار گران ) در جلسه مورخ ۱۳۹۷/شورای فنی شهرداری تهرانشورای فنی شهرداری تهرانشورای فنی شهرداری نهرو ی ینشورای ملی توسعه و نظارت بر مراکز پذیره‌نویسی اهدای سلول‌های بنیادی خون‌ساز و بانکهای خونشورای‌عالی اجرای سباستهای کلی اصل ۴۴ ثانون اساسیشویا و پاسوخیای ایجاد شوده در اعضوای سواختمان را می توان به دو رروهشکل ۰-۱۸-۱۰ اشکال مختلف برای مهار تجهیزاتشکل ۸-۶- نحوه اجرا با یک رول پیوستهشکل ۲۳-۳: مفصل نوع یا راشکل ۳۷-۱۲- نمایی از آسیب دیدگی سگمنت در حین پیشروی ۲881شکل ۳۹ تقرس مرکب حداقل برای رابط چنبری خروجی (مرعت طرح رابط ۳۰ کیلومتر در ساعت)شیرهای سولنوییدی در مدار هیدرولیکیشین لیسی فهرروی و دیش میت نان وت ۹ در ایصاحبان حرف و مشاغل آزاد در این آئین‌نامه به افرادی اطلاق میشود که برای انجام حرفه و شغل مصفحه پوششی شماره ویرایش:صلی دفتر هماهنگی امور مالیاتی شهر و استان تهرانصنفی نمایندگان شرکت بیمه معلم از تاریخ ۸۷/۳/۱ مشمول مقررات قانون تأمین اجتماعی قرارصوس با رخست «ارانضای کارگروه تخصصی و عمومی و ویژه تدوین دستورالعمل نحوه رسیدگی به تأخیرات پیمان در وزارت نفضریب ریالی سال ۱۴۰۱ به میزان ۳۳۵۳ ریال تعیین شده است. به استناد ماده ۴۹ قانون خدمت وظیفه عضوابتدٌ نصب و راه اندازی» جایگزینی (استان) و جابجایی تجهیزات پزشکی سرمایه‌ایضوابط خدمات پس از فروش شرکت های تجهیزات پزشگیضوابط و معیارهای انتخاب سامانهضوابط پذیرش و محاسبه کسر بهای عملیات اجرایضوابط کلی پذیرش طرح‌ها به منغظور اجرایی‌سازی شمضوع مقررات ناظر بر جرانم موضوع ماده 169 قانون مالیات های مستقیم اصلاحی مصوبطبق ضوابط قیمت گذاری کلیه کالاها (تجهیزات پزشکی ) که با ارز آزاد وارد کشور می شوند ومتقاضیطراحی بناهای در(طول موج‌های کوتاه‌تر نور به شکل شدیدتری توسط جو پراکنده می‌شوند و بنابراین بر کار رصد تاثیع مصوبه: ابلاغ نرخ خرید تضمینی برق از نیروگاه‌های تجدیدپذیر و پاکعا موضوع: اصلاح نحوه محاسبه مستمریعبارت زیر به عنوان تبصره به بخشنامه شماره 200/1400/65 مورخ 1400/10/01 الحاقعرضه کنندگان تجهیزات و ملزومات پزشکی سراسر کشورعطف به نامه شماره ۱۱۰۳۷۹ مورخ ۱۶۰۰/۹/۲۱ در اجرای اصل یکصدعملیات خاک‌ریزی و تراکم آن پس از لوله‌گذاریعنلوین و سرفصاهای دوره های آموزشی برایعنلوین و سرفصاهای دوره های آموزشی برایعنلوین و سرفصاهای دوره های آموزشی برایعنلوین و سرفصاهای ضوره های آموزشی برایعنلوین و سرفصفهای شوره های آموزشی برایعنلوین و سرفصلهای ضوره های آموزشی برایعنوان دوره: الزامات عمومی تأسیسات برقیعنوان ضابطه حمابت از تولیدعنوان فرم درخواست. ثبت وسابل پزشکی ۱عون دستورالعمل ثبت تجهپزات وملزومات پزشکی (تولید داخل و وارداتی) ٍعون نی و جهز ایغیر مخرب اسکت که با اسکتفاده از خاصکیت موئینگی برای آشککارفراخوان بکارگیری کارشناسان واجد شرایط برای همکاری کارشناسی با شورای عالی فنیفرسایش رسوب در آبخیزهافرسایش شدید سواحل دریا در محل مصب گردیده و کف کنی زیادی در پایین‌دست آن به وجود آمده» ضمنفرم انصراف از درخواست انتقال کسور بازنشستگی از سایر صندوقها به سازمان تامین اجتماعیفرم درخواست معرفی به کمیسیون پزشکیفرم درخواست معرفی به کمیسیون پزشکیفصل تسنسم - جداسازی لرزه ای در بهسازی سازه‌ها ۳۹فصل دهم : الزامات کاب لکنسی منوازن و فیبر نوری ۱۹۷فصل دهم: سازه با میراگر109فصل سوم- دستورالعمل طراحی و کنترل لرزهفصل سوم- طراحی و ساخت منظرراه ۳۶( ۵۸۳فصل ششم - رفتارسنجی زمین‌لغزش با استفاده از تکنیک نداخل‌سنجی راداری ۹۹/۰۹/۲۶ ۱۷۹فصل شم الزامات طراحی سیستم‌های سازه‌ای با عملکرد برتر ۱۴۰۳/۰۶/۱۵ ۱۵۵فصل مالیات بر درآمد حقوقفصل نهم- رونسنایی پل‌هاء راههای مرنفع و تفاطع‌های غیر هم‌سطح )۱۳فصل هفتم - اصول فنی و مراحل ساخت آیشکن‌ها ۸۳فصل هفتم- شرح تحولات پیش رو و تحولات تولید در طول زمان 133فصل چهاردهم - قیر در راهسازی ۳۹۵فصل چهارم: مالیات بر درآمد مشاغل ی ۳۱فعالیتهای خدمات‌رسانی مرتبط با سامانه‌هایفلاش تانک)- تعیین معیار مصرف آب وفنی و زیربنایی پژوهشگاه نیروفنی‌و درآمد و درمان سیستم جامع کمیسیون های پزشگی «فهر ست و شناسنامه نرم افزارهای مهندسی آنفهرست برخی از مودیان مالیاتی که نسببت ببه ارسبا س اسبتردادظ انهارنامبه دوره مالیباتی (هبارفهرست بهای تعمیرات پالایشگاه - سال ۱۳۹۳فهرست بهای تعمیرات پالایشگاه - سال ۱۳۹۴فهرست بهای تعمیرات پالایشگاه - سال ۱۳۹۵فهرست بهای رشته تعمیرات پالایشگاه - سال ۱۳۹۴فهرست بهای رشته تعمیرات پالایشگاه - سال ۱۳۹۴فهرست بهای نص تلمیبه خانه های نفت و انبارهای نفت منطقه اک - سال ۱۳۹۵فهرست بهای نصب تلمبه خانه هاک نفت و انبارهای نفت منطقه اک - سال ۱۳۹۳فهرست بهای نصب تلمبه خانه های نفت و انبارهاکی نفت منطقه اک - سال ۱۳۹۴فهرست بهای نصب واحدهای بهره برداری نفت و گاز و ابستگاه‌هاکی تراکم گاز - سال ۱۳۹۵فهرست بهای نصب واحدهای بهره برداری نفت و گاز و ابستگاه‌های تراکم گاز - سال ۱۳۹۴فهرست بهای نصب واحدهای بهره برداری نفت و گاز و ابستگاه‌های تراکم گاز - سال ۱۳۹۴فهرست بهای نصب واحدهای بهره برداری نفت و گاز و ابستگاه‌های تراکم گاز - سال ۱۳۹۵فهرست بهای نصب واحدهای بهره برداری نفت و گاز و ایستگاه‌های تراکم گاز - سال ۱۳۹۳فهرست بهای نصب واحدهای بهره برداری نفت و گاز و ایستگاه‌های تراکم گاز - سال ۱۳۹۳فهرست بهای نصب واحدهای سرجاهی نفت و گاز و جند راهه ها - سال ۱۳۹۴فهرست بهای نصب واحدهای سرجاهی نفت و گاز و جند راهه ها - سال ۱۳۹۵فهرست بهای نصب واحدهای سرجچاهی نفت و گاز و چجند راهه ها - سال ۱۳۹۳فهرست بهای واحد پایه رشته ابنیه سال ۱۳۹۹فهرست بهای واحد پایه رشته تاسیسات برقی سال ۱۳۹۹فهرست بهای واحد پایه رشته تاسیسات برقی سال ۱۴۰۰فهرست بهای واحد پایه رشته پستهای انتقال و فوفق توزیع نیروی برق سال ۱۳۰۲فهرست بهای واحد پایه رشته پستهای انتقال و فوق توزیم نیروی برق سال ۱۴۰۰فهرست خدمات مرحله بهره‌برداری و نگهداری سدهافهرست خدمات مرحلهه شناسایی رسوب‌سنجی و رسوب شناسیفهرست دانشگاههای دولتی دارای حداقل یکی از رشته های مهندسیقابلیت تنظیم درجه حرارت بدن نوزاد از ۳۴ تا ۳۸قانم‌مقام محترم وزیر ات۳ 2قانون اصلاح بعضی از مواد قانون مربوط به مقررات امور پزشکی و دارویی و مواد خوردنی و آشامیدنقانون برنامه پنحم توسعهقانون بودجه سال ۱۳۸۹ کل کشورقانون تأمین اجتماعی مصوبت ۱۳۹۵۴ و الحاقی دو تبصره به ماده (۷۶)مصوب ۹۳۱ مصوبه بواره اه موصوقانون تدوین و تشیح قوانین و مقررات کشور که با عنوان طرح به مجلسس‌شورای اسلامیقانون جهش تولید دانش بنیان- مواد 1055-147-148قانون جهش تولید مسکن سقانون راجع به اصلاح ماده ۲۱ قانون مربوط به مقررات امور پزشکی و داروبی و مواد خوردنی و آشامقانون ساختار نظام جامع رفاه و تأمین اجتماعی (مصوب ۱۳۸۳/۰۲/۱۲)قانون مالئیات های مستقیمقانون مالیات برقانون مالیات بر ارزش افزودهقانون مالیات بر ارزش افزوده مصوبقانون مالیات بر ارزش افزوده مصوبقانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب1387قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب1400قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب1400قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب1400قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب1400قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب1400قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب1400/03/02قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب 1400قانون مالیات بر ارزش‌افزوده مصوب 1400قانون مالیات هایقانون مالیات های مستقیمقانون مالیات های مستقیمقانون مالیات های مستقیمقانون مالیات های مستقیمقانون مالیات های مستقیم (به شماره6978قانون مالیات های مستقیم مقانون مالیات های مستقیم مقانون مالیات های مستقیم مقانون مربوط به مصوبات شورای عالی انقلاب فرهنگی در خصوص ترکیبقانون نغلام مهندسی و کنترلی ساختمانقانون پایانه های فروشگاهی وقانون چگونگی اداره مناطق آزاد تجاری، صنعتی موادقانون کنوانسیون چارچوب حفاظت از محیط زیست دربایی دربای خزرقرارداد شماره یدقعمرات اساسی. خرید تجهیزات وقنک آب‌ها و قأسیسات پایانه‌ای استباایکقچء ست نات مک کت ده که نفورکیملا وزارت امور اقتصادی و دارایی مدالاه ی رای کا سو وی ها رای زکلغو ماده (۷) آیین نامه اجرایی قانون بیمه همگانی خدمات درمانی کشور (مصوب ۱۳۷۸/۰۶/۱۰)لوسر هس وکا 7 حمایت تأمین‌اجتماعی از حادثه‌دیده ناشی از کار مشروطلوله یا قوطی با قطر یا بعد کوچکتر و مساوی177لوله‌کشی آب سرد و آب گرم مصرفیل‌سا ان نارمان یام و نووی آسور بومت: تاردما ّ ,کت صوییم هیا و مهن کی سم اس طسقما یر پیش را شیمماده۱) این دستورالعمل با توجه