دفتر امور فنی و تدوین معیارها

⚠ این متن با نرم‌افزار از روی تصویر خوانده شده و ممکن است خطا داشته باشد؛ برای استناد، اصلِ سند را ببینید. جمپوری اسلامی ایران سازمان برنامه و بودجه - وزارت‌نیرو نقشه‌های منابح آب زیرزمینی معاونت آمور فلی ۳ ۳ -------- صفحهٔ بعد -------- جمهوری اسلامی ایران سازمان برنامه و بودجه - وزارت نیرو علائُم و نشانه‌های نقشه‌های منابع آب زیرزمینی دفتر امور فنی و تدوین معیارها ۱۳۹۷۷ -------- صفحهٔ بعد -------- علائم و نشانه‌های نقشه های منابع آب زیرزمینی / سازمان برنامه و بودجه . معاونت امور فنی . دفتر امور فنی و ۵ ص. : مصور حدول. - ( سازمان برنامه و بودجه. دفتر امور فنی و تدوین معیارها؛ نشریه شماره ۷۵) 074-5 - 425 - 964 1۹580۲ کتابنامه : ص. ۲۵. ۱ آبهای زیرزمینی - نقشه کشی . ۲. آب - مهندسی - استانداردها . الف . ایران . وزارت نیرو. طرح تهیه استانداردهای مهندسی آب کشور. ب. سازمان برنامه و بودجه. مرکز مدارک اقتصادی - اجتماعی و انتشارات. ۸ع اس / 10-۱۴۵ ۳/۸ کتابخانه ملی ایران ۵۳ ۷۷م شایک ۹۶۴-۴۲۵-۰۷۴-۵ 5 - 074 - 425 - 964 1۹583 علائم و نشانه های نقشه های منابع آب زیرزمینی تهیه کننده : معاونت امور فنی. دفتر امور فنی و تدوین معیارها ناشر : سازمان برنامه و بودجه. مرکز مدارک اقتصادی - احتماعی وانتشارات چاپ و صحافی : موسسه زحل چاپ -------- صفحهٔ بعد -------- حمهوری اسلامی ایران شماره: و سازمان برنامه وبودحه پیوست: و دفتر رئیس به: تمامی دستگاههای اجرایی و مهندسان مشاور شماره: ۱۰۲/۹۶۱-۵۶-۷۹۱ تاریخ : ۷۷/۲/۳۰ به استناد ماده ۲۳ قانون برنامه و بودجه کشور و آئین‌نامه استانداردهای اجرایی طرحهای عمرانی این دستورالعمل از نوع دوم بمذکور در ماده هفت آئین نامه در یک اصه تاریخ مندرج در ماده ۸ آئین نامه در مورد این دستورالعمل به پیوست شماره نشریه شماره ۱۷۵ دفتر امور فنی و تدوین معیارهای این سازمان با عنوان *علائم و تطبیق با شرایط کار خود در طرحهای عمرانی مورد استفاده قرار دهند. معاون رییس جمهور و رییس سازمان برنامه و بودجه کد پستی: ۱۱۶۹۶ آدرس تلگرافی. تهران برنامه تلفن: ۳۲۷۱ شماره تلکس : ۰۲۱۹۱۰۳ لاتین: ۲۱۲۹۶۲ -------- صفحهٔ بعد -------- نسمه تعالی استفاده از ضوابط. معیارها و استانداردها در مراحل تهیه (مطالعات امکان‌سنجی). مطالعه و طراحی. اجرا. بهره‌برداری و نگهداری طرحهای عمرانی به لحاظ توجیه فنی و اقتصادی طرحها. کیفیت طراحی و اجرا (عمر مفید) و هزینه های نگهداری و بهره‌برداری از اهمیت ویژه‌ای برخوردار می‌باشد. نظام جدید فنی و اجرائی طرحهای عمرانی کشور (مصوب جلسه مورخ ۱۳۷۵/۳/۲۳ هیأت محترم وزیران) بکارگیری از معیارها. استانداردها و ضوابط فنی در مراحل تهیه و اجرای طرح و نیز توجه لازم به هزینه‌های نگهداری و بهره‌برداری در قیمت تمام شده طرحها را مورد تأکید قرار داده است. با توجه به مراتب فوق و شرایط اقلیمی و محدودیت منابع آب در ایران امور آب وزارت نیرو (طرح تهیه استانداردهای مهندسی آب کشور) با همکاری معاونت امور فنی سازمان برنامه و بودجه (دفتر امور فنی و تدوین معیارها) براساس ماده ۲۳ قانون برنامه و بودجه اقدام به تهیه استانداردهای مهندسی آب نموده است. استانداردهای مهندسی آب با در نظر داشتن موارد زیر تهیه و تدوین شده است: - . استفاده از تخصصها و تجربه‌های کارشناسان و صاحبنظران شاغل در بخش عمومی و خصوصی. - استفاده از منابع و ماخذ معتبر استانداردهای بین‌المللی. - بهره‌گیری از تجارت دستگاههای اجرایی. سازمانها. نهادها. واحدهای صنعتی. واحدهای مطالعه. طراحی و ساخت. - ایجاد هماهنگی در مراحل تهیه. اجرا. بهره‌برداری و ارزشیابی طرحها. -‏ پرهیز از دوباره کاریها و اتلاف منابع مالی و غیر مالی کشور. -‏ توجه به اصول و موازین مورد عمل موْسسه استاندارد و تحفیقات صنعتی ایران و سایر موسسات معتبر