سازمان ممدیریت و برنامه‌ریزی کشور

⚠ این متن با نرم‌افزار از روی تصویر خوانده شده و ممکن است خطا داشته باشد؛ برای استناد، اصلِ سند را ببینید. جمهوری اسلامی ابران سازمان ممدیریت و برنامه‌ریزی کشور راهنهای بر آ ورد بار و توزیم برق در معافن سازمان مدبریت و برنامه‌ریزی کشور وزارت صنعتء» مهدن و تجارت معاونت آمور معادن و صنایع مهدنی امور نغفام فنی و اجرایی دفتر نغلارت و بهره‌برداری 3023[ اما ۱۱۱۱۱۱۱ هه ۱۳۹ -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- 0 اس ت وی ۳ ۰ ۰ ۰ ساران بر مت و یام رری لور ربیس سازمان بخشنامه به دستگاه‌های اجرابی. مهندسان مشاور و پیمانکاران تاریخ: ۱۳۹۴/۷ به استناد ماده (۲۳) قانون برنامه و بودجه و مواد (۶) و (۷) آبین‌نامه استانداردهای اجرایی طرح‌های عمرانی- مصوب سال ۱۳۵۲ و در چارچوب نظام فنی و اجرایی کشور (موضوع تصویب‌نامه شماره ۹ ت ۳۳۴۹۷ مورخ ۱۳۸۵/۴۱۲۰ هیأت محترم وزیران)» به پیوست ضابطه شماره ۳۰۴ امور نظام فنی و اجرایی. با عنوان «راهنمای بر آورد بار و توزیع برق در معادن» از نوع گروه سوم ابلاغ می‌شود. رعایت مفاد این ضابطه در صورت نداشتن ضوابط بهتر, از تاریخ ۱۳۹۴/۱۰/۰۱ الزامی است. امور نظام فنی و اجرابی ان سازمان دریافت‌کننده نظرات و پیشنهادهای اصلاحی در مورد مفاد این ضابطه بوده و اصلاحات لازم را اعلام خواهد کرد. و -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- اصلاح مدارک فنی امور نظام فنی و اجرایی سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشورء با استفاده از نظر کارشناسان برجسته مبادرت به تهیه این نشریه نموده و آن را برای استفاده به جامعه مهندسی کشور عرضه نموده است. با وجود تلاش فراوان» این آثر مصون از ایرادهایی نظیر غلط‌های مفهومی, فنی, ابهام» ایام و اشکالات موضوعی نیست. از اآین‌روء از شما خواندده گرامی صمیمانه تقاضا دارد در صورت مشاهده هرگونه ایدراد وا شکال فد-ی مراتب را به صورت زیر گزار ش فرمایید: (- شماره بند و صفحه موضوع مورد نظر را مشد<صکنید. ۲ ایراد مورد نظر را به صورت خلاصه بیان دارید. ۳ در صورت امکان من اصلاح شده را برای جایگزیدی ار سال نمایید. ۴ زذشمانی خود را برای تما س احتمالی ذکر فرمایید. کارشناسان این آمور نظرهای دریافتی را به دقت مطالعه نموده و اقدام مقتضی را معمول خواهند داشت. ذشانی برای مکانیه مه تهران» میدان بهارستان» خیابان صفی علیشاه» سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشورء ۱ 133۳3333 -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- باسمه تعالی وی ۰ 5 ۵ ۰۰ ا رضم ر نظام فنی و اجرایی کشور (مصوبه شماره۴۲۳۳۹/ ت ۳۳۴۹۷ ه مورخ ۱۳۸۵/۴/۲۰ هیات وزیران) به کارگیری معیارهاء استانداردها و ضوابط فنی در مراحل تهیه و اجرای طرح و نیز توجه لازم به هزینه‌های نگهداری و بهره‌برداری در قیمت تمام شده طرح‌ها را مورد تاکید جدی قرار داده است و این امور به استناد ماده ۲۳ قانون برنامه و بودجه و نظام فنی و اجرایی کشور وظیفه تهیه و تدوین ضوابط و معیارهای فنی طرحهای توسعه‌ای کشور را به عهده دارد. مسایل مربوط به توزیع برق در معادن اهمیت زیادی دارد زیرا در تمام معادن» کمابیش از انرژی برق استفاده می‌شود. هدف از این ضابطه» ارایه راهنما به منظور برآورد بار و شیوه توزیع برق در قسمت‌های مختلف معدن است. در این مجموعه ابتدا نحوه برآورد بار قسمت‌های مختلف معدن مورد بررسی قرار می‌گیرد و آنگاه در مورد اعمال ضرایب هم‌زمانی لازم برای تعیین بار واقعی» بحث می‌شود. در فصل‌های بعدی» چگونگی محاسبه سطح مقطع کابل‌های شبکه در حالت‌های مختلف ارایه شده است. از آنحا که مسایل ایمنی مربوط به توزیع برق اهمیت خاص خود را دارد.ء در پیوست. این موارد ارایه شده است. برای برآورد بار مورد نیاز در معدن آگاهی از توان مورد نیاز سیستم‌های تامین و توزیع هوای فشرده» تهویه» آبکشی, روشنایی و نظایر آن‌ها مورد نیاز است» بنابراین بر حسب مورد باید به نشریه‌های مربوطه مراجعه شود. بر این اساس ضابطه "راهنمای برآورد بار و توزیع برق در معادن" با هدف ارایه شیوه یکسان برای انجام برآورد بار و توزیع برق در معادن و در چارچوب برنامه تهیه ضوابط و معیارهای معدن تهیه شده است. با همه‌ی تلاش انجام شده قطعا هنوز کاستی‌هایی در متن موجود است که ان‌شاءا... کاربرد عملی و در سطح وسیع این ضابطه توسط مهندسان موجبات شناسایی و برطرف نمودن آن‌ها را فراهم خواهد نمود. در پایان» از تلاش و جدیت جناب آقای مهندس غلامحسین حمزه مصطفوی و کارشناسان امور نظام فنی و اجرایی همچنین جناب آقای دکتر جعفر سرقینی مجری محترم طرح تهیه ضوابط و معیارهای فنی بخش معدن کشور در وزارت صنایع و معادن, کارشناسان دفتر نظارت و بهره‌برداری معادن و متخصصان همکار در امر تهیه و زمهایی نمودن این نشریه» تشکر و قدردانی می‌نماید. امید است شاهد توفیق روزافزون همه‌ی این بزرگواران در خدمت به مردم شریف ایران اسلامی باشیم. معاون فنی و توسعه آمور زیربنایی سمهر بور ۱۳۹ -------- صفحهٔ بعد -------- مجری طرح أقای جعفر سرقینی معاون آمور معادن و صنایع معدنی - وزارت صنایع و معادن اعضای شورای عالی به تر تیب حروف الفبا فرزانه آقا رمضانعلی سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور کارشناس آرشد مهندسی صنایع سیف ا... آمیری وزارت صنعت» معدن و تجارت کارشناس آرشد مهندسی صنایع بهروز برنا سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات معدنی کشور کارشناس مهندسی معدن محمد پریزادی سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور کارشناس آرشد مهندسی معدن عبدالعلی حقیقی سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور کارشناس آرشد زمین‌شناسی جعفر سرقینی وزارت صنعت» معدن و تجارت دکتری مهندسی فرآأوری مواد معدنی حسن مدنی دانشگاه صنعتی امیر کبیر کارشناس آرشد مهندسی معدن اعضای کارگروه استخراج به ترتیب حروف الفبا محمد فاروق حسینی دانشگاه تهران دکترای مهندسی مکانیک سنگ مصطفی شریف‌زاده دانشگاه صنعتی امیر کبیر کارشناس مهندسی معدن کورش شهریار دانشگاه صنعتی امیر کبیر دکترای مهندسی استخراج معدن حسن مدنی دانشگاه صنعتی امیر کبیر کارشناس ارشد مهندسی استخراج معدن علی مرتضوی دانشگاه صنعتی امیر کبیر دکترای مهندسی انفجار» مکانیک سنگ اعضای کارگروه تنظیم و تدوین به ترتیب حروف الفبا آقای مهدی ایران‌نژاد دانشگاه صنعتی امیر کبیر دکترای مهندسی فرآوری مواد معدنی بهرام رضایی دانشگاه صنعتی امیر کبیر دکترای مهندسی فرأوری مواد معدنی علیرضا غیائوند وزارت صنعتء معدن و تجارت کارشناس آرشد زمین‌شناسی اقتصادی حسن مدنی دانشگاه صنعتی امیر کبیر کارشناس آرشد مهندسی معدن بهزاد مهرابی دانشگاه خوارزمی دکترای زمین‌شناسی اقتصادی اعضای گروه هدایت و راهبری پروزه خانم فرزانه آقارمضانعلی رئیس گروه امور نظام فنی و اجرایی آقای علیرضا غیائوند رئیس گروه ضوابط و معیارهای معاونت امور معادن و صنایع معدنی أقای اسحق صفرزاده کارشناس معدن آمور نظام فنی و اجرایی پیش‌نویس این گزارش توسط آقای دکتر احمد اسدی زرمهری تهیه شده و توسط کارگروه استخراج بررسی و تایید شده است و پس از آن به تصویب شورای عالی برنامه رسیده است. -------- صفحهٔ بعد -------- عنوان فهرست فصل اول- تعاریف و مقاهیم ی فصل دوم- راهنمای محاسبه بار برای مصرف‌کننده‌های معد‌نی ی ۲-۲- سیستمم هو یه ی ی و ۱-۲-۲ پادیژ نها ۱-۷-۲- حر کت نوار خال ی ی ۲-۷-۲- خر کت اققی مو اس ۳-۷-۲- جابه‌جایی قائم مواد به وسیله نوار (در صورت وجود اختلاف ارتفاع در دو انتهای نوار مشش ۴-۷۲ چرخش غلتک‌هاء حرکت تجهیزات رابط بین موتور و نوار» عملکرد دستگاه نواربرگردان (در صورت ۵- ۳- تجهیز ات جانیی ی ۱-۵-۳- تغذیه کنند ۵ ها ۲-۵۳ فلت ر ها و ۵0-۵0۳ یکت رس و ۱۰ ۱۰ ۱۰ ۱۰ ۱۱ ۱۱ ۱۳۲ ۱۳۲ ۱۲ ۱۳ ۱۵ ۱۷ ۱۸ ۳۱ ۳۱ ۳۱ ۲۳۲ ۲۳۲ ۲۳۳ ۲۳۳۴ ۲۳۳۴ ۳۵ ۲۳۶ ۲۳۶ ۲۳۶ ۳۷ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱-۲- ۴- کار گاه نجاری را رن را را را را ار را را ار ار ار ار ار ری ۲-۲-۴-کارگاه تراشکاری را را را را را را را را را را ار رن را را ار را ار ار ری ۲-۲-۴-کارگاه جوشکاری را را را را را ری ار ار را ار ار رن را را را رت ری ۴-۲-۴-کارگاه لوله کشی و هک ۱- ۵- آشنایی و و ۲-۵- ضریب حداکثر بار دم و ۳-۵- ضریب هم‌زمانی و ۳-۵- ضریب رشد مصرف برق م ی ۵-۵- ضریب توان ی فصل ششسم- راهنمای محاسبه شبکه توزیع برق معدن دم ۱- ۶- اشنایی و ۲-۶- بررسی استحکام مکانیکی شبکه ی ی ری ری ۳-۶- بررسی حداکثر دمای شبکه ویو ۴-۶- محاسبه افت ولتاز و توان در جریان دایم شبکه و ۱-۴-۶- در حالت قرارگیری مصرف کننده‌های برقی در انتهای خط وی ۳-۴-۶ در حالت قرارگیری مصرف کننده‌های برقی در نقاط مختلف موم و و و ووو و وم هو ویو مهو موف هو وو و هو مهو هو ۵-۶- محاسبه افت ولتاژز و توان در جریان متناوب شبکه یک فازه و ۱-۵-۶ قرارگیری تمام مصرف کننده‌های برقی در انتهای خط ری ی ی ۲-۵-۶- شبکه چند انشعابی و ۶-۶- محاسبه افت ولتاژ و توان در جریان متناوب در شبکه سه فازه و ۱-۶-۶- شبکه با مصرف‌کننده‌های برقی در انتهای خط بر ۷-۶- شبکه چند انشعابی ی ی ۸-۶- محاسبه شبکه‌های توزیع برق معادن به وسیله نرم‌افزارهای کامپیوتری م و ۳۷ ۳۹ ۳۱ ۳۱ ۳۱ ۳۱ ۳۱ ۳۱ ۳۲ ۳۲ ۳۳ ۳۵ ۳۵ ۳۵ ۳۶ ۳۶ ۳۷ ۳۹ ۳۹ ۴۱ ۴۳۲ ۴۳۴ ۴۷ ۴۷ ۴۷ ۴۸ ۴۸ ۴۹ ۴۹ ۵۱ -------- صفحهٔ بعد -------- فصل ۱ -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- فصل اول- تماریف و مفاهیم ۳ ۱-۱- آشنایی تعاریف و مفاهیم پایه در زمینه راهنمای براورد بار و توزیع برق در معادن به شرح زیر آرایه می‌شود. ۲-۱- تعاریف شبکه باز ": شبکه‌ای از توزیع برق که در آن تولید یا ایستگاه تغذیه اصلی» یک یا چند رشته سیم یا کابل به محل مصرف کشیده می‌شود و ممکن است از هر قسمت آنشعابات جدیدی