به مشکلات موجود در عدم استفاده مجدد از کاشتنیهای ارتوپدی درماده11) قانون مالیات بر ارزش افزودهماده17) قانون جهش تولید مسکنماده 1 تعریف: نظام مهندسی و کنترل ساختمان عبارت است از محموعه قانون» مقررات, آئین‌نامه‌هاءماده ۱- سرپرستی کودکان و نوجوانان فاقد سرپرست به منظور تأمین نیازهای مادی و معنوی آنان, باماده ۱۵- رئیس هیأت مدیره و مدیرعامل سازمان مکلف است کل هزینه واحدهایماده ۱۹ - کلیه دستگاههای مشمول این قانون موظفند با مرخصی استعلاجیماده واحده - بند یک ماده ۲۰ قانون مربوط به مقررات آمور پزشکی و دارویی و مواد خوردنی و آشامماده واحده - بند یک ماده ۲۰ قانون مربوط به مقررات آمور پزشکی و دارویی و مواد خوردنی» آشامیمارا ن "ان بای برمارا ن "ان بای برمالیاتی به سود تقسیم نشده شرکتماما رام و وود ورماما مار و لو ورماما ناران رام و لووی سورمان باه و لووجرم ورمان نامه وود ازمان یام و لوویز سورماندان "نی ور ارت عاولن کار و رداه اتا 59 موست: اروماوت اس ری بر و فاوری مور یسلا امران ۱ ۳۶ ۱۶ماوت ای رای سمه تعالیماولی) مار کی) رد «فاوری مور ی اسلای ان ۲ به به۵م۱مبالغ به میلیون ریالمبانی و ضوابط طراحی شبکه‌های جمع آوریمبحث یازدهم مقررات ملی ساختمانمبند‌سی در دروزه‌های مدندسی آتمتاون محترم وزیر ورئیس شورای قدوین مقررات ملی ساختمانمتاونت برنامه‌ریزی و فنأرت راهبردی رییس جه: ورمتقاضی انذرادی (انعقاد پیمان با موسسه و پژوهنده)متقاضی انفرادی (انعقاد بیمان با بژوهنده)متمم فرهنگ شنی آبیاری و زهکشیمتمم فرهنگ شنی آبیاری و زهکشیمتناسب با سنوات پرداخت حق بیمهمجلس شورای اسلاسی یلا پدوسسش ومجموع خارج از قضور با آهنسات همپوشانی هامجموعه قوانین مرتبط با هیأت امناءمجموعه قوانین مرتبط با هیأت امناءمجموعه قوانین مرتبط با هیأت امناءمجموعه قوانین مرتبط با هیأت امناءمجموعه قوانین مرتبط با هیأت امناءمجموعه قوانین مرتبط با هیأت امناء ۳۷مجموعه قوانین و مقررات حوزه سازمان بیمه سلامت ایرانمحاول سم ری زر ولو فاوری در ی املّی اران ۱7۸۳محاون مرن رک رو و او دی ای این ۲ب رحمحاونن در ری ور (1) ومد ۳۹۳محترم شهردار تهرانمحدوده نوسانات ولتاژٌ در نقطه اتصالمحص و اس هس حطر, وممحمصصصی ۹ که اس امس سر در موم متاممحو مت مر ی ول وفاوری در ی اسّای امانمحورهای بلند و کوتاه با روابط زیر بیان می‌شوند:مختلف اعم از خریدء مناقصه» مزایده» سرمایه‌گذاری» مشارکت یا ترک تشریفات» توافق‌نامه یا تفاهمخلوط کن (از جمله کامیونهایمدا این ای رت داردمدارهای برق‌رسانی و کنترل به نحو رضایت‌بخشی نصب شده‌اندمدب رآن عامل شرکتهای اصلی و فرعیمدبران کل محترم ستادیمدری کل محترم ستادیمدری کل محترم ستادیمدری کل محترم ستادیمدری کل محترم ستادیمدریان کل محترم مستقل ستادیمدریکل محترم تأمین اجتماعی استانمدریکل محترم تأمین اجتماعی استانمدریکل محترم تأمین اجتماعی استانمدیبران و روسای محترم واحدهای ستادیمدیر کل محترم امو... ر مالیاتیمدیر کل محترم امور مالیاتیمدیر کل محترم امور مالیاتیمدیر کل محترم امور مالیاتیمدیر کل محترم امور مالیاتیمدیر کل محترم امور مالیاتیمدیر کل محترم امور مالیاتیمدیر کل محترم امور مالیاتیمدیر کل محترم امور مالیاتیمدیر کل محترم امور مالیاتیمدیر کل محترم امور مالیاتیمدیر کل محترم امور مالیاتیمدیر کل محترم امور مالیاتی ...مدیر کل محترم امور مالیاتی ...مدیر کل محترم امور مالیاتی استانمدیر کل محترم دفتر روابط عمومی و فرهنگ‌سازی مالیاتیمدیران عامل محترم بانکهای دولتی، غیر دولتی، شرکت دولتی پستمدیران محترم دادرسی سراسر کشورمدیران محترم دادرسی مالیاتیمدیران محترم دادرسی مالیاتی استان ها /شهر و استان تهرانمدیران محترم شرکت های پذیرفته شده در بورس و فرابورسمدیران محترم واحدهای تابعهمدیران کل محترم ادارات امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتی ...مدیران کل محترم واحدهای ستادی ِمدیران کل و روْسای محترم واحدهای مستقل ستادیمدیران/ سرپرست های محترم دادرسی مالیاتیمدیرعامل محترم بانک ملی ایرانمدیرعامل محترم روزنامه رسمی کشورمدیرعامل محترم شرکت مشاور مدیریت و خدمات ماشینی تامینمدیرکل محترم/معاون محترم حسابرسی/مسئول محترم حوزه حسابرسی اداره کل امور مالیاتیمدیریت تعار الزام شهرداری تهران به تهیه و ارائه لایحه برنامه عملیاتی واکنش اضطراریمدیریت محترم مهندسی 9 طرحهای شرکت ملی گاز آبرانمر در یرم مرومر عم جتماعی و فرهنگیمراحل کلی ثبت تا شناسه گذاری وسبله پزشکگی دار اداره کل تحهیزات و ملزومات بپزشکی سازمان غد)مرت وک بای را چا مکمرروی بر تجربیات برنامه ریزی آبمروری بر ضوابط 9 استانداردهای انتخابمرکز تحقیقات را» مسکن و شهرسازیمس وا مرا 7 را سا اندمشارکت مارون کاران و مهندسی و خدمات چاه سی لندمشاعصات ثنی عمومی و اجراییمشاور مختلف خارجی در طول سالیان متمادی, پایگاه سست و ضعیفی را برای نظام برنامه‌ریزی فراهممشاوران محترم شهردار تهرانمشاوران محترم شهردار تهرانمشاوران محترم شهردار تهرانمشاوران محترم شهردار تهرانمشاوران محترم شهردار تهرانمشاوران محترم شهردار تهرانمشاوران محترم شهردار تهرانمشاوران محترم شهردار تهرانمشاوران محترم شهردار تهرانمشاوران محترم شهردار تهرانمشاوران محترم شهردار تهرانمشاوران محترم شهردار تهرانمشاوران محترم شهردار نهرانمشاوران محترم شهردار نهرانمشاوران محترم شهردار نهرانمشاوران محترم شهردار نهرانمشاوران محترم شهردار نهرانمشتدل بر :سار جدد)مشخصات عمومی ساختمان در فرم ارزیابی سریع با مشاهده از بیرون ساختمان تکمیل میشود.مشخصات فنی تهیه، نصب، نگهداری و تعمیر چراغمشخصات فنی ساخت، نصب و نگهداری تابلوهای ترافیکیمشخصات فنی ساخت، نصب و نگهداری حفاظ هامشخصات فنی عمومی و اجرابیمشخصات فنی عمومی و اجرابیمشخصات فنی عمومی و اجرابیمشخصات فنی عمومی و اجرابیمشخصات فنی عمومی و اجرابیمشخصات فنی عمومی و اجرابیمشخصات فنی عمومی و اجرابیمشخصات فنی عمومی و اجرابیمشخصات فنی عمومی و اجرابیمشخصات فنی عمومی و اجرابیمشخصات فنی عمومی و اجرابیمشخصات فنی عمومی و اجرابیمشخصات فنی عمومی و اجراییمشخصات فنی عمومی و اجراییمشخصات فنی عمومی و اجراییمشخصات فنی عمومی و اجراییمشخصات فنی عمومی و اجراییمشخصات فنی عمومی و اجراییمشخصات فنی عمومی و اجراییمشخصات فنی عمومی و اجراییمشخصات فنی عمومی و اجراییمشخصات فنی عمومی و اجراییمشخصات فنی عمومی و اجرایی تاسیسات برقی جریان ضعیف ساختمانمشخصات فنی و اجرایی روسازی مسیر اتوبوس های تندرومشخصه‌های حرکت زمین در حین وقوع زلزله از طریق لرزه‌نگاری در نقاط نصب لرزه‌نگارها به‌صورت تمشموئین ماده ۹۵ قانون تأمین اجتماعیمصالح و فر آورده‌های ساختمانیمصرح در این قانون از جمله قانون تخصیص سهمیه برای زنان در پذیرش دستیاریمصوبه شورای عالی اداری در مورد واگذاری امور پشتیبانی دستگاههای اجرایی به بخش غیر دولتیمضخصات فنی عمومی راهمعا و مت اس ری ار لو ناوری مسر ی اسلّمی امرانن رامعاد لیس مود و دسا ایمعالونت برفامه‌ریزی و تغظارت راهبردی ریس جمهورمعالونت برفامه‌ریزی و تغقارت راهبردی ریس جمهورمعاوئت حقوقی و آمور مجلسمعاوئین محترم وزیر و مدیران عامل چهار شرکت اسلیمعاودت فنی و عمرانی پل ۳۳معاودت فنی و عمرانی پوسمعاودت فنی و عمرانی پوسمعاوست فنی و عمرانی نمیمعاوشت دی رایمعاول اس ری دس وفاوری در ی الم مان ۲ب ,۱۳۹۸معاول در ای راست مموری سم ۳۴۴۲معاولی ر ور سارمالش ام و لو وجلور پوت نداردمعاون برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رئیس جمهورمعاون برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رئیس جمهورمعاون برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رئیس جمهورمعاون برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رئیس جمهورمعاون برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رئیس جمهورمعاون برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رئیس جمهورمعاون برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رئیس جمهورمعاون برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رئیس جمهورمعاون برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رئیس‌جمهورمعاون محترم توسعه بازرگانی وزارت جهاد کشاورزیمعاون محترم توسعه بازرگانی وزارت جهاد کشاورزیمعاون محترم علمی, فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان رئیس جمهور منضم به فهرست اطلاعات (1098)معاون محترم منابع انسانی و تحقیقات شرکت توانیرمعاون محترم وزیر و مدیرعامل شرکت ملی نفت ایرانمعاون وزبر و رئیس سازمان فدمعاونان محترم سازمانمعاونان محترم سازمانمعاونان محترم شهردار تهرانمعاونان محترم شهردار تهرانمعاونان محترم شهردار تهرانمعاونان