3428

ﺟﻤﻬﻮری اﺳﻼﻣﻲ اﻳﺮان ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ و ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی ﻛﺸﻮر دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﭘﻴﺸﮕﻴﺮی و ﺑﺤﺮان ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔﻲ ﻫﺎی ﻧﻔﺘﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ و درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ ﺿﺎﺑﻄﻪ ﺷﻤﺎره ﻣﻌﺎوﻧﺖ ﻓﻨﻲ و ﺗﻮﺳﻌﻪ اﻣﻮر زﻳﺮﺑﻨﺎﻳﻲ وزارت ﻧﻴﺮو اﻣﻮر ﻧﻈﺎم ﻓﻨﻲ و اﺟﺮاﻳﻲ ﻛﺸﻮر دﻓﺘﺮ اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎی ﻓﻨﻲ، ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ، اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ و زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ و آب آﺑﻔﺎ 1394 اﺻﻼح ﻣﺪارک ﻓﻨﻲ ﺧﻮاﻧﻨﺪه ﮔﺮاﻣﻲ : اﻣﻮر ﻧﻈﺎم ﻓﻨﻲ و اﺟﺮاﻳﻲ ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ و ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی ﻛﺸﻮر ﺑﺎ ، اﺳﺘﻔﺎده ﻧﻈﺮ از ﻛﺎرﺷﻨﺎﺳﺎن ﺑﺮﺟﺴﺘﻪ ﻣﺒﺎدرت ﺑﻪ ﺗﻬﻴـﻪ اﻳﻦ ﺿﺎﺑﻄﻪ ﻧﻤﻮده ﺑﺮای را آن و اﺳﺘﻔﺎده ﺑﻪ ﺟﺎﻣﻌﻪ ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ ﻛﺸﻮر ﻋﺮﺿﻪ ﻧﻤﻮده اﺳﺖ ﺑﺎ . وﺟﻮد ﺗﻼش ﻓﺮاوان، اﻳﻦ اﺛﺮ ﻣﺼـﻮن از اﻳﺮاد و اﺷﻜﺎل ﻧﻴﺴﺖ . از ، رو اﻳﻦ از ﺷﻤﺎ ﺧﻮاﻧﻨﺪه ﮔﺮاﻣﻲ ﺻﻤﻴﻤﺎﻧﻪ ﺗﻘﺎﺿﺎ دارد در ﺻﻮرت ﻣﺸﺎﻫﺪه ﻫﺮﮔﻮﻧﻪ اﻳﺮاد و اﺷﻜﺎل ﻓﻨـﻲ ﻣﺮاﺗـﺐ را ﺑـﻪ ﺻﻮرت زﻳﺮ ﮔﺰارش ﻓﺮﻣﺎﻳﻴﺪ : 1 - ﺷﻤﺎره ﺑﻨﺪ و ﺻﻔﺤﻪ ﻣﻮﺿﻮع ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ را ﻣﺸﺨﺺ ﻛﻨﻴﺪ . 2 - اﻳﺮاد ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ ﺑﻪ را ﺻﻮرت ﺧﻼﺻﻪ ﺑﻴﺎن دارﻳﺪ . 3 - در ﺻﻮرت اﻣﻜﺎن ﻣﺘﻦ اﺻﻼح ﺷﺪه را ﺑﺮای ﺟﺎﻳﮕﺰﻳﻨﻲ ارﺳﺎل ﻧﻤﺎﻳﻴﺪ . 4 - ﻧﺸﺎﻧﻲ ﺧﻮد را ﺑﺮای ﺗﻤﺎس اﺣﺘﻤﺎﻟﻲ ذﻛﺮ ﻓﺮﻣﺎﻳﻴﺪ . ﻛﺎرﺷﻨﺎﺳﺎن اﻳﻦ اﻣﻮر ﻧﻈﺮﻫﺎی درﻳﺎﻓﺘﻲ دﻗﺖ ﺑﻪ را ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﻧﻤﻮده و اﻗﺪام ﻣﻘﺘﻀﻲ را ﻣﻌﻤﻮل ﺧﻮاﻫﻨﺪ داﺷﺖ . ﭘﻴﺸﺎﭘﻴﺶ از ﻫﻤﻜﺎری دﻗﺖ و ﻧﻈﺮ ﺟﻨﺎﺑﻌﺎﻟﻲ ﻗﺪرداﻧﻲ ﻣﻲ .ﺷﻮد ﻧﺸﺎﻧﻲ ﺑﺮای ﻣﻜﺎﺗﺒﻪ: ﺗﻬﺮان، ﻣﻴﺪان ﺑﻬﺎرﺳﺘﺎن، ﺧﻴﺎﺑﺎن ﺻﻔﻲ ﻋﻠﻲ ﺷﺎه - ﻣﺮﻛﺰ ﺗﻠﻔﻦ 33271 ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ و ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی ﻛﺸﻮر، اﻣﻮر ﻧﻈﺎم ﻓﻨﻲ و اﺟﺮاﻳﻲ Email: web: ﺑﺴﻤﻪ ﺗﻌﺎﻟﻲ ﭘﻴﺸﮕﻔﺘﺎر ﺗﺒﻌﺎت و ﮔﺴﺘﺮه اﺛﺮات ﻧﺸﺖ ﻧﻔﺖ در رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ و ﺳﺎﻳﺮ ﻣﻨﺎﺑﻊ آﺑﻲ در ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ ﺑﺎ ﺧﺸﻜﻲ ﻫﺎ ﺑﻴﺶ ﺗﺮ و ﺷﺪﻳﺪﺗﺮ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد، ﭼﺮا ﻛﻪ اﻳﻦ آﻟﻮدﮔﻲ در رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ ﺑﻪ ﻛﻤﻚ ﺟﺮﻳﺎن آب ﺑﻪ ﻣﻨﺎﻃﻖ ﭘﺎﻳﻴﻦ دﺳﺖ و ﺳﻮاﺣﻞ ﻣﻨﺘﻘﻞ ﺷﺪه و ﻳـﺎ ﺑـﺎ ﭼﺴـﺒﻴﺪن ﺑـﻪ رﺳﻮﺑﺎت ﺗﻪ ، ﻧﺸﻴﻦ ﺧﻮاﻫﻨﺪ ﺷﺪ . وﻗﻮع ﺣﻮادث ﻣﺘﻌﺪد ﻣﻨﺠﺮ ﺑﻪ آﻟﻮدﮔﻲ ﻧﻔﺘﻲ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب در ﺳﺎل ﻫﺎی اﺧﻴﺮ، ﺑﻴـﺎن ﮔـﺮ وﺿـﻌﻴﺖ ﺑﺤﺮاﻧﻲ در ﻧﻘﺎط اﺷﺘﺮاک ﺣﺮﻳﻢ ﻫﺎی ﻣﻨﺎﺑﻊ آب و ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ اﺳﺖ . در ﭼﻨﻴﻦ ﺷﺮاﻳﻄﻲ اﻋﻤﺎل روﻳﻜﺮد ﻫﺎی ﻣـﺪﻳﺮﻳﺖ رﻳﺴـﻚ ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ در ﻣﺮاﺣﻞ ﻃﺮاﺣﻲ، اﺟﺮا و ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری اﻟﺰاﻣﻲ .ﺪﺑﺎﺷ ﻣﻲ از ﻃﺮﻓﻲ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ اﺟﺘﻨﺎب ﻧﺎﭘﺬﻳﺮ ﺑﻮدن ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔﻲ ﻧﻔﺘﻲ، ﺗﺪوﻳﻦ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺑﺤﺮان اﻳﻦ ﺣﻮادث ﺑﻪ ﺻﻮرت ﺟﺎﻣﻊ و ﻣﻮردی ) ﺑﺎ اوﻟﻮﻳﺖ ﻧﻘﺎط در ﻣﻌـﺮض رﻳﺴـﻚ ﺑـﺎﻻﺗﺮ ( ﻧﻴـﺰ ﺿﺮوری ﺑﻪ ﻧﻈﺮ ﻣﻲ رﺳﺪ . ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ اﻫﻤﻴﺖ ﻣﺒﺤﺚ ﻓﻮق، اﻣﻮر آب وزارت ﻧﻴﺮو ﻗﺎﻟﺐ در ﻃﺮح ﺗﻬﻴﻪ ﺿﻮاﺑﻂ و ﻣﻌﻴﺎرﻫـ ﺎی ﻓﻨـﻲ ﺻـﻨﻌﺖ آب ﻛﺸـﻮر، ﺗﻬﻴﻪ ﺿﺎﺑﻄﻪ » دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﭘﻴﺸﮕﻴﺮی و ﺑﺤﺮان ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔﻲ ﻫﺎی ﻧﻔﺘﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ و درﻳﺎﭼﻪ ﺑـﺎ را «ﻫﺎ ﻫﻤـﺎﻫﻨﮕﻲ اﻣﻮر ﻧﻈﺎم ﻓﻨﻲ و اﺟﺮاﻳﻲ ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ و ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی ﻛﺸﻮر در دﺳﺘﻮر ﻗﺮار ﻛﺎر ﭘﺲ و داد از ﺗﻬﻴـﻪ، را آن ﺑـﺮای ﺗﺎﻳﻴـﺪ و اﺑﻼغ ﺑﻪ ﻋﻮاﻣﻞ ذﻳﻨﻔﻊ ﻧﻈﺎم ﻓﻨﻲ و اﺟﺮاﻳﻲ ﻛﺸﻮر اﻳﻦ ﺑﻪ ﺳﺎزﻣﺎن ارﺳﺎل ﻧﻤﻮد ﭘﺲ ﻛﻪ از ﺑﺮرﺳـﻲ، ﺑﺮاﺳـﺎس ﻣـﺎده 23 ﻗـﺎﻧﻮن ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ و ﺑﻮدﺟﻪ، آﻳﻴﻦ ﻧﺎﻣﻪ اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎی اﺟﺮاﻳﻲ ﻫﺎی ﻃﺮح ﻋﻤﺮاﻧﻲ ﻣﺼﻮب ﻫﻴﺎت ﻣﺤﺘﺮم وزﻳﺮان ﻃﺒﻖ و ﻧﻈﺎم ﻓﻨﻲ و اﺟﺮاﻳـﻲ ﻛﺸﻮر ) ﻣﺼﻮب ﺷﻤﺎره 42339 /ت33497 ﻫ- ﻣﻮرخ 20 /4/ 1385 ﻫﻴﺎت ﻣﺤﺘﺮم وزﻳﺮان ( ﺗﺼﻮﻳﺐ و اﺑﻼغ ﮔﺮدﻳﺪ . ﺑﺪﻳﻦ وﺳﻴﻠﻪ ﻣﻌﺎوﻧﺖ ﻓﻨﻲ و ﺗﻮﺳﻌﻪ اﻣﻮر زﻳﺮﺑﻨﺎﻳﻲ ﺗﻼش از و ﺟﺪﻳﺖ رﻳﻴﺲ اﻣﻮر ﻧﻈﺎم ﻓﻨﻲ و اﺟﺮاﻳﻲ ﻛﺸﻮر ﺟﻨـﺎب آﻗـﺎی ﻣﻬﻨﺪس ﻏﻼﻣﺤﺴﻴﻦ ﺣﻤﺰه ﻣﺼﻄﻔﻮی و ﻛﺎرﺷﻨﺎﺳﺎن ﻣﺤﺘﺮم اﻣﻮر ﻧﻈﺎم ﻓﻨﻲ و اﺟﺮاﻳﻲ و ﻧﻤﺎﻳﻨﺪه ﻣﺠﺮی ﻣﺤﺘـﺮم ﻃـﺮح ﺗﻬﻴـﻪ ﺿﻮاﺑﻂ و ﻣﻌﻴﺎرﻫﺎی ﻓﻨﻲ ﺻﻨﻌﺖ آب ﻛﺸﻮر وزارت ﻧﻴﺮو، ﺟﻨﺎب آﻗﺎی ﻣﻬﻨﺪس ﺗﻘﻲ ﻋﺒﺎدی و ﻣﺘﺨﺼﺼﺎن ﻫﻤﻜﺎر اﻣﺮ در ﺗﻬﻴﻪ و ﻧﻬﺎﻳﻲ ﻧﻤﻮدن اﻳﻦ ﺿﺎﺑﻄﻪ ، ﺗﺸﻜﺮ و ﻗﺪرداﻧﻲ ﻣﻲ ﻧﻤﺎﻳﺪ از و اﻳـﺰد ﻣﻨـﺎن ﺗﻮﻓﻴـﻖ روزاﻓـﺰون ﻫﻤـﻪ اﻳـﻦ ﺑﺰرﮔـﻮاران را آرزوﻣﻨـﺪ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . اﻣﻴﺪ اﺳﺖ ﻣﺘﺨﺼﺼﺎن و ﻛﺎرﺷﻨﺎﺳﺎن ﺑﺎ اﺑﺮاز ﻧﻈﺮات ﺧﻮد درﺧﺼﻮص اﻳﻦ ﺿﺎﺑﻄﻪ در را ﻣﺎ اﺻﻼﺣﺎت ﺑﻌﺪی ﻳﺎری ﻓﺮﻣﺎﻳﻨﺪ . ﻏﻼﻣﺮﺿﺎ ﺷﺎﻓﻌﻲ ﻣﻌﺎون ﻓﻨﻲ و ﺗﻮﺳﻌﻪ اﻣﻮر زﻳﺮﺑﻨﺎﻳﻲ زﻣﺴﺘﺎن 1394 ﺗﻬﻴﻪ و ﻛﻨﺘﺮل » دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﭘﻴﺸﮕﻴﺮی و ﺑﺤﺮان ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔﻲ ﻫﺎی ﻧﻔﺘﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ و درﻳﺎﭼﻪ «ﻫﺎ ] ﺿﺎﺑﻄﻪ ﺷﻤﺎره [ ﻣﺠﺮی : ﻣﻮﺳﺴﻪ ﺗﺤﻘﻴﻘﺎت آب ﻣﻮﻟﻒ اﺻﻠﻲ : داودرﺿﺎ ﻋﺮب ﻣﻮﺳﺴﻪ ﭘﮋوﻫﺸﻲ ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ راﻫﺒﺮد داﻧﺶ ﭘﻮﻳﺎ دﻛﺘﺮای ﻋﻤﺮان اﻋﻀﺎی ﮔﺮوه ﺗﻬﻴﻪ ﻛﻨﻨﺪه : ﺣﻤﻴﺪ ﺳﻬﺮاﺑﻲ ﻣﻮﺳﺴﻪ ﭘﮋوﻫﺸﻲ ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ راﻫﺒﺮد داﻧﺶ ﭘﻮﻳﺎ ﻓﻮق ﻟﻴﺴﺎﻧﺲ ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ ﻋﻤﺮان- آب روح اﷲ ﺳﻬﺮاﺑﻲ ﻣﻮﺳﺴﻪ ﭘﮋوﻫﺸﻲ ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ راﻫﺒﺮد داﻧﺶ ﭘﻮﻳﺎ ﻓﻮق ﻟﻴﺴﺎﻧﺲ ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ ﻋﻤﺮان- آب داودرﺿﺎ ﻋﺮب ﻣﻮﺳﺴﻪ ﭘﮋوﻫﺸﻲ ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ راﻫﺒﺮد داﻧﺶ ﭘﻮﻳﺎ دﻛﺘﺮای ﻋﻤﺮان ﻏﻼﻣﺮﺿﺎ ﻓﺘﺤﻲ ﻣﻮﺳﺴﻪ ﭘﮋوﻫﺸﻲ ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ راﻫﺒﺮد داﻧﺶ ﭘﻮﻳﺎ ﻓﻮق ﻟﻴﺴﺎﻧﺲ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﻮاﻧﺢ ﻃﺒﻴﻌﻲ ﺣﺪﻳﻘﻪ ﻣﺤﻤﺪی ﻣﻮﺳﺴﻪ ﭘﮋوﻫﺸﻲ ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ راﻫﺒﺮد داﻧﺶ ﭘﻮﻳﺎ ﻓﻮق ﻟﻴﺴﺎﻧﺲ ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب اﻋﻀﺎی ﮔﺮوه ﻧﻈﺎرت : ﻧﺮﮔﺲ دﺷﺘﻲ ﻃﺮح ﺗﻬﻴﻪ ﺿﻮاﺑﻂ و ﻣﻌﻴﺎرﻫﺎی ﻓﻨﻲ ﺻﻨﻌﺖ آب ﻛﺸﻮر- وزارت ﻧﻴﺮو ﻟﻴﺴﺎﻧﺲ ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ آﺑﻴﺎری داود ﻋﻤﺎدی وزارت ﻧﻔﺖ ﻟﻴﺴﺎﻧﺲ ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ ﺷﻴﻤﻲ ﻋﺒﺪاﷲ ﻣﻈﻔﺮی ﺳﺎزﻣﺎن ﭘﻴﺶ ﮔﻴﺮی و ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺑﺤﺮان ﺷﻬﺮ ﺗﻬﺮان ﻓﻮق ﻟﻴﺴﺎﻧﺲ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺑﺤﺮان ﺟﺒﺎر وﻃﻦ ﻓﺪا وزارت ﻧﻴﺮو ﻓﻮق ﻟﻴﺴﺎﻧﺲ ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ ﺳﺎزه ﻫﺎی ﻫﻴﺪروﻟﻴﻜﻲ ﺑﻬﻤﻦ یﻫﺎد زاده ﺳﺎزﻣﺎن ﺣﻔﺎﻇﺖ ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ ﻓﻮق ﻟﻴﺴﺎﻧﺲ ارزﻳﺎﺑﻲ و آﻣﺎﻳﺶ ﺳﺮزﻣﻴﻦ اﻋﻀﺎی ﮔﺮوه ﺗﺎﻳﻴﺪ ﻛﻨﻨﺪه ) ﻛﻤﻴﺘﻪ ﺗﺨﺼﺼﻲ ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ رودﺧﺎﻧﻪ و ﺳﻮاﺣﻞ ﻃﺮح ﺗﻬﻴﻪ ﺿﻮاﺑﻂ و ﻣﻌﻴﺎرﻫﺎی ﻓﻨﻲ ﺻـﻨﻌﺖ آب ﻛﺸﻮر (: ﻣﺤﻤﻮد اﻓﺴﻮس ﺷﺮﻛﺖ ﻣﻬﻨﺪﺳﻴﻦ ﻣﺸﺎور ﺳﺎزه ﭘﺮدازی اﻳﺮان ﻓﻮق ﻟﻴﺴﺎﻧﺲ ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ ﻫﻴﺪروﻟﻴﻚ ﻣﺤﻤﺪاﺑﺮاﻫﻴﻢ ﺑﻨﻲ ﺣﺒﻴﺐ داﻧﺸﮕﺎه ﺗﻬﺮان دﻛﺘﺮای ﻋﻤﺮان آب – ﻏﺰال ﺟﻌﻔﺮی ﺷﺮﻛﺖ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب اﻳﺮان ﻓﻮق ﻟﻴﺴﺎﻧﺲ ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ ﻋﻤﺮان - آب ﻣﺤﻤﺪﺣﺴﻦ ﭼﻴﺘﻲ ﺷﺮﻛﺖ ﻣﻬﻨﺪﺳﻴﻦ ﻣﺸﺎور ﭘﮋوﻫﺶ ﻋﻤﺮان راﻫﻮار ﻓﻮق ﻟﻴﺴﺎﻧﺲ ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ ﺳﺎزه ﻫﺎی آﺑﻲ ﻧﺮﮔﺲ دﺷﺘﻲ ﻃﺮح ﺗﻬﻴﻪ ﺿﻮاﺑﻂ و ﻣﻌﻴﺎرﻫﺎی ﻓﻨـﻲ ﺻـﻨﻌﺖ آب ﻛﺸﻮر- وزارت ﻧﻴﺮ و ﻟﻴﺴﺎﻧﺲ ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ آﺑﻴﺎری ﺣﺴﻦ ﺳﻴﺪ ﺳﺮاﺟﻲ ﭘﺮدﻳﺲ ﻓﻨﻲ و ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ ﺷﻬﻴﺪ ﻋﺒﺎﺳﭙﻮر دﻛﺘﺮای ﻣﻜﺎﻧﻴﻚ ﺳﻴﺎﻻت ﺣﺴﺎم ﻓﻮﻻدﻓﺮ ﻣﻮﺳﺴﻪ ﺗﺤﻘﻴﻘﺎت آب دﻛﺘﺮای ﺳﺎزه ﻫﺎی آﺑﻲ ﺳﻴﺪﻛﻤﺎل اﻟﺪﻳﻦ ﻧﻮری وزارت ﻛﺸﻮر ﻓﻮق ﻟﻴﺴﺎﻧﺲ ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻃﺒﻴﻌﻲ – ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ ﺟﺒﺎر وﻃﻦ ﻓﺪا وزارت ﻧﻴﺮو ﻓــﻮق ﻟﻴﺴــﺎﻧﺲ ﻣﻬﻨﺪﺳــﻲ ﺳــﺎزه ﻫــﺎی ﻫﻴﺪروﻟﻴﻜﻲ اﻋﻀﺎی ﮔﺮوه ﻫﺪاﻳﺖ و راﻫﺒﺮی ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ و ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی ﻛﺸﻮر : ﻋﻠﻴﺮﺿﺎ ﺗﻮﺗﻮﻧﭽﻲ ﻣﻌﺎون اﻣﻮر ﻧﻈﺎم ﻓﻨﻲ و اﺟﺮاﻳﻲ ﻓﺮزاﻧﻪ آﻗﺎ رﻣﻀﺎﻧﻌﻠﻲ رﻳﻴﺲ ﮔﺮوه اﻣﻮر ﻧﻈﺎم ﻓﻨﻲ و اﺟﺮاﻳﻲ ﺪﺳﻴ وﺣﻴﺪاﻟﺪﻳﻦ رﺿﻮاﻧﻲ ﻛﺎرﺷﻨﺎس آﺑﻴﺎری و زﻫﻜﺸﻲ، اﻣﻮر ﻧﻈﺎم ﻓﻨﻲ و اﺟﺮاﻳﻲ ﻓﻬﺮﺳﺖ ﻣﻄﺎﻟﺐ ﻋﻨﻮان ﺻﻔﺤﻪ ﻣﻘﺪﻣﻪ 1 ﻓﺼﻞ اول- ﻛﻠﻴﺎت 3 1 - 1 - اﺛﺮﻫﺎی ﻧﺸﺖ ﻧﻔﺖ ﺑﺮ ﻣﺤﻴﻂ ﻫﺎی آﺑﻲ 5 1 - 2 - وﺿﻌﻴﺖ ﻣﻮﺟﻮد ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ اﻧﺘﻘﺎل در اﻳﺮان 6 1 - 3 - ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔﻲ ﻧﻔﺘﻲ ﻧﺎﺷﻲ از ﺷﻜﺴﺖ ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ و ﺗﺠﺎرب ﻣﻮﻓﻖ ﻣﺪﻳﺮﻳﺘﻲ در اﻳﻦ زﻣﻴﻨﻪ 6 1 - 4 - ﺿﺮورت ﻫﺎ و اﻫﺪاف ﺗﻬﻴﻪ دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﺣﺎﺿﺮ 9 1 - 5 - ﻣﺮزﻫﺎ و ﻣﺤﺪوده ﻫﺎی دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ 10 ﻓﺼﻞ دوم - ﺣﺮﻳﻢ ﻫﺎی ﻣﻨﺎﺑﻊ آب در ارﺗﺒﺎط ﺑﺎ ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ اﻧﺘﻘﺎل 13 2 - 1 - ﻛﻠﻴﺎت 15 2 - 2 - ﻧﺤﻮه ﺗﻼﻗﻲ ﺧﻄﻮط ﻟ ﻮﻟﻪ و ﻣﺮاﻛﺰ آﺑﻲ 15 2 - 3 - ﺣﺮﻳﻢ ﻫﺎی ﻣﻨﺎﺑﻊ آب در ارﺗﺒﺎط ﺑﺎ اﺣﺪاث ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ اﻧﺘﻘﺎل ﻧﻔﺖ و ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ 15 2 - 3 - 1 - ﭼﮕﻮﻧﮕﻲ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺣﺮﻳﻢ ﻛﻴﻔﻲ آب ﻫﺎی ﺳﻄﺤﻲ 16 ﻓﺼﻞ ﺳﻮم - ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ رﻳﺴﻚ ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔﻲ ﻧﻔﺘﻲ در رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ و درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ 21 3 - 1 - ﻛﻠﻴﺎت 23 3 - 2 - ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ رﻳﺴﻚ 26 3 - 2 - 1 - ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ رﻳﺴﻚ ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔﻲ ﻧﻔﺘﻲ ﭘﻴﺶ از اﺟﺮا ) ﻃﺮاﺣﻲ ( 27 3 - 2 - 2 - ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ رﻳﺴﻚ ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔﻲ ﻧﻔﺘﻲ در ﻣﺮﺣﻠﻪ اﺟﺮا 32 3 - 2 - 3 - ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ رﻳﺴﻚ ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔﻲ ﻧﻔﺘﻲ ﭘﺲ از اﺟﺮا ) ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری ( 39 3 - 3 - ﮔﺎم ﻫﺎی ﺗﺤﻠﻴﻞ رﻳﺴﻚ 41 3 - 3 - 1 - اﻧﺘﺨﺎب ﻣﺪل ﻣﻨﺎﺳﺐ ارزﻳﺎﺑﻲ رﻳﺴﻚ ﺷﻜﺴﺖ ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ 42 3 - 3 - 2 - اﺟﺰای ﻣﺪل ﺑﺮآورد اﺣﺘﻤﺎل ﺷﻜﺴﺖ 43 3 - 3 - 3 - ارزﻳﺎﺑﻲ رﻳﺴﻚ ﺷﻜﺴﺖ ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ 45 3 - 4 - ﺳﻄﺢ ﺑﻨﺪی رﻳﺴﻚ وﻗﻮع ﺣﺎدﺛﻪ و اﻗﺪاﻣﺎت ﻣﺘﻨﺎﺳﺐ ﺑﺎ ﻫﺮ ﺳﻄﺢ 67 3 - 5 - ﺗﺸﻜﻴﻞ ﭘﺎﻳﮕﺎه داده ﻫﺎ و ﺛﺒﺖ، ﻧﮕﻪ داری و ﻃﺒﻘﻪ ﺑﻨﺪی اﻃﻼﻋﺎت 68 ﻓﺼﻞ ﭼﻬﺎرم- ﺗﺪوﻳﻦ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺑﺤﺮان ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔﻲ ﻧﻔﺘﻲ در رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ و درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ 71 4 - 1 - ﻛﻠﻴﺎت 73 ﻓﻬﺮﺳﺖ ﻣﻄﺎﻟﺐ ﻋﻨﻮان ﺻﻔﺤﻪ 4 - 1 - 1 - ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺑﺤﺮان ﺑﺮ ﻣﺒﻨﺎی ﻫﺪف 73 4 - 1 - 2 - ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ ﻓﺮﻣﺎﻧﺪﻫﻲ ﺣﺎدﺛﻪ در ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺑﺤﺮان ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔﻲ ﻧﻔﺘﻲ 74 4 - 1 - 3 - اﻧﺘﺨﺎب روش ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ ﺑﺎ آﻟﻮدﮔﻲ ﻧﻔﺘﻲ در رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ و درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ 76 4 - 2 - ارزﻳﺎﺑﻲ ﺣﺎدﺛﻪ 78 4 - 2 - 1 - ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺳﻄﺢ ﺣﺎدﺛﻪ 78 4 - 2 - 2 - ﺗﻬﻴﻪ ﭼﻚ ﻟﻴﺴﺖ ﻣﺸﺨﺼﺎت ﺣﺎدﺛﻪ 80 4 - 3 - ﻣﻌﺮﻓﻲ روش ﻫﺎی ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ و ﭘﺎک ﺳﺎزی 81 4 - 3 - 1 - ﻛﻠﻴﺎت 81 4 - 3 - 2 - روش ﻫﺎی ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ ﺑﺎ آﻟﻮدﮔﻲ ﻧﻔﺘﻲ 81 4 - 4 - اﻧﺘﺨﺎب روش ﻣﻨﺎﺳﺐ 83 4 - 4 - 1 - اﺛﺮ روش ﻫﺎی ﭘﺎﺳﺦ در ﻏﻴﺎب ﻣﺎده ﻧﻔﺘﻲ 83 4 - 4 - 2 - ارزﻳﺎﺑﻲ اﺛﺮات روش ﻫﺎی ﭘﺎک ﺳﺎزی در ﺣﺮﻳﻢ ﻫﺎی ﻣﻨﺎﺑﻊ آب داﺧﻠﻲ 84 4 - 4 - 3 - ﻃﺒﻘﻪ ﺑﻨﺪی روش ﻫﺎی ﭘﺎﺳﺦ ﺑﻪ ﻣﺎده ﻧﻔﺘﻲ در ﺣﺮﻳﻢ ﻫﺎی ﻣﻨﺎﺑﻊ آب 86 4 - 4 - 4 - ﺧﻼﺻﻪ روش ﻫﺎی ﭘﺎﺳﺦ و زﻳﺴﺖ ﻫﺎ ﮔﺎه 138 ﭘﻴﻮﺳﺖ1 - ﻣﻌﺮﻓﻲ روش ﻫﺎی ﻋﺒﻮر ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ از ﻣﺤﻴﻂ ﻫﺎی آﺑﻲ 147 ﭘﻴﻮﺳﺖ2 - راﻫﻨﻤﺎی ﭘﺮ ﻛﺮدن ﭼﻚ ﻟﻴﺴﺖ ﻫﺎی ارزﻳﺎﺑﻲ رﻳﺴﻚ ﺷﻜﺴﺖ ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ در ﺣﺮﻳﻢ ﻫﺎی ﻣﻨﺎﺑﻊ آﺑﻲ 161 ﭘﻴﻮﺳﺖ3 - ﭘﺎﻳﺶ ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ و ﻣﻨﺎﺑﻊ آب در ﻣﻌﺮض ﺧﻄﺮ 213 ﭘﻴﻮﺳﺖ4 - ﻣﻌﺮﻓﻲ روش ﻫﺎ و اﺑﺰارﻫﺎی ﭘﺎﻛﺴﺎزی ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ از ﺣﺮﻳﻢ ﻫﺎی ﻣﻨﺎﺑﻊ آب 237 ﭘﻴﻮﺳﺖ5 - ﻃﺮح و ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی ﻣﺎﻧﻮر ﺑﺮای ﺗﻴﻢ ﻫﺎی ﻋﻤﻠﻴﺎﺗﻲ و ﺣﻮزه ﺗﺼﻤﻴﻢ ﮔﻴﺮی 309 ﭘﻴﻮﺳﺖ6 - واژه ﻧﺎﻣﻪ 343 ﻣﻨﺎﺑﻊ و ﻣﺮاﺟﻊ 351 ﻓﻬﺮﺳﺖ ﺷﻜﻞ ﻫﺎ ﻋﻨﻮان ﺻﻔﺤﻪ ﺷﻜﻞ 1 - 1 - ﺗﺎﺛﻴﺮ ﺑﺮﻫﻢ ﻛﻨﺶ ﻦﻴﺑ از یﺑﺮا ﻂﻴﻣﺤ در ﻫﺎ ﺑﺮدن ﻧﻔﺖ رﻫﺎﺷﺪه 6 ﺷﻜﻞ 1 - 2 - ﺗﻐﻴﻴﺮات ﺣﻮادث ﻧﺸﺖ ﻧﻔﺖ از ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ در ﻛﺸﻮر آﻣﺮﻳﻜﺎ 1968 - 2007 7 ﺷﻜﻞ 1 - 3 - ﺗﻐﻴﻴﺮات ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﺗﻌﺪاد ﺣﻮادث ﻧﺸﺖ ﻧﻔﺖ از ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ در دﻧﻴﺎ 7 ﺷﻜﻞ 1 - 4 - ﺗﻐﻴﻴﺮات ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﺣﺠﻢ ﻧﺸﺖ ﻧﻔﺖ از ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ در دﻧﻴﺎ 8 ﺷﻜﻞ 3 - 1 - ﻣﻨﺤﻨ ﻲ ﻣﻌﻤﻮل ﻴﻴﺗﻐ یﺑﺮا ﺮات ﻧﺮخ ﺷﻜﺴﺖ ) ﻣﻨﺤﻨ ﻲ bathtub ( 24 ﺷﻜﻞ 3 - 2 - ﺗﺌﻮر ی ﺷﻜﺴﺖ ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ 24 ﺷﻜﻞ 3 - 3 - اﺟﺰا ﺗﺸﻜ ی ﻴﻞ دﻫﻨﺪه ﺷﺎﺧﺺ یﺮﻳﭘﺬ ﺐﻴ آﺳ 26 ﺷﻜﻞ 3 - 4 - ﺳﺎﺧﺘﺎر ﺑﺮآورد ﺴﻚﻳر ﺷﻜﺴﺖ ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ و اﺟﺰا ﺗﺸﻜ ی ﻴﻞ دﻫﻨﺪه آن 43 ﺷﻜﻞ 3 - 5 - ﺳﺎﺧﺘﺎر ﺑﺮآورد ﺴﻚﻳر ﺷﻜﺴﺖ ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ و اﺟﺰا ﺗﺸﻜ ی ﻴﻞ دﻫﻨﺪه آن 46 ﺷﻜﻞ 3 - 6 - ﺷﻤﺎﺗ ﻴﻚ ﻋﻤﻖ ﻂﻳﺷﺮا ﭘﻮﺷﺶ ﻟﻮﻟﻪ ﺧﻂ 46 ﺷﻜﻞ 3 - 7 - ﺷﻤﺎﺗ ﻴﻚ ﻋﻤﻖ ﻂﻳﺷﺮا ﭘﻮﺷﺶ ﻟﻮﻟﻪ ﺧﻂ 47 ﺷﻜﻞ 3 - 8 - از ﻲﻣﺜﺎﻟ ﺑﺮآورد ﺎزﻴ اﻣﺘ ﭘﺎراﻣﺘﺮ ﺗﺎﺳﻴﺴﺎت رو ﺳﻄﺤ ﻲ 49 ﺷﻜﻞ 3 - 9 - ارﺗﺒﺎط ﺴﻚﻳر ﺎزﻴ اﻣﺘ ﺎنﻴﻣ و اﺣﺘﻤﺎل ﺷﻜﺴﺖ 65 ﺷﻜﻞ 3 - 10 - ﺴﻚﻳر ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔ ﻲﻧﻔﺘ ﻲ 67 ﺷﻜﻞ پ.1 - 1 - ﺟﺰﻳﻴﺎت اﺟﺮا ﻳﻲ ﻋﺒﻮر از رودﺧﺎﻧﻪ یﻫﺎ ﻛﻮﭼﻚ ﻖﻳﻃﺮ از ﺣﻔﺮ ﻛﺎﻧﺎل 155 ﺷﻜﻞ پ.1 - 2 - ﺟﺰﻳﻴﺎت اﺟﺮا ﻳﻲ ﻋﺒﻮر ﻟﻮﻟﻪ از رودﺧﺎﻧﻪ ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﺣﻔﺮ ﻛﺎﻧﺎل و اﺳﺘﻔﺎده ﭘﻤﭗ از 156 ﺷﻜﻞ پ.1 - 3 - ﻋﺒﻮر ﻟﻮﻟﻪ از رودﺧﺎﻧﻪ ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده ﺣﻔﺮ ﻛﺎﻧﺎل و اﺳﺘﻔﺎده یﻫﺎ ﻟﻮﻟﻪ و ﺑﻨﺪ از اﻧﺘﻘﺎل در ﺑﺴﺘﺮ 157 ﺷﻜﻞ پ.1 - 4 - ﺎتﻴﺟﺰﺋ اﺟﺮا ﻳﻲ ﻋﺒﻮر از رودﺧﺎﻧﻪ یﻫﺎ ﺑﺰرگ ﺑﻪ ﻛﻤﻚ ﺣﻔﺮ ﻛﺎﻧﺎل 158 ﺷﻜﻞ پ.1 - 5 - ﻧﺤﻮه ﻦﻴﻴﺗﻌ ﺳﻄﺢ ﻣﻌﻤﻮل در آب رودﺧﺎﻧﻪ یﻫﺎ ﺑﺰرگ ﺎﭼﻪﻳ در و یﺑﺮا ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی اﺟﺮا ﻟﻮﻟﻪ ﺧﻂ ی 159 ﺷﻜﻞ پ.1 - 6 - ﺑﺮش ﻣﻘﻄﻊ ﻋﺒﻮر روش ﺑﻪ HDD 159 ﺷﻜﻞ پ.1 - 7 - ﺟﺰﻳﻴﺎت اﺟﺮا روش ﻳﻲ ﻋﺒﻮر ﻟﻮﻟﻪ ﺧﻂ ﻲ اﻓﻘ )HDD ( 160 ﺷﻜﻞ پ.2 - 1 - ﻓﺎﻛﺘﻮرﻫﺎ ی ﻣﻮﺛﺮ ﺑﺮ ﺷﺎﺧﺺ ﻋﺎﻣﻞ ﺳﻮم 164 ﺷﻜﻞ پ.2 - 2 - ﻧﺼﺐ ﻧﻮار ﻫﺸﺪار ﻟﻮﻟﻪ ﺧﻂ ﺮﻴﻣﺴ در 167 ﺷﻜﻞ پ.2 - 3 - ﻧﻤﻮﻧﻪ از یا ﻧﻘﺸﻪ یﻫﺎ ﻋﺒﻮر ﻟﻮﻟﻪ ﺧﻂ از ﺑﺴﺘﺮ رود 168 ﺷﻜﻞ پ.2 - 4 - ﻧﻤﻮﻧﻪ ﻴ اﻣﺘ از یا ﺎزدﻫ ﺑﻪ ﻲ ﭘﺎراﻣﺘﺮ ﺗﺎﺳﻴﺴﺎت رو ﺳﻄﺤ ﻲ 170 ﺷﻜﻞ پ.2 - 5 - ﺳﻠﻮل ﺧﻮردﮔﻲ ﮔﺎﻟﻮاﻧﻴﻚ 187 ﻓﻬﺮﺳﺖ ﺷﻜﻞ ﻫﺎ ﻋﻨﻮان ﺻﻔﺤﻪ ﺷﻜﻞ پ.2 - 6 - در ﺎنﻳﺟﺮ ی اﻟﻘﺎ ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ ﻣﺠﺎور ﺧﻄﻮط اﻧﺘﻘﺎل ﻓﺸﺎرﻗﻮ ی AC 193 ﺷﻜﻞ پ.2 - 7 - ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫﺎ ی ﻣﻮﺛﺮ ﺑﺮ ﺷﺎﺧﺺ ﻃﺮاﺣ ﻲ 196 ﺷﻜﻞ پ.2 - 8 - ﺷﻤﺎﺗ از ﻲﻜﻴ ﻧﺤﻮه ﻟﻮﻟﻪ ﺧﻂ ﻳﻲﺟﺎ ﺟﺎﺑﻪ ﻦﻴ زﻣ اﺛﺮ در ﻟﻐﺰش 202 ﺷﻜﻞ پ.4 - 1 - اﺳﺘﻔﺎده ﺗﺠﻬ از ﺰاتﻴ ﺟﻤﻊ آوری ﻧﻔﺖ ﻧﺸﺖ ﺷﺪه ﺷﺎﻣﻞ اﺳﻜ و ﻫﺎ ﺑﻮم ﻴ ﻤﺮﻫﺎ 242 ﺷﻜﻞ پ.4 - 2 - ﺟﻤﻊ آوری ﻧﻔﺖ از ﺳﻄﺢ و ﺳﻮاﺣﻞ درﻳﺎﭼﻪ ﺑﺎ ﻫﺎ ﻛﻤﻚ ﻧﻴﺮوی اﻧﺴﺎﻧﻲ و ﺗﺠﻬﻴﺰات اﺑﺘﺪاﻳﻲ 245 ﺷﻜﻞ پ.4 - 3 - اﺳﺘﻔﺎده از ﻣﻮاد ﺟﺎذب ﻧﻔﺖ ﺑﺮای ﻛﺎﻫﺶ آﻟﻮدﮔﻲ ﻧﻔﺖ 247 ﺷﻜﻞ پ.4 - 4 - درﺟﺎ ﺳﻮزاﻧﺪن ﻧﻔﺖ ﻧﺸﺖ ﻛﺮده ﻂﻴﻣﺤ ﺑﻪ 252 ﺷﻜﻞ پ.4 - 5 - ﻧﻤﻮﻧﻪ از ای اﻳﺠﺎد ﺑﺎ ﺑﻮم اﺳﺘﻔﺎده از ﺣﺪاﻗﻞ ﺗﺠﻬﻴﺰات در اﺧﺘﻴﺎر ) ﻧﺎﻳﻠﻮن و ﺷﻠﻨﮓ آﺗﺶ ﻧﺸﺎﻧﻲ ( 269 ﺷﻜﻞ پ.4 - 6 - اﻳﺠﺎد ﻣﺎﻧﻊ ﺑﺮای ﮔﺴﺘﺮش آﻟﻮدﮔﻲ ﺑﺎ ﻛﻤﻚ آب ﺑﻨﺪﻫﺎی ﻣﻮﻗﺖ و ﺧﺎﺷﺎک ﻣﻨﻄﻘﻪ 269 ﺷﻜﻞ پ.4 - 7 - اﻳﺠﺎد ﺳﺪﻫﺎی ﻛﻮﺗﺎه و ﻣﺤﺪود ﻛﺮدن ﮔﺴﺘﺮش ﻧﻔﺖ ﺑﻪ ﻣﻨﺎﻃﻖ ﻣﺨﺘﻠﻒ و ﻋﺒﻮر آن ﺮﻳز از ﺎنﻳﺟﺮ 269 ﺷﻜﻞ پ.4 - 8 - ﻧﻤﻮﻧﻪ از یا اﺣﺪاث ﺳﺪﻫﺎ ی ﻛﻮﺗﺎه ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﻋﺒﻮر و ﺎنﻳﺟﺮ ﻣﻤﺎﻧﻌﺖ از ﻋﺒﻮر آﻟﻮدﮔ ﻲ 270 ﺷﻜﻞ پ.4 - 9 - اﺳﺘﻔﺎده از ﺣﺼﺎر ﻫﺎی ﻓﻠﺰی و ﮔﻴﺎﻫﺎن ﺑﺮای ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی از ﮔﺴﺘﺮش آﻟﻮدﮔﻲ 270 ﺷﻜﻞ پ.4 - 10 - اﺳﺘﻔﺎده از ﺣﺼﺎر ﻫﺎی ﻓﻠﺰی و ﮔﻴﺎﻫﺎن ﺑﺮای ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی از ﮔﺴﺘﺮش آﻟﻮدﮔﻲ 271 ﺷﻜﻞ پ.4 - 11 - ﻣﺤﺪود ﻛﺮدن آﻟﻮدﮔﻲ ﻧﻔﺘﻲ ﻚﻳ در ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺧﺎص ﺑﺎ ﻛﻤﻚ ﻓﺸﺎر آب 271 ﺷﻜﻞ پ.4 - 12 - ﻣﺤﺪود ﻛﺮدن آﻟﻮدﮔﻲ ﻧﻔﺘﻲ ﻚﻳ در ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺧﺎص ﺑﺎ ﻛﻤﻚ ﻓﺸﺎر آب 271 ﺷﻜﻞ پ.4 - 13 - اﺳﺘﻔﺎده ﺑﺮگ و ﺷﺎخ از درﺧﺘﺎن ﺑﺮای ﻣﺤﺪود ﻛﺮدن آﻟﻮدﮔﻲ و ﺟﻠﻮﮔ از یﺮﻴ ﮔﺴﺘﺮش ﺑﻴﺶ ﺗﺮ 272 ﺷﻜﻞ پ.4 - 14 - اﺳﺘﻔﺎده ﺑﺮای ﻫﺎ ﺑﻮم از ﻣﺤﺎﻓﻈﺖ از ﻣﻨﺎﻃﻖ ﺣﺴﺎس ) ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺑﺎ ﭘﻮﺷﺶ ﮔﻴﺎﻫﻲ ﻳﺎ ﻣﻨﺎﻃﻖ زﻳﺴﺖ ﺣﻴﻮاﻧﺎت (273 ﺷﻜﻞ پ.4 - 15 - اﺳﺘﻔﺎده ﺑﺮای ﻫﺎ ﺑﻮم از ﻣﺤﺎﻓﻈﺖ از ﻣﻨﺎﻃﻖ ﺣﺴﺎس ) ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺗﺎﻧﻚ ﻫﺎی ذﺧﻴﺮه ( آب 273 ﺷﻜﻞ پ.4 - 16 - اﻧﺤﺮاف ﻣﺴﻴﺮ ﻟﻜﻪ ﻧﻔﺘﻲ ﺑﻪ ﺳﻤﺖ دﻳﮕﺮ رودﺧﺎﻧﻪ ﺑﺎ ﻛﻤﻚ ﻫﺎی ﺑﻮم ﺗﺠﺎری 273 ﺷﻜﻞ پ.4 - 17 - ﻣﺤﺪود ﺳﺎزی و ﺟﻤﻊ آوری ﻫﺎی ﻟﻜﻪ ﻧﻔﺘﻲ ﺑﺎ ﻛﻤﻚ ﻳﻚ در ﻫﺎ ﺑﻮم ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺧﺎص از رودﺧﺎﻧﻪ 274 ﺷﻜﻞ پ.4 - 18 - ﺑﺨﺶ ﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن یﻫﺎ ﺑﻮم ﺗﺠﺎر ی 274 ﺷﻜﻞ پ.4 - 19 - اﻧﻮاع ﻣﺨﺘﻠﻒ یﻫﺎ ﺑﻮم ﺗﺠﺎر یﺑﺮا ی اﺳﺘﻔﺎده و ﺎﻫﺎﻳ در در رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ 275 ﺷﻜﻞ پ.4 - 20 - ﻧﻤﻮﻧﻪ یﻫﺎ ﺑﻮم از یا ﻣﻬﺎر آﻟﻮدﮔ ﻲﻧﻔﺘ ﻲ 276 ﺷﻜﻞ پ.3 - 21 - ﻧﻤﻮﻧﻪ ﻫﺎی ﺑﻮم از ای ارﺗﺠﺎﻋﻲ 276 ﺷﻜﻞ پ.4 - 22 - ﻧﻤﻮﻧﻪ ﻫﺎی ﺑﻮم از ای ﺑﺎدی 276 ﺷﻜﻞ پ.4 - 23 - ﻧﻤﻮﻧﻪ ﻫﺎی ﺑﻮم از ای ﻣﺨﺼﻮص ﺳﺎﺣﻞ 277 ﻓﻬﺮﺳﺖ ﺷﻜﻞ ﻫﺎ ﻋﻨﻮان ﺻﻔﺤﻪ ﺷﻜﻞ پ.4 - 24 - ﻧﻤﻮﻧﻪ ﻫﺎی ﺑﻮم از ای ﺿﺪ ﺣﺮﻳﻖ 277 ﺷﻜﻞ پ.4 - 25 - ﻧﻤﻮﻧﻪ ﻫﺎی ﺑﻮم از ای ﺟﺬب ﻛﻨﻨﺪه ﻧﻔﺖ 277 ﺷﻜﻞ پ.4 - 26 - ﺑﻪ ﻛﺎرﮔﻴﺮی در ﻫﺎ ﺑﻮم ﻧﻬﺮﻫﺎ ی ﻛﻮﭼﻚ ﺑﺮای ﻣﺤﺪودﺳﺎزی ﺟﺮﻳﺎن ﻧﻔﺖ ﺷﻨﺎور 278 ﺷﻜﻞ پ.4 - 27 - ﺑﻪ ﻛﺎرﮔﻴﺮی در ﻫﺎ ﺑﻮم ﻧﻬﺮﻫﺎ و رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎی ﺑﺰرگ ﺑﺮای ﻣﺤﺪودﺳﺎزی ﺟﺮﻳﺎن ﻧﻔﺖ ﺷﻨﺎور 278 ﺷﻜﻞ پ.4 - 28 - ﺗﺎﺛﻴﺮ ﺑﺮ ﺑﺎد ﺣﺮﻛﺖ ﻧﻔﺖ ﻧﺸﺖ در ﺷﺪه رودﺧﺎﻧﻪ 280 ﺷﻜﻞ پ.4 - 29 - ﻧﻤﺎﻳﻲ ﻛﻠﻲ روش از ﺟﻤﻊ آوری آﻟﻮدﮔﻲ ﻧﻔﺘﻲ ﺑﺎ ﻛﻤﻚ اﺳﻜ و ﻫﺎ ﺑﻮم ﻴ ﻤﺮﻫﺎ 281 ﺷﻜﻞ پ.4 - 30 - ﻧﻤﺎﻳﻲ ﻛﻠﻲ روش از ﺟﻤﻊ آوری آﻟﻮدﮔﻲ ﻧﻔﺘﻲ ﺑﺎ ﻛﻤﻚ اﺳﻜ و ﻫﺎ ﺑﻮم ﻴ ﻤﺮﻫﺎ 282 ﺷﻜﻞ پ.4 - 31 - ﺗﻜﻨﻴﻚ ﺑﻪ ﻛﺎرﮔ ﺑﺮای ﻫﺎ ﺑﻮم یﺮﻴ ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻣﺴﻴﺮ ﻟﻜﻪ ﻧﻔﺖ ﺑﻪ ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺧﺎص و ﺟﻤﻊ آوری ﻧﻔﺖ 283 ﺷﻜﻞ پ.4 - 32 - ﻧﻤﺎﻳﻲ ﺑﻪ از ﻛﺎرﮔﻴﺮی ﺑﺮای ﻫﺎ ﺑﻮم ﻣﺤﺪود ﻛﺮدن و ﺟﻤﻊ آوری ﻫﺎی ﻧﻔﺖ ﺷﻨﺎور ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺳﺎﺣﻞ ﺑﻪ ﺳﺎﺣﻞ 284 ﺷﻜﻞ پ.4 - 33 - ﻧﻤﺎﻳﻲ ﺑﻪ از ﻛﺎرﮔﻴﺮی ﺑﺮای ﻫﺎ ﺑﻮم ﺗﻐﻴﻴﺮ ﺟﻬﺖ ﻣﺴﻴﺮ ﻧﻔﺖ و ﻣﺤﺪودﺳﺎزی ﻧﻔﺖ ﺑﺮ ﺳﻄﺢ آب 285 ﺷﻜﻞ پ.4 - 34 - ﻋﺪم ﻛﺎراﻳﻲ در ﻫﺎ ﺑﻮم رودﺧﺎﻧﻪ ﻳﺎ ﻫﺎ ﻣﻨﺎﺑﻊ ﺑﺎ آﺑﻲ ﺟﺮﻳﺎن ﺳﺮﻳﻊ 286 ﺷﻜﻞ پ.4 - 35 - ﻣﺸﻜﻼت ﺑﻮم ﮔﺬاری ﻫﺎی آب در ﺟﺎری ﺑﺎ ﺟﺮﻳﺎن ﻳﺎ ﺗﻨﺪ ﻫﻤﺮاه ﺑﺎ زﺑﺎﻟﻪ ﺑﺮگ و ﺷﺎخ و 286 ﺷﻜﻞ پ.4 - 36 - ﻣﺸﻜﻼت ﺑﻮم ﮔﺬاری اﺛﺮ ﻲﺑ و ﻊﻳﺳﺮ یﻫﺎ آب در ﺷﺪن ﻫﺎ ﺑﻮم 287 ﺷﻜﻞ پ.4 - 37 - ﻪﻳ زاو ﻣﻨﺎﺳﺐ ﻧﺼﺐ ﮔﺮه ﻫﺮ ) ﻊﻳﺳﺮ یﻫﺎ آب در ﻫﺎ ﺑﻮم ﻣﻌﺎدل 514 /0 اﺳﺖ ﻪﻴﺛﺎﻧ ﺑﺮ ﻣﺘﺮ ( 288 ﺷﻜﻞ پ.4 - 38 - اﻧﺘﺨﺎب زاوﻳﻪ ﻗﺮار دادن در ﺑﻮم رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎﻳﻲ آب ﺑﺎ ﺳﺮﻳﻊ 288 ﺷﻜﻞ پ.4 - 39 - ﻧﺤﻮه ﺑﻮم ﮔﺬار ی و ﺟﻤﻊ آوری آﻟﻮدﮔ ﻊﻳﺳﺮ یﻫﺎ آب در ﻲﻧﻔﺘ ﻲ 289 ﺷﻜﻞ پ.4 - 40 - ﻧﺤﻮه ﺣﺮﻛﺖ و ﮔﺴﺘﺮش ﻧﻔﺖ در رودﺧﺎﻧﻪ ﻊﻳﺳﺮ آب ﺑﺎ یا 290 ﺷﻜﻞ پ.4 - 41 - ﺗﻜﻨﻴﻚ ﺑﻮم ﮔﺬاری آب در رودﺧﺎﻧﻪ ﺑﺎ ﺟﺮﻳﺎن ﺳﺮﻳﻊ ) ﺳﺎﺣﻞ ﺑﻪ ﺳﺎﺣﻞ ( 291 ﺷﻜﻞ پ.4 - 42 - ﺗﻜﻨﻴﻚ ﺑﻮم ﮔﺬاری در رودﺧﺎﻧﻪ آب ﺑﺎ ﺳﺮﻳﻊ ) ﺳﺎﺣﻞ ﺑﻪ ﺳﺎﺣﻞ ( آب در ﮔﺎه ﻪﻴﺗﻜ ﺑﺎ 292 ﺷﻜﻞ پ.4 - 43 - ﺗﻜﻨﻴﻚ ﺑﻮم ﮔﺬاری در رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎﻳﻲ ﺑﺎ ﺟﺮﻳﺎن ﺳﺮﻳﻊ از) آب رودﺧﺎﻧﻪ (ﭘﻞ ﺑﻪ 293 ﺷﻜﻞ پ.4 - 44 - اﺳﺘﻔﺎده از ﺗﻜﻴﻪ ﻫﺎی ﮔﺎه ﻃﺒﻴﻌﻲ ﺑﺮای ﻧﺼﺐ در ﻫﺎ ﺑﻮم ﻣﻨﺎﻃﻖ ﺳﺎﺣﻠﻲ 295 ﺷﻜﻞ پ.4 - 45 - اﻧﻮاع ﺗﻜﻴﻪ ﺑﻮم در ﻫﺎ ﮔﺎه ﮔﺬاری ) ﺗﻜﻴﻪ ﮔﺎه ﻣﻮﻗﺖ در ﺳﺎﺣﻞ ( 295 ﺷﻜﻞ پ.4 - 46 - اﻧﻮاع ﺗﻜﻴﻪ ﺑﻮم در ﻫﺎ ﮔﺎه ﮔﺬاری ) ﺳﺎﺣﻞ (ﭘﻞ ﺑﻪ 295 ﺷﻜﻞ پ.4 - 47 - ﻧﺼﺐ ﺗﻜﻴﻪ ﻫﺎی ﮔﺎه در ﻲ داﺋﻤ ﻛﻨﺎر رودﺧﺎﻧﻪ ﺑﻪ ﻫﺎ ﻣﻨﻈﻮر اﻓﺰاﻳﺶ ﺳﺮﻋﺖ ﺑﻮم ﮔﺬاری در ﺣﻴﻦ ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ 296 ﺷﻜﻞ پ.4 - 48 - اﻧﻮاع ﻣﺘﻔﺎوت از ﻟﻨﮕﺮﻫﺎ ﻧﺼﺐ یﺑﺮا در ﻫﺎ ﺑﻮم درﻳﺎﭼﻪ ﺑﻪ ﻫﺎ ﻋﻨﻮان ﺗﻜﻴﻪ ﮔﺎه 297 ﺷﻜﻞ پ.4 - 49 - ﻧﺤﻮه ﻧﺼﺐ در ﻫﺎ ﺑﻮم درﻳﺎﭼﻪ ﺑﺎ ﻫﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﺗﻜﻴﻪ ﮔﺎه یﻫﺎ ﻣﺴﺘﻐﺮق 297 ﻓﻬﺮﺳﺖ ﺷﻜﻞ ﻫﺎ ﻋﻨﻮان ﺻﻔﺤﻪ ﺷﻜﻞ پ.4 - 50 - ﻣﺸﻜﻼت از ﻲﻧﺎﺷ ﻋﺪم ﻧﺼﺐ ﻣﻨﺎﺳﺐ ﻫﺎ ﮔﺎه ﻪﻴﺗﻜ ﺑﻪ ﻫﺎ ﺑﻮم 298 ﺷﻜﻞ پ.4 - 51 - ﺟﻤﻊ آوری ﻧﻔﺖ ﺑﺎ ﻛﻤﻚ یﻫﺎ ﺑﻮم ﺷﻨﺎور 298 ﺷﻜﻞ پ.4 - 52 - ﻧﺼﺐ ﻪﻳ زاو ﻦﻴﻴﺗﻌ ﺑﺎ ﻫﺎ ﺑﻮم ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﺳﺮﻋﺖ آب ﺎنﻳﺟﺮ 299 ﺷﻜﻞ پ.4 - 53 - اﻧﻮاع ﻣﺨﺘﻠﻒ اﺳﻜﻴﻤﺮﻫﺎ ) ﻏﻠﺘﻜ ﻧﻮار ،ﻲ ﺑﺮﺳ و یا ﭘﺮه ،ی ﻲ( 300 ﺷﻜﻞ پ.4 - 54 - ﻳﻜﻲ ﻧﻤﻮﻧﻪ از اﺳﻜﻴﻤﺮ ﻏﻠﺘﻜ روش و ﻲ ﺟﺪا ﻛﺮدن ﻧﻔﺖ ﺗﻮﺳﻂ ﻫﺎ آن 301 ﺷﻜﻞ پ.4 - 55 - اﻧﻮاع اﺳﻜ ﻴ ﻤﺮﻫﺎ و ﻛﺎرﺑﺮد ﻫﺎ آن 302 ﺷﻜﻞ پ.4 - 56 - ﻧﻤﻮﻧﻪ یﻫﺎ ﺑﻮم از یا ﺟﺎذب، ﭘﺪﻫﺎ و یﻫﺎ ورﻗﻪ ﺟﺎذب ﻧﻔﺖ 303 ﺷﻜﻞ پ.4 - 57 - ﻧﻤﻮﻧﻪ از یا ﻛﺎرﺑﺮد و ﻫﺎ ﺑﻮم یﻫﺎ ورﻗﻪ ﺟﺎذب ﻧﻔﺖ 303 ﺷﻜﻞ پ.4 - 58 - ﻛﺎرﺑﺮد یﻫﺎ ﺑﻮم ﻣﻬﺎر، یﻫﺎ ﺑﻮم ﺟﺎذب و یﻫﺎ ورﻗﻪ ﺟﺎذب ﻧﻔﺖ در ﻛﻨﺎر ﻫﻢ 303 ﺷﻜﻞ پ.4 - 59 - ﻛﺎرﺑﺮد یﻫﺎ ﺑﻮم ﻣﻬﺎر، یﻫﺎ ﺑﻮم ﺟﺎذب و یﻫﺎ ورﻗﻪ ﺟﺎذب ﻧﻔﺖ در ﻛﻨﺎر ﻫﻢ 304 ﺷﻜﻞ پ.4 - 60 - ﻛﺎرﺑﺮد یﻫﺎ ﺑﻮم ﻣﻬﺎر، یﻫﺎ ﺑﻮم ﺟﺎذب ﻧﻔﺖ در ﻛﻨﺎر ﻫﻢ 304 ﺷﻜﻞ پ.4 - 61 - اﺑﺰارﻫﺎی آﻣﺎده در ﻛﺎر ﺑﻪ داﺧﻞ ﻗﺎﻳﻖ ﻫﺎی ﻣﺨﺼﻮص ﺑﺮای اﻓﺰاﻳﺶ ﺳﺮﻋﺖ ﻋﻤﻠﻴﺎت ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ 305 ﺷﻜﻞ پ.4 - 62 - ﺟﻤﻊ آوری دﻓﻊ و ﻣﻨﺎﺳﺐ ﻟﺒﺎس ﺗﺠﻬ و ﻫﺎ ﺰاتﻴ آﻟﻮده 306 ﺷﻜﻞ پ.4 - 63 - اﻧﻮاع ﻣﺘﻔﺎوﺗ از ﻲ ﻣﺨﺎزن ﺟﻤﻊ آوری ﻧﻔﺖ آب و آﻟﻮده در اﻧﺪازه یﻫﺎ ﻣﺨﺘﻠﻒ 307 ﺷﻜﻞ پ.4 - 64 - اﺑﺰارﻫﺎی آﻣﺎده در ﻛﺎر ﺑﻪ داﺧﻞ ﻛﺎﻧﺘﻴﻨﺮ ﺑﺮای اﺳﺘﻔﺎده ﺳﺮﻳﻊ در ﻣﺤﻞ ﺣﺎدﺛﻪ 307 ﺷﻜﻞ . پ 4 - 65 - ﺣﺪاﻗﻞ ﺗﺠﻬ ﺰاتﻴ ﻲﻤﻨﻳا ﺷﺨﺼ ﻲ ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ ﺑﺎ آﻟﻮدﮔ ﻲﻧﻔﺘ ﻲ 308 ﺷﻜﻞ پ.5 - 1 - ﭼﺮﺧﻪ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻣﺎﻧﻮر ﭘﻴﺸﺮو 313 ﻓﻬﺮﺳﺖ ﺟﺪول ﻫﺎ ﻋﻨﻮان ﺻﻔﺤﻪ ﺟﺪول 1 - 1 - ﺧﻼﺻﻪ وﺿﻌ ﻴﺖ ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ ﻧﻔﺖ در ﺳﻄﺢ ﻛﺸﻮر 9 ﺟﺪول 1 - 2 - ﻣﺮزﻫﺎ و ﻣﺤﺪوده ﻫﺎی ﻣﻄﺎﻟﻌﺎﺗﻲ ﻃﺮح ﻣﻄﺎﺑﻖ ﺑﺎ ﻃﺒﻘﻪ ﺑﻨﺪی ﻫﺎی ﻣﻮﺟﻮد ﺑﻴﻦ اﻟﻤﻠﻠﻲ 11 ﺟﺪول 2 - 1 - ارزﻳﺎﺑﻲ درﺟﻪ اﻫﻤﻴﺖ ﻛﺎرﺑﺮی ﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ 18 ﺟﺪول 2 - 2 - ﻛﺎرﺑﺮی ﻫﺎی ﺳﺎزﮔﺎر در ﺣﺮﻳﻢ 18 ﺟﺪول 3 - 1 - اﻧﻮاع ﻣﻜﺎﻧﻴﺴﻢ یﻫﺎ ﺷﻜﺴﺖ ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ 23 ﺟﺪول 4 - 1 - یﻫﺎ ﮔﺎم اﻧﺘﺨﺎب روش ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ ﺑﺎ آﻟﻮدﮔ ﻲﻧﻔﺘ ﻲ 77 ﻓﻬﺮﺳﺖ ﺟﺪول ﻫﺎ ﻋﻨﻮان ﺻﻔﺤﻪ ﺟﺪول 4 - 2 - ﺗﻘﺴ یﺑﻨﺪ ﻢﻴ ﻣﻮاد ﺑﺮ ﻲﻧﻔﺘ اﺳﺎس ﺧﻮاص ﻫﺎ آن 79 ﺟﺪول 4 - 3 - ﺴﺖﻴﻟ ﭼﻚ وﻳﮋﮔﻲ ﻫﺎی ﺣﺎدﺛﻪ و ﻣﻨﺒﻊ آﺑﻲ آﻟﻮده ﺷﺪه 80 ﺟﺪول 4 - 3 - ﺴﺖﻴﻟ ﭼﻚ وﻳﮋﮔﻲ ﻫﺎی ﺣﺎدﺛﻪ و ﻣﻨﺒﻊ آﺑﻲ آﻟﻮده ﺷﺪه 81 ﺟﺪول 4 - 4 - اﻧﻮاع روش ﻫﺎی ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ ﺑﺎ آﻟﻮدﮔﻲ ﻧﻔﺘﻲ در رودﺧﺎﻧﻪ و ﻫﺎ ﻣﻨﺎﺑﻊ آﺑﻲ درون ﺳﺮزﻣﻴﻨﻲ 83 ﺟﺪول 4 - 5 - اﺛﺮ ﻣﺮﺗﺒﻂ روش یﻫﺎ ﭘﺎﺳﺦ ﺎبﻴﻏ در ﻣﺎده ﻲﻧﻔﺘ 84 ﺟﺪول 4 - 6 - ﻣﺤﺼﻮﻻت : ﻲﻨﻳﺑﻨﺰ ﺧﻼﺻﻪ ﻲﻄﻴﻣﺤ اﺛﺮ ﻣﺮﺗﺒﻂ از ﭘﺎﺳﺦ ﻧﺸﺘ یﺑﺮا یﻫﺎ ﻲ ﻣﻮاد ﻲ آﺑ یﻫﺎ ﻂﻴﻣﺤ در ﻲﻧﻔﺘ 138 ﺟﺪول 4 - 7 - ﻣﺤﺼﻮﻻت : ﻲﻨﻳﺑﻨﺰ ﺧﻼﺻﻪ ﻲﻄﻴﻣﺤ اﺛﺮ ﻣﺮﺗﺒﻂ از ﭘﺎﺳﺦ ﻧﺸﺘ یﺑﺮا ﻣﻮاد یﻫﺎ ﻲ یﻫﺎ ﻂﻴﻣﺤ در ﻲﻧﻔﺘ ﺳﺎﺣﻠ ﻲ139 ﺟﺪول 4 - 8 - ﻣﻮاد ﮔﺎزوﻳﻴﻠﻲ ﻧﻔﺖ و ﺧﺎم ﺳﺒﻚ : ﺧﻼﺻﻪ ﻲﻄﻴﻣﺤ اﺛﺮ ﻣﺮﺗﺒﻂ از ﭘﺎﺳـﺦ ﺑـﺮا ی ﻧﺸـﺘ یﻫـﺎ ﻲ ﻣـﻮاد ﻧﻔﺘـ در ﻲ ﻲ آﺑ یﻫﺎ ﻂﻴﻣﺤ 140 ﺟﺪول 4 - 9 - ﻣﻮاد ﮔﺎزوﻳﻴﻠﻲ ﻧﻔﺖ و ﺧﺎم ﺳﺒﻚ : ﺧﻼﺻﻪ ﻲﻄﻴﻣﺤ اﺛﺮ ﻣﺮﺗﺒﻂ از ﭘﺎﺳـﺦ ﺑـﺮا ی ﻧﺸـﺘ یﻫـﺎ ﻲ ﻣـﻮاد ﻧﻔﺘـ در ﻲ یﻫﺎ ﻂﻴﻣﺤ ﺳﺎﺣﻠ ﻲ 141 ﺟﺪول 4 - 10 - ﻧﻔﺖ رده ﺧﺎم ﻣﺘﻮﺳﻂ و ﻣﺤﺼﻮﻻت : ﺎﻧﻪﻴﻣ ﺧﻼﺻﻪ ﻲﻄﻴﻣﺤ اﺛﺮ ﻣﺮﺗﺒﻂ از ﭘﺎﺳﺦ ﻧﺸﺘ یﺑﺮا یﻫﺎ ﻲ ﻣﻮاد ﻲﻧﻔﺘ ﻲ آﺑ یﻫﺎ ﻂﻴﻣﺤ در 142 ﺟﺪول 4 - 11 - ﻧﻔﺖ رده ﺧﺎم ﻣﺘﻮﺳﻂ و ﻣﺤﺼﻮﻻت : ﺎﻧﻪﻴﻣ ﺧﻼﺻﻪ ﻲﻄﻴﻣﺤ اﺛﺮ ﻣﺮﺗﺒﻂ از ﭘﺎﺳﺦ ﻧﺸﺘ یﺑﺮا یﻫﺎ ﻲ ﻣﻮاد ﻲﻧﻔﺘ یﻫﺎ ﻂﻴﻣﺤ در ﺳﺎﺣﻠ ﻲ 143 ﺟﺪول 4 - 12 - ﻧﻔﺖ ﺧﺎم : ﻦﻴﺳﻨﮕ ﺧﻼﺻﻪ ﻲﻄﻴﻣﺤ اﺛﺮ ﻣﺮﺗﺒﻂ از ﭘﺎﺳﺦ ﻧﺸﺘ یﺑﺮا یﻫﺎ ﻲ ﻣﻮاد ﻲ آﺑ یﻫﺎ ﻂﻴﻣﺤ در ﻲﻧﻔﺘ 144 ﺟﺪول 4 - 13 - ﻧﻔﺖ : ﻦﻴﺳﻨﮕ ﺧﺎم ﺧﻼﺻﻪ ﻲﻄﻴﻣﺤ اﺛﺮ ﻣﺮﺗﺒﻂ از ﭘﺎﺳﺦ ﻧﺸﺘ یﺑﺮا ﻣﻮاد یﻫﺎ ﻲ یﻫﺎ ﻂﻴﻣﺤ در ﻲﻧﻔﺘ ﺳﺎﺣﻠ ﻲ 145 ﺟﺪول پ.1 - 1 - ﻣﻼﺣﻈﺎت ﻣﺘﻌﺪد ﻋﺒﻮر ﻟﻮﻟﻪ ﺧﻂ از رودﺧﺎﻧﻪ ﻳﺎ ﻣﺮاﻛﺰ ﻲ آﺑ 150 ﺟﺪول پ.2 - 1 - ﻧﻤﻮﻧﻪ ﺖﻴﺧﺎﺻ ﻲﺎﺑﻳ ارز از ﺧﻮرﻧﺪﮔ ﺧﺎک ﻲ ﺑﺮ ﻣﺒﻨﺎ ی ﻣﻘﺎوﻣﺖ اﻟﻜﺘﺮ آن ﻲﻜﻳ 189 ﺟﺪول پ.2 - 2 - ﺑﺮآورد ﻣﺤﺪوده ﺎزاتﻴ اﻣﺘ ﺷﺎﺧﺺ ﺧﻮردﮔ ﺑﺮ ﻲ اﺳﺎس وﺿﻌ ﻟﻮﻟﻪ ﺧﻂ ﺖﻴ 194 ﺟﺪول پ.2 - 3 - ﺎزاتﻴ اﻣﺘ ﻣﺮﺑﻮط اﻃﻤ ﺐﻳﺿﺮ ﺑﻪ ﻨﺎنﻴ ﻃﺮاﺣ ﻲ دﻳ ﻟﻮﻟﻪ ﺧﻂ ﻮاره 199 ﺟﺪول پ.2 - 4 - ﺎزﻴ اﻣﺘ ﺧﺴﺘﮕ ﺑﺮ ﻲ اﺳﺎس ﺒﺎتﻴﺗﺮﻛ ﻣﺨﺘﻠﻔ از ﻲ ﻓﺸﺎر و دوره ﺑﺎزﮔﺸﺖ ﻴﻴﺗﻐ ﺮات در آن ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ 200 ﺟﺪول پ.2 - 5 - اﺟﺰای ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ی آﻣﻮزش ﻛﺎﻫﺶ رﻳﺴﻚ ﺷﻜﺴﺖ ﺑﺮای ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ 211 ﺟﺪول پ.3 - 1 - اﻧﻮاع و ﺶﻳﭘﺎ ﺧﺼﻮﺻ و ﺎتﻴ ﺿﻮاﺑﻂ ﻣﺮﺑﻮط ﻫﺎ آن ﺑﻪ 218 ﺟﺪول پ.3 - 2 - ﺗﻮﺻ ﻴﻒ ﻣﺮاﺣﻞ ﻣﺨﺘﻠﻒ از اﻧﻮاع ﺶﻳﭘﺎ آﻟﻮدﮔ ﻲﻧﻔﺘ ﻲ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب 218 ﺟﺪول پ.3 - 3 - ﻣﺜﺎل ﻧﻮع ﺶﻳﭘﺎ از ﻳﻲﻫﺎ 1 و2 ﻫﻨﮕﺎم ﭘﺎﺳﺦ ﺑﻪ ﺣﺎدﺛﻪ ﻧﺸﺖ 219 ﻓﻬﺮﺳﺖ ﺟﺪول ﻫﺎ ﻋﻨﻮان ﺻﻔﺤﻪ ﺟﺪول پ.3 - 4 - راﻫﻨﻤﺎ ﻪﻴﺗﻬ ی ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﺑﺮ ) ﺶﻳﭘﺎ اﺳﺎس دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﺶﻳﭘﺎ ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ ﻧﻔﺖ اﺳﺘﺮاﻟ (ﻠﻨﺪﻳﻮزﻴﻧ و ﺎﻴ 220 ﺟﺪول پ.3 - 5 - روش ﻚﻴﺗﻜﻨ و ﻫﺎ ﺶﻳﭘﺎ یﻫﺎ ﺧﻮردﮔ ﻲ ) اﺳﺘﺎﻧﺪارد IPS-I-TP-802 ( 227 ﺟﺪول پ.3 - 6 - ﻣﺸﺨﺼﺎت روش ﺶﻳﭘﺎ یﻫﺎ ﺧﻮردﮔ ﻲ ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ ) اﺳﺘﺎﻧﺪارد IPS-I-TP-802 ( 229 ﺟﺪول پ.3 - 7 - ﻣﻬﻢ ﺗﺮﻳﻦ ﺗﺮﻛﻴﺒﺎت ﭘﻠﻲ آروﻣﺎﺗﻴﻚ ﻫﻴﺪروﻛﺮﺑﻦ ﻫﺎی ﻧﻔﺘﻲ ﻣﻮرد اﻧﺪازه ﮔﻴﺮی 230 ﺟﺪول پ.4 - 1 - ﻣﺰاﻳﺎ و ﻣﻌﺎﻳﺐ اﺳﺘﻔﺎده اﻳﻦ از ﻫﺎی ﺑﻮم ﺗﺠﺎری روش و ﻫﺎی ﻣﺤﺪودﺳﺎزی ﺻﺤﺮاﻳﻲ 268 ﺟﺪول پ.5 - 1 - ﻓﺮم ﺷﺎﺧﺺ ﻫﺎی ﻣﻮﺛﺮ در ﻃﺮاﺣﻲ و اﺟﺮای ﻣﺎﻧﻮر 316 ﺟﺪول پ.5 - 2 - ﻋﻨﺎوﻳﻦ و ﺷﺮح وﻇﺎﻳﻒ ﭘﻴﺸﻨﻬﺎدی ﺑﺮای ﭘﺮﺳﻨﻞ ﺳﺘﺎد اﺟﺮا ﻳﻲ ﻣﺎﻧﻮر 324 ﺟﺪول پ.5 - 3 - ﻓﺮم ارزﻳﺎﺑﻲ ﻣﺮاﺣﻞ ﻣﺨﺘﻠﻒ اﻧﺠﺎم ﻣﺎﻧﻮرﻫﺎی ﻋﻤﻠﻴﺎﺗﻲ 328 ﻣﻘﺪﻣﻪ 07 / 10 / 94 1 ﻣﻘﺪﻣﻪ ﻣﻘﺪﻣﻪ اﻳﺮان از ﻧﻈﺮ ﻃﻮل ﺧﻄﻮط ﻧﻔﺘﻲ، در ﻣﻘﺎم ﻫﻔﺘﻢ ﺟﻬﺎن ﻗﺮار دارد درﺣﺎﻟ ﻛﻪ ﻲ ﺑﺨﺶ ﻗﺎﺑﻞ ﻣﻼﺣﻈﻪ ای از اﻳﻦ ﺧﻄﻮط دﭼـﺎر ﻓﺮﺳﻮدﮔﻲ ﺷﺪه و ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ای ﻣﺪون و ﻧﻬﺎدﻳﻨﻪ ﺟﻬﺖ ﻛﺎﻫﺶ رﻳﺴﻚ ﺣﻮادث ﺷﻜﺴﺖ ﻧﺎﺷﻲ از اﻳﻦ ﻓﺮﺳﻮدﮔﻲ، در ﻛﺸﻮر وﺟـﻮد ﻧﺪارد . آﺳﻴﺐ ﭘﺬﻳﺮی ﺑﺎﻻی ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ ﺑﻪ ﺧﺼﻮص ﻣﻨﺎﺑﻊ آب از ﻧﺸﺖ ﻧﻔﺖ و ﻣﻮاد ﺧﻄﺮﻧﺎک، در ﺗﺠﺎرب ﻣﺘﻌﺪدی در داﺧﻞ و ﺧﺎرج از ﻛﺸﻮر ﺑﻪ اﺛﺒﺎت رﺳﻴﺪه اﺳﺖ . ﻫﺰﻳﻨ ﻪ ﻫﺎی زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ، اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ و اﻗﺘﺼﺎدی ﮔﺰاف ﻧﺎﺷﻲ از ﻧﺸﺖ ﻧﻔـﺖ، ﺑﺮﺧـﻲ از ﻛﺸﻮرﻫﺎ را وادار ﺳﺎﺧﺘﻪ ﺗﺎ روﻳﻜﺮدی ﻣﺪﻳﺮﻳﺘﻲ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ اﻳﻦ ﭘﺪﻳﺪه اﺗﺨﺎذ ﻧﻤﻮده و دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻫﺎ ﻳﻲ ﻣﺪون را ﺗﺪوﻳﻦ ﻧﻤﻮده و در اﺟﺮای آن ﺑﻪ ﺗﻤﺮﻳﻦ ﺑﭙﺮدازﻧﺪ . رو ﻦﻳا از ﺗﺪوﻳﻦ اﻳﻦ ﺿﺎﺑﻄﻪ ﺑﺎ روﻳﻜﺮد ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﭘﺪﻳﺪه ﻧﺸﺖ ﻧﻔﺖ از ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ ﻫﺎی اﻧﺘﻘﺎل آن ، در دﺳﺘﻮر ﻛﺎر ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺖ . اﻳﻦ دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﺣﻔﺎﻇﺖ آب ﻫﺎی ﺳﻄﺤﻲ ﺗﺤﺖ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ وزارت ﻧﻴﺮو در ﺑﺮاﺑﺮ ﺣﻮادث ﻧﺸﺖ ﻧﻔﺖ از ﻟﻮﻟﻪ ﻫﺎی ﻧﻔﺘﻲ ﺗﻬﻴﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ . ) ﻻزم ﺑﻪ ذﻛﺮ اﺳﺖ ﻛﻪ اﻳﻦ دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ در ﺣﻴﻄﻪ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺑﺤﺮان ﺳﺎﻳﺮ ﺣﻮادث ﻧﺸﺖ ﻧﻔﺖ ﻧﻴ ﺰ ﻛﺎرﺑﺮد دارد (. ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت اﻧﺠﺎم ﺷﺪه ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﺗﻬﻴﻪ اﻳﻦ دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ دارای وﻳﮋﮔﻲ ﻫﺎ ی اﺻﻠﻲ زﻳﺮ ﺑﻮده : اﻧﺪ 1 - ﺟﺎ آن از ﻛﻪ ﻳﻲ ﻃﻴﻒ وﺳﻴﻌﻲ از دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻫﺎ ﺑﺎ روﻳﻜﺮد اﻟﺰام آور ﺗﺪوﻳﻦ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ ، اﻧﻄﺒﺎق آن ﺑﺎ واﻗﻌﻴﺎت ﻛﺸﻮر اوﻟﻴﻦ ﺿﻤﺎﻧﺖ اﺟﺮاﻳﻲ ﺷﺪن آن اﺳﺖ . ﻟﺬا روﻳﻜﺮدﻫـﺎی ﻻزم ﺟﻬـﺖ ﺳـﺎزﮔﺎری ﺑـﺎ واﻗﻌﻴـﺖ ﻫـﺎی ﻛﺸـﻮر ﻟﺤـﺎظ ﮔﺮدﻳﺪه . اﻧﺪ 2 - ﺟﺎ آن از ﻛﻪ ﻳﻲ در ﺗﺪوﻳﻦ ﻳﻚ دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﺑﺎ ﻣﺎﻫﻴﺖ ﻣﺪﻳﺮﻳﺘﻲ و ﻧﻬﺎدی، ﺑﺴﻴﺎری از ﻣﻨـﺎﺑﻊ ﻣﻄﺎﻟﻌـﺎﺗﻲ ﺗﺠـﺎرب ﺑﻴﻦ اﻟﻤﻠﻠﻲ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ ، اﺳﺘﻔﺎده از اﻳﻦ ﺗﺠﺎرب ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻣﺒﺎﻧﻲ ﻧﻈﺮی ﻣﻄﺎﻟﻌﺎﺗﻲ و زﻳﺮﺳﺎﺧﺖ ﻫﺎی ﻣﻮﺟـﻮد در آن ﻛﺸﻮر ﻫﺎ ﺻﻮرت ﭘﺬﻳﺮﻓ ﺘﻪ اﺳﺖ . 3 - ﺗﻠﻔﻴﻖ ﻣﺒﺎﻧﻲ آﻛﺎدﻣﻴﻚ و ﺣﺮﻓﻪ ای در ﻓﺮآﻳﻨﺪ اﻧﺠﺎم ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﺑﺎ اﻧﺘﺨـﺎب ﺻـﺤﻴﺢ اﻋﻀـﺎی ﮔـﺮوه یﻫـﺎ ﻣﻄﺎﻟﻌـﻪ و ﻣﺸﺎوره، ﻣﺒﺎﻧﻲ اﻧﺠﺎم ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ و ﭘﻴﺶ ﻧﻴﺎزﻫﺎی ﻣﻄﺎ ﻟﻌﺎﺗﻲ ﻃﺮح ﺻﻮرت ﭘﺬﻳﺮﻓﺘﻪ اﺳﺖ . در ﺗﺪوﻳﻦ اﻳﻦ دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﺗﻼش ﺑﺮ اﻳﻦ ﺑﻮده اﺳﺖ ﻛﻪ : 1 - ﺗﺎ ﺣﺪ زﻳﺎدی ﻣﺴﺘﻨﺪ ﺑﻪ ﻗﻮاﻧﻴﻦ ﻣﺼﻮب و ﻣﻘﺮرات ﻣﻘﺒﻮل ﻛﺸﻮر ﺑﺎﺷﺪ . 2 - در ﺑﺨﺶ ﺿﻮاﺑﻂ ﻓﻨﻲ، در اﺳﺘﺎﻧﺪارد ﻓﻨﻲ رﺷﺘﻪ ﻫﺎی اﺻﻠﻲ دﺧﺎﻟﺖ ﻧﻜﺮده، ﻳـﺎ ﻻاﻗـﻞ ﺗﻨـﺎﻗﺾ در ﺑﻨـﺪﻫﺎی آن اﻳﺠـﺎد ﻧﻨﻤﺎﻳﺪ ﺑﻪ . ) ﻋﻨﻮان ﻣﺜﺎل، ﻃﺮاﺣﻲ و اﺟﺮای ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ ﻫﺎی ﻧﻔﺘﻲ در ﻛﺸﻮر زﻳﺮ ﻧﻈﺮ وزارت ﻧﻔﺖ ﺻﻮرت ﻣﻲ ﭘﺬﻳﺮد، اﻳﻦ وزارﺗﺨﺎﻧﻪ، ﺷﺮﻛﺖ ﻫﺎی ﺗﺎﺑﻌﻪ و ﭘﻴﻤﺎن ﻛﺎران ﺳﺎل ﻫﺎﺳﺖ ﻛﻪ از اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎی ﺷﻨﺎﺧﺘﻪ یا ﺷﺪه ﺟﻬﺖ ﻃﺮاﺣﻲ و اﺟﺮای ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ ﻧﻔﺖ اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲ ﻛﻨﻨﺪ، ﻟﺬا وزارت ﻧﻴﺮو در ﻧﻈﺮ دارد ﺗﺎ در ﺑﺨﺶ ﻓﻨﻲ ﺑﺎ ﺷﻨﺎﺳﺎﻧﺪن ﺣﺮﻳﻢ آب ﻫﺎی ﺗﺤﺖ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺧﻮد، ﻣﻼﺣﻈﺎت اﺿﺎﻓﻲ ﺧﻮد را ﻋﻼوه ﺑﺮ اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎی ﻣﻮﺟﻮد در اﻳﻦ زﻣﻴﻨﻪ اﻋﻤﺎل ﻧﻤﺎﻳﺪ .( 3 - در اراﺋﻪ ﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎی ﺳﺎزﻣﺎﻧﻲ و ﭼﺎرﭼﻮب ﻫﺎی ﻧﻬﺎدی ﭘﺸﺘﻴﺒﺎن، ﺣﺪاﻗﻞ ﺗﻐﻴﻴﺮ را ﻧﺴﺒﺖ ﺑـﻪ ﺳـﺎﺧﺘﺎر ﻫﺎی ﻓﻌﻠـﻲ ﻛﺸﻮر اﻋﻤﺎل ﻧﻤﺎﻳﺪ . 2 07 / 10 / 94 دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﭘﻴﺸﮕﻴﺮی و ﺑﺤﺮان ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔﻲ ﻫﺎی ﻧﻔﺘﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ و درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ ﻟﺬا ﺳﺎﺧﺘﺎر ﻦﻳﺗﺪو ﺷﺪه ﺷﺎﻣﻞ ﻣﻮارد زﻳﺮ اﺳﺖ : 1 - ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻣﺤﺪوده ﻛﺎرﺑﺮد دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ 2 - ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺣﺮﻳﻢ ﻫﺎی ﻣﻨﺎﺑﻊ آب در ارﺗﺒﺎط ﺑﺎ ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ اﻧﺘﻘﺎل ﻧﻔﺖ و ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ 3 - ﻣﺪﻳ ﺮﻳﺖ رﻳﺴﻚ آﻟﻮدﮔﻲ ﻧﺎﺷﻲ از ﺷﻜﺴﺖ ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ در ﺣﺮﻳﻢ ﻫﺎی ﻣﻨﺎﺑﻊ آب 4 - ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺑﺤﺮان ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔﻲ ﻧﻔﺘﻲ ﻧﺎﺷﻲ از ﺷﻜﺴﺖ ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ در ﺣـﺮﻳﻢ ﻫـﺎی ﻣﻨـﺎﺑﻊ آب ﺷـﺎﻣﻞ ﻣﺮاﺣـﻞ ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ ﺗﺎ یﺳﺎز ﭘﺎک 5 - ﭘﻴﻮﺳﺖ ﻫﺎی ﺣﺎوی اﻃﻼﻋﺎت ﺗﻜﻤﻴﻠﻲ ﺑﺮای اﺳﺘﻔﺎده از دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ - ﻫﺪف و داﻣﻨﻪ ﻛﺎرﺑﺮد وﻗﻮع ﺣﻮادث ﻣﺘﻌﺪد ﻣﻨﺠﺮ ﺑﻪ آﻟﻮدﮔﻲ ﻧﻔﺘﻲ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب در ﺳﺎل ﻫﺎی اﺧﻴﺮ، ﺑﻴﺎن ﮔـﺮ وﺿـﻌﻴﺖ ﺑﺤﺮاﻧـﻲ در ﻧﻘـﺎط اﺷـﺘﺮاک ﺣﺮﻳﻢ ﻫﺎی ﻣﻨﺎﺑﻊ آب و ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ اﺳﺖ . ﻋﻤﺪه اﻳﻦ ﺣﻮادث ﺑﻪ دﻟﻴﻞ ﻃﻮل ﻋﻤﺮ ﺑـﺎﻻی ﺧﻄـﻮط ﻟﻮﻟـﻪ، ﻋـﺪم رﻋﺎﻳـﺖ اﺻـﻮل ﻃﺮاﺣﻲ و اﺟﺮا ﺑﻪ ) ﺧﺼﻮص رﻋﺎﻳﺖ ﺣﺮﻳﻢ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ( و ﻧﺒﻮد ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻧﻈﺎرت ﺻﺤ ﻴﺢ ﺑﺮ ﺣﺮﻳﻢ ﻫﺎی ﻣﻨﺎﺑﻊ آب واﻗﻊ ﺷﺪه اﻧـﺪ . در ﭼﻨﻴﻦ ﺷﺮاﻳﻄﻲ، اﻋﻤﺎل روﻳﻜﺮد ﻫﺎی ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ رﻳﺴﻚ ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ در ﻣﺮاﺣﻞ ﻃﺮاﺣﻲ، اﺟﺮا و ﺑﻬـﺮه ﺑـﺮداری، اﻟﺰاﻣـﻲ ﺑـﻪ ﻧﻈـﺮ ﻣﻲ رﺳﺪ . از ﻃﺮﻓﻲ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ اﺟﺘﻨﺎب ﻧﺎﭘﺬﻳﺮ ﺑﻮدن ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔﻲ ﻧﻔﺘﻲ، ﺗﺪوﻳﻦ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺑﺤﺮان اﻳﻦ ﺣﻮادث ﺑﻪ ﺻﻮرت ﺟﺎﻣ ﻊ و ﻣﻮردی ) ﺑﺎ اوﻟﻮﻳﺖ ﻧﻘﺎط در ﻣﻌﺮض رﻳﺴﻚ ﺑﺎﻻﺗﺮ ( ﻧﻴﺰ ﺿﺮوری ﺑﻪ ﻧﻈﺮ ﻣﻲ رﺳﺪ . ﮔﺴﺘﺮدﮔﻲ و ﺗﻨﻮع ﺣﻮادث اﺣﺘﻤﺎﻟﻲ، ﻣﺤﺪود ﻛﺮدن ﻣﺮزﻫﺎ ی ﺗﺪوﻳﻦ اﻳﻦ دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ را اﺟﺘﻨﺎب ﻧﺎﭘﺬ ﻳﺮ ﻧﻤـﻮده اﺳـﺖ . ﻟـﺬا ﮔﺮوه ﻛﺎرﺷﻨﺎﺳﻲ، در راﺳﺘﺎی ﺟﺎﻣﻊ و ﻣﺎﻧﻊ ﺑﻮدن دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ) ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ آﻣﺎر ﺣﻮادث ﺛﺒﺖ (ﺷﺪه ، ﻣﺮز ﻫﺎ و ﻣﺤﺪوده ﻫـﺎی آن را ﺑﻪ ﺻﻮرت زﻳﺮ در ﻧﻈﺮ داﺷﺘﻪ اﺳﺖ : • دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ازﻧﻈﺮ ﺣﻮزه ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ، ﻫﺮ دو ﺣﻮزه ﻣﺪﻳﺮﻳﺘﻲ و ﻋﻤﻠﻴﺎﺗﻲ را در ﺑﺮﻣ .ﺮدﻴﮔ ﻲ • در ﺣﻮزه ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺣﻮادث، ﻣﺼﺎدﻳﻖ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ رﻳﺴﻚ و ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺑﺤﺮان در ﻓﺼﻮل ﻣﺠﺰا در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻪ . اﻧﺪ ﺷﺪه • دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﺗﺪو ﻳﻦ ﺷﺪه ﻋﻼوه ﺑﺮ ﻣﻮارد ﻣﺪ (ﻲﻓﻨ ﺮﻴﻏ) ﻲﺘﻳﺮﻳ ، ﻣﻮارد ﻓﻨﻲ را ﻧﻴﺰ در ﺑﺮ ﻣﻲ ﮔﻴﺮد . • در ﺑﺨﺶ ﻓﻨﻲ، ﻣﻘﺮرات ﻣﻮﺟﻮد در ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ اﺳﺘﺎﻧﺪارد ﻫﺎی وزارت ﻧﻔﺖ1 ﻣﻮرد ﺑﺮرﺳ ﻲ و ارزﻳﺎﺑﻲ ﻗﺮارﮔﺮﻓﺘﻪ و در ﻗﻴﺎس ﺑﺎ اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎ و دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻫﺎی ﺑﻴﻦ اﻟﻤﻠﻠﻲ ﺗﻮﺻﻴﻪ ﻫﺎﻳﻲ در راﺳﺘﺎی ﺗﻜﻤﻴﻞ اﻳﻦ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ اراﺋﻪ ﮔﺮدﻳﺪه اﺳﺖ . • در اﻳﻦ دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﻨﺒﻊ ﭘﺬﻳﺮﻧﺪه آﻟﻮدﮔﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ، درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ و ﻣﺮاﻛﺰ آﺑﻲ ﺳﻄﺤﻲ داﺧﻠـﻲ 2 در ﻧﻈـﺮ ﮔﺮﻓﺘـﻪ ﺷﺪه و درﻳﺎﻫﺎ، اﻗﻴﺎﻧﻮس ﻫﺎ و ﻣﻨ ﺎﺑﻊ آب زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ را ﺷﺎﻣﻞ ﻧﻤﻲ .ﺷﻮد ﻧﻮع ﻣﺎده آﻻﻳﻨﺪه ، ﻧﻔﺖ و ﻓﺮآورده ﻫﺎی ﻫﻴﺪروﻛﺮﺑﻨﻲ ﻣﺎﻳﻊ و ﻣﻨﺒﻊ آﻻﻳﻨﺪه ﻧﻴﺰ ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ اﻧﺘﻘﺎل اﻳﻦ ﻣﻮاد در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘـﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ . 1- IPS (Iranian Petroleum Standard) 2- Inland Waters 1ﻓﺼﻞ 1 ﻛﻠﻴﺎت ﻓﺼﻞ اول - ﺎتﻴﻛﻠ 07 / 10 / 94 5 ﻓﺼﻞ اول - ﻛﻠﻴﺎت 1 - 1 - اﺛﺮ ﻫﺎی ﻧﺸﺖ ﻧﻔﺖ ﺑﺮ ﻣﺤﻴﻂ ﻫﺎی آﺑﻲ ﺗﺒﻌﺎت و ﮔﺴﺘﺮه اﺛﺮﻫﺎی ﻧﺸﺖ ﻧﻔﺖ در رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ و ﺳﺎﻳﺮ ﻣﻨﺎﺑﻊ آﺑﻲ در ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ ﺑﺎ ﺧﺸﻜﻲ ﻫﺎ ﺑﻴﺶ ﺗـﺮ و ﺷـﺪﻳﺪﺗﺮ ﺧﻮاﻫـﺪ ﺑﻮد، ﭼﺮاﻛﻪ اﻳﻦ آﻟﻮدﮔﻲ در رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ ﺑﻪ ﻛﻤﻚ ﺟﺮﻳﺎن آب ﺑﻪ ﻣﻨﺎﻃﻖ ﭘﺎﻳﻴﻦ دﺳﺖ و ﺳﻮاﺣﻞ ﻣﻨﺘﻘﻞ ﺷﺪه و ﻳﺎ ﺑﺎ ﭼﺴﺒﻴﺪن ﺑـﻪ رﺳﻮﺑﺎت ﺗﻪ ، ﻧﺸﻴﻦ ﺧﻮاﻫﻨ ﺪ ﺷﺪ . اﻳﻦ اﻧﺘﻘﺎل و ﺗﻪ ﻧﺸﻴﻨﻲ ﺳﺒﺐ ﮔﺴﺘﺮش ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ در ﻣﺤﺪوده وﺳﻴﻌﻲ ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ . از دﻳﺪﮔﺎه زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ ارﮔﺎﻧﻴﺴﻢ ﻫﺎی ﻣﻮﺟﻮد در آب را ﺑﻪ ﺷﺪت ﺗﺤﺖ ﺗﺎﺛﻴﺮ ﻗﺮار داده و ﺳـﺒﺐ ﻣﺴـﻤﻮﻣﻴﺖ ﺷﺪﻳﺪ و ﻳﺎ ﻣﺮگ آن ﻫﺎ ﺧﻮاﻫﻨﺪ ﺷﺪ . ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ ﻫﻢ ﭼﻨﻴﻦ دﻣﺎی ﻗﺎﺑﻞ ﺗﺤﻤﻞ را ﺑﺮای ﻣﺎﻫﻲ ﻫﺎ و ﺳﺎﻳﺮ آﺑﺰﻳـﺎن ﻛـﺎﻫﺶ داده و از ﻃﺮﻳﻖ ﻣﻤﺎﻧﻌﺖ ﺑﺮای ورود ﻧﻮر و ﻳﺎ ﭼﺴﺒﻴﺪن ﺑﻪ ﺳﻄﺢ ﺑﺮگ ﻫﺎ، ﮔﻴﺎﻫﺎن آﺑﻲ را ﺗﺤﺖ ﺗﺎﺛﻴﺮ ﻗﺮار ﻣﻲ دﻫﺪ . ﻣﻮاد ﻧﻔﺘـﻲ از ﻃﺮﻳـﻖ اﻳﺠﺎد ﻣﺴﻤﻮﻣﻴﺖ ﺟﻠﺒﻚ ﻫﺎی ﺧﻮراﻛﻲ و ﻳﺎ ﭘﻼﻧﻜﺘﻮن یﻫﺎ ﻣﻮﺟﻮد در آب، زﻧﺠﻴﺮه ﻏﺬاﻳﻲ را ﻣﺨﺘﻞ ﻛﺮده و ﺣﺘـﻲ ﭘﺮﻧـﺪﮔﺎﻧﻲ و ﭘﺴﺘﺎﻧﺪاران ﻣﻨﻄﻘﻪ آﻟﻮده ﺷﺪه را ﻧﻴﺰ ﺗﺤﺖ ﺗﺎﺛﻴﺮ ﻗﺮار ﺧﻮاﻫﺪ داد . ﺳﺮﻧﻮﺷﺖ ﻧﻬﺎﻳﻲ ﻣﻮاد ﻧﻔﺖ وارد ﺷﺪه ﺑﻪ ﻣﺤﻴﻂ ﻫﺎی آﺑﻲ ﺗﻮﺳﻂ ﻓﺮآﻳﻨﺪﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻔﻲ از ﻗﺒﻴـﻞ ﺗﺒﺨﻴـﺮ، ﺗﺸـﻜﻴﻞ ﻣﺤﻠـﻮل، ﭘﺨﺶ ﺷﺪن روی ﺳﻄﺢ، اﻣﻮﻟﺴ یﺳﺎز ﻮنﻴ ، اﻛﺴﺎﻳﺶ، ﺗﺠﺰﻳﻪ ﺑﻪ ﻛﻤﻚ ﻣﻴﻜﺮوارﮔﺎﻧﻴﺴﻢ ﻫﺎی ﻣﻮﺟﻮد در آب و ﻳ ﺎ ﭼﺴـﺒﻴﺪن ﺑـﻪ رﺳﻮﺑﺎت ﺑﺴﺘﺮ رودﺧﺎﻧ ﻪ ﻳﺎ درﻳﺎﭼﻪ ﻣﺸﺨﺺ ﻣﻲ .ﺷﻮد ﭘﺲ از ورود ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ ﺑﻪ ﻳﻚ ﻣﺤﻴﻂ آﺑﻲ ﺗﺮﻛﻴﺒﺎت ﻓﺮار ﻣﻮﺟﻮد در آن ﺑﻪ ﺳﺮﻋﺖ ﺗﺒﺨﻴﺮ ﻣﻲ . ﻧﺪﺷﻮ ﭘﺲ از ﮔﺬﺷـﺖ ﭼﻨـﺪ روز، ﺣﺪود 25 درﺻﺪ از ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ ﻧﺸﺖ ﺷﺪه در ﻣﺤﻴﻂ آﺑﻲ از راه ﺗﺒﺨﻴﺮ از ﺑﻴﻦ رﻓﺘﻪ و ﻲﺑـﺎﻗ ﻣﺎﻧـﺪه آن در ﻣﻌـﺮض ﻓﺮآﻳﻨـﺪ ﺗﺸﻜﻴﻞ اﻣﻮﻟﺴﻴﻮن ﻗﺮار ﺧﻮاﻫﺪ ﮔﺮﻓﺖ ﻳ . ﻚ اﻣﻮﻟﺴﻴﻮن ﺷﺎﻣﻞ ﻗﻄﺮه ﻫﺎی ﭘﺮاﻛﻨﺪه ﻣﻌﻠﻖ ﻳﻚ ﻣﺎﻳﻊ در ﻣﺎﻳﻊ دﻳﮕﺮ اﺳـﺖ . در اﻳـﻦ ﺣﺎﻟﺖ اﻣﻜﺎن ﺗﺸﻜﻴﻞ دو ﻧﻮع اﻣﻮﻟﺴﻴﻮن ﻧﻔﺖ در آب و آب در ﻧﻔـﺖ وﺟـﻮد دارد . ﭘﺮاﻛﻨـﺪﮔﻲ ﻧﻔـﺖ در آب ﻫﻨﮕـﺎﻣﻲ ﺻـﻮرت ﻣﻲ ﮔﻴﺮد ﻛﻪ ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ ﺗﺤﺖ ﺗﺎﺛﻴﺮ ﻣﺘﻘﺎﺑﻞ ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ اﻳﻦ ﻣﻮاد ﺑﺎ آب ﻛﻪ ) ﻋﻤﺪ ﺗﺎ در ﺳـﻄﺢ ﺻـﻮر ت ﻣـﻲ ﮔﻴـﺮد ( ﭘﺎﻳـﺪار ﺷـﺪه ﺑﺎﺷﻨﺪ . اﻳﻦ ﻓﺮآﻳﻨﺪ در آب ﻫﺎی ﻣﺘﻼﻃﻢ ﺑﻪ ﻲﺧﻮﺑ ﺻﻮرت ﻣﻲ ﮔﻴﺮد . در ﭼﻨﻴﻦ ﺷﺮاﻳﻄﻲ ﻗﻄﺮه ﻫـﺎی ﻧﻔـﺖ در ﺳـﻄﻮح ﺑـﺎﻻی آب ﭘﺮاﻛﻨﺪه ﻧﺸﺪه و از ﻣﻴﺎن آب ﻋﺒﻮر ﻣﻲ ﻛﻨﻨﺪ . ﺗﻌﺪادی از اﻳﻦ ﻗﻄﺮات ﮋهﻳو ﺑﻪ ) ﻗﻄﺮات ﺳـﻨﮕﻴﻦ ﺗـﺮ ( ﺑـﺎ ﭼﺴـﺒﻴﺪن ﺑـﻪ رﺳـﻮﺑﺎت ﺗﻪ ﻧﺸﻴﻦ ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ ﺑﻴﺶ . ﺗﺮ ﻧﻔﺘﻲ ﻛﻪ ﭘﺲ از ﻓﺮآ ﻳ ﻨﺪﻫﺎی اﻣﻮﻟﺴـﻴﻮن ﺳـﺎزی ﺑـﺎﻗﻲ ﻣـﻲ ﻣﺎﻧـﺪ ﺑـﻪ ﺗـﺪر ﺑـﻪ ﺞﻳ وﺳـ ی ﻠﻪﻴ ﻋﻤـﻞ اﻛﺴ ﻴﺪاﺳﻴ ﻮن ﻧﻮری و ﻳﺎ ﺗﺠﺰﻳﻪ ﻠﻪﻴ وﺳ ﺑﻪ ﻣﻮﺟﻮدات رﻳﺰ ﻣﻮﺟﻮد در آب ﺷﻜﺴﺘﻪ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ ) ﻣﻮﺟﻮدات رﻳﺰ درﻳـﺎﻳﻲ ﻗـﻮی ﺗـﺮﻳﻦ ﻋﺎﻣﻞ ﺗﺠﺰﻳﻪ ﻧﻔﺖ در درﻳﺎﻫﺎ ﻫﺴﺘﻨﺪ (. در ﻣﺠﻤﻮع ﭘﺲ از ﻧﺸﺖ ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ در ﻳﻚ ﻣﺤ ﻴ ﻂ آﺑﻲ، اﻳﻦ ﻣﻮاد روی ﺳﻄﺢ آب ﭘﺨﺶ ﺷﺪه و ﺗﺸـﻜﻴﻞ ﻚﻳـ ﻪﻳـ ﻻ ﻧـﺎزک ﻣﻲ دﻫﻨﺪ . اﻳﻦ ﻻﻳﻪ ﻧﺎزک ﺗﺤﺖ ﻓﺮآﻳﻨﺪﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻓﻴﺰﻳﻜﻲ، ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ و ﺑﻴﻮﻟﻮژﻳﻜﻲ ﻗﺮارﮔﺮﻓﺘﻪ و ﺑﻪ ﺷـﺪت ﺗﻐﻴﻴـﺮ ﻣـﻲ ﻳﺎﺑـﺪ . درﻣﺠﻤﻮع اﻣﻜﺎن ﺑﺮوز 8 ﻓﺮآﻳﻨﺪ ﻓﻴﺰﻳﻜﻲ ﻳﺎ ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ ﺷﺎﻣﻞ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻟﻜﻪ ﻳﺎ ﮔﺴﺘﺮده ﺷـﺪن، ﺗﺒﺨﻴـﺮ، اﺧـﺘﻼط، اﻛﺴﻴﺪاﺳـﻴﻮن ﻧﻮری، ﭘﺨﺶ ﺷﺪن در ﺳﺘﻮن آب، ﺗﻪ ﻲﻨﻴﻧﺸ ﺑﻪ ﻫﻤﺮاه رﺳﻮﺑﺎت، ﺗﺠﺰﻳﻪ ﺑﻴﻮﻟﻮژﻳﻜﻲ و ﺗﺸﻜﻴﻞ اﻣﻮﻟﺴﻴﻮن وﺟﻮد دارد . در ﺷـﻜﻞ )1 - 1 (ﺑﺮﻫﻢ ﻛﻨﺶ ﻫﺎ در ﻣﺤﻴﻂ ﺑﺮای از ﺑﻴﻦ ﺑﺮدن ﻧﻔﺖ رﻫﺎﺷﺪه ، ﻧﺸﺎن داده ﺷﺪه اﺳﺖ . 6 07 / 10 / 94 دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﭘﻴﺸﮕﻴﺮی و ﺑﺤﺮان ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔﻲ ﻫﺎی ﻧﻔﺘﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ و درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ ﺷﻜﻞ1 - 1 - ﺗﺎﺛﻴﺮ ﺑﺮﻫﻢ ﻛﻨﺶ ﻫﺎ در ﻣﺤﻴﻂ ﺑﺮای از ﺑﻴﻦ ﺑﺮدن ﻧﻔﺖ رﻫﺎﺷﺪه 1 - 2 - وﺿﻌﻴﺖ ﻣﻮﺟﻮد ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ اﻧﺘﻘﺎل در اﻳﺮان در ﺣﺎل ﺣﺎﺿﺮ ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ اﻧﺘﻘﺎل ﻧﻔﺖ و ﻓﺮآورده ﻫﺎی ﻧﻔﺘﻲ ﺗﺤﺖ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺷﺮﻛﺖ ﻣﻠـﻲ ﻧﻔـﺖ، ﺷـﺮﻛﺖ ﻣﻠـﻲ ﭘﺎﻻﻳﺶ و ﭘﺨﺶ ﻓﺮآورده ﻫﺎی ﻧﻔﺘﻲ و ﺷﺮﻛﺖ ﻣﻠﻲ ﮔﺎز اﻳﺮان ﻗﺮار دارﻧﺪ . ﺑﺨﺶ ﻋﻤﺪه ای از ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟـﻪ ﺑـﺎ ﻃـﻮﻟﻲ در ﺣـﺪود 14000 ﻛﻴﻠﻮﻣﺘﺮ، ﺗﺤﺖ ﭘﻮﺷﺶ ﺷﺮﻛﺖ ﻣﻠﻲ ﭘﺎﻻﻳﺶ و ﭘﺨﺶ ﻓﺮآورده ﻫﺎی ﻧﻔﺘﻲ ﻗﺮار دارد . ﺷﺮﻛﺖ ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ و ﻣﺨﺎﺑﺮات ﻧﻔﺖ اﻳﺮان ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻳﻜﻲ از ﺷﺮﻛﺖ ﻫﺎی ﺗﺎﺑﻌﻪ ﺷﺮﻛﺖ ﻣﻠﻲ ﭘﺎﻻﻳﺶ و ﭘﺨﺶ وﻇﻴﻔﻪ اﻧﺘﻘﺎل ﻧ ﻔﺖ ﺧﺎم از ﻣﺒﺎدی ﺗﻮﻟﻴﺪ ﺑﻪ ﭘﺎﻻﻳﺸﮕﺎه ﻫﺎ و درﻳﺎﻓﺖ ﻓﺮآورده ﻫﺎی ﻧﻔﺘﻲ از ﭘﺎﻻﻳﺸﮕﺎه ﻫـﺎ و ﻣﺒـﺎدی واردات و اﻧﺘﻘـﺎل آن ﻫـﺎ ﺑـﻪ ﻣﺨﺎزن ﺷﺮﻛﺖ ﻣﻠﻲ ﭘﺨﺶ در ﺳﺮاﺳﺮ ﻛﺸﻮر، ﺗﺎﻣﻴﻦ ﺳﻮﺧﺖ ﻧﻴﺮوﮔﺎه ﻫﺎ، ﻓﺮودﮔﺎه ﻫﺎ، ﺧﻮراک ﺻـﻨﺎﻳﻊ ﭘﺘﺮوﺷـﻴﻤﻲ، ﻫـﻢ ﭼﻨـﻴﻦ ﺣﻤﻞ ﻧﻔﺖ ﺧﺎم ﻛﺸﻮرﻫﺎی آﺳﻴﺎی ﻣﻴﺎﻧﻪ از ﭘﺎﻳﺎﻧﻪ ﻧﻔ ﺘﻲ ﻧﻜﺎ ﺑﻪ ﭘﺎﻻﻳﺸﮕﺎه ﻫـﺎی ﺷـﻤﺎﻟﻲ ﻛﺸـﻮر را از ﻃﺮﻳـﻖ 14000 ﻛﻴﻠـﻮﻣﺘﺮ ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ و ﻳﺎزده ﻣﻨﻄﻘﻪ ﻋﻤﻠﻴﺎﺗﻲ در ﺳﺮاﺳﺮ ﻛﺸﻮر ﺑﺮ ﻋﻬﺪه دارد . ﺑﺨﺶ ﻋﻤﺪه ای از اﻳﻦ ﺧﻄﻮط دارای ﻋﻤﺮ ﺑﺎﻻﻳﻲ ﺑﻮده و از رﻳﺴﻚ ﺑﺎﻻﻳﻲ در ﻗﺒﺎل ﺷﻜﺴﺖ و ﻳﺎ ﻧﺸﺖ ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ ﺑﺮﺧﻮردار ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ . ﺷﺮﻛﺖ ﻣﻠﻲ ﻧﻔـﺖ اﻳـﺮان ﻧﻴـﺰ ﺳـﻬﻤﻲ از ﻃـﻮل ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ اﻧﺘﻘﺎل ﻧﻔﺖ ﺧﺎم از ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ ﻛﺸﻮر ﺑﻪ ﻃﻮل 7000 ﻛﻴﻠﻮﻣﺘﺮ ) ﻃﻮل ﺧﻄﻮط اﺻـﻠﻲ ( را در ﻣﻨـﺎﻃﻖ ﻧﻔـﺖ ﺧﻴـﺰ ﻛﺸﻮر ﺑﻪ ﺧﻮد اﺧﺘﺼﺎص ﻣﻲ دﻫﺪ . 1 - 3 - ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔﻲ ﻧﻔﺘﻲ ﻧﺎﺷﻲ از ﺷﻜﺴﺖ ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ و ﺗﺠﺎرب ﻣﻮﻓﻖ ﻣﺪﻳﺮﻳﺘﻲ در اﻳﻦ زﻣﻴﻨﻪ از آن ﺟﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ اﻧﺘﻘﺎل ﻧﻔﺖ و ﻳﺎ ﻓﺮآورده ﻫﺎی ﻧﻔﺘﻲ ﺣﺎوی ﻣﻮادی ارزﺷﻤﻨﺪ، ﺧﻄﺮﻧﺎک ) اﺣﺘﻤﺎﻻ ﺳﻤﻲ ( و در ﻓﺸـﺎ ر زﻳﺎد ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻟﺬا ﻫﻤﻮاره ﺑﺮوز ﻫﺮﮔﻮﻧﻪ ﻣﺸﻜﻞ ﻳﺎ اﺧﺘﻼل در ﺳﻼﻣﺖ ﺧﻄﻮط ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ ﻣﺸﻜﻞ ﺳﺎز و ﺣﺘﻲ ﺧﻄﺮآﻓﺮ ﻳﻦ ﺑﺎﺷﺪ . ﻣﺘﺎﺳﻔﺎﺗﻪ اﻃﻼﻋﺎت ﺟﻤﻊ ﺑﻨﺪی ﺷﺪه و ﻃﺒﻘﻪ ﺑﻨﺪی ﺷﺪه ای ﭘﻴﺮاﻣﻮن ﺣﻮادث ﻣﻨﺠﺮ ﺑﻪ آﻟﻮدﮔﻲ ﻧﺎﺷﻲ از ﻧﺸﺖ ﻧﻔﺖ از ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ در ﻛﺸﻮر وﺟﻮد ﻧﺪاﺷﺘﻪ و اﻃﻼﻋﺎت ﻣﻮﺟﻮد ﭘﻴﺮاﻣﻮن ﺣ ﻮادث اﺧﻴﺮ از دﺳﺘﺮس ﻋﻤﻮم و ﺣﺘﻲ ﻛﺎرﺷﻨﺎﺳﺎن ﺧﺎرج اﺳﺖ . اﻛﺴﻴﺪاﺳﻴﻮن ﮔﺴﺘﺮده ﺷﺪن ﺗﺒﺨﻴﺮ اﻣﻮﻟﺴﻴﻮن ﺳﺎزی ﮔﺴﺘﺮده ﺷﺪن ﭘﺨﺶ ﺷﺪن ﺗﺠﺰﻳﻪ زﻳﺴﺘﻲ اﺧﺘﻼط ﺗﻪ ﻧﺸﻴﻦ ﺷﺪن ﺑﻪ ﻫﻤﺮاه رﺳﻮﺑﺎت ﻓﺼﻞ اول - ﺎتﻴﻛﻠ 07 / 10 / 94 7 در ﻛﺸﻮرﻫﺎﻳﻲ از ﻗﺒﻴﻞ اﻳﺎﻻت ﻣﺘﺤﺪه آﻣﺮﻳﻜﺎ و اﺳﺘﺮاﻟﻴﺎ ﺑﻪ ﻛﻤﻚ آﻣﺎر و اﺳﻨﺎد ﻃﺒﻘﻪ یﺑﻨﺪ ﺷﺪه در اﻳﻦ زﻣﻴﻨـﻪ ﻫـﺎ ﺗـﻼش ﻫـﺎﻳﻲ در زﻣﻴﻨﻪ ﻛﺎﻫﺶ ﺗﻌﺪاد و ﺷﺪت اﻳﻦ ﺣﻮادث ﺻﻮرت ﭘﺬﻳﺮﻓﺘﻪ ﻛﻪ ﮔﺎه ﺑﺴﻴﺎر ﻣ ﻮ ﺛﺮ ﺑﻮده اﺳﺖ . ﺑـﻪ ﻋﻨـﻮان ﻣﺜـﺎل در ﮔ ﺰارﺷـﻲ ﻛـﻪ از ﺳـﻮی اﻧﺘﺸﺎرات API در ﺳﺎل2009 ﺑﻪ ﭼﺎپ رﺳﻴﺪه ، آﻣﺪه اﺳﺖ ﻛﻪ در ﻣﻮرد ﺣﺠﻢ ﻧﺸﺖ ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ از ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ داﺧﻠﻲ در ﺳﻄﺢ ﻛﺸﻮر آﻣﺮﻳﻜﺎ در ﺳﺎل 2007 ﺑﺎ35 درﺻﺪ ﻛﺎﻫﺶ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ دﻫﻪ اﺧﻴﺮ و 70 درﺻﺪ ﻛﺎﻫﺶ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ اواﻳﻞ1970 ﻣﻮاﺟﻪ ﺑﻮده . اﻧﺪ ﺷﻜﻞ 1 - 2 - ﺗﻐﻴﻴﺮات ﺣﻮادث ﻧﺸﺖ ﻧﻔﺖ از ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ در ﻛﺸﻮر آﻣﺮﻳﻜﺎ1968 - 2007 ﺑﺮرﺳﻲ ﻫﺎی اﻧﺠﺎم ﺷﺪه درﺑﺎره ﺗﻌﺪاد ﺣﻮادث ﻧﺸﺖ ﻧﻔﺖ از ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟـﻪ از ﻗﺒـﻞ از دﻫـﻪ 1970 روﻧـﺪ ﻛﺎﻫﺸـ ﻲ، ﺑـﻪ ﺟـﺰ ﺳﺎل ﻫﺎی 2000 ﺗﺎ2002 را ﻧﺸﺎن دﻫﺪ ﻣﻲ ) ﺷﻜﻞ 1 - 3 ( و روﻧﺪ ﺗﻐﻴﻴﺮات ﺣﺠﻢ ﻧﺸﺖ ﻳﺎﻓﺘﻪ روﻧﺪ ﻛﺎﻫﺸﻲ ﺑﺎ ﺗﻐﻴﻴﺮات ﻣﺤﺪود را در ﻫﻤﻴﻦ دوره ﻧﺸﺎن دﻫﺪ ﻣﻲ ) ﺷﻜﻞ 1 - 4( ﺷﻜﻞ1 - 3 - ﺗﻐﻴﻴﺮات ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﺗﻌﺪاد ﺣﻮادث ﻧﺸﺖ ﻧﻔﺖ از ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ در دﻧﻴﺎ ﺗﻌﺪاد ﺣﻮادث ﻧﺸﺖ)ﻳﻚ ﺑﺸﻜﻪ ﻳﺎ ﺑﻴﺶ ﺗﺮ ( ﻧﺸﺖ ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ از ﺧﻄﻮط ﻟﻮ ﻟﻪ داﺧﻠﻲ ﺑﻴﻦ ﺳﺎل ﻫﺎی1968 ﺗﺎ2007 در اﻳﺎﻻت ﻣﺘﺤﺪه 70 درﺻﺪ ﻛﺎﻫﺶ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ دﻫﻪ70 35درﺻﺪ ﻛﺎﻫﺶ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ دﻫﻪ ﺣﺠﻢ ﻧﺸﺖ ﻳﺎﻓﺘﻪ ﺑﻪ ﺑﺸﻜﻪ 259,340 181,196 118,297 76,754 1988-2007 1988-1977 1978-1987 1968-1977 0 50,000 100,000 150,000 200,000 250,000 300,000 8 07 / 10 / 94 دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﭘﻴﺸﮕﻴﺮی و ﺑﺤﺮان ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔﻲ ﻫﺎی ﻧﻔﺘﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ و درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ ﺷﻜﻞ1 - 4 - ﺗﻐﻴﻴﺮات ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﺣﺠﻢ ﻧﺸﺖ ﻧﻔﺖ از ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ در دﻧﻴﺎ در ﺗﺤﻘﻴﻖ ﻓﻮق ﻻزم ﺑﻪ ذﻛﺮ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﺨﺶ ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻮﺟﻬﻲ از ﻧﺸﺖ ﻧﻔﺖ ) در ﺣﺪود 85 ٪ ( از ﺧﻄﻮط اﻧﺘﻘﺎل داﺧﻠﻲ ﺳﺒﺐ آﻟﻮدﮔﻲ ﺧﺎک ﻣﺤﻞ ﻧﺸﺖ ﺷﺪه و ﺑﺨﺶ ﻛﻮﭼﻜﻲ از آن ﻣﺴﺘﻘ ﻴﻤﺎ وارد آب ﻫﺎی ﺳﻄﺤﻲ ﻣﻲ ﺷﻮد . ﺑﺮﺧﻲ از ﺗﻐﻴﻴﺮات ﻗﺎ ﻧﻮﻧﻲ در ﻣﻮرد ﻗﺎﻧﻮن آﻟﻮدﮔﻲ ﻧﻔﺘﻲ ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ ﻣﺼﻮب 1990 اﻧﺠﺎم ﺷﺪه ﻋﺒﺎرﺗﻨﺪ از ﻗﺎﻧﻮن اﻳﻤﻨـﻲ ﺧﻄـﻮط ﻟﻮﻟـﻪ )2002 ( 1 و ﻗـﺎﻧﻮن ﻳﻜﭙﺎرﭼﮕﻲ، ﻣﺤﺎﻓﻈﺖ، ﺗﻘﻮﻳﺖ و اﻳﻤﻨﻲ ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ )2006 ( 2 . ﺑﻪ ﻛﻤﻚ ﻗﻮاﻧﻴﻦ اﺻﻼﺣﻲ از اﻳﻦ ﻗﺒﻴـﻞ ﻛـﺎﻫﺶ35 درﺻـﺪی ﻧﺸﺖ ﻧﻔﺖ از ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ داﺧﻠﻲ در آﻣﺮﻳﻜﺎ و در دﻫﻪ اﺧﻴﺮ ﻣﻴﺴﺮ ﮔﺮدﻳﺪه اﺳﺖ . ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ ﻧﻔﺖ و ﮔﺎز در اﻳﺮان ﺗﺤﺖ ﺣﻜﻤﺮاﻧﻲ ﺷﺮﻛﺖ ﻫﺎ ی ﺗﺎﺑﻌﻪ وزارت ﻧﻔﺖ ﺑﻮده و وﻇﻴﻔﻪ ﭘﺸﺘﻴﺒﺎﻧﻲ، ﭘﺎﻳﺶ و ﻧﻈﺎرت ﺑﺮ ﻋﻤﻠﻜﺮد ﺧﻄﻮط ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﻫﺮ ﺷﺮﻛﺖ، در ﺣﻴﻄﻪ وﻇﺎﻳﻒ ﻫﻤﺎن ﺷﺮﻛﺖ ﻗﺮار دارد ﻛﻪ در ﺻﻮرت ﺑﺮوز ﻫﺮﮔﻮﻧﻪ ﻣﺸﻜﻞ، ﺧﻄﺮ ﻳﺎ ﺧﺴﺎرت ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ ﻣﺴ ﺖﻴ وﻟﻮ ﻣﺘﻮﺟﻪ ﺷﺮﻛﺖ ﻣﺘﺒﻮع ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد . در ﺑﺨﺶ ﻫﻴﺪروﻛﺮﺑﻦ ﻫﺎی ﻣﺎﻳﻊ ﺷﺎﻣﻞ ﻧﻔﺖ ﺧﺎم و ﻓﺮآورده ﻫﺎی ﻣﺎﻳﻊ آن ﺖﻴ وﻟﻮﻣﺴ ﺑﺎ ﺷﺮﻛﺖ ﻫﺎی ﻧﻔﺖ، ﭘﺎﻻﻳﺶ و ﭘﺨـﺶ ﻓﺮآورده ﻫﺎی ﻧﻔﺘﻲ و ﺻﻨﺎﻳﻊ ﭘﺘﺮوﺷﻴﻤﻲ اﺳﺖ . ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﺑﺎﻻ ﺑﻮدن ﻣﺘﻮﺳﻂ ﻋﻤﺮ ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ اﻧﺘﻘـﺎل ﻧﻔـﺖ و ﻣـﻮاد ﻧﻔﺘـﻲ در ﺳﻄﺢ ﻛﺸﻮر و ﺧﻄﺮات ﺑﺎﻟﻘﻮه ﻧﺎﺷﻲ از ﺷﻜﺴﺖ اﺣﺘﻤﺎﻟﻲ ﺧﻄﻮط ، ﺿﺮورت ﭘﺎﻳﺶ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﭘﻴﺸﮕﻴﺮی از ﺑﺮوز ﭼ ﻨﻴﻦ ﺣـﻮادﺛﻲ از اﻫﻤﻴﺖ وﻳﮋه ای ﺑﺮﺧﻮ ر دار ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد . ﺟﺪول )1 - 1( ﻧﺸﺎن دﻫﻨﺪه وﺿﻌﻴﺖ ﻟﻮﻟﻪ ﻫﺎی اﻧﺘﻘﺎل ﻧﻔﺖ اﺳﺖ ﻛـﻪ در دﻳـﺪی ﻛﻠـﻲ ﻋﻤﺮ ﻣﺘﻮﺳﻂ ﺧﻄﻮط ﺑﺎ ﻗﻄﺮ ﺑﺎﻻ را ﺑﻴﺶ از 25 ﺳﺎل ﻧﻤﺎﻳﺶ دﻫﺪ ﻣﻲ . اﻳﻦ ﺟﺪول ﻟﺰوم اﻳﺠﺎد ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ ﭘﺎﻳﺸﻲ ﻗﻮی و ﻛﺎرآﻣـﺪ را در ﺳﻴﺴﺘﻢ ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ اﻧﺘﻘﺎل ﻧﻔﺖ و ﻓﺮ آورده ﻫﺎی ﻧﻔﺘﻲ و ﻫﻢ ﭼﻨﻴﻦ ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ ﻗﺪرﺗﻤﻨـﺪ ﻣـﺪﻳﺮﻳﺖ رﻳﺴـﻚ و ﺑﺤـﺮان ﺣـﻮادث ﻧﺎﺷﻲ از ﺷﻜﺴﺖ اﺣﺘﻤﺎﻟﻲ اﻳﻦ ﺧﻄﻮط، ﺑﻪ ﻧﻤﺎﻳﺶ ﻣﻲ ﮔﺬارد . 1- Pipeline Safety Act (PSA)-2002 2- Pipeline Integrity, Protection, Enforcement and Safety (PIPES) Act -2006 ﺣﺠﻢ ﻧﺸﺖ ﻳﺎﻓﺘﻪ )ﺑ ﺸﻜﻪ ( ﻓﺼﻞ اول - ﺎتﻴﻛﻠ 07 / 10 / 94 9 ﺟ ﺪول 1 - 1 - ﺧﻼﺻﻪ وﺿﻌﻴﺖ ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ ﻧﻔﺖ در ﺳﻄﺢ ﻛﺸﻮر ﻗﻄﺮ ﻟﻮﻟﻪ )inch ( ﻃﻮل )Km ( ﻋﻤﺮ )year ( ﻗﻄﺮ ﻟﻮﻟﻪ )inch ( ﻃﻮل )Km ( ﻋﻤﺮ )year ( 48 52 33 18 240 32 42 564 30 16 202 40 - 25 36 207 40 - 19 14 127 40 - 11 30 190 35 12 200 37 - 4 28 5/ 28 33 10 81 37 - 25 26 7/ 133 33 8 196 37 - 8 24 358 25 6 6/ 15 32 - 25 22 14 33 4 25 37 - 30 20 454 27 - 18 ﺟﻤﻊ 8/ 3007 ) Km ( 1 - 4 - ﺿﺮورت ﻫﺎ و اﻫﺪاف ﺗﻬﻴﻪ دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﺣﺎﺿﺮ اﮔﺮ از زاوﻳﻪ آﺳﻴﺐ ﭘﺬﻳﺮی ﺑﻪ ﭘﺪﻳﺪه ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔﻲ ﻧﻔﺘﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ و ﻣﺮاﻛﺰ آﺑﻲ ﭘﺮداﺧﺘـﻪ ﺷـﻮد، اﻓـﺰاﻳﺶ ﺳـﻦ ﺷـﺒﻜﻪ ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ اﻧﺘﻘﺎل ﻧﻔﺖ و ﻣﺤﺪودﻳﺖ ﺷﺪﻳﺪ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب در ﻛﺸﻮر ﺑﺎﻋﺚ ﺷﺪه اﺳـﺖ ﻛـﻪ ﻣﻨـﺎﺑﻊ آب ﺳـﻄﺤﻲ ﺷـﻴﺮﻳﻦ ﻛﺸـﻮر ﺑﻪ ﺷﺪت آﺳﻴﺐ ﭘﺬﻳﺮ ﺑﺎﺷﺪ و ﺗﺒﻌﺎت ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔﻲ ﻧﻔﺘﻲ ﻧﻴﺰ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎ ی اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ، اﻗﺘﺼﺎدی و زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄـﻲ ﺳـﻨﮕﻴﻨﻲ ﺑـﻪ ﻫﻤﺮاه داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ . آن ﭼﻪ ﺑﺮ ﭘﻴﭽﻴﺪﮔﻲ ﻫﺎی ﻛﺎر ﻣﻲ اﻓﺰاﻳﺪ، ﭼﻨﺪ رﺷﺘﻪ ای ﺑﻮدن اﻳﻦ ﮔﻮﻧﻪ ﺣﻮادث اﺳﺖ ﻛﻪ ﺗﻤﺎﻳـﻞ ﺳـﺎزﻣﺎن ﻫـﺎی ﻣﺨﺘﻠـﻒ را ﺑﺮای ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ رﻳﺴﻚ و ﻛﺎﻫﺶ آﺳﻴﺐ ﭘﺬﻳﺮی اﻳﻦ ﭘﺪﻳﺪه ﻛﻢ ﻣﻲ ﻧﻤﺎﻳﺪ . در ﺻﻮرت وﻗﻮع ﺣﻮادث، ﻫﻢ ﻛﺎری و ﻫﻢ ﮔﺮاﻳـ ﻲ ﻣﻴـﺎن آن ﻫﺎ را ﺑﺎ دﺷﻮاری ﻣﻮاﺟﻪ ﻣﻲ ﺳﺎزد . روﻳﻪ ﻏﺎﻟﺐ در ﻣﻮرد ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﻣﺴﺎﻳﻞ ﭼﻨﺪ رﺷﺘﻪ ای ، از ﺟﻤﻠﻪ ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔﻲ ﻧﻔﺘـﻲ رودﺧﺎﻧـﻪ ﻫـﺎ و ﻣﺮاﻛـﺰ آﺑـﻲ، ﺗـﺪوﻳﻦ ﭼﺎرﭼﻮب ﻫﺎی ﻧﻬﺎدی ) ﺗﻬﻴﻪ دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻫﺎ و ﻣﻘﺮرات ( اﺳﺖ ﻛﻪ ﻃﻲ آن ﺳﺎزﻣﺎن ﻫﺎ ﻧﻔﻊ ذی ی ﺑﻪ ﺗﻤﺮﻳﻦ یﻫﺎ ﺖﻴ وﻟﻮﻣﺴ ﺧـﻮد ﭘﺮداﺧﺘﻪ و ﻫﻤﻜﺎری و ﻫﻢ ﮔﺮاﻳﻲ در ﻋﻤﻠﻜﺮد را ﺗﻘﻮﻳﺖ ﻧﻤﺎﻳﻨﺪ . اﮔﺮ از زاوﻳﻪ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ رﻳﺴﻚ، ﻣﻮﺿﻮع ﻣﻮرد واﻛﺎوی ﻗﺮار ﮔﻴﺮد، ﻧﻤﻲ ﺗﻮان از ﺷﺮﻛﺖ ﻫﺎی ﻃﺮاﺣـﻲ و اﺟـﺮای ﺧﻄـﻮط ﻟﻮﻟـﻪ ﻫـﺎی اﻧﺘﻘﺎل ﻧﻔﺖ اﻧﺘﻈﺎر داﺷﺖ ﻣﻼﺣﻈﺎت و ﻣﻨﺎﻓﻊ وزارت ﻧﻴﺮو را در ﻧﻈﺮ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﻨﺪ، ﺑﺪون آن ﻛﻪ ﺿﻮاﺑﻂ ﻓﻨ ﻲ و اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎی ﻻزم در ﺧﺼﻮص رﻋﺎﻳﺖ ﺣﺮﻳﻢ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ) در ﺑﺮاﺑﺮ آﻟﻮدﮔﻲ ﻧﻔﺘﻲ ( ، ﻣﻼﺣﻈﺎت ﻓﻨﻲ ﭘﻮﺷﺶ ﺧﻄـﻮط ﻟﻮﻟـﻪ، اﺳـﺘﻔﺎده از ﺗﺠﻬﻴـﺰات و ﭘـﺎﻳﺶ ﺧﻄﻮط، از ﻃﺮف وزارت ﻧﻴﺮو ﺗﺪو ﻳﻦ ﺷﺪه و ﺑﻪ ﺗ ﺎ ﻳﻴﺪ و ﺗﺼﻮﻳﺐ ﻣﺮاﺗﺐ ذی ﺻﻼح رﺳﻴﺪه و ﺑﻪ وزارت ﻧﻔﺖ اﺑﻼغ ﺷﺪه ﺑﺎﺷﺪ . اﮔﺮ ﻫﺪف ﻋﺎﻟﻲ ﺗﺪوﻳﻦ اﻳﻦ دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ را ﺣﻔﺎﻇﺖ ﺑﻴﺶ ﺗﺮ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ و ﻣﺮاﻛﺰ آﺑﻲ در ﺑﺮاﺑﺮ ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔﻲ ﻧﻔﺘﻲ ﺑﺪاﻧﻴﻢ، ﻫﺪف ﻛﻠﻲ از ﺗﺪوﻳﻦ آن را ﻣﻲ ﺗﻮان ﺑﻪ ﺻﻮرت زﻳﺮ ﺑﻴﺎن ﻧﻤﻮد : » ﺗﻬﻴﻪ دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔﻲ ﻧﻔﺘﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ و ﻣﺮاﻛـﺰ آﺑـﻲ ﺑـﺎ روﻳﻜﺮدﻫـﺎی رﻳﺴـﻚ و ﺑﺤـﺮان، ﻓﻨـﻲ و ﻣﺪﻳﺮﻳﺘﻲ ﺑﺮای ﻣﺪﻳﺮان ﺣﻮزه ﺳﻴﺎﺳﺖ ﮔﺬاری، ﻣﺪﻳﺮان ﻣﻨﻄﻘﻪ ای و ﮔﺮوه ﻫﺎی اﻗﺪام ﻛﻨﻨﺪه در ﻣﺤﻞ .« 10 07 / 10 / 94 دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﭘﻴﺸﮕﻴﺮی و ﺑﺤﺮان ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔﻲ ﻫﺎی ﻧﻔﺘﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ و درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ 1 - 5 - ﻣﺮزﻫﺎ و ﻣﺤﺪوده ﻫﺎی دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﺮزﻫﺎ و ﻣﺤﺪوده ﻫﺎی ﻦﻴﻴﺗﻌ ﺷﺪه در راﺳﺘﺎی ﺗﺪوﻳﻦ دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﭘﺲ از ﺑﺤﺚ و ﺗﺒﺎدل ﻧﻈﺮ ﺑﺎ ﻛﺎرﺷﻨﺎﺳﺎن اﻣـﺮ ﺑـﻪ ﺷـﺮح زﻳﺮ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﮔﺮدﻳﺪه اﻧﺪ آن ) ﭼﻪ در اﻳﻦ ﻗﺴﻤﺖ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻣﺮزﻫﺎ و ﻣﺤﺪوده ﻫﺎی ﻣﻄﺎﻟﻌﺎﺗﻲ ﻃﺮح ﺗﺸﺮﻳﺢ ﺷـﺪه اﺳـﺖ ﻣﻄـﺎﺑﻖ ﺑـﺎ ﻣﻌﻴﺎرﻫﺎی ﺑﻴﻦ اﻟﻤﻠﻠﻲ ﻣﻮﺟﻮد در اﻳﻦ ﺣﻮزه اﺳﺖ :( – ﻣﺤﺪوده دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ازﻧﻈﺮ ﺣﻮزه ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ : ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻫﺎی ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ آﻟﻮدﮔﻲ ﻧﻔﺘﻲ ﺑﺮای ﺳﻄﻮح ﻣﺪﻳﺮﻳﺘﻲ ﻳﺎ ﻋﻤﻠﻴـﺎﺗﻲ ﻃﺮاﺣﻲ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ ﻛﻪ ﺣﻮزه ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ اﻳﻦ ﻃﺮح ، ﻫﺮ دو ﺣﻮزه ﻫﺎی ﻓﻌﺎﻟﻴﺘﻲ ﻣﺪﻳﺮﻳﺘﻲ و ﻋﻤﻠﻴﺎﺗﻲ را ﺷﺎﻣﻞ ﻣﻲ .ﺷﻮد – روﻳﻜﺮد ﻣﺪﻳﺮﻳﺘﻲ دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ : روﻳﻜﺮد ﻣﺪﻳﺮﻳﺘﻲ ﺷﺎﻣﻞ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ رﻳﺴﻚ و ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺑﺤﺮان ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔﻲ ﻧﻔﺘﻲ در رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ و درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ اﺳﺖ . – ﻓﻨﻲ ﻳﺎ ﻏ ﻲﻓﻨ ﺮﻴ ﺑـﻮدن دﺳـﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ : دﺳـﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﭘـﻴﺶ رو ﻫـﻢ ﻓﻨـﻲ و ﻫـﻢ ﻏﻴـﺮ ﻓﻨـﻲ اﺳـﺖ ﭼﺮاﻛـﻪ ﻫـﻢ دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻫﺎی ﻣ ﺪﻳﺮﻳﺘﻲ و ﻫﻢ ﻣﻘﺮرات ﻓﻨﻲ را ﺷﺎﻣﻞ ﻣﻲ .ﺷﻮد – ﻣﺤﺪوده ﻓﻨﻲ دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ : ﻣﺤﺪوده ﻓﻨﻲ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﻳﻚ ﭘﺪﻳﺪه ﭼﻨﺪ رﺷﺘﻪ ای ﺷﺎﻣﻞ زﻧﺠﻴﺮه ای از ﻗﻮاﻧﻴﻦ، ﻣﻘﺮرات ﻓﻨﻲ و اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎی ﻓﻨﻲ اﺳﺖ؛ ﻛﻪ ﺗﺪوﻳﻦ ﻫﺮ ﻳﻚ از اﺟﺰای اﻳﻦ زﻧﺠﻴﺮ، ﻣﺒﺎﻧﻲ ﺧﺎص ﺧﻮد را داراﺳﺖ . ﺑـﺎ ﺗﻮﺟـﻪ ﺑﻪ اﻫﺪاف ﻃﺮح و ﺟﺎﻳﮕﺎه وزار ت ﻧﻴﺮو در ارﺗﺒﺎط ﺑﺎ ﺿﻮاﺑﻂ ﻓﻨﻲ ﻃﺮاﺣﻲ و اﺣﺪاث ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ ﻧﻔﺖ، ﻣﺤﺪوده ﻓﻨـﻲ ﻃﺮح ﺷﺎﻣﻞ ﺑﺮرﺳﻲ و ﺗﺪوﻳﻦ ﻣﻘﺮرات ﻓﻨﻲ ﺑﻮده اﺳﺖ . – ﻣﺤﺪوده آﻟﻮدﮔﻲ : ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﺗﻘﺴﻴﻢ ﺑﻨﺪی ﻫﺎی راﻳﺞ ﺟﻬﺎﻧﻲ، ﻣﺤﺪوده آﻟﻮدﮔﻲ ﻣﻮرد ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ در اﻳﻦ دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ، ﻣﺤﺪوده داﺧﻠﻲ ﻳﺎ ﻣﺤﺪوده ﺧﺸﻜﻲ ﺑﻪ ﻋﻼوه رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ، ﻣﺮاﻛﺰ آﺑﻲ و درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ ﺑﺎﺷﺪ . 1 – ﺗﻘﺴﻴﻢ ﺑﻨﺪی ازﻧﻈﺮ ﻧﻮع ﻣﺎده آﻻﻳﻨﺪه : ﻧﻮع ﻣﻨﺒﻊ آﻻﻳﻨﺪه ای ﻛﻪ در ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﻣﺪﻧﻈﺮ اﺳﺖ ﻧﻔﺖ و ﻓﺮآورده ﻫﺎی ﻣـﺎﻳﻊ ﻫﻴﺪروﻛﺮﺑﻨﻲ اﺳﺖ ﻛـﻪ ﺗﻮﺳـﻂ ﺧﻄـﻮط ﻟﻮﻟـﻪ ﻣﻨﺘﻘـﻞ ﻣـﻲ ﺷـﻮﻧﺪ و ﻣـﻮاد ﺷـﻴﻤﻴﺎﻳﻲ ﺧﻄﺮﻧـﺎک و ﻓـﺮآورده ﻫـﺎی ﻫﻴﺪروﻛﺮﺑﻨﻲ ﻧ ﻊﻳﻣﺎ ﻤﻪﻴ و ﮔﺎز را ﺷﺎﻣﻞ ﻧﻤﻲ .ﺷﻮد – ﺗﻘﺴﻴﻢ ﺑﻨﺪی ازﻧﻈﺮ ﻧﻮع ﻣﻨﺒﻊ ﻧﻔﺘﻲ آﻻﻳﻨﺪه : ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ رﻳﺴﻚ ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔﻲ ﻧﻔﺘﻲ ﻣﺘﻨﺎﺳـﺐ ﺑـﺎ اﻳـﻦ ﻛـﻪ ﻣﻨﺒـﻊ آﻟﻮدﮔﻲ ﭼﻪ ﺑﺎﺷﺪ ﻣﺘﻔﺎوت اﺳﺖ ﺑﺮﺧﻲ ﻣﺮاﺣﻞ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺑﺤﺮان ﻧﻴﺰ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﻣﺘﻨﺎﺳﺐ ﺑـﺎ ﻧـﻮع ﻣﻨﺒـﻊ آﻟـﻮدﮔﻲ ﻧﻔﺘﻲ ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻧﻤﺎﻳﺪ . ﻣﻨﺒﻊ ﻣﻮردﻧﻈﺮ در اﻳﻦ دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﺧﻄ ﻮط ﻟﻮﻟﻪ اﻧﺘﻘﺎل در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ . – ﺗﻘﺴﻴﻢ ﺑﻨﺪی ازﻧﻈﺮ ﻣﻨﺒﻊ آﻟﻮده ﺷﻮﻧﺪه : ﻧﻮع ﻣﻨﺒـﻊ آﻟـﻮده ﺷـﻮﻧﺪه ﻣﻤﻜـﻦ اﺳـﺖ آب، ﺧـﺎک و ﻳـﺎ ﺳـﺎﻳﺮ ﻋﻨﺎﺻـﺮ زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ ﺑﺎﺷﺪ، در اﻳﻦ ﻃﺮح ﻣﻨﺒﻊ آﻟﻮده ﺷﻮﻧﺪه ﻣﻮرد ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ، ﻣﻨﺒـﻊ ﻣـﻮرد ﺑﺮرﺳـ ﻲ در اﻳـﻦ دﺳـﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ آب ﻫﺎی ﺳﻄﺤﻲ ﺷﻴﺮﻳﻦ ﺷﺎﻣﻞ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ، د رﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ و ﺗﺎﻻب ﻫﺎ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ . در ﺟﺪول )1 - 2 (ﻣﺤﺪوده و ﻣﺮزﻫﺎی ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ آﻣﺪه اﺳﺖ : 1- Inland Oil Spill Response ﻓﺼﻞ اول - ﺎتﻴﻛﻠ 07 / 10 / 94 11 ﺟﺪول1 - 2 - ﻣﺮزﻫﺎ و ﻣﺤﺪوده ﻫﺎی ﻣﻄﺎﻟﻌﺎﺗﻲ ﻃﺮح ﻣﻄﺎﺑﻖ ﺑﺎ ﻃﺒﻘﻪ ﺑﻨﺪی ﻫﺎی ﻣﻮﺟﻮد ﺑﻴﻦ اﻟﻤﻠﻠﻲ ﻧﻮع ﻣﺤﺪوده ﻃﺒﻘﻪ ﺑﻨﺪی ﻫﺎی ﻣﻮﺟﻮد ﻃﺒﻖ ﻣﻌﻴﺎرﻫﺎی ﺑﻴﻦ اﻟﻤﻠﻠﻲ ﻣﺤﺪوده ﻃﺮح ازﻧﻈﺮ ﺣﻮزه ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻣﺪﻳﺮﻳﺘﻲ ﻋﻤﻠﻴﺎﺗﻲ روﻳﻜﺮد ﻣﺪﻳﺮﻳﺘﻲ ﻃﺮح رﻳﺴﻚ ﺑﺤﺮان ﻧﻮع ﺧﺮوﺟﻲ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎﺗﻲ ﻃﺮح دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ راﻫﻨﻤﺎ ﻏ ﻓﻨﻲ ﻳﺎ ﺮﻴ ﻲﻓﻨ ﺑﻮدن ﻃﺮح ﻓﻨﻲ ﺮﻴﻏ ﻲﻓﻨ ﻣﺤﺪوده ﻓﻨﻲ ﻃﺮح ﻗﻮاﻧﻴﻦ ﻣﻘﺮرات ﻓﻨﻲ اﺳﺘﺎﻧﺪارد ﻓﻨﻲ ﻣﺤﺪوده آﻟﻮدﮔﻲ )در ﻣﺤﻴﻂ ﻫﺎی آﺑﻲ( داﺧﻠﻲ ﺳﻄﺢ درﻳﺎ اﻋﻤﺎق درﻳﺎ ﻧﻮاﺣﻲ ﻗﻄﺒﻲ ﺗﻘﺴﻴﻢ ﺑﻨﺪی ازﻧﻈﺮ ﻧﻮع ﻣﺎده آﻻﻳﻨﺪه ﻧﻔﺖ ﻓﺮآورده ﻫﺎی ﻫﻴﺪروﻛﺮﺑﻨﻲ ﻣﺎﻳﻊ ﻓﺮآورده ﻫﺎی ﻫﻴﺪروﻛﺮﺑﻨﻲ ﻧﻴﻤﻪ ﻣﺎﻳﻊ و ﮔﺎز ﻣﻮاد ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ ﺧﻄﺮﻧﺎک ﺗﻘﺴﻴﻢ ﺑﻨﺪی ازﻧﻈﺮ ﻧﻮع ﻣﻨﺒﻊ ﻧﻔﺘﻲ آﻻﻳﻨﺪه ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ ﻣﺨﺎزن ﺛﺎﺑﺖ ﻣﺨﺎزن ﻣﺘﺤﺮک ﻣﺨﺎزن ﻛﺸﺘﻲ ﺗﻘﺴﻴﻢ ﺑﻨﺪی ازﻧﻈﺮ ﻣﻨﺒﻊ آﻟﻮده ﺷﻮﻧﺪه آب ﺧﺎک ﺗﻘﺴﻴﻢ ﺑﻨﺪی ازﻧﻈﺮ ﻣﻨﺒﻊ آب آﻟﻮده ﺷﻮﻧﺪه آب ﻫﺎی ﺳﻄﺤﻲ آب ﻫﺎی زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ داﺧﻞ ﻣﺤﺪوده ﻣﻄﺎﻟﻌﺎﺗﻲ ﻃﺮح ﺧﺎرج ﻣﺤﺪوده ﻣﻄﺎﻟﻌﺎﺗﻲ ﻃﺮح 2ﻓﺼﻞ 2 ﺣﺮﻳﻢ ﻫﺎی ﻣﻨﺎﺑﻊ آب در ارﺗﺒﺎط ﺑﺎ ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ اﻧﺘﻘﺎل ﻓﺼﻞ دوم - یﻫﺎ ﻢﻳﺣﺮ ﻣﻨﺎﺑﻊ در آب ارﺗﺒﺎط ﺑﺎ ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ اﻧﺘﻘﺎل 07 / 10 / 94 15 ﻓﺼﻞ دوم- ﺣﺮﻳﻢ ﻫﺎی ﻣﻨﺎﺑﻊ آب در ارﺗﺒﺎط ﺑﺎ ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ اﻧﺘﻘﺎل 2 - 1 - ﻛﻠﻴﺎت ﺑﺮﺧﻮرد ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ اﻧﺘﻘﺎل ﻧﻔﺖ ﺑﺎ ﺣﺮﻳﻢ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ و ﻣﺮاﻛﺰ آﺑﻲ ﻣﺘﻌﺪد ) ﻣﺎﻧﻨﺪ درﻳﺎﭼﻪ ( ﻫﺎ در ﻃﻮل ﻛﻴﻠﻮﻣﺘﺮﻫﺎ از ﻣﺴـﻴﺮ ﺧﻂ ﻟﻮﻟﻪ ﻋﻤﻼ اﺟﺘﻨﺎب ﻧﺎﭘﺬﻳﺮ اﺳﺖ . از ﺳﻮی دﻳﮕﺮ ﺑﺮوز ﻣﺸﻜﻼﺗﻲ از ﻗﺒﻴﻞ ﺷﻜﺴﺘ ﮕﻲ ﻳﺎ ﺧﺮاﺑـﻲ ﺗﺎﺳﻴﺴـ ﺎت ﺧـﻂ ﻟﻮﻟـﻪ و ﻳـﺎ ﻋﻤﻠﻴﺎت اﺣﺪاث ﺧﻂ ﻟﻮﻟﻪ ﻫﻤﻮاره ﺑـﺎ آﻟـﻮدﮔﻲ ﻫـﺎ ی ﺷـﺪﻳﺪ ﻫﻤـﺮاه ﺧﻮاﻫـﺪ ﺑـﻮد . ﻣﺠﻤﻮﻋـﻪ اﻳـﻦ ﻋﻮاﻣـﻞ ﻛﺎﺳـﺘﻦ از اﺛﺮﻫـﺎی ﻲﻄﻴﻣﺤ ﺴﺖﻳز اﺣﺪاث ﺧﻂ ﻟﻮﻟﻪ ﺑﺮ ﻣﺮاﻛﺰ آﺑﻲ را در ﻫﻨﮕﺎم ﺳﺎﺧﺖ و ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری از ﻃﺮﻳﻖ اﻋﻤﺎل ﻣﻼﺣﻈﺎت وﻳﮋه در ﻃﺮاﺣﻲ، اﺟﺮا و ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری ﺧﻂ ﻟﻮﻟﻪ در اﻳ ﻦ ﻧﻘﺎط، ﺿﺮوری ﻣﻲ ﺳﺎزد . اﻳﻦ ﻣﻼﺣﻈـﺎت ﺑﺎﻳـﺪ ﺑـﺎ در ﻧﻈـﺮ ﮔـﺮﻓﺘﻦ ﻣﻘـﺮرات و ﻗـﻮاﻧﻴﻦ و اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎی ﻫﺮ ﻳﻚ از ذی ﻧﻔﻌﺎن ﺗﻬﻴﻪ و ﺗﺪوﻳﻦ ﮔﺮدﻧﺪ رو ﻦﻳ ازا . ﻣﻘﺮرات و ﺿﻮاﺑﻄﻲ ﺑـﺮای اﻓـﺰاﻳﺶ اﻳﻤﻨـﻲ ﺑﻬـﺮه ﺑـﺮداری از ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ ﺗﺪوﻳﻦ ﺷﺪه اﺳﺖ ﺗﺎ از آﻟﻮدﮔﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ و ﻣﻨﺎﺑﻊ آﺑﻲ ﺑﺮ اﺛﺮ ﻋﻤﻠﻴﺎت اﺟﺮاﻳﻲ در ﻫﻨﮕﺎم اﺟﺮای ﺧﻂ ﻟﻮﻟﻪ ) ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺟﺎری ﺷﺪن ﮔﻞ و ﻻی ﺣﻔﺎری ﺑﻪ داﺧﻞ ﻣﺠﺎری اﻧﺘﻘﺎل آب و ﻳﺎ درﻳﺎﭼﻪ ( ﻫﺎ و ﻳﺎ ﺑﻬﺮه ﺑـﺮداری از ﻟﻮﻟـﻪ ) ﻣﺎﻧﻨـﺪ ﻧﺸـﺖ ﻧﻔـﺖ از ( ﻫﺎ ﻟﻮﻟﻪ و آﻟﻮدﮔﻲ ﮔﺴﺘﺮده رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ ﺎﭼﻪﻳ در و ﻫﺎ ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی ﺑﻪ ﻋﻤﻞ آورد . 2 - 2 - ﻧﺤﻮه ﺗﻼﻗﻲ ﺧﻄ ﻮط ﻟﻮﻟﻪ آﺑﻲ ﻛﺰ اﻣﺮ و ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ اﻧﺘﻘﺎل ﻧﻔﺖ و ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ در ﻃﻮل ﻣﺴﻴﺮ ﺧﻮد ﺑﻪ دو ﺻﻮرت در ﺗﻼﻗﻲ ﺑﺎ ﺣﺮﻳﻢ ﻫﺎی ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد ﻛـﻪ ﻦﻴﻴﺗﻌ ﻛﻨﻨﺪه ﺳﻄﺢ اﻋﻤﺎل ﻣﻼﺣﻈﺎت و ﺿﺮاﻳﺐ اﻃﻤﻴﻨﺎن در ﻃﺮاﺣﻲ، اﺟﺮا و ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری ﺧﻂ ﻟﻮﻟﻪ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد : – ﻗﺮارﮔﻴﺮی ﺑﺨﺸﻲ از ﻣﺴﻴﺮ ﺧﻂ ﻟﻮﻟﻪ در ﺣﺮﻳﻢ ﻫﺎی ﻣﺮاﻛﺰ آﺑﻲ ﺑﺪون ﺗﻘﺎﻃﻊ : در اﻳﻦ ﻣﻮرد ﺑﺎ اﺳﺘﻨﺎد ﺑـﺮ ﺿـﻮاﺑﻂ و اﻟﺰاﻣﺎت ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺣﺮﻳﻢ ﻣﺮاﻛﺰ آﺑﻲ ﻣﺘﻌﺪد، ﻗﻀﺎوت ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ . – ﺗﻘﺎﻃﻊ ﺑﺎ ﻣﺮاﻛﺰ آﺑﻲ : در ﭼﻨﻴﻦ ﺷﺮاﻳﻄﻲ اﺟﺒﺎر ﺑﺮ ﻋﺒﻮر از ﻣﺮﻛﺰ آﺑﻲ ﻣﻮردﻧﻈﺮ ﺑﻮده و ﻣﻼﺣﻈﺎت وﻳـﮋه ﻣﺮﺑـﻮط ﺑـﻪ ﺧﻮد را ﺧﻮاﻫﺪ داﺷﺖ . ﺑﺎﻳﺪ ﺗﻮﺟﻪ داﺷﺖ ﻋﺒﻮر ﺧﻂ ﻟﻮﻟﻪ از ﻣﺮاﻛﺰ آﺑﻲ و ﻳﺎ ﻗﺮارﮔﻴﺮ ی در ﺣﺮﻳﻢ ﻫﺎ آن ، در ﻫﺮ ﭘﺮوژه دارای وﻳﮋﮔﻲ ﻫﺎ ی ﻣﻨﺤﺼﺮ ﺑـﻪ یﻓﺮد اﺳﺖ و ﻧﻴﺎزﻣﻨﺪ اﻓﺮاد ﺑﺎ داﻧﺶ و ﺗﺠﺮﺑﻪ و ﻫﻢ ﭼﻨﻴﻦ ﺗﺠﻬﻴﺰات ﭘﻴﻤﺎن ﻛﺎری اﺳﺖ ﻛـﻪ ﺑـﺮ اﺳـﺎس ﺑﺮﻧﺎﻣـﻪ رﻳـﺰی دﻗﻴـﻖ و ارزﻳﺎﺑﻲ ﻋﻤﻠﻜﺮد ﺑﺮاﺳﺎس ﻗﻮاﻧﻴﻦ و ﻣﻘﺮرات ﻣﺮﺑﻮط اﻧﺠﺎم ﺷﻮد . 2 - 3 - ﺣﺮﻳﻢ ﻫﺎی ﻣﻨﺎﺑﻊ آب در ارﺗﺒﺎط ﺑﺎ اﺣﺪاث ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ اﻧﺘﻘﺎل ﻧﻔﺖ و ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ ﻋﻼوه ﺑﺮ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺑﺴﺘﺮ و ﺣﺮﻳﻢ ﻛﻤﻲ و ﻛﻴﻔﻲ ﻣﻌﻤﻮل ﺑﺮای رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ و ﻣﺴﻴﻞ ﻫﺎ و ﻧﻴﺰ درﻳﺎﭼﻪ ﻫـﺎ و ﺗـﺎﻻب ﻫـﺎ، ﺗﻌﻴـﻴﻦ و اﻋﻼن ﺣﺮﻳﻢ ﻣﺮاﻛﺰ آﺑﻲ ﺳﻄﺤﻲ در دو ﻣﻘﻄﻊ ﺳﺎﺧﺖ و ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری از ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ ﻧﻔﺖ و ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ، ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ اﻗـﺪاﻣﻲ ﻣـ ﺛﺮ ﻮ در راﺳﺘﺎی ﻣﺪﻳﺮﻳ ﺖ رﻳﺴﻚ ﺣﻮادث ﻧﺎﺷﻲ از آﻟﻮدﮔﻲ ﻧﻔﺘﻲ در ﻣﺮاﻛﺰ آﺑﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﻣﻼﺣﻈﺎت ﻋﻤﺪه ﺑﺮای ﺗﻌﻴﻴﻦ اﻳـﻦ ﺣـﺮﻳﻢ ﻫـﺎ ﻋﺒﺎرﺗﻨﺪ از : 1 - ﻣﻮارد ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ ﻣﺸﺨﺼﺎت و ﺧﺼﻮﺻﻴﺎت ﻣﻨﺒﻊ آﺑﻲ ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ ﺑﺎ ﻣﻼﺣﻈﻪ ﻋﺒﻮر ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ ﻧﻔﺘﻲ : 16 07 / 10 / 94 دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﭘﻴﺸﮕﻴﺮی و ﺑﺤﺮان ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔﻲ ﻫﺎی ﻧﻔﺘﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ و درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ – ﺧﺼﻮﺻﻴﺎت ژﺋﻮﻣﻮرﻓﻮﻟﻮژﻳﻚ رودﺧﺎﻧﻪ ﺷﺎﻣﻞ ﺷﻜﻞ دره، ﺷﻴﺐ دره، ﻧﻮع ﺧﺎک ﻣﺤﻞ و ... ﺧﺼ – ﻮﺻﻴﺎت ﻫﻴﺪروﻟﻴﻜﻲ و ﻫﻴﺪروﻟﻮژﻳﻜﻲ رودﺧﺎﻧﻪ اﻋﻢ از ﻓﺼﻠﻲ ﻳﺎ داﺋﻤﻲ ﺑﻮدن، ﺳﺮﻋﺖ و ﻣﻴـﺰان ﺗﻼﻃـﻢ ﺟﺮﻳـﺎن آب و ... – ﻣﻮارد ﻣﺼﺮف ﻣﻨﺒﻊ آﺑﻲ ﻣﻮردﻧﻈﺮ اﻋﻢ از ﺷﺮب، ﺻﻨﻌﺖ و ﻳﺎ ﻛﺸﺎورزی و در ﻣﻮرد ﻫﺮﻳـﻚ ﻧﻴـﺰ ﺳـﻄﺢ ﺣﺴﺎﺳـﻴﺖ، ﺗﻌﺪاد ﻣﺼﺮف ﻛﻨﻨﺪه و ... – ﻣﻴﺰان ﺗﺎﺳﻴﺴ ﺎت اﺣﺪاث ﺷﺪه در ﻣﺴﻴﺮ رودﺧﺎﻧﻪ و ﻳﺎ در ﻛﻨﺎر ﻣﺮﻛﺰ آﺑﻲ ﻣﻮردﻧﻈﺮ اﻋﻢ از ﺳﺪﻫﺎ، ﺑﻨﺪﻫﺎی اﻧﺤﺮاﻓـﻲ، اﻳﺴﺘﮕﺎه ﻫﺎی ﭘﻤﭙﺎژ آب، آﺑﮕﻴﺮ ﻫﺎ و ... 2 - ﻣﻮارد ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ ﺧﻂ ﻟﻮﻟﻪ ﺷﺎﻣﻞ ﻣﻮارد : – ﻗﻄﺮ ﻟﻮﻟﻪ، ﻓﺸﺎر ﺳﻴﺎل داﺧﻠﻲ، ﻣﻼﺣﻈﺎت و اﺣﺘﻤﺎﻻت ﺧﻮردﮔﻲ ﻟﻮﻟﻪ، ﻣﺎده اﻧﺘﻘﺎﻟﻲ – ﻧﺤﻮه و ﻣﻴﺰان دﺳﺘﺮﺳﻲ ﺑﻪ ﻣﺤﻞ ﻫﺎی دارای ﭘﺘﺎﻧﺴﻴﻞ آﻻﻳﻨﺪﮔﻲ ﺑ ﺮای ﻣﻨﺒﻊ آﺑﻲ ﻣﻮردﻧﻈﺮ دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺣﺮﻳﻢ ﻛﻴﻔﻲ آب ﻫﺎی ﺳﻄﺤﻲ ) ﻣﻮﺿﻮع ﺗﺼﻮﻳﺐ ﻧﺎﻣﻪ ﺷﻤﺎره 58977 / ت29101 ﻫـ ﻣﻮرخ18 / 12 / 82 تﻴﺎﻫ ﻣﺤﺘﺮم وزﻳﺮان ( دﻓﺘﺮ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﻛﻴﻔﻲ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ) ﺧﺮداد 1384 ( ﻣﻼک و ﻣﻌﻴﺎر ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺣﺮﻳﻢ ﻣﺮاﻛﺰ آﺑﻲ ﻛﺸﻮر اﺳﺖ . در اﻳﻦ دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﺣﺮﻳﻢ ﻫﺎی ﻣﺮاﻛﺰ آﺑﻲ ﻛﺸ ﻮر ﺑﻪ ﺷﺮح زﻳﺮ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺷﺪه اﺳﺖ : 2 - 3 - 1 - ﭼﮕﻮﻧﮕﻲ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺣﺮﻳﻢ ﻛﻴﻔﻲ آب ﻫﺎی ﺳﻄﺤﻲ ﺟﻬﺖ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺣﺮﻳﻢ ﻛﻴﻔﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ، ﻫﺎ ﻧﻬﺮﻫﺎی ﻃﺒﻴﻌﻲ، ﺑﺮﻛﻪ ﻫﺎ و ، .. . ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﺳﻄﺤ ﻲ ﺑﻪ ﺳﻪ ﮔﺮوه ز ﻳ ﺮ ﺗﻘﺴـ ﻴ ﻢ ﺷـﺪه و یﺑﺮا ﻫﺮ ﮔﺮوه ﻃﺒﻖ روش ذﻛﺮ ﺷﺪه ﺗﻌ ﻴﻴ ﻦ ﺣﺮ ﻲﻣﻢ ﻳ ﮔﺮدد : – ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﺷﺮب – ﺗﺎﻻب ﻫﺎ و رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎی ﺣﻔﺎﻇﺖ ﺷﺪه – ﺳﺎﻳﺮ ﻣﻨﺎﺑﻊ 2 - 3 - 1 - 1 - ﻲﻔﻴﻛ ﻢﻳﺣﺮ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﺷﺮب ﺑﺎ ﻋﻨﺎﻳﺖ ﺑﻪ ﻣﺼﻮﺑﻪ ﺣﺮﻳﻢ ﻛﻴﻔﻲ آب ﻫﺎی ﺳﻄﺤﻲ، ﺣﺮﻳﻢ ﻛﻴﻔﻲ ﻣﻨﺒﻊ آب ﺷـﺮب ﻣﻘﻄﻮﻋـﺎ 150 ﻣﺘـﺮ ) ﺗـﺮاز اﻓﻘـﻲ ( اﺳـﺖ ﻫﻢ ﭼﻨﻴﻦ ﻣﺤﺪوده ﺑﺎزه ﻃﻮﻟﻲ ﺣﺮﻳﻢ آب ﺷﺮب از ﺑﺎﻻدﺳﺖ و ﻧﻴـﺰ ﭘـﺎﻳﻴﻦ دﺳـﺖ ﻣﺤـﻞ ﺑﺮداﺷـﺖ آب 20 ﺑﺮاﺑـﺮ ﻋـﺮض ﺑﺴـﺘﺮ رودﺧﺎﻧﻪ در ﺑﺎﻻدﺳﺖ و 1 ﺗﺎ2 ﺑﺮاﺑﺮ ﻋﺮض ﺑﺴﺘﺮ در ﻧﻘﻄﻪ ﺑﺮداﺷﺖ آب در ﭘﺎﻳﻴﻦ دﺳﺖ ﻣﺤﻞ ﺑﺮداﺷﺖ آب ﻣﻨﻈـﻮر ﻣـﻲ ﮔـﺮدد . ﭼﻨﺎن ﭼﻪ اﻳﺴﺘﮕﺎه ﻫﺎی ﺑﺮداﺷﺖ آب ﺷﺮب در رودﺧﺎﻧﻪ ای ﺑﺎ ﻓﺎﺻﻠﻪ از ﺗﺮ ﻛﻢ5 ﻛﻴﻠﻮﻣﺘﺮ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻣﺘﻮاﻟﻲ ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺑﺎﺷﻨﺪ، ﻛﻞ اﻳﻦ ﻣﺤﺪو ده ﻧﻴﺰ ﺑﺎزه آب ﺷﺮب ﻣﺤﺴﻮب ﻣﻲ ﮔﺮدد . در ﻣﺤﺪوده ﺣﻔﺎﻇﺘ ﻲﻔﻴﻢ ﻛﻳﺣﺮ ﻲ آب ﺷﺮب ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﻛﻤﺎل اﻧﺘﻔﺎع و ﻋﺪم ﺗﻀﺮر ﻣﻨﺒﻊ آﺑ ، ﻲ اﺳﺘﻘﺮار ﻫﺮﮔﻮﻧﻪ ﻛﺎرﺑﺮی ﺑـﻪ ﺟﺰ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻫﺎ ی ﻛﺸﺎورزی ﺑﺎ ﻣﺼﺮف آب ﻛﻢ و ﻏﻴﺮ ﻏﺮﻗﺎﺑﻲ ﺑﺎ اﻋﻤﺎل ﻛﺎﻣﻞ ﻛﻨﺘﺮل ﺳﻢ و ﻛﻮد ، ﻣﻤﻨﻮع اﺳﺖ . ﻓﺼﻞ دوم - یﻫﺎ ﻢﻳﺣﺮ ﻣﻨﺎﺑﻊ در آب ارﺗﺒﺎط ﺑﺎ ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ اﻧﺘﻘﺎل 07 / 10 / 94 17 2 - 3 - 1 - 2 - ﺗﺎﻻب ﻫﺎ و رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎی ﺣﻔﺎﻇﺖ ﺷﺪه ﺣﺮﻳﻢ ﻛﻴﻔﻲ ﺗﺎﻻب ﻫﺎ، ﺷﻌﺎع 150ﻣﺘﺮی از ﺗﺎﻻب اﺳﺖ . ﻣﺤﺪوده ﺗﺎﻻب ﺑﺎ اﺳﺘﻌﻼم از اداره ﻛﻞ ﺣﻔﺎﻇـﺖ ﻣﺤـ ﻴﻂ زﻳ ﺴـﺖ و ﺷﺮﻛﺖ آب ﻣﻨﻄﻘﻪ ای اﺳﺘﺎن ﻣﺮﺑﻮﻃﻪ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻣﻲ ﮔﺮدد ﻫﻢ . ﭼﻨﻴﻦ ﺣـﺮﻳﻢ ﻛﻴﻔـﻲ رودﺧﺎﻧـﻪ ﻫـﺎی ﺣﻔﺎﻇـﺖ ﺷـﺪه ) در ﻣﺤـﺪوده ﺣﻔﺎﻇﺘﻲ ( ﻣﻘﻄﻮﻋﺎ 150اﺳﺖ ﻣﺘﺮ . اﻳﻦ ﺣﺮﻳﻢ ﺑﺮاﺳﺎس ﻣﺼﻮﺑﻪ ﺷﻮرا ﻲﻋﺎﻟ ی ﺷﻜﺎرﺑﺎﻧﻲ و ﻧﻈﺎرت ﺑـﺮ ﺻـﻴﺪ ) ﻣﺼـﻮﺑﻪ ﺷـﻤﺎره 1 ، ﻣﻮرخ12 /7/ 46 ( در ﺧﺼﻮص ﺑﺨﺶ ﺣﻔﺎﻇﺖ ﺷﺪه رودﺧﺎﻧﻪ ﭼﺎﻟﻮس و ﺳﺮد آﺑﺮود واﻗﻊ در ﺷﻬﺮﺳﺘﺎن ﻧﻮﺷﻬﺮ ﻓﺎﺻﻠﻪ 200 ﻣﺘـﺮ از ﻫﺮ ﻃﺮف رودﺧﺎﻧﻪ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﺣﺮﻳﻢ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﮔﺮدﻳﺪه اﺳﺖ . اﺳﺘﻘﺮار ﻛﻠﻴﻪ ﻛﺎرﺑﺮی ﻫﺎ ﺑﻪ ﺟﺰ ﻣﻮارد زﻳﺮ در ﻣﺤﺪوده ﺣﺮﻳﻢ ﻛ ﻴﻔﻲ ﺗﺎﻻب و ﻫﺎ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ ی ﺣﻔﺎﻇﺖ ﺷﺪه ﻣﻤﻨـﻮع اﺳـﺖ و ﺗﻨﻬﺎ ﻛﺎرﺑﺮی ﻫﺎی ﻣﺠﺎز در ﺣﺮ ﻢ ﻳ ذﻛﺮﺷﺪه ﻋﺒﺎرﺗﻨﺪ از : – ﻛﺎرﺑﺮی ﻫﺎی ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﺣﻔﻆ ﺗﻨﻮع زﻳﺴﺘﻲ – ﮔﺮدﺷﮕﺮی در ﺟﻬﺖ ﻣﻌﺮﻓﻲ ارزش ﻫﺎی ﺗﻨﻮع زﻳﺴﺘﻲ ﺗﺎﻻب ﻳﺎ رودﺧﺎﻧﻪ ﺣﻔﺎﻇﺖ ﺷﺪه ﺑﺪون اﻳﺠﺎد ﻫﺮﮔﻮﻧﻪ ﺳﺎزه در ﻣﻨﻄﻘﻪ – ﻛﺎرﺑﺮی ﭘﮋوﻫﺸﻲ و آﻣﻮزﺷﻲ 2 - 3 - 1 - 3 - ﺳﺎﻳﺮ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﺳﻄﺤﻲ ﺣﺮﻳﻢ ﻛﻴﻔﻲ آن دﺳﺘﻪ از ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﺳﻄﺤﻲ ﻛﻪ ﻛﺎرﺑﺮی ﺷﺮب ﻧﺪاﺷﺘﻪ ﺎﻳ و ﺟﺰو ﺗﺎﻻب ﻫﺎ و رودﺧﺎﻧـﻪ ﻫـﺎی ﺣﻔﺎﻇـﺖ ﺷـﺪه ﻣﺤﺴﻮب ﻧﻤﻲ ﺷﻮﻧﺪ ﺑﻪ ﺳﻪ ﻧﺎﺣﻴﻪ زﻳﺮ ﺗﻘﺴﻴﻢ ﻣﻲ ﺷﻮد . ﻛﺎرﺑﺮی ﻫﺎی ﻣﺠﺎز در ﻫﺮ ﻧﺎﺣﻴﻪ ﺑﺮاﺳﺎس ﺟﺪول )2 - 2( اﺳﺖ . – ﺣﺮﻳﻢ اول : ﺣﺮﻳﻢ ﻛﻴﻔﻲ در ﻧﺎﺣﻴﻪ اول (A)، ﻣﻘﻄﻮﻋ ﺎ 20 ﻣﺘﺮ از ﻣﻨﺘﻬ ﻪﻴ اﻟ ﻲ ﺑﺴﺘﺮ رودﺧﺎﻧﻪ اﺳﺖ . – ﺣﺮﻳﻢ دوم : ﺣﺮﻳﻢ ﻛﻴﻔﻲ در ﻧﺎﺣﻴﻪ دوم (B) ﺑﺮاﺳﺎس رده ﺑﻨﺪی رودﺧﺎﻧﻪ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻣـﻲ ﮔـﺮدد . ﻣﻨﻈـﻮر از رده ﺑﻨـﺪی، ﺷﻤﺎره ﮔﺬاری ﺷﺎﺧﻪ اﺻﻠﻲ رودﺧﺎﻧﻪ و ﺷﺎﺧﻪ ﻫﺎ ی ﻓﺮﻋﻲ آن ﺑﻪ روش زﻳﺮ اﺳﺖ : ﺷﺎﺧﻪ اﺻﻠﻲ رودﺧﺎﻧﻪ را ﺑﺎ ﺷﻤﺎره 1 ﻣﺸﺨﺺ ﻧﻤﻮده و ﺷﺎﺧﻪ ﻫﺎی ﻓﺮﻋﻲ را ﻛﻪ ﺑﻪ آن ﺰدﻳر ﻲﻣ ﺑﺎ ﻋﺪد 2 ﻣﺸﺨﺺ ﻧﻤـﻮده و ﺑﻪ ﻫﻤﻴﻦ روال ﻫﺮ ﭼﻪ اﻧﺸﻌﺎﺑﺎت ﺑﻴﺶ ﺗﺮ ﻣﻲ ﺷﻮد ﻋﺪد ﻣﻨﺴﻮب ﺑﻪ آن ﻧﻴﺰ ﺑﺰرگ ﺗﺮ ﻣﻲ ﺷﻮد ) ﻻزم ﺑﻪ ذﻛﺮ اﺳﺖ ﻛـﻪ اﻳـﻦ روش ﻋﻜﺲ روش درﺟﻪ ﺑﻨﺪی رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ اﺳﺖ (. ﺣﺎل اﮔﺮ رده رود ﺧﺎﻧﻪ ﺑﺎ ﺣﺮف )n ( ﻧﺸﺎن داده ﺷﻮد ﺣـﺮﻳﻢ ﻛﻴﻔـﻲ آن در ﻧﺎﺣﻴـﻪ دوم ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﻓﺮﻣﻮل زﻳﺮ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻣﻲ ﮔﺮدد : )2 - 1( (150 A) B n 1 − = + – ﺣﺮﻳﻢ ﺳﻮم : ﺣﺮﻳﻢ ﻛﻴﻔﻲ در ﻧﺎﺣﻴﻪ ﺳﻮم (C) ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﻓﺮﻣﻮل زﻳﺮ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻣﻲ ﮔﺮدد : )2 - 2( C 150 (A B) = − + ﭘﺲ از ﺗﻌ ﻴﻴ ﻦ درﺟﻪ ﺣﺴﺎﺳ ﻴ ﺖ ﻣﻨﺒﻊ آب ﺳﻄﺤ ﻲ و ﺑﺮآورد ﺣﺮ ﻲﻔﻴﻢ ﻛﻳ آن، ﻧﺴﺒﺖ ﺑـﻪ ﺗﻄـﺎﺑﻖ و اﺳـﺘﻘﺮار ﻛـﺎرﺑﺮی ﻫـﺎی ﺳﺎزﮔﺎر در ﻣﻨﺎﻃﻖ ﻣﺮﺑﻮﻃﻪ اﻗﺪام ﻣﻲ ﮔﺮدد . ﺟﻬﺖ ﺗﻌ ﻴﻴ ﻦ ﻛﺎرﺑﺮی ﻫﺎی ﻣﺘﻨﺎﺳﺐ ﺑﺎ ﻫﺮ ﻧﺎﺣ ﻴ ﻪ، اﺑﺘﺪا ﻛﺎرﺑﺮی ﻫﺎی ﻲ اﺻﻠ ﻣﺸـﺨﺺ 18 07 / 10 / 94 دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﭘﻴﺸﮕﻴﺮی و ﺑﺤﺮان ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔﻲ ﻫﺎی ﻧﻔﺘﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ و درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ ﻳﮔﺮد ﺪه و ﺳﭙﺲ ﻫﺮ ﻛﺪام از ﻛﺎرﺑﺮی ﻫﺎ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻣ ﻴ ﺰان اﺛﺮﮔﺬار ی ﺑـﺮ ﻛ ﻴـ ﻔﻴ ﺖ ﻣﻨـﺎ ﺑﻊ آب ﺳـﻄﺤ ﻲ ﻣﻄـﺎﺑﻖ ﺟـﺪول )2 - 1( درﺟﻪ ﻣﻲ یﺑﻨﺪ ﮔﺮدد . ﺟﺪول 2 - 1 - ﻲﺎﺑﻳ ارز درﺟﻪ اﻫﻤ ﻴ ﺖ ﻛﺎرﺑﺮی ﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ ردﻳﻒ ﻧﻮع ﻛﺎرﺑﺮی ﺷﺪت اﺛﺮ 1 ﻛﺸﺎورزی آﺑﻲ ﺳﻨﺘﻲ ﺧﻴﻠﻲ زﻳﺎد ﻣﺪرن ﻣﺘﻮﺳﻂ دﻳﻢ ﻛﻢ 2 ﻣﺴﻜﻮﻧﻲ و ﺗﺠﺎری ﺷﻬﺮی زﻳﺎد روﺳﺘﺎﻳﻲ ﻣﺘﻮﺳﻂ 3 ﺻﻨﻌﺖ ﮔﺮوه ﺻﻨﻌﺘﻲ اﻟﻒ ﻛﻢ ﮔﺮوه ﺻﻨﻌﺘﻲ ب ﻣﺘﻮﺳﻂ ﮔﺮوه ﺻﻨﻌﺘﻲ ج زﻳﺎد ﮔﺮوه ﺻﻨﻌﺘﻲ د و ه - ﮔﺮوه ﺻﻨﻌﺘﻲ و - 4 ﺗﺎﺳﻴﺴ ﺎت زﻳﺮ ﺑﻨﺎﻳﻲ ﮔﺮوه1 *زﻳﺎد ﮔﺮوه2ﻣﺘﻮﺳﻂ ﮔﺮوه3 ﻛﻢ 5 ﺗﻔﺮﻳﺤﻲ و ﺗﻔﺮﺟﻲ ﮔﺴﺘﺮده ﻛﻢ ﻣﺘﻤﺮﻛﺰ ﻣﺘﻮﺳﻂ در ارﺗﺒﺎط ﺑﺎ یﻫﺎ ﮔﺮوه ﺻﻨﻌﺘ ﻲ ﻻزم ﺑﻪ ذﻛﺮ اﺳﺖ ﻛﻪ ﻃﺒﻘﻪ یﺑﻨﺪ ﻳﺻﻨﺎ ﻊ ﺗﻮﺳﻂ ﺳﺎزﻣﺎن ﺣﻔﺎﻇﺖ ﻣﺤـ ﻴﻂ زﻳ ﺴـﺖ ﺻـﻮرت ﻳﭘﺬ ﺮﻓﺘﻪ اﺳﺖ و ﺻﻨﺎ ﻳ ﻊ ﮔﺮوه ( (و ،ه ،د)) ﺑﺮاﺳﺎس ﺿﻮاﺑﻂ و اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎ ﻲﻄﻴﻣﺤ ﺴﺖﻳز ی ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ درﺟﻪ ﺧﻄﺮآﻓﺮﻳﻨﻲ ﺑﺎﻳـﺪ ﺧﺎرج از ﺣﺮﻳﻢ 150ﻣﺘﺮی اﺳﺘﻘﺮار ﻳﺎﺑﻨﺪ . ﺑﺎ ﻋﻨﺎﻳﺖ ﺑﻪ ﺷﺪت اﺛﺮ ﻛﺎرﺑﺮی ﻫﺎ و ﺣﺴﺎﺳﻴﺖ ﻧﻮاﺣﻲ ﺣﺮﻳﻢ ﻛﻴﻔﻲ، ﻧﺤﻮه اﺳﺘﻘﺮار ﻛﺎرﺑﺮی ﻫﺎ ﺑﻪ ﺷﺮح ﺟﺪول )2 - 2( ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻣﻲ ﮔﺮدد . ﺟﺪول 2 - 2 - ﻛﺎرﺑﺮی ﻫﺎی ﺳﺎزﮔﺎر در ﺣﺮ ﻢﻳ ﺣﺮﻳﻢ ﻛﺎرﺑﺮی ﻫﺎ ی ﺳﺎزﮔﺎر اول )A ( ﻛﺸﺎورزی ﻏﻴﺮ ﻏﺮﻗﺎﺑﻲ ، ﺗﺎﺳﻴﺴ ﺎت زﻳﺮﺑﻨﺎﻳﻲ ﮔﺮوه3 )اﻧﺘﻘﺎل آب ﺑﺮق ، ، ﻣﺨﺎﺑﺮات ﭘﻞ ، ﻫﺎ و ﺗﺎﺳﻴﺴ ﺎت ﺑﻨﺪری ( و ﺗﻔﺮﻳﺤﻲ ﮔﺴﺘﺮده ) ﺑﺪون اﻳﺠﺎد ﺗﺎﺳﻴﺴ ﺎت ﻣﺘﻤﺮﻛﺰ ( دوم )B ( ﻛﺸﺎورزی ﺮﻴﻏ ﻲﺳﻨﺘ،ﻣﺴﻜﻮﻧﻲ روﺳﺘﺎﻳﻲ ، ﮔﺮوه ﺻﻨﻌﺘﻲ اﻟﻒ و ب ، ﺗﺎﺳﻴﺴ ﺎت زﻳﺮﺑﻨﺎﻳﻲ ﮔﺮوه2، ﺗﻔﺮﻳﺤﻲ و ﺗﻔﺮﺟﻲ ﻣﺘﻤﺮﻛﺰ ی آﺑﺰ ، ﭘﺮور ی و دام ﭘﺮور ی ﺳﻮم) C ( ﻛﺸﺎورزی ﺳﻨﺘﻲ ، ﻣﺴﻜﻮﻧﻲ و ﺗﺠﺎری ﺷﻬﺮی ، ﮔﺮوه ﺻﻨﻌﺘﻲ ج، ﺗﺎﺳﻴﺴ ﺎت زﻳﺮﺑﻨﺎﻳﻲ ﮔﺮوه 1 در ﺧﺼﻮص ﺣﺮ ﻲﻔﻴﻢ ﻛﻳ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﺳﻄﺤ ﻲ ﻣﻮارد زﻳﺮ ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻮﺟﻪ و ﻻزم اﻻﺟﺮا اﺳﺖ : – ﻛﻠﻴﻪ ﻗﻮاﻧﻴﻦ و ﻣﻘﺮرات ﻣﻮﺟﻮد ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺣﺮﻳﻢ ﻛﻴﻔﻲ در زﻣﻴﻨﻪ اﺳﺘﻘﺮار ﻛﺎرﺑﺮ ﻫـﺎ ی در ﻣﺤـﺪوده ﺣـﺮﻳﻢ 1 ﺟﺎری ﺑﻮده و در اوﻟﻮﻳﺖ ﻗﺮار دارد . – ﺳﺎﺧﺖ و ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری از ﻛﻠﻴﻪ ﺗﺎﺳﻴﺴ ﺎت ﺑﻨﺪری ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺎ رﻋﺎﻳﺖ ﻛﻠﻴﻪ ﺟﻮاﻧـﺐ و اﺻـﻮل زﻳﺴـﺖ ﻣﺤﻴﻄـﻲ، ﻗـﻮاﻧﻴﻦ و ﻣﻘﺮرات ﻣﺮﺑﻮﻃﻪ و رﻋﺎﻳﺖ ﻣﻘﺮرات اﻳﻦ دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﺻﻮرت ﭘﺬﻳﺮد . ﻓﺼﻞ دوم - یﻫﺎ ﻢﻳﺣﺮ ﻣﻨﺎﺑﻊ در آب ارﺗﺒﺎط ﺑﺎ ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ اﻧﺘﻘﺎل 07 / 10 / 94 19 – ﺗﺨﻠﻴﻪ ﻛﻠﻴﻪ ﭘﺴﺎب ﻫﺎ از واﺣﺪﻫﺎی ﺻﻨﻌﺘﻲ و زﻫﻜﺶ ﻫﺎی اراﺿﻲ ﻛﺸﺎورزی ﺑﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﺳﻄﺤﻲ ﺑﺎﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻣﻮازﻳﻦ و ﻣﻘﺮرات و ﺿﻮاﺑﻂ ﻲﻄﻴﻣﺤ ﺴﺖﻳز ﺳﺎزﻣﺎن ﺣﻔﺎﻇﺖ ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ و ﻫﻢ ﭼﻨﻴﻦ رﻋﺎﻳﺖ ﻣﻘﺮرات اﻳﻦ دﺳـﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ اﻧﺠﺎم ﻣﻲ .ﺷﻮد – درﺻﻮرﺗ ﻛﻪ ﻲ ﻫﺮ ﻧﻮع از ﻛﺎرﺑﺮی ﻫﺎ در ﻓﻬﺮﺳﺖ ﺣﺮﻳﻢ ﻫﺎی ﺳﻪ ﮔﺎﻧﻪ اراﺋﻪ ﻧﺸـﺪه ﺑﺎﺷـﺪ، ﺗﺼـﻤﻴﻢ ﮔﻴـﺮی در ﺧﺼـﻮص ﭼﮕﻮﻧﮕﻲ اﺳﺘﻘﺮار ﻛﺎرﺑﺮی ﻫﺎ در ﺣﺮﻳﻢ ﻛﻴﻔﻲ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﺳﻄﺤﻲ ﺑﺎ ﻧﻈﺮ وزارت ﻧﻴﺮو و ﺷـﺮﻛﺖ ﻫـﺎی آب ﻣﻨﻄﻘـﻪ ای اﻧﺠﺎم ﻣﻲ ﮔﻴﺮد . – ﻣﻌﻴﺎرﻫﺎ و ﺿﻮاﺑﻂ ﺻﺪور ﻣﺠﻮز ﺑﺮای ﻛﺎرﺑﺮی ﻫﺎی ﺎدﻳ ﺷﺪه در ﻣﺤﺪوده ﺣﺮﻳﻢ ﻛﻴﻔـﻲ ﺑﺮاﺳـﺎس ﻗـﻮاﻧﻴﻦ و ﻣﻘـﺮرات ﻣﻮﺿﻮﻋﻪ آب و رﻋﺎﻳﺖ ﻣﻘﺮرات اﻳﻦ دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد . – اﺳﺘﻘﺮار ﻛﺎرﺑﺮی ﻫﺎی ﻣﺠﺎز در ﻣﺤﺪوده ﺣﺮﻳﻢ ﻛﻴﻔﻲ آب ﻫﺎی ﺳﻄﺤﻲ ﻋﻼوه ﺑﺮ ﻣﻔﺎد اﻳﻦ دﺳـﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﻨـﻮط ﺑـﻪ رﻋﺎﻳﺖ ﻛﺎﻣﻞ ﻛﻠﻴﻪ ﺿﻮاﺑﻂ و اﺳ ﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎی ﻲﻄﻴﻣﺤ ﺴﺖﻳز ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ اﺳﺘﻘﺮار ﻛﺎرﺑﺮی ﻫـﺎ و ﻧﺤـﻮه ﺗﺨﻠﻴـﻪ ﭘﺴـﺎب و دﻓﻊ ﻣﻮاد زاﻳﺪ ﺟﺎﻣﺪ ﻧﻴﺰ اﺳﺖ . – ﺗﻌﺮﻳﻒ » ﻣﻨﺘﻬ ﻪﻴ اﻟ ﻲ ﺑﺴﺘﺮ « ﻛﻪ ﻧﻘﻄﻪ ﺷـﺮوع ﻣﺤﺎﺳـﺒﻪ ﺣـﺮﻳﻢ ﻛﻴﻔـﻲ آب ﻫـﺎی ﺳـﻄﺤﻲ اﺳـﺖ ﺑﺮاﺳـﺎس ﺿـﻮاﺑﻂ ﻦﻴﻴﺗﻌ ﺷﺪه ﺑﺮای ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﺣﺮﻳﻢ ﻛﻤﻲ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﺳﻄﺤﻲ اﺳﺖ1. ارزﻳﺎﺑﻲ ﻣﺼﻮﺑﻪ ﻓﻮق ﺑﺮای ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻛﻔﺎﻳﺖ آن در راﺳﺘﺎی ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ رﻳﺴﻚ ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔﻲ ﻧﻔﺘﻲ ﻣﺮاﻛﺰ آﺑﻲ ﺑـﻪ ﺷـﻜﻞ زﻳـﺮ ﺻﻮرت ﺧﻮاﻫﺪ ﮔﺮﻓﺖ : – در اﻳﻦ ﻣﺼﻮﺑﻪ ﺧﻄﻮط اﻧﺘﻘﺎل و ﺗﻮزﻳﻊ ﻧﻔﺖ و ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ دﻳﺪه ﻧﺸﺪه اﻧﺪ ﻟﺬا ﺑﺮاﺳﺎس ﺑﻨﺪ ﺻﺮﻳﺢ ﻫﻤﻴﻦ ﻣﺼـﻮﺑﻪ ، ﺗﻌﻴـﻴﻦ ﺳﻄﺢ ﺧﻄﺮ ﻋﺒﻮر ﺧﻂ ﻟﻮﻟﻪ از ﺣﺮﻳﻢ ﻣﺮاﻛﺰ آﺑﻲ، ﺑﺮﻋﻬﺪه وزارت ﻧﻴﺮو و ﺷﺮ ﻛﺖ ﻫﺎی آب ﻣﻨﻄﻘﻪ ای، ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد2. – درﺻﻮرﺗ ﻛﻪ ﻲ ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ را ﺟﺰﻳﻲ از ﺗﺎﺳﻴﺴـ ﺎت زﻳﺮﺑﻨـﺎﻳﻲ در ﻧﻈـﺮ داﺷـﺘﻪ ﺑﺎﺷـﻴﻢ، در ﺗﻌﻴـﻴﻦ ﺿـﻮاﺑﻂ ﻋﺒـﻮر از ﺣﺮﻳﻢ ﻫﺎی ﻣﻨﺎﺑﻊ ﺑﻪ دﻟﻴﻞ ﭘﺘﺎﻧﺴﻴﻞ ﺑﺎﻻی اﻳﺠﺎد ﺧﺴﺎرات و ﺧﻄﺮات ﻧﺎﺷﻲ از ﻧﺸﺖ، اﺛﺮ ﻫﺎی ﻧﺎﺷﻲ از آن ﻧﻴـﺰ زﻳـﺎد ﺑﻮده و ﻟﺬا ﺗﻮﺻﻴﻪ ﻣﻲ ﺷﻮد در اﻳﻦ ﺗﺼﻮ ﻳﺐ ﻧﺎﻣﻪ ) ﺟﺪول 2 - 2 (ﺗﺎﺳﻴﺴ ﺎت زﻳﺮﺑﻨﺎﻳﻲ ﺑـﺎ ﺧﻄـﺮات زﻳـﺎد ﻧﻴـﺰ در ﻧﻈـﺮ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﻮﻧﺪ . 1 - ﺗﺎﺳﻴ ﺴﺎت زﻳﺮﺑﻨﺎﻳﻲ : ﺑﻪ ﻛﻠﻴﻪ ﺗ ﺎﺳﻴ ﺴﺎت ﻧﻈﻴﺮ ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻫﺎی ﺣﻤﻞ وﻧﻘﻞ و ارﺗﺒﺎﻃﺎت، ﺧﻄﻮط اﻧﺘﻘﺎل آب و ﺑﺮق، ﻓﺮودﮔﺎه، راه آﻫـﻦ، ﻣﺪرﺳـﻪ، داﻧﺸـﮕﺎه، زﻧـﺪان و ... اﻃﻼق ﻣﻲ ﮔﺮدد ﻛﻪ ﺟﻬﺖ ﺗ ﺎﻣﻴﻦ ﺗﺴﻬﻴﻼت و ﺧﺪﻣﺎت در ﺟﻮاﻣﻊ ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺑﻪ ﻛﺎر ﮔﺮﻓﺘﻪ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . ﺗﺎﺳﻴ ﺴﺎت زﻳﺮﺑﻨﺎﻳﻲ ﮔﺮوه 1 :ﮔﺮوﻫﻲ از ﺗ ﺎﺳﻴ ﺴﺎت زﻳﺮﺑﻨﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﺑﻪ واﺳﻄﻪ ﻧﻮع ﻋﻤﻠﻜﺮد ﺗ ﺎﺛﻴﺮ ﻣﻨﻔﻲ ﺑﻴﺶ ﺗﺮی ﺑﺮ ﻛﻴﻔﻴﺖ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﻣﺠﺎور ﺧـﻮد ﻣـﻲ ﮔﺬارﻧـﺪ در اﻳـﻦ دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﺗ ﺎﺳﻴ ﺴﺎت زﻳﺮﺑﻨﺎﻳﻲ ﮔﺮوه 1 اﻃﻼق ﻣﻲ ﮔﺮدد ) ﻧﻈﻴﺮ : ﺷﺒﻜﻪ ﻫﺎی ﺟﻤﻊ آوری و ﺗﺼﻔﻴﻪ ﻓﺎﺿﻼب، ﻓﺮودﮔﺎه ﻫﺎ، ﺑﺰرﮔﺮاه ﻫﺎ، ...( ﺗﺎﺳﻴ ﺴﺎت زﻳﺮﺑﻨﺎﻳﻲ ﮔﺮوه 2 :ﮔﺮوﻫﻲ از ﺗ ﺎﺳﻴ ﺴﺎت زﻳﺮﺑﻨﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﺑﻪ واﺳﻄﻪ ﻧﻮع ﻋﻤﻠﻜﺮد ﺗ ﺎﺛﻴﺮ ﻣﻨﻔﻲ ﻛﻢ ﺗﺮی ﺑﺮ ﻛﻴﻔﻴﺖ ﻣﻨـﺎﺑﻊ آب ﻣﺠـﺎور ﺧـﻮد ﻣـﻲ ﮔﺬارﻧـﺪ در اﻳـﻦ دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﺗ ﺎﺳﻴ ﺴﺎت زﻳﺮﺑﻨﺎﻳﻲ ﮔﺮوه 2 اﻃﻼق ﻣﻲ ﮔﺮدد ) ﻧﻈﻴﺮ ﺧﻄﻮط اﻧﺘ ﻘﺎل ﺑﺮق، آب، ﻣﺨﺎﺑﺮات، ﭘﻞ ﻫﺎ ...( 2 - ﺷﺮﻛﺖ ﻫﺎی آب ﻣﻨﻄﻘﻪ ای در ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺣﺮﻳﻢ ﺑﺮای ﻋﺒﻮر ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ ﻧﻔﺘﻲ از ﻣﺠﺎورت ﻣﻨﺎﺑﻊ آﺑﻲ ) رودﺧﺎﻧﻪ، درﻳﺎﭼﻪ و ﺗـﺎﻻب ( ﻻزم اﺳـﺖ ﻫﻤـﺎﻫﻨﮕﻲ ﻻزم را ﺑـﺎ دﻓﺘﺮ ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری از ﺗﺎﺳﻴﺴﺎت آﺑﻲ و دﻓﺘﺮ رودﺧﺎﻧﻪ و ﺳﻮاﺣﻞ ﺷﺮﻛﺖ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب اﻳﺮان ﻣﻌﻤﻮل ﻧﻤﺎﻳﻨﺪ . 20 07 / 10 / 94 دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﭘﻴﺸﮕﻴﺮی و ﺑﺤﺮان ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔﻲ ﻫﺎی ﻧﻔﺘﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ و درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ – در ﻣﻮرد ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ ﻧﻔﺖ و ﻳﺎ ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ ) درﺻﻮرﺗ ﻛﻪ ﻲ ﺑﻨﺎ ﺑﺮ ﻋﺪم ﺗﻘﺎﻃﻊ و ﻋﺒﻮر ﺧﻂ از ﻣﺮﻛﺰ آﺑﻲ ﺑـﻮده و ﺗﻨﻬـﺎ در ﺣﺮﻳﻢ آن ﻗﺮار ﺧﻮاﻫﺪ ﮔﺮﻓﺖ ﺪﺑﺎﻳ ( ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺣﺮﻳﻢ ﻣﺮاﻛﺰ آﺑﻲ ﻣﺠﺎور ﺧﻂ ﺑﺎ اﻋﻤﺎل ﻣﻼﺣﻈﺎت زﻳﺮ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﮔﺮدد : • ﺟﻬﺖ ﺷﻴﺐ زﻣﻴﻦ ﻛﻪ ﻦﻴﻴﺗﻌ ﻛﻨﻨﺪه ﺟﻬﺖ ﺟﺮﻳﺎن ﻳﺎﻓﺘﻦ ﻣﻮاد ﻧﺸﺘﻲ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﻣﻨﺒﻊ آب اﺳﺖ . • ﻓﺸﺎر ﻣﺎﻳﻊ داﺧﻞ ﻟﻮﻟﻪ ﻛﻪ ﻦﻴﻴﺗﻌ ﻛﻨﻨﺪه ﻣﻴﺰان ﻓﻮران ﻣﺎده ﻧﺸﺘﻲ ﭘﺲ از ﺣﻮادث ﺷﻜﺴﺖ ﺧـﻂ اﺳـﺖ . در اﻳـﻦ ﻣﻮرد ﺑﺎﻳﺪ ﻓﺎﺻﻠﻪ اﻳﻤﻦ ﻓﻮران و ﺷﺮوع ﺷﻴﺐ ﺑﻪ ﺳﻤﺖ آب رﻋﺎﻳﺖ ﮔﺮدد . • رﻳﺴﻚ ﺷﻜﺴﺘﮕﻲ ﺧﻂ ﻟﻮﻟﻪ ﺑﺎﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻣﻜﺎن ﻋﺒﻮر آن : درﺻﻮرﺗ ﻛﻪ ﻲ ﺧﻂ ﻟﻮﻟﻪ ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻪ در ﺣﺮﻳﻢ ﻣﻨﺒـﻊ آب در ﺗﻘﺎﻃﻊ ﺑﺎ ﺟﺎده، رﻳﻞ راه آﻫﻦ ﻳﺎ ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ ﻗﺪﻳﻤﻲ، ﻣﻮازی ﺑﺎ ﻫﺎ آن و ﻳﺎ در ﻣﻌﺮض ﻣﺤﻴﻄﻲ ﺧﻮرﻧـﺪه ﻗـﺮار دارد، رﻳﺴﻚ ﺧﻮردﮔﻲ و ﺷﻜﺴﺘﮕﻲ آن اﻓﺰاﻳﺶ ﺧ ﻮاﻫﺪ ﻳﺎﻓﺖ . ﺠﻪﻴ درﻧﺘ در ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻓﺎﺻﻠﻪ ﺗﺎ ﻣﺮﻛﺰ آﺑﻲ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ اﻳﻦ ﻟﻪﺎﻣﺴ ﺿﺮور ی ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد . 3ﻓﺼﻞ 3 ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ رﻳﺴﻚ ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔﻲ ﻧﻔﺘﻲ در رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ و درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ ﻓﺼﻞ ﺳﻮم - ﺴﻚﻳر ﺖﻳﺮﻳﻣﺪ ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔ در ﻲﻧﻔﺘ ﻲ رودﺧﺎﻧﻪ و ﻫﺎ درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ 07 / 10 / 94 23 ﻓﺼﻞ ﺳﻮم- ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ رﻳﺴﻚ ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔﻲ ﻧﻔﺘﻲ در رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ و درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ 3 - 1 - ﻛﻠﻴﺎت ﻋﻮاﻣﻞ ﻣﺘﻌﺪدی در ﺷﻜﺴﺖ ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ اﻧﺘﻘﺎل ﻧﻔﺖ ﻣ ﻮ ﺛﺮ ﺑﻮده و ﺑﺎ ﺗﻌﻴﻴﻦ و ﺗﺨﻤﻴﻦ ﻣﻘﺪار ﻫﺮﻳﻚ از آن ﻫﺎ ﻣـﻲ ﺗـﻮان ﺗـﺎ ﺣﺪ زﻳﺎدی رﻳﺴﻚ ﺣﻮادث ﻧﺎﺷﻲ از ﺷﻜﺴﺖ را ﻛﺎﻫﺶ داد . ﻃﺮاﺣﻲ ﻳﻚ ﺳﻴﺴﺘﻢ ﭘﺸﺘﻴﺒﺎن ﺗﺼﻤﻴﻢ1 در ﻗﺎﻟﺐ ﭼﻚ ﻟﻴﺴﺖ ﻫـﺎی ﻛﻨﺘﺮل و ارزﻳﺎﺑ ﻲ رﻳﺴﻚ ﺷﻜﺴﺖ در ﺣﺮﻳﻢ ﻫﺎی ﻣﻨﺎﺑﻊ آب، ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ ﺳﺒﺐ ﺣﻔﻆ ﺳﻼﻣﺖ و اﻳﻤﻨﻲ ﺧﻂ ﻟﻮﻟﻪ در ﻣﺤﺪوده ﺣﺮﻳﻢ و درﻧﺘ ﺠﻪﻴ ﺣﻔﻆ ﻣﻨﺒﻊ آب از آﻟﻮدﮔﻲ ﮔﺮدد . ﺳﺎﻳﺮ اﻟﺰاﻣﺎت ﻛﻨﺘﺮل ﻣﺨﺎﻃﺮات از ﻗﺒﻴﻞ اﺧﺘﻴﺎرات ﻗﺎﻧﻮﻧﻲ و ﻫﻤﻜﺎری ﻫـﺎی ﺑـﻴﻦ ﺳﺎزﻣﺎﻧﻲ در ﻗﺎﻟﺐ ﭘﺮوﺗﻜﻞ ﻫﺎی ﻣﺘﻌﺪد، ﻧﻴﺰ ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ ﺿﻤﻴﻤﻪ ﭼﻨﻴﻦ ﺳﻴﺴﺘﻤﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ ﺗﺎ ﻛﺎراﻳﻲ آن را ﺗﻀـﻤﻴﻦ ﻛﻨﻨـﺪ ﻳ . ﻜـﻲ از ﻣﻬﻢ ﺗﺮﻳﻦ ﻣ یﻫﺎ ﻟﻔﻪﻮ ﻫﺪف ، ﺑﺮای اﻳﻦ ﺳﻴﺴﺘﻢ ﭘﺸﺘﻴﺒﺎن ﺗﺼﻤﻴﻢ، ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻧﺮخ ﺷﻜﺴﺖ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﭘـﻴﺶ ﺑﻴﻨـﻲ زﻣـﺎن اﺣﺘﻤـﺎﻟﻲ ﺷﻜﺴﺖ اﺳﺖ . ﻧﺮخ ﺷﻜﺴﺖ ﺑﻪ ﻃﻮر ﻣﻌﻤﻮل، از ﺗﻘﺴﻴﻢ ﻣﻴـﺰان ﺧـﻮردﮔﻲ در ﻳـﻚ ﺑـﺎزه زﻣـﺎﻧﻲ ﺑـﺮ ﻃـﻮل آن ﺑـﺎزه ﻣﺤﺎﺳـﺒﻪ ﻣـﻲ ﺷـﻮد . درﺻﻮرﺗ ﻛﻪ ﻲ اﻳﻦ ﻛﻤﻴﺖ اﻧﺪازه ﮔﻴﺮی ﺷﻮد ﺗﺨﻤﻴﻦ و ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ ﺗﻌﺪاد ﺣﻮادث ﺷﻜﺴﺖ در ﺑﺎزه ﻫﺎی زﻣﺎﻧﻲ آﻳﻨـﺪه ﻧﻴـﺰ ﻣﻘـﺪور ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد . از ﻣﻬﻢ ﺗﺮﻳﻦ ﻋﻮاﻣﻞ ﺷﻜﺴﺖ واﺑﺴﺘﻪ ﺑﻪ ﺧﻂ ﻟﻮﻟﻪ، ﺧﻮردﮔﻲ اﺳﺖ . دﻻﻳﻞ ﻣﺨﺘﻠﻔﻲ ﻛﻪ ﺳﺒﺐ ﺧـﻮردﮔﻲ ﺧـﻂ ﻟﻮﻟـﻪ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ ﺑﺮاﺳﺎس ﻧﺮخ ﺷﻜﺴﺖ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﻨﺪ ﻃﺒﻘﻪ ﺑﻨـﺪی ﺷـﻮﻧﺪ . ﺑﺮﺧـﻲ از ﻓﺮآﻳ ﻨـﺪﻫﺎی ﺧـﻮردﮔﻲ ﺑـﻪ ﺻـﻮرت ﻧـﺎﻣﻨﻈﻢ ﺻـﻮرت ﻣﻲ ﮔﻴﺮﻧﺪ . اﻳﻦ ﻓﺮآﻳﻨﺪﻫﺎ ﺑﺮاﺳﺎس ﭘﺮوﺗﻜﻞ ﺗﺨﻤﻴﻦ اﺣﺘﻤﺎﻟﻲ ﭘﻴﮕﻴﺮی ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . ﺟﺪول )3 - 1( ﺑﺮﺧـﻲ از اﻧـﻮاع ﻣﻜﺎﻧﻴﺴـﻢ ﻫـﺎی ﺷﻜﺴﺖ و ﺧﺼﻮﺻﻴﺎت آن ﻫﺎ را ﺑﻴﺎن ﻣﻲ .ﻛﻨﺪ ﺟﺪول 3 - 1 - اﻧﻮاع ﻣﻜﺎﻧ ﺴﻢﻴ ﻫﺎی ﺷﻜﺴﺖ ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ ﻣﻜﺎﻧ ﺴﻢﻴ ﺧﺮاﺑ ﻲ ﺖﻴﻣﺎﻫ ﻣﻜﺎﻧ ﺴﻢﻴ ﻴﻴﺗﻐ ﺮات ﻧﺮخ ﺷﻜﺴﺖ ﺧﻮردﮔ ﻲ واﺑﺴﺘﻪ ﺑﻪ زﻣﺎن ﻲﺸﻳ اﻓﺰا ﺗﺮک واﺑﺴﺘﻪ ﺑﻪ زﻣﺎن ﻲﺸﻳ اﻓﺰا ﺧﺴﺎرت ازﻲﻧﺎﺷ ﻋﺎﻣﻞ ﺳﻮم اﺗﻔﺎﻗ ﻲ ﺛﺎﺑﺖ Lamination/blistering اﺗﻔﺎﻗ ﻲ ﺛﺎﺑﺖ ﺣﺮﻛﺎت ﻦﻴ زﻣ اﺗﻔﺎﻗ ﻲ ﺛﺎﺑﺖ ﺐﻳﺨﺮﺗ )اﻓﺖ ( ﻣﺼﺎﻟﺢ واﺑﺴﺘﻪ ﺑﻪ زﻣﺎن ﻲﺸﻳ اﻓﺰا ﺐﻴ آﺳ ﻲﺪﮔﻳد ﻣﺼﺎﻟﺢ اﺗﻔﺎﻗ ﻲ ﺛﺎﺑﺖ ﺑﺮرﺳﻲ ﺗﺎرﻳﺨﭽﻪ زﻣﺎﻧﻲ وﺿﻌﻴﺖ ﺧﻮردﮔﻲ ﻟﻮﻟﻪ ﺗﻮﺳﻂ ارزﻳﺎب ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ اﻃﻼﻋﺎت ﻣﻬﻤﻲ ﭘﻴﺮاﻣﻮن ﺳﻴﺴـﺘﻢ در اﺧﺘﻴـﺎر وی ﻗﺮار دﻫﺪ . ﺷﻜﻞ )3 - 1( ﮔﺮاﻓﻲ را ﻧﺸﺎن ﻣﻲ دﻫﺪ ﻛﻪ ﻧﻤﺎﻳﺎن ﮔﺮ ﻓﺮآﻳﻨﺪ ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻧﺮخ ﺷﻜﺴﺖ bathtub اﺳﺖ . اﻳﻦ ﮔﺮاف ﺗﻴـﭗ ﻧﺮخ ﺷﻜﺴﺖ را ﺑﺮای ﻣﻮاد و ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ ﻣﺨﺘﻠﻒ در ﻃﻮل ﻋﻤﺮ ﺧﻂ را ﻧﺸﺎن ﻣﻲ دﻫﺪ . ) ﺷﻜﻞ 3 - 2 ﺗﺌﻮری ﻧﻤﻮدارbathtub را ﻧﺸﺎن ﻣﻲ دﻫﺪ .( 1- DSS (Decision Support System) 24 07 / 10 / 94 دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﭘﻴﺸﮕﻴﺮی و ﺑﺤﺮان ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔﻲ ﻫﺎی ﻧﻔﺘﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ و درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ ﺷﻜﻞ3 - 1 - ﻣﻨﺤﻨﻲ ﻣﻌﻤﻮل ﺑﺮای ﺗﻐﻴﻴﺮات ﻧﺮخ ﺷﻜﺴﺖ ) ﻣﻨﺤﻨﻲ bathtub ( ﺷﻜﻞ3 - 2 - ﺗﺌﻮری ﺷﻜﺴﺖ ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ ﺑﺮﺧﻲ از ﺗﺠﻬﻴﺰات، ﻧﺮخ ﺷﻜﺴﺖ اوﻟﻴﻪ ﺑﺎﻻﻳﻲ دارﻧﺪ ﻛﻪ ﺑﺨﺶ اول ﺷﻜﻞ )3 - 1( را ﺗﺸﻜﻴﻞ ﻣﻲ دﻫﺪ . در ﭼﻨﻴﻦ ﻣﻮارد ﺧـﻮردﮔﻲ ﻧﺎﺷﻲ از ﻣﺮﺣﻠﻪ اول ﺳﺒﺐ ﺷﻜﺴﺖ ﺧﻂ ﻟﻮﻟﻪ ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ . درﺻﻮرﺗ ﻛﻪ ﻲ از ﺧﻮردﮔﻲ در اﻳﻦ ﻣﺮﺣﻠﻪ ﺻﺮف ﻧﻈﺮ ﮔﺮدد، ﻧﻤﻮدار وارد ﻓﺎز دوم ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ . اﻳﻦ ﻓﺎز ﻣﺤﺪوده ﺧﻮردﮔﻲ ﺑﺎ ﻧﺮخ ﺛﺎﺑﺖ ﻧﺎﻣﻴﺪه ﺷﺪه و ﻋﻮاﻣﻞ ﺷﻜﺴﺖ در اﻳﻦ ﻣﺮﺣﻠﻪ ﻋﻮاﻣـﻞ و ﺣـﻮادث ﺧـﺎرﺟﻲ ﺧﻮاﻫﻨﺪ ﺑﻮد . ﭘﺲ از ﮔﺬر از اﻳﻦ ﻣﺮﺣﻠﻪ ﻧﺮخ ﺷﻜﺴﺖ رو ﺑﻪ اﻓﺰاﻳﺶ ﺧﻮاﻫﺪ ﮔﺬاﺷﺖ . ﻣﺤﺪوده دوم از ﻧﻤﻮدار ﺑﻪ ﺻﻮ رت ﺻﻌﻮدی ﺑﻮده ﺧﻮردﮔﻲ و ﺧﺴﺘﮕﻲ ﻋﺎﻣﻞ ﺳﻮم، ﺣﺮﻛﺎت زﻣﻴﻦ اﻓﺖ ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺷﻜﺴﺖ زﻣﺎن ﻓﺎز ﻧﺮخ ﺷﻜﺴﺖ ﻛﺎﻫﺸﻲ )Decreasing Failure Rate Phase ( ﻓﺎز ﻧﺮخ ﺛﺎﺑﺖ ﺷﻜﺴﺖ )Canstant Failure Rate Phase ( ﻓﺎز ﻧﺮخ ﺷﻜﺴﺖ اﻓﺰاﻳﺸﻲ )Increasing Failure Rate Phase ( زﻣﺎن ﺗﻌﺪاد ﺣﻮادث ﺷﻜﺴﺖ ﻓﺼﻞ ﺳﻮم - ﺴﻚﻳر ﺖﻳﺮﻳﻣﺪ ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔ در ﻲﻧﻔﺘ ﻲ رودﺧﺎﻧﻪ و ﻫﺎ درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ 07 / 10 / 94 25 و اﻧﺘﻬﺎی ﻋﻤﺮ ﻣﻔﻴﺪ ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری ﺧﻂ ﻟﻮﻟﻪ را ﻧﺸﺎن ﺧﻮاﻫﺪ داد . ﻫﻨﮕﺎﻣ ﻛﻪ ﻲ ﻓﺮآﻳﻨﺪ ﺣﺎﻛﻢ ﺑﺮ ﺷﻜﺴﺖ ﺗﺎﺑﻊ زﻣﺎن ﺑﺎﺷﺪ ) ﺧﻮردﮔﻲ ﻳـﺎ ﺧﺴﺘﮕﻲ ( اﺛﺮﻫﺎی آن ﻋﻤﺪﺗﺎ در ﻣﺮﺣﻠﻪ ﭘﺎﻳﺎﻧﻲ ﻣﺸﺎﻫﺪه ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ . ﺑﺮداﺷﺖ و ﺑﺮرﺳﻲ اﻃﻼﻋﺎت ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﺷﻜﺴﺖ ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ ﺑـﻪ ﺻﻮرت ﺳﺮی زﻣﺎﻧﻲ، ﺑﻪ ﺻﻮ رت ﺗﺌﻮری ، ﻧﻤﻮداری ا ﻲﻨﻴﭼﻨ ﻦﻳ ﺗﻮﻟﻴﺪ ﺧﻮاﻫﺪ ﻛﺮد ﻛﻪ از رو ی آن ﻧﺮخ ﺷﻜﺴﺖ ﻗﺎﺑﻞ ﺣﺪس ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد . درﻣﺠﻤﻮع ﺧﺴﺎرات اﻳﻦ ﺣﻮادث در دو ﮔﺮوه ﻋﻤﺪه ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ و ﻏﻴﺮﻣﺴﺘﻘﻴﻢ دﺳﺘﻪ ﺑﻨﺪی ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ : – ﺧﺴﺎرات ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ ﻋﺒﺎرﺗﻨﺪ از : • ﺧﺴﺎرت ﺑﻪ ﺗﺎﺳﻴﺴ ﺎت • ﺧﺴﺎرت ﺑﻪ ﺳﻼﻣﺖ اﻧﺴﺎﻧﻲ • ﺧﺴﺎرات زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ • ﻫﺪر رﻓﺘﻦ ﻣﻮاد ﻧﺸﺘﻲ • ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎی ﺗﻌﻤﻴﺮات • ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎی ﭘﺎک ﺳﺎزی و ﺑﺎزﺳﺎزی – ﺧﺴﺎرت ﻏﻴﺮﻣﺴﺘﻘﻴﻢ ﻋﺒﺎرﺗﻨﺪ از : • ﺷﻜﺎﻳﺎت • ﻧﻘﺾ ﻗﺮاردادﻫﺎ • ﻧﺎرﺿﺎﻳﺘﻲ ﻣﺸﺘﺮﻳﺎن ﻋﻜﺲ • اﻟﻌﻤﻞ ﻫﺎی ﺳﻴﺎﺳﻲ • از دﺳﺖ دادن ﺑﺎزار ﻓﺮوش • ﺟﺮﻳﻤﻪ ﻫﺎی دوﻟﺘﻲ در ﻣﻮرد ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ ، اﻧﺠﺎم ﺗﺤﻠﻴﻞ ﻫﺎی رﻳﺴﻚ و ﺗﺮﺳﻴﻢ روﻧﺪ روﺑـﻪ رﺷـﺪ ﻳـﺎ روﺑـﻪ ﻛـﺎﻫﺶ اﻳـﻦ رﻳﺴـﻚ ﻣـﻲ ﺗﻮاﻧـ در ﺪ ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ زﻣﺎن اﻣﻜﺎن ﺷﻜﺴﺘﮕﻲ اﺣﺘﻤﺎﻟﻲ ﺛﺮﻮﻣ ﺑﺎﺷﺪ . اﻧﺠﺎم اﻳﻦ ﻓﺮآﻳﻨﺪ ﺑﻪ ﻃﻮر ﻣﺮﺗﺐ در و ﻃﻮل ﻟﻮﻟﻪ ﺧﻂ ﺑﺮای ﺗﻌﻴﻴﻦ زﻣﺎن و ﻣﻜﺎن ﺷﻜﺴﺖ ﺑﻌﺪی ﻓﺮآﻳﻨﺪی ﻫﺰﻳﻨﻪ و ﺑﺮ دﺷﻮار اﺳﺖ، اﻣﺎ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻧﻘﺎط ﺣﺴﺎس از ﻗﺒﻴـﻞ ﻧﻘـﺎط ﻗﺮارﮔﺮﻓﺘـﻪ در ﺣـﺮﻳﻢ ﻫـﺎی ﻣﻨﺎﺑﻊ ﺣﺪ ﺗﺎ ﺪﺗﻮاﻧ ﻣﻲ آب زﻳﺎدی ﺧﺴﺎرات و ﻫﺰﻳﻨﻪ را ﻫﺎ ﻛﺎﻫﺶ دﻫﺪ . ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ی ﺧﺴﺎرات اﺣﺘﻤﺎﻟﻲ ﺗﻮاﻧ ﻣﻲ ﺪ ﺑﻪ ﺑﻬﺮه ﺑﺮدار ﺧﻄﻮط ﻛﻤﻚ ﻛﻨﺪ ﻛﻪ ﻣﻴﺰان ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﮔﺬاری ﺑﺮای ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی از ﺑـﺮوز ﭼﻨﻴﻦ ﺧﺴﺎراﺗﻲ را در ﻧﻈﺮ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﻨﺪ . ﻳﻜﻲ از دﻻﻳﻞ ﻳﺎ ﻣﺠﺮاﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﺑﺎﻋﺚ اﻳﺠﺎد اﻳﻦ ﺧﺴﺎرات ﻣﻲ ﺷﻮد داﺧﻞ ﺷﺪن ﻣﻮاد ﻧﺸﺘﻲ ﺑﻪ ﻣﺤﻴﻂ ﻫﺎی آﺑﻲ از ﻗﺒﻴﻞ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ ، درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ و ﺗﺎﻻب ﻫﺎ اﺳﺖ . ﺑﺮای ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ و ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی از ﭼﻨـﻴﻦ ﺣـﻮادﺛ ﻲ ، از ﻓﺮآﻳﻨﺪﻫﺎی ارزﻳﺎﺑﻲ رﻳﺴﻚ ﺷﻜﺴﺖ در ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲ ﺷﻮد . ارزﻳﺎﺑﻲ رﻳﺴﻚ ﻳﻚ ﻓﺮآﻳﻨـﺪ اﻧـﺪازه ﮔﻴـﺮی ﺑـﻪ ﻣﻨﻈـﻮر داﺷﺘﻦ ﺑﺮداﺷﺘﻲ ﺻﺤﻴﺢ از ﭼﮕﻮﻧﮕﻲ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ وﻗﺎﻳﻊ و ﺣﻮادﺛﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ ﻛﻤﻲ ﺳﺎزی رﻳﺴﻚ آن ﻫﺎ ﺿﺮوری اﺳﺖ . ﺑﺎ ﺗﻮﺟـﻪ ﺑـﻪ وﻗﻮع ﻣﻮاد ﻣﻜﺮر ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔﻲ ﻧﻔﺘﻲ ﻧﺎﺷﻲ از ﺷﻜﺴﺖ ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ، در ﻣﻮرد ﺑﺴﻴﺎری از ﺧﺴﺎرات آن در ﺣﺎل ﺣﺎﺿﺮ اﻣﻜﺎن ﻛﻤﻲ ﺳﺎزی اﺣﺘﻤﺎل ﺷﻜﺴﺖ، وﺟﻮد دارد . و درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ ﻚ ﻛﻤﻴﺘﻲ ﺮ ﺷـﺮاﻳﻂ، ﺷﻮد: ی =رﻳﺴﻚ ﮔﻲ ﺠﺎدﻳا ﺖ رﻳﺴـﻚ ﻧﺎﺷـﻲ از ﻣﻲ ﺗﻮاﻧـ ﺪ ی اﺳﺖ . ب ﺧﺴـﺎرات ﺗﺠﻬ ﺰاتﻴ در - 1 ( اﺳـﺘﻔﺎده ﻧﻔﺘﻲ رودﺧﺎﻧﻪ و ﻫﺎ اﺷﺖ ﻛﻪ رﻳﺴﻚ ﺮاﻳﻦ ﺑـﺎ ﺗﻐﻴﻴـﺮ زﻳﺮ ﻛﻤﻲ ﻣﻲ ﺷ ×آﺳﻴﺐ ﭘﺬﻳﺮی ﺤﻴﻄﻲ، از آﻟﻮدﮔ .ﻟـﺬا ﻣـﺪﻳﺮﻳﺖ ح زﻳﺮ ﺑﺎﺷﺪ : ﻲ ﻫﺎی ﺧﻂ ﻟﻮﻟﻪ ﻫﺎی ﻣﻨﺎﺑﻊ آب، ﻇﺮﻓﻴﺖ ﺳﺎزﮔﺎر ﺴـﺮ و ﺣﺎﺻـﻞ ﺿـﺮب ﻞﻴﻗﺒ از ی آﻣﻮزش، ﺴﻚﻳ از راﺑﻄﻪ )3 - دث آﻟﻮدﮔﻲ ﻫﺎی ﻧﻔ د .ﺑﺎﻳﺪ ﺗﻮﺟﻪ دا ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد . ﺑﻨﺎﺑﺮ در ﻗﺎﻟﺐ ﻓﺮﻣﻮل Haz. = ﺧﻄﺮ ﻫﻨﺪ ﺑﻮد: ﻲ و زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴ ب ﺧﻮاﻫـﺪ ﺷـﺪ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ ﺑﻪ ﺷﺮح ﻣﺎ در اﺛﺮ ﺧﺮاﺑﻲ ﻮﻟﻪ در ﺣﺮﻳﻢ ﻫﺎ ﺗﺎﺛﻴﺮ ﻇ یﺮﻳﭘﺬ و ی ﺣـﻮادث ﻣﺨـﺮج ﻛﺴ ﻣﺘﺸﻜﻞ از ﻣﻮارد ی ﻤﻞ ﺑﺮا ی ﻳر ﻒﻳﺗﻌﺮ ﺮی و ﺑﺤﺮان ﺣﻮاد ﻪ ﺻﻮرت ﭘﺬﻳﺮد دﻳﮕﺮ ﻣﺘﻐ ﻴﺮ ﺧ د ﺑﻪ زﺑﺎن ﺳﺎده 1 vul. × ﺻﻮرت زﻳﺮ ﺧﻮاﻫ و ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻃﺒﻴﻌﻲ ﺣﺎدﺛﻪ ﻣﺤﺴﻮب ﻣ ﻣﺘﺮﻫﺎی ﻓﻮق ردﺑﺤﺚ ، ﻋﻤﻮﻣﺎ ﻣﺪاوم ﺧﻄﻮط ﻟﻮ د. ،ر ﺣﺴﺎﺳﻴﺖ ﺗﺎ ﺧﺺ آﺳﻴﺐ ﭘﺬﻳﺮی آﻣﺎدﮔ ﻲ ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ ﺣ ﺑـﺎ آﻟﻮدﮔ ﻧﻔﺘﻲ ﻲ ﺧﻮد ﺪ . ﻦﻳا در دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﭘﻴﺸﮕﻴﺮ ت ﻧﺘﺎﻳ ﺞ ﺣﺎدﺛﻪ ی ﺑﻪ ﻣﻨﻄﻘﻪ ی ﺑﻮد. ﺑﻪ ع ﻳﻚ آﺳﻴﺐ دﮔﻲ ﻧﻔﺘﻲ ﺑﻪ ﺻ ﻨﺎﺑﻊ آب ﻋﻲ– اﻗﺘﺼﺎدی ﺣ ﻳﺮﻳﺖ رﻳﺴﻚ ی ﻫﺮﻳﻚ از ﭘﺎراﻣ ﻮدﮔﻲ ﻧﻔﺘﻲ ﻣﻮ ﻣﺪ ﺘﺮل و ﭘﺎﻳﺶ آﻟﻮدﮔﻲ ﮔﺮدد ﻲ از ﺳﻪ ﻓﺎﻛﺘﻮ ﺸﻜﻴﻞ دﻫﻨﺪه ﺷﺎﺧ ﻫﺎ آن ازﻲ ﭘﺎراﻣﺘﺮ آ درﻲ ﺑﺮاﺑﺮ ﺣﻮادث آ ﻚ و ﺑﺤﺮان ﻧﻴ ﺴﺘﻨﺪ ﺪ. 9 دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞﻣ ل وﻗﻮع و ﺷﺪت ل و از ﻣﻨﻄﻘﻪ ای ﺑ ﺛﺎﺑﺖ ﻧﺨﻮاﻫﺪ ﻚ، رﻳﺴﻚ وﻗﻮع رد ﺣﻮادث آﻟﻮد در ﺣﺮﻳﻢ ﻫﺎی ﻣﻨ ﺶ ﻫﺎ ی اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ ﻫﺎی ﻓﻮق، ﻣﺪﻳ ب، در راﺳﺘﺎی ﻗﻮع ﺣﻮادث آﻟﻮ ﻪ اﺳﺖ .ﻟﺬا ﻛﻨﺘ ﻛﺎﻫﺶ رﻳﺴﻚ ﺐ ﭘﺬﻳﺮی ﺗﺮﻛﻴﺒﻲ 3 - 3 - اﺟﺰای ﺗﺸ ﻪ ﺑﺮﺧ در ﻛﻪ ﺷﺪه ﻲ ﻫﻨﺪ .ﭘﺎراﻣﺘﺮ آﻣﺎدﮔ ﻲ ﻗﺎﻟﺐ ﺴﻚﻳر ﺖﻳﺮﻳﻣﺪ رﺳ ﻲ ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻪ اﻧﺪ 07 / 10 / 94 ﺮ اﺳﺎس اﺣﺘﻤﺎ ط ﻟﻮﻟﻪ، در ﻃﻮل ﻃﻮل زﻣﺎن ﻧﻴﺰ ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ رﻳ ﺴﻚ ﻓﺮﻣﻮل در ﻣﻮر ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ د ﻴﺐ ﭘﺬﻳﺮی ﺑﺨﺶ ی ﺗﻐﻴﻴﺮ ﭘﺎراﻣﺘﺮ ﻳﻢ ﻫﺎی ﻣﻨﺎﺑﻊ آ ﻗﻮع ﺣﺎدﺛﻪ وﻗ : ﺑﺮای ﺧﻂ ﻟﻮﻟﻪ ﺘﺮ و درﻧﻬﺎ ﻳﺖ ﺗﻌﺮﻳﻒ، آﺳﻴﺐ ﺷﻜﻞ 3 ﺴﻚﻳر ﺣﻮادث اراﺋﻪ ﺮ ﺗﺸﻜ را دﻫ ﻲﻣ ﻞﻴ ﻞ ﺗﻘﺴ ﺑﻨﺪ ﻢﻴ ﻗﺎ در ی ﻲ ﺟﺪاﮔﺎﻧﻪ ﻣﻮرد ﺑﺮ رﻳﺴﻚ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺮ در ﻣﻮرد ﺧﻄﻮط ﻃ ﻣﻨﻄﻘﻪ و در ﻳﺖ رﻳﺴﻚ ﻓﺮﻣﻮل ﻧﻈﺮی ﻜﻴﻞ دﻫﻨﺪه اﻳﻦ ﺖ ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ از ﺮی: ﻣﻴﺰان آﺳﻴ ﺖ ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ ش در راﺳﺘﺎی ﻲ ﻧﻔﺘﻲ در ﺣﺮﻳ ﻄﺮ ﻳﺎ اﺣﺘﻤﺎل و ﺣﻮادث ﻧﺎﮔﻬﺎﻧﻲ ﻣﻘﺪار اﻳﻦ ﭘﺎراﻣﺘ ﻴﺐ ﭘﺬﻳﺮی در : ﭘﻴ ﺮاﻣﻮن ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ل ،وﻗﻮع ﺻﻮرت ﻛﺴﺮ ﺑﻪ ﻛﻪ روﺷﻨ ﻗﺎﺑﻞ ﻲ آﻣﺎدﮔ درﻲ ﻣﺒﺎﺣﺜ ﻲ 26 ﻛﻤﻲ ﺳﺎزی د ﺛﺎﺑﺖ ﻧﺒﻮده و رﻳﺴﻚ در ﻳﻚ 3 - 2 - ﻣﺪﻳﺮ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ )3 - 1( اﺟﺰای ﺗﺸﻜ ﺧﻄﺮ ﻧﺸﺖ : آﺳﻴﺐ ﭘﺬﻳﺮ ﺷﺪه در اﺛﺮ ﻧﺸﺖ ﻫﺮﮔﻮﻧﻪ ﺗﻼ ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔﻲ ﻛﺎﻫﺶ ﺧﻄ ﺣ ﮔﺬر زﻣﺎن ﻳﺎ ﻣ ﺳﺒﺐ ﻛﺎﻫﺶ ﻛﺎﻫﺶ آﺳﻴ 1 - رواﺑﻂ ﻣﺘﻌﺪد ی ﻣﺤﺘﻤﻞ در اﺣﺘﻤﺎل دﺳﺘﺮس ... و اﺳﺖ ﺷﺪه اﭘﺎر و ﻣﺘﺮﻫﺎ ی 6 ﺛ ر 3 ﺷ ﺣ ﮔ ﺳ ﻣ د ﺷ ﻓﺼﻞ ﺳﻮم - ﺴﻚﻳر ﺖﻳﺮﻳﻣﺪ ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔ در ﻲﻧﻔﺘ ﻲ رودﺧﺎﻧﻪ و ﻫﺎ درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ 07 / 10 / 94 27 در ﻣﻮرد ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔﻲ ﻧﻔﺘﻲ در رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ و درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ، ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫﺎی آﺳﻴﺐ ﭘﺬﻳﺮی ﺑﻪ ﺷﺮح زﻳﺮ ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻮﺻﻴﻒ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ : – ﺣﺴﺎﺳﻴﺖ : اﻳﻦ ﻓﺎﻛﺘﻮر ﻣﺘﺎﺛﺮ از ﻧﻮع ﻣﻨﺒﻊ آﺑﻲ و ﻛﺎرﺑﺮی آن اﺳﺖ، ﻣﻨﺎﺑﻌﻲ ﻛﻪ ﺑﺮای آب ﺷﺮب ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗـﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮﻧﺪ و ﻳﺎ ﺑﻪ زﻳﺴﺘﮕﺎه ﻫﺎی ﺣﺴﺎس ﻣﻨﺘﻬﻲ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ، از ﺑﻴﺶ ﺗﺮﻳﻦ ﺣﺴﺎﺳ ﻴﺖ ﺑﺮﺧﻮردارﻧﺪ . اﺟﺰای ﻣﻬﻢ ﻓـﺎﻛﺘﻮر ﺣﺴﺎﺳﻴﺖ ﻋﺒﺎرﺗﻨﺪ از : ﻧﻮع ﻣﻨﺒﻊ، ﻧﻮع ﻣﺼـﺎرف واﺑﺴـﺘﻪ، ﻓﺎﺻـﻠﻪ ﻣﺤـﻞ ﻣﺼـﺮف ﺗـﺎ ﻣﺤـﻞ ﻧﺸـﺖ، ارﮔﺎﻧﻴﺴـﻢ ﻫـﺎ و زﻳﺴﺘﮕﺎه ﻫﺎی واﺑﺴﺘﻪ ﺑﻪ ﻣﻨﺒﻊ . – ﺗﺎﺛﻴﺮ :یﺮﻳﭘﺬ اﻳﻦ ﻓﺎﻛﺘﻮر ﻣﺘﺎﺛﺮ از ﻧﻮع و ﺣﺠﻢ ﻣﺎده ﻧﻔﺘﻲ ﻧﺸﺖ ﻳﺎﻓﺘﻪ اﺳﺖ . درواﻗﻊ ﺗﺎﺛﻴﺮ یﺮﻳﭘﺬ ﭘﺲ از ﺑﺮوز ﻧﺸﺖ اﺳﺖ ﻲﺳﺑﺮر ﻗﺎﺑﻞ . – ﻇﺮﻓﻴﺖ ﺳﺎزﮔﺎری : اﻳﻦ ﻓﺎﻛﺘﻮر ﺗﺎﺑﻊ ﻧﻮع ﻣﻨﺒﻊ و ﺧﺼﻮﺻﻴﺎت آن اﺳﺖ ﺑﻪ . ﻋﻨﻮان ﻣﺜﺎل ﻇﺮﻓﻴﺖ ﺧﻮد ﭘﺎﻻ ﻳﻲ ﻣﻨﺒـﻊ، ﺟﻨﺲ ﺳﻮاﺣﻞ، ﺑﺪه ، ﺳﺮﻋﺖ و ﻋﻤﻖ ﺟﺮﻳﺎن، ﻧﻮع ﺑﺴﺘﺮ و ﻦﻴﻴﺗﻌ .. . ﻛﻨﻨﺪه ﻇﺮﻓﻴﺖ ﺳﺎزﮔﺎری ﻣﻨﺒﻊ ﻣﻮردﻧﻈﺮ ﺑﺎ ﺑﺤﺮان ﭘﻴﺶ رو ﻫﺴﺘﻨﺪ . از ﻧﻈﺮ ﺑﺎزه زﻣﺎﻧﻲ ، ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ رﻳﺴﻚ ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔﻲ ﻧﻔﺘﻲ در ﻣﻨﺎﺑﻊ آﺑﻲ، ﻃﻲ ﺳﻪ ﻣﺮﺣﻠﻪ اﺻﻠﻲ ﻗﺒﻞ، ﺣﻴﻦ و ﺑﻌـﺪ از اﺟـﺮا ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد . رﻋﺎﻳﺖ اﻟﺰاﻣﺎت ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﻫﺮ ﻣﺮﺣﻠﻪ از ﺳـﻮی ارﮔـﺎن ﻣﺴـ ﻮ ول ﺧـﻂ ﻟﻮﻟـﻪ و ﻛﻨﺘـﺮل آن ﻫـﺎ از ﺳـﻮی ذی رﺑﻄـﺎن ﺑﻪ ) ﺧﺼﻮص ﺑﺨﺶ آب ( ، رﻳﺴﻚ ا ﻳﻦ ﮔﻮﻧﻪ ﺣﻮادث را ﺑﻪ ﺣﺪاﻗﻞ ﺧﻮاﻫﺪ رﺳﺎﻧﺪ . 3 - 2 - 1 - ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ رﻳﺴﻚ ﺣﻮا دث آﻟﻮدﮔﻲ ﻧﻔﺘﻲ ﭘﻴﺶ از اﺟﺮا ) ﻃﺮاﺣﻲ ( ﻧﺨﺴﺘﻴﻦ و ﻣ ﻮ ﺛﺮﺗﺮ ﻳﻦ ﺗﻼﺷﻲ ﻛﻪ ﻣﻲ ﺗﻮان ﺑﻪ ﻛﻤﻚ آن اﺣﺘﻤﺎل وﻗﻮع ﺣﺎدﺛﻪ را ﺑﺴﻴﺎر ﻛﻢ ﻧﻤـﻮده و ﻳـﺎ ﺑـﻪ ﺻـﻔﺮ ﺑﺮﺳـﺎﻧﺪ، ﺣﺬف ﻋﺎﻣﻞ ﺧﻄﺮزا اﺳﺖ . در ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔﻲ ﻧﻔﺘﻲ ﻣﻮرد ﺑﺤﺚ اﻳﻦ دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ، ﻋﺎﻣﻞ ﺧﻄﺮزا، ﺧﻂ ﻟﻮﻟﻪ ﺣﺎوی ﻣـﻮاد ﻧﻔﺘـﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ در ﺣﺮﻳﻢ ﻣﻨﺒﻊ آب ﻗﺮارﮔﺮﻓﺘﻪ اﺳﺖ . درﺻﻮرﺗ ﻛﻪ ﻲ ﺑﻪ ﻫﺮ دﻟﻴﻠﻲ ﭘﺲ از ﺑﺮرﺳﻲ ﻫﺎی ﺻﻮرت ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺗﻮﺳﻂ ﻣﺸﺎور ﻃﺮح، ﻗﺮارﮔﻴﺮی ﺧﻂ ﻟﻮﻟﻪ در ﺣﺮﻳﻢ ﻣﺮاﻛﺰ آﺑﻲ ﻣﻮﺟﻮد در ﻣﺴﻴﺮ اﺟﺘﻨﺎب ﻧﺎﭘﺬ ﻳﺮ ارزﻳﺎﺑﻲ ﮔﺮدﻳﺪ، اﻧﺠﺎم ﻣﺮاﺣﻞ زﻳﺮ ﺑـﻪ ﻣﻨﻈـﻮر اﻓـﺰاﻳﺶ ﺿـﺮاﻳﺐ اﻃﻤﻴﻨـﺎن و در ﻧﻈـﺮ داﺷـﺘﻦ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ رﻳﺴﻚ ﺣﻮادث ﻣﻨﺠﺮ ﺑﻪ آﻟﻮدﮔﻲ، درﻳﺎﻓﺖ دو ﻣﺮﺣﻠﻪ ﺗ ﻪﻳﺪﺎﻳﻴ از ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻄﺒﻮع ) وزارت ﻧﻴﺮو ﻳـﺎ و ﺳـﺎزﻣﺎن ﻣﺤـﻴﻂ زﻳﺴﺖ ( در ﻣﺮﺣﻠﻪ ﭘﻴﺶ از ﻃﺮاﺣﻲ و ﭘﺲ از اﺟﺮا ﺿﺮوری ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد ﺑﻪ . ﻣﻨﻈﻮر درﻳﺎﻓﺖ ﺗ ﻪﻳﺪﺎﻳﻴ ﭘﻴﺶ از ﻃﺮاﺣﻲ ﺧـﻂ ﻟﻮﻟـﻪ در ﻣﺤﻞ ﺗﻘﺎﺑﻞ ﺑﺎ ﺣﺮﻳﻢ ﻣﻮردﻧﻈﺮ، اراﺋﻪ ﻣﺪارک زﻳﺮ ﺿﺮوری اﺳﺖ : – ﻣﺪارک ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﺗﻮﺟﻴﻪ اﻟﺰام ﻋﺒﻮر – ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ زﻣﺎن ﺑﻨﺪی و ﻋﻤﻠﻴﺎﺗﻲ ﻧﺤﻮه ﻋﺒﻮر و روش ﻣﻨﺘﺨﺐ ﺑﺮای ﻋﺒﻮر – ﮔﺰارش ارزﻳﺎﺑﻲ اﺛﺮﻫﺎی زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ ﺎﻳﻴﺗ ﺪﺷﺪه ﺗﻮﺳﻂ ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴ ﺖ ﺑﺮای ﻣﺮاﺣﻞ اﺟﺮا و ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری – ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺑﺤﺮان ﺷﺮاﻳﻂ اﺿﻄﺮار ) زﻟﺰﻟﻪ، ﺳﻴﻞ، ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ ﺑﺴﺘﺮ، ﻧﺸﺖ در اﺛﺮ ﺷﻜﺴﺘﮕﻲ ﻟﻮﻟﻪ، آﺗﺶ ﺳﻮزی و ...