تهیه کنندهٌ استاندارد. ضمن تشکر از اساتید محترم دانشگاه صنعتی اصفهان. آقایان دکتر امیر تائبی هرندی معاون پژوهشی دانشکده عمران. دکتر عبدالرحیم ذوالانوار استادیار دانکشده عمران و دکتر سید فرهاد موسوی دانشیار دانشکده کشاورزی برای بررسی و اظهار نظر در مورد این استاندارد. امید است مجریان و دست‌اندر کاران بخش آب. با به کارگیری استانداردهای یاد شده. برای پیشرفت و خودکفایی این بخش از فعالیتهای کشور تلاش نموده و صاحبنظران و متخصصان نیز با اظهار نظرهای سازنده. در تکامل این استانداردها مشارکت کنند. دفتر آمور فنی و تدوین معیارها بهار ۱۳۷۷ -------- صفحهٔ بعد -------- تر کیب اعضای کمیته این استاندارد با مشارکت اعضای کمیته فنی شماره ۱۲ (هیدروژئولوژی) تهیه شده که اسامی ایشان به شرح زیر است: آقای رحیم اتحاد کارشناس آب و خاک خانم فیروزه امامی کارشناس زمین‌شناسی خانم زهرا ایزد پناه کارشناس آبیاری و آبادانی آقای محمد حسین رشیدی کارشناس زمین‌شناسی آقای محمود صداقت کارشناس زمین‌شناسی و آب شناسی آقای علی اکبر عطارزاده کارشناس معدن آقای بیژن مهرسا کارشناس آبهای زیرزمینی آقای محمد علی نژادهاشمی کارشناس آبهای زیرزمینی -------- صفحهٔ بعد -------- عنوان صفحه مقدمه م۱ نقشه هیدروژئولوژی ۱۳ الف- نقشه پایه هیدروژئولوژی ۲ ب- سایر نقشه‌های هیدروژئولوژی ۲ ۲- مقیاس نقشه‌های هیدروژئولوژی ۱ ۳ علائم و نشانه‌های نقشه‌های هیدروژئولوژی هر ۱-۳ خط ۳ ۲-۳ علائم ۳ ۳-۳ رنگ ۳ ۶- اطلاعات موحود در نقشه‌های هیدروژئولوژی ۴۳ ۱-۶ اطلاعات جغرافیایی 3 ۱-۱-۶ علائم جغرافیایی نقشه‌ها (به رنگ سیاه) ۲-۶ دانسته‌های توپوگرافی ۵ ۱-۲-۶ علائم توپوگرافی (قهوه‌ای) ۵ ۳۳ دانسته‌های زمین‌شناسی ۵ ۱-۳-۶ علائم لیتولوژی (به رنگ سیاه) ۹ ۱-۱-۳-۶ نهشته‌های کواترنر ۹ ۲-۱-۳-۶ دانه‌های ناپیوسته ۷ ۳-۱-۳-۶ سازندهای رسوبی ۸ ۶-۱-۳-۶ سازندهای آذرین و دگرگونی ۹ ۵-۱-۳-۶ سازند مخلوط ۱۰ ۲-۳-۶ علائم چینه‌شناسی ۱ طریق نامگذاری: ۱۲ ۳-۳-۶ سایر اطلاعات زمین شناسی (گسلها به رنگ قرمز و بقیه به رنگ سیاه) ۲ ۶-۳-۶ مقاطع زمین شناسی ۱۳ ۵-۳-۶ تقسیم‌بندی واحدهای سنگی از نظر سنگ مخزن آب ۱۳ الف- رنگ آبی 73 -------- صفحهٔ بعد -------- پ- رنگ زرد ت- کهوه‌ای ۶-4 نقاط آب و مشخصات منابع آب الف- رنگی آبی ب- رنگ بنفش 3 رنگ قرمز د- نارنجی ه- زیتونی ۱-۶-۶ علائم منابع آب سطحی و کارست (رنگ آبی) ۲-2-4 علائم منابع آب آبرفتی و چشمه‌ها (رنگ بنفش) ۳-۶-۶ سیستمهای مطالعاتی و بهره‌برداری از منابع آب (رنگ قرمز) ۱-۳-۶-۶ علائم سیستمهای مطالعاتی و بهره‌برداری از منابع آب زیرزمینی ۲-۳-۶-۶ نشانه‌های سیستمهای مطالعاتی و بهره‌برداری از منابع آب زیرزمینی الف - نشانه میزان آبدهی ب - نشانه‌های مربوط به سایر ویژگیهای سیستمها ۳-۳-۶-۶ علائم سیستمهای بهره برداری از منابع آب سطحی ۵-۶ علائم مربوط به نقشه‌های کیفیت آب (هیدروژئوشیمی) ۹-۶ علائم مربوط به خطوط هم مشخصات کمی (رنگ زیتونی) ۷-۶ علائم نقشه‌های ژئوفیزیک ضمیمه شماره ۱ جاه آب: ضمیمه شماره ۲ منابع و ماخذ -------- صفحهٔ بعد -------- مقدمه با گسترش بهره‌برداری از منابع آب زیرزمینی به تدریج نیاز به مطالعه و بررسی این منابع افزایش می‌یابد. نتایج بررسیها و مطالعات باید به شکل مناسبی عرضه شود تا قابل استفاده باشد. نقشه وسیله مناسبی برای عرضه اطلاعات و همجنین تعبیر و تفسیر داده‌های جمع آوری شده است و این امکان را فراهم می‌آورد تا داده‌های متفاوت مورد نیاز مطالعات منابع آب زیرزمینی از قبیل: توپوگرافی. زمین‌شناسی. هواشناسی. هیدرولوژی و هیدروژئولوژی را بتوان بهتر و به صورت تلفیقی بررسی نمود. عموماً در طرحهای مربوط به مطالعات و بهره‌برداری از منابع آب زیرزمینی نیاز به تهیه نقشه‌های مختلف از قبیل: نقشه‌های موقعیت نقاط آب. خطوط همتراز و هم عمق آب زیرزمینی. ضخامت