گرفته شود. در این نوع شبکه هر مصرف‌کننده فقط از یک سمت تغدیه شده و در صورت بروز عیب تا بر طرف شدن نقصء مصرف‌کننده بدون برق خواهد بود. شبکه بسته ": شبکه توزیع برقی که در آن هر مصرف‌کننده حداقل از دو مسیر مختلف تغذیه شود. بار شبکه: مقدار انرژی الکتریکی که باید به وسیله شبکه توزیع برق منتقل شود. ضریب حداکثر بار ": نسبت توان مصرفی متوسط در یک بازه زمانی معین به حداکثر مصرف توان در همان مدت ضریب هم‌زمانی: درصدی از دستگاه‌های برقی در یک شبکه توزیع که هم‌زمان با هم کار می‌کنند. ضریب توان *: کسینوس زاویه اختلاف بین بردارهای ولتاژ و جریان به نام ضریب توان (0 605) خوانده می‌شود. کنسول: یک قطعه نبشی یا ناودانی که به پایه‌های انتقال برق نصب می‌شود و مقره‌ها بر روی آن قرار می‌گیرد. مقره: قطعات عایقی که بر روی کنسول قرار می‌گیرند و سبب می‌شوند که سیم‌های جریان برق نسبت به پایه عایق شوند. کابل : یک هادی الکتریکی از جنس مس یا آلومینیم که به وسیله چند قشر عایق پوشیده شده و ممکن است چند رشته از آن در داخل غلاف واحدی قرار داشته باشند. سر کابل: وسیله‌ای که برای برقراری ارتباط بین هادی کابل و دیگر تجهیزات به کار می‌رود. مفصل کابل": وسیله‌ای که برای اتصال دو قطعه کابل به کار می‌رود. کابل نرم یا قابل انعطاف ": کابلی که برای تغذیه ماشین‌آلات متحرک داخل معدن به کار می‌رود. کابل فشار قوی: کابلی که برای فشارهای بالاتر از ۱۰۰۰ ولت به کار می‌رود. مدارشکن (دژنکتور): وسیله‌ای که در مواقع غیرعادی (مانند بالا رفتن یا پایین آمدن ولتا اتصال کوتاه و نظایر آن) قسمتی |- )0(0 6 1 1 با ۳آ0 0:00[ -2 07 ل۵] -3 07 ۳۵۷۵۲ -4 ات -5 ۳ ما -6 غامات ۳۵۲۵۱۵ -7 ۲ ۳۱۱ -۵ -------- صفحهٔ بعد -------- ۴ راهنمای برآورد بار و توزیع برق در معادن رله حفاظتی ": وسیله‌ای که برای حفاظت اشخاص و دستگاه‌های برقی در اثر تغییر کمیت الکتریکی مانند ولت و جریان و یا کمیت فیزیکی مانند دما و نظایر آن تحریک شده و باعث به کار افتادن دستگاه‌های دیگر و در نهایت قطع مدار به وسیله مدارشکن می‌شود. یکسو کننده ": وسیله‌ای که برای تبدیل جریان متناوب به مستقیم به کار می‌رود. کلیدخانه (تابلو برق) ": مجموعه‌ای از وسایل کلیدی (قطع و وصل) همراه با تجهیزات کنترل, حفاظت. اندازه‌گیری و تنظیم که همگی در داخل جعبه‌ای قرار دارند و در ایستگاه‌های توزیع برق معدن نصب می‌شوند. برقگیر ": وسیله‌ای که به منظور حفاظت در برابر آذرخش نصب شده و جریان‌های رعد و برق را به زمین منتقل کرده و از صدمه دیدن دستگاه‌ها جلوگیری می‌کند. ۵(۷|ع۳ ۳۳۵۲۱۵۱۷۵ -| 2-0 3- 7 4- ]1823 1۳۶ 7 -------- صفحهٔ بعد -------- فصل ۲ راهنمای محاسبه بار برای مصرف‌کننده‌های معدنی -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دو م- راهنمای میحا سبه بار برای مصر فکننده‌های معدنی ۷ ۱-۲- آشنایی به منظور طراحی سیستم توزیع برق معادن, ابتدا باید توان مصرف‌کننده‌های مختلفی را که باید تغذیه شوند.ء محاسبه کرد. این فصل نحوه محاسبه توان (بار) مصرف کننده‌های معدنی ارایه شده و سایر موارد طی فصل‌های جداگانه بررسی شده است. ۱-۲-۲- بادبزن‌ها برای محاسبه توان هر یک از بادبزن‌های معدنی که با انرژی برق کار می‌کنند.ء از رابطه ۱-۲ استفاده می‌شود: (۱-۲) بر (1712 که در آن: توان بادبزن (وات) ۲ فشار کلی بادیزن (پاسکال) شدت جریان بادبزن (مترمکعب در ثانیه) 1 راندمان بادیزن 2 راندمان الکتروموتور بادیزن در رابطه ۰۱-۲ ۳ فشار کلی بادبزن است که خود از رابطه ۲-۲ به دست می‌آید: (۲-۲) رتا۵ + م۵۳ < ۲ که در آن: ر۵۳ افت فشار دینامیکی معدن (پاسکال) افت فشار استاتیکی معدن یا بخشی از معدن که تهویه آن به عهده بادیزن مورد نظر است. با توجه به ویژگی‌هایی مسیر عبور هوا یعنی ضریب اصطکاک. سطح مقطع» محیط طول و شدت جریان عبوری محاسبه می‌شود که نحوه محاسبه آن در نشریه مقررات فنی تهویه ارایه شده است. افت فشار دینامیکی معدن از رابطه زیر محاسبه می‌شود: . 2( (۳-۲) اش 29 [ وزن مخصوص هوا (نیوتون بر متر مکعب) | سرعت خروجی هوا از معدن (متر در ثانیه) و شتاب جاذبه (متر بر مجذور ثانیه) -------- صفحهٔ بعد -------- ۸ راهنمای برآورد بار و توزیع برق در معادن در صورتی که سیستم تهویه معدن قبلا طراحی و مدل و مشخصات بادیزن لازم انتخاب شده باشد. با مراجعه به منحنی مشخصه بادبزن و تعیین نقطه عملکرد آن, می‌توان راندمان بادیزن را به دست آورد. اگر به هنگام محاسبه بار مصرفی هنوز جزییات بادیزن در دست نباشد.ء توصیه می‌شود که راندمان بادیزن ۸۰ درصد در نظر گرفته شود. از آنجا که فشار بادبزن معمولا بر حسب میلی‌متر بیان می‌شودء بنابراین می‌توان آن را در شتاب جاذبه یعنی ۹/۸۱ متر بر مجذور ثانیه ضرب کرد تا به پاسکال تبدیل شود و آنگاه آن را در رابطه ۱-۲ قرار داد. در صورتی که در معدن چند بادبزن به حالت مستقل از هم کار کنند. توان هر یک را باید جداگانه محاسبه کرد و از جمع آن‌ها کلی آن‌هاء نقطه عملکرد هر یک را به دست آورد و بر اساس آن» با توجه به راندمان بادبزن‌ها در حالت کار کرد مشترک» توان آن‌ها را محاسبه کرد. آنجه که از رابطه ۱-۲ به دست می‌آید. توان خام و اولیه بادبزرن یا بادبزن‌ها است و پس از محاسبه بار خام, نظیر سایر دستگاه‌های مصرف‌کننده برق باید با اعمال ضرایب تصحیحی, مصرف واقعی را به دست آورد. این ضرایب در فصل پنجم ارایه شده ۳-۳-۲ سایر مصارف سیستم تمهویه اگر چه در معادن ایران مصرف‌کننده اصلی برق بادبزن‌ها هستند اما اگر تاسیسات سرمایش یا گرمایش نیز برای معدن پیش‌بینی علاوه بر تاسیسات سیستم‌های گرمایش و سرمایش» بعضی مصرف‌کننده‌های کوچک دیگر نیز در سیستم تهویه وجود دارد که از جمله آن‌ها می‌توان به الکتروموتورهای باز و بسته کردن درهای رابط موجود در راهرو بادیزن و نیز الکتروموتورهای تغییر زاویه پره‌های بادبزن‌های محوری اشاره کرد. از آنجا که این مصرف‌کننده‌ها دایم در حال کار نیستند و فقط گاه به گاه مورد استفاده قرار می‌گیرند. بنابراین اگر هم به طور جداگانه منظور نشوند» مشکل چندانی پیش نمی‌آید و ضریب ازدیاد مصرفی که در محاسبه بار اعمال می‌شود و در مبحث ضرایب تصحیحی خواهد آمد. از این بابت کافی خواهد بود. ۳-۲ سیستم آبکشی معدن از معدن را به عهده دارندء بنابراین باید ارتفاع رانش و شدت جریان هر یک از تلمبه‌ها را در دست داشت و با معلوم بودن آن‌هاء توان لازم برای هر یک را از رابطه ۴-۲ محاسبه کرد: (۴-۲) 6 بر 771712 -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دو م- راهنمای محا سبه بار برای مصر فکننده‌های معدنی ۹ که دران: ۷ توان (وات) 7 وزن مخصوص آأب (نیوتون بر متر مکعب) 7 ارتفاع دانش کلی تلمبه (متر) شدت جریان تلمبه (متر مکعب در ثانیه) 1 راندمان تلمبه 2 راندمان الکتروموتور تلمبه ارتفاع رانش کلی هر تلمبه از رابطه ۵-۲ به دست می‌آید: (۵۳۲) 2۸ +۵ که در آن: اختلاف ارتفاع آبکشی مربوط به تلمبه (متر) 1 مجموعه افت فشارهای اصطکاکی و موضعی ناشی از عبور شدت جریان مورد نظر در خط لوله (متر آب) ۷ سرعت آب خروجی در لوله (متر در ثانیه) برای محاسبه :2۱1 ابتدا افت اصطکاکی را از رابطه ۶-۲ محاسبه می‌کنند: (۶-۲) 1 1۶[ 2 که در آن: افت فشار اصطکاکی (متر آب) طول لوله (متر) 4 قطر لوله (متر) ۷ سرعت آب در خط لوله (متر در ثانیه) ۸ ضریب اصطکاک لوله که با توجه به مشخصات هندسی و جنس لوله» می‌توان آن را از طریق جدول‌هاء نمودارها یا فرمول‌ها به دست آورد. برای اطلاعات بیشتر به نشریه "مقررات آبکشی در معادن" مراجعه شود. اگر ویژگی‌هایی موضعی موجود در مسیر خط لوله به طور دقیق مشخص شده باشد. می‌توان آفت موضعی هر مورد را از طریق جدول‌هاء فرمول‌ها و یا نمودارهای موجود محاسبه کرد و از جمع آن‌ها افت موضعی کلی را به دست آورد. از آن جا که معمولا در مرحله طراحی این جزییات در دست نیست بنابراین توصیه می‌شود که افت‌های موضعی معادل ۱۵ درصد افت اصطکاکی منظور شود و بنابراین افت فشار کلی از رابطه ۷-۲ به دست می‌آید: (۷-۲) ۶ 0 115 »2 نکته مهمی که باید به هنگام محاسبه توان تلمبه‌ها در نظر داشت. انتخاب صحیح راندمان تلمبه‌هایی است که مجموعا به صورت سری یا موازی کار می‌کنند و عمل آبکشی معدن را به عهده دارند. در چنین مواردی» مجموعه تلمبه‌ها به صورت یک تلمبه مجازی کار می‌کنند که مجموعاء شدت جریان و ارتفاع رانش مورد نظر را به دست می‌دهند اما نقطه عملکرد واقصی هر یک از -------- صفحهٔ بعد -------- ۰ راهنمای برآورد بار و توزیع برق در معادن تلمبه‌هاء با نقطه عملکرد تلمبه مجازی متفاوت است و در هر مورد باید نقطه عملکرد هر یک را تعیین کرد و به کمک آنء راندمان تلمبه و در نتیجه توان آن را به دست آورد. برای اطلاعات بیشتر به نشریه شماره ۵۷۳ "راهنمای آبکشی در معادن " مراجعه شود. برای تعیین راندمان تلمبه» باید به منحنی مشخصه آن مراجعه کرد و با توجه به نقطه عملکرد. راندمان آن را به دست آورد. راندمان الکتروموتور تلمبه نیز از روی کاتالوگ آن تعیین می‌شود. در مواردی که برای آبکشی فقط از یک تلمبه منفرد استفاده می‌کنند نیز به همین ترتیب عمل می‌شود با این تفاوت که نقطه عملکرد تلمبه در این حالت. همان نقطه عملکرد کلی است. اگر جزییات سیستم آبکشی هنوز مشخص نشده و در نتیجه مدل و کاتالوگ تلمبه و الکتروموتور آن در دست نباشد.» در آن صورت توصیه می‌شود برای تعیین بار مربوط به سیستم آبکشی, راندمان تلمبه و راندمان الکتروموتور آن به ترتیب ۸۰ و ۹۵ درصد در نظر گرفته شود. 2-۲ سبستم روشنایی معدن ۱-2-۲ روشنایی عمومی برای تعیین بار مربوط به سیستم روشنایی عمومی معدن باید طرح این سیستم در دست باشد. با در دست داشتن این طرح.» می‌توان تعداد چراغ‌های پیش‌بینی شده برای بخش‌های مختلف معدن و در نتیجه کل معدن را به دست آورد و با توجه به توان هر یک از آن‌هاء توان لازم برای روشنایی