( ﺑﺮای ﺑﺎزه ﻫ ﺎی آﺳﻴﺐ ﭘﺬﻳﺮ ﻗﺮارﮔﺮﻓﺘﻪ در ﺣﺮﻳﻢ 28 07 / 10 / 94 دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﭘﻴﺸﮕﻴﺮی و ﺑﺤﺮان ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔﻲ ﻫﺎی ﻧﻔﺘﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ و درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ – ﻃﺮح ﺟﺎﻳﮕﺰﻳﻦ ﺑﺮای ﻋﺒﻮر از ﺣﺮﻳﻢ ﺑﻪ ﻫﻤﺮاه ارزﻳﺎﺑﻲ و ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ اﻗﺘﺼﺎدی دو ﻃﺮح ﺑﻪ ) ﺧﺼﻮص در ﻣﻮرد ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﺑﺎ ﺣﺴﺎﺳﻴﺖ ﺑ ،(ﺎﻻ – ﻃﺮح ﺣﻔﺎﻇﺖ از ﻟﻮﻟﻪ در ﻣﺤﺪوده ﻗﺮارﮔﺮﻓﺘﻪ در ﺣﺮﻳﻢ ) ﺷﺎﻣﻞ ﺣﻔﺎﻇﺖ ﻛﺎﺗـﺪﻳﻚ، ﭘـﺎﻳﺶ دوره ای، ﻧﺼـﺐ ﻋﻼﻳـﻢ، ﻧﺸﺖ ﻫﺎ ﻳﺎب و ﺳﻴﺴﺘﻢ اﻃﻼع رﺳﺎﻧﻲ ﺣﻮادث ( – ﻃﺮح ﺟﺎده ﻫﺎی دﺳﺘﺮﺳﻲ – ﺟﺰﺋﻴﺎت ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻛﻨﺘﺮل و ﻛﺎﻫﺶ اﺛﺮﻫﺎی ﺣﻮادث، ﺷﺎﻣﻞ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺑﺤﺮان ﺣﺎدﺛﻪ در ﻣﺤﻞ ﻣﻮردﻧﻈﺮ ﺑﺎ ﺗﻮﺟـﻪ ﺑﻪ اﻫﻤ ﻴﺖ ﻣﻨﺒﻊ، اﻣﻜﺎﻧﺎت و ﺗﺠﻬﻴﺰات ﺟﻤﻊ آوری و ... و یﺳﺎز ﭘﺎک در ﮔﺰارش یﻫﺎ ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﻣﺮاﺣﻞ ﻃﺮاﺣـﻲ، اﺟـﺮا و ﺑﻬـﺮه ﺑـﺮداری ذﻛﺮﺷـﺪه در ﺑـﺎﻻ اراﺋـﻪ ﺿـﻮاﺑﻂ و ﻣﻼﺣﻈـﺎت ﻓﻨـﻲ و زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ ﺿﺮوری اﺳﺖ . ﮔﺰارش یﻫﺎ ﻣﺮﺣﻠﻪ اﺟﺮا ﻣﺎﻫﺎﻧﻪ و ﮔﺰارش یﻫﺎ ﻣﺮﺣﻠﻪ ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری ﺑﺎﻳﺪ در ﺷﺮاﻳﻂ ﻣﻌﻤـﻮل ﻫـﺮ ﺳﻪ ﻣ ﻚﻳﺎه ﺑﺎر و در ﻣﻮاردی ﻛﻪ اﺣﺘﻤﺎل ﺷﻜﺴﺖ ﺧﻂ ﻟﻮﻟﻪ ﺑﺎﻻﺳﺖ، ﺑﻪ ﻃﻮر ﻣﺎﻫﺎﻧﻪ، ﺗﻬﻴﻪ ﮔﺮدﻧﺪ . - ﻧﻜﺘﻪ : اﻟﺰاﻣﺎت ﻗﺒﻞ ﻢﻳﺣﺮ ﺖﻳ رﻋﺎ ﺎﺑﻳﺮﻴﻣﺴ از وﻲ ﻃﺮاﺣ ﻲ ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ در ﻗﻮاﻧ ﻦ،ﻴ ﻣﻘﺮرات و اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎ : ﻫﻨﮕـﺎم ﻣﺴـ ﺎﺑﻳﺮﻴ ﻲ ﺧﻄـﻮط ﻟﻮﻟـﻪ رﻋﺎ ﺖﻳـ ﺑﻨـﺪ )5 - 9 (از اﺳـﺘﺎﻧﺪارد IPS-E-PI-140 و ﻣـﺎده 3 از ﻣﺼـﻮﺑﻪ ﺷـﻤﺎره 123952 / ت40822 ﺮانﻳ وز تﻴﺎﻫ ﻫ ﻣﻮرخ 21 /6/ 1388 ﺑﺎ ﻋﻨﻮان ﻧﺎﻣﻪ ﻦﻳﻴ آ» رﻓﻊ آﻟﻮدﮔ ﻲ ﻄﻴﻣﺤ ﺴﺖﻳزﻲ ﻓﻌﺎﻟﻴـﺖ ﻫـﺎ ی «ﻲﻧﻔﺘ اﻟﺰاﻣ اﺳﺖ ﻲ . ) ﺑﻨﺪ9-5 (اﺳﺘﺎﻧﺪارد IPS-E-PI-140 : ﻢﻳﺣﺮ ﻦﻴﻴﺗﻌ ﺑﻪ ﺑﻨﺪ ﻦﻳا ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ ارﺗﺒﺎط داﺷﺘﻪ و ﺑﺮاﺳﺎس ﻦﻳا در ﺪﻳﺑﺎ آن ﻣﺤـﺪوده ﺗﻤﻠﻚ اراﺿ ﺎﻓﺖﻳ در ﺎﻲ ﻳ ﻣﺠﻮز اﻧﺠﺎم ﻦﻴﭼﻨ ﻫﻢ . ﺮدﻴﺑﮕ ﻣﺤﺎﺳﺒﺎت ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻨﺪ ﻦﻳا در ﻢﻳﺣﺮ ﻦﻳا ﻦﻴﻴﺗﻌ ﺑﻪ آﻣﺪه اﺳﺖ 1. 1 - ﺑﺎ اﺷﺎره ﺑﻪ ﺿﻮاﺑﻂ ﻢﻳﺣﺮ ﻦﻴﻴﺗﻌ ﻣﺮاﻛﺰ ﺑﻨﺪ ﺪﻳﺑﺎ ،ﻲ آﺑ ی ﻣﺒﻨ ﺑﺮﻲ ﻋﺪم ﻫﻢ ﭘﻮﺷﺎﻧ ﻣﺘﻦ ﺑﻪ ﻢﻳﺣﺮ دو ﻦﻳاﻲ اﻳﻦ اﺳﺘﺎﻧﺪارد اﺿﺎﻓﻪ ﺷﻮد . ﻣـﺘﻦ ﭘﻴ ﺸـﻨﻬﺎد ﻦﻳـ ا ی ﺑﻨـﺪ ﺑﻪ ﺻﻮرت زﻳﺮ ﺧﻮاﻫﺪ :ﺑﻮد ﺑﺎﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺣﺮﻳﻢ ﻛﻴﻔﻲ آب ﻫﺎی ﺳﻄﺤﻲ ) ﻣﻮﺿﻮع ﺗﺼﻮﻳﺐ ﻧﺎﻣﻪ ﺷـﻤﺎره 58977 / ت29101 ﻫــ ﻣـﻮرخ18 / 12 / 82 تﻴـﺎ ﻫ ﻣﺤﺘـﺮم وزﻳـﺮان و ( ﻫﻢ ﭼﻨﻴﻦ ﺿﻮاﺑﻂ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺣﺮﻳﻢ ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ، ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻣﺴﻴﺮ ﺧﻂ ﻟﻮﻟﻪ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ یا ﮔﻮﻧﻪ اﻧﺠﺎم ﺷﻮد ﻛﻪ ﺣﺪاﻗﻞ ﺗﺪاﺧﻞ ﺣﺮﻳﻢ ﻫﺎ ﺑﻪ ﻣﻨﻈـﻮر ﻛـﺎﻫﺶ رﻳﺴـﻚ آﻟـﻮدﮔﻲ در ﻣﺮاﻛﺰ آﺑﻲ، رﻋﺎﻳﺖ ﮔﺮدد . ﻣﺎده 3 ﻧﺎﻣﻪ ﻦﻳﻴ آ رﻓﻊ آﻟﻮدﮔ ﻲ ﻄﻴﻣﺤ ﺴﺖﻳزﻲ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻫﺎ : ﻲﻧﻔﺘ ی اﺣﺪاث ﻫﺎی اﻧﺒﺎر ﻧﻔﺘﻲ و ﺧﻄﻮط اﻧﺘﻘﺎل ﻧﻔﺖ آﻓﺮ ﻳﺎ ﻫﺎی ورده ﻧﻔﺘﻲ و ﻣﻜﺎن ﻳـﺎﺑﻲ و دﻓـﻦ ﻫـﺮ ﻧـﻮع ﭘﺴﻤﺎﻧﺪ ﻧﺎﺷﻲ از ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻫﺎی ﻧﻔﺘﻲ ﻫﺎی ﻪﺿﺣﻮ در آﺑﺨﻴﺰ ﺑﻼﻓﺼﻞ و ﻫﺎ ﺳﺪ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎی ﺗﺎﻣﻴﻦ ﻛﻨﻨﺪه آب ﺷﺮب ﻣﻤﻨﻮع اﺳﺖ . ﭘﺲ از ﺻﺪور ﻣﺠﻮز ﺑﺮای ﺗﻤﻠﻚ اراﺿﻲ واﻗﻊ در ﺣﺮﻳﻢ ﻣﻨﺒﻊ آﺑﻲ، در راﺳﺘﺎی ﻋﺒﻮر ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ ﻗﺒﻮل ﺷﺮوط زﻳﺮ از ﺳﻮی ﻃﺮﻓﻴﻦ ) وزارت ﻧﻴﺮو و وزارت ﻧﻔـﺖ ( در ﻗﺎﻟﺐ ﺗﻮاﻓﻖ ﻧﺎﻣﻪ ﻳﺎ ﺑﻨﺪی از اﺳﺘﺎﻧﺪارد ﺿﺮوری ﺑﻪ ﻧﻈﺮ ﻣﻲ رﺳﺪ : - درﻳﺎﻓﺖ ﺗ ﻪﻳﺪﺎﻳﻴ ﺻﺤﺖ اﺟﺮای ﺧﻂ ﻟﻮﻟﻪ در ﺣﺮﻳﻢ ﻣﻨﺒﻊ آﺑﻲ از ﻧﺎﻇﺮان ﻧﻤﺎﻳﻨﺪه وزارت ﻧﻴﺮو ﻣﺒﻨﻲ ﺑﺮ رﻋﺎﻳﺖ اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎی اﺟﺮاﻳﻲ - اﻧﺠﺎم ﺑﺎزدﻳﺪﻫﺎی دوره ای ﻣﻨﻈﻢ از ﺧﻂ ﻟﻮﻟﻪ در ﺣﺮﻳﻢ ﻣﻨﺒﻊ آب و اﻋﻼم ﻧﺘﺎﻳﺞ ﺑﻪ ذی رﺑﻄﺎن ﺗﻌ ﻦﻴﻴ ﺷﺪه ازﺳﻮی ﺑﺨﺶ آب - ﺗﻜﻤﻴﻞ ﭼﻚ ﻟﻴﺴﺖ ﻫﺎی ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﺗﻌﻴﻴﻦ اﺣﺘﻤﺎل ﺷﻜﺴﺖ ﺧﻂ ﻟﻮﻟﻪ - ﺗﻌﻤﻴﺮ، ﺗﻌﻮﻳﺾ ﻳﺎ ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻣﺴﻴﺮ ﺧ ﻂ ﻟﻮﻟﻪ در ﺻﻮرت اﻓﺰاﻳﺶ اﺣﺘﻤﺎل ﺧﻄﺮ ﻳﺎ اﻓﺰاﻳﺶ رﻳﺴﻚ آﻟﻮدﮔﻲ ﻧﻔﺘﻲ در ﺻﻮرت ﺗ ﺎ ﻳﻴﺪ ﻛﻤﻴﺘﻪ ﻫﺎی ﻓﻨﻲ ﻣﻮرد ﻗﺒﻮل ﻃﺮﻓﻴﻦ ﻓﺼﻞ ﺳﻮم - ﺴﻚﻳر ﺖﻳﺮﻳﻣﺪ ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔ در ﻲﻧﻔﺘ ﻲ رودﺧﺎﻧﻪ و ﻫﺎ درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ 07 / 10 / 94 29 3 - 2 - 1 - 1 - ﺿﻮاﺑﻂ ﻓﻨﻲ ﻃﺮاﺣﻲ ﺣﺮﻳﻢ ﻫﺎی ﻣﺮاﻛﺰ آﺑﻲ از دﻳﺪﮔﺎه وزارت ﻧﻴﺮو، ﺑﻪ دﻟﻴﻞ ﺣﺴﺎﺳﻴﺖ ﺑﺎﻻ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺣﻮادث ﻣﻨﺠﺮ ﺑﻪ ﻧﺸﺖ و ﻳـﺎ آﻟـﻮدﮔﻲ ﻫـﺎی ﻧﻔﺘﻲ ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ، در زﻣﺮه ﻣﻨﺎﻃﻘﻲ ﻣﺤﺴﻮب ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ ﻛﻪ ﺑﻪ ﻟﺤﺎظ ﻃﺮاﺣﻲ ﻧﻴﺎزﻣﻨﺪ ﻣﻼﺣﻈﺎت وﻳﮋه ای ﺧﻮاﻫﻨﺪ ﺑﻮد . ﺿـﻮاﺑﻂ ﻓﻨﻲ ﻣﺨﺼﻮص ﻃﺮاﺣﻲ ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ در ﺣﺮﻳﻢ ﻫﺎی ﻣﻨﺎﺑﻊ آب در ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎی داﺧﻠﻲ ﺻﻨﻌﺖ ﻧﻔﺖ )IPS ( ﮔﻨﺠﺎﻧـﺪه ﻧﺸﺪه . اﻧﺪ در اﺳﺘﺎﻧﺪارد IPS-E-PI-140 ﺗﻨﻬﺎ ﺑﻪ ﺿﻮاﺑﻂ وﻳﮋه ﻃﺮاﺣﻲ ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ در ﻋﺒﻮر از ﻣﺮاﻛﺰ آﺑﻲ و ﺑﻪ ﺷﺮح زﻳﺮ اﺷـﺎره ﺷﺪه اﺳﺖ : - ﺑﻨﺪ 7-5-1-13 ﺣﻔﻆ ﺪارﻳﭘﺎ ی ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ ﻋﺒﻮر ﺮﻳز از ی رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ، ﺑﺎﺗﻼق ﻫﺎ، ﻣﺮاﻛﺰ ﺑﺎ ارﺗﻔﺎع ﺑـﺎﻻ و آب ی ﻧﻘـﺎط در ﺰ،ﻴـ ﺧ ﻞﻴﺳـ ﺑﺮاﺑـﺮ ﻧﻴ ﺮوﻫﺎ ﺪروﻴ ی ﻫ اﺳﺘﺎﺗ ﻴﻚ و ﻫﻴ ﺪرود ﻴﻧ ﻞﻴـ ﻗﺒ از ﻚﻴﻨﺎﻣﻳ ﺮوﻫـﺎ ی ﻣﺤـﺮک اﻓﻘـ وﻲ ﻋﻤـﻮد و ی ﻏﻮﻃـﻪ ور ی ﺑـﻪ ﻛﻤـﻚ ﻳﻜـ ازﻲ روش ﻫﺎ :ﺮﻳز ی • اﻓﺰاﻳﺶ ﺿﺨﺎﻣﺖ ﻟﻮﻟﻪ • اﺳﺘﻔﺎده از وزن ﺑﺘﻦ ﭘﻮﺷﺶ ﻟﻮﻟﻪ • اﺳﺘﻔﺎده از ﻣﻴﻞ ﻣﻬﺎرﻫﺎی ﻣﺘﺼﻞ ﺑﻪ زﻣﻴﻦ ﻳﺎ وزﻧﻪ • ﻣﺪﻓﻮن ﻛﺮدن ﺧﻂ ﻟﻮﻟﻪ ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ در دو ﺣﺎﻟﺖ ﭘﺮ از آب ) آزﻣﺎﻳﺸﻲ ( و ﺧﺎﻟﻲ در ﺑﺮاﺑﺮ ﻧﻴﺮوﻫﺎی ذﻛﺮﺷﺪه ﭘﺎﻳﺪار ﺑﺎﺷﻨﺪ ﻫﻢ . ﭼﻨﻴﻦ در ﺧﺎک ﻫـﺎی ﺿﻌﻴﻒ و ﺷﺮاﻳﻂ ﺧﺎص، ﻣﻼﺣﻈﺎت ﺑﻴﺶ ﺗﺮ ﺑﺮای ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی از آﺳﻴﺐ رﺳﻴﺪن ﺑﻪ ﻟﻮﻟﻪ ﺿﺮوری اﺳﺖ . - ﺑﻨﺪ 7-5-2 اﻃﻤ ﺐﻳﺿﺮ ﻨﺎنﻴ ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ ﺑﺮا ی ﺧﻮردﮔ ﻲ و ﺣﻮادث ﻣﻨﺠﺮ ﻧﺸﺖ ﺑﻪ ﻳﺎ و ﻛﺎﻫﺶ اﺛﺮات و ﺧﺴﺎرت ﻧﺎﺷ ﻦﻳا ازﻲ ﺣـﻮادث ﺴﻚﻳر ﺖﻳﺮﻳﻣﺪ ) در ( ﻣﺮﺣﻠﻪ ﻃﺮاﺣ ﺑﻪﻲ ﻃﻮر ﻣﻌﻤﻮل روش ﺳﻪ ﻛﺎر ﺑﻪ ﻫﺎ آن ازﻲ ﺒﻴﺗﺮﻛ ﻳﺎ و ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺧﻮاﻫﻨﺪ :ﺷﺪ • اﻓـﺰا ﻳﺶ ﺿـﺨﺎﻣﺖ ﺧﻄـﻮط ﻟﻮﻟـﻪ : ﺿـﺮاﻳﺐ ﻃﺮاﺣـﻲ ﻣﻨـﺪرج در ﺟـﺪول ﺷـﻤﺎره 2 اﺳـﺘﺎﻧﺪاردIPS-E-PI-140 ﻦﻴﻴﺗﻌ ﻛﻨﻨﺪه ﻣﻴﺰان اﻓﺰاﻳﺶ ﺿﺨﺎﻣﺖ ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ در ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ ﺑﺎ ﺳﺎﻳﺮ ﺷﺮاﻳﻂ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد . ﺗﻮﺿﻴﺢ اﻳﻦ ﻛﻪ ﺿـﺨﺎﻣﺖ ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ ﺑﺎ اﺳﺘﻨﺎد ﺑﻪ اﺳﺘﺎﻧﺪارد ANSI/ASME B 31.4 و ﺿﺮاﻳﺐ اﻓﺰاﻳﺶ ﺿﺨﺎﻣﺖ ) ﻣﻘـﺎدﻳﺮ ﻛـﻢ ﺗـﺮ ﺿـﺮﻳﺐ ﺿﺨﺎﻣﺖ ﺑﻴﺶ ﺗﺮ ی ﻧﺘﻴﺠﻪ ﺧﻮاﻫﻨﺪ داد ( از ﺟﺪول ﻣﺬﻛﻮر اﻋﻤﺎل ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ . در اﻳﻦ ﺟﺪول ﺿﺮﻳﺐ ﺑـﺮای ﺧﻄـﻮط ﻟﻮﻟﻪ اﻧﺘﻘﺎل ﺑﻪ ﻃﻮرﻛﻠ ﻲ ﺑﺮاﺑﺮ 72 /0 و ﺑﺮای ﻣﺤﻞ ﻫﺎی ﺗﻘﺎﻃﻊ ﺑﺎ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ ﺑﺮاﺑﺮ 6/0 در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ . اﻳﻦ ﺿﺮﻳﺐ ﺑﺮای ﻣﻨﺎﻃﻘﻲ ﻛﻪ ﺧﻂ ﻟﻮﻟﻪ ﻣﻮازی ﺟﺎده ﻫﺎ و ﻳﺎ ﺧﻄﻮط را ه آﻫﻦ اﺣﺪاث ﺧﻮاﻫﻨﺪ ﺷﺪ ﻧﻴﺰ ﺑﺮاﺑﺮ 72 /0 در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ؛ اﻣﺎ ﺑﺮای ﻣﻨﺎﻃﻘﻲ ﻛﻪ ﺧﻂ ﻟﻮﻟﻪ در ﺣﺮﻳﻢ ﻣﺮاﻛﺰ آﺑﻲ ﻗﺮار دارد ﻣﻼﺣﻈﺎﺗﻲ اﻋﻤﺎل ﻧﺸﺪه اﺳﺖ . ﻟﺬا اﻋﻤﺎل ﺿﺮﻳﺐ ﻛﻢ ﺗﺮ از 72 /0 ﺑﺮای اﻳﻦ ﻣﻨﺎﻃﻖ ﺿﺮوری ﺑﻪ ﻧﻈﺮ ﻣﻲ رﺳﺪ . 30 07 / 10 / 94 دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﭘﻴﺸﮕﻴﺮی و ﺑﺤﺮان ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔﻲ ﻫﺎی ﻧﻔﺘﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ و درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ • ﻧﺼﺐ ﺮﻫﺎﻴﺷ ی ﻓﺸﺎرﺷﻜﻦ ﻗﻄﻊ و ﻛﻨﻨﺪه ﺧﻮدﻛﺎر و ﺎنﻳﺟﺮ ﻛﺎﻫﺶ ﻓﻮاﺻﻞ ﻧﺼﺐ در ﻣﻨﺎﻃﻖ ﺣﺴﺎس ﻧﺼﺐ • و ﻛﺎﻫﺶ ﻓﺎﺻﻠﻪ اﻳ ﺴﺘﮕﺎه یﻫﺎ ﺣﻔﺎﻇﺖ ﻛﺎﺗﺪ در ﮋهﻳو ﺑﻪ ﻚﻳ ﻣﻮارد ﻛﻪ ی ﻣﺠﺎورت ﻳﺎ و ﺗﻘﺎﻃﻊ ﺑـﺎ رودﺧﺎﻧـﻪ در ﺑﺎزه ﻳﻜ ﺑﺎ رود ﻢﻳﺣﺮ ازﻲ ﻣﻮارد زﻳﺮ ﻣﻘﺎرن ﮔﺮدد : o ﺗﻘﺎﻃﻊ ﻳﺎ ﻣﻮازی ﺑﻮدن ﺑﺎ ﺟﺎده ﻫﺎ و ﺧﻄﻮط راه آﻫﻦ o ﺗﻘﺎﻃﻊ ﻳﺎ ﻣﻮازی ﺑﻮدن ﺑﺎ ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ ﻗﺪﻳﻤﻲ ﺑﻪ ) وﻳﮋه در ﺣﻴﻦ اﺣﺪاث ﺧﻂ ﻛﻪ اﺣﺘﻤﺎل ﺑﺮوز ﺣﺎدﺛﻪ ﺑﺮای ﺧﻂ ﻗﺪﻳﻤﻲ اﻓﺰاﻳﺶ ﻣﻲ ﻳﺎﺑﺪ ( - ﺑﻨﺪ 9-2 ﻂﻳﺷﺮا ﻣﻮرد ﺑﺮا ﺎزﻴﻧ ی ﻧﻘﺸﻪ ﺑﺮداری ﻲ ﺎﺑﻳ ﺮﻴﻣﺴ و ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ در ﻣﻘﺎﻃﻊ ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺑﻨﺪ ﻦﻳا در اﺷﺎره اﺳﺖ ﺷﺪه ﺑﻨﺪ ﻦﻳا در . اﻃﻼﻋﺎت ﻣﻮرد ﺑﺮا ﺎزﻴﻧ ﻟﻮﻟﻪ ﺧﻂ ﺮﻴﻣﺴ ﻦﻴﻴﺗﻌ ی ﺑﻪ ﺷﺮح ذﻛﺮ ﺮﻳز : اﻧﺪ ﺷﺪه • اﻃﻼﻋﺎت ژﺋﻮﺗﻜﻨﻴﻜﻲ و زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ ) زﻣﻴﻦ ﻟﻐﺰش ﻫﺎ، ﮔﺴﻞ ﻫﺎ، زﻣﻴﻦ ﻟﺮزه ﻫﺎ، ﮔـﺬر از رودﺧﺎﻧـﻪ ﻫـﺎ، ﺳـﻴﻼب ﻫـﺎ و ﺟﺮﻳﺎ ن رودﻫﺎ، اﻃﻼﻋﺎت ﻫﻮاﺷﻨﺎﺳﻲ و ...( • اﻃﻼﻋﺎت ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﻧﻮع ﺧﺎک در ﻣﻮرد ﻣﻴﺰان ﺧ ﻮرﻧﺪﮔﻲ، ﺳﺨﺘﻲ ﺣﻔﺎری، ﻧﺸﺴﺖ ﺗﺤﻜﻴﻤﻲ • ﺳﻄﺢ آب ز ﻳ ﺮزﻣﻴﻨﻲ و ﺳﻄﺤﻲ در ﺷﺮاﻳﻂ ﺣﺪاﻛﺜﺮی - ﺑﻨﺪ 9-5 ﺑﺨﺶ ﻦﻳا ﻢﻳﺣﺮ ﺑﻪ ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ اﺧﺘﺼﺎص دارد ) ﺑﻨﺪ در . 9-5-1 (ﻋﻮاﻣﻞ در ﺛﺮﻮﻣ اﺑﻌﺎد ﻢﻳﺣﺮ ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ ﺑـﻪ ﺷـﺮح ﺮﻳـ ز اﻋﻼم : اﻧﺪ ﺷﺪه • ﻟﻮﻟﻪ ﻣﺪﻓﻮن ﻳﺎ ﻏﻴﺮ ﻣﺪﻓﻮن ﺑﺎﺷﺪ • ﻗﻄﺮ ﻟﻮﻟﻪ • روش اﺟﺮای ﻟﻮﻟﻪ • زﻣﻴﻨﻲ ﻛﻪ ﺧﻂ ﻟﻮﻟﻪ روی آن اﺟﺮا ﻣﻲ ﺷﻮد ﺻﺎف ﺑﺎﺷﺪ ﻳﺎ ﻛﻮﻫﺴﺘﺎﻧﻲ ﻳﺎ ﺗﭙﻪ ﻣﺎﻫﻮر ی • ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ ای ﻛﻪ در آﻳﻨﺪه در اﻣﺘﺪاد ﻣﺴﻴﺮ ﻟﻮﻟﻪ ﺣﺎﺿﺮ ﻛﺸﻴﺪه ﺧﻮاﻫﻨﺪ ﺷﺪ • ﻧﻮع و ﻓﺸﺎر ﻣﺎﻳﻌﻲ ﻛﻪ در درون ﻟﻮﻟﻪ ﺟﺮﻳﺎن ﺧﻮاﻫﺪ د اﺷﺖ در اﻳﻦ ﺑﻨﺪ اﺷﺎره ای ﺑﻪ ﺣﺮﻳﻢ ﻫﺎی زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ، ﺗﺎﺳﻴﺴ ﺮﻴﻏ ﺎت واﺑﺴﺘﻪ ﺑﻪ وزارت ﻧﻔﺖ، ﻣﺮاﻛﺰ آﺑﻲ و ﻣﻮارد ﻣﺸﺎﺑﻪ ﻧﺸـﺪه و ﺗﻨﻬﺎ ﺗﺎﻛﻴﺪ ﺑﺮ ﻋﺪم ﺗﺠﺎوز ﺑﻪ ﺣﺮﻳﻢ ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ اﺳﺖ . - ﺑﻨﺪ 10-6 در ﻣﻨﺎﻃﻘ ﺴﻚﻳر ﻛﻪ ﻲ ﻟﻮﻟﻪ ﺧﻂ ﺑﻪ ﺪنﻴ رﺳ ﺐﻴ آﺳ ﺑﺎﻻﺳﺖ ﺑﻪ ﺪﻳﺑﺎ ﻛﻤﻚ ﻧﺼﺐ ﻧﺸﺎﻧﮕﺮ ﻳر ﻦﻳـ ا از ﻫﺎ ﺴـﻚ ﻛﺎﺳـﺘﻪ ﺷـﻮد . ﺑﺮاﺳﺎس در ﺑﻨﺪ ﻦﻳا ﻣﻮﻗﻌ ﻫﺎ ﺖﻴ ﻧﺼﺐ ﺮﻳز ی ﻧﺸﺎن ﮔﺮ اﻟﺰاﻣ اﺳﺖ ﻲ : ﻓﺼﻞ ﺳﻮم - ﺴﻚﻳر ﺖﻳﺮﻳﻣﺪ ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔ در ﻲﻧﻔﺘ ﻲ رودﺧﺎﻧﻪ و ﻫﺎ درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ 07 / 10 / 94 31 • ،ﻫﺮ ﻛﻴﻠﻮﻣﺘﺮ از ﻣﺴﻴﺮ • ﺗﻐﻴﻴﺮات ﻧﺎﮔﻬﺎﻧﻲ ﻣﺴﻴﺮ ﺧﻂ ﻟﻮﻟﻪ، • دو ﻃﺮف ﻣﺤﻞ ﺗﻘﺎﻃﻊ ﺑﺎ ﺟﺎده ﻫﺎ، رﻳﻞ راه آﻫﻦ و رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ و ﻣﺮاﻛﺰ آﺑﻲ، • ﻣﺤﻞ ﺗﻐﻴﻴﺮ ﺿﺨﺎﻣﺖ ﻳﺎ ﺟﻨﺲ ﻟﻮﻟﻪ، • در ﻣﺤﻞ اﻧﺸﻌﺎب، • در ﻣﺤﻞ اﺗﺼﺎﻻت و ﺷﻴﺮآﻻت ﻣﺪﻓﻮن، - ﺑﻨﺪ 11-1 ﺗﻘﺎﻃﻊ ﺑﺎ رودﺧﺎﻧﻪ و ﺿﻮاﺑﻂ ﻓﻨ ﻲ ﻣﻮرد ﺑﺮا ﺎزﻴﻧ ی ﻃﺮاﺣ ذﻛﺮ ﺑﻨﺪ ﻦﻳا درﻲ ﺑﺨﺶ در . اﻧﺪ ﺷﺪه ﻫﺎ ی ﻣﺨﺘﻠﻒ اﻳﻦ ﺑﻨـﺪ ﻣـﻮارد ذﻛﺮ ﺮﻳز : اﻧﺪ ﺷﺪه • اﻧﺘﺨﺎب ﻣﺴﻴﺮ در ﻣﻮاردی ﻛﻪ ﻟﻮﻟﻪ اﺟﺒﺎرا از رودﺧﺎﻧﻪ ﻋﺒﻮر ﻣﻲ ﻛﻨـﺪ ﺑﺎﻳـﺪ ﺑـﻪ ﻧﺤـﻮی ﺑﺎﺷـﺪ ﻛـﻪ ﻃـﻮل ﻋﺒـﻮری از رودﺧﺎﻧﻪ از ﺣﺪاﻛﺜﺮ اﻃﻤ یﺮﻳﭘﺬ ﻨﺎنﻴ در ﻃﻮل دوره ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری ﺑﺮﺧﻮردار ﺑﺎﺷﺪ . • در ﻟﻮﻟﻪ ﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ در ﻣﺤﻞ ﺗﻘﺎﻃﻊ ﺑﺎ رودﺧﺎﻧﻪ ﺑﺎﻻ آورده ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ، ارﺗﻔﺎع ﻟﻮﻟﻪ ﺑﺎﻳـﺪ از ﺣـﺪاﻛﺜﺮ ارﺗﻔـﺎع ﺳـﻴﻼب در ﻣﺤﻞ، ﺳﻪ ﻣﺘﺮ ﺑﺎﻻﺗﺮ ﺑﺎﺷﺪ ﻫﻢ . ﭼﻨﻴﻦ ﻣﻼﺣﻈﺎت دﻳﮕﺮی ﺑﺮای رود ﻫﺎی ﻗﺎﺑﻞ ﻛﺸﺘ ﻲﺮاﻧﻴ ، رودﻫﺎی ﺑـﺎ ﺳـﻴﻼب ﻫـﺎی ﺑﺴﻴﺎر ﺑﺰرگ و ﻏﻴﺮه در اﻳﻦ ﺑﻨﺪ ﻟﺤﺎظ ﺷﺪه . اﻧﺪ • ﻣﻘﻄﻊ ﻟﻮﻟﻪ در ﻣﺤﻞ ﺗﻘﺎﻃﻊ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺮ ﻣﺒﻨﺎی IPS-E-TP-270 و IPS-E-TP-820 ﺗﻌﻴﻴﻦ ﮔﺮدد . • ﻣﻘﺎوﻣﺖ در ﺑﺮاﺑ ﺮ ﻧﻴﺮوی ﻏﻮﻃﻪ وری و ﺷﺮاﻳﻂ ﻻزم ﺑﺮای آن ﻧﻴﺰ در اﻳﻦ ﺑﻨﺪ ﻟﺤﺎظ ﺷﺪه . اﻧﺪ • ﺷﻴﺮﻫﺎ و درﻳﭽﻪ ﻫﺎی ﻗﻄﻊ ﺧﻮدﻛﺎر ﺟﺮ ﺎنﻳ در دو ﻃﺮف ﻣﺤﻞ ﺗﻘﺎﻃﻊ ﺑﺎﻳﺪ ﻣﻄﺎﺑﻖ اﻳﻦ ﺑﻨﺪ ﻧﺼﺐ ﮔﺮدﻧﺪ . 3 - 2 - 1 - 2 - ﻣﻼﺣﻈﺎت زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ در ﻓﺎز ﻃﺮاﺣﻲ ﻣﻼﺣﻈﺎﺗ ﻲ ﻛﻪ در ﻣﻮرد ﻋﺒﻮر ﺧﻂ ﻟﻮﻟﻪ از درون رودﺧﺎﻧﻪ اﻋﻤﺎل ﻣﻲ ﺷﻮد ﺑﻪ ﻣﺴ ﻃﻮر ﺘﻘﻴﻢ ﺑﻪ ﺣﺴﺎﺳﻴﺖ ﻣﻨـﺎﻃﻖ اﻃـﺮاف و آن رودﺧﺎﻧﻪ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ آﻟﻮدﮔﻲ ﻧﺎﺷﻲ از ﻧﺸﺖ ﻧﻔﺖ ﺑﻪ درون رودﺧﺎﻧﻪ ﺑﺴﺘﮕﻲ دارد و ﺑﺮﺣﺴﺐ ﻫﺮ رودﺧﺎﻧـﻪ و ﻳـﺎ ﻣﺮاﻛـﺰ آﺑـﻲ ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻣﺘﻔﺎوت اﺳﺖ ﺑﻪ . ﻃﻮر ﻛﻠﻲ ﻣﻼﺣﻈﺎت ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﻋﺒﻮر ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ از ﺣـﺮﻳﻢ رودﺧﺎﻧـﻪ ﻫـﺎ ﺷـﺎﻣﻞ 2 ﺑﺮرﺳـﻲ اﺛﺮ ﻫـﺎی ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ و ﻏﻴﺮﻣﺴﺘﻘﻴﻢ اﺳﺖ ؛ ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ ، ﮔﺰارش ارزﻳﺎﺑﻲ اﺛﺮ ﻫﺎی زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ ﺷﺎﻣﻞ اﻳﻦ دو ﮔﺮوه از اﺛﺮ ﻫﺎی اﻧﺠﺎم ﻃـﺮح ﺑـﻪ ﺷﺮح ذﻳﻞ و ﻣﺪارک ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ در ﻫﺎ آن ﻣﻮرد ﺑﺎزه ﺧﻂ ﻛﻪ ای ﻟﻮﻟﻪ در ﺣﺮﻳﻢ ﻗﺮار ﺧﻮاﻫﺪ ﮔﺮﻓﺖ ﺑﺎﻳ ﻪﻴﺗﻬ ﺪ ﺷﺪه و ﻳﻚ ﻧﺴـﺨﻪ از آن ﺑﺮای ﻳﻴﺪﺎﺗ ﺑﻪ ﻧﻤﺎﻳﻨﺪه وزارت ﻧﻴﺮو ارا ﺋ ﻪ ﮔﺮدد . در ﻣﻮرد ﻣﻨﺎﻃﻖ ﺑﺎ ﺣﺴﺎﺳﻴﺖ اﻛﻮﻟﻮژﻳﻚ ﻛﻪ ﺗﺤﺖ ﻧﻈﺎرت ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ، ﻳﻚ ﻧﺴﺨﻪ ﻧﻴﺰ ﺑﺮای ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻄﺒﻮع ﺟﻬﺖ درﻳﺎﻓﺖ ﻳﻴﺪﺎﺗ ، ارﺳﺎل ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ . – ﻧﻘﺸﻪ ﻫﺎ و ﺟﺰﻳﻴﺎت اﺟﺮاﻳﻲ ﻋﺒﻮر از رودﺧﺎﻧﻪ – ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﺣﻔ ﺎﻇﺖ از ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ در ﻣﺤﺪوده ﻃﺮح 32 07 / 10 / 94 دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﭘﻴﺸﮕﻴﺮی و ﺑﺤﺮان ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔﻲ ﻫﺎی ﻧﻔﺘﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ و درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ – ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻛﻨﺘﺮل ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ – ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻫﺎی ﺷﺮاﻳﻂ اﺿﻄﺮار ﺷﺎﻣﻞ : • وﻗﻮع ﺳﻴﻞ • ﻧﺸﺖ ﻧﻔﺖ ) ﺳﻨﺎرﻳﻮ ﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻧﺸﺖ ( • ﻧﺸﺖ ﮔﻞ ﻫﺎی ﺣﻔﺎری آﺗﺶ • یﺳﻮز • ﻧﺸﺖ ﻣﻮاد ﺧﻄﺮﻧﺎک – ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻧﻈﺎرﺗﻲ ﺑﻌﺪ از اﺟﺮا ) ﭘﺎﻳﺶ و ﺑﺎزرﺳﻲ وﻳﮋه ﻣﺤﺪوده ﻓﻮق ( 3 - 2 - 2 - ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ رﻳﺴﻚ ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔﻲ ﻧﻔﺘﻲ در ﻣﺮﺣﻠﻪ اﺟﺮا ﺑﺮای اﺟﺮای ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ در ﺣﺮﻳﻢ ﻣﺮاﻛﺰ آﺑﻲ در دو ﺣﺎﻟﺖ ﻗﺮارﮔﻴﺮی در ﺣﺮﻳﻢ و ﻳﺎ ﻋﺒﻮر از ﻣﺮﻛﺰ آﺑﻲ ﻣﻼﺣﻈـﺎت ﻓﻨـﻲ و روش ﻫﺎ ی ﻣﺘﻌﺪدی وﺟﻮد دارد ﻛﻪ در دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ اﺟﺮا ﻳﻲPipeline Associated Watercourse Crossings ﻛﺎﻧﺎدا ، ﺟﻨﺒـﻪ زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ اﻳﻦ ﺗﻜﻨﻴﻚ ﻫﺎ ﺑﻪ ﻧﺤﻮ ﻣﻨﺎﺳﺒﻲ ﻣﻮرد ﺗﻮﺟﻪ ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻪ . اﻧﺪ ﺑﺮﺧﻲ از ﻣﻬﻢ ﺗﺮﻳﻦ روش ﻫـﺎ در ﭘﻴﻮﺳـﺖ ﺷـﻤﺎره 2 آﻣﺪه . اﻧﺪ در ﻣﺮﺣﻠﻪ اﺟﺮا، ﻣﻼﺣﻈﺎت ﺧﺎص ﻋﻤﻠﻴﺎت اﺟﺮاﻳﻲ در ﺣﺮﻳﻢ ﻫﺎی ﻣﻨﺎﺑﻊ آب را ﻣﻲ ﺗﻮان در ﭼﻨﺪ دﺳﺘﻪ ﺑﻨﺪی اراﺋﻪ ﻧﻤﻮد . – ﺑﺎزد ﻳﺪ و ﺗﺴﺖ ﺟﻮش و ﻣﺼﺎﻟﺢ ﻣﻮرداﺳﺘﻔﺎده ﺑﺨﺶ در : ﻫﺎ از ﺮﻳز ی اﺳﺘﺎﻧﺪارد IPS ﻣﻼﺣﻈـﺎت ﻣﺮﺑـﻮط ﺑـﻪ اﺟـﺮا، رﺳ زﺑﺎ ﻲ ﺟﻮش و اﻧﺠﺎم ﺗﺴﺖ ﻓﺸﺎر ﻧﻘﺎط در ﺗﻘﺎﻃﻊ ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ ﺑﺎ ﻣﺮاﻛﺰ ﻲ آﺑ آورده اﺳﺖ ﺷﺪه : •Transportation pipelines (onshore) (c-pi-140) • Welding of Transportation Pipeline (c-pi-270) • Transportation Pipelines (Onshore) Pressure Testing (c-pi-370) ﻧﻘﻄﻪ اﺑﻬﺎم ﺑﺮﺧ در از ﻲ ﻣﻮارد، ﻋﺪم ﻧﻘﺎط ﻚﻴﺗﻔﻜ ﺗﻘﺎﻃﻊ1 ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ ﺑﺎ رودﺧﺎﻧﻪ، ﺟﺎده، آﻫﻦ راه ﻞﻳر ﺮﻳﺳـﺎ و ﺗﺎﺳﻴﺴـ ﺎت اﺳﺖ ﻧﻈﺮ ﺑﻪ ﻛﻪ ﻣﻲ رﺳﺪ ﺑﺎ ﻳﻜﺴﺎن ﻧﻈﺮ در ﮔﺮﻓﺘﻦ ﺧﻄﺮ ﻧﺸﺖ در ﻛﻨﺎر ﻳﻚ رودﺧﺎﻧﻪ ﺮﻳز در و ﻳـﻚ ﺟـﺎده، اﻫﻤ و ﺖﻴـ ﺷـﺪت ﻋﻮاﻗﺐ ﻧﺸﺖ در ﻣﻨﺎﺑﻊ ﺪهﻳﻧﺎدﻲ آﺑ ﮔﺮﻓﺘﻪ و ﺷﺪه ﺗﻨﻬﺎ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻳﻚ ﻋﺎﻣﻞ ﺧﻮرﻧﺪه ﻟﻮﻟﻪ، ﺑﻪ ﻣﺮاﻛﺰ ﻲ آﺑ ﻳﻧﮕﺮ ﺴﺘﻪ ﺷﺪه اﺳـﺖ از . ﺳﻮ از ﻚﻳ ﭻﻴﻫ در ﮕﺮﻳد ی ﺑﻨﺪﻫﺎ ی IPS ﺗﻔﺎوﺗ ﺎنﻴﻣﻲ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺪهﻳد ﻧﺸﺪه اﺳﺖ ﻴﺗﻤ – ﺰﻛﺎر و ی ﭘﻮﺷﺶ ﻛﺎر ی ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ : ﻧﺤﻮه ﻴﺗﻤ ﺰﻛﺎر ی ﺟﺪاره ﺮوﻧﻴﺑ ﻲ ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ و ﭘﻮﺷـﺶ دادن در ﻫـﺎ آن ﻣﺤـﻞ ﺗﻘﺎﻃﻊ ﻫﺎ ﻢﻳﺣﺮ ﺑﺎ ی ﻣﻨﺎﺑﻊ آب، ﻣﻼﺣﻈﺎت ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﻧﺤﻮه ﺟﺎﮔﺬار ﻦﻳا ی ﺧﻄﻮط در ﻣﺤﻞ ﺮﻳـ ز) رودﺧﺎﻧـﻪ و ﺶﻳﭘـﺎ و ( ﺣﻔﺎﻇﺖ ﺧﻄﻮط در ﻣﺤﻞ ﺗﻘﺎﻃﻊ ﺑﻪ) ﺻﻮرت ﺑﺨﺶ دو در ( ﻲ داﺋﻤ ﻳﺎ و ی ا دوره از ﺮﻳز اﺳﺘﺎﻧﺪارد IPS آﻣﺪه اﺳﺖ : •Transportation pipelines (onshore) (c-pi-140) 1- Crossing ﻓﺼﻞ ﺳﻮم - ﺴﻚﻳر ﺖﻳﺮﻳﻣﺪ ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔ در ﻲﻧﻔﺘ ﻲ رودﺧﺎﻧﻪ و ﻫﺎ درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ 07 / 10 / 94 33 • Protective coatings for buried and submerged steel structures (e-tp-270) اﺟﺮا ی ﺢﻴﺻﺤ ﻣﻮارد ذﻛﺮﺷﺪه در اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎ ی ﻓﻮق ﺑﺎ ﻧﻈﺎرت ﺑﺨﺶ ﻨﺪهﻳﻧﻤﺎ ) آب وزارت ﺑﺮا ( ﺮوﻴﻧ ی ﺗﺎﻣﻴﻦ ﺖﻴ اﻣﻨ ﻣﻨﺎﺑﻊ در آب ﺑﺮاﺑﺮ آﻟﻮدﮔ ﻧﻔﺘﻲ ﻲ ﻛﺎﻓ ﻧﻈﺮ ﺑﻪﻲ ﻣﻲ رﺳﺪ ﺶﻳﭘﺎ ﻦﻴﭼﻨ ﻫﻢ . و ی ا دوره ﻣﺴﺘﻤﺮ ﻢﻳﺣﺮ در ﻣﻨﺎﺑﻊ در ﮋهﻳو ﺑﻪ آب ﻣﻘﺎﻃﻊ ﺑﺎ ﺣﺴﺎﺳ ﻴﺖ ﺑﺎﻻ، ﮕﺎﻧﻳﺑﺎ ﻲ اﺳﻨﺎد و ﻧﻘﺸﻪ ﻫﺎ ی ﻣﺮﺑﻮط ﺛﺒﺖ و ﻫﺎ داده ی ﺑﺮداﺷﺘ درﻲ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻫﺎ ﻲ ﻨﻴﺑﺎزﺑ و ﺶﻳﭘﺎ ی ﺧﻄﻮط ﻧﻴﺰ ﺿﺎﻣﻦ ﺖﻴ اﻣﻨ ﻣﻨﺒﻊ درﻲ آﺑ ﻃﻮﻻﻧ ﻣﺪت ﻲ ﺧﻮاﻫﺪ .ﺑﻮد ﻪﻴﺗﺨﻠ – ﭘﺴﺎب ﺎتﻴﻋﻤﻠ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎﻧ ﻳﺎ وﻲ ﭘﺴﺎب ﻣﺮاﺣﻞ ﺗﺴﺖ ﺧﻄﻮط : از آن ﺟﺎ ﻛﻪ در ﺑﻨـﺪ )7-5 (ازIPS-C-PI-370 (1) اﺷﺎره ﺎتﻴﻋﻤﻠ در ﻛﻪ ﺷﺪه اﺟﺮا ﺗﺴﺖ و ﺑﻌﺪ از اﺟﺮا ی ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ ﺗﺮﺟ ﻴﺢ ﺑﺮاﺳـﺘﻔﺎده از ﻣﻨـﺎﺑﻊ آب ﺳـﻄﺤ ﻲ اﺳﺖ ﻟﺬا ﺗﻮﺟﻪ ﻪﻴﺗﺨﻠ در ﻻزم ﭘﺴﺎب ﻧﺎﺷ ﻳﻓﺮآ ﻦﻳـ ا ازﻲ ﻨـﺪﻫﺎ ﺰﻴـ ﻧ ﺿـﺮور ی ﺧﻮاﻫـﺪ ﺑـﻮد . درﻫﻤـ ﻴﻦ راﺳـﺘﺎ اراﺋـﻪ اﺳﺘﺎﻧﺪارد ﻫﺎ ی ﻪﻴﺗﺨﻠ ﭘﺴﺎب ﺑﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ ﺑﺎ آب ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻛﺎرﺑﺮ ی ﻣﻨﺒﻊ، ﺑﻪ وزارت ﻧﻔﺖ ﺟﻬﺖ ﻟﺤﺎظ ﻦﻳا در اﺳـﺘﺎﻧﺪارد ﺿﺮور ی اﺳﺖ ﺰانﻴﻣ ﺗﺎ ﺣﺪاﻗﻞ ﺗﺼﻔ ﻴﻪ ﭘﺴﺎب ﺑﺮا ﻛﺎر ﻤﺎنﻴﭘ ی ﻣﺮﺑﻮط اﻟﺰام آور ﮔﺮدد . 3 - 2 - 2 - 1 - ﻣﻼﺣﻈﺎت ﻓﻨﻲ ﻋﺒﻮر ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ از ﺣﺮﻳﻢ ﻫﺎی ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﺑﻨﺪﻫﺎﻳﻲ از اﺳﺘﺎﻧﺪارد IPS ﻛﻪ در ارﺗﺒﺎط ﺑﺎ اﺟﺮای ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ در ﺣﺮﻳﻢ ﻫﺎی ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﻫﺴﺘﻨﺪ ﺑﻪ ﺷﺮح زﻳﺮ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ : - اﺳﺘﺎﻧﺪاردIPS-C-PI-140/2 • ) ﺑﻨﺪ5-b (- ﺑﻨﺪ ﻦﻳا در دﺳﺘﻮرات در ﻻزم ﻣﻮرد ﺗﺮدد آﻻت ﻦﻴﻣﺎﺷ و ﻪﻴﻧﻘﻠ ﻞﻳ وﺳﺎ در ﻢﻳﺣـﺮ ﺧـﻂ ﻟﻮﻟـﻪ در ﺣـﺎل اﺣﺪاث آورده اﺳﺖ ﺷﺪه . اﺿﺎﻓﻪ ﻛﺮدن ﺑﻨﺪ ی ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﺗ ﺑﺮ ﺪﻴﻛﺎ ﺣﺴﺎﺳ ﺑﻴﺶ ﺖﻴ ﻫﺎ ﻢﻳﺣﺮ ﺗﺮ ی ﻣﻨﺎﺑﻊ در آب ارﺗﺒﺎط ﺑﺎ ﺗﺮددﻫﺎ ی ﻣﺮﺣﻠﻪ اﺟﺮا، ﺿﺮور ی اﺳﺖ . ) ﺑﻨﺪ •6-1-1-d (- ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر دﺳﺘﺮﺳﻲ ﺳﺮﻳﻊ و آﺳﺎن ﺑﻪ ﻣﺤﻞ ﻧﺸﺖ در ﻛﻨﺎر ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﻣﻄـﺎﺑﻖ اﻳـﻦ ﺑﻨـﺪ ﺑـﻪ ﺪﺑﺎﻳـ ﻣﺤﻞ ﺗﻼﻗﻲ ﻟﻮﻟﻪ ﺑﺎ ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻧﻘﺎط ﻳﺎ و آب ﻣﺸﺮف ﺑﺮ ﻣﻨﺎﺑﻊ ) آب ﻧﻘﺎﻃﻲ در ﻛﻪ ﺻﻮرت ﺑـﺮوز ﻣﺸـﻜﻞ ﻣـﻮاد ﻧﺸـﺘﻲ از ﻫﺎ آن وارد ﻣﻨﺎﺑﻊ آﺑﻲ ﺧﻮاﻫﺪ ( ﺷﺪ ﺟﺎده دﺳﺘﺮﺳﻲ اﺣﺪاث از ) ﺷﻮد وﻇﺎﻳﻒ ﭘﻴﻤﺎن ﻟﻮﻟﻪ ﺧﻂ ﻛﺎر ﺑﻨﺪ •7(- ﻣﻄﺎﺑﻖ اﻳﻦ ﺑﻨﺪ ﻣﺠﺮی ﻃﺮح ﻣﻮﻇﻒ اﺳﺖ ﺗﻤﻠﻚ اراﺿﻲ ﻧﻘﺎط در را ﻋﺒﻮر از رودﺧﺎﻧـﻪ ) ﺣـﺮﻳﻢ رودﺧﺎﻧـﻪ ﺪهﻳد ﻧﺸﺪه اﺳﺖ ( اﻧﺠﺎم داده و اﻣﻨﻴﺖ اﻳﻦ ﻧﻘﺎط ﺑﻪ را ﻫﺰﻳﻨﻪ ﺧﻮد ﺗﺎﻣﻴﻦ ﻧﻤﺎﻳﺪ ﻫﻢ . ﭼﻨﻴﻦ اﻗﺪاﻣﺎت اﻧﺠﺎم ﺷﺪه ﺪﺑﺎﻳ ﺎﺗ ﺑﺎ ﻳﻴﺪ ﻣﻬﻨﺪس ﻧﺎﻇﺮ ﺻﻮرت ﮔﻴﺮﻧﺪ . ﻧﻘﺸﻪ و ﻫﺎ ﺟﺰﻳﻴﺎت اﺟﺮا ﻲﻳ1 ﺑﺎﻳﺪ ﺰ،ﻴﻧ ﺑﻪ ﻃﻮر ﻛﺎﻣﻞ ﻣﻮرد ﺗﺎ ﻳﻴﺪ ﻣﻬﻨﺪس ﻧﺎﻇﺮ ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻪ و ﻫﻤﻮاره در دﺳﺘﺮس ﺑﺎﺷﻨﺪ . 1- Asbuilt 34 07 / 10 / 94 دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﭘﻴﺸﮕﻴﺮی و ﺑﺤﺮان ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔﻲ ﻫﺎی ﻧﻔﺘﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ و درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ - اﺳﺘﺎﻧﺪاردIPS-C-PI-140/3 • ) ﺑﻨﺪ7-2 Note (- اﻳﻦ در ﺑﻨﺪ اﺷﺎره اﺳﺖ ﺷﺪه ﻛﻪ ﺣﺪاﻗﻞ ﻋﻤﻖ ﭘﻮﺷﺶ ﺧﺎک در ﻋﺒﻮر از ﻣﻨﺎﺑﻊ ﺪﺑﺎﻳ آب ﺣﺘﻤﺎ ﺑﺮ اﺳﺎس ﻧﻘﺸﻪ ﻫﺎی اﺟﺮاﻳﻲ ﺑﺎﺷﺪ . - اﺳﺘﺎﻧﺪاردIPS-C-PI-140/7 • ﺑﺮای ﻗﺮار ﻛﻪ ﻲﻳﻫﺎ ﻟﻮﻟﻪ اﺳﺖ ﭘﻮﺷﺶ ﺑﺘﻨﻲ داده ﺷﻮﻧﺪ ﻫﻴﭻ ﮔﻮﻧﻪ ﺧﻤﻲ ﻧﺒﺎﻳﺪ ﻧﻈﺮ در ﮔﺮﻓﺘـﻪ ﺷـﻮد . ﻫـﻢ ﭼﻨـﻴﻦ در ﻋﺒﻮر از رودﺧﺎﻧﻪ ﻟﻮﻟﻪ ﻫﺎ ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ از اﻧﺤﻨﺎ ﻫﺎی ﻃﺒﻴﻌﻲ ﻣﻘﻄﻊ ﻋﺮﺿﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﭘﻴﺮوی از ﺗﺎ ﻛﻨﺪ ﻫﺮﮔﻮﻧﻪ ﻓﺸﺎر اﺿـﺎﻓﻪ ﻟﻮﻟﻪ ﺑﻪ ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی .ﺷﻮد - اﺳﺘﺎﻧﺪاردIPS-C-PI-140/8 • ﺑﻨﺪ )2-3-4 ( - ﻟﻮﻟﻪ ﻫﺎﻳﻲ ﺣﺎل در ﻛﻪ ﺣﺎﺿﺮ در ﻣﺮﺣﻠﻪ ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری ﻗﺮار ﻧﺪاﺷﺘﻪ و اﻧﺘﻬﺎی ﺑﺎز ﻫﺎ آن اﺳﺖ؛ ﮋهﻳـ و ﺑـﻪ در ﻣﺤﻞ ﻫﺎی ﺑﺮﺧﻮرد ﺑﺎ ﻣﻨﺎﺑﻊ آﺑﻲ، ﻠﻪﻴ وﺳ ﺑﻪ ﺪﻳﺑﺎ ... و ﻫﺎ ﺟﺎده ﻛﻼﻫﻚ ﻫﺎی ﻣﺨﺼﻮص ﺑـﻪ ﻧﺤـﻮ یﺛﺮﻮﻣـ ﭘﻮﺷـﺎﻧﺪه ﺷﻮﻧﺪ . ﺑﻨﺪ • )3-2-10 ( - ﻫﺎی ﻟﻮﻟﻪ ﭘﻮﺷﺶ در ﺟﺰ دار ﻣﻮارد ﺿﺮوری ﺑﺮای ﻋﺒﻮر ﻳﻚ از ﻣﻘﻄﻊ ﻛﺸﻴﺪه ﻧﺸﺪه1 ﻳـﺎ و ﻫـﻞ داده ﻧﺸﻮﻧ ﺪ2 در و ﻣﻮارد اﺟﺒﺎری ﺑﺎﻳﺪ ﭘﻮﺷﺶ ﻟﻮﻟﻪ ﺑﻪ ﺻﻮرﺗﻲ ﻣﻨﺎﺳﺐ اﺟﺮا ﮔﺮدد از ﺗﺎ ﻫﺮﮔﻮﻧﻪ آﺳﻴﺐ ﺑـﻪ ﺧـﻂ ﻟﻮﻟـﻪ در زﻣﺎن اﺟﺮا ﻳﺎ و ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری ﺪهﻴﻛﺸ اﺛﺮ در ﺷﺪن ﻫﻞ ﻳﺎ داده ﺷﺪن ﺟﻠﻮﮔ ی ﺮﻴ .ﺷﻮد ﻗﺒﻞ از ﺑﺴﺘﻦ ﻗﺴﻤﺖ ﭘﻮﺷﺶ دار ﻟﻮﻟﻪ ﺧﻂ ﺷﺪه دو در ﻃﺮف ﻳﻚ ﺗﻘﺎﻃﻊ ﺑﺎ رودﺧﺎﻧﻪ ﻳﺎ ﻣﻨﺒـﻊ آﺑـﻲ، از ﻧﻔـﻮذ ﻧﺎﭘـﺬﻳﺮ ﺷـﺪن ﻓﺎﺻﻠﻪ ﻣﻴﺎن ﻟﻮﻟﻪ و ﭘﻮﺷﺶ، از ﻃﺮﻳﻖ آزﻣﺎﻳﺸﺎت اﻟﻜﺘﺮﻳﻜﻲ اﻃﻤﻴﻨﺎن ﺣﺎﺻﻞ ﻛﻪ ﺷﻮد ﻣﻮارد ﻓﻨـﻲ ﻦﻳـ ا در آن ﺑﻨـﺪ در و ﻣـﺘﻦ اﺳﺘﺎﻧﺪارد ﺗﻮﺿﻴﺢ داده اﺳﺖ ﺷﺪه . - اﺳﺘﺎﻧﺪاردIPS-C-PI-140/10 اﻳﻦ ﺑﺨﺶ ﻛﻨﺘﺮل ﻫﺎی اﺳﺎﺳﻲ ﻗﺒﻞ از ﻣﺪﻓﻮن ﻛﺮدن ﻟﻮﻟﻪ ﻧﻘﺎط در را ﻋﺒﻮر از آﺑﺮاﻫﻪ ﻫﺎ ﻳﺎ ﻣﻨﺎﺑﻊ آﺑﻲ3 ﺑﻴﺎن .ﻛﻨﺪ ﻣﻲ • ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ ﺧﺎک زﻳﺮ ﻌﺎﻳﺳﺮ ﺪﺑﺎﻳ ﻗﺮار ﮔﻴﺮﻧﺪ اﻣﺎ اﻧﺠﺎم اﻳﻦ ﻛﺎر ﺗﻮﺳﻂ ﭘﻴﻤﺎن ﻗﺒﻞ ﻛﺎر از درﻳﺎﻓﺖ از ﻳﻴﺪﺎﺗ ﻣﻬﻨﺪس ﻧﺎﻇﺮ ﻣﻤﻨﻮع اﺳﺖ در و ﺻﻮرت اﻧﺠﺎم ﻣﻬﻨﺪس ﻧﺎﻇﺮ ﺪﺗﻮاﻧ ﻣﻲ درﺧﻮاﺳﺖ ﺑﺮداﺷﺘﻦ ﺧﺎک روی ﻟﻮﻟﻪ و ﺣﺘـﻲ ﺧـﺎرج ﻛﺮدن را آن ﺻﺎدر .ﻛﻨﺪ 1- Pull 2- Push 3- Waterways ﻓﺼﻞ ﺳﻮم - ﺴﻚﻳر ﺖﻳﺮﻳﻣﺪ ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔ در ﻲﻧﻔﺘ ﻲ رودﺧﺎﻧﻪ و ﻫﺎ درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ 07 / 10 / 94 35 • ﺑﻨﺪ )5-1 ( - در ﻣﺤﻞ ﻋﺒﻮر ﻟﻮﻟﻪ از رودﺧﺎﻧﻪ و ﻣﻮاردی ﻛﻪ اﺣﺘﻤﺎل ﺧﻮردﮔﻲ ﻟﻮﻟﻪ وﺟـﻮد دارد ﺑﺎﻳـﺪ اﻗـﺪاﻣﺎت ﻻزم ﺑﺮای ﺗﻘﻮﻳﺖ ﻣﺤﻞ ﻟﻮﻟﻪ اﻧﺠﺎم ﭘﺬﻳﺮد ﺑﻪ . ﻫﻤﻴﻦ ﻣﻨﻈﻮر ﻣﺠﺮی ﺑﺎﻳﺪ ﺧـﺎک روی ﻟﻮﻟـﻪ ﺑـﺎ را ﻛﻴﺴـﻪ ﻫـﺎی ﻣﺎﺳـﻪ ﻳـﺎ ﻛﻴﺴﻪ ﻫﺎی ﻣﺎﺳﻪ و ﺳﻴﻤﺎن ﺗﻘﻮﻳﺖ ﻧﻤﻮده ﺗﺎ و ﺳﻄﺢ ﻃﺒﻴﻌﻲ زﻣﻴﻦ روی ﻻﻳﻪ ﻟﻮﻟﻪ ﺑﻪ را ﻲﺧﻮﺑ ﻣﺘﺮاﻛﻢ .ﻛﻨﺪ - اﺳﺘﺎﻧﺪاردIPS-C-PI-140/11 اﻳﻦ ﺑﺨﺶ ﺷﺎﻣﻞ دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ و ﻫﺎ ﻣﻼﺣﻈﺎت ﺳﺎﺧﺖ ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ از ﻣﻮاﻧﻊ ﻣﺨﺘﻠﻒ ازﺟﻤﻠﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ اﺳﺖ آﺑﻲ . ﺑﻨﺪ • )2( - اﻳﻦ ﺑﻪ ﺑﻨﺪ ﻃﻮر ﺧﻼﺻﻪ اﺷﺎره ﺑﺮ ای ﻟﺰوم اﻧﺠﺎم ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻫﻴﺪروﮔﺮاﻓﻲ، ژﺋﻮﻟـﻮژﻳﻜﻲ و ﻫﻮاﺷﻨﺎﺳـﻲ ﺑـﺮای ﺗﻤﺎﻣﻲ ﻣﻘﺎﻃﻊ ﻋﺒﻮر دارد . ﺿﻤﻨﺎ ﺑﻨﺪ ﻦﻳا در اﺷﺎره ﻗﺒﻞ ﻛﻪ ﺷﺪه از درﻳﺎﻓـﺖ ﺗﺎ ﻳﻴـﺪ ﻣﻬﻨـﺪس ﻧـﺎﻇﺮ در ﻣـﻮرد اﻳـﻦ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻫﻢ و ﭼﻨﻴﻦ ﭘﻴﺮاﻣﻮن ﻧﻘﺸﻪ ﻫﺎی اﺟﺮاﻳﻲ اﻧﺠﺎم ﻫﺮﮔﻮﻧﻪ اﻗﺪاﻣﻲ ﺟﺎﻳﺰ ﻧﺨﻮاﻫﺪ .ﺑﻮد - ﻋﺒﻮر از درﻳﺎﭼﻪ و ﻫﺎ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ ی ﺑﺰرگ ﺑﻨﺪ • )5-1 ( - در ﻋﺒﻮر از رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ ی ﺑﺰرگ و درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ، ﺗﺎﻳﻴﺪ ﺻﺤﺖ ﻛﻠﻴﻪ ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻋﺎﻣﻞ ﻛﻨﺘﺮل ﻛﻨﻨﺪه ﺗـﺪاوم اﺟﺮا و ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری اﺳﺖ . ﺑﻨﺪ • )5-2 ( - ﺑﺴﺘﻪ ﻋﺮض ﺑﻪ ﻋﻤﻖ و ﻣﺤﻞ و ﮔﺬر ﺳﺮﻋﺖ ﺎلﻴﺳ ﻋﺒﻮر از ی رودﺧﺎﻧـﻪ ﻳـﺎ ﻣﺤـﻞ ﺗﻘـﺎﻃﻊ، روش ﻫـﺎ ی ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻋﺒﻮر ﻞﻴﻗﺒ از اﺳﺘﻔﺎده از ﺳﻜﻮ، ﻟﻮﻟﻪ ﺪنﻴﻛﺸ ﺮﻳز از ﻣﻘﻄﻊ روش ﻳﺎ و ﻫﺎ ی ﺳﻨﺘ ﻮﺧﻲ اﺑﺎﻧﺪن ﻟﻮﻟﻪ در ﻣﻘﻄـﻊ اﺳﺘﻔﺎده ﺧﻮاﻫﺪ .ﺷﺪ ﺑﻨﺪ • )5-5 ( - ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ ﻲﺴﺘﻳﺑﺎ آب ﺮﻳز ﻣﺸﺎﺑﻪ ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ و ﺰﻴﺗﻤﻲ ﻨﻴﺮزﻣﻳز ﭘﻮﺷﺶ دار ﺷﻮﻧﺪ . ﺑﻨﺪ • )5-6 ( - ﻫﻨﮕﺎم اﺟﺮا، ﺪﻳﺑﺎ ﺗﻮﺟﻬﺎت ﺑﺮا ﻻزم ی ﻋﺪم ﻗﺮارﮔ ی ﺮﻴ ﻟﻮﻟﻪ در ﺑﺮاﺑﺮ ﺗﻨﺶ ﻫﺎ ی اﺿﺎﻓ ﻛﻪﻲ ﻣﻨﺠﺮ ﺑﻪ ﻓـﺮو رﻳ ﺨﺘﻦ ﻳﺎ ﻛﻤﺎﻧﺶ ﻟﻮﻟﻪ اﺛﺮ در ﺧﺮوج از ﺣﺎﻟﺖ ی ا ﺮهﻳدا ﺧﻮاﻫﻨﺪ ﺷﺪ، ﺻﻮرت .ﺮﻧﺪﻴﮔ ﺑﻨﺪ • )5-7 ( - ﺗﻤﺎﻣ ﻲ ﺟﻮش ﻫﺎ ی ﻟﻮﻟﻪ ﺧﻂ در ﻣﻘﻄﻊ ﻋﺒﻮر از ی رودﺧﺎﻧﻪ ﺴﺘﻳﺑﺎ ﻲ ﻗﺒﻞ از ﻗﺮارﮔ ی ﺮﻴـ ﻟﻮﻟـﻪ در ﻣﺤـﻞ ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ ، ﻣﻮرد ﺗﺴﺖ ﻳ راد ﻮﮔﺮاﻓ ﺶﻴﭘﻲ آزﻣﺎ ﻳﺶ ﻫﻴ ﺪرواﺳﺘﺎﺗ ﻲ ﻜﻴ ﻗﺮار .ﺮﻧﺪﻴﮔ ﺑﻨﺪ • )5-8 ( - ﺗﻤﺎﻣ ﻲ ﻣﻘﺎﻃﻊ ﻋﺒﻮر از ی رودﺧﺎﻧﻪ ﺴﺘﻳﺑﺎ ﻫﺎ ﺑﺮاﻲ ی ﻣﻘﺎوﻣﺖ در ﺑﺮاﺑﺮ ﻳـﺎ و ﻼبﻴﺳ ﻗﺮارﮔ در ی ﺮﻴـ ﺑﺮاﺑـﺮ زدﮔ زﻧﮓ وﻲ ﺧﻮردﮔ ﻲ ﻣﺤﺎﻓﻈﺖ ﺷﻮﻧﺪ . - ﻋﺒﻮر ﻫﺎ ﻞﻴﻣﺴ از ﺑﻨﺪ • )6-1 ( - ﺑﺮا ی ﻋﺒﻮر و ﻫﺎ ﻞﻴﻣﺴ از رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ ی ﻓﺼﻠ ﺎﻲ ﻳ آﺑﺮاﻫﻪ ﻫﺎ ﺑﺪه ﺑﺎ ی ﻛﻢ، ﻣﺸﺎﺑﻪ ﻣﻮارد ﻣﻌﻤـﻮل در ﻣـﻮرد اﺟﺮا ی ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ اﺟﺮا ﺧﻮاﻫﻨﺪ ﻛﻪ اﻳﻦ ﺟﺰ ﺑﻪ ﺷﺪ ﻣﻘﺪار ﭘﻮﺷﺶ ﺧﺎک ﺑﺎﻻ ی ﻟﻮﻟﻪ ﭻﻴﻫ در از ﺪﻳﻧﺒﺎﻲ ﻄﻳﺷﺮا2/1 ﺗﺮ ﻛﻢ ﻣﺘﺮ ﺑﺎﺷﺪ . ﺑﻨﺪ • )6-3 ( - ﻧﺮخ ﺑﺎزرﺳ ﻲ ﺟﻮش ﺗﻮﺳﻂ ﻣﻬﻨﺪس ﻧﺎﻇﺮ ﻲﻣ ﻦﻴﻴﺗﻌ ﮔﺮدد )اﻳﻦ ﻧـﺮخ در ﻣـﻮرد رودﺧﺎﻧـﻪ ﻫـﺎ ی ﺑـﺰرگ 100 درﺻﺪ ﺑﻮده اﺳﺖ ( 36 07 / 10 / 94 دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﭘﻴﺸﮕﻴﺮی و ﺑﺤﺮان ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔﻲ ﻫﺎی ﻧﻔﺘﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ و درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ • ﺑﻨﺪ )6-4 ( - ﭘﻴﺶ آزﻣﺎ ﺗﺴﺖ ) ﺶﻳ ﻓﺸﺎر در ( ﻣﻮرد اﻳﻦ ﻣﻘﺎﻃﻊ ﻣﻮرد ﺎزﻴﻧ ﻧﺨﻮاﻫﺪ .ﺑﻮد ﻛﻠﻴﻪ ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻓﻨﻲ اﺟﺮاﻳﻲ ﺑﺨﺶ در یﻫﺎ ﭘﻨﺠﻢ ) رودﺧﺎﻧﻪ ،(ﻫﺎ ﺷﺸﻢ ،(ﻫﺎ ﻞﻴﻣﺴ ) ﻫﻔﺘﻢ ﻗﻨﺎت ) و ( ﻫﺎ ﻫﺸﺘﻢ ) زﻫﻜﺶ ﻫﺎ ی اراﺿ ( ﻲ آﻣﺪه اﺳﺖ . - اﺳﺘﺎﻧﺪاردIPS-C-PI-270 (1) • ﺑﻨﺪ )8-5-3 - Category 1-part C ( - ﻲ ﻨﻴﺑﺎزﺑ ﺟﻮش در ﻣﺤﻞ ﺗﻘﺎﻃﻊ ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ ﺑﺎ رودﺧﺎﻧﻪ و ﻫﺎ ﻣﺮاﻛـﺰ آﺑـ ﻲ ﺴﺘﻳﺑﺎ ﺑﺮاﻲ ی 100 درﺻﺪ ﺟﻮش ﺑﻪ ﻫﺎ ﺻﻮرت ﻛﺎﻣﻞ اﻧﺠﺎم .ﺮدﻳﭘﺬ - اﺳﺘﺎﻧﺪاردIPS-C-PI-370 (1) • ﺑﻨﺪﻫﺎ ) ی 6-1-5 (و )6-1-6 ( - ﻣﻼﺣﻈﺎت ﮋهﻳو ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ اﻧﺠﺎم ﺗﺴﺖ ﻫﺎ ی ﻓﺸﺎر ﺑﻌـﺪ از اﺟـﺮا ی ﻟﻮﻟـﻪ در ﻫـﺎ ﻣﺤـﻞ ﺗﻘﺎﻃﻊ ﺑﺎ ﻣﻨﺎﺑﻊ ) آب رودﺧﺎﻧﻪ را ( ﻫﺎ ﺷﺎﻣﻞ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . ﺑﻨﺪ • )7-5 ( - ﺑﻨﺪ ﻦﻳا در اﺷﺎره اﺳﺖ ﺷﺪه ﺑﺮا ﻛﻪ ی اﺳﺘﻔﺎده ﺎتﻴﻋﻤﻠ در اﺟﺮا ﻳﻲ و ﺗﺴـﺖ و ﺑـﺎزﺑ ﻲ ﻨﻴ ﺧﻄـﻮط ﻟﻮﻟـﻪ ﺗﺮﺟ ﺑﺮ ﺢﻴ اﺳﺘﻔﺎده از ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﺳﻄﺤ وﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻲ ﻨﻴﺮزﻣﻳز آب اﺳﺖ . ﺑﻨﺪ • )7-8 ( - ﻗﺒﻞ ﻣﺎه ﻚﻳ از ﻫﺮﮔﻮﻧﻪ ﺑﺮداﺷﺖ ﻫﺮ از ﻣﻨﺒﻊ ﺑﺮا ،ﻲ آﺑ ی ﺎتﻴﻋﻤﻠ اﺟﺮا ﻳﻲ اﺣﺪاث ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ ﻳﺑﺎ ﺴـﺘ ﻲ از ﻣﺮاﺟﻊ ذی ﺻﻼح اﻋﻢ از دوﻟﺘ وﻲ ﺧﺼﻮﺻ ﻲ ﻣﺠﻮز ﺎﻓﺖﻳ در .ﺷﻮد ﺑﻨﺪ • )13 ( - ﺑﺎﺗﻮﺟﻪ ) ﺑﻨﺪ ﺑﻪ 7-5 ( ﺑﻨﺪ ﻦﻳا در آﻣﺪه اﺳﺖ در ﻛﻪ ﺻﻮرت اﺳﺘﻔﺎده ﻫﺎ آب از ی ﺳﻄﺤ )ﻲ رودﺧﺎﻧﻪ در ( ﻫﺎ ﺗﺴﺖ ﺎتﻴﻋﻤﻠ ﺑﺎ ،ﻫﺎ ﻟﻮﻟﻪ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ اﺣﺘﻤﺎل وﺟﻮد ﺒﺎﺗﻴﺗﺮﻛ ﻲ ﺷﺎﻣﻞ ﻣﻮاد یﺮﻴﺸﮕﻴﭘ ﻛﻨﻨﺪه از ﺧـﻮردﮔ )ﻲ inhibitor (، hydrazine ، ammonia ﻳﺎ /وmagnetie ، در ﭘﺴﺎب ﻫﺎ ی ﻦﻳا ﻪﻴﺗﺨﻠ ،یﺪﻴﺗﻮﻟ ﭘﺴﺎب ﺑﻪ ﻫﺎ رودﺧﺎﻧﻪ ﺮﻳﺳـﺎ ﻳـﺎ ﻣﻨـﺎﺑﻊ آب، ﻣﻄﺎﺑﻖ اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎ ی ﻣﻨﺒﻊ ﻲ آﺑ ﻣﻮردﻧﻈﺮ ﺻﻮرت .ﺮدﻴﮔ - اﺳﺘﺎﻧﺪاردIPS-C-TP-820 • ﺑﻨﺪ )6-2-5-3 ( - ﺣﻔﺎﻇﺖ ﻛﺎﺗﺪ در ﻚﻳ ﻣﺤﻞ ﻋﺒﻮر از ﻣﻨﺎﺑﻊ دو در آب ﻃﺮف ﻣﺤﻞ ﻋﺒﻮر ﻧﺼﺐ ﺪﻳﺑﺎ .ﺷﻮد ﺑﻨﺪ • )10-6-2-1 ( - ﺑﺮا ی ﻧﺼﺐ ﺗﺠﻬ ﻴـ ﺰات ﺣﻔﺎﻇـﺖ ﻛﺎﺗـﺪ در ﻚﻳ ﻣﺤـﻞ رودﺧﺎﻧـﻪ ، ﮔـﺮﻓﺘﻦ ﻧﻤﻮﻧـﻪ از ﺧـﺎک آب و رودﺧﺎﻧﻪ ﺿﺮور ی اﺳﺖ . - اﺳﺘﺎﻧﺪاردIPS-E-TP-270 اﻳﻦ اﺳﺘﺎﻧﺪارد در ﺧﺼﻮص ﻧﺤﻮه ﭘﻮﺷﺶ ﻫﺎ ی ﺧﻄﻮط ﺑﺤﺚ .ﻛﻨﺪ ﻲﻣ ﺑﻨﺪ • )8-1-14 ( - ﻣﻼﺣﻈـﺎت ﺟﻐﺮاﻓ ﻴﺎ ﻳﻲ در ﻣﻮرد ﭘﻮﺷﺶ ﻛﻪ ﻫﺎ ﻟﻮﻟﻪ ﻋﺒﻮر از ﻣﺮاﻛﺰ ﻲ آﺑ ﻦﻳـ ا از ﻛـﻪ ﻣﻮﻗﻌ ﻫـﺎ ﺖﻴـ ی ﺧﺎص ﺟﻐﺮاﻓ ﻴﺎ ﻳﻲ اﺳﺖ . ﻓﺼﻞ ﺳﻮم - ﺴﻚﻳر ﺖﻳﺮﻳﻣﺪ ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔ در ﻲﻧﻔﺘ ﻲ رودﺧﺎﻧﻪ و ﻫﺎ درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ 07 / 10 / 94 37 - اﺳﺘﺎﻧﺪاردIPS-E-TP-820 اﻳﻦ اﺳﺘﺎﻧﺪارد ﺑﻪ ﺣﻔﺎﻇﺖ ﻛﺎﺗﺪ ﻳﻚ ﺧﻄﻮط و ارﺗﺒﺎط دارد . ﺑﻨﺪ • )10-7 ( - ﺑﻨﺪ ﻦﻳا در اﺷﺎره اﺳﺖ ﺷﺪه ﺴﺘﻳﺑﺎ ﻛﻪ درﻲ ﻣﺤﻞ ﻋﺒـﻮر ﺧـﻂ ﻟﻮﻟـﻪ از ﺟـﺎده راه ﻞﻳـ ر و آﻫـﻦ ﻳـﻚ آزﻣﺎ ﻳ ﺸﮕﺎه1 ﺑﺮا ی ﺣﻔﺎﻇﺖ ﻛﺎﺗﺪ ﻟﻮﻟﻪ ﺧﻂ ﻚﻳ در ﻣﻘﻄﻊ ﻣﻮردﻧﻈﺮ اﺣﺪاث اﻣﺎ ﺷﻮد اﺷﺎره ﻧﻘﺎط ﺑﻪ ی ا ﻋﺒـﻮر از ﻣﻨـﺎﺑﻊ ﻲ آﺑ ﻧﺸﺪه اﺳﺖ . ﻣﻮارد ﻓﻮق ﺑﺮﺧﻲ از ﻣﻼﺣﻈﺎت ﻓﻨﻲ و زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ ﺑﻮده ﻛﻪ رﻋﺎﻳﺖ آن ﻫﺎ از ﺳﻮی ﻣﺠﺮی ﺧﻂ ﻟﻮﻟﻪ اﻟﺰاﻣ اﺳﺖ ﻲ . 3 - 2 - 2 - 2 - ﻣﻼﺣﻈﺎت زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ ﻋﺒﻮر ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ از ﺣﺮﻳﻢ ﻫﺎی ﻣﻨﺎﺑﻊ آﺑﻲ ﻣﺠﺮﻳﺎن ﺧﻂ ﻟﻮﻟﻪ ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ آﻣﺎدﮔﻲ ﻻزم ﺑﺮای ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی از اﻓﺰاﻳﺶ ﺧﺴـﺎر ا ت ﺣـﻮادث را داﺷـﺘﻪ ﺑﺎﺷـﻨﺪ . ﺑﺨﺸـﻲ از اﻳـﻦ اﻗﺪاﻣﺎت ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻛﻠﻲ ﺷﺎﻣﻞ ﻣﻮارد زﻳﺮ اﺳﺖ اﻣﺎ ﺗﻨﻬﺎ ﺑﻪ اﻳﻦ ﻣﻮارد ﻣﺤﺪود ﻧ ﻤﻲ .ﺷﻮد - ﻣﻼﺣﻈﺎت ﻋﻤﻮﻣ ﻲﻄﻴﻣﺤ ﺴﺖﻳزﻲ ﻣﺪت • زﻣﺎن اﺟﺮا ی ﭘﺮوژه در داﺧﻞ رودﺧﺎﻧﻪ ﺑﻪ ﺣﺪاﻗﻞ ﺑﺮﺳﺪ از • ﻣﻨﺎﺳﺐ روش ﻦﻳﺗﺮ ﻫﺎ ی اﺟﺮا ﻳﻲ ﺑﻬﺮه ی ﺮﻴﮔ ﻂﻴﻣﺤ ﺑﻪ ﺐﻴ آﺳ ﺗﺎ ﺷﻮد ﺣﺪاﻗﻞ ﮔﺮدد ﻫﺎ ﺑﺎزه در • ی زﻣﺎﻧ ﻲ ﻣﺸﺨﺺ ﻴﺗﻮﻟ ﺪﻣﺜﻞ ﺟﺎﻧﺪاران رودﺧﺎﻧﻪ از آن ﻢﻳﺣﺮ و ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻫﺎ ی ﺳﺎﺧﺘﻤﺎﻧ ﻲ ﺧﻮددار ی ﻳﺎ ﺷﺪه اﻳﻦ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻫﺎ ﻣﺤﺪود ﮔﺮدﻧﺪ . ﻧﮕﻪ ﺰهﻴﭘﺎﻛ • داﺷﺘﻦ و آب ﺟﻠﻮﮔ از ی ﺮﻴ آﻟﻮده ﺷﺪن یﻻ و ﮔﻞ ﺑﻪ آب ﺑﻪ • ﺣﺪاﻗﻞ رﺳﺎﻧﺪن ﻴﻴﺗﻐ ﺮات ﺑﺴﺘﺮ ﻢﻳﺣﺮ و رودﺧﺎﻧﻪ ﺑﻪ • ﺣﺪاﻗﻞ رﺳﺎﻧﺪن ﻓﺮﺳﺎ ﻳﺶ ﺑﺴﺘﺮ ﻢﻳﺣﺮ و رودﺧﺎﻧﻪ • ﻛﻨﺘﺮل و ی ﻻ و ﮔﻞ ﺎنﻳﺟﺮ رﺳﻮﺑﺎت ﺣﻔﺎر ی ﺶﻳﭘﺎ • ﻣﺪاوم ﻦﻳﻴﭘﺎ در رود ﺎنﻳﺟﺮ دﺳﺖ • ﻋﺪم ﺗﺪاﺧﻞ رﻓﺖ ﺎنﻳﺟﺮ در وآﻣﺪ در ﻫﺎ ﻲﻣﺎﻫ زﻣﺎن در ﻛﺎر ﺑﺴﺘﺮ رودﺧﺎﻧﻪ • ﺑﺎزﮔﺮداﻧﺪن ﻴﻫ ﻂﻳﺷﺮا ﺪروﻟ ﻴﻜﻲ، ﻫﻴ ﺪروﻟﻮژ ﻴﻫ وﻲ ﻜﻳ ﺪروژﺋﻮﻟﻮژ ﻲ ﻜﻳ رودﺧﺎﻧـﻪ ﭘـﺲ از اﺗﻤـﺎم ﻋﻤﻠ ﺎتﻴـ اﺣـﺪاث ﺑـﻪ آن ﻪﻴ اوﻟ ﻂﻳﺷﺮا اﻃﻤ • وارد از ﻨﺎنﻴ ﻧﺸﺪن ﻫﺮﮔﻮﻧﻪ و ی ﻻ و ﮔﻞ رﺳﻮﺑﺎت ﺣﻔﺎر ﺎ ی ﻳ ﺳﻮﺧﺖ آﻻت ﻦﻴﻣﺎﺷ ﻂﻴﻣﺤ ﺑﻪ رودﺧﺎﻧﻪ اﻃﻤ • وارد از ﻨﺎنﻴ ﻧﺸﺪن ﻫﺎ ﺐﻴ آﺳ ی ﺟﺪ و ﻲ داﺋﻤ ﺑﻪ ی اﺟﺰا ی اﺻﻠ ﻲ ﻣﺤﺪ وده ﻫﻢ ﭼﻨﻴﻦ در زﻣﺎن اﺟﺮا ﺑﺎﻳﺪ ﻣﻼﺣﻈﺎت ﻣﺘﻌﺪدی ﻋﻼوه ﺑﺮ ﻣﻮارد ﻓﻮق در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﻮد ﻛﻪ ﻋﺒﺎرﺗﻨﺪ از : 1- Test station 38 07 / 10 / 94 دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﭘﻴﺸﮕﻴﺮی و ﺑﺤﺮان ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔﻲ ﻫﺎی ﻧﻔﺘﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ و درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ - ﺟﺎﻧﻤﺎ ﻳﻲ ﻣﺤﻞ ﻋﺒﻮر ﺧﻂ ﻟﻮﻟﻪ در • زﻣﺎن اﻧﺠﺎم ﺎتﻴﻋﻤﻠ ﺟﺎﻧﻤﺎ ﻳﻲ ﻣﻼﺣﻈﺎت ﻲ ﻄﻴﻣﺤ ﺴﺖﻳز ﺧﺎص آن ﻣﻨﻄﻘﻪ ﻧﻈﺮ در ﺪﻳﺑﺎ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﻮد در . ﺻـﻮرت از ﺪﻳﺑﺎ ﺎزﻴﻧ ﺧﺪﻣﺎت ﻣﺸﺎوره دارا ی ﺗﺠﺮﺑﻪ ﺪﻳﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده .ﺷﻮد • ﺟﺎﻧﻤﺎ ﻳﻲ ﻣﺤﻞ ﻋﺒﻮر ﻧﻈﺮ در ﺑﺎ ﺪﻳﺑﺎ ﮔﺮﻓﺘﻦ و ﻫﺎﺐﻴﺷ ﻂﻳﺷﺮا ﻣﻨﺎﻃﻖ اﻃﺮاف در ﻣﺤﻞ ﻋﺒﻮر ﺑﺎﺷﺪ از . اﻧﺘﺨﺎب ﻣﺤﻞ ﻋﺒﻮر در ﻣﺤﻞ ﻫﺎ ﻳﺎ و ﻚﻳﺑﺎر ی ﻣﻨﺎﻃﻖ ﭘﺮﻫ ﺪﻳـ ﺑﺎ ﺪارﻳﭘﺎ ﺮﻴﻏ ﺰﻴـ ﺷـﻮد در . ﺻـﻮرت اﻣﻜـﺎن ﻣﻘﻄـﻊ ﻋﺒـﻮر ی ﻟﻮﻟـﻪ از رودﺧﺎﻧﻪ ﻋﻤﻮد ﺑﺮ رودﺧﺎﻧﻪ ﺟﺎﻧﻤﺎ ﻳﻲ .ﺷﻮد از • وﺟﻮد ﺰانﻴﻣ ﻓﻀﺎ ی ﻣﻮرد ﺑﺮا ﺎزﻴﻧ ی ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻫﺎ ی ﻣﻬﻨﺪﺳ درﻲ زﻣﺎن ﺟﺎﻧﻤﺎ ﻳﻲ ﻟﻮﻟﻪ اﻃﻤ ﺪﻳﺑﺎ ﻴ ﻨـﺎن ﺣﺎﺻـﻞ ﺷـﻮد . ﻣﺮزﻫﺎ ی ﻓﻀﺎ ی ﺪﻳﺑﺎ ﺖﻴﻓﻌﺎﻟ ﻛﺎﻣﻼ ﻣﺸﺨﺺ ﺷﻮﻧﺪ از ﺗﺎ در ﺖﻴﻓﻌﺎﻟ ﻣﻨﺎﻃﻖ ﻣﺠﺎور ﺰﻴﭘﺮﻫ .ﺷﻮد • درﺻﻮرﺗ ﻛﻪ ﻲ ﻂﻳﺷﺮا ﺗﻮﭘﻮﮔﺮاﻓ ﻲ ﻣﻨﻄﻘﻪ اﺟﺎزه دﻫﺪ ﻣﻲ ﺣﺪاﻗﻞ 10 ﻣﺘﺮ ﻓﺎﺻﻠﻪ ﺑﻴﻦ ﻣﺤﻞ ﻛﺎرﮔﺎه ﺎﺗﻴﻋﻤﻠ وﻲ دﭘـﻮ ی ﺗﺠﻬ ﺰاتﻴ آﻻت ﻦﻴﻣﺎﺷ و و ﻛﻨﺎره ﻫﺎ ی رودﺧﺎﻧﻪ در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻪ .ﺷﻮد ﺰانﻴﻣ • ﻓﻀﺎ ی ﻣﻮردﻧ ﺑﺮا ﺎزﻴ ی ﺑﺮﭘﺎ ﻳﻲ ﻣﺤﻞ ﻛﺎرﮔﺎه دﭘﻮ وﻲ ﺎﺗﻴﻋﻤﻠ ی ﺗﺠﻬ ﺑﻪ ﺰاتﻴ ﺻﻮرت ﺣﺪاﻗﻠ ﻧﻈﺮ درﻲ ﮔﺮﻓﺘﻪ .ﺷﻮد در • ﻣﺤﻞ ﻋﺒﻮر ﺧﻂ ﻟﻮﻟﻪ، ﺴﺘﻳﺑﺎ ﻲ ﻣﻨﺎﻃﻖ ﺑﺨﺶ ﻳﺎ ﻫﺎ ی ﺣﺴﺎس ﺑﻪ ﺻﻮرت واﺿـﺢ ﺗﻌ ﺑـﺎ و ﻦﻴـﻴ ﻋﻼﻳـﻢ و ﻧﺸـﺎﻧﻪ ﻫـﺎ ﻣﺸﺨﺺ ﻧﻤﺎ ﺪ،ﻳﻴ از • ﺗﻤﺎم وﻳﮋﮔﻲ ﻫﺎ ی ﺑﺎرز در ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺪﻳﺑﺎ ﻛﻪ ﻣﺤﺎﻓﻈﺖ ﺷﻮﻧﺪ ﺴﺘﻳﺑﺎ ﻲ ﮔﺰارش ﻣﺼﻮر ﻪﻴﺗﻬ .ﺷﻮد - ﺰﻴﺗﻤ ﻛﺮدن ﻣﺤﻞ ﺳﺎﺧﺖ و اﺣﺪاث ﻋﺒﻮر ﺧﻂ از ﻟﻮﻟﻪ ﺰﻴﺗﻤ • ﻛﺮدن ﻣﺤﻞ ﻋﺒﻮر ﻟﻮﻟﻪ ﺧﻂ از رودﺧﺎﻧﻪ ﺪﺗﻮاﻧ ﻣﻲ ﺳﺒﺐ ﺶﻳ اﻓﺰا ﻓﺮﺳﺎ ﻫﺎ ﺐﻴﺷ ﺶﻳ ی اﻃﺮاف ﻳﺎ ﺳﺎﺣﻞ رودﺧﺎﻧﻪ ﻳﺎ رﺳﻮب ﮔﺬار ﻣﺎﻧﻊ ﺠﺎدﻳا و ی ﺮﻴﻣﺴ در ﺣﺮﻛﺖ آب ﺷﻮد . ﻣﻼﺣﻈﺎت ﺑﻪ ﺮﻳز ﻣﻨﻈﻮر ﻛﺎﺳﺘﻦ اﺛﺮ از ﻫﺎی ﻣﺨﺮب ﭘـﺎک ﻛﺮدن ﻣﻨﺎﻃﻖ اﻃﺮاف ﻣﺤﻞ ﻋﺒﻮر ﻟﻮﻟﻪ ﺧﻂ ﺶﻳ اﻓﺰا ) ﻓﺮﺳﺎ ﻳﺶ و رﺳﻮب ﮔﺬار ی در رودﺧﺎﻧﻪ در ﺪﻳﺑﺎ ( زﻣﺎن ﻋﺒﻮر در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻪ .ﺷﻮد o ﻣﺸﺨﺺ ﻛﺮدن و ﭘﺮﭼﻢ ﮔﺬار ی ﺗﻤﺎم ﻣﻨﺎﻃﻘ ﺳﺎز ﭘﺎک ﺪﻳﺑﺎ ﻛﻪﻲ ی ﻗﺒﻞ ،ﺷﻮد از ﺷﺮوع ﺪﻳﺑﺎ ﺎتﻴﻋﻤﻠ اﻧﺠﺎم .ﺷﻮد o ﺳﺎز ﭘﺎک ﺰانﻴﻣ ی ﻣﻨﺎﻃﻖ اﻃﺮاف ﺑﺮا را ی ﺟﻠﻮﮔ از ی ﺮﻴ ﻓﺮﺳﺎ ﺑﻪ ﺪﻳﺑﺎ ﺶﻳ ﺣﺪاﻗﻞ رﺳﺎﻧﺪ . o ﺣﺪ ﺗﺎ اﻣﻜﺎن آﻻت ﻦﻴﻣﺎﺷ از ی ﺮﻴ زﻧﺠ ﭼﺮخ ﺑﺮا ی ﺣﺮﻛﺖ درﺷ یﻫﺎ ﺐﻴ اﻃﺮاف اﺳﺘﻔﺎده ﺷـﻮد . اﺳـﺘﻔﺎده ﺮﻳﺳـﺎ از آﻻت ﻦﻴﻣﺎﺷ ﺑﻪ را ﺣﺪاﻗﻞ رﺳﺎﻧﺪ . ﺳﺎز ﭘﺎک • ی ﻣﻨﺎﻃﻖ اﻃﺮاف ﺣﺪ ﺗﺎ رود اﻣﻜﺎن ﺮﻴﺧﺎﺗ ﺑﻪ اﻧﺪاﺧﺘﻪ در و ﺷﻮد ﻓﺎﺻﻠﻪ زﻣـﺎﻧ ﻲ ﻛﻮﺗـﺎﻫ ﻲ ﻗﺒـﻞ ﻋﻤﻠ از ﺎتﻴـ اﻧﺠﺎم .ﺷﻮد ﻓﺼﻞ ﺳﻮم - ﺴﻚﻳر ﺖﻳﺮﻳﻣﺪ ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔ در ﻲﻧﻔﺘ ﻲ رودﺧﺎﻧﻪ و ﻫﺎ درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ 07 / 10 / 94 39 - ﺟﺎ ﻪﺟﺎﺑ ﻳﻲ ﺧﺎک ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺧﺎک ﻳﻲﺟﺎ ﻪﺟﺎﺑ ﺣﺎﺻﻞ ﺧﻴﺰ ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺪﺗﻮاﻧ ﻣﻲ ﺳﺒﺐ اﻓـﺰا ﻴـ ﻣ ﺶﻳ ﺰان ﻓﺮﺳـﺎ ﻳ ﺶ، ﻣﺴـﺪود ﻳـﺎ ﻣﺤـﺪود ﻛـﺮدن آب ﺎنﻳـ ﺟﺮ رودﺧﺎﻧﻪ ﻳﺎ ﻋﺪم ﺎﻴ اﺣ ﭘﻮﺷﺶ ﺎﻫﻴﮔ ﻲ ﺑﻌﺪ از اﺣﺪاث ﻟﻮﻟﻪ ﺧﻂ ﺷﻮد . ﻣﻼﺣﻈﺎت در ﺮﻳز زﻣﺎن ﺟـﺎ ﻪﺟﺎﺑـ ﻳﻲ ﺧـﺎک ﺣﺎﺻـﻞ ﺰﻴـ ﺧ ﻣﻨﻄﻘﻪ ﻧﻈﺮ در ﺪﻳﺑﺎ ﮔﺮﻓﺘﻪ .ﺷﻮد در • ﺻﻮرت اﻣﻜﺎن ﺧﺎک ﺟﺎﺑﺠﺎ در ﺷﺪه ﻣﺤﻠ ﻲ ﺧﺸﻚ ﻧﮕﻪ داری زدن ﻳﺦ از و ﺷﺪه آن ﺟﻠﻮﮔ ی ﺮﻴ .ﺷﻮد ﺣﺪ ﺗﺎ • اﻣﻜﺎن ﺧﺎک ﺑﺮدار ﻼبﻴﺳ ی دﺷﺖ ﻫﺎ ﺐﻴﺷ ﻫﺎ، ی اﻃﺮاف و ﻣﻨﺎﻃﻖ ﺳﺎﺣﻠ ﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﺮﻴﺧﺎﺗ ﺑﻪ اﻧﺪاﺧﺘﻪ ﺷـﻮد و درﺳﺖ ﻗﺒﻞ ﻗﺒﻞ از از ﺷﺮوع ﺎتﻴﻋﻤﻠ اﻧﺠﺎم .ﺷﻮد ﺧﺎک • ﺑﺮداﺷﺖ از ﺷﺪه ﻣﻨﺎﻃﻖ ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺷﻤﺎره ﮔﺬار ی ﺑﻪ ﺗﺎ ﺷﻮد ﻫﻤﺎن ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺑﺮﮔﺮداﻧﺪه .ﺷﻮد • ﻛﻨﺪن ﺧﺎک در ﺷﺮا ﻳﻄﻲ ﺑﺎﺷﺪ ﺧﺎک ﻛﻪ دﭼﺎر ﻲ زدﮔ ﺦﻳ ﻧﮕﺮدد . ﺧﺎک • ﻛﻨﺪه در ﺷﺪه ﻣﺤﻞ ﻣﻨﺎﺳﺒ ﻲ دﭘﻮ ﺑﻪ ﺷﻮد ﺮﻳﺳﺎ ﺑﺎ ﻛﻪ یا ﮔﻮﻧﻪ ﻣﺼﺎﻟﺢ ﻣﺨﻠﻮط ﻧﺸﺪه از و ﺳﻄﺢ آب ﺑﺎﻻﺗﺮ ﻗـﺮار ﺮﻴﻣﺴ در ﺗﺎ ﺮدﻴﺑﮕ ﺣﺮﻛﺖ رواﻧﺎب یﻫﺎ اﻃﺮاف رودﺧﺎﻧﻪ ﻗﺮار ﻧﺪاﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ در ﻳﺎ و ﻣﻌﺮض ﺗﺮدد اﻓﺮاد ﺗﺠﻬ و ﺰاتﻴ در ﻣﺤﻞ ﻛﺎرﮔﺎه ﻧﺒﺎﺷﺪ از و ﻓﺮﺳﺎ ﻳﺶ و ﺷﺴﺘﻪ ﺷﺪن آن ﺟﻠﻮﮔ ی ﺮﻴ .ﺷﻮد • درﺻﻮرﺗ ﺧﺎک ﻛﻪ ﻲ ﻛﻨﺪه ﻣﺪت ﺷﺪه زﻣﺎن ﺎدﻳز ﺣﺎل ﺑﻪ ی ﺑﺎﻗ ﺧﻮد ﻲ ﺧﻮاﻫﺪ ﻣﺎﻧﺪ در ﻳﺎ و ﻓﺼﻞ زﻣﺴﺘﺎن ﻓﻌﺎﻟﻴـﺖ ﻫـﺎ اﻧﺠﺎم ﻣﻲ ،ﺷﻮد ﻛﺎﻣﻼ ﻚﻳ ﻠﻪﻴ وﺳ ﺑﻪ ﭘﻮﺷﺶ ﻣﺤﺎﻓﻈﺖ .ﺷﻮد • ﻣﻮاﻗﻊ ﺑﺎرﻧﺪﮔ ﻲ ﺎتﻴﻋﻤﻠ ﻛﻨﺪن ﻣﺘﻮﻗﻒ ﺑﻪ و زﻣﺎن ﻣﻨﺎﺳﺐ ﮕﺮﻳد ی ﻣﻮﻛﻮل ﮔﺮدد ﺧﺎک ﺑﻪﻲ ﺒﻴ آﺳ ﺗﺎ وارد ﻧﺸﻮد . از • ﺷﺴﺘﻪ ﺷﺪن ﺧﺎک ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺗﻮﺳﻂ آب ﺣﺎﺻﻞ ذوب از ﺑﺮف در ﻓﺼﻞ ﺑﻬﺎر ﺟﻠﻮﮔ ی ﺮﻴ ﮔﺮدد . • ﺑﺎﻳﺪ ﻫﻨﮕﺎم اﺟﺮای ﻋﻤﻠﻴﺎت ﻧﺼﺐ ﻟﻮﻟﻪ در ﻋﺒﻮر از رودﺧﺎﻧﻪ ﺟﺮﻳﺎن ﻦﻳﻴﭘﺎ دﺳﺖ رودﺧﺎﻧﻪ ﺗـﺎﻣﻴﻦ ﺷـﻮد . ﺑـﺮای اﻳـﻦ ﻣﻨﻈﻮر ﺗﻮان ﻲﻣ از ﭘﻤﭗ اﺳﺘﻔﺎده ﻛﺮد . ﺑﺎﻳﺪ ﺗﻮﺟﻪ داﺷﺖ ﻛﻪ آﺑﻲ ﻛﻪ ﺑﻪ ﺳﻤﺖ ﻦﻳﻴﭘﺎ دﺳـﺖ ﭘﻤـﭗ ﻣـﻲ ﺷـﻮد ﻧﺒﺎﻳـﺪ ﺳﺒﺐ ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ ﻦﻳﻴﭘﺎ دﺳﺖ رودﺧﺎﻧﻪ ﺷﻮد . 3 - 2 - 3 - ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ رﻳﺴﻚ ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔﻲ ﻧﻔﺘﻲ ﭘﺲ از اﺟﺮا ) ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری ( ﺣﻮادث ﻣﻨﺠﺮ ﺑﻪ آﻟﻮدﮔﻲ ﻧﻔﺘﻲ در ﻣﻨﺎﺑﻊ آب در ﻣﺤﻞ ﺑﺮﺧﻮرد ﺣﺮﻳﻢ ﻣﻨﺒﻊ ﺑﺎ ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ، در ﻣﺮﺣﻠﻪ ﺑﻬـﺮه ﺑـﺮداری ﺧـﻂ ﻟﻮﻟﻪ ﺑﻪ وﻗﻮع ﻣﻲ ﭘﻴﻮﻧﺪﻧﺪ . اﻳﻦ ﺣﻮادث ﻧﺎﺷﻲ از ﻃﺮاﺣﻲ ﻧﺎدرﺳﺖ، اﺟﺮ ای ﻧﺎﺻﺤﻴﺢ و ﻳﺎ ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری ﻏﻠﻂ واﻗﻊ ﺧﻮاﻫﻨﺪ ﺷﺪ؛ اﻣـﺎ درﻫﺮﺣﺎل ﭘﺎﻳﺶ ﻣﺴﺘﻤﺮ و ﻣﺪاوم و اﻋﻤﺎل ﺑﺮﺧﻲ از ﻣﺤﺪودﻳﺖ ﻫﺎی ﻓﻴﺰﻳﻜﻲ و ﻗﺎﻧﻮﻧﻲ در ﻛﺎﻫﺶ ﺣﻮادث در اﻳﻦ دوره ﻣ ﺛﺮﻧﺪﻮ . 3 - 2 - 3 - 1 - ﭘﺎﻳﺶ ﻣﺴﺘﻤﺮ ﭘﺎﻳﺶ ﻣﺴﺘﻤﺮ ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ ﻧﻔﺖ در ﺣﺮﻳﻢ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﺑﻪ ﻣﻼﺣﻈﺎت وﻳﮋه ای ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺳﺎﻳﺮ ﺣﺮﻳﻢ ﻫﺎ و ﻳﺎ ﺗﻘﺎﻃﻊ ﻫﺎی دﻳﮕـﺮ، ﻧﻴﺎز دارد . ﺗﺠﺎرب ﻣﻮﻓﻖ ﺟﻬﺎﻧﻲ ﻧﺸﺎن دﻫﻨﺪه ﻛﺎﻫﺶ رﻳﺴﻚ ﻧﺸﺖ ﻧﻔﺖ درﻧﺘ ﺠﻪﻴ ﭘﺎﻳﺶ ﻣ ﻮ ﺛﺮ و ﺑﻪ ﻫﻨﮕـﺎم اﺳـﺖ ﻮﻣ . ﻟﻔـﻪ ﻫـﺎ و روش ﻫﺎی ﭘﺎﻳﺶ در اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎی اﻳﺮان ﻣﻮردﺑﺮرﺳ ﻗﺮار ﻲ ﮔﺮﻓﺘﻪ و ﺗﻮﺻ ﻴﻪ اﻧﺪ ﺷﺪه ، اﻣﺎ اﻳﺮاد وارده ﻋﺪم ﺗﻔﺎوت ﻣﻴﺎن ﻟﻮﻟﻪ ﻫـﺎی 40 07 / 10 / 94 دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﭘﻴﺸﮕﻴﺮی و ﺑﺤﺮان ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔﻲ ﻫﺎی ﻧﻔﺘﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ و درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ ﮔﺬرﻧﺪه ﻣﺮاﻛﺰ آﺑ ﻲ و ﻟﻮﻟﻪ ﻫﺎی ﮔﺬرﻧﺪه از ﺟﺎده، رﻳﻞ راه آﻫﻦ و ﻏﻴﺮه و ﻳﺎ اﺻﻮﻻ ﻋﺪم اﺷﺎره ﺑﻪ ﺧﻄـﻮط ﻟﻮﻟـﻪ ﻗـﺮار ﮔﻴﺮﻧـﺪه در ﺣﺮﻳﻢ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب اﺳﺖ . ﻋﻠﺖ، دﻳﺪﮔﺎه ﻳﻚ ﻃﺮﻓﻪ وزارت ﻧﻔﺖ ﻣﺒﻨﻲ ﺑﺮ ﺣﻔﺎﻇﺖ از ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ اﺳﺖ، درﺣﺎﻟ ﻛﻪ ﻲ ﻧﺸـﺖ ﻧﻔـﺖ از ﻟﻮﻟﻪ، ﺑﺴﺘﻪ ﺑﻪ ﻣﺤﻞ وﻗﻮع ﻧﺸﺖ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ ﻋﻮاﻗﺐ و ﻧﺘﺎﻳﺞ ﻣﺘﻔﺎوﺗﻲ ﺑﻪ دﻧﺒﺎل داﺷـﺘﻪ ﺑﺎﺷـﺪ . دﺳـﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻫـﺎ و اﺳـﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎی ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻫﺎی ﭘﺎﻳﺶ ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ اﻧﺘﻘﺎل ﻧﻔﺖ در ﭘﻴﻮﺳﺖ 1 آﻣﺪه . اﻧﺪ 3 - 2 - 3 - 2 - ﭘﺎﻳﺶ دوره ای ﭘﺎﻳﺶ دوره ای ﻧﻴﺰ وﺿﻌﻴﺘﻲ ﻣﺸﺎﺑﻪ ﭘﺎﻳﺶ ﻣﺴﺘﻤﺮ داﺷﺘﻪ و ﺗﻌﻴﻴﻦ دوره ﺑﺎزﮔﺸﺖ ﭘﺎﻳﺶ، ﻧﺤـﻮه ﺛﺒـﺖ و ﺑﺎﻳﮕـﺎﻧﻲ اﻃﻼﻋـﺎت ﺑﺮداﺷﺘﻲ، ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻣﺤﻞ ﻫﺎی ﺣﺴﺎس ﺑﺮای ﭘﺎﻳﺶ و ﻧﻮع ﭘﺎﻳﺶ ﻧﻜﺎﺗﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﺎﻳﺪ در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﻮﻧﺪ . ﻋﻤﻮﻣﺎ ﺳﺎزﻣﺎن ﻫﺎی ﺑﻬﺮه ﺑﺮدار از ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ، وﻇﻴﻔﻪ اﻧﺠﺎم ﭘﺎﻳﺶ ﻫﺎی ﻣﺴﺘﻤﺮ و دوره ای را ﻋﻬﺪه دار ﻫﺴﺘﻨﺪ . ﭘـﺎﻳﺶ ﻫـﺎی دوره ای ﻣﻌﻤﻮﻻ ﻣﻔﺼﻞ ﺗﺮ و ﺷﺎﻣﻞ ﺑﺮرﺳﻲ ﻫﺎی ﺑﻴﺶ ﺗﺮی ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ ﻛـﻪ ﻫﺰﻳﻨـﻪ و زﻣـﺎن ﺑـﺮی ﺑـﻴﺶ ﺗـﺮی ﻧﻴـﺰ در ﻣﻘﺎ ﻳﺴـﻪ ﺑـﺎ ﭘﺎﻳﺶ ﻫﺎی ﻣﺴﺘﻤﺮ دارﻧﺪ و از ﻃﺮﻓﻲ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﺑﺨﺶ ﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺧﻄﻮط اﻧﺘﻘﺎل ﺑﺴﺘﻪ ﺑﻪ ﻣﺎﻫﻴﺖ و ﻛـﺎرﻛﺮدی ﻛـﻪ دارﻧـﺪ، ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻫﺎی ﭘﺎﻳﺶ دوره ای ﻣﺠﺰاﻳﻲ را ﻧﻴﺎز داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﻨﺪ . 3 - 2 - 3 - 3 - ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺧﻮردﮔﻲ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺧﻮردﮔﻲ ﺷﺎﻳﺪ در ﻗﺎﻟﺐ اﺳﺘﺎﻧﺪارد ﻗﺮار ﻧﮕﻴﺮد اﻣﺎ ﺗﺪوﻳﻦ دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤ ﻠﻲ ﺑﺮای ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻣـﺪﻳﺮﻳﺖ ﺧـﻮردﮔﻲ و ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻫﺎی ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺧﻮردﮔﻲ ﺑﺮ اﺳﺎس ﻣﻴﺰان اﻫﻤﻴﺖ در ﻣﻘﺎﻃﻊ ﻣﺨﺘﻠﻒ در ﻃﻮل ﻣﺴﻴﺮ ﻟﻮﻟﻪ، اﻣـﺮی ﺿـﺮوری اﺳـﺖ . اﻳـﻦ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﺷﺎﻣﻞ ﻣﺮاﺣﻞ زﻳﺮ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ ﺑﺎﺷﺪ : در ی ﺮﻳﭘﺬ ﺐﻴ آﺳﻲ ﺎﺑﻳ ارز – ﻃﻮل ﻴﻣﺴ ﺮﺧﻂ ﻟﻮﻟﻪ در ﻳﺎ و ﻣﻘﺎﻃﻊ ﺣﺴﺎس ) ازﺟﻤﻠﻪ ﻢﻳﺣﺮ ﻣﺮاﻛﺰ (ﻲ آﺑ ﺑﻪ – ﻛﺎرﮔ ی ﺮﻴ روش ﻫﺎ ﺶﻳﭘﺎ ی ﺛﺒﺖ – ﮕﺎﻧﻳﺑﺎ و ﻲ ﻫﺎ داده ﺑﻪ – ﻛﺎرﮔ روش یﺮﻴ ﻫﺎ ی ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ ﺑﺎ ﺧﻮردﮔ ﻲ ﻣﻮ ﺛﺮﺗﺮ ﻳﻦ روش ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ رﻳﺴﻚ ﺷﻜﺴﺖ ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ در ﻣﺮﺣﻠﻪ ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری، اﻧﺠﺎم ﺑﺮﺧﻲ از ﺗﺤﻠﻴﻞ ﻫﺎی ﻣﺒﺘﻨﻲ ﺑﺮ ﻧﺘﺎﻳﺞ ﭘﺎﻳﺶ و ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ اﺣﺘﻤﺎل ﺷﻜﺴﺖ اﺳﺖ . ﻓﺮآﻳﻨﺪ ﺗﺤﻠﻴﻞ رﻳﺴﻚ ﺑﻪ ﻃﻮر ﻣﻌﻤﻮل ﺷﺎﻣﻞ ﺑﺮآورد ﻣﺘﻐﻴﺮﻫﺎﻳﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ در ﺗﺮﻛﻴﺐ ﺑﺎ ﻳـﻚ دﻳﮕـﺮ ﺗﺼـﻮﻳﺮی از رﻳﺴـﻚ را ﺑـﻪ ﻧﻤﺎﻳﺶ ﻣﻲ ﮔﺬارﻧﺪ . ﺑﺴﺘﻪ ﺑﻪ اﻫﻤﻴﺖ ارزﻳﺎﺑﻲ رﻳﺴﻚ در ﻣﺤﺪوده ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ، ﺗﻌﺪد و دﻗﺖ ﺑﺮآورد اﻧﺠﺎم ﺷﺪه ﻣﻌﺘﺒﺮ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد . ﺑﺪﻳﻦ ﻣﻌﻨﻲ ﻛﻪ ﺑﺮآورد رﻳﺴﻚ ﺷﻜﺴﺖ ﺧﻂ ﻟﻮﻟﻪ در ﻳﻚ ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺗﺎﺑﻌﻲ از ﻫﺰﻳﻨﻪ ، زﻣﺎن، دﻗﺖ ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ و ﺣﺴﺎﺳﻴﺖ ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑـﻮد . ﺑﺮآورد رﻳﺴﻚ ﺷﻜﺴﺖ ﺧﻂ ﻟﻮﻟﻪ در ﺣﺮﻳﻢ ﻫﺎی ﻣﻨﺎﺑﻊ آب از اﻫﻤﻴﺖ ﺑﺎﻻﻳﻲ ﺑﺮﺧﻮردار ﺑﻮده و ﺗﺎﺑﻊ ﻋﻮاﻣﻞ زﻳﺮ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ ﺑﺎﺷﺪ : – ﻧﻮع ﻣﺼﺎرف ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ ﻣﻨﺒﻊ آﺑﻲ ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ – ﻣﺸﺨﺼﺎت ﺧﻂ ﻟﻮﻟﻪ ) ﺳﻦ، ﺟﻨﺲ، ﻣﺎده اﻧﺘﻘﺎﻟﻲ و ...( ﻓﺼﻞ ﺳﻮم - ﺴﻚﻳر ﺖﻳﺮﻳﻣﺪ ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔ در ﻲﻧﻔﺘ ﻲ رودﺧﺎﻧﻪ و ﻫﺎ درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ 07 / 10 / 94 41 – ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻣﻨﺒﻊ آﺑﻲ ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ ) رژﻳﻢ ﻫﻴﺪروﻟﻴﻜﻲ و ﻫﻴﺪروﻟﻮژﻳﻜﻲ ( – ﻋﻮاﻣﻞ ﻣﺤﻴﻄﻲ ) ﻧﻮع ﺳﻜﻮﻧﺖ و رﻓﺖ وآﻣﺪ در ﻣﻨﻄﻘﻪ، ﻋﺒﻮر ﺟﺎده، را ه آﻫﻦ ﻳﺎ ﻣﺴﻴﺮﻫﺎی ﻣﺸﺎﺑﻪ ( – ﺷﺮاﻳﻂ آب و ﺧﺎک ) ﻣﻴﺰان ﺧﻮرﻧﺪﮔﻲ ( ﺑﺎﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻣﻮارد ذﻛﺮﺷﺪه، ﻓﺮآﻳﻨﺪ ﺗﺤﻠﻴﻞ رﻳﺴﻚ ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ ﺟﺎﻣﻊ و ﻛﺎﻣﻞ ﺑﺎﺷﺪ، ﺑﻪ ﻧﺤﻮ ﻛﻪ ی ﺷﺮاﻳﻂ ﺧﻂ ﻟﻮﻟﻪ و ﻣﻨﺒﻊ آﺑﻲ ﻣﻮرد ﺮرﺳﺑ ﻲ را ﺑﻪ ﺧﻮﺑﻲ ﺗﺒﻴﻴﻦ ﻧﻤﺎﻳﺪ . ﺷﻨﺎﺧﺖ ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫﺎی ﻓﻮق ﻋﻼوه ﺑﺮ ﻧﻤﺎﻳﺶ ﺷﺮاﻳﻂ ﻣﻮﺟﻮد در ﻃﺮاﺣﻲ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻣـﺪﻳﺮﻳﺖ ﺑﺤﺮان ﺣﻮادث ﺷﻜﺴﺖ اﺣﺘﻤﺎﻟﻲ ﻧﻴﺰ ﻣ ﻮ ﺛﺮ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد . 3 - 3 - ﮔﺎم ﻫﺎی ﺗﺤﻠﻴﻞ رﻳﺴﻚ ﮔﺎم ﻫﺎی زﻳﺮ ﺑﺮای اﻧﺠﺎم ﻓﺮآﻳﻨﺪ ﺗﺤﻠﻴﻞ رﻳﺴﻚ ﭘﻴﺸﻨﻬﺎد ﻣﻲ .ﺷﻮد – ﮔﺎم اول- ﻣﺪل ﺳﺎزی رﻳﺴﻚ ﻣﺪل : ﻫﺎی ار زﻳﺎﺑﻲ رﻳﺴﻚ ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ ﺷﺎﻣﻞ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ای از اﻟﮕﻮرﻳﺘﻢ ﻫﺎ ﻳـﺎ ﻗـﻮاﻧﻴﻦ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻛﻪ از اﻃﻼﻋﺎت ﻣﻮﺟﻮد و ارﺗﺒﺎﻃﺎت ﻣﻴﺎن داده ﻫﺎ، ﻣﻴﺰان رﻳﺴﻚ را در ﻃﻮل ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟـﻪ ﺗﻌﻴـﻴﻦ ﺧﻮاﻫﻨـﺪ ﻛﺮد . اﻧﻮاع ﻣﺪل ﻫﺎی ارزﻳﺎﺑﻲ رﻳﺴﻚ از ﺳﺎده ﺗﺮﻳﻦ ﺷﻜﻞ ﺗـﺎ ﭘﻴﭽﻴـﺪه ﺗـﺮﻳﻦ ﻫـﺎ آن ﺷـﺎﻣﻞ ﻣـﺪل ﻣﺎﺗﺮﻳﺴـﻲ، ﻣـﺪل اﺣﺘﻤﺎﻻ ﺗﻲ و ﻣﺪل ﺷﺎﺧﺺ ﮔﺬاری ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ . ﻣﻌﻤﻮل ﺗﺮﻳﻦ ﻣﺪل ﺑﺮای ارزﻳﺎﺑﻲ رﻳﺴﻚ در ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ، ﻣﺪل ﺷﺎﺧﺺ ﮔﺬاری اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﺮاﺳﺎس اﻧﺘﺨـﺎب ﺗﻌـﺪادی ﺷﺎﺧﺺ ﻴ اﻣﺘ و ﺎزدﻫ ﻛﻨﺪ ﻣﻲ ﻛﺎر ﻫﺎ آن ﺑﻪ ﻲ ﻦﻳا . وزن دﻫ ﻲ ﻫﻨﮕﺎﻣ ﻛﻪ ﻲ ﺷﺎﺧﺺ ﻫﺎی ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ ﺑﺮاﺳﺎس ﺑﺨﺶ ﺑﻨﺪی ﺻﻮرت ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺑﺮای ﻟﻮﻟﻪ ﺧﻂ ﻣﺘﻐﻴﺮ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد ﻣﻬﻢ از . ﺗﺮﻳﻦ ﻋﻮاﻣﻠﻲ ﻛﻪ ﺳﺒﺐ اﻓﺰاﻳﺶ ﻛـﺎرﺑﺮد اﻳـﻦ روش ﺷـﺪه، ﺗﻮان ﻣﻲ ﺑﻪ ﻣﻮارد زﻳﺮ اﺷﺎره :ﻛﺮد • ﺳﺮﻋﺖ ﭘﺎﺳﺦ ﮔﻮﻳﻲ ﻛﻢ • ﻫﺰﻳﻨﻪ ﺑﻮدن ) درﺻﻮرﺗ ﻛﻪ ﻲ اﻧﺠﺎم ﭘﺎﻳﺶ ﻣﺪاوم ﺑﻮده و ﺑﺮداﺷﺖ اﻃﻼﻋﺎت ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻣﺮﺗﺐ و ﺑﺪون ﺗﻮﺟـﻪ ﺑـﻪ اﻧﺠﺎم ارزﻳﺎﺑﻲ اﻧﺠﺎم ﮔﻴﺮد ( • ﺟﺎﻣﻊ ﺑﻮدن ﻋﻤﻞ ﺖﻴﻗﺎﺑﻠ • ﻛﺮدن ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻳﻚ ﺳﻴﺴﺘﻢ ﭘﺸﺘﻴﺒﺎن ﺗﺼﻤ ﻴﻢ • ﺗﻮاﻧﺎ ﻳﻲ ﻛﻤﻲ ﺳﺎزی ﺴﻚﻳر ﺷﻜﺴﺖ – ﮔﺎم دوم- ﺟﻤﻊ آوری و آﻣﺎده یﺳﺎز :ﻫﺎ داده اﻃﻼﻋﺎت ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ ﺷﺎﻣﻞ ﻛﻠﻴﻪ ﻣﻮارد ﻣﺮﺑـﻮط ﺑـﻪ ﻳـﻚ ﺧـﻂ ﻟﻮﻟـﻪ از ﻗﺒﻴﻞ ﺗﻤﺎﻣﻲ داده ﻫﺎی ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﺑﺎزدﻳﺪﻫﺎ، اﻃﻼﻋﺎت و داده ﻫﺎی ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ زﻣﺎن ﺳﺎﺧﺖ از ﻧﺤﻮه ﻃﺮاﺣﻲ ﺗﺎ اﺟﺮای ﺧﻂ و ﺗﻐﻴﻴﺮ ات ﻧﻘﺸﻪ ﻫﺎ، وﺿﻌﻴﺖ ﻣﺤﻴﻂ اﻃﺮاف ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ، ﺗﺎرﻳﺨﭽﻪ ﻧﺤﻮه ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری و ﻧﮕﻪ داری ﺧﻂ، ﺣﻮادث ﮔﺬﺷﺘﻪ در ﻃﻮل ﺧﻂ و ﺳﺎﻳﺮ ﻣﻮارد ﺑﺎﺷﺪ . آﻣﺎده ﺳﺎزی داده ﻫﺎ ﻧﻴﺰ ﻓﻌﺎﻟﻴﺘﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ ﻣﻨﺠـﺮ ﺑـﻪ ﺗﻮﻟﻴـﺪ ﺳـﺮی ﻫـﺎی زﻣﺎﻧﻲ از اﻃﻼﻋﺎت ﻓﺮآوری ﺷﺪه، ﺑﺮای اﺳﺘﻔﺎده در ﻣﺪل ارزﻳﺎﺑﻲ رﻳﺴﻚ ﻣﻲ .ﺷﻮد 42 07 / 10 / 94 دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﭘﻴﺸﮕﻴﺮی و ﺑﺤﺮان ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔﻲ ﻫﺎی ﻧﻔﺘﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ و درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ – ﮔﺎم ﺳﻮم- ﺑﺨﺶ ﺑﻨﺪی ﺧﻂ ﻟﻮﻟﻪ ازآن : ﻛﻪ ﻳﻲﺟﺎ رﻳﺴﻚ ﺣﺎدﺛـﻪ در ﻃـﻮل ﺧﻄـﻮط ﻟﻮﻟـﻪ ﺑـﻪ ﻧـﺪرت ﺛﺎﺑـﺖ اﺳـﺖ، ﺗﻘﺴﻴﻢ ﺑﻨﺪی ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ ﺑﻪ ﺑﺎزه ﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ در ارزﻳﺎﺑﻲ رﻳﺴﻚ ﻣ ﻮ ﺛﺮ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد . اﻳـﻦ ﺗﻘﺴـﻴﻢ ﺑﻨـﺪی ﻣـﻲ ﺗﻮاﻧـﺪ ﺑﺮاﺳﺎس ﻣﻮارد زﻳﺮ ﺑﺎﺷﺪ : • ﺗﻘﺴﻴﻢ ﺑﻨﺪی ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ ﺑﻪ ﻣﻨﺎﻃﻘﻲ ﻛﻪ ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫﺎی رﻳﺴﻚ در ﻫﺎ آن ﺛﺎﺑﺖ اﺳﺖ ) دﻳﻨﺎﻣﻴﻚ ( • ﺗﻘﺴﻴﻢ ﺑﻨﺪی ﺧﻂ ﺑﻪ ﺑﺎزه ﻫﺎی ﻗﺎﺑﻞ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺑﺮا • ی ﺑﺨﺶ ﻟﻮﻟﻪ ﺧﻂ یﺑﻨﺪ در ارﺗﺒﺎط ﻫﺎ ﻢﻳﺣﺮ ﺑﺎ ی ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻫﺎ ﺎرﻴﻣﻌ آب ﻧﻈﺮ در ﺪﺗﻮاﻧ ﻣﻲ را ﺮﻳز ی داﺷﺖ : • ﻃﻮل ﻟﻮﻟﻪ ﺧﻂ واﻗﻊ ﻢﻳﺣﺮ در ﺷﺪه ﻣﻨﺒﻊ آب؛ ﺮﻴﻴﺗﻐ • ﻟﻮﻟﻪ ﺧﻂ ﻂﻳﺷﺮا در ارﺗﺒﺎط ﺑﺎ ﻣﻨﺒﻊ آب ﻣﻮردﻧﻈﺮ ﻞﻴﻗﺒ از ﻣﺪﻓﻮن ﺑﻮدن ﻳﺎ ﻧﺒﻮدن زﻳﺮ آب، ﺮﻴﻴﺗﻐ ﺟـﻨﺲ ﺧﺎک ﺰانﻴﻣ و ﺧﻮرﻧﺪﮔ ﻲ آن، وﺿﻌ ﻟﻮﻟﻪ ﺧﻂ ﺖﻴ در ارﺗﺒﺎط ﻴﻫ ﻢﻳ رژ ﺑﺎ ﺪروﻟﻮژ ﻲ ﻜﻳ رودﺧﺎﻧﻪ ﺑﺨﺶ ) ﻫﺎ ﻳﻲ ﺧﻂ از ﻟﻮﻟﻪ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ در درﻲ ﻼﺑﻴﺳ ﻂﻳﺷﺮا ﻣﻌﺮض ﺧﻄﺮ ﺑﻴ ﺸﺘﺮ ی ﻗﺮار داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﻨﺪ ؛( ... و ﺮﻴﻴﺗﻐ • ﻂﻳﺷﺮا ﺗﻮﭘﻮﮔﺮاﻓ ﻢﻳﺣﺮ در ﻚﻴ ﻣﻨﺒﻊ ﻦﻴﻴﺗﻌ ﻛﻪﻲ آﺑ ﻛﻨﻨﺪه اﺷﺮاف ﻳﺎ ﻋﺪم اﺷﺮاف ﻟﻮﻟﻪ ﺧﻂ ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ؛ • ﻫﺎ ﺳﺎزه ی ﺳﻄﺤ وﻲ ﻣﺪﻓﻮن ﻗﺮارﮔﺮﻓﺘﻪ ﻛﻪ ﻢﻳﺣﺮ در ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﺑﺎﻋﺚ ﺗﻬﺪ ﻟﻮﻟﻪ ﺧﻂ ﺪﻳ ﮔﺮدﻧﺪ . • ﻟﻮﻟﻪ ﺧﻂ ﻂﻳﺷﺮا ﺑﻪ ﻟﺤﺎظ وﺟﻮد ﻴﺷ ﺧﻢ، ﺮآﻻت، ﺮﻴﻴﺗﻐ ﺿﺨﺎﻣﺖ ﺟﺪاره ... و – ﮔﺎم ﭼﻬﺎرم- ارزﻳﺎﺑﻲ رﻳﺴﻚ : ﻫﺎ در اﻳﻦ ﮔﺎم ﻣﺪل ﻣﻨﺘﺨﺐ ﺑﺮای ﻫﺮ ﻳـﻚ از ﻗﻄﻌـﺎت ﻳـﺎ ﺑﺨـﺶ ﻫـﺎ ی ﺧـﻂ ﻣـﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻪ و ﻳﻚ اﻣﺘﻴﺎز رﻳﺴﻚ را ﺑﻪ آن ﺑﺨﺶ اﺧﺘﺼﺎص دﻫﺪ ﻣﻲ . – ﮔﺎم ﭘﻨﺠﻢ- ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ رﻳﺴﻚ : ﺑﺎ در دﺳﺖ داﺷﺘﻦ ﻧﺘﺎﻳﺞ ﺣﺎﺻﻞ از ارزﻳﺎﺑﻲ رﻳﺴﻚ ﺑﺮای ﺑﺨﺶ ﻫﺎ ی ﻣﺨﺘﻠـﻒ ﺧـﻂ ﻟﻮﻟﻪ، ﺑﻪ ﻛﻤﻚ ﻳﻚ ﺳﻴﺴﺘﻢ ﭘﺸﺘﻴﺒﺎن ﺗﺼﻤﻴﻢ، ﺑﻬﺘﺮﻳﻦ ﭼﻴﺪﻣﺎن ﺗﺠﻬﻴﺰات و ﻧﻴﺮوی ا ﻧﺴﺎﻧﻲ ﺑﺮای ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ ﺑﺎ رﻳﺴـﻚ ﻧﻘﺎط در ﻣﻌﺮض ﺧﻄﺮ اﻧﺘﺨﺎب ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ . ﻓﺮآﻳﻨﺪ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ رﻳﺴﻚ ﻏﺎﻟﺒﺎً ﺷﺎﻣﻞ ﮔﺎم ﻫﺎی زﻳﺮ اﺳﺖ : • ﺗﺤﻠﻴﻞ داده ﻫﺎ • ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ی رﻳﺴﻚ ﺑﻪ ﻫﺎ ﺻﻮرت ﺗﺠﻤﻌﻲ و ﺗﻌﻴﻴﻦ روﻧﺪﻫﺎ • ﺗﺪوﻳﻦ ﻳﻚ اﺳﺘﺮاﺗﮋی ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ رﻳﺴﻚ ﺟﺎﻣﻊ • ﺗ ﻌﻴﻴﻦ ﭘﺮوژه ﻫﺎ ی ﻛﺎﻫﺶ ات اﺛﺮ • ﺗﻬﻴﻪ ی ﻟﻴﺴﺖ ﭼﮕﻮﻧﻪ ... اﮔﺮ؟ 3 - 3 - 1 - اﻧﺘﺨﺎب ﻣﺪل ﻣﻨﺎﺳﺐ ارزﻳﺎﺑﻲ رﻳﺴﻚ ﺷﻜﺴﺖ ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ ﻣﺪل اﻧﺘﺨﺎب و ﺗﻮﺻﻴﻪ ﺷﺪه ﺑﺮای ارزﻳﺎﺑﻲ رﻳﺴﻚ ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ در ﺣﺮﻳﻢ ﻫﺎی ﻣﻨﺎﺑﻊ آب، ﻣﺪﻟﻲ ﺳﺎده و ﭘﺮﻛﺎرﺑﺮد اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﺎ در ﻧﻈﺮ داﺷﺘﻦ اﺛﺮ ﻫﺎی اﺣﺘﻤﺎﻟﻲ ﺷﻜﺴﺖ ﺧﻂ ﻟﻮﻟﻪ ﺑﺮ ﺳﻼﻣﺖ ﻋﻤﻮﻣﻲ و ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ ﺗﻮﺳﻌﻪ داده ﺷـﺪه اﺳـﺖ . ﺑـﻪ ﻣﻨﻈـﻮر ﺗﻄﺒﻴﻖ ﻣﺪل ﺑﺎ ﺷﺮاﻳﻂ ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ، ﺗﻌﺮﻳﻒ و ﺗﻔﺴﻴﺮ ﻣﺠﺪد ﺑﺮﺧﻲ از ﻣﻌﻴﺎرﻫﺎ و ﻣﻼک ﻫﺎی ارزﻳﺎﺑﻲ و اﻣﺘﻴﺎزدﻫﻲ در اﻳـﻦ ﻣـﺪل، ﻓﺼﻞ ﺳﻮم - ﺴﻚﻳر ﺖﻳﺮﻳﻣﺪ ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔ در ﻲﻧﻔﺘ ﻲ رودﺧﺎﻧﻪ و ﻫﺎ درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ 07 / 10 / 94 43 ﻣﻄﺎﺑﻖ ﺑﺎ ﺣﺮﻳﻢ ﻫﺎی آﺑﻲ ﺻﻮرت ﮔﺮﻓﺘﻪ اﺳﺖ . اﻳﻦ ﻣﺪل، ﻣﺪﻧﻈﺮ ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻦ ﺗﻤﺎم ﭘ ﺎراﻣﺘﺮﻫﺎی ﻣ ﻮ ﺛﺮ ﺑﺮ ﺷﻜﺴﺖ ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ را ﺗﻀﻤﻴﻦ ﻣﻲ ﻛﻨﺪ . در ﺗﺒﻴﻴﻦ رﻳﺴﻚ ﺷﻜﺴﺖ ﻳﻚ ﺧﻂ ﻟﻮﻟﻪ، ﻣﻌﻴﺎرﻫﺎی ﻣﻨﺘﺨﺐ در دودﺳﺘﻪ اﺻﻠﻲ ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻪ . اﻧﺪ – ﮔﺮوه اول : ﺷﺎﻣﻞ ﺷﺎﺧﺺ ﻫﺎ ی ﻣﻌﺮف ﻪﻴﻛﻠ ﻋﻮاﻣﻠ ﻲ اﺳﺖ ﺑﻪ ﻛﻪ ﻗﺎﺑﻞ ﻃﻮر ﭘﻴﺶ ﺗﻮاﻧ ﻣﻲﻲ ﻨﻴﺑ ﻨﺪ ﺳﺒﺐ ﺷﻜﺴﺖ ﺧﻂ ﺷﻮﻧﺪ ﻛﻪ ﻋﻤﺪﺗﺎ ﺷﺎﻣﻞ ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫﺎ ی ﻃﺮاﺣ ﻲ، اﺟـﺮا و ﺑﻬـﺮه ﺑـﺮداری ﻣـﻲ ﺷـﻮﻧﺪ ﻦﻳـ ا . ﺷـﺎﺧﺺ در ﻫـﺎ ﻣـﺪل ﺣﺎﺿـﺮ ﺳﺎز ﻲﻛﻤ ی ﺑﻪ و ﺷﺪه ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ اﺣﺘﻤﺎل ﺷﻜﺴﺖ ﻣﻨﺠﺮ ﺧﻮاﻫﻨﺪ .ﺷﺪ – ﮔﺮوه دوم ﺞﻳﻧﺘﺎ ازﻲ ﻠﻴﺗﺤﻠ ﺶﻳﻧﻤﺎ : ﺷﻜﺴﺖ ﻫﺴﺘﻨﺪ در ﻛﻪ ﻣﻮرد ﻣﻨﺎﺑﻊ اﻫﻤ از آب ﺖﻴـ ﺑـﺎﻻ ﻳﻲ ﺑﺮﺧـﻮردار ﺧﻮاﻫـﺪ ﻦﻳا .ﺑﻮد ﮔﺮوه از ﺷﺎﺧﺺ در ﻫﺎ ﻓﻌﻠ ﻂﻳﺷﺮا ﻲ ﻗﺎﺑﻞ  ﻲﻛﻤ ﺷﺪن ﻧﺒﻮده در و ﻣـﺪل ﺣﺎﺿـﺮ ﺑـﻪ ﺻـﻮرت ﻔـ ﻴﻛ ﻲ ﻣـﻮرد ﺑﺮرﺳ ﻲ ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻪ . اﻧﺪ در ﻣﺠﻤﻮع ﻓﺮﻣﻮل ﺑﺮآورد رﻳﺴﻚ ﺑﻪ ﺷﻜﻞ راﺑﻄﻪ )3 - 1 (ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد . ﺷﻜﻞ 3 - 4 - ﺳﺎﺧﺘﺎر ﺑﺮآ و رد رﻳﺴﻚ ﺷﻜﺴﺖ ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ و اﺟﺰای ﺗﺸﻜﻴﻞ دﻫﻨﺪه آن 3 - 3 - 2 - اﺟﺰای ﻣﺪل ﺑﺮآورد اﺣﺘﻤﺎل ﺷﻜﺴﺖ ﺷﻜﻞ )3 - 4( ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﭼﺎرﭼﻮب ﻛﻠﻲ ارزﻳﺎﺑﻲ رﻳﺴﻚ ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ در ﺑﺮاﺑـﺮ ﺣـﻮادث ﻣﺨﺘﻠـﻒ و اﺛﺮ ﻫـﺎی ﻧﺎﺷـﻲ از آن ﺑـﺮ ﺳﻼﻣﺘﻲ ﺟﻮاﻣﻊ اﻧﺴﺎﻧﻲ و ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ اﺳﺖ ﻫﺎ آن . اﻳﻦ ﻧﻤﻮدار ﺟـﺪای از ﻧﻤـﺎﻳﺶ ﻛﻠﻴـﺎت و ﻣﺮاﺣـﻞ اﻧﺠـﺎم ﻛـﺎر ﺑـﻪ ﻋﻨـﻮان ﭼﻚ ﻟﻴﺴﺘﻲ ﺑﺮای ﻛﻨﺘﺮل ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﻛﻠﻴﻪ ﺷﺎﺧﺺ ﻫﺎی ﻣﻮردﻧ ﺎزﻴ ﺑﻪ ﻛﺎر ﻣﻲ رود . اﺟﺰای ﺗﺸﻜ ﻴﻞ دﻫﻨـﺪه ﻫـﺮ ﻳـﻚ از ﺷـﺎﺧﺺ ﻫـﺎ ) رﻧﮓ روﺷﻦ ( ﺗﺮ در ﻧﻤﻮدار ﻓﻮق ﺑﻪ ﺷﺮح زﻳﺮ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد . 1 - ﺷﺎﺧﺺ ﻋﺎﻣﻞ ﺳﻮم اﻟﻒ- ﺣﺪاﻗﻞ ﻋﻤﻖ ﭘﻮﺷﺶ از0 ﺗﺎ 20 ﺎزﻴ اﻣﺘ 20 % ب - ﺳﻄﺢ ﺖﻴﻓﻌﺎﻟ از0 ﺗﺎ 20 ﺎزﻴ اﻣﺘ 20 % ج- ﺗﺎﺳﻴﺴ رو ﺎت ﺳﻄﺤ ﻲ از0 ﺗﺎ 10 ﺎزﻴ اﻣﺘ 10 % د - ﻣﻮﻗﻌ ﺧﻂ ﺖﻴ از0 ﺗﺎ 15 ﺎزﻴ اﻣﺘ 15 % ﻫ - آﻣﻮزش ﻋﻤﻮﻣ ﻲ از0 ﺗﺎ 15 ﺎزﻴ اﻣﺘ 15 % و - ﻟﻮﻟﻪ ﺧﻂ ﻢﻳﺣﺮ ﻂﻳﺷﺮا از0 ﺗﺎ 5 ﺎزﻴ اﻣﺘ 5 % ز - ﮔﺸﺖ ﻲ زﻧ از0 ﺗﺎ 15 ﺎزﻴ اﻣﺘ 15 % -- ------ --- --------------------- از0 ﺗﺎ100 ﺎزﻴ اﻣﺘ100 % 44 07 / 10 / 94 دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﭘﻴﺸﮕﻴﺮی و ﺑﺤﺮان ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔﻲ ﻫﺎی ﻧﻔﺘﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ و درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ 2 - ﺷﺎﺧﺺ ﻃﺮاﺣ ﻲ اﻟﻒ- اﻃﻤ ﺐﻳﺿﺮ ﻨﺎنﻴ ﻃﺮاﺣ ﻲ از0 ﺗﺎ 35 ﺎزﻴ اﻣﺘ 35 % ب - ﺧﺴﺘﮕ ﻲ از0 ﺗﺎ 15 ﺎزﻴ اﻣﺘ 15 % ج- ﭘﺘﺎﻧﺴ ﻴﻞ ﺿﺮﺑﻪ ﻗﻮچ از0 ﺗﺎ 10 ﺎزﻴ اﻣﺘ 10 % د - ﻳ ﻜﭙﺎرﭼﮕ ﻲ ﻃﺮاﺣ ﻲ از0 ﺗﺎ 25 ﺎزﻴ اﻣﺘ 25 % ﻫ - ﺣﺮﻛﺎت ﻦﻴ زﻣ از0 ﺗﺎ 15 ﺎزﻴ اﻣﺘ 15 % --------------------------- از0 ﺗﺎ100 ﺎزﻴ اﻣﺘ100 % 3 - ﺷﺎﺧﺺ ﺧﻮردﮔ ﻲ اﻟﻒ- ﺧﻮردﮔ اﺛﺮ درﻲ ﻋﻮاﻣﻞ ﺟﻮ ی اﻟﻒ- 1 - ﻗﺮارﮔ در ی ﺮﻴ ﻣﻌﺮض ﺟﻮ از0 ﺗﺎ 5 ﺎزﻴ اﻣﺘ اﻟﻒ- 2 - یﺟﻮ ﻂﻳﺷﺮا از0 ﺗﺎ 2 ﺎزﻴ اﻣﺘ اﻟﻒ- 3 - ﭘﻮﺷﺶ یﺟﻮ از0 ﺗﺎ 3 ﺎزﻴ اﻣﺘ -------------------- -------- از0 ﺗﺎ 10 ﺎزﻴ اﻣﺘ 10 % ب - ﺧﻮردﮔ ﻲ داﺧﻠ ﻲ ب - 1 - ﺰانﻴﻣ ﺧﻮرﻧﺪﮔ ﻲ ﻣﺤﺼﻮل از0 ﺗﺎ 10 ﺎزﻴ اﻣﺘ ب - 2 - ﺰانﻴﻣ ﺣﻔﺎﻇﺖ داﺧﻠ ﻲ از0 ﺗﺎ 10 ﺎزﻴ اﻣﺘ --------------------------- از0 ﺗﺎ 20 ﺎزﻴ اﻣﺘ 20 % ج- ﺧﻮردﮔ ﻲ زﻳﺮﺳﻄﺤﻲ ج- 1 - ﺮﻳز ﻂﻴﻣﺤ ﺳﻄﺢ از0 ﺗﺎ 20 ﺎزﻴ اﻣﺘ ج - 1 - 1 - ﺧﻮرﻧﺪﮔ ﻲ ﺧﺎک از0 ﺗﺎ 15 ﺎزﻴ اﻣﺘ ج - 1 - 2 - ﺧﻮردﮔ ﻲ ﻣﻜﺎﻧ ﻴﻜﻲ از0 ﺗﺎ 5 ﺎزﻴ اﻣﺘ ج- 2 - ﺣﻔﺎﻇﺖ ﻛﺎﺗﺪ ﻳﻚ از0 ﺗﺎ 25 ﺎزﻴ اﻣﺘ ج - 2 - 1 - ﺳﻄﺢ اﺛﺮﮔﺬار ی از0 ﺗﺎ 15 ﺎزﻴ اﻣﺘ ج - 2 - 2 - ﭘﺘﺎﻧﺴ ﻴﻞ ﺗﺪاﺧﻞ از0 ﺗﺎ 10 ﺎزﻴ اﻣﺘ ج- 3 - ﭘﻮﺷﺶ )Coating ( از0 ﺗﺎ 25 ﺎزﻴ اﻣﺘ ج - 3 - 1 - ﺗﻨﺎﺳﺐ ﭘﻮﺷﺶ از0 ﺗﺎ 10 ﺎزﻴ اﻣﺘ ج - 3 - 2 - ﻂﻳﺷﺮا از0 ﺗﺎ 15 ﺎزﻴ اﻣﺘ --------------------------- از0 ﺗﺎ 70 ﺎزﻴ اﻣﺘ 70 % 4 - ﺷﺎﺧﺺ ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری ﻧﺎﻣﻨﺎﺳﺐ اﻟﻒ- ﻃﺮاﺣ ﻲ اﻟﻒ- 1 - ﻦﻴﻴﺗﻌ ﺧﻄﺮات از0 ﺗﺎ 4 ﺎزﻴ اﻣﺘ اﻟﻒ- 2 - ﭘﺘﺎﻧﺴ ﻴﻞ MAOP از0 ﺗﺎ 12 ﺎزﻴ اﻣﺘ اﻟﻒ- 3 - ﺳﻴ ﻫﺎ ﺴﺘﻢ ﻲﻤﻨﻳا ی از0 ﺗﺎ 10 ﺎزﻴ اﻣﺘ اﻟﻒ- 4 - اﻧﺘﺨﺎب ﻣﺼﺎﻟﺢ از0 ﺗﺎ 2 ﺎزﻴ اﻣﺘ اﻟﻒ- 5 - ﻛﻨﺘﺮل ﻫﺎ از0 ﺗﺎ 2 ﺎزﻴ اﻣﺘ --------------------------- از0 ﺗﺎ 30 ﺎزﻴ اﻣﺘ 30 % ب- اﺟﺮا ب - 1 - ﺑﺎزرﺳ ﻲ از0 ﺗﺎ 10 ﺎزﻴ اﻣﺘ ب - 2 - ﻣﺼﺎﻟﺢ از0 ﺗﺎ 2 ﺎزﻴ اﻣﺘ ﻓﺼﻞ ﺳﻮم - ﺴﻚﻳر ﺖﻳﺮﻳﻣﺪ ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔ در ﻲﻧﻔﺘ ﻲ رودﺧﺎﻧﻪ و ﻫﺎ درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ 07 / 10 / 94 45 ب - 3 - ﺟﻮﺷﻜﺎر ی ) joining ( از0 ﺗﺎ2 ﺎزﻴ اﻣﺘ ب - 4 - ﺑﺴﺘﺮﺳﺎز ی از0 ﺗﺎ 2 ﺎزﻴ اﻣﺘ ب - 5 - ﺑﻪ ﻛﺎرﮔﻴﺮی )handling ( از0 ﺗﺎ 2 ﺎزﻴ اﻣﺘ ب - 6 - ﭘﻮﺷﺶ از0 ﺗﺎ 2 ﺎزﻴ اﻣﺘ --------------------------- از0 ﺗﺎ 20 ﺎزﻴ اﻣﺘ 20 % ج- ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری ج- 1 - ﻳﻓﺮآ ﻨﺪﻫﺎ از0 ﺗﺎ 7 ﺎزﻴ اﻣﺘ ج- 2 - SCADA از0 ﺗﺎ 3 ﺎزﻴ اﻣﺘ ج- 3 - ) drug testing ( از0 ﺗﺎ 2 ﺎزﻴ اﻣﺘ ج- 4 - ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﺗﺎﻣﻴﻦ ﻲﻤﻨﻳا از0 ﺗﺎ 2 ﺎزﻴ اﻣﺘ ج -5 - ﻧﻘﺸﻪ ﺑﺮدار و ی ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت از ﻲﺪاﻧﻴﻣ 0 ﺗﺎ 5 ﺎزﻴ اﻣﺘ ج- 6 - آﻣﻮزش از0 ﺗﺎ 10 ﺎزﻴ اﻣﺘ ج -7 - از ی ﺮﻴﺸﮕﻴﭘ ﻣﺸﻜﻼت از ﻲﻜﻴﻣﻜﺎﻧ0 ﺗﺎ 6 ﺎزﻴ اﻣﺘ --------------------------- از0 ﺗﺎ 35 ﺎزﻴ اﻣﺘ 35 % د - ﻧﮕﻪ داری د - 1 - ﻲﮕﺎﻧﻳﺑﺎ از0 ﺗﺎ 2 ﺎزﻴ اﻣﺘ د - 2 - زﻣﺎن یﺑﻨﺪ از0 ﺗﺎ 3 ﺎزﻴ اﻣﺘ د - 3 - ﻳﻓﺮآ ﻨﺪﻫﺎ از0 ﺗﺎ 10 ﺎزﻴ اﻣﺘ --------------------------- از0 ﺗﺎ 15 ﺎزﻴ اﻣﺘ 15 % ---------------------------------------------------------------------------------- ﻛﻞ ﺷﺎﺧﺺ ﻣﺠﻤﻮع از 0 ﺗﺎ400 ﺎزﻴ اﻣﺘ 3 - 3 - 3 - ارزﻳﺎﺑﻲ رﻳﺴﻚ ﺷﻜﺴﺖ ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ ارزﻳﺎﺑﻲ رﻳﺴﻚ ﺷﻜﺴﺖ ﺑﺮاﺳﺎس راﺑﻄﻪ )3 - 1 ( در ﺻﻔﺤﻪ26 ﺷـﺎﻣﻞ دو ﻣﺮﺣﻠـﻪ اﺳﺎﺳـﻲ، ﻣﺤﺎﺳـﺒﻪ اﺣﺘﻤـﺎل ﺷﻜﺴـﺖ و ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻣﻴﺰان ﺧﺴﺎرات ﻣﺤﺘﻤﻞ ) آﺳﻴﺐ ﭘﺬﻳﺮی ﻣﻨﺒﻊ ﭘﺬﻳﺮﻧﺪه آﻻﻳﻨﺪه ( اﺳﺖ ﺑﺎ . ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ اﻳﻦ ﻛـﻪ ﻣـﺪت ﻫـﺎ از زﻣـﺎن اﺣـﺪاث ﺑﺨﺶ ﻋﻤﺪه ای از ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ ﻛﺸﻮر ﻛﻪ ﺑﺎ ﺣﺮﻳﻢ ﻫﺎی ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﺑﺮﺧﻮرد دارﻧﺪ، ﻣﻲ ﮔﺬرد و ﺷـﺮاﻳﻂ رﻋﺎﻳـﺖ ﺣـﺮﻳﻢ و ﺗﻤﻠـﻚ اراﺿﻲ در ﻣﻮرد آن ﻫﺎ رﻋﺎﻳﺖ ﻧﺸﺪه اﺳﺖ، ﺑﺮآورد رﻳﺴﻚ ﺷﻜﺴﺖ در ﻣﻮرد آن ﻫﺎ اﻟﺰاﻣﻲ اﺳﺖ . اﻳﻦ روش در ﻗﺎﻟﺐ ﭼﻚ ﻟﻴﺴﺖ ﻫﺎی ﺑﺮآورد رﻳﺴﻚ در اﻳﻦ ﻓﺼﻞ ﻣﻮرد ﺑﺮرﺳﻲ ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻪ اﺳﺖ . ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ اﻳﻦ ﻛﻪ ﻳﻜﻲ از اﺟﺰای ﺗﻌﻴﻴﻦ رﻳﺴﻚ ﺷﻜﺴﺖ ﺧﻂ ﻟﻮﻟﻪ ﺷﺎﺧﺺ ﻃﺮاﺣﻲ اﺳﺖ، در ﻣﻮرد ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ در ﺣﺎل ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری، در ﺻـﻮرت ﻋـﺪم دﺳﺘﺮﺳﻲ ﺑﻪ ﻧﻘﺸﻪ ﻫﺎی ﻃﺮاﺣﻲ و اﺟﺮاﻳﻲ ﺧﻂ، درﻳﺎﻓﺖ ﻧﻈﺮات ﻛﺎرﺷﻨﺎﺳﻲ ﺗﺮﺟ ) ﻴﺤﺎ ﻛﺎرﺷﻨﺎﺳﺎن ﻃﺮاح ﻳـﺎ ﻣﺠـﺮی ﺧـﻂ ( در اﻣﺘﻴﺎزدﻫﻲ اﻟﺰاﻣﻲ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد . 3 - 3 - 3 - 1 - ﺑﺮآورد اﺣﺘﻤﺎل ﺷﻜﺴﺖ ﺧﻂ ﻟﻮﻟﻪ ﻣﻄﺎﺑﻖ ﺷﻜﻞ )3 - 5( اﺣﺘﻤﺎل ﺷﻜﺴﺖ ﺧﻂ ﻟﻮﻟﻪ ﺑﻪ ﻛﻤﻚ ﭼﻬﺎر ﺷ ﺎ ﺧﺺ ﻋﺎﻣﻞ ﺳﻮم، ﺷﺎﺧﺺ ﺧﻮردﮔﻲ، ﺷﺎﺧﺺ ﻃﺮاﺣﻲ و ﺷﺎﺧﺺ ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری ﻧﺎﻣﻨﺎﺳﺐ ﻗﺎﺑﻞ ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ اﺳﺖ . 46 07 / 10 / 94 دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﭘﻴﺸﮕﻴﺮی و ﺑﺤﺮان ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔﻲ ﻫﺎی ﻧﻔﺘﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ و درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ ﺷﻜﻞ3 - 5 - ﺳﺎﺧﺘﺎر ﺑﺮآورد رﻳﺴﻚ ﺷﻜﺴﺖ ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ و اﺟﺰای ﺗﺸﻜﻴﻞ دﻫﻨﺪه آن یﻫﺎ ﺴﺖﻴﻟ ﭼﻚ زﻳﺮ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﺑﺮآورد اﻣﺘﻴﺎز ﻫﺮ ﻳﻚ از ﺷﺎﺧﺺ ﻫﺎی ﻓﻮق اراﺋﻪ . اﻧﺪ ﺷﺪه ﺑﺮای ﭘﺮ ﻛﺮدن ﭼﻚ ﻟﻴﺴﺖ ﻫﺎی اراﺋﻪ ﺷﺪه، ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﭘﻴﻮﺳﺖ 2 ﺿﺮوری اﺳﺖ . 1 - ﺷﺎﺧﺺ ﻋﺎﻣ ﻞ ﺳﻮم ﺷﺎﺧﺺ ﻋﺎﻣﻞ ﺳﻮم ﭘﺎراﻣﺘﺮ ﻣﺤﺪوده ﻴ اﻣﺘ ﺎز ﭘ ﻴ ﺸﻨﻬﺎد ی ﺣﺪاﻛﺜﺮ ﺎزﻴ اﻣﺘ ﺎزﻴ اﻣﺘ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺷﺪه اﻟﻒ- ﺣﺪاﻗﻞ ﻋﻤﻖ ﭘﻮﺷﺶ از0 ﺗﺎ20 ﺎزﻴ اﻣﺘ20 ب- ﺳﻄﺢ ﺖﻴﻓﻌﺎﻟ از0 ﺗﺎ20 ﺎزﻴ اﻣﺘ20 ج- ﺗﺎﺳﻴﺴ رو ﺎت ﺳﻄﺤ ﻲ از0 ﺗﺎ10 ﺎزﻴ اﻣﺘ10 د- ﻣﺤﻞ ﻟﻮﻟﻪ ﺧﻂ از0 ﺗﺎ15 ﺎزﻴ اﻣﺘ15 ه-آﻣﻮزش ﻋﻤﻮﻣ ﻲ از0 ﺗﺎ15 ﺎزﻴ اﻣﺘ15 و- ﻟﻮﻟﻪ ﺧﻂ ﻢﻳﺣﺮ ﻂﻳﺷﺮا از0 ﺗﺎ5 ﺎزﻴ اﻣﺘ5 ز- ﮔﺸﺖ ﻲ زﻧ از0 ﺗﺎ15 ﺎزﻴ اﻣﺘ15 ﻣﺠﻤﻮع ﺎزاتﻴ اﻣﺘ 100 ﺷﻜﻞ3 - 6 - ﺷﻤﺎﺗﻴﻚ ﺷﺮاﻳﻂ ﻋﻤﻖ ﭘﻮﺷﺶ ﺧﻂ ﻟﻮﻟﻪ ﻫﺸﺪار ! ﺣﻔﺎری ﻣﻤﻨﻮع ﺳﻄﺢ زﻣﻴﻦ ﻛﻢ ﺗﺮﻳﻦ ﻋﻤﻖ ﭘﻮﺷﺶ دال ﺑﺘﻨﻲ ﺧﻂ ﻟﻮﻟﻪ ﻧﻮع ﻋﻼﻳﻢ ﻫﺸﺪار ﻓﺼﻞ ﺳﻮم - ﺴﻚﻳر ﺖﻳﺮﻳﻣﺪ ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔ در ﻲﻧﻔﺘ ﻲ رودﺧﺎﻧﻪ و ﻫﺎ درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ 07 / 10 / 94 47 ﺷﻜﻞ3 - 7 - ﺷﻤﺎﺗﻴﻚ ﺷﺮاﻳﻂ ﻋﻤﻖ ﭘﻮﺷﺶ ﺧﻂ ﻟﻮﻟﻪ 1 - اﻟﻒ- ﺣﺪاﻗﻞ ﻋﻤﻖ ﭘﻮﺷﺶ ﭘﺎراﻣﺘﺮ ﺗﻮﺿ ﻴ ﺤﺎت اﻣﺘﻴﺎز ﻴﭘ ﺸﻨﻬﺎد ی اﻟﻒ- ﺑﺮآورد ﺎزﻴ اﻣﺘ ﭘﺎراﻣﺘﺮ ﺣﺪاﻗﻞ ﻋﻤﻖ ﭘﻮﺷﺶ وزن ) ﭘﻴ ﺸﻨﻬﺎد ی 20 درﺻﺪ ( روش ﻴ اﻣﺘ ﺎزدﻫ ﻲ ﺧﻄﻮط ﻋﺒﻮری از رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎی ﻗﺎﺑﻞ ﻛﺸﺘﻴﺮاﻧﻲ اﻳﻦ ) اﻣﺘﻴﺎز ﺑﻪ ﻣﻘﺎدﻳﺮ ﻓﻮق اﺿﺎﻓﻪ ﺧﻮاﻫﺪ (ﺷﺪ ﻋﻤﻖ ﻗﺮارﮔﻴﺮی ﻟﻮﻟﻪ زﻳﺮ ﺳﻄﺢ آب ﺑﻴﻦ0ﺗﺎ5/1 ﻣﺘﺮ ﺻﻔﺮ ﻋﻤﻖ ﻗﺮارﮔﻴﺮی ﻟﻮﻟﻪ زﻳﺮ ﺳﻄﺢ آب ازﺶﻴﺑ5/1 ) ﻣﺘﺮ ﺣﺪاﻛﺜﺮ ﻋﻤﻖ ﻟﻨﮕﺮﻫﺎ( 3 ﻋﻤﻖ ﻗﺮارﮔﻴﺮی ﻟﻮﻟﻪ زﻳﺮ ﺳﻄﺢ آب ازﺶﻴﺑ ﺣﺪاﻛﺜﺮ ﻋﻤﻖ ﻟﻨﮕﺮﻫﺎ 7 اﻣﺘﻴﺎز ﻦﻴﻴﺗﻌ ﺷﺪه ﻋﻤﻖ ﻗﺮارﮔﻴﺮی ﻟﻮﻟﻪ ﻛﻒ زﻳﺮ ﻛﺎﻧﺎل اﻳﻦ ) اﻣﺘﻴﺎز ﺑﻪ ﻣﻘﺎدﻳﺮ ﻓﻮق اﺿﺎﻓﻪ ﺧﻮاﻫﺪ (ﺷﺪ 0ﺗﺎ60ﺳﺎﻧﺘﻲ ﻣﺘﺮ ﺻﻔﺮ 60ﺗﺎ90ﺳﺎﻧﺘﻲ ﻣﺘﺮ 3 90ﺗﺎ150ﺳﺎﻧﺘﻲ ﻣﺘﺮ 5 150ﺳﺎﻧﺘﻲ ﻣﺘﺮ ﺗﺎ ﺣﺪاﻛﺜﺮ ﻋﻤﻖ ﻻﻳﺮوﺑﻲ 7 ازﺶﻴﺑ ﺣﺪاﻛﺜﺮ ﻋﻤﻖ ﻻﻳﺮوﺑﻲ 10 اﻣﺘﻴﺎز ﻦﻴﻴﺗﻌ ﺷﺪه ﭘﻮﺷﺶ ﺑﺘﻨﻲ اﻳﻦ ) اﻣﺘﻴﺎز ﺑﻪ ﻣﺠﻤﻮع اﻣﺘﻴﺎزات ﻓﻮق اﺿﺎﻓﻪ ﺧﻮاﻫﺪ (ﺷﺪ ﺑﺪون ﭘﻮﺷﺶ ﺻﻔﺮ ﺣﺪاﻗﻞ5/2ﺳﺎﻧﺘﻲ ﻣﺘﺮ ﭘﻮﺷﺶ 5 اﻣﺘﻴﺎز ﻦﻴﻴﺗﻌ ﺷﺪه اﻣﺘﻴﺎز ﻦﻴﻴﺗﻌ ﺷﺪه ﻛﻞ ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ اﻣﺘﻴﺎز ﻦﻳا ﺮﻳز ﺷﺎﺧﺺ از راﺑﻄﻪ زﻳﺮ ﺑﺪﺳﺖ ﻣﻲ آﻳﺪ.ﻻزم ﺑﻪ ذﻛﺮ اﺳﺖ ﻛﻪ ﻦﻳا در راﺑﻄﻪ ﺑﺮا ی ﻋﻤﻖ ﭘﻮﺷﺶ، ﺑﺎﻳﺪ ﻛﻢ ﺗﺮﻳﻦ ﻣﻘﺪار آن در ﻣﺤﺪوده ی ﻣﻮرد ﺑﺮرﺳ ﻲ را ﻗﺮار داد.ﻫﻢ ﭼﻨﻴﻦ در ارزﻳﺎﺑ ﻫﺎﻲ ﺑﺎﻳﺪ از دﻗﻴﻖ ﺑﻮدن ﺑﻪ و روز ﺑﻮدن آن اﻃﻤﻴﻨﺎن داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ. اﻣﺘﻴﺎز ﺣﺪاﻛﺜﺮ ﺗﺎ20 = 12 / 13 × ) m (ﻋﻤﻖ ﭘﻮﺷﺶ ﻣﻄﺎﺑﻖ ﺗﻮﺻﻴﻪ ﺑﺴﻴﺎری آﻳﻴﻦ از ﻧﺎﻣﻪ ﻫﺎ ﺣﺪاﻗﻞ ﻋﻤﻖ ﻳﻚ ﻣﺘﺮ ﺑﺮای ﭘﻮﺷﺶ ﻟﻮﻟﻪ ﺿﺮوری اﺳﺖ. ﻣﻘﺎدﻳﺮ ﭘﻮﺷﺶ ﺧﺎک ﻣﻌﺎدل ﺮﻳﺳﺎ ﺑﺎ ﭘﻮﺷﺶ ﻫﺎ ﭘﻮﺷﺶ ﺑﺘﻨﻲ5ﺳﺎﻧﺘﻲ ﻣﺘﺮی 20 ﺳﺎﻧﺘﻲ ﻣﺘﺮ ﭘﻮﺷﺶ ﺧﺎﻛﻲ ﭘﻮﺷﺶ ﺑﺘﻨﻲ10ﺳﺎﻧﺘﻲ ﻣﺘﺮی 30 ﺳﺎﻧﺘﻲ ﻣﺘﺮ ﭘﻮﺷﺶ ﺧﺎﻛﻲ ﻏﻼف ﺑﺘﻨﻲ 60 ﺳﺎﻧﺘﻲ ﻣﺘﺮ ﭘﻮﺷﺶ ﺧﺎﻛﻲ دال ﺑﺘﻨﻲ 60 ﺳﺎﻧﺘﻲ ﻣﺘﺮ ﭘﻮﺷﺶ ﺧﺎﻛﻲ اﺳﺘﻔﺎده از ﻋﻼﻳﻢ ﻫﺸﺪاردﻫﻨﺪه از ﻞﻴﻗﺒ ﻧﻮار ﻫﺸﺪار ﺑﻪ ) ﻋﺮض75ﺗﺎ90ﺳﺎﻧﺘﻲ (ﻣﺘﺮ ﺑﺮای ﻣﺘﻮﻗﻒ ﻛﺮدن ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺣﻔﺎری ﻧﺤﻮه ی ﻧﻈﺮ در داﺷﺘﻦ ﻧﻮار و ﺷﺒﻜﻪ ﻣﺤﺎﻓﻆ در اﻣﺘﻴﺎز ﻋﺎﻣﻞ ﺳﻮم ﻧﻮار ﻫﺸﺪار ) ﻣﺤﺎﻓﻆ( ﭘﻮﺷﺶ اﺿﺎﻓﻲ 9 ﺳﺎﻧﺘﻲ ﻣﺘﺮ ﺷﺒﻜﻪ ﻫﺸﺪار ) ﻣﺤﺎﻓﻆ ( ﭘﻮﺷﺶ اﺿﺎﻓﻲ 45 ﺳﺎﻧﺘﻲ ﻣﺘﺮ ﺗﺬﻛﺮ :ﻣﺠﻤﻮع اﻣﺘﻴﺎزات ﻓﻮق ﻧﺒﺎﻳﺪ از20ﺑﻴﺶ ﺗﺮ ﺷﻮد.اﻳﻦ اﻣﺘﻴﺎزات ﺑﺎ ﻓﺮض اﻳﻦ در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﻋﻤﻖ ﻛﻪ اﻧﺪ ﺷﺪه آب ﻣﺎﻧﻌﻲ ﺑﺮای دﺳﺘﺮﺳﻲ ﻋﺎﻣﻞ ﺳﻮم اﺳﺖ. ﺳﻄﺢ آب ﺳﺎﺣﻞ رودﺧﺎﻧﻪ ﻣﺸﺎﻫﺪه ﻗﺒﻠﻲ ﻛﻒ رودﺧﺎﻧﻪ ﺧﻂ ﻟﻮﻟﻪ ﺧﻂ ﻟﻮﻟﻪ رخ ﻧﻤﺎ ﺷﺪه 5/1ﻣﺘﺮ 48 07 / 10 / 94 دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﭘﻴﺸﮕﻴﺮی و ﺑﺤﺮان ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔﻲ ﻫﺎی ﻧﻔﺘﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ و درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ 1 - ب- ﺳﻄﺢ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﭘﺎراﻣﺘﺮ وزن ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺷﺪه ﺗﻮﺿ ﻴ ﺤﺎت ب- ﺑﺮآورد ﺎزﻴ اﻣﺘ ﭘﺎراﻣﺘﺮ ﺳﻄﺢ وزن ) ﺖﻴﻓﻌﺎﻟ ﭘﻴ ﺸﻨﻬﺎد ی 20 درﺻﺪ ( ﻧﻘﺎط ﺑﺎ ﺳﻄﺢ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﺑﺎﻻ ) ﺻﻔﺮ اﻣﺘﻴﺎز ( ﻣﻨﺎﻃﻖ ﭘﺮﺟﻤﻌ ﻴﺖ ﻣﻨﺎﻃﻖ در ﺣﺎل ﺳﺎﺧﺖ وﺳﺎز ﺗﻌﺪاد زﻳﺎد ﺗﻤﺎس ﻫﺎی ﻣﺮدﻣﻲ ﻣﺒﺘﻨﻲ ﺑﺮ ﻳﺎﻓﺘﻦ ﻟﻮﻟﻪ ﺧﻂ ) 2 ﺗﻤﺎس در ﻫﻔﺘﻪ ﺑﻴﺶ و (ﺗﺮ ﻣﺠﺎورت ﻳﺎ ﺗﻘﺎﻃﻊ ﺑﺎ رﻳﻞ ﻳﺎ ﻛﻪ ای ﺟﺎده ﺳﺎز ﺧﻄﺮ ﺑﺎﺷﺪ ﺳﺎﻳﺮ ﺗﺎﺳﻴﺴ ﺎت ﻣﺪﻓﻮن ﺑﻪ ﺗﻌﺪاد زﻳﺎد ﺗﺨﺮﻳﺐ ﻫﺎی ﻣﺪاوم از ﻃﺮﻳﻖ ﺎتﻴﺣ وﺣﺶ ﻣﺤﻞ ﻟﻨﮕﺮاﻧﺪازی ﻣﻌﻤﻮل ﻣﺤﻞ ﻣﻌﻤﻮل ﻻﻳﺮوﺑﻲ ﻧﻘﺎﻃ ﺑﺎﻲ ﺳﻄﺢ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻣﺘﻮﺳﻂ ) 8 اﻣﺘﻴﺎز ( ﻣﻨﺎﻃﻖ ﺑﺎ ﺗﻤﺮﻛﺰ ﺟﻤﻌﻴﺘﻲ ﻣﺘﻮﺳﻂ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻫﺎی ﺳﺎﺧﺘﻤﺎﻧﻲ ﻏﻴﺮﻣﻌﻤﻮﻟﻲ ﺗﻬﺪ ﻛﻪ ﻳ ﺪﻛﻨﻨﺪه ﻧﻴﺴﺘﻨﺪ ﺗﻌﺪاد ﻛﻤﻲ از ﮔﺰارش یﻫﺎ ﺑﺮﺧﻮرد ﻟﻮﻟﻪ ﺧﻂ ﺑﺎ از ﺗﺮ ﻛﻢ ) 5 ﻋﺪد ﻣﺎه در ( ﺗﻌﺪاد ﻛﻢ ﺗﺎﺳﻴﺴ ﺎت ﻣﺪﻓﻮن در ﻣﻨﻄﻘﻪ آﺳﻴﺐ ﻫﺎی ﻧﺎﺷﻲ از ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﺟﺎﻧﻮران ﺑﺎ ﺗﻌﺪاد ﻛﻢ ﻧﻘﺎط ﺑﺎ ﺳﻄﺢ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﭘﺎﻳﻴﻦ )15 اﻣﺘﻴﺎز ( ﻣﻨﺎﻃﻖ ﺑﺎ ﺗﻤﺮﻛﺰ ﺟﻤﻌﻴﺘﻲ و ﻛﻢ ﻣﻨﺎﻃﻖ روﺳﺘﺎﻳﻲ ﮔﺰارﺷﺎت ﭘﻴﺮاﻣﻮن ﺑﺮﺧﻮرد ﻟﻮﻟﻪ ﺑﺎ از ﺗﺮ ﻛﻢ 10 ﺳﺎل در ﺑﺎر ﺑﺎﺷﻨﺪ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻫﺎی ﻣﻌﻤﻮل آﺳﻴﺐ رﺳﺎﻧﻲ در ﻣﻨﻄﻘﻪ اﻧﺠﺎم ﻧﮕﻴﺮﻧﺪ ) ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻫﺎی ﻛﺸﺎورزی ﺑﺎ اﺑﺰار ﺳﻨﺘﻲ ﻋﻤﻖ ﻳﺎ زﻳﺎد ﻟﻮﻟﻪ ( ﻣﻨﺎﻃﻖ ﺑﺪون ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ی دارا20اﻣﺘﻴﺎز ﻲﻣ ﺑﺎﺷﻨﺪ ﺎزﻴ اﻣﺘ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺷﺪه ﺗﺬﻛﺮ : در دﺳﺘﻪ ﺑﻨﺪی ﻓﻮق، ﺟﻤﻌﻴﺖ ﻳﻜﻲ از ﻋﻮاﻣﻞ ﻛﻠﻴﺪی ﻣﺤﺴﻮب ﻣﻲ ﺷﻮد ) ﺟﻤﻌﻴﺖ ﺑﺎ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻫﺎﻳﻲ از ﻗﺒﻴﻞ : ﺣﺼﺎرﻛﺸﻲ، ﺑﺎﻏﺒﺎﻧﻲ، و آب ﭼﺎه ﺣﻔﺮ ﻓﺎﺿﻼب، ﺳﺎﺧﺖ دﻳﻮار ﺣﺎﺋﻞ، اﻳﺠﺎد ﻓﻀﺎی و ﺳﺒﺰ ﺳﺎﺧﺖ اﺳﺘﺨﺮ ﻫﻤﺮاه اﺳﺖ از ﻛﻪ ﭘﺘﺎﻧﺴﻴﻞ ﺑﺮﺧﻮرد ﻟﻮﻟﻪ ﺧﻂ ﺑﺎ ﺑﺮﺧﻮردارﻧﺪ ( 1 - ج- ﺗﺎﺳﻴﺴ ﺎت رو ﺳﻄﺤﻲ ﭘﺎراﻣﺘﺮ ﺗﻮﺿ ﻴ ﺤﺎت اﻣﺘﻴﺎز ﭘﻴ ﺸﻨﻬﺎد ی ج- ﺑﺮآورد ﺎزﻴ اﻣﺘ ﭘﺎراﻣﺘﺮ ﺗﺎﺳﻴﺴ رو ﺎت ﺳﻄﺤ ﻲ وزن ) ﭘﻴ ﺸﻨﻬﺎد ی 10 درﺻﺪ ( ﻧﺒﻮد ﺗﺎﺳﻴﺴ ﺎت رو ﺳﻄﺤ ﻲ 10 وﺟﻮد ﺗﺎﺳﻴﺴ ﺎت رو ﺳﻄﺤ ﻲ ﺻﻔﺮ در ﺻﻮرت وﺟﻮد ﺗﺎﺳﻴﺴ ﻦﻳا ﺎت ﻣﻘﺎد ﺑﻪ ﺮﻳ ﺻﻔﺮ اﺿﺎﻓﻪ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ ﻓﺎﺻﻠﻪ ﺗﺎﺳﻴﺴ ﺎت ﺗﺎ ﻣﺤﻞ ﻋﺒﻮر اﺗﻮﻣﺒﻴﻞ ازﺶﻴﺑﻫﺎ600 ﻣﺘﺮ ﺑﺎﺷﺪ 5 ﻣﺤﺪوده ﺑﻪ ﻛﻤﻚ ﺣﺼﺎر ﺑﺎ ی ﻓﺎﺻﻠﻪ ی2ﻣﺘﺮ ﺣﻔﺎﻇﺖ ﺷﺪه ﺑﺎﺷﺪ 2 وﺟﻮد ﻧﺮده ﻣﺤﺎﻓﻆ ﺑﻴﻦ ﻣﺤﻞ ﻋﺒﻮر اﺗﻮﻣﺒﻴﻞ وﻫﺎ ﺗﺎﺳﻴﺴ ﺎت ) ﺑﻪ ﺿﺨﺎﻣﺖ 10 ﺳﺎﻧﺘﻲ ﺗﺮﺟ و ﻣﺘﺮ از ﺤﺎﻴ ﺟﻨﺲ ﻟﻮﻟﻪ آﻫﻨﻲ ( 3 دﻳﻮاره ای از درﺧﺘﺎن ﺑﺎ ) ﻗﻄﺮ40ﺳﺎﻧﺘﻲ ﻣﺘﺮ ﻳﺎ ﺳﺎزه ﻫﺎﻳﻲ ﺑﺎ ﻋﻤﻠﻜﺮد ﻣﺸﺎﺑﻪ ﺑﻴﻦ ﺗﺎﺳﻴﺴ ﺎت و ﻣﺤﻞ ﻋﺒﻮر اﺗﻮﻣﺒﻴﻞ (ﻫﺎ 4 ﺧﻨﺪق ﺑﻪ ) ﻋﻤﻖ و ﻋﺮض ﺣﺪاﻗﻞ10ﺳﺎﻧﺘﻲ ﺑﻴﻦ (ﻣﺘﺮ ﻣﺤﻞ ﻋﺒﻮر اﺗﻮﻣﺒﻴﻞ و ﻫﺎ ﺗﺎﺳﻴﺴ ﺎت 3 وﺟﻮد ﻋﻼﻳﻢ ﻫﺸﺪاردﻫﻨﺪه 1 اﻣﺘﻴﺎز ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺷﺪه ﺗﺬﻛﺮ :آﺳﻴﺐ ﻫﺎی ) ﻧﺎﺷﻲ از ﻋﺎﻣﻞ (ﺳﻮم ﺗﺎﺳﻴﺴ ﺎت رو ﺳﻄﺤ ﻲ ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ در ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ ﺑﺨﺶ ﺑﺎ ﻫﺎی ﻣﺪﻓﻮن ﺷﺎﻣﻞ ﺑﺮﺧﻮرد وﺳﺎﻳﻞ ﻧﻘﻠﻴﻪ ﻳﺎ ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺧﺮاب ﻛﺎراﻧﻪ اﺳﺖ . ﻓﺼﻞ ﺳﻮم - ﺴﻚﻳر ﺖﻳﺮﻳﻣﺪ ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔ در ﻲﻧﻔﺘ ﻲ رودﺧﺎﻧﻪ و ﻫﺎ درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ 07 / 10 / 94 49 ﺷﻜﻞ3 - 8 - ﻣﺜﺎﻟﻲ از ﺑﺮآورد اﻣﺘﻴﺎز ﭘﺎراﻣﺘﺮ ﺗﺎﺳﻴﺴ ﺎت رو ﺳﻄﺤﻲ 1 - د- ﻣﺤﻞ ﺧﻂ ﻟﻮﻟﻪ ﭘﺎراﻣﺘﺮ ﺗﻮﺿ ﻴ ﺤﺎت ﺎزﻴ اﻣﺘ ﻴﭘ ﺸﻨﻬﺎد ی د- ﺑﺮآورد ﺎزﻴ اﻣﺘ ﭘﺎراﻣﺘﺮ ﻣﺤﻞ ﻟﻮﻟﻪ ﺧﻂ وزن ) ﭘﻴ ﺸﻨﻬﺎد ی 15 درﺻﺪ ( اﻣﺘﻴﺎز ﭘﺎراﻣﺘﺮ ﻣﺤﻞ ﻟﻮﻟﻪ ﺧﻂ ﻣﺸﺨﺺ ﺑﻮدن دﻗﻴﻖ ﻣﺴﻴﺮ15 اﻣﺘﻴﺎز ﻣﺸﺨﺺ ﻧﺒﻮدن دﻗﻴﻖ ﻣﺴﻴﺮ ﺻﻔﺮ اﻣﺘﻴﺎز اﻣﺘﻴﺎز ﻦﻴﻴﺗﻌ ﺷﺪه ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻣﻮرد اﻧﺘﻈﺎر ﻴﺳ از ﺴﺘﻢ اﺳﺘﻌﻼم از ﺶﻴﭘ آﻏﺎز ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺣﻔﺎری ﻇﺮﻓﻴﺘﻲ ﺑﺮای درﻳﺎﻓﺖ و ذﺧﻴﺮه اﻃﻼﻋﺎت ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻫﺎی ﺣﻔﺎری ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ یﺰﻳر ﺷﺪه اﻋﺰام ﻧﻴﺮو ﺑﻪ ﻣﺤﻞ اﻧﺠﺎم ﺣﻔﺎری ﺑﺮای ﺟﺎﻧﻤﺎﻳﻲ دﻗﻴﻖ ﻋﻼﻳﻢ ﻫﺸﺪار ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ اﻧﺠﺎم ﻓﺮآﻳﻨﺪﻫﺎی ﺟﺎﻧﻤﺎﻳﻲ و ﻋﻼﻣﺖ ﮔﺬاری ﻛﺎﻣﻞ ﺑﻪ ﻫﻤﺮاه آﻣﻮزش ﻫﺎی ﻻزم داﺷﺘﻦ ﻧﻘﺸﻪ ﻫﺎی دﻗﻴﻖ ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ ﺷﺎﻣﻞ ﻣﺤﻞ، ﻋﻤﻖ و ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻟﻮﻟﻪ ﺑﺮﻗﺮاری ارﺗﺒﺎﻃﺎت و ﺟﻠﺴﺎت ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز ﺑﺎ ﺣﻔﺎران)ﭘﻴﻤﺎن ﻛﺎران ( ﻗﺒﻞ از آﻏﺎز ﻛﺎر ﺑﺎزدﻳﺪ ﻣﻴﺪاﻧﻲ ﻫﻨﮕﺎم ﺣﻔﺎری ﺳﻴﺴﺘﻤﻲ ﺑﺮای اﻃﻤﻴﻨﺎن روز ﺑﻪ از ﺑﻮدن ﻧﻘﺸﻪ ﻫﺎ ﺑﺎزدﻳﺪ از ﺗﺎﺳﻴﺴ ﺎت ﭘﺲ از اﺗﻤﺎم ﺣﻔﺎری روش ﻫﺎﻳﻲ ﺑﺮای ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻣﺤﻞ ﻟﻮﻟﻪ در ﺻﻮرت ﻋﺪم وﺟﻮد ﻧﻘﺸﻪ ﻫﺎی اﺟﺮاﻳﻲ ﻳﺎ ﺳﻴﺴﺘﻢ ﭘﺎﺳﺦ ﮔﻮﻳﻲ ﺑﻪ اﺳﺘﻌﻼم روش ﻫﺎ ی ﺟﺴﺘﺠﻮ یRF روش ﻫﺎ ی اﻟﻜﺘﺮوﻣﻐﻨﺎﻃ ﻴﺴﻲ روش ﻫﺎ ی ﻣﻐﻨﺎﻃ ﻴﺴﻲ Vacuum extraction ﻧﻔﻮذ اﻣﻮاج رادار ﺑﻪ درون ﻦﻴ زﻣ ﺖﻳﻫﺪا اﻟﻜﺘﺮ ﻳﻜ ﻲ ﻣﺤﺪوده ﻣﻮردﺑﺮرﺳ ﻲ اﺳﺘﻔﺎده از GPS ﺗﺬﻛﺮ : ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻣﺤﻞ دﻗﻴﻖ ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ راه اﻧﺪازی ﺳﻴﺴﺘﻤﻲ ﺑﺮای اﺳﺘﻌﻼم ﺶﻴﭘ از آﻏﺎز ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺣﻔﺎری ﺿﺮوری اﺳﺖ .ﻦﻳا ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ ﺴﺘﻳﺑﺎ ﺑﺎﻲ در دﺳﺖ داﺷﺘﻦ ﻧﻘﺸﻪ ﺑﻪ یﻫﺎ روز ﺷﺪه از ﺗﺎﺳﻴﺴ ﺎت اﻧﺘﻘﺎل ﻧﻔﺖ و ﻓﺮآورده ﻲﻧﻔﺘ یﻫﺎ، ﺑﻪ ﺻﻮرت ﺗﻤﺎم وﻗﺖ آﻣﺎده ﭘﺎﺳﺨﮕﻮ ﻳﻲ ﺑﻪ اﺳﺘﻌﻼﻣﺎت ﺑﺎﺷﺪ. درﺧﺖ 150 ft ﻣﻮاﻧﻊ ﺑﺘﻨﻲ ﺑﺰرﮔﺮاه ﺷﻴﺮآﻻت ﺣﻔﺎﻇﺖ اﻣﺘﻴﺎز درﺧﺘﺎن ﻣﻮاﻧﻊ ﺑﺘﻨﻲ ﺣﺼﺎر ﻓﺎﺻﻠﻪ از ﺑﺰرﮔﺮاه ﻋﻼﻳﻢ 2 4 2 0 1 9 50 07 / 10 / 94 دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﭘﻴﺸﮕﻴﺮی و ﺑﺤﺮان ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔﻲ ﻫﺎی ﻧﻔﺘﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ و درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ 1 - ه-آﻣﻮزش ﻋﻤﻮﻣﻲ ﭘﺎراﻣﺘﺮ ﺗﻮﺿ ﻴ ﺤﺎت ﻴﭘ ﺎزﻴ اﻣﺘ ﺸﻨﻬﺎد ی ﺎزﻴ اﻣﺘ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺷﺪه ه-ﺑﺮآورد ﺎزﻴ اﻣﺘ ﭘﺎراﻣﺘﺮ آﻣﻮزش ﻋﻤﻮﻣ وزن )ﻲ ﭘﻴ ﺸﻨﻬﺎد ی 15 درﺻﺪ ( اﻣﺘﻴﺎزدﻫ ﻲ ﭘﺎراﻣﺘﺮ آﻣﻮزش ﻋﻤﻮﻣ ﻲ اﻃﻼع رﺳﺎﻧ ﻲ ﻋﻤﻮﻣ ﻲ 2 ﻣﻼﻗﺎت ﺳﺎﻻﻧﻪ ﺑﺎ ﻣﻘﺎﻣﺎت ﻲ دوﻟﺘ 2 ﻣﻼﻗﺎت ﺳﺎﻻﻧﻪ ﺑﺎ ﺷﺮﻛﺖ یﻫﺎ ﻤﺎنﻴﭘﻲﻣﺤﻠ وﻛﺎر ﺣﻔﺎر 2 ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻣﻨﻈﻢ یﺑﺮا آﻣﻮزش یﻫﺎ ﮔﺮوﻫ ﻲ 2 ﺗﻤﺎس ﺧﺎﻧﻪ ﺑﻪ ﺧﺎﻧﻪ ﺑﺎ ﺳﺎﻛﻨﺎن ﻣﻨﻄﻘﻪ 4 ارﺳﺎل ﺟﺰوات و ﺑﺮوﺷﻮرﻫﺎ ﻤﺎنﻴﭘ یﺑﺮا ﻛﺎران و ﺣﻔﺎران در ارﺗﺒﺎط ﻄﻪﻴﺣﺑﺎ ﻛﺎر ﻚﻳﻫﺮ ی 2 ﻐﺎتﻴﺗﺒﻠ ﺳﺎﻻﻧﻪ در ﻧﺸﺮ ﺎتﻳ ﻤﺎنﻴﭘ ﻛﺎران 1 ﻣﺠﻤﻮع 15 ﺗﺬﻛﺮ:ﻦﻳا در ﺑﺮوﺷﻮرﻫﺎ ﺑﻪ ﻣﺨﺎﻃﺒﺎن ﺰانﻴﻣ اﺛﺮﭘﺬ ﻳﺮی ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ از ﻋﺎﻣﻞ ﺗﻮﺿ ﺳﻮم ﻴﺢ داده ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ . 1 - و- ﺷﺮاﻳﻂ ﺣﺮﻳﻢ ﺧﻂ ﻟﻮﻟﻪ ﭘﺎراﻣﺘﺮ ﺗﻮﺿ ﻴ ﺤﺎت وزن ﭘﻴ ﺸﻨﻬﺎد ی و- ﻟﻮﻟﻪ ﺧﻂ ﻢﻳﺣﺮ ﻂﻳﺷﺮا وزن ) ﭘﻴ ﺸﻨﻬﺎد ی 5 درﺻﺪ ( ﻲﻋﺎﻟ- ﺮﻴﻣﺴ ﻛﺎﻣﻼ ﺗﺸﺨ ﻗﺎﺑﻞ ﻴﺺ ﺑﻮده و ﻋﻼﻳﻢ و ﻧﺸﺎن ﺑﻪﻫﺎﮔﺮ وﺿﻮح ﻗﺎﺑﻞ ﺗﺸﺨ ﻴﺺ ﻫﺴﺘﻨﺪ .ﻋﻼﻳﻢ ﻪﻴﻛﻠ ﻣﻮارد ﻞﻴﻗﺒ از ﺮﻴﻴﺗﻐ ﺟﻬﺖ، ﺮﻴﻴﺗﻐ ﺿﺨﺎﻣﺖ، ﻗﻄﺮ ﺮﻴﻴﺗﻐ ... و را ﻧﺸﺎن داده ﺣﺘ ﺧﻂ ﺮﻴﻣﺴ و ﺑﺎﻲ ﺣﺬف ﻳﻚ ﻋﻼﻣﺖ ﺗﺸﺨ ﻗﺎﺑﻞ ﺰﻴﻧ ﻴﺺ اﺳﺖ . 5 ﺎزﻴ اﻣﺘ ﺧﻮب - ﻢﻳﺣﺮ ﺰﻴﺗﻤ ﺑﻮده و ﭘﻮﺷﺶ ﻲﺎﻫﻴﮔ ﭼﻨﺪاﻧ آن ی روﻲ وﺟﻮد ﻧﺪارد.درﺻﻮرﺗ ﻛﻪﻲ ﻋﻼﻳﻢ ﻫﻤﻪ ﻣﻮﺟﻮد ﺑﺎﺷﻨﺪ، اﻃﻼﻋﺎت ﺧﻮﺑ درﻲ ﻣﻮرد وﺿﻌ اﺧﺘ در ﺧﻂ ﺖﻴ ﻗﺮار ﺎرﻴ ﺧﻮاﻫﻨﺪ . داد 3 ﺎزﻴ اﻣﺘ ﻣﺘﻮﺳﻂ - ﺮﻴﻣﺴ ﻛﺎﻣﻼ ﺰﻴﺗﻤ ﻧﺒﻮده در و ﻣﺤﻞ رودﺧﺎﻧﻪ ، ﺟﺎده راه و آﻫﻦ ﻋﻼﻳﻢ ﺑﻴﺶ ﺗﺮ ﺑﺮا ی ﻦﻴﻴﺗﻌ ی ﻖﻴ دﻗ ﺮﻴﻣﺴ ﻣﻮرد اﺳﺖ ﺎزﻴﻧ .3 ﺎزﻴ اﻣﺘ ﺮﻳز ﻣﺘﻮﺳﻂ - ﺑﺮﺧ در ازﻲ ﻧﻘﺎط ﺑﺎﺮﻴﻣﺴ ﭘﻮﺷﺶ ﻲﺎﻫﻴﮔ ﻣﺤﻮﺷﺪه از و ﺑﺎﻻ ﻗﺎﺑﻞ ﻣﺸﺎﻫﺪه ﻧﺒﻮده ﻛﻪ اﻳﻦ ﻳﺎ و ﻦﻳﻴﭘﺎ از ﺑﻪ ﺗﺸﺨ ﻗﺎﺑﻞ ﻲﺧﻮﺑ ﺴﺖﻴﻧ ﺺﻴ . ﻋﻼﻳﻢ ﺑﻪ ﻳﺎ ﻧﺼﺐ ﻲﺧﻮﺑ ﻧ ﻴﻧ ﺎﻳﮔﻮ ﻳﺎ و اﻧﺪ ﺸﺪه ﺴﺘﻨﺪ .1 ﺎزﻴ اﻣﺘ ﻒﻴﺿﻌ-ﺧﻂﺮﻴﻣﺴ ﻟﻮﻟﻪ ﻗﺎﺑﻞ ﺗﺸﺨ ﺴﺖﻴﻧﺺﻴ. 1 ﺎزﻴ اﻣﺘ ﻦﻴﻴﺗﻌﺎزﻴ اﻣﺘ ﺷﺪه ﺗﺬﻛﺮ :ﻦﻳا ﭘﺎراﻣﺘﺮ ﺳﻨﺠﻪ ﺰانﻴﻣﻲﺎﺑﻳ ارز یﺑﺮا یا ﻗﺎﺑﻞ ﺷﻨﺎﺳﺎ ﻳﻲ ﺑﻮدن، در دﺳﺘﺮس ﺑﻮدن ﻗﺎﺑﻞ و ﺑﺎزد ﻳﺪ ﺑﻮدن ﻢﻳﺣﺮ ﻟﻮﻟﻪ ﺧﻂ اﺳﺖ . 1 - ز- ﮔﺸﺖ زﻧﻲ ﭘﺎراﻣﺘﺮ ﺗﻮﺿ ﻴ ﺤﺎت وزن ﭘﻴ ﺸﻨﻬﺎد ی ز- دوره ﮔﺸﺖ وزن ) ﭘﻴ ﺸﻨﻬﺎد ی 15 درﺻﺪ ( اﻣﺘﻴﺎزدﻫ ﻲ ﭘﺎراﻣﺘﺮ دور ﮔﺸﺖ ﻲ زﻧ ﺑﺎزد ﻳﺪ روزاﻧﻪ 15 ﺎزﻴ اﻣﺘ ﭼﻬﺎر ﺑﺎر در ﻫﻔﺘﻪ 12 ﺎزﻴ اﻣﺘ ﺳﻪ ﺑﺎر در ﻫﻔﺘﻪ 10 ﺎزﻴ اﻣﺘ 2ﺑﺎر در ﻫﻔﺘﻪ 8 ﺎزﻴ اﻣﺘ ﻫﻔﺘﻪ ﺑﺎرﻚﻳ یا 6 ﺎزﻴ اﻣﺘ 1 - 4ﻧﻮﺑﺖ در ﻣﺎه4 ﺎزﻴ اﻣﺘ ازﺗﺮﻛﻢ1ﺑﺎر در ﻣﺎه2 ﺎزﻴ اﻣﺘ ﺑﺪون ﺑﺎزد ﺪﻳ ﺎزﻴ اﻣﺘ ﺻﻔﺮ ﻦﻴﻴﺗﻌﺎزﻴ اﻣﺘ ﺷﺪه ﺗﺬﻛﺮ :ﮔﺸﺖ ﻲ زﻧ اﻫﻤﻲ زﻣﺎﻧ ﺑﻴﺶﺖﻴ یﺗﺮ ﺧﻮاﻫﺪ ﻳﺎﻓﺖ ﻛﻪ یﺑﺮا ﻣﺪت زﻣﺎﻧ ﻲ ﻃﻮﻻﻧ ﻲ، ﮔﺰارﺷ ازﻲ وﺿﻌ ﺖﻴ ﻟﻮﻟﻪ اراﺋﻪ ﻧﺸﺪه ﺑﺎﺷﺪ. ﻓﺼﻞ ﺳﻮم - ﺴﻚﻳر ﺖﻳﺮﻳﻣﺪ ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔ در ﻲﻧﻔﺘ ﻲ رودﺧﺎﻧﻪ و ﻫﺎ درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ 07 / 10 / 94 51 ﻣﻮارد ﻳﻚ در ﻛﻪ ی ﮔﺸﺖ ﺪﻳﺑﺎﻲ زﻧ ﻣﻮرد ﺑﺮرﺳ ﻗﺮار ﻲ ﮔﺮﻓﺘﻪ و ﮔﺰارش ﮔﺮدﻧﺪ : ﺣﺮﻛﺎت : ﻦﻴ زﻣ ﻟﻐﺰش ﻦ،ﻴ زﻣ ﻧﺸﺴﺖ ﻫﺎ، ﻓﺮﺳﺎ ﻳﺶ ﺳﻮاﺣﻞ رودﺧﺎﻧﻪ ﺪارﻳﻧﺎﭘﺎ و ) ﻫﺎ ﺐﻴﺷ ی ﻫﻤﻪ ﻣﻮارد ﻦﻳﺗـﺮ ﻣﻬﻢ از ﻋﻮاﻣـﻞ ﺣﺮﻛﺖ ﻦﻴ زﻣ ﻫﺴﺘﻨﺪ در ﻛﻪ ﺻﻮرت وﻗﻮع در ﻣﺤﻞ ﻟﻮﻟﻪ ﺧﻂ ﺟﺪ ﺐﻴ آﺳ آن ﺑﻪ ی وارد ﺧﻮاﻫﻨﺪ (ﻛﺮد ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻫﺎ ی ﺳﺎﺧﺖ وﺳﺎز : ﻫﺮﮔﻮﻧﻪ ﺳﺎﺧﺖ وﺳﺎز ﻟﻮﻟﻪ ﺧﻂ ﻢﻳﺣﺮﻲ ﻜﻳﻧﺰد ﻳﺎ ﻢﻳﺣﺮ در ﺗﺠﺎوز : ﻢﻳﺣﺮ ﺑﻪ اﺣﺪاث ﻫﺮﮔﻮﻧﻪ ﺳﺎزه، ﺮﻴﻴﺗﻐ ﻣﻨﻈﺮه در ﺮﻴﻴﺗﻐ ﻳﺎ ﺑﺎﻏﺎت ﻣﻮﺟﻮد ﻛﻢ ﺷﺪن ﻦﻴ از ﺑ ﻳﺎ رﻓﺘﻦ ﻋﻼﻳﻢ ﻫﺸﺪاردﻫﻨﺪه و ﻧﺸﺎن ﮔﺮﻫﺎ ﻫﺮﮔﻮﻧﻪ ﺣﻮادث وﻲ ﻠﻳر ،یا ﺟﺎده ﺗﺼﺎدﻓﺎت ﻟﻮﻟﻪ ﺧﻂ ﻢﻳﺣﺮ ﺑﻪ ﻛﻪ ﺗﺠﺎوز ﻛﺮده ﺑﺎﺷﻨﺪ ﺠﺎدﻳا ﺑﺎﻏﺎت ﻧﻮع ﻫﺮ ﻳﺎ ﺪﻳﺟﺪ درﺧﺖ یﻛﺎر ﻴﻴﺗﻐ ﺮات ﺠﺎدﻳا رو ﺑﺮ ﺷﺪه ﺮﻫﺎﻴﻣﺴ و ﻫﺎ ﺐﻴﺷ ی ی زﻫﻜﺸ ﻲ، ﺗﻮﺳﻂ ﻋﺎﻣﻞ ﺳﻮم ﻣﻘﺎﻃﻊ زﻣﺎﻧ ﻲ ﮔﺸﺖ درﻲ زﻧ ﻂﻳﺷﺮا ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺑﻪ ﺷﺮح زﻳﺮ ﺧﻮاﻫﺪ :ﺑﻮد در ﻂﻳﺷﺮا ﻣﻌﻤﻮل ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری ﺑﺮا ی ﻛﻨﺘﺮل دﺳﺘﺮﺳ و ﻢﻳﺣﺮ ﺑﻪﻲ ﺟﻠﻮﮔ از ی ﺮﻴ ﻫﺮﮔﻮﻧﻪ ﺗﺠﺎوز ﻢﻳﺣﺮ ﺑﻪ در ﻛﻪﻲ ﻄﻳﺷﺮا ﺳﻮ ازﻲ ﺘﻴﻓﻌﺎﻟ ی ﻋﺎﻣﻞ در ﺳﻮم ﻣﺤﺪوده ﻣﻮردﻧﻈﺮ ﺣﺎل در اﻧﺠﺎم اﺳﺖ . 2 - ﺷﺎﺧﺺ ﺧﻮردﮔﻲ ﺮﻳز ﺷﺎﺧﺺ ﻣﺤﺪوده ﺎزﻴ اﻣﺘ ﺎزﻴ اﻣﺘ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺷﺪه ﺷﺎﺧﺺ ﺧﻮردﮔ ﻲ اﻟﻒ-ﺧﻮردﮔ درﻲ اﺛﺮ ﻋﻮاﻣﻞ یﺟﻮ اﻟﻒ- 1 -ﻗﺮارﮔ در یﺮﻴ ﻣﻌﺮض ﺟﻮ از0ﺗﺎ5 ﺎزﻴ اﻣﺘ 5 اﻟﻒ- 2 -یﺟﻮﻂﻳﺷﺮا از0ﺗﺎ2 ﺎزﻴ اﻣﺘ 2 اﻟﻒ- 3 -ﭘﻮﺷﺶ یﺟﻮ از0ﺗﺎ3 ﺎزﻴ اﻣﺘ 3 ﻣﺠﻤﻮع از0ﺗﺎ10 ﺎزﻴ اﻣﺘ 10 ب-ﺧﻮردﮔ ﻲ داﺧﻠ ﻲ ب - 1 - ﺰانﻴﻣ ﺧﻮرﻧﺪﮔ ﻲ ﻣﺤﺼﻮل از0ﺗﺎ10 ﺎزﻴ اﻣﺘ 10 ب - 2 -ﺰانﻴﻣ ﺣﻔﺎﻇﺖ داﺧﻠ ﻲ از0ﺗﺎ10 ﺎزﻴ اﻣﺘ 10 ﻣﺠﻤﻮع از0ﺗﺎ20 ﺎزﻴ اﻣﺘ 20 ج-ﺧﻮردﮔ ﻲزﻳ ﺮﺳﻄﺤ ﻲ ج- 1 -ﺮﻳزﻂﻴﻣﺤ ﺳﻄﺢ از0ﺗﺎ20 ﺎزﻴ اﻣﺘ 20 ج- 1 - 1 -ﺧﻮرﻧﺪﮔ ﻲ ﺧﺎک از0ﺗﺎ15 ﺎزﻴ اﻣﺘ 15 ج- 1 - 2 -ﺧﻮردﮔ ﻲ ﻣﻜﺎﻧ ﻴﻜﻲ از0ﺗﺎ5 ﺎزﻴ اﻣﺘ 5 ج- 2 -ﺣﻔﺎﻇﺖ ﻛﺎﺗﺪ ﻳﻚ از0ﺗﺎ25 ﺎزﻴ اﻣﺘ 25 ج- 2 - 1 -ﺳﻄﺢ اﺛﺮﮔﺬار ی از0ﺗﺎ15 ﺎزﻴ اﻣﺘ 15 ج- 2 - 2 -ﭘﺘﺎﻧﺴ ﻴﻞ ﺗﺪاﺧﻞ از0ﺗﺎ10 ﺎزﻴ اﻣﺘ 10 ج- 3 -ﭘﻮﺷﺶ) Coating (از0ﺗﺎ10 ﺎزﻴ اﻣﺘ 25 ج- 3 - 1 -ﺗﻨﺎﺳﺐ ﭘﻮﺷﺶ از0ﺗﺎ10 ﺎزﻴ اﻣﺘ 10 ج- 3 - 2 -ﻂﻳﺷﺮا از0ﺗﺎ15 ﺎزﻴ اﻣﺘ 15 ﻣﺠﻤﻮع از0ﺗﺎ70 ﺎزﻴ اﻣﺘ 70 ﻣﺠﻤﻮع ﺎزاتﻴ اﻣﺘ100 52 07 / 10 / 94 دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﭘﻴﺸﮕﻴﺮی و ﺑﺤﺮان ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔﻲ ﻫﺎی ﻧﻔﺘﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ و درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ 2 - اﻟﻒ- ﺧﻮردﮔﻲ در اﺛﺮ ﻋﻮاﻣﻞ ﺟﻮی ﭘﺎراﻣﺘﺮ ﺗﻮﺿ ﻴ ﺤﺎت ﻴﭘ ﺎزﻴ اﻣﺘ ﺸﻨﻬﺎد ی ﺎزﻴ اﻣﺘ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺷﺪه اﻟﻒ- ﺑﺮآورد ﺎزﻴ اﻣﺘ ﭘﺎراﻣﺘﺮ ﺧﻮردﮔ ﻲ اﺗﻤﺴﻔﺮ ی ) وزن ﭘ ﻴ ﺸﻨﻬﺎد ی 10 %ﺧﻄﺮ ﺧﻮردﮔ ﻲ( اﻟﻒ- 1 -در ﻣﻌﺮض ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻦ50 %ﺧﻮردﮔ ﻲ اﺗﻤﺴﻔﺮ ی 5 اﻟﻒ- 2 -ﻲﻄﻴﻣﺤﻂﻳﺷﺮا20 %ﺧﻮردﮔ ﻲ اﺗﻤﺴﻔﺮ ی 2 اﻟﻒ- 3 -ﭘﻮﺷﺶ ﻟﻮﻟﻪ30 %ﺧﻮردﮔ ﻲ اﺗﻤﺴﻔﺮ ی 3 ﭘﻮﺷﺶ ﻟﻮﻟﻪ 30 %ﺧﻮردﮔ ﻲ اﺗﻤﺴﻔﺮ ی ﺗﻨﺎﺳﺐ ﭘﻮﺷﺶ 50 %ﭘﻮﺷﺶ 1.5 ﻂﻳﺷﺮا50 %ﭘﻮﺷﺶ 1.5 ﻂﻳﺷﺮا50 %ﭘﻮﺷﺶ ﺑﺎزرﺳ ﻲ ﭼﺸﻤ ﻲ 50 % از ﻂﻳﺷﺮا ﺗﺴﺖ ﻫﺎ ﺮﻴﻏ ی ﻣﺨﺮب 30 % از ﻂﻳﺷﺮا ﺗﺴﺖ یﻫﺎ ﻣﺨﺮب20 % از ﻂﻳﺷﺮا ﻣﺠﻤﻮع 10 2 - اﻟﻒ- 1 - ﻗﺮارﮔ ﻴﺮی در ﻣﻌﺮض اﺗﻤﺴﻔﺮ ) وزن ﭘﻴﺸﻨﻬﺎدی 5 اﻣﺘﻴﺎز ( ﭘﺎراﻣﺘﺮ ﺗﻮﺿ ﻴ ﺤﺎت ﻴﭘ ﺎزﻴ اﻣﺘ ﺸﻨﻬﺎد ی اﻟﻒ- 1 - ﻗﺮارﮔ در یﺮﻴ ﻣﻌﺮض اﺗﻤﺴﻔﺮ وزن ) ﭘﻴ ﺸﻨﻬﺎد ی 5 (ﺎزﻴ اﻣﺘ ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫﺎ ﺑﺮاﻲ ﺎﺑﻳ ارز ی ﻟﻮﻟﻪ ﻚ ی ﻳ ﻓﻮﻻد ی ﻓﺼﻞ ﻣﺸﺘﺮک آب/ ﻫﻮا0 ﺎزﻴ اﻣﺘ ﭘﻮﺳﺘﻪ ﻫﺎ1 ﺎزﻴ اﻣﺘ یﺑﻨﺪﻖﻳﻋﺎ2 ﺎزﻴ اﻣﺘ ﺗﻜﻴﻪ ﮔﺎه /ﻫﺎ ﺑﺴﺖ ﻫﺎ2 ﺎزﻴ اﻣﺘ ﻓﺼﻞ ﻣﺸﺘﺮک ﻦﻴ زﻣ /ﻫﻮا 3 ﺎزﻴ اﻣﺘ ﻗﺮارﮔ در یﺮﻴ ﻣﻌﺮض ﺮﻳﺳﺎ ﻣﻮارد 4 ﺎزﻴ اﻣﺘ ﻫﻴﭻ ﻛﺪام 5 ﺎزﻴ اﻣﺘ ﻦﻴﻴﺗﻌ ﺎزﻴ اﻣﺘ ﺷﺪه ﺗﺬﻛﺮ :ﺎبﻳ ارز ﺪﻳﺑﺎ ﺑﻴﺶ ﻦﻳﺗﺮ ﺧﻄﺮ ازﻲﻧﺎﺷ ﺧﻮردﮔ ﻲ اﺗﻤﺴﻔﺮ را ی یﺑﺮا ﺑﺨﺸ ازﻲ ﻟﻮﻟﻪ ﺧﻂ در ﻛﻪ ﻣﻌﺮض ﻫﻮا ﻗﺮارﮔﺮﻓﺘﻪ ﺑﺮا و ی ﺳﺨﺖ ﻦﻳﺗﺮ ﻫﻮا و آب ﻂﻳﺷﺮا ﻳﻲ ﺑﺮآورد .ﻛﻨﺪ 2 - اﻟﻒ- 2 - ﻧﻮع اﺗﻤﺴﻔﺮ ) وزن ﭘﻴﺸﻨﻬﺎدی 20 %از ﺧﻮردﮔﻲ اﺗﻤﺴﻔﺮی ( ﭘﺎراﻣﺘﺮ ﺗﻮﺿ ﻴ ﺤﺎت ﻴﭘ ﺎزﻴ اﻣﺘ ﺸﻨﻬﺎد ی اﻟﻒ- 2 - ﻧﻮع اﺗﻤﺴﻔﺮ وزن ) ﭘﻴ ﺸﻨﻬﺎد ی 20 % از ﺧﻮردﮔ ﻲ اﺗﻤﺴﻔﺮ ی( ﻴ اﻣﺘ ﺎزﺑﻨﺪ اﺛﺮ ی ﻣﺘﻘﺎﺑﻞ ﭼﻨﺪ ﻣﺸﺨﺼﻪ از اﺗﻤﺴﻔﺮ ﺑﺮﺧﻮردﮔ ﻲ ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ ﻳﻲﺎﻳ در ﻧﻤﻚ ) ﻳﻲﺎﻴﻤﻴﺷ و (ﺑﺎﻻ 0 ﺎزﻴ اﻣﺘ ﻳﻲﺎﻴﻤﻴﺷ و رﻃﻮﺑﺖ ﺑﺎﻻ 5/0 ﺎزﻴ اﻣﺘ ﺳﺎﺣﻠ ﻲ،ﻣﺮداﺑ ﻲ،ﻳﻲﺎﻳ در ﻧﻤﻚ ) ﺑﺎﻻ ( 8/0 ﺎزﻴ اﻣﺘ رﻃﻮﺑﺖ و ﺑﺎﻻ ی دﻣﺎ 2/1 ﺎزﻴ اﻣﺘ ﻳﻲﺎﻴﻤﻴﺷ و رﻃﻮﺑﺖ ﻦﻳﻴﭘﺎ 6/1 ﺎزﻴ اﻣﺘ رﻃﻮﺑﺖ وﻦﻳﻴﭘﺎ ﻛﻢ ی دﻣﺎ2 ﺎزﻴ اﻣﺘ ﺑﺪون ﻫﻴﭻ ﻲﻋﺎﻣﻠ2 ﺎزﻴ اﻣﺘ ﻦﻴﻴﺗﻌﺎزﻴ اﻣﺘ ﺷﺪه ﻣﺸﺨﺼﻪ ﻫﺎ ی اﺗﻤﺴﻔﺮ ﻛﻪ ی ﺪﻳﺑﺎ ﻣﻮرد ﻗﺮار ﺶﻳﭘﺎ ﺮﻧﺪﻴﮔ ﺒﺎتﻴﺗﺮﻛ ﻳﻲﺎﻴﻤﻴﺷ:ﺑﺮﺧ ﻲ ﺒﺎتﻴﺗﺮﻛ ﻳﻲﺎﻴﻤﻴﺷ ﻫﻢﻲ آﻟ ﭼﻮن ﻧﻤﻚ ﻳﺎ 2 COﺎﻳ ﺒﺎتﻴﺗﺮﻛ ﻣﻌﺪﻧ ﻫﻢﻲ ﭼﻮن ﺪﻳﻛﻠﺮا ﻳﺎ 2 SO ﻗﺎدرﻧﺪ اﻛﺴ ﺗﺴﺮ را ﻓﻠﺰ ﻮنﻴﺪاﺳﻴ ﻳﻊ ﺑﺨﺸﻨﺪ . رﻃﻮﺑﺖ و دﻣﺎ ی دﻣﺎ ) ﺑﺎﻻﺗﺮ ﻣﻨﺠﺮ ﺗﺴﺮ ﺑﻪ ﻊﻳ ﺧﻮردﮔ ﻲﻣﻲ ﮔﺮدد ( ﻓﺼﻞ ﺳﻮم - ﺴﻚﻳر ﺖﻳﺮﻳﻣﺪ ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔ در ﻲﻧﻔﺘ ﻲ رودﺧﺎﻧﻪ و ﻫﺎ درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ 07 / 10 / 94 53 2 - اﻟﻒ- 3 - ﭘﻮﺷﺶ اﺗﻤﺴﻔﺮی ) وزن دﻫﻲ 30 %ﺧﻮردﮔﻲ اﺗﻤﺴﻔﺮی ( ﭘﺎراﻣﺘﺮ ﺗﻮﺿ ﻴ ﺤﺎت ﻴﭘ ﺎزﻴ اﻣﺘ ﺸﻨﻬﺎد ی اﻟﻒ- 3 - ﭘﻮﺷﺶ اﺗﻤﺴﻔﺮ ی وزن ) دﻫ ﻲ 30 %ﺧﻮردﮔ ﻲ اﺗﻤﺴﻔﺮ ی( ﺑﺮرﺳ ﻲ ﻔﻴﻛﻲ ﻫﺮﻛﺪام ﻫﺎ ﻟﻔﻪﻮﻣ ﻦﻳا از ﺧﻮب 3 ﺎزﻴ اﻣﺘ ﻣﺘﻮﺳﻂ 2 ﺎزﻴ اﻣﺘ ﻒﻴﺿﻌ 1 ﺎزﻴ اﻣﺘ ﻋﺪم وﺟﻮد 0 ﺎزﻴ اﻣﺘ ﺗﺬﻛﺮ : ﻓﺎﻛﺘﻮرﻫﺎ ی ﻛﺎرا ﻳﻲ ﭘﻮﺷﺶ ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ ﻋﺒﺎرﺗﻨﺪ ﺖﻴﻔﻴﻛ : از ﭘﻮﺷﺶ ﺖﻴﻔﻴﻛ ،ﻲ دﻫ ﻛﺎرﺑﺮد ﭘﻮﺷﺶ ﺖﻴﻔﻴﻛ ،ﻲ دﻫ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﺑﺎزرﺳ ﻲ، ﻛﻴﻔﻴﺖ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ اﺻﻼح ﻧﻘﺺ 2 - اﻟﻒ- 3 - 1 - ﺗﻨﺎﺳﺐ ﭘﻮﺷﺶ ) وزن ﭘﻴﺸﻨﻬﺎدی 50 %ارزﻳﺎﺑﻲ ﭘﻮﺷﺶ ( اﻟﻒ- 3 - 1 - ﺗﻨﺎﺳﺐ ﭘﻮﺷﺶ وزن ) ﭘﻴ ﺸﻨﻬﺎد ی 50 %ﻲ ﺎﺑﻳ ارز ﭘﻮﺷﺶ ( ﻃﺒﻘﻪ ﺗﻮﺿ و یﺑﻨﺪ ﺤﺎتﻴ ﻃﺒﻘﻪ ﺑﻨﺪ ﺑﺮا ی ﻴ اﻣﺘ ی ﺎزدﻫ ﻲ ﭘﺎراﻣﺘﺮ ﺗﻨﺎﺳﺐ ﭘﻮﺷﺶ ﺧﻮب - از ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻓﻨ ﺑﺎﻲ ﺟﺰﻳﻴﺎت ﺑﺎﻻ اﺳﺘﻔﺎده ﺷﺪه اﺳﺖ، ﺗﻮﺟﻪ ﺎدﻳز ﺑﻪ ی ﺗﻤﺎﻣ ﻲ ﻫﺎ ﺟﻨﺒﻪ ی ﻛﺎرﺑﺮد ی ﺻﻮرت ﮔﺮﻓﺘﻪ و ﺳﻴ ﺴﺘﻢ ﻛﻨﺘﺮل ﻛﻴﻔﻴﺖ ﻣﺘﻨﺎﺳﺐ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻪ اﺳﺖ . ﻣﺘﻮﺳﻂ - ﻣﺸﺎﺑﻪ ﻣﻮارد ﻓﻮق، اﻣﺎ ﺑﺪون ﺳﻴ ﻫﺎ ﺴﺘﻢ ی ﻛﻨﺘﺮل و ﻛﻴﻔﻴﺖ و ﻧﻈﺎرت ﻣﻨﻈﻢ اﺳﺖ . ﻒﻴﺿﻌ-ﻛﺎرﺑﺮد ﭘﻮﺷﺶ و ﻛﻨﺘﺮل ﻒﻴﺿﻌ)ﺑﺪون ﺗﻮﺟﻪ ﻴﻧ ﺑﻪ ﺎزﻫﺎ (دﻗﺖﻲﺑ و ﺻﻮرت ﮔﺮﻓﺘﻪ اﺳﺖ . ﻓﺎﻗﺪ وﺟﻮد-ﻛﺎرﺑﺮد ﭘﻮﺷﺶ ﺑﻪ ﻃﻮر ﻧﺎﺻﺤ ﻴﺢو ﻧﺎﻣﻨﺎﺳﺐ اﻧﺠﺎم، ﺷﺪ ﻣﺮاﺣﻞ ﺪهﻳﻧﺎد ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﺪ، ﻂﻳﺷﺮا ﻄﻴﻣﺤ ﻲ ﻛﻨﺘﺮل ﻧﺸﺪه اﺳﺖ . ﻦﻴﻴﺗﻌﺎزﻴ اﻣﺘ ﺷﺪه 2 - اﻟﻒ- 3 - 2 - وﺿﻌﻴﺖ ﭘﻮﺷﺶ وزن ) دﻫﻲ 50 % ﺑﺮآورد ﭘﻮﺷﺶ دﻫﻲ ( ﭘﺎراﻣﺘﺮ ﻃﺒﻘﻪ ﺑﻨﺪی ﺗﻮﺿ و ﻴ ﺤﺎت اﻟﻒ- 3 - 2 - وﺿﻌ ﻴﺖ ﭘﻮﺷﺶ دﻫ وزن ) ﻲ 50 %ﺑﺮآورد ﭘﻮﺷﺶ (ﻲ دﻫ ﻃﺒﻘﻪ ﺑﻨﺪ ﺑﺮا ی ی ﻴ اﻣﺘ ﺎزدﻫ ﻲ ﭘﺎراﻣﺘﺮ وﺿﻌ ﻴﺖ ﭘﻮﺷﺶ ﺧﻮب-ﺑﺎزرﺳ ﻲ ﻣﻨﻈﻢ ﻛﺎﻣﻞ ﺧﻂﻖﻴ دﻗ و ﻟﻮﻟﻪ، ﮋهﻳوﺑﻪ ﻦﻴﻴﺗﻌ یﺑﺮا ﺧﻮردﮔ ﻲ اﺗﻤﺴﻔﺮ ی .ﻦﻳا ﺑﺎزرﺳ ﻲ ﺗﻮﺳﻂ اﻓﺮاد آﻣﻮزش ﺪهﻳد و ﻖﻳﻃﺮ از ﭘﺮﻛﺮدن ﻫﺎ ﺴﺖﻴﻟ ﭼﻚ ی ﻣﺸﺨﺺ اﻧﺠﺎم ﺧﻮاﻫﺪ .ﺷﺪ ﻣﺘﻮﺳﻂ-ﺑﺎزرﺳ ﻫﺎﻲ ﻧﺎﻣﻨﻈﻢ ﻲ وﻟ ﺗﻮﺳﻂ اﻓﺮاد آﻣﻮزش ﺪهﻳد اﻧﺠﺎم ﻲﻣ ﺮﻧﺪﻴﮔ. ﻒﻴﺿﻌ-ﺑﺎزرﺳ ﺑﺮﻪﻴﺗﻜﺑﺎ وﻛﻢﻲ ﺖﻳ رؤ ﺗﺼﺎدﻓ ﻲ ﻧﻘﺎط ﻣﺸﻜﻞ دار ﺻﻮرت ﻣﻲ ﮔﻴﺮد. ﻓﺎﻗﺪ وﺟﻮد-ﭻﻴﻫ ﮔﻮﻧﻪ ﺑﺎزرﺳ ﻲ اﻧﺠﺎم ﻧﻤﻲ ﮔﻴﺮد ﻦﻴﻴﺗﻌﺎزﻴ اﻣﺘ ﺷﺪه ﺗﺬﻛﺮ :ﺑﺎزرﺳ ﻲ :ﻛﺎﻣﻞ ﻖﻴ دﻗ و ﺑﻮدن ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﺑﺎزرﺳ ﻲﺴﺘﻳﺑﺎﻲ ﻣﻮرد ﻲﺎﺑﻳ ارز ﻗﺮار ﺮدﻴﺑﮕ .ﻣﺴﺘﻨﺪﺳﺎز ﮕﺎﻧﻳﺑﺎ و ی ﻲ درﺳﺖ اﻃﻼﻋﺎت ﺑﺮداﺷﺖ در ﺷﺪه ﻧﻮﺑﺖ ﻫﺎ ی ﻣﺨﺘﻠﻒ، ﺑﺨﺸ ازﻲ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻫﺎ ال ﺪهﻳا ی ﺑﺎزرﺳ ﻲ ﻣﺤﺴﻮب ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . 2 -اﻟﻒ- 3 - 3 - اﺻﻼح ﻧﻘﺺ ﻫﺎ ﭘﺎراﻣﺘﺮ ﻃﺒﻘﻪ ﺑﻨﺪی ﺗﻮﺿ و ﻴ ﺤﺎت اﺻﻼح ﻧﻘﺺ ﻫﺎ ﻃﺒﻘﻪ ﺑﻨﺪ ﺑﺮا ی ی ﻴ اﻣﺘ ﺎزدﻫ ﻲ ﭘﺎراﻣﺘﺮ اﺻﻼح ﻧﻘﺺ ﻫﺎ ﺧﻮب-ﻫﺮﮔﻮﻧﻪ ﻧﻘﺺ ﮔﺰارش ﺷﺪه در ﭘﻮﺷﺶ ﺧﻂ ﻟﻮﻟﻪ، ﺑﻼﻓﺎﺻﻠﻪ ﺛﺒﺖ ﺷﺪه ﻲﮕﺎﻧﻳﺑﺎ و و ﺷﺪه ﺰﻳر ﻃﺮح ﺑﺮا ی ی ﺗﻌﻤ ﺮﻴ ﺑﻪ ﻣﻮﻗﻊ آن اﻧﺠﺎم ﺧﻮاﻫﺪ ﮔﺮﻓﺖ . ﻣﺘﻮﺳﻂ-ﻧﻘﺺ یﻫﺎ ﭘﻮﺷﺶ ﺧﻂ ﻟﻮﻟﻪ ﺑﻪ ﻃﻮر ﻧﺎﻣﻨﻈﻢ ﮔﺰارش در و ﺷﺪه وﻗﺖ ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺗﻌﻤ ﺮﻴ ﻣﻲ ﺷﻮد. ﻒﻴﺿﻌ-ﻧﻘﺺ یﻫﺎ ﭘﻮﺷﺶ ﺧﻂ ﻟﻮﻟﻪ ﻫﻤﻮاره ﺸﻪﻴﻫﻤ و ﮔﺰارش ﻧﻤﻲ و ﺷﻮد اﻗﺪام ﻣﻨﻈﻤ ﺑﺮاﻲ ی ﺮﻴﺗﻌﻤ آن ﺻﻮرت ﻧﻤﻲ ﮔﻴﺮد. ﻋﺪم وﺟﻮد-ﺗﻮﺟﻪ ﻛﻢ ﻳﺎ ﻋﺪم ﺗﻮﺟﻪ ﻧﻘﺺ ﺑﻪ ﻫﺎ ی ﻣﻮﺟﻮد در ﭘﻮﺷﺶ ﺧﻂ ﻟﻮﻟﻪ ﻦﻴﻴﺗﻌﺎزﻴ اﻣﺘ ﺷﺪه 54 07 / 10 / 94 دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﭘﻴﺸﮕﻴﺮی و ﺑﺤﺮان ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔﻲ ﻫﺎی ﻧﻔﺘﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ و درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ 2 - ب-ﺧﻮردﮔﻲ داﺧﻠﻲ 2 - ب- 1 - ﺧﻮرﻧﺪﮔﻲ ﻣﺤﺼﻮل وزن ) دﻫﻲ 50 % ﭘﺘﺎﻧﺴﻴﻞ ﺧﻮردﮔﻲ داﺧﻠﻲ ( ﭘﺎراﻣﺘﺮ ﺗﻮﺿ ﻴ ﺤﺎت ﻴﭘ ﺎزﻴ اﻣﺘ ﺸﻨﻬﺎد ی ب - 1 - ﺧﻮرﻧﺪﮔ ﻲ ﻣﺤﺼﻮل دﻫ وزن ) ﻲ 50 %ﭘﺘﺎﻧﺴ ﻴﻞ ﺧﻮردﮔ ﻲ داﺧﻠ ﻲ( ﻫﻴ ﺪروﻛﺮﺑﻦ ﻫﺎ ﻧﻔﺖ ) (ﺧﺎم ﻣﺸﺨﺼﻪ ﺎنﻳﺟﺮ یﻫﺎ 3 ﻧﺮخﺮﻴﻴﺗﻐ ﺧﻮرﻧﺪﮔ ﻲ 7 ﺗﺬﻛﺮ :ﻦﻳﺗﺪو در ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﺴﻚﻳرﺖﻳﺮﻳﻣﺪ یﻫﺎ ﺷﻜﺴﺖ ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ، ﻲﺴﺘﻳﺑﺎ ﺒﻴﺗﺮﻛ ﺮﻴﻣﺘﻐ دو ازﻲ ﻛﻪ ﺑﺪﺗﺮ ﻦﻳ ﺣﺎﻟﺖ ﻣﻤﻜﻦ را ﺪﻴﺗﻮﻟ ﻲﻣ ،ﻛﻨﺪ ﻲ ﺎﺑﻳ ارز ﻛﺮد در . ﻣﻮرد ﺶﻳﭘﺎ وﺿﻌ ﻓﻌﻠ ﺖﻴ ﻲ ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ ﻧﻈﺮ ﻣﺪ ،ﻲ واﻗﻌ ﺐﻴﺗﺮﻛ ﻗﺮار ﺧﻮاﻫﺪ ﮔﺮﻓﺖ ﺧﻮرﻧﺪﮔ ﻲ ﻣﺤﺼﻮل = ﻣﺸﺨﺼﻪ ﻫﺎ ﺎنﻳﺟﺮ ی +ﻧﺮخ ﺮﻴﻴﺗﻐ ﺧﻮرﻧﺪﮔ ﻲ روش اول ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﺧﻮردﮔﻲ داﺧﻠﻲ ﭘﺎراﻣﺘﺮ ﺗﻮﺿ ﻴ ﺤﺎت ﻴﭘ ﺎزﻴ اﻣﺘ ﺸﻨﻬﺎد ی ﺎزﻴ اﻣﺘ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺷﺪه ب- ﺧﻮردﮔ ﻲ داﺧﻠ وزن )ﻲ ﭘﻴ ﺸﻨﻬﺎد ی 20 %(ﺎزﻴ اﻣﺘ ﺧﻮرﻧﺪﮔ ﻲ ﻣﺤﺼﻮل 50 %ﺧﻮردﮔ ﻲ داﺧﻠ ﻲ ب - 1 - 1 - ﭘﺘﺎﻧﺴ ﻫﺎ ﻞﻴ ﻧﺮخ ﺮﻴﻴﺗﻐ ی ﺧﻮردﮔ ﻲ 70 %ﺧﻮرﻧﺪﮔ ﻲ ﻣﺤﺼﻮل 7 ﺗﺠﻬ ﺰاتﻴ 30 % از7 ﺎزﻴ اﻣﺘ2 M & O و 30 % از7 ﺎزﻴ اﻣﺘ2 ﺳﺮﻋﺖ ﺎنﻳﺟﺮ 40 % از7 ﺎزﻴ اﻣﺘ3 ب1 - 2 - ﻣﺸﺨﺼﻪ ﻫﺎ ی ﺧﻄﻮط ﺎنﻳﺟﺮ 30 %ﺧﻮرﻧﺪﮔ ﻲ ﻣﺤﺼﻮل 3 ﺧﻮردﮔ ﻧﺎﺷﻲ ازﻲ ﺟﺎﻣﺪات 40 % از3 ﺎزﻴ اﻣﺘ1 ﺧﻮردﮔ ﻲ ﻣﺮﺗﺒﻂ آب ﺑﺎ 60 % از3 ﺎزﻴ اﻣﺘ2 ﻣﺠﻤﻮع 10 ﻫﺎ یﺮﻴﺸﮕﻴﭘ50 %ﺧﻮردﮔ ﻲ داﺧﻠ ﻲ 10 روش دوم ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﺧﻮردﮔﻲ داﺧﻠﻲ ﭘﺎراﻣﺘﺮ ﺗﻮﺿ ﻴ ﺤﺎت وزن ﭘﻴ ﺸﻨﻬﺎد ی ﻴ اﻣﺘ ﺎزدﻫ ﻲ ﺳﺎده ﺷﺪه ﺑﺮا ﻦﻴﻴﺗﻌ ی ﺧﻮرﻧﺪﮔ ﻲ ﻣﺤﺼﻮل در ﻣﻮارد ﻛﻪ ی ﻣﻘﺪار ﺟﺰﻳﻴﺎت ﺗﺸﺮ ﻳﺢ ﺑﺮا ﺷﺪه ی ﺧﻮردﮔ ﻲ داﺧﻠ ﻲ ﻣﻤﻜﻦ ﺑﺮا ﺴﺖﻴﻧ ﻴ اﻣﺘ ی ﺎزدﻫ ﻲ ﭘﺘﺎﻧﺴ ﻴﻞ ﺧﻮردﮔ ﻲ ﻃﺮﺣ ﻲ ﺳﺎده ﭘﻴ ﺸﻨﻬﺎدﺷﺪه اﺳﺖ . ﺧﻮرﻧﺪﮔ یﻗﻮﻲ 0 ﺎزﻴ اﻣﺘ ﺧﻮردﮔﻲ ﻣﺘﻮﺳﻂ 3 اﻣﺘﻴﺎز ﺧﻮرﻧﺪﮔ ﻲ ﺗﺤﺖ ﺷﺮاﻳﻂ وﻳﮋه ﺧﺎص و 7 اﻣﺘﻴﺎز ﺑﺪون ﺖﻴﺧﺎﺻ ﺧﻮرﻧﺪﮔ ﻲ )ﺮﻴﻏ ﺧﻮرﻧﺪه ( 10 اﻣﺘﻴﺎز وزن ﻦﻴﻴﺗﻌ ﺷﺪه ﻓﺼﻞ ﺳﻮم - ﺴﻚﻳر ﺖﻳﺮﻳﻣﺪ ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔ در ﻲﻧﻔﺘ ﻲ رودﺧﺎﻧﻪ و ﻫﺎ درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ 07 / 10 / 94 55 2 - ب- 1 - 1 - ﭘﺘﺎﻧﺴﻴﻞ ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻧﺮخ ﺧﻮردﮔﻲ ﭘﺎراﻣﺘﺮ ﻴ اﻣﺘ ﺎزدﻫ ﺗﻮﺿ وﻲ ﻴ ﺤﺎت ﺎزﻴ اﻣﺘ ﭘﻴ ﺸﻨﻬﺎد ی ﺎزﻴ اﻣﺘ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺷﺪه ﭘﺘﺎﻧﺴ ﻧﺮخ ﺮﻴﻴﺗﻐ ﻞﻴ ﺧﻮردﮔ ﻲ ﻃﺒﻘﻪ ﺑﻨﺪ ﺑﺮا ی ﻴ اﻣﺘ ی ﺎزدﻫ ﻲ ﭘﺎراﻣﺘﺮ ﭘﺘﺎﻧﺴ ﻧﺮخ ﺮﻴﻴﺗﻐ ﻞﻴ ﺧﻮردﮔ ﻲ ﺗﺠﻬ ﺰاتﻴ:ﺑﺮرﺳ ﻲﺎﺑﻳ ارز وﻲ ﺗﺠﻬ ﺰاتﻴ و اﻣﻜﺎﻧﺎﺗ ﺑﺮا ﻛﻪﻲ ﻴﻓ ی ﻠﺘﺮاﺳ ﻮنﻴ ﻧﺎﺧﺎﻟﺼ و ﻫﺎ ﻲ آﻟﻮدﮔﻲ ﻫﺎ ﺎنﻳﺟﺮ ی ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار .ﺮﻧﺪﻴﮔ ﻲﻣ 2 ﺗﺠﺎربM & O:ﻲﺎﺑﻳ ارز ﻧﺤﻮه ﭘﺎﺳﺦ ﻳﻲﮔﻮ ﭘﺮﺳﻨﻞ ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری ﺑﻪ وﺟﻮد آﻟﻮدﮔ ﻲ ﺎنﻳﺟﺮ در داﺧﻞ ﻟﻮﻟﻪ ﺧﻂ .2 ﺑﺎﻻﺗﺮ ﻳﻦ ﺳﺮﻋﺖ و ﺑﺎﻻﺗﺮ ﻳﻦ ﺳﻄﺢ اﻧﺮژ در ی ﻟﻮﻟﻪ ﺧﻂ :ﺑﺮرﺳ ﻲ ﺣﺪاﻛﺜﺮ ﺳﺮﻋﺖ و اﻧﺮژ ﺎنﻳﺟﺮ ی ﻣﻤﻜﻦ در ﻣﻘﻄﻊ ﻣﻮرد ﺑﺮرﺳ ﻟﻮﻟﻪ ﺧﻂ از ﻲ ﻦﻳا اﺛﺮ و ﺑﺮ ﻂﻳﺷﺮا ﻓﺮﺳﺎ ﻳﺶ دﻳ ﻟﻮﻟﻪ ﻮاره .3 ﺣﺪاﻗﻞ ﺳﺮﻋﺖ و ﺣﺪاﻗﻞ ﺳﻄﺢ اﻧﺮژ در ی ﻟﻮﻟﻪ ﺧﻂ :ﺑﺮرﺳ ﻲ ﺣﺪاﻗﻞ ﺳﺮﻋﺖ و اﻧﺮژ ی ﻣﻤﻜﻦ ﺑﺮا در ﺎنﻳﺟﺮ ی ﻣﻘﻄﻊ ﻣﻮرد ﺑﺮرﺳ ﺑﺮ آن اﺛﺮﻲ ﺎﺑﻳ ارز و ﻲ ﺧﻮردﮔ ﻲ دﻳ ﺶﻳ اﻓﺰا اﺛﺮ در ﻫﺎ ﻮاره زﻣﺎن ﺗﻤﺎس ﻟﻮﻟﻪ ﺧﻂ و ﻣﺎده اﻧﺘﻘﺎﻟ .ﻲ اﻳﻦ ﭘﺎراﻣﺘﺮ ﺗﻮان ﺮﻴﻴﺗﻐ ﺑﻪ ﺧﻮرﻧﺪﮔ ﻲ ﻣﺎده اﻧﺘﻘﺎﻟ درﻲ ﻴﻏ ﻂﻳﺷﺮا ﺮﻣﻌﻤﻮل ارﺗﺒﺎط دارد ﺮﻴﻴﺗﻐ ﻨﺪﻳﻓﺮآ ﺗﺤﻮ ﻳﻞ ﻣﺤﺼﻮل ﻟﻮﻟﻪ ﺧﻂ ﺑﻪ ﺮﻴﻴﺗﻐ ﺗﻮان اﻧﺘﻘﺎل ﺗﺎﺳﻴﺴﺎت ﻳﺎ و اﺣﺘﻤﺎل ﺧﺮاﺑ آنﻲ ﻫﺎ ﺎتﻴﻋﻤﻠ ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری و ﻧﮕﻪ داری از ﺗﺎﺳﻴﺴﺎت ﺗﺤﻮ ﻞﻳ ﻣﺤﺼﻮل ﻟﻮﻟﻪ ﺧﻂ ﺑﻪ ﺗﺬﻛﺮ :ﻴ اﻣﺘ ﺎزدﻫ ﺑﻪﻲ ﻓﺎﻛﺘﻮرﻫﺎ ی ﻓﻮق ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ ﺑﺮاﺳﺎس ﻣﺸﺎﻫﺪات اﻧﺠﺎم ﺷﺪه ﻳﺎ ﮔﺰارﺷﺎت ﻪﻴﺗﻬ ،ﺷﺪه ﺑﺎ ﻧﮕﺎﻫ ﺎﺑﻳ ارز ﺑﺮﻲ ﻧﻬﺎﻲ ﻳﻲ ﭘﺎراﻣﺘﺮ » ﭘﺘﺎﻧﺴ ﻞﻴ ﺮﻴﻴﺗﻐ ﻧﺮخ ﺧﻮردﮔ ﺑﺎ و «ﻲ ﻧﻈﺮﺧﻮاﻫ ﻲ ﻣﺘﺨﺼﺼ ﻴﻦ و ﺑﻬﺮه ﺑﺮداران ﺧﻂ ﺻﻮرت ﺮدﻴﮔ 2 - ب- 2 - ﭘﻴﺶ ﮔﻴﺮی )ﻫﺎ وزن ﭘ ﻴ ﺸﻨﻬﺎد ی 50 %از ﺧﻮردﮔﻲ داﺧﻠﻲ ( ﭘﺎراﻣﺘﺮ ﺗﻮﺿ ﻴ ﺤﺎت اﻣﺘﻴﺎز ﭘ ﻴ ﺸﻨﻬﺎد ی اﻣﺘﻴﺎز ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺷﺪه ب - 2 - ﭘﻴﺶ ﮔﻴﺮی ﻫﺎ ) وزن ﭘ ﻴ ﺸﻨﻬﺎد ی 50 % از ﺧﻮردﮔﻲ داﺧﻠﻲ ( ﻴ اﻣﺘ ﺎزدﻫ ﻲ ﭘﺎراﻣﺘﺮ ﭘﻴﺶ ﮔﻴﺮی ﻫﻴﭻ اﻗﺪاﻣ ﻲ ﺻﻮرت ﻧﮕﺮﻓﺘﻪ اﺳﺖ 0 ﺶﻳﭘﺎ داﺧﻞ ﻟﻮﻟﻪ 2 ﺗﺰرﻳﻖ ﻣﻮاد ﺑﺎزدارﻧﺪه ﻳﺎ ﻛﻨﺪ ﻛﻨﻨﺪه روﻧﺪ ﺧﻮردﮔ ﻲ 4 ﻋﺪم ﺑﻪ ﺎزﻴﻧ اﻗﺪاﻣﺎت ) ﺮاﻧﻪﻴﺸﮕﻴﭘ ﻣﺎده اﻧﺘﻘﺎﻟ ﻲ ﺧﻮرﻧﺪه (ﺴﺖﻴﻧ 5 ﭘﻮﺷﺶ داﺧﻠ ﻲ 3 اﻗﺪاﻣﺎت ﻗﺎﻟﺐ در ﻻزم ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری ﻣﺘﻨﺎﺳﺐ 3 ﭘﻴﮓ ﻲ راﻧ 3 ﻣﺠﻤﻮع ﺎزاتﻴ اﻣﺘ 10 ﺗﺬﻛﺮ در : ﺻﻮرت ﺑﻪ ﻛﺎرﮔ ی ﺮﻴ ﭼﻨﺪ ﻣﻮرد از ﻣﻮارد ﺎزاتﻴ اﻣﺘ ﺮﻳز ﺗﺎ ﺳﻘﻒ 10 ﺟﻤﻊ ﺑﺴﺘﻪ ﺧﻮاﻫﻨﺪ ﺷﺪ 2 - ج- ﺧﻮردﮔﻲ زﻳ ﺮﺳﻄﺤ ﻲ ﺧﻄﺮ ﺧﻮردﮔﻲ زﻳ ﺮﺳﻄﺤ ﺑﺨﺶ ﺳﻪ در ﻲ ﻋﻤﺪه زﻳﺮ ﺧﻮاﻫﺪ :ﺑﻮد 1 - ﻳز ﻂﻳﺷﺮا ﺮﺳﻄﺤ ﻲ ﻣﺤﻴﻂ اﻃﺮاف ﻟﻮﻟﻪ، 2 - ﺣﻔﺎﻇﺖ ﻛﺎﺗﺪی 3 - ﭘﻮﺷﺶ دﻫﻲ، ﺑﺮرﺳﻲ و ﺷﺪه ﺗﺨﻤﻴﻦ ﻣﻲ زده ﺷﻮد 56 07 / 10 / 94 دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﭘﻴﺸﮕﻴﺮی و ﺑﺤﺮان ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔﻲ ﻫﺎی ﻧﻔﺘﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ و درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ ﭘﺎراﻣﺘﺮ ﺗﻮﺿ ﻴ ﺤﺎت اﻣﺘﻴﺎز ﭘﻴ ﺸﻨﻬﺎد ی اﻣﺘﻴﺎز ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺷﺪه ج- ﺧﻮردﮔﻲ زﻳ ﺮﺳﻄﺤ وزن ) ﻲ ﭘﻴ ﺸﻨﻬﺎد ی 70 (% ج- 1 - ﻂﻴﻣﺤ زﻳ ﺮﺳﻄﺤ ﻲ ج- 1 - 1 - ﺧﻮرﻧﺪﮔﻲ ﺧﺎک 15 ج- 1 - 2 - ﺧﻮردﮔﻲ ﻣﻜﺎﻧﻴﻜﻲ 5 ﻣﺠﻤﻮع 20 ج- 2 - ﺣﻔﺎﻇﺖ ﻛﺎﺗﺪی ج- 2 - 1 -ﻛﺎرا ﻳﻲ ﺳﻴ ﺴﺘﻢ ﺣﻔﺎﻇﺖ ﻛﺎﺗﺪ ﻳﻚ )CP ( 15 ج- 2 - 2 - ﭘﺘﺎﻧﺴﻴﻞ ﺗﺪاﺧﻞ ج- 2 - 2 - 1 - ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ AC 2 ج- 2 - 2 - 2 - ﭘﻮﺳﺘﻪ ﮔﺬار ی 1 ج- 2 - 2 - 3 - ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ DC ﺟﺮﻳﺎن ﻫﺎی ﺗﻠﻮرﻳﻚ 1 رﻳﻞ DC 3 ﺧﻄﻮط ﺧﺎرﺟ ﻲ 3 ﻣﺠﻤﻮع 25 ج- 3 - ﭘﻮﺷﺶ ج- 3 - 1 -ﺗﻨﺎﺳﺐ 10 ج- 3 - 2 - وﺿﻌ ﻴﺖ 15 ﻣﺠﻤﻮع 25 ﻣﺠﻤﻮع ﻛﻞ 70 ﺗﺬﻛﺮ:ﻋﻤﺪه ﻦﻳﺗﺮ ﺧﻄﺮ ﺧﻂ یﺑﺮا ﻟﻮﻟﻪ، ﺗﺸﻜ ﻴﻞ ﺳﻠﻮل ﮔﺎﻟﻮاﻧ ﻴﻜ ﻲ اﺳﺖ 2 - ج- 1 - ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺮﺳﻄﺤﻲ 2 - ج- 1 - 1 - ﺧﻮرﻧﺪﮔﻲ ﺧﺎک ) وزن ﭘﻴﺸﻨﻬﺎدی 15 درﺻﺪ ( ﻫﺎ دﻫﻲ وزن ﺑﺮ ﭘﺎ ﻳﻪ ﻗﻀﺎوت ﻫﺎی ﻛﺎرﺷﻨﺎﺳ ﻳﺎﻲ ﺗﺠﺎرب ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻨﻪﻴ زﻣ ﻦﻳا در ﺻﻮرت ﻦﻳا در .ﺮدﻴﮔ ﮔﺰارش ﻫـﺪف داﺷـﺘﻦ ﺑﺮآورد از ی ا ﺳﺎده وﺿﻌ ﻟﻮﻟﻪ ﺧﻂ ﺖﻴ در ﻣﻘﻄﻌ ﻲ ﻛﻮﭼﻚ اﺳﺖ، ﻟﺬا اﺳﺘﻔﺎده از اﻋﺪاد ﻓﻮق ﻛﺎﻓ ﻲ اﺳﺖ . ﭘﺎراﻣﺘﺮ ﺗﻮﺿ ﻴ ﺤﺎت ﻴﭘ ﺎزﻴ اﻣﺘ ﺸﻨﻬﺎد ی ج- 1 - 1 - ﺧﻮرﻧﺪﮔﻲ ﺧﺎک وزن ) ﭘﻴ ﺸﻨﻬﺎد ی 15 درﺻﺪ ( ﻴ اﻣﺘ ﺎزدﻫ ﻲ ﭘﺎراﻣﺘﺮ ﻣﻘﺎوﻣﺖ اﻟﻜﺘﺮ ﻳﻜﻲ ﻣﻘﺎوﻣﺖ اﻟﻜﺘﺮ از ﺗﺮ ﻛﻢﻲ ﻜﻳ1 ohm/cm و ﺧﻮرﻧﺪﮔ ﺑﺎﻻﻲ ی ﺧﺎک 0 ﻣﻘﺎوﻣﺖ اﻟﻜﺘﺮ ﻦﻴﺑﻲ ﻜﻳ1 ﺗﺎ1.5 ohm/cm ﺖﻴﺧﺎﺻ ﺑﺎ ﺎﻳ ﺧﻮرﻧﺪﮔ ﻲ ﻣﺘﻮﺳﻂ 5 ﻣﻘﺎوﻣﺖ ) ﺑﺎﻻ ﭘﺘﺎﻧﺴ ﻴﻞ ﺧﻮرﻧﺪﮔ ( ﻦﻳﻴﭘﺎﻲ ﺑﺪون ﻣﻼﺣﻈﻪ آﺛﺎر ﺧﻮردﮔ ﻲ ﻓﻌﺎل 10 ﺑﺪون اﻃﻼع از ﻣﻘﺎوﻣﺖ اﻟﻜﺘﺮ ﺰانﻴﻣ وﻲ ﻜﻳ ﺧﻮرﻧﺪﮔ ) ﺑﺎﻻﻲ ﺑﺎاﺣﺘ (ﺎطﻴ0 ﻦﻴﻴﺗﻌ ﺎزﻴ اﻣﺘ ﺷﺪه )ﺧﻮردﮔﻲ ﻓﻮﻻد statsgo)+(MIC )+(رﻃﻮﺑﺖ ﺧﺎک ]+( pH +[ )ﻣﻘﺎوﻣﺖ اﻟﻜﺘﺮ ﻲ ﻜﻳ ﺧﺎک (= اﻣﺘﻴﺎز ﺧﻮرﻧﺪﮔﻲ ﺧﺎک ﺗﺬﻛﺮ:در اﻏﻠﺐ ﻣﻮارد ﻓﺮض ﺑﺮ ﺗﻤﺎس ﻣﺴﺘﻘ ﻢﻴ ﻟﻮﻟﻪ ﺧﺎک و اﺳﺖ 2 - ج- 1 - 2 - اﺛﺮات ﺧﻮردی ﻣﻜﺎﻧﻴﻜﻲ ﻴﭘ ﺎزﻴ اﻣﺘ ) ﺸﻨﻬﺎد ی 5 ( ﭘﺎراﻣﺘﺮ ﺗﻮﺿ ﻴ ﺤﺎت ج- 1 - 2 -اﺛﺮات ﺧﻮردی ﻣﻜﺎﻧﻴﻜﻲ ﻴﭘ ﺎزﻴ اﻣﺘ ) ﺸﻨﻬﺎد ی 5( ﺷﺎﻣﻞ ﺗﺮک ﺧﻮردﮔ ازﻲﻧﺎﺷﻲ ﻫ ﺗﻨﺶ ﻴ ﺪروژﻧ ﻲ ) HSCC (، ﺗﺮک ﺧﻮردﮔ ﻲ ﻧﺎﺷ ﺗﻨﺶ ازﻲ ﺳﻮﻟﻔﻴﺪ ) SSCC (، ﺗﺮک ﺧﻮردﮔ ﻧﺎﺷ ﻲ ازﻲ اﺗﺼﺎل ﻫﻴﺪروژﻧﻲ )HIC ( ﺗﺮد ﻳﺎ ﺷﺪﮔﻲ ﻫﻴﺪروژﻧﻲ، ﺧﺴﺘﮕﻲ ﺧﻮردﮔﻲ و ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ اﺳﺖ . ﻦﻴﻴﺗﻌﺎزﻴ اﻣﺘ ﺷﺪه ﻓﺼﻞ ﺳﻮم - ﺴﻚﻳر ﺖﻳﺮﻳﻣﺪ ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔ در ﻲﻧﻔﺘ ﻲ رودﺧﺎﻧﻪ و ﻫﺎ درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ 07 / 10 / 94 57 2 -ج- 2 - ﺣﻔﺎﻇﺖ ﻛﺎﺗﺪی 2 - ج- 2 - 1 - ﻛﺎراﻳﻲ ﺳﻴﺴﺘﻢ ﺣﻔﺎﻇﺖ ﻛﺎﺗﺪﻳﻚ )CP ( ﭘﺎراﻣﺘﺮ ﺗﻮﺿ ﻴ ﺤﺎت ﻴﭘ ﺎزﻴ اﻣﺘ ﺸﻨﻬﺎد ی ج- 2 - 1 - ﻛﺎرا ﻳﻲ ﺳﻴ ﺴﺘﻢ ﺣﻔﺎﻇﺖ ﻛﺎﺗﺪ ﻳﻚ ﻴ اﻣﺘ ﺎزدﻫ ﺑﻪﻲ ﭘﺎراﻣﺘﺮ ﺧﻮب 15 ﻣﺘﻮﺳﻂ 10 ﻒﻴﺿﻌ5 ﺑﺪون اﻃﻼع 0 ﻲ ﺎﺑﻳ ارز ﻫﺎ ﺑﺎزه ی ﺑﺮداﺷﺖ اﻃﻼﻋﺎت از ﺗﺮ ﻛﻢ6 ﻣﺎه ﺑﻬﺘﺮﻳﻦ ﺣﺎﻟﺖ 6 ﻳﻚ ﺗﺎ ﻣﺎه ﺳﺎل ﻣﺘﻮﺳﻂ ﺑﻴﺶ ﻳﻚ از ﺳﺎل ﺿﻌﻴﻒ ﻦﻴﻴﺗﻌﺎزﻴ اﻣﺘ ﺷﺪه ﺗﺬﻛﺮ: ﻴ اﻣﺘ ﺎزدﻫ ﻦﻳاﺑﻪﻲ ﭘﺎراﻣﺘﺮ ﺑﺮ اﺳﺎس ﻧﻈﺮ ﻛﺎرﺷﻨﺎﺳﺎن ﺑﻬﺮه ﺑﺮدار ﺧﻂ ﻟﻮﻟﻪ ﺑﺎ و ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻧﺤﻮه اﺟﺮا ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻫﺎ ﻪﻴﺗﻬ ی ﺑﺮا ﺷﺪه ی ﺑﺎزد ﻳ ﺪﻫﺎ ی ،یا دوره اﻧﺠﺎم ﺧﻮاﻫﺪ .ﺷﺪ 2 - ج- 2 - 2 - 1 - ﺗﺪاﺧﻞ ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎAC ) وزن ﭘﻴﺸﻨﻬﺎدی20 % از ﭘﺘﺎﻧﺴﻴﻞ ﺗﺪاﺧﻞ ( ﭘﺎراﻣﺘﺮ ﺗﻮﺿ ﻴ ﺤﺎت ﻴﭘ ﺎزﻴ اﻣﺘ ﺸﻨﻬﺎد ی ج- 2 - 2 - 1 - ﺗﺪاﺧﻞ ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ AC )وزن ﭘﻴ ﺸﻨﻬﺎد ی 20 % از ﭘﺘﺎﻧﺴﻴﻞ ﺗﺪاﺧﻞ ( ﻫﻴﭻ ﻣﻨﺒﻊ ﻓﺸﺎرﻗﻮ یACدر ﻣﺤﺪوده ی1000ﻣﺘﺮ ﻟﻮﻟﻪ ﺧﻂ از ی وﺟﻮد ﻧﺪارد 3 ﻣﻨﺒﻊ ﻓﺸﺎرﻗﻮ یACدر اﻃﺮاف ﺧﻂ ﻟﻮﻟﻪ وﺟﻮد دارد، روش اﻣﺎ ﻫﺎ ی ﻣﺤﺎﻓﻈﺖ ﻟﻮﻟﻪ ﺧﻂ از ﻣﻮرداﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻪ اﻧﺪ 1 ﺗﺎ2 ﻣﻨﺒﻊ ﻓﺸﺎرﻗﻮ یACدر اﻃﺮاف ﺧﻂ ﻟﻮﻟﻪ وﺟﻮد دارد ﭻﻴﻫ و ﮔﻮﻧﻪ اﻗﺪام ﭘﻴﺶ ی ا ﺮاﻧﻪﻴﮔ اﻋﻤﺎل ﻧﺸﺪه اﺳﺖ 0 ﻦﻴﻴﺗﻌﺎزﻴ اﻣﺘ ﺷﺪه 2 - ج- 2 - 2 - 3 - ﺗﺪاﺧﻞ ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎDC ) وزن ﭘﻴﺸﻨﻬﺎدی70 % از ﭘﺘﺎﻧﺴﻴﻞ ﺗﺪاﺧﻞ ( ﭘﺎراﻣﺘﺮ ﺗﻮﺿ ﻴ ﺤﺎت ج- 2 - 2 - 3 - ﺗﺪاﺧﻞ ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ DC )وزن ﭘﻴ ﺸﻨﻬﺎد ی 70 % از ﭘﺘﺎﻧﺴﻴﻞ ﺗﺪاﺧﻞ ( در ﺻﻮرت ﻧﺒﻮد ﺳﻴ ﺴﺘﻢ ﺣﻔﺎﻇﺖ ﻛﺎﺗﺪ ﻳ،ﻚ دو ﺳﺎزه ﻓﻠﺰ در ی ﺮﻳز ﺧﺎک ﺗﺸﻜ ﻞﻴ ﻳﻚ ﺳﻠﻮل ﮔﺎﻟﻮاﻧ ﻚﻴ داده در و ﺻﻮرت وﺟﻮد، ﺳﻴ ﺴﺘﻢ ﺣﻔﺎﻇﺖ ﻛﺎﺗﺪ ﺴﺘﻳﺑﺎ ﻚﻳ ﻲ ﭘﺎﺳﺦ ﮔﻮ ی ﺧﻮردﮔ دو ﻫﺮ درﻲ ﺳﺎزه ﺑﺎﺷﺪ ﻦﻳا ﺎزﻴ اﻣﺘ . ﻓﺎﻛﺘﻮر ﻧﻴﺰ دو در ﺣﺎﻟﺖ وﺟﻮد و ﻋﺪم وﺟﻮد ﺳﺎزه ﻫﻤﺴﺎ ﻳﻪ داده ﺧﻮاﻫﺪ .ﺷﺪ 2 - ج- 3 - ﭘﻮﺷﺶ ) وزن ﭘﻴﺸﻨﻬﺎدی 25 درﺻﺪ از ﺧﻄﺮ ﺧﻮردﮔﻲ ( ﭘﺎراﻣﺘﺮ ﺗﻮﺿ ﻴ ﺤﺎت ﻴﭘ ﺎزﻴ اﻣﺘ ﺸﻨﻬﺎد ی ﺎزﻴ اﻣﺘ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺷﺪه ج- 3 - ﭘﻮﺷﺶ وزن ) ﭘﻴ ﺸﻨﻬﺎد ی 25 درﺻﺪ از ﺧﻄﺮ ﺧﻮردﮔ ﻲ( ج- 3 - 1 -ﺗﻨﺎﺳﺐ ﭘﻮﺷﺶ 5/1 ج- 3 - 2 -ﻂﻳﺷﺮا 5/1 ﻴ اﻣﺘ ﺎزدﻫ ﻦﻳاﺑﻪﻲ ﻓﺎﻛﺘﻮر ﺑﺮ اﺳﺎس ﭼﻬﺎر ﻣﺸﺨﺼﻪ اﺻﻠ آنﻲ وزن ﺑﺎﻲ وﻟ ﻫﺎ ی ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺻﻮرت ﻣﻲ ﮔﻴﺮد .ﺎزاتﻴ اﻣﺘ ﻣﺸﺎﺑﻪ اﻟﻒ ﺑﻨﺪ - 3 اﻋﻤﺎل ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . 58 07 / 10 / 94 دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﭘﻴﺸﮕﻴﺮی و ﺑﺤﺮان ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔﻲ ﻫﺎی ﻧﻔﺘﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ و درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ 3 - ﺷﺎﺧﺺ ﻃﺮاﺣﻲ ﺷﺎﺧﺺ ﭘﺎراﻣﺘﺮ ﺎزﻴ اﻣﺘ ﺎزﻴ اﻣﺘ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺷﺪه ﺷﺎﺧﺺ ﻃﺮاﺣ ﻲ اﻟﻒ- اﻃﻤ ﺐﻳﺿﺮ ﻨﺎنﻴ ﻃﺮاﺣ ﻲ از0 ﺗﺎ35 ﺎزﻴ اﻣﺘ35 ب-ﺧﺴﺘﮕ ﻲ از0 ﺗﺎ15 ﺎزﻴ اﻣﺘ15 ج- ﭘﺘﺎﻧﺴ ﻴﻞ ﺿﺮﺑﻪ ﻗﻮچ از0 ﺗﺎ10 ﺎزﻴ اﻣﺘ10 د-ﻳﻜﭙﺎرﭼﮕ ﻲ ﻃﺮاﺣ ﻲ از0 ﺗﺎ25 ﺎزﻴ اﻣﺘ25 ﻫـ-ﺣﺮﻛﺎت ﻦﻴ زﻣ از0 ﺗﺎ15 ﺎزﻴ اﻣﺘ15 ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫﺎ ی ﻣﻮﺛﺮ ﺑﺮ ﺷﺎﺧﺺ ﻃﺮاﺣ ﻲ اﻃﻤ ﺐﻳﺿﺮ ﻨﺎنﻴ ﺣﺪاﻛﺜﺮ ﻓﺸﺎر ﻓﺸﺎر ﻧﺮﻣﺎل اﺳﺘﺤﻜﺎم ﻣﻮاد ﺿﺨﺎﻣﺖ دﻳﻮاره ﻟﻮﻟﻪ ﺑﺎرﮔﺬار ی ﺧﺎرﺟ ﻲ ﻗﻄﺮ ﻟﻮﻟﻪ اﺳﺘﺤﻜﺎم ﺑﺴﺖ ﻫﺎ، ﺷﻴﺮﻫﺎ ﺑﺨﺶ و ﻫﺎ ی ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺧﺴﺘﮕﻲ ﻣﻘﺪار ﺳﻴﻜﻞ ﻓﺸﺎر دوره ﺑﺎزﮔﺸﺖ ﺳﻴﻜﻞ ﻓﺸﺎر ﺳﻔﺘ ﻲ ﻣﻮاد ﻧﺴﺒﺖ ﻗﻄﺮ ﺑﻪ ﺿﺨﺎﻣﺖ دﻳﻮاره ﻟﻮﻟﻪ ﭘﺘﺎﻧﺴﻴﻞ ﻣﻮج ﻣﺪول ﺣﺠﻢ ﺳﻴﺎل ﻣﺪل اﻻﺳﺘ ﻟﻮﻟﻪ ﺘﻪﻴﺴﻴ ﻧﺮخ ﺳﺪ ﺷﺪن ﺟﺮﻳﺎن ﺳﺮﻋﺖ ﺟﺮﻳﺎن ﺻﺤﺖ ﺳﻨﺠﻲ ﻫﺎ ﺦﻳﺗﺎر اﻧﺠﺎم ﺻﺤﺖ ﺳﻨﺠ ﻲ ﺳﻄﺢ ﺗﺴﺖ ﻓﺸﺎر ﺗﻜﻨﻴﻚ ﺑﺎزرﺳﻲ در ﺣﻴﻦ ﻛﺎر دﻗﺖ ﺑﺎزرﺳﻲ در ﺣﻴﻦ ﻛﺎر ﻫﺎی ﻳﻲﺟﺎ ﻪﺟﺎﺑ زﻣﻴﻦ ﺗﻜﺎن ای ﻟﺮزه ﻳﻲﺟﺎ ﻪﺟﺎﺑ ﮔﺴﻞ ﻓﺮوﻧﺸﺴﺖ ﻦﻴ زﻣ ﻟﻐﺰه ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ ﺳﺎﺣﻞ رودﺧﺎﻧﻪ ﻓﺼﻞ ﺳﻮم - ﺴﻚﻳر ﺖﻳﺮﻳﻣﺪ ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔ در ﻲﻧﻔﺘ ﻲ رودﺧﺎﻧﻪ و ﻫﺎ درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ 07 / 10 / 94 59 3 - اﻟﻒ- ﺿﺮﻳﺐ اﻃﻤﻴﻨﺎن ) وزن ﭘ ﻴ ﺸﻨﻬﺎد ی 35 درﺻﺪ ( ﭘﺎراﻣﺘﺮ ﺗﻮﺿ ﻴ ﺤﺎت ﺎزﻴ اﻣﺘ ﭘﻴﺸﻨﻬﺎدی اﻟﻒ- ﺐﻳﺿﺮ اﻃﻤﻴﻨﺎن ) وزن ﭘ ﻴ ﺸﻨﻬﺎد ی 35 درﺻﺪ ( روش اول (t-1)*35=ﺎزﻴ اﻣﺘ ﺷﺎﺧﺺ روش دوم ﺑﺮ اﺳﺎس ﻣﻘﺪار t ﻣﻘﺪارt ﺎزﻴ اﻣﺘ ازﺗﺮﻛﻢ1 10 - )ﻫﺸﺪار( 1 - 1.1 3.5 1.11 - 1.2 7 1.21 - 1.4 14 1.41 - 1.6 21 1.61 - 1.8 28 ﺑﻴﺶ از ﺗﺮ 1.81 35 ﺿﺨﺎﻣﺘ ﺪﻳﺑﺎ ﻛﻪﻲ ﺑﺎﺷﺪ / ﺿﺨﺎﻣﺖ ﻓﻌﻠ ﻳدﻲ ﻟﻮﻟﻪ ﻮاره t= ﻦﻴﻴﺗﻌﺎزﻴ اﻣﺘ ﺷﺪه ﺗﺬﻛﺮ :ﻣﻘﺪار ﻣﺨﺮج اﻳﻦ ﻛﺴﺮ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎ ی ﻃﺮاﺣ ﻲو ﻛﺎرﺑﺮ ﻟﻮﻟﻪ ﺧﻂ ی و ﺑﺪون ﺐﻳﺿﺮ اﻃﻤ ﻨﺎنﻴ ﺑﻪ دﺳﺖ ﺧﻮاﻫﺪ آﻣﺪ 3 -ب- ﺧﺴﺘﮕﻲ ) وزن ﭘﻴﺸﻨﻬﺎدی 15 درﺻﺪ ( ﭘﺎراﻣﺘﺮ ﺎزﻴ اﻣﺘ ﺧﺴﺘﮕ ﻲ ﺑﺮ اﺳﺎس ﺗﺮﻛ ﺒﺎتﻴ ﻣﺨﺘﻠﻔ ازﻲ ﻓﺸﺎر و دوره ﺑﺎزﮔﺸﺖ ﻴﻴﺗﻐ ﺮات در آن ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ ب- ﺧﺴﺘﮕ وزن )ﻲ ﭘﻴ ﺸﻨﻬﺎد ی 15 درﺻﺪ ( ﻓﺸﺎر ﺗﻌﺪاد وﻗﻮع در زﻣﺎن ﻣﻮردﺑﺮرﺳ ﻲ درﺻﺪ از MOP از ﺗﺮ ﻛﻢ103 104 - 103 105 - 104 106 - 105 از ﺶﻴﺑ106 100 7 5 3 1 0 90 9 6 4 2 1 75 10 7 5 3 2 50 11 8 6 4 3 25 12 9 7 5 4 10 13 10 8 6 5 5 14 11 9 7 6 ﻦﻴﻴﺗﻌ ﺎزﻴ اﻣﺘ ﺷﺪه ﺗﺬﻛﺮ :اﺑﺘﺪا ﺑﺮ اﺳﺎس ﻣﺪارک و ﻣﺸﺨﺼﺎت ﺧﻂﻲﻓﻨ ﻟﻮﻟﻪ در ﻣﻘﻄﻊ ﻣﻮردﺑﺮرﺳ ﻲ ﻣﻘﺪار ﺣﺪاﻛﺜﺮ ﻓﺸﺎر ﻣﻤﻜﻦ ﺑﺮا ﻟﻮﻟﻪ ﺧﻂ ی اﺳﺘﺨﺮاج و ﺷﺪه ﺳﭙﺲ ﺑﺮ اﺳﺎس ﻧﻮع ﻳﺎ وﻲ ﻄﻴﻣﺤ ﻂﻳﺷﺮا ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری از ﺧﻂ، ﻧﻮﺳﺎﻧﺎت ﻓﺸﺎر آن در ﻣﻮرد ﺑﺮرﺳ ﻗﺮار ﻲ ﺧﻮاﻫﺪ ﮔﺮﻓﺖ 3 - ج- ﭘﺘﺎﻧﺴﻴﻞ ﻣﻮج ) وزن ﭘﻴﺸﻨﻬﺎدی 10 درﺻﺪ ( ﭘﺎراﻣﺘﺮ ﺗﻮﺿ ﻴ ﺤﺎت ﻴﭘ ﺎزﻴ اﻣﺘ ﺸﻨﻬﺎد ی ج- ﭘﺘﺎﻧﺴ ﻣﻮج ﻞﻴ وزن ) ﭘﻴ ﺸﻨﻬﺎد ی 10 درﺻﺪ ( ﻴ اﻣﺘ ﺎزدﻫ ﺑﻪﻲ ﭘﺎراﻣﺘﺮ ﭘﺘﺎﻧﺴ ﻣﻮج ﻞﻴ اﺣﺘﻤﺎل وﻗﻮع ﺑﺎﻻ - در ﻣﻘﺎﻃﻊ ﺑﺎﻻدﺳﺖ ﻫﺎ ﺮﻴﺷ ی ﻗﻄﻊ و وﺻﻞ در ) ﺎنﻳﺟﺮ ﻣﻮرد ﻧﻔﺖ ﺮﻳﺳﺎ و ﺧﺎم ﺎﻻتﻴﺳ ﺗﺮاﻛﻢ ﻧﺎﭘﺬ (ﺮﻳ0 ﺎزﻴ اﻣﺘ اﺣﺘﻤﺎل وﻗﻮع ﻦﻳﻴﭘﺎ - ﺑﺮا ی ﻂﻳﺷﺮا وﻗﻮع ﺶﻳ اﻓﺰا ﻓﺸﺎر در ﻣﻘﺎﻃﻊ ﻣﺠﻬﺰ ﺑﻪ ﻛﻨﺘﺮل ﻛﻨﻨﺪه ﻫﺎ 5 ﺎزﻴ اﻣﺘ اﻣﻜﺎن ﻧﺎﭘﺬ ﺮﻳ-ﺎﻻتﻴﺳ ﺗﺮاﻛﻢ ﻳﺎ وﺮﻳﭘﺬ ﻣﻘﺎﻃﻊ ﺑﺪون ﺮﻴﺷ ﭘﻤﭗ و 10 ﺎزﻴ اﻣﺘ ﻦﻴﻴﺗﻌ ﺎزﻴ اﻣﺘ ﺷﺪه ﺗﺬﻛﺮ :یﺑﺮا داﺷﺘﻦ یﺎرﻴﻣﻌ ﺟﻬﺖ اﻧﺠﺎم ﻳﻣﻘﺎ،ﺴﺎت ﻓﺸﺎر ﺑﺎ ﻣﻘﺪار ﺶﻴﺑ از 10 %ﺑﻴﺶ از ﺗﺮ ﻓﺸﺎر MOP ﻣﻼک ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮد. 60 07 / 10 / 94 دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﭘﻴﺸﮕﻴﺮی و ﺑﺤﺮان ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔﻲ ﻫﺎی ﻧﻔﺘﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ و درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ ﺑﺮا ﻴ اﻣﺘ وﻲ ﺎﺑﻳ ارز ی ﺎزدﻫ ﻦﻳا ﺑﻪﻲ ﭘﺎراﻣﺘﺮ، از ﺪﻳﺑﺎ ﺎبﻳ ارز ﻣﻮارد ﻧﺼﺐ ﻞﻴﻗﺒ از ی ﺗﺠﻬ ﺰاتﻴ ﻛﻨﺘﺮل ﻛﻨﻨﺪه اﺿﺎﻓﻪ ﻓﺸﺎر ﻧﺎﺷ ﻲ از ﺿﺮﺑﻪ ﻗﻮچ، ﻋﻤﻠﻜﺮد ﺗﺠﻬ ﻦﻳا ﺢﻴﺻﺤ ﻴ ﺰات، ﻋﻠﻢ ﺑﻬﺮه ﺑﺮدار از ﭘﺘﺎﻧﺴ ﻴﻞ وﻗﻮع و ﻛﻨﺘﺮل ﺶﻳ اﻓﺰا ﻓﺸﺎر ﻧﺎﮔﻬﺎﻧ ﺗﻮان وﻲ ﺖﻳﺮﻳﻣﺪ اﻃﻤ ﻂ،ﻳﺷﺮا ﻨﺎنﻴ ﺣﺎﺻﻞ .ﻛﻨﺪ 3 - د- ﺻﺤﺖ ﺳﻨﺠﻲ ) وزن ﭘﻴﺸﻨﻬﺎدی 25 درﺻﺪ ( ﭘﺎراﻣﺘﺮ ﺗﻮﺿ ﻴ ﺤﺎت د- ﺻﺤﺖ ﺳﻨﺠ ﻲ وزن ) ﭘﻴ ﺸﻨﻬﺎد ی 25 درﺻﺪ ( ﻣﺮاﺣﻞ ﻦﻴﻴﺗﻌ ﻋﺪم ﻧﻘﺺ ﻟﻮﻟﻪ ﺧﻂ ﻳﻚ در ﺑﺎزه اﻧﺘﺨﺎﺑ ﻲ ﺟﺴﺘﺠﻮ و رﻓﻊ ﻫﺮﮔﻮﻧﻪ ﺗﻬﺪ ﻳﺪ و ﻧﺎﻫﻨﺠﺎر در ی ﻋﻤﻠﻜﺮد ﻟﻮﻟﻪ ﺧﻂ ) ﺷﺎﻣﻞ و ﺶﻳﭘﺎ ﺑﺎزرﺳ ﻲ ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ ( وﺰﻴﭘﺮﻫ ﺟﻠﻮﮔ از یﺮﻴ ﺗﻬﺪ ﺪاتﻳ ﻣﺤﺘﻤﻞ ) ﻨﺪهﻳآ در ﺷﺎﻣﻞ ﻣﺮاﺣﻠ ﻲ اﺳﺖ در ﻛﻪ ﻦﻳا ،ﮔﺰارش ﺗﺤﺖ ﻋﻨﻮان ﺷﺎﺧﺺ ﻫﺎ ی ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻣﻮردﺑﺮرﺳ ﻗﺮار ﻲ ﮔﺮﻓﺘﻪ ( اﻧﺪ ﺎزﻴ اﻣﺘ ﻦﻴﻴﺗﻌ ﺷﺪه ﺗﺬﻛﺮ :ﺞﻳرا ﻦﻳﺗﺮ روش یﻫﺎ ﺻﺤﺖ ﺳﻨﺠ ﻲ دوره ای ﺧﻄﻮط اﻧﺘﻘﺎل ﻧﻔﺖ و ﻓﺮآورده ﻫﺎ ﻧﻔﺘ ی ﻲ ﺗﺴﺖ ﻓﺸﺎر و ILI ﻲﻣ ﺑﺎﺷﻨﺪ . 3 -ﻫ - ﺣﺮﻛﺎت زﻣﻴﻦ ) وزن ﭘﻴﺸﻨﻬﺎدی 15 درﺻﺪ ( ﻂﻳﺷﺮا در ﻻزم ﻣﻮرد ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ ﮔﺬرﻧﺪه ﻫﺎ ﻢﻳﺣﺮ از ﻲ آﺑ ی ﻋﺒﺎرﺗﻨﺪ : از ﻟﻮﻟﻪ ﺧﻂ – ﮔﺴﻞ ﻢﻳﺣﺮ در را ﻳﻲﻫﺎ ﻣﻨﺒﻊ ﻲ آﺑ ﻗﻄﻊ ﻛﺮده ﺑﺎﺷﺪ ﻟﻮﻟﻪ ﺧﻂ – از داﺧﻞ رو ﻳﺎ ی ﺳﻄﺢ ﺪارﻳﻧﺎﭘﺎ دار ﺐﻴﺷ ﻋﺒﻮر داده ﺷﺪه ﺑﺎﺷﺪ ) ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﻃـ در ﺐﻴﺷ ﻲ ﭼﻨـﺪ ﺳـﺎل ﺪارﻳﻧﺎﭘﺎ ﺮﻴ اﺧ ﺷﺪه ﺑﺎﺷﺪ ( ﻳﺎ ﻦﻴ زﻣ – ﺑﺴﺘﺮ ﻟﻮﻟﻪ ﺮﻳز ﺣﺎل در ﻧﺸﺴﺖ ﺑﺎﺷﻨﺪ، ﺣﻮادث ﻣﺤﺘﻤﻞ ﻛﻪ ﻣﻨﺠﺮ ﺑﻪ ﺣﺮﻛﺖ ﻦﻴ زﻣ ﺧﻮاﻫﻨﺪ ﺷﺪ ﻋﺒﺎرﺗﻨﺪ : از ﻦﻴ زﻣ ﻟﻐﺰش، ﻓﺮﺳﺎ ﻳﺶ ﺧﺎک، ﺟﻮﺷﺶ ﻣﺎﺳﻪ ،(ﻳﻲﮔﺮا روان ) ﻟﻐﺰش ﺳﻨﮓ، ﺣﺮﻛـﺖ رﺳـﻮﺑﺎت، ﺳـﻮﻧﺎﻣ ﻲ، آﺗـﺶ ﻓﺸـﺎن ، ﺣﺮﻛـﺖ ﮔﺴﻞ ﻫﺎ، ﺷﺴﺘﻪ ﺷﺪن ﻣﻮاد ﻟﻮﻟﻪ ﺮﻳز در ) ﻣﻮارد ﻗﺮارﮔ ﻟﻮﻟﻪ ﺧﻂ ی ﺮﻴ ﺐﻴﺷ در ﻛﻨﺎره رودﻫﺎ و درﻳﺎﭼﻪ ﺗﺨﺮ ،(ﻫﺎ ﻳﺐ ﻛﺎﻧـﺎل اﻧﺘﻘـﺎل آب ﻣﺠﺎور ﻟﻮﻟﻪ، ﻓﺮﺳﺎ ﻳﺶ ﺳﻮاﺣﻞ رودﺧﺎﻧﻪ ﺧﻂﻲ ﻜﻳﻧﺰد در ﻟﻮﻟﻪ، در رود ﺮﻴﻣﺴ ﺮﻴﻴﺗﻐ ﺟﻬﺘ ﺳﺒﺐ ﻛﻪﻲ ﺗﻬﺪ ﻟﻮﻟﻪ ﺧﻂ ﺪﻳ ﮔﺮدد . ﭘﺎراﻣﺘﺮ ﻃﺒﻘﻪ ﺑﻨﺪ ﺗﻮﺿ و ی ﻴ ﺤﺎت ﻴﭘ ﺎزﻴ اﻣﺘ ﺸﻨﻬﺎد ی ﻫـ- ﺣﺮﻛﺎت وزن ) ﻦﻴ زﻣ ﭘﻴ ﺸﻨﻬﺎد ی 15 درﺻﺪ ( ﻴ اﻣﺘ ﺎزدﻫ ﻲ ﭘﺎراﻣﺘﺮ ﺣﺮﻛﺎت ﻦﻴ زﻣ ﺑﺎﻻ : ﻣﻨﺎﻃﻘ ﻛﻪﻲ ﺳﺎﺑﻘﻪ ﺣﺮﻛﺎت ﺛﺒﺖ ﻫﺎ آن در ﻦﻴ زﻣ اﺛﺮ در ﻳﺎ و ﺷﺪه ﺑﺮوز ﻞﻴﻗﺒ ﻦﻳا اﺗﻔﺎﻗﺎت ﺗﻠﻔﺎت و ﺧﺴﺎرات ﺑﻪﻲ ﻨﻴﺳﻨﮕ ﻣﻨﺒﻊ ﻲ آﺑ ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ وارد ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ 0 ﺎزﻴ اﻣﺘ ﻣﺘﻮﺳﻂ :اﺣﺘﻤﺎل ﺣﺮﻛﺖ ﻦﻴ زﻣ اﺳﺖ اﻣﺎ ﺑﻪ ﻞﻴ دﻟ ﻣﻮﻗﻌ ﻴﺖو ﻋﻤﻖ ﻗﺮارﮔ ﺮﻴ ﻟﻮﻟﻪ ﺧﻂ ی ﺣﺘﻤﺎ آن را ﺗﺤﺖ ﺗﺎﺛﻴﺮ ﻗﺮار ﺧﻮاﻫﺪ . داد 5 ﺎزﻴ اﻣﺘ ﻛﻢ:ﺷﻮاﻫﺪ ازﻲﺣﺎﻛ ﺣﺮﻛﺖ ﺑﻪﻦﻴ زﻣ ﻧﺪرت ﺪهﻳد،ﺷﺪه اﺣﺘﻤﺎل ﺣﺮﻛﺖ ﻦﻴ زﻣ ﻛﻢ اﺳﺖ، ﭻﻴﻫ ﮔﻮﻧﻪ ﺣﻮادث ﻧﺎﺷ ی ا ﺳﺎزه ازﻲ ﺣﺮﻛﺖ در ﻦﻴ زﻣ ﻣﺤﺪوده ﻣﻮردﻧﻈﺮ ﺛﺒﺖ ﻧﺸﺪه اﺳﺖ 10 ﺎزﻴ اﻣﺘ اﺣﺘﻤﺎل ﺻﻔﺮ:ﭻﻴﻫ ﮔﻮﻧﻪ ﺷﻮاﻫﺪ یﺑﺮاﻲﻠﻳ دﻻ و ﺣﺮﻛﺖ ﻦﻳا درﻦﻴ زﻣ ﻣﺤﺪوده وﺟﻮد ﻧﺪارد. 