محترم شهردار تهرانمعاونان محترم شهردار تهرانمعاونان محترم شهردار تهرانمعاونان محترم شهردار تهرانمعاونان محترم شهردار تهرانمعاونان محترم شهردار تهرانمعاونان محترم شهردار تهرانمعاونان محترم شهردار تهرانمعاونان محترم شهردار تهرانمعاونان محترم شهردار تهرانمعاونان محترم شهردار تهرانمعاونان محترم شهردار تهرانمعاونان محترم شهردار تهرانمعاونان محترم شهردار تهرانمعاونان محترم شهردار تهرانمعاونان محترم شهردار تهرانمعاونان محترم شهردار تهرانمعاونان محترم شهردار تهرانمعاونان محترم شهردار تهرانمعاونان محترم شهردار تهرانمعاونان محترم شهردار تهرانمعاونان محترم شهردار تهرانمعاونان محترم شهردار تهرانمعاونان محترم شهردار تهرانمعاونان محترم شهردار تهرانمعاونان محترم شهردار تهرانمعاونان محترم شهردار تهرانمعاونان محترم شهردار تهرانمعاونان محترم شهردار تهرانمعاونان محترم شهردار تهرانمعاونان محترم شهردار تهرانمعاونان محترم شهردار تهرانمعاونان محترم شهردار تهرانمعاونان محترم شهردار تهرانمعاونان محترم شهردار تهرانمعاونان محترم شهردار تهرانمعاونان محترم شهردار تهرانمعاونان محترم شهردار تهرانمعاونان محترم شهردار تهرانمعاونان محترم شهردار تهرانمعاونان محترم شهردار تهرانمعاونان محترم شهردار تهرانمعاونان محترم شهردار تهرانمعاونان محترم شهردار تهرانمعاونان محترم شهردار تهرانمعاونان محترم شهردار تهرانمعاونان محترم شهردار تهرانمعاونان محترم شهردار تهران ۱معاونان محترم شهردار ثهرانمعاونان محترم شهردار ثهرانمعاونان محترم شهردار نهرانمعاونان محترم وزبر نفتمعاونان محترم وزبر و مدیران عاسل شرکتهای اصلیمعاونان محترم وزبر و مدیران عامل شرکتهای اصلیمعاونان محترم وزبر و مدیران عامل شرکتهای اصلیمعاونان محترم وزبر و مدیران عامل شرکتهای اصلیمعاونان محترم وزیرمعاونان محترم وزیر نفتمعاونان محترم وزیر نفتمعاونان محترم وزیر نفت ۱معاونان محترم وزیر و مدیران عامل شرکت های اصلیمعاونان محترم وزیر و مدیران عامل شرکتهای اصلیمعاونان محترم وزیر و مدیران‌عامل شرکتهای اصلیمعاونان محترم وزیر و مدیران‌عامل شرکتهای اصلیمعاونان محضرم هر دار تهرانمعاونت آمور آب و آبفامعاونت آمور آب و آبقامعاونت آمور آب و آبقامعاونت آمور آب و ابفامعاونت آمور مهندسی و فناوریمعاونت آمورمسکن و ساختمان عادیمعاونت امور آب و آبفامعاونت امور آب و آبفامعاونت امور آب و آبفامعاونت امور آب و آبقامعاونت امور آب و آبقامعاونت امور آب و آبقامعاونت امور آب و ابفامعاونت امور مسکن و ساختماد رهمعاونت بر نامه ریزی و نغثارت راهبردی رئیس جمهورمعاونت برفامه ریزی و نظارت راهبردی رئیس جمهورمعاونت برنامه ریزی و نظارت راهبردی رئیس جمهورمعاونت برنامه ریزی و نغفارت راهبردی رئیس جمهورمعاونت برنامه‌رپزی و نظارت راهبردی رییس جمهورمعاونت برنامه‌ریزی و تغقارت راهبردی رییس جمهورمعاونت برنامه‌ریزی و تغقارت راهبردی رییس جه‌وورمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردیمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردیمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردیمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردیمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردیمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردیمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردیمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردیمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردیمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردیمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردیمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردیمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردیمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردیمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردیمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردیمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردیمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردیمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردیمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردیمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردیمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردیمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردیمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردیمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردیمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رئیس جمهورمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رئیس جمهورمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رئیس جمهورمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رئیس جمهورمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رئیس جمهورمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رئیس جمهورمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رئیس جمهورمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رئیس جمهورمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رئیس جمهورمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رئیس جمهورمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رئیس جمهور وزارت نیرومعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رئیس جمپور وزارت نیرو - شرکت توانیرمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رئیس جمپور وزارت نیرو - شرکت توانیرمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رئیس جمپور وزارت نیرو - شرکت توانیرمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی ربیس جمهورمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی ربیس جمهورمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی ربیس جمهورمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی ربیس جمهورمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی ربیس جمهورمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی ریاست جمهوریمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی ریاست جمهوریمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی ریبس جمپهورمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی ریبس جمپورمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی ریس جمپورمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی ریس جمپورمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رییس جممهورمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رییس جمهورمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رییس جمهورمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رییس جمهورمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رییس جمهورمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رییس جمهورمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رییس جمهورمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رییس جمهورمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رییس جمهورمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رییس جمهورمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رییس جمهورمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رییس جمهورمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رییس جمهورمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رییس جمهورمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رییس جمهورمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رییس جمهورمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رییس جمهورمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رییس جمهورمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رییس جمهورمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رییس جمهورمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رییس جمهورمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رییس جمهورمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رییس جمهورمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رییس جمهورمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رییس جمهورمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رییس جمهورمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رییس جمهورمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رییس جمهورمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رییس جمهورمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رییس جمهورمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رییس جمهورمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رییس جمهور وزارت نیرو - شرکت توانیرمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رییس جمهور وزارت نیرو - شرکت توانیرمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رییس جمورمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رییس جمپورمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رییس جمپور وزارت نیرو - شرکت توانیرمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رییس جمیورمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رییس جمهورمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رییس جمهورمعاونت برنامه‌ریزی و نغفارت راهبردی رییس جموورمعاونت برنامه‌ریزی و نغقارت راهبردی ریاست جه‌موریمعاونت برنامه‌ریزی و نغقارت راهبردی رییس جمهورمعاونت برنامه‌ریزی و نغقارت راهبردی رییس جمهورمعاونت توسعه مدیریت و سرمایه انسانی رئیس جمهورمعاونت علمی و فناوری ریبیس جمهورمعاونت فنی و عمراتی ماشمعاونت فنی و عمرانی را شوهمعاونت فنی و عمرانی را وهمعاونت فنی و عمرانی شهرداری تهران رامعاونت فنی و عمرانی شوهمعاونت فنی و عمرانی وال۳۳معاونت فنی و عمرانی وسمعاونت فنی و عمرانی پوسمعاونت فنی و عمرانی پوسمعاونت فنی و عمرانی پوسمعاونت فنی و عمرانی پوسمعاونت فنی و عمرانی پیرس,معاونت فنی و عمرانی پیرس,معاونت فنی و عمرانی پیرست:معاونت فنی و عمرانی پیوسس,معاونت فنی و عمرانی یرسمعاونت فنی. آمور زیربنایی و تولیدی وزارت راه و شهرسازیمعاونت فنی. امور زیربنایی و تولیدی سازمان نقشه‌برداری کشورمعاونت فنی، امور زیربنایی ومعاونت فنی، زیربنایی و تولیدی سازمان نقشهمعاونت قوانین؛ بررسی و اظهارنظر نمایید.معاونت مالی و اقتصاد شهری شهرداری تهرانمعاونت مهندسی, پژزوهش و فناوریمعاونت مهندسی, پژوهش و فناورکمعاونت مهندسی, پژوهش و فناورکمعاونت مهندسی, پژوهش و فناوریمعاونت مهندسی, پژوهش و فناوریمعاونت مهندسی, پژوهش و فناوریمعاونت مهندسی, پژوهش و فناوریمعاونت مهندسی, پژوهش و فناوریمعاونت مهندسی, پژوهش و فناوریمعاونت مهندسی, پژوهش و فناوریمعاونت مهندسی, پژوهش و فناوریمعاونت مهندسی, پژوهش و فناوریمعاونت مهندسی, پژوهش و فناوریمعاونت مهندسی, پژوهش و فناوریمعاونت مهندسی, پژوهش و فناوریمعاونت مهندسی, پژوهش و فناوریمعاونت مهندسی, پژوهش و فناوریمعاونت مهندسی, پژوهش و فناوریمعاونت مهندسی, پژوهش و فناوریمعاونت مهندسی, پژوهش و فناوریمعاونت مهندسی, پژوهش و فناوریمعاونت مهندسی, پژوهش و فناوریمعاونت مهندسی, پژوهش و فناوریمعاونت مهندسی, پژوهش و فناوریمعاونت مهندسی, پژوهش و فناوریمعاونت مهندسی, پژوهش و فناوریمعاونت مهندسی, پژوهش و فناوریمعاونت مهندسی, پژوهش و فناوریمعاونت مهندسی, پژوهش و فناوریمعاونت مهندسی, پژوهش و فناوریمعاونت مهندسی, پژوهش و فناوریمعاونت مهندسی, پژوهش و فناوریمعاونت مهندسی, پژوهش و فناوریمعاونت مهندسی, پژوهش و فناوریمعاونت مهندسی, پژوهش و فناوریمعاونت مهندسی. پژوهش و فناوریمعاونت مهندسی. پژوهش و فناوریمعاونت مهندسی. پژوهش و فناوریمعاونت مهندسی. پژوهش و فناوریمعاونت مهندسی. پژوهش و فناوریمعاونت مهندسی. پژوهش و فناوریمعاونت مهندسی. پژوهش و فناوریمعاونت مهندسی. پژوهش و فناوریمعاونت مهندسی. پژوهش و فناوریمعاونت مهندسی. پژوهش و فناوریمعاونت مهندسی. پژوهش و فناوریمعاونت مهندسی. پژوهش و فناوریمعاونت مهندسی. پژوهش و فناوریمعاونت مهندسی، پژوهش و فناوریمعاونت مهندسی، پژوهش و فناوریمعاونت مهیدسی و ساخت داحلمعاونت مهیدسی, پژوهش و فناوریمعاونت مهیدسی, پژوهش و فناوریمعاونت مور آب و آبقامعاونت نظارت راهبردی وزارت تهرو ۱ 1 ۱ تبدیل های نوع سوم و چهارم تنها در ورودی سازه بکار میمعاونت پژوهش و مطالعات پایهمعاونسن محترم شهردار تهرانمعاونین محترم شهردا ر تهرانمعاونین محترم شهردا ر تهرانمعاونین محترم شهردا رتهرانمعاونین محترم شهردار تهرانمعاونین محترم شهردار تهرانمعاونین محترم شهردار تهرانمعاونین محترم شهردار تهرانمعاونین محترم شهردار تهرانمعاونین محترم شهردار تهرانمعاونین محترم شهردار تهرانمعاونین محترم شهردار تهرانمعاونین محترم شهردار تهرانمعاونین محترم شهردار تهرانمعاونین محترم شهردار تهرانمعاونین محترم شهردار تهرانمعاونین محترم شهردار تهرانمعاونین محترم شهردار تهرانمعاونین محترم شهردار تهرانمعاونین محترم شهردار تهرانمعاونین محترم شهردار تهرانمعاونین محترم شهردار تهرانمعاونین محترم شهردار تهرانمعاونین محترم شهردار تهرانمعاونین محترم شهردار تهرانمعاونین محترم شهردار تهرانمعاونین محترم شهردار تهرانمعاونین محترم شهردار تهرانمعاونین محترم شهردار تهرانمعاونین محترم شهردار تهرانمعاونین محترم شهردار تهرانمعاونین محترم شهردار تهرانمعاونین محترم شهردار تهرانمعاونین محترم شهردار نهرانمعاونین محترم شهردار نهرانمعاونین محترم شهردار نهرانمعاونین محترم شهردار نهرانمعاونین محترم شهردار نهرانمعاونین محترم فنی و عمرانی مناطق بیست و دو گانهمعاونین محترم وزبرمعاونین محترم وزبر و مدبران عامل شرکتهای اصلیمعاونین محترم وزبر و مدبران عامل شرکتهای اصلیمعاونین محترم وزبر و مدیران عامل شرکت های اصلیمعاونین محترم وزبر و مدیران عامل شرکتهای اصلیمعاونین محترم وزیبرمعاونین محترم وزیرمعاونین محترم وزیرمعاونین محترم وزیرمعاونین محترم وزیرمعاونین محترم وزیرمعاونین محترم وزیر و مدبران عامل شر کتهای اصلیمعاونین محترم وزیر و مدیبران عامل شرکتهای اصلیمعاونین محترم وزیر و مدیرآن عامل شرکتهای اصلیمعاونین محترم وزیر و مدیران عأمل شرکتهای اصلیمعاونین محترم وزیر و مدیران عامل شرکت های اصلیمعاونین محترم وزیر و مدیران عامل شرکت های اصلیمعاونین محترم وزیر و مدیران عامل شرکتهای اصلیمعاونین محترم وزیر و مدیران عامل شرکتهای اصلیمعاونین محترم وزیر و مدیران عامل شرکتهای اصلیمعاونین محترم وزیر و مدیران عامل شرکتهای اصلیمعاونین محترم وزیر و مدیران عامل شرکتهای اصلیمعاونین محترم وزیر و مدیران عامل چهار شرکت اصلیمعاونین محنرم وزبر و مدبران عامل شرکت های اصلیمعاونین محنرم وزیر و مدیران عامل چهار شرکت اصلیمعاونین محنرم وزیر و مدیران عامل چیار شرکت اصلیمعاونین و مشاورین وزیرء دفاتر مستقل حوزه ستادیمعبرهایی که برای لولهمعطوف به پروژه نشانمعلونت بر نامه‌ریزی و تغقارت راهبردی رسسی جمهورمعلونت برفامه ریزی و تغفارت راهبردی ریس جمهورمعلونت برفامه ریزی و تغقارت راهبردی ریس جمهورمعلونت برفامه ریزی و نغظارت راهبردی ریس جمهورمعلونت برفامه ریزی و نغفارت راهبردی ریس جمهورمعلونت برفامه ریزی و نغقارت راهبردی ربیس جمهورمعلونت برفامه‌ریزی و ارت راهبردی ریس جمهورمعلونت برفامه‌ریزی و تغقارت راهبردی ریس جمهورمعلونت برفامه‌ریزی و نغفارت راهبردی ربیس جمهورمعلونت برفامه‌ریزی و نغقارت راهبردی ریس جمهورمعلونت برفامه‌ریزی و نغقارت راهبردی ریس جمهورمعلونت برفامه‌ریزی و نغقارت راهبردی ریس جمهورمعلونت برفامه‌ریزی و نغقارت راهبردی ریس جمهورمعلونت برفاهه‌ریزی و نغقارت راهبردی ریس جمهورمعلونت برفنامه‌ریزی و تغارت راهبردی ریس جمهورمعلونت برنامه‌ریزی و تغثارت راهبردی ریس جمهورمعلونت برنامه‌ریزی و نغقارت راهبردی ریس جمهورمعلونت برنامه‌ریزی و نغقارت راهبردی رییس جمهورمعلونت برنامه‌ریزی و نغقارت راهبردی رییس جموورمعلونت برنامه‌ریزی و نغلارت راهبردی رییس جمهورمعلونت فنی و توسعه آمور زیر بناییمعمول‌ترین روش آب‌بندی بامها و سایر قسمتهای ساختمان, استفاده از قیر و گونی است که درمعوون مهندیی ووه و هعوریمعیارهای اجباری, برای تأمین هدف‌های طراحی مورد نیاز است. چنین معیارهایی مانند این بند با حمفاونان محترم شهردار تفرانمقررات زدایی و وحدت رویهمقررات فصل نهم باب چهارم قانون مالیات های مستقیممقررات ملی ساختمان ابرانملاع مک سیخ بامماوران محترم شهردار تهرانممعال «بخشنامه تلخس شماره ۲۲ مور بسبه‌شدگان »من ررض در ایرارنمنابع آب زیر زمینی ومناسب ترین پیشنهاد در مناقصات پیمانکارمناسب و مستمر آنها در پیشرفت جوامع, تهیه و کاربرد آنها را ضروری و اجتناب‌نا پذیر کرده است.مناسب و مستمر آنها در پیشرفت جوامع. تهیه و کاربرد آنها را ضروری و اجتناب‌ناپذ پر کرده است.