عمومی معدن را محاسبه کرد. ۲-4-۲ روشنایی انفرادی مصرف‌کننده اصلی برق از بابت روشنایی انفرادی, چراغخانه معدن است. در این مورد نیز باید تعداد چراغ‌های پیش‌بینی شده و سیستم شارژ آن‌ها در دست باشد تا به کمک آن‌ها بتوان برق مصرفی از این بابت را محاسبه کرد. ۵-۳ مرکز هوای فشرده در مواردی که کمپرسورهای معدن به وسیله الکتروموتور تغذیه می‌شوند. توان مصرفی آن‌ها باید محاسبه و در مصرف برق منظور شود. اگر چه بسته به نوع فرآیند ترمودینامیکی حاکم بر فشارش هوا در کمپرسورء توان لازم برای تامین هوای فشرده متفاوت است ولی معمولا فرآیند آدیاباتیک (بی‌درو) نزدیک‌ترین فرآیند به واقعیت است. بنابراین برای محاسبه توان هر یک از کمپرسورهایی که با برق تغذیه می‌شوند.» باید از رابطه ۸-۲ استفاده کرد: 1- (۸-۲) 1 9 ۳ 7 ۸ ۳ اما و که در آن: ۷ توان لازم برای کمپرسور (وات) فشار مطلق هوای محل ورودی به کمپرسور (پاسکال) -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دوم- راهنمای محا سبه بار برای مصر فکننده‌های معدنی )۱ 1 شدت جریان هوای آزاد ورودی به کمپرسور (متر مکعب در ثانیه) 2 فشار مطلق هوای فشرده خروجی از کمپرسور (پاسکال) از انجا که در مرکز هوای فشرده معمولاا چندین کمپرسور وجود دارد که در هر نوبت» تعدادی از آن‌ها در حال کار و بقیه به عنوان رزرو در نظر گرفته می‌شوند بنابراین به هنگام محاسبه توان مربوط به مرکز هوای فشرده باید بیشترین تعداد کمپرسوری را که در یک زمان با هم مشغول به کاراند. در نظر گرفت. در مواردی که جزییات کمپرسور در دست نبوده و فقط میزان هوای فشرده مورد نیاز معدن معلوم باشدء برای تعیین توان لازم می‌توان از جدول ۱-۲ استفاده کرد. برای اطلاعات بیشتر به نشریه شماره ۵۳۱ "دستورالعمل توزیع هوای فشرده در معادن " مراجعه شود. جدول ۱-۲- توان لازم برای مرکز هوای فشرده معدن ظرفیت مرکز هوای فشرده (متر مکعب در دقیقه) فشار نسبی خروجی از اس (کیلو پاسکال) توان لازم (کیلووات) 1-۳ سیستم حفاری دستگاه‌های حفاری معدن معمولا با هوای فشرده کار می‌کنند بنابراین در معادن کوچک. از این بابت توانی منظور نمی‌شود اما را در دست داشت. ۷-۲- سیستم حمل و نقل حمل و نقل نیز از بخش‌هایی است که مصرف برق قابل توجهی دارد. بسیاری از ناوهاء نوار نقاله‌ها و جرثقیل‌ها با برق کار می‌کنند. اگر معدن به وسیله چاه یا تونل مورب گشایش یافته باشد. تاسیسات الکتریکی مربوط به حمل و نقل در داخل چاه یا تونل مورب» مصرف قابل توجهی را تشکیل می‌دهد. در مواقعی که برای حمل و نقل در تونل‌ها از لکوموتیوهای باطری‌دار استفاده می‌شود. مصرف شارژ باطری‌ها را نیز باید محاسبه و منظور کرد. مصرف تاسیسات پذیرشگاه‌ها و نقاط بارگیری در داخل و خارج معدن نیز باید به جمع مصرف سیستم حمل و اضافه شود. از جمله سیستم‌های حمل و نقل متداول در معادن» سیستم نوار نقاله است که چگونگی محاسبه توان آن در زیر ارایه شده است. توان مورد نیاز برای استفاده از نوار نقاله تابع عوامل زیر است: - حرکت نوار خالی بر روی غلتک‌ها - حرکت افقی مواد به وسیله نوار - جابه‌جایی قائم مواد به وسیله نوار (در صورت وجود جابه‌جایی قائم) -------- صفحهٔ بعد -------- ۳ راهنمای برآورد بار و توزیع برق در معادن - چرخش غلتک‌هاء حرکت تجهیزات رابط بین موتور و نوار» عملکرد نواربرگردان (در صورت وجود) و سایر موارد برای محاسبه توان حرکت خالی نوار از رابطه ۹-۲ استفاده می‌شود: )۹٩-۲(‏ ۷ << رل ۷ توان مصرفی (وات) ) ضریب اصطکاک قطعات هرزگرد که بر حسب مورد بین ۰/۲۳۵ تا ۰/۳۷۵ تغییر می‌کند (جدول ۲-۲ با طول نوار (متر) ۷ سرعت حرکت خطی نوار (متر در ثانیه) ۷ وزن اجزای متحرک به ازای هر متر نوار (نیوتن بر متر) جدول ۲-۲- ضریب اصطکاک قطعات هرز گرد نوار نقاله قطر پولی هرزگرد (سانتی‌متر) ۲-۷-۲- حرکت افقی مواد 0 ۵ در 3.6 که در آن: ۷«( توان مصرفی (وات) ۲ ضریب اصطکاک قطعات متحرک که بر حسب مورد بین ۰۱۲۵ تا ۰/۳۷۵ تغییر می‌کند (جدول ۲-۲). با طول نوار (متر) ۷ شدت جریان جرمی مواد (تن بر ساعت) ۳-۷-۲- جابه‌جایی قائم مواد به وسیله نوار (در صورت وجود اختلاف ارتفاع در دو انتهای نوار) برای محاسبه توأن در این حالت از رابطه ۱۱-۲ استفاده می‌شود: 3.6 ۷ توان مصرفی (وات) -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دوم- راهنمای محا سبهه بار برای مصر فکننده‌های معدنی ۱۳ | اختلاف ارتفاع دوسر (متر) 4 جرم مواد در حال حمل (تن بر ساعت) ۶-۷-۲ چرخش غلتک‌هاء حرکت تجهیزات رابط بین موتور و نوار» عملکرد دستگاه نواربرگردان (در صورت وجود) توان لازم برای این مواردء بسته به نیروی کشش نوار» وزن غلتک‌ها و محورء و نظایر آن‌ها متفاوت است. در جدول ۳-۲ درصد توان مورد نیاز برای غلبه بر اصطکاک در غلتک‌ها ارایه شده است. جدول ۳-۲- درصد توان لازم برای مقابله با اصطکاک غلتک‌ها سس ۹۳ و۸۵ ۳۵ ۲۶ -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- فصل ۳ راهنمای محاسبه بار برای کار خانه کانه آرابی -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سوم- راهنمای محا سبه بار برای کارخانه کانه‌آرایی ۷ ۱-۳- آشنایی برای تعیین بار مورد نیاز کارخانه کانه‌آرایی» نکات کلی زیر باید مورد توجه قرار گیرد: - عوامل اصلی تاثیرگذار بر میزان بار مورد نیاز تجهیزات کانه‌آرایی شامل عیار کانه و ترکیب کانی‌شناسی آن» اندازه موادی که به واحد سنگ‌شکنی ارسال می‌شودء ویزژگی‌های خردایشی مواد مانند شاخص کار باندء روش‌های جدایش (مانند فلوتاسیون, نقلی, انحلال, حرارتی و تصفیه الکترولیتی) و بازیابی و انتقال باطله است. - اتلاف و کاهش کارآیی تولیدء انتقال و توزیع شبکه برق منطقه‌ای باید در طراحی مورد توجه قرار گیرد. انلاف انتقال برق متناسب با منطقه و فاصله از نقطه تولید تا مکان تحویل ممکن است از ۱۰ ت۳۰ درصد در نوسان باشد. - بار مورد نیاز کارخانه به صورت کلی و یا بخشی از شبکه توزیع برق منطقه‌ای و یا به وسیله تجهیزات تولیدکننده برق موجود در محل و یا خارج از محل بدون ارتباط با شبکه برق منطقه‌ای» تهیه می‌شود. به عنوان مثالء معادن شن و ماسه» معادن رسوبی و معادن واقع در مکان‌های دور افتاده اغلب با تجهیزات تولیدکننده برق دیزلی کار می‌کنند و نیازی به شبکه برق منطقه‌ای ندارند. - کاهش کارأیی مصرف برق به دلایل گوناگونی رخ می‌دهد. به عنوان مثال به علت مشکلات فنی و یا اقتصادی مربوط به نیروی انسانی و یا امکانات. کار کرد تحهیزات ممکن است پایین‌تر از سطح بهینه باشد. - میزان بار مصرفی در معادن سطحی و زیرزمینی با توجه به عوامل مختلف» بسیار متفاوت است. در معادن زیرزمینی از عوامل مهم می‌توان به نسبت باطله‌برداری و نسبت رقتء روش معدنکاری و انتخاب تجهیزات» عمق معدن, تعداد اندازه و عمق حفاری‌هاء گستره فعالیت» فاصله موثر تجهیزات تا جبهه‌کار (نوع تجهیزات کاربردی» تعیین نیازهای سیستم تهویه و خنک‌سازی هوا) و تاسسیات مورد نیاز بازیابی آب (پمپاژ آب) اشاره کرد. در معادن روباز معمولا از لودر و کامیون استفاده می‌شود و بنابراین مصرف بار آن‌ها خیلی کمتر است. البته حفاری‌ها با استفاده از باری انجام می‌شود که معمولا به وسیله تولیدکننده‌های برق موجود در محل تأمین می‌شود. - میزان بار مصرفی در واحدهای دوب و تصفیه به عوامل مختلفی وابسته است. از جمله این عوامل می‌توان به ترکیب ماده اولیه (به عنوان مثال, کنسانتره‌های حاوی کانی‌های سولفیدی در معرض اکسیژن» گرمازا هستند. بنابراین از انرژی مورد نیاز برای ذوب می‌کاهند) و نوع پیوند مولکولی ترکیب (میزان انرژی لازم برای آزادسازی عنصر متناسب با نوع پیوند است. به عنوان مثال به علت پیوند شدید اکسیژن» انرژی مورد نیاز برای تبدیل آلومینا به فلز آلومینیم بسیار زیاد است) اشاره کرد. میزان بار مصرفی برای فعالیت‌های معدنکاری تا مرحله تولید نهایی محصول, متاثر از عمرء نوع و طراحی تجهیزات است. در جدول ۱-۳ میزان بار مصرفی فعالیت‌های گوناگون در کارخانه‌های کانه‌آرایی کانسنگ‌های مختلف بر حسب کیلووات ساعت بر تن آرایه شده است. -------- صفحهٔ بعد -------- ۸ بر مواردی مصرف از شرح ز ال ۲-۳ با از قانور ۱-۲- بار مصرفی فعالیت« زیرزمینی (اتاق و پایه) زیرزمینی (اتاق و پایه) زیرزمینی (اتاق و پایه) زیرزمینی (اتاق و پایه) زیرزمینی (اتاق و پایه) روباز روباز روباز روباز روباز روباز روباز روباز روباز روباز نی کارخانه کانه‌آرایی» با وموتورها و توان آن‌ها و 4 طور دقیق مشخص مه د ممکن است به هنگام صرفی را باید به روشه وان لازم برای انواع مخ موسوم به شاخص کار را ای گوناگون در کارخانه‌های ک استخراج و انتقال مواد تهویه خنک‌سازی بازیابی آب کارخانه استحصال خردایش گندله‌سازی استخراج حلالی - الکترووینینگ تولید کنسانتره ذوب تصفیه حرارتی د جزییات کارخانه از قبل طر با توجه به ضرایب تصحیحی ی‌شود. طراحی سیستم توزیع برق, < لف سنگ‌شکنی را می‌توان ب راهنمای برآورد بار و توزیع برق درم انه‌آرایی کانسنگ‌های مختلف انرزی مصرفی (کیلووات ساعت بر تن کانه) ۶۴ ۳۹ ۲۴ ۶۸ ۳۱ ۳۰۰ ۰ تا ۳۵ ۰ ا۱۸۰ ۰ (به ازای تن نیکل تولید شده) ۰ (به ازای تن نیکل تولید شده) ۰ ۴۳۰۰ (به ازای تن نیکل تولید شده) ۳۱ ۵ (به ازای تن کنسانتره) ۳ (به ازای تن سرب تولید شده) ۰ تا ۱۶۵ (به ازای تن سرب تولید شده) احی شده و در دست باشد. بدیهی است در که جزییات آن در فصل پنحم ارایه شده | دزییات کارخانه کانه‌آرایی مشخص نشده | استفاده از قانون باند محاسبه کرد. برای اس ر کار لازم برای خرد کردن یک تن کوچک عادن را به تفماده ٩۹۰۷۱ -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سو کیلوگرم کند و با (۱-۲) در 1 با در (۲-۲) که ۱ 71 ۷ 140 40 اگر م- راهنمای محا سبه بار برای کارخانه !