جمهوری اسلامی ایران شماره :۴۹۱۷۸/۴۰۰

⚠ این متن با نرم‌افزار از روی تصویر خوانده شده و ممکن است خطا داشته باشد؛ برای استناد، اصلِ سند را ببینید. (رل)) تاریخ : ۱۳۹۲/۸/۱۸ جمهوری اسلامی ایران شماره :۴۹۱۷۸/۴۰۰ معاونت آمورمسکن و ساختمان فوری معاونت محترم عمرانی وزارت کشور پس از حمد خدا و درود و صلوات بر محمد و آل محمد " . در اجرای ماده ۳۳ قانون نظام مهندسی و کنترل ساختمان مصوب سال ۱۳۷۴ بدینوسیله نخستین ویرایش مبحث بیست و دوم مقررات ملی ساختمان با عنوان مراقبت و نگهداری, که مراحل تهیه: تدوین و تصویب را در وزارت راه و شهرسازی گذرانده. جهت استحضار و دستور ابلاع به شهرداریهای کشور برای اجرا و رعایت مفاد آن از ابتدای دی ماه سال جاری .۱ 3 ارسال می تردد. ابوالفضل صومعلو مشاون ورس ه ادن تسس نت . سس : ادرس نمیدان آرزانتین. بلوار آفریفا!اراضی عباس آباد.ساختمان شهید دادمان,وزارت راد وشهرسازی(کدیستی:۱۵۱۹۷۱۳۱۱۱) تلفن:۹ ۸۸۸۷۸۰۳۱ دورنکار: دیسرخانه وزارتی: ۸۸۸۷۸۰۴۵ دییرخانه مرکزی:۸۸۶۴۶۳۳۳ ( نامه های فاقد مهر برجسه‌ی وزارت راه و شهرسازی از درجه اعتبار ساقط می باشد) 9 27 -------- صفحهٔ بعد -------- اه مرگ رک گیگ و گید و اس دود موه رو ۰ 8 هه اک اه و کی هه ۳ و و ی رن : و وا 8 و وک ونوا ی کش چم 4 لو ا رش کر اه ار و که ی تن مد ی 3 رم س ۷۹ ای اک مج نگ و ولا وا سا و ز مه خر هت ی حرش ۳ سا :7 و دا تدع با ی وا دمص وی ی روش ی و لها 1 .۰ بوچ [ ها 3 6 ما کم زا دنا زر ما ۹ ی ی 2 نو 9 ی مومت مد ۳ ۱۸۳۳ و و ی 0 اش ف خر ۱ ‎٩‏ 6 7 زا او د من هوم ی وب ی اچ دا هم را هو تم فا ۳ ۳ اینا ۰ ی و ام ی و۴ تا را و 7 پا ی مک کف 1 کوک در ۳۵۳ زه تا د 0 نا ۳ زو و ها ۹ ان رم ,۶ ام اوه و :»۸ بسک کدی ی ۰ ی 2 4 ۰ ایا و و اه و ؟ پا ای و ۹ ْ ۹ اش هر ری وی او بت وی درس َ ور و ۹ ام و 1 هک رو با اس ی ها کوک ری هوک ام مه با و ره اب یاه ی و 7 هر و ردو ی وک ی ۰ و ی 9 ی ورا هک در وه را ۱۲۳۱ ور رک مرد ره ۰ ََت ی ۱ ۰ سس ۰ ۰ و تم هر و زورکات کار ی دم مه و 1 پسییه ماو وا و 2 و ۳ 4 ۳ گم »۳ 1 ار رس ۳ ام ۰ کر ورک نر هو یک آر هد یا ی اسم 0 و ی دا هو را اد بو هنگ کد ۸ مر . ار و وب هی و ۰ کر نا ام تک 7 همت ۱ و یا یا ی هکر نکا ۰ مو اس | ور ۹ 5 ۲ اه دنا : ها هش ید وب لو را او او 31 زا ام 24 َ لب یو را مه ها رز چاه اک م5 واه رو 81 2 ۵ چیه ۳ سس وس موس نس ک یچ ی ۰ 0 دا ها 8,7 ۷۷ دض 2 ۸ ایو کی یا ای و ۹۹ قن ۷ / اد سوک سا رو را 8 دا ۹ و نیا هوش نه اهر ۵ و با ۲۳ دن اپ مهیا : رو و ام را وک نو با وت و مد ور وی با اه سک و ۳ ره ۲ ی فش ام ی و او همت اب ی زور تا را را کیه یصم ‏ مکشم ورا و وه 1 4 1 ار ‏[ ‎ 8 دن هند امد ۹۲ از ۳ یاب با اچ ی یر یا و ار 2 2 و ۰ 3 1 ۹ دا ی 1 اوز دا کش 1: ی ی ۱ و را ۷ ۹4 یی نخل می ما ه ص و و * کد : ُ راد ِ ای یا اه یک 0 دا ۲ ای یخ هر ۱ کی اوج 3 یو یاس دا رس یا یو 5 در ا( هک 6 را هو تو هی 3 یک رپ توس 1 و هر و + ۸ ی نت اور 2 سس 1 ور ۹ ان دا و یم ی * و , [1 1 نهک دا ورگ کی ۹ # ۹ یگ هر وک خی و با سول و پر و 1 و 3 ۴ :1 از سیدنت ۹ یم ارچ ۷ .1 له 2 1 ۰ :۱ 1 وس ی نک بسک و وی و مس ارام وا و ن 38 ید رو 1 جر گم ها رداچ ی 1 بخ هه ۹ ۹ هاسهه ی کر ار ارس یس !: را یوم ۱ ۳ 1 هر ور ۰ هر رب ۰ ۹۱و هو هست ۱ 1 ص1 ۳.2 رز 1 یر ۳: 0 و و گپ * َ ۳و ۳ یر و نا ۲ کبد اراو ره مم هو رو یک تا 3 ۳ یا یا یک هه یو رق 1 ور مه ۰ ی 2 تست سه رای 7 ی و 1 3 ای را ره هد او سر 5 و یه دا ۴ ‎٩‏ عم خی تشم ما ام ی ی وا ورن از ها خی کی چا و رو اد مه ی اه سا ی لس خن ها ۳ و ی وی نمی اعد اد تا با مین ما وا هه ای ی سک او رک ار بر رم و اهن مت یر 1 ها لو ی دا ۳ اور ۰ کت از یه ز 8 وا ارت را و یه هنر یا ناب ۷ ام هک لر را 3 ۰ ار 1 . ۹ تا ز اچ اد وا نکب ی هو ۴ 3 من ون اجره چه نم خی نک دج 0 مرن ماو را هه و هو و ی 0 ار اس نییی وا سیگ با اد ۳ خر 1 1 مه فد ۵۰ ناه وم وش ند هه در ی ار رسک ی دا 6 4 ی او کی 0 را رو هی هه زو شوک و تا مر مد سد ۳ یر و ۹ تا نا یاد ار تا ورا و وا را ۵ هه ی کوو تن ۶ ای یه ‎٩‏ ۳ هم و نگ ۸ نویه اه ور 2 رم ین ری اه بت ام 5 و اد مه اس ده ی دا وگ ان ریش مکی ی کی بیج ر و پیک ‎٩ وی ی کر و ی ار ی رو کر و ی اد ما وس اه 1۰ ظ هد ی ۰ ۳ گم ۰ شی > ی ی را را می و 1۳ ی ۷ دقت فارغ خوک 8 1 7: نت ها ۰ هل ی تر ی ی اس دی کی ی . از ۱ مر و هیچ را ۹ ‏٩‎ خب را با را اچ ی و 0 زم کر با اه و مر رورم ها و او بت کج 0 ار س موی که روش ره ار ایو و مس اد رنه چا ی / نو رک وا که و با تس ور اش َ ۰ ۳۷ هپ 2 وی نام 2 ی و : 4 چو 4 3 یا 1 و تا رپ اِ ۳ دم و و رهرص وب ۱ جت ی وا اچ ورا او ۳ ز ماوس رزق ره کیم ید نی یا 1 هی ی سد رب را ناو داور اس عرب 6 یا پم رام اه حلاتی ۰ یط ۱ ان ایدم ای کچ زمر روا چا را ۹ با هر یر ی موش اه چیه َ وود با ی 1 5 ی ک اج ی سر ده اس اند ویک دب دازام را 5 ی وب و سد هر 3 اب ور زد همت 3 یا نیا ها ۱ : و هر + 9 دو اما ری ۹ و دراد ی وت ۷ 4 ارا وی و ای ماخ کی ان رگد و را چا و کیک ان کر ی نو مکی ها و و ۳ :5 ها امعم خ. ۴ رم را ولات اند یه مد :ّ * مه ۰ هه 4.2 ً : ۰ _ ۴ 2 ۰ :ی ۳ رید ار سب 7 اد وت ۱ 7 مت 8 تسه 8 خید وک ود وک و و اک کیک ره ری ری اج و دسج ۲ رنه رو یک و چا ترس و سا اد رس ی خی را کم وک 1 سور و کی بر سس تیک مد یلا ی 4 ار ی کر را ی ۰ چات اد له نموه 8 ۹ را چم او چا 1 و 3 و و ۸ سید ره یا 7 سا روط مر 1 ۹ ۹ ۸ ۳ ۳ نا شا مک از ار هر ها ات نه ما او هاچ کس رک هوش یا 0 طب ور 2 ی و ون شش تا و پی در ما : و ی رو ی وا ۹ مرول ایا ار یره سم ب و ی تگ ام ۱ نکن نیما مت یا ۲ ام ان ی وا یا اب ی با جاوا و ال سا ار ان او هر چرب وا رج 3۲ 0 و ۴ کل بر 1 ار خه لا گ ار و کاخ ام و دز رز ی و از ود یو وا ۳3 وود یرو مر عع اه ی اس اج اد ی یی ر ره وا ار تا ی و تال رات 6 یرنه در اس و و هار و ۲ ۳و ۴۳ ی ( 0 ری تا دم 0 و وا 1 ی دوه و ی ما ان وچ توا ده اد کر ۳ وان ایا پنونن: ورد و ره 2 5 9 0 یا ۹1 وت مهم 3 ای ارگ ورد او هس اد سا اما ما سس اا ‏ رن اکا رجا را چا 2 یمه رات 0 رای نکن ایو وپمات ۹ و و ریا رای و ما پچ زوس ۳ نی مق ۳ و هر ی ی ی ین اه . ییاز و کت تک و رو و را ره توا انا اس و را اه نش 1 را ی کی رز هن اجه یه ۳ کی نوم ۳ ی دز ۳ مر 32 هم و ره ااخ وا و مر ۰ ۱۹ و 5 0 ی 8 و ی ۳ پوا مه ی مر را 7 رس لاوس وه و وه را مکی سر چا بو ات او رو هچ نک اد وا ید ی راهم مه از یه ی ایا مر اه ۹ و ی ِا و : رت متا یم ۳ # که شور ۳ لاد و اد مه ری هه آره سور و۳ رت ۰ سس پوت ار رو اد ی اه که و با ای با یرد و هه ار ی و0 وا اک روم ۵ رای ده کر ی هرا ی زا کت نو ده 0 م9 ۵ 1 ور وا ورس ال ماه مت رن ی اد کون سا و اس امن مر وم اد اد با سود ری وی ۷ اه تیه : 1 او یار ۳ را هاچ را هچ یا ی یک کیت وای رج اه نخ ار دا ترا شر ها و رو اس و ور یا هل و و و ۶ ۹ وش مج زلوت ارات ود جرا و سا ۰ و را رف ۵ هیقب ارس ها خ اد ی ۳ و * 2 ۴ # و ام کر گم ۹ مک ۹ ۹ 0 با ان کر چم موز ۰ و ۱2 ی ان سل 2 ای ۹ 4 ی بر و ار دا یر ها کا ون هر وووخت دان ی ور را یر دن ور 4 ۰ ۳ هو یر ‏ ز ۰*۹ . را ی هه 2 8 راه نر اه هم ز تم 2 ۰ دم یه تا وا و و وه :1 پا 3 7 مهن ۳ لس وی هه ی کی ۹ ور مر و ۵ 2 او ی ما 2 ب نوا ایا ای کت مک ات۲ دا ی کر 3 ها وگ ۰ و ارات و ند ۳ نوی 3 3 و ین مر زره اه وکا تخد ۰ ۰ .۹ 7 دوم دس یاه ری 2 که مها . یط ی ۰ ی ی س ۳ هنر ایا یا ار ۹ هر ۸ یا روا ۳ ی 0 وا َ اپ م ۹ برو ْذ 5 9 هه سا 4۸ یوم هری رس را ار ,: بو و و کر و دک ی اه ارجا بو بر واچ ۹ ۳ ۳ ۳ ام ۳ و تا زا ید : دو ا ۷ وی 1 امام سا و تنم ۳ ۹و یر ۳ الا رگ ره رید رو توا ات چا و دی ی رای هم کش وک تاد با ان هل هس وکا را اک مور زین ی که * ور نت۳ ری کید 0 ده هه رو مه و ۱ نا ها ِ دا و و چو رو رد دی ۸ 5 موه و با یر + ۷ مها ان خی امه ید 5 ارم ها هم ده مو ۱ و یا ایا اد ها هم دا دا هو جا یی از با و رب ما رای و خر ملت 2 ها دص با دا ۲ با خو تخد رس ما هید اوه 4 با روا وی ام زو و ۶ ۸ ها ک + وروت امد ی ی رت را و وه ( را ۳ نا را هم ۹ ۱ هم هر تن 1 هاچ ۹» و َ ۳ زار رو 7 مس 7 7 3 ی ها ی هک ره رپ دا ی و ها اش هر ۹ و با هد شعار هک و وجدان سا ۳ 9 2 هی و ْط کی را و ار ۶۶ ۳ 4 جم اور با دا و رم رک 4 و سز موه لو | کل روت ی د < 0۵ ی لو ,ی مس و اخگی ۳ ان مها اه کی و رد 1 کب رن ها ارچ ۱ ی و ۹ رو ره ین ۸ سوت ۱3 نم ۹ ی و ون ادا یی 1 1 وا وتو ود و اج اب ی یک هه مک و نو شاد رخ بدا او تا شم رت و ۰ هو را ها هر و و و کت هک یر هر رک 7 هنر و ید کمد و ۳ 1 ۱ ط + یا 9 دی ی ۴ کر هر هود ز هکر ۳ کجا 3 ی همی هو 1 هی 2 را ری وا وه در دی کرد وا و رگ مرو وا مر و و رش هو وا ها و ویک رل اه وج کچ و0 ی ی [ پوت ی ی فرط ور یا 12 ۹ ۰ ها تاپ 9 2۶و اه کم را رز رک یو ها ان یک ۰ سر 0 اپ روا ارج جور هر مگ هه ی هد نر یاهو هک ۳ گور ۵ نم را اوچ او را واه َ بخه متا > ار ایوس ۹ ها دشن ی ۳ اقوای۹ ۹ اور 3 َ ۹ . ۹ و ۴ ید ی ۰ :۳ ۰ مس 0 ث مقمطه و او زو بخ ی 0 ۳ 2 2 تیافک مس ۲۵ الا وی 0 با کت چا وه -------- صفحهٔ بعد -------- وزارت راه و شهرسازی ج ود ۲ ۰ ک. ختما. 9 ای ر ما ۷ تم مقررات ملی ساختمان ابرآن مبحث بیست و دوم مراقبت و نگهداری از ساختمان‌ها دفتر مقررات ملّی ساختمان ویرایش اول ۱۳۹۲ -------- صفحهٔ بعد -------- عنوان و نام پدیدآور: ‏ مقررات ملّی ساختمان ایران. مبحث بیست و دوم مقررات ملّی ساختمان. مراقبت و نگهداری از ساختمان‌ها / دفتر مقررات ملّی ساختمان مشخصات نشر: تهران: نشر توسعه ایران. ۱۳۹۲. مشخصات ظاهری: ز.۷۸ص.: جدول شایک: ۹۷۸-۶۰۰-۳۰۱-۰۱۷-۸ بادداشت: عنوان دیگر: مبحث بیست و دوم مقررات ملی ساختمان مراقبت و نگهداری از ساختمان‌ها. عنوان دیگر: مبحث بیست و دوم مقررات ملّی ساختمان مراقبت و نگهداری از ساختمان‌ها. موضوع: ساختمان سازی - - صنعت و تجارت - - قوانین و مقررات - - ابران. موضوع: سازه - - پایداری موضوع: ساختمان‌سازی - - پیش بینی‌های ایمنی شناسه افزوده: ایران. وزارت راه و شهرسازی. دفتر امور مقررات ملّی ساختمان. رده بندی کنگره: ۲ 1۷1۲1۳۴۰۲۱۸۷۳۵ رده بندی دیویی: ۳۳۳ شماره کنابشناسی ملّی: ۳۳۳۳۴۵۴ نام کتاب: مبحث بیست و دوم مراثبت و نگهداری از ساختمان‌ها تهیه کننده: دفتر مقررات ملّی ساختمان ناشر: نشر توسعه ابران شمارگان: ۰ حلد شابک: ۹۷۸-۶۰۰-۳۰۱-۰۱۷-۸ نوبت چاپ: اول تاریخ چاپ: ۱۳۹۲ چاپ و صحافی: کانون حق چاپ برای تهیه کننده محفوظ است. -------- صفحهٔ بعد -------- مقررات ملّی ساختمان مجموعه‌ای است از ضوابط فنی, اجرایی و حقوقی لازم‌الرعایه در طراحی, نظارت و اجرای عملیات ساختمانی اعم از تخریب. نوسازی, توسعه بناء تعمیر و مرمت اساسی, تغییر کاربری و بهره‌برداری از ساختمان که به منظور تأمین ایمنی. بهره‌دهی مناسب. آسایش, بهداشت و صرفه اقتصادی فرد و جامعه وضع می‌گردد. در کشور ما و در کنار مقررات ملّی ساختمان. مدارک فنی دیگر از قبیل آیین‌نامه‌های ساختمانی, استانداردها و آیین کارهای ساختمان‌سازی, مشخصات فنی ضمیمه پیمان‌ها و نشریات ارشادی و آموزشی توسط مراجع مختلف تدوین و انتشار می‌یابد که گرچه از نظر کیفی و محتوایی حایز اهمیت هستند. اما با مقررات ملی ساختمان تمایزهای اشکاری دارند. انچه مقررات ملّی ساختمان را از این قبیل مدارک متمایز می‌سازد. الزامی بودن, اختصاری بودن و سازگار بودن آن با شرایط کشور از حیث نیروی انسانی ماهرء کیفیت و کمیت مصالح ساختمانی, توان اقتصادی و اقلیم و محیط می‌باشد تا از این طریق نیل به هدف‌های پیش گفته در حقیقت مقررات ملی ساختمان, مجموعه‌ای از حداقل‌های مورد نیاز و بایدها و نبایدهای ساخت و ساز است که با توجه به شرایط فنی و اجرائی و توان مهندسی کشور و با بهره‌گیری از آخرین دستاوردهای روز ملّی و بین‌المللی و برای آحاد جامعه کشورء تهیه و تدوین شده است. این وزارتخانه که در اجرای ماده ۳۳ قانون نظام مهندسی و کنترل ساختمان وظیفه تدوین مقررات ملّی را به عهده دارد. از چند سال پیش طرح کلی تدوین مقررات ملّی ساختمان را تهیه و به مرحله اجرا گذاشته است که براساس آن. شورایی تحت عنوان «شورای تدوین مقررات ملی ساختمان» با عضویت اساتید و صاحبنظران برجسته کشور به منظور نظارت بر تهیه و هماهنگی بین مباحث از حیث شکل, ادبیات. واژه‌پردازی. حدود و دامنه کاربرد تشکیل داده و در کنار آن زیر نظر شورا به وجود آورده است. -------- صفحهٔ بعد -------- پس از تهیه پیش‌نویس مقدماتی مبحث موردنظرء کمیته‌های تخصصی مربوط به هر مبحث پیش‌نویس مذکور را مورد بررسی و تبادل نظر قرار داده و با انجام نظرخواهی از مراجع دارای صلاحیت نظیر سازمان‌های رسمی دولتی. مراکز علمی و دانشگاهی. موْسسات تحقیقاتی و کاربردی, انجمن‌ها و تشکل‌های حرفه‌ای و مهندسی. سازمان‌های نظام مهندسی ساختمان استان‌ها و شهرداری‌های سراسر کشورء آخرین اصلاحات و تغییرات لازم را اعمال می‌نمایند. اعضای شورای مذکورء به تایید اینجانب رسیده و به شهرداری‌ها و دستگاه‌های اجرائی و جامعه از زمانی که این وظیفهٌ خطیر به این وزارتخانه محول گردیده. مجدانه سعی شده است با تشکیل شورای تدوین مقررات ملّی ساختمان و کمیته‌های تخصصی مربوط به هر مبحث و کسب نظر از صاحب‌نظران و مراجع دارای صلاحیت بر غنای هر چه بیشتر مقررات ملّی ساختمان بیفزاید و این مجموعه را همان‌طور که منظور نظر قانون‌گذار بوده است در اختیار جامعه مهندسی کشور قرار دهد. بدین وسیله از تلاشها و زحمات جناب آقای مهندس ابوالفضل صومعلوء معاون محترم وزیر در امور مسکن و ساختمان و جناب آقای دکتر غلامرضا هوائی. مدیرکل محترم مقررات ملّی ساختمان و سایر کسانی که به نحوی در تدوین این مجلد همکاری نموده‌اند. سپاسگزاری می‌نمایم. وزیر راه و شهرسازی -------- صفحهٔ بعد -------- مقدمه: در کشورهای مختلف به منظور نیل به اهدافی از جمله ایمنی. سلامت. بهداشت و صرفه اقتصادی فرد و جامعه. تدوین و ضوابط و مقرراتی را در بخشهای مختلف فعالیتهای ساختمانی مدنظر قرار داده‌اند. به نحوی که در دنیای امروز کمترین کشوری را می‌توان یافت که با تدوین قوانین عمومی یا اختصاصی, فعالیت‌های ساختمانی را تحت نظم در نیاورده باشد. در کشور ما نیز وزارت راه و شهرسازی در اجرای ماده ۳۳ قانون نظام مهندسی و کنترل ساختمان تدوین و بازنگری مباحث مقررات ملی ساختمان را با رویکرد توجه به شرایط اقلیمی و اجرایی کشور و اقتصادی و معیشتی مردم در دستور کار خود قرار داده است. در برنامه‌ریزی‌های انجام شده از سال ۱۳۸۷ تاکنون بر تدوین و بازنگری مباحث مقررات ملی ساختمان با هدف آشنایی و هماهنگی دست‌اندر کاران ساخت و ساز با علوم قنی- مهندسی روز دنیا و با هدف ارتقاء کیفیت ساخت و سازها توجه ویژه‌ای شده است. همچنین با هدف شفاف‌سازی و ارائه توضیحات مفهومی درخصوص مباحث مذکورء تهیه راهنماهای مربوطه نیز به جد. در دستور کار دفتر آنچه مسلم است شهرداری‌ها بعنوان دستگاه مسئول عهده‌دار کنترل ساخت و ساز در شهرها مهمترین وظیفه را در رعایت مقررات ملّی ساختمان بر عهده دارند که می‌بایست با همکاری سازمان‌های نظام مهندسی ساختمان و سازمان ملی استاندارد ایران و همچنین با استفاده از کمک تشکل‌های حرفه‌ای نسبت به ترغیب و تشویق استفاده از روش‌های نوین ساخت و حفاظت از طرح‌های بالادستی شهری