مناوزن و سرفصامای دوره‌دای آدوزشی برایمناونان محترم شهردار تهرانمنظور متمرکز نمودن کلیۀ ضوابط کفالت، نحوه بررسی وچگونگی احراز شرایط ومنمم فرهنگ فنی آبیاری و زهکشیمننوررش در امرانمننیررش در ایرانمننیوررش در امرانمهاونت برفامه‌ریزی و نغفارت راهبردی رییس جمهورمهاونت برنامه ریزی و نغثارت راهبردی رئیس جمهورمهاونت برنامه ریزی و نغقارت راهبردی رییس جمهورمهاونت برنامه‌ریزی و نغفارت راهبردی رییس جمهورمهاونت برنامه‌ریزی و نغقارت راهبردی رییس جمهورمهرودن هی و جهز ایمهلونت برفامه ریزی و تغقارت راهبردی رسسی جمهورمهلونت برفامه ریزی و تغقارت راهبردی رسسی جمهورمهلونت برفامه ریزی و تغقارت راهبردی ریس جمهورمهلونت برفامه ریزی و تغقارت راهبردی ریس جمهورمهلونت برفامه ریزی و تغقارت راهبردی ریس جمهورمهلونت برفامه ریزی و تغقارت راهبردی ریس جمهورمهلونت برفامه ریزی و تغقارت راهبردی ریس جمهورمهلونت برفامه ریزی و تغقارت راهبردی ریس جمهورمهلونت برفامه ریزی و تغقارت راهبردی ریس جمهورمهلونت برفامه ریزی و تغقارت راهبردی ریس جمهورمهلونت برفامه ریزی و نغفارت راهبردی رسی جمهورمهلونت برفامه ریزی و نغقارت راهبردی رسسی جمهورمهلونت برفامه ریزی و نغقارت راهبردی ریس جمهورمهلونت برفامه ریزی و نغقفارت راهبردی ریس جمهورمهلونت برفامه‌ریزی و تخفارت راهبردی ریس جمهورمهلونت برفامه‌ریزی و تخفارت راهبردی ریس جمهورمهلونت برفامه‌ریزی و تغثارت راهبردی ریس جمهورمهلونت برفامه‌ریزی و تغخقارت راهبردی ریس جمهورمهلونت برفامه‌ریزی و تغخقارت راهبردی ریس جمهورمهلونت برفامه‌ریزی و تغخقارت راهبردی ریس جمهورمهلونت برفامه‌ریزی و تغخقارت راهبردی ریس جمهورمهلونت برفامه‌ریزی و تغخقارت راهبردی ریس جمهورمهلونت برفامه‌ریزی و تغفارت راهبردی ریس جمهورمهلونت برفامه‌ریزی و تغقارت راهبردی ربیس جمهورمهلونت برفامه‌ریزی و تغقارت راهبردی ربیسی جمهورمهلونت برفامه‌ریزی و تغقارت راهبردی ریس جمهورمهلونت برفامه‌ریزی و تغقارت راهبردی ریس جمهورمهلونت برفامه‌ریزی و تغقارت راهبردی ریس جمهورمهلونت برفامه‌ریزی و تغقارت راهبردی ریس جمهورمهلونت برفامه‌ریزی و تغقارت راهبردی ریس جمهورمهلونت برفامه‌ریزی و تغقارت راهبردی ریس جمهورمهلونت برفامه‌ریزی و تغقارت راهبردی ریس جمهورمهلونت برفامه‌ریزی و تغقارت راهبردی ریس جمهورمهلونت برفامه‌ریزی و تغقارت راهبردی ریس جمهورمهلونت برفامه‌ریزی و نخارت راهبردی ریس جمهورمهلونت برفامه‌ریزی و نغارت راهبردی ریس جمهورمهلونت برفامه‌ریزی و نغفارت راهبردی ریس جمهورمهلونت برفامه‌ریزی و نغقارت راهبردی ربیس جمهورمهلونت برفامه‌ریزی و نغقارت راهبردی ربیس جمهورمهلونت برفامه‌ریزی و نغقارت راهبردی رسسی جمهورمهلونت برفامه‌ریزی و نغقارت راهبردی رسسی جمهورمهلونت برفامه‌ریزی و نغقارت راهبردی رسسی جمهورمهلونت برفامه‌ریزی و نغقارت راهبردی رسسی جمهورمهلونت برفامه‌ریزی و نغقارت راهبردی ریس جمهورمهلونت برفامه‌ریزی و نغقارت راهبردی ریس جمهورمهلونت برفامه‌ریزی و نغقارت راهبردی ریس جمهورمهلونت برفامه‌ریزی و نغقارت راهبردی ریس جمهورمهلونت برفامه‌ریزی و نغقارت راهبردی ریس جمهورمهلونت برفاه» ریزی و نغقارت راهبردی ریس جمهورمهلونت برفاهه ریزی و نغقارت راهبردی ریس جمهورمهلونت برفاهه ریزی و نغقفارت راهبردی ریس جمهورمهلونت برفاهه‌ریزی و تغقارت راهبردی ریس جمهورمهلونت برفاهه‌ریزی و تغقارت راهبردی ریس جمهورمهلونت برفاهه‌ریزی و تغقارت راهبردی ریس جمهورمهلونت برفاهه‌ریزی و نغفارت راهبردی ربیس جمهورمهلونت برنامه ریزی و نغفارت راهبردی رییس جمهورمهلونت برنامه ریزی و نغقارت راهبردی ریس جمهورمهلونت برنامه‌ریزی و تغقارت راهبردی رییس جمهورمهلونت برنامه‌ریزی و نغظارت راهبردی ریس جمهورمهلونت برنامه‌ریزی و نغفارت راهبردی رییس جمهورمهلونت برنامه‌ریزی و نغفارت راهبردی رییس جمهورمهلونت برنامه‌ریزی و نغفارت راهبردی رییس جمهورمهلونت برنامه‌ریزی و نغفارت راهبردی رییس جهم‌هورمهلونت برنامه‌ریزی و نغفارت راهبردی رییس جهم‌هورمهلونت برنامه‌ریزی و نغفارت راهبردی رییس جهم‌هورمهلونت برنامه‌ریزی و نغفارت راهبردی رییس جهم‌هورمهلونت برنامه‌ریزی و نغقارت راهبردی ریس جمهورمهلونت برنامه‌ریزی و نغقارت راهبردی ریس جمهورمهلونت برنامه‌ریزی و نغقارت راهبردی رییس جمهورمهلونت برنامه‌ریزی و نغقارت راهبردی رییس جمهورمهلونت برنامه‌ریزی و نغقارت راهبردی رییس جمهورمهلونت برنامه‌ریزی و نغقارت راهبردی رییس جمهورمهلونت برنامه‌ریزی و نغقارت راهبردی رییس جمهورمهلونت برنامه‌ریزی و نغقارت راهبردی رییس جمهورمهلونت برنامه‌ریزی و نغقارت راهبردی رییس جمهورمهلونت برنامه‌ریزی و نغقارت راهبردی رییس جمهورمهلونت برنامه‌ریزی و نغقارت راهبردی رییس جمهورمهلونت برنامه‌ریزی و نغقارت راهبردی رییس جمهورمهلونت برنامه‌ریزی و نغقارت راهبردی رییس جمهورمهلونت برنامه‌ریزی و نغقارت راهبردی رییس جمهورمهندسان مشاور شرکت های انفورماتیک و،دستگاه های اجرایی به بخشنامهمهندسان مشاور و دستگاه های اجرایی به بخشنامهمهندسان مشاور و دستگاه های اجرایی به بخشنامهمهندسان مشاور و دستگاه های اجرایی به بخشنامهمهندسان مشاور و پیمانکاران ،دستگاههای اجرایی به بخشنامهمهندسی و توسعه نفت :ان نف شرکت مهندسین مشاور سازهمواد مرتبط قانون برنامه ششم توسعه با سازمان تأمینموارد استاندارد ایمنی آزمایشگاهی را هنگام استفاده از گازهای فشرده رعایت نمائید. کپسولهای گمواردی که باید در راه‌اندازی دستگاه رعایت شود:موافقتنامه حاغره همراه پا اسناد و مذارک موضوع ماده ۲ آن» که محموعهای غیر قابلموجن دمم ردان رد تایناخد تدم کین ایشا یت مت ٩ همینا شا مشک دددت نس شارت شاه دک و شاموجن دمم ردان رد تایناخد تدم کین ایشا یت مت ٩ همینا شا مشک دددت نس شارت شاه دک و شامور ۱ امراله را را رت را ار ار رل ارمور املای ارانن هر ام ۹۴مور ای ومقررات سال ۱۳۸۸مور خ 1401/03/11 هیات محترم وزیران منضم به فهرست شهرستان های غیر برخوردار از اشتغال درمور ی اسلا یرال رایمور ی املایارران از رتمور یاملای‌ارانی شماره : ۸۹۵ اس ,۲۸مور یلا یاهمان ارو بر رت رامور یلا یاهمان را را را ارمور یلایامان ی را ار ایک یر ریمورا یسایس را لکمورک اسلا ار۱ تاره . را ی ای ار رامورک اسلا ی امران رامورک اسلا یا رال سرمورک اسلا یاران در : ۱۳۹۹۳مورک ام م‌اران تا ۱۳۹۷۳۶موری اسلا یاران باره وموری املایاران باره رای ار را رک را رهموز مطاوات موضوع: قانون حمایت خانواده بخشنامه شمارهموز کار (در صورت استفاده)موس ؛ دارد یمس هر کمن ری اسلای رایموسسات آموزش عالی و پژوهشیموسسه استاندارد و تحقیقات صنئعتی امرانموسسهٌ استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران به موجب بند یک ماده۳ قانون اصلاح قوانین و مقررات مْموضوع : ابلاغ فهرست‌بهای واحد پایه رشته تأسیسات مکانیکی سال ۱۶۰۰موضوع : ابلاغ فهرست‌بهای واحد پایه رشته ترمیم و بازسازی نوار حفاری در معابر شهری سال ۱۶۰۰موضوع : ابلاغ فهرست‌بهای واحد پایه رشته توزیع نیروی برق سال ۱۳۹۹موضوع : ابلاغ فهرست‌بهای واحد پایه رشته خطوط هوایی انتقال و فوق توزیع نیروی برق سال ۱۶۰۰موضوع : ابلاغ گهرست‌بهای واحد پایه رسته خطوط زمینی انتقال و قوق توزیع ثیروی برق سال ۱۳۹۹موضوع : بیمه اعضاء انعمن صنفی نمایندگانموضوع : تداوم برداخت حق بیمه کارگران فصلیموضوع : تعیین مزد سال ۱۴۰۲ مشمولین قانون کارموضوع : تغییر در حداقل شرایط اختصاصی و ظرفیت شرکتهای پیمانکاری آیین‌نامه طبقه‌بندی و تشخیصموضوع : درمان بیمه شدگان حرف‌ومشاغل آزادو اختیاریموضوع : دستورالعمل تعدبل حق‌الزحمه خدمات تهمیه طرحهای توسعه و عمران. حوزه نفوذ و تفصیلی شموضوع : دستورالعمل تعدیل حق‌الزحمه خدمات تهیه طرح توسعه و عمران (جامع) ناحیهموضوع : دستورالعمل تعدیل حق‌الزحمه خدمات تهیه طرحهای هادی روستاییموضوع : ماخذ احتساب حق بیمه فراردادهای مکانیزهموضوع : کاهش دعاوی قراردادی و خسارات ناشیه (از طریق بهسازی فرایند مناقصات و قراردادهای عموموضوع استرداد اضافه پرداختی بابت مالیات بر درآمد حقوقموضوع حذف شرط "تازه بودن" محصوالت کشاورزی از کلیه فهرست های کاالموضوع راه اندازی سامانه صدور برخط گواهی عدم بدهی مالیاتی بین المللیموضوع صدور گواهی اقامت مالیاتی از طریق سامانه برخطموضوع عدم امکان مطالبه جرایم (با ماهیت تاخیری) شخص ورشکسته پس از تاریخ توقفموضوع ماده (۱۰) قانون نحوه انجام امور مالی و معاملاتیموضوع مصوبه: تصویب نمونه قراردادهای تضمین خرید آب/پساب از تصفیه‌خانه‌های آب/فاضلابموضوع مصوبه: تعرفه‌های آب. خدمات دقع فاضلاب و شرایط عمومی آنهاموضوع مصوبه: تعرفه‌های برق و شرایط عمومی آنهاموضوع نحوه اجرای احکام مالیاتی مرتبط با قانون الزام به ثبت رسمی معامالت اموال غیرمنقولموضوع: ابطال مصوبه صد و سیزدهمین جلسه مورخ 1397/10/9 شورای اسلامی شهر کرج درموضوع: ابلاغ آیین