| ماده معدنی از ابعادی به طور تور ن رابطه | ضریبی است که به نوع کانی‌ها نام شاخص کار باریت ۶۴ دولومیت ۱۱:۳۱ فلدسپات ۱۱:۶۷ فلوئورین ۱۶ کرومیت ۹ کوارتز ۱۳:۷۷ کراندم ۵۸ گرافیت ۴۳ میکا ۱۳۳۵۰ در آن: شاخص کار ماده مورد نظر (کیلووا: میزان انرژی لازم برای خرد کردن ۳ ابعاد بار اولیه ورودی به سنگ‌س ابعاد محصول خرد شده (میکرون کانه‌آرایی ی بی‌نهایت تا ابعادی است که ۸۰ در ماده معدنی بستگی دارد و ۷۷۱ شاخص ۲-۳ ارایه شده است. جدول ۲-۳- شاخص کار بعضی از : آندزیت ۳۳۳ بازالت ۲۳۴۱ دیوریت ۱۹۴۰ رس ۷۱۰ سنگ آهک ۱۱۸۶۱ کوارتزیت ۱۳۱۸ گابرو ۱۴۵ گرانیت ۱۳۴۳۹ ماسه‌سنگ ۱۱:۳۵ ماسه سیلیسی ۱۳,۴۶ » کانسنگ» میزان انرژی لازم برای خر یک تن ماده مصرفی (کیلووات-ساعت نن (میکرون) ( دء میزان متوسط انرژی سنگ شکن‌هاء سد آن از سرندی با ابعاد چشمه ۱۰۰ میکرو یش 8 ش) 7 007 کار مربوط به ماده معدنی است که مقادیر واد بوکسیت ۹۳۵ تاکونیت ۱۳۸۷ زغال‌سنگ ۱:۳۷ کانسنگ اورانیم ۱۷:۹۳ کانسنگ آهن ۱۹۳۴ کانسنگ تیتانیم ۱۳۲ کانسنگ سرب وروی ۱۱۳۵ کانسنگ طلا ۱۳۸۳ کانسنگ فسفات ۱۰:۱۳ کانسنگ مس ۱۳۳ کانسنگ نقره ۱۷۳۰ د کردن آن از رابطه زیر محاسبه می‌شود: 1 7/1 ( 1 ( ضربه‌ای را می‌توان مطابق جدول ۲-۳ ۹ عبور < ]7/ مربوط 1 < 7 در نظر -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۰ راهنمای برآورد بار و توزیع برق در معادن جدول ۳-۳- توان لازم برای سنگ‌شکن‌های ضربه‌ای ۷۴۰ ۲۰ ۱۰.۰ ۱۰-۰ ۱۵-۲ ۷۴۰ ۲۰۳۵۰ ۱۳۵-۰ ۱۵-۰ ۳۰-۵ ۱۹۰ ۲۰۳۵۰ ۱۵-۳۰ ۲۵-۵ ۴۵-۰ ۱۹۰ ۲۵۰-۵۰ ۱۷۵-۰ ۴۵-۰ ۷۰-۰ ۱۳۴۰ ۲۵۰-۰ ۲ ۷۰-۵ ۹۰-۳۲ ۱۳۴۰ ۳۵۰-۰ ۲۵۰-۰ ۹۵۰ ۱۳۳-۰ ده ۳۵۰-۰ ۳ ۱۵۰-۰ ۲ ۳۱۳۵۰ ۴ ۳۵۰-۵۰ ۲۶ ۳۰ ۲۳۳۵۰ ۵۵ ۴۵۰ ۴۳ ۵ ۳۳۶۰ ۶۵۰ ۵۰۰ ۶۰ ۱۳ برای سنگ‌شکن‌های خردایش استوانه‌ای دندانه‌دار که معمولا برای زغال‌سنگ استفاده می‌شود. اعداد مندرج در جدول ۴-۲۳ توصیه می‌شود. جدول 4-۳- توان لازم برای سنگ‌شکن‌های زغال‌سنگ ۳ ۱ ۷ ۱۸۵ ۹ ۳ ۱۳۵ ۳۷ ۳:۵ ۷۵ ۳,۵ ۹ ۵ ۱۳۲ :۱ ۳۵۰ اگر در مرحله برآورد ظرفیت برق» اطلاع خاصی از کارخانه کانه‌آرایی در دست نباشدء به طور متوسط می‌توان اعداد مندرج در جدول ۵-۳ را به کار گرفت. جدول ۵-۳- مصرف متوسط انرژی برای خرد کردن مواد معدنی -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سوم- راهنمای محا سبه بار برای کارخانه کانه‌آرایی )۳ انرژی و توان لازم برای آسیا کردن مواد را می‌توان از رابطه ۲-۳ و جدول ۲-۳ محاسبه کرد. بر اساس تجربه, مصرف انرژی متوسط آسیا کردن مطابق جدول ۶-۳ ارایه می‌شود. جدول ۹-۳- مصرف متوسط آنرژی برای آسیا کردن مواد معدنی ردیف نوع کارخانه ظرفیت کارخانه (تن در روز) ‏ انرژی لازم برای آسیا کردن (کیلووات ساعت بر تن) ۱-4-۳- فلوتاسیون مشخصات سلول‌های فلوتاسیون در دست باشد.ء توان مصرفی سلول‌ها مطابق جدول ۷-۳ ارایه می‌شود. جدول ۷-۳- توان لازم برای سلول‌های فلوتاسیون حجم سلول (متر مکعب) توان لازم (کیلووات) ۸۵ ۱:۱ ۴ ۲۲ ۱ ۴ ۱۴۰ ۵۵ ۳۸۰ ۱۱۰ ۵۱ ۱۵ ۸۵ ۲۳۲ ۱۳۲ ۳ ۳۳۱ ۵۵ اگر جزییات سیستم فلوتاسیون در دست نباشد» مصرف برق این مرحله مطابق جدول ۸-۳ ارایه می‌شود. جدول ۸-۳- مصرف متوسط انرزی برای فلوتاسیون مواد معدنی ردیف نوع کارخانه ظرفیت کارخانه (تن در روز) | انرژی لازم برای فلوتاسیون (کیلووات ساعت بر تن) -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۳ راهنمای برآورد بار و توزیع برق در معادن ۲-4-۳ جیگ جدول ۹-۳- توان مصرفی جیگ‌ها ظرفیت (تن در ساعت) | توان (کیلووات) ۱۵۸ ۱۵-۶ ۳-2-۳ سرند جدول ۱۰-۳- توان مصرفی سرندهای لرزان افقی ساده یا دو طبقه عرض (متر) طول (متر) توان (کیلووات) ساده دو طبقه ۱۱ ۱۵ ۱۵ ۱۸۵ ۱۵ ۱/۸۵ ۱۸۵ ۱۸۵ ۲۳۲ ۲۳۲ ۱/۸۵ ۳۰ ۱/۸۵ ۳۰ ۲۳۲ ۳۰ ۲۳۲ ۳۰ جدول ۱۱-۳- توان مصرفی سرندهای لرزان مایل ساده یا دو طبقه جدول ۱۳-۳- توان مصرفی سرندهای با نقاله خطی -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سوم- راهنمای محا سبه بار برای کارخانه کانه‌آرایی جدول ۱۳-۳- توان مصرفی سرندهای دایره‌ای ساده با دو طبقه قطر (متر) توان (کیلووات) ۶ ۳۷ ۱۳۹۱۹ ۱:۵ ۱۸۳۹ ۳:۰ 5-4-۳ جداکننده‌های مغناطیسی بسته به نوع جداکننده مغناطیسی, توان مربوط به آن مطابق جدول‌های ۱۴-۳ تا ۱۶-۳ ارایه می‌شود. عرض (متر) | طول (متر) | ظرفیت (تن در ساعت) ‏ توان (کیلووات) ۵ ۴۶-۴ ۶ ۹۱۵ ۱۰ ۶۹-۸۱ ۹۱۵ ۹۱۵ ۱۵۰ ۹۲۳۸ ۱۳۲۳۰ ۹۱۵ ۳۳: ۱۱۵-۵ ۱۵:۳۵ ۱۵ ۳۳۰ ۱۳۸۲ ۱/۸۳۰ ۹۱۵ ۳۰ ۱۶۱-۹ ۳۱۳۵ ۹۱۵ ۴۰ ۱۸۴-۶ ۱۳۴۰ ۹۱۵ ۵۵۰ ۲۰۷-۳ ۳۷۴۵ ۹۱۵ ۵۵۰ ۲۳۰-۰ ۳۵۰ ۹۱۵ ۵۰ ۲۳۲-۴ ۱۳۴۰ ۱۳۲۰ ۵۰ ۲۶۱-۲ ۳۷۳۵ ۱۳۲۰ ۵۵۰ ۲۹۰-۳ ۳۵۰ ۱۳۲۰ ۶ ۶۰ ۳۳ -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۳۴ راهنمای برآورد بار و توزیع برق در معادن و ۵-۳- تجهیزات جانبی اگر فلوشیت واحد کانه‌آرایی در دست باشد.ء توان تجهیزات جانبی را می‌توان به ترتیبی که در زیر ارایه شده» محاسبه کرد. ی ۱ ۱-۵-۳- تغذیه کننده‌ها برای محاسبه تقریبی توان مصرفی تغذیه‌کننده‌هاء می‌توان از جدول‌های ۱۷-۲ تا ۲۱-۲ به عنوان راهنما استفاده کرد. جدول ۱۷-۳۲ توان مصرفی تغذیه‌کننده آپرون عرض (متر) ‏ طول (متر) ۱ ظرفیت (تن در ساعت) . توان (کیلووات) ۹ ۳۰ ۳:۵ ۵:۵ ۱۵۰ ۳۰ ۴۱۰ ۷۵ ۱۳۰ ۴۵۰ ۵۴۰ ۱۱۰ ۱۳۵۰ ود ۶۸ ۱۵۰ ۱۵۰ ود ۸۴۰ ۱۸۵ ۱۸۰ ۵۰ ۱۳۱۵ ۲۱۳۰ جدول ۱۸-۳- توان مصرفی تغذیه‌کننده (با گریزلی لرزان) عرض (متر) ‏ طول (متر) | ظرفیت (تن در ساعت) | توان (کیلووات) ۱۴ ۴۷۷ ۳۲۵-۵ ۱۳۹ ۱۶۷ ۴۷۷ ۴۰ ۱۳۹ :۱۳۲۳ ۴۷۷ ۴۵۰-۵ ۱۸۷ ۱۵۳۴ ۴۷۷ ۵۷۵۶ ۱۴ جدول ۱۹-۳- توان مصرفی تغذیه‌کننده لرزان (با شیب ۱۰ درجه) عرض (متر)! | طول (متر) " ظرفیت (تن در ساعت) ‏ توان (کیلووات) ۳:۵ ۱۵۳۴ ۶۳ ۳۷ ۴۵۹۷ ۱۵۳۴ ۹۵ ۳۷ ۶ ۱۵۳۴ ۱۳۲ ۳۷ ۷۲ ۱۵۲۳۴ ۱۶۳ ۵ ۹۱۴ ۱۵۳۴ ۳۰ ۵ ۱۶۷ ۱۵۳۴ ۳۳۶ ۵ ۱۳۹۹ ۱۵۳۴ ۳۷۲ ۵ ۱۳۷۲ ۱۵۳۴ ۳۵ ۵ ۱۵۴ ۱۹۳۴ ۳۳۹ ۵ ۱۳۷۶ ۱۵۲۳۴ ۳۲ ۵ ۱۸۳۹ ۱۳۰ ۴۸ ۵ ۳۱۳۴ ۳۱۳۰ ۴۴۴ ۱۵۰ ۲۱۳۳۸ ۲۱۳۵۰ ۴۸ ۱۵۰ ۵ -| -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سوم- راهنمای محا سبه بار برای کارخانه کانه‌آرایی ۳۵ جدول ۲۰-۳- توان مصرفی تغذیه‌کننده لرزان (الکترومغناطیسی) (ظرفیت بر اساس وزن مخصوص ظاهری ۳۴ ‎٩‏ منظور شده است.) ظرفیت (تن در ساعت) توان (کیلووات) جدول ۲۱-۳- توان مصرفی (تغذیهکننده خشک) (ظرفیت بر اساس وزن مخصوص ظاهری : ‎٩,‏ ۱منظور شده است.) ظرفیت (تن در ساعت) توان (کیلووات) ۱۸ ۳۵ ۴۵ .۷ ۱۳:۵ ۱۶ ۲-۵-۳ فیلترها برای در نظر گرفتن توان مصرفی فیلتر» می‌توان از جدول‌های ۲۲-۳ تا ۲۴-۳ به عنوان راهنما استفاده کرد. جدول ۳۲۳۲-۳- - توان مصرفی لترهای نواری _ -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۶ راهنمای برآورد بار و توزیع برق در معادن جدول ۲۶-۲- توان مصرفی فیلترهای استوانه‌ای عرش (متر ‏ ] طول (مترا ۱ ۳-۵-۳- گریزلی برای در نظر گرفتن توان مصرفی گریزلی» می‌توان از جدول ۲۵-۳ به عنوان راهنما استفاده کرد. جدول ۳۵-۳- توان مصرفی گریزلی 4-۵-۳ پمپ خلا برای در نظر گرفتن توان مصرفی پمپ خلاء می‌توان از جدول ۲۶-۳ به عنوان راهنما استفاده کرد. جدول ۲۹-۳- توان مصرفی پمپ خلا ظرفیت (تن در ساعت) توان (کیلووات) ۱.۰ ۲۷۶ ۱/۸۰ ۳۸۸ .۴۰ [۸ ۵ ۶۹۰ ۱۹,۴ ۱۳۳۲۰ ۳۳ ۳۱۰۰ ۶۹ ۵۰ ۱۸۳۵ ۸۰ ۲۴۰ ۵-۵-۳ تیکنر برای در نظر گرفتن توان مصرفی تیکنرء می‌توان از جدول ۲۷-۳ به عنوان راهنما استفاده کرد. جدول ۳۷-۳- توان مصرفی تیکنر ۶۰ ۱۳۷ -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سوم- راهنمای محا سبه بار برای کارخانه کانه‌آرایی ۳۷ 1-۵-۳ اسکرابر " برای در نظر گرفتن توان مصرفی اسکرابرء می‌توان از جدول‌های ۲۸-۳ و ۲۹-۳ به عنوان راهنما استفاده کرد. جدول ۳۸-۳- توان مصرفی اسکرابر ساکن ۸ ۰,۷۵ ۷۰ ۴۰ ۳/۸۳ ۷,۵ ۰ ۱۱:۰ ۱۳۷۴ ۱/۸۵ ۲۱۵۰ ۳:۰ ۳۵۴۰ /۴۵ ۵۰ ۵0۰ ۶:۳۰ ۷۵۰ جدول ۳۹-۳- توان مصرفی اسکرابر دوار ۱/۸۳۹ ۳۳۰۰ ۵۰-۰ ۶۰ ۱۸۳۹ ۴۲۷ ۵.۰ ۳ ۳۴۳۸ ۴۲۷ ۱۲۰-۰ ۱۳۴۹ ۳۴۳۸ با ۱۲۰-۴۰ ۱۸۷ ۳۴۸ ۴ ۲۲۵-۰ ۶۱ ۳۴۸ ۷۴۸ ۲۲۵-۰ ۳۷۳ ۷-۵-۳ خشک‌کن برای محاسبه تقریبی توان مصرفی خشک کن» می‌توان از جدول ۳۰-۳ به عنوان راهنما استفاده کرد. جدول ۳۰-۲- توان مصرفی خشک‌کن دوار ساعت) ۱,۳۲ ۷۲ ۲ ۳۰ ۱۸ ۹,۶ ۵ ۵۰ ۲۳,۴ ۱۳:۰ ۱۰ ۸۰ 67 - | -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- فصل ۴ راهنمای محاسبه بار برای -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- فصل چهار م- راهنمای محا سبه بار برای تاسیسات جانبی معدن )۳ ۱-۶ آشنایی در اکتر معادن, در کنار مصرف‌کننده‌هایی که مستقیما با فعالیت‌های معدنی در ارتباطاند»ء مصرف‌کننده‌های برقی دیگری نیز وجود دارند که اگر چه مستقیما با فعالیت‌های معدنی درگیر نیستند اما به عنوان تاسیسات خدماتی وجود آن‌ها ضروری است و گاه» مصرف قابل توجهی را به خود اختصاص می‌دهند. از جمله این تاسیسات کارگاه‌هاء تعمیرگاه‌هاء منازل مسکونی» تاسیسات رفاهی و خدماتی و ۳-۶- کار گاه‌ها اکثر معادنء در مناطق دور افتاده قرار دارند و در فاصله نزدیک آن‌هاء تاسیسات شهری وجود ندارد. بنابراین همواره تعدادی کارگاه خدمات فنی مورد نیاز معدن را انجام می‌دهند. در این مواردء برای تعیین دقیق بار مصرفی, باید جزییات تجهیزات کارگاه‌ها از قبل هستند به صورت مختصر در زیر بررسی می‌شوند. ۱-۳۲-2- کارگاه نجاری این کارگاه علاوه بر ساخت و تعمیر تجهیزات چوبی مورد نیاز معدن مثل برش پایه‌های چوبی» لارده» تخته‌های کفراز و نظایر آن‌هاء را به عهده دارند. اگر جزییات کارگاه نجاری در دست نباشد.