در این خصوص اقدام کنند. لازم می‌دانم در اینخصوص از حمایت‌های وزیر محترم راه و شهرسازی, اعضای محترم شورای تدوین مقررات ملّی ساختمان و کمیته‌های تخصصی مزبور و همکارانم در دفتر مقررات ملی ساختمان که تلاش آنها منتج به تهیه و ابلاغ این مبحث گردیده است. صمیمانه تقدیر و تشکر نمایم و از همه علاقمندان و مهندسان و مرتبطین با حوزه ساخت و ساز تقاضا کنم که هرگونه ایراد و اصلاحی را که نیاز می‌دانند به این دفتر ارسال نمایند. غلامرضا هوائی مدیر کل مقررات ملّی ساختمان -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۱۹90 -------- صفحهٔ بعد -------- (بر اساس حروف الْفبا) الف) شورای تدوین مقررات ملّی ساختمان ۹ دکتر محمدعلی اخوان بهابادی عضو مهندس محمدرضا اسماعیلی عضو دکتر اباذر اصغری عضو دکتر شهریار افندی‌زاده عضو دکتر محمدحسن بازیار عصو دکتر منوچهر بهرویان عضو مهندس علی‌اصغر جلال‌زاده عضو ۹ دکتر علیرضا رهایی عضو دکتر اسفندیار زبردست عضو مهندس ابوالفضل صومعلو رئیس دکتر محمدتقی کاظمی عضو دکتر ابوالقاسم کرامتی عضو دکتر غلامرضا هوائی نایب رئیس و عضو مهندس یعقوب أآصفی عضو ۹ مهندس محمدرضا اسماعیلی رئیس دکتر اباذر اصغری عضو مهندس ساکو پطروسیان عضو مهندس محمود رضایی عضو ج) دبیرخانه شورای تدوین مقررات ملّی ساختمان مهندس سهیلا پاکروان معاون مدیرکل و مسئول دبیرخانه شورا دکتر بهنام مهرپرور رئیس گروه تدوین مقررات ملی ساختمان -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۱۹90 -------- صفحهٔ بعد -------- ساختمان یک سرمایه ملّی است و عدم کنترل‌های لازم پس از ساخت آن. خسارت‌های جبران سازه. تأسیسات برقی و تأسیسات مکانیکی در طول عمر مفید خود. بر اثر عوامل ناشی از شرایط جوی و خطرات طبیعی مانند زلزله. سیل و طوفان, قصور در نگهداری. بهره‌برداری نامناسب. عدم کنترل و بازرسی‌های ادواری از شرایط بهره‌برداری تاسیسات برقی و مکانیکی و پایداری قطعات نما و سایر اجزای الحاقی ساختمان, عدم کنترل شرایط پی. خاک زیر شالوده و دیوارهای بناهایی که زودرس و از دست دادن عملکرد صحیح خود از نظر ایمنی و بهداشت شوند. از این‌رو برای نگهداری از ساختمان و اجزای آن نیاز به تدوین و ترویج ضوابط و مقرراتی است تا بر اساس آن. اشخاص ذیصلاحی که در این مبحث تعیین شده‌اند. بتوانند عملکرد صحیح ساختمان را در طول عمر مفید آن کنترل نموده و در صورت نیاز اقدام به تعمیر یا تقویت اجزای آسیب دیده نمایند. این مجموعه ویرایش اول مبحث بیست و دوم مقررات ملی ساختمان با عنوان "مراقبت و نگهداری از ساختمان‌ها" است و هدف آن ارائه حداقل ضوابط و مقرراتی است که با رعایت آن‌ها ساختمان‌های موضوع این مبحث فراهم می‌شود. امید است این مجموعه برای مهندسان کشور مفید واقع شده و کمیته تخصصی مبحت بیست و دوم مقررات ملّی ساختمان را کماکان از راهنمایی‌ها و اظهارنظرهای خود بهره‌مند سازند. کمیته تخصصی مبحث بیست و دوم مقررات ملّی ساختمان -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۱۹90 -------- صفحهٔ بعد -------- عنوان ۱-۳۲۳ کلیات ۱-۱-۲۳ هدف ۲-۱-۲۳ حدود و دامنه کاربرد ۳-۱-۲ تعاریف ۴-۱-۲ انتخاب بازرس ۲-۲۳ نظامات اداری ۱-۲-۲ کلیات ۲-۲-۲ اجرای مقررات ۳-۲-۲ نگهداری ۴-۲-۲ ضوابط موجود ۵-۲-۲ کیفیت اجرا ۶-۲-۲ وظایف مسئول نگهداری ساختمان ۷-۲-۲ هماهنگی‌های بازرسی ۸۲-۲ استعلام ۹-۳-۲ مصالح, روش‌ها و تجهیزات جایگزین ۱۰-۲-۲۲ آزمایش‌های لازم ذ ۱۲ ۱۲ ۱۲ ۱۲ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۱-۲-۳۲ استفاده از مصالح و تجهیزات کار کرده ۱۲-۲۲ تخلف ۱۳-۲-۲۲ ساختمان‌ها و تجهیزات غیرایمن ۱۴-۲-۲۲ تغییر کاربری ۳-۲ معماری و سازه ۱-۳-۲ کلیات ۲-۳-۲ مسئولیت ۲-۳-۲ اجزای سازه‌ای ۴-۳-۲ قسمت‌های خارجی ملک ۵-۳-۲ حصارکشی ۶-۳-۲ قسمت‌های داخلی ملک ۷-۳-۲ حفاظت در برابر خوردگی ۸-۳-۲ دوره تناوب بازرسی ۴-۲ نورء تهویه و شرایط سکونت ۱-۴-۲ کلیات ۲-۴-۲ مسئولیت ۳-۴-۲ تجهیزات ۴-۴۲ نور ۵-۳-۲ تهویه ۶-۴۴۲ الزامات سکونت ۵-۲ تأسیسات مکانیکی ۱-۵-۲ کلیات ۲-۵-۲ تأسیسات هوارسانی, تعویض و تخلیه هوا ۳-۵-۲ موتورخانه و معاینه فنی آن ۴-۵-۲ دستگاه‌های گرم کننده و خنک کننده ویژه ۵-۵-۲۳ دودکش‌ها ر ۱۳ ۱۳ ۱۴ ۱۶ ۱۷ ۱۷ ۱۷ ۱۸ ۳. ۳۵ ۳۵ ۳۷ ۳۷ ۳۹ ۳۹ ۳۹ ۳۹ ۳۹ ۳۰ ۳۱ ۳۳ ۳۳ ۳۳ ۳۶ ۳۸ ۴ -------- صفحهٔ بعد -------- ۶-۵-۲ ذخیره‌سازی و لوله‌کشی سوخت مایع ۷-۵-۲ لوله‌کشی ۸۵-۲ تأسیسات تبرید ۹-۵-۲ سایر تأسیسات و تجهیزات ۱۰-۵-۲۳ دوره تناوب بازرسی ۶-۲ تأسیسات بهداشتی ۱-۶-۲۳ کلیات ۶-۲ تأسیسات توزیع آب مصرفی در ساختمان ۳-۶-۲ شبکه فاضلاب بهداشتی ۶۲ لوازم بهداشتی ۵-۶-۲ لوله‌کشی آب باران ۶-۶-۲ بست‌ها و تکیه‌گاه‌ها ۷-۶-۲ دوره تناوب بازرسی ۷-۲ تأسیسات برقی ۱-۷-۲ کلیات ۲-۷-۲ علل کاهش ایمنی ۲-۷-۲۳ مدارک زمان اجرا ۴-۷-۲ مطابقت با استانداردها ۵-۷-۲ ضوابط نصب ۶-۷-۲ عملیات بازرسی ۷-۷-۲ بازدید عینی از تأسیسات برقی ۸۷-۲ انجام آزمون‌ها ۹-۷-۲ گزارش بازرسی ۱۰-۷-۲۳ نشانه‌گذاری و نصب اعلامیه‌های هشداردهنده ۱۱-۷-۲۳ دوره تناوب بازرسی ۱۲-۷-۲۲ تجهیزات الکتریکی با کاربرد عمومی 5 ۴۱ ۴۳۲ ۴۳۲ ۴۳ ۴۳ ۴۵ ۴۵ ۴۶ ۴۷ ۴۸ ۴۸ ۴۸ ۴۹ ۵۱ ۵۱ ۵۱ ۲ 1۲ ۲ 1۲ ۳ ۴ ۵۷ ۵۸ ۵۸ ۵۸ -------- صفحهٔ بعد -------- ۸-۲ تأسیسات گازرسانی ساختمان‌ها ۸۲ کلیات ۲-۸-۲۳ بازدید توسط مسئول نگهداری ساختمان ۳-۸-۲ بازرسی توسط بازرس ۴۸۲ دوره تناوب بازرسی ۵-۸-۲ تعمیرات و تغییرات شبکه لوله‌کشی گاز ۶-۸-۲ ایمنی دوره بهره برداری ۷-۸-۲ تخریب و نوسازی ساختمان ۸-۸-۲ صدمات وارده به شبکه لوله‌کشی گاز ساختمان ۹-۸-۳ بازسازی اجزای تخریب یا تضعیف شده ساختمان ۱۰-۸۲ نشت گاز ۱۱-۸-۲۳ قطع جریان گاز ۹-۳۳۲ حفاظت در برابر حربق ۱-۹-۲ کلیات ۲-۹-۲ الزامات عمومی ۳-۹-۲ بازدید توسط مسئول نگهداری ساختمان ۴-۹-۲ دوره تناوب بازرسی ۱۰-۲ آسانسورها و پلکان برقی ۱-۱۰-۲۲ کلیات ۲-۱۰-۲۳ الزامات عمومی ۳-۱۰-۲۳ بازرسی و نگهداری توسط مسئول نگهداری ساختمان ۴-۱۰-۲۳ بازرسی توسط بازرس ۵-۱۰-۲۳ تغییرات سیستم و تجهیزات کنترلی خاص ۶۵ ۶۵ ۶۵ ۶۹ ۷۰ ۷۰ ۷۱ ۷۱ ۷۱ ۷۱ ۷۲ ۷۲ ۷۳ ۷۳ ۷۳ ۷۳ (۶ ۷۷ ۷۷ ۷۷ ۷۷ ۷۸ ۷۸ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱-۲ کلیات ۱۳۲ کلیات ۱-۱-۳ هدف هدف این مبحث تعیین حداقل الزاماتی است که در طول عمر مفید ساختمان برای نگهداری از آن جهت تأمین ایمنی. بهداشت. آسایش ساکنین. بهره‌دهی مناسب و جلوگیری از به‌هدر رفتن سرمایه, باید رعایت شوند. برای این منظور باید بازدیدهای آدواری مورد نیاز در کلیه بخش‌های معماری, سازه, تأسیسات برقی و تأسیسات مکانیکی ساختمان به عمل آید. ۲-۱-۲ حدود و دامنه کاربرد ضوابط و مقررات این مبحث باید در نگهداری مجموعه ساختمان و کلیه اجزای تشکیل دهنده آن رعایت شوند. کاربرد این مبحث در محدوده ساختمان‌ها با کاربری‌های مندرج در قانون نظام مهندسی و کنترل ساختمان و آئین‌نامه اجرایی آن می‌باشد. این مبحث ضوابط حداقلی را که رعایت آن‌ها مشمول الزامات قانونی است. در موارد زیر مقرر می‌دارد: الف- نگهداری اجزاء و قطعات معماری. ب- نگهداری اجزاء و قطعات سازه. پ- نگهداری اجزاء و قطعات و عملکرد تأسیسات برقی. ت- نگهداری اجزاء و قطعات و عملکرد تأسیسات مکانیکی. -------- صفحهٔ بعد -------- رعایت مقررات این مبحث در نگهداری اجزاء 9 قطعات معماری. سازه» تاسیسات برفقی 9 تاسیسات مکانیکی و گازرسانی کلیه ساختمان‌های مشمول مجموعه مباحث مقررات ملّی ساختمان اعم از ساختمان‌های موجود و ساختمان‌هایی که در آینده احداث خواهند شد. الزامی است. ۳-۱-۲۳ تعاریف واژه‌هایی که در این مبحث به کار رفته‌اند باید بر مبنای تعاریف مندرج در این بخش و مجموعه مباحث مقررات ملّی ساختمان باشند. سایر واژه‌هایی که تعریف نشده‌اند باید مطابق معانی معمول و متداول آن‌ها به کار روند. ۱-۳-۱-۲ مالک هر شخص حقیقی یا حقوقی است که دارای حق قانونی برای تملک ملک بوده و نام او در آسناد ۲-۳-۱-۲ مستأجر شخص حقیقی یا حقوقی است که مالک قانونی ساختمان نبوده ولی کل ساختمان یا بخشی از آن را بر مبنای اجاره‌نامه اشغال نموده است. ۳-۳-۱-۲ بهره‌بردار مالک ساختمان یا هر شخص حقیقی یا حقوقی است که کل ساختمان یا بخشی از آن را اشغال نموده و از امکانات و تجهیزات آن استفاده می‌نماید. ۴-۳-۱-۲ ساکن شخص حقیقی یا حقوقی است که یک ساختمان یا بخشی از فضای یک ساختمان در تصرف او -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۲ کلیات ۵-۳-۱-۲ مسئول نگهداری ساختمان شخص حقیقی یا حقوقی است که دارای حق قانونی از طرف مالک (یا مالکین) یا نماینده قانونی او (یا آن‌ها) برای نگهداری ساختمان بوده و نگهداری ساختمان را مطابق الزامات این مبحث بر عهده دارد. ۶-۳-۱-۲ بازرس شخص حقیقی یا حقوقی است که دارای پروانه اشتغال به کار و صلاحیت لازم از وزارت راه و شهرسازی بوده و بر مبنای قرارداد منعقده با مسئول نگهداری ساختمان, مسئولیت بازرسی از باشد. بازرس باید نتیجه بازرسی را به صورت کتبی به مسئول نگهداری ساختمان اعلام نماید. ۷-۳-۱-۳ بخش مسکونی ۸-۳-۱-۲ واحد مسکونی هر واحد مجزائی است که شامل کلیه تسهیلات و امکانات دائمی برای سکونت. خوابیدن. خوردن. ۹-۳-۱-۲ زیرزمین بخشی از ساختمان است که به صورت کلی یا جزئی زیر تراز زمین باشد. ۱۰-۳-۱۳۲۳ قسمت خارجی ملک به فضای باز و املاک مجاور ساختمان یا مجموعه و اموال موجود در آن که تحت کنترل مالک و یا ۳ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۱-۳-۱۲ راه‌های عمومی خیابانکوچه یا محل‌های مشابهی که بدون هیچ مانعی, برای تردد اختصاص داده می‌شود. ۱۲-۳-۱۳ سطح باز شو قسمتی از سطح نورگیرها, پنجره‌ها و درها است که از طریق آن‌ها تهویه آزاد صورت گرفته و به ۱۳-۳-۱۲ تهویه به ورود یا خروج هوا در یک فضا به طور طبیعی یا به کمک وسایل مکانیکی گفته می‌شود. ۱۴-۳-۱۲ تخلیه هوا خارج کردن قسمتی از هوای داخل فضا و هدایت آن به هوای آزاد به طور طبیعی یا با وسایل مکانیکی می‌باشد. ۱۵-۳-۱۲ حفاظ (نرده) یکی از اجزای ساختمان است که در لبه یا نزدیک فضاهای باز مرتفع یا محل تردد نصب می‌شود و احتمال سقوط به ارتفاع پایئن‌تر را کاهش داده و یا ناممکن می‌سازد. ۱۶-۳-۱۲ زباله مواد زائد سوختنی یا غیر قابل سوختن به جز زائدات ناشی از غذاء شامل کلیه بازمانده‌های ناشی از ۱۷-۳-۱۲ وسایل نقلیه غیرقابل استفاده وسایل نقلیه‌ای که از کار افتاده و قابلیت استفاده نداشته و به دلیل عدم داشتن برگه معاینه فنی نباید در معابر عمومی مورد استفاده گیرند. -------- صفحهٔ بعد -------- ۱-۲ کلیات وسایل. تجهیزات. ادوات و مصالحی که توسط سازمان ملّی استاندارد ایران و یا سایر مژسسات بازرسی دارای صلاحیت معتبر در فواصل زمانی مشخص, کنترل و صحت عملکرد آن‌ها با نشانه یا مهر و موم علامت گذاری شده‌اند. حداکثر زمان بین دو بازرسی متوالی است که طی آن باید کلیه موارد موضوع این مبحث توسط بازرس مورد بازدید مجدد قرار گرفته و گزارش آن به مسئول نگهداری ساختمان ارائه شود. دوره‌های تناوب بازرسی برای کنترل اجزاء و قطعات معماری, سازه» تأسیسات برقی, تأسیسات ۲۰-۳-۱۲ عمر مفید ساختمان ۲۱-۳-۱۳ شروع دوره نگهداری زمانی است که عملیات اجرایی ساختمان بهه اتمام رسیده و ساختمان دارای شرایط لازم برای بهره‌برداری باشد. ۲۲-۳-۱۲ پابان دوره نگهداری و بهره‌برداری زمانی است که ساختمان به تشخیص مسئول نگهداری ساختمان و تأیید بازرس قابلیت بهره‌برداری ۲۳-۳-۱۲ ساختمان‌های ناامن با خطر مواجه می‌کند. این خطر ممکن است ناشی از عدم تأمین الزامات این مبحث جهت حفاظت ۵ -------- صفحهٔ بعد -------- ساختمان در مقابل آتش‌سوزی. حفاظت ساختمان در برابر گودبرداری احتمالی ساختمان‌های مجاورء حفاظت قطعات نمای ساختمان در برابر آسیب‌ها و احتمال فروریختن کلی و جزئی آن باشد. ۲۴-۳-۱۲ تجهیزات ناامن آسانسورء پله‌برقی» سیم‌کشی‌های الکتریکی. دستگاه‌های گازسوز و سایر تجهیزاتی می‌باشند که در ساختمان 9 مجموعه‌ها قرار داشته و در شرایط نامناسبی بوده که سلامتی. بهداشت و ایمنی مردم و ۴-۱-۲ انتخاب بازرس انتخاب بازرس (حقیقی حقوقی) باید بر مبنای طبقه‌بندی ساختمان‌ها مطابق جدول شماره ۱-۱-۳ باشد. ۶ -------- صفحهٔ بعد -------- جدول ۱-۱-۲۲ طبقه‌بندی ساختمان‌ها و انتخاب بازرس نوع کاربری ساختمان ساختمان‌های مسکونی چهار طبقه و کمتر و با حداکثر هشت واحد ساختمان‌های اداری و تجاری بیش از چهار طبقه یا بیش از هشت واحد آموزشی. درمانگاه‌هاء خوابگاه‌ها و سالن‌های ورزشی ساده ساختمان‌های با حیطه عملکردی منطقه مانند فروشگاه‌های بزرگ. بیمارستان‌هاء مراکز فرهنگی, ایستگاه‌های فرعی مترو ساختمان‌های پست. پلیس, آتش‌نشانی, شعب اصلی بانک‌هاء مهمان‌پذیرها و هتل‌های کوچک ساختمان‌های با حیطه عملکردی شهری و فراشهری مانند فرودگاه‌هاء استادیوم‌هاء دانشگاه‌هاء مراکز اصلی مخابرات. مراکز تحقیقاتی, ایستگاه‌های حداقل یک بازرس حداقل یک بازرس -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۱۹90 -------- صفحهٔ بعد -------- ۲-۲ نظامات اداری ۱-۲-۲ کلیات الزامات این مقررات برای تمامی ساختمان‌های مسکونی. غیرمسکونی و مجموعه‌های ساختمانی موجود کاربرد داشته و حداقل شرایط و استانداردهای لازم برای روشنائی, تهویه. فضاء گرمایش, بهداشت. حفاظت در برابر عوامل خارجی, آسایش. ایمنی در برابر حریق. نگهداری ایمن و بهداشتی ساختمان‌هاء. مجموعه‌هاء تجهیزات و تسهیلات را تعیین می‌کند. علاوه بر آن حوزه مسئولیت مالکان. بهره‌برداران. ساکنان و مستأجران ساختمان‌های موجود و ضوابط اداره کردن, نحوه اجرای مقررات و عواقب ناشی از عدم اجرای آن‌ها را مشخص می‌کند. الزامات این مبحث تا آنجایی که برای تأمین سلامت عمومی, ایمنی. رفاه و سکونت مردم و نگهداری ساختمان‌ها لازم است. باید اجرا شود. ساختمان‌ها و املاک موجود که مطابق با الزامات این مبحث نمی‌باشند باید به گونه‌ای تغییر یا اصلاح شوند که حداقل سطح بهداشت و ایمنی مورد نظر این مبحث را تأمین نمایند. ۲-۲-۳۲ اجرای مقررات الزامات این مقررات برای تمام عوامل موثر یا مرتبط با ساختمان‌ها و مجموعه‌ها. همان طور که در بخش ۱-۲-۲۲ عنوان شد. به کار می‌رود. در حالت‌های خاص که بخش‌های مختلف این مقررات. الزامات متفاوتی را ایجاب کند. محدود کننده‌ترین آن‌هاء ملاک عمل قرار می‌گیرد. -------- صفحهٔ بعد -------- ۲-۲-۲ نگهداری ساختمان و کلیه اجزای آن اعم از تجهیزات. دستگاه‌هاء. سیستم‌ها و لوازم ایمنی که بر اساس الزامات این مبحث یا سایر مباحث مقررات ملّی ساختمان,. ساخته. تعمیر یا تغییر کاربری داده شده‌اند. باید در شرایط مناسبی نگهداری شوند و مالک (یا مالکین) یا نماینده قانونی او (یا آن‌ها) در برابر نگهداری آن‌ها مسئول خواهد بود. هیچ مالک. بهره‌بردار یا مستأجری نباید تجهیزات. تسهیلات و وسایلی را که بر اساس این مبحث باید از رده خارج شود را در زمانی که ساختمان در تصرف ساکنان آن است. از طریق خاموش کردن یا از کار انداختن. جدا کند. مگر زمانی که آن وسایل به طور موقت در حال انجام تعمیرات یا تغییر باشد. الزامات این مبحث نباید به صورتی تفسیر شود که سبب تغییرء تضعیف و لغو اقدامات و ضوابط موجود مراجع قانونی در مورد تخریب یا برچیدن ساختمان‌ها و تجهیزات موجودی که خطرناک. ناامن و غیربهداشتی. تشخیص داده شده‌اند. شود. ۵-۲-۲ کیفیت اجرا تعمیرات. نگهداری و