نامه ضوابط فعالیت واحد بیماران بین الملل درموسسات پزشکیموضوع: ابلاغ تعرفه خدمات ژئوتکنیک و مقاومت مصالح سال ۱۴۰۱موضوع: ابلاغ مشاغل حوره فناوری اطلاعاتموضوع: اجرای بند ج تبصره ۱۱ قانونموضوع: اجرای قانون بازنشستگی پیش از کوبموضوع: اجرای ماده ۴۰ فانون رفع موانع تولیدموضوع: ارایه خدمات برقراری غیرحضوری مستمری بازماندگان و تعهدنامه غیرحضوری فرزندان اناث بازموضوع: اصلاح برخی از بندهای بخشنامه تنقیح و تلخیص بازنشستگی به شماره ۱۰۰۰/۹۷/۱۳۱۹۶ مورخموضوع: اصلاح برخی از بندهای بخشنامه تنقیح» تلخیص و تجمیع بخشنامه ها و دستورهای آداری بیمهموضوع: اصلاح بند (۱۱) بخشنامه شماره ۱۲ مشترک فنی و د رآمدموضوع: اصلاح بندهای ۲۹ و ۳۰ بخشنامه شماره ۱۷ امور فنی بیمه شدگانموضوع: اصلاح سقف سنی جهت پذیرشموضوع: اصلاح شیوه پرداخت مستمس‌ی بازماندگانموضوع: اصلاح مبنای محاسبه حق بیمهموضوع: اصلاح موضوع پرداخت حق‌بیمه توسط بازماندگان متوفی مندرج در بخشنامه شماره ۲۲ امور بیمموضوع: افزایش مستمری و کمک‌های جنبی و تعیین حداقل مستمری در سال ۱۴۰۴ (بخشنامه شماره ۸۱ مستموضوع: افزایش مستمری و کمگ‌های جنبی و تعیین حداقل مستمری در سال ۱۴۰۲ (بخشنامه شماره ۸۰ مستموضوع: الحاق اصلاحیه ماده (۱۱) آئین نامه هیات‌های تشخیص مطالباتموضوع: الحاق بخش نهم و دهم به بخشنامه تنقیج» تلخیص و تجمیع بخشنامه بازرسی کارگاهیموضوع: الحاق بخش هشتم " بازرسی از کارگاههای دارای نیروی کار خارجی"موضوع: الحاق بندهای (۴۷) و (۴۸) به بخشنامه شماره ۱۶ اآمور فنی بیمه شدگانموضوع: الحاق یک جزء به بند (۴-۷) بخشنامه تلخیص و تجمیع بخشنامه‌هاء دستورالعمل‌ها و دستورهاموضوع: امهال حق بیمه قراردادهای مهندسین مشاور و پیمانگاران مشمول ضوابط طرح های تملگ داراییموضوع: انتتال مکانیزه اطلاغاتموضوع: انتقال عملیات وصول و اقدامات اجرائی پرونده های مهم به اداره کل مبارزه با فرار مالیاموضوع: بازنشستگی کارگنانموضوع: بخشودگی جرائم کارفرمایان خوش حساب وموضوع: بخشودگی جرایمموضوع: بیمه شدگان ادامه بیمه به طور اختیاری سس اداریموضوع: بیمه پدید آورندگان» بخشنامهموضوع: تجدید محاسبه مستمری مشمولین بخشنامه شمارهموضوع: تصویب دستورالعمل کنترل و بازرسی در اجرای مقاوثه‌نامه دریایی ۲۰۰۶موضوع: تعرفه های تشخیصی و درمانی سال ۱۳۴۰۱موضوع: تعرفه‌های خدمات تشخیصی و درمانی سال ۱۴۰۳موضوع: تعرفه‌های خدمات تشخیصی و درمانی سال ۱۳۴۰۲موضوع: تَقسیط بدهی مستمری بگیران 1موضوع: حق‌بیمه ساختمانی پروژه‌های مسکن مهرموضوع: دستمزد مبنای کسر حق‌بیمه در سال ۱۳۰۳موضوع: دستورالدمل طرح کارورزی دانش آموختگان دانشگاهیموضوع: دستورالعمل اجرایی صدور گواهینامه حداقل پرسنل ایمن شناورموضوع: دستورالعمل نحوه محاسبه تفاوت بهای گرموضوع: رفع برخی محدودیتهای فرزند یا فرزندان چهارم باهموضوع: ساماندهی و شعال کردن پروئده‌هایموضوع: سامانه استعلام پروانه میارت فنیموضوع: سوابق اشتغال پزشکان سازمان به صورتموضوع: شاخص‌های تعدیل مربوط به دوره‌های سه‌ماهه اول و دوم سال ۱۶۰۳موضوع: قانون نقل و انتقال سوابق بیمه با کسور بازنشستگی بین صندوق های بازنشستگیموضوع: مبنای پرداخت حق بیمه بخشنامه ۶۸۶/۱موضوع: متناسب‌سازی حقوق مستمری‌یگیران در قانون برنامه هفتم پیشرفتموضوع: میزان حق سرانه درمان سال ٩۹۸ بیمه‌شدگان صاحبان حرف و مشاغل آزادموضوع: میزان حق‌سرانه درمان سال ۱۳۰۳ بیمه‌شدگان صاحبان حرف و مشاغل آزادموضوع: میزان حق‌سرانه درمان سال ۱۴۰۲ بیمه‌شدگان صاحبان حرف و مشاغل آزادموضوع: میزان حق‌سرانه درمان سال ۱۴۰۴ بیمه‌شدگان صاحبان حرف و مشاغل آزادموضوع: نحوه آجرای قانون بیمه های اجتماعی کارگران ...*موضوع: نحوه اجرای ماده ۳۱ قانون برنامه پنجمموضوع: نحوه احتساب اضافه کارموضوع: نحوه احرای ماده ٩٩ آئین نامهموضوع: نحوه استعلام و در یافت اسنحقاق درمانموضوع: نحوه انجام هزینهموضوع: نحوه بازرسی و تغقارت بر پوششموضوع: نحوه دریافت مستندات قیزیگی در فرایند تشخیص صلاحیت سرکبای مهندسان مشاور و پیمانگارانموضوع: نحوه معرفی مشمولین قانون بیمه اجباریموضوع: نحوهء اجرای قانون موافقتنامه تأمین اجتماعی بین دولت جمهوری اسلامی ایران و دولت جمهوموضوع: نظارت دادستانی انتظامی مالیاتی بر فرآیندحسابرسی مالیاتی عملکرد سال1400موضوع: واگذاری بخشی از فرآیند ۰موضوع: پذیرش سنوات ارفائی کار کنانموضوع: پرداخت عیدی پایان سال ۱۴۰۲ مستمری‌بگیرانموضوع: پوشش بیمه ای گروههای خاص شماره ۱۰موضوع: چگونگی اجرای بخشودگی جرایمموضوع: چگونگی پرداخت حق الزحمه همکاران فعال در طرح پرونده الکترونیکموضوع: کمک هزینه مسکن کارگران مشمول قانون کار در سال ۱۳۰۲موضوع: یکنواخت سازی گواهیموم یا رب ورا راموْسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی ایرانموْسسهٌ استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران به موجب بند یک ماده۳ قانون اصلاح قوانین و مقررات مموی املای ان و رورممکدبسی و سید : مکدیسی و سید منحنی طیف تشدید شتاب زمین در بدنه سد را مطابق شکل (پ۴-۴) ارائهمکرر قانون اجرای سیاستمکرر قانون مالیاتهاینأییر یسات و سازه های صتد صنمت نفئتنار و ادیتان سر ایرزاننارا نیام و لووزر سورناربالن اداری و یرای ور ادناریا نیام و لوور سورناریا نیام و لوور سورناریا نیام و لوور سورناریا نیام و لوور مورنازمان ام و اووم لورنازمان ام و لووم لورنام فنی و اجرایی شررداری تزراننام فنی و اجرایی شرّرداری تّران رانام فنی و اجرایی شهرداری تیراننام قنی و اجرایی شررداری ترراننامه طرح هندسی راهنامه طرح هندسی راهنامه طرح هندسی راهنان "من احّشی و ول کار ور ای موست: ارونانان۴ااحتای ور ارس عاون کار ورفاهز تا موست: ینحوه اجرای مقررات تبصره (1) ماده (146) مکرر قانون مالیات های مستقیم در خصوصنحوه اعمال بخشودگی جرایم مالیات بر ارزش افزوده قطعی شدده در اجدرام مفداد بندد (ت) تبصدره 6نحوه ثبت و رسیدگی به اعتراض بیمه شدگاننحوه رسیدگی به اعتراضات اشخاص نسبت به اطالعات و اطالعیه های خرید و فروش و بارنامه در فرآیننحوه نگهداری و استفاده از فرم مفاصاحسابنحوه پذ برش مدت خدمت نظام وظیفه و حضور .۷نداشت. درمان و آموزس بزسنذنصب پالایشگاه های زه نغت و کازنرتسو ترا و با زر اس سیدنرخ عوامل موثر در فهرست‌های بهای واحد پایه سال ۱۳۹۹ - نرخنشام فنی و اجرایی شررداری ترراننشام فنی و اجرایی شررداری ترراننشام فنی و اجرایی شررداری ترراننشام فنی و اجرایی شررداری تزراننشام فنی و اجرایی شرّرداری قرراننشریه سماره ۱۷۳ دفتر امور فنی و تدوین معیارهانشریه شمارزه ۱۹۲ دفتر امور فنی و تدوین معیارهانشریه شماره ۲/۲۸۰- الف مرداد ماه ۱۳۸۹نشریه شماره ۳۷ - ازینشریه شماره ۴۳ - الف یرما ۳۳نشریه شماره ۵۲عغنشریه شماره ۶۶- الفنشریه شماره ۷۳- اننشریه شماره ۹۹ اننشریه شماره ۱۱۹-ن شروردین ماه ۱۳۷۷نشریه شماره ۱۴۹-ن دی ماه ۱۳۸۲نشریه شماره ۱۵۳ دفتر تحقیقات و معیارهای فنینشریه شماره ۱۵۵ دفتر تحقیقات و معیارهای فنینشریه شماره ۱۶۰نشریه شماره ۱۶۲نشریه شماره ۱۶۵نشریه شماره ۱۷۷ دفتر آامور فنی و تدوین معیارهانشریه شماره ۱۸۵ دفتر امور فنی و تدوین معیارهانشریه شماره ۱۸۷ دفتر امور فنی و تدوین معیارهانشریه شماره ۱۸۸ دفتر امور فنی و تدوین معیارهانشریه شماره ۱۹۰ دفتر امور فنی و تدوین معیارهانشریه شماره ۱۹۱ دفتر امور فنی و تدوین معیارهانشریه شماره ۱۹۸ دفتر امور فنی و تدوین معیارهانشریه شماره ۱۹۸- الفنشریه شماره ۱۹۹ دفتر امور فنی و تدوین معیارهانشریه شماره ۲۰۱ دفتر امور فنی و تدوین معیارنضانشریه شماره ۲۰۵ دفتر امور فنی و تدوین معیارهانشریه شماره ۲۰۶ دفتر امور فنی و تدوین معیارهانشریه شماره ۲۱۲ دفتر امور فنی و تدوین معیارهانشریه شماره ۲۱۵ دفتر امور فنی و تدوین معیارهانشریه شماره ۲۱۸ - الفنشریه شماره ۲۲۵نشریه شماره ۲۲۶نشریه شماره ۲۲۷نشریه شماره ۲۳۶نشریه شماره ۲۵۹نشریه شماره ۲۶۵نشریه شماره ۲۶۶نشریه شماره ۲۶۸نشریه شماره ۲۶۹نشریه شماره ۳۱۲ الفی خرداد ماه ۱۳۸۶نشریه شماره ۳۳۷ - الفنشریه شماره ۳۳۸- الف اسفندماه ۱۳۸۷نشریه شماره ۶۷۷نشریه شماره ۶۷۸نشریه شماره ۱۲۳۷ دفتر تحقیقات و معیارهای فنینشریه شماره ۲۳۰۹نشریه شماره ۱۴۶۳۲نشریه شماره غ۶۶عنشریه شماره ۸٩ (تجدیدنظر اول) معاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردینشریه شمازره ۲۱۲۳ دفتر امور فنی و تدوین معیارهانصب ثتلمبه خانه‌های نفت و کازنضام فنی و اجرایی شررداری ترراننظام فنی و اجرایی سهرداری تهراننظام فنی و اجرایی شررداری تزراننظام فنی و اجرایی شهردارینظام فنی و اجرایی شهرداری تمهراننظام فنی و اجرایی شهرداری تمهراننظام فنی و اجرایی شهرداری تهراننظام فنی و اجرایی شهرداری تهراننظام فنی و اجرایی شهرداری تهراننظام فنی و اجرایی شهرداری