ء توصیه می‌شود که برای آن حدود ۳۰ کیلووات در نظر گرفته شود. ۲-۲-۶ کارگاه تراشسکاری این کارگاه تقریبا در تمام معادن وجود دارد و در آن عملیات تراشکاری مربوط به قطعات فنی مورد نیاز بخش‌های مختلف معدن به نوع دستگاه‌های در نظر گرفته شده انتخاب کرد. در مورد معادن معمولی, مصرف این کارگاه را می‌توان حدود ۲۳۰ کیلووات در نظر 5-۲-5 کارگاه لوله کشی این کار گاه که کمابیش در تمام معادن وجود دارد وظیفه آن انجام خدمات مربوط به آبرسانی؛ تاسیسات آبکشی. شبکه توزیع هوای فشرده و در مواردی» تهیه لوله‌های فلزی برای تهویه فرعی است. این کارگاه مصرف چندانی ندارد و توصیه می‌شود که برای آن حدود ۱۰ کیلووات در نظرگرفته شود. -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۳ راهنمای برآورد بار و توزیع برق در معادن ۳-۶ تعمیرگاه‌ها در معادن کوچک., معمولا یک تعمیرگاه وجود دارد که مسوولیت کلیه ماشین‌آلات معدن را به عهده دارد. اما در معادن بزرگ. تعمیرگاه‌های مجزایی به شرح زیر وجود دارد: الف- تعمیرگاه اتومبیل‌های بنزینی ب- تعمیرگاه اتومبیل‌های دیزلی پ- تعمیرگاه ماشین‌های سنگین ت- تعمیرگاه موتورآلات اصولا مصرف برق تعمیرگاه‌ها قابل توجه نیست زیرا در آن‌هاء عمده کارها با دست انجام می‌گیرد و اگر احتیاج به تراش و یا ترمیم قطعه‌ای باشد. از کارگاه‌های دیگر استفاده می‌شود. اگر در تعمیرگاه‌ها تاسیسات ویژه‌ای که برق قابل توجهی مصرف می‌کنند پیش‌بینی شده باشدء مصرف آن‌ها را باید جداگانه منظور کرد و در غیر این صورت پیشنهاد می‌شود که جمعا برای تعمیرگاه‌هاء حدود 2-2 منازل مسکونی در بسیاری از معادن» شهرک مسکونی کارکنان نیز در مجاورت معدن احداث می‌شود که مصرف برق قابل توجهی دارد. اگر منازل مسکونی فاقد وسایل پخت و پز و گرمایش برقی باشندء برای هر واحد مسکونی ۰/۵ کیلووات در نظر می‌گیرند. در مواردی که علاوه بر مصارف عادی» برای پخت و پز و گرمایش نیز از برق استفاده می‌شود. بسته به میزان مصرفء برای هر واحد مسکونی یک -------- صفحهٔ بعد -------- فصل ۵ راهنمای محاسبه بار کلی شبکه و اعمال ضرایب تصحیح -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- فصل پنجم- راهنمای محاسبه با رکلی شبکه و اعمال ضرایب تصحیح ۳۵ ۱-۵- آشنایی را با توجه به ضرایب تصحیح که ارایه می‌شود. اصلاح کرد. مصرف خام سیستم‌های تهویه. آبکشی, هوای فشرده و بسیاری از کانه‌آرایی در دست نباشد توان مورد نیاز به صورت کلی محاسبه می‌شود. متوسط مصرف کارخانه کانه‌آرایی به صورت کیلو وات-ساعت بر تن بیان می‌شود. بنابراین اگر متوسط مصرف کارخانه 4 کیلووات ساعت بر تن و تولید شبانه‌روزی آن ۷۷ تن باشدء بار خام کارخانه (کیلووات) از رابطه زیر محاسبه می‌شود: (۱-۵) امه 24 < ۷ بار خام محاسبه شده با توجه به ضرایب حداکثر باره همزمانی و ازدیاد مصرف به شرح زیر تصحیح می‌شود. ۲-۵- ضریب حداکثر بار شبکه توزیع برق» نظیر هر شبکه توزیع انرژی دیگرء باید برای بحرانی‌ترین وضع ممکن طراحی شود. مصرف ماکزیمم هر یک فاصله زمانی معین بر مصرف ما کزیمم دستگاه در همان مدت زمان است. ضریب حداکثر بار تاسیسات مختلف متفاوت و در مورد معادن و کارخانه‌های کانه‌آرایی به ترتیب بین ۰/۵ تا ۰/۶۵ و ۰/۷۵ تا ۰,۹۵ تغییر می‌کند. در مواردی که جزییات مصرف کننده‌های برقی در دست نباشدء توصیه می‌شود که این صریب برای تاسیسات معدنی و کارخانه کانه‌آرایی به ترتیب معادل ۰/۵۵ و ۰/۸ در نظر گرفته شود. اگر مصرف خام تجهیزات برقی ) و ضریب حداکثر بار مربوط به آن و باشد» مصرف برق تجهیزات پس از اعمال این ضرایب از (۲-۵) ن اه 1 ۳-۵- ضریب هم‌زمانی " مصرف عادی دستگاه‌های برقی با مصرف نامی آن‌ها متفاوت است ولی در تعیین بار شبکه, حداکثر بار دستگاه‌ها را باید در نظر گرفت. از سوی دیگرء مصرف ماکزیمم دستگاه‌های مختلف همه با هم اتفاق نمی‌افتد. بنابراین» با توجه به نوع دستگاه یا تاسیسات الکتریکی, باید مصرف محاسبه شده را در ضریب هم‌زمانی ضرب کرد. اگر دستگاه به طور مداوم روشن و خاموش شودء ضریب هم‌زمانی را باید واحد در نظر گرفت. ضریب هم‌زمانی دستگاه‌های معمولی را بین ۰:۷ تا ۱ در نظر می‌گیرند که جزییات آن در جدول |- 10۵ 7 -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۶ راهنمای برآورد بار و توزیع برق در معادن ۱-۵ ارایه شده است. اگر ضریب هم‌زمانی تجهیزات برقی 2ل) باشد. در آن صورت مصرف برق آن پس از اعمال این ضریب از رابطه ۳-۵ به دست (۳-۵) 1ارن) > د 2-۵- ضریب رشد مصرف برق با توجه به احتمال توسعه بخش‌های مختلف معدن و نیز فرسوده شدن دستگاه‌ها و کاهش راندمان ان‌هاء مصرف تصحیح شده ر باید در ضریب رشد مصرف برق ضرب کرد. بنابراین اگر ضریب رشد مصرف رل باشدء مصرف برق تحهیزات از رابطه ۴-۵ محاسبه می‌شود: جدول ۱-۵- ضریب هم‌زمانی تجهیزات برقی معادن ردیف تجهیزات ۱ دستگاه‌هایی که به طور مداوم کار می‌کنند مانند بادبزن‌هاء تلمبه‌هاء الکتروموتورها و نظایر آن‌ها ۲ دستگاه‌هایی که به حالت ناپیوسته یا نوبتی کار می‌کنند. ۳ کوره‌ها و گرم کننده‌های برقی ۳ سیستم روشنایی ۶ فیوزها ۷ بالابر اصلی معدن ۸ بالابر کمکی ۹ تجهیزات تعمیر گاه‌ها اسیاهای میله‌ای و گلوله‌ای (۴-۵) 2 ون) > و این ضریب برای معادن ایران معادل ۱/۱۵ توصیه می‌شود. ۵-۵- ضریب توان تمام مصرف کننده‌های برقی شبکه از نوع بار اهمی نیستند و سیستم بار القایی نیز دارد. بنابراین برای به دست آوردن ظرفیت نیروگاه یا پست ترانسفورماتور» باید مصرف را بر حسب کیلوولت-آمپر تعیین کرد. برای این کار مصرف اهمی را بر ضریب توان 5 تقسیم می‌کنند. اگر ضریب توان شبکه پن) باشدء مصرف واقعی از رابطه ۵-۵ محاسبه می‌شود: (۵-۵) 0 اگر جزییات شبکه برق و در نتیجه 0 05 در دست باشد.ء برای تصحیح نهایی از آن استفاده می‌کنند و اگر جزییات معلوم نباشد.ء این ضریب را ۰/۸۵ در نظر می‌گیرند. مصرف کلی برق معادن ایران در مقیاس وسیعی تغییر می‌کند. مصرف کلی معادن کوچک معمولا کمتر از ۱۰۰۰ کیلوولت-آمپر -------- صفحهٔ بعد -------- فصل ۶ راهنمای محاسبه شبکه توزیع برق معدن -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- فصل چم راهنمای محا سبه شبکه توزیع برق معدن ۳۹ -۱- آشنایی پس از تعیین مصرف کلی و بار شبکه. باید نمودار شبکه رسم شود و بار هر قسمت با توجه به تصحیحات یاد شده» روی آن نوشته شود. توصیه می‌شود که مسیر شبکه بر روی نقشه عارضه‌ای محل به مقیاس ۱:۱۰۰۰ رسم شود. نوع شبکه (هوایی یا زمینی) زیر محاسبه و کنترل شود: - دمای حاصله در سیم‌ها نباید از حد مجاز تجاوز کند (جدول ۵-۶). - سطح مقطع سیم‌ها و کابل‌ها باید به گونه‌ای انتخاب شود که افت فشار و توان از حد معینی (معمولا ۵ درصد) تجاوز نکند. جریان‌های دایم و متناوب شرح داده می‌شود. ۳-۹- بررسی استحکام مکانیکی شبکه با توجه به آنکه سیم‌های هوایی باید علاوه بر تحمل وزن خود.ء تنش‌های ناشی از انقباض در نتیجه سرما را هم تحمل کنند. بنابراین» سیم‌های شبکه باید به گونه‌ای انتخاب شوند که از نقطه نظر مکانیکی استحکام کافی داشته باشند. در جدول ۱-۶ حداقل سطح مقطع لازم سیم‌ها ار نظر تحمل مکانیکی ارایه شده است. جدول ۱-1۹- حداقل سطح مقطع سیم‌ها و با استحکام مکانیکی قابل قبول نوع سیم حداقل سطح مقطع (میلی‌متر مربع) سیم‌های هوایی برای فشار الکتریکی تا ۱۰۰۰ ولت و فاصله پایه‌ها تا ۳۵ متر سیم‌های هوایی در سایر موارد ضمنا نیروی موثر بر هر میلی‌متر مربع از مقطع سیم که تابع وزن سیم فاصله پایه‌ها و میزان خمش سیم است.ء نباید از مقادیر مندرج در جدول ۲-۶ تجاوز کند. جدول ۲-1- حداکثر نیروی موثر بر هر میلی‌متر مربع از مقطع سیم در موارد مختلف حداکثر نیروی موثر (کیلوگرم بر هر میلی‌متر مربع) یک رشته‌ای مس یک رشته‌ای فولاد و مس چند رشته‌ای فولاد و مس -------- صفحهٔ بعد -------- ۳ ۳۹ دما به صور جد محیط دماهای راهنمای برآورد بار و توزیع برق در - بررسی حداکثر دمای سکه ی حاصله در سیم‌های مختلف نباید از حد معینی تجاوز کند زیرا افزایش دما باعث بالا رفتن مقاومت و اتلاف انرژی ال ت گرما می‌شود. حداکثر شدت جریان مجاز در مورد سیم‌های مختلف. در جدول‌های ۳-۶ و ۴-۶ ارایه شده است. بیش از این باشد» شدت جریان‌های مجاز مندرج در این جدول‌ها کمتر می‌شود. برای تعیین شدت جریان مجاز سی مختلف, باید اعداد مندرج در جدول‌های ۳-۶ و ۴-۶ را در ضرایب تصحیح که در جدول ۵-۶ آرایه شده است. ضرب ؟ جدول ۳-۹- حداکثر شدت جریان مجاز در سیم‌های مسی عایق‌دار در دمای حداکثر ۲۵ درجه سانتی گراد سطح مقطع سیم میلی‌متر مربع شدت جریان سیم شدت جریان سیم شدت جریان سیم ۵ ۱۳ ۱۶ ۱ ۱۲ ۱۶ .۲۳ ۱۵ ۱۶ .۳ ۳۵ ۳۵ ۳۱ ۳۷ ۳۴ ۴ ۳۷ ۳۶ ۴۵ ۶ ۳۵ ۴۷ ۵۷ ۱۰ ۴۸ ۳۸ ۷۸ ۱۶ ۶۵ ۸۷ ۱.۴ ۳۵ ۸۸ ۱۱۵ ۱۳۷ ۳۵ ۱۱۰ ۱۳۳ ۱۶۸ ۵۰ ۱۳۴۰ ۱۷۸ ۲۳۱۰ .۷ هه ۳۶۰ ۹۵ ۶۵ ۳۱۰ ۱۳۰ ۳۱۰ ۳۶۵ ۱۵۰ ۳۹۵ ۴۱۵ ۱۸۵ ۴۵ ۴۷۵ ۲۴۰ ۴۸۰ ۶۰ گروه دو- سیم‌های چند رشته‌ای گروه سه - سیم‌های یک رشته‌ای که آزادانه در هوا کشیده شده‌اند. جدول ۶-۹ حداکثتر شدت جریان مجاز در سیم‌های آلومینیمی عایق‌دار در دمای حداکثر ۲۵ درجه سانتی گراد سح مقطع یم میلی‌متر مربع شدت جریان سیم شدت جریان سیم شدت جریان سیم ۳:۵ ۱۶ اه ۳۷ ۴ ۳۱ ۳۹ ۳۵ عادن دمای مها در -------- صفحهٔ بعد -------- فصل چم راهنمای محا سبه شبکه توزیع برق معدن ۴ ادامه جدول ۶-1- حداکثر شدت جریان مجاز در سیم‌های آلومینیمی عایق‌دار در دمای حداکثر ۲۵ درجه سانتی گراد شدت جریان سیم شدت جریان سیم ۱۰ ۳۸ ۵۱ ۶۱ ۱۶ [(۸8 ۶۸ ۸۲ ۳۵ ۶۹ ۹۰ ۱۰۷ ۳۵ ع۸۶ ۱۱۲ ۱۳۲ ۵۰ ۱۱۰ ۱۳۰ ۱۸۳۵ ۷۰ ۱۷۳ ۳۰۵ ۹۵ ۲۳۱۰ ۲۳۵ ۱۳۰ ۲۳۵ ۲۸۵ ۱۵۰ ۳۸۰ ۳۳۰ ۱۸۵ ۲۳۲۳۰ ۳۷۵ ۲۴۰ ۳۸۰ ۴۴۰ دمای محیط (درجه سانتی‌گراد) ۲۰ ۳۵ | ۳ | ۴8 ۵ ۸۵ در جدول ۶-۶ شدت جریان مجاز در مورد کابل‌های مسی معمولی با غلاف سربی و محافظ در برابر ضربه مکانیکی و آلومینیمی با همین مشخصات ارایه شده است. جدول ۷-۶ نیز شدت جریان مجاز سیم‌های هوایی مسی و آلومینیمی را نشان می دهد. جدول 1-۹ - شدت جریان مجاز کابل‌های مسی و آلومینیمی معمولی با غلاف سربی در برابر ضربه مکانیکی سطح مقطع کابل وزن هر کیلومتر (کیلوگرم) (میلی‌متر مربع) خار< کابل مسی کابل کابل مسی کابل ۰ ۰ ۳ ۳۴۰ ۱۱۰ ۰ ۰ ۴۱۶ ۴۳۵ ۴۳۵ ۳۵۰ ۳۰ ۳۴۹۵ دستگاه‌های مختلف برقی با فشار معینی کار می‌کنند و بنابراین شبکه باید به گونه‌ای طراحی شود که افت ولتاز و توان در دورترین قسمت شبکه از حد مجازء که معمولا ۳ تا ۵ درصد است» تجاوز نکند. برای محاسبه شبکه در صورت مشخص بودن حداکثر افت فشار و توان سطح مقطع سیم‌ها به گونه‌ای حساب می‌شود که افت از حد مورد نظر تجاوز نکند. در صورتی که سطح مقطع -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۲۳ راهنمای برآورد بار و توزیع برق در معادن سول ‎-۷-۹٩‏ شدت خرن مجاز سیم‌های هوایی مسی و آلومینیمی یک رشته و چند رشته تابیده میلی متر ریم میس ۹ .