آبخوان. کیفیت آب زیرزمینی و غیره است. معمولاً مطالعات منابع آب زیرزمینی در مناطق مختلف و حتی در بعضی موارد در ایک منطقه در مراحل مختلف از سوی سازمانها و افراد متفاوتی صورت می‌گیرد. گزارشهای تهیه شده به دست این گروهها حاوی نقشه‌هایی با مشخصات گوناگون است. در اغلب موارد مقایسه نقشه‌های هیدروژئولوژی مناطق مختلف حتی در دو منطقه مجاور که به وسیله دو گروه تهیه شده. مشکل است. اگر این نقشه‌ها براساس مشخصات و علائم یکسانی تهیه شده باشند. بهره‌گیری از آنها ساده‌تر و برای مطالعات منطقه‌ای مفیدتر است. کمیته شماره ۱۲ طرح تهیه استانداردهای مهندسی آب کشور با درک این مشکل و با هدف یکسان کردن نشانه‌های مذکور در مورد تهیه مشخصات و علائم برای نقشه‌های هیدروژئولوژی اقدام نمود. منابعی که در تهیه این علائم و نقشه‌های مورد استفاده قرار گرفته است عبارتند از: -‏ علانم و نشانه‌های متداول در نقشه‌های هیدروژئولوژی ایران - نشریه علائم بین‌المللی نمشه‌های هیدروژئولوژی تهیه شده به وسیله سازمان یونسکو (118۳5۴0) باید گفته شود که کلیه علائم پیشنهاد سازمان یونسکو که برای کشورهایی با مشخصات جغرافیایی متفاوت تهیه شده در نقشه‌های منابع آب زیرزمینی ایران که در محدوده جغرافیایی مشخصی قرار گرفته است. کاربرد پیدا نمی‌کند. مضافاً اینکه در بعضی موارد علائم پیشنهادی با علانمی که تاکنون در نقشه‌های هیدروژئولوژی ایران معمول بوده است. هماهنگی ندارد. بدین جهت سعی شد در درجه اول از علائمی که در نقشه‌های هیدروژئولوژی ایران متداول است. استفاده شود؛ ضمناًابین آنها و علائم پیشنهادی یونسکو نیز حتی‌الامکان هماهنگی به وجود آید. ۱ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱- نقشه هیدروزئولوزی نقشه‌ای که حاوی اطلاعاتی در مورد منابع آب زیرزمینی همراه با داده‌های دیگر مانند: توپوگرافی. زمین‌شناسی. هواشناسی و جریانهای سطحی باشد و این اطلاعات به شناخت بهتر کیفیت. کمیت و حرارت آب زیرزمینی کمک کند. نمشه هیدروژئولوژی خوانده می‌شود. بنابراین کلیه اطلاعاتی که برای درک بهتر منشاء ویژگیهای منبع و جهت جریان آب لازم است در این نقشه‌ها می‌آید. به طور کلی می‌توان منظور از تهیه نقشه‌های هید رو ژئولوژی را. نشان دادن مشخصات هیدرولوژیکی با توجه به زمین‌شناسی خاص در هر منطقه دانست. در این نقشه‌ها علاوه بر نمایش توپوگرافی و زمین‌شناسی باید موقعیت شهرها. روستاها. راهها. نقاط آب (چاه. جشمه. قنات). ایستگاههای هواشناسی و آب‌شناسی. رودخانه‌ها. مسیلها. آبراهه‌ها. انواع آبخوانها و... همراه با مشخصات کیفی و کمی این منابع آورده شود. به طور کلی نقشه‌های هیدروژئولوژی را می‌توان به دو دسته زیر تقسیم نمود : الف- نقشه پایه هیدروزئولوزی در این نقشه کلیه اطلاعات عمومی مورد نیاز مانند: موقعیت پدیده‌های جغرافیایی و طبیعی که نام آنها قبلاً آمده ست؛ همچنین توپوگرافی و زمین‌شناسی منطقه همراه با موقعیت دقیق نقاط آب موجود آورده می‌شود. ب- سایر نقشه‌های هیدروزئولوزی در هر ایک از این نقشه‌ها یکی از مشخصات مختلف انواع ابخوانهای زیرزمینی موجود بر روی نقشه هیدروژئولوژی پایه آورده می‌شود. البته در بعضی موارد امکان دارد که به منظور بهتر مشخص کردن پدیده مورد . ی از عواما نقشه یایه را که برای نتیحه ؟ خاص اهمیت زیادی ندارند. حذف کرد. بعصی ار عو پایه ر برای سجه ثیری حاص اهمیت ریادی ندذار ۲- مفیاس نقشه‌های هیدروز نولوژزی ست: به عنوان مثال: مقیاس نقشه‌های مطالعه مرحله نیمه تفصیلی مناطقی با وسعت ۱۰۰ و یا ۱۰۰۰۰ کیلومتر مربع را نمی‌توان بکسان در نظر گرفت: یا اینکه در مراحل شناسایی به دلیل محدودیبت زمانی و غیره امکان کار بر اروی نقشه‌های بزرگ مقیاس نیست. ضمناً در نقشه‌های کوچک مقیاس نیز تنها می‌توان وضعیت هیدروژئولوژیکی ناحیه‌ای را نشان داد و نمی‌توان آنها را برای بررسی و مطالعه مشخصات کمی و کیفی منابع -------- صفحهٔ بعد -------- اب زیرزمینی به کار برد. با در نظر گرفتن موارد فوق. مقیاس نقشه‌های هیدروژئولوژی برای هر یک از مراحل مختلف مطالعات آبهای زیرزمینی با توجه به وسعت منطقه به صورت زیر پیشنهاد می‌شود: - مفیاس نقشه‌های هیدروزئولوژزی در مطالعات شناسایی بین ۱:۵۰۰۰۰ تا ۱:۲۵۰۰۰۰ - مقیاس نقشه‌های هیدروژئولوژی در مطالعه نیمه تفصیلی بین ۱:۲۰۰۰۰ تا ۱:۱۰۰۰۰۰ - مقیاس مناسب در مطالعات توسعه بهره‌برداری براساس مسائل و مشکلات موجود انتخاب می‌شود؛ ولی در هر حال از مقیاس نقشه‌های مرحله نیمه تفصیلی کوچکتر نخواهد بود. در ضمن برای نمایش وضعیت منابع آب زیرزمینی مناطق بزرگ (حوضجه آبریز یا محدوده استان و...) برای نفشه‌ها مفیاس مناسب کوچکتری انتخاب می‌شود. ۳- علائم و نشانه‌های نقشه‌های هیدروژئولوزی نقشه‌های هیدروژئولوژی. جنان که گفته شد. حاوی اطلاعات گوناگونی است. به منظور استفاده بهتر از این نقشه‌ها باید مشخصات مختلف به صورت نشانه و تعاریف متفاوت روی نقشه آورده شود. اهم این نقشه‌ها و تعاریف به صورت زبرند: ۱-۳ خط شکستگیها. نقاط همتراز. نقاط هم ضخامت. نقاط هم کیفیت و غیره به کار می‌رود. ۲۳ علائم و... از علانم قراردادی معینی استفاده خواهد شد. ۳۳ رنگ برای نشان دادن مشخصه واحد یک نمقشه. به خصوص به منظور تأکید بر پدیده‌های مهم منطقه. از رنگ استماده می‌شود. می‌توان خطوط. علائم و نشانه‌های نقشه را به صورت رنگی نمایش داد. البته برای نشان دادن ویژگیهای واحدی با نسبتهای مختلف می‌توان از یک رنگ با شدتهای متفاوت (تیره تا روشن) استفاده کرد. مانند: نمایش ویژگی نفوذپذیری. کیفیت آب و... -------- صفحهٔ بعد -------- 4 اطلاعات موجود در نقشه‌های هیدروژئولوزی دانسته‌های موجود در نقشه هیدروژئولوژی را می‌توان به صورت زیر تقسیم بندی نمود: ۱-2۶ اطلاعات جغرافیایی این اطلاعات شامل پد یده‌های عمومی مانند: موفعیت محتمعهای مسکونی. راهها و همجنین انواع شبکه‌بند یها مانند سیستمهای آ1.1.۷. طول و عرض حفغرافیایی و غیره است. اطلاعات جغرافیایی در نقشه‌های هید رو ژئولوژی به رنگ سیاه و به صورت زیر مشخص می‌شود: ۱-۱-۶ علائم جغرافیایی نقشه‌ها (به رنگ سیاه) سهر با ده وی و و بزرگراه راه اسفالت درحه ۱ سید سس ج یک مالرو فرودگاه سحچد -------- صفحهٔ بعد -------- پل بت خطوط تقسیم‌بندی نقشه مانند 17.1.۷1 ا محدوده اراضی کشاورزی ند ۲-۶ دانسته‌های تویوگرافی تعداد خطوط تراز با توجه به توپوگرافی منطقّه تغییر می‌کند. فاصله خطوط تراز در دشتهای بین ۲ تا ۲۰ متر و در ارتفاعات بین ۲۰ تا ۱۰۰ متر پیشنهاد می‌شود. ۱-۲-5 علائم توپوگرافی (قهوه‌ای) خطوط تراز اصلی سا 900 سس خطوط تراز فرعی ی ۳۳4 دانسته‌های زمین‌شناسی واحدهای مختلف سنگی باید بر روی نقشه‌های هیدروژئولوژی آورده شود. مرز این واحدها با خطوط سیاه مشخص و گسترش هر واحد سنگی با نشانه و رنگ معینی نمایش داده می‌شود. ضمناً سایر خصوصیات زمین‌شناسی که در ذخیره و انتقال آب موئرند باید بر روی نقشه‌های هیدروژئولوژی آورده شوند؛ مانند: -------- صفحهٔ بعد -------- ۱-۳-۶ علائم لیتولوژی (به رنگ سیاه) ۱-۱-۳-۶ نهشته‌های کواترنر ۱ ی آبرفت تفکیک نشده ۱ ْ 0 ۲ 0 600 رسوبات مخروطی ابرفتی مک و 0 ۰ 6 م60 0 0 و ووو وو فقو رسوب پادگانه‌ای که چاه نوات رای کاواس ۳ 0 موس من ۴ رسوبات دشت سیلابی ۵ رسوبات دلتایی نی ۶ کفه رسی 0۰ ۷ کفه نمکی تج و ۸ ۱ بر ۱ / ۳ برفت قدیمی (کهن) : 1 ند ۱۰ تلماسه تثبیت شده سا ۱ لس 9 ۹ [ ۱۹1 5 [05ع4 12 ۸۱۱۷۱۵۱ 45 10۳۳۲2۲6 15 012 ۲1۵۵۵ 15 ممع[112ع(1 141 ۱0 ,)112 ۲-۱2۷ ٩52۱۲ 112), 42 0 0( 6 ۹52۱ 06 م۲۳۱۵ 1.095 -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۲ ۷ , ۷,۷ ,۷,۷ ,۷۸۷ و ۵۵۵ ۵-۵-۵ رسوبات یخچالی (یخرفت) ۵ ۳ 99 ۱۳ : ۷-۷-۷ ۷-۷-۷-۷ رسوبات دریاچه‌ای 0 ۱۷-۷-۷- 