15 ﺎزﻴ اﻣﺘ ﻧﺎﺷﻨﺎﺧﺘﻪ : در ﺻﻮرت ﻧﺒﻮدن ﻫﻴﭻ ﮔﻮﻧﻪ اﻃﻼﻋﺎت و ﻛﺎرﺷﻨﺎﺳﺎن ﺻﺎﺣﺐ ﻧﻈﺮ و آﺷﻨﺎ ﺑﻪ ﻣﺤﺪوده، ﺧﻂ ﻟﻮﻟﻪ در ﻗﺮار رده ﻦﻳا ﺧﻮاﻫﺪ ﮔﺮﻓﺖ .0 ﺎزﻴ اﻣﺘ ﻦﻴﻴﺗﻌ ﺎزﻴ اﻣﺘ ﺷﺪه ﻓﺼﻞ ﺳﻮم - ﺴﻚﻳر ﺖﻳﺮﻳﻣﺪ ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔ در ﻲﻧﻔﺘ ﻲ رودﺧﺎﻧﻪ و ﻫﺎ درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ 07 / 10 / 94 61 4 - ﺷﺎﺧﺺ ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری ﻧﺎﻣﻨﺎﺳﺐ ﭘﺎراﻣﺘﺮ ﻣﺤﺪوده ﺎزﻴ اﻣﺘ ﺎزﻴ اﻣﺘ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺷﺪه ﺷﺎﺧﺺ ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری ﻧﺎﻣﻨﺎﺳﺐ اﻟﻒ-ﻃﺮاﺣ ﻲ اﻟﻒ- 1 -ﻦﻴﻴﺗﻌ ﺧﻄﺮات از0 ﺗﺎ4 ﺎزﻴ اﻣﺘ اﻟﻒ- 2 -ﭘﺘﺎﻧﺴ ﻴﻞMAOP از0 ﺗﺎ12 ﺎزﻴ اﻣﺘ اﻟﻒ- 3 -ﺳﻴ ﺴﺘﻢ ﻲﻤﻨﻳا یﻫﺎ از0 ﺗﺎ10 ﺎزﻴ اﻣﺘ اﻟﻒ- 4 -اﻧﺘﺨﺎب ﻣﺼﺎﻟﺢ از0 ﺗﺎ2 ﺎزﻴ اﻣﺘ اﻟﻒ- 5 -ﻛﻨﺘﺮل ﻫﺎ از0 ﺗﺎ2 ﺎزﻴ اﻣﺘ ﻣﺠﻤﻮع از0 ﺗﺎ30 ﺎزﻴ اﻣﺘ ب-اﺟﺮا ب- 1 -ﺑﺎزرﺳ ﻲ از0 ﺗﺎ10 ﺎزﻴ اﻣﺘ ب- 2 -ﻣﺼﺎﻟﺢ از0 ﺗﺎ2 ﺎزﻴ اﻣﺘ ب- 3 -ﺟﻮﺷﻜﺎر ی) joining ( از0 ﺗﺎ2 ﺎزﻴ اﻣﺘ ب- 4 -ﺑﺴﺘﺮﺳﺎز ی از0 ﺗﺎ2 ﺎزﻴ اﻣﺘ ب- 5 -ﺑﻪ ﻛﺎرﮔ ﻴﺮی) handling ( از0 ﺗﺎ2 ﺎزﻴ اﻣﺘ ب- 6 -ﭘﻮﺷﺶ از0 ﺗﺎ2 ﺎزﻴ اﻣﺘ ﻣﺠﻤﻮع از0 ﺗﺎ20 ﺎزﻴ اﻣﺘ ج-ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری ج- 1 -ﻳﻓﺮآ ﻨﺪﻫﺎ از0 ﺗﺎ7 ﺎزﻴ اﻣﺘ ج- 2 - SCADA از0 ﺗﺎ3 ﺎزﻴ اﻣﺘ ج- 3 - ﺗﺴﺖ ﻫﻮﺷ از یﺎرﻴ ﻛﺎرﻛﻨﺎن ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری ﺧﻂ از0 ﺗﺎ2 ﺎزﻴ اﻣﺘ ج- 4 -ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﺗﺎﻣﻴﻦ ﻲﻤﻨﻳا از0 ﺗﺎ2 ﺎزﻴ اﻣﺘ ج- 5 -ﻧﻘﺸﻪ ﺑﺮدار ی و ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻲﺪاﻧﻴﻣ از0 ﺗﺎ5 ﺎزﻴ اﻣﺘ ج- 6 -آﻣﻮزش از0 ﺗﺎ10 ﺎزﻴ اﻣﺘ ج- 7 -از یﺮﻴﮔﺶﻴﭘ ﻣﺸﻜﻼت ﻣﻜﺎﻧ ﻲﻜﻴ از0 ﺗﺎ6 ﺎزﻴ اﻣﺘ ﻣﺠﻤﻮع از0 ﺗﺎ35 ﺎزﻴ اﻣﺘ د-ﻧﮕﻪ داری د- 1 -ﻲﮕﺎﻧﻳﺑﺎ از0 ﺗﺎ2 ﺎزﻴ اﻣﺘ د- 2 -زﻣﺎن یﺑﻨﺪ از0 ﺗﺎ3 ﺎزﻴ اﻣﺘ د- 3 -ﻳﻓﺮآ ﻨﺪﻫﺎ از0 ﺗﺎ10 ﺎزﻴ اﻣﺘ ﻣﺠﻤﻮع از0 ﺗﺎ15 ﺎزﻴ اﻣﺘ 4 - اﻟﻒ- ﻃﺮاﺣﻲ ) وزن ﭘﻴ ﺸﻨﻬﺎد ی 30 درﺻﺪ ( ﭘﺎراﻣﺘﺮ ﺗﻮﺿ ﻴ ﺤﺎت ﻴﭘ ﺎزﻴ اﻣﺘ ﺸﻨﻬﺎد ی ﺎزﻴ اﻣﺘ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺷﺪه اﻟﻒ- ﻃﺮاﺣﻲ وزن ) ﭘﻴ ﺸﻨﻬﺎد ی 30 درﺻﺪ ( ﻣﻮاردی اﻳﻦ در ﻛﻪ ﺑﺨﺶ اﺳﺖ ﻻزم اﻣﺘﻴﺎز دﻫﻲ ﺷﻮﻧﺪ ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ ﺧﻄﺮات 4 ﭘﺘﺎﻧﺴﻴﻞ Mop 12 ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻲﻤﻨﻳا 10 اﻧﺘﺨﺎب ﻣﺼﺎﻟﺢ 2 ﻛﻨﺘﺮل ﻫﺎ 2 ﻣﺠﻤﻮع 30 ﺗﺬﻛﺮ :ﺑﺮای اﻓﺰاﻳﺶ دﻗﺖ ارزﻳﺎﺑﻲ ﻫﺎ ﺗﻮﺻﻴﻪ ﻣﻲ ﺷﻮد ﻛﻪ ارزﻳﺎب ﻋﻼوه ﺑﺮ ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﻣﺪارک و ﻣﺴﺘﻨﺪات ﺑﻪ ﺑﺮرﺳﻲ ﺷﻮاﻫﺪ و ﭘﺮﺳﺶ از اﻓﺮاد ﻣﻄﻠﻊ ﻧﻴﺰ ﺑﭙﺮدازد 62 07 / 10 / 94 دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﭘﻴﺸﮕﻴﺮی و ﺑﺤﺮان ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔﻲ ﻫﺎی ﻧﻔﺘﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ و درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ 4 - اﻟﻒ1 - ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ ﺧﻄﺮات ﭘﺎراﻣﺘﺮ ﺗﻮﺿ ﻴ ﺤﺎت اﻟﻒ 1 - ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ ﺧﻄﺮات )4 - 0 اﻣﺘﻴﺎز ( ارزﻳﺎﺑﻲ ﺑﺎﻫﺎ ﺑﺮرﺳﻲ و ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ اﺳﻨﺎد ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﻃﺮاﺣﻲ و ﺳﺎﺧﺖ ﺧﻂ ﻟﻮﻟﻪ در ﻳﺎ و ﺻﻮرت ﻋﺪم دﺳﺘﺮﺳ ﻲ ﺑﻪ اﺳﻨﺎد ﻖﻳﻃﺮ از ﻣﺼﺎﺣﺒﻪ ﺑﺎ ﻣﺘﺨﺼﺼﺎن و ﻛﺎرﺷﻨﺎﺳﺎن دﺧﻴﻞ در ﻃﺮاﺣﻲ و اﺟﺮای ﺧﻂ ﻟﻮﻟﻪ ﻣﻮردﻧﻈﺮ، ﺻﻮرت ﺧﻮاﻫﺪ ﮔﺮﻓﺖ و اﻣﺘﻴﺎز ﺑﻴﻦ 4 - 0 ﺑﻪ آن اﺧﺘﺼﺎص داده ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ. ﻦﻴﻴﺗﻌﺎزﻴ اﻣﺘ ﺷﺪه 4 - اﻟﻒ- 2 - ﭘﺘﺎﻧﺴﻴﻞ Mop ﭘﺎراﻣﺘﺮ ﻃﺒﻘﻪ ﺑﻨﺪی و ﺗﻮﺿ ﻴ ﺤﺎت ﺎزﻴ اﻣﺘ ﻴﭘ ﺸﻨﻬﺎد ی اﻟﻒ- 2 - ﭘﺘﺎﻧﺴﻴﻞ Mop ) 12 - 0 اﻣﺘﻴﺎز ( ﺣﺎﻟﺖ ﻣﻌﻤﻮل :ﻫﻨﮕﺎﻣ ﻲ ﻛﻪ در ﺷﺮاﻳﻂ ﻣﻌﻤﻮل ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری در ﺑﺨﺸﻲ از ﻟﻮﻟﻪ ﻛﻪ ﻣﻮرد ﺑﺮرﺳﻲ اﺳﺖ، ﺑﻪ ﻓﺸﺎرMop رﺳﻴﺪه و ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی از ﻓﺸﺎر ﺑﻴﺶ ازﺣﺪ ﺻﻮرت ﻧﮕﺮﻓﺘﻪ ﺑﺎﻳﺎ وﺳﺎﻳﻞ ﺳﺎده اﻧﺠﺎم ﻣﻲ ﺷﻮد ).ﻳﻚ ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻛﻨﺘﺮل ﻓﺸﺎر ( ﺻﻔﺮ اﻣﺘﻴﺎز ﺑﻌﻴﺪ :ﻫﻨﮕﺎﻣ ﻲ ﻛﻪ ﻓﺸﺎر ﺑﻴﺶ ازﺣﺪ در اﺛﺮ ﺗﺮﻛﻴﺐ ﺑﺎرﻫﺎی ذﻛﺮﺷﺪه ﻳﺎ و ﺧﺮاﺑﻲ ﺗﺠﻬﻴﺰات ﻓﺸﺎرﺷﻜﻦ اﺗﻔﺎق ﺑﻴﻔﺘﺪ ) ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺑﺎﻻ رﻓﺘﻦ ﻓﺸﺎر ﭘﻤﭙﺎژ در اﺛﺮ ﺑﺴﺘﻪ ﺷﺪن ﻧﺎﮔﻬﺎﻧﻲ ﺷﻴﺮ در ﭘﺎﻳﻴﻦ دﺳﺖ ﺣﺪاﻗﻞ دو ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻛﻨﺘﺮل ﻓﺸﺎر (5 اﻣﺘﻴﺎز ﺧﻴﻠﻲ ﺑﻌﻴﺪ :ﻫﻨﮕﺎﻣ ﻲ ﻛﻪ اﺣﺘﻤﺎل وﻗﻮع ﻓﺸﺎر ﺑﻴﺶ ازﺣﺪ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﺗﺌﻮرﻳﻚ ﺑﻮده و ﺗﻨﻬﺎ در اﺛﺮ ﺗﺮﻛﻴﺐ ﻋﻮاﻣﻞ ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺑﺎ اﺣﺘﻤﺎل ﻛﻢ اﺗﻔﺎق ﺧﻮاﻫﺪ اﻓﺘﺎد. 10 اﻣﺘﻴﺎز ﻏﻴﺮﻣﻤﻜﻦ :ﻫﻨﮕﺎﻣ ﻛﻪﻲ ﺗﺤﺖ ﻫﺮ ﺷﺮا ﻳﻂ ﻣﻮﻟﺪ اﻳﺠﺎد ﻓﺸﺎر ﻗﺎدر ﺑﻪ اﻳﺠﺎد ﻓﺸﺎر ﺗﺎ ﺳﻄﺢ Mop ﻧﺒﺎﺷﺪ. 12 اﻣﺘﻴﺎز ﻦﻴﻴﺗﻌ ﺎزﻴ اﻣﺘ ﺷﺪه ﺗﺠﻬﻴﺰات ﻛﻨﺘﺮل ﻓﺸﺎر در ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ ﻋﺒﺎرﺗﻨﺪ : از ﺮﻫﺎﻴﺷ – ی ﻓﺸﺎرﺷﻜﻦ – ﺻﻔﺤﺎت ﻓﺸﺎرﺷﻜﻦ – ﻛﻠﻴﺪﻫﺎی ﻗﻄﻊ ﺧﻮدﻛﺎر ﻣﻜﺎﻧﻴﻜﻲ، اﻟﻜﺘﺮﻳﻜﻲ ﻳﺎ ﭘﻨﻮﻣﺎﺗﻴﻜﻲ – ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ یﻫﺎ اﻳﻤﻨﻲ ﻛﺎﻣﭙﻴﻮﺗﺮی 4 - اﻟﻒ- 3 - ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻫﺎی اﻳﻤﻨﻲ ﭘﺎراﻣﺘﺮ ﺗﻮﺿ ﻴ ﺤﺎت ﻴﭘ ﺎزﻴ اﻣﺘ ﺸﻨﻬﺎد ی اﻟﻒ- 3 - ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻫﺎی اﻳﻤﻨﻲ )10 - 0 اﻣﺘﻴﺎز ( اﻣﺘﻴﺎز دﻫﻲ ﺑﻪ ﭘﺎراﻣﺘﺮ ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻫﺎی اﻳﻤﻨﻲ ﻋﺪم وﺟﻮد ﺳﻴﺴﺘﻢ اﻳﻤﻨﻲ ) ﺣﺎﻟﺘﻲ ﻛﻪ اﺣﺘﻤﺎل رﺳﻴﺪن ﺑﻪMopوﺟﻮد داﺷﺘﻪ ﻦﻴ درﻋ و ﻫﻴﭻ ﺣﺎل ﮔﻮﻧﻪ ﺗﺠﻬﻴﺰات ﻛﻨﺘﺮل و ﺗﺨﻔﻴﻒ ﻓﺸﺎری وﺟﻮد ﻧﺪارد (0 اﻣﺘﻴﺎز ﺗﻨﻬﺎ ﻳﻚ ﺳﻴﺴﺘﻢ اﻳﻤﻨﻲ در ﻣﺤﻞ ﻣﻮﺟﻮد اﺳﺖ 3 اﻣﺘﻴﺎز ﺗﻌﺪاد2ﻳﺎ ﺑﻴﺶ ﺗﺮ ﺳﻴﺴﺘﻢ اﻳﻤﻨﻲ ﻣﻮﺟﻮد اﺳﺖ اﻳﻦ در ) ﺣﺎﻟﺖ ﺑﺎﻳﺪ ﻣﻨﺒﻊ اﻧﺮژی ﻫﺮ ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻣﺠﺰا ﺑﺎﺷﺪ (6 اﻣﺘﻴﺎز ﺑﺎزدﻳﺪ از راه دور 1 اﻣﺘﻴﺎز ﺑﺎزدﻳﺪ و ﻛﻨﺘﺮل از راه دور 3 اﻣﺘﻴﺎز ﻣﺸﺎﻫﺪه ﻓﻌﺎل ﺑﻬﺮه ﺑﺮدار ) ﺗﻮﺳﻂ اﻓﺮاد ﻣﺘﻔﺮﻗﻪ (2 اﻣﺘﻴﺎز ﺑﺪون دﺧﺎﻟﺖ ﺑﻬﺮه ﺑﺮدار 3 اﻣﺘﻴﺎز ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻫﺎی اﻳﻤﻨﻲ ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز ﻧﻴﺴﺘﻨﺪ 10 اﻣﺘﻴﺎز ﻦﻴﻴﺗﻌﺎزﻴ اﻣﺘ ﺷﺪه ﺗﺬﻛﺮ : ﻫﻢ ﭼﻨﻴﻦ ارزﻳﺎب ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ ﻧﺤﻮه ﻋﻤﻠﻜﺮد ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻫﺎی اﻳﻤﻨﻲ در را ﻧﺒﻮد ﻣﻨﺒﻊ اﻧﺮژی ﺑﺮرﺳﻲ ﻛﻨﺪ، ﻛﻪ ﺳﻴﺴﺘﻢ در ﻫﻨﮕﺎم ﻧﺒﻮد ﻣﻨﺒﻊ اﻧﺮژی ) اﻟﻜﺘﺮﻳﻜﻲ، ﻣﻜﺎﻧﻴﻜﻲ، ﭘﻨﻮﻣﺎﺗﻴﻜﻲ ﻋﻜﺲ ﭼﻪ ( اﻟﻌﻤﻠﻲ از ﺧﻮد ﻧﺸﺎن ﺧﻮاﻫﺪ داد . ﻓﺼﻞ ﺳﻮم - ﺴﻚﻳر ﺖﻳﺮﻳﻣﺪ ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔ در ﻲﻧﻔﺘ ﻲ رودﺧﺎﻧﻪ و ﻫﺎ درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ 07 / 10 / 94 63 4 - اﻟﻒ- 4 - اﻧﺘﺨﺎب ﻣﺼﺎﻟﺢ ﭘﺎراﻣﺘﺮ ﺗﻮﺿ ﻴ ﺤﺎت اﻟﻒ- 4 - اﻧﺘﺨﺎب ﻣﺼﺎﻟﺢ )2 - 0 اﻣﺘﻴﺎز ( ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﺗﻌﻴﻴﻦ اﻣﺘﻴﺎز اﻳﻦ ﻓﺎﻛﺘﻮر ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻓﻨﻲ ﻃﺮاﺣﻲ و اﺟﺮای ﺧﻂ ﻟﻮﻟﻪ ﻣﻮرد ﺑﺮرﺳﻲ ﻗﺮارﮔﺮﻓﺘﻪ و ﺑﺮ اﺳﺎس آن ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻛﻪ ﺷﻮد ﻣﺼﺎﻟﺢ ﻣﻮردﻧﻴﺎز ﺑﺮای ﻟﻮﻟﻪ، ﻣﻬﺎرﻫﺎ، ﺑﻪ ... و ﻫﺎ ﺧﻢ ﻫﺎ، ﭘﻴﭻ درﺳﺘ ﻲ اﻧﺘﺨﺎب و اﺟﺮا ﻳﺎ اﻧﺪ ﺷﺪه .ﺧﻴﺮ ﺎزﻴ اﻣﺘ ﻦﻴﻴﺗﻌ ﺷﺪه 4 - اﻟﻒ- 5 - ﻛﻨﺘﺮل ﻫﺎ ﭘﺎراﻣﺘﺮ ﺗﻮﺿ ﻴ ﺤﺎت اﻟﻒ- 5 - ﻛﻨﺘﺮل ﻫﺎ )2 - 0 اﻣﺘﻴﺎز ( اﻣﺘﻴﺎز ﻛﺎﻣﻞ اﻳﻦ ﻓﺎﻛﺘﻮر ﺑﻪ ﻓﺮآﻳﻨﺪ ﻃﺮاﺣﻲ ﺑﻪ ﻛﻪ ﺧﻮﺑﻲ ﺗﻮﺳﻂ اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎ و اﻓﺮاد ﺧﺒﺮه ﻛﻨﺘﺮل ﺷﺪه اﺳﺖ، ﺗﻌﻠﻖ ﻣﻲ ﮔﻴﺮد . ﺎزﻴ اﻣﺘ ﻦﻴﻴﺗﻌ ﺷﺪه 4 - ب- ﺳﺎﺧﺖ و اﺟﺮا ) وزن ﭘﻴﺸﻨﻬﺎدی 20 درﺻﺪ ( ﭘﺎراﻣﺘﺮ ﺗﻮﺿ ﻴ ﺤﺎت ﻴﭘ ﺎزﻴ اﻣﺘ ﺸﻨﻬﺎد ی ﻦﻴﻴﺗﻌ ﺎزﻴ اﻣﺘ ﺷﺪه ب- ﺳﺎﺧﺖ و اﺟﺮا وزن ) ﭘﻴﺸﻨﻬﺎدی 20 درﺻﺪ ( اﻧﺠﺎم ﺑﺎزدﻳﺪﻫﺎ ﺑﻴﺶ ) ﺗﺮﻳﻦ اﻣﺘﻴﺎز ﺑﻪ ﺣﺎﻟﺘﻲ ﺗﻌﻠﻖ ﻣﻲ ﮔﻴﺮد ﻛﻪ در زﻣﺎن ﺳﺎﺧﺖ و اﺟﺮای ﺧﻂ ﻟﻮﻟﻪ ، ﺑﺎزرس ﻣﺠﺮب و ﻣﺘﺨﺼﺺ ﻛﻞ ﺑﺮ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻫﺎی اﺟﺮاﻳﻲ ﻧﻈﺎرت داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ .(10 اﻣﺘﻴﺎز ﻣﺼﺎﻟﺢ ) ﻛﻨﺘﺮل ﻫﺎی ﻟﻮﻟﻪ ﻣﻮﺟﻮد ﺑﺎ دﻓﺘﺮﭼﻪ ﻫﺎی ﻣﺤﺎﺳﺒﺎﺗﻲ ﺑﺮای ﺗﻌﻴﻴﻦ اﻣﺘﻴﺎز آن ﻫﺎ ﺿﺮوری اﺳﺖ (. 2 اﻣﺘﻴﺎز اﺗﺼﺎﻻت ) ﺟﻮش دادن ﻧﻘﺎط اﺗﺼﺎل ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺳﺎﻳﺮ ﻧﻘﺎط ﺧﻂ ﻟﻮﻟﻪ از آﺳﻴﺐ ﭘﺬﻳﺮی ﺑﺎﻻﺗﺮی در ﺑﺮاﺑﺮ ﺷﻜﺴﺖ ﺑﺮﺧﻮردارﻧﺪ ﭼﺮاﻛﻪ در ﻣﻌﺮض ﻋﺪم ﻗﻄﻌ ﻳﻲﻫﺎ ﺖﻴ از ﻗﺒ ﻴﻞ ﺷﺮاﻳﻂ ﻣﺤﻠﻲ، ﻣﻬﺎرت ﻧ یﺮوﻴ اﻧﺴﺎﻧﻲ، ﺑﺎزدﻳﺪ ... و ﻗﺮار دارﻧﺪ ( 2 اﻣﺘﻴﺎز ﺑﺴﺘﺮﺳﺎزی ) زﻳﺮﺳﺎزی زﻳﺮﺳﺎزی ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ ﻳﻜﻨﻮاﺧﺖ و ﻣﺘﺮاﻛﻢ ﺷﺪه ﺑﺎﺷﺪ (. 2 اﻣﺘﻴﺎز ﺪﮔﻴ رﺳ ﻧﮕﻪ ) ﺧﻂ ﺑﻪﻲ داری از ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺑﺮای ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی از اﻳﺠﺎد ﺗﻨﺶ ﻫﺎی ﺣﺮارﺗﻲ، ﭘﺴﻤﺎﻧﺪ، ﺧﻮردﮔﻲ ﻳﺎ ﺧﺮاب ﺷﺪﮔﻲ اﻣﺘﻴﺎز ﺣﺪاﻛﺜﺮ را ﺑﻪ ﻫﻤﺮاه ﺧﻮاﻫﺪ داﺷﺖ .(2 اﻣﺘﻴﺎز ﭘﻮﺷﺶ دار ﻛﺮدن 2 اﻣﺘﻴﺎز ﻣﺠﻤﻮع ﺎزاتﻴ اﻣﺘ 20 اﻣﺘﻴﺎز 4 - ج- ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری ﭘﺎراﻣﺘﺮ ﺗﻮﺿ ﻴ ﺤﺎت ﻴﭘ ﺎزﻴ اﻣﺘ ﺸﻨﻬﺎد ی ﻦﻴﻴﺗﻌ ﺎزﻴ اﻣﺘ ﺷﺪه ج- ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری وزن ) ﭘﻴﺸﻨﻬﺎدی 35 (% ج- 1 - روﻧﺪﻫﺎ- روﻧﺪﻫﺎی ﻛﺎری در ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری از ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ ﻧﻔﺖ و ﻓﺮآﻳﻨﺪﻫﺎی ﻧﻔﺘﻲ ﻋﺒﺎرﺗﻨﺪ از : ﻧﮕﻪ داری و ﻛﻨﺘﺮل ﺷﻴﺮآﻻت ﺧﻂ اﺻﻠﻲ، ﺑﺎزدﻳﺪ و ﻛﺎﻟﻴﺒﺮه ﻛﺮدن ﺗﺠﻬﻴﺰات اﻳﻤﻨﻲ، راه اﻧﺪازی ﻳﺎ و ﺗﻮﻗﻒ اﻧﺘﻘﺎل ﺧﻂ، ﻛﺎرﻛﺮد ﭘﻤﭗ وﻫﺎ ﻛﻤﭙﺮﺳﻮرﻫﺎ، ﺗﻐﻴﻴﺮات در اﻧﺘﻘﺎل ﻣﻮاد، ﻣﺮاﻗﺒﺖ از ﺣﺮﻳﻢ ﺧﻂ، ﻛﺎﻟﻴﺒﺮه ﻛﺮدن ﺟﺮﻳﺎن ﺳﻨﺞ 7 اﻣﺘﻴﺎز ج -٢ - SCADAو ﺳﻴ ﺴﺘﻢ ارﺗﺒﺎﻃ ﻲ 3 اﻣﺘﻴﺎز ج- 3 -ﺗﺴﺖ ﻣﻮاد ﻣﺨﺪر ﭘﺮﺳﻨﻞ 2 اﻣﺘﻴﺎز ج- 4 -ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ یﻫﺎ اﻳﻤﻨﻲ 2 اﻣﺘﻴﺎز ج- 5 - ﻧﻘﺸﻪ ﺑﺮداری / ﻫﺎ ﻧﻘﺸﻪ /ﻫﺎ اﻃﻼﻋﺎت ﺛﺒﺖ ﺷﺪه:اﻃﻼﻋﺎت ﻣﻮردﻧ ﺎزﻴ ﻋﺒﺎرﺗﻨﺪ از اﺧﺘﻼف وﻟﺘﺎژ ﻣﻴﺎن ﻟﻮﻟﻪ و ﺧﺎک، وﺿﻌﻴﺖ ﭘﻮﺷﺶ ﻟﻮﻟﻪ، ﻧﻘﺎط ﻋﺒﻮری از داﺧﻞ آب، ﻳﺎﻓﺘﻦ ﻧﻘﺎط ﺮﻴﻴﺗﻐ ﺷﻜﻞ ﻳﺎﻓﺘﻪ ﺑﻪ ﻛﻤﻚ ﭘﻴﮓ راﻧﻲ در ) ﻣﺤﺪوده ﻫﺎی ﺑﺎ ﻃﻮل زﻳﺎد ﻋﻤﻖ ،( ﺧﺎک ﺳﺮﺑﺎر ﻟﻮﻟﻪ، اﻃﻼﻋﺎت دﻣﺎﻳﻲ، ﻧﺸﺴﺖ ﻳﺎﺑﻲ، ﮔﺸﺖ ﻲ زﻧ ﻫﻮاﻳﻲ 5 اﻣﺘﻴﺎز ج- 6 -آﻣﻮزش 10 اﻣﺘﻴﺎز ج- 7 -ﺑﺎزدارﻧﺪه یﻫﺎ ﻣﻜﺎﻧﻴﻜﻲ ﺧﻄﺎﻫﺎ 6 اﻣﺘﻴﺎز ﻣﺠﻤﻮع ﺎزاتﻴ اﻣﺘ 35 اﻣﺘﻴﺎز 64 07 / 10 / 94 دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﭘﻴﺸﮕﻴﺮی و ﺑﺤﺮان ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔﻲ ﻫﺎی ﻧﻔﺘﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ و درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫﺎی4 -ج- 1 ﺗﺎ4 -ج- 5 ﻧﻴﺎز ﺑﻪ ﺗﻮﺿﻴﺢ ﻧﺪارﻧﺪ . 4 -ج- 6 - اﺟﺰای ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ی آﻣﻮزش ﻛﺎﻫﺶ رﻳﺴﻚ ﺷﻜﺴﺖ ﺑﺮای ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ ﭘﺎراﻣﺘﺮ ﺗﻮﺿ ﻴ ﺤﺎت ﻴﭘ ﺎزﻴ اﻣﺘ ﺸﻨﻬﺎد ی ﻦﻴﻴﺗﻌ ﺎزﻴ اﻣﺘ ﺷﺪه ج- 6 - اﺟﺰای ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ی آﻣﻮزش ﻛﺎﻫﺶ رﻳﺴﻚ ﺷﻜﺴﺖ ﺑﺮای ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ ﺑﺎﻳﮕﺎﻧﻲ ﻛﺮدن ﺣﺪاﻗﻞ داده ﻫﺎی ﻣﻮردﻧ ﺎزﻴ 2 اﻣﺘﻴﺎز اﻧﺠﺎم آﻣﻮزش ﻫﺎی ﻋﻤﻮﻣﻲ آزﻣﺎﻳﺸﺎت 2 اﻣﺘﻴﺎز ﺧﺼﻮﺻﻴﺎت ﻣﺎده اﻧﺘﻘﺎﻟﻲ 5/0 اﻣﺘﻴﺎز ﺗﻨﺶ وارده ﺑﺮ ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺧﻂ ﻟﻮﻟﻪ 5/0 اﻣﺘﻴﺎز ﺧﻮردﮔﻲ ﺧﻂ ﻟﻮﻟﻪ 5/0 اﻣﺘﻴﺎز ﻛﻨﺘﺮل و ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری 5/0 اﻣﺘﻴﺎز ﻧﮕﻪ داری 5/0 اﻣﺘﻴﺎز ﺣﻔﺎری ﻫﺎی اﺿﻄﺮاری 5/0 اﻣﺘﻴﺎز روال اﻧﺠﺎم ﻛﺎرﻫﺎ 2 اﻣﺘﻴﺎز ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ زﻣﺎن ﺑﻨﺪی آﻣﻮزش ﻣﺠﺪد 1 اﻣﺘﻴﺎز ﻣﺠﻤﻮع ﺎزاتﻴ اﻣﺘ 10 اﻣﺘﻴﺎز 4 -ج- 7 - ﺑﺎزدارﻧﺪه ﻫ ﺎی ﻣﻜﺎﻧﻴﻜﻲ ﺧﻄﺎﻫﺎ ﭘﺎراﻣﺘﺮ ﺗﻮﺿ ﻴ ﺤﺎت ﻴﭘ ﺎزﻴ اﻣﺘ ﺸﻨﻬﺎد ی ﻦﻴﻴﺗﻌ ﺎزﻴ اﻣﺘ ﺷﺪه ج- 7 - ﺑﺎزدارﻧﺪه یﻫﺎ ﻣﻜﺎﻧﻴﻜﻲ ﺧﻄﺎﻫﺎ ﺷﻴﺮﻫﺎی ﺳﻪ ﻃﺮﻓﻪ ﺑﺎ ﻛﻨﺘﺮل ﻛﻨﻨﺪه دوﺗﺎﻳﻲ 4 اﻣﺘﻴﺎز ﺗﺠﻬﻴﺰات ﻣﺤﺪودﻛﻨﻨﺪه 2 اﻣﺘﻴﺎز ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻫﺎی زﻣﺎن ﺑﻨﺪی ﻗﻔﻞ ﻛﺮدن ﻛﻠﻴﺪﻫﺎ 2 اﻣﺘﻴﺎز ﻛﻠﻴﺪﻫﺎی ﻛﺎﻣﭙﻴﻮﺗﺮی ﻛﻨﺘﺮل ﺟﺮﻳﺎن 2 اﻣﺘﻴﺎز ﺑﺰرگ ﻧﻤﺎﻳﻲ ﺗﺠﻬﻴﺰات و ﻗﻄﻌﺎت ﺣﻴﺎﺗﻲ و ﺣﺴﺎس 1 اﻣﺘﻴﺎز ﻣﺠﻤﻮع ﺎزاتﻴ اﻣﺘ 6 اﻣﺘﻴﺎز ﺗﺬﻛﺮ ﺑﻴﺶ : ﻦﻳﺗﺮ ﻣﻘﺪار ﻣﻌﺎدل ﺑﺎ 6 ﻧﻈﺮ در ﮔﺮﻓﺘﻪ ﻣﻲ ﺷﻮد 4 - د- ﻧﮕﻬﺪاری ) وزن ﭘﻴﺸﻨﻬﺎدی 15 درﺻﺪ ( ﭘﺎراﻣﺘﺮ ﺗﻮﺿ ﻴ ﺤﺎت ﻴﭘ ﺎزﻴ اﻣﺘ ﺸﻨﻬﺎد ی ﻦﻴﻴﺗﻌ ﺎزﻴ اﻣﺘ ﺷﺪه د- ﻧﮕﻪ داری وزن ) ﭘﻴﺸﻨﻬﺎدی 15 درﺻﺪ ( ﺑﺎﻳﮕﺎﻧﻲ ﻛﺮدن داده ﻫﺎ2 ﺎزﻴ اﻣﺘ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ زﻣﺎن ﺑﻨﺪی 3 ﺎزﻴ اﻣﺘ روﻧﺪﻫﺎ 10 ﺎزﻴ اﻣﺘ ﻣﺠﻤﻮع ﺎزاتﻴ اﻣﺘ 15 اﻣﺘﻴﺎز 3 - 3 - 3 - 2 - ﺑﺮآورد اﺣﺘﻤﺎل ﺷﻜﺴﺖ ﻳﺎ ﻧﺸﺖ در ﻣﻘﻄﻊ ﻣﻮردﻧﻈﺮ از ﺧﻂ ﻟﻮﻟﻪ ﭘﺲ از ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ 4 ﺷﺎﺧﺺ ﺗﺸﻜﻴﻞ دﻫﻨﺪه ﺷﺎﺧﺺ ﻣﺠﻤﻮع، اﻳﻦ ﺷﺎﺧﺺ ﺑﺮآوردی ﻛﻠﻲ از اﺣﺘﻤﺎل ﺷﻜﺴﺖ ﻳﺎ ﻧﺸـﺖ را در اﺧﺘﻴﺎر ارزﻳﺎب ﻗﺮار ﺧﻮاﻫﺪ داد . اﻟﺒﺘﻪ ﺑﺎ ﺑﺮرﺳﻲ ﻫﺮ ﻳﻚ از ﭼﻬﺎر ﺟﺰ ﺷﺎﺧﺺ ﻣﻲ ﺗﻮان ﻓﺮآﻳﻨﺪ ﻣﺤﺘﻤﻞ ﺗﺮ در اﻳﺠـﺎد ﺷﻜﺴـﺖ را ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻧﻤﻮد . در اﺳﺘﻔﺎده از ﺷﺎﺧﺺ ﻣﺠﻤﻮع ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ دﻗﺖ داﺷﺖ ﻛﻪ ﻛﻮﭼﻚ ﺑﻮدن ﻫﺮ ﻳـﻚ از 4 ﺷـﺎﺧﺺ ﻣﺤﺎﺳـﺒﻪ ﺷـﺪه در ﺳﺎﻳﻪ زﻳﺎد ﺑﻮدن ﻣﻘﺪار ﺷﺎﺧﺺ ﻣﺠﻤﻮع ﻗﺮار ﻧﮕﻴﺮد ﺑﻪ . ﻋﻨﻮان ﻣﺜﺎل ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﺷﺎﺧﺺ ﻣﺠﻤﻮع، در ﻣﻮاردی ﺑﻪ دﻟﻴﻞ رﻋﺎﻳﺖ ﻓﺼﻞ ﺳﻮم - ﺴﻚﻳر ﺖﻳﺮﻳﻣﺪ ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔ در ﻲﻧﻔﺘ ﻲ رودﺧﺎﻧﻪ و ﻫﺎ درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ 07 / 10 / 94 65 اﻗﺪاﻣﺎت ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺷﺎﺧﺺ ﻋﺎﻣﻞ ﺳﻮم ، ﻣﻘﺪار ﺑﺎﻻﻳﻲ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ درﺣﺎﻟ ﻛﻪ ﻲ ﻋﺎﻣﻞ ﺗﺨﺮﻳﺐ آن ﻣﻤﻜﻦ اﺳـﺖ ﻓﺮآﻳﻨـﺪ ﺧـﻮردﮔﻲ ﺑﻮده و در ﻣﻘﺪار ﺷﺎﺧﺺ ﻣﺠﻤﻮع، در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﻧﺸﻮد . ﺑﺮای ﻫﻤﻴﻦ ﻣﻨﻈﻮر ﺑﺎ ﺗﺒﺪﻳﻞ ﺷﺎﺧﺺ ﻣﺠﻤﻮع ﺑﻪ » ﺷـﺎﺧﺺ اﺣﺘﻤـﺎل «ﺑﻘﺎ ﺧﻂ ﻟﻮﻟﻪ ﻛﻪ ﻣﻘﺎدﻳﺮ را ﺑﻪ ﺻﻮرت درﺻﺪ ﺑﻴﺎن ﻣﻲ ﻛﻨﺪ، اﻳﻦ اﺷﻜﺎل ﺗﺎ ﺣﺪ ی رﻓﻊ ﮔﺮدﻳﺪه اﺳﺖ . اﻣﺘﻴﺎز ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ اﺣﺘﻤﺎل ﺷﻜﺴﺖ ﺑﻪ ﺻ ﻮرت زﻳﺮ ﺗﻌﺮﻳﻒ ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ : )3 - 2ﺷﺎﺧﺺ ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری × ﺷﺎﺧﺺ ﻃﺮاﺣ ×ﻲ ﺷﺎﺧﺺ ﺧﻮردﮔ ×ﻲ ﺷﺎﺧﺺ ﻋﺎﻣﻞ (ﺳﻮم- 1 = ﺎزﻴ اﻣﺘ اﺣﺘﻤﺎل ﺷﻜﺴﺖ 3 - 3 - 3 - 3 - ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ ﺷﻜﺴﺖ ﻳ ﻚ ﻓﺮآﻳﻨﺪ ارزﻳﺎﺑﻲ رﻳﺴﻚ ﻣﻨﺎﺳﺐ، ﻗﺎدر ﺑﻪ ﺗﺨﻤﻴﻦ اﺣﺘﻤﺎل ﺷﻜﺴﺖ و ﭘ ﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ آن ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد . در اﻳﻦ ﻓﺮآﻳﻨﺪ ﺑﺎ ﺗﻮﺟـﻪ ﺑـﻪ دوره ﻫﺎی آﻣﺎرﺑﺮداری و ﺑﺎزرﺳﻲ، ﻧﺮخ روﻧﺪﻫﺎﻳﻲ از ﻗﺒﻴﻞ ﺧﻮردﮔﻲ، ﻧﺸﺖ، وﺿﻌﻴﺖ ﺗﺤﻠﻴﻞ ﭘﻮﺷﺶ و .. . اﻧﺠﺎم ﺷﺪه و اﺣﺘﻤﺎل ﺧﺮاﺑﻲ ﺑﻪ ﻫﻤﺮاه زﻣﺎن آن ﺗﺨﻤﻴﻦ زده ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ . ﺷﻜﻞ )3 - 9( ارﺗﺒﺎط ﻣﻴﺎن اﻣﺘﻴﺎز رﻳﺴﻚ ﺧﻂ ﻟﻮﻟـﻪ و اﺣﺘﻤـﺎل ﺷﻜﺴـﺖ آن را ﻧﺸـﺎن دﻫﺪ ﻣﻲ . ﺗﻔﺎوت ﻣﻴﺎن دو ﻣﻨﺤﻨﻲ از ﺗﻔﺎوت ﺑﺎزه ﺣﺴﺎﺳﻴﺖ ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ ﺑﻪ ﻳﻚ ﻳﺎ ﭼﻨﺪ ﭘﺎراﻣﺘﺮ آﺳ ﻴﺐ رﺳﺎن ﻧﺎﺷﻲ ﺷﺪه اﺳﺖ . ﺷﻜﻞ 3 - 9 - ارﺗﺒﺎط ﻣﻴﺎن اﻣﺘﻴﺎز رﻳﺴﻚ و اﺣﺘﻤﺎل ﺷﻜﺴﺖ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ اﻣﺘﻴﺎز رﻳﺴﻚ ﺗﻌ ﻦﻴﻴ ﺷﺪه در ﻓﺮآﻳﻨﺪ ﻓﻮق و اﺳﺘﻔﺎده از راﺑﻄﻪ )3 - 2(، ﻣﻲ ﺗﻮان اﺣﺘﻤـﺎل ﺷﻜﺴـﺖ را در ﺑـﺎزه ی ﻣﻨﺘﺨﺐ از ﺧﻂ ﻟﻮﻟﻪ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻛﺮد . ﺑﺮاﺳﺎس اﺣﺘﻤﺎل ﺷﻜﺴﺖ ﺗﻌ ﻦﻴﻴ ﺷﺪه ازﺳﻮی ﻧﻤﺎﻳﻨﺪه وزارت ﻧﻴـﺮو ) ﺷـﺮﻛﺖ آب ﻣﻨﻄﻘـﻪ ای رﺑﻂ ذی ( و ﺑﺎ در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻦ ﺑﺮﺧﻲ از ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫﺎ از ﻗﺒﻴﻞ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎی ﺗﻌﻤﻴﺮ و ﻧﮕﻪ داری، ﻣﻴﺰان ﺣﺴﺎﺳﻴﺖ ﻣﻨﺒﻊ آب در ﻣﻌﺮض ﺧﻄﺮ و ﺗﺼﻤﻴﻤﺎت ﻣﺸﺘﺮک ﺑﻬﺮه ﺑﺮداران ﺧﻂ و ﻧﻤﺎﻳﻨﺪﮔﺎن وزارت ﻧﻴﺮو، در ﻣﻮرد ﺗﻘﻮﻳﺖ، ﺗﻌﻤﻴﺮ ﻳ ﺎ ﺗﻌﻮﻳﺾ ﺑﺨﺶ ﻣـﻮردﻧﻈﺮ از ﺧﻂ، ﺗﺼﻤﻴﻢ ﮔﻴﺮی ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ . ﺣﺪاﻛﺜﺮ اﺣﺘﻤﺎل ﺷﻜﺴﺖ اﺣﺘﻤﺎل ﺷﻜﺴﺖ اﻣﻦ اﻣﺘﻴﺎز رﻳﺴﻚ اﻣﺘﻴﺎز رﻳﺴﻚ 66 07 / 10 / 94 دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﭘﻴﺸﮕﻴﺮی و ﺑﺤﺮان ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔﻲ ﻫﺎی ﻧﻔﺘﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ و درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ 3 - 3 - 3 - 4 - ﺧﺴﺎرت ) آﺳﻴﺐ ﭘﺬﻳﺮی ( ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫﺎی ﻦﻴﻴﺗﻌ ﻛﻨﻨﺪه ﻣﻴﺰان آﺳﻴﺐ ﭘﺬﻳﺮی ﻣﺤﻴﻂ از ﻳﻚ ﺣﺎدﺛﻪ آﻟﻮدﮔﻲ ﻧﻔﺘﻲ ﻋﺒﺎرت : از اﻧﺪ ﺖﻴﻗﺎﺑﻠ – اﺷﺘﻌﺎل ﻣﺎده ﻧﺸﺖ ﻳﺎﻓﺘﻪ – ﺣﺠﻢ ﻣﺎده ﻧﺸﺖ ﻳﺎﻓﺘﻪ – ﺣﺴﺎﺳ ﻳﭘﺬ ﮔﺎه ﺴﺖﻳز ﺖﻴ ﺮﻧﺪه ﻣﻮاد ﻲﻧﻔﺘ – ﻣﺴﺎﻓﺘ ﻛﻪﻲ ﻣﻮاد ﻧﻔﺘ ﻲ اﻧﺘﻘ ﺎل ﻳﺎﻓﺘﻪ ) اﻧﺪ وﺳﻌﺖ آﻟﻮدﮔ (ﻲ ﻣﻴﺰان ﺧﺴﺎرات وارده در اﺛﺮ وﻗﻮع ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔﻲ ﻧﻔﺘﻲ در ﺳﻪ رده ﺗﻘﺴﻴﻢ ﺑﻨﺪی ﮔﺮدﻳﺪه اﺳﺖ . اﻳﻦ ﺳـﻪ رده در ﻫﻨﮕـﺎم اﻧﺠﺎم ﻋﻤﻠﻴﺎت یﺳﺎز ﭘﺎک ﻣﻌﻴﺎری ﺑﺮای ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺳﻄﺢ ﺑﺤﺮان و ﻓﻌﺎل ﺳﺎزی ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻣﺘﻨﺎﺳﺐ ﺑﺎ آن ﺧﻮاﻫﻨﺪ ﺑﻮد . - دﺳﺘﻪ ﺣﻮادث 1 - ﺣﻮادث ﺑﺎ ﺧﺴﺎرات ﻛﻢ در ﭼﻨﻴﻦ ﺣﻮادﺛﻲ ﻳﻚ ﻳﺎ ﭼﻨﺪ ﺷﺮط از ﺷﺮاﻳﻂ زﻳﺮ ﺑﺮﻗﺮار ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد : ﻳﭘﺬ ﮔﺎه ﺴﺖﻳز • ﺮﻧﺪه ﻣﻮاد ﻧﺸﺖ ﻳﺎﻓﺘﻪ از ﺣﺴﺎﺳ اﻫﻤ و ﺖﻴ ﻛﻤ ﺖﻴ ﻲ ﺑﺮﺧﻮردار اﺳﺖ ﺖﻴﻗﺎﺑﻠ • ﺳﺎزﮔﺎر ﻳز ی ﺴﺘﮕﺎه ﺑﺎ ﺣﺎدﺛﻪ ﺑﺎﻻﺳﺖ ) رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ ی ﺧﺮوﺷﺎن ﺑﺎ ﺳﻮاﺣﻞ و ﺷﻦ ﻣﺎﺳﻪ ا (ﻲﺷﻨ ﺎ ی ﻳ • ﺣﺠﻢ ﻣﻮاد ﻧﺸﺘ اﺳﺖ ﻛﻢﻲ • وﻳ ﺴﻜﻮز ﺘﻪﻳ ﻣﺎده ﻧﻔﺘ ﺑﺎﻻﻲ ﺑﻮده و ﺟﻤﻊ آوری آن آﺳﺎن ﺧﻮاﻫﺪ ) ﺑﻮد اﻟﺒﺘﻪ اﻳﻦ ﺷﺮط ﺑـﺮا ﺗﻌ ی ﻦﻴـﻴ ﺳـﻄﺢ ﺣﺎدﺛـﻪ ﺖﻳﻛﻔﺎ ﻧﺪارد ( ﺑﻪ • ﻃﻮر ﺧﻼﺻﻪ اﻣﻜﺎﻧﺎت ﻣﺤﻠ وﻲ ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺑﺮا ی ا ی ﭘﺎﺳﺦ ﺑﻪ ﺣﺎدﺛﻪ ﻛﺎﻓ ﻲ ﻫﺴﺘﻨﺪ . - دﺳﺘﻪ ﺣﻮادث 2 - ﺣﻮادث ﺑﺎ ﺧﺴﺎرات ﻣﺘﻮﺳﻂ در ﭼﻨﻴﻦ ﺣﻮادﺛﻲ ﻳﻚ ﻳﺎ ﭼﻨﺪ ﺷﺮط از ﺷﺮاﻳﻂ زﻳﺮ ﺑﺮﻗﺮار ﺧﻮاﻫﺪ :ﺑﻮد ﻳﭘﺬ ﮔﺎه ﺴﺖﻳز • ﺮﻧﺪه ﻣﻮاد ﻧﺸﺖ ﻳﺎﻓﺘﻪ از ﺣﺴﺎﺳ ﺗﺎ ﻛﻢ ﺖﻴ ﻣﺘﻮﺳﻄ ﻲ ﺑﺮﺧﻮردار اﺳﺖ در و ﺻﻮرت ﺑـﺎﻻ ﺑـﻮدن ﺣﺠـﻢ ﻣﻮاد ﻧﺸﺖ ﻳﺎﻓﺘﻪ ﻳﺎ ﻃﻮﻻﻧ ﻲ ﺷﺪن زﻣﺎن ﭘﺎﺳﺦ ﺑﻪ ﺣﺎدﺛﻪ ﺪﺗﻮاﻧ ﻣﻲ ﻣﺸﻜﻞ ﺳﺎز ﮔﺮدد . ﺖﻴﻗﺎﺑﻠ ﮔﺎه ﺴﺖﻳز • ﺳﺎزﮔﺎر ی ﭼﻨﺪاﻧ ﺑﺎﻲ ﺣﺎدﺛﻪ ﻧﺪاﺷﺘﻪ و اﻧﺠﺎم اﻗﺪاﻣﺎت ﭘﺎﺳﺦ ﭘﺎک و ﻴﻧ یﺳﺎز ﺎزﻣﻨﺪ ﺳﺮﻋﺖ، دﻗﺖ و ﻣﻼﺣﻈﺎت ﺧﺎص اﺳﺖ . ) ﻣﺎﻧﻨﺪ درﻳﺎﭼﻪ ،ﻫﺎ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ ﻳﻲ ﺑﺮا ﻫﺎ آن آب از ﻛﻪ ی ﻣﺼﺎرف ﻛﺸﺎورز ی اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲ ،ﺷﻮد ﺳﻮاﺣﻞ ﻣﺎﺳﻪ ﭘﻮﺷ ﻳﺎ و ی ا (ﺎهﻴﮔ از ﺪهﻴ • ﺣﺠﻢ ﻣﻮاد ﻧﺸﺘ ﻲ ﻗﺎﺑﻞ ﻣﻼﺣﻈﻪ اﻣﺎ وﺳﻌﺖ ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺗﺤﺖ ﺗﺎﺛﻴﺮ ﺴﺖﻴﻧ ﺎدﻳز ﺑﻪ • ﻃﻮر ﺧﻼﺻﻪ اﻣﻜﺎﻧﺎت ﻣﺤﻠ وﻲ ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺑﺮا ی ا ی ﭘﺎﺳﺦ ﺑﻪ ﺣﺎدﺛﻪ ﻛﺎﻓ ﻲ ﻧﺒﻮده و ﻧﻴ ﺎزﻣﻨﺪ ﻫﻤﺎﻫﻨﮕ ﻫـﺎ ﻲ در ی ﺳـﻄﺢ اﺳﺘﺎن ﺑﻮده از ﮔﺎه و اﺳﺘﺎن ﻫﺎ ی ﻣﺠﺎور ﻧﻴﺰ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ درﺧﻮاﺳﺖ ﻛﻤﻚ .ﺷﻮد ﻓﺼﻞ ﺳﻮم - ﺴﻚﻳر ﺖﻳﺮﻳﻣﺪ ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔ در ﻲﻧﻔﺘ ﻲ رودﺧﺎﻧﻪ و ﻫﺎ درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ 07 / 10 / 94 67 - دﺳﺘﻪ ﺣﻮادث 3 - ﺣﻮادث ﺑﺎ ﺧﺴﺎرات ﺎدﻳز در ﭼﻨﻴﻦ ﺣﻮادﺛﻲ ﻳﻚ ﻳﺎ ﭼﻨﺪ ﺷﺮط از ﺷﺮاﻳﻂ زﻳﺮ ﺑﺮﻗﺮار ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد : ﻳﭘﺬ ﮔﺎه ﺴﺖﻳز • ﺮﻧﺪه ﻣﻮاد ﻧﺸﺖ ﻳﺎﻓﺘﻪ از ﺣﺴﺎﺳ ﺑﺎﻻ ﺖﻴ ﻳﻲ ﺑﺮﺧﻮردار ﺑﻮده ﺗﺤﺖ و ﻫﺮ ﻂﻳﺷﺮا ﺧﺴﺎرﺗ ﺑـﻪ راﻲ ﻫﻤـﺮاه ﺧﻮاﻫﺪ داﺷﺖ . ﺖﻴﻗﺎﺑﻠ ﮔﺎه ﺴﺖﻳز • ﺳﺎزﮔﺎر ی ﭼﻨﺪاﻧ ﺑﺎﻲ ﺣﺎدﺛﻪ ﻧﺪاﺷﺘﻪ و اﻧﺠﺎم اﻗﺪاﻣﺎت ﭘﺎﺳﺦ ﭘﺎک و ﺰﻴﻧ یﺳﺎز را ﮔﺎه ﺴﺖﻳز ﻂﻳﺷﺮا ﺑﺮﻫﻢ ﺧﻮاﻫﻨﺪ . ) زد ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺗﺎﻻب ،ﻫﺎ ﻣﺮداب ،ﻫﺎ ﺳﻮاﺣﻞ ﮔﻠ ﻫﺎ ﮔﺎه ﺴﺖﻳز وﻲ ﻏﻨ ی ﻳﺎ وﻲ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﺷﺮب ( • ﺣﺠﻢ ﻣﻮاد ﻧﺸﺘ ﻲ ﻗﺎﺑﻞ ﻣﻼﺣﻈﻪ ﺑﻮده و وﺳﻌﺖ ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺗﺤﺖ ﺗﺎﺛﻴﺮ اﺳﺖ ﺎدﻳز . ﺑﻪ • ﻃﻮر ﺧﻼﺻﻪ ﺑﺮا ی ﭘﺎﺳﺦ ﺑﻪ ﺣﺎدﺛﻪ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﺑﻪ ﺎزﻴﻧ ﻛﻤﻚ در ﺳﻄﻮح ﻣﻠ ﻲ ﺑﺎﺷﺪ . 3 - 4 - ﺳﻄﺢ ﺑﻨﺪی رﻳﺴﻚ وﻗﻮع ﺣﺎدﺛﻪ و اﻗﺪاﻣﺎت ﻣﺘﻨﺎﺳﺐ ﺑﺎ ﻫﺮ ﺳﻄﺢ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﺗﻌﺮﻳﻒ اراﺋﻪ ﺷﺪه از رﻳﺴﻚ ﺣﺎدﺛﻪ در اﺑﺘﺪای ﻓﺼﻞ رﻳﺴﻚ ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔﻲ ﻧﻔﺘـﻲ ﺗﺮﻛﻴﺒـﻲ از اﺣﺘﻤـﺎل وﻗـﻮع ﺷﻜﺴﺖ و ﻣﻴﺰان ﺧﺴﺎرات ﻧﺎﺷﻲ از ﻧﺸﺖ ﻧﻔﺖ در ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﺧﻮاﻫﻨﺪ ﺑﻮد . ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ اﻳﻦ ﻛﻪ ﻣﻴﺰان ﺧﺴﺎرت ﻧﺎﺷﻲ از ﺣـﻮادث آﻟﻮدﮔﻲ ﻧﻔﺘﻲ ﻣﺤﺪوده ﮔﺴﺘﺮده ای از ﺣﻮادث را در ﺑﺮﻣ ﺮدﻴﮔ ﻲ ، ﻟﺬا ﻛﻤﻲ ﺳﺎزی آن ﻧﻴﺎزﻣﻨﺪ ﺗﻮاﻓﻘﺎت ﺻﺎﺣﺐ ﻧﻈﺮان ﺑﺨﺶ ﻫـﺎی آب، ﻣﺤ ﻴﻂ زﻳﺴﺖ، ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻃﺒﻴﻌﻲ و ﻧﻔﺖ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد، ﻟﺬا در ﺑﺮآورد رﻳﺴﻚ ﺣﻮادث از اﻳﻦ ﺷﺎﺧﺺ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻛﻴﻔﻲ اﺳـﺘﻔﺎده ﺷﺪه و ﻧﻤﻮدار زﻳﺮ در ﻣﻮرد آن ﭘﻴﺸﻨﻬﺎد ﺷﺪه اﺳﺖ . ﺷﻜﻞ 3 - 10 - رﻳﺴﻚ ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔﻲ ﻧﻔﺘﻲ ﻣﻴﺰان ﺧﺴﺎرت اﺣﺘﻤﺎل وﻗﻮع)درﺻﺪ (60 % 40 % زﻳﺎد ﻣﺘﻮﺳﻂ ﻛﻢ 68 07 / 10 / 94 دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﭘﻴﺸﮕﻴﺮی و ﺑﺤﺮان ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔﻲ ﻫﺎی ﻧﻔﺘﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ و درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ در ﺷﻜﻞ )3 - 10 ( رﻳﺴﻚ ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔﻲ ﻧﻔﺘﻲ در ﻣﺤﻞ ﺗﻘﺎﻃﻊ ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ ﺑﺎ ﺣﺮﻳﻢ ﻫﺎی ﻣﻨﺎﺑﻊ آب، ﺑﻪ ﻃﻮر ﻛﻴﻔﻲ و ﺑـﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫﺎی رﻳﺴﻚ ﺑﻪ ﺳﻪ دﺳﺘﻪ ﺗﻘﺴﻴﻢ ﺑﻨﺪی ﺷﺪه اﺳـﺖ ﻛـﻪ در ﺟـﺪول زﻳـﺮ ﺧﺼﻮﺻـﻴﺎت ﻫـﺮ دﺳـﺘﻪ و اﻗـﺪاﻣﺎت ﭘﻴﺸﻨﻬﺎدی آﻣﺪه . اﻧﺪ ﺳﻄﺢ ﺴﻚﻳر ﺗﻮﺿ ﻴ ﺤﺎت اﻗﺪاﻣﺎت ﭘﻴ ﺸﻨﻬﺎد ی ﺳﻄﺢ ا- ﻧﻘﺎط ﺴﻚﻳر ﺑﺎ ﻛﻢ ﻧﻘﺎط ﻦﻳا در اﺣﺘﻤﺎل وﻗﻮع ﺣﺎدﺛﻪ ﻛﻢ ﺑﻮده )زﻳﺮ 40 درﺻﺪ اﺛﺮ در ﻳﺎ و ( وﻗﻮع ﺣﺎدﺛﻪ ﺰانﻴﻣ ﺧﺴﺎرات ﻗﺎﺑﻞ و ﻛﻢ ﻛﻨﺘﺮل ﺧﻮاﻫﺪ .ﺑﻮد -ﻛﺎﻫﺶ دوره ﺑﺎزﮔﺸﺖ ﺶﻳﭘﺎ ﻟﻮﻟﻪ ﺧﻂ در ﻣﻮارد ﻛﻪ ی اﺣﺘﻤﺎل وﻗﻮع ﻦﻳﻴﭘﺎ اﺳﺖ - در ﻣﻮاﻗﻌ ﻲ ﻛﻪ اﺣﺘﻤﺎل وﻗﻮع ﻣﺘﻮﺳﻂ اﺳﺖ ﺎدﻳز ﻳﺎ ﭘﻴﮓ ﻲ راﻧـ 1 ﻛﻨﺘـﺮل ﺣﻔﺎﻇـﺖ ﻛﺎﺗﺪ ﻫﺎ ﺑﺎزه در ﻚﻳ ی زﻣﺎﻧ ﻲ ﻛﻮﺗـﺎه در و ﺻـﻮرت ﻟـﺰوم ﺗﻌﻤ ﻴـ ﺮات ﺟﺰﺋـ ﻲ ﭘﻴ ﺸـﻨﻬﺎد ﻣﻲ ﺷﻮد - در ﻣﻮاﻗﻌ ﻛﻪﻲ ﺣﺴﺎﺳ ﻴﺖ ﻣﻨﺒﻊ ﺰانﻴﻣ و ﺧﺴﺎرات اﺣﺘﻤﺎﻟ ﻲ ﺑﺎﻻﺳﺖ اﺣﺪاث ﻣﻮاﻧﻊ ﻟﻮﻟﻪ ﺧﻂ ﺎنﻴﻣ و ﻣﻨﺒﻊ ﺖﻳﺗﻘﻮ ﻳﺎ وﻲ آﺑ ﭘﻮﺷﺶ ﺧﻄﻮط ﻣﺪﻓﻮن ﭘﻴ ﺸﻨﻬﺎد ﻣﻲ ﺷﻮد ﺳﻄﺢ2 - ﻧﻘﺎط ﺴﻚﻳر ﺑﺎ ﻣﺘﻮﺳﻂ ﺴﻚﻳر) ﻗﺎﺑﻞ ﻗﺒﻮل ( ﻦﻳا در ﻧﻘﺎط اﺣﺘﻤﺎل وﻗﻮع ﺷﻜﺴﺖ ﺑﻴﻦ40 ﺗﺎ60 درﺻﺪ ﺑﻮده در ﻳﺎ و ﺻﻮرت وﻗﻮع ﺧﺴﺎرات ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻮﺟﻪ ﺧﻮاﻫﻨﺪ ﺑﻮد -درﺻﻮرﺗ ﻛﻪﻲ اﺣﺘﻤﺎل وﻗﻮع از ﺗﺮ ﻛﻢ 60 درﺻﺪ ﺑﺎﺷﺪ اﻧﺠﺎم ﺗﻌﻤ ﺮاتﻴ ﻊﻳﺳـﺮ ﺧـﻂ ﻟﻮﻟﻪ ﭘﻴ ﺸﻨﻬﺎد ﻣﻲ ﺷﻮد - در ﺻﻮرت ﺑﺎﻻ ﺑﻮدن اﺣﺘﻤﺎل وﻗﻮع ﺷﻜﺴﺖ ﻟﻮﻟﻪ ﺧﻂ ﺾﻳﺗﻌﻮ ﭘﻴ ﺸﻨﻬﺎد ﻣﻲ ﺷﻮد ﺳﻄﺢ3 - ﻧﻘﺎط ﺴﻚﻳر ﺑﺎ ﺑﺎﻻ ﺴﻚﻳر) ﻏﻴ ﺮﻗﺎﺑﻞ ﻗﺒﻮل ( ﻦﻳا در ﻧﻘﺎط اﺣﺘﻤﺎل وﻗﻮع ﺣﺎدﺛﻪ ﺑﺎﻻ ﺑﻮده و در ﻳﺎ ﺻﻮرت وﻗﻮع ﺧﺴﺎرات ﺑﻪﻲ ﻨﻴﺳﻨﮕ ﻫﻤﺮاه ﺪﻫﺧﻮا داﺷﺖ - ﻦﻴﭼﻨ در ﻣﻮارد ﻟﻮﻟﻪ ﺧﻂ ﺾﻳﺗﻌﻮ ﻛﺪﻮﻣ ﻨﻪﻳﮔﺰ ی در ﻣﺤﺪوده در ) ﻢﻳﺣﺮ ﻣﺤﺪوده ﻣﻮردﻧ ( ﺎزﻴ ﺧﻮاﻫﺪ .ﺑﻮد 3 - 5 - ﺗﺸﻜﻴﻞ ﭘﺎﻳﮕﺎه داده ﻫﺎ و ﺛﺒﺖ، ﻧﮕﻪ داری و ﻃﺒﻘﻪ ﺑﻨﺪی اﻃﻼﻋﺎت ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻟﻴﺴﺖ دﻗﻴﻖ از اﻃﻼﻋﺎﺗﻲ ﻛﻪ ﺑﺎﻳﺪ ﮔﺮدآوری ﺷﻮﻧﺪ ﺑﺎﻋﺚ ﺻﺮﻓﻪ ﺟﻮﻳﻲ در زﻣﺎن و ﻫﺰﻳﻨـﻪ و ﻛـﺎﻫﺶ اﺣﺘﻤـﺎل ﺧﻄـﺎ ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ . ﮔﺮدآوری اﻃﻼﻋﺎت ﻋﻼوه ﺑﺮ ا ﻛﻪ ﻦﻳ در ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ی ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ رﻳﺴﻚ ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان اوﻟﻴﻦ ﮔﺎم، ﻧﻘﺶ ﻣﻬﻤﻲ ﺑﺮ ﻋﻬﺪه دارد ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ ﺷﺎﻣﻞ اﻫﺪاف زﻳﺮ ﻧﻴﺰ ﺑﺎﺷﺪ : – ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻧﻘﺎط ﺣﺴﺎس – اﻃﻤﻴﻨﺎن از ﺑﺎزرﺳﻲ ﻣﺪاوم ﺧﻄﻮط – ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻳﺎ و ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻧﺮخ ﺑﻴﻤﻪ ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ – ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺣﺪود رﻳﺴﻚ ﻗﺎﺑﻞ ﻗﺒﻮل – اوﻟﻮﻳﺖ ﺑﻨﺪی ﻣﺤﻞ ﺻﺮف ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎی ﻧﮕﻪ داری – اﺳﺘﻔﺎده ﺑﺮا ی ﺗﻬﻴﻪ ﻳﻚ ﻣﺪل ﺗﺨﺼﻴﺺ ﻣﻨﺎﺑﻊ – ﺗﻌﻴﻴﻦ ارزش ﭘﻮﻟﻲ ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ ﭘﻲ – ﮔﻴﺮی ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻟﻮﻟﻪ یﻫﺎ ﮔﺬاری 1 - ﭘﻴﮓ وﺳﻴﻠﻪ ای اﺳﺖ ﻛﻪ ﭘﺲ از ﻗﺮار دادن در داﺧﻞ ﺧﻂ ﻟﻮﻟﻪ و ﺑﺎ اﻋﻤﺎل ﻓﺸﺎر ﺑﻪ ﻧﺤﻮ ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺗﻮﺳﻂ ﻣﺤﺼﻮل اﻧﺘﻘﺎﻟﻲ از ﺧﻂ ﻟﻮﻟﻪ ﻳﺎ ﺳﻴﺎل دﻳﮕﺮ ) از ﺟﻤﻠﻪ آب ﻳﺎ ﻫﻮا و ...( ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﺗﻤﻴﺰﻛﺎری )Cleaning (، اﻧﺪازه ﮔﻴﺮی اﺑﻌﺎدی )Dimensioning ( و ﺑﺎزرﺳﻲ )Inspection ( در ﻃﻮل ﺧﻂ ﻟﻮﻟﻪ ﺑـﻪ ﺣﺮﻛـﺖ در ﻣـﻲ آﻳـﺪ . ﺑـﻪ ﻋﻤﻞ اﺳﺘﻔﺎده از ﭘﻴﮓ در داﺧﻞ ﻟﻮﻟﻪ ﻫﺎ، ﭘﻴﮓ راﻧﻲ ﮔﻔﺘﻪ ﻣﻲ .ﺷﻮد ﻓﺼﻞ ﺳﻮم - ﺴﻚﻳر ﺖﻳﺮﻳﻣﺪ ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔ در ﻲﻧﻔﺘ ﻲ رودﺧﺎﻧﻪ و ﻫﺎ درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ 07 / 10 / 94 69 ﺗﻬﻴﻪ ﭼﻨﻴﻦ ﺑﺎﻧﻚ ﻫﺎی اﻃﻼﻋﺎﺗﻲ در ﻣﻮرد ﺑﺮﺧﻲ از ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟـﻪ ﺳـﺒﺐ ﭘﻴـﺪاﻳﺶ ﻣـﻮارد ﻛﺎرﺑﺮدﻫـﺎی ﻣﺘﻌـﺪدی ﻓﺮاﺗـﺮ از ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ رﻳﺴﻚ ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ ﻣﻲ ﮔﺮدد . 4ﻓﺼﻞ 4 ﺗﺪوﻳﻦ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺑﺤﺮان ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔﻲ ﻧﻔﺘﻲ در رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ و درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ ﻓﺼﻞ ﭼﻬﺎرم - ﺗﺪو ﻳﻦ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﺖﻳﺮﻳﻣﺪ ﺑﺤﺮان ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔ در ﻲﻧﻔﺘ ﻲ رودﺧﺎﻧﻪ و ﻫﺎ درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ 07 / 10 / 94 73 ﻓﺼﻞ ﭼﻬﺎرم- ﺗﺪوﻳﻦ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺑﺤﺮان ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔﻲ ﻧﻔﺘﻲ در رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ و درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ 4 - 1 - ﻛﻠﻴﺎت ﭘﺲ از اﻃﻼع از وﻗﻮع ﺣﺎدﺛﻪ ، ﻧﺨﺴﺘﻴﻦ ﮔﺎم از ﭼﺮﺧﻪ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺑﺤﺮان ، ﺑﺮای ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ ﻧﻘﺎط آﺳﻴﺐ دﻳﺪه و ﺗﻌﻴـﻴﻦ ﺷـﺪت آﺳﻴﺐ دﻳﺪﮔﻲ ﻫﺎ اﻧﺠﺎم ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ . ﭘﺲ از ارزﻳﺎﺑﻲ اﺛﺮﻫﺎ ، ﺧﺴﺎرات و ﮔﺴﺘﺮدﮔﻲ ﺣﺎدﺛﻪ، اﻗﺪاﻣﺎت واﻛﻨﺸﻲ ﺟﻬﺖ ﻛﺎﻫﺶ ﻋﻮاﻗﺐ ﺻﻮرت ﻣﻲ ﭘﺬﻳﺮد . ﮔﺎم ﺑﻌﺪ، ﻓﺎز ﺗﻮاﻧﻤﻨﺪﺳﺎزی و ﺑﺎزﺳﺎزی اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﺎﻫﺪف ﺗﺎﻣﻴﻦ ﺧﺪﻣﺎت ﻣﻮردﻧ ﺎزﻴ ، ﺑﺎزﺳﺎزی ز ﻳﺮﺳـﺎﺧﺖ ﻫـﺎی آﺳﻴﺐ دﻳﺪه و ﺑﻬﺒﻮد ﺷﺮاﻳﻂ زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ در ﻣﺤﺪوده ﺣﺎدﺛﻪ آﻏﺎز ﺧﻮاﻫﺪ ﺷـﺪ . ﻛـﺎرا و ﻳﻲ ﻃـﻮل ﻣـﺪت اﺟـﺮای اﻳـﻦ ﻧـﻮع ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻫﺎ ﺑﻪ ﻋﻮاﻣﻠﻲ ﻫﻢ ﭼﻮن وﺳﻌﺖ ﺧﺮاﺑﻲ ﻫﺎ، ﻣﻴﺰان آﻣﺎدﮔﻲ، دﺳﺘﺮﺳﻲ ﺑﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻣـﺎﻟﻲ و اﻧﺴـﺎﻧﻲ، ﻧﺤـﻮه ارﺗﺒﺎﻃـﺎت ﻣﻴـﺎن ﺳﺎزﻣﺎن ﻮﻣﺴ و ﻫﺎ وﻻن ﻣﺮﺗﺒﻂ ﻣﻮﺟ ﻦﻴ اﻧﻮﻗ و ﻮد ﺑﺮای ﺳﺮﻋﺖ دﻫﻲ ﺑﻪ روﻧﺪ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺷﺮاﻳﻂ ﺑﺴﺘﮕﻲ دارد . ﻳﻜﻲ از ﻣﺴﺎﻳﻞ ﻣﻮﺟﻮد در روﻳﻜﺮد ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺑﺤﺮان، ﺑﺎﻻ رﻓﺘﻦ اﺣﺘﻤﺎل ﻋﺪم ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﻲ ﻣﻴﺎن دﺳﺘﮕﺎه ﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺗﺼـﻤ ﻴﻢ ﮔﻴﺮ و اﺟﺮاﻳﻲ اﺳﺖ ﺎﺗﺠ . رب ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﻣﺒﺘﻨﻲ ﺑﺮ ﺑﺤﺮان ﻧﺸﺎن دﻫﺪ ﻣﻲ ﻛﻪ ﻫﻤﻮاره ﻣﺸﻜﻼت ﻣﻬﻤﻲ در ﻣﺴﻴﺮ اﺗﺨﺎذ ﺗﺼﻤﻴﻤﺎت ، ﭘﻴﺶ روی ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳ ﺰان وﺟﻮد دارد . ﺗﺼﻤﻴﻢ ﺳﺎزان ﻏﺎﻟﺒﺎ در ﻓﺮآﻳﻨﺪ ﺗﺼﻤﻴﻢ ﺳﺎزی ﺧﻮﻳﺶ ﺑﺎ دﺧﺎﻟﺖ ﻫﺎی دﻳﮕﺮ ﻋﻮاﻣﻞ ﻫﻢ ﭼـﻮن، ﻣﻘﺎﻣﺎت ﻣﻨﻄﻘﻪ ای و ﻣﺮﻛﺰی، ﮔﺮوه ﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ اﻣﺪادی و اﻣﻨﻴﺘﻲ، ﺳﺎزﻣﺎن ﻫﺎ ی ﻏﻴﺮدوﻟﺘـﻲ و ﺳـﺎﻳﺮ ﺳـﺎزﻣﺎن ﻫـﺎ ی داﺧﻠـﻲ و ﺧﺎرﺟﻲ ﻣﻮاﺟﻪ ﻣﻲ ﮔﺮدﻧﺪ . ﺑﺮای ﺣﺪاﻗﻞ ﺳﺎز ی ﺗﺪاﺧﻞ ﻫﺎی اﺣﺘﻤﺎﻟﻲ در روﻧﺪ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺑﺤﺮان، ﺗﻬﻴﻪ و ﺗﺪوﻳﻦ ﻳﻚ ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ ﻓﺮﻣﺎﻧﺪﻫﻲ ﺣﺎدﺛﻪ1 و ﺗﺼﻮﻳﺐ آن در ﺟﻠﺴﻪ ﻣﺸﺘﺮﻛﻲ ﻣﻴﺎن ﻛﻠﻴﻪ ذی ﻧﻔﻌﺎن، ﺿﺮوری اﺳﺖ . 4 - 1 - 1 - ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺑﺤﺮان ﺑﺮ ﻣﺒﻨﺎی ﻫﺪف ﻋﻤﻠﻴﺎت ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺮ ﻣﺒﻨﺎی ﻫﺪف ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺷﻮد . اﻫﺪاف ﺑﺎﻳﺪ از ﻃﺮﻳﻖ ﻓﺮآﻳﻨﺪ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی و ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ اﻃﻼﻋﺎت ﺣﺎدﺛﻪ ﺑﻪ ﺗﻤﺎم اﻓﺮاد ﻓﻌﺎل در ﻋﻤﻠﻴﺎت ﻣﻨﺘﻘﻞ ﺷﻮﻧﺪ . اوﻟﻮﻳﺖ ﻫﺎی اﺻﻠﻲ ﻛﻪ ﺑﺎﻳﺪ در ﻫﺪف ﮔﺬاری در ﭼﻨﻴﻦ ﺷﺮاﻳﻄﻲ، ﻣﺪﻧﻈﺮ ﻗﺮار ﮔﻴﺮﻧﺪ ﻋﺒﺎرﺗﻨﺪ از : – ﺣﻔﻆ ﺟﺎن اﻧﺴﺎن ﻫﺎ – ﻛﻨﺘﺮل و ﺗﺜﺒﻴﺖ ﺣﺎدﺛﻪ – ﺣﻔﻆ اﻣﻮال و داراﻳﻲ ﻫﺎ ﭘﺲ از ﺗﻌﻴﻴﻦ اﻫﺪاف ، ﺗﻬﻴﻪ ﻃﺮح ﻋﻤﻠﻴﺎت ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ در اوﻟﻮﻳﺖ ﺑﻌﺪ ﻗﺮار دارد . ﻣﻬـﻢ ﺗـﺮﻳﻦ ﻣﺸﺨﺼـﺎت ﻳـﻚ ﻃـﺮح ﻋﻤﻠﻴـﺎﺗﻲ ﻋﺒﺎرﺗﻨﺪ از : – اﻫﺪاف ﻋﻤﻠﻴﺎت ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ ﺪﻳﺑﺎ ﻣﺸﺨﺺ ﺷﺪه ﺑﺎﺷﻨﺪ – اﻗﺪاﻣﺎت ﻻزم ﻧﻮﺷﺘﻪ ﺷﺪه ﺑﺎﺷﻨﺪ ﻳﻚ – دوره زﻣﺎﻧ ﻲ ﻣﺸﺨﺺ ) ﻣﺤﺪوده زﻣﺎﻧ ﻲ ﻋﻤﻠﻴﺎت را ( ﭘﻮﺷﺶ دﻫﺪ – ﺷﻔﺎﻫ ﻛﺘﺒ ﻳﺎﻲ ﻲ ﺑﺎﺷﺪ در ) ﻣﻮرد ﺣﻮادث ﻣﻮاد ﺧﻄﺮﻧﺎک ﺑﺎﻳﺪ ﺣﺘﻤﺎ ﻛﺘﺒ ﻲ ﺑﺎﺷﺪ ( 1- Incident Command System (ICS) 74 07 / 10 / 94 دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﭘﻴﺸﮕﻴﺮی و ﺑﺤﺮان ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔﻲ ﻫﺎی ﻧﻔﺘﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ و درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ ﻃﺮح ﻋﻤﻠﻴﺎت ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ ﺑﻪ ﻛﻤﻚ ﭼﻬﺎر الﻮﺳ اﺳﺎﺳ ﻣﻲ ﻪﻴﺗﻬﻲ :ﺷﻮد 6 - ﻛﺴ ﭼﻪ ﻲ ﻣﺴﻮول اﻧﺠﺎم ﻛﺎرﻫﺎ ی ﻣﺸﺨﺺ ﺷﺪه اﺳﺖ؟ 7 - زﻣﺎن ﺷﺮوع و اﻧﺠﺎم ﻛﺎر ﭼﻪ زﻣﺎﻧﻲ اﺳﺖ ؟ 8 - ﭼﮕﻮﻧﻪ ﻫﻢ ﺑﺎ ارﺗﺒﺎط ﺑﺮﻗﺮار ﻛﻨﻴﻢ؟ 9 - روﻳﻪ اﻗﺪاﻣﺎت درﺻﻮرﺗ ...ﻛﻪ ﻲ ﭼﻴﺴﺖ؟ اﻗﺪاﻣﺎﺗﻲ ﻛﻪ در زﻣﻴﻨﻪ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺑﺤﺮان اﻧﺠﺎم ﻣﻲ ﮔﻴﺮﻧﺪ، ﺑﺎﻳﺪ در ﻛﻮﺗﺎه ﺗـﺮﻳﻦ زﻣـﺎن ﻣﻤﻜـﻦ ﺑـﺎ ﺣـﺪاﻛﺜﺮ ﻫﻤـﺎﻫﻨﮕﻲ ) ﺑـﻴﻦ ﺳﺎزﻣﺎن ﻫﺎی ﺷﺮﻛﺖ ﻛﻨﻨﺪه در ﻋﻤﻠﻴﺎت ( اﻧﺠﺎم ﭘﺬﻳﺮﻧﺪ . در ﻫﻤﻴﻦ راﺳﺘﺎ ﻓﺮﻣﺎﻧﺪﻫﻲ ﻋﻤﻠﻴﺎت ﻳﻜ ﻲ از ﻣﻬﻢ ﺗﺮﻳﻦ ﺷﺮوط ﻣﻮﻓﻘ ﻴـ ﺖ در ﻋﻤﻠﻴﺎت ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ ﺑﻪ ﺣﺴﺎب ﺧﻮاﻫﺪ آﻣﺪ . 4 - 1 - 2 - ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ ﻓﺮﻣﺎﻧﺪﻫﻲ ﺣﺎدﺛﻪ در ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺑﺤﺮان ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔﻲ ﻧﻔﺘﻲ ﻛﻪ ﻳﻲﺟﺎ آن از ﭘﺴﺖ ﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ ﻓﺮﻣﺎﻧﺪﻫﻲ ﺣﺎدﺛﻪ ﺗﻮﺳﻂ اﺷﺨﺎص ﺣﻘﻴﻘﻲ و ﺣﻘﻮﻗﻲ از ﺳﺎزﻣﺎن ﻫﺎ و ارﮔـﺎن ﻫـﺎی ذی رﺑﻂ ﺗﺼﺪی ﺧﻮاﻫﻨﺪ ﺷﺪ، اﻧﺠﺎم ﻣﺮزﺑﻨﺪی دﻗﻴﻖ ﻣﻴﺎن ﺳﻄﻮح ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺑﺤﺮان ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﺣﺪاﻗﻞ ﺳﺎزی ﺗﺪاﺧﻞ ﻫﺎی ﺳﺎزﻣﺎﻧﻲ و روﻧﺪﻫﺎی اداری ﺑﺮای ﺳﺮﻋﺖ ﺑﺨﺸﻲ ﺑﻪ روﻧﺪ اﻗﺪاﻣﺎت ﺿﺮوری ﺑﻪ ﻧﻈﺮ ﻣـﻲ رﺳـﺪ . در ﻛﺸـﻮ رﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠـﻒ ﻣـﻮارد ﻣﺨﺘﻠﻔـﻲ ﻣﺒﻨﺎی ﻣﺮزﺑﻨﺪی ﻳﺎ ﺳﻄﺢ یﺑﻨﺪ ﺣﺎدﺛﻪ، ﺑﺴﺘﻪ ﺑﻪ ﻧﻘﺎط ﺿﻌﻒ و ﻗﻮت ﻣﻮﺟﻮد در آن ﻛﺸﻮر، ﻗﺮارﮔﺮﻓﺘﻪ اﺳﺖ ﺑﻪ . ﻋﻨﻮان ﻣﺜﺎل در ﻛﺸﻮر ژاﭘﻦ ﻣﺒﻨﺎی ﺳﻄﺢ یﺑﻨﺪ ﺑﺤﺮان ﻣﻴﺰان ﺧﺴﺎرات و ﻳﺎ ﺗﻠﻔﺎت ﻧﺎﺷﻲ از ﻳﻚ ﺣﺎدﺛﻪ اﺳﺖ . 4 - 1 - 2 - 1 - ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺳﻄﻮح ﺑﺤﺮان در ﻛﺸﻮر اﻳﺮان ﻫﻤﻜﺎری و ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﻲ ﺑﻴﻦ ﺳﺎزﻣﺎﻧﻲ در ﺷﺮاﻳﻂ ﺑﺤﺮاﻧﻲ از ﻣﻌﻀﻼت اﺳﺎﺳﻲ ﻣﺤﺴﻮب ﺷﺪه و ﺑـﺎ ارﺗﻘـﺎی ﺳـﻄﺢ ﺳﺎزﻣﺎن ﻫﺎی ذی رﺑﻂ اﻳﻦ ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﻲ ﻧﻴﺎزﻣﻨﺪ ﺑﻮروﻛﺮاﺳﻲ و ﺻﺮف زﻣﺎن ﺑﻴﺶ ﺗﺮی اﺳﺖ . ﻟﺬا ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﺳـﺮﻋﺖ ﻣﻮردﻧ ﺎزﻴـ در زﻣـﺎن ﺑﺤﺮان، ﺣﺪاﻗﻞ ﺳﺎزی رﻓﺖ و ﺑﺮﮔﺸﺖ یﻫﺎ ﺑﻴﻦ ﺳﺎزﻣﺎﻧﻲ در اوﻟﻮﻳﺖ ﻗﺮار ﺧﻮاﻫﺪ ﮔﺮﻓﺖ؛ ﺑﻨﺎ ﺑﺮاﻳﻦ ﺳﻄﻮح ﺑﺤﺮان ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ اﺧﺘﻴﺎرات و اﻣﻜﺎﻧﺎﺗﻲ ﺳﺎزﻣﺎﻧﻲ در ﻣﺤﺪوده ﻫﺎی ﺳﻴﺎﺳﻲ ) ﻣﺤﻠﻲ، اﺳﺘﺎﻧﻲ و ﻣﻠﻲ ﻦﻴﻴﺗﻌ ( . اﻧﺪ ﺷﺪه ﭼﺮاﻛﻪ ﺟﻬﺶ از ﻫﺮﻳﻚ از ﺳﻄﻮح ﺑـﻪ ﺳـﻄﺢ ﺑﺎﻻﺗﺮ ﻧﻴﺎزﻣﻨﺪ ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﻲ ﻫﺎی زﻣﺎن ﺑﺮ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد . ﺑﺎ اﻳﻦ ﻣﻘﺪﻣﻪ ﺳﻄﻮح ﺑﺤﺮان در ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔﻲ ﻧﻔﺘﻲ ﻋﺒﺎرﺗﻨﺪ از : – ﺳﻄﺢ ﻣﺤﻠ ﻦﻳا در :ﻲ ﺳﻄﺢ اﻣﻜﺎﻧﺎت و ﭘﺮﺳﻨﻞ ﺷـﺮﻛﺖ ﻫـﺎ آب ی ﻣﻨﻄﻘـﻪ در ) ی ا ﺣـﻮادث واﻗـﻊ در رودﺧﺎﻧـﻪ و ﻫـﺎ ﺎﭼﻪﻳ در ﺳﺪﻫﺎ ی ﻛﻮﭼﻚ ﺑﺮا ( ی ﭘﺎﺳﺦ ﺑﻪ ﻲ دﻫ ﺣﺎدﺛﻪ ﺖﻳﻛﻔﺎ ﺧﻮاﻫﺪ داﺷﺖ . ﺑﺎ اﻳﻦ وﺟﻮد ﺷﺮﻛﺖ ﻫﺎی ﺗﺎﺑﻌـﻪ وزارت ﻧﻔﺖ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻣﺘﻮﻟﻲ ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری و ﻧﮕﻪ داری ﺧﻄﻮط اﻧﺘﻘﺎل ﻧﻔﺖ ﻳﺎ ﺟﺎﺑﻪ ﺟﺎﻳﻲ آن در ﺳﻄﺢ ﻣﺤﻠﻲ ﻻزم اﺳـﺖ از ﻧﻈﺮ ﭘﺎﺳﺦ ﮔﻮﻳﻲ و اراﺋﻪ ﻛﻤﻚ ﻫﺎی ﻻزم در ﻛﻨﺎر ﺷﺮﻛﺖ ﻫﺎی آب ﻣﻨﻄﻘﻪ ای ﻗﺮار داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﻨﺪ ﺑﻪ ﻦﻴﭼﻨ ﻫﻢ . ﻣﻨﻈـﻮر ﻛﻨﺘﺮل ﺗﺴﻜ و ﻴﻦ اﺛﺮﻫﺎی آﻟﻮدﮔ ﻦﻳا درﻲ ﻣﺮﺣﻠﻪ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ از ارﮔﺎن ﻫـﺎ ﻳﻲ ﻞﻴـ ﻗﺒ از آﺑﻔـﺎ، آﺑﻔـﺎر، آﺗـﺶ ﻧﺸـﺎﻧ ﻲ، ﺷﻬﺮدار ﺑﺎ ... و ی ﻫﻤﺎﻫﻨﮕ ﻲ ﻓﺮﻣﺎﻧﺪار ی، درﺧﻮاﺳﺖ ﻛﻤﻚ ﺗﺠﻬ و ﺰاتﻴ ﮔﺮدد . ﻣﻮارد ﺗﻮاﻧ ﻣﻲ ﻛﻪ ی ﻦﻳا در ﻨﺪ ﺳﻄﺢ از ﺑﺤﺮان دﺳﺘﻪ ﺑﻨﺪ ی ﺷﻮﻧﺪ ﻋﺒﺎرﺗﻨﺪ : از ﻓﺼﻞ ﭼﻬﺎرم - ﺗﺪو ﻳﻦ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﺖﻳﺮﻳﻣﺪ ﺑﺤﺮان ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔ در ﻲﻧﻔﺘ ﻲ رودﺧﺎﻧﻪ و ﻫﺎ درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ 07 / 10 / 94 75 • ﺣﺠﻢ ﻣﻮاد ﻧﺸﺘ ﻛﻢﻲ ﺑﺎﺷﺪ ﻛﻢ ) ﺑﻮدن ﻣﻮاد ﻧﺸﺘ ﻲ ﭘﺎراﻣﺘﺮ اﺳﺎﺳ ﻲ ﺧﻮاﻫﺪ (ﺑﻮد • ﻣﻨﺒﻊ ﻳﭘﺬ آب ﺮﻧﺪه ﻛﻤ ﺑﺪه ﻲ داﺷﺘﻪ ﺑﺮا ﻳﺎ ی ﻣﺼﺎرف ﺧﺎﺻ ﻧﻈﺮ درﻲ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﻧﺸﺪه ﺑﺎﺷﺪ • ﻣﻨﺒﻊ آب ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ از ﺣﺴﺎﺳ ﻲ ﻄﻴﻣﺤ ﺴﺖﻳز ﺖﻴ ﺧﺎﺻ ﻲ ﺑﺮﺧﻮردار ﻧﺒﺎﺷﺪ ﻴﻧ یﺳﺎز ﭘﺎک ﺎتﻴﻋﻤﻠ • ﺎزﻣﻨﺪ ﺮوﻴﻧ ی اﻧﺴﺎﻧ ﻲ ﺣﺮﻓﻪ ﺗﺠﻬ و ی ا ﺰاتﻴ ﺧﺎص ﻧﺒﺎﺷﺪ ﻧﺸﺖ ﻣﻘﺎدﻳﺮ ﻛﻤﻲ از ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ در ﻣﺴﻴﻞ ﻫﺎ، آﺑﺮاﻫﻪ ﻫﺎ و رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎی ﻛﻮﭼﻚ و ﺣﺘﻲ ﺳﺪﻫﺎی ﺗﻨﻈﻴﻤﻲ ﻛﻮﭼﻚ و ﻣﺤﻠﻲ ) ﺑﺎﻫﺪف ﺗﺎﻣﻴﻦ آب ﻛﺸﺎورزی ﺑﺮای ﺳﻄﺢ ﻣﺤﺪود ( در اﻳﻦ رده ﻗﺮار ﺧﻮاﻫﻨﺪ ﮔ ﺮﻓﺖ . – ﺳﻄﺢ اﺳﺘﺎﻧ ﻦﻳا در :ﻲ ﺳﻄﺢ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﻛﻨﺘﺮل و ﻛﺎﻫﺶ اﺛﺮ ﻫﺎی ﺣﺎدﺛﻪ ﺳﺘﺎد ﺖﻳﺮﻳﻣـﺪ ﺑﺤـﺮان اﺳـﺘﺎﻧﺪار ی ﻓﻌـﺎل ﻪﻴﻛﻠ ﺑﻪ و ﺷﺪه ارﮔﺎن ﻫﺎ رﺑﻂ یذ ی دﺳﺘﻮرات ﻻزم ﺻﺎدر ﺧﻮاﻫﺪ ﻦﻳا در . ﺷﺪ ﺳﻄﺢ از ﺳﺎﻳﺮ اﺳﺘﺎن ﻛﻪ ﻳﻲﻫﺎ اﻣﻜـﺎن اﺛﺮﭘﺬ از ﻫﺎ آن ی ﺮﻳ ﺣﺎدﺛﻪ وﺟﻮد دارد درﺧﻮاﺳﺖ ﻛﻤﻚ ﻳﺎ و ﺷﺪه ﻫﺸﺪار ﻫﺎ ی ﻻزم داده ﺧﻮاﻫﺪ .ﺷﺪ ﻣﻮارد ﻣﻲ ﻛﻪ ی ﺗﻮاﻧﻨﺪ ﻦﻳا در ﺳﻄﺢ از ﺑﺤﺮان دﺳﺘﻪ ﺑﻨﺪ ی ﺷﻮﻧﺪ ﻋﺒﺎرﺗﻨﺪ : از • ﺣﺠﻢ ﻣﻮاد ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻮده در ﻳﺎ و ﻣﺤﺪوده ازﻲ ﻌﻴ وﺳ ﻣﻨﺒﻊ ﻲ آﺑ ﭘﺮاﻛﻨﺪه ﺷﺪه ﺑﺎﺷﺪ، • ﻣﻨﺒﻊ اﻫﻤ ازﻲ آﺑ ﺑﺎﻻ ﺖﻴ ﻳﻲ ﺑﺮﺧﻮردار ﺑﺎﺷﺪ ) ﻛﺎرﺑﺮ ی ﺷﺮب ﻳﺎ ﻛﺸﺎورز ﺑﺎ ی ﺳﻄﺢ زﻳﺮ ﻛﺸﺖ (ﺑﺎﻻ ﺴﺖﻳز ﻂﻴﻣﺤ • ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ ﻣﻨﺒﻊ ازﻲ آﺑ ﺣﺴﺎﺳ ﺑﺎﻻ ﺖﻴ ﻳﻲ ﺑﺮﺧﻮردار ﺑﺎﺷﺪ ﭘﺎک ﺎتﻴﻋﻤﻠ • ﺗﺠﻬ و یﺳﺎز ﺰاتﻴ ﻣﺮﺑﻮﻃﻪ ﻓﺮاﺗﺮ از ﺣـﺪ ﺗـﻮان ﻓﺮﻣﺎﻧـﺪار ی ارﮔـﺎن ﻫـﺎ ی ﻣﺤﻠـ ﻲ ﺑـﻮده و ﻧﻴ ﺎزﻣﻨـﺪ دﺳﺘﻮرات ﻫﺎ رده از ی ﺑﺎﻻﺗﺮ ﺑﺮا ی اﻧﺠﺎم ﻫﻤﺎﻫﻨﮕ و ﻫﺎ ﻲ ﺗﺎﻣﻴﻦ ﺗﺠﻬ ﺰاتﻴ اﺳﺖ . ﻻزم ﺑﻪ ذﻛﺮ اﺳﺖ ﻛﻪ اﻏﻠﺐ ﺣﻮادث واﻗﻊ ﺷﺪه در ﻛﺸﻮر از ﻗﺒﻴﻞ ﻧﺸﺖ در رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎی ﺑﺎ ﺑﺪه ﻣﺘﻮﺳﻂ و زﻳﺎد، ﻣﻨـﺎﺑﻊ آب ﺷﺮب، ﻣﺨﺎزن ﺗﺎﻣﻴﻦ ﻛﻨﻨﺪه آب ﺷﺮب و ﻳﺎ ﺷﺒﻜﻪ ﻫﺎی وﺳﻴﻊ آﺑﻴﺎری ﺑﺎ ﺣﺠﻢ زﻳﺎد در اﻳﻦ رده ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮﻧﺪ . در ﺟﻠﺴﺎت ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺳﺎﺧﺘﺎر ﻓﺮﻣﺎﻧﺪﻫﻲ ﺣﺎدﺛﻪ در اﻳﻦ ﺳﻄﺢ ﺗﻌﻴﻴﻦ اﺳﺘﺎن ﻫﺎی ﻣﻌﻴﻦ ﭘﻴﺸﻨﻬﺎد ﻣﻲ .ﺷﻮد – ﺳﻄﺢ ﻦﻳا در :ﻲﻣﻠ ﺳﻄﺢ ﺷﺪت و وﺳﻌﺖ اﺛﺮات ﺗﺎ اﻧﺪازه ی ا اﺳـﺖ ﻛـﻪ ﻛﻨﺘـﺮل ﺣﺎدﺛـﻪ و ﺗﺴـﻜ ﻴﻦ اﺛـﺮات ﺑـﻪ آن ﻓﺮﻣﺎﻧﺪﻫ ﻲ ﺣﺎدﺛﻪ ﺳﻮ از ی ﺑﺎﻻﺗﺮ ﻳﻦ ﻣﻘﺎم رﺑﻂ یذ ﻳﺎ ﺳﺘﺎد ﺖﻳﺮﻳﻣﺪ ﺑﺤﺮان وزارت ﻛﺸﻮر اﺳﺖ ﻦﻳا . ﺳﻄﺢ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧـ ﺪ ﺷﺎﻣﻞ ﺣﻮادث ﻧﺸﺖ ﮔﺴﺘﺮده در ﻣﻨﺎﻃﻖ ﺣﻔﺎﻇﺖ ﻳﺎ ،ﺷﺪه ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﺷﺮب ﻛﻼن ﺷﻬﺮﻫﺎ ﻳـﺎ و ﺣـﻮادﺛ ﻲ ﻛـﻪ ﭼﻨـﺪ اﺳﺘﺎن ﺗﺤﺖ را ﺗﺎﺛﻴﺮ ﻗﺮار ﺧﻮاﻫﻨﺪ داد، ﺑﺎﺷﺪ ﻦﻳا در . ﺳﻄﺢ ازآن ﻳﻲﺟـﺎ ﺗﺠﻬ ﺑـﻪ ﺎزﻴـ ﻧ ﻛـﻪ ﻴـ ﺰات ﺧـﺎص ﻳـﺎ اﻧﺠـﺎم ﻫﻤﺎﻫﻨﮕ درﻲ ﺳﻄﻮح ﮔﺴﺘﺮده اﺳﺖ، اﻧﺠﺎم ﻫﻤﺎﻫﻨﮕ ﻫﺎ ﻲ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ اﺧﺘ ﻄﻪﻴﺣ از ﺎراتﻴ اﺳـﺘﺎﻧﺪار ی ﻳـ ﻚ اﺳـﺘﺎن ﺧﺎرج ﺑﺎﺷﺪ . ﻣﻮارد ﺗﻮاﻧ ﻣﻲ ﻛﻪ ی ﻦﻳا در ﻨﺪ ﺳﻄﺢ از ﺑﺤﺮان دﺳﺘﻪ ﺑﻨﺪ ی ﺷﻮﻧﺪ ﻋﺒﺎرﺗﻨﺪ : از • ﺣﻮادﺛ ﻲ ﻛﻪ ﻦﻳﭼﻨﺪ اﺳﺘﺎن ﺗﺤﺖ را ﺗﺎﺛﻴﺮ ﻗﺮار ﺧﻮاﻫﻨﺪ ) داد ﻋﺒﻮر ﻳﻚ رودﺧﺎﻧﻪ از ﭼﻨﺪ اﺳﺘﺎن در ﻛـﻪ ﺻـﻮرت ﺑﺎﻻ ﺑﻮدن ﺣﺠﻢ ﻣﻮاد ﻧﺸﺖ ﻳﺎﻓﺘﻪ، آﻟﻮدﮔ ﺑﻪﻲ اﺳﺘﺎن ﻫﺎ ﺮﻴﻣﺴ ی ﺧﻮاﻫﺪ (ﺪﻴ رﺳ • آﻟﻮدﮔ ﻧﻘﺎط درﻲ ﺣﺴﺎس ﻞﻴﻗﺒ ازﻲ ﻄﻴﻣﺤ ﺴﺖﻳز ﺗﺎﻻب و ﻫﺎ ﺳﻮاﺣﻞ ﻳﺎ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ ی ﻣﻨﺘﻬ ﻫﺎ آن ﺑﻪﻲ • آﻟﻮدﮔ درﻲ ﻣﻨﺎﺑﻊ ﺗﺎﻣﻴﻦ آب ﻣﺮاﻛﺰ ﻞﻴﻗﺒ ازﻲ ﺘﻴﺟﻤﻌ ﻛﻼن ﺷﻬﺮﻫﺎ در ﻛﻪ ﺻـﻮرت وﻗـﻮع ﻣﺸـﻜﻼت ﺟـﺪ ی ﺑـﻪ ﻫﻤﺮاه ﺧﻮاﻫﺪ داﺷﺖ . 76 07 / 10 / 94 دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﭘﻴﺸﮕﻴﺮی و ﺑﺤﺮان ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔﻲ ﻫﺎی ﻧﻔﺘﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ و درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ 4 - 1 - 2 - 2 - ﺳﺎﺧﺘﺎر ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔﻲ ﻧﻔﺘﻲ ﺳﺎﺧﺘﺎر ICS در ﻣﻮرد ﻫﺮﻳﻚ از ﺳﻄﻮح ﺑﺤﺮان ﻣﺘﻨﺎﺳﺐ ﺑﺎ آن ﺳﻄﺢ ﺗﻨﻈﻴﻢ ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ؛ اﻣﺎ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺳﺎﺧﺘﺎر دﻗﻴﻖ و ﺑﻪ ﻛﺎرﮔ ﻴﺮی اﻓﺮاد در ﭘﺴﺖ ﻫﺎی از ﭘﻴﺶ ﺗﻌ ﻦﻴﻴ ﺷﺪه ، ﻧﻴﺎزﻣﻨﺪ ﺗﺸﻜﻴﻞ ﺟﻠﺴﺎت ﺑﺎ ﺣﻀﻮر ذی رﺑﻄﺎن و ﺛﺒﺖ ﺻﻮرت ﺟﻠﺴﺎت ﻣﺼﻮب اﺳﺖ . ﺑﺮ ﻣﺒﻨﺎی اﻳﻦ ﺻﻮرت ﺟﻠﺴﺎت ﭘﺴﺖ ﻫﺎی ﺗﻌ ﻦﻴﻴ ﺷﺪه ﺑﺮای ﻫﺮ ﻳﻚ از اﺷﺨﺎص ﺣﻘﻴﻘﻲ و ﺣﻘﻮﻗﻲ ﺑﻪ آن ﻫﺎ اﺑﻼغ ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ . از آن ﺟﺎ ﻛﻪ ﺗﺎ ﺑﻪ اﻣﺮوز ﻓﺮاواﻧﻲ ﺣﻮادث در ﺳﻄﺢ 2 ﺑﻴﺶ از ﺳﺎﻳﺮ ﺳﻄﻮح ﺑﻮده اﺳـﺖ، در اﻳـﻦ دﺳـﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻧﻤﻮﻧـﻪ ای از ﺳﺎﺧﺘﺎر ﭘﻴﺸﻨﻬﺎدی ﺑﺮای ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺣﺎدﺛﻪ، ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﭘﻴﺶ ﻓﺮض ﺗﻮاﻧ ﻣﻲ ﺑﻪﺪ ﺻﻮرت زﻳـﺮ ﺑﺎﺷـﺪ . در اﻳـﻦ ﺳـﺎﺧﺘﺎر ﺗﻨﻬـﺎ ارﮔﺎن ﭘﻴﺸﻨﻬﺎدی ﺑﺮای ﭘﺴﺖ ﻫﺎی اﺻﻠﻲ ﻦﻴﻴﺗﻌ ﺷﺪه و ﺗﺪﻗﻴﻖ آن ﺑﺎﻳ ﺪ در ﺳﻄﻮح اﺳﺘﺎﻧﻲ و ﺑﺎ ﻣﺸﺎرﻛﺖ ذی رﺑﻄﺎن در ﺟﻠﺴـﺎت ﺳﺘﺎد ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺑﺤﺮان اﺳﺘﺎﻧﺪاری، ﺻﻮرت ﮔﻴﺮد . ﻓﺮﻣﺎﻧﺪه ﺣﺎدﺛﻪ اﺳﺘﺎﻧﺪار ﻣﺴﻮول ﺑﺨﺶ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی ﺷﺮﻛﺖ آب ﻣﻨﻄﻘﻪ ای ﺑﺨﺶ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ ﺗﻴﻤﻲ ﻣﺘﺸﻜﻞ از ﻛﺎرﺷﻨﺎﺳﺎن ﺧﺒﺮه و ﺑﺎﺗﺠﺮﺑﻪ از ﺑﺨﺶ ﻫﺎی ﻧﻔﺖ، آب و ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴـﺖ ﺑـﻮده و ﻧﻤﺎﻳﻨـﺪه ای از ﺳـﺘﺎد ﻣـﺪﻳﺮﻳﺖ ﺑﺤـﺮان ﺣﻮادث اﺳﺘﺎﻧﺪاری ﻧﻴﺰ در اﻳﻦ ﮔﺮوه ﻗﺮار ﮔﻴﺮد ؛ اﻣﺎ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ اوﻟﻮﻳﺖ ﺣﻔﺎﻇﺖ از ﻣﻨﺒﻊ آب آﻟﻮده ﺖﻴ وﻟﻮﻣﺴ ﺷﺪه اﻳﻦ ﺑﺨﺶ ﺑﺎ ﻧﻤﺎﻳﻨﺪه ﺷﺮﻛﺖ آب ﻣﻨﻄﻘﻪ ای اﺳﺘﺎن ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد . ﻓﺮﻣﺎﻧﺪه ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺑﺨﺶ ﻋﻤﻠﻴﺎﺗﻲ ﻣﺘﺸﻜﻞ از ارﮔﺎن ﻫﺎی آب ﻣﻨﻄﻘﻪ ای، آﺑﻔﺎ، آﺑﻔﺎر، ﺟﻬﺎد ﻛﺸﺎورزی، ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ، اورژاﻧﺲ، ﻫـﻼل اﺣﻤـﺮ ، ﻧﻴـﺮوی اﻧﺘﻈـﺎﻣﻲ، آﺗـﺶ ﻧﺸـﺎﻧﻲ، ﺷﻬﺮداری، اﺳﺘﺎﻧﺪاری، ﻓﺮﻣﺎﻧﺪاری، وزارت ﻧﻔﺖ و وزارت راه و ﺷﻬﺮﺳﺎزی اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﺗﻌﺪد ذی رﺑﻄﺎن ﺖﻴ وﻟﻮﻣﺴ اﻳﻦ ﺑﺨﺶ ﺑﻪ ﺑﺎﻻﺗﺮﻳﻦ ﻣﻘﺎم ﻣﺴﻮول ﻳﻌﻨﻲ اﺳﺘﺎﻧﺪاری داده ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ . ﺑﺎﻳﺪ ﺗﻮﺟﻪ داﺷﺖ ﻛﻪ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﺗﻔﺎوت ﺷﺮاﻳﻂ در ﻫﺮ اﺳﺘﺎن اﻳﻦ ﮔﺰﻳﻨﻪ ﻛﺎﻣﻼ اﻧﻌﻄﺎف ﭘﺬﻳﺮ ﺑﻮده و ﻓﺮﻣﺎﻧﺪﻫﻲ ﻋﻤﻠﻴﺎت در درﺟﻪ اول ﺑﻪ ﺧﺼﻮﺻﻴﺎت ﻓﺮدی ﻓﺮﻣﺎﻧﺪه و اﺑﺴﺘﻪ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد . ﻣﺴﻮول ﺑﺨﺶ اداری و ﻣﺎﻟﻲ ﺳﺘﺎد ﺣﻮادث اﺳﺘﺎﻧﺪاری- ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ درد دﺳﺖ داﺷﺘﻦ اﺑﺰارﻫﺎی ﺣﺎﻛﻤﻴﺘﻲ از ﻗﺒﻴﻞ ﺑﻮدﺟﻪ ﻫﺎی ﻣﺼﻮب ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻣﺎﻟﻲ ﻣﺴﻮول ﺑﺨﺶ ﭘﺸﺘﻴﺒﺎﻧﻲ وزارت ﻧﻔﺖ ﻣﺴﺘﻨﺪﺳﺎزی ﺣﺎدﺛﻪ ﻫﺮ ارﮔﺎن ﺑﻪ ﺗﻨﺎﺳﺐ ﻧﻴﺎز ﺧﻮد 4 - 1 - 3 - اﻧﺘﺨﺎب روش ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ ﺑﺎ آﻟﻮدﮔﻲ ﻧﻔﺘﻲ در رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ و درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ ﺑﺎ آﻟﻮدﮔﻲ ﻧﻔﺘﻲ اﻳ ﺠﺎدﺷﺪه در رودﺧﺎﻧﻪ و ﻫﺎ درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ ﻧﻴﺎزﻣﻨـﺪ آﻣـﺎدﮔﻲ و ﭘﺎﺳـﺦ ﺳـﺎزﻣﺎﻧﻲ ) و در ﺣـﻮادث ﺑـﺰرگ ﭼﻨﺪﺳﺎزﻣﺎﻧﻲ ( ﺑﻪ ﺣﺎدﺛﻪ اﺳﺖ . ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻣﻴﺰان ﻧﻔﺖ ﻧﺸﺖ ﺷﺪه و ﻧﻴﺰ ﺣﺴﺎﺳﻴﺖ ﻣﻨﻄﻘﻪ و ﻧﻮاﺣﻲ ﭘﺎ ﻦﻳﻴ دﺳـﺖ ﻣﺤـﻞ ﻧﺸـﺖ اﻫﻤﻴﺖ ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ ﺳﺮﻳﻊ و ﺟﻤﻊ آوری ﻧﻔﺖ و ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی از ﮔﺴﺘﺮش آن ﺑﺴﻴﺎ ر زﻳﺎد اﺳﺖ . در اﻳﻦ ﺷﺮاﻳﻂ ﮔﺮوه یﻫﺎ ﻋﻤﻠﻴـﺎﺗﻲ ﻛـﻪ در ﻣﺤﻞ ﺣﺎدﺛﻪ ﺣﺎﺿﺮ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺮ اﺳﺎس ﺗﺠﺮﺑﻴﺎت و ﻧﻴﺰ ﺷﺮاﻳﻂ ﻣﻨﻄﻘﻪ در ﻣـﻮرد روش ﺧـﻮد ﺑـﺮای ﻣﻘﺎﺑﻠـﻪ ﺑـﺎ ﺣﺎدﺛـﻪ واﻛﻨﺶ ﻧﺸﺎن دﻫﻨﺪ . ﺑﺮای اﻧﺘﺨﺎب روش ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ ﺑ ﺎ آﻟﻮدﮔﻲ ﻧﻔﺘﻲ ﻣﻄﺎﺑﻖ ﺟﺪول )4 - 1( ﻣﺮاﺣﻞ زﻳﺮ ﺑﺎﻳﺪ ﻃﻲ ﺷﻮد . ﻓﺼﻞ ﭼﻬﺎرم - ﺗﺪو ﻳﻦ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﺖﻳﺮﻳﻣﺪ ﺑﺤﺮان ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔ در ﻲﻧﻔﺘ ﻲ رودﺧﺎﻧﻪ و ﻫﺎ درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ 07 / 10 / 94 77 – ﺟﻤﻊ آوری اﻃﻼﻋﺎت ﺣﺎدﺛﻪ : اﻳﻦ ﮔﺎم از زﻣﺎﻧﻲ ﻛﻪ ﺧﺒﺮ ﺑ ﻪ روز ﺣﺎدﺛـﻪ ﺑـﻪ ﺳـﺎزﻣﺎن ﻣﺘـﻮﻟﻲ اﻋـﻼم ﻣـﻲ ﺷـﻮد آﻏـﺎز ﻣﻲ ﺷﻮد . در اﻳﻦ ﺷﺮاﻳﻂ ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از اﻃﻼﻋﺎت ﭼﻚ ﺴﺖﻴﻟ ﺟﻤﻊ آوری اﻃﻼﻋﺎت ﻛﻪ ﺗﻮﺳﻂ اﻓﺮاد ﺣﺎﺿـﺮ در ﻣﺤـﻞ ﺗﻜﻤﻴﻞ ﻣﻲ ) ﺷﻮد ﮔﺮوه ارزﻳﺎﺑﻲ ( ، اﻃﻼﻋﺎت ﻛﺎﻣﻞ ﺣﺎدﺛﻪ ﺟﻤﻊ آوری ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ . – ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺮﻴﻣﺴ ﺣﺮﻛﺖ ﻟﻜﻪ ﻧﻔﺘﻲ : در اﻳﻦ ﮔﺎم ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻣﻲ ﺷﻮد ﻛﻪ ﻣﺴﻴﺮ ﺣﺮﻛﺖ ﻟﻜﻪ ﻧﻔﺘﻲ ﭼﮕﻮﻧﻪ اﺳﺖ؟ ﭼﻪ ﻣﻨﺎﻃﻖ ﺣﺴﺎﺳﻲ در ﻣﺴﻴﺮ ﺣﺮﻛﺖ آن وﺟﻮد دارد و ﻣﻮارد ﻣﺸﺎﺑﻪ آن . – ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺗﺎﻛﺘﻴﻚ ﻫﺎ ی اﻣﻜﺎن ﭘﺬﻳﺮ ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ ﺑﺎ : ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﺷﺮاﻳﻂ و وﻳﮋﮔﻲ ﻫﺎی ﺣﺎدﺛﻪ و ﻣﻨﻄﻘﻪ، روش ﻫﺎی اﻣﻜـﺎن ﭘـﺬﻳﺮ ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ ﺑﺎ آﻟﻮدﮔ ﻲ ﻧﻔﺘﻲ را ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻧﻤﺎﻳﻴﺪ . در ﺟﺪوﻟﻲ ﻛﻪ در اداﻣﻪ اﻳـﻦ ﺑﺨـﺶ آﻣـﺪه اﺳـﺖ ﻣﻌﻴﺎرﻫـﺎﻳﻲ ﻛـﻪ ﺑﺎﻳـﺪ ﻣﻮردﻧﻈﺮ ﻗﺮار ﺑﮕﻴﺮد، اراﺋﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ . ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ اﻳﻦ ﻣﻮارد و ﻧﻴﺰ ﺗﺠﻬﻴﺰات در اﺧﺘﻴﺎر روش ﻫـﺎی اﻧﺠـﺎم ﻋﻤﻠﻴـﺎت ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ ﺑﺎﻳﺪ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺷﻮد . – ﺗﺤﻠﻴﻞ رﻳﺴﻚ و ﻓﺎﻳﺪه : رﻳﺴﻚ ﻫﺎی اﻳﻦ روش ﻫﺎ ی ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ ﺑﺮای اﻓﺮاد و ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ دارد ﻧﻴﺰ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺮرﺳﻲ ﺷﻮﻧﺪ . ﺑﺮﺧﻲ از روش ﻫﺎ ﺑﺮای ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ آﺳﻴﺐ ﻛﻢ ﺗﺮی ﺑﻪ ﻫﻤﺮاه دارﻧﺪ و ﺑﺮﺧﻲ دﻳﮕﺮ ﻧﻴﺰ آﺳﻴﺐ ﺑﻴﺶ ﺗﺮی دارﻧﺪ . در اﻳﻦ ﺷﺮاﻳﻂ ﺑﺎﻳﺪ روش ﻫﺎی ﺟﺎﻳﮕﺰﻳﻦ ﺑﺎ رﻳﺴﻚ ﻛﻢ ﺗﺮ را اﻧﺘﺨﺎب ﻧﻤﻮد . – اﻧﺘﺨﺎب روش ﻧﻬﺎﻳﻲ : در اﻳﻦ ﮔﺎم ﺑﺎﻳﺪ روﺷﻲ را ﻛﻪ ﺑﻴﺶ ﺗﺮﻳﻦ ﻓﺎﻳﺪه ز ﻲﻄﻴﻣﺤ ﺴﺖﻳ و اﻳﻤﻨﻲ را ﺑﺮای اﻓﺮاد دارد از ﻣﻴﺎن روش ﻫﺎی ﻣﻮﺟﻮد اﻧﺘﺨﺎب ﻧﻤﻮد . – اﺟﺮای روش : ﺑﺮای اﺟﺮای روش ﺑﺎﻳﺪ ﻣﺤﻞ ﻗﺮارﮔﻴﺮی اﻓﺮاد و ﺗﺠﻬﻴﺰات را ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻧﻤﻮد اﻳﻦ ﻛﺎر ﺑﺎﻳﺪ در ﻗﺎﻟﺐ ﻳـﻚ ﺳﺎ ﺧﺘﺎر ﺗﻤﺮﻳﻦ ﺷﺪه ﻓﺮﻣﺎﻧﺪﻫﻲ اﻧﺠﺎم ﺷﻮد . ﺗﺠﻬﻴﺰات ﻣﻮﺟﻮد را ﺑﺎﻳﺪ در زﻣﺎن ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺑﻪ ﺑﻬﺘـﺮﻳﻦ ﻣﻜـﺎن ﻫـﺎی در دﺳﺘﺮس ﻣﻨﺘﻘﻞ ﻧﻤﻮده و ﻋﻤﻠﻴﺎت ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺎ ﻟﺤﺎظ اﻳﻤﻨﻲ اﻓﺮاد اﻧﺠﺎم ﺷﻮد . – ﻧﻈﺎرت و اﺻﻼح روش ﻫﺎ در ﺻﻮرت ﻧﻴﺎز : ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ وﻳﮋﮔﻲ ﻫﺎی ﻫﺮ ﺣﺎدﺛﻪ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺮ ﻣﺮاﺣـﻞ اﻧﺠـﺎم ﻓﻌﺎﻟﻴـﺖ ﻫـ ﺎ ﻧﻈـﺎرت وﺟﻮد داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ و در ﺻﻮرت ﻧﻴﺎز ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻣﺸﻜﻼﺗﻲ ﻛﻪ در ﺣﻴﻦ ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺑﻪ وﺟﻮد ﻣﻲ آﻳﺪ روش ﻫﺎ اﺻﻼح ﺷﻮﻧﺪ . ﻋﻤﻠﻴﺎﺗﻲ ﻧﻤﻮدن ﮔﺎم ﻫﺎی ﻓﻮق ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺎ ﺷﻨﺎﺧﺖ دﻗﻴﻖ ﺗﺠﻬﻴﺰات، در اﺧﺘﻴـﺎر داﺷـﺘﻦ ﺗﺠﻬﻴـﺰات ﻣﻨﺎﺳـﺐ، اﻓـﺮاد ﻋﻤﻠﻴـﺎﺗﻲ آﻣﻮزش ﺪهﻳد اﻧﺠﺎم ﺷﻮد . ﮔﺎم ﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﺑﺮای ﻋﻤﻠﻴﺎﺗﻲ ﻧ ﻤﻮدن ﻣﺮاﺣﻞ ﺑﺎﻻ ﺑﺎﻳﺪ ﻃﻲ ﺷﻮد ﺑﻪ ﺗﺮﺗﻴﺐ ﺟﺪول )4 - 1( ﺧﻮاﻫﻨﺪ ﺑﻮد . ﺟﺪول 4 - 1 - ﮔﺎم ﻫﺎی اﻧﺘﺨﺎب روش ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ ﺑﺎ آﻟﻮدﮔﻲ ﻧﻔﺘﻲ ﮔﺎم ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ اول ﻣﺤﻞ وﻗﻮع ﺣﺎدﺛﻪ را ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻧﻤﺎﻳﻴﺪ. دوم وﺿﻌﻴﺖ ﺣﺎدﺛﻪ و ﻣﻨﻄﻘﻪ و ﻣﻼﺣﻈﺎت آن را ﺑﺮرﺳﻲ و ﭼﻚ ﻟﻴﺴﺖ را ﺗﻜﻤﻴﻞ ﻧﻤﺎﻳﻴﺪ. ﺳﻮم ﺗﻤﺎم اﺑﺰارﻫﺎ و ﺗﻜﻨﻮﻟﻮژی ﻫﺎی در دﺳﺘﺮس را ﻣﺮور و ﻣﺤﺪودﻳﺖ ﺑﻪ ﻛﺎرﮔﻴﺮی آن ﻫﺎ را ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻧﻤﺎﻳﻴﺪ. ﭼﻬﺎرم ﺗﻌﺪاد ﻫﺎ ﮔﺮوه و ﻧﻴﺮوﻫﺎی ﻣﻮردﻧ ﺎزﻴ را ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻧﻤﺎﻳﺪ. ﭘﻨﺠﻢ ﺑﺮ اﺳﺎس ارزﻳﺎﺑﻲ اﻧﺠﺎم ﺷﺪه ﻣﻨﺎﻃﻖ در ﻣﻌﺮض آﻟﻮدﮔﻲ را ﺗﻌﻴﻴﻦ و ﺳﺎزﻣﺎن ﻫﺎ ی ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ آﮔﺎه ﺳﺎزﻳﺪ. ﺷﺸﻢ ﺑﺮ اﺳﺎس ﺶﻴﭘ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی اﻧﺠﺎم ﺷﺪه و ﻳﺎ ﻣﺎﻧﻮرﻫﺎ و آﻣﻮزش ﻫﺎی ﻗﺒﻠﻲ ﻋﻤﻠﻴﺎت ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ را آﻏﺎز ﻧﻤﺎﻳﻴﺪ. ﻫﻔﺘﻢ ﺷﺮاﻳﻂ و ﻣﻼﺣﻈﺎت ﺣﺎدﺛﻪ را در زﻣﺎن اﻧﺠﺎم ﻋﻤﻠﻴﺎت ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ ﺛﺒﺖ و ﺿﺒﻂ ﻧﻤﺎﻳﻴﺪ. ﻫﺸﺘﻢ در ﺻﻮر ت ﺗﻐﻴﻴﺮ ﺷﺮاﻳﻂ و ﺑﺎ ﻟﺤﺎظ اﻳﻤﻨﻲ اﻓﺮاد روش ﺧﻮد را ﻣﻮرد ارزﻳﺎﺑﻲ ﻳﺎ ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻗﺮار دﻫﻴﺪ. ﻧﻬﻢ ﺧﻼﺻﻪ ی ﺗﺼﻤﻴﻢ ﻫﺎی اﺗﺨﺎذﺷﺪه را در ﻓﺮم ﻫﺎ وارد ﻧﻤﺎﻳﻴﺪ. دﻫﻢ ﭘﺲ از ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺗﻤﺎم زﺑﺎﻟﻪ ﻫﺎ و آﻟﻮدﮔﻲ ﻫﺎ را از ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺧﺎرج ﻧﻤﺎﻳﻴﺪ . 78 07 / 10 / 94 دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﭘﻴﺸﮕﻴﺮی و ﺑﺤﺮان ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔﻲ ﻫﺎی ﻧﻔﺘﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ و درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ در ﺑﺨﺶ ﻫﺎی ﺑﻌﺪی از اﻳﻦ ﻓﺼﻞ ﻣﺮاﺣﻞ ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺑﺤﺮان ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔﻲ ﻧﻔﺘﻲ در ﻣﺮاﻛﺰ آﺑﻲ ﺑﻪ ﺗﺮﺗﻴﺐ زﻳﺮ آﻣﺪه اﺳﺖ . 1 - ارزﻳﺎﺑﻲ ﺣﺎدﺛﻪ و ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺳﻄﺢ ﺑﺤﺮان 2 - اﻧﺘﺨﺎب روش ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺑﺮای ﺶﻴﭘ) یﺳﺎز ﭘﺎک ﻦﻳ ازا ﺑﺨﺶ روش ﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ ﭘﺎﺳﺦ و اﺛﺮ ﻫﺎی زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ ﻫـﺮ روش در زﻳﺴﺘﮕﺎه ﻫﺎی آﺑﻲ ﻣﺨﺘﻠﻒ در ﻳﻚ ﺑﺨﺶ ﺟﺪاﮔﺎﻧﻪ ﺑﺮرﺳ ﻲ اﺳﺖ ﺷﺪه ( 3 - اﺑﺰارﻫﺎی یﺳﺎز ﭘﺎک و ﻧﺤﻮه ﺑﻪ ﻛﺎرﮔﻴﺮی ﻫﺎ آن 4 - 2 - ارزﻳﺎﺑﻲ ﺣﺎدﺛﻪ 4 - 2 - 1 - ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺳﻄﺢ ﺣﺎدﺛﻪ ﭘﺲ از اﻋﻼم وﻗﻮع ﺣﺎدﺛﻪ، ﺗﻴﻢ ارزﻳﺎﺑﻲ ﺣﺎدﺛﻪ ﺑﻪ ﻫﻤﺮاه ﺗﻴﻢ ﺗﻌﻤﻴﺮات ﺧﻂ ﻟﻮﻟﻪ ﺑﻪ ﻣﺤﻞ ﺣﺎدﺛﻪ اﻋﺰام ﺷـﺪه و ارزﻳـﺎﺑﻲ و ﻗﻀـﺎوت ﺧﻮد را در ﻣﻮرد ﺳﻄﺢ ﺣﺎدﺛﻪ ﺑﻪ اﻃﻼع ﮔﺮوه ﻓﺮﻣﺎﻧﺪﻫﻲ ﺣﺎدﺛﻪ ﺧﻮاﻫﻨﺪ رﺳﺎﻧﺪ . اﻳﻦ ارزﻳﺎﺑﻲ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﺣﺠﻢ ﻣﻮاد ﻧﺸﺘﻲ، ﻧﻮع ﻣﺎده ﺑـﻪ ﻟﺤﺎظ ﺳﻤﻴﺖ ﻳﺎ ﻗﺎﺑﻠﻴﺖ اﺷﺘﻌﺎل، وﺳﻌﺖ آﻟﻮدﮔﻲ و درﻧﻬﺎ ﻳﺖ ﺣﺴﺎﺳﻴﺖ زﻳﺴﺖ ﮔﺎه ﻳـﺎ ﻣﺤـﻴﻂ ﭘﺬﻳﺮﻧـﺪه آﻟـﻮدﮔﻲ اﻧﺠـﺎم ﺧﻮاﻫـﺪ ﺷـﺪ . ﺗﺮﻛﻴﺒﻲ از اﻳﻦ ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫﺎ ﺑﻪ ﻫﻤﺮاه ﻗﻀﺎوت ﮔﺮوه ارزﻳﺎﺑﻲ، ﺣﺎدﺛﻪ را در ﻳﻜﻲ از ﺳﻪ ﺳﻄﺢ ﻣﻨﻄﻘﻪ ای، اﺳﺘﺎﻧﻲ ﻳﺎ ﻣﻠﻲ ﻗﺮار ﺧﻮاﻫﺪ داد . 4 - 2 - 1 - 1 - ﺗﻘﺴﻴﻢ ﺑﻨﺪی ﻧﻮع ﻣﺎده ﻧﻔﺘﻲ در ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔﻲ ﻧﻔﺘﻲ ﻧﺎﺷﻲ از ﻧﺸﺖ ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ از ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ، ﻧﻮع ﻣﺎده ﻧﺸﺖ ﻳﺎﻓﺘـﻪ و ﺧـﻮاص آن در ﺗﻮﺳـﻌﻪ روش ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ و ﭘﺎک یﺳﺎز از اﻫﻤﻴﺖ ﺧﺎﺻﻲ ﺑﺮﺧﻮردار ﺧﻮاﻫﺪ ﺑـﻮد . ﺧﻮاﺻـﻲ از ﻧﻔـﺖ ﺧـﺎم و ﻓـﺮآورده ﻫـﺎی آن ﻛـﻪ در ارﺗﺒـﺎط ﺑـﺎ آﻟﻮدﮔﻲ ﻫﺎی ﻣﻨﺎﺑﻊ آب اﻫﻤﻴﺖ دارﻧﺪ ﻋﺒﺎرﺗﻨﺪ از : – دﻣﺎی اﺷﺘﻌﺎل : ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ ﻓﺮ اری ﻛﻪ ﭘﺲ از ﻧﺸـﺖ از ﺧـﻂ ﻟﻮﻟـﻪ ﺑـﻪ ﺳـﺮﻋﺖ ﺗﺒﺨﻴـﺮ ﻣـﻲ ﺷـﻮﻧﺪ ، رﻳﺴـﻚ وﻗـﻮع آﺗﺶ ﺳﻮزی را اﻓﺰاﻳﺶ ﻣﻲ دﻫﻨﺪ . در ﭼﻨﻴﻦ ﻣﻮاردی ﺑﻬﺘﺮﻳﻦ ﮔﺰﻳﻨﻪ، ﻓﺮاﻫﻢ ﺳﺎﺧﺘﻦ اﻣﻜـﺎن ﺗﺒﺨﻴـﺮ ﺑـﺮای ﻓـﺮآورده اﺳﺖ، ﭼﺮاﻛﻪ یﺳﺎز ﭘﺎک اﻳﻦ ﻣﻮاد از ﻃﺮﻳﻖ ﺗﺒﺨﻴﺮ اﻳﻤﻦ ﺗﺮﻳﻦ و ﺑﻪ ﺻﺮﻓﻪ ﻦﻳﺗﺮ روش ﺑﻮده و ﺣﺪاﻗﻞ ﺧﺴﺎرات ﺟﺎﻧﺒﻲ را ﺑﻪ ﻫﻤﺮاه ﺧﻮاﻫﺪ داﺷﺖ . – وزن ﻣﺨﺼﻮص : ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ ﺑﺎ وزن ﻣﺨﺼﻮص ﺑﻴﺶ از 1 )وزن ﻣﺨﺼﻮص آب ( در آب ﺗﻪ ﻦﻴﻧﺸ ﺧﻮاﻫﻨﺪ ﺷﺪ . ﻫـﻢ ﭼﻨـﻴﻦ ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ ﺑﺎ وزن ﻣﺨﺼﻮص 95 /0 و ﺑﻴﺶ ﺗﺮ ﻧﻴﺰ در ﺻﻮرت اﺧﺘﻼط ﺟﺮﻳﺎن اﺣﺘﻤﺎل ﺗﻪ ﻲﻨﻴﻧﺸ ﺧﻮاﻫﻨﺪ داﺷﺖ . – وﻳﺴﻜﻮزﻳﺘﻪ : وﻳﺴﻜﻮزﻳﺘﻪ دو ﻟﻪﺎﻣﺴ ﻣﻬﻢ در ﻧﺸﺖ ﻧﻔﺖ را ﻛﻨﺘﺮل ﻣﻲ ﻛﻨﺪ . ﻧﺨﺴﺖ ﻧﺮخ ﭘﺨﺶ ﺷﺪن ﻣﺎده ﻧﻔﺘﻲ در ﺳﻄﺢ آب و دوم ﻋﻤﻖ اﺣﺘﻤﺎﻟﻲ ﻧﻔﻮذ ﻣﺎده ﻧﻔﺘﻲ ﺑﻪ ﻻﻳﻪ ﻫـﺎی ﻣﺨﺘﻠـﻒ در ﺳـﻮاﺣﻞ . ﭘـﺎک ﺳـﺎز ی ﻣـﻮاد ﻧﻔﺘـﻲ ﺑـﺎ وﻳﺴﻜﻮزﻳﺘﻪ ﺑﺎﻻ آﺳﺎن ﺗﺮ و ﺗﺮ ﻊﻳﺳﺮ ﺧﻮاﻫﺪ .ﺑﻮد – ﻗﺎﺑﻠﻴﺖ ﺗﺸﻜﻴﻞ اﻣﻮﻟﺴﻴﻮن ) ﻣﺨﻠﻮط ﻣﺎﻳﻊ در ﻣﺎﻳﻊ (: در ﺷﺮاﻳﻂ ﺧـﺎص ﻟﻜـ ﻪ ﻫـﺎی ﻧﻔﺘـﻲ ﻣﺨﻠـﻮﻃﻲ از آب در ﻧﻔـﺖ را ﺗﺸﻜﻴﻞ ﻣﻲ دﻫﻨﺪ ﻛﻪ ﮔﺎه ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ ﺗﺎ 80 درﺻﺪ ﺷﺎﻣﻞ آب ﺑﻮده و وﻳﺴﻜﻮزﻳـﺘﻪ ﺑﺎﻻﺗﺮی ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﻣـﻮاد ﻧﻔﺘـﻲ ﺧـﺎﻟﺺ ﻓﺼﻞ ﭼﻬﺎرم - ﺗﺪو ﻳﻦ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﺖﻳﺮﻳﻣﺪ ﺑﺤﺮان ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔ در ﻲﻧﻔﺘ ﻲ رودﺧﺎﻧﻪ و ﻫﺎ درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ 07 / 10 / 94 79 ﻧﺸﺖ ﻳﺎﻓﺘﻪ ﺧﻮاﻫﺪ داﺷﺖ . ﻋﺪد ی ﻣﻌﻴﻦ ﺑﺮای ﻧﺸﺎن دادن ﻣﻴﺰان ﺗﻤﺎﻳﻞ ﻳﻚ ﻣﺎده ﻧﻔﺘﻲ ﺑﻪ ﺗﺸـﻜﻴﻞ اﻣﻮﻟﺴـﻴﻮن وﺟـﻮد ﻧﺪارد ﺑﻪ . ﻋﻨﻮان ﻣﺜﺎل ﺑﻨﺰﻳﻦ ﺗﻤ ﺎﻳﻠﻲ ﺑﺮای ﺗﺸﻜﻴﻞ اﻳﻦ ﻣﺨﻠﻮط ﻧﺪارد درﺣﺎﻟ ﻲ ﻛـﻪ ﮔﺎزوﺋﻴـﻞ ﺑـﻪ ﺳـﺮﻋﺖ اﻳـﻦ ﻣﺨﻠـﻮط را ﺗﺸﻜﻴﻞ ﻣﻲ دﻫﺪ . ﺑﺴﻴﺎری از ﺗﺮﻛﻴﺒﺎت ﻧﻔﺘﻲ ﺗﻤﺎﻳﻞ ﺑﻪ ﺗﺸﻜﻴﻞ ﭼﻨﻴﻦ ﻣﺨﻠﻮﻃﻲ دارﻧﺪ . ﺗﺸﻜﻴﻞ اﻳﻦ ﻣﺨﻠﻮط ﻣﺸﺨﺼـﺎت ﻣﺎده ﻧﻔﺘﻲ را ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻣﻲ دﻫﺪ ﺑﻪ ﻧﺤﻮ ﻛﻪ ی وﻳﺴﻜﻮزﻳﺘﻪ ﻣﺎده اﻓﺰا ﺎﻓﺘﻪﻳ ﺶﻳ و ﭘﻤﭙﺎژ ﻛﺮدن آن دﺷﻮار ﺧﻮا ﻫﺪ ﺷﺪ ﻫﻢ . ﭼﻨﻴﻦ ﺗﺸﻜﻴﻞ اﻣﻮﻟﺴﻴﻮن ﺳﺒﺐ اﻓﺰاﻳﺶ ﺣﺠﻢ ﻣﻮاد ﻧﺸﺖ ﻳﺎﻓﺘﻪ ﺑﻴﻦ 4 ﺗﺎ5 ﺑﺮاﺑﺮ ﻣﻘﺪار اوﻟﻴﻪ ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ . – ﭼﺴﺒﻨﺪﮔﻲ : ﺳﺎدﮔﻲ یﺳﺎز ﭘﺎک ﻓﻴﺰﻳﻜﻲ ﻣﺎده ﻧﻔﺘﻲ ﭼﺴﺒﻴﺪه ﺑﻪ ﺳﻄﻮح ﺑﻪ ﻛﻤﻚ ﻲﭘﺎﺷ آب و ﻳﺎ ﻣﻜﺶ آن، ﻓﺎﻛﺘﻮر ﻣﻬﻤﻲ در ﺗﻌﻴﻴﻦ روش اﺳﺖ یﺳﺎز ﭘﺎک . درواﻗﻊ ﺗﻌﻴـﻴﻦ روش ﭘـﺎک ﺳـﺎز ی ﺳـﻮاﺣﻞ ﺗـﺎ ﺣـﺪ زﻳـﺎدی ﺑـﻪ ﻣﻴـﺰان ﭼﺴﺒﻨﺪﮔﻲ ﻣﺎده ﻧﻔﺘﻲ ﺑﻪ ﻻﻳﻪ ﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺑﺴﺘﮕﻲ دارد . ﺑﺮ اﺳﺎس ﺧﻮاص ذﻛﺮﺷﺪه دﺳﺘﻪ ﺑﻨﺪی ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ ﺑﻪ ﺻﻮرت زﻳﺮ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد : ﺟﺪول 4 - 2 - ﺗﻘﺴﻴﻢ ﺑﻨﺪی ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ ﺑﺮ اﺳﺎس ﺧﻮاص ﻫﺎ آن ﺧﻮاص ﻣﺤﺼﻮﻻت ﺑﻨﺰﻳﻨﻲ ﻣﻮاد ﮔﺎزوﻳﻴﻠﻲ و ﻧﻔﺖ ﺧﺎم ﺳﺒﻚ ﻧﻔﺖ ﺧﺎم رده ﻣﺘﻮﺳﻂ و ﻣﺤﺼﻮﻻت ﻣﻴﺎﻧﻪ ﻧﻔﺖ ﺧﺎم ﺳﻨﮕﻴﻦ ﺖﻓﺮارﻳ ﺑﺴﻴﺎر ﻓﺮ ار و ﻗﺎﺑﻞ اﺷﺘﻌﺎل ﻓﺮ ارﻳﺖ ﻣﺘﻮﺳﻂ ﻓﺮ ارﻳﺖ ﻣﺘﻮﺳﻂ ﻓﺮ ارﻳﺖ ﻛﻢ دﻣﺎی اﺷﺘﻌﺎل ﻧﺰدﻳﻚ 0 C 40ﺑﻴﻦ0 C 40ﺗﺎ0 C 65 ﺑﻴﺶ از0 C 50 ﺑﻴﺶ از0 C 65 ﺗﺒﺨﻴﺮ ﺳﺮﻋﺖ ﺗﺒﺨﻴﺮ ﺑﺎﻻ ﻣﻮاد ﺶﻳﭘﺎﻻ ﺷﺪه ﻣﻲ ﺗﻮاﻧ ﻨﺪ ﺑﺪون ﺑﺎﻗﻲ ﮔﺬاﺷﺘﻦ اﺛﺮی ﺗﺒﺨﻴﺮ ﺷﻮﻧﺪ ﻧﻔﺖ ﺧﺎم ﺳﺒﻚ ﺑﻌﺪ از ﺗﺒﺨﻴﺮ ﻣﻘﺎدﻳﺮی ﻣﻮاد ﺑﺎﻗﻲ ﻣﺎﻧﺪه ﺧﻮاﻫﺪ داﺷﺖ ﻚﻳﺗﺎ ﺳﻮم از ﺣﺠﻢ در ﻫﺎ آن24 ﺳﺎﻋﺖ اول ﺗﺒﺨﻴﺮ ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ در اﺛﺮ ﺗﺒﺨﻴﺮ ﻣﻘﺪار ﻛﻤﻲ از آن از ﺑﻴﻦ ﺧﻮاﻫﺪ رﻓﺖ وﻳﺴﻜﻮزﻳﺘﻪ ﭘﺎﻳﻴﻦ ) ﺳﺮﻋﺖ ﭘﺨﺶ ﺑﺎﻻ و ﺗﺸﻜﻴﻞ ﻟﻜﻪ ﻫﺎی ﻧﺎزک ( ﻛﻢ ﺗﺎ ﻣﺘﻮﺳﻂ ) ﺳﺮﻳﻊ و در ﻻﻳﻪ ﻫﺎی ﻧﺎزک ﭘﺨﺶ ﺧﻮاﻫﻨﺪ ﺷﺪ( ﻣﺘﻮﺳﻂ ﺗﺎ زﻳﺎد ﺑﺎﻻ ﺗﺎ ﺣﺎﻟﺖ ﻧﻴﻤﻪ ﺟﺎﻣﺪ ) در اﺛﺮ ﮔﺮم ﺷﺪن وﻳﺴﻜﻮزﻳﺘﻪ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﻛﺎﻫﺶ ﻳﺎﺑﺪ ( وزن ﻣﺨﺼﻮص از ﺗﺮ ﻛﻢ8/0 8/0ﺗﺎ85 /0 85 /0 ﺗﺎ95 /0 95 /0 ﺗﺎ00 /1 ﺳﻤﻴﺖ ﺳﻤﻴﺖ ﺑﺎﻻ ﺑﺮا ی ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ ﺳﻤﻴﺖ ﻣﺘﻮﺳﻂ ﺗﺎ زﻳﺎد ﺑﺮای ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ ﺳﻤ ﻴﺖ ﻣﺘﻔﺎوت ﺑﻪ ازای ﻣﺤﺼﻮﻻت ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺳﻤﻴﺖ ﻛﻢ در ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ ﺑﺎ ﺳﺎﻳﺮ ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ ﻗﺎﺑﻠﻴﺖ ﺗﺸﻜﻴﻞ اﻣﻮﻟﺴﻴﻮن ﻋﺪم ﺗﺸﻜﻴﻞ اﻣﻮﻟﺴﻴﻮن ﺗﻮاﻧﺎﻳﻲ ﺗﺸﻜﻴﻞ اﻣﻮﻟﺴﻴﻮن ﻫﺎی ﭘﺎﻳﺪار ﺗﻮاﻧﺎﻳﻲ ﺗﺸﻜﻴﻞ اﻣﻮﻟﺴﻴﻮن ﻫﺎی ﭘﺎﻳﺪار ﺗﻮاﻧﺎﻳﻲ ﺗﺸﻜﻴﻞ اﻣﻮﻟﺴﻴﻮن ﻫﺎی ﭘﺎﻳﺪار ﭼﺴﺒﻨﺪﮔﻲ ﺑﺪون ﭼﺴﺒﻨﺪﮔﻲ ) در ﻻ یﻫﺎ ﻪﻳ ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻧﻔﻮذ ﺧﻮاﻫﺪ ﻛﺮد( ﺗﻤﺎﻳﻞ ﺑﻪ ﻧﻔﻮذ درون ﻫﺎ ﻻﻳﻪ ) ﻣﻮاد ﺗﺎزه ﻧﺸﺖ ﻳﺎﻓﺘﻪ ﭼﺴﺒﻨﺪﮔﻲ ﻧﺪارﻧﺪ ( ﻗﺎﺑﻠﻴﺖ ﻧﻔﻮذ و ﭼﺴﺒﻨﺪﮔﻲ ﻣﺘﻔﺎوت ﺑﻪ ازای ﻣﺤﺼﻮﻻت ﻣﺨﺘﻠﻒ ﭼﺴﺒﻨﺪﮔﻲ ﺑﺎﻻ ) ﻋﻤﻖ ﻧﻔﻮذ ﻛﻢ در ﻻﻳﻪ (ﻫﺎ ﺑﺎﻳﺪ ﺗﻮﺟﻪ داﺷﺖ ﻛﻪ ﻓﺮآﻳﻨﺪ ﻫﻮازدﮔﻲ ﺑﻪ ﻣﺮور ﺧﻮاص ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ را ﺗﻐﻴﻴﺮ داده و ﭘﺎک ﺳـﺎز ﻫـﺎ آن ی را دﺷـﻮارﺗﺮ ﺧﻮاﻫـﺪ ﻧﻤﻮد . ﺑﻪ ﻫﻤﻴﻦ دﻟﻴﻞ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ ﻣﺮور و ﺑﺎ ﮔﺬﺷﺖ زﻣﺎن از ﻋﻤﻠﻴﺎت یﺳﺎز ﭘﺎک ، روش اﻧﺘﺨﺎب ﺷﺪه در آﻏﺎز ﻋﻤﻠﻴﺎت، ﻣﺘﻨﺎﺳﺐ ﺑـﺎ ﺗﻐﻴﻴﺮات ﻣﺎده ﻧﻔﺘﻲ، ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻳﺎﺑﺪ . 4 - 2 - 1 - 2 - دﺳﺘﻪ ﺑﻨﺪی زﻳﺴﺘﮕﺎه ﻫﺎی ﭘﺬﻳﺮﻧﺪه آﻟﻮدﮔﻲ و ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺣﺴﺎﺳﻴﺖ ﻫﺮ ﻳﻚ از آن ﺟﺎ ﻛﻪ ﻣﺤﺪوده ﻣﻮردﺑﺮرﺳ ﻲ ﺷﺎﻣﻞ آب ﻫﺎی داﺧﻠﻲ از ﻧﻮع درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ و رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎﺳﺖ، ﻟﺬا ﻣﺤﻴﻂ ﻫـﺎ و زﻳﺴـﺖ ﮔـﺎه ﻫـﺎی اﻃﺮاف آن ﻫﺎ ﻧﻴﺰ در ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺣﺴﺎﺳﻴﺖ ﻣﻨﺒﻊ آب ﭘﺬﻳﺮﻧﺪه آﻟﻮدﮔﻲ ﺗﺎﺛﻴﺮ ﮔﺬار ﺧﻮاﻫﻨﺪ ﺑﻮد . ﺑﺮ ﻫﻤﻴﻦ اﺳﺎس 12 ﻣﺤﻴﻂ ﻳﺎ زﻳﺴﺖ ﮔـﺎه در دﺳﺘﻪ ﺑﻨﺪی ﺣﺎﺿﺮ، ﻣﺸﺨﺺ ﺷﺪه و ﻣﻴﺰان ﺣﺴﺎﺳﻴﺖ ﻫﺮﻳـﻚ در ﺑﺮاﺑـﺮ ﻫـﺮ ﻳـﻚ از اﻧـﻮاع ﻣـﻮاد ﻧﻔ ﺘـﻲ ﻣﺸـﺨﺺ ﺷـﺪه و روش 80 07 / 10 / 94 دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﭘﻴﺸﮕﻴﺮی و ﺑﺤﺮان ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔﻲ ﻫﺎی ﻧﻔﺘﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ و درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ ﭘﻴﺸﻨﻬﺎدی ﺑﺮای ﭘﺎک یﺳﺎز آﻟﻮدﮔﻲ ﻣﺸﺨﺺ ﺷﺪه اﺳﺖ . اﻳﻦ 12 زﻳﺴـﺖ ﮔـﺎه ﻋﺒﺎرﺗﻨـﺪ از آب : ﻫـﺎی آزاد، رودﺧﺎﻧـﻪ ﻫـﺎی ﺑـﺰرگ، درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ و ﻣﺨﺎزن ﻛﻮﭼﻚ، رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎی ﻛﻮﭼﻚ و ﻧﻬﺮﻫﺎ، ﺳﻮاﺣﻞ ﺳﻨﮕﻲ، ﺳﺎزه ﻫﺎی ﻣﺼﻨﻮﻋﻲ ) ﻣﺨﺎزن و ﺗﺎﺳﻴﺴـ ﺎت ﻣﺼـﻨﻮﻋﻲ ، ( ﺳﻮاﺣﻞ ﻣﺎﺳﻪ ای، ﺳﻮاﺣﻞ ﺷﻦ و ﻣﺎﺳﻪ ای، ﺳﻮاﺣﻞ ﺷﻨﻲ، ﺳﻮاﺣﻞ ﭘﻮﺷﻴﺪه از ﮔﻴﺎه، ﺳﻮاﺣﻞ ﮔﻠﻲ، ﺗﺎﻻب ﻫﺎ 4 - 2 - 2 - ﺗﻬﻴﻪ ﭼﻚ ﻟﻴﺴﺖ ﻣﺸﺨﺼﺎت ﺣﺎدﺛﻪ ﺟﺪول )4 - 3( ﭼﻚ ﻟﻴﺴﺖ ﻣﺸﺨﺼﺎت ﺣﺎدﺛﻪ را ﻧﻤﺎﻳﺶ دﻫﺪ ﻣﻲ . ﭘﺮ ﻛﺮدن اﻳﻦ ﭼﻚ ﻟﻴﺴﺖ ﺑﻪ ﮔﺮوه ﻓﺮﻣﺎﻧـﺪﻫﻲ ﺣﺎدﺛـﻪ در ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺳﻄﺢ ﺑﺤﺮان ﻛﻤﻚ ﺧﻮاﻫﺪ ﻧﻤﻮد . ﺟﺪول 4 - 3 - ﭼﻚ ﻟﻴﺴﺖ وﻳﮋﮔﻲ ﻫﺎی ﺣﺎدﺛﻪ و ﻣﻨﺒﻊ آﺑﻲ آﻟﻮده ﺷﺪه ردﻳﻒ ﻓﺎز ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ ﺑﻠﻲ ﺧﻴﺮ 1 ﻓﻮری )1 ﺗﺎ3 روز( 2 ﮔﺴﺘﺮش آﻟﻮدﮔﻲ ) آﻟﻮدﮔﻲ درﺣﺮﻛﺖ اﺳﺖ ( 3 زدودن ﻧﻔﺖ ) آﻟﻮدﮔﻲ ﻣﺘﻮﻗﻒ ﺷﺪه اﺳﺖ( 4 دﻓﻊ) ﺟﻤﻊ آوری و اﻧﺘﻘﺎل آب و ﺧﺎک آﻟﻮده( 5 ﻧﻮع ﻧﻔﺖ ) ﻣﺎده ﻧﻔﺘﻲ ( ﺧﻴﻠﻲ ﺳﺒﻚ / ﺳﺒﻚ ﻣﺘﻮﺳﻂ ﺳﻨﮕﻴﻦ ﺧﻴﻠﻲ ﺳﻨﮕﻴﻦ ﻣﺎده ﻲﻧﻔﺘ ﻏﻴﺮﺷﻨﺎ ور 6 ﺣﺠﻢ ﻣﺎده ﻲﻧﻔﺘ ﻧﺸﺖ ﻛﺮده ﻛﻢ ﺗﺮ از 10 ﻟﻴﺘﺮ ﺑﻴﻦ10 ﺗﺎ100 ﻟﻴﺘﺮ ﺑﻴﻦ100 ﺗﺎ1000 ﻟﻴﺘﺮ ﺑﻴﻦ1000 ﺗﺎ10000 ﻟﻴﺘﺮ ﺑﻴﻦ10000 ﺗﺎ100000ﻟﻴﺘﺮ ﺑﻴﺶ ﺗﺮ از 100000 ﻟﻴﺘﺮ 7 وﺿﻌﻴﺖ آب وﻫﻮا ﻲﻠﻴﺧ ﻫﻮا ) ﮔﺮم°< 33؛ آب <° 27 ( ﮔﺮم ﻫﻮا )°< 24 - ° 32؛ آب <° 18 - ° 26 ( ﺧﻨﻚ ﻫﻮا )°< 5 - ° 23؛ آب <° 13 - ° 18 ( ﺳﺮد)ﻫﻮا°> 5؛ آب > ° 13 ( ﺑﺎد ﺷﺪﻳﺪ ﺑﺎد ﻣﺘﻮﺳﻂ ﺑﺎد ﻛﻢ 8 ﻧﻮع ﻣﻨﺒﻊ ﭘﺬﻳﺮﻧﺪه آﻟﻮدﮔﻲ)ازﻧﻈﺮ ﻣﻴﺰان ﺣﺴﺎﺳﻴﺖ( 9 ﺑﺪه ﺟﺮﻳﺎن )در ﺻﻮرت ﺟﺎری ﺑﻮدن( 10 ﺳﺮﻋﺖ ﺟﺮﻳﺎن ) در ﺻﻮرت ﺟﺎری ﺑﻮدن( 11 ﺣﺠﻢ ﻣﻨﺒﻊ ﭘﺬﻳﺮﻧﺪه ) در ﻣﻮرد ﻣﺨﺎزن( 12 ﻛﺎرﺑﺮی ﻣﻨﺒﻊ ﭘﺬﻳﺮﻧﺪه ) در ﻣﻮرد ﻣﺨﺎزن( 13 ﺑﺎر آﻟﻮدﮔﻲ ﺎﻓﺘﻪﻳ راه ﺑﻪ ﻣﺨﺰن ﻓﺼﻞ ﭼﻬﺎرم - ﺗﺪو ﻳﻦ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﺖﻳﺮﻳﻣﺪ ﺑﺤﺮان ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔ در ﻲﻧﻔﺘ ﻲ رودﺧﺎﻧﻪ و ﻫﺎ درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ 07 / 10 / 94 81 ﺟﺪول4 - 3 - ﭼﻚ ﻟﻴﺴﺖ وﻳﮋﮔﻲ ﻫﺎی ﺣﺎدﺛﻪ و ﻣﻨﺒﻊ آﺑﻲ آﻟﻮده ﺷﺪه ردﻳﻒ ﻓﺎز ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ ﺑﻠﻲ ﺧﻴﺮ 1 ﺗﺠﻬﻴﺰات و ﺗﻮاﻧﺎﻳﻲ ﻣﺤﺪودی ﺑﺮای ﺟﺎﺑ ﻪ ﺟﺎﻳﻲ و ذﺧﻴﺮه ﻣﺎده ﻲﻧﻔﺘ وﺟﻮد دارد 2 ﻣﺎده ﻲﻧﻔﺘ در ﺣﺎل اﺷﺘﻌﺎل اﺳﺖ و ﻳﺎ اﺣﺘﻤﺎل آﺗﺶ ﮔﺮﻓﺘﻦ آن وﺟﻮد دارد 3 اﻣﻜﺎن اﺳﺘﻔﺎده از ﺗﺠﻬﻴﺰات ﻣﺤﺪودﺳﺎزی ﻣﺎده ﻲﻧﻔﺘ و ﺑﺎزﻳﺎﺑﻲ آن وﺟﻮد ﻧﺪارد 4 ﻣﺎده ﻲﻧﻔﺘ ﺑﻪ ﻻﻳﻪ ﻫﺎی زﻳﺮﻳﻦ ﻧﻔﻮذ ﻛﺮده اﺳﺖ 5 ﻣﺎده ﻲﻧﻔﺘ از ﻧﻮع ﺳﺒﻚ اﺳﺖ و ﺑﻪ ﺳﺨﺘ ﻲ ﺑﺎ اﺳﻜﻴﻤﺮﻫﺎ ﺟﻤﻊ آوری ﻣﻲ ﺷﻮد 6 ﻣﺎده ﻲﻧﻔﺘ ﺑﻪ ﺷﻜﻞ ﻣﺤﻠﻮل رﻗﻴﻘﻲ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ درآﻳﺪ 7 ﻣﺎده ﻲﻧﻔﺘ ﺑﻪ ﺷﻜﻞ ﻣﺤﻠﻮل رﻗﻴﻘﻲ اﺳﺖ 8 ﻣﺎده ﻲﻧﻔﺘ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ رﺳﻮب ﻧﻤﺎﻳﺪ و ﻳﺎ در ﺣﺎل رﺳﻮب ﻛﺮدن اﺳﺖ 9 ﻧﺸﺖ ﻣﺎده ﻲﻧﻔﺘ در روی زﻣﻴﻦ ﺑﻮده اﺳﺖ 10 ﺳﺮﻋﺖ ﺟﺮﻳﺎن آب ﻣﺎﻧﻊ اﻧﺠﺎم ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺑﻮم ﮔﺬاری ﺛﺮﻮﻣ ﻣﻲ ﺷﻮد 11 ﻧﻴﺎز ﺑﻪ ﻣﺤﺎﻓﻈﺖ از ﻣﻨﺎﻃﻖ ﺳﺎﺣﻠﻲ و ﺳﻄﺢ آب و زﻣﻴﻦ ﻫﺎی اﻃﺮاف اﺳﺖ. 12 ﻧﻴﺎز ﺑﻪ ﻣﺮاﻗﺒﺖ در ﻣﻘﺎﺑﻞ اﺛﺮ آب یﻫﺎ ﺟﺎری دارد 13 دﺳﺘﺮﺳﻲ ﺑﻪ ﻣﺤﻞ آﻟﻮدﮔﻲ دﺷﻮار اﺳﺖ 14 ﺣﺠﻢ زﻳﺎد آﻟﻮدﮔﻲ ﺗﻮﻟﻴﺪ ﺷﺪه اﺳﺖ 15 ﻣﺎده ﻲﻧﻔﺘ رﺳﻮب ﻛﺮده ﺑﺮ روی ﺧﻄﻮط راه آﻫﻦ اﺳﺖ 16 ﻣﺨﺎزن آب درﺧﻄﺮ آﻟﻮدﮔﻲ ﻗﺮار دارﻧﺪ 17 ﻣﺎده ﻲﻧﻔﺘ در ﻣﻴﺎن ﮔﻴﺎﻫﺎن ﮔﻴﺮﻛﺮده اﺳﺖ 18 ﻣﺎده ﻲﻧﻔﺘ در ﺑﺮف و ﻳﺦ ﻧﺸﺖ ﻛﺮده اﺳﺖ 19 ﻣﺎده ﻲﻧﻔﺘ در ﻓﻀﺎﻫﺎی ﺑﺴﺘﻪ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﻣﺠﺮای ﻓﺎﺿﻼب ، ﻛﺎﻧﺎل ﻫﺎ و ...ﻧﺸﺖ ﻛﺮده اﺳﺖ 20 ﻣﻼﺣﻈﺎت 4 - 3 - ﻣﻌﺮﻓﻲ روش ﻫﺎی ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ و ﭘﺎک یﺳﺎز 4 - 3 - 1 - ﻛﻠﻴﺎت ﭘﺲ از ارزﻳﺎﺑﻲ ﺣﺎدﺛﻪ ﺗﻮﺳﻂ ﺗﻴﻢ و ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺳﻄﺢ ﺑﺤﺮان ﺗﻮﺳﻂ ﻛﻤﻴﺘﻪ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺑﺤـﺮان، روش ﭘـﺎک ﺳـﺎز ی ﻣﺘﻨﺎﺳـﺐ ﺑـﺎ ﺷﺮاﻳﻂ اﻧﺘﺨﺎب ﺷﺪه و درﺧﻮاﺳﺖ ﺗﺠﻬﻴﺰات و ﻧﻴﺮوی اﻧﺴﺎﻧﻲ ﺑﻪ ﺳﺎزﻣﺎن ﻫﺎی ذی رﺑﻂ ارﺳﺎل ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ . درﻣﺠﻤﻮع ﺳﻪ ﮔـﺮوه از روش ﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺑﺮای ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ و ﭘﺎک یﺳﺎز ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ در ﻣﺮاﻛﺰ آﺑﻲ وﺟﻮد دارد یﺳﺎز ﭘﺎک . ﻓﻴﺰﻳﻜﻲ، ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ و ﻃﺒﻴﻌـﻲ ﺳﻪ ﺷﻴﻮه ای ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻛﻪ ﺑﺴﺘﻪ ﺑﻪ ﺷﺮاﻳﻂ ﻣ ﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮﻧﺪ . ﻫﺮﻳﻚ از اﻳﻦ روش ﻫﺎ، ﻣﺰاﻳﺎ و ﻣﻌﺎﻳـﺐ ﺧـﺎص ﺧـﻮد را دارا ﺑﻮده و ﺑﻪ ﻣﻬﺎرت و ﺗﺠﺮﺑﻪ ﻧﻴﺎزﻣﻨﺪﻧﺪ . 4 - 3 - 2 - روش ﻫﺎ ی ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ ﺑﺎ آﻟﻮدﮔﻲ ﻧﻔﺘﻲ روش ﻫﺎی زﻳﺎدی ﺑﺮای ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ ﺑﺎ آﻟﻮدﮔﻲ ﻧﻔﺘﻲ در آب ﻫﺎی ﺳﻄﺤﻲ وﺟﻮد دارد ﻛﻪ ازﺟﻤﻠﻪ ﻣﻲ ﻫﺎ آن ﺗـﻮان ﺑـﻪ ﻣـﻮارد زﻳـﺮ اﺷﺎره ﻧﻤﻮد : – ﺑﺎزﻳﺎﺑﻲ ﺗﺪرﻳﺠﻲ ﻧﻔﺖ ﺗﻮﺳﻂ ﻣﺤﻴﻂ ) ﻧﻈﺎرت و ﺻﺒﺮ ﻛﺮدن و اﻧﺠﺎم ﻧﺪادن ﻫﻴﭻ ﮔﻮﻧﻪ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ ( ای – درﺟﺎ ﺳﻮزاﻧﺪن ﻧﻔﺖ ﻧﺸﺖ ﺷﺪه ﺑﻪ ﻣﺤﻴﻂ 82 07 / 10 / 94 دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﭘﻴﺸﮕﻴﺮی و ﺑﺤﺮان ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔﻲ ﻫﺎی ﻧﻔﺘﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ و درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ – اﺳﺘﻔﺎده از ﻣﻮاد ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ ﻣﺨﺘﻠﻒ ) ﺳﻔﺖ ﻛﻨﻨﺪه ﻫﺎ، ﭘﺮاﻛﻨﺪه ﻛﻨﻨﺪه ﻫﺎ، روان ﻛﻨﻨﺪه ﻫﺎ، و ..( . – ﭘﺎک ﻛﺮدن ﻓﻴﺰﻳﻜ ﻲ آﻟﻮدﮔﻲ ﻧﻔﺘﻲ ) ﺗﻮﺳﻂ اﺑﺰارﻫﺎی دﺳﺘﻲ و ﻣﻜﺎﻧﻴﻜﻲ ( – ﻣﺤﺪود ﻛﺮدن ﻓﻴﺰﻳﻜﻲ ﮔﺴﺘﺮش ﻧﻔﺖ ) ﺗﻮﺳﻂ ﺑﻮم ﻫﺎی ﺗﺠﺎری و روش ﻫﺎی ﺻﺤﺮاﻳﻲ ( – ﭘﺎک ﻛﺮدن ﻧﻮار ﺳﺎﺣﻠﻲ / ﺳﺎﺣﻞ ) ﺑﺎ روش ﻫﺎی دﺳﺘﻲ و ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ ( ﻪﺟﺎﺑ – ﺟﺎ ﻛﺮدن و ﺗﺼﻔﻴﻪ آﻟﻮدﮔﻲ )ﻫﺎ ﺧﺎک و آب آﻟﻮده (ﺷﺪه – ﺗﺮﻣﻴﻢ و ﺑﻬﺴﺎزی ﻣﻨﺎﻃﻖ آﻟﻮده اﻳﻦ روش ﻪﺑﻫﺎ ﻣﻨﻈﻮر ﻣﺤﺎﻓﻈﺖ، ﺑﺎزﻳﺎﺑﻲ و زدودن آﻟﻮدﮔﻲ ﻫﺎ ی ﻧﻔﺘﻲ در زﻣﺎن ﻧﺸـﺖ ﻧﻔـﺖ ﺑـﻪ یﻫـﺎ آب ﺳـﻄﺤﻲ ﻣـﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮﻧﺪ . ﻣﻬﻢ ﺗﺮﻳﻦ ﻫﺪف از ﻓﺮآﻳﻨﺪ ﻣﺤﺎﻓﻈﺖ، دور ﻧﮕﻪ داﺷﺘﻦ ﻧﻔﺖ از ﻣﻨﺎﺑﻊ آﺑﻲ و اﻛﻮﺳﻴﺴﺘﻢ ﻫﺎی ﭘﻴﺮاﻣﻮن آن و ﻳﺎ ﻛﺎﺳﺘﻦ از ﻣﻴﺰان ورود ﻧﻔﺖ ﺑﻪ اﻳﻦ ﻣﻨﺎﺑﻊ اﺳﺖ . در ﻓﺮآﻳﻨﺪ ﺑﺎزﻳﺎﺑﻲ، ﻧﻔﺖ ﺷﻨﺎور ﺑﺮ روی ﺳﻄﺢ آب ﺟﻤﻊ آوری ﻣﻲ ﺷﻮد . ﻓﺮآﻳ ﻨﺪ زدودن ﺷﺎﻣﻞ ﭘﺎک ﺳﺎزی ﻓﻴﺰﻳﻜﻲ و ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ ﻧﻔﺖ از ﻣﻨﺎﻃﻖ ﺳﺎﺣﻠﻲ آﻟﻮده و ﺑﻬﺒـﻮد ﺷـﺮاﻳﻂ ﺑﻴﻮﻟـﻮژﻳﻜﻲ ﻣﻨﻄﻘـﻪ اﺳﺖ . در ﺑﺴﻴﺎری از ﺣﻮادث ﻧﺸﺖ، ﻣﺮاﺣﻞ ﻣﺤﺎﻓﻈﺖ و ﺑﺎزﻳﺎﺑﻲ ﻣﻨﺎﻃﻖ آﻟﻮده ﺑﻪ ﻋﻨﻮان اﻫﺪاف اﺻﻠﻲ و ﻓﻮری ﻋﻤﻠﻴﺎت ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ ﺑﺎ آﻟﻮدﮔﻲ ﻧﻔﺘﻲ ﻫﺴﺘﻨﺪ . در زﻣﺎن ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ ﺗﺮﻛﻴﺒﻲ از ﺗﻜﻨﻴﻚ ﻫﺎ ی ﻣﺤﺎﻓﻈﺖ، ﺑﺎزﻳﺎﺑﻲ و زدودن ﻧﻔﺖ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻣﺸﺘﺮک ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮﻧﺪ . ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﻣﻌﺮﻓﻲ روش ﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ، ﺧﻼﺻﻪ ای از ﻫﺮ روش، دﻻﻳﻞ و اﻫﺪاف ﺑﻪ ﻛﺎرﮔﻴﺮی آن، ﻧﻮع ﻣﻨﺒﻊ آﺑﻲ ﻛـ ﻪ اﺳـﺘﻔﺎده از اﻳﻦ روش در آن ﻣﻨﺎﺳﺐ اﺳﺖ، ﺷﺮاﻳﻂ و ﭘﻴﺶ ﻧﻴﺎزﻫﺎی ﺑﻪ ﻛﺎرﮔﻴﺮی و اﺛﺮ ﻫﺎی ﺑﻪ ﻲﻄﻴﻣﺤ ﺴﺖﻳز ﻛﺎرﮔﻴﺮی ﻫـﺮ ﻳـﻚ از اﻳـﻦ ﻫﺎ ﺷﻴﻮه ﺑﺮرﺳﻲ ﺷﺪه اﺳﺖ . در ﻳﻚ ﺗﻘﺴﻴﻢ ﻛﻠﻲ اﻧﻮاع روش ﻫﺎی ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ ﺑﺎ ﻧﺸﺖ ﻧﻔﺖ ﺑﻪ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ و ﻣﻨﺎﺑﻊ آﺑﻲ ﺑـﻪ ﺳـﻪ دﺳـﺘﻪ ﻛﻠـﻲ ﺗﻘﺴـﻴﻢ ﺑﻨـﺪی ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . اﻳﻦ ﺳﻪ دﺳﺘﻪ ﻛﻠﻲ ﻋﺒﺎرﺗﻨﺪ از : – ﻫﺎ ﺷﻴﻮه ی ﻓﻴﺰﻳﻜﻲ ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ ﺑﺎ ﺣﺎدﺛﻪ – ﻫﺎ ﺷﻴﻮه ی ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ ﺑﺎ ﺣﺎدﺛﻪ – ﻫﺎ ﺷﻴﻮه ی ﺑﻴﻮﻟﻮژﻳﻜﻲ ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ ﺑﺎ ﺣﺎدﺛﻪ درﻣﺠﻤﻮع 29 ﺷﻴﻮه ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ ﺑﺎ ﺣﻮادث ﻧﺸﺖ ﻧﻔﺖ ﺑﻪ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ و اﻧﻮاع ﻣﻨﺎﺑﻊ آﺑـﻲ وﺟـﻮد دارد . ﻟﻴﺴـﺖ ا ﻳـﻦ روش ﻫـﺎ در ﺟﺪول )4 - 4( ﻣﺸﺎﻫﺪه ﻣﻲ ﺷﻮد1. ﺗﺸﺮﻳﺢ اﻳﻦ روش ﻫﺎ در ﭘﻴﻮﺳﺖ ﺷﻤﺎره 4 آﻣﺪه اﺳﺖ . 1-Options for Minimizing Environmental Impacts of Freshwater Spill Response, API, 1994 ﻓﺼﻞ ﭼﻬﺎرم - ﺗﺪو ﻳﻦ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﺖﻳﺮﻳﻣﺪ ﺑﺤﺮان ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔ در ﻲﻧﻔﺘ ﻲ رودﺧﺎﻧﻪ و ﻫﺎ درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ 07 / 10 / 94 83 ﺟﺪول4 - 4 - اﻧﻮاع روش ﻫﺎ ی ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ ﺑﺎ آﻟﻮدﮔﻲ ﻧﻔﺘﻲ در رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ و ﻣﻨﺎﺑﻊ آﺑﻲ درون ﺳﺮزﻣﻴﻨﻲ ﮔﺮوه ﻋﻨﻮان روش ﺷﻴﻮه ﻫﺎی ﻓﻴﺰﻳﻜﻲ واﻛﻨﺶ ﺑﻪ ﺣﺎدﺛﻪ Physical Response Methods 1 -ﺑﺎزﻳﺎﺑﻲ ﻃﺒﻴﻌﻲ ﺗﻮﺳﻂ ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ )Natural Recovery ( 2 -ﺑﻪ ﻛﺎرﮔ ﺑﻮم یﺮﻴ یﻫﺎ ﺗﺠﺎر ی و ﺻﺤﺮا ﻳﻲ )Booming ( 3 -اﺳﺘﻔﺎده از ﭘﻤﭗ ﻛﻒ یﻫﺎ ﮔﻴﺮ ) Skimming ( 4 -ﺟﺪاﻛﻨﻨﺪه وﻫﺎ ﻏﺸﺎﻫﺎ) Barrier/Berm ( 5 -ﺟﻤﻊ ﻛﺮدن ﻓﻴﺰﻳﻜﻲ ﻧﻔﺖ )Physical Herding ( 6 -ﭘﺎک یﺳﺎز دﺳﺘﻲ ﺑﺎ ﻛﻤﻚ ﺮوﻴﻧ ی اﻧﺴﺎﻧ ﻲ ) Manual Oil Removal ( 7 -ﭘﺎک یﺳﺎز ﻣﻜﺎﻧﻴﻜﻲ ﺑﺎ ﻛﻤﻚ ﺗﺠﻬ ﺰاتﻴ ) Mechanical Oil Removal ( 8 -اﺳﺘﻔﺎده از ﺟﺬب ﻛﻨﻨﺪه )ﻫﺎSorbents ( 9 -ﺟﻤﻊ آوری ﺳﻄﺤﻲ ﻧﻔﺖ ﺑﺎ ﻛﻤﻚ ﻣﻜﺶ )Vacuum ( 10 -ﺟﻤﻊ آوری ﻧﺨﺎﻟﻪ یﻫﺎ آﻏﺸﺘﻪ ﻧﻔﺖ ﺑﻪ )Debris Removal ( 11 -ﺟﻤﻊ آوری و اﺻﻼح رﺳﻮب ﻫﺎ ی آﻟﻮده ) Sediment Reworking ( 12 -ﺟﻤﻊ آوری ﮔﻴﺎﻫﺎن آﻏﺸﺘﻪ ﺑﻪ ﻧﻔﺖ) Vegetation Removal ( 13 -ﺳﻮزاﻧﺪن درﺟﺎ ﻧﻔﺖ ی )In-Situ Burning ( 14 -ﺷﺴﺘﺸﻮ آبﺑﺎ ﻓﺮاوان ﺠﺎدﻳا و ﺳﻴﻞ ﻣﺼﻨﻮﻋ ﻲ ) Flooding ( 15 -آب ﺑﺎﻲﭘﺎﺷ ﻓﺸﺎر آب )ﻛﻢ ﺳﺮد )( Low-Pressure,Cold-Water Flushing Cleaning ( 16 -آب ﺑﺎﻲﭘﺎﺷ ﻓﺸﺎر ﺑﺎﻻ آب ) ﺳﺮد High-Pressure, Cold-Water Flushing ( 17 -آب ﺑﺎﻲﭘﺎﺷ ﻓﺸﺎر آب )ﻛﻢ ﮔﺮم Low-Pressure, Hot-Water Flushing ( 18 -آب ﺑﺎﻲﭘﺎﺷ ﻓﺸﺎر ﺑﺎﻻ آب ) ﮔﺮم )( High-Pressure, Hot-Water Flushing ( 19 -ﺗﻤﻴﺰ ﻛﺮدن ﺑﺎ ﺑﺨﺎر آب) Steam Cleaning ( 20 -ﺰﻴﺗﻤ ﻛﺮدن ﺑﺎ ﻣﺎﺳﻪ ﭘﺎﺷﻲ) Sand Blasting ( ﺷﻴﻮه ﻫﺎی ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ واﻛﻨﺶ ﺑﻪ ﺣﺎدﺛﻪ Chemical Response Methods 21 -اﺳﺘﻔﺎده از ﻣﻮاد ﺟﺪاﻛﻨﻨﺪه ﻫﺎ) Dispersants ( 22 -ﺟﺪاﻛﻨﻨﺪه یﻫﺎ ﻣﺨﻠﻮط) Emulsion Treating Agents ( 23 -اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻮاد ﻨﺪهﻳ اﻓﺰا وﻳ ﺴﻜﻮاﻻﺳﺘ ﻴ ) ﺴﺘﻪVisco-Elastic Agents ( 24 -اﺳﺘﻔﺎده از ﻣﻮاد ﻳﻜﭙﺎرﭼﻪ ﺳﺎز) Herding Agents ( 25 -اﺳﺘﻔﺎده از ﺟﺎﻣﺪ ﻛﻨﻨﺪه )ﻫﺎSolidifiers ( 26 -اﺳﺘﻔﺎده از ﻣﻮاد ﻏﻴﺮ ﺟﺬاب در ﻛﻨﺎره رودﺧﺎﻧﻪ )ﻫﺎ Chemical Shoreline Pretreatment ( 27 -اﺳﺘﻔﺎده از ﻣﻮاد ﺗﻤﻴﺰﻛﻨﻨﺪه ﺳﻮاﺣﻞ )Shoreline Cleaning Agents ( ﺷﻴﻮه ﻫﺎی ﺑﻴﻮﻟﻮژﻳﻜﻲ واﻛﻨﺶ ﺑﻪ ﺣﺎدﺛﻪ Biological Response Methods 28 -ﺑﻪ یﺳﺎزﻲﻏﻨ ﻛﻤﻚ رﻳ ﺰﻣﻐﺬ ی ﻫﺎ) Nutrient Enrichment ( 29 -ﭘﺎک ﺑﻪ یﺳﺎز ﻛﻤﻚ ﭘﺨﺶ ﻣﻴ ﻜﺮوب ﻫﺎ ) Natural Microbial Seeding ( 4 - 4 - اﻧﺘﺨﺎب روش ﻣﻨﺎﺳﺐ 4 - 4 - 1 - اﺛﺮ روش ﻫﺎ ی ﭘﺎﺳﺦ در ﻏﻴﺎب ﻣﺎده ﻧﻔﺘﻲ اﻧﺘﺨﺎب روش ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺑﺮای اﻧﺠﺎم ﻋﻤﻠﻴﺎت ﭘﺎک یﺳﺎز از اﺳﺎﺳﻲ ﺗﺮﻳﻦ ﺗﺼﻤﻴﻤﺎﺗﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ در ﮔﺮوه ﻓﺮﻣﺎﻧﺪﻫﻲ ﺣﺎدﺛﻪ و ﺑـﺎ ﻧﻈﺮات ﻛﺎرﺷﻨﺎﺳﺎن اﻧﺠﺎم ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ . در اﻳﻦ ﺗﺼﻤﻴﻢ ﺳﻄﺢ ﺑﺤﺮان ﻳﺎ ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫﺎی ﺗﻌ ﻦﻴﻴ ﻛﻨﻨـﺪه آن ﻧﻘﺸـﻲ اﺳﺎﺳـﻲ ﺧﻮاﻫﻨـﺪ داﺷﺖ؛ اﻣﺎ ﻳﻜﻲ از ﻋﻮاﻣﻞ ﻣ ﻮ ﺛﺮ در اﻳﻦ ﺗﺼﻤﻴﻢ ﮔﻴﺮی، اﺛﺮات ﻣﻨﻔﻲ ﻧﺎﺷﻲ از ﺑﻪ ﻛﺎرﮔﻴﺮی اﺑﺰارﻫﺎ و ﻣﻮاد ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده اﺳﺖ ﻛـﻪ در ﻣﺮاﺣﻞ ﺑﻌﺪ آﺷﻜﺎر ﺧﻮاﻫﻨﺪ ﺷﺪ . ﻏﺎﻟﺐ اﻳﻦ اﺛﺮات زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ ﺑﻮده و ﮔﺎه ﺗﺎ ﻣﺪ ت ﻫﺎ ﻣﺎﻧﺪﮔﺎر ﺧﻮاﻫﻨﺪ ﺑﻮد . 84 07 / 10 / 94 دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﭘﻴﺸﮕﻴﺮی و ﺑﺤﺮان ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔﻲ ﻫﺎی ﻧﻔﺘﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ و درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ ﺑﺮای اﻳﻦ ﻣﻨﻈﻮر ﺣﺮﻳﻢ ﻫﺎی ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ) رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ و درﻳﺎﭼﻪ ( ﻫﺎ ﺣﺴﺐ ﺷﺮاﻳﻂ ﻓﻴﺰﻳﻜﻲ و زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄـﻲ در 12 ،دﺳـﺘﻪ ﺗﻘﺴﻴﻢ ﺑﻨﺪی ﺷﺪه و ﺑﺮای ارزﻳﺎﺑﻲ اﺛﺮات ا ﺣﺘﻤﺎﻟﻲ روش ﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ ﭘﺎک یﺳﺎز در ﻫﺮﻳﻚ، ﻣﻌﻴﺎرﻫﺎ و ﺿـﻮاﺑﻄﻲ ﺗﻌ ﻦﻴـﻴ ﺷـﺪه اﺳﺖ . در اﻳﻦ دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ اﺑﺘﺪا ﺑﻪ ﺑﺮرﺳﻲ اﻳﻦ اﺛﺮات ﺑﻪ ﻛﻤـﻚ ﻣﻌﻴﺎرﻫـﺎ ﭘﺮداﺧﺘـﻪ و ﺳـﭙﺲ ﺑـﺮای ﻫﺮﻳـﻚ از 12 دﺳـﺘﻪ از زﻳﺴﺖ ﮔﺎه ﻫﺎ، اﺛﺮات روش ﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺑﻪ ﺗﻔﻜﻴﻚ ﺑﺮرﺳﻲ ﻫﺎﻳﻲ ﺻﻮرت ﮔﺮﻓﺘﻪ اﺳﺖ . 4 - 4 - 2 - ارزﻳﺎﺑﻲ اﺛﺮات روش ﻫﺎ ی ﭘﺎک یﺳﺎز در ﺣﺮﻳﻢ ﻫﺎی ﻣﻨﺎﺑﻊ آب داﺧﻠﻲ ﻣﻌﻴﺎرﻫﺎی زﻳﺮ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ارزﻳﺎﺑﻲ اﺛﺮ واﺑﺴﺘﻪ ﻫﺮ ﺗﻜﻨﻴﻚ در ﻏﻴﺎب ﻣﺎده ﻧﻔﺘﻲ اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ ﻛﻪ در درﺟﻪ اول اﺧﺘﻼﻻت ﻓﻴﺰﻳﻜﻲ ﻧﺎﺷﻲ از روش ﻫﺎ ی ﻣﻜﺎﻧﻴﻜﻲ و اﺛﺮات ﻣﺴﻤﻮﻣﻴﺖ ﻧﺎﺷﻲ از روش ﻫﺎ ی ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ و ﺑﻴﻮﻟﻮژﻳﻜﻲ را ﺷﺎﻣﻞ ﻣﻲ .ﺷﻮد اﺛـﺮات اﺳﺘﻌ ﻤﺎل ﻣﻮاد و ﺗﺠﻬﻴﺰات ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻣﻨﺤﺼﺮﺑﻪ و ﻓﺮد ﻣﺘﻐﻴﺮ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺟﺪول 4 - 5 ﺑﻪ ﺗﻔﻜﻴﻚ روش ﻫـﺎ ی ﻣﺨﺘﻠـﻒ ﭘـﺎک ﺳـﺎز ، ی اﺛﺮات را در زﻳﺴﺘﮕﺎ ه ﻫﺎ و ﻣﺤﻴﻂ ﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻃﺒﻘﻪ یﺑﻨﺪ اﺳﺖ ﺷﺪه . ﻣﺒﻨ ﺎی اﻳﻦ ﻃﺒﻘﻪ ﺑﻨﺪی ﺑﻪ ﺷﺮح زﻳﺮ اﺳﺖ : :ﻛﻢ – ﺗﺨﺮﻳﺐ ﻓﻴﺰﻳﻜﻲ ﺑﺮ روی ﻻﻳﻪ ﻫﺎ و ﮔﻴﺎﻫﺎن ﺣﺪاﻗﻞ اﺳﺖ . اﺣﺘﻤﺎل اﺛﺮ ﻣﺴﻤ ﻮﻣﻴﺖ ﺑﺮای ﻣﺪت زﻣـﺎن ﻛﻮﺗـﺎه و در ﻣﺤﺪوده ﻣﻜﺎﻧﻲ ﻛﻮﭼﻜﻲ وﺟﻮد دارد . اﺣﺘﻤﺎل اﺣﻴﺎ و ﺗﺮﻣﻴﻢ زﻳﺴﺘﮕﺎه در ﻃﻲ ﺷﺶ ﻣﺎه وﺟﻮد دارد . – ﻣﺘﻮﺳﻂ : ﺗﺨﺮﻳﺐ ﻓﻴﺰﻳﻜﻲ ﺑﺮ روی ﻻﻳﻪ ﻫﺎ و ﮔﻴﺎﻫﺎن ﺑﺎ اﻓﺰاﻳﺶ ﭘﺘﺎﻧﺴﻴﻞ ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ در زﻳﺴﺖ ﮔﺎه ﻫﺎی رﺳﻮﺑﻲ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ رخ دﻫﺪ . اﺛﺮ ﻣﺴﻤﻮﻣ ﺑﻪ ﺖﻴ یا ﮔﻮﻧﻪ اﺳﺖ ﻛﻪ اﺣﻴﺎ و ﺗﺸﻜﻴﻞ زﻳﺴﺖ ﮔﺎه ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﺷﺶ ﺗﺎ دوازده ﻣﺎه ﻃﻮل ﺑﻜﺸﺪ . – زﻳﺎد : ﺗﺨﺮﻳﺐ ﻓﻴﺰﻳﻜﻲ ﻻﻳﻪ ﻫﺎ و ﮔﻴﺎﻫﺎن ﻣﻮرد اﻧﺘﻈﺎر اﺳﺖ . ﺗﻜﻨﻴﻚ ﻫﺎی ﭘﺎک ﺳﺎزی ﻣﻤﻜﻦ اﺳـﺖ ﭘﺘﺎﻧﺴـﻴﻞ اﻳﺠـﺎد ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ ﺑﺎﻻﻳﻲ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﻨﺪ . ﺗﺎﺛﻴﺮ ات ﻣﻨﻔﻲ و ﻣﺴﻤﻮﻳﺖ اﻛﻮﺳﻴﺴﺘﻢ اﺣﺘﻤﺎﻻ ﻗﺎﺑﻞ ﻣﻼﺣﻈﻪ ﺑﻮده و اﺣﻴـﺎ و ﺗـﺮﻣ ﻴﻢ زﻳﺴﺖ ﮔﺎه ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﺑﻴﺶ از دوازده ﻣﺎه ﻃﻮل ﺑﻜﺸﺪ . – )- :(آن دﺳﺘﻪ از ﺗﻜﻨﻴﻚ ﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﺑﺮای ﻳﻚ زﻳﺴﺘﮕﺎه ﺑﻪ وﺿﻮح ﻏﻴﺮ ﻣ ﻮ ﺛﺮ ﻳﺎ ﻏ ﻴ ﺮﻗﺎﺑﻞ اﺟﺮا ﻫﺴﺘﻨﺪ ﺑﺎ اﻳـﻦ ﻋﻼﻣـﺖ ﻧﺸﺎن داده ﻣﻲ .ﺷﻮد : ه – ﺑﺮای ﻣﻮاردی ﻛﻪ اﻃﻼﻋﺎت ﻧﺎﻗﺺ ﺑﺮای ارزﻳﺎﺑﻲ و ﺗﺤﻠﻴﻞ در ﻏﻴﺎب ﻣﺎده ﻧﻔﺘﻲ وﺟﻮد دارد، اﺳﺘﻔﺎده ﻣ ﻲ ﮔﺮدد . ﺟﺪول 4 - 5 - اﺛﺮ ﻣﺮﺗﺒﻂ روش ﻫﺎ ی ﭘﺎﺳﺦ در ﻏﻴﺎب ﻣﺎده ﻧﻔﺘﻲ ﻣﺤﻴﻂ آﺑﻲ زﻳﺴﺘﮕﺎه ﺳﺎﺣﻠﻲ روش ﭘﺎﺳﺦ آب ﻫﺎی آزاد درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ و ﻣﺨﺎزن ﻛﻮﭼﻚ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎی ﺑﺰرگ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎی ﻛﻮﭼﻚ ﻫﺎ ﻧﻬﺮ / ﺳﻮاﺣﻞ ﺳﻨﮕﻲ ﺳﺎزه ﻫﺎی ﻣﺼﻨﻮﻋﻲ ﺳﻮاﺣﻞ ﻣﺎﺳﻪ ای ﺳﻮاﺣﻞ ﭘﻮﺷﻴﺪه از ﮔﻴﺎه ﺳﻮاﺣﻞ ﺷﻦ و ﻣﺎﺳﻪ ای ﺳﻮاﺣﻞ ﺷﻨﻲ ﺳﻮاﺣﻞ ﮔﻠﻲ ﺗﺎﻻب ﻫﺎ روش ﻫﺎی ﭘﺎﺳﺦ ﻓﻴﺰﻳﻜﻲ ﺑﺎزﻳﺎﻓﺖ ﻃﺒﻴﻌﻲ - - - - - - - - - - - - ﺑﻮم ﮔﺬاری ک ک ک ک- - - - - - - - ﺳﺮﺑﺎره ﮔﻴﺮی ک ک ک ک- - - - - - - - ﺳﺪ /ﻫﺎ ﺧﺎک ﺰﻫﺎﻳر - - - ز - - - - - - - - ﺟﻤﻊ آوری ﻓﻴﺰﻳﻜﻲ ک ک ک ک - - - - - - - - ﻓﺼﻞ ﭼﻬﺎرم - ﺗﺪو ﻳﻦ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﺖﻳﺮﻳﻣﺪ ﺑﺤﺮان ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔ در ﻲﻧﻔﺘ ﻲ رودﺧﺎﻧﻪ و ﻫﺎ درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ 07 / 10 / 94 85 اداﻣﻪ ﺟﺪول 4 - 5 - اﺛﺮ ﻣﺮﺗﺒﻂ روش ﻫﺎی ﭘﺎﺳﺦ در ﻏﻴﺎب ﻣﺎده ﻧﻔﺘﻲ ﻣﺤﻴﻂ آﺑﻲ زﻳﺴﺘﮕﺎه ﺳﺎﺣﻠﻲ روش ﭘﺎﺳﺦ آب ﻫﺎی آزاد درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ و ﻣﺨﺎزن ﻛﻮﭼﻚ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎی ﺑﺰرگ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎی ﻛﻮﭼﻚ ﻫﺎ ﻧﻬﺮ / ﺳﻮاﺣﻞ ﺳﻨﮕﻲ ﺳﺎزه ﻫﺎی ﻣﺼﻨﻮﻋﻲ ﺳﻮاﺣﻞ ﻣﺎﺳﻪ ای ﺳﻮاﺣﻞ ﭘﻮﺷﻴﺪه از ﮔﻴﺎه ﺳﻮاﺣﻞ ﺷﻦ و ﻣﺎﺳﻪ ای ﺳﻮاﺣﻞ ﺷﻨﻲ ﺳﻮاﺣﻞ ﮔﻠﻲ ﺗﺎﻻب ﻫﺎ روش ﻫﺎی ﭘﺎﺳﺦ ﻓﻴﺰﻳﻜﻲ ﺣﺬف ﭘﺎک / یﺳﺎز دﺳﺘﻲ ﻣﺎده ﻧﻔﺘﻲ ک ز ک م ک ک ک ز م م ز ز ﺣﺬف ﻣﻜﺎﻧﻴﻜﻲ ک ز ز ز-م م ز م م ز ز ﺟﺎذب ﻫﺎ ک ک ک ک ک ک ک ک ک ک م م ﻣﻜﺶ ک ک ک ک ک ک ک م ک ک ز م ﺧﺎرج ﻛﺮدن ﻧﺨﺎﻟﻪ ﻫﺎ - ک ک ک ک ک ک ک ک ک م م اﺻﻼح رﺳﻮﺑﺎت - ز-ز- -م ز م م ز ز ﺣﺬف ﮔﻴﺎﻫﺎن آﻏﺸﺘﻪ ﺑﻪ ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ ک ز م ز - - - ز - - - ز ﺳﻮزاﻧﺪن در ﻣﺤﻞ ک م ک م ک ک م م م م ز م ﺷﺴﺘﻪ ﺷﺪن ﺑﺎ آب - - - - ک ک ک ک م ک ک ک آب ﭘﺎﺷﻲ ﺑﺎ ﻓﺸﺎر )ﻛﻢ آب ﺳﺮد( - - - - ک ک م ک ک م ز ک آب ﻲﭘﺎﺷ ﺑﺎ ﻓﺸﺎر زﻳﺎد ) آب ﺳﺮد( - - - - ک ک ز ز ز ز ز ز آب ﭘﺎﺷﻲ ﺑﺎ ﻓﺸﺎر )ﻛﻢ آب ﮔﺮم( - - - - م ک ز ز م م ز ز آب ﭘﺎﺷﻲ ﺑﺎ ﻓﺸﺎر زﻳﺎد ) آب ﮔﺮم( - - - - م ک ز ز ز ز ز ز ﭘﺎک یﺳﺎز ﺑﺎ ﺑﺨﺎر - - - - م ک ز ز م م ز ز ﻣﺎﺳﻪ ﭘﺎﺷﻲ - - - -ز م - - - - - - روش ﻫﺎ ی ﭘﺎﺳﺦ ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ ﭘﺨﺶ ﻛﻨﻨﺪه ﻫﺎ ک ز ک ز- - - - - - - - ﻋﻮاﻣﻞ اﻣﻮﻟﺴﻴﻮن ﺳﺎز ک ک ک م - - - - - - - - ﻋﻮاﻣﻞ وﻳﺴﻜﻮاﻻﺳﺘﻴﻚ ک م ک ک - - - - - - - - ﻋﻮاﻣﻞ ﺟﻤﻊ ﻛﻨﻨﺪه ک م ک ز - - - - - - - - ﺟﺎﻣﺪﻛﻨﻨﺪه ﻫﺎ ک ک ک ک ک ک م م م ک م م اﺳﺘﻔﺎده از ﻣﻮاد ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ ﺑﺮای ﭘﻴﺶ ﭘﺎک ﺳﺎزی ﺳﻮاﺣﻞ - - - - ه ه ه ه ه ه ه ه ﺗﺮﻛﻴﺒﺎت ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ ﭘﺎک ﺳﺎزی ﺳﻮاﺣﻞ - - - - م ک م ه م م م ه 86 07 / 10 / 94 دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﭘﻴﺸﮕﻴﺮی و ﺑﺤﺮان ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔﻲ ﻫﺎی ﻧﻔﺘﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ و درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ اداﻣﻪ ﺟﺪول 4 - 5 - اﺛﺮ ﻣﺮﺗﺒﻂ روش ﻫﺎ ی ﭘﺎﺳﺦ در ﻏﻴﺎب ﻣﺎده ﻧﻔﺘﻲ ﻣﺤﻴﻂ آﺑﻲ زﻳﺴﺘﮕﺎه ﺳﺎﺣﻠﻲ روش ﭘﺎﺳﺦ آب ﻫﺎی آزاد درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ و ﻣﺨﺎزن ﻛﻮﭼﻚ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎی ﺑﺰرگ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎی ﻛﻮﭼﻚ ﻫﺎ ﻧﻬﺮ / ﺳﻮاﺣﻞ ﺳﻨﮕﻲ ﺳﺎزه ﻫﺎی ﻣﺼﻨﻮﻋﻲ ﺳﻮاﺣﻞ ﻣﺎﺳﻪ ای ﺳﻮاﺣﻞ ﭘﻮﺷﻴﺪه از ﮔﻴﺎه ﺳﻮاﺣﻞ ﺷﻦ و ﻣﺎﺳﻪ ای ﺳﻮاﺣﻞ ﺷﻨﻲ ﺳﻮاﺣﻞ ﮔﻠﻲ ﺗﺎﻻب ﻫﺎ روش ﻫﺎی ﭘﺎﺳﺦ ﺑﻴﻮﻟﻮ ژﻳﻜﻲ ﻏﻨﻲ ﺳﺎزی ﻏﺬاﻳﻲ ﺑﻪ ) ﻛﻤﻚ رﻳﺰﻣﻐﺬی ﻫﺎ( ک م ک ک ک ک ک ک ک ک ک ک ﭘﺨﺶ ﻣﻴﻜﺮوب ﻃﺒﻴﻌﻲ ه ه ه ه ه ه ه ه ه ه ه ه ک:ﻛﻢ؛ م :ﻣﺘﻮﺳﻂ؛ ز:زﻳﺎد؛ ه: اﻃﻼﻋﺎت ﻧﺎﻗﺺ؛ - : ﺑﺮای اﻳﻦ ﻧﻮع از ﻣﺎده ﻧﻔﺘﻲ ﻗﺎﺑﻞ اﺟﺮا ﺴﺖﻴﻧ 4 - 4 - 3 - ﻃﺒﻘﻪ ﺑﻨﺪی روش ﻫﺎی ﭘﺎﺳﺦ ﺑﻪ ﻣﺎده ﻧﻔﺘﻲ در ﺣﺮﻳﻢ ﻫﺎی ﻣﻨﺎﺑﻊ آب اﻳﻦ ﻃﺒﻘﻪ ﺑﻨﺪی ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻳﻚ راﻫﻨﻤﺎ ﺑﺮای اﻧﺘﺨﺎب روش ﭘﺎک یﺳﺎز ﺑﺮ ﻣﺒﻨﺎی اﺛﺮ ات ﻣﺤﻴﻄﻲ ﻣـﺮﺗﺒﻂ ﺑـﺎ آن در ﻳ ﻚ ﻣﺤﻴﻂ ﻳﺎ زﻳﺴﺖ ﮔﺎه ﻣﻌـﻴﻦ، ﻣﻮرداﺳـﺘﻔﺎده ﻗـﺮار ﮔﻴـﺮد . ﺳـﻨﺠﺶ ﻫـﺮ روش ﺑـﺎ ﺧـﻮد آن و در ﺷـﺮاﻳﻂ ﻣﺨﺘﻠـﻒ ﻣﺴـ ﻟﻪ ﺎ ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻮﺟﻬ ﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺠﻪﻴ درﻧﺘ اﺳﺘﺎﻧﺪارد و ﻳﮕﺎﻧﻪ ﻧﺒﻮدن راه ﻛﺎر ﻣﻮرد ﺑﺮای ﺎزﻴﻧ اﺳﺖ یﺳﺎز ﭘﺎک اﺛﺮ . ﺑﺨﺸﻲ ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺗﻨﻬﺎ داﺧﻞ ﻃﺒﻘﻪ ﺑﻨﺪی ﮔﻨﺠﺎﻧﺪه ﻣﻲ ﺑﻪ ﺷﻮد روش ﻛﻪ یﻃﻮر ﻫﺎ ﻳﻲ ﺑﺎ ﺣﺪاﻗﻞ اﺛﺮ ﺗﻮاﻧ ﻣﻲ ﻨﺪ ﻛﺎرﺑﺮد ﺑﻴﺶ ﺗﺮ ی داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﻨﺪ و ﻦﻳـ ا از ﺟﻬـﺖ اﺛﺮ ﺑﻴﺶ ﻲﻄﻴﻣﺤ ﺴﺖﻳز ﺗﺮ ی داﺷﺘﻪ و ﻳﺎ اﺿﺎﻓﺎت ﺑﻴﺶ ﺗﺮ ی از ﻣﺎده ﻧﻔﺘﻲ از زﻳﺴﺖ ﮔﺎه ﺣﺬف ﻣﻲ .ﺷﻮد رده ﻫﺎی ﻃﺒﻘﻪ ﺑﻨﺪی ﺑﻪ ﺷﺮح زﻳﺮ ﻒﻳﺗﻌﺮ : اﻧﺪ ﺷﺪه – ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﺣﺪاﻗﻞ اﺛﺮ ﻧﺎﻣﻄﻠﻮب را ﺑﺮ روی زﻳﺴﺖ ﮔﺎه داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ . – ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﻣﻘﺪاری اﺛﺮ ﻧﺎﻣﻄﻠﻮب ﺑﺮ روی زﻳﺴﺖ ﮔﺎه داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ . – ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ اﺛﺮ ﻧﺎﻣﻄﻠﻮب ﻣﺤﺴﻮﺳﻲ ) ﻣﺤﺘﻤﻞ ﻧﺎﻣﻄﻠﻮب ( ﺑﺮ روی زﻳﺴﺖ ﮔﺎه داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ . – ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﺑﻴﺶ ﺗﺮﻳﻦ اﺛﺮ ﻧﺎﻣﻄﻠ ﻮب را ﺑﺮ روی زﻳﺴﺖ ﮔﺎه داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ . – اﻃﻼﻋﺎت در ﻣﻮرد ﻧﺤﻮه و ﺷﺪت اﺛﺮﮔﺬاری ﻧﺎﻗﺺ اﺳﺖ . – )- (آن دﺳﺘﻪ از ﺗﻜﻨﻴﻚ ﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﺑﻪ وﺿﻮح ﺑﺮای ﻳﻚ ﻧﻮع ﻣﺎده ﻧﻔﺘﻲ ﻳﺎ زﻳﺴﺖ ﮔﺎه اﺛﺮی ﻧﺪارﻧﺪ ﺑﻪ ) ﻋﻨـﻮان ﻣﺜـﺎل؛ ﻋﻮاﻣﻞ ﺟﻤﻊ ﻛﻨﻨﺪه ﺑﺮ روی ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ ﺳﻨﮕﻴﻦ ( و ﻳﺎ ﺑﺮای ﻳﻚ ﻧﻮع از ﻣﺎده ﻧﻔﺘﻲ ﻗﺎﺑﻞ اﺟﺮا و ﻛﺎرﺑﺮدی ﻧ ﻴ ﺴﺘﻨﺪ ﺑﻪ ) ﻋﻨﻮان ﻣﺜﺎل؛ ﻣﺎﺳﻪ ﭘﺎﺷﻲ زﻳﺴﺖ ﮔﺎه ﻫﺎی ﮔﻠﻲ ( ﺑﺎ اﻳﻦ ﻋﻼﻣﺖ ﻣﺸﺨﺺ ﺷﺪه ) اﻧﺪ اﺛﺮ ﻳﺎ اﺛﺮﺑﺨﺸ ﻲ روش در اﻳﻦ زﻣـﺎن ﻧﻤﻲ ﺗﻮاﻧﺪ ﻣﻮرد ارزﻳﺎﺑﻲ ﻗﺮار ﮔﻴﺮد .( 4 - 4 - 3 - 1 - ﻓﺮﺿﻴﺎت اﺳﺘﻔﺎده ﺷﺪه اﺛﺮات ﻣﻨﻔﻲ و ﺷﺪت اﺛﺮﺑﺨﺸﻲ ﻫﺮ ﻳﻚ از روش ﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ در اﻳﻦ دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﻮرد ﺑﺮرﺳﻲ ﻗﺮ ار ﮔﺮﻓﺘﻪ اﻧﺪ ﺑﺎ ﻓﺮﺿﻴﺎﺗﻲ ﺑـﻪ ﺷﺮح زﻳﺮ، ﺑﻴﺎن ﺷﺪه : اﻧﺪ ﻓﺼﻞ ﭼﻬﺎرم - ﺗﺪو ﻳﻦ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﺖﻳﺮﻳﻣﺪ ﺑﺤﺮان ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔ در ﻲﻧﻔﺘ ﻲ رودﺧﺎﻧﻪ و ﻫﺎ درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ 07 / 10 / 94 87 – اﺟﺮای ﻛﺎﻣﻞ روش :ﻫﺎ ﻓﺮض ﺑﺮ اﻳﻦ اﺳﺖ ﻛـﻪ ﻫـﺮ روش ﺑـﻪ ﺻـﻮرت ﻛﺎﻣـﻞ و ﺗﻮﺳـﻂ ﻧﻴـﺮوی اﻧﺴـﺎﻧﻲ ﻣﺠـﺮب و ﻛﺎرآزﻣﻮده اﺟﺮا ﺷﻮد . ﺑﻪ اﻳﻦ ﻣﻌﻨﻲ ﻛﻪ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ زﻣﺎن ﺑﻨﺪی و ﻣﻜﺎن ﻳﺎﺑﻲ ﺑﺮای ﻧﺼﺐ و ﻓﻌﺎل ﺳﺎزی ﺗﺠﻬﻴـﺰات درﺳـﺖ اﻧﺘﺨﺎب ﺷﺪه ﺑﺎﺷﻨﺪ . – ارزﻳﺎ ﺑﻲ اﺛﺮات ﺑﺮاﺳﺎس ﻛﺎرﺑﺮد ﻣﻨﻔﺮد ﻫﺮ روش اﺳﺖ : ارزﻳﺎﺑﻲ ﻫﺎی ﺻﻮرت ﮔﺮﻓﺘﻪ در ﻣﻮرداﺳﺘﻔﺎده از ﻫـﺮ روش ﺑـﻪ ﺗﻨﻬﺎ ﻳﻲ و ﺑﺪون ﺗﺮﻛﻴﺐ ﺑﺎ ﺳﺎﻳﺮ روش ﻫﺎﺳﺖ . ﺑﺪﻳﻬﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺷﺮاﻳﻂ ﺣﺎدﺛﻪ در اﻛﺜﺮ اوﻗﺎت اﻳﺠﺎب ﻣﻲ ﻛﻨـﺪ ﻛـﻪ از روش ﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻔﻲ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻫﻢ زﻣﺎن و ﺗﺮﻛﻴﺒﻲ اﺳﺘﻔﺎده ﻧﻤﻮد . در ﭼﻨﻴﻦ ﺷﺮاﻳﻄﻲ ارزﻳﺎﺑﻲ ﻫﺮ روش ﺑـﻪ ﺻـﻮرت ﻣﻨﻔﺮد، دﺷﻮار ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد . – اﺛﺮﺑﺨﺸﻲ ﻣﺮﺗﺒﻂ روش :ﻫﺎ اﺛﺮﺑﺨﺸﻲ ﻧﺴﺒﻲ ﻫﺮ روش، از ﻣﻼﺣﻈﺎت اﺳﺎﺳﻲ در اﻧﺘﺨﺎب روش اﺳﺖ یﺳﺎز ﭘﺎک . در اﻳﻦ دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ اﻳﻦ اﺛﺮﮔﺬاری ﺗﻨﻬﺎ از دﻳﺪﮔﺎه زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ و در ﺳﻪ دﺳﺘﻪ ﻣﻮردﺑﺮرﺳ ﻲ ﻗﺮارﮔﺮﻓﺘﻪ اﺳﺖ . • دﺳﺘﻪ اول روش ﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ در ﻳﻚ زﻳﺴﺖ ﮔﺎه ﺧﺎص ﻛﺎﻣﻼ ﺑﻲ ﺗﺎﺛﻴﺮ ﺑﻮده و ﻳﺎ ﺑﻼاﺳﺘﻔﺎده ﻫﺴﺘﻨﺪ . اﻳﻦ روش ﻫﺎ در ﻟﻴﺴﺖ روش ﻫﺎی ﻗﺎﺑﻞ ﻛﺎرﺑﺮد ﺑﺮای زﻳﺴﺖ ﮔﺎه ﻣﺮﺑﻮط آورده ﻧﺸﺪه اﻧﺪ • دﺳﺘﻪ دوم ﺑﻪ روش ﻫﺎی ﺑﻼاﺳﺘﻔﺎده و ﺑﻲ ﺗﺎﺛﻴﺮ ﺑﺮای ﻳـﻚ ﻣـﺎده ﻧﻔﺘـﻲ ﺗﻌﻠـﻖ داﺷـﺘﻪ و د ر ﺟـﺪاول روش ﻫـﺎی یﺳﺎز ﭘﺎک ﻫﺮ زﻳﺴﺖ ﮔﺎه ﺑﺎ ﺧﻂ ﺗﻴﺮه )- (ﻧﻤﺎﻳﺶ داده ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . • دﺳﺘﻪ ﺳﻮم روش ﻫﺎی ﻗﺎﺑﻞ اﺳﺘﻔﺎده ای ﻫﺴﺘﻨﺪ، ﻛﻪ ﭘﺲ از اﺗﻤﺎم ﻋﻤﻠﻴﺎت ﭘﺎک ﺳـﺎز ی ، ﻣﻘـﺎدﻳﺮ ﻗﺎﺑـﻞ ﺗـﻮﺟﻬ از ﻲ ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ را ﺑﺮﺟﺎی ﺧﻮاﻫﻨﺪ ﮔﺬاﺷﺖ . – رﻋﺎﻳﺖ ﻣﺤﺪودﻳﺖ یﻫﺎ ﻣﻮﺟﻮد ﺑﺮای اﺳﺘﻔﺎده از ﻳ ﻚ روش ﺧﺎص ﭘﺎﺳﺦ : ﻣﺤﺪودﻳﺖ ﻫﺎ ﻳﻲ از ﻗﺒﻴﻞ اﻳﻤﻨﻲ، ﺷـﺮاﻳﻂ ﺟﻮی، ﺣﺠﻢ ﻣﻮاد ﻧﺸﺘﻲ و ... ﻣﺤﺪوده وﺳﻴﻌﻲ از ﺳﻨﺎرﻳﻮﻫﺎی ﻣﺤﺘﻤﻞ را ﺗﺸـﻜﻴﻞ ﻣـﻲ دﻫﻨـﺪ ؛ ﻛـﻪ در ﻫـﺮ ﺳـﻨﺎرﻳﻮ اﻧﺘﺨﺎب ﮔﺮوﻫﻲ از اﺑﺰارﻫﺎ و روش ﻫﺎ اﻧﺘﺨﺎب ﺧﻮاﻫﻨﺪ ﺷﺪ . 4 - 4 - 3 - 2 - دﺳﺘﻪ ﺑﻨﺪی ﺣﺮﻳﻢ ﻫﺎی ﻣﻨﺎﺑﻊ آب و اﺛﺮات اﺳﺘﻔﺎده از روش ﻫﺎی ﭘﺎک یﺳﺎز در ﻫﺮ ﻳﻚ 4 - 4 - 3 - 2 - 1 - آب ﻫﺎی آزاد اﻟﻒ- ﺗﻮﺻﻴﻒ زﻳﺴﺖ ﮔﺎه ﻣﺤﻴﻂ ﻫﺎی اﻃﺮاف آب ﻫﺎی آزاد ) ﻣﺜﻞ درﻳﺎی ﻋﻤﺎن و ﺧﻠﻴﺞ ﻓﺎرس ( در ﺑﺪﻧﻪ آب ﻫﺎی ﻓﺮاوان ﻫﻢ ﭼﻮن درﻳﺎﭼﻪ ﻫـﺎ ی ﺑـﺰرگ وﺟﻮد دار . ﺪﻧ ﺑﺪﻧﻪ آب ﻫﺎی ﻓﺮاوان ﺷﺮاﻳﻂ ﻣﻮج و ﺟﺮﻳﺎن اﻗﻴﺎﻧﻮﺳﻲ را دارا ﻫﺴﺘﻨﺪ . ﻫﺮﭼﻨﺪ ﺟﺮﻳﺎن ﻫﺎی درﻳﺎﭼﻪ ای ﺑﻪ ﻃـﻮرﻛﻠ ﻲ ﺿﻌﻴﻒ اﺳﺖ از ﺗﺮ ﻛﻢ ) 5/0 ﻣﺘﺮ ﺑﺮ ﺛﺎﻧﻴﻪ (. 88 07 / 10 / 94 دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﭘﻴﺸﮕﻴﺮی و ﺑﺤﺮان ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔﻲ ﻫﺎی ﻧﻔﺘﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ و درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ ب- ﻣﻴﺰان ﺣﺴﺎﺳﻴﺖ آب ﻫﺎی آزاد ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ اﺛﺮ ﻧﺸﺘﻲ ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ ﺣﺪاﻗﻞ و ﻣﺘﻮﺳﻂ ﺣﺴﺎﺳﻴﺖ را دارﻧﺪ زﻳـﺮا ﻧـﺮخ ﻫـﺎی اﻧﺘﻘـﺎل و ﺟﺎﺑـ ﻪ ﺟـﺎﻳﻲ ﻓﻴﺰﻳﻜﻲ در آن ﻫﺎ ﺑﺎﻻﺳﺖ . در ﭼﻨﻴﻦ ﻣﺤﻴﻂ ﻫﺎﻳﻲ ﻏﻠﻈﺖ ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ در ﺳﺘﻮن آب ﺑﻪ ﺳﺮﻋﺖ ﻗـﺎدر ﺑـﻪ ﻛـﺎﻫﺶ ﺑـﻮده و اﻏﻠـﺐ ارﮔﺎﻧﻴﺴﻢ ﻫﺎ ﺑﻪ ا ﻧﺪازه ﻛﺎﻓﻲ ﺳﻴﺎل ﻫﺴﺘﻨﺪ ﺗﺎ از ﻧﺎﺣﻴﻪ ﺗﺎﺛﻴﺮ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺗﻮﺳﻂ ﻧﺸﺘﻲ ﺧﺎرج ﮔﺮدﻧﺪ . ﻧﻮاﺣﻲ ﻣﺤﺼﻮرﺷﺪه و ﻣﺤﺎﻓﻈﺖ ﺷﺪه در درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎی ﺑﺰرگ، آب ﻫﺎی ﺳﺎﺣﻠﻲ و ﻳ ﺎ ﺟﻨﺐ ﺳﺎﺣﻠﻲ ﺑﻪ دﻟﻴﻞ ﻧﺮخ رﻗ یﺳﺎز ﻖﻴ ﻛﻨﺪﺗﺮ ﺣﺴﺎﺳﻴﺖ ﺑﻴﺶ ﺗﺮی دارﻧﺪ . در ﺻﻮرت ﻧﺸﺖ ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ اﺳﺘﻔﺎده از ﻧﻮاﺣﻲ و ﻣﻨﺎﻃﻘ ﻤﺘﺎﺛﺮ ﺷﺪه، ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ ﺑﺮای ﻳـﻚ دوره زﻣﺎﻧﻲ، ﺑﺮای ﻛﺸﺘﻴﺮاﻧﻲ و درﻳﺎﻧﻮردی، ﺣﻤﻞ و ﻧﻘﻞ، آب ﮔﻴﺮی و ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻫﺎی ﺗﻔﺮﻳﺤﻲ و ﺗﻮرﻳﺴﺘﻲ ﻣﺤﺪود ﮔﺮدد . ج- روش ﻫﺎ ی ﭘﺎﺳﺦ ج- 1 - ﺣﺪاﻗﻞ اﺛﺮ ﻧﺎﻣﻄﻠﻮب ﺑﺮ زﻳﺴﺘﮕﺎه ﺑﻮم – ﮔﺬاری • ﺑﻬﺘﺮﻳﻦ ﻛﺎراﻳﻲ در ﺷﺮاﻳﻂ ﻛﻢ ﻣﻮج و ﺟﺮﻳﺎﻧﺎت آرام ﻧﮕﻪ • داری ﻣﻮاد ﺑﻨﺰﻳﻨﻲ ﻧﺸﺖ ﻳﺎﻓﺘﻪ ﺑﻪ ﻛﻤﻚ ، ﻫﺎ ﺑﻮم ازﻧﻈﺮ اﻳﻤﻨﻲ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧـ ﺪ ﻣﺸـﻜﻞ ﺳـﺎز ﮔـﺮدد، اﻣـﺎ از ﺑـﻮم ﻫـﺎ ﺗﻮان ﻣﻲ ﺑﺮای ﻣﻨﺤﺮف ﻛﺮدن و دور ﻛﺮدن اﻳﻦ ﻣﻮاد از ﻣﻨﺎﺑﻊ ﺣﺴﺎس ﻧﻴﺰ اﺳﺘﻔﺎده ﻧﻤﻮد . – ﺳﺮﺑﺎره ﮔﻴﺮی / ﻣﻜﺶ • ﻛﺎراﻳﻲ اﻳﻦ روش ﺑﺎ ﺳﺮﻋﺖ ﮔﺮﻓﺘﻦ ﺟﺮﻳﺎن ﻣﺤﺪود ﻣﻲ ،ﺷﻮد • ﺑﺮای ﻧﺸﺖ ﺑﻨﺰﻳﻦ ﺑﻪ دﻟﻴﻞ ﻣﻼﺣﻈﺎت اﻳﻤﻨﻲ ﻗﺎﺑﻞ اﺟﺮا .ﺴﺖﻴﻧ – ﺳﻮزاﻧﺪن در ﻣﺤﻞ • اﻳﻦ روش ﺑﻴﺶ ﺗﺮ ﻣﻨﺎﺳﺐ ﻧﻮاﺣﻲ دور از ﺳﺎﺣﻞ اﺳﺖ . • در ﻣﻮرد ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ ﺳﻨﮕﻴﻦ و ﻧﺎﻣﺤﻠﻮل اﺷﺘﻌﺎل و اداﻣﻪ ﺳﻮﺧﺘﻦ دﺷﻮار ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد . • ﻣﺴﺎﻳﻞ اﻳﻤﻨﻲ ﺑﺮای ﻛﺎرﮔﺮ ﻫﺎ، ﻛﺸﺘﻲ ﻫﺎ و ﻫﻮاﭘﻴﻤﺎ ﺑﺎﻳﺪ ﻣﻮرد ﺗﻮﺟﻪ ﻗﺮار ﮔﻴﺮﻧﺪ . • ﺑﺮای ﻧﺸﺘﻲ ﻫﺎی ﺑﻨﺰﻳﻨﻲ ﺑﻪ ﻋﻠﺖ ﻣﺴﺎﻳﻞ اﻳﻤﻨﻲ ﻗﺎﺑﻞ اﻋﻤﺎل .ﺴﺖﻴﻧ – ﺑﺎزﻳﺎﻓﺖ ﻃﺒﻴﻌﻲ • از اﺟﺮای اﻳﻦ روش ﻛﻢ ﺗﺮﻳﻦ اﺛﺮﮔﺬاری ﺑﺮ ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ ﻣﺘﻮﺳﻂ و ﺳﻨﮕﻴﻦ اﻧﺘﻈﺎر ﻣﻲ رود ﭼﺮاﻛﻪ ﻣﺎﻧﺪﮔﺎر ﺑـﻮده و ﻣﺪت ﻫﺎ ﺑﺮ روی ﺧﻄﻮط ﺳﺎﺣﻠﻲ ﻗﺎﺑﻞ ﻣﺸﺎﻫﺪه ﺧﻮاﻫﻨﺪ ﺑﻮد . ج- 2 - ﻣﻘﺪاری اﺛﺮ ﻧﺎﻣﻄﻠﻮب ﺑﺮای زﻳﺴﺘﮕﺎه – ﺟﻤﻊ آوری ﻓﻴﺰﻳﻜﻲ • ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﻧﻴﺎز ﺑﺎﺷﺪ ﺗ ﺎ ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ ﺑﻪ ﺳﻤﺖ ﺗﺠﻬﻴﺰات ﺑﺎزﻳﺎﻓﺖ ﺗﺤﺖ ﺷﺮاﻳﻂ آرام ﻣﻨﺘﻘﻞ ﺷﻮﻧﺪ . ﻓﺼﻞ ﭼﻬﺎرم - ﺗﺪو ﻳﻦ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﺖﻳﺮﻳﻣﺪ ﺑﺤﺮان ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔ در ﻲﻧﻔﺘ ﻲ رودﺧﺎﻧﻪ و ﻫﺎ درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ 07 / 10 / 94 89 • ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر اﺧﺘﻼط ﻣﻮاد در ﺳﺘﻮن آب، ﺑﻪ ﻣﻮاد ﺑﻨﺰﻳﻨﻲ ﺷﻨﺎور در ﺳﻄﺢ، آب اﺳﭙﺮی ﻣﻲ .ﺷﻮد – ﻣﻮاد ﺟﺬب ﻛﻨﻨﺪه • ﻳ ﻚ ﺗﻜﻨﻴﻚ ، ﺑﻪ ﺟﺰ ﺑﺮای ﻧﺸﺘﻲ ﻫﺎی ﺧﻴﻠﻲ ﻛﻢ ، ﺑﻪ ﻃﻮر ﻣﺴﺘﻘﻞ ﻗﺎﺑﻞ اﺳﺘﻔﺎده ﻧﻴﺴﺖ . • از ﺗﺒﺨﻴﺮ ﻧﺸﺘﻲ ﻫﺎی ﻣﻮاد ﺑﻨﺰﻳﻨ ﻲ ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی ﻣﻲ .ﻛﻨﺪ – ﺣﺬف ﮔﻴﺎﻫﺎن آﻏﺸﺘﻪ ﺑﻪ ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ • درﺻﻮرﺗ ﻛﻪ ﻲ ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ در ﮔﻴﺎﻫﺎن ﺳﻄﺢ آب ﺑﻪ دام اﻓﺘﺎده ﺑﺎﺷﻨﺪ، یﺛﺮﻮﻣ ﺣﻞ راه ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد . – ﻋﻮاﻣﻞ اﻣﻮﻟﺴﻴﻮن ﺳﺎز • ﺑﺮای ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ ﻫﻢ ﭼﻮن ﻣﻮاد ﺑﻨﺰﻳﻨﻲ ﻛﻪ اﻣﻮﻟﺴﻴﻮن اﻳﺠﺎد ﻧ ﻤﻲ ﻛﻨﻨﺪ ﻗﺎﺑﻞ اﺟﺮا .ﺴﺖﻴﻧ – ﻋﻮاﻣﻞ وﻳﺴﻜﻮاﻻﺳﺘﻴﻚ / ﺟﺎﻣﺪ ﻛﻨﻨﺪه ﻫﺎ • ﺑﺮای ﻧﺸﺖ ﻣﻮاد ﺑﻨﺰﻳﻨﻲ ﺑﻪ دﻟﻴﻞ ﻣﺴﺎﻳﻞ اﻳﻤﻨﻲ در ﻃﻲ اﺳﺘﻌﻤﺎل و ﻣﻤﺎﻧﻌﺖ ﺗﺒﺨﻴﺮ ﻣﻨﺎﺳﺐ .ﺴﺖﻴﻧ • اﻣﻜﺎن ﺑﺎزﻳﺎﻓﺖ ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ ی آور ﺟﻤﻊ ﺷﺪه ﺑﺎﻳﺪ در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﻮد . • اﻳﻦ ﻣﻮاد اﻏﻠﺐ ﺑﺮای ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ ﺳﻨﮕﻴﻦ ﺧﻴﻠﻲ ﺛﺮﻮﻣ و ﻛﺎرآﻣﺪ ﺴﺖﻴﻧ ، زﻳﺮا ﺑﻪ ﻋﻠﺖ ﻏﻠﻈﺖ ﺑﺎﻻ ﻓﺮﺻﺖ ﻣﺨﻠـﻮط ﺷﺪن در داﺧﻞ ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ را ﭘﻴﺪا ﻧﻤﻲ ﻛﻨﻨﺪ . ﭘﺨﺶ – ﻛﻨﻨﺪه ﻫﺎ • ﻣﺎﻧﻊ ﺗﺒﺨﻴﺮ ﻣﻮاد ﺑﻨﺰﻳﻨﻲ ﻧﺸﺘﻲ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . • اﺳﺘﻔﺎده از آن ﺑﺮای ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ اﺛﺮ ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ ﭘﺨﺶ ﺷﺪه در ﻣﻘﺎﺑﻞ اﺛﺮ ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ ﭘﺨﺶ ﻧﺸﺪه ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز اﺳﺖ . • ﺑﺮ روی ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ ﺳﻨﮕﻴﻦ ﻳﺎ ﻫﻮازده اﺛﺮی ﻧﺪارد . – ﻋﻮاﻣﻞ ﺟﻤﻊ ﻛﻨﻨﺪه • اﻏﻠﺐ ﺗﺤﺖ ﺷﺮاﻳﻂ آرام اﺳﺖ ﺛﺮﻮﻣ . • ﺑﺮای ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ ﺳﻨﮕﻴﻦ ﻗﺎﺑﻞ اﺟﺮا ﺴﺖﻴﻧ زﻳﺮا ﻣﺎده ﻧﻔﺘﻲ ﺑﺎﻳﺪ ﺳﻴﺎل ﺑﺎﺷﺪ . • ﻣﺎﻧﻊ ﺗﺒﺨﻴﺮ ﻧﺸﺘﻲ ﻫﺎی ﺑﻨﺰﻳﻨﻲ ﻣﻲ ﮔﺮدد . – ﺣﺬف یﺳﺎز ﭘﺎک / دﺳﺘﻲ ﻣﺎده ﻧﻔﺘﻲ و ﺣﺬف ﻣﻜﺎﻧﻴﻜﻲ ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ • ﺗﻨﻬﺎ زﻣﺎﻧﻲ ﻛﺎرآﻣﺪ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻛﻪ ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ ﺳﻨﮕﻴﻦ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﺗﻮده ﻫﺎی ﺑﺰرگ ﻣﻨﻌﻘﺪ ﺷﺪه ﺑﺎﺷﻨﺪ . • اﻧﺘﻘﺎل ﻛﺎﻣﻞ ﻣﺎده ﻧﻔﺘﻲ ﺳﻨﮕﻴﻦ ﺑﻪ ﻧﺪرت اﻣﻜﺎن ﭘﺬﻳﺮ اﺳﺖ . ﻏﻨﻲ – ﺳﺎزی ﻏﺬاﻳﻲ ) ﺑﻪ ﻛﻤﻚ رﻳﺰﻣﻐﺬی ( ﻫﺎ و ﭘﺨﺶ ﻣﻴﻜﺮوب ﻃﺒﻴﻌﻲ • ﺑﺮای ﻣﻮاد ﺑﻨﺰﻳﻨﻲ و ﻣﻮاد ﮔﺎزوﻳﻴﻠﻲ و ﻧﻔﺖ ﺧﺎم ﺳﺒﻚ ﺑﻪ دﻟﻴﻞ ﺗﺒﺨﻴﺮ ﺳﺮﻳﻊ ﻗﺎﺑﻞ ﻫﺎ آن اﺟﺮا .ﺴﺖﻴﻧ • اﻃﻼﻋﺎت در زﻣﻴﻨﻪ اﺛﺮﺑﺨﺸ ﻲ و اﺛﺮات ﺟﺎﻧﺒﻲ اﺳﺘﻔﺎده از اﻳﻦ روش ﺑﺮا ی اﻧﻮاع دﻳﮕﺮ ﻣﻮاد ﻧﻔﺘـﻲ و ﻛـﺎرﺑﺮد اﻳـﻦ روش در آب ﻫﺎی آزاد، در آب ﻫﺎی آزاد و ﺷﻴﺮﻳﻦ، ﺎرﻴﺑﺴ ﻣﺤﺪود اﺳﺖ . 90 07 / 10 / 94 دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﭘﻴﺸﮕﻴﺮی و ﺑﺤﺮان ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔﻲ ﻫﺎی ﻧﻔﺘﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ و درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ 4 - 4 - 3 - 2 - 2 - رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ ی ﺑﺰرگ اﻟﻒ- ﺗﻮﺻﻴﻒ زﻳﺴﺖ ﮔﺎه رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎی ﺑﺰرگ ﺷﻮری ﻫﺎی ﻣﺘﻐﻴﺮ، ﻛﺎﻧﺎل ﻫﺎی ﭘﺮ ﭘﻴﭻ و ﺧﻢ و ﻧﺮخ ﻫﺎی ﺟﺮﻳﺎن ﺑﺎﻻ ) ﺟﺮﻳﺎﻧﺎت ﻣﻌﻤﻮﻻ ﺑﻴﺸﺘﺮ از 5/0 ﻣﺘـﺮ ﺑﺮ ﺛﺎﻧﻴﻪ ( دارﻧﺪ . اﻳﻦ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ ﻟﺰوﻣﺎ ﻗﺎﺑﻠﻴﺖ ﻛﺸﺘﻴﺮاﻧﻲ ﺑﺮای ﻛﺸﺘﻲ ﻫﺎی ﺑـﺰرگ را ﻧﺪارﻧـﺪ . ﻣﺤـﻴﻂ اﻃـﺮاف اﻳـﻦ رودﺧﺎﻧـﻪ ﻫـﺎ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ ﺷﺎﻣﻞ ﺳﺪﻫﺎ، ﺑﺮﻛﻪ ﻫﺎ و دﻳﮕﺮ ﺳﺎزه ﻫﺎی ﻣﺼﻨﻮﻋﻲ ﺑﺎﺷﺪ و ﺳﻴﻼب ﻫـﺎ از ﻣﺸﺨﺼـﻪ ﻫـﺎی اﺻـﻠﻲ رودﺧﺎﻧـﻪ ﻫـﺎی ﺑـﺰرگ ﻫﺴﺘﻨﺪ . ب- ﻣﻴﺰان ﺣﺴﺎﺳﻴﺖ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ ی ﺑﺰرگ ﻣﻴﺰان ﺣﺴﺎﺳﻴﺖ ﻣﺘﻮﺳﻄﻲ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ اﺛﺮات ﻧﺸﺖ ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ دارﻧﺪ زﻳﺮا ﻫﺎ آن از ﻧـﺮخ ﻫـﺎی ﺟﺎﺑﺠـﺎ ﻳﻲ ﻃﺒﻴﻌﻲ ﺑﺎﻻ ﻳﻲ ﺑﺮﺧﻮردارﻧﺪ ﻫﻢ . ﭼﻨﻴﻦ ﻓﻮاﻳﺪ ﺑﻴﻮﻟﻮژﻳﻜﻲ و اﻧﺴﺎﻧﻲ وﺳﻴﻌﻲ دارﻧﺪ . ﻣﻨﺎﺑﻊ ﺑﻴﻮﻟﻮژﻳﻜﻲ ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺷﺎﻣﻞ ﺗﺠﻤﻊ ﻣﺮﻏـﺎن آﺑﺰی ﻣﻬﺎﺟﺮ و ﭘﺮﺳﺘﻮ ﻫﺎ، ﻣﺎﻫﻲ و ﻫﺎ ﺟﺎﻧﺪاران ﻛﻒ زی ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻛﻪ ﺑﺎ ﻧﺸﺖ ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ ﺑﺎ ﺧﻄﺮ ﻣﻮاﺟﻪ ﻣﻲ ﺷـﻮﻧﺪ . ﺗﺤـﺖ ﺷـﺮاﻳﻂ ﺳﻴﻞ، ﺳﻴﻼب ﻫﺎی رودﺧﺎﻧﻪ ﻧﻮاﺣﻲ ﺑﺎ ﺣﺴﺎﺳﻴﺖ ﺧﻴﻠﻲ ﺑﺎﻻ ر ا ﺷﺎﻣﻞ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ ﻛﻪ زﻳﺴﺖ ﮔﺎه ﻫﺎی ﭘﺮ اﻫﻤﻴﺘﻲ ﺑﺮای ﮔﻮﻧﻪ ﻫﺎی ﺑﺎ ارزش ﺑﺴﻴﺎری ﻫﺴﺘﻨﺪ . اﺳﺘﻔﺎده از اﻳﻦ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ ﺑﺮای ﻣﻘﺎﺻﺪ ﺗﻔﺮﻳﺤﻲ ﻳ ﺎ ﺣﻤﻞ و ﻧﻔﻞ ﻧﻴﺰ اﻣﻜﺎن ﭘﺬﻳﺮ اﺳﺖ . در اﻳﻦ ﻣﺤـﻴﻂ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎی ﺑﺰرگ ﻓﺼﻞ ﭼﻬﺎرم - ﺗﺪو ﻳﻦ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﺖﻳﺮﻳﻣﺪ ﺑﺤﺮان ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔ در ﻲﻧﻔﺘ ﻲ رودﺧﺎﻧﻪ و ﻫﺎ درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ 07 / 10 / 94 91 آب ﮔﻴﺮﻫﺎی آب ﺷﺮب، ﺻﻨﻌﺖ و ﺧﻨﻚ ﺳﺎزی ﺑﻪ ﻃﻮر ﻛﺎﻣﻞ در ﻣﻌﺮض ﺧﻄﺮ ﻧﺸﺖ ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ ﻗﺮار دارﻧﺪ . ﻫﻨﮕﺎﻣﻲ ﻛﻪ ﻟﻜﻪ ﻫﺎی ﻧﻔﺖ ﺑﺮ روی آب ﻣﺸﺎﻫﺪه ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ ، ﺟﺮﻳﺎن ﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻂ اﻳﻦ ﻟﻜﻪ ﻫﺎ را در ﺳـﺘﻮن آب ﻣﺤـﻮ ﻣـﻲ ﻛﻨﻨـﺪ . ﺟﺮﻳـﺎن ﻫـﺎی ﺳـﺮﻳﻊ، ﮔﺮداب ﻫﺎ، ﺑﻨﺪ آب ﻫﺎی ﻣﻴﺎﻧﻲ رودﺧﺎﻧﻪ، ﻳﺦ ﺑﻨﺪان و ﺳـﻴﻼب ﻫـﺎ، ﻣﻤﻜـﻦ اﺳـﺖ اﻗـﺪاﻣﺎت ﭘﺎﺳـﺦ ﺑـﻪ ﻧﺸـﺖ ﻣـﻮاد ﻧﻔﺘـﻲ را در رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ ی ﺑﺰرگ، دﭼﺎر ﻣﺸﻜﻞ ﻧﻤﺎﻳﻨﺪ . از آن ﺟﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ اﻣﻮﻟﺴﻴﻮن ﺷﺪه ﭼﮕﺎﻟﻲ ﻧﺰدﻳﻚ ﺑﻪ ﭼﮕﺎﻟﻲ آب دارﻧﺪ، ﺗﻮاﻧ ﻣﻲ ﻨﺪ ﺑﻪ ﺳﻬﻮﻟﺖ در زﻳﺮ ﺳﻄﺢ ﻣﻌﻠـﻖ و ﺷﻨﺎور ﮔﺸﺘﻪ و در ﺳﺘﻮن آب ﺑﺎﻗﻲ ﺑﻤﺎﻧﻨﺪ ﻫﻢ . ﭼﻨﻴﻦ ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ ﻗﺎدرﻧﺪ در داﺧﻞ ذرات رﺳﻮﺑﻲ ، ﺟﺬب ﺳﻄﺤﻲ ﺷﻮﻧﺪ . ﺳﭙﺲ در ﻣﺮداب ﻫﺎ ی ﺳﺎﻛﻦ ﺗﻪ ﻧﺸﻴﻦ ﺷﻮﻧﺪ، ﺑﻪ ﻃﻮری ﻛﻪ ﭘﺘﺎﻧﺴﻴﻞ آﻟﻮده ﻧﻤﻮدن اﻳﻦ ﻧﻮع از زﻳﺴﺖ ﮔﺎه ﻫﺎ را دارا ﻫﺴﺘﻨﺪ . ج- روش ﻫﺎ ی ﭘﺎﺳﺦ ج- 1 - ﺣﺪاﻗﻞ اﺛﺮ ﻧﺎﻣﻄﻠﻮب زﻳﺴﺖ ﮔﺎه ﺑﻮم – ﮔﺬاری • اﺻﻮﻻ ﺑﺮای ﻣﻨﺤﺮف ﻛﺮدن ﻟﻜﻪ ﻫﺎی ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ ﺑﺮ روی آب ﺑﻪ ﻃﺮف ﻧﻮاﺣﻲ ﻛﻢ ﺟﺮﻳﺎن اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲ .ﺷﻮد ﻧﮕﻪ • داری ﻣﻮاد ﺑﻨﺰﻳﻨﻲ ﻧﺸﺖ ﻳﺎﻓﺘﻪ ﺑﻪ ﻛﻤﻚ ﻫﺎ ﺑﻮم ، از ﻧﻈﺮ اﻳﻤﻨﻲ ﺗﻮاﻧ ﻣﻲ ﺪ ﻣﺸـﻜﻞ ﺳـﺎز ﮔـﺮدد، اﻣـﺎ از ﺑـﻮم ﻫـﺎ ﺗﻮان ﻣﻲ ﺑﺮای ﻣﻨﺤﺮف ﻛﺮدن و دور ﻛﺮدن اﻳﻦ ﻣﻮاد از ﻣﻨﺎﺑﻊ ﺣﺴﺎس اﺳﺘﻔﺎده ﻧﻤﻮد . – ﺳﺮﺑﺎره ﮔﻴﺮی / ﻣﻜﺶ • ﺑﺮای ﻧﺸﺘﻲ ﻫﺎی ﺑﻨﺰﻳﻨﻲ ﺑﻪ دﻟﻴﻞ ﻣﻼﺣﻈﺎت اﻳﻤﻨﻲ ﻗﺎﺑﻞ اﺟﺮا ﻧﻤﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ج- 2 - ﻣﻘﺪاری اﺛﺮ ﻧﺎﻣﻄﻠﻮب ﺑﺮای زﻳﺴﺘﮕﺎه – ﺑﺎزﻳﺎﻓﺖ ﻃﺒﻴﻌﻲ • ﺗﺒﺨﻴﺮ و ﭘﺮاﻛﻨﺶ ﻃﺒﻴﻌﻲ ﺑﺮای ﻣﻮاد ﺑﻨﺰﻳﻨﻲ و ﻣﺸﺎﺑﻪ دﻳﺰل ﺑﻪ ﻃﻮر ﺳﺮﻳﻊ ﻟﻜﻪ ﻫﺎی ﻣﻮاد ﺑﺮ روی ﺳـﻄﺢ آب را از ﺑﻴﻦ ﻣﻲ .ﺑﺮد • ﺑﺎﻳﺪ در زﻣﻴﻨﻪ ﺑﺎزﻳﺎﻓﺖ ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ و ﺣﻔﺎﻇﺖ از ﻣﻨﺎﺑﻊ ﺣﺴﺎس ﺑﺮای اﻧﻮاع و ﻣﻘﺎدﻳﺮ ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻧﺸـ ﺖ ﻣـﻮاد ﻧﻔﺘـﻲ ﺗﺤﻘﻴﻘﺎت و ﺑﺮرﺳﻲ ﻫﺎی ﺑﻴﺶ ﺗﺮ ی ﺻﻮرت ﭘﺬﻳﺮد . – ﺟﻤﻊ آوری ﻓﻴﺰﻳﻜﻲ • ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﻧﻴﺎز ﺑﺎﺷﺪ ﺗﺎ ﻣﺎده ﻧﻔﺘﻲ دام اﻓﺘﺎده در ﻧﺨﺎﻟﻪ ﻫﺎ، ﮔﺮداب ﻫﺎی ﻛﻮﭼﻚ و ﻏﻴﺮه ﺑـﻪ ﺳـﻤﺖ ﺗﺠﻬﻴـﺰات ﺑﺎزﻳﺎﻓﺖ ﭘﻤﭗ ﺷﻮﻧﺪ . • اﺳﭙﺮی ﻛﺮدن آب ﺑﻪ داﺧﻞ ﻣﻮاد ﺑﻨﺰﻳﻨﻲ ﻧﺸﺘﻲ، ﻣﺨﻠﻮط ﺷﺪن ﻣﺤﺼﻮل در داﺧﻞ ﺳﺘﻮن آب را اﻓ ﺰاﻳﺶ ﺧﻮاﻫﺪ . داد – ﺟﺬب ﻛﻨﻨﺪه ﻫﺎ 92 07 / 10 / 94 دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﭘﻴﺸﮕﻴﺮی و ﺑﺤﺮان ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔﻲ ﻫﺎی ﻧﻔﺘﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ و درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ • ﺑﺮای ﻧﺸﺘﻲ ﻫﺎی ﻣﻮاد ﺑﻨﺰﻳﻨﻲ ﺑﻪ دﻟﻴﻞ ﻣﺴﺎﻳﻞ اﻳﻤﻨﻲ و ﻣﻤﺎﻧﻌﺖ از ﺗﺒﺨﻴﺮ، ﻗﺎﺑﻞ اﺟﺮا ﻧﻴﺴﺖ . در • رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ ی ﺑﺰرگ ﺑﻪ ﻋﻠﺖ ﻛﻪ اﻳﻦ ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ ﺳﺮﻳﻊ ﭘﺨﺶ و ﻣﻨﺘﺸﺮ ﺧﻮاﻫﻨﺪ ﺷﺪ، اﺣﺘﻤﺎﻻ ﻛﺎرﺑﺮدی ﻧﺒﺎﺷﺪ . • اﺳﺘﻌﻤﺎل ﺑﻴﺶ از ﺣﺪ ﻣﻨﺠﺮ ﺑﻪ ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻓﺎﺿﻼب ﻣﻲ .ﺷﻮد – ﺳﻮزا ﻧﺪن در ﻣﺤﻞ در • رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ ﺑﻪ دﻟﻴﻞ ﭘﺨﺶ ﺳﺮﻳﻊ ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﻛﺎرﺑﺮدی ﻧﺪاﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ . • در ﺟﺮﻳﺎن ﻫﺎی ﺳﺮﻳﻊ ﻧﮕﻪ داری و ﺣﻔﻆ ﺣﺪاﻗﻞ ﺿﺨﺎﻣﺖ ﺑﺮای ﺳﻮزاﻧﺪن )1 ﺗﺎ3 ﻣﻴﻠـﻲ ﻣﺘـﺮ ( ﺳـﺨﺖ و دﺷـﻮار اﺳﺖ . – ﻋﻮاﻣﻞ اﻣﻮﻟﺴﻴﻮن ﺳﺎز • ﺑﺮای ﻣﺤﺼﻮﻻت ﺑﻨﺰﻳﻨﻲ ﻛﻪ اﻣﻮﻟﺴﻴﻮن ﻧ ﻤﻲ ﺷﻮﻧﺪ ، ﻛﺎرﺑﺮدی ﻧﺪارد . – ﺣﺬف ﮔﻴﺎﻫﺎن آﻏﺸﺘﻪ ﺑﻪ ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ • ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ در ﺟﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﻣﺎده ﻧﻔﺘﻲ در ﮔﻴﺎﻫﺎن ﺷﻨﺎور در اﻣﺘﺪاد ﺳﺎﺣﻞ و در داﺧﻞ ﮔﺮداب ﻫﺎ ﻣﺤﺒﻮس ﺷﺪه، در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﻮد . • ﺣﺬف ﮔﻴﺎﻫﺎن آﻏﺸﺘﻪ ﺑﻪ ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ، ﻋﻤﻮﻣﺎ ﺑﺮای ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی از ﻣﺴﻮﻣﻴﺖ ﺛﺎﻧﻮﻳﻪ ﺣﻴﻮاﻧﺎت در اﺛﺮ ﺗﻤﺎس ﺑـﺎ اﻳـﻦ ﮔﻴﺎﻫﺎن ﻳﺎ ﺗﻐﺬﻳﻪ از ﻫﻢ و ﻫﺎ آن ﭼﻨﻴﻦ، ﻣﺸﺎﻫﺪه ﻟﻜﻪ ﻫﺎی ﻧﻔﺘﻲ ﺑﺮای ﻣﺪت ﻃﻮﻻﻧﻲ، ﺿﺮوری اﺳﺖ . ) ﻣﻮاد ﻧﻔﺘـﻲ ﺑﻪ دام اﻓﺘﺎده در اﻳﻦ ﮔﻴﺎﻫﺎن ﺑﻪ ﻣﺮور زﻣﺎن و ﻛﺎﻫﺶ و اﻓﺰاﻳﺶ ﺷﺪت ﺟﺮﻳﺎن، در رودﺧﺎﻧﻪ رﻫﺎ ﺧﻮاﻫﻨﺪ ﺷﺪ ( – ﺣﺬف ﻧﺨﺎﻟﻪ ﻫﺎی آﻏﺸﺘﻪ ﺑﻪ ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ • ﻧﺨﺎﻟﻪ رودﺧﺎﻧﻪ ﺗﻮاﻧ ﻣﻲ ﺪ ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ را ﺑﺮای ﻣﺪت ﻃﻮﻻﻧﻲ ﺟﻤﻊ آوری و اﻧﺒﺎﺷﺘﻪ ﻧﻤﺎﻳﺪ ﻛﻪ اﻳـﻦ ﻣﻮﺿـﻮع ﺳـﺒﺐ ﻣﺸﺎﻫﺪه ﻟﻜﻪ ﻫﺎی ﻧﻔﺘﻲ ﺑﺮای ﻣﺪت ﻃﻮﻻﻧﻲ در ﻣﺤﻴﻂ ﻫﺎی آﺑﻲ ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ . – ﻋﻮاﻣﻞ وﻳﺴﻜﻮاﻻﺳﺘﻴﻚ / ﺟﺎﻣﺪ ﻛﻨﻨﺪه ﻫﺎ • ﺑﺮای ﻧﺸﺘﻲ ﻫﺎی ﻣﻮاد ﺑﻨﺰﻳﻨﻲ ﺑﻪ دﻟﻴﻞ ﻣﺴﺎﻳﻞ اﻳﻤﻨﻲ در ﻃﻲ اﺳﺘﻌﻤﺎل و ﻣﻤﺎﻧﻌﺖ ﺗﺒﺨﻴﺮ ﻣﻨﺎﺳﺐ ﻧﻤﻲ ﺑﺎﺷﺪ . • ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﺑﺎزﻳﺎﻓﺖ ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ ﺗﺼﻔﻴﻪ ﺷﺪ ه ﺳﺨﺖ و ﻣﺸﻜﻞ ﺑﺎﺷﺪ . • اﻣﻜﺎن دارد ﺑﺮای رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ ﻛﺎرﺑﺮدی ﻧﺒﺎﺷﺪ زﻳﺮا ﻣﺎده ﻧﻔﺘﻲ ﺑﻪ ﺳﺮﻋﺖ ﭘﺨﺶ و ﭘﺮاﻛﻨﺪه ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ . • اﻏﻠﺐ ﺑﺮای ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ ﺳﻨﮕﻴﻦ ﺧﻴﻠﻲ ﺛﺮﻮﻣ و ﻛﺎرآﻣﺪ ﻧﻤﻲ ﺑﺎﺷﺪ، ﺑﺪﻳﻦ ﻋﻠﺖ ﻛﻪ از آن ﺟﺎﻳﻲ ﻛـﻪ ﺧﻴﻠـﻲ ﻏﻠـﻴﻆ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﺑﻪ ﻣﺤﺼﻮل اﺟﺎزه ﻣﺨﻠﻮط ﺷﺪن در داﺧﻞ ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ را ﻧ .ﻨﺪ دﻫ ﻤﻲ – ﺟﺎﺑﺠﺎ ﻳﻲ دﺳﺘﻲ ﻣﺎده ﻧﻔﺘﻲ / ﭘﺎﻛﺴﺎزی • ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ ﺳﻨﮕﻴﻨﻲ ﻛﻪ در داﺧﻞ ﺟﺮم ﻫﺎی ﺟﺎﻣﺪ ﻳﺎ ﻧﻴﻤﻪ ﺟﺎﻣﺪ ﻣﺘﻤﺮﻛﺰ اﻧﺪ ﺷﺪه ﺗﻮاﻧ ﻣﻲ ، ﻨﺪ ﺑﻪ ﻃﻮر دﺳـﺘﻲ از ﻗﺎﻳﻖ ﻳﺎ ﺳﺎﺣﻞ ﺑﺮداﺷﺘﻪ ﺷﻮﻧﺪ . • از اﺑﺰار ﻫﺎی دﺳﺘﻲ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﺑﺮداﺷﺘﻦ اﻧﺒﺎﺷﺘﮕﻲ ﻧﺨﺎﻟﻪ ﻫﺎی ﻧﻔﺘﻲ ﺷﺪه ﻛﻮﭼﻚ ﺗﻮان ﻣﻲ اﺳﺘﻔﺎده ﻧﻤﻮد . • ﻛﻨﺘﺮل ﻋ ﻤﻠﻴﺎت از ﻗﺎﻳﻖ ﻫﺎ ﺑﻪ ﻛﺎﻫﺶ آﺳﻴﺐ ﻫﺎی وارده ﺑﻪ ﻣﺤﻴﻂ ﻛﻤﻚ ﺧﻮاﻫﺪ ﻛﺮد . ﻓﺼﻞ ﭼﻬﺎرم - ﺗﺪو ﻳﻦ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﺖﻳﺮﻳﻣﺪ ﺑﺤﺮان ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔ در ﻲﻧﻔﺘ ﻲ رودﺧﺎﻧﻪ و ﻫﺎ درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ 07 / 10 / 94 93 – اﻧﺘﻘﺎل ﻣﻜﺎﻧﻴﻜﻲ ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ • ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﻧﻴﺎز ﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ ﻣﻘﺎدﻳﺮ زﻳﺎدی از ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ / ﻧﺨﺎﻟﻪ ﻫﺎی ﻧﻔﺘﻲ اﻧﺒﺎﺷﺘﻪ ﺷﺪه در ﺑـﻮم ﻫـﺎ ﻳـﺎ ﺳﺮﺗﺎﺳـﺮ ﺳﺎﺣﻞ ﺟﻤﻊ آوری و ﺑﺎزﻳﺎﻓﺖ ﺷﻮﻧﺪ . • ﺗﻮﺻﻴﻪ ﻣﻲ ﻛﻪ ﺷﻮد ﻋﻤﻠﻴﺎت از ﻗﺎﻳﻖ ،ﻫﺎ ﻓﺮﻣﺎﻧﺪﻫ ﻲ و ﻫﺪاﻳﺖ ﺷﻮد، ﭼﺮا ﻛـﻪ ﻋﻤﻠﻴـﺎت ﻫـﺎی ﻣﺘﻜـﻲ ﺑـﺮ ﺳـﺎﺣﻞ، ﺗﻮاﻧ ﻣﻲ ﻨﺪ ﺑﺎ اﺛﺮات ﻣﻮﺿﻌﻲ ﺑﺮ ﺳﻮاﺣﻞ ﻫﻤﺮاه ﺑﺎﺷﻨﺪ . ج- 3 - اﺛﺮ ﻣﺤﺘﻤﻞ ﻧﺎﻣﻄﻠﻮب ) ﻧﺎﻣﻄﻠﻮب ﻣﺤﺴﻮس ( ﺑﺮ روی زﻳﺴﺖ ﮔﺎه – ﭘﺨﺶ ﻛﻨﻨﺪه ﻫﺎ • از ﺗﺒﺨﻴﺮ ﻧﺸﺘﻲ ﻫﺎی ﻣﻮاد ﺑﻨﺰﻳﻨﻲ ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی ﻣﻲ .ﻛﻨﺪ • ﺑﺮای ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ ﺳﻨﮕﻴﻦ ﻳﺎ ﻫﻮازده ﻧﻤﻲ ﺛﺮﻮﻣ ﺑﺎﺷﺪ . • در ﻧﺸﺘﻲ ﻫﺎی زﻳﺎد، رﻗﻴﻖ ﺳﺎزی ﻣﺤﺪود ﺷﺪه ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ ﭘﺨﺶ ﻧﺸﺪه در رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ ، اﺣﺘﻤﺎل اﻳﺠﺎد ﻣﺴـﻮﻣ ﺖ ﻴ را اﻓﺰاﻳﺶ دﻫﺪ ﻣﻲ . • اﺛﺮات ﺑﺮ روی آب ﮔﻴﺮ ﻫﺎی ﭘﺎ ﻳ ﻴﻦ دﺳﺖ آب ﺑﺎﻳﺪ ﻣﻮرد ارزﻳﺎﺑﻲ و ﺗﺤﻠﻴﻞ ﻗﺮار ﮔﻴﺮﻧﺪ . ج- 4 - اﺛﺮ ﻧﺎﻣﻄﻠﻮب ﺑﻴﺶ ﺗﺮ ﺑﺮ روی زﻳﺴﺖ ﮔﺎه – ﻋﻮاﻣﻞ ﺟﻤﻊ ﻛﻨﻨﺪه ﺑﻪ • ﻛﺎرﮔﻴﺮی اﻳﻦ روش ﺑﺮای ﺟﺮﻳﺎن ﻫﺎی ﺳﺮﻳﻊ و زﻳﺎد دﺷﻮار ﺑﻮده و ﻣﻮاد ﻧﺸـﺘﻲ را ﺑـﻪ ﻣﻜـﺎﻧﻲ دورﺗـﺮ ﻫـﺪاﻳﺖ ﻣﻲ ﻧﻤﺎﻳﺪ . • ﺑﺮای ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ ﺳﻨﮕﻴﻦ ﺑﻪ دﻟﻴﻞ ﻛﻪ اﻳﻦ ﺑﺎﻳﺪ ﺳﻴﺎل ﺑﺎﺷﻨﺪ، ﻛﺎرﺑﺮدی ﻧﺪارد . ﻏﻨﻲ – ﺳﺎزی ﻏﺬاﻳﻲ ) ﺑﻪ ﻛﻤﻚ رﻳﺰﻣﻐﺬی ( ﻫﺎ و ﭘﺨﺶ ﻣﻴﻜﺮوب ﻃﺒﻴﻌﻲ • ﺑﺮای ﻧﺸﺘﻲ ﻫﺎی ﻣﻮاد ﺑﻨﺰﻳﻨﻲ و ﻣﺸﺎﺑﻪ دﻳﺰل ﺑﻪ دﻟﻴﻞ ﻫﺎ آن ﻛﻪ اﻳﻦ ﺑﻪ ﺳـﺮﻋﺖ ﺗﺒﺨﻴـﺮ ﻣـﻲ ﺷـﻮﻧﺪ ، ﻗﺎﺑـﻞ اﺟـﺮا ﻧﻴﺴﺖ . ج- 5 - اﻃﻼﻋﺎت در ﻣﻮرد ﻧﺤﻮه و ﺷﺪت اﺛﺮﮔﺬاری ﻧﺎﻗﺺ اﺳﺖ – اﻃﻼﻋﺎت ﻧﺎﻗﺼ ﻲ ﺑﺮای ﺗﺤﻠﻴﻞ اﺛﺮ و اﺛﺮ ﺑﺨﺸﻲ ﺑﺮای اﻧﻮاع دﻳﮕﺮ ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ ) ﺑﻪ ﻏﻴﺮ از ﻣﻮاد ﺑﻨﺰﻳﻨﻲ و ﻣﺸﺎﺑﻪ دﻳﺰل ( ﺑﻪ وﻳﮋه ﺑﺮای ﻛﺎرﺑﺮد در ﻫﺎ آن رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ ﻣﻮﺟﻮ د اﺳﺖ . 