۷ هر یک از موارد محاسبات بر اساس روابط ۱-۶ تا ۳۴-۶ انجام می‌گیرد. نمادهای مورد استفاده و واحد آن‌ها در جدول ۸-۶ ارایه شده است. جدول ۸-1- نمادهای مورد استفاده در محاسبات سیم خارجی و در جریان متناوب سه فازه اختلاف پتانسیل بین دو فاز در نظر گرفته می‌شود. و ۳ وه ی ای ی یگ ۳ لا اس اشت جربان درو ری ی مقاومت مخصوص که عبارت است از مقاومت یک متر هادی با سطح مقطع یک میلی‌متر مربع که مقدار آن در مورد مس. آلومینیم و آهن در دمای معمولی به ترتیب برابر ۰/۰۳۰۰/۰۱۷۵ و ۰/۱ اهم میلی‌متر مربع بر متر است. هدایت مخصوص که عکس مقاومت مخصوص است و مقدار آن در مورد مس آلومینیم و آهن به ترتیب ۵۶ ۳۵ و ۱۰ متر بر میلی‌متر مربع - اهم است. ۸7 << [ )۱-۶( ۸ < )7[| > 2 )۲-۶( (۳-۶) مدمه ۸ ۸ ۱-2-۹٩‏ در حالت قرارگیری مصرف‌کننده‌های برقی در انتهای خط در مواقعی که مصرف‌کننده یا مصرف‌کننده‌های برقی در انتهای خط انتقال دایم قرار داشته باشند (شکل ۱-۶) ۰ افت فشار و توان به ترتیب زیر به دست می‌آید: مطابق شکل ۰۱-۶ شبکه دو رشته سیم دارد.ء بنابراین افت فشار کلی» دو برابر افت فشار حاصله در هر رشته سیم خواهد بود و از رابطه ۴-۶ به دست می‌آید. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل چم راهنمای محا سبه شبکه توزیع برق معدن ۴۳۲۳ ۴۶ لت (۳-۶) و - | < (ا۸ ۸ ۱ شکل ۱-1- شبکه جریان دایم با بار واقع در انتها برای محاسبه مقطع سیم‌ها (میلی‌متر مربع) به گونه‌ای که افت فشار کل برابر []۵۸ شود.ء باید از رابطه ۵-۶ استفاده کرد: (۵-۶ ال ۵۸ افت فشار حاصله (درصد)» از رابطه ۶-۶ استفاده می‌شود: (۶-۶) 200.1 100۸1 ]1۸ ولا که در آن ولا فشار در ابتدای شبکه است. رابطه ۶-۶ را نیز می‌توان برای محاسبه سطح مقطع سیم‌ها (میلی‌متر مربع) با معلوم بودن درصد افت فشار به کار برد: (۷-۶) 2001 . (90۸۵17) ,لا ۹۵۵۸] -< اگر بار مصرفی شبکه معلوم باشد و برای محاسبه افت فشار حاصله یا سطح مقطع سیم‌ها کافی است که به جای ] مقدار ۶ قرار گیرد. در این صورت روابط ۴-۶ تا ۷-۶ به صورت ۸-۶ در می‌آیند: (۸-۶) لت لا ۸1 سطح مقطع (میلی‌متر مربع) لازم با معلوم بودن درصد افت از رابطه ۹-۶ محاسبه می‌شود: (۹۶) ال _ 0 (۱۰-۶) سل ۸1 سطح مقطع (میلی‌متر مربع) لازم با توجه به درصد افت فشار از رابطه ۱۱-۶ به دست می‌آید: (۲2)۷0۸0 ۰ ب - محاسبه افت توان افت توان (وات) در هر سیم از رابطه ۱۲-۶ به دست می‌آید: 2 1 سس 2[ > آ[] < |۸0 ۸ )۱۲-۶( برای محاسبه افت توان در دو سیم این مقدار در عدد دو ضرب می‌شود: ۸۶ ۸ -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۴ راهنمای برآورد بار و توزیع برق در معادن اگر به جای آ مقدار ج قرار گیرد» افت توان (وات) از رابطه ۱۳-۶ محاسبه می‌شود: ۱۳-۶ 1 ۱ ۱ 27 - [۸۵۸ پ- مراحل محاسبه شبکه در عمل, معمول" هدف اصلی از طراحی و محاسبه شبکه» تعیین سطح مقطع سیم یا کابل لازم برای تغذیه مصرف‌کننده‌های برقی است که در آنتهای خط نصب قرار دارند. مراحل کار به شرح زیر انجام می‌گیرد: مرحله اول- با توجه به توان مصرف‌کننده‌های برقی» طول سیم و سایر مشخصات, سطح مقطع مورد نیاز از رابطه ۹-۶ محاسبه می‌شود. مرحله دوم- از آنجا که سطح مقطع محاسبه شده عددی غیرمشخص است بنابراین با مراجعه به جدول مشخصات سیم‌هاء نزدیک‌ترین مقطع استاندارد موجود به عنوان انتخاب اول در نظر گرفته می‌شود. مرحله سوم- شدت جریان عبوری از سیم از رابطه ۵-۶ محاسبه می‌شود. مرحله چهارم- با مراجعه به جدول مشخصات سیم‌هاء شدت جریان عبوری از سیم با شدت جریان مجاز آن مقایسه می‌شود. اگر دمای محیط بیشتر از ۲۵ درجه سانتی‌گراد باشدء شدت جریان مجاز مندرج در جدول مشخصات سمیم‌ها و کابل‌ها را باید در ضرایب تصحیح ضرب و نتیجه را با شدت جریان عبوری مقایسه کرد. اگر شدت جریان عبوری کمتر از شدت جریان مجاز باشد» مقطع محاسبه شده به عنوان مقطع نهایی تلقی می‌شود و در غیر این صورت. باید مقطع بزرگتری را از جدول مشخصات سیم‌ها به گونه‌ای مرحله پنجم- سطح مقطع محاسبه شده از نظر استحکام مکانیکی نیز با استفاده از جدول ۱-۶ بررسی می‌شود و اگر از این نظر هم مشکلی وجود نداشت. مقطع انتخابی به عنوان مقطع نهای تلقی می‌شود. ۳-2-۹٩‏ در حالت قرارگیری مصرف‌کننده‌های برقی در نقاط مختلف وضعیت معمولی شبکه‌های توزیع برق چه در جریان دایم و چه در جریان‌های متناوب یک فازه و سه فازه به گونه‌ای است که مصرف کننده‌های برقی در نقاط مختلف قرار دارند. در این موارد»ء سطح مقطع سیم‌ها و یا کابل‌های شبکه در قسمت‌های مختلف. در حالت کلی متفاوت است و آن‌ها را باید به گونه‌ای انتخاب کرد که فشار شبکه در تمامی آن‌ها با توجه به افت فشار مجازء یکسان باشد. برای محاسبه این شبکه‌هاء ابتدا باید شبکه را شبیه‌سازی کرد و آن را به حالتی که تمام مصرف‌کننده‌های برقی در انتهای خط قرار داشته باشند» درآورد که این کار بسته به پیچیدگی شبکه ممکن است در یک یا چند مرحله انجام گیرد. طرز عمل در این موارد به شرح زیر است: مرحله اول- در مواردی که از یک نقطه از شبکه دو یا چند شاخه منشعب می‌شودء مجموعه آن‌ها را با بخشی مجازی جایگزین می‌کنند که طول آن از رابطه ۱۴-۶ به دست می‌آید (شکل ۲-۶): -------- صفحهٔ بعد -------- فصل چم راهنمای محا سبه شبکه توزیع برق معدن ۴۳۵ «م/ا 0 23 91 ر ۳ رل رل شکل ۲- ۹- شبکه توزیع برقی در حالت قرارگیری مصرف‌کننده‌ها در نقاط مختلف للد | (۱۴-۶) رت که در آن: طول شاخه‌های منشعب از گره / شدت جریان شاخه‌های منشعب از گره به عنوان مثال در شکل ۲-۶ در اولین مرحله به جای سه شاخه منشعب از نقطه *آء شاخه مجازی واحدی جایگزین می‌شود که طول آن از رابطه زیر به دست می‌آید: با + لپا ج لا 0 بار انتهای آن معادل مجموع توان شاخه‌ها یعنی ,8 + ,۸ + ,۷( خواهد بود. پس از اولین مرحلهء شبکه ۲-۶ به صورت شکل ۳ ۱ ۳ ۳ ۴ ما ج با وه با م۸ , , ۲. ۱ ۱ ۹ و ۱ ۱ 2 ن شکل ۳-۹- وضعیت شبکه شکل ۲-۹ پس از اولین مرحله شبیه‌سازی در گام بعدی, مجددا به جای شاخه‌های منشعب از گره بعدی» شاخه مجازی معادل جایگزین آن می‌شود. به عنوان مثال در شکل (,7 + ,1 + )رما + لا 8 خر ] 77ج 1+7 ۳ بار انتهایی آن معادل مجموع بارهای بعد از نقطه 10 خواهد بود (شکل ۴-۶). -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۶ راهنمای برآورد بار و توزیع برق در معادن ۸ 5 8 ۲ 0 شکل 2-1- وضعیت شبکه شکل ۲-۹ پس از دومین مرحله شبیه‌سازی گام‌های بعدی نیز به همین ترتیب انجام می‌گیرد. به عنوان مثال» در شکل ۴-۶ به جای دو شاخه ۴/ و *9/(/0/. شاخه مجازی "3/7 جایگزین می‌شود که طول آن از رابطه زیر به دست می‌آید: (,7 + ,1 +1 + بل)وروسا +بابا رز ۲ج ]+1 + 1 از بار انتهایی نقطه *1/ معادل مجموع بارهای شبکه خواهد بود (شکل ۵-۶). ۱ 8 8 5 ۸ اس شکل ۵-۹- وضعیت شبکه شکل ۲-۹ پس از آخرین مرحله شبیه‌سازی مرحله دوم- پس از شبیه‌سازی کامل شبکه. وضعیت آن به حالتی که تمام بارها در انتهای خط متمرکز است. در می‌آید. به عنوان مثال شبکه اولیه‌ای که در شکل ۲-۶ ارایه شدء پس از شبیه‌سازی به صورت شکل ۵-۶ در می‌آید. در این صورت می‌توان مقطع قسمت *۸/7/7 از شبکه را از رابطه ۵-۶ به دست آورد. از آنجا که مقطع محاسبه شده معمولا عددی غیرمشخص است بنابراین با مراجعه به جدول مشخصات سیم‌هاء مقطع بالاتر نزدیک به آن به عنوان انتخاب اول در نظر گرفته می‌شود. مقطع انتخابی از نظر شدت جریان عبوری کنترل می‌شود و اگر شدت جریان عبوری از آن در حد مجاز بود آن را به عنوان مقطع نهایی این قسمت در نظر می‌گیرند و در غیر این صورت» سیم با مقطع بالاتری را که برای جریان مورد نظر مجاز باشدء انتخاب می‌کنند. این مقطع به عنوان مقطع نهایی اولین قسمت از شبکه یعنی قسمت ۸7 در نظر گرفته می‌شود. پس از انتخاب سطح مقطع سیم بخش ۸77 افت فشار آن از رابطه ۱۵-۶ محاسبه می‌شود: 2۷ )۱۵-۶( 1۸1 ۵۸1: _ قسمت ۸/7 مصرف شده است و بنابراین کل افت فشار مجاز تا انتهای شبکه از رابطه ۱۶-۶ محاسبه می‌شود: (۱۶-۶) +۵ - ولا۵ > رملا۵۸ در این رابطه نماد رج‌لا۵ نشانگر افت فشار مجاز از ۶ تا انتهای شبکه است. مرحله سوم- در این مرحله, شبکه از نقطه 9[ به بعد محاسبه می‌شود. در واقع مساله به این حالت تبدیل می‌شود که آغاز شبکه از دست می‌آید و این مراحل آنقدر ادامه می‌یابد که سطح مقطع شاخه‌های انتهایی شبکه نیز محاسبه شود. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دمم راهنمای محا سبه شبکه توزیع برق معدن ۴ ۵-۹- محاسبه افت ولتاز و توان در جریان متناوب شبکه یک فازه همان روابطی که برای جریان دایم ارایه شد.ء استفاده کرد. مصرف کننده‌های برقی عمدتاً غیراهمی‌اند و بنابراین بین بردارهای فشار و جریان»؛ اختلاف فاز 0( وجود دارد. نحوه محاسبه شبکه ۱-۵-1 قرارگیری تمام مصرف‌کننده‌های برقی در انتهای خط برای محاسبه افت فشار و توان به ترتیب زیر عمل می‌شود. الف- افت فشار افت فشار از رابطه ۱۷-۶ محاسبه می‌شود: (۱۷-۶) لاه رز ۱ 4 که در آن 005 ضریب توان مدار است. بدن ترتیب با معلوم بودن حداکثر افت فشار مجازء» می‌توان سطح مقطع سیم‌ها را از ۵۸ (۱۸-۶) لا 2 ۰.