جمهوری اسلامی ایران شماره :۳۲۰۶۵/۱۰۰/۰۲

⚠ این متن با نرم‌افزار از روی تصویر خوانده شده و ممکن است خطا داشته باشد؛ برای استناد، اصلِ سند را ببینید. ((ل) تاریخ : ۱۳۹۲/۵/۱۲ جمهوری اسلامی ایران شماره :۳۲۰۶۵/۱۰۰/۰۲ وزارت راه و شررسازی پیوست : معاونت آمورمسکن و ساختمان فوری برادر ارجمند جناب آقای مهندس محمدنجار وزبر محترم کشور سلام علیکم پس از حمد خدا و درود و صلوات بر محمد و آل مسحم دام در احرای ماده ۳ قانون نظام مهندسی و کنترل ساختمان مصوبت سال ۳۴ ند نو سبله وبرایش چهارم مبحت نهم مقررات ملی ساختمان با عنوان «طرح واجرای ساختمانهای بتن آرمه» که مراحل تهیه» تدوین و تصویب را در وزارت راه و شهرسازی گذرانده» جهت استحضار و دستور ابلاع به شهرداریهای کشور برای اجرا و رعایت مفاد آن از ابتدای عل سک اه سر از - ای رونوشت به : درس نمیدان آرژانتین بلوار آفریقاءاراضی عباس آبادساختمان شهید دادمان.وزارت راه وشهرسازی(کدیستی:۱۵۱۹۷۱۳۱۱۱) تلفن:۸۸۸۷۸۰۳۱-۹ دورنگار: دبیر خانه وزارتی: ۸۸۸۱۷/۸۰۵ دبیرخانه مرکزی: ۸۸۶۴۶۲۲۲ ( نامه های فاد مرهر بر جسهه‌ی وزارت راد 0 شهرسازی از در جه اعتبار ساقط می باشد) -------- صفحهٔ بعد -------- ک او مور یت ادا رو بای وخ ار دی ۷ ۵ سس ( کب کر گرا جه سکن یه عین 3 و را اب و توص ده رهگ ۹ جیپ ان ووشو 0 وام مد یا هه شمع ار 0 مهره ۹م وا ط ۸ ی تا ۹ ۵ تا ون یو هو ۱ و ور یک وی ها چو بو ون با وین من ره را اجان با هس زوا و رت سید ار مرو وس ان مر 2 زا ره وا هرا ی اپ ۱ و مت بای بت | اتود شا ۹ وی با را در و 3 و ۵ را ی ۱ : کم ی » , و کر کم ان ۷ وج ی . : 8 ۹ 2 1 پل ۹۳ # ۳ مرو کحم 2 ۰ ۴ج هروه مر هه کی و ۳ اش اجره کل و 6 ۱ ال کرو هی و دا 7 91 1 : ۷ یگ ری هدر کر زک ور خ بای را مه وم وه ۲ص مه زمر ارو و وی هم ی 9 اه ی اش ریش مگ مت اد را هه ۲۷ رز دور من یا و هر ره میا جر باه رش بر ترا ۳ وه ویو ود امد که 9 ۶ ۹ دن او اچ دا ۷: ی هو لار او را ۶2 7 هر درو ۰۰ دب 4 نا ( هر ۱: 5 5 ۹ ار ی ی و ۱ ره هود کا از ْ هر اه ما مو کو ۹ ما کاخ دو نیدتدو جا ! و ی هی و دای ار 7 هه به و سوه زر و وش روم مس ان ی رای ده ی 0 1 ر ۶ مه د- هو 001۹ رز نهی ما زخب دچار دا ک هر و را مر با سس و اف هر 0 و 1 2 و 4 1 : 5 و ۹ یا را اسلا »۸ ۳ چشه ی ۸ زرا اراس و ۱ اه ری ری ات ۲ کل و که اش ۳ دی کل هت که و ار هار وا در اف خر ها 2 باه ها همکچ وا که رن مس ام توا رک را و و. ام ۹ 5 ۳ 1 رش تا سا ۳ : ۸ الا نو ۳ مقوا او ۸ زر 0 71 ۵097۰ 3 مب ی 1 یت و ی ۳ 7( اه ی اه( #وو سماخا و یا ان او ۹ هد هس و با یاس ۹ ۹ یا و چا ۳ ۱سا [ 9۳پ و # مه از ۶ دنک ۳ > ر ۳ روک ۹۵ ۵ هی 73 را از رحس و ۹ ۵ ۰ ی ات سا ی ره ده ار ۵ ۸ بر ام ۲۴ رو که یازا با 1 3 بر شین ی ۳ فرش ۰ 1 9 ۳ 4 چ ۵ کب 7 رل َ« ۵ 3 7 2 فش 4 را ما ,2 : ۱ 4 ۹ 7 وید 3 2 : 9 7 ۳ مه ۴ ی مغ و ۵ 07 ۷ ور ۸ نیو ۱ 7 بو بو ۶ 1 او ی ( 4 1 ر هو 8 ی رک راو او او را و۳ او مر اه ا نش موه 6 کی کی 8 2 ود | ۸۵ ۸ ز مه وا 1 رز ۹-۸ ۳ ام ری ۹ ها ۳ 1 چگ ۸ > 8یا2 ‎٩‏ 3 7 1 نی 7 هر 1 1 3 یاس سوت ۵ و زا ی م۵ ی 5 ۵ ار دی ۱ ی 1 و مر را ان ری یا 9 ۹ ۹ 7 زو 1 یوم ی ی یک 4 یا و ۳م شاخ یا قرمز هو * منه ی * 1 بتا مد ۹ ۸ هم : ی فرش 0 ۳ 3 دراه مه ان ۳ ۱ ۴ فا نصا روا ری یه لک ابا ید ی 1 4 ۳ 4 ۸ یشوه 5 8 ی وی ی و 4 ار یی ۱ ۸۹ بوک ی ۱ ۹ ۳ 6 حست ۱ شش ۴ ال دموا و۱ ۹ ۹ رای و ورم مچ گرا وا 5 ۵ و نخ 2 9 ض یخ 5 از یافت تایر وا دوه 2 ی ام یال ۹ ی ۳ ۳۳۳ ۱ سوم ۱ ۹ ۱( ,۸ مد ۹۰ میک ز ۳ ط ۳ «َ ی یا 8 ۰ سر ۳ هاچ :دین مچ ی 1۸ ۸ اپ ی رت ی ۱یرارکر هک ی سر یا پس 1 ۹ و 45 ۳ ی مو را که با مر رازه ی موی ده ی 1 او در شا ۵ 1 ایا وی وگ مور مک راز ریا ی و هو ام دم را یا و هوش ور نر او ها گو خاا او ی کی یا هر او شر یا یا یو ساز یا رز ی او ها ۵ و ی قر پآ چا مرا که ۹ ۱ هن ۲ و ور 7 ی و خر 28 اب مه ره مه ی کی خر و این ان ۹ اراس ( نی می یر وهارک تو ال دیه وا ۳ اه لا ال ان تر تم یا ۳ سا شر [ ها زوج ۳ وی را و دیار ۵۹۱و حق یی ۳ # و یا و او ی هه و جم 8 1 راه 2 اپ هر .ْ ۸ ۸ ۳ ۸ .هار ۹ 7 ۱ و ۹ رو خنو ۱ را ۰ ۷ ۸ 4 ۲ 0 ۱ ۹ ۳۳۳ ۳ او مر ما ها ی رات ,۹۱.۷ را کر مه بش ی ۲۳ 1 ۷ اه اب یا ۴ هی 1 ۹ 5 ۹ /خ روا 4 0 مع و ۹ سیگار ۹۹۱ ی ۸ ۴ یر و ۹ و ۴ سا ما" .هر و لک لر 4 نر یا اوره سیر یی را مارا مر یو او رد را ایزو ان دیو یک رد نا 2 2 ۵ وا یا ار اپ را بم کا کف ۴ کای شا هک ور هو مه مو یو هر و وج ۰ ار یره ۳71 رگ ۳ ۸ ۹ پ ا[ و دود ها نمی حرش رم ۷ کچ 2 از ۱ پس ۸ ۹ ما ی نا وا هرا 2۹ ۸ 9 3 1 ۵ و نی ۳ یه له 5 و 3 وا ۸ ر9ج ۸ ی ۹ ود را رها چم ین غود ۰ بو اش ۸۶ < وه ی وون: صا مد هت هم ۹ یگ فص هه 11 7 ار مج ور 5 تا ۹ ام وا ام ده سا مر پض تا 3 الم ی 7 1 1 َ ۳ 8 دا اما موه وه ید وهای 2 وا ای پر و ۳۳ سر مه 1 ی اد مر مار ده پن ۸ ده 1 پا وین واگ و را مین - وی اد پر وید ایا 3 ان و ان با اس او مرب وه و وا سک ام مراک رک شم 9 و ی زر ابا بو ور ی و 1 ورا ی 9 1 تجلی 1 / رگ مچ ک هر کر ید ۳ اس یا رو وو ‏ رمرر ان رت سا ۱۳۹ هی ی ای ور رها وس سر و دا ند ( وزت دق از ها حلاشی ۴۶۷ کر نی کر کت ۱ ی زک روا رد اد هرد رد را ارم و۱۹ مارا کمن ار اس هت ۳ مبپار ۱۳۸۵۳ اخ ور پا را گرا کرو و ۵ اه یز او یج توا دود ارم همش ۳ داور را و نور و را نیس کا ی ۵ رود هو ی نا اف و کم ترا درایو ی ی هر اب ۴ وگ اه کت 0 3 کنو هریس ۳ با ,ی رای ی و اه 4 1 ۹ ی یی مر اما ان رو ای کر ۰ 4 ۹ س تشه ۳۹ واه کی و ی روگ و 5( ۷ ۳۷۵ 1 ۹ 9 _ جم ی مد اس 0 ی و ۳ 2 ی هه ی و بی گوره جد چه ی 0 ای 0 ۱ :074۳0031 ای رز 3 ۹ ی ی وان ی 8 ی ۹ ۲ ری ول ی 1 ۴ 1 ۸ 9 ده تسه وود و 3 نمشد ۷ ی و هط ام مس وس 7 شیک ای و را را ۹2 ود را موه ۲ مق شآ ۳ 8 ۳ پراده با 0 0 4 ۹ 1 نو پا ن ۳ خ مها در اج بای ره یت ۹ او و وی ک وه ۹ ۹ ی 4 بو 6 ۷ ای خواهی ۹ 0 و موز ۲ اد ۱ - ۸. غم »> 21 1 ٍ ۱ حهاه اس لین وش 1 ید 0 ۱ اگم سم : سس وب رامیت ما اد و بش ند مه هیر چیسم و وخ کت را و و سس و که دی اه ۹ ۳ ی وم زع ‏ #سق را بر 2 و 2 71 وا 1 یش 7 و وید ول یه رش ی 7 ۱ ‌ ذ : پا 7 دط .ی ۹ 1 ۶ 1 ۰ مرو ۹ ۳ ۹ 5 ۹ ۳ ۹ ( : ۹ ۲ 3 :‏ وی پم ارات هه و را اه دمم 0 ی ها 8 : له : کر وش ی 6 یرانق من قوس ۸ ر ۳ ۱ ۸ ۳ 3 ؛ ۳ مر 2 ای و بو دب .۹ ره هد یه کت در 21 و با ها 0 ۸ با ۹ ۱ 6 ۶ 0 ق ً, رو یاو اس ۳ راهن ک و کسس ی ن ۸۲ :۹ یواک ۹ وی ی نیا هه ی کم کرد هر ۳ ۹ ار دح ۲۴ات ها را چیه ۹6۳ ان ۹ یه [ 1 هر اه هه ار و نم ۹ ۰ مه ۴ هه ی 8 یم رم » ی هل مور هه 8 و۸ ام ارب با ی گا هند ال رک هاو یار او وام ها رم 8 مچ نی تک جو یوم جم را 0 7 ۵ ین و هر دلار را رز با هط ۱ ۱ و ار پیواد ۲ ه جح ۳ و فا <ن. ۹ هه ی یه را و .ها موز ۴ ۱ چات ها ۰ 1 اف و ۱ / پ 4 ی و دا ک هر هو ۱ ۹ 9 تح ی 6 ۳ ها 1 5 ۹ مش ۰ 9 لو ۳ م را ۲ ی ی بت و | م۱۹ چیپ وا اس مه رای 1 یک ید ۹ 1 ره دا ۹ ۱ زا لس 2 ۹ ورحط را هر وهم هوا مع امت رم اسم 1 1 ۲ همی (1 ظخ ۰ انار 4 7 6 ای یا کن 0 و مرا هل ور 2 هر و ی با م۳ او اما وا ار - هدن ۷ پا رنه رون یوناب با بوک یی فسوی دیشر زور :۱ رک موم وم وت را هم ما گرد و ۵ ۳ شرت یا را ی یا ی ها نه تر 1 نهج ریه ی هیچ سیا ۲ اچ روشی نیا [هم اپ هد : اد هدیا ضا ۹ این بخرری ار مدا ۳ وم :7 ده 0 ی لزان را : ما ۴ 1 و 4 : تر 1 ۳ 1: : ی 2 : : 2 1 نیا هوس 3 را زا ۹ رم 8 9, 1 یر هر ی یا نی راران ی ۵ امد وی اد ار رو و ؛ رازه را کر زارد وم مر و باراد کارا روان ۳ ۹ ۹ زج ۹و ۹ 2 یا را رپ ما و ۱ یو هم رنج 4 مرا هاو ان ۳ ۵ ۰ ۹ 2 زا ۲ ی کرک رم او مک اس ره چم و انح میا ود ریا ام مد ان ی یرام نو زاره بر ۱ ی 1۹ ۹ : ۱ ی یو ها ۳۹ ۹ 1 ۳1 ۰ ی ظ | ماه چا دا نا ی 0 موف 1 5 مش و ما و ۱ 62 او ود بت یه ۳ شا حل دریا یا گر و 7 و هه یچیم( لب 7 2 جت یک هر را و 4 مه دچچ ۶۵ ۳ رس 8 م[ ۳ 9 2 از 3 یو ار ی ی ۸ ار ۹ 9 و اه ۸ 1 و پش وا که کچ و چا ارب 4 رد ۳ ۶ ی مه ی هر سوه هگ ۱ 9 رک و وا ص ین او وک هه هر مه 1 ی فه کل و 9 و شم اب رس و موز ایام ور 0 8 ۱ 8 1 4 9 8 رام سس م۵ وه ۹۳ 1 ۵8 و6 ) 1 4 : بح ان ۱ ۹ ۹ 6 ۸1 ۸ ا ین ول رم ود با ایا ی یی را 2 وگ 2 جس دا سوایت م ۵۹ مها زر مهن ار در 7 اف :3 ۹ ۰ پا ای اور رح و ۹ ۳ 1 ۳ رد 1 با اه زار وا | 1 ۹ 4 زود ی 1 ۱۹ ۹ 3 لو هد کیا کر ۰ ۵ ملام رف# طر ۱ 4 یک نزک ۸ مرا یا ۶۳ هم جیپ ی ی 2 6 5: ۳ 4 ار و ۳ و هر هو ک و 3 نو دایم ۱ 2 4 پ هه اه 0 را مه کم ی ی خیم و 9 و : ی نز یزرا ها نش هرد خر اوح هد 0 هکس ی 1 قرم 2۵ ۱ ا یچ کر 3 2 رد اش ها رو ادا مرا دیا امه یدای و ار ورد در اه را سدع میدن ۳1 ۵ باه ۷ ار ی - ا ۹ و۰ رر ۹ ۷ 3 9 4 ام ما 7 ۰ 2‏ مصی وی بفه ۹ ۹ جر هر ود یر دا | کم هن جضم مم و : ۱ : ره را ارو یی ط ۸ 2 ۵۳ یار ۷ ی ۳ 0 ۳7 ز ۰ را ال زوم نام ی اچ گ مچ ۹ ۶ رو و کا لا از ۸ ۴ رخ قآ ف ۳ زن را دا ۳ یک ۹ ۹ ۹ ۵ ۱ 2 1 0 کی 9 و وا : را 2 ٍ 2 ده ۸ ارو ۸ ۱ ۱ ۰ ی زه ۳ ., ۹ و یی 0 نیم ال ی مود : و ‌ ۹1 و لاو پا ور ۹ پم 5 واه رون ی نرق مرن وک ۸ ۵ ول ما مر و و 1 ترا ۱۱۷ ناه اه یی رای خیه انا ورد ۱ خسن و وا و کچ و۳ 9 0 وک ما ۳ را 4 سح کار ۴ فد نهها ۹ ۹ راو هد مدا کرو وا و را بش هی یه ی هگ 0 دم هد رتکد یو ور وه ی ها اساق اه رو نع و ام وا ان ادها ی ۳ ۳ 2 4 و ود ی | و ی 7( 7 هرق و زره ۷ ۱ 2 ۶ ز ۹ هت با ارم و 4 وین ۵ ۵ ی و ۳ 7 رم و دا بای ۶ هر ای ۸ را 1 ۶ ی کر بل اش وااهن ها ۳ 7 ام 141 ای وه : 4 گو 4 ارو رانک که کج رم و چا دک ۱ سا چاو هه ار گا< رای ۶ ی وج 4 8 8 نو انا هوخ وا در ی لا هاب رز ۲ ویا رز ها او و نساجی 5 هر سس 6, اس ۹ و ۳ و2 ی رد کیک 7 ی س 0 ۹ 0 .ری ۶ هه ها بووهد ور ی مهن و ی ]۵ زد و ناور 9 مه و 10 ۹ م۳ هبار ۲ حلور کی او و 1 وا ان ۹و و ون 8 ی وه » و ۸ وا و رو گر کی ها ,هآ ۷۹ ۳۳ / 2 لوح :نت + 7 ها ی انا گم مورا ان اگوی اهر 1 5 او ۳ »9 بر ۲ دیا ما چا ور شوک خر ی وی ( 2 و ی و اک رن دار باه لا او و ۹ فیح ارام شاه هی رایع را بو دم ار 5 و و پم ۱ رو و۷ شم ۹ 7 ‎٩‏ راما ۳ ام ی او بل نها وا و ماه پا 7 هه سا ۴ - همگ و۹ ۱ هه 1 هد ۳ اجه یه ۶ ۳ 1 7 ۱۰۰ ر 0 ۳ و 0۴ ۹۹ او 0 ناو کش ار : ۹ : اد ون پ 74 ی ی ی ۹ راه-۱ ۹ یا هیر ۶ ها هم پا جر ام زا 2 مج ۳ ۹ ید ای بت 0 نظ ود از 0 ,مان ِا 1 دا پوس یت را ی ۵ رد.۱ 0۳ 71 7۳ + رس دی هه ۳ 7و بش ۹9 رآ شا رم وید کت ی 1 ره ۴ دجم #: 1 که بط ری اه ۵ کی ی ۹ رای ار ار ۳۳ مواستا با هاچ ی 4 ییا پر ماه ام وا بو ایا 0 پریه ۵ : ۱ 1 دم و او و سم لک 4 1 یبوط ری ۰ ۳ ۶4 ی دب نت 1 ی لر ۲ ۳ را 8 ۱ ۹ اب را مر هما ۵ ده ۹ 8 ۵ را و ۱ 4 لوصا اد هی پا 3 +3 و ۸ب ۹ 0 ی مرو وچ یک 3 یه 1 سکره قرط رس ۸ ۹ ۳۰ که ید ما م۴۶ 6 چیه 1 زج ۳90 7 َ: پا و ی کل "مان شا ۱ +4 1 2 ی ۰ یه زو ۰ رم ۱ از ان ۲ با 8 ی ۹ 5 می 4 + رز ور اوت ی دوم ۱.۱ هب را ویا هر ۸7 ۴۸ اف و یر دیو وب یا 9و9 0 هو مد ۳ 3۵ اش ری ما ها ای ی و مه .ده و واه گنک چا نوی ین لپ 2 ۳ ف 1 ۹ اب رک ۲ ۳ ۳ بز ۹ ۳ میام هو / ده 1 ر ۳ اه هر و ۳۹ 1 چ اه : هد سن هر رم ر یه هرم دید و دنا | نزد ها وخسپ را او ی ی ی ۱ را قد ۹۲۳و : ی بک دوو راک رک اور هه نت ی هاچ هی و ار ی ناو ین دا ی یک مه ارد وا او هر حس دو ساک یو فنر یا هر و وب و رد اخ ی و ۸ ها واه ی این ۹ ,هام یم مهد ما۱ پیش ادها ۱ ۸ ی 9 دا ِ ید [ 4 وس ال : .۰ ورد ۳ و ال + 7 نی ی ۳ تیه - ها ۵ 2۳ کوک ۷ کار ی که ۳ راصنا یش #ت اه . ۸ موز ۳ رکه زگ تب و و وه 7 ۵ هه ۳ 5 0 چام ۷0 ات ۹ دی 1 زد ۲۴ بچی؟ او کون اج روت اه یز ام 5 دا اه ۱ حراموای وه میم م و ۹ هن امه ۱ 3 ۵ 6 مه یک و کیک ۶ چی : 2م هر یا ار شا ۱ 0 1 1 ۹ یش ی ۳ هه ۹ 5 6 ۳۵241 ها 2 وا ۳ ۹ ۵ سا ۳ ۳ پزا وا ۵0 ابا ۹ ۲ ریک ویر 00 0000 ۱۷ 01 0 اه 0 ۹ ۰۰۱ ۳ بل رای ات00 وکا ون ۹ ۱ یکی 0۹ ۲ ۹ رها -------- صفحهٔ بعد -------- وزارت راه و شهرسازی ی رز ۲ ۳ فا ها مقررات ملی ساختمان ابران طرح و اجرای ساختمان‌های بتن آرمه وبرایش چهارم ۱۳۹۲ -------- صفحهٔ بعد -------- سرشناسه: ایران. وزارت راه و شهرسازی. دفتر امور مقررات ملّی ساختمان عنوان و نام پدیدآور: ‏ طرح و اجرای ساختمانهای بتن آرمه / تهیه کننده دفتر مقررات ملّی ساختمان؛ [برای] وزارت راه و شهرسازی. وضعیت وبراست: ویراست ۴. مشخصات نشر: تهران. نشر توسعه ابران. ۱۳۹۲. مشخصات ظاهری: ض. ۹۲ اص. فروست: مقررات ملّی ساختمان ابران؛ مبحث ‎.٩ شابک: ۹۷۸-۶۰۰-۳۰۱-۰۱۲-۳ موضوع: ساختمان سازی - - قوانین و مقررات - - ایران موضوع: ساختمان های بتن مسلح - - ایران - - طرح و محاسبه. شناسه افزوده: ابران. وزارت مسکن و شهرسازی. معاونت امور مسکن و ساختمان شناسه افزوده: مقررات ملّی ساختمان ابران؛ مبحث ‎٩ رده بندی کنگره: ۲ ج٩‏ ۷م۹الف / 1۱1۲1۳۴۰۲ رده بندی دیبویی: ۳۳۳۵۵ شماره کنابشناسی ملّی: ‏ ۳۲۸۱۶۳۸ نام کقاب: ‏ مبحث نهم طرح و اجرای ساختمان‌های بتن آرمه تهیه کننده: دفتر مقررات ملّی ساختمان ناشر: نشر توسعه ابران شمارگان: ۰ حلد شابک: ۹۷۸-۶۰۰-۳۰۱-۰۱۲-۳ نوبت چاپ: سوم تاریخ چاپ: ۱۳۹۳ چاپ و صحافی: کانون فیمت: ۰ ربال حق چاپ برای تهیه کننده محفوظ است. -------- صفحهٔ بعد -------- مقررات ملّی ساختمان مجموعه‌ای است از ضوابط فنی, اجرایی و حقوقی لازم‌الرعایه در طراحی, نظارت و اجرای عملیات ساختمانی اعم از تخریب. نوسازی, توسعه بناء تعمیر و مرمت اساسی, تغییر کاربری و بهره‌برداری از ساختمان که به منظور تأمین ایمنی» بهره‌دهی مناسب. آسایش, بهداشت و صرفه اقتصادی فرد و جامعه وضع می‌گردد. در کشور ما و در کنار مقررات ملّی ساختمان. مدارک فنی دیگر از قبیل آیین‌نامه‌های ساختمانی, استانداردها و آیین کارهای ساختمان‌سازی, مشخصات فنی ضمیمه پیمان‌ها و نشریات ارشادی و آموزشی توسط مراجع مختلف تدوین و انتشار می‌یابد که گرچه از نظر کیفی و محتوایی حایز اهمیت هستند. اما با مقررات ملّی ساختمان تمایزهای آشکاری دارند. آنچه مقررات ملّی ساختمان را از این قبیل مدارک متمایز می‌سازد. الزامی بودن, اختصاری بودن و سازگار بودن آن با شرایط کشور از حیث نیروی انسانی ماهرء کیفیت و کمیت مصالح ساختمانی, توان اقتصادی و اقلیم و محیط می‌باشد تا از این طریق نیل به هدف‌های پیش‌گفته در حقیقت مقررات ملّی ساختمان. مجموعه‌ای از حداقل‌های مورد نیاز و بایدها و نبایدهای ساخت وساز است که با توجه به شرایط فنی و اجرائی و توان مهندسی کشور و با بهره‌گیری از آخرین دستاوردهای روز ملّی و بین‌المللی و برای آحاد جامعه کشورء تهیه و تدوین شده است. این وزارتخانه که در اجرای ماده ۳۳ قانون نظام مهندسی و کنترل ساختمان وظیفه تدوین مقررات ملّی را به عهده دارد. از چند سال پیش طرح کلی تدوین مقررات ملّی ساختمان را تهیه و به مرحله اجرا گذاشته است که براساس آن. شورایی تحت عنوان «شورای تدوین مقررات ملّی ساختمان» با عضویت اساتید و صاحبنظران برجسته کشور به منظور نظارت بر تهیه و هماهنگی بین مباحث از حیث شکل, ادبیات. واژه‌پردازی. حدود و دامنه کاربرد تشکیل داده و در کنار آن «کمیته‌های تخصصی» راء جهت مشارکت جامعه مهندسی کشور در تدوین مقررات ملی ساختمان زیر نظر شورا به وجود آورده است. -------- صفحهٔ بعد -------- پس از تهیه پیش‌نویس مقدماتی مبحث موردنظرء کمیته‌های تخصصی مربوط به هر مبحث پیش‌نویس مذکور را مورد بررسی و تبادل نظر قرار داده و با انجام نظرخواهی از مراجع دارای صلاحیت نظیر سازمان‌های رسمی دولتی. مراکز علمی و دانشگاهی. موْسسات تحقیقاتی و کاربردی, انجمن‌ها و تشکل‌های حرفه‌ای و مهندسی, سازمان‌های نظام مهندسی ساختمان استان‌ها و شهرداری‌های سراسر کشورء آخرین اصلاحات و تغییرات لازم را اعمال می‌نمایند. متن نهائی این مبحث پس از طرح در شورای تدوین مقررات ملّی ساختمان و تصویب اکثریت اعضای شورای مذکورء به شهرداری‌ها و دستگاه‌های اجرائی و جامعه مهندسی کشور ابلاغ گردیده از زمانی که این وظیفهٌ خطیر به این وزارتخانه محول گردیده. مجدانه سعی شده است با تشکیل شورای تدوین مقررات ملی ساختمان و کمیته‌های تخصصی مربوط به هر مبحث و کسب نظر از صاحب‌نظران و مراجع دارای صلاحیت بر غنای هر چه بیشتر مقررات ملّی ساختمان بیفزاید و این مجموعه را همان‌طور که منظور نظر قانون‌گذار بوده است در اختیار جامعه مهندسی کشور قرار دهد. بدین وسیله از تلاشها و زحمات جناب آقای مهندس ابوالفضل صومعلوء معاون محترم وزیر در امور مسکن و ساختمان و جناب آقای دکتر غلامرضا هوائی. مدیرکل محترم مقررات ملّی ساختمان و سایر کسانی که به نحوی در تدوین این مجلد همکاری نموده‌اند. سپاسگزاری می‌نمایم. عباس آخوندی وزیر راه و شهرسازی ت -------- صفحهٔ بعد -------- مقدمه در کشورهای مختلف به منظور نیل به اهدافی از جمله ایمنی. سلامت. بهداشت و صرفه اقتصادی فرد و جامعه. تدوین و ضوابط و مقرراتی را در بخشهای مختلف فعالیتهای ساختمانی مدنظر قرار داده‌اند. به نحوی که در دنیای امروز کمترین کشوری را می‌توان یافت که با تدوین قوانین عمومی یا اختصاصی, فعالیت‌های ساختمانی را تحت نظم در نیاورده باشد. در کشور ما نیز وزارت راه و شهرسازی در اجرای ماده ۳۳ قانون نظام مهندسی و کنترل ساختمان تدوین و بازنگری مباحث مقررات ملّی ساختمان را با رویکرد توجه به شرایط اقلیمی و اجرایی کشور و اقتصادی و معیشتی مردم در دستور کار خود قرار داده است. در برنامه‌ریزی‌های انجام شده از سال ۱۳۸۷ تاکنون بر تدوین و بازنگری مباحث مقررات ملی ساختمان با هدف آشنایی و هماهنگی دست‌اندر کاران ساخت و ساز با علوم فنی - مهندسی روز دنیا و با هدف ارتقاء کیفیت ساخت و سازها توجه ویژه‌ای شده است. همجنین با هدف شفاف‌سازی و ارائه توضیحات مفهومی درخصوص مباحث مذکور.ء تهیه راهنماهای مربوطه نیز به جد. در دستور کار دفتر آنچه مسلم است شهرداری‌ها بعنوان دستگاه مسئول عهده‌دار کنترل ساخت و ساز در شهرها مهمترین وظیفه را در رعایت مقررات ملّی ساختمان بر عهده دارند که می‌بایست با همکاری سازمان‌های نظام مهندسی ساختمان و سازمان ملّی استاندارد ایران و همچنین با استفاده از کمک تشکل‌های حرفه‌ای نسبت به ترغیب و تشویق استفاده از روش‌های نوین ساخت و حفاظت از طرح‌های بالادستی شهری در این خصوص اقدام کنند. لازم می‌دانم در اینخصوص از حمایت‌های وزیر محترم راه و شهرسازی, اعضای محترم شورای تدوین مقررات ملّی ساختمان و کمیته‌های تخصصی مزبور و همکارانم در دفتر مقررات ملّی ساختمان که تلاش آنها منتج به تهیه و ابلاغ این مبحث گردیده است. صمیمانه تقدیر و تشکر نمایم و از همه علاقمندان و مهندسان و مرتبطین با حوزه ساخت و ساز تقاضا کنم که هرگونه ایراد و اصلاحی را که نیاز می‌دانند به این دفتر ارسال نمایند. غلامرضا هوائی -------- صفحهٔ بعد -------- (بر اساس حروف الْفبا) الف) شورای تدوین مقررات ملّی ساختمان دکتر محمدعلی آخوان بهابادی عضو مهندس محمدرضا اسماعیلی عضو دکتر اباذر اصغری عضو دکتر شهریار افندی‌زاده عضو دکتر محمدحسن بازیار عضو دکتر منوچهر بهرویان عضو مهندس علی‌اصغر جلال‌زاده عضو دکتر علیرضا رهایی عضو دکتر اسفندیار زبردست عصو مهندس ابوالفضل صومعلو رئیس دکتر ابوالقاسم کرامتی عضو ۹ دکتر غلامرضا هوائی نایب رئیس و عضو دکتر حمیدرضا اشرفی عضو دکتر فرزاد حاتمی برق عضو دکتر علیرضا رهائی رئیس دکتر پرویز قدوسی عضو دکتر ابوالقاسم کرامتی عضو دکتر علی‌اکبر مقصودی عضو ج) دبیرخانه شورای تدوین مقررات ملّی ساختمان مهندس سهیلا پاکروان معاون مدیرکل و مسئول دبیرخانه شورا دکتر بهنام مهرپرور رئیس گروه تدوین مقررات ملّی ساختمان ح -------- صفحهٔ بعد -------- توسعه مداوم طرحهای عمرانی و حجم بزرگ سرمایه‌های دولتی و خصوصی که هر ساله در کشور صرف انجام عملیات ساختمانی می‌شود اهمیت تدوین» بروزرسانی و ترویج مقررات ملّی ساختمان را آشکار می‌سازد. با توجه به اهتمام جدی دفتر امور مقررات ملی ساختمان جهت بازنگری و بروز نمودن مباحث. کمیته مبحث نهم بعد از تدوین آخرین ویرایش مبحث در سال ۰۱۳۸۸ از سال ۱۳۹۱ مجدداً ارزیابی و بازنگری مطالب را آغاز نمود که خوشبختانه در خردادماه ‎٩۳‏ پیش‌نویس ویرایش جدید این به چاپ قبلی اقدامات زیر انجام شده است: ۱ ویرایش جدید مشتمل بر دو بخش, که بخش اول با عنوان «مفاهیم کلی و مشخصات مصالح» در دوازده فصل و بخش دوم با عنوان «اصول تحلیل و طراحی» نیز در دوازده فصل منظور شده است. ۲ اصلاح برخی اشکالات و رفع آبهامات موجود در فصول مختلف. ۳ در بخش اول با اصلاح برخی فصول قبلی. چهار فصل جدید با عناوین پایایی (دوام) بتن و میلگردهای فولادی, اجرای بتن در شرایط غیرمتعارف. بتن‌های ویژه و ارزیابی و کنترل کیفیت و بازرسی بتن و مطالح مصرفی تدوین و ارائه گردیده است. ۴ در بخش دوم که در قالب ۱۲ فصل ارائه شده ضمن ارائه روشها و مبانی طراحی, به دلیل افزودن موضوع بتن‌های توانمند. اصلاحاتی در فصول مختلف صورت گرفته به طوری که روشهای ارائه شده برای بتنهای معمولی و توانمند قابل استفاده باشد. ۵ با توجه به اهمیت و توسعه استفاده از بتن پیش تنیده در پروژه‌های مختلف ساختمانی از جمله صفحات پوشش, آخرین فصل بخش دوم به معرفی محدودیتهای طراحی و اجرایی اعضای بتن پیش تنیده پرداخته است. امید است با توجه به تلاش صورت گرفته. محققان و مهندسان با ارزیابی و بکارگیری این مبحث. هر نوع نظرات اصلاحی و تکمیلی را جهت بررسی و اعمال در ویرایش بعدی در اختیار این کمیته قرار دهند. -------- صفحهٔ بعد -------- ۲ هو هون -------- صفحهٔ بعد -------- عنوان ۱-۹ کلیات ۱-۱-۹ هدف ۲-۱-۹٩‏ دامنه کاربرد ۳-۱-۹ مبانی طراحی ۴-۱-۹ ضوابط خاص برای تأمین ایمنی در برابر زلزله ۵-۱-۹ واحدها ۲-۳-۹ نظارت و بازرسی ۲-۲-۹ آزمایش بارگذاری ۴-۲-۹ تصویب روشهای خاص طراحی یا اجرا ۲-۹ مصالح و اجزای بتن ۱-۳-۹ کلیات ۱8 ۱۱ -------- صفحهٔ بعد -------- ۲-۳-۹ سیمان ۳-۳-۹ سنگدانه یا مصالح سنگی ۴-۳-۹ آب ۵-۳-۹ مواد افزودنی ۶-۳-۹ مواد جایگزین سیمان یا مکمل سیمان ۴-۹ میلگردهای مصرفی ۰-۴-۹ علایم اختصاری ۱-۴-۹ میلگردهای فولادی ۲-۴-۹ میلگردهای کامپوزیتی ۵-۹ مقاومت بتن ۰-۵-۹ علائم اختصاری ۱-۵-۹ کلیات ۳-۵-۹ مبانی تعیین نسبت‌های اختلاط بتن ۳-۵-۹ تعیین نسبت‌های اختلاط براساس تجربه کارگاهی و مخلوط‌های آزمایشی ۶-۹ پایایی (دوام) بتن و میلگردهای فولادی ۱-۶-۹ کلیات ۲-۶-۹ مکانیزم‌های کاهنده پایایی ۲-۶-۹ ضوابط ویژه برای افزایش پایایی در شرایط محیطی مختلف ۴-۶-۹ دسته‌بندی شرایط محیطی و الزامات برای بتن مسلح در معرض یون‌های کلرید ۵-۶-۹ تخمین عمر مفید ساختمان‌های بتن مسلح ۶-۶-۹ دوام در محیط‌های در معرض دوره‌های یخ زدن و آب شدن ۷-۶-۹ تدابیر احتیاطی در محیط‌های سولفاتی د -------- صفحهٔ بعد -------- ۸-۶-۹٩‏ پوشش بتنی روی میلگردها ۷-۹٩‏ اجرای بتن ۱-۷-۹ نیروی انسانی. تجهیزات و آماده‌سازی محل بتن‌ریزی ۲-۷-۹ اختلاط بتن ۳-۷-۹ انتقال بتن ۴-۷-۹ بتن‌ریزی ۵-۷-۹ تراکم بتن ۷-۷-۹ عمل‌آوری ۸-۹ اجرای بتن در شرایط غیر متعارف ۱-۸-۹ شرایط غیر متعارف ۲-۸-۹ اجرای بتن در هوای گرم ۳-۸-۹ ضوابط ویژه اجرای بتن در مناطق ساحلی خلیج فارس و دریای عمان ۴-۸-۹ ضوابط ویژه اجرای بتن در هوای سرد ۶-۸-۹ مشخصات بتن‌های پاشیدنی (شاتکریت) ۷-۸-۹٩‏ مشخصات بتن‌های مصرفی برای بتن‌ریزی از طریق ترمی (قیف و لوله) ۸-۸-۹ مشخصات بتن‌های مصرفی در شمع‌های بتنی درجاریز ۹-۹ بتن‌های ویژه ۰-۹-۹ علائم اختصاری ۱-۹-۹ کلیات ۵۹۷ ۵۹ ۵۹ ۲ ۶۳ ۵ ۶۶ ۶۹ ۷۳ ۷۳ ۷۳ ۷۸ ۸۵ ۸۷ ۸۷ ۸۸ ۸۹٩ ۸۹ ۸۹ -------- صفحهٔ بعد -------- ۳-۹-۹ بتن الیافی ۴-۹-۹ بتن خودتراکم ۵-۹-٩‏ بتن اصلاح شده با پلیمر ۶-۹-۹ بتن سنگین ۷-۹-۹ بتن سیک ۱۰-۹ ارزیابی و کنترل کیفیت و بازرسی بتن و مصالح مصرفی ۰-۱-۹ علائم اختصاری ۱-۱۰۹ کلیات ۲-۱۰-۹۹ ضوابط پذیرش سیمان‌های پرتلند ۲-۱۰-۹۹ ضوابط پذیرش سنگدانه‌های مصرفی در بتن ۴-۱۰۹ ضوابط پذیرش آب مصرفی در بتن ۵-۱۰۹ ضوابط پذیرش مواد افزودنی مصرفی در بتن ۶-۱۰۹ ضوابط پذیرش پوزولان‌ها و مواد شبه سیمانی ۷-۱۰-۹٩‏ ضوابط پذیرش میلگردهای مصرفی در بتن ۸-۱۰-۹٩‏ ضوابط پذیرش بتن‌های مصرفی در کارگاه ۹-۱۰۹ کنترل و بازرسی بتن و اجرای آن ۱۱-۹ ضوابط فولادگذاری ۱-۱۱-۹٩‏ بریدن میلگردها ۲-۱۱-۹٩‏ خم کردن میلگردها ۳-۱۱-۹ جایگذاری و بستن آرماتورها ۴-۱۱-۹٩‏ کاربرد توام انواع مختلف فولاد ۵-۱۱-۹٩‏ رواداری‌ها ۶-۱۱۹ نقشه‌ها و جزئیات لازم برای اجرای میلگردها ر ۹۴ ۹۶ ۱۰۲ ۱۰۴ ۱۰۷ ۱۰۷ ۱۸ ۱۸ ۱۱۵ ۱۳۳ ۱۳۶ ۱۳۸ ۱۳۸ ۱۳۳ ۱۳۷ ۱۵۱ ۱۵۹۱ ۱۵۹۱ ۱۹۲ ۱۹۳ ۱۹۳ ۱۹۳ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳-۹ ضوابط قالب بندی در بتن. لوله‌ها و مجراهای مدفون و درزهای بتن ۰-۱۲-۹ علائم اختصاری ۱-۱۳-۹٩‏ کلیات و تعاریف ۲-۱۲-۹٩‏ درزهای بتن ۱۳-۹ اصول تحلیل و طراحی ۰-۱۳-٩۹‏ علائم اختصاری ۱-۱۳۹ گستره ۲-۱۳-۹٩‏ اهداف طراحی ۳-۱۳-۹٩‏ اصول پایه طراحی ۴-۱۳-۹۹ ضرایب ایمنی ۵-۱۳-۹ اعضای سازه‌ای ۶-۱۳-۹ اصول تحلیل ۷-۱۳-۹٩‏ مشخصات مصالح ۸-۳-۹ مشخصات هندسی ۹-۱۳-۹٩‏ بارگذاری ۱۰-۱۳۹ طراحی در حالت حدی نهایی مقاومت ۱۱-۱۳۹ کنترل در حالت حدی بهره برداری ۱۳-۹ خمش و بارهای محوری ۰-۱۴۹ علائم اختصاری ۱-۱۴۹ گستره ۲-۱۳۹ حالت حدی نهایی مقاومت در خمش و نیروی محوری ۳-۱۳۴۹ فرضیات طراحی مقطع ۴-۱۴۹ ضوابط کلی طراحی ۵-۱۴-۹ محدودیت‌های آرماتورها در قطعات خمشی ۶-۱۳-۹٩‏ ضوابط تیرهای ] شکل و تیرچه‌های بتنی 5 -------- صفحهٔ بعد -------- ۷-۱۴-٩۹‏ فاصله تکیه‌گاه‌های جانبی قطعات خمشی ۸۱۴-۹ ابعاد طراحی برای قطعات فشاری ۹-۱۴-۹ محدودیت‌های آرماتورها در قطعات فشاری (ستون‌ها) ۱۰-۱۳۴۹ مقاومت اتکایی ۱۱-۱۳-۹ محدودیت‌های فولادگذاری جهت اعضای خمشی یا فشاری ۱۵-۹ برش و پیچش ۰-۱۵۹ علائم اختصاری ۱-۱۵۹ گستره ۲-۱۵-۹٩‏ حالت حدی نهایی مقاومت در برش ۳-۱۵۹ نیروی برشی مقاوم تأمین شده توسط بتن ۴-۱۵۹ نیروی برشی تأمین شده توسط آرماتورها ۵-۱۵۹ ضوابط کلی طراحی برای برش ۶-۱۵۹ محدودیت آرماتورهای برشی ۹-۱۵۹ ترکیب پیچش و خمش - پیچش و برش ۱۰-۱۵۹ محدودیت‌های آرماتورهای پیچشی ۱۱-۱۵۹ لنگر پیچشی نهایی در اعضای ساختمان‌های نامعین ۱۲-۱۵۹ جزئیات تکمیلی آرماتورهای عرضی ۱۳-۱۵۹ برش‌اصطکاکی ۱۳۴۳-۱۵-۹ ضوابط ویژه برای اعضای خمشی با ارتفاع زیاد (تیرهای عمیق) ۱۵-۱۵-۹٩‏ ضوابط ویژه برای دستک‌ها و شانه‌ها ۱۶-۱۵۹ ضوابط ویژه برای دیوارها ۱۷-۱۵-۹٩‏ ضوابط ویژه برای دال‌ها و شالوده‌ها ۱۸-۱۵-۹٩‏ ضوابط ویژه برای اتصالات قاب‌ها ۱۶-۹ اثر لاغری و کمانش ۰-۱۶۹ علائم اختصاری ۳۰۷ ۳۰۷ ۳۱۱ ۳۱۱ ۳۱۲ ۳۱۳ ۳۱۵ ۳۱۶ ۳۱۷ ۳۱۸ ۳۱۹ ۳۱۹ ۲۳۳۱ ۳۳۱ ۳۲۳۳ ۱۵ ۸( ۳۲۲۷ ۳۳۹ ۳۳۱ ۲۳۷ ۳۱۳۹ ۳۳۹ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱-۱۶-۹٩‏ گستره ۲-۱۶-۹۹ کلیات ۳-۱۶-۹ طبقات مهارشده جانبی ۴-۱۶-۹ طول آزاد قطعات فشاری ۵-۶-۹ طول موثر قطعات فشاری ۶-۱۶-۹٩‏ شعاع ژیراسیون ۷-۱۶-۹٩‏ ضوابط اثر لاغری ۸-۱۶-٩۹‏ روش تشدید لنگرهای خمشی ۹-۱۶-۹٩‏ حداقل برو محوری بار ۱۰-۱۶-۹٩‏ اثر لاغری در قطعات فشاری تحت اثر خمش دو محوره ۱۱-۱۶-۹٩‏ تشدید لنگر خمشی در قطعات خمشی متصل به قطعات فشاری ۱۷-۹ تغییرشکل و ترک‌خوردگی ۰-۱۷-۹٩‏ علائم اختصاری ۱-۱۷-۹٩‏ گستره ۲-۱۷۹ تغییرشکل ۳-۱۷-۹ ترک‌خوردگی‌ها ۱۸-۹ طراحی دال ۹- ۰-۱۸ علائم اختصاری ۱-۱۸-۹٩‏ گستره ۹- ۲-۱۸ تعاریف ۳-۱۸۹ ضوابط کلی طراحی دال‌ها ۴-۱۸-۹ آرماتورگذاری در دال‌ها ۱۹-۹ طراحی دبوار ۰-۱۹-۹٩‏ علائم اختصاری ۱-۱۹-۹٩‏ گستره س ۳۴۱ ۳۴۱ ۳۲ ۳۲ ۳۳۳ ۳۳۴ ۳۳۴ ۳۴۵ ۳۴۸ ۳۴۸ ۳۳۹ ۳۵۱ ۳۵۱ ۳:۳ ۳:۳ ۳۵۹ ۱۶۳ ۳۶۳ ۳۴ ۳۴ ۳۶۶ ۳۶۸ ۳۷۱ ۳۷۱ ۳۷۱ -------- صفحهٔ بعد -------- ۲-۱۹-۹٩‏ تعاریف ۳-۱۹-۹ ضوابط کلی طراحی ۴-۱۹-۹٩‏ محدودیت آرماتورها ۵-۱۹-۹ دیوارهای باربر ۶-۱۹-۹ دیوارهای برشی ۷-۱۹-٩۹‏ دیوارهای حائل ۳۲۰-۹ طراحی شالوده ۰-۲۰۹ علائم اختصاری ۱-۲۰۹ گستره ۲-۲۰۹ تعاریف ۳-۲۰-۹ ضوابط کلی طراحی ۴-۲۰۹ ضوابط تعیین بارهای وارد بر شالوده‌ها ۵-۲۰-۹٩‏ آرماتورهای شالوده‌ها و شمع‌ها و محدودیتهای آنها ۶-۲۰-۹٩‏ انتقال نیرو از پای ستون» دیوار یا ستون پایه بتنی به شالوده ۷-۲۰-٩۹‏ محدود کردن حرکت نسبی شالوده‌ها ۸-۲۰۹ آرماتورهای حرارت و جمع‌شدگی در شالوده‌ها ۲۱-۹ مهار و وصله آرماتور ۰-۱-۹ علائم اختصاری ۱-۲۱۹ گستره ۲-۲۱۹ مهار میلگردها ۳-۲۱-۹٩‏ ضوابط مهار آرماتورهای خمشی ۴-۲۱-۹٩‏ وصله میلگردها ۳۷۱ ۳۷۲ ۳۷۲ ۳۷۴ ۳۷۵ ۳۷۶ ۳۱۷۷ ۳۷۷ ۳۷۷ ۳۷۸ ۳۷۹ ۳۸۱ ۳۸۴ ۳۸۵ ۳۸۷ ۳۸۸ ۳۹۱ ۳۹۱ ۳۲۹۲ ۳۲۹۳ ۳۲۹۸ ۳۰۱ -------- صفحهٔ بعد -------- ۲۲-۹ ضوابط ویژه طراحی در برابر آتش‌سوزی ۳۲-۹- ۰ علائم اختصاری ۱-۲۲-۹ گستره ۲-۲۲-۹ مدت زمان مقاومت در برابر حریق ۲۳-۹- اثر تغییرات درجه حرارت بر مقاومت مصالح مصرفی ۴-۲۲-۹۹ ملاحظات طراحی ۲۳-۹ ضوابط ویژه برای طراحی در برابر زلزله ۰-۲۳-۹ علائم اختصاری ۱-۲۳۹ گستره ۲-۳-۹ ضوابط کلی طراحی ۳-۲۳-۹٩‏ ضوابط ساختمان‌های با شکل‌پذیری متوسط ۴-۲۳-۹ ضوابط ساختمان‌های با شکل‌پذیری زیاد ۲۴-۹ طرح و محاسبه قطعات بتن پیش تنیده ۰-۲۴۹ علائم اختصاری ۱-۲۴۹ گستره ۲-۲۴۹ تعاریف ۳-۲۴-۹٩‏ روش‌های پیش‌تنیدگی بتن ۴-۲۴-۹٩‏ ضوابط کلی طراحی ۵-۲۴-۹۹ مشخصات بتن مصرفی ۶-۲۴-۹٩‏ فولاد پیش‌تنیدگی ۷-۲۴۹ حالت‌های حدی نهایی مقاومت ۹-۲۴-۹۹ حالت حدی بهره‌برداری ۳۰۷ ۳۷ ۳۷ ۳۸ ۳۸ ۳۱۰ ۳۱۵ ۳۱۵ ۳۱۷ ۳۱۸ ۳۳۳ ۳۷ ۳۳۵ ۳۴۵ ۳۴۹ ۳۴۹ ۳۵۹۱ ۳۹۲ ۳۹۲ ۳۵۴ ۳۵۸ ۳۶۰ ۳۶۱ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۰-۲۴۹ طراحی برشی ۱۱-۲۳-۹٩‏ پیچجش ۱۳-۲۴-۹۹ کنترل مقاومت در پشت گیره‌ها و خفت انداختن سیم‌ها ۱۳-۲۴-۹٩‏ جزئیات اجرایی ۱۴-۲۴۹ ضوابط مربوط به آرماتورهای معمولی ۳۶۳ ۳۶۶ ۳۶۷ ۳۷۰ ۳۷۳ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱-۹ کلیات ۱-۹ کلیات ۱-۱-۹ هدف هدف این مبحث ارائه حداقل ضوابط و مقرراتی است که با رعایت آزها شرایط ایمنی. قابلیت بهره‌برداری و پایایی ساختمان‌های موضوع این مبحث فراهم شود. ۲-۱-۹ دامنه کاربرد ۱-۲-۱-۹ ضوابط و مقررات این مبحث باید در مشخصات مواد تشکیل دهنده و طرح, محاسبه. اجرا و کنترل ساختمان‌های بتنی» رعایت شوند. این ضوابط مربوط به ساختمان‌های بتنی با مقررات ملّی ساختمان ملاک عمل خواهد بود. ۳-۱-۹ مبانی طراحی ۱-۳-۱-۹ در این مبحث مبنای طراحی ساختمان‌ها برای حصول ایمنی و قابلیت بهره‌برداری؛ بررسی و کنترل آنها در حالت‌های حدی است. روش کلی طراحی مبتنی بر جنبه‌های احتمالاتی است که با ۱ -------- صفحهٔ بعد -------- اعمال ضرایب جزئی ایمنی به مقادیر مشخصه بارها و آثار موثر بر ساختمان طبق مبحث ششم ۲-۳-۱-۹ پایایی ساختمان‌ها با توجه به شرایط رویارویی آنها با محیط. از طریق انتخاب شکل قطعات متناسب با این شرایط. مراعات مشخصات فنی اجرایی از قبیل کیفیت و حداقل مقدار سیمان. کیفیت آب. نسبت آب به سیمان, نوع و کیفیت سنگدانه‌هاء حداکثر مقدار مواد زیان‌آور در مواد تشکیل‌دهنده بتن, نسبت‌های اختلاط. شرایط ریختن و جادادن بتن. عمل‌آوردن و مراقبت بتن» ضخامت پوشش بتن و درزهای ساختمانی, تأمین می‌شود. ۴-۱-۹ ضوابط خاص برای تأمین ایمنی در برابر زلزله در این مبحث برای رفتار ساختمان‌های بتن‌آرمه در برابر آثار ناشی از زلزله. سه سطح شکل‌پذیری این مبحث تأمین‌کننده حد شکل‌پذیری کم بوده و ضوابط ویژه تأمین حدود شکل‌پذیری متوسط و زیاد در فصل بیست و سوم گنجانده شده است. ۵-۱-۹ واحدها سیستم واحدهای مورد استفاده برای کمیت‌های مختلف در این مبحث سیستم دهدهی بین‌المللی ([5) است. واحدهایی که در این مبحث مورد استفاده قرار گرفته‌اند. عبارتند از: الف - برای طول متر (110) و میلیمتر (۱1117) ب- برای سطح. مترمربع ( "171) و میلیمتر مربع (۱(/71) پ- برای بارهای متمرکز و وزن» کیلونیوتن و برای بارهای گسترده خطی, کیلونیوتن بر متر ( (8۸//0) و برای بارهای گسترده در سطح., کیلونیوتن بر مترمربع ( 8/۷/1) برابر با یک کیلو پاسکال (۳۳۵!) ت- برای جرم مخصوص (جرم واحد حجم)» کیلوگرم بر متر مکعب ( ",/۸) ۲ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱-۹ کلیات ث- برای وزن مخصوص (وزن واحد حجم)» کیلونیوتن بر متر مکعب ( ,/۷) ج- برای تنش‌ها و مقاومت‌هاء مگاپاسکال (۸1۳۵)» معادل یک نیوتن بر میلیمتر مربع, یا مگانیوتن بر مترمربع ( (//۸/7) چ- برای لنگرهاء کیلونیوتن - متر (۳1۷. 