94 07 / 10 / 94 دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﭘﻴﺸﮕﻴﺮی و ﺑﺤﺮان ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔﻲ ﻫﺎی ﻧﻔﺘﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ و درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ 4 - 4 - 3 - 2 - 3 - درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ و ﻣﺨﺎزن ﻛﻮﭼﻚ اﻟﻒ- ﺗﻮﺻﻴﻒ زﻳﺴﺖ ﮔﺎه درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ و ﻣﺨﺎزن ﺑﺴﺘﺮﻫﺎی ﺳﺎﻛﻦ آب ﺑﺎ اﻧﺪازه ﻫﺎ و ﻋﻤﻖ ﻫﺎی ﻣﺘﻐﻴﺮ ﻫﺴﺘﻨﺪ . ﺑﻪ ﻃﻮر ﻛﻠﻲ، در آن ﻫﺎ ﻣﻮج ﻫﺎ و ﺟﺮﻳﺎن ﻫـﺎ ﺧﻴﻠﻲ ﺿﻌﻴﻒ ﻫﺴﺘﻨﺪ، ﻫﺮﭼﻨﺪ ﺳﻄﺢ آب ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ اﻧﺪﻛﻲ ﻣﺘﻼﻃﻢ ﮔﺮدد . ﻣﺨﺎزن ﻛﻮﭼﻚ ﺗﺮ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ در زﻣﺴﺘﺎن ﺑـﻪ ﻃـﻮر ﻛﺎﻣﻞ ﻳﺦ ﺑﺒﻨﺪﻧﺪ . ب- ﻣﻴﺰان ﺣﺴﺎﺳﻴﺖ درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎی ﻛﻮﭼﻚ و ﻣﺨﺎزن ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ اﺛﺮات ﻧﺸﺘﻲ ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ از ﺣﺴﺎﺳﻴﺖ ﻣﺘﻮﺳﻂ و ﺑﺎﻻﻳﻲ ﺑﺮﺧﻮردارﻧـﺪ . اﻳـﻦ ﻣﻴـﺰان ﺣﺴﺎﺳﻴﺖ ﺑﻪ دﻟﻴﻞ ﻧﺮخ ﻫﺎی اﻧﺘﻘﺎل ﻓﻴﺰﻳﻜﻲ ﭘﺎﻳﻴﻦ، رﻗﻴﻖ ﺷﺪﮔﻲ ﻣﺤﺪود و اﺧﺘﻼط ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ در داﺧﻞ ﺳﺘﻮن آب و اﺳـﺘﻔﺎده ﺑﻴﻮﻟﻮژﻳﻜﻲ و اﻧﺴﺎﻧﻲ ﺑﺎﻻ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ آن . ﻫﺎ زﻳﺴﺖ ﮔﺎه ﻫﺎی ﺑﺎ ارزﺷﻲ ﺑﺮای ﻣﻬﺎﺟﺮت و آﺷﻴﺎﻧﻪ ﺳﺎزی ﭘﺮﻧﺪﮔﺎن و ﭘﺴﺘﺎﻧﺪاران ﺑﻮده و درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ و ﻣﺨﺎزن ﻛﻮﭼﻚ ﻓﺼﻞ ﭼﻬﺎرم - ﺗﺪو ﻳﻦ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﺖﻳﺮﻳﻣﺪ ﺑﺤﺮان ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔ در ﻲﻧﻔﺘ ﻲ رودﺧﺎﻧﻪ و ﻫﺎ درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ 07 / 10 / 94 95 ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﻣﺎﻫﻲ ﻫﺎی ارزﺷﻤﻨﺪی را در ﺧﻮد داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﻨﺪ . درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎی ﻛﻮﭼﻚ ﻣﺤﻞ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻫﺎی ﺗﻔﺮﻳﺤﻲ ﺑﻪ ﺷﻤﺎر ﻣﻲ روﻧﺪ . ﺗﺎﻻب ﻫﺎی ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﻪ آن ﻫﺎ ﻧﻴﺰ از ﺑﻴﺶ ﺗﺮﻳﻦ ﻣﻴﺰان ﺣ ﺴﺎﺳﻴﺖ ﺑﺮﺧﻮردارﻧﺪ . ج- روش ﻫﺎ ی ﭘﺎﺳﺦ ج- 1 - ﺣﺪاﻗﻞ اﺛﺮ ﻧﺎﻣﻄﻠﻮب ﺑﺮ روی زﻳﺴﺖ ﮔﺎه ﺑﻮم – ﮔﺬاری • از ﻣﺤﻔﻈﻪ ﻫﺎ ﺑﻮم اﺳﺘﻔﺎده ﺷﻮد ﺗﺎ از ﭘﺨﺶ ﺷﺪن ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی ﺷﻮد . ﻧﮕﻪ • داری ﻣﻮاد ﺑﻨﺰﻳﻨﻲ ﻧﺸﺖ ﻳﺎﻓﺘﻪ ﺑﻪ ﻛﻤﻚ ﻫﺎ ﺑﻮم ، از ﻧﻈﺮ اﻳﻤﻨﻲ ﺗﻮاﻧ ﻣﻲ ﺪ ﻣﺸـﻜﻞ ﺳـﺎز ﮔـﺮدد، اﻣـﺎ از ﺑـﻮم ﻫـﺎ ﺗﻮان ﻣﻲ ﺑﺮای ﻣﻨﺤﺮف ﻛﺮدن و دور ﻛﺮدن اﻳﻦ ﻣﻮاد از ﻣﻨﺎﺑﻊ ﺣﺴﺎس ﻧﻴﺰ اﺳﺘﻔﺎده ﻧﻤﻮد . – ﺳﺮﺑﺎره ﮔﻴﺮی / ﻣﻜﺶ • ﺑﺮای ﻧﺸﺘﻲ ﻫﺎی ﺑﻨﺰﻳﻨﻲ ﺑﻪ دﻟﻴﻞ ﻣﺴﺎﻳﻞ اﻳﻤﻨﻲ ﻗﺎﺑﻞ اﺟﺮا ﻧﻴﺴﺖ . • ﻋﻤﻠﻴﺎت ﻫﺎی زﻣﻴﻨﻲ ﺑﻪ ﻣﺤﻞ ﻫﺎی ﺧﺎص و ﻣﺎﻧﻴﺘﻮرﻛﺮدن ﻧﻴﺎز دارﻧﺪ ﺗﺎ ﺧﺮاﺑﻲ ﻫﺎی ﻓﻴﺰﻳﻜﻲ ﺣﺪاﻗﻞ ﺷﻮﻧﺪ . – ﻣﻮاد ﺟﺬب ﻛﻨﻨﺪه • اﺳﺘﻌﻤﺎل ﺑ ﻴﺶ از ﺣﺪ ﻣﻨﺠﺮ ﺑﻪ ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻓﺎﺿﻼب ﻣﻲ .ﺷﻮد • از ﺗﺒﺨﻴﺮ ﻧﺸﺘﻲ ﻫﺎی ﻣﻮاد ﺑﻨﺰﻳﻨﻲ ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی ﻣﻲ .ﻛﻨﺪ ج- 2 - ﻣﻘﺪاری اﺛﺮ ﻧﺎﻣﻄﻠﻮب ﺑﺮای زﻳﺴﺖ ﮔﺎه – ﺑﺎزﻳﺎﻓﺖ ﻃﺒﻴﻌﻲ ﻛﻢ • ﺗﺮﻳﻦ اﺛﺮ ﺑﺮای ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ ﺳﺒﻚ را دارد، اﻣﺎ اﺛﺮ ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻮﺟﻬﻲ ﺑـﺮای ﻣـﻮاد ﻧﻔـﺖ ﺧـﺎم رده ﻣﺘﻮﺳـﻂ و ﻣـﻮاد ﺳﻮﺧﺘﻲ ﺳﻨﮕﻴﻦ ﺗﺮ دارد زﻳﺮا ﻫﺎ نآ ﺑﺮ روی زﻳﺴﺖ ﮔﺎه ﻫﺎی ﺳﺎﺣﻠﻲ اﺛﺮ ﻣﻲ ﮔﺬارﻧﺪ . – ﺳﻮزاﻧﺪن در ﻣﺤﻞ • اﺛﺮ ﻣﺤﻴﻄﻲ ﺗﺮ ﻛﻢ ی در زﻣﺴﺘﺎن دارد . زﻣﺎﻧﻲ ﻛﻪ ﺑﺮف و ﻳﺦ ﻣﻘﺪاری ﻣﺤﺎﻓﻈﺖ را اﻳﺠﺎد ﻣﻲ ﻧﻤﺎﻳـﺪ و ﮔﻴﺎﻫـﺎن و ﺟﺎﻧﻮران ﺑﻴﺶ ﺗﺮ ی در ﺧﻮاب زﻣﺴﺘﺎﻧﻲ ﻫﺴﺘﻨﺪ . ﻧﮕﻪ • داری ﺑﻨﺰﻳﻦ ﻧﺸﺖ ﺷﺪه از ﻧﮕﺎه اﻳﻤﻨﻲ ﺗﻮاﻧ ﻣﻲ ﺪ ﻣﺸﻜﻞ ﺳﺎز ﺑﺎﺷﺪ، ﻣ ﮕﺮ ﻛﻪ اﻳﻦ اﻳﻤﻨﻲ آن ﺑﻪ ﻛﻤـﻚ ﺷـﺮاﻳﻂ ﻣﺤﻴﻄﻲ ) از ﻗﺒﻴﻞ ﻣﺤﺒﻮس ﺷﺪن ﺑﻨﺰﻳﻦ ﺑﻪ وﺳﻴﻠﻪ ﻳﺦ ( ﺗﺎﻣﻴﻦ ﮔﺮدد . – ﻋﻮاﻣﻞ ﺟﻤﻊ ﻛﻨﻨﺪه • اﻏﻠﺐ ﺗﺤﺖ ﺷﺮاﻳﻂ آرام ﺛﺮﻮﻣ و ﻛﺎرآﻣﺪ اﺳﺖ . • در ﺻﻮرﺗﻲ ﻛﻪ در زﻳﺴﺖ ﮔﺎه ﻫﺎ و ﻣﺤﻴﻂ ﻫﺎی ﺣﺴﺎس ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮﻧﺪ، ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ ﺑﺎ ﻓﺮآﻳﻨﺪ ﺑﺎزﻳﺎﻓـﺖ ﻫﻤﺮاه ﺑﺎﺷﺪ . 96 07 / 10 / 94 دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﭘﻴﺸﮕﻴﺮی و ﺑﺤﺮان ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔﻲ ﻫﺎی ﻧﻔﺘﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ و درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ • ﺑﺮای ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ ﺳﻨﮕﻴﻦ ﻧﻤﻲ ﺛﺮﻮﻣ ﺑﺎﺷﺪ زﻳﺮا ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ ﺳﻴﺎل ﺑﺎﺷﻨﺪ . – ﺣﺬف ﻧﺨﺎﻟﻪ ﻫﺎی آﻏﺸﺘﻪ ﺑﻪ ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ • ﻧﺨﺎﻟﻪ ﻫﺎ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﺑﻪ ﻣﻨﺎﻃﻖ زﻧﺪﮔﻲ و آﺷﻴﺎﻧﻪ ﻫﺎ ﻣﺮﺗﺒﻂ ﮔﺮدﻧﺪ . از اﻳﻦ ﺟﻬﺖ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﻻزم ﺑﺎﺷﺪ اﺛـﺮات ﺑﺮ روی زﻳﺴﺖ ﮔﺎه ﺣﻴﻮاﻧﺎت ﻣﻘﻴﻢ در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﻮﻧﺪ . • ﺑﺮای اﻳﻦ ﻛﺎر از ﻗﺎﻳﻖ ﻫﺎی ﻛﻮﭼﻚ اﺳﺘﻔﺎده ﺷﻮد ﺗﺎ ﺗﻮزﻳﻌﺎت ﻓﺮﻋﻲ ﺑﻪ ﺣﺪاﻗﻞ ﺑﺮﺳﻨﺪ . – ﺣﺬف ﮔﻴﺎﻫﺎن آﻏﺸﺘﻪ ﺑﻪ ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ • ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﺗﻨﻬﺎ راه ﺑﺮای ﻣـﻮاد ﻧﻔﺘـﻲ ﻣﺤﺒـﻮس ﺷـﺪه در ﮔﻴﺎﻫـﺎن ﺷـﻨﺎور، ﺑﺎزﻳﺎﻓـﺖ ﻣـﺎده ﻧﻔﺘـﻲ در ﻏﻴـﺎب ﺟﺮﻳﺎن ﻫﺎی آب ﺑﺎﺷﺪ . • اﻣﻜﺎن دارد ﺑﺮای ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی و ﭘﻴﺸﮕﻴﺮی از ﻧﻔﺘﻲ ﺷﺪن ﻣﺠﺪد ﺣﻴﺎت وﺣﺶ ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺑﺎﺷﺪ . – ﺟﻤﻊ آوری ﻓﻴﺰﻳﻜﻲ • ﺑﺎﻳﺪ ﻣﺮاﻗﺐ راﻧﺪه ﺷﺪن ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ ﺑﻪ داﺧﻞ ﺳﺘﻮن آب ﻳﺎ رﺳﻮب ﺑﻮد . – ﻋﻮاﻣﻞ وﻳﺴﻜﻮاﻻﺳﺘﻴﻚ / ﺟﺎﻣﺪ ﻛﻨﻨﺪه ﻫﺎ • ﻋﻮاﻣﻞ وﻳﺴﻜﻮاﻻﺳﺘﻴﻚ ﺗﻮﺳﻂ اﺻﻼح ﻛﻠﻲ ﺑﺎزﻳﺎﻓﺖ ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ از ﺳﻄﺢ آب، ﻧﻔﺘﻲ ﺷﺪن ﻣﺠﺪد ﺧﻄﻮط ﺳﺎﺣﻠﻲ را ﻛﺎﻫﺶ ﻣﻲ دﻫﻨﺪ . • ﺑﺮای ﻧﺸﺘﻲ ﻫﺎی ﻣﻮاد ﺑﻨﺰﻳﻨﻲ ﺑﻪ دﻟﻴﻞ ﻣﻼﺣﻈﺎت اﻳﻤﻨﻲ در ﻃﻲ دوره ﻛﺎرﺑﺮد و ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی از ﺗﺒﺨﻴﺮ ﻗﺎﺑﻞ اﺟـﺮا ﻧﻤﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ . • ﺑﺮای ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ ﺳﻨﮕﻴﻦ ﻛﻪ ﺧﻴﻠﻲ وﻳﺴﻜﻮز ﻫﺴﺘﻨﺪ و اﺟﺎزه ﻣﺨﻠﻮط ﺷﺪن ﻣﺤﺼﻮل در داﺧـﻞ ﻣـﺎده ﻧﻔﺘـﻲ را ﻤﻲﻧ دﻫﻨﺪ ، ﻣﻨﺎﺳﺐ ﻧﻤﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ج- 3 - اﺛﺮات ﻧﺎﻣﻄﻠﻮب اﺣﺘﻤﺎﻟﻲ ) ﻧﺎﻣﻄﻠﻮب ﻣﺤﺴﻮس ( ﺑﺮ روی زﻳﺴﺖ ﮔﺎه – ﺣﺬف ﺎکﭘ / ﺳﺎزی دﺳﺘﻲ ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ • ﻋﺪم ﻛﺎراﻳﻲ ذاﺗﻲ در روش ﻫﺎ ی ﭘﺎک ﺳﺎزی دﺳﺘﻲ ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ ﻣـﺎﻳﻊ از ﻣﺤـﻴﻂ ﻫـﺎی آﺑـﻲ، ﺳـﺒﺐ اﺳـﺘﻔﺎده از ﺗﻌﺪادی ﻧﻴﺮوی اﻧﺴﺎﻧﻲ زﻳﺎد ﻳﺎ ورود و ﺧﺮوج ﻫﺎی ﻣﺘﻮاﻟﻲ ﺑﻪ ﻣﻨﺒﻊ آﺑﻲ ﻣﻲ ﺷﻮد ﻛﻪ اﻳﻦ ﻋﺎﻣـﻞ ﺳـﺒﺐ آﻟـﻮدﮔﻲ ﻻﻳﻪ ﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ و ﺳﻮاﺣﻞ ﻣﻲ ﮔﺮدد . • ﺑﺮای ﻧﺸﺘﻲ ﻫﺎی ﺑﻨﺰﻳﻨﻲ ﺑﻪ دﻟﻴﻞ ﻣﻼﺣﻈﺎت اﻳﻤﻨﻲ ﻗﺎﺑﻞ اﺟﺮا ﻧﻤﻲ ﺑﺎﺷﺪ . – ﺣﺬف ﻣﻜﺎﻧﻴﻜﻲ ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ • ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ در ﺟﺎﻳﻲ ﻛﻪ رﺳﻮﺑﺎت ﺗﺤﺘﺎﻧﻲ ﺑﻪ ﺳﺨﺘﻲ ﺑﻪ ﻣﺎده ﻧﻔﺘﻲ آﻟﻮده ﺷﺪه اﺳﺖ، ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز ﺑﺎﺷﺪ . ﻓﺼﻞ ﭼﻬﺎرم - ﺗﺪو ﻳﻦ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﺖﻳﺮﻳﻣﺪ ﺑﺤﺮان ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔ در ﻲﻧﻔﺘ ﻲ رودﺧﺎﻧﻪ و ﻫﺎ درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ 07 / 10 / 94 97 • ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﺑﻪ ﺗﻜﻨﻴﻚ ﻫﺎی ﺑﺎزﻳﺎﻓﺖ ﻧﻔﻮذی1 ﻧﻴﺎز ﺑﺎﺷﺪ . ج- 4 - ﺑﻴﺶ ﺗﺮﻳﻦ اﺛﺮات ﻧﺎﻣﻄﻠﻮب ﺑﺮ روی زﻳﺴﺖ ﮔﺎه – ﭘﺨﺶ ﻛﻨﻨﺪه ﻫﺎ • از ﺗﺒﺨﻴﺮ ﻧﺸﺘﻲ ﻫﺎی ﻣﻮاد ﺑﻨﺰﻳﻨﻲ ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی ﻣﻲ ﻧﻤﺎﻳﺪ . • اﻳﻦ اﻣﻜﺎن وﺟﻮد دارد ﻛﻪ در ﻋﻤﻖ ﻫﺎی ﻛﻢ آب و ﻧﺮخ ﻫﺎی ﭘﺎﻳﻴﻦ رﻗﻴﻖ ﺳﺎزی از ﻣﺨﻠﻮط ﻫﺎی ﭘﺨﺶ ﻛﻨﻨﺪه ﻣﺎده ﻧﻔﺘﻲ ﻣﺴﻤﻮﻣﻴﺖ ﻫﺎی ﺑﺎﻻی ﺟﺎﻧﻮران آﺑﺰی ﺣﺎﺻﻞ ﮔﺮدد . ج- 5 - اﻃﻼﻋﺎت در ﻣﻮرد ﻧﺤﻮه و ﺷﺪت اﺛﺮﮔﺬاری ﻧﺎﻗﺺ اﺳﺖ – ﻋﻮاﻣﻞ اﻣﻮﻟﺴﻴﻮن زﺳﺎ • ﺑﺮای ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ ﻫﻢ ﭼﻮن ﺑﻨﺰﻳﻦ ﻛﻪ ﺑﻪ ﺻﻮرت اﻣﻮﻟﺴﻴﻮن ﻧﻤﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ، ﻗﺎﺑﻞ اﺟﺮا ﻧﻴﺴﺖ . • داده ﻫﺎی ﻣﺴﻤﻮﻣﻴﺖ ﺑﺮای ارزﻳﺎﺑﻲ اﺛﺮ ﻣﺤﻴﻄﻲ اﺳﺘﻔﺎده ﻣﺤﻴﻂ آب ﺷﻴﺮﻳﻦ ﻛﻢ ﻋﻤﻖ ﻛﺎﻓﻲ ﻧﻤﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﻏﻨﻲ – ﺳﺎزی ﻏﺬاﻳﻲ و ﭘﺨﺶ ﻣﻴﻜﺮوب ﻃﺒﻴﻌﻲ • ﺑﺮای ﻧﺸﺘﻲ ﻫﺎی ﻣﻮاد ﺑﻨﺰﻳﻨﻲ ﺑﻪ دﻟﻴﻞ ﻫﺎ آن ﻛﻪ اﻳﻦ ﺑﻪ ﺳﺮﻋﺖ ﺗﺒﺨﻴﺮ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ ، ﻗﺎﺑﻞ اﺟﺮا ﻧﻴﺴﺖ . • اﻃﻼﻋﺎت ﻧﺎﻗﺺ ﺑﺮای ﺗﺤﻠﻴﻞ اﺛﺮ و اﺛﺮ ﺑﺨﺸﻲ ﺑﺮای اﻧﻮاع دﻳﮕﺮ ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ وﺟﻮد دارد . • ﺑﺮای ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی از اﺿﺎﻓﻪ ﺑﺎر ﻣﻮاد ﻏﻨﻲ ﻛﻨﻨﺪه آب در ﻣﺤﻴﻂ ﻫﺎی آﺑﻲ ﻛﻮﭼﻚ ﻳﺎ ﻣﺴـﺪود، ﻣﻼﺣﻈـﺎت وﻳـﮋه ای وﺟﻮد دارد . 1- Intrusive Recovery Techniques 98 07 / 10 / 94 دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﭘﻴﺸﮕﻴﺮی و ﺑﺤﺮان ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔﻲ ﻫﺎی ﻧﻔﺘﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ و درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ 4 - 4 - 3 - 2 - 4 - رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ ی ﻛﻮﭼﻚ و ﻧﻬﺮ ﻫﺎ اﻟﻒ- ﺗﻮﺻﻴﻒ زﻳﺴﺖ ﮔﺎه رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎی ﻛﻮﭼﻚ و ﻧﻬﺮﻫﺎ از ﻃﺮﻳﻖ ﻋﻤﻖ ﻫﺎی ﻛﻢ آب ) ﺑـﻪ ﻃـﻮر ﻛﻠـﻲ 1 ﺗـﺎ2 ﻣﺘـﺮ ( و ﻛﺎﻧـﺎل ﻫـﺎی ﺑﺎرﻳـﻚ ﺷـﻨﺎﺧﺘﻪ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . ﺟﺮﻳﺎن آب ﺑﺎ ﻓﺎﺻﻠﻪ از ﭘﺎﻳﻴﻦ دﺳﺖ و در ﺗﻤﺎﻣﻲ ﻓﺼﻮل ﺧﻴﻠﻲ زﻳﺎد ﺗﻐﻴﻴـ ﺮ ﻣـﻲ ﻛﻨﻨـﺪ . اﻳـﻦ ﮔـﺮوه ﺑﻨـﺪی، ﻣﺤـﺪوده وﺳﻴﻌﻲ از ﺑﺴﺘﺮ ﻫﺎی آﺑﻲ را از ﻧﻬﺮ ﻫﺎی ﺟﺮﻳﺎن ﺳﺮﻳﻊ ﺑﺎ آﺑﺸﺎر ﻫﺎی ﻛﻢ و ﺑﺴﺘﺮﻫﺎی ﺳﻨﮕﻲ و ﺷﻨﻲ ﺗﺎ ﻧﻬﺮ ﻫﺎی ﻛﻮﭼـﻚ ﻣﺤﺼـﻮر ﺷﺪه ﺗﻮﺳﻂ ﺣﺎﺷﻴﻪ ﻫﺎی ﮔﻞ آﻟﻮد و ﮔﻴﺎﻫﺎن را ﺷﺎﻣﻞ ﻣﻲ ﺷﻮد . ﺳﻄﺢ ﻣﻘﻄﻊ ﻫﺎی ﻛﺎﻧﺎل ﻫﺎ ﻣﻤﻜﻦ اﺳـﺖ ﺗﻮﺳـﻂ ﻧﺨﺎﻟـﻪ ﻫـﺎ و ﻳـﺎ ﻛﻨﺪه ﻫﺎ ﻣﺴﺪود ﮔ ﺮدﻧﺪ و راه ﺑﻨﺪ ﻫﺎی ﻣﻴﺎﻧﻲ ﻛﺎﻧﺎل و ﺟﺰﻳﺮه ﻫـﺎ ﻗﺎدرﻧـﺪ ﺟﺮﻳـﺎن آب را در داﺧـﻞ ﭼﻨـﺪ ﻛﺎﻧـﺎل ﭘﺨـﺶ ﻛﻨﻨـﺪ . ﻫﻢ ﭼﻨﻴﻦ در ﻓﺼﻞ ﺳﺮﻣﺎ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﻳﺦ، اﻧﺪازه ﮔﻴﺮی ﻫﺎی ﭘﺎﺳﺦ در اﻳﻦ زﻳﺴﺖ ﮔﺎه را ﭘﻴﭽﻴﺪه ﺗﺮ ﻧﻤﺎﻳﺪ . رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎی ﻛﻮﭼﻚ و ﻧﻬﺮﻫﺎ ﻓﺼﻞ ﭼﻬﺎرم - ﺗﺪو ﻳﻦ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﺖﻳﺮﻳﻣﺪ ﺑﺤﺮان ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔ در ﻲﻧﻔﺘ ﻲ رودﺧﺎﻧﻪ و ﻫﺎ درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ 07 / 10 / 94 99 ب- ﻣﻴﺰان ﺣﺴﺎﺳﻴﺖ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎی ﻛﻮﭼﻚ و ﻧﻬﺮ ﻫﺎ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ اﺛﺮ ﻧﺸﺘﻲ ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ از ﺣﺴﺎ ﺳﻴﺖ ﻣﺘﻮﺳﻂ و ﺑﺎﻻﻳﻲ ﺑﺮﺧﻮردار ﻫﺴﺘﻨﺪ . ﻧﺸﺘﻲ ﻫـﺎی ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﺑﻴﺶ ﺗﺮ از ﻳﻚ اﺛﺮ ﺑﺮ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎی ﻛﻮﭼﻚ و ﻧﻬﺮ ﻫﺎ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎی ﺑﺰرگ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﻨﺪ ﻛﻪ اﻳﻦ ﺎﻣﺴ ﻟﻪ ﻧﺎﺷﻲ از ﺗﻨﻮع ﺷﺮاﻳﻂ، ﻫﻢ ﭼﻮن ﺷﺮاﻳﻂ ﺟﺮﻳﺎن ﻛﻢ ﺗﺮ، ﻧﺮخ ﻫﺎی رﻗﻴﻖ ﺷﺪﮔﻲ ﭘﺎﻳﻴﻦ ﺗﺮ، اﻧﺮژی ﻛﻠﻲ ﻛﻢ ﺗﺮ و ﺣﻮزه ﺑﺰرگ ﺗﺮ زﻳﺴﺖ ﮔﺎه ﻫﺎی ﻃﺒﻴﻌﻲ اﺳﺖ . ﻣﻌﻤﻮﻻ ﻟﻜﻪ ﻫﺎی ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ ﺑﺮ روی آب ﻫﺮ دو ﺳﺎﺣﻞ را آﻟـﻮده ﻣـﻲ ﻧﻤﺎﻳﻨـﺪ و ﻣـﻮاد ﻧﻔﺘـﻲ ﻏﻴـﺮ وﻳﺴـﻜﻮز ﺑـﻪ آﺳـﺎﻧﻲ در ﺟﺮﻳﺎن ﻫﺎی ﻛﻢ ﻋﻤﻖ در داﺧﻞ ﺗﻤﺎم ﺳﺘﻮن آب ﺣﻞ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ و اﺳﺎﺳﺎ ارﮔﺎﻧﻴﺴﻢ ﻫﺎی آﺑﺰﻳﺎن و درﻳﺎزﻳﺎن در ﻣﻌﺮض ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮﻧﺪ . ﻛﺸﺘﻪ ﺷﺪن ﻣﺎﻫﻲ ﻫﺎ در ﺻﻮرت ﻧﺸﺖ ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ ﻣﻮاد ﺑﻨﺰﻳﻨﻲ ﺗﺎ ﻧﻔﺖ ﺧـﺎم ﻣﻼﻳـﻢ اﻣﻜـﺎن ﭘـﺬﻳﺮ اﺳـﺖ . اﻧـﻮاع ﻣﺨﺘﻠﻒ ﭘﺴﺘﺎﻧﺪاران، ﭘﺮﻧﺪﮔﺎن، ﺧﺰﻧﺪﮔﺎن و دوزﻳﺴﺘﺎن از زﻳﺴﺖ ﮔﺎه ﺳﺎﺣﻞ ﻧﻬﺮ اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲ ﻧﻤﺎﻳﻨـﺪ . ﻧﺸـﺘﻲ ﻫـﺎی ﻣـﻮاد ﻧﻔﺘـﻲ ﻣﻨﺠﺮ ﺑﻪ ﺑﺴﺘﻪ ﺷﺪن آب ﮔﻴﺮﻫﺎی آب آﺷﺎﻣﻴﺪﻧﻲ، آﺑﻴﺎری ﻳﺎ اﺳﺘﻔﺎده ﺻﻨﻌ ﺘﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎی ﻛﻮﭼﻚ ﻣﻲ ﮔﺮدﻧﺪ . در ﻣـﻮرد ﭼﻨـﻴﻦ ﻣﻨﺎﺑﻊ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﭘﺎﺳﺦ ﺳﺮﻳﻊ ﺗﺮ و ﻣ ﻮ ﺛﺮﺗﺮی ﺑﺮای ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی از ورود آﻟﻮدﮔﻲ ﺑﻪ آب ﮔﻴﺮ ﻫﺎی آب ﺷﺮب ﻣﻨﺎﻃﻖ ﭘﺮﺟﻤﻌﻴﺖ ﻳـﺎ ورود آﻟﻮدﮔﻲ ﺑﻪ زﻳﺴﺖ ﮔﺎه ﻫﺎی ﺧﺎص، ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد . ج- روش ﻫﺎ ی ﭘﺎﺳﺦ ج- 1 - ﺣﺪاﻗﻞ اﺛﺮ ﻧﺎﻣﻄﻠﻮب ﺑﺮ روی زﻳﺴﺖ ﮔﺎه ﺑﻮم – ﮔﺬاری • در ﻣﻨﺎﻃﻘﻲ ﺑﺎ ﺟﺮﻳﺎن ﻛﻢ، ﺑﺮای ﻣﻨﺤﺮف ﻧﻤﻮدن ﻟﻜﻪ ﻫﺎی ﻣـﻮاد ﻧﻔﺘـﻲ ﺑـﻪ ﺳـﻤﺖ ﻧﻘـﺎط ﺟﻤـﻊ آوری اﺳـﺘﻔﺎده ﻣﻲ .ﺷﻮد ﻧﮕﻪ • داری ﻣﻮاد ﺑﻨﺰﻳﻨﻲ ﻧﺸﺖ ﻳﺎﻓﺘﻪ ﺑﻪ ﻛﻤﻚ ﻫﺎ ﺑﻮم ، از ﻧﻈﺮ اﻳﻤﻨﻲ ﺗﻮاﻧ ﻣﻲ ﺪ ﻣﺸـﻜﻞ ﺳـﺎز ﮔـﺮدد، اﻣـﺎ از ﺑـﻮم ﻫـﺎ ﺗﻮان ﻣﻲ ﺑﺮای ﻣﻨﺤﺮف ﻛﺮدن و دور ﻛﺮدن اﻳﻦ ﻣﻮاد از ﻣﻨﺎﺑﻊ ﺣ ﺴﺎس ﻧﻴﺰ اﺳﺘﻔﺎده ﻧﻤﻮد . • اﺛﺮﺑﺨﺸﻲ ﭘﺎﻳﻴﻨﻲ ﺑﺮای ﺟﺮﻳﺎﻧﺎت ﺗﻨﺪ، آب ﻫﺎی ﻛﻢ ﻋﻤﻖ و ﺳﻮاﺣﻞ ﺑﺎ ﺷﻴﺐ ﺗﻨﺪ اﻧﺘﻈﺎر ﻣﻲ . رود – ﺳﺮﺑﺎره ﮔﻴﺮی / ﻣﻜﺶ • ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﺣﻔﺎﻇﺖ از ﺳﻼﻣﺖ ﻋﻤﻮﻣ ﻲ و ﺳﺎﻳﺮ ﻣﻨﺎﺑﻊ ﭘﺎﻳﻴﻦ دﺳﺖ در ﻣﻮاردی ﻛﻪ ﭘﺮاﻛﻨﺪﮔﻲ آﻟﻮدﮔﻲ ﻛﻢ ﺑﺎﺷـﺪ، ﺑﺎزﻳﺎﻓﺖ ﻧﺸﺘﻲ ﻫﺎی ﺑﺰرگ ﻣﻮاد ﺑﻨﺰﻳﻨﻲ ﺗﻮاﻧ ﻣﻲ ﺪ ﺑﺎ ﻛﻤﻚ ﻓﻮم آﺗﺶ ﻧﺸﺎﻧﻲ اﻧﺠﺎم ﺷﻮد ؛ اﻣـﺎ ﺑـﺮای اﻳـﻦ ﻛـﺎر ﺑـﻪ دﻟﻴﻞ وﺟﻮد ﺑﺨﺎ ر ﻫﺎی ﺳﻤﻲ، ﺣﻔﺎﻇﺖ ﺗﻨﻔﺴﻲ ﺑﺮای ﻧﻴﺮوی اﻧﺴﺎﻧﻲ ﺿﺮوری اﺳﺖ . – ﺟﺎذب ﻫﺎ • ﺑﺮای ﺟﺬب ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ در ﻻﻳﻪ ﻫﺎی ﻧﺎزک ﺳﻄﺤﻲ در ﻣﺤﺪوده ﭘﺸﺖ ﻫﺎ ﺑﻮم و در در ﻣﻨﺎﻃﻖ ﻛﻢ ﺟﺮﻳـﺎن ﻳـ ﺎ در اﻣﺘﺪاد ﺳﺎﺣﻞ اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . 100 07 / 10 / 94 دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﭘﻴﺸﮕﻴﺮی و ﺑﺤﺮان ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔﻲ ﻫﺎی ﻧﻔﺘﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ و درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ • ﻟﮕﺪ ﻣﺎﻟﻲ ﺳﺎﺣﻞ ﻧﻬﺮ و زﻳﺴﺖ ﮔﺎه ﻫﺎی ﺑﺴﺘﺮ در ﻃﻲ ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺑﺎزﻳﺎﻓﺖ ﺗﻮاﻧ ﻣﻲ ﺪ ﮔﻴﺎﻫـﺎن اﻃـﺮاف ﻧﻬـﺮ را از ﺑـﻴﻦ ﺑﺮده و ﺳﺒﺐ ﻧﻔﻮذ ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ ﺑﻪ داﺧﻞ رﺳﻮﺑﺎت ﺳﻮاﺣﻞ ﮔﺮدد . • اﺳﺘﻌﻤﺎل ﺑﻴﺶ از اﻧﺪازه ﻣﻨﺠﺮ ﺑﻪ ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻓﺎﺿﻼب و ﺿﺎﻳﻌﺎت اﺿﺎﻓﻲ ﻣﻲ ﮔﺮدد . راه – ﺑﻨﺪﻫﺎ ) ﺳﺪﻫﺎ (/ ﻫﺎ رﻳﺰ ﺧﺎک • در ﺻﻮرت اﺣﺪاث آﻧﻲ اﻳﻦ ﺑﻨﺪﻫﺎ ﭘﺘﺎﻧﺴﻴﻞ اﻳﺠﺎد ﺗﺨﺮﻳﺐ ﻓﻴﺰﻳﻜﻲ و آﻟﻮدﮔﻲ رﺳﻮﺑﺎت وﺟﻮد دارد . • اﮔﺮ ﺗﻤﺎﻣﻲ و ﻗﺴﻤﺖ اﻋﻈﻢ ﺟﺮﻳﺎن ﻣﻨﺤﺮف ﺷﻮد، ﺑﺎﻳﺪ ﻧﻴﺎز آﺑﻲ ﭘﺎﻳﻴﻦ دﺳﺖ ﺑﺮای ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی از ﻟﻄﻤﺎت ﺑﻌـﺪی، ﻣﻮرد ارزﻳﺎﺑﻲ و ﭘﺎﻳﺶ ﻣﺪاوم ﻗﺮار ﮔﻴﺮد . • در ﻣﻮرد ﻧﺸﺖ ﺑﻨﺰﻳﻦ رﻋﺎﻳﺖ ﻣﻼﺣﻈﺎت اﻳﻤﻨﻲ ﺿﺮوری ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد ﻫﻢ . ﭼﻨـﻴﻦ ﺑﺎﻳـﺪ ﺑـﻪ ﺧـﺎﻃﺮ داﺷـﺖ ﻛـﻪ از رﻳﺰ ﺧﺎک ﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﻣﺴﺘﻘﻴﻤﺎ در ﺑﺮاﺑﺮ ﻟﻜﻪ اﺣﺪاث ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ ﺗﻮاﻧ ﻣﻲ ﺪ ﻫﻤﺎﻧﻨﺪ ﻛﺎﻧﺎل ﻫﺎی ﺟﺎﻧﺒﻲ، ﺑﺮای ﺟﺪاﺳـﺎزی ﻟﻜﻪ از ﺳﻄﺢ اﺳﺘﻔﺎده ﻧﻤﻮد . ج- 2 - ﻣﻘﺪاری اﺛﺮ ﻧﺎﻣﻄﻠﻮب ﺑﺮ روی زﻳﺴﺖ ﮔﺎه – ﺟﻤﻊ آوری ﻓﻴﺰﻳﻜﻲ • ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﻛﻪ اﻳﻦ روش ﺗﻨﻬﺎ روش ﻣﻤﻜﻦ ﺑﺮای ﺧﺎرج ﻛﺮدن ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ ﺑـﻪ دام اﻓﺘـﺎده درﭘﺸـﺖ ﺗﻨـﻪ ﻫـﺎی درﺧﺖ، ﮔﻴﺎﻫﺎن ﺳﻄﺤﻲ، ﺳﻨﮓ ﻫﺎ و ﺳﺎﻳﺮ ﻣﻮاﻧﻊ ﻣﻮﺟﻮد در ﻣﺴﻴﺮ ﺑﺮای ﻫﺪاﻳﺖ ﻫﺎ آن ﺑـﻪ ﻣﺤـﻞ ﻫـﺎی در ﻧﻈـﺮ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﺪه در ﭘﺎﻳﻴﻦ دﺳﺖ ﺑﺎﺷﺪ . • اﺳﭙﺮی ﻛﺮدن ﻧﺸﺘﻲ ﻫﺎی ﻣﻮاد ﺑﻨﺰﻳﻨﻲ ﺗﻮاﻧ ﻣﻲ ﺪ ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ را در داﺧﻞ ﺳﺘﻮن آب ﻣﺨﻠﻮط ﻛﻨﺪ . – ﺑﺎزﻳﺎﻓﺖ ﻃﺒﻴﻌﻲ • ﺗﺒﺨﻴﺮ و اﻧﺘﺸﺎر ﺑﺮای ﻧﺸﺘﻲ ﻫﺎی ﻣﻮاد ﺑﻨﺰﻳﻨﻲ و ﻣﺸﺎﺑﻪ دﻳﺰل ﺑﻪ ﻃﻮر ﺳﺮﻳﻊ ﻟﻜﻪ ﻫﺎی روی ﺳﻄﺢ آب را ﻣﻨﺘﻘـﻞ ﺧﻮاﻫﺪ ﻛﺮد . • ﺑﺮای ﺗﻤﺎم ﺣﺎﻟﺖ ﻫﺎی ﻧﺸﺖ ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ، ﺑﺎزﻳﺎﻓﺖ ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ آزاد ﻳـﺎ ﺟﻤـﻊ ﺷـﺪه ﺑـﺎ ﻫـﺪف ﺣﻔﺎﻇـﺖ از ﻣﻨـﺎﺑﻊ ﺣﺴﺎس ﺑﺎﻳﺪ ﺻﻮرت ﭘﺬﻳﺮد . – ﺣﺬف ﻧﺨﺎﻟﻪ ﻫﺎی آﻏﺸﺘﻪ ﺑﻪ ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ • ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ اﻧﺒﺎﺷﺘﻪ ﺷﺪه را آزاد ﻛﺮده و ﻧﺮخ رﻫﺎﺳﺎزی ﻃﺒﻴﻌﻲ را اﻓﺰاﻳﺶ ﺧﻮاﻫﺪ داد . – ﻋﻮاﻣﻞ وﻳﺴﻜﻮاﻻﺳﺘﻴﻚ / ﺟﺎﻣﺪ ﻛﻨﻨﺪه ﻫﺎ • ﻓﺎﻛﺘﻮر ﻫﺎی وﻳﺴﻜﻮاﻻﺳﺘﻴﻚ، ﺗﻮاﻧ ﻣﻲ ﻨﺪ ﺑﺎزﻳﺎﻓﺖ ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ اﻧﺒﺎﺷﺘﻪ ﺷﺪه را در ﺷﺮاﻳﻂ ﺑﺤﺮاﻧﻲ، ﺗﺴﺮﻳﻊ ﻛﻨﻨﺪ . • ﻓﺎﻛﺘﻮرﻫﺎی ﺟﺎﻣﺪﺳﺎز ﺗﻮاﻧ ﻣﻲ ﻨﺪ ﻣﻮاد ﺑﻨﺰﻳﻨﻲ را ﺟﻤﻊ آوری ﻧﻤﻮده و ﻣﺎﻧﻊ اﻧﺘﻘﺎل ﻫﺎ آن ﺑﺎ ﭘﺎﻳﻴﻦ دﺳﺖ ﺷﻮﻧﺪ . • ﺑﺮای ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ ﺳﻨﮕﻴﻦ ﻛﺎرآﻣﺪ ﻧﻴﺴﺘﻨﺪ ﭼﺮاﻛﻪ ﺑﻪ دﻟﻴـﻞ ﺑـﺎﻻﺑﻮدن وﻳﺴـﻜﻮز ﻳ ﺘﻪ اﻳـﻦ ﻣـﻮاد، ﻣﺤﺼـﻮل اﺟـﺎزه ﻣﺨﻠﻮط ﺷﺪن در داﺧﻞ ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ داده ﻧ ﻤﻲ .ﺷﻮد ﻓﺼﻞ ﭼﻬﺎرم - ﺗﺪو ﻳﻦ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﺖﻳﺮﻳﻣﺪ ﺑﺤﺮان ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔ در ﻲﻧﻔﺘ ﻲ رودﺧﺎﻧﻪ و ﻫﺎ درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ 07 / 10 / 94 101 – ﺣﺬف ﮔﻴﺎﻫﺎن آﻏﺸﺘﻪ ﺑﻪ ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ • ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﺑﻪ ﺟﺎ ﻪﺟﺎﺑ ﻳﻲ ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ اﻧﺒﺎﺷﺘﻪ در ﮔﻴﺎﻫﺎ ن ﺷﻨﺎور و ﻛﻨﺎره ﻫﺎ ﻧﻴﺎز ﺑﺎﺷﺪ . • در ﻣﻨﺎﻃﻖ ﺣﺴﺎس زﻳﺴﺘﻲ، ﮔﻴﺎﻫﺎن آﻟﻮده ﺷﺪه ﺑﻪ ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ ﺑﺮای ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی رﻫﺎﺳﺎزی ﻧﻔﺖ ﺑﻪ ﻣـﺮور زﻣﺎن، ﻳﺎ آﻟﻮده ﺷﺪن ﺛﺎﻧﻮﻳﻪ ﺣﻴﺎت وﺣﺶ، از ﻣﺤﺪوده ﺧﺎرج ﮔﺮدﻧﺪ . • ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ ﭘﺮﺳﻨﻞ ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺑﺮای ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی از آﺳﻴﺐ رﺳﺎﻧﻲ ﺑﻪ ﺳﻮاﺣﻞ، ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻣﺮﺗﺐ ﺑﺎزدﻳﺪ و ﭘﺎﻳﺶ ﮔﺮدﻧﺪ . – ﺳﻮزاﻧﺪن در ﻣﺤﻞ • ﺣﻔﺎﻇﺖ از ﮔﻴﺎﻫﺎن ﻣﺠﺎور ﻧﻬﺮ ﺳﺨﺖ و ﻣﺸﻜﻞ اﺳﺖ . • ﺳﻮزاﻧﺪن ﻣﻮاد ﺑﻨﺰﻳﻨﻲ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﺑﺎ ﻣﺸﻜﻼت اﻳﻤﻨﻲ ﻫﻤﺮاه ﺑﺎﺷﻨﺪ، اﻣﺎ در ﺻﻮرت وﺟﻮد ﺷﺮاﻳﻂ اﻣﻦ ﻣﺤﻴﻄﻲ ﺗﻮان ﻣﻲ اﻳﻦ ﻣﻮاد را درﺟﺎ ﺳﻮزاﻧﺪ . • در زﻣﺴﺘﺎن ﺑﻪ دﻟﻴﻞ ﻧﺒﻮد ﭘﻮﺷﺶ ﮔﻴﺎﻫﻲ، ﻣﻮﺟﻮدات زﻧﺪه و ﭘﺎﻳﻴﻦ ﺑﻮدن دﻣﺎ از ﺧﻄﺮ ﺗﺮ ﻛﻢ ی ﺑﺮﺧﻮردار اﺳﺖ . • ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ در ﻧﻬﺮﻫﺎﻳ ﻲ ﺑﺎ ﺟﺮﻳﺎن ﺳﺮﻳﻊ ﻳ ﺎ در ﺟﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﺣﻔﻆ و ﻧﮕﻪ داری ﺣﺪاﻗﻞ ﺿﺨﺎﻣﺖ ﻟﻜﻪ ﻫﺎ ﺑﺮ روی آب )1 ﺗﺎ3 ﻣﻴﻠﻲ ﻣﺘﺮ ( ﺳﺨﺖ و ﻣﺸﻜﻞ ﺑﺎﺷﺪ، ﻛﺎرﺑﺮدی ﻧﺒﺎﺷﺪ . ج- 3 - اﺛﺮ ﻧﺎﻣﻄﻠﻮب ﻣﺤﺘﻤﻞ ) ﻧﺎﻣﻄﻠﻮب ﻣﺤﺴﻮس ( ﺑﺮ روی زﻳﺴﺖ ﮔﺎه ﺟﺎ ﻪﺟﺎﺑ – ﻳﻲ د ﺳ ﺘﻲ ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ ﭘ / ﺎﻛﺴﺎزی • ﺑﺮای ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ ﺳﻨﮕﻴﻦ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ ﺳﻴﺎل ﻛﻪ ﺳﺮﻳﻊ ﭘﺨﺶ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ ، ﻛﺎرآﻣﺪﺗﺮ و ﻋﻤﻠﻲ ﺗﺮ اﺳﺖ . • اﺣﺘﻤﺎل آﻟﻮدﮔﻲ ﺳﻮاﺣﻞ ﻧﻬﺮ از ﻃﺮﻳﻖ ﺟﺎ ﻪﺟﺎﺑ ﻳﻲ ﭘﺮﺳﻨﻞ ﻋﻤﻠﻴﺎت وﺟﻮد دارد . – ﺣﺬف ﻣﻜﺎﻧ ﻴ ﻜﻲ ﻣﻮاد ﻧﻔﺘ ﻲ • اﻳﻦ روش ﺗﻨﻬﺎ زﻣﺎﻧﻲ ﻛﻪ ﻣﻘﺎدﻳﺮ زﻳﺎدی از ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ ﺟﺎﻣﺪ ﺷﺪه در ﻛﺎﻧﺎل ﻧﻬﺮ اﻧﺒﺎﺷﺘﻪ ﺷﺪه ﺑﺎﺷﺪ، ﻣﺪ ﻧﻈﺮ ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮد . در ﺿﻤﻦ در ﭼﻨﻴﻦ ﺷﺮاﻳﻄﻲ ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺎ ﺳﺮﻋﺖ ﺟﺎ ﻪﺟﺎﺑ ﺷﻮﻧﺪ . ج- 4 - ﺑﻴﺶ ﺗﺮﻳﻦ اﺛﺮ ﻧﺎﻣﻄﻠﻮب ﺑﺮ روی زﻳﺴﺖ ﮔﺎه – ﭘﺨﺶ ﻛﻨﻨﺪه ﻫﺎ • اﺿﺎﻓﻪ ﻛﺮدن ﺑﻴﺶ از ﺣﺪ اﻳﻦ ﻣﻮاد ﺑﻪ ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ داﺧﻞ ﺳﺘﻮن آب، اﺣﺘﻤـﺎل ﻣﺴـﻤﻮﻣﻴﺖ ﺣـﺎد ارﮔﺎﻧﻴﺴـﻢ ﻫـﺎی ﻃﺒﻴﻌﻲ آﺑﺰی را اﻓﺰاﻳﺶ ﺧﻮاﻫﺪ داد . – ﻋﻮاﻣﻞ ﺟﻤﻊ ﻛﻨﻨﺪه • ﻣﺴﻤﻮﻣﻴﺖ در ﻣﺮاﺣﻞ اوﻟﻴﻪ زﻧﺪﮔﻲ ﻣﻮﺟﻮدات ﺳﺎﻛﻦ در آب از اﻫﻤﻴﺖ ﺧﺎﺻﻲ ﺑﺮﺧﻮردار اﺳﺖ . • ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﺑﻪ دﻟﻴﻞ اﻳﺠﺎد ﺟﺮﻳﺎن ﻫﺎی ﺳﺮﻳﻊ و ﺳﻄﺢ آب ﻣﺘﻼﻃﻢ ﻛﺎرﺑﺮدی ﻧﺒﺎﺷﺪ . • وﻳﺴﻜﻮزﻳ ﺘﻪ ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ ﺑﺎﻳﺪ ﺗﺎ ﺣﺪودی ﻛﻢ ﺑﺎﺷﺪ، از رو اﻳﻦ ﺑﺮای ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ ﺳﻨﮕﻴﻦ ﻣﻨﺎﺳﺐ ﻧﻴﺴﺖ . 102 07 / 10 / 94 دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﭘﻴﺸﮕﻴﺮی و ﺑﺤﺮان ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔﻲ ﻫﺎی ﻧﻔﺘﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ و درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ ج- 5 - اﻃﻼﻋﺎت در ﻣﻮرد ﻧﺤﻮه و ﺷﺪت اﺛﺮﮔﺬاری ﻧﺎﻗﺺ اﺳﺖ – ﻋﻮاﻣﻞ اﻣﻮﻟﺴﻴﻮن ﺳﺎز • داده ﻫﺎی ﻛﺎﻓﻲ در ارﺗﺒﺎط ﺑﺎ اﺣﺘﻤﺎل اﻳﺠﺎد ﻣﺴﻤﻮﻣﻴﺖ، ﺑﺮای ارزﻳﺎﺑﻲ اﺛﺮات زﻳﺴـﺖ ﻣﺤﻴﻄـﻲ اﺳـﺘﻔﺎده از اﻳـﻦ ﻣﻮاد در ﻣﺤﻴﻂ ﻫﺎی ﻛﻢ ﻋﻤﻖ آب ﺷﻴﺮﻳﻦ، ﻣﻮﺟﻮد ﻧﻴﺴﺖ . • ﺑﺮای ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ ﻫﻢ ﭼﻮن ﺑﻨﺰﻳﻦ ﻛﻪ اﻣﻜﺎن اﻣﻮﻟﺴﻴﻮن ﺑﺮای ﻫﺎ آن وﺟﻮد ﻧﺪارد، ﻣﻨﺎﺳﺐ و ﻗﺎﺑﻞ اﺟﺮا ﻧﻤﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﻏﻨﻲ • ﺳﺎزی ﻏﺬاﻳﻲ ) ﺑﻪ ﻛﻤﻚ رﻳﺰﻣﻐﺬی ( ﻫﺎ و ﭘﺨﺶ ﻣﻴﻜﺮوب ﻃﺒﻴﻌﻲ • ﺑﺮای ﻧﺸﺘﻲ ﻫﺎی ﻣﻮاد ﺑﻨﺰﻳﻨﻲ ﻛﻪ ﺑﻪ ﺳﺮﻋﺖ ﺗﺒﺨﻴﺮ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ ، ﻗﺎﺑﻞ اﺟﺮا ﻧﻴﺴﺖ . • اﻃﻼﻋﺎت ﻛﺎﻓﻲ در ﻣﻮرد اﺛﺮ و اﺛﺮ ﺑﺨﺸﻲ، ﺑﻪ وﻳﮋه ﺑﺮای ﻛﺎرﺑﺮدﻫﺎ در رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ ی ﻛﻮﭼـﻚ و ﻧﻬـﺮ ﻫـﺎ، ﻣﻮﺟـﻮد ﻧﻴﺴﺖ . ﻓﺼﻞ ﭼﻬﺎرم - ﺗﺪو ﻳﻦ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﺖﻳﺮﻳﻣﺪ ﺑﺤﺮان ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔ در ﻲﻧﻔﺘ ﻲ رودﺧﺎﻧﻪ و ﻫﺎ درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ 07 / 10 / 94 103 4 - 4 - 3 - 2 - 5 - ﺳﻮاﺣﻞ ﺳﻨﮕﻲ اﻟﻒ- ﺗﻮﺻﻴﻒ زﻳﺴﺘﮕﺎه اﻳﻦ ﻧﻮع ﺧﻂ ﺳ ﺎﺣﻠﻲ ﺗﻮﺳﻂ ﻳﻚ ﻻﻳﻪ ﺳﻨﮕﻲ ﻧﻔﻮذﻧﺎﭘﺬﻳﺮ ﻣﺸﺨﺺ ﻣﻲ ﮔﺮدد . ﺳﻄﻮح ﺳﻨﮕﻲ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﻨﺪ ﻧﺎﻣﻨﻈﻢ و ﺑﺎ ﺗﺮک ﻫﺎ، ﺷﻜﺎف ﻫﺎ و ﺳﻮراخ ﻫﺎی ﻣﺘﻌﺪدی ﺑﺎﺷﻨﺪ . ﺷﻴﺐ ﺧﻂ ﺳﺎﺣﻠﻲ از ﺗﺨﺘﻪ ﺳﻨﮓ ﻫﺎ و ﺻﺨﺮه ﻫﺎی ﻋﻤﻮدی ﺗﺎ ﺳﻮاﺣﻞ ﺳﻨﮕﻲ ﺷﻴﺐ دار ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻣﻲ ﻛﻨﺪ . ﻫﻢ ﭼﻨﻴﻦ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ ﻳﻚ ﻻﻳﻪ ﻧﺎزک ﺷﻦ و رﺳﻮﺑﺎت ﺷﻨﻲ ﺑﺮ روی ﺳﻜﻮ ﻫﺎی ﺳﻨﮕﻲ ﻧﻴﺰ وﺟﻮد داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷـﺪ ﻛـﻪ اﺣﺘﻤﺎل ﺷﺴﺘﻪ ﺷﺪن آن در اﺛﺮ ﻣﻮج ﻫﺎی ﻃﻮﻓﺎﻧﻲ وﺟﻮد دارد . ب- ﻣﻴﺰان ﺣﺴﺎﺳﻴﺖ ﺳﻮاﺣﻞ ﺳﻨﮕﻲ ﺑﺴﺘﺮ ﺑﻪ ﻧﺸﺘﻲ ﻫﺎی ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ از ﻣﺤﺪوده ﺣﺴﺎﺳﻴﺖ ﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻔـﻲ ﺑﺮﺧﻮردارﻧـﺪ ﻛـﻪ ﺑﺴـﺘﮕ ﻲ ﺑـﻪ ﻣﻴـﺰان ﻗﺮارﮔﻴﺮی در ﻣﻌﺮض ﻓﺮآﻳﻨﺪﻫﺎی ﭘﺎﻛﺴﺎزی ﻃﺒﻴﻌﻲ ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ دارد . در ﭼﻨﻴﻦ ﺑﺴﺘﺮی، ارﮔﺎﻧﻴﺴﻢ ﻫﺎی واﺑﺴﺘﻪ و ﮔﻴﺎﻫﺎن ﻛﻤﻲ وﺟﻮد دارد اﻣﺎ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﺑﺴﺘﺮﻫﺎی ﺳﻨﮕﻲ ﭘﻨﺎه ﮔﺎﻫﻲ ﺑﺮای ﻣﺎﻫﻲ ﻫﺎ و آﺷﻴﺎﻧﻪ ﮔﺬاری ﭘﺮﻧﺪﮔﺎن ﺑﺎﺷﺪ . ﺳﻮاﺣﻞ ﺳﻨﮕﻲ 104 07 / 10 / 94 دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﭘﻴﺸﮕﻴﺮی و ﺑﺤﺮان ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔﻲ ﻫﺎی ﻧﻔﺘﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ و درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ در ﺳﻮاﺣﻞ ﺑﺪون ﺣﻔﺎظ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﺗﺎ ﺣﺪودی ﺑﻪ ﻛﻤ ﻚ ﺑﺎزﮔﺸﺖ اﻣﻮاج از ﺳﺎﺣﻞ ، دور از ﺳﺎﺣﻞ ﻧﮕﻪ داﺷـﺘﻪ ﺷﻮﻧﺪ . در ﺳﻮاﺣﻞ دارای ﺣﻔﺎظ، ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ ﺑﻪ ﺳﻄﻮح ﺳﻨﮕﻲ ﭼﺴﺒﻴﺪه و ﺷﻜﺎف ﻫﺎی ﻣﻮﺟﻮد در اﻳﻦ ﺳﻮاﺣﻞ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﻨـﺪ ﻣﺤـﻞ ﺧﻮﺑﻲ ﺑﺮای ﺗﺸﻜﻴﻞ ﺣﻮﺿﭽﻪ ﻫﺎی ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ . ﻣﺎده ﻧﻔﺘﻲ در رﺳﻮﺑﺎت ﺳﻄﺢ اﻳﻦ ﺑﺴﺘﺮﻫﺎ ﺑﻪ راﺣﺘﻲ ﻧﻔﻮذ ﻣﻲ ﻛﻨﺪ . در اﻳﻦ ﺣﺎ ﻟﺖ ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ ﺳﻨﮕﻴﻦ در ﺗﺮﻛﻴﺐ ﺑﺎ رﺳﻮﺑﺎت ﻻﻳﻪ ای ﺳﻴﺎه و ﺿﺨﻴﻢ ﺑﺎ ﻣﺎﻧﺪﮔﺎری ﺑﺎﻻ ﺑﻪ وﺟﻮد ﻣـﻲ آورﻧـﺪ، در ﺻـﻮرﺗﻲ ﻛـﻪ ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ ﺳﺒﻚ ﺗﺮ ﻻﻳﻪ ای از رﺳﻮﺑﺎت آﻟﻮده ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻣﻲ ﻛﻨﻨﺪ ﻛﻪ ﻋﻤﻮﻣﺎ ﺑﻪ ﻛﻤﻚ اﻣﻮاج ﺷﺴﺘﻪ ﺷﺪه ﻳﺎ در اﺛﺮ ﺗﺒﺨﻴﺮ ﭘﺎک ﺳﺎزی ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . ج- روش ﻫﺎ ی ﭘﺎﺳﺦ ج- 1 - ﺣﺪاﻗﻞ اﺛﺮ ﻧﺎﻣﻄﻠﻮب زﻳﺴﺖ ﮔﺎه – ﺑﺎزﻳﺎﻓﺖ ﻃﺒﻴﻌﻲ • در ﻣﻮرد ﺳﻨﮓ ﺑﺴﺘﺮ ﻫﺎی ﺳﺮﭘﻮﺷﻴﺪه ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﺑﻪ دﻟﻴﻞ ﻧﺮخ ﭘﺎﻳﻴﻦ ﭘﺎک ﺳﺎزی ﻃﺒﻴﻌﻲ، ﻧﻴﺎز ﺑـﻪ روش ﻫـﺎ ی دﻳﮕﺮ ﻧﻴﺰ ﺑﺎﺷﺪ . • در ﻧﺸﺘﻲ ﻫﺎی ﺑﺰرگ ﺑﻪ ﻋﻠﺖ ﻣﻘﺪار زﻳﺎد ﻣﺎده ﻧﻔﺘﻲ ﻣﻮﺟﻮد ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﺑﻪ روش ﻫﺎی دﻳﮕﺮ ﭘﺎک ﺳﺎزی ﻧﻴﺰ ﻧﻴﺎز ﺑﺎﺷﺪ . • در اﻳﻦ روش ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ ﺳﻨﮕﻴﻦ روی ﺗﻤﺎﻣﻲ ﺳﺎﺣﻞ ﺑﺎ ﺑﻴﺶ ﺗﺮ ﻧﻘﺎط آن ﺑﺎﻗﻲ ﺑﻤﺎﻧﻨﺪ . – ﺣﺬف و ﺧﺎرج ﻛﺮدن ﻧﺨﺎﻟﻪ ﻫﺎ • درﺟﻪ ﻧﻔﺘﻲ ﺷﺪن اﻧﺘﻘﺎل ﻳ ﺎ ﻋﺪم اﻧﺘﻘﺎل ﻧﺨﺎﻟﻪ ﻫﺎ را ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻣﻲ ﻛﻨﺪ ﻫﻢ . ﭼﻨﻴﻦ از ﺑﻴﻦ ﺑـﺮدن ﻧﺨﺎﻟـﻪ ﻫـﺎ ﺑـﻪ ﻧـﻮع اﺳﺘﻔﺎده اﻧﺴﺎن ﻫﺎ از ﻣﻨﺒﻊ ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ ﻳﺎ وﺟﻮد ﻣﻨﺎﺑﻊ ﺣﺴﺎس ﺑﺴﺘﮕﻲ دارد . – ﺟﺬب ﻛﻨﻨﺪه ﻫﺎ • اﺳﺘﻌﻤﺎل ﺑﻴﺶ از ﺣﺪ ﺑﻪ ﺗﻮﻟﻴﺪ ﺿﺎﻳﻌﺎت و ﻓﺎﺿﻼب اﺿﺎﻓﻲ ﻣﻨﺘﻬﻲ ﻣﻲ ﮔﺮدد . • از آن ﺟﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﻧﺮخ اﻧﺘﻘﺎل ﻓﻴﺰﻳﻜﻲ ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ ﺳﻨﮕﻴﻦ در ﭼﻨﻴﻦ ﻣﺤﻴﻄﻲ ﻛﻨﺪ ﺧﻮاﻫـﺪ ﺑـﻮد، از اﻳـﻦ رو ﻣـﺎده ﻧﻔﺘﻲ یﺗﺮ ﻛﻢ ﺑﺮای ﺑﺎزﻳﺎﻓﺖ ﺗﻮﺳﻂ ﺟﺎذب ﻫﺎ ﺑﺎﻗﻲ ﺧﻮاﻫﺪ ﻣﺎﻧﺪ . ج- 2 - ﻣﻘﺪاری اﺛﺮ ﻧﺎﻣ ﻄﻠﻮب ﺑﺮ روی زﻳﺴﺖ ﮔﺎه آب – ﭘﺎﺷﻲ ﺑﺎ ﻓﺸﺎر ﻛﻢ ) آب ﺳﺮد ( ﺑﻴﺶ • ﺗﺮ ﻳﻦ اﺛﺮ را ﺑﺮ روی ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ ﺳﻴﺎل ﺗﺎزه دارد . • اﺳﺘﻔﺎده از اﻳﻦ روش ﺑﺮای ﭘﺎک ﺳﺎزی ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ ﺳﻨﮕﻴﻦ، اﺣﺘﻤﺎﻻ ﻣﻘﺎدﻳﺮ زﻳـﺎد ﻣـﺎده ﻧﻔﺘـﻲ را ﺑﺮﺟـﺎی ﺑـﺎﻗﻲ ﺧﻮاﻫﺪ ﮔﺬاﺷﺖ . • اﺳﺘﻔﺎده از آن ﺑﺮای ﻣﻮاد ﺑﻨﺰﻳﻨﻲ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﻣﺎده ﻧﻔﺘﻲ را ﺑﻪ زﻳﺴﺖ ﮔﺎه ﻫﺎﻳﻲ ﺑﺎ ﺣﺴﺎﺳﻴﺖ ﺑﻴﺶ ﺗﺮ ﻣﻨﺘﻘﻞ ﻛﻨﺪ . آب – ﭘﺎﺷﻲ ﺑﺎ ﻓﺸﺎر ) ﺑﺎﻻ آب ﺳﺮد ( ﻓﺼﻞ ﭼﻬﺎرم - ﺗﺪو ﻳﻦ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﺖﻳﺮﻳﻣﺪ ﺑﺤﺮان ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔ در ﻲﻧﻔﺘ ﻲ رودﺧﺎﻧﻪ و ﻫﺎ درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ 07 / 10 / 94 105 • ﻋﻤﺪﺗﺎ ﺑﺮای ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ ﺧﺎم رده ﻣﺘﻮﺳﻂ ، ﻣﺎداﻣﻲ ﻛﻪ ﺗﺎزه و ﻣﺎﻳﻊ اﺳﺖ، ﻗﺎﺑﻞ اﺳﺘﻔﺎده اﺳﺖ . در • ﺟﺎ ﻪﺟﺎﺑ ﻧﻤﻮدن ﻣﺎده ﻧﻔﺘﻲ از ﻏﺎر ﻫﺎ و ﺣﻔﺮه ﻫﺎ و ﮔﻮدال ﻫﺎی رﺳﻮب ﺑﺮ روی ﺳﻨﮓ ﺑﺴﺘﺮ ﺗﻮاﻧ ﻣﻲ .ﺪﺑﺎﺷ ﺛﺮﻮﻣﺪ ﺟﺎ ﻪﺟﺎﺑ – ﻳﻲ دﺳﺘﻲ ﻣﺎده ﻧﻔﺘﻲ ﭘﺎک / ﺳﺎزی • ﺑﻪ دﻟﻴﻞ ﻣﺸﻜﻞ ﺑﺎﻻ ﺑﻮدن ﺧﺎﺻﻴﺖ ﺳﻴﺎﻟﻲ ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ دﻳﺰﻟﻲ و ﻣﺘﻮﺳﻂ و دﺷﻮاری ﺑﺮداﺷﺖ دﺳﺘﻲ ﻫﺎ آن ، ﺑﺎﻗﻲ ﻣﺎﻧﺪن ﻣﻘﺎدﻳﺮی از آﻟﻮدﮔﻲ دور از اﻧﺘﻈﺎر ﻧﺨﻮاﻫﺪ ﺑﻮد . • ﺑﺮای ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ ﺳﻨﮕﻴﻦ در ﻗﻄﻌﺎت ﺧﺸﻜﻲ و از درون ﺷﻜﺎف ﻫﺎ ﻣﻨﺎﺳﺐ و ﻛﺎرﺑﺮدی اﺳﺖ ﻣﻜﺶ – • ﺑﺮای ﻧﺸﺘﻲ ﻣﻮاد ﺑﻨﺰﻳﻨﻲ ﺑﻪ دﻟﻴﻞ ﻣﻼﺣﻈﺎت و ﻣﺴﺎﻳﻞ اﻳﻤﻨﻲ ﻗﺎﺑﻞ اﺟﺮا ﻧﻴﺴﺖ . – ﺳﻮزاﻧﺪن در ﻣﺤﻞ ﺗﻮاﻧ ﻣﻲ • ﺪ ﺑﻪ ﻃﻮر ﺛﺮﻮﻣ ی اﻧﺒﺎﺷﺘﻪ ﻫﺎی ﻣﺎده ﻧﻔﺘﻲ ﺳﻨﮕﻴﻦ را از ﺑﻴﻦ ﺑﺒﺮد . • ﻧﮕﺮاﻧﻲ ﻫﺎﻳﻲ در ﻣﻮرد آﻟﻮدﮔﻲ ﻫﻮا، اﺛﺮ دﻣﺎﻳﻲ ﺑﺮ روی زﻧﺪﮔﻲ ﮔﻴﺎﻫﺎن و ﺟﺎﻧﻮران آن ﻧﺎﺣﻴﻪ، ﺧﺎﺻـﻴﺖ ﻓﻴﺰﻳﻜـﻲ ﭘﺴﻤﺎﻧﺪ وﺟﻮد دارد . – ﻋﻮاﻣﻞ ﭘﺎک ﺳﺎزی ﺳﺎﺣﻞ • اﺣﺘﻤﺎﻻ ﺗﻨﻬﺎ ﺗﻜﻨﻴﻚ ﺑﺮای ﭘﺎک ﺳﺎزی ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ ﭼﺴﺒﻨﺎک ﺑﺪون اﺳﺘﻔﺎده از آب ﮔﺮم ﺑﺎ ﻓﺸﺎر زﻳﺎد، اﻳـﻦ روش ﺑﺎﺷﺪ . • در ﻣﺴﻤﻮﻣﻴﺖ و ﻗﺎﺑﻠﻴﺖ ﺑﺎزﻳﺎﻓﺖ ﻣﻮاد ﻧﻔﺘ ﻲ ﺟﻤﻊ آوری ﺷﺪه ﺗﻐﻴﻴﺮاﺗﻲ اﻳﺠﺎد ﻣﻲ .ﺷﻮد – ﻣﻮاد ﺟﺎﻣﺪ ﻛﻨﻨﺪه • از ﺑﺎزﮔﺸﺖ ﻣﺎده ﻧﻔﺘﻲ ﺑﻪ داﺧﻞ آب ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی ﻣﻲ ﻛﻨﺪ و اﻏﻠﺐ ﺑﺮای اﻧﺒﺎﺷﺘﻪ ﻫﺎی ﺳـﻨﮕﻴﻦ ﻣـﺎده ﻧﻔﺘـﻲ ﺟﻤـﻊ ﺷﺪه ﺑﺮ روی ﺳﻨﮓ ﺑﺴﺘﺮ ﻫﺎی ﺷﻴﺐ دار ﻣﻨﺎﺳﺐ ﻫﺴﺘﻨﺪ . • ﺑﺮای ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ ﺳﻨﮕﻴﻦ، از آن ﺟﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﺧﻴﻠﻲ وﻳﺴﻜﻮز ﻫﺴﺘﻨﺪ و ﺑﻪ ﻣﺤﺼﻮل اﺟﺎزه ﻣﺨﻠﻮط ﺷﺪن در داﺧـﻞ ﻣﺎده ﻧﻔﺘﻲ را ﻧ ﻤﻲ دﻫﻨﺪ ﺛﺮﻮﻣ و ﻛﺎرآﻣﺪ ﻧﻤﻲ ﺑﺎﺷﺪ . آب – ﭘﺎﺷﻲ ﺑﺎ ﻓﺸﺎر ﻛﻢ ) آب (ﺮمﮔ • ﻫﺮ ارﮔﺎﻧﻴﺴﻢ در ﻧﺎﺣﻴﻪ ﻛﺎرﺑﺮد، ﺗﻮﺳﻂ آب ﺑﻪ ﻃﻮر ﻧﺎﻣﻄﻠﻮﺑﻲ ﺗﺤﺖ ﺗﺎﺛﻴﺮ ﻗﺮار ﺧﻮاﻫﺪ ﮔﺮﻓﺖ . ﺑﻴﺶ • ﺗﺮ ﻳﻦ اﺛﺮ را ﺑﺮ روی ﻧﻔﺖ ﺧﺎم ﺳﻨﮕﻴﻦ دارد ﺑﻪ ﻧﺤﻮی ﻛﻪ ﺣﺮارت ﻣﺎده ﻧﻔﺘﻲ را ﺳﻴﺎل ﺗﺮ ﻣﻲ .ﻛﻨﺪ ج- 3 - اﺛﺮات ﻧﺎﻣﻄﻠﻮب ﻣﺤﺘﻤﻞ ) ﻧﺎﻣﻄﻠﻮب ﻣﺤﺴﻮس ﺑﺮ ( روی زﻳﺴﺖ ﮔﺎه ﻏﻨﻲ – ﺳﺎزی ﻏﺬاﻳﻲ ) ﺑﻪ ﻛﻤﻚ رﻳﺰﻣﻐﺬی (ﻫﺎ • ﺑﺮای ﻧﺸﺘﻲ ﻫﺎی ﺑﻨﺰﻳﻨﻲ ﺑﻪ دﻟﻴﻞ ﺗﺒﺨﻴﺮ ﺳﺮﻳﻊ ﻫﺎ آن ﻗﺎﺑﻞ اﺟﺮا ﻧﻴﺴﺖ . 106 07 / 10 / 94 دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﭘﻴﺸﮕﻴﺮی و ﺑﺤﺮان ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔﻲ ﻫﺎی ﻧﻔﺘﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ و درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ • ﺗﻮﺟﻪ وﻳﮋه ﺑﺮای ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی از ﻏﻨﻲ ﺷﺪن ﺑﻴﺶ از ﺣﺪ ﻳﺎ ﻣﺴﻤﻮﻣﻴﺖ اﺣﺘﻤﺎﻟﻲ ﻧﺎﺷﻲ از وﺟﻮد آﻣﻮﻧﻴـﺎک، ﻣـﻮرد ﻧﻴﺎز اﺳﺖ . • اﻳﻦ روش ﺑﺮای ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ ﺳﺒﻚ ﺗﺮ ﻛﻪ ﻻﻳﻪ ﻫﺎی ﻧﺎزک ﺗﺮی روی آب ﺗﺸﻜﻴﻞ ﻣﻲ دﻫﻨﺪ ﺛﺮﻮﻣ ﺗﺮ ﺑﻮد ه و در ﻣـﻮرد ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ ﺳﻨﮕﻴﻦ ﻛﻪ ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻛﻨﻨﺪه ﻻﻳﻪ ﻫﺎی ﺿﺨﻴﻢ ﺗﺮ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻳﺎ ﺣﺘﻲ در ﻣـﻮرد ﻣـﻮاد ﻧﻔﺘـﻲ ﻛـﻪ ﻣـﺪﺗﻲ در ﻣﻌﺮض ﻫﻮا ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻪ اﻧﺪ ) ﻫﻮازده ( اﺛﺮﺑﺨﺸﻲ ﺗﺮ ﻛﻢ ی دارد . آب – ﭘﺎﺷﻲ ﺑﺎ ﻓﺸﺎر ﺑﺎﻻ ) آب ﮔﺮم ( • اﺣﺘﻤﺎل ﻛﺸﺘﻪ ﺷﺪن ﻫﺮﮔﻮﻧﻪ ارﮔﺎﻧﻴﺴﻢ ﻣﻮﺟﻮد در ﻣﺤﻞ وﺟـﻮد دارد؛ اﺳـﺘﻔﺎده از اﻳـﻦ روش ﺗﻨﻬـﺎ در ﻣﻨـﺎﻃﻖ ﻣﺤﺪودی ﻛﻪ اﻧﺘﻘﺎل ﻣﺎده ﻧﻔﺘﻲ ﺑﺮای دﻻﻳﻞ زﻳﺒﺎﻳﻲ ﻣﺤﻴﻄﻲ ﻧﻴﺎز اﺳﺖ، ﻣﻨﺎﺳﺐ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ج- 4 - ﺑﻴﺶ ﺗﺮﻳﻦ اﺛﺮ ﻧﺎﻣﻄﻠﻮب ﺑﺮ روی زﻳﺴﺖ ﮔﺎه یﺳﺎز ﭘﺎک – ﺑﺎ ﺑﺨﺎر و ﻣﺎﺳﻪ ﭘﺎﺷﻲ وﺟﺰ • ﺗﻜﻨﻴﻚ ﻫﺎی ﺧﻴﻠﻲ ﻣﻀﺮ و ﻣﺨﺮب اﺳﺖ ﻛﻪ ﻫﺮ ارﮔﺎﻧﻴﺴﻢ ﻣﻮﺟﻮدی را ﺧﻮاﻫﺪ ﻛﺸﺖ . • ﺗﻨﻬﺎ ﺑﻪ دﻻﻳﻞ زﻳﺒﺎﻳﻲ ﻣﺤﻴﻄﻲ در ﻣﻮارد ﺧﻴﻠﻲ ﻣﺤﺪود ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮد . ج- 5 - اﻃﻼﻋﺎت در ﻣﻮرد ﻧﺤﻮه و ﺷﺪت اﺛﺮﮔﺬاری ﻧﺎﻗﺺ اﺳﺖ – ﭘﺨﺶ ﻣﻴﻜﺮوب ﻃﺒﻴﻌﻲ • در زﻣﻴﻨﻪ اﺛﺮ و ﻣﻴﺰان اﺛﺮﺑﺨﺸ ﻲ آن اﻃﻼﻋﺎت ﻧﺎﻛﺎﻓﻲ و ﻧﺎﻗﺺ وﺟﻮد داد . – اﺳﺘﻔﺎده از ﻣﻮاد ﭘﻴﺶ ﭘﺎک ﻛﻨﻨﺪه در ﺳﻮاﺣﻞ ) ﭘﻴﺶ (یﺳﺎز ﭘﺎک • اﻃﻼﻋﺎت ﻧﺎﻗﺼﻲ در ﻣﻮرد ﻣﺤﺼﻮﻻت در دﺳﺘﺮس، ﻣﻴﺰان اﺛﺮﺑﺨﺸ ﻲ ﻳﺎ اﺛﺮ ﻫﺎ آن ﻣﻮﺟﻮد اﺳﺖ . ﻓﺼﻞ ﭼﻬﺎرم - ﺗﺪو ﻳﻦ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﺖﻳﺮﻳﻣﺪ ﺑﺤﺮان ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔ در ﻲﻧﻔﺘ ﻲ رودﺧﺎﻧﻪ و ﻫﺎ درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ 07 / 10 / 94 107 4 - 4 - 3 - 2 - 6 - ﺳﺎزه ﻫﺎ ی ﻣﺼﻨﻮﻋﻲ اﻟﻒ- ﺗﻮﺻﻴﻒ زﻳﺴﺖ ﮔﺎه ﻫﺎ ﺳﺎزه ی ﻣﺼﻨﻮﻋﻲ ، ﻫﺎ ﺳﺎزه ی ﻋﻤﻮدی ﻣﺤﺎﻓﻆ ﺳﺎﺣﻠﻲ از ﻗﺒﻴﻞ دﻳﻮاره ﻫﺎی ﺳﺎﺣﻠﻲ، ﭘﺎﻳﻪ ﻫﺎی ﭘﻞ و ﺗﻴﻐـﻪ ﻫـﺎ و ﺣﻔـﺎظ ﻫـﺎ ﻣﺎﻧﻨﺪ رﻳﭗ رپ و ﺣﻔﺎظ ﻛﺮاﻧﻪ ﻫﺎ، ﻣﻮج ﺷﻜﻦ ﻫﺎ و اﺳﻜﻠﻪ ﻫﺎ را ﺷﺎﻣﻞ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . ﻫﺎ ﺳﺎزه ی ﻋﻤﻮدی از ﺑﺘ ﻦ، ﭼـﻮب و ورق ﻣﻮﺟـﺪار ﺳﺎﺧﺘﻪ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ ﻫﺎ آن . ﻣﻌﻤﻮﻻ در زﻳﺮ ﺳﻄﺢ آب ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮﻧـﺪ، ﻫﺮﭼﻨـﺪ در ﺟﻠـﻮی دﻳـﻮاره ﺳـﺎﺣﻠﻲ ﻣـﻲ ﺗﻮاﻧـ ﺪ ﺳـﺎﺣﻞ ﻳـﺎ ﺳﻨﮓ ﺰهﻳر ﻧﻴﺰ وﺟﻮد داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ . اﻳﻦ ﻫﺎ ﺳﺎزه در اﻣﺘﺪاد ﺧﻄﻮط ﺳﺎﺣﻠﻲ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻳ ﺎﻓﺘـﻪ ﮋهﻳـ و ﺑـﻪ در ﻟﻨﮕﺮﮔـﺎه ﻫـﺎ، ﺑﻨـﺪرﮔﺎه ﻫـﺎ، ﺗﻔﺮﻳﺢ ﮔﺎه ﻫﺎی ﺳﺎﺣﻠﻲ و ﻣﻨﺎﻃﻖ ﻣﺴﻜﻮﻧﻲ رواج دارﻧﺪ . ب- ﻣﻴﺰان ﺣﺴﺎﺳﻴﺖ اﻳﻦ ﻫﺎ ﺳﺎزه ﺑﺴﺘﻪ ﺑﻪ ﻓﺮآﻳﻨﺪ یﺳﺎز ﭘﺎک ﻃﺒﻴﻌﻲ ﻣﺤﺪوده ﺣﺴﺎﺳﻴﺖ ﮔﺴﺘﺮده ای دارﻧﺪ یﺳﺎز ﭘﺎک . در اﻳﻦ ﻣﺤـﺪوده ﻫـﺎ ﺑـﻪ دﻻﻳﻞ ﻣﺘﻔﺎوﺗﻲ از ﻗﺒﻴﻞ زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ در ﻣﻨﺎﻃﻘﻲ ﻛﻪ ﻣﺤﻞ ﺗﺠﻤﻊ ﻣﻮﺟﻮدات ﺳﺎﺣﻠﻲ از ﻗﺒﻴﻞ ﭘﻼﻧﻜﺘﻮن ﻫﺎ ﻫﺴﺘﻨﺪ، زﻳﺒـﺎﻳﻲ در ﻣﻨﺎﻃﻖ ﺷ ﻬﺮی، ﻛﺎﻫﺶ ﺗﻤﺎس اﻧﺴﺎن ﺑﺎ ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ در ﻧﻘﺎط ﺳﺎﺣﻠﻲ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺎﻓﺘﻪﻳ و ﻣﻮارد ﻣﺸﺎﺑﻪ، ﺻﻮرت ﺧﻮاﻫﺪ ﮔﺮﻓﺖ . ﺳﺎزه ﻫﺎ ﻣﺼﻨﻮﻋﻲ 108 07 / 10 / 94 دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﭘﻴﺸﮕﻴﺮی و ﺑﺤﺮان ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔﻲ ﻫﺎی ﻧﻔﺘﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ و درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ ﺑﻪ ﻃﻮرﻛﻠ ﻲ ﻫﺎ ﺳﺎزه ی ﻋﻤﻮدی در ﻣﻘﺎﺑﻞ ﻣﺎده ﻧﻔﺘﻲ ﻏﻴ ﺮﻗﺎﺑﻞ ﻧﻔﻮذﻧﺪ، اﻣﺎ ﻣﺎده ﻧﻔﺘﻲ ﻗـﺎدر اﺳـﺖ ﺳـﻄﻮح ﻧﺎﺻـﺎف و زﺑـﺮ را ﺑﻪ ﺷﺪت ﭘﻮﺷﺎﻧﺪه و ﻳﻚ ﻻﻳﻪ از ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ را در ﺧﻂ ﺳﺎﺣﻠﻲ ﺗﺸﻜﻴﻞ دﻫ . ﺪ در ﭼﻨﻴﻦ ﺷﺮاﻳﻄﻲ در ﻫﻨﮕﺎم ﻃﻮﻓﺎن ﻫﺎ ، ﻣﺎده ﻧﻔﺘﻲ ﺑﻪ ﺳﻤﺖ ﺑﺎﻻ و ﻣﺤﺪوده زﻳﺴﺖ ﮔﺎه ﻫﺎی ﺧﺎﻛﻲ و زﻣﻴﻨﻲ ﭘﺮﺗﺎب ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ . ﻣﺴﺎﻳﻞ و ﻣﺸﻜﻼت یﺳﺎز ﭘﺎک ﺳـﻨﮓ رﻳـﺰه ﻫـﺎ ﺑـﻪ دﻟﻴﻞ ﻓﻀﺎﻫﺎی ﻣﺘﺨﻠﺨﻞ ﺑﺰرگ ﻣﺎﺑﻴﻦ ﺳﻨﮓ رﻳﺰه و اﻧﺒﺎﺷﺖ ﻓﺮاوان ﻧﺨﺎﻟﻪ اﻫﻤﻴﺖ ﺧﺎﺻﻲ ﭘﻴﺪا ﻣﻲ .ﻛﻨﺪ ج- روش ﻫﺎ ی ﭘﺎﺳﺦ ج- 1 - ﺣﺪاﻗﻞ اﺛﺮ ﻧﺎﻣﻄﻠﻮب ﺑﺮ روی زﻳﺴﺖ ﮔﺎه – ﺣﺬف یﺳﺎز ﭘﺎک / دﺳﺘﻲ ﻣﺎده ﻧﻔﺘﻲ و ﺟﺎ ﻪﺟﺎﺑ ﻳﻲ ﻧﺨﺎﻟﻪ • ﺑﺮای ﺟﺎ ﻪﺟﺎﺑ ﻧﻤﻮدن ﻧﺨﺎﻟﻪ ﻫﺎ و ﻣﻘﺎدﻳﺮ ﻛﻢ از ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ ﺑﺎﻗﻲ ﻣﺎﻧﺪه اﺳﺖ ﺛﺮﻮﻣ . آب – ﭘﺎﺷﻲ ﺑﺎ ﻓﺸﺎر ﺑﺎﻻ ) آب ﺳﺮد ( • ﺑﺮای ﭘﺎک ﺳﺎزی ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ ﭼﺴﺒﻨﺎک از ﺳﻄﻮح ﺻﻠﺐ و ﺷﺴﺘﺸﻮی ﻣﺎده ﻧﻔﺘﻲ ﺟﻤﻊ ﺷﺪه در ﺣﻔﺮات رﻳﭗ رپ اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲ ﺷﻮد . اﻳﻦ روش ﺣﺘﻲ ﺑﺮای ﻣﻮاد ﺑﻨﺰﻳﻨﻲ در ﻧﻮاﺣﻲ آﻟﻮده ﺷﺪه ﻛﺎرآﻣﺪ اﺳﺖ . • در اﻳﻦ روش ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ رﺳﻮﺑﺎت آﻏﺸﺘﻪ ﺑﻪ ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ ﺑﻪ داﺧﻞ زﻳﺴﺖ ﮔﺎه ﻫﺎی ﺗﺤﺘﺎﻧﻲ ﻣﺠﺎور ﺳﺎﺣﻞ راﻧـﺪه .ﺪﺷﻮﻧ • اﻧﺠﺎم آب ﭘﺎﺷﻲ رود ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ ﺳﻨﮕﻴﻦ اﺣﺘﻤﺎل ﻲﺑﺎﻗ ﻣﺎﻧﺪن ﻣﻘﺎدﻳﺮ زﻳﺎدی از اﻳﻦ ﻣـﻮاد را ﺑـﻪ ﻫﻤـﺮاه ﺧﻮاﻫـﺪ داﺷﺖ . • اﺳﺘﻔﺎده از اﻳﻦ روش ﺑﺮای ﻧﺸﺖ ﻣﻮاد ﺑﻨﺰﻳﻨﻲ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﺳﺒﺐ اﻧﺘﻘﺎل اﻳﻦ ﻣﻮاد ﺑﻪ زﻳﺴﺖ ﮔﺎه ﻫﺎی ﺣﺴﺎس ﺗـﺮ .ﺷﻮد – ﺟﺬب ﻛﻨﻨﺪه ﻫﺎ • در اﻣﺘﺪاد رﻳﭗ رپ ﻫﺎ و ﺑﺮای ﺟﺬب ﻻﻳﻪ ﻫﺎی ﻧﺎزک از ﻣﻮاد ﻲﺑﺎﻗﻲ ﺘﻔﻧ ﻣﺎﻧﺪه از ﺳـﺎﻳﺮ ﻓﺮآﻳﻨـﺪﻫﺎی ﭘـﺎک ﺳـﺎزی اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲ .ﺷﻮد ﻛﻪ ﻳﻲﺟﺎ آن از • ﻧﺮخ یﺳﺎز ﭘﺎک ﻓﻴﺰﻳﻜﻲ ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ ﺳﻨﮕﻴﻦ ﺑﻪ ﻛﻤﻚ اﻳﻦ ﺟﺎذب ﻫﺎ ﭘﺎﻳﻴﻦ اﺳﺖ ﻟﺬا ﻣـﺎده ﻧﻔﺘـﻲ ﺗﺮ ﻛﻢ ﺑﺮای ﺑﺎزﻳﺎﻓﺖ ﺑﻪ دﺳﺖ ﺧﻮاﻫﺪ آﻣﺪ . • اﺳﺘﻌﻤﺎل ﺑﻴﺶ از اﻧﺪازه از ﺟﺎذب ﻫﺎ ﻣﻨﺠﺮ ﺑﻪ ﺗﻮﻟﻴﺪ ﺿﺎﻳﻌﺎت و ﻓﺎﺿﻼب ﻣﺎزاد ﻣﻲ ﮔﺮدد . ﻣﻜﺶ – • اﺳﺘﻔﺎده از روش ﻣﻜﺶ ﻣﺎده ﻧﻔﺘﻲ ﺟﻤﻊ ﺷﺪه در ﺣﻔﺮات در ﻣﺮاﺣﻞ اﺑﺘﺪاﻳﻲ، ﺳﺒﺐ اﻓـﺰاﻳﺶ ﻧـﺮخ ﺑﺎزﻳﺎﻓـﺖ و ﻛﺎﻫﺶ ﺗﻮﻟﻴﺪ ﺿﺎﻳﻌﺎت ﻧﻔﺘﻲ ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ . • اﻳﻦ روش ﺗﻨﻬﺎ ﻗﺎدر اﺳﺖ ﻻﻳﻪ ﻫﺎی ﺿﺨﻴﻢ ﻣﺎده ﻧﻔﺘﻲ ا ر ﺟﻤﻊ آوری ﻛﻨﺪ، ﺑ ﻨﺎﺑﺮا ﻲﺑﺎﻗ ﻦﻳ ﻣﺎﻧﺪن ﻣﻘﺎدﻳﺮ زﻳﺎدی از ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ ﻣﺤﺘﻤﻞ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد . ﻓﺼﻞ ﭼﻬﺎرم - ﺗﺪو ﻳﻦ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﺖﻳﺮﻳﻣﺪ ﺑﺤﺮان ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔ در ﻲﻧﻔﺘ ﻲ رودﺧﺎﻧﻪ و ﻫﺎ درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ 07 / 10 / 94 109 – ﺑﺎزﻳﺎﻓﺖ ﻃﺒﻴﻌﻲ • ﺑﺮای ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ ﺳﺒﻚ ﺑﻴﺶ ﺗﺮ ﺗﺮ ﻳﻦ اﺛﺮ را دارد . • در ﻣﻮرد ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ ﺳﻨﮕﻴﻦ ﺗﺮ، ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ اﺳﺘﻔﺎده از اﻳﻦ روش، ﺟﻤﻊ آوری ﺑﺎﻗﻲ ﻣﺎﻧﺪه ﻫﺎی ﭘﺎﻳـﺪار ﺗﺮﻛﻴﺒـﺎت ﻧﻔﺘﻲ را اﻳﺠﺎب ﻛﻨﺪ . ج- 2 - ﺗﺎ ﺣﺪی اﺛﺮ ﻧﺎﻣﻄﻠ ﻮب ﺑﺮ روی زﻳﺴﺖ ﮔﺎه – ﺷﺴﺘﻦ ﺑﻪ ﻛﻤﻚ آب • ﺑﺮای دﻳﻮاره ﺳﺎﺣﻠﻲ ﻗﺎﺑﻞ اﺟﺮا ﻧﻴﺴﺖ؛ ﺑﺮ روی رﻳﭗ رپ ﻫﺎ ﺗﻨﻬﺎ ﻫﻨﮕﺎﻣﻲ ﺛﺮﻮﻣ اﺳﺖ ﻛﻪ ﻣﺎده ﻧﻔﺘﻲ ﺳﻴﺎل اﺳﺖ . • ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﺑﺮ روی رﻳﭗ رپ در ﻣﻨﺎﻃﻖ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻳﺎﻓﺘﻪ و ﻳﺎ ﺣﺘﻲ ﺑﺮای ﻧﺸﺘﻲ ﻫﺎی ﺑﻨﺰﻳﻨﻲ در ﺟﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﺳﻼﻣﺖ اﻧﺴﺎن ﻫﺎ در ﺧﻄﺮ اﺳﺖ، از اﻳﻦ روش اﺳﺘ ﻔﺎده ﻧﻤﻮد . • اﺳﺘﻔﺎده از اﻳﻦ روش ﺑﺮای ﺟﺎ ﻪﺟﺎﺑ ﻛﺮدن ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ ﺳﻨﮕﻴﻦ، اﺣﺘﻤﺎﻻ ﺑﺎ ﻣﻘﺎدﻳﺮ زﻳﺎد ﭘﺴـﻤﺎﻧﺪ ﻫﻤـﺮاه ﺧﻮاﻫـﺪ .ﺑﻮد • ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﺑﺮای ﻧﺸﺘﻲ ﻫﺎی ﺑﻨﺰﻳﻦ، ﻣﺎده ﻧﻔﺘﻲ را ﺑﻪ ﺳﻤﺖ زﻳﺴﺖ ﮔﺎه ﻫﺎی ﺣﺴﺎس ﺗﺮ ﻣﻨﺘﻘﻞ ﻛﻨﺪ . آب – ﭘﺎﺷﻲ ﺑﺎ ﻓﺸﺎر ﻛﻢ، ) آب ﺳﺮد ( • ﺗﻨﻬﺎ زﻣﺎﻧﻲ ﻛﻪ ﻣﺎده ﻧﻔﺘﻲ ﺳﻴﺎل اﺳﺖ اﺳﺖ ﺛﺮﻮﻣ . • اﺳﭙﺮی آب ﺖﻳﻫﺪا ﺗﻮاﻧ ﻣﻲ ﺷﺪه ﺪ ﺑﻪ اﻧﺘﻘﺎل ﻣﺎده ﻧﻔﺘﻲ اﻧﺒﺎﺷﺘﻪ ﺷﺪه ) ﺣﺘﻲ اﮔﺮ ﺑﻨﺰﻳﻦ ﺑﺎﺷﺪ ( ﻛﻤﻚ ﻛﻨﺪ . • اﺳﺘﻔﺎده از اﻳﻦ روش ﺑﺮای ﺟﺎ ﻪﺟﺎﺑ ﻛﺮدن ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ ﺳﻨﮕﻴﻦ، اﺣﺘﻤﺎﻻ ﺑﺎ ﻣﻘﺎدﻳﺮ زﻳﺎد ﭘﺴـﻤﺎﻧﺪ ﻫﻤـﺮاه ﺧﻮاﻫـﺪ .ﺑﻮد • ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﺑﺮای ﻧﺸﺘﻲ ﻫﺎی ﺑﻨﺰﻳﻦ، ﻣﺎده ﻧﻔﺘﻲ را ﺑﻪ ﺳﻤﺖ زﻳﺴ ﮔﺎه ﺖ ﻫﺎی ﺣﺴﺎس ﺗﺮ ﻣﻨﺘﻘﻞ ﻛﻨﺪ . آب – ﭘﺎﺷﻲ ﺑﺎ ﻓﺸﺎر ﻛﻢ، آب ﭘﺎﺷﻲ ﺑﺎ ﻓﺸﺎر زﻳﺎد ) آب ﮔﺮم ( • ﻓﺮض ﻣﻲ ﭻﻴﻫﻛﻪ ﺷﻮد ﮔﻮﻧﻪ اﺟﺘﻤﺎع ﺑﻴﻮﻟﻮژﻳﻜﻲ ﻳﺎ ﺳﺮاﺷﻴﺒﻲ آﻧﻲ در ﻣﻨﻄﻘﻪ ﻋﻤﻠﻴﺎت وﺟﻮد ﻧﺪارد . • اﻏﻠﺐ ﺑﻪ آب ﺑﺎ دﻣﺎﻫﺎی ﺑﺎﻻ ﻧﻴﺎز اﺳﺖ ﺗﺎ ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ را ﺑﻪ ﺻﻮرت ﺳﻴﺎل ﺗﻐﻴﻴﺮ دﻫﺪ . • ﻣﻌﻤﻮﻻ ﺑﻪ ﻓﺸﺎر ﺑﺎﻻ ﺑﺮای ﭘﺎک ﺳﺎزی ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ ﻫﻮازده از یﻫﺎ ﻪﻳﻻ ﺟﺎﻣﺪ ﻣﺎﻧﻨﺪ رﻳﭗ رپ ﻫﺎ ﻧﻴﺎز اﺳﺖ . – ﻋﻮاﻣﻞ یﺳﺎز ﭘﺎک ﺧﻂ ﺳﺎﺣﻠﻲ • ﻫﺮ ﻧﻮع از ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ دارای ﻣﺴﻤﻮﻣﻴﺖ و ﻗﺎﺑﻠﻴﺖ ﺑﺎزﻳﺎﻓﺖ ﺧﺎص ﺧﻮد اﺳﺖ ﻛﻪ در اﻳﻦ روش ﺑﺎﻳﺪ ﻣﺪﻧﻈﺮ ﻗـﺮار ﮔﻴﺮد . – ﻋﻮاﻣﻞ ﺟﺎﻣﺪ ﺳﺎز • اﻳﻦ ﻣﻮاد ﺑﺮای ﺑﺎزﻳﺎﻓﺖ و ﻛﻨﺘﺮل اﺛﺮات ﻃﻮﻻﻧﻲ ﻣﺪت رﻫﺎﺳﺎزی ﺗﺪرﻳﺠﻲ ﻣـﻮاد ﻧﻔﺘـﻲ ) ﺣﺘـﻲ ﺑﻨـﺰﻳﻦ ( ﺑـﻪ ﻛـﺎر ﻣﻲ روﻧﺪ . 110 07 / 10 / 94 دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﭘﻴﺸﮕﻴﺮی و ﺑﺤﺮان ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔﻲ ﻫﺎی ﻧﻔﺘﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ و درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ • ،ﺑﺮای ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ ﺳﻨﮕﻴﻦ ﻛﻪ ﻳﻲﺟﺎ آن از ﺧﻴﻠﻲ وﻳﺴﻜﻮز ﻫﺴﺘﻨﺪ و ﺑﻪ ﻣﺤﺼﻮل اﺟﺎزه ﻣﺨﻠﻮط ﺷـﺪن در داﺧـﻞ ﻣﺎده ﻧﻔﺘﻲ را ﻧ ﻤﻲ دﻫﻨﺪ ، ﺗﺎﺛﻴﺮ ﮔﺬار .ﺴﺖﻴﻧ – ﺳﻮزاﻧﺪن در ﻣﺤﻞ ﻻﻳﻪ • ﻫﺎی ﺿ ﺨ ﻴﻢ ﻧﻔﺘﻲ ﻛﻪ ﺑﻴﺶ ﺑﻪ ﺗﺮ ﺻﻮرت ﻟﻜﻪ ﻫﺎی اﻳﺰوﻟﻪ ﺗﺸـﻜﻴﻞ ﻣـﻲ ﺷـﻮﻧﺪ ، ﻣﻌﻤـﻮﻻ اﻣﻜـﺎن دﺳﺘﺮﺳـﻲ و ﺳﻮزاﻧﺪن ﺗﺮ ﻛﻢ ی دارﻧﺪ . • ﻣﺴﺎﻳﻠ ﻲ ﻛﻪ در ﻣﻮرد آﻟﻮدﮔﻲ ﻫﻮا و ﻣﺎﻫﻴﺖ ﻓﻴﺰﻳﻜﻲ ﭘﺴﻤﺎﻧﺪﻫﺎی ﺳـﻮﺧﺘﻦ ﻣـﻮاد ﻧﻔﺘـﻲ وﺟـﻮد دارد، ﺑﺎﻳﺴـﺘﻲ ﻣﺪﻧﻈﺮ ﻗﺮارﮔﺮﻓﺘﻪ .ﺷﻮد • در ﻣﻨﺎﻃﻖ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺎﻓﺘﻪﻳ ﻣﻼﺣﻈﺎت ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﺳﻼﻣﺖ ﻋﻤﻮﻣﻲ ﻧﻜﺎت اﺳﺎﺳﻲ ﺧﻮاﻫﻨﺪ ﺑﻮد . ج- 3 - اﺛﺮ ﻧﺎﻣﻄﻠﻮب ﻣﺤﺘﻤﻞ ) ﻧﺎﻣﻄﻠﻮب ﻣﺤﺴﻮس ( ﺑﺮ روی زﻳﺴﺖ ﮔﺎه ﻏﻨﻲ – ﺳﺎزی ﻏﺬاﻳﻲ ) ﺑﻪ ﻛﻤﻚ رﻳﺰﻣﻐﺬی (ﻫﺎ • ﺑﺮای ﻧﺸﺘﻲ ﻫﺎی ﺑﻨﺰﻳﻨﻲ ﺑﻪ دﻟﻴﻞ ﺗﺒﺨﻴﺮ ﺳﺮﻳﻊ ﻗﺎﺑﻞ ﻫﺎ آن اﺟﺮا ﻧﻴﺴﺖ . • ﺗﻮﺟﻪ وﻳﮋه ﺑﺮای ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی ازﻏﻨﻲ ﺷﺪن ﺣﺪ از ﺶﻴﺑ ﻳﺎ ﻣﺴﻤﻮﻣﻴﺖ اﺣﺘﻤﺎﻟﻲ ﻧﺎﺷﻲ از وﺟﻮد آﻣﻮﻧﻴﺎک، ﻣﻮردﻧ ﺎزﻴ اﺳﺖ . • اﻳﻦ روش ﺑﺮای ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ ﺳﺒﻚ ﺗﺮ ﻛﻪ در ﻻﻳﻪ ﻫﺎی ﻧﺎزک ﺗﺮی روی آب ﺗﺸﻜﻴﻞ ﻣﻲ دﻫﻨـﺪ ﺛﺮﻮﻣـ ﺗﺮ ﺑـﻮده و در ﻣﻮرد ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ ﺳﻨﮕﻴﻦ ﻛﻪ ﻴﺗﻮﻟ ﺪﻛﻨﻨﺪه ﻻﻳﻪ ﻫﺎی ﺿﺨﻴﻢ ﺗﺮ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻳﺎ ﺣﺘﻲ در ﻣﻮرد ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ ﻛﻪ ﻣـﺪﺗﻲ در ﻣﻌﺮض ﻫﻮا ﻗﺮارﮔﺮﻓﺘﻪ ) اﻧﺪ ﻫﻮازده ( اﺛﺮﺑﺨﺸﻲ ﺗﺮ ﻛﻢ ی دارد . یﺳﺎز ﭘﺎک – ﺑﺎ ﺑﺨﺎر ﻲ زﻧ ﺷﻦ و • ﺗﻨﻬﺎ ﺑﻪ دﻻﻳﻞ زﻳﺒﺎﻳﻲ ﻣﺤﻴﻄﻲ در ﻣﻮارد ﺧﻴﻠﻲ ﻣﺤﺪود ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮد . ج- 4 - اﻃﻼﻋﺎت در ﻣﻮرد ﻧﺤﻮه و ﺷﺪت اﺛﺮﮔﺬاری ﻧﺎﻗﺺ اﺳﺖ – ﭘﺨﺶ ﻣﻴﻜﺮوب ﻃﺒﻴﻌﻲ • در زﻣﻴﻨﻪ اﺛﺮ و ﻣﻴﺰان اﺛﺮﺑﺨﺸ ﮋهﻳو ﺑﻪ ، ﻲ ﺑﺮای ﻛﺎرﺑﺮد ﻫﺎﻳﻲ ﺑﺮ روی ﻫـﺎ ﺳﺎزه ی ﻣﺼـﻨﻮﻋﻲ اﻃﻼﻋـﺎت ﻧﺎﻛـﺎﻓﻲ و ﻧﺎﻗﺺ وﺟﻮد . داد – اﺳﺘﻔﺎده از ﻣﻮاد ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ ﺑﺮای ﭘﻴﺶ یﺳﺎز ﭘﺎک ﺳﻮاﺣﻞ • اﻃﻼﻋﺎت ﻧﺎﻗﺼﻲ در ﻣﻮرد ﻣﺤﺼﻮﻻت در دﺳﺘﺮس، ﻣﻴﺰان اﺛﺮﺑﺨﺸ ﻲ ﻳﺎ اﺛﺮ ﻫﺎ آن وﺟﻮد دارد . ﻓﺼﻞ ﭼﻬﺎرم - ﺗﺪو ﻳﻦ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﺖﻳﺮﻳﻣﺪ ﺑﺤﺮان ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔ در ﻲﻧﻔﺘ ﻲ رودﺧﺎﻧﻪ و ﻫﺎ درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ 07 / 10 / 94 111 4 - 4 - 3 - 2 - 7 - ﺳﻮاﺣﻞ ﻣﺎﺳﻪ ای اﻟﻒ- ﺗﻮﺻﻴﻒ زﻳﺴﺖ ﮔﺎه ﺳﻮاﺣﻞ ﻣﺎﺳﻪ ای ﺷﺎﻣﻞ ﻳﻚ ﻻﻳﻪ ﻣﺘﺸﻜﻞ از رﺳﻮﺑﺎت اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﻪ ﻃﻮرﻛﻠ ﻲ ﻛﻮﭼﻚ از ﺗﺮ 2 ﻣﻴﻠﻲ و ﻣﺘﺮ ﺑـﺰرگ ﺗـﺮ از ﮔـﻞ و ﻻی ﻳﺎ ﻣﻮاد ﺑﻪ اﻧﺪازه ﮔﻞ و رس ﻫﺴﺘﻨﺪ . ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﺧﻂ ﺳﺎﺣﻠﻲ، ﺷﺎﻣﻞ ﻣﺎﺳﻪ ﻫﺎی ﻳﻚ اﻧﺪازه ﻳﺎ ﻣﺨﻠﻮط ﻫﺎی ﻧﺎﻣﺮﺗ ﺐ ﻣﺎﺳﻪ ﮔﻠﻲ، ﻣﺎﺳﻪ ﺷﻨﻲ ﻳﺎ ﻳﻚ ﺗﺮﻛﻴﺒﻲ از اﻳﻦ دو ﺑﺎﺷﺪ . ﺳﻮاﺣﻞ زﻣﺎﻧﻲ وﺳﻴﻊ و ﺻﺎف ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻛﻪ رﺳﻮﺑﺎت از رﻳ ﺰداﻧﻪ یﻫـﺎ ﻣﺎﺳـﻪ ای ﺗﺸﻜ ﻴﻞ ﺷﺪه اﺳﺖ و در ﺟﺎﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ رﺳﻮﺑﺎت از درﺷﺖ داﻧﻪ ﻫﺎی ﻣﺎﺳﻪ ای ﺑﻪ وﺟﻮد آﻣﺪه اﻧﺪ، ﻣﻌﻤﻮﻻ ﺳﻮاﺣﻞ دارای ﭘﻬﻨﺎی ﻛﻢ و ﺷﻴﺐ ﺗﻨﺪ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ . ب- ﻣﻴﺰان ﺣﺴﺎﺳﻴﺖ ﺳﻮاﺣﻞ ﻣﺎﺳﻪ ای از ﻣﻴﺰان ﺣﺴﺎﺳﻴﺖ ﻣﺘﻮﺳﻂ و ﻣﺘﻤﺎﻳﻞ ﺑﻪ ﺣﺴﺎﺳﻴﺖ ﺑﺎﻻﻳﻲ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﻧﺸﺘﻲ ﻫﺎی ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ ﺑﺮﺧﻮردارﻧـﺪ . ﺑﻪ ﻃﻮرﻛﻠ ﻲ اﻳﻦ ﺳﻮاﺣﻞ اﺟﺘﻤﺎﻋﺎت ﺑﻴﻮﻟﻮژﻳﻜﻲ ﻗﺎﺑﻞ ﻣﻼﺣﻈﻪ و ﺑﺰرﮔﻲ ﻧﺪارﻧـﺪ ﺑـﻪ اﺳـﺘﺜﻨﺎ ی ﻣﻜـﺎن ﻫـﺎ ﻳﻲ ﻛـﻪ ﮔـﺮاﻳﺶ ﻫـﺎ و ﺳﻮاﺣﻞ ﻣﺎﺳﻪ ای 112 07 / 10 / 94 دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﭘﻴﺸﮕﻴﺮی و ﺑﺤﺮان ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔﻲ ﻫﺎی ﻧﻔﺘﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ و درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ ﺗﻤﺎﻳﻼﺗﻲ ﺑﺮای ﻣﺤﺎﻓﻈﺖ زﻳﺴﺖ ﮔﺎه ﻣﻄﺮح اﺳﺖ و ﺷﺎﻣﻞ رﺳﻮﺑﺎ ت ﺧﻴﻠﻲ ﻛﻢ ﮔﻠﻲ ﻫﺴﺘﻨﺪ ؛ ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ اﻳﻦ اﺣﺘﻤـﺎل وﺟـﻮد دارد ﻛﻪ اﺛﺮات اﻛﻮﻟﻮژﻳﻜﻲ، اﻧﺪازه و ﻣﻘﺪار ﻣﺤﺪودی ﺑﻪ دﻟﻴﻞ ﻛﺎرا ﻳﻲ ﺑﻴﻮﻟﻮژﻳﻜﻲ ﻃﺒﻴﻌﻲ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﻨﺪ . ﺳﻮاﺣﻞ ﻣﺎﺳﻪ ای در ﻣﻨـﺎﻃﻖ رﺷﺪ ﻳﺎﻓﺘﻪ، ﺑﻪ ﺧﺎﻃﺮ اﺳﺘﻌﻤﺎل ﺑﺎﻻی ﺗﻔﺮﻳﺤﻲ وﺟﺰ ﻫﺎ آن ﻧﻮاﺣﻲ ﺣﺴﺎس در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . ﺣﺪاﻛﺜﺮ ﻧﻔﻮذ د اﺧـﻞ ﻣﺎﺳـﻪ رﻳ ﺰداﻧﻪ از ﺗﺮ ﻛﻢ 15 ﺳﺎﻧﺘﻲ ﻣﺘﺮ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد و ﻧﻔﻮذ داﺧﻞ ﻣﺎﺳﻪ درﺷﺖ داﻧـﻪ ﺑـﻪ 25 ﺳـﺎﻧﺘﻲ ﻣﺘـﺮ ﻳـﺎ ﺑـﻴﺶ ﺗـﺮ ﺧﻮاﻫـﺪ رﺳـﻴﺪ . یﺳﺎز ﭘﺎک ﻣﺎﺳﻪ ﻗﺎدر ا ﺳﺖ ﺑﻪ ﺳﺮﻋﺖ ﻻﻳﻪ ﻫﺎی ﻧﻔﺘﻲ ﺷﺪه را ﻣﺪﻓﻮن ﻧﻤﻮده و در ﺳﻮاﺣﻞ ﺗﻔﺮﻳﺤﻲ ﻛﻪ ﺑﻪ ﻃﻮر ﻓﺮاواﻧﻲ از ﻫﺎ آن اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲ ﺷﻮد ، ﻣﻌﻤﻮﻻ یﻫﺎ یﺳﺎز ﭘﺎک ﭘﺮﻫﺰﻳﻨﻪ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر اﻧﺘﻘﺎل و یﺳﺎز ﭘﺎک ﻣﺎده ﻧﻔﺘﻲ ﺗـﺎ ﺣـﺪی ﻛـﻪ اﻣﻜـﺎن دارد، ﻻزم اﺳﺖ . ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﻻزم ﺑﺎﺷﺪ در ﻲ زﻣﺎﻧ ﻛﻪ ﻣﻘﺎدﻳﺮ ﻓﺮاوان رﺳﻮﺑﺎت ﻣﻨﺘﻘﻞ ﻣﻲ ﺷﻮد ، اﻳﻦ رﺳﻮﺑﺎت ﺑﺎ ﻣﻮاد ﺗﻤﻴﺰ ﺟﺎﻳﮕﺰﻳﻦ ﮔﺮدد ﻦﻴﭼﻨ ﻫﻢ ) رﻓﺖ و آﻣﺪ ﺑﺮ روی ﻣﺎﺳﻪ ﺗﻮاﻧ ﻣﻲ ﺪ ﻣﺎده ﻧﻔﺘﻲ را ﺑﻴﺶ ﺗﺮ و ﻋﻤﻴﻖ ﺗﺮ ﺑﻪ داﺧﻞ ﻣﺎﺳﻪ وارد ﻧﻤﺎﻳﺪ (. ج- روش ﻫﺎ ی ﭘﺎﺳﺦ ج- 1 - ﺣﺪاﻗﻞ اﺛﺮ ﻧﺎﻣﻄﻠﻮب ﺑﺮ روی زﻳﺴﺖ ﮔﺎه ﺟﺎ ﻪﺟﺎﺑ – ﻳﻲ ﻧﺨﺎﻟﻪ • درﺟﻪ ﻧﻔﺘﻲ ﺷﺪن اﻧﺘﻘﺎل ﻳﺎ ﻋﺪم اﻧﺘﻘﺎل ﻧﺨﺎﻟﻪ ﻫﺎ را ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻣﻲ ﻛﻨﺪ ﻫﻢ . ﭼﻨﻴﻦ از ﺑﻴﻦ ﺑـﺮدن ﻧﺨﺎﻟـﻪ ﻫـﺎ ﺑـﻪ ﻧـﻮع اﺳﺘﻔﺎده اﻧﺴﺎن ﻫﺎ از ﻣﻨﺒﻊ ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ ﻳﺎ وﺟﻮد ﻣﻨﺎﺑﻊ ﺣﺴﺎ س ﺑﺴﺘﮕﻲ دارد . – ﺑﺎزﻳﺎﻓﺖ ﻃﺒﻴﻌﻲ • ﺑﺮای ﻧﺸﺘﻲ ﻫﺎی ﻛﻮﭼﻚ، اﻧﻮاع ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ ﺳﺒﻚ ﺗﺮ و در ﻧﻮاﺣﻲ دوردﺳﺖ اﺛﺮ ﺗﺮ ﻛﻢ ی دارد . – ﺷﺴﺘﺸﻮ دادن ﺑﺎ آب • ﺗﻨﻬﺎ ﻫﻨﮕﺎﻣﻲ ﻛﻪ ﻣﺎده ﻧﻔﺘﻲ ﺳﻴﺎل ﺑﻮده و ﺳﻄﺢ ﺷﻨﻲ ﺑﺎﺷﺪ، ﺛﺮﻮﻣ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد . • اﺳﺘﻔﺎده از اﻳﻦ روش ﺑﺮای یﺳﺎز ﭘﺎک ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ ﺳﻨﮕﻴﻦ، اﺣﺘﻤﺎﻻ ﻣﻘﺎدﻳﺮ ز ﻳـﺎد ﻣـﺎده ﻧﻔﺘـﻲ را ﺑﺮﺟـﺎی ﺑـﺎﻗﻲ ﺧﻮاﻫﺪ ﮔﺬاﺷﺖ . • ﺑﺮای ﻧﺸﺘﻲ ﻫﺎی ﺑﻨﺰﻳﻦ، ﻣﺎده ﻧﻔﺘﻲ را ﺑﻪ ﺳﻤﺖ زﻳﺴﺖ ﮔﺎه ﻫﺎی ﺣﺴﺎس ﺗﺮ ﻣﻨﺘﻘﻞ ﻛﻨﺪ . – ﺟﺬب ﻛﻨﻨﺪه ﻫﺎ • ﺑﺮای ﻧﺸﺘﻲ ﻫﺎی ﺑﻨﺰﻳﻨﻲ ﺑﻪ ﻋﻠﺖ ﺗﺒﺨﻴﺮ ﺳﺮﻳﻊ ﻗﺎﺑﻞ ﻫﺎ آن اﺟﺮا ﻧﻴﺴﺖ . • اﺳﺘﻌﻤﺎل ﺑﻴﺶ ازﺣﺪ ﺑﻪ ﺗﻮﻟﻴﺪ ﺿﺎﻳﻌﺎت و ﻓﺎﺿﻼب اﺿﺎﻓﻲ ﻣﻨﺘﻬﻲ ﻣﻲ ﮔﺮدد . ازآن • ﻛﻪ ﻳﻲﺟﺎ ﻧﺮخ اﻧﺘﻘﺎل ﻓﻴﺰﻳﻜﻲ ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ ﺳﻨﮕﻴﻦ در ﭼﻨﻴﻦ ﻣﺤﻴﻄﻲ ﻛﻨﺪ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد، رو ﻦﻳ ازا ﻣﺎده ﻧﻔﺘـﻲ ﺗﺮ ﻛﻢ ی ﺑﺮای ﺑﺎزﻳﺎﻓﺖ ﺗﻮﺳﻂ ﺟﺎذب ﻫﺎ ﺑﺎﻗﻲ ﺧﻮاﻫﺪ ﻣﺎﻧﺪ . ج- 2 - ﻣﻘﺪاری اﺛﺮ ﻧﺎﻣﻄﻠﻮب ﺑﺮ روی زﻳﺴﺖ ﮔﺎه – ﺣﺬف یﺳﺎز کﭘﺎ / دﺳﺘﻲ ﻣﺎده ﻧﻔﺘﻲ ﻓﺼﻞ ﭼﻬﺎرم - ﺗﺪو ﻳﻦ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﺖﻳﺮﻳﻣﺪ ﺑﺤﺮان ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔ در ﻲﻧﻔﺘ ﻲ رودﺧﺎﻧﻪ و ﻫﺎ درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ 07 / 10 / 94 113 • اﻧﺘﻘﺎل رﺳﻮب و ﻣﺴﺎﻳﻞ ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ و اﻧﻬﺪام و دوررﻳﺰی ﺿﺎ ﻳﻌﺎت ﺑﻪ ﺣﺪاﻗﻞ ﻣﻲ رﺳﺪ . • اﺳﺎﺳﺎ زﻣﺎﻧﻲ ﻛﻪ ﻣﺎده ﻧﻔﺘﻲ روی ﺳﻄﺢ اﺳﺖ، ﺛﺮﻮﻣ اﺳﺖ ﻧﻪ ﻫﻨﮕﺎﻣ ﻛﻪ ﻲ زﻳﺮ ﺷﻦ ﺗﻤﻴﺰ ﻣﺪﻓﻮن ﺷﺪه ﺑﺎﺷﺪ ازآن • ﻛﻪ ﻳﻲﺟﺎ ﺑﻨﺰﻳﻦ ﺳﺮﻳﻊ ﺗﺒﺨﻴﺮ ﻣﻲ ﺷﻮد ، اﺳﺘﻔﺎده از روش دﺳﺘﻲ ﻛﻪ ﻣﻨﺠﺮ ﺑﻪ ﺑﺮﻫﻢ زدن زﻳﺴﺖ ﮔﺎه، رﻋﺎﻳﺖ ﻣﻼﺣﻈﺎت اﻳﻤﻨﻲ ﭘﺮﺳﻨﻞ و ﺗﻮﻟﻴﺪ ﺿﺎﻳﻌﺎت و ﻓﺎﺿﻼب ﻣﻲ در ﺷﻮد ﺗﻮازن ﺑﺎ ﻣﺰاﻳﺎی یﺳﺎز ﭘﺎک ﻧﺨﻮاﻫﺪ ﺑﻮد . – ﺣﺬف ﻣﻜﺎﻧﻴﻜﻲ ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ • ﺳﺒﺐ ﺟﺎ ﻪﺟﺎﺑ ﻳﻲ ﺣﺠﻢ ﺑﺎﻻﻳﻲ از ﻣﺎﺳﻪ ﺗﻤﻴﺰ ﺑﻪ ﻫﻤﺮاه ﻣﺎﺳﻪ آﻟﻮده ﻣﻲ .ﺷﻮد • در ﺳﻮاﺣﻞ ﭘﺮﺗﺮدد و ﻫﻨﮕﺎﻣﻲ ﻛﻪ ﻃﻮل زﻳﺎدی از ﺳﺎﺣﻞ آﻟﻮده ﺷﺪه اﺳﺖ، ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮد . ازآن • ﻛﻪ ﻳﻲﺟﺎ ﺑﻨﺰﻳﻦ ﺳﺮﻳﻊ ﺗﺒﺨﻴﺮ ﻣﻲ ﺷﻮد ، اﺳﺘﻔﺎده از روش دﺳﺘﻲ ﻛﻪ ﻣﻨﺠﺮ ﺑﻪ ﺑﺮﻫﻢ زدن زﻳﺴﺖ ﮔﺎه، رﻋﺎﻳـﺖ ﻣﻼﺣﻈﺎت اﻳﻤﻨﻲ ﭘﺮﺳﻨﻞ و ﺗﻮﻟﻴﺪ ﺿﺎﻳﻌﺎت و ﻓﺎﺿﻼب ﻣﻲ ﺷﻮد در ﺗﻮازن ﺑﺎ ﻣﺰاﻳﺎی یﺳﺎز ﭘﺎک ﻧﺨﻮاﻫﺪ ﺑﻮد . آب – ﭘﺎﺷﻲ ﺑﺎ ﻓﺸﺎر ﻛﻢ ) آب ﺳﺮد ( • ﺗﻨﻬﺎ زﻣﺎﻧﻲ ﺛﺮﻮﻣ اﺳﺖ ﻛﻪ ﻣﺎده ﻧﻔﺘﻲ ﺳﻴﺎل اﺳﺖ و ﺑﻪ ﺳﺴﺘﻲ ﺑﻪ رﺳﻮﺑﺎت ﻣﻲ ﭼﺴﺒﺪ . • ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ ﻓﺸﺎ ﺑﻪ ر ﻣﻨﻈﻮر ﺣﺪاﻗﻞ ﻛﺮدن ﺷﺴﺘﻪ ﺷﺪن ﻣﺎﺳﻪ ﺑﻪ ﭘﺎﻳﻴﻦ دﺳﺖ ﺑﻬﻴﻨﻪ ﮔﺮدد . ﻣﻜﺶ – • اﺳﺘﻔﺎده ﺳﺮﻳﻊ از اﻳﻦ روش ﺗﻮاﻧ ﻣﻲ ﺪ از ﻧﻔﻮذ ﻋﻤﻘﻲ ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی ﻛﻨﺪ . • ﻫﻨﮕﺎﻣﻲ ﻛﻪ ﺑﻪ ﻫﻤﺮاه آب ﭘﺎﺷﻲ از اﻳﻦ روش اﺳﺘﻔﺎده ﺷﻮد ﻣﻘﺪار ﺿﺎﻳﻌﺎت ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﺟﺬب ﻛﻨﻨﺪه ﻫﺎ را ﺣـﺪاﻗﻞ ﺧﻮاﻫﺪ ﻛﺮد . ﺗﻮاﻧ ﻣﻲ • ﺪ ﻣﺎده ﻧﻔ ﺘﻲ ﻏﻴﺮ ﭼﺴﺒﻨﺎک را از روی ﻻﻳﻪ ﻫﺎی ﻣﺎﺳﻪ ای ﻛﺎﻣﻼ ، اﻣﺎ ﻲ آراﻣ ﺑﻪ ﻣﻜﺶ ﻛﻨﺪ . – اﺻﻼح ر ﺳﻮﺑﺎت • ﺑﺮای رﺳﻮﺑﺎﺗﻲ ﻛﻪ ﺑﻪ ﻣﻘﺪار ﻛﻢ آﻟﻮده اﻧﺪ ﺷﺪه ، ﻣﻨﺎﺳﺐ اﺳﺖ ﺑﻪ . ﻋﻨﻮان ﻳﻚ ﻣﺮﺣﻠـﻪ ﻧﻬـﺎﻳﻲ ﭘـﺎک ﺳـﺎز ی ﺑـﺮای آراﺳﺘﻦ ﺳﺎﺣﻞ ﻫﺎی ﺗﻔﺮﻳﺤﻲ ﺑﺸﻤﺎر ﻣﻲ . رود ﻛﻪ ﻳﻲﺟﺎ آن از • ﺑﻨﺰﻳﻦ ﺳﺮﻳﻊ ﺗﺒﺨﻴﺮ ﻣﻲ ﺷﻮد، اﺳﺘﻔﺎده از روش دﺳﺘﻲ ﻛﻪ ﻣﻨﺠﺮ ﺑﻪ ﺑﺮﻫﻢ زدن زﻳﺴـﺖ ﮔـﺎه، رﻋﺎﻳـﺖ ﻣﻼﺣﻈﺎت اﻳﻤﻨﻲ ﭘﺮﺳﻨﻞ و ﺗﻮﻟﻴﺪ ﺿﺎﻳﻌﺎت و ﻓﺎﺿﻼب ﻣﻲ ﺷﻮد در ﺗﻮازن ﺑﺎ ﻣﺰاﻳﺎی ﭘﺎک یﺳﺎز ﻧﺨﻮاﻫﺪ ﺑﻮد . ﻏﻨﻲ – ﺳﺎزی ﻏﺬاﻳﻲ ) ﺑﻪ ﻛﻤﻚ رﻳﺰﻣﻐﺬی (ﻫﺎ • ﺑﺮای ﻧﺸﺘﻲ ﻫﺎی ﺑﻨﺰﻳﻨﻲ ﺑﻪ دﻟﻴﻞ ﺗﺒﺨﻴﺮ ﺳﺮﻳﻊ ﻗﺎ ﻫﺎ آن ﺑﻞ اﺟﺮا ﻧﻴﺴﺖ . • ﺗﻮﺟﻪ وﻳﮋه ﺑﺮای ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی از ﻏﻨﻲ ﺷﺪن ﺑﻴﺶ ازﺣﺪ ، ﻣﻮردﻧ اﺳﺖ ﺎزﻴ . • اﻳﻦ روش ﺑﺮای ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ ﺳﺒﻚ ﺗﺮ ﻛﻪ ﻻﻳﻪ ﻫﺎی ﻧﺎزک ﺗﺮی ﺗﺸﻜﻴﻞ ﻣﻲ دﻫﻨـﺪ ﺛﺮﻮﻣـ ﺗﺮ ﺑـﻮده و در ﻣـﻮرد ﻣـﻮاد ﻧﻔﺘﻲ ﺳﻨﮕﻴﻦ ﻛﻪ ﻴﺗﻮﻟ ﺪﻛﻨﻨﺪه ﻻﻳﻪ ﻫﺎی ﺿﺨﻴﻢ ﺗﺮ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻳﺎ ﺣﺘﻲ در ﻣﻮرد ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ ﻛﻪ ﻣﺪﺗﻲ در ﻣﻌﺮض ﻫﻮا ﻗﺮارﮔﺮﻓﺘﻪ ) اﻧﺪ ﻫﻮازده ( اﺛﺮﺑﺨﺸﻲ ﺗﺮ ﻛﻢ ی دارد . – ﺗﺮﻛﻴﺒﺎت ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ ﭘﺎک ﺳﺎزی ﺳﻮاﺣﻞ 114 07 / 10 / 94 دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﭘﻴﺸﮕﻴﺮی و ﺑﺤﺮان ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔﻲ ﻫﺎی ﻧﻔﺘﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ و درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ • ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ اﻳﻦ روش ﺗﻨﻬﺎ راه یﺳﺎز ﭘﺎک ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ ﺳﻨﮕﻴﻦ ﺑﺪون ﺟﺎ ﻪﺟﺎﺑ ﻳﻲ رﺳﻮﺑﺎت ﺑﺎﺷﺪ . – ﻋﻮاﻣﻞ ﺟﺎﻣﺪ ﺳﺎز • ﺑﺮای ﻧﺸﺘﻲ ﻫﺎی ﺑﻨﺰﻳﻨﻲ ﺑﻪ دﻟﻴﻞ ﺗﺒﺨﻴﺮ ﺳﺮﻳﻊ ﻫﺎ آن ﻗﺎﺑﻞ اﺟﺮا ﻧﻴﺴﺖ . • ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ اﺳﺘﻔﺎده اوﻟﻴﻪ از ﻧﻔﻮذ ﻋﻤﻴﻖ ﺗﺮ ﻣﺎده ﻧﻔﺘﻲ ﺟﻤﻊ ﺷﺪه ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی ﻛﻨﺪ . • ﺑﺮای ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ ﺳﻨﮕﻴﻦ، ﻛﻪ ﻳﻲﺟﺎ آن از ﺧﻴﻠﻲ وﻳﺴﻜﻮز ﻫﺴﺘﻨﺪ و ﺑﻪ ﻣﺤﺼﻮل اﺟﺎزه ﻣﺨﻠﻮط ﺷـﺪن در داﺧـﻞ ﻣﺎده ﻧﻔﺘﻲ را ﻧ ﻤﻲ دﻫﻨﺪ ، ﺗﺎﺛﻴﺮ ﮔﺬار .ﺴﺖﻴﻧ – ﺳﻮزاﻧﺪن در ﻣﺤﻞ ﺗﻮاﻧ ﻣﻲ • ﺑﻪﺪ ﺛﺮﻮﻣ ﻃﻮر ی اﻧﺒﺎﺷﺘﻪ ﻫﺎی ﻣﺎده ﻧﻔﺘﻲ را از روی ﺳﻄﺢ یﺳﺎز ﭘﺎک ﻧﻤﺎﻳﺪ . • ﻧﮕﺮاﻧﻲ ﻫﺎﻳﻲ در ﻣﻮرد آﻟﻮدﮔﻲ ﻫﻮا، اﺛﺮ دﻣﺎﻳﻲ ﺑﺮ روی زﻧﺪﮔﻲ ﮔﻴﺎﻫﺎن و ﺟﺎﻧﻮران آن ﻧﺎﺣﻴﻪ، ﺧﺎﺻـﻴﺖ ﻓﻴﺰﻳﻜـﻲ ﭘﺴﻤﺎﻧﺪ وﺟﻮد دارد . • اﺣﺘﻤﺎﻻ ﺑﻪ ﺣﻔﺮ ﮔﻮدال ﻫﺎﻳﻲ ﺑﺮای اﻧﺒﺎﺷﺘﻪ ﻛﺮدن ﻣﺎده ﻧﻔﺘﻲ در ﺣﻮﺿﭽﻪ یﻫﺎ ﺣﻔﺮﺷﺪه ، ﻧﻴﺎز ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد . • ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ ﺳﺒﻚ ﺗﺮ در ﺷﻦ ﻧﻔﻮذ ﺧﻮاﻫﻨﺪ ﻛﺮد و ﺳﻄ ﺢ ﻛﺎﻓﻲ ﺑﺮای اﻣﻜـﺎن ﺳـﻮﺧﺘﻦ ﻣـﺎده ﻧﻔﺘـﻲ در دﺳـﺘﺮس ﻧﺨﻮاﻫﺪ ﺑﻮد . ج- 3 - اﺛﺮ ﻧﺎﻣﻄﻠﻮب ﻣﺤﺘﻤﻞ ) ﻧﺎﻣﻄﻠﻮب ﻣﺤﺴﻮس ( ﺑﺮ روی زﻳﺴﺖ ﮔﺎه آب – ﭘﺎﺷﻲ ﺑﺎ ﻓﺸﺎر ﻛﻢ ) آب ﮔﺮم ( • اﻳﻦ روش ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﺑﺮای ﺷﻞ ﻛﺮدن و ﺟﺪا ﻛﺮدن ﻣﺎده ﻧﻔﺘﻲ ﭼﺴﺒﻨﺎک از ﻣﺎﺳﻪ ﻫﺎ ﺑﻪ ﻛﺎر ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﻮد . • ﻫﺮﮔﻮﻧﻪ ارﮔﺎﻧﻴﺴﻢ ﻣﻮﺟﻮد ﺑﻪ ﻃﻮر ﻧﺎﻣﺴﺎﻋﺪی ﺗﻮﺳﻂ آب ﮔﺮم ﺗﺤﺖ ﺗﺎﺛﻴﺮ ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮد . ج- 4 - ﺑﻴﺶ ﺗﺮﻳﻦ اﺛﺮ ﻧﺎﻣﻄﻠﻮب ﺑﺮ روی زﻳﺴﺖ ﮔﺎه آب – ﭘﺎﺷﻲ ﺑﺎ ﻓﺸﺎر زﻳﺎد ) آب ﮔﺮم ( ﺟﺖ • ﻫﺎی آب ﻓﺸﺎر ﺑﺎﻻ رﺳﻮﺑﺎت ﺑﻪ اﻧﺪازه ﺷﻦ را روان ﻛﺮده، ﺳﺎﺣﻞ را دﭼﺎر ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ ﻣﻲ ﻛﻨﺪ و رﺳﻮﺑﺎت ﻧﻔﺘﻲ ﺷﺪه را از داﺧﻞ زﻳﺴﺖ ﮔﺎه ﻫﺎی ﻧﺰدﻳﻚ ﺳﺎﺣﻞ ﺷﺴ ﺘﺸﻮ ﺧﻮاﻫﺪ داد . ج- 5 - اﻃﻼﻋﺎت در ﻣﻮرد ﻧﺤﻮه و ﺷﺪت اﺛﺮﮔﺬاری ﻧﺎﻗﺺ اﺳﺖ – اﺳﺘﻔﺎده از ﻣﻮاد ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ ﺑﺮای ﭘﻴﺶ ﭘﺎﻛﺴﺎزی ﺳﻮاﺣﻞ • اﻃﻼﻋﺎت ﺑﻴﺶ ﺗﺮ ی در ﻣﻮرد ﻣﺤﺼﻮﻻت در دﺳﺘﺮس، ﻣﻴﺰان اﺛﺮﺑﺨﺸ ﻲ و اﺛﺮ ﻫﺎ آن ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز اﺳﺖ . – ﭘﺨﺶ ﻣﻴﻜﺮوب ﻃﺒﻴﻌﻲ • اﻃﻼﻋﺎت ﺟﺎﻣﻊ و ﻛﺎﻓﻲ در ﻣﻮرد اﺛﺮ و اﺛﺮﺑﺨﺸ ﻲ ﭘ ﺨﺶ ﻣﻴﻜﺮوب ﻃﺒﻴﻌﻲ ﺑﺮ روی زﻳﺴﺖ ﮔـﺎه ﻫـﺎی آب ﺷـﻴﺮﻳﻦ وﺟﻮد ﻧ ﺪارد . ﻓﺼﻞ ﭼﻬﺎرم - ﺗﺪو ﻳﻦ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﺖﻳﺮﻳﻣﺪ ﺑﺤﺮان ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔ در ﻲﻧﻔﺘ ﻲ رودﺧﺎﻧﻪ و ﻫﺎ درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ 07 / 10 / 94 115 4 - 4 - 3 - 2 - 8 - ﺳﻮاﺣﻞ ﺷﻦ و ﻣﺎﺳﻪ ای اﻟﻒ- ﺗﻮﺻﻴﻒ زﻳﺴﺖ ﮔﺎه ﺳﻮاﺣﻞ ﺷﻦ و ﻣﺎﺳﻪ ای ﺗﻮﺳﻂ ﻻﻳﻪ ای ﻛﻪ ﺑﻴﺶ ﺗﺮ از ﻣﺨﻠﻮﻃﻲ از ﻣﺎﺳﻪ و رﺳﻮﺑﺎت ﺑﻪ اﻧﺪازه ﻗﻠـﻮه ﺳـﻨﮓ، ﻣﺸـﺨﺺ ﻣـﻲ ﺷـﻮﻧﺪ . ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ اﻳﻦ زﻳﺴﺖ ﮔﺎه ﻫﺎ از ﻳﻚ ﻻﻳﻪ ﻗﻠﻮه ﺳﻨﮓ یﻫﺎ ﻣﺮﺗﺐ و ﻣﻨﻈﻢ ﭘﻮﺷﻴﺪه ﺗﻮﺳﻂ رﺳﻮﺑﺎت رﻳﺰداﻧﻪ اﻧـ ﺑـﻪ ) یا ﺪازه ﻣﺎﺳـﻪ ( ﺗـﺎ ﻣﺨﻠﻮط ﻣﺎﺳﻪ، رﻳﮓ و ﻗﻠﻮه ﺳﻨﮓ را ﺗﺤﺖ ﭘﻮﺷﺶ ﻗﺮار دﻫﻨﺪ . در ﻧﻮاﺣﻲ ﻛﻪ ﺑﺎ ﺑﺮف و ﻳﺦ ﭘﻮﺷﻴﺪه ﺷﺪه، ﻋﻨﺎﺻـﺮ ﺷـﻨﻲ ﻣـﻲ ﺗﻮاﻧﻨـﺪ ﺗﺨﺘﻪ ﺳﻨﮓ ﻫﺎی ﺧﻴﻠﻲ ﺑﺰرگ ﻧﻴﺰ ﺑﺎﺷﻨﺪ . ﻧﺮخ ﺟﺎﻳﮕﺰﻳﻨﻲ ﻣﺠـﺪد ﻃﺒﻴﻌـﻲ ﺑـﺮای ﺷـﻦ در ﻣﻘﺎﻳﺴـﻪ ﺑـﺎ ﻣﺎﺳـﻪ ﺧﻴﻠـﻲ ﻛﻨـﺪ اﺳـﺖ . زﻳﺴﺖ ﮔﺎه ﻫﺎی ﻣﺨﻠﻮط ﺷﻦ و ﻣﺎﺳﻪ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﺳﻮاﺣﻞ درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎی ﺑﺰرگ و ﻧﻘﻄﻪ ﺟﺪاﻛﻨﻨﺪه رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ و ﻧﻬﺮﻫﺎ ﺑﻪ ﺣﺴﺎب ﻣﻲ آﻳﻨﺪ . ب- ﻣﻴﺰان ﺣﺴﺎﺳﻴﺖ زﻳﺴﺖ ﮔﺎه ﻫﺎی ﻣﺨﻠﻮط ﺷﻦ و ﻣﺎﺳﻪ ﺣﺴﺎﺳﻴﺖ ﻣﺘﻮﺳﻄﻲ ﺑﻪ ﻧﺸﺘﻲ ﻫﺎی ﻣﺎده ﻧﻔﺘﻲ دارﻧﺪ . اﺟﺘﻤﺎﻋـﺎت ﺑﻴﻮﻟـﻮژﻳﻜﻲ در اﻳـﻦ ﻣﻨﺎﻃﻖ ﺑﻪ دﻟﻴﻞ ﺗﺤﺮک رﺳﻮب، ﺧﺸﻚ ﻛﺮدن و ﻣﻮﺟﻮدات آﻟﻲ ﻛﻢ، ﺧﻴﻠﻲ ﭘﺮاﻛﻨﺪه ﻫﺴﺘﻨﺪ ﺑﻴﺶ . ﺗﺮ اوﻗﺎت زﻧﺪﮔﻲ ﻧﺮم ﺗﻨﺎن در ﺳﻮاﺣﻞ ﺷﻦ و ﻣﺎﺳﻪ ای 116 07 / 10 / 94 دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﭘﻴﺸﮕﻴﺮی و ﺑﺤﺮان ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔﻲ ﻫﺎی ﻧﻔﺘﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ و درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ اﻳﻦ زﻳﺴﺖ ﮔﺎه ﻫﺎ در ﭘﻨﺎه ﮔﺎه ﻫﺎی ﻋﻤﻴﻖ اﺳﺖ ﻲﻨﻴﺮزﻣﻳز . زﻳﺴﺖ ﮔﺎه ﻣﺠﺎور ﺳﺎﺣﻞ ﺗﻮﺳـﻂ ﻣـﺎﻫﻲ ﻫـﺎ ﺑـﺮای ﺗﺨﻤـﻚ ﮔـﺬار و ی ﺣﻔﺎﻇﺖ ﻫﺎ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮد ﻫﻢ . ﭼﻨﻴﻦ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﺗﻌﺪاد ﻣﺤﺪودی ﭘﺮﻧﺪه و ﭘﺴﺘﺎن دار در آﻧﺠﺎ وﺟﻮد داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ . ﺑﺎ رﺳﻴﺪن ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ وﻳﺴﻜﻮز ﺑﻪ اﻳﻦ زﻳﺴﺖ ﮔﺎه ﻫﺎ ﻣﻤﻜﻦ ﻧﻴﺴﺖ ﻣﺎده ﻧﻔﺘﻲ ﺑﻪ داﺧﻞ رﺳﻮﺑﺎت ﻧﻔـﻮذ ﻛﻨـﺪ زﻳـﺮا ﻓﻀـﺎﻫﺎی ﻣﺘﺨﻠﺨﻞ ﻣﺎﺑﻴﻦ رﺳﻮﺑﺎت ﺗﻮﺳﻂ ﻣﺎﺳﻪ ﭘﺮﺷﺪه رو ﻦﻳا از . اﻧﺪ ﻧﻔﻮذ ﻋﻤﻴﻖ ﻣﺎده ﻧﻔﺘﻲ و ﻣﺎﻧﺪﮔﺎری ﻃﻮﻻﻧ ﻲ ﻣـﺪت ﻧﺴـﺒﺖ ﺑـﻪ ﻻﻳـﻪ ﺷﻨﻲ اﺳﺖ ﺗﺮ ﻛﻢ . ج- روش ﻫﺎ ی ﭘﺎﺳﺦ : ﻣﺤﻴﻂ ﻫﺎی ﺳﺎﺣﻞ ﺷﻦ و ﻣﺎﺳﻪ ﻣﺨﻠﻮط ج- 1 - ﺣﺪاﻗﻞ اﺛﺮ ﻧﺎﻣﻄﻠﻮب ﺑﺮ روی زﻳﺴﺖ ﮔﺎه – ﺣﺬف و ﺧﺎرج ﻛﺮدن ﻧﺨﺎﻟﻪ ﻫﺎ • درﺟﻪ ﻧﻔﺘﻲ ﺷﺪن اﻧﺘﻘﺎل ﻳﺎ ﻋﺪم اﻧﺘﻘﺎل ﻧﺨﺎﻟﻪ ﻫﺎ را ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻣﻲ ﻛﻨﺪ ﻫﻢ . ﭼﻨﻴﻦ از ﺑﻴﻦ ﺑـﺮدن ﻧﺨﺎﻟـﻪ ﻫـﺎ ﺑـﻪ ﻧـﻮع اﺳﺘﻔﺎده اﻧﺴﺎن ﻫﺎ از ﻣﻨﺒﻊ ﻣﻮردﻧﻈﺮ ﻳﺎ وﺟﻮد ﻣﻨﺎﺑﻊ ﺣﺴﺎس ﺑﺴﺘﮕﻲ دارد آب – ﭘﺎﺷﻲ • ﺗﻨﻬﺎ در ﻲ زﻣﺎﻧ ﻛﻪ ﻣﺎده ﻧﻔﺘﻲ ﺳﻴﺎل اﺳﺖ و آزاداﻧﻪ ﺑﻪ رﺳﻮﺑﺎت ﻣﻲ ﭼﺴﺒﺪ، ﺑﻴﺶ ﺗﺮ ﻳﻦ اﺛﺮ را دارد . • اﺳﺘﻔﺎده از اﻳﻦ روش ﺑﺮای یﺳﺎز ﭘﺎک ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ ﺳﻨﮕﻴﻦ، اﺣﺘﻤﺎﻻ ﻣﻘﺎدﻳﺮ زﻳـﺎد ﻣـﺎده ﻧﻔﺘـﻲ را ﺑﺮﺟـﺎی ﺑـﺎﻗﻲ ﺧﻮاﻫﺪ ﮔﺬاﺷﺖ . – ﺑﺎزﻳﺎﻓﺖ ﻃﺒﻴﻌﻲ • ﺑﺮای ﻧﺸﺘﻲ ﻫﺎی ﻛﻮﭼﻚ، اﻧﻮاع ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ ﺳﺒﻚ ﺗﺮ و ﻧﻮاﺣﻲ دوردﺳﺖ اﺛﺮ ﺗﺮ ﻛﻢ ی دارد . آب – ﭘﺎﺷﻲ ﺑﺎ ﻓﺸﺎر ﻛﻢ ) آب ﺳﺮد ( • ﺗﻨﻬﺎ زﻣﺎﻧﻲ ﺛﺮﻮﻣ اﺳﺖ ﻛﻪ ﻣﺎده ﻧﻔﺘﻲ ﺳﻴﺎل اﺳﺖ و ﺑﻪ ﺳﺴﺘﻲ ﺑﻪ رﺳﻮﺑﺎت ﻣﻲ ﭼﺴﺒﺪ . • ﻓﺸﺎر ﻫﺎی اﺿﺎﻓﻲ ﺗﻮاﻧ ﻣﻲ ﺪ ﺳﺒﺐ ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ ﺷﻮد . • اﺳﺘﻔﺎده از اﻳﻦ روش ﺑﺮای یﺳﺎز ﭘﺎک ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ ﺳﻨﮕﻴﻦ، اﺣﺘﻤﺎﻻ ﻣﻘﺎدﻳﺮ زﻳـﺎد ﻣـﺎده ﻧﻔﺘـﻲ را ﺑﺮﺟـﺎی ﺑـﺎﻗﻲ ﺧﻮاﻫﺪ ﮔﺬاﺷﺖ . • ﺑﺮای ﻧﺸﺘﻲ ﻫﺎی ﺑﻨﺰﻳﻦ، ﺗﻮاﻧ ﻣﻲ ﺪ ﻣﺎده ﻧﻔﺘﻲ را ﺑﻪ ﺳﻤﺖ زﻳﺴﺖ ﮔﺎه ﻫﺎی ﺣﺴﺎس ﺗﺮ ﻣﻨﺘﻘﻞ ﻛﻨﺪ . • ﺟﺬب ﻛﻨﻨﺪه ﻫﺎ • اﺳﺘﻌﻤﺎل ﺣﺪ از ﺶﻴﺑ ﺑﻪ ﺗﻮﻟﻴﺪ ﺿﺎﻳﻌﺎت و ﻓﺎﺿﻼب اﺿﺎﻓﻲ ﻣﻨﺘﻬﻲ ﻣﻲ ﮔﺮدد . • ﺑﺮای ﺑﺎزﻳﺎﻓﺖ ﻻﻳﻪ ﻫﺎی ﻧﺎزک ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ رو ی آب، ﺣﺘﻲ ﺑﺮای ﻧﺸﺖ ﻣﻮاد ﺑﻨﺰﻳﻨﻲ ﻣﻔﻴﺪ اﺳﺖ . ﻛﻪ ﻳﻲﺟﺎ آن از • ﻧﺮخ اﻧﺘﻘﺎل ﻓﻴﺰﻳﻜﻲ ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ ﺳﻨﮕﻴﻦ در ﭼﻨﻴﻦ ﻣﺤﻴﻄﻲ ﻛﻨﺪ ﺧﻮاﻫـﺪ ﺑـﻮد، رو ﻦﻳـ ا از ﻣـﺎده ﻧﻔﺘﻲ ﺗﺮ ﻛﻢ ی ﺑﺮای ﺑﺎزﻳﺎﻓﺖ ﺗﻮﺳﻂ ﺟﺎذب ﻫﺎ ﺑﺎﻗﻲ ﺧﻮاﻫﺪ ﻣﺎﻧﺪ . ﻓﺼﻞ ﭼﻬﺎرم - ﺗﺪو ﻳﻦ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﺖﻳﺮﻳﻣﺪ ﺑﺤﺮان ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔ در ﻲﻧﻔﺘ ﻲ رودﺧﺎﻧﻪ و ﻫﺎ درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ 07 / 10 / 94 117 ج- 2 - ﻣﻘﺪاری اﺛﺮ ﻧﺎﻣﻄﻠﻮب ﺑﺮ روی زﻳﺴﺖ ﮔﺎه ﻣﻜﺶ – • اﺳﺘﻔﺎده از اﻳﻦ روش ﺑﺮای ﺟﻤﻊ آوری ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ در ﻣﺮاﺣﻞ اوﻟﻴﻪ ﻧﺸـﺖ، از ﻧﻔـﻮذ ﺑـﻴﺶ ﻫـﺎ آن ﺗـﺮ ﺟﻠـﻮﮔﻴﺮی ﺧﻮاﻫﺪ ﻛﺮد . – ﺣﺬف یﺳﺎز ﭘﺎک / دﺳﺘﻲ ﻣﺎده ﻧﻔﺘﻲ • از آن ﺟﺎ ﻛﻪ ﻣﻮاد ﺑﻨﺰﻳﻨﻲ ﺗﻤﺎﻳﻞ ﺑﻪ ﺗﺒﺨﻴﺮ ﺳﺮﻳﻊ دارﻧﺪ، ﭘﺎک یﺳﺎز دﺳﺘﻲ ﻛﻪ ﺳﺒﺐ ﺑﺮ ﻫﻢ ﺧﻮردﮔﻲ ﻣﺤـﻴﻂ، ﻣﻼﺣﻈﺎت ﺷﺪﻳﺪ ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ اﻳﻤﻨﻲ ﻛﺎرﮔﺮ ان و ﺗﻮﻟﻴﺪ ﺿﺎﻳﻌﺎت و ﻓﺎﺿﻼب ﻣﻲ ﺷﻮد ، ﻣﺰﻳﺘﻲ ﻧﺨﻮاﻫﺪ داﺷﺖ . • اﻧﺘﻘﺎل رﺳﻮب و ﻣﺴﺎﻳﻞ ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ و ﺗﻮﻟﻴﺪ ﺿﺎﻳﻌﺎت را ﻛﻢ ﻣﻲ .ﻛﻨﺪ • زﻣﺎﻧﻲ ﺗﺮﺟﻴﺢ داده ﻣﻲ ﺷﻮد ﻛﻪ ﻣﺎده ﻧﻔﺘﻲ اﺳﺎﺳﺎ ﺑﺮ روی ﺳﻄﺢ اﺳﺖ، ﻧﻪ ﺑﻪ ﻛﻪ اﻳﻦ ﻃﻮر ﻋﻤﻘﻲ ﻧﻔﻮذ ﻛﺮده ﻳـﺎ ﻣﺪﻓﻮن ﺷﺪه ﺑﺎﺷﺪ . – اﺻﻼح رﺳﻮب • ﺑﺮای ﺗﺠﺰﻳﻪ ﻣﺎده ﻧﻔﺘﻲ ﺳﻨ ﮕﻴﻦ ﺳﻄﺤﻲ ﻳﺎ ﻧﻤﺎﻳﺎن ﻛﺮدن ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ ﻧﻔﻮذ ﻛﺮده، ﮋهﻳو ﺑﻪ در ﻧﻘﺎﻃﻲ ﻛـﻪ اﻧﺘﻘـﺎل رﺳﻮب ﻣﻨﺠﺮ ﺑﻪ ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ، اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲ .ﺷﻮد • در ﺟﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﺳﻄﺢ ﻛﺎﻓﻲ ﺑﺮای ﺗﻘﺎﺑﻞ ﺑﺎ اﻣﻮاج، ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر اﺻﻼح و ﭘﺨﺶ رﺳﻮﺑﺎت در داﺧـﻞ ﭘﺮوﻓﻴـﻞ ﻋﻤـﻮﻣﻲ ﺧﺎک وﺟﻮد دارد، اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲ ﮔﺮدد . • از آن ﺟﺎ ﻛﻪ ﻣﻮاد ﺑﻨﺰﻳﻨﻲ ﺗﻤﺎﻳﻞ ﺑﻪ ﺗﺒﺨﻴﺮ ﺳﺮﻳﻊ دارﻧﺪ، ﻋﻤﻠﻴﺎت اﺻﻼح رﺳﻮﺑﺎت ﻛﻪ ﺳﺒﺐ ﺑـﺮ ﻫـﻢ ﺧـﻮردﮔﻲ ﻣﺤﻴﻂ، ﻣﻼﺣﻈﺎت ﺷﺪﻳﺪ ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ اﻳﻤﻨﻲ ﻛﺎرﮔﺮان و ﺗﻮﻟﻴﺪ ﺿـﺎﻳﻌﺎت و ﻓﺎﺿـﻼب ﻣـﻲ ﺷـﻮد ، ﻣﺰﻳﺘـﻲ ﻧﺨﻮاﻫـﺪ داﺷﺖ . – ﺣﺬف ﻣﻜﺎﻧﻴﻜﻲ ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ • ﺳﺒﺐ اﻧﺘﻘﺎل ﻣﻘﺎدﻳﺮ زﻳﺎدی رﺳﻮب ﺑﻪ ﻫﻤﺮاه ﻣﺎده ﻧﻔﺘﻲ ﻣﻲ .ﺷﻮد • ﺑﺮای اﻧﻮاع ﻣﺎده ﻧﻔﺘﻲ ﺳﻨﮕﻴﻦ ﺗﺮ اﺟﺮا ﻣﻲ ﺷﻮد ﻛﻪ اﻧﺘﻘﺎل ﺑﻪ ﺻﻮرت دﻳﮕﺮ ﻣﺸﻜﻞ و دﺷﻮار اﺳﺖ . • از آن ﺟﺎ ﻛﻪ ﻣﻮاد ﺑﻨﺰﻳﻨﻲ ﺗﻤﺎﻳﻞ ﺑﻪ ﺗﺒﺨﻴﺮ ﺳﺮﻳﻊ دارﻧﺪ، ﻋﻤﻠﻴﺎت اﻧﺘﻘﺎل ﻣﻜﺎﻧﻴﻜﻲ رﺳﻮﺑﺎت ﻛـﻪ ﺳـﺒﺐ ﺑـﺮ ﻫـﻢ ﺧﻮردﮔﻲ ﻣﺤﻴﻂ، ﻣﻼﺣﻈﺎت ﺷﺪﻳﺪ ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ اﻳﻤﻨﻲ ﻛﺎرﮔﺮان و ﺗﻮﻟﻴﺪ ﺿﺎﻳﻌﺎت و ﻓﺎﺿـﻼب ﻣـﻲ ﺷـﻮد ، ﻣﺰﻳﺘـﻲ ﻧﺨﻮاﻫﺪ داﺷﺖ . – ﺗﺮﻛﻴﺒﺎت ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ ﭘﺎک ﺳﺎزی ﺳﻮاﺣﻞ • اﻳﻦ اﻣﻜﺎن وﺟﻮد دارد ﻛﻪ ﺗﻨﻬﺎ ﺗﻜﻨﻴﻚ ﺑﺮای اﻧﺘﻘﺎل ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ وﻳﺴﻜﻮز ﺑﺪون ﺟﺎ ﻪﺟﺎﺑ ﻳﻲ رﺳﻮﺑﺎت ﺑﺎﺷﺪ . ﻏﻨﻲ – ﺳﺎزی ﻏﺬاﻳﻲ ) ﺑﻪ ﻛﻤﻚ رﻳﺰﻣﻐﺬی (ﻫﺎ • ﺑﺮای ﻧﺸﺘﻲ ﻫﺎی ﺑﻨﺰﻳﻨﻲ ﺑﻪ دﻟﻴﻞ ﺗﺒﺨﻴﺮ ﺳﺮﻳﻊ ﻗﺎﺑﻞ ﻫﺎ آن اﺟﺮا ﻧﻴﺴﺖ . 118 07 / 10 / 94 دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﭘﻴﺸﮕﻴﺮی و ﺑﺤﺮان ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔﻲ ﻫﺎی ﻧﻔﺘﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ و درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ • اﻳﻦ روش ﺑﺮای ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ ﺳﺒﻚ ﺗﺮ ﻛﻪ در ﻻﻳﻪ ﻫﺎی ﻧﺎزک ﺗﺮی روی آب ﺗﺸﻜﻴﻞ ﻣﻲ دﻫﻨـﺪ ﺛﺮﻮﻣـ ﺗﺮ ﺑـﻮده و در ﻣﻮرد ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ ﺳﻨﮕﻴﻦ ﻛﻪ ﻴﺗﻮﻟ ﺪﻛﻨﻨﺪه ﻻﻳﻪ ﻫﺎی ﺿﺨﻴﻢ ﺗﺮ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻳﺎ ﺣﺘﻲ در ﻣﻮرد ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ ﻛﻪ ﻣـﺪﺗﻲ در ﻣﻌﺮض ﻫﻮا ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻪ اﻧﺪ ) ﻫﻮازده ( اﺛﺮﺑﺨﺸﻲ ﺗﺮ ﻛﻢ ی دارد . ﺑﻴﺶ • ﺗﺮ ﻳﻦ ﻛﺎرﺑﺮد ﺑﻪ را ﻋﻨﻮان ﺗﻜﻨﻴﻚ ﺛﺎﻧﻮﻳﻪ ﺑﻌﺪ از ﺑﺮداﺷﺖ ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ ﺧﺎﻟﺺ دارد . • ﺗﻮﺟﻪ وﻳﮋه ﺑﺮای ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی از ﻏﻨﻲ ﺷﺪن ﺣﺪ از ﺶﻴﺑ ، ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز اﺳﺖ . – ﺳﻮزاﻧﺪن در ﻣﺤﻞ ﺗﻮاﻧ ﻣﻲ • ﺑﻪﺪ ﺛﺮﻮﻣ ﻃﻮر ی اﻧﺒﺎﺷﺘﻪ ﻫﺎی ﻣﺎده ﻧﻔﺘﻲ روی ﺳﻄﻮح را یﺳﺎز ﭘﺎک ﻧﻤﺎﻳﺪ . • ﻣﺴﺎﻳﻞ و ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﻫﻤﺮاه اﻳﻦ روش ﺷﺎﻣﻞ آﻟﻮدﮔﻲ ﻫﻮا، ﺧﺎﺻـﻴﺖ ﻓﻴﺰﻳﻜـﻲ ﭘﺴـﻤﺎﻧﺪ و اﺛـﺮ دﻣـﺎﻳﻲ ﺑـﺮ روی زﻧﺪﮔﻲ ﮔﻴﺎﻫﺎن و ﺟﺎﻧﻮران ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . • ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﺑﺮای ﺟﻤﻊ آوری ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ ﻧﻴﺎز ﺑﻪ ﺣﻔﺮ ﮔﻮدال ﺑﺎﺷﺪ . • ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ ﺳﺒﻚ ﺗﺮ ﺑﺮ روی ﺳﻄﺢ رﺳﻮب ﺑﺎﻗﻲ ﻧﺨﻮاﻫﻨﺪ ﻣﺎﻧﺪ . – ﻣﻮاد ﺟﺎﻣﺪ ﻛﻨﻨﺪه • ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ اﺳﺘﻔﺎده ا وﻟﻴﻪ از ﻧﻔﻮذ ﻋﻤﻴﻖ ﺗﺮ ﻣﺎده ﻧﻔﺘﻲ ﺟﻤﻊ ﺷﺪه ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی ﻛﻨﺪ . • ﺑﺮای ﻧﺸﺘﻲ ﻫﺎی ﺑﻨﺰﻳﻨﻲ ﺑﻪ دﻟﻴﻞ ﺗﺒﺨﻴﺮ ﺳﺮﻳﻊ ﻫﺎ آن ﻗﺎﺑﻞ اﺳﺘﻔﺎده ﻧﻴﺴﺖ . • در ﺻﻮرﺗﻲ ﻛﻪ از ﻫﺎ ﺑﻮم و ﺑﺎﻟﺸﺘﻚ ﻫﺎ اﺳﺘﻔﺎده ﺷﺪه ﺑﺎﺷﺪ، ﺗﻮان ﻣﻲ از اﻳﻦ ﻣﻮاد ﺑﺮای ﺑﺎزﻳﺎﻓﺖ ﻻﻳـﻪ ﻫـﺎی ﻧـﺎزک ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ اﺳﺘﻔﺎده ﻛﺮد . • ﺑﺮای ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ ﺳﻨ ﮕﻴﻦ، از آن ﺟﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﺧﻴﻠﻲ وﻳﺴﻜﻮز ﻫﺴﺘﻨﺪ و ﺑﻪ ﻣﺤﺼﻮل اﺟﺎزه ﻣﺨﻠﻮط ﺷﺪن در داﺧـﻞ ﻣﺎده ﻧﻔﺘﻲ را ﻧ ﻤﻲ دﻫﻨﺪ ، ﺗﺎﺛﻴﺮ ﮔﺬار .ﺴﺖﻴﻧ • ﺑﺮای ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ ﺳﺒﻚ ﺗﺮ در ﻣﻮﻗﻌﻴﺖ ﻫﺎی ﻣﻨﺎﺳﺐ و اﻧﺘﺨﺎب ﺻﺤﻴﺢ ﻣﺤﺼﻮل ﻗﺎﺑﻞ اﺳﺘﻔﺎده اﺳﺖ . ج- 3 - اﺛﺮ ﻧﺎﻣﻄﻠﻮب ﻣﺤﺘﻤﻞ ) ﻧﺎﻣﻄﻠﻮب ﻣﺤﺴﻮس ( ﺑﺮ روی زﻳﺴﺖ ﮔﺎه آب – ﭘﺎﺷﻲ ﺑﺎ ﻓﺸﺎر ﺑﺎﻻ ) آب ﺳﺮد ( ﺟﺖ • ﻫﺎی آب ﺑﺎ ﻓﺸﺎر ﺑﺎﻻ رﺳﻮﺑﺎت آﻏﺸﺘﻪ ﺑﻪ ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ را ﺑﻪ داﺧﻞ زﻳﺴـﺖ ﮔـﺎه ﻫـﺎی ﻣﺠـﺎور ﺳـﺎﺣﻞ ﻣﻨﺘﻘـﻞ ﺧﻮاﻫﻨﺪ ﻛﺮد . • اﮔﺮ ﻣﻘﺪار ﻣﺎﺳﻪ زﻳﺎد ﺑﺎﺷﺪ، ﻓﺸﺎر اﺿﺎﻓﻲ و ﺑﻴﺶ ازﺣﺪ ﺗﻮاﻧ ﻣﻲ ﺪ ﻣﻨﺠﺮ ﺑﻪ ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ ﺷﻮد . آب – ﭘﺎﺷﻲ ﺑﺎ ﻓﺸﺎر ﻛﻢ ) آب ﮔﺮم ( • ﻫﺮﮔﻮﻧﻪ ارﮔﺎﻧﻴﺴﻢ ﻣﻮﺟﻮد ﺗﻮﺳﻂ آب ﮔﺮم ﺗﺤﺖ ﺗﺎﺛﻴﺮ ﻗﺮار ﺧﻮاﻫﺪ ﮔﺮﻓﺖ . • اﺳﺘﻔﺎده از آن ﺑﺮ روی ﻧﺸﺘﻲ ﻫﺎی ﻣﻮاد ﺑﻨﺰﻳﻨﻲ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﻣﻨﺠﺮ ﺑﻪ اﻧﺘﻘﺎل ﻣﺎده ﻧﻔﺘـﻲ ﺑـﻪ زﻳﺴـﺖ ﮔـﺎه ﻫـﺎی ﺣﺴﺎس ﺗﺮ ﮔﺮدد . ﻓﺼﻞ ﭼﻬﺎرم - ﺗﺪو ﻳﻦ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﺖﻳﺮﻳﻣﺪ ﺑﺤﺮان ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔ در ﻲﻧﻔﺘ ﻲ رودﺧﺎﻧﻪ و ﻫﺎ درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ 07 / 10 / 94 119 ج- 4 - ﺑﻴﺶ ﺗﺮﻳﻦ اﺛﺮ ﻧﺎﻣﻄﻠﻮب ﺑﺮ روی زﻳﺴﺖ ﮔﺎه آب – ﭘﺎﺷﻲ ﺑﺎ ﻓﺸﺎر ﺑﺎﻻ ) آب ﮔﺮم ( • ﺷﻦ و ﻣﺎﺳﻪ ﻧﻔﺘﻲ ﺷﺪه را ﺑﻪ ﻧﻮاﺣﻲ ﻣﺠﺎور ﺳﺎﺣﻞ اﻧﺘﻘﺎل داده و ﻫﺮﮔﻮﻧﻪ ارﮔﺎﻧﻴﺴﻢ ﻣﻮﺟﻮد را ﺗﺤﺖ ﺗﺎﺛﻴﺮ ﻗـﺮار ﺧﻮاﻫﺪ داد . یﺳﺎز ﭘﺎک – ﺑﻪ ﻛﻤﻚ ﺑﺨﺎر • ﺗﻜﻨﻴﻚ ﺑﺴﻴﺎر ﻣﺨﺮب و ی آور ﺎنﻳز اﺳﺖ ﺑﻪ ﻛﻪ یﻃﻮر ﻫﺮﮔﻮﻧﻪ ارﮔﺎﻧﻴﺴﻢ ﻣﻮﺟﻮد را از ﺑﻴﻦ ﻣﻲ .ﺑﺮد • ﭘﺘﺎﻧﺴﻴﻞ ﻧﻔﻮذ ﻋﻤﻴﻖ ﺗﺮ ﻣﺎده ﻧﻔﺘﻲ ﭘﺨﺶ ﺷﺪه را اﻓﺰاﻳﺶ دﻫﺪ ﻣﻲ . ج- 5 - اﻃﻼﻋﺎت در ﻣﻮرد ﻧﺤﻮه و ﺷﺪت اﺛﺮﮔﺬاری ﻧﺎﻗﺺ اﺳﺖ – اﺳﺘﻔﺎده از ﻣﻮاد ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ ﺑﺮای ﭘﻴﺶ ﭘﺎک ﺳﺎزی ﺳﻮاﺣﻞ • اﻃﻼﻋﺎت ﺑﻴﺶ ﺗﺮ ی در ﻣﻮرد ﻣﺤﺼﻮﻻت در دﺳﺘﺮس، ﻣﻴﺰان اﺛﺮﺑﺨﺸ ﻲ و اﺛﺮ ﻫﺎ آن ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز اﺳﺖ . – ﭘﺨﺶ ﻣﻴﻜﺮوب ﻃﺒﻴﻌﻲ • اﻃﻼﻋﺎت ﻧﺎﻗﺼﻲ در ﻣﻮرد اﺛﺮ و اﺛﺮﺑﺨﺸ ﺑﺮ ﻲ روی زﻳﺴﺖ ﮔﺎه ﻫﺎی آب ﺷﻴﺮﻳﻦ وﺟﻮد دارد . 120 07 / 10 / 94 دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﭘﻴﺸﮕﻴﺮی و ﺑﺤﺮان ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔﻲ ﻫﺎی ﻧﻔﺘﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ و درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ 4 - 4 - 3 - 2 - 9 - ﺳﻮاﺣﻞ ﺷﻨﻲ اﻟﻒ- ﺗﻮﺻﻴﻒ زﻳﺴﺖ ﮔﺎه زﻳﺴﺖ ﮔﺎه ﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﻏﺎﻟﺐ داﻧﻪ ﺑﻨﺪی ﻏﺎﻟﺐ ﻣﺼﺎﻟﺢ در ﻫﺎ آن ﺷﻦ ﺑﺎﺷﺪ، ﺷﻨﻲ ﻧﺎﻣﻴﺪه ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . ﺑﻪ اﻳﻦ ﻣﻌﻨﻲ ﻛـﻪ داﻧـﻪ ﻫـﺎی ﻣﻮﺟﻮد در اﻳﻦ ﺳﻮاﺣﻞ از 2 ﻣﻴﻠﻲ ﺗﺎ ﻣﺘﺮ 256 ﻣﻴﻠﻲ ﻣﺘﺮ ﻗﻄﺮ را ﺧﻮاﻫﺪ داﺷﺖ . ﻣﻘﺪار ﻣﺎﺳﻪ در اﻳﻦ ﺳﻮاﺣﻞ از ﺗﺮ ﻛﻢ10 درﺻﺪ و در ﻋﻤﻖ ﺑﻴﺶ ﺗﺎ ﺗﺮ 20 درﺻﺪ ﻧﻴﺰ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد . اﻳﻦ ﺳﻮاﺣﻞ ﺑﻪ دﻟﻴﻞ داﻧﻪ ﺑﻨﺪی ﺧﺎص از ﻧﻔﻮذﭘﺬﻳﺮی ﺑـﺎﻻ و ﻇﺮﻓﻴـﺖ ﺑـﺎرﺑﺮی ﻛﻤﻲ ﺑﺮﺧﻮردارﻧﺪ ﺑﺪﻳﻦ ﻣﻌﻨﻲ ﻛﻪ ﺗﺮاﻓﻴﻚ وﺳﺎ ﻳ ﻞ ﻧﻘﻠﻴﻪ را ﺗﺤﻤﻞ ﻧ ﻤﻲ ﻛﻨﻨﺪ . اﻳﻦ ﺳـﻮاﺣﻞ در ﻛﻨـﺎر درﻳﺎﭼـﻪ ﻫـﺎ ی ﺑـﺰرگ ﺑـﺎ ) ﻣﻮج ﻫﺎی ﺑﺰرگ و ( رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ ی ﺑﺎ ﺟﺮﻳﺎن ﺷﺪﻳﺪ، ﺷﻜﻞ ﻣﻲ ﮔﻴﺮﻧﺪ . ﺳﻮاﺣﻞ ﺷﻨﻲ ﻓﺼﻞ ﭼﻬﺎرم - ﺗﺪو ﻳﻦ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﺖﻳﺮﻳﻣﺪ ﺑﺤﺮان ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔ در ﻲﻧﻔﺘ ﻲ رودﺧﺎﻧﻪ و ﻫﺎ درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ 07 / 10 / 94 121 ب- ﻣﻴﺰان ﺣﺴﺎﺳﻴﺖ ﺳﻮاﺣﻞ ﺷﻨﻲ از ﺣﺴﺎﺳﻴﺖ ﻣﺘﻮﺳﻄﻲ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﻧﺸﺖ ﻧﻔﺖ ﺑﺮﺧﻮردارﻧﺪ . اﺟﺘﻤﺎﻋﺎت ﺑﻴﻮﻟﻮژﻳﻜﻲ در اﻳﻦ ﺳـﻮاﺣﻞ ﺑـﻪ دﻟﻴـﻞ ﻪﺟﺎﺑ ﺟﺎﻳﻲ رﺳﻮﺑﺎت ﺗﻤﺮﻛﺰ ﻛﻤﻲ داﺷﺘﻪ و ﺗﺠﻤﻊ ﻣﻮاد ارﮔﺎﻧﻴﻚ ﻧﻴﺰ در آن ﻫﺎ ﻛـﻢ ﺧﻮاﻫـﺪ ﺑـﻮد . اﻳـﻦ ﺳـﻮاﺣﻞ در ﻣﻘﺎﻳﺴـﻪ ﺑـﺎ ﺳﻮاﺣﻞ ﺷﻦ و ﻣﺎﺳﻪ ای از ﺣﺴﺎﺳﻴﺖ ﺑﻴﺶ ﺗﺮی ﺑﺮﺧﻮردارﻧﺪ ﭼﺮاﻛﻪ ﻧﻔﻮذ ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ در آن ﻫﺎ ﺑﻴﺶ ﺗﺮ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد . ج- روش ﻫﺎ ی ﭘﺎﺳﺦ ج- 1 - ﺣﺪاﻗﻞ اﺛﺮ ﻧﺎﻣﻄﻠﻮب ﺑﺮ روی زﻳﺴﺖ ﮔﺎه ﺟﺎ ﻪﺟﺎﺑ – ﻳﻲ ﻧﺨﺎﻟﻪ • درﺟﻪ ﻧﻔﺘﻲ ﺷﺪن ﺿﺮورت و ﻣﻴﺰان اﻧﺘﻘﺎل ﻳﺎ ﻋﺪم اﻧﺘﻘﺎل ﻧﺨﺎﻟﻪ ﻫﺎ را ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻣﻲ ﻛﻨﺪ ﻫﻢ . ﭼﻨـﻴﻦ از ﺑـﻴﻦ ﺑـﺮدن ﻧﺨﺎﻟﻪ ﻫﺎ ﺑﻪ ﻧﻮع اﺳﺘﻔﺎده اﻧﺴﺎن ﻫﺎ از ﻣﻨﺒﻊ ﻣﻮردﻧﻈﺮ ﻳﺎ وﺟﻮد ﻣﻨﺎﺑﻊ ﺣﺴﺎس ﺑﺴﺘﮕﻲ دارد . آب – ﭘﺎﺷﻲ ﺑﺎ ﻓﺸﺎر ﻛﻢ ) آب ﺳﺮد ( • ﺗﻨﻬﺎ زﻣﺎﻧﻲ ﺛﺮﻮﻣ اﺳﺖ ﻛﻪ ﻣﺎده ﻧﻔﺘﻲ ﺳﻴﺎل اﺳﺖ و ﺑﻪ ﺳﺴﺘﻲ ﺑﻪ رﺳﻮﺑﺎت ﻣﻲ ﭼﺴﺒﺪ . • ﻣﻌﻤﻮﻻ در ﺗﻠﻔﻴﻖ ﺑﺎ روش ﻣﻜﺶ و اﺳﺘﻔﺎده از ﺟﺎذب ﻫﺎ اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲ .ﺮددﮔ • اﺳﺘﻔﺎده از اﻳﻦ روش ﺑﺮای یﺳﺎز ﭘﺎک ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ ﺳﻨﮕﻴﻦ، اﺣﺘﻤﺎﻻ ﻣﻘﺎدﻳﺮ زﻳـﺎد ﻣـﺎده ﻧﻔﺘـﻲ را ﺑﺮﺟـﺎی ﺑـﺎﻗﻲ ﺧﻮاﻫﺪ ﮔﺬاﺷﺖ . – ﺷﺴﺘﻪ ﺷﺪن ﺑﺎ آب • ﺗﻨﻬﺎ زﻣﺎﻧﻲ ﺛﺮﻮﻣ اﺳﺖ ﻛﻪ ﻣﺎده ﻧﻔﺘﻲ ﺳﻴﺎل اﺳﺖ و ﺑﻪ ﺳﺴﺘﻲ ﺑﻪ رﺳﻮﺑﺎت ﻣﻲ ﭼﺴﺒﺪ . • ﻣﻌﻤﻮﻻ ﺑﺎ روش ﻫﺎ ی ﻣﺨﺘﻠﻒ آب ﭘﺎﺷﻲ اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲ .ﺷﻮد • اﺳﺘﻔﺎده از اﻳﻦ روش ﺑﺮای یﺳﺎز ﭘﺎک ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ ﺳﻨﮕﻴﻦ، اﺣﺘﻤﺎﻻ ﻣﻘﺎدﻳﺮ زﻳـﺎد ﻣـﺎده ﻧﻔﺘـﻲ را ﺑﺮﺟـﺎی ﺑـﺎﻗﻲ ﺧﻮاﻫﺪ ﮔﺬاﺷﺖ . – ﺑﺎزﻳﺎﻓﺖ ﻃﺒﻴﻌﻲ • ﺑﺮای ﻧﺸﺘﻲ ﻫﺎی ﻛﻮﭼﻚ، اﻧﻮاع ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ ﺳﺒﻚ ﺗﺮ ، ﻧﻮاﺣﻲ دوردﺳﺖ و ﻣﻨﺎﻃﻖ دﭼﺎر ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ، ﺗﺮ ﻛﻢ ﻳﻦ اﺛـﺮ را دارد . – ﺟﺬب ﻛﻨﻨﺪه ﻫﺎ • اﺳﺘﻌﻤﺎل ﺑﻴﺶ ازﺣﺪ ﺑﻪ ﺗﻮﻟﻴﺪ ﺿﺎﻳﻌﺎت و ﻓﺎﺿﻼب اﺿﺎﻓﻲ ﻣﻨﺘﻬﻲ ﻣﻲ ﮔﺮدد . • ﺑﺮای ﺑﺎزﻳﺎﻓﺖ ﻻﻳﻪ ﻫﺎی ﻧﺎزک ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ ) ﺣﺘﻲ ﺑﺮای ﺑﻨﺰﻳﻦ ( ﻣﻨﺎﺳﺐ اﺳﺖ . • از آن ﺟﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﻧﺮخ اﻧﺘﻘﺎل ﻓﻴﺰﻳﻜﻲ ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ ﺳﻨﮕﻴﻦ در ﭼﻨﻴﻦ ﻣﺤﻴﻄﻲ ﻛﻨﺪ ﺧﻮاﻫـﺪ ﺑـﻮد، رو ﻦﻳـ ا از ﻣـﺎده ﻧﻔﺘﻲ ﺗﺮ ﻛﻢ ی ﺑﺮای ﺑﺎزﻳﺎﻓﺖ ﺗﻮﺳﻂ ﺟﺎذب ﻫﺎ ﺑﺎﻗﻲ ﺧﻮاﻫﺪ ﻣﺎﻧﺪ . 122 07 / 10 / 94 دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﭘﻴﺸﮕﻴﺮی و ﺑﺤﺮان ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔﻲ ﻫﺎی ﻧﻔﺘﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ و درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ ج- 2 - ﻣﻘﺪاری اﺛﺮ ﻧﺎﻣﻄﻠﻮب ﺑﺮ روی زﻳﺴﺖ ﮔﺎه ﻣﻜﺶ – • اﺳﺘﻔﺎده از اﻳﻦ روش ﺑﺮای ﺟﻤﻊ آوری ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ در ﻣﺮاﺣﻞ اوﻟﻴﻪ ﻧﺸـﺖ، از ﻧﻔـﻮذ ﺑـﻴﺶ ﻫـﺎ آن ﺗـﺮ ﺟﻠـﻮﮔﻴﺮی ﺧﻮاﻫﺪ ﻛﺮد . آب – ﭘﺎﺷﻲ ﺑﺎ ﻓﺸﺎر ﺑﺎﻻ ) آب ﺳﺮد ( ﺟﺖ • ﻫﺎی آب ﺑﺎ ﻓﺸﺎر ﺑﺎﻻ رﺳﻮﺑﺎت آﻏﺸﺘﻪ ﺑﻪ ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ را ﺑﻪ داﺧﻞ زﻳﺴـﺖ ﮔـﺎه ﻫـﺎی ﻣﺠـﺎور ﺳـﺎﺣﻞ ﻣﻨﺘﻘـﻞ ﺧﻮاﻫﻨﺪ ﻛﺮد . • ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ ﺑﺎ وﻳﺴﻜﻮز ﻳ ﺘﻪ ﺑﺎﻻ ﺑﻪ ﻓﺸﺎر آب زﻳﺎدی ﺑﺮای ﺷﺴﺘﻪ ﺷﺪن ﻧﻴﺎزﻣﻨﺪﻧﺪ . ﻏﻨﻲ – ﺳﺎزی ﻏﺬاﻳﻲ ) ﺑﻪ ﻛﻤﻚ رﻳﺰﻣﻐﺬی (ﻫﺎ • ﺑﺮای ﻧﺸﺘﻲ ﻫﺎی ﺑﻨﺰﻳﻨﻲ ﺑﻪ دﻟﻴﻞ ﺗﺒﺨﻴﺮ ﺳﺮﻳﻊ ﻫﺎ آن ﻗﺎﺑﻞ اﺟﺮا ﻧﻴﺴﺖ . • ﺗﻮﺟﻪ وﻳﮋه ﺑﺮای ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی از ﻏﻨﻲ ﺷﺪن ﺣﺪ از ﺶﻴﺑ ﻳﺎ ﻣﺴﻤﻮﻣﻴﺖ اﺣﺘﻤﺎﻟﻲ ﻧﺎﺷﻲ از وﺟﻮد آﻣﻮﻧﻴـﺎک، ﻣـﻮرد ﻧﻴﺎز اﺳﺖ . • اﻳﻦ روش ﺑﺮای ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ ﺳﺒﻚ ﺗﺮ ﻛﻪ ﻻﻳﻪ ﻫﺎی ﻧﺎزک ﺗﺮی روی آب ﺗﺸﻜﻴﻞ ﻣﻲ دﻫﻨﺪ ﺛﺮﻮﻣ ﺗﺮ ﺑﻮده و در ﻣـﻮرد ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ ﺳﻨﮕﻴﻦ ﻛﻪ ﻴﺗﻮﻟ ﺪﻛﻨﻨﺪه ﻻﻳﻪ ﻫﺎی ﺿﺨﻴﻢ ﺗﺮ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻳﺎ ﺣﺘـﻲ در ﻣـﻮرد ﻣـﻮاد ﻧﻔﺘـﻲ ﻛـﻪ ﻣـﺪﺗﻲ در ﻣﻌﺮض ﻫﻮا ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻪ اﻧﺪ ) ﻫﻮازده ( اﺛﺮﺑﺨﺸﻲ ﺗﺮ ﻛﻢ ی د . ارد – ﺣﺬف یﺳﺎز ﭘﺎک / دﺳﺘﻲ ﻣﺎده ﻧﻔﺘﻲ • از آن ﺟﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﺑﻨﺰﻳﻦ ﺳﺮﻳﻊ ﺗﺒﺨﻴﺮ ﻣﻲ ﺷﻮد ، اﺳﺘﻔﺎده از روش دﺳﺘﻲ ﻛﻪ ﻣﻨﺠﺮ ﺑـﻪ ﺑـﺮﻫﻢ زدن زﻳﺴـﺖ ﮔـﺎه، رﻋﺎﻳﺖ ﻣﻼﺣﻈﺎت اﻳﻤﻨﻲ ﭘﺮﺳﻨﻞ و ﺗﻮﻟﻴﺪ ﺿﺎﻳﻌﺎت و ﻓﺎﺿﻼب ﻣﻲ ﺷﻮد در ﺗﻮازن ﺑﺎ ﻣﺰاﻳﺎی ﭘﺎک ﺳـﺎز ی ﻧﺨﻮاﻫـﺪ .ﺑﻮد • اﻧﺘﻘﺎل رﺳﻮب و ﻣﺴﺎﻳﻞ ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ و اﻧﻬﺪام و دوررﻳﺰی ﺿﺎﻳﻌﺎت را ﻛﻢ ﻣﻲ .ﻛﻨﺪ • ﻧﻔﻮذ ﻋﻤﻴﻖ ﻣﺎده ﻧﻔﺘﻲ در ﺷﻦ ﻣﺘﺨﻠﺨﻞ، ﻣﻴﺰان اﺛﺮﺑﺨﺸ ﻲ روش را ﻛﺎﻫﺶ دﻫﺪ ﻣﻲ . – اﺻﻼح رﺳﻮﺑﺎت • در ﺟﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﺑﻪ دﻟﻴﻞ ﻣﺴﺎﻳﻞ ﻓﺮﺳﺎﻳﺸﻲ اﻧﺘﻘﺎل ﺷﻦ ﻏﻴ ﺮﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ، اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲ .ﺷﻮد • ﺑﺮای اﺻﻼح رﺳﻮﺑﺎت و ﺑﺎزﮔﺸﺖ ﻫﺎ آن ﺑﻪ ﺣﺎﻟﺖ اوﻟﻴﻪ ﺧﻮد ﺑﺎﻳﺴ ﺘﻲ ﻣﺤﺪوده ﺑﻪ اﻧﺪازه ﻛﺎﻓﻲ در ﻣﻌـﺮض اﻣـﻮاج ﻗﺮار داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ . • از آن ﺟﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﺑﻨﺰﻳﻦ ﺳﺮﻳﻊ ﺗﺒﺨﻴﺮ ﻣﻲ ﺷﻮد ، اﺻﻼح رﺳﻮﺑﺎت ﻛﻪ ﻣﻨﺠـﺮ ﺑـﻪ ﺑـﺮﻫﻢ زدن زﻳﺴـﺖ ﮔـﺎه، رﻋﺎﻳـﺖ ﻣﻼﺣﻈﺎت اﻳﻤﻨﻲ ﭘﺮﺳﻨﻞ و ﺗﻮﻟﻴﺪ ﺿﺎﻳﻌﺎت و ﻓﺎﺿﻼب ﻣﻲ ﺷﻮد در ﺗﻮازن ﺑﺎ ﻣﺰاﻳﺎی یﺳﺎز ﭘﺎک ﻧﺨﻮاﻫﺪ ﺑﻮد . – ﺗﺮﻛﻴﺒﺎت ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ ﭘﺎک ﺳﺎزی ﺳﻮاﺣﻞ • ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ اﻳﻦ روش ﺗﻨﻬﺎ راه یﺳﺎز ﭘﺎک ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ ﺳﻨﮕﻴﻦ ﺑﺪون ﺟﺎ ﻪﺟﺎﺑ ﻳﻲ رﺳﻮﺑﺎت ﺑﺎﺷﺪ . ﻓﺼﻞ ﭼﻬﺎرم - ﺗﺪو ﻳﻦ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﺖﻳﺮﻳﻣﺪ ﺑﺤﺮان ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔ در ﻲﻧﻔﺘ ﻲ رودﺧﺎﻧﻪ و ﻫﺎ درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ 07 / 10 / 94 123 – ﺳﻮزاﻧﺪن در ﻣﺤﻞ ﺗﻮاﻧ ﻣﻲ • ﺑﻪﺪ ﺛﺮﻮﻣ ﻃﻮر ی اﻧﺒﺎﺷﺘﻪ ﻫﺎی ﻣﺎده ﻧﻔﺘﻲ را از روی ﺳﻄﺢ یﺳﺎز ﭘﺎک ﻧﻤﺎﻳﺪ . • ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﺑﺮای ﺟﻤﻊ آوری ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ ﻧﻴﺎز ﺑﻪ ﺣﻔﺮ ﮔﻮدال ﺑﺎﺷﺪ • ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ ﺳﺒﻚ ﺗﺮ ﺑﺮ روی ﺳﻄﺢ رﺳﻮب ﺑﺎﻗﻲ ﻧﺨﻮاﻫﻨﺪ ﻣﺎﻧﺪ . • ﻣﺴﺎﻳﻞ و ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﻫﻤﺮاه اﻳﻦ روش ﺷﺎﻣﻞ آﻟﻮدﮔﻲ ﻫﻮا، ﺧﺎﺻـﻴﺖ ﻓﻴﺰﻳﻜـﻲ ﭘﺴـﻤﺎﻧﺪ و اﺛـﺮ دﻣـﺎﻳﻲ ﺑـﺮ روی زﻧﺪﮔﻲ ﮔﻴﺎﻫﺎن و ﺟﺎﻧﻮران ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . – ﻣﻮاد ﺟﺎﻣﺪ ﻛﻨﻨﺪه • ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ اﺳﺘﻔﺎده اوﻟﻴﻪ از ﻧﻔﻮذ ﻋﻤﻴﻖ ﺗﺮ ﻣﺎده ﻧﻔﺘﻲ ﺟﻤﻊ ﺷﺪه ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی ﻛﻨﺪ . • ﺑﺮای ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ ﺳﻨﮕﻴﻦ، از آن ﺟﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﺧﻴﻠﻲ وﻳﺴﻜﻮز ﻫﺴﺘﻨﺪ و ﺑﻪ ﻣﺤﺼﻮل اﺟﺎزه ﻣﺨﻠﻮط ﺷﺪن در داﺧـﻞ ﻣﺎده ﻧﻔﺘﻲ را ﻧ ﻤﻲ دﻫﻨﺪ ، ﺗﺎﺛﻴﺮ ﮔﺬار .ﺴﺖﻴﻧ • در ﺻﻮرﺗﻲ ﻛﻪ از ﻫﺎ ﺑﻮم و ﺑﺎﻟﺸﺘﻚ ﻫﺎ اﺳﺘﻔﺎده ﺷﺪه ﺑﺎﺷﺪ، ﺗﻮان ﻣﻲ از اﻳﻦ ﻣﻮاد ﺑﺮای ﺑﺎزﻳﺎﻓﺖ ﻻﻳـﻪ ﻫـﺎی ﻧـﺎزک ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ اﺳﺘﻔﺎده ﻛﺮد . ج- 3 - اﺛﺮ ﻧﺎﻣﻄﻠﻮب ﻣﺤﺘﻤﻞ ) ﻧﺎﻣﻄﻠﻮب ﻣﺤﺴﻮس ﺑﺮ ( روی زﻳﺴﺖ ﮔﺎه ﻲﭘﺎﺷ آب – ﺑﺎ ﻓﺸﺎر ﻛﻢ ) آب ﮔﺮم ( • اﻳﻦ روش ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﺑﺮای ﺷﺴﺘﻦ ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ ﻧﻔﻮذ ﻳﺎﻓﺘﻪ ﺑﺎ وﻳﺴﻜﻮزﻳﺘﻪ ﺑﺎﻻ ، اﺳﺘﻔﺎده ﺷﻮد . • ﻫﺮﮔﻮﻧﻪ ارﮔﺎﻧﻴﺴﻢ ﻣﻮﺟﻮد ﺗﻮﺳﻂ آب ﮔﺮم ﺗﺤﺖ ﺗﺎﺛﻴﺮ ﻗﺮار ﺧﻮاﻫﺪ ﮔﺮﻓﺖ . – ﺣﺬف ﻣﻜﺎﻧﻴﻜﻲ ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ • در اﻳﻦ روش اﺣﺘﻤﺎل اﻧﺘﻘﺎل ﻣﻘﺎدﻳﺮ زﻳﺎدی ﺷﻦ ﺑﺎ ﻣﺎده ﻧﻔﺘﻲ وﺟﻮد دارد . • ﻋﺒﻮر و ﻣﺮور ﻣﺎﺷﻴﻦ آﻻت و ﭘﺮﺳﻨﻞ ﺑﺮ روی ﺳﺎﺣﻞ ﺷﻨﻲ ﺗﻮاﻧ ﻣﻲ ﺪ ﻣﺎده ﻧﻔﺘﻲ را ﺑﻴﺶ ﺗﺮ و ﻋﻤﻴﻖ ﺗـﺮ در داﺧـﻞ رﺳﻮﺑﺎت ﻧﻔﻮذ دﻫﺪ . ج- 4 - ﺑﻴﺶ ﺗﺮﻳﻦ اﺛﺮ ﻧﺎﻣﻄﻠﻮب ﺑﺮ روی زﻳﺴﺖ ﮔﺎه ﻲﭘﺎﺷ آب – ﺑﺎ ﻓﺸﺎر ﺑﺎﻻ ) آب ﮔﺮم ( ﺟﺖ • ﻫﺎی آب ﺑﺎ ﻓﺸﺎر ﺑ ﺎﻻ رﺳﻮﺑﺎت آﻏﺸﺘﻪ ﺑﻪ ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ را ﺑﻪ داﺧﻞ زﻳﺴـﺖ ﮔـﺎه ﻫـﺎی ﻣﺠـﺎور ﺳـﺎﺣﻞ ﻣﻨﺘﻘـﻞ ﺧﻮاﻫﻨﺪ ﻛﺮد . • ﻫﺮﮔﻮﻧﻪ ارﮔﺎﻧﻴﺴﻢ ﻣﻮﺟﻮد را ﺗﺤﺖ ﺗﺎﺛﻴﺮ ﻗﺮار ﺧﻮاﻫﺪ داد . یﺳﺎز ﭘﺎک – ﺑﻪ ﻛﻤﻚ ﺑﺨﺎر • ﺗﻜﻨﻴﻚ ﺑﺴﻴﺎر ﻣﺨﺮب و ی آور ﺎنﻳز اﺳﺖ ﺑﻪ ﻛﻪ یﻃﻮر ﻫﺮﮔﻮﻧﻪ ارﮔﺎﻧﻴﺴﻢ ﻣﻮﺟﻮد را از ﺑﻴﻦ ﻣﻲ .ﺑﺮد 124 07 / 10 / 94 دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﭘﻴﺸﮕﻴﺮی و ﺑﺤﺮان ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔﻲ ﻫﺎی ﻧﻔﺘﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ و درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ • ﭘﺘﺎﻧﺴﻴﻞ اﻓﺰاﻳﺶ ﻋ ﻤﻖ ﻧﻔﻮذ ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ . ج- 5 - اﻃﻼﻋﺎت در ﻣﻮرد ﻧﺤﻮه و ﺷﺪت اﺛﺮﮔﺬاری ﻧﺎﻗﺺ اﺳﺖ – ﭘﻴﺶ آﻣﺎده یﺳﺎز ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ ﺧﻂ ﺳﺎﺣﻠﻲ • اﻃﻼﻋﺎت ﺑﻴﺶ ﺗﺮ ی در ﻣﻮرد ﻣﺤﺼﻮﻻت در دﺳﺘﺮس، ﻣﻴﺰان اﺛﺮﺑﺨﺸ ﻲ و اﺛﺮ ﻫﺎ آن ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز اﺳﺖ . – ﭘﺨﺶ ﻣﻴﻜﺮوب ﻃﺒﻴﻌﻲ • اﻃﻼﻋﺎت ﺟﺎﻣﻊ و ﻛﺎﻓﻲ در ﻣﻮرد اﺛﺮ و اﺛﺮﺑﺨﺸ ﻲ ﺑﺮ روی زﻳﺴﺖ ﮔﺎه ﻫﺎی آب ﺷﻴﺮﻳﻦ وﺟﻮد ﻧﺪارد . ﻓﺼﻞ ﭼﻬﺎرم - ﺗﺪو ﻳﻦ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﺖﻳﺮﻳﻣﺪ ﺑﺤﺮان ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔ در ﻲﻧﻔﺘ ﻲ رودﺧﺎﻧﻪ و ﻫﺎ درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ 07 / 10 / 94 125 4 - 4 - 3 - 2 - 10 - ﺳﻮاﺣﻞ ﭘﻮﺷﻴﺪه از ﮔﻴﺎه اﻟﻒ- ﺗﻮﺻﻴﻒ زﻳﺴﺖ ﮔﺎه ﺳﻮاﺣﻞ ﭘﻮﺷﻴﺪه از ﮔﻴﺎه ﺷﺎﻣﻞ ﺳﻮاﺣﻞ ﻏﻴﺮ ﺑﺎﺗﻼﻗﻲ ﭘﻮﺷﻴﺪه از ﮔﻴﺎه ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ ﻛﻪ ﻣﻌﻤﻮل ﺗﺮﻳﻦ ﺳﻮاﺣﻞ ﺑـﺮای رودﺧﺎﻧـﻪ ﻫـﺎ ﻣﺤﺴﻮب ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . ﺷﻴﺐ ﺳﻮاﺣﻞ ﺗﻮاﻧ ﻣﻲ ﺪ ﻛﻢ ﻳﺎ زﻳﺎد ﺑﻮده و ﭘﻮﺷﺶ ﮔﻴﺎﻫﻲ ﭼﻤﻦ، ﺑﻮﺗﻪ ﻳﺎ درﺧﺖ را ﺷـﺎﻣﻞ ﻣـﻲ ﺷـﻮد . اﻳـﻦ ﺳﻮاﺣﻞ اﺷﺒﺎع از آب ﻧﺒﻮده و داﻧﻪ ﺑﻨﺪی ﺧﺎک آن از رس ﺗﺎ ﺷﻦ را ﺷﺎﻣﻞ ﻣﻲ ﺷﻮد . در ﻣﻨﺎﻃﻖ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺎﻓﺘﻪﻴﻧ ) دور از دﺳـﺘﺮس ( اﻳﻦ ﺳﻮاﺣﻞ ﺗﻮاﻧ ﻣﻲ ﻨﺪ ﭘﻮﺳﻴﺪه از ﺑﺮگ ﻫﺎ و ﺷﺎخ ﻫﺎی ﭘﻮﺳﻴﺪه ﺑﺎﺷﻨﺪ . ب- ﻣﻴﺰان ﺣﺴﺎﺳﻴﺖ اﻳﻦ زﻳﺴﺖ ﮔﺎه از ﺣﺴﺎﺳ ﻴﺖ ﻣﺘﻮﺳﻂ ﺗﺎ زﻳﺎدی ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﻧﺸﺖ ﻧﻔﺖ ﺑﺮﺧﻮردارﻧﺪ ﺑﺎ . وﺟﻮد اﻳﻦ ﻛﻪ اﻳـﻦ ﺳـﻮاﺣﻞ از اﻫﻤﻴـﺖ ﺑﺎﻻﻳﻲ ﺑﻪ ﻟﺤﺎظ دارا ﺑﻮدن ﺣﻴﻮاﻧﺎت ﺧﺎص ﺑﺮﺧﻮردار ﻧﻴﺴﺘﻨﺪ اﻣﺎ درﻫﺮﺣﺎل ﺣﻴﻮاﻧﺎت ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻣﻤﻜﻦ اﺳـﺖ از ﭘﻮﺷـﺶ ﮔﻴـﺎﻫﻲ آن ﻫﺎ ﺑﺮای ﺗﻐﺬﻳﻪ اﺳﺘﻔﺎده ﻧﻤﺎﻳﻨﺪ . ﮔﻴﺎﻫﺎﻧﻲ ﻛﻪ در دوره ﺳﻴﻼﺑﻲ ﺑﻪ ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ آﻏﺸﺘﻪ ﺷﺪه اﻧﺪ اﺣﺘﻤﺎﻻ دﭼﺎر آﺳﻴﺐ ﺑﻴﺶ ﺗـﺮی ﺳﻮاﺣﻞ ﭘﻮﺷﻴﺪه از ﮔﻴﺎه 126 07 / 10 / 94 دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﭘﻴﺸﮕﻴﺮی و ﺑﺤﺮان ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔﻲ ﻫﺎی ﻧﻔﺘﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ و درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ ﺧﻮاﻫﻨﺪ ﺷﺪ، ﭼﺮاﻛﻪ ﻧﺸﺴﺖ ﺳﻴﻼب ﮋهﻳو ﺑﻪ ) اﮔﺮ ﺳﺮﻳﻊ اﺗﻔﺎق اﻓﺘﺎده ﺑﺎﺷﺪ ( ﺳﺒﺐ ﻧﻔﻮذ ﻣـﻮاد ﻧﻔﺘـﻲ و رﺳـﻴﺪن آن ﺑـﻪ ر ﻳ ﺸـﻪ ﮔﻴ ﺎﻫﺎن ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ . در اﻳﻦ ﻣﻴﺎن ﮔﻴﺎﻫﺎن ﻓﺼﻠﻲ و ﺳﺎﻻﻧﻪ ﺑﻴﺶ ﺗﺮﻳﻦ آﺳﻴﺐ را ﺧﻮاﻫﻨﺪ دﻳـﺪ . ﻫـﻢ ﭼﻨـﻴﻦ ﻧﻔﺘـﻲ ﻛـﻪ ﭘـﺲ از ﻓﺮوﻛﺶ ﻛﺮدن ﺳﻮاﺣﻞ ﻧﺸﺴﺖ ﻣﻲ ﻛﻨﺪ ﺗﺎ ﺳﻴﻼب ﺑﻌﺪ ﺑﺎ ﻫﻤﻴﻦ ﺗﺮاز ارﺗﻔ ﺎﻋﻲ آب در ﺳﻮاﺣﻞ ﺑﺎﻗﻲ ﺧﻮاﻫﺪ ﻣﺎﻧﺪ . ج- روش ﻫﺎ ی ﭘﺎﺳﺦ ج- 1 - ﺣﺪاﻗﻞ اﺛﺮ ﻧﺎﻣﻄﻠﻮب ﺑﺮ روی زﻳﺴﺖ ﮔﺎه – ﺑﺎزﻳﺎﻓﺖ ﻃﺒﻴﻌﻲ • ﺣﺪاﻗﻞ اﺛﺮ را ﺑﺮای ﻧﺸﺘﻲ ﻫﺎﻳﻲ در اﺑﻌﺎد ﻛﻮﭼﻚ و ﻣﺘﻮﺳﻂ و ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ ﺳﺒﻚ ﺗﺮ دارد . اﺛﺮ • ﺑﻴﺶ ﺗﺮ ی ﺑﺮ روی ﻧﺸﺘﻲ ﻫﺎی ﺑﺰرگ ﻳﺎ ﻣﺘﻮﺳﻂ و ﻳ ﺎ ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ ﺑﺎ وﻳﺴﻜﻮزﻳﺘﻪ ﺑﺎﻻ ﻣﻲ ﮔﺬارد . – ﺷﺴﺘﺸﻮ ﺑﺎ آب • اﻳﻦ روش ﺑﺮای ﺳﻮاﺣﻞ ﺷﻴﺐ دار از ﻟﺤﺎظ ﻋﻤﻠﻴﺎﺗﻲ دﺷﻮار ﺑﻮده و ﻛﺎراﻳﻲ ﭘﺎﻳﻴﻨﻲ ﺧﻮاﻫﺪ داﺷﺖ . • اﻳﻦ روش ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺳﻮاﺣﻞ آرام و در ﻣﻮاردی ﻛﻪ ﻣﺎده ﻧﻔﺘﻲ اﻧﺒﺎﺷﺘﻪ اﻧﺪ ﺷﺪه ، ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . اﻟﺒﺘﻪ ﻓﺮض ﺑﺮ اﻳﻦ اﺳﺖ ﻛﻪ ﻣﺎده ﻧﻔﺘﻲ ﺗﻮاﻧ ﻣﻲ ﺪ ﺑﻪ ﺳﻤﺖ ﺗﺠﻬﻴﺰات ﺑﺎزﻳﺎﻓﺖ ﻳﺎ ﺟﺎذب ﻫﺎ ﻫﺪاﻳﺖ ﺷﻮد . • اﺳﺘﻔﺎده از اﻳﻦ روش ﺑﺮای یﺳﺎز ﭘﺎک ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ ﺳﻨﮕﻴﻦ، اﺣﺘﻤﺎﻻ ﻣﻘﺎدﻳﺮ زﻳـﺎد ﻣـﺎده ﻧﻔﺘـﻲ را ﺑﺮﺟـﺎی ﺑـﺎﻗﻲ ﺧﻮاﻫﺪ ﮔﺬاﺷﺖ . • اﺳﺘﻔﺎده از آن ﺑﺮ روی ﻧﺸﺘﻲ ﻫﺎی ﻣﻮاد ﺑﻨﺰﻳﻨﻲ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﻣﻨﺠﺮ ﺑﻪ اﻧﺘﻘﺎل ﻣﺎده ﻧﻔﺘـﻲ ﺑـﻪ زﻳﺴـﺖ ﮔـﺎه ﻫـﺎی ﺣﺴﺎس ﺗﺮ ﮔﺮدد . آب – ﭘﺎﺷﻲ ﺑﺎ ﻓﺸﺎر ﻛﻢ ) آب ﺳﺮد ( ﺑﺮا • ی ﺷﺴﺘﺸﻮ ی ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ ﻣﺨﻠﻮط ﺑﺎ ﻣﺎﺳﻪ ﺑﻪ داﺧﻞ آب و اﻧﺠﺎم ﻋﻤﻞ ﺑﺎزﻳﺎﻓﺖ ﭘﺲ از آن ﺑﻪ ﻛﺎر ﻣﻲ . رود • ﭘﻮﺷﺶ ﮔﻴﺎﻫﻲ ﭘﺘﺎﻧﺴﻴﻞ ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ رﺳﻮﺑﺎت ﻧﺎﺷﻲ از آب ﭘﺎﺷﻲ را ﺑﻪ ﺣﺪاﻗﻞ ﻣﻲ رﺳﺎﻧﺪ . • اﺳﺘﻔﺎده از اﻳﻦ روش ﺑﺮای یﺳﺎز ﭘﺎک ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ ﺳﻨﮕﻴﻦ، اﺣﺘﻤﺎﻻ ﻣﻘﺎدﻳﺮ زﻳـﺎد ﻣـﺎده ﻧﻔﺘـﻲ را ﺑﺮﺟـﺎی ﺑـﺎﻗﻲ ﺧﻮا ﻫﺪ ﮔﺬاﺷﺖ . • اﺳﺘﻔﺎده از آن ﺑﺮ روی ﻧﺸﺘﻲ ﻫﺎی ﻣﻮاد ﺑﻨﺰﻳﻨﻲ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﻣﻨﺠﺮ ﺑﻪ اﻧﺘﻘﺎل ﻣﺎده ﻧﻔﺘـﻲ ﺑـﻪ زﻳﺴـﺖ ﮔـﺎه ﻫـﺎی ﺣﺴﺎس ﺗﺮ ﮔﺮدد . ج- 2 - ﻣﻘﺪاری اﺛﺮ ﻧﺎﻣﻄﻠﻮب ﺑﺮ روی زﻳﺴﺖ ﮔﺎه – ﺟﺬب ﻛﻨﻨﺪه ﻫﺎ • ﺑﺮای ﺎﻓﺖﻳﺑﺎز ﻻﻳﻪ ﻫﺎی ﻧﺎزک ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ و ﺣﺘﻲ ﺑﺮای ﻧﺸﺘﻲ ﻫﺎی ﺑﻨﺰﻳﻨﻲ ﻣﻔﻴﺪ و ﺳﻮدﻣﻨﺪ اﺳﺖ . ﻓﺼﻞ ﭼﻬﺎرم - ﺗﺪو ﻳﻦ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﺖﻳﺮﻳﻣﺪ ﺑﺤﺮان ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔ در ﻲﻧﻔﺘ ﻲ رودﺧﺎﻧﻪ و ﻫﺎ درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ 07 / 10 / 94 127 • از آن ﺟﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﻧﺮخ اﻧﺘﻘﺎل ﻓﻴﺰﻳﻜﻲ ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ ﺳﻨﮕﻴﻦ در ﭼﻨﻴﻦ ﻣﺤﻴﻄﻲ ﻛﻨﺪ ﺧﻮاﻫـﺪ ﺑـﻮد، از اﻳـﻦ رو ﻣـﺎده ﻧﻔﺘﻲ ﺗﺮ ﻛﻢ ی ﺑﺮای ﺑﺎزﻳﺎﻓﺖ ﺗﻮﺳﻂ ﺟﺎذب ﻫﺎ ﺑﺎﻗﻲ ﺧﻮاﻫﺪ ﻣﺎﻧﺪ . • اﺳﺘﻌﻤﺎل ﺑﻴﺶ ازﺣﺪ ﺑﻪ ﺗﻮﻟﻴﺪ ﺿﺎﻳﻌﺎت و ﻓﺎﺿﻼب اﺿﺎﻓﻲ ﻣﻨﺘﻬﻲ ﻣﻲ ﮔﺮدد . – ﺣﺬف یﺳﺎز ﭘﺎک / دﺳﺘﻲ ﻣﺎده ﻧﻔﺘﻲ • ﻣﻘﺪاری ﻣﺨﻠﻮط ﻛﺮدن ﻣﺎده ﻧﻔﺘﻲ در داﺧﻞ ﻻﻳﻪ و از ﺑﻴﻦ ﺑﺮدن ﮔﻴﺎﻫﺎن ﺗﻮﺳﻂ ﻋﺒﻮر و ﻣﺮور در ﻣﻨﺎﻃﻖ ﻧﻔﺘـ ﻲ ﺷﺪه اﺟﺘﻨﺎب ﻧﺎﭘﺬ اﺳﺖ ﺮﻳ . • از آن ﺟﺎ ﻛﻪ ﻣﻮاد ﺑﻨﺰﻳﻨﻲ ﺗﻤﺎﻳﻞ ﺑﻪ ﺗﺒﺨﻴﺮ ﺳﺮﻳﻊ دارﻧﺪ، یﺳﺎز ﭘﺎک دﺳﺘﻲ ﻛﻪ ﺳـﺒﺐ ﺑـﺮﻫﻢ ﺧـﻮردﮔ ﻲ ﻣﺤـﻴﻂ، ﻣﻼﺣﻈﺎت ﺷﺪﻳﺪ ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ اﻳﻤﻨﻲ ﻛﺎرﮔﺮان و ﺗﻮﻟﻴﺪ ﺿﺎﻳﻌﺎت و ﻓﺎﺿﻼب ﻣﻲ ﺷﻮد ، ﻣﺰﻳﺘﻲ ﻧﺨﻮاﻫﺪ داﺷﺖ . – ﺣﺬف یﺳﺎز ﭘﺎک / ﻧﺨﺎﻟﻪ ﻫﺎ • درﺟﻪ ﻧﻔﺘﻲ ﺷﺪن اﻧﺘﻘﺎل ﻳﺎ ﻋﺪم اﻧﺘﻘﺎل ﻧﺨﺎﻟﻪ ﻫﺎ را ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻣﻲ ﻛﻨﺪ ﻫﻢ . ﭼﻨﻴﻦ از ﺑﻴﻦ ﺑـﺮدن ﻧﺨﺎﻟـﻪ ﻫـﺎ ﺑـﻪ ﻧـﻮع اﺳﺘﻔﺎده اﻧﺴﺎن ﻫﺎ از ﻣﻨﺒﻊ ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ ﻳﺎ وﺟﻮد ﻣﻨﺎﺑﻊ ﺣﺴﺎس ﺑﺴﺘﮕﻲ دارد • در ﺟﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﻻﻳﻪ ﻧﺎزک اﺳﺖ ﻳﺎ ﻛﺎر از د رون ﻗﺎﻳﻖ ﻫﺎ ﻫﺪاﻳﺖ و ﻛﻨﺘﺮل ﻣﻲ ﺷﻮد ، ﺣﺪاﻗﻞ ﻣﺴﺎﻳﻞ و ﻣﺸﻜﻼت ﺑـﻪ وﺟﻮد . آﻳﺪ ﻣﻲ ﻣﻜﺶ – • در ﺟﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﻻﻳﻪ، ﺖﻴﻇﺮﻓ ﻋﺒﻮر و ﻣﺮور وﺳﺎﻳﻞ ﻧﻘﻠﻴﻪ را ﻧﺪارد، ﭘﺘﺎﻧﺴﻴﻞ آﺳﻴﺐ رﺳﺎﻧﻲ ﺑﺎﻻﺳﺖ . ﺑﻴﺶ • ﺗﺮ ﻳﻦ اﺛﺮ ﻫ ﺎ را در ﺟﺎﻳﻲ ﻛﻪ دﺳﺘﺮﺳﻲ ﺧﻮب ﺑﻮده و ﻻﻳـﻪ ﻇﺮﻓﻴـﺖ ﻋﺒـﻮر و ﻣـﺮور وﺳـﺎﻳﻞ ﻧﻘﻠﻴـﻪ را دارد، ﺧﻮاﻫﺪ داﺷﺖ . • ﺗﻨﻬﺎ ﻫﻨﮕﺎﻣﻲ ﻣﻔﻴﺪ اﺳﺖ ﻛﻪ ﻣﺎده ﻧﻔﺘﻲ ﺟﻤﻊ ﻣﻲ .ﺷﻮد – ﺣﺬف ﮔﻴﺎﻫﺎن آﻏﺸﺘﻪ ﺑﻪ ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ • در ﻧﻮاﺣﻲ ﻛﻪ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﺣﻴﻮاﻧﺎت ﺣﺴﺎس ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮد، ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز ﺑﺎﺷﺪ . ﻏﻨﻲ – ﺳﺎزی ﻏﺬاﻳﻲ ) ﺑﻪ ﻛﻤﻚ رﻳﺰﻣﻐﺬی (ﻫﺎ • در ﺟﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﻣﺎد ﻏﺬاﻳﻲ ﻳﻚ ﻓﺎﻛﺘﻮر ﻣﺤﺪود ﻛﻨﻨﺪه ﺑﺮای ﻛﺎﻫﺶ ﻣﺎده ﻧﻔﺘﻲ اﺳﺖ، ﻛﺎرﺑﺮد دارد . • ﭘﺲ یﺳﺎز ﭘﺎک ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ ﺧﺎﻟﺺ اﺛﺮ ﺑﻴﺶ ﺗﺮ ی ﺧﻮاﻫﺪ داﺷﺖ . • ﺑﺮای ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ ﺑﻨﺰﻳﻨﻲ ﺑﻪ دﻟﻴﻞ ﺗﺒﺨﻴﺮ ﺳﺮﻳﻊ ﻫﺎ آن ﻗﺎﺑﻞ اﺟﺮا و ﻋﻤﻠﻲ ﻧﻴﺴﺖ . – ﺳﻮزاﻧﺪن در ﻣﺤﻞ ﺗﻮاﻧ ﻣﻲ • ﺪ ﺣﺪاﻗﻞ ﺗﺨﺮﻳﺐ ﻓﻴﺰﻳﻜﻲ ﺑﺮای یﺳﺎز ﭘﺎک ﻣﺎده ﻧﻔﺘﻲ از ﺳﻮاﺣﻞ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ . • ﺑﺮای ﻣﻨﺎﻃﻖ ﭘﻮﺷﻴﺪه از ﻋﻠﻒ ﻧﺴﺒ ﺖ ﺑﻪ ﺳﻮاﺣﻞ ﭘﻮﺷﻴﺪه از درﺧﺖ و درﺧﺘﭽﻪ اﺛﺮ ﺗﺮ ﻛﻢ ی دارد . 128 07 / 10 / 94 دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﭘﻴﺸﮕﻴﺮی و ﺑﺤﺮان ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔﻲ ﻫﺎی ﻧﻔﺘﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ و درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ ج- 3 - اﺛﺮ ﻧﺎﻣﻄﻠﻮب ﻣﺤﺘﻤﻞ ) ﻧﺎﻣﻄﻠﻮب ﻣﺤﺴﻮس ﺑﺮ ( روی زﻳﺴﺖ ﮔﺎه آب – ﭘﺎﺷﻲ ﺑﺎ ﻓﺸﺎر ﺑﺎﻻ ) آب ﺳﺮد ( • اﺳﭙﺮی ﻛﺮدن آب ﺑﺎ ﻓﺸﺎر ﺑﺎﻻ ﮔﻴﺎﻫﺎن را از ﺑﻴﻦ ﺑﺮده و رﺳﻮﺑﺎت را دﭼﺎر ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ ﻣﻲ .ﻛﻨﺪ • اﺳﺘﻔﺎده از اﻳﻦ روش ﺑﺮای یﺳﺎز ﭘﺎک ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ ﺳﻨﮕﻴﻦ، اﺣﺘﻤﺎﻻ ﻣﻘﺎدﻳﺮ زﻳـﺎد ﻣـﺎده ﻧﻔﺘـﻲ را ﺑﺮﺟـﺎی ﺑـﺎﻗﻲ ﺧﻮاﻫﺪ ﮔﺬاﺷﺖ . • اﺳﺘﻔﺎده از آن ﺑﺮ روی ﻧﺸﺘﻲ ﻫﺎی ﻣﻮاد ﺑﻨﺰﻳﻨﻲ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﻣﻨﺠﺮ ﺑﻪ اﻧﺘﻘﺎل ﻣﺎده ﻧﻔﺘـﻲ ﺑـﻪ زﻳﺴـﺖ ﮔـﺎه ﻫـﺎی ﺣﺴﺎس ﺗﺮ ﮔﺮدد . – ﺣﺬف ﻣﻜﺎﻧﻴﻜﻲ ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ • اﺣﺘﻤﺎل اﻳﺠﺎد ﺧﺮاﺑﻲ ﻫﺎی ﻓﻴﺰﻳﻜﻲ ﺑﻴﺶ از اﻧﺪازه در اﺛﺮ ا ﺳﺘﻔﺎده از ﺗﺠﻬﻴﺰات وﺟﻮد دارد . ج- 4 - ﺑﻴﺶ ﺗﺮﻳﻦ اﺛﺮ ﻧﺎﻣﻄﻠﻮب ﺑﺮ روی زﻳﺴﺖ ﮔﺎه آب – ﭘﺎﺷﻲ ﺑﺎ ﻓﺸﺎر ﻛﻢ ) آب ﮔﺮم ( • آب ﮔﺮم ﺗﻮاﻧ ﻣﻲ ﺪ ﻣﻮﺟﺐ ﻣﺮگ و از ﺑﻴﻦ رﻓﺘﻦ ﮔﻴﺎﻫﺎن ﺷﻮد و اﺳﺎﺳﺎ ﻣﻨﺠﺮ ﺑﻪ ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ زﻳﺴـﺖ ﮔـﺎه و از ﺑـﻴﻦ رﻓﺘﻦ آن ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ . آب – ﭘﺎﺷﻲ ﺑﺎ ﻓﺸﺎر ﺑﺎﻻ ) آب ﮔﺮم ( • ﺗﻠﻔﻴﻖ ﻓﺸﺎر ﺑﺎﻻ و آب ﮔﺮم، ﺧﻄﺮ ﺑﺎﻻ ﻳﻲ ﺑﺮای رﺳﻮﺑﺎت و ﮔﻴﺎﻫﺎن اﻳﺠﺎد ﺧﻮاﻫﺪ ﻛﺮد . – اﺻﻼح رﺳﻮب • ﺳﺒﺐ ﺗﺨﺮﻳﺐ ﮔﺴﺘﺮده زﻳﺴﺖ ﮔﺎه ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ . – ﻋﻮاﻣﻞ ﺟﺎﻣﺪ ﺳﺎز • در ﻣﻮرد ﻣﻮاد ﺑﻨﺰﻳﻨﻲ ﺑﻪ دﻟﻴﻞ ﺗﺒﺨﻴﺮ ﺳﺮﻳﻊ ﻫﺎ آن ﻗﺎﺑﻞ اﺟﺮا و ﻋﻤﻠﻲ .ﺴﺖﻴﻧ • ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﺑﻪ ﻛﺎرﮔﻴﺮی و اﺳﺘﻌﻤﺎل ذرات آزاد رﻳﺰ، از اﻧﺘﻘﺎل ﻣﺎده ﻧﻔﺘﻲ ﻣﺨﻠﻮ ط ﺷﺪه و ﭼﺴﺒﻴﺪه ﺑﻪ ﮔﻴﺎﻫـﺎن، ﻫﺎ زﺑﺎﻟﻪ و ﻧﺨﺎﻟﻪ ﻫﺎ ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی ﻛﻨﺪ . • در ﺻﻮرﺗﻲ ﻛﻪ از ﻫﺎ ﺑﻮم و ﺑﺎﻟﺸﺘﻚ ﻫﺎ اﺳﺘﻔﺎده ﺷﺪه ﺑﺎﺷﺪ، ﺗﻮان ﻣﻲ از اﻳﻦ ﻣﻮاد ﺑﺮای ﺑﺎزﻳﺎﻓﺖ ﻻﻳـﻪ ﻫـﺎی ﻧـﺎزک ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ اﺳﺘﻔﺎده ﻛﺮد . • ﺑﺮای ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ ﺳﻨﮕﻴﻦ، از آن ﺟﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﺧﻴﻠﻲ وﻳﺴﻜﻮز ﻫﺴﺘﻨﺪ و ﺑﻪ ﻣﺤﺼﻮل اﺟﺎزه ﻣﺨﻠﻮط ﺷﺪن در داﺧـﻞ ﻣﺎده ﻧﻔﺘﻲ را ﻧﻤﻲ دﻫﻨﺪ، ﺗﺎﺛﻴﺮ ﮔﺬار ﻧﺨﻮاﻫﺪ ﺑﻮد . ج- 5 - اﻃﻼﻋﺎت در ﻣﻮرد ﻧﺤﻮه و ﺷﺪت اﺛﺮﮔﺬاری ﻧﺎﻗﺺ اﺳﺖ – اﺳﺘﻔﺎده از ﻣﻮاد ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ ﺑﺮای ﭘﻴﺶ ﭘﺎک ﺳﺎزی ﺳﻮاﺣﻞ ﻓﺼﻞ ﭼﻬﺎرم - ﺗﺪو ﻳﻦ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﺖﻳﺮﻳﻣﺪ ﺑﺤﺮان ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔ در ﻲﻧﻔﺘ ﻲ رودﺧﺎﻧﻪ و ﻫﺎ درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ 07 / 10 / 94 129 • اﻃﻼﻋﺎت ﻧﺎﻗﺼﻲ در ﻣﻮرد ﻣﻴﺰان اﺛﺮﺑﺨﺸ ﻲ و اﺛﺮ ﻫﺎ آن در ﮔﻴﺎﻫﺎن آب ﺷﻴﺮﻳﻦ ﻣﻮﺟﻮد اﺳﺖ . ﺗﺮﻛﻴﺒﺎت ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ ﭘﺎک ﺳﺎزی ﺳﻮاﺣﻞ • اﻃﻼﻋﺎت ﺑﻴﺶ ﺗﺮ ی در زﻣﻴﻨﻪ ﻣﺤﺼﻮﻻت در دﺳﺘﺮس، ﻣﻴﺰان اﺛﺮﺑﺨﺸ ﻲ و اﺛﺮ اﺳﺘﻔﺎده ﺑﺮ روی زﻳﺴﺖ ﮔـﺎه ﻫـﺎی ﺳﺎﺣﻠﻲ دارای ﭘﻮﺷﺶ ﮔﻴﺎﻫﻲ ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز اﺳﺖ . – ﭘﺨﺶ ﻣﻴﻜﺮوب ﻃﺒﻴﻌﻲ • اﻃﻼﻋﺎت ﺟﺎﻣﻊ و ﻛﺎﻓﻲ در ﻣﻮرد اﺛﺮ و اﺛﺮﺑﺨﺸ ﻲ در ﺧﻄﻮط ﺳﺎﺣﻠﻲ ﭘﻮﺷﻴﺪه ﺷﺪه از ﮔﻴـﺎه آب ﺷـﻴﺮﻳﻦ وﺟـﻮد ﻧ ﺪارد . 130 07 / 10 / 94 دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﭘﻴﺸﮕﻴﺮی و ﺑﺤﺮان ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔﻲ ﻫﺎی ﻧﻔﺘﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ و درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ 4 - 4 - 3 - 2 - 11 - ﺳﻮاﺣﻞ ﮔﻠﻲ اﻟﻒ- ﺗﻮﺻﻴﻒ زﻳﺴﺖ ﮔﺎه اﻳﻦ زﻳﺴﺖ ﻫﺎ ﮔﺎه ﻣﻌﻤﻮﻻ از ﻻﻳﻪ ﻫﺎی ﭘﻮﺷﻴﺪه از رﺳﻮﺑﺎت ﺳﻴﻠﺘﻲ و ﻣﺎﺳﻪ ای ﺗﺸﻜﻴﻞ . اﻧﺪ ﺷﺪه ﮔﺎه اﻳـﻦ رﺳـﻮﺑﺎت ﻣﻘـﺎدﻳﺮی ﺷﻦ و ﻣﺎﺳﻪ ﻧﻴﺰ ﺑﻪ ﻫﻤﺮاه ﺧﻮاﻫﻨﺪ داﺷﺖ . اﻳﻦ رﺳﻮﺑﺎت ﻣﻌﻤﻮﻻ ﺑﻪ ﺻﻮرت اﺷﺒﺎع ﺑﻮده و ﻇﺮﻓﻴﺖ ﺑﺎرﺑﺮی ﭘﺎﻳﻴﻨﻲ ﺧﻮاﻫﺪ داﺷـﺖ ؛ ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ ﺳﻮاﺣﻞ ﮔﻠﻲ ﺷﻴﺐ ﺑﺴﻴﺎر ﻛﻤ ﻲ داﺷﺘﻪ و در ﺑﺮاﺑﺮ اﻣﻮاج ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﻛﻤﻲ از ﺧﻮد ﻧﺸﺎن ﺧﻮاﻫﻨﺪ داد . اﻳﻦ ﺳﻮاﺣﻞ ﻣﻌﻤﻮﻻ ﺑﻪ ﺗﺎﻻب ﻫﺎ ﺗﻌﻠﻖ دارﻧﺪ . ب- ﻣﻴﺰان ﺣﺴﺎﺳﻴﺖ اﻳﻦ زﻳﺴﺖ ﻫﺎ ﮔﺎه از ﺣﺴﺎﺳﻴﺖ ﺑﺎﻻﻳﻲ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﻧﺸﺖ ﻧﻔﺖ و ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻫـﺎی ﻣـﺮﺗﺒﻂ ﺑـﺎ ﭘـﺎک ﺳـﺎز ی آن، ﺑﺮﺧﻮردارﻧـﺪ . اﻳـﻦ ﺳﻮاﺣﻞ ﺳﺮﺷﺎر از ﻣﻮاد ارﮔﺎﻧﻴﻚ و ﻣﻮاد ﻏﺬاﻳﻲ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﭘﺮﻧﺪﮔﺎن، ﺳﺨﺖ ﭘﻮﺳﺘﺎن و ﺣﺘـﻲ ﻣـﺎﻫﻲ ﻫـﺎ ﻫﺴـﺘﻨﺪ . ﺑـﻪ دﻟﻴـﻞ ﻧﻔﻮذﻧﺎﭘﺬﻳﺮ ﺑﻮدن اﻳﻦ زﻳﺴﺖ ﮔﺎه ﻫﺎ ﻧﻔﺖ در آن ﻫﺎ ﻧﻔﻮذ ﻧﻜﺮده و ﺗﻨﻬﺎ در ﺳﻮراخ ﻫﺎ و ﮔﻮدال ﻫﺎی ﺣﻔﺮﺷﺪه ﺗﻮﺳﻂ ﺣﻴﻮاﻧﺎت داﺧﻞ ﺳﻮاﺣﻞ ﮔﻠﻲ ﻓﺼﻞ ﭼﻬﺎرم - ﺗﺪو ﻳﻦ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﺖﻳﺮﻳﻣﺪ ﺑﺤﺮان ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔ در ﻲﻧﻔﺘ ﻲ رودﺧﺎﻧﻪ و ﻫﺎ درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ 07 / 10 / 94 131 ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ . ﻧﺮخ ﺑﺎزﻳﺎﻓ ﺖ ﻃﺒﻴﻌﻲ ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ در اﻳﻦ ﺳﻮاﺣﻞ ﭘﺎﻳﻴﻦ ﺑﻮده و ﻇﺮﻓﻴﺖ ﺑﺎرﺑﺮی ﭘﺎﻳﻴﻦ آن ﻫﺎ ﺑـﻪ ﻣﻌﻨـﻲ وارد آﻣـﺪن ﺧﺴﺎرات ﺳﻨﮕﻴﻦ در اﺛﺮ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻫﺎی ﭘﺎک یﺳﺎز ﻧﻔﺖ و ﺑﺮای ﻣﺪت ﻫﺎی ﻃﻮﻻﻧﻲ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد، ﭼﺮاﻛﻪ ﺳﺒﺐ ﻓﺮﺳـﺎﻳﺶ ﺷـﺪﻳﺪ و اﺧﺘﻼط ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ ﺑﺎ ﻻﻳﻪ ﻫﺎی زﻳﺮﻳﻦ ﺧﺎک ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ . ج- روش ﻫﺎ ی ﭘﺎﺳﺦ ج- 1 - ﺣﺪاﻗﻞ اﺛﺮ ﻧﺎﻣﻄﻠﻮب ﺑﺮ روی زﻳﺴﺖ ﮔﺎه – ﺑﺎزﻳﺎﻓﺖ ﻃﺒﻴﻌﻲ • ﺣﺪاﻗﻞ اﺛﺮ را ﺑﺮای ﻧﺸﺘﻲ ﻫﺎی ﻛﻮﭼﻚ و ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ ﺳﺒﻚ دارد ﭼﺮاﻛﻪ از ﭘﺨـﺶ ﺷـﺪن ﻣـﻮاد ﻧﻔﺘـﻲ ﻧﺎﺷـﻲ از ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻫﺎ یﺳﺎز ﭘﺎک ی ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی ﻣﻲ .ﻛﻨﺪ • ﺑﺮای ﻧﺸﺘﻲ ﻫﺎی ﺑﺰرگ ﻳﺎ ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ ﺳﻨﮕﻴﻦ اﺳﺘﻔﺎده از اﻳﻦ روش ﻣﺎﻧﺪﮔﺎری و دوام زﻳﺎد ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ در ﻣﺤﻴﻂ را ﺑﻪ ﻫﻤﺮاه دارد . ﻲﭘﺎﺷ آب – • ﺗﻨﻬﺎ ﺑﺮای ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ ﻣﺎﻳﻊ ﺗﺎزه اﺳﺖ ﺛﺮﻮﻣ . • ﺗﻮﭘﻮﮔﺮاﻓﻲ ﻣﺤﻠﻲ ﺗﻮاﻧ ﻣﻲ ﺪ ﻗﺎﺑﻠﻴﺖ ﻛﻨﺘﺮل ﻛﺮدن ﺟﺮﻳﺎن آب و ﻣﻮاد ﻧﻔﺘـﻲ و در ﻧﺘﻴﺠـﻪ اﺛﺮﺑﺨﺸـ ﻲ ﺑﺎزﻳﺎﻓـﺖ را ﺗﺤﺖ ﺗﺎﺛﻴﺮ ﻗﺮار دﻫﺪ . • اﺳﺘﻔﺎده از آن ﺑﺮ روی ﻧﺸﺘﻲ ﻫﺎی ﻣﻮاد ﺑﻨﺰﻳﻨﻲ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﻣﻨﺠﺮ ﺑﻪ اﻧﺘﻘﺎل ﻣﺎده ﻧﻔﺘـﻲ ﺑـﻪ زﻳﺴـﺖ ﮔـﺎه ﻫـﺎی ﺣﺴﺎس ﺗﺮ ﮔﺮدد . – ﺟﺬب ﻛﻨﻨﺪه ﻫﺎ • ﺗﺎ زﻣﺎﻧﻲ ﻛﻪ ﻣﺎده ﻧﻔﺘﻲ ﺗﻮﺳﻂ ﺟﺎذب ، ﺗﺠﻬﻴﺰ و ﺑﺎزﻳﺎﻓﺖ ﻣﻲ ﺷﻮد اﺳﺖ ﺛﺮﻮﻣ ، . • اﺳﺘﻌﻤﺎل از ﺶﻴﺑ اﻧﺪازه ﻣﻨﺠﺮ ﺑﻪ ﺗﻮﻟﻴﺪ ﺿﺎﻳﻌﺎت و ﻓﺎﺿﻼب اﺿﺎﻓﻲ ﻣﻲ ﮔﺮدد . • اﻧﺘﺨﺎب ﻣﺤﻞ دﻗﻴﻖ ﻗﺮار دادن ﺟﺎذب ﻫﺎ و اﻧﺠﺎم ﻋﻤﻞ ﺑﺎزﻳﺎﻓﺖ ﺳﺒﺐ ﺣـﺪاﻗﻞ ﻧﻤـﻮدن ﭘﺨـﺶ ﻣـﻮاد ﻧﻔﺘـﻲ در ﻻﻳﻪ ﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ . ج- 2 - ﻣﻘﺪاری اﺛﺮ ﻧﺎﻣﻄﻠﻮب ﺑﺮ روی زﻳﺴﺖ ﮔﺎه – ﺣﺬف ﻧﺨﺎﻟﻪ ﻫﺎی آﻏﺸﺘﻪ ﺑﻪ ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ • درﺟﻪ ﻧﻔﺘﻲ ﺷﺪن اﻧﺘﻘﺎل ﻳﺎ ﻋﺪم اﻧﺘﻘﺎل ﻧﺨﺎﻟﻪ ﻫﺎ را ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻣﻲ ﻛﻨﺪ ﻫﻢ . ﭼﻨﻴﻦ از ﺑﻴﻦ ﺑـﺮدن ﻧﺨﺎﻟـﻪ ﻫـﺎ ﺑـﻪ ﻧـﻮع اﺳﺘﻔﺎده اﻧﺴﺎن ﻫﺎ از ﻣﻨﺒﻊ ﻣﻮرد ﻧﻈ ﺮ ﻳﺎ وﺟﻮد ﻣﻨﺎﺑﻊ ﺣﺴﺎس ﺑﺴﺘﮕﻲ دارد . • اﺣﺘﻤﺎل ﺗﺠﺰﻳﻪ و ﻓﺮوﭘﺎﺷﻲ ﻻﻳﻪ ﻧﺮم در اﺑﻌﺎد وﺳﻴﻊ وﺟﻮد دارد . ﻣﻜﺶ – 132 07 / 10 / 94 دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﭘﻴﺸﮕﻴﺮی و ﺑﺤﺮان ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔﻲ ﻫﺎی ﻧﻔﺘﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ و درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ • ﺑﺮای ﻧﺸﺘﻲ ﻫﺎی ﺑﻨﺰﻳﻨﻲ ﺑﻪ دﻟﻴﻞ ﻣﻼﺣﻈﺎت و ﻣﺴﺎﻳﻞ اﻳﻤﻨﻲ اﺟﺮاﻳﻲ ﻧﻴﺴﺖ . ﺑﻪ • ﻣﻨﻈﻮر اﻧﺘﻘﺎل ﻣﺎده ﻧﻔﺘﻲ ﺟﻤﻊ ﺷﺪه ﺑﺮ روی ﺳﻄﺢ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮد . • از ﺣﻔﺮ ﻫﺮﮔﻮﻧﻪ ﺧﻨﺪق ﺑﺮای ﺟﻤﻊ ﺷﺪن ﻣﺎده ﻧﻔﺘﻲ ﺧﻮدداری ﺷﻮد زﻳﺮا در اﻳﻦ ﺻﻮرت ﻣﺎده ﻧﻔﺘﻲ ﻋﻤﻴﻖ ﺗﺮ در داﺧﻞ رﺳﻮب ﻧﻔﻮذ ﺧﻮاﻫﺪ ﻛﺮد . • ﻓﺮوﭘﺎﺷﻲ ﻻﻳﻪ ﻫﺎی ﻧﺮم ﺗﻮاﻧ ﻣﻲ ﺪ ﺗﻮﺳﻂ ﺟﺎی ﮔﺰﻳﻨـﻲ ﺗﺨﺘـﻪ ﻫـﺎ ﺑـﺮ روی ﺳـﻄﺢ و ﻛﻨﺘـﺮل ﻛـﺮدن ﻣﺴـﻴﺮ ﻫـﺎی دﺳﺘﺮﺳ ﻲ ﻛﻨﺘﺮل ﺷﻮد . ج- 3 - اﺛﺮ ﻧﺎﻣﻄﻠﻮب ﻣﺤﺘﻤﻞ ) ﻧﺎﻣﻄﻠﻮب ﻣﺤﺴﻮس ( ﺑﺮ روی زﻳﺴﺖ ﮔﺎه – ﺳﻮز اﻧﺪن در ﻣﺤﻞ • ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﺣﺮارت ﺑﺮ روی ﺣﺎﺻﻞ ﺧﻴﺰی ﺑﻴﻮﻟﻮژﻳﻜﻲ ﺑﻪ وﻳﮋه در ﺟﺎﻳﻲ ﻛﻪ آب ﺑﻪ ﻋﻨـﻮان ﻳـﻚ ﺧﻨـﻚ ﻛﻨﻨـﺪه وﺟﻮد ﻧﺪارد اﺛﺮ ﺑﮕﺬارد . آب – ﭘﺎﺷﻲ ﺑﺎ ﻓﺸﺎر ﻛﻢ ) آب ﺳﺮد ( • اﮔﺮ ﻻﻳﻪ ﻣﺤﻜﻢ ﻧﺒﺎﺷﺪ، ﮔﻞ ﺑﻪ آﺳﺎﻧ ﻲ ﻛﻨﺪه ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ . • ﺑﺮای ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ ﺑﺎ ﭼﮕﺎﻟﻲ ﺑﺎﻻ ﻛﻪ ﺑﺎ ﻓﺸﺎر ﭘﺎﻳﻴﻦ ﻤﻲﻧ ﺟﺎ ﻪﺟﺎﺑ ﺷﻮﻧﺪ ﺛﺮﻮﻣ ، ﻧﻴﺴﺖ . • ﺗﻮﭘﻮﮔﺮاﻓﻲ ﻣﺤﻴﻂ ﺗﻮاﻧ ﻣﻲ ﺪ ﺗﻮاﻧﺎﻳﻲ ﻛﻨﺘﺮل ﻣﺴﻴﺮ ﺟﺮﻳﺎن آب و ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ ﺷﺴﺘﻪ ﺷﺪه را ﻣﺤﺪود ﻧﻤﺎﻳﺪ . • اﺳﺘﻔﺎده از آن ﺑﺮ روی ﻧﺸﺘﻲ ﻫﺎی ﻣﻮاد ﺑﻨﺰﻳﻨﻲ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﻣﻨﺠﺮ ﺑﻪ اﻧﺘﻘﺎل ﻣﺎده ﻧﻔﺘـﻲ ﺑـﻪ زﻳﺴـﺖ ﮔـﺎه ﻫـﺎی ﺣﺴﺎس ﺗﺮ ﮔﺮدد . – ﺣﺬف یﺳﺎز ﭘﺎک / دﺳﺘﻲ ﻣﺎده ﻧﻔﺘﻲ • در ﺟﺎﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﻣﺎده ﻧﻔﺘﻲ ﺑﺎ ﻣﻘﺎدﻳﺮ ﻣﺘﻮﺳﻂ ﻳﺎ زﻳﺎد وﺟﻮد داﺷﺘﻪ و در ﻧﻘﺎﻃﻲ ﻛﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ ﺣﺴﺎس ﺑﺎﻳﺪ ﺣﻔﺎﻇـﺖ ﺷﻮﻧﺪ، اﻳﻦ روش ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮد . • در اﻳﻦ روش اﺣﺘﻤﺎل ﭘﺨﺶ آﻟﻮدﮔﻲ در درون ﻻﻳﻪ ﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ در اﺛﺮ ﻟﮕﺪﻣﺎل ﺷﺪن ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺮ ﭘﺎی ﭘﺮﺳـﻨﻞ ﻋﻤﻠﻴﺎت ﭘﺎﺳﺦ وﺟﻮد دارد . آب – ﭘﺎﺷﻲ ﺑ ﺎ ﻓﺸﺎر ﻛﻢ ) آب ﮔﺮم ( • اﺣﺘﻤﺎل ﺑﺮﺟﺎی ﻣﺎﻧﺪن اﺛﺮات ﻓﻴﺰﻳﻜﻲ و ﺣﺮارﺗﻲ ﺑﺮ ﻣﺤﻴﻂ وﺟﻮد دارد . ج- 4 - ﺑﻴﺶ ﺗﺮﻳﻦ اﺛﺮات ﻧﺎﻣﻄﻠﻮب ﺑﺮ روی زﻳﺴﺖ ﮔﺎه – ﻋﻮاﻣﻞ ﺟﺎﻣﺪﻛﻨﻨﺪه • اﺣﺘﻤﺎل ﺑﺎﻻی ﺗﺠﺰﻳﻪ و ﻣﺨﻠﻮط ﺷﺪن ﺑﻴﺶ ﺗﺮ ﻣﺎده ﻧﻔﺘﻲ داﺧﻞ ﻻﻳﻪ در ﻃﻲ ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺑﺎزﻳﺎﻓﺖ وﺟﻮد دارد . • ﺑﺮ روی ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ ﺳﻨﮕﻴﻦ، از آن ﺟﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﺧﻴﻠﻲ وﻳﺴﻜﻮز ﻫﺴﺘﻨﺪ و ﺑـﻪ ﻣﺤﺼـﻮل اﺟـﺎزه ﻣﺨﻠـﻮط ﺷـﺪن در داﺧﻞ ﻣﺎده ﻧﻔﺘﻲ را ﻧ ﻤﻲ دﻫﻨﺪ ، ﺗﺎﺛﻴﺮ ی ﻧﺪارد . ﻓﺼﻞ ﭼﻬﺎرم - ﺗﺪو ﻳﻦ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﺖﻳﺮﻳﻣﺪ ﺑﺤﺮان ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔ در ﻲﻧﻔﺘ ﻲ رودﺧﺎﻧﻪ و ﻫﺎ درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ 07 / 10 / 94 133 – ﺣﺬف ﻣﻜﺎﻧﻴﻜﻲ ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ • ﻻﻳﻪ ﻧﺮم ﻇﺮﻓﻴﺖ ﻋﺒﻮر و ﻣﺮور وﺳﺎﻳﻞ ﻧﻘﻠﻴﻪ را ﻧﺨﻮاﻫﺪ داﺷﺖ . • اﻳﻦ روش اﺣﺘﻤﺎﻻ ﻣﻨﺠﺮ ﺑﻪ ﺗﺨﺮﻳﺐ ﻓﻴﺰﻳﻜﻲ زﻳﺴﺖ ﮔﺎه در ﺳﻄﺢ وﺳﻴﻊ ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ . آب – ﭘﺎﺷﻲ ﺑﺎ ﻓﺸﺎر ﺑﺎﻻ ) آب ﺳﺮد و ﮔﺮم ( • ﻓﺸﺎر ﺑﺎﻻی آب ﻣﻮﺟﺐ ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ و ﻛﻨﺪه ﺷﺪن رﺳﻮﺑﺎت در ﺳﻄﺢ وﺳﻴﻊ ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ . • ﭘﺘﺎﻧﺴﻴﻠﻲ دﻓﻦ رﺳﻮﺑﺎت ﻲﻧﻔﺘ ﺷﺪه و ﺣﻤﻞ ﻣﺎده ﻧﻔﺘﻲ ﺑﻪ ﻣﻨﺎﻃﻖ ﻣﺠﺎور را اﻓﺰاﻳﺶ دﻫﺪ ﻣﻲ . – اﺻﻼح رﺳﻮﺑﺎت ﺑﻪ • ﻃﻮر وﺳﻴﻌﻲ زﻳﺴﺖ ﮔﺎه را از ﻧﻈﺮ ﻓﻴﺰﻳﻜﻲ ﺗﺨﺮﻳﺐ ﺧﻮاﻫﺪ ﻛﺮد . • ﻧﻔﻮذ، دﻓﻦ و ﻣﺎﻧﺪ ﮔﺎری ﻣﺎده ﻧﻔﺘﻲ را اﻓﺰاﻳﺶ دﻫﺪ ﻣﻲ . – ﺗﺮﻛﻴﺒﺎت ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ ﭘﺎک ﺳﺎزی ﺳﻮاﺣﻞ • ﻣﺤﺼﻮﻻت ﻣﺘﺪاول ﺑﺮای اﺳﺘﻔﺎده ﻫﻢ زﻣﺎن ﺑﺎ آب ﭘﺎﺷﻲ ﺑﺎ ﻓﺸﺎر ﺑﺎﻻ ﻃﺮاﺣﻲ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ ؛ ﻟـﺬا در زﻣـﺎن آب ﭘﺎﺷـﻲ ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ ﻓﺸﺎر آب داﺋﻤﺎ ﻛﻨﺘﺮل ﮔﺮدد . ج- 5 - اﻃﻼﻋﺎت در ﻣﻮرد ﻧﺤﻮه و ﺷﺪت اﺛﺮﮔﺬاری ﻧﺎﻗﺺ اﺳﺖ – ﭘﺨﺶ ﻣﻴﻜﺮوب ﻃﺒﻴ ﻌﻲ و ﻏﻨﻲ ﺳﺎزی ﻏﺬاﻳﻲ ) ﺑﻪ ﻛﻤﻚ رﻳﺰﻣﻐﺬی (ﻫﺎ • ﺑﺮای ﻧﺸﺘﻲ ﻫﺎی ﺑﻨﺰﻳﻨﻲ ﺑﻪ دﻟﻴﻞ ﺗﺒﺨﻴﺮ ﺳﺮﻳﻊ ﻫﺎ آن اﺟﺮاﻳﻲ ﻧﻴﺴﺖ . • اﻃﻼﻋﺎت ﻧﺎﻗﺼﻲ در ﻣﻮرد اﺛﺮ و ﻣﻴﺰان اﺛﺮﺑﺨﺸ ﻲ ﺑﺮ روی زﻳﺴﺖ ﮔﺎه ﻫﺎی ﮔﻠﻲ ﻣﻮﺟﻮد اﺳﺖ . – اﺳﺘﻔﺎده از ﻣﻮاد ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ ﺑﺮای ﭘﻴﺶ ﭘﺎﻛﺴﺎزی ﺳﻮاﺣﻞ • اﻃﻼﻋﺎت ﺟﺎﻣﻊ و ﻛﺎﻓﻲ در ﻣـﻮرد ﻣﺴـﻤﻮﻣﻴﺖ ﻣﺴـﺘﻘﻴﻢ ﻣﺤﺼـﻮﻻت، ﻧﺘـﺎﻳﺞ اﺧـﺘﻼﻻت از ﻛـﺎرﺑﺮد و ﺑﺎزﻳـﺎﺑﻲ، اﺛﺮﺑﺨﺸ ﻲ و ﺳﻮد ﺧﺎﻟﺺ وﺟﻮد ﻧ ﺪارد . 134 07 / 10 / 94 دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﭘﻴﺸﮕﻴﺮی و ﺑﺤﺮان ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔﻲ ﻫﺎی ﻧﻔﺘﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ و درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ 4 - 4 - 3 - 2 - 12 - ﺗﺎﻻب ﻫﺎ اﻟﻒ- ﺗﻮﺻﻴﻒ زﻳﺴﺖ ﮔﺎه ﺗﺎﻻب ﻫﺎ ﺑﺮاﺳﺎس آب، ﺧﺎک ﻣﻨﺤﺼﺮ یﻓﺮد ﺑﻪ ﻛﻪ ﺑﺎ زﻣﻴﻦ ﻫﺎی اﻃﺮاف ﺧﻮد ﻣﺘﻔﺎوت ﺑﻮده و ﭘﻮﺷﺶ ﮔﻴـﺎﻫﻲ ﻣﺘﻨﺎﺳـﺐ ﺑـﺎ ﻣﺤﻴﻂ ﻫﺎی ﻣﺮﻃﻮب، ﻃﺒﻘﻪ ﺑﻨﺪی ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . ﺗﺎﻻب ﻫﺎی ﺷﺎﻣﻞ ﻃﻴﻒ وﺳﻴﻌ ﻲ از زﻳﺴﺖ ﮔﺎه ﻫﺎ از ﻗﺒﻴﻞ ﺑﺎﺗﻼق ﻫﺎ، زﻣﻴﻦ ﻫﺎی ﭘﺴﺖ و ﻣﺮداب ﻫﺎ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . ﻻﻳﻪ ﻫﺎی ﺗﺸﻜ ﻴﻞ دﻫﻨﺪه ﺗﺎﻻب ﻫﺎ، ﭘﻮﺷﺶ ﮔﻴﺎﻫﻲ، ﻫﻴﺪروﻟﻮژی و اﺳﺘﻔﺎده ﻫﺎی ﺑﻴﻮﻟﻮژﻳﻜﻲ از ﺗﺎﻻب ﻫﺎ ﺑـﻪ اﻧﺪازه ای ﻣﺘﻨﻮع ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻛﻪ ﻃﺒﻘﻪ آن یﺑﻨﺪ ﻫﺎ را دﺷﻮار ﻣﻲ ﻛﻨﺪ . ﭘﻮﺷﺶ ﮔﻴﺎﻫﻲ در اﻳﻦ زﻳﺴﺖ ﮔﺎه ﻫﺎ ﻣﻌﻤﻮﻻ روی ﺳﻄﺢ ﻳﺎ زﻳﺮ ﺳﻄﺢ آب ﻗﺮار داﺷﺘﻪ و ﺳﺎﻛﻦ ﺑﻮدن ﺳﻄﺢ آب ﺑﻪ ﻫﻤﺮاه ﭘﻮﺷﺶ ﮔﻴﺎﻫﻲ، ﺗﻔ ﺎ وت اﺻﻠﻲ ﻣﻴﺎن ﺗﺎﻻب ﻫﺎ و آﺑﺮوﻫﺎ ﻳـﺎ زﻫﻜـﺶ ﻫـﺎ اﺳﺖ . ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺗﻔﺎوت ﺗﺎﻻب ﻫﺎ ﺑﺎ زﻣﻴﻦ ﻫﺎی ﮔﻠﻲ در اﻳﻦ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑ ﺎ ﺷﺮوع ﻓﺼﻮل ﺧﺸﻚ ﺑﺎ اﻓﺖ ﺳﻄﺢ آب، ﺗﺎﻻب ﺑﻪ زﻣـﻴﻦ ﮔﻠﻲ ﺗﺒﺪﻳﻞ ﻣﻲ ﮔﺮدد . ﺗﺎﻻب ﻫﺎ ﻓﺼﻞ ﭼﻬﺎرم - ﺗﺪو ﻳﻦ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﺖﻳﺮﻳﻣﺪ ﺑﺤﺮان ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔ در ﻲﻧﻔﺘ ﻲ رودﺧﺎﻧﻪ و ﻫﺎ درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ 07 / 10 / 94 135 ب- ﻣﻴﺰان ﺣﺴﺎﺳﻴﺖ ﺗﺎﻻب ﻫﺎ از ﺣﺴﺎﺳﻴﺖ ﺑﺴﻴﺎر ﺑﺎﻻﻳﻲ در ﺑﺮاﺑﺮ ﻧﺸﺖ ﻧﻔﺖ ﺑﺮﺧﻮردار ﻫﺴﺘﻨﺪ . از آن ﻳﻲﺟﺎ ﻛﻪ اﻳﻦ ز ﻳ ﺴﺘﮕﺎه ﻫﺎ ﻣﻌﻤﻮﻻ ﺳﺮﺷـﺎر از ارﮔﺎﻧﻴﺴﻢ ﻫﺎی زﻧﺪه ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻧﺸﺖ ﻧﻔﺖ اﺛﺮات ﺷﺪﻳﺪی ﺑﺮ اﻳﻦ زﻳﺴﺖ ﮔﺎه ﻫﺎ ﺑﺮﺟﺎی ﺧﻮاﻫﺪ ﮔﺬاﺷـﺖ . ﻧﺸـﺖ ﻧﻔـﺖ ﻋـﻼوه ﺑـﺮ ارﮔﺎﻧﻴﺴﻢ ﻫﺎی ﻃﺒﻴﻌﻲ، ﻻﻳﻪ ﻫﺎی ﺧﺎک ﺗﺎﻻب ﻫﺎ را ﻧﻴﺰ ﺑﻪ ﺷﺪت ﺗﺤﺖ ﺗﺎﺛﻴﺮ ﻗﺮار ﺧﻮاﻫﺪ داد . ج- روش ﻫﺎ ی ﭘﺎﺳﺦ ج- 1 - ﺣﺪاﻗﻞ اﺛﺮ ﻧﺎﻣﻄﻠﻮب ﺑﺮ روی زﻳﺴﺖ ﮔﺎه – ﺑﺎزﻳﺎﻓﺖ ﻃﺒﻴﻌﻲ ﺗﺮ ﻛﻢ • ﻳﻦ اﺛﺮ ﻣﺨﺮب را ﺑﺮای ﻧﺸﺘﻲ ﻫﺎی ﻛﻮﭼﻚ ﺗﺎ ﻣﺘﻮﺳﻂ و ﻳﺎ ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ ﺳﺒﻚ ﺗﺮ دارد؛ اﻏﻠﺐ از ﺧﺮاﺑـﻲ ﻫـﺎی ﻧﺎﺷﻲ از ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻫﺎ یﺳﺎز ﭘﺎک ی ، ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی ﻣﻲ .ﻛﻨﺪ • ﺑﺮای ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی از ﻧﻔﺘﻲ ﺷﺪن ﺣﻴﻮاﻧﺎﺗﻲ ﻛﻪ در دوره ﺗﻤﻴﺰ ﺷﺪن ﺗﺎﻻب از آن اﺳﺘﻔﺎده ﺧﻮاﻫﻨـﺪ ﻛـﺮد، ﻣﻤﻜـﻦ اﺳﺖ اﻧﺠﺎم ﭘﺎره ای از اﻗﺪاﻣﺎت یﺳﺎز ﭘﺎک ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز ﺑﺎﺷﺪ . – ﺟﺬب ﻛﻨﻨﺪه ﻫﺎ • رﻋﺎﻳﺖ اﺣﺘﻴﺎط ﺣﻴﻦ اﻧﺠﺎم ﻋﻤﻠﻴﺎت یﺳﺎز ﭘﺎک و ﺑﺎزﻳﺎﻓﺖ ﺑﺮای ﺣﺪاﻗﻞ ﻛﺮدن اﺧﺘﻼﻻت وارد ﺑﻪ ﻻﻳﻪ ﻫﺎی آب و ﺧﺎ ک و ﮔﻴﺎﻫﺎن ﺗﺎﻻب، ﺿﺮوری و ﻻزم اﺳﺖ . • اﺳﺘﻌﻤﺎل ﺣﺪ از ﺶﻴﺑ ﻣﻨﺠﺮ ﺑﻪ ﺗﻮﻟﻴﺪ ﺿﺎﻳﻌﺎت ﻣﻲ ﮔﺮدد . – ﺷﺴﺘﻪ ﺷﺪن ﺑﺎ آب • ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﻛﻪ ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ ﻻﻳﻪ ﻫﺎ و ﮔﻴﺎﻫﺎن ﻣﺸﻜﻠ ﻲ اﺳﺎﺳﻲ در ﻣﺴﻴﺮ ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺑﺎﺷﺪ . ﺗﻮاﻧ ﻣﻲ • ﺑﻪﺪ ﻃﻮر اﻧﺘﺨﺎﺑﻲ ﺑﺮای ﺑﺮداﺷﺖ ﻟﻜﻪ ﻫﺎی ﻧﻔﺘﻲ ﻣﻮﺿﻌﻲ و ﺳﻨﮕﻴﻦ، ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﮔﻴﺮد . • ﻫﺪاﻳﺖ آب و ﺟﺮﻳﺎن ﻧﻔﺖ ﺑﻪ ﺳﻤﺖ ﺗﺠﻬﻴﺰات ﺑﺎزﻳﺎﻓﺖ ﺗﻮاﻧ ﻣﻲ ﺪ ﺳﺨﺖ ﺑﺎﺷﺪ . • اﺳﺘﻔﺎده از اﻳﻦ روش ﺑﺮای یﺳﺎز ﭘﺎک ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ ﺳﻨﮕﻴﻦ، اﺣﺘﻤﺎﻻ ﻣﻘﺎدﻳﺮ زﻳـﺎد ﻣـﺎده ﻧﻔﺘـﻲ را ﺑﺮﺟـﺎی ﺑـﺎﻗﻲ ﺧﻮاﻫﺪ ﮔﺬاﺷﺖ . • اﺳﺘﻔﺎده از آن ﺑﺮای ﻣﻮاد ﺑﻨﺰﻳﻨﻲ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﻣﺎده ﻧﻔﺘﻲ را ﺑﻪ زﻳﺴﺖ ﮔﺎه ﻫﺎﻳﻲ ﺑﺎ ﺣﺴﺎﺳـﻴﺖ ﺑـﻴﺶ ﺗـﺮ ﻣﻨﺘﻘـﻞ .ﻛﻨﺪ – ﻓﺸﺎر ﻛﻢ، ﭘﺎﺷﻴﺪن آب ﺳﺮد • ﻓﺸﺎر ﺑﺎﻻی آب ﺗﻮاﻧ ﻣﻲ ﺪ ﻻﻳﻪ ﻫﺎی ﺧﺎک و ﮔﻴﺎﻫﺎن ﻣﻮﺟﻮد را از ﺑﻴﻦ ﺑﺒﺮد . • اﺳﺘﻔﺎده از اﻳﻦ روش ﺑﺮای یﺳﺎز ﭘﺎک ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ ﺳﻨﮕﻴﻦ، اﺣﺘﻤﺎﻻ ﻣﻘﺎدﻳﺮ زﻳـﺎد ﻣـﺎده ﻧﻔﺘـﻲ را ﺑﺮﺟـﺎی ﺑـﺎﻗﻲ ﺧﻮاﻫﺪ ﮔﺬاﺷﺖ . 136 07 / 10 / 94 دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﭘﻴﺸﮕﻴﺮی و ﺑﺤﺮان ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔﻲ ﻫﺎی ﻧﻔﺘﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ و درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ • اﺳﺘﻔﺎده از آن ﺑﺮای ﻣﻮاد ﺑﻨﺰﻳﻨﻲ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﻣﺎده ﻧﻔﺘﻲ را ﺑﻪ زﻳﺴﺖ ﮔﺎه ﻫﺎﻳﻲ ﺑﺎ ﺣﺴﺎﺳـﻴﺖ ﺑـﻴﺶ ﺗـﺮ ﻣﻨﺘﻘـﻞ .