۸ توان در جریان متناوب از رابطه ۱۹-۶ محاسبه می‌شود: (۱۹-۶) 0 7 < ۸ بنابراین اگر به جای شدت جریان توان مصرف‌کننده‌های برقی قرار گیرد روابط ۱۷-۶ و ۱۸-۶ به شکل رابطه ۲۰-۶ تغییر می‌یاید. (۲۰-۶) الا - رو ]۸ (۲۱-۶) اسلا _ 1۵ ب- افت توان 2112 )۲۲-۶( < 2[ < الا - ۸ ۸ (۲۳-۶) گ 0 را ۲-۵-۹- شسبکه چند انشعابی در این حالت. مشابه شبکه جریان دایم عمل می‌شود. روابط مورد استفاده به شرح زیر است: (۲۴-۶) 22۷ _ 22۵۶۵ - زرم ۸ ۸۸ (۲۵-۶) 2۷ ۵۹۷4 ناه رز ۴۲۸ 10 -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۸ راهنمای برآورد بار و توزیع برق در معادن -1-٩‏ محاسبه افت ولتاژ و توان در جریان متناوب در شبکه سه فازه انتقال جریان سه فازه فشار ضعیف با چهار سیم و فشار قوی با سه سیم است. اگر در انتقال با چهار سیم بار هر سه فاز مساوی باشدء در این صورت از سیم خنثی جریانی عبور نمی کند و در این حالت. افت فشار در هر سه فاز مساوی است و در سیم خنثی افت فشار صفر است. بنابراین در چنین مواردی» محاسبه افت فشار در شبکه‌های با چهارسیم نیز همانند شبکه‌های با سه سیم است ولی اگر بار سه فاز نامتعادل باشدء از سیم خنثی هم جریانی می گذرد که باید افت فشار آن را نیز حساب کرد. در شبکه‌های با چهار سیم باید حتی‌المقدور بار هر سه فاز مساوی باشد و معمولا مقطع سیم خنثی را نصف سطح مقطع فازها در نظر می‌گیرند. در شبکه‌های سه فازه, فشار الکتریکی بین دو فاز به نام فشار الکتریکی فاز-فاز یا فشار الکتریکی خط موسوم است و با لا نشان داده می‌شود. فشار الکتریکی بین سیم‌های فاز و سیم خنثی به نام فشار الکتریکی فاز موسوم است و آن را با «[] نشان می‌دهند. جریانی که از هر فاز عبور می‌کند به نام جریان خط نامیده می‌شود و آن را با آ نشان می دهند. محاسبه افت فشار و توان در حالات مختلف جریان سه فازه در ادامه ارایه می‌شود. ۱-1-5- شسبکه با مصرف‌کننده‌های برقی در انتهای خط در مواردی که مصرف‌کننده‌ها همگی در انتهای خط متمرکز باشند. افت فشار و توان به شرح زیر محاسبه می‌شود. الف - افت فشار از آنجا که شدت جریان در هر سه سیم مساوی است ولی ۱۲۰ درجه با یکدیگر اختلاف فاز دارند, افت فشارها نیز به همین میزان نسبت به هم منحرف‌اند. افت فشار جریان یک فازه از رابطه 2054 7)/ < ۸7 به دست می‌آید. افت فشار بین دو خطء که به نام افت فشار شبکه موسوم است. معادل برآیند مولفه‌های افت فشار در روی یک خط یعنی ۰/۳ برابر افت فشار یک خط است ٩/31. 5 ۲۶-۶ ۱ شش -میی |چرو/. - اه ۸ بنابراین سطح مقطع هر سیم از رابطه ۲۷-۶ محاسبه می‌شود: ٩/3] 0 )۲۷-۶(‏ ۹ ۸۵ توان در جریان سه فازه از رابطه به ۲۸-۶ محاسبه می‌شود: (۲۸-۶) ۵ 5 ۷/3111 - ۸ 717 (۲۹-۶) << ]۸ ۸۸ با معلوم بودن افت فشارء سطح مقطع هر سیم از رابطه ۳۰-۶ محاسبه می‌شود: 71 » ۳۰-۶( ۵۸ -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دمم راهنمای محا سبه شبکه توزیع برق معدن ۳۹ ب- افت توان افت توان در جریان سه فازه از رابطه ۳۱-۶ محاسبه می‌شود: (۳۱-۶) هت ی [(۵ 0 (۳۲-۶) لا ن2 _ ۵۹ آبا3لنط - ۸ ۸0( ۸ (۳۳-۶) با ۵۹4 آلا۷3 _ اب مش (۳۴-۶) لاش پور بخ هه ۹۱ ۸-۹ محاسبه شبکه‌های توزیع برق معادن به وسیله نرم‌افزارهای کامپیوتری در مواردی که تعداد شاخه‌های شبکه توزیع برق زیاد باشدء محاسبه شبکه با دست وقت‌گیر است. اگر چه برای طراحی شبکه‌های توزیع برق پیچیده شهری و صنعتی نرم‌افزارهای متعددی وجود دارد ولی به منظور طراحی شبکه‌های ویژه معادن, نرم‌افزارهای داخلی و خارجی موجود است. به کمک این نرم افزارهاء با در دست داشتن مشخصات مصرف‌کننده‌هاء بار نهایی آن‌ها محاسبه و شاخه‌های مختلف شبکه مشخص می‌شود. در مرحله بعد طول شاخه‌های مجازی تعیین و شبکه به صورت ساده‌ای که در آن تمام مصرف‌کننده‌ها در انتهای شبکه قرار گرفته‌اند» تبدیل می‌شود. در گام‌های بعدی, سطح مقطع اولیه هر یک از شاخه‌ها تعیین و پس از مقایسه با شدت جریان‌های مجازء سطح مقطع نهایی تمام شاخه‌ها مشخص می‌شود. -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- پاره‌ای از مقررات ایمنی قوزیع برق در معاهن -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- پیو ست- پاره‌ای از مقررات ایمنی توزیع برق در معادن 2۳ برای رعایت مسایل ایمنی به هنگام توزیع برق در معادن بر اساس مقررات موجود و اسناد بالادستی گزیده‌ای از مقررات ایمنی ارایه می‌شود. ۱- اجرای آیین‌نامه حفاظتی تاسیسات و وسایل الکتریکی در کارگاه‌ها در کلیه معادن الزامی است و به علاوه» در معادنی که خطر وقوع انفجار گازهای معدنی و گرد زغال‌سنگ وجود دارد. مقررات ویژه این آیین‌نامه نیز لازم‌الاجر است. ۲- در هر یک از مدارهای جریان برق باید کلیدهای قطع و وصل بر روی تمام سیم‌های مربوط به وسایل مصرف‌کننده برق تعبیه شود (به استثنای مدار روشنایی در محل‌های خشک که در این مورد می‌توان کلید قطع و وصل را فقط روی سیم فاز قرار داد). کلیدهای مذکور را باید در محلی قرار داد که به خوبی دیده شوند و در دسترس نباشند. ۳- تاسیسات برق باید دارای وسیله محدودکننده ولتاژز و رله‌های ایمنی باشند تا در صورت افزایش ولتاژ (از حدی که برای دستگاه‌ها تعیین شده است) جریان خود به خود قطع شود. ۴- استفاده از مقاومت‌های الکتریکی برای به دست آوردن جریان با ولتاژز کمتر از ۳۰ ولت ممنوع است و مدارهای این قبیل جریان باید از سایر مدارهای برقی به کلی جدا باشد. به استثنای سیم‌های فرمان (پیلوت) و روپوش محافظ (اکران) که در کابل‌های مخصوص جریان برق مستقیم ۳۰ تا ۶۰۰ ولت و با برق متناوب ۳۰ تا ۳۰۰ ولت قرار دارد. ۵- استفاده از زمین به عنوان قسمتی از شبکه ممنوع است به استثنای سیمی که برای اتصال زمین قسمت‌های خنثی و یا برای رله اتصال به زمین به کار می‌رود. ۶ از دو رشته ریل راه هن به عنوان برگشت جریان برق می‌توان استفاده کرد. در این صورت باید قطعات هر رشته ریل از نظر عبور جریان برق به هم متصل باشند و لااقل در هر یک صد متر بین دو رشته ریل نیز این ارتباط برقرار شود. تبصره: اختلاف ولتاز بین ریل و زمین نباید از ۱۵ ولت تجاوز کند. ۷ در شبکه سه فاز ستاره‌ای اگر اختلاف فشار جریان برق بین فاز و نول از ۱۵۰ ولت بیشتر نباشد و نقطه خنثی و سیم نول وجود داشته باشد. نقطه خنثی باید به طور دایم به زمین متصل شده و یا اینکه وسیله‌ای به کار برده شود که اگر فشار جریان برق هر یک از فازها نسبت به زمین از حد ولتاز ستاره تجاوز کندء نقطه خنثی از طریق سیم نول به زمین متصل شود. ۸- در تاسیساتی که جریان برق متناوب از ۱۵۰ ولت و مستقیم از ۶۰۰ ولت بالاتر باشد. قسمت‌های زیر باید به استناد آیین‌نامه تاسیسات الکتریکی با اتصال به زمین» به زمین وصل شود: الف- بدنه و قسمت‌های هادی ماشین‌آلات و ترانسفورماتورها که در حالت عادی کار فاقد جریان برق است. ب- زره و روپوش فلزی کابل‌ها به استثنای روپوش محافظ (اکران) ج- دستگیره و توری و سرپیچ چراغ‌هاء اگر عایق نباشند. د- پایه‌های فلزی و یا بتون مسلح و کلیه لوله‌هاء آرماتورهاء مفتول‌های فلزی و تجهیزات مکانیکی و به طور کلی هر وسیله غیرعایقی که احتمال اتصال به برق داشته باشد. -٩‏ هر ساختمان باید به طور جداگانه دارای سیم اتصال به زمین باشد که تمام قسمت‌های نامبرده در ماده ۸ به آن متصل شود. ۰- سیم‌های اتصال به زمین باید به گونه‌ای نصب شوند که پوسیده نشده و اتصالی‌های آن‌ها باز نشود. ۱- شبکه‌های مختلف اتصال به زمین باید از نظر عبور جریان برق از یکدیگر مجزا و بدون فیوز و کلید قطع کننده باشند. -------- صفحهٔ بعد -------- ۵۳ راهنمای برآورد بار و توزیع برق در معادن الکتریکی با زمین تعیین می‌شود. ۴ در تاسیسات برق مستقیم بیش از ۶۰۰ ولت و متناوب بیش از ۲۵۰ ولت باید قسمت‌های بدون عایق شبکه را خارج از دسترس و روی مقره‌های مناسب قرار داد به طوری که سیم‌ها با اشیا دیگر فلزی تماس حاصل نکنند و سیم‌های هوایی مخصوص لکوموتیوهای الکتریکی نیز بر روی مقره‌های مناسب نصب شود. ۵- فاصله سیم‌های لخت تاسیسات برق مستقیم بیش از ۶۰۰ ولت و متناوب بیش از ۲۵۰ ولت با زمین نباید کمتر از ۲۸۵ متر ۶- کابل‌ها باید دور از لوله‌های آب و هوای فشرده و گاز در محل خشک قرار گیرند. ضمناً کابل‌های ریرزمین باید دارای روپوش سربی و بدون درز باشد. ۷- تابلوهای تقسیم با ولتاژهای مختلف مذ کور در ماده ۵ و نیز تابلوهای دارای جریان کمتر باید به وسیله رنگ‌های مختلف ۸- ماشین‌هاء ترانسفورماتورهاء تابلوها و سایر وسایل مربوط به شبکه برق مستقیم بیش از ۶۰۰ ولت و متناوب بیش از ۲۰۰ ولت باید به طور کامل محفوظ و به وسیله حایل‌های مناسب مجزا شده باشند. راه ورود به محل این قبیل وسایل باید لااقل ۲/۵ متر ارتفاع و ۲ مترعرض داشته باشد و محل ورود به محوطه پشت تابلوها باید دارای دری به ارتفاع حداقل ۲,۵ متر باشد. ۹- هر گاه تابلوهای شبکه‌های مذکور در ماده ۱۷ دارای قسمت‌های فلزی باشد باید زمین قسمت جلوی تابلوها با فرش عایق شخصی نظیر انگشترء ساعت مجی و غیره). ۱- در محل پست‌های ترانسفورماتور و مولد برق و به طور کلی در محل‌هایی که در صورت خاموشی برق احتمال بروز خطر ۳ دستگاه‌ها و وسایل برقی (حتی چراغ‌های دوره‌گر) که توسط اشخاص حمل و نقل می‌شود.ء باید فقط با جریان مستقیم کمتر ماده ۸ در مورد این قبیل دستگاه‌ها الزامی است. ۳- برای تغذیه وسایل و ماشین‌های برقی موضوع ماده ۲۲ باید کابل‌های نرمی که دارای روپوش لاستیکی و یا مواد مشابه آن ۴ شبکه‌های تلفنی و ی شبکه‌های محصوص علامت دادن باید با شبکه برق موضوع ماده ۱۵ فاصله کافی داشته باشند. -------- صفحهٔ بعد -------- پیو ست- پاره‌ای از مقررات ایمنی توزیع برق در معادن 1۵ ۶- در محل‌های مذکور در ماده ۲۵ باید وسایل آتش‌نشانی مناسب وجود داشته و در صورت استفاده از وسایلی که در داخل روغن کار می‌کنند» کیسه یا سطل‌های پر از ماسه نیز باید در دسترس باشد. ۷- زیر دستگاه‌های برقی که داخل روغن کار می‌کنند.