تهراننظام فنی و اجرایی شهرداری تهراننظر به این که هیأت محترم وزیران با توجه به نرخ تورم اعلامی از سوی مرکز آمار ایران در اجراینظر به اینکه اقدامات سازمان در دریافت حق بیمه ساختمانی مربوط به سه ماهه اول سال ۹۲/۱/۱(۹۲نظر به اینکه تنظیم لیست (صورت مزد با حقوق) بیمه شدگان مستلزم شناسایی کامل کارگاه ونظر به اینکه حسب بند3نظر به اینکه واحدهای اجرائی در برخی موارد پیرامون نحوه تشخیص دستگاه‌ها و کارگاههای مشمول قنقطه با اختلاف دماینم کون شا میب و کحنمی ا رای وزرا ت ماو کار وراه احّی وت اروننام فنی و اجرایی شدرداری تزرانننام فنی و اجرایی شررداری تررانننام فنی و اجرایی شررداری ترّرانننام فنی و اجرایی شررداری ترّرانننام فنی و اجرایی شررداری ترّرانننام فنی و اجرایی شررداری ترّرانننام فنی و اجرایی شررداری ترّرانننام فنی و اجرایی شهرداری ترزرانننثام فنی و اجرایی شدرداری ترّرانننثام فنی و اجرایی شدّرداری ترّرانننثام فنی و اجرایی شررداری تررانننثام فنی و اجرایی ش‌رداری تررانننلام فنی و اجرایی شیرداری تیراننهاد بازرسی: شخص حقوقی یا بخشی از شخص حقوقی است کهنو ری اسلا یا رالنوس نی و هر امینون اجرای سیاست هی اصل ۴۴نگهداری وسرویس ماشینهای همودیالیز و دستگاههای تصفیه آب ( در سال ۱۳۸۵)نی زرش در ایراننیرو نامه شماره ۰ مورخ ۳ به بیوست بخشنامه شماره ۳۲۳۸ مورخنیروی انسانی در تصفیه خانه های آب و مراقبتنیروی برشی ستون در بالای چشمهٌ اتصالنیروی مفاوم افقی: نیروی اصطکاک کف. تفاوت بین فشار خاک محرک و مقاومنیز تصمیمات متخذه در جلسه مورخ ۱۳۹۳/۱۲/۲۴ شورایعالی کارء میزان افزایش مستمری و کیکهای جنیه۶ ۵۸۵۴ تا هد مممم ممه مکن تمبر هر یار ی السا یره ۲۲۴۰۶ تا ۹۹۳۳۷۱ راه را هر مور ی‌اسوی‌ارانه مراحل تواتری مرتبط با عملیات زهکشی زیرزمینیه) به طور کلی بر اساس بند قبلی» آسانسورها می‌توانند به صورت گروهی در کنار یکدیگر و یا روبرها اک یرم ور وه موش مد دا ات ی کی اه مک وها بر اساس عملکردها بر سکس : یه ان وا سیگ سر : جراهای اجرایی ملی و استانیهای برای طراحی لرزههای برای طراحی لرزههای تقاضای حمل و نقلهای سرمایش متداول در ایرانهای عمومی شارژ خودرو و موتورسیکلت برقیهای قطار شهری و حومههای مستقیم مصوب ۰1380 به پیوست اصلاحیه حکم قسمت صدر جزء 3 بند (د) آیین نامه اجرایی مذکور کهای واحد پایه رشته توزیع نیروی برق سال ۱۳۹۹های واحد پایه رشته توزیع نیروی برق سال ۱۴۰۱هبأت وزیران در حلسه مورخ ۱۳۹۹/۹//۸ نا به پیشنهاد شماره .۱هبئت وزیران در جلسه مورخ ۱۳۸۹/۳/۵ بنابه پیشنهاد مشترک وزارت آموراقتهادی و دارایی.هبات وزیران» دستگاه های اجرایی می توانند نست به ارائه امکاناتهت را ااشسن نج زرلسای خن که سیک یت مه ساهدف: تأیید توانایی مزرعه بادی در راه‌اندازی و خاموشی مطلوب مورد نظر است. این تست برای تطابهر ایراشم دوره ام هر جورهر تغذیه‌کننده مواد شیمیایی خشک باید مجهز به محلول‌ساز با حداقل زمان ماند پنج دقیقه در حداهر ست یمای اختصاصیهر ست یهای ااختصاهر ست یهای ااختصاهر ست یهای اختصاهر ست یهای اختصاصیهر ست یهای اختصاصیهر ست یهای اختصاصیهر ست یهای اختصاصیهر ماک نود وتهر کس انسانی را از مرگ رهایی بخشد. چنان است که گوبی همه مردم را زنضذه کرده است.هر کس انسانی را از مرگ رهایی بخشد. چنان است که گویی همه مردم را زنده کرده است.هریک از غلتک‌های سه‌چرخ یا ردیف دوچرخ و سه‌چرخ باید هنگام کار باری معادل ۴۵ الی ۶۵هزینه بالاسری, به طور کلی به هزینه بالاسری عمومی و هزینه بالاسری کارء به شرح زیر تفکیک می‌هشتمین جلسه مورخ ۹۶/۹/۱۱ مقرر گردید. اعضاء سازمان نظام کاردانی ساختمان از تاریخ اجرای اینهعا ًٍت بر ًاه َْرهفتاد و هشتمین جلسه مورخ ۹۶/۶/۲۰ مقرر گردید اعضاء سازمان نظام مهندسی کشاورزی و منابع طبیعیهمان گونه که واقفید به موجب احکام قوانین بودجه سنوات1398همانطو رکه در عنوا ن آگیننامه‌قیدگر دیده استفا ده از مقررات آئیننامه‌مصوب شورایعالی‌سازمانهمانطور که در شکل (۱۷-۱۰) نشان داده شده است برای اجتناب از ایجاد ترک در پایه بتنی اغلب ازهمسران بیمه شدگان متوفی که مجدداً ازدواج دایم کرده‌اند و به تبع آن مستمری آنها قطع شده استهمه رت با وکا ۳ ها کرهنارت و انا ری او ردانهناوون و سرفصامای دوره های آموزشی برایهناگی دا روص ۱ رو ار ولد ری که یو اد هرهه کد ی درد رام اتش رم شش ی کارا یر تک بت تک هر تا یا ساهی ااتجام رمکلات رو سک رای ام اسهی ته نقشه و اطالعات مکانهی نگیدآری» تعمیرات (۱1) در صنعت نفت ابرانهیأت نظارت سازمان تأمین اجتماعی که در این آیین‌نامه هیأت نامیده خواهد شد. لااقل هفته‌ای یکهیئت وزبرآأن در جلسسه ۱۳۹۹/۲/۳ به پیشنیاد وزارت امور اقتصادی و دارایی و به استنادهیئت وزیرآن در جلسه ۱۴۰۱/۳/۱۶ به پیشنهاد وزارت امور اقتصادی و دارایی و به استنادهیئت وزیران در جلسه ۱۳۹۳/۲/۱۰ به پیشنهاد مشترک وزارت بهداشت. درمان و آموزش پزشکی وهیئت وزیران در جلسه ۱۳۹۹/۶/۵ به پیشنهاد مجمع عمومی فوق‌العاده شرکت ملی نفت ایران وهیئست وزیران در جلسسه ۱۳۹۴/۲/۶بسه پیش نهاد مش ترک وزارتخانه‌هایهیئشت وزیرآان در جلسه ۱۳۰۵/۲/۲۷ به پیشنهاد وزارت آمور اقتصادی و دارایی و به اسستنادهیئشت وزیران در حجلسه ۱۳۳۳/۳/۸ بسه پیشنهاد وزارت علسوم. تحقیقات 9 فناوری (با همکاریهیات وزیران در جلسه مورخ ۱۳۷۶/۱۲/۲۷ بنا به پیشنهاد شماره ۶۲۷۸ ام /الف مورخ ۱۳۷۶/۸/۱۱ وزارتهیات‌وزیران» این نظامنامه در چارچوب اصول اخلاق حرفه‌ایهیشت وزیران در جلسه ۱۳۹۹/۲/۷به پیش نهاد مشترک وزارتخانه‌هایهیشت وزیران در جلسه ۱۴۰۰/۱/۱۸ به پیشنهاد شماره ۳۸۰۶۴ مورخ ۱۳۹۹/۴/۱هیشت وزیران در جلسه ۱۴۰۰/۴/۲۰ به پیشنهاد شماره ۳۹۹۰۷۳ مورخ ۱۳۹۹/۷/۲۷و۵ جدبد در آمدو اداره گل هماهنگی فنی وعمر انی مناطق وسازما نها تاریخ ۱۳۹و ارت عاو ,کار وراه ایو ارت مهداست, درمان پبوست:و با توجه به ابهامات مطرح شده، به اطالع می رساندو با یو زمر امه بو بدون استوانه فو لادیو رات موری تم ۳۰و زمینی دو واضی قحت آبیارهو سایر کارهای مشابه است. با احداث چاه عمیق یا نیمه عمیق و پرداخت هزینه‌های برداشست آبت. تعو مدیران اشخاص حقوقی غیردولتیو مه یمه کیت کل بدا سکو موازی در طول تونل برای تامین هد مورد نیاز مورد استفاده قرار گیرند.و پیمانکاران مهندسان مشاور ،دستگاههای اجرایی بخشنامه بهواحد مددکاری اجتماعی توسط افراد واجد صالحیت و باتجربه و برمبنای شرح وظایف مشخصیوان محترم شهردار تهرانواهنمدای دما جات با رام هم ار تافص اووت اس ری ردو ری در ی ای ان و سور هدنود 11 ونان سا راردا این راون اور انم موز نم مهن ما و جاح سر مس ناوشا ب کش بای نها ای بش باور ار ست‌یاواه, کار و رف و۱۴ور ارس بادن بهار و ربا ایور املای اران تاریخ: ۱۳۹۶/۹/۱وران محترم شهردار تهرانوریاسلای اراان راوزارت آمور اقتصادی و داراییوزارت آمور اقتصادی و دارایی- سازمان برنامه و بودجه کشوروزارت اطلاعات- وزارت دادگستری - سازمان برنامه و بودجه کشوروزارت امور اقتحکدی و دار ابیوزارت امور اقتصادی و داراییوزارت امور اقتصادی و داراییوزارت امور اقتصادی و دارایی-وزارت امور اقتصادی و دارایی- بانک مرکزی جمهوری اسالمی ایرانوزارت امور اقتصادی و دارایی- وزارت نفتوزارت امور اقتصادی و دارایی- وزارت نفتوزارت امور اقتصادی و دارایی- وزارت نفت- وزارت نیرووزارت امور اقنصادی و داراییوزارت امورخارجه و به استناد ماده واحده قانون اجازه تصویب مقررات قنی ۹ قواعد مربوط بهوزارت اون ,کار و رفاه احای وتوزارت اون ,کار و رفاو ایوزارت اون کار و را ایوزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی ۲۶۵وزارت بهداشت. درمان و آموزش پزشکیوزارت بهداشت. درمان و آموزش پزشکیوزارت بهداشت. درمان و آموزش پزشکیوزارت بهداشت. درمان و آموزش پزشکیوزارت بهداشت. درمان و آموزش پزشکیوزارت بهداشت. درمان و آموزش پزشکیوزارت بهداشت. درمان و آموزش پزشکیوزارت بهداشت. درمان و آموزش پزشکیوزارت بهداشت» درمان و آموزش پزشکیوزارت بهداشت» درمان و آموزش پزشکیوزارت تعاون ،کار و رافهوزارت تعاون ،کار و رافهوزارت تعاون ،کار و رافهوزارت تعاون ،کار و رافهوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون، کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون، کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون، کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون، کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون، کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعیوزارت راه و شهرسازی و تأیید وزارت امورخارجه و به استناد ماده واحده قانون اجازه تصویب مقرراوزارت راه و شهرسازی- وزارت تنعاون. کار و رفاه اجتماعیوزارت راه و شهرسازی- وزارت کشور- وزارت نفتوزارت صنعت» معدن