تغییرات در تأسیسات برقی. تأسیسات مکانیکی و سیستم گازرسانی و الزامات نصب و جابجایی آن‌ها که به صورت مستقیم یا غیرمستقیم از مقررات این مبحث ناشی می‌شود. باید با توجه به دستورالعمل سازنده و توسط افراد ماهر انجام شده و کیفیت لازم را دارا باشد. ۶-۲-۲ وظایف مسئول نگهداری ساختمان مسئولیت اجرای الزامات این مبحث به عهده مسئول نگهداری ساختمان می‌باشد. مسئول نگهداری ساختمان موظف است کلیه شرایط و امکانات لازم برای انجام آمور مربوط به نگهداری ساختمان مانند عقد قرارداد نگهداری, بازرسی, اخذ تأییدیه و پی‌گیری کلیه امور مرتبط با نگهداری ساختمان را تأمین نموده و اسناد و مدارک آن‌ها را در پرونده نگهداری ساختمان بایگانی نماید. ۱۰ -------- صفحهٔ بعد -------- ۲-۲ نظامات اداری ۱-۶-۲-۲ اجازه اعلام دستورالعمل مقرر به مسئول نگهداری ساختمان اجازه داده می‌شود تا در مواقع لزوم برای حفظ سلامت عمومی. ایمنی و رفاه مردم. ضوابط و دستورالعمل اجرایی را براساس الزامات این مبحث به طور رسمی اعلام نماید یا برای تحقق الزامات و اهداف این مبحث و اجرایی بودن آن الزامات قابل اجرا و مناسب با محل را تعیین و اقدام لازم را به عمل آورد. در هر صورت اعلام الزامات اجرایی چنین دستورالعملی نباید شرایط بهره‌برداری مناسب ساختمان و تجهیزات ایمنی که در این مبحث و براساس روش‌های ۲-۶-۲-۳ بازدیدها مسئول نگهداری ساختمان باید کلیه بازدیدهای لازم را انجام داده و گزارش مکتوب تهیه و در پرونده نگهداری ساختمان ثبت نماید. مسئول نگهداری ساختمان اختیار دارد در صورت لزوم از بازدیدهای انجام شده باید به صورت کتبی بوده و توسط مقام مسئول گواهی شود. ۲-۶-۲-۲ تعیین هویت (شناسایی) مسئول نگهداری ساختمان باید در هنگام بازرسی ساختمان‌ها و مجموعه‌هاء اوراق شناسائی معتبر را که ویژه انجام وظایف مورد نظر این مبحت است. به همراه داشته باشد. ۴-۶-۲-۲ ابلاغیه‌ها و حکم‌ها مسئول نگهداری ساختمان, انجام کلیه دستورالعمل‌های اجرائنی مطابق با ابلاغیه‌ها و حکم‌های صادره توسط مراجع ذیصلاح برای اطمینان از اجرای مقررات این مبحث را بر عهده دارد. ۵-۶-۲-۲ بایگانی مسئول نگهداری ساختمان باید کلیه مکاتبات و اقدامات انجام شده در رابطه با اجرای الزامات این مبحث را نگهداری نماید. مدارک مذکور تا زمانی که ساختمان یا موارد مرتبط با آن اسناد و مدارک وجود دارد. باید نگهداری شود. مگر زمانی که مقررات دیگری برای آن وضع شود. ۱۸ -------- صفحهٔ بعد -------- ۷-۲-۳۲ هماهنگی‌های بازرسی هرگاه برای اجرای الزامات این مبحث. نیاز به حضور بیش از یک بازرس باشد. باید بازرس‌های مقررات هماهنگی‌های لازم جهت انجام بازرسی را برای عدم مواجهه مالکین و ساکنین ساختمان با تعدد بازرسان یا تناقص مأْموریت ایشان انجام دهند. ۸-۲-۲ استعلام مقررات مندرج در این مبحث باید توأم با مصوبات و قضاوت صحیح مهندسی و بدون عدول از آن به کار رود. در مواردی که ضوابط این مبحث دارای ابهام یا مسکوت باشد. استعلام از دفتر آمور مقررات ملّی ساختمان ملاک عمل خواهد بود. ۹-۲-۳ مصالح, روش‌ها و تجهیزات جایگزین هر گاه مصالح, روش‌ها و تجهیزات جایگزین به تشخیص بازرس سازگار با اهداف الزامات این مبحث بوده و از نظر کیفیت. دوام. مقاومت در برابر حریق و ایمنی با حداقل‌های این مقررات مطابقت ۱۰-۲-۴۲ آزمایش‌های لازم درمواردی که شواهد کافی برای تشخیص عیب یا نقص به صورت عینی نباشد. بازرس برای تأیید صحت موضوع, اختیار انجام آزمایش‌های لازم را دارد و هزینه این آزمایش‌ها بر عهده مالک یا ۱-۱-۲-۲ روش‌های آزمایش روش‌های آزمایش باید بر اساس الزامات مجموعه مباحث مقررات ملّی ساختمان باشد. در صورت نیاز به انجام آزمایش خاص. روش آن باید بر مبنای استانداردهای معتبر باشد. بازرس اختیار تصویب فرآیندهای آزمایشی مناسب را که توسط شخص ذیصلاح انجام می‌شود را دارد. رد۱ -------- صفحهٔ بعد -------- ۲-۲ نظامات اداری ۲-۱-۲-۲ گزارش‌های آزمایش‌ها گزارش آزمایش‌هاء باید حداقل برای یک دوره تناوب بازرسی توسط مسئول نگهداری ساختمان در پرونده نگهداری ساختمان. ثبت و بایگانی شود. ۱۱-۲-۲۷ استفاده از مصالح و تجهیزات کار کرده استفاده از مصالح, تجهیزات و دستگاه‌های کار کرده باید با رعایت الزامات مباحث مقررات ملّی ساختمان ۱۳-۲-۳۲ تخلف سرپیچی و ممانعت از اجرای الزامات این مبحث برای هر شخص حقیقی یا حقوقی. غیرقانونی بوده و تخلف محسوب می‌شود. ۱-۱۲-۲۲ ابلاغیه تخلف آورد. باید ضمن ارائه گزارش به مراجع ذیصلاح, اخطاریه‌ای که متن آن مطابق بند ۲-۱۲-۲-۲۲ ۲-۱۲-۲۲ فرم اخطاربه‌های مشروح اخطاریه‌های مشروح در این بخش باید به صورت زیر باشد: ب- شامل توضیحاتی در مورد مشخصات واقعی ملک برای شناسایی آن باشد. پ- شامل شرح کامل موارد تخلف و دلایل صدور اخطاریه باشد. ث- شامل دستورات لازم با مهلت زمانی معین برای انجام تعمیرات. تغییرات و اصلاحات جهت سازگاری واحد مسکونی یا ساختمان با الزامات این مبحث باشد. ث- مالک ساختمان از حق استیناف آگاه باشد. ۱۳ -------- صفحهٔ بعد -------- ۳-۱۲-۲۲ پیگرد قانونی هر شخصی که ابلاغیه و یا حکم تخلفی که مطابق بند ۱-۱۲-۲-۲۲ این مقررات صادر شده است را ۴-۱۲-۲۲ انتقال مالکیت در مواردی که مالک یک واحد مسکونی یا مالک ساختمان. اخطاریه‌ای مبنی بر تخلف از الزامات این مبحث و یا حکم عدم سازگاری با آن را دریافت کند. حق فروش, واگذاری و یا اجاره را ندارد. مگر در شرایطی که آن واحد مسکونی یا مالک ساختمان یک نسخه از حکم یا اخطاریه تخلف را به خریدار»ء صاحب امتیاز, تحویل گیرنده یا مستأجر تحویل دهد و در نهایت یک نسخه تأیید شده معتبر از خریدارء صاحب امتیاز, تحویل گیرنده یا مستأجر را دال بر این که مسئولیت کلیه اصلاحات و تعمیرات مطابق با الزامات این مبحث را بر عهده می‌گیرد. به بازرس تحویل دهد. ۱۳-۲-۲۳ ساختمان‌ها و تجهیزات غیرابمن درمواردی که یک ساختمان یا تجهیزات آن. توسط بازرس» غیرایمن یا نامناسب برای سکونت و خلاف الزامات این مبحث تشخیص داده شود. چنین ساختمانی غیرقابل سکونت می‌باشد. ۱-۱۳-۲۲ ساختمان نامناسب برای سکونت ساختمانی که به تشخیص مسئول نگهداری ساختمان و با تایید بازرس» غیر ایمن و برخلاف الزامات مانند عدم تعمیر به موقع, نگهداری نامناسب. استهلاک به واسطه نفوذ جانوران موذی, عدم وجود تهویه کافی, نور مناسب و بهداشت باشد. ۲-۱۳-۲۲ اخطار به هرگاه تجهیزات یک ساختمان به تشخیص مسئول نگهداری ساختمان و با تأیید بازرس با الزامات این مبحث مطابقت نداشته باشد. بازرس باید اخطاریه‌ای را صادر نماید و مسئول نگهداری ۱۴ -------- صفحهٔ بعد -------- ۲-۲ نظامات اداری ساختمان این اخطاریه را در محل مناسبی در محوطه ساختمان و یا خارج از آن نصب نماید. به طوری که در معرض دید بوده و کلیه مالکان. ساکنان. بهره‌برداران یا مستأجران از متن اخطاریه آگاه باشند. اخطاریه مربوط به تجهیزات داخل ساختمان‌ها باید روی آن‌ها نصب شود. ۲-۱۳-۲۲ برداشتن اخطار به در صورت رفع نواقصی که اخطاریه برای آن صادر شده است. بازرس باید دستور جمع‌آوری اخطاریه را صادر نموده و مسئول نگهداری ساختمان موظف به جمع‌آوری اخطاریه می‌باشد. ۲-۲- ۴-۱۳ محصور کردن ساختمان‌های خالی به صدور و نصب اخطاریه مبنی بر غیر قابل سکونت بودن و محصور نمودن آن از طریق مراجع ۵-۱۳-۲۲ سکونت در محل ممنوع شده هر ساختمانی که طبق الزامات این مبحث توسط بازرس سکونت در آن ممنوع اعلام شده باشد. و یا مالکی که اجازه سکونت افراد را در این گونه ساختمان‌ها بدهد. متخلف محسوب شده و باید طبق قانون با وی برخورد شود. ۲-۲- ۶-۱۳ اقدام اضطراری هر گاه از نظر بازرس خطر وا زگونی ساختمان با قرو ریختگی سازه وجود داشته باشد و احتمال داده شود که بخشی از ساختمان تخریب شده و جان افراد به خاطر سکونت در آن به خطر افتد یا زمانی وجود مواد منفجره. گازهای قابل اشتعال, بخارهای سمی, مصالح و یا بهره‌برداری از تجهیزات معیوب و خطرناک در سازه. به مخاطره افتد. بازرس موظف است ابلاغیه‌ای مبنی بر غیر قابل ۱۵ -------- صفحهٔ بعد -------- مبحث بیست و دوم سکونت بودن ساختمان را جهت تخلیه فوری ساختمان صادر نموده و به اطلاع مسئول نگهداری ساختمان برساند. مسئول نگهداری ساختمان باید در هر ورودی چنین ساختمان‌هایی اطلاعیه‌ای که به راحتی قابل رویت بوده را به شرح زیر نصب نماید. "این ساختمان ناامن بوده و سکونت درآن» بنا به تشخیص بازرس ممنوع می‌باشد". ورود افراد به هر یک از ورودی‌های ساختمان غیرقانونی بوده مگر آن که فرد جهت مهار کردن سازه یا انجام تعمیرات لازم یا خارج کردن و از بین بردن مواد خطرزا با رعایت تمهیدات خاص, وارد ساختمان شود. ۷-۱۳-۲۲ ایمن‌سازی موقت مطابق الزامات این مبحث هر جا به تشخیص بازرس به خاطر شرایط ناامن خطر حتمی وجود داشته باشد. بازرس باید دستورات لازم را جهت ایمن‌سازی موقت ساختمان یا تجهیزات را بدهد. ۸-۱۳-۲۲ تخریب در صورت تشخیص مسئول نگهداری ساختمان و به تأیید بازرس, هر ساختمانی که برای سکونت انسان خطرناک. ناامن. غیربهداشتی و نامناسب بوده و تعمیر آن مقرون به صرفه نباشد. باید دستور تخلیه و تخریب توسط بازرس صادر و به اطلاع مالک (یا مالکین) یا ساکنین و بهره‌برداران ۱۴-۲-۴۲ تغییر کاربری تغییر کاربری یک ساختمان در صورتی مجاز است که: الف - با حفظ شرایط سرویس‌دهی مناسب و آسایش بهره‌برداران» مجوز لازم از مراجع ذیصلاح اخذ شده باشد. ب- تأییدیه لازم مبنی بر تأمین الزامات مجموعه مباحث مقررات ملّی ساختمان برای کاربری جدید از شخص حقیقی یا حقوقی دارای پروانه اشتغال به کار مهندسی از طرف وزارت راه و شهرسازی, اخذ شده باشد. ۱۶ -------- صفحهٔ بعد -------- ۳-۳ معماری و سازه -۳۲‏ معماری و سازه ۱۳-۲ کلبات ساختمان‌ها در طول عمر مفید خود و تحت تأثیر عوامل مختلف دچار آسیب‌ها و خرابی‌های می‌شوند و شناخت این آسیب‌ها و تعمیر و ترمیم اصولی و به موقع آن‌ها می‌تواند باعث افزایش طول عمر مفید ساختمان و فراهم آوردن شرایط بهره‌برداری مناسب از آن شود. از این رو لازم است بازرسی‌هایی از اجزای مختلف معماری و سازه‌ای ساختمان به عمل آید و در صورت نیاز اقدام به ۲-۳-۲ مسئولیت خود در بهترین شرایط بهداشتی و ایمنی و سلامتی مسئول می‌باشند و نباید در ساختمانی که از نظر بهداشت و ایمنی با الزامات این مقررات سازگار نیست. سکونت داشته باشند. مالکین یا ساکنین باید ساختمان و قسمت‌های خارجی ملک به جز مواردی که در این مقررات به آن اشاره شده است را مطابق با الزامات این مقررات. نگهداری کنند. ۱۷ -------- صفحهٔ بعد -------- مبحث بیست و دوم ۱-۲-۳-۲ نقشه‌های چون ساخت مالک موظف است نقشه‌های چون ساخت را که مطابق الزامات مبحث دوم مقررات ملّی ساختمان از طریق مجری یا دفتر مهندسی یا مهندس مربوطه تهیه شده. همراه با شناسنامه فنی ساختمان برای انجام امور نگهداری به مسئول نگهداری ساختمان تحویل نماید. مسئول نگهداری ساختمان موظف است نقشه‌های چون ساخت را از مالک (یا مالکین) تحویل گرفته و در مراحل مختلف نگهداری آن را در اختیار بازرس قرار دهد و همچنین مسئول نگهداری ساختمان باید تغییرات به وجود آمده در مراحل مختلف نگهداری را در نقشه‌های چون ساخت اعمال نموده و آن را جهت بازرسی‌های آتی در پرونده مربوط به نگهداری ثبت و بایگانی ۲-۲-۳-۲ زمین‌ها و ساختمان‌های خالی کلیه مجموعه‌ها و ساختمان‌های خالی باید در شرایط سالمء ایمن, بهداشتی و بر اساس الزامات این مقررات نگهداری شوند تا به محلی ویرانه تبدیل نشده و همچنین آثار منفی بر سلامت و ایمنی مردم نداشته باشند. مسئولیت نگهداری مجموعه‌ها و ساختمان‌های خالی بر عهده مالک (یا مالکین) ۲-۳-۲ اجزای سازه‌ای کلیه اجزای سازه‌ای باید عاری از هرگونه عیب و نقص عمده بوده و عیوب و نواقص احتمالی آن‌ها در حد رواداری‌های مجاز باشند تا بتوانند کلیه بارهای پیش بینی شده طراحی را تحمل کنند. بارهای بهره‌برداری در سازه‌ها نباید متفاوت از آنچه در دفترچه‌های طراحی و نقشه‌های ساختمان در نظر گرفته شده است. باشد. بازرسین نگهداری ساختمان در صورت تغییر در کاربری خصوصاً در مواردی که تأثیر منفی بر عملکرد سازه‌ای ساختمان دارد. باید ضمن دستور اصلاح از صدور گواهی تأیید عملکرد سازه‌ای خودداری نمایند. ۱۸ -------- صفحهٔ بعد -------- ۲-۳ معماری و سازه ۱-۳-۳-۲ سازه‌های بتن آرمه در بازرسی ساختمان‌های بتن‌آرمه باید از کیفیت مناسب بتن سازه‌ای در اعضای باربر سازه اطمینان حاصل کرد. در این بازرسی‌ها باید عواملی از قبیل عوامل خرابی شیمیایی و فیزیکی ناشی از شرابط ۲-۳-۳-۲ سازه‌های فولادی در سازه‌های فولادی باید بازرسی‌های متناوب با دوره زمانی مناسبی از اعضای باربر سازه به عمل آید. عوامل خرابی می‌تواند عواملی مانند زنگ‌زدگی فولاد ناشی از وجود رطوبت در محیط. ترک در اعضای سازه ناشی از جوشکاری غلط در هنگام ساخت. لقی در اتصالات ناشی از سفت نکردن پیچ و مهره اتصالات یا جوش ناکافی و تغییر شکل ماندگار ناشی از نواقص اجرایی در زمان ساخت باشد. در صورت مشاهده خرابی سازه‌ای در اعضای باربر به عنوان مثال کمانش موضعی اعضاء باید تمهیدات لازم انجام شود. از موارد مهم در بازرسی از سازه‌های فولادی, کنترل زنگ‌زدگی و خوردگی فولاد در اعضای آن‌ها می‌باشد. به دلیل عملکرد ضعیف سازه‌های فولادی در درجه حرارت‌های بالاء در بازرسی سازه‌های فولادی باید شرایط فولاد و تمهیدات در نظر گرفته شده در سازه برای جلوگیری از آتش‌سوزی و مقاومت در برابر حرارت بالا کنترل شود. در سازه‌های فولادی تغییر شکل اعضای باربر مانند تیرهاء تیرچه‌ها و دال‌ها باید مورد بازرسی دقیق قرار گیرد. محدودیت تغییر شکل‌هاء خیز ایجاد شده در تیرها و دال‌ها برای این نوع سازه‌ها مطابق موارد مندرج در مباحث نهم و دهم مقررات ملّی ساختمان است. ۳-۳-۳-۲ پی سازه‌ها برای سازه‌های بتن آرمه و فولادی باید نشست و دوران در محل شالوده که می‌تواند ناشی از نشست مبحث هفتم مقررات ملٌی ساختمان تعیین شده است. در محل تکیه‌گاه و شالوده سازه. جابجایی غیرعادی تکیه‌گاه سازه ناشی از وقوع زمین‌لرزه و یا مشکلات اجرایی در زمان ساخت. لهیدگی ۱۹ -------- صفحهٔ بعد -------- تکیه‌گاه ناشی از نیروهای فشاری یا برشی بیش از حد و زنگ‌زدگی ورق‌های فولادی مدفون در ۴-۳-۳-۲ درز انقطاع در سازه‌های بتن آرمه و فولادی وضعیت مناسب درزهای انقطاع باید مورد بازرسی قرار گیرد تا از خسارت و خرابی ناشی از ضربه ساختمان‌های مجاور به یکدیگر بخصوص در زمان وقوع زلزله کاسته کلیه سازه‌های فرعی, پارکینگ‌های مستقل, حصارهاء دیوارها و قسمت‌هایی از ملک که در فضای باید بازدید و کنترل شده و در شرایط مناسب بهداشتی و ایمنی نگهداری شوند. ۱-۴-۳-۲ بهداشت کلیه قسمت‌های خارجی ساختمان و مجموعه‌ها باید در شرایط سالم, بهداشتی و ایمن نگهداری شوند. ساکنین باید آن قسمت از بخش‌های خارجی ساختمان را که در ۲-۴-۳-۲ تسطیح زمین در مجموعه‌هایی که زمین دارای شیب است. باید برای جلوگیری از فرسایش خاک و جمع شدن آب‌های راکد اقدام شود. ۳-۴-۳-۲ دسترسی‌هاء پیاده‌روها و راه‌های ورودی و محل پارک اتومبیل‌ها کلیه پیاده‌روهاء معابر عمومی. پار کینگ‌هاء راه‌های ورود ۰ خروج افراد 9 اتومبیل‌هاء پله‌ها ۲ فضاهای مشابه باید منطبق با ضوابط بوده و بدون هیچ‌گونه سد معبری, همواره برای تردد باز و در شرایط بهداشتی مناسب و ایمن نگهداری شوند. ۳ -------- صفحهٔ بعد -------- ۳-۲ معماری و سازه ۴-۴-۳-۲ دریچه‌های تخلیه گازهاء. هوای کثیف. بخار آب. هوای داغ, روغن, دود. بو مواد روغنی و فضولات دیگر نباید از طریق دریجه‌های تخلیه. لوله‌هاء آب‌راه‌هاء. هواکش‌ها. دمنده‌ها و مجراها به مجاورت املاک شخصی با عمومی یا اجاره‌ای تخلیه شود. ۵-۴-۳-۲ حفظ آراستگی نما هیچ فردی نباید عمداً به نمای خارجی یک ساختمان به وسیله علامت‌گذاری, کنده‌کاری یا شعار نویسی آسیب برساند. حفظ نمای خارجی یک ساختمان باید بر مبنای الزامات شهرسازی باشد. ۶-۴-۳-۲ اقدامات پیشگیرانه علاوه بر درهاء قاب درها و پنجره‌هاء باید گچ‌بری‌هاء ایوان‌هاء بالکن‌ها و نرده‌ها و کلیه سطوح خارجی ملک در شرایط مناسبی نگهداری شوند. کلیه‌ی سطوح خارجی چوبی باید به طور مداوم توسط رنگ یا سایر روش‌ها و پوشش‌های حفاظتی, در برابر پوسیدگی حفاظت شوند. همچنین رنگ‌های پوسته پوسته شده و کنده شده باید از روی سطوح جمع‌آوری شده و آن سطوح رنگ‌آمیزی شوند. کلیه اتصالات بنائی و جانبی پیرامون درهاء پنجره‌ها و پنجره‌های سقفی باید در برابر شرایط محیطی مقاوم و در برابر نفوذ آب عایق باشند. کلیه سطوح فلزی که در معرض زنگ‌زدگی و خوردگی قرار دارند. باید توسط روکش‌هایی محافظت شده و لکه‌های زنگ زده باید از روی کلیه سطوح جمع‌آوری شود. سطوح فلزی که اکسید آن‌ها باعث جلوگیری از پیشروی و تشدید خوردگی می‌شوند (مانند سطوح آلومینیومی) از این قانون مستثنی می‌باشد. ۷-۴-۳-۲ پلاک ساختمان کلیه ساختمان‌ها باید دارای پلاک یا شماره ساختمان طبق قوانین سازمان مسئول خدمات شهری بوده و در بالای در ورودی ساختمان و به سمت خیابان یا جاده که به وضوح قابل رویت باشد. نصب شده باشد. ۳۱ -------- صفحهٔ بعد -------- ۸-۴-۳-۲ دیوارهای ساختمان کلیه دیوارهای داخلی و خارجی ساختمان باید عاری از هرگونه سوراخ, شکاف و پوسیدگی باشند و برای جلوگیری از خرابی و پوسیدگی باید در برابر رطوبت محافظت و مورد بازرسی قرار گیرند. ۹-۴-۳-۲ جمع آوری و دفع آب باران بام ساختمان‌ها باید از طریق روش‌های مناسب و مورد تأیید در مقابل نفوذ آب باران بازرسی و در صورت نیاز محافظت شوند. سطح بام با توجه به نوع سقف باید دارای شیب مناسب بوده و بر اساس مقررات ملی ساختمان, آب باران را به سوی لوله‌های آب باران هدایت کرده و لوله‌ها و مجاری خروج آب. باید عاری از هرگونه انسداد و گرفتگی باشد. ۱۰-۴-۳۲ ابزارهای تزئینی کلیه گچ‌بری‌هاء روکش‌های دیوارهاء تزئینات سفالی و دیگر ابزارهای تزئینی نما باید در شرایط مناسبی نگهداری شده و اتصالات آن‌ها باید از نظر استحکام کنترل و در شرایط ایم: قرار داشته ۱-۴-۳-۲ ضمائم آویزان به سازه علاوه بر سایبان‌های برزنتی, تابلوها و سایبان‌های فلزی, پله‌های فرار, لوله‌های قائم و دودکش‌ها باید کلیه ضمائم آویزان به سازه در شرایط مناسبی نگهداری شوند و اتصالات آن‌ها در شرایط ایمنی ۱۲-۴-۳۲ راه‌پیله. آبوان و بالکن‌ها راه پله‌های خارجی, بالکن‌هاء ایوان‌ها و کلیه ضمائم متصل به آن‌ها باید در شرایط مناسب و ایمن ره -------- صفحهٔ بعد -------- ۲-۳ معماری و سازه ۱۳-۴-۳۲ نرده‌ها و حفاظ ها هر نرده و حفاظی باید از نظر استحکام و ایمنی, کنترل شده و در زمان بهره‌برداری» در برابر بارهای وارده مقاومت لازم را داشته باشد و در شرایط مناسبی نگهداری شود. ۱۴-۴-۳۲ دودکش‌ها و برج‌های خنک‌ کننده کلیه دودکش‌ها و برج‌های خنک‌کننده. خروجی‌های دود و ضمائم مشابه آن‌ها باید از نظر سازه‌ای مقاوم و بدون عیب و نقص بوده و همچنین جهت جلوگیری از زنگ‌زدگی و پوسیدگی.کلیه سطوح کلیه پنجره‌هاء نورگیرهاء درها و چارچوب‌ها باید در شرایط سالم نگهداری شده و برای شرایط آب و هوای منطقه مناسب باشد. ۱۶-۴-۳۲ شیشه‌ها کلیه شیشه‌ها باید سالم و عاری از هر گونه ترک و آسیب بوده و استحکام و پایداری لازم را در ۱۷-۴-۳-۲ پنجره‌های باز شو کلیه پنجره‌های بازشو باید به آسانی باز و بسته شده و توسط چارچوب مناسب در محل نصب از استحکام و ایمنی لازم برخودار باشند. ۱۸-۴-۳-۲ توری‌ها کلیه درهاء پنجره‌ها و دیگر بازشوهای خارجی که در فواصل زمانی مختلف برای تهویه اتاق‌های مسکونی. فضاهای پخت‌وپز. مکان غذا خوردن یا کلیه مکان‌هایی که به نوعی با مصرف و نگهداری و ۳۳ -------- صفحهٔ بعد -------- بسته‌بندی مواد غذایی در ارتباط هستند. باید توسط صفحات توری که دارای شبکه بافته شده حداقل به ابعاد ۱/۵*۱,/۵ میلی‌متر و متشکل از ۱۶ سیم در ۲۴ میلی‌متر حفاظت شوند. ۱۹-۴-۳-۲ درها کلیه درهای خروجی و قطعات مربوط به آن‌ها باید در شرایط مناسبی نگهداری شوند. قفل درهای ۲-۴-۳-۲ دریچه ورودی زیرزمین‌ها دریجه‌های ورودی کلیه زیرزمین‌ها باید طوری باشند که مانع ورود جانوران موذی, باران و آب‌های ۲۱-۴-۳۲ حفاظ پنجره‌های زبرزمین تایید از ورود جوندگان و حیوانات جلوگیری کنند. ۲۲-۴-۳۲ امنیت ساختمان درهاءپنجره‌ها و مدخل زیرزمین‌های واحدهای مسکونی و خوابگاه‌ها باید به گونه‌ای طراحی شده باشند که امنیت ساختمان را برای ساکنین آن فراهم آورند. الف- درهایی که برای دسترسی به واحد مسکونی, اتاق اجاره‌ای یا واحد خانه‌داری است. باید به قفلی که ترکیبی از قفل زبانه‌ای و قفل کشویی است مجهز باشند. زبانه قفل باید رو به بیرون عنوان جایگزین قفل زبانه‌ای درنظر گرفته شود و طول کشویی آن نباید کمتر از ۲۵ میلی‌متر ۳۴ -------- صفحهٔ بعد -------- ۲-۲۳ معماری و سازه زبانه‌ای که در این بخش مقرر شده است. باید به روشی طراحی و نصب شود که از داخل واحد مسکونی, اتاق اجاره‌ای یا واحد خانه‌داری بدون کلید یا هر ابزار دیگری. قابل استفاده باشد. ب- پنجره‌هایی که ۱/۸ متر بالای سطح زمین یا معبر دسترسی به واحد مسکونی, اتاق اجاره‌ای یا واحد خانه‌داری نصب شده‌اند. باید به قفل مخصوص پنجره مجهز باشند. پ- مدخل زیرزمین‌هایی که برای دسترسی به واحد مسکونی. اتاق آجاره‌ای یا واحد خانه‌داری باشند باید با استفاده از وسایل مناسبی مانع ورود افراد غیرمجاز باشند. ۵-۳-۲ حصار کشی استخرهای حصوصی. سالن‌هایی که از چشمه‌های آب معدنی استفاده می‌کنند 9 جکوزی‌ها که عمق آب درآن‌ها بیشتر از۶۰۰ میلی‌متر باشد. باید به طور کامل توسط یک نرده یا حفاظ به ار تفاع ۱/۲ متر از سطح زمین در اطراف استخر حفاظت شوند. درهای این نرده‌ها یا حفاظ‌ها باید به طور خودکار بسته و به هم جفت شوند و در صورتی که ارتفاعی کمتر از ۱/۴ متر داشته باشد. دستگاه آزاد کردن قفل آن‌ها باید در قسمت داخلی در و به سمت استخر قرار گیرد. درهای خودکار ورودی باید به گونه‌ای نگهداری شوند که از فاصله ۱۵۰ میلی‌متری بازوی در به راحتی بسته و چفت شوند. هیچ حفاظ استخری نباید به گونه‌ای تعویض یا برچیده شود که امنیت حفاظتی استخر را کاهش دهد. ۶-۳-۲ قسمت‌های داخلی ملک تجهیزات و بخش‌های داخلی یک ساختمان باید از نظر بهداشتی و سازه‌ای در شرایط مناسبی قرار وضیعت پاکیزه و بهداشتی نگهداری نمایند. مالک (یا نماینده قانونی او) هر ساختمان شامل واحدهای مسکونی. هتل‌هاء خوابگاه‌ها. خانه‌های مسکونی 9 واحدهای غیر مسکونی. باید فضاهای مشترک و عمومی خارج از ساختمان را در شرایط پاکیزه و بهداشتی نگهداری نماید. ۱-۶-۳-۲ سطوح داخلی کلیه سطوح داخلی اعم از پنجره‌هاء درها و دیوارها باید در وضیعت خوب. پاکیزه و بهداشتی نگهداری شوند. رنگ‌های کنده شده. پوسته شده. ورقه شده. سائیده و برفکی باید از روی سطوح ۳۵ -------- صفحهٔ بعد -------- جمع‌آوری و تعمیر شوند. همچنین چوب‌های پوسیده. گچ‌های ترک‌دار و کلیه سطوح معیوب باید ۲-۶-۳-۲ دیواره‌های داخلی هر گونه تغییر یا جابه‌جایی دیواره‌های داخلی در صورت مطابقت با مقررات ملّی ساختمان و تأیید ۳-۶-۳-۳ پله‌ها و معابر کلیه پله‌ها. سطوح شیب‌دارء پاگرد پله‌ها و سایر معایر باید همواره برای تردد باز و دارای شرایط ۴-۶-۳-۳ نرده‌ها و حفاظ ها نرده‌ها و حفاظ‌ها باید به صورت محکم نصب شده و ظرفیت باربری کلیه بارهای وارده معمول را داشته باشند. کلیه مسیرهای ورودی و خروجی. راه‌پله‌هاء پاگردهاء سطوح شیب‌دار, بالکن‌ها. ایوان‌ها و سایر راه‌روها که ارتفاع بیش از ۷۵۰ میلی‌متر از سطح زمین یا سطوح مجاور دارند. باید مجهز به متر بالاتر ازکف پله یا بالاتر از آخرین سطح معبر باشد. همچنین ارتفاع حفاظ نباید کمتر از ۹۰۰ میلی‌متر از کف ایوان, بالکن, راهرو یا سطح شیب‌دار باشد. تبصره: نصب حفاظ‌ها در مواردی که براساس مقررات ملی ساختمان. دارای معافیت‌هایی باشند. ۵-۶-۳-۳ مکان زباله‌ها زباله تولیدی در کلیه واحدهای ساختمان باید در محل مناسبی جمع‌آوری و به شیوه مورد تأیید. از ساختمان و محوطه آن خارج شود. مالک یا نماینده قانونی او یا مسئول نگهداری ساختمان یا ۳۶ -------- صفحهٔ بعد -------- ۳-۳ معماری و سازه مجموعه باید محل‌های بهداشتی و ایمن تأیید شده و سرپوشیده جهت نگهداری زباله‌ها فراهم کنند. مالک ساختمان یا نماینده قانونی او مسئول جمع‌آوری کلیه زباله‌ها بوده و کلیه ساکنان هر ۶-۶-۳-۲ هجوم آفات مالک یا نماینده قانونی او یا مسئول نگهداری ساختمان یا مجموعه باید کلیه قسمت‌های داخلی ساختمان‌ها و قسمت‌هایی از ملک که در فضای خارج از ساختمان قرار داشته و در تملک مالک (یا مالکین) ساختمان یا مجموعه ساختمانی باشد را از طریق روش‌های تصویب شده با رعایت شرایط بهداشتی و ایمنی از هجوم هرگونه آفات نگهداری نماید. خوردگی از عوامل مهم آسیب‌رسان به ساختمان و اجزای آن است. از این‌رو برای حفاظت در مقابل اجزای مختلف ساختمان را در اختیار مسئول نگهداری ساختمان قرار دهد و مسئول نگهداری ساختمان موظف است اقدام لازم را جهت تأمین این شرایط انجام دهد. بازرسی از قطعات معماری و سازه ساختمان توسط بازرس باید حداقل هر دو سال یک‌بار انجام شود. علاوه بر بازرسی موارد ذکر شده در این فصل. بازرس باید سوابق ثبت شده در پرونده نگهداری ساختمان را بررسی و چنانچه اشکالی مشاهده نمود. راه‌کارهای لازم در ارتباط با رفع اشکالات را ارائه نماید. ۳۷ -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۱۹90 -------- صفحهٔ بعد -------- ۴-۲ نورء تهویه و شرایط سکونت ۴-۲ نورء تهویه و شرابط سکونت ۱-۴-۲ کلیات مقررات این فصل حداقل شرایط و استانداردهای لازم برای نورء تهویه و فضای لازم جهت سکونت ۲-۴-۲ مسئولیت مالک یا نماینده قانونی او یا مسئول نگهداری ساختمان باید سازگاری مسائل مربوط به نورء تهویه و فضای مناسب ساختمان را مطابق با الزامات این مقررات کنترل نماید. ۲-۳-۲۲ نج میزات به جای دستگاه‌های تولیدکننده نور و تهویه طبیعی, استفاده از وسایل تولید کننده نور مصنوعی و تهویه مکانیکی در صورتی که مطابق با مقررات ملّی ساختمان باشد. مجاز است. ۴-۴-۲ نور ۳۹ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱-۴-۴-۲ راه‌پله‌ها و فضاهای مشترک روشنایی راه‌پله‌ها و فضاهای مشترک در ساختمان‌هایی با بیش از دو واحد مسکونی که مقدار روشنایی طبیعی در آن کمتر از ۱۱ لوکس باشد. باید در تمام ساعات شبانه روز توسط نور مصنوعی تأمین شود. علاوه بر بخش‌های گفته شده.ء در فضای خارجی هر ساختمان شامل راه‌روهای خارجی. پاگردها و راه‌های خروجی باید روشنایی حداقل ۱۱ لوکس در تمام ساعات شبانه‌روز تأمین شود. ۲-۴-۴-۲ سایر فضاها روشنایی سایر فضاهای موجود در یک ساختمان در روز باید توسط نور طبیعی یا نور مصنوعی و در شب توسط نور مصنوعی, مطابق مبحث سیزدهم مقررات ملّی ساختمان تأمین شود. ۵-۳-۲ تهوبه فضاهای مختلف ساختمان باید بر اساس مبحث چهاردهم مقررات ملی ساختمان تهویه شود. تهویه کلیه حمام‌ها و دستشوئی‌ها باید مطابق با مبحث چهاردهم مقررات ملّی ساختمان باشد. ۲-۵-۴-۲ فضاهای پخت و بز تنهویه فضاهای پخت و پز باید مطابق مبحث چهاردهم مقررات ملّی ساختمان باشد. تبصره: پختن غذا در واحدهای خوابگاهی و اتاق‌های مسکونی و استفاده از وسایل پخت و پز در این گونه فضاها مجاز نمی‌باشد. ۳-۵-۴-۲ فر آیند تهویه در فضایی که امکان تولید مواد سمی. گازهای مهلک 9 گرد 9 غبار می‌باشد. یک دستگاه موصعی باید برای خروج این آلاینده‌ها تسه شود. هدایت هوای آلوده به فضای آزاد بیرون باید کنترل شده و از عدم گردش دوباره آن در فضای داخلی اطمینان حاصل شود. ۳۰ -------- صفحهٔ بعد -------- ۴-۲ نور. تهویه و شرایط سکونت ۶-۴-۲ الزامات سکونت کلیه واحدهای مسکونی. هتل‌هاء خوابگاه‌هاء آ پارتمان‌ها و اتاق‌های اجاره‌ای باید به گونه‌ای باشند که از فضاهای مجاور مجزا بوده و حریم خصوصی افراد حفظ شود. ۳۱ -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۱۹90 -------- صفحهٔ بعد -------- ۵-۲ تأسیسات مکانیکی ۵-۲ تأسیسات مکانیکی ۱-۵-۳۲ کلیات تأسیسات مکانیکی ساختمان بر اساس ماهیت کاری آن در تأمین دایمی شرایط هوای داخل, همواره در حال کار است و این عملکرد مداوم سب فرسودگی تدریجحی دستگاه‌هاء رسوب گرفتن مخازن و لوله‌کشی‌ها. کثیف شدن و گرفتگی فیلترها و در نهایت کاهش راندمان تأسیسات و عدم کاراً یی مناسب می‌شود. علاوه بر این شرایط غیر قابل پیش‌بینی کاری به علت عوامل خارجی نظیر باعث کارکرد منقطع یا توقف کار تأسیسات مکانیکی شود. بنابر این بازرسی و مراقبت دایمی تأسیسات. انجام تعمیرات مقطعی و دوره‌ای از الزامات کارکرد مناسب. مداوم و پایدار تأسیسات می‌باشد. ایجاد شرایط پایدار و مطلوب هوای داخل ساختمان‌ها و کنترل دماء رطوبت و پاکیزگی. کاهش هزینه‌های مصرف انرژی, افزایش عمر مفید کاری دستگاه‌ها و کاهش هزینه‌های ناشی از تعمیر و یا تعویض نابه‌هنگام دستگاه‌ها و اجزای تأسیسات با نگهداری مناسب امکان‌پذیر خواهد بود. ۲-۵-۲ تأسیسات هوارسانی, تعویض و تخلیه هوا ۱-۲-۵-۳ دهانه‌های ورود و خروج هوا الف- کلیه دهانه‌های هوای دریافتی از بیرون و دهانه‌های تخلیه هوا باید سالانه دو بار بازرسی ۳۳ -------- صفحهٔ بعد -------- ب- دهانه‌های ورود و خروج هوا باید تمیز شده و در صورت لزوم توری‌های حفاظ آن‌ها تعویض شوند. وجود رطوبت به سرعت سبب رشد هاگ و قارچ‌های موجود در هوا شده. علاوه بر گرفتگی دریچه. آلودگی را به ساختمان هدایت می‌کند از این‌رو باید از عدم وجود منافذی که پ- دمپرهای دستی و موتوری باید کنترل و تمیز شده و از صحت کار موتور و کنترل‌های مربوطه ت- چنانچه در دوره بهره‌برداری دهانه‌های جدیدی برای تخلیه هوا تعبیه شده باشد. باید از عدم ورود هوای آلوده و گازهای زیان آور و مضر برای سلامتی انسان, به فضای داخل ساختمان اطمینان حاصل شود. ۲-۲-۵-۳ صافی‌های هوا صافی‌های هوای دریافتی از بیرون یا تخلیه هوا باید سالانه حداقل دو بار و در موارد حساس و محیط‌های دارای هوای آلوده هر ماه بازرسی شوند. صافی‌های پاره باید تعویض و صافی‌های معیوب باید تعمیر یا تعویض شوند. افت فشار دو طرف صافی باید بر اساس مشخصات اعلام شده از طرف سازنده کنترل و در صورت رسیدن آن به میزان کثیفی, صافی‌های قابل شستشو با آب و محلول شوینده مناسب. شستشو و صافی‌های یک‌بار مصرف با فیلتر نو و مطابق مشخصات فنی و راندمان ۳-۲-۵-۳ پلنوم هوا وکویل‌های سرمایی وگرمایی الف - پلنوم هوا و کویل‌های سرمایی و گرمایی باید سالانه حداقل دو بار بازرسی شوند. ب- کویل‌ها در صورت لزوم با آب و محلول‌های شوینده شستشو شوند. از پاکیزگی کویل‌های سرمایی که محل مناسبی برای رشد قارچ‌ها و میکروب‌ها است باید اطمینان حاصل شده و در صورت لزوم ضدعفونی شود. ۳۴ -------- صفحهٔ بعد -------- ۵-۲ تأسیسات مکانیکی الف - این