ء باید به مقدار کافی ماسه ریخته شود. تا در موقع بروز نقص تمام روغن ریخته شده از دستگاه جذب شود. ۸- ترانسفورماتورهای کوچک و وسایل راه‌اندازی و امثال آن‌ها که در داخل روغن کار می‌کنند. باید مجهز به وسیله‌ای باشند که هر گاه دمای روغن از حدی تحاوز کند. قبلا علامت دهد و در صورت ادامه ازدیاد دماء جریان برق را قطع کند. ۹- در محل‌هایی که برای نگهداری و شارز اکومولاتور اختصاص داده شده است باید: الف- لامپ‌های روشنایی دارای حباب‌های مضاعف باشد و از به کار بردن هر شیئی که به حرارت قرمز برده شده و یا دارای شعله آزاد باشد خودداری شود. ب- اکومولاتور نسبت به بدنه قفسه‌های شارژ و خود قفسه‌ها نسبت به زمین عایق‌بندی شده باشد. پ- دستگاه‌ها به گونه‌ای نصب شوند که در آن واحد»ء دست زدن به دو محل که اختلاف ولتاژشان از ۱۵۰ ولت بیشتر است امکان‌پذیر نباشد. در مورد اکومولاتورهایی که اختلاف ولتاژشان بیش از ۱۵۰ ولت باشد ماده ۱۹ لازم‌الاجرا است. ت- گازهای حاصله در این محل‌ها باید به وسیله هواکش‌های مناسب خارج شود. ۰- در چراغ‌خانه‌های مخصوص چراغ‌های الکتریکی باید بندهای ج و د ماده ۲۹ رعایت شود. ۱- در مناطقی که احتمال تولید گاز قابل اشتعال وجود داردء تاسیسات الکتریکی باید مجهز به وسایل ایمنی در مقابل انفجار گاز باشند و در غیر این صورت.» این تاسیسات باید در مکان مجزایی مصون از نفوذ گاز نصب شود. ۳- در داخل مخزن‌های فلزی و یا در محل‌های که کارگر با قطعات بزرگ فلزی تماس داردء چراغ دوره‌گرد باید با جریانی با ولتاز کمتر از ۳۰ ولت روشن شود. ۳- برای انجام هر گونه تغییر و یا تعمیر و حتی تعویض لامپ باید جریا برق قسمت مربوطه قطع شود. ۳ در شبکه برق مستقیم بیش از ۶۰۰ ولت و متناوب بیش از ۲۵۰ ولت» تعمیرات باید با اجازه مخصوص متصدی و تحت نظر مسوول تعمیرات با تجریه و با وسایل مخصوص انجام شود. ۵- هر گاه عیب شبکه ناشی از وجود اتصال کوتاه و یا اتصال به زمین باشد. باید برابر مفاد ماده ۳۳ عمل شود. ۶- برای انجام تعمیرات و یا تغییرات هر قسمت از شبکه, باید آن قسمت از هر دو طرف قطع شود و تمام فازها را به یکدیگر و به زمین نیز اتصال دهند و متصدی مربوطه باید از قطع برق در آن قسمت اطمینان حاصل که ترتیبی دهد که برقرار کردن جریان برق در قسمت تحت تعمیر و تغییر به وسیله اشخاص دیگر امکان‌پدیر نباشد. ضمنا تابلوهای هشدار دهنده نیز باید نصب شود و متصدی مذکور پس از اتمام کارهای مربوطه و حصول اطمینان از اینکه خطری متوجه کسی نمی‌شودء می‌تواند جریان برق را برقرار کند. ۷ به هنگام تعمیر کابل مخصوص تغذیه و وسایل قابل حمل و نیمه ثابت. باید ضمن قطع جریان برق, فیش‌های کابل را از پریزهای مربوط نیز خارج ساخت و اتصال‌های نر و ماده را به طریق صحیح و مطمئن از یکدیگر جدا کرد. ۸- متصدیان هر یک از ماشین‌ها و قسمت‌های شبکه باید اتصال‌های زمین و بدنه ماشین‌ها و کابل‌های نرم ودو شاخه‌های مربوط را به شرح زیر بازرسی کنند: -------- صفحهٔ بعد -------- ۶ راهنمای برآورد بار و توزیع برق در معادن الف- در شبکه برق مستقیم ۶۰۰ ولت به بالا و یا متناوب ۲۵۰ ولت به بالا که نقطه نول آن به زمین متصل نباشد. همه روزه باید به وسیله دستگاه‌های کنترل مخصوص, اختلاف ولتاژ و زمین را اندازه‌گیری کنند و مطمئن شوند که اختلاف غیرعادی نباشد. ب- لااقل هر سال یک مرتبه باید وضع سیم‌های اتصال به زمین را بررسی کنند. پ- میزان عایق بودن شبکه نسبت به زمین را لااقل هر شش ماه یک مرتبه بررسی کنند. ت- نتیجه تمام بررسی‌ها و بازدیدهای انجام شده باید در دفتر مخصوص ثبت شود. ۹- در هر یک از نقاطی که تاسیسات برق وجود داردء باید یک نقشه و دستورالعمل ایمنی مختصری در محل دید افراد نصب شود. در این دستورالعمل باید به طور صریح نوشته شود که دخالت اشخاص غیر از متصدیان برق در امر تعمیر و یا به کار بردن وسایل ممنوع است و در مورد تاسیسات برق موضوع ماده ‎۱٩‏ باید قید شود که دست زدن به قسمت‌های فلزی شبکه خطرناک و اکیدا ممنوع است و همچنین دستورالعملی برای نجات اشخاص برق گرفته تهیه و به دیوار نصب کنند. ۰- هر یک از پذیرگاه‌های داخل معدن باید به وسیله تلفن و یا وسایل ارتباطی دیگر به مرکز نیرو یا پست مرکزی ترانسفورماتور خارج معدن در ارتباط باشد. ۱ کابل‌های مسلح و کابل‌های با روپوش فلزی باید به گونه‌ای به دیواره گالری‌ها نصب شود که در اثر وزن خود پاره شوند و به وسایل دیگر برخورد نکنند. ۲- در آخر هر نوبت کارء تمام قسمت‌های شبکه غیر ثابت باید» به طور مطمئنی از برق جدا شود. ۳- کلیه تعمیرات مربوط به کابل‌ها باید در خارج معدن انجام گیرد. ۳- در چاه‌ها وگالری‌های خروج هوا و محل‌های مرطوب باید از کابل زره دار مخصوص که روپوش نسوز و مقاوم داردء استفاده شود. ۵ تابلوهای تقسیم برق باید از مواد نسوز و مقاوم در مقابل رطوبت ساخته شده و به گونه‌ای نصب شوند که در معرض چکیدن ۶- برای راه‌اندازی لوکوموتیو الکتریکی در معادن نباید از ولتاز بیشتر از ۶۰۰ ولت استفاده کرد. ۷ سیم یا سیم‌های تغدیه به لوکوموتیوهای برقی باید به گونه‌ای نصب شوند که احتمال پاره شدن و یا تولید حریق در چوب‌بست‌ها و یا برق‌گرفتگی اشخاص وجود نداشته باشد. ۸- هر گاه ارتفاع سیم برق‌رسانی به لوکوموتیو از زمین کمتر از ۲,۵ متر باشد. باید به هنگام عبور و مرور اشخاص جریان برق ۹- در لوکوموتیوهای الکتریکی که از سیم لخت برق می‌گیرد آتافک راننده باید مسقف بوده و طرق گیرنده عایق‌بندی شده باشد تا احتمال برق‌گرفتگی راننده وجود نداشته باشد. ۰- تمام قسمت‌های لوکوموتیو که جریان برق از آن عبور می‌کند. باید به وسیله پوشش محکم و عایقی محفوظ شده باشد. (- برای انجام هر گونه تعمیر در شبکه انتقال برق به لوکوموتیو یا در لوکوموتیو اعم از تعمیر قسمت‌های الکتریکی و یا مکانیکی» باید قبلا جریان برق قطع شود. 7۲ شبکه مخصوص علایم برقی باید با جریان برق با ولتاز کمتر از ۳۰ ولت کار کند. -------- صفحهٔ بعد -------- پیو ست- پاره‌ای از مقررات ایمنی توزیع برق در معادن 4 می‌توان از سیم‌های بدون روپوش استفاده کرد. ۴- کلیه تجهیزات الکتریکی واقع در یک بخش معدن باید به منزله یک قسمت مستقل تلقی شده و برای اتصال به زمین باید قابل انحنا به کار برده شود. ۶- در چاه» برای استفاده از برق با فشار الکتریکی بیش از ۶۰۰ ولت و همچنین انتقال برق حتی با فشار الکتریکی کمتر از ۶۰۰ الف- کابل‌های درزه دار در راه‌های که دارای وسیله نگهداری مطمئن و سالم باشند و جریان کافی هوا برقرار و عیار گاز زغال در آن‌ها از یک درصد تجاوز نکند. ب- سیم‌های ساده روپوش‌داری که در لوله های فلزی با عایق داخلی قرار داشته باشد مشروط بر آن که هوای کافی و منظم در اطراف لوله در جریان بوده و عیار گاز زغال بسیار کم باشد. چ- دستگاه‌ها 9 موتورهایی که در مقابل گاز زغال بی‌خطر تشحخیص داده شده مشروط بر اینکه در محل استقرار آن‌ها هوا به طور منظم عبور کند و عیار گاز زغال کم باشد. آن راه را از حیث مقدار گاز زغال بررسی کرد به طوری که عیار گاز زغال از نیم درصد تجاوز نکند و به علاوه ترتیبی داده شود که ورود ناگهانی مقدار زیادی گاز زغال امکان‌پذیر نباشد. ۱(- در معادنی که احتمال تصاعد آنی گاز زغال وجود داردء تاسیسات برقی باید به طور کامل ضد انفجار باشد. در این قبیل معادن می‌توان از چراغ ایمنی و در آتشباری از آتشکن برقی ایمن استفاده کرد. ۲ متصدیان مربوط باید دستگاه‌های ضد انفجار برقی را حداقل روزی یک بار بازدید و بررسی کنند و هر هفته یک بار نیز متخصص برق آن‌ها را بازدید و در صورت لزوم تعمیر کند. ۳ تعمیر یا بازکردن درپوش وسایل برقی ضد انفجار باید فقط توسط متخصص مربوطه انجام گیرد. این وسایل باید به گونه‌ای بار بازرسی شده و در موارد زیر باید فورا جریان برق قطع شود: الف- هر گاه عیار گاز زغال یک درصد و یا بیشتر باشد. -------- صفحهٔ بعد -------- ۵۸ راهنمای برآورد بار و توزیع برق در معادن ب- در ناحیه‌ای که در اثر ریزش» احتمال معیوب شدن تاسیسات الکتریکی و یا رسیدن گاز زغال به تاسیسات الکتریکی وجود پ- در هر قسمتی که یکی از شرایط استفاده از برق که در این فصل ذکر شده از بین رفته باشد. 4۵- متصدی برق باید قبل از روشن کردن تاسیسات برقی, اطمینان حاصل کند که غلظت گاز از حد مجاز پایین‌تر باشد. ۶ برقرار کردن مجدد برق باید منحصرا به وسیله متصدی مربوطه انجام گیرد. ۷ هر گونه تعمیرات و تغییرات در تاسیسات برق باید توسط مسوول مربوطه در دفتر مخصوصی ثبت شود. ۸- بهره‌بردار موظف است همیشه نقشه تکمیل شده تاسیسات را در دفتر معدن نگاهداری کند. 4۹- در جاهایی که آتش‌سوزی رخ می‌دهد جریان برق باید فورا قطع شود. ۰ برای تعیین و کنترل برق نباید از تست‌کننده‌هایی که هرگز به کار نرفته‌اند استفاده کرد بلکه باید از دستگاه‌های اندازه‌گیری مناسب استفاده شود. ۱ به هنگام کار بر روی خازن‌ها باید آن‌ها را به سیستم زمین متصل کرد و سپس حداقل به مدت یک دقیقه با آن‌ها تماس نگرفت و اتصال به زمین از خازن‌ها باز نکرد. ۲۳ به هنگام تعویض یا جابه‌جایی روغن ترانسفورماتورهاء کشیدن سیگار و انداختن شعله روشن کبریت ممنوع است. -------- صفحهٔ بعد -------- امور نظام فنی و اجرایی سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشورء با گذشت بیش از چهل سال فعالیت تحقیقاتی و مشخصات فنی عمومی, نشریه و مقاله, به صورت تالیف و ترجمه, تهیه و ابلاغ کرده است. ضابطه حاضر در به کار برده شود. فهرست ضوابط منتشر شده در پایگاه اطلاع‌رسانی1160721111211111.1۳ قابل دستیابی می‌باشد. امور نظام فنی و اجرایی -------- صفحهٔ بعد -------- 0 0۲ 116 م1۳ 151216 ۳13000۶0 200 ۱۷120222601 ب ب ب 1,240 [2غ1۳1 1.100 ۲۵۳ عوزاع نی ب ب ۰ ب 0 م20 (م120م1ه:) ب ب 5 11 4 .۲0 6 00 ۷11۳۴ 10۹۲۳۰ ۵1 ۱111۹۲۷ [1۵ع۸11 200 ۸11۵1۲5 ۹/1۴ 01 با۶ا10 0 51۳3162 1۵۲ م1 01 01116 کعز رد10 ۸1101۳5 ۳0۱۷۵ 200 10016۵1 01 10216۵1 40 506۳۷1۹10 ۱111۵۵ 1۵۲ 011166 ۳0 ۱33333 1373۳33 2015 -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- ده این سئو ق در بسر بح توزی ۵ جو بار و سبه رد محاس. لعمل ۱ ۰ ر د قسمت کند. می ده معدن مختلف های 5