ﻛﻨﺪ ج- 2 - ﻣﻘﺪاری اﺛﺮ ﻧﺎﻣﻄﻠﻮب ﺑﺮ روی زﻳﺴﺖ ﮔﺎه – ﺳﻮزاﻧﺪن در ﻣﺤﻞ • ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﻳﻜﻲ از روش ﻫﺎ ی ﺣﺬف و یﺳﺎز ﭘﺎک ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ ﺑﺎ ﺣﺪاﻗﻞ ﺗﺨﺮﻳﺐ ﻫﺎ ﻓﻴﺰﻳﻜﻲ ﺑﺎﺷﺪ . • وﺟﻮد ﻳﻚ ﻻﻳﻪ آب ﺑﺮ روی ﺳﻄﺢ ﻣﺮداب ﺗﻮاﻧ ﻣﻲ ﺪ از رﻳﺸﻪ ﻫﺎ ﺣﻔﺎﻇﺖ ﻛﻨﺪ . • ﺑﺎزه زﻣﺎﻧ ﻲ ) ﻓﺼﻞ رﺷﺪ و ﻧﻤﻮ ﮔﻴﺎﻫﺎن از ﻲﻳﻜ ( ﺗﺮ ﻣﻬﻢ ﻳﻦ ﻣﻼﺣﻈﺎت اﺳﺖ . • ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﺑﺮای ﻧﺸﺖ ﻣﻮاد ﺑﻨﺰﻳﻨﻲ ﺑﻪ دام اﻓﺘﺎده در داﺧﻞ ﻳ ﺦ ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺑﺎﺷﺪ . ﻣﻜﺶ – ﺗﻮاﻧ ﻣﻲ • ﺪ در یﺳﺎز ﭘﺎک ﻣﺎده ﻧﻔﺘﻲ اﻧﺒﺎﺷﺘﻪ ﺷﺪه، از ﺳﻄﺢ ﻣﺮداب ﺛﺮﻮﻣ ﺑﺎﺷﺪ . • ﻟﮕﺪﻣﺎل ﺷﺪن ﮔﻴﺎﻫﺎن و ﺳﻄﺢ ﺗﻮاﻧ ﻣﻲ ﺪ ﺗﻮﺳﻂ ﻗﺮار دادن ﺗﺨﺘﻪ ﻫﺎﻳﻲ ﺑﺮ روی ﺳـﻄﺢ و ﻛﻨﺘـﺮل ﻋﺒـﻮر و ﻣـﺮور، ﻣﺤﺪود ﺷﻮد . • ﺣﺬف ﻧﺨﺎﻟﻪ ﻫﺎی آﻏﺸﺘﻪ ﺑﻪ ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ • ﺑﺮداﺷﺖ و ﺧﺎرج ﻛﺮدن ﻧﺨﺎﻟﻪ ﻫﺎی ﻣﺘﺤﺮک آﻏﺸﺘﻪ ﺑﻪ ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ، آﻟﻮدﮔﻲ ﺎتﻴﺣ وﺣﺶ را ﻛﺎﻫﺶ ﺧﻮاﻫﺪ داد . ج- 3 - اﺛﺮ ﻧﺎﻣﻄﻠﻮب ﻣﺤﺘﻤﻞ ) ﻧﺎﻣﻄﻠﻮب ﻣﺤﺴﻮس ( ﺑﺮ روی زﻳﺴﺖ ﮔﺎه – ﺣﺬف ﮔﻴﺎﻫﺎن آﻏﺸﺘﻪ ﺑﻪ ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ ﺑﻪ • ﻣﻨﻈﻮر ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی از ﻧﻔﺘﻲ ﺷﺪن ﺣﻴﻮاﻧﺎت ﺣﺴﺎس در ﺗﺎﻻب اﻧﺠﺎم ﻣﻲ .ﺷﻮد • اﻏﻠﺐ ﺑﺮای ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ ﻫﻢ ﭼﻮن ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ ﻣﺘﻮﺳﻂ و ﺳﻨﮕﻴﻦ ﻛﻪ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻳﻚ ﻻﻳﻪ ﺿـﺨﻴﻢ ﭼﺴـﺒﻨﺎک روی ﮔﻴﺎﻫﺎن را ﻣﻲ ﭘﻮﺷﺎﻧﻨﺪ، ﻣﻨﺎﺳﺐ اﺳﺖ . • اﻳﻦ اﻣﻜﺎن وﺟﻮد دارد ﻛﻪ ﺑﺎزﻳﺎﻓﺖ ﮔﻴﺎﻫﺎن ﺑﻪ دﻟﻴﻞ ﻫﺮ دو ﻓﺎﻛﺘﻮر اﺛﺮ ﻣﺎده ﻧﻔﺘـﻲ و ﺗﺨﺮﻳـﺐ ﻓﻴﺰﻳﻜـﻲ ﺗﻮﺳـﻂ ﭘﺮﺳﻨﻞ ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺮﻴﺧﺎﺗﺑﻪ یﺳﺎز ﭘﺎک ﺑﻴﻔﺘﺪ . • ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﻟﻪ ﺷﺪن و ﻟﮕﺪﻣﺎل ﻛﺮدن ﮔﻴﺎﻫﺎن ﺗﻮﺳﻂ ﻛﻨﺘﺮل ﻛﺮدن ﻣﺴﻴﺮ راه ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﺗﺨﺘـﻪ ﻫـﺎی ﻗـﺮار ﮔﺮﻓﺘﻪ روی ﺳﻄﺢ ﻳﺎ ﻫﺪاﻳﺖ و راﻫﻨﻤﺎﻳﻲ ﻗ یﻫﺎ ﺎﻳﻖ ﻋﻤﻠﻴﺎﺗﻲ ﻛﺎﻫﺶ ﻳﺎﺑﺪ . – ﺣﺬف یﺳﺎز ﭘﺎک / دﺳﺘﻲ ﻣﺎده ﻧﻔﺘﻲ • در ﺟﺎﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﻣﺎده ﻧﻔﺘﻲ ﺑﺎ ﻣﻘﺎدﻳﺮ ﻣﺘﻮﺳﻂ ﻳﺎ زﻳﺎد وﺟﻮد داﺷﺘﻪ و در ﻧﻘـﺎﻃﻲ ﻛـﻪ ﻣﻨـﺎﺑﻊ ﺣﺴـﺎس اﺳـﺘﻔﺎده ﻛﻨﻨﺪه از ﺗﺎﻻب ﺑﺎ اﺣﺘﻤﺎل آﻟﻮدﮔﻲ ﻣﻮاﺟﻬﻨﺪ، اﻳﻦ روش ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮد . • در اﻳﻦ روش اﺣﺘﻤﺎل ورود آﻟﻮدﮔﻲ ﺑﻪ ﻻ ﻳﻪ ﻫﺎی ﭘﺎﻳﻴﻦ ﺗﺮ رﺳﻮﺑﺎت در ﻣﺴﻴﺮ ﺗﺮدد ﭘﺮﺳﻨﻞ، وﺟﻮد دارد . ﻓﺼﻞ ﭼﻬﺎرم - ﺗﺪو ﻳﻦ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﺖﻳﺮﻳﻣﺪ ﺑﺤﺮان ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔ در ﻲﻧﻔﺘ ﻲ رودﺧﺎﻧﻪ و ﻫﺎ درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ 07 / 10 / 94 137 ج- 4 - ﺑﻴﺶ ﺗﺮﻳﻦ اﺛﺮ ﻧﺎﻣﻄﻠﻮب ﺑﺮ روی زﻳﺴﺖ ﮔﺎه آب – ﭘﺎﺷﻲ ﺑﺎ ﻓﺸﺎر ﺑﺎﻻ ) آب ﺳﺮد ( • اﺳﭙﺮی ﺑﺎ ﻓﺸﺎر ﺑﺎﻻ رﺳﻮﺑﺎت، رﻳﺸﻪ ﻫﺎ و ﺣﻴﻮاﻧﺎت را از ﺑﻴﻦ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﺮد . آب – ﭘﺎﺷﻲ ﺑﺎ ﻓﺸﺎر ﻛﻢ، آب ﭘﺎﺷﻲ ﺑﺎ ﻓﺸﺎر ﺑﺎﻻ ) آب ﮔﺮم ( • آب ﮔﺮم ﺳﺒﺐ از ﺑﻴﻦ رﻓﺘﻦ ﮔﻴﺎﻫﺎن ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ . – ﺣﺬف ﻣﻜﺎﻧﻴﻜﻲ ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ • اﺳﺘﻔﺎده از وﺳﺎﻳﻞ ﻧﻘﻠﻴﻪ روی ﻻﻳﻪ ﻫﺎی ﻧﺮم ﻣﻨﺠﺮ ﺑﻪ ﺗﺨﺮﻳﺐ ﻓﻴﺰﻳﻜﻲ و ﮔﺴﺘﺮده ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ . ﺗﻮاﻧ ﻣﻲ • ﺑﻪﺪ ﻃﻮر ﻛﺎﻣﻞ ﻻﻳﻪ ﻫﺎی ﺗﺎﻻب، ﻫﻴﺪروﻟﻮژی و ﭘﻮﺷﺶ ﮔﻴﺎﻫﻲ را ﺑﺮای ﺳﺎل ﻫﺎی زﻳﺎدی ﺗﻐﻴﻴﺮ دﻫﺪ . در • ﺗﺎﻻب ﻫﺎ ﻳﻲ ﻛﻪ ﺑﻪ ﺷﺪت ﻧﻔﺘﻲ اﻧﺪ ﺷﺪه ، در ﻣﻮاﻗﻌﻲ ﻛﻪ ﺗﻜﻨﻴﻚ ﻫﺎی دﻳﮕـﺮ رد ﺷـﺪه دﻟﻴـﻞ ﻣﺤﻜﻤـﻲ ﺑـﺮای اﺳﺘﻔﺎده از اﻳﻦ روش وﺟﻮد داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ، اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲ .ﺷﻮد – اﺻﻼح رﺳﻮﺑﺎت • ﻫﻴﭻ ﺳﻮدی در ﻣﺨﻠﻮط ﻛﺮدن ﺑﻴﺶ ﺗﺮ و ﻋﻤﻴﻖ ﺗﺮ ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ در ﺧﺎک ﻫﺎی آﻟﻲ و داﻧﻪ رﻳﺰ وﺟﻮد ﻧﺪارد . – ﻋﻮاﻣﻞ ﺟﺎﻣﺪ ﺳﺎز • ﺑﺮای ﻧﺸﺘﻲ ﻫﺎی ﺑﻨﺰﻳﻨﻲ ﺑﻪ دﻟﻴﻞ ﺗﺒ ﺨﻴﺮ ﺳﺮﻳﻊ ﻫﺎ آن اﺟﺮاﻳﻲ ﻧﻴﺴﺖ . ﺑﻪ • ﻣﻨﻈﻮر اﻓﺰاﻳﺶ ﭼﺴﺒﻨﺪﮔﻲ ﺑﻪ ﮔﻴﺎﻫﺎن و ﻛﺎﻫﺶ ﻧﺮخ اﻧﺘﻘﺎل / ﻫﻮازدﮔﻲ ﻣﺎده ﻧﻔﺘﻲ ﺑﺎﻗﻲ ﻣﺎﻧﺪه ﺑﻪ ﻛﺎر ﻣﻲ . رود • ﺑﺮ روی ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ ﺳﻨﮕﻴﻦ، از آن ﺟﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﺧﻴﻠﻲ وﻳﺴﻜﻮز ﻫﺴﺘﻨﺪ و ﺑـﻪ ﻣﺤﺼـﻮل اﺟـﺎزه ﻣﺨﻠـﻮط ﺷـﺪن در داﺧﻞ ﻣﺎده ﻧﻔﺘﻲ را ﻧ ﻤﻲ دﻫﻨﺪ ، ﺗﺎﺛﻴﺮ ی ﻧﺪارد . ﻋﻮ – اﻣﻞ یﺳﺎز ﭘﺎک ﺧﻂ ﺳﺎﺣﻠﻲ • اﻃﻼﻋﺎت ﺑﻴﺶ ﺗﺮ ی در زﻣﻴﻨﻪ ﻣﺤﺼﻮﻻت در دﺳﺘﺮس، ﻣﻴﺰان اﺛﺮﺑﺨﺸ ﻲ و اﺛﺮ اﺳﺘﻔﺎده ﺑﺮ روی زﻳﺴﺖ ﮔـﺎه ﻫـﺎی ﺳﺎﺣﻠﻲ دارای ﭘﻮﺷﺶ ﮔﻴﺎﻫﻲ ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز اﺳﺖ . ج- 5 - اﻃﻼﻋﺎت در ﻣﻮرد ﻧﺤﻮه و ﺷﺪت اﺛﺮﮔﺬاری ﻧﺎﻗﺺ اﺳﺖ – ﭘﺨﺶ ﻣﻴﻜﺮوب ﻃﺒﻴﻌﻲ و ﻏﻨﻲ ﺳﺎزی ﻏﺬاﻳﻲ ) ﺑﻪ ﻛﻤﻚ رﻳﺰﻣﻐﺬی (ﻫﺎ • ﺑﺮای ﻧﺸﺘﻲ ﻫﺎی ﺑﻨﺰﻳﻨﻲ ﺑﻪ دﻟﻴﻞ ﺗﺒﺨﻴﺮ ﺳﺮﻳﻊ ﻫﺎ آن ﻗﺎﺑﻞ اﺟﺮا ﻧﻴﺴﺖ . • ﺗﻮﺟﻪ وﻳﮋه ﺑﺮای ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی از ﻏﻨﻲ ﺷﺪن ﺑ ﻴﺶ ازﺣﺪ ﻳﺎ ﻣﺴﻤﻮﻣﻴﺖ اﺣﺘﻤﺎﻟﻲ ﻧﺎﺷﻲ از وﺟﻮد آﻣﻮﻧﻴﺎک، ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز اﺳﺖ . • اﻃﻼﻋﺎت ﻧﺎﻗﺼﻲ در ﻣﻮرد اﺛﺮ و اﺛﺮﺑﺨﺸ در ﻲ ﺗﺎﻻب ﻫﺎ وﺟﻮد دارد . – ﭘﻴﺶ آﻣﺎده ﺳﺎزی ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ ﺧﻂ ﺳﺎﺣﻠﻲ • اﻃﻼﻋﺎت ﻧﺎﻗﺼﻲ در ﻣﻮرد ﻣﺴﻤﻮﻣﻴﺖ ﻣﺤﺼﻮل، ﻧﺘﺎﻳﺞ اﺧﺘﻼل از ﻛـﺎرﺑﺮد و ﺑﺎزﻳـﺎﺑﻲ، ﻣﻴـﺰان اﺛﺮﺑﺨﺸـ ﻲ و ﺳـﻮد ﺧﺎﻟﺺ وﺟﻮد دارد . 138 07 / 10 / 94 دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﭘﻴﺸﮕﻴﺮی و ﺑﺤﺮان ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔﻲ ﻫﺎی ﻧﻔﺘﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ و درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ 4 - 4 - 4 - ﺧﻼﺻﻪ روش ﻫﺎی ﭘﺎﺳﺦ و زﻳﺴﺖ ﻫﺎ ﮔﺎه در ﺟﺪاول )4 - 6ﺗﺎ4 - 13 ( ﻣﺮوری ﻛﻠﻲ از روش ﻫﺎی ﭘﺎﺳﺦ ﻓﻴﺰﻳﻜﻲ، ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ و ﺑﻴﻮﻟﻮژﻳﻜﻲ ﺑﺮای ﭼﻬﺎر ﻧﻮع ﻣﺎده ﻧﻔﺘـﻲ ﻣﺘﻔﺎوت اﻋﻤﺎل ﺷﺪه ﺑﻪ ﺗﻤﺎﻣﻲ ﻣﺤﻴﻂ ﻫﺎی آﺑﻲ و زﻳﺴﺖ ﮔﺎه ﻫﺎی ﺳﺎﺣﻠﻲ اراﺋﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ . ﺟﺪول 4 - 6 - ﻣﺤﺼﻮﻻت ﺑﻨﺰﻳﻨﻲ : ﺧﻼﺻﻪ اﺛﺮ ﻣﺤﻴﻄﻲ ﻣﺮﺗﺒﻂ از ﭘﺎﺳﺦ ﺑﺮای ﻧﺸﺘﻲ ﻫﺎی ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ در ﻣﺤﻴﻂ ﻫﺎی آﺑﻲ ﻣﺤﻴﻂ آﺑﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎی ﻛﻮﭼﻚ/ﻧﻬﺮﻫﺎ )4 ( درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ و ﻣﺨﺎزن ﻛﻮﭼﻚ) 3 ( رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎی ﺑﺰرگ )2 ( آب ﻫﺎی آزاد )1( روش ﭘﺎﺳﺦ روش ﻫﺎ ی ﭘﺎﺳﺦ ﻓﻴﺰﻳﻜﻲ اﻟﻒ اﻟﻒ اﻟﻒ اﻟﻒ ﺑﺎزﻳﺎﻓﺖ ﻃﺒﻴﻌﻲ - - - - ﺑﻮم ﮔﺬاری - اﻧﺤﺮاف ﻳﺎ ﺧﺮوج ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ اﻟﻒ اﻟﻒ اﻟﻒ اﻟﻒ ﺑﻮم ﮔﺬاری - ﻣﻬﺎر و ﻣﺤﺼﻮر ﻛﺮدن ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ اﻟﻒ- - -ﺳﺮﺑﺎره ﮔﻴﺮی ب- - -/ ﻫﺎ ﺳﺪ ﻫﺎ رﻳﺰ ﺧﺎک ب ج ب ب ﺟﻤﻊ آوری ﻓﻴﺰﻳﻜﻲ - - - -ﺣﺬف یﺳﺎز ﭘﺎک / دﺳﺘﻲ ﻣﺎده ﻧﻔﺘﻲ - - - -ﺣﺬف ﻣﻜﺎﻧﻴﻜﻲ ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ - - - -ﺟﺎذب ﻫﺎ - - - -ﻣﻜﺶ - - - -ﺧﺎرج ﻛﺮدن ﻧﺨﺎﻟﻪ ﻫﺎی آﻏﺸﺘﻪ ﺑﻪ ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ - - - -اﺻﻼح رﺳﻮﺑﺎت - - - -ﺣﺬف ﮔﻴﺎﻫﺎن آﻏﺸﺘﻪ ﺑﻪ ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ ج ب- -ﺳﻮزاﻧﺪن در ﻣﺤﻞ - - - -ﺷﺴﺘﻪ ﺷﺪن ﺑﺎ آب - - - -آب ﭘﺎﺷﻲ ﺑﺎ ﻓﺸﺎر ﻛﻢ ) آب ﺳﺮد( - - - -آب ﻲﭘﺎﺷ ﺑﺎ ﻓﺸﺎر زﻳﺎد ) آب ﺳﺮد( - - - -آب ﭘﺎﺷﻲ ﺑﺎ ﻓﺸﺎر ﻛﻢ ) آب ﮔﺮم( - - - -آب ﭘﺎﺷﻲ ﺑﺎ ﻓﺸﺎر زﻳﺎد ) آب ﮔﺮم( - - - -یﺳﺎز ﭘﺎک ﺑﺎ ﺑﺨﺎر - - - -ﻣﺎﺳﻪ ﭘﺎﺷﻲ روش ﻫﺎ ی ﭘﺎﺳﺦ ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ د د د د ﭘﺨﺶ ﻛﻨﻨﺪه ﻫﺎ - - - - ﻋﻮاﻣﻞ اﻣﻮﻟﺴﻴﻮن ﺳﺎز ب- - -ﻋﻮاﻣﻞ وﻳﺴﻜﻮاﻻﺳﺘﻴﻚ د ب د د ﻋﻮاﻣﻞ ﺟﻤﻊ ﻛﻨﻨﺪه ب د د د ﺟﺎﻣﺪﻛﻨﻨﺪه ﻫﺎ - - - - اﺳﺘﻔﺎده از ﻣﻮاد ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ ﺑﺮای ﭘﻴﺶ ﭘﺎک ﺳﺎزی ﺳﻮاﺣﻞ - - - -ﺗﺮﻛﻴﺒﺎت ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ ﭘﺎک ﺳﺎزی ﺳﻮاﺣﻞ روش ﻫﺎ ی ﭘﺎﺳﺦ ﺑﻴﻮﻟﻮ ژﻳﻜﻲ - - - - ﻏﻨﻲ ﺳﺎزی ﻏﺬاﻳﻲ ) ﺑﻪ ﻛﻤﻚ رﻳﺰﻣﻐﺬی (ﻫﺎ - - - -ﭘﺨﺶ ﻣﻴﻜﺮوب ﻃﺒﻴﻌﻲ ﻃﺒﻘﻪ ﺑﻨﺪی زﻳﺮ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ اﺛﺮ ﻣﺤﻴﻄﻲ ﻣﺮﺗﺒﻂ ﻫﺮ روش ﭘﺎﺳﺦ ﺑﺮای ﻣﺤﻴﻂ ﻳﺎ زﻳﺴﺖ ﮔﺎه ﺧﺎص و اﻧﻮ ا ع ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ اﺳﺘﻔﺎده ﺷﺪه اﺳﺖ. اﻟﻒ-ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﺣﺪاﻗﻞ اﺛﺮ ﻧﺎﻣﻄﻠﻮب را ﺑﺮ روی زﻳﺴﺖ ﮔﺎه داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ ب-ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﻣﻘﺪاری اﺛﺮ ﻧﺎﻣﻄﻠﻮب ﺑﺮ روی زﻳﺴﺖ ﮔﺎه داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ ج-ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ اﺛﺮ ﻧﺎﻣﻄﻠﻮب ﻣﺤﺴﻮﺳﻲ ﺑﺮ روی زﻳﺴﺖ ﮔﺎه داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ د-ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﺑﻴﺶ ﺗﺮﻳﻦ اﺛﺮ ﻧﺎﻣﻄﻠﻮب را ﺑﺮ روی زﻳﺴﺖ ﮔﺎه داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ ه-اﻃﻼﻋﺎت در ﻣﻮرد ﻧﺤﻮه و ﺷﺪت اﺛﺮ ﮔﺬاری ﻧﺎﻗﺺ اﺳﺖ - -اﺛﺮ ﻳﺎ اﺛﺮﺑﺨﺸ ﻲ روش در اﻳﻦ زﻣﺎن ﻧﻤﻲ ﺗﻮاﻧﺪ ﻣﻮرد ارزﻳﺎﺑﻲ ﻗﺮار ﮔﻴﺮد ﻓﺼﻞ ﭼﻬﺎرم - ﺗﺪو ﻳﻦ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﺖﻳﺮﻳﻣﺪ ﺑﺤﺮان ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔ در ﻲﻧﻔﺘ ﻲ رودﺧﺎﻧﻪ و ﻫﺎ درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ 07 / 10 / 94 139 ﺟﺪول4 - 7 - ﻣﺤﺼﻮﻻت ﺑﻨﺰﻳﻨﻲ : ﺧﻼﺻﻪ اﺛﺮ ﻣﺤﻴﻄﻲ ﻣﺮﺗﺒﻂ از ﭘﺎﺳﺦ ﺑﺮای ﻧﺸ ﺘﻲ ﻫﺎی ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ در ﻣﺤﻴﻂ ﻫﺎی ﺳﺎﺣﻠﻲ ﻣﺤﻴﻂ ﺳﺎﺣﻠﻲ ﺗﺎﻻب ﻫﺎ )12 ( ﺳﻮاﺣﻞ ﮔﻠﻲ )11 ( ﺳﻮاﺣﻞ ﺷﻨﻲ )10 ( ﺳﻮاﺣﻞ ﺷﻦ و ﻣﺎﺳﻪ ای )9 ( ﺳﻮاﺣﻞ ﭘﻮﺷﻴﺪه از ﮔﻴﺎه) 8 ( ﺳﻮاﺣﻞ ﻣﺎﺳﻪ ای )7 ( ﺳﺎزه ﻫﺎی ﻣﺼﻨﻮﻋﻲ )6 ( ﺳﻮاﺣﻞ ﺳﻨﮕﻲ )5 ( روش ﭘﺎﺳﺦ روش ﻫﺎ ی ﭘﺎﺳﺦ ﻓﻴﺰﻳﻜﻲ اﻟﻒ اﻟﻒ اﻟﻒ اﻟﻒ اﻟﻒ اﻟﻒ اﻟﻒ اﻟﻒ ﺑﺎزﻳﺎﻓﺖ ﻃﺒﻴﻌﻲ - - - - - - - - ﺑﻮم ﮔﺬاری - اﻧﺤﺮاف ﻳﺎ ﺧﺮوج ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ - - - - - - - - ﺑﻮم ﮔﺬاری - ﻣﻬﺎر و ﻣﺤﺼﻮر ﻛﺮدن ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ - - - - - - - - ﺳﺮﺑﺎره ﮔﻴﺮی - - - - - - - - / ﻫﺎ ﺳﺪ ﻫﺎ رﻳﺰ ﺧﺎک - - - - - - - - ﺟﻤﻊ آوری ﻓﻴﺰﻳﻜﻲ د د د د د د- - ﺣﺬف یﺳﺎز ﭘﺎک / دﺳﺘﻲ ﻣﺎده ﻧﻔﺘﻲ د د د د د د- - ﺣﺬف ﻣﻜﺎﻧﻴﻜﻲ ج ب - - - -ب ب ﺟﺎذب ﻫﺎ - - - - - - - - ﻣﻜﺶ - - - - - - - - ﺧﺎرج ﻛﺮدن ﻧﺨﺎﻟﻪ ﻫﺎ د د د د د د- - اﺻﻼح رﺳﻮﺑﺎت د- - -د- - - ﺣﺬف ﮔﻴﺎﻫﺎن آﻏﺸﺘﻪ ﺑﻪ ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ ب ج - - - - - - ﺳﻮزاﻧﺪن در ﻣﺤﻞ ب ب اﻟﻒ اﻟﻒ ب ب ب ب ﺷﺴﺘﻪ ﺷﺪن ﺑﺎ آب ب ج اﻟﻒ ب ب ب ب ب آب ﭘﺎﺷﻲ ﺑﺎ ﻓﺸﺎر ﻛﻢ ) آب ﺳﺮد( د د ج ج د د ب ب آب ﻲﭘﺎﺷ ﺑﺎ ﻓﺸﺎر زﻳﺎد ) آب ﺳﺮد( د د د د د د- - آب ﭘﺎﺷﻲ ﺑﺎ ﻓﺸﺎر ﻛﻢ ) آب ﮔﺮم( د د د د د د د - آب ﭘﺎﺷﻲ ﺑﺎ ﻓﺸﺎر زﻳﺎد ) آب ﮔﺮم( - - - - - - - - یﺳﺎز ﭘﺎک ﺑﺎ ﺑﺨﺎر - - - - - - - - ﻣﺎﺳﻪ ﭘﺎﺷﻲ روش ﻫﺎ ی ﭘﺎﺳ ﺦ ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ - - - - - - - - ﭘﺨﺶ ﻛﻨﻨﺪه ﻫﺎ - - - - - - - - ﻋﻮاﻣﻞ اﻣﻮﻟﺴﻴﻮن ﺳﺎز - - - - - - - - ﻋﻮاﻣﻞ وﻳﺴﻜﻮاﻻﺳﺘﻴﻚ - - - - - - - - ﻋﻮاﻣﻞ ﺟﻤﻊ ﻛﻨﻨﺪه د د - - - -ب - ﺟﺎﻣﺪﻛﻨﻨﺪه ﻫﺎ ه ه - - - - - - اﺳﺘﻔﺎده از ﻣﻮاد ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ ﺑﺮای ﭘﻴﺶ ﭘﺎﻛﺴﺎزی ﺳﻮاﺣﻞ - - - - - - - - ﺗﺮﻛﻴﺒﺎت ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ ﭘﺎک ﺳﺎزی ﺳﻮاﺣﻞ روش ﻫﺎ ی ﭘﺎﺳ ﺦ ﺑﻴﻮﻟﻮ ژﻳﻜﻲ - - - - - - - - ﻏﻨﻲ ﺳﺎزی ﻏﺬاﻳﻲ ) ﺑﻪ ﻛﻤﻚ رﻳﺰﻣﻐﺬی (ﻫﺎ - - - - - - - - ﭘﺨﺶ ﻣﻴﻜﺮوب ﻃﺒﻴﻌﻲ ﻃﺒﻘﻪ ﺑﻨﺪی زﻳﺮ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ اﺛﺮ ﻣﺤﻴﻄﻲ ﻣﺮﺗﺒﻂ ﻫﺮ روش ﭘﺎﺳﺦ ﺑﺮای ﻣﺤﻴﻂ ﻳﺎ زﻳﺴﺖ ﮔﺎه ﺧﺎص و اﻧﻮ ا ع ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ اﺳﺘﻔﺎده ﺷﺪه اﺳﺖ. اﻟﻒ-ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﺣﺪاﻗﻞ اﺛﺮ ﻧﺎﻣﻄﻠﻮب را ﺑﺮ روی زﻳﺴﺖ ﮔﺎه داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ ب-ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﻣﻘﺪاری اﺛﺮ ﻧﺎﻣﻄﻠﻮب ﺑﺮ روی زﻳﺴﺖ ﮔﺎه داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ ج-ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ اﺛﺮ ﻧﺎﻣﻄﻠﻮب ﻣﺤﺴﻮﺳﻲ ﺑﺮ روی زﻳﺴﺖ ﮔﺎه داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ د- ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﺑﻴﺶ ﺗﺮ ﻳﻦ اﺛﺮ ﻧﺎﻣﻄﻠﻮب را ﺑﺮ روی زﻳﺴﺖ ﮔﺎه داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ ه- اﻃﻼﻋﺎت در ﻣﻮرد ﻧﺤﻮه و ﺷﺪت اﺛﺮ ﮔﺬاری ﻧﺎﻗﺺ اﺳﺖ - -اﺛﺮ ﻳﺎ اﺛﺮﺑﺨﺸ ﻲ ﻧ روش در اﻳﻦ زﻣﺎن ﻤﻲ ﺗﻮاﻧ ﺪ ﻣﻮرد ارزﻳﺎﺑﻲ ﻗﺮار ﮔﻴﺮد 140 07 / 10 / 94 دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﭘﻴﺸﮕﻴﺮی و ﺑﺤﺮان ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔﻲ ﻫﺎی ﻧﻔﺘﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ و درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ ﺟﺪول4 - 8 - ﻣﻮاد ﮔﺎزوﻳﻴﻠﻲ و ﻧﻔﺖ ﺧﺎم ﺳﺒﻚ : ﺧﻼﺻﻪ اﺛﺮ ﻣﺤﻴﻄﻲ ﻣﺮﺗﺒﻂ از ﭘﺎﺳﺦ ﺑﺮای ﻧﺸﺘﻲ ﻫﺎی ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ در ﻣ ﺤﻴﻂ ﻫﺎی آﺑﻲ ﻣﺤﻴﻂ آﺑﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎی ﻛﻮﭼﻚ/ﻧﻬﺮﻫﺎ )4 ( درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ و ﻣﺨﺎزن ﻛﻮﭼﻚ) 3 ( رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎی ﺑﺰرگ )2 ( آب ﻫﺎی آزاد )1( روش ﭘﺎﺳﺦ روش ﻫﺎ ی ﭘﺎﺳﺦ ﻓﻴﺰﻳﻜﻲ ب ب اﻟﻒ اﻟﻒ ﺑﺎزﻳﺎﻓﺖ ﻃﺒﻴﻌﻲ اﻟﻒ اﻟﻒ اﻟﻒ اﻟﻒ ﺑﻮم ﮔﺬاری اﻟﻒ اﻟﻒ اﻟﻒ اﻟﻒ ﺳﺮﺑﺎره ﮔﻴﺮی اﻟﻒ- - -/ ﻫﺎ ﺳﺪ ﻫﺎ رﻳﺰ ﺧﺎک ب ب ب ب ﺟﻤﻊ آوری ﻓﻴﺰﻳﻜﻲ ج ج- -ﺣﺬف یﺳﺎز ﭘﺎک / دﺳﺘﻲ ﻣﺎده ﻧﻔﺘﻲ - - - -ﺣﺬف ﻣﻜﺎﻧﻴﻜﻲ - - - -ﺟﺎذب ﻫﺎ - - - -ﻣﻜﺶ - - - -ﺧﺎرج ﻛﺮدن ﻧﺨﺎﻟﻪ ﻫﺎ - - - -اﺻﻼح رﺳﻮﺑﺎت - - - -ﺣﺬف ﮔﻴﺎﻫﺎن آﻏﺸﺘﻪ ﺑﻪ ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ ج ب- -ﺳﻮزاﻧﺪن در ﻣﺤﻞ - - - -ﺷﺴﺘﻪ ﺷﺪن ﺑﺎ آب - - - -آب ﭘﺎﺷﻲ ﺑﺎ ﻓﺸﺎر ﻛﻢ ) آب ﺳﺮد( - - - -آب ﻲﭘﺎﺷ ﺑﺎ ﻓﺸﺎر زﻳﺎد ) آب ﺳﺮد( - - - -آب ﭘﺎﺷﻲ ﺑﺎ ﻓﺸﺎر ﻛﻢ ) آب ﮔﺮم( - - - -آب ﭘﺎﺷﻲ ﺑﺎ ﻓﺸﺎر زﻳﺎد ) آب ﮔﺮم( - - - -یﺳﺎز ﭘﺎک ﺑﺎ ﺑﺨﺎر - - - -ﻣﺎﺳﻪ ﭘﺎﺷﻲ روش ﻫﺎی ﭘﺎﺳﺦ ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ د د د د ﭘﺨﺶ ﻛﻨﻨﺪه ﻫﺎ - - - -ﻋﻮاﻣﻞ اﻣﻮﻟﺴﻴﻮن ﺳﺎز ب- - -ﻋﻮاﻣﻞ وﻳﺴﻜﻮاﻻﺳﺘﻴﻚ د ب د د ﻋﻮاﻣﻞ ﺟﻤﻊ ﻛﻨﻨﺪه ب د د د ﺟﺎﻣﺪﻛﻨﻨﺪه ﻫﺎ - - - -اﺳﺘﻔﺎده از ﻣﻮاد ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ ﺑﺮای ﭘﻴﺶ ﭘﺎک ﺳﺎزی ﺳﻮاﺣﻞ - - - -ﺗﺮﻛﻴﺒﺎت ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ ﭘﺎک ﺳﺎزی ﺳﻮاﺣﻞ روش ﻫﺎی ﭘﺎﺳﺦ ﺑﻴﻮﻟﻮ ژﻳﻜﻲ - - - - ﻏﻨﻲ ﺳﺎزی ﻏﺬاﻳﻲ ) ﺑﻪ ﻛﻤﻚ رﻳﺰﻣﻐﺬی (ﻫﺎ - - - -ﭘﺨﺶ ﻣﻴﻜﺮوب ﻃﺒﻴﻌﻲ ﻃﺒﻘﻪ ﺑﻨﺪی زﻳﺮ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ اﺛﺮ ﻣﺤﻴﻄﻲ ﻣﺮﺗﺒﻂ ﻫﺮ روش ﭘﺎﺳﺦ ﺑﺮای ﻣﺤﻴﻂ ﻳﺎ زﻳﺴﺖ ﮔﺎه ﺧﺎص و اﻧﻮ ا ع ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ اﺳﺘﻔﺎده ﺷﺪه اﺳﺖ. اﻟﻒ- ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﺣﺪاﻗﻞ اﺛﺮ ﻧﺎﻣﻄﻠﻮب را ﺑﺮ روی زﻳﺴﺖ ﮔﺎه داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ ب-ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﻣﻘﺪاری اﺛﺮ ﻧﺎﻣﻄﻠﻮب ﺑﺮ روی زﻳﺴﺖ ﮔﺎه داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ ج-ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ اﺛﺮ ﻧﺎﻣﻄﻠﻮب ﻣﺤﺴﻮﺳﻲ ﺑﺮ روی زﻳﺴﺖ ﮔﺎه داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ د-ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﺑﻴﺶ ﺗﺮﻳﻦ اﺛﺮ ﻧﺎﻣﻄﻠﻮب را ﺑﺮ روی زﻳﺴﺖ ﮔﺎه داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ ه-اﻃﻼﻋﺎت در ﻣﻮرد ﻧﺤﻮه و ﺷﺪت اﺛﺮ ﮔﺬاری ﻧﺎﻗﺺ اﺳﺖ - -اﺛﺮ ﻳﺎ اﺛﺮﺑﺨﺸ ﻲ روش در اﻳﻦ زﻣﺎن ﻧﻤﻲ ﺗﻮاﻧﺪ ﻣﻮرد ارزﻳﺎﺑﻲ ﻗﺮار ﮔﻴﺮد ﻓﺼﻞ ﭼﻬﺎرم - ﺗﺪو ﻳﻦ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﺖﻳﺮﻳﻣﺪ ﺑﺤﺮان ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔ در ﻲﻧﻔﺘ ﻲ رودﺧﺎﻧﻪ و ﻫﺎ درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ 07 / 10 / 94 141 ﺟﺪول4 - 9 - ﻣﻮاد ﮔﺎزوﻳﻴﻠﻲ و ﻧﻔﺖ ﺧﺎم ﺳﺒﻚ : ﺧﻼﺻﻪ اﺛﺮ ﻣﺤﻴﻄﻲ ﻣﺮﺗﺒﻂ از ﭘﺎﺳﺦ ﺑﺮای ﻧﺸ ﺘﻲ ﻫﺎی ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ در ﻣﺤﻴﻂ ﻫﺎی ﺳﺎﺣﻠﻲ ﻣﺤﻴﻂ ﺳﺎﺣﻠﻲ ﺗﺎﻻب ﻫﺎ )12 ( ﺳﻮاﺣﻞ ﮔﻠﻲ )11 ( ﺳﻮاﺣﻞ ﺷﻨﻲ )10 ( ﺳﻮاﺣﻞ ﺷﻦ و ﻣﺎﺳﻪ ای )9 ( ﺳﻮاﺣﻞ ﭘﻮﺷﻴﺪه از ﮔﻴﺎه )8 ( ﺳﻮاﺣﻞ ﻣﺎﺳﻪ ای )7 ( ﺳﺎزه ﻫﺎی ﻣﺼﻨﻮﻋﻲ )6 ( ﺳﻮاﺣﻞ ﺳﻨﮕﻲ )5 ( روش ﭘﺎﺳﺦ روش ﻫﺎ ی ﭘﺎ ﺳﺦ ﻓﻴﺰﻳﻜﻲ اﻟﻒ اﻟﻒ اﻟﻒ اﻟﻒ اﻟﻒ اﻟﻒ اﻟﻒ اﻟﻒ ﺑﺎزﻳﺎﻓﺖ ﻃﺒﻴﻌﻲ - - - - - - - - ﺑﻮم ﮔﺬاری - اﻧﺤﺮاف ﻳﺎ ﺧﺮوج ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ - - - - - - - - ﺳﺮﺑﺎره ﮔﻴﺮی - - - - - - - - / ﻫﺎ ﺳﺪ ﻫﺎ رﻳﺰ ﺧﺎک - - - - - - - - ﺟﻤﻊ آوری ﻓﻴﺰﻳﻜﻲ د د ب ب ب ب اﻟﻒ ب ﺣﺬف یﺳﺎز ﭘﺎک / دﺳﺘﻲ ﻣﺎده ﻧﻔﺘﻲ د د د ج ج ب - - ﺣﺬف ﻣﻜﺎﻧﻴﻜﻲ اﻟﻒ اﻟﻒ اﻟﻒ اﻟﻒ اﻟﻒ اﻟﻒ اﻟﻒ اﻟﻒ ﺟﺎذب ﻫﺎ ب ج ب ب ب ب ب ب ﻣﻜﺶ ب ب اﻟﻒ اﻟﻒ ب اﻟﻒ اﻟﻒ اﻟﻒ ﺧﺎرج ﻛﺮدن ﻧﺨﺎﻟﻪ ﻫﺎ د د ب ب د ب - - اﺻﻼح رﺳﻮﺑﺎت د - - -ب- - - ﺣﺬف ﮔﻴﺎﻫﺎن آﻏﺸﺘﻪ ﺑﻪ ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ ب ج - -ب-ب ب ﺳﻮزاﻧﺪن در ﻣﺤﻞ اﻟﻒ اﻟﻒ اﻟﻒ اﻟﻒ اﻟﻒ اﻟﻒ اﻟﻒ اﻟﻒ ﺷﺴﺘﻪ ﺷﺪن ﺑﺎ آب اﻟﻒ ج اﻟﻒ اﻟﻒ اﻟﻒ ب اﻟﻒ اﻟﻒ آب ﭘﺎﺷﻲ ﺑﺎ ﻓﺸﺎر ﻛﻢ ) آب ﺳﺮد( د د ب ج ج د اﻟﻒ ب آب ﻲﭘﺎﺷ ﺑﺎ ﻓﺸﺎر زﻳﺎد ) آب ﺳﺮد( د د ج ج د ج ب ج آب ﭘﺎﺷﻲ ﺑﺎ ﻓﺸﺎر ﻛﻢ ) آب ﮔﺮم( د د د د د د ب د آب ﭘﺎﺷﻲ ﺑﺎ ﻓﺸﺎر زﻳﺎد ) آب ﮔﺮم( - - - - - -ج د یﺳﺎز ﭘﺎک ﺑﺎ ﺑﺨﺎر - - - - - -ج د ﻣﺎﺳﻪ ﭘﺎﺷﻲ روش ﻫﺎی ﭘﺎﺳﺦ ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ - - - - - - - - ﭘﺨﺶ ﻛﻨﻨﺪه ﻫﺎ - - - - - - - - ﻋﻮاﻣﻞ اﻣﻮﻟﺴﻴﻮن ﺳﺎز - - - - - - - - ﻋﻮاﻣﻞ وﻳﺴﻜﻮاﻻﺳﺘﻴﻚ - - - - - - - - ﻋﻮاﻣﻞ ﺟﻤﻊ ﻛﻨﻨﺪه د د - -د ب ب ب ﺟﺎﻣﺪﻛﻨﻨﺪه ﻫﺎ ه ه ه ه-ه ه ه اﺳﺘﻔﺎده از ﻣﻮاد ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ ﺑﺮای ﭘﻴﺶ ﭘﺎک ﺳﺎزی ﺳﻮاﺣﻞ ه د - -ه-ب - ﺗﺮﻛﻴﺒﺎت ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ ﭘﺎک ﺳﺎزی ﺳﻮاﺣﻞ روش ﻫﺎی ﭘﺎﺳﺦ ﺑﻴﻮﻟﻮ ژﻳﻜﻲ ه ه ب ب ب ب ج ج ﻏﻨﻲ ﺳﺎزی ﻏﺬاﻳﻲ ) ﺑﻪ ﻛﻤﻚ رﻳﺰﻣﻐﺬی ﻫﺎ ( ه ه ه ه ه ه - ه ﭘﺨﺶ ﻣﻴﻜﺮوب ﻃﺒﻴﻌﻲ ﻃﺒﻘﻪ ﺑﻨﺪی زﻳﺮ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ اﺛﺮ ﻣﺤﻴﻄﻲ ﻣﺮﺗﺒﻂ ﻫﺮ روش ﭘﺎﺳﺦ ﺑﺮای ﻣﺤﻴﻂ ﻳﺎ زﻳﺴﺖ ﮔﺎه ﺧﺎص و اﻧﻮ ا ع ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ اﺳﺘﻔﺎده ﺷﺪه اﺳﺖ. اﻟﻒ-ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﺣﺪاﻗﻞ اﺛﺮ ﻧﺎﻣﻄﻠﻮب را ﺑﺮ روی زﻳﺴﺖ ﮔﺎه داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ ب-ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﻣﻘﺪاری اﺛﺮ ﻧﺎﻣﻄﻠﻮب ﺑﺮ روی زﻳﺴﺖ ﮔﺎه داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ ج-ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ اﺛﺮ ﻧﺎﻣﻄﻠﻮب ﻣﺤﺴﻮﺳﻲ ﺑﺮ روی زﻳﺴﺖ ﮔﺎه داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ د-ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﺑﻴﺶ ﺗﺮﻳﻦ اﺛﺮ ﻧﺎﻣﻄﻠﻮب را ﺑﺮ روی زﻳﺴﺖ ﮔﺎه داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ ه- اﻃﻼﻋﺎت در ﻣﻮرد ﻧﺤﻮه و ﺷﺪت اﺛﺮ ﮔﺬاری ﻧﺎﻗﺺ اﺳﺖ - -اﺛﺮ ﻳﺎ اﺛﺮﺑﺨﺸ ﻲ روش در اﻳﻦ زﻣﺎن ﻧﻤﻲ ﺗﻮاﻧﺪ ﻣﻮرد ارزﻳﺎﺑﻲ ﻗﺮار ﮔﻴﺮد 142 07 / 10 / 94 دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﭘﻴﺸﮕﻴﺮی و ﺑﺤﺮان ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔﻲ ﻫﺎی ﻧﻔﺘﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ و درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ ﺟﺪول4 - 10 - ﻧﻔﺖ ﺧﺎم رده ﻣﺘﻮﺳﻂ و ﻣﺤﺼﻮﻻت ﻣﻴﺎﻧﻪ : ﺧﻼﺻﻪ اﺛﺮ ﻣﺤﻴﻄﻲ ﻣﺮﺗﺒﻂ از ﭘﺎﺳﺦ ﺑﺮای ﻧﺸﺘﻲ ﻫﺎی ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ در ﻣ ﺤﻴﻂ ﻫﺎی آﺑﻲ ﻣﺤﻴﻂ آﺑﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎی ﻛﻮﭼﻚ / ﻧﻬﺮﻫﺎ )4 ( درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ و ﻣﺨﺎزن ﻛﻮﭼﻚ )3 ( رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎی ﺑﺰرگ )2 ( آب ﻫﺎی آزاد )1( روش ﭘﺎﺳﺦ روش ﻫﺎ ی ﭘﺎﺳﺦ ﻓﻴﺰﻳﻜﻲ ج ج ب ب ﺑﺎزﻳﺎﻓﺖ ﻃﺒﻴﻌﻲ اﻟﻒ اﻟﻒ اﻟﻒ اﻟﻒ ﺑﻮم ﮔﺬاری اﻟﻒ اﻟﻒ اﻟﻒ اﻟﻒ ﺳﺮﺑﺎره ﮔﻴﺮی اﻟﻒ - - - / ﻫﺎ ﺳﺪ ﻫﺎ رﻳﺰ ﺧﺎک ب ب ب ب ﺟﻤﻊ آوری ﻓﻴﺰﻳﻜﻲ ج ج ب - ﺣﺬف یﺳﺎز ﭘﺎک / دﺳﺘﻲ ﻣﺎده ﻧﻔﺘﻲ ج ج ب - ﺣﺬف ﻣﻜﺎﻧﻴﻜﻲ اﻟﻒ اﻟﻒ ب ب ﺟﺎذب ﻫﺎ اﻟﻒ اﻟﻒ اﻟﻒ اﻟﻒ ﻣﻜﺶ ب ب ب - ﺧﺎرج ﻛﺮدن ﻧﺨﺎﻟﻪ ﻫﺎ - - - - اﺻﻼح رﺳﻮﺑﺎت ب ب ب ب ﺣﺬف ﮔﻴﺎﻫﺎن آﻏﺸﺘﻪ ﺑﻪ ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ ب ب ب اﻟﻒ ﺳﻮزاﻧﺪن در ﻣﺤﻞ - - - - ﺷﺴﺘﻪ ﺷﺪن ﺑﺎ آب - - - - آب ﭘﺎﺷﻲ ﺑﺎ ﻓﺸﺎر ﻛﻢ ) آب ﺳﺮد( - - - - آب ﻲﭘﺎﺷ ﺑﺎ ﻓﺸﺎر زﻳﺎد ) آب ﺳﺮد( - - - - آب ﭘﺎﺷﻲ ﺑﺎ ﻓﺸﺎر ﻛﻢ ) آب ﮔﺮم( - - - - آب ﭘﺎﺷﻲ ﺑﺎ ﻓﺸﺎر زﻳﺎد ) آب ﮔﺮم( - - - - یﺳﺎز ﭘﺎک ﺑﺎ ﺑﺨﺎر - - - - ﻣﺎﺳﻪ ﭘﺎﺷﻲ روش ﻫﺎی ﭘﺎﺳﺦ ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ د د ج ب ﭘﺨﺶ ﻛﻨﻨﺪه ﻫﺎ ه ه ب ب ﻋﻮاﻣﻞ اﻣﻮﻟﺴﻴﻮن ﻛﻨﻨﺪه ب ب ب ب ﻋﻮاﻣﻞ وﻳﺴﻜﻮاﻻﺳﺘﻴﻚ د ب د ب ﻋﻮاﻣﻞ ﺟﻤﻊ ﻛﻨﻨﺪه ب ب ب ب ﺟﺎﻣﺪﻛﻨﻨﺪه ﻫﺎ - - - - اﺳﺘﻔﺎده از ﻣﻮاد ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ ﺑﺮای ﭘﻴﺶ ﭘﺎک ﺳﺎزی ﺳﻮاﺣﻞ - - - - ﺗﺮﻛﻴﺒﺎت ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ ﭘﺎک ﺳﺎزی ﺳﻮاﺣﻞ روش ﻫﺎی ﭘﺎﺳﺦ ﺑﻴﻮﻟﻮ ژﻳﻜﻲ ه ه ه ه ﻏﻨﻲ ﺳﺎزی ﻏﺬاﻳﻲ ) ﺑﻪ ﻛﻤﻚ رﻳﺰﻣﻐﺬی (ﻫﺎ ه ه ه ه ﭘﺨﺶ ﻣﻴﻜﺮوب ﻃﺒﻴﻌﻲ ﻃﺒﻘﻪ ﺑﻨﺪی زﻳﺮ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ اﺛﺮ ﻣﺤﻴﻄﻲ ﻣﺮﺗﺒﻂ ﻫﺮ روش ﭘﺎﺳﺦ ﺑﺮای ﻣﺤﻴﻂ ﻳﺎ زﻳﺴﺖ ﮔﺎه ﺧﺎص و اﻧﻮ ا ع ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ اﺳﺘﻔﺎده ﺷﺪه اﺳﺖ. اﻟﻒ-ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﺣﺪاﻗﻞ اﺛﺮ ﻧﺎﻣﻄﻠﻮب را ﺑﺮ روی زﻳﺴﺖ ﮔﺎه داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ ب-ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﻣﻘﺪاری اﺛﺮ ﻧﺎﻣﻄﻠﻮب ﺑﺮ روی زﻳﺴﺖ ﮔﺎه داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ ج-ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ اﺛﺮ ﻧﺎﻣﻄﻠﻮب ﻣﺤﺴﻮﺳﻲ ﺑﺮ روی زﻳﺴﺖ ﮔﺎه داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ د-ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﺑﻴﺶ ﺗﺮﻳﻦ اﺛﺮ ﻧﺎﻣﻄﻠﻮب را ﺑﺮ روی زﻳﺴﺖ ﮔﺎه داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ ه-اﻃﻼﻋﺎت در ﻣﻮرد ﻧﺤﻮه و ﺷﺪت اﺛﺮ ﮔﺬاری ﻧﺎﻗﺺ اﺳﺖ --اﺛﺮ ﻳﺎ اﺛﺮﺑﺨﺸ ﻲ روش در اﻳﻦ زﻣﺎن ﻧﻤﻲ ﺗﻮاﻧﺪ ﻣﻮرد ارزﻳﺎﺑﻲ ﻗﺮار ﮔﻴﺮد ﻓﺼﻞ ﭼﻬﺎرم - ﺗﺪو ﻳﻦ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﺖﻳﺮﻳﻣﺪ ﺑﺤﺮان ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔ در ﻲﻧﻔﺘ ﻲ رودﺧﺎﻧﻪ و ﻫﺎ درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ 07 / 10 / 94 143 ﺟﺪول4 - 11 - ﻧﻔﺖ ﺧﺎم رده ﻣﺘﻮﺳﻂ و ﻣﺤﺼﻮﻻت ﻣﻴﺎﻧﻪ : ﺧﻼﺻﻪ اﺛﺮ ﻣﺤﻴﻄﻲ ﻣﺮﺗﺒﻂ از ﭘﺎﺳﺦ ﺑﺮای ﻧﺸ ﺘﻲ ﻫﺎی ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ در ﻣﺤﻴﻂ ﻫﺎی ﺳﺎﺣﻠﻲ ﻣﺤﻴﻂ ﺳﺎﺣﻠﻲ ﺗﺎﻻب ﻫﺎ )12 ( ﺳﻮاﺣﻞ ﮔﻠﻲ )11 ( ﺳﻮاﺣﻞ ﺷﻨﻲ )10 ( ﺳﻮاﺣﻞ ﺷﻦ و ﻣﺎﺳﻪ ای )9 ( ﺳﻮاﺣﻞ ﭘﻮﺷﻴﺪه از ﮔﻴﺎه )8 ( ﺳﻮاﺣﻞ ﻣﺎﺳﻪ ای )7 ( ﺳﺎزه ﻫﺎی ﻣﺼﻨﻮﻋﻲ )6 ( ﺳﻮاﺣﻞ ﺳﻨﮕﻲ )5 ( روش ﭘﺎﺳﺦ روش ﻫﺎ ی ﭘﺎﺳﺦ ﻓﻴﺰﻳﻜﻲ اﻟﻒ اﻟﻒ ب ب ب ب ب اﻟﻒ ﺑﺎزﻳﺎﻓﺖ ﻃﺒﻴﻌﻲ - - - - - - - - ﺑﻮم ﮔﺬاری - اﻧﺤﺮاف ﻳﺎ ﺧﺮوج ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ - - - - - - - -ﺳﺮﺑﺎره ﮔﻴﺮی - - - - - - - -/ ﻫﺎ ﺳﺪ ﻫﺎ رﻳﺰ ﺧﺎک - - - - - - - - ﺟﻤﻊ آوری ﻓﻴﺰﻳﻜﻲ ج ج ب اﻟﻒ ب اﻟﻒ ب ب ﺣﺬف یﺳﺎز ﭘﺎک / دﺳﺘﻲ ﻣﺎده ﻧﻔﺘﻲ د د ج ب ج ب - -ﺣﺬف ﻣﻜﺎﻧﻴﻜﻲ اﻟﻒ اﻟﻒ اﻟﻒ اﻟﻒ اﻟﻒ اﻟﻒ اﻟﻒ اﻟﻒ ﺟﺎذب ﻫﺎ ب ب ب ب ب ب ب ب ﻣﻜﺶ ب ب اﻟﻒ اﻟﻒ ب اﻟﻒ اﻟﻒ اﻟﻒ ﺧﺎرج ﻛﺮدن ﻧﺨﺎﻟﻪ ﻫﺎ د د ب ب د ب - -اﺻﻼح رﺳﻮﺑﺎت ج - - -ب- - -ﺣﺬف ﮔﻴﺎﻫﺎن آﻏﺸﺘﻪ ﺑﻪ ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ ب ج ب ب ب ب ب ب ﺳﻮزاﻧﺪن در ﻣﺤﻞ اﻟﻒ اﻟﻒ اﻟﻒ اﻟﻒ اﻟﻒ اﻟﻒ ب ب ﺷﺴﺘﻪ ﺷﺪن ﺑﺎ آب اﻟﻒ ج اﻟﻒ اﻟﻒ اﻟﻒ ب اﻟﻒ اﻟﻒ آب ﭘﺎﺷﻲ ﺑﺎ ﻓﺸﺎر ﻛﻢ ) آب ﺳﺮد( د د ب ج ج د اﻟﻒ ب آب ﻲﭘﺎﺷ ﺑﺎ ﻓﺸﺎر زﻳﺎد ) آب ﺳﺮد( ج ج ج ج د ج ب ب آب ﭘﺎﺷﻲ ﺑﺎ ﻓﺸﺎر ﻛﻢ ) آب ﮔﺮم( د د د د د د ب د آب ﭘﺎﺷﻲ ﺑﺎ ﻓﺸﺎر زﻳﺎد ) آب ﮔﺮم( - - د د- -ج د یﺳﺎز ﭘﺎک ﺑﺎ ﺑﺨﺎر - - - - - -ج د ﻣﺎﺳﻪ ﭘﺎﺷﻲ روش ﻫﺎی ﭘﺎﺳﺦ ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ - - - - - - - -ﭘﺨﺶ ﻛﻨﻨﺪه ﻫﺎ - - - - - - - -ﻋﻮاﻣﻞ ﻋﻤﻠﻴﺎت اﻣﻮﻟﺴﻴﻮن ﺳﺎزی - - - - - - - -ﻋﻮاﻣﻞ وﻳﺴﻜﻮاﻻﺳﺘﻴﻚ - - - - - - - -ﻋﻮاﻣﻞ ﺟﻤﻊ ﻛﻨﻨﺪه د ج ب ب د ب ب ب ﺟﺎﻣﺪﻛﻨﻨﺪه ﻫﺎ ه ه ه ه ه ه ه ه اﺳﺘﻔﺎده از ﻣﻮاد ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ ﺑﺮای ﭘﻴﺶ ﭘﺎک ﺳﺎزی ﺳﻮاﺣﻞ ه د ب ب ه ب ب ب ﺗﺮﻛﻴﺒﺎت ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ ﭘﺎک ﺳﺎزی ﺳﻮاﺣﻞ روش ﻫﺎی ﭘﺎﺳﺦ ﺑﻴﻮﻟﻮ ژﻳﻜﻲ ه ه ب ب ب ب ج ج ﻏﻨﻲ ﺳﺎزی ﻏﺬاﻳﻲ ) ﺑﻪ ﻛﻤﻚ رﻳﺰﻣﻐﺬی ﻫﺎ ( ه ه ه ه ه ه ه ه ﭘﺨﺶ ﻣﻴﻜﺮوب ﻃﺒﻴﻌﻲ ﻃﺒﻘﻪ ﺑﻨﺪی زﻳﺮ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ اﺛﺮ ﻣﺤﻴﻄﻲ ﻣﺮﺗﺒﻂ ﻫﺮ روش ﭘﺎﺳﺦ ﺑﺮای ﻣﺤﻴﻂ ﻳﺎ زﻳﺴﺖ ﮔﺎه ﺧﺎص و اﻧﻮ ا ع ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ اﺳﺘﻔﺎده ﺷﺪه اﺳﺖ. اﻟﻒ-ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﺣﺪاﻗﻞ اﺛﺮ ﻧﺎﻣﻄﻠﻮب را ﺑﺮ روی زﻳﺴﺖ ﮔﺎه داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ ب-ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﻣﻘﺪاری اﺛﺮ ﻧﺎﻣﻄﻠﻮب ﺑﺮ روی زﻳﺴﺖ ﮔﺎه داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ ج-ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ اﺛﺮ ﻧﺎﻣﻄﻠﻮب ﻣﺤﺴﻮﺳﻲ ﺑﺮ روی زﻳﺴﺖ ﮔﺎه داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ د-ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﺑﻴﺶ ﺗﺮﻳﻦ اﺛﺮ ﻧﺎﻣﻄﻠﻮب را ﺑﺮ روی زﻳﺴﺖ ﮔﺎه داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ ه- اﻃﻼﻋﺎت در ﻣﻮرد ﻧﺤﻮه و ﺷﺪت اﺛﺮ ﮔﺬاری ﻧﺎﻗﺺ اﺳﺖ - -اﺛﺮ ﻳﺎ اﺛﺮﺑﺨﺸ ﻲ روش در اﻳﻦ زﻣﺎن ﻧﻤﻲ ﺗﻮاﻧﺪ ﻣﻮرد ارزﻳﺎﺑﻲ ﻗﺮار ﮔﻴﺮد 144 07 / 10 / 94 دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﭘﻴﺸﮕﻴﺮی و ﺑﺤﺮان ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔﻲ ﻫﺎی ﻧﻔﺘﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ و درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ ﺟﺪول4 - 12 - ﻧﻔﺖ ﺧﺎم ﺳﻨﮕﻴﻦ : ﺧﻼﺻﻪ اﺛﺮ ﻣﺤﻴﻄﻲ ﻣﺮﺗﺒﻂ از ﭘﺎﺳﺦ ﺑﺮای ﻧﺸﺘﻲ ﻫﺎی ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ در ﻣ ﺤﻴﻂ ﻫﺎی آﺑﻲ ﻣﺤﻴﻂ آﺑﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎی ﻛﻮﭼﻚ/ﻧﻬﺮﻫﺎ )4 ( درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ و ﻣﺨﺎزن ﻛﻮﭼﻚ) 3 ( رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎی ﺑﺰرگ )2 ( آب ﻫﺎی آزاد )1( روش ﭘﺎﺳﺦ روش ﻫﺎ ی ﭘﺎﺳﺦ ﻓﻴ ﺰﻳﻜﻲ ج ج ج ب ﺑﺎزﻳﺎﻓﺖ ﻃﺒﻴﻌﻲ اﻟﻒ اﻟﻒ اﻟﻒ اﻟﻒ ﺑﻮم ﮔﺬاری اﻟﻒ اﻟﻒ اﻟﻒ اﻟﻒ ﺳﺮﺑﺎره ﮔﻴﺮی اﻟﻒ - - - / ﻫﺎ ﺳﺪ ﻫﺎ رﻳﺰ ﺧﺎک ب ب ب ب ﺟﻤﻊ آوری ﻓﻴﺰﻳﻜﻲ ب ج ب ب ﺣﺬف یﺳﺎز ﭘﺎک / دﺳﺘﻲ ﻣﺎده ﻧﻔﺘﻲ ج ج ب ب ﺣﺬف ﻣﻜﺎﻧﻴﻜﻲ اﻟﻒ اﻟﻒ ب ب ﺟﺎذب ﻫﺎ اﻟﻒ اﻟﻒ اﻟﻒ اﻟﻒ ﻣﻜﺶ ب ب ب - ﺧﺎرج ﻛﺮدن ﻧﺨﺎﻟﻪ ﻫﺎ - - - - اﺻﻼح رﺳﻮﺑﺎت ب ب ب ب ﺣﺬف ﮔﻴﺎﻫﺎن آﻏﺸﺘﻪ ﺑﻪ ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ ب ب ب اﻟﻒ ﺳﻮزاﻧﺪن در ﻣﺤﻞ - - - - ﺷﺴﺘﻪ ﺷﺪن ﺑﺎ آب - - - - آب ﭘﺎﺷﻲ ﺑﺎ ﻓﺸﺎر ﻛﻢ ) آب ﺳﺮد( - - - - آب ﭘﺎﺷﻲ ﺑﺎ ﻓﺸﺎر زﻳﺎد)آب ﺳﺮد( - - - - آب ﭘﺎﺷﻲ ﺑﺎ ﻓﺸﺎر ﻛﻢ ) آب ﮔﺮم( - - - - آب ﭘﺎﺷﻲ ﺑﺎ ﻓﺸﺎر زﻳﺎد ) آب ﮔﺮم( - - - - یﺳﺎز ﭘﺎک ﺑﺎ ﺑﺨﺎر - - - - ﻣﺎﺳﻪ ﭘﺎﺷﻲ روش ﻫﺎی ﭘﺎﺳﺦ ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ د د ج ب ﭘﺨﺶ ﻛﻨﻨﺪه ﻫﺎ - - - - ﻋﻮاﻣﻞ ﻋﻤﻠﻴﺎت اﻣﻮﻟﺴﻴﻮن ﺳﺎز - - - - ﻋﻮاﻣﻞ وﻳﺴﻜﻮاﻻﺳﺘﻴﻚ - - - - ﻋﻮاﻣﻞ ﺟﻤﻊ ﻛﻨﻨﺪه - - - - ﺟﺎﻣﺪﻛﻨﻨﺪه ﻫﺎ - - - - اﺳﺘﻔﺎده از ﻣﻮاد ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ ﺑﺮای ﭘﻴﺶ ﭘﺎک ﺳﺎزی ﺳﻮاﺣﻞ - - - - ﺗﺮﻛﻴﺒﺎت ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ ﭘﺎک ﺳﺎزی ﺳﻮاﺣﻞ روش ﻫﺎی ﭘﺎﺳﺦ ﺑﻴﻮﻟﻮ ژﻳﻜﻲ ه ه ه ه ﻏﻨﻲ ﺳﺎزی ﻏﺬاﻳﻲ ) ﺑﻪ ﻛﻤﻚ رﻳﺰﻣﻐﺬی (ﻫﺎ ه ه ه ه ﭘﺨﺶ ﻣﻴﻜﺮوب ﻃﺒﻴﻌﻲ ﻃﺒﻘﻪ ﺑﻨﺪی زﻳﺮ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ اﺛﺮ ﻣﺤﻴﻄﻲ ﻣﺮﺗﺒﻂ ﻫﺮ روش ﭘﺎﺳﺦ ﺑﺮای ﻣﺤﻴﻂ ﻳﺎ زﻳﺴﺖ ﮔﺎه ﺧﺎص و اﻧﻮ ا ع ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ اﺳﺘﻔﺎده ﺷﺪه اﺳﺖ. اﻟﻒ- ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﺣﺪاﻗﻞ اﺛﺮ ﻧﺎﻣﻄﻠﻮب را ﺑﺮ روی زﻳﺴﺖ ﮔﺎه داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ ب-ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﻣﻘﺪاری اﺛﺮ ﻧﺎﻣﻄﻠﻮب ﺑﺮ روی زﻳﺴﺖ ﮔﺎه داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ ج-ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ اﺛﺮ ﻧﺎﻣﻄﻠﻮب ﻣﺤﺴﻮﺳﻲ ﺑﺮ روی زﻳﺴﺖ ﮔﺎه داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ د-ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﺑﻴﺶ ﺗﺮﻳﻦ اﺛﺮ ﻧﺎﻣﻄﻠﻮب را ﺑﺮ روی زﻳﺴﺖ ﮔﺎه داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ ه-اﻃﻼﻋﺎت در ﻣﻮرد ﻧﺤﻮه و ﺷﺪت اﺛﺮ ﮔﺬاری ﻧﺎﻗﺺ اﺳﺖ - -اﺛﺮ ﻳﺎ اﺛﺮﺑﺨﺸ ﻲ روش در اﻳﻦ زﻣﺎن ﻧﻤﻲ ﺗﻮاﻧﺪ ﻣﻮرد ارزﻳﺎﺑﻲ ﻗﺮار ﮔﻴﺮد ﻓﺼﻞ ﭼﻬﺎرم - ﺗﺪو ﻳﻦ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﺖﻳﺮﻳﻣﺪ ﺑﺤﺮان ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔ در ﻲﻧﻔﺘ ﻲ رودﺧﺎﻧﻪ و ﻫﺎ درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ 07 / 10 / 94 145 ﺟﺪول4 - 13 - ﻧﻔﺖ ﺧﺎم ﺳﻨﮕﻴﻦ : ﺧﻼﺻﻪ اﺛﺮ ﻣﺤﻴﻄﻲ ﻣﺮﺗﺒﻂ از ﭘﺎﺳﺦ ﺑﺮای ﻧﺸ ﺘﻲ ﻫﺎی ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ در ﻣﺤﻴﻂ ﻫﺎی ﺳﺎﺣﻠﻲ ﻣﺤﻴﻂ ﺳﺎﺣﻠﻲ ﺗﺎﻻب ﻫﺎ )12 ( ﺳﻮاﺣﻞ ﮔﻠﻲ )11 ( ﺳﻮاﺣﻞ ﺷﻨﻲ )10 ( ﺳﻮاﺣﻞ ﺷﻦ و ﻣﺎﺳﻪ ای )9 ( ﺳﻮاﺣﻞ ﭘﻮﺷﻴﺪه از ﮔﻴﺎه )8 ( ﺳﻮاﺣﻞ ﻣﺎﺳﻪ ای )7 ( ﺳﺎزه ﻫﺎی ﻣﺼﻨﻮﻋﻲ )6 ( ﺳﻮاﺣﻞ ﺳﻨﮕﻲ )5 ( روش ﭘﺎﺳﺦ روش ﻫﺎ ی ﭘﺎﺳﺦ ﻓﻴﺰﻳﻜﻲ ب ب ب ب ب ب ب ب ﺑﺎزﻳﺎﻓﺖ ﻃﺒﻴﻌﻲ - - - - - - - - ﺑﻮم ﮔﺬاری - اﻧﺤﺮاف ﻳﺎ ﺧﺮوج ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ - - - - - - - - ﺳﺮﺑﺎره ﮔﻴﺮی - - - - - - - - / ﻫﺎ ﺳﺪ ﻫﺎ رﻳﺰ ﺧﺎک - - - - - - - - ﺟﻤﻊ آوری ﻓﻴﺰﻳﻜﻲ ج ج اﻟﻒ اﻟﻒ ب اﻟﻒ اﻟﻒ اﻟﻒ ﺣﺬف یﺳﺎز ﭘﺎک / دﺳﺘﻲ ﻣﺎده ﻧﻔﺘﻲ د د ج ب ج اﻟﻒ - - ﺣﺬف ﻣﻜﺎﻧﻴﻜﻲ اﻟﻒ ب ب ب ب ب ب ب ﺟﺎذب ﻫﺎ ب ب ب ب ب ب اﻟﻒ ب ﻣﻜﺶ ب ب اﻟﻒ اﻟﻒ ب اﻟﻒ اﻟﻒ اﻟﻒ ﺧﺎرج ﻛﺮدن ﻧﺨﺎﻟﻪ ﻫﺎ د د ب ب د ب - - اﺻﻼح رﺳﻮﺑﺎت ج - - -ب- - - ﺣﺬف ﮔﻴﺎﻫﺎن آﻏﺸﺘﻪ ﺑﻪ ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ ب ج ب ب ب ب ب ب ﺳﻮزاﻧﺪن در ﻣﺤﻞ ب اﻟﻒ ج ج ب ب ج ج ﺷﺴﺘﻪ ﺷﺪن ﺑﺎ آب ب ج ب ب ب ب ج ج آب ﭘﺎﺷﻲ ﺑﺎ ﻓﺸﺎر ﻛﻢ ) آب ﺳﺮد( د د ب ج د د ب ب آب ﻲﭘﺎﺷ ﺑﺎ ﻓﺸﺎر زﻳﺎد ) آب ﺳﺮد( د ج ب ب د ب ب ب آب ﭘﺎﺷﻲ ﺑﺎ ﻓﺸﺎر ﻛﻢ ) آب ﮔﺮم( د د د د د د ب ج آب ﭘﺎﺷﻲ ﺑﺎ ﻓﺸﺎر زﻳﺎد ) آب ﮔﺮم( - - د د- -ج د یﺳﺎز ﭘﺎک ﺑﺎ ﺑﺨﺎر - - - - - -ج د ﻣﺎﺳﻪ ﭘﺎﺷﻲ روش ﻫﺎی ﭘﺎﺳﺦ ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ - - - - - - - - ﭘﺨﺶ ﻛﻨﻨﺪه ﻫﺎ - - - - - - - - ﻋﻮاﻣﻞ ﻋﻤﻠﻴﺎت اﻣﻮﻟﺴﻴﻮن ﺳﺎز - - - - - - - - ﻋﻮاﻣﻞ وﻳﺴﻜﻮاﻻﺳﺘﻴﻚ - - - - - - - - ﻋﻮاﻣﻞ ﺟﻤﻊ ﻛﻨﻨﺪه - - - - - - - - ﺟﺎﻣﺪﻛﻨﻨﺪه ﻫﺎ ه ه ه ه ه ه ه ه اﺳﺘﻔﺎده از ﻣﻮاد ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ ﺑﺮای ﭘﻴﺶ ﭘﺎک ﺳﺎزی ﺳﻮاﺣﻞ ه د ب ب ه ب ب ب ﺗﺮﻛﻴﺒﺎت ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ ﭘﺎک ﺳﺎزی ﺳﻮاﺣﻞ روش ﻫﺎی ﭘﺎﺳﺦ ﺑﻴﻮﻟﻮ ژﻳﻜﻲ ه ه ج ج ب ج د د ﻏﻨﻲ ﺳﺎزی ﻏﺬاﻳﻲ ) ﺑﻪ ﻛﻤﻚ رﻳﺰﻣﻐﺬی ﻫﺎ ( ه ه ه ه ه ه ه ه ﭘﺨﺶ ﻣﻴﻜﺮوب ﻃﺒﻴﻌﻲ ﻃﺒﻘﻪ ﺑﻨﺪی زﻳﺮ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ اﺛﺮ ﻣﺤﻴﻄﻲ ﻣﺮﺗﺒﻂ ﻫﺮ روش ﭘﺎﺳﺦ ﺑﺮای ﻣﺤﻴﻂ ﻳﺎ زﻳﺴﺖ ﮔﺎه ﺧﺎص و اﻧﻮ ا ع ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ اﺳﺘﻔﺎده ﺷﺪه اﺳﺖ. اﻟﻒ-ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﺣﺪاﻗﻞ اﺛﺮ ﻧﺎﻣﻄﻠﻮب را ﺑﺮ روی زﻳﺴﺖ ﮔﺎه داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ ب-ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﻣﻘﺪاری اﺛﺮ ﻧﺎﻣﻄﻠﻮب ﺑﺮ روی زﻳﺴﺖ ﮔﺎه داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ ج-ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ اﺛﺮ ﻧﺎﻣﻄﻠﻮب ﻣﺤﺴﻮﺳﻲ ﺑﺮ روی زﻳﺴﺖ ﮔﺎه داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ د-ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﺑﻴﺶ ﺗﺮﻳﻦ اﺛﺮ ﻧﺎﻣﻄﻠﻮب را ﺑﺮ روی زﻳﺴﺖ ﮔﺎه داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ ه- اﻃﻼﻋﺎت در ﻣﻮرد ﻧﺤﻮه و ﺷﺪت اﺛﺮ ﮔﺬاری ﻧﺎﻗﺺ اﺳﺖ - -اﺛﺮ ﻳﺎ اﺛﺮﺑﺨﺸ ﻲ روش در اﻳﻦ زﻣﺎن ﻧﻤﻲ ﺗﻮاﻧﺪ ﻣﻮرد ارزﻳﺎﺑﻲ ﻗﺮار ﮔﻴﺮد 1 ﭘﻴﻮﺳﺖ1 ﻣﻌﺮﻓ ﻲ روش یﻫﺎ ﻋﺒﻮر ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ از ﻲ آﺑ یﻫﺎ ﻂﻴﻣﺤ ﭘﻴ ﻮﺳﺖ 1 - ﻣﻌﺮﻓ روش ﻲ یﻫﺎ ﻋﺒﻮر ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ ﻲ آﺑ یﻫﺎ ﻂﻴﻣﺤ از 07 / 10 / 94 149 ﭘﻴﻮﺳﺖ1 - ﻣﻌﺮﻓ روش ﻲ یﻫﺎ ﻋﺒﻮر ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ ﻲ آﺑ یﻫﺎ ﻂﻴﻣﺤ از پ.1 - 1 - اﻧﺘﺨﺎب روش ﻋﺒﻮر ﺧﻂ ﻟﻮﻟﻪ از درون رودﺧﺎﻧﻪ ﻣﻮﻓﻘﻴﺖ ﻋﺒﻮر ﻳﻚ ﺧﻂ ﻟﻮﻟﻪ از رودﺧﺎﻧﻪ ﺑﻪ ﻋﻮاﻣﻞ ﻣﺘﻌﺪدی ﺑﺴﺘﮕﻲ دارد ﻛﻪ از ﺟﻤﻠﻪ ﻲﻣـ ﻫـﺎ آن ﺗـﻮان ﺑـﻪ اﻧﺘﺨـﺎب روش ﻣﻨﺎﺳﺐ ﻋﺒﻮر از آن رودﺧﺎﻧﻪ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻋﻮاﻣﻞ ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﻛﺎﻫﺶ اﺛﺮات ﻣﻨﻔﻲ ﺑﺮ ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ در ﻫﻨﮕـﺎم ﺳـﺎﺧﺖ و ﺳﺎز اﺷﺎره ﻧﻤﻮد اﻳﻦ . ﻣﻼﺣﻈﺎت ﺑﻪ ﺷﻜﻞ ﻋﻤﻮﻣﻲ ﻣﻄﺮح ﺷﺪه اﺳﺖ و ﻣﻼﺣﻈﺎت ﺗﺨﺼﺼﻲ و ﺟﺰﻳﻴﺎت اﺟﺮاﻳﻲ ﺑﺮاﺳـﺎس ﺳـﺎﻳﺮ دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻫﺎ ﻪﻴﺗﻬ ی ﺷﺪه اﻋﻤﺎل ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ . ﻃﺮاﺣﻲ ﻋﺒﻮر ﻳﻚ ﺧﻂ ﻟﻮﻟﻪ از رودﺧﺎﻧﻪ ﺷﺎﻣﻞ ﮔﺎم ﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻔﻲ از اﻧﺘﺨﺎب ﻣﺴﻴﺮ ﻗﺒﻞ از اﺣﺪاث ﺗﺎ ﻧﻈﺎرت ﺑﺮ ﻧﮕـﻪ داری و ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری ﻟﻮﻟﻪ از ﺑﻌﺪ از اﺣﺪاث آن را ﺷﺎﻣﻞ ﻣﻲ ﺷﻮد . در ﻣﺮاﺣﻞ ﻣﺨﺘﻠﻔﻲ از روﻧﺪ ﻃﺮاﺣﻲ ﻻزم اﺳﺖ ﺗـﺎ ﻃـﺮح ﻪﻴـ ﺗﻬ ﺷـﺪه ﻣﻮرد ارزﻳﺎﺑﻲ و ﺑﺎزﺑﻴﻨﻲ ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻪ و ﺑﻪ ﺗﺎﺋﻴﺪ ﻣﻘﺎﻣﺎت ﻣﺴ ﻮ ول ﺑﺮﺳﺪ . ﺑﺮ اﻳﻦ اﺳﺎس ﻻزم اﺳﺖ ﺗﺎ روﺷﻲ ﺑﺮای ﻋﺒﻮر ﺧﻂ ﻟﻮﻟـﻪ از رودﺧﺎﻧﻪ اﻧﺘﺨﺎب ﺷﻮد ﻛﻪ ﻣﺘﻨﺎﺳﺐ ﺑﺎ ﺷﺮاﻳﻂ آن ﻣﻨﻄﻘﻪ و ﺗﺎﺛﻴﺮ ات آن ﺑﺮ ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ رودﺧﺎﻧﻪ و ﻣﻨـﺎﻃﻖ ﭘـﺎ ﻦﻳﻴ دﺳـﺖ و ﺑﻬﺮه ﺑﺮدان از آب، ﺗﻬﻴﻪ و ﻣﺒﻨﺎی ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻫﺎی ﺷﺮﻛﺖ ﺳﺎزﻧﺪه ﺧﻂ ﻟﻮﻟﻪ ﻗﺮار ﮔﻴﺮد . ﺑﻪ ﻃﻮر ﻛﻠﻲ ﺑﺮ اﺳﺎس ﺗﺠﺮﺑﻴﺎت ﻣﻮﺟﻮد وﻳﮋﮔﻲ ﻫﺎ ی ﻳﻚ ﻋﺒﻮر ﻧﺎﻣﻮﻓﻖ از رودﺧﺎﻧﻪ ﺷﺎﻣﻞ ﻣﻮارد زﻳﺮ اﺳﺖ : – ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی ﻧﺎﻣﻨﺎﺳﺐ – ﻋﺪم ﺗﻬﻴﻪ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻫﺎی ﺷﺮاﻳﻂ اﺿﻄﺮاری – اﻧﺘﺨﺎب ﺗﻜﻨﻴﻚ ﻧﺎﻣﻨﺎﺳﺐ ﻋﺒﻮر – ﻛﺎرﮔﺮان و ﭘﺮﺳﻨﻞ ﻛﻢ ﺗﺠﺮﺑﻪ ﺷﺮﻛﺖ ﻫﺎی ﭘﻴﻤﺎن ﻛﺎر – ﺑﻴﺶ از ﺣ ﺪ در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻦ ﺗﻮاﻧﺎﻳﻲ ﭘﻴﻤﺎن ... و ﻛﺎر ﺑﺮ اﻳﻦ اﺳﺎس ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی ﻣﻨﺎﺳﺐ و اﻧﺘﺨﺎب روش ﻋﺒﻮر ﻣﻨﺎﺳﺐ از رودﺧﺎﻧﻪ ﺑﺎ در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻦ ﺷـﺮاﻳﻂ و وﻳﮋﮔـﻲ ﻫـﺎی آن رودﺧﺎﻧﻪ ﺳﺒﺐ اﻓﺰاﻳﺶ اﺣﺘﻤﺎل ﻣﻮﻓﻘﻴﺖ ﻋﺒﻮر ﺧﻂ ﻟﻮﻟﻪ از رودﺧﺎﻧﻪ و ﻛﺎﺳﺘﻦ از آﺛﺎر ﻣﺨﺮب آن در ﻛﻮﺗـﺎه ﻣـﺪت و ﺑﻠﻨﺪﻣـﺪت ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ . ﻫﺮ ﻣﻨﺒﻊ آﺑﻲ ﻳﺎ رودﺧﺎﻧﻪ وﻳﮋﮔﻲ ﻫﺎی ﻣﻨﺤﺼﺮ ﺑﻪ ﻓﺮدی دارد ﻛﻪ ﺳﺒﺐ ﺷﺪه ﺗـﺎ ﻫـﺮ ﭘـﺮوژه ﻋﺒـﻮر ﺧـﻂ ﻟﻮﻟـﻪ از رودﺧﺎﻧـﻪ ﭘﺮوژه ای ﻣﻨﺤﺼﺮ ﺑﻪ ﻓﺮد ﺑﺎﺷﺪ . در ﺟﺪول ﺷﻤﺎره )پ. 2 - 1( ﻣﻬﻢ ﺗﺮﻳﻦ ﻋﻮاﻣﻞ ﺛﺮﻮﻣ ﺑﺮ ﻋﺒﻮر ﺧﻂ ﻟﻮﻟﻪ ﻛﻪ در زﻣﺎن ﻃﺮاﺣﻲ ﺑﺎﻳﺪ در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﻮد ﻣﺸﺎﻫﺪه ﻣﻲ .ﺷﻮد ﻧﺎدﻳﺪه ﮔﺮﻓﺘﻦ ﻫﺮ ﻳﻚ از اﻳﻦ ﻣﻼﺣﻈﺎت ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ در زﻣﺎن اﺣـﺪاث و ﻳـﺎ ﺑﻬـﺮه ﺑـﺮداری ﺳـﺒﺐ ﺑـﺮوز آﺳـﻴﺐ ﻫـﺎی ﺟـﺪی زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ ﺷﻮد . ﻫﻤﺎن ﻃ ﻮر ﻛﻪ اﺷﺎره ﺷﺪ ﻳﻜﻲ از اﻳﻦ ﻣﻼﺣﻈﺎت اﻧﺘﺨﺎب ﺷﻴﻮه ﻋﺒﻮر ﻣﻨﺎﺳﺐ از رودﺧﺎﻧﻪ اﺳﺖ . در اﻧﺘﺨﺎب روش ﻋﺒﻮر از رودﺧﺎﻧﻪ ﻋﻮاﻣﻞ ﻣﺘﻌﺪدی ﺗﺎﺛﻴﺮ ﮔﺬار اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﺎﻳﺪ ﻣﻮرد ﻣﻼﺣﻈﻪ ﻗﺮار ﺑﮕﻴﺮد . اﻳﻦ ﻋﻮاﻣﻞ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ وﻳﮋﮔﻲ ﻫـﺎی ﻫ ﺮ رودﺧﺎﻧﻪ و ﻧﻴﺰ ﻫﺮ ﺧﻂ ﻟﻮﻟﻪ ﻣﺘﻔﺎوت ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻛﻪ در زﻣﺎن ﻃﺮاﺣﻲ ﺧﻂ ﻟﻮﻟﻪ ﺑﺎﻳﺪ دﻗﺖ ﺑﻪ ﺑﺮرﺳـﻲ ﺷـﺪه و ﺗـﺎﺛﻴﺮ در ﻫـﺎ آن ﻛﻮﺗﺎه ﻣﺪت و ﺑﻠﻨﺪﻣﺪت در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﻮد . ﻣﻬﻢ ﺗﺮﻳﻦ اﻳﻦ ﻋﻮاﻣﻞ ﺷﺎﻣﻞ ﻣﻮارد زﻳﺮ اﺳﺖ : – ﻗﻄﺮ ﺧﻂ ﻟﻮﻟﻪ 150 07 / 10 / 94 دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﭘﻴﺸﮕﻴﺮی و ﺑﺤﺮان ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔﻲ ﻫﺎی ﻧﻔﺘﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ و درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ – ﻋﺮض، ﻋﻤ ﻖ و ﺧﺼﻮﺻﻴﺎت ﺟﺮﻳﺎن در ﻣﻘﻄﻊ ﻋﺒﻮری – ﺣﺴﺎﺳﻴﺖ ﻣﻨﻄﻘﻪ – وﻳﮋﮔﻲ ﻫﺎی ژ ﺋﻮﺗﻜﻨﻴﻜﻲ – ﺗﺮﻛﻴﺐ ﺑﺴﺘﺮ رودﺧﺎﻧﻪ – داده ﻫﺎی ﻫﻴﺪروﻟﻮژﻳﻜﻲ ﻣﻮﺟﻮد – ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎی ﺷﻴﻮه ﻋﺒﻮر از رودﺧﺎﻧﻪ ﻣﻴﺰ – ان ﻓﻀﺎی ﻛﺎر ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز و در دﺳﺘﺮس – ﻣﺤﺪودﻳﺖ ﻫﺎی ﻗﺎﻧﻮﻧﻲ – ﺗﻜﻨﻮﻟﻮژی ﻣﻮﺟﻮد – ﺑﻬﺮه ﺑﺮداران ﭘﺎ ﻦﻳﻴ دﺳﺖ از رودﺧﺎﻧﻪ – وﺿﻌﻴﺖ ﻛﺎرﺑﺮی و ﺗﻤﻠﻚ اراﺿﻲ ﻣﻨﻄﻘﻪ – ﻣﺤﺪودﻳﺖ ﻫﺎی ﻓﻨﻲ و ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ – ﻓﺼﻞ ﺳﺎل و وﻳﮋﮔﻲ ﻫﺎی ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ آن ﺟﺪول پ .1 - 1 - ﻣﻼﺣﻈﺎت ﻣﺘﻌﺪد ﻋﺒﻮر ﺧﻂ ﻟﻮﻟﻪ از رودﺧﺎﻧﻪ ﻳﺎ ﻣﺮاﻛﺰ آﺑﻲ ﻣﻼﺣﻈﻪ ﺟﺰﻳﻴﺎت ﺑﺮرﺳﻲ ژﺋﻮﺗﻜﻨﻴﻜﻲ / ﻫﻴﺪروﻟﻴﻜﻲ ﻋﻤﻖ ﺳﻨﮓ ﺑﺴﺘﺮ ﭘﺎﻳﺪاری ﺳﻨﮓ ﺑﺴﺘﺮ ﭘﺎﻳﺪاری ﺣﺮﻳﻢ رودﺧﺎﻧﻪ ﻋﺮض ﺣﺮﻳﻢ رودﺧﺎﻧﻪ ﺑﺪه و ﺳﺮﻋﺖ آب رودﺧﺎﻧﻪ ﻋﻤﻖ / ﻋﺮض / ﺷﻴﺐ / ﻣﻘﻄﻊ ﻛﺎﻧﺎل ﭘﺎﻳﺪاری و ﺗﺮﻛﻴﺐ اﺟﺰای ﺣﺮﻳﻢ رودﺧﺎﻧﻪ وﻳﮋﮔﻲ ﻫﺎی ﻼبﻴﺳ دﺷﺖ ) ﻣﺎﻧﻨﺪ ﭘﻬﻨﺎ و ﻋﻤﻖ( ﻣﻨﺎﻃﻖ در ﻣﻌﺮض ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ و رﺳﻮب ﮔﻴﺮی ﭘﺘﺎﻧﺴﻴﻞ ﺣﻤﻞ و ﻧﻘﻞ رﺳﻮب ) ﺑﺎر ﺑﺴﺘﺮ و ﺑﺎر ﻣﻌﻠﻖ( ﺗﻐﻴﻴﺮات ﺟﺮﻳﺎن آب ﺗﻐﻴﻴﺮات ﻛﻴﻔﻴﺖ آب / ﻋﻤﻖ آب زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ ﻛﺎﻧﺎل ﻫﺎی اﻧﺘﻘﺎل در دﺳﺖ ﺳﺎﺧﺖ ﺷﺮاﻳﻂ ﻲ زدﮔﺦﻳ رودﺧﺎﻧﻪ ﺧﺎک ﺗﺮﻛﻴﺐ ﻋﻤﻮﻣﻲ اﺟﺰا ﺧﺎک ﺗﺮﻛﻴﺐ ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ اﺟﺰا ﺧﺎک ﺗﻮاﻧﺎﻳﻲ اﺣﻴﺎ ﭘﻴ ﻮﺳﺖ 1 - ﻣﻌﺮﻓ روش ﻲ یﻫﺎ ﻋﺒﻮر ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ ﻲ آﺑ یﻫﺎ ﻂﻴﻣﺤ از 07 / 10 / 94 151 اداﻣﻪ ﺟﺪول پ .1 - 1 - ﻣﻼﺣﻈﺎت ﻣﺘﻌﺪد ﻋﺒﻮر ﺧﻂ ﻟﻮﻟﻪ از رودﺧﺎﻧﻪ ﻳﺎ ﻣﺮاﻛﺰ آﺑﻲ ﻣﻼﺣﻈﻪ ﺟﺰﻳﻴﺎت ﺑﺮرﺳﻲ ﭘﻮﺷﺶ ﮔﻴﺎﻫﻲ ﮔﻮﻧﻪ ﻫﺎی در ﻣﻌﺮض ﺧﻄﺮ و ﻳﺎ ﻛﻤﻴﺎب ﮔﻮﻧﻪ ﻫﺎی ﻣﻮﺟﻮد ﮔﻮﻧﻪ ﻫﺎی در ﻣﻌﺮض ﺧﻄﺮ و ﻳﺎ ﻛﻤﻴﺎب وﻳﮋﮔﻲ ﻫﺎی زﻳﺴﺖ ﮔﺎه ﻫﺎی آﺑﻲ ﻣﻮﺟﻮد دوره ﻫﺎی زﻣﺎﻧﻲ ﺣﺴﺎس و ﻣﺤﺪودﻳﺖ زﻣﺎﻧﻲ اﺟﺮا ﻣﻜﺎن ﻫﺎی ﺗﺨﻢ ﮔﺬاری ﻣﻜﺎن ﻫﺎی ﻣﻬﺎﺟﺮت ﻣﺎﻫﻲ ﻫﺎ ﺣﺴﺎﺳﻴﺖ ﻣﺠﺮای آب ﻣﺤﺪودﻳﺖ ﻫﺎی ﻣﻮﺟﻮد ﺑﺮای ﻋﺒﻮر ﻣﺎﻫﻲ ﻫﺎ ﻧﻮع ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری از ﻣﻨﺒﻊ آب ﻣﺮاﻛﺰ ﺑﺮداﺷﺖ آب رﺳﻤﻲ ﻣﺮاﻛﺰ ﺑﺮداﺷﺖ آب ﺷﺨﺼﻲ ﻳﺎ آﺑﻴﺎری اﺛﺮات ﺟﺎﻧﺒﻲ ﻣﺤﺪود ﻳﺖ ﻋﺒﻮر ﻣﺎﻫﻲ ﻫﺎ ﺗﻌﺪاد ﻋﺒﻮر از ﻣﺠﺮاﻫﺎی آب ﻧﺤﻮه اﺳﺘﻔﺎده از ﺣﺮﻳﻢ رودﺧﺎﻧﻪ ﻧﻴﺎز ﺑﻪ اﻳﺠﺎد دﺳﺘﺮﺳﻲ ﻣﺤﻠﻲ ﺑﻪ ﻣﺤﻞ ﺳﺎﻳﺖ وﻳﮋﮔﻲ ﻋﻤﻠﻴﺎت اﺣﺪاث و ﻧﻴﺎزﻫﺎی ﺳﺎﺧﺖ ﺳﺎز پ.1 - 2 - ﻣ ﻼﺣﻈﺎت ﻓﻨﻲ اﺟﺮاﻳﻲ در ﻋﺒﻮر از رودﺧﺎﻧﻪ1 ﺑﻪ ﻃﻮر ﻛﻠﻲ ﺳﻪ روش ﺑﺮای ﻋﺒﻮر ﺧﻂ ﻟﻮﻟﻪ از درون رودﺧﺎﻧﻪ ﻳﺎ ﻣﻨﺎﺑﻊ آﺑﻲ وﺟﻮد دارد ﻛﻪ ﻋﺒﺎرﺗﻨﺪ از : – ﻋﺒﻮر ﻟﻮﻟﻪ ﺑﺎ ﺣﻔﺮ ﻛﺎﻧﺎل – ﻋﺒﻮر ﻟﻮﻟﻪ ﺑﺪون ﺣﻔﺮ ﻛﺎﻧﺎل – ﻋﺒﻮر ﻟﻮﻟﻪ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻫﻮاﻳﻲ در اداﻣﻪ ﻣﻼﺣﻈﺎت ﻓﻨﻲ ﻋﺒﻮر ﺧﻂ ﻟﻮﻟﻪ از درون رودﺧﺎﻧﻪ در ﻫﺮ ﻳﻚ از اﻳﻦ روش ﻫﺎ ﺑﺮرﺳﻲ ﻣﻲ .ﺷﻮد پ.1 - 2 - 1 - ﻋﺒﻮر ﻟﻮﻟﻪ ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﻛﺎﻧﺎل – در آب روﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﻃﺒﻖ ﻧﻘﺸﻪ ﻫﺎی اﺟﺮاﻳﻲ ﻣﺮﺑﻮﻃ ﻪ، ﻋﺒﻮر ﻟﻮﻟﻪ ﺑﺎ ﺣﻔﺮ ﻛﺎﻧﺎل در ﻛﻒ آن ﻫﺎ اﻧﺠﺎم ﻣـﻲ ﮔﻴـﺮد ﻧﻈ ) ﺮ ﻴـ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ ، ﻣﺴﻴﻞ ﻫﺎ و ﻛﺎﻧﺎل ﻫﺎ ی آﺑﺮو و ﻏﻴﺮه ( ﭘﻴﻤﺎن ﻛﺎر ﻣﻲ ﺑﺎﻳﺴﺖ روش اﺟﺮاﻳﻲ ﻛﺎر و ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻣﺴﻴﺮ آب را، زﻣﺎن اﺟﺮای آن و ﻫﻢ ﭼﻨﻴﻦ ﻣﺎﺷﻴﻦ آﻻت و وﺳﺎﻳﻞ ﻣﻮرد ﻟﺰوم را ﺟﻬﺖ ﺗﺼﻮﻳﺐ ﺑﻪ ﻣﻬﻨﺪس ﻳﺎ ﻧﻤﺎﻳﻨﺪه او اراﺋﻪ دﻫﺪ2. 1 - ﻣﻄﺎﻟﺐ ﺑﺨﺶ ﻦﻳا از دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻫﺎ ی اﺟﺮا ﻳﻲ وزارت ﻧﻔﺖ ﮔﺮﻓﺘﻪ اﺳﺖ ﺷﺪه . 2 - ﺟﻬﺖ اﻃﻼﻋﺎت ﺑﻴﺶ ﺑﻨﺪ ﺑﻪ ﺗﺮ ﭘﻨﺠﻢ از اﺳﺘﺎﻧﺪارد IPS-C-PI-140/11 ﻣﺮاﺟﻌﻪ .ﺷﻮد 152 07 / 10 / 94 دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﭘﻴﺸﮕﻴﺮی و ﺑﺤﺮان ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔﻲ ﻫﺎی ﻧﻔﺘﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ و درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ – اﺑﻌﺎد ﻛﺎﻧﺎل ﻫﺎ ی ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز ﺑﺮای ﻟﻮﻟﻪ ﮔﺬاری در ﭼﻨﻴﻦ ﻣﺴﻴﺮ ﻫﺎﻳﻲ ﺑﺎﻳﺪ ﻃﺒﻖ ﻧﻘﺸﻪ ﻫﺎی اﺟﺮاﻳﻲ ﻣﺮﺑﻮط ﺑﺎﺷﺪ وﻟﻲ در ﻫﺮ ﺣﺎل ﺣﺪاﻗﻞ ﻋﻤﻖ آن ﺗﺮ ﻛﻢ از دو ﻣﺘﺮ روی ﻟﻮﻟﻪ ﻧﺨﻮاﻫﺪ ﺑﻮد . – در ﺗﻘﺎﻃﻊ ﻫﺎ ﺑﻪ ﻛﺎر ﺑﺮدن ﺧﻢ ﺳﺮد و ﻳﺎ ﺧﻢ ﻫﺎی ﭘﻴﺶ ﺳﺎﺧﺘﻪ در ﺑﻴﻦ ﺧﻢ ﻫﺎی ﺷﻴﺐ ) دار SAGBENDS,OVER BENDS) دو ﻃﺮف ﺗﻘﺎﻃﻊ ﻣﺠﺎز ﻧﺨﻮاﻫﺪ ﺑﻮد . – در ﺗﻘﺎﻃﻊ ﭘﻮﺷﺶ روی ﻟﻮﻟﻪ ﺑﻪ ﻃﻮر دوﺑﻠﻪ ﺑﻮده ) ﮔﺮم و ﻳﺎ ﺳﺮد ﺑﺴﺘﮕﻲ ﺑﻪ ﻣﻮرد ( و در ﺟﺎﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﻃﺒﻖ ﻧﻘﺸﻪ ﻫﺎی ﻣﺮﺑﻮط ﻣﻲ ﺑﺎﻳﺴﺖ ﻫﺎ وزﻧﻪ ی ﺑﺘﻮﻧﻲ ﺑﻪ ﻛﺎر ﺑﺮده ﺷﻮد ﻗﺒ ﻞ از ﻧﺼﺐ ﻫـﺎ وزﻧﻪ ی ﺑﺘـﻮﻧﻲ ﺑﺎﻳـﺪ از ﻧـﻮار ﻫـﺎی ﻣﺨﺼـﻮص 1 اﺳﺘﻔﺎده ﻧﻤﻮد . پ.1 - 2 - 2 - ﻋﺒﻮر ﻟﻮﻟﻪ از زﻳﺮ آب – ﻫﺮﮔﺎه ﻟﻮﻟﻪ در ﻣﺴﻴﺮ ﺧﻮد ﺑﻪ ﻣﺮاﻛﺰی ﻛﻪ آب ﻫﺎ آن ﻏﻴـﺮ ﻗﺎﺑـﻞ اﻧﺤـﺮاف ﺑﺎﺷـﺪ ) ﻧﻈﻴـﺮ ﻣـﺮداب ﻫـﺎ، ﺑﺮﻛـﻪ ﻫـﺎ آﺑـﻲ، رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎی ﺑﺰرگ و ﻏﻴﺮه ( ﺑﺮﺧﻮرد ﻧﻤﺎﻳﺪ، ﭘﻴﻤﺎن ﻛﺎر ﻣﻮﻇﻒ اﺳﺖ ﻣﺎﺷﻴﻦ آﻻت ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز را ﺗﻬﻴﻪ و ﻧﺤﻮه و زﻣـﺎن اﺟﺮای ﻋﻤﻠﻴﺎت را ﺟﻬﺖ ﻳﻴﺪﺎﺗ ﺑﻪ ﻣﻬﻨﺪس ﻳﺎ ﻧﻤﺎﻳﻨﺪه او اراﺋﻪ ﻧﻤﺎﻳﺪ . – ﭘﻴﻤﺎن ﻛﺎر ﺑﺎﻳﺪ ﻛﺎﻧﺎل زﻳﺮآب را ﺑﺎ اﺑﻌﺎد ﻧﺸﺎن داده ﺷﺪه در ﻧﻘﺸﻪ ﻫﺎ ﺣﻔﺮ ﻧﻤﺎﻳﺪ . – درﺻﻮرﺗﻲ ﻛﻪ ﻟﻮﻟﻪ ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ در زﻳﺮ آب و در ﻛﺎﻧﺎل اﺳﺘﻘﺮار ﻳﺎﺑﺪ، ﭘﻴﻤﺎن ﻛﺎر ﻣﻮﻇﻒ اﺳﺖ اﺑﻌﺎد ﻛﺎﻧﺎل را در زﻳـﺮ آب ﭼﻨﺎن اﺟﺮا ﻛﻨﺪ ﻛﻪ ﻟﻮﻟﻪ در ﻋﻤﻖ ﻣﺸﺨﺺ ﺷﺪه در ﻧﻘﺸﻪ اﺟﺮاﻳﻲ ﻗﺮار ﺑﮕﻴﺮد . ﺑﻪ – ﻛﺎر ﺑﺮدن ﺧﻢ ﺳﺮد ﻳﺎ ﺧﻢ ﻫﺎی ﭘﻴﺶ ﺳﺎﺧﺘﻪ در ﺑﻴﻦ ﺧﻢ ﻫﺎی دار ﺐﻴﺷ2 دو ﻃﺮف ﺗﻘﺎﻃﻊ، ﻣﺠﺎز ﻧﺨﻮاﻫﺪ ﺑﻮد وﻟﻲ ﭼﻨﺎن ﭼﻪ ﺿﺮورت ﻋﻤﻠﻴﺎﺗﻲ اﻳﺠﺎب ﻧﻤﺎﻳﺪ، ﺗﻮان ﻣﻲ ﺑﺎ اﺟﺎزه ﻣﻬﻨﺪ س ﻳﺎ ﻧﻤﺎﻳﻨﺪه او از ﺧﻢ ﻫﺎی ﺳﺮد3 زﻳﺮآب اﺳﺘﻔﺎده ﻧﻤﻮد ﻣﺸﺮوط ﺑﻪ اﻳﻦ ﻛﻪ ﺑﺮای ﺟﺎی ﮔﺬاری ﻟﻮﻟﻪ، از روش ﻛﺸﻴﺪن اﺳﺘﻔﺎده ﻧﮕﺮدد . – ﻛﺎﻧﺎل ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ ﻃﺮﻳﻘﻲ اﺣﺪاث ﮔﺮدد ﻛﻪ در زﻣﺎن ﺧﻮاﺑﺎﻧﺪن و ﻳﺎ ﻛﺸﻴﺪن ﻟﻮﻟﻪ ﺑﻴﺶ ﺗﺮ ﻳﻦ ﺣﺎﺋﻞ و ﺗﻜﻴﻪ ﮔﺎه ﺑﺮای ﻟﻮﻟﻪ ﺑﻪ وﺟﻮد آﻳﺪ . ﺑﻪ ﻣﺠﺮد اﻳﻦ ﻛﻪ ﻟﻮﻟﻪ در ﻛ ﺎﻧﺎل ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺖ ﭘﻴﻤﺎن ﻛﺎر ﺑﺎﻳﺪ اﻧـﺪازه ﮔﻴـﺮی ﻫـﺎی ﻻزم را ﺑـﺮای ﺗﻌﻴـﻴﻦ ﻣﻮﻗﻌﻴﺖ و ﻃﻮل ﻗﺴﻤﺖ ﻣﻌﻠﻖ آن در زﻳﺮآب اﻧﺠﺎم دﻫﺪ، ﻫﺮ ﻗﺴﻤﺖ ﻣﻌﻠﻖ ﻛﻪ ﻃﻮل آن ﺑﻴﺶ از 5 ﻣﺘﺮ ﺑﺎﺷﺪ ﺑﺎﻳـﺪ ﺑﻪ ﺗﺮﺗﻴﺒﻲ ﻛﻪ ﻣﻮرد ﻗﺒﻮل ﻣﻬﻨﺪس ﻳﺎ ﻧﻤﺎﻳﻨﺪه او ﺑﺎﺷﺪ ﺗﺮﻣﻴﻢ ﮔﺮدد . ﻫﺎ ﻟﻮﻟﻪ ی ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده در ﺗﻘﺎﻃﻊ ﻫﺎی زﻳﺮ آب ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺮ اﺳﺎس ﻣﺸﺨﺼـﺎت ﻓﻨـﻲ ﻛـﻪ ﺑـﺮای ﻟﻮﻟـﻪ ﻫـﺎ ی زﻳـﺮ زﻣﻴﻨـﻲ اﻋﻤـﺎل ﻣﻲ ﮔﺮدد ، ﺗﻤﻴﺰ ﺷﺪه و ﻋﺎﻳﻖ ﻛﺎری ﮔﺮدد . ﻣﮕﺮ آن ﻛﻪ ﺧﻼف آن در ﻧﻘﺸﻪ ﻫﺎ ﻣﺸﺨﺺ ﺷﺪه ﺑﺎﺷﺪ . ﻫﻨﮕﺎﻣﻲ ﻛﻪ در ﻧﻘﺸﻪ ﻫﺎ ﻏﻼف ﺑﺘﻮﻧﻲ ﻣﺴﻠﺢ درج ﺷﺪه ﺑﺎﺷﺪ، ﻟﻮﻟﻪ ﺑﺎﻳﺪ دوﺑﺎره ﻧﻮار ﭘﻴﭽﻲ ﺷﺪه و ﺑﻪ ﻋﻼوه در ﺟﺎﻳﻲ ﻛﻪ اﺳﺘﻔﺎده از (COAL TAR ENAMEL) ﺗﺼﺮﻳﺢ ﺷﺪه ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ ﺑﻪ ﻟﻮﻟﻪ ﻳﻚ ﻻﻳﻪ5/2 ﻣﻴﻠﻲ یﻣﺘﺮ (COAL TAR ENAMEL) زده ﺷـﻮد . ﻏـﻼف ﺑﺘـﻮﻧﻲ ﺑﺎﻳـﺪ از ﻣﺼـﺎﻟﺢ 1- Rock Shield 2- Sag Bends 3- Cold Bends ﭘﻴ ﻮﺳﺖ 1 - ﻣﻌﺮﻓ روش ﻲ یﻫﺎ ﻋﺒﻮر ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ ﻲ آﺑ یﻫﺎ ﻂﻴﻣﺤ از 07 / 10 / 94 153 ﺪﺎﻳﻴﺗ ﺷﺪه ﺑﻮده ) ﺑﻪ اﺳﺘﺎﻧﺪارد IPS-M-CE-165 ﻣﺮاﺟﻌﻪ ﺷﻮد ( و ﺿﺨﺎﻣﺖ آن ﺑﻪ ﻣﻴﺰاﻧﻲ ﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ ﭼﻨﺎن ﭼﻪ ﻟﻮﻟﻪ ﺑﺎ ﻫﻮا ﭘﺮ ﺷﺪه ﺑﺎﺷﺪ ﻧﻴﺮوی ارﺷﻤﻴﺪس1 ﺑﺮاﺑﺮ60 ﻛﻴﻠﻮﮔﺮم ﺑﺮ ﻣﺘﺮ ﺧﻨﺜﻲ ﻧﻤﻮده و ﻟﻮﻟﻪ در ﺗﻪ ﺑﺴﺘﺮ ﺑﺎﻗﻲ ﺑ ﻣﺎﻧﺪ ﻪ2. – ﭘﺲ ﻛﻪ آن از ﻫﺎ ﻟﻮﻟﻪ ی ﻋﺎﻳﻖ ﺷﺪه ﭘﻮﺷﺶ ﺑﺘﻨﻲ ﮔﺮدﻳﺪﻧﺪ، ﺑﻪ ﻳﻚ دﻳﮕﺮ ﺟﻮش داده ﺷﺪه و ﭘﺲ از ﺑﺎزرﺳﻲ ﺟﻮش و ﻋﺎﻳﻖ ﺑﻨﺪی و ﻣﺤﻞ ﺟﻮش اﻃﺮاف آن ﻗﺎﻟﺐ ﮔﻴﺮی ﺷﺪه و ﺑـﺘﻦ رﻳـﺰی ﻣـﻲ ﺷـﻮد ، ﺑـﻪ ﻃـﻮری ﻛـﻪ ﭘﻮﺷـﺶ ﺑﺘﻨـﻲ ﻳﻚ ﻧﻮاﺧﺘﻲ ﺣﺎﺻﻞ ﮔﺮد . د ﺑﺘﻦ ﻣﺼﺮﻓﻲ ﺑﺮای ﻣﻔﺎﺻﻞ دارای ﺷﻦ و ﻣﺎﺳﻪ ﺑﺎ اﻧﺪازه ﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﺑﺮای ﻟﻮﻟـﻪ ﻋـﺎﻳﻖ ﺷـﺪه اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲ ﺷﻮد ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد وﻟﻲ در ﻫﺮ ﺣﺎل ﺗﻮان ﻲﻣ از ﺳﻴﻤﺎن زودﮔﻴﺮ و ﻣﻮاد اﺿﺎﻓﻪ ﺷﻮﻧﺪه ﻣﻮرد ﻳﻴﺪﺎﺗ اﺳﺘﻔﺎده ﻧﻤﻮد . – درﺻﻮرﺗﻲ ﻛﻪ ﺑﻴﺶ از 25 % ﺿﺨﺎﻣﺖ ﺑﺘﻦ ﻋﺎﻳﻖ ﺻﺪﻣﻪ ﺪهﻳد ﺑﺎﺷﺪ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ ﻃﺮﻳﻖ زﻳﺮ آ ن را ﺗﻌﻤﻴﺮ ﻛﺮد . • اﮔﺮ ﻣﺴﺎﺣﺖ ﺧﺮاﺑﻲ از ﺗﺮ ﻛﻢ900 ﺳﺎﻧﺘﻲ ﻣﺘﺮ ﻣﺮﺑﻊ ﺑﺎﺷﺪ ﺑﺪون ﺗﻌﻤﻴﺮ ﻣﻮرد ﻗﺒﻮل ﺧﻮاﻫﺪ ﺑـﻮد ﻣﺸـﺮوط ﺑـﺮ آن ﻛﻪ ﭘﻮﺷﺶ ﺑﺘﻨﻲ ﺳﺎﻟﻢ ﺑﺎﺷﺪ . • ﮔﺮ ﻣﺴﺎﺣﺖ ﺧﺮاﺑﻲ از ﺗﺮ ﻛﻢ2500 ﺳﺎﻧﺘﻲ ﻣﺘﺮ ﻣﺮﺑﻊ وﻟﻲ ﺑﻴﺶ از ﺗﺮ 900 ﺳـﺎﻧﺘﻲ ﻣﺘـﺮ ﻣﺮﺑـﻊ ﺑﺎﺷـﺪ ﺑﺎﻳـﺪ ﺑـﺘﻦ ﻣﻌﻴﻮب را ﺑﺮداﺷﺘﻪ و ﻟﺒﻪ ﻫﺎی ﺑﺘﻦ ﺳﺎﻟﻢ ﻣﺠﺎور آن را ﺗﺎ ﺟﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﺑﺘﻦ ﺳﺎﻟﻢ ﻧﻤﺎﻳﺎن ﺷﻮد ﺷﻜﺴﺘﻪ و ﺳـﭙﺲ آن را ﺑﺎ ﻣﺨﻠﻮط 1:3 ﻣﺎﺳﻪ و ﺳﻴﻤﺎن ﺗﻌﻤﻴﺮ ﻛﺮد . • اﮔﺮ ﻣﺴﺎﺣﺖ ﺧﺮاﺑﻲ ﺑﻴﺶ از ﺗﺮ 2500 ﺳﺎﻧﺘﻲ ﻣﺘﺮ ﻣﺮﺑﻊ ﺑﺎﺷﺪ ﺑﺎﻳﺪ ﭘﻮﺷﺶ ﺑﺘﻨـﻲ ﻛـﺎﻣﻼ از روی ﻃـﻮل ﻗﺴـ ﻤﺖ ﻣﻌﻴﻮب ﺑﺮداﺷﺘﻪ ﺷﺪه و ﭘﻮﺷﺶ ﺟﺪﻳﺪ ﺑﻪ ﻃﺮ ﻳﻘﻲ ﻛﻪ در اﻳﻦ ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻓﻨﻲ ﺗﺼﺮﻳﺢ ﺷﺪه ﺳﺎﺧﺘﻪ ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ . • ﺑﻨﺎ ﺑﻪ ﺗﺸﺨﻴﺺ ﻣﻬﻨﺪس ﻧﺎﻇﺮ ﺗﺮک ﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﻋﺮض ﻫﺎ آن ﺑﻴﺶ از 3 ﻣﻴﻠﻲ ﻣﺘﺮ ﺑﻮده و ﻃﻮل ﻫـﺎ آن در ﭘﻴﺮاﻣـﻮن ﻟﻮﻟﻪ ﺑﻴﺶ از 180 درﺟﻪ اداﻣﻪ دارد و ﻳﺎ ﺗﺮک ﻫﺎی دﻳﮕﺮ ﺑﺎ ﻫﺮ ﻋﺮض و ﺑـﻴﺶ از 180 در ﺟـﻪ اداﻣـﻪ دارد و ﻳـﺎ ﺗﺮک ﻫﺎی دﻳﮕﺮ ﺑﺎ ﻫﺮ ﻋﺮض و ﺑﻴﺶ از 30 ﺳﺎﻧﺘﻲ ﻣﺘﺮ ﻃﻮل را ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺎ ﺗﻌﺮﻳﺾ ﺗﺮک ﺑﻪ ﺣﺪاﻗﻞ 2 ﺳـﺎﻧﺘﻲ ﻣﺘـﺮ و ﭘﺮ ﻛﺮدن آن ﺑﺎ ﻣﺨﻠﻮط 1:3 ﻣﺎﺳﻪ ﺳﻴﻤﺎن و ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از وﺳﺎﻳﻞ ﭼﻮﺑﻲ ﺗﻌﻤﻴﺮ ﻧﻤﻮد . – ﭼﻨﺎن ﭼﻪ ﺑﺮای اﺳﺘﻘﺮار ﻟﻮﻟﻪ در زﻳﺮآب، ﻛﺸﻴﺪن آن ﺿﺮوری ﺑﺎﺷﺪ ﭘﻴﻤﺎن ﻛﺎر ﻣﻮﻇﻒ اﺳﺖ ﻫﻨ ﮕﺎم ﻛﺎر ﻧﻜﺎت زﻳـﺮ را رﻋﺎﻳﺖ ﻧﻤﺎﻳﺪ : • ﺳﻴﻢ ﺑﻜﺴﻞ ﻛﺸﻨﺪه ﻟﻮﻟﻪ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ ﻳﻚ PULLING HEAD ﻛﻪ ﺑﻪ ﺧﻂ ﻟﻮﻟـﻪ ﺟـﻮش ﻣـﻲ ﺷـﻮد وﺻـﻞ ﺷـﻮد ﺑـﻪ ﻃﺮﻳﻘﻲ ﻛﻪ در ﻣﻮﻗﻊ ﻛﺸﻴﺪن ﺗﻨﺶ ﺧﻤﺸﻲ وارد ﺑﻪ ﻟﻮﻟﻪ ﺣﺪ از ﺶﻴﺑ ﻣﺠﺎز ﻧﮕﺮدﻳﺪ و ﻛﻠﻴـﻪ ﺟـﻮش ﻫـﺎی روی ﻟﻮﻟﻪ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ وﺳﻴﻠﻪ رادﻳﻮ ﮔﺮاﻓﻲ آزﻣﺎﻳﺶ ﮔﺮدﻧﺪ . روش • ﻛﺸﻴﺪن ﻟﻮﻟﻪ ﺑﻪ ﻃﺮﻳﻘﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ اﻣﻜﺎن ﻛﺸﻴﺪه ﺷﺪن ﻟﻮﻟﻪ ﺑﻪ ﻛﻒ آب رو وﺟﻮد ﻧﺪاﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ . 1- Negative Buoyancy 2 - ﺟﻬﺖ اﻃﻼﻋﺎت ﺑﻴﺶ ﺑﻨﺪ ﺑﻪ ﺗﺮ 10 از اﺳﺘﺎﻧﺪارد IPS-C-TP-274 ﻣﺮاﺟﻌﻪ .ﺷﻮد 154 07 / 10 / 94 دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﭘﻴﺸﮕﻴﺮی و ﺑﺤﺮان ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔﻲ ﻫﺎی ﻧﻔﺘﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ و درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ – در زﻣﺎن اﺳﺘﻘﺮار ﻟﻮﻟﻪ در زﻳﺮ آب و در ﻣﺤﻞ ﺧﻮد، ﺖﻴ وﻟﻮﻣﺴ اﺟﺮای ﺻﺤﻴﺢ روش ﻛﺎر ﺗﻤﺎﻣﺎ ﺑﻪ ﻋﻬﺪه ﭘﻴﻤـﺎن ﻛـﺎر اﺳﺖ . – روﺷﻲ ﻛﻪ ﻛﺎر ﻤﺎنﻴﭘ ﻗﺼﺪ ﺑﻪ ﻛﺎر ﮔﺮﻓﺘﻦ آن را دارد ﺑﺎﻳﺪ ﻛﻠﻴﻪ ﺟﺰﻳﻴﺎت آن را ﻗﺒﻼ ً ﺑﺮای ﻳﻴﺪﺎﺗ در اﺧﺘﻴﺎر ﻣﻬﻨﺪس ﻳﺎ ﻧﻤﺎﻳﻨﺪه او ﻗﺮار دﻫﺪ . اﻳﻦ ﺟﺰﻳﻴﺎت ﺑﺎﻳﺪ ﺷﺎﻣﻞ دﺳﺘﮕﺎه ﻫﺎی ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده، ﻣﺤﺎﺳﺒﺎت ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﺑﺎر ﻫـﺎ، ﺣـﺪاﻛﺜﺮ ﻓﺸﺎر ﺧﻤﺸﻲ، زﻣﺎن اﻧﺠﺎم ﻋﻤﻠﻴﺎت و ﻫﺮ اﻗﺪام دﻳﮕﺮی ﻛﻪ ﻧﺎﻇﺮ در ﺧﻮاﺳﺖ ﻧﻤﺎﻳﺪ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد . در زﻣﺎن ﻛﺸﻴﺪن و ﮔﺬراﻧﺪن و ﻳﺎ ﭘﺎﻳﻴﻦ آوردن ﻟﻮﻟﻪ در ﻣﺤﻞ ﺧﻮد ﺗﻨﺶ ﺣﺎﺻﻞ در ﻟﻮﻟﻪ ﻧﺒﺎﻳﺪ از 50 %ﺣﺪاﻛﺜﺮ ﺗﻨﺶ ﺗﺴﻠﻴﻤﻲ1 ﺗﺠـﺎوز ﻧﻤﺎﻳﺪ . – ﭘﺲ از ﺗﻜﻤﻴﻞ ﺷﺪن ﻟﻮﻟﻪ ﮔﺬاری ﻛﺎﻧﺎل ﺑﺎﻳﺪ ﭘﺮ ﺷﻮد ﺑﻪ ﺗﺮﺗﻴﺒﻲ ﻛﻪ ﺳﻄﺢ آب رو ﺑﻪ وﺿﻌﻴﺖ اوﻟﻴـﻪ ﺧـﻮد ﺑـﺮ ﮔـﺮدد . ﻟﺒﻪ ﻫﺎی آب رو ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ اﻧﺤﻨﺎی اوﻟﻴﻪ ﺧﻮد ﺗﺮﻣﻴﻢ و ﻛﻮﺑﻴﺪه ﺷﺪه و ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺣﻔﺎﻇﺘﻲ ﻟﺒﻪ آب ﻫﺎ رو ﺑﺮ اﺳﺎس ﻧﻘﺸﻪ ﻫﺎ و ﺑﺎ ﺗﺄﻳﻴﺪ ﻣﻬﻨﺪس ﻳﺎ ﻧﻤﺎﻳﻨﺪه او اﻧﺠﺎم ﺷﻮﻧﺪ . – در ﺻﻮرت ﺗﺼﺮﻳﺢ در ﻧﻘﺸﻪ ﻫﺎ ﭘﻴﻤﺎن ﻛﺎر ﻣﻮﻇﻒ اﺳﺖ ﻫﺎ وزﻧﻪ ی ﻣﺨﺼﻮص ﻣﺮداب2 ﺑﺎ ﻃﺮح ﺪﺎﻳﻴﺗ ﺷﺪه در ﻓﻮاﺻﻞ و اﻧﻮاﻋﻲ ﻛﻪ در ﻧﻘﺸﻪ ﻦﻴﻴﺗﻌﻫﺎ ﺷﺪه و ﺑﻪ رﺿﺎﻳﺖ ﻣﻬﻨﺪس ﻳﺎ ﻧﻤﺎﻳﻨﺪه او ﻧﺼﺐ ﻧﻤﺎﻳﺪ . – ﭼﻨﺎن ﭼﻪ ﻃﺒﻖ ﻧﻘﺸﻪ ﻫﺎ ﻟﻮﻟﻪ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺎ ﭘﻮﺷﺶ ﺳﻴﻤﺎﻧﻲ در ﻛﻒ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ ﺧﺸـﻚ ﮔـﺬارده ﺷـﻮد، در ﺻـﻮرت ﺗﺎ ﻳﻴـﺪ ﻣﻬﻨﺪس ﻳﺎ ﻧﻤﺎﻳﻨﺪه او ﭘﻴﻤﺎن ﻛﺎر ﺗﻮاﻧ ﻣﻲ ﺪ ﺑﺘﻦ را در ﻣﺤﻞ ﺑﺮﻳﺰد . – ﭘﻴﻤﺎن ﻛﺎر ﻣﻮﻇﻒ اﺳﺖ در ﻣﺤﻞ ﺗﻘﺎﻃﻊ ﺧﻂ ﻟﻮﻟﻪ ﺑﺎ ﺟﺮﻳﺎن ﻫﺎی آب ﻛﻪ اﻣﻜﺎن ﺷﺴﺘﻪ ﺷﺪن روی ﻟﻮﻟﻪ وﺟـﻮد دارد، ﭘﺎﻳﻴﻦ دﺳﺖ ﻟﻮﻟﻪ در ﺟﻬﺖ ﺟﺮﻳﺎن آب را ﺳﻨﮓ ﭼ ﻴﻦ ﻧﻤﻮده و ﻳﺎ دﻳﻮار ﺑﺘﻨﻲ ﻃﻮری اﺣﺪاث ﻧﻤﺎﻳﺪ ﻛﻪ اوﻻ ﻟﺒﻪ ﺑﺎﻻ ی آن از روی ﻟﻮﻟﻪ ﻛﺎر ﮔﺬاﺷﺘﻪ ﺷﺪه ﺑﺎﻻﺗﺮی ﺑﻮده و ﺎﻴﺛﺎﻧ ﻓﺎﺻﻠﻪ آن از ﻟﻮﻟﻪ ﻃﻮری ﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ اﻣﻜﺎن ﺗﻌﻤﻴﺮات اﺣﺘﻤﺎﻟﻲ ﺑﻌﺪی ﺑﺪون ﺗﺨﺮﻳﺐ دﻳﻮار ﺑﺘﻨﻲ ﻣﻴﺴﺮ ﺑﺎﺷﺪ ) ﻃﺒﻖ ﻧﻘﺸﻪ ﻫﺎ ی اﺟﺮاﻳﻲ (. پ.1 - 2 - 3 - ﺳﺎﻳﺮ ﻣﻼﺣﻈﺎت ﻓﻨﻲ ﻋﺒﻮر از رودﺧﺎﻧﻪ3 اﻟﻒ- ﻋﺒﻮر از رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ ی ﻛﻮﭼﻚ ﺑﻪ – ﻣﻨﻈﻮر ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی از ﺗﺨﺮﻳﺐ ﻳﺎ اﻳﺠﺎد آﺳﻴﺐ ﺑﻪ ﺣﻴﺎت ﺟﺎﻧﺪاران و ﮔﻴﺎﻫﺎن در ﺣﺮﻳﻢ رودﺧﺎﻧﻪ ﺗـﺎ ﺣـﺪ اﻣﻜـﺎن از ﻣﺴﻴﺮﻫﺎی دﺳﺘﺮﺳﻲ ﻣﻮﺟﻮد ﺑﺮای رﺳﻴﺪن ﺑﻪ ﻣﺤﻞ ﻋﺒﻮر از رودﺧﺎﻧﻪ اﺳﺘﻔﺎده ﺷﻮد . – ﻋﻤﻖ ﻋﺒﻮر ﻟﻮﻟﻪ از زﻳﺮ ﺑﺴﺘﺮ رودﺧﺎﻧﻪ ﺑﻪ ﺻﻮرﺗﻲ اﻧﺘﺨﺎب ﺷـﻮد ﻛـﻪ از ﺑـﺮوز ﻫﺮﮔﻮﻧـﻪ آﺳـﻴﺐ ﺑـﻪ ﺑﺴـﺘﺮ رودﺧﺎﻧـﻪ ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی ﺷﻮد . 1- Yield Stress 2- Swamp Weight 3 - ﻣﻄﺎﻟﺐ ﺑﺨﺶ ﻦﻳا ﭘﻴ ﺸﻨﻬﺎد ﺗﺤﻘ ﻢﻴﺗ ﺎﺗﻘﻴ ﻲ ﻃﺮح اﺳﺖ در و دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ وزرات ﻧﻔﺖ ﻣﻮﺟﻮد ﻛﻪ ﺴﺖﻴﻧ ﭘﻴﺸﻨﻬﺎد ﻣﻲ ﺷﻮد در دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻫـﺎ آﺗـ ی درﻲ زﻣـﺎن اﺟﺮا ﻟﺤﺎظ ﺷﻮد . ﭘﻴ ﻮﺳﺖ 1 - ﻣﻌﺮﻓ روش ﻲ یﻫﺎ ﻋﺒﻮر ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ ﻲ آﺑ یﻫﺎ ﻂﻴﻣﺤ از 07 / 10 / 94 155 – ﻧﻘﺎط ورودی و ﺧﺮوﺟﻲ ﻟﻮﻟﻪ در دو ﻃﺮف رودﺧﺎﻧﻪ ﺑﻪ یا ﮔﻮﻧﻪ اﻧﺘﺨﺎب ﺷﻮد ﻛﻪ ﺑﻪ اﻧﺪازه ﻛـﺎﻓﻲ از ﺣـﺮﻳﻢ رودﺧﺎﻧـﻪ دور ﺑﺎﺷﺪ ﺗﺎ آﺳﻴﺐ وارده ﺑﻪ ﺣﺮﻳﻢ اﻃﺮاف رودﺧﺎﻧﻪ ﺑﻪ ﺣﺪاﻗﻞ ﺑﺮﺳﺪ . – در ﺻﻮرت ﻧﻴﺎز ﺑﺮای ﻗﻄﻊ و ﭘﺎک ﺳﺎزی ﻣﺤﻞ ﺳﺎﻳﺖ ورودی ﻳﺎ ﺧﺮوﺟﻲ از ﮔﻴﺎﻫﺎن و درﺧﺘﺎن، ﺑﻪ یا ﮔﻮﻧﻪ ﻋﻤﻞ ﺷﻮد ﻛﻪ ﻛﻢ ﺗﺮﻳﻦ ﻣﻴﺰان ﭘﻮﺷﺶ ﮔﻴﺎﻫﻲ از ﺑﻴﻦ رود . – اﮔﺮ ﺷﻴﺐ ﻣﻨﺎﻃﻖ اﻃﺮاف رودﺧﺎﻧﻪ ﺑﻪ ﮔﻮﻧﻪ ای اﺳﺖ ﻛﻪ اﺣﺘﻤﺎل ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ آن در اﺛﺮ ﺗﺮدد ﺗﺠﻬﻴﺰات زﻳﺎد اﺳﺖ، ﺑﺎﻳﺪ از ﻣﺴﻴﺮﻫﺎی ﻣﻮﻗﺖ ﻋﺒﻮر ﺑﻪ یا ﮔﻮﻧﻪ اﺳﺘﻔﺎده ﻧﻤﻮد ﻛﻪ آﺛﺎر ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ ﺑﻪ ﺣﺪاﻗﻞ ﺑﺮ .ﺳﺪ در ﺗﺼﺎوﻳﺮ زﻳﺮ ﻧﺤﻮه ﻋﺒﻮر از رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ ی ﻛﻮﭼﻚ ﻠﻪﻴ وﺳ ﺑﻪ ﺣﻔﺮ ﻛﺎﻧﺎل ﻣﺸﺎﻫﺪه ﻣﻲ .ﺷﻮد ﺷﻜﻞ پ .1 - 1 - ﺟﺰﻳﻴ ﺎت اﺟﺮاﻳﻲ ﻋﺒﻮر از رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ ی ﻛﻮﭼﻚ از ﻃﺮﻳﻖ ﺣﻔﺮ ﻛﺎﻧﺎل و درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ ﻧﻔﺘﻲ رودﺧﺎﻧﻪ و ﻫﺎ ﻤﭗ دث آﻟﻮدﮔﻲ ﻫﺎی ﻧﻔ ل و اﺳﺘﻔﺎده از ﭘﻤ ﺮی و ﺑﺤﺮان ﺣﻮاد ﺘﻔﺎده از ﺣﻔﺮ ﻛﺎﻧﺎل ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﭘﻴﺸﮕﻴﺮ از رودﺧﺎﻧﻪ ﺑﺎ اﺳﺘ 9 دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞﻣ ﺟﺮاﻳﻲ ﻋﺒﻮر ﻟﻮﻟﻪ 07 / 10 / 94 1 - 2 - ﺟﺰﻳﻴ ﺎت اﺟ ﺷﻜﻞ پ. 156 6 157 ﻳﺴـﺘﻲ در آن ده ﺷﻮد. ﻮد. ل در ﺑﺴﺘﺮ رد زﻳـﺮ ﻧﻴـﺰ ﺑﺎﻳ ﻖ اﻃﺮاف اﺳﺘﻔﺎد اف اﺳﺘﻔﺎده ﺷﻮ ﺪ و ﻟﻮﻟﻪ ﻫﺎی اﻧﺘﻘﺎ ﺑ ﻫﺪ ﻮ د اﻣﺎ ﻣﻮار ﻲ ﺑﺎﻳﺪ از ﻣﻨﺎﻃﻖ و ﻣﻨﺎﻃﻖ اﻃﺮا ﻣﻲ .ﺷﻮد ل و اﺳﺘﻔﺎده از ﺑﻨﺪ ی ﻣﻌﻤﻮل ﺧﻮاﻫ ﻲﻄﻴﻣﺤ ﺴﺖﻳز ﺑﺴﺘﺮ رودﺧﺎﻧﻪ ﺎﻧﺎل ﻣﺸﺎﻫﺪه ﻣ ﻲ 07 / 10 / 94 ﺳﺘﻔﺎده ﺣﻔﺮ ﻛﺎﻧﺎل ﻣﺸﺎﺑﻪ روش یﻫﺎ ﻳﺖ ﻣﻼﺣﻈﺎت ﺮﺳﺎﻳﺶ ﺧﺎک ﻠﻪﻴ وﺳ ﺣﻔﺮ ﻛﺎ ﻪ ﻲ آﺑ یﻫﺎ ﻂﻴﻣﺤ از ﻪ از رودﺧﺎﻧﻪ ﺑﺎ اﺳ ﻧﻪ ﻫﺎ ﻣ ی ﺑﺰرگ ﺶ ﺑﻴ ﺗﺮ ﺑﺎ رﻋﺎﻳ ﺑﺮای ﻛﺎﻫﺶ ﻓﺮ ﻪ ﻫﺎ ی ﺑﺰرگ ﺑﻪ ﻋﺒﻮر ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ پ.1 - 3 - ﻋﺒﻮر ﻟﻮﻟﻪ ﻫﺎ ی ﺑﺰرگ ﻋﺒﻮر از رودﺧﺎﻧ ز ﺑﻪ ﻓﻀﺎی ﻛﺎر ز از ﺳﺎزه ﻫﺎﻳﻲ ﺒﻮر از رودﺧﺎﻧﻪ ﻣﻌﺮﻓ روش ﻲ ﻋ یﻫﺎ پ ﺷﻜﻞ ﻮر از رودﺧﺎﻧﻪ ﻫ ﻋ ﺎت ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ دﻧﺪ: در ﺻﻮرت ﻧﻴﺎز در ﺻﻮرت ﻧﻴﺎز ﻮﻳﺮ زﻳﺮ ﻧﺤﻮه ﻋﺒ ﭘﻴ ﻮﺳﺖ 1 - ﻣﻌ ب- ﻋﺒﻮ ﻣﻼﺣﻈﺎ رﻋﺎﻳﺖ ﮔﺮد – – در ﺗﺼﻮ و درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ رودﺧﺎﻧـﻪ رودﺧﺎﻧـﻪ ﺳﺖ، ﺑﺎﻳﺪ ـﻪ اﻃـﺮاف ﻳـﺎ ﺳـﺎﻳﺮ ﺳـﻄﺢ آب ﻧﻔﺘﻲ رودﺧﺎﻧﻪ و ﻫﺎ ﻴﺐ ﺑـﻪ ﺑﺴـﺘﺮ ـﺎﻓﻲ از ﺣـﺮﻳﻢ ﺠﻬﻴﺰات زﻳﺎد ا ﺳـﻴﺐ وارده ﺑـﻪ ت ﻧﺸﺖ ﻧﻔﺖ و ﺳ ﺣﻔـﺎری ﺑـﻪ دث آﻟﻮدﮔﻲ ﻫﺎی ﻧﻔ ﻚ ﺣﻔﺮ ﻛﺎﻧﺎل ز ﻫﺮﮔﻮﻧـﻪ آﺳـﻴ ﻛﻪ ﺑﻪ اﻧﺪازه ﻛـ در اﺛﺮ ﺗﺮدد ﺗﺠ ﻗﻞ ﺑﺮﺳﺪ. - 6 ﺑﺎﺷـﺪ ﺗـﺎ آﺳ ﺪ ﻛﻪ در ﺻﻮرت ود ﮔـﻞ و ﻻی ﺮی و ﺑﺤﺮان ﺣﻮاد ی ﺑﺰرگ ﺑﻪ ﻛﻤﻚ ﻛﺎﻧﺎل ﺳﺖ. د ﻛـﻪ از ﺑـﺮوز ﻛ اﻧﺘﺨﺎب ﺷﻮد ﺑﺮﺳﺪ . ل ﻓﺮﺳ ﺎﻳﺶ آن ﺳﺎﻳﺶ ﺑﻪ ﺣﺪاﻗ ﻖ ﺷـﻜﻞ پ. 1 - ژه ﻣﻮﺟﻮد ﺑﺎﺷﺪ در ﺻﻮرت ورو ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﭘﻴﺸﮕﻴﺮ ﺒﻮر از رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎی ﻲ ﺑﺪون ﺣﻔﺮ رد زﻳﺮ اﻟﺰاﻣﻲ ا ﻲ اﻧﺘﺨﺎب ﺷـﻮ ﺧﺎﻧﻪ ﺑﻪ یا ﮔﻮﻧﻪ ﺧﺎﻧﻪ ﺑﻪ ﺣﺪاﻗﻞ ﺳﺖ ﻛﻪ اﺣﺘﻤﺎل ﻤﻮد ﻛﻪ آﺛﺎر ﻓﺮﺳ ﻤﻮل آب ﻣﻄﺎﺑﻖ ﺤﻞ اﺟﺮای ﭘﺮوژ ﻈﺎرت ﺑﺎﺷﺪ ﺗﺎ 9 دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞﻣ ﺰﺋﻴﺎت اﺟﺮاﻳﻲ ﻋﺒ گ ﻳﺎ ﻣﺮاﻛﺰ آﺑﻲ ﻄﻲ رﻋﺎﻳﺖ ﻣﻮار ﺧﺎﻧﻪ ﺑﻪ ﺻﻮرﺗﻲ دو ﻃﺮف رودﺧ ﻳﻢ اﻃﺮاف رودﺧ ﻧﻪ ﺑﻪ ﮔﻮﻧﻪ ای اﺳ ای اﺳﺘﻔﺎده ﻧﻤ ﻻﺗﺮ از ﺣﺪ ﻣﻌﻤ دن ﻧﻔﺖ در ﻣﺤ ﻗﺮار ﺑﮕﻴﺮد. ﻄﺢ آب ﺗﺤﺖ ﻧﻈ 07 / 10 / 94 ﺷﻜﻞ پ.1 - 4 - ﺟﺰ رودﺧﺎﻧﻪ ﺑﺰرگ ( ﻲ زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄ زﻳﺮ ﺑﺴﺘﺮ رود ﺮوﺟﻲ ﻟﻮﻟﻪ در ﺐ وارده ﺑﻪ ﺣﺮﻳ اﻃﺮاف رودﺧﺎﻧ ﺖ ﻋﺒﻮر ﺑﻪ ﮔﻮﻧﻪ ﻦ آﻻت ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺎﻻ ﻞ ﺑﺮﺳﺪ. ﺗﺠﻬﻴﺰات زدود ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗ ﺣﻔﺎری ﺑﺎﻳﺪ ﺳﻄ ﺷﻮد. ﺷ ر ﻋﺒﻮر ﻟﻮﻟﻪ از ی اﻓﻘﻲ) HDD ( ﻼﺣﻈﺎت ﻋﻤﻮﻣﻲ ﻖ ﻋﺒﻮر ﻟﻮﻟﻪ از ﻮﮔﻴﺮی ﺷﻮد. ط ورودی و ﺧﺮ ر ﺑﺎﺷﺪ ﺗﺎ آﺳﻴﺐ ﺷﻴﺐ ﻣﻨﺎﻃﻖ ﻣﺴﻴﺮﻫﺎی ﻣﻮﻗﺖ ﻟﻴﺖ ﻫﺎی ﻦﻴﻣﺎﺷ ﺧﺎﻧﻪ ﺑﻪ ﺣﺪاﻗﻞ ﺪ ﻳﻚ ﺳﺮی از د ﺑﻪ رودﺧﺎﻧﻪ ﻣ ﺣ ﺗﻤﺎم ﻣﺮاﺣﻞ ﺷ ﻠﻴﺎت ﻣﺘﻮﻗﻒ 158 پ.1 - 2 - 4 - ﻋ - روش ﺣﻔﺎری ﻋﻼوه ﺑﺮ ﻣﻼ ﻋﻤﻖ • ﺟﻠﻮ ﻧﻘﺎط • دور اﮔﺮ • ﻣ از • ﻓﻌﺎﻟ رود ﺑﺎﻳﺪ • ﻣﻮاد در • ﻋﻤﻠ 8 پ - 159 ـﺎ ﮔـﻞ و ﻻی HD (ﻣﺸـﺎﻫﺪه ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺷﻮد ﺗـ ی اﻓﻘـﻲ ) DD اﺟﺮای ﺧﻂ ﻟﻮﻟﻪ و ﺧﺎک ﺑﺮداری از روش ﺣﻔـﺎری ﺑﺮای ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی H و ﻲ ﺑﺮای ﺗﺨﻠﻴﻪ ا ﻪ ﺑـﺎ اﺳـﺘﻔﺎده ﺑﺮ ﺑﺰرگ و درﻳﺎﭼﻪ ﻮر ﺑﻪ روشHDD ﻲ 07 / 10 / 94 ﻓﻀﺎی ﻣﻨﺎﺳﺒﻲ ﻮﻟﻪ از رودﺧﺎﻧﻪ در رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ ﺑ ی - ﺑﺮش ﻣﻘﻄﻊ ﻋﺒﻮ ﻪ ﻲ آﺑ یﻫﺎ ﻂﻴﻣﺤ از رت اﻣﻜﺎن ﺑﺎﻳﺪ اه ﻧﻴﺎﺑﺪ. و ﺳﺎﻳﺖ ﻋﺒﻮر ﻟﻮ د ﺳﻄﺢ ﻣﻌﻤﻮل آب ﺷﻜﻞ پ.1 - 6 - ﻋﺒﻮر ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ ج ﻟﻮﻟﻪ در ﺻﻮر ﻦﻳﻴﭘﺎ دﺳﺖ را ﻚ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ و ﻫﺎ 5 - ﺳ ﻧﺤﻮه ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻣﻌﺮﻓ روش ﻲ ﻋ یﻫﺎ در ﻣﺤﻞ ﺧﺮوج ﺣﻔﺎری ﺑﻪ آب وﻳﺮ زﻳﺮ ﺷﻤﺎﺗﻴﻚ ﺷﻜﻞ پ .1 - 5 ﭘﻴ ﻮﺳﺖ 1 - ﻣﻌ • در ﺗﺼﺎو ﻣﻲ .ﺷﻮد 160 07 / 10 / 94 دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﭘﻴﺸﮕﻴﺮی و ﺑﺤﺮان ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔﻲ ﻫﺎی ﻧﻔﺘﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ و درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ ﺷﻜﻞ پ.1 - 7 - ﺟﺰﻳﻴ ﺎت اﺟﺮاﻳﻲ روش ﻋﺒﻮر اﻓﻘﻲ ﺧﻂ ﻟﻮﻟﻪ )HDD ( 2 ﭘﻴﻮﺳﺖ2 راﻫﻨﻤﺎی ﭘﺮ ﻛﺮدن ﭼﻚ ﻟﻴﺴﺖ ﻫﺎی ارزﻳﺎﺑﻲ رﻳﺴﻚ ﺷﻜﺴﺖ ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ یﻫﺎ ﻢﻳﺣﺮ در ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻲ آﺑ 163 ﺑﻪ ﻏﻴﺮ از ﺧﻂ ز اﻳـﻦ ﻋﻨـﻮان ﻨﺪی اﻧﺪ ﺷﺪه. 1- Third Party 0/ 10 / 94 ﻄﻮط)ﺑ ﻋﻮاﻣﻠﻲ ، اﻣﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﻃﺮاﺣﻲ ﻃﺒﻘﻪ ﺑﻨ y ی ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻲ آﺑ 07 / ﺮ ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ ﺧﻄ ﻧﻴﺰ ﻧﺎﻣﻴﺪه اﻧﺪ ، ﺮد. ﻟﻪ در ﺷﺎﺧﺺ ﺸﺎﻫﺪه ﻫﺴﺘﻨﺪ. ﻟﻮﻟﻪ یﻫﺎ ﻢﻳﺣﺮ در ﻄﺎی ﭘﺮﺳﻨﻞ ﻏﻴﺮ ﻋﻮاﻣﻞ ﺧﺎرﺟﻲ را ﻧﻴﺰ در ﺑﺮ ﮔﻴﺮ ﻦ ﻟﻐﺰش ﻳﺎ زﻟﺰﻟ پ.2 - 1 ﻗﺎﺑﻞ ﻣﺸ ﺷﻜﺴﺖ ﺧﻄﻮط ﻟ ﻪ ﻧﺎﺷﻲ از ﺧﻄﺎ ﻋ اﻳﻦ ﻋﻮاﻣﻞ را ﺣﺮﻛﺖ زﻣﻴﻦ -- ﻦ ﻧﺎﺷﻲ از زﻣ ﻴﻦ ﻚ در پ ﻜﻞﺷ ی ارزﻳﺎﺑﻲ رﻳﺴﻚ ﺷ ارﺗﺒﺎط دارد ﻛﻪ ﺧﻲ از ﻣﺮاﺟﻊ ﺤﻴ ﻄﻲ از ﻗﺒﻴﻞ اﻣﺘﻴﺎز 20 % اﻣﺘﻴﺎز 20 % اﻣﺘﻴﺎز 10 % اﻣﺘﻴﺎز 15 % اﻣﺘﻴﺎز 15 % اﻣﺘﻴﺎز 5 % اﻣﺘﻴﺎز 15 % -- ----------- - 0 اﻣﺘﻴﺎز 100 % ﻞ ﺣﺮﻛﺖ زﻣﻴﻦ ﺛﺮﻮﻣﻞ ﺑﺮ ﻫﺮﻳﻚ ن ﭼﻚ ﻟﻴﺴﺖ ﻫﺎی ﻣﻞ ﺳﻮم1 ﻞ آﺳﻴﺐ رﺳﺎﻧ ﻲ ﻫﺴﺘﻨﺪ . در ﺑﺮ ﻲ از ﻋﻮاﻣﻞ ﻣﺤ 20 - 0 20 - 0 10 - 0 15 - 0 ﻣﻲ 15 - 0 5 - 0 15 - 0 ----- --------- 100 - ﻋﻮاﻣﻠﻲ از ﻗﺒﻴﻞ ﺷﺎﺧﺺ و ﻋﻮاﻣﻞ راﻫﻨﻤﺎی ﭘﺮ ﻛﺮدن یﻫﺎ ﻢﻳ ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻲ آﺑ ﺷﺎﺧﺺ ﻋﺎﻣﻞ ﺧﺺ ﺑﻪ ﻋﻮاﻣﻞ ﻂ اﻃﺮاف آن( ﺖ ﺧﻄﺮات ﻧﺎﺷﻲ ﻋﻤﻖ ﭘﻮﺷﺶ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻫﺎ ت ﺳﻄﺤﻲ ﻲ ﺧﻂ ﻫﺎی آﻣﻮزش ﻋﻤﻮﻣ ﺣﺮﻳﻢ ﺧﻂ ﻟﻮﻟﻪ ﺸﺖ زﻧﻲ -------------- روش ارزﻳﺎﺑﻲ ﺷ ﻣﺨﺘﻠﻒ اﻳﻦ ﭘﻴ ﻮﺳﺖ 2 - را ﭘﻴﻮﺳﺖ2 - راﻫﻨﻤﺎی ﭘﺮ ﻛﺮدن ﭼﻚ ﻟﻴﺴﺖ ﻫﺎی ارزﻳﺎﺑﻲ رﻳﺴﻚ ﺷﻜﺴﺖ ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ ﺣﺮ در پ.2 - 1 - اﻳﻦ ﺷﺎﺧ ﻟﻮﻟﻪ و ﻣﺤﻴﻂ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ اﻟﻒ - ﺣﺪاﻗﻞ ب- ﻓ ﺳﻄﺢ ج- ﺗﺎﺳﻴﺴ ﺎ د- ﺟﺎﻧﻤﺎﻳﻲ ﻫ - ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻫ و- ﺷﺮاﻳﻂ ز- دوره ﮔﺸ ---------- در اﻳﻦ ﻓﺎﻛﺘﻮرﻫﺎی و درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ ن ﻫـﺎ و ﻳـﺎ ـﺎی ﺳـﺎﻳﺮ ﻫـﻢ ﭼﻨـﺎن ی ﺟﺒـﺮان ﻧﻔﺘﻲ رودﺧﺎﻧﻪ و ﻫﺎ ﻣﺎن ﻫـﺎ، ارﮔـﺎن ﻲ از ﺣﻔـﺎری ﻫـ ﻫ ـﻦ ﺗﻮﺟﻬـﺎت ﻮدن ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎی دث آﻟﻮدﮔﻲ ﻫﺎی ﻧﻔ ک ﺑـﺮدار ی ﺳـﺎزﻣ ﺶ ﺗﻬﺪﻳﺪ ﻧﺎﺷﻲ ﻲ رﻏﻢ ﺗﻤﺎم اﻳـ ﻼع ﻫﺴﺘﻨﺪ. ارد ) ﭘﺎﻳﻴﻦ ﺗﺮ ﺑﻮ ﺮی و ﺑﺤﺮان ﺣﻮاد ﺧﺺ ﻋﺎﻣﻞ ﺳﻮم ﺣﻔﺎری و ﺧـﺎک ﻲ ،روﻧﺪ ﺑﻪ ﻛﺎﻫﺶ ﻋﻮاﻣﻞ ﺳﻮم ﻋﻠﻲ ﺧﻄﺎرﻫﺎ ﺑﻲ اﻃﻼ ﻛﺎران وﺟﻮد ﻧﺪ ﺎن( ﻲ دارد: ﺧﻂ ﻟﻮﻟﻪ :ز ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﭘﻴﺸﮕﻴﺮ رﻫﺎی ﺛﺮﻮﻣ ﺑﺮ ﺷﺎﺧ ﺣ ،ه از ﺣﻮادث ﻴﻨﻲ ﺑﻪ ﻛﺎر ﻣﻲ ﻋ ﻫﺎی ﻧﺎﺷﻲ از ﺴﺐ ﻣﺠﻮز ﻳﺎ ا ﻲ ﺑﺮای ﭘﻴﻤﺎن ﻛ ﻞ ﺧﺴﺎرت رﺳﺎ و ﻋﺎﻣﻞ ﺑﺴﺘﮕﻲ ﻣﻞ ﺳﻮم ﺧ م در ﻧﺰدﻳﻜﻲ ﺧﺺ ﻋﺒﺎرﺗﻨﺪ ا 9 دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞﻣ ﻞ پ.2 - 1 - ﻓﺎﻛﺘﻮر آﻣﺎر ﺛﺒﺖ ﺷﺪه ﻫﺎ اﺳﺖ . اﻗﺪاﻣﺎت ﺗﺴﻜﻴ ﻫﻢ ﭼﻨﺎن آﺳﻴﺐ ز ﻓﺮآﻳﻨﺪﻫﺎی ﻛﺴ ط ﻟﻮﻟﻪ، ﻣﺸﻮﻗﻲ ﺎرت ﺑﺮای ﻋﺎﻣﻞ ﻴﻴﻦ ﻣﻮ ﻗﻌﻴﺖ ﻫﺎ ﻋﺎﻣﻞ ﺳﻮم ﺑﻪ د ﻟﻪ از ﻃﺮف ﻋﺎﻣ ﻫﺎی ﻋﺎﻣﻞ ﺳﻮم دﻳﺪﮔﺎه اﻳﻦ ﺷﺎﺧ 07 / 10 / 94 ﺷﻜﻞ ﻋﺎﻣﻞ ﻣﻄﺎﺑﻖ ﻲ از ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ آن ﻳﺴﻚ ﻪ ﺑﺮای ارزﻳﺎﺑﻲ ﻫ ﻣﺎ دﻻﻳﻠﻲ ﻛﻪ ﻚ ﺗﺮ ﻣﻌﻤﻮﻻ از ﺮﺧﻮرد ﺑﺎ ﺧﻄﻮط ﻪ ﭘﺮﻫﻴﺰ از ﺧﺴﺎ دﻗﺖ ﻛﺎﻓﻲ دار ﺧﻂ در ﺗﻌﻴﻴ ﻋ دث ﻧﺎﺷﻲ از ﺳﻲ ﺑﻪ ﺧﻂ ﻟﻮ زﮔﺸﺖ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻫ د ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ از ک ﺑﺮدار ی ﺷﻚ (ﻫﺎ ﻞ ﻧﻘﻠﻴﻪ ﺧﺺ ﻣﻬﻢ ﺗﺮﻳﻦ ﺳﻴﺐ ﻫﺎی ﻧﺎﺷﻲ ﺎراﻣﺘﺮﻫﺎی رﻳﺴ ﺳﻨﺠﻪ ﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﺒﻂ ﻫﺴﺘﻨﺪ؛ اﻣ رﺗﻨﺪ از : ﻤﺎن ﻛﺎران ﻛﻮﭼﻚ ﺻﻮرت ﻋﺪم ﺑﺮ ﺴﺎرت ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺸﻪ ﻫﺎ د ﻳﻲ ﺑﺪون م دﻗﺖ ﺑﻬﺮه ﺑﺮد ﺘﻤﺎل وﻗﻮع ﺣﻮا ﺳﻬﻮﻟﺖ دﺳﺘﺮﺳ ﻧﻮع و دوره ﺑﺎز ﺧ ﺪﻳﺪﻛﻨﻨﺪﮔﺎن ﺗﺠﻬﻴﺰات ﺧﺎک ﭘﺮﺗﺎﺑﻪ )ﻫﺎ ﻣﻮﺷﻚ ﺗ ﺮاﻓﻴﻚ ﻞﻳ وﺳﺎ 164 در اﻳﻦ ﺷﺎﺧ ﻛﺸﺎورزان و آﺳ پ.2 - 1 - 1 - ﭘﺎ ﺑﺴﻴﺎری از ﺳﺎزﻣﺎن ﻫﺎ، ﻣﺮﺗﺒ داﻣﻪ دارد، ﻋﺒﺎ ﭘﻴﻤ – در – ﺧﺴ ﻧﻘﺸ – – ﻋﺪم اﺣﺘ – • • – ﺗﻬﺪ • • • 4 ﻛ پ ﺳ ا ﭘﻴ ﻮﺳﺖ 2 - راﻫﻨﻤﺎی ﭘﺮ ﻛﺮدن ﭼﻚ ﻟﻴﺴﺖ ﻫﺎی ارزﻳﺎﺑﻲ رﻳﺴﻚ ﺷﻜﺴﺖ ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ یﻫﺎ ﻢﻳﺣﺮ در ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻲ آﺑ 07 / 10 / 94 165 • ﺗﺠﻬﻴﺰات ﻛﺸﺎورزی • اﻟﻘﺎﺋﺎت ﻟﺮزه ای • ﺗﻴﺮک ﻫﺎی ﺣﺼﺎرﻛﺸﻲ دﻛﻞ • ﻫﺎی ﻣﺨﺎﺑﺮاﺗﻲ ﺗﻠﻔﻦ ) ( ﺎتﻴﺣ • وﺣﺶ ) ﺣﻴﻮاﻧﺎت ﺣﻔﺎر ﻳﺎ وزن ﻦﻴﺳﻨﮕ ( • ﻟﻨﮕﺮ ﻛﺸﺘﻲ ﻫﺎ و ﻗﺎﻳﻖ ﻫﺎ در ﻣﻮرد ﻟﻮﻟﻪ ﻫﺎی ﻣﺪﻓﻮن زﻳﺮ آب • ﻣﺎﺷﻴﻦ آﻻت ﻻﻳﺮوﺑﻲ – ﻓﺎﻛﺘﻮرﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ در ﻣﻌﺮض ﺧﻄﺮ ﺑﻮدن ﺗﺎﺳﻴﺴ ﺎت را ﺗﺤﺖ ﺗﺎﺛﻴﺮ ﻗﺮار ﻣﻲ دﻫﻨﺪ ﻋﺒﺎرﺗﻨﺪ از : • ﻋﻤﻖ ﭘﻮﺷﺶ • ﻣﺎﻫﻴﺖ ﭘﻮﺷﺶ ) ﺧﺎﻛﻲ، ﺳﻨﮕﻲ، ﺑﺘﻨﻲ و روﺳﺎزی ( • ﻣﻮاﻧﻊ ﺳﺎﺧﺘﻪ ﺷﺪه ﺗﻮﺳﻂ اﻧﺴﺎن ) ﺣﺼﺎرﻫﺎ، ﺰﻫﺎﻳر ﺧﺎک و ﺧﻨﺪق (ﻫﺎ • ﻣﻮاﻧﻊ ﻃﺒﻴﻌﻲ ) درﺧﺘﺎن، رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ، ﺧﻨﺪق ﻫﺎ و ﺻﺨﺮه (ﻫﺎ • وﺟﻮد ﻋﻼﻳﻢ ﻫﺸﺪار ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ1 • وﺿﻌﻴﺖ رﻋﺎﻳﺖ ﺣﺮﻳﻢ ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ )ROW ( 2 • دوره و ﻣﺪت ﺑﺎزدﻳﺪ ﻫﺎ و ﮔﺸﺖ ﻫﺎ زﻧﻲ • زﻣﺎن ﭘﺎﺳﺦ ﺑﻪ ﺧﻄﺮات ﮔﺰارش ﺷﺪه ﻫﻢ – ﭼﻨﻴﻦ ﺳﻄﺢ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﺑﺮاﺳﺎس وﺿﻌﻴﺖ ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫﺎی زﻳﺮ ﺗﺨﻤﻴﻦ زده ﻣﻲ :ﺷﻮد • ﭼﮕﺎﻟﻲ ﺟﻤﻌﻴﺘﻲ • ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻫﺎی ﺳﺎﺧﺖ و ﺳﺎز در ﻧﺰدﻳﻜﻲ ﺗﺎﺳﻴﺴ ﺎت • ﻣﺠﺎورت و ﺣﺠﻢ ﺗﺮاﻓﻴﻚ رﻳﻠﻲ و ﺟﺎده ای در ﻧﺰدﻳﻜﻲ ﺧﻂ • ﻣﺤﻞ ﻫﺎی ﻣﻬﺎر در ﺧﺎرج از آب • ﺗﻌﺪاد ﺳﺎﻳﺮ ﺗﺎﺳﻴﺴ ﺎت ﻣﺪﻓﻮن در ﻣﺤﻞ ﻏﻴﺮ از ﺧﻂ ﻟﻮﻟﻪ ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ اﻳﻦ ﻧﻜﺘﻪ ﺗﻮﺟﻪ داﺷﺖ ﻛﻪ آﺳﻴﺐ ﻫﺎی ﻧﺎﺷﻲ از ﻋﺎﻣﻞ ﺳﻮم ﺗﻨﻬﺎ ﺑـﻪ ﺳـﻮراخ ﺷـﺪﮔﻲ، ﺷﻜﺴـﺘﮕﻲ ﻳـﺎ ﭘـﺎره ﺷـﺪﮔﻲ ﺧﻄﻮط در زﻣﺎن ﺣﻔﺎری ﻣﺤﺪود ﻧﻤﻲ ﺷﻮد ﭼﺮاﻛﻪ درﺻﻮرﺗﻲ ﻛﻪ ﻫﻨﮕﺎم اﻧﺠﺎم ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺣﻔﺎری، ﺧﺮاﺷﻲ در ﻟﻮﻟﻪ ﻳﺎ ﭘﻮﺷـﺶ آن اﻳﺠ ﺎد ﮔﺮدد، اﻳﻦ ﺧﺮاش روﻧﺪ ﺗﺨﺮﻳﺐ ﻟﻮﻟﻪ را از ﻃﺮﻳﻖ ﺧﻮردﮔﻲ ﻳﺎ ﺧﺴﺘﮕﻲ ﺗﺴﺮﻳﻊ ﺧﻮاﻫﺪ ﻧﻤﻮد، ﻣﻀﺎف ﺑﺮ ا ﻦﻳـ ﻛـﻪ ﻣﻌﻤـﻮﻻ 1- Pipeline Marker 2- Right of Way 166 07 / 10 / 94 دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﭘﻴﺸﮕﻴﺮی و ﺑﺤﺮان ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔﻲ ﻫﺎی ﻧﻔﺘﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ و درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ اﻳﻦ ﺧﺮاش ﻫﺎ ﻧﺎدﻳﺪه ﮔﺮﻓﺘﻪ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . ﺑﻪ ﻫﻤ ﻴﻦ دﻟﻴﻞ آﻣﻮزش ﻧﻴﺮوی ﻛﺎرآﻣﺪ ﺑﺮای ﺑﺎزدﻳﺪ ﺧﻄﻮط در ﺣﻴﻦ ﻋﻤﻠﻴـﺎت ﺣﻔـﺎری در ﻧﺰدﻳﻜﻲ ﺗﺎﺳﻴﺴ ﺎت ﺑﺮای ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی از ﻧﺎدﻳﺪه ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﺪن ا ﻳﻦ ﻣﻮارد ﺿﺮوری اﺳﺖ . پ.2 - 1 - 2 - ارزﻳﺎﺑﻲ ﭘﺘﺎﻧﺴﻴﻞ آﺳﻴﺐ رﺳﺎﻧﻲ ﻋﺎﻣﻞ ﺳﻮم - ﺣﺪاﻗﻞ ﻋﻤﻖ ﭘﻮﺷﺶ ) وزن ﭘﻴﺸﻨﻬﺎدی 20 درﺻﺪ ( ﻋﻤﻘﻲ از ﺧﺎک ﻳﺎ ﻣﻮاد ﻣﺸﺎﺑﻬﻲ ﻛﻪ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﭘﻮﺷﺶ ﺧﻂ ﻟﻮﻟﻪ و ﺑﺮای ﻣﺤﺎﻓﻈﺖ ﻟﻮﻟﻪ از ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻫﺎی ﻋﺎﻣﻞ ﺳـﻮم روی آن ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮد، ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ اﻳﻦ ﭘﺎراﻣﺘﺮ اﺳﺖ . ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﻧﺴﺒﺖ دا دن ﻳﻚ اﻣﺘﻴﺎز ﺑﻪ ﻋﻤﻖ ﭘﻮﺷﺶ از راﺑﻄﻪ )پ.2 - 1 (اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲ .ﺷﻮد )پ.2 - 1( اﻣﺘﻴﺎز ﺣﺪاﻛﺜﺮ ﺗﺎ 20 = 12 / 13 × ) m (ﻋﻤﻖ ﭘﻮﺷﺶ در راﺑﻄﻪ ﻓﻮق ﺑﺮای ﻋﻤﻖ ﭘﻮﺷﺶ، ﺑﺎﻳﺪ ﻛﻢ ﺗﺮﻳﻦ ﻣﻘﺪار آن در ﻣﺤﺪوده ی ﻣﻮرد ﺑﺮرﺳﻲ را ﻗﺮار داد ﻫﻢ . ﭼﻨﻴﻦ ارزﻳﺎب ﺑﺎﻳـﺪ از دﻗﻴﻖ ﺑﻮدن و ﺑﻪ روز ﺑﻮدن آن اﻃﻤﻴﻨﺎن داﺷﺘ ﻪ ﺑﺎﺷﺪ . ﺑﺮرﺳﻲ ﺗﺠﺎرب ﻧﺸﺎن داده اﺳﺖ ﻛﻪ ﻋﻤﻖ ﭘﻮﺷﺶ ﻛﻢ ﺗﺮ از 30 ﺳﺎﻧﺘﻲ ﻣﺘﺮ ﺳﺒﺐ ﻣﻲ ﺷﻮد ﻛﻪ ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟـﻪ در ﺑﺮاﺑـﺮ ﻋﺒـﻮر ﻣﺎﺷﻴﻦ آﻻت ﺳﺒﻚ و ﺣﺘﻲ اﺑﺰارآﻻت ﻛﺸﺎورزی ﻧﻴﺰ آﺳﻴﺐ ﭘﺬﻳﺮ ﺑﺎﺷﺪ و ﻣﻄﺎﺑﻖ ﺗﻮﺻﻴﻪ ﺑﺴﻴﺎری از آﻳﻴﻦ ﻫـﺎ ﻧﺎﻣﻪ ﺣـﺪاﻗﻞ ﻋﻤـﻖ ﻛﻢ ﺗﺮ ﺑﺮای ﭘﻮﺷﺶ ﻟﻮﻟﻪ ﺿﺮوری اﺳﺖ . در ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ی ا ﻳﻦ ﭘﺎراﻣﺘﺮ ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ ﭘﻮﺷﺶ ﻫﺎﻳﻲ از ﻗﺒﻴﻞ ﺑﺘﻦ، ﭘﻮﺷﺶ ﻟﻮﻟﻪ، ﻳﺎ دال ﺑﺘﻨﻲ را ﻧﻴﺰ در ﻧﻈـﺮ داﺷـﺘﻪ و ﻣﻘـﺎدﻳﺮ ﭘﻮﺷﺶ ﺧﺎک ﻣﻌﺎدل آن ﻫﺎ را ﺟﺎﻳﮕﺰﻳﻦ ﻛﺮد ﺑﻪ . ﻋﻨﻮان ﻣﺜﺎل : ﭘﻮﺷﺶ ﺑﺘﻨﻲ 5 ﺳﺎﻧﺘﻲ ﻣﺘﺮی = 20 ﺳﺎﻧﺘﻲ ﻣﺘﺮ ﭘﻮﺷﺶ ﺧﺎﻛﻲ ﭘﻮﺷﺶ ﺑﺘﻨﻲ10 ﺳﺎﻧﺘﻲ ﻣﺘﺮی =30 ﺳﺎﻧﺘﻲ ﻣﺘﺮ ﭘﻮﺷﺶ ﺧﺎﻛﻲ ﻏﻼف ﺑﺘﻨﻲ = 60 ﺳﺎﻧﺘﻲ ﻣﺘﺮ ﭘﻮﺷﺶ ﺧﺎﻛﻲ دال ﺑﺘﻨﻲ = 60 ﺳﺎﻧﺘﻲ ﻣﺘﺮ ﭘﻮﺷﺶ ﺧﺎﻛﻲ در ﺻﻮرت وﺟﻮد ﭘﻮﺷﺶ ﺧﺎﻛﻲ روی ﭘﻮﺷﺶ ﻫﺎی ﻓﻮق ﻣﻘﺎدﻳﺮ ﻣﻌﺎدل آن ﺑﻪ ﻣﻘﺪار ﭘﻮﺷﺶ ﺧﺎﻛﻲ روی ﻟﻮﻟﻪ اﺿﺎﻓﻪ ﺧﻮاﻫﺪ . ﺷﺪ ﺑﺮای ﻣﺘﻮﻗﻒ ﻛﺮدن ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺣﻔﺎری، ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ از ﻋﻼﻳﻢ ﻫﺸﺪاردﻫﻨﺪه از ﻗﺒﻴﻞ ﻧﻮار ﻫﺸﺪار اﺳﺘﻔﺎده ﻛـﺮد ﻛـﻪ ﺑـﺮ رو آن ی ﻋﻼﻳﻢ ﻫﺸﺪاری ﭼﺎپ ﺷﺪه اﺳﺖ . ) ﺷﻜﻞ پ.2 - 2( ﭘﻴ ﻮﺳﺖ 2 - راﻫﻨﻤﺎی ﭘﺮ ﻛﺮدن ﭼﻚ ﻟﻴﺴﺖ ﻫﺎی ارزﻳﺎﺑﻲ رﻳﺴﻚ ﺷﻜﺴﺖ ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ یﻫﺎ ﻢﻳﺣﺮ در ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻲ آﺑ 07 / 10 / 94 167 ﺷﻜﻞ پ .2 - 2 - ﻧﺼﺐ ﻧﻮار ﻫﺸﺪار در ﻣﺴﻴﺮ ﺧﻂ ﻟﻮﻟﻪ ﻧﻮارﻫﺎی ﻫﺸﺪاردﻫﻨﺪه ی ﻣﺪﻓﻮن ﻣﻌﻤﻮﻻ ﺑﻪ ﻋﺮض 75 ﺗﺎ90 ﺳﺎﻧﺘﻲ ﻣﺘﺮ ﺑﻮده و ﺑﻪ دﻟﻴﻞ اﻳﻦ ﻛـﻪ ﺗﺠﻬﻴـﺰات ﺣﻔـﺎری ﺑـﺮای ﻧﻔﻮذ در آن ﻫﺎ دﭼﺎر ﻣﺸﻜﻞ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ ﺗﺎ ﺣﺪی از آﺳﻴﺐ رﺳﻴﺪن ﺑﻪ ﻟﻮﻟﻪ از اﻳﻦ ﻃﺮﻳﻖ ﺟﻠـﻮﮔﻴﺮی ﺧﻮاﻫﻨـﺪ ﻛـﺮد . اﺳـﺘﻔﺎده از ﻋﻼﻳﻢ ﻫﺸﺪاردﻫﻨﺪه ﺳﻄﺤﻲ ) ﭘﺮﭼﻢ ( ﻫﺎ ﻧﻴﺰ در ﻫﻤﻴﻦ راﺳﺘﺎ اﺛﺮﺑﺨﺶ ﺧﻮاﻫﻨﺪ ﺑﻮد؛ اﻣﺎ در ﻣﺤﺪوده ﺣﺮ یﻫﺎ ﻢﻳ ﻣﻨﺎﺑﻊ آﺑﻲ وﺟﻮد ﻫﺮ دو ﻋﻼﻣﺖ ﻫﺸﺪار ﻣ ﻮ ﻛﺪا ﺗﻮﺻﻴﻪ ﻣﻲ .ﺷﻮد ﻧﺤﻮه ی در ﻧﻈﺮ داﺷﺘﻦ ﻧﻮار و ﺷﺒﻜﻪ ﻣﺤﺎﻓﻆ در اﻣﺘﻴ ﺎز ﻋﺎﻣﻞ ﺳﻮم ﺑﻪ ﺻﻮرت زﻳﺮ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد . ﻧﻮار ﻫﺸﺪار ) ﻣﺤﺎﻓﻆ ( = ﭘﻮﺷﺶ اﺿﺎﻓﻲ 9 ﺳﺎﻧﺘﻲ ﻣﺘﺮ ﺷﺒﻜﻪ ﻫﺸﺪار ) ﻣﺤﺎﻓﻆ ( = ﭘﻮﺷﺶ اﺿﺎﻓﻲ 45 ﺳﺎﻧﺘﻲ ﻣﺘﺮ در ﻣﻮرد ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ ی ﻣﺪﻓﻮن زﻳﺮ آب ) ﻋﺒﻮر از رودﺧﺎﻧﻪ ( ﻫﺎ ﺷﺮاﻳﻂ ﻣﺸﺎﺑﻬﻲ ﺑﺮای ﻣﺤﺎﺳـﺒﻪ ی ﺷـﺎﺧﺺ در ﻧﻈـﺮ ﮔﺮﻓﺘـﻪ ﺧﻮاﻫﺪ . ﺷﺪ در ﻣﻮرد ﺧﻄﻮط ﻋﺒﻮری از رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎی ﻗﺎﺑﻞ ﻛﺸﺘﻴﺮاﻧﻲ روش ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﺑﻪ ﺻﻮرت زﻳﺮ اﺳﺖ . ﻋﻤﻖ ﻗﺮارﮔﻴﺮی ﻟﻮﻟﻪ زﻳﺮ ﺳﻄﺢ آب ﺑﻴﻦ0ﺗﺎ5/1ﻣﺘﺮ ................................ ........... ....... ﺻﻔﺮ اﻣﺘﻴﺎز ﻋﻤﻖ ﻗﺮارﮔﻴﺮی ﻟﻮﻟﻪ زﻳﺮ ﺳﻄﺢ آب ﺑﻴﺶ از5/1ﻣﺘﺮ ) ﺣﺪاﻛﺜﺮ ﻋﻤﻖ ﻟﻨﮕﺮﻫﺎ ( .................. 3 اﻣﺘﻴﺎز ﻋﻤﻖ ﻗﺮارﮔﻴﺮی ﻟﻮﻟﻪ زﻳﺮ ﺳﻄﺢ آب ازﺶﻴﺑ ﺣﺪاﻛﺜﺮ ﻋﻤﻖ ﻟﻨﮕﺮﻫﺎ ................... ... .............. 7 اﻣﺘﻴﺎز ﻋﻤﻖ ﻗﺮارﮔﻴﺮی ﻟﻮﻟﻪ زﻳﺮ ﻛﻒ ﻛﺎﻧﺎل ) اﻳﻦ اﻣﺘﻴﺎز ﺑﻪ ﻣﻘﺎدﻳﺮ ﻓﻮق اﺿﺎﻓﻪ ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ ( 0 ﺗﺎ60 ﺳﺎﻧﺘﻲ .ﻣﺘﺮ .................................. .......................... ﺻﻔﺮ اﻣﺘﻴﺎز 60ﺗﺎ90 ﺳﺎﻧﺘﻲ ﻣﺘﺮ ............................................................ 3 اﻣﺘﻴﺎز 90ﺗﺎ150 ﺳﺎﻧﺘﻲ ﻣﺘﺮ .......................................................... 5 اﻣﺘﻴﺎز 150ﺳﺎﻧﺘﻲ ﻣﺘﺮ ﺗﺎ ﺣﺪاﻛﺜﺮ ﻋﻤﻖ ﻻﻳﺮوﺑﻲ ........................... 7 اﻣﺘﻴﺎز ﻫﺸﺪار ! ﺣﻔﺎری ﻣﻤﻨﻮع ﺳﻄﺢ زﻣﻴﻦ ﻛﻢ ﺗﺮﻳﻦ ﻋﻤﻖ ﭘﻮﺷﺶ ﻧﻮع ﻋﻼﻳﻢ ﻫﺸﺪاردﻫﻨﺪه ﺧﻂ ﻟﻮﻟﻪ دال ﺑﺘﻨﻲ 168 07 / 10 / 94 دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﭘﻴﺸﮕﻴﺮی و ﺑﺤﺮان ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔﻲ ﻫﺎی ﻧﻔﺘﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ و درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ ازﺶﻴﺑ ﺣﺪاﻛﺜﺮ ﻋﻤﻖ ﻻﻳﺮوﺑﻲ ............................................ 10 اﻣﺘﻴﺎز ﭘﻮﺷﺶ ﺑﺘﻨﻲ ) اﻳﻦ اﻣﺘﻴﺎز ﺑﻪ ﻣﺠﻤﻮع اﻣﺘﻴﺎزات ﻓﻮق اﺿﺎﻓﻪ ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ ( ﺑﺪون ﭘﻮﺷﺶ ............................................ ...... ........... .......... ﺻﻔﺮ اﻣﺘﻴﺎز ﺣﺪاﻗﻞ5/2 ﺳﺎﻧﺘﻲ ﻣﺘﺮ ﭘﻮﺷﺶ .............................................. 5 اﻣﺘﻴﺎز ﻣﺠﻤﻮع اﻣﺘﻴﺎزات ﻓﻮق ﻧﺒﺎﻳﺪ از 20 اﻣﺘﻴﺎز ﺑﻴﺶ ﺗﺮ ﺷﻮد . اﻳﻦ اﻣﺘﻴﺎزات ﺑﺎ ﻓﺮض اﻳﻦ در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﺪه اﻧـﺪ ﻛـﻪ ﻋﻤـﻖ آب ﻣﺎﻧﻌﻲ ﺑﺮای دﺳﺘﺮﺳﻲ ﻋﺎﻣﻞ ﺳﻮم اﺳﺖ . در ﻣﻮرد ﻣﻘﺎﻃﻊ ﻋﺒﻮری از رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ ﺗﻬﻴﻪ ﻧﻘﺸﻪ )ﻫﺎ ﺷﻜﻞ پ.2 - 3 ( ﺑﻪ ارزﻳﺎﺑﻲ ﺑﻬﺘـﺮ ﺷﺎﺧﺺ ﺗﻮﺳﻂ ارزﻳﺎب ﻛﻤﻚ ﺧﻮاﻫﺪ ﻧﻤﻮد . ﺷﻜﻞ پ .2 - 3 - ﻧﻤﻮﻧﻪ ای از ﻧﻘﺸﻪ ﻫﺎی ﻋﺒﻮر ﺧﻂ ﻟﻮﻟﻪ از ﺑﺴﺘﺮ رود - ﺳﻄﺢ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ) وزن ﭘﻴﺸﻨﻬﺎدی 20 درﺻﺪ ( اﻳﻦ ﭘﺎراﻣﺘﺮ در واﻗﻊ ﺑﻴﺎن ﮔﺮ اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮع اﺳﺖ ﻛﻪ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﺣﻔﺎری ﺑﻴﺶ ﺗﺮ در ﻣﺤﺪوده ی ﻟﻮﻟﻪ، اﺣﺘﻤـﺎل ﺑﺮﺧـﻮرد ﺑـﺎ آن را اﻓﺰاﻳﺶ ﺧﻮاﻫﺪ داد . اﻳﻦ ﺷﺎﺧﺺ ﺑﻪ ﻛﻤﻚ ﺟﻤﻌﻴﺖ ﻓﻌﺎل در ﻣﺤﺪوده ﺧﻂ، وﺟﻮد رﻳﻞ راه آﻫﻦ، اﺗﻮﺑﺎن، ﻣﺴﻴﺮ ﻋﺒﻮر اﺗﻮﻣﺒﻴﻞ ﻫﺎ ﺑﻪ ﺧﺼﻮص اﺗﻮﻣﺒﻴﻞ ﻫﺎی ﭘﺮﺳﺮﻋﺖ و اﺗﻮﻣﺒﻴﻞ ﻫﺎی ﺳﻨﮕﻴﻦ ) ﻛﺎﻣﻴﻮن ( ﻫﺎ ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﻣﻲ ﺷـﻮد . ﭼـﺮ ا ﻛـﻪ ﺧﺴـﺎرات ﻧﺎﺷـﻲ از اﻳـﻦ وﺳﺎﻳﻞ ﻧﻘﻠﻴﻪ در ﺻﻮرت ﺑﺮﺧﻮرد ﺑﻪ ﺧﻂ ﻟﻮﻟﻪ ﺑﺴﻴﺎر ﺷﺪﻳﺪ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد ﻫﻢ . ﭼﻨﻴﻦ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﺣﻴﻮاﻧﺎت ﺳﻨﮕﻴﻦ وزن و ﺣﻔﺎر ﻧﻴـﺰ در ﻣﻘﺪار اﻳﻦ ﺷﺎﺧﺺ ﻣﻬﻢ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد . در ﺻﻮرت ﺑﺪون ﭘﻮﺷﺶ ﺑﻮدن ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ ﺣﻴﻮاﻧﺎت ﺳﺒﻚ وزن و ﭘﺮﻧﺪﮔﺎن ﻧﻴـﺰ ﻗـﺎدر ﺑـﻪ آﺳﻴﺐ رﺳﺎﻧﻲ ﺑﻪ ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ ﺧﻮاﻫﻨﺪ ﺑﻮد » . ﺳﻄﺢ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﺑﻪ «ﻫﺎ ﻃﻮر ﻣﻌﻤﻮل ﻳﻚ ﭘﺎراﻣﺘﺮ رﻳﺴﻚ ﻣﺤﺴﻮب ﺷﺪه و ﻣﻌﻤﻮﻻ در ﻃﻮل زﻣﺎن ﺑﺮای ﻳﻚ ﻧﻘﻄﻪ ﺧﺎص از ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ ﺛﺎﺑﺖ ﻧﺨﻮاﻫﺪ ﺑﻮد . ﺗﻨﻬﺎ راه ﻛﺎر ﭘﻴﺸﻨﻬﺎدی ﺑـﺮای ﻓـﺮار از اﻳـﻦ ﻋﺎﻣـﻞ ﺗﻐﻴﻴـﺮ ﻣﺴﻴﺮ ﺧﻂ ﻟﻮﻟﻪ اﺳﺖ ﻛﻪ اﻳﻦ روش ﻧﻴﺰ از راه ﻛﺎرﻫﺎی ﻣﻌﻤﻮل ﻛﺎﻫﺶ رﻳﺴﻚ ﺑﻪ ﺣﺴﺎب ﻧﻤـﻲ آﻳـﺪ . ﺑـﺮای ﺑـﺮآورد اﻣﺘﻴـﺎز اﻳـﻦ ﭘﺎراﻣﺘﺮ از روش زﻳﺮ اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲ ﺷﻮد ) ﺑﻴﺎن ﻣﺜﺎل ﺑﺮای ﻓﻬﻢ ﺑﻬﺘﺮ اﺳﺖ (: ﻧﻘﺎط ﺑﺎ ﺳﻄﺢ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﺑﺎﻻ ﺑﻪ ﺷﺮح زﻳﺮ دارای ﺻﻔﺮ اﻣﺘﻴﺎز ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ : • ﻣﻨﺎﻃﻖ ﭘﺮﺟﻤﻌ ﻴﺖ • ﻣﻨﺎﻃﻖ در ﺣﺎل ﺳﺎﺧﺖ و ﺳﺎز ﺳﺎﺣﻞ رودﺧﺎﻧﻪ ﻣﺸﺎﻫﺪه ﻗﺒﻠﻲ ﺳﺎﺣﻞ آب ﻛﻒ رودﺧﺎﻧﻪ ﺧﻂ ﻟﻮﻟﻪ رخ ﻧﻤﺎ ﺷﺪه ﺧﻂ ﻟﻮﻟﻪ5/1ﻣﺘﺮ ﭘﻴ ﻮﺳﺖ 2 - راﻫﻨﻤﺎی ﭘﺮ ﻛﺮدن ﭼﻚ ﻟﻴﺴﺖ ﻫﺎی ارزﻳﺎﺑﻲ رﻳﺴﻚ ﺷﻜﺴﺖ ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ یﻫﺎ ﻢﻳﺣﺮ در ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻲ آﺑ 07 / 10 / 94 169 • ﺗﻌﺪاد زﻳﺎد ﺗﻤﺎس ﻫﺎی ﻣﺮدﻣﻲ ﻣﺒﺘﻨﻲ ﺑﺮ ﻳﺎﻓﺘﻦ ﺧﻂ ﻟﻮﻟﻪ )2 ﺗﻤﺎس د ر ﻫﻔﺘﻪ و ﺑﻴﺶ (ﺗﺮ • ﻣﺠﺎورت ﻳﺎ ﺗﻘﺎﻃﻊ ﺑﺎ رﻳﻞ ﻳﺎ ﺟﺎده ای ﻛﻪ ﺧﻄﺮ ﺳﺎز ﺑﺎﺷﺪ • ﺳﺎﻳﺮ ﺗﺎﺳﻴﺴ ﺎت ﻣﺪﻓﻮن ﺑﻪ ﺗﻌﺪاد زﻳﺎد • ﺗﺨﺮﻳﺐ ﻫﺎی ﻣﺪاوم از ﻃﺮﻳﻖ ﺎتﻴﺣ وﺣﺶ • ﻣﺤﻞ ﻟﻨﮕﺮاﻧﺪازی ﻣﻌﻤﻮل • ﻣﺤﻞ ﻣﻌﻤﻮل ﻻﻳﺮوﺑﻲ ﻧﻘﺎﻃﻲ ﺑﺎ ﺳﻄﺢ ﻣﺘﻮﺳﻂ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ، ﺑﻪ ﺷﺮح زﻳﺮ دارای 8 اﻣﺘﻴﺎز ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ : • ﻣﻨﺎﻃﻖ ﺑﺎ ﺗﻤﺮﻛﺰ ﺟﻤﻌﻴﺘﻲ ﻣﺘﻮﺳﻂ • ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻫﺎی ﺳﺎﺧﺘﻤﺎﻧﻲ ﻏﻴ ﺮﻣﻌﻤﻮﻟ ﻛﻪ ﻲ ﺗﻬﺪ ﻳ ﺪﻛﻨﻨﺪه ﻧﻴﺴﺘﻨﺪ • ﺗﻌﺪاد ﻛﻤﻲ از ﮔﺰارﺷﺎت ﺑﺮﺧﻮرد ﺑﺎ ﺧﻂ ﻟﻮﻟﻪ ﻛﻢ ) ﺗﺮ از 5 ﻋﺪد در ﻣﺎه ( • ﺗﻌﺪاد ﻛﻢ ﺗﺎﺳﻴﺴ ﺎت ﻣﺪﻓﻮن در ﻣﻨﻄﻘﻪ • آﺳﻴﺐ ﻫﺎی ﻧﺎﺷﻲ از ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﺟﺎﻧﻮران ﺑﺎ ﺗﻌﺪاد ﻛﻢ ﻧﻘﺎط ﺑﺎ ﺳﻄﺢ ﭘﺎﻳﻴﻦ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﺑﻪ ﺷﺮح زﻳﺮ دارای 15 اﻣﺘﻴﺎز ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨ ﺪ: • ﻣﻨﺎﻃﻖ ﺑﺎ ﺗﻤﺮﻛﺰ ﺟﻤﻌﻴﺘﻲ ﻛﻢ و ﻣﻨﺎﻃﻖ روﺳﺘﺎﻳﻲ • ﮔﺰارﺷﺎت ﭘﻴﺮاﻣﻮن ﺑﺮﺧﻮرد ﺑﺎ ﻟﻮﻟﻪ ﻛﻢ ﺗﺮ از 10 ﺑﺎر در ﺳﺎل ﺑﺎﺷﻨﺪ . • ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻫﺎی ﻣﻌﻤﻮل آﺳﻴﺐ رﺳﺎﻧﻲ در ﻣﻨﻄﻘﻪ اﻧﺠﺎم ﻧﮕﻴﺮﻧﺪ ) ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻫﺎی ﻛﺸﺎورزی ﺑﺎ اﺑﺰار ﺳﻨﺘﻲ ﻳﺎ ﻋﻤﻖ زﻳﺎد ﻟﻮﻟﻪ ( • ﻣﻨﺎﻃﻖ ﺑﺪون ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ دارای 20 اﻣﺘﻴﺎز ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ . در دﺳ ﺘﻪ ﺑﻨﺪی ﻓﻮق ، ﺟﻤﻌﻴﺖ ﻳﻜﻲ از ﻋﻮاﻣﻞ ﻛﻠﻴﺪی ﻣﺤﺴﻮب ﻣﻲ ﺷﻮد ﭼﺮا ﻛﻪ ﻋﻤﺪﺗﺎ ﺟﻤﻌﻴﺖ ﺑﺎ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻫـﺎ ﻳﻲ از ﻗﺒﻴـﻞ : ﺣﺼﺎر ﻛﺸﻲ ، ﺑﺎﻏﺒﺎﻧﻲ، ﺣﻔﺮ ﭼﺎه آب و ﻓﺎﺿﻼب، ﺳﺎﺧﺖ دﻳﻮار ﺣﺎﺋﻞ ، اﻳﺠﺎد ﻓﻀﺎی ﺳﺒﺰ و ﺳﺎﺧﺖ اﺳـﺘﺨﺮ ﻫﻤـﺮاه اﺳـﺖ ﻛـﻪ از ﭘﺘﺎﻧﺴﻴﻞ ﺑﺮﺧﻮرد ﺑﺎ ﺧﻂ ﻟﻮﻟﻪ ﺑﺮﺧﻮردارﻧﺪ . ﮔﺎه ﻧﻴﺰ ﺑﺮﺧﻮردﻫﺎی ﺻﻮرت ﮔ ﺮﻓﺘﻪ ﻛﻪ ﻣﻨﺠﺮ ﺑﻪ ﺗﺨﺮﻳﺐ ﭘﻮﺷـﺶ ﺑﺘﻨـﻲ ﻳـﺎ ﺧـﺮاش ﺑﺮداﺷﺘﻦ ﻣﻲ ﻫﺎ ﻟﻮﻟﻪ ﮔﺮدﻧﺪ در ﺳﺎل ﻫﺎی آﺗﻲ ﺳﺒﺐ ﺷﻜﺴﺘﮕﻲ ﻫﺎ ﻟﻮﻟﻪ ﺧﻮاﻫﻨﺪ ﺷﺪ . - ﺗﺎﺳﻴﺴ ﺎت رو ﺳﻄﺤ ﻲ ) وزن ﭘﻴﺸﻨﻬﺎدی 10 درﺻﺪ ( اﻳﻦ ﭘﺎراﻣﺘﺮ اﺳﺘﻌﺪاد آﺳﻴﺐ ﭘﺬﻳﺮی ﺗﺎﺳﻴﺴ ﺎت رو ﺳﻄﺤﻲ از ﻋﺎﻣﻞ ﺳﻮم را ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﻣﻲ ﻛﻨﺪ . ﺗﺎﺳﻴﺴ ﺎت رو ﺳﻄﺤ ﻲ ﺧﻄـﻮط ﻟﻮﻟﻪ در ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ ﺑﺎ ﺑﺨﺶ ﻫﺎی ﻣﺪﻓﻮن در ﻣﻌﺮض آﺳﻴﺐ ﻫﺎی ﻣﺘﻔﺎوﺗﻲ ) ﻧﺎﺷﻲ از ﻋﺎﻣﻞ ﺳﻮم ( ﻫﺴﺘﻨﺪ . ﺑﺮﺧﻲ از اﻳـﻦ آﺳـﻴﺐ ﻫـﺎ ﻋﺒﺎرﺗﻨﺪ از ﺑﺮﺧﻮرد وﺳﺎﻳﻞ ﻧﻘﻠﻴﻪ ﻳﺎ ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺧﺮاب ﻛﺎراﻧﻪ . در ﻣﻘﺎﻃﻌﻲ ﻛﻪ اﻳﻦ ﺗﺎﺳﻴﺴ ﺎت وﺟﻮد ﻧﺪارﻧﺪ اﻣﺘﻴﺎز ﻫﺎ آن ﻛﺎﻣﻞ در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﻣﻲ ﺷﻮد ؛ اﻣﺎ در ﻣﻘﺎﻃﻊ ﻣﻮﺟﻮد اﻣﺘﻴﺎز ﺑﻪ ﺗﺮﺗﻴـﺐ زﻳـﺮ ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﻣﻲ :ﺷﻮد 170 07 / 10 / 94 دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﭘﻴﺸﮕﻴﺮی و ﺑﺤﺮان ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔﻲ ﻫﺎی ﻧﻔﺘﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ و درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ ﻧﺒﻮد ﺗﺎﺳﻴﺴ ﺎت رو ﺳﻄﺤ ﻲ......................................................................... 10 اﻣﺘﻴﺎز وﺟﻮد ﺗﺎﺳﻴﺴ ﺎت رو ﺳﻄﺤ ﻲ...................................................................... ﺻﻔﺮ اﻣﺘﻴﺎز ﺑﺮاﺳﺎس وﺿﻌﻴﺖ ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫﺎی زﻳﺮ، اﻣﺘﻴﺎزات ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﺷﺪه ﺑﻪ ﻣﻘﺎدﻳﺮ ﺑﺎﻻ اﺿﺎﻓﻪ ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ ) در ﺻﻮرت وﺟﻮد ﺗﺎﺳﻴﺴ ﺑﻪ ﺎت ﺻﻔﺮ اﺿﺎﻓﻪ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ (: ﻓﺎﺻﻠﻪ ﺗﺎﺳﻴﺴ ﺎت ﺗﺎ اﺗﻮﻣﺒﻴﻞ ازﺶﻴﺑﻫﺎ 600ﻣﺘﺮ ﺑﺎﺷﺪ ...................................... ............................................... . .......... 5 اﻣﺘﻴﺎز ﻣﺤﺪوده ﺑﻪ ﻛﻤﻚ ﺣﻔﺎری ﺑﺎ ﻓﺎﺻﻠﻪ ی2ﻣﺘﺮ ﺣﻔﺎﻇﺖ ﺷﺪه ﺑﺎﺷﺪ ...... .................................................. ......................... 2 اﻣﺘﻴﺎز وﺟﻮد ﻧـﺮده ﻣﺤـﺎﻓﻆ ) ﺑـﻪ ﺿـﺨﺎﻣﺖ10ﺳـﺎﻧﺘﻲ ﻣﺘـﺮ و ﺗﺮﺟ ﻴ ﺤـﺎ از ﺟـﻨﺲ ﻟﻮﻟـﻪ آﻫﻨـﻲ ( ﺑـﻴﻦ اﺗﻮﻣﺒﻴـﻞ ﻫـﺎ و ﺗﺎﺳﻴﺴ ﺎت .. .................................. ..................................................... ..................................................................... 3 اﻣﺘﻴﺎز دﻳـﻮاره ای از درﺧﺘـﺎن ) ﺑـﺎ ﻗﻄـﺮ40ﺳـﺎﻧﺘﻲ ﻣﺘـﺮ ﻳــﺎ ﺳـﺎزه ﻫـﺎ ﻳﻲ ﺑـﺎ ﻋﻤﻠﻜـﺮد ﻣﺸـﺎﺑﻪ ﺑـﻴﻦ ﺗﺎﺳﻴﺴــ ﺎت و اﺗﻮﻣ ﻫﺎ ﺒﻴﻞ (........................................... .................................................. ............................................................. 4 اﻣﺘﻴﺎز ﺧﻨﺪق ) ﺑﻪ ﻋﻤﻖ و ﻋﺮض ﺣﺪاﻗﻞ10ﺳﺎﻧﺘﻲ (ﻣﺘﺮ ﺑﻴﻦ اﺗﻮﻣﺒﻴﻞ ﻫﺎ و ﺗﺎﺳﻴﺴ ﺎت. ............................................. ............ 3 اﻣﺘﻴﺎز وﺟﻮد ﻋﻼﻳﻢ ﻫﺸﺪاردﻫﻨﺪه ............................................................................. .................................................. ... 1 اﻣﺘﻴﺎز ﺷﻜﻞ پ .2 - 4 - ﻧﻤﻮﻧﻪ ای از اﻣﺘﻴﺎزدﻫﻲ ﺑﻪ ﭘﺎراﻣﺘﺮ ﺗﺎﺳﻴﺴ رو ﺎت ﺳﻄﺤﻲ درﺧﺖ ﺷﻴﺮآﻻت ﻣﻮاﻧﻊ ﺑﺘﻨﻲ 150 ft ﺑﺰرﮔﺮاه ﺣﻔﺎﻇﺖ درﺧﺘﺎن ﻣﻮاﻧﻊ ﺑﺘﻨﻲ ﺣﺼﺎر ﻓﺎﺻﻠﻪ از ﺑﺰرﮔﺮاه ﻋﻼﻳﻢ اﻣﺘﻴﺎز 2 4 2 0 1 9 ﭘﻴ ﻮﺳﺖ 2 - راﻫﻨﻤﺎی ﭘﺮ ﻛﺮدن ﭼﻚ ﻟﻴﺴﺖ ﻫﺎی ارزﻳﺎﺑﻲ رﻳﺴﻚ ﺷﻜﺴﺖ ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ یﻫﺎ ﻢﻳﺣﺮ در ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻲ آﺑ 07 / 10 / 94 171 - ﻣﺤﻞ ﺧﻂ ﻟﻮﻟﻪ ) وزن ﭘﻴﺸﻨﻬﺎدی 15 درﺻﺪ ( ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻣﺤﻞ دﻗﻴﻖ ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ راه اﻧﺪازی ﺳﻴﺴﺘﻤﻲ ﺑﺮای اﺳﺘﻌﻼم ﭘ ﻴﺶ از آﻏﺎز ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺣﻔﺎری ﺿﺮوری اﺳﺖ . ﺎﻻتﻳ در ا ﻣﺘﺤﺪه ﭼﻨﻴﻦ ﺳﻴﺴﺘﻤﻲ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻣﺠﺰا در ﻫﺮﻳﻚ از اﻳﺎﻻت راه اﻧﺪازی ﺷﺪه اﺳﺖ . ﺷﻤﺎره ﺗﻠﻔـﻦ ﻫـﺎی اﻳـﻦ ﺳـﺎﻣﺎﻧﻪ ﺑﺮای ﻫﺮ ﻳﻚ از اﻳﺎﻻت ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻣﺠﺰا و از ﻃﺮﻳﻖ اﻃﻼع رﺳﺎﻧﻲ ﻫﺎی ﮔﺴﺘﺮده اﻋﻼم ﺷﺪه . اﻧﺪ ﺑﺮ ﻫﻤ ﻴﻦ اﺳﺎس ﺑﺮای ﺷﺮوع ﻛ ﻠﻴﻪ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻫﺎی ﺳﺎﺧﺖ و ﺳﺎز از ﻗﺒﻴﻞ ﻫﺮﮔﻮﻧﻪ ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺳﺎﺧﺘﻤﺎﻧﻲ واﺣﺪﻫﺎی ﻣﺴـﻜﻮﻧﻲ ﻛﻮﭼـﻚ ﺗـﺎ ﻋﻤﻠﻴـﺎت ﻋﻤﺮاﻧـﻲ وﺳـﻴﻊ و ﮔﺴﺘﺮده، ﭘﻴﺶ از ﺣﻔﺎری ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ از ﻃﺮﻳﻖ اﻳﻦ ﺳﻴﺴﺘﻢ اﺳﺘﻌﻼم ﻻزم، ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر اﻃﻼع از ﻋﺪم ﺑﺮﺧﻮرد ﺑـﺎ ﺧﻄـﻮط ﻟﻮﻟـﻪ در ﻣﺨﺘﺼﺎت ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ، ﺻﻮرت ﭘﺬﻳﺮد . ﭼﻨﻴﻦ ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ ای در ﻧﻘ ﺎط ﺣﺴﺎس از ﻗﺒﻴﻞ ﺣﺮﻳﻢ ﻫﺎی ﻣﻨﺎﺑﻊ آب، ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی از وﻗﻮع ﺣﻮادث ﺷﻜﺴـﺖ ﻧﺎﺷـﻲ از ﻋﺎﻣﻞ ﺳﻮم ﺿﺮوری اﺳﺖ . اﻳﻦ ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ ﺑـﺎ در دﺳـﺖ داﺷـﺘﻦ ﻧﻘﺸـﻪ ﻫـﺎی ﺑـﻪ روز ﺷـﺪه از ﺗﺎﺳﻴﺴـ ﺎت اﻧﺘﻘـﺎل ﻧﻔـﺖ و ﻓﺮآورده ﻫﺎی ﻧﻔﺘﻲ، ﺑﻪ ﺻﻮرت ﺗﻤﺎم وﻗﺖ آﻣﺎده ﭘﺎﺳﺦ ﮔﻮﻳﻲ ﺑﻪ اﺳﺘﻌﻼﻣﺎت ﺑﺎﺷﺪ . ﻣﺸﺨﺼﺎت زﻳﺮ از ﭼﻨﻴﻦ ﺳﻴﺴﺘﻤﻲ ﻣﻮرد اﻧﺘﻈﺎر ﺧﻮاﻫﻨﺪ ﺑﻮد : • ﻇﺮﻓﻴﺘﻲ ﺑﺮای درﻳﺎﻓﺖ و ذﺧﻴﺮه اﻃﻼﻋﺎت ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻫﺎی ﺣﻔﺎری ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی ﺷﺪه • اﻋﺰام ﻧﻴﺮو ﺑﻪ ﻣﺤﻞ اﻧﺠﺎم ﺣﻔﺎری ﺑﺮای ﺟﺎﻧﻤﺎﻳﻲ دﻗﻴﻖ ﻋﻼﻳﻢ ﻫﺸﺪار ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ • اﻧﺠﺎم ﻓﺮآﻳﻨﺪﻫﺎی ﺟﺎﻧﻤﺎﻳﻲ و ﻋﻼﻣﺖ ﮔﺬاری ﻛﺎﻣﻞ ﺑﻪ ﻫﻤﺮاه آﻣﻮزش ﻫﺎی ﻻزم • داﺷﺘﻦ ﻧﻘﺸﻪ ﻫﺎی دﻗﻴﻖ ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ ﺷﺎﻣﻞ ﻣﺤﻞ، ﻋﻤﻖ و ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻟﻮﻟﻪ • ﺑﺮﻗﺮاری ارﺗﺒﺎﻃﺎت و ﺟﻠﺴﺎت ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز ﺑﺎ ﺣﻔﺎران ) ﭘﻴﻤﺎن ﻛﺎران ( ﻗﺒﻞ از آﻏﺎز ﻛﺎر • ﺑﺎزدﻳﺪ ﻣﻴﺪاﻧﻲ ﻫﻨﮕﺎم ﺣﻔﺎری • ﺳﻴﺴﺘﻤﻲ ﺑﺮای اﻃﻤﻴﻨﺎن از ﺑﻪ روز ﺑﻮدن ﻧﻘﺸﻪ ﻫﺎ • ﺑﺎزدﻳﺪ از ﺗﺎﺳﻴﺴ ﺎت ﭘﺲ از اﺗﻤﺎم ﺣﻔﺎری در ﻣﻮرد اﻣﺘﻴﺎز اﻳﻦ ﭘﺎراﻣﺘﺮ از ﺷﺎﺧﺺ ﻋﺎﻣﻞ ﺳﻮم از دﺳﺘﻮر زﻳﺮ اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲ :ﺷﻮد ﻣﺸﺨﺺ ﺑﻮدن دﻗﻴﻖ ﻣﺴﻴﺮ ........................................................................... 15 اﻣﺘﻴﺎز ﻣﺸﺨﺺ ﻧﺒﻮدن دﻗﻴﻖ ﻣﺴﻴﺮ ....................................................................... . ﺻﻔﺮ اﻣﺘﻴﺎز روش ﻫﺎ ﻳﻲ ﺑﺮای ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻣﺤﻞ ﻟﻮﻟﻪ در ﺻﻮرت ﻋﺪم وﺟﻮد ﻧﻘﺸﻪ ﻫﺎی اﺟﺮاﻳﻲ ﻳﺎ ﺳﻴﺴﺘﻢ ﭘﺎﺳﺦ ﮔﻮﻳﻲ ﺑﻪ اﺳﺘﻌﻼم وﺟﻮد دارد . اﻳﻦ روش ﻫﺎ از دﺳﺘﮕﺎه ﻫﺎ و ﺗﺠﻬﻴﺰاﺗﻲ اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲ ﻛﻨﻨﺪ ﻛﻪ ﻋﺒﺎرﺗﻨﺪ از : روش • ﻫﺎی ﺟﺴﺘﺠﻮی RF • روش ﻫﺎی اﻟﻜﺘﺮوﻣﻐﻨﺎﻃﻴﺴﻲ روش • ﻫﺎی ﻣﻐﻨﺎﻃﻴﺴﻲ • Vacuum extraction • ﻧﻔﻮذ اﻣﻮاج رادار ﺑﻪ درون زﻣﻴﻦ 172 07 / 10 / 94 دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﭘﻴﺸﮕﻴﺮی و ﺑﺤﺮان ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔﻲ ﻫﺎی ﻧﻔﺘﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ و درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ • ﻫﺪاﻳﺖ اﻟﻜﺘﺮﻳﻜﻲ ﻣﺤﺪوده ﻣﻮرد ﺑﺮرﺳﻲ • اﺳﺘﻔﺎده از GPS - ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ آﻣﻮزش ﻋﻤﻮﻣﻲ ) وزن ﭘﻴﺸﻨﻬﺎدی 15درﺻﺪ ( ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻫﺎی آﻣﻮزش ﻋﻤﻮﻣﻲ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﻨﺪ ﻧﻘﺶ ﻣﻬﻤﻲ در ﻛﺎﻫﺶ ﺷﺎﺧﺺ ﻋﺎﻣﻞ ﺳﻮم داﺷـﺘﻪ ﺑﺎﺷـﻨﺪ ﺪﻳـ ﺑﺎ . دﻗـﺖ داﺷـﺖ ﻛـﻪ اﻏﻠـﺐ ﺣﻮادث ﺑﺎ ﻣﻨﺸ ﺎ ﻋﺎﻣﻞ ﺳﻮم ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻏ ﻴ ﺮﻋﻤﺪ ی و در اﺛﺮ ﻛﻤﺒﻮد اﻃﻼﻋﺎت رخ داده . اﻧﺪ ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ اﺟﺮای ﻳﻚ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ آﻣﻮزﺷﻲ ﺻـﺤﻴﺢ از ﺳﻮی ﺑﻬﺮه ﺑﺮدار ی ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ ﻳﺎ ﺳﺎﻳﺮ ذی ﻧﻔﻌﺎن ﺑﺮای ﭘﺮﺳﻨﻞ ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری، ﺟﻤﻌﻴﺖ ﺳـﺎﻛﻦ و ﻳـﺎ ارﮔـﺎن ﻫـﺎ و ﺳـﺎزﻣﺎن ﻫـﺎﻳﻲ ﻛـﻪ در ﻣﺤﺪوده ﻣﺸﺘﺮک ﺣﺮﻳﻢ ﻫﺎی ﻣﻨﺎﺑﻊ آب و ﺧﻂ ﻟﻮﻟﻪ دارای ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻫﺴﺘﻨﺪ، ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ ﺗﺎ ﺣﺪ زﻳﺎدی در ﻣﻘﺪار ﺷﺎﺧﺺ ﻋﺎﻣﻞ ﺳـﻮم ﻣـ ﺛﺮ ﻮ واﻗﻊ ﺷﻮد . در ﻣﻮرد ﻳﻚ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ آﻣﻮزﺷﻲ ﻣ ﻮ ﺛﺮ ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﺑﺎﻳﺪ ﻣﻮرد ارزﻳﺎﺑﻲ ﻗﺮار ﺑﮕﻴﺮﻧﺪ، ﺑﻪ ﻫﻤﺮاه وزن ﻫﺮ ﻳﻚ ﻋﺒﺎرﺗﺴﺖ : از • ﺟﺰوات و ﺑﺮوﺷﻮرﻫﺎ : در اﻳﻦ ﺑﺮوﺷﻮرﻫﺎ ﺑﻪ ﻣﺨﺎﻃﺒﺎن ﻣﻴﺰان اﺛﺮﭘـﺬ ﻳﺮی ﺧﻄـﻮط ﻟﻮﻟـﻪ از ﻋﺎﻣـﻞ ﺳـﻮم ﺗﻮﺿـﻴﺢ داده ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ . ﻣﻼﻗﺎت ﺳﺎﻻﻧﻪ ﺑﺎ ﻣﻘﺎﻣﺎت دوﻟﺘﻲ ............................................................................................ 2 اﻣﺘﻴﺎز ﻣﻼﻗﺎت ﺳﺎﻻﻧﻪ ﺑﺎ ﺷﺮﻛﺖ ﻫﺎی ﻣﺤﻠﻲ ﭘﻴﻤﺎن ﻛﺎر و ﺣﻔﺎر ............................................................. 2 اﻣﺘﻴﺎز ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻣﻨﻈﻢ ﺑﺮای آﻣﻮزش ﻫﺎی ﮔﺮوﻫﻲ ................................................................................. 2 اﻣﺘﻴﺎز ﺗﻤﺎس ﺧﺎﻧﻪ ﺑﻪ ﻣ ﺧﺎﻧﻪ ﺑﺎ ﺳﺎﻛﻨﺎن ﻨﻄﻘﻪ........................................................................................ 4 اﻣﺘﻴﺎز ارﺳﺎل ﺟﺰوات و ﺑﺮوﺷﻮرﻫﺎ ﺑﺮای ﭘﻴﻤﺎن ﻛﺎران و ﺣﻔﺎران در ارﺗﺒﺎط ﺑﺎ ﺣﻴﻄﻪ ﻛﺎری ﻫﺮﻳﻚ ......... 2 اﻣﺘﻴﺎز ﺗﺒﻠﻴﻐﺎت ﺳﺎﻻﻧﻪ در ﻧﺸﺮﻳﺎت ﭘﻴﻤﺎن ﻛﺎران .................................................................................. 1 اﻣﺘﻴﺎز - ﺷﺮاﻳﻂ ﺣﺮﻳﻢ ﺧﻂ ﻟﻮﻟﻪ ) وزن ﭘﻴﺸﻨﻬﺎدی 5 درﺻﺪ ( اﻳﻦ ﭘﺎراﻣﺘﺮ ﺳﻨﺠﻪ ای ﺑﺮای ارزﻳﺎﺑﻲ ﻣﻴﺰان ﻗﺎﺑﻞ ﺷﻨﺎﺳﺎ ﻳﻲ ﺑﻮدن، در دﺳﺘﺮس ﺑﻮدن و ﻗﺎﺑﻞ ﺑﺎزدﻳﺪ ﺑﻮدن ﺣﺮﻳﻢ ﺧﻂ ﻟﻮﻟﻪ ﻛﻪ در 5 ﺳﻄﺢ ﻗﺎﺑﻞ ﻧﻤﺮه دﻫﻲ اﺳﺖ . • ﻋﺎﻟﻲ –5 اﻣﺘﻴﺎز : ﻣﺴﻴﺮ ﻛﺎﻣﻼ ﻗﺎﺑﻞ ﺗﺸﺨﻴﺺ ﺑﻮده و ﻋﻼﻳﻢ و ﻧﺸﺎن ﮔﺮ ﻫﺎ ﺑﻪ وﺿﻮح ﻗﺎﺑﻞ ﺗﺸﺨﻴﺺ ﻫﺴـﺘﻨﺪ . ﻋﻼﻳـﻢ ﻛﻠﻴﻪ ﻣﻮارد از ﻗﺒﻴﻞ ﺗﻐﻴﻴﺮ ﺟﻬﺖ، ﺗﻐﻴﻴﺮ ﺿﺨﺎﻣﺖ، ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻗﻄﺮ و .. . را ﻧﺸﺎن داده و ﻣﺴ ﻴﺮ ﺧﻂ ﺣﺘﻲ ﺑـﺎ ﺣـﺬف ﻳـﻚ ﻋﻼﻣﺖ ﻧﻴﺰ ﻗﺎﺑﻞ ﺗﺸﺨﻴﺺ اﺳﺖ . • ﺧﻮب- 3 اﻣﺘﻴﺎز : ﺣﺮﻳﻢ ﺗﻤﻴﺰ ﺑﻮده و ﭘﻮﺷﺶ ﮔﻴﺎﻫﻲ ﭼﻨﺪاﻧﻲ روی آن وﺟﻮد ﻧﺪارد . در ﺻـﻮرﺗﻲ ﻛـﻪ ﻋﻼﻳـﻢ ﻫﻤـﻪ ﻣﻮﺟﻮد ﺑﺎﺷﻨﺪ، اﻃﻼﻋﺎت ﺧﻮﺑﻲ در ﻣﻮرد وﺿﻌﻴﺖ ﺧﻂ در اﺧﺘﻴﺎر ﻗﺮار ﺧﻮاﻫﻨﺪ داد . • ﻣﺘﻮﺳﻂ- 2 اﻣﺘﻴﺎز : ﻣﺴﻴﺮ ﻛﺎﻣﻼ ﺗﻤﻴﺰ ﻧﺒﻮده و در ﻣﺤﻞ رو دﺧﺎﻧﻪ ، ﺟﺎده و راه آﻫﻦ ﻋﻼﻳﻢ ﺑـﻴﺶ ﺗـﺮی ﺑـﺮای ﺗﻌﻴـﻴﻦ دﻗﻴﻖ ﻣﺴﻴﺮ ﻣﻮردﻧ اﺳﺖ ﺎزﻴ . • زﻳﺮ ﻣﺘﻮﺳﻂ- 1 اﻣﺘﻴﺎز : در ﺑﺮﺧﻲ از ﻧﻘﺎط ﻣﺴﻴﺮ ﺑﺎ ﭘﻮﺷﺶ ﮔﻴﺎﻫﻲ ﻣﺤﻮ ﺷﺪه و از ﺑـﺎﻻ ﻗﺎﺑـﻞ ﻣﺸـﺎﻫﺪه ﻧﺒـﻮده و ﻳـﺎ ﭘﻴ ﻮﺳﺖ 2 - راﻫﻨﻤﺎی ﭘﺮ ﻛﺮدن ﭼﻚ ﻟﻴﺴﺖ ﻫﺎی ارزﻳﺎﺑﻲ رﻳﺴﻚ ﺷﻜﺴﺖ ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ یﻫﺎ ﻢﻳﺣﺮ در ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻲ آﺑ 07 / 10 / 94 173 اﻳﻦ ﻛﻪ از ﭘﺎﻳﻴﻦ ﺑﻪ ﻲﺧﻮﺑ ﻗﺎﺑﻞ ﺗﺸﺨﻴﺺ ﻧﻴﺴﺖ . ﻋﻼﻳﻢ ﻳﺎ ﺑﻪ ﻲﺧﻮﺑ ﻧﺼﺐ ﻧﺸﺪه اﻧﺪ و ﻳﺎ ﮔﻮﻳﺎ ﻧﻴﺴﺘﻨ .ﺪ • ﺿﻌﻴﻒ- ﺻﻔﺮ اﻣﺘﻴﺎز : ﻣﺴﻴﺮ ﺧﻂ ﻟﻮﻟﻪ ﻗﺎﺑﻞ ﺗﺸﺨﻴﺺ ﻧﻴﺴﺖ . - دوره ﮔﺸﺖ ) وزن ﭘﻴﺸﻨﻬﺎدی 15 درﺻﺪ ( ﮔﺸﺖ زﻧﻲ و ﺑﺮرﺳﻲ وﺿﻌﻴﺖ ﺧﻂ ﻟﻮﻟﻪ، راه ﻛﺎر ﻣﻨﺎﺳﺒﻲ ﺑﺮای ﻛﺎﻫﺶ اﺣﺘﻤﺎل ﺑﺮوز ﺷﻜﺴﺖ در اﺛﺮ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻫﺎی ﻋﺎﻣﻞ ﺳـﻮم اﺳﺖ . ارزﻳﺎب ﺑﺮای اﻣﺘ ﻴ ﺎزدﻫ ﻲ ﺑﻪ اﻳﻦ ﻓﺎﻛﺘﻮر ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ دوره ﺑﺎزﮔﺸﺖ و ﻛﻴﻔﻴﺖ ﮔﺸﺖ ﻫﺎ را ﻣﻮرد ﺑﺮرﺳﻲ ﻗﺮار دﻫﺪ . ﮔﺸﺖ زﻧـﻲ زﻣﺎﻧﻲ اﻫﻤﻴﺖ ﺑﻴﺶ ﺗﺮی ﺧﻮاﻫﺪ ﻳﺎﻓﺖ ﻛﻪ ﺑﺮای ﻣﺪت زﻣﺎﻧﻲ ﻃﻮﻻﻧﻲ، ﮔﺰارﺷﻲ از وﺿﻌﻴﺖ ﻟﻮﻟﻪ اراﺋﻪ ﻧﺸﺪه ﺑﺎﺷﺪ . ﻣﻮاردی ﻛﻪ در ﻳﻚ ﮔﺸﺖ زﻧﻲ ﺑﺎﻳﺪ ﻣﻮرد ﺑﺮرﺳﻲ ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻪ و ﮔﺰارش ﮔﺮدﻧﺪ ﻋﺒﺎرﺗﻨﺪ از : • ﺣﺮﻛ ﺎت زﻣﻴﻦ : ﻟﻐﺰش زﻣﻴﻦ، ﻧﺸﺴﺖ ﻫﺎ، ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ ﺳﻮاﺣﻞ رودﺧﺎﻧﻪ و ﻧﺎﭘﺎﻳﺪاری ﺷﻴﺐ )ﻫﺎ ﻫﻤﻪ ﻣﻮارد از ﻣﻬﻢ ﺗـﺮﻳﻦ ﻋﻮاﻣﻞ ﺣﺮﻛﺖ زﻣﻴﻦ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻛﻪ در ﺻﻮرت وﻗﻮع در ﻣﺤﻞ ﺧﻂ ﻟﻮﻟﻪ ﺑﻪ آن آﺳﻴﺐ ﺟﺪی وارد ﺧﻮاﻫﻨﺪ ﻛﺮد ( • ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻫﺎی ﺳﺎﺧﺖ و ﺳﺎز : ﻫﺮﮔﻮﻧﻪ ﺳﺎﺧﺖ و ﺳﺎز در ﺣﺮﻳﻢ ﻳﺎ ﻧﺰدﻳﻜﻲ ﺣﺮﻳﻢ ﺧﻂ ﻟﻮﻟﻪ • ﺗﺠﺎوز ﺑ ﻪ ﺣﺮﻳﻢ : اﺣﺪاث ﻫﺮﮔﻮﻧﻪ ﺳﺎزه، ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻣﻨﻈﺮه ﻳﺎ ﺗﻐﻴﻴﺮ در ﺑﺎﻏﺎت ﻣﻮﺟﻮد • ﻛﻢ ﺷﺪن ﻳﺎ ﻦﻴ از ﺑ رﻓﺘﻦ ﻋﻼﻳﻢ ﻫﺸﺪاردﻫﻨﺪه و ﻧﺸﺎن ﮔﺮﻫﺎ • ﻫﺮﮔﻮﻧﻪ ﺣﻮادث ﺟﺎده ای، رﻳﻠﻲ و ﺗﺼﺎدﻓﺎت ﻛﻪ ﺑﻪ ﺣﺮﻳﻢ ﺧﻂ ﻟﻮﻟﻪ ﺗﺠﺎوز ﻛﺮده ﺑﺎﺷﻨﺪ . • اﻳﺠﺎد ﺑﺎﻏﺎت ﺟﺪﻳﺪ ﻳﺎ ﻫﺮ ﻧﻮع درﺧﺖ ﻛﺎری • ﺗﻐﻴﻴﺮات اﻳﺠﺎد ﺷﺪه ﺑﺮ روی ﺷﻴﺐ ﻫﺎ و ﻣﺴﻴﺮﻫﺎی زﻫﻜﺸﻲ، ﺗﻮﺳﻂ ﻋﺎﻣﻞ ﺳﻮم ﮔﺸﺖ زﻧﻲ در دو ﻣﻘﻄﻊ زﻣﺎﻧﻲ ﺑﺎﻳﺪ اﻧﺠﺎم ﮔﻴﺮد : • در ﺷﺮاﻳﻂ ﻣﻌﻤﻮل ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری ﺑﺮای ﻛﻨﺘﺮل دﺳﺘﺮﺳﻲ ﺑﻪ ﺣﺮﻳﻢ و ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی از ﻫﺮﮔﻮﻧﻪ ﺗﺠﺎوز ﺑﻪ ﺣﺮﻳﻢ • در ﺷﺮاﻳﻄﻲ ﻛﻪ ﻓﻌﺎﻟﻴﺘﻲ از ﺳﻮی ﻋﺎﻣﻞ ﺳﻮم در ﻣﺤﺪوده ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ در ﺣﺎل اﻧﺠﺎم اﺳﺖ . در ﺣﺎﻟﺖ دوم ) ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻋﺎﻣﻞ ﺳﻮم در ﺣﺮﻳﻢ ( اﻣﺘﻴﺎز اﻳﻦ ﭘﺎراﻣﺘﺮ ﺑﺎ ﻓﺮض ﻛﻨﺘﺮل ﺗﻤﺎﻣﻲ ﻣـﻮارد ﺿـﺮوری ﺑـﻪ ﺗﺮﺗﻴـﺐ زﻳـﺮ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ . 15 اﻣﺘﻴﺎز ﺑﺎزدﻳﺪ روزاﻧﻪ ............ ............................... ................................................................... . ...................... 12 اﻣﺘﻴﺎز ﭼﻬﺎر ﺑﺎر در ﻫﻔﺘﻪ .................................... ............................. ..................... ....................................... 10 اﻣﺘﻴﺎز ﺳﻪ ﺑﺎر در ﻫﻔﺘﻪ .................................................................... ............................. .................... ........... 8 اﻣﺘﻴﺎز 2ﺑﺎر در ﻫﻔﺘﻪ ............................................................................................ ..................... ......... ...... .. 6 اﻣﺘﻴﺎز ﻫﻔﺘﻪ ای ﻚﻳ ﺑﺎر ............................... .............................. ............................. .................... ......... ........ .. 4 اﻣﺘﻴﺎز 1 - 4ﻧﻮﺑﺖ در ﻣﺎه ................................................................................... ................. ...... ......... .... ...... 2 اﻣﺘﻴﺎز ازﺗﺮﻛﻢ1 ﺑﺎر در ﻣﺎه .............................................................................. ........................ ......... .. ....... ﺻﻔﺮ اﻣﺘﻴﺎز ﺑﺪون ﺑﺎزدﻳﺪ ..................................................... ............................... ............................... ......... . ....... 174 07 / 10 / 94 دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﭘﻴﺸﮕﻴﺮی و ﺑﺤﺮان ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔﻲ ﻫﺎی ﻧﻔﺘﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ و درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ پ.2 - 2 - ﺷﺎﺧﺺ ﺧﻮردﮔﻲ ﺧﻄﺮ ﺧﻮردﮔﻲ = ﺧﻮردﮔﻲ اﺗﻤﺴﻔﺮی 10 % +ﺧﻮردﮔﻲ داﺧﻠﻲ 20 % +ﺧﻮردﮔﻲ ﻓﻠﺰ ﻣﺪﻓﻮن ﺷﺪه 70 % 100 % ﺧﻄﺮ ﺧﻮردﮔﻲ اﻟﻒ- ﺧﻮردﮔﻲ اﺗﻤﺴﻔﺮی 10 - 0 اﻣﺘﻴﺎز10 % اﻟﻒ- 1 - ﻗﺮارﮔ ﻴﺮی در ﻣﻌﺮض اﺗﻤﺴﻔﺮ 5 - 0 اﻣﺘﻴﺎز5 % اﻟﻒ- 2 - ﻧﻮع اﺗﻤﺴﻔﺮ 2 - 0 اﻣﺘﻴﺎز2 % اﻟﻒ- 3 - ﭘﻮﺷﺶ اﺗﻤﺴﻔﺮی 3 - 0 اﻣﺘﻴﺎز3 % ب- ﺧﻮردﮔﻲ داﺧﻠﻲ 20 - 0 اﻣﺘﻴﺎز20 % ب- 1 - ﺧﻮرﻧﺪﮔﻲ ﻣﺎده اﻧﺘﻘﺎﻟﻲ 10 - 0 اﻣﺘﻴﺎز10 % ب- 2 - ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی از ﺧﻮردﮔﻲ 10 - 0 اﻣﺘﻴﺎز10 % ج- ﺧﻮردﮔﻲ زﻳﺮﺳﻄﺤﻲ 70 - 0 اﻣﺘﻴﺎز70 % ج- 1 - ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺮﺳﻄﺤﻲ 20 - 0 اﻣﺘﻴﺎز20 % ﺧﻮرﻧﺪﮔﻲ ﺧﺎک 15 - 0 اﻣﺘﻴﺎز15 % ﺧﻮردﮔﻲ ﻣﻜﺎﻧﻴﻜﻲ 5 - 0 اﻣﺘﻴﺎز5 % ج- 2 - ﺣﻔﺎﻇﺖ ﻛﺎﺗﺪی 25 - 0 اﻣﺘﻴﺎز25 % اﺛﺮﺑﺨﺸﻲ ) ﻛﺎراﻳﻲ ( 15 - 0 اﻣﺘﻴﺎز15 % ﭘﺘﺎﻧﺴﻴﻞ اﺧﺘﻼل 10 - 0 اﻣﺘﻴﺎز10 % ج- 3 - ﭘﻮﺷﺶ 25 - 0 اﻣﺘﻴﺎز25 % ﺗﻨﺎﺳﺐ 10 - 0 اﻣﺘﻴﺎز10 % وﺿﻌﻴﺖ 15 - 0 اﻣﺘﻴﺎز15 % 100 - 0 اﻣﺘﻴﺎز100 % ﭘﻴ ﻮﺳﺖ 2 - راﻫﻨﻤﺎی ﭘﺮ ﻛﺮدن ﭼﻚ ﻟﻴﺴﺖ ﻫﺎی ارزﻳﺎﺑﻲ رﻳﺴﻚ ﺷﻜﺴﺖ ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ یﻫﺎ ﻢﻳﺣﺮ در ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻲ آﺑ 07 / 10 / 94 175 ﭘﺘﺎﻧﺴﻴﻞ ﺧﺮاﺑﻲ ﺧﻂ ﻟﻮﻟﻪ در اﺛﺮ ﺧﻮردﮔﻲ، اﻏﻠﺐ در ﻣﻮرد ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ ی ﻓﻮﻻدی وﺟـﻮد دارد . در اﻳـﻦ ﻓﺼـﻞ ﺳـﻌﻲ ﺑـﺮ ﻧﻤﺎﻳﺶ ﭼﮕﻮﻧﮕﻲ ارﺗﺒﺎط ﺗﺤﻠﻴﻞ ﺧﻮردﮔﻲ ﺑﺎ ﻛﺎﻫﺶ رﻳﺴـﻚ ﺑـﻮده اﺳـﺖ . ﺎنﻳﺷـﺎ ذﻛـﺮ اﺳـﺖ ﻛـﻪ ﺑﺤـﺚ در ﻣـﻮرد ﺟﺰﻳﻴـﺎت ﻣﻜﺎﻧﻴﺰم ﻫﺎی ﭘﺪﻳﺪه ﺧﻮردﮔﻲ، ﻓﺮاﺗﺮ از ﻫﺪف اﻳﻦ ﮔﺰارش اﺳﺖ . ﻫﺮﮔﻮﻧﻪ ﻛﺎﻫﺶ در ﺿﺨﺎﻣﺖ دﻳﻮاره ﻟﻮﻟﻪ، ﻣﻨﺠﺮ ﺑﻪ ﻛﺎﻫﺶ ﺻﻼﺣﻴﺖ و ﻗﺎﺑﻠﻴﺖ ﺳﺎزه ای آن ﺷﺪه و ﺧﻄﺮ ﺧﺮاﺑﻲ و ﺷﻜﺴـﺖ ﺧﻂ را اﻓﺰاﻳﺶ ﺧﻮاﻫﺪ داد . ﻣﻮاد ﻏﻴﺮﻓﻠﺰی ﻗﺎﺑﻞ ﻛﺎرﺑﺮد در ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ ﻧﻔﺘـﻲ در ﺑﻌﻀـﻲ اوﻗـﺎت ﻣﺴـﺘﻌﺪ ﺷـﻜﻞ ﻫـﺎی دﻳﮕـﺮ ﺧﻮردﮔﻲ ﻣﺤﻴﻄﻲ ﻫﺴﺘﻨﺪ . ﺳﻮﻟﻔﺎت ﻫﺎ و اﺳﻴﺪﻫﺎی ﻣﻮﺟﻮد در ﺧﺎک ﻗﺎدرﻧﺪ ﻣﻮاد ﺳﻴﻤﺎﻧﻲ ﻫﻢ ﭼﻮن ﺑﺘـﻮن و ﭘﻨﺒـﻪ ﻧﺴـﻮز را در ﻟﻮﻟﻪ ﻫﺎی ﺳﻴﻤﺎﻧﻲ ﺗﺨﺮﻳﺐ ﻛﻨﻨﺪ . ﺑﻌﻀﻲ از ﭘﻼﺳﺘﻴﻚ ﻫﺎ ﻧﻴﺰ در ﻣﻌﺮض ﻧﻮر ﻓﺮاﺑﻨﻔﺶ ) ﻧﻮر ﺧﻮرﺷﻴﺪ ( دﭼﺎر ﺗﺨﺮﻳﺐ ﺧﻮاﻫﻨﺪ ﺷﺪ . ﻟﻮﻟﻪ ﻫﺎی ﭘﻠ ﻣﻲ ﻠﻦﻴ اﺗ ﻲ ﺗﻮاﻧﻨﺪ در ﻣﻘﺎﺑﻞ ﺣﻤﻠﻪ ﻫﻴﺪروﻛﺮﺑﻦ ﻫﺎ آﺳﻴﺐ ﭘﺬﻳﺮ ﺑﺎﺷﻨﺪ . ﻟﻮﻟﻪ ﻛﻠﺮﻳﺪ ﭘﻠﻲ وﻳﻨﻴﻞ )PVC ( ﻣﻤﻜـﻦ اﺳـﺖ ﻣﻮرد ﺗﻬﺎﺟﻢ ﻣﻮش ﻫﺎ واﻗﻊ ﺷﺪه ﻛﻪ ﻋﻤﻼ دﻳﻮاره ﻟﻮﻟﻪ ﮔﺎز ﮔﺮﻓﺘﻪ و آن را از ﺑ ﻴﻦ ﺧﻮاﻫﻨﺪ ﺑﺮد . ﺗﻤﺮﻛﺰ اﺻﻠﻲ اﻳﻦ ﮔﺰارش ﺑﺮ روی ﺧﻄﻮط ﻓﻮﻻدی ﺑﻮده و در اﻧﺘﻬﺎ ارزﻳﺎب ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ ﻗﺎدر ﺑﺎﺷﺪ، ﺑﻪ ﻃﻮر ﻣﻮازی ﺗﺮﺳﻴﻤﺎﺗﻲ از ﺑﺮآورد ﺧﻄﻮط ﻏ ﻴﺮ ﻓـﻮﻻد ی در ﻳـﻚ رﻓﺘﺎر ﻣﺸﺎﺑﻪ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ . ﺑﺮای ﺑﺮرﺳﻲ ﻋﻨﻮان و ﺑﺮآورد ﺗﻮاﻧﺎﻳﻲ ﺧﻮرﻧﺪﮔﻲ در ﺣﺎﻟﺖ ﻫﺎی ﺧﺮاﺑﻲ از ﻣﺮاﺣﻞ ﻣﻨﻄﻘـﻲ ﺧﺎﺻـﻲ ﺑـ ﻪ ﺷـﺮح زﻳـﺮ ﭘﻴـﺮوی ﻣﻲ ﺷﻮد، ﻛﻪ ﻣﻲ ﺗﻮان در ﻓﺮآﻳﻨﺪ ﻛﻨﺘﺮل ﺧﻮردﮔﻲ ﻧﻴﺰ از آن اﺳﺘﻔﺎده ﻧﻤﻮد . اﻳﻦ ﻣﺮاﺣﻞ ﺷﺎﻣﻞ ﻣﻮارد زﻳﺮ اﺳﺖ : – ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻧﻤﻮدن و ﻣﺸﺨﺺ ﻛﺮدن اﻧﻮاع ﺧﻮردﮔﻲ ﻣﻤﻜﻦ / ﻣﺤﺘﻤﻞ ) اﺗﻤﺴﻔﺮی، داﺧﻠﻲ، زﻳﺮﺳﻄﺤﻲ ( – ﻣﺸﺨﺺ ﻛﺮدن ﻣﻴﺰان آﺳﻴﺐ ﭘﺬﻳﺮی ﻣﺎده ﻟﻮﻟﻪ – ارزﻳﺎﺑﻲ ﺳﻨﺠﻪ ﻫﺎی ﭘﻴﺶ ﮔﻴﺮی ﺧﻮردﮔﻲ از ﻣﻴﺎن ﺗﻤﺎﻣﻲ ﻓﺮآﻳﻨﺪﻫﺎی ﭘﻴﭽﻴﺪه ﺧﻮردﮔﻲ ﺑﺮﺧﻲ ﻣﻮاد ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده در ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ ﻣﺴﺘﻌﺪ ﺧﻮردﮔﻲ ﻧﺒـﻮده و در واﻗـﻊ آزاد از ﻫـﺮ ﻧـﻮع ﺗﻮاﻧـﺎﻳﻲ ﺗﻨـﺰل ﻣﺤﻴﻄـﻲ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ . ﻣﻌﻤﻮﻻ ﻃﺮاﺣﺎن از ﺑﻌﻀﻲ ﺧﻮاص ﻣﻜﺎﻧﻴﻜﻲ ﻫﻢ ﭼﻮن اﺳﺘﺤﻜﺎم و اﻧﻌﻄﺎف ﭘﺬﻳﺮی اﻳﻦ ﻣﻮاد اﺳﺘﻔﺎده ﻧﻤﻮده و ﺑﺮ ﻫﻤﻴﻦ اﺳﺎس ﺑﺮآورد ﺷﺎﺧﺺ ﺧﻮردﮔﻲ در ﻣﻮرد ﭼﻨﻴﻦ ﺧﻄﻮﻃﻲ ﺣﺬف ﻣﻲ .ﺷﻮد دو ﻓﺎﻛﺘﻮر ﻧﻮع ﻣﺎده و ﻣﺤﻴﻂ در ﺗﻌﺮﻳﻒ ﺧﻄﺮ ﺧﻮردﮔﻲ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺮرﺳـﻲ ﮔﺮدﻧـﺪ . ﻫـﻢ ﭼﻨـﻴﻦ ﭼﻨـﺪﻳﻦ ﻧـﻮع ﺧﻄـﺎی اﻧﺴـﺎﻧﻲ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﻨﺪ ﺧﻄﺮ ﺧﻮردﮔﻲ را اﻓﺰاﻳﺶ دﻫﻨﺪ . اﻧﺘﺨﺎب ﻧﺎﻣﻨﺎﺳﺐ ﻣﻮاد ﺑﺮای ﻣﺤﻴﻂ ﻳﻚ اﺷﺘﺒﺎه و ﻗﺮار دادن ﻣﻮاد ﻧﺎﺳﺎزﮔﺎر در ﻛﻨﺎر ﻳﻜﺪﻳﮕﺮ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ ا ﻳ ﺠﺎدﻛﻨﻨﺪه ﭘﺘﺎﻧﺴﻴﻞ ﺧﻮردﮔﻲ ﺑﺎﺷﺪ . اﻳﻦ ﻣﺴـﺌﻠﻪ ﺷـﺎﻣﻞ ﻣـﻮاد اﺗﺼـﺎﻻت ) ﻫـﻢ ﭼـﻮن ﭘـﻴﭻ ﻫـﺎ، واﺷـﺮﻫﺎ و ( ﺟﻮش ﻫﺎﺳﺖ . پ.2 - 2 - 1 - ﺳﻪ ﻧﻮع ﺧﻮردﮔﻲ ﺷﺎﺧﺺ ﺧﻮردﮔﻲ ﺳﻪ ﻧﻮع ﺧﻮردﮔﻲ اﺗﻤﺴﻔﺮی، داﺧﻠ ﻲ و زﻳﺮﺳﻄﺤﻲ را ارزﻳﺎﺑﻲ ﻣﻲ ﻧﻤﺎﻳﺪ . در واﻗﻊ اﻳﻦ ﺷﺎﺧﺺ اﺛﺮات ﺳـﻪ ﻧﻮع ﻣﺤﻴﻂ ﻛﻠﻲ را ﻛﻪ در ﻣﺠﺎورت ﺧﻂ ﻟﻮﻟﻪ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﻨﺪ ﻗﺮار ﺑﮕﻴﺮﻧﺪ ﻣﺸﺨﺺ ﻣﻲ ﻛﻨﺪ . ﺧﻮردﮔﻲ اﺗﻤﺴﻔﺮی ﺑﺎ اﺟﺰا ی ﺧﻂ ﻟﻮﻟﻪ ﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ در ﻣﻌﺮض ﺟﻮ ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮﻧﺪ ﺳﺮ وﻛﺎر دارد ﺑﻪ . ﻣﻨﻈﻮر ﺑـﺮآورد ﭘﺘﺎﻧﺴـﻴﻞ ﺑﺮای ﺧﻮردﮔﻲ در اﻳﻨﺠﺎ ﺑﺎﻳﺪ ارزﻳﺎب ﻣﻮارد زﻳﺮ را در ﻧﻈﺮ ﮔﻴﺮد : 176 07 / 10 / 94 دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﭘﻴﺸﮕﻴﺮی و ﺑﺤﺮان ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔﻲ ﻫﺎی ﻧﻔﺘﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ و درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ – اﻣﻜﺎن آﺳﻴﺐ ﭘﺬﻳﺮی – ﻧﻮع اﺗﻤﺴﻔﺮ – ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻧﮓ ﻛﺎری / ﭘﻮﺷﺶ دﻫﻲ / ﺑﺎزرﺳﻲ ﺑﺮای ﻣﺪل ﺑﺮآورد ﺧﻄﺮ ﻛﻠﻲ ﺗﺸﺮﻳﺢ ﺷﺪه در اﻳﻨﺠﺎ، ﺧﻮردﮔﻲ اﺗﻤﺴﻔﺮی 10 %ﺧﻄﺮ ﺧﻮردﮔﻲ ﻛﻠﻲ وزن دﻫﻲ ﻣﻲ ﺷﻮد . اﻳﻦ وزن ﻧﺸﺎن دﻫﻨﺪه اﻳﻦ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺧﻮردﮔﻲ اﺗﻤﺴﻔﺮی ﻣﻜﺎﻧﻴﺰم ﺧﺮاﺑﻲ ﻧﺴﺒﺘﺎ ﻧﺎدری ﺑﺮای اﻏﻠﺐ ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ اﺳﺖ . اﻳﻦ ﻣﺴ ﺎ ﻟﻪ ﺑﻪ دﻟﻴﻞ ﻣﺪﻓﻮن ﺑﻮدن اﻛﺜﺮ ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ اﻧﺘﻘﺎل ﻣﻮاد ﻧﻔﺘ ﻲ اﺳﺖ . ﺧﻮردﮔﻲ داﺧﻠﻲ ﺑﺎ ﭘﺘﺎﻧﺴﻴﻞ ﺑﻪ وﺟﻮد آﻣﺪن ﺧﻮردﮔﻲ در داﺧﻞ ﺧﻂ ﻟﻮﻟﻪ از ﺟﺎﻧﺐ ﻣـﻮاد اﻧﺘﻘـﺎﻟﻲ ﺳـﺮو ﻛـﺎر دارد . ﻣـﻮارد ﺑﺮرﺳﻲ ﺷﺎﻣﻞ ﻣﻮارد زﻳﺮ اﺳﺖ : – ﺧﻮرﻧﺪﮔ ﻲ ﻣﺤﺼﻮل – ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻫﺎی ﭘﻴﺶ ﮔﻴﺮی ﺧﻮردﮔﻲ داﺧﻠﻲ 20 %ﺧﻄﺮ ﺧﻮردﮔﻲ ﻛﻠﻲ وزن داده ﻣﻲ ﺷﻮد . وزن ﺑﻴﺶ ﺗﺮ ﺑﻪ دﻟﻴﻞ ﻣﺤﺴﻮس ﺗﺮ ﺑﻮدن ﺧـﻮردﮔﻲ داﺧﻠـﻲ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺧﻮردﮔﻲ اﺗﻤﺴﻔﺮی در اﻏﻠﺐ ﻣﻮارد اﺳﺖ . ﺧﻮردﮔﻲ زﻳﺮﺳﻄﺤﻲ ﻟﻮﻟﻪ ﻫﺎ ﻧﻴﺰ اﻏﻠﺐ ﺟﺰء ﻃﺒﻘﻪ ﺑﻨﺪی ﻫﺎی ﭘﻴﭽﻴﺪه اﺳﺖ . ﭼﺮاﻛﻪ ﻣﻜﺎﻧﻴﺰم ﻫﺎی ﺑﻪ وﺟﻮد آورﻧﺪه اﻳﻦ ﻧﻮع ﺧﻮردﮔﻲ ﭘﻴﭽﻴﺪه . اﻧﺪ از ﻣﻴﺎن ﻣﻮارد در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﺪه اﻳﻦ ﺑﺮآورد ﻳﻚ ﺗﺮﻛﻴﺐ ﻧﺴﺒﺖ داده ﺷﺪه وﺟﻮد دارد . درواﻗﻊ ﺑﺮ ای ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی از ﺧﻮردﮔﻲ ﻣﻮارد ﭘﻴﺶ ﮔﻴﺮاﻧﻪ زﻳﺮ در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ : – ﺣﻔﺎﻇﺖ ﻛﺎﺗﺪی – ﭘﻮﺷﺶ دﻫﻲ ﺧﻂ ﻟﻮﻟﻪ – ﺧﻮرﻧﺪﮔﻲ ﺧﺎک – ﺣﻀﻮر ﻓﻠﺰ ﻣﺪﻓﻮن ﺷﺪه دﻳﮕﺮ – ﭘﺘﺎﻧﺴﻴﻞ ﺑﺮای وﺟﻮد ﺟﺮﻳﺎن ﻫﺎی آزاد – ﭘﺘﺎﻧﺴﻴﻞ ﺗﺮک ﺧﻮردﮔﻲ ﺑﺮاﺛﺮ ﺗﻨﺶ ﻫﺎی ﻧﺎﺷﻲ از ﺧﻮردﮔﻲ – ﻓﺎﺻﻠﻪ ﻣﻴﺎن ﻧﻤﻮﻧﻪ ﻫﺎی ﻣﻮردﻧﻈﺮ ﺑﺮای آزﻣﺎﻳﺶ – ﺑﺎزرﺳ ﺳ ﻳﻚ ﻲ ﻮﻛﻨﻨﺪه ﻫﺎ و ﺗﺪاﺧﻞ ﺑﺎﻧﺪﻫﺎ – دوره ﺑﺎزﮔﺸﺖ ﺑﺮداﺷﺖ آﻣﺎر از ﻧﻤﻮﻧﻪ ﻫﺎ – دوره و ﻧﻮع ﺑﺎزرﺳﻲ ﻫﺎی ﭘﻮﺷﺶ ﻟﻮﻟﻪ – دوره و ﻧﻮع ﺑﺎزرﺳﻲ ﻫﺎی ﺟﺪاره ﻟﻮﻟﻪ – ﻓﺎﺻﻠﻪ زﻣﺎﻧﻲ ﻛﻮﺗﺎه ﺑﺮای اﻧﺠﺎم ﺑﺎزدﻳﺪﻫﺎ – اﺳﺘﻔﺎده از اﺑﺰارﻫﺎی ﺑﺎزرﺳﻲ داﺧﻠﻲ ﭘﻴ ﻮﺳﺖ 2 - راﻫﻨﻤﺎی ﭘﺮ ﻛﺮدن ﭼﻚ ﻟﻴﺴﺖ ﻫﺎی ارزﻳﺎﺑﻲ رﻳﺴﻚ ﺷﻜﺴﺖ ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ یﻫﺎ ﻢﻳﺣﺮ در ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻲ آﺑ 07 / 10 / 94 177 ﺧﻮردﮔﻲ ز ﻳ ﺮﺳﻄﺤ ﻲ 70 %از ﺧﻄﺮ ﺧﻮردﮔﻲ ﻛﻠﻲ وزن دﻫﻲ ﻣﻲ .ﺷﻮد اﻏﻠـﺐ ﺑﺎزرﺳـﻲ ﻣﺴـﺘﻘﻴﻢ دﻳـﻮاره ﻟﻮﻟـﻪ ﭘﺮﻫﺰﻳﻨـﻪ و ﻣﺨﺮب اﺳﺖ و ازا رو ﻦﻳ ﺑﺮآوردﻫﺎی ﺧﻮردﮔﻲ ﻣﻌﻤﻮﻻ ﭘﺘﺎﻧﺴـﻴﻞ ﺧـﻮردﮔﻲ را از ﻃﺮﻳـﻖ ﺑﺮرﺳـﻲ ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫـﺎی ﻧﻤﺎﻳﻨـﺪه وﺟـﻮد ﺧﻮردﮔﻲ اﺳﺘﻨﺒﺎط ﻣﻲ ﻛﻨﻨﺪ . پ.2 - 2 - 2 - اﻣﺘﻴﺎزدﻫﻲ ﭘﺘﺎﻧﺴﻴﻞ ﺧﻮردﮔﻲ وزن دﻫﻲ ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫﺎ، اﻫﻤﻴﺖ ﻧﺴﺒﻲ ﻫﺮ ﻣﻮرد را ﺑﻪ ﺻﻮرت ﺳﻬﻢ ﭘﺎراﻣﺘﺮ در ﺧ ﻄـﺮ ﺧـﻮردﮔﻲ ﻛﻠـﻲ، ﻣﺸـﺨﺺ ﻣـﻲ ﻛﻨـﺪ . در ﺳﻴﺴﺘﻢ اﻣﺘﻴﺎزدﻫﻲ اراﺋﻪ ﺷﺪه در اﻳﻦ ﮔﺰارش، ﻣﻌﻤﻮﻻ اﻣﺘﻴﺎزﻫﺎ ﺑﻪ وﺿﻌﻴﺖ ﻫﺎ و ﺷﺮاﻳﻂ اﺧﺘﺼﺎص داده ﺷـﺪه و ﭘـﺲ از ﺟﻤـﻊ ﺑﺴﺘﻦ، ﺧﻄﺮ ﺧﻮردﮔﻲ ﻣﻌﻴﻦ ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ ﺑﻪ . ﻋﻨﻮان ﻣﺜﺎل، ﺗﺤﺖ ﺧﻮردﮔﻲ زﻳﺮﺳﻄﺤﻲ ﺧﻂ ﻟﻮﻟﻪ ﻫﺎی ﻓﻮﻻدی ﺳﻪ ﻣﻔﻬﻮم اﺻـﻠﻲ ﻣﺤﻴﻂ، ﭘﻮﺷﺶ دﻫﻲ و ﺣﻔﺎﻇﺖ ﻛﺎﺗﺪی ﺑﺮرﺳﻲ ﻣﻲ ﺷﻮد ﺑﻬﺘﺮﻳﻦ ﺗﻠﻔﻴﻖ ﻣﺤﻴﻂ ) ﺧﻴﻠﻲ ﺑﻲ ﺧﻄﺮ و ﺧﻮش ﺧﻴﻢ ( ، ﭘﻮﺷـﺶ دﻫـﻲ ) ﺧﻴﻠﻲ ﻣﻨﺎﺳﺐ ( ، و ﺣﻔﺎﻇﺖ ﻛﺎﺗﺪی ) ﻫﻢ ﻣﺘﻴﻠﻦ ﺧﻴﻠﻲ ﻣﻨﺎﺳﺐ ( ، ﺑﺎﻻﺗﺮﻳﻦ اﻣﺘﻴﺎزﻫﺎ را ﭘﻴﺸﻨﻬﺎد ﻣﻲ دﻫﺪ . پ.2 - 2 - 2 - 1 - ﺧﻮردﮔﻲ اﺗﻤﺴﻔﺮی وزن ) ﭘﻴﺸﻨﻬﺎدی 10 %ﺧﻄﺮ ﺧﻮردﮔﻲ ( ﺧﻮردﮔﻲ اﺗﻤﺴﻔﺮی ﻧﺎﺷﻲ از ﺗﻐﻴﻴﺮ ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ ﻣﺎده دﻳﻮاره ﻟﻮﻟﻪ در اﺛﺮ واﻛﻨﺶ ﺑﺎ اﺗﻤﺴﻔﺮ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑـﻪ ﻃـﻮر ﻣﻌﻤـﻮل اﻳـﻦ واﻛﻨﺶ ﺳﺒﺐ اﻛﺴﻴﺪاﺳﻴﻮن ﻓﻠﺰ ﻣﻲ ﮔﺮدد . ﺎﻻتﻳ در ا ﻣﺘﺤﺪه ﺧﺴﺎرت ﺳﺎﻻﻧﻪ، ﻧﺎﺷﻲ از ﺧﻮردﮔﻲ اﺗﻤﺴﻔﺮی ﺑـﻴﺶ از 2 ﻣﻴﻠﻴـﺎرد دﻻر اﺳﺖ . ﺑﺎﻳﺪ ﺗﻮﺟﻪ داﺷﺖ ﻛﻪ در ﺻﻮرت ﻣﺪﻓﻮن ﺷﺪن ﺧﻂ ﻟﻮﻟﻪ، دﻳﻮاره آن ﻛﺎﻣﻼ از اﻳﻦ ﻧﻮع ﺧﻮردﮔﻲ ﻣﺼﻮن ﻧﻤﻲ ﺮددﮔ از . ﻃﺮﻓﻲ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ در اﺛﺮ ﻣﺮور زﻣﺎن و ﻋﻮاﻣﻞ ﻓﺮﺳﺎﻳﺸﻲ ﺑﺨﺶ ﻫﺎﻳﻲ از ﻟﻮﻟﻪ از ﺣﺎﻟﺖ ﻣﺪﻓﻮن ﺧﺎرج ﺷﺪه و در ﻣﻌﺮض اﺗﻤﺴﻔﺮ ﻗﺮار ﮔﻴﺮد . ﻳ ﻚ ﻃﺮح ارزﻳﺎﺑﻲ ﻣﻤﻜﻦ، ﺑﺮای ﺧﻮردﮔﻲ اﺗﻤﺴﻔﺮی ﻋﺒﺎرﺗﺴﺖ از : ﺧﻮردﮔﻲ اﺗﻤﺴﻔﺮی )10 %ﺧﻄﺮ ﺧﻮردﮔﻲ =10اﻣﺘﻴﺎز ( 1 - در ﻣﻌﺮض ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻦ 50 %اﺗﻤﺴﻔﺮی = 5 اﻣ ﺘﻴﺎز 2 - ﺷﺮاﻳﻂ ﻣﺤﻴﻄﻲ 20 %اﺗﻤﺴﻔﺮی = 2 اﻣﺘﻴﺎز 3 - ﭘﻮﺷﺶ ﻟﻮﻟﻪ 30 %اﺗﻤﺴﻔﺮی = 3 اﻣﺘﻴﺎز 3 - 1 - ﺗﻨﺎﺳﺐ ﭘﻮﺷﺶ 50 %ﭘﻮﺷﺶ = 5/1 اﻣﺘﻴﺎز 3 - 2 - ﺷﺮاﻳﻂ 50 %ﭘﻮﺷﺶ = 5/1 اﻣﺘﻴﺎز 3 - 2 - 1 - ﺑﺎزرﺳﻲ ﭼﺸﻤﻲ 50 %از ﺷﺮاﻳﻂ 3 - 2 - 2 - ﺗﺴﺖ ﻫﺎی ﻏﻴﺮﻣﺨﺮب1 30 %از ﺷﺮاﻳﻂ 3 - 2 - 3 - ﺗﺴﺖ ﻫﺎی ﻣﺨﺮب2 20 %از ﺷﺮاﻳﻂ 1- NDT 2- DT 178 07 / 10 / 94 دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﭘﻴﺸﮕﻴﺮی و ﺑﺤﺮان ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔﻲ ﻫﺎی ﻧﻔﺘﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ و درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ - ﻗﺮارﮔ ﻴﺮی در ﻣﻌﺮض اﺗﻤﺴﻔﺮ ) وزن ﭘﻴﺸﻨﻬﺎدی 50 %از ﺧﻮردﮔﻲ اﺗﻤﺴﻔﺮی ( ارزﻳﺎب ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻴﺶ ﺗﺮﻳﻦ ﺧﻄﺮ ﻧﺎﺷﻲ از ﺧﻮردﮔﻲ اﺗﻤﺴﻔﺮی را ﺑﺮای ﺑﺨﺸﻲ از ﺧﻂ ﻟﻮﻟﻪ ﻛﻪ در ﻣﻌﺮض ﻫـﻮا ﻗـﺮار ﮔﺮﻓﺘـﻪ، و ﺑﺮای ﺳﺨﺖ ﺗﺮﻳﻦ ﺷﺮاﻳﻂ آب و ﻫﻮاﻳﻲ ﺑﺮآورد ﻛﻨﺪ . اﻳﻦ ﺗﺼﻤﻴﻢ ﮔﻴﺮی ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺮ اﺳﺎس ﭼﻨﺪ ﺳﻨﺎرﻳﻮ ﺻﻮرت ﮔﻴﺮد ﻛﻪ ارز ﻳﺎب ﺑﺎﻳﺪ ﺗﺼﻤﻴﻢ ﺑﮕﻴﺮد ﻛﻪ ﺑﻴﺶ ﺗﺮﻳﻦ ﺧﻄﺮ ﻣﺮﺑـﻮط ﺑـﻪ ﻛﺪام ﺳﻨﺎرﻳﻮ اﺳﺖ . اﻳﻦ ﺗﺼﻤﻴﻢ ﮔﻴﺮی ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺮ ﭘﺎﻳﻪ داده ﻫﺎی ﺛﺒﺖ ﺷـﺪه ) ﺧﺮاﺑـﻲ ﻫـﺎی ﻗﺒﻠـﻲ ﻳـﺎ ﻣﺴـﺎﻳﻞ ﻛﺸـﻒ ﺷـﺪه ( و ﺑـﻪ ﻛﺎرﮔﻴﺮی داﻧﺶ و ﺗﺠﺮﺑﻪ ﺑﺎﺷﺪ . ﻧﻤﻮﻧﻪ ای از ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫﺎی ارزﻳﺎﺑﻲ ﺑﺮای ﻳﻚ ﻟﻮﻟﻪ ﻓﻮﻻدی ﻋﺒﺎرﺗﻨﺪ از : ﻓﺼﻞ ﻣﺸﺘﺮک آب ﻫﻮا / ................................................................... 0 اﻣﺘﻴﺎز ﭘﻮﺳﺘﻪ ﻫﺎ1 ........................................................................................ 