1) ح- برای دماء درجه سلسیوس (ل") ۶-۱-۹ علایم و اختصارات علایم و اختصارات مورد استفاده در این مبحت بطور کلی بنحوی اختیار شده است که هماهنک با علائم و اختصارات متحدالشکل مورد تأیید سازمان بین‌المللی استاندارد (150) باشد. -------- صفحهٔ بعد -------- ۲ ون -------- صفحهٔ بعد -------- ۲-۹ شرایط کلی ارائه و تائید مدارک فنی و مستندسازی ۲-۹ شرابط کلی ارائه و تائید مدارک فنی و مستندسازی ۱-۲-۹ ارائه طرح و محاسبه. نقشه‌ها و مدارک فنی ۱-۱-۲-۹ نقشه‌های ساختمان‌های بتن‌آرمه باید بر مبنای نقشه‌های معماری, که در آن تمامی اندازه‌هاء ارتفاع‌ها و سایر ویژگی‌های اصلی ساختمان به وضوح تعیین شده است. تهیه شوند. یک نسخه از نقشه‌های معماری مزبور که مبنای محاسبات ساختمان بتنی قرار گرفته و به امضای مهندس محاسب رسیده باشد باید به نقشه‌های ساختمان بتنی ضمیمه و به مقامات رسیدگی کننده ۲-۱-۲-۹ همراه با نقشه‌های ساختمان بتن‌آرمه. که برای تصویب ارائه می‌شوند. باید دفترچه محاسبات فنی شامل نکات زیر ارائه شود. الف- ویژگی‌های اصلی به طور اختصار و معرفی ساختمان از نظر نوع بهره‌برداری. محل اجراء تعداد ب- فرضیات و مطالعات انجام شده در مورد مقاومت خاک. سطح سفره آب زیرزمینی و سایر اطلاعات ژئوتکنیکی لازم. پ- مباحث و آئین‌نامه‌های مورد استفاده برای طراحی ت- ویژگی‌های مصالح مورد استفاده در ساختمان از قبیل فولاد و سیمان مصرفی در بتن و مقاومت‌های مشخصه بتن در سنین استاندارد یا مراحل تعیین شده برای اجراء که طراحی براساس آنها انجام پذیرفته است. -------- صفحهٔ بعد -------- ث- فرضیات محاسباتی از نظر مشخصات بارهای دائمی. سربارهای بهره‌برداری» بارهای جوی (باد و برف و باران) و بارهای اتفاقی (زلزله و...) ج- پلان‌ها و نقشه قاب‌های بارگذاری شده. چ- روش‌های مورد استفاده برای تحلیل و طراحی, نرم‌افزارهای مورد استفاده برای این امر و تنش ها و ضرایب ویژه‌ای که مبنای محاسبه قرار گرفته‌اند. ح- جزئیات عملیات محاسباتی با افزودن کروکی‌ها و توضیحات لازم و مشخص کردن نتایج اصلی محاسباتی به صورت واضح و روشن, بطوریکه رسیدگی به محاسبات تا حد امکان آسان باشد. در صورت به کار بردن روش‌های رایانه‌ای باید مشخصات و مبنای برنامه‌های مورد استفاده. فرض‌هاء داده‌های اولیه و نتایج بدست آمده ضمیمه دفترچه محاسبه شوند. ۳-۱-۳-۹ بسته به مورد دو نوع نقشه برای اجرای ساختمان‌ها تهیه می‌شوند: ۱-۳-۱-۲-۹ نقشه‌های طراحی, که علاوه بر اطلاعات نقشه‌های محاسباتی. شامل جزئیات اجرایی ساختمان از قبیل قطرء تعداد و طول میلگردهاء. محل قطع و وصله کردن آنهاء نوع وصله‌ها و نظایر آن هستند. بطوریکه اجرای ساختمان به کمک این نقشه‌ها بدون ابهام میسر باشد. نقشه‌های و به مقامات رسیدگی‌کننده تسلیم شود: الف- نقشه‌ها باید با اطلاعات کافی و به‌طور واضح و با مقیاس قابل قبول تهیه شوند. ب- مقاومت خاک مبنای محاسبه و نیز ویزژگی‌های مکانیکی بتن و فولاد باید ذکر شود. پ- ابعاد و موقعیت تمام قطعات سازه‌ای, موقعیت و ابعاد تمامی بازشوها و سوراخ‌ها باید در نقشه‌ها داده شوند. ت- جزئیات و مقاطع لازم برای تهیه نقشه‌های کارگاهی. قطر میلگردها. محل خم. قطع و وصله کردن آنها و اندازه‌های مربوط باید داده شوند. قسمتی از این اطلاعات را می‌توان در جدول ث- ضخامت پوشش بتن روی میلگردهاء قطر بزرگترین سنگدانه قابل مصرف در بتن و حداکثر نسبت آب به سیمان و مقاومت مشخصه بتن و فولاد باید در نقشه‌ها داده شوند. ۶ -------- صفحهٔ بعد -------- ۲-۹ شرایط کلی ارائه و نائید مدارک فنی و مستندسازی ج- موقعیت درزهای انقطاع, انبساط اجرایی و جزئیات آنها در نقشه‌ها داده شوند. چ- تهیه جدول میلگرد و تعیین وزن فولاد مصرفی به تفکیک هر نوع میلگرد. جزو وظایف طراح ساختمان در قبال کارفرما است. ولی تسلیم آن برای اخذ پروانه ساختمان ضرورت ندارد مگر مواقعی که قسمتی از اطلاعات مربوط به میلگردها و نقشه‌های اجرایی قید نشده و تنها در این جداول به آنها اشاره شده باشد. ۲-۳-۱-۲-۹ نقشه‌های کار گاهی. که متناسب با شرایط هر ساختمان و سازندگان آن. با استفاده از جزئیات داده شده در نقشه‌های اجرایی و با مقیاس بزرگ. برای قسمت‌های خاص و حساس ساختمان تهیه می‌شوند. این نقشه‌ها باید بر اساس نیازهای کارگاه و برمبنای نقشه‌های اجرایی. همزمان با عملیات اجرایی تهیه شوند و به تأیید دستگاه نظارت برسند. ۲-۲-۹ نظارت و بازرسی ۱-۲-۲-۹ اجرای ساختمان‌های بتنی باید تحت نظر مهندسان صاحب صلاحیت انجام گیرد. توصیه می‌شود که تا حد امکان نظارت عالیه توسط مهندس محاسب یا افرادصلاحیت داری که نمایندگی او را دارند انجام پذیرد. ۲-۲-۲-۹ دفترچه‌ای بنام دفترچه کارگاه باید همواره. در کارگاه موجود باشد و در آن. موارد زیر برای تمامی بتن‌ها درج شوند: الف- رده. کیفیت و نسبت‌های اختلاط مصالح بتن. ب- تاریخ قالب بندی, آرماتورگذاری» بتن‌ریزی و قالب برداری. ت- شرایط جوی. از قبیل دما و بارندگی. ث- نتایج آزمایش‌هایی که روی نمونه‌های مختلف انجام می‌شوند. چ- هرگونه بار قابل توجه اعمال شده بر کف‌های تمام شده., دیوارها و سایر اعضا درحین ساخت. چ - نام سمت و امضای عوامل اجرایی فنی حاضر در محل کار. ۷ -------- صفحهٔ بعد -------- ۳-۲-۲-۹ در مواقعی که دما کمتر از ۵ و یا بیشتر از ۳۲ درجه سلسیوس باشد درج ارقام کامل مربوط به دما در دفترچه کارگاه ضرورت قطعی دارد. در این گونه موارد باید تمامی تدابیری که برای حفظ بتن از سرماو گرما به کار برده شده است در دفترچه کارگاه منعکس شود. ۴-۲-۲-۹ دفترجه کارگاه (یا پرونده گزارش‌های روزانه) شامل اطلاعات مذکور باید به امضای مهندس مسئول و ناظر کارگاه برسد و در تمام مدت اجرای عملیات ساختمانی در محل کارگاه باشد. بطوریکه هنگام مراجعه بازرسان ساختمان بتواند در اختیار آنان قرار گیرد. یک نسخه از این دفترچه باید بعد از اتمام عملیات ساختمانی همراه با نقشه‌های اجرایی نهایی, نزد صاحب کار (نظیر اسناد مالکیت) و نسخه دیگر نزد مهندس ناظر حفظ و نگهداری شود. ضبط و نگهداری این اطلاعات به صورت رایانه‌ای برای ساختمان‌های مهم الزامی است. ۵-۳-۲-۹ چنانچه ضمن اجرای کارهای ساختمانی و در نتیجه بازرسی ساختمان (تبصره ۱) ملاحظه شود که کارها طبق نقشه‌های اجرایی انجام نیافته یا در اجرای بعضی از قسمت‌های کار اصول فنی مراعات نشده است. بازرسان ساختمان باید مراتب را به مسئول کارگاه تذکر دهند و در صورتی که معایب موجود احتمال بروز خطری برای ساختمان داشته باشند. از کمیسیون فنی بدوی کمیسیون فنی بدوی بلافاصله در کارگاه تشکیل می‌شود و در صورت لزوم دستور توقف تمام و یا قسمتی از کار را صادر و موضوع را برای رسیدگی قطعی به کمیسیون فنی نهایی ارجاع می‌کند. کمیسیون فنی نهایی به موارد مربوط رسیدگی می‌کند و در صورت لزوم به بررسی محل. برداشت جزئیات و ابعاد اعضای ساخته شده. و انجام آزمایش‌های لازم برای ارزیابی کیفیت مصالح مصرفی و تبصره ۱: بازرسان ساختمان, مأموران و مقامات صلاحیت‌داری هستند که بموجب قوانین و آیین‌نامه‌های کشور و شهرداری محل اختیار بازرسی طرح و اجرای کار را دارند و به ۸ -------- صفحهٔ بعد -------- ۲-۹ شرایط کلی ارائه و تائید مدارک فنی و مستندسازی طورکلی افرادی هستند که مسئولیت نظارت عالی فنی و کنترل اعمال ضوابط این مبحث ر برغهده دارند. تبصره ۲: اعضای کمیسیون‌های فنی بدوی و نهایی به موجب قوانین و مجموعه مقررات ملی ۳-۲-۹ آزمایش بارگذاری ۱-۳-۲-۹ هرگاه شرایط و وضع ساختمان طوری باشد که بازرسان ساختمان نسبت به ایمنی آن تردید داشته باشند و ارزیابی ایمنی از طریق انجام محاسبات فنی به رفع ابهام و تردید منجر نشود. بازرسان می‌توانند از طریق کمیسیون فنی بدوی و تصویب کمیسیون فنی نهایی دستور آزمایش بارگذاری تمام ساختمان و قسمتی از آن را که مشکوک است صادر کنند. در این دستور باید جزئیات و مشخصات فنی و نقشه‌های لازم برای آزمایش بارگذاری اعلام شود. ۲-۳-۲-۹ آزمایش بارگذاری باید تحت نظر کمیسیون فنی بدوی پس از گذشت حداقل ۸ هفته از زمان اجرای قسمت با موضع موردنظر به عمل آید؛ مگر آنکه طراح و صاحب کار با آزمایش آزمایش بارگذاری باید بنحوی انجام گیرد که در صورت بروز خرابی, امنیت جانی افراد آزمایش کننده و سالم ماندن تجهیزات تأمین شده باشد. ۴-۲-۹ تصویب روشهای خاص طراحی با اجرا اگر برای تحلیل و طراحی, ارزیابی ایمنی. یا اجرای ساختمان‌های موضوع این مبحث روش‌های جدید ابداع و پیشنهاد شوند که کاربرد آنها در این مبحث پیش‌بینی نشده باشد یا کاملاً منطبق بر ضوابط این مبحث به شمار نیاید. ولی اعتبار آنها از طریق توجیه علمی ثابت شده باشد. ابداع کنندگان این روش‌ها می‌توانند از مراجع ذیصلاح درخواست کنند که موضوع جهت بررسی به دفتر -------- صفحهٔ بعد -------- ۲ ون -------- صفحهٔ بعد -------- ۳-۹ مصالح و اجزای بتن ۳-۹ مصالح و اجزای بتن ۱-۳-۹ کلیات مصالح مصرفی اصلی بتن عبارتند از سیمان. سنگدانه درشت یا مصالح سنگی درشت دانه (شن) سنگدانه ریز یا مصالح سنگی ریزدانه (ماسه) و آب. علاوه بر این مصالح, مواد اصلاح‌کننده خواص بتن. یعنی مواد افزودنی» پوزولان‌ها و مواد شبه سیمانی, نیز می‌توانند در بتن استفاده شوند. ۲-۳-۹ سیمان سیمان‌های مصرفی در بتن عبارتند از سیمان‌های پرتلند پنج گانه و سیمان‌های ویژه. ۱-۲-۳-۹ سیمان‌های بر تلند سیمان پرتلند. نوعی سیمان هیدرولیکی است که به طور عمده شامل 6-30 پ0اک ۸/,0۲ و 6,0۲ است. این اکسیدها عمدتا به صورت پیوند یافته در بتن وجود دارند و شامل ترکیبات زیر می‌شوند: (۳۲۵۵۰۹:0,)65 (۲۲۵0.510,)۳(5 (۳۲۵۵۰۸/۱,0۲)۲۲۸ (۲,۸) ۴۲۵۵۰۸۱0۲۰۴۳۵۲0۲ ۱8 -------- صفحهٔ بعد -------- به منظور تنظیم و افزایش زمان گیرش سیمان پرتلند. کلینکر آن را به همراه مقدار مناسبی سنگ انواع سیمان‌های پرتلند عبارتند از: ۱) سیمان پرتلند نوع یک (])» یا سیمان پرتلند معمولی, که با نماد «پ-۱» نشان داده می‌شود. سیمان پرتلند نوع یک. خود به سه نوع «۱-۳۲۵». «۱-۴۲۵» و «۱-۵۲۵» تقسیم می‌شود. ۲) سیمان پرتلند نوع دو ([[])» یا سیمان پرتلند اصلاح شده. که با نماد «پ-۲» نشان داده می‌شود. ۳) سیمان پرتلند نوع سه ([[[)» یا سیمان زود سخت شونده., که با نماد «پ-۳» نشان داده می‌شود. ۴) سیمان پرتلند نوع چهار (1۷)» یا سیمان با حرارت زایی کم که با نماد «پ-۴» نشان داده می‌شود. ۵) سیمان پرتلند نوع پنج (۷)» یا سیمان مقاوم در برابر سولفات. که با نماد «پ -۵» نشان داده می‌شود. سیمان‌های پرتلند را به صورت کیسه‌ای بسته‌بندی و مصرف کرده و یا به صورت فله‌ای مصرف می‌کنند. ۱-۱-۲-۳-۹ سیمان‌های ویژه ۲-۱-۲-۳-۹ سیمان پرتلند سفید این سیمان, از آسیاب کردن کلینکر سیمان سفید با مقدار مناسبی سنگ گچ به دست می‌آید. میزان اکسید آهن و اکسید منیزیم در این نوع سیمان ناچیز است. ۳-۱-۲-۳-۹ سیمان پرتلند رنگی سیمان پرتلند رنگی, از افزودن مواد رنگی معدنی بی اثر شیمیایی به سیمان پرتلند معمولی یا سفید به دست می‌آید. از سیمان پرتلند معمولی برای ساخت سیمان‌های پرتلند رنگی قرمزء قهوه‌ای و سیاه, برای ساخت سیمان‌های به رنگ‌های دیگر. از سیمان سفید استفاده می‌شود. استفاده از این نوع سیمان به عنوان بتن سازه‌ای مجاز است. ۲-۱-۲-۳-۹ سیمان‌های پرتلند آمیخته ۱-۲-۱-۲-۳-۹ سیمان پر تلند پوزولانی سیمان پرتلند پوزولانی» چسباننده‌ای هیدرولیکی است که مخلوط کامل, یکنواخت و همگنی از سیمان پرتلند و پوزولان می‌باشد. سیمان‌های پرتلند آمیخته با پوزولان‌های طبیعی, به دو گروه سیمان پرتلند پوزولانی معمولی و سیمان پرتلند پوزولانی ویزه تقسیم‌بندی می‌شوند. ۲ -------- صفحهٔ بعد -------- ۳-۹ مصالح و اجزای بتن سیمان پرتلند پوزولانی معمولی, دارای پوزولان به میزان حداقل ۵ و حداکثر ۱۵ درصد وزنی می‌باشد. این نوع سیمان با نماد «پ.پ» نشان داده می‌شود و برای مصارف عمومی در ساخت ملات یا بتن به کار می‌رود. سیمان پرتلند پوزولانی ویژه, دارای پوزولان به میزان بیش از ۱۵ درصد تا ۴۰ درصد وزنی است. این نوع سیمان با نماد «پ.پ.و» نشان داده می‌شود و معمولاً برای ساخت بتن‌های حجیم و نیز در مواردی که بتن تحت تهاجم شیمیایی قرار می‌گیرد به‌کار می‌رود. این نوع سیمان, حرارت هیدراسیون کمی دارد. در برابر املاح شیمیایی مقاوم و مقاومت فشاری آن در روزهای اولیه (تا سه روز) کم است. ۲-۲-۱-۳-۳-۹ سیمان پرتلند روباره‌ای با سرباره‌ای این سیمان. از آسیاب کردن ۱۵ تا ۹۵ درصد سرباره کوره آهنگدازی فعال و غیرکریستالی (آمورف)» با سیمان پرتلند به دست می‌آید. این نوع سیمان پایداری بیشتری در برابر سولفات‌ها ۳-۲-۱-۲-۳-۹ سیمان بنایی استفاده از این نوع سیمان در بتن و بتن‌آرمه مجاز نیست و از آن می‌توان فقط در کارهای بنایی. در ملات و مانند آن استفاده کرد. ۲-۲-۳-۹ ضوابط الزامی بسته‌بندی, حمل و نقل, آنبار کردن و مصرف سیمان‌های کیسه‌ای ۱ سیمان پرتلند باید در کیسه‌های مناسب. مقاوم و قابل انعطاف بسته‌بندی شود. به‌گونه‌ای که رطوبت و مواد خارجی نتوانند به داخل آن نفوذ کنند و کیسه سیمان در هنگام حمل و نقل ۲ مشخصات پاکت کاغذی سیمان‌های کیسه‌ای می‌باید مطابق با استاندارد ملّی ایران به شماره ۳ باشد. استفاده از پاکت‌ها یا کیسه‌های نفوذپذیر در برابر رطوبت مجاز نیست. در سیمان‌های نوع یک. باید مقاومت سیمان نیز قید گردد. ۱۳ -------- صفحهٔ بعد -------- ۴) وزن اسمی هر کیسه سیمان پرتلند ۵۰ کیلوگرم می‌باشد. ۵) برای هر محموله وارد شده به کارگاه. مشخصات کارخانه و نوع سیمان و تاریخ تولید باید در ۶ سیمان‌های کیسه‌ای باید بر اساس نوع به طور جداگانه در انبار نگهداری شوند. به گونه‌ای که امکان اشتباه آنها با هم وجود نداشته باشد. ۷) سیمان‌های کیسه‌ای باید بر روی کف خشک. که دست کم به اندازه ۱۰۰ میلیمتر از سطح اطراف خود بالاتر باشد. قرار گیرند. ۸) شرایط انبار و ترتیب قرار دادن کیسه‌های سیمان در انبار باید به‌گونه‌ای باشد که کیسه‌هاء به ترتیب ورود به انبار مصرف شوند. )٩‏ در مناطق خشک. حداکثر تعداد کیسه سیمان که می‌توان بر روی هم انبار کرد ۱۲ پاکت است. مشروط بر اینکه ارتفاع کل آنها از ۱/۸ متر تجاوز نکند. اعداد فوق در مناطق شرجی و با رطوبت نسبی بیش از ۹۰ درصد. به ترتیب ۸ پاکت و ۱/۲ متر می‌باشد. ۰ در مناطق خشک. کیسه‌های سیمان باید نزدیک به یکدیگرء با فاصله ۵۰ تا ۸۰ میلیمتر از مناطق شرجی و با رطوبت نسبی بیش از۹۰ درصد» کیسه‌های سیمان باید به یکدیگر چسبانیده شوند. ۱) کیسه‌های سیمان. در همه مناطق, باید حداقل ۲۰۰ میلیمتر از دیوارها و۶۰۰ میلیمتر از سقف فاصله داشته باشند. ۲۳) در مناطق و در فصل‌هایی که احتمال بارندگی وجود داشته باشد. کیسه‌های سیمان یا باید در انبارهای سرپوشیده نگهداری شود و یا اینکه روی آنها با ورقه‌های پلاستیکی پوشانیده شده و این ورقه‌ها به نحو کاملاً مطمئنی در اطراف پایدار و محکم شود. در این مناطق و در این فصل‌هاء درهاء پنجره‌ها و سیستم‌های تهویه باید بسته نگهداشته شوند تا از جریان هوای مرطوب در انبار جلوگیری شود. ۱۴ -------- صفحهٔ بعد -------- ۲-۹ مصالح و اجزای بتن ۳) سیمان‌های کیسه‌ای باید در مناطق با رطوبت نسبی بیش از ۰/۹۰ ۴۵ روز پس از تولید. و در سایر مناطق ۹۰ روز پس از تولید مصرف شوند و اگر بنا به دلایل غیرقابل اجتناب این امر میسر نشد. این سیمان‌ها باید قبل از مصرف مورد آزمایش قرار گیرند. ۴) سیمانی که به مدت ریاد انبار شود ممکن است به صورت کلوخه‌های فشرده در آید. اینگونه سیمان‌ها را باید با غلتانیدن پاکت‌ها بر روی کف اصلاح کرد تا به صورت پودر درآیند. در صورتی که با یک بار غلتانیدن. کلوخه به پودر تبدیل شود آن را می‌توان مصرف کرد وگرنه قبل از مصرف باید تحت آزمایش‌های مندرج در فصل دهم قرار گیرد و ضوابط این فصل ۵) سایر ضوابط نگهداری و مصرف سیمان, مطابق با استاندارد ملی ایران. به شماره ۲۷۶۱ می‌باشد. ۳-۲-۳-۹ ضوابط الزامی انبار کردن و مصرف سیمان‌های فله ۱) سیمان‌های فله. باید در سیلوهای استاندارد نگهداری شوند. ۲) سیلوهای سیمان و شالوده‌های آنها باید از نظرسازه‌ای محاسبه و طراحی شده باشند. ۳) سیلوهای سیمان باید مجهز به ترازنماء برای تعیین موقعیت تراز سیمان در داخل سیلوء و نیز دریچه‌ای در پایین برای میل زدن. در صورت طاق زدن سیمان باشند. ۴( برای هر محموله وارد شده به کار گاه. مشخصات کار خانه 0 نوع سیمان 0 تارریخ تولید سیمان باید در برگ تحویل ثبت شده باشد. ۵) از آنجا که انتقال سیمان از مخزن کامیون به داخل سیلو به کمک هوای فشرده صورت می‌گیرد و در نتیجه سیمان به تدریج متورم می‌شود. نباید بیش از ۸۰ درصد ظرفیت اسمی سیلوها را پر ۶) سیمان‌های فله را باید براساس نوع آنها به طور جداگانه نگهداری کرد. به گونه‌ای که امکان اشتباه آنها با هم وجود نداشته باشد. نوع سیمان موجود در هر سیلو باید به نحو مناسبی ۱۵ -------- صفحهٔ بعد -------- ۷) سیمان نگهداری شده در سیلوء باید حداکثر ۹۰ روز پس از تولید مصرف شود. و اگر بنا به دلایل غیر قابل اجتناب این امر امکان‌پذیر نشد. باید قبل از مصرف تحت آزمایش قرار گیرد. ۸ سایر مشخصات سیلوها و ضوابط نگهداری سیمان در آنها. مطابق با استاندارد ملّی ایران, به شماره ۲۷۶۱ می‌باشد. ۳-۳-۹ سنگدانه یا مصالح سنگی سنگدانه‌های بزرگتر از ۴/۷۵ میلیمتر (بعد چشمه‌های الک نمره۴) را سنگدانه درشت یا شن و سنگدانه‌های ریزتر از ۴/۷۵ میلیمتر را سنگدانه ریز یا ماسه می‌نامند. طبق تعریف, «بزرگترین اندازه اسمی سنگدانه» عبارت است از اندازه کوچکترین الکی‌که حداکثر ۰ درصد وزنی سنگدانه روی آن باقی بماند. ۱-۳-۳-۹ محدودیت بزرگترین اندازه اسمی سنگدانه‌های درشت بزرگترین اندازه اسمی سنگدانه‌های درشت نباید از هیچ یک از مقادیر زیر بیشتر باشد: ۱ یک پنجم کوچکترین بعد داخلی قالب بتن ۲) یک سوم ضخامت دال ۳ سه چهارم حداقل فاصله آزاد بین میلگردها ۵) ۸ میلیمتر در بتن‌آرمه ۲-۳-۳-۹ سنگدانه‌های سبک مصرفی در بتن به طور کلی سنگدانه‌های سبک مصرفی در بتن. به دو صورت تهیه می‌شوند: ۱) سنگدانه‌های حاصل از شیشه‌ای شدن, انبساط. گلوله شدن مواد. و یا موادی نظیر سرباره کوره آهنگدازی, خاک رس دیاتومه. خاکستر بادی. شیل یا سنگ لوح. ۱۶ -------- صفحهٔ بعد -------- ۳-۹ مصالح و اجزای بتن ۲) سنگدانه‌های حاصل از فرآوری مواد طبیعی نظیر پومیس. اسکوریا و توف. سنگدانه‌های سبک می‌توانند هم در بتن سازه‌ای و هم در بتن غیرسازه‌ای به کار روند. ۳-۳-۳-۹ ضوابط حمل و نقل, تحویل و نگهداری سنگدانه‌های مصرفی در بتن ضوابط بارگیری, حمل و نقل, تخلیه و انبارکردن سنگدانه‌های مصرفی در بتن به قرار زیر است: ۱ شرایط باید به‌ گونه‌ای باشد که مواد خارجی و زیان آور در سنگدانه‌ها نفوذ نکنند. ۲) شرایط باید به گونه‌ای باشد که دانه‌های ریز و درشت در یک دپو از یکدیگر جدا نشوند. ۳) شرایط باید به گونه‌ای باشد که سنگدانه‌ها شکسته نشوند. ۴) محل نگهداری سنگدانه‌ها باید دور از پوشش گیاهی و مواد آلوده کننده باشد. ۵ شن‌های با حداکثر اندازه بیش از ۳۸ میلیمتر. باید در دو گروه کمتر و بیشتر از ۲۵ میلیمتر نگهداری شوند. شن‌های با حداکثر اندازه ۳۸ میلیمتر یا کمتر باید در دو گروه کمتر و بیشتر از ۹٩‏ میلیمتر نگهداری شوند. این‌کار امکان جدا شدن‌دانه‌ها از یکدیگر را کاهش می‌دهد. ۶) دیواره‌های تقسیم دپوی مصالح سنگی باید به گونه‌ای مقاوم و پایدار باشد که در صورت خالی بودن یک قسمت و پر بودن قسمت مجاورء دیواره بر اثر رانش سنگدانه‌ها تخریب یا جابجا ۷ در هنگام بارش و یا یخبندان, باید سنگدانه‌های واقع در فضای آزاد با برزنت یا ورقه‌های پلاستیکی پوشانیده شود. ۸) در هنگام گرمای شدید. باید بر روی سنگدانه‌های واقع در فضای آزاد. سایبان درست شود. ٩‏ شیب مخروط‌های دپوی شن و ماسه نباید زیاد باشد زیرا شیب زیاد دپوها موجب جدا شدن دانه‌های ریز و درشت از هم می‌شود. ۰ سنگدانه‌ها تا حد امکان باید به صورت لایه‌هایی با ضخامت یکسان بر روی یکدیگر ریخته شده و انبار شوند. سنگدانه‌ها باید با لودر یا وسایل مناسب دیگر به گونه‌ای برداشته شوند که هر بار ۱) در صورت تخلیه سنگدانه‌ها هنگام باد. باید تدابیری اتخاذ گردد که از جدا شدن ذرات ریز جلوگیری شود. ۱۷ -------- صفحهٔ بعد -------- ۲ محل دپوی شن و ماسه باید به گونه‌ای باشد که همواره امکان تخلیه آب مازاد آنها وجود ۳) سنگدانه‌های انبار شده در دپو باید حداقل ۱۲ ساعت در محل باقی مانده و سپس مصرف شود. این امر موجب می‌شود که رطوبت سنگدانه‌ها به حد یکنواخت و پایدار برسد. ۴۳) سیلوی ذخیره سنگدانه‌ها حتی المقدور باید با مقطع مربع یا دایره و شیب مخروط یا هرم تحتانی آن کمتر از ۵۰ درجه باشد. مصالح سنگی باید به صورت قائم در داخل سیلو ریخته شود تا از برخورد مواد سنگی با کناره‌های سیلو جلوگیری شده و دانه‌ها از هم جدا در صورتی که سیلوی ذخیره سنگدانه‌ها پر باشد امکان شکسته شدن سنگدانه‌ها و تغییر دانه‌بندی آن کاهش می‌یابد. برای خالی کردن سنگدانه‌ها به داخل سیلوء باید از نردبان ویژه ۵) در صورتی که شرایط به گونه‌ای باشد که امکان شکسته شدن سنگدانه‌ها در حین جابجا کردن با انبار کردن وجود داشته باشد. باید قبل از ساخت بتن با این سنگدانه‌هاء بار دیگر آنها را دانه‌بندی ۶) ضوابط مربوط به جلوگیری از جدا شدن سنگدانه‌ها باید در مورد سنگدانه‌های گرد گوشه. که بیشتر مستعد این امر هستند. جدی‌تر رعایت شود. ۷) در هنگام بارش برف و یخبندان. سنگدانه‌ها باید به گونه‌ای انبار شوند که امکان یخ‌زدگی و نیز جمع شدن برف و یخ بین دانه‌ها وجود نداشته باشد. ۸) هنگام تحویل هر محموله از سنگدانه‌های وارده به کارگاه. باید مشخصات مذکور در اسناد تحویل سنگدانه‌ها با مشخصات سفارش داده شده و نیز سنگدانه‌های وارده بررسی, مقایسه و انطباق آن کنترل شود. ۹) درهنگام تحویل هر محموله از سنگدانه‌های وارده به‌کارگاه. باید وضعیت ظاهری آن‌ها از نظر اندازه, شکل دانه‌ها و ناخالصی‌های آن با چشم کنترل شود. ۱۸ -------- صفحهٔ بعد -------- ۳-۹ مصالح و اجزای بتن ۴-۳-۹ آب آب به سه صورت در بتن به‌کار می‌رود: آب مصرفی برای شستشوی سنگدانه‌هاء آب به عنوان یکی از اجزای تشکیل‌دهنده بتن که در هنگام ساخت آن به کار می‌رود و آب مصرفی برای عمل‌آوری بتن. ۱-۴-۳-۹ ضوابط حمل و نقل, نگهداری و ذخیره کردن آب مصرفی در بتن آب مصرفی بتن در کارگاه‌ها باید به گونه‌ای حمل و نقل و نگهداری شود که احتمال ورود مواد مضر به داخل آن و نیز رشد خزه‌ها و مواد آلی در آنها وجود نداشته باشد. ۵-۳-۹ مواد افزودنی مواد افزودنی یا چاشنی‌های بتن موادی هستند که غیر از مواد اصلی (سیمان, آب و مصالح سنگی)» در حین اختلاط به بتن یا ملات افزوده می‌شوند. مقدار افزودنی‌ها کم است و در تعیین نسبت‌های اختلاط به حساب نمی‌آیند. مواد افزودنی معمولاً به صورت گرد یا مایع هستند و یک یا چند ویژگی بتن تازه یا سخت شده را تغییر می‌دهند و هدف از کاربرد آنها اصلاح برخی از این ویژگی‌ها است. اگرچه در عین حال ممکن است موجب اختلال و بروز عیب در پاره‌ای از ویژگی‌های مطلوب بتن شوند. که این امر نباید خارج از محدوده مجاز استاندارد باشد. مواد افزودنی اگر فقط بر روی یکی از خواص بتن (تازه‌یا سخت‌شده) تأثیر بگذارند مواد افزودنی تک منظوره و در غیر این صورت مواد افزودنی چند منظوره نامیده می‌شوند. مواد افزودنی چند منظوره دارای یک عملکرد اصلی و یک یا چند عملکرد جنبی هستند که بسته به مورد مصرف ممکن است عملکرد اصلی آنها تغییر کند. مواد افزودنی مورد نظر در این بند. مواد افزودنی شیمیایی هستند که به صورت صنعتی و شیمیایی تولید می‌شوند. مواد افزودنی را یا می‌باید با کمی از آب اختلاط بتن مخلوط کرده و همراه با سایر اجزای بتن به داخل مخلوط کن ریخت. و یا اینکه آن را به صورت تدریجی به مخلوط کن در حال کار وارد کرد. سازگاری افزودنی‌ها با یکدیگر و نیز با سیمان می‌باید بررسی گردد. شمیت -------- صفحهٔ بعد -------- ۱-۵-۳-۹ میزان مصرف حداکثر میزان مصرف مواد افزودنی ۵ درصد وزنی سیمان است. استفاده از کلرید کلسیم فقط در بتن بدون فولاد مجاز است و حداکثر مقدار مصرف آن ۲ درصد وزنی سیمان است. در هر حال مواد افزودنی نباید بیشتر از مقداری که تولیدکننده مشخص کرده است. مصرف شوند. ۲-۵-۳-۹ انواع مواد افزودنی تک منظوره ۱) ماده افزودنی کندگیرکننده ۲ ماده افزودنی تندگیرکننده ۳) ماده افزودنی زود سخت‌کننده یا تسریع‌کننده زمان سخت‌شدگی ۴) ماده افزودنی حباب هواساز ۵) ماده افزودنی نگهدارنده آب ع( ماده افزودنی کاهنده جذب آب ۳-۵-۳-۹ انواع مواد افزودنی چند منظوره ۱) ماده افزودنی کاهنده آب/ روان کننده ۲) ماده افزودنی کاهنده آب قوی/ روان کننده قوی. یا فوق کاهنده آب/ فوق روان‌کننده ۳) ماده کندگیر کننده/ کاهنده آب/ روان کننده ۴) ماده افزودنی تندگیرکننده/ کاهنده آب/ روان کننده ۵) ماده افزودنی کندگیرکننده/ کاهنده آب قوی/ روان‌کننده قوی, یا کندگیرکننده/ فوق کاهنده آب/ فوق روان کننده ۶-۳-۹ مواد جایگزین سیمان با مکمل سیمان این مواد به منظور تأمین یک یا چند خاصیت زیرء بسته به مورد. به کار می‌روند: ۳۲ -------- صفحهٔ بعد -------- ۲-۹ مصالح و اجزای بتن ۴- افزایش پایایی بتن از طریق کاهش نفوذپذیری آن ۱-۶-۳-۹ پوزولان‌ها پوزولان‌ها عبارتند از مواد سیلیسی یا سیلیسی و آلومینی که خود به تنهایی فاقد ارزش چسبانندگی‌اند یا ارزش چسبانندگی آنها کم است. اما به صورت ذرات بسیار ریزء» در دمای متعارف ساختار آنها تا حدودی مشابه ترکیباتی است که بر اثر هیدراسیون سیمان پرتلند تولید می‌شود. پوزولان‌ها بر دو نوعند: پوزولان‌های طبیعی و پوزولان‌های مصنوعی یا صنعتی. پوزولان‌های طبیعی در انواع خام یا تکلیس شده وجود دارند و به طور عمده شامل خاکسترهای پوزولان‌های مصنوعی یا صنعتی به طور عمده شامل دوده سیلیس, خاکستر بادی. و خاکستر پوسته برنج می‌باشند. دوده سیلیس یا میکرو سیلیس محصول فرعی کوره‌های قوس الکتریکی صنایع فرو آلیاژ و فرو سیلیس بوده و ماده‌ای است با فعالیت پوزولانی بسیار شدید که بیش از ۸۵ درصد سیلیس بلوری نشده دارد. خاکستر بادی محصول فرعی سوخت زغال سنگ است که شامل سیلیس. آلومین و اکسیدهای خاکستر بادی در رده‌های *[ (با اکسید کلسیم حداکثر ده درصد) و ل (با اکسید کلسیم بیش از ده درصد) وجود دارد. خاکستر بادی رده ن) در محیط بتن خاصیت سیمانی شدن نیز دارد. و آن را می‌توان جزو مواد شبه سیمانی به حساب آورد. خاکستر پوسته برنج از سوختن پوسته برنج به دست می‌آید و دارای میزان زیادی سیلیس غیر کریستالی یا آمورف است. ۳۱ -------- صفحهٔ بعد -------- ۲-۶-۳-۹ مواد شبه‌سیمانی مواد شبه‌سیمانی دارای خاصیت پنهان هیدرولیکی هستند و در صورتی‌که به گونه‌ای مناسب فعال شوند خواص سیمانی پیدا می‌کنند. این مواد فقط در محیط قلیایی با آب واکنشی مشابه سیمان پرتلند نشان می‌دهند. متداول‌ترین مواد شبه سیمانی, روباره یا سرباره کوره آهنگدازی و خاکستر بادی رده ن) هستند. ۳۲ -------- صفحهٔ بعد -------- ۴-۹ میلگردهای مصرفی ۴-۹ میلگردهای مصرفی ۰-۴-۹ علایم اختصاری و < تنشی که مقاومت نهایی حداکثر ۵/ از نمونه‌های میلگرد فولادی کمتر از آن باشد. مگاپاسکال بو تنش حد تسلیم میلگردهای فولادی, برحسب مگاپاسکال, این تنش در میلگردهای 5۲۴۰ از تعریف می‌شود.) نمونه‌های میلگرد فولادی کمتر ازآن باشد. مگاپاسکال 1 - جرم یک قطعه میلگرد. بر حسب گرم 5 - سطح مقطع موثر یا اسمی میلگرد. برحسب میلی‌متر مربع ] - طول یک قطعه میلگرد. برحسب میلی‌متر 0 < قطر اسمی میلگردهای ساده یا آجدارء بر حسب میلی‌متر 0 - قطر اسمی میلگردهای ساده. که معمولا در نقشه‌ها و سایر مدارک فنی به کار می‌رود. 0 - قطر اسمی میلگردهای آجدار. که معمولا در نقشه‌ها و سایر مدارک فنی به کار می‌رود. 1 قطر زمینه میلگردهای آجدارء بر حسب میلی‌متر 2- قطر خارجی میلگردهای آجدار, بر حسب میلی‌متر ۳۳ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱-۴-۹ میلگردهای فولادی ۱-۱-۴-۹ تعاریف ۱-۱-۱-۴-۹ رده میلگردهای فولادی: عبارت است از عدد مقاومت مشخصهٌ میلگرد بر حسب مگاپاسکال. که پس از حرف 5 می‌آید. رده‌های میلگردها عبارتند از: 5240. 5340. 5400 و5500 رده میلگردها باید در تمامی اسناد فنی (دفترچه‌های محاسبات. نقشه‌ها و...) قید شود. ۲-۱-۱-۴-۹ کربن معادل فولاد: از رابطه زیر به دست می‌آید: ۷ ۷۳۷۵+ ع ‏ عال رم - ۳ , )۱-۴-۹( ۶ ۵ ۱۵ در این رابطه ل6 ۸/0 ۳-۲ ۰.۷۷ ۸/0 -) و ۱« به ترتیب درصد هریک از عناصر کربن. منگنزء کرم. وانادیمء مولیبدن. مس و نیکل در فولاد می‌باشد. ۳-۱-۱-۹ بسته: عبارت است از دو یا چند کلاف میلگرد به هم بسته شده. و یا تعدادی میلگرد شاخه مستقیم هم قطر و هم شکل و با یک مشخصه. ۴-۱-۱-۴-۹ شماره ذوب: عدد نشان دهنده شماره فرآیند تولید هنگام ساخت فولاد است. ۵-۱-۱-۴-۹ بهر: عبارت است از تعدادی بسته یا مقدار معینی میلگرد هم قطر و هم شکل و با یک مشخصه که تحت شرایطی که یکنواخت فرض می‌شود تولید می‌گردد. ۶-۱-۱-۴-۹ محموله: عبارت است از تعدادی بسته میلگرد. مشخصه‌های همه بسته‌ها باید یکسان. ولی قطر آنها از یک بسته به بسته دیگر می‌تواند متفاوت باشد. ۲-1-۴-۹ طبقه‌بندی میلگردها از نظر روش ساخت ۱) فولاد گرم‌نورد شده ۲) فولاد سرد اصلاح شده. که براثر انجام عملیات مکانیکی نظیر پیچانیدن. کشیدن, نورد کردن با گذرانیدن از حدیده. بر روی میلگردهای گرم نورد شده در حالت سرد به دست می‌آید. ۳) فولاد گرم اصلاح شده یا فولاد ویژه, که بر اثر انجام عملیات مکانیکی نظیر گرمایش و آب دادن. بر روی میلگردهای گرم نورد شده در حالت گرم به دست می‌آید. ۲۳۴ -------- صفحهٔ بعد -------- ۴-۹ میلگردهای مصرفی ۳-۱-۴-۹ طبقه‌بندی میلگردها از نظر مکانیکی میلگردهای فولادی بر اساس مقاومت مشخصه آنها تقسیم‌بندی می‌شوند. انواع رده‌های میلگرد فولادی از نظر مکانیکی در جدول ۱-۴-۹ درج شده است. فولادهای فوق از نظر شکل پذیری به سه رده طبقه‌بندی می‌شوند: ۱) فولاد نرم (5240)» که منحنی تنش - تغییر شکل نسبی آن دارای پله تسلیم مشهود است. ۲ فولاد نیم‌سخت (5340 و 5400)» که منحنی تنش- تغییر شکل نسبی آن دارای پله تسلیم بسیار محدود است. ۳) فولاد سخت (5500)» که منحنی تنش - تغییر شکل نسبی آن فاقد پله تسلیم است. جدول ۱-۴-۹ رده‌بندی مکانیکی میلگردهای فولادی علامت مشخصه در را 1 طبقه بندی از نظر | رده از نظر ۴-۱-۴-۹ انواع شکل رویه میلگردهای مصرفی از نظر شکل رویه به سه دسته طبقه‌بندی می‌شوند: ۱) میلگردهای با رویه صاف. یا میلگردهای ساده. این نوع رویه فقط در میلگرد 5240 به کار برده می‌شود. این میلگردها فقط می‌توانند به عنوان میلگرد دورپیچ در اعضای سازه‌ای بتن‌آرمه یا در ساختمان‌های بتن‌آرمه به کار روند و استفاده از آنها به عنوان میلگرد سازه‌ای غیراز مورد فوق, در تمامی انواع ساختمان‌ها ممنوع است. ۲) میلگردهای با رویه آجدار, که سایر میلگردها را شامل می‌شود. آج عبارت است از برجستگی‌هایی به شکل‌های متفاوت که به صورت طولی زاویه‌دار در هنگام نورد بر روی آن ایجاد می‌شود. ۳۵ -------- صفحهٔ بعد -------- آج‌ها از نظر شکل به صورت دوکی‌شکل (آج با مقطع متغیر) یا به صورت یکنواخت (آج با مقطع ثابت)» و از نظر امتداد به صورت مارپیچ یا جناقی می‌باشند. ۳) میلگردهای با رویه آجدار پیچیده. که از پیچانیدن میلگردهای آجدار به دست می‌آید. در این میلگردهاء علاوه بر آج اولیه میلگرد. یک خط مارپیچ بر روی میلگرد نیز به چشم می‌خورد که ۵-۱-۴-۹ مشخصات هندسی میلگردها ۱-۵-۱-۴۳-۹ سطح مقطع اسمی میلگردهای ساده. ۳ سطح مقطع اسمی یا موتر میلگردهای آجدار از رابطه (۲-۴-۹) به دست می‌آید: (۲-۴-۹) ۷و ۵7 ۲-۵-۱-۴-۹ قطر اسمی میلگردهای ساده یا آجدار, از رابطه (۳-۴-۹) به دست می‌آید: (۳-۴-۹) شام 7 ۳-۵-۱-۴-۹ تفکیک میلگردها از یکدیگر. به لحاظ هندسی, براساس قطر اسمی آنها صورت می‌گیرد. به عبارت دیگر. قطر اسمی, پارامتر هندسی مشخصه آنواع میلگردها است. ۴-۵-۱-۴-۹ طول استاندارد میلگردهای شاخه‌ای به طور معمول ۱۲ متر است. ۶-۱-۴-۹ جوش‌پذیری صورتی که مقدار کربن معادل از ۰/۵۱درصد کمتر باشد میلگرد قابل جوشکاری است و هرچه این مقدار کمتر باشد قابلیت جوش‌پذیری فولاد بیشتر است. حداکثر کربن معادل مجاز آنواع فولادها در جدول ۲-۴-۹ آورده شده است. الکترود مناسب برای جوشکاری و نیز روش و ضوابط جوشکاری ۳۶ -------- صفحهٔ بعد -------- جدول ۲-۴-۹ حداکثر کرین معادل مجاز انواع فولادها حداکثر کین مطادل 60 )81 اه اه # میلگردهای رده 5400 و5500 بسته به میزان قطر و کربن معادل آنهاء. ممکن است به پیشگرم کردن در هنگام عملیات جوشکاری میلگردهای مصرفی در بتن در دمای زیر 0* ۱۸- ممنوع است. پس از پایان جوشکاری باید میلگرد به‌طور طبیعی سرد شده و به دمای محیط برسد. شتاب دادن به فرآیند سرد شدن میلگردهای جوش شده ممنوع است. ۷-۱-۴-۹ نشانه‌گذاری و بسته‌بندی میلگردها میلگردهای 5240. 