تجهیزات باید سالانه حداقل دو بار بازرسی و در صورت نیاز تعمیر یا تعویض شوند. ب- باید از عملکرد مناسب یاتاقان و بالانس بودن فن اطمینان حاصل شده و در صورت نیاز یاتاقان‌ها روغن‌کاری شود. پ- میزان کشیدگی تسمه باید کنترل و در حد مناسب تنظیم شود. کشیدگی بیش از حد لازم تسمه. سبب فرسودگی زودرس تسمه و وارد آمدن فشار بیشتر به موتور شده و شل بودن آن باعث کاهش هوادهی و اتلاف انرژی می‌شود. ۵-۲-۵-۳ کانال کشی‌ها. دریچه‌های توزیع و برگشت هوا الف - کانال کشی‌هاء دریچه‌های توزیع و برگشت هوا باید سالانه یک بار بازرسی و عدم نشتی هوا از کانال‌ها کنترل شود. ب- حجم هوای طراحی هر یک از دریچه‌ها باید کنترل و تنظیم شود. پ- دمپرهای تنظیم هوا باید بازرسی و تنظیم شوند. ت- اتصالات قابل انعطاف در کانال‌ها و محل اتصال به دستگاه‌ها باید بازرسی و در صورت لروم ث- عایق‌کاری کانال‌ها باید بازرسی و در صورت لزوم پوشش آن‌ها تعمیر یا تعویض شود. ۶-۲-۵-۲ تعویض هوا و هودهای آشپزخانه الف - هودهای آشپزخانه‌ها باید سالم و قابل بهره‌برداری بوده و باید هواکش در صورت از کار افتادن ب- هودهای آشپزخانه‌های تجاری باید ماهانه یک بار بازرسی, تمیز و شسته شده و ظرف جمع‌آوری پ- صافی‌ها باید به صورت ماهانه شستشو و هر سال تعویض شوند. ۳۵ -------- صفحهٔ بعد -------- مبحث بیست و دوم ت- هواکش تخلیه هود آشپزخانه دمپر و شبکه خروج هوای آن باید ماهانه بازرسی و در صورت لزوم تمیز شوند. ث- سالم. تمیز و باز بودن دهانه‌های ورود هوا به آشپزخانه باید بازرسی و کنترل شود. ۷-۲-۵-۲ دمپرهای ضد آتش الف - دمپرهای ضد آتش باید هرسال یک بار یا پس از آتش‌سوزی بازرسی شوند. ب- فیوزهای سوخته باید تعویض و از استقرار درست دمپر و فیوزهایی که فعال نشده‌اند. مطمئن شده و دریچه‌های دسترسی به فیوز و دمپر به صورت کامل هوابند شوند. پ- عملکرد موتور دمپرهای موتوری, باید بازرسی و موتور در صورت نیازء تعمیر یا تعویضص شود. ۳-۵-۲ موتورخانه و معاینه فنی آن تجهیزات موتورخانه از مصرف‌کنندگان عمده آنرژی در بخش ساختمان بوده و عدم عملکرد صحیح آن‌ها می‌تواند سبب افزایش مقدار مصرف سوخت و انتشار گازهای آلاینده بیشتر شود. از این‌رو به‌منظور صرفه‌جویی در مصرف آنرژی و کاهش آلودگی محیط زیست. موتورخانه نیاز به بازرسی و کنترل ادواری و در صورت لزوم تعمیر یا تنظیم تجهیزات آن را دارد. معاینه فنی موتورخانه‌ها باید هر سال یک‌بار با توجه به الزامات مباحث مقررات ملی ساختمان و استاندارد ملی ایران به شماره ۰ توسط بازرس انجام شود. شرایط موتورخانه باید با الزامات فوق‌الذکر مطابقت نموده و در صورت هرگونه مغایرت. بازرس باید راه‌کار لازم را ارائه نماید و مالک (یا مالکین) یا نماینده قانونی او (یا آن‌ها) موظف به انجام آن می‌باشد. ۱-۳-۵-۲ دیگ آب گرم. دیگ بخار و تجهیزات مربوطه علاوه بر بازبینی‌های روزانه یا هفتگی متداول تأسیسات مکانیکی, دیگ‌های آب‌گرم. دیگ‌های بخار و تجهیزات مربوطه باید سالانه یک بار و به شرح ذیل بازرسی شوند: الف- بازرسی مشعل, بازدید فن. دریچه و دمپرهای ورود هواء تمیز کردن کامل مشعل, بازبینی افشانک سوخت. مدار جرقه آلکتریکی و تمیزکاری و تعویض الکترودها در صورت لزوم. شش -------- صفحهٔ بعد -------- ۵-۲ تأسیسات مکانیکی لزوم. پ- باز کردن درب‌های دسترسی در جلو و عقب دیگ. تمیز کردن محفظه احتراق و اجزای داخلی آن تا خروجی به دودکش, تعویض واشرهای سوخته و بستن هوابند درب‌های دیگ. ت- بازبینی دودکش. کلاهک خروج دود. اندازه‌گیری ترکیبات دود خروجی و مقایسه آن با مقادیر ث- باز کردن و بستن شیر قطع سریع تخلیه و شیر اطمینان و آزمایش آن‌ها برای عملکرد مناسب و زیرآب زنی و رسوب زدایی بر اساس دستورالعمل‌های سازنده. چ- بازرسی تابلوهای برق و کنترل, غبارگیری ترمینال‌ها و اجزای تابلو و تعویض قطعات معیوب. چ- کنترل پمپ تغذیه دیگ‌های بخار و انجام آزمایش آنالیز آب تغذیه در صورت لزوم. ح- بازرسی شیشه‌های آب‌نما و شیرهای ورود و خروج آن و اطمینان از سلامت شیشه و شیرهاء باز کردن و بستن و تمیزکاری آن‌ها و تعویض در صورت نیاز. خ- کنترل مخزن تغذیه مواد شیمیایی در مسیر آب تغذیه. ۲-۳-۵-۲ آب گرم کن‌ها. مبدل‌ها و مخازن تحت فشار مخازن آب‌گرم, مبدل‌ها و مخازن تحت فشار باید سالانه یک بار و به شرح زیر بازرسی شوند: الف- رسوب‌زدایی مبدل‌هاء باز کردن و بستن شیر تخلیه مخازن و تخلیه آب به میزان ۱۵۰ میلی‌متر برای تخلیه رسوبات و املاح ته نشین شده و اطمینان از عملکرد سریع شیر. ب- بازرسی نشانگرهای دما و فشار و کنترل عملکرد آن‌ها در محدوده مورد نیاز و تنظیم. تعمیر یا تعویض آن‌ها در صورت لزوم. پ- آزمایش شیرهای اطمینان دما و فشار و اطمینان از عملکرد مناسب آن‌ها. ت- بازرسی و آزمایش کلیه تجهیزات کنترلی و حصول اطمینان از عملکرد مناسب. ث- بازرسی عایق‌کاری مخازن و پوشش آن‌ها و تعمیر یا بازسازی در صورت نیاز. ۳۷ -------- صفحهٔ بعد -------- ۲-۳-۵-۲ منابع انبساط منابع انبساط باید سالانه حداقل دو بار بازرسی شده و در صورت وجود هر گونه عیبی نسبت به رفع آن اقدام شود. این بازرسی‌ها برای منابع انبساط باز شامل موارد زیر می‌باشد: الف - اطمینان از سالم بودن مخزن و عدم وجود پوسیدگی. ب- کنترل شیر شناورء سطح آب و لوله‌های متصل به منابع. ب- کنترل سالم بودن عایق مخزن و پوشش آن. الف - بازرسی کلیه لوازم کنترلی نصب شده و حصول اطمینان از عملکرد مناسب. ۴-۵-۳۲ دستگاه‌های گرم کننده و خنک‌ کننده ویژه ۱-۴-۵-۲ بخاری‌های خانگی. شومینه. آب‌گرمگن این دستگاه‌ها باید سالانه یک بار به صورت کلی و در آغاز فصل سرما و به شرح زیر بازرسی شوند: الف- بازبینی دودکش, کلاهک خروج دود و اطمینان از باز بودن کامل مسیر تخلیه دود و تمیز کردن آن در صورت لزوم. ب- بازرسی کوره و نظافت آن در صورت لزوم. پ- بازرسی کنترل‌های ایمنی مانند انواع ترموستات‌هاء مراقبت از شعله و اکسیژن. ت- بازرسی سیستم سوخت‌رسانی شامل شیرهای قطع و وصل و لوله‌کشی‌ها تا کوره وکنترل نشت گاز با مایع ظرفشویی یا آب و صابون و تنظیم رگولاتور و جرقه‌زن و شمعک در بخاری‌های گازی و تعویض قطعات معیوب در صورت لزوم. ث- کنترل تامین هوای احتراق و اطمینان از عدم انسداد باز شوها و مسیرهای ورود هوا. ۳۸ -------- صفحهٔ بعد -------- ۵-۲ تأسیسات مکانیکی ۲-۴-۵-۲ کوره‌های هوای گرم این دستگاه‌ها باید سالانه یک بار به صورت کلی و در ۴ فصل سرما و به‌شرح زیر بازرسی شوند: الف- بازبینی دودکش, کلاهک خروج دود و اطمینان از باز بودن کامل مسیر تخلیه دود و تمیر کردن آن در صورت لزوم. ب- بازرسی کوره و نظافت آن در صورت لزوم. پ- بازرسی کنترل‌های ایمنی نظیر انواع ترموستات‌های کنترل, کنترل مراقبت از شعله. ت- بازرسی سیستم سوخت‌رسانی شامل شیرهای قطع و وصل و لوله‌کشی‌ها تا کوره و کنترل نشت گاز با مایع ظرفشویی یا آب و صابون و تنظیم رگولاتور و جرقه زن و شمعک در کوره‌های گازی و تعویض قطعات معیوب در صورت لزوم. ث- کنترل تأمین هوای احتراق و اطمینان از عدم انسداد بازشوها و مجاری ورود هوا. ج- بازرسی هواکش, کنترل تسمه و موتورء روغن‌کاری یاتاقان‌ها بر اساس توصیه سازنده. چ- بازرسی فیلتر هوا و نظافت و تعویض در صورت لزوم. ۳-۴-۵-۲ بخاری برقی و گرم‌کننده برقی سونا این دستگاه‌ها باید سالانه یک بار و به شرح زیر بازرسی شوند: الف - بازرسی کلیه قطعات مدار الکتریکی اعم از کلید و فیوز و ترموستات کنترل دما. ب- بازرسی و اطمینان از حریم ایمنی اطراف دستگاه. ب- نظافت کلی دستگاه. ۴-۴-۵-۲ کولرهای گازی کولرهای گازی باید در مناطق آب و هوایی معتدل سالانه یک‌بار در شروع فصل گرما و در مناطق آب و هوایی گرم و مرطوب هر سه ماه یک‌بار بازرسی شده و در صورت نیاز تنظیم یا تعمیر شوند. بازرسی‌ها شامل موارد به شرح زیر است الف- بازرسی کلیه قسمت‌های مدار تبرید اعم از کمپرسور. کندانسور. اواپراتورء لوله‌های ار تباطی, نظافت بخش بیرونی کندانسور و اواپراتور با هوای فشرده و شارژ گاز مبرد در صورت لزوم. ۳۹ -------- صفحهٔ بعد -------- مبحث بیست و دوم ۵-۴-۵-۲ کولرهای آبی این دستگاه‌ها باید سالانه حداقل سه بار بازرسی شده و در صورت لزوم قطعات معیوب. تعمیر یا تعویض شود. مرحله اول بازرسی در آغاز فصل گرما و هنگام راه‌اندازی. مرحله دوم در حین بهره‌برداری و مرحله سوم زمان استراحت و خاموشی دستگاه است و بازرسی‌ها شامل موارد به شرح زیر می‌باشد: الف - بازرسی صفحات پوشال و نظافت آن‌ها و تعویض آن‌ها دست کم هر دو سال یک‌بار. ب- نظافت کامل کولر و شستشوی تشتک آن و رنگ‌آمیزی بدنه در صورت نیاز. پ- بازرسی لوله‌کشی تغذیه آب کولرء پمپ آب و نظافت لوله‌های توزیع آب روی پوشال‌ها و تنظیم ث- بازرسی هواده(فن) و نظافت و کنترل بالانس بودن آن» بازرسی یاتاقان‌ها و روغنکاری آن‌هاء جچ- بازرسی و اطمینان از دسترسی به هوای پاک و دوری از نقاط تخلیه هوای آلوده. چ- بازدید در زمان بهره‌برداری و کنترل عملکرد مناسب کلیه قطعات آن. ح- تخلیه کامل کولر در پایان هر دوره بهره‌برداری,. نظافت و رنگ آمیزی بدنه در صورت لزوم. ۵-۵-۳ دودکش‌ها دودکش دستگاه‌های گرمایی باید دست کم سالانه یک‌بار بازدید و در صورت وجود اشکال نسبت به رفع آن اقدام شود. این بازرسی شامل موارد ذیل می‌باشد: الف- بازرسی از بخش دهانه خروج دود دستگاه گرمایی تا کلاهک خروج دود به صورت عینی و کنترل باز بودن مجرای دودکش. ب- کنترل ضخامت ورق. پوشش عایق و وجود پوسیدگی در دودکش‌های فلزی. پ- کنترل ضخامت پوشش نسوز در دودکش‌های ساختمانی. ۴ -------- صفحهٔ بعد -------- ۵-۲ تأسیسات مکانیکی ت- کنترل شکاف‌های طولی. ج- نظافت کلی دودکش در دوره بهره‌برداری. چ- کنترل فواصل ایمنی اطراف دودکش و خروجی آن. ح- اطمینان از یک‌پارچگی و عدم نشت و کنترل عدم اتصال دو یا چند دستگاه بدون رعایت ضوابط به یک دودکش. خ- بازرسی عایق‌کاری و اصلاح آن در صورت لزوم. ۶-۵-۲ ذخیره‌سازی و لوله کشی سوخت مابع بازرسی تأسیسات ذخیره و انتقال سوخت مایع باید دست کم سالی یک بار و قبل از شروع فصل سرما انجام شود. الزامات این بند برای سوخت‌هایی نظیر گازوئیل و مازوت بوده و گاز مایع را در بر ندارد. برای تأسیسات ذخیره و انتقال گاز مایع باید دستورالعمل‌های ایمنی و نگهداری مربوطه الف- تخلیه بخش انتهای مخزن. محل ته‌نشینی رسوبات و لجن تا ارتفاع ۱۵۰ میلی‌متر از کف و نظافت آن با رعایت دستورالعمل‌های ایمنی شرکت ملّی نفت ایران. ب- بازرسی پوشش مخازن دفنی و روزمینی و انجام عایق‌کاری یا رنگ‌آمیزی در صورت لزوم. پ- ضخامت سنجی بدنه مخزن در شرایط آب و هوایی مرطوب و خاک خورنده و تعویض آن جنانجه کاهش ضخامت ورق تا حد کمتر از 7۸۰ ضخامت اولیه پس از ده سال عمرکاری باشد. ث- کنترل اتصالات. دریچه‌های بازدید. لوله کشی‌های پرکن. تخلیه و هواکش و بازرسی حریم. ج- باز کردن و بستن شیرها و اطمینان از عدم نشتی» و تعمیر یا تعویض در صورت لزوم. ح- کنترل بست و آویز لوله‌کشی‌ها و تنظیم و انجام تعمیرات ضروری. د- بازرسی کلیه تجهیزات کنترل کننده و ایمنی و تعمیرء تنظیم یا تعویض در صورت لزوم. ۳۱ -------- صفحهٔ بعد -------- ۷-۵-۲ لوله‌کشی بازرسی تأسیسات لوله‌کشی باید دست کم سالی یک بار و به شرح زیر انجام شود: الف - بازرسی و کنترل کلیه لوله‌هاء اتصالات و شیرها و تعمیر یا تعویض آن‌ها در صورت لزوم. ب- کنترل بست‌هاء آویزهای ثابت. متحرک و لغزنده لوله‌کشی‌ها و نقاط اتکای آن‌ها و انجام پ- کنترل پوشش لوله‌کشی‌ها اعم از رنگ و عایق و اصلاح پوشش‌های معیوب و رنگ‌آمیزی و عایق‌کاری در صورت لزوم. ۸-۵-۲ تأسیسات تبرید بازرسی تأسیسات تبرید باید دست کم سالی یک بار و به شرح زیر انجام شود: الف- بازرسی کلیه تجهیزات نظیر کمپرسورهاء کندانسورها و سایر اجزای اختصاصی باید بر اساس دستورالعمل کارخانه سازنده و در صورت لزوم در فواصل زمانی کمتر صورت گیرد. ب- بازرسی» کنترل و آزمایش کلیه شیرهاء اتصالات و لوله‌کشی‌های ارتباطی و تعمیر یا تعویض آن‌ها در صورت لزوم. پ- کنترل پوشش لوله‌کشی‌ها اعم از رنگ و عایق و اصلاح پوشش‌های معیوب و رنگ‌آمیزی و عایق‌کاری در صورت لزوم. ت- نمونه‌گیری مبرد و انجام آزمایشات در صورت نیاز برای کنترل خلوص و ترکیب شیمیایی بر اساس دستورالعمل سازنده تجهیزات و رعایت دستورالعمل‌های ایمنی برای تخلیه یا بازیافت. ث- کنترل دوره‌ای میزان مبرد موجود در محیط کار و تنظیم گزارش برای مراجع ذیصلاح. ج- بازرسی تأسیسات تهویه مکانیکی و یا طبیعی و اطمینان از عملکرد موثر آن‌ها. چ- بازرسی تأسیسات ایمنی و آتش نشانی موجود در حریم تأسیسات تبرید. ح- بازرسی آشکارسازها و نشت‌یاب مبرد و تعمیر یا تعویض آن‌ها در صورت لزوم. ۳۲ -------- صفحهٔ بعد -------- بسات مکانیکی گستردگی دستگاه‌ها و تجهیزات مورد استفاده که در این فصل تأکید نشده است. باید حداقل سالا: ده آن دستوالعمل خاصی را پیشنهاد کرده باشد. ۱ دوره تناوب بازرسی حدول شماره ۱-۵-۲۲ دوره تناود تأسیسات هوارسانی تعویض و تخلیه هوا دیگ آب گرم دیگ بخار و تجهیزات مربوطه آب گرم کن. مبدل‌ها و مخزن تحت فشار منابع انبساط دستگاه‌های گرم کننده و9 خنک کننده ویژه ذخیره سازی و لوله‌کشی سوخت مایع لوله کشی‌ها ۳۳ سات مکانیکی. سا, ای مندرج در جدول -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۱۹90 -------- صفحهٔ بعد -------- ۶-۲ تأسیسات بهداشتی ۶-۲ تأسیسات بهداشتی ۱-۶-۲ کلیات بازرسی» تعمیر و نگهداری تأسیسات بهداشتی ساختمان برای دستیایی به اهداف زیر در جهت تأمین بهداشت. ایمنی ساکنین و ساختمان و صرفه اقتصادی الزامی است. شهری باید با استانداردهای بهداشتی سازمان مسئول محلی مطابقت داشته باشد. آلودگی آب می‌تواند در تماس و اختلاط ناخواسته آب مصرفی با آب غیربهداشتی در محدوده ملک به علت کار نکردن حفاظت‌های جلوگیری از برگشت جریان یا اثرات ناشی از زنگ زدگی و خوردگی لوله - مصرف بهینه آب و انرژی. - کارکرد ایمن و مناسب شبکه‌های فاضلاب. هواکش و آب باران. بنابراین لازم است در دوره‌های زمانی معین و برنامه مشخصی, این تأسیسات بازدید شده و در صورت مشاهده نواقصی نسبت به تعمیرات ضروری اقدام شود. چنانچه به اجرای لوله‌کشی آب. رأآن باشد. باید مطابق با مبحث شانزدهم مقررات ملّی ساختمان انجام شود. ۴۳۵ -------- صفحهٔ بعد -------- ۲-۶-۲ تأسیسات توزیع آب مصرفی در ساختمان بازرسی بخش‌های مختلف تأسیسات توزیع آب مصرفی باید به صورت دوره‌ای انجام شده و در صورت نیازء تعمیرات لازم انجام شود. بازرسی مخازن دریافت و ذخیره آب هر سه ماه یک‌بار. شامل نظافت کلی و تخلیه بخش زیرین آن به ارتفاع ۱۵۰ الی ۲۰۰ میلی‌متر بالاتر از کف. لای‌روبی» شستشو و ضد عفونی مخزن در صورت لزوم با مواد ضدعفونی کننده استاندارد و بهداشتی و مطابق با دستورالعمل‌های ایمنی. ۲-۲-۶-۲ بازرسی لوله کشی‌هاء شیرها و اتصالات آب‌رسانی کلیه قسمت‌های لوله‌کشی آب‌رسانی اعم از لوله‌هاء شیرها و اتصالات باید سالانه دو بار بازرسی شده و ضمن کنترل نشتی» رنگ و عایقکاری نیز کنترل شده و در صورت لزوم تعمیر یا تعویض لوله کشی‌ها و اجزای مختلف آن و ترمیم رنگ و عایق انجام شود. ۳-۲-۶-۲ حفاظت کننده‌های جلوگیری از برگشت آب و شیرهای تنظیم فشار بازرسی حفاظت کننده‌های جلوگیری از برگشت آب و شیرهای تنظیم فشار باید سالانه دوبار انجام شود و عملکرد صحیح آن‌ها بررسی شده و در صورت لزوم تعمیر یا