1 اﻣﺘﻴﺎز ﻋﺎﻳﻖ ﺑﻨﺪی .. .......................... ......................................................... 2 اﻣﺘﻴﺎز ﺗﻜﻴﻪ ﮔﺎه /ﻫﺎ ﺑﺴﺖ ﻫﺎ ......................................................................... 2 اﻣﺘﻴﺎز ﻓﺼﻞ ﻣﺸﺘﺮک ﻫﻮا / زﻣﻴﻦ .............................................................. .. 3 اﻣﺘﻴﺎز ﻗﺮارﮔﻴﺮی در ﻣﻌﺮض ﺳﺎﻳﺮ ﻣﻮارد .................................................... 4 اﻣﺘﻴﺎز ﻫﻴﭻ ﻛﺪام ................................................................................... 5 اﻣﺘﻴﺎز در اﻳﻦ ﻃﺮح، ﺑﺪﺗﺮﻳﻦ ﻣﻮرد، ﺗﺮ ﻛﻢ ﻳﻦ اﻣﺘﻴﺎ ز را داﺷﺘﻪ و ارزﻳﺎﺑﻲ آن ﻧﻴﺰ ﺑﺮ ﻛﻞ ﻣﻘﺎﻃﻊ دﻻﻟﺖ ﻣﻲ .ﻛﻨﺪ y ﻓﺼﻞ ﻣﺸﺘﺮک آب / ﻫﻮا ﻓﺼﻞ ﻣﺸﺘﺮک آب و ﻫﻮا ﺑﻪ ، ﻋﻨﻮان ﺑﺨﺸﻲ از ﻟﻮﻟﻪ ﻛﻪ ﺑﻪ ﻃﻮر ﻣﺘﻨـﺎوب در ﻣﻌـﺮض آب و ﻫـﻮا ﻗـﺮار ﻣـﻲ ﮔﻴـﺮد، ﺷـﻨﺎﺧﺘﻪ ﻣﻲ ﺑﻪ .ﺷﻮد ﻋﻨﻮان ﻣﺜﺎل ﺗﻐﻴﻴﺮات ﺳﻄﺢ آب در درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ و رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ در اﺛﺮ رﻫﺎﺳﺎزی آب از ﺳﺪﻫﺎ، ﺳﻴﻼب ﻫﺎ و ﻳﺎ ﺑﺎرﻧﺪﮔﻲ، ﭼﻨﻴﻦ ﺳﻄﻮﺣﻲ را اﻳﺠﺎد ﺧﻮاﻫﺪ ﻛﺮد . ﻣﻜﺎﻧﻴﺰم ﻛﺎر ﻣﻌﻤﻮﻻ در اﺛﺮ ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻏﻠﻈﺖ اﻛﺴﻴﮋن آب ﺻﻮرت ﻣـﻲ ﮔﻴـﺮد . ﺗﻔـﺎوت ﻫـﺎ در ﻏﻠﻈﺖ اﻛﺴﻴﮋن ﻧﻮاﺣﻲ ﻛﺎﺗﺪی و آﻧﺪی ﺑﺮ روی ﻓﻠﺰ را اﻳﺠﺎد ﻣﻲ ﻧﻤﺎﻳﺪ . اﮔﺮ آب، ﺷﻮر ﻳـﺎ ﻟـﺐ ﺷـﻮر ﺑﺎﺷـﺪ ﺧـﻮاص اﻟﻜﺘﺮوﻟﻴﺘـﻲ ﺧﻮردﮔﻲ اﻓﺰاﻳﺶ ﺧﻮاﻫ ﺪ ﻳﺎﻓﺖ . ﺳﺎزه ﻫﺎی ﺳﺎﺣﻠﻲ ﻣﻌﻤﻮﻻ دارای ﭼﻨﻴﻦ ﺧﻮردﮔﻲ ﻫﺎﻳﻲ ﻫﺴﺘﻨﺪ . y ﭘﻮﺳﺘﻪ )ﻫﺎ ﺑﺪﻧﻪ (ﻫﺎ ﺗﺠﺮﺑﻴﺎت ﺻﻨﻌﺘﻲ ﻧﺸﺎن ﻣﻲ دﻫﺪ ﻛﻪ ﭘﻮﺳﺘﻪ ﻫﺎ و ﺑﺪﻧﻪ ﻫﺎی ﻣﺪﻓﻮن ، ﺷﺮاﻳﻂ ﻣﻨﺎﺳﺒﻲ ﺑﺮای ﺧﻮردﮔﻲ دارﻧﺪ . ﺣﺘـﻲ ﺑـﺎ وﺟـﻮد ﻛﻪ ﻦﻳا ﺑﺪﻧﻪ و ﭘﻮﺳﺘﻪ ﻣﺤﺼﻮر ﻛﻨﻨﺪه آن در زﻳﺮزﻣﻴﻦ ﻫﺴﺘﻨﺪ ، ﺧﻮردﮔﻲ اﺗﻤﺴﻔﺮی ﺗﻮاﻧ ﻣﻲ ﺪ ﻣﻜﺎﻧﻴﺰم ﺧـﻮردﮔﻲ ﺑـﺎرزی ﺑﺎﺷـﺪ . ﻫﻨﮕﺎم اﺳﺘﻔﺎده از ﭘﻮﺳﺘﻪ ﻫﺎ، اﺗﺼﺎل اﻟﻜﺘﺮﻳﻜﻲ ﺑ ﻴ ﻦ ﭘﻮﺳﺘﻪ و ﺑﺪﻧﻪ ﻟﻮﻟﻪ ﺑﺮﻗﺮار ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ . ﺑﺎ ﺑﺮﻗﺮاری اﻳﻦ ﺟﺮﻳﺎن، ﺗﻘﺮﻳﺒﺎ ﻛﻨﺘﺮل 1- Casing ﭘﻴ ﻮﺳﺖ 2 - راﻫﻨﻤﺎی ﭘﺮ ﻛﺮدن ﭼﻚ ﻟﻴﺴﺖ ﻫﺎی ارزﻳﺎﺑﻲ رﻳﺴﻚ ﺷﻜﺴﺖ ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ یﻫﺎ ﻢﻳﺣﺮ در ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻲ آﺑ 07 / 10 / 94 179 واﻛﻨﺶ اﻟﻜﺘﺮوﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ ﻏﻴﺮﻣﻤﻜﻦ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد . ﺑﺪﺗﺮﻳﻦ ﺣﺎﻟﺖ ﻣﻤﻜﻦ زﻣﺎﻧﻲ اﺳـﺖ ﻛـﻪ ﻟﻮﻟـﻪ اﺻـﻠﻲ ﺗﺒـﺪﻳﻞ ﺑـﻪ آﻧـﺪ ﺷـﺪه و ﺧﻮردﮔﻲ در ﺳﻄ ﺢ آن اﺗﻔﺎق ﺑﻴﻔﺘﺪ . y ﻋﺎﻳﻖ ﺑﻨﺪی ﻋﺎﻳﻖ ﺑﻨﺪی ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ ﺳﻄﺤﻲ، ﺳﺒﺐ ﺑﻪ دام اﻧﺪاﺧﺘﻦ رﻃﻮﺑﺖ در اﻃﺮاف ﻟﻮﻟﻪ ﺷﺪه ﺑﺎﻋﺚ وﻗﻮع ﺧﻮردﮔﻲ ﻧﺎﻣﺤﺴـﻮس در آن ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ . اﮔﺮ رﻃﻮﺑﺖ و ﻧﻢ ﺑﻪ ﻃﻮر دوره ای ﺑﺎ آب ﺗﺎزه ﺟﺎﻳﮕﺰﻳﻦ ﺷﻮد ﻣﻨﺒﻊ اﻛﺴـﻴﮋن ﺗـﺎزه ﺷـﺪه و ﺧـﻮردﮔﻲ ﮔﺴـﺘﺮش ﺧﻮاﻫﺪ ﻳﺎﻓﺖ . y ﺗﻜﻴﻪ /ﻫﺎ ﮔﺎه ﺑﺴﺖ ﻫﺎ ﺗﺠﺮﺑﻴﺎت ﺻﻨﻌﺘﻲ ﻧﺸﺎن ﻣﻲ دﻫﻨﺪ ﻛﻪ ﺗﻜﻴﻪ ﮔﺎه ﻫﺎ و ﺑﺴﺖ ﻫﺎی ﻟﻮﻟﻪ ، ﻧﻘﺎط ﺣﺴﺎﺳﻲ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻛـﻪ اﻏﻠـﺐ ﻧـﻢ و رﻃﻮﺑـﺖ را در ﻣﺠﺎورت دﻳﻮاره ﻟﻮﻟﻪ ﺑﻪ ﺗﻠﻪ اﻧﺪاﺧﺘﻪ و در ﺑﺮﺧﻲ اوﻗﺎت ﻣﻜﺎﻧﻴﺰﻣ ﻲ ﺑﺮای ﻛﺎﻫﺶ و از دﺳﺖ دادن ﭘﻮﺷﺶ ﻳ ﺎ رﻧـﮓ ﻟﻮﻟـﻪ اﻳﺠـﺎد ﻣﻲ ﻛﻨﻨﺪ ﻫﻢ . ﭼﻨﻴﻦ ﺧﺮاﺑﻲ و آﺳﻴﺐ ﻧﺎﺷﻲ از ﺧﻮ ردﮔﻲ ﻣﻜﺎﻧﻴﻜﻲ در ﻧﻘﺎط اﻣﻜﺎن ﭘﺬﻳﺮ اﺳﺖ . اﻳﻦ ﻧﻮع ﺧﺮاﺑﻲ ﻫﺎ اﻏﻠﺐ ﻧﺎﻣﺸﺨﺺ ﻫﺴﺘﻨﺪ . y ﻓﺼﻞ ﻣﺸﺘﺮک زﻣﻴﻦ / ﻫﻮا در ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ ﺑﺎ ﻓﺼﻞ ﻣﺸﺘﺮک آب / ﻫﻮا، ﻓﺼﻞ ﻣﺸﺘﺮک ﻫﻮا / زﻣﻴﻦ از ﻧﻘﻄﻪ ﻧﻈﺮ ﺧﻮردﮔﻲ ﺗﻮاﻧ ﻣﻲ ﺪ ﺗﺮ ﻣﻬﻢ ﺑﺎﺷﺪ . ﻫﻨﮕﺎﻣﻲ ﻛـﻪ ﻟﻮﻟﻪ ﺑﻪ زﻣﻴﻦ وارد ﻳﺎ ﺧﺎرج ﻣﻲ ﺷﻮد، اﻳﻦ اﻣﺘﻴﺎز در ﺷﺎﺧﺺ ﺧﻮردﮔﻲ ﻣﺤﺴﻮب ﻣﻲ ﮔﺮدد . زﺑﺮی ﺳﻄﺢ ﻟﻮﻟﻪ در ﭼﻨـﻴﻦ ﻧﻘـﺎﻃﻲ ﭘﺘﺎﻧﺴﻴﻠ ﻲ ﺑﺮای ﺑﻪ دام اﻧﺪاﺧﺘﻦ ﻧﻢ در ﻣﺠﺎورت ﻟﻮﻟﻪ ﺑﻪ ) وﺟﻮد آوردن ﻳـﻚ ﻓﺼـﻞ ﻣﺸـﺘﺮک ﻫـﻮا ( آب / ، اﻳﺠـﺎد ﺧﻮاﻫـﺪ ﻛـﺮد . ﺟﺎﺑﺠﺎ ﻳﻲ ﻫﺎی ﺧﺎک ﻣﻨﺠﺮ ﺑﻪ ﺗﻐﻴﻴﺮ دادن ﻣﺤﺘﻮﻳﺎت ﻧﻢ، ﻳﺦ زدﮔﻲ و ﻏﻴﺮه ﻣﻲ ﮔﺮدد ﻛﻪ ﭼﻨﻴﻦ ﻣﻮاردی ﺳﺒﺐ آﺳﻴﺐ رﺳـﺎﻧﻲ ﺑـﻪ ﭘﻮﺷﺶ ﻟﻮ ﻟﻪ ﺧﻮاﻫﻨﺪ ﺷﺪ . y ﻗﺮارﮔﻴﺮی در ﻣﻌﺮض ﺳﺎﻳﺮ ﻣﻮارد ﻋﻼوه ﺑﺮ ﻣﻮارد ﻓﻮق ﻛﻪ ﺑﺪﺗﺮﻳﻦ ﺣﺎﻟﺖ ﻫﺎی ﻣﻤﻜﻦ ﺑﺮای ﺧﻮردﮔﻲ ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ ﻓﻮﻻدی را ﺷﺎﻣﻞ ﻣﻲ ﺷـﻮﻧﺪ، ﻣﻤﻜـﻦ اﺳـﺖ وﺟﻮد وﺿﻌﻴﺘﻲ ﺳﺒﺐ ﺗﻨﺰل در ﻟﻮﻟﻪ ﻫﺎی ﻏﻴﺮ ﻓﻮﻻدی ﮔﺮدد، ﻛﻪ در ﻫﻴﭻ ﻛﺪام از ﻣﻮارد ﺑﺎﻻ وﺟﻮد ﻧﺪارد . ﻳﻚ ﻟﻮﻟﻪ ﭘﻼﺳـﺘﻴﻜﻲ از ﻃﺮﻳﻖ ﺗﻤﺎس ﺑﺎ آب ﻳﺎ ﻫﻮا و ﻳﺎ ﺣﺘﻲ ﺗﻤﺎس ﺑﺎ ﻣﻮاد ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ ﺗﺤﺖ ﺗﺎﺛﻴﺮ ﻗﺮار ﻧﺨﻮاﻫﺪ ﮔﺮﻓﺖ، وﻟﻲ در ﻣﻌﺮض ﻧﻮر ﺧﻮرﺷـﻴﺪ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﺗﺮد و ﺷﻜﻨﻨﺪه ﺷﻮد . ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ دﺳﺘﺮﺳﻲ ﺑﻪ ﻧﻮر ﺧﻮرﺷﻴﺪ در ﺑﺮآورد ﺧﻄﺮ ﻟﻮﻟـﻪ ﻫـﺎی ﭘﻼﺳـﺘﻴﻜﻲ در ﻧﻈـﺮ ﮔﺮﻓﺘـﻪ ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ . y ﻫﻴﭻ ﻛﺪام اﮔﺮ ﻫﻴﭻ ﻗﺴﻤﺖ ﺧﻮرده ﺷ ﻮﻧ ﺪه ﺧ ﻂ ﻟﻮﻟﻪ درﻣﻌﺮض اﺗﻤﺴﻔﺮ واﻗﻊ ﻧﺸﻮد ﭘﺘﺎﻧﺴﻴﻠ ﻲ ﺑﺮای ﺧﻮردﮔﻲ اﺗﻤﺴﻔﺮی وﺟﻮد ﻧ ﺨﻮاﻫﺪ داﺷﺖ . 180 07 / 10 / 94 دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﭘﻴﺸﮕﻴﺮی و ﺑﺤﺮان ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔﻲ ﻫﺎی ﻧﻔﺘﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ و درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ - ﻧﻮع اﺗﻤﺴﻔﺮ وزن ) ﭘﻴﺸﻨﻬﺎدی 20 % از ﺧﻮردﮔﻲ اﺗﻤﺴﻔﺮی ( ﻣﺸﺨﺼﻪ ﻫﺎی ﻣﻌﻴﻦ اﺗﻤﺴﻔﺮ ﺗﻮاﻧ ﻣﻲ ﺪ ﺧﻮردﮔﻲ ﻓﻮﻻد را ﺑﺎﻻ ﺑﺮده ﻳﺎ ﺗﺴﺮﻳﻊ ﺑﺨﺸ ﻨﺪ، ﭼﺮاﻛـﻪ ﻓﺮآﻳﻨـﺪﻫﺎی اﻛﺴﻴﺪاﺳـﻴﻮن را اﻓﺰاﻳﺶ ﺧﻮاﻫﻨﺪ داد . ﺑﺮﺧﻲ از اﻳﻦ ﻣﺸﺨﺼﻪ ﻫﺎی اﺗﻤﺴﻔﺮی و اﺻﻮل ﻛﻠﻲ اوﻟﻴﻪ در ﻣﻮرد آن ﻫﺎ ﻋﺒﺎرﺗﻨﺪ : ﺗﺮﻛﻴﺒﺎت ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ : ﺑﺮﺧﻲ ﺗﺮﻛﻴﺒﺎت ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ آﻟﻲ ﻫﻢ ﭼﻮن ﻧﻤﻚ ﻳﺎ CO2 ﻳ ﺎ ﺗﺮﻛﻴﺒﺎت ﻣﻌـﺪﻧﻲ ﻫﻤﭽـﻮن ﻛﻠﺮاﻳـﺪ ﻳـﺎ SO2 ﻗﺎدرﻧﺪ اﻛﺴﻴﺪاﺳﻴﻮن ﻓﻠﺰ را ﺗﺴﺮﻳﻊ ﺑﺨﺸﻨﺪ . • رﻃﻮﺑﺖ : دﻣﺎ • دﻣﺎی ﺑﺎﻻﺗﺮ ﻣﻨﺠﺮ ﺑﻪ ﺗﺮوﻳﺞ ﺧﻮردﮔﻲ ﻣﻲ ﮔﺮدد . ﺑﺮای ﻧﻤﺎﻳﺶ اﺛﺮ ﻳﻚ ﻣﺸﺨﺼﻪ ﺎ ﻳ اﺛﺮ ﻣﺘﻘﺎﺑﻞ ﭼﻨﺪ ﻣﺸﺨﺼﻪ از اﺗﻤﺴﻔﺮ ﺑﺮ ﺧﻮردﮔﻲ ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟـﻪ ، اﻣﺘﻴﺎزﺑﻨـﺪی زﻳـﺮ، ﻗﺎﺑـﻞ ﭘﻴﺸﻨﻬﺎد اﺳﺖ : اﻟﻒ- درﻳﺎﻳﻲ ) ﻧﻤﻚ ﺑﺎﻻ ( و ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ .................................................. ................ ................. ﺻﻔﺮ اﻣﺘﻴﺎز ب-ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ و رﻃﻮﺑﺖ ﺑﺎﻻ ............................................................................ ............... .... 5/0 اﻣﺘﻴﺎز ج-ﺳﺎﺣﻠﻲ، ﻣﺮداﺑﻲ، درﻳﺎﻳﻲ ) ﻧﻤﻚ ﺑﺎﻻ (........... ............... ................................................... 8/0 اﻣﺘﻴﺎز د- رﻃﻮﺑﺖ و دﻣﺎی ﺑﺎﻻ .................................................. ............ ...................................... 2/1 اﻣﺘﻴﺎز ﻫ-ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ و رﻃﻮﺑﺖ ﭘﺎﻳﻴﻦ ..................................................... ............ .......................... 6/1 اﻣﺘﻴﺎز و-رﻃ ﻮﺑﺖ ﭘﺎﻳﻴﻦ و دﻣﺎی ﻛﻢ.................................................................. ............ .............. 2 اﻣﺘﻴﺎز ز-ﺑﺪون ﻫﻴﭻ ﻋﺎﻣﻠﻲ ................................................................................. ............ .......... 2 اﻣﺘﻴﺎز - ﭘﻮﺷﺶ اﺗﻤﺴﻔﺮی ) وزن دﻫﻲ 30 %ﺧﻮردﮔﻲ اﺗﻤﺴﻔﺮی ( ﺳﻮﻣﻴﻦ ﺑﺨﺶ از ﭘ ﺘﺎﻧﺴﻴﻞ ﺧـﻮردﮔﻲ اﺗﻤﺴـﻔﺮی، ﺗﺤﻠﻴـﻞ راﻫﻜﺎرﻫـﺎی ﺟﻠـﻮﮔﻴﺮی ﺑـﺮای ﺣـﺪاﻗﻞ رﺳـﺎﻧﺪن ﺧﻄـﺮ اﺳـﺖ . ﭘﻮﺷﺶ دﻫﻲ ﺑﺮای ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی از ﺧﻮردﮔﻲ اﺗﻤﺴﻔﺮی ﻓﻠﺰات ) ﺧﻂ ﻟﻮﻟﻪ ( ﺷـﺎﻣﻞ رﻧـﮓ، ﻧـﻮار ﭘﻴﭽـﻲ ، واﻛـﺲ ﻫـﺎ، آﺳـﻔﺎﻟﺖ ﻫـﺎ و ﭘﻮﺷﺶ ﻫﺎی ﻃﺮاﺣﻲ ﺷﺪه وﻳﮋه ای اﺳﺖ ﻛﻪ یﻛﺎر رﻧﮓ ﻣﺘﺪاول آن ﻦﻳﺗﺮ ﻫﺎﺳﺖ . ﺑﺎﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ اﻳﻦ ﻛﻪ ارزﻳـﺎب ﻫـﻴﭻ ﮔﻮﻧـﻪ ﻗﻀـﺎوﺗ ﻲ ﭘﻴﺮاﻣﻮن ﭘﻮﺷﺶ دﻫﻲ ﺗﻮاﻧ ﻤﻲﻧ ﺪ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ ، ﻟﺬا ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﺑﺎزرﺳﻲ ﭘ ﻮﺷﺶ ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ ﺑﺮای اﻳﻦ ﻣﻨﻈﻮر اﻣﺘﻴﺎزدﻫﻲ ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ . ﻧﻤﻮﻧﻪ ای از اﻣﺘﻴﺎزات ﭘﻴﺸﻨﻬﺎدی ﺑﺮای اﻳﻦ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﺑﻪ ﺻﻮرت زﻳﺮ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد . y ارزﻳﺎﺑﻲ ﭘﻮﺷﺶ ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ ﻛﺎراﻳﻲ ﭘﻮﺷﺶ ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ ﺑﻪ 4 ﻓﺎﻛﺘﻮر زﻳﺮ ﺑﺴﺘﮕﻲ دارد : – ﻛﻴﻔﻴﺖ ﭘﻮﺷﺶ دﻫﻲ – ﻛﻴﻔﻴﺖ ﻛﺎرﺑﺮد ﭘﻮﺷﺶ دﻫﻲ – ﻛﻴﻔﻴﺖ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﺑﺎزرﺳﻲ ﭘﻴ ﻮﺳﺖ 2 - راﻫﻨﻤﺎی ﭘﺮ ﻛﺮدن ﭼﻚ ﻟﻴﺴﺖ ﻫﺎی ارزﻳﺎﺑﻲ رﻳﺴﻚ ﺷﻜﺴﺖ ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ یﻫﺎ ﻢﻳﺣﺮ در ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻲ آﺑ 07 / 10 / 94 181 – ﻛﻴﻔﻴﺖ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ اﺻﻼح ﻧﻘﺺ ﻛﻪ دو ﻓﺎﻛﺘﻮر اول ﻗﺎﺑﻠﻴﺖ ﭘﻮﺷﺶ دﻫﻲ و دو ﻓﺎﻛﺘﻮر دوم ﺷﺮط ﺻﺤﻴﺢ و ﻣﻨﺎﺳﺐ ﭘﻮﺷﺶ دﻫﻲ را ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻣﻲ ﻧﻤﺎﻳﻨﺪ ﺑﻪ . ﻃـﻮر ﻛﻠﻲ، ﺑﺮرﺳﻲ ﻛﻴﻔﻲ ﻫﺮﻛﺪام از اﻳﻦ ﻣ ﻟﻔﻪﻮ ﻫﺎ از 4 ﻧﻘﻄﻪ ﻧﻈﺮ ﺧﻮب، ﻣﺘﻮﺳﻂ، ﺿﻌﻴﻒ و ﻳﺎ ﻋﺪم وﺟﻮد، ﺻـﻮرت ﺧﻮاﻫـﺪ ﮔﺮﻓـﺖ . ﻣﻘﺎدﻳﺮ اﻣﺘﻴﺎزی ﺑﺎﻳﺪ ﻣﻌﺎدل ﺑﺎﺷﻨﺪ، ﻣﮕﺮ ا ﻛﻪ ﻦﻳ ﺑﺮاﺳﺎس ﺗﺸﺨﻴﺺ ارزﻳﺎب ﻳﻚ ﻣ ﻮ ﻟﻔﻪ از ﺑﻘﻴﻪ ﻣﻬﻢ ﺗﺮ ﺑﺎﺷﺪ . ﻣﻘﻴﺎس ارزﻳﺎﺑﻲ ﺑـﺮ اﺳﺎس 4 ﻧﻘﻄﻪ ﻧﻈﺮ ذﻛﺮ ﺷﺪه در ﺑﺎﻻ، ﺑﻪ ﺻﻮرت ز ﻳﺮ ﭘﻴﺸﻨﻬﺎد ﻣﻲ .ﺷﻮد ﺧﻮب ............................................................................. 3 اﻣﺘﻴﺎز ﻣﺘﻮﺳﻂ ........................................................................... 2 اﻣﺘﻴﺎز ﺿﻌﻴﻒ ........................................................................... 1 اﻣﺘﻴﺎز ﻋﺪم وﺟﻮد ..................................................................... ﺻﻔﺮ اﻣﺘﻴﺎز y ﺗﻨﺎﺳﺐ ﭘﻮﺷﺶ ) وزن ﭘﻴﺸﻨﻬﺎد ی 50 %ارزﻳﺎﺑﻲ ﭘﻮﺷﺶ ( ﺗﻨﺎﺳﺐ ﭘﻮﺷﺶ ﻣﻌﻤﻮﻻ ﺑﺮ اﺳﺎس ﻗﻀﺎوت در ﻣﻮرد ﺗﺠﺎرب ﻣﺸﺎﺑﻪ ﺻﻮرت ﻣﻲ ﮔﻴﺮد . o ﺧﻮب- ﭘﻮﺷﺶ ﺑﺎ ﻛﻴﻔﻴﺖ ﺑﺎﻻ و ﺑﺮای ﻣﺤﻴﻂ ﻓﻌﻠﻲ ﺧﻮدش ﻃﺮاﺣﻲ ﺷﺪه اﺳﺖ . o ﻣﺘﻮﺳﻂ- ﭘﻮﺷﺶ ﻣﻨﺎﺳﺐ اﺳﺖ، اﻣﺎ اﺣﺘﻤﺎﻻ ﺑﺮای ﻣﺤﻴﻂ ﻓﻌﻠﻲ ﺧﻮدش ﺑﻪ ﻃﻮر ﺧﺎص و وﻳﮋه ﻃﺮاﺣﻲ ﻧﺸﺪه اﺳﺖ . o ﺿﻌﻴﻒ- ﭘﻮﺷﺶ در ﻣﻜﺎن ﻣﻮﺟﻮد اﺳﺖ، اﻣﺎ ﺑﺮای ﻣﺪت ﻃﻮﻻﻧﻲ ﻗﺎدر ﺑﻪ ﺳﺮو ﻳﺲ ﻲ دﻫ در ﺷﺮاﻳﻂ ﻣﺤﻴﻄﻲ ﻧﻴﺴﺖ . o ﻋﺪم وﺟﻮد- ﻫﻴﭻ ﭘﻮﺷﺸﻲ وﺟﻮد ﻧﺪارد . ﻧﻜﺘﻪ : ﺑﺮﺧﻲ ﺧﻮاص ﻣﻬﻢ ﭘﻮﺷﺶ ﻫﺎ ﺷﺎﻣﻞ ﻣﻘﺎوﻣﺖ اﻟﻜﺘﺮﻳﻜﻲ، ﭼﺴﺒﻨﺪﮔﻲ، ﺳﻬﻮﻟﺖ ﻛﺎرﺑﺮد، اﻧﻌﻄـﺎف ﭘـﺬﻳﺮی، ﻣﻘﺎوﻣـﺖ در ﻣﻘﺎﺑﻞ ﺿﺮﺑﻪ، ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﺟﺮﻳﺎن ) ﺑﻌﺪ از ﻓﺮآوری ( ، ﻣﻘﺎوم در ﺑﺮاﺑﺮ ﺗﻨﺶ ﻫﺎی ﺧﺎک، ﻣﻘﺎوم در ﺑﺮاﺑﺮ آب، ﻣﻘﺎوم در ﺑﺮاﺑﺮ ﺑ ﺎﻛﺘﺮی ﻳـﺎ دﻳﮕﺮ ﺣﻤﻼت ﻣﻮﺟﻮدات زﻧﺪه ﻣﻲ ﺷﻮد . ﻛﺎرﺑﺮد ﭘﺎراﻣﺘﺮ : ارزﻳﺎﺑﻲ و ﻗﻀﺎوت در ﻣﻮرد ﻛﻴﻔﻴﺖ و ﻛﺎرﺑﺮد ﻳﻚ ﭘﻮﺷﺶ در ﻳـﻚ ﻣﺤـﻴﻂ ﺧـﺎص ﻛـﻪ در ﻗﺎﻟـﺐ ﺑﺮرﺳـﻲ ﻣﻮاردی از ﻗﺒﻴﻞ ﺗﻤﻴﺰ ﻛﺮدن ﭘﻴﺶ از اﺟﺮای ﭘﻮﺷﺶ، ﺿﺨﺎﻣﺖ ﭘﻮﺷﺶ، ﻣﺤﻴﻂ ﻛﺎرﺑﺮد ) ﻛﻨﺘﺮل دﻣﺎ، رﻃﻮﺑﺖ ﮔﺮد و ﻏﺒﺎر و ..( . و ﻓﺮآﻳﻨﺪ ﻋﻤﻞ آور ی و ﮔﻴﺮش ﭘﻮﺷﺶ، ﺻﻮرت ﺧﻮاﻫﺪ ﮔﺮﻓﺖ . ﻃﺒﻘﻪ ﺑﻨﺪی ﺑﺮای اﻣﺘﻴﺎزدﻫﻲ اﻳﻦ ﭘﺎراﻣﺘﺮ ﺑﺎ ﺗﻌﺎرﻳﻒ زﻳﺮ، ﺻﻮرت ﺧﻮاﻫﺪ ﭘﺬﻳﺮﻓﺖ : o ﺧﻮب- از ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻓﻨﻲ ﺑﺎ ﺟﺰﻳﻴﺎت ﺑﺎﻻ اﺳﺘﻔﺎده ﺷﺪه اﺳﺖ، ﺗﻮﺟﻪ زﻳﺎدی ﺑﻪ ﺗﻤﺎﻣﻲ ﺟﻨﺒﻪ ﻫﺎی ﻛﺎرﺑﺮدی ﺻـﻮرت ﮔﺮﻓﺘﻪ و ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻛﻨﺘﺮل ﻛﻴﻔﻴﺖ ﻣﺘﻨﺎﺳﺐ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻪ اﺳﺖ . o ﻣﺘﻮﺳﻂ- ﻣﺸﺎﺑﻪ ﻣﻮارد ﻓﻮق، اﻣﺎ ﺑﺪون ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻫﺎی ﻛﻨﺘﺮل و ﻛﻴﻔﻴﺖ و ﻧﻈﺎرت ﻣﻨﻈﻢ اﺳﺖ . o ﺿﻌﻴﻒ- ﻛﺎرﺑﺮد ﭘﻮﺷﺶ و ﻛﻨﺘﺮل ﺿﻌﻴﻒ ) ﺑﺪون ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻧﻴﺎزﻫﺎ ( و ﺑﻲ دﻗﺖ ﺻﻮرت ﮔﺮﻓﺘﻪ اﺳﺖ . o ﻋﺪم وﺟﻮد- ﻛﺎرﺑﺮد ﭘﻮﺷﺶ ﺑﻪ ﻃﻮر ﻧﺎﺻﺤﻴﺢ و ﻧﺎﻣﻨﺎﺳﺐ اﻧﺠﺎم ﺷﺪ، ﻣﺮاﺣﻞ ﻧﺎدﻳﺪه ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﺪ، ﺷـﺮاﻳﻂ ﻣﺤﻴﻄـﻲ ﻛﻨﺘﺮل ﻧﺸﺪه اﺳﺖ . 182 07 / 10 / 94 دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﭘﻴﺸﮕﻴﺮی و ﺑﺤﺮان ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔﻲ ﻫﺎی ﻧﻔﺘﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ و درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ y وﺿﻌﻴﺖ ﭘﻮﺷﺶ وزن ) دﻫﻲ 50 %ﺑﺮآورد ﭘﻮﺷﺶ دﻫﻲ ( o ﺑﺎزرﺳﻲ : ﻛﺎﻣﻞ و دﻗﻴﻖ ﺑﻮدن ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﺑﺎزرﺳﻲ ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ ﻣﻮرد ارزﻳﺎﺑﻲ ﻗﺮار ﺑﮕﻴـﺮد . ﻣﺴﺘﻨﺪﺳـﺎزی و ﺑﺎﻳﮕـﺎﻧﻲ درﺳـﺖ اﻃﻼﻋﺎت ﺑﺮداﺷﺖ ﺷﺪه در ﻧﻮﺑﺖ ﻫﺎی ﻣﺨ ﺘﻠﻒ، ﺑﺨﺸﻲ از ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻫﺎی اﻳﺪه ال ﺑﺎزرﺳﻲ ﻣﺤﺴﻮب ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . ﻃﺒﻘﻪ ﺑﻨﺪی ﺑﺮای اﻣﺘﻴﺎزدﻫﻲ اﻳﻦ ﭘﺎراﻣﺘﺮ ﺑﺎ ﺗﻌﺎرﻳﻒ زﻳﺮ، ﺻﻮرت ﺧﻮاﻫﺪ ﭘﺬﻳﺮﻓﺖ : o ﺧﻮب- ﺑﺎزرﺳﻲ ﻣﻨﻈﻢ ﻛﺎﻣﻞ و دﻗﻴﻖ ﺧﻂ ﻟﻮﻟﻪ، ﺑﻪ ﮋهﻳو ﺑﺮای ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺧﻮردﮔﻲ اﺗﻤﺴﻔﺮی . اﻳﻦ ﺑﺎزرﺳﻲ ﺗﻮﺳﻂ اﻓﺮاد آﻣﻮزش ﺪهﻳد و از ﻃﺮﻳﻖ ﭘﺮ ﻛﺮدن ﭼﻚ ﻟﻴﺴﺖ ﻫﺎی ﻣﺸﺨﺺ اﻧﺠﺎم ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ . o ﻣﺘﻮﺳﻂ- ﺑﺎزرﺳﻲ ﻫﺎ ﻧﺎﻣﻨﻈﻢ وﻟﻲ ﺗﻮﺳﻂ اﻓﺮاد آﻣﻮزش ﺪهﻳد اﻧﺠﺎم ﻣﻲ ﮔﻴﺮﻧﺪ . o ﺿﻌﻴﻒ- ﺑﺎزرﺳﻲ ﻛﻢ و ﺑﺎ ﺗﻜﻴﻪ ﺑﺮ رؤ ﻳﺖ ﺗﺼﺎدﻓﻲ ﻧﻘﺎط ﻣﺸﻜﻞ دار ﺻﻮرت ﻣﻲ ﮔﻴﺮد . o ﻋﺪم وﺟﻮد- ﭻﻴﻫ ﮔﻮﻧﻪ ﺑﺎزرﺳﻲ اﻧﺠﺎم ﻧﻤﻲ ﮔﻴﺮد . ﻧﻜﺘﻪ ﻧﻘﺺ : ﻫﺎی ﻣﺘﺪاول ﭘﻮﺷﺶ ﻫﺎ ﺷﺎﻣﻞ ﺗﺮک ﺧﻮردﮔ ﻲ ، ﺳﻮراخ ﻫﺎی رﻳﺰ، اﺛـﺮ ﺿـﺮﺑﺎت ) از اﺷـﻴﺎ ی ﺗﻴـﺰ ( ، ﺑﺎرﮔـﺬاری ﻫـﺎی ﺗﺮاﻛﻤﻲ ﺑﻪ ) ﻋﻨﻮان ﻣﺜﺎل روی ﻫﻢ ﭼﻴﺪن ﻟﻮﻟﻪ ﻫﺎی ﭘﻮﺷﺶ داده ﺷﺪه ( ، ﺟﺪاﺷﺪﮔﻲ، ﻧﺮم ﺷﺪﮔﻲ ﻳﺎ ﺳﻴﺎل ﺷﺪن و ﺧﺮاﺑـﻲ ﻫـﺎی ﻋﻤﻮﻣﻲ ) ﺑﺮای ﻣﺜﺎل، ﺗﺸﻌﺸﻊ اﺷﻌﻪ ﻓﺮاﺑﻨﻔﺶ ﻣﻲ ( .ﺷﻮد ﺑﺎزرس ﻫﺎ ﺑﺎﻳﺪ ﺗﻮﺟﻪ وﻳﮋه ای ﺑﻪ ﮔﻮﺷﻪ ﻫﺎی ﺗﻴﺰ و ﺷﻜﻞ ﻫﺎی ﭘﻴﭽﻴﺪه داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﻨﺪ . زﻳﺮا ﺗﻤﻴﺰ ﻛـﺮدن و ﭘﻮﺷـﺶ دادن اﻳـﻦ ﻧﻘﺎط ﻣﺸﻜﻞ اﺳﺖ . ﻧﻤﻮﻧﻪ ﻫﺎﻳﻲ از ﭼﻨﻴﻦ ﻧﻘﺎﻃﻲ ﻋﺒﺎرﺗﻨﺪ از ﻣﻬﺮه ﻫﺎ، ﭘﻴﭻ ﻫﺎ، رزوه ﻫﺎ و ﺑﺮﺧﻲ اﺟﺰا ی ﺷﻴﺮﻫﺎ . ﭼﻨﻴﻦ ﻧﻘﺎﻃﻲ اﻏﻠﺐ ﻧﻮاﺣﻲ اوﻟﻴﻪ ای ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻛﻪ دﭼﺎر ﺧﻮردﮔﻲ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . y اﺻﻼح ﻧﻘﺺ ﻫﺎ ﺑﺮای اﻣﺘﻴﺎزدﻫﻲ ﺑﻪ اﻳﻦ ﭘﺎراﻣﺘﺮ، ﻛﺎﻣﻞ و د ﻗﻴﻖ ﺑﻮدن ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ اﺻﻼح ﻧﻘﺺ ﻫﺎ ارزﻳﺎﺑﻲ و ﺑﺮرﺳﻲ ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ . o ﺧﻮب- ﻫﺮﮔﻮﻧﻪ ﻧﻘﺺ ﮔﺰارش ﺷﺪه در ﭘﻮﺷﺶ ﺧﻂ ﻟﻮﻟﻪ، ﺑﻼﻓﺎﺻﻠﻪ ﺷﺪه ﺛﺒﺖ و ﺑﺎﻳﮕﺎﻧﻲ ﺷﺪه و ﻃـﺮح رﻳـﺰی ﺑـﺮای ﺗﻌﻤﻴﺮ ﺑﻪ ﻣﻮﻗﻊ آن اﻧﺠﺎم ﺧﻮاﻫﺪ ﮔﺮﻓﺖ . o ﻣﺘﻮﺳﻂ- ﻧﻘﺺ ﻫﺎی ﭘﻮﺷﺶ ﺧﻂ ﻟﻮﻟﻪ ﺑﻪ ﻃﻮر ﻧﺎﻣﻨﻈﻢ ﮔﺰارش ﺷﺪه و در وﻗﺖ ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺗﻌﻤﻴﺮ ﻣﻲ .ﺷﻮد o ﺿﻌﻴﻒ- ﻧﻘﺺ ﻫﺎی ﭘﻮﺷﺶ ﺧﻂ ﻟﻮﻟﻪ ﻫﻤﻮاره و ﻫﻤﻴﺸﻪ ﮔﺰارش ﻧﻤﻲ ﺷﻮد و اﻗﺪام ﻣﻨﻈﻤﻲ ﺑﺮای ﺗﻌﻤﻴﺮ آن ﺻـﻮرت ﻧﻤﻲ ﮔﻴﺮد . o ﻋﺪم وﺟﻮد- ﺗﻮﺟﻪ ﻛﻢ ﻳﺎ ﻋﺪم ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻧﻘﺺ ﻫﺎی ﻣﻮﺟﻮد در ﭘﻮﺷﺶ ﺧﻂ ﻟﻮﻟﻪ . پ.2 - 2 - 2 - 2 - ﺧﻮردﮔ ﻲ داﺧﻠﻲ ) وزن ﭘﻴﺸﻨﻬﺎدی 20 %اﻣﺘﻴﺎز ( ﺧﻮردﮔﻲ داﺧﻠﻲ 20 % ، 20 اﻣﺘﻴﺎز 1 - ﺧﻮرﻧﺪﮔﻲ ﻣﺤﺼﻮل 50 %ﺧﻮردﮔﻲ داﺧﻠﻲ = 10 اﻣﺘﻴﺎز 1 - 1 - ﭘﺘﺎﻧﺴﻴﻞ ﻫﺎی ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻧﺮخ ﺧﻮردﮔﻲ 70 %ﺧﻮرﻧﺪﮔﻲ ﻣﺤﺼﻮل = 7 اﻣﺘﻴﺎز ﭘﻴ ﻮﺳﺖ 2 - راﻫﻨﻤﺎی ﭘﺮ ﻛﺮدن ﭼﻚ ﻟﻴﺴﺖ ﻫﺎی ارزﻳﺎﺑﻲ رﻳﺴﻚ ﺷﻜﺴﺖ ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ یﻫﺎ ﻢﻳﺣﺮ در ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻲ آﺑ 07 / 10 / 94 183 1 - 1 - 1 - ﺗﺠﻬﻴﺰات 30 %از7 اﻣﺘﻴﺎز ﻳﺎ ﺣﺪود2 اﻣﺘﻴﺎز 1 - 1 - 2 - O&M 30 %از7 اﻣﺘﻴﺎز ﻳﺎ ﺣﺪود2 اﻣﺘﻴﺎز 1 - 1 - 3 - ﺳﺮﻋﺖ ﺟﺮﻳﺎن 40 %از7 اﻣﺘﻴﺎز ﻳﺎ ﺣﺪود3 اﻣﺘﻴﺎز 1 - 2 - ﻣﺸﺨﺼﻪ ﻫﺎی ﺧﻄﻮط ﺟﺮﻳﺎن ) وﺟﻮد ﻣﺮاﻛﺰ ﺟﺮﻳﺎن ﮔﺮداﺑﻲ ( 30 % ،ﺧﻮرﻧﺪﮔﻲ ﻣﺤﺼﻮل3 اﻣﺘﻴﺎز 1 - 2 - 1 - ﺧﻮردﮔﻲ ﻧﺎﺷﻲ از ﺟﺎﻣﺪات 40 %از3 اﻣﺘﻴﺎز ﻳﺎ ﺣﺪود1 اﻣﺘﻴﺎز 1 - 2 - 2 - ﺧﻮردﮔﻲ ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ آب 60 %از3 اﻣﺘﻴﺎز ﻳﺎ2 اﻣﺘﻴﺎز 2 -ﭘﻴﺶ ﮔﻴﺮی ﻫﺎ50 % ،ﺧﻮردﮔﻲ داﺧﻠﻲ10 اﻣﺘﻴﺎز در اﻳﻦ ﺑﺨﺶ ﺑﺮآوردی از ﺗﻮاﻧﺎﻳﻲ و ﻗﺎﺑﻠﻴﺖ اﻳﺠﺎد ﺧﻮردﮔﻲ داﺧﻠﻲ اﻧﺠﺎم ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ . ﺧـﻮردﮔﻲ داﺧﻠـﻲ، ﻛـﺎﻫﺶ دﻳـﻮاره ﻟﻮﻟﻪ ﻳﺎ آﺳﻴﺐ ﻫﺎی ﺑﻪ وﺟﻮد آﻣﺪه در اﺛﺮ ﺑﺮوز ﻳﻚ واﻛﻨﺶ ﻣﻴﺎن دﻳﻮاره داﺧﻠﻲ ﻟﻮﻟﻪ و ﻣﺎده اﻧﺘﻘﺎﻟﻲ ﺗﻮﺳﻂ ﻟﻮﻟﻪ، اﺳﺖ . ﺧﻮردﮔﻲ ﺣﻔﺮه زا و ﺧﻮردﮔﻲ ﺷﻜﺎﻓﻲ، اﻧﻮاع ﺧﺎﺻﻲ از ﺧﻮردﮔﻲ آﻫﻦ ﮔﺎﻟﻮاﻧﻴﺰه ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻛﻪ ﺑﻪ ﻃـﻮر ﻣﺘـﺪاول در ﺧـﻮردﮔﻲ ﻫـﺎی داﺧﻠـﻲ ﻣﺸﺎﻫﺪه ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . در اﻳﻦ ﺑﺨﺶ ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ ﻧﻴﺰ ﻓﺮﻣﻲ از ﺧﻮردﮔﻲ داﺧﻠﻲ ﺑﻪ ﺣﺴﺎب آﻣﺪه ﻫﻢ . ﺖ اﺳ ﭼﻨﻴﻦ ﺷﺎﻳﺎن ذﻛﺮ اﺳﺖ ﻛـﻪ ﺧﻴﻠﻲ از روش ﻫﺎی ﭘﻴﺶ ﮔﻴﺮی ﻫﻢ ﭼﻮن ﭘﻮﺷﺶ دﻫﻲ داﺧﻠﻲ ﺗﻨﻬﺎ ﺑـﻪ ﻣﻨﻈـﻮر ﻣﺤﺎﻓﻈـﺖ ﻟﻮﻟـﻪ اﺳـﺘﻔﺎده ﻧﺸـﺪه ، ﺑﻠﻜـﻪ ﺑـﺮای ﻣﺤﺎﻓﻈﺖ ﻣﺤﺼﻮل از ﻧﺎﺧﺎﻟﺼﻲ ﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﻣﻨﺠﺮ ﺑﻪ ﺑﻪ وﺟﻮد آﻣﺪن ﺧﻮردﮔﻲ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ ﻧﻴﺰ اﻧﺠﺎم ﻣ .ﺮدﻳﭘﺬ ﻲ ﺑﺮآورد ﻣﻴﺰان ﺗﻬﺪﻳﺪ ﻧﺎﺷﻲ از ﺧﻮردﮔﻲ داﺧﻠﻲ، ﺑﺎ ﺗﺨﻤﻴﻨﻲ از ﻣﺸﺨﺼﻪ ﻫﺎی ﻣﺤﺼﻮل ارزﻳﺎﺑﻲ ﻣـﻲ ﺷـﻮد ﺗـﺎ ﺑـﺎ اﺳـﺘﻔﺎده از روش ﻫﺎی ﭘﻴﺶ ﮔﻴﺮاﻧﻪ از و ﻃﺮﻳﻖ ﺗﻐﻴﻴﺮ ﺑﺮﺧﻲ از ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻣﺤﺼﻮل، اﻋﻤﺎل ﮔﺮدﻧﺪ . 1 - ﺧﻮرﻧﺪﮔﻲ ﻣﺤﺼﻮل وزن ) دﻫﻲ 50 %ﭘﺘﺎﻧﺴﻴﻞ ﺧﻮردﮔﻲ داﺧﻠﻲ ( اﻳﻦ ﺑﺮآورد و ﺑﺮرﺳﻲ ﻣﺮﺑﻮط ﻣﻲ ﺑﻪ ﺷﻮد ﺣﻤﻠﻪ ﻧﺴﺒﻲ ﻣﺤﺘﻮﻳﺎت ﺧﻂ ﻟﻮﻟﻪ ﻛﻪ در ﺗﻤﺎس ﺑﺎ دﻳﻮاره ﻟﻮﻟﻪ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﺑﻴﺶ . ﺗـﺮﻳﻦ ﺗﻬﺪﻳﺪ ﺑﺮای ﺳﻴﺴﺘﻢ در ﺟﺎﻳﻲ وﺟﻮد دارد ﻛﻪ ﻣﺤﺼﻮل ﺑﻪ ﻃﻮر ذاﺗﻲ ﺑﺎ ﻣﻮاد ﻟﻮﻟﻪ ﻧﺎﺳﺎزﮔﺎر اﺳـﺖ . ﺧﻄـﺮ دﻳﮕـﺮ ، اﺿـﺎﻓﻪ ﺷـﺪن ﻧﺎﺧﺎﻟﺼﻲ ﻫﺎی ﺧﻮرﻧﺪه در داﺧﻞ ﻣﺎده اﻧﺘﻘﺎﻟﻲ و ﺑﻪ ﺻﻮرت روزاﻧﻪ اﺳﺖ . اﻳﻦ دو ﺳﻨﺎرﻳﻮ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﻨﺪ ﺑﻪ ﻃﻮر ﺟﺪاﮔﺎﻧـﻪ اﻣﺘﻴـﺎزدﻫﻲ ﺷﺪه و ﺳﭙﺲ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﺑﺮآورد ﺧﻮرﻧﺪﮔﻲ ﻣﺤﺼﻮل ﺑﺎ ﻫﻢ ﺗﻠﻔﻴﻖ ﮔﺮدﻧﺪ . ﺧﻮرﻧﺪﮔﻲ ﻣﺤﺼﻮل = ﻣﺸﺨﺼﻪ ﻫﺎی ﺟﺮﻳﺎن +ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻧﺮخ ﺧﻮرﻧﺪﮔﻲ در ﻣﻮرد ﻫﻴﺪروﻛﺮﺑﻦ ﻫﺎﻳﻲ از ﻗﺒﻴﻞ ﻧﻔﺖ ﺧﺎم، ﺑﻪ دﻟﻴﻞ ﺧﺎﺻﻴﺖ ﺧﻮرﻧﺪﮔﻲ ﻧﺴﺒﺘﺎ ﭘﺎﻳﻴﻦ و ﻧﺒﻮد اﻓﺰودﻧﻲ ) ﻣﻌﻤـﻮﻻ ( ﻧﺴـﺒﺖ ﺑﻪ ﻋﺎﻣﻞ دوم ) ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻧﺮخ ﺧﻮرﻧﺪﮔﻲ ( ﺗﻮزﻳﻊ وزﻧﻲ ﺣﺪود 30 ﺑﻪ70 ﺣﺎﻛﻢ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد . در ﺗﺪوﻳﻦ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻫﺎی ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ رﻳﺴﻚ ﺷﻜﺴﺖ ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ، در ارزﻳﺎﺑﻲ ﭘﺎراﻣﺘﺮ ﻣﻮرد ﺑﺤﺚ، ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ ﺗﺮﻛﻴﺒﻲ از دو ﻣﺘﻐﻴـﺮ ﻛﻪ ﺑﺪﺗﺮﻳﻦ ﺣﺎﻟﺖ ﻣﻤﻜﻦ را ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻣﻲ ﻛﻨﺪ، ﻣﻮرد ارزﻳﺎﺑﻲ ﻗﺮار ﮔﻴﺮد، اﻣﺎ در ﻣﻮرد ﭘﺎﻳﺶ وﺿﻌﻴﺖ ﻓﻌﻠﻲ ﺧﻄـﻮط ﻟﻮﻟـ ﻪ، ﺗﺮﻛﻴـﺐ واﻗﻌﻲ ﻣﺪ ﻧﻈﺮ ﻗﺮار ﺧﻮاﻫﺪ ﮔﺮﻓﺖ . 184 07 / 10 / 94 دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﭘﻴﺸﮕﻴﺮی و ﺑﺤﺮان ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔﻲ ﻫﺎی ﻧﻔﺘﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ و درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ y ﭘﺘﺎﻧﺴﻴﻞ ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻧﺮخ ﺧﻮردﮔﻲ اﻳﻦ ﭘﺎراﻣﺘﺮ ﺑﻪ ﺗﻐﻴﻴﺮ ﺗﻮان ﺧﻮرﻧﺪﮔﻲ ﻣﺎده اﻧﺘﻘﺎﻟﻲ در ﺷﺮاﻳﻂ ﻏﻴﺮ ﻣﻌﻤﻮل ارﺗﺒﺎط دارد . اﻳـﻦ ﺗﻐﻴﻴـﺮ ﻣﻤﻜـﻦ اﺳـﺖ در اﺛـﺮ ﻋﻮاﻣﻠﻲ از ﻗﺒﻴﻞ : o ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻓﺮآﻳﻨﺪ ﺗﺤﻮﻳﻞ ﻣﺤﺼﻮل ﺑﻪ ﺧﻂ ﻟﻮﻟﻪ o ﺗﻐﻴﻴﺮ ﺗﻮان اﻧﺘﻘﺎل ﺗﺎﺳﻴﺴ ﺎت و ﻳﺎ اﺣﺘﻤﺎل ﺧﺮاﺑﻲ ﻫﺎ آن o ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری و ﻧﮕﻪ داری از ﺗﺎﺳﻴﺴ ﺎت ﺗﺤﻮﻳﻞ ﻣﺤﺼﻮل ﺑﻪ ﺧﻂ ﻟﻮﻟﻪ ﺻﻮرت ﭘﺬﻳﺮد . ﺗﻐﻴﻴﺮ ﺷﺮاﻳﻂ ﺟﺮﻳﺎن ﺑﻪ) ﻋﻨﻮان ﻣﺜﺎل ﺗﺒﺪﻳﻞ ﺑﻪ ﺳﻜﻮن ( ﻧﻴﺰ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ در رده ﭼﻨﻴﻦ ﺷﺮاﻳﻄﻲ ﻗﺮار ﮔﻴﺮد . ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ ﻧﻴﺰ در اﺛﺮ ﻣﺎﻟﺶ ﺟﺮﻳﺎن ﺑﻪ دﻳﻮاره اﻳﺠﺎد ﺷﺪه و ﺳﺒﺐ ﻛﻨﺪه ﺷﺪن دﻳﻮاره ﻟﻮﻟﻪ، در ﮔﺬر زﻣﺎن ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ . در ﻣﺠﻤﻮع ارزﻳـﺎﺑﻲ اﻳـﻦ ﭘﺎراﻣﺘﺮ در راﺑﻄﻪ ﺑﺎ اﻳﺠﺎد ﺧﻮردﮔﻲ داﺧﻠﻲ از ﻃﺮﻳﻖ ﺑﺮرﺳﻲ و اﻣﺘﻴﺎزدﻫﻲ ﭼﻬﺎر ﻣﻮرد زﻳﺮ ﺻﻮرت ﺧﻮاﻫﺪ ﮔﺮﻓﺖ . o ﺗﺠﻬﻴﺰات : ﺑﺮرﺳﻲ و ارزﻳﺎﺑﻲ ﺗﺠﻬﻴﺰات و اﻣﻜﺎﻧﺎﺗﻲ ﻛﻪ ﺑﺮای ﻓﻴﻠﺘﺮاﺳﻴﻮن ﻧﺎﺧﺎﻟﺼﻲ ﻫﺎ و آﻟﻮدﮔﻲ ﻫﺎی ﺟﺮﻳـﺎن ﻣـﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮﻧﺪ . o ﺗﺠﺎربO&M : ارزﻳﺎﺑﻲ ﻧﺤﻮه ﭘﺎﺳﺦ ﮔﻮﻳﻲ ﭘﺮﺳﻨﻞ ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری ﺑﻪ وﺟﻮد آﻟﻮدﮔﻲ در ﺟﺮﻳﺎن داﺧﻞ ﺧﻂ ﻟﻮﻟﻪ . o ﺑﺎﻻﺗﺮﻳﻦ ﺳﺮﻋﺖ و ﺑﺎﻻﺗﺮﻳﻦ ﺳﻄﺢ اﻧﺮژی در ﺧﻂ ﻟﻮﻟﻪ : ﺑﺮرﺳﻲ ﺣﺪاﻛﺜﺮ ﺳﺮﻋﺖ و اﻧﺮژی ﺟﺮﻳﺎن ﻣﻤﻜـﻦ در ﻣﻘﻄـﻊ ﻣﻮرد ﺑﺮرﺳﻲ از ﺧﻂ ﻟﻮﻟﻪ و اﺛﺮ اﻳﻦ ﺷﺮاﻳﻂ ﺑﺮ ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ دﻳﻮاره ﻟﻮﻟﻪ . o ﺣ ﺪاﻗﻞ ﺳﺮﻋﺖ و ﺣﺪاﻗﻞ ﺳﻄﺢ اﻧﺮژی در ﺧﻂ ﻟﻮﻟﻪ : ﺑﺮرﺳﻲ ﺣﺪاﻗﻞ ﺳﺮﻋﺖ و اﻧﺮژی ﻣﻤﻜﻦ ﺑﺮای ﺟﺮﻳﺎن در ﻣﻘﻄﻊ ﻣﻮرد ﺑﺮرﺳﻲ و ارزﻳﺎﺑﻲ اﺛﺮ آن ﺑﺮ ﺧﻮردﮔﻲ دﻳﻮاره ﻫﺎ در اﺛﺮ اﻓﺰاﻳﺶ زﻣﺎن ﺗﻤﺎس ﺧﻂ ﻟﻮﻟﻪ و ﻣﺎده اﻧﺘﻘﺎﻟﻲ . اﻣﺘﻴﺎزدﻫﻲ ﺑﻪ ﻓﺎﻛﺘﻮرﻫﺎی ﻓﻮق ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ ﺑﺮاﺳﺎس ﻣﺸﺎﻫﺪات اﻧﺠﺎم ﺷﺪه ﻳﺎ ﮔﺰارﺷﺎت ﺗﻬﻴﻪ ﺷـﺪه و ﺑـﺎ ﻧﮕـﺎﻫﻲ ﺑـﺮ ارزﻳـﺎﺑﻲ ﻧﻬﺎﻳﻲ ﭘﺎراﻣﺘﺮ » ﭘﺘﺎﻧﺴﻴﻞ ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻧﺮخ ﺧﻮردﮔﻲ « ﺻﻮرت ﮔﻴﺮد . ازﺳﻮی دﻳﮕﺮ از آن ﺟﺎﻳﻲ ﻛﻪ اﻳﻦ دﺳـﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﺑـﺮای ﻛـﺎرﺑﺮان ﺑﺨﺶ آب، و ارزﻳﺎﺑﻲ ﻣﻘﻄﻌﻲ از ﻟﻮﻟﻪ ﻛﻪ در ﺣﺮﻳﻢ ﻣﻨﺒﻊ آب ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻪ ) ﻳـﺎ ﻗـﺮار ﺧﻮاﻫـﺪ ﮔﺮﻓـﺖ ( ، ﺗﻬﻴـﻪ ﺷـﺪه اﺳـﺖ، اﻳـﻦ اﻣﺘﻴﺎزات ﺪﺗﻮاﻧ ﻣﻲ ﺑﺎ ﻧﻈﺮﺧﻮاﻫﻲ ﻣﺘﺨﺼﺼﻴﻦ و ﺑﻬﺮه ﺑﺮداران ﺧﻂ، ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺷﻮﻧﺪ . y اﻣﺘﻴﺎزدﻫﻲ ﺳﺎده ﺷﺪه ﺑﺮای ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺧﻮرﻧﺪﮔﻲ ﻣﺤﺼﻮل در ﺑﺴﻴﺎری از ﻣﻮارد، ﻣﻘﺪار ﺟﺰﻳﻴﺎت ﺗﺸﺮﻳﺢ ﺷﺪه ﺑﺮای ﺧﻮردﮔﻲ داﺧﻠﻲ ﻣﻤﻜﻦ ﻧﻴﺴﺖ، ﻟﺬا ﺑـﺮای اﻣﺘﻴـﺎزدﻫﻲ ﭘﺘﺎﻧﺴـﻴﻞ ﺧﻮردﮔﻲ ﻃﺮﺣﻲ ﺳﺎده ﺑﻪ ﺷﺮح زﻳﺮ ﭘﻴﺸﻨﻬﺎد ﺷﺪه اﺳﺖ : o ﺧﻮرﻧﺪﮔﻲ ﻗﻮی 0 اﻣﺘﻴﺎز o ﺧﻮردﮔﻲ ﻣﺘﻮﺳﻂ 3 اﻣﺘﻴﺎز o ﺧﻮرﻧﺪ ﮔﻲ ﺗﺤﺖ ﺷﺮاﻳﻂ وﻳﮋه و ﺧﺎص 7 اﻣﺘﻴﺎز o ﺑﺪون ﺧﺎﺻﻴﺖ ﺧﻮرﻧﺪﮔﻲ ) ﻏﻴﺮ ﺧﻮرﻧﺪه ( 10 اﻣﺘﻴﺎز ﭘﻴ ﻮﺳﺖ 2 - راﻫﻨﻤﺎی ﭘﺮ ﻛﺮدن ﭼﻚ ﻟﻴﺴﺖ ﻫﺎی ارزﻳﺎﺑﻲ رﻳﺴﻚ ﺷﻜﺴﺖ ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ یﻫﺎ ﻢﻳﺣﺮ در ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻲ آﺑ 07 / 10 / 94 185 »ﺧﻮرﻧﺪ ﻗﻮی ﮔﻲ « زﻣﺎﻧﻲ ﭘﻴﺸﻨﻬﺎد ﻣﻲ ﺷﻮد ﻛﻪ آﺳﻴﺐ دﻳﺪﮔﻲ ﺳﺮﻳﻊ ﻧﺎﺷﻲ ﺧﻮردﮔﻲ اﻣﻜﺎن ﭘﺬﻳﺮ ﺑﺎﺷﺪ . در ﭼﻨﻴﻦ ﻣـﻮاردی، ﻣﻌﻤﻮﻻ ﻣﺎده اﻧﺘﻘﺎﻟﻲ ﺑﺎ ﻣﻮاد ﻟﻮﻟﻪ ﺑﻪ ﻫﻴﭻ وﺟﻪ ﺳﺎزﮔﺎر ﻧﻴﺴﺖ اﻧ . ﺘﻘﺎل ﺣﻼل ﻫﺎی آب ﻧﻤﻚ، آب، ﻣﺤﺼﻮﻻت ﺑـﺎ ﻣﺤﺘـﻮای H2S و ﻣﺤﺼﻮﻻت اﺳﻴﺪی ﺑﻪ ﻛﻤﻚ ﻟﻮﻟﻪ ﻫﺎی ﻓﻠﺰی، ﻧﻤﻮﻧﻪ ﻫﺎﻳﻲ از ﭼﻨﻴﻦ ﻣﻮارد ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ . » ﺧﻮرﻧﺪ ﮔﻲ ﻣﺘﻮﺳﻂ « ﻫﻨﮕﺎﻣﻲ ﻛﻪ آﺳﻴﺐ ﺑﻪ ﺧﻂ ﻟﻮﻟﻪ ﺑﺎ ﻧﺮﺧ ﻲ ﻛﻨﺪ اﻣﻜﺎن ﭘﺬﻳﺮ ﺑﺎﺷﺪ، اﻧﺘﺴﺎب داده ﺧﻮاﻫﺪ ﺷـﺪ . ﻧﺪاﺷـﺘﻦ آﮔﺎﻫﻲ ﻛﺎﻓﻲ در ﻣﻮرد ﺧﻮرﻧﺪﮔﻲ ﻣﺤﺼﻮل ، ﺳﺒﺐ ﻗﺮارﮔ ﻴﺮی در اﻳ ﻦ رده ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ ﺑﻪ . ﻃﻮر ﻛﻠﻲ ﻓﺮض ﻣﻲ ﺷﻮد ﻛﻪ ﻫﺮ ﻣـﺎده ﻗﺎﺑﻞ آﺳﻴﺐ رﺳﺎﻧﻲ ﺑﻪ ﺗﺎﺳﻴﺴ ﺎت ﻗﺎﺑﻠﻴﺖ ﺧﻮردﮔﻲ دارد، ﻣﮕﺮ ا ﻛﻪ ﻦﻳ ﮔﻮاﻫﻲ و ﻣﺪرﻛﻲ ﺑﺮﺧﻼف اﻳﻦ ﻟﻪﺎﻣﺴ وﺟﻮد داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷ ﺪ. » ﺧﻮرﻧﺪ ﮔﻲ ﺗﺤﺖ ﺷﺮاﻳﻂ ﺧﺎص « ﺑﺪﻳﻦ ﻣﻌﻨﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ ﻣﺤﺼﻮل ﺑﻪ ﻃﻮر ﻣﻌﻤﻮل ﺑﻲ ﺧﻄﺮ اﺳﺖ اﻣـﺎ ﺗﺤـﺖ ﺷـﺮاﻳﻄﻲ ) ﻛـﻪ اﻣﻜﺎن آن وﺟﻮد دارد ( ﺗﻮاﻧﺎﻳﻲ ﺧﻮرﻧﺪﮔﻲ ﺧﻮاﻫﺪ داﺷﺖ . » ﺑﺪون ﺧﺎﺻﻴﺖ ﺧﻮرﻧﺪﮔﻲ « ﺑﺪﻳﻦ ﻣﻌﻨﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ ﻫﻴﭻ اﻣﻜﺎن ﻣﻨﻄﻘﻲ ﺑﺮای ﺧﻮردﮔﻲ وﺟﻮد ﻧﺪارد . - ﭘﻴﺶ ﮔﻴﺮی وزن )ﻫﺎ ﭘﻴﺸﻨﻬﺎدی 50 % از ﺧﻮردﮔﻲ داﺧﻠﻲ ( در ﺻﻮرت ﻣﺸﺨﺺ ﺷﺪن ﺧﺎﺻﻴﺖ ﺧﻮرﻧﺪﮔﻲ ﻣﺎده اﻧ ﺘﻘﺎﻟﻲ ﺑﺮای ﻳﻚ ﺧﻂ ﻟﻮﻟﻪ، ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ای از اﻗﺪاﻣﺎت ﺑﺮای ﻛﺎﻫﺶ اﻳـﻦ اﺛﺮ ﻗﺎﺑﻞ اﻧﺠﺎم ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻛﻪ اﻳﻦ ﻓﺎﻛﺘﻮر ﻧﻤﺎﻳﻨﺪه ای از ﻛﻴﻔﻴﺖ اﻧﺠﺎم اﻳﻦ اﻗﺪاﻣﺎت ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد . ﺗﻔﺎوت اﻣﺘﻴـﺎز ﻫﺮﻳـﻚ از اﻗـﺪاﻣﺎت زﻳﺮ ﺗﺎ اﻣﺘﻴﺎز ﻧﺸﺎن دﻫﻨﺪه ﻣﻴﺰان ﻛﻤﺒﻮدﻫﺎی ﺳﻴﺴﺘﻢ ﺑﺮای ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ ﻣﻮردﻧ ﺎزﻴ ﺑﺎ ﺧﻮردﮔﻲ داﺧﻠـﻲ ﻛـ ) ﺎﻫﺶ رﻳﺴـﻚ ﺧـﻮردﮔﻲ ( اﺳﺖ . در ﺻﻮرت ﺑﻪ ﻛﺎرﮔﻴﺮی ﭼﻨﺪ ﻣﻮرد از ﻣﻮارد زﻳﺮ اﻣﺘﻴﺎزات ﺗﺎ ﺳﻘﻒ 10 ﺟﻤﻊ ﺑﺴﺘﻪ ﺧﻮاﻫﻨﺪ ﺷﺪ . ﻫﻴﭻ اﻗﺪاﻣﻲ ﺻﻮرت ﻧﮕﺮﻓﺘﻪ اﺳﺖ 0 اﻣﺘﻴﺎز ﭘﺎﻳﺶ داﺧﻞ ﻟﻮﻟﻪ 2 اﻣﺘﻴﺎز ﺗﺰرﻳﻖ ﻣﻮاد ﺑﺎزدارﻧﺪه ﻳﺎ ﻛﻨﺪﻛﻨﻨﺪه روﻧﺪ ﺧﻮردﮔﻲ 4 اﻣﺘﻴﺎز ﻋﺪم ﻧﻴﺎز ﺑﻪ اﻗﺪاﻣﺎت ﭘﻴﺶ ﮔﻴﺮاﻧﻪ ) ﻣﺎده اﻧﺘﻘﺎﻟﻲ ﺧﻮرﻧﺪه ﻧﻴﺴﺖ ( 5 اﻣﺘﻴﺎز ﭘﻮﺷﺶ داﺧﻠﻲ 3 اﻣﺘﻴﺎز اﻗﺪاﻣﺎت ﻻزم در ﻗﺎﻟﺐ ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری ﻣﺘﻨﺎﺳﺐ 3 اﻣﺘﻴﺎز ﭘﻴﮓ راﻧﻲ 3 اﻣﺘﻴﺎز پ.2 - 2 - 2 - 3 - ﺧﻮردﮔﻲ زﻳ ﺮﺳﻄﺤ ﻲ ) وزن ﭘﻴﺸﻨﻬﺎدی 70 (% ﺧﻮردﮔﻲ زﻳﺮﺳﻄﺤﻲ )70 % ،ﺧﻄﺮ ﻛﻠﻲ ﺧﻮردﮔﻲ70 اﻣﺘﻴﺎز ( 1 - ﺷﺮاﻳﻂ زﻳﺮﺳﻄﺤﻲ ﻣﺤﻴﻂ اﻃﺮاف ﺧﻂ ﻟﻮﻟﻪ 20 اﻣﺘﻴﺎز 1 - 1 - ﺧﻮرﻧﺪﮔﻲ ﺧﺎک 15 اﻣﺘﻴﺎز 1 - 2 - ﺧﻮردﮔﻲ ﻣﻜﺎﻧﻴﻜﻲ 5 اﻣﺘﻴﺎز 2 - ﭘﻮﺷﺶ دﻫﻲ 25 اﻣﺘﻴﺎز 186 07 / 10 / 94 دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﭘﻴﺸﮕﻴﺮی و ﺑﺤﺮان ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔﻲ ﻫﺎی ﻧﻔﺘﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ و درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ 2 - 1 - ﺗﻨﺎﺳﺐ 10 اﻣﺘﻴﺎز 2 - 2 - ﺷﺮاﻳﻂ 15 اﻣﺘﻴﺎز 3 - ﺣﻔﺎﻇﺖ ﻛﺎﺗﺪی 25 اﻣﺘﻴﺎز 3 - 1 - اﺛﺮﮔﺬاری 15 اﻣﺘﻴﺎز 3 - 2 - ﭘﺘﺎﻧﺴﻴﻞ ﺗﺪاﺧﻞ 10 اﻣﺘﻴﺎز 3 - 2 - 1 - ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎAC 2 اﻣﺘﻴﺎز 3 - 2 - 2 - ﭘﻮﺳﺘﻪ ﮔﺬاری1 1 اﻣﺘﻴﺎز 3 - 3 - 3 - ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎDC 7 اﻣﺘﻴﺎز 3 - 3 - 3 - 1 - ﺟﺮﻳﺎن ﻫﺎی ﺗﻠﻮرﻳﻚ2 1 اﻣﺘﻴﺎز 3 - 3 - 3 - 2 - رﻳﻞDC 3 اﻣﺘﻴﺎز 3 - 3 - 3 - 3 - ﺧﻄﻮط ﺧﺎرﺟﻲ 3 اﻣﺘﻴﺎز در اﻳﻦ ﺑﺨﺶ ﺑﺮآورد ﺧﻄﺮ ﺷﻜﺴﺖ ﺑﺮای ﻫﺎ ﻟﻮﻟﻪ ی ﻓﻠﺰی ﻣﺪﻓﻮن در زﻳﺮ ﺧﺎک ﻳﺎ آب ، اﻧﺠﺎم ﺧﻮاﻫـﺪ ﺷـﺪ . درﺻـﻮرﺗﻲ ﻛـﻪ ﺧﻂ ﻟﻮﻟﻪ ای ﻛﻪ ارزﻳﺎﺑﻲ ﻣﻲ ﺷﻮد در ﺑﺮاﺑﺮ ﺧﻮردﮔﻲ زﻳ ﺮﺳﻄﺤ ﻲ ﻣﻘﺎوم اﺳﺖ ﺑﻪ ) ﻋﻨﻮان ﻣﺜﺎل ﺑﺮای ﻳﻚ ﺧﻂ ﻟﻮﻟﻪ ﭘﻼﺳﺘﻴﻜﻲ ﻳـﺎ ﺑﺨﺸﻲ از ﺧﻂ ﻟﻮﻟﻪ ﻛﻪ در ﺳﻄﺢ زﻣﻴﻦ واﻗﻊ ﻣﻲ ﺷﻮد ، ﺑﺮای ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺷﺎﺧﺺ ﺧﻮردﮔﻲ از اﻳﻦ ﭘﺎراﻣﺘﺮ اﺳﺘﻔﺎده ﻧﺨﻮاﻫﺪ ﺷﺪ . در زﻣﻴﻨﻪ ﺧﻮردﮔﻲ زﻳﺮﺳﻄﺤﻲ، ﻋﻤﺪه ﺗﺮﻳﻦ ﺧﻄﺮ ﺑﺮای ﺧﻂ ﻟﻮﻟﻪ، ﺗﺸﻜﻴﻞ ﺳﻠﻮل ﮔﺎﻟﻮاﻧﻴﻜﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺧﻂ ﻟﻮﻟﻪ ﺑـﻪ ﻋﻨـﻮان آﻧﺪ ﻳﺎ ﻛﺎﺗﺪ آن ﺑﺎﺷﺪ . ﺧﻮردﮔﻲ ﮔﺎﻟﻮاﻧﻴﻚ وﻗﺘﻲ رخ ﻣﻲ دﻫﺪ ﻛﻪ ﻓﻠﺰ ﻳﺎ ﻓﻠﺰات در ﻳﻚ ﻓﺮم اﻟﻜﺘﺮوﻟﻴﺖ ﻧﻮاﺣﻲ آﻧﺪی و ﻛﺎﺗـﺪی واﻗـﻊ ﺷـﻮد ﻛـﻪ در ﺷﻜﻞ )پ.2 - 5( ﻳﻚ ﻧﻤﺎﻳﻪ از ﺳﻠﻮل ﮔﺎﻟﻮاﻧﻴﻚ ﺑﻪ ﻃﻮر ﻛﺎﻣﻞ ﻧﺸﺎن داده ﺷﺪه اﺳﺖ . از آﻧﺠﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﻣﻌﻤﻮﻻ ﺧﺎک ﻳﻚ اﻟﻜﺘﺮوﻟﻴـﺖ ﻣﻨ ﺎﺳﺐ را ﺗﺸﻜﻴﻞ دﻫﺪ ﻣﻲ ، ﻳﻚ ﺳﻠﻮل ﺧﻮردﮔﻲ ﮔﺎﻟﻮاﻧﻴﻚ ﺗﻮاﻧ ﻣﻲ ﺪ ﻣﺎﺑﻴﻦ ﺳﻄﻮح ﻳﻚ ﺧﻂ ﻟﻮﻟﻪ ﺗﻨﻬﺎ ﻳﺎ ﻣﺎﺑﻴﻦ ﻳﻚ ﺧﻂ ﻟﻮﻟـﻪ و ﺗﻜﻪ ﻓﻠﺰ ﻣﺪﻓﻮن ﺷﺪه دﻳﮕﺮی ﺑﻪ وﺟﻮد . آﻳﺪ 1- Shielding 2- Telluric ﭘﻴ ﻮﺳﺖ 2 - راﻫﻨﻤﺎی ﭘﺮ ﻛﺮدن ﭼﻚ ﻟﻴﺴﺖ ﻫﺎی ارزﻳﺎﺑﻲ رﻳﺴﻚ ﺷﻜﺴﺖ ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ یﻫﺎ ﻢﻳﺣﺮ در ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻲ آﺑ 07 / 10 / 94 187 ﺷﻜﻞ پ.2 - 5 - ﺳﻠﻮل ﺧﻮردﮔﻲ ﮔﺎﻟﻮاﻧﻴﻚ در روﻳﻜﺮد اﻣﺘﻴﺎزدﻫﻲ ﺗﺸﺮﻳﺢ ﺷﺪه در اﻳﻦ ﮔﺰارش، ﺧﻄﺮ ﺧﻮردﮔﻲ زﻳ ﺮﺳﻄﺤ ﻲ در ﺳﻪ ﺑﺨﺶ ﻋﻤـﺪه ﺷـﺮاﻳﻂ زﻳﺮﺳـﻄﺤﻲ ﻣﺤﻴﻂ اﻃﺮاف ﻟﻮﻟﻪ، ﺣﻔﺎﻇﺖ ﻛﺎﺗﺪی و ﭘﻮﺷﺶ دﻫﻲ ، ﺑﺮرﺳﻲ ﺷﺪه و ﺗﺨﻤﻴﻦ زده ﻣﻲ ﺷﻮد . - ﺷﺮاﻳﻂ ز ﻳ ﺮﺳﻄﺤ ﻲ ﻣﺤﻴﻂ اﻃﺮاف ﻟﻮﻟﻪ ) وزن ﭘ ﻴ ﺸﻨﻬﺎد ی 20 % از ﺧﻄﺮ ﺧﻮردﮔﻲ ( ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﻣﺸﺎﻫﺪه ﺑﻬﺘﺮ ﻣﻮﻗﻌﻴﺖ اﻳﻦ ﭘﺎراﻣﺘﺮ در ﺳﻠﺴﻠﻪ ﻣﺮاﺗﺐ ﻛﻠﻲ ﺑﺮآورد ﺧﻄﺮﺧﻮردﮔﻲ، ﺷﺎﺧﻪ ﻫـﺎ و اﻧﺸـﻌﺎﺑ ﺎت ﺑـﺮآورد ﺧﻄﺮ ﻣ ﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ اﻳﻦ ﭘﺎراﻣﺘﺮ ﺷﺎﻣﻞ ﻣﻮارد زﻳﺮ ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ . ﺷﺎﺧﺺ ﺧﻮردﮔﻲ 100 اﻣﺘﻴﺎز 1 - ﺧﻮردﮔﻲ اﺗﻤﺴﻔﺮی 10 اﻣﺘﻴﺎز 2 - ﺧﻮردﮔﻲ داﺧﻠﻲ 20 اﻣﺘﻴﺎز 3 - ﺧﻮردﮔﻲ زﻳﺮﺳﻄﺤﻲ 70 اﻣﺘﻴﺎز 3 - 1 - ﺷﺮاﻳﻂ زﻳﺮﺳﻄﺤﻲ ﻣﺤﻴﻂ اﻃﺮاف ﻟﻮﻟﻪ 20 اﻣﺘﻴﺎز 3 - 1 - 1 - ﺧﻮرﻧﺪﮔﻲ ﺧﺎک 15 اﻣﺘﻴﺎز 3 - 1 - 2 - ﺧﻮرﻧﺪﮔﻲ ﻣﻜﺎﻧﻴﻜﻲ 5 اﻣﺘﻴﺎز 3 - 2 - ﭘﻮﺷﺶ دﻫﻲ 25 اﻣﺘﻴﺎز 3 - 3 - ﺣﻔﺎﻇﺖ ﻛﺎﺗﺪی 25 اﻣﺘﻴﺎز ﺟﺎﺑﻪ ﺟﺎﻳﻲ اﻟﻜﺘﺮون ﻫﺎ ﺟﺮﻳﺎن اﻟﻜﺘﺮﻳﺴﻴﺘﻪ)ارﺗﺒﺎط اﻟﻜﺘﺮﻳﻜﻲ ( اﻟﻜﺘﺮوﻟﻴﺖ ﻛﺎﺗﺪ آﻧﺪ ﻳﻮن ﻫﺎی ﻣﺜﺒﺖ ﻳﻮن ﻫﺎی ﻣﻨﻔﻲ 188 07 / 10 / 94 دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﭘﻴﺸﮕﻴﺮی و ﺑﺤﺮان ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔﻲ ﻫﺎی ﻧﻔﺘﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ و درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ ﺟﻨﺒﻪ اﺻﻠﻲ ﺗﺨﻤﻴﻦ ﭘﺘﺎﻧﺴﻴﻞ ﺧﻮردﮔﻲ زﻳﺮﺳﻄﺤﻲ ، اﻧﺠﺎم ارزﻳﺎﺑﻲ ﭘﻴﺮاﻣﻮن ﻣﺤﻴﻂ اﻃﺮاف ﻟﻮﻟﻪ اﺳـﺖ . ﺗﻮﺻـﻴﻪ ﺷـﺪه ﻛـ ﻪ ﺧﻮرﻧﺪ ﮔﻲ ﺧﺎک ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﺟﻨﺒﻪ اﺻﻠﻲ و ﻣﻬﻢ ﻣﺤﻴﻂ ، ﺗﺨﻤﻴﻦ زده .ﺷﻮد y ﺧﻮرﻧﺪﮔﻲ ﺧﺎک ) وزن ﭘﻴﺸﻨﻬﺎدی 15درﺻﺪ ( از آن ﺟﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﭘﻮﺷﺶ ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ ﻫﻤﻮاره ﻧﺎﻗﺺ ﻓﺮض ﻣﻲ ﺷﻮد، در ﻧﺘﻴﺠﻪ د ر اﻏﻠﺐ ﻣﻮارد ﻓﺮض ﺑﺮ ﺗﻤﺎس ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ ﻟﻮﻟـﻪ و ﺧﺎک اﺳﺖ . ﺧﻮرﻧﺪﮔﻲ ﺧﺎک اﻏﻠﺐ ﻧﺸﺎن دﻫﻨﺪه ﺗﻮاﻧﺎﻳﻲ ﺧﺎک ﺑﺮای ﻋﻤﻠﻜﺮد ﺑﻪ ﻋﻨـﻮان ﻳـﻚ اﻟﻜﺘﺮوﻟﻴـﺖ و ﺗﺸـﻜﻴﻞ ﺳـﻠﻮل ﮔﺎﻟﻮاﻧﻴ ﻚ در اﻃﺮاف ﻟﻮﻟﻪ اﺳﺖ ﺑﻪ . ﻋﻼوه در ﺻﻮرﺗﻲ ﻛﻪ ﺗﻤﺎس ﻏﻴﺮﻣﺴﺘﻘﻴﻢ وﺟﻮد داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ ﻓﻌﺎﻟﻴـﺖ ﺑـﺎﻛﺘﺮی ﻫـﺎ و ﺣﻀـﻮر دﻳﮕﺮ ﻣﻮاد اﻓﺰاﻳﻨﺪه ﺧﻮرد ﮔﻲ ﻣﻨﺠﺮ ﺑﻪ اﻓﺰاﻳﺶ اﺣﺘﻤﺎل وﺟﻮد اﻟﻜﺘﺮوﻟﻴﺘﻲ در ﺧﺎک اﻃﺮاف ﻟﻮﻟﻪ ﻣﻲ .ﺪﻧﮔﺮد اﻟﺒﺘﻪ ﻻزم ﺑـﻪ ذﻛـﺮ اﺳﺖ ﻛﻪ اﺛﺮات ﻣﺨﺮب ﺧﺎک و ﻣﺤﻴﻂ ﺑﺮ ﭘﻮﺷﺶ ﻟﻮﻟﻪ در اﻳﻦ ﺷﺎﺧﺺ ﺟﺎی ﻧﻤﻲ ﮔﻴﺮد . ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﺳﻬﻢ ﻣﻬﻢ ﺧـﻮاص اﻟﻜﺘﺮﻳﻜﻲ ﺧﺎک اﻃﺮاف ﺧﻂ ﻟﻮﻟﻪ در روﻧﺪ ﺧﻮردﮔﻲ، ﻋﻮاﻣﻠﻲ از ﻗﺒﻴﻞ رﻃﻮﺑﺖ ﺧﺎک، ﺗﺨﻠﺨﻞ، ﺗﻤﺮﻛﺰ ﻳﻮﻧﻲ، درﺟﻪ ﺣﺮارت ﻧﻴـﺰ در ﺗﻌﻴﻴﻦ وﺿﻌﻴﺖ ﻣﺤﻴﻂ ﺑﻪ ﻟﺤﺎظ ﺧﻮردﮔﻲ ﻣ ﻮ ﺛﺮ اﺳﺖ . ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻣﻴﻜﺮوارﮔﺎﻧﻴﺴﻢ ﻫﺎی 1 ﻣﻮﺟﻮد در ﺧﺎک ﻧﻴﺰ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ روﻧﺪ و ﻧﺮخ ﺧﻮردﮔﻲ را ﺗﺤـﺖ ﺗـﺎﺛﻴﺮ ﻗـﺮار دﻫـﺪ . ﮔﺮوﻫـﻲ از ﺑﺎﻛﺘﺮی ﻫﺎی ﺑﻲ ﻫﻮازی ﺗﺤﺖ ﻋﻨﻮان ﺑﺎﻛﺘﺮی ﻫﺎی ﻛﺎﻫﻨﺪه ﺳﻮﻟﻔﺎت در ﺻﻮرت وﺟﻮد در ﺧﺎ ک ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﻨﺪ ﺳﺒﺐ ﺗﺨﺮﻳـﺐ دﻳـﻮاره ﻟﻮﻟﻪ ﮔﺮدﻧﺪ . ﺧﺎک ﻫﺎی ﺣﺎوی ﺳﻮﻟﻔﺎت و ﻧﻤﻚ ﻣﺤﻠﻮل ﻣﺤﻴﻂ ﻣﻨﺎﺳﺒﻲ ﺑﺮای اﻳﻦ ﺑﺎﻛﺘﺮی ﻫﺎ ﺑﻪ ﺣﺴـﺎب ﻣـﻲ آﻳﻨـﺪ . ﺑـﻪ ﻫﻤـﻴﻦ دﻟﻴﻞ در ﺧﺎک ﻫﺎی ﻣﺮﻃﻮب ) از ﻗﺒﻴﻞ ﺳﻮاﺣﻞ و ﻛﻒ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ و درﻳﺎﭼﻪ ﻣﻲ ( ﻫﺎ ﺗﻮان اﻧﺘﻈﺎر وﺟﻮد اﻳﻦ ﺑﺎﻛﺘﺮی ﻫﺎ را داﺷﺖ . pH : ﺗﻤﺮﻛﺰ ﻳﻮن در ﺧﺎک ﻛﻪ ﺑﻪ ﻛﻤﻚpH ﻧﻤﺎﻳﺶ داده ﻣﻲ ﺷﻮد، اﺛﺮات ﺷﺪﻳﺪی ﺑﺮ ﺧﻮردﮔﻲ ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ ﻣـﺪﻓﻮن دارد . ﻣﻘﺎدﻳﺮ pH ﻛﻢ ﺗﺮ از 3 ﻳﺎ ﺑﻴﺶ ﺗﺮ 9 ) ﺣﺘﻲ ﻣﻘﺎدﻳﺮ4 ﺗﺎ8( ﻗﺎدر ﺑﻪ ﺗﻘﻮﻳﺖ روﻧﺪ ﺧﻮردﮔﻲ ﺧﻮاﻫﻨﺪ ﺑﻮد . در ﻣﻮرد ﻟﻮﻟﻪ ﻫﺎی ﻓﻠﺰی ﻣﺤﻴﻂ اﺳﻴﺪی ﺗﺮ ﺷﺮاﻳﻂ ﺧﻮرﻧﺪﮔﻲ ﺑﻴﺶ ﺗﺮی در ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ ﺑﺎ ﻣ ﺤﻴﻂ ﻗﻠﻴﺎﻳﻲ دارد . y اﻣﺘﻴﺎزدﻫﻲ ﺧﻮرﻧﺪ ﮔﻲ ﺧﺎک ﻳ ﻚ ارزﻳﺎﺑﻲ ﺳﺎده از ﺧﻮرﻧﺪﮔﻲ ﺧﺎک ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ ﺗﻨﻬﺎ ﺑﺮاﺳﺎس ﻣﻘﺎوﻣﺖ اﻟﻜﺘﺮﻳﻜﻲ ﺧﺎک ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﺷﺎﺧﺼـﻲ ﺑـﺮای ﻗﻀـﺎوت اﺳﺘﻔﺎده ﻛﻨﺪ . ) ﻣﺜﺎل ﺟﺪول پ .2 - 1( ارزﻳﺎﺑﻲ ﻫﺎی دﻗﻴﻖ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﻨﺪ ﺷﺎﻣﻞ ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫﺎی ﺑﺮرﺳ ﻲ ﺷﺪه در ﺑﺎﻻ ﺑﺎﺷﻨﺪ . در اﻳﻦ ﺻﻮرت اﻣﺘﻴ ﺎز ﺧﻮرﻧﺪﮔﻲ ﺧـﺎک ﻧﺘﻴﺠـﻪ ﺟﻤﻊ ﻛﺮدن اﻣﺘﻴﺎزات ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫﺎ ﻣﺨﺘﻠﻒ در ﻗﺎﻟﺐ راﺑﻄﻪ زﻳﺮ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد : )پ.2 - 2(]ﺧﻮردﮔﻲ ﻓﻮﻻدstatsgo [+ [MIC] +]رﻃﻮﺑﺖ ﺧﺎک [+ [pH] + ]ﻣﻘﺎوﻣﺖ اﻟﻜﺘﺮﻳﻜﻲ ﺧﺎک = [ اﻣﺘﻴﺎز ﺧﻮرﻧﺪﮔﻲ ﺧﺎک 1- MIC ﭘﻴ ﻮﺳﺖ 2 - راﻫﻨﻤﺎی ﭘﺮ ﻛﺮدن ﭼﻚ ﻟﻴﺴﺖ ﻫﺎی ارزﻳﺎﺑﻲ رﻳﺴﻚ ﺷﻜﺴﺖ ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ یﻫﺎ ﻢﻳﺣﺮ در ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻲ آﺑ 07 / 10 / 94 189 ﻫﺎ دﻫﻲ وزن ﺑﺮ ﭘﺎ ﻳﻪ ﻗﻀﺎوت ﻫﺎی ﻛﺎرﺷﻨﺎﺳ ﺎﺠﺗﻳﺎ ﻲ رب ﻣﺨﺘﻠﻒ در اﻳﻦ زﻣﻴﻨﻪ ﺻﻮرت ﮔﻴﺮد . اﻣـﺎ از آن ﺟـﺎﻳﻲ ﻛـﻪ در اﻳـﻦ ﮔﺰارش ﻫﺪف داﺷﺘﻦ ﺑﺮآورد ﺳﺎده ای از وﺿﻌﻴﺖ ﺧﻂ ﻟﻮﻟﻪ در ﻣﻘﻄﻌﻲ ﻛﻮﭼﻚ اﺳﺖ، ﻟـﺬا اﺳـﺘﻔﺎده از ﺟـﺪول پ .2 - 1 ﻛـﺎﻓﻲ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد . ﺟﺪول پ .2 - 1 - ﻧﻤﻮﻧﻪ از ارزﻳﺎﺑﻲ ﺧﺎﺻﻴﺖ ﺧﻮرﻧﺪﮔﻲ ﺧﺎک ﺑﺮ ﻣﺒﻨﺎی ﻣﻘﺎوﻣﺖ اﻟﻜﺘﺮﻳﻜﻲ آن ﻣﻘﺎوﻣﺖ اﻟﻜﺘﺮﻳﻜﻲ ﻧﻤﻮﻧﻪ ﺧﺎک ﺧﻮرﻧﺪﮔﻲ ﺧﺎک اﻣﺘ ﻴﺎز ﺧﻮرﻧﺪﮔﻲ ﺧﺎک ﻛﻢ ﺗﺮ از000 /1 ohm/cm ﺑﺎﻻ 0 ﺑﻴﻦ000 /1 ﺗﺎ500 /1 ohm/cm ﻳﺎ ﺑﺎ ﺧﺎﺻﻴﺖ ﺧﻮرﻧﺪﮔﻲ ﻛﻢ ﻣﺘﻮﺳﻂ 50 ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﺑﺎﻻ)ﭘﺘﺎﻧﺴﻴﻞ ﺧﻮرﻧﺪﮔﻲ ﭘﺎﻳﻴﻦ ( ﺑﺪون ﻣﻼﺣﻈﻪ آﺛﺎر ﺧﻮردﮔﻲ ﻓﻌﺎل ﻛﻢ100 ﺑﺪون اﻃﻼع ﺑﺎﻻ ) ﺑﺎ اﺣﺘﻴﺎط ( 0 y اﺛﺮات ﺧﻮر ﻧﺪﮔ ﻲ ﻣﻜﺎﻧﻴﻜﻲ وزن ) ﭘﻴﺸﻨﻬﺎدی 5 % از ﺮﺧﻄ ﺷﺎﺧﺺ ﺧﻮردﮔﻲ ( اﻳﻦ ﭘﺎراﻣﺘﺮ ﭘﺘﺎﻧﺴﻴﻞ ﻣﺨﺮب ﺑﻮدن ﻣﺤﻴﻂ را از ﻫﺮ دو ﺟﻨﺒﻪ ﻣﻜﺎﻧﻴﻜﻲ و ﺧﻮر ﻧـ ﺪﮔﻲ در ﺑـﺮ ﻣـﻲ ﮔﻴـﺮد، ﻛـﻪ ﺷـﺎﻣﻞ ﺗـﺮک ﺧﻮردﮔﻲ ﻧﺎﺷﻲ از ﺗﻨﺶ ﻫﻴﺪروژﻧﻲ )HSCC ( ، ﺗﺮک ﺧﻮردﮔﻲ ﻧﺎﺷﻲ از ﺗﻨﺶ ﺳﻮﻟﻔﻴﺪ )SSCC ( ، ﺗﺮک ﺧﻮردﮔﻲ ﻧﺎﺷﻲ از اﺗﺼﺎل ﻫﻴﺪروژﻧﻲ )HIC ( ﻳﺎ ﺗﺮدﺷﺪﮔﻲ ﻫﻴﺪروژﻧﻲ، ﺧﺴﺘﮕﻲ ﺧﻮردﮔﻲ و ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ را ﺷﺎﻣﻞ ﻣﻲ ﺷﻮد . - ﺣﻔﺎﻇﺖ ﻛﺎﺗﺪی وزن ) ﭘﻴﺸﻨﻬﺎدی 25 %از ﺧﻄﺮ ﺧﻮردﮔ (ﻲ ﺺﺷﺎﺧ ﺑﺮآورد ﺧﻄﺮ ﻧﺎﺷ ﻲ از ﭘﺎراﻣﺘﺮ ﺣﻔﺎﻇﺖ ﻛﺎﺗﺪﻳ ﻚ ﺷﺎﻣﻞ ﻣﻮارد زﻳﺮ اﺳﺖ : ﺷﺎﺧﺺ ﺧﻮردﮔﻲ 100 اﻣﺘﻴﺎز 1 - اﺗﻤﺴﻔﺮی 10 اﻣﺘﻴﺎز 2 - داﺧﻠﻲ 20 اﻣﺘﻴﺎز 3 - زﻳﺮﺳﻄﺤﻲ 70 اﻣﺘﻴﺎز 3 - 1 - ﺷﺮاﻳﻂ زﻳﺮﺳﻄﺤﻲ ﻣﺤﻴﻂ اﻃﺮاف ﺧﻂ ﻟﻮﻟﻪ 20 اﻣﺘﻴﺎز 3 - 2 - ﭘﻮﺷﺶ دﻫﻲ 25 اﻣﺘﻴﺎز 3 - 3 - ﺣﻔﺎﻇﺖ ﻛﺎﺗﺪی 25 اﻣﺘﻴﺎز 3 - 3 - 1 - ﻛﺎرآﻳﻲ ﭘﻮﺷﺶ 15 اﻣﺘﻴﺎز 3 - 3 - 2 - ﭘﺘﺎﻧﺴﻴﻞ ﺗﺪاﺧﻞ 10 اﻣﺘﻴﺎز ارزﻳﺎﺑﻲ ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻫﺎی ﺣﻔﺎﻇﺖ ﻛﺎﺗﺪﻳﻚ ﺑﻪ دﻧﺒﺎل ﺑﺮرﺳﻲ دو ﻣﻌﻴﺎر اﺳﺎﺳﻲ زﻳﺮ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد . ﻧﻴﺮوی اﻟﻜﺘﺮﻳﻜﻲ ﻛﺎﻓﻲ ﺑﺮای ﺧﻨﺜﻲ ﻛﺮدن ﻫﺮﮔﻮﻧﻪ ﭘﺘ ﺎﻧﺴﻴﻞ ﺧﻮردﮔﻲ ﻓﺮاﻫﻢ ﺷﺪه ﺑﺎﺷﺪ . ﺷﻮاﻫﺪ ﻛﺎﻓﻲ در زﻣﺎن ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺑﺮای ﺗﻀﻤﻴﻦ ﻛﺎرﻛﺮد ﺻﺤﻴﺢ ﺳﻴﺴﺘﻢ ﺟﻤﻊ آوری ﺷﺪه ﺑﺎﺷﺪ . 190 07 / 10 / 94 دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﭘﻴﺸﮕﻴﺮی و ﺑﺤﺮان ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔﻲ ﻫﺎی ﻧﻔﺘﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ و درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ y ﻛﺎراﻳﻲ ﺳﻴﺴﺘﻢ ﺣﻔﺎﻇﺖ ﻛﺎﺗﺪﻳﻚ1 ﺑﺮای ارزﻳﺎﺑﻲ ﻛﺎراﻳﻲ ﺳﻴﺴﺘﻢ ﺣﻔﺎﻇﺖ ﻛﺎﺗﺪﻳﻚ، ارزﻳﺎب ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ ﻣﺪارک و ﻣﺴﺘﻨﺪات ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﻃﺮاﺣـﻲ اﻳـﻦ ﺳﻴﺴـﺘﻢ را ﻣﺸﺎﻫﺪه ﻛﺮده و ﺑﺮای ﺳ ﻮ اﻻت ز ﻳﺮ ﭘﺎﺳﺨﻲ درﻳﺎﻓﺖ ﻛﻨﺪ . o آﻳﺎ ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫﺎی ﻃﺮاﺣﻲ ﺷﺒﻜﻪ ﺻﺤﻴﺢ اﻧﺘﺨﺎب ﺷﺪه اﻧﺪ؟ o ﻋﻤﺮ ﻣﻔﻴﺪ ﺳﻴﺴﺘﻢ ﭼﻨﺪ ﺳﺎل در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ؟ o آﻳﺎ ﺳﻴﺴﺘﻢ در ﺷﺮاﻳﻂ ﻓﻌﻠﻲ ﻣﻄﺎﺑﻖ ﻃﺮاﺣﻲ ﺻﻮرت ﮔﺮﻓﺘﻪ ﻛﺎر ﻣﻲ ﻛﻨﺪ؟ y ﻣﻌﻴﺎرﻫﺎی ﻛﺎراﻳﻲ ﻣﻮ ﺛﺮﺗﺮﻳﻦ روش ﺑﺮای ارزﻳﺎﺑﻲ ﻛﺎراﻳﻲ CP در ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ اﻧﺘﻘﺎل ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ، اﻧﺪازه ﮔﻴﺮی اﺧـﺘﻼف ﭘﺘﺎﻧﺴـﻴﻞ ﺑـﻴﻦ دﻳـﻮاره ﻟﻮﻟﻪ و ﻣﺤﻴﻂ اﻟﻜﺘﺮوﻟﻴﺖ اﻃﺮاف آن اﺳﺖ . اﻟﺒﺘﻪ روش ﻫﺎی دﻳﮕﺮی از ﻗﺒﻴﻞ اﻧﺪازه ﮔﻴﺮی اﺧﺘﻼف ﭘﺘﺎﻧﺴﻴﻞ ﻣﻴﺎن ﻟﻮﻟـﻪ و ﺳـﻄﺢ زﻣﻴﻦ ﻧﻴﺰ وﺟﻮد دارﻧﺪ، ﻛﻪ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ دﺷﻮار و ﭘﺮﻫﺰﻳﻨﻪ ﺑﺎﺷﻨﺪ . در ﻫﺮ ﻳﻚ از اﻳـﻦ آزﻣﺎﻳﺸـﺎ ت ﻧﻴـﺰ ﻣﻌﻴـﺎری ﺟﻬـﺖ ﺗﻌﻴـﻴﻦ ﻛﺎرﻛﺮد ﺑﻬﻴﻨﻪ ﺳﻴﺴﺘﻢ ﺣﻔﺎﻇﺖ ﻛﺎﺗﺪﻳﻚ وﺟﻮد دارد . ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻣﺜﺎل در روش ﻣﻌﻤﻮل اﺧﺘﻼف ﭘﺘﺎﻧﺴﻴﻞ ﻣﻴﺎن ﻟﻮﻟـﻪ و ﺧـﺎک 2 اﻃﺮاف آن ﺑﺎﻳﺪ ﺣﺪاﻗﻞ85 /0 - وﻟﺖ ﻳﺎ )850 ﻣﻴﻠﻲ وﻟﺖ ( ﺑﺎﺷﺪ . در ﻏﻴﺮ اﻳﻦ ﺻﻮرت ﺳﻴﺴﺘﻢ CP، ﻋﻤﻠﻜﺮد ﻣﻨﺎﺳﺒﻲ ﻧﺪارد . اﻳﻦ اﺧﺘﻼف ﭘﺘﺎﻧﺴﻴﻞ ﺑﺎﻳﺪ ﻣﻴﺎن ﻟﻮﻟﻪ و ﺧﺎک اﻃﺮاف آن و در ﻓﺎﺻﻠﻪ ای ﻧﺰدﻳﻚ ﻟﻮﻟﻪ، اﻧﺪازه ﮔﻴﺮی ﺷﻮد . ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﺛﺒﺖ ﻣﻨﻈﻢ و دوره ای اﻳﻦ اﺧﺘﻼف ﭘﺘﺎﻧﺴﻴﻞ در ﺑﺎزه ای از ﺧﻂ ﻟﻮﻟﻪ ﻛﻪ در ﺣـﺮﻳﻢ ﻗـﺮار ﮔﺮﻓﺘـﻪ اﺳـﺖ، ﺑﺎﻳﺴـﺘﻲ اﻟﻜﺘﺮود ﻫﺎی ﻣﻮردﻧﻈﺮ در ﻣﺤﻞ ﺧﻮد ﻧﺼﺐ ﺷﺪه و اﻣﻜﺎن اﺗﺼﺎل ﺗﻮﺳﻂ ﺳﻴﻢ را ﺑﻪ وﻟﺖ ﻣﺘﺮﻫﺎی ﺳـﻄﺤﻲ، داﺷـ ﺘﻪ ﺑﺎﺷـﻨﺪ . ﺑـﺮ ﻫﻤﻴﻦ اﺳﺎس در ﻫﻨﮕﺎم اﺟﺮای ﺧﻂ ﻟﻮﻟﻪ در ﻣﻘﺎﻃﻊ ﺣﺴﺎس، ﻧﻤﺎﻳﻨﺪه وزارت ﻧﻴﺮو ) ارزﻳﺎب ( ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ ﻧﺼﺐ اﻳﻦ اﻟﻜﺘﺮودﻫﺎ را ﺑﺮ روی ﺑﺪﻧﻪ ﻟﻮﻟﻪ و در ﺧﺎک ﻧﺰد ﻳﻚ آن ﻛﻨﺘﺮل ﻧﻤﻮده و ﻳﺎ در ﺻﻮرت ﻋـﺪم وﺟـﻮد درﺧﻮاﺳـﺖ ﻧﺼـﺐ آن را ﺑﺪﻫـﺪ . اﺳـﺘﺎﻧﺪارد ﻓﻮاﺻﻞ ﻧﺼﺐ اﻳﻦ اﻟﻜﺘﺮودﻫﺎ در ﻛﺸﻮر آﻣﺮﻳ ﻜﺎ ﺣﺪود ﻳﻚ ﺗﺎ دو ﻛﻴﻠﻮﻣﺘﺮ ) ﺑﺴﺘﻪ ﺑﻪ اﻫﻤﻴﺖ ﻣـﺎده اﻧﺘﻘـﺎﻟﻲ و ﺷـﺮاﻳﻂ ﻣﺤﻴﻄـﻲ ( اﺳﺖ، ﻛﻪ اﻳﻦ ﺑﺎزه را در ﺣﺮﻳﻢ ﻫﺎی ﻣﻨﺎﺑﻊ آﺑﻲ ﺑﺴﺘﻪ ﺑﻪ ﻧﻈﺮ ﻛﺎرﺷﻨﺎﺳﺎن و ﺗﻮاﻓﻖ ﺑﺎ ﻛﺎرﻓﺮﻣﺎ، ﻣﻲ ﺗﻮان ﻛﺎﻫﺶ داد . ﺑﺎزه زﻣﺎﻧﻲ ﻛﻨﺘﺮل اﻳﻦ اﺧ ﺘ ﻼف ﭘﺘﺎﻧﺴﻴﻞ ﻫﺎ و ﺛﺒﺖ داده ﻫﺎ ﻧﻴﺰ ﺑﺴﺘﻪ ﺑﻪ اﻫﻤﻴﺖ ﻣﺎده اﻧﺘﻘـﺎﻟﻲ، ﻧ ﻘـﺎط ﻣﺼـﺮف و ﻣﻘﻄﻌـﻲ از ﻟﻮﻟﻪ ﻛﻪ ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ اﺳﺖ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ . اﻣﺎ ﺑﻪ ﻃﻮر ﻣﻌﻤﻮل ارزﻳﺎﺑﻲ ﺑﺎزه ﻫﺎی ﺑﺮداﺷﺖ اﻃﻼﻋﺎت ﻋﺒﺎرﺗﺴﺖ : از ﻛﻢ ﺗﺮ از 6 ﻣﺎه ﺑﻬﺘﺮﻳﻦ ﺣﺎﻟﺖ 6 ﻣﺎه ﺗﺎ ﻳﻚ ﺳﺎل ﻣﺘﻮﺳﻂ ﺑﻴﺶ از ﻳﻚ ﺳﺎل ﺿﻌﻴﻒ 1- Cathodic protection (CP) 2- Pipe-to-Soil ﭘﻴ ﻮﺳﺖ 2 - راﻫﻨﻤﺎی ﭘﺮ ﻛﺮدن ﭼﻚ ﻟﻴﺴﺖ ﻫﺎی ارزﻳﺎﺑﻲ رﻳﺴﻚ ﺷﻜﺴﺖ ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ یﻫﺎ ﻢﻳﺣﺮ در ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻲ آﺑ 07 / 10 / 94 191 y اﻣﺘﻴﺎزدﻫﻲ ﻛﺎرآﻳﻲCP ﻳﻜﻲ از راﻳﺞ ﺗﺮﻳﻦ روش ﻫﺎی ارزﻳﺎﺑﻲ ﻋﻤﻠﻜﺮد ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻫﺎی ﺣﻔﺎﻇﺖ ﻛﺎﺗﺪﻳﻚ روش ﭘﻴﻤﺎﻳﺶ در ﺑﺎزه ﻫﺎی ﻧﺰدﻳﻚ1 اﺳﺖ . در اﻳﻦ روش در ﻓﻮاﺻﻞ ﻣﻜﺎﻧﻲ ﻛﻮﺗﺎه در اﻣﺘﺪاد ﺧﻂ ﻟﻮﻟﻪ، ﺑﺮداﺷﺖ اﻃﻼﻋﺎت ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ اﺧﺘﻼف ﻣﻴﺎن ﻟﻮﻟﻪ و ﺧﺎک اﻧﺠﺎم ﺷـﺪه و ﻣﻮرد ارزﻳﺎﺑﻲ ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮﻧﺪ . ﺑﺮآورد ﻛﺎرآﻳﻲ CP ﻧﻴﺰ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ ﺑﺮ ﻣﺒﻨﺎی ﻗﻀﺎوت در ﻣﻮرد ارزﻳﺎﺑﻲ ﻫﺎ، ﺻﻮرت ﮔﻴﺮد اﻳﻦ . ﻛـﻪ ﭼـﻪ ﻧـﻮع اﻃﻼﻋـﺎﺗﻲ در ﭼـﻪ یﻫﺎ ﺑﺎزه زﻣﺎﻧﻲ و ﻣﻜﺎﻧﻲ ﺛﺒﺖ ﺷﺪه . اﻧﺪ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﺗﺨﺼﺼﻲ ﺑﻮدن و ﻧﻴﺎز ﺑﻪ ﺗﺠﻬﻴﺰات و اﻣﻜﺎﻧﺎت ﺧﺎص ﺑﺮای اﻧﺠﺎم آزﻣﺎﻳﺸـﺎت ﻛﺎراﻳﻲ ﺳﻨﺠﻲ ﺳﻴﺴﺘﻢ ﺣﻔﺎﻇﺖ ﻛﺎﺗﺪﻳﻚ، اﻣﺘﻴﺎزدﻫﻲ ﺑﻪ اﻳﻦ ﭘﺎراﻣﺘﺮ ﺑﺮ اﺳﺎس ﻧﻈﺮ ﻛﺎرﺷﻨﺎﺳﺎن ﺑﻬﺮه ﺑﺮدار ﺧﻂ ﻟﻮﻟﻪ و ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻧﺤﻮه اﺟﺮا ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻫﺎی ﺗﻬﻴﻪ ﺷﺪه ﺑﺮای ﺑﺎزدﻳﺪﻫﺎی دوره ای، اﻧﺠﺎم ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ . ﺧﻮب 15 اﻣﺘﻴﺎز ﻣﺘﻮﺳﻂ 10 اﻣﺘﻴﺎز ﺿﻌﻴﻒ 5 اﻣﺘﻴﺎز ﺑﺪون اﻃﻼع 0 اﻣﺘﻴﺎز o ﺧﻮب : ﺑﺎزدﻳﺪ ﻫﺎ ﺑﺮ اﺳﺎس زﻣﺎن ﺑﻨﺪی اﻧﺠﺎم ﺷﺪه و ﻧﺘﺎﻳﺞ آﺧﺮﻳﻦ ﺑﺮآوردﻫﺎ ﻛﺎرﻛﺮد ﺳﻴﺴﺘﻢ را ﺗ ﺎ ﻳﻴﺪ ﻣﻲ ﻛﻨﻨﺪ . o ﻣﺘﻮﺳﻂ : ﺑﺎزدﻳﺪ ﻫﺎ در ﻓﻮاﺻﻞ ﺑﻴﺶ از 6 ﻣﺎه ﺻﻮرت ﻣﻲ ﮔﻴﺮد ﻳﺎ اﻳﻦ ﻛﻪ ﻧﺘﺎﻳﺞ آﺧﺮﻳﻦ ارزﻳﺎﺑﻲ ﻫﺎی ﻛﺎرﻛﺮد ﻣﻨﺎﺳـﺒﻲ از ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻧﺸﺎن ﻧﺪاده اﺳﺖ . o ﺿﻌﻴﻒ : ﺑﺎزدﻳﺪ ﻫﺎ در ﻓﻮاﺻﻞ ﺑﻴﺶ از 6 ﻣﺎه ﺻﻮرت ﻣﻲ ﮔﻴـﺮد و ﻧﺘـﺎﻳﺞ آﺧـﺮﻳﻦ ارزﻳـﺎﺑﻲ ﻫـﺎی ﻛـﺎرﻛﺮد ﻣﻨﺎﺳـﺒﻲ از ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻧﺸﺎن ﻧﺪاده اﺳﺖ . ﭘﺘﺎﻧﺴﻴﻞ ﺗﺪاﺧﻞ ) وزن ﭘ ﻴ ﺸﻨﻬﺎد ی 10 %از ﺧﻄﺮ ﺧﻮردﮔﻲ ( ﺷﺎﺧﺺ ﺧﻮردﮔﻲ 100 اﻣﺘﻴﺎز 1 - اﺗﻤﺴﻔﺮی 10 اﻣﺘﻴﺎز 2 - داﺧﻠﻲ 20 اﻣﺘﻴﺎز 3 - زﻳﺮﺳﻄﺤﻲ 70 اﻣﺘﻴﺎز 3 - 1 - ﺷﺮاﻳﻂ زﻳﺮﺳﻄﺤﻲ ﻣﺤﻴﻂ اﻃﺮاف ﺧﻂ ﻟﻮﻟﻪ 20 اﻣﺘﻴﺎز 3 - 2 - ﭘﻮﺷﺶ دﻫﻲ 25 اﻣﺘﻴﺎز 3 - 3 - ﺣﻔﺎﻇﺖ ﻛﺎﺗﺪی 25 اﻣﺘﻴﺎز 3 - 3 - 1 - ﻛﺎرآﻳﻲ ﺳﻴﺴﺘﻢ ﺣﻔﺎﻇﺖ ﻛﺎﺗﺪﻳﻚ 15 اﻣﺘﻴﺎز 3 - 3 - 2 - ﭘﺘﺎﻧﺴﻴﻞ ﺗﺪاﺧﻞ 10 اﻣﺘﻴﺎز 1 - Close Interval Surveys (CIS) 192 07 / 10 / 94 دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﭘﻴﺸﮕﻴﺮی و ﺑﺤﺮان ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔﻲ ﻫﺎی ﻧﻔﺘﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ و درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ ﺑﻪ ﻃﻮری ﻛﻪ : اﻟﻒ- ﭘﺘﺎﻧﺴﻴﻞ ﺗﺪاﺧﻞ ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ AC 20 % ب- رﺷﺘﻪ ای 1 10 % ج- ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎDC 70 % ج- 1 - ﺟﺮﻳﺎن ﻫﺎی ﺗﻠﻮرﻳﻚ 10 % ج- 2 - رﻳﻞDC 30 % ج- 3 - ﺧﻄﻮط ﺧﺎرﺟﻲ 30 % ﻫﻤﺎن ﻃﻮر ﻛﻪ ﻣﻲ داﻧﻴﻢ ﺧﻮردﮔﻲ ﻳﻚ ﻓﺮآﻳﻨﺪ اﻟﻜﺘﺮوﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ اﺳﺖ و روش ﻫﺎ ی ﭘﻴﺶ ﮔﻴﺮی از ﺧﻮردﮔﻲ ﺑﻪ ﻣﻨﻈـﻮر ﻗﻄـﻊ ﻓﺮآﻳﻨﺪﻫﺎ، ﻃﺮاﺣﻲ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ ﻛﻪ اﻏﻠﺐ ﺑﺎ روش ﻫﺎ ی اﻟﻜﺘﺮﻳﻜﻲ ﻣﺸﺎﺑﻪ ﺣﻔﺎﻇﺖ ﻛﺎﺗﺪی ﺻﻮرت ﻣـﻲ ﮔﻴـﺮد . ﻫـﺮ ﭼﻨـﺪ روش ﻫـﺎ ی ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی ﺧﻮد ﻣﺴﺘﻌﺪ ﻣﻐﻠﻮب ﺷﺪن از دﻳﮕﺮ اﺛﺮات اﻟﻜﺘﺮﻳﻜﻲ ﻫﺴﺘﻨﺪ . ﻫ ﺗﺮم ﺎی راﻳﺞ ﺑﺮای اﻳﻦ اﺛﺮات ﺗﺪاﺧﻞ اﺳـﺖ ﺳـﻪ ﻧـﻮع ﺗﺪاﺧﻞ ارزﻳﺎﺑﻲ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ : اﺛﺮات ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ AC ، ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎDC و رﺷﺘﻪ . ای y ﺗﺪاﺧﻞ ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ AC ) وزن ﭘﻴﺸﻨﻬﺎدی 20 % از ﭘﺘﺎﻧﺴﻴﻞ ﺗﺪاﺧﻞ ( ﻛﻠﻴﻪ ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ ﻧﺰدﻳﻚ ) ﻣﺠﺎور ( ﺧﻄﻮط اﻧﺘﻘﺎل ﺑﺮق AC در ﻣﻌﺮض ﺧ ﻄﺮ ﻳﻜ ﺴﺎﻧﻲ ﻗﺮار ﻣـﻲ ﮔﻴﺮﻧـﺪ . در ﭼﻨـﻴﻦ ﺣـﺎﻟﺘﻲ اﻣﻜﺎن ﺷﺎرژ اﻟﻜﺘﺮﻳﻜﻲ ﺧﻂ ﻟﻮﻟﻪ و ﺟﻮد دارد . اﻳﻦ ﺷﺎرژ ﺷﺪن ﺑﺮای اﻓﺮاد در ﺗﻤﺎس ﺑﺎ ﺧﻂ ﻟﻮﻟﻪ ﺧﻄﺮﻧﺎک ﻧﻴﺴﺖ اﻣﺎ ﺑﺮای ﺧـﻮد ﺧﻂ ﻟﻮﻟﻪ ﺧﻄﺮﻧﺎک اﺳﺖ . ﺷﺎرژ ﺧـﻂ ﻟﻮﻟـﻪ اﻧﺘﻘـﺎل ﻧﻔـﺖ و ﻣـﻮاد ﻧﻔﺘـﻲ ﺗﻮﺳـﻂ ﺟﺮﻳـﺎن AC ﺣﺘـﻲ اﮔـﺮ ﺧـﻂ ﻟﻮﻟـﻪ ﺗﻮﺳـﻂ اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎی ﺻﻨﻌﺘﻲ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻛﺎﺗﺪی ﻣﺤﺎﻓﻈﺖ ﺷ ﻮد، ﻣﻲ ﺗﻮاﻧ ﺪ ﻣﻨﺠـﺮ ﺑـﻪ ﺧـﻮردﮔﻲ ﻟﻮﻟـﻪ ﺷـﻮد . ﻛـﻪ در ﺷـﻜﻞ )پ.2 - 6( ﺳﻨﺎرﻳﻮی اﺗﺼﺎل اﺗﻔﺎق اﻓﺘﺎده در ﺧﻂ ﻟﻮﻟﻪ ﺗﻮﺳﻂ رﺷﺘﻪ ﻫﺎی اﻟﻜﺘﺮﻳﻜﻲ و ﻣﻐﻨﺎﻃﻴﺴﻲ ﺗﻮﺳﻂ اﻧﺘﻘﺎل ﻗﺪرت AC ﻗﺎﺑـﻞ ﻣﺸـﺎﻫﺪه اﺳﺖ . اﻳﻦ ﺣﺎﻟﺖ در ارﺗﺒﺎط ﺑﺎ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب زﻣﺎﻧﻲ از اﻫﻤﻴﺖ ﺑﺮﺧﻮردار اﺳﺖ ﻛﻪ : وﻗﻮع اﻳﻦ ﺣﺎﻟﺖ ﺳﺒﺐ ﺷﻜﺴﺘﮕﻲ ﺧﻂ ﻟﻮﻟﻪ در ﺣﺮﻳﻢ ﻣﻨﺒﻊ آﺑﻲ ﺷﻮد روش ﻫﺎی ﻣﺤﺎﻓﻈﺘﻲ ﺑﺮای ﻛﺎﻫﺶ اﻳﻦ اﺛﺮات در ﻣﺤﺪوده ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ اﻧﺠﺎم ﻧﺸﺪه ﺑﺎﺷﻨﺪ . روش ﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﺑﻪ ﺣﺪاﻗﻞ رﺳﺎﻧﺪن اﺛﺮات ﺗﺪاﺧﻞ AC اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ ﻋﺒﺎرﺗﻨﺪ از : o ﻣﺤﺎﻓﻆ ﻫﺎی اﻟﻜﺘﺮﻳﻜﻲ o ﺣﺼﻴﺮ ) زﻳﺮاﻧﺪاز (2 ﻫﺎی زﻣﻴﻨﻲ ﻳﺎ اﻟﻜﺘﺮودﻫﺎی ﻛﻨﺘﺮل o ﻣﺤﺪود ﻛﺮدن ﺑﻪ ﺳﺎزه ﻫﺎی ﻣﻮﺟﻮد o ﻣﺘﺼﻞ ﻧﻤﻮدن ﺑﻪ زﻣﻴﻦ ﻣﻜﻤﻞ ) ﺗﻜﻤﻴﻠﻲ ( ﺧﻂ ﻟﻮﻟﻪ از ﻃﺮﻳﻖ آﻧﺪﻫﺎی ﺗﻮزﻳﻊ ﺷﺪه3 1- Shielding 2- Mat 3- Distributed ﭘﻴ ﻮﺳﺖ 2 - راﻫﻨﻤﺎی ﭘﺮ ﻛﺮدن ﭼﻚ ﻟﻴﺴﺖ ﻫﺎی ارزﻳﺎﺑﻲ رﻳﺴﻚ ﺷﻜﺴﺖ ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ یﻫﺎ ﻢﻳﺣﺮ در ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻲ آﺑ 07 / 10 / 94 193 o ﺑﺪﻧﻪ ﺑﻨﺪی ﻫﺎ o اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻨﺎﺳﺐ و ﺻﺤﻴﺢ از راﺑﻂ ﻫﺎ و رﺳﺎﻧﺎﻫﺎ o اﺗﺼﺎﻻت ﻋﺎﻳﻖ ﺑﻨﺪی o ﺳﻠﻮل ﻫﺎی ﻗﻄﺒ ﻲ ﺷﺪن o دﺳﺘﮕﻴﺮه ﻫﺎی ﻧﻮری1 ﺷﻜﻞ پ .2 - 6 - اﻟﻘﺎی ﺟﺮﻳﺎن در ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ ﻣﺠﺎور ﺧﻄﻮط ا ﻧ ﺘﻘﺎل ﻓﺸﺎرﻗﻮی AC ﺑﺎﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﺗﻌﺪد ﻣﺘﻐ ﺮﻫﺎﻴ در ﺑﺮآورد ﻣﻴﺰان ﺗﺎﺛﻴﺮ ﺧﻄﻮط اﻧﺘﻘﺎل ﻓﺸـﺎرﻗﻮ ی ﺑـﺮ ﺧﻄـﻮط ﻟﻮﻟـﻪ ﻣﺠـﺎور آن ﻫـﺎ، و ﺑـﻪ ﻣﻨﻈـﻮر ﺳﺎده ﺳﺎزی ﻓﺮآﻳﻨﺪ اﻣﺘﻴﺎزدﻫﻲ ﺑﻪ اﻳﻦ ﻓﺎﻛﺘﻮر، ﻃﺒﻘﻪ ﺑﻨﺪی زﻳﺮ ﭘﻴﺸﻨﻬﺎد ﺷﺪه اﺳﺖ . o ﻫﻴﭻ ﻣﻨﺒﻊ ﻓﺸﺎرﻗﻮ ی AC در ﻣﺤﺪوده ی 1000 ﻣﺘﺮی از ﺧﻂ ﻟﻮﻟﻪ وﺟﻮد ﻧﺪارد .............. ........................... 3 اﻣﺘﻴﺎز o ﻣﻨﺒﻊ ﻓﺸﺎرﻗﻮ یAC در اﻃﺮاف ﺧﻂ ﻟﻮﻟﻪ وﺟﻮد دارد، اﻣﺎ روش ﻫﺎی ﻣﺤﺎﻓﻈـﺖ از ﺧـﻂ ﻟﻮﻟـﻪ ﻣـﻮرد اﺳـﺘﻔﺎده ﻗـﺮار ﮔﺮﻓﺘﻪ اﻧﺪ ........ 1 ﺗﺎ2 اﻣﺘﻴﺎز o ﻣﻨﺒﻊ ﻓﺸﺎرﻗﻮ ی AC در اﻃﺮاف ﺧﻂ ﻟﻮﻟـﻪ وﺟـﻮد دارد، و ﻫـﻴﭻ ﮔﻮﻧـﻪ اﻗـﺪام ﭘﻴﺸـﮕﻴﺮاﻧﻪ ای اﻋﻤـﺎل ﻧﺸـﺪه اﺳـﺖ ........................ ..... . ﺻﻔﺮ اﻣﺘﻴﺎز 1- Lightning Arresters ﺟﺮﻳﺎن ﺗﺮک ﻛﻨﻨﺪ ﺧﻂ ﻟﻮﻟﻪ ﺑﻪ دﻟﻴﻞ آﺳﻴﺐ ﺟﺪاره ﻳﺎ ﭘﻮﺷﺶ ﻟﻮﻟﻪ ﻣﻴﺪان ﻫﺎی اﻟﻜﺘﺮﻳﻜﻲ ﻳﺎ ﻣﻐﻨﺎﻃﻴﺴﻲ اﻟﻘﺎ ﻛﻨﻨﺪه ﺟﺮﻳﺎن در ﺧﻂ ﻟﻮﻟﻪ ﺧﻂ ﻟﻮﻟﻪ ﻣﺪﻓﻮن ﺧﻄﻮط ﻓﺸﺎر ﻗﻮی ﺟﺮﻳﺎنAC 194 07 / 10 / 94 دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﭘﻴﺸﮕﻴﺮی و ﺑﺤﺮان ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔﻲ ﻫﺎی ﻧﻔﺘﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ و درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ y ﺗﺪاﺧﻞ ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎDC ) وزن ﭘﻴﺸﻨﻬﺎدی 70 % از ﭘﺘﺎﻧﺴﻴﻞ ﺗﺪاﺧﻞ ( اﻳﻦ ﻧﻮع از ﺗﺪاﺧﻞ در ﺻﻮرت وﺟﻮد ﻟﻮﻟﻪ ﻳﺎ ﺳﺎزه ﻓﻠﺰی ﻣﺪﻓﻮن دﻳﮕﺮی در ﻛﻨﺎر ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ اﻧﺘﻘـﺎل ﻧﻔـﺖ، اﺗﻔـﺎق ﺧﻮاﻫـﺪ اﻓﺘﺎد . در ﺻﻮرت ﻧﺒﻮد ﺳﻴﺴﺘﻢ ﺣﻔﺎﻇﺖ ﻛﺎﺗﺪﻳﻚ، دو ﺳﺎزه ﻓﻠﺰی در زﻳﺮ ﺧﺎک ﺗﺸﻜﻴﻞ ﻳﻚ ﺳﻠﻮل ﮔﺎﻟﻮاﻧﻴﻚ را ﻣـﻲ دﻫﻨـﺪ در ، ﻏﻴﺮ اﻳﻦ ﺻﻮرت ﺳﻴﺴﺘﻢ ﺣﻔﺎﻇﺖ ﻛﺎﺗﺪﻳﻚ ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ ﭘﺎﺳﺦ ﮔﻮی ﺧﻮردﮔﻲ در ﻫﺮ دو ﺳﺎزه ﺑﺎﺷﺪ . اﻣﺘﻴﺎز اﻳـﻦ ﻓـﺎﻛﺘﻮر ﻧﻴـﺰ در دو ﺣﺎﻟﺖ وﺟﻮد و ﻋﺪم وﺟﻮد ﺳﺎزه ﻫﻤﺴﺎﻳﻪ داده ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ . - ﭘﻮﺷﺶ ) وزن ﭘﻴﺸﻨﻬﺎدی 25 درﺻﺪ از ﺧﻄﺮ ﺧﻮردﮔﻲ ( ﺷﺎﺧﺺ ﺧﻮردﮔﻲ ...................................................................................... .... ............. .......... 100 اﻣﺘﻴﺎز 1 -ﺧﻮردﮔﻲ اﺗﻤﺴﻔﺮی ................................................................... .. ........ .. ... .. .......... .... ........ 10 اﻣ ﺘﻴﺎز 2 -ﺧﻮردﮔﻲ داﺧﻠﻲ ....................................................................... .... .............. .. .......... ... ... .... 20 اﻣﺘﻴﺎز 3 -ﺧﻮردﮔﻲ زﻳﺮﺳﻄﺤﻲ ............................................................. .. .......... ... ............ .... .. ......... 70 اﻣﺘﻴﺎز 3 - 1 -ﺷﺮاﻳﻂ زﻳﺮﺳﻄﺤﻲ ﻣﺤﻴﻂ اﻃﺮاف ﻟﻮﻟﻪ .......................... ........ .................... .. ...... 20 اﻣﺘﻴﺎز 3 - 2 -ﭘﻮﺷﺶ دﻫﻲ .............................. .... .......................................... . .......................... 25 اﻣﺘﻴﺎز 3 - 3 -ﺣﻔﺎﻇﺖ ﻛﺎﺗﺪی .................................................................. .... .............. . ............. 25 اﻣﺘﻴﺎز ﭘﻮﺷﺶ ﺧﻂ ﻟﻮﻟﻪ ﻳﻜﻲ از دو ﻗﺴﻤﺖ ﻣﻬﻢ ﺣﻔﺎﻇﺖ از ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ در ﺑﺮاﺑﺮ ﺧﻮردﮔﻲ اﺳﺖ . اﻳﻦ ﭘﻮﺷﺶ ﻣﻌﻤﻮﻻ از ﻣـﻮادی از ﻗﺒﻴﻞ رﻧﮓ ﻫﺎ، ﭘﻼﺳﺘﻴﻚ ﻫﺎ، ﻻﺳﺘﻴﻚ ﻫﺎ، آﺳﻔﺎﻟﺖ و ﻣﻮاد ﻣﺸﺎﺑﻪ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ . اﻣﺎ اﻣﺘﻴـﺎزدﻫﻲ ﺑـﻪ اﻳـﻦ ﻓـﺎﻛﺘﻮر ﺑﺮاﺳـﺎس ﭼﻬـﺎر ﻣﺸﺨﺼﻪ اﺻﻠﻲ آن وﻟﻲ ﺑﺎ وزن ﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺻﻮرت ﻣﻲ ﮔﻴﺮد . اﻣﺘﻴﺎزات ﻣﺸﺎﺑﻪ ﺑﻨﺪ ﭘﻮﺷﺶ اﺗﻤﺴﻔﺮی اﻋﻤﺎل ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . ﺟﻤﻊ ﺑﻨﺪی ﺑﻪ ﻃﻮر ﻛﻠﻲ ﭘﺲ از ﺑﺮآورد اﻣﺘﻴﺎز ﺷﺎﺧﺺ ﺧﻮردﮔﻲ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر داﺷﺘﻦ ﻳﻚ دﻳﺪ ﻛﻠﻲ از ﺻﺤﺖ اﻣﺘﻴﺎز ﻛﺴﺐ ﺷﺪه ﻣﻲ ﺗـﻮان از ﺟﺪول )پ.2 - 2( اﺳﺘﻔﺎده ﻧﻤﻮد . ﺟﺪول پ .2 - 2 - ﺑﺮآورد ﻣﺤﺪوده اﻣﺘﻴﺎزات ﺷﺎﺧﺺ ﺧﻮردﮔﻲ ﺑﺮ اﺳﺎس وﺿﻌﻴﺖ ﺧﻂ ﻟﻮﻟﻪ وﺿﻌﻴﺖ ﺧﻂ ﻟﻮﻟﻪ اﻣﺘﻴﺎز ﺷﺎﺧﺺ ﺧﻮردﮔﻲ ) درﺻﺪ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ اﻣﺘﻴﺎز ﻛﻞ ( ﺧﻮردﮔﻲ ﺷﺪﻳﺪ در ﻣﺤﺪوده ﻣﺪ ﻧﻈﺮ ﺗﺸﺨﻴﺺ داده ﺷﺪه اﺳﺖ 0 ﺗﺎ اﻧﺪازه ای ﺧﻮردﮔﻲ و آﺳﻴﺐ در ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ دﻳﺪه ﺷﺪه اﺳﺖ 10 اﺣﺘﻤﺎل وﺟﻮد ﺧﻮردﮔﻲ ﺗﺸﺨﻴﺺ داده ﺷﺪه اﺳﺖ 30 ﻧﺘﺎﻳﺞ ﺗﺎ ﺣﺪی اﺣﺘﻤﺎل وﻗﻮع ﺧﻮردﮔﻲ را ﻧﺸﺎن ﻣﻲ دﻫﻨﺪ 60 ﻫﻴﭻ ﺷﻮاﻫﺪی از وﺟﻮد ﺧﻮردﮔﻲ دﻳﺪه ﻧﺸﺪه اﺳﺖ 100 ﭘﻴ ﻮﺳﺖ 2 - راﻫﻨﻤﺎی ﭘﺮ ﻛﺮدن ﭼﻚ ﻟﻴﺴﺖ ﻫﺎی ارزﻳﺎﺑﻲ رﻳﺴﻚ ﺷﻜﺴﺖ ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ یﻫﺎ ﻢﻳﺣﺮ در ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻲ آﺑ 07 / 10 / 94 195 پ.2 - 3 - ﺷﺎﺧﺺ ﻃﺮاﺣﻲ رﻳﺴﻚ ﻃﺮاﺣﻲ اﻟﻒ- ﺿﺮﻳﺐ اﻃﻤﻴﻨﺎن 35 - 0 اﻣﺘﻴﺎز 35 % ب- ﺧﺴﺘﮕﻲ 15 - 0 اﻣﺘﻴﺎز 15 % ج- ﭘﺘﺎﻧﺴﻴﻞ ﻣﻮج 10 - 0 اﻣﺘﻴﺎز 10 % د- ﺻﺤﺖ ﺳﻨﺠﻲ 25 - 0 اﻣﺘﻴﺎز 25 % ﻫ- ﻪﺟﺎﺑ ﺟﺎﻳﻲ زﻣﻴﻦ 15 - 0 اﻣﺘﻴﺎز 15 % 100 - 0 اﻣﺘﻴﺎز 100 % اﺣﺘﻤﺎل ﺧﺮاﺑﻲ ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ در اﻳﻦ ﻣﺪل از ﻃﺮﻳﻖ ارزﻳﺎﺑﻲ و ﺳﻨﺠﺶ4 ﻣﻜﺎﻧﻴﺰم ﺧﺮاﺑﻲ ﺑﺮآورد و ﺗﺸﺨﻴﺺ داده ﻣﻲ ﺷـﻮد . در ﺳﻪ ﻣﻜﺎﻧﻴﺰم ) ﻋﺎﻣﻞ ﺳﻮم، ﺧﻮردﮔﻲ و ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری ﻧﺎدرﺳﺖ ( ارزﻳﺎﺑﻲ ﻫﺎ ﺑﺎ ﺗﻤﺮﻛﺰ ﺑﺮ اﺣﺘﻤﺎل ﻓﻌﺎل ﺑـﻮدن ﻣﻜـﺎﻧﻴﺰم ﺧﺮاﺑـﻲ، ﺻﻮرت ﻣﻲ ﮔﻴﺮد، اﻣﺎ در ﻣﻜﺎﻧﻴﺰم ﭼﻬﺎرم ) ﺷﺎﺧﺺ ﻃﺮاﺣﻲ ( ارزﻳﺎﺑﻲ ﻓﻘﻂ در زﻣﻴﻨﻪ وﺟﻮد ﭘﺘﺎﻧﺴﻴﻞ ﻳﻚ ﻣﻜﺎﻧﻴﺰم ﺧﺮاﺑـﻲ ﻓﻌـﺎل ﺻﻮرت ﻧﮕﺮﻓﺘﻪ و ﺗﻮاﻧﺎﻳﻲ ﺧﻂ ﻟﻮﻟﻪ ﺑﺮای ﻣﻘﺎوﻣﺖ در ﺑﺮاﺑﺮ ﻳﻚ ﻣﻜﺎﻧﻴﺰم ﺧﺮاﺑﻲ ﻧﻴﺰ ارزﻳﺎﺑﻲ ﻣﻲ ﮔﺮدد . ﻳﻚ ﻋﻨﺼﺮ ﻣﻬﻢ در ﺗﻬﻴـﻪ ﺗﺼﻮﻳﺮی از رﻳﺴﻚ، ارﺗﺒﺎط ﺑﻴﻦ ﭼﮕﻮﻧﮕﻲ ﻃﺮاﺣﻲ ﻳﻚ ﺧﻂ ﻟﻮﻟﻪ و ﭼﮕـﻮﻧﮕﻲ ﻋﻤﻠﻜـﺮد آن در ﺣـﺎل ﺣﺎﺿـﺮ و ﺗﻌﻴـﻴﻦ ﻣﻴـﺰان ﺗﺨﻄﻲ از ﺣﺎﺷﻴﻪ ﻫﺎی اﻃﻤﻴﻨﺎن ﻋﻤﻠﻜﺮد اﺳﺖ . ﻃﺮاﺣﻲ ﻫﺎی ا وﻟﻴﻪ ﺑﺮاﺳﺎس ﻣﺤﺎﺳﺒﺎت، ﺑﺎ دﻟﻴﻞ و ﺗﺌﻮری ﻫﺎی ﻋﻤﻠﻲ و ﻓﺮﺿﻴﺎت ﻣﺮﺗﺒﻂ اﻧﺠﺎم ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . ﻛـﻪ اﻳـﻦ ﻓﺮﺿـﻴﺎت ﻧﻴﺰ ﺑﺎ ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﻫﺎی ﻣﺘﻐﻴﺮ ﻣﻮاد و ﺗﻨﺶ ﻫﺎی ﻣﻮرد اﻧﺘﻈﺎر در ﻃﻲ ﻋﻤﺮ ﻣﻔﻴﺪ ﺧﻂ ﻟﻮﻟﻪ ﺳﺮوﻛﺎر دارﻧﺪ . ﭘﻴﭽﻴﺪﮔﻲ ﻃﺮاﺣﻲ ﻧﻴﺰ ﺑـﺎ ﻋﺪم ﻗﻄﻌﻴﺖ ﻫﺎﻳﻲ در ﺗﺨﻤﻴﻦ ﭼﮕﻮﻧﮕﻲ واﻛﻨﺶ ﻫﺎی ﻃﻮﻻﻧﻲ ﻣﺪت در ﺑﺮ ﺧﻲ از ﻣﻮارد از ﻗﺒﻴﻞ : ﺗﻜﻴـﻪ ﮔـﺎه ﻟﻮﻟـﻪ، واﻛـﻨﺶ ﻫـﺎی واﺑﺴﺘﻪ ﺑﻪ زﻣﺎن در ﻣﻜﺎﻧﻴﺰم ﻫﺎی ﺧﺮاﺑﻲ و ﺑﺎرﮔﺬار ﻲﻧﺎﺷ ی از ﺗﻨﺶ ﻫﺎی وارد ﺑﺮ ﺳﺎزه، ارﺗﺒﺎط دارد . در ﻣﺠﻤﻮع، ارزﻳﺎب ﻫﻤﻮاره در ﺗﺨﻤﻴﻦ ﺣﺎﺷﻴﻪ اﻃﻤﻴﻨﺎن، ﻧﺎﻣﻄﻤﺌﻦ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد . اﻳﻦ ﻋﺪم ﻗﻄﻌﻴﺖ ﻫﺎ ﺑﺎﻳﺪ ﺷﻨﺎﺧﺘﻪ ﺷﻮﻧﺪ اﻣﺎ ﺗﻌﻴـﻴﻦ ﻛﻤﻴـﺖ آن ﻫـﺎ اﻟﺰاﻣـﻲ ﻧﻴﺴﺖ . از آن ﺟﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﻃﺮاﺣﻲ ﻣﻨﺎﺳﺐ، ﺳﺒﺐ ﻛﺎﻫﺶ ﭘﺘﺎﻧﺴﻴﻞ ﻫﺎی ﺷﻜﺴﺖ در ﻃﻮل ﻋﻤﺮ ﻣﻔﻴﺪ ﺧﻂ ﻟﻮﻟﻪ ﺧﻮاﻫـﺪ ﺷـﺪ، ﻟـﺬا در اﻳﻦ ﻓﺼﻞ راﻫﻨﻤﺎﻳﻲ ﺑﺮای ارزﻳﺎﺑﻲ ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ از دﻳﺪﮔﺎه ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫﺎی ﺑﺤﺮاﻧﻲ ﻃﺮاﺣﻲ اراﺋﻪ ﺷـﺪه اﺳـﺖ . ﻓﺎﻛﺘﻮرﻫـﺎی ﻣﺨﺘﻠـﻒ ﻣﻮ ﺛﺮ ﺑﺮ اﻳﻦ ﺷﺎﺧﺺ در ﺷﻜﻞ )پ.2 - 7( ﻧﺸﺎن داده . اﻧﺪ ﺷﺪه و درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ ﺮح اﻧﺠـﺎم ﻛﻪ ﭘـﺲ ﻜﺴـﺖ در ﻪ از ﺧﻄـﺮ ﺸﺨﺼـﺎت ﺑﻪ ﺑـﺮآورد ﻧﻔﺘﻲ رودﺧﺎﻧﻪ و ﻫﺎ ﻴﻪ ﭘﻴﺸﻨﻬﺎد ﻃﺮ ﻣﻲ ﺗﻮان ﮔﻔﺖ ﺳﺒﻪ رﻳﺴﻚ ﺷﻜ ﺑﺮآورد ی اوﻟﻴـﻪ ـﻂ ﻣﺴـ ﻣﺸ و ﺮﻴ ﻣﻤ ﺑ ﻜﻦ اﺳﺖ دث آﻟﻮدﮔﻲ ﻫﺎی ﻧﻔ در ﻣﺮاﺣﻞ اوﻟﻴ ﭘﺬﻳﺮد .در واﻗﻊ ﻃﺮاﺣﻲ و ﻣﺤﺎﺳ ،اﻳﻦ ارزﻳﺎﺑﻲ ﺑ ن ﺑﺮرﺳـﻲ ﺧـ ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ ﻛﻪ ﺮی و ﺑﺤﺮان ﺣﻮاد ﺷﺎﺧﺺ ﻃﺮاﺣﻲ ی ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ ﭘ ﻮﺟﻮد ﺻﻮرت ﻃ ﻻزم، ﻣﺮاﺣﻞ ﻲ، اﻧﺠﺎم ﭘﺬﻳﺮد. از ،اﺟﺮا ﻫﻢ ﭼﻮن ﺪﻳﺪی ﺧ ﺣﺎﺻﻞ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﭘﻴﺸﮕﻴﺮ ﻣ ﻣﺘﺮﻫﺎی ﻮ ﺷ ﺛﺮ ﺑﺮ ﻲ، ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ ﺑﺮای رک ﻃﺮاﺣﻲ ﻣﻮ س ﻣﺴﺘﻨﺪات ﺘﺮﻫﺎی ﻃﺮاﺣﻲ اﻃﻼﻋﺎت ﻗﺒﻞ ا ﻻ اﻃﻼﻋﺎت ﺟﺪ زﻳﺮ اﺳﺖ : ﺼﺎﻻت( 9 دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞﻣ ﻞ پ.2 - 7 - ﭘﺎراﻣ ﻧﺎﺷﻲ از ﻃﺮاﺣﻲ ﺑﺎﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻣﺪار ﻨﺒﻊ آﺑﻲ، ﺑﺮاﺳﺎ ﺖ ﻛﻨﺘﺮل ﭘﺎراﻣﺘ ﻪﻳﺮ ﭘﺎ ا ﺑﻬﺘﺮﻳﻦ ای ﺧﻂ، ﻣﻌﻤﻮ ت ﺷﺎﻣﻞ ﻣﻮارد ﺸﺪه زاﻧﻮﻳﻲ ﻫﺎ و اﺗﺼ ﺖ و ﺗﺴﺖ ﻫﺎ 07 / 10 / 94 ﺷﻜﻞ ط ﻟﻮﻟﻪ ﺟﺪﻳﺪ ﻧ ﺴﻚ ﺷﻜﺴﺖ رزﻳﺎﺑ ﻲ ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ ز ﺣﺮﻳﻢ ﻳﻚ ﻣﻨ ﺳﻂ ﭼﻚ ﺴﺖﻴﻟ ﻴﻦ ﺑﺮآورد ﺑﺮ ی ﻫﻢ زﻣﺎن ﺑﺎ اﺟﺮا از اﻳﻦ اﻃﻼﻋﺎت ﻲ ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ ﻧﺸ ﻟﻮﻟﻪ ﻣﺨﺘﻠﻒ ) ی ﻛﻨﺘﺮل ﻛﻴﻔﻴﺖ رزﻳﺎﺑﻲ ﺧﻄﻮط ﻗﺎت ﺑﺮآورد رﻳﺴ ،ﻴﻦ ﻣﻮاردی ار ﻳﻚ ﺧﻂ ﻟﻮﻟﻪ از ﻣﻨﺒﻊ آﺑﻲ، ﺗﻮﺳ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد .ﭼﻨﻴ ﻮد . ﻫﻢ ﻫ ﭼﻨﻴﻦ ﺷﻨﺪ .ﻧﻤﻮﻧﻪ ا ای ﻴﺮ ﻣﺴﻴﺮ اﻳﻂ زﻳ ﺮﺳﻄﺤ ﻲ ﺘﻔﺎده از اﺟﺰا ی ﺞ ﺑﺎزرﺳﻲ ﻫﺎی 196 پ.2 - 3 - 1 - ا ﺑﺮﺧﻲ از اوﻗ ﺑﭙﺬﻳﺮد .در ﭼﻨﻴ ﺗ ز ﺎ ﻳ ﻳﻴﺪ ﻋﺒﻮر ﻣﺤﺪوده ﺣﺮﻳﻢ ﺧ ﺷﻜﺴﺖ ﻟﻮﻟﻪ ﺧﺎک ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮ ﺧﻂ ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎﺷ – ﺗﻐﻴﻴ – ﺷﺮا اﺳﺘ – – ﻧﺘﺎﻳﺞ 6 پ ﺑ ا ﻣ ﺷ ﺧ ﺧ ﭘﻴ ﻮﺳﺖ 2 - راﻫﻨﻤﺎی ﭘﺮ ﻛﺮدن ﭼﻚ ﻟﻴﺴﺖ ﻫﺎی ارزﻳﺎﺑﻲ رﻳﺴﻚ ﺷﻜﺴﺖ ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ یﻫﺎ ﻢﻳﺣﺮ در ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻲ آﺑ 07 / 10 / 94 197 پ.2 - 3 - 2 - ﭘ ﺎراﻣﺘﺮﻫﺎی رﻳﺴﻚ و اﻣﺘﻴﺎزدﻫﻲ ﺷﺎﺧﺺ ﻃﺮاﺣﻲ ﺑﻪ ﻃﻮر ﺗﻜﻨﻴﻜﻲ از ﺳﺎﻳﺮ ﻣ ﻟﻔﻪﻮ ﻫﺎی ﺳﻨﺠﺶ و ارزﻳﺎﺑﻲ ﻣﻬﻢ ﺗﺮ ﺑﻮده و از اﻳﻦ رو ﻧﻴﺎز ﺑﻪ ﺗﺨﺼﺺ ارزﻳﺎب در زﻣﻴﻨﻪ ﺑﺮرﺳﻲ روﻧﺪ ﻃﺮاﺣﻲ ﻟﻮﻟﻪ و ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﺑﺮﺧﻲ از ﻣﻘﺎدﻳﺮ وﺟﻮد دارد . اﻣﺎ ﺑﺮای ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ اﻳـﻦ ﺷـﺎﺧﺺ در ﻣﺤـﺪوده ﺣـﺮﻳﻢ ﻳﻚ ﻣﻨﺒﻊ آﺑﻲ، اﻟﺰاﻣﻲ در اﻳﻦ ﻣﻮرد وﺟﻮد ﻧﺪاﺷﺘﻪ و ارزﻳﺎب ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ ﺑﺎ ﭘﺮﺳﺶ از ﻃﺮاح ﺧﻂ و ﭘﺮ ﻛﺮدن ﭼﻚ ﻟﻴﺴﺖ ﻫﺎ، ﻣﻘﺪار ﺷﺎﺧﺺ را ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﻛﻨﺪ . در اﻳﻦ ﻓﺼﻞ ﻣﺪﻟﻲ ﺑﺮای ﺳﻨﺠﺶ رﻳﺴﻚ ﻃﺮاﺣﻲ ﺗﺸﺮﻳﺢ ﺷﺪه اﺳﺖ . اﻳﻦ ﻣﺪل ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫﺎی رﻳﺴـﻚ ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ ﻃﺮاﺣﻲ را ﺛﺒﺖ و ارزﻳﺎﺑﻲ ﻣﻲ ﻧﻤﺎﻳﺪ . پ.2 - 3 - 2 - 1 - ﺿﺮﻳﺐ اﻃﻤﻴﻨﺎن ) وزن ﭘ ﻴ ﺸﻨﻬﺎد ی35درﺻﺪ ( در اﻳﻦ ﺑﺨﺶ از ارزﻳﺎﺑﻲ ، اﺳﺘﺤﻜﺎم ﻛﻠﻲ ﻧﻤﻮﻧﻪ از ای ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ و ﺳﻄﺢ ﺗﻨﺶ ﻫﺎ آن در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﻣﻲ .ﺷﻮد اﻳﻦ ﺷﺎﺧﺺ ﺑﺮآورد از ی ﺑﺎرﮔﺬاری، ﺗﻨﺶ ﻫﺎ و اﺳﺘﺤﻜﺎم اﺟﺰا اﺳﺖ . ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ و ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨـﻲ ﺿـﻌﻒ در دﻳـﻮاره ﻟﻮﻟـﻪ ) ﺿـﻌﻒ ﺳـﺎزﻧﺪه ( ﻛـﻪ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ ﻣﻨﺠﺮ ﺑﻪ ﺷﻜﺴﺖ ﻟﻮﻟﻪ ﮔﺮدد، ﻧﻴﺰ در اﻳﻦ ﺑﺨﺶ ﻣﻮرد ﺑﺮرﺳﻲ ﻗﺮا ﻣﻲ ر ﮔﻴﺮد . در واﻗﻊ ﺑﻪ ﻛﻤﻚ ﻣﻘﺎﻳﺴـﻪ آن ﭼـﻪ ﺧـﻂ ﻟﻮﻟﻪ ﺑﺎﻳﺪ اﻧﺠﺎم دﻫﺪ ) ﻃﺮاﺣﻲ ( و آﻧﭽﻪ اﻧﺠﺎم ﻣﻲ دﻫﺪ ) ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری ، ( ﺿﺮﻳﺐ اﻃﻤﻴﻨﺎن ﻳﺎ ﺣﺎﺷﻴﻪ اﻃﻤﻴﻨﺎن ﻣﺤﺎﺳـﺒﻪ ﻣـﻲ ﺷـﻮد . ﻓﺮآﻳﻨﺪ ارزﻳﺎﺑﻲ ﺷﺎﻣﻞ ﺑﺮآورد ی از ﺑﺎرﮔﺬاری ﻫﺎ ﻣﻲ ﺷﻮد : – ﻓﺸﺎر داﺧﻠﻲ – ﺑﺎرﮔﺬاری ﺧﺎرﺟﻲ – ﺑﺎرﮔﺬاری وﻳﮋه اﺳﺘﺤﻜﺎم ﺳﻴﺴﺘﻢ ) ﻣﻘﺎوﻣﺖ در ﻣﻘﺎﺑﻞ ﺑﺎرﮔﺬاری ( ﻫﺎ ﻧﻴﺰ ﻣﻮرد ﺑﺮر ﺳﻲ ﻗﺮار ﺧﻮاﻫﺪ ﮔﺮﻓﺖ : – ﺿﺨﺎﻣﺖ دﻳﻮاره ﻟﻮﻟﻪ – اﺳﺘﺤﻜﺎم ﻣﺎده ﻟﻮﻟﻪ – اﺳﺘﺤﻜﺎم ﺳﺎزه ای ﻟﻮﻟﻪ – ﻋﻴﻮب ﻣﻤﻜﻦ در ﻟﻮﻟﻪ ﻫﺎی ﻟﻔﻪﻮﻣ – دﻳﮕﺮ در زﻳﺮ ﺑﻪ ﺷﺮح ﻫﺮﻳﻚ از ﺑﺎرﮔﺬاری ﻫﺎ ﭘﺮداﺧﺘﻪ ﻣﻲ :ﺷﻮد - ﻓﺸﺎر داﺧﻠﻲ ﻫﻨﮕﺎم ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﺗﻨﺶ ﻧﺎﺷﻲ از ﻓﺸﺎر داﺧﻠﻲ، ارزﻳﺎب ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ از ﻓﺸﺎر ﻃﺮاﺣﻲ ) ﺣﺪاﻛﺜﺮ ﻓﺸﺎر ﻣﻤﻜ ( ﻦ ﻳﺎ ﻓﺸﺎر ﻧﺮﻣﺎل، ﺑﺴﺘﻪ ﺑﻪ ﻧﻮع ﺑﺮآورد ﺧﻄﺮ اﻧﺠﺎم ﮔﺮﻓﺘﻪ، اﺳﺘﻔﺎده ﻧﻤﺎﻳﺪ . اﻟﺒﺘﻪ در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻦ ﻓﺸﺎر ﺣﺪاﻛﺜﺮ ﻣﺤﺎﻓﻈﻪ ﻛﺎراﻧـﻪ ﺑـﻮده و در ﻧﻈـﺮ ﮔـﺮﻓﺘﻦ ﻓﺸﺎر ﻧﺮﻣﺎل ﺑﺮای ﺗﻤﺎﻣﻲ ﺳﻄﻮح ﺧﻂ ﻟﻮﻟﻪ ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد . از ﻃﺮف دﻳﮕﺮ ﺑﺎﻳﺪ در ﻧﻈﺮ داﺷﺖ ﻛﻪ ﺑﻼﻓﺎﺻﻠﻪ در ﭘﺎﻳﻴﻦ دﺳـﺖ ﭘﻤﭗ ﻫﺎ ﻳﺎ ﻛﻤﭙﺮﺳ ﻮرﻫﺎ، ﻣﻌﻤﻮﻻ ﻓﺸﺎرﻫﺎی ﺑﺎﻻﺗﺮی ﻣﺸﺎﻫﺪه ﻣﻲ ﺷﻮد اﻣﺎ در ﺑﺨﺶ ﻫﺎی ﭘﺎﻳﻴﻦ دﺳﺖ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﻫﺮﮔﺰ ﻓﺸـﺎر از 198 07 / 10 / 94 دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﭘﻴﺸﮕﻴﺮی و ﺑﺤﺮان ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔﻲ ﻫﺎی ﻧﻔﺘﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ و درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ ﺣﺪ ﻃﺮاﺣﻲ ﺗﺠﺎوز ﻧﻜﻨﺪ . ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ درﺻﻮرﺗﻲ ﻛﻪ ﺑﻼﻓﺎﺻﻠﻪ در ﺑﺎﻻدﺳﺖ و ﻳﺎ داﺧـﻞ ﺣـﺮﻳﻢ ﻣﻨﺒـﻊ آﺑـﻲ ﻣـﻮرد ﻧﻈـﺮ، ﭘﻤـﭗ ﻳـﺎ ﻛﻤﭙﺮﺳﻮری ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ، ﻛﻨﺘﺮل ﻓﺸﺎر ﺣﺪاﻛﺜﺮ در داﺧﻞ ﺣﺮﻳﻢ اﻟﺰاﻣﻲ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد . اﻋﻤﺎل ﻓﺸﺎر در ﻃﻲ ﻳﻚ ﺳﻴﻜﻞ ﻛﺎری ﺑﺨﺸﻲ از ﺑﺮآورد رﻳﺴﻚ اﺳﺖ، از اﻳﻦ رو ﻓﺮﻛﺎﻧﺲ ﺳﻴﻜﻞ ﻛﺎری ﺑﺎﻳﺪ در ﻣﻜﺎﻧﻴﺰم ﻃﺮاﺣﻲ ﺧﺴﺘﮕﻲ در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﻮد . - ﺑﺎرﮔﺬاری ﺧﺎرﺟﻲ اﻳﻦ ﺑﺎرﮔﺬاری ﺷﺎﻣﻞ وزن ﺧﺎک در ﺳﺮﺗﺎﺳﺮ ﺧﻂ ﻣﺪﻓﻮن ﺷﺪه، ﺑﺎر ﻧﺎﺷﻲ از ﺗﺮاﻓﻴﻚ، ﺣﺮﻛـﺎت اﺣﺘﻤـﺎﻟﻲ زﻣـﻴﻦ ﻧﺸ ) ﺴـ ﺖ، ﻪﺟﺎﺑ ﺟﺎﻳﻲ ﮔﺴﻞ و ..( . ، ﻓﺸﺎرﻫﺎی ﺧﺎرﺟﻲ و ﻧﻴﺮوی ﻏﻮﻃﻪ وری ﺑﺮای ﻟﻮﻟﻪ ﻫﺎی ﻣﺪﻓﻮن در زﻳﺮ آب، ﻧﻴﺮوﻫﺎی ﻧﺎﺷﻲ از ﺗﻨﺶ ﻫـﺎی ﺣﺮارﺗﻲ،ﻧﻴﺮوی ﺟﺎﻧﺒﻲ در اﺛﺮ ﺟﺮﻳﺎن آب و وزن ﺧﻮد ﻟﻮﻟﻪ، ﻣﻲ ﺷﻮد . اﻳﻦ ﺑﺎرﮔﺬاری ﻫﺎ ﺑﻪ ﻛﻤﻚ ﺗﺮﻛﻴـﺐ ﻣﻨﺎﺳـﺒﻲ از ﺿـﺨﺎﻣﺖ دﻳﻮاره ﻟﻮﻟﻪ و ﻗﻄﺮ آن، ﺗﺤﻤﻞ ﻣﻲ ﺷﻮد . ﭘﺎراﻣﺘﺮ ﻣﻴﺰان اﻧﻌﻄﺎف ﭘﺬﻳﺮی ﺧﻂ ﻟﻮﻟﻪ ﻧﻴﺰ در ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻇﺮﻓﻴﺖ ﺑﺎرﺑﺮی ﺧﻂ ﻣ ﻮ ﺛﺮ اﺳـﺖ . ﺑﺪﻳﻦ ﻣﻌﻨﻲ ﻛﻪ ﺟﻨﺲ ﺟﺪاره در ﻳﻚ ﺧﻂ ﻟﻮﻟﻪ اﻧﻌﻄﺎف ﭘﺬﻳﺮی ﺑﻴﺶ ﺗﺮ ی ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺿﺨﺎﻣﺖ دﻳﻮاره ﻣﻲ را ﻃﻠﺒﺪ . - ﺑﺎرﮔﺬاری وﻳﮋه وزن ﺧﺎک روی ﻟﻮﻟﻪ و ﻳﺎ ﻫﺮ ﺟﺴﻢ ﻣﺘﺤﺮک ﺑﺎﻻی ﺧﻂ، ﺑﻪ ﻋﻨﻮان اﺿﺎﻓﻪ ﺑﺎر ﺗﻠﻘﻲ ﻣﻲ ﺷـﻮد . ﻫـﻢ ﭼﻨـﻴﻦ ﺑـﺎر ﻧﺎﺷـﻲ از وزن ﺳﺘﻮن آب در ﻟﻮﻟﻪ ﻫﺎی ﻣﺪﻓﻮن در زﻳﺮ آب در رده اﻳﻦ ﺑﺎرﻫﺎ ﻣﺤﺴﻮب ﻣﻲ ﺷﻮد . ﻣﻌﻤﻮﻻ ﺑﺮای ﺑﺎرﺑﺮی ﺑﺎرﻫﺎی اﺿـﺎﻓﻪ، از ﻏـﻼف ﻟﻮﻟﻪ1 اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲ ﺷﻮد . در اﻳﻦ ﺣﺎﻟﺖ ﺧﻂ ﻟﻮﻟﻪ از درون ﻟﻮﻟﻪ ای ﺑﺎ ﻗﻄﺮ ﺑﺰرگ ﺗﺮ ﻋﺒﻮر داده ﻣﻲ ﺷﻮد اﻣﺎ ﺑﻪ دﻟﻴﻞ ﻗﺮارﮔﻴﺮی دو ﻓﻠﺰ در ﻧﺰدﻳﻜﻲ ﻳﻚ دﻳﮕﺮ ، ﻛﻨﺘﺮل و ﭘﺎﻳﺶ ﺧﻮردﮔﻲ از ﻃﺮﻳﻖ ﺣﻔﺎﻇﺖ ﻛﺎﺗﺪﻳﻚ، در اﻳﻦ روش از اﻫﻤﻴﺖ ﺑﺮﺧﻮردار اﺳﺖ . • ﻓﺎﺻﻠﻪ ﺑﻴﻦ ﻣﻬﺎرﻛﻨﻨﺪه ﻫﺎی ﺧﻂ ﻟﻮﻟﻪ ﺑﺨﺶ : ﻫﺎ ﻳﻲ از ﺧﻂ ﻟﻮﻟﻪ ﻛﻪ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻫﻮاﻳﻲ ﺑﺎ ﻓﺎﺻﻠﻪ از ﺳﻄﺢ زﻣـﻴﻦ اﺟـﺮا ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ ، ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺑﺨﺶ ﻫﺎ ی روﺳﻄﺤﻲ و ﻳﺎ ﻣﺪﻓﻮن، ﺗﺤـﺖ ﺑـﺎر ﺑـﻴﺶ ﺗـﺮ ی ﻗـﺮار ﺧﻮاﻫﻨـﺪ ﮔﺮﻓـﺖ . اﻳـﻦ ﺑـﺎر در ﺑﺨﺶ ﻫﺎ ﻳﻲ ﻛﻪ ﺑﻪ وﺳﻴﻠﻪ ﭘﺎﻳﻪ ﻣﻬﺎر ﻧ اﻧﺪ ﺸﺪه ﺑﻴﺶ ، ﺗﺮ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد . ﻓﺎﺻﻠﻪ ﻣﻴﺎن ﭘﺎﻳـﻪ ﻫـﺎی ﻧﮕـﻪ دارﻧـﺪه ﺑﺎﻳﺴـﺘﻲ ﺑـﺮ اﺳﺎس اﺳﺘﺎﻧﺪارد ﻫﺎ ﻃﺮاﺣﻲ ﺷﺪه و ﺗﻮﺳﻂ ﻧﻤﺎﻳﻨﺪه وزارت ﻧﻴﺮو در ﻣﻮارد ﻋﺒﻮر از ﻣﻨـﺎﺑﻊ آب ﻳـﺎ ﻧﻘـﺎط ﻣﺸـﺮف ﺑـﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﻛﻨﺘﺮل و ﻳﻴﺪﺎﺗ ﮔﺮدد . • آ ﺳﻴﺐ ﻧﺎﺷﻲ از ﻋﺎﻣﻞ ﺳﻮم : ﺑﺎرﮔﺬاری ﻧﺎﺷﻲ از ﻋﺎﻣﻞ ﺳﻮم ﺑﻪ ﻃﻮر ﻣﻌﻤﻮل در ﻃﺮاﺣﻲ ﺧﻂ ﻟﻮﻟﻪ و ﺗﻌﻴـﻴﻦ ﺿـﺮﻳﺐ اﻃﻤﻴﻨﺎن ﻃﺮاﺣﻲ، ﻣﺪ ﻧﻈﺮ ﻗﺮار ﻧ ﻤﻲ ﮔﻴﺮد ، اﻣﺎ ﺑﺮﺧﻲ از ﺗﺠﺎرب ﻣﻮاردی را ﺑﺮای اﻓﺰاﻳﺶ اﻃﻤﻴﻨﺎن در ﻣﻘﺎﻃﻊ ﻣﻬﻢ و ﺣﺴﺎس ﭘﻴﺸﻨﻬﺎد ﻣﻲ دﻫﻨﺪ . ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻣﺜﺎل ﺗﺠﺮﺑﻪ ﻧﺸﺎن داده اﺳﺖ ﻛﻪ در ﺻﻮر ﺗﻲ ﻛﻪ ﺿﺨﺎﻣﺖ دﻳﻮاره ﻟﻮﻟـﻪ ﺑـﻴﺶ از 9/ 11 ﻣﻴﻠﻲ ﻣﺘﺮ ﺑﺎﺷﺪ، ﺗﻨﻬﺎ 5 درﺻﺪ از ﺑﻴﻞ ﻫﺎی ﻣﻜﺎﻧﻴﻜﻲ ﻣﻮﺟﻮد ) ﺗﺎ زﻣﺎن 1995 (ﻗﺎدر ﺑﻪ آﺳﻴﺐ رﺳﺎﻧﻲ ﺑﻪ ﻟﻮﻟﻪ ﺧﻮاﻫﻨﺪ ﺑﻮد و در اﺛﺮ ﺑﺮﺧﻮرد، ﺳﻮراﺧﻲ ﺑﺰرگ از ﺗﺮ 80 ﻣﻴﻠﻲ ﻣﺘﺮ اﻳﺠﺎ د ﻧﺨﻮاﻫﺪ ﺷﺪ . 1 - Casing ﭘﻴ ﻮﺳﺖ 2 - راﻫﻨﻤﺎی ﭘﺮ ﻛﺮدن ﭼﻚ ﻟﻴﺴﺖ ﻫﺎی ارزﻳﺎﺑﻲ رﻳﺴﻚ ﺷﻜﺴﺖ ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ یﻫﺎ ﻢﻳﺣﺮ در ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻲ آﺑ 07 / 10 / 94 199 • ﻛﻤﺎﻧﺶ : ﻛﻤﺎﻧﺶ ﻣﻌﻤﻮﻻ در اﺛﺮ ﺑﺎﻻ رﻓﺘﻦ ﻓﺸﺎر در ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ واﻗﻊ در اﻋﻤﺎق درﻳﺎﭼﻪ )ﻫﺎ ﻋﻤﻖ زﻳـﺎد آب ( اﺗﻔـﺎق اﻓﺘﺎده و از ﻃﺮﻳﻖ ﻛﻨﺘﺮل ﻓﺸﺎر ﻣﻲ ﺗﻮان از آن ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی ﻧﻤﻮد . • ﺳﺎﻳﺮ : ﺗﻮاﻧﺎﻳﻲ ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﺧﻂ ﻟﻮﻟﻪ در ﺑﺮاﺑﺮ ﻋﻮاﻣﻠﻲ از ﻗﺒ ﻴﻞ زﻟﺰﻟﻪ و ﻋﻮاﻗﺐ آن، ﺣﺮﻛﺎت زﻣـﻴﻦ ) ﻧﺎﺷـﻲ از ﺗﻐﻴﻴـﺮات رﻃﻮﺑﺖ و دﻣﺎی ﺧﺎک ، د ( ر رده اﻳﻦ ﻧﻴﺮوﻫﺎ ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮﻧﺪ . y اﻣﺘﻴﺎزدﻫﻲ ﺷﺎﺧﺺ ﺿﺮﻳﺐ اﻃﻤﻴﻨﺎن اوﻟﻴﻦ ﭘﻴﺸﻨﻬﺎد ﺑﺮای اﻣﺘﻴﺎزدﻫﻲ ﺷﺎﺧﺺ ﺿﺮﻳﺐ اﻃﻤﻴﻨﺎن ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ دﻗﻴﻖ و ﺻﺤﻴﺢ ﺿﺨﺎﻣﺖ دﻳﻮاره ﻟﻮﻟﻪ و ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ ﺷﺮاﻳﻂ ﻣﻮﺟﻮد ﺑﺎ ﻣﻘﺪار ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ . ﺑﺮای اﻳﻦ ﻣﻨﻈﻮر ﻧﺴﺒﺖ t از ﺣﺎﺻﻞ ﺗﻘﺴﻴﻢ ﺿﺨﺎﻣﺖ ﻓﻌﻠﻲ دﻳﻮاره ﻟﻮﻟﻪ ﺑﺮ آن ﭼﻪ ﻛﻪ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺎﺷﺪ، ﻣﺸﺨﺺ ﻣﻲ ﺷﻮد . ﻣﻘﺪار ﻣﺨﺮج اﻳﻦ ﻛﺴﺮ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑـﻪ اﺳـﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎی ﻃﺮاﺣـﻲ و ﻛـﺎرﺑﺮی ﺧـﻂ ﻟﻮﻟـﻪ و ﺑـﺪون ﺿـﺮﻳﺐ اﻃﻤﻴﻨﺎن ﺑﻪ دﺳﺖ آﻳﺪ ﻣﻲ . ﺳﭙﺲ ﺑﻪ ﻛﻤﻚ راﺑﻄﻪ زﻳﺮ و ﻳﺎ ﺟﺪول پ .2 - 3 اﻣﺘﻴﺎز ﻣﻌﺎدل ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ . )پ.2 - 3( اﻣﺘﻴﺎز ﺷﺎﺧﺺ (t 1) 35 − × = ﺟﺪول پ .2 - 3 - اﻣﺘﻴﺎزات ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﺿﺮﻳﺐ اﻃﻤﻴﻨﺎن ﻃﺮاﺣﻲ دﻳﻮاره ﺧﻂ ﻟﻮﻟﻪ t اﻣﺘﻴﺎز ﻛﻢ ﺗﺮ از0/1 10 - )ﻫﺸﺪار( 0/1 - 1/1 5/3 11 /1 - 20 /1 7 21 /1 - 40 /1 14 41 /1 - 60 /1 21 61 /1 - 80 /1 28 ﺑﻴﺶ ﺗﺮ از 81 /1 35 پ.2 - 3 - 2 - 2 - ﺧﺴﺘﮕﻲ ) وزن ﭘﻴﺸﻨﻬﺎدی 15 درﺻﺪ ( ﺷﻜﺴﺖ ﻧﺎﺷﻲ از ﺧﺴﺘﮕﻲ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻳﻜﻲ از ﺷﺎﻳﻊ ﺗﺮﻳﻦ اﻧﻮاع ﺷﻜﺴﺖ ﺷﻨﺎﺧﺘﻪ ﺷﺪه اﺳـﺖ . ﺧﺴـﺘﮕﻲ در اﺛـﺮ ﺑﺎرﮔـﺬاری و ﺑﺎرﺑﺮداری ﻣﺘﻨﺎوب ﺻﻮرت ﮔﺮﻓﺘﻪ و ﻣﻘﺪار آن ﺑﺎ ﻣﻘﺪار و ﻣﺪت زﻣﺎن ﺑﺎرﮔﺬاری و ﺑﺎرﺑﺮداری ﻣﺮﺗﺒﻂ اﺳﺖ . در ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟـﻪ ﻧﻴـﺰ ﻣﻬﻢ ﺗﺮﻳﻦ ﻋﻮاﻣﻞ ﺑﺮای ﻓﺮاﻫﻢ ﺳﺎﺧﺘﻦ ﺷﺮاﻳﻂ ﺷﻜﺴﺖ، ﺷﺮاﻳﻂ ﺳﻄﺢ ﻟﻮﻟﻪ، ﻫﻨﺪﺳﻪ ﻣﻘﻄﻊ، ﺟﻨﺲ ﻟﻮﻟـﻪ، درﺟـﻪ ﺣـﺮارت، ﻧـﻮع ﺗﻨﺶ ﻫﺎی وارده و ﻓﺮآﻳﻨﺪ ﺟﻮﺷﻜﺎری، ﻫﺴﺘﻨﺪ . از آن ﺟﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ زﻣﺎن ﺷﻜﺴﺖ در اﺛﺮ ﺧﺴﺘﮕﻲ ﺗﻘﺮﻳﺒـﺎ ﻏﻴـﺮ ﻣﻤﻜـﻦ اﺳﺖ، ﺑﺮای ارزﻳﺎﺑﻲ ﻣﻘﺪار اﻳﻦ ﭘﺎراﻣﺘﺮ از ﺷﺎﺧﺺ ﻃﺮاﺣﻲ، از ﺟﺪول )پ.2 - 4( ﻛﻤﻚ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﻣﻲ .ﺷﻮد 200 07 / 10 / 94 دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﭘﻴﺸﮕﻴﺮی و ﺑﺤﺮان ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔﻲ ﻫﺎی ﻧﻔﺘﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ و درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ ﺟﺪول پ.2 - 4 - اﻣﺘﻴﺎز ﺧﺴﺘﮕﻲ ﺑﺮ اﺳﺎس ﺗﺮﻛﻴﺒﺎت ﻣﺨﺘﻠﻔﻲ از ﻓﺸﺎر و دوره ﺑﺎزﮔﺸﺖ ﺗﻐﻴﻴﺮات آن در ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ درﺻﺪ از MOP * ﻛﻢ ﺗﺮ از103 104 - 103 105 - 104 106 - 105 ﺑﻴﺶ از106 100 7 5 3 1 0 90 9 6 4 2 1 75 10 7 5 3 2 50 11 8 6 4 3 25 12 9 7 5 4 10 13 10 8 6 5 5 14 11 9 7 6 * Maximum Operating Pressure )ﺣﺪاﻛﺜﺮ ﻓﺸﺎر ﻣﻤﻜﻦ ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری ( ﺑﺮای اﺳﺘﻔﺎده از اﻳﻦ ﺟﺪول در ﺑﺮآورد اﻣﺘﻴﺎز ﺧﺴﺘﮕﻲ، اﺑﺘﺪا ﺑﺮاﺳﺎس ﻣﺪارک و ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻓﻨﻲ ﺧﻂ ﻟﻮﻟـﻪ در ﻣﻘﻄـﻊ ﻣﻮرد ﺑﺮرﺳﻲ ﻣﻘﺪار ﺣﺪاﻛﺜﺮ ﻓﺸﺎر ﻣﻤﻜﻦ ﺑﺮای ﺧﻂ ﻟﻮﻟﻪ اﺳﺘﺨﺮاج ﺷﺪه و ﺳـﭙﺲ ﺑﺮاﺳـﺎس ﺷـﺮاﻳﻂ ﻣﺤﻴﻄـﻲ و ﻳـﺎ ﻧـﻮع ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری از ﺧﻂ، ﻧﻮﺳﺎﻧﺎت ﻓﺸﺎر در آن ﻣﻮرد ﺑﺮرﺳﻲ ﻗﺮار ﺧﻮاﻫﺪ ﮔﺮﻓﺖ ﺑﻪ . ﻋﻨﻮان ﻣﺜﺎل ﻣﻲ ﺗﻮان از دﻓﻌﺎت ﺑﺎز و ﺑﺴـﺘﻪ ﺷﺪن ﻳﻚ ﺷﻴﺮ در ﺑﺎﻻدﺳﺖ ﻳﺎ ﭘﺎ ﻦﻳﻴ دﺳﺖ ﻣﺤﻞ ﻣﻮرد ﺑﺮرﺳﻲ ﻛـﻪ ﺳـﺒﺐ ﺗﻐﻴﻴـﺮات ﻓﺸـﺎر در ﻣﺤـﻞ ﺧﻮاﻫـﺪ ﺷـﺪ و ﻳـﺎ ﺑﺎرﮔﺬاری و ﺑﺎرﺑﺮداری ﻧﺎﺷﻲ از ﺗﺮاﻓﻴﻚ ﺟﺎده ﻳﺎ ﺧﻂ آﻫﻦ ﻋﺒﻮری از روی ﺧﻂ ﻟﻮﻟـﻪ، ﻧـﺎم ﺑـﺮد . ﺳـﭙﺲ ﻣﻘـﺪار ﻓﺸـﺎر در ﻫﺮﻳﻚ از اﻳﻦ ﺳﻴﻜﻞ ﻫﺎی ﺑﺎرﮔﺬاری و ﺑﺎرﺑﺮداری ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﺷﺪه و ﻧﺴﺒﺖ آن در ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ ﺑﺎ MOP ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﺷﻮد ﺑﻪ . ﻋﻨـﻮان ﻣﺜﺎل در ﻳﻚ ﺧﻂ ﻟﻮﻟﻪ ﻛﻪ ﺑﻪ ﻃﻮر ﻣﺘﻮﺳﻂ در ﻫﺮ ﻫﻔﺘﻪ 2 ﻣﺮﺗﺒﻪ ﺷﻴﺮ ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری در ﺑﺎﻻدﺳﺖ آن ﺑﺴـﺘﻪ ﺷـﺪه ) ﻣﺮﺗﺒـﻪ در ﻣﺪت 5 ﺳﺎ ل 520 = 5 × 52 × 2 ( و در ﻧﺘﻴﺠﻪ آن ﻓﺸﺎری ﻣﻌﺎدل25 درﺻﺪMOP اﻳﺠـﺎد ﻣـﻲ ﮔـﺮدد، ﭘـﺲ از 5 ﺳـﺎل اﻣﺘﻴﺎز ﺧﻮردﮔﻲ ﺑﺮاﺑﺮ ﺑﺎ 12 ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد . پ.2 - 3 - 2 - 3 - ﭘﺘﺎﻧﺴﻴﻞ ﻣﻮج ) وزن ﭘﻴﺸﻨﻬﺎدی 10 درﺻﺪ ( ﭘﺘﺎﻧﺴﻴﻞ اﻓﺰاﻳﺶ ﻧﺎﮔﻬﺎﻧﻲ ﻓﺸﺎر و وﻗﻮع ﺿﺮﺑﻪ ﻗﻮچ در اﻳﻦ ﭘﺎراﻣﺘﺮ ﻣﻮرد ارزﻳﺎﺑﻲ ﻗﺮار ﺧﻮاﻫﺪ ﮔﺮﻓـﺖ . اﻳـﻦ ﭘـﺎراﻣﺘﺮ در ﻣ ﻮرد ﻣﻘﺎﻃﻌﻲ از ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ ﻣﻮرد ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮد ﻛﻪ در ﭘﺎﻳﻴﻦ دﺳﺖ آن ﻣﻮاردی از ﻗﺒﻴﻞ ﺷﻴﺮ آﻻت و ﻳـﺎ ﭘﻤـﭗ وﺟﻮد داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ ) ﻋﺎﻣﻞ اﺻﻠﻲ اﻳﻦ ﮔﻮﻧﻪ ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻓﺸﺎر، ﻗﻄﻊ و ﻳﺎ وﺻـﻞ ﻧﺎﮔﻬـﺎﻧﻲ ﺟﺮﻳـﺎن ﺑـﻪ ﻛﻤـﻚ اﻳـﻦ ﺗﺎﺳﻴﺴـ ﺎت در ﭘﺎﻳﻴﻦ دﺳﺖ، اﺳﺖ (. ﺑﺮای ارزﻳﺎﺑﻲ و اﻣﺘﻴﺎزدﻫﻲ ﺑﻪ اﻳﻦ ﭘﺎراﻣﺘﺮ ، ارزﻳﺎب ﺑﺎﻳﺪ از ﻣﻮاردی از ﻗﺒﻴﻞ ﻧﺼﺐ ﺗﺠﻬﻴـﺰات ﻛﻨﺘـﺮل ﻛﻨﻨـﺪه اﺿـﺎﻓﻪ ﻓﺸـﺎر ﻧﺎﺷﻲ از ﺿﺮﺑﻪ ﻗﻮچ، ﻋﻤﻠﻜﺮد ﺻﺤﻴﺢ اﻳﻦ ﺗﺠﻬﻴﺰات، ﻋﻠﻢ ﺑﻬﺮه ﺑﺮدار از ﭘﺘﺎﻧﺴﻴﻞ وﻗﻮع و ﻛﻨﺘﺮل اﻓﺰاﻳﺶ ﻓﺸـﺎر ﻧﺎﮔﻬـﺎﻧﻲ و ﺗـﻮان ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺷﺮاﻳﻂ، اﻃﻤﻴﻨﺎن ﺣﺎﺻﻞ ﻛﻨﺪ . ﺑﺮای داﺷﺘﻦ ﻣﻌﻴﺎری ﺟﻬﺖ اﻧﺠﺎم ﻣﻘﺎﻳﺴﺎت، ﻓﺸﺎر ﺑﺎ ﻣﻘﺪ ار ﺑﻴﺶ از 10 %ﺑﻴﺶ ﺗﺮ از ﻓﺸﺎر MOP ﻣـﻼک ﻗـﺮار ﻣـﻲ ﮔﻴـﺮد . اﻟﺒﺘﻪ ﺑﺴﺘﻪ ﺑﻪ ﺷﺮاﻳﻂ ﺧﻂ ﻟﻮﻟﻪ، ﻋﻤﺮ، و ﺷﺮاﻳﻂ ﻣﻨﺒﻊ آب ﻣﻮرد ﺗﻬﺪﻳﺪ اﻳﻦ ﻣﻘﺪار ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻐﻴﻴﺮ اﺳﺖ . ﻟـﺬا اﻣﺘﻴـﺎز در ﺳـﻪ رده و ﺑﺮاﺳﺎس اﺣﺘﻤﺎل وﻗﻮع اﻓﺰاﻳﺶ ﻓﺸﺎر، ﻗﺎﺑﻞ اﻋﻤﺎل اﺳﺖ . ﭘﻴ ﻮﺳﺖ 2 - راﻫﻨﻤﺎی ﭘﺮ ﻛﺮدن ﭼﻚ ﻟﻴﺴﺖ ﻫﺎی ارزﻳﺎﺑﻲ رﻳﺴﻚ ﺷﻜﺴﺖ ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ یﻫﺎ ﻢﻳﺣﺮ در ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻲ آﺑ 07 / 10 / 94 201 اﺣﺘﻤﺎل وﻗﻮع ﺑﺎﻻ ..................................................................................... ﺻﻔﺮ اﻣﺘﻴﺎز اﺣﺘﻤﺎل وﻗﻮع ﭘﺎﻳﻴﻦ ...................................................................................... 5 اﻣﺘﻴﺎز اﻣﻜﺎن ﻧﺎﭘﺬ ﻳﺮ .......................................................................... ... .................... 10 اﻣﺘﻴﺎز اﺣﺘﻤﺎل وﻗﻮع ﺑﺎﻻ در ﻣﻘﺎﻃﻊ ﺑﺎﻻدﺳﺖ ﺷﻴﺮ ﻫﺎی ﻗﻄﻊ و وﺻﻞ ﺟﺮﻳﺎن ) در ﻣﻮرد ﻧﻔﺖ ﺧﺎم و ﺳﺎﻳﺮ ﺳـﻴﺎﻻت ﺗـﺮاﻛﻢ ﻧﺎﭘـﺬﻳﺮ ، ( اﺣﺘﻤﺎل وﻗﻮع ﭘﺎﻳﻴﻦ ﺑﺮای ﺷﺮاﻳﻂ وﻗﻮع اﻓﺰاﻳﺶ ﻓﺸ ﺎر در ﻣﻘﺎﻃﻊ ﻣﺠﻬﺰ ﺑﻪ ﻛﻨﺘﺮل ﻛﻨﻨﺪه ﻫﺎ و اﻣﻜﺎن ﻧﺎﭘﺬﻳﺮ ﺑـﻪ ﺳـﻴﺎﻻت ﺗـﺮاﻛﻢ ﭘﺬﻳﺮ و ﻳﺎ ﻣﻘﺎﻃﻊ ﺑﺪون ﺷﻴﺮ و ﭘﻤﭗ اﺳﺖ . پ.2 - 3 - 2 - 4 - ﺻﺤﺖ ﺳﻨﺠﻲ ) وزن ﭘﻴﺸﻨﻬﺎدی 25 درﺻﺪ ( ﻋﺪم ﻧﻘﺺ ﺧﻂ ﻟﻮﻟﻪ در ﻳﻚ ﺑﺎزه اﻧﺘﺨﺎﺑﻲ، در دو ﻣﺮﺣﻠﻪ ﺻﻮرت ﺧﻮاﻫﺪ ﮔﺮﻓﺖ : – ﺟﺴﺘﺠﻮ و رﻓﻊ ﻫﺮﮔﻮﻧﻪ ﺗﻬﺪﻳﺪ و ﻧﺎﻫﻨﺠﺎری در ﻋﻤﻠﻜﺮد ﺧﻂ ﻟﻮﻟﻪ – ﭘﺮﻫﻴﺰ و ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی از ﺗﻬﺪﻳﺪات ﻣﺤﺘﻤﻞ در آﻳﻨﺪه ﻣﺮﺣﻠﻪ اول، ﻋﻤﺪﺗﺎ ﺷﺎﻣﻞ ﭘﺎﻳﺶ و ﺑﺎزرﺳﻲ ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ و ﻣﺮﺣﻠﻪ دوم ﻧﻴﺰ ﺷﺎﻣﻞ ﻣﺮاﺣﻠﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ در اﻳﻦ ﮔﺰارش، ﺗﺤـﺖ ﻋﻨﻮان ﺷﺎﺧﺺ ﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻣﻮرد ﺑﺮرﺳﻲ ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻪ . اﻧﺪ ﺧﺮاﺑﻲ ﺑﻪ ﻣﻌﻨﻲ ﻫﺮﮔﻮﻧﻪ اﺧﻼل در ﻛﺎرﻛﺮد ﻛﻮﺗﺎه ﻣﺪت ﻳﺎ ﻃﻮﻻﻧﻲ ﻣﺪت ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ ﺑﻮده و ﺷﺎﻣﻞ ﻣﻮاردی از ﻗﺒﻴـﻞ ﺗـﺮک، اﻧﺤﻨﺎ، ﻛﻨﺪه ﺷﺪن ﻗﻄﻌﺎت، دﻧﺪاﻧﻪ دار ﺷﺪن و ﺳﺎﻳﺮ ﻣﻮاردی ﻛﻪ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﻨﺪ ﺳﺒﺐ ﻧﺸﺖ و ﻳﺎ ﺷﻜﺴﺖ ﺧﻂ ﺷﻮﻧﺪ ﻣﻲ . ﺗﻮان ﺗﺼـﻮر ﻛﺮد ﻛﻪ ﺑﺮﺧﻲ از اﻳﻦ اﺧﺘﻼﻻت در ﻣﺤﺪوده ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ وﺟﻮد داﺷﺘﻪ و ﺑﺎ ﮔﺬر ز ﻣﺎن و ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری از ﺧﻂ، ﺑﺎ ﻧﺮخ ﻣﺸﺨﺼﻲ در ﺣﺎل رﺷﺪ ﻫﺴﺘﻨﺪ . ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﺻﺤﺖ ﺳﻨﺠﻲ ﻛﺎرﻛﺮد ﺧﻂ ﻟﻮﻟﻪ ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ ﺑﺎزدﻳﺪﻫﺎی دوره ای ) ﺑﺴﺘﻪ ﺑﻪ ﺣﺴﺎﺳﻴﺖ ﻃـﻮل دوره ﺑﺎﻳﺪ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﮔﺮدد ( و ﻣﻨﻈﻢ اﻧﺠﺎم ﺷﺪه و ﻧﺘﺎﻳﺞ ﺑﺎﻳﮕﺎﻧﻲ ﮔﺮدﻧﺪ روش ﻦﻳﺗﺮ ﺞﻳرا . ﻫﺎی ﺻﺤﺖ ﺳﻨﺠﻲ دوره ای ﺧﻄﻮط اﻧﺘﻘﺎل ﻧﻔﺖ و ﻓﺮآورده ﻫﺎی ﻧﻔﺘﻲ ﺗﺴﺖ ﻓﺸﺎر و 1 ILI ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ . پ.2 - 3 - 2 - 5 - ﺣﺮﻛﺎت زﻣﻴﻦ ) وزن ﭘﻴﺸﻨﻬﺎدی 15 درﺻﺪ ( ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﻨﺪ در اﺛﺮ ﺣﺮﻛﺎت زﻣﻴﻦ ﻳﺎ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻫﺎی ژﺋﻮﺗﻜﻨﻴﻜﻲ ﭘﻮﺳﺘﻪ آن ﺗﺤﺖ ﺗﻨﺶ ﻫـﺎی اﺿـﺎﻓﻪ ﻗـﺮار ﺑﮕﻴﺮﻧـﺪ . ﺑﺮﺧﻲ از اﻳﻦ اﺗﻔﺎﻗﺎت ﺑﻪ ﻣﺮور زﻣﺎن و ﻃﻲ ﭼﻨﺪﻳﻦ ﺳﺎل و ﺑﺮﺧﻲ ﻧﻴﺰ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻧﺎﮔﻬﺎﻧﻲ اﺗﻔﺎق ﻣﻲ اﻓﺘﻨﺪ . ﻻزم ﺑﻪ ذﻛﺮ اﺳـﺖ ﻛـﻪ اﻳﻦ ﭘﺎراﻣﺘﺮ در ﻣﻮرد ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ ﮔﺬرﻧﺪه از ﺣﺮﻳﻢ ﻫﺎی آﺑﻲ ﻛﻪ ﺷﺮاﻳﻂ زﻳﺮ را داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﻨﺪ ﺻﺪق ﻣﻲ .ﻛﻨﺪ – ﺧﻂ ﻟﻮﻟﻪ ، ﮔﺴﻞ ﻫﺎﻳﻲ را در ﺣﺮﻳﻢ ﻣﻨﺒﻊ آﺑﻲ ﻗﻄﻊ ﻛﺮده ﺑﺎﺷﺪ، – ﺧﻂ ﻟﻮﻟﻪ از داﺧﻞ ﻳﺎ روی ﺳﻄﺢ ﺷﻴﺐ دار ﻧﺎﭘﺎﻳﺪار ﻋﺒﻮر داده ﺷﺪه ﺑﺎﺷ )ﺪ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﺷﻴﺐ در ﻃـﻲ ﭼﻨـﺪ ﺳـﺎل اﺧﻴﺮ ﻧﺎﭘﺎﻳﺪار ﺷﺪه ﺑﺎﺷﺪ (، 1 - In-line inspection ﻳﻜﻲ از روش ﻫﺎی آزﻣﺎﻳﺶ و ﺻﺤﺖ ﺳﻨﺠﻲ ﻏﻴﺮﻣﺨﺮب 202 07 / 10 / 94 دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﭘﻴﺸﮕﻴﺮی و ﺑﺤﺮان ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔﻲ ﻫﺎی ﻧﻔﺘﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ و درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ – زﻣﻴﻦ ﻳﺎ ﺑﺴﺘﺮ زﻳﺮ ﻟﻮﻟﻪ در ﺣﺎل ﻧﺸﺴﺖ ﺑﺎﺷﻨﺪ ﺑﺮﺧﻲ از ﺣﻮادث ﻣﺤﺘﻤﻞ ﻛﻪ ﻣﻨﺠﺮ ﺑﻪ ﺣﺮﻛﺖ زﻣﻴﻦ ﺧﻮاﻫﻨﺪ ﺷﺪ ﻋﺒﺎرﺗﻨﺪ از : ﻦﻴ زﻣ – ﻟﻐﺰش – ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ ﺧﺎک – ﺟﻮﺷﺶ ﻣﺎﺳﻪ1 ) روان ﮔﺮاﻳﻲ ( – ﻟﻐﺰش ﺳﻨﮓ – ﺣﺮﻛﺖ رﺳﻮﺑﺎت – ﺳﻮﻧﺎﻣﻲ آﺗﺶ – ﻓﺸﺎن – ﺣﺮﻛﺖ ﮔﺴﻞ ﻫﺎ – ﺷﺴﺘﻪ ﺷﺪن ﻣﻮاد زﻳﺮ ﻟﻮﻟﻪ ) در ﻣﻮارد ﻗﺮارﮔﻴﺮی ﺧﻂ ﻟﻮﻟﻪ در ﺷﻴﺐ ﻛﻨﺎره رودﻫﺎ و درﻳﺎﭼﻪ (ﻫﺎ – ﺗﺨﺮﻳﺐ ﻛﺎﻧﺎل اﻧﺘﻘﺎل آب ﻣﺠﺎور ﻟﻮﻟﻪ – ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ ﺳﻮاﺣﻞ رودﺧﺎﻧﻪ در ﻧﺰدﻳﻜﻲ ﺧﻂ ﻟﻮﻟﻪ – ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻣﺴﻴﺮ رود در ﺟﻬﺘﻲ ﻛﻪ ﺳﺒﺐ ﺗﻬﺪﻳﺪ ﺧﻂ ﻟﻮﻟﻪ ﮔﺮدد ﺷﻜﻞ پ .2 - 8 - ﺷﻤﺎﺗﻴﻜﻲ از ﻧﺤﻮه ﺟﺎﺑ ﻪ ﺟﺎﻳﻲ ﺧﻂ ﻟﻮﻟﻪ در اﺛﺮ زﻣﻴﻦ ﻟﻐﺰش ﺑﺮای اﻣﺘﻴﺎزد ﻫﻲ اﻳﻦ ﭘﺎراﻣﺘﺮ، ارزﻳﺎب ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ ﻗﺎدر ﺑﺎﺷﺪ ﺗﺎ ﺑﻪ ﻛﻤﻚ ﺷﻮاﻫﺪ و ﻣﺸﻮرت ﺑﺎ ﻛﺎرﺷﻨﺎﺳﺎن ﻣﺮﺗﺒﻂ، اﺣﺘﻤﺎل ﺑﺮوز ﺣﻮادث ﻧﺎﺷﻲ از ﺣﺮﻛﺎت زﻣﻴﻦ را ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻛﻨﺪ . اﻳﻦ اﺣﺘﻤﺎل در ﺳﻪ رده زﻳﺮ ﻃﺒﻘﻪ ﺑﻨﺪی ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ : 1 - Liquefaction ﻣﻮﻗﻌﻴﺖ ﺧﻂ ﻟﻮﻟﻪ ﺑﻌﺪ از ﻟﻐﺰش ﺟﺎﺑﻪ ﺟﺎﻳﻲ ﺳﺒﺐ اﻳﺠﺎد ﺗﻨﺶ ﺧﻤﺸﻲ اﺿﺎﻓﻪ در ﻟﻮﻟﻪ ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ ﭘﺮوﻓﻴﻞ ﺷﻴﺐ ﺑﻌﺪ از ﻟﻐﺰش ﭘﺮوﻓﻴﻞ ﺷﻴﺐ ﻗﺒﻞ از ﻟﻐﺰش ﻣﻮﻗﻌﻴﺖ اوﻟﻴﻪ ﻟﻮﻟﻪ ﺧﻂ ﺷﻜﺴﺖ ﺷﻴﺐ ﭘﻴ ﻮﺳﺖ 2 - راﻫﻨﻤﺎی ﭘﺮ ﻛﺮدن ﭼﻚ ﻟﻴﺴﺖ ﻫﺎی ارزﻳﺎﺑﻲ رﻳﺴﻚ ﺷﻜﺴﺖ ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ یﻫﺎ ﻢﻳﺣﺮ در ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻲ آﺑ 07 / 10 / 94 203 – ﺑﺎﻻ : ﻣﻨﺎﻃﻘﻲ ﻛﻪ ﺳﺎﺑﻘﻪ ﺣﺮﻛﺎت زﻣﻴﻦ در ﻫﺎ آن ﺛﺒﺖ ﺷﺪه و ﻳﺎ در اﺛﺮ ﺑﺮوز اﻳﻦ ﻗﺒﻴﻞ اﺗﻔﺎﻗـﺎت ﺗﻠﻔـﺎت و ﺧﺴـﺎرات ﺳﻨﮕﻴﻨﻲ ﺑﻪ ﻣﻨﺒﻊ آﺑﻲ ﻣﻮردﻧﻈﺮ وارد ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ . – ﻣﺘﻮﺳﻂ : ﺣﺮﻛﺖ زﻣﻴﻦ ﻣﺤﺘﻤﻞ اﺳﺖ اﻣﺎ ﺑﻪ دﻟﻴﻞ ﻣﻮﻗﻌﻴﺖ و ﻋﻤﻖ ﻗﺮارﮔﻴﺮی ﺧﻂ ﻟﻮﻟﻪ ﺣﺘﻤـﺎً آن را ﺗﺤـﺖ ﺗـﺎﺛﻴﺮ ﻗﺮار ﺧﻮاﻫﺪ داد . از ﻃﺮﻓﻲ ﺳﺎﺧﺘﺎر ﺧﺎک ﻗﺎﺑﻠﻴﺖ ﺣﺮﻛﺖ را داﺷﺘﻪ و ﺳﻮاﺑﻘﻲ ﻧﻴﺰ ﺛﺒﺖ اﺳﺖ ﺷﺪه . :ﻛﻢ – ﺷﻮاﻫﺪ ﺣﺎﻛﻲ از ﺣﺮﻛﺖ زﻣﻴﻦ ﺑﻪ ﻧﺪرت دﻳﺪه ﺷﺪه، اﺣﺘﻤﺎل ﺣﺮﻛﺖ زﻣـﻴﻦ ﻛـﻢ اﺳـﺖ، ﭻﻴﻫـ ﮔﻮﻧـﻪ ﺣـﻮادث ﺳﺎزه ای ﻧﺎﺷﻲ از ﺣﺮﻛﺖ زﻣﻴﻦ در ﻣﺤﺪوده ﻣﻮردﻧﻈﺮ ﺛﺒﺖ ﻧﺸﺪه اﺳﺖ . ﻋﻤﺪه ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ در ﺻﻮرت ﻗﺮار ﻧﮕـﺮﻓﺘﻦ در دو ﮔﺮوه ﺑﺎﻻ و ﻳﺎ ﻋﺪم اﻃﻼع ارزﻳﺎب از ﻣﻮارد ﻓﻮق در اﻳﻦ رده ﻗﺮار ﺧﻮاﻫﻨﺪ ﮔﺮﻓﺖ . – اﺣﺘﻤﺎل ﺻﻔﺮ : ﻫﻴﭻ ﮔﻮﻧﻪ ﺷﻮاﻫﺪ و دﻻﻳﻠﻲ ﺑﺮای ﺣﺮﻛﺖ زﻣﻴﻦ در اﻳﻦ ﻣﺤﺪوده وﺟﻮد ﻧﺪارد . – ﻧﺎﺷﻨﺎﺧﺘﻪ : در ﺻﻮرت ﻧﺒﻮدن ﻫﻴﭻ ﮔﻮﻧﻪ اﻃﻼﻋﺎت و ﻛﺎرﺷﻨﺎﺳﺎن ﺻﺎﺣﺐ ﻧﻈﺮ و آﺷﻨﺎ ﺑﻪ ﻣﺤﺪوده، ﺧﻂ ﻟﻮﻟـﻪ در اﻳـﻦ رده ﻗﺮار ﺧﻮاﻫﺪ ﮔﺮﻓﺖ . اﻣﺘﻴﺎز ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ اﻳﻦ دﺳﺘﻪ ﺑﻨﺪی ﺑﻪ ﺷﻜﻞ زﻳﺮ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد . اﺣﺘﻤﺎل وﻗﻮع ﺑﺎﻻ ....................................... ....... ........................... ﺻﻔﺮ اﻣﺘﻴﺎز اﺣﺘﻤﺎل وﻗﻮع ﻣﺘﻮﺳﻂ ......................................... ...... ........................ 5 اﻣﺘﻴﺎز اﺣﺘﻤﺎل وﻗﻮع ﻛﻢ ................................................. .... ........ ............... 10 اﻣﺘﻴﺎز اﺣﺘﻤﺎل وﻗﻮع ﺻﻔﺮ ........................................................... ..... .......... 15 اﻣﺘﻴﺎز ﻧﺎﺷﻨﺎﺧﺘﻪ ............................................................. ... ................. ..... .. ﺻﻔﺮ اﻣﺘﻴﺎز پ.2 - 4 - ﺷﺎﺧﺺ ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری ﻧﺎﻣﻨﺎﺳﺐ اﻟﻒ- ﻃﺮاﺣﻲ 30 - 0 اﻣﺘﻴﺎز 30 % اﻟﻒ- 1 - ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ ﺧﻄﺮات 4 - 0 اﻣﺘﻴﺎز اﻟﻒ- 2 - ﭘﺘﺎﻧﺴﻴﻞMop 12 - 0 اﻣﺘﻴﺎز اﻟﻒ- 3 - ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻫﺎی اﻳﻤﻨﻲ 10 - 0 اﻣﺘﻴﺎز اﻟﻒ- 4 - اﻧﺘﺨﺎب ﻣﺼﺎﻟﺢ ﻣﻨﺎﺳﺐ 2 - 0 اﻣﺘﻴﺎز اﻟﻒ- 5 - ﻛﻨﺘﺮل ﻫﺎ 2 - 0 اﻣﺘﻴﺎز ب- ﺳﺎﺧﺖ و اﺟﺮا 20 - 0 اﻣﺘﻴﺎز 20 % ب- 1 - ﺑﺎزرﺳﻲ ) اﻧﺠﺎم ﺑﺎزدﻳﺪﻫﺎ (10 - 0 اﻣﺘﻴﺎز 204 07 / 10 / 94 دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﭘﻴﺸﮕﻴﺮی و ﺑﺤﺮان ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔﻲ ﻫﺎی ﻧﻔﺘﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ و درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ ب- 2 - ﻣﺼﺎﻟﺢ 2 - 0 اﻣﺘﻴﺎز ب- 3 - ﺑﻪ ﻫﻢ ﭘﻴﻮﺳﺘﮕﻲ1) اﺗﺼﺎﻻت ) ﺟﻮش دادن ((2 - 0 اﻣﺘﻴﺎز ب- 4 - ﺰﻳر ﺧﺎک2) ﺑﺴﺘﺮﺳﺎزی ) زﻳﺮﺳﺎزی ((2 - 0 اﻣﺘﻴﺎز ب- 5 - ﺑﻪ ﻛﺎرﮔﻴﺮی3 )رﺳﻴﺪﮔﻲ ﺑﻪ ﺧﻂ (2 - 0 اﻣﺘﻴﺎز ب- 6 - ﭘﻮﺷﺶ دادن 2 - 0 اﻣﺘﻴﺎز ج- ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری 35 - 0 اﻣﺘﻴﺎز 35 % ج- 1 - ﻓﺮآﻳﻨﺪﻫﺎ 7 - 0 اﻣﺘﻴﺎز ج- 2 - SCADA و ﺳﻴﺴﺘﻢ ارﺗﺒﺎﻃﺎت 3 - 0 اﻣﺘﻴﺎز ج- 3 - آزﻣﺎﻳﺶ ﻣﻮاد ﻣﺨﺪر ﭘﺮﺳﻨﻞ 2 - 0 اﻣﺘﻴﺎز ج- 4 - ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻫﺎی اﻳﻤﻨﻲ 2 - 0 اﻣﺘﻴﺎز ج- 5 - ﻧﻘﺸﻪ ﺑﺮداری ﻫﺎ، ﻧﻘﺸﻪ ﻫﺎ و داده ﻫﺎی ﺛﺒﺖ ﺷﺪه 5 - 0 اﻣﺘﻴﺎز ج- 6 - آﻣﻮزش 10 - 0 اﻣﺘﻴﺎز ج- 7 - ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی ﻣﻜﺎﻧﻴﻜﻲ از ﺧﻄﺎﻫﺎ 6 - 0 اﻣﺘﻴﺎز د- ﻧﮕﻪ داری 15 - 0 اﻣﺘﻴﺎز 15 % د- 1 - ﺑﺎﻳﮕﺎﻧﻲ 2 - 0 اﻣﺘﻴﺎز د- 2 - ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ زﻣﺎن ﺑﻨﺪی 3 - 0 اﻣﺘﻴﺎز د- 3 -ﻓﺮآﻳﻨﺪﻫﺎ 10 - 0 اﻣﺘﻴﺎز 100 - 0 اﻣﺘﻴﺎز 100 % پ.2 - 4 - 1 - ﭘﺘﺎﻧﺴﻴﻞ ﺧﻄﺎﻫﺎی اﻧﺴﺎﻧﻲ ﺑﺮاﺳﺎس ﮔﺰارﺷﺎت ﺛﺒﺖ ﺷﺪه ﺣﺪود 80 درﺻﺪ از ﺣﻮادث ﺷﻜﺴﺖ ﺳـﺎزه ﻫـﺎ ی ﻣﺨﺘﻠـﻒ، درﻧﺘﻴﺠـﻪ ﺧﻄﺎﻫـﺎی اﻧﺴـﺎﻧﻲ در ﻣﺮاﺣﻞ ﻃﺮاﺣﻲ ، اﺟﺮا، ﻧﮕﻪ داری و ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری ﺻﻮرت ﮔﺮﻓﺘﻪ اﺳﺖ . ﻧﺘﺎﻳﺞ ﻳﻚ آﻣﺎرﮔﻴﺮی ﻧﺸﺎن دﻫﺪ ﻣﻲ ﻛﻪ در ﻛﺸـﻮر آﻣﺮﻳﻜـﺎ 62 درﺻﺪ از ﺣﻮادث ﺷﻜﺴﺖ ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ ﻧﻔﺖ و ﻣﻮاد ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ ﺧﻄﺮﻧﺎک در اﺛﺮ ﺧﻄﺎﻫﺎی ﻧﻴﺮوی اﻧﺴﺎﻧﻲ، اﺗﻔﺎق اﻓﺘﺎده اﺳﺖ . اﻣﺎ از آن ﺟﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﻋﻮاﻣﻞ ﺛﺮﻮﻣ در ﺑﺮوز ﺧﻄﺎﻫﺎی اﻧﺴﺎﻧﻲ ﺑﺴﻴﺎر ﻣﺘﻌﺪد و ﻏﻴﺮﻗﺎﺑﻞ ﻲﻛﻤ ﻛﺮدن ﻫﺴﺘﻨﺪ، ﺷـﺎﺧﺺ ﺧﻄـﺎی اﻧﺴﺎﻧﻲ ﻧﻴﺰ در ﺑﺴﻴﺎری از ﻣﻮارد ﻗﺎﺑﻞ ﻲﻛﻤ ﺷﺪن ﻧﺒﻮده و ﻳﺎ ﻛﻤﻲ ﺳﺎزی آن ﺑﺴﻴﺎر دﺷﻮار ﺧﻮاﻫﺪ ﺑـﻮد . اﻣـﺎ ﺷـﺎﺧﺺ ﻋﻤﻠﻜـﺮد ﻧﺎﺻﺤﻴﺢ ﺗﻼﺷﻲ اﺳﺖ ﺑﺮای ﻲﻛﻤ ﻛﺮدن ﺧﻄﺎﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﺗﻮﺳﻂ ﭘﺮﺳﻨﻞ ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟـﻪ ) ﻣﺴـﺘﻘﻴﻢ ﻳـﺎ ﻏﻴ ﺮﻣﺴـﺘﻘ ( ﻢﻴ در ﻣﺮاﺣﻞ ﻃﺮاﺣﻲ، ﺳﺎﺧﺖ، ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری و ﻧﮕﻪ داری، ﭘﺪﻳﺪار ﮔﺮدد . ﺗﺮ ﻣﻬﻢ ﻳﻦ ﻓﺮض ﺣﺎﻛﻢ ﺮ ﺑ روﻧﺪ ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ اﻳﻦ ﺷﺎﺧﺺ اﻳﻦ اﺳﺖ ﻛﻪ ، ﻛﻮﭼـﻚ ﺗـﺮ ﻳﻦ ﺧﻄﺎﻫـﺎ در ﻃـﻮل ﻓﺮآﻳﻨـﺪ ﻃﺮاﺣـﻲ ﺗـﺎ ﻧﮕﻪ داری، ﺳﻴﺴﺘﻢ را ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺷﻜﺴﺖ ﺣﺴﺎس ﻛﺮده و ﺳﺒﺐ ﺗﺨﺮﻳﺐ ﺧﻂ در ﻣﺮاﺣﻞ ﺑﻌﺪی ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ . ﺑـﻪ ﻋﺒـﺎرت دﻳﮕـﺮ، ﻳﻚ ﺧﻄﺎی ﻛﻮﭼﻚ در ﻣﺮﺣﻠﻪ اﺟﺮا، ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﺳﺎل ﻫﺎ ﺑﺪون اﺑﺮاز ﻲﺑﺎﻗ ﺑﻤﺎﻧﺪ . در ﻣﻮرد ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ ﻣﻮﺟﻮد و ﻳﺎ ﻗﺪﻳﻤﻲ ﻛﻪ اﻃﻼﻋﺎت ﭘﻴﺮاﻣﻮن ﻣﺮاﺣﻞ ﻃﺮاﺣﻲ ﺳﺎﺧﺖ و ﺑﻬـﺮه ﺑـﺮدا ری ﻣﻮﺟـﻮد ﻧﻴﺴـﺖ، ارزﻳﺎب ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ اﻃﻼﻋﺎت ﺑﻴﺶ ﺗﺮ ی ﺑﺮای ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺗﺎرﻳﺨﭽﻪ ﺧﻂ ﻟﻮﻟﻪ ﺗﻬﻴﻪ ﻛﻨﺪ . اﻳـﻦ اﻃﻼﻋـﺎت از ﻃﺮﻳـﻖ اﻧﺠـﺎم ﺗﺤﻠﻴـﻞ ﻫـﺎ و 1- Joining 2- Back Fill 3- Handling ﭘﻴ ﻮﺳﺖ 2 - راﻫﻨﻤﺎی ﭘﺮ ﻛﺮدن ﭼﻚ ﻟﻴﺴﺖ ﻫﺎی ارزﻳﺎﺑﻲ رﻳﺴﻚ ﺷﻜﺴﺖ ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ یﻫﺎ ﻢﻳﺣﺮ در ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻲ آﺑ 07 / 10 / 94 205 ﺑﺮرﺳﻲ ﻫﺎی ﻣﺘﺎﻟﻮژﻳﻜﻲ ﻣﻮاد ﺳﺎزﻧﺪه ﻟﻮﻟﻪ، ﻧﻘﺸﻪ ﺑﺮداری ﺑﺮای ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺿﺨﺎﻣﺖ ﭘﻮﺷﺶ و ﺑﺮرﺳﻲ اﺳﻨﺎد ﭘﻴﻤﺎن ﻛﺎر ﺧﻂ ﺑﻪ دﺳﺖ ﺧﻮاﻫﻨﺪ آﻣﺪ . پ.2 - 4 - 1 - 1 - ﻃﺮاﺣﻲ وزن ) ﭘﻴﺸﻨﻬﺎ دی 30 درﺻﺪ ( اﻳﻦ ﻗﺴﻤﺖ دﺷﻮارﺗﺮﻳﻦ ﻣﺮﺣﻠﻪ ی ارزﻳﺎﺑﻲ ﺷﺎﺧﺺ ﺑﺮای ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ ﻣﻮﺟﻮد ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد . ﭼﺮاﻛﻪ ﺣﺘـﻲ در ﺻـﻮرت وﺟـﻮد ﻧﻘﺸﻪ ﻫﺎی ﻃﺮاﺣﻲ ﺧﻂ، ﻣﻌﻤﻮﻻ در ﻣﺮﺣﻠﻪ اﺟﺮا ﺑﺨﺶ ﻫﺎ ی ﻣﺨﺘﻠﻒ آن ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻛﻨﺪ ﻣﻲ . ﺑﺮای اﻓﺰاﻳﺶ دﻗﺖ ارزﻳـﺎﺑﻲ ﻫـﺎ ﺗﻮﺻـﻴﻪ ﻣﻲ ﺷﻮد ﻛﻪ ارزﻳﺎب ﻋﻼوه ﺑﺮ ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﻣﺪارک و ﻣﺴﺘﻨﺪات ﺑﻪ ﺑﺮرﺳﻲ ﺷﻮاﻫﺪ و ﭘﺮﺳﺶ از اﻓﺮاد ﻣﻄﻠﻊ ﻧﻴﺰ ﺑﭙﺮدازد . ﻣﻮاردی ﻛـﻪ در اﻳﻦ ﺑﺨﺶ از ارزﻳﺎﺑﻲ ﻫﺎ ﺑﺎﻳﺪ اﻣﺘﻴﺎز دﻫﻲ ﺷﻮﻧﺪ ﻋﺒﺎرﺗﻨﺪ : از ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ ﺧﻄﺮات . ............................................. ... ................................. 4 اﻣﺘﻴﺎز ﭘﺘﺎﻧﺴﻴﻞ Mop ............................................... . ....... . ....... .. ................... 12 اﻣﺘﻴﺎز ﺳﻴﺴﺘﻢ اﻳﻤﻨﻲ . .................................................. .. ............. . ................... 10 اﻣﺘﻴﺎز اﻧﺘﺨﺎب ﻣﺼﺎﻟﺢ . ................................ ............... ..... ................................. 2 اﻣﺘﻴﺎز ﻛﻨﺘﺮل . ﻫﺎ ............................................... .... ......... .. ................................. 2 اﻣﺘﻴﺎز ﻣﺠﻤﻮع .................................................................................................. 30 اﻣﺘﻴﺎز - ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ ﺧﻄﺮات )4 - 0 اﻣﺘﻴﺎز ( در اﻳﻦ ﻣﺮﺣﻠﻪ، ارزﻳﺎب ﺑﺎﻳﺪ ﻣﺸﺨﺺ ﻛﻨـﺪ ﻛـﻪ ﺗـﻼش ﻛـﺎﻓﻲ ﺑـﺮای ﺷﻨﺎﺳـﺎﻳﻲ ﺧﻄـﺮات ﻣﻌﻤـﻮل ﺑـﺮای ﺧﻄـﻮط ﻟﻮﻟـﻪ و ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری از آن در ﻣﻨﻄﻘﻪ ﻣﻮردﻧﻈﺮ اﻧﺠﺎم ﺷﺪه اﺳﺖ ﻳﺎ ﺧﻴﺮ . ﭼﺮا ﻛﻪ ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ ﺧﻄـﺮات از ﺶﻴﭘـ ﻫﺮﮔﻮﻧـﻪ اﻗـﺪام ﻛـﺎﻫﺶ رﻳﺴﻚ ﺿﺮوری اﺳﺖ . ﺧﻄﺮات در اﻳﻨﺠﺎ ، ﺗﻤﺎﻣﻲ ﻣﺪل ﻫﺎی ﺷﻜﺴﺖ و ﺧﺮاﺑﻲ ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ را ﺷﺎﻣﻞ ﻣﻲ ﺷﻮد . ارزﻳﺎﺑﻲ ﻫﺎ ﺑﺎ ﺑﺮرﺳﻲ و ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ اﺳﻨﺎد ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﻃﺮاﺣﻲ و ﺳﺎﺧﺖ ﺧﻂ ﻟﻮﻟ ﻪ و ﻳﺎ در ﺻـﻮرت ﻋـﺪم دﺳﺘﺮﺳـﻲ ﺑـﻪ اﺳـﻨﺎد از ﻃﺮﻳﻖ ﻣﺼﺎﺣﺒﻪ ﺑﺎ ﻣﺘﺨﺼﺼﺎن و ﻛﺎرﺷﻨﺎﺳﺎن دﺧﻴﻞ در ﻃﺮاﺣﻲ و اﺟﺮای ﺧﻂ ﻟﻮﻟﻪ ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ، ﺻﻮرت ﺧﻮاﻫﺪ ﮔﺮﻓﺖ و اﻣﺘﻴـﺎز ﺑﻴﻦ 4 - 0 ﺑﻪ آن اﺧﺘﺼﺎص داده ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ . - ﭘﺘﺎﻧﺴﻴﻞMop 1 ) 12 - 0 اﻣﺘﻴﺎز ( ﺣﺪاﻛﺜﺮ ﻓﺸﺎر ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری )Mop (ﻓﺸﺎر ﺗﺌﻮرﻳﻚ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺧ ﻂ ﻟﻮﻟﻪ ﺿﻤﻦ اﻋﻤﺎل ﺿﺮاﻳﺐ اﻃﻤﻴﻨـﺎن ﻗـﺎدر ﺑـﻪ ﺗﺤﻤـﻞ آن ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد . اﻳﻦ ﺿﺮاﻳﺐ اﻃﻤﻴﻨﺎن ﺑﺮای ﺣﺬف اﺛﺮ ﻋﺪم ﻗﻄﻌ ﻴﺖ در اﻧﺘﺨﺎب ﻣﺼﺎﻟﺢ و ﻣﺴﺎﻳﻞ اﺟﺮاﻳﻲ در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﻣﻲ ﺷـﻮﻧﺪ . Mop ﻋﻼوه ﺑﺮ ﻓﺸﺎر داﺧﻠﻲ از ﻧﻴﺮوﻫﺎی ﺧﺎرﺟﻲ ﻧﻴﺰ اﺛﺮ ﻣﻲ ﭘﺬﻳﺮد ﺑﻪ . ﻃﻮر ﻛﻠﻲ ﻫﺮ ﻧﻴﺮوی ﺧـﺎرﺟﻲ ﻛـﻪ ﺗـﻼش ﺑـﺮای ﺗﻐ ﺮﻴﻴـ ﺷﻜﻞ ﻟﻮﻟﻪ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ، ﺑﻪ ﻟﻮﻟﻪ ﺗﻨﺶ وارد ﻛﺮده و ﺑﺮ رو ی Mop ﺛﺮﻮﻣ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد . ﺑﺮای اﻧﺠﺎم ارزﻳـﺎﺑﻲ ﻫـﺎ ﺑﺮاﺳـﺎس اﺣﺘﻤـﺎل 1- Maximum Operating Pressure 206 07 / 10 / 94 دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﭘﻴﺸﮕﻴﺮی و ﺑﺤﺮان ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔﻲ ﻫﺎی ﻧﻔﺘﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ و درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ وﻗﻮع ﻓﺸﺎر ﻳﺎ ﺗﻨﺶ ﻫﺎی وارد ﺑﺮ دﻳﻮاره ﻟﻮﻟﻪ ﻛﻪ از ﻲﻧﺎﺷ ﻓﺸﺎر داﺧﻠﻲ و ﻳﺎ ﺗﺮﻛﻴﺒﻲ از ﻓﺸﺎر داﺧﻠ ﻲ و ﻧﻴﺮوﻫﺎی ﺧﺎرﺟﻲ ﺗﻮاﻧ ﻣﻲ ﺪ ﺑﺎﺷﺪ اﻣﺘﻴﺎز ﺑﻴﻦ 0 ﺗﺎ12 ﺑﺮای اﻳﻦ ﻓﺎﻛﺘﻮر در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﻣﻲ ﺷﻮد ﻛﻪ در ﺑﻬﺘﺮﻳﻦ ﺣﺎﻟﺖ ﺑﻴﺶ ﺗﺮ ﻳﻦ اﻣﺘﻴـﺎز را ﺧﻮاﻫـﺪ داﺷـﺖ . ﺑﺮای اﻣﺘﻴﺎزدﻫﻲ ﺑﻪ اﻳﻦ ﻓﺎﻛﺘﻮرﻫﺎ ﺣﺎﻟﺖ ﻛﻠﻲ ﺗﻮان ﻣﻲ در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺖ . • ﺣﺎﻟﺖ ﻣﻌﻤﻮل ) ﺻﻔﺮ اﻣﺘﻴﺎز (: ﻫﻨﮕﺎﻣﻲ ﻛﻪ در ﺷﺮاﻳﻂ ﻣﻌﻤﻮل ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری در ﺑﺨﺸﻲ از ﻟﻮﻟﻪ ﻛﻪ ﻣﻮرد ﺑﺮرﺳﻲ اﺳﺖ، ﺑﻪ ﻓﺸﺎر Mop رﺳﻴﺪه و ﺟﻠ ﻮﮔﻴﺮی از ﻓﺸﺎر ﺑﻴﺶ از ﺣﺪ ﺻﻮرت ﻧﮕﺮﻓﺘﻪ ﻳﺎ ﺑﺎ وﺳﺎﻳﻞ ﺳﺎده اﻧﺠـﺎم ﻣـﻲ ﺷـﻮد . ) ﻳـﻚ ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻛﻨﺘﺮل ﻓﺸﺎر ( • ﺑﻌﻴﺪ )5 اﻣﺘﻴﺎز (: ﻫﻨﮕﺎﻣﻲ ﻛﻪ ﻓﺸﺎر از ﺶﻴﺑ ﺣﺪ در اﺛﺮ ﺗﺮﻛﻴﺐ ﺑﺎرﻫﺎی ذﻛﺮ ﺷﺪه و ﻳﺎ ﺧﺮاﺑﻲ ﺗﺠﻬﻴﺰات ﻓﺸﺎرﺷـﻜﻦ اﺗﻔﺎق ﺑﻴﻔﺘﺪ ) ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺑﺎﻻ رﻓﺘﻦ ﻓﺸﺎر ﭘﻤﭙﺎژ در اﺛﺮ ﺑﺴﺘﻪ ﺷﺪن ﻧﺎﮔﻬﺎﻧﻲ ﺷﻴﺮ در ﭘﺎﻳﻴﻦ دﺳـﺖ ﺣـﺪاﻗﻞ دو ﺳﻴﺴـﺘﻢ ﻛﻨﺘﺮل ﻓﺸﺎر ( • ﺧﻴﻠﻲ ﺑﻌﻴﺪ )10 اﻣﺘﻴﺎز (: ﻫﻨﮕﺎﻣﻲ ﻛﻪ اﺣﺘﻤﺎل وﻗﻮع ﻓﺸﺎر از ﺶﻴﺑ ﺣﺪ ﺑـﻪ ﺻـﻮرت ﺗﺌﻮرﻳـﻚ ﺑـﻮده و ﺗﻨﻬـﺎ در اﺛـﺮ ﺗﺮﻛﻴﺐ ﻋﻮاﻣﻞ ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺑﺎ اﺣﺘﻤﺎل ﻛﻢ اﺗﻔﺎق ﺧﻮاﻫﺪ اﻓﺘﺎد . • ﻏﻴﺮﻣﻤﻜﻦ )12 اﻣﺘﻴﺎز (: ﻫﻨﮕﺎﻣﻲ ﻛﻪ ﺗﺤﺖ ﻫﺮ ﺷﺮا ﻳﻂ ﻣﻮﻟﺪ اﻳﺠﺎد ﻓﺸﺎر ﻗﺎدر ﺑﻪ اﻳﺠﺎد ﻓﺸﺎر ﺗﺎ ﺳﻄﺢMop ﻧﺒﺎﺷﺪ . ﺑﺮای اﻓﺰاﻳﺶ ﻣﻘﺪار اﻳﻦ ﺷﺎﺧﺺ در ﻣﺤﺪوده ای از ﺧﻂ ﻟﻮﻟﻪ ﻛﻪ د ر ﺣﺮﻳﻢ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﺣﺴﺎس ﻗﺮار دارد، اﻧﺠﺎم اﻗﺪاﻣﺎﺗﻲ از ﻗﺒﻴﻞ ﺗﻔﻬﻴﻢ رﻳﺴﻚ ﺑﺎﻻی وﻗﻮع ﻓﺸﺎر از ﺶﻴﺑ ﺣﺪ در اﻳﻦ ﺑﺨﺶ از ﺧﻂ ﺑﻪ ﺑﻬﺮه ﺑﺮدار آن و اﺳﺘﻔﺎده از ﺗﺠﻬﻴـﺰات ﻓﺸﺎرﺷـﻜﻦ ﺑﺮای ﻛﻨﺘﺮل ﻓﺸﺎر در اﻳﻦ ﻣﺤﺪو ده ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﺑﺎ اﻓﺰاﻳﺶ ﺣﺴﺎﺳﻴﺖ ﻣﻨ ﺒﻊ آﺑﻲ ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ ﺿﺮورت اﻓﺰاﻳﺶ ﺿـﺮﻳﺐ اﻃﻤﻴﻨـﺎن در ﺧﻂ ﻟﻮﻟﻪ ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ اﻓﺰاﻳﺶ ﺧﻮاﻫﺪ ﻳﺎﻓﺖ . ﺑﺮﺧﻲ از ﺗﺠﻬﻴﺰات ﻛﻨﺘﺮل ﻓﺸﺎر در ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ ﻋﺒﺎرﺗﻨﺪ از : • ﺷﻴﺮﻫﺎی ﻓﺸﺎرﺷﻜﻦ 1 • ﺻﻔﺤﺎت ﻓﺸﺎرﺷﻜﻦ2 • ﻛﻠﻴﺪﻫﺎی ﻗﻄﻊ ﺧﻮدﻛﺎر ﻣﻜﺎﻧ ﻴﻜﻲ، اﻟﻜﺘﺮﻳﻜﻲ ﻳﺎ ﭘﻨﻮﻣﺎﺗﻴﻜﻲ • ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻫﺎی اﻳﻤﻨﻲ ﻛﺎﻣﭙﻴﻮﺗﺮی3 - ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻫﺎی اﻳﻤﻨﻲ )10 - 0 اﻣﺘﻴﺎز ( اﻳﻦ ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻫﺎ، ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻫﺎی ﻣﻜﺎﻧﻴﻜﻲ، اﻟﻜﺘﺮﻳﻜﻲ، ﭘﻨﻮﻣﺎﺗﻴﻜﻲ ﻳﺎ ﻛﺎﻣﭙﻴﻮﺗﺮی ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻛﻪ اﺟﺎزه وﻗﻮع Mop را در ﺧﻂ ﻟﻮﻟـﻪ ﻧﻤﻲ دﻫﻨﺪ . ﻣﻘﺪار اﻳﻦ ﻓﺎﻛﺘﻮر ﺑﺎ ﺗﻌﺪاد و ﭼﻴﺪﻣﺎن ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻫﺎی اﻳﻤﻨﻲ ﺑﺮای ﺑﺎزه ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ ارﺗﺒﺎط دارد اﻳﻦ . ﻛﻪ ﻫﺮ ﺳﻴﺴﺘﻢ ﺑـﻪ ﻃﻮر ﻣﺠﺎز ﺗﺎ ﭼﻪ ﺣﺪ ﺑﻪ ﻛﻨﺘﺮل ﻓﺸﺎر ﻛﻤﻚ ﻛﺮده و ﺳﻴﺴﺘﻢ ﺟﺎﻳﮕﺰﻳﻦ ﭼﮕﻮﻧﻪ ﻋﻤﻞ ﺧﻮاﻫﺪ ﻛﺮد، ﺗﻌ ﻦﻴﻴ ﻛﻨﻨﺪه ﻣﻘـﺪار اﻣﺘﻴـﺎز اﻳﻦ ﻓﺎﻛﺘﻮر ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد ﺑ . ﺎﻳﺪ ﺗﻮﺟﻪ داﺷﺖ ﻛﻪ ﺑﺴﺘﻪ ﺑﻪ ﻧﻮع ﻣﺎده اﻧﺘﻘﺎل و ﻣﺤﺪوده ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ ﺑﻪ ﻛﺎرﺑﺮدن دو، ﺳـﻪ ﻳـﺎ ﺣﺘـﻲ 4 1- Relief Valves 2- Rupture Disks 3- Programmable Logic Controller, Supervisory Control and Data Acquisition System ﭘﻴ ﻮﺳﺖ 2 - راﻫﻨﻤﺎی ﭘﺮ ﻛﺮدن ﭼﻚ ﻟﻴﺴﺖ ﻫﺎی ارزﻳﺎﺑﻲ رﻳﺴﻚ ﺷﻜﺴﺖ ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ یﻫﺎ ﻢﻳﺣﺮ در ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻲ آﺑ 07 / 10 / 94 207 ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻛﻨﺘﺮل ﻓﺸﺎر دور از اﻧﺘﻈﺎر ﻧﻴﺴﺖ . ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﺑﻪ دﻟ ﻴﻞ اﺷﺘﺮاک ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻫﺎی اﻳﻤﻨﻲ ﺑﻴﻦ اﻳﻦ ﻓﺎﻛﺘﻮر و ﻓـﺎﻛﺘﻮر ﻗﺒـﻞ ) ﭘﺘﺎﻧﺴﻴﻞ Mop (اﺷﺘﺮاﻛﺎﺗﻲ ﺣﺲ ﺷﻮد، ﻛﻪ ارزﻳﺎب ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ ﻋﺪم ﺗﻜﺮار اﻣﺘﻴﺎز ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻫﺎی اﻳﻤﻨﻲ را در ﻧﻈﺮ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ . ﺑـﻪ اﻳﻦ ﻣﻨﻈﻮر ﺑﺎﻳﺪ در ﻧﻈﺮ داﺷﺖ ﻛﻪ ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻫﺎی اﻳﻤﻨﻲ ﺑﺮای ﻛﻞ ﺧﻂ ﻟﻮﻟﻪ در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﺪه و ﻣﻘﻄﻌـﻲ ﻧﻤـﻲ ﺑﺎﺷـﺪ . ﻧﺤـﻮه اﻣﺘﻴﺎز دﻫﻲ در ﻗﺎﻟﺐ ﻣﺜﺎﻟﻲ ﺗﻮﺿﻴﺢ داده ﺷﺪه اﺳﺖ . ﻣﺜﺎل : اﻟﻒ-ﻋﺪم وﺟﻮد ﺳﻴﺴﺘﻢ اﻳﻤﻨﻲ ........................... ...... ........................ ............. ﺻﻔﺮ اﻣﺘﻴﺎز ) ﺣﺎﻟﺘﻲ ﻛﻪ اﺣﺘﻤﺎل رﺳﻴﺪن ﺑﻪ Mop وﺟﻮد داﺷﺘﻪ و در ﻋﻴﻦ ﺣﺎل ﻫﻴﭻ ﮔﻮﻧﻪ ﺗﺠﻬﻴﺰات ﻛﻨﺘﺮل و ﺗﺨﻔﻴﻒ ﻓﺸﺎری وﺟﻮد ﻧﺪارد ( ب-ﺗﻨﻬﺎ ﻳﻚ ﺳﻴﺴﺘﻢ اﻳﻤﻨﻲ در ﻣﺤﻞ ﻣﻮﺟﻮد اﺳﺖ ...... .............................. .... 3 اﻣﺘﻴﺎز ج- ﺗﻌﺪاد2 ﺑﻴﺶ ﻳﺎ ﺗﺮ ﺳﻴﺴﺘﻢ اﻳﻤﻨﻲ ﻣﻮﺟﻮد اﺳﺖ ... ....... ... ........................ ..... 6 اﻣﺘﻴﺎز ) در اﻳﻦ ﺣﺎﻟﺖ ﺑﺎﻳﺪ ﻣﻨﺒﻊ اﻧﺮژی ﻫﺮ ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻣﺠﺰا ﺑﺎﺷﺪ ( د-ﺑﺎزدﻳﺪ از راه دور .............................................. ........ . ................ .. ........ ...... 1 اﻣﺘﻴﺎز ﻫ-ﺑﺎزدﻳﺪ و ﻛﻨﺘﺮل از راه دور .......................... ........ ... ............................. ...... 3 اﻣﺘﻴﺎز و-ﻣﺸﺎﻫﺪه ﻓﻌﺎل ﺑﻬﺮه ﺑﺮدار ) ﺗﻮﺳﻂ اﻓﺮاد ﻣﺘﻔﺮﻗﻪ (. ....... ... ................. ... ......... ... 2 اﻣﺘﻴﺎز ز-ﺑﺪون دﺧﺎﻟﺖ ﺑﻬﺮه ﺑﺮدار ................................ ....... . ......................... ........... 3 اﻣﺘﻴﺎز ح-ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻫﺎی اﻳﻤﻨﻲ ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز ﻧﻴﺴﺘﻨﺪ ..... ....... . ......... ..... ............. .............. 10 اﻣﺘﻴﺎز ﻫﻢ ﭼﻨﻴﻦ ارزﻳﺎب ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ ﻧﺤﻮه ﻋﻤﻠﻜﺮد ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻫﺎی اﻳﻤﻨﻲ را در ﻧﺒﻮد ﻣﻨﺒﻊ ا ﻧﺮژی ﺑﺮرﺳﻲ ﻛﻨﺪ، ﻛﻪ ﺳﻴﺴـﺘﻢ در ﻫﻨﮕـﺎم ﻧﺒﻮد ﻣﻨﺒﻊ اﻧﺮژی ) اﻟﻜﺘﺮﻳﻜﻲ، ﻣﻜﺎﻧﻴﻜﻲ، ﻨﻮﭘ ﻣﺎﺗﻴﻜﻲ ( ﭼﻪ ﻋﻜﺲ اﻟﻌﻤﻠﻲ از ﺧﻮد ﻧﺸﺎن ﺧﻮاﻫﺪ . داد - اﻧﺘﺨﺎب ﻣﺼﺎﻟﺢ )2 - 0 اﻣﺘﻴﺎز ( ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﺗﻌﻴﻴﻦ اﻣﺘﻴﺎز اﻳﻦ ﻓﺎﻛﺘﻮر ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻓﻨﻲ ﻃﺮاﺣـﻲ و اﺟـﺮای ﺧـﻂ ﻟﻮﻟـﻪ ﻣـﻮرد ﺑﺮرﺳـﻲ ﻗﺮارﮔﺮﻓﺘـﻪ و ﺑﺮاﺳﺎس آن ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺷﻮد ﻛﻪ ﻣﺼﺎﻟﺢ ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز ﺑﺮای ﻟﻮﻟﻪ، ﻣﻬﺎرﻫﺎ، ﭘﻴﭻ ﻫﺎ، ﺧﻢ ﻫﺎ و ... ﺑﻪ درﺳﺘﻲ اﻧﺘﺨﺎب و اﺟﺮا ﺷﺪه اﻧﺪ ﻳﺎ ﺧﻴﺮ . - ﻛﻨﺘﺮل )ﻫﺎ 2 - 0 اﻣﺘﻴﺎز ( اﻣﺘﻴﺎز ﻛﺎﻣﻞ اﻳﻦ ﻓﺎﻛﺘﻮر ﺑﻪ ﻓﺮآﻳﻨﺪ ﻃﺮاﺣﻲ ﻛﻪ ﺑﻪ ﺧﻮﺑﻲ ﺗﻮﺳﻂ اﺳـﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎ و اﻓـﺮاد ﺧﺒـﺮه ﻛﻨﺘـﺮل ﺷـﺪه اﺳـﺖ، ﺗﻌﻠـﻖ ﻣﻲ ﮔﻴﺮد . پ.2 - 4 - 1 - 2 - ﺳﺎﺧﺖ و اﺟﺮا وزن ) ﭘﻴﺸﻨﻬﺎدی 20 درﺻﺪ ( ﺑﺎﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻣﺘﻔﺎوت ﺑﻮدن روش ﻫﺎی ﺳﺎﺧﺖ و اﻧﺠﺎم ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺳﺎﺧﺘﻤﺎﻧﻲ در ﻣﻨﺎﻃﻖ ﺑـﺎ ﺷـﺮاﻳﻂ ﻣﺨﺘﻠـﻒ، ارزﻳـﺎب در اﻳـﻦ ﻣﺮﺣﻠﻪ ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ از ﺳﭙﺮی ﺷﺪن ﮔﺎم ﻫﺎی ﺿﺮوری ﺑﺮای ﺗﻀﻤﻴﻦ اﻳﻤﻨﻲ ﺧﻂ ﻟﻮﻟﻪ، اﻃﻤﻴﻨﺎن ﺣﺎﺻﻞ ﻛﻨﺪ . ﺑﺮای ا ﻳﻦ ﻣﻨﻈﻮر ﻣﻮارد زﻳﺮ ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ ﺑﺮرﺳﻲ ﺷﺪه و اﻣﺘﻴﺎز دﻫﻲ ﮔﺮدﻧﺪ . 208 07 / 10 / 94 دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﭘﻴﺸﮕﻴﺮی و ﺑﺤﺮان ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔﻲ ﻫﺎی ﻧﻔﺘﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ و درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ ﺑﺎزرﺳﻲ ) اﻧﺠﺎم ﺑﺎزدﻳﺪﻫﺎ ( ................................................................. . ........ 10 اﻣﺘﻴﺎز ﻣﺼﺎﻟﺢ ..................................................................... ................. .. ............. 2 اﻣﺘﻴﺎز ﺑﻪ ﻫﻢ ﭘﻴﻮﺳﺘﮕﻲ ) اﺗﺼﺎﻻت ) ﺟﻮش دادن (( ............... .... ........... ... .... ............ 2 اﻣﺘﻴﺎز ﺧﺎک رﻳﺰ) ﺑﺴﺘﺮﺳﺎزی ) زﻳﺮﺳﺎزی (( ....................................... ... ................... 2 اﻣﺘﻴﺎز ﺑﻪ ﻛﺎرﮔﻴﺮی ) رﺳﻴﺪﮔﻲ ﺑﻪ ﺧﻂ ( .................... ....... ............ . ......... .. ...... . ........ 2 اﻣﺘﻴﺎز ﭘﻮﺷﺶ دادن ...................................................... ....... ......... ....... ................ 2 اﻣﺘﻴﺎز ﻣﺠﻤﻮع .................................................................................................. 20 اﻣﺘﻴﺎز در ﻣﻮرد ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ ﻣﻮﺟﻮد ﻧﻴﺰ ﻣﻲ ﺗﻮان ﻫﻤﻴﻦ ﻣﻮارد را ﻣﻮرد ﺑﺮرﺳﻲ و اﻣﺘﻴﺎز دﻫﻲ ﻗـﺮار داد . در ﭼﻨـﻴﻦ ﺷـﺮاﻳﻄﻲ ﺑﺎﻳـﺪ ﺗﻌﻤﻴﺮات ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻣﺴﻴﺮ ﻳﺎ ﻋﻤﻖ ﺗﻌﻮﻳﺾ ﻳﺎ اﺿﺎﻓﻪ ﻛ ﺮدن اﺗﺼﺎﻻت و ﺷﻴﺮآﻻت ﺟﺪﻳﺪ را در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺖ ﻫﻢ . ﭼﻨﻴﻦ اﺛﺮات ﻫﺮﮔﻮﻧـﻪ ﺳﺎﺧﺖ و ﺳﺎز ﻳﺎ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻫﺎی ﻋﻤﺮاﻧﻲ در ﺣﺮﻳﻢ ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ، ﻛﻪ ﺑﺎﻋﺚ اﺣﺘﻤﺎل ﻧﺎﭘﺎﻳﺪاری ﺟﺎﻳﮕﺎه ﺧﻂ ﻟﻮﻟﻪ ﺧﻮاﻫﻨﺪ ﺷﺪ را در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺖ . - ﺑﺎزرﺳﻲ ) اﻧﺠﺎم ﺑﺎزدﻳﺪﻫﺎ 10 - 0 اﻣﺘﻴﺎز ( ﺑﻴﺶ ﺗﺮﻳﻦ اﻣﺘﻴﺎز ﺑﻪ ﺣﺎﻟﺘﻲ ﺗﻌﻠﻖ ﻣﻲ ﮔﻴﺮد ﻛﻪ در زﻣﺎن ﺳﺎﺧﺖ و اﺟﺮای ﺧﻂ ﻟﻮﻟﻪ، ﺑـﺎزرس ﻣﺠـﺮب و ﻣﺘﺨﺼـﺺ ﺑـﺮ ﻛـﻞ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻫﺎی اﺟﺮاﻳﻲ ﻧﻈﺎرت داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ . ﺑﺮای ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ ﻣﻮﺟﻮد ﻣﻲ ﺗﻮان از ﭘﻴﻤﺎن ﻛﺎر، ﻣﺸﺎور ﻳـﺎ ﻛﺎرﻓﺮﻣـﺎی ﺧـﻂ در اﻳـﻦ ﻣﻮرد اﺳﺘﻌﻼم ﻧﻤﻮد . - ﻣﺼﺎﻟﺢ )2 - 0 اﻣﺘﻴﺎز ( ﺑﻪ ﻛﺎر ﺑﺮدن ﻣﺼﺎﻟﺢ ﻣﻄﺎﺑﻖ دﻓﺘﺮﭼﻪ ﻫﺎی ﻣﺤﺎﺳﺒﺎﺗﻲ و ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻓﻨﻲ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺷﺪه اﻣﺘﻴﺎز ﻛﺎﻣﻞ را ﺧﻮاﻫﺪ داﺷﺖ . ﻛﻨﺘـﺮل ﻟﻮﻟﻪ ﻫﺎی ﻣﻮﺟﻮد ﺑﺎ دﻓﺘﺮﭼﻪ ﻫﺎی ﻣﺤﺎﺳﺒﺎﺗﻲ ﺑﺮای ﺗﻌﻴﻴﻦ اﻣﺘﻴﺎز آن ﻫﺎ ﺿﺮوری اﺳﺖ . - ﺑﻪ ﻫﻢ ﭘﻴﻮﺳﺘﮕﻲ ) اﺗﺼﺎﻻت ) ﺟﻮش دادن ) ((2 - 0 اﻣﺘﻴﺎز ( ﻧﻘﺎط اﺗﺼﺎل ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺳﺎﻳﺮ ﻧﻘﺎط ﺧﻂ ﻟﻮﻟﻪ از آﺳﻴﺐ ﭘﺬﻳﺮی ﺑﺎﻻﺗﺮی در ﺑﺮاﺑﺮ ﺷﻜﺴﺖ ﺑﺮ ﺧﻮردارﻧﺪ ﭼﺮاﻛﻪ در ﻣﻌﺮض ﻋـﺪم ﻗﻄﻌﻴﺖ ﻫﺎﻳﻲ از ﻗﺒ ﻴﻞ ﺷﺮاﻳﻂ ﻣﺤﻠﻲ، ﻣﻬﺎرت ﻧ یﺮوﻴ اﻧﺴﺎﻧﻲ، ﺑﺎزدﻳﺪ و ... ﻗﺮار دارﻧﺪ . ﺑﺮاﺳﺎس ﻛﻴﻔﻴﺖ ﻫﺮﻳـﻚ از ﭘـﺎراﻣﺘﺮ ﻫـﺎ در ﻣﻮرد اﺗﺼﺎﻻت واﻗﻊ در ﻣﺤﺪوده ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ، اﻣﺘﻴﺎز دﻫﻲ ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ . - ﺧﺎک رﻳﺰ ) ﺑﺴﺘﺮﺳﺎزی ) زﻳﺮﺳﺎزی ) ((2 - 0 اﻣﺘﻴﺎز ( ﻧﻮع و ﻧﺤﻮه ﺑﺴﺘﺮﺳﺎزی ﺑﺮای ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ ﺑﺮ رﻓﺘﺎر ﺳﺎزه ای ﻃﻮﻻﻧﻲ ﻣﺪت آن اﺛﺮﮔﺬار ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد . اﻳـﻦ زﻳﺮﺳـﺎزی ﺑﺎﻳﺴـﺘﻲ ﻳﻜﻨﻮاﺧﺖ و ﻣﺘﺮاﻛﻢ ﺷﺪه ﺑﺎﺷﺪ . ﭘﻴ ﻮﺳﺖ 2 - راﻫﻨﻤﺎی ﭘﺮ ﻛﺮدن ﭼﻚ ﻟﻴﺴﺖ ﻫﺎی ارزﻳﺎﺑﻲ رﻳﺴﻚ ﺷﻜﺴﺖ ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ یﻫﺎ ﻢﻳﺣﺮ در ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻲ آﺑ 07 / 10 / 94 209 - ﺑﻪ ﻛﺎرﮔﻴﺮی ) رﺳﻴﺪﮔﻲ ﺑﻪ ﺧﻂ 2 - 0 اﻣﺘﻴﺎز ( اﻳﻦ ﭘﺎراﻣﺘﺮ ﺑﻪ ﻧﺤﻮه ی رﺳﻴﺪﮔﻲ و ﻣﺤﺎﻓﻈﺖ از ﻣﺼﺎﻟﺢ و ﺗﺠﻬﻴﺰات ارﺗﺒﺎط دارد . ﺑﻪ ﻧﺤﻮی ﻛـﻪ ﻧﮕـﻪ داری از ﻣﺼـﺎﻟﺢ ﺑـﺮای ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی از اﻳﺠﺎد ﺗﻨﺶ ﻫﺎی ﺣﺮارﺗﻲ، ﭘﺴﻤﺎﻧﺪ، ﺧﻮردﮔﻲ ﻳﺎ ﺧﺮاب ﺷﺪﮔﻲ اﻣﺘﻴﺎز ﺣﺪاﻛﺜﺮ را ﺑﻪ ﻫﻤﺮاه ﺧﻮاﻫﺪ داﺷﺖ . - ﭘﻮﺷﺶ دادن )2 - 0 اﻣﺘﻴﺎز ( ﺑﺮای اﻣﺘﻴﺎز دﻫﻲ ﺑﻪ اﻳﻦ ﻓﺎﻛﺘﻮر ﺑﺮاﺳﺎس ﻧﻴﺎز ﻣﺤﺪوده ای ﻛﻪ ﺧﻂ ﻟﻮﻟـﻪ در آن ﻗـﺮار ﮔﺮﻓﺘـﻪ اﺳـﺖ ﺑﺎﻳﺴـﺘﻲ ﻧـﻮع ﭘﻮﺷـﺶ اﻧﺘﺨﺎب ﺷﺪه و ﻧﺤ ﻮه اﺟﺮای آن ﺑﺎزرﺳﻲ ﺷﻮد . ﭘﻮﺷﺶ ﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﻗﺒﻞ از اﺟﺮای ﻟﻮﻟﻪ اﻋﻤﺎل ﺷـﺪه ﺑﺎﺷـﻨﺪ از اﻣﺘﻴـﺎز ﺑـﻴﺶ ﺗـﺮی ﺑﺮﺧﻮردار ﺧﻮاﻫﻨﺪ ﺑﻮد . ارزﻳﺎب ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ در ﺑﺮرﺳﻲ و اﻣﺘﻴﺎزدﻫﻲ ﺑﻪ ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫﺎی ﺳﺎﺧﺖ و اﺟﺮا دﻗﺖ ﺑﺎﻻﻳﻲ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ ﻛـﻪ در ﻫﺮ ﺷﺮاﻳﻄﻲ ﺧﺎک ﺑﺮدار ی و ﺑﺎزدﻳﺪ ﻣﻴﺪاﻧﻲ از ﺧﻂ ﻟﻮﻟﻪ ﻋﺒﻮری ا ز ﺣﺮﻳﻢ ﻳﻚ ﻣﻨﺒﻊ آﺑﻲ ) در ﺻﻮرت اﻣﻜﺎن ( در ﺑﺮآورد اﻣﺘﻴـﺎز ﺻﺤﻴﺢ ﺗﺮ ﺑﺴﻴﺎر ﻣ ﻮ ﺛﺮ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد . پ.2 - 4 - 1 - 3 - ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری ) وزن ﭘﻴﺸﻨﻬﺎدی 35 (% از دﻳﺪﮔﺎه ﻣﻨﺎﺑﻊ ﺧﻄﺎ ی اﻧﺴﺎﻧﻲ، ﺑﻌﺪ از ﻃﺮاﺣﻲ و اﺟﺮا، ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری از ﺧﻂ ﻟﻮﻟﻪ در ﺟﺎﻳﮕﺎه ﺳﻮم ﻗﺮار دارد . ﺑـﺮای ﺷـﺮوع ، ارزﻳﺎب ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ ﻣﻴﺰان اﺳﺘﻔﺎده از ﻧ ﻴﺮوی ﻣﺘﺨﺼﺺ در ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری از ﺧﻂ ﻟﻮﻟﻪ را ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻛﻨﺪ ﻫﻢ . ﭼﻨﻴﻦ ﺑﺎﻳ ﺴﺘﻲ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﺗﺎﻣﻴﻦ اﻳﻤﻨﻲ ﺧﻂ ﻧﻴﺰ ﻣﻮرد ﺑﺮرﺳﻲ و ارزﻳﺎﺑﻲ ﻗﺮار ﮔ . ﺮدﻴ ﻣﺮﺣﻠﻪ ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری، ﻣﺮﺣﻠﻪ ای اﺳﺖ ﻛﻪ در آن ﻗﺎﺑﻠﻴﺖ ﻣﺸﺎﻫﺪه و ﻧﻈﺎرت ﺑﺮ ﻓﺮآﻳﻨﺪ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻫﺎ ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ ﻛﺎﻣﻞ آﺷﻜﺎر ﺷﻮد . ﻣﻮارد زﻳﺮ ﺑﺮای ﺑﺮآورد اﻣﺘ ﻴﺎز در ﻓﺎز ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری ﻗﺎﺑﻞ ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﻫﺴﺘﻨﺪ : ﻓﺮآﻳﻨﺪﻫﺎ1 ............... ..................................................... ............ ........... 7 اﻣﺘﻴﺎز SCADA و ﺳﻴﺴﺘﻢ ارﺗﺒﺎﻃﻲ .............. .... ... ........ ............................. 3 اﻣﺘﻴﺎز ﺗﺴﺖ ﻣﻮاد ﻣﺨﺪر ﭘﺮﺳﻨﻞ ...................... ........ ...................... ..... .......... 2 اﻣﺘﻴﺎز ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻫﺎی اﻳﻤﻨﻲ ........................... ........ ....... .... .................. ..... .......... 2 اﻣﺘﻴﺎز ﻧﻘﺸﻪ ﺑﺮداری / ﻫﺎ ﻧﻘﺸﻪ / ﻫﺎ اﻃﻼﻋﺎت ﺛﺒﺖ ﺷﺪه ..... ....... .. ..... .............. 5 اﻣﺘﻴﺎز آﻣﻮزش............................................................ ........ ......... ........ ........ 10 اﻣﺘﻴﺎز ﺑﺎزدارﻧﺪ ه ﻫﺎی ﻣﻜﺎﻧﻴﻜﻲ ﺧﻄﺎﻫﺎ ................. ....... ............. ..... .... ........... 6 اﻣﺘﻴﺎز - ﻓﺮآﻳﻨﺪﻫﺎ )7 - 0 اﻣﺘﻴﺎز ( ارزﻳﺎب ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ از ﻛﻔﺎﻳﺖ ﻓﺮآﻳﻨ ﺪﻫﺎی ﻣﻮﺟﻮد ﻳﺎ ﻣﺼﻮب ﺑﺮای ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری از ﻟﻮﻟﻪ ﺧﻂ ﻣﻄﻤﺌﻦ ﺷﻮد . اﻳﻦ اﻃﻤﻴﻨـﺎن ﺑﺎﻳـﺪ ﺑﺮاﺳﺎس ﺷﻮاﻫﺪی ﺑﺮ ﻲﻣﺒﻨ اﺳﺘﻔﺎده ﺷﺪن، ﺑﺎزدﻳﺪ ﺷﺪن و اﺻﻼح ﺷﺪن ﻓﺮآﻳ ﻨﺪﻫﺎ ﺣﺎﺻﻞ ﺷﻮد . اﻳﻦ ﺷﻮاﻫﺪ ﻣﻤﻜﻦ ﺑـﻪ ﺻـﻮرت 1- Processes 210 07 / 10 / 94 دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﭘﻴﺸﮕﻴﺮی و ﺑﺤﺮان ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔﻲ ﻫﺎی ﻧﻔﺘﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ و درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ ﭼﻚ ﻟﻴﺴﺖ ﻫﺎی اﺳﺘﻔﺎده ﺷﺪه ﺑﺮای ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری ﺧﻄﻮط ﻣﻮﺟـ ﻮد ﺑﺎﺷـﺪ . در ﻣﺠﻤـﻮع ﻓﺮآﻳﻨـﺪ ﻫﺎی ﻛـﺎری در ﺑﻬـﺮه ﺑـﺮداری از ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ ﻧﻔﺖ و ﻓﺮآﻳﻨﺪﻫﺎی ﻧﻔﺘﻲ ﻋﺒﺎرﺗﻨﺪ از : ﻧﮕﻪ • داری و ﻛﻨﺘﺮل ﺷﻴﺮآﻻت ﺧﻂ اﺻﻠﻲ • ﺑﺎزدﻳﺪ و ﻛﺎﻟﻴﺒﺮه ﻛﺮدن ﺗﺠﻬﻴﺰات اﻳﻤﻨﻲ راه • اﻧﺪازی و ﻳﺎ ﺗﻮﻗﻒ اﻧﺘﻘﺎل ﺧﻂ • ﻛﺎرﻛﺮد ﭘﻤﭗ ﻫﺎ و ﻛﻤﭙﺮﺳﻮرﻫﺎ • ﺗﻐﻴﻴﺮات در اﻧﺘﻘﺎل ﻣﻮاد • ﻣﺮاﻗﺒﺖ از ﺣﺮﻳ ﻢ ﺧﻂ • ﻛﺎﻟﻴﺒﺮه ﻛﺮدن ﺟﺮﻳﺎن ﺳﻨﺞ اﻗﺪاﻣﺎت ﻓﻮق ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ ﺗﻮﺳﻂ ﺳﻴﺴﺘﻢ ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری از ﺧﻂ ﻟﻮﻟﻪ اﻧﺠﺎم ﺷﺪه و ﺷـﺮﻛﺖ آب ﻣﻨﻄﻘـﻪ ای ﺗﻨﻬـﺎ ﺑـﺮای ﻛﻔ ﺎ ﻳـﺖ ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری ، در ﺗﻌﻴﻴﻦ اﻣﺘﻴﺎز اﻳﻦ ﭘﺎراﻣﺘﺮ دﺧﺎﻟﺖ ﺧﻮاﻫﺪ داﺷﺖ . ﺗﻮﺿﻴﺢ اﻳﻦ ﻛﻪ ﺑﺮای اﻧﺠﺎم ﺑﻬﺘﺮ ﻓﺮآﻳﻨﺪﻫﺎ ﭘﺮوﺗﻜﻞ ﻫﺎﻳﻲ ﻧﻴﺎز ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد . در اﻳﻦ ﭘﺮوﺗﻜﻞ ﻫﺎ ﺑﺎﻳﺴـﺘﻲ ﻣـﻮارد زﻳـﺮ ﮔﻨﺠﺎﻧـﺪه ﺷﺪه ﺑﺎﺷﻨﺪ : ﻮﻣﺴ • ول ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻓﺮآﻳﻨﺪﻫﺎ ﻛﻴﺴﺖ؟ ﻮﻣﺴ • ول اﻧﺠﺎم ﻓﺮآﻳﻨﺪﻫﺎ ﻛﻴﺴﺖ؟ • ﻧﺤﻮه اﻧﺠﺎم ﻓﺮآﻳﻨﺪﻫﺎ ﭼﮕﻮﻧﻪ اﺳﺖ؟ • ﻓﺮآﻳﻨﺪ ﺑﻪ ﺗ ﺪﻳﻴﺎ ﭼﻪ ﻛﺴﻲ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺮﺳﺪ؟ • ﺑﺎزرﺳﻲ ﻫﺎ ﭼﻨﺪ وﻗﺖ ﻳﻚ ﺑﺎر ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺎزﺑﻴﻨﻲ ﺷﻮﻧﺪ؟ ﺑﺎﻳﺪ ﺗﻮﺟﻪ داﺷﺖ ﻛﻪ ﻳﻚ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﺑﻬﺮه ﺑﺮدا ری ﻗﺪرﺗﻤﻨﺪ ﺳﻬﻢ ﻣﻬﻤﻲ در ﻛﺎﻫﺶ ﺧﻄﺎﻫﺎی اﻧﺴﺎﻧﻲ ﺧﻮاﻫﺪ داﺷﺖ . - SCADA و ﺳﻴﺴﺘﻢ ارﺗﺒﺎﻃﻲ ﺳﻴﺴﺘﻢ SCADA در واﻗﻊ ﭼﺸﻢ دوﻣﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری از ﺧﻂ ﻟﻮﻟﻪ را ﺑﻪ ﺻﻮرت 24 ﺳﺎﻋﺖ ﭘﺎﻳﺶ و ﻛﻨﺘﺮل ﻧﻤﻮد ه و اﻃﻼﻋﺎت ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ دﻣﺎ، ﺧﻮردﮔﻲ، ﺷﻜﺴﺘﮕﻲ، ﻧﺸﺴﺖ، ﺷﺮاﻳﻂ ﺟﺮﻳﺎن داﺧﻞ ﻟﻮﻟﻪ و ... را ﺑ ﻪ ﻣﺮﻛﺰ ﻣﺨﺎﺑﺮه .ﻛﻨﺪ ﻣﻲ - اﻧﺠﺎم آزﻣﺎﻳﺸﺎت ﻫﻮﺷﻴﺎری ﭘﺮﺳﻨﻞ ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری ) ﻣﻮاد ﻣﺨﺪر 2 - 0 اﻣﺘﻴﺎز ( - ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻫﺎ ی اﻳﻤﻨﻲ )2 - 0 اﻣﺘﻴﺎز ( اﻳﻦ ﻓﺎﻛﺘﻮر ﺑﻪ ﺑﻬﺮه ﺑﺮدار ﺧﻂ، ارﺗﺒﺎط داﺷﺘﻪ ) ﺧﺼﻮﺻﻲ ﻳﺎ دوﻟﺘﻲ ( و ارزﻳﺎب ﺑـﺮای اﻣﺘﻴـﺎزدﻫﻲ ﺑـﻪ ﺳـﻮاﺑﻖ ﺑﻬـﺮه ﺑـﺮدار در زﻣﻴﻨﻪ اﻳﻤﻨﻲ ﻛﺎرﻛﻨﺎن و ﺗﺎﺳﻴﺴ ﺎت ﺗﻜﻴﻪ ﺧﻮاﻫﺪ ﻛﺮد . ﭘﻴ ﻮﺳﺖ 2 - راﻫﻨﻤﺎی ﭘﺮ ﻛﺮدن ﭼﻚ ﻟﻴﺴﺖ ﻫﺎی ارزﻳﺎﺑﻲ رﻳﺴﻚ ﺷﻜﺴﺖ ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ یﻫﺎ ﻢﻳﺣﺮ در ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻲ آﺑ 07 / 10 / 94 211 - ﻧﻘﺸﻪ ﺑﺮداری / ﻫﺎ ﻧﻘﺸﻪ / ﻫﺎ داده ﻫﺎی ﺛﺒﺖ ﺷﺪه )5 - 0 اﻣﺘﻴﺎز ( ﺑﺮﺧﻲ از اﻃﻼﻋﺎت ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ ﺑﻪ ﺻﻮرت ای دوره ﺑﺎﻳﺪ از وﺿﻌﻴﺖ ﻣﻮﺟﻮد ﺑﺮداﺷﺘﻪ ﺷﺪه و ﺑﺎﻳﮕﺎﻧﻲ ﺷـﻮﻧﺪ . اﻳـﻦ اﻃﻼﻋﺎت ﻋﺒﺎرﺗﻨﺪ : از • اﺧﺘﻼف وﻟﺘﺎژ ﻣﻴﺎن ﻟﻮﻟﻪ و ﺧﺎک • وﺿﻌﻴﺖ ﭘﻮﺷﺶ ﻟﻮﻟﻪ • ﻧﻘﺎط ﻋﺒﻮری از داﺧﻞ آب • ﻳﺎﻓﺘﻦ ﻧﻘﺎط ﺮﻴﻴﺗﻐ ﺷﻜﻞ ﻳﺎﻓﺘﻪ ﺑﻪ ﻛﻤﻚ ﭘﻴﮓ راﻧﻲ ) در ﻣﺤﺪوده ﻫﺎی ﺑﺎ ﻃﻮل زﻳﺎد ( • ﻋﻤﻖ ﺧﺎک ﺳﺮﺑﺎر ﻟﻮﻟﻪ • اﻃﻼﻋﺎت دﻣﺎﻳﻲ ﻳﺎﺑﻲ ﺖﻧﺸ • • ﮔﺸﺖ زﻧﻲ ﻫﻮاﻳﻲ در ﺣﺮﻳﻢ ﻫﺎی ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﻛﺎﻫﺶ رﻳﺴﻚ آﻟﻮدﮔﻲ ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ ﺑﺎزدﻳﺪﻫﺎی دوره ای ﺑﺮای ﺗﻬﻴﻪ ﻧﻘﺸﻪ ﻫﺎﻳﻲ از ﻣﻮارد ذﻛﺮ ﺷﺪه )ﺧ ﻮردﮔﻲ ﭘﻮﺷﺶ ﻟﻮﻟﻪ، ﺧﺎک ﺳﺮﺑﺎر ﻟﻮﻟﻪ، ﻧﺸﺖ ﻳﺎﺑﻲ ( اﻧﺠﺎم ﭘﺬﻳﺮﻧﺪ در . ﺻﻮرﺗﻲ ﻛﻪ اﻳﻦ ﺑﺎزدﻳﺪﻫﺎ اﻧﺠﺎم ﺷﺪه و ﻣﻨﺠﺮ ﺑـﻪ ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻧﻘﺸﻪ ﻫﺎی ﻛﺎرﺑﺮدی ﺷﻮﻧﺪ اﻣﺘﻴﺎز اﻳﻦ ﻓﺎﻛﺘﻮر ﻛﺎﻣﻞ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد . - آﻣﻮزش )10 - 0 اﻣﺘﻴﺎز ( آﻣﻮزش ﻧﺨﺴﺘﻴﻦ و ﻣ ﻮ ﺛﺮﺗﺮﻳﻦ اﺑﺰار ﻣﺒﺎرزه و ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی از ﺣﻮادث ﻧﺎﺷ ﻲ از ﺧﻄﺎﻫﺎی اﻧﺴـﺎﻧﻲ اﺳـﺖ . در اﻳـﻦ ارزﻳـﺎﺑﻲ ﻧﻴـﺰ آﻣﻮزش ﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ در راﺳﺘﺎی ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی از وﻗﻮع ﺣﻮادث ﺷﻜﺴﺖ در ﺣﺮﻳﻢ ﻫﺎی ﻣﻨﺎﺑﻊ آب و ﻳﺎ ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی از ﺧﺴﺎرات آن، داده ﻣﻲ ﺷﻮد، ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد . اﺟﺰای ﻳﻚ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ی آﻣﻮزﺷﻲ ﻣﻮﻓﻖ ﺑﺎ ﻫﺪف ﻛﺎﻫﺶ رﻳﺴﻚ و ﺧﻄﺮات ﺣـﻮادث ﻧﺎﺷـﻲ از ﺷﻜﺴـﺖ ﺧﻄـﻮط ﻟﻮﻟـ ﻪ ، در ﺟـﺪول )پ.2 - 5( آﻣﺪه اﺳﺖ . ﺗﻔﻜﻴﻚ اﻣﺘﻴﺎزات ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﺑﺨﺶ آﻣﻮزش ﺑﺮای ﻫﺮﻳﻚ از اﺟﺰا ﻧﻴﺰ در اﻳﻦ ﺟـﺪول ﺗﻌﻴـﻴﻦ ﺷـﺪه اﺳـﺖ ﻛـﻪ ﻣﻌﻴﺎری ﺑﺮای ارزﻳﺎﺑﻲ آن ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد . ﺟﺪول پ .2 - 5 - اﺟﺰای ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ی آﻣﻮزش ﻛﺎﻫﺶ رﻳﺴﻚ ﺷﻜﺴﺖ ﺑﺮای ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ ﺑﺎﻳﮕﺎﻧﻲ ﻛﺮدن ﺣﺪاﻗﻞ داده ﻫﺎی ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز 2 اﻣ ﺘﻴﺎز اﻧﺠﺎم آﻣﻮزش ﻫﺎی ﻋﻤﻮﻣﻲ آزﻣﺎﻳﺸﺎت 2 اﻣﺘﻴﺎز ﺧﺼﻮﺻﻴﺎت ﻣﺎده اﻧﺘﻘﺎﻟﻲ 5/0 اﻣﺘﻴﺎز ﺗﻨﺶ وارده ﺑﺮ ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺧﻂ ﻟﻮﻟﻪ 5/0 اﻣﺘﻴﺎز ﺧﻮردﮔﻲ ﺧﻂ ﻟﻮﻟﻪ 5/0 اﻣﺘﻴﺎز ﻛﻨﺘﺮل و ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری 5/0 اﻣﺘﻴﺎز ﻧﮕﻪ داری 5/0 اﻣﺘﻴﺎز ﺣﻔﺎری ﻫﺎی اﺿﻄﺮاری 5/0 اﻣﺘﻴﺎز روال اﻧﺠﺎم ﻛﺎرﻫﺎ 2 اﻣﺘﻴﺎز ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ زﻣﺎن ﺑﻨﺪی آﻣﻮزش ﻣﺠﺪد 1 اﻣﺘﻴﺎز 212 07 / 10 / 94 دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﭘﻴﺸﮕﻴﺮی و ﺑﺤﺮان ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔﻲ ﻫﺎی ﻧﻔﺘﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ و درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ - ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی ﻣﻜﺎﻧﻴﻜﻲ از ﺧﻄﺎﻫﺎ )6 - 0 اﻣﺘﻴﺎز ( اﻳﻦ ﻓﺎﻛﺘﻮر ارزﻳﺎﺑﻲ ﻗﻄﻌﺎت ﻣﻜﺎﻧﻴﻜﻲ ﻛﻪ ﺑﺮای ﻗﻄﻊ ﺟﺮﻳﺎن ﻳﺎ ﻛﺎﻫﺶ ﻓﺸﺎر آن و ﺑﺎ ﻫﺪف ﻛﺎﻫﺶ اﺣﺘﻤـﺎل ﺷﻜﺴـﺖ ﺧـﻂ ﻟﻮﻟﻪ، اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ را درﺑﺮ ﻣﻲ ﮔﻴﺮد . ﺑﺮﺧﻲ از اﻳﻦ ﺗﺠﻬﻴﺰات ﺑﻪ ﻫﻤﺮاه اﻣﺘﻴﺎز آن ﻫﺎ ﻋﺒﺎرﺗﻨﺪاز : ﺷﻴﺮﻫﺎی ﺳﻪ ﻃﺮﻓﻪ ﺑﺎ ﻛﻨﺘﺮل ﻛﻨﻨﺪه دوﺗﺎﻳﻲ ............... . ..... . ........................ 2 اﻣﺘﻴﺎز ﺗﺠﻬﻴﺰات ﻣﺤﺪود ﻛﻨﻨﺪه ............................................. ..... ......... ..... ............... 1 اﻣﺘﻴﺎز ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻫﺎی زﻣﺎن ﺑﻨﺪی ﻗﻔﻞ ﻛﺮدن ﻛﻠﻴﺪﻫﺎ ................... .. ........ . ..................... 1 اﻣﺘﻴﺎز ﻛﻠﻴﺪﻫﺎی ﻛﺎﻣﭙﻴﻮﺗﺮی ﻛﻨﺘﺮل ﺟﺮﻳﺎن .............................. .. .... ... ..... .. ............... 1 اﻣﺘﻴﺎز ﺑﺰرگ ﻧﻤﺎﻳﻲ ﺗﺠﻬﻴﺰات و ﻗﻄﻌﺎت ﺣﻴﺎﺗﻲ و ﺣﺴﺎس .................. ... ............... 1 اﻣﺘﻴﺎز ﻣﺠﻤﻮع .................................................................................................... 6 اﻣﺘﻴﺎز پ.2 - 4 - 1 - 4 - ﻧﮕﻪ داری ) وزن ﭘﻴﺸﻨﻬﺎدی 15 درﺻﺪ ( ﻧﮕﻪ داری ﻏﻠﻂ از اﻧﻮاع ﺧﻄﺎﻫﺎﻳﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ در ﺳﻄﻮح ﻣﺨﺘﻠﻒ از ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری اﺗﻔـﺎق اﻓﺘـﺎده و ﻣﻨﺠـﺮ ﺑـﻪ ﺣـﻮادث ﺷﻜﺴﺖ ﮔﺮدد . ﻧﺒﻮد ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ در ﻧﮕﻪ داری از ﺧﻂ، ﻓﺮآﻳﻨﺪﻫﺎ و روﻧﺪﻫﺎی ﻏﻠﻂ در ﻧﮕـﻪ داری از ﺧﻄـﻮط و ﺑـﺮوز اﺷـﺘﺒﺎﻫﺎت در ﻓﺮآﻳﻨﺪ ﻧﮕﻪ داری، ﺧﻄﺎﻫﺎﻳﻲ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻛﻪ در اﻳﻦ ﻓﺎز، ﭘﺘﺎﻧﺴﻴﻞ وﻗﻮع داﺷﺘﻪ و ﺑﻪ ﻃﻮر ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ ﻳﺎ ﻏﻴﺮﻣﺴـﺘﻘﻴﻢ ﺳـﺒﺐ ﺷﻜﺴـﺖ ﺧﻂ ﻟﻮﻟﻪ ﺧﻮاﻫﻨﺪ ﺷﺪ . ارزﻳﺎب ﺑﺮای اﻣﺘﻴﺎز دﻫﻲ ﺑﻪ اﻳﻦ ﻓﺎﻛﺘﻮر ﺑﺎﻳﺪ ﻣﻴﺰان ﺗﺨﺼﺺ و ﺗﺠﺮﺑﻪ ﺑﻬﺮه ﺑﺮدار ﺧـﻂ را ﻣـﻮرد ارزﻳـﺎﺑﻲ ﻗﺮار دﻫﺪ . ﺑﺎﻳﺪ ﺗﻮﺟﻪ داﺷﺖ ﻛﻪ ﻋﻠﻲ رﻏﻢ وزن ﻛﻢ اﻳﻦ ﻓﺎﻛﺘﻮر ﻧﺘﺎﻳﺞ ﻋﺪم ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ آن در ﻓﺎﻛﺘﻮرﻫﺎی دﻳﮕـﺮ ارزﻳـﺎﺑﻲ رﻳﺴـﻚ آﺷـﻜﺎر ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد . ﻳﻚ ﻓﺮآﻳﻨﺪ ﻧﮕﻪ داری ﻣﻌﻤﻮل ﺑﺎﻳﺪ ﺷﺎﻣﻞ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻫﺎی زﻣﺎن ﺑﻨﺪی ﺑﺮای ﻛ ﻨﺘﺮل ﺷﻴﺮآﻻت، ﺳﻴﺴﺘﻢ ﺣﻔﺎﻇﺖ ﻛﺎﺗﺪﻳﻚ، ﻛﻨﺘﺮل و ﻛﺎﻟﻴﺒﺮه ﻛﺮد ن اﺑﺰار دﻗﻴﻖ و ﺗﺠﻬﻴﺰات اﻳﻤﻨﻲ، ﺑﺎزدﻳﺪ ﺧﻮردﮔﻲ، رﻧﮓ ﻟﻮﻟﻪ، ﺟـﺎﻳﮕﺰﻳﻦ ﺷـﺪن ﻗﻄﻌـﺎت روﻏـﻦ ﻛـﺎری اﺟـﺰای ﻣﺘﺤﺮک، ﻧﮕﻪ داری ﻣﻮﺗﻮر / ﭘﻤﭗ / ﻛﻤﭙﺮﺳﻮر، ﻛﻨﺘﺮل و آزﻣﺎﻳﺶ ﻣﺨﺎزن و ... ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد . اﻣﺎ آن ﭼﻪ ﺗﻮﺳﻂ ارزﻳـﺎب ﺑﺎﻳـﺪ ﻣـﻮرد ﺑﺮرﺳﻲ ﻗ ﺮار ﮔ ﺮدﻴ ﻗﺪرت ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ی ﻧﮕﻪ داری و در ﻗﺎﻟﺐ ﺳﻪ ﭘﺎرا ﻣ ﺘﺮ زﻳﺮ اﺳﺖ . ﺑﺎﻳﮕﺎﻧﻲ ﻛﺮدن داده ﻫﺎ .......................................... . ................ 2اﻣﺘﻴﺎز ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ زﻣﺎن ﺑﻨﺪی ..................................... . ........ .... ............... 3اﻣﺘﻴﺎز ﻓﺮآﻳﻨﺪﻫﺎ ...................................................... .. ..... ...... ............ 10اﻣﺘﻴﺎز 3 ﭘﻴﻮﺳﺖ3 ﺶﻳﭘﺎ ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ و ﻣﻨﺎﺑﻊ در آب ﻣﻌﺮض ﺧﻄﺮ ﭘﻴ ﻮﺳﺖ 3 - ﺶﻳﭘﺎ ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ و ﻣﻨﺎﺑﻊ در آب ﻣﻌﺮض ﺧﻄﺮ 07 / 10 / 94 215 ﭘﻴﻮﺳﺖ3 - ﺶﻳﭘﺎ ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ و ﻣﻨﺎﺑﻊ در آب ﻣﻌﺮض ﺧﻄﺮ پ.3 - 1 - ﻧﻘﺶ ﭘﺎﻳﺶ در ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی از ﺑﺮوز ﻳﺎ ﺗﺸﺪﻳﺪ اﺛﺮات ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔﻲ ﻧﻔﺘﻲ ﭘﺎﻳﺶ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی از آﻟﻮدﮔﻲ ﻧﺎﺷﻲ از ﺣﻮادث ﻧﺸﺖ ﻧﻔﺖ از ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ در دو ﺣﻮزه و ﻃﻲ ﺳﻪ ﻣﺮﺣﻠﻪ ﺿـﺮوری اﺳﺖ . ﺣﻮزه ﻫﺎی ﭘﺎﻳﺶ ﻋﺒﺎرﺗﻨﺪ از : اﻟﻒ- ﭘﺎﻳﺶ دوره ای آب ﻫﺎی ﺳﻄﺤﻲ در ﻣﻌﺮض ﺧﻄﺮ ﻧﺸﺖ آب ) ﻫﺎی ﺳﻄﺤﻲ ﻛﻪ ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ در ﺣـﺮﻳﻢ ﻛﻤـﻲ و ﻛﻴﻔـﻲ ﻫﺎ آن ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻪ (. اﻧﺪ ب- ﭘﺎﻳﺶ ﻣﺴﺘﻤﺮ و دوره ای ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ ) در ﺣﺮﻳﻢ ﻫﺎی ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﺳﻄﺤﻲ ( ﻣﺮاﺣﻞ اﻧﺠﺎم ﭘﺎﻳﺶ ﻋﺒﺎرﺗﻨﺪ از : – ﭘﺎﻳﺶ دوره ای و ﻣﻨﻈﻢ در ﺷﺮاﻳﻂ ﻣﻌﻤﻮل و ﭘﻴﺶ از ﺣﺎدﺛﻪ – ﭘﺎﻳﺶ ﻣﺴﺘﻤﺮ در دوره وﻗﻮع ﺣﺎدﺛﻪ و اﺟﺮای ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﭘﺎﺳﺦ – ﭘﺎﻳﺶ دوره ای ﺑﺎ دوره ﺑﺎزﮔﺸﺖ ﻛﻮﺗﺎه در دوره ﺗﺴﻜﻴﻦ اﺛﺮات در دوره ﻫﺎی ﻗﺒﻞ از ﺣﺎدﺛﻪ و ﺗﺴﻜﻴﻦ اﺛﺮات ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺳﻨﺠﻪ ﻫﺎ و ﻣﻌﻴﺎرﻫﺎﻳﻲ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ارزﻳﺎﺑﻲ وﺿﻌﻴﺖ ﺿﺮوری اﺳـﺖ . اﻳـﻦ ﺳﻨﺠﻪ ﻫﺎ ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻛﻨﻨﺪه ﻣﻮﻗﻌﻴﺖ ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺷﺮاﻳﻂ ﻋﺎدی و ﺗﺨﻤﻴﻦ اﺣﺘﻤﺎل ﺑﺮوز ﺣﺎدﺛﻪ، ﺑﺎﺷﻨﺪ . ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ ﺗﻬﻴﻪ ﻳﻚ ﺳﻴﺴﺘﻢ ﭘﺸﺘﻴﺒﺎن ﺗﺼﻤﻴﻢ ﻣﺒﺘﻨﻲ ﺑﺮ ﭘﺎﻳﺶ ﻣﺴﺘﻤﺮ ﺑﺮای ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻫﺎی ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ رﻳﺴـﻚ و ﺑﺤـﺮان ﺣـﻮادث ﻧﺸـﺖ ﻧﻔـﺖ در ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﺳﻄﺤﻲ ﺿﺮوری اﺳﺖ1 . در ﺿﻤﻦ ﻻزم ﺑﻪ ذﻛﺮ اﺳﺖ ﻛﻪ ﻣﻼﺣﻈﺎت و ﭘﻴﺶ ﻧﻴﺎزﻫﺎی ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ اﻧﺘﺨﺎب روش ﭘﺎﻳﺶ، دوره ﺑﺎزﮔﺸﺖ اﻧﺠـﺎم ﭘـﺎﻳﺶ و ﺛﺒﺖ ﻧﺘﺎﻳﺞ در ﮔﺰارﺷﺎت ﻗﺒﻠﻲ اراﺋﻪ ﺷﺪه . اﻧﺪ ﭘﺎﻳﺶ ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ در زﻣﺎن اﺣﺪاث و ﭘﺲ از اﺗﻤﺎم آن ﻣﺘﻀﻤﻦ ﻛﺎﻫﺶ اﺣﺘﻤﺎل ﺣﻮادث ﺷﻜﺴﺘﮕﻲ و ﻳﺎ ﻧﺸﺖ اﺳﺖ ﭘﺎﻳ . ﺶ ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ در ﻃﺒﻘﻪ ﺑﻨﺪی ﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻔﻲ ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻪ و ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫﺎی ﻣﺘﻌﺪدی از ﻗﺒﻴﻞ ﻣﻮﻗﻌﻴﺖ ﺧﻂ ﻟﻮﻟـﻪ، ﺷـﺮاﻳﻂ ﻣﺤﻴﻂ اﻃﺮاف ﺧﻂ ) ﺑﻪ ﻟﺤﺎظ ﺧﻮرﻧﺪﮔﻲ ( ، ﻫﺪف و ﻣﻴﺰان ﺣﺴﺎﺳﻴﺖ ﻣﺤﻴﻂ اﻃﺮاف ﺧـﻂ ﻧﺴـﺒﺖ ﺑـﻪ آﻟـﻮدﮔﻲ ﻫـﺎ ی ﻧﺎﺷـﻲ از ﺧﺮاﺑﻲ ﺧﻂ روش ﻫﺎ ی ﻣﺘﻌﺪدی ﺧﻮاﻫﺪ داﺷﺖ . در اﺳﺘﺎﻧﺪارد IPS ﺪه آﻣ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ روش ﻛﻪ اﻳﻦ ﻫﺎ ی ﭘﺎﻳﺶ ﻣﺨﺘﻠـﻒ ﻣﺤﺪوده ﻫﺎی ﻣﺘﻔﺎوﺗﻲ از اﻃﻼﻋﺎت را در اﺧﺘﻴﺎر ﻛﺎرﺑﺮ ﻗﺮار ﻣﻲ دﻫﻨﺪ ، ﻟﺬا در اﻛﺜـﺮ اوﻗـﺎت ﺣـﺪاﻗﻞ اﺳـﺘﻔﺎده از دو روش ﺑـﺮای ﻛﺴﺐ اﻃﻼﻋﺎت ﻻزم، ﺿﺮوری ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد . ﻃﺒﻘﻪ ﺑﻨﺪی ﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ ﭘﺎﻳﺶ ﺧﻄﻮط ﻋﺒﺎرﺗﻨﺪ از : – ﻃﺒﻘﻪ ﺑﻨﺪ ی ﺑﺮاﺳﺎس ﺑﺎزه زﻣﺎﻧ ﻲ ﺷﺎﻣﻞ : 1 - در اﻳﻦ ﮔﺰارش ﺗﻼش ﺑﺮای ﭘﻴﺸﻨﻬﺎد ﭼﻨﻴﻦ ﺳﻴﺴﺘﻤﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ وزارت ﻧﻴﺮو ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻣﺘﻮﻟﻲ ﺑﺨﺶ آب ﻛﺸﻮر در ﺑﺨﺸﻲ از آن ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻧﺎﻇﺮ ﺑﻮده و در ﺑﺨﺶ دﻳﮕﺮ ﻣﺴ ﻮ ول اﺟﺮای ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ . در ﺑﺨﺶ اول در ﺻﻮرت ﺗﻮاﻓﻖ ﺑﺎ وزارت ﻧﻔﺖ و ﻣﺴ ﻦﻴ وﻟﻮ ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری و اﺣﺪاث ﺧﻄﻮط، وزارت ﻧﻴﺮو درﺧﻮاﺳ ﺖ اراﺋﻪ ﻧﺘﺎﻳﺞ ﭘﺎﻳﺶ ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ را در ﻗﺎﻟﺐ از ﭘﻴﺶ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺷﺪه ای ﻣﺘﺸﻜﻞ از ﺗﻌﺪادی ﺷﺎﺧﺺ و ﭘﺎراﻣﺘﺮ، از وزارت ﻧﻔﺖ ﺧﻮاﻫﺪ داﺷﺖ . در ﺑﺨﺶ دوم ﺑﺮ ﻣﺒﻨﺎی اﺳـﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎی ﻣﻮﺟﻮد ﺑﺮای ﺗﻀﻤﻴﻦ ﻛﻴﻔﻴﺖ آب ﺑﺮای ﻛﺎرﺑﺮی ﻫﺎی ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺷﺪه، ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﭘﺎ ﻳﺶ ﺑﺮ اﺳﺎس زﻣﺎن ﺑﻨﺪی اﻧﺠﺎم ﺷﺪه، اﺟﺮا ﺷﺪه و ﻧ ﺘﺎﻳﺞ ﺛﺒﺖ و ﺑﺎﻳﮕﺎﻧﻲ ﺧﻮاﻫﻨﺪ ﺷﺪ . 216 07 / 10 / 94 دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﭘﻴﺸﮕﻴﺮی و ﺑﺤﺮان ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔﻲ ﻫﺎی ﻧﻔﺘﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ و درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ • ﺶﻳﭘﺎ ﻣﺪاوم ﺶﻳﭘﺎ • یا دوره – ﻃﺒﻘﻪ ﺑﻨﺪ ی ﺑﺮ اﺳﺎس روش اﻧﺠﺎم : در • ﻣﺤﻞ ﺶﻳﭘﺎ ) ﻫﺎ (ﻲﺪاﻧﻴﻣ ی • آزﻣﺎ ﻳ ﺸﮕﺎﻫ ﻲ ﺶﻳﭘﺎ – ﺑﺮاﺳﺎس زﻣﺎن اﻧﺠﺎم ﺶﻳﭘﺎ • ﻫﺎ ی زﻣﺎن اﺟﺮا ﺑﻴﺶ ﻛﻪ ﺑﻪ ﺗﺮ اﺛﺮات ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻫﺎ ی ﺳﺎﺧﺘﻤﺎﻧ ﻂﻴﻣﺤ ﺑﺮﻲ اﻃﺮاف ﺧﻂ ﺮﻴﻣﺴ ﺗﻮﺟﻪ دارﻧﺪ . ﺶﻳﭘﺎ • ﻫﺎ ﭘﺲ ی از اﺗﻤﺎم اﺟﺮا ﺑﻴﺶ ﻛﻪ ﺶﻳﭘﺎ ﺑﻪ ﺗﺮ ﺧـﻮردﮔ ﺑﺎزد و ،ﻲ ﻫـﺎ ﺪﻳـ ﻴـ ﻣ ی ﺪاﻧ ﻲ ﺗﺨﺮ ﻫـﺎ ﺐﻳـ ﻜـ ﻳﺰﻴﻓ ی ﻲ ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ ﺗﻮﺟﻪ دارﻧﺪ . پ.3 - 2 - ﭘﺎﻳﺶ و ﻧﻈﺎرت ﺑﺮ اﺟﺮای ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ در – ﺻﻮرﺗ ﻟﻮﻟﻪ ﺧﻂ ﻛﻪﻲ ﺴﺘﻳﺑﺎ درﻲ ﺗﻤﺎم ﻳﺎ ﻗﺴﻤﺘ ﺮﻴﻣﺴ ازﻲ ﻣﻮاز ﺧﻂ ﺑﺎ ی ﻟﻮﻟﻪ ﻗﺪ ﻳﻤﻲ اﺟﺮا ﻗﺒﻞ ﺷﻮد از ﺷـﺮوع ﺎتﻴﻋﻤﻠ اﺣﺪاث، ﻟﻮﻟﻪ ﺧﻂ ﻢﻳﺣﺮ ﻦﻴﻴﺗﻌ وﻲ ﻤﻳﻗﺪ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی و ﻧﻈﺎرت ﻋﻤﻠ ﺑﺮ ﺎتﻴـ اﺟﺮا ﻳـﻲ ﺑـﺮا ی ﺟﻠـﻮﮔ از ی ﺮﻴ ﻫﺮﮔﻮﻧﻪ ﺻﺪﻣﻪ ﻲ ﻤﻳﻗﺪ ﺧﻂ ﺑﻪ ﻣﻮردﻧ اﺳﺖ ﺎزﻴ در . ﺻﻮرﺗ ﻲ ﻋﻤﻠ ﻛـﻪ ﺎتﻴـ ﺳـﺎﺧﺘﻤﺎﻧ درﻲ ﻢﻳﺣـﺮ ﻣﻨـﺎﺑﻊ آب اﻧﺠـﺎم ﻣﻲ ﻧﺼﺐ ،ﺷﻮد ﻋﻼﻳﻢ ﻫﺸﺪاردﻫﻨﺪه ﺑﺮا ی ﭘﺮﺳﻨﻞ آﻻت ﻦﻴﻣﺎﺷ و ﺑﺮا ی ﺣﻔﻆ ﻟﻮﻟﻪ ﻢﻳﺣﺮ ﻲ ﻤﻳﻗﺪ ﺿﺮور ی اﺳﺖ . – ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﺮا ﻛﻪ اﻳﻦ ﺑﻪ ی ﻋﻤﻠ ﺎتﻴـ اﺣـﺪاث و اﻧﺠـﺎم آزﻣﺎ ﻳ ﺸـﺎت در ﻣﺤـﻞ اﺳـﺘﻔﺎده از ﻣﻨـﺎﺑﻊ آب ﺳـﻄﺤ ﻲ ﻣﺎﻧﻨـﺪ رودﺧﺎﻧﻪ ﺗﻮﺻ ﻫﺎ ﻴﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ، ﺿﺮور ی اﺳﺖ ﺗﺎ اﻗﺪاﻣﺎت ﻨﻪﻴ زﻣ در ﺮﻳز ﺣﻔﻆ رودﺧﺎﻧﻪ ﻛﻪ ی ا ﺎﭼﻪﻳ در ﻳﺎ ﺗﻌـﺮض ﺑـﻪ آن ﻢﻳﺣﺮ ﺻﻮرت ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺻﻮرت :ﺮﻧﺪﻴﮔ ﺶﻳﭘﺎ • ﻣﺪاوم ﻛﺪورت ﻦﻳﻴﭘـﺎ در آب ﺖﻴـ ﻔﻴﻛ و دﺳـﺖ ﻛﺎرﮔـﺎه ﺑـﺮا ی ﻫﺸـﺪار ﺑـﻪ ﻫﻨﮕـﺎم آﻟـﻮدﮔ اﺛـﺮ در آنﻲ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻫﺎ ی ﺳﺎﺧﺘﻤﺎﻧ ﻲ ﺎﻓﺖﻳ در • اﺳﺘﺎﻧﺪارد ﻫﺎ ی ﻪﻴﺗﺨﻠ ﭘﺴﺎب ﺑﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ ﺳﻄﺤ ازﻲ وزارت و ﺮوﻴﻧ ﻛﻨﺘﺮل ﻫﺎ ﻨﺪهﻳ آﻻ ی ﭘﺴﺎب یﺪﻴﺗﻮﻟ • ﺗﺼﻔ ﻴﻪ ﭘﺴﺎب در ی ﺪﻴﺗﻮﻟ ﺻﻮرت ﻋﺪم ﺗﺎﻣﻴﻦ ﻧﻈﺮ اﺳﺘﺎﻧﺪارد ﻫﺎ ی وزارت ﺮوﻴﻧ ﺗﻜﻤ • ﻫـﺎ ﻓﺮم ﻞﻴ ی روزاﻧـﻪ ﻛﻨﺘـﺮل ﻔـ ﻴﻛ ﻲ ﭘﺴـﺎب ﻳ در و ﺎﻓـﺖ از ﻪﻳـ ﺪﺎﻳﻴﺗ ﺷـﺮﻛﺖ آب ﻣﻨﻄﻘـﻪ ی ا ﻣﺮﺑـﻮط ﻳـﺎ و ﻛﺎرﺷﻨﺎﺳﺎن ﺳﺎزﻣﺎن ﺴﺖﻳز ﻂﻴﻣﺤ ﻣﻨﻄﻘﻪ ﻲﺎﺗﻴﻋﻤﻠ – اﻧﺠﺎم ﺑﺎزرﺳ ﻫﺎ ﻲ ی ﺟﻮش، ﻧﻔﻮذ ﻧﺎﭘﺬ ﻖﻳﻋﺎ و ی ﺮﻳ ﺑﻮدن در ) ﻣﻮرد ﻫﺎ ﻟﻮﻟﻪ ی ﭘﻮﺷﺶ ( دار ﻣﻄﺎﺑﻖ ﺿﻮاﺑﻂ ﻓﻨـ ﻲ ﻣﻨـﺪرج در اﺳﺘﺎﻧﺪارد ﻫﺎ ی ﺻﻨﻌﺖ ﻧﻔﺖ اراﺋﻪ و ﺮانﻳا ﻛﭙـ ﻲ ﮔﺰارﺷـﺎت ﺗﺎ ﻳﻴـﺪ ﺷـﺪه و ﻧﻘﺸـﻪ ﻫـﺎ ی اﺟﺮا ﻳـﻲ ﻳﻧﻤﺎ ﺑـﻪ ﻨـﺪﮔﺎن ﺷﺮﻛﺖ آب ﻣﻨﻄﻘﻪ ی ا ﻣﺮﺑﻮط ﭘﻴ ﻮﺳﺖ 3 - ﺶﻳﭘﺎ ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ و ﻣﻨﺎﺑﻊ در آب ﻣﻌﺮض ﺧﻄﺮ 07 / 10 / 94 217 پ.3 - 2 - 1 - ﺿﻮاﺑﻂ ﻓﻨﻲ ﭘﺎﻳﺶ در ﺣﻴﻦ اﺟﺮای ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ ﺑﺎ – ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﺣﺴﺎﺳ ﻴﺖ ﻣﺮاﻛﺰ آﺑ ﻲ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ آﻟﻮدﮔ ﻧﺎﺷﻲ ﻧﺸﺖ ازﻲ ﻧﻔﺖ از ﺧﻄـﻮط ﻟﻮﻟـﻪ، اﻳ ﺴـﺘﮕﺎه ﻫـﺎ ی ﺳـﻨﺠﺶ ﺧﻮردﮔ وﻲ ﺣﻔﺎﻇﺖ ﻛﺎﺗﺪ ﻢﻳﺣﺮ در ﻚﻳ ﻣﺮاﻛﺰ آﺑ ﺴﺘﻳﺑﺎﻲ درﻲ ﻓﻮاﺻﻞ 250 ﺗﺎ300 ﻣﺘﺮ ) ی اﺳﺘﻨﺎد ﺑﻨﺪ ﺑﻪ 6-2-5-3 از اﺳﺘﺎﻧﺪارد IPS-C-TP-820 (ﻧﺼﺐ ﺷﻮﻧﺪ . – اﻳ ﺴﺘﮕﺎه ﻫﺎ ی ﺳﻨﺠﺶ ﺧﻮردﮔ وﻲ ﺣﻔﺎﻇﺖ ﻛﺎﺗﺪ در ﻚﻳ ﺗﻘﺎﻃﻊ ﺧﻄﻮط ﺑﺎ ﻣﺮاﻛﺰ آﺑـ ﻳﺑﺎﻲ ﺴـﺘ دو درﻲ ﻃـﺮف ﻣﺤـﻞ ﺗﻘﺎﻃﻊ ﻧﺼﺐ ﮔﺮدﻧﺪ . – اﺳﺘﻔﺎده از Corrosion Coupon در ﻣﻨﺎﻃﻖ واﻗﻊ در ﺣﺮﻳﻢ ﻣﺮاﻛﺰ آﺑﻲ ﺑﻪ وﻳﮋه در ﺧﺎک ﻫﺎی ﻣﺮﻃﻮب و ﺧﻮرﻧﺪه در ﻓﻮاﺻﻞ ﭘﻴﺸﻨﻬﺎد ﺷﺪه ﺗﻮﺳﻂ اﺳﺘﺎﻧﺪارد IPS-I-TP-802 ﺿﺮوری اﺳﺖ . – اﺳﺘﻔﺎده از Corrosion Coupon در ﻣﺤﻞ ﺗﻘﺎﻃﻊ ﺧﻄﻮط ﺑﺎ ﻣﺮاﻛﺰ دو در ،ﻲ آﺑ ﻃﺮف ﻣﺤﻞ ﺗﻘﺎﻃﻊ ﺗﻮﺻ ﻣﻲ ﻪﻴ .ﺷﻮد ﺎﺗﻴﻋﻤﻠ – ﻞ،ﻴﻗﺒ ازﻲ اﻧﺤﺮاف رودﺧﺎﻧﻪ، ﺣﻔﺎر ﺮﻳز ی ﻣﺮﻛﺰ ،ﻲ آﺑ ﺣﻔﺮ ﺗﺮاﻧﺸﻪ در ﺑﺴـﺘﺮ رود، ﺟﺎﮔـﺬار ی ﻟﻮﻟـﻪ، ﭘﺮﻛـﺮدن ﺗﺮاﻧﺸﻪ ﺗﺮاز ﻫﻢ و ﻛﺮدن ﺑﺴﺘﺮ ﭘﺲ رود ﻗﺮار از دادن ﻟﻮﻟﻪ ﺴﺘﻳﺑﺎ درﻲ ﺣﻀـﻮر ﻣﻬﻨـﺪس ﻧـﺎﻇﺮ ﻳﻧﻤﺎ و ﻨـﺪﮔﺎن ) ﻧـﺎﻇﺮ ( ﻲﻓﻨ ﺷﺮﻛﺖ آب ﻣﻨﻄﻘﻪ و ی ا ﺳﺎزﻣﺎن ﻧﻬﺎ ﻳﻴﺪﺎﺗ ﺑﺎ و ﺴﺖﻳز ﻂﻴﻣﺤ ﻳﻲ آﻧﺎن ﺻﻮرت .ﺮدﻳﭘﺬ پ.3 - 3 - ﭘﺎﻳﺶ ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ در ﺣﺮﻳﻢ ﻫﺎی ﻣﻨﺎﺑﻊ آب در ﻣﺮﺣﻠﻪ ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری ﻃﺒﻘﻪ ﺑﻨﺪی روش ﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ ﭘﺎﻳﺶ ﺑﺮاﺳﺎس ﻫﺪف، ﺑﻪ ﺗﻌﻴﻴﻦ روش ﻣﻨﺎﺳﺐ ﻛﻤﻚ ﺧﻮاﻫﺪ ﻧﻤﻮد . در ﻛﺸﻮرﻫﺎی ﻧﻴﻮزﻳﻠﻨـﺪ و اﺳﺘﺮاﻟﻴﺎ، دو ﻧﻮع ﻣﻬﻢ ﭘﺎﻳﺶ ﺑﺮاﺳﺎس اﻫﺪاف اوﻟﻴﻪ دﺳﺘﻮر ﻛﺎر ﭘﺎﻳﺶ ﻣﺸﺨﺺ ﺷﺪه . اﻧﺪ – ﻧﻮع اول : اﻃﻼﻋﺎﺗﻲ را در ارﺗﺒﺎط ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ ﺑﺎ ﻋﻤﻠﻴﺎت ﭘﺎﺳﺦ ﺑﻪ آﻟـﻮدﮔﻲ ﻧﻔﺘـﻲ ﻣﺎﻧﻨـﺪ اﻃﻼﻋـﺎت ﻣـﻮرد ﻧﻴـﺎز ﺑـﺮای ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی ﻳﺎ اﺟﺮاﻳﻲ ﻛﺮدن اﺳﺘﺮاﺗﮋی ﻫﺎی ﭘﺎک ﺳﺎزی در اﺧﺘﻴﺎر ﻗﺮار دﻫﺪ ﻣﻲ . – ﻧﻮع دوم : ﺑﻪ اﻫﺪاف ﻏﻴﺮ ﻋﻤﻠﻴﺎﺗﻲ ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻮده و ﺷﺎﻣﻞ ﻲﺎﺑﻳ ارز ﺧﺴﺎرات ﻛﻮﺗﺎه ﻣﺪت وارد ﺑﺮ ﻣﺤـﻴﻂ زﻳﺴـﺖ و ﻳـﺎ ارزﻳﺎﺑﻲ ﻫﺎی ﺑﻠﻨﺪﻣﺪت ) ﺗﺮ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺑﺎزﻳﺎﺑﻲ ( ، ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻣﺤﺾ ﻋﻠﻤﻲ و ﺗﻤﺎﻣﻲ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﭘﺲ از واﻗﻌﻪ ﻣﻲ .ﺷﻮد اﻫﺪاف ﭘﺎﻳﺶ و در ﭘﻲ آن ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻧﻮع ﭘﺎﻳﺶ ﻫﻨﮕﺎﻣ ﻛﻪ ﻲ ﻣﻘﻴﺎس ﺣﺎدﺛﻪ و ﻃﺮاﺣﻲ روش اﻧﺠﺎم ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻣﻄﺮح ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ از اﻫﻤﻴﺖ ﺑﺮﺧﻮردار ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ ) ﺟﺪول پ .3 - 1( 218 07 / 10 / 94 دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﭘﻴﺸﮕﻴﺮی و ﺑﺤﺮان ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔﻲ ﻫﺎی ﻧﻔﺘﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ و درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ ﺟﺪول پ .3 - 1 - اﻧﻮاع ﭘ ﺎﻳﺶ و ﺧﺼﻮﺻﻴﺎت و ﺿﻮاﺑﻂ ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ آن ﻫﺎ اﻧﻮاع روش ﻫﺎی ﭘﺎﻳﺶ ﺧﺼﻮﺻﻴﺎت ﻳﺎ ﺿﻮاﺑﻂ ﻧﻮع ﺗﻮﺻﻴﻒ ﻧﻮع1 ﭘﺎﻳﺶ ﺑﺎ ﻫﺪف اوﻟﻴﻪ ﻓﺮاﻫﻢ ﻛﺮدن اﻃﻼﻋﺎت ﺑﺮای ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی و اﺟﺮاﻳﻲ ﻛﺮدن ﻋﻤﻠﻴﺎت ﭘﺎﺳﺦ ﺑﻪ ﺣﺎدﺛﻪ ﻧﺸﺖ ﻓﻌﻠﻲ ﺻﻮرت ﻣﻲ ﭘﺬﻳﺮد ﻋﻤﻮﻣﺎ ﻧﺘﺎﻳﺞ ﻌﺎﻳﺳﺮ ﻣﻮرد ﻧﻴﺎزﻧﺪ ﻛﺎرﻫﺎی آﻣﺎری ﻛﻢ ﺗﺮی ﻣﻮرد ﻧﻴﺎزﻧﺪ ) ﺗﻌﺪاد ﻧﻤﻮﻧﻪ ﻫﺎ و ﻣﺤﻞ ﻫﺎی ﻧﻤﻮﻧﻪ ﮔﻴﺮی ﻛﻢ ﺗﺮﻧﺪ ( ﻧﻴﺎز ﻛﻢ ﺗﺮ ﺑﺮای ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ ﺳﺎﻳﺖ ﻫﺎی ﻛﻨﺘﺮل و ﻳﺎ ﺑﺮای ﻧﺸﺎن دادن ﺷﺮاﻳﻂ ﭘﺎﻳﻪ ﺗﻤﺮﻛﺰ ﺑﺮ روی زﻳﺴﺖ ﮔﺎه ﻫﺎی اﺻﻠﻲ ﻳﺎ ﮔﻮﻧﻪ ﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﺷﺎﺧﺺ ﺳﻼﻣﺖ ﺑﻴﻮﻟﻮژﻳﻜﻲ ﻣﻨﻄﻘﻪ ﻫﺴﺘﻨﺪ و از ارزش » « ﺧﺎﺻﻲ ﺑﺮﺧﻮردارﻧﺪ ﻳﺎ زﻣﺎن ﺗﺮﻣﻴﻢ ﺑﻠﻨﺪﻣﺪﺗﻲ دارﻧﺪ . ﺷﺎﻣﻞ ﺶﻳﭘﺎ ﻗﺒﻞ از ﺎتﻴﻋﻤﻠ ﭘﺎﺳﺦ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺗﻮﺳﻂ ﺳﺎزﻣﺎن ﻫﺎ ی ﻧﻈﺎرﺗ ﻲ اﻧﺠﺎم ﻣﻲ ﺷﻮد .اﻗﺪاﻣﺎﺗ ﻞﻴﻗﺒ ازﻲ ﺶﻳﭘﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﻋﻮاﻣﻞ ﺷﻴﻤﻴﺎ ﻳﻲ ﻞﻴﻗﺒ از ﭘﺮاﻛﻨﻨﺪه ﻫﺎ 1 ﻢﻴﺗﺮﻣ ﺎﻳ ﻛﻨﻨﺪه ﻴﺑ یﻫﺎ ﻮﻟﻮژ ﻳﻚ2 ﺷﺎﻣﻞ ﭘﺎﻳﺶ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ اﺛﺮات زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ ﻳﺎ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻣﻴﺰان ﺣﺴﺎﺳﻴﺖ ﻣﻨﺎﺑﻊ ﺑﻪ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ واﻛﻨﺶ ﻣﻲ ﺷﻮد ﻧﻮع2 ﭘﺎﻳﺶ ﺑﺎ ﻫﺪف اوﻟﻴﻪ ای ﻏﻴﺮ از ﻓﺮاﻫﻢ ﻛﺮدن اﻃﻼﻋﺎت ﺑﺮای اﺳﺘﻔﺎده در ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی ﻳﺎ اﺟﺮاﻳﻲ ﻛﺮدن ﻋﻤﻠﻴﺎت ﭘﺎﺳﺦ ﺑﻪ ﺣﺎدﺛﻪ ﻧﺸﺖ ﻓﻌﻠﻲ ﺻﻮرت ﻣﻲ ﭘﺬﻳﺮد ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﻧﻴﺎزﻣﻨﺪ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻃﻮﻻﻧﻲ ﻣﺪت ﺗﺮ ﺑﻮده و ﻓﺮآﻳﻨﺪ ﭘﺎﻳﺶ ﻓﺮاﺗﺮ از ﻣﺤﺪوده زﻣﺎﻧﻲ و ﻣﻜﺎﻧﻲ ﻋﻤﻠﻴﺎت یﺳﺎز ﭘﺎک ﺗﻮﺳﻌﻪ ﭘﻴﺪا ﻛﻨﺪ ﺑﻪ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻛﺎﻣﻞ آﻣﺎری از ﻗﺒﻴﻞ ﻧﻤﻮﻧﻪ ﮔﻴﺮی و ﻣﻜﺎن ﻫﺎی ﻧﻤﻮﻧﻪ ﮔﻴﺮی ﺑﻪ ﺗﻌﺪاد زﻳﺎد ﻧﻴﺎز ﺧﻮاﻫﺪ داﺷﺖ. ﻧﻴﺎزﻣﻨﺪ ﻛﻨﺘﺮل ﺑﺎ ﻛﻴﻔﻴﺖ ﺑﺎﻻی ﻣﻨﺎﻃﻖ اﺳﺖ ﭘﺎﻳﺶ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﺧﺎرج از ﻣﺤﺪوده زﻣﺎﻧﻲ ﻛﻪ از ﺗﻮاﻧﺎﻳﻲ آﻟﻮده ﻛﻨﻨﺪه ﺑﺮای ﺗﺎﻣﻴﻦ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻳﺎﺑﺪ. ﭘﺎﻳﺶ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ در ﭼﻨﺪﻳﻦ ﻣﺮﺣﻠﻪ ﻗﺒﻞ، ﻫﻨﮕﺎم و ﺑﻌﺪ از ﺣﺎدﺛﻪ ﺻﻮرت ﺑﮕﻴﺮد ﻛﻪ ﺑﻪ ﻧﺤـﻮه ﭘﺎﺳـﺦ ﻧﻴـﺰ ﻣـﺮﺗﺒﻂ ﻣـﻲ ﺑﺎﺷـﺪ . ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ داﺷﺘﻦ ﺗﻮﺻﻴﻔﻲ از ﻣﺮاﺣﻞ ﻣﺨﺘﻠﻒ ﭘﺎﻳﺶ ﺑﺮاﺳﺎس ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ زﻣﺎن ﺑﻨﺪی ﺑﻪ ﺗﻌﻴﻴﻦ اﻫﺪاف، ﻣﺤﺪوده ﻋﻤﻠﻴـﺎت و ﻃﺮاﺣـﻲ ﺳﻴﺴﺘﻢ و ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﭘﺎﻳﺶ ﻣﻨﺎﺳﺐ ﻛﻤﻚ ﺧﻮاﻫﺪ ﻧﻤﻮد . ) ﺟﺪول پ .3 - 2( ﺟﺪول پ .3 - 2 - ﺗﻮﺻﻴﻒ ﻣﺮاﺣﻞ ﻣﺨﺘﻠﻒ از اﻧﻮاع ﭘﺎﻳﺶ آﻟﻮدﮔﻲ ﻧﻔﺘﻲ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﻣﺮﺣﻠﻪ ﭘﺎﺳﺦ ﺗﻮﺻ ﻴﻒ ﻧﺤﻮه ﺶﻳﭘﺎ ﻣﺮﺣﻠﻪ اول ﻗﺒﻞ ﻧﺸﺖ از اﻳﻦ ﻣﺮﺣﻠﻪ ﺶﻳﭘﺎ اﺳﺎﺳ ﻲ ﺑﻮده ﻣﻲ و ﺗﻮاﻧﺪ ﺷﺎﻣﻞ اﻗﺪاﻣﺎت ﻃﻮﻻﻧ ﻲ ﻣﺪت ﺎسﻴﻣﻘ در و ﻫﺎ ی ﺑﺰرگ ﺑﺎﺷﺪ .ﻧﻘﺎط ﻛﻨﺘﺮﻟ ﺑﻪﻲ ﺧﻮﺑ ﻲ ﺗﺎﺳﻴﺲ و ﺷﺪه ﻃﺮاﺣ ﻲ روش ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﻣﻲ ﺶﻳﭘﺎ و ﺗﻮاﻧﺪ ﺑﻪ ﻣﺮور زﻣﺎن اﺻﻼح ﺷﻮد ﺑﻪ . درﻲ ﺸﻳﭘﺎ ﻦﻴﭼﻨ ،ﻲﻛﻠ ﻃﻮر ﻣﻨﺎﻃﻖ ﭘﺮﺧﻄﺮ در ﻳﺎ و ﻣﻨﺎﺑﻌ ﻛﻪﻲ ﺣﺴﺎس ﻧﺸﺖ ﺑﻪ ﺑﻮده اوﻟﻮ در ﻳﺎ ﻳﺖ ﻣﺤﺎﻓﻈﺖ ﻧﮕﻪ و داری اﻧﺠﺎم ﺧﻮاﻫﺪ .ﺷﺪ ﻣﺮﺣﻠﻪ دوم ﺑﻌﺪ ﻧﺸﺖ از ﻗﺒﻞ – از ﺑﺮوز اﺛﺮات ﻦﻳا درﺶﻳﭘﺎ ﻣﺮﺣﻠﻪ ﺑﻪ ﺻﻮرت واﻛﻨﺸ ﻲ اﻧﺠﺎم ﺷﺪه و ﻣﻌﻤﻮﻻ ﺴﺘﻳﺑﺎ درﻲ ﻓﺎﺻﻠﻪ ﻛﻮﺗﺎﻫ ﻲ ﻃﺮاﺣ وﻲ اﺟﺮا ﺷﻮد .ﺑﻨﺎﺑﺮا ﻦﻳ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻧﺨﺴﺘ ﻴﻦ اﻗﺪاﻣﺎت ﺴﺘﻳﺑﺎ ﻲ ﻗﺒﻞ از ﺑﺮوز اﺛﺮات ﻋﻜﺲ ﻫﺎ ﻳﻲ از ﻣﺤﻞ ﺣﺎدﺛﻪ ﻪﻴﺗﻬ ﻛﻨﻨﺪ ﻦﻳا در . ﻣﺮﺣﻠﻪ اﺳﺘﻘﺮار ﻧﻘﺎط ﻛﻨﺘﺮﻟ ﻲ ﻗﺎﺑﻞ اﻋﺘﻤﺎد ﺎرﻴﺑﺴ دﺷﻮار اﺳﺖ . ﻣﺮﺣﻠﻪ ﺳﻮم ﺑﻌﺪ از ﺑﺮوز اﺛﺮات ﻗﺒﻞ – از یﺳﺎز ﭘﺎک ﺶﻳﭘﺎ ﺳﻮاﺣﻞ و ﻣﻨﺎﺑﻊ ﺗﺤﺖ آب ﺗﺎﺛﻴﺮ ﻧﺸﺖ ﻧﻔﺖ ﻦﻳا در ﻣﺮﺣﻠﻪ ﺻﻮرت ﻣﻲ ﮔﻴﺮد ﺗﺎ ﻣﻘﺪار ﺧﺴﺎرات و اﺛﺮات ﻗﺒﻞ از اﻧﺠﺎم اﻗﺪاﻣﺎت ﺳﺎز ﭘﺎک ﻦﻴﻴﺗﻌ ی ﮔﺮدد . ﻣﺮﺣﻠﻪ ﭼﻬﺎرم یﺳﺎز ﭘﺎک اﻳﻦ ﻣﺮﺣﻠﻪ از ﺎتﻴﻋﻤﻠ درﺶﻳﭘﺎ ﻫﻨﮕﺎم اﻧﺠﺎم اﻗﺪاﻣﺎت ﭘﺎک ﺳﺎز ی ﺻﻮرت ﻣﻲ ﮔﻴﺮد. ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻣﺜﺎل ﺶﻳﭘﺎ و ﻧﻈﺎرت ﺑﺮ ﻣﻮﻓﻘ ﺛﺮﻮﻣ ﻳﺎ ﺖﻴ ﺑﻮدن ﺳﺎز ﭘﺎک ﻨﺪﻳﻓﺮآ ﺎﻳ ی ﺑﻬﺒﻮد ﻳﺎ آب ﺖﻴﻔﻴﻛ ﻣﻨﺎﺑﻊ ﺑﻴ ﻮﻟﻮژ ﻦﻳا در ﻚﻳ ﻣﺮﺣﻠﻪ ﮔﻨﺠﺎﻧﺪه ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . ﻣﺮﺣﻠﻪ ﭘﻨﺠﻢ ﺑﻌﺪ ﺳﺎز ﭘﺎک از ﻗﺒﻞ – ی ﺎنﻳﭘﺎ از ﺎتﻴﻋﻤﻠ ﭘﺎﺳﺦ ﺑﺮﺶﻳﭘﺎ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﭘﺲ از ﺗﻮﻗﻒ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﭘﺎک یﻫﺎ و یﺳﺎز ﻗﺒﻞ ﺎنﻳﭘﺎ ﺎتﻴﻋﻤﻠ ﭘﺎﺳﺦ ﻦﻳا در ﻣﺮﺣﻠﻪ ﺻﻮرت ﺧﻮاﻫﺪ ﺮﻓﺖﻳﭘﺬ ﻛﻪ ﻣﻌﻤﻮﻻ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻫﺎ ﺶﻳﭘﺎ ی ﻛﻮﺗﺎه ﻣﺪت ﺑﻪ اﺟﺮا در ﺧﻮاﻫﺪ آﻣﺪ . درواﻗﻊ اﻳﻦ اﻗﺪاﻣﺎت ﺑﺮا ﻧﻬﺎﻲ ﺎﺑﻳ ارز ی ﻳﻲ ﺎتﻴﻋﻤﻠ ﺳﺎز ﭘﺎک و ی ﺻﺪور ﻣﻮاﻓﻘﺖ ﺎتﻴﻋﻤﻠ ﺎنﻳﭘﺎ ﭘﺎﺳﺦ ﺻﻮرت . ﺮﻧﺪﻳﭘﺬ ﻲﻣ ﻣﺮﺣﻠﻪ ﺷﺸﻢ ﭘﺲ از اﺗﻤﺎم ﺎتﻴﻋﻤﻠ ﭘﺎﺳﺦ اﻳﻦ ﻣﺮﺣﻠﻪ ﺶﻳﭘﺎ از ﺷﺎﻣﻞ ﻪﻴﻛﻠ اﻗﺪاﻣﺎت ﭘﺲﻲﺸﻳﭘﺎ ﻳﻚ از ﺣﺎدﺛﻪ ﻣﻌﻤﻮل ﺑﻮده ﻣﻲ و ﺗﻮاﻧﺪ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻛﻮﺗﺎه ﻣﺪت، ﻣﺪت ﺎنﻴﻣ ﻳﺎ و ﻃﻮﻻﻧ ﻣﺪت ﻲ ﺑﺎﺷﺪ . 1- Dispersants 2- Bioremediation Agents ﭘﻴ ﻮﺳﺖ 3 - ﺶﻳﭘﺎ ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ و ﻣﻨﺎﺑﻊ در آب ﻣﻌﺮض ﺧﻄﺮ 07 / 10 / 94 219 ﻣﺮﺣﻠﻪ ﻣﺮﺣﻠﻪ اول ﻣﺮﺣﻠﻪ دوم ﻣﺮﺣﻠﻪ ﺳﻮم ﻣﺮﺣﻠﻪ ﭼﻬﺎرم ﻣﺮﺣﻠﻪ ﭘﻨﺠﻢ ﻣﺮﺣﻠﻪ ﺷﺸﻢ ﭘﺎﺳﺦ ﻗﺒﻞ از ﻧﺸﺖ ﻋﻤﻠﻴﺎت ﭘﺎﺳﺦ ) ﭘﺲ از ﻧﺸﺖ( ﭘﺲ از ﭘﺎﺳﺦ اﺛﺮ ﻗﺒﻞ از ﺑﺮوز اﺛﺮات ﭘﺲ از ﺑﺮوز اﺛﺮات ﭘﺎک ﺳﺎزی ﻗﺒﻞ از ﻧﺸﺖ ﻗﺒﻞ از ﭘﺎک ﺳﺎزی ﭘﺎک ﺳﺎزی ﭘﺲ از ﭘﺎک ﺳﺎزی ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎی ﭘﺎﻳﺶ ﻧﻮع دوم اﻳﺠﺎب ﻣﻲ ﻛﻨﺪ ﻛﻪ اﻳﻦ ﻧﻮع از ﭘﺎﻳﺶ ﺗﻨﻬﺎ در ﻣﻮاﻗﻊ ﺧﺎﺻﻲ از ﻗﺒﻴـﻞ ﺗـﺎﻣﻴﻦ اﻳـﻦ ﻫﺰﻳﻨـﻪ ﻫـﺎ از ﺳﻮی ﺑﻴﻤﻪ ﺑﺨﺶ آﻟﻮده ﻛﻨﻨﺪه و ﻳﺎ ﻟﺰوم ﭘﻴﮕﺮد ﻗﺎﻧﻮﻧﻲ ﺑﺮای ارزﻳﺎﺑﻲ ﻫﺎ ﺻﻮرت ﭘﺬﻳﺮد . ﺟﺪول پ .3 - 3 - ﻣﺜﺎل ﻫﺎﻳﻲ از ﭘﺎﻳﺶ ﻧﻮع 1 و2 ﻫﻨﮕﺎم ﭘﺎﺳﺦ ﺑﻪ ﺣﺎدﺛﻪ ﻧﺸﺖ ﻓﻌﺎﻟ ﻴﺖ ﻧﻮع ﺶﻳﭘﺎ 1 ﻧﻮع ﺶﻳﭘﺎ 2 ﻧﻈﺎرت ﻧﺸﺖ ﺑﺮ ﻧﻈﺎرت ﺑﺮا ﻳ ی ﺎﻓﺘﻦ ﻦﻴﻴﺗﻌ ﻣﺤﻞ ﻧﻔﺖ ﺑﺮ اﺳﺎس ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻳﺎ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻫﺎ ی ﭘﺎﺳﺦ ﻧﻈﺎرت ﺑﺮا ﻳ ی ﺎﻓﺘﻦ ﻣﻨﺒﻊ ﻧﺸﺖ ﺟﻬﺖ یﺮﻴﮕﻴﭘ ﻫﺎ ی ﻗﺎﻧﻮﻧ ﻲ ﺷﻨﺎﺳﺎ ﻳﻲ ﻣﻨﺒﻊ ﻧﻔﺖ ﻳﺎ ﻣﻮاد ﻳﻲﺎﻴﻤﻴﺷ اﻧﺠﺎم ﺑﺮرﺳ ﻫﺎﻲ یﺑﺮا ﺗﺸﺨ ﻴﺺ ﻣﻨﺒﻊ ﻧﺸﺖ ﺟﻬﺖ ﺟﻠﻮﮔ ﺮﻴ از ی ﻧﺸﺖ ﻳﺎ و آﻟﻮدﮔ ﻲ، ﺑﺮاﺳﺎس ﺷﻨﺎﺳﺎ ﻳﻲ ﻣﻮاد ﻧﺸﺖ ﻳﺎﻓﺘﻪ ﺗﺎ ) ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ ﺑﻬﺘﺮ از ی رﻓﺘﺎر ﻣﻮاد ﻧﺸﺘ ﺑﻪﻲ دﺳﺖ ﻳﺎ و ،(ﺪﻳآ اﻧﺠﺎم ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی ﺑﺮا ی ﭘﺎﺳﺦ . اﻧﺠﺎم ﺑﺮرﺳ ﺑﺮا ﻫﺎ ﻲ ی ﺷﻨﺎﺳﺎ ﻳﻲ ﻣﻨﺒﻊ ﻧﺸﺖ ﺟﻬﺖ ﻫﺎ یﺮﻴﮕﻴﭘ ی ﻗﺎﻧﻮﻧ ﻲ ﻦﻴﻴﺗﻌ ﺧﻮاص ﻧﻔﺖ اﻧﺠﺎم ﺑﺮرﺳ ﻳﻲﺎﻴﻤﻴﺷﻳﺎ /وﻲﻜﻳﺰﻴﻓ یﻫﺎﻲ ﺟﻬﺖ ﻲﺎﺑﻳ ارز ﺖﻳﻛﻔﺎ ﺎتﻴﻋﻤﻠ ﭘﺎﺳﺦ ﺶﻴﭘ ﻳﺎ ﻲ ﻨﻴﺑ رﻓﺘﺎر ﻧﻔﺖ و اﺛﺮات ﻂﻴﻣﺤ ﺑﺮ آن اﻧﺠﺎم ﺑﺮرﺳ ﻫﺎﻲ ﻜﻳﺰﻴﻓ ی ﺎﻴﻤﻴﺷ ﻳﺎ /وﻲ ﻳﻲ ﺟﻬﺖ ﺎﺑﻳ ارز ﻲ ﭘﺘﺎﻧﺴ ﺐﻴ آﺳ ﻞﻴ رﺳﺎﻧ ﻲ اﻗﺘﺼﺎد ﻲﻄﻴﻣﺤ ﺴﺖﻳز و ی ﺷﻨﺎﺳﺎ ﻳﻲ ﻧﻘﺎط ﻳﺎ ﻣﻨﺎﺑﻊ ﺣﺴﺎس ﻧﻈﺎرت یﺑﺮاﻲﻨﻴ زﻣ یﻫﺎﺶﻳﻤﺎﻴﭘﻳﺎ و ﻦﻳﺗﺪو اوﻟﻮ ﻫﺎﺖﻳ ی اﻗﺪاﻣﺎت ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﺟﻬﺖ ﺑﺮرﺳ ﻲ ﺧﺴﺎرات ﻲ ﺎﺑﻳ ارز ﻳﺎ و ﺧﺴﺎرات ﺟﻬﺖ ﻫﺎ یﺮﻴﮕﻴﭘ ی ﻗﺎﻧﻮﻧ ﻳﺎ وﻲ وﺻﻮل ﺧﺴﺎرات اﻧﺠﺎم ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﺟﻬﺖ وارد ﻛﺮدن ﭘﺘﺎﻧﺴ ﺐﻴ آﺳ یﻫﺎﻞﻴ رﺳﺎﻧ درﻲ اوﻟﻮ ﻫﺎ ﺖﻳ ی ﭘﺎﺳﺦ ﺎﺑﻳ ارز ﺖﻴﻔﻴﻛﻲ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﺶﻳﭘﺎ ﺟﻬﺖ ﺑﺎزده اﺛﺮات ﻳﺎ ﺪﻴﻣﻔ ﭘﺘﺎﻧﺴ ﻴﻞ اﺛﺮات ﻣﺨﺮب روش ﻫﺎ ﺎﻴﻤﻴﺷ وﻲ ﻜﻳﺰﻴﻓ ی ﻳﻲ ﺑﻪ ﻛﺎر ﮔﺮﻓﺘﻪ در ﺷﺪه ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﭘﺎﺳﺦ اﻧﺠﺎم ﺶﻳﭘﺎ ﺟﻬﺖ ﻦﻴﻴﺗﻌ ﺧﺴﺎرات واﻗﻌ ﻳﺎ وﻲ ﭘﺘﺎﻧﺴ ﻴﻞ ﺧﺴﺎرات اﺣﺘﻤﺎﻟ درﻲ ﺻﻮرﺗ ﻛﻪﻲ اﻃﻼﻋﺎت آور ﮔﺮد ی ﺷﺪه ﺗﻨﻬﺎ ﻴﭘ در ﮕﺮدﻫﺎ ی ﻗﺎﻧﻮﻧ اﺧﺬ ،ﻲ ﺧﺴﺎرات ﻳﺎ و ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﺻﺮف ﻋﻠﻤ ﻲ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار .ﺮﻧﺪﻴﮔ ارﮔﺎﻧ یﻫﺎ ﺴﻢﻴ زﻧﺪه ﻣﻮﺟﻮد در ﺳﺘﻮن آب اﺛﺮات ﺑﺨﺶ ﺑﺮ ﻼتﻴﺷ ﺑﻪﺶﻳﭘﺎ ﻣﻨﻈﻮر ﺖﻳﺮﻳﻣﺪ ﺑﻬﺘﺮ ﻴﺷ،ﻼت و ﺟﻠﺐ ﺗﻮﺟﻪ اﻓﻜﺎر ﻋﻤﻮﻣ وﻲ رﺳﺎﻧﻪ در ﻫﺎ ارﺗﺒﺎط ﺑﺎ ﺧﺴﺎرات اﺣﺘﻤﺎﻟ ﻲ ﻧﺸﺖ ﻧﻔﺖ و ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﭘﺎﺳﺦ در ﺳﻼﻣﺖ ﻣﺎﻫﻲ و ﻫﺎ ﻣﺼﺮف ﻛﻨﻨﺪﮔﺎن ﻫﺎ آن ﺻﻮرت ﻣﻲ ﮔﻴﺮد . اﻧﺠﺎم ﺶﻳﭘﺎ ﺟﻬﺖ ﻦﻴﻴﺗﻌ ﻛﻤ ﻲ ﻛﺮدن اﺛﺮات ﻧﺸﺖ ﻧﻔﺖ ﻳﺎ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻫﺎ ی ﭘﺎﺳﺦ ﺑﻪ و ﻣﻨﻈﻮر ﭘﻴ ﮕﺮدﻫﺎ ی ﻗﺎﻧﻮﻧ ﻲ ﺎﺑﻳ ارز ،ﻲ ﺧﺴﺎرات ﻳﺎ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻋﻠﻤ ﻲ ﺻﻮرت ﻣﻲ ﮔﻴﺮد . ﻫﺎﻲﺎﺑﻳ ارز ی ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﺧﻄﻮط ﺳﺎﺣﻠ ﻲ ﺑﻪ ﺶﻳﭘﺎ ﻣﻨﻈﻮر ﺳﺎز ﻨﻪﻴﺑﻬ ی روش یﺳﺎز ﭘﺎک ﺳﻮاﺣﻞ، ﻓﺮﻣﻮﻟﻪ ﻛﺮدن اوﻟﻮ یﺳﺎز ﭘﺎک ﺎتﻴﻋﻤﻠ ﺖﻳﻛﻔﺎ ﻦﻴﻴﺗﻌ ﻳﺎ و ﻫﺎ ﺖﻳ ﺻﻮرت ﻣﻲ ﮔﻴﺮد . ﻣﻄﺎﻟﻌﺎﺗ ﺑﺮاﻲ ﻦﻴﻴﺗﻌ ی رﻓﺘﺎر ﺑﺎﻗﻲ اﺛﺮ و ﻣﺎﻧﺪه ﻧﻔﺖ ﺑﺎ و اﻫﺪاف ﻋﻠﻤ وﻲ اﻧﺠﺎم ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﺑﻠﻨﺪﻣﺪت ﺻﻮرت .ﺮدﻳﭘﺬ ﻲﻣ ﻛﻴﻔﻴﺖ رﺳﻮﺑﺎت ) اﺛﺮات ﺑﺎﻗﻲ ﻣﺎﻧﺪه ﻧﻔﺖ در رﺳﻮﺑﺎت ( اﺛﺮات ﺑﺮ ﻣﻮﺟﻮدات ﺑﺰرگ ﻲ آﺑ ﺟﺜﻪ ﻳﺎ و ﻣﻮﺟﻮدات زﻧﺪه در ﺳﻮاﺣﻞ یﺑﺮا یﻫﺎﻲﺎﺑﻳ ارز اﺛﺮات ﻲﻣﻨﻔ ﺣﺎدﺛﻪ ﻧﺸﺖ ﻳﺎ ﺎتﻴﻋﻤﻠ ﭘﺎﺳﺦ ﺑﺮ زﻧﺪﮔ ﻲ ﻣﻮﺟﻮدات زﻧﺪه ﻣﺮﺗﺒﻂ در و ﺻﻮرت اﻣﻜﺎن ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی ﺑﺮا ی اﻗﺪاﻣﺎت ﭘﺎﺳﺦ ﺑﺮا ﺎتﻴﺣ ی وﺣﺶ ﺻﻮرت ﺧﻮاﻫﺪ ﮔﺮﻓﺖ . اﻧﺠﺎم ﺶﻳﭘﺎ ﺟﻬﺖ ﻦﻴﻴﺗﻌ ﻛﻤ ﻲ ﻛﺮدن اﺛﺮات ﻧﺸﺖ ﻧﻔﺖ ﻳﺎ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻫﺎ ی ﭘﺎﺳﺦ ﺑﻪ و ﻣﻨﻈﻮر ﭘﻴ ﮕﺮدﻫﺎ ی ﻗﺎﻧﻮﻧ ﻲ ﺎﺑﻳ ارز ،ﻲ ﺧﺴﺎرات ﻳﺎ اﻫﺪاف ﻋﻠﻤ ﻲ ﺻﻮرت ﻣﻲ ﮔﻴﺮد . اﺛﺮات ﺮﻳﺳﺎ ﺑﺮ ﻣﻮﺟﻮدات زﻧﺪه )ﮔﻴ ﺎﻫﺎن /ﺣﻴ ﻮاﻧﺎت ( ﺳﺎﻛﻦ و آب در ﺧﺸﻜ ﻲ ﻲ ﺎﺑﻳ ارز اﺛﺮات ﻣﻨﻔ ﻲ ﺎتﻴﻋﻤﻠ ﭘﺎﺳﺦ از اﻋﻢ اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻮاد از ﻧﻔﺖ ﻨﺪهﻳﺷﻮ ،ﻳﻲﺎﻴﻤﻴﺷ ﺎتﻴﻋﻤﻠ ﻳﺎ و ﻲ ﻜﻴﻣﻜﺎﻧ ﺟﻬﺖ یﺳﺎز ﭘﺎک اﻧﺠﺎم ﺶﻳﭘﺎ ﺟﻬﺖ ﻦﻴﻴﺗﻌ ﻛﻤ ﻲ ﻛﺮدن اﺛﺮات ﻧﺸﺖ ﻧﻔﺖ ﻳﺎ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻫﺎ ی ﭘﺎﺳﺦ ﺑﻪ و ﻣﻨﻈﻮر ﭘﻴ ﮕﺮدﻫﺎ ی ﻗﺎﻧﻮﻧ ﻲ ﺎﺑﻳ ارز ،ﻲ ﺧﺴﺎرات ﻳﺎ اﻫﺪاف ﻋﻠﻤ ﻲ ﺻﻮرت ﻣﻲ ﮔﻴﺮد . ﻧﺸﺖ ﺑﺮوز اﺛﺮات ﺷﺮوع ﭘﺎﻛﺴﺎز ی ﺎنﺎﻳﭘ ﭘﺎﻛﺴﺎز ی ﺎنﻳﭘﺎ ﭘﺎﺳﺦ 220 07 / 10 / 94 دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﭘﻴﺸﮕﻴﺮی و ﺑﺤﺮان ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔﻲ ﻫﺎی ﻧﻔﺘﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ و درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ ﺟﺪول پ .3 - 4 - راﻫﻨﻤﺎ ﻪﻴﺗﻬ ی ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ) ﺶﻳﭘﺎ ﺑﺮ اﺳﺎس دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﺶﻳﭘﺎ ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ ﻧﻔﺖ اﺳﺘﺮاﻟ ﻠﻨﺪﻳﻮزﻴﻧ و ﺎﻴ ( 1 - ﻦﻴﻴﺗﻌ اﻫﺪاف ﺶﻳﭘﺎ o 1 - 1 - ﺳﻮال اﻻتﻮﺳﻳﺎ ) ( ﻛﻪﻲ اﺻﻠ ﺪﻳﺑﺎ ﭘﺎﺳﺦ داده ﺷﻮﻧﺪ؟ 1 - 2 - ﺧﻼﺎﻳآ ﻳﻲﻫﺎ در داﻧﺶ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﻪﻴﻗﻀ ﻣﻮﺟﻮد اﺳﺖ؟ 1 - 3 - آﻳﺎ ﻣﺤﺪودﻳﺖ یﻫﺎ اﻃﻼﻋﺎﺗ ﻲ ﻣﻮرد ﻲﺎﺑﻳ ارز ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻪ ؟ اﻧﺪ 1 - 4 - آﻳﺎ اﻃﻼﻋﺎت ﮔﺮدآور ی ﺷﺪه ﭘﺎﺳﺦ یﮔﻮ ﺗﻤﺎم ﻧﻴ ﺎزﻫﺎ ﻫﺴﺘﻨﺪ؟ 1 - 5 - اﻃﻼﻋﺎت ﭼﮕﻮﻧﻪ ﮔﺮدآور ﺖﻳﺮﻳﻣﺪ و ی ﺧﻮاﻫﻨﺪ ﺷﺪ؟ 1 - 6 - آﻳﺎ اﻫﺪاف ﺧﺎص ﻦﻴﻴﺗﻌ ﺷﺪه: o اﻟﻒ-ﺑﺎ دﻗﺖ و وﺿﻮح ﻫﺪف ﺎنﻴﺑ راﺶﻳﭘﺎ ﻣﻲ ﻛﻨﻨﺪ؟ ب-ﻦﻴﻴﺗﻌ ﻛﻨﻨﺪه ﻧﻬﺎﺞﻳﻧﺘﺎ ﻳﻲ ﻣﻮرد اﻧﺘﻈﺎر ﻴﺳ از ﺴﺘﻢ ﺶﻳﭘﺎ ﻫﺴﺘﻨﺪ؟ ج-ﻧﺸﺎن دﻫﻨﺪه زﻣﺎن اﺧﺘﺘﺎم ﺶﻳﭘﺎ ﻫﺴﺘﻨﺪ؟ 2 - ﻦﻴﻴﺗﻌ ﻣﺤﺪوده یﻫﺎ ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ 3 - ﻦﻴﻴﺗﻌ ﺎسﻴﻣﻘ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ 4 - ﺗﺨﻤ ﻴﻦ ﺳﻄﺢ ﻴﻴﺗﻐ یﺮﻳﺮﭘﺬ)زﻣﺎن و ﻣﻜﺎن ( 5 - ﺗﺼﻤ ﻢﻴ ﺰانﻴﻣﻦﻴﻴﺗﻌ یﺑﺮا یﺮﻴﮔ دﻗﺖ ﻣﻮرد ﺎزﻴﻧ 6 - اﻧﺘﺨﺎب ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫﺎ ی ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺟﻬﺖ اﻧﺪازه ﮔﻴﺮی o 6 - 1 - آﻳﺎ ﭘﺎراﻣﺘﺮ ﻣﻨﺘﺨﺐ ﺗﻮاﻧﺎ ﻳﻲ ﻧﺸﺎن دادن ﻴﻴﺗﻐ ﺮات و روﻧﺪﻫﺎ اﺳﺖ؟ o 2 - 6 - آﻳﺎ اﻧﺪازه ﻫﺎ یﺮﻴﮔ ﻗﺎﺑﻞ اﻋﺘﻤﺎد و ﻣﻘﺮون ﺑﻪ ﺻﺮﻓﻪ ﻫﺴﺘﻨﺪ؟ o 6 - 3 - آﻳﺎ ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫﺎ ﺎسﻴﻣﻘ یﺑﺮا ﻲ زﻣﺎﻧ ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﻣﻨﺎﺳﺐ ﻫﺴﺘﻨﺪ؟ o 6 - 4 - آﻳﺎ یﻫﺎﻚﻴﺗﻜﻨ ﺻﺤﺮا ﻳﻲ ﻣﻨﺎﺳﺐ در دﺳﺘﺮس ﻫﺴﺘﻨﺪ؟ 7 - ﻦﻴﻴﺗﻌ روش ﻛﺴﺐ اﻃﻼﻋﺎت o 7 - 1 - آﻳﺎ ﮔﺮدآور ی اﻃﻼﻋﺎت ﺑﺎ ﺖﻴ اﻣﻨ اﻧﺠﺎم ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ؟ o 7 - 2 - آﻳﺎ اﻃﻼﻋﺎت ﻣﻮرد ﺑﺎﺎزﻴﻧ اﻧﺪازه ﻲﺪاﻧﻴﻣ یﻫﺎ یﺮﻴﮔ ﻗﺎﺑﻞ دﺳﺘ ﺎﺑﻴ ﻲ ﻫﺴﺘﻨﺪ؟ o 7 - 3 - درﺎﻳآ ﻃﺮاﺣ ﻲ ﺗﻨﻮع ﻴﻴﺗﻐ و ﺮات وﻲ زﻣﺎﻧ ﻣﻜﺎﻧ درﻲ ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ؟ o 7 - 4 - آﻳﺎ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت اﻃﻼﻋﺎت ﻣﻮرد ﺎزﻴﻧ در را ﺑﺎزه ﻲ زﻣﺎﻧ ﻣﻨﺎﺳﺐ در اﺧﺘ ﺎرﻴ ﻗﺮار ﺧﻮاﻫﻨﺪ داد؟ o 7 - 5 - ﺑﻪ یﺎزﻴﻧﺎﻳآ ﺟﻤﻊ آوری ﻧﻤﻮﻧﻪ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد؟ o 7 - 6 - آﻳﺎ دﺳﺘﮕﺎه یﻫﺎ ﻧﻤﻮﻧﻪ ﮔﻴﺮ ﻧﻤﻮﻧﻪ یﻫﺎ ﻣﻨﺎﺳﺐ ﻪﻴﺗﻬ ﺧﻮاﻫﻨﺪ ﻧﻤﻮد؟ o 7 - 7 - آﻳﺎ دﺳﺘﮕﺎه یﻫﺎ ﻧﻤﻮﻧﻪ ﮔﻴﺮ ﻧﻤﻮﻧﻪ را آﻟﻮده ﻳﺎ دﺳﺖ ﺧﻮرده ﺧﻮاﻫﻨﺪ ﻛﺮد؟ o 7 - 8 - آﻳﺎ ﻧﻤﻮﻧﻪ ﻫﺎ دﺳﺘﮕﺎه ﻧﻤﻮﻧﻪ راﺮﻴﮔ آﻟﻮده ﻳﺎ ﻣﺘﺎﺛﺮ ﺧﻮاﻫﻨﺪ ﻛﺮد؟ o 7 - 9 - ﭼﻪ از یﺰﻳﺳﺎ ﻇﺮوف ﻧﮕﻪ داری ﻧﻤﻮﻧﻪ ﻣﻮرد ﺎزﻴﻧ اﺳﺖ؟ o 7 - 10 -آﻳﺎ ﻧﻤﻮﻧﻪ یﻫﺎ ﻗﺒﻞ از اﻧﺠﺎم آزﻣﺎ ﻳ ﺸﺎت ﻧﻴ ﺎزﻣﻨﺪ ﻧﮕﻪ داری و ﻣﺤﺎﻓﻈﺖ ﻫﺴﺘﻨﺪ؟ o 7 - 11 -آﻳﺎ ﻣﺮاﺣﻞ ﺟﻤﻊ آوری و ارﺳﺎل ﻧﻤﻮﻧﻪ وﻫﺎ اﻃﻼﻋﺎت ﻲﺪاﻧﻴﻣ ﻛﺎﻣﻞ اﺳﺖ؟ o 7 - 12 -آﻳﺎ ﭘﺘﺎﻧﺴ ﻴﻞ یﺧﻄﺎ ﻧﻤﻮﻧﻪ ﺑﺮدار ی ﻗﺎﺑﻞ ﻛﺎﻫﺶ اﺳﺖ؟ o 7 - 13 -آﻳﺎ ﭘﺘﺎﻧﺴ ﻴﻞ یﺧﻄﺎ ﻧﻤﻮﻧﻪ ﺑﺮدار ی ﻗﺎﺑﻞ ﻲﺎﺑﻳ ارز اﺳﺖ؟ o 7 - 14 -آﻳﺎ اﻣﻜﺎن ﻲﺎﺑﻳ ارز وﺰﻴ آﻧﺎﻟ داده ﻫﺎ در زﻣﺎن ﻦﻴﻴﺗﻌ ﺷﺪه وﺟﻮد دارد؟ 8 - ﻦﻴﻴﺗﻌ ﺗﻌﺪاد ﻧﻤﻮﻧﻪ وﻫﺎ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ زﻣﺎن آنﻪﻴﺗﻬ یﺑﻨﺪ ﻫﺎ o 8 - 1 - ﺑﻪﺎزﻴﻧﺎﻳآ ﺗﻜﺮار وﺟﻮد دارد؟ o 8 - 2 - ﻫﺮﭼﻨﺪ وﻗﺖ ﻳﻚ ﺑﺎر ﻧﻤﻮﻧﻪ ﺑﺮدار ی ﻣﻮرد ﺎزﻴﻧ اﺳﺖ؟ 9 - ﻦﻴﻴﺗﻌ ﻣﺪت زﻣﺎن ﻗﺎﺑﻞ ﻗﺒﻮل یﺑﺮا ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت 10 - ﭘﺸﺘ ﻲﺒﺎﻧﻴ)ﺗﺎﻣﻴﻦ ﻣﺼﺎﻟﺢ و ﺟﺎﻧﻤﺎ ﻳﻲ آن (ﻫﺎ 11 - ﻴﻧﻦﻴﻴﺗﻌ ﺎزﻫﺎ ﺖﻳﺮﻳﻣﺪ ی اﻃﻼﻋﺎت ﭘﻴ ﻮﺳﺖ 3 - ﺶﻳﭘﺎ ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ و ﻣﻨﺎﺑﻊ در آب ﻣﻌﺮض ﺧﻄﺮ 07 / 10 / 94 221 پ.3 - 4 - ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ و ﺟﻤﻊ ﺑﻨﺪی اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎی داﺧﻠﻲ ﭘﻴﺮاﻣﻮن ﭘﺎﻳﺶ ﺧﻮردﮔﻲ ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ ﻧﻔﺖ در اﻳﻦ راﺳﺘﺎ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ اﺳﺘﺎﻧﺪارد ﻫﺎی ﺻﻨﻌﺖ ﻧﻔﺖ اﻳﺮان )IPS ( ﻧﻴﺰ در ﭼﻬﺎر اﺳﺘﺎﻧﺪارد ) ﭼﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺑـﻪ ( ﻣﺒﺎﺣـﺚ ﻣﺮﺑـﻮط ﭘﺮداﺧﺘﻪ اﺳﺖ . –Cathodic protection (e-tp-820) – Cathodic protection (c-tp-820) – Monitoring cathodic protection systems (i-tp-820) – Corrosion survey and inhibitor evaluation (i-tp-802) ﻧﻜﺘﻪ ﻣﺸﺘﺮک در ﺗﻤﺎﻣﻲ اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎی ﻓﻮق و ﺳﺎﻳﺮ اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎی ﺻﻨﻌﺖ ﻧﻔﺖ ﻛﺸﻮر در ارﺗﺒﺎط ﺑﺎ ﻣﺮاﻛﺰ آﺑﻲ، ﻧﮕﺮاﻧـﻲ از اﻳﺠﺎد ﻳﻚ ﻣﺤﻴﻂ ﺧﻮرﻧﺪه ﺗﻮﺳﻂ آب و ﺧﺎک اﻃﺮاف ﻟﻮﻟﻪ ﻫﺎی ﻣـﺪﻓﻮن اﺳـﺖ، و ﻋـﺪم وﺟـﻮد ﮔﺮاﻳﺸـﺎت زﻳﺴـﺖ ﻣﺤﻴﻄـﻲ در راﺳﺘﺎی آﻟﻮدﮔﻲ ﻣﺮاﻛﺰ آﺑﻲ اﺳﺖ . در ادا ﻣﻪ اﻳﻦ ﺑﺨﺶ ﻫﺮﻳﻚ از اﺳﺘﺎﻧﺪارد ﻫﺎی ذﻛﺮ ﺷﺪه در ﺑﺎﻻ، ﺟﺪاﮔﺎﻧﻪ ﻣﻮرد ﺑﺮرﺳـﻲ ﻗـﺮار ﺧﻮاﻫﻨﺪ ﮔﺮﻓﺖ ) ﺗﻨﻬﺎ ﺑﻨﺪﻫﺎی ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ ﻋﺒﻮر از ﻣﺮاﻛﺰ آﺑﻲ ﻣﻮرد ﺑﺮرﺳﻲ ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻪ اﻧﺪ (. پ.3 - 4 - 1 - اﺳﺘﺎﻧﺪاردIPS-E-TP-820 1 اﻳﻦ اﺳﺘﺎﻧﺪارد ﻧﻴﺎزﻫﺎی ﻃﺮاﺣﻲ ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻫﺎی ﺣﻔﺎﻇﺖ اﻟﻜﺘﺮوﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ از ﺳﺎزه ﻫﺎی ﻓـﻮﻻدی د ر ﺑﺮاﺑـﺮ ﺧـﻮردﮔﻲ را ﺷـﺎﻣﻞ ﻣﻲ ﺷﻮد . ﺣﻔﺎﻇﺖ اﻟﻜﺘﺮوﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ ﺷﺎﻣﻞ دو ﻧﻮع ﺣﻔﺎﻇﺖ ﻛﺎﺗﺪﻳﻚ و آﻧﺪﻳﻚ اﺳﺖ ﻛ ﻪ ﺣﻔﺎﻇ ﺖ آﻧﺪﻳﻚ ﺑﻪ دﻟﻴﻞ ﺧـﺎص ﺑـﻮدن ﻓﻠﺰ آﻧﺪ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده و ﺑﺎﻻ ﺑﻮدن ﻫﺰﻳﻨﻪ در ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ اﺳـﺘﻔﺎده ﻧ ﻤـﻲ ﺷـﻮد . ﻟـﺬا اﻳـﻦ اﺳـﺘﺎﻧﺪارد ﺑـﻪ ﺣﻔﺎﻇـﺖ ﻛﺎﺗـﺪﻳﻚ و ﻣﻼﺣﻈﺎت ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ آن ﻣﺤﺪود ﺷﺪه و ﻧﻴ ﺎزﻫﺎ ی ﻃﺮاﺣﻲ ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻫﺎی ﺣﻔﺎﻇﺖ اﻟﻜﺘﺮوﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟـﻪ اﻧﺘﻘـﺎل ﻧﻔـﺖ و ﻓﺮآورده ﻫﺎی ﻧﻔﺘﻲ را ﺑﻴﺎن ﻣﻲ .ﻛﻨﺪ ﺿﻮاﺑﻂ و ﻣﻌﻴﺎرﻫﺎی ﭘﺎﻳﺶ و ﺣﻔﺎﻇﺖ ﺧﻮردﮔﻲ ﻫﺎ ﻟﻮﻟﻪ ی اﻧﺘﻘﺎل ﻧﻔﺖ و ﻣﻮاد ﻧﻔﺘـﻲ ﻣﻄـﺎﺑﻖ ﺑـﺎ NACE RP-01-69-83 2 و DIN30676(1985) 3 ﺗﺪوﻳﻦ . اﻧﺪ ﺷﺪه در اﻳﻦ اﺳﺘﺎﻧﺪارد ذﻛﺮ ﺷﺪه اﺳﺖ ﻛﻪ ﻫـﺎ ﻟﻮﻟﻪ ﻳﻲ ﻛـﻪ ﺑـﻪ ﺻـﻮرت ﻣـﺪﻓﻮن ﻫﺴـﺘﻨﺪ، در ﻣﺤﻴﻄﻲ ﺧﻮرﻧﺪه ﻗﺮار دارﻧﺪ، اﺧﺘﻼف ﭘﺘﺎﻧﺴﻴﻞ ﻫﺎ آن ﺑﺎ ﻣﺤﻴﻂ اﻃﺮاف ﺧﻮد از ﺣﺪ ﻣﻌﻴﻨﻲ ﺑﻴﺶ ﺗﺮ اﺳﺖ ﻳﺎ ﻫﺎ ﻟﻮﻟﻪ ی ﭘﻮﺷـﺶ دار ﺷﺪه ﺑﻪ ﺣﻔﺎﻇﺖ و ﭘﺎﻳﺶ ﻣﺪاوم ﺧﻮ ر دﮔﻲ ﻧﻴﺎز دارﻧﺪ . در ﺑﺨﺶ (10) اﻳﻦ اﺳﺘﺎﻧﺪارد ﻛﺎرﺑﺮد ﻫﺎی ﺣﻔﺎﻇﺖ ﻛﺎﺗﺪی را در ﻗﺎﻟﺐ ﺑﻨﺪ ﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ اراﺋﻪ ﻧﻤﻮده ﻛـﻪ ﻣـﻮارد ﻣـﺮﺗﺒﻂ ﺑـﺎ ﻋﻨﻮان و ﻫﺪف اﻳﻦ ﭘﮋوﻫﺶ ﻋﺒﺎرﺗﻨﺪ از : – (10-2-3) ﻟﻮﻟﻪ ﻫﺎی ﻛﻮﺗﺎه ﻏﻴﺮ ﻣﺪﻓﻮن در ﻣﺤﻞ ﻫﺎی ﺗﻘﺎﻃﻊ ﺧﻂ ﺑﺎ ﻣﻮارد ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ ﺷﺪه ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ ﭘﻮﺷﺶ دار ﺷـﺪه و ﺑﺎ آﻧﺪ ﻫﺎی ﻣﻨﺎﺳﺐ ﮔﺎﻟﻮاﻧﻴﻚ ﺣﻔﺎﻇﺖ ﺷﻮﻧﺪ . 1- ENGINEERING STANDARD FOR CATHODIC PROTECTION (ORIGINAL EDITION DEC. 1997) 2- National Association of Corrosion Engineers 3- Deutsches Institut Fur Normung E.V. (German National Standard) 222 07 / 10 / 94 دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﭘﻴﺸﮕﻴﺮی و ﺑﺤﺮان ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔﻲ ﻫﺎی ﻧﻔﺘﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ و درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ – (10-2-16) در ﺻﻮرت اﻣﻜﺎن ﻟﻮﻟﻪ ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ ﺑﺎ ﺧﺎﻛﻲ ﭘﻮﺷﺎﻧﺪه ﺷﻮد ﻛﻪ ﺣﺎوی ﺳﻨﮓ ﻫـﺎی ﺑـﺰرگ و ﻳـﺎ ﺳـﻨﮓ ﻫـﺎی ﻛﺮﺑﻨﺎﺗﻪ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﻛﻚ ﻧﺒﺎﺷﻨﺪ . در ﻣﺤﻞ ﻫﺎی ﺗﻘﺎﻃﻊ ﺑﺎ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎی داﺋﻤﻲ و ﻓﺼﻠﻲ ﻣﺤﺎﻓﻈﺖ ﺑﻴﺶ ﺗﺮ ﺷﺎﻣﻞ ﭘﻮﺷﺎﻧﺪن ﻟﻮﻟﻪ در ﻣﺤﻞ ﻋﺒﻮر ﺑﺎ ﭘﻮﺷﺶ ﺑﺘﻦ اﻟﺰاﻣﻲ اﺳﺖ . – (10-4) در ﺑﻨﺪF از اﻳﻦ ﺑﺨﺶ اﺷﺎره ﺷﺪه اﺳﺖ ﻛﻪ آﻧﺪ ﻫﺎی ﮔﺎﻟﻮاﻧﻴﻚ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﻨﺪ ﺣﻔﺎﻇﺖ ﻛﻮﺗﺎه ﻣﺪﺗﻲ از ﻟﻮﻟﻪ ﻫﺎی ﻣﺪﻓﻮن در ﻣﺤﻴﻂ ﻫﺎی ﺧﻮرﻧﺪه ای از ﻗﺒﻴﻞ ﺳﻮاﺣﻞ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ، ﻓﺮاﻫﻢ ﺳﺎزﻧﺪ . – (10-6-1) اﻳﺴﺘﮕﺎه ﻫﺎی اﻧﺪازه ﮔﻴﺮی اﺧﺘﻼف ﭘﺘﺎﻧﺴﻴﻞ در ﻃﻮل ﻣﺴﻴﺮ ﺧﻄﻮط را اﻧﺘﻘﺎل ﺑـﺎ ﻓﻮاﺻـﻞ ﻳـﻚ ﻛﻴﻠـﻮﻣﺘﺮ ﺑﺮای ﺷﺒﻜﻪ ﻫﺎی ﺗﻮزﻳﻊ ﺑﺎ ﻓﻮاﺻﻞ 300 ﺎ ﺗ500 ﻣﺘﺮ و در ﻣﻮاردی از ﻗﺒﻴﻞ ﻣﺤﻞ ﺷﻴﺮ ﻫﺎ و ﻳﺎ ﻣﺤﻞ ﻫـﺎی ﺗﻘـﺎﻃﻊ ﺑـﻪ ﺻﻮرت ﻳﻚ ﺑﻪ ﻳﻚ ﻧﺼﺐ ﺧﻮاﻫﻨﺪ ﺷﺪ . – (10-7) اﻳﺴﺘﮕﺎه ﺳﻨﺠﺶ ﺧﻮردﮔﻲ ﺑﺮای ﻣﺤﻞ ﻫﺎی ﺗﻘﺎﻃﻊ ﭘﻮﺷﺶ دار 1 :ﺑﺮای ﻟﻮﻟﻪ ﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ در ﻣﺤﻞ ﺗﻘﺎﻃﻊ ﺑﺎ ﺟﺎده و ﻳﺎ راه آﻫﻦ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﭘﻮﺷﺶ دار اﺟﺮا ﺷﺪه اﻧﺪ، ﻳﻚ اﻳﺴﺘﮕﺎه اﻧﺪازه ﮔﻴﺮی ﺑﺮای ﻛﻨﺘﺮل ﻫﺎی دوره ای وﺿﻌﻴﺖ ﻟﻮﻟﻪ و ﭘﻮﺷﺶ ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ ﻧﺼﺐ ﮔﺮدد . ) ﺗﻮﺿﻴﺢ ﻋﻠﻲ ﻛﻪ اﻳﻦ رﻏﻢ اﻫﻤﻴﺖ ﻣﺤﻞ ﺗﻘﺎﻃﻊ ﻟﻮﻟﻪ ﺑﺎ ﻣﺮاﻛﺰ آﺑﻲ در اﻳﻦ ﺑﻨﺪ اﺷﺎره ای ﺑﻪ آن ﻧﺸﺪه اﺳﺖ (. – (10-12-2) ﻟﻮﻟﻪ ﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﺑﺎﻳﺪ در ﻣﺤﻞ ﺗﻘﺎﻃﻊ ﺑﺎ رودﺧﺎﻧﻪ، در ﻣﺤﻞ اﺗﺎﻗﻚ ﺷﻴﺮآﻻت و ... ﺑﻪ ﻛﻤـﻚ ﺑـﺘﻦ ﭘﻮﺷـﻴﺪه ﺷﻮﻧﺪ2 ًﺑﺎﻳﺴﺘﻲ ﻫﻤﺎﻧﻨﺪ ﺑﺎﻗﻲ ﻧﻘﺎط ﺧﻂ ﻟﻮﻟﻪ و ﻣﻄﺎﺑﻖ اﺳﺘﺎﻧﺪارد ﻗﺒﻼ ﭘﻮﺷﺶ دار ﺷﺪه ﺑﺎﺷﻨﺪ3. پ.3 - 4 - 2 - اﺳﺘﺎﻧﺪاردIPS-C-TP-820 4 اﻳﻦ اﺳﺘﺎﻧﺪارد ﺳﺎﺧﺖ، ﺣﺪاﻗﻞ اﻟﺰاﻣﺎت ﺑﺮای ﻧﺼﺐ، ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری و اﻧﺠـﺎم آزﻣﺎﻳﺸـﺎت ﻣﺮﺑـﻮط ﺑـﻪ ﺳﻴﺴـﺘﻢ ﻫـﺎی ﺣﻔﺎﻇـﺖ ﻛﺎﺗﺪﻳﻚ ﻫﺎ زهﺳﺎ ی ﻓﻮﻻدی ﻣﺪﻓﻮن از ﻗﺒﻴﻞ ﻫﺎ ﻟﻮﻟﻪ ی اﻧﺘﻘﺎل و ﺗﻮزﻳﻊ ﻧﻔﺖ و ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ و ﻫﺎ ﺳﺎزه ی زﻳﺮآب را ﺷﺎﻣﻞ ﻣـﻲ ﺷـﻮد . اﻳﻦ اﺳﺘﺎﻧﺪارد ﺑﺎﻳﺪ در ارﺗﺒﺎﻃﻲ ﻣﺘﻘﺎﺑﻞ و ﻫﻤﺮاه ﺑﺎ اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎی IPS-E-TP-820 وIPS-I-TP-820 ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﮔﻴﺮد . در ﺑﺨﺶ ﺷﺸﻢ از اﻳﻦ اﺳﺘﺎﻧﺪارد ﻣﻼﺣﻈﺎت ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻫﺎی ﭘﺎﻳﺶ ﺧﻮردﮔﻲ ﺑﺮای ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ ﻣﺪﻓﻮن اراﺋﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ . – (6-2-5-3) ﺗﺠﻬﻴﺰات ﺳﻨﺠﺶ ﻣﻴﺰان ﺧﻮردﮔﻲ ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ ﺣﺪاﻛﺜﺮ در ﻓﻮاﺻﻞ ﻳﻚ ﻛﻴﻠﻮﻣﺘﺮی در ﻃـﻮل ﺧﻄـﻮط اﻧﺘﻘﺎل، ﻓﻮاﺻﻞ 250 ﺗﺎ300 ﻣﺘﺮی در ﻣﻨﺎﻃﻖ ﺷﻬﺮی و ﺻﻨﻌﺘﻲ و در ﺗﻤﺎﻣﻲ ﻧﻘﺎط ﻋﺒﻮر ﻟﻮﻟﻪ از ﻣـﻮاﻧﻌﻲ از ﻗﺒﻴـﻞ ﻫﺎ ﻟﻮﻟﻪ ی ﻗﺪﻳﻤﻲ، اﺗﺼﺎﻻت و ﻓﻠﻨﺞ ﻫﺎ، ﻧﻘﺎط ﻋﺒﻮر ﭘﻮﺷﺶ دار ﺷﺪه5 دو ﻃﺮف رودﺧﺎﻧﻪ و در ﻧﻘﺎط ﺑﺮﺧـﻮرد ﺑـﺎ ﻛﻠﻴـﻪ ﺗﺎﺳﻴﺴ زﻳﺮ ﺎت زﻣﻴﻨﻲ ﻣﻮﺟﻮد در ﻣﺴﻴﺮ ﺧﻂ ﻟﻮﻟﻪ، ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ ﻧﺼﺐ ﺷﻮﻧﺪ . 1- Cased Crossing test station 2- Casing 3- Coating 4- CONSTRUCTION STANDARD FOR CATHODIC PROTECTION (ORIGINAL EDITION DEC. 1997) 5- Cased Crossing ﭘﻴ ﻮﺳﺖ 3 - ﺶﻳﭘﺎ ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ و ﻣﻨﺎﺑﻊ در آب ﻣﻌﺮض ﺧﻄﺮ 07 / 10 / 94 223 ﺑﻨﺪ11 اﻳﻦ اﺳﺘﺎﻧﺪارد ﺗﻮﺻﻴﻪ ﻫﺎﻳﻲ ﭘﻴﺮاﻣﻮن راه اﻧﺪازی ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻫﺎی ﺣﻔﺎﻇﺖ ﻛﺎﺗﺪﻳﻚ اراﺋﻪ ﻣﻲ ﻛﻨﺪ ﻛـﻪ ﻣـﻮارد ﻣـﺮﺗﺒﻂ ﺑـﺎ دﺳﺘ ﻮراﻟﻌﻤﻞ ﺣﺎﺿﺮ ﻋﺒﺎرﺗﻨﺪ از : – (11-2-11) ﭘﻴﻤﺎن ﻛﺎر ﻣﻮﻇﻒ ﺑﻪ ﻛﻨﺘﺮل ﺗﻤﺎﻣﻲ ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻫﺎی ﺣﻔﺎﻇﺖ ﻛﺎﺗﺪﻳﻚ ﻧﺼﺐ ﺷﺪه در ﻛﻞ ﻣﺴﻴﺮ ﻳﺎ ﺷـﺒﻜﻪ ﻧﺼﺐ ﺷﺪه اﺳﺖ ﻛﻪ در ﻣﻮارد ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻣﻼﺣﻈﺎت وﻳﮋه ﻫﺮﻳﻚ ﻻزم اﻻﺟﺮا ﺧﻮاﻫﻨﺪ ﺑﻮد . در ﻣﻮرد ﻣﺤﻞ ﻫـﺎی ﺗﻘـﺎﻃﻊ ﭘﻮﺷﺶ دار ﻛﻪ ﻧﻘﺎط ﻋﺒﻮر از ﻣﺮاﻛﺰ آﺑﻲ از اﻳﻦ دﺳﺘﻪ ﻣﺤﺴﻮب ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ اﺷﺎره ﺷﺪه اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ ﻛﻠﻴﻪ ﻣﺮاﺣـﻞ ﻧﺼﺐ و راه اﻧﺪازی ﺑﺮاﺳﺎس IPS-I-TP-820 اﻧﺠﺎم ﺷﻮد ﻫﻢ . ﭼﻨﻴﻦ ﻧﺘﺎﻳﺞ ﻛﻨﺘﺮل ﻫﺎی اﻧﺠﺎم ﺷﺪه ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ ﺑـﻪ ﺗﺎ ﻳﻴـﺪ ﻣﻬﻨﺪس ﻧﺎﻇﺮ ﺑﺮﺳﻨﺪ . در ﭘﻴﻮﺳﺖ F ﻧﻴﺰ ﻣﻼﺣﻈﺎت ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﺑﺎزرﺳﻲ ﻧﺼﺐ ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻫﺎی ﺣﻔﺎﻇﺖ ﻛﺎﺗﺪﻳﻚ آﻣﺪه اﺳﺖ . – (F. 3) اﻳﺴﺘﮕﺎه ﻫﺎی ﺳﻨﺠﺶ، ﺗﻘﺎﻃﻊ ﻫﺎی ﭘﻮﺷﺶ دار ﺷﺪه و اﺗﺼـﺎﻻت ﻣـﻮاج : ﺗﻘـﺎﻃﻊ ﻫـﺎی ﭘﻮﺷـﺶ دار ﺷـﺪه ﺑﺎﻳـﺪ ﺑﻼﻓﺎﺻﻠﻪ ﭘﺲ از اﺗﻤﺎم اﺟﺮا ﻣﻮرد آزﻣﺎﻳﺶ ﻗﺮار ﮔﻴﺮﻧﺪ ﺗﺎ ﻋﺎﻳﻖ اﻟﻜﺘﺮﻳﺴﻴﺘﻪ ﺑﻮدن ﻫﺎ آن در اﻃﺮاف ﻟﻮﻟﻪ داﺧﻞ ﻗﺒﻞ از ﭘﺮ ﻛﺮدن ﮔﻮدال اﺛﺒﺎت ﺷﻮد . پ.3 - 4 - 3 - اﺳﺘﺎﻧﺪاردIPS-I-TP-802 1 اﻳﻦ اﺳﺘﺎﻧﺪارد ﺑﺎزرﺳﻲ ﺷﺎﻣﻞ دو ﺑﺨﺶ در ارﺗﺒﺎط ﺑﺎ ﭘﺎﻳﺶ ﺧﻮردﮔﻲ داﺧﻠﻲ ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ اﺳﺖ ﻛﻪ ﻋﺒﺎرﺗﻨﺪ از : ﺑﺨﺶ – اول اراﺋﻪ – راﻫﻨﻤﺎ ﻳﻲ ﺑﺮا ﺶﻳﭘﺎ ی ﺻﺤﺮا ﻳﻲ روی و ) ﺧﻂ on-line (ﺧﻮردﮔ ﻲ داﺧﻠ ﻲ ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ ﻧﻔﺖ ﮔﺎز، و ﻣﺤﺼﻮﻻت ﻳﭘﺎﻻ ﺸﮕﺎﻫ ﻲ ﺑﻪ ﻃﻮرﻛﻠﻲ ﻣﻔﻬﻮم ﺶﻳﭘﺎ ﺧﻮردﮔ ﻲ ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ از دو ﺑﺨﺶ ﻛﺎﻣﻼ ﻣﺠﺰا ﺗﺸﻜﻴﻞ ﺷﺪه اﺳﺖ ﻛﻪ ﺷﺎﻣﻞ روش ﻫـﺎ ی ﺑﺎزدﻳـﺪ ﻣﻴﺪاﻧﻲ و روش ﻫﺎ ی ارزﻳﺎﺑﻲ ﺧﻮر د ﮔﻲ آزﻣﺎﻳﺸﮕﺎﻫﻲ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ و در ﻣﺠﻤـﻮع ﻫـﺪف ﻫـﺮ دو ﺳﻴﺴـﺘﻢ، ارزﻳـﺎﺑﻲ و ﭘـﻴﺶ ﺑﻴﻨـﻲ ﺧﻮردﮔﻲ در ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ اﺳﺖ . ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ اﻃﻼﻋﺎﺗﻲ ﻛﻪ از ﺶﻳﭘﺎ ﺧﻮردﮔ ﻲ ﺧﻄﻮط ﺑﻪ دﺳﺖ ﺧﻮاﻫﺪ آﻣﺪ ﺑﺮای دو ﻫـﺪف ﻣـﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﺧﻮاﻫﺪ ﮔﺮﻓﺖ . ﺰانﻴﻣ ﺶﻳﭘﺎ • اﺛﺮﺑﺨﺸ ﻲ اﻗﺪاﻣﺎت ﺟﻠﻮﮔ ﻴﺮ ی ﻛﻨﻨ ﺗﺴﻜ و ﺪه ﻴﻦ ﺧﻮردﮔ ﻲ • ﻓﺮاﻫﻢ ﻛﺮدن اﻃﻼﻋﺎت ﺎﺗﻴﻋﻤﻠ ﻳﺎ وﻲ ﺘﻳﺮﻳﻣﺪ ﺑﺮاﻲ ﺖﻳﺮﻳﻣﺪ ی ﺧﻮردﮔ ﻲ ﺧﻄﻮط ﺑﺨﺶ – دوم - اراﺋﻪ راﻫﻨﻤﺎ ﻳﻲ ﺑﺮا ﺶﻳﭘﺎ ی آزﻣﺎ ﻳ ﺸﮕﺎﻫ ﻲ ﺎﺑﻳ ارز ﺑﺮ ﻪﻴﺗﻜ ﺑﺎﻲ ﻋﻤﻠﻜﺮد ﻣﻮاد ﺑﺎزدارﻧﺪه ﺧﻮردﮔ ﻲ در ﺗﺪوﻳﻦ اﻳﻦ اﺳﺘﺎﻧﺪارد از اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎی زﻳﺮ اﺳﺘﻔﺎده ﺷﺪه ﻛﻪ ﺟﺰﻳﻴﺎت ﻣﺮﺑﻮﻃﻪ در ﻣﺘﻦ اﺳﺘﺎﻧﺪارد آﻣﺪه اﺳﺖ . –ASTM (American Society For Testing And Materials) – API (American Petroleum Institute) – IPS (Iranian Petroleum Standards) (IPS-E-EL-110 "Electrical Area Classifications and Method of Safeguarding") 1- INSPECTION STANDARD FOR CORROSION SURVEY AND INHIBITOR EVALUATION (ORIGINAL EDITION DEC. 1997) 224 07 / 10 / 94 دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﭘﻴﺸﮕﻴﺮی و ﺑﺤﺮان ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔﻲ ﻫﺎی ﻧﻔﺘﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ و درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ – NACE (National Association Of Corrosion Engineers) ﻣﻄﺎﻟﺒﻲ ﻛﻪ در ﺑﺨﺶ ﻧﺨﺴﺖ از اﻳﻦ اﺳﺘﺎﻧﺪارد آﻣﺪه اﻧﺪ ﺑﻪ ﻃﻮر ﺧﻼﺻﻪ در اداﻣﻪ آﻣﺪه . اﻧﺪ پ.3 - 4 - 4 - اﺳﺘﺎﻧﺪاردIPS-I-TP-820 1 اﻳﻦ اﺳﺘﺎﻧﺪارد ﻧﻴﺎز ﻫﺎی ﺑﺮآورد ﻋﻤﻠﻜﺮد ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻫﺎی ﻛﻨﺘﺮل ﺧﻮردﮔﻲ ﺳﺎزه ﻫﺎی ﻣﺪﻓﻮن و ﻳ ﺎ ﻗﺮارﮔﺮﻓﺘ ﻪ زﻳﺮآب را ﺷﺎﻣﻞ ﻣﻲ ﺷﻮد . ﺑﻪ ﻛﻤﻚ اﻧﺠﺎم اﻳﻦ ﺑﺮآوردﻫﺎ ﻣﻲ ﺗﻮان ﻣ ﻮ ﺛﺮ ﺑﻮدن ﻃﺮاﺣﻲ، ﺑﻬﺮه ﺑـﺮداری و ﺗﻌﻤﻴـﺮ ﺗﺎﺳﻴﺴـ ﺎت ﭘـﺎﻳﺶ را ﻛﻨﺘـﺮل ﻧﻤـﻮد . ﻫـﻢ ﭼﻨـﻴﻦ ﺗﻜﻨﻴﻚ ﻫﺎ، ﺗﺠﻬﻴﺰات و ﺳﻨﺠﻪ ﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ در ﺑﺎزدﻳﺪ ﻫﺎی ﻣﻴﺰاﻧﻲ ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻧﻴﺰ در اﻳﻦ اﺳﺘﺎﻧﺪارد ﻣﻌﺮﻓﻲ ﺷﺪه . اﻧﺪ اﻳﻦ اﺳﺘﺎﻧﺪارد ﺑﺎزرﺳ ﻲ ﻣﺘﻨﺎﺳ ﺐ ﺑﺎ اﺳﺘﺎﻧﺪارد ﻫﺎی IPS-E-TP-820 وIPS-CTP-820 ﺑﻮده و در ﻛﻨﺎر ﻫﺎ آن ﻗﺎﺑﻞ اﺳﺘﻔﺎده اﺳﺖ . در ﺗﺪوﻳﻦ اﻳﻦ اﺳﺘﺎﻧﺪارد از اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎی زﻳﺮ اﺳﺘﻔﺎده ﺷﺪه ﻛﻪ ﺟﺰﻳﻴﺎت ﻣﺮﺑﻮط در ﻣﺘﻦ اﺳﺘﺎﻧﺪارد آﻣﺪه اﺳﺖ . –BSI (BRITISH STANDARD INSTITUTE) – AS (AUSTRALIAN STANDARD) – DIN (DEUTSCHES INSTITUT FUR NORMUNG E V) – DNV (DET NORSKE VERITAS-OFFSHORE STANDARDS) – NACE (NATIONAL ASSOCIATION OF CORROSION ENGINEERS) – ASTM (AMERICAN STANDARDS FOR TESTING AND MATERIALS) – IPS (IRANIAN PETROLEUM STANDARD) در ﺑﻨﺪ6 از اﻳﻦ اﺳﺘﺎﻧﺪارد ﺿﻮاﺑﻂ و ﻣﻌﻴﺎرﻫﺎی ﺣﻔﺎﻇﺖ ﻛﺎﺗﺪﻳﻚ ﻣﻮرد ﺑﺮرﺳﻲ ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻪ اﻧﺪ ﻛـﻪ ﺑﺮﺧـﻲ از اﻳـﻦ ﺿـﻮاﺑﻂ ) ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ ﭘﮋوﻫﺶ ﺣﺎﺿﺮ ( ﻋﺒﺎرﺗﻨﺪ از : – (6-2) ﻟﻮﻟﻪ ﻫﺎی ﻣﺪﻓﻮن : در ﻣﻮرد ﻟﻮﻟﻪ ﻫﺎی ﻣﺪﻓﻮن ﻣﻼک اﺻﻠﻲ ﺑﺮای ﭘﺎﻳﺶ ﺧﻮردﮔﻲ و ﺑﺎزرﺳـﻲ ﺳﻴﺴـﺘﻢ ﭘـﺎﻳﺶ ﺑﺮاﺳﺎس ﻣﻴﺰان اﺧﺘﻼف ﭘﺘﺎﻧﺴﻴﻞ زﻣﻴﻦ و ﺧﻂ ﻟﻮﻟﻪ اﺳﺖ . ﻛﻪ درﺟﻪ ﺑﻨﺪی و ﻧﺤﻮه اﻧﺘﺨﺎب ﻧﻮع ﺣﻔﺎﻇﺖ ﻣﺘﻨﺎﺳﺐ ﺑﺎ ﻣﺤﻞ در ﻣﺘﻦ اﺳﺘﺎﻧﺪارد آﻣﺪه اﺳﺖ . در اﻳﻦ ﻃﺒﻘﻪ ﺑﻨﺪی ﻫﺎ ﻧﻮع ﺧﺎک ﻧﻴﺰ از اﻫﻤﻴﺖ ﺑﺮﺧﻮردار اﺳﺖ . – (6-4) ﻣﻼﺣﻈﺎت ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﻫﺎ ﻟﻮﻟﻪ ی ﻣﺴﺘﻐﺮق در اﻳﻦ ﺑﻨﺪ آﻣﺪه . اﻧﺪ ﺑﺨﺶ 7 از اﻳﻦ اﺳﺘﺎﻧﺪار د ﭘﻴﺮاﻣﻮن ﺑﺎزرﺳـﻲ ﻫـﺎی دوره ای ﺑـﺎ ﺗﻮﺟـﻪ ﺑـﻪ ﻣﻮﻗﻌﻴـﺖ و ﺣﺴﺎﺳـﻴﺖ ﻫـﺎی ﻣﻮﺟـﻮد اﺳـﺖ . در ﺑﺨﺶ زﻳﺮ ﻫﺎی ﺑﺨﺶ 7 ﺑﻪ ﻣﻮارد زﻳﺮ اﺷﺎره ﺷﺪه اﺳﺖ ﻛﻪ ﻣﻬﻢ ﺗﺮﻳﻦ ﻣﻮارد ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﻣﺤﺪوده اﻳﻦ دﺳـﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ در اداﻣـﻪ ﺑـﻪ ﻃﻮر ﺧﻼﺻﻪ آﻣﺪه . اﻧﺪ – )7-1 ( آﻣﺎرﺑﺮ داری اﺧﺘﻼف ﭘﺘﺎﻧﺴﻴﻞ ﻣﻴﺎن ﺧﻂ ﻟﻮﻟﻪ و ﻣﺤﻴﻂ اﻃﺮ اف در ﻧﻘﺎط ﺣﺴﺎس : اﻳﻦ آﻣﺎرﺑﺮداری ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ در ﺑﺎزه ﻫﺎی زﻣﺎﻧﻲ ﻣﺸﺨﺼﻲ از ﺳﻴﺴﺘﻢ ﺣﻔﺎﻇﺖ ﻛﺎﺗﺪﻳﻚ ﺻﻮرت ﮔﻴﺮد . ﺑﺎزه ﻫﺎی زﻣﺎﻧﻲ ﺑﺮاﺳﺎس ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫﺎی ﺳﻴﺴـﺘﻢ ﺷﺎﻣﻞ ﻧﻮع ﺳﻴﺴﺘﻢ ﺣﻔﺎﻇﺖ ﻛﺎﺗﺪﻳﻚ، ﻣﺎﻫﻴﺖ ﻣﺤﻴﻂ اﻃﺮاف ﺧﻂ ﻟﻮﻟﻪ، وﺟﻮد ﻳﺎ ﻋﺪم وﺟـﻮد ﺟﺮﻳـﺎن اﻟﻜﺘﺮﻳﺴـﻴﺘﻪ آزاد و وﺿﻌﻴﺖ ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری ﺳﺎزه، ﺗ ﻌﻴﻴﻦ ﻣﻲ ﮔﺮدد . دوره ﺑﺎزرﺳﻲ و آﻣﺎرﺑﺮداری ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻫـﺎی آﻧـﺪ ﮔﺎﻟﻮاﻧﻴـﻚ ﻧﻴـﺰ 1- INSPECTION STANDARD FOR MONITORING CATHODIC PROTECTION SYSTEMS (ORIGINAL EDITION DEC. 1997) ﭘﻴ ﻮﺳﺖ 3 - ﺶﻳﭘﺎ ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ و ﻣﻨﺎﺑﻊ در آب ﻣﻌﺮض ﺧﻄﺮ 07 / 10 / 94 225 ﺑﺮاﺳﺎس ﺗﺎرﻳﺨﭽﻪ ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری ﺳﺎزه ﻣﺮﺑﻮﻃﻪ ﻳﺎ ﻫﺎ ﺳﺎزه ی ﻣﺸﺎﺑﻪ ﻣﻮﺟﻮد در ﻣﺤﻞ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺷﺪه و ﻋﻼوه ﺑـﺮ اﻳـﻦ ﻛـﻪ اﻟﺰاﻣﺎ ﺑﺎﻳﺪ دارای دوره ﺑﺎزﺑﻴﻨﻲ ﻣﻨﻈﻤﻲ ﺑﺎﺷﺪ، ﺗﺤﺖ ﻫﺮ ﺷﺮاﻳﻂ ﻧﺒﺎﻳﺪ ﺑﻴﺶ ﺗﺮ از ﻳﻚ ﻣـﺎه ﺑﺎﺷـﺪ . ﺿـﻤﻨﺎ ﻋـﻼوه ﺑـﺮ ﺑﺎزرﺳﻲ ﻫﺎی دوره ای، در ﺑﻌﻀﻲ ﻣﻮارد ﺑﻪ ﺧﺼﻮص در ﻣﺤﻞ ﻫﺎی ﺗﻘﺎﻃﻊ ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟـﻪ ﺑـﺎ ﺧﻄـﻮط ﻟﻮﻟـﻪ ﻗـﺪﻳﻤﻲ ﻳـﺎ ﻧﻘﺎﻃﻲ ﻛﻪ در ﻣﻌﺮض ﺧﻮردﮔﻲ ﻗﺮار دارﻧﺪ، ﺑﺎزرﺳﻲ ﺑﻪ ﺻﻮرت اﺗﻔﺎﻗﻲ و ﻣﻴﺎن دوره ای ﻧﻴﺰ اﻧﺠﺎم ﮔﻴﺮد . در اﻳـﻦ زﻳـﺮ ﺑﺨﺶ دوره ﺑﺎزرﺳﻲ ﺑﺮای ﻫﺎ ﻟﻮﻟﻪ ی ﭘﻮﺷﺶ دار ﺷﺪه در ﻣﺤﻞ ﻫﺎی ﺗﻘﺎﻃﻊ ) ﺗﻘﺎﻃﻊ ﺑﺎ ﻣﺮاﻛﺰ آﺑﻲ در اﻳﻦ دﺳـﺘﻪ ﻗـﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮد (2 ﻣﺎه ﺑﻴﺎن ﺷﺪه اﺳﺖ . – )7-2 ( آﻣﺎرﺑﺮداری اﺧﺘﻼف ﭘﺘﺎﻧﺴﻴﻞ ﻣﻴﺎن ﺧﻂ ﻟﻮﻟﻪ و ﻣﺤـﻴﻂ اﻃـﺮاف ﺑـﺮای ﻟﻮﻟـﻪ ﻫـﺎی ﻓﻠـﺰی ﻣـﺪﻓﻮن : ﻧﻴﺎزﻫـﺎ و ﻣﻼﺣﻈﺎت ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﻟﻮﻟﻪ ﻫﺎی ﭘﻮﺷﺶ دار و ﻣﺤﻞ ﻫﺎی ﺗﻘﺎﻃﻊ ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ ﺑﺎ ﻋﻮارض ﻣﺨﺘﻠﻒ در اﻳﻦ ﺑﺨـﺶ ﻣـﻮ رد ﺑﺮرﺳﻲ ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻪ . اﻧﺪ – )7-3 (آﻣﺎرﺑﺮداری از ﺳﻴﺴﺘﻢ ﺣﻔﺎﻇﺖ ﻛﺎﺗﺪﻳﻚ ﺑﺘﻦ ﻫﺎی ﻣﺴﻠﺢ – )7-4 ( آﻣﺎرﺑﺮداری از ﺗﺎﺳﻴﺴ ﺎت دور از ﺳﺎﺣﻞ1 – ) 7-5 ( ﺑﺎزرﺳﻲ ﻳﻜﺴﻮﻛﻨﻨﺪه ﻫﺎ 2 – ) 7-6 ( ﺑﺎزرﺳﻲ ﺑﺴﺘﺮ ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ – )7-7 ( ﺑﺎزرﺳﻲ آﻧﺪﻫﺎ – )7-8 ( آﻣﺎرﺑﺮداری ﺟﺮﻳﺎن اﻟﻜﺘﺮﻳﺴﻴﺘﻪ در ﺑﺨﺶ ﻫﺸﺘﻢ از اﻳﻦ اﺳﺘﺎﻧﺪارد ﻣﻼﺣﻈﺎت و روش ﻫﺎی ﺑﺎزرﺳﻲ ﻫﺪﻓﻤﻨﺪ و در ﻣﻮاردی ﻛﻪ اﺣﺘﻤﺎل ﺷﻜﺴﺘﮕﻲ ﺧﻄﻮط و ﻳـﺎ ﻫـﺮ ﮔﻮﻧﻪ ﻧﺸﺘﻲ وﺟﻮد دارد، آﻣﺪه اﺳﺖ . در ﺻﻮرت ﻣﺸﺎﻫﺪه ﻫﺮﮔﻮﻧﻪ ﺷﺮاﻳﻂ ﻏﻴﺮﻋﺎدی ﻳﺎ ﻣﺸﻜﻼﺗﻲ ﻛﻪ اﺣﺘﻤﺎل ﺑﺮوز ﺷﻜﺴﺖ را ﺑـﻪ ﻫﻤـﺮاه دارﻧﺪ، در ﺑﺎزدﻳﺪ ﻫﺎی دوره ای ﻳﺎ ﻣﻴﺎن دوره، ﺑﺮای ﺗﻌﻴﻴﻦ دﻗﻴﻖ ﻣﺸﻜﻞ اﺣﺘﻤﺎﻟﻲ اﻧﺠﺎم ﻣﻮارد ذﻛﺮ ﺷﺪه در اﻳﻦ ﺑﻨﺪ ﺗﻮﺻﻴﻪ ﺷـﺪه اﺳـﺖ . ﺑﺮﺧﻲ از ﺷﺮاﻳﻂ ﻏﻴﺮﻋﺎدی ﻋﺒﺎرﺗﻨﺪ از : – اﻓﺰاﻳﺶ ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﻣﺪار در : ﺻﻮرﺗ در ﻛﻪﻲ ﻫﻨﮕﺎم اﻧﺠﺎم ﺑﺎزرﺳ ﻲ ﺧﺮوﺟ ﻚﻲ ﻳ ﺳﻮ ﻛﻨﻨﺪه ﺶﻳ اﻓﺰا ﻧﺎﮔﻬﺎﻧ ی ﺪﻳﺷﺪ وﻲ در ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﻣﺪار ﻧﺸﺎن دﻫﺪ، ﻳﺎﻓﺘﻦ ﻋﻠﺖ و ﻣﺤﻞ ﻣﺸﻜﻞ ﺿﺮورت ﺧﻮاﻫﺪ ﻳﺎﻓﺖ ﻛﻪ . ﻧﺤﻮه اﻧﺠﺎم ﻦﻳـ ا ﻛـﺎر در ﺑﻨـﺪ )8-2 ( ﺑﻪ ﻃﻮر ﻛﺎﻣﻞ اﺷﺎره اﺳﺖ ﺷﺪه . – ﺟﺮﻳﺎن اﻟﻜﺘﺮﻳﺴﻴﺘﻪ ﺳﺮﮔﺮدان در : ﻣﻮارد ﻛﻪ ی اﺣﺘﻤﺎل ﺑﺮﻗﺮار ی ﻳـ ﺎنﻳـ ﺟﺮ ﻚ اﻟﻜﺘﺮ ﺘﻪﻴﺴـ ﻳ ﺳـﺮﮔﺮدان در ﻣﺤـﻞ ﺑﺎزرﺳ ﻲ وﺟﻮد دارد ﻋﻠﺖ ﻦﻴﻴﺗﻌ و ﻣﺤﻞ ﺎنﻳﺟﺮ ﻦﻳا ﺿﺮور ی اﺳﺖ . روش ﻫﺎ ی ﻳ ﺎﻓﺘﻦ ﻣﻨﺒﻊ در ﺎنﻳﺟﺮ ﻦﻳا ﺑﻨـﺪ )8- 3 (اﺳﺘﺎﻧﺪارد آﻣﺪه اﺳﺖ . – آزﻣﺎﻳﺸﺎت ﭘﻴﻮﺳﺘﮕﻲ ﺟﺮﻳﺎن اﻟﻜﺘﺮﻳﺴﻴﺘﻪ 1- Offshore 2- Rectifiers 226 07 / 10 / 94 دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﭘﻴﺸﮕﻴﺮی و ﺑﺤﺮان ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔﻲ ﻫﺎی ﻧﻔﺘﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ و درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ – ﻣﺸﻜﻼت اﺣﺘﻤﺎﻟﻲ ﻧﺎﺷﻲ از ﻧﺼﺐ ﻧﺎﺻﺤﻴﺢ آﻧﺪ ﻫﺎی ﮔﺎﻟﻮاﻧﻴﻚ از آن ﺟﺎ ﻛﻪ ﺣﻔﺎﻇﺖ ﻛﺎﻣﻞ ﻟﻮﻟﻪ ﻫﺎی ﻣﺪﻓﻮن و ﻳﺎ زﻳﺮ آب ﻫﻨﮕﺎﻣﻲ ﻛﺎﻓﻲ و ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد ﻛﻪ ﺗﺮﻛﻴﺒﻲ از دو ﺳﻴﺴـﺘﻢ ﻛﻨﺘﺮل ﺧﻮردﮔﻲ ﭘﻮﺷﺶ دار ﻛﺮدن ﻟﻮﻟﻪ و ﺳﻴﺴﺘﻢ ﺣﻔﺎﻇﺖ ﻛﺎﺗﺪﻳﻚ آن ﻛﺎﻣﻞ ﺑﺎﺷﻨﺪ، د ر ﺑﺨﺶ 9 از اﻳﻦ اﺳﺘﺎﻧﺪارد، آزﻣﺎﻳﺸﺎت و ﺑﺎزرﺳﻲ ﻫﺎی ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز ﺑﺮای ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻛﻔﺎﻳﺖ ﭘﻮﺷﺶ ﻟﻮﻟﻪ1 اراﺋﻪ ﺷﺪه اﻧﺪ ﻛﻪ ﻋﺒﺎرﺗﻨﺪ از : – آزﻣﺎ ﻳ ﺸﺎت ﻦﻴﻴﺗﻌ ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﭘﻮﺷﺶ ﻟﻮﻟﻪ2: روش ازﻲ ﻜﻳ ﻫﺎ ی ﻣﻬﻢ ﻦﻴﻴﺗﻌ ﻛﺎرا ﻳﻲ ﭘﻮﺷﺶ ﻟﻮﻟﻪ اﺳـﺖ ﻛـﻪ ﺑﺮاﺳـﺎس اﻧﺪازه ی ﺮﻴﮔ ﻣﺴﺘﻘ ﻴﻢ ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﭘﻮﺷﺶ، ﺑﺎ اﻧﺪازه ی ﺮﻴﮔ ﺷﺪت و ﺎنﻳﺟﺮ وﻟﺘﺎژ ﻳﻚ در ﻣﻘﻄﻊ ﻣﺸﺨﺺ ﻟﻮﻟﻪ ﺧﻂ از در ﻣﺤﻞ، ﻣﻲ ﻦﻴﻴﺗﻌ .ﺷﻮد – آزﻣﺎ ﻳ ﺸﺎت ﻳﻲﺮاﻴﻣ 3 : ﺰانﻴﻣ ﻛـﺎرا ﻳﻲ ﻋﻤﻠﻜـﺮد ﭘﻮﺷـﺶ ﺑـﻪ ﻛﻤـﻚ روش ﺮاﻴـ ﻣ ﺳـﻨﺠ ﺰﻴـ ﻧﻲ ﻗﺎﺑـﻞ ﺗﻌ ﻦﻴـﻴ اﺳـﺖ . اﻧﺪازه ﻫﺎ یﺮﻴﮔ ﻣﻨﺠﺮ ﺗﺸﻜ ﺑﻪ ﻴﻞ ﺷﻜﻠ ﻣﻲﻲ ﺛﺎﺑﺖ آن از ﻛﻪ ﺷﻮد ﺮاﻴﻣ ﻳﻲ ازا ﺑﻪ ی ﻃﻮل ﻛﻴ ﻠﻮﻣﺘﺮ ﻦﻴﻴﺗﻌ ﺧﻮاﻫﺪ .ﺷﺪ روش – ﭘﻴ ﺮﺳﻮن4 : ﺑﻪ ﻛﻤﻚ روش ﻦﻳا ﺪﺗﻮاﻧ ﻣﻲ ﻫﺎ ﻲﺧﺮاﺑ ی ﭘﻮﺷﺶ ﻫﺎ ﻟﻮﻟﻪ ی ﻣﺪﻓﻮن ﺗﺸﺨ را ﻴﺺ داده ﻳﺎ و ﺟﺴـﺘﺠﻮ ﻧﻤﻮد . ﺗﻮﺿ ﺑﻪ ﻻزم اﺳﺖ ﺢﻴ روش ﻦﻳا ﻛﻪ ﺗﻨﻬﺎ در ﻣﻮارد ﺑﺎ ی ﭘﺎﺳﺦ ﺢﻴﺻﺤ ﻫﻤﺮاه اﺳﺖ ﻟﻮﻟﻪ افﺮ اﻃ ﻛﻪ ﺑـﻪ ﺧـﻮﺑ ﻲ ﭘﺮﺷﺪه ﺪهﻴﻛﻮﺑ و ﺷﺪه ﺑﺎﺷﺪ ﺧﺎک ﻦﻴﭼﻨ ﻫﻢ . در ﻣﻨﻄﻘﻪ ﻣﻮرد آزﻣﺎ ﺴﺘﻳﺑﺎ ﺶﻳ ﺣﺪ ﺗﺎﻲ ی ﺣﺎو ی رﻃﻮﺑﺖ ﻧﻴﺰ ﺑﺎﺷـﺪ . ﺟﺰﻳﻴ ﺑﻴﺶ ﺎت ﻴﭘ ﺗﺮ ﺮاﻣﻮن ﻧﺤﻮه ﻛﺎرﺑﺮ و ی اﺳﺘﻔﺎده ﻴﺳ ﻦﻳا از ﺴﺘﻢ ﻴﭘ در ﻮﺳﺖ B اﺳﺘﺎﻧﺪارد آﻣﺪه اﺳﺖ . – ﺑﺎزرﺳ ﻲ ﭘﻮﺷﺶ روش ﺑﻪ C-Scan : اﻳﻦ ﺳﻴ ﺴﺘﻢ ﺑﺮاﺳﺎس ﺮاﻴﻣ ﻳﻲ در ﺎنﻳﺟﺮ ﻃﻮل ﻟﻮﻟﻪ ﻋﻤﻞ ﻛﺮده ﺎدﻳز ﺣﺪ ﺗﺎ و ی اﺗﻮﻣﺎﺗ اﺳﺖ ﻚﻴ روش ﻦﻳا در . ﺑﺎ ﻋﺒﻮر ﺎنﻳﺟﺮ اﻟﻜﺘﺮ ﻟﻮﻟﻪ از ﺘﻪﻴﺴﻳ واﻗﻊ ﺮﻳز در ﭘﻮﺷﺶ اﻧﺘﻈ رود ﻲﻣ رﺎ در ﻛـﻪ ﻃـﻮل ﻟﻮﻟﻪ ﺧﻂ اﺛﺮ ﺑﺮ ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﺟﺪاره ﻟﻮﻟﻪ از ﺷﺪت ﺎنﻳﺟﺮ ﻛﺎﺳﺘﻪ ﺷﻮد در . ﺻﻮرﺗ ﻛﻪﻲ ﭘﻮﺷﺶ ﺟﺪاره ﻟﻮﻟﻪ دارا ﺗﻐ ی ﺮﻴﻴـ ﺿﺨﺎﻣﺖ ﺗﺮک ﻳﺎ و ﺧﻮردﮔ ﻲ ﺑﺎﺷﺪ ﺳﺮﻋﺖ اﻓﺖ ﻦﻳا ﺶﻳ اﻓﺰا ﺧﻮاﻫﺪ ﻳﺎﻓﺖ ﺑﻪ . ﻃﻮر ﻣﻌﻤﻮل ﻛﺎﻫﺶ ﺷﺪت در ﺎنﻳﺟﺮ ﻃﻮل ﻟﻮﻟﻪ ﺧﻂ ﻳﻚ از روﻧﺪ ﻟﮕﺎر ﺮوﻴﭘ ﻚﻴﺘﻤﻳ در ﻛﻪ ﻛﻨﺪ ﻲﻣ ی ﺻﻮرت ﺑﻴﺶ ﺗﺮ ﺑﻮدن ﺐﻴﺷـ ﻦﻳا ﻣـﻲ ﺗﻮاﻧـ ﺪ وﺟـﻮد ﻣﺸﻜﻼﺗ درﻲ ﭘﻮﺷﺶ ﻟﻮﻟﻪ را ﻣﺤﺘﻤﻞ داﻧﺴﺖ . ﺟﺰﻳﻴ ﺑﻴﺶ ﺎت ﻴﭘ ﺗﺮ ﺮاﻣﻮن ﻧﺤﻮه ﻛﺎرﺑﺮ و ی اﺳﺘﻔﺎده ﻴﺳ ﻦﻳا از ﺴﺘﻢ در ﭘﻴ ﻮﺳﺖ B اﺳﺘﺎﻧﺪارد آﻣﺪه اﺳﺖ . – ﺑﺎزد ﻲﺪاﻧﻴﻣ ﺪﻳ5: در ﻣﻮرد ﻧﻘﺎﻃ ﻟﻮﻟﻪ ﺧﻂ ازﻲ ﺮونﻴﺑ ﻛﻪ ﻗﺮار ﻦﻴ زﻣ از ﻣﻲ ﮔﻴ ﺮﻧـﺪ ﺑﺎزد ﻦﻳـ ا ﺑـﻪ ﺪﻳـ ﻋﻨـﻮان ﻳﻜـ ازﻲ ﺑﺎزرﺳ ﻫﺎ ﻲ ی اﺻﻠ ﺑﻪﻲ ﻫﻤﺮاه ﺑﺎزرﺳ ﻴﺳﻲ ﺴﺘﻢ ﺣﻔﺎﻇﺖ ﻛﺎﺗﺪ ﻳﻚ ﻣﻄﺮح اﺳﺖ . ﺛﺒﺖ – اﺧﺘﻼف ﭘﺘﺎﻧﺴ در ﻞﻴ ﻃﻮل ﺧﻂ ﻟﻮﻟﻪ : اﻳﻦ آزﻣﺎ ﺑﻪ ﺶﻳ ﻃﻮر ﻣﻌﻤﻮل و ﺑﺮاﺳﺎس اﺳﺘﺎﻧﺪارد در ﻣﻮرد ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ در ﻓﻮاﺻﻞ ﻳﻚ ﻛﻴ ﻠﻮﻣﺘﺮ ی اﻧﺠﺎم ﻣﻲ ﮔﻴﺮد در . ﻣﻮارد در ﻛﻪ ی ﻣﺤﺪوده ﺧﺎﺻ ﻟﻮﻟﻪ ﺧﻂ ازﻲ اﺣﺘﻤـﺎل ﺑـﺮوز ﻣﺸـﻜﻞ وﺟﻮد دارد اﻳﻦ آزﻣﺎ ﻳﺶ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ در ﻓﻮاﺻﻞ 5/1 ﻣﺘﺮ ﺰﻴﻧ ی اﻧﺠﺎم .ﺷﻮد 1- INSPECTION AND SURVEY FOR EFFICIENCIES OF COATINGS 2- Coating Resistance Measurement 3- Attenuation Test Method 4- Pearson Method 5- Visual Inspection (visual check) ﭘﻴ ﻮﺳﺖ 3 - ﺶﻳﭘﺎ ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ و ﻣﻨﺎﺑﻊ در آب ﻣﻌﺮض ﺧﻄﺮ 07 / 10 / 94 227 ﺑﻨﺪ دﻫﻢ از اﻳﻦ اﺳﺘﺎﻧﺪارد ﺿﻮاﺑﻂ و اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎی ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز ﺑﺮای ﺛﺒﺖ و ﺗﺤﻠﻴﻞ داده ﻫﺎی ﺑﺮداﺷﺖ ﺷﺪه، را ﺷﺎﻣﻞ ﻣﻲ ﺷﻮد . پ.3 - 5 - ﺶﻳﭘﺎ ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ در ﺑﺮاﺑﺮ ﺧﻮردﮔﻲ اﻣﺮوزه ﺗﻌﺪاد زﻳﺎدی از روش ﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ ﭘﺎ ﻳﺶ ﺧﻮردﮔ ﻲ وﺟﻮد دارﻧﺪ ﻛﻪ ﺑﺴﺘﻪ ﺑﻪ ﻧﻴﺎز ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮﻧﺪ . ﻫـﺮ ﻳﻚ از اﻳﻦ اﻧﻮاع ، اﻃﻼﻋﺎت ﺧﺎﺻﻲ از ﻗﺒﻴﻞ ﻣﻴﺰان ﻛﻞ ﺧﻮردﮔﻲ، ﻧﺮخ ﺧﻮردﮔﻲ، وﺿـﻌﻴﺖ ﺧـﻮردﮔﻲ، ﺗﻌﻴـﻴﻦ و ﺗﺤﻠﻴـﻞ ﻣـﻮاد ﺗﻮﻟﻴﺪ ﺷﺪه در ﻓﺮآﻳﻨﺪ ﺧﻮردﮔﻲ و ﻳﺎﻓﺘﻦ اﺛﺮات ﺗﺨﺮﻳﺐ و اﻓﺖ ﻧﺎﺷﻲ از ﺧﻮردﮔﻲ در ﭘﺎراﻣﺘﺮ ﻫـﺎی ﻓﻴﺰﻳﻜـﻲ ﻟﻮﻟـﻪ را ﺑـﻪ دﺳـﺖ ﺧﻮاﻫﻨﺪ داد . ﺟﺪول )پ.3 - 5( ﺧﻼﺻﻪ ای از روش ﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ و ﻣﻼﺣﻈﺎت ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ آن ﻫﺎ را ﻧ ﺸﺎن ﻣﻲ دﻫﺪ . ﺟﺪول پ .3 - 5 - روش ﻫﺎ و ﺗﻜﻨﻴﻚ ﻫﺎی ﭘﺎﻳﺶ ﺧﻮردﮔﻲ ) اﺳﺘﺎﻧﺪارد IPS-I-TP-802 ( روش ﺳﻨﺠﻪ ﻴﻣﻌ وﻫﺎ ﺎرﻫﺎ ﻛﺎرﺑﺮد ﻗﻄﺒﺶ ﻲﺧﻄ )ﻣﻘﺎوﻣﺖ در ﺑﺮاﺑﺮ ﻗﻄﺒﺶ ( ﺳﺮﻋﺖ ﺧﻮردﮔ ﺑﻪﻲ ﻛﻤﻚ ﻳﺎ دو ﺳﻪ اﻟﻜﺘﺮود از و روش ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﻗﻄﺒﺶ اﻟﻜﺘﺮوﺷ ﻳﻲﺎﻴﻤﻴ اﻧﺪازه ﮔﻴﺮی ﻣﻲ ﺷﻮد ﻣﻌﻤﻮل ﻣﻘﺎوﻣﺖ اﻟﻜﺘﺮ ﻳﻜﻲ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻴﻴﺗﻐ ﺮات ﻣﻘﺎوﻣﺖ اﻟﻜﺘﺮ ﻳﻜﻲ ﻣﻘﺪار ﻓﻠﺰ ﺧﻮرده ﺷﺪه ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﻣﻲ ﺑﻪ و ﺷﻮد ﻛﻤﻚ اﻳﻦ روش ﻧﺮخ ﺧﻮردﮔ ﻲ ﻗﺎﺑﻞ ﻦﻴﻴﺗﻌ اﺳﺖ. ﻣﻌﻤﻮل ﺶﻳﭘﺎ ﭘﺘﺎﻧﺴ ﻴﻞ ﻴﻴﺗﻐ ﺮات ﭘﺘﺎﻧﺴ ﻳﻚﻞﻴ ﻓﻠﺰ ﺎژﻴ آﻟﻳﺎ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﻳﻚ اﻟﻜﺘﺮود ﻣﺮﺟﻊ ﺗﺮﺟ ) ﺤﺎﻴ ﺑﺮا ی ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ در ﺖﻳﺳﺎ ﻣﻨﺎﺳﺐ اﺳﺖ ﻧﻪ ﺧﻄﻮط اﻧﺘﻘﺎل ( ﻣﺤﺪود Corrosion coupon ﺰانﻴﻣ ﺧﻮردﮔ ﻳﻚ درﻲ دوره ﻣﻌﻠﻮم از ﻴﻴﺗﻐﻲﺎﺑﻳ ارزﻖﻳﻃﺮ ﺮات وزن ﻗﻄﻌﻪ آزﻣﺎ ﻳﺸ ﻲ ﻧﺴﺐ در ﺷﺪه ﻣﺤﻞ ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ ﻣﻌﻤﻮل ﻲﻠﻴﺗﺤﻠ ﺑﺮرﺳ ﻲ ﺗﺠﻤﻊ ﻳﻮن ﻓﻠﺰ یﻫﺎ ﺧﻮرده ﺷﺪه ﻳﺎ ﺗﺠﻤﻊ ﺟﻠﻮﮔ ﻴﺮ ی ﻛﻨﻨﺪه از ﺧﻮردﮔ ﻲ ﻣﺤﺪود ﻲﻠﻴﺗﺤﻠ اﻧﺪازه ﮔﻴﺮیPHﺎنﻳﺟﺮ ﻣﻌﻤﻮل ﻲﻠﻴﺗﺤﻠ ﺗﺠﻤﻊ اﻛﺴ ﮋنﻴ در ﺎنﻳﺟﺮ ﻣﺤﺪود ﻳ راد ﻮﮔﺮاﻓ ﻲ ﺎﻓﺘﻦﻳ ﺗﺮک وﻫﺎ درزﻫﺎ ﺑﻪ ﻛﻤﻚ ﻧﻔﻮذ اﺷﻌﻪ وﻫﺎ ﺟﺴﺘﺠﻮ آن رو ﺑﺮ ﻫﺎ ی ﺳﻄﺢ ﻣﻌﻤﻮل آ ﻟﺘﺮاﺳﻮﻧ ﻚﻴ ﻦﻴﻴﺗﻌ ﺿﺨﺎﻣﺖ ﻓﻠﺰ و وﺟﻮد ﺗﺮک و ﺣﻔﺮه از ﻖﻳﻃﺮ ارﺳﺎل اﻣﻮاج آ ﻟﺘﺮاﺳﻮﻧ ﻚﻴ ﺎﻓﺖﻳ در و ﭘﺎﺳﺦ ﻣﻌﻤﻮل آزﻣﺎ ﺶﻳ ﺰانﻴﻣ اﻏﺘﺸﺎش ﺎنﻳﺟﺮ اﺳﺘﻔﺎده ﻠﻪﻴﻣ از ﻣﺨﺼﻮص ﻣﻐﻨﺎﻃ ﺑﺮاﻲ ﺴﻴ ی ﺑﺮرﺳ ﻲ ﺳﻄﺢ ﻣﻌﻤﻮل ﺗﺼﻮ ﻳ ﺮﺑﺮدار ی ﻣﺎدون ﻗﺮﻣﺰ ) ﻋﻜﺴﺒﺮدار ی ﺣﺮارﺗ ﻲ( اﻧﺪازه ﮔﻴﺮی ی دﻣﺎ ﻧﻘﺎﻃ ازﻲ ﺳﻄﺢ داﺧﻠ ﻳ ﻲﺎ ﺗﻤﺎم ﺳﻄﺢ ﻪﻴﺗﻬ و اﻟﮕﻮ ی دﻣﺎ ﻳﻲ ﺳﻄﺢ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﺷﺎﺧﺼ ازﻲ وﺿﻌ ﻴﺖ ﺳﻄﺢ داﺧﻠ ﻲ ﻟﻮﻟﻪ ﺑﻪ ﻧﺪرت ﺑﺎزﺗﺎب ﻲﺻﻮﺗ اﻟﻒ-ﻧﺸﺘ ﻲ،ﺗﺨﺮ ﺧﻂﺐﻳ ﺑﻪ ﻞﻴ دﻟ ﻳﺎ وﻮنﻴﺘﺎﺳﻳﻛﺎو ﻟﺮزش ﺪنﻴﺗﺮﻛ ازﻲﻧﺎﺷ ﺣﺒﺎب ﻫﺎ داﺧﻠ ﻲ ﻴﺳ،ﺎل ب-ﺗﺮک ازﻫﺎ اﺛﺮﻖﻳﻃﺮ آن ﺑﺮﻫﺎ ﺑﺎزﺗﺎب ﺻﺪا ﺷﻨﺎﺧﺘﻪ ﺧﻮاﻫﻨﺪ ﺷﺪ ﺑﻪ ﻧﺪرت آﻣﭙﺮﺳﻨﺞ ﺑﺎ ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﺻﻔﺮ ﺎنﻳﺟﺮ ﮔﺎﻟﻮاﻧ ﻴﻚ ﻣﻨﺎﺳﺐ دوﻦﻴﺑ اﻟﻜﺘﺮود ﻓﻠﺰ ﻴﻏ ی ﺮﻣﺸﺎﺑﻪ ﺑﻪ ﻧﺪرت ﻫﻴ ﺪروژن ﺳﻨﺠ ﻲ یﻫﺎ ﻠﻪﻴﻣ ﺳﻨﺠﺶ ﻫﻴ ﺪروژن، ﻴﻫ ﮔﺎز ﺪروژن ﻧﺎﺷ ی ﺪﻴﺗﻮﻟ ﻨﺪﻳﻓﺮآ ازﻲ ﺧﻮردﮔ راﻲ ﺟﺴﺘﺠﻮ ﻣﻲ ﻛﻨﻨﺪ در ﺻﻨﻌﺖ ﭘﺘﺮوﺷ ﻴﻤ ﻲ روﺷ ﻲ ﻣﻌﻤﻮل اﺳﺖ ﺳﻮراخ ﺳﻨﺠﺶ )sentinel hole ( زﻣﺎﻧ ﺣﺪ ﻛﻪﻲ ﻣﺠﺎز ﺧﻮردﮔ ﺑﻪﻲ اﺗﻤﺎم ﺪهﻴ رﺳ ﺑﺎﺷﺪ را ﻧﺸﺎن دﻫﺪ ﻣﻲ . پ.3 - 5 - 1 - ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﭘﺎ ﻳﺶ ﺧﻮردﮔ ﻲ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﭘﺎﻳﺶ ﺧﻮردﮔﻲ ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟـﻪ ﻣﻮﺟـﻮد و ﻳـﺎ در ﺣـﺎل ﺳـﺎﺧﺖ ﻧﻴﺎزﻣﻨـﺪ ﺑﺮﻧﺎﻣـﻪ ای ﻛﺎﻣـﻞ و ﺟـﺎﻣﻊ از اﻣﻜﺎﻧـﺎت ﺳﺨﺖ اﻓﺰاری ﺗﺎ ﻧﺮم اﻓﺰاری ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز اﺳﺖ . ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ اﻳﻦ ﺳﻴﺴﺘﻢ ﺑـﻪ ﺻـﻮرت ﻳﻜﭙﺎرﭼـﻪ ﻣـﻲ ﺗﻮاﻧـﺪ ﺿـﺎﻣﻦ ﻛـﺎﻫﺶ ﺣﻮادث ﻧﺎﺷﻲ از ﺧﻮردﮔﻲ در ﺷﺒﻜﻪ ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ ﺑﺎﺷﺪ . اﺟﺰای اﻳﻦ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﻳﻜﭙﺎرﭼﻪ ﭘﺎﻳﺶ ﺧﻮردﮔﻲ ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ ﻋﺒﺎرﺗﻨﺪ از : 228 07 / 10 / 94 دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﭘﻴﺸﮕﻴﺮی و ﺑﺤﺮان ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔﻲ ﻫﺎی ﻧﻔﺘﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ و درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ – اﺳﺘﺮاﺗﮋ ی ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺗﺠﻬ – ﺰاتﻴ ﻣﻨﺎﺳﺐ ﻤﻨﻳا – ﻲ ﻣﻮرد اﻧﺘﻈﺎر روش – ﺶﻳﭘﺎ ﻣﻨﺘﺨﺐ اﺳﺘﺮاﺗﮋی ﻳﻚ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﺟﺎﻣﻊ و ﻛﺎﻣﻞ ﺶﻳﭘﺎ ﺧﻮردﮔ ﻲ ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ ﺧﺼﻮﺻﻴﺎت زﻳﺮ را داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ : – ﺷﻨﺎﺳﺎ ﻳﻲ ﻣﺤﻞ ﻧﻮع و ﺗﺠﻬ ﺰاتﻴ ﻧﺼﺐ ﺷﺪه ﺑﺮا : ی ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ ﻣﻮﺟﻮد ﺷﻨﺎﺳـﺎ ﻳﻲ ﻣﺤـﻞ و ﻧـﻮع ﺗﺠﻬ ﻴـ ﺰات ﺶﻳﭘـﺎ ﺧﻮردﮔ ﻦﻴﻴﺗﻌ درﻲ ﻛﺎﺳﺘ ﻫﺎ ﻲ ﻧﻘﺎط و ی ﻗﻮت ﺳﻴ ﺴﺘﻢ و اﻧﺠﺎم ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی ﺛﺮﻮﻣ ﻫﺎ ﺧﻮاﻫﺪ .ﺑﻮد ﻦﻴﻴﺗﻌ – ﻫﺎ دوره : ﺶﻳﭘﺎ ی ﺑﺎﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﺑﻨـﺪﻫﺎ ی ذﻛـﺮ ﺷـﺪه در اﺳـﺘﺎﻧﺪارد IPS-E-TP-820 دوره ﺶﻳﭘـﺎ ﺑﺎﺗﻮﺟـﻪ ﺑـﻪ ﺳﺎﺧﺘﮕﺎه ﺗﺎﺳﻴﺴ ﺎت ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ و ﻃﺒﻘﻪ ﺑﻨﺪ ﻦﻴﻴﺗﻌ آن ی ﺗﻮان ﻣﻲ ﻖﻳﻃﺮ ﻦﻳا از و ﺷﺪه ﺟﺪول زﻣﺎن ﺑﻨﺪ ی ﺑﺎزرﺳـ وﻲ اﻧﺠﺎم ﺶﻳﭘﺎ ﻦﻳﺗﺪو را ی ا دوره ﻧﻤﻮد . ﻲ ﺎﺑﻳ ارز – روﻧﺪ ﻫﺎ ﻲﺎﺑﻳ ارز ﻦﻳا : ﺶﻳﭘﺎ ﻋﻤﺪﺗﺎ ﺶﻴﭘ در ﻲ ﻨﻴﺑ وﻗـﻮع ﺧـﻮردﮔ ﺎﻲ ﻳـ زﻣـﺎن ﺑـﺮا ﻨـﻪ ﻴﺑﻬ ی ﺗﻌـﻮ ﻳﺾ ﺑﺨـﺶ ﻟﻮﻟﻪ ﺧﻂ ﺪهﻳد ﺐﻴ آﺳ ﻳﺎ ﻫﺮﮔﻮﻧﻪ اﻗﺪام ﻦﻳا در راﺳﺘﺎ، ﺛﺮﻮﻣ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد . ﺗﺨﺼ ﻴﺺ :یﺑﺮا ﻒﻳ وﻇﺎ اﻃﻤ • از ﻨﺎنﻴ اﻧﺠﺎم ﺶﻳﭘﺎ ﺎتﻴﻋﻤﻠ ﻣﻄﺎﺑﻖ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻦﻴﻴﺗﻌ ﺶﻴﭘ از ﺷﺪه • ﺗﻀﻤ ﻴﻦ ﻧﺤﻮه ﺳﺎز ﺮهﻴ ذﺧ و ی دﺳﺘﺮﺳ ﺑﻪﻲ اﻃﻼﻋﺎت ﺛﺒﺖ ﺷﺪه اراﺋﻪ • ﮔﺰارش ﭘﺮ ﺟﺰﻳﻴﺎت در ﻫﺎ دوره ﻦﻴﻴﺗﻌ ی ﺷﺪه ﺑﺎﻗﻲ ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫﺎی ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﻳﻜﭙﺎرﭼﻪ ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ در اﺳﺘﺎﻧﺪارد IPS-I-TP-802 ﻣﻮرد ﺑﺮرﺳﻲ ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻪ . اﻧﺪ – در ﺑﺨﺶ دوم ﻣﻼﺣﻈﺎت ﺧﺎﺻﻲ در ﻣﻮرد ﺑﺮﺧﻮرد ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ ﺑﺎ ﻣﺮاﻛﺰ آﺑﻲ و ﻳﺎ ﺗﺪاﺧﻞ ﺣﺮﻳﻢ ﻫﺎی اﻳﻦ دو ﺑﺨـﺶ در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﻧﺸﺪه اﺳﺖ . پ.3 - 5 - 2 - اﻧﺘﺨﺎب روش ﭘﺎﻳﺶ ﺑﺎﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻛﻪ اﻳﻦ ﻫﺮ روﺷ ﻲ، اﻃﻼﻋﺎت ﻣﺤﺪود و ﺧﺎﺻﻲ در اﺧﺘﻴﺎر ﻗﺮار دﻫﺪ ﻣﻲ ، ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻫﺪف و ﻣﺤﻞ ﻧﺼﺐ ﻳﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﺳﻴﺴﺘﻢ ، روش ﻣﻨﺎﺳﺐ اﻧﺘﺨﺎب ﮔﺮدد . ﮔﺎه ﻧﻴﺰ ﺑﺮای ﻛﺴﺐ اﻃﻼﻋﺎت ﻣـﻮرد ﻧﻴـﺎز اﺟﺒـﺎر ﺑـﺮ اﺳـﺘﻔﺎده از ﭼﻨـﺪ ﻧـﻮع ﺳﻴﺴﺘﻢ ﭘﺎﻳﺶ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد . ﺑﺴﺘﻪ ﺑﻪ اﻳﻦ ﻛﻪ ﻫﺪف ﺷﻨﺎﺳﺎﻳ ﻲ وﺿﻌﻴﺖ ﺳﻴﺴﺘﻢ در ﻳﻚ ﻣ ﻮﻗﻌﻴﺖ ﺟﺪﻳﺪ و ﻳﺎ ﺗﻐﻴﻴﺮات ﻣﺸﺨﺼـﺎت ﺳﻴﺴﺘﻢ در ﻣﻮﻗﻌﻴﺖ ﺷﻨﺎﺧﺘﻪ ﺷﺪه ﺑﺎﺷﺪ، روش ﻫﺎ ی ﻣﺨﺘﻠﻒ و اﻃﻼﻋﺎت ﻣﺘﻔﺎوﺗﻲ ﺑﺮای ﺗﻌﻴﻴﻦ روش ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز ﻫﺴﺘﻨﺪ . اﻣـﺎ در ﻣﺠﻤﻮع اﻃﻼﻋﺎت ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز در ﺷﺮاﻳﻂ ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺑﺮای اﻧﺘﺨﺎب ﺳﻴﺴﺘﻢ ﭘﺎﻳﺶ را ﺗﻮان ﻣﻲ در ﻣﻮارد زﻳﺮ ﺧﻼﺻﻪ ﻧﻤﻮد . ﺎن زﻣ – اﻧﺪازه ﺑﺮﺧ : یﺮﻴﮔ ازﻲ اﻃﻼﻋﺎت ﺑﺎزه در ﻛﻮﭼﻜ ازﻲ زﻣﺎن ﺑﺮﺧ و ﺑﺎزه درﻲ ﻃﻮﻻﻧ ﺴﺘﻳﺑﺎ ﺗﺮ ﻲ ﻲ اﻧﺪازه ی ﺮﻴﮔ ﺷﻮﻧﺪ . – اﻃﻼﻋﺎﺗ ﺑﻪ ﻛﻪﻲ دﺳﺖ ﺧﻮاﻫﻨﺪ آﻣﺪ ﻞﻴﻗﺒ از : ﻛﻞ ﺧﻮردﮔ ﻲ ﻳﺎ ﻧـﺮخ ﺧـﻮردﮔ ﻲ، ﺿـﺨﺎﻣﺖ ﺑـﺎﻗﻲ ﻣﺎﻧـﺪه ﺗﻮز ﻳـﺎ و ﻊﻳـ ﺧﻮردﮔ درﻲ ﺳﻄﺢ داﺧﻠ ﻲ – ﺳﺮﻋﺖ ﭘﺎﺳﺦ ﻴﻴﺗﻐ ﺑﻪ ﺮات ﭘﻴ ﻮﺳﺖ 3 - ﺶﻳﭘﺎ ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ و ﻣﻨﺎﺑﻊ در آب ﻣﻌﺮض ﺧﻄﺮ 07 / 10 / 94 229 – ارﺗﺒﺎط ﺑﺎ رﻓﺘﺎر ﻂﻴﻣﺤ اﻃﺮاف ﻟﻮﻟﻪ ﻛﻪ : ﺑﻬﺘﺮ ﻳﻦ ﺷﻜﻞ ﺑﺮا ی ﺰانﻴﻣ ﺶﻳﻧﻤﺎ ﺧﻮرﻧﺪﮔ اﺳﺖ ﻂﻴﻣﺤﻲ ﺖﻴﻗﺎﺑﻠ – اﻧﺠﺎم ﻂﻴﻣﺤ در ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ ﻧﻮع – ﺧﻮردﮔ ﻲ ﻣﺤﺘﻤﻞ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺎلﻴﺳ ﺑﻪ داﺧﻞ ﻟﻮﻟﻪ ﺰانﻴﻣ – دﺷﻮار ﺗﻔﺴ ی ﺗﻮﺿ و ﺮﻴ ﺞﻳﻧﺘﺎ ﺢﻴ – ﺳﻄﺢ ﺗﻜﻨﻮﻟﻮژ ﺶﻳﭘﺎ ی – ﭼﻜﻴﺪه ای از ﻣﺸﺨﺼﺎت روش ﻫﺎی ﭘﺎﻳﺶ ﺧﻮردﮔﻲ ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ در ﺟﺪول )پ.3 - 6 (اراﺋﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ؛ ﺟﺪول پ .3 - 6 - ﻣﺸﺨﺼﺎت روش ﻫﺎی ﭘﺎﻳﺶ ﺧﻮردﮔﻲ ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ ) اﺳﺘﺎﻧﺪارد IPS-I-TP-802 ( روش زﻣﺎن اﻧﺪازه ﮔﻴﺮی ﻧﻮع اﻃﻼﻋﺎت ﺧﺮوﺟ ﻲ زﻣﺎن ﭘﺎﺳﺦ ﺑﻪ ﺮﻴﻴﺗﻐ ﻗﺎﺑﻞ ﻂﻴﻣﺤ اﻧﺠﺎم ﻧﻮع ﺧﻮردﮔ ﻲ ﻣﻘﺎوﻣﺖ اﻟﻜﺘﺮ ﻲﻜﻳ ﻟﺤﻈﻪ یا ﺧﻮردﮔ ﻲﻛﻠﻲ ﻣﺘﻮﺳﻂ ﺗﻤﺎم ﻫﺎﻂﻴﻣﺤ ﻋﻤﻮﻣ ﻲ ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﻗﻄﺒ ﻲ ﻟﺤﻈﻪ یا ﻧﺮخ ﺧﻮردﮔ ﻲ ﻊﻳﺳﺮ اﻟﻜﺘﺮوﻟ ﻴﺖ ﻋﻤﻮﻣ ﻲ اﻧﺪازه ﮔﻴﺮی ﭘﺘﺎﻧﺴ ﻴﻞ ﻟﺤﻈﻪ ای وﺿﻌ ﻴﺖ ﺧﻮردﮔ ﻲو ﺗﺸﺨ ﻴﺺ ﻏﻴ ﺮﻣﺴﺘﻘ ﻧﺮخﻢﻴ ﺧﻮردﮔ ﻲ ﻊﻳﺳﺮ اﻟﻜﺘﺮوﻟ ﻴﺖ ﻋﻤﻮﻣ ﺎﻲ ﻳ ﻣﻮﺿﻌﻲ اﻧﺪازه ﮔﻴﺮی ﮔﺎﻟﻮاﻧ ﻴﻚ )آﻣﭙﺮﺳﻨﺞ ﺑﺪون ﻣﻘﺎوﻣﺖ ( ﻟﺤﻈﻪ ای وﺿﻌ ﻴﺖ ﺧﻮردﮔ ﻲ ﻊﻳﺳﺮ اﻟﻜﺘﺮوﻟ ﻴﺖ ﻋﻤﻮﻣ ﺎﻲ ﻳ ﻣﻮﺿﻌﻲ روش ﻫﺎ ی ﻲﻠﻴﺗﺤﻠ ﻊﻳﺳﺮﻲ ﻠﻴﺧ وﺿﻌ ﻴﺖ ﺧﻮردﮔ ﻛﻞ وﻲ ﺧﻮردﮔ ﻴﺳ درﻲ ﺴﺘﻢ ﺗﺤﺖ اﻧﺪازه ﮔﻴﺮی ﻣﻌﻤﻮﻻ ﻊﻳﺳﺮ ﺗﻤﺎم ﻫﺎ ﻂﻴﻣﺤ ﻋﻤﻮﻣ ﻲ روش ﻫﺎ ی ﻲﺻﻮﺗ ﻟﺤﻈﻪ ای ﮔﺴﺘﺮش ﺗﺮک و ﺗﺸﺨ ﻴﺺ ﻧﺸﺘ ﻲ ﻊﻳﺳﺮ ﻮنﻴﺘﺎﺳﻳﻛﺎو عﻧﻮ ﻫﺮ ﺗﺮک، ﻴﺘﺎﺳﻳﻛﺎو، ﻮن ﻧﺸﺖ وﻲﺎﺑﻳ ﺳﻮراخ ﺷﺪﮔ ﻲ اﻧﺪازه ﮔﻴﺮی ﺣﺮارﺗ ﻲ ﻧﺴﺒﺘﺎ ﻊﻳﺳﺮ ﻲﺪﮔﻳدﺐﻴ آﺳﻊﻳﺗﻮز آﻫﺴﺘﻪ ﻫﺮ ﻧﻮع ﺧﻮردﮔ ﻲ ﻣﻮﺿﻌﻲ ﺗﺠﻬ ﺰاتﻴ یﻧﻮر در ﺻﻮرت ﺎﻴﻣﺤ ﺑﻮدن دﺳﺘﺮﺳ ﻲ ﻦﻳا ﺮﻴﻏ در ﻊ،ﻳﺳﺮ ﺻﻮرت آﻫﺴﺘﻪ ﻲﺪﮔﻳد ﺐﻴ آﺳ ﻊﻳﺗﻮز آﻫﺴﺘﻪ ﺗﻤﺎم ﻫﺎ ﻂﻴﻣﺤ ﻣﻮﺿﻌﻲ ﻣﺸﺎﻫﺪه ﺑﻪ و ی ا ﻛﻤﻚ درﺟﻪ ) gages ( آﻫﺴﺘﻪ ﻧ،ﻴ ﺎزﻣﻨﺪ ﺷﺮوع ﻛﺎر ﻫﻨﮕﺎم ﺧﺎﻣﻮش ﺷﺪن اﺳﺖ ﺧﻂ ﻧﺮخ وﻲﺪﮔﻳدﺐﻴ آﺳﻊﻳﺗﻮز ﺧﻮردﮔ ﻲ آﻫﺴﺘﻪ ﺗﻤﺎم ﻫﺎ ﻂﻴﻣﺤ ﻋﻤﻮﻣ ﺎﻲ ﻳ ﻣﻮﺿﻌﻲ Corrosion couponﻣﺪت زﻣﺎن ﻃﻮﻻﻧ ﺪﻳﺑﺎﻲ در ﻣﻌﺮض ﻂﻴﻣﺤ ﺑﺎﺷﺪ ﻣﺘﻮﺳﻂ ﻧﺮخ ﺧﻮردﮔ ﻲو ﻧﺤﻮه ﺧﻮرده ﺷﺪن آﻫﺴﺘﻪ ﺗﻤﺎم ﻫﺎ ﻂﻴﻣﺤ ﻋﻤﻮﻣ ﺎﻲ ﻳ ﻣﻮﺿﻌﻲ روش ﻫﺎ ی آ ﻟﺘﺮاﺳﻮﻧ ﻚﻴ ﻊﻳﺳﺮﻲ ﻠﻴﺧ ﺿﺨﺎﻣﺖ ﺑﺎﻗﻲ ﻣﺎﻧﺪه ﻳﺎ وﺟﻮد ﺗﺮک وﻫﺎ ﺣﻔﺮه ﻫﺎ ﻧﺴﺒﺘﺎ آﻫﺴﺘﻪ ﺗﻤﺎم ﻫﺎ ﻂﻴﻣﺤ ﻋﻤﻮﻣ ﺎﻲ ﻳ ﻣﻮﺿﻌﻲ ﻧﻔﻮذ ﻫﻴ ﺪروژن ﻳﺎ ﻊﻳﺳﺮ ﻟﺤﻈﻪ ای ﻛﻞ ﺧﻮردﮔ ﻲ ﻧﺴﺒﺘﺎ آﻫﺴﺘﻪ ﮔﺎزﻫﺎ داغ ی ﻳﺎ اﻟﻜﺘﺮوﻟ ﻫﺎﺖﻴ ﻏﻴﺮ اﻛﺴﻨﺪه ﻋﻤﻮﻣ ﻲ ﺳﻮراخ یﻫﺎ ﻣﺤﺎﻓﻆ Sentinel holes آﻫﺴﺘﻪ ﺿﺨﺎﻣﺖ ﺑﺎﻗﻲ ﻣﺎﻧﺪه آﻫﺴﺘﻪ ﺗﻤﺎم ﻂﻴﻣﺤ ،ﻫﺎ ﺗﺮﺟ ﺤﺎﻴ در یﻫﺎ ﻟﻮﻟﻪ ﺣﺎﻣﻞ ﮔﺎز ﻳﺎ ﺑﺨﺎر ﻋﻤﻮﻣ ﻲ ﻳ راد ﻮﮔﺮاﻓ ﻲ ً ﻧﺴﺒﺘﺎ آﻫﺴﺘﻪ ﻊﻳﺗﻮز ﺧﻮردﮔ ﻲ آﻫﺴﺘﻪ ﺗﻤﺎم ﻫﺎ ﻂﻴﻣﺤ اﺣﺘﻤﺎل وﺟﻮد ﺣﻔﺮه و ﺗﺮک ﺧﻮردﮔ ﻲ ﻫﺎ 230 07 / 10 / 94 دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﭘﻴﺸﮕﻴﺮی و ﺑﺤﺮان ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔﻲ ﻫﺎی ﻧﻔﺘﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ و درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ پ.3 - 6 - ﭘﺎﻳﺶ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب در ﻣﻌﺮض ﺧﻄﺮ ﻧﺸﺖ آﻟﻮدﮔﻲ در ﭘﺎﻳﺶ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﺑﺎ رﻳﺴﻚ ﺑﺎﻻ، ﭘﺎﻳﺶ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر اﻃﻼع از ﻧﺸﺖ ﻫﺎی اﺣﺘﻤﺎﻟﻲ و ﭘﻨﻬﺎن در ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ واﻗـﻊ در ﺣـﺮﻳﻢ ﺻﻮرت ﺧﻮاﻫﺪ ﮔﺮﻓﺖ . اﻳﻦ ﭘﺎﻳﺶ ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ ﺑﻪ ﺻﻮرت دوره ای و ﻣﻨﻈﻢ ﺻﻮرت ﮔﺮﻓﺘﻪ و روﻧﺪ ﺗﻐﻴﻴـﺮات ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫـﺎی ﻛﻴﻔـﻲ آن ﺛﺒﺖ و ﺑﺎﻳﮕﺎﻧﻲ ﮔﺮدد . در ﻣﺮﺣﻠﻪ ﭘﺲ از ﻧﺸﺖ و وﻗﻮع آﻟﻮدﮔﻲ ﻧﻴﺰ، ﭘﺎﻳﺶ ﻣﻨﺒﻊ آﺑﻲ در ﻓﺎز اول ﺑﺮای ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺷـﺪت آﻟـﻮدﮔﻲ، در ﻓﺎز دوم ﺑﺮای ﺗﻌﻴﻴﻦ اﺛﺮﺑﺨﺸﻲ اﻗﺪاﻣﺎت ﭘﺎک یﺳﺎز و در ﻓﺎز ﺳﻮم ﺑﺮای ﻫﺪاﻳﺖ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻫﺎی ﺗﺴﻜﻴﻨﻲ ﺻﻮرت ﻣﻲ ﮔﻴﺮد . پ.3 - 6 - 1 - ﺗﺮﻛﻴﺒﺎت ﻧﻔﺘﻲ ﻣﻮرد ﺳ ﻨﺠﺶ در آب ﺗﺮﻛﻴﺒﺎت ﻧﻔﺘﻲ ﻣﻮرد اﻧﺪازه ﮔﻴﺮی ﺗﺤﺖ ﻋﻨﻮان ﻛﻠﻲ ﻫﻴﺪروﻛﺮﺑﻦ ﻫﺎی ﻧﻔﺘﻲ ١ و ﻫﻴﺪروﻛﺮﺑﻦ ﻫﺎی ﭘﻠﻲ آروﻣﺎﺗﻴﻚ ٢، ﺷﻨﺎﺳـﺎﻳﻲ و اﻧﺪازه ﮔﻴﺮی ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ ﻣﻬﻢ . ﺗﺮﻳﻦ ﻣﻮاردی ﻛﻪ ﺑﺮ اﺳﺎس آﺧﺮﻳﻦ اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎی ﺟﻬﺎﻧﻲ3، اﻧﺪازه ﮔﻴﺮی آن ﻫﺎ در ﺗ ﺎ ﻳﻴﺪ ﺳﻼﻣﺘﻲ و ﭘﺎﻛﻲ آب ﺿﺮوری اﺳﺖ، ﺑﻪ ﺷﺮح ﺟﺪول )پ.3 - 7( اراﺋﻪ ﮔﺮدﻳﺪه . اﻧﺪ اﻳﻦ ﺗﺮﻛﻴﺒﺎت ﻋﻤﻮﻣﺎ ﺷـﺎﻣﻞ ﻣـﻮاد ﺳـﻤﻲ و ﺧﻄﺮﻧـﺎﻛﻲ از ﻗﺒﻴﻞ ﺑﻨﺰن، ﺗﻮﻟﻮﺋﻦ، ﻧﻔﺘﺎﻟﻦ، آﻧﺘﺮاﺳﻦ و ﻣﺸﺘﻘﺎت آن ﻫﺎ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ . ﺟﺪول پ .3 - 7 - ﻣﻬﻢ ﺗﺮﻳﻦ ﺗﺮﻛﻴﺒﺎت ﭘﻠﻲ آروﻣﺎﺗﻴﻚ ﻫﻴﺪروﻛﺮﺑﻦ ﻫﺎی ﻧﻔﺘﻲ ﻣﻮرد اﻧﺪازه ﮔﻴﺮی ﻒﻳ رد ﻧﺎم ﻓﺎرﺳ ﻲ ﻦﻴﻻﺗ ﻧﺎم ﻒﻳ رد ﻧﺎم ﻓﺎرﺳ ﻲ ﻦﻴﻻﺗ ﻧﺎم 1 ﻧﻔﺘﺎﻟﻦ Naphthalene 9 ﻓﻠﻮراﻧﺘﻦ Fluorantene 2 ﻞﻴﻣﺘ-ﻧﻔﺘﺎﻟﻦ m-Naphthalene 10 ﺮنﻴﭘ Pyrene 3 ﻞﻴ اﺗ ﻧﻔﺘﺎﻟﻦ e- Naphthalene 11 آﻧﺘﺮاﺳﻦ B(a)Anthracene 4 اﺳﻨﻔﺘ ﻠﻦﻴ Acenaphthylene 12 ﺰنﻳﻛﺮ Chrysene 5 اﺳﻨﻔﺘﻦ Acenaphthene 13 ) k( B ﻓﻠﻮراﻧﺘﻦ B(k)Fluoranthene 6 ﻓﻠﻮرن Florene 14 ) b( B ﻓﻠﻮراﻧﺘﻦ B(b)Fluoranthene 7 ﻓﻨﺎﻧﺘﺮن Phenantherene 15 )a( B ﺮنﻴﭘ B(a) Pyrene 8 آﻧﺘﺮاﺳﻦ Anthracene پ.3 - 6 - 2 - ﻧﻤﻮﻧﻪ ﺑﺮداری دوره ای از ﻣﻨﺎﺑﻊ در ﻣﻌﺮض ﺧﻄﺮ ﻧﺸﺖ ﻧﻜﺘﻪ ﻣﻬﻢ در ﺗﻤﺎﻣﻲ ﻣﺮاﺣﻞ ﭘﺎﻳﺶ ﻧﺸﺖ آﻟﻮدﮔﻲ، ﻧﻤﻮﻧﻪ ﺑﺮداری و اﻧﺠﺎم آزﻣﺎﻳﺸﺎت ﻫﺪف دار و ﻣﺘﻨﺎﺳﺐ ﺑـﺎ ﺷـﺮاﻳﻂ اﺳـﺖ . ﻧﻤﻮﻧﻪ ﺑﺮداری از ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ ﺑﺮ ﻣﺒﻨﺎی اﺳﺘﺎﻧﺪارد ﻫﺎی ﻣﺘﻌﺪدی از ﻗﺒﻴﻞ 4 ASTM ﻳـﺎ دﺳـﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻫـﺎی ﭘـﺎﻳﺶ ﻛﻴﻔـﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ و ﻳﺎ درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ ﺻﻮرت ﺑﮕﻴﺮﻧﺪ . ﺑﺮﺧﻲ از ﻣﻬﻢ ﺗﺮﻳﻦ ﻣﻮاد ﻣﻌﺮف ﺣﻀﻮر ﻧﻔﺖ در آب ﺑﻪ ﻫﻤﺮاه ﻣﻘـﺎدﻳﺮ ﺣـﺪاﻗﻞ آن ﻫـﺎ ﺑﺮاﺳﺎس اﺳﺘﺎﻧﺪارد ﻫﺎی آب ﻫﺎی ﺷﺮب، ﺻﻨﻌﺖ و ﻛﺸﺎورزی ﻧﻴﺰ در اﻳﻦ دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﻮرد ﺑﺮرﺳﻲ ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻪ . اﻧﺪ 1- TPHs 2- Aromatic Hydrocarbons(PAHs) 3- Standard Methods, 21th Edition 4- American Society for Testing and Materials ﭘﻴ ﻮﺳﺖ 3 - ﺶﻳﭘﺎ ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ و ﻣﻨﺎﺑﻊ در آب ﻣﻌﺮض ﺧﻄﺮ 07 / 10 / 94 231 پ.3 - 6 - 3 - اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎی ﭘﺎﻳﺶ ﻛﻴﻔﻲ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﺟﺎری و ﻣﺨﺎزن ) ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﻛﻨﺘﺮل آﻟﻮدﮔﻲ ﻧﻔﺘﻲ ( ﭘﺎﻳﺶ ﻛﻴﻔﻲ ﻣﺨﺎزن ﺳﺪﻫﺎ و درﻳﺎ ﭼﻪ ﻫﺎ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ ﺑﺮاﺳﺎس ﺿﺎﺑﻄﻪ ﺷﻤﺎره 551 ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ و ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی ﻛﺸﻮر ﺗﺤﺖ ﻋﻨﻮان » دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ اﺟﺮاﻳﻲ ﭘﺎﻳﺶ ﻛﻴﻔﻴﺖ آب ﻣﺨﺎزن ﭘﺸﺖ ﺳﺪﻫﺎ « اﻧﺠﺎم ﺑﮕﻴﺮد . در اﻳﻦ ﻧﺸـﺮﻳﻪ روش ﻫـﺎی ﻧﻤﻮﻧـﻪ ﺑـﺮداری ﺑﺮای ﭘﺎﻳﺶ ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ آب ﺑﻪ ﻫﻤﺮاه دوره ﻧﻤﻮﻧﻪ ﺑﺮداری و آزﻣﺎﻳﺸﺎت ﻻزم آﻣﺪه اﺳﺖ ﻫﻢ . ﭼﻨﻴﻦ ﻣﻼﺣﻈﺎت و دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻫـﺎی ﻣﺸﺎﺑﻪ، ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ و آب ﻫﺎی ﺟﺎری ﻧﻴﺰ در ﺿﺎﺑﻄﻪ ﺷﻤﺎره ی 522 ﺳﺎزﻣﺎن ﻣـﺪﻳﺮﻳﺖ و ﺑﺮﻧﺎﻣـﻪ رﻳـﺰی ﻛﺸـﻮر ﺗﺤـﺖ ﻋﻨﻮان » دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﭘﺎﻳﺶ ﻛﻴﻔﻴﺖ آب ﻫﺎی ﺳﻄﺤﻲ ) ﺟﺎری (« ﻗﺎﺑﻞ اﺳﺘﻔﺎده اﺳﺖ . در اﻳﻦ دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﺑﻪ ﻫﺎ ﻛﻠﻴﻪ ﻣﻮارد ﻻزم از ﻗﺒﻴﻞ ﻣﻮارد زﻳﺮ اﺷﺎره ﺷﺪه اﺳﺖ : – ﻧﺤﻮه ﻧﻤﻮﻧﻪ ﺑﺮداری – دوره ﺑﺎزﮔﺸﺖ ﻧﻤﻮﻧﻪ ﺑﺮداری ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﺣﺴﺎﺳﻴﺖ ﻣﻨﺒﻊ – ﻧﺤﻮه ﺑﺎﻳﮕﺎﻧﻲ و ﻧﮕﻪ داری داده ﻫﺎ ﺑﺮای ﺛﺒﺖ روﻧﺪ – ﻣﻘﺎدﻳﺮ ﺷﺎﺧﺺ ﺑﺴﺘﻪ ﺑﻪ ﻣﺼﺎرف واﺑﺴﺘﻪ ﺑﻪ ﻣﻨﺒﻊ پ.3 - 6 - 4 - روش ﻫﺎ ی ﻧﻤﻮﻧﻪ ﮔﻴﺮی آب ﻣﻌﻤﻮل ﺗﺮﻳﻦ روش ﻫﺎی ﻧﻤﻮﻧﻪ ﮔﻴﺮی آب ﺑﺮای ﺗﺠﺰﻳﻪ ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ، ﻓﻴﺰﻳﻜﻲ ﻣﻴﻜﺮ وﺑﻴﻮﻟﻮژﻳﻜﻲ و رادﻳﻮﻟﻮژﻳﻜﻲ ﺑﻪ ﺗﺮﺗﻴﺐ زﻳﺮ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ : – روش اﻟﻒ » «- ﻧﻤﻮﻧﻪ ﮔﻴﺮی ﻟﺤﻈﻪ ای ) ﻧﺎﭘﻴﻮﺳﺘﻪ ( – روش «ب»- ﻧﻤﻮﻧﻪ ﮔﻴﺮی ﻣﺮﻛﺐ – روش «ج»- ﻧﻤﻮﻧﻪ ﮔﻴﺮی ﻣﺪاوم ) ﭘﻴﻮﺳﺘﻪ ( ﻣﻮارد اﺷﺎره ﺷﺪه ﺧﻼﺻﻪ ای از اﺳﺘﺎﻧﺪارد ﻧﻤﻮﻧﻪ ﮔﻴﺮی از ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﺑـﻪ ﻣﻨﻈـﻮر اﻧﺠـﺎم ﭘـﺎﻳﺶ ﻛﻴﻔـﻲ و ﺗﻌﻴـﻴﻦ ﺗﺮﻛﻴﺒـﺎت ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ در آن اﺳﺖ . در اﻳﻦ اﺳﺘﺎﻧﺪارد اﺻﻮل ﻣﺸﺨﺺ ﺑﺮای ﻳﻜﻨﻮاﺧﺖ ﻛﺮدن روش ﻫﺎ ی ﻧﻤﻮﻧﻪ ﮔﻴﺮی ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺷﺪه اﺳﺖ . اﻳﻦ دﺳﺘﻮ ر ﻛﺎر در ﻣﻘﻴﺎس ﻋﻤﻮﻣﻲ ﻗﺎﺑﻞ اﺟﺮا ﺑﻮده و اﺣﺘﻤﺎﻻ در ﻣﻮارد ﺧﺎص ﻧﻴﺰ ﻛﺎرﺑﺮد ﺧﻮاﻫﺪ داﺷﺖ . واژه ﻧﻤﻮﻧـﻪ ﮔﻴـﺮی ﻛـﻪ در اﻳﻦ اﺳﺘﺎﻧﺪارد ﺑ ﻪ ﻛﺎر رﻓﺘﻪ ﻣﻄﺎﺑﻖ ﺗﻌﺮﻳﻒ زﻳﺮ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد : » ﻧﻤﻮﻧﻪ ی ﺮﻴﮔ ﻋﺒﺎرت اﺳﺖ ﺑﻪ از دﺳﺖ آوردن ﻗﺴﻤﺘ ازﻲ ﻣﺎده ﻛﻞ ﮔﺮ ﺎنﻳﻧﻤﺎ ﻛﻪ ﻣﺎده ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ ﺑﺎﺷﺪ «. اﻳﻦ اﺳﺘﺎﻧﺪارد ﺷﺎﻣﻞ ﺳﻪ دﺳﺘﻮر ﻛﺎر ﺑﺮای ﺟﻤﻊ آوری ﻧﻤﻮﻧﻪ اﺳﺖ : رو – اﻟﻒ » ش « ﺑﺮای ﺟﻤﻊ آوری ﻧﻤﻮﻧﻪ ﻟﺤﻈﻪ ای، از ﻳﻚ ﻣﺤﻞ ﺑﻪ ﺧﺼﻮص ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ ﻓﻘﻂ ﻣﻌـﺮف ﺧﺼﻮﺻـﻴﺎت آب در زﻣﺎن ﻧﻤﻮﻧﻪ ﮔﻴﺮی اﺳﺖ . اﻳﻦ روش ﺑﺮای آزﻣﻮن ﻫﺎی ﺑﺎﻛﺘﺮﻳﻮﻟﻮژی و ﺑﺮﺧﻲ آزﻣﻮن ﻫﺎی رادﻳﻮﻟﻮژی ﻣﻨﺎﺳﺐ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . – روش »ب« ﺑﺮای ﺟﻤﻊ آوری ﻧﻤﻮﻧﻪ ﻣﺮﻛﺐ از ﻳﻚ ﻣﺤﻞ ﺑﻪ ﺧﺼﻮص ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ ﻗﺴـﻤﺖ ﻫـﺎی ﻧﻤﻮﻧـﻪ در ﻓﻮاﺻـﻞ زﻣﺎﻧﻲ ﻣﺨﺘﻠﻒ ﮔﺮدآوری ﻣﻲ ﺷﻮد . ﻧﻤﻮﻧﻪ ﻣﺮﻛﺐ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ از ﺟﻤﻊ آوری ﻣﻘﺎدﻳﺮ آب از ﻣﻜﺎن ﻫﺎ ی ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻳﻚ ﻣﻨﺒﻊ و ﻳﺎ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ای از آب ﮔﺮدآوری ﺷﺪه از ﻣﺤﻞ ﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ در زﻣﺎن ﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺗﺸﻜﻴﻞ ﮔﺮدد . 232 07 / 10 / 94 دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﭘﻴﺸﮕﻴﺮی و ﺑﺤﺮان ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔﻲ ﻫﺎی ﻧﻔﺘﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ و درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ – در روش »ج« ﻧﻤﻮﻧﻪ ﮔﻴﺮی ﻣﺪاوم ) ﭘﻴﻮﺳﺘﻪ ( از ﻳﻚ و ﻳﺎ ﭼﻨﺪ اﻳﺴﺘﮕﺎه ﻧﻤﻮﻧـﻪ ﮔﻴـﺮی اﻧﺠـﺎم ﻣـﻲ ﮔـﺮدد ﻛـﻪ ﺑـﺮای دﺳﺘﮕﺎه ﻫﺎی ﺗﺠﺰﻳﻪ ﻣﺪاوم آب ﻣﻨﺎﺳﺐ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . پ.3 - 6 - 5 - ﻧﻜﺎت ﻣﻬﻢ ﻫﺪف از ﻧﻤﻮﻧﻪ ﮔﻴﺮی ﺑﻪ دﺳﺖ آوردن ﻗﺴﻤﺖ ﻛﻮﭼﻜﻲ از آب اﺳﺖ ﻛﻪ ﻧﻤﺎﻳﺎن ﮔﺮ ﺧﺼﻮﺻﻴﺎت واﻗﻌﻲ ﻣﻨﺒـﻊ اﺻـﻠﻲ ﺑﺎﺷـﺪ و ﺗﺮ ﻣﻬﻢ ﻳﻦ ﻋﻮاﻣﻞ اﺳﺎﺳﻲ ﻛﻪ ﺑﺮای رﺳﻴﺪن ﺑﻪ اﻳﻦ ﻣﻘﺼﻮد ﻻزم اﺳﺖ ﻋﺒﺎر ﺗﻨﺪ از ﻧﻘﺎط ﻧﻤﻮﻧﻪ ﮔﻴﺮی ، زﻣﺎن ﻧﻤﻮﻧﻪ ﮔﻴـﺮی ، ﺗﻨـﺎوب ﻧﻤﻮﻧﻪ ﮔﻴﺮی ، و ﺣﻔﻆ ﺗﺮﻛﻴﺐ ﻧﻤﻮﻧﻪ ﺗﺎ زﻣﺎن اﺟﺮای آزﻣﺎﻳﺶ . در ﻫﺮ روش ﻧﻤﻮﻧﻪ ﮔﻴﺮی ﻗﻮاﻋﺪ ﻋﻤﻮﻣﻲ زﻳﺮ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ ﻛﺎر رود . – ﻧﻤﻮﻧﻪ ﺪﻳﺑﺎ ﻫﺎ ﻧﺸﺎن دﻫﻨﺪه وﺿﻌ ﻴﺖ ﻣﻮﺟﻮد در ﻧﻘﻄﻪ ی ا ﺑﺎﺷﻨﺪ آن از ﻛﻪ ﻣﺤﻞ ﻋﻤﻞ ﺑﺮداﺷﺖ اﻧﺠﺎم ﮔﺮﻓﺘﻪ اﺳﺖ . – ﻧﻤﻮﻧﻪ ﺪﻳﺑﺎ ﻫﺎ دارا ی ﺣﺠﻢ ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺑﺎﺷﻨﺪ ﻧﺤﻮ ﺑﻪ ﻛﻪ ی اﻣﻜﺎن ﺗﺠﺪ ی ﺮﻳﺪﭘﺬﻳ آزﻣﻮن ﺑﻪ ﺗﻌـﺪاد ﻣـﻮرد ﻧﻈـﺮ روش در آزﻣﻮن ﻣﺮﺑﻮط ﻓﺮاﻫﻢ ﮔﺮدد . – ﻧﻤﻮﻧﻪ ﻃﺒﻖ ﺪﻳﺑﺎ ﻫﺎ روش ﺟﻤﻊ آوری، ﺑﺴﺘﻪ ﺑﻨﺪ و ی ﺣﻤﻞ ﻧﻘﻞ و ﮔﺮدد ﻛﻪ ﻣﺮاﻗﺒﺖ ﻫﺎ ی ﺑﺮا ﻻزم ی ﺗﺎﻣﻴﻦ ﻋﺪم ﺮﻴﻴﺗﻐ ﺒﺎتﻴﺗﺮﻛ در و ﺧﺼﻮﺻ ﮋهﻳو ﺎتﻴ ﻧﻤﻮﻧﻪ ﺗﺎ ﻣﺮﺣﻠﻪ ﺗﺠﺰ در ﻪﻳ آزﻣﺎ ﻳ ﺸﮕﺎه در ﻣﻮرد آن اﻋﻤﺎل ﺷﺪه ﺑﺎﺷﺪ . - روش اﻟﻒ » «- ﻧﻤﻮﻧﻪ ی ﺮﻴﮔ ﻟﺤﻈﻪ یا y داﻣﻨﻪ ﻛﺎرﺑﺮد o ﻧﻤﻮﻧﻪ آب از ی ﺮﻴﮔ ﻣﻨﺎﺑﻌ ﻲ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﻫﺎ، ﭼﺎه » رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ ﭼﺸﻤﻪ و ﻫﺎ ﻧﻬﺮﻫﺎ ی ﻛﻮﭼﻚ، درﻳﺎﭼﻪ ﺎﻧﻮسﻴ اﻗ ﻫﺎ، ﻫﺎ، ﻣﺨـﺎزن، ﺧﻄﻮط ﺷﺒﻜﻪ آب رﺳﺎﻧ وﻲ ﻣﺠﺎر ی آب، ﻇﺮوف و ﻣﺨﺎزن ﺪ،ﻴﺗﻮﻟ و ﻪﻴﺗﻬ ﻣﻮﻟﺪﻫﺎ ی ﺑﺨﺎر، ﻫﺎ ﻲﺻﺎﻓ و ﻫﺎ ﺑﺮج ی ﺗﺤـﺖ ﻓﺸﺎر ﺮﻳز ﻳﺎ و ﺎدﻳز ﻓﺸﺎر ﺑﺮا «ﺟﻮ ی آزﻣﻮن ﻫﺎ ی ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ ، ﻓﻴﺰﻳﻜﻲ، ﺑﺎﻛﺘﺮ ﻳ ﻮﻟﻮژ ﻳ راد ﻳﺎ وﻲ ﻜﻳ ﻮﻟﻮژ ﻳﻜﻲ. o ﻳﻚ ﻧﻤﻮﻧﻪ ﻟﺤﻈﻪ ی ا ﺗﻨﻬﺎ ﮔﺮ ﺎنﻳﻧﻤﺎ و ﻂﻳﺷﺮا وﺿﻌ ﻴﺖ ﻣﻮﺟﻮد در ﻣﺤﻞ و زﻣﺎن ﻧﻤﻮﻧﻪ ﺑﺮدار ی اﺳﺖ . y ﺗﻨﺎوب و ﻣﺪت ﻧﻤﻮﻧﻪ یﺮﻴﮔ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﺑﺮآورد ﺻﺤﻴﺢ و ﻣﻨﻄﻘﻲ از ﺗﺮﻛﻴﺐ آب ﺧﺎم ﺟﺎری در ﻳﻚ ﺷﺒﻜﻪ ﻟﻮﻟﻪ ﻛﺸﻲ ﺷﺪه از ﻳﻚ ﻣﻨﺒﻊ ﺑﺰرگ آب ) ﻣﺎﻧﻨﺪ درﻳﺎﭼﻪ ( در ﻧﻘﻄﻪ ای ﻛﻪ ﺑﻪ ﻗﺪرﻛﺎﻓﻲ از ﺳﺎﺣﻞ درﻳﺎﭼﻪ دور ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﺑﺮای ﭘﻴﺸﮕﻴﺮی از ﺗﻐﻴﻴﺮات درون ﻟﻮﻟﻪ ای و ﻳﺎ ﺗﻐﻴﻴﺮاﺗـﻲ ﻛﻪ ﺑﻪ دﻟﻴﻞ ﻧﻔﻮذ ﻓﺎﺿﻼب ﺑﻪ داﺧﻞ ﺷﺒﻜﻪ ﻫﺎی ﻓﺮﻋﻲ آب ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ اﻳﺠـﺎد ﺷـﻮد و ﺑـﺎﻻﺧﺮه ﺑـﻪ ﻣﻨﻈـﻮر ﻛﺴـﺐ ا ﻃـﻼع از ﺗﻐﻴﻴﺮات ﻓﺼﻠﻲ در ﻛﻴﻔﻴﺖ آب، ﻧﻤﻮﻧﻪ ﮔﻴﺮی اﻧﻔﺮادی ﺑﺎ زﻣﺎن ﺗﻨﺎوب ﻃﻮﻻﻧﻲ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﻫﺮ دو ﻫﻔﺘﻪ و ﻳﺎ ﻣﺎﻫﻴﺎﻧﻪ ﻛﺎﻓﻲ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . در ﺻﻮرﺗﻲ ﻛﻪ ﻧﻤﻮﻧﻪ ﻫﺎ از ﻧﺰدﻳﻚ ﺧﻂ ﺳﺎﺣﻠﻲ ﭼﻨﻴﻦ ﻣﻨﺒﻊ آﺑﻲ و ﻳﺎ رودﺧﺎﻧﻪ ﺑﺮداﺷـﺘﻪ ﺷـﻮد، ﺑﺎﻳـﺪ دارای زﻣـﺎن ﺗﻨـﺎوب ﻛﻮﺗﺎه ﺗﺮ ﻣﺜﻼ ﻫﺮ روزه ﺑﺎﺷﺪ ﺗﺎ ﺑﺘﻮان اﻃﻼع دﻗﻴﻖ ﺗﺮی از ﺗﻐﻴﻴﺮات ﺣﺎﺻﻞ در ﺗﺮﻛﻴﺐ آب را ﻛﻪ در ﻣﺼﺮف آن ﺑﺴﻴﺎر ﻣﻬﻢ اﺳﺖ ﺑﻪ دﺳﺖ آورد . ﭘﻴ ﻮﺳﺖ 3 - ﺶﻳﭘﺎ ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ و ﻣﻨﺎﺑﻊ در آب ﻣﻌﺮض ﺧﻄﺮ 07 / 10 / 94 233 y ﺗﻨﻈ ﻴﻢ درﺟﻪ ﺣﺮارت o ﻫﻨﮕﺎﻣ ﻛﻪ ﻲ ﻧﻤﻮﻧﻪ در ﻫﺎ درﺟﻪ ﺣﺮارت ﺑﺎﻻﺗﺮ دﻣﺎ از ﻂﻴﻣﺤ ی ﺑﺮداﺷﺘﻪ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ ﻳﺑﺎ ﺴـﺘ ﻲ ﺑـﻪ ﻛﻤـﻚ ﻣـﺎرﭘ ﻴﭻ ﺳـﺮد ﻛﻨﻨﺪه درﺟﻪ ﺣﺮارت ﺑﻪ را آن درﺟﻪ ﺣﺮارت ﻂﻴﻣﺤ رﺳﺎﻧ .ﺪﻴ o ﺑﻌﻀ در روش ازﻲ ﻫﺎ ی آزﻣﻮن ﺗﻨﻈ ﺑﻪ ﺎزﻴﻧ ﻴﻢ درﺟﻪ ﺣﺮارت ﮕﺮﻳد از ﺮﻴﻏ ی درﺟﻪ ﺣﺮارت ﻄـ ﻴﻣﺤ ﻲ اﺳـﺖ، ﻦﻴﭼﻨـ ﺗﻨﻈ در ﺪﻳﺑﺎ راﻲ ﻤﻴ ﺻﻮرت ﻣﺸﺨﺺ ﺑﻮدن آن اﻧﺠﺎم . داد y ذرات ﻣﻌﻠﻖ : o ﻧﻤﻮﻧﻪ ﻫﺎ ﻣﻌﻤﻮﻻ ﺑﺪون ﺟﺪا ﻛﺮدن ذرات ﻣﻌﻠﻖ ﺑﺮداﺷﺘﻪ ﻣﻲ در و ﺷﻮد ﺻﻮرﺗ آب ﻛﻪ ﻲ ﻣﻮﺟﻮد در ﻣﻨﺒﻊ اﺻﻠ ﻲ دارا ی ﻣﻮاد ﺑﻪ ی ﺻﻮرت ﻳﺎ و ﺪﻴﻛﻠﻮﺋ ﻣﻮاد ﻣﻌﻠﻖ ﻴﭘ ﻫﻢ ﺑﻪ ﻮﺳﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ ﻧﻤﻮﻧﻪ ﺪﻳﺑﺎ را ﻃﻮر ی ﺑﺮداﺷﺖ ﺑـﻪ ﻛـﻪ ﻃـﻮر ﻧﺴـﺒ ﻲ ﻦﻳا ﮔﺮ ﺎنﻳﻧﻤﺎ ﻣﻮاد ﻧﻴﺰ ﺑﺎﺷﺪ . y ﺣﺠﻢ ﻧﻤﻮﻧﻪ ﺣﺠﻤ ﻲ ﺣﺪاﻗﻞ ﺑﺮاﺑﺮ ﺘﺮﻴﻟ دو ﻧﻤﻮﻧﻪ ﻛﺎﻓ ﻧﻈﺮ ﺑﻪﻲ ﻣﻲ رﺳﺪ ﻲ وﻟ ، ﺑﺮداﺷﺘﻦ ﭼﻬﺎر ﺘﺮﻴﻟ ﻧﻤﻮﻧﻪ از ارﺟﺤ ﻴﺖ دارد . y ﻣﺤﻞ ﻧﻤﻮﻧﻪ یﺮﻴﮔ اﻟﻒ- ﻣﻨﺎﺑﻊ روﺑﺎز o ﻧﻤﻮﻧﻪ ﻫﺎ ﻛﻒ از ﺪﻳﻧﺒﺎ ی ﺳﻄﺤ آبﻲ ﺑﺮداﺷﺘﻪ .ﺷﻮد o ﻞﻴ دﻟ ﺑﻪ وﺟﻮد ﻴﻴﺗﻐ ﺮات در ﻊﻴ وﺳ وﺿﻌ ﻴﺖ ﻧﻬﺮﻫﺎ، درﻳﺎﭼﻪ ،ﻫﺎ ﻣﺨﺎزن ﺮﻳﺳﺎ و ﺗﻮده ﻫﺎ ی آب، ﺗﺸـﺮ ﻳﺢ ﻣﺤـﻞ ﻖﻴـ دﻗ ﺑﺮا ی ﻧﻤﻮﻧﻪ ی ﺮﻴﮔ اﻣﻜﺎن ﻧﺪاﺷﺘﻪ و ﻫﻨﮕﺎﻣ آب ﻛﻪ ﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﺑﻪ ی ا ﮔﻮﻧﻪ ﻣﺨﻠﻮط ﺑﻪ ﻛﻪ ﺷﻮد ﺻﻮرت ﺗﻘﺮﻳﺒﺎ ﻳﻜﻨﻮاﺧـﺖ ﺪ،ﻳ درآ ﻧﻤﻮﻧﻪ ﻫﺮ از ﻛﻪ ی ا ﻧﻘﻄﻪ از ﻣﻘﻄﻊ ﻋﺮﺿ آبﻲ ﺑﺮداﺷﺘﻪ ﺷﻮد ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺧﻮاﻫـﺪ ﺑـﻮد وﻟـ . درﻲ ﻣـﻮرد ﻧﻬﺮﻫـﺎ و رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ ی ﺑﺰرگ ﻛﻪ اﺣﺘﻤﺎل ﻣﺨﻠﻮط ﺷﺪن آب وﺟﻮد ﻧﺪارد ﺑﻪ ﺗﻌﺪاد ﻧﻤﻮﻧﻪ ﺑﻴﺶ ﺗﺮ ی اﺣﺘ ﺎجﻴ اﺳـﺖ و ﻣﻌﻤـﻮﻻ اﻳﻦ ﻧﻤﻮﻧﻪ ﻋﺮض در ﻫﺎ ﻋﻤﻖ و ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻳﻚ ﺳﻄﺢ ﻣﻘﻄﻊ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺮ در ﻣﺤﻠ ﻲ ﺑﺮداﺷﺘﻪ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . o ﻧﻈﺮ در ﺑﺎ ﮔﺮﻓﺘﻦ اﻃﻼﻋﺎت ﻣﻮرد ﺗﻄﺒ و ﺎزﻴﻧ ﻴﻖ ﻂﻳﺷﺮا ،ﻲﻣﺤﻠ ﻣﺤﻞ ﻧﻤﻮﻧﻪ را ی ﺮﻴﮔ ﭘﺎﻳﻴﻦ از ﺗﺮ اﻧﺸﻌﺎب رودﺧﺎﻧـﻪ و ﻳﺎ ﻣﺤﻞ ﻪﻴﺗﺨﻠ آﻟﻮدﮔ ﺑﺎﻲ ﻓﺎﺻﻠﻪ ی ا اﻧﺘﺨﺎب ﻛﻪ ﺪﻴﻛﻨ اﺧﺘﻼط ﻛﺎﻣﻞ ﺻﻮرت ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺑﺎﺷـﺪ . ﭼﻨـﺎن ﻦﻳـ ا ﭼـﻪ ﻋﻤـﻞ ﻣﻘﺪور ﻧﺒﺎﺷﺪ، ﺑﻬﺘﺮ اﺳﺖ ﻧﻤﻮﻧﻪ ﺑﺎﻻ از ی ﺮﻴﮔ ی اﻧﺸﻌﺎب ﻳﺎ و رود ﺳﺮﭼﺸﻤﻪ آﻟﻮدﮔ ﻫﻢ وﻲ از ﻦﻴﭼﻨـ ﻣﺤـﻞ اﻧﺸـﻌﺎب ﻳﺎ و رود ﺳﺮﭼﺸﻤﻪ آﻟﻮدﮔ ﻲ ﺻﻮرت ﺑﻪ .ﺮدﻳﭘﺬ ﻛﻠ ﻃﻮر ﻲ ﻓﺎﺻﻠﻪ در ی ا ﺣﺪود 5/1 ﺗﺎ5/4 ﻴﻛ ﻠﻮﻣﺘﺮ ﭘﺎﻳﻴﻦ از ﺗﺮ ﻣﺤـﻞ اﻧﺸﻌﺎب ﻳﺎ و آﻟﻮدﮔ ﻲ ﻛﺎﻓ ﻲ اﺳﺖ در ) ﺻﻮرﺗ ﻛﻪﻲ ﺗﺎﺳﻴﺴ ﻣﻬﻤ ﺎت ﻦﻳا درﻲ ﻓﺎﺻﻠﻪ ﻗﺮار ﻧﺪاﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ (. o ﻧﻤﻮﻧﻪ در ﺪﻳﺑﺎ را ﻫﺎ ﻓﺎﺻﻠﻪ ﺣﺪاﻗﻞ ﻴﻛ دو ﻠﻮﻣﺘﺮ دورﺗﺮ ﻳز از ﺮدﺳﺖ ﻳﺎ و ﺳﺪ آﺑﺸﺎر ﺟﻤﻊ آوری ﻫﻮا ﺗﺎ ﻛﺮد ی وارد ﺷﺪه آب در زﻣﺎن ﻛﺎﻓ ﻲ ﺑﺮا ی ﺧﺮوج را داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ در . ﻫﻨﮕﺎم ﻧﻤﻮﻧﻪ از ی ﺮﻴﮔ ﻣﺨﺎزن، ﺎﭼﻪﻳ در ﺮﻳﺳﺎ ﻳﺎ و ﻣﻨـﺎﺑﻊ ﻣﺸـﺎﺑﻪ، 234 07 / 10 / 94 دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﭘﻴﺸﮕﻴﺮی و ﺑﺤﺮان ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔﻲ ﻫﺎی ﻧﻔﺘﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ و درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ اﺳﺖ ﻻزم از ﻧﻤﻮﻧﻪ ﻛﻪ ﻳﻲﻫﺎ ﻪﻴﻧﺎﺣ از ی ﺮﻴﮔ ﻣﻌﺮف ﻣﻨﺒﻊ اﺻﻠ ﻲﻧﻤﻲ ﺑﺎﺷﺪ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﻣﻨﺎﻃﻖ ورود ی ﻫﺎ ﺎنﻳﺟﺮ ی ﻛﻮﭼﻚ آب، ﻣﻨﺎﻃﻖ راﻛﺪ ﻳﺎ و آب ﻣﻨﺎﻃﻖ ﺳﺎﺣﻠ ﻛﻪﻲ دارا ﻴﻴﺗﻐ ی ﺮات اﺳﺖ ﺪﻳﺷﺪ ﺧـﻮددار ی ﻛـﺮد ﻣﮕـﺮ در ﺻـﻮرﺗ ﻲ ﻛـﻪ اﺛﺮ ﻦﻴﻴﺗﻌ وﺿﻌ ﻴﺖ و ﻂﻳﺷﺮا ﻣﺤﻠ ﻦﻴﭼﻨﻲ ﻧﻘﺎط، از ﻲﺟﺰﺋ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻧﻤﻮﻧﻪ ی ﺮﻴﮔ ﺑﺎﺷﺪ . o ﻣﻄﻠﻮب اﺳﺖ ﺗﺮ ﻫﺮ از ﻣﻨﺒﻊ آب ﺗﻌﺪاد ی ﻧﻤﻮﻧﻪ ﺑﺮداﺷﺘﻪ ﻴﻴﺗﻐ ﺗﺎ ﺷﻮد ﺮات اﺣﺘﻤﺎﻟ ﺒﺎتﻴﺗﺮﻛ درﻲ آب ﻗﺒـﻞ از ﻧﻘﻄـﻪ ﻧﻬﺎﻳﻲ ﻧﻤﻮﻧﻪ ﻦﻴﻴﺗﻌ ی ﺮﻴﮔ ﮔﺮدد . ب- ﻫﺎ ﺎنﻳﺟﺮ ی ﺳﺮﭘﻮﺷ ﺪهﻴ o اﻧﺘﺨﺎب ﻧﻘﺎط ﻧﻤﻮﻧﻪ در ی ﺮﻴﮔ ﺷﺒﻜﻪ ﻫﺎ ی ،ﻲﻛﺸ ﻟﻮﻟﻪ ﻣﺠـﺎر ی، ﻣﺨـﺎزن، ﻫـﺎ ﻲﺻـﺎﻓ ی ﺗﺤـﺖ ﻓﺸـﺎر و دﺳـﺘﮕﺎه ﻫـﺎ ی ﺳﺒﻚ ﻛﻨﻨﺪه ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ آب، دﺳﺘﮕﺎه ﻫﺎ ﻋﺎر آب ﻪﻴﺗﻬ ی از ی ﻣﻮاد ﻣﻌﺪﻧ ﻲ، ﻛﻨﺪاﻧﺴﻮرﻫﺎ ی ﺳﻄﺤ ﺗﺒﺨ ،ﻲ ﻴ ﺮﻛﻨﻨﺪه و ﻫﺎ ﻫﺎ ﻟﻮﻟﻪ ﻳﺎ ی ﻛﻨﺪاﻧﺴﻮر ﺑﺴﺘﮕ ﺖﻳ رﻋﺎ ﺑﻪﻲ ﭼﮕﻮﻧﮕ ﻲ ،ﻲﻛﺸ ﻟﻮﻟﻪ ﻣﻮﻗﻌ ﻗﺮار ﺖﻴ ﮔﺮﻓﺘﻦ ﻳﻚ ﻫﺮ از واﺣﺪﻫﺎ و ﺷـﻜﻞ آن، ﺧﺼﻮﺻ ﻴﻴﺗﻐ و ﺖﻴ ﺮاﺗ ﻦﻴﻣﺎﺑ ﻛﻪﻲ ورود و ﺧﺮوج دﻫﺪ ﻣﻲ رخ آب و ﺳﺮﻋﺖ ﻋﺒﻮر از آب ﺎنﻳﺟﺮ واﺣﺪ داﺷﺘﻪ ﺪﻳـ ﺑﺎ و دﻗﺖ ﻛﺮد ﻧﻤﻮﻧﻪ ﻣﻌﺮف ﻫﻨﮕﺎﻣ ﺑﻪﻲ دﺳﺖ ﻋﻤﻞ ﻛﻪ ﺪﻳآ ﻲﻣ ﻣﺨﻠﻮط ﻛﺮدن در ﻣﺤﻞ ﺑﻪ ﺧﻮﺑ ﻲ اﻧﺠﺎم ﻳﭘﺬ ﺮﻓﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ . o ﻳﻚ در ﺷﺒﻜﻪ ﻛﺸ ﻟﻮﻟﻪ ﻳﻜ ﻳﺎ و ﺮﻴﺷ ازﻲ ازﻲ اﺗﺼﺎﻻت در را آب ﻌﺎﻳﺳﺮ ﻛﻪ دﺳﺘﺮس ﻗﺮار ﺧﻮاﻫﺪ داد، ﻣـﻲ ﺗـﻮان ﺑـﻪ ﻋﻨﻮان ﻳﻚ ﻣﺤﻞ ﻧﻤﻮﻧﻪ ﺑﺮدار ی ﻣﻨﺎﺳﺐ اﺳﺘﻔﺎده ﻧﻤﻮد در . ﺻﻮرﺗ ﻛﻪﻲ ﺷﺪت آب ﺎنﻳـ ﺟﺮ ﻛـﺎﻓ ﻲ ﻧﺒﺎﺷـﺪ ﺪﻳـ ﺑﺎ ﻟﻮﻟـﻪ ﻧﻤﻮﻧﻪ را ی ﺮﻴﮔ ﻣﺴﺎﻓﺘ درﻲ داﺧﻞ ﻟﻮﻟﻪ ﺗﺎ ﺑﺮد ﻓﺮو آب ﺷﺪت ﺎنﻳﺟﺮ اﻓﺰوده در ) ﺷﻮد ﺣﺪود 25 درﺻـﺪ ﻗﻄـﺮ ﻟﻮﻟـﻪ ﺣﺪاﻛﺜﺮ ﺗﺎ 100 ﻣﻴﻠﻲ (ﻣﺘﺮ y ﻇﺮوف ﺣﺎﻣﻞ ﻧﻤﻮﻧﻪ o ﺑﻄﺮ ی ﻧﻤﻮﻧﻪ را ی ﺮﻴﮔ اﺑﺘﺪا ﺑﺎ ﻣﻮاد ﻴﺗﻤ ﺰﻛﻨﻨﺪه ﺷﺴﺘﻪ و ﺳﭙﺲ ﺑﺎ ﻣﺤﻠﻮل داغ ﺳﻮﻟﻔﻮﻛﺮوﻣ ﺗﻤ ﻚﻴ ﺰﻴـ ﻧﻤﺎﻳﻴـﺪ و آﺛـﺎر ﻣﺤﻠﻮل ﻴﺗﻤ ﺰﻛﻨﻨﺪه در ﻇﺮف را ﺗﻮﺳﻂ آب ﻣﻘﻄﺮ دو ﺑﺎر ﺗﻘﻄ ﻴﺮ ﻛﺸ آب ﺷﺪه وﻲ ﺳﭙﺲ ﺑـﺮا ی ﺑﺮﻃـﺮف ﻛـﺮدن اﺛـﺮ ﻓﻠﺰات ﻦﻴﺳﻨﮕ اﺣﺘﻤﺎﻟ ﻲ ﻣﻮﺟﻮد ﺑﺎﻗﻲ در ﻣﺎﻧﺪه ﻛﺮوﻣﺎت ﺑﺎ ﻣﺤﻠﻮل ﻚﻳﺘﺮﻴﻧ ﺪﻴ اﺳ ﻖﻴ رﻗ ﺷﺴﺘﺸﻮ در . ﺪﻴـ دﻫ ﺧﺎﺗﻤـﻪ ﺑﻄﺮ آب ﺑﺎ را ﻫﺎ ی ﻣﻘﻄﺮ دو ﺑﺎر ﺗﻘﻄ ﻴﺮ ﻛﺸ آب ﺷﺪه ﻲ ﻛﺮده و ﺑﮕﺬار ﻳﺪ ﺧﺸﻚ .ﺷﻮد o در ﺻﻮرﺗ در آب ﻛﻪ ﻲ ﻧﻤﻮﻧﻪ ﺑﺮداﺷﺘﻪ ﺣﺎو ﺷﺪه ی ﺑﺎﻗﻲ ﻣﺎﻧﺪه ﻛﻠﺮ ﺑﺎﺷﺪ، ﻣﻘﺪار ﻴﺗ ی ﻮﺳﻮﻟﻔﺎت ﺠﺎدﻳا ﺗﺎ ﻢﻳﺳﺪ ﻏﻠﻈﺖ ﻲ ﺒﻳﺗﻘﺮ100 ﻫﺮ ﺑﻪ ﺘﺮﻴﻟ در ﮔﺮم ﻲﻠﻴﻣ ﻧﻤﻮﻧﻪ اﺿﺎﻓﻪ وﻟ .ﺪﻴﻛﻨ درﻲ ﺣﺎﻟﺘ ﻴﺗ ﻛﻪﻲ ﻮﺳﻮﻟﻔﺎت ﺑﺎ ﻣـﻮاد ﻣﺼـﺮﻓ ﻲ ﺑﻌـﺪ ی اﺣﺘﻤﺎﻻ ﺠﺎدﻳا اﺧﺘﻼل و ﻣﺰاﺣﻤﺖ ﺗﻮان ﻣﻲ ﻛﻨﺪ اﻳﻦ ﻣﺮﺣﻠﻪ را ﺣﺬف ﻛﺮد . o ﺑﻄﺮ در را ی ﺑﺴﺘﻪ و ﺳﺮ و ﮔﺮدن ﺑﻄﺮ ورق ﺑﺎ را ی ﻓﻠﺰ آﻟﻮﻣ ) ی ﺑﺮا (ﻲﻮﻣﻴﻨﻴ ی ﺟﻠﻮﮔ از ی ﺮﻴ آﻟﻮده ﺷﺪن ﺑﭙﻮﺷـﺎﻧ ﻴﺪ و ﻫﻮا در ی داغ ﺧﺸﻚ دﻣﺎ ﺑﺎ ی ﺣﺪاﻗﻞ 170 درﺟﻪ ﻲﺳﺎﻧﺘ ﮔﺮاد اﺗ ﻳﺎ و ﻮﻛﻼو دﻣﺎ ﺑﺎ ی ﺣﺪاﻗﻞ 121 درﺟﻪ ﻲﺳﺎﻧﺘ ﮔﺮاد ﻣﺪت ﺑﻪ 15 ﻘﻪﻴ دﻗ اﺳﺘﺮﻟ .ﺪﻴﻛﻨ ﺰهﻴ ﭘﻴ ﻮﺳﺖ 3 - ﺶﻳﭘﺎ ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ و ﻣﻨﺎﺑﻊ در آب ﻣﻌﺮض ﺧﻄﺮ 07 / 10 / 94 235 o ﻣﺪت ﻦﻳاﻲ ﻃ در ﭘﻮش در ﺪﻳﺑﺎ ﺑﻄﺮ ﺑﺮا را ی ی ﺟﻠﻮﮔ ﺪنﻴﺗﺮﻛ از ی ﺮﻴ اﺣﺘﻤﺎﻟ ﻛﻤ آنﻲ ﺷﻞﻲ ﻛـﺮد و ﺳـﭙﺲ ﻳـﻚ ﻧﻮار ورق از آﻟﻮﻣ و یا ﺸﻪﻴﺷ در ﻦﻴﺑ ﻢﻴﻨﻴ ﺟﺪاره دﻫﺎﻧﻪ ﺑﻄﺮ ی ﻗﺮار .ﺪﻴ دﻫ y ﺑﺮﭼﺴﺐ ﮔﺬار و ی اﻧﺘﻘﺎل ﻧﻤﻮﻧﻪ اﻟﻒ- اﻃﻼﻋﺎت ﻣﺸﺮوﺣﻪ رو ﺑﺮ را ﺮﻳز ی ﻗﺴﻤﺘ ﻗﺒﻼ ﻛﻪ ﺸﻪﻴﺷ ازﻲ ﺟﻬﺖ ﻧﻮﺷﺘﻦ ﺳﻤﺒﺎده ﻣﺎت و زده ﺷﺪه اﺳـﺖ ﺑـﺮ ﻳـﺎ و ﻚﻳ ی رو ﺑﺮﭼﺴﺐ ﭼﺴﺐ ﻳﺎ و دار ﺑﺮﭼﺴﺐ ﭘﺎرﭼﻪ ﻳﺎ و ی ا ﻛﺎﻏﺬ ی ﻣﺘﺼﻞ ﺑﻪ ﻇﺮوف :ﺪﻴﺴﻳﺑﻨﻮ o ﺷﻤﺎره ﻧﻤﻮﻧﻪ o و ﺦﻳﺗﺎر زﻣﺎن ﻧﻤﻮﻧﻪ ﮔﻴﺮی o ﻣﻨﺒﻊ ﻧﻤﻮﻧﻪ o ﻧﻘﻄﻪ ﻧﻤﻮﻧﻪ ﺑﺎ ) ی ﺮﻴﮔ ﺟﺰﻳﻴﺎت ﻛﺎﻣﻞ، ﺑﻪ ﮕﺮﻳد ﻓﺮد ﻛﻪ یﻃﻮر ﺑﻪ ی ﻛﻤﻚ از آن ﻫﻤﺎن ﻧﻘﻄﻪ ﻛﻪ ﻧﻤﻮﻧﻪ ﺑﺮداﺷﺘﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ ﺑﺘﻮاﻧﺪ ﻧﻤﻮﻧﻪ دوﻣ راﻲ ﺑﺮدارد (. o درﺟﻪ ﺣﺮارت و ﺳﺮﻋﺖ ﻠﻪﻴ وﺳ در ﺎلﻴﺳ ﺎنﻳﺟﺮ ﻧﻤﻮﻧﻪ ﮔﻴﺮی o درﺟﻪ ﺣﺮارت ﻧﻤﻮﻧﻪ o ﻧﻮع و ﻣﻘﺪار ﻣﻮاد ﻣﺤﺎﻓﻆ اﻓﺰوده ﺷﺪه o ﺞﻳﻧﺘﺎ آزﻣﻮن ﻫﺎ ی اﻧﺠﺎم در ﺷﺪه ﻣﺤﻞ ﻧﻤﻮﻧﻪ ) ی ﺮﻴﮔ آزﻣﻮن ﻫﺎ ی ﺻﺤﺮاﻳﻲ ( o اﻣﻀﺎ ی ﻧﻤﻮﻧﻪ ﺮﻴﮔ ب- در ﻇﺮوف ﻧﻤﻮﻧﻪ در را ﻣﺤﻞ ﺧﻮد ﻣﺤﻜﻢ ﻛﺮده ﺑﺮا و ی ﺟﻠﻮﮔ از ی ﺮﻴ ﺗﺮاوش ﻧﻤﻮﻧﻪ ﻦﻴﺣ در ﺣﻤﻞ وﻧﻘﻞ ﻢ،ﻴﺳ ﺑﺎ را آن ﻧﻮار ﻳر ﻳﺎ و ﺴﻤﺎن ﺑﺒﻨﺪ . ﺪﻳ o ﻇﺮوف ﻧﻤﻮﻧﻪ ﺑﻪ ﺪﻳﺑﺎ اﻧﺪازه ی ا ﺑﺎﺷﺪ ﭘﺲ ﻛﻪ ﭘﺮ از ﻛﺮدن ﺑﺎ آن ﺣﺠﻢ ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ از ﻧﻤﻮﻧﻪ ﺣﺠﻤ ﻲ ﻣﻌﺎدل ﻳﻚ درﺻﺪ از آن ﺖﻴﻇﺮﻓ ﺟﻬﺖ اﻧﺒﺴﺎط ﺧﺎﻟ ﻊﻳﻣﺎ ﻲ ﺑﺎﺷﺪ ج- ﺣﻤﻞ ﻧﻘﻞ و ﻇﺮوف ﻧﻤﻮﻧﻪ در ﺪﻳﺑﺎ ﺟﻌﺒﻪ ﺗﺮﺟ ) ﺤﺎﻴ ( ﻲﭼﻮﺑ اﻧﺠﺎم ﻦﻳا ﻛﻪ ﺷﻮد ﺟﻌﺒـﻪ دارا ی ﻣﺤﻔﻈـﻪ ﻫـﺎ ی ﺟﺪاﮔﺎﻧـﻪ ﺑﺮا ﻳﻚ ﻫﺮ ی از ﻇﺮوف ﻧﻤﻮﻧﻪ ﺑﻮده ﻪﻴﺑﻘ و ﻓﻀﺎ در آن ی اﻃﺮاف ﻇﺮف ﻧﻤﻮﻧﻪ ﺑﺎ ﻛﺎﻏﺬ ﻣﭽﺎﻟـﻪ ﺷـﺪه، ﻧﻤـﺪ ﻳـﺎ و ﻣـﻮاد ﻣﺸﺎﺑﻪ ﮕﺮﻳد ﭘﺮ ی ﻳﺎ و ﺷﺪه ﻇﺮف ﻧﻤﻮﻧﻪ در ﻣﺤﻞ ﻫﺎ ﺮهﻴﮔ ﻠﻪﻴ وﺳ ﺑﻪ ﺧﻮد ی ﺧﺎک ،یﻓﻨﺮ ﻓﻮم ﻳﺎ و اره ﭘﻼﺳﺘ ﻳـﺎ وﻲ ﻜﻴ ﻣﻮاد ی ﻣﺸﺎﺑﻪ آن ﻣﺴﺘﻘﺮ .ﺷﻮد ﻫ - ﻧﺸﺎﻧ ﻲ ﻓﺮﺳﺘﻨﺪه و ﮔﻴ ﺮﻧﺪه ﺑﻪ را ﻃﻮر واﺿﺢ دو در ﻇﺮف ﺟﻌﺒﻪ ﻧﻮﺷﺘﻪ ﻳﺎ و ﺗﻮﺳﻂ ﻛﺎرت ﻳﺎ و ﺑﺮﭼﺴﺐ آن ﺑـﻪ ﻣﺘﺼـﻞ در و ﺪﻴﻛﻨ ﺻﻮرت ﻟﺰوم ﺑﺮﭼﺴﺐ ﻫﺎ ی ﺗﺸﺮ وﻲ ﺤﻳ اﺧﻄﺎر ی ﻣﺎﻧﻨﺪ : 236 07 / 10 / 94 دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﭘﻴﺸﮕﻴﺮی و ﺑﺤﺮان ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔﻲ ﻫﺎی ﻧﻔﺘﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ و درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ »ﺷﻜﺴﺘﻨ » ،«ﺸﻪﻴﺷ» ،«ﻊﻳﻣﺎ » ،«ﻲ ﺑﺎ دﻗﺖ ﺣﻤﻞ ﻦﻳا» ،«ﺷﻮد ﻗﺴﻤﺖ ﺮدﺳ یﻫﻮا در و ،«ﺑﺎﻻ ﺑﻪ رو ﻋﺒـﺎرت از » ﻳـﺦ زدن ﺟﻠﻮﮔ ی ﺮﻴ ﺑﻪ ﺰﻴﻧ را ،«ﺷﻮد اﺳﺘﺜﻨﺎ ی ﻧﻤﻮﻧﻪ ﻫﺎ ﻳﻲ ﻛﻪ ﻋﻤﺪا ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻣﻨﺠﻤﺪ رو ﺑﺮ ﺪﻳآ ﻲﻣ در آن ی ﺑﭽﺴﺒﺎﻧ .ﺪﻴ پ.3 - 6 - 6 - ﺗﺠﺰﻳﻪ، ﺗﺤﻠﻴﻞ و ﺗﻔﺴﻴﺮ ﻧﺘﺎﻳﺞ و ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ ﺑﺎ ﻣﻘﺎدﻳﺮ اﺳﺘﺎﻧﺪارد ﻣﻨﺎﺑﻊ و ﻣﺮاﺟﻊ ﻣﺨﺘﻠﻒ داﺧﻠﻲ و ﺑﻴﻦ اﻟﻤﻠﻠـﻲ ﺗﺮﻛﻴﺒـﺎت ﻣﺘﻔـﺎوﺗﻲ از PAH ﻫـﺎ1 را ﺑـﻪ ﻋﻨـﻮان ﺷـﺎﺧﺺ آﻟـﻮدﮔﻲ در ﻧﻈـﺮ ﻣﻲ ﮔﻴﺮﻧﺪ . ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ و ﻣﺮاﺟﻊ ﻣﻌﺘﺒﺮ ﻣﺬﻛﻮر ﺑﻴﺶ از ﻳﻜﺼﺪ ﺗﺮﻛﻴﺐ PAH ﺗﺎﻛﻨﻮن ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ و ﻣﻌﺮﻓﻲ ﮔﺮدﻳﺪه اﻧﺪ ﻛﻪ از ﻣﻴﺎن ﻫﺎ آن ﺑﺨﺸﻲ از ﺗﺮﻛﻴﺒﺎت ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﺗﺮ ﻣﻬﻢ ﻳﻦ ﺷﺎﺧﺺ ﻫﺎی آﻟﻮدﮔﻲ ﻧﻔﺘﻲ در ﻣﻨﺎﺑﻊ و ﻣﺮاﺟـﻊ اﺳـﺘﺎﻧﺪارد ﻧـﺎم ﺑـﺮده ﺷـﺪه اﺳﺖ . اﺳﺘﺎﻧﺪارد ﺣﻔﺎﻇﺖ ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ آﻣﺮﻳﻜﺎ، اﺳﺘﺎﻧﺪارد اﺗﺤﺎدﻳﻪ اروﭘﺎ، ﺳﺎزﻣﺎن ﺑﻬﺪاﺷﺖ ﺟﻬـﺎﻧﻲ و اﺳـﺘﺎﻧﺪار د ﺷـﻤﺎره 1053 ،ﻣﻮﺳﺴﻪ اﺳﺘﺎﻧﺪارد و ﺗﺤﻘﻴﻘﺎت ﺻﻨﻌﺘﻲ اﻳﺮان ﺗﻮاﻧ ﻣﻲ ﻨﺪ ﺑﻪ ﻋﻨـﻮان اﺳـﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎی ﻣﻌﺘﺒـﺮ ﺟﻬـﺖ ﻣﻘﺎﻳﺴـﻪ ﻧﺘـﺎﻳﺞ آزﻣﺎﻳﺸـﺎت ﻧﻤﻮﻧﻪ ﻫﺎ ی ﺑﺮداﺷﺘﻲ از ﻣﻨﺒﻊ آب ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ، ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده واﻗﻊ ﺷﻮﻧﺪ . ﺗﻮﺿﻴﺢ ﻛﻪ اﻳﻦ اﻏﻠﺐ اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎی ﻣـﺬﻛﻮر و از ﺟﻤﻠـﻪ اﺳﺘﺎﻧﺪارد 1053 ﻣﻮﺳﺴﻪ اﺳﺘﺎﻧﺪارد و ﺗﺤﻘﻴﻘﺎت ﺻﻨﻌﺘﻲ اﻳﺮان ﺣﺪاﻛﺜﺮ ﻣﻘﺪارPAHs را ﺑﺮاﺑـﺮ0002 /0 ﻣﻴﻠـﻲ ﮔـﺮم در ﻟﻴﺘـﺮ اﻋﻼم ﻧﻤﻮده . اﻧﺪ 1 -Polycyclic Aromatic Hydrocarbons (PAHs) (ﻫﻴﺪروﻛﺮﺑﻦ ﻫﺎی ﭘﻠﻲ آروﻣﺎﺗﻴﻚ ) 4 ﭘﻴﻮﺳﺖ4 ﻣﻌﺮﻓ ﻲ روش و ﻫﺎ اﺑﺰارﻫﺎ ی ﭘﺎﻛﺴﺎز ی ﻣﻮاد یﻫﺎ ﻢﻳﺣﺮ از ﻲﻧﻔﺘ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﭘﻴ ﻮﺳﺖ 4 - ﻣﻌﺮﻓ روش ﻲ و ﻫﺎ اﺑﺰارﻫﺎ ی ﭘﺎﻛﺴﺎز ی ﻣﻮاد یﻫﺎ ﻢﻳﺣﺮ از ﻲﻧﻔﺘ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب 07 / 10 / 94 239 ﭘﻴﻮﺳﺖ4 - ﻣﻌﺮﻓ روش ﻲ و ﻫﺎ اﺑﺰارﻫﺎ ی ﭘﺎﻛﺴﺎز ی ﻣﻮاد یﻫﺎ ﻢﻳﺣﺮ از ﻲﻧﻔﺘ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب پ.4 - 1 - ﺗﺸﺮﻳﺢ روش ﻫﺎ ی ﺟﻤﻊ آوری و ﭘﺎﻛﺴﺎزی ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ پ.4 - 1 - 1 - روش ﻫﺎ ی ﻓﻴﺰﻳﻜﻲ پ.4 - 1 - 1 - 1 - ﺑﺎز ﻳﺎﺑﻲ ﻃﺒﻴﻌﻲ ﺗﻮﺳﻂ ﻣﺤﻴﻂ ﻃﺒﻴﻌ ﻲ1 - ﻫﺪف ﺑﺮای ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی از ﺗﺨﺮﻳﺐ ﺑﻴﺶ ﺗﺮ ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ وﻳﮋﮔﻲ ﻫﺎ ی آن ﻣﻨﻄﻘﻪ، ﻳﺎ ﻓﻘﺪان روش اﺛﺒﺎت ﺷـﺪه ﻣﻨﺎﺳـﺐ ﺑﺮای ﭘﺎک ﺳﺎزی ﻣﻨﻄﻘﻪ آﻟﻮده، ﻫﻴﭽﮕﻮﻧﻪ ﻓﻌﺎﻟﻴﺘﻲ ﺑﺮای ﺟﺎﺑ ﻪ ﺟﺎﻳﻲ ﻧﻔﺖ از ﻣﺤﻞ آﻟﻮده ﺷﺪه اﻧﺠﺎم ﻤﻲﻧ .ﺷﻮد - ﺗﺸﺮﻳﺢ روش ﻫﻴﭻ اﻗﺪاﻣﻲ ﺑﺮای ﺟﺎﺑ ﻪ ﺟﺎﻳﻲ ﻧﻔﺖ اﻧﺠﺎم ﻧ ﻤﻲ ﺷﻮد . ﻓﻘﻂ ﻣﻨﻄﻘﻪ آﻟﻮده ﺷﺪه ﻣﻮرد ارزﻳﺎﺑﻲ ﻫﺎ ی ای دوره ﻗـﺮار ﻣـﻲ ﮔﻴـﺮد ﺗـﺎ ﻣﻴﺰان ﺗﺎﺛﻴﺮ ات ﻧﻔﺖ در آن ﺑﺮرﺳﻲ ﺷﻮد . - ﻧﻮع ﻣﻨﺒﻊ آﺑﻲ اﻳﻦ روش در ﺗﻤﺎم ﻣﻨﺎﺑﻊ آﺑﻲ ﻗﺎﺑﻞ اﺳﺘﻔﺎده اﺳﺖ . - ﻣﻮ ارد اﺳﺘﻔﺎده • در ﻣﻨﺎﻃﻖ دوراﻓﺘﺎده ﻳﺎ ﻣﻨﺎﻃﻖ ﺑﺎ دﺳﺘﺮﺳﻲ ﻣﺤﺪود، • ﻫﻨﮕﺎﻣﻲ ﻛﻪ ﻧﺮخ ﭘﺎﻛﺴﺎزی و ﺑﺎزﻳﺎﻓﺖ ﻃﺒﻴﻌﻲ ﺳﺮﻳﻊ ﺗﺮ از ﺳﺎﻳﺮ روش ﻫﺎ ﺑﺎﺷﺪ ﺑﻪ ) ﻋﻨﻮان ﻣﺜﺎل در ﻧﺸﺖ ﺑﻨـﺰﻳﻦ ﻛـﻪ ﺳﺮﻋﺖ ﺗﺒﺨﻴﺮ ﺑﺎﻻﻳﻲ دارد ( • ﻫﻨﮕﺎﻣﻲ ﻛﻪ ﺣﺠﻢ ﻧﺸﺖ ﻛﻢ ﺑﺎﺷﺪ . • در ﻣﻮاردی ﻛﻪ ا ﺛﺮﻫﺎی ﻣﻨﻔﻲ روش ﻫﺎی ﭘﺎﻛﺴﺎزی از ﺑﺎﻗ ﻲ ﻣﺎﻧﺪن ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ ﺑﻴﺶ ﺗﺮ ﺑﺎﺷﺪ . - ﻣﺤﺪودﻳﺖ ﻫﺎی ﺑﻴﻮﻟﻮژﻳﻜﻲ اﻳﻦ روش در ﻣﻮاردی ﻛﻪ ﺗﺮدد ﻣﻮﺟﻮدات زﻧﺪه در اﻃﺮاف ﻣﺤﻴﻂ آب زﻳﺎد ﺑﻮده و ﻳﺎ اﺣﺘﻤﺎل اﺳﺘﻔﺎده ﮔﻮﻧﻪ ﻫﺎی در ﻣﻌﺮض ﺧﻄﺮ از آب وﺟﻮد دارد ﺗﻮاﻧ ﻣﻲ ﺪ ﺑﺴﻴﺎر ﻣﻀﺮ ﺑﺎﺷﺪ . - اﺛﺮات زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ ﺑﻪ اﻧﺪازه اﺛﺮات زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ ﻧﻔﺖ اﺳﺖ . 1- Natural Recovery 240 07 / 10 / 94 دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﭘﻴﺸﮕﻴﺮی و ﺑﺤﺮان ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔﻲ ﻫﺎی ﻧﻔﺘﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ و درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ پ.4 - 1 - 1 - 2 - ﺑﻪ ﻛﺎرﮔﻴﺮ ﻫﺎ ﺑﻮم ی ی ﺗﺠﺎری و ﺻﺤﺮاﻳﻲ1 - ﻫﺪف ﻛﻨﺘﺮل ﺣﺮﻛﺖ ﻧﻔﺖ آﻟﻮده ﺑﺮ ﺳﻄﺢ آب ﺑﺎ ﻣﺤﺪود ﻛﺮدن ، ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻣﺴﻴﺮ دادن، اﻧﺤﺮاف ﻣﺴﻴﺮ ﻳﺎ ﺳﺪ ﻛـﺮدن ﻣﺴـﻴﺮ ﺣﺮﻛـﺖ ﻟﻜﻪ ﻫﺎی ﻧﻔﺘﻲ اﺳﺖ . - ﺗﺸﺮﻳﺢ روش در اﻳﻦ روش ﺑﺎ ﻗﺮار دادن اﺑﺰارﻫﺎی ﺷﻨﺎور ﻣﺨﺼﻮﺻﻲ ﺑﻪ ﻧﺎم ﺑﻮم )Boom (، ﺑﻪ ﮔﻮﻧﻪ ای ﻛﻪ ﻣﺎﻧﻌﻲ در ﻣﺴـﻴﺮ ﺣﺮﻛـﺖ ﻧﻔـﺖ ﺷﻨﺎور در ﺳﻄﺢ آب ﺑﺎﺷﺪ، اﻗﺪام ﺑﻪ ﻣﺤﺪودﺳﺎزی ﮔﺴﺘﺮش ﻧﻔﺖ و ﺟﻤﻊ آوری آن در ﻳﻚ ﻣﻨﻄﻘـﻪ ﺧـﺎص ﻣـﻲ ﻧﻤﺎﻳﻨـﺪ . ﺑـﺮای ﻣﺤﺪود ﻛﺮدن ﻣﺴﻴﺮ ﺣﺮﻛﺖ ﻟﻜﻪ ﻧﻔﺘﻲ اﻳﻦ اﺑﺰارﻫﺎ ﺑﻪ ﮔﻮﻧﻪ ای ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮﻧﺪ ﻛﻪ ﻣﺎﻧﻊ ﺣﺮﻛﺖ ﻧﻔﺖ ﺑﺮ روی آب ﺷﺪه و ﻧﻔﺖ ﺗـﺎ زﻣﺎن ﺟﻤﻊ آوری در آن ﻣﻨﻄﻘﻪ ﻣﺤﺪود ﻣﻲ ﺷﻮد . ﺑﺮای ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی از آﻟﻮده ﻛﺮد ن ﻣﻨﺎﻃﻖ ﺣﺴﺎس، اﻳﻦ اﺑﺰارﻫﺎ ﺑﻪ ﮔﻮﻧﻪ ای ﻗـﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮﻧﺪ ﻛﻪ ﺳﺒﺐ ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻣﺴﻴﺮ ﻟﻜﻪ ﻧﻔﺘﻲ ﮔﺮدﻧﺪ ﻫﻢ . ﭼﻨﻴﻦ اﻳﻦ اﺑﺰار ﺑﺮای اﻧﺘﻘﺎل ﻧﻔﺖ ﺑﻪ ﻣﻨﺎﻃﻘﻲ ﻛﻪ ﺟﺮﻳﺎن آب آرام ﺗﺮ ﺑﻮده و ﻳﺎ اﻣﻜﺎن دﺳﺘﺮﺳﻲ راﺣﺖ ﺗﺮی ﺑﻪ آن ﻣﻨﻄﻘﻪ وﺟﻮد دارد، اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . - ﻧﻮع ﻣﻨﺒﻊ آﺑﻲ اﻳﻦ روش در ﺗﻤﺎم ﻣﻨﺎ ﺑﻊ آﺑﻲ ﻗﺎﺑﻠﻴﺖ ﺑﻪ ﻛﺎرﮔﻴﺮی دارد . ﻫﻨﮕﺎﻣﻲ ﻛﻪ ﺳﺮﻋﺖ ﺟﺮﻳﺎن آب از 4/0 ﻣﺘﺮ ﺑﺮ ﺛﺎﻧﻴﻪ ﺑﻴﺶ ﺗـﺮ ﺷـﻮد اﻳﻦ روش ﻛﺎراﻳﻲ ﻧﺨﻮاﻫﺪ داﺷﺖ . در اﻳﻦ ﺻﻮرت از ﺗﻜﻨﻴﻚ ﻫﺎ ﺑﻮم ی ﮔﺬاری در آب ﻫﺎی ﺳﺮﻳﻊ ﺑﺎﻳﺪ اﺳﺘﻔﺎده ﺷﻮد . - ﻣﻮارد اﺳﺘﻔﺎده ً ﺗﻘﺮﻳﺒﺎ ﺗﻤﺎﻣﻲ روش ﻫﺎ ی ﺟﻤﻊ آوری ﻧﻔﺖ ﺑﻪ ﻛﻤﻚ ﻫﺎ ﺑﻮم ﺑﺮای ﺑﺎزﻳﺎﻓﺖ ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ از آب ﻧﻴﺎزﻣﻨﺪﻧﺪ ﺑﻮم . ﻫﺎی ﺑﻪ ﻣﺮاﻗﺒـﺖ و ﻧﮕﻪ داری وﻳﮋه در ﺣﻴﻦ اﺳﺘﻔﺎده ﻧﻴﺎزﻣﻨﺪﻧﺪ ﺑﻪ . ﻋﻨﻮان ﻣﺜﺎل ﻧﺨﺎﻟﻪ ﻫﺎی ﺟﻤﻊ ﺷﺪه در ﭘﺸﺖ ﻫﺎ آن در ﺣﻴﻦ ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺑﺎﻳﺪ ﺧﺎرج ﺷﻮﻧﺪ . ﻣﻌﻤﻮﻻ ﺑﺮای ﺟﻤﻊ آوری ﺑﻨﺰﻳﻦ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﻧﻤﻲ ﮔﻴﺮﻧﺪ ﭼﺮا ﻛﻪ ﺟﻤﻊ ﺷـﺪن ﺑﻨـﺰﻳﻦ در ﻣﻘـﺎدﻳﺮ زﻳـﺎد ﻣـﻲ ﺗﻮاﻧـ ﺪ ﺧﻄﺮﻧﺎک ﺑﺎﺷﺪ . اﻣﺎ در ﺻﻮرﺗﻲ ﻛﻪ ﺳﻼﻣﺖ ﻋﻤﻮﻣﻲ در ﺧﻄﺮ ﺑﺎﺷﺪ اﻳﻦ روش ﺑـﻪ ﻫﻤـﺮاه اﺳـﺘﻔﺎده از ﻓـﻮم آﺗـﺶ ﻧﺸـﺎﻧﻲ ﺑـﺮای ﺟﻤﻊ آوری ﺑﻨﺰﻳﻦ ﻧﻴﺰ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﺧﻮاﻫﺪ ﮔﺮﻓﺖ . - ﻣﺤﺪودﻳﺖ ﻫﺎی ﺑﻴﻮﻟﻮژﻳﻜﻲ ﻧﺼﺐ و ﻧﮕﻪ داری ﻧﻘﺎط ﻧﺼﺐ ﻣﻬﺎرﻫﺎی ﻫﺎ ﺑﻮم ﺑﺎ اﺛﺮات ﻣﻨﻔﻲ زﻳﺎدی ﻫﻤﺮاه ﻧﻴﺴﺖ ﻫﻢ . ﭼﻨﻴﻦ ﻫﺎ ﺑﻮم ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ ﻧﺤﻮی ﺑـﻪ ﻛـﺎر ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﻮﻧﺪ ﻛﻪ ﺟﻤﻊ آوری ﻧﺎﻣﻨﺎﺳﺐ ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ ﺑﺎﻋﺚ ﺗﺸﺪﻳﺪ ﺑﺤﺮان ﻧﺸﻮد ﻫﻢ . ﭼﻨﻴﻦ ﺗﺮدد ﺑﻪ ﻣﺤﻞ ﻧﺼـﺐ ﺑـﻮم ﻫـﺎ ﺑﺎﻳﺴـﺘﻲ ﺣﺪاﻗﻞ ﺗﺪاﺧﻞ را ﺑﺎ ﺎتﻴﺣ وﺣﺶ ﻣﻨﻄﻘﻪ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ . 1- Booming ﭘﻴ ﻮﺳﺖ 4 - ﻣﻌﺮﻓ روش ﻲ و ﻫﺎ اﺑﺰارﻫﺎ ی ﭘﺎﻛﺴﺎز ی ﻣﻮاد یﻫﺎ ﻢﻳﺣﺮ از ﻲﻧﻔﺘ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب 07 / 10 / 94 241 - اﺛﺮات ﻲﻄﻴﻣﺤ ﺴﺖﻳز اﮔﺮ روﻧﺪ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ و ﺗﺮدد اﻓﺮاد ﺑﺮ ﺳﻄﺢ آب ﻛﻨﺘﺮل ﺷﻮد، اﺛﺮات اﻳﻦ روش ﺑﺴﻴﺎر ﻛﻢ اﺳﺖ . پ.4 - 1 - 1 - 3 - اﺳﺘﻔﺎده از ﭘﻤﭗ ﻫﺎی ﻛﻒ ﮔﻴﺮ، ﺳﺮﺑﺎره ﮔﻴﺮ 1 - ﻫﺪف ﺟﻤﻊ ﻛﺮدن ﻧﻔﺖ ﺷﻨﺎور ﺑﺮ روی ﺳﻄﺢ آب ) ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ اﺧﺘﻼف ﺟﺮم ﺣﺠﻤﻲ آن ﺑﺎ آب ( - ﺗﺸﺮﻳﺢ روش ﺑﺮای اﻳﻦ ﻣﻨﻈﻮر اﺑﺰارﻫﺎی ﻣﻜﺎﻧﻴﻜﻲ ﻣﺨﺼﻮﺻﻲ در ﺳﻄﺢ آب ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮﻧﺪ . 5 ﻧﻮع ﻣﺘﻔﺎوت از اﺑﺰارﻫﺎی ﻛﻒ ﮔﻴﺮی وﺟـﻮد دارﻧﺪ ﻛﻪ ﻋﺒﺎرﺗﻨﺪ از : آﺑﮕﺮدان، ﻣﻜﻨﺪه، ﺳﺎﻧﺘﺮ ﻳ ﻔﻴﻮژ، ﻏﺮﻗﺎب و ﻧﻮاری . اﻳﻦ اﺑﺰارﻫﺎ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﻨﺪ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻣﺠﺰا در ﺳﺎﺣﻞ، ﻳﺎ ﺑﺮ روی ﻛﺸﺘﻲ در آب و ﻳﺎ ﺑﻪ ﺗﻨﻬﺎﻳﻲ در روی آب ﺑﻪ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﺑﭙﺮدازﻧﺪ . ﺑﺮای ﺟﻤﻊ ﻛﺮدن ﻧﻔـﺖ ﺗﻮﺳـﻂ اﻳـﻦ اﺑﺰارﻫـﺎ، اﺑﺘـﺪا ﻧﻔـﺖ ﺑـﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﺑﻮم ﻫﺎ در ﻳﻚ ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺟﻤﻊ و ﻣﺤﺪود ﺷﺪه و ﺳﭙﺲ ﺑﺎ ﻛﻤﻚ اﻳﻦ اﺑـﺰار ﺑـﻪ درون ﺗﺎﻧـﻚ ﻫـﺎی ﻣﺨﺼـﻮص ﻫـﺪاﻳﺖ ﻣﻲ ﺷﻮد . در اﻳﻦ روش ﻫﻤﺮاه ﻧﻔﺖ ﺟﻤﻊ آوری ﺷﺪه، ﻣﻘﺪار زﻳﺎدی آب آﻟﻮده ﺑﻪ ﻧﻔﺖ ﻧﻴﺰ ﺟﻤﻊ آوری ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ . ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ ﺑﺮای ﻧﮕﻪ داری و ﺗﺼﻔﻴﻪ ﻧﻔﺖ ﺟﻤﻊ آوری ﺷﺪه ﺑﺎﻳﺪ ﻣﺤﻞ ﻣﻨﺎﺳﺒﻲ در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﺪه ﺑﺎﺷﺪ . - ﻧﻮع ﻣﻨﺒﻊ آﺑﻲ اﻳﻦ روش در ﺗﻤﺎم ﻣﻨﺎﺑﻊ آﺑﻲ ﻗﺎﺑﻞ اﺳﺘﻔﺎده اﺳﺖ . ﻣﻮج، ﺟﺮﻳﺎن ﺗﻨﺪ آب، ﮔﻴﺎﻫﺎن ﺷﻨﺎور و ﻛﻨﺪه ﻫﺎی درﺧﺘﺎن ﺳـﺒﺐ ﻋﺒـﻮر ﻧﻔﺖ از ﻫﺎ ﺑﻮم ﺷﺪه و ﻛﺎراﻳﻲ اﻳﻦ روش را ﻛﺎﻫﺶ ﻣﻲ دﻫﻨﺪ . - ﻣﻮارد اﺳﺘﻔﺎده ﻫﻨﮕﺎﻣﻲ ﻛﻪ ﻣﻘﺎدﻳﺮ ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻮﺟﻬﻲ از ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ ﻗﺎﺑﻞ ﺟ ﻤﻊ ﻛﺮدن در ﻳﻚ ﻧﻘﻄﻪ ﺑﺎﺷﺪ . ﺟﻤﻊ آوری ﺑﻨﺰﻳﻦ ﺑﻪ ﻛﻤﻚ اﻳﻦ روش، ﻣﻌﻤﻮﻻ ﺑﻪ دﻟﻴﻞ ﻣﺨﺎﻃﺮات آن اﻧﺠﺎم ﻧﻤﻲ ﺷﻮد . اﻣﺎ در ﺻﻮرﺗﻲ ﻛﻪ ﺳﻼﻣﺖ ﻋﻤـﻮﻣﻲ در ﺧﻄﺮ ﺑﺎﺷﺪ اﻳﻦ روش ﺑﻪ ﻫﻤﺮاه اﺳﺘﻔﺎده از ﻓﻮم آﺗﺶ ﻧﺸﺎﻧﻲ ﺑﺮای ﺟﻤﻊ آوری ﺑﻨﺰﻳﻦ ﻧﻴﺰ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﺧﻮاﻫﺪ ﮔﺮﻓﺖ . - ﻣﺤﺪودﻳﺖ ﻫﺎی ﺑﻴﻮﻟﻮژﻳﻜﻲ رﻓﺖ و آﻣﺪ ﺑﻪ ﻣﺤﻞ ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ ﺗﺪاﺧﻠﻲ ﺑﺎ ﺎتﻴﺣ وﺣﺶ ﻣﻨﻄﻘﻪ ﻧﺪاﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ . - اﺛﺮات ﻲﻄﻴﻣﺤ ﺴﺖﻳز اﮔﺮ روﻧﺪ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ و ﺗﺮدد اﻓﺮاد ﺑﺮ ﺳﻄﺢ آب ﻛﻨﺘﺮل ﺷﻮد، اﺛﺮات اﻳﻦ روش ﺑﺴﻴﺎر ﻛﻢ اﺳﺖ . 1- Skimming 242 07 / 10 / 94 دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﭘﻴﺸﮕﻴﺮی و ﺑﺤﺮان ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔﻲ ﻫﺎی ﻧﻔﺘﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ و درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ ﺷﻜﻞ پ.4 - 1 - اﺳﺘﻔﺎده از ﺗﺠﻬﻴﺰات ﺟﻤﻊ آوری ﻧﻔﺖ ﻧﺸﺖ ﺷﺪه ﺷﺎﻣﻞ ﺑﻮم ﻫﺎ و اﺳﻜﻴﻤﺮﻫﺎ پ.4 - 1 - 1 - 4 - ا ﺳﺘﻔﺎده از ﺟﺪاﻛﻨﻨﺪه و ﻫﺎ ﻏﺸﺎﻫﺎ1 - ﻫﺪف ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی از ورود ﻧﻔﺖ ﺑﻪ ﻳﻚ ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺣﺴﺎس و ﻳﺎ ﻫﺪاﻳﺖ ﺟﺮﻳﺎن ﻧﻔﺖ ﺑﻪ ﻳﻚ ﻣﺤﺪوده ﻣﺸﺨﺺ - ﺗﺸﺮﻳﺢ روش ﻣﻮاﻧﻊ ﻓﻴﺰﻳﻜﻲ ﻣﻌﻤﻮﻻ ﻣﺎﻧﻊ ﻋﺒﻮر ﻧﻔﺖ از ﻳﻚ ﻣﺤﻞ ﻣﺸﺨﺺ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . اﻳﻦ ﻋﺎﻣﻞ ﺟﺪاﻛﻨﻨﺪه ﺗﻮاﻧ ﻣﻲ ﻨﺪ ﺧـﺎک، ﻓـﻨﺲ ﻫـﺎی ﺳﻮراخ ، دار و ﻳﺎ ﻳﻚ ﻛﺎﻧﺎل ﺑﺎﺷﻨﺪ . ﻫﻨﮕﺎﻣﻲ ﻛﻪ ﺗﺎﻣﻴﻦ آب ﭘﺎﻳﻴﻦ دﺳﺖ ﺿـﺮوری ﺑـﻮد و ﻳـﺎ ﺟﺮﻳـﺎن آب زﻳـﺎد ﺑﺎﺷـﺪ از ﺳـﺪﻫﺎی زﻳﺮﮔﺬرﻧﺪه ) در ﺟﺮﻳﺎن آرام ( ﻳﺎ ﺳﺪﻫﺎی روﮔﺬر ﺷﻮﻧﺪه اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲ .ﺷﻮد - ﻧﻮع ﻣﻨﺒﻊ آﺑﻲ در ﻧﻬﺮﻫﺎ و ﻫﺎ دره ی ﺧﺸﻚ، ﻧﻘﺎط ﻛﻢ ﻋﺮض در ﻣﺤﺪوده ﻫﺎی ﺑﺴـﺘﻪ از اﻳـﻦ روش اﺳـﺘﻔﺎده ﻣـﻲ ﺷـﻮد ﻢﻫـ . ﭼﻨـﻴﻦ ﺑـﺮای ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی از ﮔﺴﺘﺮش آﻟﻮدﮔﻲ در دﻫﺎﻧﻪ ﻫﺎ ﻧﻬﺮﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﺑﻪ درﻳﺎﭼﻪ ﻳﺎ ﻫﺎ ﺗﺎﻻب ﻫﺎ ﻳﻲ رﻳﺨﺘﻪ ﻣﻲ ﺷـﻮﻧﺪ ﻧﻴـﺰ اﻳـﻦ روش ﺑـﻪ ﻛـﺎر ﮔﺮﻓﺘﻪ ﻣﻲ .ﺷﻮد - ﻣﻮارد اﺳﺘﻔﺎده ﻫﻨﮕﺎﻣﻲ ﻛﻪ ﺟﺮﻳﺎن ﻣﻮاد ﻧﺸﺖ ﻳﺎﻓﺘﻪ ﻧﻘﺎط ﺣﺴﺎس را ﺗﻬﺪﻳﺪ ﻣﻲ ﻛﻨﺪ در ﺻﻮرﺗﻲ ﻛﻪ ﻣﺎﻧﻊ اﻳﺠﺎد ﺷﺪه ﺗﺨﺮﻳﺐ ﻧﺸﻮد، اﻳﻦ روش ﻣﻮﺛﺮ ﺗﺮﻳﻦ اﺳﺘﺮاﺗﮋی ﺑﺮای دور ﻧﮕﻪ داﺷﺘﻦ ﻣﻮاد ﻧﺸـﺘﻲ از ﻧﻘـﺎط ﺣﺴﺎس ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد . 1- Barrier/Berm ﭘﻴ ﻮﺳﺖ 4 - ﻣﻌﺮﻓ روش ﻲ و ﻫﺎ اﺑﺰارﻫﺎ ی ﭘﺎﻛﺴﺎز ی ﻣﻮاد یﻫﺎ ﻢﻳﺣﺮ از ﻲﻧﻔﺘ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب 07 / 10 / 94 243 - ﻣﺤﺪودﻳﺖ ﻫﺎی ﺑﻴﻮﻟﻮژﻳﻜﻲ ﺗﺎ ﺣﺪ اﻣﻜﺎن ﻣﺤﻞ اﻳﺠﺎد ﻣﺎﻧﻊ ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ درو از ﻧﻘﺎط ﺣﺴﺎس از ﻗﺒﻴﻞ ﺑﺎﺗﻼق ﻫﺎ ﺑﺎﺷـﺪ . ﻫـﻢ ﭼﻨـﻴ ﻦ ﻧﻴـﺎز آﺑـﻲ ﭘـﺎﻳﻴﻦ دﺳـﺖ ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ ﻫﻤﻮاره ﻣﻮرد ﺗﻮﺟﻪ ﺑﺎﺷﺪ ﺗﺎ از ﺧﺸﻚ ﺷﺪن ﻣﻨﺎﻃﻖ ﺣﺴﺎس ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی .ﺷﻮد - اﺛﺮات ﻲﻄﻴﻣﺤ ﺴﺖﻳز ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﺳﺒﺐ ﺑﻪ ﻫﻢ ﺧﻮردن ﻧﻈﻢ در ﻣﺤﻞ رودﺧﺎﻧﻪ ﻳﺎ ﻣﻨﺎﻃﻖ اﻃﺮاف آن ﺷﻮد . ﺟﺮﻳﺎن ﻛﻢ آب ﻣﻤﻜـﻦ اﺳـﺖ ﺳـﺒﺐ اﺧﺘﻼل در زﻧﺪﮔﻲ ﻣﻮﺟﻮدات آﺑﺰی ﭘﺎﻳﻴﻦ دﺳﺖ رودﺧﺎﻧﻪ ﺷﻮد پ.4 - 1 - 1 - 5 - ﻣﺤﺪود ﻛﺮدن ﻓﻴﺰﻳﻜﻲ ﻧﻔﺖ 1 - ﻫﺪف آزاد ﻛﺮدن ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ ﻣﺤﺒﻮس در ﻣﻴﺎن ﮔﻴﺎﻫﺎن و ﻧﺨﺎﻟﻪ ﻫﺎی ﺳﻄﺢ ﻫﻢ آب، ﭼﻨﻴﻦ ﺑﺮای ﻫﺪاﻳﺖ ﺣﺮﻛﺖ ﻧﻔـﺖ ﺷـﻨﺎور ﺑـﻪ ﺳﻤﺖ اﺑﺰارﻫﺎی ﺟﻤﻊ آوری ﻛﻨﻨﺪه ﻧﻔﺖ و ﻳﺎ دور ﻛﺮدن آن از ﻧﻘﺎط ﺣﺴﺎس واﻗﻊ در ﻣﺴﻴﺮ - ﺗﺸﺮﻳﺢ روش ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ ﻣﺤﺒﻮس ﺑﻪ ﻛﻤﻚ ﺟﺮﻳﺎن آب ﻳﺎ ﻫﻮا ﺑﻪ ﺳﻤﺖ ﻧﻘﺎط ﺟﻤﻊ آوری ﻫﺪاﻳﺖ ﻣـﻲ ﺷـﻮﻧﺪ . در ﭼﻨـﻴﻦ ﺷـﺮاﻳﻄﻲ ﻣـﻮاد ﻧﻔﺘﻲ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﺑﺎ آب ﺗﺸﻜﻴﻞ اﻣﻮﻟﺴ ﻮنﻴ ﺑﺪﻫﻨﺪ . - ﻧﻮع ﻣﻨﺒﻊ آﺑﻲ در درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ و ﻣﺨﺎزن ﻛﻮﭼﻚ ﻛﻪ ﺟﺮﻳﺎن آب ﺧﻴﻠﻲ ﻛﻢ اﺳﺖ، در ﻃﻮل رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ و ﻧﻬﺮﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ دﺳﺘﺮﺳﻲ ﺑﻪ ﻣﺴﻴﻞ ﻳـﺎ ﺳﻮاﺣﻞ آن وﺟﻮد دارد و ﻳﺎ در ﻛﻨﺎر ﻫﺎ ﺳﺎزه ی اﻧﺴﺎن ﺳﺎز ﻣﺎﻧﻨﺪ اﺳﻜﻠﻪ و ﻫﺎ ﺳﻜﻮﻫﺎ از اﻳﻦ روش اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲ .ﺷﻮد - ﻣﻮ ارد اﺳﺘﻔﺎده • در ﺟﺮﻳﺎن ﻫﺎی ﻛﻢ آب • ﻫﺪاﻳﺖ ﻣﻮاد ﺟﻤﻊ ﺷﺪه در ﭘﺸﺖ ﻫﺎ ﺑﻮم ی ﺑﻪ ﺳﻤﺖ ﺗﺠﻬﻴﺰات ﺑﺎزﻳﺎﻓﺖ • ﻫﻨﮕﺎﻣﻲ ﻛﻪ ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ ﺳﻴﺎر ﻣﻴﺎن ﮔﻴﺎﻫﺎن ﻧﺨﺎﻟﻪ ﻫﺎ و ﺣﺘﻲ ﺳﻮاﺣﻞ ﺑﺪﻧﻪ آﺑﻲ ﻣﺤﺒﻮس ﺷﺪه ﺑﺎﺷﺪ - ﻣﺤﺪودﻳﺖ ﻫﺎی ﺑﻴﻮﻟﻮژﻳﻜﻲ ﺑﺪون ﻣﺤﺪودﻳﺖ 1- Physical Herding 244 07 / 10 / 94 دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﭘﻴﺸﮕﻴﺮی و ﺑﺤﺮان ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔﻲ ﻫﺎی ﻧﻔﺘﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ و درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ - اﺛﺮات ﻲﻄﻴﻣﺤ ﺴﺖﻳز در اﻳﻦ روش ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﻣﻘﺪار زﻳﺎدی از ی وﻻ ﮔﻞ ﻧﻴﺰ ﺑﺎ ﻧﻔﺖ آﻏﺸﺘﻪ ﺷﻮد و اﻳﻦ ی وﻻ ﮔﻞ آﻟﻮده ﻻﻳﻪ ﻫـﺎی زﻳـﺮﻳﻦ ﺑﺪﻧـﻪ آﺑﻲ را آﻟﻮده ﻧﻤﺎﻳﺪ . پ.4 - 1 - 1 - 6 - ﭘﺎک یﺳﺎز دﺳﺘﻲ ﺑﺎ ﻛﻤﻚ ﺮوﻴﻧ ی اﻧﺴﺎﻧ ﻲ1 - ﻫﺪف ﺗﻤﻴﺰ ﻛﺮدن ﻧﻔﺖ روی ﺳﻄﺢ آب ﺑﺎ ﻛﻤﻚ اﺑﺰارﻫﺎی دﺳﺘﻲ و ﻧﻴﺮوی اﻧﺴﺎﻧﻲ - ﺗﺸﺮﻳﺢ روش در اﻳﻦ روش ﻧﻔﺖ ﺷﻨﺎور ﺑﺮ ﺳﻄﺢ آب، ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از اﺑﺰارﻫﺎی دﺳﺘﻲ و ﻧﻴـﺮوی اﻧﺴـﺎﻧﻲ ﻣﺎﻧﻨـﺪ اﺳـﺘﻔﺎده از دﺳـﺖ، ﺑﻴـﻞ، ﭼﻨﮕﻚ، ﺳﻄﻞ، ﭘﺎرﭼﻪ، ﭘﺪﻫﺎی ﺟﺬب ﻛﻨﻨﺪه ﻧﻔﺖ و ﻏﻴﺮه ﺟﻤﻊ آوری ﺷﺪه و در ﻣﺨﺎزن ﻣﺨﺼﻮص ﻗﺮار داده ﻣﻲ ﺷـﻮد . در اﻳـﻦ روش از اﺑﺰارﻫﺎی ﻣﻜﺎﻧﻴﻜﻲ ﺑﺮای ﺟﻤﻊ آوری ﻧﻔﺖ اﺳﺘﻔﺎده ﻧ ﻤﻲ ﺷﻮد - ﻧﻮع ﻣﻨﺒﻊ آﺑﻲ در ﺗﻤﺎم ﻣﻨﺎﺑﻊ آﺑﻲ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮد - ﻣﻮارد اﺳﺘﻔﺎده • ﺣﺠﻢ ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ ﻧﺸﺖ ﻳﺎﻓﺘﻪ ﻛﻢ ﺗﺎ ﻣﺘﻮﺳﻂ ﺑﺎﺷﺪ • ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ ﺳﻨﮕﻴﻦ ﺗﺸﻜﻴﻞ ﺗﻮده ﻫﺎی ﻧﻴﻤﻪ ﺟﺎﻣﺪ ﻳﺎ ﺟﺎﻣﺪی داده اﻧﺪ ﻛﻪ ﺑﺎ دﺳﺖ ﻗﺎﺑﻞ ﺑﺮداﺷﺖ ﻫﺴﺘﻨﺪ . - ﻣﺤﺪودﻳﺖ ﻫﺎی ﺑﻴﻮﻟﻮژﻳﻜﻲ رﻓﺖ و آﻣﺪ در ﻧﻘﺎط ﺣﺴﺎس ) ﺗﺎﻻب ﻫﺎ ﻳﺎ ﻣﺤﻞ روﻳﺶ ﮔﻴﺎﻫﺎن ﺳﻄﺤﻲ ( ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ ﻣﺤﺪود ﮔﺮدد . - اﺛﺮات ﻲﻄﻴﻣﺤ ﺴﺖﻳز اﮔﺮ روﻧﺪ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ و ﺗﺮدد اﻓﺮاد ﺑﺮ ﺳﻄﺢ آب و ﻣﻨﺎﻃﻖ اﻃﺮاف ﻛﻨﺘﺮل ﺷﻮد، اﺛﺮات اﻳﻦ روش ﺑﺴﻴﺎر ﻛﻢ اﺳﺖ . 