5340 و 5400 با قطر( 127110 ,4) به صورت کلاف و یا به صورت شاخه مستقیم با طول‌های مساوی بسته‌بندی می‌شوند. قطر کلاف میلگردهای کلاف باید حداقل ۲۰۰ برابر قطر میلگرد باشد. میلگردهای 5240. 5340 و 5400 با قطر( 14:۲1 < ,4»)» و نیز تمامی میلگردهای 5500 فقط به صورت شاخه مستقیم با طول‌های مساوی بسته‌بندی می‌شوند. بر روی شاخه‌های میلگردهای آجدار تولیدی, به صورت یک در میان باید علامت مشخصه‌ای حک شود تا از روی آن نام کارخانه سازنده و نوع میلگرد معلوم شود. هر یک از بسته‌های میلگرد باید دارای حداقل دو پلاک فلزی باشد که بر روی هریک از پلاک‌های مزبور مشخصات (الف) تا (ح) زیر به صورتی خوانا حک و یا به صورتی که نتواند مخدوش شود. نوشته شده باشد: الف- شماره بسته ب- نوع میلگرد (س ۲۴۰ آج ۳۴۰ ...) پ- نمره میلگرد (قطر اسمی برحسب میلی‌متر) ت- وزن بسته (بر حسب کیلو نیوتن) ث- شماره ذوب یا بهر ج- نشانه تأییدیه کنترل کیفیت از سوی کارخانه سازنده ۳۷ -------- صفحهٔ بعد -------- چ- نام یا نشانه تجارتی کارخانه سازنده ۸-۱-۴-۹ گواهینامه فنی هر یک از محموله‌های بیش از ۲۵۰۰۰ کیلوگرم باید دارای گواهینامه فنی صادره از طرف تولیدکننده باشند و این گواهینامه می‌باید همراه محموله به مصرف‌کننده تحویل شود. قید موارد (الف) تا (ر) این بند در گواهینامه فنی الزامی است: الف- نام و نشانی کارخانه سازنده ب- شماره گواهینامه پ- تاریخ صدور گواهینامه ث- شماره ذوب یا بهر چ- نمره (قطر اسمی) میلگرد چ- طول اسمی شاخه‌ها ح- تعداد بسته‌ها ذ- رنگ انتخابی برای مقطع میلگرد ر- نوع علامت حک شده و به کار رفته بر روی پلاک‌های الصاقی ۹-۱-۳-۹ ضوابط حمل و نقل. انبارکردن و نگهداری ۱- میلگردهای فولادی را باید در محل‌های تمیز و عاری از رطوبت و گل و خاک و سار آلودگی‌ها نگهداری کرد تا از زنگ زدگی و کثیف شدن سطح آنها جلوگیری شود. ۲- از هرنوع صدمه مکانیکی یا تغییر شکل پلاستیک. نظیر بریدگی و ضربه و...» می‌باید جلوگیری ۳۸ -------- صفحهٔ بعد -------- ۴-۹ میلگردهای مصرفی ۳- میلگردهای پوسته شده باید ماسه پاشی و پس از براوردن ضوابط مذکور در فصل دهم مصرف شوند. رفع پوسته‌ها با استفاده از برس سیمی و سایر روش‌های مشابه مجاز نیست. ۴- میلگردها باید به روشی حمل و انبار شوند که دچار خمیدگی بیش از حد نشوند. ۵- میلگردها هیچگاه نباید به طور مستقیم بر روی زمین انبار شوند. ۶- میلگردها باید بسته به قطر و رده آنهاء به صورت مجزا انبار شوند. ۷- میلگردهایی که هنوز بریده یا خم نشده‌اند باید به گونه‌ای انبار و نگهداری شوند که بر چسب و ۸- میلگردها باید به نحوی تخلیه شوندکه هم به کارگران صدمه نزنند و هم خود صدمه نبینند. ۲-۳-۹ میلگردهای کامپوزیتی ۱-۲-۴-۹ تعاریف ۱-۱-۳-۳-۹ تعریف میلگرد کامپوزیتی: میلگرد کامپوزیتی از ترکیب الیاف و ماتریسی متشکل از رزین‌های مختلف تشکیل شده است. الیاف‌های مورد استفاده از نوع کربن. شیشه. و آرامید هستند. رزین مورد استفاده در میلگردها از نوع اپوکسی, وینیل‌استر و پلی‌استر می‌باشد. خواص میلگردها متناسب با نوع الیاف و رزین مورد استفاده است که باید از بروشورهای استاندارد این مشخصات استخراج شود. چگالی میلگردهای کامپوزیتی, مطابق با جدول ۳-۴-۹ بسته به نوع ماتریس مصرفی است. با توجه به مقاومت مطلوب در برابر خوردگی, استفاده از این توجه می‌باشد. درصورت استفاده از میلگردهای کامپوزیتی» در اجرای اسکلت باید با آزمایش دقیق این میلگردها در برابر بار رفت و برگشتی, از رفتار آنها اطمینان حاصل کرد. میلگردهای فولادی شکل‌پذیری بهتری نسبت به میلگردهای کامپوزیتی دارند. ۳۹ -------- صفحهٔ بعد -------- جدول ۳-۴-۹ چگالی میلگردهای کامپوزیتی (کیلوگرم بر مترمکعب) میلگرد میلگرد کامپوزیتی با میلگرد کامپوزیتی با میلگرد کامپوزیتی با فولادی الیاف شیشه الیاف کرین الیاف آرامید ۲-۱-۲-۴-۹ ضریب انبساط حرارتی ضریب انبساط حرارتی میلگردهای کامپوزیتی متناسب با نوع الیاف و رزین مصرفی بوده و در جهات طولی و عرضی متناسب با نوع مصالح مصرفی متفاوت می‌باشد. جدول ۴-۴-۹ ضریب انبساط حرارتی میلگردهای کامپوزیتی جهت فولاد ‏ میلگرد کامپوزیتی ۱ میلگرد کامپوزیتی | میلگرد کامپوزیتی الیاف شیشه الیاف کربن الیاف آرامید #* ضریب انبساط حرارتی 11۳2910110 [11107111۵ 01۲ 0011101001:) - مشخصات مکانیکی میلگردهای کامپوزیتی: رفتار کششی میلگردهای کامپوزیتی. عموماً در دامنه ارتجاعی مطرح است و با آزمایش‌های استاندارد. تعیین می‌شود. دامنه مشخصات مکانیکی این میلگردها در جدول ۵-۳-۹ ارائه شده است. - مقاومت فشاری: مقاومت فشاری میلگردهای کامپوزیتی. کمتر از مقاومت کششی آنها است. مد شکست این میلگردهاء تحت فشار طولی شامل شکست کششی عرضی, کمانش فرعی الیاف با شکست برشی می‌باشد و بستگی به نوع رزین» نوع و درصد الیاف مصرفی دارد. مقاومت فشاری میلگردهای کامپوزیتی شیشه. کربن و آرامید به طور متوسط 7۵۵ 7/۷۸ و ۲۰/ مقاومت کششی این میلگردها می‌باشد. سس -------- صفحهٔ بعد -------- ۴-۹ میلگردهای مصرفی جدول ۵-۴-۹ مشخصات مکانیکی میلگردهای فولادی و کامپوزیتی معمول. فولاد ی پوزد پوزی بلگرد کامپوز, ف شین ف کرید الیاف آرامید ۳ ۳ تا ۶۹۰ ۴۳ تا ۱۶۰۰ متا ۰ ۰ تا ۲۵۴۰ ۶ تا ۱۳۲ ۳ تا ۳/۱ ۵ تا ۱/۷ ۹ تا ۴/۴ فتار پیوستگی بتن, فولاد: رفتار پیوستگی میلگردهای کامپوزیتی به شرایط سطحی, نوع موجود بر آن بستگی دارد. در تولیدات موجود. در هر حال برای هر نوع میلگرد لازم است با ۳۱ -------- صفحهٔ بعد -------- ۲ ون -------- صفحهٔ بعد -------- ۵-۹ مقاومت بتن ۵-۹ مقاومت بشن ۰-۵-۹ علائم اختصاری < مقاومت فشاری مشخصه بتنء بر اساس‌آزمونه‌های استوانه‌ای, مگاپاسکال را < مقاومت فشاری متوسط بتن. مگاپاسکال +[ ضریب اصلاح انحراف استاندارد 5 انحراف استاندارد مقاومت فشاری نمونه‌ها < ضریب تبدیل مقاومت نمونه استوانه‌ای غیر استاندارد به مقاومت نظیر نمونه استوانه‌ای استاندارد 7-1 ضریب تبدیل مقاومت نمونه مکعبی به ابعاد غیر۲۰۰ میلیمترء به مقاومت نظیر نمونه مکعبی به < ضریب تبدیل مقاومت نمونه مکعبی به ابعاد ۲۰۰ میلیمترء به مقاومت نظیر نمونه استوانه‌ای استاندارد - قطر نمونه استوانه‌ای, میلیمتر ۱-۵-۹ کلیات ۱-۱-۵-۹ کیفیت بتن از نظر مقاومت. پایایی و سایر نیازهای ویژه محیطی باید با ضوابط مندرج در مج -------- صفحهٔ بعد -------- دهم این مبحث و نیز مفاد مبحث پنجم مقررات ملّی ساختمان ایران تحت عنوان «مصالح و فرآورده‌های ساختمانی» الزامی است. ۲-۱-۵-۹ تعیین نسبت‌های اختلاط بتن در آزمایشگاه باید طوری باشد که مقاومت فشاری متوسط مورد نظر مطابق بند ۳-۳-۵-۹ به دست آید. بتن باید طوری ساخته شود که تعداد آزمونه‌هایی که مقاومتی کمتر از مقاومت متوسط فشاری لازم. مطابق بند ۳-۳-۵-۹ نشان می‌دهند. حداقل باشد. ۳-۱-۵-۹ نمونه استوانه‌ای استاندارد به ابعاد ۳۰۰ * ۱۵۰ میلیمتر می‌باشد. در صورت استفاده از آزمونه‌های مکعبی باید مقاومت آنها به مقاومت نظیر آزمونه‌های استوانه‌ای تبدیل شود. برای تبدیل مقاومت نمونه‌های غیر استاندارد به استاندارد از ضرائب تبدیل ,۰7 ,7 و ,7 مطابق جداول ۱-۵-۹ تا ۳-۵-۹ استفاده می‌گردد. جدول ۱-۵-۹ مقادیر ,۲ جدول ۲-۵-۹ مقادیر رز ی جدول ۳-۵-۹ مقادیر 1 ۳۵ ۴۰ ۳۵ ۳۰ ۵ > مقاومت فشاری نمونه مکعبی (۸/41۳۵) ۳۵ ۳۰ ۳۵ ۳۰ ۵ | با توجه به ضریب مقاومت فشاری نمونه استوانه‌ای (۸/1۳۵) ۳۴ -------- صفحهٔ بعد -------- ۵-۹ مقاومت بتن ۴-۱-۵-۹ تهیه و آزمایش آزمونه‌های استوانه‌ای بتن باید مطابق استانداردهای زیر باشد: ۱-۴-۱-۵-۹ «روش نمونه‌برداری از بتن تازه»» استانداردهای ملی ایران. برای نمونه‌برداری ۲-۴-۱-۵-۹ «روش ساختن و عمل آوردن آزمونه بتن در کارگاه»» مطابق استانداردهای معتبر بین‌المللی برای ساختن آزمونه‌ها ۳-۴-۱-۵-۹ «روش آزمایش مقاومت فشاری آزمونه‌های استوانه‌ای بتن» مطابق استانداردهای معتبر بین‌المللی ۵-۱-۵-۹ مقاومت فشاری مشخصه بتن مقاومتی است که حداکثر ۵ درصد تمامی مقاومت‌های اندازه گیری شده در نمونه‌های استوانه‌ای استاندارد بر اساس آزمایش‌های ۳۸ روزه کمتر از آن باشد. ۶-۱-۵-۹ آزمایش‌های مقاومت کششی بتن نباید مبنای پذیرش بتن در کارگاه باشد. ۷-۱-۵-۹ دستگاه نظارت باید تا خاتمه دوره تضمین وحداقل یکسال پس از پایان کار هر پروژه» سابقه کامل نتایج آزمایش‌های انجام شده روی بتن مصرفی را نگهداری و سپس به کارفرما تحویل دهد. ضبط و نگهداری این اطلاعات به صورت رایانه‌ای برای ساختمان‌های مهم الزامی است. ۲-۵-۹ مبانی تعیین نسبت‌های اختلاط بتن ۱-۲-۵-۹ تعیین نسبت‌های اختلاط بتن باید به گونه‌ای باشد که شرایط زیر را برآورده سازد: ۱-۱-۲-۵-۹ کارایی و روانی بتن به اندازه کافی باشد تا بتن بتواند به سهولت در قالب‌ها ریخته شود و به خوبی میلگردها را در بر گیرد بدون اینکه جدایی دانه‌ها یا آب انداختن زیاد روی دهد. ۲-۱-۲-۵-۹ ملزومات پایایی بتن برای شرایط محیطی مختلف باید مطابق مندرجات فصل ششم باشد. ی ۲-۲-۵-۹ نسبت‌های اختلاط مواد تشکیل‌دهنده بتن بر اساس تجارب کارگاهی و استفاده از مخلوط‌های آزمایشی در آزمایشگاه مبتنی بر روشهای متداول با مصالح مصرفی کار گاه تعیین می‌شوند. ۳۵ -------- صفحهٔ بعد -------- ۳-۵-۹ تعیین نسبت‌های اختلاط براساس تجربه کارگاهی و مخلوط‌های آزمایشی ۱-۳-۵-۹ رده بندی بتن رده‌بندی بتن بر اساس مقاومت فشاری مشخصه آن به ترتیب زیر است: ۰ 0۴۵ ۴۰ 0۳۵ ۰ 0۲۵ ۰ 0۶ 00۱۲ + م) ع + 0۱۰ م0 ۵ف0) ۰ ۵م) ۰ 0۷۵ ۰ ۵ع) معا ددن جرایی کارگاهی, در صورتی بتن منطبق بر مشخصات و قابل قبول تلقی می‌شود که با شرایط مندرج ۲-۳-۵-۹ روش‌های تعیین نسبت‌های اختلاط ۱-۳-۳-۵-۹ برای بتن‌های پایین تر از رده ۲۰-) می‌توان نسبت‌های اختلاط را براساس تجارب قبلی و بدون مطالعه آزمایشگاهی تعیین کرد و یا به شرط آنکه مصالح مصرفی استاندارد باشند. «نسبت‌های اختلاط استاندارد» مطابق دفترچه مشخصات فنی عمومی را ملاک قرار داد. ۲-۲-۳-۵-۹ برای بتن‌های رده ۲۰-) و بالاتر» تعیین نسبت‌های بهینه اختلاط باید ازطریق مطالعات آزمایشگاهی و با در نظر گرفتن ضوابط طراحی بر اساس دوام صورت گیرد. این مطالعات ممکن است قبل‌از شروع عملیات اجرایی توسط طراح انجام پذیرد و نتیجه به دست آمده به عنوان «نسبت‌های اختلاط مقرر» در دفترچه مشخصات فنی خصوصی درج شود. یا توسط مجری به انجام رسد و نتیجه به دست آمده به عنوان «نسبت‌های اختلاط تعیین شده» به کار رود. ۳-۳-۵-۹ مقاومت فشاری متوسط ۱-۳-۳-۵-۹ مقاومت فشاری متوسط لازم باید برابر با بزرگترین مقدار بدست آمده از هر یک از دو رابطه (۱-۵-۹) و (۲-۵-۹) در نظر گرفته شود: (۱-۵-۹) 40 ۳۴۶ ۱7ج و1 (۲-۵-۹) ۳۳۱-۵ /۲+/ و[ ۳۶ -------- صفحهٔ بعد -------- ۵-۹ مقاومت بتن که در آنها ‎٩‏ انحراف استاندارد مقاومت فشاری آزمونه‌ها بر حسب مگاپاسکال می‌باشد. ۴-۳-۵-۹ تعیین انحراف استاندارد برای تعیین انحراف استاندارد می‌توان از دو روش استفاده کرد: اگر از نتایج آماری پروژه‌های مشابه قبلی استفاده می‌گردد باید طبق بند ۱-۴-۳-۵-۹ انحراف استاندارد محاسبه گردد. منظور از پروژه‌های مشابه پروژه‌هایی است که: - مصالح مصرفی بکار رفته در آن و پروژه موجود از نظر نوع و مشخصات فنی تشابه داشته باشند. شرایط نظارت و کنترل کیفیت آنها و پروزه موجود تشابه داشته باشند. - مقدار تفاوت در مقاومت فشاری مشخصه بتن در آنها و پروژه موجود از ۵ مگاپاسکال بیشتر نباشد. در غیر اینصورت برای مواردی که اطلاعات آماری وجود ندارد. از روش ارائه شده در بند ۲-۴-۳-۵-۹ ۱-۴-۳-۵-۹ محاسبه انحراف استاندارد بر اساس نتایج آماری پروژه‌های قبلی در این روش باید بر اساس نتایج مقاومت فشاری آزمونه‌ها که از پرونده آزمایش‌های پروژه‌های مشابه بدست آمده است. انحراف استاندارد را با استفاده از رابطه (۳-۵-۹) محاسبه کرد. (۳-۵-۹) اشستکت -؟ 7-۱ 7 میانگین مقاومت فشاری آزمونه‌ها تعداد آزمونه‌ها نتایج آزمایش حداقل ۳۰ نمونه متوالی باید از پروژه مشابه قبلی موجود باشد. اگر کمتر از ۳۰ نتیجه آزمایش موجود باشد. باید ضریب اصلاحی برای انحراف استاندارد مطابق رابطه (۴-۵-۹) محاسبه گردد: ۲ < ۰/۷۵ + 0 )۴-۵-۹( ۳۷ -------- صفحهٔ بعد -------- که در آن: تعداد آزمونه‌ها چنانچه نتایج آزمایش حداقل ۳۰ نمونه متوالی موجود نباشد. می‌توان از دو گروه نمونه‌های متوالی با مجموع حداقل ۳۰ آزمایش استفاده کرد. در چنین حالتی باید انحراف استاندارد دو گروه آزمایش بر > ک؟ (۵-۵-۹) با نتاس نت ,7+ 71 که در آن: 5 میانگین آماری انحراف استاندارد در گروه نمونه‌های متوالی 5 9 پا انحراف استاندارد محاسبه شده از دو گروه نمونه‌های متوالی 71 و 7 تعداد نمونه‌هاً در دو گروه متوالی اگر از روش محاسبه انحراف استاندارد بر اساس نتایج پروژه‌های مشابه استفاده شود. باید موارد زیر در نظر گرفته شود: - مقدار انحراف استاندارد فرض شده. باید پس از کسب اطلاعات کافی در حین اجرای پروژه. بر اساس انحراف استاندارد واقعی اصلاح گردد. - در هیچ شرایطی نباید انحراف استاندارد کارگاهی کمتر از ۲/۵ مگاپاسکال در نظر گرفته شود. ۲-۴-۳-۵-۹ تعیین انحراف استاندارد در صورت عدم دسترسی به اطلاعات آماری در مواردی که نتایج مقاومت فشاری آزمونه‌ها از نتایج آماری پروژه‌های قبلی» در دسترس نباشد. می‌توان بر اساس سطح نظارت و کنترل کیفیت کارگاه و مقاومت مشخصه بتن مقدار انحراف استاندارد را از جدول ۴-۵-۹ تخمین زد. رتبه بندی کارگاه به شرایط تولید. نظارت و کنترل کیفیت بستگی دارد. بطور کلی کارگاه‌ها به سه درجه الف. ب و ج تقسیم می‌شوند. برای تعیین رتبه کارگاه باید از اطلاعات داده شده در جدول ۵-۵-۹ استفاده شود. ۳۸ -------- صفحهٔ بعد -------- ۵-۹ مقاومت بتن جدول ۴-۵-۹ انحراف استاندارد بر اساس رنبه بندی کارگاه و مقاومت مشخصه بتن مقاومت مشخصه بتن (مگاپاسکال) جدول ۵-۵-۹ رتبه‌بندی کارگاهها بر اساس وضعیت تولید بتن. نظارت و کنترل کیفیت شرایط تولید و کنترل سس ۵-۳-۵-۹ ندوین مدارک مربوط به مقاومت فشاری متوسط معادل مقاومت فشاری متوسط لازم را تأمین می‌کند. می‌تواند مشتمل بر پرونده‌ای از آزمایش‌های ۳۹ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱-۵-۳-۵-۹ پرونده آزمایش‌های مقاومت باید معرف مصالح و شرایط مورد انتظار در عمل باشد. داشت. می‌توان پرونده‌ای مشتمل بر حداقل ۱۰ آزمایش متوالی یا ۳۰ آزمایش متفرق را به کار برد مشروط بر آن‌که این پرونده آزمایشهای انجام شده در مدت حداقل ۴۵ روز را در برگیرد. نسبت‌های لازم برای اختلاط بتن را می‌توان بر اساس درونیابی خطی بین مقاومت‌ها و نسبت‌های اختلاط ذکر شده در حداقل ۲ پرونده آزمایش. مطابق سایر ضوابط این بند به دست آورد. ۲-۵-۳-۵-۹ در صورتی که در کار گاه پرونده‌های قابل قبول از نتایج آزمایش‌ها موجود نباشد می‌توان نسبت‌های اختلاط بتن را براساس مخلوط‌های آزمایشی آزمایشگاهی و با مراعات شرایط زیر الف - اختلاط مصالح باید همان باشد که در طرح مورد نظر به کار خواهد رفت. ب- مخلوط‌های آزمایشی آزمایشگاهی با نسبت‌های اختلاطی و روانی لازم برای کار مورد نظر باید محدوده‌ای از مقاومت‌های فشاری متوسط لازم را در برگیرند. پ- مخلوط‌های آزمایشی آزمایشگاهی باید طوری طراحی شوند که اختلاف اسلامپ آنها با مقدار حداکثر مجاز اسلامپ در محدوده ۲ * میلیمتر باشد و برای بتن حباب‌دار, اختلاف مقدار هوا با هوای حداکثر مجاز در محدوده ۰/۵ * درصد باشد. ت- برای هر نسبت آب به سیمان یا هر مقدار سیمان باید حداقل سه آزمونه, ساخته و عمل آورده شوند. آزمونه‌ها باید درسن ۲۸ روزه یا هر سن دیگری که در طرح برای تعیین مقاومت مشخصه ث- بعد از حصول نتایج آزمایشهای فشاری آزمونه‌ها باید نموداری رسم کرد که رابطه بین نسبت آب به سیمان با مقاومت فشاری در زمان آزمایش را نشان دهد. ۴ -------- صفحهٔ بعد -------- ۵-۹ مقاومت بتن ج- حداکثر نسبت آب به سیمان یا حداقل مقدار سیمان برای بتن مورد استفاده در طرح., باید نظیر قسمتی از نمودار باشد که بر اساس آن مقاومت فشاری متوسط مطابق بند ۳-۳-۵-۹ تامین شود. مگر آن که با توجه به مندرجات فصل ششم مقداری کمتر برای نسبت آب به سیمان با ۶-۳-۵-۹ تقلیل با افزایش مقاومت فشاری متوسط ۱-۶-۳-۵-۹ بعد از به دست آمدن اطلاعات کافی از نتایج آزمایش‌های مقاومت ضمن اجرای ساختمان, می‌توان مقاومت فشاری متوسط لازم را تقلیل دادء. مشروط بر آن که: الف- نتایج حداقل ۳۰ آزمایش مقاومت موجود باشد و متوسط آنها از مقدار لازم مطابق بند ۳-۳-۵-۹ ب- ضوابط مربوط به شرایط ویژه محیطی مندرجات فصل ششم تأمین شود. ۲-۶-۳-۵-۹ در صورتی که متوسط نتایج حداقل ۳۰ آزمایش مقاومت از مقدار لازم مطابق بند ۳-۳-۵-۹ کمتر باشد باید اقداماتی برای افزایش مقدار متوسط نتایج آزمایش‌های بعدی مقاومت مشش -------- صفحهٔ بعد -------- ۲ ون -------- صفحهٔ بعد -------- ۶-۹ پابایی (دوام) بتن و میلگردهای فولادی ۶-۹ پایایی (دوام) بتن و میلگردهای فولادی ۱-۶-۹ کلیات پایایی یا دوام بتن ساخته شده از سیمان پرتلند به توانایی بتن برای مقابله با عوامل جوی, حملات شیمیایی. سایش, فرسایش و هرگونه فرآیند منجر به اضمحلال و تخریب اطلاق می‌شود. بتن پایا در شرایط محیطی مورد نظرء شکل, حداقل کیفیت اولیه و قابلیت بهره‌برداری مورد نظر از ساختمان‌های ۱-۱-۶-۹ انواع آسیب‌دیدگی‌های بتن ۱-۱-۱-۶-۹ آسیب‌دیدگی بر اثر دوره‌های یخ زدن و آب شدن آسیب‌دیدگی بر اثر دوره‌های یخ زدن و آب شدن در بتن به صورت ترک‌خوردگی و فروپاشی آن مشخص می‌شود. علت این آسیب‌دیدگی انبساط پیش رونده حمیر سیمان سخت شده بر اثر دوره‌های یخزدگی و آب شدن مکرر است. ۲-۱-۱-۶-۹ حمله سولفاتی به علت نفودٌ بون سولفات موجود در آب یا خاک مجاور بتن. موادی منیبسط شونده در بتن ایحاد می‌شوند که با گذشت زمان باعث فروپاشی سطح بتن شده و خرابی به مرور به صورت پیش‌رونده به داخل بتن گسترش می‌یابد. به همین دلیل میزان یون سولفات موجود در آب و یا خاک باید بررسی ۴۳۳ -------- صفحهٔ بعد -------- ۳-۱-۱-۶-۹ واکنش قلیایی سنگدانه‌ها در برخی از حالات سنگدانه‌هایی از نوع خاص با اکسیدهای قلیایی سیمان واکنش داده که واکنش‌ها با انبساط بتن همراه است. دراثر این انبساط و در حضور رطوبت. بتن تحت تنش‌های داخلی قرار گرفته و ترک می‌خورد. این نوع آسیب‌دیدگی در تمامی جسم بتن ایجاد شده و به عکس آسیب‌دیدگی‌های دیگرکه از سطح خارجی شروع می‌شوند. از درون باعث تخریب بتن می‌شود. به همین دلیل سنگدانه‌های مشکوک به توانایی واکنش‌زایی مانند اوپال, کلسدونی, بعضی از اشکال کوارتزء کریستوبالیت. تری‌دیمیت معادل کمتر از ۰/۶ درصد برای واکنش قلیایی- سیلیسی و ۰/۴ درصد برای واکنش قلیایی کربناتی ۴-۱-۱-۶-۹ خوردگی فولاد مدفون در بتن اگر بنابه دلایلی‌که در ادامه ارائه می‌شوند لایه‌های محافظ خوردگی بتن در روی میلگردهای مدفون در آن از بین روند با حضور اکسیژن و آب. خوردگی در فولاد به صورت پیش رونده ادامه یافته و با افزایش حجم محصولات زنگ آهن در اطراف میلگردهاء تنش‌های داخلی در بتن موجب ترک خوردن و ورآمدن آن می‌شود. علل آغاز خوردگی نفوذ یون کلرید و یا گاز دی‌اکسید کرین به داخل بتن می‌باشد. ۵-۱-۱-۶-۹ سایش و فرسایش در اثر عبور وسایط نقلیه و یا حرکت آب از روی سطح بتن, آسیب دیدگی به صورت جدا شدن ذراتی از سطح بتن آغاز و در نهایت به از بین رفتن قسمتی از بتن منجر می‌شود. با افزایش مقاومت فشاری بتن می‌توان مقاومت سایشی و فرسایشی آن را افزایش داد. ۲-۶-۹ مکانیزم‌های کاهنده پایایی ۱-۲-۶-۹ دوره‌های یخ‌زدن و آب شدن یخ زدن و آب شدن مکرر بتن در مناطق سرد سیر باعث تخریب بتن می‌شود. این نوع خرابی در اثر و -------- صفحهٔ بعد -------- ۶-۹ پایایی (دوام) بتن و میلگردهای فولادی ۲-۳-۶-۹ عوامل شیمیایی خورنده تخریبی بیشتری دارند. به همین دلیل مقابله با اثر خورنده اسیدهای قوی مستلزم اتخادٌ تدابیر ویزه ۳-۲-۶-۹ سایش و فرسایش در بعضی موارد سطح بتن دچار تخریب می‌شود و این امر بویژه درکف محوطه‌های صنعتی مشکلاتی موجب سایش سطوح شوند. ۴-۲-۶-۹ سنگدانه‌های واکنش‌زا برخی سنگدانه‌ها در اثر واکنش شیمیایی با مواد قلیایی موجود در سیمان پرتلند موجب انبساط و فروپاشی بتن می‌شوند. دقت در انتخاب منابع سنگدانه‌هاء. استفاده از سیمان کم‌قلیا و بهره‌گیری از مواد پوزولانی می‌توانند مانع بروز این مشکلات شوند. ۳-۶-۹ ضوابط ویژه برای افزایش پایایی در شرایط محیطی مختلف ۱-۳-۶-۹ عوامل موّثر برکاهش نفوذپذیری بتن برای افزایش پایایی بتن باید نفوذپذیری آن را با رعایت موارد (الف) الی (چ) تقلیل داد: الف - استفاده از سیمان مناسب ب- بهینه‌سازی عیار سیمان ت- استفاده از افزودنی‌های شیمیایی مانند روان کننده‌هاء مواد حباب هواساز و... ث- کاهش و محدود نمودن نسبت آب به مواد سیمانی (سیمان و پوزولان و مواد شبه‌سیمانی) ج- تأمین حداکثر تراکم با وسایل و روش‌های مناسب چ- عمل‌آوری دقیق و کافی با روش‌های مناسب ۳۵ -------- صفحهٔ بعد -------- ۴-۶-۹ دسته‌بندی شرایط محیطی و الزامات برای بتن مسلح در معرض بون‌های کلرید الف) شرایط محیطی متوسط (دسته‌بندی ۸): ساختمان‌های رو زمینی که در معرض خطر نفودذ یون ب) شرایط محیطی شدید (دسته‌بندی 7أ): ساختمان‌های رو زمینی در نواحی نزدیک به ساحل و در معرض وزش بادهای حاوی یون‌های کلرید. ناحیه مویینگی واقع شده است (به علت فشار کم آب یا وجود سیستم زهکشی. خطر نفود شدید آب از سطح به داخل بتن وجود ندارد) و یا قسمت‌هایی که دائماً در زیر آب دریا واقع‌اند. ت) شرایط محیطی خیلی شدید (دسته‌بندی (أا): قسمتهایی از ساختمان که در تماس با خاک مهاجم است و در زیر سطح آب زیر زمینی واقع شده است (آب براحتی می‌تواند از سطح به داخل نفوذ پیدا کند). ث) شرایط محیطی فوق‌العاده شدید (دسته‌بندی 6أ): ساختمان‌های دریایی (دارای قسمتهایی در ناحیه جزر و مدی و ناحیه پاشش). ۴۶ -------- صفحهٔ بعد -------- ۶-۹ پایایی (دوام) بتن و میلگردهای فولادی جدول ۱-۶-۹ حداقل مقدار سیمان. نوع سیمان و نسبت آب به سیمان با توجه به دسته‌بندی شرابط محیطی بتن مسلح در معرض بون‌های کلرید حداقل مقدار مواد سیمانی "(((/ ی سیمان پرتلند نوع (۱) و (۲) و یا به همراه مواد سیمان پرتلند نوع (۱) و (۲) و یا به همراه مواد جایگزین سیمان سیمان پرتلند نوع (۱) و (۲) و یا به همراه مواد جایگزین سیمان همراه مواد جایگزین همراه مواد جایگزین # مواد جایگزین سیمان شامل دوده سیلیس, روباره. خاکستر بادی و پزولانهای طبیعی یا مصنوعی هستند که باید مشخصات آنها و عملکرد آنها قبل از مصرف تایید شده باشد. # حداکثر مواد سیمانی به ۴۲۵ کیلوگرم در متر مکعب محدود می‌گردد. در صورت لزوم استفاده از مواد سیمانی به مقدار بیش از حداکثر مقدار مجاز باید اقدامهای لازم به منظور جلوگیری از ترک‌خوردگی ناشی از خشک شدن و کاهش حرارت ایجاد شده در قطعات حجیم. اعمال گردد و کیفیت کار توسط مهندس ناظر نایید گردد. ۱-۴-۶-۹ مقدار مجازبون کلرید در بتن به منظور حفاظت میلگردها در برابر خوردگی. حداکثر کلرید قابل حل در آب و یا در اسید در بتن سخت شده ۲۸ روزه. ناشی از مواد تشکیل‌دهنده بتن یعنی آب. سنگدانه‌هاء مواد شیمیایی و مواد افزودنی نباید از مقادیر حداکثر مجاز داده شده در جدول ۲-۶-۹ تجاوز کند. ۳۷ -------- صفحهٔ بعد -------- جدول ۲-۶-۹ حداکثر مجاز بون کلرید در بتن مسلح از نظر خوردگی فولاد برای ساخت جدید با به وزن سیمان بر حسب درصد نوع قطعه بتنی ی قابل حل در آب ‏ قابل حل در اسید بتن آرمه‌ای که در زمان بهره‌برداری در معرض ۸ 1 بتن‌آرمه‌ای که در زمان بهره‌برداری در حالت خشک ۵ ۳۰ باشد یا از رطوبت محافظت شود. ۲-۳-۶-۹ به منظور اعمال پارامترهای دوام در طراحی. علاوه بر مقاومت مشخصه. آزمایش‌های جذب آب. نفوذ آب و نفوذ یون کلرید انجام می‌شود. محدودیت‌های لازم برای آزمایش‌های نفوذپذیری در جدول ۲-۶-۹ آورده شده است. ۴۸ -------- صفحهٔ بعد -------- ۶-۹ پایایی (دوام) بتن و میلگردهای فولادی جدول ۳-۶-۹ مقادیر مجاز تعیین شده از آزمایش‌های نفودپذیری بتن مسلح برای اعمال دوام در شرایط محیطی منطقه (طبق جدول ۱-۶-۹) ازمایش ۱- جذب آب نیم‌ساعته (در سن ۸ روز) حداکثر ۴ درصد حداکثر ۲ درصد حداکثر ۲ درصد 1 ۵0۹01011011 ۷/۵1۵۲ ۲۹٩ 1881, ۳۵۲ 3 آ 06611۵110 آ0 م1 حداکثر ۵۰ میلیم: حداکثر ۳۰ میلیم: حداکثر ۱۰ میلیم: 6 6۴۲ ۷۷۵16۲ ۲٩ ۲۵ 12390-040 ۳- نفوذ کلرید (در سن ۲۸ روز) حداکثر ۲۰۰۰و 1) 0611617۵11010 ۸574 در شرایط (10 و تا) * آزمایش‌های فوق به منظور ارزیابی در کوتاه مدت بکار می‌رود. مسلماً انجام آزمایش‌های فوق در دراز مدت * انجام آزمایش‌های شماره ۱ و ۲ (جذب آب و نفوذ آب) برای کلیه پروژه‌های حاشیه خلیج فارس و دریای * آزمایش شماره ۳ (نفوذ کلرید) برای تمام ساختمان‌های دریایی که در معرض مستقیم آب دریا و سایر ساختمان‌هایی که تا فاصله ۵۰۰ متر از حاشیه ساحل قرار دارند. اکیداً توصیه می‌گردد. ۱-۵-۶-۹ طراحی بر اساس دوام در مقابل نفوذ بون کلرید به منظور پیش‌بینی عمر مفید ساختمان‌های بتن مسلح در محیط‌های خورنده, که یون کلرید عامل اصلی خرابی می‌باشد. می‌بایستی از مدل‌های پیش‌بینی عمر مفید مربوط به همان ناحیه استفاده ۳۹ -------- صفحهٔ بعد -------- 0-7 . ۱-۶-۹ اس 0 9 0 9 ۳ + ری ای و۲ مقدار کلراید در عمق ۷ (سطح ساختمان 0( در زمان ](در صد وزن سیمان) .): مقدار کلراید اولیه بتن (درصد وزن سیمان) ب): مقدار کلراید در عمق ۵ در زمان ] (درصد وزن سیمان) عمق متناسب با مقدار کلراید ‏ (1) 2 پوشش بتن (1117) 7 عمق ناحیه همرفت (لایه بتن که تا آن ناحیه فرآیند نفوذ کلراید از قانون انتشار دوم فیک تبعیت نمی‌کند) ([11117) : ضریب انتشار کلراید در بتن (۱۱*/۱6 1 تابع خطا طراح می‌تواند با تعیین و قرار دادن کلیه پارامترهاء زمان ] را محاسبه و بدینوسیله زمان آغاز خوردگی در این حالت را پیش بینی نماید. ۲-۵-۶-۹ طراحی بر اساس دوام در خوردگی ناشی از کربناسیون (۲-۶-۹) 1 -د در این رابطه * عمق نفوذ کربناته شده بتن. ] زمان و 4 پارامتری است که به شرایط محیطی و مهندس طراح می‌تواند با کاربرد مدل کربناسیون در منطقه مورد نظر و قرار دادن پوشش بتن روی آرماتور و پارامتر 2 زمان لازم برای آغاز خوردگی و در نتیجه عمر مفید را پیش‌بینی نماید. ۵۰ -------- صفحهٔ بعد -------- ۶-۹ پایایی (دوام) بتن و میلگردهای فولادی ۶-۶-۹ دوام در محیط‌های در معرض دوره‌های یخ زدن و آب شدن ۱-۶-۶-۹ دسته‌بندی شرایط محیطی در معرض یخ زدن و آب شدن الف -شرایط محیطی متوسط: بتن در معرض دوره‌های یخ زدن و آب شدن و گاهی در معرض رطوبت قرار دارد. ب- شرایط محیطی شدید: بتن در معرض دوره‌های یخ زدن و آب شدن و پیوسته در معرض رطوبت قرار دارد. رطوبت و نمک‌های یخ‌زدا قرار دارد. ۲-۶-۶-۹ استفاده از مواد حباب‌ساز بتنی که احتمال دارد در معرض یخ زدن و آب شدن یا تحت اثر مواد شیمیایی یخ‌زدا قرار گیرد باید با مواد افزودنی حباب ساز ساخته شود. مقدار درصد حباب هوا در بتن تازه باید طبق استاندارد ملٌی ۱ ایران اندازه گیری شده و مطابق جدول ۴-۶-۹ باشد. در صورتی که مقاومت فشاری بتن. از ۲۳۵ مگاپاسکال بیشتر باشد. می‌توان مقادیر درج شده در جدول را به میزان یک درصد کاهش داد. ۷-۶-۹ تدابیر احتیاطی در محیط‌های سولفاتی بتنی که احتمال دارد در محیط سولفاتی, و نه محیط توأم سولفاتی و کلریدی قرار گیرد باید با ضوابط جدول‌های ۵-۶-۹ مطابقت داشته باشد. در این جدول‌ها رده‌بندی سولفات‌ها در خاک در شرایط گوناگون محیطی و نیز تدابیر احتیاطی قابل توصیه برای انواع مختلف قطعات بتنی آرائه شده است. این بتن‌ها باید دارای مقاومت مناسب و نفوذپذیری کم و تا حد امکان فاقد مواد آسیب‌پذیر باشند. برای تأمین این منظورها باید ملاحظات (الف) تا (ت) مد نظر باشد. الف- برای ساختن بتن, از سیمان‌های پرتلند یا سیمان‌های پرتلند آمیخته مناسب نظیر سیمان‌های پرتلند روباره‌ای» سیمان‌های پرتلند آمیخته با پوزولان‌های طبیعی یا مصنوعی استفاده شود. ب- نسبت آب به سیمان, با استفاده از مواد افزودنی مناسب. نظیر روان کننده‌ها و فوق روان‌کننده‌ها کاهش داده شود. ۵۱ -------- صفحهٔ بعد -------- پ- با کاربرد مواد سیلیسی ریزدانه فعال, نظیر دوده سیلیسی (برای برخی از سولفات‌ها) و خاکستر بادی, تا آنجا که ممکن است هیدروکسید حاصل از آبگیری سیمان به سیلیکات کلسیم تبدیل ت- در مناطقی که سولفات و کلراید توأماً موجود می‌باشند. مثلاً شرایط محیط‌های دریایی, باید در انتخاب نوع سیمان برای اعضا و قطعات بتن‌آرمه دقت بیشتری به عمل آید. بویژه از کاربرد سیمان پرتلند نوع پنج می‌باید خودداری گردد. مناسب‌ترین نوع سیمان در این مناطق سیمان نوع دو با یا بدون پوزولان است. جدول ۴-۶-۹ مقدار کل حباب‌های هوا برای بتن مقاوم در برابر یخ زدن و آب شدن سل نک له ها ۲ # رواداری مقدار هوا در محل مصرف ۱/۵ :7 درصد است. ۵5۲ -------- صفحهٔ بعد -------- و تدابیر احتیاطی توصیه شده برای مقاط مقاطع بتنی نازک در زیرزمینهاء آبروهاء حفره‌های آدم رو الف- اگر کل ساختمان بالاتر از سفره آب ب- اگر ساختمان تحت اثر فشار آب از بیرون قرار گیرد. از سیمان نوع ۱ استفاده با به طریقی دیگر از آسفالت یا قیرگونی یا سایر مواد غشاساز استفاده شود. الف- اگر کل ساختمان بالاتر از سفره آب قرار گیرد. از سیمان نوع ۱ استفاده شود ب-۱- اگر ساختمان تحت اثر فشار آب از بیرون قرار گیرد. از سیمان نوع ۱ استفاده ب-۲- یا از سیمان نوع ۵ یا به طریقی دیگر. از آسفالت یا قیرگونی یا سایر مواد الف- اگر کل ساختمان بالاتر از سفره آب قرار گیرد. از سیمان نوع ۱ یا از سیمان نوع ۵ استفاده شود. ب-۱- اگر ساختمان تحت اثر فشار آب از بیرون قرار گیرد. از سیمان نوع ۵ استفاده شود قیرگونی یا سایر مواد غشاساز می‌توان استفاده کرد. ۵۳ -------- صفحهٔ بعد -------- الف- اگر کل ساختمان بالاتر از سفره آب قرار گیرد و خاک همواره خشک باقی بماند. از سیمان نوع ۲ یا از سیمان نوع ۵ ب- اگر ساختمان در تماس با سفره آب متغیر قرار گیرد. تعیین کاتیون‌ها ضروری است. تا به این وسیله تصمیم لازم از نظر استفاده از سیمان نوع ۵ سیمان آمیخته الف- اگر کل ساختمان بالاتر از سفره آب قرار گیرد و خاک همواره خشک باقی بماند. از سیمان نوع ۱ یا از سیمان نوع ۵ ب-۱- اگر ساختمان در تماس با سفره ب-۲- با استفاده از پوشش‌های آسفالتی یا روکش‌های پلاستیکی چسبنده محافظت‌های لازم به عمل آید. «هایی مناسبند که کارایی آنها متوسط باشد ( با ۲ است. پوزولانی با کمتر از ۲۵ درصد پوزولان را گ از ۱۳۰۰ قسمت در میلیون در آب (یا ۵! از ۲۵ درصد پوزولان را تنها در صورتی ۰ قسمت در میلیون در آب (یا ۱ درصد ساختمان‌های در تماس با سفره آب مت ۵۴ -------- صفحهٔ بعد -------- ابیر احتیاطی توصیه شده برای شمع‌های تدابیر احتیاطی توصیه شد مقاطع بتنی نازک در زیرزمینهاء آبروهاء حفره‌های آدم رو الف- اگر شمع‌ها به تمامی بالاتر از سفره آب فرار گیرند از سیمان نوع ۱ استفاده ب- اگر شمع‌ها در تماس با سفره آب متغیر قرار گیرند از سیمان نوع ۱ الف- اگر شمع‌ها به تمامی بالاتر از سفره آب قرار گیرند از سیمان نوع ۱ استفاده ب- اگر شمع‌ها در تماس با سفره آب متغیر قرار گیرند از سیمان نوع ۱ یا از سیمان نوع ۵ استفاده شود. الف - اگر شمع‌ها به تمامی بالاتر از سفره آب قرار گیرند از سیمان نوع ۱ یا از سیمان نوع ۵ استفاده شود. ب- اگر شمع‌ها در تماس با سفره آب استفاده شود. فقط در مورد شمع‌های باربر انتهایی قابل اعمال است.