تنظیم یا تعویض شوند. ۴-۲-۶-۲ تلمبه‌های آب‌رسانی بازرسی تلمبه‌های آب‌رسانی باید سالانه دوبار انجام شود. کنترل و آزمایش راه اندازهای خودکار و نشانگرهای دما و فشار انجام شده و در صورت لزوم تعمیر و تنظیم یا تعویض شوند. ۵-۲-۶-۲ مخازن تولید و ذخیره آب‌گرم بازرسی مخازن تولید و ذخیره آب‌گرم از نظر خوردگی. زنگ‌زدگی و آلودگی میکروبی باید سالانه دو بار انجام شود و ضمن انجام نظافت و رسوب‌زدایی. کنترل کننده‌های دما و فشار بازرسی شده و در ۴۳۶ -------- صفحهٔ بعد -------- ۶-۲ تأسیسات بهداشتٍ ۳-۶-۲ شبکه فاضلاب بهداشتی شبکه فاضلاب بهداشتی شامل لوله‌کشی فاضلاب و لوله‌کشی هواکش فاضلاب است که باید به صورت آدواری کنترل شده و مورد بازرسی قرار گیرند. ۱-۳-۶-۲ لوله‌کشی فاضلاب الف - بازرسی کلیه قسمت‌های لوله‌کشی فاضلاب ساختمان باید سالانه دوبار انجام شده و موارد زیر ۱- آب‌بندی و هوابندی لوله‌کشی و کنترل عدم نشت از آنهاء ۲- بازرسی دریچه‌های بازدید. حصول اطمینان از عدم وجود نشتی. تعویض واشرهای فرسوده و هوابندی مجدد. ب- کنترل جریان تخلیه فاضلاب از لوازم بهداشتی, و در صورت لزوم رفع گرفتگی. پ- تعویضص قسمت‌های آسیب دیده لوله کشی فاضلاب. ۲-۳-۶-۲ لوله کشی هواکش فاضلاب کلیه قسمت‌های لوله‌کشی هواکش فاضلاب ساختمان باید سالانه دوبار انجام شده و در بازرسی به الف- دهانه‌های خروجی هواکش روی بام باید سالم و مجهز به توری باشد و دقت شود تا در دوره بهره‌برداری مانعی در مجاورت آن ایحاد نشده باشد. ۳۷ -------- صفحهٔ بعد -------- ۴-۶-۲ لوازم بهداشتی لوازم بهداشتی باید سالانه دوبار و برای موارد زیر بازرسی شوند: الف- اطمینان از استقرار و استحکام تکیه‌گاه‌های لوازم بهداشتی در محل نصب. ب- بازرسی اتصال لوله‌های آب سرد و گرم و اطمینان از سلامت و عدم نشتی آن‌ها. پ- بازرسی اتصال لوله‌های فاضلاب و اطمینان از سلامت و عدم نشتی آنها. ت- بازرسی سیفون‌های لوازم بهداشتی و تمیز کردن یا تعویض آن‌ها در صورت لزوم. ث- بازرسی شیرهای لوازم بهداشتی, فلاش‌تانک. فلاش والوه شیر شستشوی توالت‌ها و تعمیر یا تعویض در صورت لزوم. ج- تعمیر لوازم بهداشتی معیوب و تعویض لوازم بهداشتی فرسوده یا آسیب دیده. ۵-۶-۲ لوله‌کشی آب باران لوله کشی آب باران باید سالانه دوبار و برای موارد زیر بازرسی شوند: الف- آب بند بودن کلیه دریچه‌های بازدید و کلیه بخش‌های لوله‌کشی آب باران. ب- عدم گرفتگی و تمیز بودن کف‌شوهای بام. پ- تعویض بخش‌های فرسوده یا آسیب دیده لوله کشی آب باران. ۶-۶-۲ بست‌ها و تکیه‌گاه‌ها کلیه بست‌ها و تکیه‌گاه‌ها در شبکه لوله‌کشی‌های بهداشتی ساختمان باید سالانه دوبار بازرسی شده 9 نسبت به سالم بودن آن‌ها اطمینان حاصل شود 9 باید بست‌ها 9 تکیه گاه‌های فرسوده و یا آسیب دیده تعویض شوند. همچنین استحکام و پایداری لوازم بهداشتی روی کف‌ها یا دیوارها باید بازرسی شده و در صورت نیاز نسبت به استقرار محکم آن‌ها اطمینان حاصل شود. ۴۳۸ -------- صفحهٔ بعد -------- ۶-۲ تأسیسات بهداشتی ۷-۶-۳ دوره تناوب بازرسی دوره تناوب بازرسی بخش‌های مختلف این فصل باید حداکثر برابر با زمان‌های مندرج در جدول شماره ۱-۶-۳۳ در نظر گرفته شود. ۱ ۲-۶-۳۲ 1 ۴۹ -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۱۹90 -------- صفحهٔ بعد -------- ۷-۲ تأسیسات برقی ۱-۷-۲ کلیات هدف این فصل تعیین حداقل الزاماتی است که در جهت جلوگیری از برق‌گرفتگی و آتش‌سوزی ناشی از تأسیسات برقی ساختمان در زمان بهره‌برداری باید رعایت شوند. این ضوابط تنها تأسیسات برقی نصب ثابت را که جزئی از ساختمان هستند در بر می‌گیرد و لوازم برقی مورد استفاده ساکنین مانند یخچال و تلویزیون را شامل نمی‌شود. ۲-۷-۲ علل کاهش ایمنی تأسیسات برقی در یک ساختمان ممکن است به علل زیر در طول زمان ایمنی خود را از د بدهد: الف- کلیه بخش‌های تأسیسات برقی یا قسمت‌هایی از آن در اثر مرور زمان یا در اثر عوامل محیطی ب- در تأسیسات برقی دخل و تصرف‌هایی, بدون داشتن اطلاعات لازم و کافی, انجام شود. پ- تعمیرات یا جابجائی‌هائی انجام شود که سبب ایجاد تغییراتی در تأسیسات برقی شود. برای اطمینان از ایمنی تأسیسات برقی باید پس از پایان کار یا انجام هرگونه تغییرات و در فواصل زمانی معینی» این تاسیسات مورد بازرسی قرار گرفته و عملکرد آن‌ها کنترل شود. ۵۱ -------- صفحهٔ بعد -------- ۳-۷-۲ مدا رک زمان اجرا نظر به آن‌که قسمت اعظم تأسیسات برقی در ساختمان پوشانده شده و در زمان بهره‌برداری قابل ریت نیستند. لازم است ترتیبی اتخاذ شود که کلیه اطلاعات مربوط به این تأسیسات در زمان اجرای کار ثبت و نگهداری شده و در زمان بهره برداری در اختیار ساکنین ساختمان قرار داده شود. این مدارک باید در بازرسی‌های دوره‌ای مورد استفاده قرار گیرند. مدارک لازم برای این منظور عبارتند از: - نقشه‌های چون‌ساخت تأسیسات برقی. - مشخصات وسائل و تجهیزات به‌کار برده شده در تأسیسات برقی. ۴-۷-۲ مطابقت با استانداردها کلیه وسایل و تجهیزات به‌کار رفته در تأسیسات برقی باید با استانداردهای ملّی ایران یا با استانداردهای تعویض یا اقدامات دیگری برای تأمین ایمنی لازم طبق مبحث سیزدهم مقررات ملّی ساختمان به عمل آید. ۵-۷-۲ ضوابط نصب ۶-۷-۲ عملیات بازرسی عملیات بازرسی تأسیسات برقی در هر دوره شامل بازدید عینی» انجام آزمون‌ها و تهیه گزارش ۵۹۲ -------- صفحهٔ بعد -------- ۷-۲ تأسیسات برقی ۷-۷-۲ بازدید عینی از تأسیسات برقی بازدیدهای عینی به منظور مشاهده میدانی و اطمینان از سالم بودن تأسیسات به عمل می‌آید و باید به طور کامل ثبت شوند. بازدید عینی باید قبل از عملیات مربوط به آزمون‌ها و بخش به بخش بوده و با رعایت کامل نکات ایمنی و دقت بالا انجام شود. کلیه تأسیسات برقی ثابت که جزئی از ساختمان بوده, مطابق الزامات این مبحث. باید مورد بازرسی قرار گیرند و شامل موارد زیر بوده ولی محدود به آن‌ها نمی‌شوند. الف- کلیه تابلوها و اجزای داخلی آن‌ها. ب- کلیه جعبه‌های تقسیم. پریزهای برق و کلیدها. پ- کلیه هادی‌هاء اعم از کابل‌ها و سیم‌ها. ت- دستورالعمل‌هاء نقشه‌ها و مدارک. ث- عایق‌بندی محفظه‌ها و موانع در برابر تماس مستقیم ساکنین. چ- تجهیزات حفاظت در برابر تماس غیر مستقیم مانند هادی‌های حفاظتی, هادی اتصال زمین, الکترود زمین» وسایل حفاظت در برابر اضافه جریان و لوازم حفاظتی جریان باقیمانده برای حفاظت در برابر تماس غیر مستقیم و حفاظت اضافی برای تماس مستقیم. برق‌گیرها و تجهیزات اعلام حریق. چ- کلیه برچسب‌ها اعم از برچسب مدارهاء فیوزهاء کلیدهاء ترمینال‌ها و برچسب‌های هشدار در محل‌های مورد نیاز. ح- چگونگی و نحوه نصب تابلوهاء تجهیزات. کابل‌هاء سیم‌ها و اتصالات آن‌ها. خ- شرایط محیطی و محل نصب و متناسب بودن تجهیزات با آن شرایط. د- کنترل وجود لوازم جداکننده, قطع و وصل و جداسازی مناسب در مدارها. ذ- اتصالات هادی‌ها به قطعات و ترمینال‌ها و نوشته‌های روی طوقه هادی‌ها و مطابقت آن‌ها با رنگ ر- هادی‌های همبندی اصلی و هادی‌های همبندی اضافی. ز- مسیر عبور کلیه لوله‌هاء. داکت‌هاء هادی‌ها و کابل‌ها و سیم‌ها. ۳ -------- صفحهٔ بعد -------- مبحث بیست و دوم ژ- مطابقت کامل مشخصات فنی و ایمنی کلیه تجهیزاتی که به صورت ثابت نصب شده‌اند با ۸-۷-۲ انجام آزمون‌ها انجام آزمون‌ها برای تشخیص سالم بودن و عملکرد تأسیسات برقی بوده و در آن‌ها باید موارد زیر - حداقل ۱۰/ از لوازم و تجهیزات قطع و وصل باید بازشده و قطعات برقی و مکانیکی آن‌ها از نظر اآسیب. سائیدگی و نفوذ مایعات به داخل محفظه. بازدید و نتیجه آن گزارش شود. اگر تعداد موارد ایراد از ۳./ کل, تجاوز کند. باید همه لوازم و تجهیزات قطع و وصل,» کنترل و نتیجه گزارش شود. - حفاظت در برابر تماس مستقیم باید با توجه به وجود عایق بندی, مانع و حفاظ‌های مستقر در خارج از دسترس کنترل شوند و در صورت وجود اشکال, مراتب گزارش شود. لازم است توجه شود که نباید از وسیله حفاظتی جریان باقیمانده به عنوان تنها وسیله حفاظت در برابر تماس به صورت خودکار و همبندی برای هم ولتاژ کردن و وصل هادی حفاظتی به زمین باید دقیقاً کنترل شده و هر گونه کاستی گزارش شود. آزمون‌هایی که در زیر اشاره شده‌اند. باید تا حد امکان به ترتیب فهرست انجام شوند تا ایمنی افراد آزمون کننده در آن‌ها حفظ شود. در برخی موارد ممکن است انجام بعضی آزمون‌ها لازم نبوده, که در این صورت باید دلایل کافی برای عدم انجام آن‌ها ارائه شود. ۱-۸-۷-۳ آزمون تداوم هادی حفاظتی و همبندی‌های اصلی و اضافی آزمون تداوم هادی حفاظتی و اندازهگیری امپدانس حلقه اتصال کوتاه معمولاً با هم انجام می‌شود و حتی در بسیاری موارد فقط به اندازه‌گیری حلقه اتصال کوتاه بسنده می‌گردد و تنها در صورت بروز ۵۴ -------- صفحهٔ بعد -------- ۷-۲ تأسیسات برقی ۲-۸-۷-۲ آزمون مقاومت الکتریکی عایق بندی تأسیسات برقی آزمون مقاومت الکتریکی عایق‌بندی تأسیسات برقی در دو مرحله و به صورت زیر انجام می‌شود: الف- بین هادی‌های برقدار و خنثی به صورت دو به دو آزمون مقاومت الکتریکی انجام می‌شود. انجام این آزمون تنها قبل از آن که لوازم مصرف کننده ثابت و وصل شده به پریزهاء لوازم حساس به ولتاژ, دیمرهای الکترونیکی و دیگر وسایل مشابه, نصب شده باشد عملی است. ب- بین هریک از هادی‌های برقدار و زمین به صورت دو به دو آزمون مقاومت الکتریکی انجام می‌شود. لازم به یادآوری است که در سیستم 771-۳ هادی :]۳ قسمتی از زمین به حساب می‌آید. همچنین در این آزمون می‌توان همه فازها و هادی خنثی را در هر مدار به یکدیگر وصل کرد. این آزمون زمانی قابل قبول تلقی می‌شود که مقاومت اندازه‌گیری شده از مقادیر استاندارد کمتر نباشد. توجه شود که آزمون باید با ولتا مستقیم انجام شده و دستگاه آزمون باید بتواند ولتاز مشخص شده مطابق استاندارد را هنگامی که مصرف آن یک میلی‌آمپر است. حفظ کند. همچنین در مواردی که مدار دارای لوازم الکترونیکی می‌باشد. لازم است اندازه‌گیری‌ها بین هادی‌های فاز و خنثی متصل به هم از یک طرف و هادی زمین از طرف دیگر انجام شود تا به لوازم الکترونیکی صدمه وارد نشود. ۲-۸-۷-۲ آزمون مقاومت الکتریکی عایق بندی اعمال شده در کارگاه آزمون عایق بندی اعمال شده در کارگاه باید به صورت زیر انجام شود: هادی‌های برقدار پس از عایق‌بندی به یکدیگر وصل شده و یک ورق فلزی (فویل) روی سطح خارجی آن‌ها محکم پیچانده شود. ولتاژ متناوب با فرکانس شبکه و ولتاژ ۳۷۰۰ ولت به مدت یک دقیقه بین هادی‌های وصل شده به هم و فویل, اعمال شود. در این مدت نباید شکست عایق‌بندی یا جرقه به وجود آید. برای این آزمون باید از دستگاهی که مخصوص این کار است استفاده شود. ۴-۸-۷-۲ آزمون صحت قطب‌بندی آزمون صحت قطب‌بندی برای حصول اطمینان از عبور فاز از کلید قطع و وصل و اتصال فاز به ۵۵ -------- صفحهٔ بعد -------- مبحث بیست و دوم ۵-۸-۷-۲ آزمون اندازه گیری مقاومت الکترود زمین آزمون اندازه‌گیری مقاومت الکترود زمین باید با استفاده از تجهیزات و روش‌های تأیید شده انجام ۶-۸-۷-۲ آزمون کنترل قطع به موقع تغذیه. به صورت خودکار برای احراز اطمینان نسبت به این که قطع به موقع مدار در اثر تماس غیرمستقیم, موْثر عمل می‌کند. لازم است به ترتیب زیر عمل شود: برای کنترل قطع به موقع مدار در صورت بروز اتصالی بین هادی فاز و بدنه هادی. اندازه‌گیری امپدانس حلقه اتصال کوتاه لازم خواهد بود. کل امپدانس اتصال کوتاه را می توان به ۲ بخش الف - امپدانس حلقه اتصال کوتاه مدار نهایی بین مصرف کننده و تابلوی مربوطه. ب- آمپدانس حلقه اتصال کوتاه مدار اصلی تابلو و کابل تغذیه تابلوه در صورت وجود. پ- امپدانس حلقه اتصال کوتاه سیستم شبکه که نسبت به تأسیسات برقی, خارجی به حساب می‌آید. تبصره: رعایت ضوابط مربوط به سیستم 1۳ از انواع 5-ع-1۳ یا 11-5 مطابق مبحث سیزدهم مقررات ملّی ساختمان الزامی است. ۷-۸-۷-۲ اندازه گیری جریان‌های اتصال کوتاه هادی فاز با هادی‌های خنثی و اتصال زمین در هر سیستم برقی ممکن است دوگونه اتصال کوتاه اتفاق افتد که بستگی به برخورد هادی فاز با یکی از دو هادی وصل شده به زمین. هادی خنثی یا هادی حفاظتی دارد. تفاوت بین دو اتصال کوتاه یعنی دو شدت جریان اتصال کوتاه در تفاوت سطح مقطع دو هادی و نحوه اجرای هادی در اندازه‌گیری جریان اتصال کوتاه باید موارد زیر رعایت شوند: الف- در هر نقطه‌ای که وسایل حفاظتی اتصال کوتاه نصب می‌شود باید هر دو نوع شدت جریان اتصال کوتاه اندازه‌گیری شود. از دو اتصال کوتاه اندازه‌گیری شده, عدد بزرگتر برای کنترل ۵۶ -------- صفحهٔ بعد -------- ۷-۲ تأسیسات برقی حداکثر توانایی ایستادگی وسیله حفاظتی استفاده می‌شود. اما برای کنترل قطع به موقع مدار برای جلوگیری از برق گرفتگی. در همه موارد از اتصال کوتاه فاز با هادی حفاظتی استفاده می‌شود. ب- در مواردی که شدت جریان اتصال کوتاه برای سه فاز لازم باشد. مانند کنترل حداکثر ایستادگی وسایل قطع جریان در مدارء کافی است عدد به دست آمده برای اتصال کوتاه تک‌فاز را در عدد ۲ ضرب کرده و از آن برای سه فاز که ضریب اطمینان بالاتری است استفاده کرد. ۸-۸-۷-۲ آزمون ارزیابی نحوه کار تجهیزات و فرمان‌ها. کنترل عملیاتی همه مدارهای عملیاتی قطع و وصل انواع راه اندازه‌ها از قبیل کولرهاء دیمرها و غیره باید کنترل و نحوه عمل آن‌ها دیده شود. در مورد لوازم و کلیدهای جریان باقیمانده باید دکمه آزمون نصب شده روی دستگاه را نادیده گرفت و آزمون مجزایی اجرا نمود تا صحت کار وسیله یا کلید. محرز شود و پس از آن دکمه آزمون دستگاه نیز کنترل شود. ۹-۸-۷-۲ تجهیزات آزمون تجهیزاتی که برای انجام آزمون‌ها به کار می‌رود باید با استانداردهای بین‌المللی معتبر مطابقت ۹-۷-۳ گزارش بازرسی کلیه اطلاعات حاصل از بازدید عینی» آزمون‌ها و اقداماتی که برای رفع نواقص احتمالی انجام شده است. باید به صورت گزارشی تنظیم و در پرونده نگهداری ساختمان بایگانی شود. در این گزارش باید موارد زیر ثبت شوند: الف- کلیه بازدیدهای عینی انجام شده. ب- آزمون‌های انجام شده و نتایج آن. پ- شرح کلیه نواقص مشاهده شده. ت- شرح عملیات مربوط به رفع نواقص. ۵۷ -------- صفحهٔ بعد -------- نتیجه نهایی عملیات بازرسی باید به صورت گزارش ثبت و در پرونده نگهداری بایگانی شوند. تبصره: کلیه عملیات مربوط به بازرسی‌های عنوان شده در این فصل باید توسط افراد حقیقی یا حقوقی ذیصلاح که صلاحیت آن‌ها به تأیید مقام مسئول مقررات رسیده باشد. انجام شود. ۱۰-۷-۲۳ نشانه‌گذاری و نصب اطلاعیه‌های هشداردهنده در تأسیسات برقی باید در نقطه شروع هر تأسیسات یا انشعاب. در کلیه نقاط اتصال به الکترودهای زمین و همبندی‌ها و بدنه‌های هادی بیگانه و در کلیه نقاطی که از وسائل حفاظت جریان باقیمانده استفاده می‌شود. اطلاعیه‌ها و پلاک‌های هشدار دهنده, از جنسی که دارای دوام کافی باشد. نصب ۱۱-۷-۲۳ دوره تناوب بازرسی دوره تناوب بازرسی تأسیسات برقی در ساختمان‌ها باید مطابق جدول ۱-۷-۲۲ باشد. برای مواردی که در جدول ذکر نشده باید سالانه حداقل یک‌بار بازرسی انجام شود. در تأسیسات برقی باید توجه داشت که نمی‌توان تأسیسات را به مدت طولانی رها کرده و مورد بازدید قرار نداد چرا که فرسودگی ناشی از گذشت زمان ممکن است آثاری در آن ایجاد کند و خطرآفرین شود. در این تأسیسات لازم است در دوره‌های تناوب کوتاه‌ترء بازرسی‌های مختصری به عمل آورده شود. ولی برای این بازدیدها لازم نیست از افراد متخصص و یا انجام آزمون‌ها کمک گرفته شود بلکه افراد آشنا به آمور برقی و حتی افراد عادی که دانایی فنی اندکی دارند نیز می‌توانند از عهده کار برآیند. بدیهی است چنانچه مشکلی وجود داشته باشد. افراد متخصص باید به آن رسیدگی کنند. ۱۲-۷-۳۲ تجهیزات الکتریکی با کاربرد عمومی به دلیل اهمیت ویژه و استفاده متداول برخی از تجهیزات الکتریکی بازرسی مربوط به آن‌ها به طور اختصاصی ارائه شده است. ۵۸ -------- صفحهٔ بعد -------- ۷-۲ تأسیسات برقی ۱-۱۲-۷-۲ تابلوهای برق بازرسی مربوط به تابلوهای برق به شرح زیر باید انجام شود: الف - سالم بودن بدنه. درب و سازه تابلو مطابق با توصیه سازنده کنترل شود. ب- درحالت بی‌برق. فضای داخل تابلو با استفاده از مکنده از غبار و ذرات خارجی تمیز شود. به کارگیری هوای فشرده جهت انجام تمیزکاری» چون ممکن است باعث نفوذ و ماندگاری ذرات خارجی در عایق بندی تجهیزات برقی شود. توصیه نمی‌شود. هرگونه آلودگی باقی‌مانده در پ- تمامی دریچه‌های هوا و شبکه‌های هواکش از وجود گرد و خاک و آلودگی تمیز شده و مانعی در مقابل آن‌ها نباشد. ت- درصورت وجود واشرهای آب‌بندی و گلند. این اجزاء مورد بازرسی قرار گرفته و در صورت نیازء ث- در صورت نصب گرمکن در تابلو این وسیله باید تمیز شده و به منظور اطمینان از صحت عملکرد آن آزمایش شده و قطعات معیوب گرمکن تعمیر یا تعویض شوند. ج- ایزولاتورها و نگهدارنده هادی‌ها از نظر ترک. شکستگی یا صدمات فیزیکی دیگر بازدید شوند. چ- تمامی پیچ و مهره‌ها و قطعات اتصال دهنده از نظر خرابی, خوردگی یا دمای زیاد کنترل شوند. از محکم بودن پیچ‌ها و قطعات اتصال دهنده اطمینان حاصل شود. اتصال بین مس و آلومینیوم موجود در تابلوها باید از نظر ترکیب گالوانیک کنترل شده و تمامی اتصالات مسی آلومینیمی ج- هادی‌های موجود در تابلو از نظر ترک. شکستگی, داغ شدن و تمیزی کنترل شوند. ۲-۱۳-۷-۲ رله‌های حفاظتی نگهداری. تست و بازرسی رله‌ها باید طی برنامه منظمی به طور سالیانه انجام گیرد. وضعیت فیزیکی رله و متعلقات شامل فنر مارپیچ, فاصله دیسک‌ها و کنتاکت‌ها و استحکام محل استقرار باید کنترل شده و تست‌های الکتریکی مطابق توصیه سازنده یا استانداردهای مربوطه بر روی رله‌ها انجام شود. ۵۹ -------- صفحهٔ بعد -------- ۳-۱۲-۷۲ کلیدهای اتوماتیک الف - حائل‌های مابین تیغه‌های کلید از محل خارج شده و تمیز شود. عایق‌بندی‌ها با استفاده از مکش و یا پارچه بدون پرز تمیز شود. عایق‌بندی‌ها از نظر پدیده کروناء قوس الکتریکی. صدمات حرارتی با فیزیکی بازدید شوند. ب- کنتاکت‌هاء کنترل شده و از تمیز بودن و تنظیم آن‌ها اطمینان حاصل شود. فشار فنر کنتاکت‌ها با مشخصات سازنده کنترل شود. کلید با دست بسته و باز شده تا از فشار فنرهاء تنظیم بودن کنتاکت‌ها و همزمان بسته شدن آن‌ها اطمینان حاصل شود. پ- کنتاکت‌ها با استفاده از الکل و پارجچه نرم تمیز شوند. ۴-۱۲-۷۲ کابل, کانال و باس داکت الف - کابل‌ها در صورتی که نیاز به لمس یا حرکت آن‌ها در حین عملیات نگهداری باشد. باید قبل از هر اقدامی حتماً بی‌برق شوند. ب- در مسیر کابل‌کشی یا داخل منهول, کابل‌ها از نظر زاویه خمش, صدمات فیزیکی, کشیدگی بیش از حد. نشت روغن» جابه‌جایی» ترک. اتصال زمین و استحکام بست و نگهدارنده و پ- پایه و نگهدارنده‌های کانال کابل از نظر پوسیدگی و آسیب‌های ناشی از لرزش کنترل شود. ت- قبل از اقدام به بازدید باس داکت. پوشش نقاط اتصال در طول مسیر باس داکت برداشته شده تا امکان اندازه گیری حرارتی در تمام طول آن در زیر بار مهیا باشد. ث- پس از بی‌برق کردن و زمین نمودن باس داکت. تمامی اتصالات از نظر استحکام و همچنین داغ شدن بیش از حد. خوردگی. قوس الکتریکی یا هر شکل دیگری از خرابی کنترل شوند. اتصالات کنیف. تمیز و اتصالات ضعیف. با گشتاور مناسب محکم شوند. ۵-۱۲-۷۲ ترانسفورماتور اطلاعات تراسفورماتور مانند ولتاژه جریان و درجه حرارت باید به صورت منظم ثبت شوند. مقادیر ۶۰ -------- صفحهٔ بعد -------- ۷-۲ تأسیسات برقی ترانسفورماتور به صورت هفتگی قبل از اضافه کردن بارهای جدید به آن موردنیاز بوده و باید مورد بررسی قرار گیرد. الف - ترانسفورماتور خشک بعد از قطع برق و زمین کردن ترانسفورماتور» تمامی کویل‌هاء اتصالات و عایق‌ها از وجود گرد و خاک و ذرات آلوده با استفاده از مکنده گرد و غبار تمیز شوند. ترانسفورماتور از نقطه نظر داغ شدن زیاد. قوس الکتریکی. قطعات ضعیف. شکستگی و یا هر شرایط غیر عادی دیگر مورد بازبینی قرار گیرد. محفظه و بدنه‌ها از وجود گرد و خاک و کثیفی پاک شده و تمامی هواخورها از موانع احتمالی پاک‌سازی شوند. در صورت وجود فن دمنده. این وسیله باید ازنظر کارکرد. کنترل شده و در صورت نیاز روغن‌کاری شود. انجام آزمون‌های مقاومت عایقی. جذب دی الکتریکی و ضریب توان به عنوان آزمون‌های غیرمخرب. جهت ارزیابی شرایط عایقی ترانسفورماتور در طول زمان و به صورت منظم توصیه می‌شود. با ثبت و نگهداری نتایج این آزمون‌ها می‌توان قبل از معیوب شدن کامل عایق‌بندی و از کار افتادن سیستم به این نقیصه پی‌برد. ب- ترانسفورماتور روغنی از روغن ترانسفورماتور باید به طور سالانه نمونه‌برداری شده و از نظر شکست عایقی. آسیدی بودن. صلاحیت معتبرء سالی یک بار انجام شود. نتایج این آزمایشات باید به طور منظم ثبت شده تا سابقه تغییر خواص روغن ترانسفورماتور همواره در دسترس باشد. تانک و بوشینگ‌های ترانسفورماتور از نظر نشت روغن بازرسی شوند. کلیه بوشینگ‌ها. ایزولاتورها و جرقه‌گیرها از نظر وجود قطعات معیوب یا شکسته. علائم قوس الکتریکی, گرم شدگی زیاد یا ترک خوردگی کنترل شده و از وجود هرگونه گرد و غبار پاک‌سازی شوند. اتصالات تمام هادی‌ها به ترانسفورماتور به دقت بازرسی شده و در صورت مشاهده ضعف با گشتاور مناسب آچارکشی شوند. ۶۱ -------- صفحهٔ بعد -------- ۶-۱۲-۷۳ باطری و شارژر باطری الف - باطری سطوح باطری از هرگونه گرد و غبار به طور کامل پاک شود. تمامی اتصالات تمیز شده و آچارکشی شوند. ترمینال‌های باطری با استفاده از محلول آب و جوش شیرین از وجود هرگونه خوردگی پاک‌سازی شوند. در باطری‌های سرب اسید. سطح و چگالی نسبی الکترولیت در سلول‌های باطری بازرسی شوند. اختلاف بیش از ۵۰ واحد بین سلول‌ها حاکی از وجود سلول خراب در باطری است و باید اصلاح یا تعویض شود. ب- شارژر باطری سطوح شارژر باید از هرگونه گرد و غبار به طور کامل تمیز شود. تمامی دریچه‌ها باید گردگیری شده و از باز بودن آن‌ها اطمینان حاصل شود. ترمینال‌ها و اتصالات آچارکشی شوند. سالم بودن رله‌هاء چراغ‌های سیگنال‌ها و دیگر نشانگرها کنترل شوند. یکی از عوامل پایین بودن سطح الکترولیت در سلول‌های باطری, سریع عمل نمودن و تنظیم نبودن شارژر است که باید تنظیم شود. ۷-۱۲-۷۲ موتورهای الکتریکی نگهداری موتورهای الکتریکی باید بر اساس روش‌های بازرسی و آزمون دقیق بوده و توسط افراد متخصص انجام شود. عملیات تعمیر و نگهداری که باید بر روی موتور انجام شود در سه حالت. نصب و در حال کارء نصب و بی بار و بازدید اساسی بوده و در دوره‌های زمانی مختلف انجام می‌شود. الف - نصب و در حال کار عملیاتی که با موتور کوپله شده با بار انجام می‌گیرد. به صورت زیر است: ۱- بازدید ظاهری, هر ۶ ماه یک‌بار. ۲- اندازهگیری دمای یاتاقان و سیم پیچ‌هاء هر ۶ ماه یک‌بار. ۳- اندازه‌گیری و کنترل لرزش, هر ۶ ماه یک‌بار. ۴- آزمایش روغن, هر ۱۳ ماه یک‌بار. ۵- جریان الکتریکی. هر ۲۳ ماه یک‌بار. از۵م -------- صفحهٔ بعد -------- ۷-۲ تأسیسات برقی ب- نصب و بی‌بار عملیاتی که با موتور کوپله شده که برق‌دار نیست انجام می‌گیرد. به صورت زیر است: ۱- اندازه گیری مقاومت عایقی. هر ۱۳ ماه یک‌بار. ۳- شاخص پلاریزاسیون. هر ۱۲ ماه یک‌بار. ۳- مقاومت اهمی سیم پیچ‌هاء هر ۱۲ ماه یک‌بار پ- بازدید اساسی عملیاتی که طی یک دوره تعمیرات اساسی انجام می‌گیرد و ممکن است برای آن نیاز به پیاده کردن موتور از کوپلینگ باشد.ء به صورت زیر است: ۱- مقاومت عایقی یاتاقان, هر ۶۰ ماه یک‌بار. ۲- اندازه گیری صحت عملکرد شافت. هر ۶۰ ماه یک‌بار. ۳- بازدید و اندازه‌گیری محل استقرار یاتاقان. هر ۶۰ ماه یک‌بار. ۴- بازدید ظاهری استاتور, هر ۶۰ ماه یک‌بار. ۵- بازدید ظاهری روتور و شفت. هر ۶۰ ماه یک‌بار. ۶ تمیزکاری, خشک کردن (گرم کردن) و جلا دادن. هر ۶۰ ماه یک‌بار. ۷ مقاومت عایقی, هر ۶۰ ماه یک‌بار. ۸- شاخص پلاریزاسیون, هر ۶۰ ماه یک‌بار. -٩‏ مقاومت اهمی سیم پیچ‌هاء هر ۶۰ ماه یک‌بار. ۰ آزمایش صاعقه, هر ۶۰ ماه یک‌بار ۱- بالانس بودن روتورء هر ۶۰ ماه یک‌بار. ۳- تلفات هسته روتور و استاتور, هر ۶۰ ماه یک‌بار. ۳- کنترل شکستگی میله‌های روتورء هر ۶۰ ماه یک‌بار. ۴- آزمایش موتور در حالت بی‌باری و اندازه‌گیری لرزش, هر ۶۰ ماه یک‌بار. ۶۳ -------- صفحهٔ بعد -------- حدول شماره ۱-۷-۲۲ دوره تنا موضوع تابلوهای برق رله‌های حفاظتی کلیدهای اتوماتیک کابل, کانال و باس داکت ترانسفورماتور باطری و شارژر باطری بازدید ظاهری اندازه‌گیری دمای یاتاقان و سیم‌پیچ‌ها موتورهای حالت نصب و زه‌گیری و کنترل لرزش در حال داد | آزمایش روغن جریان الکتریکی 1 اندازه‌گیری مقاومت عابه موتورهای ر گیر اح یغفی بی‌بار بازدید اساسی موتورهای الکتریکی ۶۴ مبحث بیست و دوم -------- صفحهٔ بعد -------- ۸-۲ تأسیسات گازرسانی ساختمان‌ها ۸-۲ تأسیسات گازرسانی ساختمان‌ها ۱-۸-۲ کلیات تأسیسات گاز داخل ساختمان‌ها ممکن است به دلایل مختلفی از جمله. خوردگی, فرسودگی. تغییرات. تعمیرات ساختمانی و تخریب. دچار نقص شده و باعث وقوع حوادثی مانند گاز گرفتگی, ایجاد حریق و انفجارء آلودگی محیط زیست و مسمویت‌های ناشی از آن شده و ایمنی ساکنین را به مخاطره اندازند. از این‌رو کلیه تأسیسات و تجهیزات گازسوز نصب شده در ساختمان‌ها باید هنگام بهره‌برداری. در دوره‌های زمانی مشخص, مورد بازرسی قرار گرفته و از ایمن بودن آن‌ها اطمینان حاصل شود. هدف این فصل تعیین حداقل الزاماتی است که باید برای جلوگیری از بروز خطرات مختلف. در زمان بهره‌برداری از تأسیسات گازرسانی ساختمان‌هاء رعایت شود. ۲-۸-۳ بازدید توسط مسئول نگهداری ساختمان مسئول نگهداری ساختمان باید شبکه لوله‌کشی گاز و تجهیزات نصب شده در ساختمان‌ها و محوطه آن‌ها را به صورت ادواری بازدید نموده و از سلامت عملکرد اجزا و متعلقات به کار رفته. عدم وجود نشتی و تغییرات بدون مجوزء اطمینان حاصل نماید و گزارش آن را در پرونده نگهداری ۶۵ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱-۲-۸-۲ دودکش‌ها و متعلقات دودکش وسایل گازسوز و متعلقات آن باید به صورت مداوم مورد بازرسی قرار گیرد. مسئول نگهداری ساختمان باید حداقل هر سه ماه یک بار و در مواقعی که تغییرات شدید جوی مانند کاهش یا افزایش شدید دمای هواء باد شدید یا طوفان, رخ دهد. از دودکش. محل اتصال دودکش به دستگاه گازسوزء مسیر عبورء اتصالات و کلاهک آن بازدید و از باز بودن مجرای دودکش, سالم بودن مسیرء دودبند بودن اتصالات و محل اتصال به دستگاه گازسوز و نصب و سالم بودن کلاهک. اطمینان حاصل نماید و در صورت مناسب نبودن وضعیت دودکش و متعلقات آن ن» اقدام لازم در ارتباط با اصلاح را انجام داده و پس از حصول اطمینان از صحت آن‌هاء گزارشی تهیه و در پرونده مربوط به نگهداری ساختمان ثبت و بایگانی نماید. ۲-۲-۸-۲ مجاری تهویه مجاری تهویه باید به صورت مداوم مورد بازرسی قرار گیرد. مسئول نگهداری ساختمان باید حداقل هر سه ماه یک‌بار و در مواقعی که تغییرات شدید جوی مانند کاهش یا افزایش شدید دمای هواء باد شدید یا طوفان, رخ دهد. نسبت به بازرسی مجاری تهویه اقدام و از باز بودن آن‌ها اطمینان حاصل نماید و در صورت مناسب نبودن وضعیت. باید اقدام لازم در ارتباط با اصلاح را انجام داده و پس از حصول اطمینان از صحت آن‌هاء گزارشی را تهیه و در پرونده مربوط به نگهداری ساختمان بایگانی ۳-۲-۸-۲ تجهیزات گازسوز ثابت تجهیزات گازسوز ثابت وسایلی مانند اجاق‌گاز. آبگرمکن و سایر دستگاه‌هایی هستند که در زمان بهره‌برداری در محل خود به صورت ثابت نصب شده‌اند. تجهیزات گازسوز ثابتی که دارای دودکش می‌باشند باید حداقل هر سه ماه یک بار و نیز در مواقعی که تغییرات شدید جوی مانند کاهش یا افزایش شدید دمای هواء باد شدید یا طوفان, رخ دهد. توسط مسئول نگهداری ساختمان مورد بازدید قرار گیرد. این تجهیزات و متعلقات آن‌ها باید از نظر صحت عملکرد. تناسب با فضای محل ۶,۶ -------- صفحهٔ بعد -------- ۸-۲ تأسیسات گازرسانی ساختمان‌ها آلایندگی و تناسب با فضای محل نصب. مورد بازدید قرار گیرند. گزارش کلیه بازدیدها باید در پرونده نگهداری ساختمان بایگانی شود. ۴-۲-۸-۲ تجهیزات گازسوز فصلی تجهیزات گازسوز فصلی وسایلی مانند بخاری هستند که در دوره‌های خاصی از سال مورد بهره‌برداری قرار می‌گیرند. این تجهیزات و متعلقات آن‌ها باید از نظر صحت عملکرد. عدم ایجاد آلایندگی و نشتی» سالانه حداقل سه بارء در زمان نصب و راه‌اندازی» بهره‌برداری و هنگام جمع‌آوری» توسط مسئول نگهداری ساختمان بازدید شوند. علاوه بر این تجهیزات باید هنگام تغییرات شدید آب و هوایی کنترل شوند. در صورت وجود هرگونه اشکال یا عدم کارکرد مناسب. تجهیزات باید توسط افراد دارای صلاحیت معتبر تعمیر شوند. مسئول نگهداری ساختمان در هر دوره بازدید باید پس از حصول اطمینان از صحت عملکرد تجهیزات. گزارشی تهیه و در پرونده مربوط به نگهداری ساختمان بایگانی نماید. تبصره۱: هنگام جمع‌آوری تجهیزات گازسوز باید انتهای شیر مصرف توسط درپوش فولادی مسدود تبصره ۲: مجاری تهویه محل نصب تجهیزات گازسوز گرمایشی فصلی و دودکش و متعلقات مربوط ۵-۲-۸-۲ شیلنگ‌های گاز مسئول نگهداری ساختمان باید در هر مرحله بازرسی تجهیزات گازسوزء شیلنگ‌های رابط بین شیر مصرف تا وسیله گازسوز را مورد بازدید قرار داده و از عدم نشتی و سالم بودن آن‌ها اطمینان حاصل نماید. در صورت وجود هر گونه اشکال ظاهری مانند ترک و یا شکنندگی باید شیلنگ رابط تعویض شود. شیلنگ‌های مخصوص گاز باید هر پنج سال با شیلنگ نو و مخصوص گاز تعویض شوند. ۳۷ -------- صفحهٔ بعد -------- ۶-۲-۸-۲ لوله کشی گاز مسئول نگهداری ساختمان باید لوله‌کشی گاز را سالانه حداقل یک‌بار به صورت ظاهری مورد بازدید قرار داده و هر گونه عیب ظاهری مانند زنگ‌زدگی, پوسته شدن یا کنده شدن رنگ را برطرف نماید. تبصره: برای لوله کشی توکار باید انتهای لوله‌ها که به صورت روکار است مورد بازدید قرار گرفته و در صورت وجود عیب ظاهری, برطرف شود. کلیه لوله‌کشی‌ها باید با استفاده از تجهیزات و روش نشت‌یابی مطابق مبحث هفدهم مقررات ملّی ساختمان, سالانه یک‌بار مورد آزمایش نشتی قرار گیرند. برای نشت‌یابی باید از محلول آب و صابون تبصره: تحت فشار قرار دادن لوله گازدار با هوا یا اکسیژن برای پیدا کردن نشتی به هیچ‌وجه مجاز نیست و باید با استفاده از گاز نیتروژن یا گازهای خنثی استفاده شود. ۷-۲-۸-۳ شیرها کلیه شیرهای مورد استفاده در شبکه گاز باید حداقل سالانه یک بار از نظر نشتی آزمایش شوند و ۸-۲-۸-۲ کنتور و ننظیم کنندهٌ فشار گاز کنتور و تنظیم‌کنندهٌ فشار گاز باید سالانه یک‌بار بازدید شده و در محل خود محکم نصب باشند. علاوه بر آن کنتور گاز باید در وضعیت تراز قرار داشته باشد. مسئول نگهداری ساختمان باید از آن‌ها نگهداری لازم را به عمل آورده و در صورت مشاهده هرگونه اشکال