و تجارتوزارت علوم, تحقیقات و فناوری- وزارت کشوروزارت مسکن و شهر سازیوزارت نبرو شماره : فدوزارت نفت- سازمان برنامه و بودجه کشوروزارت نیرو - معاونت برنامه ریزی و نظارت راهبردی رییس جمهوروزارت نیرو- وزارت تهاون. کار و رفاه اجتماعیوزارت کشور- وزارت اموراقتصادی و دارایی- وزارت نفتوزارت کشور- وزارت اموراقتصادی و دارایی- وزارت نفتوزارت گار و آمور اجتماعی- وزارت هلوم» تحقیقات و فناوری- وزارت آموزش و پرورش- معاونتوزارتأ تعاون ،کار و رف هأ اجتماأعیأوزارتأ تعاون ،کار و رف هأ اجتماأعیأوزیر محترم امور اقتصادی و دارایی در صصیووزیر محترم تعاون» کار و رفاه اجتماعیوزیر محترم کشوروزیر محترم کشوروزیران عضو کمیسیون لوایح در جلسه ۱۳۹۹/۱/۳۰ به پیشنهاد وزارت راه و شهرسازی و به استنادوزیران» با موضوع آیین نامه اجرایی بند (ت) ماده (99) قانون برنامه هفتم پیشرفت جمهوری اسلامیوسیله‌ای که کار یک کنتاکتور را با استفاده از یک جزء نیمه هادی قطع و وصل کننده انجام می‌دهدوش‌های مختلفی برای طرح مخلوط بوصول مالیات عوارض سبز موضوع ماده (27) قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب 1400/03/02 از واحدهوفیزیک و نقش آن در مونوله بین نی ار ان با و ادون با ای جوسای بایونان محترم شهر دار تمرآانونان محترم شهردار تهرانونان محترم شهردار تهرانونان محترم شهردار تهرانونان محترم شهردار تهرانونان محترم شهردار تهرانونان محترم شهردار تهرانونان محترم شهردار تهرانونان محترم شهردار تهرانونان محترم شهردار تهرانونین محترم شهردار تمرانونین محترم شهردار تمرانونین محترم شهردار تهرانونین محترم شهردار تهرانونین محترم شهردار تهرانونین محترم شهردار تهرانونین محترم شهردار تهرانونین محترم شهردار تهرانونین محترم شهردار تهرانونین محترم شهردار تهرانوه دا : وهی بر اس ای بسا اس مس ووه را اوه ۶۲۹۶۷وچ ویو او کوک ارو وِ از تاسیسات فمک زدایی (آب شیرین کن)ِ حوزه موضوع: بخشودگی جرائم رفرمایان خوش از مشاه ۱ْ ونین محترم شهردار تهرانپا ان توا و هم مد ین مج رک سای نیپالایشگاه هاء تاسیسات و خطوط لوله در صنعتپانل‌ها و سازه‌های شامل قاب فولادیپایان مهلت ایفای تعهدات ارزی حاصل از صاادرات ااال1402پس از فروش شرکتهای فعال در زمینه تجهیزات پزشکی و بر اساس ضوابط خدمات پس از فروشپست ها خطوط فوق توزیع و انتقالپست ها خطوط فوق توزیع و انتقالپلاستیک ها- سامانه های لوله گذاری برای شبکهپوششی جدار (وله‌ها و اتصالات دولادیپی های تجپیزات در پست های فشار قویپیرو ابلاغ آیین‌نامه نیازسنجی تأمین و ساماندهی تیروی انسانی شرکتهای وابسته (غیردولتی) بهپیرو بخشنامه شماره 200/56944/د مورخ 1402/08/21 با موضوع اصلاح مفاد بخشامه تفویضصپیرو بخشنامه شماره 210/99/42 مورخ 1399/04/21 مبنی بر ابلاغ رای موضوع دادنامه شمارهپیرو بخشنامه شماره 281/1400/1482369 مورخ 1400/10/29 درخصوص نحوه اقدام در ارتباط با معافیتپیرو بخشنامه های ۶۹/0 و 1۹/۹ مستمری‌ها وبا عنایت به اینکه بعضاً عدم پرداخت به موقعپیرو دستورالعمل شماره ۱) ساماندهی ودر راستای ضابطه مند نمودن آمور جاری و ایجاد وحدت رویه وپیرو نامه شماره ۱/۲۰۶۲۲۰ مورخ ۱۳۹۸/۱۲/۲۵ بدین وسیله متن اصلاحیه مصویهپیرو نامه شماره 200/12234/ص مورخ 1400/10/26 به پیوست فهرست شرکتهای دارای پروانهپیرو نامه شماره 200/15519/ص مورخ 1401/07/27 به پیوست فهرست شرکت های دارای پروانه بهرهپیرو نامه شماره 200/69314/د مورخ 1403/09/14 با موضوع بلامانع بودن محاسبه و اخذ برخی از مناپیش نویس ضوابط مدیریت نگهداشت وسایل و تجهیزات پزشکی نگارش |پیشرفت جوامع. تهیه و کاربرد آنها را ضروری و اجتناب‌ناپذیر ساخته است. نظر به وسعت دامنه علوپیشرفت جوامع. تهیه و کاربرد آنها را ضروری و اجتناب‌ناپذیر ساخته است. نظر به وسعت دامنه علوپیش‌نیازهای لازم برای استفاده از طیف آسیب‌پذیریپیمانکار باید در تدوین برنامه زمانی» کنترل کیفی و انتخاب تجهیزات اجرای کارء اصل اجرای هر چپیوست ۱ مشخصات مصالح و فر آورده‌های ساختمانی مصرفی در برخی سیستم‌های ساختمانیپیوست ۱- تسناسنامه حفاری جاه‌های عمیق و نیمه عمیق ۸۵پیوست ۵ - میزان کردن دریچه‌های تنظیمی توربین» پس از مونتاز مجدد ۳۸۱پیوست ٩ - تعاریف مربوط به عملیات نمونه‌برداری و انواع نمونه‌برداری از آبهای سطحی ۸۵چا با شما ره: ۱۳۷۷۴۹۴/۷۰چراغ‌های راهنمایی و رانندگی شهر تهرانچم تمه له و وچ ۶و ۶ ۳۹ نج مت ۳۹ چم ۳۹ نج تمه ۲۹ (چ تمسچکیده برحخی از استانداردهایژئوفبزیک و نقش آن در مهندسی آبژتوفیز یک و تفش آن در ممهندسی آبژدوفیزیک و نقش آن در مندسی آبکا رگزاری های رسمی سازمان تأمین اجتمامی و موسسات حساپرسی عضو جامعه حسابداران رسمیکابرد لوله و فیتینگ پلی‌وینیل کلرایدکار «وسان , به صنایمکاربردهای پشتیبانی‌شده در کابل کشی متوازنکانالای آبباری و زهکشی‌ای روبازکاهش خطر پذیری ناشی از رلزله «فتر استانداردها و معیارهای فنیکاهش خطر پذیری ناشی از زلزله دفتر استانداردها و معیارهای قنیکته در لسسته نس تو روه رشارشت به متورکر اد بو دنر بر او رای باکر یکس رو اچ تر هر بوک دمو راس ور دا شم ها هر دن یو ۰ ۱ ۱کس سم تهی در هر مک او وکار سه رخ موس یارکشور و به منظور ایجاد وحدت رویه در خصوص اعمال معافیت/نرخ صفر مالیاتی موضوع بند (ط)کظ ّر ابالغ گردیده اشت. براشاس ای ً دشج ّرانعیم صدور گ ّا ُی که ّنی ج ِت ىجلاضیان اخذ پرواکل را ی‌سلای شماره چاپ:کلیه استانداران محترم و رؤسای محترم سازمان برنامه و بودجه استانهاکلیه دیوارهای برشی نوع 11 باید در ابتدا و انتها به قطعات دیوار برشی با نسبت ارتفاع به عرضکلیه شرکتهای آب منطلقه آیء سازمان آب و برقی خوزستان و شرکت توسعه منابع آب و نیروی ایرانکلیه کارفرمایان و کارگاههای مشمول قانون کارکلیه‌ی تجهیزات تغذیه مواد شیمیایی و تاسیسات ذخیره سازی باید از مصالحی ساخته شوند که در مقاکمترین قیمت متناسب در مناقصات وزارت نفتکمربندی, تغذیه و شبکه گازکمیته تخصصی سلامت و علوم زیستیکمیسیون اقتصادی سازمان مقل برای ارویا (1۲:۳۲۴)) یکی از ۵ کمیسیونکنترل نظارتی و حمع آوریکنترل و بازرسی از شناوران مشروط / ممنوع ال ورود ورود الکه با مخزن متکیکه مکی ای راتکه ویک را رم را هچ دوز رجا او وت ور وان ار چا را دمن چا که وا 9 و و ازریم را خر چاو داد ماکیفیت زهکشی در این آئین‌نامه برای مصالح غیر أسفالتی روسازی (زیراساس و اساس تثبیت نشده) برگام هام اه ابش شماره : ۱۳۳۳۴۲گاه هاء احا سا مش شماره : ۱۳۳۱۳۴۶گاه هاء اه با مش شماره : ۱۳۴۷گاه هاء اه با مش شماره : ۱۳۱۳۱۳۵گراردان عهمسان دمن ونصب ابزار دگق بیدها اقرازداد با نیجانکار ساخنت‌یی:گروه برنامه ریزی راهبردی- تنظیم: مجری طرح تدوین سند چشم اندازگزارش ارزیابی کمی ایمنی سد معمولا به صورت سالانه توسط بهره‌بردار یا مهندس مشاور وی تهیه وگزارش تجزیه بهای ردیف های موثر درگزارش نهائی کمیسیون تلفیقگنوی اسا یا راگواهی‌های صادر شده باید هرگونه تغییراتی که با استانداردهای مربوط یا ضوابط و معیارهای مندرجی خط لوله برای برآورده سازی نیازهای فرآیندی و مکانیکی از قبیل فشار، دما، نوع سیالی سس دج ۲۱ ما و رهطم یک مورک ون برسی ود چا چیه تک وگ مک اش ان موی تور مر و لارام هه کی ۵ او را مه هر اه 1 2 وری وزارت ناونع ,کار و رفاه! سای لت ۹۹ هه ندی یز انم (بگ راییا خر با کر انا ۲۸۳۱ هام نمهبیا مس 3 اه امد ماس نتیا نا ار و ۳ تا ایا هه زیر یومیا وزارت ماد کار رزاد ای ۵/۲۱/ ۱۳۲یا پایین آمدن) خود را متوقف کنند تا به رشته مخالف اجازه ادامه دهند. از طرفی با توجه به باریا گید بخار و ظرف تحت فشاریام کار را رد و مس وه زر رایت از ییا ۱۲ ۲۷۷ اریت را وا که مس 1 4 سای ۳۳ ناتیت یی نم و تدم آمییت یی نم و تدم آمییر پیش را شیمیر یر یا نیک یکی ایا ای یا وا یا ویا وا یا ری ی را یا ی ار ایا اب نا ابا وا ایا از اس ایایراق آلات در پست های فشار قوییراق آلات در پست های فشار قوییرای اتساعی و ریست محرلی کی وتویط کار برای پروژهای معابر شهرییل مروت و مامت کلیچ وس را اعد + هاچیک لیست از پزشکان، متخصصان یا مشاوره‌دهندگان آنکال یا مقیم که در موارد اورژانس بتوان با 4-یکصد و سی و هشتم فانون اساسی جمهوری اسلامی آیران آیین‌نامه اجرایی ماده پادشده رایکپارچه عملیات حفاری چاه‌های نفت و گازیکپارچه عملیات حفاری چاه‌های نفت و گازیکی از امتیازهای پایه و همه ]۳۸1 های قابل اعمال با توجه به پهنه‌بندی خطرنسبی زلزله انتخابیی شهرداری تهرانیی شهرداری تهران اجتماعی کارگران ساختمانی با موضوع قانون تفسیر ماده (۵) قانون بیمه های اجتماعی کارگران سا ماس مها اج که رسمیشود. باید با نمونه کاملاً مطابقت داشته باشند.پ: به ازای هر ۱۹۰۹۰۰ متر مکعب مصالح ریزدانه مصرفی یکبار آزمایش دانه‌بندی» حدود روانی و