+ الف- اگر شمع ها به تمامی بالاتر از سفره آب قرار گیرند و خاک همواره از تراوش آب در امان باشد. از سیمان نوع ۱ یا از سیمان نوع ۵ استفاده شود. ۵ -------- صفحهٔ بعد -------- ب- سولفات به مقدار بیش از ۳۰۰۰ قسمت در میلیون در آبهای زیرزمینی احتیاطی ویژه‌ای لازم است . برای مثال, محافظت جدار شمع‌های باربر انتهایی با پوشش‌های غشاساز را می‌توان نام برد. نوع الف- اگر شمع‌ها به تمامی بالاتر از سفره آب قرار گیرند و خاک همواره از تراوش آب در امان باشد. از سیمان نوع ۱ یا از ب- سولفات‌های به مقدار بیش از ۲۳۰۰۰ قسمت در میلیون در آب‌های زیرزمینی احتیاطی ویژه‌ای لازم است. برای مثال محافظت جدار شمع‌های باربر انتهایی با پوشش‌های غشاساز را می‌توان نام برد. نوع سیمان مصرفی بستگی به کاتیون‌ها دارد. د که کارایی بتن نسبتاً زیاد باشد (اسلامپ حد ای نازک روی سطح شمع و در نتیجه کا این مورد فقط برای شمع‌های باربر انتهای تن بر حسب ,50 نباید از ۴ درصد ۵ درصد وزن سیمان در مخلوط تجار بر سولفات‌های موجود در مواد تشکی ۵ -------- صفحهٔ بعد -------- ۶-۹ پایایی (دوام) بتن و میلگردهای فولادی ۸-۶-۹ پوشش بتنی روی میلگردها ۱-۸-۶-۹ پوشش بتنی روی میلگردها برابر است با حداقل فاصله بین رویه میلگردهاء اعم از طولی یا عرضی, تا نزدیکترین سطح آزاد بتن. ۲-۸-۶-۹ مراعات ضخامت پوشش بتنی مطابق بند ۳-۸-۶-۹ در مورد انتهای میلگردهای مستقیمه در کف‌ها و سقف‌هایی که در معرض شرایط جوی یا تعریق نباشند. الزامی نیست. ۳-۸-۶-۹ ضخامت پوشش بتنی میلگردها متناسب با شرایط محیطی و نوع قطعه مورد نظر نباید از مقادیر داده شده در جدول ۶-۶-۹ و موارد (الف) و (ب) کمتر باشد: الف - قطر میلگردها (درمورد قطر موْثر گروه‌های میلگردها به بند ۲-۱۱-۱۳۴-۹ رجوع شود). ب- چهار سوم بزرگترین اندازه اسمی سنگدانه‌ها ۴-۸-۶-۹ در صورتی که بتن در جوار دیواره خاکی مقاوم ریخته شود و بطور دائم با آن در تماس ۵-۸-۶-۹ در صورتی‌که بتن دارای سطح فرورفته و برجسته (نقش‌دار یا دارای شکستگی) باشد. ۶-۸-۶-۹ میلگردها ۳ تمامی قطعات 9 صفحه‌های فولادی پیش بینی شده برای توسعه آتی ۷-۸-۶-۹ در صورتیکه لازم باشد عضوی دارای درجه آتشپادی معینی باشد. حداقل ضخامت ۵۷ -------- صفحهٔ بعد -------- جدول ۶-۶-۹ مقادیر حداقل ضخامت پوشش بتن روی میلگردها (میلیمتر) در شرایط محیطی بند ۴-۶-۹ نوع قطعه ح - در صورتیکه حفاظت‌های سطحی اعمال شود. مقادیر پوشش بتنی را می‌توان تا ۲۰ میلیمتر کاهش داد. - اگر رده بتن به اندازه ۵ مگاپاسکال بالاتر از حداقل رده باشد. می‌توان ۵ میلیمتر از مقدار پوشش کاهش داد.ء مشروط بر اینکه اندازه پوشش میلگرد از ۲۵ میلیمتر در محیط متوسط. ۳۵ میلیمتر در - برای میلگرد با قطر بیش از ۳۶ میلیمترء مقادیر پوشش باید ۱۰ میلیمتر اضافه شود. - در صورت مصرف حباب‌زاء می‌توان حداقل رده بتن را ۵ مگاپاسکال کاهش داد. ۵۸ -------- صفحهٔ بعد -------- ۷-۹ اجرای بتن ۷-۹ احرای بشن ۱-۷-۹ نیروی انسانی, تجهیزات و آماده‌سازی محل بتن‌ریزی ۱-۱-۷-۹ نیروی انسانی تهیه. کاربرد. اجرا و کنترل کارهای بتنی باید به افراد صاحب صلاحیتی واگذار شود که از تجربه و دانش کافی برخوردار بوده و دارای پروانه مهارت فنی و یا گواهی لازم از مراجع ذیصلاح باشند. ۲-۱-۷-۹ تجهیزات و وسایل الف) تمام وسایلی که برای مخلوط کردن و انتقال بتن به‌کار می‌روند باید تمیز باشند. ب) پیمانه کردن مصالح تشکیل دهنده بتن باید تا حد امکان به طریق وزنی انجام گیرد. این امر در بتن‌های سازه‌ای الزامی است. پ) رواداری توزین هریک از اجزای تشکیل دهنده بتن 7۳+ است. ت‌‌( دقت 9 حساسیت ترازوها 9 سایر قسمت‌های توزین باید 7/۰/۴+ کل ظرقیت دستگاه باشد. ۳-۱-۷-۹ آماده سازی محل بتن‌ریزی الف) تمامی مواد زاید از جمله یخ و زواید قالب‌بندی باید از محل‌های مورد بتن‌ریزی زدوده و ب) قالب‌ها باید به نحوی مناسب تمیز شده و با روغن قالب اندود شوند. ۵۹ -------- صفحهٔ بعد -------- ت‌( تمامی ِ میلگ دها باید قبل از بتن‌ریزری کاملا تمیز شده و عاری از پوشش‌های آلاینده باشند. ث) قبل از ریختن بتن» باید آب اضافه از محل بتن‌ریزی خارج شود. مگرآنکه استفاده از قیف و لولهٌ مخصوص بتن‌ریزی در آب (ترمی) مورد نظر باشد. قبلی و هر نوع ماده زاید دیگر آن زدوده شود. ۲-۷-۹ اختلاط بتن ۱-۳-۷-۹ بتن باید به گونه‌ای در داخل مخلوط کن ریخته شده و مخلوط شود که تمامی مواد تشکیل دهنده آن به صورت همگن در مخلوط کن پخش شوند. قبل از پرکردن مجدد. باید مخلوط کن را به طور کامل تخلیه کرد. برای توزیع یکنواخت افزودنی‌های شیمیایی در حجم بتن باید ضمن استفاده از تجهیزات مناسب. دقت لازم به کار گرفته شده و دسئتورالعمل کارخانهُ سازنده نیز رعایت شود. مخلوط کردن مواد افزودنی با بخشی از آب اختلاط. پیش از افزودن به مخلوط کن الزامی است. بتن‌ساز باید کنترل شده و نتایج آن در محاسبهٌ میزان آب اختلاط منظور شود. ۲-۲-۷-۹ بتن آماده باید مطابق استانداردهای (مشخصات بتن آماده) یا (مشخصات بتن تهیه شده از طریق پیمانه کردن حجمی و اختلاط پیوسته) مخلوط و تحویل شود. ۳-۳-۷-۹ بتن مخلوط شده در کارگاه باید مطابق ضوابط زیر تهیه شود. ۲) مخلوط کن باید با سرعت توصیه شده از طرف کارخانهٌ سازنده چرخانده شود. این سرعت می‌باید بین ۶ تا ۸ دور در دقیقه باشد. سرعت دوران دیگ کامیون‌های مخلوط کن در حالت همزن. به منظور جلوگیری از جداشدگی اجزای بتن» می‌باید بین ۲ تا ۶ دور در دقیقه باشد. ۳) ترتیب ورود مواد متشکلهٌ بتن به داخل مخلوط کن باید متناسب با نوع مخلوط کن و نوع بتن باشد. رعایت دستورالعمل کار خانهٌ سازنده مخلوط کن در این زمینه الزامی است. ۶۰ -------- صفحهٔ بعد -------- ۷-۹ احجرای بتن ۴) عمل اختلاط باید حداقل تا ۱/۵ دقیقه. پس از ریختن تمامی مواد تشکیل دهنده به داخل مخلوط کن ادامه یابد. ۵) اختلاط با کامیون‌های مخلوط‌کن باید بر اساس ضوابط مندرج در استانداردهای ملی ایران ۶) نقل و انتقال, پیمانه کردن و اختلاط مصالح بتن باید با ضوابط استاندارد (مشخصات بتن آماده) یا (مشخصات بتن تهیه شده از طریق پیمانه کردن حجمی و اختلاط پیوسته) مطابقت داشته ۷) سابقه کار روزانه باید برای تمامی مخلوط‌های ساخته شده در کارگاه به طور تفصیلی و مشتمل بر مشخصات بتن از جمله موارد زیر نگهداری شود: الف) نسبت‌های به کار رفته برای اختلاط مصالح ب) نتایج آزمایش‌های بتن تازه پ) دمای بتن و دمای محیط در هنگام بتن‌ریزی ت) محل نهایی و حجم تقریبی بتن‌های ریخته شده در ساختمان ث) زمان و تاریخ اختلاط و بتن‌ریزی ۴-۲-۷-۹ ساخت و اختلاط بتن‌های سازه‌ای با دست به هیچ وجه مجاز نیست. بجز ساخت و اختلاط بتن‌های غیرسازه‌ای با دست. مشروط بر رعایت نکات مجاز است: الف) حداکثر حجم بتن برای هر بار ساخت با دست ۳۰۰ لیتر است. ب) برای تهیه بتن, ابتدا بر روی یک سطح صاف. تمیز و غیر قابل نفوذ.ء شن به صورت یکنواخت ریخته. سپس بر روی آن ماسه به طور یکنواخت پخش می‌شود. در هر حال, ضخامت مجموع دو لایه فوق نباید از ۳۰۰ میلیمتر تجاوز نماید. پ) سیمان خشک به‌صورت یکنواخت بر روی مصالح سنگی فوق پخش شده و سپس با وسایل مناسب به‌طور کامل مخلوط می‌شود. ت) پس از اختلاط کامل مصالح, آب به‌تدریج به مخلوط اضافه شده و به‌طور یکنواخت مخلوط گردد تا بتن همگن به‌دست آید. ۶۱ -------- صفحهٔ بعد -------- ث) چنانچه از پیمانه‌های حجمی استفاده می‌شود. باید وزن مصالح سنگی خشک. قبلا به دقت اندازه‌گیری شود و پیمانه‌های حجمی بر این اساس ساخته شده باشد. ۵-۲-۷-۹ باز آمیختن بتن با آب پس از اتمام اختلاط ضمن نقل و انتقال یا در محل بتن‌ریزی مجاز نمی‌باشد. مگر در موارد استثنایی و با کسب مجوز از دستگاه نظارت و رعایت حداکثر نسبت آب به سیمان مجاز در طرح. ۳-۷-۹ انتقال بتن ۱-۳-۷-۹ انتقال بتن از مخلوطکن تا محل نهایی بتن‌ریزی باید چنان صورت گیرد که از جدا شدن یا از بین رفتن مصالح جلوگیری شود. ۲-۳-۷-۹ وسایل انتقال بتن باید امکان رساندن بتن به پای کار را طوری تامین کنند که مواد تشکیل‌دهنده جدا نشوند و حالت خمیری بتن, بین بتن‌ریزی‌های متوالی از دست نرود. ۱-۲-۳-۷-۹ چرخ‌های دستی و دامیر حمل بتن با انواع چرخ‌های دستی و دامپر فقط تحت شرایط الف تا ات مجاز است: الف) حجم ساخت بتن از ۳۰۰ لیتر در هر نوبت تجاوز نکند. ب) بتن. سازه‌ای نباشد. ت) وسایل مزبور دارای چرخ‌های لاستیکی و مسیر حمل کاملا صاف وافقی باشد. ۲-۲-۳-۷-۹ ناه شیب‌دار با شوت شیب‌دار ناوهٌ شیب‌دار باید فلزی یا دارای روکش فلزی یا پلاستیکی بوده. کاملا آب‌بند باشد و شیب آن ثابت و به گونه‌ای اختیار شود که هنگام حمل, عمل جدایی در اجزای بتن حادث نشود. در انتهای ناوه باید یک مانع قائم برای جلوگیری از جداشدگی اجزای بتن. و یا قیف قائم برای تخلیهٌ بتن به داخل ارهم -------- صفحهٔ بعد -------- ۷-۹ اجرای بتن ۳-۲-۳-۷-۹ تلمبه دستی بتن در انتقال بتن به وسیلهٌ پمپ. حداکثر نسبت اندازه سنگدانه‌ها به کوچکترین قطر داخلی لوله انتقال الف) ۰/۳۳ برای سنگدانه‌های تیز گوشه ب) ۰۱۴۰ برای سنگدانه‌های کاملا گرد گوشه ۴-۲-۳-۷-۹ باکت یا جام دهانه بازشو نباید از ۳/ طول قائم باکت و ۵ برابر قطر بزرگترین سنگدانه کمتر باشد. زاویه شیب جدار باکت در محل تخلیهُ آن نباید از ۶۰ درجه کمتر باشد. تخلیهُ بتن به داخل باکت باید به طور قائم و در مرکز آن باشد. چنانچه بتن داخل باکت. مستقیماً و یا از طریق ناو شیب‌دار به داخل قالب تخلیه می‌شود. باید در انتهای نقطهٌ تخلیه و توسط محفظههٌ هدایت که ارتفاع آن حداقل ۶۰۰ میلی‌متر می‌باشد. به محل نهایی ریخته شود. ۵-۲-۳-۷-۹ کامیون مخلوط کن انتقال بتن با کامیون‌های مخلوط کن باید بر اساس استاندارد ملی ایران صورت گیرد. ۴-۷-۹ بتن‌ریزی ۱-۴-۷-۹ بتن باید تا حد امکان نزدیک به محل نهایی خود ریخته شود تا از جدایی دانه‌ها بر اثر جابجایی مجدد جلوگیری شود. ۲-۴-۷-۹ روند بتن ریزی باید طوری باشد که بتن در هنگام ریختن و جای دادن به حالت خمیری باقی بماند و بتواند به راحتی به فضاهای بین میلگردها راه یابد. ۳-۴-۷-۹ درصورتی که اسلامپ بتن در موقع تحویل برای مصرف کمتر از میزان مقرر باشد. باید از مصرف آن خودداری شود. با این وجود افزودن اسلامپ بتن تا هنگامی که هنوز از مخلوط کن ۶۳ -------- صفحهٔ بعد -------- تخلیه نشده. فقط با اجازه دستگاه نظارت و با افزودن دوغاب سیمان با یا بدون مواد افزودنی روان کننده میسر می‌باشد مشروط براینکه نسبت آب به سیمان از حداکثر مقدار مجاز طرح فراتر نرود. ۴-۴-۷-۹ بتنی که به حالت نیمه سخت در آمده و گیرش آن شروع شده و یا به مواد زیان آور بیرونی آلوده شده است. نباید در بتن‌ریزی قطعات سازه‌ای به‌کار رود. ۵-۴-۷-۹ بتن‌ریزی باید از آغاز تا پایان» به صورت عملیاتی سریع و پیوسته در محدوده مرزها یا درزهای از پیش تعیین شدهٌ قطعات آدامه یابد. درزهای اجرایی مورد نیاز باید با ضوابط مندرج در ۶-۴-۷-۹ سطح بتن ریخته شده به صورت لایه‌های افقی, باید تراز باشد. زدن و آب شدن‌های متوالی قرار می‌گیرند. الزامی است. ۸-۴-۷-۹ بتن‌ریزی شالوده درصورت سست بودن محل شالوده. باید عملیات پی‌کنی تا تراز رمین سخت ربا مقاومت مورد نظر) ادامه یافته و حفاری اضافی با مصالح مورد تایید دستگاه نظارت تا تراز زیر شالوده پرشده و تحکیم یابد. بستر شالوده باید با حداقل ۱۰۰ میلی‌متر بتن مگر آماده و رگلاژز شود. درصورتی‌ که به علت پوشش‌های پلاستیکی 0 دیگر روش‌های مشابه. از جذب آب بتن تاره توسط رمین اطراف شالوده بتن ریزی در دال‌ها باید در یک جهت و به‌طور متوالی انجام شود. محموله‌های بتن نباید در نقاط مختلف سطح و به‌صورت پراکنده ریخته و سپس پخش و تسطیح شوند. همچنین بتن نباید در یک ۶۴ -------- صفحهٔ بعد -------- ۷-۹ اجرای بتن محل و در حجم زیاد تخلیه و سپس به‌طور افقی در طول قالب حرکت داده شود. با توجه به حجم بتن و روش‌های حمل و تخلیه. عملیات باید به صورتی انجام شود که تا حد امکان از به وجود آمدن درز سرد در دال‌ها پرهیز گردد. در عملیات بزرگ. باید محل ختم بتن‌ریزی از قبل تعیین و در نقشه‌های اجرایی مشخص شود و عملیات تا محل درزهای اجرایی ادامه یابد. چنانچه بر اثر بروز اشکالات. توقف بتن‌ریزی حادث شود. باید محل قطع بتن‌ریزی برای ادامه عملیات بتن‌ریزی آماده شود. ۱۰-۳-۷۹ بتن‌ریزی دبوارهاء ستون‌ها و تیرهای اصلی بتن ریزی دیوارها باید در لایه‌های افقی با ضخامت یکنواخت صورت گیرد و هرلایه. قبل از ریختن لایه بعدی به‌طور کامل متراکم شود. میزان و سرعت بتن‌ریزی باید چنان باشد که هنگام ریختن لایهٌ جدید. لایه قبلی در حالت خمیری باشد. عدم رعایت این نکته باعث ایجاد درز و نهایتاً عدم یکپارچگی بتن خواهد شد. پیمانه‌های اولیه بتن باید از دو انتهای عضو ریخته شوند و سپس بتن ریزی به سوی قسمت مرکزی ساختمان ادامه یابد. در تمام حالات باید از جمع شدن اب در انتها و گوشه‌ها جلوگیری شود. در بتن‌ریزی ستون‌ها و دیوارها تا حد امکان باید ارتفاع سقوط آزاد بتن را محدود نمود. این ارتفاع برای جلوگیری از جدا شدن اجزای بتن به ۱/۲ متر محدود می‌شود. ۵-۷-۹ تراکم بتن ۱-۵-۷-۹ بتن باید در طول عملیات بتن‌ریزی با استفاده از وسایل مناسب متراکم شود. به گونه‌ای که میلگردها و اقلام مدفون را به طور کامل در بر گیرد و قسمتهای داخلی و به خصوص گوشه‌های قالب‌ها را به خوبی پر کند. در بتن‌های خودتراکم. نیازی به استفاده از وسایل متراکم کننده نیست. ۳-۵-۷-۹ ویبراتور باید در داخل بتن به طور منظم و در فواصل مشخص به نحوی فرو برده شود که دو قسمت لرزانیده شده با هم همپوشانی داشته باشند. قسمتی از ویبراتور باید در لایه زیرین که هنوز حالت خمیری دارد. فرو رود. و -------- صفحهٔ بعد -------- ۳-۵-۷-۹ ویبراتور باید تا حد امکان به صورت قائم وارد بتن گردد و به آرامی بیرون کشیده شود تا حباب هوا داخل بتن باقی نماند. ۴-۵-۷-۹ فاصلهٌ بین نقاط فرو بردن ویبراتور می‌باید حداکثر ۱/۵ برابر شعاع عملکرد موثر ویبراتور باشد. ۵-۵-۷-۹ درصورت استفاده از ویبراتورهای متصل به قالب برای تراکم بتن دیوارها و ستون‌هاء طول ۸۰۰ میلیمتری بالای این اعضا را می‌باید با ویبراتور شلنگی (درونی) نیز متراکم کرد. ۶-۵-۷-۹ در کارهای کوچک و محدود و مخلوط‌های خمیری و روان. می‌توان با اجازه دستگاه نظارت از میلهٌ فولادی (تخماق) یا وسایل مشابه برای تراکم بتن استفاده نمود. میله باید به اندازه کافی وارد بتن شود تا بتواند به راحتی به انتهای قالب یا انتهای لایه مربوط به همان مرحله بتن‌ریزی برسد. ضخامت میله باید چنان انتخاب شود که به‌راحتی از بین میلگردها عبور نماید. ۷-۵-۷-۹ تراکم بتن ستون‌ها می‌باید الزاما توسط ویبراتورهای ماشینی صورت‌گیرد. ۸-۵-۷-۹ تراکم بتن می‌باید پیش از شروع گیرش سیمان صورت گیرد. ۶-۷-۹ پرداخت سطح بتن ۱-۶-۷-۹ دامنه کاربرد و هدف هدف از عملیات پرداخت سطح بتن افزایش مقاومت سایش و کاهش نفوذپذیری یا فقط تراز کردن پار کینگ ساختمان و انواع شالوده‌ها است. بنابراین مراحل پرداخت تابع نوع دال است که باید بر ۶,۶ -------- صفحهٔ بعد -------- ۷-۹ اجرای بتن ۲-۶-۷-۹ مراحل پرداخت سطح پرداخت سطح بتن باید طبق مراحل زیر انجام شود: ۱-۲-۶-۷-۹ مرحله شمشه یا تراز کردن: هدف از شمشه کاری, تراز شدن سطح بتن به ارتفاع مورد نظر است. با حرکت دادن شمشه به سمت جلو پستی و بلندی سطح بتن تراز می‌شود. ۲-۲-۶-۷-۹ مرحله ماله‌کشی با ماله دسته‌بلند یا کوتاه (تی‌کشی): هدف از ماله‌کشی با ماله دسته‌بلند و یا کوتاه حذف لبه‌های باقی مانده از شمشه‌کاری و پر کردن منافذ سطح بتن است. طول دسته ابزار بر مبنای سطح بتن انتخاب می‌شود. حرکت ابزار به سمت جلو و برگشت است. ابزار ماله‌کشی با ماله دسته بلند یا کوتاه یا مرحله انجام این عمل, به تی‌کشی نیز موسوم است. ۲-۲-۶-۷-۹ مرحله ماله‌کشی: هدف از ماله‌کشی فرو بردن سنگدانه‌ها به درون بتن. حذف ناهمواری‌ها و تراکم سطح بتن است. ابزار ماله‌کشی به صورت دستی و مکانیکی وجود دارند. ابزار ماله دستی برای سطوح کم و نوع مکانیکی برای سطوح زیاد است. حرکت ابزار دستی به صورت اره‌ای و قوسی است. ۴-۲-۶-۷-۹ پرداخت نهایی: هدف از پرداخت نهایی ایجاد سطح صاف و متراکم کردن سطح بتن است. وسیله پرداخت نهایی مشابه ابزار ماله‌کشی است و فقط جنس ابزار پرداخت نهایی باید ۳-۶-۷-۹ جنس ابزار جنس ابزار چوبی یا فولاد آلیاژی با لیا منیزیمی است. جنس چوبی. سیمان و ماسه ریز و درشت را حرکت می‌دهد. اما جنس فولادی, سیمان و ماسه ریز را حرکت می‌دهد. بنابراین برای بتن‌های چسبنده مانند بتن حاوی فوق روان‌کننده و پوزولان, نباید از جنس چوبی استفاده شود. زیرا سبب نشج -------- صفحهٔ بعد -------- ۴-۶-۷-۹ زمان توقف عملیات پرداخت اجازه داده شود که آب ناشی از آب انداختن تبخیر شود. اگر شرایط دماء رطوبت و باد به نحوی است که زمانی طولانی برای تبخیر آب سطحی نیاز است. می‌توان از چتایی استفاده کرد تا آب مجهز به فیلتری باشد که فقط آب را از خود عبور دهد و از عبور ذرات سیمان جلوگیری کند. اما در هنگام عملیات پرداخت. آب انداختن مشاهده شود. اما عملیات ادامه یابد منجر به ایجاد یک لایه نازک سست بر سطح بتن می‌گردد که به مرور زمان آن لایه از سطح جدا می‌شود و سنگدانه‌ها در معرض کنده شدن قرار می‌گیرند که در طول زمان آن سنگدانه‌ها از بتن جدا می‌شوند و در نهایت ۵-۶-۷-۹ تصمیم‌گیری در خصوص مراحل پرداخت اگر پرداخت نهایی به دفعات تکرار شود. مقاومت سایش بتن افزایش می‌یابد و مقاومت سطح بتن در مقابل لیز خوردن کمتر می‌شود. بنابراین اجرای پرداخت نهایی و تعداد انجام آن طبق بند ۴-۲-۶-۷-۹ باید بر اساس مقاومت سایش مورد نیاز تصمیم‌گیری شود. اگر مقاومت‌های سایشی و در مقابل لیز خوردن هر دو نیاز باشد. می‌توان پس از تکرار پرداخت نهایی با ابزار جاروزنی در زمانی که هنوز بتن سخت نشده است. مقاومت در مقابل لیز خوردن را افزایش داد. بنابراین انتخاب مراحل پرداخت انجام گردد و سپس از ابزار جاروزنی استفاده شود. چنانچه فقط هدف از پرداخت. تراز کردن یا ماله کشی با ماله دسته بلند یا کوتاه باشد می‌توان عملیات را تا همین مرحله به اتمام رساند. ۶۸ -------- صفحهٔ بعد -------- ۷-۹ اجرای بتن ۷-۷-۹ عمل آوری ۱-۷-۷-۹ کلیات عمل‌آوری روندی است که رطوبت و دمای مطلوب بتن را حفظ یا تأمین کند تا فرآیند هیدراسیون ادامه پابد و خواص و دوام مورد نظر بتن حاصل شود. ۲-۷-۷-۹ روش‌های عمل آوری ۱-۳-۷-۷-۹ روش‌های عمل آوری به دو گروه به شرح زیر تقسیم می‌شوند: الف- روش آب‌رسانی: این روش شامل ایجاد حوضچه بر سطح افقی بتن و پوشش‌های خیس مانند ب- روش عایقی: در این روش» رطوبت بتن حفظ می‌شود و از تبخیر آب بتن جلوگیری می‌گردد. این روش شامل پوشش‌ها مانند پلاستیک. قالب‌ها و مواد شیمیایی غشایی عمل‌آوری است. ۲-۲-۷-۷-۹ چنانچه از روش آب‌رسانی برای عمل‌آوری استفاده می‌شود. باید روند عمل‌آوری به طور مستمر انجام گردد و در مدت عمل آوری نباید سطح بتن خشک باقی بماند. به خصوص اگر از چتایی خیس استفاده می‌شود. باید به طور دائم مرطوب نگاه داشته شود. برای حفظ رطوبت چتایی به مدت طولانی می‌توان از ورق پلاستیک روی چتایی خیس را پوشش داد. ۳-۲-۷-۷-۹ استفاده از مواد شیمیایی غشایی عمل‌آوری فقط در مواردی مجاز است که بهره‌گیری از هیچ روش دیگر عمل‌آوری امکان‌پذیر نباشد و از بازده مواد بر اساس اسناد و مدارک تولیدکننده و یا انجام آزمایش‌هاء اطمینان حاصل شود. ۴-۲-۷-۷-۹ روش عمل‌آوری باید بر مبنای نوع بتن و نسبت آب به سیمان مخلوط بتن و شرایط محیطی. طبق جدول ۱-۷-۹ انتخاب گردد. شرایط محیطی هوای گرم و سرد در بندهای ۲-۸-۹ و ۴-۸-۹ تشریح شده‌اند. علت مجاز نبودن روش عایقی برای بتن‌ها با نسبت آب به سیمان کمتر از ۶۹ -------- صفحهٔ بعد -------- جدول ۱-۷-۹ روش‌های مجاز عمل آوری روش مجاز عمل آوری بر اساس شرایط محیطی روش آب‌رسانی و روش آب‌رسانی و روش روش عایقی برای بتن بتن حاوی مواد افزودنی با نسبت آب به سیمان معدنی مانند دوده ۴۳۴ نا ۰/۴۳۲ مجاز است. سیلیس. سرباره و اما ساخت بتن با نسبت متاکائولین, با نسبت آب آب به سیمان ۰/۴ و به سیمان کمتر از ۰/۳۳۲ ۵-۲-۷-۷-۹ در شرایط محیطی هوای گرم به خصوص در رطوبت نسبی کمتر از ۷۰ درصد و سرعت وزش باد بیش از ]/1۳۱ ۵. حفاظت بتن از تبخیر آب باید بلافاصله پس از اتمام عملیات پرداخت و با استفاده از پوشش پلاستیک انجام شود. پس از سخت شدن بتنء روش مجاز عمل‌آوری طبق جدول ۱-۷-۹ باید اعمال گردد. ۳-۷-۷-۹ مدت عمل آوری ۱-۳-۷-۷-۹ حداقل مدت عمل‌آوری باید طبق جدول ۲-۷-۹ باشد. ۷۰ -------- صفحهٔ بعد -------- ۷-۹ اجرای بتن ۲-۷-۹ جدول حداقل مدت عمل آوری ۱ را حداقل مدت عمل آوری بر اساس شرایط محیطی, روز نوع بتن و نسبت آب ۱ شرایط محیطی شرایط محیطی هوای ‏ شرابط محیطی هوای به سیمان مخلوط بتن معمولی گرم سرد ۶ ۷ ۱۰ به سیمان ۰/۴۲ و بیشتر بتن حاوی مواد افزودنی معدنی مانند دوده متاکائولین, با نسبت آب به سیمان کمتر از ۰/۳۳ ۲-۳-۷-۷-۹ برای سطوح قائم که در معرض قالب قرار دارند. اگر زمان قالب برداری زودتر از حداقل مدت طبق بند ۱-۳-۷-۷-۹ باشد. باید بقیه مدت باقی مانده عمل‌آوری شوند. مدت بیشتر از بند ۱-۳-۷-۷-۹ برای عمل‌آوری نیاز است. باید آن مدت اعمال شود. یکی از گزینه‌ها به شرح زیر انتخاب گردد: ب- ارزیابی آزمایشگاهی انجام گردد. ۷۱ -------- صفحهٔ بعد -------- ۲ ون -------- صفحهٔ بعد -------- ۸-٩‏ اجرای بتن در شرابط غیرمتعارف ۸-۹٩‏ اجرای بتن در شرایط غیر متعارف شرایط غیرمتعارف به شرایطی از نظر اقلیمی و محیطی اتلاق می‌شود که بر خصوصیات و خواص بتن تازه و بتن سخت شده تأثیر نامطلوب دارد. بنابراین. برای تأمین خواص مورد نظر بتن» انجام یک سری تدابیر و تمهیدات ضروری است. ۲-۸-۹ اجرای بتن در هوای گرم ۱-۳-۸-۹ در شرایط هوای گرم دمای محیط زیاد. رطوبت نسبی کم و سرعت باد زیاد می‌باشد. این شرایط سبب کاهش کارایی و زمان گیرش, مقاومت فشاری و دوام بتن می‌شود. به هر حال, هرگاه دمای محیط بیشتر از ۳۰ درجه سلسیوس و رطوبت نسبی کمتر از ۷۰ درصد است. شرایط هوای گرم صادق است و اقدام به اجرای تدابیر الزامی می‌باشد. ۳-۳-۸-۹ اگر در طول مدت شبانه روز» شرایطی فراهم می‌شود که هوای گرم محسوب نمی‌شود و یا از شدت شرایط هوای گرم کاسته می‌گردد. توصیه می‌شود که در آن زمان اقدام به بتن ریزی گردد. ۷۳ -------- صفحهٔ بعد -------- ۳-۲-۸-۹ الزامات قبل از ساخت ۱-۳-۲-۸-۹ در صورتی که دمای مخلوط بتن بیشتر از دما طبق بند ۱-۴-۲-۸-۹ باشد باید برای کاهش دمای مخلوط تدابیر الزامی طبق بند ۲-۴-۲-۸-۹ انجام شود. اما برای کاهش دمای مخلوط بتن قبل از ساخت. اجرای تمهیدات به شرح زیر ضروری می‌باشند: ۱ استفاده از سیمان پرتلند با حرارت زایی کم ۲) جایگزین کردن بخشی از سیمان با مواد افزودنی معدنی ۴) نگهداری کیسه‌های سیمان در انبارهای سرپوشیده ۵) کاهش دمای ابزارها و تجهیزات با پاشیدن آب سرد بر آنها ۴-۲-۸-۹ دمای مخلوط بتن ۲-۴-۲-۸-۹ دمای مخلوط بتن باید با سرد کردن مصالح مصرفی, کاهش یابد. اما قبل از هر گونه اقدام در جهت کاهش دمای مخلوط بتن, ابتدا با اندازه گیری دما و جرم مصالح مقدار دمای مخلوط طبق رابطه ‎)۱-۸-٩(‏ محاسبه شود. در صورتی که دمای محاسبه شده بیشتر از دمای بتن طبق بند ۱-۴-۲-۸-۹ باشد. باید آب مخلوط بتن سرد شود. زیرا سرد کردن آب آسان تر از دیگر مصالح است. با در نظر گرفتن دمای آب سرد. باید مجدد نسبت به محاسبه دمای مخلوط طبق رابطه اقدام شود. اگر دمای مورد نظر مخلوط تأمین گردید. باید فقط به سرد کردن آب اکتفا شود. 7 ۰.۳۲ ) 1:1] 10+ ‏۷ب[‎ )۱-۸-٩( ۰/۲۲) (+/1 ۳/۰ که در آن: دمای مخلوط بتن. درجه سلسیوس‎ -[ ۷۴ -------- صفحهٔ بعد -------- ۸-٩‏ اجرای بتن در شرابط غیرمتعارف به درجه سلسیوس ۳-۴-۲-۸-۹ چنانجه با کاهش دمای آب مخلوط طبق بند ۲-۴-۲-۸-۹. دمای مخلوط بتن به دمای مورد نظر کاهش نیافت. باید بخشی از آب مخلوط با یخ جایگزین گردد. یخ مصرفی باید به دمای مخلوط بتن با استفاده از یخ از رابطه (۲-۸-۹) استفاده شود. اگر دمای مخلوط بتن محاسبه شده. با ضابطه بند ۱-۴-۲-۸-۹ مطابقت داشت. نیاز به اقدامات بیشتر نیست. :1 ۸۰ و + 0ج 1) ۰.۳۲ وج با + ماج +0 ج01) ۲۲ که در آن. :۸1 جرم یخ به کیلوگرم است. ۴-۴-۲-۸-۹ اگر محاسبه دمای مخلوط بتن طبق بند ۳-۴-۲-۸-۹ نشان دهد که دمای مورد نظر مخلوط بتن تأمین نشده است. باید نسبت به سرد کردن سنگدانه‌ها اقدام شود. سرد کردن سنگدانه‌ها باید با ایجاد سایه بر روی دپوی سنگدانه‌ها و با آب پاشی بر روی سنگدانه‌ها انجام پذیرد. ۵-۲-۸-۹ انتقال بتن ۱-۵-۲-۸-۹ مدت انتقال بتن از محل ساخت مخلوط تا محل بتن‌ریزی باید به حداقل زمان ممکن انجام می‌شود. تعداد چرخش جام باید محدود به ۳۰۰ بار و زمان انتقال به ۴۵ دقیقه محدود گردد. ۷۵ -------- صفحهٔ بعد -------- مبحث نهم ۶-۲-۸-۹ بتن‌ریزی ۱-۶-۲-۸-۹ پس از بتن ریزی» احتمال ترک‌خوردگی ناشی از جمع‌شدگی پلاستیک وجود دارد. احتمال این آسیب دیدگی در دال‌ها بیشتر است. هرگاه سرعت تبخیر آب از سطح بتن بیشتر از رابطه (۳-۸-۹) استفاده شود. اگر سرعت تبخیر بیشتر از ۴8/1/۴ ۰/۵ باشد. باید تدابیر طبق بند ۳-۶-۲-۸-۹ اجرا شوند. چنانچه از مخلوط بتن حاوی مواد افزودنی معدنی مانند دوده سیلیس استفاده می شود. اجرای بند ۳-۶-۲-۸-۹ به هر حال الزامی است. زیرا سرعت آب انداختن این نوع بتن‌ها کم و در حد صفر است. ۲-۶-۲-۸-۹ چنانچه دستگاه اندازه‌گیری سرعت باد در کارگاه موجود نباشد. می‌توان از جدول ۱-۸-۹ به عنوان راهنما برای تخمین سرعت باد استفاده کرد. ۲ -۵)۱71+۱۸ [۹-7 +۱۸[۹۷ + ۰ * )۳-۸-۹( که در آن: < سرعت تبخیر (۳8/1/۲) 1 < دمای هوا (درجه سلسیوس) 1 دمای بتن در سطح (درجه سلسیوس) ۷ > سرعت باد (۳1۳/1۲) می باشد. ۷۶ -------- صفحهٔ بعد -------- ۸-٩‏ اجرای بتن در شرابط غیرمتعارف جدول ۱-۸-۹ تخمین سرعت باد ۲۹-۳۸ حر کت درخت‌های کوچک ۲۹-۹ حرکت شاخه‌های بزرگ ۳-۶-۲-۸-۹ بر اساس بند ۱-۶-۲-۸-۹ اگر مشخص شد که سرعت تبخیر بیشتر از 18/1/1 ۵ است. باید نسبت به ایجاد سایه بر روی دال اقدام شود و در زمانی که عملیات پرداخت انجام نمی‌شود. سطح بتن باید با یک ورق پلاستیک پوشش داده شود. این پوشش نباید در تماس ۷-۲-۸-۹ عمل‌آوری ۱-۷-۲-۸-۹ بلافاصله پس از اتمام عملیات. باید مطابق با بند ۲-۶-۲-۸-۹ سطح بتن حفاظت ۲-۷-۲-۸-۹ پس از سخت شدن بتن باید عمل‌آوری آغاز شود. عمل‌آوری بر اساس روش‌های آب‌رسانی مانند ایجاد حوضچه و یا پارچه چتایی خیس همراه با پوشش پلاستیک انجام گردد. دمای آب ۳-۷-۲-۸-۹ برای کاهش دمای سطوح بتن قالب‌بندی شده. باید بر سطح قالب‌هاء آب پاشی شود ۷۷ -------- صفحهٔ بعد -------- ۳-۸-۹ ضوابط ویژه اجرای بتن در مناطق ساحلی خلیج فارس و دربای عمان در مناطق ساحلی خلیج فارس و دریای عمان ضمن رعایت ضوابط بتن ریزی در هوای گرم (موضوع بند ‎)۲-۸-۹٩‏ موارد زیر نیز باید مراعات شوند. ۱-۳-۸-۹ مصالح مناسب به شرح فوق انتخاب و نسبت‌های اختلاط چنان تعیین گردند که از مصرف سیمان زیاد احتراز شده و نسبت آب به سیمان و نفوذپذیری کاهش یابند. در صورت لزوم استفاده از مواد افزودنی کاهش دهنده آب الزامی است. ۳-۳-۸-۹ از سیمان مناسب با گرمازایی کمترء از جمله سیمان پرتلند نوع ۲ و یا سیمان نوع ۱ یا ۲ همراه با پوزولان و یا سیمان‌های پرتلند آمیخته پوزولانی استفاده شود. مقدار و نوع پوزولان بستگی به ۳-۳-۸-۹ حداقل مقدار سیمان یا مواد سیمانی ۳۵۰ کیلوگرم در متر مکعب بتن و حداکثر آن ۵ کیلوگرم در متر مکعب بتن می‌باشد. ۴-۳-۸-۹ مقدار یون کلراید موجود در آب مصرفی بتن باید کمتر از ۵۰۰ قسمت در میلیون باشد. سایر خصوصیات آب مصرفی باید با ضوابط فصل دهم مطابقت داشته باشد. ۵-۳-۸-۹ استفاده از آب نمک‌دار به ویژه آب دریا برای شستشوی سنگدانه‌هاء تهیه بتن و عمل ۶-۳-۸-۹ حداکثر نسبت آب به مواد سیمانی (سیمان به علاوه مواد پوزولانی و یا مواد شبه ۷-۳-۸-۹ سنگدانه‌های مصرفی به ویژه سنگدانه‌های ریز باید به نحوی مناسب شسته و ۷۸ -------- صفحهٔ بعد -------- ۸-٩‏ اجرای بتن در شرایط غیرمتعارف حداکثر ۲/۵ درصد و برای سنگدانه‌های ریز حداکثر ۲ درصد باشد. ۹-۳-۸-۹ برای کاهش نفوذپذیری بتن. مخلوط بتن تازه باید از تراکم کافی برخوردار باشد و برای تأمین این منظور می‌باید ضمن کاهش نسبت آب به سیمان از افزودنی‌های کاهنده قوی آب ۱-۳-۸-۹ نحوه نگهداری و انبار کردن میلگردها باید به صورتی باشد تا از آلوده شدن آنها به مواد زیان آورء به ویژه آب و خاک آغشته به نمکها و یونها جلوگیری شود. میلگردهای آلوده به خاک. املاح و مواد زیان‌آور که از راه تماس با زمین و یا به علل دیگر دچار آلودگی شده‌اند. باید قبل از مصرف کاملا تمیز شده و زنگ آن زدوده شود. این میلگردها تنها در صورتی قابل استفاده هستند که خواص فیزیکی. مکانیکی و شیمیایی آن تغییر نکرده و طبق ویژگی‌های استاندارد باشد. ۱-۳-۸-۹ سیم‌هایی که برای بستن یا نگهداری آرماتورها در محل, به کار می‌روند باید کاملا به ۱۳-۳-۸-۹ حداقل ضخامت پوشش بتنی روی میلگردها می‌باید مطابق شرایط محیطی فوق‌العاده ۱۳-۳-۸-۹ در تمامی بتن‌های مسلح حاشیه خلیج فارس و دریای عمان به منظور کنترل دوام بتن. آزمایش‌های جذب آب بتن و یا نفوذ آب الزامی است. نفوذ آب در آزمایش نفوذ آب برابر با ۱۰ میلیمتر است. ۷۹ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۴-۳-۸۹ در تمامی بتن‌های مسلح سازه‌ای که تا فاصله ۵۰۰ متر از حاشیه سواحل خلیج فارس و دریای عمان قرار دارند. به منظور کنترل دوام بتن, انجام آزمایش نفوذ تسریع شده یون کلراید (1۳7) و یا نظیر آن مانند ۳۸/7 و مقاومت الکتریکی اکیداً توصیه می‌گردد. حداکثر میزان مجاز شار عبوری در این آزمایش در بتن‌های فوق برابر با ۲۰۰۰ کولن می‌باشد. ۴-۸-۹ ضوابط ویزه اجرای بتن در هوای سرد ۱-۴-۸-۹ هوای سرد به وضعیتی اطلاق می‌گردد که برای سه روز متوالی. هردوی شرایط (الف) و (ب) برقرار باشد: الف) دمای متوسط روزانه هوا در شبانه روز کمتر از ۵ درجه سلسیوس باشد. منظور از دمای متوسط روزانه. میانگین حداکثر و حداقل دمای هوا در فاصله زمانی نیمه شب تا نیمه روز است. ب) دمای هوا برای بیشتر از نصف روز از ۱۰ درجه سلسیوس زیادتر نباشد. ۲-۴-۸-۹ تدابیر احتیاطی الف) در بتن‌ریزی در هوای سرد باید دقت لازم در انتخاب مصالح مصرفی. طرح مخلوط بتن, شرایط ب) دمای بتن در طول مدت بتن‌ریزی و عمل آوردن باید ثبت گردد تا اطمینان حاصل شود که پ) دمای بتن باید حداقل دو بار در شبانه روز در نقاط مختلف ساختمان ثبت گردد تا از وضعیت عمل‌آوری و نگهداری بتن اطمینان کافی حاصل شود. ۸۰ -------- صفحهٔ بعد -------- ۸-٩‏ اجرای بتن در شرایط غیرمتعارف ۲-۴-۸-۹ مصالح مصرفی الف) می‌توان از سیمان زود سخت‌شونده (پرتلند نوع سه) به جای سیمان معمولی برای اطمینان از سرعت 0 بیشتر کسب مقاومت بتن استفاده نمود. ب) استفاده از سیمان‌های آمیخته. به ویژه سیمان پوزولانی» در بتن‌ریزی در هوای سرد توصیه نمی گردد. پ) می‌توان از آب گرم برای رساندن بتن به دمای مطلوب استفاده نمود. در این حالت باید از تماس مستقیم آب گرم بیش از ۴۰ درجه و سیمان جلوگیری شود و این موضوع در نحوه ریختن مصالح در مخلوط کن مراعات گردد. ت) سنگدانه‌ها در هنگام مصرف نباید آغ غشته به یخ و برف باشند. معمولا ماسه از شن مرطوب‌تر و احتمال وجود یخ در آن بیشتر است بنابراین اغلب گرم کردن ماسه ضرورت پیدا می‌کند. ۴-۴-۸-۹ الزامات طرح مخلوط بتن نسبت آب به سیمان نباید از ۵۰ درصد بیشتر باشد بنابراین لازم است قبل از شروع بتن‌ریزی تدابیر لازم برای کسب مقاومت بتن صورت گیرد. ب) برای کاهش میزان آب قابل یخ زدن در بتن و همچنین کاهش میزان آب انداختن بتن تازه باید خمیری‌کننده و روان کننده استفاده نمود. پ) در صورتی که از مواد آفزودنی روان‌کننده استفاده نمی‌شود اسلامپ بتن نباید بیش از ۵۰ ۵-۳-۸-۹ حداقل دمای بتن الف) حداقل دمای مجاز بتن هنگام اختلاط. ریختن و نگهداری و نیز حداکثر مجاز افت تدریجی دما در ۲۴ ساعت اولیه پس از خاتمه دوره عمل‌آوری بتن مطابق جدول ۲-۸-۹ است. ۸۱ -------- صفحهٔ بعد -------- ب) دمای بتن هنگام اختلاط نباید بیش از ۸ درجه سلسیوس زیادتر از مقادیر جدول ۲-۸-۹ می‌گردد. در صورت تامین کارایی لازم رعایت این بند الزامی نیست. در محل کار و در لحظه بتن ریزی» رعایت این بند الزامی نیست. ۸۲ -------- صفحهٔ بعد -------- جدول ۲-۸-۹ حداقل دمای بتن بر حسب درجه سلسیوس در مراحل مختلف کار با توجه به دمای محیط و حداقل اندازه اعضا و قطعات ردیف شرح دمای محیط ابعاد اعضا و قطعات (به میلی‌متر) (درجه سلسیوس) بیش از ۱۸۰ حداقل دمای بتن هنگام اختلاط ۳ حداقل دمای بتن هنگام ریختن و به هر میزان ۱۳ ۱۰ ۷ نگهداری حداکثر مجاز آفت تدریجی دمای بتن به هر میزان در ۲۴ ساعت اولیه پس از خاتمه ۳۸ ۳۲ ۷ ۱ زک د 9 [6) رد ۹ : 0 -------- صفحهٔ بعد -------- ۸-٩‏ اجرای بتن در شرایط غیرمتعارف - چنانچه تدابیری ویژه برای اختلاط و بتن ریزی فراهم نگردد. ریختن بتن در دمای ۲۰- درجه سلسیوس و کمتر از آن ممنوع است. ۶-۴-۸-۹ نکات مربوط به حمل و ریختن بتن الف) حمل و ریختن بتن باید به نحوی باشد که بتن تازه, دمای خود را از دست ندهد. بتن باید در حد امکان در وسایل سربسته و عایق‌بندی شده حمل گردد. ب) قبل