1۷-۱۷-۷۰۰۷ ها ۱۴ اریز 4 ما // ۰ واریزه 0 )م0 8 ۱۵ ند یه رید ۲-۱-۳-۶ دانه‌های ناپیوسته" ۱۶ ۱۷ ۱۸ ۱۹ ۷۰ قلوه سنگ (۹۶ تا ۲۵۹ میلی‌متر) ۴ ۳۱ درشت سنگ (بزرگتر از ۲۵۹ میلی‌متر) 00 0 ۷-برای آگاهی از طبقه‌بندی دانه‌های ناپیوسته به جدول شماره ۲ در استاندارد ۱۳-الف حسب اندازه قطر آنها) مراجعه شود. ۷ 612010۳ [5 ۲2091۳16 15 0 ازم5 100" 1 ۹.1 ۹:0 )۶۳2۷[ ۲-00۱۵ (007 (جدول طبقه‌بندی ذرات مختلف رسوب بر -------- صفحهٔ بعد -------- ۳-۱-۳-۸ سازندهای رسوبی سنگ سیلتی (فورش سنگ) ماسه سنگ (ابعاد نقطه‌های اندازه دانه‌ها را نشان می‌دهد) کنگلومرا (سنگ جوش) (قطر دایره نشاندهنده ابعاد دانه ها است) آهک کارستی سنگ اآهک دولومیت دولومیت کارستی سنگ مارنی ۳۵ 1 ند هه ۲۶ ۲۷ ۳۸ ۳۹ ۳۰ مر صر اضر مسر ۹.216 دراه از نا 6۱۱۱۱ 1۳2۲۹۱11۵0 6 ۲۱۹ (00 ۲۳۹۲۹۱۱1۵0 6 ۱/۳۱۵ -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۱ فلیش سکس ۳۹ 9 اس ررو ارچ رروچکسر سین جک ۳۲ ی ۳۳ 1 سنگ نمک 6 6 55 0 5۸۱ ۵ ۵ ۵0 ۵ ۵ 5 ۵ ۳۴ نگ کم (* م۸ 7۷ سنگ گچ (زیپس) را و و و 6 ۸ م۸ ۸ ۸۸۸۸ ۸ ۳۵ : ۰ ۷ ۷۷ ۷ ۷ ۷ ۷ ۷ انیدریت ۷ 1 ها ۷ ۷۷ ۷ ۷ ۷۷۷ آذرآوار (توف- اگلومرا) ۶ ۳۳5 تانه‌ها» انفحار» با لابه‌نند ند و نز پر تابه‌های انفجاری با لایه‌بندی و بدون سا ما با با باب ] لایه‌بندی 2-۱-۳-۶ سازندهای آذرین و دگرگونی ۳۷ سنگهای خروحی اسیدی تا نیمه اسیدی 5 ۵110۲1۱۵۵1216 ۸00 و 4 1 لا (ریولیت. داسیت...)(اندازه « مشخص کر ۳۸ ِ ۸ سنگهای خروجی بازیک (بازالت. آندزیت...) اک ار 5 325 (اندازه * میزان بازیک بودن نسبی سنگها را ۲۳۳۱۳۳ سنگهای خیلی بازیک (سرپانتینیت -------- صفحهٔ بعد -------- سنگهای درونی اسیدی تا نیمه اسیدی (گرانیت. گرانودیوریت...) (اندازه +مشخص کننده اسیدیته نسبی آن است) سنگهای درونی بازیک (گابرو. دیوریت...) (اندازه +میزان بازیک بودن نسبی رانشان می‌دهد) آمیزه رنگین (کالردملانژ) مر مر کوار تزیت سنگهای دگرگونی تفکیک نشده ۵-۱-۳-4 سازند مخلوط هرگاه واحد سنگی مورد نظر مخلوطی از سنگهای تر کیب نمود. به عنوان مثال: ۴۰ + بل دام + + + 8 8 8 5 110۲۲۱۵۵121062 1۵ ۸00۵ + + جا++ + + ۴۱ 07251 5 خ ی 1 )۳111 ‎٩1216 155 010 ۱11 ی( 110110۳۵12100 ۷1012110۳0110 | ۱۹۹۹ مختلف باشد به منظور نمایش آن می توان علائم مربوط را ۱۰ -------- صفحهٔ بعد -------- ۶ + ۱۸ رس و ماسه 40 کبک (12-) ۶+ م۱۸ +۱۹ 7 0 سم رس و ماسه وشن ۸۱ 6 5۵۵ 6 ۲0۷۵۳ رس واسنگ نمک 0 8 ‎٩52۱‏ ی جدن ماسه و آذرآوار 5 بعگ ۹۸۵ ۰ + ۳۴ 7 ع هس هس مه ۹ سنگ مارنی و کچ عک ۱۷12۲1۹106 ۸ +۳۰ ی زص ص صح سح ماسه و سنگ مارنی 6 بمببعک 52۵ رو رو و سنگ آهک مارنی 6 ۱۷123۲۱ ۸ +۱۹ ماسه و گراول ۸۱ 6 520 ۲ + ۲۴ ع ( ( شیل و ماسه سنگ 6 کعک 5۲2۱ : سس یی من به منظور گویاتر کردن واحدهای سنگی در نقشه‌ها از راهنما و جدول واحدهای سنگی نقشه زمین‌شناسی ایران به مقیاس ۱:۲۵۰۰۰۰۰ (انتشارات سازمان زمین‌شناسی کشور) که به زبان فارسی و انگلیسی چاپ شده. استفاده شده است (حدول شماره 6 ۱۱ -------- صفحهٔ بعد -------- طریق نامگذاری: سن هر واحد با حرف انگلیسی بزرگ نوشته می‌شود و علامت اختصاری سازند را در صورت رسمی بودن با ۳-۳-۶ سایر اطلاعات زمین شناسی (گسلها به رنگ قرمز و بقیه به رنگ سیاه) گنل سس گسل احتمالی سس گسل راندگی سوی گسل راندگی احتمالی اس منطقه شکسته (نوار گسلیده) کت ۱۲ -------- صفحهٔ بعد -------- نشست حاصل از انحلال در سازندهای نمکی ۳ این کالدرای آتشفشان اد مَطم میم شنا ۸ ۸ محور ناودیس تم حد کوه و دشت چم چم چم چم 2-۳ مقاطع زمین شناسی برای تشریح وضعیت زمین‌شناسی و هیدروژئولوژی طبقات در عمق. معمولاً از مقاطع زمین‌شناسی استفاده نشانه‌های نقشه‌های زمین‌شناسی به کار می‌رود. به طور کلی می‌توان واحدهای سنگی را از نظر امکانات تشکیل سنگ مخزن آب به دو دسته تقسیم