به شرکت گاز ناحیه اطلاع دهد. ۹-۲-۸-۲ شیر اصلی گاز(شیر بعد از کنتور) مسئول نگهداری ساختمان باید شیر اصلی گاز را حداقل سالانه یک‌بار بازدید کرده و وضعیت ظاهری, نشتی و عملکرد آن را کنترل کند و از وجود پلاک مشخصات کنار آن که تعیین کننده ۶۸ -------- صفحهٔ بعد -------- ۸-۲ تأسیسات گازرسانی ساختمان‌ها ۱۰-۲-۸۲ اتصال زمین از لوله‌کشی گاز نباید به منظور اتصال زمین استفاده شود. مسئول نگهداری ساختمان باید طی بازدیدهای دوره‌ای سه ماهه. اتصال الکتریکی لوله‌کشی‌گاز را بررسی نماید و در صورت وجود هرگونه اتصال الکتریکی نسبت به برطرف نمودن آن توسط افراد ذیصلاح اقدام نماید. ۱-۲-۸-۲ نقشه چون ساخت لوله‌کشی گاز ساختمان مالک (یا مالکین) ساختمان‌ها و مجموعه‌ها باید یک نسخه از نقشه چون‌ساخت لوله‌کشی گاز ساختمان و محوطه را به مسئول نگهداری ساختمان تحویل دهد. مسئول نگهداری ساختمان موظف است نقشه چون ساخت لوله‌کشی گاز ساختمان و محوطه را برای آگاهی از مسیرهای عبور لول گاز داخل یا خارج از ساختمان در پرونده نگهداری ساختمان بایگانی نماید. هرگونه تغییر در تجهیزات گازرسانی و لوله‌کشی گاز در دوره نگهداری باید با رعایت شرایط آسایش و ایمنی ساکنین و اخذ مجوز از مراجع ذیصلاح بوده و بر اساس مبحث هفدهم مقررات ملی ساختمان باشد. مسئول نگهداری ساختمان موظف است نقشه چون ساخت تغییرات را تهیه و در پرونده نگهداری ساختمان بایگانی نماید. ۳-۸-۳ بازرسی توسط بازرس بازرس باید دارای صلاحیت طراحی و نظارت لوله‌کشی‌گاز طبیعی ساختمان‌ها بوده و در دوره‌های زمانی تعیین شده مطابق بند ۴-۸-۲۲ از کل لوله‌کشی گاز ساختمان, اجزا و متعلقات. تجهیزات و دستگاه‌های گازسوز بازدید به عمل آورد و ضمن مطابقت شبکه گاز با نقشه چون‌ساخت. از صحت عملکرد شبکه گاز و تجهیزات مربوطه از نظر وضعیت ظاهری, عدم وجود نشتی (آزمون نشتی طبق مبحث هفدهم مقررات ملّی ساختمان). عدم ایجاد آلایندگی محیط زیست. سالم و باز بودن دودکش‌ها و متعلقات مربوطهء سالم و باز بودن مجاری تهویه هوا و سایر متعلقات و تجهیزات مرتبط نصب شده. عدم تغییرات مغایر با الزامات مجموعه مباحث مقررات ملّی ساختمان و رعایت موارد ایمنی الزامات این مبحث و مبحث هفدهم مقررات ملی ساختمان اطمینان حاصل نموده و گزارش مکتوبی تهیه و اصل آن را به مراجع ذیصلاح و رونوشت آن را به مسئول نگهداری ساختمان جهت ۶۹ -------- صفحهٔ بعد -------- ثبت و بایگانی در پرونده نگهداری ساختمان تحویل دهد. در صورت وجود هر گونه مغایرت با الزامات این مبحث و مبحث هفدهم مقررات ملّی ساختمان یا اشکال در سیستم. بازرس باید گزارش آن را به مراجع ذیصلاح برای اقدام بعدی اعلام نموده و یک نسخه از رونوشت آن را به مسئول نگهداری ساختمان برای اصلاح تحویل نماید. تبصره۱: مسئول نگهداری ساختمان موظف است بلافاصله پس از دریافت رونوشت. نسبت به اصلاح موارد مغایر اقدام نموده و پس از اصلاح مطابق مبحث هفدهم مقررات ملّی ساختمان مراتب را جهت انجام بازرسی به مراجع ذیصلاح اعلام نماید. مسئول نگهداری ساختمان باید در زمان بازرسی شرایط لازم برای انجام بازرسی‌ها را فراهم نماید. تبصره ۲: چنانچه بازرس در زمان بازرسی مغایرت‌هایی را مشاهده نمود که سبب سلب آسایش., بهداشت و ایمنی ساکنین ساختمان یا مجموعه باشد باید گزارشی را به مراجع ذیصلاح برای اقدام اضطراری ارائه نماید. ۴-۸-۲ دوره تناوب بازرسی دوره تناوب بازرسی شبکه لوله‌کشی گاز برای کلیه ساختمان‌های مشمول این مقررات دو سال می‌باشد. علاوه بر آن در صورت هر گونه تغییر در شبکه لوله‌کشی گاز. سیستم باید بازدید شده و تأییدیه صحت عملکرد آن صادر و در پرونده نگهداری ثبت و بایگانی شود. ۵-۸-۲ تعمیرات و تغییرات شبکه لوله کشی کاز مسئولیت نگهداری از شبکه لوله‌کشی گاز ساختمان و تجهیزات نصب شده مرتبط. با مسئول نگهداری ساختمان است و چنانچه در شبکه لوله‌کشی گاز ساختمان نیاز به تعمیرات یا تغییرات باشد. باید مطابق مبحث هفدهم مقررات ملّی ساختمان عمل شود. مسئول نگهداری ساختمان قبل از انجام هرگونه تعمیر یا تغییر در سیستم لوله‌کشی گاز ساختمان باید مراتب را به اطلاع شرکت گاز ناحیه مربوطه رسانده و طبق ضوابط مجوز لازم را اخذ نماید. تبصره: مسئول نگهداری ساختمان باید در ساختمان‌هایی که دارای لوله‌کشی گاز طبیعی هستند. قبل از انجام هرگونه تغییرات ساختمانی که منجر به‌کم شدن فضا یا مسدود یا کاهش سطح ۷۰ -------- صفحهٔ بعد -------- ۸-۲ تأسیسات گازرسانی ساختمان‌ها مجاری پیش‌بینی شده برای تأمین هوای مورد نیاز احتراق شود. مجوز لازم را از مراجع ۶-۸-۳۲ ایمنی دوره بهره برداری مسئول نگهداری ساختمان باید کلیه ضوابط و دستورالعمل‌های ایمنی استفاده از گاز طبیعی را تبصره: مسئول نگهداری ساختمان باید یک نسخه از بخش پیوست یک (راهنمای ایمنی) مبحث هفدهم مقررات ملّی ساختمان را تهیه نموده و در اختیار ساکنین هر واحد مسکونی قرار دهد. ۷-۸-۳ تخربب و نوسازی ساختمان مسئول نگهداری ساختمان باید قبل از اقدام به تخریب و نوسازی ساختمان, شرکت گاز ناحیه را مطلع نموده و پس از اخذ مجوزء نسبت به جمع‌آوری لوله‌کشی گاز اقدام نماید. ۸-۸-۳۲ صدمات وارده به شبکه لوله کشی کاز ساختمان در صورتی که به شبکه لوله‌کشی گاز ساختمان آسیب وارد شود. مسئول نگهداری ساختمان باید بلافاصله جریان گاز را از طریق شیر اصلی قطع و به شرکت گاز ناحیه اطلاع دهد و تا زمان قطع کامل گاز, ایمنی داخل و خارج ساختمان را کنترل نماید. در موارد اضطراری بستن شیر قفلی روی علمک مجاز است. تبصره: مسئول نگهداری ساختمان باید برای برطرف نمودن صدمات وارده به شبکه لوله کشی گاز. از طریق افراد حقیقی یا حقوقی ذیصلاح اقدام نماید. ۹-۸-۳۲ بازسازی اجزای تخریب با تضعیف شده ساختمان هر یک از اجزای ساختمان که بر اثر تخریب. بریدن. شکافتن یا سوراخ کردن به منظور اجرا با تعمیرات شبکهٌ لوله‌کشی گاز ساختمان. ضعیف شده یا سیب ببیند. باید پس از خاتمه لوله‌کشی ۷۱ -------- صفحهٔ بعد -------- گازء تعمیر و تقویت‌شده و به حالت ایمن و بی‌خطرء بازسازی شود. ۱۰-۸-۳۲ نشت کاز در صورت وجود نشتی در شبکه گاز ساختمان. مسئول نگهداری ساختمان باید از طریق افراد ذیصلاح جهت برطرف نمودن نشتی اقدام نماید. علاوه بر آن در موارد نشت گاز اقدامات فوری 9 هم‌زمان ذیل باید انجام شود: - اطاق, ساختمان و یا محوطه آلوده به گاز از کلیه ساکنین آن تخلیه شود. - درها و پنجره‌های محلی که گاز در آن جمع شده است. باز و توسط حوله مرطوب جریان خروج گاز تسریع شود. روشن کردن کبریت. قطع و وصل کلیدها و وسایل برقی یا باز کردن در کوره‌ها ممنوع است. درصورت امکان. جریان اصلی برق از محل دورتری قطع شده تا کلیدهای خودکار برقی نیز در محوطه خطرناک نتوانند عمل نمایند. - جریان گاز به محوطه مربوطه قطع شود. - ساختمان‌های مجاور نیز از نظر آلوده شدن به گاز بازرسی شود. - مراتب به شرکت ملّی گاز ایران اطلاع داده شود. ۱۱-۸-۳۲ قطع جربان گاز مسئول نگهداری ساختمان باید قبل از قطع جریان گاز ساختمان. جز در مواقع اضطراری, تمام مصرف کنندگانی را که از آن شبکه استفاده می‌کنند. مطلع نماید. ۷۲ -------- صفحهٔ بعد -------- ۹-۲ حفاظت در برابر حربق ۹-۳۳ حفاظت در برابر حربق ۱-۹-۲ کلیات این فصل حداقل الزاماتی را که به منظور نگهداری و بهره‌برداری مناسب از تأسیسات و تجهیزات حفاظت مقابل حریق در ساختمان‌ها نصب یا پیش‌بینی شده است را تعیین می‌کند. نگهداری مناسب از تجهیزات نصب شده سبب افزایش طول عمر آن‌ها شده و احتمال بروز خطاء خرابی یا عملکرد نامناسب را در مواقع اضطراری کاهش می‌دهد. از این‌رو با انجام تمهیدات لازم در زمان بهره‌برداری و بازرسی‌های دوره‌ای می‌توان به این اهداف دست یافت. ۲-۹-۳۲ الزامات عمومی ضوابط و مقررات حفاظت در مقابل حریق باید مطابق الزامات مجموعه مباحث مقررات ملی ساختمان به ویزه مبحث سوم مقررات ملّی ساختمان و قوانین سازمان آتش‌نشانی برای کلیه ساختمان‌های با کاربری‌های مندرج در قانون نظام مهندسی رعایت شود. ۳-۹-۲ بازدید توسط مسئول نگهداری ساختمان به منظور مشخص کردن وضعیت بخش‌ها و تجهیرات مرتبط با حفاظت ساختمان در مقابل حریق باید بازدیدهای متناوب انجام شود. مسئول نگهداری ساختمان باید حداقل هر سه ماه یک بار نسبت به کنترل و بازدید از ساختمان‌ها اقدام و نتایج حاصل از بازدید را ثبت و در پرونده نگهداری ساختمان بایگانی نماید. در صورت مشاهده هرگونه مغایرت با اصول ایمنی و الزامات مباحث ۷۳ -------- صفحهٔ بعد -------- مبحث بیست و دوم مقررات ملّی ساختمان, مسئول نگهداری ساختمان باید موارد را گزارش و نسبت به اصلاح از طریق افراد ذیصلاح اقدام نماید. بازدید قسمت‌های مختلف توسط مسئول نگهداری ساختمان شامل موارد زیر است ولی محدود به آن‌ها نمی‌شود. تبصره: علاوه بر بازدیدهایی که مسئول نگهداری ساختمان به صورت ادواری انجام می‌دهد باید ۱-۳-۹-۲ قابلیت دسترسی هر ساختمان باید قابل دسترسی برای مأموران آتش‌نشانی و وسائل مورد نیاز آن‌ها باشد. فضای اطراف ساختمان و مسیرهای دسترسی همواره باید باز باشد و مسئول نگهداری ساختمان باید از باز بودن آن‌ها اطمینان حاصل نماید. باید در این ارتباط کنترل و در صورت عدم وجود شرایط کافی, مسئول نگهداری ساختمان باید هشدارهای لازم را با نصب تابلویی که در معرض دید کلیه ساکنین ۲-۳-۹-۲ تحمل بار محل تردد اتومبیل در ساختمان‌هائی که دارای محوطه باز بوده و امکان ورود ماشین آتش‌نشانی در محوطه آن‌ها وجود دارد. باید کف محوطه و راه‌های دسترسی برای اطمینان از تردد ایمن ماشین‌های سنگین از نظر تحمل بار بررسی و کنترل شود. ۳-۳-۹-۲ محوطه پلکان. و راه‌های ارتباطی محوطه پلکان و راه‌های ارتباطی باید مطابق موارد ذیل کنترل شود: الف - معابر دسترسی به دهلیز پلکان و راه‌های خروجی آن باید کاملاً باز و قابل دسترسی باشد. ب- در مواردی که پلکان فرار در داخل ساختمان واقع است. باید درب‌های ورود در هر طبقه به اسانی بازشده و خود به خود بسته شوند (آسان بازشو و خود بست). پ- باید ایمنی مکانی که راه‌های پلکان فرار به آن می‌رسد کنترل شود. را -------- صفحهٔ بعد -------- ۹-۳۲ حفاظت در برابر حربق ت- عملکرد تهویه مکانیکی و فشار مثبت هوا در دهلیز پلکانی که به هوای باز ارتباط ندارند. کنترل ۴-۳-۹-۲ سیستم‌های اعلام حریق سیستم‌های اعلام حریق و متعلقات آن‌ها باید برای موارد زیر بازرسی و کنترل شوند و اطمینان حاصل شود که عملکرد لازم و کافی را در موارد ضروری دارا باشند: الف - کلیه دتکتورها. پ- کلیه آژیرها. ت- چراغ‌های کنترل شونده از راه دور. ث- باطری‌های سیستم اضطراری. ج- بخش‌های مختلف مدارهای ارتباطی اعم از کابل‌ها و سیم‌ها و سایر اجزا و متعلقات سیستم. ۵-۳-۹-۲ شبکه آب آتش‌نشانی ساختمان موارد زیر باید در مورد شبکه آب آتش‌نشانی ساختمان بازررسی و نسبت به صحت عملکرد آن‌ها اطمینان حاصل شود. ب- شبکه لوله‌های آب‌رسانی. خشک و تر. پ- مخزن ذخیره آب از نظر حجم آب موجود. پوسیدگی, نشتی و حفاظت در برابر یخ‌زدگی و کنترل لوله‌هاء شیرها و اتصالات مربوط به آن. ت- کنترل جعبه‌های آتش‌نشانی از نظر ظاهری, باز و بسته شدن درب و وجود کلید در محل مخصوص, کنترل قرقره‌های شیلنگ توزیع آب و اتصالات مربوطه. ث- کنترل سیستم برق اضطراری و صحت عملکرد آن. چ- کنترل شبکه بارنده, افشانه‌ها و متناسب بودن نوع آن‌ها با محل نصب. ۷۵ -------- صفحهٔ بعد -------- ۶-۳-۹-۲ خاموش کننده‌های دستی با توجه به این که موتورخانه در ساختمان از جمله محل‌هائی است که در آن پتانسیل ایجاد حریق آن زیاد است. از این‌رو باید نسبت به نگهداری و برقراری شرایط ایمنی آن در مقابل حریق توجه ویژه‌ای شود. در موتورخانه‌ها باید موارد ذدیل کنترل و بازرسی شود: الف - نوع. تعداد و محل نصب خاموش کننده‌ها و تناسب آن‌ها با وسعت و تحهیزات موتورخانه. ب- تهویه و تأمین هوای لازم برای احتراق و تجهیزات تخلیه دود. پ- راه‌های دسترسی و باز بودن مسیر تردد. ۸-۳-۹-۲ بارکینگ پ- سیستم کشف و اعلام حریق و محل و وضعیت نصب آن‌ها. ت- راه‌های خروجی و نشانگرهای خروجی. ث- چراغ‌های اضطراری و تابلوهای هشدار دهنده. ۴-۹-۲۲ دوره تناوب بازرسی بازرسی توسط بازرس باید سالانه یک‌بار انجام شده و علاوه بر بازرسی موارد فوق بازرس باید سوابق ثبت شده در پرونده نگهداری ساختمان را بررسی و چنانچه اشکالی مشاهده شود راه‌کارهای لازم در ار تباط با اشکالات را ارائه نماید. ۷۶ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۰-۲ آسانسورها و پلکان برقی ۱-۱۰-۲۳ کلیات به‌کارگیری آسانسورها و پله‌های برقی در ساختمان‌ها برای تسهیل جابجایی بین طبقات غیر هم‌سطح صورت می‌گیرد. این تجهیزات شامل سیستم‌های برقی و مکانیکی بوده و برای داشتن است تا تمهیدات لازم برای بهره‌برداری ایمن و مناسب از این تجهیزات فراهم شود. کلیه مقررات و اصول ایمنی باید مطابق با مباحث مقررات ملّی ساختمان و ضوابط تعیین شده از طرف سازمان ملّی استاندارد ایران برای آسانسورها و پله‌های برقی که در ساختمان‌ها نصب شده‌اند یا نصب خواهند شد. رعایت شود. با توجه به ماهیت آسانسورها و پله‌های برقی. برای حصول اطمینان از عملکرد مناسب و داشتن ایمنی کافی در دوره بهره‌برداری, نیاز به انجام بازرسی‌های آدواری و نگهداری مناسب از این تجهیزات می‌باشد. ۳-۱۰-۲۳ بازرسی و نگهداری توسط مسئول نگهداری ساختمان مالک یا نماینده قانونی او باید مسئول نگهداری ساختمان را برای انجام بازدیدهای ادواری و ۷۷ -------- صفحهٔ بعد -------- مبحث بیست و دوم مراجع ذیصلاح بوده و حداقل ماهانه یک‌بار از کلیه قطعات و تجهیزات اعم از برقی و مکانیکی بازدید نموده و گزارشی از نتیجه بازدید را در پرونده نگهداری ساختمان ثبت نمایند. مسئول نگهداری ساختمان در زمان بازدید باید کلیه قطعات را به طور کامل کنترل و عملکرد آن‌ها را یا تعویض دارند. باید مسئول نگهداری ساختمان نسبت به اصلاح یا تعویض آن اقدام نموده و تا نصب قطعه و عدم حصول اطمینان از عملکرد ایمن و مناسب. دستگاه باید خاموش شود. مسئول نگهداری ساختمان باید با نصب اطلاعیه بر روی کلیه درهای آسانسورها و در قسمت ورودی پله‌های برقی خرابی یا خارج از سرویس بودن دستگاه را به استفاده‌کنندگان اطلاع دهد. ۴-۱۰-۲۳ بازرسی توسط بازرس بازرسی آسانسورها و پله‌های برقی باید حداقل سالانه یک‌بار توسط بازرس انجام شود. در بازرسی‌های سالانه اگر مغایرتی با اصول ایمنی و مباحث مقررات ملی ساختمان مشاهده شود. یا مشاور استفاده نماید و چنانچه نیاز به انجام آزمون قطعه یا قطعات خاصی باشد. مسئول نگهداری ساختمان باید تمهیدات لازم برای این کار را فراهم نماید. بازرس باید مجوز استفاده از دستگاه را در صورتی صادر نماید که الزامات مربوط به استاندارد. مبحث پانزدهم مقررات ملّی ساختمان و اصول ایمنی رعایت شده باشد. اگر مسئول نگهداری ساختمان برای افزایش ایمنی و آسایش استفاده‌کنندگان تصمیم به انجام تغییرات در سیستم یا نصب تجهیزات کنترلی خاص که در زمان طراحی و نصب دستگاه پیش‌بینی نشده است را داشته باشد. در صورت مطابقت با الزامات مباحث مقررات ملّی ساختمان بلامانع است و اجرای این تغییرات باید توسط اشخاص دارای صلاحیت انجام شود. دستگاه پس از انجام تغییرات باید توسط بازرس مورد بازرسی واقع شده و در صورت رعایت الزامات مباحث مقررات ملّی ساختمان. مجوز استفاده از آن صادر شود. شش