از بتن‌ریزی باید میلگردهاء قالب. سطح بتن سخت شده قبلی و زمین از هر نوع یخ زدگی زدوده شود. ۷-۴-۸-۹ عمل آوری بتن تازه الف) عمل آوردن بتن تازه باید حداقل تا رسیدن بتن به مقاومت ۵ مگاپاسکال ادامه یابد. ب) برای عمل آوردن بتن تازه و محافظت آن از یخ‌زدگی می توان از روش‌های (۱) الی (۳) استفاده ۱) با استفاده از پوشش‌های عایق ۲) با استفاده از گرم کردن بتن و محیط اطراف ۳) سایر روش‌ها به تأیید دستگاه نظارت پ) بتن تازه باید در مقابل وزش باد. به ویژه پس از برداشتن پوشش‌ها محافظت گردد. باید توجه داشت که از تبخیر زیاد آب و بروز پدیده کربناسیون در سطوح بتن بر اثر احتراق مواد سوختی برای گرم کردن آن جلوگیری شود. ۸-۴-۸-۹ محافظت بتن سخت شده لازم است که از یخ‌زدگی بتن اشباع شده‌ای که مقاومت آن به ۱۴ مگاپاسکال نرسیده باشد. جلوگیری به عمل آید. باید از روش‌های استاندارد و با تهیه نمونه‌های کارگاهی برای تشخیص رسیدن بتن به مقاومت کافی استفاده نمود. می‌توان با روش‌های غیر مخرب استاندارد شده نیز مقاومت فشاری بتن را برای این ۸۴ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱) حداکثر نسبت آب به سیمان در این گونه بتن‌ها ۰/۶ است. ۲ بتن‌های مصرفی برای پمپاز می‌باید دارای روانی متوسط تا زیاد باشند. ۳ بتنی که پمپاژ می‌شود می‌باید تا حدودی روانتر از بتن‌های معمولی باشد تا از مسدود شدن لوله‌ها جلوگیری شود. به منظور آتکه نسبت آب به سیمان از حد مجاز بالاتر نرود می‌باید برای تامین روانی بتن از مواد افزودنی مناسب نظیر فوق روان‌کننده‌ها یا مواد افزدونی آب‌نگهدار استفاده کرد. ۴) مقادیر توصیه شده برای شاخص‌های کارأیی این نوع بتن‌ها عبارتند از: ب) ضریب تراکم: ۰/۹۵ - ۰/۹۰ پ) وی بی: ۳-۵ ثانیه ۵ عیار سیمان مصرفی در این گونه بتن‌ها می‌باید در حدود ۳۵۰-۴۰۰ کیلوگرم باشد تا چسبندگی کافی بین اجزای بتن برقرار شود. ۶) در صورتیکه سنگدانه‌ها حاوی مقدار کافی ریزدانه نباشند می‌باید با افزودن مواد ریز» چسبندگی کافی را در بتن ایجاد نمود. ۷) مدول نرمی مناسب ماسه مصرفی در بتن پمپی می‌بایست در حدود ۲ - ۲/۴ باشد. ۸) در این گونه بتن‌ها استفاده از دانه‌بندی پیوسته با حداکنثر اندازه ۳۷/۵11۱ و همجنین مقدار کافی ریزدانه ضروری است. )٩‏ ماسه مصرفی می‌بایست دارای ریزدانه کافی باشد. ۰) دانه بندی سنگدانه‌های ریز و درشت بتن‌های پمپی می‌بایست تا حد امکان در محدوده میانی دانه‌بندی باشند. ۱ حداکثر قطر سنگدانه. با توجه به قطر داخلی لوله پمپ. مطابق جدول ۳-۸-۹ است. همچنین در بتن‌هایی که با پمپ بتن‌ریزی می‌شوند. نسبت «حداکثر اندازه سنگدانه» به «کوچکترین قطر داخلی لوله انتقال بتن» نباید از مقادیر زیر بیشتر باشد: الف) ۰۰/۳۳ برای سنگدانه‌های تیزگوشه ۸۵ -------- صفحهٔ بعد -------- ۸-٩‏ اجرای بتن در شرایط غیرمتعارف ۲) میزان ظرفیت پمپاز بتن, با توجه به قطر داخلی لوله پمپ و سرعت تخلیه بتن مطابق جدول ۴-۸-۹ است ۳) در هوای گرم و نیز در شرایطی که مسیر پمپاژز طویل باشد توصیه می‌شود که در بتن پمپی از روان کننده‌ها استفاده شود. جدول ۳-۸-۹ حداکثر قطر سنگدانه با توجه به قطر داخلی لوله پمپ حداکثر قطر سنگدانه ((11117) با عیار زیاد با عیا بتن با عیار ز. بتن با عیار -------- صفحهٔ بعد -------- ۴ پیش از شروع پمپاژ اصلی, ابتدا می‌باید یک پیمانه ملات روان برای لیز و لزج کردن لوله‌های انتقال, پمپ شود. با کاهش قطر لوله این عدد را می‌توان کاهش داد. پیش از آن که همه ملات از داخل پمپ خارج شود بتن را در داخل مخزن پمپ ریخته و تا هنگامی که بتن در انتهای لوله ظاهر شود به آهستگی پمپ می‌کنیم و سپس سرعت پمپ کردن را تا حد سرعت معمول ۱) می‌باید بین ترکیب مخلوط اولیه یعنی مخلوط در حال خروج از نول (سرشلنگی) و مخلوط پاشیده شده بر روی سطح تفاوت قائل شد. به دلیل همین تفاوت‌هاء کنترل دقیق و انجام آزمایش ۲) نسبت آب به سیمان برای این نوع بتن در حدود ۰/۵- ۰/۳۵ است. ۳) حداکثر اندازه سنگدانه مصرفی 1717 ۲۰ است. ۴) نسبت‌های اختلاط. در حدود یک قسمت حجمی سیمان و ۴-۴/۵ قسمت سنگدانه خشک در حالت غیرمتراکم است. ۵) ماسه مصرفی می‌تواند گردگوشه یا تیزگوشه باشد. ۷-۸-۹ مشخصات بتن‌های مصرفی برای بتن‌ریزی از طربق ترمی (قیف و لوله) ۱ در این گونه بتن‌هاء میزان سیمان مصرفی در حدود ۳۶۰-۴۵۰ کیلوگرم بر متر مکعب بتن است. در هر حال میزان مواد سیمانی نباید کمتر از ۳۵۰ کیلوگرم بر مترمکعب بتن باشد. ۳) حدود اسلامپ این گونه بتن‌ها۱۷۰-۲۵۰ میلیمتر است. ۳) دراین نوع بتن‌هاء حداکثر اندازه سنگدانه‌ها ۴۰-۵۰ میلیمتر مناسب است. ۴) حداکثر نسبت آب به سیمان, ۰/۴۵ است. ۵) نسبت «حداکثر اندازه سنگدانه» به «قطر داخلی لوله» نباید از ۰/۱۲۵ بیشتر باشد. ۶) در این گونه بتن‌ها می‌باید چسبندگی کافی بین اجزای بتن وجود داشته باشد. شش -------- صفحهٔ بعد -------- ۸-۹٩‏ اجرای بتن در شرایط غیرمتعارف ۹ بتن‌ریزی در زیر آب از طریق ترمی می‌تواند با روش پیش آکنده نیز با رعایت ضوابط مربوطه انجام شود. ۰ هنگام بتن‌ریزی باید اختلاف فشار هیدرولیکی داخل و خارج قالب از بین رفته و سطح آب در داخل و خارج قالب در یک تراز باشد. ۱) در موقع بتن‌ریزی با قیف و لوله باید همیشه انتهای تحتانی لوله حداقل به طول ۱ تا ۱/۵ متر داخل بتن باشد به‌طوری که آب نتواند از پایین وارد لوله شود. برای این منظور باید به تدریج با پر شدن لوله آن را بالا کشید. ۲) باید از ایجاد سطوح افقی که لایه‌های مختلف بتن را از یکدیگر جدا می‌کنند. اجتناب شود. ۳) وقتی سطح بتن به حد فوقانی مورد نظر رسید. باید آن قسمت از بتن که با مواد بیرونی درأمیخته و دانه‌های شن و ماسه و شیره بتن از هم جدا شده, جمع‌آوری و بیرون ریخته شود. این کار باید تا رسیدن به بتن خمیری سالم ادامه یابد. ۴ استفاده از سایر روش‌های بتن‌ریزی در زیر آب بنا بر توصیه و تأیید دستگاه نظارت بلامانع جزئیات بتن‌ریزی زیر آب باید در مشخصات فنی خصوصی درج گردد. ۸-۸-۹ مشخصات بتن‌های مصرفی در شمع‌های بتنی درجاریز ۱) حداقل میزان سیمان مصرفی در این گونه بتن‌هاء ۴۰۰ کیلوگرم است. ۲) حداقل میزان اسلامپ این گونه بتن‌هاء ۱۵۰ میلیمتر است. ۳) حداکثر میزان نسبت آب به سیمان, ۰/۵ است. ۸۸ -------- صفحهٔ بعد -------- ۹-۹٩‏ بتن‌های ویژه ۹-٩‏ بتن‌های ویژه - مدول الاستیسیته بتن. مگاپاسکال 8- ثابت گرانش, متر بر مجذور ثانیه فشار جانبی بر روی قالب. مگاپاسکال ۱-۹-۹ کلیات در بتن‌های ویژه. با تغییر مصالح و مواد بر مبنای دانش مربوط می‌توان به فناوری بتن‌های خاص دست یافت. اما بتن‌های خاص همانطور که از نامشان مشخص است برای ساختمان‌های خاص کاربردهای خاص دارند و در مواردی که کاربردها متعارف باشند. نیاز به استفاده از بتن‌های خاص ۸۹ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱ غیر از تمهیدات و الزاماتی که در این بخش ذکر شده‌اند. باید بقیه ضوابط و الزامات مربوط در این مبحث اعمال شوند. به عبارت دیگر فقط تفاوت‌ها در این بخش ارائه شده‌اند و بخش‌های همسو با بتن متعارف همچنان الزامی باقی می‌مانند. ۲) در طراحی و اجرای بتن‌های خاص نیاز به منابع انسانی ماهر و آموزش‌دیده می‌باشد و همچنین استفاده از تجهیزات و وسایل خاص در آزمایشگاه و کارگاه ضروری است. قبل از شروع به اجرای بتن‌های خاص این نیاز ها باید فراهم شوند. ۲-۹-۹ بتن پرمقاومت ۱-۲-۹-۹ مشخصات کلی بتن‌هایی که مقاومت فشاری مشخصه آنها بیشتر از ۵۰ مگاپاسکال است. بتن پرمقاومت محسوب می‌شوند. رفتار بتن‌های پرمقاومت ترد است. بنابراین برای تغییر رفتار این نوع بتن‌ها به شکل‌پذیر که ضرورت عملکرد مناسب آنها در مقابل بار زلزله است. باید الزامات مربوط این مبحث اعمال ۲-۲-۹-۹ مصالح ۱-۲-۲-۹-۹ انتخاب مصالح مصرفی برای ساخت بتن پرمقاومت باید با دقت بیشتری نسبت به بتن با مقاومت کمتر انجام شود. ۲-۲-۲-۹-۹ تغییرات در خصوصیات سیمان, اثر نامطلوب بر خواص بتن پرمقاومت دارد. بنابراین تغییرات در خصوصیات سیمان باید محدود شود. تغییر در مقدار 5ج افت ناشی از سرخ شدن و نرمی سیمان نباید به ترتیب بیش از ۴ درصد. ۰/۵ درصد و ۳۷۵۰۰۰۲/7 باشد. همجنین تغییر در مقدار سولفات (90) باید به ۶۰/۲ درصد محدود گردد. ۳-۲-۳-۹-۹ هرچند افزایش نرمی سیمان سبب افزایش سرعت واکنش هیدراسیون می‌شود. اما نرمی بسیار زیاد قابل قبول نیست. زیرا تقاضای آب مخلوط را افزایش می‌دهد. بنابراین سیمان پرتلند نوع ۲ فقط در مواردی باید استفاده شود که مقاومت زیاد زودرس نیاز باشد. 3333333333333333 -------- صفحهٔ بعد -------- ۹-٩‏ بتن‌های ویژه ۴-۳-۳-۹-۹ برای کسب مقاومت فشاری و دوام مورد نظر در بتن‌های پرمقاومت می‌توان از مواد افزودنی معدنی از جمله پوزولان‌ها مانند بتن معمولی استفاده کرد. ۵-۳-۳-۹-۹ از مواد افزودنی شیمیایی در ساخت بتن پرمقاومت مانند بتن معمولی می‌توان استفاده کرد. اما از سازگاری سیمان و مواد افزودنی به خصوص فوق روان‌کننده باید اطمینان حاصل کرد. از آزمایش اسلامپ به عنوان یکی از روش‌های بررسی می‌توان استفاده کرد. ۶-۲-۲-۹-۹ مقاومت فشاری سنگدانه‌ها باید حداقل برابر با مقاومت فشاری خمیر سیمان مصرفی در بتن پرمقاومت باشد و سنگدانه درشت نباید دارای صفحات ضعیف باشد. برای بهبود کارایی و کاهش مقدار خمیر سیمان, سنگدانه ریز باید گرد و برای بهبود مقاومت پیوستگی بین سنگدانه و خمیر سیمان. سنگدانه درشت راویه دار (شکسته) باشد. ۷-۲-۲-۹-۹ ماسه باید با دانه‌بندی درشت‌تر استفاده شود. هرچند مدول نرمی ماسه بین ۲/۵ تا گردد. ۳-۲-۹-۹ طرح مخلوط مقدار از بین دو مقدار به‌دست آمده از روابط (۱-۹-۹) و (۲-۹-۹) باشد. 5 ۷1۳۵ )۱-۹-۹( انحراف استاندارد. ‎٩‏ در دو رابطه فوق مطابق با بند ۴-۳-۵-۹ تعیین می‌شود. در صورتی که مقدار انحراف استاندارد از داده‌های گذشته در دسترس نباشد. مقاومت فشاری متوسط لازم طبق رابطه )۳-۹-۹٩(‏ باید محاسبه شود: )۲-۹-۹٩(‏ ۹ ع۶ج۱/۱1۲عس] ۹۱ -------- صفحهٔ بعد -------- ۲-۳-۲-۹-۹ مقدار مناسب سیمان بین ۳۹۰ تا *71/ 8 ۵۶۰ است. در صورت عدم کسب مقاومت فشاری مورد نظر با استفاده از مقادیر سیمان ذکر شده. باید با کاهش نسبت آب به سیمان مخلوط و مواد افزودنی معدنی مناسب به مقاومت فشاری متوسط لازم دست یافت. ۳-۳-۲-۹-۹ حجم سنگدانه درشت در بتن پرمقاومت معمولاً بیشتر از بتن معمولی است. با مدول نرمی ماسه بین ۲/۵ تا ۳/۲ و بر مبنای اندازه حداکثر سنگدانه برابر با ۹/۵ ۰۱۲/۵ ۱۹ و ۲۵ میلیمتر. حجم شن در مخلوط بتن به ترتیب برابر با ۰۰/۶۵ ۰۰/۶۸ ۰/۷۲ و ۰/۷۵ توصیه می‌شود. ۴-۳-۲-۹-۹ برای ساخت بتن با مقاومت فشاری تا ۶۰ مگاپاسکال, اندازه حداکثر شن باید ۱۹ یا ۵ میلیمتر و برای مقاومت فشاری تا ۱۰۰ مگاپاسکال, اندازه حداکثر شن باید ۹/۵ یا ۱۲/۵ ۵-۳-۲-۹-۹ مقدار آب مخلوط و نسبت آب به سیمان باید بر اساس مقاومت فشاری مورد نظر تعیین شود. برای کارایی یکسان اندازه حداکثر سنگدانه به مقدار آب مورد نیاز افزوده می‌شود. بازه وسیع مقاومت فشاری با نسبت آب به سیمان بین ۰/۳ تا ۰/۵ قابل کسب است. اما نسبت آب به سیمان نباید کمتر از ۰/۲۶ انتخاب شود. ۶-۳-۲-۹-۹ پس از تعیین نسبت مخلوط. باید مخلوط‌های آزمون در آزمایشگاه ساخته شود. مخلوط‌های آزمون باید الزامات کارایی و مقاومت را تأمین کنند. در غیر این‌صورت باید مقدار یا نوع اجزای مخلوط اصلاح شوند. ۷-۳-۲-۹-۹ مقاومت فشاری بتن‌های پرمقاومت باید در سن ۵۶ روزه اندازه گیری شوند. مگر آن که بتن پرمقاومت زودرس در نظر باشد که باید مقاومت در سن ۲۸ روزه معیار و مورد اندازه گیری ۴-۲-۹-۹ احرا ۱-۴-۲-۹-۹ به دلیل حساسیت بتن پرمقاومت به مصالح مصرفی. باید برای یکنواختی. تغییرات در خصوصیات و خواص مصالح به حداقل برسد. تغییرات دانه‌بندی ماسه باید به تغییرات در مدول ۹۲ -------- صفحهٔ بعد -------- ۹-٩‏ بتن‌های ویژه ۲-۴-۲-۹-۹ برای کاهش افت اسلامپ. توصیه می‌شود که قبل از پیمانه کردن تمام سنگدانه‌ها اشباع شوند. اما مقدار آب آزاد در سطح سنگدانه‌ها باید در توزین بر اساس نسبت آب به سیمان مورد نظرء محاسبه شود. از آنجایی که فوق روان کننده اثر کوتاه مدت در تأمین اسلامپ دارد. برای کسب اسلامپ مورد نظر باید فوق روان کننده بیشتر در کارگاه افزوده شود و از اضافه کردن آب ۳-۴-۳-۹-۹ برای کنترل مدت گیرش مخلوط. دمای مخلوط بتن در هنگام جاگذاری باید بین ۱۵ تا ۲۵ درجه سلسیوس باشد. ۴-۴-۲-۹-۹ از آنجایی که مخلوط‌های بتن پرمقاومت معمولاً چسبنده می‌باشند. باید از استفاده از وسیله تراز و ماله دستی با جنس چوبی اجتناب شود و به جای آن از جنس فلزی استفاده گردد. ۵-۴-۲-۹-۹ مخلوط‌های بتن پرمقاومت مستعد جمع‌شدگی خمیری می‌باشند. زیرا سرعت آب‌آوری آن‌ها بسیار کم است. بنابراین بلافاصله پس از اتمام عملیات پرداخت سطح بتن, باید با استفاده از پوشش پلاستیک. سطح بتن حفاظت شود و از تبخیر آب از سطح جلوگیری گردد. ۶-۴-۲-۹-۹ برای جلوگیری از خود خشک‌شدگی و جمع‌شدگی خود به خود بتن‌های پرمقاومت. باید از عمل‌آوری عایقی اجتناب شود و فقط از روش‌های عمل‌آوری آب‌رسانی مانند ایجاد حوضجه بر روی دال‌ها و یا پوشش چتایی خیس و بر روی آن ورق پلاستیک. استفاده گردد. مدت عمل‌آوری باید بیشترین مقدار از دو مورد به شرح زیر باشد: - ۱۰ روز - ۷۰ درصد مقاومت ۲۸ روزه کسب شود. برای تعیین مقاومت فشاری بتن در ساختمان باید سه نمونه استوانه استاندارد در کنار ساختمان نگهداری و مورد آزمایش مقاومت قرار بگیرند. روش عمل‌آوری این نمونه‌ها باید مشابه روش بتن در ساختمان باشد. برای افزایش مقاومت و دوام بتن باید به مدت مذکور افزوده شود. ۹۳ -------- صفحهٔ بعد -------- ۳-۹-۹ بتن الیافی ۱-۳-۹-۹ مشخصات کلی الیاف در بتن نقش کنترل ترک‌ها را دارد که بر مبنای آن. مقاومت ضربه.ء خستگی, مقاومت برشی. مقاومت خمشی باقی مانده (پس از ترک‌خوردگی عضو) و ظرفیت جذب انرژی بتن بهبود می‌یاید. اما تأثیرگذاری الیاف در بتن به نوع و مقدار الیاف. شکل, طول, نسبت ظاهری (نسبت طول به قطر الیاف)» مقاومت کششی و مکانیزم مهاری الیاف بستگی دارد. ۲-۳-۹-۹ مصالح ۱-۲-۳-۹-۹ برای ساخت بتن الیافی می‌توان از مصالح معمول در ساخت بتن استفاده کرد و از انواع الیاف‌ها مانند فولادی. مصنوعی و طبیعی بهره گرفت. بعضی از الیاف مصنوعی مانند شیشه و اکثر الیاف طبیعی بامبو در محیط قلیایی بتن آسیب‌پذیرند. قبل از مصرف این نوع الیاف باید با پوشش‌های مناسب. سطح الیاف حفاظت شوند. ۲-۲-۳-۹-۹ بهبود خواص بتن با استفاده از الیاف گسترده است و شامل افزایش مقاومت طاقت. انتخاب نوع و مقدار الیاف. طول و نسبت ظاهری و مقاومت کششی الیاف باید بر مینای بهبود ۳-۲-۳-۹-۹ برای بتن‌های با مقاومت فشاری بیشتر از ۶۰ مگاپاسکال. مقاومت کششی الیاف فولادی مصرفی باید بیش از ۱۵۰۰ مگاپاسکال باشد تا از رفتار ترد عضو بتنی جلوگیری شود. ۴-۲-۳-۹-۹ مقاومت پیوستگی بین الیاف و خمیر سیمان در بتن نباید در حد کم باشد که در بارهای کم. الیاف به آسانی از خمیر سیمان بیرون کشیده شود و در حد زیاد نباشد که الیاف بدون ۵-۲-۳-۹-۹ برای جلوگیری از قلوه‌کن‌شدگی بتن در هنگام آتش‌سوزی, باید از الیاف پلی‌پروپیلین به کارفرما است. مج -------- صفحهٔ بعد -------- ۹-۹٩‏ بتن‌های ویژه ۶-۳-۳-۹-۹ برای انتخاب نوع و مقدار الیاف و حصول اطمینان از عملکرد الیاف. تولید کننده موظف است بر مبنای مستندات آزمایشگاهی, اطلاعات مورد نیاز را ارائه دهد. در غیر اینصورت. باید آزمایش‌های مربوط انجام شوند. ۳-۳-۹-۹ طرح مخلوط ۱-۳-۳-۹-۹ تعیین نسبت مخلوط بتن الیافی مشابه بتن معمولی است. اما الیاف بر کارایی مخلوط بتن اثر دارد و باعث کاهش آن می‌شود و هرچه مقدار الیاف و طول آن بیشتر باشد از کارایی بیشتر کاسته می‌شود. بنابراین باید در تعیین نسبت مخلوط بتن یک یا چند از موارد به شرح زیر در اصلاح مخلوط اعمال شوند: افزایش مقدار سیمان ۳) افزایش مقدار ماسه ۴) استفاده از فوق‌روان کننده ۵) کاهش اندازه حداکثر شن ۲-۳-۳-۹-۹ کاهش مقدار شن در مخلوط بتن یکی از موْثرترین روش‌های جلوگیری از افت کارایی ناشی از الیاف در مخلوط است. بین درصد وزنی کاهش شن و (۷)1/0 رابطه خطی وجود دارد که در آن ۲/7 درصد حجم الیاف و 0/.] نسبت ظاهری الیاف است. برای مقدار (۷)1/0 از ۲۰ تا ۷۰ باید مقدار شن بین ۵ تا ۲۰ درصد کاهش یابد تا کارایی بتن مشابه بتن بدون الیاف تأمین گردد. ۳-۳-۳-۹-۹ برای اندازه گیری کارایی بتن الیافی نباید از اسلامپ استفاده شود. بلکه باید از مخروط اسلامپ معکوس و یا آزمایش زمان وی‌بی استفاده گردد. ۴-۳-۹-۹ اجرا ۱-۴-۳-۹-۹ افزودن الیاف به مخلوط کن و یا کامیون حمل بتن (تراک میکسر) به دو روش به شرح زیر مجاز است: مج -------- صفحهٔ بعد -------- ۱ ابتدا مخلوط بتن آماده شود و سپس الیاف به تدریج به مخلوط افزوده شود. در این روش پس از افزودن کامل الیاف. باید چرخش جام به مدت ۵ دقیقه با سرعت کم ادامه یاید. ۲ الیاف همراه با سنگدانه به جام مخلوط کن تغذیه شود و سپس بقیه مصالح مخلوط افزوده شوند. ۳-۴-۳-۹-۹ برای انتخاب روش افزودن الیاف به بتن می‌توان به توصیه‌های تولیدکننده مراجعه کرد. به هر حال, هر روشی که استفاده می‌شود. نباید کلوخه شدن الیاف در مخلوط بتن رخ دهد. ۳-۴-۳-۹-۹ در پرداخت سطح بتن الیافی نباید از ماله چوبی استفاده شود. بلکه باید از ماله فلزری آلیاژی بهره گرفت. ۴-۴-۳-۹-۹ در هنگام استفاده از الیاف به خصوص نوع فولادی باید الزامات ایمنی شامل استفاده ۴-۹-۹ بتن خودتراکم در مواردی که به مخلوط بتن با قابلیت ریاد جاری شدن, خود پخش شدگی در تمام نقاط قالب. پوشش دادن آرماتور با تراکم زیاد. بدون جداشدگی ذرات و بدون لرزاندن مکانیکی نیاز باشد. بتن خودتراکم مورد استفاده قرار می‌گیرد. ۲-۴-۹-۹ مصالح ۱-۲-۴-۹-۹ استفاده از انواع سیمان‌های پرتلند در ساخت بتن خود تراکم مجاز است. مگر آن‌که شرایط محیطی و دوام محدودیت در انتخاب نوع سیمان را ایجاب کند. ۲-۲-۴-۹-۹ پودر سنگ‌های خنثی مانند آهکی. بازالت و کوارتز حاصل از آسیاب کردن سنگ‌ها و در ترکیبات پودرها نباید وجود داشته باشد. دانه‌بندی پودر سنگ می‌تواند ریزدانه‌تر یا درشت‌تر و یا ۳-۲-۴-۹-۹ مواد افزودنی معدنی مانند دوده سیلیس. کائولین و سرباره به عنوان جایگزین بخشی از سیمان و یا به عنوان پرکننده در مخلوط بتن مجاز می‌باشند. ۹۶ -------- صفحهٔ بعد -------- ۹-۹ بتن‌های ویژه ۴-۲-۴-۹-۹ برای تأمین مخلوط بتن استفاده از ماده افزودنی شیمیایی اصلاح‌کننده گرانروی مجاز است. همچنین برای ساخت مخلوط بتن با گرانروی مناسب حاصل از ترکیب پودر سنگ و پودرهای فعال و ماده اصلاح‌کننده گرانروی امکان‌پذیر است. ۵-۲-۴-۹-۹ تأمین روانی مخلوط بتن باید توسط مواد افزودنی فوق‌روان‌کننده‌های ممتاز مانند پلی کربوکسیلات فراهم گردد. ۶-۲-۴-۹-۹ استفاده از هر اندازه حداکثر سنگدانه در ساخت بتن خود تراکم مجاز است. اما توصیه می‌شود برای حفظ پایداری مخلوط اندازه حداکثر به ۲۰ میلیمتر محدود شود. ۳-۳-۹-۹ طرح مخلوط ۱-۳-۴-۹-۹ تعیین نسبت‌های مخلوط بتن خودتراکم باید به نحوی انجام شود که خصوصیات این خصوصیات تابع تراکم میلگردهاء شکل و اندازه قالب و روش بتن‌ریزی است. بنابراین در هنگام طرح مخلوط باید خصوصیات مورد نظر مورد بررسی قرار بگیرند. ۲-۳-۴-۹-۹ مقادیر مصالح باید با موارد به شرح زیر مطابقت داشته باشند. مگر آن‌که بررسی آزمایشگاهی نشان دهد که خارج از محدوده‌های ذکر شده تأثیر نامطلوب بر خواص بتن تازه و سخت شده ندارد. * نسبت حجمی آب به کل پودر (شامل سیمان, پودر سنگ و مواد افزودنی معدنی)» باید بین ۰/۸ تا ۱/۱۰ و حجم خمیر باید بین ۳۴ تا ۴۰ درصد کل حجم مخلوط باشد. کل مقدار پودر باید ۳۸۰ تا ۶۰۰ کیلو بر متر مکعب باشد. ۳-۳-۴-۹-۹ در تعیین نسبت مخلوط باید ابقاپذیری که ظرفیت مخلوط بتن در حفظ الزامات عملکرد در حالت تازه و سخت شده است بررسی شود و با تغییرات ناچیز در کمیت و کیفیت مصالح و مواد مصرفی و روش اجرا در خصوصیات بتن تازه و خواص بتن سخت شده. تغییرات عمده ایجاد نشود. برای بررسی ابقاپذیری باید روش زیر اتخاذ گردد: ۹۷ -------- صفحهٔ بعد -------- مخلوط بتن طبق نسبت‌های تعیین شده همراه با دو مخلوط دیگر که در یکی مقدار آب ۸ لیتر در از طرح ساخته شوند. مقادیر آزمایش اسلامپ جاری و آزمایش 7-۵۰ هر یک از دو مخلوط (با افزایش و کاهش آب مخلوط) نباید بیشتر از ۱۵ درصد با مخلوط اصلی تفاوت داشته باشند. انحراف استاندارد مقاومت فشاری ۲۸ روزه این دو مخلوط نباید بیشتر از ۴ مگاپاسکال از بتن اصلی در ۴-۴-۹-۹ احرا ۱-۴-۴-۹-۹ استفاده از هر نوع مخلوط کن برای ساخت بتن خود تراکم بلامانع است. اما شرایط و حاصل شود. ۲-۴-۴-۹-۹ زمان مورد نیاز برای مخلوط کردن بتن خود تراکم معمولاً طولانی‌تر از بتن معمولی است. اما مدت مورد نیاز و ترتیب ریختن مصالح به درون مخلوط کن باید با آزمایش بر مبنای آزمون و خطا تعیین شود. اما در ساخت مخلوط‌های آزمون آزمایشگاهی تا حد امکان باید از ۳-۴-۴-۹-۹ در صورت مصرف پودر سنگ فله‌ای, برای انبار کردن آن در کارگاه باید از سیلوی ۴-۴-۴-۹-۹ مواد افزودنی شیمیایی باید همراه با بخشی از آب مخلوط به عنوان آخرین جزء به مخلوط بتن افزوده شوند. در مواردی که ماده اصلاح‌کننده گرانروی استفاده می‌شود. باید پس از فوق‌روان کننده به مخلوط افزوده شود. ۵-۴-۴-۹-۹ در طراحی قالب‌های عمودی, باید فشار بتن بر روی قالب برابر با فشار هیدرواستاتیک در نظر گرفته شود. مگر آن‌که با انجام آزمایش و یا مستندات مشخص شود که فشار بر روی قالب کمتر و با بیشتر از فشار هیدرواستاتیک است. در صورت عدم وجود اطلاعات کافی. سرعت ۹۸ -------- صفحهٔ بعد -------- ۹-۹٩‏ بتن‌های ویژه بتن‌ریزی باید ۵ متر بر ساعت و یا کمتر در نظر گرفته شود و فشار هیدرواستاتیک از رابطه )۴-۹-۹٩(‏ محاسبه شود: (۳-۹-۹) عم <۳ ۷-۴-۴-۹-۹ ارتفاع مجاز بتن‌ریزی در سقوط آزاد ۳ متر است. برای ارتفاع بیشتر از این مقدارء باید با آزمایش اثر ارتفاع در جداشدگی ذرات بررسی شود و سپس بتن‌ریزی انجام گیرد. اما توصیه می‌شود که برای سقوط آزاد بیش از ۲ مترء از قیف و لوله (ترمی) استفاده شود. دینامیکی ذرات وجود دارد. ۹-۴-۴-۹-۹ بسیاری از مخلوط‌های بتن خود تراکم خاصیت تغلیظ پذیری دارند. بنابراین عملیات بتن‌ریزی باید استمرار داشته باشد تا از امکان بروز درز سرد ناشی از تغلیظ پذیری اجتناب گردد. ۱۰-۴-۴-۹-۹ لرزاندن بتن خودتراکم مجاز نیست. زیرا منجر به نشست سنگدانه‌های درشت می‌شود. ۱۱-۴-۴-۹-۹ در پرداخت سطح بتن باید از ابزار فلزی مانند فولادی یا فولادی با آلیاژ منیزیمی ۱۳-۴-۴-۹-۹ بلافاصله پس از اتمام عملیات پرداخت سطح بتن, باید با پوشش پلاستیک بر روی سطح بتن از تبخیر آب جلوگیری شود تا منجر به ترک‌خوردگی ناشی از جمع‌شدگی پلاستیک نشود. ۱۳-۴-۴-۹-۹ برای جلوگیری از خودخشک‌شدگی بتن باید از عمل آوری با روش آب‌رسانی انجام شود و از عمل‌آوری عایقی اجتناب گردد. ۱۳-۴۳-۴-۹-۹ در هنگام بتن ریزری در کار گاه. باید نمونه‌برداری برای مقاومت فشاری طبق بتن معمولی انجام شود. اما قبل از بتن‌ریزی باید خصوصیات مخلوط بتن تازه با آزمایش‌های مربوط ۹۹ -------- صفحهٔ بعد -------- ۵-۹-۹ بتن اصلاح شده با پلیمر ۱-۵-۹-۹ مشخصات کلی ۱-۱-۵-۹-۹ در هنگام مخلوط کردن اجزای بتن. پلیمرهای آلی به مخلوط اضافه می‌شوند. پلیمرهای آلی از مولکول‌هایی تشکیل شده‌اند که مونومر نامیده می‌شوند و واکنشی که مونومرها را ترکیب می‌کند به پلیمریزاسیون موسوم است. معمولاً پلیمرها به صورت محلول در آب تولید می‌شوند ۲-۱-۵-۹-۹ هرچند تنوع در لاتکس‌ها زیاد است. اما فقط آن موادی که به صورت خاص برای بوتادین و اکریلیک می‌توان لاتکس از یک نوع, اما با خواص متفاوت تولید کرد. بنابراین. هر نوع لاتکس دارای کوپلیمرهای مختلف است. لاتکس‌ها می‌توانند بعضی از خواص ملات یا بتن را بهبود بخشند. اما تغییر در خواص به نوع لاتکس مصرفی بستگی دارد. به طور کلی لاتکس‌هاء مقاومت سایش. مقاومت‌های کششی و خمشی, مقاومت در مقابل یخزدگی و آب شدن بتن را افزایش می‌دهند و نفوذپذیری, مدول الاستیسیته و جمع شدگی بتن را کاهش می دهند. ۳-۱-۵-۹-۹ کاهش مدول الاستیسیته ناشی از مصرف لاتکس‌ها در ملات یا بتن منجر به کاهش تنش‌ها به دلیل اختلاف کرنش‌های حرارتی و جمع شدگی می‌شود و تمایل بتن به ترک‌خوردگی ۲-۵-۹-۹ مصالح ۱-۲-۵-۹-۹ مصالح مصرفی برای ساخت ملات یا بتن اصلاح شده با لاتکس مشابه بتن معمولی است و فقط ترکیب لاتکس که به بتن و ملات معمولی افزوده می‌شود. آن را متمایز می‌کند. لاتکس‌ها را بر حسب نوع بار الکتریکی روی منومرهاء می‌توان به سه گروه تقسیم کرد. نوع ماده فعال‌کننده سطحی که برای پراکنده کردن منومرها استفاده می‌شود. مبنای این تقسیم‌بندی است. گروه‌ها به کاتیونی (بار مثبت)» آنیونی (بار منفی) و غیر یونی (بدون بار) تقسیم ۱. ۰ -------- صفحهٔ بعد -------- ۹-۹٩‏ بتن‌های ویژه می‌شوند. لاتکس‌های کاتیونی یا آنیونی برای استفاده با سیمان مناسب نیستند. زیرا پایداری لازم را ندارند. بنابراین فقط لاتکس‌های غیر یونی باید استفاده شوند. ۲-۲-۵-۹-۹ معمولاً لاتکس‌هایی که در ملات یا بتن استفاده می‌شوندء شامل لاتکس تک پلیمر استات‌وینیل و یا همراه با مونومرهای اتیلن, اکریلات‌اتیل و ایستروینیل لاتکس کوپلیمر اکریلات- اتیل و لاتکس کوپلیمر استایرن‌بوتادین است. ۳-۲-۵-۹-۹ تمام لاتکس‌ها باید حاوی مواد ضدکف باشند. زیرا لاتکس‌ها در مخلوط بتن تولید حباب‌های هوا می‌کنند که بر خواص بتن اثر منفی دارد. ۴-۲-۵-۹-۹ پلیمرهایی که حاوی کلریدها هستند نباید در بتن‌آرمه استفاده شوند. زیرا در محیط قلیایی بتن. کلریدها آزاد و سبب خوردگی میلگردها می‌شوند. مونومرهایی که در این گروه جای دارند. کلراید وینی‌لیدین است. ۵-۲-۵-۹-۹ در انتخاب نوع و مقدار لاتکس, باید تولیدکننده‌ها با مدارک مستند. اثر لاتکس در خواص ملات یا بتن را در شرایط محیطی مورد نظر آرائه دهند. در غیر این صورت باید مورد بررسی ۳-۵-۹-۹ طرح مخلوط ۱-۳-۵-۹-۹ حدود ۵۰ درصد وزن لاتکس‌هاء از آب تشکیل می‌شوند و بنابراین برای بهره بهینه از لاتکس‌هاء باید از مقدار آب مخلوط ملات یا بتن کاسته شود. ۲-۳-۵-۹-۹ مقدار بهینه لاتکس‌ها بین ۸ تا ۲۰ درصد جامدات خشک پلیمر و وزن سیمان است. بتن باید توسط تولیدکننده با مستندات مربوط توصیه شود. ۳-۳-۵-۹-۹ برای تعیین نسبت مخلوط ملات یا بتن اصلاح شده با لاتکس, باید در آزمایشگاه مخلوط‌های آزمون ساخته و برای خواص مورد نظر بررسی شوند. ۱۰۱ -------- صفحهٔ بعد -------- ۴-۵-۹-۹ اجرا ۱-۴-۵-۹-۹ از آنجایی که ملات و بتن‌های اصلاح شده با لاتکس‌ها برای تعمیر اعضای بتنی و روکش دال پل‌ها استفاده می‌شوند. قبل از اعمال آنهاء باید سطح بتن پایه کاملاً تمیز شود و از هر گونه گرد و خاک و مواد دیگر پاک شود. ۲-۴-۵-۹-۹ پس از اعمال ملات یا بتن اصلاح شده» باید بر سطح آن با چتایی خیس پوشش داده شود و بر روی چتایی نیز یک ورق پلاستیک گذاشته شود. این روش مرطوب نگه‌داشتن سطح ملات یا بتن باید به مدت ۲۴ تا ۴۸ ساعت ادامه یابد. سپس باید اجازه داد که ملات و بتن اصلاح ۵-۵-۹-۹ محدودیت ۱-۵-۵-۹-۹ ملات یا بتن اصلاح شده با لاتکس‌ها وقتی در معرض دایمی آب قرار می‌گیرند باعث کاهش خواص از جمله مقاومت‌های فشاری» کششی و خمشی می‌شود. بنابراین ملات یا بتن اصلاح شده نباید در ساختمان‌هایی استفاده شوند که به طور مستمر در معرض آب قرار دارند. ۶-۹-۹ بتن سنگین ۱-۶-۹-۹ مشخصات کلی ۱-۱-۶-۹-۹ بتن سنگین عموماً برای سپر بیولوژیکی در نیروگاه‌های برق اتمی. واحدهای پزشکی و در تأسیسات تحقیقاتی اتمی استفاده می‌شود. بنابراین در محل‌هایی که پرتوهای 1 و گاما وجود دارند و یا تشعشعات نترون‌ها دخالت دارند. باید از بتن سنگین به عنوان مصالح اقتصادی و عدم نیار به بازسازی استفاده شود. چگالی بتن سنگین تابع نوع سنگدانه مصرفی است. اما چگالی آن بیش از ۵/7 ۰ می‌باشد. ۲-۶-۹-۹ مصالح ۱-۳-۶-۹-۹ انواع سیمان‌های پرتلند. مواد افزودنی معدنی و شیمیایی مشابه آنچه برای بتن معمولی استفاده می‌شود. در ساخت بتن سنگین مجاز است. بعضی از مواد افزودنی معدنی و ۱۰۲ -------- صفحهٔ بعد -------- ۹-۹ بتن‌های ویژه شیمیایی مانند پوزولان‌ها و افزودنی هواساز ممکن است سبب کاهش چگالی بتن شوند. بنابراین در ۲-۲-۶-۹-۹ برای ساخت بتن سنگین با چگالی بین ۳۲ تا ۴۰۲۷/1۳ باید از سنگدانه‌های سنگین مانند لیمونیت. باریت. هماتیت. ژئوتیت و مگنتیت استفاده کرد. اما برای بتن با چگالی بیش از ۴۰ باید از ساچمه‌های فولادی به عنوان سنگدانه استفاده شود. ۳-۲-۶-۹-۹ نوع سنگدانه و چگالی بتن باید بر مبنای نوع تشعشعات و شدت آن انتخاب گردد. هرچند. در محصولات هیدراتاسیون سیمان در بتن عناصر سبک مانند هیدروژن برای مهار اشعه‌های گاما و نترون‌ها وجود دارد. اما در صورت نیاز به مهار بیشتر تشعشعات می‌توان از سنگ‌ها با مقدار کم می‌باشند. بنابراین انتخاب سنگدانه‌های سنگین و چگالی بتن باید بر اساس نوع و شدت ۳-۶-۹-۹ طرح مخلوط ۱-۳-۶-۹-۹ تعیین نسبت‌های بتن سنگین مشابه بتن معمولی است. اما به دلیل خشن بودن مخلوط بتن سنگین باید از ماسه با مدول نرمی کمتر استفاده شود و یا نسبت ماسه به شن افزایش یابد. حداقل مقدار سیمان باید ۳۵۰8/1 باشد تا مقدار آب پیوند یافته در ساختار خمیر سیمان ۲-۳-۶-۹-۹ انتخاب نوع سنگدانه و تعیین مقادیر سیمان و آب مخلوط باید بر اساس خواص مورد نظر بتن تازه و سخت شده بر مبنای شرایط خاص ساختمان مانند چرخه‌های حراراتی انجام پذیرد. بنابراین خواص بتن مانند کارایی» جمع شدگی, خزش, خاصیت سپری. انبساط حرارتی در طرح مخلوط در نظر گرفته شوند و قبل از طرح مخلوط. اطلاعات و دانش در خصوص کاربرد ساختمان و اثر هر یک از اجزای بتن در خواص مورد نظر کسب شوند. ۳-۶-۹-۹- برای دیوارهای حجیم. مقاومت فشاری بیشتر از ۱۵ مگاپاسکال ضرورت ندارد و برای بتن‌های سازه‌ای, مقاومت فشاری بین ۲۰ تا ۳۵ مگاپاسکال کفایت می‌کند. مقاومت فشاری کمتر با بیشتر از محدوده‌های مذکور وقتی مجاز است که ضرورت آن و تأثیر مقاومت فشاری بر دیگر ۱۰۳ -------- صفحهٔ بعد -------- ۴-۶-۹-۹ احرا است. بنابراین طراحی و ساخت قالب‌ها باید بر اساس چگالی مخلوط بتن انجام شوند. ۲-۴-۶-۹-۹ جداشدگی ذرات در بتن سنگین معمولاً رخ می‌دهد. بنابراین باید از ماسه با چگالی سنگدانه‌های بزرگتر از ۶ میلیمتر در قالب متراکم شوند و سپس مخلوط سیمان, ماسه و آب به ۳-۴-۶-۹-۹ برای بتن‌ریزی مخلوط بتن سنگین استفاده از پمپ مجاز است. اما توصیه می‌شود ۴-۴-۶-۹-۹ به دلیل سنگین بودن مخلوط. توصیه می‌شود که در هنگام استفاده از تجهیزات مانند دستگاه توزین. مخلوط کن و وسایل انتقال, به چگالی مخلوط بتن توجه شود تا منجر به ۷-۹-۹ بتن سیک بتن سبک عبارت است از بتنی که وزن مخصوص آن به طور محسوسی کمتر از وزن مخصوص بتنی است که با سنگدانه‌های طبیعی یا شکسته ساخته می‌شود. بتن سبک در سه نوع طبقه‌بندی الف) بتن سبک غیر سازه‌ای که معمولا به عنوان تیغه‌های جداساز و عایق‌های صوتی در کف مورد استفاده قرار می‌گیرد. دارای وزن مخصوص کمتر از ۸۰۰ کیلوگرم بر متر مکعب می‌باشد. با وجود وزن مخصوص کم. مقاومت فشاری آن حدود ۰/۳۵ تا ۷ مگاپاسکال است. ب) بتن سبک سازه‌ای که دارای مقاومت و وزن مخصوص کافی می‌باشد به گونه‌ای که کاربرد آن در اعضای سازه‌ای مجاز شمرده می‌شود. این بتن دارای وزن مخصوصی بین ۱۴ تا ۱۹ ویژگی‌های فیزیکی و شیمیایی الزامی نمونه‌های بتن سبک سازه‌ای مطابق جدول ‎۱۶- ۱۰-٩۹ ۱۰۴ -------- صفحهٔ بعد -------- ۹-۹٩‏ بتن‌های ویژه ج) بتن سبک متوسط که از لحاظ وزن مخصوص و مقاومت فشاری در محدوده‌ای بین بتن‌های سبک غیر سازه‌ای و سازه‌ای قرار دارد. مقاومت فشاری این بتن‌ها بین ۷ تا ۱۷ مگاپاسکال و جرم مخصوص آنها ۸ تا ۱۴ کیلونیوتن بر متر مکعب می‌باشد. بتن سبک اغلب به عنوان جایگزین مناسب و یا مکمل بتن معمولی و به منظور کاهش وزن ساختمان به کار می‌رود. هرچند مقاومت فشاری آن در مقایسه با بتن معمولی مقدار کمتری است. کارایی بتن تازه سبک. نیاز به توجه خاصی دارد. زیرا سنگدانه‌های سبک در مخلوط‌های دارای روانی زیاد. تمایل به جدا شدن دارند. بنابراین لازم است که حداکثر اسلامپ محدود شده و از ماده افزودنی حباب هواساز به میزان ۵ تا ۷ درصد (صرفنظر از افزایش دوام بتن در برابر یخ زدن و آب شدن) استفاده شود تا بدون جداشدگی سنگدانه‌ها و آب‌انداختگی بتن. کارایی مورد نظر حاصل گردد. بتن سبک در مقایسه با بتن معمولی, رطوبت بیشتری از خود عبور داده و بنابراین دارای جمع‌شدگی ناشی از خشک شدن و خزش بیشتری هستند که باید در طراحی مورد توجه قرار کیرد ۱۳۵ -------- صفحهٔ بعد -------- ۲ ون -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۰-۹ ارزیابی و کنترل کیفیت و بازرسی بتن و مصالح مصرفی ۱۰-۹ ارزیابی و کنترل کیفیت و بازرسی بلس و مصالح مصرفی ۰-۱-۹ علائم اختصاری قطر زمینه میلگردهای آجدارء میلیمت قطر خارجی میلگردهای آجدار, میلیمتر تنشی که تنش نهایی حداکثر ۵/ از نمونه‌های میلگرد فولادی کمتر از آن باشد. مگاپاسکال روی میلگردهای مصرفی مورد نظر بدست می‌آید. مگاپاسکال نمونه‌های میلگرد فولادی کمتر از آن باشد. مگاپاسکال در ۶ تنش تسلیمی که در آزمایش کششی بر روی میلگردهای مصرفی مورد نظر عملاً به دست 5 سطح مقطع مور یا اسمی میلگرد. میلیمتر مربع 5 انحراف معیار برای آزمونه‌های میلگرد - مقاومت فشاری نمونه لام مگاپاسکال ۱۰۷ -------- صفحهٔ بعد -------- میانگین مقاومت فشاری سه نمونه, مگاپاسکال ۶۵۵ کمترین مقاومت فشاری نمونه‌هاء مگاپاسکال ۱-۱-۹ کلیات ۱- بتن و مصالح تشکیل‌دهنده آن می‌باید ضوابط و مشخصات مندرج در این فصل را برآورده سازند. به عبارت دیگرء بتنی قابل قبول است که هم خود بتن و هم مصالح تشکیل دهنده آن. ضوابط الزامی مربوطه را برآورده سازند. ۲- به طور کلی پذیرش بتن منوط به برآورده شدن کلیه شرایط زیر است: الف) ضوابط مربوط به مصالح تشکیل‌دهنده آن ب) ضوابط مربوط به بتن ساخته شده. از جمله شامل ضوابط مربوط به بتن تازه (نظیر آزمایش کاریی)» بتن سخت شده (نظیر آزمایش تعیین مقاومت فشاری ۲۸ روزه) دوام (نظیر حداکثر نسبت آب به سیمان) و ضوابط مربوط به مشخصات خاص بتن ناشی از روش خاص اجرای بتن (نظیر ضوابط مربوط به بتن‌های پمپی یا بتن برای بتن ریزی در زیر آب با استفاده از ترمی). پ) ضوابط مربوط به تک تک مراحل اجرای کارء شامل حمل (انتقال)» ریختن(جای دادن)» تراکم (از جمله لرزانیدن)» پرداخت سطحی و عمل‌آوری و مراقبت و محافظت (از جمله تأمین رطوبت و دمای مناسب). ضوابط اخیر می‌باید در مشخصات فنی پروژه دقیقاً قید شده و در عمل نیز برآورده و کنترل شوند. ۲-۱۰-۹٩‏ ضوابط پذیرش سیمان‌های پرتلند ۱-۳-۱-۹ تواتر نمونه‌برداری و ضوابط پذیرش سیمان‌های پرتلند نمونه‌برداری از سیمان پرتلند. باید به یکی از روش‌های زیر صورت گیرد: ۱. از هر محموله وارده به کارگاه. 