نمود: ۱۳ -------- صفحهٔ بعد -------- - سازندهای نفوذناپذیر - سازندهای نفوذپذیر سازندهای نفوذپذیر نیز بر دو نوع‌اند: - سازندهای ناپیوسته یا غیر سخت مانند: آبرفتها و بادرفتها که آب در بین آنها ذخیره می‌شود و با حر کت می‌کند. - سازندهای سختآمانند طبقات کارستی که آب در درز و شکافها و یا ماسه سنگ که آب در فضای بین دذرات ذخیره می‌شود. هر کدام از سازندهای نفوذ یذ پر نیز دارای امکانات ذخیره‌ای و بهره‌برداری متفاو تی اند. به عنوان مثال امکانات ذخیره‌ای و انتقال آب در آبرفتهای دانه درشت و دانه‌ریز بکسان نیست. به طور کلی در نقشه‌های هیدروژئولوژی واحدهای مختلف سنگی از نظر قابلیت ذخیره و هدایت آب به کمک رنگ نمایش داده می‌شوند. عنوان مثال. آبی پررنگ معرف سفره آبرفتی بهتر است و با کاهش این خاصیت آبی کم‌رنگتر به کار می‌رود. البته در هر منطقه می‌توان سفره آبرفتی را به سه تا ۵ دسته تقسیم کرد و آنها را با رنگ آبی روشن تا تیره مشخص ب- رنگ سبز سازندهای سخت که قابلیت ذخیره آب دارند با رنگ سبزنشان داده می‌شوند. در نقشه‌های هیدروژئولوژی سبز پر رنگ معرف سازند سخت با امکانات ذخیره‌ای بیشتر است که به تدریج با کاهش امکانات ذخیره‌ای سنگ تبدیل به سبز روشن‌تر می‌شود. پ- رنگ زرد سازندهایی که دارای نفوذپذیری کمی‌اند با رنگ زرد نمایش داده می‌شوند. 1005 11۳0۵۵۱1۵100 - [ 1۹۵۵۵ 0۵۵۵111۵100 - 2 2 -------- صفحهٔ بعد -------- ت- قمهوه‌ای در نقشه‌های هیدروژئولوژی سازندهایی که قابلیت تشکیل آبخوان را ندارند. یعنی با نفوذناپذیرند و با نفوذپذیری آنها خیلی کم است به رنگ قهوه‌ای مشخص می‌شوند. قهوه‌ای تیره معرف واحد سنگی نفوذناپذیر و قهوه‌ای روشن نشانگر واحد سنگی با نفوذپذیری کم است. ۶-4 نقاط آب و مشخصات منابع آب در نقشه هیدروژئولوژیکی نقاط آب و مشخصه‌های مختلف منابع آب به رنگهای زیر نمایش داده می‌شوند: الف - رنگی آبی منابع آب سطحی مانند: رودخانه‌ها. مسیلها و غیره با رنگ آبی مشخص می‌شوند. نقاط آب. منابع آبرفتی و کارستی مانند: چشمه‌ها. حدود سفره‌ها تحت فشار و غیره به رنگ بنفش مشخص می شوند. ج- رنگ قرمز سیستمهایی که با دست بشر احداث شده است (سیستمهای آبی مصنوعی) مانند: قنات. چاه. آب انبار و غیره به د- نارنجی برای نشان دادن مشخصه‌های کیفی و درجه حرارت آب زیرزمینی به کار می‌رود. ۵" -------- صفحهٔ بعد -------- 11 زرکی درکیا دشک گرا کم ما کی کی 7 د30 زره ٍ ی حدول ۹ حد 5 1۱۱62 1۳۸۶۲ باه ۴۲ ان ۱ ِ :۸ 0 ۱۱۳۳۳۳۲ نی 011۸4 14( ا1(۱۷ ۳ رما اک ان ۱۵ 1۰ 151۸ وال | 0۸۱.1۴00۴11۲ 10 رم نکسا زین 39 ۱۱1 14 کر تست نها 0 رل ۹ اور ۴۰ ی رگن ۱ 501 7 508011511۸15 1 ار 6 ی قاری مت 12۰ :5۱1151171 1۱ 1۸۱۱۳۸۵۵ 195 ۸ رل ۳۸ 12 دا 5 7 54 ۱۱۲2۸۱ 0 زان رززنک ها زر وله را ۴۰ را :)2۸۱ ع۴ ار ۴۰ زژ ان مه ترا ین قشه زمین‌شناسی ایران 5 57 .(۱۱80۳۷:) تست ۳ زرا ان 1 ازور ۳ ۱ ۰۶۷ ۴۱.۱۹0 هد زکرم میت 810024:2۸ ۸۹۳۱ ما هنک ۹۱ رک ۸ ۸۱5۱۸۶ 3 ٍ ۱ ۹ ات0 :۸۹ ی ٍ ۸:1۴ نج۸ ۲۲ ۲7۸4:۱۲۹۸ (۸1) ی 1 ن ۸1۲۳۱ ۸ کرکرمید باه منت ۸۷ :)(01.14:0 ٍ ۸۷۸ ٍ اکن 101 ۹ ِ رل 2 اس ۳1۲ ت ٍ ۶ 1۸110۸ نت «(مت نومه زرا زد ۳ زر ۱ 8 ‎٩ ۳ زرکری رنه 1۳ ی ها را ۸۸:۲۵ رو رک پر1 رسک (ر۲۹) ۹۱۹11۸5۸ 1 1 ۷ 1۹1 ۰ 11 ۸۲۱۱ ان ۴ امه کرد 0 ۸ 1 ۰ زا کر رن ۱۱۸۲۱۸ :۸ یج مداد یی 1۲ 11/۸۳ ۱( ۱ 1 رس ان (( 10 ما ۹ 7۹ ۳ از مگ رز ناتند؟ کر ز یه ۴۳۸۹۱۸۵ ۳ ارت ۷۲3 5 ؟