18 ۵ نمونه ۲ از محل تسمه نقاله یا لوله انتقال به سیلوء از هر 101 ۴۰ سیمان در حال انتفال یا کمتر 8 ۵ نمونه به صورت پیوسته یا ناپیوسته ۳ از محل تخلیه سیمان از سیلوء به ازای هر 1010 ۰۱۰۰ 8 ۵ نمونه ۱۰۸ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۰-۹ ارزیابی و کنترل کیفیت و بازرسی بتن و مصالح مصرفی ۴. از انبار کیسه‌های سیمان. به ازای هر 1010 5 سیمان کیسه‌ای یا کمتر. یک کیسه به عنوان نمونه ۵ آزمایش‌های فوق حداکثر ماهی یک بار می‌باید انجام شوند. ۶ سایر ضوابط نمونه‌برداری مطابق با استانداردهای ملّی ایران می‌باشد. ۷ سیمان‌های پرتلند را هنگامی می‌توان قابل قبول تلقی کرد که هر دوی ضوابط زیر برآورده شوند: الف) نتایج حاصل از یک آزمونه و یا میانگین نتایج حاصل از دو آزمونه متوالی» ضوابط شیمیایی و فیزیکی الزامی سیمان‌های پرتلند. مذکور در جداول ‎۱-۱۰-٩۹‏ و ‎۲-۱۰-٩۹‏ را برآورده سازند. این ضوابط در سیمان‌های پرتلند سفید مطابق جداول ‎۴-۱۰-٩۹‏ و ‎۵-۱۰-۹٩‏ و در سیمان‌های پوزولانی مطابق جداول ۷-۱۰۹ و ‎۸-۱۰-٩۹‏ می‌باشد. ب) میانگین نتایج حاصل از دو آزمونه متوالی یا میانگین نتایج حاصل از سه آزمونه متوالی, ضوابط مکانیکی الزامی سیمان‌های پرتلند. مذکور در جداول ‎۳-۱۰-٩۹‏ را برآورده سازند. این ضوابط در سیمان‌های پرتلند سفید مطابق جدول ‎۶-۱۰-٩۹‏ و در سیمان‌های پرتلند پوزولانی مطابق جدول ۹-۱۰۹ می‌باشد. ۲-۲-۱-۹ ضوابط الزامی سیمان‌های پر تلند به طور کلی ویژگی‌های انواع سیمان‌های پرتلندء پوزولانی, بنایی» پرتلند روباره‌ای و سیمان پرتلند سفید باید با استانداردهای مربوطه ملّی ایران مطابقت داشته باشد. سیمان پرتلند سفید مطابق جداول ‎۴-۱۰-٩۹‏ تا ‎۶-۱۰-٩۹‏ و برای سیمان‌های پرتلند پوزولانی مطابق جداول ‎۷-۱۰-٩۹‏ تا ‎۹-۱۰-۹٩‏ می‌باشد. ۱۹ -------- صفحهٔ بعد -------- جدول ۱۰-۹ ( ۳۸۳+ ۲۲۸) یا (/۸ ,+ ۲۳) (درصد وزنی سیمان) کاهش وزن ناشی از سرخ میزان باقیمانده نامحلول (,م۲/ (درصد وزنی سیمان) 50 اگر (درصد | 5:۸ ۲۳.۸ وزنی اگر سیمان) | ۸ < ۲۳. ۸ : در صورت رعایت ضابط سیمان نوع پنج الزامی -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- جدول ۱۰-۹- نمونه یک روزه مجاز 1/11۱ [3) 1 1 حداقل نمونه دو روزه ۱ مجاز ( (11113/ [۳) و ری حداقل نمونه سه روزه ۱ مجاز ( 7/111 [1) (ح ری حداقل نمونه هفت روزه ( ۲/1311 [1) مقاومت فشاری اس نمونه بیست و هشت روزه حداکثر ( 113 31) مجاز -------- صفحهٔ بعد -------- یابی و کنترل کیفیت و بازرسی بتن و مصالح مصرفی 0 (درصد وزنی سیمان ) ۵ (درصد وزنی اگر ۸/< ۲.۸ با سیمان) کاهش وزن در دمای ۱۰۰۰ درجه سلسپوس (درصدوزنی) میزان باقیمانده نامحلول (درصد وزنی) ۰.۵ جدول ‎۵-۱۰-٩۹‏ مشخصات فیزیکی الزامی سیمان پر تلد درجه سفیدی ۵ سطح مخصوص به‌دست آمده از آزمایش بلین ) 7 ) انبساط در آزمایش اتوکلاو (درصد) زمان گیرش اولیه به دست آمده از آزمایش با سوزن ۵ زمان گیرش نهایی به دست امده از آزمایش با سوزن ویکا (ساعت) ۱۱۳ شماره استاندار مٌی ایران برای روش آزمون مربوطه ۱۳۹۲ ۱۳۹۲ ۱۳۹۲ ۱۳۹۲ ۱۳۹۲ شماره استاندارد ملٌی ابران برای روش اموزش مربوطه ۲۹۳۱ ۳۹۰ ۳۹۱ ۳۹۲ ۳۹۲ -------- صفحهٔ بعد -------- جدول ‎۶-۱۰-۹٩‏ مشخصات مکانیکی الزامی سیمان پرتلند سفید شماره استاندار ملّی ۱ ۱ حداقل مقدارمجاز ردیف ویزگی مکانیکی ۱ ابران برای روش ( (۱۷/131) 5 ازمون مربوطه مقاومت فشاری نمونه مکعبی به بعد ۱ ۱ ۱ ۳۹۳ 0 ۵ پس از ۲ روز قرارگیری در آب مقاومت فشاری نمونه مکعبی به بعد ۲ ۱ ۱۷/۵ ۳۹۳ 0 پس از ۶ روز قرارگیری دراب مقاومت فشاری نمونه مکعبی به بعد ۳ ۱ ۳۱/۵ ۳۹۳ 0 ۵ پس از ۲۷ روز قرارگیری دراب جدول ‎۷-۱۰-٩۹‏ ویژگی شیمیایی الزامی سیمان‌های پرتلند پوزولانی شماره استاندار ملٌی ردیف ویژگی شیمیایی حداکثر مقدارمجاز ایران برای روش ازمون مربوطه * تا زمان تدوین استاندارد مربوط به روش آزمون ردیف ۳ جدول فوق. باید از یکی از استانداردهای معتبر بین‌المللی استفاده شود. ۱۴ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۰-۹ ارزیابی و کنترل کیفیت و بازرسی بتن و مصالح مصرفی جدول ‎۸-۱۰-۹٩‏ ویژگی فیزیکی الزامی سیمان‌های پرتلند پوزولانی شماره استاندار مٌی ردیف ویژگی فیزیکی ایران برای روش ازمون مربوطه سطح مخصوص به دست آمده از ۱ ۱ حداقل مجاز ۳ ۳ ۳۹۰ آزمایش بلین ( 8 / ۸۲(( انبساط در آزمایش اتو کلاو (درصد) انقباض در آزمایش اتو کلاو ۳ حداکثر مجاز 9 9 ۳۹۱ (درصد) زمان گیرش اولیه به دست آمده از ۴ / حداقل مجاز ۶ ۶ ۳۹۲ ازمایش با سوزن ویکا(دقیقه) زمان گیرش نهایی به دست آمده ۵ ۱ حداکثر مجاز ۷ ۷ ۳۹۲ از ازمایش ویکا(ساعت) جدول ‎۹-۱۰-۹٩‏ ویژگی مکانیکی الزامی سیمان‌های پرتلند پوزولانی ِ حداقل مقدارمجاز ( *۷/1۱1/) | شماره استاندار ملّی ایران ۲-۱-۹ ضوابط پذ برش سنگدانه‌های مصرفی در بتن ۱-۳-۱-۹ نواتر نمونه‌برداری سنگدانه‌ها ۱ به ازای هر محموله وارده به کارگاه می‌باید تمامی آزمایش‌های مذکور در بند ۲-۳-۱۰-۹ برروی ۱۱۵ -------- صفحهٔ بعد -------- ۲ دانه‌بندی سنگدانه‌های مصرفی در بتن می‌باید هر هفته تعیین شده و با ضوابط مذکور در بند فوق‌الذ کر کنترل شوند. ۳ آزمایش تعیین درصد رطوبت جذب شده سنگدانه‌ها می‌باید در هنگام عملیات ساخت بتن. هر روزه در محل ۴ سنگدانه‌های مصرفی در بتن را هنگامی می‌توان قابل قبول تلقی کرد که نتیجه حاصل از یک آزمونه و یا میانگین نتایج حاصل از دو آزمونه متوالی ضوابط مربوطه را برآورده سازند. تولید بتن انجام شود. ۲-۳-۱-۹ ضوابط الزامی سنگدانه‌های مصرفی در بتن به طور کلی ویژگی سنگدانه‌های مصرفی در بتن و سنگدانه‌های سبک مصرفی باید با استانداردهای ضوابط الزامی دانه‌بندی سنگدانه‌های ریز (ماسه) مصرفی در بتن مطابق جدول ‎۱۰-۱۰-٩۹‏ و از آن سنگدانه‌های درشت (شن) مصرفی دربتن مطابق جدول ‎۱۱-۱۰-۹٩‏ می‌باشد. روش آزمون دانه‌بندی سنگدانه‌های ریز و درشت با الک می‌باید مطابق با استاندارد ملّی ایران ویژگی فیزیکی و مکانیکی الزامی نمونه‌های بتن سازه‌ای با سنگدانه‌های سبک در جدول ۱۶-۱۰-۹٩‏ و ضوابط الزامی دانه‌بندی سنگدانه‌های سبک مصرفی در بتن سازه‌ای در جدول ۱۷-۱۰-۹٩‏ درج شده است. روش آزمون مشخصات مکانیکی مذکور در جدول ‎۱۶-۱۰-۹٩‏ مطابق استانداردهای ملی ایران می‌باشد. حداکثر میزان مجاز مواد زیان‌آور در سنگدانه‌های ریز (ماسه) مصرفی در بتن مطابق جدول ۱۲-۱۰۹ و از او سنگدانه‌های درشت (شن) مصرفی در بتن مطابق با جدول ‎۱۳-۱۰-٩۹‏ می‌باشد. حداکثر میزان مجاز دانه‌های پولکی و سوزنی در سنگدانه‌های درشت (شن) مصرفی در بتن مطابق جدول ‎۱۴-۱۰-۹٩‏ می‌باشد. دانه‌های پولکی دانه‌هایی هستند که اندازه کوچکترین بعد آن‌ها کمتر از ۰/۶ برابر میانگین اندازه الک‌ها است. دانه‌های سوزنی دانه‌هایی هستند که بزرگترین بعد آن‌ها بیشتر از ۱/۸ برابر میانگین اندازه الک‌ها است. سایر مشخصات الزامی سنگدانه‌های مصرفی در بتن مطابق جدول ‎۱۵-۱۰-۹٩‏ است. ۱۶ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۰-۹ ارزیابی و کنترل کیفیت و بازرسی بتن و مصالح مصرفی جدول ‎۱۰-۱۰-۹٩‏ ضوابط الزامی دانه‌بندی سنگدانه‌های ریز مصرفی در بتن درصد وزنی رد شده از الک اندازه الک (111111) جدول ‎۱۱-۱۰-٩۹‏ ضوابط الزامی دانه‌بندی سنگدانه‌های درشت مصرفی در بتن اعداد داخل جدول درصد وزنی مصالح سنگی رد شده از الک‌ها را نشان ۱ ۳ ا ۵۰ ۱ ۱۳۷۵ ۲۵ ۱ ۱۹ ۱۱۲۳۵۱ ۹۵ ۱ ۴۲۵ ۱ ۲۳۶ ((11(13) ۱۱۱181 11177 ۱۱11131 11171 ۱۱۱181 11171 11171 11177 و و 3 سس ات اه ی ۹ ه اس ها ره و اه هه یت ی و گ و و که هه سس هه ۱۱۷ -------- صفحهٔ بعد -------- جدول ‎۱۲-۱۰-۹٩‏ حداکثر میزان مجاز مواد زیان آور در در بتن‌هایی که در معرض الک نمره ۲۰۰) حاوی رس یاشیل | در بتن‌هایی که در معرض در بتن‌هایی که در معرض ذرات ریزتر ار ۷۵ میکرون (رد شده از الک نمره ۲۰۰) فاقد رس یا شیل ‏ | در بتن‌هایی که در معرض ۱ ِ دارد. نمای ظاهری بتن اهمیت اس واردی که استاندارد ملّی ایران برای آزمون مربوط وجود ندارد. این نداردهای معتبر بین‌المللی انجام شود. یت. یک نوع زغال‌سنگ است که به رنگ‌های قهوه‌ای و سیاه وجود مقدار سولفات محلول در آب موجود در سنگدانه ریزء بیش از مقدار 4 شرطی مجاز است که مقدار سولفات محلول در آب موجود در کل مقدار کلرید محلول در آب موجود در سنگدانه ریزء بیش از مقدار من برطی مجاز است که مقدار کلرید محلول درآب موجود در کل سنگد ۱۱۸ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۰-۹ ارزیابی و کنترل کیفیت و بازرسی بتن و مصالح مصرفی جدول ۱۳-۱۰۹ حداکثر میزان مجاز مواد زیان آور در سنگدانه‌های درشت حداکثر وزنی ماده | شماره استاندار ملّی زیان آور نسبت به ابران برای روش کل نمونه ازمون مربوطه ذرات ریزتر ار ۷۵ میکرون (رد شده از ۱ ۳۴۶ الک نمره ۲۰۰) حاوی رس یا شیل ذرات ریزتر ار ۷۵ میکرون (رد شده از ۱/۵ ۴۳۴۴۶ الک نمره ۰ ۲۰( فاد رس یا شیل ی استانداردهای معتبر بین المللی انجام شود. ۲- لیگنیت یک نوع زغال سنگ است که به رنگ های قهوه ای و سیاه وجود دارد. ۳- اگر مقدار سولفات محلول در آب موجود در سنگدانه ریز بیش از مقدار مندرج در ردیف ۵ باشد مصرف آن ۴- اگر مقدار کلرید محلول در آب موجود در سنگدانه ریز بیش از مقدار مندرج در ردیف ۶ باشد مصرف آن به شرطی مجاز است که مقدار کلراید محلول در آب موجود در کل سنگدانه ریز و درشت از حداکثر مجاز ۱۱۹ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۴-۱۰-۹حداکثر میزان مجاز دانه‌های پولک دانه‌های پولکی و سوزنی موجود در سنگدانه‌های مانده برروی الک ۶۱۳ میلی‌متر دانه‌های پولکی و سوزنی موجود در سنگدانه‌های با حداکثر اندازه ۹/۵ میلی‌متر دانه‌های پولکی و سوزنی موجود در سنگدانه‌های با حداکثر اندازه ۱۲/۵میلی‌متر دانه‌های پولکی و سوزنی موجود در سنگدانه‌های با حداکثر اندازه ۱۹ میلی‌متر دانه‌های پولکی و سوزنی موجود در سنگدانه‌های با حداکثر اندازه ۲۵ میلی‌متر دانه‌های پولکی و سوزنی موجود در سنگدانه‌های با حداکثر اندازه ۳۸ میلی‌متر دانه‌های پولکی و سوزنی موجود در سنگدانه‌های با حداکثر اندازه ۵۰ میلی‌متر دانه‌های پولکی و سوزنی موجود در تا زمان تدوین استاندارد ملّی ایران در ی و سوزنی در سنگدانه‌های در حداکثر درصد وزنی سنگدانه سوزنی یا پولکی نسبت به کل ۳۵ ۳۵ ۳۵ ۳۵ این زمینه. آزمون مربوطه ملی ابران برای روش آزمون مر بوطه باید مطابق با یکی از -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۰-۹ ارزیابی و کنترل کیفیت و بازرسی بتن و مصالح مصرفی ۳-۳-۱-۹ سایر مشخصات الزامی سنگدانه‌های مصرفی در بتن حدول ‎۱۵-۱۰-۹٩‏ برخی از مشخصات الزامی سنگدانه‌های مصرفی در بتن ملّی ایران برای روش آزمون میزان کاهش وزن در آزمایش لس‌آنجلس (درصد) میزان افت وزنی در آزمایش سلامت با سولفات‌سدیم (درصد) میزان افت وزنی در آزمایش سلامت با سولغات‌سدیم (درصد) میزان افت وزنی در آزمایش سلامت با سولفات‌منیزیم (درصد) میزان افت وزنی در آزمایش سلامت با سولفات‌منیزیم (درصد) ۱۳۱ -------- صفحهٔ بعد -------- ول ‎۱۶-۱۰-۹٩‏ ویژگی فیزیکی و مکان حداکثر مقدار میانگین وزن مخصوص سه آزمونه بتنی ۲۸ روزه خشک شده در هوا( ۳8/1۲ ) سنگدانه‌هاء شامل سنگدانه‌های سنگدانه‌هاء شامل سنگدانه‌های سنگدانه‌هاء شامل سنگدانه‌های بکی الزامی نمونه‌های بتن آزمونه بتنی ۲۸ روزه (۱13۳۵) ۱۳۲ سازه‌ای با سنگدانه‌های سیک دونیم شدن در هشت آزمونه بتنی ۲۸ روزه (۱1172۵) -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۰-۹ ارزیابی و کنترل کیفیت و بازرسی بتن و مصالح مصرفی جدول ‎۱۷-۱۰-۹٩‏ ضوابط الزامی دانه‌بندی سنگدانه‌های سبک مصرفی در بتن سازه‌ای درصد وزنی رد شده از الک‌های با سوراخ مربعی اندازه‌ها ۳۵ ۹ ۱۳:۵ ۹:۵ ۳۵ ۳۳۶ ۱1۸ ۳ ۵ ۹ ۱ 113 11117 11117 1111 1111 1111 12 1111 سنگدانه در ست: ۵ میلی‌منر(سماره ۴) ۹ ۰ ۲۵ ِ ۵ ۰ ۰ ۹ میلی‌متر (شماره ۴) ۱۰ ۹ ۹ ۱-3۰ ۵ 5 5 ۵ میلی‌منر (سماره ۴) ۱۰ ۹ ۱ ۴۸ :۳ ۰ 5 ۵ میلی‌منر (سماره ۸) ۱۰۰ ۸۰ ۴۰۵۰ ی ۰.۰ مخلوط سنگدانه‌های ریز و ۰ تا ۱۲:۵ میلی‌منر ۱۰۰ ۹۰ ۵۸۰ ۵-۳۰ ۲۵ ۰ تا ۹:۵ میلی‌منر ۰ ۱ ما و۶ ۳۵ ۱۳۵ ۵-۵ ۴-۱-۹ ضوابط پذیرش آب مصرفی در بتن ۱-۳-۱۰۹٩‏ تواتر نمونه‌برداری درصورت لزوم انجام آزمایش‌های مذکور در بند ۳۲-۴-۱۰-۹. باید این آزمایش‌ها در دوره‌های زمانی زیر انجام و ضوابط مربوطه کنترل شود. ۱) در ابتدای کار ۲) پس از هر بار تغییر منبع تامین آب ۲-۴-۱-۹ ضوابط پذیرش آب مصرفی در بتن ۱- آبی را که قابل آشامیدن است مره یا بوی مشخصی ندارد 9 تمیر 9 صاف است. می‌توان بدون انجام آزمایش. در بتن به‌کار برد. تنها استثنا آن است که سوابق قبلی. نشان دهنده نامناسب بودن این آب برای بتن باشد. که در این صورت. این آب را نباید در بتن بکار برد. ۱۳۳ -------- صفحهٔ بعد -------- ۲- آب غیر اشامیدنی را به شرطی می‌توان در بتن به‌کار برد که ضوابط الزامی مربوطه, مذکور در بند ۳-۴-۱۰-۹ را برآورده سازند. ۳- حداکثر مقدار مجاز مواد زیان‌آور در آب مصرفی در بتن مطابق جدول ‎۱۸-۱۰-۹٩‏ می‌باشد. ۳-۴-۱-۹ آب غیرآشامیدنی آب‌های غیرآشامیدنی را هنگامی می‌توان قابل قبول تلقی کرد که نتایج حاصل از یک آزمونه و یا میانگین نتایج حاصل از دو آزمونه متوالی ضوابط مربوط را برآورده سازند. آبی را که مشخصات آن مطابق با بند ۲-۴-۱۰-۹ نیست به شرطی می‌توان در بتن به‌کار برد که ضوابط زیر را برآورده سازند: ۱ ]۳ آب مصرفی در بتن نباید کمتراز ۵ یا بیشتر از ۸/۵ باشد. ۲ مقاومت ۲۷ و ۲۸ روزه آزمونه‌های ملات ساخته شده با آب غیرآشامیدنی حداقل معادل ۹۰ درصد مقاومت نظیر آزمونه‌های مشابه ساخته شده با آب مقطر باشد. ۳ زمان گیرش اولیه خمیر سیمان ساخته شده با آب غیرآشامیدنی بیش از یک ساعت ( : 3) با زمان گیرش نظیر خمیر سیمان ساخته شده با آب مقطر تفاوت نداشته باشد. ۴) نتیجه انبساط حجم به‌دست آمده از آزمایش سلامت سیمان, در آزمونه ساخته شده با آب غیرآشامیدنی از نتیجه به‌دست آمده از آزمونه نظیر ساخته شده با آب آشامیدنی بیشتر نباشد. روش انجام آزمایش مطابق با استاندارد ملّی ایران می‌باشد. ۵) هیچ یک از مواد زیان‌آور موجود در آب مصرفی در بتن از مقادیر جدول ‎۱۸-۱۰-۹٩‏ بیشتر نباشد. ۶ میزان چریی معدنی آب مصرفی در یک حجم معین از بتن از ۲/۵ درصد وزن سیمان مصرفی در آزمایش ضوابط بندهای ۰۱ ۰۲ ۵ و ۶ فوق تا قبل از تدوین استاندارد ملّی ایران باید مطابق با یکی از استانداردهای معتبر بین‌المللی صورت گیرد. ۱۳۴ -------- صفحهٔ بعد -------- یفیت و بازرسی بتن و مصالح مصرفی -۱۸-۱۰ حداکثر مقدارمجاز مواد زیان آ, شرح مصرف بتن غیر مسلح و بدون آرماتور بتن آرمه در شرایط محیطی ملایم و متوسط بتن آرمه در شرایط محیطی شدید و بسیار شدید و فوق العاده شدید بتن غیر مسلح و بدون اقلام فلزی مدفون متوسط بتن ارمه در شرایط محیطی شدید و بسیار شدید و فوق العاده شدید بتن پیش تنیده در هر شرایط محیطی بتن غیرمسلح و بدون ارماتور و بدون اقلام فلزی مدفون شدید و فوق‌العاده شدید بتن ارمه در شرایط محیطی ملایم و متوسط بتن غیر مسلح و بدون آرماتور ولی دارای مواد آلومینیومی یا فلزات غیر مشابه یا دارای قالب‌های گالوانیزه بتن پیش تنیده در هر شرایط محیطی بتن آرمه در هر شرایط محیطی بتن غیر مسلح و بدون اقلام فلزی مدفون در تمامی انواع بتن‌ها ی معادل. میزان وزنی ( (۰/۶۵۸/۲,0+ ۱۳۵ پر در آب مصرفی در ابران برای روش آزمون مربوط ۸4 ) است. -------- صفحهٔ بعد -------- توضیح ۲- در ردیف‌های ‎٩‏ تا ۱۲ علاوه بر برآورده شدن ضوابط این جدول, میزان یون کلرید آب نیز باید به میزانی باشد که وزن کل کلراید قابل حل در آب در حجم معینی از بتن (که منبع آن می‌تواند از هر یک از اجزای بتن یا از محیط باشد) برحسب درصدی از وزن سیمان همان حجم بتن از مقادیر مندرج در جدول ‎٩‏ ۶ ۱ تجاوز نکند. توضیح ۳ در ردیف های ۴اتا ۰۱۶ علاوه بر برآورده شدن ضوابط این جدول میزان یون سولفات آب نیز باید به میزانی باشد که وزن کل سولفات قابل حل در آب در حجم معینی از بتن (که منبع آن می‌تواند از هریک از اجزای بتن از جمله سیمان یا از محیط باشد ) برحسب درصدی از وزن سیمان همان حجم از بتن از ۴ درصد و وزن کل سولفات موجود در حجم معینی از بتن برحسب درصدی از وزن سیمان همان حجم از بتن از ۵ درصد بیشتر نباشد. توضیح ۴ منظور از 00110 غلظت برحسب قسمت در میلیون (وزنی) است که اگر اعداد مربوطه در جدول برحسب 00171 را در ۱ ۰ ضرب کنیم غلظت برحسب درصد وزنی به دست می‌آید. توضیح ۵ آزمایش ضوابط مندرج در این جدول, تا قبل از تدوین استاندارد ملی ایران باید مطابق با یکی از استانداردهای معتبر بین‌المللی صورت گیرد. توضیح ۶ رعایت مفاد ردیف ۱۷ جدول فوق در مواردی که سنگدانه فعال باشد. الزامی است. ۵-۱۰-۹٩‏ ضوابط پذ برش مواد افزودنی مصرفی در بتن مواد افزودنی مصرفی در بتن را هنگامی می توان قابل قبول تلقی کرد که تحت آزمون‌های مذکور در جدول ‎۱۹-۱۰-۹٩‏ قرارگرفته و ضوابط الزامی مربوطه را برآورده سازند. جزئیات برخی از این آزمون‌ها و الزامات مربوط. در استانداردهای ملّی ایران درج شده است. در صورت عدم تدوین تمام یا بخشی از استانداردهای مورد نیازء باید از یکی از استانداردهای معتبر ۱۳۶ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۹-۱۰-۹٩ ‏جدول نوع کندگیرکننده تندگی رکننده زودسخت کننده حباب هواساز نگهدارنده آب کاهنده جذب آب کاهنده آب آروان کننده (با هدف کاهندگی آب) فوق کاهنده آب - فوق روان- کننده (با هدف کاهندگی آب) فوق کاهنده آب - فوق روان- کننده (با هدف افزایش روانی) کندگی رکننده - کاهنده آب - روان کننده تندگیر کننده - کاهنده آب - روان کننده آب - فوق روان‌کننده (با هدف افزایش آب و کندگیری) آب - فوق روان کننده (با هدف افزایش آب و کندگیری) و مصالح مصرفی ازمون‌های الزامی مواد افزودنی بتن موارد الزامی که باید کنترل شوند یکنواختی - رنگ - ترکیبات موثر -0[7]- چگالی نسبی (فقط برای افزودنی مایع) مقدار مواد خشک --تاثیر برروی گیرش "کل کلرین خوردگی فولاد زمان گیرش - مقاومت فشاری - مقدار هوای بتن تازه زمان گیرش اولیه -مقاومت فشاری - مقدار هوای بتن تازه مقاومت فشاری -مقداری هوای بتن تازه مقدار هوای بتن تازه < مشخصات حباب های هوا در بتن سخت شده - مقاومت فشاری جذب مویینه < مقاومت فشاری < مقدار هوای بتن تازه میزان کاهش آب _ مقاومت فشاری _ مقدار هوای بتن میزان کاهش آب _ مقاومت فشاری _ مقدار هوای بتن افزایش روانی < حفظ و تداوم روانی < مقاومت فشاری < مقدار هوای بتن تازه مقاومت فشاری - زمان گیرش < میزان کاهش آب -مقدار هوای بتن تازه مقاومت فشاری - زمان گیرش اولیه - میزان کاهش آب - مقدار هوای بتن تازه مقاومت فشاری - زمان گیرش اولیه - میزان کاهش آب - مقدار هوای بتن تازه حفظ و تداوم روانی < مقاومت فشاری <- مقدار هوای بتن تازه ۱۳۷ -------- صفحهٔ بعد -------- ۶-۱-۹ ضوابط پذبرش پوزولان‌ها و مواد شبه سیمانی مشخصات پوزولان‌ها و مواد شبه سیمانی می‌باید با استانداردهای ملّی مربوطه. تطابق داشته باشد. در صورت نبود برخی از این ضوابط. می‌باید این مواد با یکی از استانداردهای معتبر بین المللی مطابقت مواد جایگزین سیمان, شامل پوزولان‌ها و مواد شبه‌سیمانی, می‌باید مطابق استانداردهای ملّی ایران ۷-۱۰-۹٩‏ ضوابط پذیرش میلگردهای مصرفی در بتن ۱-۷-۱-۹ تواتر نمونه‌برداری تعداد و تواتر نمونه‌ها باید به گونه‌ای باشد که نتایج آزمایش‌های انجام شده برروی آنها معرف کیفیت کل آرماتور مصرفی و حداقل به میزان ذکر شده در (الف) تا (پ) این بند باشند: الف) به ازای هر ۵۰۰۰۰ کیلوگرم وزن میلگرد و کسر آن یک سری نمونه ب) از هر قطر یک سری نمونه پ) از هر نوع فولاد یک سری نمونه برروی هر سری نمونه باید آزمایش‌های مذکور در بند ۲-۷-۱۰-۹ انجام شود ۲-۷-۱-۹ ضوابط الزامی میلگردهای مصرفی در بتن ۱-۲-۷-۹ مشخصات هندسی میلگردها رواداری طول‌ها و قطرهای میلگردها و آج‌های میلگردهای آجدار باید مطابق با استاندارد ملّی ایران به شماره ۳۱۳۲ باشد. ضوابط و الزامات قطر اسمی انواع میلگردهای ساده وآجدارء قطر زمینه میلگردهای آجدار( ,0) یعنی قطر میلگرد آجدار بدون در نظر گرفتن آج آن و نیز قطر خارجی میلگردهای آجدار ( ,)» یعنی قطر میلگرد با احتساب کامل آج آن مطابق جدول ‎۲۰-۱۰-٩۹‏ می‌باشد. سایر ویذگی‌های میلگردها باید ۱۳۸ -------- صفحهٔ بعد -------- میلگردهای ۳۲۴۰ )1312 41, ( ۳۵ ۳۸ ۳۲ ۳۶ زک د 9 [6) رد ۹ : 0 -------- صفحهٔ بعد -------- ۲-۷-۱-۹ مشخصات مکانیکی میلگردها میلگردها زمانی از نظر مکانیکی قابل قبول شناخته می‌شوند که یکی از شرایط بندهای شماره ۱-۲-۷-۱۰-۹ یا ۲-۲-۷-۱۰-۹ و به طور همزمان همه شرایط بندهای ۲-۲-۷-۱۰-۹ و ۴-۲-۷-۱۰-۹ و ۵-۲-۷-۱۰-۹ که در ذیل می‌آیند برآورده نمایند: ۱-۲-۷-۱۰-۹ در تمامی ۵ آزمونه میلگرد انتخابی باید رابطه (۱-۱۰-۹) برقرار باشد: (۱-۱۰-۹) 1-۵ * ز(وو7) ۲-۲-۷-۱۰-۹ در صورتی که تمام یا بخشی از شرایط بند ۱-۲-۷-۱۰-۹ برآورده نشود. ۵ آزمونه دیگر انتخاب می‌شود. نتایج ۰ آزمونه مذکور در بندهای ۱-۲-۷-۱۰-۹ و ۲-۲-۷-۱۰-۹ باید در رابطه (۲-۱۰-۹) صدق کند: (۲-۱۰-۹) (ممسه 1 س وک ۰-۹۱ ۳۱) ) 2 رد 8 (۴-۱۰-۹) یا ۹ ۳-۲-۷-۹ در هر یک از آزمونه‌های مذکور در بندهای ۱-۲-۷-۱۰-۹ و ۲-۲-۷-۱۰-۹ باید تمامی روابط زیر برقرار باشد: ۱۳۰ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۰-۹ ارزیابی و کنترل کیفیت و بازرسی بتن و مصالح مصرفی ۴-۳-۷-۹ به عنوان ضابطه شکل‌پذیری ازدیاد طول نسبی دو طول معیارء یکی به طول ۱۰ برابر و دیگری به طول ۵ برابر قطر میلگرد (یعنی .6۱ و ,۶) باید حداقل برابر با مقادیر مندرج در جدول ۲۱-۱۰۹ باشد. جدول ‎۲۱-۱۰-۹٩‏ حداقل مجاز ازدیاد طول نسبی میلگردهای فولادی در آزمایش کشش سس ۵-۳۲-۷-۱۰-۹ به عنوان ضابطه شکل‌پذیری, میلگردها باید با مشخصات و اندازه‌های مندرج در جدول ‎۲۲-۱۰-٩۹‏ تحت آزمون خمش قرار گیرند. جدول ‎۲۲-۱۰-۹٩‏ زاویه خمش و نسبت قطر خمش به قطر اسمی میلگردها در آزمایش خمش میلگردهای فولادی زاوبه خمش (درجه) نسبت قطر فک رده خمش به قطر اسمی خمی د خمش مجدد ی تن ها ۱۳۱ -------- صفحهٔ بعد -------- آزمون خمش به دو صورت خمش سرد و خمش مجدد صورت می‌گیرد. آزمون خمش سرد بر روی نمونه‌هایی با طول حداقل ۲۵۰ میلی‌متر که مستقیماً از خط تولید به دست آمده و هیچ‌گونه عملیات مکانیکی (از جمله تراشکاری) بر روی آن اعمال نشده است انجام می‌شود. روش آزمون خمش سرد مطابق استاندارد ملی ایران صورت می‌گیرد. در آزمون خمش مجدد. نمونه‌های آزمون که مشابه نمونه‌های خمش سرد است. به میزان ‎٩۹۰ درجه در دمای محیط خم و سپس نمونه به مدت حداقل نیم ساعت تا دمای ۱۰۰ درجه سلسیوس گرم می‌شود. پس از آنکه نمونه سرد شده و به دمای محیط رسید آن را با نیروی پیوسته و یکنواخت. به میزان ۲۰ درجه برمی‌گردانند. میلگرد زمانی از نظر هر یک از آزمون‌های خمش قابل قبول تلقی می‌گردد که پس از خمش, هیچ گونه ترک. شکستگی یا سایر عیوب (مطابق استانداردهای ملٌی مربوطه) درآن ایجاد نگردد و مشاهده ۳-۷-۱-۹ سایر مشخصات ۱۳-۷-۱۹ در صورتی که قرار است در میلگردها از وصله جوشی استفاده شود. باید این میلگردها تحت آزمایش جوش پذیری قرار گیرند. در این آزمایش نمونه‌های جوش شده باید تحت آزمایش در آزمایش کشش. زمانی میلگرد از نظر جوش‌پذیری قابل قبول تلقی می‌گردد که مقطع گسیخته قابل قبول تلقی می‌گردد که پس از خم کردن, ترکی در منطقه جوش شده و خود جوش به وجود ۲-۳-۷-۹ در مورد میلگردهایی که تاحد پوسته شدن زنگ زده باشند. به ویزه میلگردهایی که به طور موضعی و عمیق دچار خوردگی شده باشند باید پس از ماسه پاشی, آزمایش‌های (الف) و (ب) بر روی نمونه‌های آنها انجام شود: الف) آزمایش و کنترل مجدد موارد مذکور در بند ۲-۷-۱۰-۹ ۱۳۳۲ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۰-۹ ارزیابی و کنترل کیفیت و بازرسی بتن و مصالح مصرفی ب) اندازه گیری مجدد قطر اسمی میلگردها و مطابقت آن با رواداری‌های مذکور در استاندارد ۳۱۳۲ در صورتی که میلگردهای پوسته شده ضوابط (الف) و (ب) را برآورده نسازند. غیر قابل قبول تلقی ۳-۳-۷-۱۰-۹ میلگردهایی که دچار خم و اعوجاج شدید شده‌اند. فقط هنگامی قابل مصرف و قبول می‌باشند که مجدداً تحت آزمایش خمش قرارگرفته و ضوابط مزبور را برآورده سازند. ۸-۱۰-۹٩‏ ضوابط پذیرش بتن‌های مصرفی در کارگاه ۱-۸-۱-۹ آزمونه و نمونه‌برداری بتن‌های مصرفی در کارگاه ۱- مقصود از هر نمونه‌برداری از بتن. تهیه حداقل دو آزمونه یکسان. که در زمان و شرایط یکسانی تولید و نگهداری شده‌اند. می‌باشد. به عبارت دیگرء نمونه‌برداری عبارت است از میانگین نتایج دو یا چند آزمونه مشروط بر آن‌که این آزمونه‌ها همزمان تهیه و در شرایط یکسان نمونه‌گیری و متراکم و عمل‌آوری شده و تحت آزمایش قرار گرفته باشند. همجنین نتایج آزمونه‌ها می‌باید به اندازه کافی به یکدیگر نزدیک بوده و بیش از حد مشخصی از یکدیگر دور نباشد. ۲- به طور کلی آزمونه عبارت است از یک قطعه بتنی به شکل مشخص, عموماً استوانه‌ای یا مکعبی و به ابعاد مشخص که طبق استانداردهای مشخص, از بتن در محل ریختن در قالب یا گاهی در محل تولید بتن, نمونه‌گیری شده و طبق استانداردهای مشخص متراکم و عمل‌آوری شده و در سنین خاص تحت آزمایش‌های مشخص قرار می‌گیرد. ۳- در آزمایش‌های تعیین مقاومت بتن, اگر اختلاف بین مقاومت دو آزمونه کمتر از ۵ درصد میانگین آن دو باشد. در این صورت متوسط آنها را محاسبه کرده و به عنوان یک نمونه‌گیری گزارش می‌کنند. در غیر این صورت نتیجه آزمونه سوم تعیین کننده خواهد بود. اگر در مراحل بین نمونه گیری تا انجام آزمایش یک آزمونه. وضیتی مغایر با شرایط لازم بوجود آید. نتیجه آن آزمونه قابل استناد نبوده و نباید در میانگین‌گیری وارد شود. بنابراین اکیداً توصیه می‌شود که در هر بار نمونه‌برداری, حداقل ۳ آزمونه به جای ۲ آزمونه تهیه شود. وا -------- صفحهٔ بعد -------- ۴- ارزیابی و بررسی و پذیرش براساس آزمونه‌ها مجاز و قابل قبول نیست. بلکه فقط بر اساس نمونه‌گیری مجاز است. ۲-۸-۱-۹ تواتر نمونه‌برداری از بتن ۱- نمونه‌برداری از بتن باید به طور کامل تصادفی صورت گیرد. در نظر گرفتن هرگونه ضابطه خاص, از جمله شکل ظاهری بتن در نمونه‌برداری, زمان نمونه‌گیری, شرایط خاص جوی و نظایر اینها به عنوان ملاک نمونه‌گیری. موجب به دست آوردن نمونه‌هایی با شرایط ویژه خواهد شد. دراین صورت مبانی آماری ضوابط پذیرش بتن مخدوش می‌شوند. و لذا قضاوت در مورد کیفیت بتن, صحّت و عمومیت خود را از دست می‌دهد. ۲- نمونه‌های آزمایش را می‌باید درست پیش از ریختن, ترجیحا در محل نهایی مصرف آن یعنی در ۳- در صورتی که حجم هر مخلوط بتن بیشتر از ۱/11۲ باشد. تواتر نمونه‌برداری به ترتیب زیر خواهد ۱-۳- برای دال‌ها و دیوارها و شالوده‌هاء. یک نمونه‌برداری از هر ۳۰۸۲1 حجم بتن یا هر ۱۵۰7۸۲ سطح بتن ( هر کدام منجر به بیشترین تعداد نمونه‌برداری گردد). ۲-۳- برای تیرها و کلاف‌هاء در صورتی که جدا از قطعات دیگر بتن‌ریزی می‌شوند. یک نمونه‌برداری از هر ۱۰۰ متر طول ۳-۳ برای ستون‌هاء یک نمونه‌برداری از هر ۵۰ متر طول ۴- در صورتی که حجم هر مخلوط بتن کمتر از ۱۱ ۱ باشد. می‌باید مقادیر مذکور در بندهای ۱-۳ تا ۳-۳ فوق را متناسباً کاهش داد. ۵- اگر به تشخیص دستگاه نظارت. در ساخت بتن. کنترل کیفیت مطلوبی وجود نداشته باشد و یکنواختی در ساخت بتن در نوبت‌های مختلف به نحو رضایت بخشی حاصل نشود. دستگاه نظارت می‌تواند مقادیر مذکور در بندهای ۱-۳ تا ۳-۲ را کاهش دهد. بدین ترتیب تعداد نمونه‌ها به همان ی -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۰-۹ ارزیابی و کنترل کیفیت و بازرسی بتن و مصالح مصرفی ۶- مقادیر مذکور در بندهای ۱-۳ تا ۲-۳ حداقل مقادیر نمونه‌برداری است. به عبارت دیگر می‌توان تعداد نمونه‌گیری را بیش از این مقادیر در نظر گرفت ولی کمتر از این مقادیر مجاز نیست. ۷- هنگام تعیین حداقل تعداد نمونه‌برداری لازم در دال‌ها و دیوارهاء در محاسبه سطح دال و دیوار. فقط یک وجه آنها را می‌پاید در نظر گرفت. ۸- قطع نظر از حجم بتن‌ریزی, حداقل یک نمونه‌برداری از هر رده و از هر نوع بتن در هر روز الزامی است. لذا چنانچه در یک ساختمان, بتن‌هایی با رده‌های مختلف و طرح‌های اختلاط متفاوت به کار رود حداقل یک نمونه‌برداری در هر روز برای هر یک از آنها ضروری است. -٩‏ در هر ساختمان, قطع نظر از حجم بتن مصرفی در آن. حداقل شش نمونه‌برداری از هر رده بتن و از هر نوع بتن در کل ساختمان الزامی است. ۰ توصیه می‌شود نمونه‌برداری یک ساختمان بتنی بین اعضای مختلف آن و در طبقات مختلف ۳-۸-۱-۹ ضوابط و شرایط مجاز بودن عدم نمونه‌گیری از بتن‌های مصرفی در صورت تحقق شرایط زیر می‌توان از نمونه‌برداری و آزمایش مقاومت بتن صرفنظر کرد: ۱- حجم کل بتن مصرفی در پروژه ساختمان مورد نظر از ۸11 ۳۰ کمتر باشد. ۲- دلیلی برای رضایت‌بخش بودن کیفیت بتن مصرفی وجود داشته باشد. تشخیص این آمرء مشروط بر ارائه دلایل مورد نظرء با دستگاه نظارت است. لذا سابقه استفاده از یک طرح مخلوط و یا سوابق مقاومت بتن‌های آماده به کاررفته در سایر پروژه‌ها می‌تواند به تشخیص دستگاه نظارت. دلیلی برای صرفنظر کردن از نمونه‌برداری و آزمایش بتن باشد. مشروط بر آن که رده بتن‌ها و نیز نسبت‌های اختلاط آنها یکسان بوده و زمان زیادی, مثلاً بیش از سه ماه, بین دو بتن مزبور وجود اکیداً یادآوری می‌گردد که در صورت عدم تحقق دقیق بندهای ۱ و ۲ فوق, عدم نمونه‌گیری از بتن و سس -------- صفحهٔ بعد -------- ۸-۱۰-۹- مبانی پابه‌ای ضوابط پذ برش کیفیت بتن ساخته شده ۱- پذیرش بتن براساس نمونه‌های عمل آمده در آزمایشگاه صورت می‌پذیرد. لذا پذیرش بتن براساس این نمونه‌ها فقط شاخصی برای تعیین کیفیت بتن ساخته شده» و نه بتن نهایی ریخته شده و موجود در ساختمان, است. از آنجا که کیفیت بتن به کار برده شده. علاوه برکیفیت بتن ساخته شده به کیفیت اجرا نیز بستگی دارد. لذا سایر مراحل اجرای کار (از جمله حمل, ریختن. تراکم پرداخت و عمل‌آوری و مراقبت بتن) نیز می‌باید جداگانه کنترل شوند. کنترل ضوابط اخیرء به ۲- پذیرش بتن مبتنی بر ارزیابی آماری نتایج حاصل از نمونه‌برداری‌های متوالی است. منظور از دو نمونه‌برداری متوالی آن است که فاصله بین زمان نمونه‌برداری آنها از سه شبانه روز بیشتر نباشد. ۱-۴-۸-۹ ارزیابی مقاومت بتن ساخته شده ۱- برای آرزیابی مقاومت بتن ساخته شده. نیاز به نتایج حداقل سه نمونه برداری متوالی است. ۲- پس از ارزیابی مقاومت بتن ساخته شده. این بتن در یکی از سه رده پذیرشی زیر قرارخواهد ۱-۲ قابل قبول ۲-۲ غیر قابل قبول ۳-۲- عدم پذیرش قطعی ۳- برای ارزیابی مقاومت بتن ساخته شده. نتایج مقاومت‌های بدست آمده نمونه‌هاء براساس آزمونه‌های استوانه‌ای حاصل از آزمایش‌ها با مقاومت فشاری مشخصه بتن (./) بر حسب مگاپاسکال. مقایسه می‌شود. شایان ذکر است که ملاک آرزیابی در این خصوص نمونه‌های استوانه‌ای است. در صورت استفاده از نمونه‌های مکعبی می‌باید نتایج آنها را با استفاده از مطالب مذکور در بند ۳-۱-۵-۹ به مقادیر نظیر نمونه‌های استوانه‌ای تبدیل کرد. ۵-۸-۱-۹ مراحل گام به گام ارزیابی مقاومت بتن ساخته شده اگر ,وپد و ب نتایج سه نمونه‌برداری متوالی باشند. به منظور ارزیابی کیفیت بتن ساخته شده. گام‌های زیر طی شود: ۱۳۶ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۰-۹ ارزیابی و کنترل کیفیت و بازرسی بتن و مصالح مصرفی گام اول: روابط زیر باید کنترل شود: (۹-۱۰-۹) 0 و (۱۰-۱۰-۹) < بل و (۱۱-۱۰-۹) 7ب در صورتی که هر سه رابطه فوق. همزمان برقرار بودند در آن صورت بتن از نظر مقاومت. «قابل قبول» است. در غیر اینصورت گام دوم بررسی می‌شود. یادآوری می‌گردد که به جای سه رابطه فوق. می‌توان رابطه زیر را نوشت و کنترل کرد: (۱۳۲-۱۰-۹) [<(م3۳ ۲+ ۰ ۷) 111110 گام دوم: روابط زیر باید کنترل شود: ال 2ج .2 (۱۳-۱۰-۹) را 2اه مر رس م مس ۳ 1 و (۱۴-۱۰-۹) ۳۱۵ سم ]< 2 در صورتی که هر دو رابطه اخیرء همزمان برقرار بودند در آن‌صورت بتن از نظر مقاومت. «قابل قبول» است. در غیر اینصورت. گام سوم مورد بررسی قرار می‌گیرد. یادآوری می‌گردد که فقط هنگامی می‌باید گام دوم را کنترل کرد که بتن در گام اول «قابل قبول» شناخته نشده باشد. گام سوم: روابط زیر باید کنترل شود: (۱۵-۱۰-۹) ۳-۴4 کورزسد< یا ۱۳۷ -------- صفحهٔ بعد -------- > )۱۶-۱۰-۹( این‌صورت. بتن«عدم پذیرش قطعی» شناخته می‌شود. یادآوری می‌گردد که فقط هنگامی می‌باید گام سوم را کنترل کرد که بتن در گام‌های اول و دوم ۶-۸-۱-۹ نحوه برخورد با بتن‌های «غیر قابل قبول از نظر مقاومت» (بتن‌های کم مقاومت) با بتن‌های کم دوام در صورتی‌ که براساس آزمایش‌هاء مقاومت آزمونه‌های عمل آمده در آزمایشگاه» مطابق بند ۵-۸-۱۰-۹ معلوم شود که بتن بر رده مورد نظر منطبق نیست و از نظر مقاومت غیر قابل قبول است. باید تدابیری به شرح زیر برای حصول اطمینان از ظرفیت باربری ساختمان اتخاذ شود. اما در هر صورت مقاومت آزمونه‌ها نباید از مقدار ۱۶ مگاپاسکال کمتر باشد: ۱. در صورتی که با استفاده از تحلیل ساختمان موجود و بازبینی طراحی بتوان ثابت کرد که ظرفیت باربری ساختمان به ازای مقاومت بتن کمتر از مقدار پیش‌بینی شده هم قابل قبول است. نوع بتن از نظر تامین مقاومت ساختمان قابل قبول تلقی می‌شود. به عبارت دیگرء در صورتی‌ که در بتن‌های با مقاومت کم با به کارگیری تحلیل موجود ساختمان و بازنگری در طراحی اعضا بر مبنای مقاومت کمتر و مشخصات نهایی اجرا شده در ساختمان (مشخصات و نقشه‌های چون ساخت)» اعضای ساختمان دارای ظرفیت باربری مورد نیاز باشند. بتن از نظر تامین مقاومت سازه‌ای قابل قبول است. از جمله عواملی که ممکن است در پاره‌ای از موارد موجب شوند که این‌گونه بتن‌هاء علیرغم مقاومت کمترء از نظر سازه‌ای قابل قبول واقع شوند عبارتست از: ۱-۱- هماهنگ‌سازی مقاطع و در نتیجه استفاده از مقاطع بزرگتر در برخی از نقاط ساختمان ۳-۱ به کارگیری میلگردهایی با سطح مقطع بیشتر از حد نیاز به دلیل مصرف تعداد صحیح میلگرد ۳-۱- استفاده از میلگردهای با قطرهای یکسان ۱۳۸ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۰-۹ ارزیابی و کنترل کیفیت و بازرسی بتن و مصالح مصرفی انجام این بررسی بنا به درخواست مجری یا پیمانکار و تأیید دستگاه نظارت و با هزینه مجری با ۲ در صورتی که شرط بند ۱ فوق برآورده نشود ولی با انجام تحلیل و طراحی مجدد بتوان ثابت کرد که ظرفیت باربری تمامی قسمت‌های ساختمان. با فرض وجود بتن با مقاومت کمتر در قسمت‌های احتمالی قابل قبول خواهد بود. نوع بتن از نظر تامین مقاومت ساختمان قابل قبول تلقی می‌شود. در این حالت. در صورت تأیید دستگاه نظارت می‌توان با تحلیل و طراحی مجدد و با فرض وجود بتن کم‌مقاومت در قسمت‌هایی از ساختمان. که احتمال مصرف بتن مزبور در آنجا داده می‌شود کنترل باربری ساختمان و مقاطع آن را انجام داد. در این مرحله. از نیروهای داخلی و لنگرهای هر عضو که در تحلیل مجدد ساختمان به دست آمده‌اند برای طراحی ساختمان استفاده می‌شود. در بند ۱ قبل ممکن است نیروهای داخلی و لنگرهای حداکثر موجود در یک عضو هماهنگ‌سازی شده و در طراحی به کار رفته باشند ولی در اینجا از نیروهای داخلی و لنگرهای ناشی از تحلیل مجدد در طراحی استفاده می‌کنند که با توجه به تغییر سختی بعضی از اعضا نسبت به تحلیل اولیه با یکدیگر متفاوت خواهند بود. لذا در این حالت احتمال پذیرش بتن از نظر سازه‌ای بیشتر از حالت قبل است. ۲ در صورتی که شرایط بندهای ا(و۲ فوق برآورده نشوند لازم است روی مغزه‌های گرفته شده از بتن در قسمتهایی که احتمال وجود بتن با مقاومت کمتر داده می‌شود آزمایش به عمل آید. این آزمایشها می‌باید با روش «آزمایش مغزه‌های مته شده و تیرهای اره شده» مطابقت داشته باشند. برای قسمت‌هایی از ساختمان که نتایج آزمایش‌های آزمونه‌های عمل آمده در آزمایشگاه مربوط به آنهاء شرایط پذیرش بتن مذکور در بند ۵-۸-۱۰-۹ را برآورده نکند باید سه مغزه تهیه و آزمایش شود. برای تشخیص ققسمت‌های مشکوک به وجود بتن با مقاومت کمترء ابتدا می‌باید مدارک کارگاه شامل آزمایش‌های مصالح و گزارش‌های کارگاهی را مورد بررسی قرار داد و سپس با توجه به نتایج آزمایش‌های مقاومت فشاری بتن محل‌های مشکوک به مقاومت کم را به صورت تقریبی شناسایی کرد. اگر این منطقه گسترده و وسیع باشد می‌توان با انجام آزمایش‌های کم هزینه و غیرمخرب نظیر آزمایش‌های اولتراسونیک (فراصوت) نقاط ضعیف را با دقت بیشتری مشخص نمود در مرحله بعد در صورت تأیید دستگاه نظارت سه مغزه از ناحیه مشکوک تهیه می‌کنند. توصیه می‌شود که مغزه‌ها از نقاطی تهیه شوند که ضعف اساسی در عضو ایجاد نکند و تا حد امکان فاقد میلگرد باشد. آنگاه می‌باید ۱۳۹ -------- صفحهٔ بعد -------- سروته مغزه‌ها را بریده و سپس آزمونه‌ها را طبق استاندارد کلاهک‌گذاری نمود. منظور از کلاهک‌گذاری آنست که سطح دو سر آزمونه‌ها را به طرق مختلف استاندارد از جمله با استفاده از گوگرد مذاب به صورت صاف و در عین حال عمود بر محور آزمونه در آوریم. ۴. اگر بتن در شرایط بهره برداری از ساختمان. خشک باشد می‌باید مغزه‌ها را به مدت هفت روز در هوای با دمای ۱۶-۲۷درجه سانتی گراد و رطوبت نسبی کمتر از ۶۰ درصد خشک کرده و سپس مورد آزمایش قرار داد. اگر بتن در شرایط بهره‌برداری از ساختمان مرطوب یا غرقاب باشد می‌باید مغزه‌ها را به مدت حداقل ۴۰ ساعت در آب غوطه‌ور کرده و سپس به‌صورت مرطوب مورد آزمایش قرار داد. نتایج آزمایش مقاومت مغزه‌هاء به صورت خشک یا مرطوب را می‌باید به مقاومت آزمونه استوانه‌ای استاندارد تبدیل کرد. برای این منظور می‌توان از جداول مذکور در فصل پنجم استفاده نمود. همچنین می‌باید ضرایب تصحیح ناشی از قائم یا افقی بودن محل مغزه گرفته شده و نیز ناشی از وجود آماتور احتمالی را به نتایج به دست آمده اعمال نمود. ۵ در قسمتهایی از ساختمان که مقاومت بتن از طریق آزمایش مغزه‌ها ارزیابی می‌شود. در صورتی می‌توان بتن را از نظر تامین مقاومت قابل قبول تلقی کرد که متوسط مقاومت‌های فشاری سه مغزه حداقل برابر با ۰/۸۵ برابر مقاومت فشاری مشخصه باشد و به علاوه مقاومت هیچ‌یک از مغزه‌ها از ۰/۷۵ برابر مقاومت فشاری مشخصه کمتر نباشند. برای کنترل دقت نتایج می‌توان مغزه‌گیری را تکرار کرد. مقاومت مغزه‌ها استفاده کرد. بدین منظور می‌توان نتایج مقاومت بتن اعضا و قطعات سازه‌ای را با ۵ برابر مقاومت مشخصه مقایسه نمود. زیرا در عملیات بتن‌ریزی» تراکم» عمل‌آوری, مراقبت و محافظت بتن در کارگاه کاستی‌هایی در مقایسه با شرایط تهیه نمونه‌های عمل آمده در آزمایشگاه وجود خواهد داشت. در صورتی که ساختمان یا عضو مورد نظر از اهمیت و حساسیت ویژه‌ای برخوردار باشد و یا این که دستگاه نظارت در انتخاب نقاط مشکوک یا مراحل تهیه و آزمایش مغزه‌ها شک نماید. تکرار مغزه‌گیری توصیه می‌گردد. اگر در این مرحله. ضوابط مورد نظر برآورده شوند. بتن از نقطه نظر تامین مقاومت قابل قبول تلقی می‌گردد و نیاز به محاسبات اضافی مانند بندهای ۱و۲ فوق وجود ندارد. ۱۴۰ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۰-۹ ارزیابی و کنترل کیفیت و بازرسی بتن و مصالح مصرفی ۶ در صورتی که شرایط بند ۵ فوق برآورده نشوند و ظرفیت باربری ساختمان مورد تردید باقی بماند. می‌باید آزمایش بارگذاری مطابق استانداردهای مربوطه بر روی قسمت‌های مشکوک به عمل آید یا اقدامات مقتضی دیگری از جمله تقویت قطعه بتنی صورت گیرند. بدین منظور درصورت تایید دستگاه نظارت می‌توان ظرفیت باربری عضو و ساختمان را با انجام آزمایش بارگذاری بر روی عضو خمشی مشکوک مورد بررسی قرار داد. آزمایش بارگذاری می‌باید به گونه‌ای انجام گیرد که مشخص کند عضو مشکوک در زیر بارهای محتمل رفتار قابل قبولی از خود نشان می‌دهد یا خیر. این‌گونه آزمایش نمی‌تواند روشن نمایدکه بتن دارای مقاومت مطلوب و قابل قبول هست با خیر. طراحی محافظه‌کارانه. اجرای قطعات با ابعاد بیشتر.ء مصرف میلگرد با مقاومت بیشتر از مقاومت مشخصه, استفاده از میلگرد با مساحت مقطع بیشتر و قراردادن میلگرد‌ها به گونه‌ای که بتوانند لنگر بیشتری را تحمل نمایند. می‌تواند موجب آن شود که حتی با مصرف بتن کم‌مقاومت نیز عضو مورد نظر از نظر سازه‌ای و تحمل بار قابل قبول باشد از سوی دیگر. این امکان نیز وجود دارد که آزمایش بارگذاری با داشتن بتن قابل قبول و منطبق بر رده مورد نظر نیز جوابی مطلوب بدست ندهد. بنابراین تفکیک صحت طراحی, اجرای صحیح و مصرف مصالح منطبق با مشخصات استاندارد از یکدیگر, با آزمایش بارگذاری به سهولت امکان پذیر نمی‌باشد. آزمایش بارگذاری می‌باید هر دو پارامتر مقاومت و سختی را مطابق با دستورالعمل‌های استاندارد دقیق اندازه‌گیری کند. هرگونه نتیجه‌گیری صرفاً براساس میزان تغییر شکل تیرها و ستونها, که فقط شاخصی از سختی عضو سازه‌ای است و مقاومت آن را در نظر نمی‌گیرد. مجاز نیست و کفایت سازه‌ای لازم را ندارد. اتخاذ تصمیم در مورد مقاوم‌سازی یا تخریب بتن می‌باید براساس مطالعات همه جانبه. شرایط ساختمان و تاثیر هر یک از روش‌ها بر روی ساختمان و اعضای سازه‌ای صورت پذیرد. ۷ در صورتی که هیچکدام از موارد فوق برای پذیرش بتن و یا اقداماتی که منجر به پذیرش بتن می- شود عملی نگردد. مقاوم‌سازی یا تخریب بتن فوق الزامی است. از جمله اقدامات مقتضی دیگر در این خصوص آن است که اگر از مقاومت مغزه‌هایی که طبق بند ۵ فوق مورد پذیرش واقع نشده‌اند در محاسبات تحلیل مقطع (شبیه بندهای او۲ فوق) استفاده گردد. می‌توان در خصوص قابل قبول بودن بتن در ساختمان اظهار نظر نمود. در این حالت با فرض این که ۱۳۱ -------- صفحهٔ بعد -------- این امکان وجود دارد که با تغییر بارهای مرده قطعه (از طریق تغییر نقشه. تغییر مصالح و جزییات) بتوان بتن و ساختمان را قابل قبول اعلام نمود. با تغییر شرایط بهره‌برداری و در پی آن تغییر بار زنده نیز می‌توان بتن را مورد پذیرش قرار داد. در هر صورت این موارد می‌باید با نظر مساعد کارفرما و با مشورت دستگاه نظارت و طراح پروژه به دقت بررسی شوند. همچنین می‌باید توجه داشت که در بسیاری اوقات می‌توان با تقویت اعضا و اتصالات سازه‌ای بتنی با استفاده از مواد و روش‌های مناسب بتن را از نظر سازه‌ای به حد قابل قبول رساند. تخریب بخشی‌هایی از ساختمان را معمولا می‌باید به عنوان آخرین راه حل مدنظر قرار داد. تخریب بخشی از ساختمان, علاوه بر هدر رفتن سرمایه‌های ملّی. می‌تواند آثار نامطلوبی را بر بخش‌های سالم و قابل قبول آن بر جای گذارد. لذا تخریب می‌باید طبق دستور دستگاه نظارت و با دقت تمام انجام گیرد و از اعمال ضربه برای تخریب بتن تا حد امکان خودداری شود. همچنین می‌باید توجه داشت که اعمال ضربه برای تخریب بخشی از اعضای سازه‌ای بتنی با مقاومت کم می‌تواند موجب بروز اشکالات جدی در اعضای سازه‌ای چسبیده به آنها و ترک‌خوردگی و کاهش مقاومت و سختی آنها شود و لذا این امر مجاز نخواهد بود. همچنین شایان ذکر است که تولید بتن‌های با مقاومت کم را می‌باید به عنوان یک پدیده نادر تلقی کرد و نباید به عنوان یک رویه رایج در کارگاه در آید. دستیابی به این هدف می‌تواند با استفاده از مصالح با کیفیت استاندارد. طرح مخلوط مناسب. استفاده از دستگاه‌ها و روش‌های استاندارد و به کارگیری نیروی انسانی ماهر حاصل شود. ۸. در صورتی که ضوابط لازم برای دستیابی به دوام پیش بینی شده بتن تامین نشود لازم است با به کارگیری روش‌های ترمیم بتن و یا استفاده از سیستم‌های حفاظتی بتن نفوذپذیری آن را کاهش داده و یا دوام آن را افزایش داد تا حداقل ضوابط دوام لازم برآورده شوند. اگر در شرایط خصوصی پیمان یا مشخصات فنی خصوصی ضوابط دیگری نیز مطرح باشند رعایت آنها نیز آلزامی است. ی -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۰-۹ ارزیابی و کنترل کیفیت و بازرسی بتن و مصالح مصرفی ۷-۸-۱-۹ نحوه برخورد با بتن‌های«عدم پذیرش قطعی» در صورتی که براساس بند ۵-۸-۱۰-۹ بتن «عدم پذیرش قطعی» تلقی گردد اگر ارزیابی در مرحله‌ای صورت می‌گیرد که امکان اصلاح وجود داشته باشد (مانند بررسی و پذیرش طرح اختلاط بتن) مهندس طراح ساختمان می‌تواند با انجام اصلاحات لازم بدون بررسی بیشتر بتن را قابل قبول تلقی نماید. در غیر این صورت می‌باید بتن را با مقاومت کم ارزیابی کرد. در این صورت انجام اقدامات مذکور در بند ۶-۸-۱۰-۹ الزامی است. ۸-۸-۱-۹ آزمونه‌های ارزیابی روش عمل آوردن و مراقبت بتن ۱. دستگاه نظارت می‌تواند برای کنترل کیفیت عمل آوردن و مراقبت بتن در ساختمان, انجام آزمایش‌های مقاومت بر روی آزمونه‌های عمل آمده و مراقبت شده در شرایط کارگاهی را ۲ عمل آوردن آزمونه‌ها در کارگاه می‌باید مطابق استانداردهای معتبر بین المللی با عنوان «روش ساختن و عمل آوردن آزمونه‌های بتنی در کارگاه» باشد. ۳۲ در صورتی روش عمل آوردن و مراقبت بتن رضایت بخش تلقی می‌شود که مقاومت فشاری آزمونه‌های کارگاهی در سن مشخص شده برای مقاومت فشاری مشخصه. حداقل معادل ۰/۸۵ برابر مقاومت نظیر آزمونه‌های عمل آمده در آزمایشگاه یا به اندازه ۴ مگاپاسکال بیشتر از مقاومت فشاری مشخصه باشد. در غیر این‌صورت می‌باید اقداماتی برای بهبود روش‌های مزبور صورت گیرد. به منظور کنترل روش عمل‌آوری و مراقبت از بتن در شرایط واقعی کارگاهی, نمونه‌هایی در شرایط کارگاهی قرار گرفته. و نمونه‌های نظیر نیز در شرایط آزمایشگاهی قرار می‌گیرند. ۴. ضریب ۰/۸۵ فوق برای قضاوت در مورد کفایت عمل آوردن و محافظت بتن در شرایط کارگاهی منظور شده است و می‌توان آن را بیانگر اجرای خوب تلقی نمود. باید توجه داشت که این مقایسه بین مقاومت‌های اندازه گیری شده نمونه‌های کارگاهی و آزمایشگاهی صورت می‌پذیرد و نه بین ۱۳۳ -------- صفحهٔ بعد -------- ۵. همچنین در صورتی که مقاومت نمونه‌های کارگاهی به اندازه ۴ مگاپاسکال بیشتر از مقاومت مشخصه بتن باشد می‌توان نتایج نمونه‌های کارگاهی را از نظر روش عمل آوردن و محافظت بتن ۶ نکته بسیار مهم در این خصوص آن است که نحوه عمل‌آوری نمونه‌های کار گاهی می‌باید واقعا نشان دهنده شرایط عمل آوری کارگاهی باشد و عمل آوری و مراقبتی اضافه بر شرایط کارگاهی بر روی ۹-۸-۱-۹ آزمونه‌های آگاهی در صورتی که آگاهی از کیفیت بتن در موعدهای خاصی مانند زمان باز کردن قالب‌ها و غیره ضرورت داشته باشد. علاوه بر آزمونه‌های متعارف ارزیابی مقاومت و روش عمل آوردن و مراقبت بتن (مذکور در بندهای ۲-۸-۱۰-۹ و ۸-۸-۱۰-۹) آزمونه‌هایی از بتن گرفته و در موعدهای مورد نظر تحت آزمایش قرار می‌دهند. این آزمونه‌ها را آزمونه‌های آگاهی می‌نامند. از جمله نمونه‌های آگاهی عبارتند از نمونه‌های با سنین ۳ ۷ و۴ روزه: از جمله موارد استفاده آزمونه‌های آگاهی. تخمین و پیش بینی مقاومت ۲۸ روزه بتن از روی مقاومت آزمونه‌های آگاهی با سنین کمتر است. بدین منظور از جمله می‌توان از جدول ‎۲۴-۱۰-۹٩ (مذکور در بند ۱۱-۸-۱۰-۹) استفاده کرد. از جمله مزایای این امر آن است که در صورت بروز اشکال در مقاومت بتن, مدیران و مهندسان کارگاه و دستگاه نظارت می‌توانند در زمان‌های زودتر از این آمر آگاهی یافته و هر چه زودتر از ادامه مشکل پیشگیری کرده و در جهت تصحیح و اصلاح امر اقدام کنند. بدین منظور ضروری است آزمایشگاه‌های فنی پروژه نتایج این آزمونه‌ها در اسرع وقت به مسئولان کارگاه و دستگاه نظارت تحویل دهند. شایان ذکر است که نمونه‌های آگاهی می‌باید در شرایطی مشابه شرایط عضو اصلی, در محل, نگهداری و عمل آوری شوند. ۱۳۴ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۰-۹ ارزیابی و کنترل کیفیت و بازرسی بتن و مصالح مصرفی ۱-۸-۱-۹ تحلیل آماری نتایج نمونه‌های آزمایشگاهی بر اساس گام‌های اول و دوم بند ۵-۸-۱۰-۹» احتمال پذیرفته شدن بتن‌هایی که عیب کلی آنها برابر با ۵ درصد باشد برابر با ۹۵-۹۹درصد خواهد بود. مشروط بر آنکه مقادیر انحراف استاندارد ۲ در صورت رعایت ضوابط مذکور در گام سوم بند ۵-۸-۱۰-۹ احتمال پذیرفته نشدن بتن‌هایی که ۳ همانگونه که پیش از این نیز گفته شد مقصود از نتیجه آزمایش نمونه‌ها یا نمونه‌گیری, میانگین حداقل دو آزمونه همزاد و همزمان می‌باشد. معمولا این امکان وجود دارد که در تهیه بتن تازه» قالب گیری و تراکم, نگهداری و محافظت. مراقبت. حمل, عمل‌آوری و یا در انجام آزمایش تعیین ۴ از جمله دلایل قابل قبول برای بی اعتبار شمردن نتیجه آزمایش نمونه‌ها در مرحله پذیرش بتن, عدم یکنواختی بتن تازه, عدم تراکم صحیح بتن, نگهداری بتن در محیطی با دمای کمتر یا بیشتر از محدوده استاندارد به ویژه در روز اول عمر آن, فراهم ننمودن پوشش مانع تبخیر آب بر روی آزمونه‌ها در روز اول. بروز شوک‌های حرارتی و رطوبتی در بتن. اعمال ضربه به آزمونه در هنگام خارج کردن آن از قالب و نیز در هنگام حمل و نقل به ویژه در روزهای اول, عمل‌آوری دمایی یا رطوبتی بتن در شرایط غیراستاندارد. انجام آزمایش تعیین مقاومت فشاری بر روی آزمونه‌های با سطح ناصاف و غیرگونیا یا لب پریده می‌باشد. ۵. در صورتی که به هر دلیل, تعداد نمونه‌گیری‌های متوالی مطابق تعریف مذکور در بند ۲-۸-۱۰-۹ موجود نبود. از جمله هنگامی که فاصله بین دو نمونه‌گیری متوالی بیش از سه شبانه روز باشد. در آن صورت برای پذیرش بتن هر قسمت از ساختمان از لحاظ مقاومت می‌باید مقاومت هر یک از نمونه‌ها حداقل برابر با مقاومت مشخصه باشد. ۱۳۵ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۱-۸-۱۹ ارزیابی بتن‌های ساخته شده با سایر انواع سیمان‌های پرتلند می‌شوند یکسان نیست. ولی در عین حال, مقاومت ۹۰ روزه تمامی آنها با یکدیگر برابر بوده و مساوی ۱/۳۲ برابر مقاومت نمونه ۳۸ روزه‌ای است که با سیمان نوع یک ساخته شده است. در صورت استفاده از انواع سیمان‌های پرتلند استاندارد می‌توان با اجازه دستگاه نظارت. مقاومت‌های فشاری مشخصه مورد انتظار را با استفاده از جدول ‎۲۴-۱۰-٩۹‏ به دست آورد. پوزولانی استاندارد در بتن, باتوجه به دیرتر سخت شدن این نوع سیمان‌هاء می‌باید با انجام آزمایش‌های لازم بر روی سیمان مورد استفاده و کسب اطلاع از روند افزایش مقاومت آن. نسبت به سیمان نوع لء زمان انجام قالب برداری, باز کردن پایه‌های اطمینان. عمل‌آوری و هر آنچه که به ۳۴-۱۰-۹٩‏ تاثیر نوع سیمان و سن بتن بر روی مقاومت فشاری نسبی بتن نوع سیمان مقاومت فشاری (به صورت نسبی) ۳ به عنوان مثال در صورت ساخت بتن با سیمان پرتلند نوع 11 می‌باید در روابط (۹-۱۰-۹) تا (۱۶-۱۰-۹) به جای ./ مقدار / ‎۰/۹٩‏ را قرار داده و نتایج مقاومت ۲۸ روزه نمونه‌ها را با آن روزه را به جای ./. ۰/۶۶ مربوط به سیمان پرتلند نوع یک. برابر با م/. ۰/۵۶ در نظر گرفت. ۱۳۶ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۰-۹ ارزیابی و کنترل کیفیت و بازرسی بتن و مصالح مصرفی ۴. استفاده از مقاومت‌های نمونه‌ها در سنین ۱۱و ۴۲ روزگی به جای ۷ و ۲۸ روزه در بتن‌های ساخته ۹-۱-۹ کنترل و بازرسی بتن و اجرای آن به منظور اطمینان از انطباق خواص و کیفیت بتن و اجرای آن با استاندارد‌ها و ضوابط مقررات ملّی ۱۳۷ -------- صفحهٔ بعد -------- ول ‎۲۵-۱۰-٩۹‏ کنترل و نوع بازرسی - ازمایش موجود در مواد تشکیل دهنده بتن اندازه گیری به طور مداوم آزمایش خشک استاندارد استاندارد ۸ بازرسی مشخصه‌های بت هدف تامین دلیل آن که ویژگی- های مورد نظر در حاشیه ایمنی مناسب حاصل می حصول اطمینان از اینکه میزان کلراید از حد مجاز فراتر نمی‌رود برای مقایسه با وضعیت ظاهری مورد نیاز بتن ارزیابی انطباق میزان روانی یا روانی مورد نیاز و کنترل تغییرات احتمالی مقدار آب بازرسی پیمانه و مخلوط کردن و کنترل وزن ع ارزیابی وزن مخصوص پیش از استفاده از هر در ابتدای کار و در مواردی که میزان کلراید مواد تغییر کند. در صورت غیر مداوم بودن به طور روزانه. بسته به است آزمایش‌های مورد نیاز کم یا زیاد شوند. در صورت غیر مداوم بودن به طور روزانه. بسته به است آزمایش‌های مورد نیاز کم یا زیاد شوند. ۱هنگام تهیه آزمونه برای #هنگام آزمایش تعیین میزان هوای بتن در موارد تردید براساس به تعداد دفعات آزمایش مطابق بند ۲-۸-۱۰-۹ به تعداد دفعات آزمایش -------- صفحهٔ بعد -------- ارزیابی و کنترل کیفب جدول نوع آزمایش مقدار آب اضافه شده به مخلوط مقدار سیمان بتن تازه مقدار مواد افزودنی بن تازه مقدار هوای موجود در مخلوط بتن تازه برای بتن‌های با حباب هوا ت و بازرسی بتن و مصال / ۲۳۲۵-۱۰-۹ کنترل 9 باز نوع بازرسی - آزمایش ثبت مقدار آب اضافه شده ثبت مقدار مواد افزودنی ردیف های ۲و۴و٩‏ بر ردیف ۱۰ یا هر روش آزمایش استاندارد توافق شده آزمایش مطابق استاندارد ازمایش از طریق آزمایش مطابق استاندارد مطابق با آیین نامه‌های مربوطه یا براساس توافق به عمل آمده ۱ » مصرفی رسی مشخصه‌های بتن (۱ هدف تعیین نسبت آب به سیمان واقعی کنترل مقدار سیمان و سیمان واقعی کنترل مقدار مواد افزودنی ارزیابی نسبت آب به ن ارزیابی انطباق مقدار هوا با مقدار هوای مقرر شده ارزیابی یکنواختی مخلوط ارزیابی مقاومت در برابر نفودٌ آب 7 9 ارزیابی انطباق با مشخصه موردنیاز ۱۴ دامه) زمان تکرار هر بار پیمانه و مخلوط کردن برای مخلوط‌های با حباب هوا: ۱اولین پیمانه و حداقل یکبار ۲.به دفعات بیشتر متناسب با شرایط تولید و تاثیر عوامل محیطی در موارد تردید در ابتدای کار دوره‌های بعدی براساس توافق براساس توافق به عمل آمده -------- صفحهٔ بعد -------- دپوی مصالح سیلو و غیره تجهیزات مربوط به اندازه گیری دستگاه اندازهگیری و توزین ماده افزودنی تجهیزات اندازه گیری مداوم میزان رطوبت سیستم پیمانه و مخلوط کردن مخلوط کن (از جمله کامیون‌های مخلوط کن و حمل بتن) جدول ۱-۹ نوع بازرسی آزمایش بازرسی عینی از نحوه کار کرد ازمایش دقت اندازه‌گیری ورن بازدید عینی از نحوه کار کرد مقدار قرائت شده روی درجه دستگاه اندازه گیری مقدار قرائت شده روی درجه دستگاه اندازه گیری مقایسه جرم واقعی مواد تشکیل دهنده مخلوط با آزمایش‌های لازم مطابق با استانداردها یا سایر مقررات ۱۵۰ ۳۲۶-۱ هدف جدول حصول اطمینان از انطباق با موارد موردنیاز حصول اطمینان از اینکه تجهیزات مربوط به اندازه‌گیری وزن به طور حصول اطمینان از دقت مورد نظر حصول اطمینان از اینکه توزین تمیز است و با اجتناب از توزیع غیر مورد نظر حصول اطمینان از دقت مورد نظر حصول اطمینان از دقت پیمانه کردن کنترل فرسودگی ۸ زمان تکرار روزانه ۱ در مرحله نصب ۲- به طور متناوب بنا به تشخیص دستگاه نظارت برای اولین پیمانه هر ماده افزدونی در هر روز ۱- در مرحله نصب نصب ۳- در موارد تردید و بنا به تشخیص دستگاه نظارت به شرح موارد ۱ و ۲ بالا در به شرح موارد ۱ و ۲ بالا در روزانه آزمایش به طور مرتب اما ماهانه -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۱-۹ ضوابط فولادگذاری ۱۱-۹ ضوابط فولاد‌گذاری ۱-۱۱-۹٩‏ بریدن میلگردها نظارت دارد. ۲-۱۱-۹٩‏ خم کردن میلگردها ۱) تمامی میلگردها باید به صورت سرد خم شوند. ۲ خم کردن میلگردها تا حد امکان باید به طور مکانیکی به وسیله ماشین مجهز به فلکه خم‌کن و با یک عبور در سرعت ثابت انجام پذیرد. به طوری که قسمت خم شده دارای شعاع انحنای ۳) برای خم کردن میلگردها باید از فلکه‌هایی استفاده شود که قطر آنها برای نوع فولاد مورد نظر ۴) سرعت خم کردن میلگردها باید متناسب با نوع فولاد و دمای محیط اختیار شود. ۵) در شرایطی که دمای محیط کار یا میلگردها از ۵- درجهه سلسیوس کمتر باشد. باید از خم کردن آنها خودداری شود. ۶) به طور کلی باز و بسته کردن خم‌ها به منظور شکل دادن مجدد به میلگردها مجاز نیست. ۷) خم کردن میلگردهایی که یک سرآنها در بتن قرار دارد. مجاز نیست. ۱۵۱ -------- صفحهٔ بعد -------- ۳-۱۱-۹ جایگذاری و بستن آرماتورها ۱) آرماتورها باید قبل از بتن‌ریزی مطابق نقشه‌های اجرایی در جای خود قرار گیرند و طوری بسته شوند که از جابجایی آزها خارج از محدوده رواداری‌های داده شدهٌ مذکور در این بند جلوگیری ۲ در مواردی که دستگاه نظارت محدودهٌ رواداری‌ها را مقرر نکرده باشد. میلگردها را باید با مراعات روادارهای جدول ‎۱- ۱۱-٩۹‏ جایگذاری کرد: جدول ‎۱-۱۱-۹٩‏ رواداری‌های انحراف میلگردها الف) حداکثر انحراف ضخامت پوشش بتن محافظ میلگردها ب) انحراف موقعیت میلگردها با توجه به اندازه ارتفاع مقطع اعضای میله‌ای خمشی, ضخامت دیوارهاء با کوچکترین بعد ستون‌ها: ۳) مقدار حداکثر رواداری مذکور در بند ۲- الف فوق برای ضخامت پوشش بتن محافظ میلگردها تا جایی است که ضخامت مذکور از +/" مقدار تعیین شده کمتر نشود. در نقشه‌های اجرایی باید ۴) برای به هم بستن میلگردها و عناصر غیرسازه‌ای به آنها باید از مفتول‌ها یا اتصال دهنده‌ها و گیره‌های فولادی استفاده کرد. باید توجه داشت که انتهای برجسته سیم‌هاء اتصال دهنده‌ها و گیره‌ها در قشر بتن محافظ (پوشش) واقع نشود. مگر آنکه سطح بتن بخوبی در برابر عوامل از -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۱-۹ ضوابط فولادگذاری ۵) استفاده از جوشکاری با قوس الکتریکی برای به‌هم بستن میلگردهای متقاطع فقط با رعایت ۴-۱۱-۹٩‏ کاربرد توام انواع مختلف فولاد کاربرد توام انواع مختلف فولاد در یک قطعه مجاز نیست مگر آنکه: الف) مشخصات مکانیکی متفاوت آنها در طراحی در نظر گرفته شود. ب) امکان اشتباه در مرحله اجرا وجود نداشته باشد. استفاده از یک نوع فولاد برای میلگردهای طولی و نوع دیگر فولاد برای میلگردهای عرضی با رعایت مورد (الف) بلا مانع است. ارماتوربندی می‌باید به گونه‌ای صورت پذیرد که رواداری‌های مذکور در فصل دوازدهم برای قالب‌های بتن را برآورده سازد. ۶-۱۱-۹٩‏ نقشه‌ها و جزئیات لازم برای اجرای میلگردها نقشه‌های اجرایی و کارگاهی آرماتوربندی می‌باید شامل موارد زیر باشد: ۱) قطر و تعداد و طول میلگردهای طولی ۲) قطر میلگردهای عرضی و فاصله بین آنها ۳) جزئیات و شعاع خم میلگردهاء محل خم. و طول مستقیم پس از خم. ۴) جزئیات قلاب‌ها ۵) جزئیات. نوع. طول و محل وصله‌ها ۷) قطر بزرگترین سنگدانه قابل مصرف در بتن ۸) جدول میلگردهاء شامل جزئیات قطعات میلگردها و وزن میلگرد مصرفی ۱۵۳ -------- صفحهٔ بعد -------- )٩‏ جزئیات لقمه‌ها و فاصله نگه‌دارهاء برای تامین ضخامت پوشش بتن روی میلگردها ۰) جزئیات و نحوه آرماتوربندی, شامل سیم‌های آرماتوربندی, قطعات مکانیکی و نظایر آنها. ۱۵۹۵۴ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳-۹ ضوابط قالب‌بندی در بتن. لوله‌ها و مجراهای مدفون و درزهای بتن و درزهای بتن ۰-۱۲۹ علائم اختصاری - فشار حدی بتن بر روی قالب. کیلونیوتن بر متر مربع [- نیروی برکنش ناشی از بار باد وارد بر قالب. کیلونیوتن ضرییب انبساط حرارتی بتن, بر درجه سانتیگراد ۱-۱۳۹ کلیات و تعاربف ۱-۱-۱۲-۹ قالب و قالب بندی قالب, سازه‌ای موقّت وگاهی اوقات دائمی است که وظیفه آن تحمل بارهای ناشی از بتن و نیز ناشی از اجرای بتن تا هنگامی است که مقاومت بتن به جایی برسد که خود بتن و یا خود بتن و آرماتورهای موجود در آن بتوانند بارهای مزبور را تحمل کنند. سیستم قالب‌بندی شامل قالب. ۱۵۵ -------- صفحهٔ بعد -------- بیش از ساخت و اجرای تمامی انواع قالب‌ها می‌باید نقشه‌هاء مشخصات فنیء و در صورت لزوم دفترچه محاسبات آنها را تهیه و به تایید مراجع ذیصلاح رسانید. میزان و جزئیات این امرء به شرایط و ویژگی‌های قالب. از جمله ابعاد. پیچیدگی. اهمیت. استفاده مجدد و نظایر آنها بستگی دارد. تمامی قالب‌ها را می‌باید برای مقاومت و خدمت‌دهی طراحی کرد. پایداری سیستم سازه و نیز امکان کمانش اعضای سازه‌ای را می‌باید برای تمامی شرایط ممکن بررسی و کنترل کرد. ۲-۱-۱۲۳۹ سیستم‌های سازه‌ای قالب‌های انواع اعضای سازه‌ای ۱-۲-۱-۱۲-۹ سیستم سازه‌ای قالب‌های دال‌ها این سازه‌ها شامل صفحه رویه. پشت‌بندهای در دو امتداد متعامد یعنی تیرچه‌ها و تیرک‌هاء و پایه‌ها ۲-۲-۱-۱۲-۹ سیستم سازه‌ای قالب‌های دیوارها این سازه‌ها شامل صفحه رویه. پشت‌بندهای قائم. پشت‌بندهای افقی. بولت‌ها و وادلرها می‌باشند. ۳-۲-۱-۱۲-۹ سیستم سازه‌ای قالب‌های ستون‌ها این سازه‌ها شامل صفحه رویه و پشت‌بندهای سخت‌کننده آن و یوغ و یا صفحه رویه و پشت‌بندهای سخت‌کننده آن و اتصالات بین پشت‌بندهای سخت شده می‌باشد. ۴-۲-۱-۱۲-۹ سیستم سازه‌ای قالب‌های تیرها این سازه‌ها شامل دو بخش سازه قالب کف تیر و سازه قالب دیوارهای تیر می‌باشد. سازه قالب کف تیر رفتاری مشابه قالب‌های دال‌ها و سازه قالب دیوارهای تیر رفتاری نظیر قالب‌های دیوارها دارد. ۵-۲-۱-۱۲-۹ سیستم سازه‌ای قالب‌های فونداسیون‌ها این سازه‌ها شامل قالب‌های دیوارهای فونداسیون می‌شوند و رفتاری مشابه قالب‌های دیوارها دارند. ۶-۲-۱-۱۳-۹ سایر سیستم‌های سازه‌ای قالب‌ها این سازه‌ها ممکن است ترکیبی از سیستم‌های سازه‌ای بندهای ۱-۲-۱-۱۲-۹ تا ۵-۲-۱-۱۲-۹ و یا یک سیستم سازه‌ای خاص باشد. ۱۵۹۶ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۲-۹ ضوابط قالب‌بندی در بتن. لوله‌ها و مجراهای مدفون و درزهای بتن ۷-۲-۱-۱۳-۹ داربست سازه‌ای موقت است که برای نگهداری قالب در موقعیت مورد نظرء سکوهای کار و تحمل بارهای حین اجرا برپا می‌شود و شامل شمع بندی, پایه‌های قائم. صفحات افقی. بادیندهاء زیرسری‌ها و نظایر آن می‌گردد. ۳-۱-۱۳۲۹ عملکردهای قالب ۱) قالب باید بتن را در شکل مورد نظر در محدوده رواداری‌ها نگاه دارد. به سطح آن نمای دلخواه بدهد. و بارهای وارده را تا زمان سخت شدن و کسب مقاومت کافی تحمل کند. ۲) قالب باید در برابر نیروهای وارده به خوبی محاسبه شده و ایمنی لازم را داشته باشد. ۳ بتن را در برابر صدمات مکانیکی نیز حفظ کند. ۴) از کم شدن رطوبت بتن و نشت شیره آن جلوگیری نماید. ۵) عایقی مناسب در برابر سرما و گرمای محیط باشد. ۶) میلگردها و سایر اجزا و قطعاتی را که داخل بتن قرار می‌گیرند در محل مورد نظر نگاه دارد. ۷) در برابر نیروهای ناشی از لرزاندن و مرتعش ساختن بتن مقاومت کند و بدون سیب رساندن به ۴-۱-۱۲۳۹ رواداری‌ها رواداری‌ها را باید تا حد امکان و تا جایی که اهداف پیش‌بینی شده برای کل ساختمان و ظرفیت باربری ساختمان یا هر قسمت از آن در حدی غیر قابل قبول مخدوش نشود. بزرگ اختیار کرد. مبنای سنجش خطاهای احتمالی, نقاط و خطوطی است که در شروع کار ایجاد و تا پایان کار به موقعیت قالب‌ها نباید از حدودی معین تجاوز کند. حدود رواداری‌های قالب‌ها برای ساختمان‌ها و قطعات متداول بتن آرمه در جدول ‎۱- ۱۲-٩۹‏ درج شده‌اند. ۱۹۷ -------- صفحهٔ بعد -------- نیز رعابت ها و دیوارهاء نیز رعای باند د 11 ماتوربندی اعضای سازه‌ای به و ٍ 9 8 9 ی ی باید به گونه‌ای طراحی و محاسبه و اجر سازه‌ای را می‌باید د ر ۱۵۸ -------- صفحهٔ بعد -------- سوابط قالب‌بندی در بتن. لوله‌ها جدول ۱۲-۹- انحراف از امتداد قائم الفی انحراف سطوح با ترازهای مشخص شده در نقشه‌ها انحراف ستون‌هاء دیوارها و تیغه- های جداکننده از موقعیت مشخص شده در پلان ساختمان انحراف از اندازه و موفعیت بازشوهای اختلاف در ابعاد ستونهاء تیرها و ضخامت دال‌ها | آب و دیوارها ۱ : و مجراهای مدفون و درزهاو رواداری‌های ساختمان‌ها در لبه و سطح ستون‌هاء پایه- هاء دیوارهاء نبش‌ها و کنج‌ها برای گوشه نمایان ستون‌هاء درزهای کنترل, شیارها و دیگر خطوط برجسته نمایان و مهم زیرین تیرهاء نبش‌ها و کنج‌ها قبل از برچیدن حایل‌ها در نعل درگاه‌هاء زیرسری‌هاء جان پناه‌های نمایان شیارهای نمایان و مهم در هر چشمه در هر ۶ متر طول حداکثر در کل طول واقع در کف و دیوار و غلاف ها در جهت اضافی اختلاف اندازه‌های در پلان جابه جایی یا خروج از مرکز در تعداد معدودی پله در پله‌های متوالی ۱۹۵۹ رواداری ۶ میلی‌متر و در هر ۲ متر طول حداکثر ۲۵ میلی‌متر در کل طول ۶ میلی‌متر در هر ۲ متر طول حداکثر ۱۳ میلی‌متر در کل طول ۶ میلی‌متر در هر ۳ متر طول ٩‏ میلی‌متر در هر چشمه یا هر ۶ متر طول ۶ میلی‌متر در هر ۶ متر طول حداکثر ۱۲ میلی‌متر در کل طول دو درصد عرض شالوده در امتداد طول مورد نظر مشروط بر آنکه بیش از ۵۰ میلی‌متر نسبت به انجه تعیین ۵ درصد افزایش ضخامت نسبت به انچه تعیین | محدودیتی ندارد -------- صفحهٔ بعد -------- ۵-۱-۱۳۲۹ مصالح مصرفی در قالب مصالح مناسب برای قالب را باید با توجه به ملاحظات اقتصادی. ایمنی و سطح تمام شدهٌ مورد نظر انتخاب کرد. مشخصه‌های فیزیکی و مکانیکی مصالح را باید در ساخت قسمت‌های مختلف مانند بدنه. رویه, ملحقات. اجزای نگهدارندهٌ قالب و نظایر آنها مورد توجه قرار داد. انواع مصالح متداول مورد استفاده در قالبهای بتن عبارتند از: چوب. فولاد. آلومینیوم, مواد پلیمری و مصالح بنایی. چوب مصرفی در قالب‌ها شامل انواع تخته لایه (پلای وود). چهارتراش, و نظایر آنها می‌شود. چوب مصرفی برای قالب باید صاف. بدون پیچ و تاب. سالم و بدون گره باشد. از مصرف چوب تازه برای قالب‌بندی باید خودداری شود. طراحی و محاسبه قالب‌های چوبی بر اساس طراحی و محاسبه ساختمان‌های چوبی موقت صورت می‌گیرد. فولاد ممکن است به صورت گرم نورد شده و یا سرد خم شده در سازه‌های قالب به کار رود. در هریک از حالات می‌باید ضوابط طراحی ساختمان‌های گرم نورد شده یا سرد خم شده را به کار برد. استفاده از آلومینیوم در سطوح در تماس با بتن. به ویژه در صفحات رویه ممنوع است. زیرا هم موجب خرابی قالب و هم موجب کاهش کیفیت بتن می‌شود. دو نوع مواد پلیمری مصرفی در قالب‌های بتنی عبارتند از پلاستیک‌های سخت و پلاستیک‌های الیافی. درصورتی که از مصالح بنایی به عنوان قالب استفاده می‌شود باید شرایطی را در اجرا فراهم آورد که از جذب آب بتن توسط مصالح بنایی» که موجب کاهش کیفیت بتن می‌گردد. جلوگیری شود. ۶-۱-۱۲۳۹ احرای قالب ۱) تعبیه قالب برای اعضای بتنی با سطح فوقانی با شیب بیشتر از ۱:۱ الزامی است. ۲) پیش از آرماتوربندی می‌باید تا حد امکان رویهٌ قالب‌ها را نصب کرده و مواد رها ساز (روغن قالب) را روی قالب‌ها مالید. ۳) قطعات رویه قالب‌ها را می‌باید به گونه‌ای در کنار هم قرار داده و جفت کرد که هدر رفتن شیرهٌ ۱۶۰ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳-۹ ضوابط قالب‌بندی در بتن. لوله‌ها و مجراهای مدفون و درزهای بتن ۴) قالب‌ها باید از هر نوع آلودگی. ملات‌هاء مواد خارجی و نظایر اینها عاری باشند و پیش از هر بار مصرف با مواد رهاساز پوشانیده شوند. این مواد را باید چنان به کار برد که بدون آلوده شدن آرماتورهاء روی سطوح قالب لایه‌ای یکنواخت و نازک بوجود آید. ۵) در مواردی که دسترسی به کف قالب‌ها دشوار یا غیر ممکن باشد. باید با تعبیه دریچه‌های ۶) درصورتیکه کیفیت سطح تمام شده, اهمیتی خاص داشته باشد. نباید از قطعات قالب صدمه دیده در مراحل قبلی استفاده کرد. ۷) مجموعه قالب‌بندی باید در تمامی مراحل پیش از بتن‌ریزی. ضمن و پس از آن به دقت زیر نظر باشد و به منظور حفظ مجموعه در محدودهٌ رواداری تعیین شده تنظیم شود. ۸) تعبیهٌ خیز اولیه برای تیرها و دال‌های با دهانه بزرگ به گونه‌ای که بتواند تغییر شکل دراز مدت ناشی از بار مرده را جبران نماید. الزامی است. ۷-۱-۱۳۲۹ پایه‌های اطمینان ۱) هنگام برداشتن قالب سطوح زیرین قطعات بتن آرمه باید پایه‌هایی را به عنوان پایه‌های اطمینان در زیر سطح باقی گذاشت تا از بروز تغییر شکل‌های تابع زمان جلوگیری شده و در ۲) پیش بینی پایه‌های اطمینان برای تیرهای با دهانه بزرگتر از ۵ مترء تیرهای کنسول به طول بیشتر از دو و نیم مترء دال‌های با دهانه بزرگتر از سه مترء و دال‌های کنسول, به طول بیشتر از یک و نیم متر اجباری است. تعداد پایه‌های اطمینان, فاصله بین آنهاء و مشخصات آنها را می‌باید از طریق محاسبه و بر مبنای مقاومت کوتاه مدت بتن بدست آورد ولی در هر حال فاصله بین ۱۶۱ -------- صفحهٔ بعد -------- ۸-۱-۲-۹ قالب برای بتن‌ریزی در زیر آب ۱) قالب برای بتن‌ریزی در زیر آب. با توجه به ملاحظاتی که در مورد دیگر انواع قالب آمده است. طرح و محاسبه می‌شود با این تفاوت که جرم بتن در زیر آب بر اثر نیروی ارشمیدس به اندازه جرم آب جابجا شده کاهش می‌یاید. ۲) در ناحیهُ جزر و مد. قالب‌ها باید برای پایین ترین تراز آب طرح و محاسبه شوند. ۳) تغییرات در برنامه‌های اجرایی ممکن است بتن‌ریزی را که برای حالت غوطه‌وری برنامه‌ریزی شده با تغییر شرایط مواجه سازد و به این ترتیب فشار آب را از دایره عمل خارج نماید. ۴) قالب‌های زیر آبی را باید تا حد امکان در قطعات بزرگ و در بالای سطح آب ساخت و سپس در محل خود در زیر آب مستقر کرد. ۵) باید از به کار بردن بولت‌ها و کش‌های درونی در قالب که می‌تواند در کار بتن‌ریزی اختلال ۶) قالب‌ها را می‌باید به دقت به یکدیگر متصل کرده و به ترتیبی در کنار مصالح و یا قسمت‌های ساخته شده قبلی قرار داد که دوغاب و ملات تحت تأثیر فشار از درزها خارج نشود. ۷) چنانچه قالب در معرض عبور جریان آب قرار می‌گیرد باید از وجود منافذ کوچک در قالب که امکان شسته شدن ذرات بتن تازه را فراهم می‌سازد.ء پرهیز گردد. ۹-۱-۱۲-۹ قالب‌برداری ۱-۹-۱-۱۲-۹ نحومٌ قالب‌برداری ۱) قالب را باید هنگامی برداشت که بتن بتواند تنش‌های موثر را تحمل کند و تغییر شکل آن از تغییر شکل‌های پیش‌بینی شده تجاوز نکند. ۲ پایه‌ها و قالب‌های باربر نباید قبل از آنکه اعضا و قطعات بتنی مقاومت کافی را برای تحمل وزن خود و بارهای وارد کسب کنند. برچیده شوند. ۳) عملیات قالب برداری و برچیدن پایه‌ها باید گام به گام بدون اعمال نیرو و ضربه طوری صورت گیرد که اعضا و قطعات بتنی تحت اثر بارهای ناگهانی قرار نگیرند. بتن صدمه نبیند و ایمنی و قابلیت بهره برداری قطعات مخدوش نشود. ۱۶۳۲ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳-۹ ضوابط قالب‌بندی در بتن. لوله‌ها و مجراهای مدفون و درزهای بتن ۴) درصورتیکه قالب برداری پیش از پایان دوره مراقبت بتن انجام پذیرد. باید تدابیری برای مراقبت پس از قالب برداری اتخاذ کرد. ۲-۹-۱-۱۲-۹ برداشتن پایه‌های اطمینان ۱) برای تیرهای با دهانه تا هفت مترء برداشتن کل قالب و داربست و زدن پایه‌های اطمینان مجاز است ولی برای دهانه‌های بزرگتر از هفت مترء تنظیم قالب و داربست باید به گونه‌ای باشد که برداشتن قالب بدون جابجایی پایه‌های اطمینان میسر باشد و یا برداشتن قالب و زدن پایه موقت. به صورت مرحله‌ای باشد. ۲ برای ساختمان‌های متشکل از دیوارها و دال‌های بتن آرمه. نظیر ساختمان‌هایی که با قالب‌های تونلی یا قالب‌واره‌های به ابعاد بزرگتر ساخته شوند. می‌توان برچیدن پایه‌های اطمینان و برپایی مجدد آنها را در دهانه‌های تا ده متر مجاز دانست مشروط بر آنکه زدن پایه‌های اطمینان بلافاصله پس از برداشتن قالب باشد و در عمل اطمینان حاصل شود که هیچ نوع ترک یا تغییر شکل نامطلوب بروز نخواهد کرد. در این حالت نیز اجرای مرحله‌ای پایه اطمینان قالب الزامی است. ۳) بطور کلی در صورتیکه قطعههٌ مورد نظر جزئی از سیستمی پیوسته باشد. هنگامی می‌توان پایه‌های اطمینان را برداشت که تمامی قطعات مجاور آن هم بتن‌ریزی شده باشند و بتن مقاومت کافی را کسب کرده باشد. درصورتیکه تیر یا دال یکسره طراحی شده باشد. نمی‌توان پایه‌های اطمینان دهانه‌ای را برچید مگر آنکه دهانه‌های طرفین آن بتن‌ریزی شده باشند و بتن آن نیز مقاومت لازم را به دست آورده باشد. ۴) در صورت تکیه کردن مجموعه قالب‌بندی طبقهٌ فوقانی روی طبقهٌ تحتانی فقط هنگامی می‌توان طبقهٌ زیرین را برچید که بتن طبقهٌ بالا مقاومت لازم را بدست آورده باشد. این امر می‌باید مبتنی بر محاسبات سازه‌ای صورت پذیرد. ۵) توصیه می‌شود پایه‌های اطمینان همیشه در دو طبقدٌ متوالی وجود داشته باشند و تا حد امکان هر دو پایهُ اطمینان نظیر در دو طبقه. بر روی هم و در امتدادی واحد قرار گیرند. ۶) برداشتن پایه‌های اطمینان باید بدون اعمال فشار و ضربه. به گونه‌ای باشد که بار به تدریج از روی آنها حذف شود.(در دهانه‌های بزرگ از وسط دهانه به سمت تکیه گاه‌ها و در کنسول‌ها از لبه به طرف تکیه‌گاه). ۱۶۳۳ -------- صفحهٔ بعد -------- ۷) برداشتن بار از روی پایه‌های اطمینان در دهانه‌های بزرگ و قطعاتی که نقش سازه‌ای حساسی دارند. باید با وسائل قابل کنترل انجام پذیرد به گونه‌ای که درصورت لزوم در هر لحظه بتوان باربرداری از روی پایه‌ها را متوقف کرد. ۱۰-۱-۱۲۳۹ زمان قالب‌برداری الف) درصورتیکه زمان قالب‌برداری در طرح تعیین و تصریح نشده باشد باید زمان‌های داده شده در جدول ‎۲-۱۱-۹٩‏ را بعنوان حداقل زمان لازم برای برچیدن قالب‌ها و پایه‌ها ملاک قرار داد. جدول ۲-۱۲-۹ حداقل زمان لازم برای قالب‌برداری تس ی دال‌ها تیرها زمان‌های داده شده با رعایت نکات مشروحه زیر معتبرند: ۱) بتن با سیمان پرتلند معمولی نوع یک یا دو یا سایر سیمان‌هایی که روند کسب مقاومت مشابه دارند. ساخته شده باشد. ۲ درصورتیکه ضمن سخت شدن بتن دمای محیط به کمتر از صفر درجهٌ سلسیوس تنزل کند زمان‌های داده شده را باید با توجه به شرایط بند ۴-۸-۹ اصلاح کرد. ۳) در صورت استفاده از سیمان پرتلند نوع سه یا مواد زود سخت‌کننده یا عمل‌آوری با بخار می‌توان زمان‌های داده شده را کاهش داد. روند کسب مقاومت مشابه دارند. باید زمان‌های داده شده را افزایش داد. ۱۶۴ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳-۹ ضوابط قالب‌بندی در بتن. لوله‌ها و مجراهای مدفون و درزهای بتن ۵) درصورتیکه ملاحظاتی خاص برای جلوگیری از بروز ترک‌ها (به خصوص در اعضا و قطعات با ضخامت‌های متفاوت یا رویارو با دماهای مختلف)» یا تقلیل تغییر شکل‌های ناشی از وارفتگی مورد نظر باشد. باید زمان‌های داده شده را افزایش داد. ۶) درصورتیکه عمل آوردن تسریع شده یا قالب‌بندی خاصی مورد نظر باشد تقلیل زمان‌های داده ب) برچیدن قالب‌ها و پایه‌ها در مدتی کمتر از زمان‌های داده شده در جدول ‎۲- ۱۳-٩۹‏ فقط به شرط آزمایش قبلی میسر است. درصورتی که آزمایش آزمونه‌های آگاهی (نگهداری شده در کارگاه) حاکی از رسیدن مقاومت بتن به حداقل هفتاد درصد مقاومت مشخصه باشد. می‌توان قالب‌های سطوح زیرین را برداشت ولی برچیدن پایه‌های اطمینان فقط در صورتی مجاز است که علاوه بر مراعات تمامی محدودیت‌هاء بتن به مقاومت بیست و هشت روز مورد نظر رسیده باشد. ۱۱-۱-۱1۲۹ روش‌های طراحی قالب‌ها قالب‌ها را از انواع مواد و مصالح می‌سازند. در یک سیستم قالب‌بندی ممکن است در عین حال از گاهی اوقات. بویژه در ساختمان‌های بتن آرمه. ممکن است از سازه اجرا شدهٌ طبقات زیرین بعنوان بخشی از سیستم قالب‌بندی نیز استفاده کرد. اعضای چوبی سیستم قالب‌بندی را معمولاً به روش تنش مجازء با استفاده از ضوابط طراحی ساختمان‌های چوبی. طراحی می‌کنند. طراحی سایر اعضای سیستم قالب‌بندی که با فولاد. آلومینیوم. مواد پلیمری, یا بتن ساخته می‌شوند بر اساس آیین نامه‌ها و مقررات و ضوابط مربوطه صورت می‌گیرد. ۱۳-۱-۱۲۳۹ بارهای وارد بر قالب‌های بتن بارهای وارد بر قالب‌های بتن به پنج بخش اصلی تقسیم‌بندی می‌شوند: ۱. بارهای قائم ۱۳۵ -------- صفحهٔ بعد -------- ۲ بارهای جانبی ناشی از فشار رانشی بتن تازه ۳ بارهای افقی ۴. بارهای ویزه قالب‌ها را می‌باید به گونه‌ای طراحی کرد که بتوانند بارهای وارده را پیش از آنکه سازهٌ بتنی مقاومت کافی را بدست آورد. با ایمنی مناسبی تحمل کنند. ۱۳-۱-۱1۲۹ سیستم‌های سازه‌ای قالب‌های انواع اعضای بتنی ۱-۱۳-۱-۱۲-۹ سیستم سازه‌ای قالب‌های دال‌ها بارهای قائم وارد بر این قالب‌ها مستقیماً بر صفحهذ رویهٌ قالب وارد می‌آید. این بارهای وارده از طریق صفحهٌ رویه به تیرچه‌هاء و از طریق تیرچه‌ها به تیرک‌هاء و از طریق تیرک‌ها به پایه‌ها (شمع‌ها) ۲-۱۳-۱-۱۲-۹ سیستم سازه‌ای قالب‌های دیوارها در این قالب‌هاء فشار رانشی بتن تازه بر صفحههٌ رویه قالب وارد می‌آید. نیروی ناشی از این فشار از طریق صفحهٌ رویه به پشت بندهای قائمء و از طریق پشت بندهای قائم به پشت بندهای افقی به عضو کششی‌ای که بولت نامیده می‌شود منتقل می‌گردد. وادارها نیروی ناشی از بار باد و نیز ناشی از ضربه‌ها و نیروهای حین کار را تحمل می‌کنند. ۳-۱۳-۱-۱۲-۹ سیستم سازه‌ای قالب‌های ستون‌ها در این نوع قالب‌هاء فشار رانشی بتن تازه بر صفحهٌ رویه قالب وارد می‌آید. این نیروها به پشت بندهای قالب منتقل می‌شوند. نیروهای ناشی از رانش بتن تازه موجب ایجاد نیروی کششی در یوغ‌ها می‌گردد. وادارها نیروی ناشی از بار باد و نیز ناشی از ضربه‌ها و نیروهای حین کار را تحمل می‌کنند. ۱۴-۱-۱۲-۹ اسناد و مدارک فنی قالب‌های بتن نظایر آنها) می‌باید مبتنی بر اصول کلی مهندسی ساختمان و بتن و نیز آیین‌نامه‌ها و مقررات ملّی مربوطه باشند. ۱۶۶ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳-۹ ضوابط قالب‌بندی در بتن. لوله‌ها و مجراهای مدفون و درزهای بتن اسناد و مدارک فنی قالب‌ها می‌باید از جمله شامل موارد زیر باشد: ۲ ابعاد و اندازه‌های اعضا ۳ جزئیات اتصالات اعضا ۴ مرجع محاسبات ۵ بارهای و روشهای طراحی و ضرایب اطمینان ۶ جزئیات دقیق روش اجرای کار و توالی مراحل کارء هم در قالب‌بندی و هم در قالب‌برداری ۷ جزئیات تاثیر روش اجرای کار و توالی مراحل اجرای کار بر بارهای طراحی و محاسبات سازهٌ قالب ۸ جزئیات مهارهای افقی. بست‌ها و قیدها و سیستم تامین صلبیت جانبی سازهٌ قالب ۹ جزئیات روش آب‌بندی اجزای قالب به منظور جلوگیری از خروج شیرهُ بتن از قالب +۰ جزئیات روش‌های به کار برده شده برای تامین آب‌بندی سازه بتن آرمه در حال اجرا در هنگام بهره برداری, از جمله واتراستاپ‌هاء تیرهای زیرسری, و نظایر آنها ۱ جزئیات سوراخ‌های تعبیه شده در قالب برای خروج آشغال و آب حاصل از شستشوی قالب پیش از بتن‌ریزی و نیز برای بازرسی احتمالی داخل قالب ۲ جزئیات درزهای اجرایی و قطعات لازم برای اجرای درز به شکل‌های خاص, به منظور تامین پیوستگی مناسب بین بتن‌های دو طرف درز ۳ جزئیات اجرا و محل قرارگیری لوله‌ها و مجراهای مدفون در بتن, از جمله لوله‌ها و مجراهای آب. فاضلاب. بخارء برق. گاز و نظایر آنها. شایان ذکر است که این جزئیات می‌باید با رعایت ملاحظات سازه‌ای, تاسیساتی و تمامی موارد ذیربط و مبتنی بر آیین‌نامه‌ها و مقررات ملّی ساختمان در زمینه‌های مربوط تهیه گردد. همچنین رعایت ضوابط دوام در خصوص لوله‌ها و مجراهای مزبور و هرگونه قطعهٌ فلزی احتمالی مدفون در بتن الزامی است. ۴ جزئیات سوراخ‌های زهکش برای خروج آب پشت دیوارء در قالب‌های دیوارهای حایل و نظایر آنها. ۵ جزئیات سوراخ‌های احتمالی کارگذاشته شده برای پمپاژ بتن و ورود ویبراتور به درون قالب ۶ جرئیات نوع ویبراتورهای خارجی یا قالب‌های بدنه. در صورت استفاده و محل و جزئیات نصب آنها بر روی قالب ۱۹۷ -------- صفحهٔ بعد -------- ۷ جزئیات تامین شرایط برای جلوگیری از سقوط آزاد بتن در ارتفاع بیش از 1۳ ۱/۳۲ ۸ جزئیات روش تنظیم و جانمایی قالب در محل خود ۹ جزئیات سکوی کار و سایر سکوهای ویرهٌ نصب و برپایی قالب ۰ جزئیات خاص قالب‌های ویژه, نظیر قالب‌های بالا رونده, قالب‌های لغزنده, قالب‌های تونلی (قالب‌های یکپارچه دال و دیوار)» قالب‌های تونل‌هاء قالب‌های پل‌ها. و سایر انواع قالب‌های ویژه. ۱۵-۱-۱1۲۹ حداکثر تغییر شکل مجاز اعضای خمشی اعضای خمشی قالب‌هاء از جمله صفحات رویه و پشت بندهای متعامد قالب‌های دیوارها و دال‌ها. عموماً به صورت تیرهای یکسره رفتار می‌کنند. حداکثر مقدار تغییر شکل مجاز اعضای خمشی. بسته به اهمیت ساختمان می‌باید بر اساس ضوابط آیین‌نامه‌ها و مقررات ملی مربوطه در نظر گرفته شود. در عین حال, هنگامی که نمای عضو یا صلبیت آن مهم باشد. مقدار زیر می‌تواند به عنوان یک / (۱-۱۳۲-۹) (۱/۵((1071, )111 کم ۸ ۳۶ ۱ در عبارت اخیر./ نشان دهنده طول هریک از دهانه‌های آزاد قالب. و نه طول کل عضو سازه‌ای. درصورتیکه نمای عضو و یا صلبیت آن از اهمیت زیادی برخوردار نباشد. معیار زیر برای حداکثر مقدار 11 )۲-۱۳-۹٩(‏ (7رررر۳ ,)تاه م۸ ۳۷۰ ۱۶-۱-۱۲۳۹ بارهای قائم وارد بر قالب‌ها قالب دال‌ها و قالب کف تیرها را برای بارهای قائم وارد بر قالب طراحی می‌کنند. بارهای قائم عمدتاً ناشی از موارد زیر می‌باشند: ۱۶۸ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳-۹ ضوابط قالب‌بندی در بتن. لوله‌ها و مجراهای مدفون و درزهای بتن ۲ وزن بتن تازه ریخته شده ۳ وزن آرماتوربندی و سار اقلام کار گذاشته شده در داخل بتن ۴ وزن ناشی از اجرای کار در هنگام آرماتوربندی, بتن‌ریزی» عمل‌آوری و نظایر آنهاء که عبارتند از: الف) وزن کارگران و پرسنل ب) وزن ابزار و وسایل و تجهیزات. از جمله دستگاه ویبراتور و نظایر آن پ) وزن گذرگاه‌ها و سکوهای کار ت) وزن مواد و مصالح آنبار شده بر روی قالب ث) بار قائم ناشی از اجرای عملیات بتن‌ریزی ج) بارهای موقت ناشی از آنبار کردن مصالح, اعم از در حین کار یا سایر زمان‌ها چ) بارهای ناشی از فشار رو به بالای باد ح)در ساختمان‌های چند طبقه. بارهایی که از اتمام یا بخشی از طبقات فوقانی بر قالب‌ها وارد می‌شود را نیز می‌باید در طراحی قالب‌ها به حساب آورد. ۱-۱۶-۱-۱۲-۹ انواع بارهای قائم بطور کلی بارهای قائم شامل دو بخش اصلی زیر می‌شوند: ۱ بارهای مرده, که شامل وزن قالب به علاوه وزن بتن تازهٌ ریخته شده و وزن آرماتور درون آن می‌شوند. ۲ بارهای زنده, که شامل وزن کارگران. وسایل و تجهیزات. مواد و مصالح انبار شده. عبورگاه کارگران وسایل و تجهیزات و ضربات ناشی از اجرای کار و ویبره بتن و نظایر آنها می‌شوند. در ساختمان‌های چند طبقه, که ممکن است بارهای ناشی از طبقات فوقانی نیز به طبقات پایین وارد شوند. این بارها را باید در محاسبات سیستم شمع‌بندی و داربست‌ها و پایه‌های اطمینان بارهای زنده طراحی وارد بر قالب‌ها را نباید کمتر از *7۷/۸] ۴۳ وارد بر تصویر سطح افقی در کمتر از 77/71 ۳/۶ در نظر گرفت. ۱۸۶۹ -------- صفحهٔ بعد -------- مجموعه بارهای مرده و زنده طراحی را نباید کمتر از ۸۸//7۸ ۴/۸ و درصورت استفاده از وسائل حمل ماشینی بتن نباید کمتر از "۸7۷/7۸ ۶ در نظر گرفت. وزن مخصوص بتن تازهٌ با وزن متعارف را می‌توان برابر با "۸۸۷/7۸ ۲۴ (برای بتن بدون آرماتور) و ۸/۷/7۱ ۲۵ ( برای بتن با آرماتور) در نظر گرفت. ۱۷-۱-۱۳-۹ نیروی برکنش ناشی از باد بر قالب‌های افقی بتن. بر اساس مبحصث ششم در قالب‌های افقی نظیر قالب‌های دال افقی و نظایر آن. نیروی بر کنش وارد بر قالب‌ها (۳۲]) را می‌توان بر اساس مبحث ششم مقررات ملّی ساختمان (بارهای وارد بر ساختمان) بدست آورد. نیروی برکنش از جمله نیروهای قائم وارد بر قالب محسوب می‌شود. شایان ذکر است که نیروی باد در راستای قائم و در جهت از پایین به بالا بر قالب وارد می‌آید. همچنین در صورتیکه این نیرو اثر کاهنده بر روی بارهای ثقلی مرده و زنده داشته باشد نباید آن را نیروهای برکنش, بویژه از نظر طراحی اتصال پایه‌های قالب‌های قائم و دوختن آنها به زمین یا کف و نیز به خود قالب بسیار مهم است. برای طراحی بدین منظور می‌باید شرایط قالب را پیش از اجراء یعنی پیش از وارد آمدن بارهای حین اجرا و وزن کارگران و بتن دال و نظایر آنهاء در نظر گرفت. ۱-۱۳۹ -۱۸ در محاسبه بارهای جانبی ناشی از فشار رانشی بتن تازه» پیش از گیرش آن. بتن را به عنوان یک مایع در نظر می‌گیرند لذا نیروی ناشی از رانش بتن تازه عموماً همانند فشار هیدرواستاتیکی مایعات به دذست می‌آید. ورن مخصوص بتن تازه با سنگدانه‌های با وزن مخصوص متعارف را می‌توان برابر با *(((/77/ ۲۴ در نظر گرفت. که لازم نیست فشار حاصل از فرض فوق از مقادیرحدی بدست آمده در بند ۲-۱۸-۱-۱۲-۹ بیشتر در نظر گرفته شود. ۱-۱۸-۱۱۳۹ پارامترهای موثر بر بارهای جانبی وارد بر قالب‌های بتن فونداسیون‌هاء و دیوارهای طرفین قالب‌های تیرها وارد می‌آیند. ابا این بارهای جانبی عمدتاً ناشی از موارد زیر می‌باشند: ۱۷۰ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳-۹ ضوابط قالب‌بندی در بتن. لوله‌ها و مجراهای مدفون و درزهای بتن بارهای ناش از رانش بتن تازه ۲ بارهای ناشی از فشار و مکش حاصل از بار باد ۳ بارهای ناشی از تغییرات دما عوامل موثر بر بارهای جانبی ناشی از فشار رانشی بتن تازه, که بر قالب‌ها وارد می‌شوند. عبارتند از: ۱ سرعت بتن‌ریزی (,/) ۲ دمای بتن تازه (.7) ۳ ارتفاع بتن ریزی (1]) در خصوص موارد فوق. نکات زیر را می‌توان بیان کرد: ۱ منظور از سرعت بتن ریزی ۰۷۱ مقدار ارتفاع بتنی است که در واحد زمان ریخته می‌شود و واحد آن معمولا 171/10 است. ۲ دمای بتن‌ریزی در حدود ۵-۴۰۶۴ فرض شده است. ۲-۱۸-۱-۱۲-۹ محاسبه بارهای جانبی ناشی از فشار رانشی بتن تازه, وارد بر قالب‌های دیوارهای بتنی فشار رانشی بتن تازه برای دیوارها و ستون‌ها طبق روابط ‎۱-۱۳-٩۹‏ و ‎۲-۱۲-۹٩‏ محاسبه می‌گردد: الف) دیوارها ( بر / با لگ + ۷/۲ مر ۳ 7.۸ (۱-۱۳-۹) ۳۵۴0۷/۶۲۱ بت لبم دم روک هک ۸ م۱+ 7 7 - ,2 ۷۳۳ (۱۰۰)/۸۷/۱۲ک ,۵ ۳۰۹ ب) ستون‌ها (۲-۱۲-۹) (1/ نگ +۲ /۷- ,ط 7.۸ (۹۱۵۰)۸/۷/۱۲ ,۵ ۳۰۹ ۱۷۱ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۹-۱-۱۳۲۹ لوله‌ها و مجراهای مدفون در بتن ۱-۱۳-۹- ۱-۱۹ کلیات ۱) مدفون کردن لوله‌ها و مجراهای آب و فاضلاب. بخار و گاز در بتن تیرها و ستون‌ها و در امتداد محور آنهاء یا در بتن قطعات صفحه‌ای و به موازات میان صفحه آنها جز در موارد مندرج در این ۲ از عبور دادن لوله‌ها و مجراهای مذکور عمود بر امتدادهای ذکر شده باید تا حد امکان احتراز کرد. در صورت ضرورت باید اطراف لوله‌ها و مجراها را به نحوی مناسب تقویت کرد. ۳) در مناطقی که بارندگی مستمر ندارندء می‌توان برای ساختمان‌های تا سه طبقه. ناودان را در داخل بتن ستون دفن کرد مشروط بر اینکه در انجام محاسبات ساختمان. فضای اشغال شده ۳) عبوردادن لوله‌ها و مجراها از داخل فضای خالی تیرها و ستون‌های با مقطع مجوف مشروط براینکه قابل بازدید و قابل تعویض باشند. بلامانع است. ۵) لوله‌ها و مجراهای آلومینیمی نباید در قطعات بتنی دفن شوند مگر آنکه به طرزی موثر روکش بین آلومینیم و فولاد امکان پذیر نباشد. ۶) در قالب‌بندی, پوشش‌های طبقات و نیز دیوارهای باربر باید عبور لوله‌ها و مجراهای مورد نیاز تاسیسات مکانیکی و برقی مطابق نقشه‌های مربوط پیش‌بینی شود. تا تخریب بتن پس از اتمام بتن‌ریزی لازم نشود. در موارد اضطراری که تعبیه سوراخ‌ها در زمان قالب‌بندی و بتن ریزی دستگاه نظارت محاز است. ۷) قرار دادن لوله‌های پلاستیکی داخل ستون‌ها و دیوارها برای عبور میل مهارهای قالب به شرط پرکردن آنها با ملات ماسه سیمان پس از قالب‌برداری, مجاز است. در صورتی‌که تعداد و قطر این لوله‌ها در حدی باشد که هیچ یک از مقاطع بتن بیشتر از ۲/ تقلیل نیابد. می‌توان از پرکردن آنها صرفنظر کرد. ۱۷۲ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳-۹ ضوابط قالب‌بندی در بتن. لوله‌ها و مجراهای مدفون و درزهای بتن دفن می‌شوند نباید از ۳/ سطح مقطعی که محاسبه مقاومت قطعه برآن اساس بوده یا برای مقابله با اثر آتش‌سوزی مورد نیاز است بیشتر باشد. به‌علاوه این گونه لوله‌ها و مجراها باید در در هر حال. عملکرد قطعه نباید با خدشهٌ قابل ملاحظه‌ای مواجه شود. در صورت برآورده نشدن شروط فوق باید اثر مجراها را در مقاومت ستون‌ها منظور کرد. ٩‏ لوله‌ها و مجراهای مدفون در بتن دال‌هاء تیرها و دیوارهاء به جز در مواردی که نقشه‌های آنها به الف) ابعاد بیرونی آنها نباید از ۲/ ضخامت کل قطعهٌ مورد نظر بیشتر باشد. ب) فاصلهٌ مرکز تا مرکز هر دو لوله یا مجرای مجاور نباید از ۳ برابر قطر آنها کمتر باشد. ۲-۱۳۹ درزهای بتن ۱-۲-۱۲۳۹ درزهای اجرابی تعداد درزهای اجرایی باید در کمترین حد لازم برای انجام کار انتخاب شود. در تعیین موقعیت درزهای اجرایی باید دقت کافی به عمل آید. شکل درزهای اجرایی و موقعیت در هر حال تعیین موقعیت درزهای اجرایی را نباید به محل یا زمانی دلخواه از قبیل پایان روز کار موکول کرد. ۱-۱-۲-۱۳-۹ در درزهای اجرایی باید سطح بتن را تمیر کرد و دوغاب خشک شده را از روی آن زدود. ۲-۱-۲-۱۳-۹ درزهای اجرایی را باید در مقاطعی پیش‌بینی‌کرد که در آنها نیروهای داخلی و به ویژه نیروهای برشی کمترین مقدار را دارند. در صورت لزوم برای انتقال نیروهای برشی و سایر نیروهای داخلی. در محل درزهای اجرایی باید پیش‌بینی‌های لازم به عمل آید. ۳-۱-۲-۹ برای تأمین پیوستگی بتن در محل درزهای اجرایی باید سطح بتن قبلی را خشن ۱۷۳ -------- صفحهٔ بعد -------- ۴-۱-۲-۱۳-۹ باید تمامی سطوح درزهای اجرایی را قبل‌از بتن‌ریزی جدید به صورت اشباع با سطح خشک در آورد. ۵-۱-۲-۱۲-۹ درزهای اجرایی نباید بدون شکل باشند بلکه باید امتدادی عمود بر امتداد تنش‌های عمود بر سطح داشته باشند. از ایجاد درزهای بزرگ اجرایی باید خودداری کرد و درزهای لازم را به ۶-۱-۲-۱۲-۹ ایجاد درزهای اجرایی قائم باید با قالب‌های مناسب انجام شود. ۷-۱-۲-۱۲-۹ ایجاد درزهای اجرایی کف‌ها باید در تلث میانی دهانه دال‌ها و تیرهای اصلی و فرعی قرار گیرند. در تیرهای اصلی فاصله هر درز اجرایی تا تیر فرعی متقاطع با آنها نباید از دو برابر عرض تیر فرعی کمتر باشد. در صورت تعارض مفاد بند ۲-۱-۲-۱۲-۹ اولویت دارد. ۸-۱-۲-۱۲-۹ تیرها یا دال‌های متکی بر ستون‌ها یا دیوارها را تا زمانی که این اعضای قائم حالت خمیری دارند. نباید بتن‌ریزی کرد. ۹-۱-۳-۱۳-۹ بتن تیرها و سر ستون‌ها را باید به صورت یکپارچه با بتن دال ریخت . مگر آن‌ که خلاف آن در نقشه‌ها یا دفترچه مشخصات تصریح شده باشد. ۲-۲-۱۲۳۹ درزهای‌انبساط در ساختمان‌هایی که طول با عرضص آنها زیاد باشد. لازم است با تعبیه درز انبساط امکان آزاد شدن تغییر شکل‌ها فراهم شود. فاصله بین دو درز متوالی (طول یا عرض ساختمان بین دو درز) در مناطق در صورت عدم امکان پیش بینی درز انبساط لازم است آثر تغییر شکل‌های حرارتی یا جمع‌شدگی بتن در تحلیل سازه منظور شود. عرض درز انبساط متناسب به تغییر شکل اجزای سازه‌ای از رابطه ۸۷ - 7 )۳-۱۲-۹( در این رابطه. 04 برابر با 0 در نظر گرفته می‌شود. مقدار ۸7 بر حسب تغییرات درجه حرارت در هر منطقه اختیار می‌شود. در صورتی که آمار قابل قبول مورد نیاز برای ‏ ۸7 ۱۷۴ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۲-۹ ضوابط قالب‌بندی در بتن. لوله‌ها و مجراهای مدفون و درزهای بتن وجود نداشته باشد آن را برابر با ۶۰ درجه سلسیوس بر حسب حداقل ۲۲ ۳۰- و حداکثر ۳۰۹۲+ در نظر گرفته می‌شود. این مقدار لازم است ضوابط مبحث ششم مقررات ملّی ساختمان را برای درز ۳-۲-۱۲۳۹ درزهای انقطاع در ساختمان‌هایی که نسبت طول به عرض ساختمان از ۳ بیشتر است باید با ایجاد درز انقطاع آن را به مستطیل‌هایی تبدیل کرد که نسبت طول به عرض آنها از ۳ بیشتر نباشد در غیر این صورت تغییر شکل‌های ناشی از نبود درز انقطاع در تحلیل منظور گردد. سایر ضوابط درز انقطاع و میزان آن مطابق با مبحث ششم مقررات ملّی ساختمان می‌باشد. ۱۷۵ -------- صفحهٔ بعد -------- ۲ ون -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳-۹ اصول تحلیل و طراحی ۱۳-۹ اصول تحلیل و طراحی ۰-۱۳-۹۹ علائم اختصاری (/- بار مرده ز(- وزن بخ - بار ناشی از زلزله > ضرییب ارتجاعی بتن ۲۸ روزه» مگاپاسکال ضرییب ارتجاعی بتن سبک. مگاپاسکال 7 ضریب ارتجاعی فولاد. مگاپاسکال فشار و وزن مایعات بار ناشی از سیل 7 فشار رانشی و وزن خاک - ضریب طول موْثر برای اعضای فشاری > طول دهانه موْنر»ء میلی‌متر ,7 طول دهانه آزاد. میلی‌متر ,4 طول مهارنشده (بدون‌اتکا) در عضو فشاری, میلی‌متر 7 بار زنده ۱۷۷ -------- صفحهٔ بعد -------- - بار باران - بار برف ,> نیروی مقاوم مقطع ,> نیروی ایجاد شده در مقطع بار نهایی در واحد طول یا واحد سطح ۷۷ بار باد //- بار باد وارد بر یخ > جرم مخصوص بتن ( 17/1۲) < ضریب جزئی آیمنی عامل‌ها 7 ضریب اصلاحی بار کرنش آرماتورهای کششی در حالت کرنش نهایی بتن ,7 ضریب جزئی ایمنی مقاومت مصالح ,۲ ضریب اصلاح مقاومت 4 ضریب جزئی ایمنی مقاومت فولاد ضریبی برای در نظرگرفتن اثر بتن سبک - چگالی سنگدانه‌های سبک خشک شده در ون ( 4 ( ۱-۱۳۹ گستره ۱-۱-۳-۹ این بخش شامل اصولی برای تحلیل و طراحی سازه‌ای و اعتبارسنجی از عملکرد تمامی ساختمان‌های بتنی. بتن ارمه و پیش تنیده می‌باشد. ۱۷۸ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳-۹ اصول تحلیل و طراحی ۲-۱۳۹ اهداف طراحی هدف از طراحی ساختمان, تعیین سیستم سازه‌ای و جزئیات و مشخصات آن به نحوی می‌باشد که شرایط مندرج در بندهای ۱-۲-۱۳-۹ تا ۵-۲-۱۳-۹ تأمین گردد. ۱۲-۱۳-۹۹ ایمنی ایمنی. عملکرد 9 پایداری ساختمان در برابر خطرات به وجود آمده برای ساکنین 9 سایر افراد در محدوده ساختمان می‌باشد. ۲-۲-۱۱۳۹ قابلیت خدمت‌رسانی عملکردی از ساختمان که ساکنین را قادر به استفاده راحت از ساختمان می‌سازد یا از احساس عدم راحتی سایر افراد در محدوده ساختمان جلوگیری می‌نماید و در ضمن سایر کارکردهای مورد نیاز ۲-۲-۱۳-۹ قابلیت استفاده مجدد عملکردی که تجدید کار کرد و ادامه استفاده از ساختمان مورد اضمحلال را میسر می‌سازد. ۴-۲-۱۱۳۹ مقاومت در برابر خرابی پیش‌رونده خرابی پیش رونده به صورت انتشار خرابی موضعی اولیه از یک المان به المان دیگر تعریف می‌شود. که در نهایت منجر به خرابی کل ساختمان یا خرابی نامتناسب بخش بزرگی از آن می‌گردد. این خرابی می‌تواند ناشی از انفجارء آتش‌سوزی, تصادم وسایل نقلیه و زلزله باشد. مقاومت در برابر این خرابی با پیوستگی مناسب آرماتورهاء رعایت الزامات آرماتورهای برشی و وصله‌های پوششی در ستون‌هاء اتلاف انرژی مناسب به علت شکل‌پذیری کافی ساختمان, افزایش درجه نامعینی ساختمان و مهیا نمودن مسیرهای مناسب جایگزین برای انتقال بار تأمین می‌گردد. ۱۷۹ -------- صفحهٔ بعد -------- ۵-۲-۱۳-۹ دوام ۲-۱۳-۹ اصول پایه طراحی طراحی ساختمان بر اساس یکی از سه روش مندرج در بندهای ۱-۳-۱۳-۹ تا ۳-۳-۱۳-۹ می‌تواند انجام شود: ۱-۳-۳-۹ روش طراحی بر اساس عملکرد در این روش طراحی بر اساس یک سطح عملکرد و یک سطح خرابی از پیش تعیین شده تحت زلزله سطح خطر مورد نظر انجام می‌شود. سطوح عملکرد و سطوح خطر زلزله بر اساس ضوابط مربوطه انتخاب شده و سپس با استفاده از روش‌های تحلیل سازه نسبت به محاسبه نیروهای داخلی. تغییر شکل و تغییر مکان اعضا و طراحی مقاطع آقدام می‌شود. ۲-۳-۱۳۳۹ روش طراحی بر اساس دوام در مورد ساختمان‌هایی که در شرایط محیطی نامساعد قرار می‌گیرند. لازم است طراحی ساختمان بر اساس یک مجموعه معیارهای طراحی که منجر به یک سطح دوام قابل قبول است. انجام شود. ۳-۳-۳-۹ روش طراحی در حالت‌های حدی در این مبحث روش طراحی براساس حالت‌های حدی است. حالت‌های حدی, که مبنای طراحی در این مبحث می‌باشند. به شرایطی اطلاق می‌شوند که اگر تمام یا بخشی از اعضای ساختمان به هر یک از آن حالات برسند قادر به انجام وظایف خود نباشند و از حیز انتفاع خارج می‌شوند. لذا با انتخاب ضرایب ایمنی مناسب. ساختمان باید طوری طرح شود که تحت شرایط بارگذاری محتمل به هیچ یک از حالت‌های حدی نرسد. حالت‌های حدی به دو بخش اصلی به شرح بندهای ۱-۳-۳-۱۳-۹ تا ۲-۳-۳-۱۳-۹ تقسیم‌بندی می‌شوند. ۱۸۰