( 1۷0۱۸۳ )1۱( 8 (5( 0 مق وت هار۱ ۳۸۸۵۱۸۵ رت نورزاک را ری رت رد1 ی ۵۹ ۴ 7 ۸ ٍ ٍ ی اب ل چ 6 د رک لِ 2 -------- صفحهٔ بعد -------- ه- زیتونی استفاده خواهد شد. بستر رودخانه دائمی کر ی ری دیا اد و رو و سرشاخه رودخانه دانمی سور را ٍ موم ِ و آبراهه‌ها ی 1 محل زهکشی رودخانه سلاپ ۰ ۰ ِ ۰ ها هس هس۳۳ رودخانه که در منطمه‌ای شرو می‌رود. مس سر ال رودخانه دارای آب معدنی ‏ سیم خطوط دو طرف نارنجی. داخل آن آبی ۱۷ -------- صفحهٔ بعد -------- رودخانه‌هایی با جریان دائم در محل خروج از منطقه ی رودخانه‌هایی دارای جریان فصلی در محل خروج از منطقه کم جریان آب از منطقّه کارستی خارج نمی‌شود. ۵ حد حوضه‌های آبریز درجه دوم : ۳ نس ور ۰ ایستگاه هیدرولوژی مجهز به لیمنیگراف ‏ شرا رقم بالا معرف متوسط جریان سطحی سالیانه بر حسب میلیون متر مکعب و رقم پایین سطح حوضه آبریز بر حسب کیلومتر مربع است. ایستگاه هیدرولوژی مجهز به اشل نج مر ۱۸ -------- صفحهٔ بعد -------- دریاچه آب شور صححع دریاچه فصلی اب شیرین که کچ - 0 ید دریاچه فصلی آب شور جع نیزار مشدمد. رسد محل ایستگاههای هواشناسی ۳ محل ایستگاههای بارانسنجی ۸ ۲-5-4 علائم منابع آب آبرفتی و چشمه‌ها (رنگ بنفش) اندازه دایره در نقاط آب نشاندهنده میزان آبدهی آنها است. در اینجا جشمه‌ها از نظر آیدهی به سه دسته تمسیم شده است که با دایره‌های زیر مشخص می‌شوند: جشمه دارای آبدهی تا ۱۰۰ لیتر بر ثانیه (اندازه دایره 0) جشمه با آبدهی بین ۱ تا ۱۰۰۰ لیتر بر ثانیه (اندازه دایره 0 جشمه دارای آبدهی بیش از یک متر مکعب بر ثانیه (اندازه دایره 0 جشمه آبدار کارستی 0 ۱۹ -------- صفحهٔ بعد -------- جشمه کارستی فصلی جشمه کارستی مشاهده‌ای (انتخابی) جشمه آبرفتی مشاهده‌ای (انتخابی) حشمه‌های معدنی گازدار جشمه‌های مستغرفق منطقه نشتی از آب زیرزمینی ین سدح ۱ جر( ی 0 مجح من مچ 8 ۵00 0 ۱۱ -------- صفحهٔ بعد -------- خطوط تراز اصلی آب زیرزمینی سس خطوط تراز فرعی آب زیرزمینی رس جهت جریان آب زیرزمینی یی مرز سفره‌های آب زیرزمینی کی مرز سفره‌های تحت فشار داد مرز سفره‌های آرتزین ۱۱۱۱۱۱۱۱۱ ۳-2-۶ سیستمهای مطالعاتی و بهره‌برداری از منابع آب (رنگ قرمز) سیستمهایی که به منظور بهره برداری از منابع آب به طور مصنوعی احداث شده. در نقشه‌های هیدروژئولوژی به رنگ قرمز مشخص می‌شود. ۱-۳-5-2 علائم سیستمهای مطالعاتی و بهره‌برداری از منابع آب زیرزمینی 7 - تعریف چاه و انواع آن در ضمیمه شماره ۷ آمده است. ۳۱ -------- صفحهٔ بعد -------- قنات": قنات آبدار ‏ مصصمهه(ه) دایره‌های پرنشانگر قسمت آبده و دایره‌های خالی چمهممهه م۰ 6 تعداد چاهها در بعضی از مناطق به حدی زیاد است که نمی‌توان کلیه آنها را روی نقشه‌های هیدروژئولوژی نمایش داد. در این حالت موقعیت دسته‌ای از جاههای را روی نقشه می‌توان به صورت مربعی نمایش داد که داخل آن علامت مشخصه جاههای مربوط و کنار آن اولین و آخرین شماره جاه آن گروه می‌آید. پیشنهاد می‌شود که شماره‌گذاری این گروه جاهها به ترتیب باشد. به عنوان مثال. علامت مقابل گروهی از چاههای کم عمق (نیمه عمیق) از شماره ۱۵ تا ۲۷ را نشان می‌دهد. ۵ ۱۵-۷ ۲-۳-2-4 نشانه‌های سیستمهای مطالعاتی و بهره‌برداری از منابع آب زیرزمینی می‌شود. برای نشان دادن این مشخصات از نشانه‌های زیر استفاده می‌شود: الف - نشانه میزان آبدهی چاهها از نظر آبدهی به چهار دسته تقَسیم می‌شوند : - چاههای با برداشت ۲۰۷ لیتر بر ثانیه با دایره‌ای به قطر ۲ میلیمتر ۵ -‏ چاههای با برداشت از ۲۱ تا ۵۰ لیتر بر ثانیه با دایره‌ای به ققطر ۳ میلیمتر 0 ۱- تعریف قنات در ضمیمه شماره ۲ آمده است. ۳۲ -------- صفحهٔ بعد -------- - چاهها با برداشت از ۵۱ تا ۱۰۰ لیتر بر ثانیه با دایره‌ای به قطر ع میلیمتر ن - چاههای با برداشت بیش از ۱۰۰ لیتر بر ثانیه با دایره‌ای به قطر ۵ میلیمتر ان ب- نشانه‌های مربوط به سایر ویزگیهای سیستمها چاه مشاهده‌ای ۰ چاه پیزومتر 0 پیزومتر مجاور چاه 0 چاه تخریب شده ل (دایره‌ای با قطر بزرگتر از علامت مشخصه چاه) جاه اکتشافی 0 گمانه شناسایی گالری یا کوره 7 چاه آرتزین ۱ چاه تزریفی ۱ جاه با آب شور 2 داخل دایره نارنجی چاه با آب گرم (0) دایره داخلی نارنجی نشانه تحت فشار 1۱ میزان صعود سطح آب به متر کنار آن نوشته شود. ۲-۳-2-۶ علائم سیستمهای بهره برداری از منابع آب سطحی آب انبار و موتک آبدار 9 ۳۳ -------- صفحهٔ بعد -------- آب انبار و هوتک خالی ‏ ا ۲ محل تغذیه مصنوعی ‏ [.8] ظرفیت آن بر حسب میلیون متر مکعب در سال بالای آن نوشته می‌شود. محل آب شیرین کن ظرفیت آن بر حسب میلیون متر مکعب در سال بالای آن نوشته می‌شود. ایستگاه پمپاژ از رودخانه [0)) ظرفیت آن در بالای مستطیل نوشته می‌شود. محل برداشت از رودخانه چخ. تا ۱۰ میلیون متر مکعب در سال محل برداشت از رودخانه بین ۱۰ تا ۱۰۰ میلیون متر مکعب در سال محل برداشت از رودخانه لپ بیش از ۱۰۰ میلیون متر مکعب در سال ۳ سد بتونی سر ظرفیت مخزن آن بر حسب میلیون متر مکعب بالای مستطیل نوشته می‌شود. سد خاکی سر ظرفیت مخزن آن بر حسب میلیون متر مکعب بالای مستطیل نوشته می‌شود. ِ ۲: سد انحرافی ۸ میزان برداشت از ان بر حسب میلیون متر مکعب در سال بالای مستطیل نوشته می‌شود. خط لوله سس مسر ۵-4 علائم مربوط به نقشه‌های کیفیت آب (هیدروژئوشیمی) به استاندارد شماره 1۹-الف طرح تهیه استانداردهای مهندسی آب کشور مراجعه شود. : ۲ -------- صفحهٔ بعد -------- ۹-۶ علائم مربوط به خطوط هم مشخصات کمی (رنگ زیتونی) در مطالعات آب زیرزمینی ضروری است که نقشه‌های مختلفی که نشاندهنده مشخصاتی نظیر: ضخامت آبرفت. ضخامت آبخوان. ارتفاع سنگ کف. عمق آب زیرزمینی. قابلیت انتقال منبعضریب ذخیره منبع و... باشد. تهیه شوند. معمولاً این مشخصات به کمک خطوط هم ارزش نشان داده می‌شوند. در این نقشه معمولاً دو دسته خطوط اصلی و خطوط فرعی وجود دارد. منحنیهای اصلی به کمک خطوطی با ضخامت یک میلیمتر آمده است و منحنیهای فرعی به وسیله خطهایی با ضخامت نیم میلیمتر می‌آید. بر روی خطوط اصلی مقدار مشخصه مربوطه نوشته می‌شود. ۷-5 علائم نقشه‌های ژئوفیزیک ۳۵ -------- صفحهٔ بعد -------- چاه آب: «جاه آب» معمولاً به شکل استوانه‌ای قائم در زمین حفر می‌شود تا در منطقه اشباع آبهای زیرزمینی. آب از منافذ تلمبه‌های دستی و دلو باشد یا آنکه آب بتواند خود به خود به سطح زمین راه یابد و جاری شود. چاههای آب بر مبنای عمق حفر شده در بخش اشباع آبخوان. به چاههای کم عمق و عمیق تقسیم و به شرح زیر تعریف می‌شود. چاه کم عمق: چاه کم عمق یا نیمه عمیق. چاهی است که تنها حدود چند متر در آبخوان حفر می‌شود و معمولاً آب آن از بخشهای فوقانی آبخوانهای آزاد تامین می شود. این جاهها غالباً به دست یا به کمک وسایل ساده حفر می‌شوند. چاه عمیق. چاهی است که آب آن از بخشهای نسبتاً عمیق یا عمیق آبخوان تامین می‌شود. بنابراین چاه عمیق تا ژرفایی بیش از چندین متر در بخش اشباع حفر شده و ممکن است یک یا چند آبخوان آزاد و تحت فشار را قطع نماید. این چاهها عموماً با دستگاه حفاری ماشینی حفظ می‌شوند و دارای لوله جدار هستند. [[۷۹/۵ ۹۳۵110۷ - | برای احتناب از دوگانگی توصیه می شود به جای اصطلاح رایج (جاه نیمه عمیق». چاه کم عمق به کار برده شود. ۷۵1 1660 - 2 ۳۹ -------- صفحهٔ بعد -------- ۰ ه ۰ اره ۲ «قنات» یا «کاریز». آبراهی زیرزمینی با شیب ملایم است که همراه با تعدادی چاه قائم به نام میله. در زمین حفر می‌شود تا اب زیرزمینی در ان روان شود و خود به خود در مظهر قنات ظاهر شود. ۳۷ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱- نشریه علائم بین‌المللی نقشه‌های هیدروژئولوژی (یونسکو. ۱۹۸۳) ۲- نقشه‌های سازمان جغرافیایی کشور. سازمان زمین‌شناسی کشور و وزارت نیرو. ۳- استاندارد نقشه زمین‌شناسی بدون قیاس را سازمان زمین‌شناسی کشور آقانباتی. ۰ 1۹110۱6 [ 601021۵ ۸۵۲12 601082 آ۵ 2 ای ,۸.1200 هنال 200 65ا2ظ.ا ۱۵۲۲ -4 ۳۸ -------- صفحهٔ بعد -------- 40 07 ۲10۵6 ۳۵] 1 0 0۲ ۳۷۵۱1۵ 1۹1۵6 ( ]0 ۱۱۱۹۲۳۹ 0۰ ]۷10۳2806 1۹0۲۵۹ ۷۷/۵۵۲ 11۵۵ 0 0 120۶ ۵ 120301۵ 20 51۵0120 0۲ م01 7۰۶۵۳۵ ۲۱۲۵ ۷۷۵۸/۵۲ [5 ۲۳۵۳11۵110 [0 5