1- Manual Oil Removal ﭘﻴ ﻮﺳﺖ 4 - ﻣﻌﺮﻓ روش ﻲ و ﻫﺎ اﺑﺰارﻫﺎ ی ﭘﺎﻛﺴﺎز ی ﻣﻮاد یﻫﺎ ﻢﻳﺣﺮ از ﻲﻧﻔﺘ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب 07 / 10 / 94 245 ﺷﻜﻞ پ.4 - 2 - ﺟﻤﻊ آوری ﻧﻔﺖ از ﺳﻄﺢ و ﺳﻮاﺣﻞ درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ ﺑﺎ ﻛﻤﻚ ﻧﻴﺮوی اﻧﺴﺎﻧﻲ و ﺗﺠﻬﻴﺰات اﺑﺘﺪاﻳﻲ پ.4 - 1 - 1 - 7 - ﭘﺎک یﺳﺎز ﻣﻜﺎﻧﻴﻜﻲ ﺑﺎ ﻛﻤﻚ ﺗﺠﻬ ﺰاتﻴ1 - ﻫﺪف ﺟﻤﻊ آوری ﻧﻔﺖ روی ﺳﻄﺢ آب و رﺳﻮﺑﺎت ﻛﻒ و ﻛﻨﺎره ﻫﺎی ﺑﺪﻧﻪ آﺑﻲ ﺑﺎ ﺗﺠﻬﻴﺰات ﺳﻨﮕﻴﻦ - ﺗﺸﺮﻳﺢ روش در اﻳﻦ روش ﻧﻔﺖ ﺳﻄﺤﻲ و ﻧﻔﺖ ﺗﻪ ﻧﺸﻴﻦ ﺷﺪه در آب ﻳﺎ ﻣﻨﺎﻃﻖ ﺳﺎﺣﻠﻲ ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از آﻻت ﻦﻴﻣﺎﺷ ﺳﻨﮕﻴﻦ ﻣﺎﻧﻨـﺪ ﺑﻴـﻞ ﻣﻜﺎﻧﻴﻜﻲ، ﻟﻮدر، ﺑﻮﻟﺪوزر ، ﮔﺮﻳﺪر و .. . ﺟﺎﺑﺠﺎ و ﺟﻤﻊ آوری ﻣﻲ ﺷـﻮد . ﺧـﺎک و آب آﻟـﻮده ﺟﺎﺑ ﺠـﺎ ﺷـﺪه ﺗﻮﺳـﻂ اﻳـﻦ اﺑﺰارﻫـﺎ ﺑـﻪ ﻣﻜﺎن ﻫﺎ ی دﻳﮕﺮی ﺑﺮای ﺗﺼﻔﻴﻪ ﻣﻨﺘﻘﻞ ﻣﻲ ﺷﻮد . ﺑﺮای ﺟﻤﻊ آوری ﻧﻔﺖ ﺳﻄﺤﻲ روی آب، اﻳﻦ ﺗﺠﻬﻴﺰات را ﺗﻮان ﻣﻲ در ﺳـﺎﺣﻞ ﻳﺎ روی ﻗﺎﻳﻖ ﻫﺎی ﺑﺎری ﻣﺨﺼﻮص ﻗﺮار داده ﺗﺎ ﺑﺘﻮان ﺑﻪ ﻛﻤﻚ ﻫﺎ آن ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ ﺳﻨﮕﻴﻦ ﻳﺎ ﺟﺎﻣﺪ ﺷﺪه را ﺟﻤﻊ آوری ﻧﻤﻮد . - ﻧﻮع ﻣﻨﺒﻊ آﺑﻲ ﺑﺮ روی ﺧﺸﻜﻲ، در ﺗﻤﺎم ﻣﻨﺎﻃﻘﻲ ﻛﻪ ﺑﺘﻮان ﺑﺎ اﻳﻦ ﺗﺠﻬﻴﺰات ﺑﻪ رﺳﻮﺑﺎت دﺳﺘﺮﺳﻲ داﺷﺖ و ﺑﺮ روی آب، در درﻳﺎﭼﻪ و ﻫـﺎ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ و در ﻧﻘﺎﻃﻲ ﻛﻪ ﻧﻔﺖ در ﻫﺎ آن اﻧﺒﺎﺷﺘﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ . - ﻣﻮارد اﺳﺘﻔﺎده • ﻫﻨﮕﺎﻣﻲ ﻛﻪ ﺣﺠﻢ زﻳﺎدی از رﺳﻮﺑﺎت آﻟﻮده ﺷﺪه ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ ﺟﻤﻊ آوری و ﻣﻨﺘﻘﻞ ﺷﻮﻧﺪ . • در ﺳﻮاﺣﻞ ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ دﻗﺖ داﺷﺖ ﻛﻪ ﺗﻨﻬﺎ ﺗﺎ ﻋﻤﻘﻲ ﻛﻪ ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ ﻧﻔﻮذ ﻛﺮده اﻧﺪ ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺑﺮداﺷﺖ ﺻﻮرت ﮔﻴﺮد ﻛـﻪ ﻫﻨﮕﺎم اﺳﺘﻔﺎده از ﺗﺠﻬﻴﺰات ﺳﻨﮕﻴﻦ، دﺷﻮار ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد . 1- Mechanical Oil Removal 246 07 / 10 / 94 دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﭘﻴﺸﮕﻴﺮی و ﺑﺤﺮان ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔﻲ ﻫﺎی ﻧﻔﺘﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ و درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ • ﻫﻨﮕﺎﻣﻲ ﻛﻪ ﺑﺮداﺷﺖ ﺣﺠﻢ زﻳﺎد رﺳﻮﺑﺎت اﺣﺘﻤﺎل ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ را اﻓﺰاﻳﺶ ﻣﻲ دﻫﺪ، ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ از اﻳـﻦ روش ﺑـﺎ اﺣﺘﻴـﺎط اﺳﺘﻔﺎده ﻧﻤﻮد . در ﻣﻨﺎﻃﻘﻲ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻳﺎﻓﺘﻪ ﻳﺎ دارای ذﺧﺎﻳﺮ ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﻫﺴﺘﻨﺪ، ﺑﻪ اﺧﺬ ﻣﺠﻮز ﻧﻴﺎز ﺧﻮاﻫﺪ داﺷﺖ . - ﻣﺤﺪودﻳﺖ ﻫﺎی ﺑﻴﻮﻟﻮژﻳﻜﻲ ورود ﺗﺠﻬﻴﺰات ﺳﻨﮕﻴﻦ ﺑﻪ ﻣﺤﺪوده ﻫﺎی ﺣﺴﺎس از ﻗﺒﻴﻞ ﺗﺎﻻب ﻫﺎ ﻳﺎ ﻣﺤﺪوده ﮔﻮﻧﻪ ﻫﺎی در ﻣﻌـﺮض ﺧﻄـﺮ، ﻣﻤﻜـﻦ اﺳـﺖ ﻣﻤﻨﻮع ﺑﺎﺷﺪ . - اﺛﺮات ﻲﻄﻴﻣﺤ ﺴﺖﻳز اﻳﻦ ﺗﺠﻬﻴﺰات ﺑﺴﻴﺎر ﺳﻨﮕﻴﻦ ﻫﺴﺘﻨﺪ و ﺗﻌﺪاد زﻳﺎدی از اﻓﺮ اد ﺑﺮای ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻫﺎ آن ﺑﺎﻳﺪ در ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺣﻀﻮر داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﻨﺪ . اﮔـﺮ ﺧﺎک آﻟﻮده ﺷﺪه ﺑﺪون ﺟﺎﻳﮕﺰﻳﻨﻲ از ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺧﺎرج ﺷﻮد ﺑﻪ ﻣﺤﻴﻂ ﺻﺪﻣﻪ ﻣﻲ رﺳﺎﻧﺪ . ﻫﺮ ﭼﻨﺪ اﻳﻦ روش ﺑﻪ دﻟﻴﻞ ﭘـﺎک ﺳـﺎزی ﻛﺎﻣﻞ ﻣﻨﻄﻘﻪ ﻳﻜﻲ از ﺑﻬﺘﺮﻳﻦ روش ﻫﺎ ﺳﺖ، اﻣﺎ ﺒﺎﻳﺗﻘﺮ ﺗﻤﺎم ﻣﻴﻜﺮواورﮔﺎﻧﻴﺰم ﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ در ﻣﻨﻄﻘﻪ وﺟﻮد دارد ﺗﻮﺳـﻂ اﻳـﻦ روش ﺗﺤﺖ ﺗﺎﺛﻴﺮ ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮﻧﺪ . ﺟﺮﻳﺎن آﻟﻮدﮔﻲ از ﻣﻨﺎﻃﻖ آﻟﻮده و ﻳﺎ ﻫﺎ ﺧﺎک ی ﻪﺟﺎﺑ ﺟﺎ ﻧﺸﺪه آﻟﻮده ﻣﻤﻜﻦ اﺳـﺖ ﺑـﻪ دﻳﮕـﺮ ﻧﻘـﺎط رودﺧﺎﻧﻪ ﻳﺎ ﻣﻨﺒﻊ آﺑﻲ ﻧﻴﺰ ﺳﺮاﻳﺖ ﻧﻤﺎﻳﺪ . پ.4 - 1 - 1 - 8 - اﺳﺘﻔﺎده از ﺟﺬب ﻛﻨﻨﺪه ﻫﺎ 1 - ﻫﺪف ﭘﺎک ﻛﺮدن ﻧﻔﺖ از ﺳﻄﺢ آب ﺑﺎ ﻗﺮار دادن ﻣﻮاد ﻧﻔﺖ دوﺳﺖ در ﺳﻄﺢ آب و ﻳﺎ در ﻣﺴﻴﺮ ﺣﺮﻛﺖ ﻟﻜﻪ ﻧﻔﺘﻲ اﺳﺖ . - ﺗﺸﺮﻳﺢ روش در اﻳﻦ روش ﻣﻮاد ﺟﺬب ﻛﻨﻨﺪه ﻧﻔﺖ ﺑﺮ روی ﺳﻄﺢ آب ﻗﺮار داده ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ ، ﺗﺎ در ﻳﻚ ﻓﺮآﻳﻨﺪ ﻃﺒﻴﻌﻲ ﻧﻔﺖ را ﺟﺬب ﺧـﻮد ﻧﻤﻮده و ﺑﻌﺪ از آن ﺑﻪ وﺳﻴﻠﻪ روش ﻫﺎ ﻳﻲ ﻧﻔﺖ را از آن ﺟﺪا ﻧﻤﺎﻳﻨﺪ . اﻳﻦ ﻣﻮاد در اﺷﻜﺎل ﻣﺨﺘﻠـﻒ ﺑـﻪ ) ﺻـﻮرت ﻧﻮارﻫـﺎی ﭘﻬـﻦ ﺷﻮﻧﺪه، ﻫﺎ ﺑﻮم ی ﻏﻠﺘ ﺎن و ..( . ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . اﺛﺮﺑﺨﺸﻲ ﺑﻪ ﻛﺎرﮔ ﻴﺮی اﻳﻦ ﻣﻮاد ﺑﻪ ﻧﻮع ﻣﺎده ﺟﺎذب ﻛﺎر ﺑﻪ رﻓﺘﻪ، ﻣﻴﺰان اﻧـﺮژی در دﺳﺘﺮس ﺑﺮای ﺟﺪا ﻛﺮدن ﻧﻔﺖ از اﻳﻦ اﺑﺰارﻫﺎ و ﻫﻢ ﭼﻨﻴﻦ ﭼﺴﺒﻨﺪﮔﻲ ﻧﻔﺖ ﺑﺴﺘﮕﻲ دارد . ﺗﺼﻔﻴﻪ ﺗﻤﺎم اﻳﻦ ﺟـﺬب ﻛﻨﻨـﺪه از ﻫـﺎ آﻟﻮدﮔﻲ ﺑﻌﺪ از ﺟﻤﻊ آوری ﻫﺎ آن اﺟﺒﺎری اﺳﺖ - ﻧﻮع ﻣﻨﺒﻊ آﺑﻲ در ﺗﻤﺎم ﻣﻨﺎﺑﻊ آﺑﻲ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮد 1- Sorbents ﭘﻴ ﻮﺳﺖ 4 - ﻣﻌﺮﻓ روش ﻲ و ﻫﺎ اﺑﺰارﻫﺎ ی ﭘﺎﻛﺴﺎز ی ﻣﻮاد یﻫﺎ ﻢﻳﺣﺮ از ﻲﻧﻔﺘ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب 07 / 10 / 94 247 - ﻣﻮارد اﺳﺘﻔﺎده • ﻫﻨﮕﺎﻣﻲ ﻛﻪ ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ ﻧﺸﺖ ﺎﻓﺘﻪﻳ ﻛﺎﻣﻼ در ﺣﺮﻛﺖ ﺑﻮده و ﺣﺬف و اﻧﺘﻘﺎل ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ از ﻣﺤﺪوده ﻣﺪﻧﻈﺮ اﺳﺖ . • ﻟﻜﻪ ﻧﻔﺘﻲ ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ ﭼﺴﺒﻨﺪﮔﻲ و ﺿﺨﺎﻣﺖ ﻛﺎﻓﻲ را ﺑﺮای ﺟﺬب ﺷﺪن ﺗﻮﺳﻂ ﺟﺎذب ﻫﺎ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ . • ﻣﻌﻤﻮﻻ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان روﺷﻲ ﺑﺮای ﭘﺎک ﺛ یﺳﺎز ﺎﻧﻮﻳﻪ ﻧﻔﺖ در ﻣﺤﺪوده ﻫﺎی ﺣﺴﺎس اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲ .ﺷﻮد - ﻣﺤﺪودﻳﺖ ﻫﺎی ﺑﻴﻮﻟﻮژﻳﻜﻲ ﻋﻤﻠﻴﺎت ﻧﺒﺎﻳﺪ ﻣﺰاﺣﻤﺘﻲ ﺑﺮای ﻣﻨﺎﻃﻖ ﺣﺴﺎس ﻳﺎ ﺎتﻴﺣ وﺣﺶ ﺑﻪ ﻫﻤﺮاه داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ . - اﺛﺮات ﻲﻄﻴﻣﺤ ﺴﺖﻳز در ﻫﻨﮕﺎم ﻛﺎر ﮔﺬاﺷﺘﻦ و ﺟﻤﻊ آوری اﻳﻦ اﺑﺰارﻫﺎ ﺻﺪﻣﺎﺗﻲ ﺑﻪ ﻣﺤﻴﻂ وارد ﻣﻲ ﺷﻮد ﻫﻢ . ﭼﻨﻴﻦ ﻛﻪ ﻲ زﻣﺎﻧ اﻳﻦ اﺑﺰارﻫﺎ ﺗﻮاﻧﺎﻳﻲ ﺟﺬب ﻧﻔﺖ ﺧﻮد را از دﺳﺖ ﻣﻲ دﻫﻨﺪ ، ﻧﻔﺖ در ﻣﻨﺎﻃﻖ آﻟﻮده ﺑﺎﻗﻲ ﻣﺎﻧﺪه و اﺛﺮات ﻣﻨﻔﻲ ﺑﻪ ﺟﺎی ﻣﻲ ﮔﺬارد . ﺷﻜﻞ پ.4 - 3 - اﺳﺘﻔﺎده از ﻣﻮاد ﺟﺎذب ﻧﻔﺖ ﺑﺮای ﻛﺎﻫﺶ آﻟﻮدﮔﻲ ﻧﻔﺖ 248 07 / 10 / 94 دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﭘﻴﺸﮕﻴﺮی و ﺑﺤﺮان ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔﻲ ﻫﺎی ﻧﻔﺘﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ و درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ پ.4 - 1 - 1 - 9 - ﺟﻤﻊ آوری ﺳﻄﺤﻲ ﻧﻔﺖ ﻖﻳﻃﺮ از ﻣﻜﺶ1 - ﻫﺪف ﺟﻤﻊ آوری ﻧﻔﺖ اﻧﺒﺎﺷﺘﻪ ﻳﻚ در ﺷﺪه ﻣﻨﻄﻘﻪ روی ﺑﺮ ﺳﻄﺢ واﻗﻊ آب از ﻳﺎ و آب ﻫﺎ ﺑﺎن ﻪﻳﺳﺎ ﺮﻳز در - ﺗﺸﺮﻳﺢ روش اﻳﻦ در روش ﻳﻚ دﺳﺘﮕﺎه ﻣﻜﻨﺪه ﺑﺎ ﻛﻤﻚ ﻳﻚ ﺳﺮ ﻣﺨﺼﻮص، ﻧﻔﺖ روی از را ﺳﻄﺢ آب ﺟﻤﻊ آوری ﻣﻲ ﻧﻤﺎﻳﺪ . اﻧﺪازه از آن ﻳﻚ دﺳﺘﮕﺎه ﻛﻮﭼﻚ ﺑﺎ ﮔﻨﺠﺎﻳﺶ ﻳﻚ ﺗﺎ ﻛﻢ دﺳﺘﮕﺎه ﺑﺰرگ ﻣﻲ ﻛﻪ ﺗﻮاﻧﺪ ﺳﻨﮓ ﻫـﺎی آﻟـﻮده را ﻧﻴـﺰ ﺑﻤﻜـﺪ ﻣﺘﻐ ﺮﻴـ اﺳـﺖ . اﻳـﻦ دﺳﺘﮕﺎه ﻣﻲ ﻫﺎ ﺗﻮاﻧﻨﺪ ﺑﺎ دﺳﺘﮕﺎه ﻫﺎی آﺑﭙﺎش ﺑﺮای ﻫﺎ ﺑﻮم و ﻫﺪاﻳﺖ ﻧﻔﺖ ﺳﻄﺤﻲ ﺑﻪ ﻃﺮف ﺳﺮ ﻣﻜﻨﺪه اﺑﺰار ﺑﻪ ﻃﻮر ﻫﻤﺰﻣﺎن ﻣـﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﺑﮕﻴﺮﻧﺪ . - ﻧﻮع ﻣﻨﺒﻊ آﺑﻲ در ﺗﻤﺎم ﻣﻨﺎﺑﻊ آﺑﻲ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﮔﻴـﺮد . ﻣـﻲ ﺗـﻮان اﻳـﻦ ﺗﺠﻬﻴـﺰات را ﺑـﺮ روی ﻛﺸـﺘﻲ ﺑـﻪ درون آب ﻫـﺎی درﻳﺎ ﭼﻪ ﻫﺎی ﺑﺰرگ اﻧﺘﻘﺎل داد، ﻳﺎ ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﻛﺎﻣﻴﻮن و ﻳﺎ ﺑﻪ ﺻﻮرت دﺳﺘﻲ در ﻧﻮاﺣﻲ ﻛﻪ دﺳﺘﺮﺳﻲ ﺑﻪ آن ﻫﺎ ﻣﺸﻜﻞ اﺳﺖ ﺑﺎ ﻛﻤﻚ اﻓﺮاد ﺣﻤﻞ ﻛﺮد . - ﻣﻮارد اﺳﺘﻔﺎده ﻫﻨﮕﺎﻣﻲ ﻛﻪ ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ در ﻻﻳﻪ ﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ و ﻳﺎ در ﻣﻴﺎن ﮔﻴﺎﻫﺎن ﮔﻴﺮ ﻛﺮده و ﻳﺎ در ﻧﻘﺎط دور از دﺳﺘﺮس ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ . در ﺟﻤﻊ آوری ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ واﻗﻊ در ﺳﻄﺢ ﻣﻌﻤﻮﻻ ﺑﻪ ﺟﺎی اﺳﻜﻴﻤﺮﻫﺎ ﻧﻴﺰ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮﻧﺪ . ﻣﻌﻤﻮﻻ ﺑﻪ ﻧﻘﺎط دﺳﺘﺮﺳﻲ در ﺳﻮاﺣﻞ ﻧﻴﺎز ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد . ﺑﺮای ﺟﻤﻊ آوری ﺑﻨﺰﻳﻦ ﺑﻪ ﻣﻼﺣﻈﺎت ﺧﺎﺻﻲ از ﻗﺒﻴﻞ اﺳﺘﻔﺎده از ﻓﻮم آﺗﺶ ﻧﺸﺎﻧﻲ ﻧﻴﺎز ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد . - ﻣﺤﺪودﻳﺖ ﻫﺎی ﺑﻴﻮﻟﻮژﻳﻜﻲ ﻣﺤﺪودﻳﺖ ﻫﺎ ی ﺧﺎ ص رﻓﺖ و آﻣﺪ ﮋهﻳو ﺑﻪ در ﻧﻘﺎط ﺣﺴﺎس ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ اﻋﻤﺎل ﮔﺮدﻧﺪ . - اﺛﺮات ﻲﻄﻴﻣﺤ ﺴﺖﻳز اﮔﺮ روﻧﺪ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ و ﺗﺮدد اﻓﺮاد ﺑﺮ ﺳﻄﺢ آب ﻛﻨﺘﺮل ﺷﻮد، اﺛﺮات اﻳﻦ روش ﺑﺴﻴﺎر ﻛﻢ اﺳﺖ . 1- Vacuum ﭘﻴ ﻮﺳﺖ 4 - ﻣﻌﺮﻓ روش ﻲ و ﻫﺎ اﺑﺰارﻫﺎ ی ﭘﺎﻛﺴﺎز ی ﻣﻮاد یﻫﺎ ﻢﻳﺣﺮ از ﻲﻧﻔﺘ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب 07 / 10 / 94 249 پ.4 - 1 - 1 - 10 - ﺟﻤﻊ آوری ﻧﺨﺎﻟﻪ ﻫﺎ ی آﻏﺸﺘﻪ ﻧﻔﺖ ﺑﻪ 1 - ﻫﺪف ﺟﻤﻊ آوری ﺧﺎک و ﺷﺎخ و ﺑﺮگ و ﮔﻴﺎﻫﺎن ﺷﻨﺎور آﻟﻮده از ﺳﻄﺢ آب و ﻧﻮاﺣﻲ اﻃ ﺮاف رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ - ﺗﺸﺮﻳﺢ روش در اﻳﻦ روش ﺑﻪ ﺻﻮرت دﺳﺘﻲ و ﻳﺎ ﻣﻜﺎﻧﻴﻜﻲ ﻫﺎ ﺧﺎک و ﮔﻴﺎﻫﺎن آﻟﻮده ﺑﻪ ﻧﻔﺖ از ﻣﺤﺪوده ﻋﻤﻠﻴﺎﺗﻲ و ﺳﻄﺢ آب ﺟﻤﻊ آوری ﺷﺪه و اﻧﺘﻘﺎل ﻣﻲ ﻳﺎﺑﻨﺪ . ﺑﺮای اﻳﻦ ﻣﻨﻈﻮر ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﺑﺮﺧﻲ از درﺧﺘﺎن و ﮔﻴﺎﻫﺎن آﻟﻮده ﻧﻴﺰ ﻛﻦ ﺸﻪﻳر ﺷﻮﻧﺪ . - ﻧﻮع ﻣﻨﺒﻊ آﺑﻲ در ﺗﻤﺎم ﻣﻨﺎﺑﻊ آﺑﻲ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮد . - ﻣﻮارد اﺳﺘﻔﺎده در ﻣﻮاردی ﻛﻪ ﮔﻴﺎﻫﺎن و ﻧﺨﺎﻟﻪ ﻫﺎی ﺳﻄﺢ آب ﺑﻪ ﺣﺪی آﻏﺸﺘﻪ ﺑﻪ ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ ﺷﺪه اﻧﺪ ﻛﻪ ﭘﺘﺎﻧﺴﻴﻞ رﻫﺎﺳﺎزی اﻳﻦ ﻣﻮاد در ﻃﻮل زﻣﺎن، ﻣﺸﻜﻼت زﻳﺒﺎﻳﻲ ﻣﺤﻴﻂ و ﻳﺎ اﻳﺠﺎد ﻣﺨﺎزﻧﻲ از آﻟﻮدﮔﻲ ﺑﺮای ارﮔﺎﻧﻴﺴﻢ ﻫﺎی ﺣﻴﺎﺗﻲ در زﻳﺴﺖ ﮔﺎ ه ﻣﺮﺑﻮﻃﻪ را اﻳﺠﺎد ﻛﻨﻨﺪ . - ﻣﺤﺪودﻳﺖ ﻫﺎی ﺑﻴﻮﻟﻮژﻳﻜﻲ در اﻳﻦ روش ﻫﻨﮕﺎم ﺑﺮﭼﻴﺪن ﭘﻮﺷﺶ ﮔﻴﺎﻫﻲ آﻟﻮده ﺷﺪه، ﻣﻴﺰان دﺳﺖ ﺧﻮردﮔ ﻲ ﻣﺤﻴﻂ اﻃـﺮاف و رﻓـﺖ و آﻣـﺪ در ﻧﻘـﺎط ﺣﺴﺎس ﻣﺤﺪود و ﻛﻨﺘﺮل ﮔﺮدد . - اﺛﺮات ﻲﻄﻴﻣﺤ ﺴﺖﻳز ﺻﺪﻣﺎت ﻓﻴﺰﻳﻜﻲ ﺑﻪ ﻣﻨﺎﻃﻖ ﺑﻪ ﺧﺼﻮص ﻫﻨﮕﺎم اﺳﺘﻘﺮار ﺗﺠﻬﻴﺰات ﺑﺮای ﺟﺎﺑ ﻪ ﺟﺎﻳﻲ ﻣﻘﺎد ﻳﺮ زﻳﺎد ﻧﺨﺎﻟﻪ پ.4 - 1 - 1 - 11 - ﺟﻤﻊ آوری و اﺻﻼح رﺳﻮﺑﺎت آﻟﻮده2 - ﻫﺪف اﻧﺠﺎم اﺻﻼﺣﺎت در رﺳﻮﺑﺎت آﻟﻮده ﺷﺪه از ﻃﺮﻳﻖ اﻓﺰاﻳﺶ ﺳﻄﺢ و ﻳﺎ ﻣﺨﻠﻮط ﻛﺮدن ﻫﺎ آن ﺑـﻪ ﻧﺤـﻮی ﻛـﻪ رﺳـﻮﺑﺎت آﻟـﻮده اﻋﻤﺎق ﺑﺮای ﻗﺮارﮔﻴﺮی در ﻣﻌﺮض یﺳﺎز ﭘﺎک ﻃﺒﻴﻌﻲ در ﺳﻄﺢ ﻗﺮار ﮔﻴﺮﻧﺪ . 1- Debris Removal 2- Sediment Reworking 250 07 / 10 / 94 دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﭘﻴﺸﮕﻴﺮی و ﺑﺤﺮان ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔﻲ ﻫﺎی ﻧﻔﺘﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ و درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ - ﺗﺸﺮﻳﺢ روش در اﻳﻦ روش ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﺗﺠﻬﻴﺰات ﺳﻨﮕﻴﻦ، ﺷﻦ و ﻣﺎﺳﻪ ﺳﻮاﺣﻞ را ﺟﺎﺑ ﻪ ﺟﺎ ﻛـﺮده ﻳـﺎ رﺳـﻮﺑﺎت ﻧﺰدﻳـﻚ ﺑـﻪ ﺳـﺎﺣﻞ را ﻪﺟﺎﺑ ﺟﺎ و ﺳﭙﺲ ﺗﺼﻔﻴﻪ ﻣﻲ ﻧﻤﺎﻳﻨﺪ - ﻧﻮع ﻣﻨﺒﻊ آﺑﻲ در ﻫﺮ ﻣﻨﺒﻊ آﺑﻲ ﻛﻪ اﻣﻜﺎن ﺣﻀﻮر ﺗﺠﻬﻴﺰات ﺳﻨﮕﻴﻦ در آن ﻣﻨﻄﻘﻪ وﺟﻮد داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ - ﻣﻮارد اﺳﺘﻔﺎده • در ﺳﻮاﺣﻞ ﺑﺎ داﻧﻪ ﺑﻨﺪی ﻣﺎﺳﻪ ﺗﺎ ﺷﻦ ﻛﻪ آﻟﻮده ﺑﻪ ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ ﻫﺴﺘﻨﺪ ) ﻣﻌﻤـﻮﻻ در ﺳـﻮاﺣﻠﻲ ﻛـﻪ اﻣﻜـﺎن ﺑﺮداﺷـﺖ رﺳﻮﺑﺎت ﺑﻪ دﻟﻴﻞ ﭘﺘﺎﻧﺴﻴﻞ ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ وﺟﻮد ﻧﺪاﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ ( • ﺑﺮای ﺳﻮاﺣﻠﻲ ﻛﻪ ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ در ﺗﺮازﻫﺎی ﺑﺎﻻﺗﺮ از ﺗﺮاز ﻧﺮﻣﺎل آب ﻧﺸﺖ ﻛﺮده اﻧﺪ ﻣﻨﺎﺳﺐ اﺳﺖ . - ﻣﺤﺪودﻳﺖ ﻫﺎی ﺑﻴﻮﻟﻮژﻳﻜﻲ در ﻧﺰدﻳﻜﻲ آب ﮔﻴﺮ ﻫﺎی آب ﺷﺮب ﻳﺎ ﻛﺸﺎورزی، ﻣﻨﺎﻃﻖ ﭘﺮورش ﻣﺎﻫﻲ ) آزاد ﻳﺎ ﭘﺮورﺷﻲ ( ﻳﺎ ﻧﺰدﻳﻚ زﻳﺴـﺖ ﮔـﺎه ﭘﺮﻧـﺪﮔﺎن اﺳﺘﻔﺎده از اﻳﻦ روش ﭘﻴﺸﻨﻬﺎد ﻧ ﻤﻲ .ﺷﻮد - اﺛﺮات ﻲﻄﻴﻣﺤ ﺴﺖﻳز ﺑﻪ دﻟﻴﻞ ﻣﺨﻠﻮط ﻛﺮدن ﻧﻔﺖ ﻧﺸﺖ ﻛﺮده در اﻋﻤﺎق ﺑﺎ ﺷﻦ و ﻣﺎﺳﻪ در ﺳـﻄﺢ ، ﻣﻮﺟـﻮداﺗﻲ ﻛـﻪ در اﻋﻤـﺎق ﺧـﺎک زﻧـﺪﮔﻲ ﻣﻲ ﻛﻨﻨﺪ دﭼﺎر اﺧﺘﻼل در زﻧﺪﮔﻲ ﺧﻮد ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ . ﺗﻜﺮار اﻳﻦ روﻧﺪ د ر ﻃﻮل زﻣﺎن ﺳﺒﺐ ﺗﺎﺧﻴﺮ در ﺑﺮﻗﺮاری ﺗﻌﺎدل در زﻧـﺪﮔﻲ ﻫﺎ آن ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ . ﻣﻮاد آﻟﻮده ﺟﺎری ﺗﻮاﻧ ﻣﻲ ﻨﺪ ﺑﻪ ﺳﺎﻳﺮ ﻣﻨﺎﻃﻖ ﻧﻴﺰ ﻧﺸﺖ ﻛﻨﻨﺪ و ﺳﺒﺐ ﮔﺴﺘﺮش آﻟﻮدﮔﻲ ﺷﻮﻧﺪ . پ.4 - 1 - 1 - 12 - ﺟﻤﻊ آوری ﮔﻴﺎﻫﺎن آﻏﺸﺘﻪ ﺑﻪ ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ1 - ﻫﺪف ﻛﻨﺪن و ﺧﺎرج ﻛﺮدن ﮔﻴﺎﻫﺎن آﻟﻮده از ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﭘﻴﺸﮕﻴﺮی از اﻳﺠﺎد آﻟﻮدﮔﻲ ﻣـﺰﻣﻦ در ﻣﻨﻄﻘـﻪ ﻳـﺎ آﻟـﻮده ﻛـﺮدن ﺎتﻴﺣ وﺣﺶ ﻣﻨﻄﻘﻪ اﺳﺖ . - ﺗﺸﺮﻳﺢ روش اﻳﻦ در روش ﮔﻴﺎﻫﺎن آﻟﻮده ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از اﺑﺰارﻫﺎی ﻣﺨﺼﻮص ﺑﻪ ﻳﺎ ﺻﻮرت دﺳﺘﻲ ﺑﺮﻳﺪه ﻳﺎ و ﻛﻨﺪه ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . 1- Vegetation Removal ﭘﻴ ﻮﺳﺖ 4 - ﻣﻌﺮﻓ روش ﻲ و ﻫﺎ اﺑﺰارﻫﺎ ی ﭘﺎﻛﺴﺎز ی ﻣﻮاد یﻫﺎ ﻢﻳﺣﺮ از ﻲﻧﻔﺘ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب 07 / 10 / 94 251 - ﻧﻮع ﻣﻨﺒﻊ آﺑﻲ ﻣﺮداب ﻫﺎ ﻳﻲ ﻛﻪ در آن ﭘﻮﺷﺶ ﮔﻴﺎﻫﻲ اﻧﺒﻮه ﻳﺎ ﺷﻨﺎور روﻳﻴﺪه اﺳﺖ . - ﻣﻮارد اﺳﺘﻔﺎده • ﻫﻨﮕﺎﻣﻲ ﻛﻪ رﻳﺴﻚ آﻟﻮدﮔﻲ ﻧﺎﺷﻲ از ﻧﻔﺖ ﭼﺴﺒﻴﺪه ﺑﻪ ﮔﻴﺎﻫﺎن ﺑﺮای ﺣ وﺣﺶ ﺎتﻴ ﺑﻴﺶ از ﺗﺨﺮﻳﺐ ﭘﻮﺷﺶ ﮔﻴﺎﻫﻲ ﺑﺎﺷﺪ . • ﻫﻨﮕﺎﻣﻲ ﻛﻪ روش ﻫﺎ ی ﺟﺎﻳﮕﺰﻳﻦ ﺑﺎ اﺛﺮات ﻣﺨﺮب ﺗﺮ ﻛﻢ وﺟﻮد ﻧﺪاﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﻨﺪ . - ﻣﺤﺪودﻳﺖ ﻫﺎی ﺑﻴﻮﻟﻮژﻳﻜﻲ ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ ﺑﺮای ﺣﺪاﻗﻞ ﺳﺎزی اﺧﺘﻼط رﺳﻮﺑﺎت و ﺗﺨﺮﻳﺒﺎت ﻣﺤﺘﻤﻞ، ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻣﺪاوم ﭘﺎﻳﺶ ﮔﺮدد . - اﺛﺮات ﻲﻄﻴﻣﺤ ﺴﺖﻳز ﻛﻨﺪن ﮔﻴﺎﻫﺎن ﺳﺒﺐ از ﺑﻴﻦ رﻓﺘﻦ ﺑﺮﺧﻲ از ﺣﻴﻮاﻧﺎت در اﻳﻦ ﻣﺤﻴﻂ ﻣﻲ ﺷﻮد . در ﻣﻨﻄﻘﻪ ای ﻛﻪ ﮔﻴﺎﻫﺎن آن ﻛﻨـﺪه ﺷـﺪه اﺳـﺖ، ﭘﻮﺷﺶ ﮔﻴﺎﻫﻲ رﺷﺪ ﻛﻢ ﺗﺮی ﺧﻮاﻫﺪ ﻛﺮد . ﭘﻮﺷﺶ ﮔﻴﺎﻫﻲ ﻣﻨﺎﻃﻘﻲ ﻛﻪ ﻟﮕﺪﻣﺎل ﺷﺪه اﻧﺪ ﺑﺎ ﺳﺮﻋﺖ ﻛﻢ ﺗـﺮی ﺑـﻪ ﺷـﻜﻞ اوﻟﻴـﻪ ﺧـﻮد ﺑﺎزﻣﻲ ﮔﺮدد . پ.4 - 1 - 1 - 13 - ﺳﻮزاﻧﺪن درﺟﺎی ﻧﻔﺖ 1 - ﻫﺪف ﭘﺎک ﻛﺮدن ﻧﻔﺖ ﻳﺎ ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ از ﺳﻄﺢ آب و ﻳﺎ ﻣﻨﺒﻊ آﺑﻲ از ﻃﺮﻳﻖ ﺳﻮزاﻧﺪن آن - ﺗﺸﺮﻳﺢ روش ﻧﻔﺖ ﭘﺨﺶ روی ﺑﺮ ﺷﺪه ﺳﻄﺢ ﻳﻚ در آب ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺟﻤﻊ آوری و ﺷﺪه زﻣﺎﻧﻲ ﻛﻪ ﺿﺨﺎﻣﺖ آن ﺣﺪاﻗﻞ ﺑﻪ 2 ﺗﺎ3 ﻣﻴﻠـﻲ ﻣﺘـﺮ رﺳﻴﺪ آﺗﺶ ﻣﻲ زده ﺷﻮد اﻳﻦ . ﻧﻔﺖ ﺪﺗﻮاﻧ ﻣﻲ درون آﺗﺶ ﺿﺪ یﻫﺎ ﺑﻮم ﻳﺎ و ﺗﻮﺳﻂ ﻣﺮزﻫﺎی ﻃﺒﻴﻌﻲ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﻳﺎ ﻳﺦ ﺳﺎﺣﻞ رودﺧﺎﻧﻪ ﻣﺤﺪود ﺷﺪه ﺑﺎﺷﺪ روی ﺑﺮ . ﺧﺸﻜﻲ ﻧﻔﺘﻲ روی ﺑﺮ ﻛﻪ ﺑﺴﺘﺮ ﻗﺎﺑﻞ اﺷﺘﻌﺎل ) ﻣﺎﻧﻨﺪ ﮔﻴﺎﻫﺎن ﻗﺮار .( .و دارد ﺳﻮزاﻧﺪه ﻣﻲ ﺷﻮد ﻔﻧ . ﺘـﻲ روی ﺑﺮ ﻛﻪ ﺑﺴﺘﺮ ﻏﻴﺮﻗﺎﺑﻞ اﺷﺘﻌﺎل ﻗﺮار دارد ﺗﻮﺳﻂ ﻣﻮاد آﺗﺶ زا ﺳﻮزاﻧﺪه ﻣﻲ ﺷﻮد در . ﺷﺮاﻳﻄﻲ ﻧﻔﺖ ﻛﻪ ﺑﻪ درون زﻣﻴﻦ رﺳﻮب ﻧﻤﻮده اﺳﺖ، اﺳﺖ ﻻزم ﺑﺎ ﺗﺎ اﻳﺠﺎد ﻛﺎﻧﺎل ﻧﻔﺖ ﻳﻲﻫﺎ در را ﺿﺨﺎﻣﺖ یﻫﺎ ﻣﻨﺎﺳﺐ ﻳﻚ در ﻣﺤﻞ ﺟﻤﻊ آوری ﻛﺮده و ﺳـﭙﺲ آن را آﺗﺶ . زد ﻧﻔﺖ یﻫﺎ ﺳﻨﮕﻴﻦ ﻳﺎ و اﻣﻮﻟﺴ ﻫﺎ ﻮنﻴ ی ﺗﺸﻜ ﻴﻞ ﺷﺪه، ﺑﻪ ﺳﺨﺘﻲ آﺗﺶ ﻣﻲ ﮔﻴﺮﻧـﺪ ﻳـﺎ دوام یﺗـﺮ ﻛـﻢ ﺑـﺮای ﺳـﻮﺧﺘﻦ دارﻧﺪ، ﻗﺎﺑﻞ ﻧﻴﺰ ﻫﺎ آن اﻣﺎ اﺷﺘﻌﺎل ﻫﺴﺘﻨﺪ . 1- In-Situ Burning 252 07 / 10 / 94 دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﭘﻴﺸﮕﻴﺮی و ﺑﺤﺮان ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔﻲ ﻫﺎی ﻧﻔﺘﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ و درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ - ﻧﻮع ﻣﻨﺒﻊ آﺑﻲ در ﺗﻤﺎم ﻣﻨﺎﺑﻊ آﺑﻲ ﺟﺰ ﺑﻪ زﻣﻴﻦ ﻫﺎ ﻳﻲ ﻛﻪ ﺳﻮزاﻧﺪن ﻫﺎ آن ﺳﺒﺐ ﺗﺨﺮﻳﺐ ﺑﻴﻮﻟﻮژﻳﻜﻲ ﺧﺎک و ﻋﺪم ﺑﺎروری آن در آﻳﻨﺪه ﺷﻮد . - ﻣﻮارد اﺳﺘﻔﺎده • در ﻣﻮرد ﻟﻜﻪ ﻫﺎی ﺷﻨﺎور ﮋهﻳو ﺑﻪ در اﺑﺘﺪای ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺑﻪ و یﺳﺎز ﭘﺎک ﻣﺤﺾ ﻛﻪ اﻳﻦ ﻣﻮاد ﺷﻨﺎور ﺑﻪ ﺿﺨﺎﻣﺖ 2 ﺗـﺎ3 ﻣﻴﻠﻲ ﻣﺘﺮ ﺑﺮﺳﺪ . • در ﺧﺸﻜﻲ ﻫﻨﮕﺎﻣﻲ ﻛﻪ دﺳﺘﺮﺳﻲ ﺑﻪ روش ﻫﺎ ی ﻓﻴﺰﻳﻜﻲ ﺑﺮای زدودن ﻧﻔﺖ، ﻧﺒﻮده و ﻣـﻮاد ﻧﺸـﺘﻲ از ﻧـﻮع ﺳـﻨﮕﻴﻦ ﺑﺎﺷﻨﺪ . در • ﺗﺎﻻب و ﻫﺎ ﻣﺮداب ﻫﺎ ، ﻻﻳﻪ آب ﻣﻘﺪار ﻻﻳﻪ ﺑﻪ ﺐﻴ آﺳ ﻫﺎی زﻳﺮﻳﻦ را ﺣﺪاﻗﻞ ﺧﻮاﻫﺪ ﻧﻤﻮد . - ﻣﺤﺪودﻳﺖ ﻫﺎی ﺑﻴﻮﻟﻮژﻳﻜﻲ ﻣﻘﺎدﻳﺮ زﻳﺎد دود ﺣﺎﺻﻞ از اﻳﻦ ﺳﻮﺧﺘﻦ و اﺛﺮات آن ﺑﺮ ﻣﺤﻴﻂ، ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ ﻣﺪﻧﻈﺮ ﻗﺮار ﮔﻴﺮد . - اﺛﺮات ﻲﻄﻴﻣﺤ ﺴﺖﻳز اﺛﺮ دﻣﺎ و ﻛﻴﻔﻴﺖ ﻫﻮا در اﺳﺘﻔﺎده از اﻳﻦ روش ﺑﺎﻳﺪ در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﻮد . ﺗﺎﻛﻨﻮن اﺛﺮات ﺳﻤﻲ ﻧﺎﺷـﻲ از ﺳـﻮزاﻧﺪن ﺑـﺮ روی ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ ﺑﻪ اﺛﺒﺎت ﻧﺮﺳﻴﺪه اﺳﺖ . ﺷﻜﻞ پ.4 - 4 - درﺟﺎ ﺳﻮزاﻧﺪن ﻧﻔﺖ ﻧﺸﺖ ﻛﺮده ﺑﻪ ﻣﺤﻴﻂ ﭘﻴ ﻮﺳﺖ 4 - ﻣﻌﺮﻓ روش ﻲ و ﻫﺎ اﺑﺰارﻫﺎ ی ﭘﺎﻛﺴﺎز ی ﻣﻮاد یﻫﺎ ﻢﻳﺣﺮ از ﻲﻧﻔﺘ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب 07 / 10 / 94 253 پ.4 - 1 - 1 - 14 - ﺷﺴﺘﺸﻮ ﺑﺎ آب ﻓﺮاوان و اﻳﺠﺎد ﺳﻴﻞ ﻣﺼﻨﻮﻋﻲ1 - ﻫﺪف ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﺟﻤﻊ آوری ﻧﻔﺖ ﭘﺨﺶ ﺷﺪه ﺑﺮ روی ﻣﻨﺎﻃﻖ اﻃﺮاف ﻣﻨﺎﺑﻊ آب - ﺗﺸﺮﻳﺢ روش ﺗﻮﺳﻂ ﻳﻚ ﭘﻤﭗ در ﻛﻪ آﺑﻲ ﻣﺤﻴﻂ اﻃﺮاف وﺟﻮد دارد از ﺑﺎﻻدﺳﺖ ﻣﺤﻞ ﺑﻪ ﺳﻤﺖ ﻧﻔﺖ ﺷﻨﺎور ﭘﻤﭗ ﻣﻲ ﺷـﻮد و ﻧﻔـﺖ ﺑـﻪ ﻫﻤﺮاه ﺑﻪ آب ﺳﻤﺖ ﭘﺎﻳﻴﻦ دﺳﺖ ﺣﺮﻛﺖ ﻛﻨﺪ ﻣﻲ اﻳﻦ . ﻧﻔﺖ ﺷﻨﺎور ﺗﻮﺳـﻂ ﺑـﻮم ﻫـﺎ ﻣﺤـﺪود ﺷـﺪه و ﺳـﭙﺲ ﺗﻮﺳـﻂ اﺑﺰارﻫـﺎی ﻣﺨﺼﻮص ﻛﻒ ﮔﻴﺮی ) اﺳﻜﻴﻤﺮﻫﺎ از ( ﺳﻄﺢ آب ﺟﻤﻊ آوری ﻣﻲ .ﺷﻮد - ﻧﻮع ﻣﻨﺒﻊ آﺑﻲ در ﺗﻤﺎم ﻣﻨﺎﺑﻊ آﺑﻲ ﻗﺎﺑﻞ اﺟﺮاﺳﺖ . - ﻣﻮارد اﺳﺘﻔﺎده • در ﻣﻨﺎﻃﻘﻲ ﻛﻪ ﺑﻪ ﺷﺪت آﻟﻮده ﺷﺪه و ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ ﻫﻨﻮز ﺑﻪ ﺻﻮرت ﺳﻴﺎﻟﻲ ﺑﺎ ﭼﺴﺒﻨﺪﮔﻲ ﻛﻢ وﺟﻮد دارﻧﺪ . • ﻫﻨﮕﺎﻣﻲ ﻛﻪ ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ ﺑﻪ داﺧﻞ رﺳﻮﺑﺎت ﺷﻨﻲ ﻧﻔﻮذ ﻛﺮده ﺑﺎﺷﺪ . اﻳﻦ روش ﺑﻪ ﺻﻮرت دوره ﻫﺎی ﺑﺎ روش ﻫﺎ ی دﻳﮕﺮی از ﻗﺒﻴﻞ آب ﭘﺎﺷﻲ ﺑﺎ آب ﮔﺮم ﻳﺎ ﺳﺮد و ﺑـﺎ ﻓﺸـﺎر ﻛـﻢ ﻳـﺎ زﻳـﺎد ﻣـﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮد . - ﻣﺤﺪودﻳﺖ ﻫﺎی ﺑﻴﻮﻟﻮژﻳﻜﻲ ﻫﻨﮕﺎﻣﻲ ﻛﻪ رﺳﻮﺑﺎت ﻧﺰدﻳﻚ ﺳﺎﺣﻞ ﺣﺎوی ﻣﻨﺎﺑﻊ اﻛﻮﻟﻮژﻳﻜﻲ ﻏﻨﻲ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﺗﻮﺻﻴﻪ ﻧ ﻤﻲ .ﺷﻮد - اﺛﺮات ﻲﻄﻴﻣﺤ ﺴﺖﻳز ﻣﻨﺒﻊ آﺑﻲ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﺑﺮ اﺛﺮ ﺗﺮدد اﻓﺮاد در ﻣﻨﻄﻘﻪ ﻳﺎ آب ﻫﺎی آﻟﻮده ﺷﺪه ﺟﺎری آﺳﻴﺐ ﺑﺒﻴﻨﺪ . ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﻧﻔﺖ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ در ﻓﻀﺎﻫﺎی ﺧﺎﻟﻲ ﻧﺰدﻳﻚ ﺑﻪ ﺳﺎﺣﻞ ﻣﺤﺒﻮس ﺷﻮد و ﺳﺒﺐ آﻟﻮدﮔﻲ ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺷﻮد . 1- Flooding 254 07 / 10 / 94 دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﭘﻴﺸﮕﻴﺮی و ﺑﺤﺮان ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔﻲ ﻫﺎی ﻧﻔﺘﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ و درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ پ.4 - 1 - 1 - 15 - آب ﭘﺎﺷﻲ ﺑﺎ ﻓﺸﺎر ﻛﻢ ) آب ﺳﺮد (1 - ﻫﺪف ﭘﺎک ﻛﺮدن ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ ﻛﻪ ﺑﻪ ﺳﻄﺢ ﻫﺎ ﺳﺎزه ﻳﺎ ﮔﻴﺎﻫﺎن و ﻳﺎ ﺳﻨﮓ ﻫﺎ ﭼﺴﺒ . اﻧﺪ ﺪهﻴ - ﺗﺸﺮﻳﺢ روش ﺑﺎ آب ﻓﺸﺎر از ﺗﺮ ﻛﻢ ) ﻛﻢ psi 50 ( ﺑﻪ ﺳﻄﺢ آﻟﻮده ﭘﺎﺷﻴﺪه ﻣﻲ ﺷﻮد اﻳﻦ در . روش ﺑـﺮای ﺟﻠـﻮﮔﻴﺮی از ﮔﺴـﺘﺮش آﻟـﻮدﮔﻲ ﺗﻮان ﻣﻲ از ﺗﺠﻬﻴﺰات دﻳﮕﺮ ﺑﺮای ﻧﻴﺰ ﻣﺤﺪود ﻛﺮدن ﻧﻔﺖ و ﺟﻤﻊ آوری آن اﺳﺘﻔﺎده .ﻛﺮد - ﻧﻮع ﻣﻨﺒﻊ آﺑﻲ در ﻣﻨﺎﻃﻘﻲ ﻛﻪ ﺑﻪ ﻃﻮر ﮔﺴﺘﺮده آﻟﻮده اﻧﺪ ﺷﺪه و ﻧﻔﺖ ﻫﻨﻮز ﻣﺎﻳﻊ اﺳـﺖ و ﺑـﻪ دﻟﻴـﻞ ﻫـﻮازدﮔﻲ ﺧﺸـﻚ ﻧﺸـﺪه اﺳـﺖ . در ﻣﺮداب ﻫﺎ و ﻣﻨﺎﺑﻊ آﺑﻲ ﻛﻪ ﻧﻔﺖ ﺷﻨﺎور در ﻣﻴﺎن ﮔﻴﺎﻫﺎن ﺳﻄﺢ آب ﻣﺤﺒﻮس ﺷﺪه اﺳﺖ . - ﻣﻮارد اﺳﺘﻔﺎده ﻫﻨﮕﺎﻣﻲ ﻛﻪ ﻣﺎده ﻧﻔﺘﻲ ﻣﺎﻳﻊ در ﺳﻮاﺣﻞ وﺟﻮد داﺷﺘﻪ و ﻳﺎ در ﺳﻄﺢ آب ﻫﺎی ﻋﻤﻖ ﻛﻢ ﺷﻨﺎور اﺳﺖ . - ﻣﺤﺪودﻳﺖ ﻫﺎی ﺑﻴﻮﻟﻮژﻳﻜﻲ ﻫﻨﮕﺎﻣﻲ ﻛﻪ رﺳﻮﺑﺎت ﻧﺰدﻳﻚ ﺳﺎﺣﻞ ﺣﺎوی ﻣﻨﺎﺑﻊ اﻛﻮﻟﻮژﻳﻜﻲ ﻏﻨﻲ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﺗﻮﺻﻴﻪ ﻧ ﻤﻲ ﺷﻮد . ﺑﺮای ﺣﺪاﻗﻞ ﺳﺎزی اﺛﺮات ﺑﻬﺘﺮ اﺳﺖ ﻛﻪ ﻋﻤﻠﻴﺎت از روی ﻗﺎﻳﻖ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﮔﺮدد ﻫﻢ . ﭼﻨﻴﻦ ﻧﻔﺖ رﻫﺎ ﺷﺪه ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ ﺟﻤﻊ آوری و ﺗﺼﻔﻴﻪ ﮔﺮدد . - اﺛﺮات ﻲﻄﻴﻣﺤ ﺴﺖﻳز ﻣﻨﺒﻊ آﺑﻲ ﻣﻤﻜ ﻦ اﺳﺖ ﺑﺮ اﺛﺮ ﺗﺮدد اﻓﺮاد در ﻣﻨﻄﻘﻪ ﻳﺎ آب ﻫﺎی آﻟﻮده ﺷﺪه ﺟﺎری آﺳﻴﺐ ﺑﺒﻴﻨﺪ ﻫﻢ . ﭼﻨﻴﻦ ﻧﻔﺖ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ در ﻓﻀﺎﻫﺎی ﺧﺎﻟﻲ ﻧﺰدﻳﻚ ﺑﻪ ﺳﺎﺣﻞ ﻣﺤﺒﻮس ﺷﻮد و ﺳﺒﺐ آﻟﻮدﮔﻲ ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺷﻮد . پ.4 - 1 - 1 - 16 - آب ﭘﺎﺷﻲ ﺑﺎ ﻓﺸﺎر ﺑﺎﻻ ) آب ﺳﺮد (2 - ﻫﺪف ﺑﺮای ﭘﺎک ﻛﺮدن ﻧﻔﺘﻲ ﻛﻪ ﺑﻪ ﺑﺴﺘﺮﻫﺎی ﺳﻔﺖ و ﻳﺎ ﻫﺎ ﺳﺎزه ﭼﺴﺒﻴﺪه اﺳﺖ . 1- Low-Pressure, Cold-Water Flushing Cleaning 2- High-Pressure, Cold-Water Flushing ﭘﻴ ﻮﺳﺖ 4 - ﻣﻌﺮﻓ روش ﻲ و ﻫﺎ اﺑﺰارﻫﺎ ی ﭘﺎﻛﺴﺎز ی ﻣﻮاد یﻫﺎ ﻢﻳﺣﺮ از ﻲﻧﻔﺘ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب 07 / 10 / 94 255 - ﺗﺸﺮﻳﺢ روش اﻳﻦ روش ﻧﻴﺰ ﻫﻤﺎﻧﻨﺪ روش ﺷﺴﺘﺸﻮ ﺑﺎ ﻓﺸﺎر ﻛﻢ اﺳﺖ . در اﻳﻦ روش ﻓﺸﺎر آب ﺑﻴﻦ 100 ﺗﺎ1000 psi اﺳﺖ . آب ﺑﺎ ﻓﺸﺎر زﻳﺎد ﺑﻪ راﺣﺘﻲ ﻧﻔﺖ را ﭘﺎک ﻛﺮده و اﮔﺮ ﺣﺠﻢ آب ﻛﻢ ﺑﺎﺷﺪ ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﺟﺬب ﻛﻨﻨﺪه ﻫﺎ ﻧﻔﺖ را از آب ﺟﺪا ﻣﻲ ﻧﻤﺎﻳﻨﺪ . - ﻧﻮع ﻣﻨﺒﻊ آﺑﻲ از اﻳﻦ روش در ﻣﻨﺎﻃﻖ دارا ی ﺑﺴﺘﺮﻫﺎی ﺳﻨﮕﻲ، ﻫﺎ ﺳﺎزه و ﻣﻨﺎﻃﻖ دارای ﺷﻦ و ﻣﺎﺳﻪ اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲ .ﺷﻮد - ﻣﻮارد اﺳﺘﻔﺎده • ﻫﻨﮕﺎﻣﻲ ﻛﻪ آب ﭘﺎﺷﻲ ﺑﺎ ﻓﺸﺎر ﻛﻢ ﺛﺮﻮﻣ ﻧﺒﺎﺷﺪ . • ﻫﻨﮕﺎﻣﻲ ﻛﻪ ﻫﺪف ﺷﺴﺘﺸﻮی ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ از ﻧﻘﺎط ﻏﻴﺮ ﻗﺎﺑﻞ دﺳﺘﺮس ﺑﺎﺷﺪ . - ﻣﺤﺪودﻳﺖ ﻫﺎی ﺑﻴﻮﻟﻮژﻳﻜﻲ در ﺻﻮرﺗﻲ ﻛﻪ ﻣﻮاد ﺣﺎﺻﻞ از ﺷﺴﺘﺸﻮ ﺑﻪ ﺳﻤﺖ ﻧﻘﺎط ﺣﺴﺎس ﺟﺮﻳ ﺎن ﻳﺎﺑﻨﺪ ﻋﻤﻠﻴﺎت ﻣﺘﻮﻗﻒ ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ، ﻫﻢ ﭼﻨـﻴﻦ ﻧﻔـﺖ ﻣﻮﺟﻮد در ﺟﺮﻳﺎن ﺣﺎﺻﻞ ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ ﻌﺎﻳﺳﺮ ﺑﺎزﻳﺎﻓﺖ ﺷﺪه ﺗﺎ از آﻟﻮدﮔﻲ ﻣﺤﻴﻂ اﻃﺮاف ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی ﺷﻮد . - اﺛﺮات ﻲﻄﻴﻣﺤ ﺴﺖﻳز در اﻳﻦ روش اﮔﺮ آب ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻣﻨﺎﺳﺐ اﺳﺘﻔﺎده ﻧﺸﻮد، ﺑﻪ دﻟﻴﻞ ﻓﺸﺎر ﺑﺎﻻ، ﻧﻔﺖ ﺟﺪا ﺷـﺪه ﻣﻤﻜـﻦ اﺳـﺖ ﺑـﻪ ﻫـﺎ ﻻﻳـﻪ ی ﭘﺎﻳﻴﻦ ﺗﺮ ﻧﻔﻮذ ﻛﻨﺪ . اﮔﺮ روش ﻫﺎ ی ﻣﺤﺪودﺳﺎزی ﺑﻪ ﺷﻜﻞ ﻣﻨﺎﺳﺒﻲ اﻋﻤﺎل ﻧﺸﻮد، آب آﻟﻮده ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﺑﻪ ﻣﻨﺎﻃﻖ ﭘﺎﻳﻴﻦ دﺳـﺖ ﻧﻴﺰ ﻧﺸﺖ ﻛﻨﺪ . آﺳﻴﺐ دﻳﺪن ﺑﺮﺧﻲ از ﻣﻨﺎﻃﻖ و ﻟﮕﺪﻣﺎل ﺷﺪن ﺑﺮﺧﻲ از ﮔﻴﺎﻫﺎن در اﻳﻦ روش اﺟﺘﻨﺎب ﻧﺎﭘﺬﻳﺮ اﺳﺖ . پ.4 - 1 - 1 - 17 - آب ﭘﺎﺷﻲ ﺑﺎ ﻓﺸﺎر ﻛﻢ ) آب ﮔﺮم (1 - ﻫﺪف ﭘﺎک ﻛﺮدن ﻧﻔﺖ ﻏﻴﺮ ﺷﻨﺎور ﻛﻪ ی ﺑﻪ ﺑﺴﺘﺮﻫﺎی ﺳﻔﺖ ﻳﺎ ﻫﺎ ﺳﺎزه ﭼﺴﺒ اﺳﺖ ﺪهﻴ . - ﺗﺸﺮﻳﺢ روش در اﻳﻦ روش ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از آب ﮔﺮم )38 ﺗﺎ70 درﺟﻪ ( ﺑﺎ ﻓﺸﺎر ﻛﻢ ﻛﻢ ) ﺗﺮ از psi 50 (ﺑﺮای ﺣﻞ ﻛﺮدن و ﺟﺎﺑ ﻪ ﺟـﺎ ﻛـﺮدن ﻧﻔﺖ از ﺳﻄﻮح آﻟﻮده اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲ ﺷﻮد . ﻧﻔﺖ ﺑﻪ وﺳﻴﻠﻪ ﺟﺮﻳﺎن آب ﺑﻪ ﺳﻤﺖ ﻣﺤـﻞ ﻫـﺎی ﻣﺸـﺨﺺ ﻫـﺪاﻳﺖ ﺷـﺪه و در آن ﺟـﺎ 1- Low-Pressure, Hot-Water Flushing 256 07 / 10 / 94 دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﭘﻴﺸﮕﻴﺮی و ﺑﺤﺮان ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔﻲ ﻫﺎی ﻧﻔﺘﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ و درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ ﺗﻮﺳﻂ اﺑﺰارﻫﺎی ﻣﺨﺼﻮص ﺟﻤﻊ آوری ﻣﻲ ﺷﻮد . در اﻳﻦ روش ﺑﺎ ﻓﺸﺎر آب و ﻫﻢ ﭼﻨﻴﻦ ﺑﺎ ﻛﻤﻚ ﺟﺮﻳﺎن آب ﻣﺎﻧﻊ ﻧﻔﻮذ ﻧﻔﺖ ﺟﺪا ﺷﺪه ﺑﻪ ﻻﻳﻪ ﻫﺎی ﭘﺎﻳﻴﻦ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . - ﻧﻮع ﻣﻨﺒﻊ آﺑﻲ ﺳﻄﻮح ﺳﻨﮕﻲ آﻟﻮده ﺷﺪه، ﺑﺴﺘﺮﻫﺎی ﺷﻨﻲ و ﻣﺎﺳﻪ ای و ﻫﺎ ﺳﺎزه ی آﻟﻮده ﺷﺪه ﺑﻪ ﻧﻔﺖ اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲ .ﺷﻮد - ﻣﻮارد اﺳﺘﻔﺎده • ﻫﻨﮕﺎﻣﻲ ﻛﻪ ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ ﺳﻨﮕﻴﻦ ) اﻣﺎ ﺗﺎزه ( در ﺳﻮاﺣﻞ ﻧﺸﺴﺖ ﻛﺮده ﺑﺎﺷﻨﺪ . • اﺳﺘﺮاﺗﮋی اﻳﻦ روش ﮔﺮم ﻛﺮدن ﻣﺎده ﻧﻔﺘﻲ ﺗﺎ دﻣﺎی ﺟﺎری ﺷﺪن آن اﺳﺖ . اﺛﺮ • ﺗﺮ ﻛﻢ ی در ﻣﻮرد ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ ﺳﻨﮕﻴﻦ دارد . - ﻣﺤﺪودﻳﺖ ﻫﺎی ﺑﻴﻮﻟﻮژﻳﻜﻲ اﻳﻦ روش در ﻛﻨﺎره ﻫﺎی ﺗﺎﻻب ﻫﺎ ﻳﺎ رﺳﻮﺑﺎت ﻧﺰدﻳﻚ ﺳﺎﺣﻞ ﻛﻪ ﻏﻨﻲ از اﺟﺘﻤﺎﻋﺎت ﺑﻴﻮﻟ ﻮژﻳﻜﻲ اﺳﺖ، ﻗﺎﺑﻞ اﺳﺘﻔﺎده ﻧﻴﺴـﺖ . در ﻣﻨﺎﻃﻘﻲ ﻛﻪ اﺣﺘﻤﺎل ﺗﻤﺎس آب و ﻧﻔﺖ ﮔﺮم ﺷﺪه ﺑﺎ ﻣﻨﺎﻃﻖ ﺣﺴﺎس وﺟﻮد دارد اﺳﺘﻔﺎده از اﻳﻦ روش ﻣﺸـﻜﻞ ﺳـﺎز ﺧﻮاﻫـﺪ ﻫﻢ . ﺷﺪ ﭼﻨﻴﻦ در اﻳﻦ روش رﻓﺖ و آﻣﺪ در ﻣﻨﺎﻃﻖ ﺣﺴﺎس و ﺑﺮ روی ﮔﻴﺎﻫﺎن ﺗﺮ ﻛﻢ ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ اﻣﺎ ﻣﻮاد ﺣﺎﺻـﻞ از ﺷﺴﺘﺸـﻮ ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ ﺗﺤﺖ ﻛﻨﺘﺮل ﺑﺎﺷﻨﺪ . - اﺛﺮات ﻲﻄﻴﻣﺤ ﺴﺖﻳز آب ﮔﺮم در ﺗﻤﺎس ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ ﺑﺎ ارﮔﺎﻧﻴﺴﻢ ﻫﺎ ﺳﺒﺐ ﻣﺮگ ﻣﻲ ﻫﺎ آن ﺷﻮد . اﮔﺮ روش ﻫـﺎ ی ﻣﺤﺪودﺳـﺎزی ﺑـﻪ ﺷـﻜﻞ ﻣﻨﺎﺳـﺒﻲ اﻋﻤﺎل ﻧﺸﻮد، آب آﻟﻮده ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﺑﻪ ﻣﻨﺎﻃﻖ ﭘﺎﻳﻴﻦ دﺳﺖ ﻧﺸﺖ ﻛﻨﺪ . آﺳﻴﺐ دﻳﺪن ﺑﺮﺧﻲ از ﻣﻨﺎﻃﻖ و ﻟﮕﺪﻣﺎل ﺷﺪن ﺑﺮﺧـﻲ از ﮔﻴﺎﻫﺎن در اﻳﻦ روش اﺟﺘﻨﺎب ﻧﺎﭘﺬﻳﺮ اﺳﺖ . پ.4 - 1 - 1 - 18 - آب ﭘﺎﺷﻲ ﺑﺎ ﻓﺸﺎر ﺑﺎﻻ ) آب ﮔﺮم (1 - ﻫﺪف ﺑﺮای اﻧﺘﻘﺎل ﻧﻔﺖ ﺧﺸﻚ ﺷﺪه و ﻧﻔﺖ ﭼﺴﺒﻨﺎک ﺑﻪ ﺳﻄﺢ - ﺗﺸﺮﻳﺢ روش در اﻳﻦ روش ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از آب ﮔﺮم ) ﺑﻴﻦ 38 ﺗﺎ70 درﺟﻪ ( ﻛﻪ دارای ﻓﺸﺎری ﺑﻴﺶ از ﺗﺮ 100 psi اﺳـﺖ ﻧﻔـﺖ ﭼﺴـﺒ ﺪهﻴ ﺟﺪا ﻣﻲ ﺷﻮد . اﮔﺮ ﺑﺪون اﺳﺘﻔﺎده از ﺳﻴﺴﺘﻢ اﻧﺘﻘﺎل آب و ﻣﺤﺪودﺳﺎزی اﺳﺘﻔﺎده ﺷﻮد، ﺑﺎﻳﺪ ﻧﻔﺖ ﺟﺪا ﺷﺪه از ﺳـﻄﺢ ﺑﻼﻓﺎﺻـﻠﻪ 1- High-Pressure, Hot-Water Flushing ﭘﻴ ﻮﺳﺖ 4 - ﻣﻌﺮﻓ روش ﻲ و ﻫﺎ اﺑﺰارﻫﺎ ی ﭘﺎﻛﺴﺎز ی ﻣﻮاد یﻫﺎ ﻢﻳﺣﺮ از ﻲﻧﻔﺘ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب 07 / 10 / 94 257 ﺗﻮﺳﻂ اﺑﺰارﻫﺎی ﻣﺨﺼﻮص ﻣﻜﻨﺪه ﻧﻔﺖ ﺟﻤﻊ آوری ﺷﻮد . اﮔﺮ ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﺳﻴﺴﺘﻢ اﻧﺘﻘـﺎل آب و ﻣﺤﺪودﺳـﺎزی اﻧﺠـﺎم ﺷـﻮد، ﻧﻔﺖ ﺟﺪا ﺷﺪه ﺗﻮﺳﻂ اﺑﺰارﻫﺎی ﻛﻒ ﮔﻴﺮی از ﺳﻄﺢ آب ﺟﻤﻊ آوری ﻣﻲ .ﺷﻮد - ﻧﻮع ﻣﻨﺒﻊ آﺑﻲ ﺳﻄﻮح ﺳﻨﮕﻲ آﻟﻮده ﺷﺪه، ﺑﺴﺘﺮﻫﺎی ﺷﻨﻲ و ﻣﺎﺳﻪ ای و ﻫﺎ ﺳﺎزه ی آﻟﻮده ﺷﺪه ﺑﻪ ﻧﻔﺖ اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲ .ﺷﻮد - ﻣﻮارد اﺳﺘﻔﺎده • در ﻣﻮاردی ﻛﻪ ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ در اﺛﺮ ﻫﻮازدﮔﻲ ﺑﻪ ﻧﺤﻮی ﺑﻪ ﺳﻄﻮح ﭼﺴﺒﻴﺪه ﺑﺎﺷﻨﺪ ﻛﻪ ﺑـﺎ ﻓﺸـﺎر ﻛـﻢ آب ﮔـﺮم ﻗﺎﺑـﻞ ﺷﺴﺘﺸﻮ ﻧﺒﺎﺷﻨﺪ . • ﺑﺮای ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی از رﻫﺎﺳﺎزی ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ ﻧﺸﺖ ﻛﺮده ﺑﻪ ﻣﺮور زﻣﺎن • ﺑﺮای ﺷﺴﺘﺸﻮی ﺳﺎزه ﻫﺎی ﻣﺼﻨﻮﻋﻲ در ﺳﻮاﺣﻞ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر زﻳﺒﺎﺳﺎزی - ﻣﺤﺪودﻳﺖ ﻫﺎی ﺑﻴﻮﻟﻮژﻳﻜﻲ در ﻣﻨﺎﻃﻘﻲ ﻛﻪ اﺣﺘﻤﺎل ﺗﻤﺎس آب و ﻧﻔﺖ ﮔﺮم ﺷﺪه ﺑﺎ ﻣﻨﺎﻃﻖ ﺣﺴـﺎس وﺟـﻮد دارد اﺳـﺘﻔﺎده از اﻳـﻦ روش ﻣﺸـﻜﻞ ﺳـﺎز ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ ﻫﻢ . ﭼﻨﻴﻦ ﻣﻮاد ﺣﺎﺻﻞ از ﺷﺴﺘﺸﻮ ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ ﺗﺤﺖ ﻛﻨﺘﺮل ﺑﺎﺷﻨﺪ . - اﺛﺮات ﻲﻄﻴﻣﺤ ﺴﺖﻳز ﺗﻤﺎم ارﮔﺎﻧﻴﺰم ﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ در ﻣﺤﺪوده ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده از آب ﮔﺮم ﻫﺴﺘﻨﺪ از ﺑﻴﻦ ﺧﻮاﻫﻨﺪ رﻓﺖ . آب آﻟﻮده و ﻧﻔﺖ ﻣﻤﻜﻦ اﺳـﺖ ﺑﻪ ﺣﻔﺮه ﻫﺎی ﺑﻴﻦ ﺳﻨﮓ ﻫﺎ ﻧﻔﻮذ ﻛﻨﺪ . پ.4 - 1 - 1 - 19 - ﺗﻤﻴﺰ ﻛﺮدن ﺑﺎ ﺑﺨﺎر آب 1 - ﻫﺪف ﭘﺎک ﻛﺮدن ﻧﻔﺖ ﻫﺎ ی ﭼﺴﺒ ﺪهﻴ ﺑﻪ ﺳﻄﻮح ﺳﻔﺖ - ﺗﺸﺮﻳﺢ روش ﺳﻄﻮح آﻟﻮده ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از آب ﺑﺴﻴﺎر ﮔﺮم ﻳﺎ ﺑﺨﺎر آب ) دﻣﺎی 70 ﺗﺎ100 درﺟـﻪ ( ﭘـﺎک ﻣـﻲ ﺷـﻮد . در ﻣﻘﺎﻳﺴـﻪ ﺑـﺎ ﺳـﺎﻳﺮ روش ﻫﺎ ی اﺳﺘﻔﺎده از آب ﺗﺤﺖ ﻓﺸﺎر در اﻳﻦ روش آب ﺑﺴﻴﺎر ﺗﺮ ﻛﻢ ی اﺳﺘﻔﺎده .دﺷﻮ ﻣﻲ 1- Steam Cleaning 258 07 / 10 / 94 دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﭘﻴﺸﮕﻴﺮی و ﺑﺤﺮان ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔﻲ ﻫﺎی ﻧﻔﺘﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ و درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ - ﻧﻮع ﻣﻨﺒﻊ آﺑﻲ اﻳﻦ روش ﺑﺮ روی ﻫﺎ ﺳﺎزه و ﻳﺎ ﺳﻨﮓ ﻫﺎی ﺑﺰرگ آﻟﻮده اﻧﺠﺎم ﻣﻲ .ﺷﻮد - ﻣﻮارد اﺳﺘﻔﺎده ﻫﻨﮕﺎﻣﻲ ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ ﺳﻨﮕﻴﻦ در ﺧﻂ ﺳﺎﺣﻠﻲ ﺑﺎﻗﻲ ﻣﺎﻧﺪه و ﺑﺮای ﺗﺎﻣﻴﻦ زﻳﺒﺎﻳﻲ ﻣﺤﻴﻂ ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ یﺳﺎز ﭘﺎک ﮔﺮدد ﻫﻢ . ﭼﻨـﻴﻦ در ﻣﻮاردی ﻛﻪ اﺳﺘﻔﺎده از آب ﮔﺮم ﺛﺮﻮﻣ ﻧﺒﻮده از اﻳﻦ روش اﺳﺘﻔﺎده ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ . - ﻣﺤﺪودﻳﺖ ﻫﺎی ﺑﻴﻮﻟﻮژﻳﻜﻲ در ﻣﻨﺎﻃﻖ ﺣﺴﺎس ﺑﺎ ﻻﻳﻪ ﻫﺎی ﻧﺮم، ﭘﻮﺷﺶ ﮔﻴﺎﻫﻲ ﻳﺎ اﺟﺘﻤﺎﻋﺎت ﺑﻴﻮﻟﻮژﻳﻜﻲ و زﻳﺮ ﺳﺎزه ﻫﺎ، از اﻳﻦ روش ﻧﺒﺎﻳﺪ اﺳﺘﻔﺎده ﮔﺮدد . - اﺛﺮات ﻲﻄﻴﻣﺤ ﺴﺖﻳز ﺗﻤﺎم ارﮔﺎﻧﻴﺴﻢ ﻫﺎ در ﻣﺤﺪوده ای ﻛﻪ از ﺑﺨﺎر آب ﺟﻮش اﺳﺘﻔﺎده ﺷﻮد، از ﺑﻴﻦ ﺧﻮاﻫﻨﺪ رﻓﺖ . ﺟﻤـﻊ آوری ﺗﻤـﺎم ﻧﻔـﺖ ﺟـﺪا ﺷﺪه اﻣﻜﺎن ﭘﺬﻳﺮ ﻧﻴﺴﺖ . پ.4 - 1 - 1 - 20 - ﻣﺎﺳﻪ ﭘﺎﺷ ﻲ1 - ﻫﺪف ﺑﺮای ﭘﺎک ﻛﺮدن ﻧﻔﺖ ﺧﺸﻚ ﺷﺪه، ﻳﺎ ﺳﻔﺖ ﺷﺪه ﻗﺪﻳﻤﻲ از ﺳﻄﻮح - ﺗﺸﺮﻳﺢ روش در اﻳﻦ روش از اﺑﺰار ﻣﺨﺼﻮص ﻣﺎﺳﻪ ﭘﺎﺷﻲ ﺑﺮای ﭘﺎک ﻛﺮدن ﺳﻄﻮح اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲ ﺷﻮد . در ﺑﺮﺧﻲ ﻣﻮارد اﺳـﺘﻔﺎده از ﻣﺎﺳـﻪ ﺑﺎزﻳﺎﺑﻲ ﺷﺪه ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﺻﻮرت ﺑﭙﺬﻳﺮد . - ﻧﻮع ﻣﻨﺒﻊ آﺑﻲ اﺳﺘﻔﺎده ﺑﺮای یﺳﺎز ﭘﺎک ﻫﺎ ﺳﺎزه ی ﻣﺼﻨﻮﻋﻲ از ﻗﺒﻴﻞ دﻳﻮاره ﻫﺎی ﺳﺎﺣﻠﻲ ﻳﺎ رﻳﭗ ﻫﺎ رپ - ﻣﻮارد اﺳﺘﻔﺎده در ﻣﻮاردی ﻛ ﻪ ﺷﺴﺘﺸﻮ ﺑﺎ ﺑﺨﺎر ﺛﺮﻮﻣ ﻧﺒﻮده اﺳﺖ . 1- Sand Blasting ﭘﻴ ﻮﺳﺖ 4 - ﻣﻌﺮﻓ روش ﻲ و ﻫﺎ اﺑﺰارﻫﺎ ی ﭘﺎﻛﺴﺎز ی ﻣﻮاد یﻫﺎ ﻢﻳﺣﺮ از ﻲﻧﻔﺘ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب 07 / 10 / 94 259 - ﻣﺤﺪودﻳﺖ ﻫﺎی ﺑﻴﻮﻟﻮژﻳﻜﻲ در ﻣﻨﺎﻃﻖ ﺣﺴﺎس ﺑﺎ ﻻﻳﻪ ﻫﺎی ﻧﺮم، ﭘﻮﺷﺶ ﮔﻴﺎﻫﻲ ﻳﺎ اﺟﺘﻤﺎﻋﺎت ﺑﻴﻮﻟﻮژﻳﻜﻲ و زﻳﺮ ﻳﺎ ﻣﺠﺎور ﻫـﺎ ﺳﺎزه ، از اﻳـﻦ روش ﻧﺒﺎﻳـﺪ اﺳﺘﻔﺎده ﮔﺮدد . - اﺛﺮات ﻲﻄﻴﻣﺤ ﺴﺖﻳز ﺗﻤﺎم ارﮔﺎﻧﻴﺴﻢ ﻫﺎ در ﻣﺤﺪوده ای ﻛﻪ ﭘﺎک ﺳﺎزی اﻧﺠﺎم ﻣﻲ ﺷﻮد ، از ﺑﻴﻦ ﺧﻮاﻫﻨﺪ رﻓﺖ . ﺟﻤﻊ آوری ﺗﻤﺎم ﻧﻔﺖ ﺟﺪا ﺷﺪه ﻧﻴـﺰ اﻣﻜﺎن ﭘﺬﻳﺮ ﻧﻴﺴﺖ . اﺣﺘﻤﺎل آﻟﻮدﮔﻲ ﭘﺎﻳﻴﻦ دﺳﺖ ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺑﺎ ﻧﻔﺖ ﺟﺪا ﺷﺪه وﺟﻮد دارد . پ.4 - 1 - 2 - روش ﻫﺎ ی ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ پ.4 - 1 - 2 - 1 - ﭘﺨﺶ ﻛﻨﻨﺪه ﻫﺎ 1 - ﻫﺪف اﻳﻦ ﻣﻮاد ﺑﺮای ﺣﺬف ﻧﻔﺖ ﺷﻨﺎور از ﺳﻄﺢ آب و ﺗﻮزﻳﻊ آن در ﺳﺘﻮن آب ﺑﻪ ﻛﺎر ﮔﺮﻓﺘﻪ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ ﺗﺎ از اﺛـﺮات آﻟـ ﻮدﮔﻲ ﺑـﺮ ﻧﻘﺎط ﺳﺎﺣﻠﻲ و اﻛﻮﺳﻴﺴﺘﻢ ﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ از ﺳﻄﺢ آب اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲ ﻛﻨﻨﺪ ، ﺑﻜﺎﻫﺪ . - ﺗﺸﺮﻳﺢ روش اﻳﻦ ﺗﺮﻛﻴﺒﺎت ﺧﺎص ﺑﻪ ﻣﻴﺰان ﺣﺪود 5 درﺻﺪ از ﺣﺠﻢ ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ و ﺑـﺮ روی ﻧﻘـﺎط ﺗﻤﺮﻛـﺰ ﻫـﺎ آن ﺑـﺮ روی آب ﭘﺎﺷـﻴﺪه 2 ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . اﻳﻦ ﻛﺎر در ﺳﻄﻮح ﺑﺰرگ ) درﻳﺎ ( ﺑﻪ ﻛﻤﻚ ﻫﻮاﭘﻴﻤﺎ و در ﺳﻄﻮح ﻛﻮﭼﻚ ﻮاﻧﺗ ﻣﻲ ﺗﺮ ﺪ ﺑﻪ ﻛﻤﻚ ﻗﺎﻳﻖ، ﺻـﻮرت ﭘـﺬﻳﺮد . اﻳﻦ ﻣﻮاد ﺗﻮاﻧ ﻣﻲ ﻨﺪ ﺑﻪ ﺗﻨﻬﺎ ﻳﻲ ﻳﺎ ﻣﺨﻠﻮط ﺑﺎ آب ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﮔﻴﺮﻧﺪ . اﻳﻦ ﺗﺮﻛﻴﺒﺎت ﺑﺎ ﻛﺎﻫﺶ ﻧﻴﺮوی ﻛﺸﺶ ﺳﻄﺤﻲ ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ ﺳﺒﺐ ﺗﻘﺴﻴﻢ ﻟﻜﻪ ﻫﺎی ﺳﻄﺤﻲ ﺑﻪ ﺑﺨﺶ ﻫﺎ ی ﻛﻮﭼﻚ ﻣﻲ ﺗﺮ ﺷﻮﻧﺪ . ﺑﺮای ﻣﺨﻠﻮط ﺷﺪن ﻣﻮاد ﻧﻔﺘـﻲ ﭘﺨـﺶ ﺷـﺪه در آب، ﺟﺮﻳﺎن آب ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ ﻣﻘﺪار آﺷﻔﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ . - ﻧﻮع ﻣﻨﺒﻊ آﺑﻲ آب ﻫﺎی آزاد و رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ ی ﺑﺰرگ ﺑﺎ ﺣﺠﻢ و ﻋﻤﻖ آب ﻛﺎﻓﻲ، ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر اﻧﺠﺎم ﺷﺪن اﺧﺘﻼط - ﻣﻮارد اﺳﺘﻔﺎده ﻫﻨﮕﺎﻣ ﻛﻪ ﻲ اﺛﺮ وﺟﻮد ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ در ﺳﻄﺢ آب ﺷﺪﻳﺪﺗﺮ از وﺟﻮد آن در ﺳﺘﻮن آب ﺑﺎﺷﺪ . 1- Dispersants 2- Sprayed 260 07 / 10 / 94 دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﭘﻴﺸﮕﻴﺮی و ﺑﺤﺮان ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔﻲ ﻫﺎی ﻧﻔﺘﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ و درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ - ﻣﺤﺪودﻳﺖ ﻫﺎی ﺑﻴﻮﻟﻮژﻳﻜﻲ اﺳﺘﻔﺎده در آب ﻫﺎی ﻋﻤﻖ ﻛﻢ ﺗﻮاﻧ ﻣﻲ ﺪ ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻣﻮﺟﻮد در ﻋﻤﻖ را از ﻣﻴﺎن ﺑﺒﺮﻧﺪ . اﺛﺮات اﺣﺘﻤﺎﻟﻲ ﻣﻮاد ﻧ ﻔ ﺘﻲ ﭘﺨﺶ ﺷـﺪه ﺑـﺮ ﮔﻴﺮ آب ﻫﺎ، ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ ﻗﺒﻞ از اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻮرد ارزﻳﺎﺑﻲ ﻗﺮار ﮔﻴﺮد . - اﺛﺮات ﻲﻄﻴﻣﺤ ﺴﺖﻳز ﺳﺒﺐ اﻓﺰاﻳﺶ اﺛﺮات ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ ﺑﺮ ارﮔﺎﻧﻴﺴﻢ ﻫﺎی ﺣﻴﺎﻃﻲ در ﺳﺘﻮن آب از ﻗﺒﻴﻞ ﭘﻼﻧﻜﺘﻮن ﻫﺎ و ﻧﻮزاد ﻣﺎﻫﻲ ﻫﺎ، ﺧﻮاﻫﺪ . ﺷﺪ از ﻃﺮﻓﻲ ﻣﻮاد ﭘﺨﺶ ﻛﻨﻨﺪه ﺗﻨﻬﺎ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻣﻘﻄﻌﻲ ﺛﺮﻮﻣ ﺑﻮده و در ﺻﻮرت اﺳﺘﻔﺎده از اﻳـﻦ ﻣـﻮاد ﺑﺮﺧـﻲ از اﺛـﺮات ﻧـﺎﻣﻄﻠﻮب ﺳﻄﺤﻲ آﻟﻮدﮔﻲ ﻧﻔﺘﻲ ﻫﻢ ﭼﻨﺎن ﺑﺎﻗﻲ ﺧﻮاﻫﻨﺪ ﻣﺎﻧﺪ . پ.4 - 1 - 2 - 2 - ﺟﺪاﻛﻨﻨﺪه ﻫﺎی ﻣﺨﻠﻮط1 - ﻫﺪف اﻳﻦ ﻣﻮاد ﺑﺮای ﺗﻔﻜﻴﻚ ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ و آب در اﻣﻮﻟﺴﻴﻮن ﻫﺎی ﺗﺸﻜﻴﻞ ﺷﺪه ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮﻧﺪ ﻫﻢ . ﭼﻨﻴﻦ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی از ﻣﺨﻠﻮط ﺷﺪن آب و ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ و ﺷﻜﻞ ﮔﻴﺮی اﻣﻮﻟﺴﻴﻮن ﺗﻮان ﻣﻲ از اﻳﻦ ﻣﻮاد اﺳﺘﻔﺎده ﻧﻤﻮد . - ﺗﺸﺮﻳﺢ روش اﻳﻦ ﺗﺮﻛﻴﺒﺎت در ﻏﻠﻈﺖ ﻫﺎی ﻛﻢ )1/0 ﺗﺎ2 درﺻﺪ ( ﺑﻪ ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ ﻣﺨﻠﻮط ﺷﺪه ﺑﺎ آب اﺿﺎﻓﻪ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ ﻫﻢ . ﭼﻨﻴﻦ ﻣﻲ ﺗـﻮان از اﻳﻦ ﻣﻮاد ﺑﺮای ﺟ ﺪاﺳﺎزی آب از ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ ﺑﺮداﺷﺖ ﺷﺪه ﺗﻮﺳﻂ اﺳﻜﻴﻤﺮﻫﺎ، اﺳﺘﻔﺎده ﻧﻤﻮد ﻫﻢ . ﭼﻨﻴﻦ ﺑﺎ ﭘﺎﺷﺶ اﻳﻦ ﻣﻮاد ﺑﺮ ﺳﻄﻮح ﻟﻜﻪ ﻫﺎی ﻧﻔﺘﻲ ) ﺗﻮﺳﻂ ﻗﺎﻳﻖ ﻳﺎ ﻫﻮاﭘﻴﻤﺎ ﺗﻮان ﻣﻲ ( از ﺗﺸﻜﻴﻞ ﻣﺨﻠﻮط آب و ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی ﻧﻤﻮد ) در آب ﻫﺎﻳﻲ ﻧـﺎ آراﻣﻲ ﻛﻪ ﺗﺸﻜﻴﻞ ﻣﺨﻠﻮط آﺛﺎر ﺑﺪی ﺑﻪ دﻧﺒﺎل داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ (. - ﻧﻮع ﻣﻨﺒﻊ آﺑﻲ در ﺗﻤﺎﻣﻲ ﻣﺤﻴﻂ ﻫﺎی آﺑﻲ ﻛﻪ اﻣﻮﻟﺴﻴﻮن آب و ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ ﻣﻮﺟﻮد ﺑﻮده ﻳﺎ اﺣﺘﻤﺎل ﺗﺸﻜﻴﻞ آن ﺑﺎﺷﺪ . - ﻣﻮارد اﺳﺘﻔﺎده ﺑﺮای ﺟﺪاﺳﺎزی آب از ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ ﺟﻤﻊ آوری در ﺷﺮاﻳﻄﻲ ﻛﻪ ﻣﺨﺎزن ﻧﮕﻪ داری اﻳﻦ ﻣﻮاد ﻣﺤﺪود ﺑﺎﺷﻨﺪ و ﺑـﺮای ﻟﻜـﻪ ﻫـﺎی روی ﺳﻄﺢ آب ﻫﻨﮕﺎﻣ ﻛﻪ ﻲ ﺗﺸﻜﻴﻞ ﻣﺨﻠﻮط آب و ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ ﺳﺒﺐ ﻛﺎﻫﺶ ﻛﺎراﻳﻲ اﺳﻜﻴﻤﺮ ﻫﺎ ﮔﺮدد . 1- Emulsion-Treating Agents ﭘﻴ ﻮﺳﺖ 4 - ﻣﻌﺮﻓ روش ﻲ و ﻫﺎ اﺑﺰارﻫﺎ ی ﭘﺎﻛﺴﺎز ی ﻣﻮاد یﻫﺎ ﻢﻳﺣﺮ از ﻲﻧﻔﺘ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب 07 / 10 / 94 261 - ﻣﺤﺪودﻳﺖ ﻫﺎی ﺑﻴﻮﻟﻮژﻳﻜﻲ ﻣﺤﺪودﻳﺖ اﻃﻼﻋﺎﺗﻲ - اﺛﺮات ﻲﻄﻴﻣﺤ ﺴﺖﻳز از آن ﺟﺎﻳﻲ ﻛﻪ اﻳﻦ ﻣﻮاد ﺑﻪ ﺗﺎزﮔﻲ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻪ و ﺣﺠﻢ ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز از ﻫـﺎ آن ﺑـﻴﻦ 01 /0 ﺗـﺎ1/0 ﺣﺠـﻢ ﻣـﻮاد ﭘﺨﺶ ﻛﻨﻨﺪه اﺳﺖ، اﻃﻼﻋﺎت ﺧﺎﺻﻲ از ﻧﺤﻮه اﺛﺮﮔﺬاری زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ اﻳﻦ ﻣﻮاد در دﺳﺖ ﻧﻴﺴﺖ . پ.4 - 1 - 2 - 3 - ﻣﻮاد وﻳﺴﻜﻮاﻻﺳﺘﻴﻚ1 - ﻫﺪف ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ازدﻳﺎد ﺧﺎﺻﻴﺖ وﻳﺴﻜﻮاﻻﺳﺘﻴﺴﻴﺘﻪ ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ ﺷﻨﺎور در ﺳﻄﺢ آب ﺑـﻪ آن اﺿـﺎﻓﻪ ﺷـﺪه و ﺳـﺒﺐ اﻓـﺰاﻳﺶ ﻧـﺮخ ﻛﻒ ﮔﻴﺮی ﺑﻪ ﻛﻤﻚ اﺳﻜﻴﻤﺮﻫﺎ ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ . - ﺗﺸﺮﻳﺢ روش اﻳﻦ ﺗﺮﻛﻴﺒﺎت ﺷﻴﻤﻴﺎﻳ ﺑﻪﻲ، ﺻﻮرت ﻣﺎﻳﻊ ﺑﺮ روی ﻟﻜﻪ ﻫﺎی ﻧﻔﺘﻲ اﺳﭙﺮی ﺷﺪه و ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﺑﻪ ﻣﻘﺪاری اﺧﺘﻼط ﻧﻴـﺰ ﻧﻴـﺎز داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﻨﺪ . ﭘﺲ از اﻳﻦ ﻋﻤﻞ ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ ﺑﺪون ﺗﻐﻴﻴﺮ ﺧﻮاص ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ، ﺑﻪ ﻣﺎده ای ژﻟﻪ ای ﺗﺒﺪﻳﻞ ﺧﻮاﻫﻨﺪ ﺷـﺪ . اﻳـﻦ ﺗﻐﻴﻴـﺮ ﺿﻤﻦ اﻓﺰاﻳﺶ ﺳﺮﻋﺖ اﺳﻜﻴﻤﺮ در ﺑﺮداﺷﺖ ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ، ﻣﻘﺪار آب ﻫﻤﺮاه آن را ﻧﻴﺰ ﻛﺎﻫﺶ ﺧﻮاﻫﺪ داد - ﻧﻮع ﻣﻨﺒﻊ آﺑﻲ ﻫﻨﮕﺎﻣ ﻛﻪ ﻲ ﻧﻴﺎز ﺑﻪ اﻓﺰاﻳﺶ ﺳﺮﻋﺖ ﺑﺮداﺷﺖ ﺗﻮﺳﻂ اﺳﻜﻴﻤﺮﻫﺎ ﺑﺎﺷﺪ . ﺑﻮم ﮔﺬاری از اﻟﺰاﻣﺎت اﺳﺘﻔﺎده از اﻳﻦ ﻣﻮاد ﺑﻪ ﺣﺴﺎب آﻳﺪ ﻣﻲ ﻫﻢ . ﭼﻨﻴﻦ اﺳﺘﻔﺎده از ﻣﻮاد وﻳﺴﻜﻮاﻻﺳﺘﻴﻚ ﺑﺮای ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ ﺳﻨﮕﻴﻦ و ﻏﻠﻴﻆ ﺗﻮﺻﻴﻪ ﻧ ﻤﻲ .ﺷﻮد - ﻣﻮارد اﺳﺘﻔﺎده ﻫﻨﮕﺎﻣ ﻧﻴ ﻛﻪ ﻲ ﺎز ﺑﻪ اﻓﺰاﻳﺶ ﺳﺮﻋﺖ ﺑﺮداﺷﺖ ﺗﻮﺳﻂ اﺳﻜﻴﻤﺮﻫﺎ ﺑﺎﺷﺪ . ﺑﻮم ﮔﺬاری از اﻟﺰاﻣﺎت اﺳﺘﻔﺎده از اﻳﻦ ﻣﻮاد ﺑﻪ ﺣﺴﺎب آﻳﺪ ﻣﻲ ﻫﻢ . ﭼﻨﻴﻦ اﺳﺘﻔﺎده از ﻣﻮاد وﻳﺴﻜﻮاﻻﺳﺘﻴﻚ ﺑﺮای ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ ﺳﻨﮕﻴﻦ و ﻏﻠﻴﻆ ﺗﻮﺻﻴﻪ ﻧ ﻤﻲ .ﺷﻮد - ﻣﺤﺪودﻳﺖ ﻫﺎی ﺑﻴﻮﻟﻮژﻳﻜﻲ اﺳﺘﻔﺎده از اﻳﻦ ﻣﻮاد در ﻣﻮارد زﻳﺮ، ﺑﻪ دﻟﻴﻞ ﻫﻤﺮاه داﺷﺘﻦ آﺛﺎر ﻧﺎﻣﻨﺎﺳﺐ ﺗﻮﺻﻴﻪ ﻧ ﻤﻲ :ﺷﻮد ﺳﻮاﺣﻞ ﭘﻮﺷﻴﺪه از ﮔﻴﺎه، 1- Visco-Elastic Agents 262 07 / 10 / 94 دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﭘﻴﺸﮕﻴﺮی و ﺑﺤﺮان ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔﻲ ﻫﺎی ﻧﻔﺘﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ و درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ ﻧﻘﺎﻃﻲ ﻛﻪ ﻟﻜﻪ ﻧﻔﺘ ﻲ ﺑﺎ زﺑﺎﻟﻪ زﻳﺎد ﻫﻤﺮاه اﺳﺖ . ﻧﻘﺎﻃﻲ ﻛﻪ اﻣﻜﺎن دور ﻧﮕﻪ داﺷﺘﻦ ﺣﻴﺎط وﺣﺶ و ﭘﺮﻧﺪﮔﺎن از ﻣﺤﻞ آﻟﻮده ﺷﺪه وﺟﻮد ﻧﺪارد . - اﺛﺮات ﻲﻄﻴﻣﺤ ﺴﺖﻳز از آن ﺟﺎﻳﻲ ﻛﻪ اﺳﺘﻔﺎده از اﻳﻦ ﻣﻮاد ﺑﻪ دﻟﻴﻞ اﻓﺰاﻳﺶ وﻳﺴﻜﻮﺳﻴﺘﻪ و ﺧﺎﺻـﻴﺖ ﭼﺴـﺒﻨﺪﮔﻲ، ﻣﻤﻜـﻦ اﺳـﺖ ﺳـﺒﺐ ﺧﻔﮕـﻲ ارﮔﺎﻧﻴﺴﻢ ﻫﺎی ﺣﻴﺎﺗﻲ ﮔﺮدد، ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ اﺳﺘﻔﺎده از اﻳﻦ روش ﺗﻨﻬﺎ در ﻣﻮاردی ﺗﻮﺻﻴﻪ ﻣﻲ ﺷﻮد ﻛﻪ ﻫﺪف ﺑﺎزﻳﺎﻓﺖ ﻧﻔﺖ از ﻣﺨﻠﻮط ﺟﻤﻊ ﺷﺪه، ﺑﺎﺷﺪ . پ.4 - 1 - 2 - 4 - ﻋﺎﻣﻞ ﺟﻤﻊ ﻛﻨﻨﺪه1 - ﻫﺪف اﻳﻦ ﻣﻮاد ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﺟﻤﻊ ﻛﺮدن ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ در ﺳﻄﻮح ﻛﻢ ﺗﺮ و ﺿـﺨﺎﻣﺖ ﺑـﻴﺶ ﺗـﺮ، ﺑـﺮای اﻓـﺰاﻳﺶ ﺳـﺮﻋﺖ و ﻛـﺎراﻳﻲ ﻋﻤﻠﻴـﺎت ﭘﺎک ﺳﺎزی ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮﻧﺪ ﻫﻢ . ﭼﻨﻴﻦ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ از آن ﻫﺎ ﺑﺮای دور ﻛﺮدن ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ از ﻧﻘﺎط ﺣﺴﺎس اﺳﺘﻔﺎده ﻧﻤﻮد . - ﺗﺸﺮﻳﺢ روش ﺗﺮﻛﻴﺒﺎت ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ ﺣﻞ ﻧﺸﺪﻧﻲ در آب ﻫﺴﺘﻨﺪ و ﺑﺎ ﻣﻘﺎدﻳﺮ ﻛﻢ )1 ﺗﺎ2 ﮔﺎﻟﻦ در ﻫﺮ ﻣﺎﻳﻞ ﻃـﻮل ( ﺑـﺮای ﭘـﺎک ﺳـﺎز ی آب اﻃﺮاف ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ ﺗﺎزه ﻧﺸﺖ ﻛﺮده، ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮﻧﺪ . - ﻧﻮع ﻣﻨﺒﻊ آﺑﻲ در ﺗﻤﺎﻣﻲ آب ﻫﺎی راﻛﺪ - ﻣﻮارد اﺳﺘﻔﺎده ﺑﺮای ﺟﻤﻊ آوری ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ در ﻛﻨﺎر ﻫﻢ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮﻧﺪ، اﻣﺎ از آن ﺟﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﺗﻮا ﻧـﺎﻳﻲ ﻧﮕـﻪ داری اﻳـﻦ ﻣـﻮاد را ﻧﺪارﻧﺪ ﻣﻌﻤﻮﻻ در ﺳﻮاﺣﻞ و ﺑﻨﺎدر و ﻣﻜﺎن ﻫﺎ ﻳﻲ ﻛﻪ اﺑﺰار یﺳﺎز ﭘﺎک ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ در دﺳﺘﺮس ﻫﺴﺘﻨﺪ و اﻣﻜﺎن ﭘﺎﺳـﺦ ﺳـﺮﻳﻊ ﺑـﻪ ﺣﺎدﺛﻪ ﻧﺸﺖ وﺟﻮد دارد اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . اﻳﻦ ﻣﻮاد در ﺟﺮﻳﺎن ﻫﺎی ﺳﺮﻳﻊ ﻛﺎرﺑﺮدی ﻧﺪارﻧﺪ . - ﻣﺤﺪودﻳﺖ ﻫﺎی ﺑﻴﻮﻟﻮژﻳﻜﻲ ﺑﺮای اﺳﺘﻔﺎده در آب ﻫﺎی ﻋﻤﻖ ﻛﻢ ﻳﺎ ﻣﻨﺎﻃﻖ ﻣﺎﻫﻲ ﮔﻴﺮی، ﻣﻨﺎﺳﺐ ﻧﻴﺴﺘﻨﺪ . 1- Herding Agents ﭘﻴ ﻮﺳﺖ 4 - ﻣﻌﺮﻓ روش ﻲ و ﻫﺎ اﺑﺰارﻫﺎ ی ﭘﺎﻛﺴﺎز ی ﻣﻮاد یﻫﺎ ﻢﻳﺣﺮ از ﻲﻧﻔﺘ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب 07 / 10 / 94 263 - اﺛﺮات ﻲﻄﻴﻣﺤ ﺴﺖﻳز اﻣﻜﺎن ﻣﺴﻤﻮم ﺷﺪن ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ ارﮔﺎﻧﻴﺴﻢ ﻫﺎی ﺳﻄﺢ آب وﺟﻮد دارد . ﻣﺤﺼﻮﻻت ﻣﺨﺘﻠﻒ درﺟﺎت ﺳﻤﻴﺖ ﻣﺘﻔﺎوﺗﻲ دارﻧﺪ . پ.4 - 1 - 2 - 5 - ﻣﻮاد ﺟﺎﻣﺪ ﺳﺎز1 - ﻫﺪف اﻳﻦ ﻣﻮاد ﺑﺮای ﺗﻐﻴﻴﺮ وﺿﻌﻴﺖ ﻓﻴﺰﻳﻜﻲ ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ از ﻣﺎﻳﻊ ﺑﻪ ﺟﺎﻣﺪ ﺑﺎ ﻫﺪف ﻛﺎﻫﺶ اﺛﺮات ﻣﻮاد ﻧﻔﺘـﻲ ﺑـﺮ ﺳـﻮاﺣﻞ، ﻣـﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮﻧﺪ . - ﺗﺸﺮﻳﺢ روش اﻳﻦ ﺗﺮﻛﻴﺒﺎت ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ ) ﭘﻠﻴﻤﺮﻫﺎ ( ﺑﺎ ﻧﺮخ 10 ﺗﺎ45 درﺻﺪ ﺣﺠﻢ ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻪ و ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ ﻧﺸـﺖ ﻛﺮده را ﺑﺮای ﭼﻨﺪ دﻗﻴﻘﻪ ﺗﺎ ﭼﻨﺪ ﺳﺎﻋﺖ ﺑﻪ ﺟﺎﻣﺪ ﺗﺒﺪﻳﻞ ﻣﻲ ﻛﻨﻨﺪ . از وﺳﺎﻳﻞ و دﺳﺘﮕﺎه ﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻔﻲ ﻛﻪ ﺑﺮای ﭘﺎﺷـﻴﺪن ﻣـﻮاد ﺑﻪ ﻛﺎر ﻣﻲ روﻧﺪ ﭘﻤﭗ ) ﻫﺎی آب ﭘﺎش ﺗﻮان ﻣﻲ ، ( ﺑﺮای ﭘﺎﺷﻴﺪن اﻳﻦ ﻣﻮاد اﺳﺘﻔﺎده ﻧﻤﻮد . - ﻧﻮع ﻣﻨﺒﻊ آﺑﻲ در ﻫﻤﻪ ﻣﻮارد - ﻣﻮارد اﺳﺘﻔﺎده ﻫﻨﮕﺎﻣ ﻛﻪ ﻲ ﻫﺪف ﻋﺪم ﺟﺎ ﻪﺟﺎﺑ ﻳﻲ ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ ﺑﺎﺷﺪ، ﺗﻮان ﻣﻲ از اﻳﻦ ﺗﺮﻛﻴﺒﺎت اﺳﺘﻔﺎده ﻧﻤـﻮد . ﺑـﺎ ﺗﻮﺟـﻪ ﺑـﻪ اﺣﺘﻤـﺎل ﻋـﺪم اﺧﺘﻼط ﻛﺎﻓﻲ، ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﻣﺨﻠﻮﻃﻲ از ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ ﺟﺎﻣﺪ ﺷﺪه و ﻣﺎﻳﻊ وﺟﻮد داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ . اﻳﻦ ﺗﺮﻛﻴﺒﺎت را ﻧ ﺗﻮان ﻤﻲ ﺑﺎ ﻣـﻮاد ﻧﻔﺘﻲ ﺳﻨﮕﻴﻦ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار داد ﭼﺮا ﻛﻪ ﻗﺎﺑﻠﻴﺖ ﺗﺮﻛﻴﺐ ﺑﺎ ﭼﻨﻴﻦ ﻣﻮادی را دارا ﻧﻴﺴﺘﻨﺪ . - ﻣﺤﺪودﻳﺖ ﻫﺎی ﺑﻴﻮﻟﻮژﻳﻜﻲ ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ ﺗﺮﻛﻴﺐ ﺗﺸﻜﻴﻞ ﺷﺪه ﺗﺤﺖ ﻫﺮ ﺷﺮاﻳﻄﻲ ﻗﺎﺑﻞ ﺑﺎزﻳﺎﺑﻲ ﺑﻪ ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ اوﻟﻴﻪ ﺑﺎﺷﺪ . - اﺛﺮات ﻲﻄﻴﻣﺤ ﺴﺖﻳز ﻣﺤﺼﻮﻻت ﺗﺸﻜﻴﻞ ﺷﺪه ﻧﺎﻣﺤﻠﻮل ﺑﻮد و ه اﺛﺮات ﺳﻤﻲ ﻛﻤﻲ ﺑﺮای ﻣﺤﻴﻂ ﻫﺎی آﺑﻲ دارﻧﺪ، اﻣﺎ در ﻫﺮ ﺣـﺎل ﻣـﻮاد اﺳـﺘﺨﺮاج ﻧﺸﺪه از آب، در ﻃﻮﻻﻧﻲ ﻣﺪت، ﺗﻮاﻧ ﻣﻲ ﻨﺪ اﺛﺮات ﻧﺎﻣﺴﺎﻋﺪی ﺑﻪ ﻫﻤﺮاه داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﻨﺪ . 1- Solidifiers 264 07 / 10 / 94 دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﭘﻴﺸﮕﻴﺮی و ﺑﺤﺮان ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔﻲ ﻫﺎی ﻧﻔﺘﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ و درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ پ.4 - 1 - 2 - 6 - ﺗﺮﻛﻴﺒﺎت ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ ﭘﻴﺶ ﭘﺎک ﺳﺎزی ﺳﻮاﺣﻞ1 - ﻫﺪف اﻳﻦ ﻣﻮاد ﺑﺎ ﻫﺪف ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی ازﭼﺴﺒﻨﺪﮔﻲ و ﻧﻔﻮذ آﻟﻮدﮔﻲ در ﻻﻳﻪ ﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺳﺎﺣﻞ، ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮﻧﺪ . - ﺗﺸﺮﻳﺢ روش ﺗﺮﻛﻴﺒﺎت ﻣﺨﺘﻠﻔﻲ از ﺗﺮ ﻛﻨﻨﺪه ﻫﺎ در ﭘﻴﺸﺎﻧﻲ ﻟﻜﻪ ﻫﺎی ﻧﻔﺘﻲ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮﻧﺪ ﺗﺎ از ﻃﺮﻳﻖ ﺗﺮ ﻛﺮدن ﺳﻮاﺣﻞ، ﻣـﺎﻧﻊ از ﭼﺴﺒﻴﺪن ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ ﺑﻪ ﺳﻮاﺣﻞ ﮔﺮدﻧﺪ . از آن ﺟﺎﻳﻲ ﻛﻪ اﻳﻦ ﻣﻮاد در ﭘﻴﺸﺎﻧﻲ ﻟﻜﻪ ﻧﻔﺘـﻲ ﺑﺎﻳﺴـﺘﻲ ﺗﺰر ﻖﻳـ ﮔﺮدﻧـﺪ، زﻣـﺎن ﺑﻨـﺪی در اﺳﺘﻔﺎده از ﻫﺎ آن ﺑﺴﻴﺎر ﻣﻬﻢ اﺳﺖ . - ﻧﻮع ﻣﻨﺒﻊ آﺑﻲ ﺳﻮاﺣﻞ ﺳﻨﮕﻲ، ﺷﻨﻲ، ﻣﺎﺳﻪ ای و اﺳﻜﻠﻪ ﻫﺎ و ﻫﺎ ﺳﺎزه ی اﻧﺴﺎن ﺳﺎز ﺳﺎﺣﻠﻲ - ﻣﻮارد اﺳﺘﻔﺎده - - ﻣﺤﺪودﻳﺖ ﻫﺎی ﺑﻴﻮﻟﻮژﻳﻜﻲ ﻧﺎﺷﻨﺎﺧﺘﻪ - اﺛﺮات ﻲﻄﻴﻣﺤ ﺴﺖﻳز ﻧﺎﺷﻨﺎﺧﺘﻪ پ.4 - 1 - 2 - 7 - ﺗﺮﻛﻴﺒﺎت ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ ﭘﺎک یﺳﺎز ﺳﻮاﺣﻞ2 - ﻫﺪف اﻳﻦ ﻣﻮاد ﺑﺎ ﻫﺪف اﻓﺰاﻳﺶ ﻛﺎراﻳﻲ یﺳﺎز ﭘﺎک ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ از ﻻﻳﻪ ﻫﺎی آﻟﻮده ﺷﺪه، ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮﻧﺪ . - ﺗﺸﺮﻳﺢ روش اﻳﻦ ﻣﻮاد ﺑﺮای ﭘﺎﻳﻴﻦ آوردن دﻣﺎ و ﻓﺸﺎر آب ﺑﻪ ﻛﺎر رود ﻲﻣ ﺗﺎ ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ را از ﻻﻳﻪ ﻫﺎی آﻟﻮده ﺷﺪه ﺑﺮای ﺷﺴﺘﺸﻮی ﻛﺎﻣﻞ، ﺧﺎرج ﻛﻨﺪ . 1- Chemical Shoreline Pretreatment 2- Shoreline Cleaning Agents ﭘﻴ ﻮﺳﺖ 4 - ﻣﻌﺮﻓ روش ﻲ و ﻫﺎ اﺑﺰارﻫﺎ ی ﭘﺎﻛﺴﺎز ی ﻣﻮاد یﻫﺎ ﻢﻳﺣﺮ از ﻲﻧﻔﺘ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب 07 / 10 / 94 265 - ﻧﻮع ﻣﻨﺒﻊ آﺑﻲ در ﺗﻤﺎﻣﻲ ﻣﺤﻴﻂ ﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ اﻣﻜﺎن ﺷﺴﺘﺸﻮی ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ ﺑﺎ ﻓﺸﺎر زﻳﺎد آب، وﺟﻮد داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ . - ﻣﻮار د اﺳﺘﻔﺎده اﻳﻦ روش ﺑﻴﺶ ﺗﺮ زﻣﺎﻧﻲ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮد ﻛﻪ ﻛﺎراﻳﻲ ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺷﺴﺘﺸﻮ ﺑﺎ ﻓﺸﺎر زﻳﺎد ﻛﺎﻫﺶ ﻳﺎﻓﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ . - ﻣﺤﺪودﻳﺖ ﻫﺎی ﺑﻴﻮﻟﻮژﻳﻜﻲ از آن ﺟﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﻫﺪف اﺻﻠﻲ ﺑﻴﺶ ﺗﺮ ﺟﻤﻊ آوری ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ ﻧﺸﺖ ﻛﺮده ﺗﺎ ﭘﺨﺶ ﻛﺮدن آن در ﺳﺘﻮن آب، ﻟـﺬا در ﻣـﻮاردی ﻛﻪ ﺑﺎر رﺳﻮﺑﻲ ﺑﺴﺘﺮ زﻳﺎد ﺑﻮده ﻳﺎ در ﻣﺠﺎورت ﺗﺎﻻب ﻫﺎ و ﺳﻮاﺣﻞ ﺣﺴﺎس، اﺳﺘﻔﺎده از اﻳﻦ روش ﺗﻮﺻﻴﻪ ﻧ ﻤﻲ .ﺷﻮد - اﺛﺮات ﻲﻄﻴﻣﺤ ﺴﺖﻳز ﺑﺎ ﭘﺨﺶ ﺑﻴﺶ ﺗﺮ ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ در ﺳﺘﻮن آب، اﺣﺘﻤﺎل ﺟﺬب آن ﻫﺎ ﺗﻮﺳﻂ رﺳﻮﺑﺎت و اﻧﺘﻘﺎل و ﻧﺸﺴﺖ آن در ﺳﻮاﺣﻞ ﺑﻴﺶ ﺗﺮ ﻣﻲ ﮔﺮدد . از ﻃﺮﻓﻲ اﺛﺮات و ﺧﻮاص ﺳﻤﻲ اﻳﻦ ﻣﻮاد ﻣﺸﺎﺑﻪ ﻣﻮاد ﭘﺨﺶ ﻛﻨﻨﺪه اﺳﺖ . پ.4 - 1 - 3 - روش ﻫﺎ ی ﺑﻴﻮﻟﻮژﻳﻚ پ.4 - 1 - 3 - 1 - ﻏﻠﻴﻆ ﺳﺎزی ﺑﺎ رﻳﺰ ﻣﻐﺰی ﻫﺎ 1 - ﻫﺪف اﻳﻦ ﻣﻮاد ﺑﺎ ﻫﺪف اﻓﺰاﻳﺶ ﺳﺮﻋﺖ ﺗﺠﺰﻳﻪ ﻣﻴﻜﺮوﺑﻲ ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ و از ﻃﺮﻳﻖ اﺿـﺎﻓﻪ ﻛـﺮدن رﻳﺰﻣﻐـﺰی )ﻫـﺎ اﻏﻠـﺐ ﻧﻴﺘـﺮوژن و ﻓﺴﻔﺮ ( اﻧﺠﺎم ﻣﻲ ﮔﻴﺮد . - ﺗﺸﺮﻳﺢ روش اﻳﻦ ﻣﻮاد ﺑﻪ ﻳﻜﻲ از روش ﻫﺎ ی زﻳ ﺮ ﺑﻪ ﻣﺤﻴﻂ اﺿﺎﻓﻪ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ : ﻓﺮﻣﻮﻻﺳﻴﻮن ﻏﻴﺮ ارﮔﺎﻧﻴﮓ ﻗﺎﺑﻞ ﺣﻞ اﺳﭙﺮی ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻣﻮاد ﻧﺎﻣﺤﻠﻮل ﻣﻮاد ﺟﺎﻣﺪ ﻛﻪ ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ ﺑﻪ آﻫﺴﺘﮕﻲ اﺿﺎﻓﻪ ﺷﻮﻧﺪ . ﻓﺮﻣﻮﻻﺳﻴﻮن ﻧﻔﺖ دوﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﻪ ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ ﻣﻲ ﭼﺴﺒﻨﺪ و ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ ﻣﺴﺘﻘ ﻤﺎﻴ در ﻣﺤﻞ ﺗﺠﻤﻊ ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ اﺳﭙﺮی ﺷﻮﻧﺪ . - ﻧﻮع ﻣﻨﺒﻊ آﺑﻲ 1- Nutrient Enrichment 266 07 / 10 / 94 دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﭘﻴﺸﮕﻴﺮی و ﺑﺤﺮان ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔﻲ ﻫﺎی ﻧﻔﺘﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ و درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ در ﺗﻤﺎﻣﻲ ﻣﺤﻴﻂ ﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﻣﻼﺣﻈﺎت اﻳﻤﻨﻲ اﺟﺎزه اﺳﺘﻔﺎده از اﻳﻦ ﻣﻮاد را ﺑﺪﻫﻨﺪ . - ﻣﻮارد اﺳﺘﻔﺎده ﺑﺮای ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ ﻧﻴﻤﻪ ﺳﻨﮕﻴﻦ ﺗﺎ ﺳﻨﮕﻴﻦ، ﭘﺲ از اﻧﺠﺎم ﻛﻠﻴﻪ اﻗﺪاﻣﺎت ﺟﻤﻊ آوری یﺳﺎز ﭘﺎک و ﻣـﻮاد و ﺑـﺮای ﻣـﻮاد ﻧﻔﺘـﻲ ﺳﺒﻚ ﻫﻨﮕﺎﻣ ﻛﻪ ﻲ ﻛﺎراﻳﻲ روش ﻫﺎ ی ﺟﻤﻊ آوری یﺳﺎز ﭘﺎک و ﻛﺎﻫﺶ ﻳﺎﺑﺪ ﻣﻲ ، از اﻳﻦ ﻣﻮاد ﻣـﻲ ﺗـﻮان اﺳـﺘﻔﺎده ﻧﻤـﻮد . ﺑﻬﺘـﺮﻳﻦ ﻛﺎراﻳﻲ اﻳﻦ ﻣﻮاد در ﻣﻮرد ﺳﻮﺧﺖ ﻫﺎی دﻳﺰﻟﻲ ﺑﺎ ﺳﺎﺧﺘﺎر ﻣﻮﻟﻜﻮﻟﻲ ﻏﻴﺮ درﺷﺖ ﺑﻮده و در ﻣﻮاﻗﻌﻲ ﻛﻪ ﺿﺨﺎﻣﺖ ﻟﻜﻪ ﻧﻔﺘـﻲ زﻳـﺎد ﺑﺎﺷﺪ، ﻛﺎراﻳﻲ ﻣﻨﺎﺳﺒﻲ ﻧﺨﻮاﻫﻨﺪ داﺷﺖ . از ﻃﺮﻓﻲ در ﻣﻮرد ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ ﻛﻪ ﺳﺮﻋﺖ ﺗﺒﺨﻴـﺮ ﻫـﺎ آن از ﺳـﺮﻋﺖ ﺗﺠﺰﻳـﻪ ﺑﻴﻮﻟﻮژﻳـﻚ ﺑﻴﺶ ﻫﺎ آن ﺗﺮ اﺳﺖ ) ﺑﻨﺰﻳﻦ ( ﺗﻮﺻﻴﻪ ﻧ ﻤﻲ ﺷﻮﻧﺪ . - ﻣﺤﺪودﻳﺖ ﻫﺎی ﺑﻴﻮﻟﻮژﻳﻜﻲ در ﻣﻮرد آب ﻫﺎی ﻛﻢ ﻋﻤﻖ ﻳﺎ ﺑﺪﻧﻪ ﻫﺎی آﺑﻲ ﻣﺤﺪودﺷﺪه ) ﺳﺪﻫﺎ و درﻳﺎﭼﻪ ( ﻫﺎ ﺗﻮﺻﻴﻪ ﻧ ﻤﻲ ﺷﻮد ، ﭼـﺮا ﻛـﻪ در ﺻـﻮرت ﺑـﺎﻗﻲ ﻣﺎﻧﺪن ﻣﻘﺎدﻳﺮ اﺿﺎﻓﻪ اﻳﻦ ﻣﻮاد، ﻣﻨﺒﻊ آﺑﻲ ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ دﭼﺎر ﺗﻐﺬﻳﻪ ﮔﺮاﻳﻲ 1 ﻳﺎ ﻣﺴﻤﻮﻳﺖ ﮋهﻳو ﺑﻪ ) در ﺻـﻮرت ﻣﺼـﺮف آﻣﻮﻧﻴـﺎک ( ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ . ﻟﺬا اﻧﺠﺎم آزﻣﺎﻳﺸﺎت ﺑﺮای ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻣﻴﺰان ﺳﻤﻴﺖ آب در ﻣﺮاﺣﻞ ﻣﺨﺘﻠﻒ اﺳﺘﻔﺎده از اﻳﻦ ﻣﻮاد ﺿﺮوری اﺳﺖ . - اﺛﺮات ﻲﻄﻴﻣﺤ ﺴﺖﻳز اﻃﻼﻋﺎﺗﻲ در دﺳﺘﺮس ﻧﻴﺴﺖ . پ.4 - 1 - 3 - 2 - کﭘﺎ ﺳﺎزی ﻃﺒﻴﻌﻲ ﺑﻪ ﻛﻤﻚ ﻣﻴﻜﺮوب ﻫﺎ 2 - ﻫﺪف اﻳﻦ ﻣﻮاد ﺑﺎ ﻫﺪف اﻓﺰاﻳﺶ ﺳﺮﻋﺖ ﺗﺠﺰﻳﻪ ﻣﻴﻜﺮوﺑﻲ ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ و از ﻃﺮﻳﻖ اﺿﺎﻓﻪ ﻛﺮدن ﻣﻴﻜﺮوب ﻫﺎی زﻧﺪه، اﻧﺠﺎم ﻣﻲ ﮔﻴﺮد . - ﺗﺸﺮﻳﺢ روش ﻓﺮﻣﻮﻻﺳﻴﻮن ﺷﺎﻣﻞ ﻣﻴﻜﺮوب ﻫﺎﻳﻲ ﺑﺎ ﻗﺎﺑﻠﻴﺖ از ﺑﻴﻦ ﺑﺮدن ﻫﻴﺪروﻛﺮﺑﻦ ﻫﺎﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﻪ ﻣﺤﺪوده آﻟﻮده ﺷﺪه اﺿﺎﻓﻪ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . - ﻧﻮع ﻣﻨﺒﻊ آﺑﻲ در ﺗﻤﺎﻣﻲ ﻣﺤﻴﻂ ﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﻣﻼﺣﻈﺎت اﻳﻤﻨﻲ اﺟﺎزه اﺳﺘﻔﺎده از اﻳﻦ ﻣﻮاد ر ا ﺑﺪﻫﻨﺪ . 1- Eutrophication 2- Natural Microbe Seeding ﭘﻴ ﻮﺳﺖ 4 - ﻣﻌﺮﻓ روش ﻲ و ﻫﺎ اﺑﺰارﻫﺎ ی ﭘﺎﻛﺴﺎز ی ﻣﻮاد یﻫﺎ ﻢﻳﺣﺮ از ﻲﻧﻔﺘ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب 07 / 10 / 94 267 - ﻣﻮارد اﺳﺘﻔﺎده ﺑﺮای ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ ﻧﻴﻤﻪ ﺳﻨﮕﻴﻦ ﺗﺎ ﺳﻨﮕﻴﻦ، ﭘﺲ از اﻧﺠﺎم ﻛﻠﻴﻪ اﻗﺪاﻣﺎت ﺟﻤﻊ آوری ﭘﺎک و ﺳـﺎز ی ﻣـﻮاد و ﺑـﺮای ﻣـﻮاد ﻧﻔﺘـﻲ ﺳﺒﻚ ﻫﻨﮕﺎﻣ ﻛﻪ ﻲ ﻛﺎراﻳﻲ روش ﻫﺎ ی ﺟﻤﻊ آوری یﺳﺎز ﭘﺎک و ﻛﺎﻫﺶ ﻳﺎﺑﺪ ﻣﻲ ، از اﻳﻦ ﻣﻴﻜـﺮوب ﻫـﺎ ﻣـﻲ ﺗـﻮان اﺳـﺘﻔﺎده ﻧﻤـﻮد . ﺑﻬﺘﺮﻳﻦ ﻛﺎراﻳﻲ اﻳﻦ ﻣﻮاد د ر ﻣﻮرد ﺳﻮﺧﺖ ﻫﺎی دﻳﺰﻟﻲ ﺑﺎ ﺳﺎﺧﺘﺎر ﻣﻮﻟﻜﻮﻟﻲ ﻏﻴﺮ درﺷﺖ ﺑﻮده و در ﻣـﻮاﻗﻌﻲ ﻛـﻪ ﺿـﺨﺎﻣﺖ ﻟﻜـﻪ ﻧﻔﺘﻲ زﻳﺎد ﺑﺎﺷﺪ، ﻛﺎراﻳﻲ ﻣﻨﺎﺳﺒﻲ ﻧﺨﻮاﻫﻨﺪ داﺷﺖ . از ﻃﺮﻓﻲ در ﻣﻮرد ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ ﻛﻪ ﺳﺮﻋﺖ ﺗﺒﺨﻴـﺮ ﻫـﺎ آن از ﺳـﺮﻋﺖ ﺗﺠﺰﻳـﻪ ﺑﻴﻮﻟﻮژﻳﻚ ﺑﻴﺶ ﻫﺎ آن ﺗﺮ اﺳﺖ ) ﺑﻨﺰﻳﻦ ( ﺗﻮﺻﻴﻪ ﻧ ﻤﻲ ﺷﻮﻧﺪ . - ﻣﺤﺪودﻳﺖ ﻫﺎی ﺑﻴﻮﻟﻮژﻳﻜﻲ در ﺻﻮرﺗﻲ ﻛﻪ اﻳﻦ ﻣﻴ ﻜﺮوب ﻫﺎ ﺑﻪ ﻫﻤﺮاه ﻛﻮد ﺑﻪ آب اﺿﺎﻓﻪ ﺷﻮﻧﺪ، در آب ﻫﺎی ﻛﻢ ﻋﻤﻖ ﻳـﺎ ﺑﺪﻧـﻪ ﻫـﺎی آﺑـﻲ ﻣﺤـﺪود ﺷـﺪه ) ﺳﺪﻫﺎ و درﻳﺎﭼﻪ ( ﻫﺎ ﺗﻮﺻﻴﻪ ﻧ ﻤﻲ ﺷﻮد ، ﭼﺮا ﻛﻪ در ﺻﻮرت ﺑﺎﻗﻲ ﻣﺎﻧﺪن ﻣﻘﺎدﻳﺮ اﺿﺎﻓﻪ اﻳﻦ ﻣﻮاد، ﻣﻨﺒـﻊ آﺑـﻲ ﻣـﻮرد ﻧﻈـﺮ دﭼـﺎر ﺗﻐﺬﻳﻪ ﮔﺮاﻳﻲ ﻳﺎ ﻣﺴﻤﻮﻳﺖ ﮋهﻳو ﺑﻪ ) در ﺻﻮرت ﻣﺼﺮف آﻣﻮﻧ ﻴﺎک ( ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ . ﻟﺬا اﻧﺠﺎم آزﻣﺎﻳﺸﺎت ﺑﺮای ﺗﻌﻴـﻴﻦ ﻣﻴـﺰان ﺳـﻤﻴﺖ آب در ﻣﺮاﺣﻞ ﻣﺨﺘﻠﻒ اﺳﺘﻔﺎده از اﻳﻦ ﻣﻴﻜﺮوب ﻫﺎ ﺿﺮوری اﺳﺖ . - اﺛﺮات ﻲﻄﻴﻣﺤ ﺴﺖﻳز اﻃﻼﻋﺎﺗﻲ در دﺳﺘﺮس ﻧﻴﺴﺖ . پ.4 - 2 - ﻣﻌﺮﻓﻲ اﺑﺰارﻫﺎی ﭘﺎک یﺳﺎز و ﻧﺤﻮه ﺑﻪ ﻛﺎرﮔﻴﺮی ﻫﺎ آن ﺑﺎﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ اﻳﻦ ﻳﻛﻪ ﻜﻲ از ﻣﻬﻢ ﺗﺮﻳﻦ اﻗﺪاﻣﺎت در زﻣﺎن ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ ﺑﺎ آﻟﻮدﮔﻲ ﻧﻔﺘﻲ در رودﺧﺎﻧـﻪ ﻫـﺎ و درﻳﺎﭼـﻪ ﻫـﺎ، ﺟﻠـﻮﮔﻴﺮی از ﮔﺴﺘﺮش آن و ﻣﺤﺪود ﻛﺮدن آن در ﻳ ﻚ ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺧﺎص اﺳﺖ . روش ﻫﺎی ﻣﺤﺪودﺳﺎزی ﻧﻔﺖ ﺑﺮ روی ﺳﻄﺢ آب رودﺧﺎﻧـﻪ ﻫـﺎ و ﻣﺮاﻛﺰ آﺑﻲ ﺑﻪ دو دﺳﺘﻪ ﻛﻠﻲ ﺗﻔﻜﻴﻚ ﻣﻲ ﺷﻮد . اﻳﻦ دو دﺳﺘﻪ ﻋﺒﺎرﺗﻨﺪ از : روش – ﻫﺎی ﻣﺤﺪودﺳﺎزی ﺑﺎ ﻛﻤﻚ ﺑﻮم ﻫﺎی ﺗﺠﺎری روش – ﻫ ﺎی ﻣﺤﺪودﺳﺎزی ﺻﺤﺮاﻳﻲ ﺑﺎﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻛﺎرﺑﺮدﻫﺎ و وﻳﮋﮔﻲ ﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻣﻨﺎﻃﻖ آﻟﻮده اﻧﻮاع ﻣﺨﺘﻠﻔﻲ از ﺑﻮم ﻫﺎ ﺑﻪ ﺷـﻜﻞ ﺗﺠـﺎری ﺗﻮﻟﻴـﺪ ﺷـﺪه و ﺗﻮﺳـﻂ ﺳﺎزﻣﺎن ﻫﺎی ﻣﺴ ﻮ ول و ﺗﻴﻢ ﻫﺎی ﻋﻤﻠﻴﺎﺗﻲ در زﻣﺎن ﺑﺮوز ﺣﺎدﺛﻪ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮﻧﺪ . در ﺻﻮرﺗﻲ ﻛﻪ اﻳﻦ ﺑﻮم ﻫﺎ ﺑـﻪ ﻫـﺮ دﻟﻴﻠﻲ در دﺳﺘﺮس ﻧﺒﺎﺷﻨﺪ و ﻳﺎ اﻣﻜﺎن اﺳﺘﻔﺎده از آن ﻫﺎ در آن ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺧﺎص ) ﺑﻪ دﻟﻴﻞ دﺷﻮاری دﺳﺘﺮﺳﻲ و ﭘﻮﺷـﺶ ﮔﻴـﺎﻫﻲ ﻣﻨﻄﻘﻪ و ...( وﺟﻮد ﻧﺪاﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ، از اﻣﻜﺎﻧﺎت در اﺧﺘﻴﺎر ) ﻃﺒﻴﻌﻲ و ﻏﻴﺮﻃﺒﻴﻌﻲ ( ﺑﺎﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ وﻳﮋﮔـﻲ ﻫـﺎی ﻫـﺮ ﻣﻨﻄﻘـﻪ اﺳـﺘﻔﺎده ﻣﻲ ﺷﻮد و ﻣﻮاﻧﻌﻲ در ﻣﻘﺎﺑـﻞ ﮔﺴـﺘﺮش آﻟـﻮدﮔﻲ در ﻣﻨﻄﻘـﻪ اﻳﺠـﺎد ﻣـﻲ ﺷـﻮﻧﺪ ﻛـﻪ ﺑـﻪ اﻳـ ﻦ روش ﻫـﺎ، روش ﻫـﺎی ﺻـﺤﺮاﻳﻲ ﻣﺤﺪودﺳﺎزی ﻧﻔﺖ ﮔﻔﺘﻪ ﻣﻲ ﺷﻮد . 268 07 / 10 / 94 دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﭘﻴﺸﮕﻴﺮی و ﺑﺤﺮان ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔﻲ ﻫﺎی ﻧﻔﺘﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ و درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ ﻣﺰاﻳﺎ و ﻣﻌﺎﻳﺐ ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ اﺳﺘﻔﺎده از ﺑﻮم ﻫﺎی ﺗﺠﺎری و روش ﻫﺎی ﻣﺤﺪودﺳﺎزی ﺻﺤﺮاﻳﻲ در ﺟﺪول )پ.4 - 1( اراﺋـﻪ ﺷـﺪه اﺳﺖ . ﺟﺪول پ.4 - 1 - ﻣﺰاﻳﺎ و ﻣﻌﺎﻳﺐ اﺳﺘﻔﺎده از اﻳﻦ ﺑﻮم ﻫﺎی ﺗﺠﺎری و روش ﻫﺎی ﻣﺤﺪودﺳﺎزی ﺻﺤﺮاﻳﻲ روش ﻣﺰاﻳﺎ ﻣﻌﺎﻳﺐ ﺑﻮم ﻫﺎی ﺗﺠﺎری ﺳﻬﻮﻟﺖ ﺑﻪ ﻛﺎرﮔﻴﺮی در اﻛﺜﺮ ﻣﻨﺎﻃﻖ ﻛﺎرﻛﺮد ﺧﻮب و ﻛﺎراﻳﻲ ﺑﺎﻻ در ﻣﺤﺪودﺳﺎزی ﻗﺎﺑﻠﻴﺖ اﺳﺘﻔﺎده ﻣﺠﺪد در اﻛﺜﺮ ﺣﻮادث ﻧﮕﻪ داری و اﻧﺒﺎر ﻛﺮدن ﻫﺎ ﺑﻮم ﻋﺪم ﻛﺎراﻳﻲ در ﺑﺎد ﺷﺪﻳﺪ، اﻣﻮاج و ﺟﺮﻳﺎن ﺗﻨﺪ آب ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎی رﻓﻊ آﻟﻮدﮔﻲ ﻧﻔﺖ ﭼﺴ ﺒ ﻴﺪه ﺑﻪ ﺑﻮم ﻫﺎ ﻣﺸﻜﻼت ﻧﺎﺑﻮد ﻛﺮدن ﺑﻮم ﻫﺎی آﻟﻮده ﺷﺪه ﻣﺤﺪودﺳﺎزی ﺻﺤﺮاﻳﻲ در اﻏﻠﺐ ﺣﻮادث اﻳﻦ ﻣﻮاد و اﺑﺰارﻫﺎ در اﺧﺘﻴﺎر ﻫﺴﺘﻨﺪ در اﻏﻠﺐ ﻣﻮارد ﺗﺠﻬﻴﺰات ﺗﺨﺼﺼﻲ زﻳﺎدی ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز ﻧﻴﺴﺖ اﻓﺮاد در ﻣﺤﻞ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﻨﺪ از اﻳﻦ ﻣﻮاد ﺑﻪ ﺳﻬﻮﻟﺖ اﺳﺘﻔﺎده ﻧﻤﺎﻳﻨﺪ رﻓﻊ آﻟﻮدﮔﻲ ﺠﺎدﻳا ﺷﺪه ﺑﺮای ﻣﻮاد ﺑﻪ ﻛﺎر رﻓﺘﻪ ﻏﻴﺮ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﻣﺸﻜﻼت ﻧﺎﺑﻮد ﻛﺮدن و از ﺑﻴﻦ ﺑﺮدن ﻣﻮاد آﻟﻮده وﺟﻮد دارد اﻳﻦ روش ﺑﻪﻫﺎ ﺻﻮرت ﻣﻮﻗﺖ ﻫﺴﺘﻨﺪ پ.4 - 2 - 1 - روش ﻫﺎی ﺻﺤﺮاﻳﻲ ﻣﺤﺪودﺳﺎزی ﻧﻔﺖ ﻋﻼوه ﺑﺮ اﺳﺘﻔﺎده از ﺑﻮم ﻫﺎی ﺗﺠﺎری روش ﻫﺎی ﻣﺘﻌﺪد دﻳﮕﺮی ﻧﻴﺰ ﺑﺎﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ وﻳﮋﮔﻲ ﻫﺎی ﻧﻔﺖ آﻟﻮده و ﻣﻨﺎﻃﻖ آﻟﻮده ﺷـﺪه ﻳﺎ در ﻣﻌﺮض آﻟﻮدﮔﻲ وﺟﻮد دارد ﻛﻪ روش ﻫﺎی ﺻﺤﺮاﻳﻲ ﻣﺤﺪودﺳﺎزی ﻧﻔﺖ ﻧﺎم دارﻧﺪ . اﻳﻦ روش ﻫﺎ ﺑﺎﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ اﻳﻦ ﻛﻪ ﺑﺎ ﺣﺪاﻗﻞ اﻣﻜﺎﻧﺎت در اﺧﺘﻴﺎر و ﻳﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﻣﻮاﻧﻊ و اﻣﻜﺎﻧﺎت ﻃﺒﻴﻌﻲ ﻛﻪ در ﻣﻨﻄﻘﻪ وﺟﻮد دارد، اﻧﺠﺎم ﻣﻲ ﺷـﻮﻧﺪ ﺑـﻪ اﻳـﻦ ﻧـﺎم ﻣﺸـﻬﻮر ﻫﺴﺘﻨﺪ . ﻣﻬﻢ ﺗﺮﻳﻦ روش ﻫﺎی ﺻﺤﺮاﻳﻲ ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ ﺑﺎ ﮔﺴﺘﺮش و ﻣﺤﺪودﺳﺎزی ﻧﻔﺖ ﻋﺒﺎرﺗﻨﺪ از : – ا ﺳﺘﻔﺎده از ﺑﻮم ﻫﺎی اﺑﺘﻜﺎری ) ﭘﻮﺷﺶ ﻫﺎی ﭘﻼﺳﺘﻴﻜﻲ و ﺷﻠﻨﮓ ﻫﺎی آﺗﺶ ﻧﺸﺎﻧﻲ ( – اﺳﺘﻔﺎده از ﺷﺎخ و ﺑﺮگ درﺧﺘﺎن و اﻳﺠﺎد ﻣﻮاﻧﻊ – اﺳﭙﺮی آب ﺑﺮای ﻣﺤﺪود ﻛﺮدن ﻟﻜﻪ ﻧﻔﺖ ﺑﺮ ﺳﻄﺢ آب ﻓﻨﺲ – ﻫﺎی ﺟﺪاﺳﺎزی ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﻋﻠﻒ ﻫﺎ و ﮔﻴﺎﻫﺎن و ﺷﺎخ و ﺑﺮگ – ﺳﺪﻫﺎی ﻛﻮﺗﺎه ﻋﺒﻮر ﺟﺮﻳﺎن از زﻳﺮ ﺳﺪ1 – ﺳﺪﻫﺎی ﭘﻼﺳﺘﻴﻜﻲ2 در ﺗﺼﺎوﻳﺮ زﻳﺮ ﺑﺮﺧﻲ روش از ﻫﺎی ﺻﺤﺮاﻳﻲ ﻣﺤﺪودﺳﺎزی ﻧﻔﺖ در ﻛﻪ ﺻﻮرت ﻓﻘﺪان ﺗﺠﻬ ﻴ ﺰات، ﻣﺸﺎﻫﺪه ﻣﻲ ﺷﻮد . 1- Under Flow Dams 2- Weir Dams ﭘﻴ ﻮﺳﺖ 4 - ﻣﻌﺮﻓ روش ﻲ و ﻫﺎ اﺑﺰارﻫﺎ ی ﭘﺎﻛﺴﺎز ی ﻣﻮاد یﻫﺎ ﻢﻳﺣﺮ از ﻲﻧﻔﺘ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب 07 / 10 / 94 269 ﺷﻜﻞ پ.4 - 5 - ﻧﻤﻮﻧﻪ ای از اﻳﺠﺎد ﺑﻮم ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﺣﺪاﻗﻞ ﺗﺠﻬﻴﺰات در اﺧﺘﻴﺎر ) ﻧﺎﻳﻠﻮن و ﺷﻠﻨﮓ آﺗﺶ ﻧﺸﺎﻧﻲ ( ﺷﻜﻞ پ.4 - 6 - اﻳﺠﺎد ﻣﺎﻧﻊ ﺑﺮای ﮔﺴﺘﺮش آﻟﻮدﮔﻲ ﺑﺎ ﻛﻤﻚ آب ﺑ ﻨﺪﻫﺎی ﻣﻮﻗﺖ و ﺧﺎﺷﺎک ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺷﻜﻞ پ.4 - 7 - اﻳﺠﺎد ﺳﺪﻫﺎی ﻛﻮﺗﺎه و ﻣﺤﺪود ﻛﺮدن ﮔﺴﺘﺮش ﻧﻔﺖ ﺑﻪ ﻣﻨﺎﻃﻖ ﻣﺨﺘﻠﻒ و ﻋﺒﻮر ﺟﺮﻳﺎن از زﻳﺮ آن 270 07 / 10 / 94 دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﭘﻴﺸﮕﻴﺮی و ﺑﺤﺮان ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔﻲ ﻫﺎی ﻧﻔﺘﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ و درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ ﺷﻜﻞ پ.4 - 8 - ﻧﻤﻮﻧﻪ ای از اﺣﺪاث ﺳﺪﻫﺎی ﻛﻮﺗﺎه ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﻋﺒﻮر ﺟﺮﻳﺎن و ﻣﻤﺎﻧﻌﺖ از ﻋﺒﻮر آﻟﻮدﮔ ﻲ ﺷﻜﻞ پ.4 - 9 - اﺳﺘﻔﺎده از ﺣﺼﺎر ﻫﺎی ﻓﻠﺰی و ﮔﻴﺎﻫﺎن ﺑﺮای ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی از ﮔﺴﺘﺮش آﻟﻮدﮔﻲ ﭘﻴ ﻮﺳﺖ 4 - ﻣﻌﺮﻓ روش ﻲ و ﻫﺎ اﺑﺰارﻫﺎ ی ﭘﺎﻛﺴﺎز ی ﻣﻮاد یﻫﺎ ﻢﻳﺣﺮ از ﻲﻧﻔﺘ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب 07 / 10 / 94 271 ﺷﻜﻞ پ.4 - 10 - اﺳﺘﻔﺎده از ﺣﺼﺎر ﻫﺎی ﻓﻠﺰی و ﮔﻴﺎﻫﺎن ﺑﺮای ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی از ﮔﺴﺘﺮش آﻟﻮدﮔﻲ ﺷﻜﻞ پ.4 - 11 - ﻣﺤﺪود ﻛﺮدن آﻟﻮدﮔﻲ ﻧﻔﺘﻲ در ﻳ ﻚ ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺧﺎص ﺑﺎ ﻛﻤﻚ ﻓﺸﺎر آب ﺷﻜﻞ پ.4 - 12 - ﻣﺤﺪود ﻛﺮدن آﻟﻮدﮔﻲ ﻧﻔﺘﻲ در ﻳ ﻚ ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺧﺎص ﺑﺎ ﻛﻤﻚ ﻓﺸﺎر آب 272 07 / 10 / 94 دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﭘﻴﺸﮕﻴﺮی و ﺑﺤﺮان ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔﻲ ﻫﺎی ﻧﻔﺘﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ و درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ ﺷﻜﻞ پ.4 - 13 - اﺳﺘﻔﺎده از ﺷﺎخ و ﺑﺮگ درﺧﺘﺎن ﺑﺮای ﻣﺤﺪود ﻛﺮدن آﻟﻮدﮔﻲ و ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی از ﮔﺴﺘﺮش ﺑﻴﺶ ﺗﺮ پ.4 - 2 - 2 - ﻣﺤﺪودﺳﺎزی ﻧﻔﺖ ﺗﻮﺳﻂ ﻫﺎی ﺑﻮم ﺗﺠﺎری ﺑﻮم ﻫﺎی ﺗﺠﺎری از ﻣﻬﻢ ﺗﺮﻳﻦ و ﭘﺮﻛﺎرﺑﺮدﺗﺮﻳﻦ اﺑﺰارﻫﺎی ﻣﺤﺪودﺳﺎزی ﻧﻔﺖ و ﺟﻤﻊ آوری از آن ﺳﻄﺢ رودﺧﺎﻧـﻪ و ﻫـﺎ ﻣﺮاﻛـﺰ آﺑﻲ ﻫﺴﺘﻨﺪ . ﻣﻬﻢ ﺗﺮﻳﻦ دﻻﻳﻞ ﺑﻪ ﻛﺎرﮔﻴﺮی ﺑﻪ ﻫﺎ ﺑﻮم 3 دﻟﻴﻞ ﻋﻤﺪه اﺳﺖ زﻳﺮ : – ﻣﺤﺎﻓﻈﺖ از ﻣﻨﺎﻃﻖ ﻳﻜﻲ : ﻣﻬﻢ از ﺗﺮﻳﻦ ﻛﺎرﺑﺮدﻫﺎی ﺑﻮم، ﻣﺤﺎﻓﻈـﺖ ﻣﻨـﺎﻃﻖ ﺳـﺎﺣﻠﻲ، ﺣﺎﺷـﻴﻪ رودﺧﺎﻧـﻪ ﻫـﺎ، ﻧﻬﺮﻫـﺎ، ﺗﺎﻻب و ﻫﺎ ﺳﺎﻳﺮ ﻣﻨﺎﺑﻊ از آﺑﻲ آﻟﻮده ﺷﺪن اﺳﺖ . – ﻣﻨﺤﺮف ﻛﺮدن ﺣﺮﻛﺖ ﻟﻜﻪ ﻧﻔﺖ ﺑﻮم : ﻫﺎ ﻫﻢ ﭼﻨﻴﻦ ﺑﻪ ﻣﻨﻈـﻮر ﻣﻨﺤـﺮف ﻛـﺮدن ﺟﺮﻳـﺎن ﻟﻜـﻪ ﻧﻔﺘـﻲ از ﻳـﻚ ﺳـﻤﺖ رودﺧﺎﻧﻪ ﺑﻪ ﺳﻤﺖ دﻳﮕﺮ و ﺑﻪ ﻳﺎ ﺳﻤﺖ ﻣﺤﻠﻲ ﻗﺒﻞ از ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺑﺮای ﺷﺪه ﺟﻤﻊ آوری ﻧﻔـﺖ، ﻳـﺎ و ﺟﻠـﻮﮔﻴﺮی آﻟـﻮدﮔﻲ ﺟﺰﻳﺮه و ﻫﺎ ﻫﺎی ﺳﺎزه ﻧﺰدﻳﻚ ﺑﻪ رودﺧﺎﻧﻪ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮﻧﺪ . – ﺟﻤﻊ آوری ﻧﻔﺖ ﺳﻄﺤﻲ ﺑﻮم : ﮔﺬاری ﺗﺎﺛﻴﺮ زﻳﺎدی در ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺟﻤﻊ ﻛﺮدن ﻧﮕﻪ و داﺷﺘﻦ ﻧﻔﺖ در ﺳﻄﺢ در آب ﻳـﻚ ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺧﺎص ﺑﺮای ﺳﻬﻮﻟﺖ ﺟﻤﻊ آوری ﺑﺎ ) آن ﻛﻤﻚ روش ﻫﺎی ﻣﺘﻨﻮع ﺟﻤﻊ آوری ﻧﻔﺖ ( دارد . اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻨﺎﺳﺐ و ﻣ ﻮ ﺛﺮ از ﺑﻮم ﻫﺎ ﺳﺒﺐ ﻣﻲ ﺷﻮد ﺗﺎ ﻣﺴﻴﺮ ﺣﺮﻛﺖ آﻟﻮدﮔﻲ در ﺳﻄﺢ آب ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻳﺎﻓﺘﻪ ﻳﺎ ﺟﻬﺖ ﺣﺮﻛﺖ آن ﺑﻪ ﺳﻤﺘﻲ دﻳﮕﺮ از رودﺧﺎﻧﻪ ﺣﺮﻛﺖ ﺷﻮد . در اﻳﻦ ﺷﺮاﻳﻂ ﻣﻨﺎﻃﻖ ﺣﺴﺎس ) از ﻧﻈﺮ زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄـﻲ ﻳـﺎ اﻗﺘﺼـﺎدی و اﺟﺘﻤـﺎﻋﻲ در ( ﻛﻨﺎره ﻫﺎی رودﺧﺎﻧﻪ از آﻟﻮدﮔﻲ ﻣﺤﻔﻮظ ﻣﺎﻧﺪه و آﻟﻮدﮔﻲ در ﻣﻨﺎﻃﻖ ﭘﻴﺶ از ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺷـﺪه ﺟﻤـﻊ آوری ﺷـﺪه آن در و ﻣﺤـﻞ ﻫـﺎ ﺗﻮﺳﻂ اﺑﺰارﻫﺎی ﻣﺨﺼﻮص ﺟﻤﻊ آوری ﻣﻲ ﺷﻮد ﻫﺎ ﺑﻮم . ﺳﺒﺐ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ ﻧﻔﺖ ﺗﺎ ﻧﺸﺖ روی ﺑﺮ ﺷﺪه آب راﺣﺖ ﺗﺮ ﺟﻤﻊ آوری .ﺷﻮد ﺗﻼش ﺑﺮای ﻫﺎ ﺟﻤﻊ آوری ﻧﻔﺖ ﻳﻚ در ﻣﺤﺪوده ﻛﻮﭼﻚ ﺗﺮ ﻣﺘﻤﺮﻛﺰ ﺷـﻮد از و ﮔﺴـﺘﺮش ﺑـﻪ آن ﺳـﺎﻳﺮ ﻣﻨـﺎﻃﻖ ﺟﻠـﻮﮔﻴﺮی ﻣﻲ ﻧﻤﺎﻳﻨﺪ . ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ اﺳﺘﻔﺎده ﺑﻪ ﻫﺎ آن از ﺷﻜﻞ ﻣﻨﺎﺳﺐ و ﻣﻮ ﺛﺮ، ﺳﺒﺐ ﻣﺤﺎﻓﻈﺖ ﻣﻨﺎﻃﻖ ﺣﺴﺎس ﻣﺎﻧﻨﺪ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ، درﻳﺎﭼﻪ و ﻫـﺎ ﻧﻬﺮﻫﺎ و ﺳﺎﻳﺮ ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻳﺎ و آﺑﻲ ﺳﺎﻳﺖ ﻫﺎی ﺗﺎرﻳﺨﻲ و ﺑ ﺎﺳﺘﺎﻧﻲ ﻣﻲ ﮔﺮدد ﺑﻪ . ﻫﻤﻴﻦ دﻟﻴﻞ در ﻫﺎ ﺑﻮم ﻋﻤﻠﻴﺎت ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ ﺑﺎ آﻟﻮدﮔﻲ ﻧﻔﺘﻲ ﻛﺎرﺑﺮد وﺳﻴﻌﻲ دارﻧﺪ در . ﺗﺼﺎوﻳﺮ روش زﻳﺮ ﻫﺎی ﺑﻪ ﻛﺎرﮔﻴﺮی ﻫﺎی ﺑﻮم ﺗﺠﺎری ﻣﺸﺎﻫﺪه ﻣﻲ .ﺷﻮد ﭘﻴ ﻮﺳﺖ 4 - ﻣﻌﺮﻓ روش ﻲ و ﻫﺎ اﺑﺰارﻫﺎ ی ﭘﺎﻛﺴﺎز ی ﻣﻮاد یﻫﺎ ﻢﻳﺣﺮ از ﻲﻧﻔﺘ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب 07 / 10 / 94 273 ﺷﻜﻞ پ.4 - 14 - اﺳﺘﻔﺎده از ﻫﺎ ﺑﻮم ﺑﺮای ﻣﺤﺎﻓﻈﺖ از ﻣﻨﺎﻃﻖ ﺣﺴﺎس ) ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺑﺎ ﭘﻮﺷﺶ ﮔﻴﺎﻫﻲ ﻳﺎ ﻣﻨﺎﻃﻖ زﻳﺴﺖ ﺣﻴﻮاﻧﺎت ( ﺷﻜﻞ پ.4 - 15 - اﺳﺘﻔﺎده از ﻫﺎ ﺑﻮم ﺑﺮای ﻣﺤﺎﻓﻈﺖ از ﻣﻨﺎﻃﻖ ﺣﺴﺎس ) ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺗﺎﻧﻚ ﻫﺎی ذﺧﻴﺮه ( آب ﺷﻜﻞ پ.4 - 16 - اﻧﺤﺮاف ﻣﺴﻴﺮ ﻟﻜﻪ ﻧﻔﺘﻲ ﺑﻪ ﺳﻤﺖ دﻳﮕﺮ رودﺧﺎﻧﻪ ﺑﺎ ﻛﻤﻚ ﻫﺎی ﺑﻮم ﺗﺠﺎری 274 07 / 10 / 94 دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﭘﻴﺸﮕﻴﺮی و ﺑﺤﺮان ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔﻲ ﻫﺎی ﻧﻔﺘﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ و درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ ﺷﻜﻞ پ.4 - 17 - ﻣﺤﺪود ﺳﺎزی و ﺟﻤﻊ آوری ﻫﺎی ﻟﻜﻪ ﻧﻔﺘﻲ ﺑﺎ ﻛﻤﻚ ﺑﻮم ﻫﺎ در ﻳﻚ ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺧﺎص از رودﺧﺎﻧﻪ پ.4 - 2 - 2 - 1 - ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن و اﺟﺰای اﺻﻠﻲ یﻫﺎ ﺑﻮم ﺗﺠﺎری در ﺗﺼﻮﻳﺮ زﻳﺮ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن ﻳﻚ ﺑﻮم و ﺳﻪ ﺟﺰ ﻣﻬﻢ آن ﻣﺸﺎﻫﺪه ﻣﻲ ﺷﻮد . اﻳﻦ ﺳﻪ ﺟﺰ ﻋﺒﺎرﺗﻨﺪ از : – ﻋﻀﻮ ﺷﻨﺎور اﻳﻦ : ﻋﻀﻮ ﻛﻪ درون ﭘﻮﺷﺶ ﻧﺎﻳﻠﻮﻧﻲ ﻗﺮار ﺑﻮم دارد از ﺟﻨﺴﻲ اﻧﺘﺨﺎب ﻣﻲ ﺑـﻪ ﻛﻪ ﺷﻮد راﺣﺘـﻲ روی ﺑـﺮ آب ﺷﻨﺎور ﺑﺎﺷﺪ . ﺑﺎل – ﻧﻘﺶ : ﻣﻬﺎر ﻟﻜﻪ ﻧﻔﺘﻲ ﺑﺮ ﻋﻬﺪه اﺳﺖ ﺑﺎل ﺑﻮم ﺑﺎل و اﺟﺎزه ﻧﻤﻲ دﻫﺪ ﻛﻪ ﻟﻜـﻪ ﻧﻔﺘـﻲ از زﻳـﺮ آن ﻋﺒـﻮر ﻧﻤﺎﻳـﺪ در . آب ﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﺟﺮﻳﺎن ﺗﻨﺪی دارﻧﺪ یﻫﺎ ﻟﻜﻪ ﻧﻔﺘﻲ از ﺑﻮم ﺑﺎل زﻳﺮ ﻋﺒﻮر ﻣﻲ ﻧﻤﺎﻳﻨﺪ . – وزﻧﻪ ﻣﻬﺎر در : اﻧﺘﻬﺎی ﻗﺮار ﺑﻮم ﺑﺎل دارد ﺑﺮای و اﻓﺰاﻳﺶ وزن و ﺑﺎل اﺳﺘﻘﺮار ﻋﻤﻮدی آن ﺑﻪ ﻛﺎر . رود ﻣﻲ ﻫﺴﺘﻪ ﺷﻨﺎور ﺑﺎل وزﻧﻪ ﻣﻬﺎر ﭘﻮﺷﺶ ﻧﺎﻳﻠﻮﻧﻲ ﺷﻜﻞ پ.4 - 18 - ﺑﺨﺶ ﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن ﺑﻮم ﻫﺎی ﺗﺠﺎری ﭘﻴ ﻮﺳﺖ 4 - ﻣﻌﺮﻓ روش ﻲ و ﻫﺎ اﺑﺰارﻫﺎ ی ﭘﺎﻛﺴﺎز ی ﻣﻮاد یﻫﺎ ﻢﻳﺣﺮ از ﻲﻧﻔﺘ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب 07 / 10 / 94 275 ﻫﺎ ﺑﻮم ﺑﺮای اﺳﺘﻔﺎده در ﻣﺤﻴﻂ ﻃﺒﻴﻌﺖ ﺑﺎﻳﺪ در ﻫﺎ ﻃﻮل ی ﻣﺨﺘﻠﻔﻲ ﺗﻬﻴﻪ و ﺑﻪ ﻳﻜﺪﻳﮕﺮ ﻣﺘﺼﻞ ﺷﻮﻧﺪ و ﺳﭙﺲ ﺗﻮﺳﻂ ﻫﺎ ﻛﺎﺑﻞ ﻳﺎ ﻃﻨﺎب ﻫﺎﻳﻲ ﺑﻪ ﺗﻜﻴﻪ ﮔﺎه ﻫﺎﻳﻲ در ﺳﺎﺣﻞ ﻳﺎ و ﺳﺎزه ﻫﺎﻳﻲ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﭘﺎﻳﻪ ﻫﺎ ﭘﻞ ﻣﺤﻜﻢ ﺷﻮﻧﺪ ﻦﻳا ﻏﻴﺮ در . ﺻـﻮرت ﻛـﺎرﺑﺮد ﻣﻨﺎﺳـﺒﻲ ﻧﺨﻮاﻫﻨﺪ داﺷﺖ ﻧﻔﺖ و ﻫﺎ آن از ﻋﺒﻮر ﺧﻮاﻫﺪ ﻛﺮد . ﻣﻬﻢ ﺗﺮﻳﻦ اﺟﺰای ﺑﻪ ﺑﻮم ﺷﺮح ﻣﻲ زﻳﺮ ﺑﺎﺷﻨﺪ : – ﻋﻀﻮ ﺷﻨﺎور – ﭘﻮﺷﺶ ﻧﺎﻳﻠﻮﻧﻲ – درزﻫﺎی اﺗﺼﺎل ﻫﺎ وزﻧﻪ – ﻫﺎی ﻛﺎﺑﻞ – ﻛﺸﺶ ﺷﻜﻞ پ.4 - 19 - اﻧﻮاع ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻫﺎی ﺑﻮم ﺗﺠﺎری ﺑﺮای اﺳﺘﻔﺎده در درﻳﺎﻫﺎ و رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ ﻫﺎی ﺑﻮم ﺗﺠﺎری ﺑﻪ ﻛﻠﻲ ﻃﻮر ﺑﻪ اﺷﻜﺎل زﻳﺮ ﻃﺒﻘﻪ ﻣﻲ یﺑﻨﺪ ﺷﻮﻧﺪ : ﺑﻮم – ﻫﺎی ﺷﻨﺎور ﺑﻮم – ﻫﺎی ارﺗﺠﺎﻋﻲ ﺑﻮم – ﻫﺎی ﺑﺎدی ﺑﻮم – ﻫﺎی ﺿﺪ ﺣﺮ ﻳﻖ ﺑﻮم – ﻫﺎی آب ﺑ ﻨﺪ ﺳﺎﺣﻞ ﺑﻮم – ﻫﺎی ﺟﺎذب ﻧﻔﺖ ﻧﻤﻮﻧﻪ ﻫﺎﻳﻲ اﻳﻦ از رد ﻫﺎ ﺑﻮم ﺗﺼﺎوﻳﺮ زﻳﺮ ﻣﺸﺎﻫﺪه ﻣﻲ .ﺷﻮد 276 07 / 10 / 94 دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﭘﻴﺸﮕﻴﺮی و ﺑﺤﺮان ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔﻲ ﻫﺎی ﻧﻔﺘﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ و درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ ﺷﻜﻞ پ.4 - 20 - ﻧﻤﻮﻧﻪ ای از ﺑﻮم ﻫﺎی ﻣﻬﺎر آﻟﻮدﮔﻲ ﻧﻔﺘﻲ ﺷﻜﻞ پ.3 - 21 - ﻧﻤﻮﻧﻪ یﻫﺎ ﺑﻮم از ای ارﺗﺠﺎﻋﻲ ﺷﻜﻞ پ.4 - 22 - ﻧﻤﻮﻧﻪ یﻫﺎ ﺑﻮم از ای ﺑﺎدی ﭘﻴ ﻮﺳﺖ 4 - ﻣﻌﺮﻓ روش ﻲ و ﻫﺎ اﺑﺰارﻫﺎ ی ﭘﺎﻛﺴﺎز ی ﻣﻮاد یﻫﺎ ﻢﻳﺣﺮ از ﻲﻧﻔﺘ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب 07 / 10 / 94 277 ﺷﻜﻞ پ.4 - 23 - ﻧﻤﻮﻧﻪ از ای ﻫﺎ ﺑﻮم ی ﻣﺨﺼﻮص ﺳﺎﺣﻞ ﺷﻜﻞ پ.4 - 24 - ﻧﻤﻮﻧﻪ از ای ﻫﺎ ﺑﻮم ی ﺿﺪ ﺣﺮﻳﻖ ﺷﻜﻞ پ.4 - 25 - ﻧﻤﻮﻧﻪ یﻫﺎ ﺑﻮم از ای ﺟﺬب ﻛﻨﻨﺪه ﻧﻔﺖ 278 07 / 10 / 94 دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﭘﻴﺸﮕﻴﺮی و ﺑﺤﺮان ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔﻲ ﻫﺎی ﻧﻔﺘﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ و درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ ﺷﻜﻞ پ.4 - 26 - ﺑﻪ ﻛﺎرﮔﻴﺮی ﺑﻮم ﻫﺎ در ﻧﻬﺮﻫﺎی ﻛﻮﭼﻚ ﺑﺮای ﻣﺤﺪودﺳﺎزی ﺟﺮﻳﺎن ﻧﻔﺖ ﺷﻨﺎور ﺷﻜﻞ پ.4 - 27 - ﺑﻪ ﻛﺎرﮔﻴﺮی ﺑﻮم ﻫﺎ در ﻧﻬﺮﻫﺎ و رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎی ﺑﺰرگ ﺑﺮای ﻣﺤﺪودﺳﺎزی ﺟﺮﻳﺎن ﻧﻔﺖ ﺷﻨﺎور پ.4 - 2 - 3 - روش ﻫﺎ ی ﺑﻮم ﮔﺬاری در رودﺧﺎﻧﻪ و ﻫﺎ درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ اﻳﻦ ﻛﻪ ﻫﺮ ﺣﺎدﺛﻪ ﻧﺸﺖ ﺑﻪ درون رودﺧﺎﻧﻪ ﻳﻚ ﺣﺎدﺛﻪ ﻣﻨﺤﺼﺮ ﺑﻪ ﻓﺮد اﺳـﺖ، ﻣﻼﺣ ﻈـ ﺎت ﻣﺘﻌـﺪدی در ﻫﻨﮕـﺎم اﺳﺘﻔﺎده از ﺑﻮم ﻫﺎ ﺑﺎﻳﺪ در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﻮد ﺑﻪ . ﻋﻨﻮان ﻧﻤﻮﻧﻪ ﻣﻲ ﺗﻮان ﺑﻪ ﻣﻮارد زﻳﺮ اﺷﺎره ﻛﺮد : – آﻳﺎ اﻳﻦ روش اﺳﺘﻔﺎده از ﺑﻮم ﻫﺎ در اﻳﻦ ﺣﺎدﺛﻪ ﻋﻤﻠﻲ اﺳﺖ و ﺟﻮاب ﻣﻲ دﻫﺪ؟ – در ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ ﺑﺎ ﺗﻼش ﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ اﻧﺠﺎم ﻣﻲ دﻫﻴﻢ، ر وش اﻧﺘﺨﺎب ﺷﺪه ﭼﻘﺪر ﻣﺆﺛﺮ اﺳﺖ؟ – ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ وﻳﮋﮔﻲ ﻫﺎی ﻣﻨﻄﻘﻪ ﭼﻪ روش ﻫﺎی ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ دﻳﮕﺮی وﺟﻮد دارد؟ – اﺛﺮات ﻣﻨﻔﻲ روش اﻧﺘﺨﺎب ﺷﺪه ﺑﺮ ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ ﭼﻘﺪر اﺳﺖ؟ – آﻳﺎ ﻣﻨﺎﻃﻖ ﺣﺴﺎس اﻗﺘﺼﺎدی و اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ در ﻣﺴﻴﺮ آﻟﻮدﮔﻲ وﺟﻮد دارد؟ در – زﻣﺎن ﺑﻪ ﻛﺎرﮔﻴﺮی اﻳﻦ روش ﭼﻪ ﻣﻘﺪار آﻟﻮدﮔﻲ ﺑﺎﻳﺪ ﺟﻤﻊ آوری ﺷﻮد؟ ﭘﻴ ﻮﺳﺖ 4 - ﻣﻌﺮﻓ روش ﻲ و ﻫﺎ اﺑﺰارﻫﺎ ی ﭘﺎﻛﺴﺎز ی ﻣﻮاد یﻫﺎ ﻢﻳﺣﺮ از ﻲﻧﻔﺘ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب 07 / 10 / 94 279 از اﻳﻦ رو در زﻣﺎن اﻧﺘﺨﺎب روش ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ ﻧﻴﺰ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ ﻣﻮارد ﻣﻬﻤﻲ ﺗﻮﺟﻪ داﺷﺖ . ﻣﻬﻢ ﺗﺮﻳﻦ ﻋﻮاﻣـﻞ ﻣـ ﻮ ﺛﺮ در اﻧﺘﺨـﺎب روش ﺑﻮم ﮔﺬاری ﺑﺮای ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ ﻋﺒﺎرﺗﻨﺪ : از ﻧﻮع – رودﺧﺎﻧﻪ ﻳﺎ ﻣﻨﺒﻊ آﺑﻲ – ﺳﺮﻋﺖ ﺣﺮﻛﺖ آب در آن ﺳﺎﺧ – ﺘﺎر و وﻳﮋﮔﻲ ﻣﻨﺎﻃﻖ ﺳﺎﺣﻠﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﻋﻤﻖ – آب رودﺧﺎﻧﻪ ﻳﺎ درﻳﺎﭼﻪ – ﺗﺠﻬﻴﺰات ﻣﻮﺟﻮد و در اﺧﺘﻴﺎر – ﻣﻴﺰان ﻧﻔﺖ ﻧﺸﺖ ﺷﺪه ﻧﻴﺮ – وی اﻧﺴﺎﻧﻲ در اﺧﺘﻴﺎر – وﺿﻌﻴﺖ ﺟﻮی – ﻓﺼﻞ ﺳﺎل ... ، ﻫﺮ ﻳﻚ از ﻋﻮاﻣﻞ ﻓﻮق در ﻧﺤﻮه ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ ﺑﺎ ﺣﺎدﺛﻪ ﺑﻪ ) ﻋﻨﻮان ﻣﺜﺎل در اﻧﺘﺨﺎب ﻧﺼﺐ و و ﻫﺎ ﺑﻮم ﺟﻤﻊ آوری ﻧﻔـﺖ ﻧﺸـﺖ ﺷـﺪه ﺗﺎﺛﻴﺮ دارﻧﺪ . ﻋﻮاﻣﻞ اول دوم و ﻳﻌﻨﻲ ﻧـﻮع ﻣﻨﺒـﻊ آﺑـﻲ و ﺳـﺮﻋﺖ ﺣﺮﻛـﺖ آن در آب ﺗـﺎﺛﻴﺮ ﺑﺴـﻴﺎر زﻳـﺎدی در ﻧﺤـﻮه ﻧﺼـﺐ و ﺑﻪ ﻛﺎرﮔﻴﺮی ﻫﺎ ﺑﻮم دارد در . رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﺳﺮﻋﺖ زﻳﺎد آب اﺳﺖ ﻧﺼﺐ ﺑﺎ ﺑﻮم رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎﻳﻲ ﻫﺎ آن در ﻛﻪ ﺟﺮﻳﺎن آب ﻛﻨـﺪﺗﺮ اﺳﺖ ﺗﻔﺎوت دارد ﺑﻪ . در ﻛﻪ یا ﮔﻮﻧﻪ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﺳﺮﻋﺖ ﺟﺮﻳﺎن ﻫﺎ آن در آب ﺳﺮﻳﻊ اﺳﺖ، ﻧﺼﺐ ﺑﺎﻳﺪ ﻫﺎ ﺑﻮم ﺑﺎ ﺗﻜﻨﻴﻚ ﻫﺎی ﻣﺘﻔﺎوﺗﻲ ﻫﻤﺮاه اﺳﺖ . ﻧﻴﺮوی اﻧﺴﺎﻧﻲ آﻣﻮزش ﻧﻴﺰ و ﺪهﻳد ﺗﺠﻬﻴﺰات در اﺧﺘﻴﺎر ﺑﺎﻋﺚ اﻓﺰاﻳﺶ ﺳﺮﻋﺖ و راﻧﺪﻣﺎن ﺟﻤﻊ آوری ﻧﻔـﺖ ﻧﺸﺖ ﻣﻲ ﺷﺪه .ﺷﻮد وﺿﻌﻴﺖ ﺟﻮی ﻣﻨﻄﻘﻪ ﻧﻴﺰ ﺗﺎﺛﻴﺮ زﻳﺎدی در ﮔﺴﺘﺮش آﻟﻮدﮔﻲ دارد ﺑﻪ . ﻋﻨﻮان ﻣﺜﺎل زﻣﺎﻧﻲ ﻛﻪ ﺑـﺎد زﻳـﺎدی در ﻣﻨﻄﻘـﻪ ﺟﺮﻳـﺎن دارد، ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ وزش ﺑﺎد ﺳﺒﺐ اﻓﺰاﻳﺶ ﺳﺮﻋﺖ ﭘﺨﺶ ﻧﻔﺖ در ﻣﻨﻄﻘﻪ ﻋﻜﺲ ﺑﺮ ﺎﻳ ﺷﻮد ﺳـﺒﺐ ﻣﺘﻤﺮﻛـﺰ ﺷـﺪن ﻚﻳـ در آن ﻧﻘﻄﻪ .ﺷﻮد در ﺗﺼﻮﻳﺮ اﻳﻦ وﺿﻌﻴﺖ ﻧﻤﺎﻳﺶ داده اﺳﺖ ﺷﺪه ﻫﻢ . ﭼﻨﺎن ﻛﻪ ﻣﺸﺎﻫﺪه ﻣﻲ ﺷﻮد در ﺑﺎد ﻛﻪ ﻲ زﻣﺎﻧ ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺑﺨﺶ وزد ﻣﻲ ﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻔﻲ از رودﺧﺎﻧﻪ دﭼﺎر آﻟﻮد ﮔﻲ ﺧﻮاﻫﻨﺪ . ﺷﺪ ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ وﺿﻌﻴﺖ ﺟﻮی در ﻣﻨﻄﻘـﻪ ﻋﺎﻣـﻞ ﻣﻬﻤـﻲ در ﺗﻌﻴـﻴﻦ ﻧﺤـﻮه ﮔﺴﺘﺮش و اﻧﺘﺨﺎب ﺗﻜﻨﻴﻚ ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ ﺧﻮاﻫﺪ .ﺑﻮد 280 07 / 10 / 94 دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﭘﻴﺸﮕﻴﺮی و ﺑﺤﺮان ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔﻲ ﻫﺎی ﻧﻔﺘﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ و درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ ﺷﻜﻞ پ.4 - 28 - ﺗﺎﺛﻴﺮ ﺑﺎد ﺑﺮ ﺣﺮﻛﺖ ﻧﻔﺖ ﻧﺸﺖ ﺷﺪه در رودﺧﺎﻧﻪ ﺑﻪ اﻳﻦ ﺗﺮﺗﻴ ﺐ ﻣﺸﺎﻫﺪه ﻣﻲ ﺷﻮد ﻛﻪ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﭘﻴﭽﻴﺪﮔﻲ ﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ در ﻫﺮ ﺣﺎدﺛﻪ وﺟﻮد دارد ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﻫﺮ ﺣﺎدﺛﻪ ﺑﺎ ﺣﻮادث دﻳﮕﺮ ﻣﺘﻔﺎوت و هﺑﻮد ﻧﺤﻮه و ﺷﻜﻞ ﺑﻪ ﻛﺎرﮔﻴﺮی ﺗﺠﻬﻴﺰات در اﺧﺘﻴﺎر ﻫﺎ آن در ﻣﺘﻔﺎوت ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد در . اداﻣﻪ اﻳﻦ ﺑﺨﺶ اﺻـﻮل ﻛﻠﻲ ﺑﻪ ﻛﺎرﮔﻴﺮی و اﺳﺘﻔﺎده از ﺗﺠﻬﻴﺰات ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ اراﺋﻪ ﻣﻲ ﺷﻮد . در ﺷﻜﻞ زﻳﺮ ﻧﻤﺎﻳﻲ از ﻧﺤﻮه اﺳﺘﻔﺎده و ﻛﺎرﺑﺮد ﺑﻮم ﻫﺎ ﺑﺮای ﺟﻤﻊ آوری ﻧﻔﺖ از ﺳﻄﺢ آب ﻣﺸﺎﻫﺪه ﻣـﻲ ﺷـﻮد . ﺑـﺎ ﺗﻮﺟـﻪ ﺑـﻪ وﻳﮋﮔﻲ رودﺧﺎﻧﻪ و ﺗﻜﻴﻪ ﮔﺎه ﻫﺎی در دﺳﺘﺮس در اﻃﺮاف رودﺧﺎﻧﻪ ﺑﻮم ﻫﺎ در ﻋﺮض رودﺧﺎﻧﻪ ﻧﺼﺐ ﻣﻲ ﺷـﻮد ﺗـﺎ ﻣـﺎﻧﻊ ﮔﺴـﺘﺮش آﻟﻮدﮔﻲ ﺑﻪ ﻣﻨﺎﻃﻖ اﻃﺮاف ﺷﻮﻧﺪ . ﻫﻤﺎن ﻃﻮر ﻛﻪ ﻣﺸﺎﻫﺪه ﻣﻲ ﺷﻮد ﺑﺎ ﻟﺤﺎظ ﻣﻮارد ذﻛﺮﺷﺪه در ﺑﺎﻻ و در ﻧﻈﺮ داﺷﺘﻦ وﻳﮋﮔﻲ ﻫﺎی رودﺧﺎﻧﻪ، ﻧﺼﺐ ﺑﻮم ﻫﺎ ﺳﺒﺐ ﻣﻲ ﺷﻮد ﺗﺎ آﻟﻮدﮔﻲ ﻧﻔﺘﻲ در ﻛﻨﺎر ﺑﻮم ﻫﺎ ﻣﻬﺎر ﺷﺪه و ﺣﺮﻛﺖ آن ﺑﻪ ﺳﺎﻳﺮ ﻣﻨﺎﻃﻖ ﻣﺤـﺪود ﺷـﺪه و اﻣﻜﺎن ﺟﻤﻊ آوری آن ﺑﺎ ﻛﻤﻚ ﭘﻤﭗ ﻫﺎی ﻛﻒ ﮔﻴﺮ و اﻧﺘﻘﺎل ﻧﻔﺖ ﺑﻪ ﻣﺨﺎزن ﺑﻪ وﺟﻮد آﻳﺪ . ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ ﻫﻢ ﭼﻨـﺎن ﻛـﻪ ﭘـﻴﺶ از اﻳـﻦ اﺷﺎره ﺷﺪ ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی از ﮔﺴﺘﺮش آﻟﻮدﮔﻲ ﻧﻔﺘﻲ از ﻣﻬﻢ ﺗﺮﻳﻦ اﻗﺪ اﻣﺎﺗﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ در زﻣﺎن ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ ﺑﺎﻳﺪ اﻧﺠﺎم ﺷﻮد . ﺑﺪون ﺑﺎد ﻣﻨﺒﻊ آﻟﻮدﮔﻲ ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ ﺑﺎد ﺑﺎد ﻣﺎده ﻧﻔﺘﻲ ﻣﻨﺒﻊ آﻟﻮدﮔﻲ ﻣﺎده ﻧﻔﺘﻲ ﻣﻨﺒﻊ آﻟﻮدﮔﻲ ﭘﻴ ﻮﺳﺖ 4 - ﻣﻌﺮﻓ روش ﻲ و ﻫﺎ اﺑﺰارﻫﺎ ی ﭘﺎﻛﺴﺎز ی ﻣﻮاد یﻫﺎ ﻢﻳﺣﺮ از ﻲﻧﻔﺘ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب 07 / 10 / 94 281 ﺟﻬﺖ آب ﻧﻔﺖ ﻧﺸﺎﻧﻪ ﺷﻨﺎور ﻣﺤﻞ ﺗﻜﻴﻪ ﮔﺎه ﺻﻔﺤﻪ اﺗﺼﺎل ﺑﻮم ﺑﻪ ﺗﻜﻴﻪ ﮔﺎه ﺑﻮم ﺑﺎزوﻫﺎی اﺗﺼﺎل ﺑﻮم ﺟﻬﺖ آب ﺷﻴﻠﻨﮓ ﺟﻤﻊ آوری ﻧﻔﺖ و آب آﻟﻮده اﺳﻜﻴﻤﺮ ﺑﻪ ﺳﻤﺖ ﻣﺨﺰن ﻧﻔﺖ ﭘﻤﭗ ﭼﻨﺪ راﻫﻲ ﺑﻪ ﺳﻤﺖ ﻣﺨﺰن آب ﺗﻜﻴﻪ ﮔﺎه ﻣﻐﺮوق در آب ﺟﻬﺖ آب ﺷﻜﻞ پ.4 - 29 - ﻧﻤﺎﻳﻲ ﻛﻠﻲ روش از ﺟﻤﻊ آوری آﻟﻮدﮔﻲ ﻧﻔﺘﻲ ﺑﺎ ﻛﻤﻚ ﺑﻮم ﻫﺎ و اﺳﻜﻴﻤﺮﻫﺎ 282 07 / 10 / 94 دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﭘﻴﺸﮕﻴﺮی و ﺑﺤﺮان ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔﻲ ﻫﺎی ﻧﻔﺘﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ و درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ ﺷﻜﻞ پ.4 - 30 - ﻧﻤﺎﻳﻲ ﻛﻠﻲ از روش ﺟﻤﻊ آوری آﻟﻮدﮔﻲ ﻧﻔﺘﻲ ﺑﺎ ﻛﻤﻚ ﺑﻮم ﻫﺎ و اﺳﻜﻴﻤﺮﻫﺎ در ﺗﺼﺎوﻳﺮ زﻳﺮ ﻧﺤﻮه اﺳﺘﻔﺎده از ﺑﻮم ﻫﺎ ﺑﺮای ﻣﺤﺪودﺳﺎزی و ﺟﻤﻊ آوری ﻧﻔﺖ در رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ ﻣﺸﺎﻫﺪه ﻣﻲ ﺷﻮد . در اﻳﻦ روش اﺑﺘﺪا ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﺳﺮﻋﺖ آب ﺑﻮم ، ﻫﺎ ﻧﺼﺐ ﺷﺪه و ﺳﭙﺲ ﺟﻬﺖ آن ﻫﺎ ﺑﻪ یا ﮔﻮﻧﻪ ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮد ﻛﻪ ﻟﻜﻪ ﻫﺎی ﻧﻔﺘﻲ ﺑﻪ ﺳﻤﺘﻲ ﻛـﻪ در آن اﻣﻜﺎن دﺳﺘﺮﺳﻲ ﺑﻬﺘﺮی ﺑﺮای ﻧﺼﺐ اﺳﻜﻴﻤﺮﻫﺎ و ﭘﻤﭗ ﻫﺎ و ﻧﻴﺰ اﻧﺘﻘﺎل ﻧﻔﺖ ﺟﻤﻊ ﺷﺪه ﺑﻪ ﻣﺨـﺎزن وﺟـﻮد دارد ﻫـﺪاﻳﺖ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . ﺳﭙﺲ ﺑﺎ ﻛﻤﻚ اﺳـﻜﻴﻤﺮﻫﺎ و ﭘﻤـﭗ ﻫـﺎ ﻧﻔـﺖ از ﺳـﻄﺢ آب ﺟﻤـﻊ آوری ﺷـﺪه و ﻫﻤـﺮاه آب ﺑـﻪ درون ﺗﺎﻧـﻚ ﻫـﺎی ذﺧﻴﺮه ﺳﺎزی و ﺳﭙﺲ ﺗﺎﻧﻜﺮﻫﺎی ﺣﻤﻞ ﻣﻨﺘﻘﻞ ﻣﻲ ﺷﻮد . ﻟﻮﻟﻪ ﺟﻤﻊ آوری ﺷﻴﺮ آب ﻣﺎده ﻧﻔﺘﻲ ﻣﺎﻧﻊ ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻨﻈﻴﻢ ﻣﺎده ﻧﻔﺘﻲ ﭘﻴ ﻮﺳﺖ 4 - ﻣﻌﺮﻓ روش ﻲ و ﻫﺎ اﺑﺰارﻫﺎ ی ﭘﺎﻛﺴﺎز ی ﻣﻮاد یﻫﺎ ﻢﻳﺣﺮ از ﻲﻧﻔﺘ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب 07 / 10 / 94 283 ﺷﻜﻞ پ.4 - 31 - ﺗﻜﻨﻴﻚ ﺑﻪ ﻛﺎرﮔﻴﺮی ﻫﺎ ﺑﻮم ﺑﺮای ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻣﺴﻴﺮ ﻟﻜﻪ ﻧﻔﺖ ﺑﻪ ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺧﺎص و ﺟﻤﻊ آوری ﻧﻔﺖ ﺗﺼﻮﻳﺮﻫﺎی زﻳﺮ ﺷﻤﺎﻳﻲ ﻛﻠﻲ از ﻧﺤﻮه ﻋﻤﻠﻜﺮد ﺑﻮم ﻫﺎ در ﺟﻤﻊ آوری ﻧﻔﺖ ﺷﻨﺎور ﻧﺸﺎن ﻣﻲ دﻫـﺪ . ﻧﻔـﺖ ﺷـﻨﺎور ﺗﻮﺳـﻂ اﻳـﻦ ﺑﻮم ﻫﺎ ﻣﺘﻮﻗﻒ ﻣﻲ ﺷﻮد و در ﻻﻳﻪ ﻫﺎی ﺿﺨﻴﻢ ﭘﺸﺖ اﻳﻦ ﺑﻮم ﻫﺎ روی ﺳﻄﺢ آب ﺟﻤﻊ ﻣﻲ ﺷﻮد . ﺳﭙﺲ ﺑﺎ ﻛﻤﻚ اﺑﺰارﻫﺎی ﻣﻜـﺶ اﻳﻦ ﻧﻔﺖ ﺑﻪ درون ﺗﺎﻧﻚ ﻫﺎی ﺟﺪاﺳﺎزی اﻧﺘﻘﺎل ﻳﺎﻓﺘﻪ و ﻧﻔﺖ از آب آﻟﻮده ﺟﺪا ﻣﻲ ﺷﻮد و در ﺗﺎﻧﻜﺮﻫﺎی ﻣﺨﺼـﻮص ﺣﻤـﻞ ﻧﻔـﺖ ﺑﺮای ﺗﺼﻔﻴﻪ اﻧﺘﻘﺎل ﻣ ﻳﺎﺑﺪ ﻲ . ﺑﺮای آن ﻛﻪ اﻣﻜﺎن ﺟﻤﻊ آوری ﻧﻔﺖ ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از اﺳﻜﻴﻤﺮﻫﺎ وﺟﻮد داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ ﺑﺎﻳﺪ ﺿﺨﺎﻣﺖ ﻟﻜﻪ ﻧﻔﺘﻲ ﻛﻪ ﭘﺸﺖ ﺑﻮم ﻫﺎ ﻣﺤﺼﻮر ﺷﺪه اﺳﺖ ﺣﺪاﻗﻞ 5 ﻲﻣﻴﻠ ﻣﺘﺮ ﺑﺎﺷﺪ . ﻲ زﻣﺎﻧ ﻛﻪ ﻣﻴـﺰان آﻟـﻮدﮔﻲ ﻛـﻢ ﺗـﺮ از اﻳـﻦ ﻣﻘـﺪار ﺑﺎﺷـﺪ، اﺳﻜﻴﻤﺮﻫﺎ ﻛﺎراﻳﻲ ﺧﻮد را از دﺳﺖ ﻣﻲ دﻫﻨﺪ . 284 07 / 10 / 94 دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﭘﻴﺸﮕﻴﺮی و ﺑﺤﺮان ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔﻲ ﻫﺎی ﻧﻔﺘﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ و درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ ﺑﻮم دوم ﺑﺮای ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی از ﻧﺸﺖ ﻧﻔﺖ از ﺑﻮم اﺻﻠﻲ ﺑﻮم اﺻﻠﻲ ﺑﺮای ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻣﺴﻴﺮ ﻧﻔﺖ ﺑﻪ ﺳﻤﺖ دﻳﮕﺮ ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺟﻤﻊ آوری ﻧﻔﺖ اﺳﻜﻴﻤﺮ ﻟﻜﻪ ﻧﻔﺖ ﺟﻬﺖ ﺟﺮﻳﺎن آب ﺷﻜﻞ پ.4 - 32 - ﻧﻤﺎﻳﻲ ﺑﻪ از ﻛﺎرﮔﻴﺮی ﺑﻮم ﻫﺎ ﺑﺮای ﻣﺤﺪود ﻛﺮدن و ﺟﻤﻊ آوری ﻧﻔﺖ ﻫﺎ ی ﺷﻨﺎور ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺳﺎﺣﻞ ﺑﻪ ﺳﺎﺣﻞ ﻜﻲﻳ از ﻛﺎرﺑﺮدﻫﺎی ﺑﻮم ﻫﺎ ﻣﺤﺎﻓﻈﺖ از ﻣﻨﺎﻃﻖ ﻣﻬﻢ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی از آﻟﻮدﮔﻲ آن ﻫﺎ ﺗﻮﺳﻂ ﻧﻔﺖ اﺳﺖ . در ﺗﺼﻮﻳﺮ زﻳﺮ ﻧﺤﻮه اﺳﺘﻔﺎده از ﺑﻮم ﻫﺎ را ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﺗﻐﻴﻴﺮ ﺟﻬﺖ آﻟﻮدﮔﻲ ﻧﻔﺘﻲ ﺑﻪ ﺳﻤﺖ دﻳﮕﺮ از رودﺧﺎﻧﻪ ﻣﺸﺎﻫﺪه ﻣﻲ ﻛﻨﻴﺪ آب . ﮔﻴﺮﻫﺎ اﺳﻜﻠﻪ ﻗﺎﻳﻖ ﻫﺎ، ﻣﻨﺎﻃﻖ ﻣﺴﻜﻮﻧﻲ و ﺳﺎﻳﺮ ﺗﺎﺳﻴﺴ ﺎت ﻣﻬﻤﻲ ﻛﻪ در ﻣﺴﻴﺮ آﻟﻮدﮔﻲ ﻗﺮار دارﻧﺪ ﺑـﺎ ﻛﻤـﻚ ﺑـﻮم ﻫـﺎ ﻣﺤﺎﻓﻈـﺖ ﻣـﻲ ﺷـﻮﻧﺪ . ﻫﻤﺎن ﻃﻮر ﻛﻪ در اﻳﻦ ﺷﻜﻞ ﻣﺸﺎﻫﺪه ﻣﻲ ﺷﻮد، ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻣﺴﻴﺮ آﻟﻮدﮔﻲ ﺑﻪ ﺳﻤﺖ دﻳﮕﺮ رودﺧﺎﻧﻪ و ﺟﻤﻊ آوری آن در ﺳﻤﺖ دﻳﮕـﺮ ﻳﻜﻲ از ﻛﺎرﺑﺮدﻫﺎی ﺑﻮم ﻫﺎ اﺳﺖ . ﻲ زﻣﺎﻧ ﻛﻪ دﺳﺘﺮﺳﻲ ﺑﻪ ﻳﻚ ﺳﻤﺖ رودﺧﺎﻧﻪ راﺣﺖ ﺗﺮ ﺑﺎﺷﺪ ﺑـﺎ ﻧﺼـﺐ ﺑـﻮم ﻫـﺎ ﺑـﻪ ﺷـﻜﻠﻲ ﻛـﻪ ﻣﻼﺣﻈﻪ ﻣﻲ ﺷﻮد، ﻧﻔﺖ ﺑﻪ ﺳﻤﺖ دﻳﮕﺮ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺪاﻳﺖ ﺷﺪه و در آن ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺟﻤﻊ آوری ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ . ﭘﻴ ﻮﺳﺖ 4 - ﻣﻌﺮﻓ روش ﻲ و ﻫﺎ اﺑﺰارﻫﺎ ی ﭘﺎﻛﺴﺎز ی ﻣﻮاد یﻫﺎ ﻢﻳﺣﺮ از ﻲﻧﻔﺘ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب 07 / 10 / 94 285 ﺟﺮﻳﺎن آب ﺑﻮم ﻣﻬﺎر ﻧﺸﺎﻧﻪ ﻣﻬﺎر آﺑﮕﻴﺮ اﺳﻜﻪ ﻗﺎﻳﻖ ﺑﻪ ﺳﻤﺖ ﻣﺤﻞ ﺟﻤﻊ آوری ﺑﻮم ﺷﻜﻞ پ.4 - 33 - ﻧﻤﺎﻳﻲ ﺑﻪ از ﻛﺎرﮔﻴﺮی ﻫﺎ ﺑﻮم ﺑﺮای ﺗﻐﻴﻴﺮ ﺟﻬﺖ ﻣﺴﻴﺮ ﻧﻔﺖ و ﻣﺤﺪودﺳﺎزی ﻧﻔﺖ ﺑﺮ ﺳﻄﺢ آب پ.4 - 2 - 4 - روش ﻫﺎ ی ﺑﻮم ﮔﺬاری در رودﺧﺎﻧﻪ ﺑﺎ آب ﻫﺎی ﺳﺮﻳﻊ اﺻﻄﻼح آب ﺳﺮﻳﻊ ﺑﻪ آب ﻫﺎﻳﻲ اﻃﻼق ﻣﻲ ﺷﻮد ﻛﻪ ﺳﺮﻋﺖ ﺟﺮﻳﺎن آب در آن ﺑﻴﻦ 5/0 ﺗﺎ3 ﻣﺘﺮ ﺑﺮ ﺛﺎﻧﻴﻪ اﺳﺖ . ﻲ زﻣﺎﻧ ﻛـﻪ ﺳﺮﻋﺖ ﺟﺮﻳﺎن آب از 4/0 ﻣﺘﺮ ﺑﺮ ﺛﺎﻧﻴﻪ ﺗﺎ 51 /0 ﻣﺘﺮ ﺑﺮ ﺛﺎﻧ ﻴﻪ اﻓﺰاﻳﺶ ﻣﻲ ﻳﺎﺑﺪ ) ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ وﻳﮋﮔﻲ ﻫﺎی ﻧﻔـﺖ ( ، ﺑـﻮم ﻫـﺎ ﻛـﺎراﻳﻲ ﺧﻮد را از دﺳﺖ ﻣﻲ دﻫﻨﺪ . ﺑﻪ ﻫﻤﻴﻦ دﻟﻴﻞ روش ﺑﻮم ﮔﺬاری در آب ﻫﺎی ﺳﺮﻳﻊ ﺑﺎ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎﻳﻲ ﺑﺎ ﺟﺮﻳﺎن آرام ﻣﺘﻔـﺎوت اﺳـﺖ . در رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎﻳﻲ ﺑﺎ ﺟﺮﻳﺎن ﺳﺮﻳﻊ ﺳﺮﻋﺖ آب ﺳﺒﺐ ﻋﺪم ﻛﺎراﻳﻲ ﺑﻮم ﻫﺎ و ﻋﺒـﻮر ﻧﻔـﺖ از ﺑـﻮم ﻫـﺎ ﻣـﻲ ﺷـﻮد . ﺑﻨـﺎﺑﺮاﻳﻦ در اﻳـﻦ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ از ﺗﻜﻨﻴﻚ ﺧﺎﺻﻲ ﺑﺮای ﺑﻮم ﮔﺬاری و ﻣﺤﺪودﺳﺎزی ﻧﻔﺖ و ﺟﻤﻊ آوری اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲ ﺷﻮد ﻫﻢ . ﭼﻨﺎن ﻛﻪ در ﺗﺼﻮﻳﺮ زﻳﺮ ﻣﺸﺎﻫﺪه ﻣﻲ ﺷﻮد ﺑﻮم ﻫﺎ در ﺟﺮﻳﺎن ﺗﻨﺪ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ ﻳﺎ درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎی ﻣﻮاج ﻛﺎراﻳﻲ ﻧﺪارﻧـﺪ و ﻧﻔـﺖ از آن ﻫـﺎ ﻋﺒـﻮر ﺧﻮاﻫـﺪ ﻧﻤـﻮد . ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﺑﻪ دﻟﻴﻞ ﺳﺮﻋﺖ آ ب زﻳﺎد اﻣﻜﺎن ﻧﺼﺐ ﺑﻮم ﻫﺎ وﺟﻮد ﻧﺪاﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ و ﻳﺎ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﺑﻮم ﻫﺎ در ﻣﺤﻞ رودﺧﺎﻧﻪ ﻧﺼﺐ ﺷﻮﻧﺪ اﻣﺎ آب ﻧﻔﺖ را از زﻳﺮ ﺑﻮم ﻫﺎ ﻋﺒﻮر دﻫﺪ . ﺗﺼﺎوﻳﺮ زﻳﺮ اﻳﻦ دو ﻣﺸﻜﻞ را ﻧﻤﺎﻳﺶ ﻣﻲ دﻫﺪ . 286 07 / 10 / 94 دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﭘﻴﺸﮕﻴﺮی و ﺑﺤﺮان ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔﻲ ﻫﺎی ﻧﻔﺘﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ و درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ ﺷﻜﻞ پ.4 - 34 - ﻋﺪم ﻛﺎراﻳﻲ ﻫﺎ ﺑﻮم در رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ ﻳﺎ ﻣﻨﺎﺑﻊ آﺑﻲ ﺑﺎ ﺟﺮﻳﺎن ﺳﺮﻳﻊ ﺷﻜﻞ پ.4 - 35 - ﻣﺸﻜﻼت ﺑﻮم ﮔﺬاری در آب ﻫﺎی ﺟﺎری ﺑﺎ ﺟﺮﻳﺎن ﺗﻨﺪ ﻳﺎ ﻫﻤﺮاه ﺑﺎ زﺑﺎﻟﻪ و ﺷﺎخ و ﺑﺮگ در ﺗﺼﻮﻳﺮ زﻳﺮ ﻧﻤﺎﻳﻲ ﺷﻤﺎﺗﻴﻚ از اﻳﻦ وﺿﻌﻴﺖ ﻧﻤﺎﻳﺶ داده ﺷﺪه اﺳﺖ . ﺳﻪ ﻋﻜﺲ ﺑﺎﻻﻳﻲ در رودﺧﺎﻧﻪ ای ﺑﺎ ﺟﺮﻳـﺎن ﭘـﺎﻳﻴﻦ اﺳﺖ و 3 ﻋﻜﺲ ﭘﺎﻳﻴﻦ در رودﺧﺎﻧﻪ ای ﺑﺎ ﺟﺮﻳﺎن ﺗﻨﺪ . ﻫﻤﺎن ﻃﻮر ﻛﻪ ﻣﺸﺎﻫﺪه ﻣﻲ ﺷﻮد ، در ﻛﻪ ﻲ زﻣﺎﻧ آب رودﺧﺎﻧﻪ ﺟﺮﻳﺎن آراﻣﻲ ﭘﻴ ﻮﺳﺖ 4 - ﻣﻌﺮﻓ روش ﻲ و ﻫﺎ اﺑﺰارﻫﺎ ی ﭘﺎﻛﺴﺎز ی ﻣﻮاد یﻫﺎ ﻢﻳﺣﺮ از ﻲﻧﻔﺘ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب 07 / 10 / 94 287 داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ، ﻧﺼﺐ و ﻋﻤﻠﻜﺮد ﻫﺎ ﺑﻮم راﺣﺖ ﺗﺮ و ﻛﺎراﻳﻲ ﻫﺎ آن در ﻣﻘﺎﺑﻞ آﻟﻮدﮔﻲ زﻳﺎد اﺳﺖ . اﻣﺎ ﻛﻪ ﻲ زﻣﺎﻧ ﺳﺮﻋﺖ ﺟﺮﻳﺎن آب در رودﺧﺎﻧﻪ اﻓﺰاﻳﺶ ﻳﺎﺑﺪ ﻣﻲ اﻳﻦ ﻫﺎ ﺑﻮم ﻛﺎراﻳﻲ ﺧﻮد را از دﺳﺖ ﻣﻲ دﻫﻨﺪ و ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﺑﻪ ﻃـﻮر ﻛﺎﻣـﻞ از ﻣـﺪار ﺧـﺎرج ﺷـﻮﻧﺪ و دﻳﮕﺮ ﻋﻤﻠﻜﺮدی ﻧﺪاﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﻨﺪ . ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ ﻳﻜﻲ از ﺗﺮ ﻣﻬﻢ ﻳﻦ ﻣﻮاردی ﻛﻪ در ﻫﻨﮕﺎم ﻧﺼﺐ ﻫﺎ ﺑﻮم ﺑﺎﻳـﺪ ﻟﺤـﺎظ ﺷـﻮد، ﺳـﺮﻋﺖ آب رودﺧﺎﻧﻪ اﺳﺖ . ﺷﻜﻞ پ.4 - 36 - ﻣﺸﻜﻼت ﺑﻮم ﮔﺬاری در آب ﻫﺎی ﺳﺮﻳﻊ و اﺛﺮ ﺑﻲ ﺷﺪن ﺑﻮم ﻫﺎ در رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﺟﺮﻳﺎن آب ﺳﺮﻳﻊ اﺳﺖ ﺗﻜﻨﻴﻚ ﻧﺼﺐ ﺑﻮم ﻫﺎ ﻣﺘﻔﺎوت اﺳﺖ . در رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎی آرام ﺑﻮم ﻫﺎ ﻣﻤﻜﻦ اﺳـﺖ ﺣﺘﻲ ﺑﺎ زاوﻳﻪ 90 درﺟﻪ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺟﺮﻳﺎن ﻧﺼﺐ ﺷﻮد اﻣﺎ در رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎی ﺳﺮﻳﻊ ﺑﺎﻳﺪ زواﻳﻪ ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻳﺎﺑﺪ . ﺗﻜﻴﻨﻴﻚ ﻧﺼﺐ در اﻳـﻦ ﺷﺮاﻳﻂ ﺑﻪ اﻳﻦ ﺻﻮرت اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﺎ اﻓﺰاﻳﺶ ﺳﺮﻋﺖ ﺟﺮﻳﺎن آب زاوﻳﻪ ﻗﺮارﮔﻴﺮی ﺑﻮم ﻫﺎ ﺑﺎ ﺟﺮﻳﺎن رودﺧﺎﻧﻪ ﻛﺎﻫﺶ ﻣﻲ ﻳﺎﺑﺪ . ﺑـﺮای اﻓﺰاﻳﺶ ﻛﺎراﻳﻲ ﺑﻮم ﻫﺎ در ﺟﺮﻳﺎن ﻫﺎی ﺳﺮﻳﻊ ﻫﺎ آن را در زاوﻳﻪ ای ﺑﻴﻦ 10 ﺗﺎ45 درﺟﻪ درون آب ﻗﺮار ﻣﻲ دﻫﻨﺪ . ﺑـﺎ ﺗﻮﺟـﻪ ﺑـﻪ ﻧﻤﻮدار زﻳﺮ ﻣﻲ ﺗﻮان زاوﻳﻪ ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺑﺮای ﻗﺮارﮔﻴﺮی ﺑﻮم ﻫﺎ را در آب رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ اﻧﺘﺨـﺎب ﻧﻤـﻮد . در ﻧﻤـﻮدار زﻳـﺮ ﻫـﻢ ﭼﻨـﺎن ﻛـﻪ ﻣﺸﺎﻫﺪه ﻣﻲ ﺷﻮد درﺻﻮرﺗﻲ ﻛﻪ ﺳﺮﻋﺖ آب ﺣﺪود 8/0 ﻣﺘﺮ ﺑﺮ ﺛﺎﻧﻴﻪ ﺑﺎﺷﺪ، زاوﻳﻪ ﻗﺮارﮔ ﻴﺮی ﺑﻮم در آب ﺑﻪ ﺣـﺪود 35 درﺟـﻪ و اﮔﺮ ﺳﺮﻋﺖ آب 1 ﻣﺘﺮ ﺑﺮ ﺛ ﺎﻧﻴﻪ درﻳﺎﻳﻲ ﺑﺎﺷﺪ، زاوﻳﻪ ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺣﺪود 25 درﺟﻪ و در ﺳﺮﻋﺖ5/1 ﻣﺘﺮ ﺑﺮ ﺛﺎﻧﻴﻪ ﺣﺪود 15 درﺟـﻪ اﺳﺖ . در ﺣﺎل ﺣﺎﺿﺮ ﺑﻴﺶ ﺗﺮﻳﻦ ﺳﺮﻋﺘﻲ ﻛﻪ ﺑﺎ روش ﻫﺎی ﺳﻨﺘﻲ اﻣﻜﺎن ﺑﻮم ﮔﺬاری در آن ﻫﺎ وﺟﻮد دارد 5/1 ﻣﺘﺮ ﺑﺮ ﺛﺎﻧﻴﻪ اﺳﺖ . A A B B C C و درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ در ﺳـﻄﺢ ﺳـﺐ و ﺑـﻪ ﻦ ﺷـﺮاﻳﻂ ـﻦ اﺳـﺖ ﺪ ﻫﻤﺎﻧﻨـﺪ ﺷﻮد . ﺑـﻪ ﻧﻔﺘﻲ رودﺧﺎﻧﻪ و ﻫﺎ ﻪ اﺳﺖ( ﻴﺮی آن د ﻫـﺎ را در زﻣـﺎن ﻣﻨﺎﺳ ﻜـﻦ اﺳـﺖ اﻳـﻦ ﺐ . اﻧﺪ ﺷﺪه ﻣﻤﻜـ ﺐ ﺑـﻮم ﻫـﺎ ﺑﺎﻳـﺪ ﻤﻲ ﺑﻪ ﺑﻮم وارد ﻣﻲ .ﺷﻮد دث آﻟﻮدﮔﻲ ﻫﺎی ﻧﻔ ﻧﻪ 0 10 2 51 /0 ﻣﺘﺮ ﺑﺮ ﺛﺎﻧﻴﻪ ﻦ زاوﻳﻪ ﻗﺮارﮔﻴ د ﻳـﻦ ﺳﻴﺴـﺘﻢ ﻳﺪه اﺳﺖ . آب ﺳﺮﻳﻊ ﻣﻲ ه ﺷﻮد . ﻣﻤﻜ ق در آب ﻧﺼﺐ ﻳﻂ زاوﻳﻪ ﻧﺼـﺐ ﺪه و ﻧﻴﺮوی ﻛﻤ ر آﻧﺠﺎ ﺗﺨﻠﻴﻪ ﻣ ﺮی و ﺑﺤﺮان ﺣﻮاد ﺑﻪ ﺳﻮاﺣﻞ رودﺧﺎﻧ 20 30 40 ) ﻫﺮ ﮔﺮه ﻣﻌﺎدل4 ﺎه ﻫﺎ و ﻫﻢ ﭼﻨﻴﻦ ﻲ ﺷﻮد . ﻧﺼـﺐ اﻳ ده و آﻣﻮزش دﻳ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ ﻳﻲ ﺑﺎ رﻳﺎﭼﻪ ﻣﺸﺎﻫﺪه ﺎه یﻫﺎ ﻣﺴﺘﻐﺮق ﻧﺪ .در ﻫﺮ ﺷﺮاﻳ ﺮﻳﺎن ﺷﺪ ﺠﺎدﻳا ﺪاﻳﺖ ﺷﺪه و در ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﭘﻴﺸﮕﻴﺮ ﺑ ﺼﺐ ﺑﻮم ﻧﺴﺒﺖ 50 60 آب ر ﻫﺎی ﺳﺮﻳﻊ ) یﺮﻴ رﮔ ﺗﻜﻴﻪ ﮔﺎ ﻮم ﻫﺎ اﻧﺠﺎم ﻣﻲ ی اﻧﺴﺎﻧﻲ آﻣﺎد ﻗﺮار دادن ﺑﻮم در ر ﻛﻨﺎره ﻳﻚ در ﺻﻮرت ﮔﺎ ﻪﻴﺗﻜ ﺧﺎﻧﻪ ﻧﺼﺐ ﺷﻮﻧ ب ﺑﻴﻦ ﺑﻮم و ﺟﺮ ی اﺳﻜﻴﻤﺮﻫﺎ ﻫﺪ 9 دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞﻣ زاوﻳﻪ ﻧﺼ 70 80 9 ﺐ ﻧﺼﺐ ﺑﻮم ﻫﺎ در ﺖ آب ﻣﺤﻞ ﻗﺮا ﻋﻤﻠﻴﺎت ﻧﺼﺐ ﺑﻮ ﺠﻬﻴﺰات و ﻧﻴﺮو - اﻧﺘﺨﺎب ﻗ زاوﻳﻪ ﮔﻴﺮی د ﻫﺎ ﺑﻮم ﺼﻮﻳﺮ ﺑﻪ ﻫﺎ ﺑﻮم ﻤﺖ دﻳﮕﺮ رودﺧ ﻲ در ﻣﺴﻴ ﺮ آب ﻣﺤﻞ ﻗﺮارﮔﻴﺮی 07 / 10 / 94 ( آب )ﮔﺮه 0 4. 3. 2. 1. 37 - زاوﻳﻪ ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺮﺣﺴﺐ ﺳﺮﻋﺖ ﻋﻤ ﺨﺎب ﻛﺮده و ﺧﺘﻴﺎر داﺷﺘﻦ ﺗﺠ ﺷﻜﻞ پ.4 - 38 زﻳﺮ ﻧﺤﻮه ﻗﺮارﮔ ﺎﺷﺪ .در اﻳﻦ ﺗﺼ ﮔﺎه ﻫﺎﻳﻲ در ﺳﻤ اﺻﻄﻜﺎک ﻛﻤﻲ ﻣ ﻔﺖ ﺑﻪ ﺳﻤﺖ ﺳﺮﻋﺖ ﺷﻜﻞ پ.4 - 7 زاوﻳﻪ ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺑﺮ ت ﺗﻘﺮﻳﺒﻲ اﻧﺘﺨ ﻧﻴﺎزﻣﻨﺪ در اﺧ ﻣﺜﺎل در ﺗﺼﻮﻳﺮ ﺧﺎﻧﻪ ﻫﻢ واﻗﻊ ﺑﺎ ﺑﻮم ﺑﻪ ﻫﺎ ﺗﻜﻴﻪ ﮔ ﻮﻧﻪ یا ﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ ﭼﻨﺪ ﻣﺮﺣﻠﻪ ﻧﻔ 288 ﺑﺎ ز اﻧﺘﺨﺎب ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺑﻪ ﺻﻮر ﺻﻮرت ﺻﺤﻴﺢ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻣﺜ ﺑﺮای ﻳﻚ رودﺧ در رودﺧﺎﻧﻪ ﺑ ﻫﺎ ﺷﻜﻞ زﻳﺮ ﮔﻮ ﺑﻪ ﻳﻦ ﺻﻮرت در 8 ﻣ ﺻ ﺑ د ﺷ ا ﭘﻴ ﻮﺳﺖ 4 - ﻣﻌﺮﻓ روش ﻲ و ﻫﺎ اﺑﺰارﻫﺎ ی ﭘﺎﻛﺴﺎز ی ﻣﻮاد یﻫﺎ ﻢﻳﺣﺮ از ﻲﻧﻔﺘ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب 07 / 10 / 94 289 ﺗﻜﻴﻪ ﮔﺎه ﺑﻮم ﻫﺎ ﺟﺮﻳﺎن آب ﺳﺮﻋﺖ آب <2 ﮔﺮه ﮔﻮی ﺷﻨﺎور ﻧﺸﺎﻧﮕﺮ ﺟﺎده دﺳﺘﺮﺳﻲ ﭘﻤﭗ اﺳﻜﻴﻤﺮ ﺟﺮﻳﺎن ﻧﻔﺖ ﺟﺮﻳﺎن ﻧﻔﺖ ﺗﻐﻴﻴﺮ ﺷﻜﻞ ﺑﻮم ﻫﺎ ﺑﻪ دﻟﻴﻞ ﻧﻴﺮوی آب ﻧﻔﺖ ﮔﻮی ﺷﻨﺎور ﻧﺸﺎﻧﮕﺮ ﺷﻜﻞ پ.4 - 39 - ﻧﺤﻮه ﺑﻮم ﮔﺬاری و ﺟﻤﻊ آوری آﻟﻮدﮔﻲ ﻧﻔﺘﻲ در آب ﻫﺎی ﺳﺮﻳﻊ ﻫﻨﮕﺎﻣﻲ ﻛﻪ ﻧﻔﺖ در آب ﺳﺮﻳﻊ ﺟﺮﻳﺎن دارد اﻳﻦ اﻣﻜﺎن وﺟﻮد دارد ﻛﻪ ﺑﺎ درک ﻧﺤﻮه ﺣﺮﻛﺖ آن ﻫﻤﺮاه ﺑﺎ آب ﺑﺘﻮان ﻧﻔﺖ را ﺑﺎ راﻧﺪﻣﺎن ﺑﻴﺶ ﺗﺮی ﺟﻤﻊ آور ی ﻧﻤﻮد . ﺣﺮﻛﺖ ﻧﻔﺖ در رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎی ﺳﺮﻳﻊ ﻫﻤﺎﻧﻨﺪ ﺷﻜﻞ زﻳﺮ اﺳﺖ . در ﺗﺼﻮﻳﺮ ﺑﺎﻻﻳﻲ ﻣﺸﺎﻫﺪه ﻣﻲ ﺷﻮد ﻛﻪ ﻧﻔﺖ در ﻛﻨﺎره ﻫﺎی رودﺧﺎﻧﻪ ﺟﺮﻳﺎن ﻣﻲ ﻳﺎﺑﺪ و ﻓﺸﺎر آب ﺑﺎﻋﺚ ﻣﻲ ﺷﻮد ﺗﺎ ﻧﻔـﺖ ﺑـﻪ ﺳـﻤﺖ ﻛﻨـﺎره ﻫـﺎی رودﺧﺎﻧـﻪ ﺟﺮﻳﺎن ﻳﺎﺑﺪ . از اﻳﻦ رو ﺑﺎﻳﺪ در ﻧﺼﺐ ﺑﻮم ﻫﺎ ﺑﻪ اﻳﻦ ﻧﻜﺘﻪ ﺗﻮﺟﻪ داﺷﺖ . ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ ﺑﺎ ﻧﺼﺐ ﺑﻮم ﻫﺎ در ﻛﻨﺎره رودﺧﺎﻧﻪ ﻣﻲ ﺗﻮان ﻧﻔـﺖ را ﺑﺎ راﻧﺪﻣﺎن ﺑﻴﺶ ﺗﺮی ﺟﻤﻊ آوری ﻧﻤﻮد ﻫﻢ . ﭼﻨﻴﻦ در ﻣﺤﻞ ﻗﻮس رودﺧﺎﻧﻪ ، ﺣﺮﻛـﺖ آب ، ﻧﻔـﺖ را ﺑـﻪ ﺳـﻤﺖ ﻗـﻮس ﺑﻴﺮوﻧـﻲ 290 07 / 10 / 94 دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﭘﻴﺸﮕﻴﺮی و ﺑﺤﺮان ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔﻲ ﻫﺎی ﻧﻔﺘﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ و درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ ﻫﺪاﻳﺖ ﻣﻲ ﻧﻤﺎﻳﺪ . در اﻳﻦ ﺷﺮاﻳﻂ ﻧﻴﺮوﻫﺎی ﻋﻤﻠﻴﺎﺗﻲ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﻨﺪ ﺑﺎ ﻧﺼﺐ ﺑﻮم ﻫﺎﻳﻲ در اﻳـﻦ ﻣﻨﻄﻘـﻪ ﻫﻤﺎﻧﻨـﺪ ﺷـﻜﻞ دوم ﻧﻔـﺖ را ﺟﻤﻊ آوری ﻧﻤﺎﻳﻨﺪ . ﻧﻔﺖ ﻧﻔﺖA B ﺷﻜﻞ پ.4 - 40 - ﻧﺤﻮه ﺣﺮﻛﺖ و ﮔﺴﺘﺮش ﻧﻔﺖ در رودﺧﺎﻧﻪ ای ﺑﺎ آب ﺳﺮﻳﻊ پ.4 - 2 - 5 - روش ﻫﺎ ی ﻧﺼﺐ ﻫﺎ ﺑﻮم ی ﺗﺠﺎری در رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ و درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ ﺑﻪ ﻃﻮر ﻛﻠﻲ ﺳﻪ روش ﻋﻤﺪه ﺑﺮای ﻧﺼﺐ ﺑﻮم ﻫﺎ روی رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ و درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ وﺟﻮد دارد . ﺑـﺎ ﺗﻮﺟـﻪ ﺑـﻪ ﺷـﺮاﻳﻂ ﻣﻨﻄﻘـﻪ و اﺑﺰارﻫﺎی در اﺧﺘﻴﺎر ﻣﻲ ﺗﻮان ﺑﻮم ﻫﺎ را ﺑﻪ ﺳﻪ روش زﻳﺮ ﻧﺼﺐ ﻧﻤﻮد : – ﻧﺼﺐ ﻫﺎ ﺑﻮم از ﺳﺎﺣﻞ ﺑﻪ ﺳﺎﺣﻞ ) ﺑﺎ ﺗﻜﻴﻪ ﮔﺎه ﻫﺎﻳﻲ در ﺳﺎﺣﻞ رودﺧﺎﻧﻪ (؛ – ﻧﺼﺐ ﻫﺎ ﺑﻮم از ﺳﺎﺣﻞ ﺑﻪ ﺳﺎﺣﻞ ) ﺑﺎ ﺗﻜﻴﻪ ﮔﺎه ﻫﺎﻳﻲ در درون آب (؛ – ﻧﺼﺐ ﻫﺎ ﺑﻮم از ﺳﺎﺣﻞ ﺑﻪ ﭘﻞ ﻫﺎ و ) ﻫﺎ ﺳﺎزه ﺑﺎ ﺗﻜﻴﻪ ﻫﺎﻳﻲ از ﺳﺎﺣﻞ ﺑﻪ ﺳﺎز ه ﻫﺎی اﻃﺮاف ﻣﺎﻧﻨﺪ ﭘﻞ (ﻫﺎ ﻧﻜﺎت اﻳﻤﻨﻲ در اﺳﺘﻔﺎده از ﻫﺎ ﺑﻮم ﺑﺎﻳﺪ ﻫﻤﻮاره ﻟﺤﺎظ ﺷﻮد . ﺑﻪ دﻟﻴﻞ ﺟﺮﻳﺎن آب و ﻧﻴﺮوﻳﻲ ﻛﻪ ﺑﻪ ﻫـﺎ ﺑﻮم اﻋﻤـﺎل ﻣـﻲ ﺷـﻮد ، ﻃﻨﺎب و ﻫﺎ ﺗﻜﻴﻪ ﻫﺎ ﮔﺎه ﻫﺎ ﺑﻮم ی ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﺗﺤﺖ ﻧﻴﺮوی زﻳﺎدی ﻗﺮار داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﻨﺪ . در زﻣﺎن ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ اﻓـﺮاد ﺑﺎﻳـﺪ ﻣﺮاﻗـﺐ ﭘـﺎره ﺷﺪن ﻃﻨﺎب ﻫﺎ و ﺻﺪﻣﻪ دﻳﺪﮔﻲ ﻧﺎﺷﻲ از ﻫﺎ آن ﺑﺎﺷﻨﺪ ﻫﻢ . ﭼﻨﻴﻦ در زﻣﺎن ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺮای ﺗﻤﺎم ﺑﺨﺶ ﻫﺎ ی ﻋﻤﻠﻴﺎت ولﻮﻣﺴ اﻳﻤﻨﻲ ﺗﻮﺳﻂ ﻓﺮﻣﺎﻧﺪه ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺷﻮد و وی ﺖﻴ وﻟﻮﻣﺴ دارد ﺑﺮ اﻗﺪاﻣﺎت اﻓﺮاد ﻧﻈﺎرت ﻛﺮده و ﺗﻤـﺎم ﻣـﻮارد اﻳﻤﻨـﻲ را در ﻧﻈﺮ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ . ﺗﻤﺎم ﻣﻮارد ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﺧﻄﺮات ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺑﺎﻳﺪ در اﺑﺘﺪای ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺑﻪ اﻓﺮاد ﻣﻨﺘﻘﻞ ﺷﻮد و آن ﻫﺎ در اﻳﻦ زﻣﻴﻨـﻪ ﺗﻮﺟﻴﻪ ﺑﺎﺷﻨﺪ . در ﻣﻨﺎﻃﻘﻲ ﻛﻪ اﺣﺘﻤﺎل آﻟﻮدﮔﻲ آب در ﺑﺎﻻدﺳﺖ رودﺧﺎﻧﻪ وﺟﻮد دارد ) ﻣﺎﻧﻨﺪ ﻋﺒﻮر ﻫﺎ ﻟﻮﻟﻪ ی اﻧﺘﻘﺎل ﻧﻔﺖ ( ، ﺑﺮای اﻓﺰاﻳﺶ ﺳﺮﻋﺖ ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺑﻮم ﮔﺬاری ﺗﻜﻴﻪ ﻫﺎ ﮔﺎه ی ﺛﺎﺑﺘﻲ ﺑﻪ ﺻﻮرت داﺋﻤﻲ ﻧﺼﺐ ﻣﻲ ﺷﻮد ﺗﺎ در ﻫﻨﮕﺎم ﻧﻴﺎز ﺑـﻪ ﺳـﺮﻋﺖ از ﻫـﺎ آن ﭘﻴ ﻮﺳﺖ 4 - ﻣﻌﺮﻓ روش ﻲ و ﻫﺎ اﺑﺰارﻫﺎ ی ﭘﺎﻛﺴﺎز ی ﻣﻮاد یﻫﺎ ﻢﻳﺣﺮ از ﻲﻧﻔﺘ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب 07 / 10 / 94 291 اﺳﺘﻔﺎده ﺷﻮد و روﻧﺪ ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺑﻪ ﺗﺎﺧﻴﺮ ﻧﻴﺎﻓﺘﺪ . در اداﻣﻪ ﺷﻴﻮه ﻧﺼﺐ ﻫﺎ ﺑﻮم ﺑﺎ ﻛﻤﻚ اﻧﻮاع ﺗﻜﻴﻪ ﮔﺎه ﻫﺎ ﻣﺸﺎﻫﺪه ﺑﻪ ﺻـﻮرت ﮔـﺎم ﺑﻪ ﮔﺎم ﻣﺸﺎﻫﺪه ﻣﻲ ﺷﻮد . ﮔﺎم اول ﮔﺎم دوم ﮔﺎم ﺳﻮم ﮔﺎم ﭼﻬﺎرم ﮔﺎم ﭘﻨﺠﻢ ﺷﻜﻞ پ.4 - 41 - ﺗﻜﻨﻴﻚ ﺑﻮم ﮔﺬاری در آب رودﺧﺎﻧﻪ ﺑﺎ ﺟﺮﻳﺎن ﺳﺮﻳﻊ ) ﺳﺎﺣﻞ ﺑﻪ ﺳﺎﺣﻞ ( 292 07 / 10 / 94 دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﭘﻴﺸﮕﻴﺮی و ﺑﺤﺮان ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔﻲ ﻫﺎی ﻧﻔﺘﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ و درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ ﮔﺎم ﺷﺸﻢ ﮔﺎم ﻫﻔﺘﻢ اداﻣﻪ ﺷﻜﻞ پ.4 - 41 - ﺗﻜﻨﻴﻚ ﺑﻮم ﮔﺬاری در آب رودﺧﺎﻧﻪ ﺑﺎ ﺟﺮﻳﺎن ﺳﺮﻳﻊ ) ﺳﺎﺣﻞ ﺑﻪ ﺳﺎﺣﻞ ( ﮔﺎم اول ﮔﺎم دوم ﮔﺎم ﺳﻮم ﺷﻜﻞ پ.4 - 42 - ﺗﻜﻨﻴﻚ ﺑﻮم ﮔﺬاری در رودﺧﺎﻧﻪ ﺑﺎ آب ﺳﺮﻳﻊ ) ﺳﺎﺣﻞ ﺑﻪ ﺳﺎﺣﻞ ﺑﺎ ﺗﻜﻴﻪ ﮔﺎه در آب ( ﭘﻴ ﻮﺳﺖ 4 - ﻣﻌﺮﻓ روش ﻲ و ﻫﺎ اﺑﺰارﻫﺎ ی ﭘﺎﻛﺴﺎز ی ﻣﻮاد یﻫﺎ ﻢﻳﺣﺮ از ﻲﻧﻔﺘ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب 07 / 10 / 94 293 ﮔﺎم ﭼﻬﺎرم ﮔﺎم ﭘﻨﺠﻢ ﮔﺎم ﺷﺸﻢ ﮔﺎم ﻫﻔﺘﻢ اداﻣﻪ ﺷﻜﻞ پ.4 - 42 - ﺗﻜﻨﻴﻚ ﺑﻮم ﮔﺬاری در رودﺧﺎﻧﻪ ﺑﺎ آب ﺳﺮﻳﻊ ) ﺳﺎﺣﻞ ﺑﻪ ﺳﺎﺣﻞ ﺑﺎ ﺗﻜﻴﻪ ﮔﺎه در آب ( ﮔﺎم اول ﺷﻜﻞ پ.4 - 43 - ﺗﻜﻨﻴﻚ ﺑﻮم ﮔﺬاری در رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ ﻳﻲ ﺑﺎ ﺟﺮﻳﺎن ﺳﺮﻳﻊ آب ) از رودﺧﺎﻧﻪ ﺑﻪ ﭘﻞ ( 294 07 / 10 / 94 دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﭘﻴﺸﮕﻴﺮی و ﺑﺤﺮان ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔﻲ ﻫﺎی ﻧﻔﺘﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ و درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ ﮔﺎم دوم ﮔﺎم ﺳﻮم ﮔﺎم ﭼﻬﺎرم ﮔﺎم ﭘﻨﺠﻢ ﮔﺎم ﺷﺸﻢ اداﻣﻪ ﺷﻜﻞ پ.4 - 43 - ﺗﻜﻨﻴﻚ ﺑﻮم ﮔﺬاری در رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ ﻳﻲ ﺑﺎ ﺟﺮﻳﺎن ﺳﺮﻳﻊ آب ) از رودﺧﺎﻧﻪ ﺑﻪ ﭘﻞ ( ﭘﻴ ﻮﺳﺖ 4 - ﻣﻌﺮﻓ روش ﻲ و ﻫﺎ اﺑﺰارﻫﺎ ی ﭘﺎﻛﺴﺎز ی ﻣﻮاد یﻫﺎ ﻢﻳﺣﺮ از ﻲﻧﻔﺘ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب 07 / 10 / 94 295 ﺷﻜﻞ پ.4 - 44 - اﺳﺘﻔﺎده از ﺗﻜﻴﻪ ﮔﺎه ﻫﺎی ﻃﺒﻴﻌﻲ ﺑﺮای ﻧﺼﺐ ﺑﻮم ﻫﺎ در ﻣﻨﺎﻃﻖ ﺳﺎﺣﻠﻲ ﺷﻜﻞ پ.4 - 45 - اﻧﻮاع ﺗﻜﻴﻪ ﮔﺎه ﻫﺎ در ﺑﻮم ﮔﺬاری ) ﺗﻜﻴﻪ ﮔﺎه ﻣﻮﻗﺖ در ﺳﺎﺣﻞ ( ﺷﻜﻞ پ.4 - 46 - اﻧﻮاع ﺗﻜﻴﻪ ﻫﺎ ﮔﺎه در ﺑﻮم ﮔﺬاری ) ﺳﺎﺣﻞ ﺑﻪ ﭘﻞ ( 296 07 / 10 / 94 دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﭘﻴﺸﮕﻴﺮی و ﺑﺤﺮان ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔﻲ ﻫﺎی ﻧﻔﺘﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ و درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ اﻣﺮوزه در ﻣﻨﺎﻃﻘﻲ ﻛﻪ ﺑﻪ دﻻﻳﻞ ﻣﺨﺘﻠﻒ ) ﻣﺎﻧﻨﺪ ﻋﺒﻮر ﺧﻂ ﻟﻮﻟﻪ، وﺟﻮد ﺗﺎﺳﻴﺴـ ﺎت و ﭘﺎﻻﻳﺸـﮕﺎه ﻫـﺎی ﻓـﺮآوری ﻧﻔـﺖ و ...( . اﺣﺘﻤﺎل ﻧﺸﺖ ﻧﻔﺖ ﺑﻪ رودﺧﺎﻧﻪ وﺟﻮد دارد ﻳﺎ ﻫﻢ ﭼﻨﻴﻦ در ﮔﺬﺷﺘﻪ ﺣﻮادث اﻳﻦ ﭼﻨﻴﻨﻲ رخ داده اﺳﺖ، و ﻣﻨﺎﻃﻖ ﺣﺴﺎﺳﻲ ﻛﻪ در ﭘﺎ ﻦﻳﻴ دﺳﺖ رودﺧﺎﻧﻪ وﺟﻮد دارد ﻛﻪ ﻧﺒﺎﻳﺪ آﻟﻮده ﺷﻮﻧﺪ، ﺗﻜﻴﻪ ﮔﺎه ﻫﺎی داﺋﻤ ﻲ در ﻛﻨﺎره رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ ﻧﺼﺐ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ ﺗﺎ در زﻣﺎن ﻧﺼﺐ ﺑﻮم ﻫﺎ ﺑﻪ ﺳﺮﻋﺖ ﺑﺎ ﻛﻤﻚ اﻳﻦ ﺗﻜﻴﻪ ﮔﺎه ﻫﺎ ﺑﻮم ﻫﺎ ﻧﺼﺐ ﺷﻮد . در ﺗﺼﺎوﻳ ﺮ زﻳﺮ ﻧﻤﻮﻧﻪ ﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻔﻲ از آن ﻫﺎ ﻣﺸﺎﻫﺪه ﻣﻲ .ﺷﻮد ﺷﻜﻞ پ.4 - 47 - ﻧﺼﺐ ﺗﻜﻴﻪ ﻫﺎ ﮔﺎه ی داﺋﻤﻲ در ﻛﻨﺎر رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر اﻓﺰاﻳﺶ ﺳﺮﻋﺖ ﺑﻮم ﮔﺬاری در ﺣﻴﻦ ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ ﭘﻴ ﻮﺳﺖ 4 - ﻣﻌﺮﻓ روش ﻲ و ﻫﺎ اﺑﺰارﻫﺎ ی ﭘﺎﻛﺴﺎز ی ﻣﻮاد یﻫﺎ ﻢﻳﺣﺮ از ﻲﻧﻔﺘ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب 07 / 10 / 94 297 ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﻧﺼﺐ ﺑﻮم ﻫﺎ در درﻳﺎﭼﻪ اﻧﺠﺎم ﺻﻮرت ﮔﻴﺮد . ﺑﻪ ﻫﻤﻴﻦ ﻣﻨﻈﻮر از ﺗﻜﻴﻪ ﮔﺎه ﻫﺎﻳﻲ ﻫﻤﺎﻧﻨﺪ ﻟﻨﮕـﺮ ﻛﺸـﺘﻲ ﻫـﺎ و ﺑـﺎ ﻫﻤﺎن ﻋﻤﻠﻜﺮد اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲ ﺷﻮد ﺗﺎ ﺑﻮم ﻫﺎ در آب ﻧﺼﺐ ﺷﻮد . ﺗﺼﺎوﻳﺮ زﻳﺮ ﻧﺤﻮه ﻧﺼﺐ ﺑﻮم ﻫﺎ ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﺗﻜﻴﻪ ﮔﺎه ﻫﺎی ﻣﺴﺘﻐﺮق و ﻧﻴﺰ اﻧﻮاع آن ﻫﺎ را ﻧﻤﺎﻳﺶ ﻣﻲ دﻫﺪ . ﺷﻜﻞ پ.4 - 48 - اﻧﻮاع ﻣﺘﻔﺎوت از ﻟﻨﮕﺮﻫﺎ ﺑﺮای ﻧﺼﺐ ﺑﻮم ﻫﺎ در درﻳﺎﭼﻪ ﺑﻪﻫﺎ ﻋﻨﻮان ﺗﻜﻴﻪ ﮔﺎه ﻧﺸﺎﻧﮕﺮ ﺗﻜﻴﻪ ﮔﺎه در ﺳﻄﺢ آب ﻧﺸﺎﻧﮕﺮ اﻧﺘﻬﺎی ﺑﻮم ﺑﺮ ﺳﻄﺢ آب ﺑﻮم (ﻣﻬﺎر )ﻟﻨﮕﺮ ﺷﻜﻞ پ.4 - 49 - ﻧﺤﻮه ﻧﺼﺐ ﻫﺎ ﺑﻮم در درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﺗﻜﻴﻪ ﮔﺎه ﻫﺎی ﻣﺴﺘﻐﺮق ﻧﺼﺐ ﻧﺎﻣﻨﺎﺳﺐ ﺗﻜﻴﻪ ﮔﺎه ﺳﺒﺐ ﻣﻲ ﺷﻮد ﺗﺎ اﺷﻜﺎﻻﺗﻲ در ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻣﻬﺎر و ﺟﻤﻊ آوری ﻧﻔﺖ رخ دﻫﺪ . در ﺗﺼﻮﻳﺮ زﻳﺮ ﺑﺮﺧـﻲ از اﻳﻦ ﻣﺸﻜﻼت ﻣﺸﺎﻫﺪه ﻣﻲ ﺷﻮد . در اﻳﻦ ﺷﺮاﻳﻂ ﺑﻮم ﻫﺎ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﺑﻪ دﻟﻴﻞ ﺟﺮﻳﺎن آب ﺗﻐﻴﻴﺮ ﺷﻜﻞ داده و اﮔﺮ ﺑﻪ ﺗﻜﻴﻪ ﮔﺎه ﻫـﺎ ﻟﻨﮕﺮ ﺑﺪون ﻣﻴﻠﻪ درﻳﺎﻧﻮردی ﻟﻨﮕﺮ ﺳﺒﻚ ﻟﻨﮕﺮ ﻓﺸﺎری ﻟﻨﮕﺮ ﺑﺮﺟﺴﺘﻪ ﻟﻨﮕﺮ ﻗﺎرﭼﻲ ﻟﻨﮕﺮ داﻧﻔﻮرت 298 07 / 10 / 94 دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﭘﻴﺸﮕﻴﺮی و ﺑﺤﺮان ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔﻲ ﻫﺎی ﻧﻔﺘﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ و درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ ﻣﺤﻜﻢ ﺑﺴﺘﻪ ﻧﺸﺪه ﺑﺎﺷﻨﺪ، ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﻣﻘﺪاری از ﻧﻔﺖ درون آن ﺑﺎﻗﻲ ﺑﻤﺎﻧﺪ و ﺟﻤﻊ آوری ﻧﺸـﻮد . ﻫـﻢ ﭼﻨـﻴﻦ ﻣﻤﻜـﻦ اﺳـﺖ ﺑﻮم ﻫﺎ ﺑﻪ دﻟﻴﻞ ﻧﺼﺐ ﻧﺎﻣﻨﺎﺳﺐ ﺧﻮد ، اﺟﺎزه دﻫﻨﺪ ﻛﻪ ﻧﻔﺖ در آن ﻣﺤﻞ ﺑﺎﻗﻲ ﺑﻤﺎﻧﺪ . ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ ﺑﺮای ﻧﺼﺐ ﺑﻮم ﻫﺎ ﻋـﻼوه اﻧﺘﺨـﺎب ﻣﺤﻞ ﻣﻨﺎﺳﺐ و ﻧﻴﺰ زاوﻳﻪ ﻧﺼﺐ ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ اﻳﻦ ﻧﻜﺘﻪ ﻫﻢ ﺗﻮﺟﻪ داﺷﺖ ﻛﻪ ﺗﻜﻴﻪ ﮔﺎه ﻫﺎ ﺑﻪ ﮔﻮﻧﻪ ای ﻧﺼﺐ ﺷﻮﻧﺪ ﻛﻪ ﺑﻪ ﺑﻮم ﻫـﺎ اﺟﺎزه ﻧﺪﻫﻨﺪ ﺗﺎ آن ﻫﺎ ﺗﻐﻴﻴﺮ ﺷﻜﻞ زﻳﺎدی ﺑﺮ اﺛﺮ ﺟﺮﻳﺎن آب داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﻨﺪ . ﺟﻬﺖ ﺑﺎد ﺟﻬﺖ ﺟﺮﻳﺎن ﻧﻔﺖ A B ﺷﻜﻞ پ.4 - 50 - ﻣﺸﻜﻼت ﻧﺎﺷﻲ از ﻋﺪم ﻧﺼﺐ ﻣﻨﺎﺳﺐ ﻫﺎ ﺑﻮم ﺑﻪ ﺗﻜﻴﻪ ﻫﺎ ﮔﺎه ﻫﻢ ﭼﻨﻴﻦ ﻣﻤﻜ ﻦ اﺳﺖ ﺑﺎ ﻛﻤﻚ ﻗﺎﻳﻖ ﻫﺎ و ﺑﻮم ﻫﺎ ﻧﻔ ﺖ را از روی درﻳﺎﭼﻪ ﺟﻤﻊ آوری و ﺑﻪ ﻛﻨﺎره درﻳﺎﭼﻪ ﻣﻨﺘﻘﻞ و ﺑـﺎ ﻛﻤـﻚ اﺑﺰارﻫﺎ آن را ﺟﻤﻊ آوری ﻧﻤﻮد . در اﻳﻦ ﺷﺮاﻳﻂ ﺑﻮم در ﻣﺤﻞ درﻳﺎﭼﻪ ﻧﺼﺐ ﻧ ﻤﻲ ﺷﻮد و ﺑﺎ ﻛﻤﻚ ﻗﺎﻳﻖ ﻫـﺎ ﺑـﻪ ﺻـﻮرت ﺷـﻨﺎور ﺑـﻪ ﻣﺤﻞ ﻣﻨﺘﻘﻞ ﻣﻲ ﺷﻮد و ﻧﻔﺖ ﺑﺎ ﻛﻤﻚ آن ﺟﻤﻊ آوری ﻣﻲ ﺷﻮد . ﺷﻜﻞ پ.4 - 51 - ﺟﻤﻊ آوری ﻧﻔﺖ ﺑﺎ ﻛﻤﻚ ﻫﺎ ﺑﻮم ی ﺷﻨﺎور ﭘﻴ ﻮﺳﺖ 4 - ﻣﻌﺮﻓ روش ﻲ و ﻫﺎ اﺑﺰارﻫﺎ ی ﭘﺎﻛﺴﺎز ی ﻣﻮاد یﻫﺎ ﻢﻳﺣﺮ از ﻲﻧﻔﺘ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب 07 / 10 / 94 299 ﺑﻮم ﮔﺬاری در رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ ﻳﻜﻲ از ﻣﻬﻢ ﺗﺮﻳﻦ اﻗﺪاﻣﺎت اﺳﺖ . در زﻣﺎن ﺣﺎدﺛﻪ ﺑﺮ اﺳﺎس ﺟﺪول زﻳﺮ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺎ ﺗﻮﺟـﻪ ﺑـﻪ ﺳـﺮﻋﺖ آب ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ اﻧﺘﺨﺎب زاوﻳﻪ ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺑﺮای ﺑﻮم ﻫﺎ اﻗﺪام ﺷﻮد . ﺷﻜﻞ پ.4 - 52 - ﺗﻌﻴﻴﻦ زاوﻳﻪ ﻧﺼﺐ ﻫﺎ ﺑﻮم ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﺳﺮﻋﺖ ﺟﺮﻳﺎن آب پ.4 - 2 - 6 - اﺑﺰارﻫﺎی ﻛﻒ ﮔﻴﺮی و ﻃﺮز اﺳﺘﻔﺎده از آن )ﻫﺎ اﺳﻜﻴﻤﺮﻫﺎ ( ﭘﺲ از ﺑﻮم ﻫﺎ ﻛﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی از ﮔﺴﺘﺮش آﻟﻮدﮔﻲ اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ، اﺳﻜﻴﻤﺮﻫﺎ ﻣﻬﻢ ﺗﺮﻳﻦ اﺑﺰارﻫﺎی ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ ﺑﺎ آﻟﻮدﮔﻲ ﻧﻔﺘﻲ در آب ﻫﺎ ﻫﺴﺘﻨﺪ . اﻳﻦ اﺑﺰارﻫﺎ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﺟﻤﻊ آوری ﻧﻔﺖ از ﺳﻄﺢ آب ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮﻧﺪ . اﺳـﻜﻴﻤﺮﻫﺎ ﺑـﻪ ﻃـﻮر وﺳﻴﻌﻲ ﺑﺎ اﺑﺰارﻫﺎی ﻣﺤﺪودﺳﺎزی ) ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺑﻮم ( ﻫﺎ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮﻧﺪ ﺑﻮم . ﻫﺎ ﻧﻔـﺖ را ﺑـﺮ ﺳـﻄﺢ آب ﻣﺤـﺪود ﻛـﺮده و آن ﻫﺎ را در ﻳﻚ ﻣﻜﺎن ﻣﺘﻤﺮﻛﺰ ﻣﻲ ﻧﻤﺎﻳﻨﺪ، زﻣﺎﻧ ﻲ ﻛﻪ ﻏﻠﻄﺖ ﻧﻔﺖ زﻳﺎد ﺷﺪ ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از اﻧﻮاع اﺳﻜﻴﻤﺮﻫﺎ ﻧﻔﺖ را از ﺳـﻄﺢ آب ﺟﻤﻊ آوری ﻣﻲ ﻛﻨﻨﺪ . ﻗﺎﻳﻖ ﻣﺴﻴﺮ ﺟﺮﻳﺎن ﻣﺴﻴﺮ ﺣﺮﻛﺖ ﻧﻔﺖ ﻣﺤﻞ ﺟﻤﻊ آوری اﺳﻜﻴﻤﺮ و ﻣﺨﺎزن ﻧﮕﻬﺪاری ﺧﻂ ﺳﺎﺣﻠﻲ 90{ 60{ 45{ 30{ ﺣﺪاﻛﺜﺮ زاوﻳﻪ ﻧﺼﺐ ﺑﻮم ﺳﺮﻋﺖ ﺟﺮﻳﺎن Knots m per.sec 0.35 1.0 0.5 0.7 0.8 1.0 0.9 1.25 1.5 1.4 1.6 1.8 2.0 2.5 3.0 90 45 30 26 20 22 16 13 300 07 / 10 / 94 دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﭘﻴﺸﮕﻴﺮی و ﺑﺤﺮان ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔﻲ ﻫﺎی ﻧﻔﺘﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ و درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ در ﺗﺼﻮﻳﺮ زﻳﺮ اﻧﻮاع ﻣﺨﺘﻠﻔﻲ از اﺳﻜﻤﻴﺮﻫﺎ و روش ﻛﺎر ﻫﺎ آن را ﻣﺸﺎﻫﺪه ﻣﻲ ﻛﻨﻴﺪ . اﻳﻦ اﺑﺰارﻫﺎ در اﻧﺪازه و ﺗﻮان ﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺗﻬﻴﻪ ﺷﺪه اﻧﺪ و ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﻨﺪ ﺑﻪ روی ﻛﺸﺘﻲ ﻳﺎ ﻗﺎﻳﻖ ﻳﺎ ﺑﻪ ﺻﻮرت دﺳﺘﻲ در ﻧﺰدﻳﻜﻲ ﺳﻮاﺣﻞ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ و ﻳﺎ درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ و ﺗﺎﻻب ﻫﺎ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﺑﮕﻴﺮﻧﺪ . ﺷﻜﻞ پ.4 - 53 - اﻧﻮاع ﻣﺨﺘﻠﻒ اﺳﻜﻴﻤﺮﻫﺎ ) ﻏﻠﺘﻜﻲ ، ﻧﻮاری، ﭘﺮه ای و ﺑﺮﺳﻲ ( اﺳﺎس ﻛﺎر اﻳﻦ اﺑﺰارﻫﺎ ﺷﺒﻴﻪ ﺑﻪ ﻳﻚ دﻳﮕﺮ اﺳﺖ ﻫﺎ آن . ﻧﻔﺖ را ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻣﻜﺎﻧﻴﻜﻲ ﺑﺎ اﺳـﺘﻔﺎده از ﺑـﺮس ﻫـﺎ، ﻧﻮارﻫـﺎ، ﻏﻠﺘـﻚ ﻳـﺎ ﺗﺴﻤﻪ ﻧﻘﺎﻟﻪ یﻫﺎ ﻣﺘﺤﺮک از ﺳﻄﺢ آب ﺟﺎﺑ ﻪ ﺟﺎ ﻛﺮده و ﺑﻪ درون ﻣﺤﻔﻈﻪ ای ﻣﻨﺘﻘﻞ ﻣﻲ ﻧﻤﺎﻳﻨﺪ . ﺑﺎ ﺗﻌﺒﻴﻪ ﺗﻴﻐﻪ ﻫﺎی ﻧﻔﺖ از ﺳﻄﺢ اﻳﻦ ﺑﺮس ﻫﺎ، ﻳﺎ ﻏﻠﺘﻚ ﻫﺎ ﺟﺪا ﺷﺪه و در ﭘﺸﺖ ﻫﺎ آن درون ﻣﺤﻔﻈﻪ ای ﺟﻤﻊ ﻣﻲ ﺷﻮد . ﻧﻔﺖ ﺟﻤـﻊ آوری ﺷـﺪه درون اﻳـﻦ ﻣﺤ ﻔﻈـﻪ ﻫـﺎ، ﺳﭙﺲ ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از اﺑﺰارﻫﺎی ﻣﻜﺶ ﺑﻪ درون ﺗﺎﻧﻚ ﻫﺎی ﻣﺨﺼﻮص ﺟﻤﻊ آوری ﻣﻲ ﺷﻮد و ﺑﻌﺪ از آن آب آﻟﻮده و ﻧﻔﺘﻲ از ﻳﻚ دﻳﮕ ﺮ ﺟﺪا ﺷﺪه و ﻧﻔﺖ ﺑﺎزﻳﺎﺑﻲ ﻣﻲ .ﺷﻮد ﺗﻤﻴﺰ ﻛﻨﻨﺪه ﻓﺮﭼﻪ اﺳﻜﻴﻤﺮ ﺑﺎ ﻓﺮﭼﻪ ﻧﻮاری ﻓﺮﭼﻪ ﻧﻮ اری ﻣﺘﺤﺮک ﭼﺎﻫﻚ ﺟﻤﻊ آوری اﺳﻜﻴﻤﺮ ﺑﺎ ﻓﺮﭼﻪ اﺳﺘﻮاﻧﻪ ﻓﺮﭼﻪ ﮔﺮدان ﺣﺮﻛﺖ ﻣﺨﺰن ﺣﺮﻛﺖ ﻣﺨﺰن ﺣﺮﻛﺖ ﻣﺨﺰن ﺣﺮﻛﺖ ﻣﺨﺰن ﭼﺎﻫﻚ ﺟﻤﻊ آوری ﺗﻤﻴﺰﻛﻨﻨﺪه ﻓﺮﭼﻪ اﺳﻜﻴﻤﺮ دراﻣﻲ ﻏﻠﺘﻚ ﺟﻤﻊ ﻛﻨﻨﺪه درام ﮔﺮدان ﻟﻜﻪ ﻧﻔﺘﻲ ﭼﺎﻫﻚ ﺟﻤﻊ آوری اﺳﻜﻴﻤﺮ ﺑﺎ ﻧﻮار ﺟﺎذب ﭼﺎﻫﻚ ﺟﻤﻊ آوری ﻧﻮار ﺟﻤﻊ آوری ﻟﻜﻪ ﻧﻔﺘﻲ ﻧﻮار ﮔﺮدان ﭘﻴ ﻮﺳﺖ 4 - ﻣﻌﺮﻓ روش ﻲ و ﻫﺎ اﺑﺰارﻫﺎ ی ﭘﺎﻛﺴﺎز ی ﻣﻮاد یﻫﺎ ﻢﻳﺣﺮ از ﻲﻧﻔﺘ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب 07 / 10 / 94 301 ﺷﻜﻞ پ.4 - 54 - ﻳﻜﻲ ﻧﻤﻮﻧﻪ از اﺳﻜﻴﻤﺮ ﻏﻠﺘﻜﻲ و روش ﺟﺪا ﻛﺮدن ﻧﻔﺖ ﺗﻮﺳﻂ ﻫﺎ آن 302 07 / 10 / 94 دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﭘﻴﺸﮕﻴﺮی و ﺑﺤﺮان ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔﻲ ﻫﺎی ﻧﻔﺘﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ و درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ ﺷﻜﻞ پ.4 - 55 - اﻧﻮاع اﺳﻜﻴﻤﺮﻫﺎ و ﻛﺎرﺑﺮد ﻫﺎ آن ﭘﻴ ﻮﺳﺖ 4 - ﻣﻌﺮﻓ روش ﻲ و ﻫﺎ اﺑﺰارﻫﺎ ی ﭘﺎﻛﺴﺎز ی ﻣﻮاد یﻫﺎ ﻢﻳﺣﺮ از ﻲﻧﻔﺘ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب 07 / 10 / 94 303 پ.4 - 2 - 7 - ﺳﺎﻳﺮ ﺗﺠﻬﻴﺰات ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ ﺑﺎ آﻟﻮدﮔﻲ ﻧﻔﺘﻲ پ.4 - 2 - 7 - 1 - اﺑﺰارﻫﺎی ﺟﺎذب ﻫﺎی ﻧﻔﺖ در ﻛﻨﺎر ﻫﺎ ﺑﻮم و اﺳﻜﻴﻤﺮﻫﺎ اﺑﺰارﻫﺎی ﻣﺘﻨﻮع دﻳﮕﺮی ﻧﻴﺰ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻛﻪ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮﻧﺪ . در اﻳﻦ ﺑﺨﺶ ﻣﺮوری ﺑﺮ اﻳﻦ اﺑﺰارﻫﺎ و ﻃﺮز ﻛﺎر آن ﻫﺎ ﺧﻮاﻫﻴﻢ داﺷﺖ . ﺑﻌﺪ از ﻣﻬﺎر و ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی از ﮔﺴـﺘﺮش آﻟـﻮدﮔﻲ، ﻣﺮﺣﻠـﻪ ﺟﻤـﻊ آوری آﻟـﻮدﮔﻲ ﺑـﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﻣﻮاد ﺟﺎذب ﻧﻔﺖ اﺳﺖ . در اﻳﻦ ﻣﺮﺣﻠﻪ ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ورﻗﻪ ﻫﺎ، ﺑﻮم ﻫﺎ و ﺑﺎﻟﺸﺘﻚ ﻫﺎی ﺟﺎذب ﻧﻔﺖ، آﻟﻮدﮔﻲ ﻛﻪ ﺗﻮﺳـﻂ ﺑﻮم ﻫﺎ ﻣﻬﺎر ﺷﺪه اﺳﺖ از ﺳﻄﺢ آب ﺟﻤﻊ آوری ﻣﻲ ﺷﻮد . ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻋﻮارﺿﻲ ﻃﺒﻴﻌﻲ و ﺗﺎﺳﻴﺴ ﺎﺗﻲ ﻛـﻪ در ﻛﻨـﺎر رودﺧﺎﻧـﻪ ﻳـﺎ در ﻳﺎﭼﻪ ﺳﺪ اﻣﻜﺎن آﻟﻮدﮔﻲ دارد، اﺷﻜﺎل ﻣﺨﺘﻠﻔﻲ از ﺟﺎذب یﻫﺎ ﻧﻔﺖ ﺑﻪ ﺷﻜﻞ ﭘﺪﻫﺎ و ﺑﻮم ﻫﺎ و ورﻗﻪ ﻫـﺎ ﻛـﺎرﺑﺮد دارد . ﻫﺮﭼﻨـﺪ ﺷﻜﻞ ﻇﺎﻫﺮی اﻳﻦ اﺑﺰارﻫﺎ ﺑﺎ ﻳﻚ ﮕﺮﻳد ﺗﻔﺎوت ﻫﺎﻳﻲ دارﻧﺪ، اﻣﺎ در ﻋﻤﻞ اﻳﻦ ﻣﻮاد وﻇﻴﻔﻪ ﺟﺬب ﻧﻔﺖ ﺗﺎ ﭼﻨﺪﻳﻦ ﺑﺮاﺑﺮ وزن ﺧﻮد را ﺑﺮ ﻋﻬﺪه دارﻧﺪ . اﻳﻦ اﺑﺰارﻫﺎ ﺑﻌﺪ از ﺟﺬب ﻧﻔﺖ ﺗﻮﺳﻂ اﻓﺮاد از ﺳﻄﺢ آب ﺟﻤﻊ آوری و ﻣﻌﺪوم ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . ﺷﻜﻞ پ.4 - 56 - ﻧﻤﻮﻧﻪ ای از ﺑﻮم ﻫﺎی ﺟﺎذب، ﭘﺪﻫﺎ و ورﻗﻪ ﻫﺎی ﺟﺎذب ﻧﻔﺖ ﺷﻜﻞ پ.4 - 57 - ﻧﻤﻮﻧﻪ از ای ﻛﺎرﺑﺮد ﺑﻮم ﻫﺎ و ورﻗﻪ یﻫﺎ ﺟﺎذب ﻧﻔﺖ ﺷﻜﻞ پ.4 - 58 - ﻛﺎرﺑﺮد ﻫﺎ ﺑﻮم ی ﻣﻬﺎر، ﻫﺎ ﺑﻮم ی ﺟﺎذب و ورﻗﻪ ﻫﺎی ﺟﺎذب ﻧﻔﺖ در ﻛﻨﺎر ﻫﻢ 304 07 / 10 / 94 دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﭘﻴﺸﮕﻴﺮی و ﺑﺤﺮان ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔﻲ ﻫﺎی ﻧﻔﺘﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ و درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ ﺷﻜﻞ پ.4 - 59 - ﻛﺎرﺑﺮد ﻫﺎ ﺑﻮم ی ﻣﻬﺎر، ﻫﺎ ﺑﻮم ی ﺟﺎذب و ورﻗﻪ ﻫﺎی ﺟﺎذب ﻧﻔﺖ در ﻛﻨﺎر ﻫﻢ ﺷﻜﻞ پ.4 - 60 - ﻛﺎرﺑﺮد ﻫﺎ ﺑﻮم ی ﻣﻬﺎر، ﻫﺎ ﺑﻮم ی ﺟﺎذب ﻧﻔﺖ در ﻛﻨﺎر ﻫﻢ ﭘﻴ ﻮﺳﺖ 4 - ﻣﻌﺮﻓ روش ﻲ و ﻫﺎ اﺑﺰارﻫﺎ ی ﭘﺎﻛﺴﺎز ی ﻣﻮاد یﻫﺎ ﻢﻳﺣﺮ از ﻲﻧﻔﺘ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب 07 / 10 / 94 305 پ.4 - 2 - 7 - 2 - ﻗﺎﻳﻖ ﻫﺎ ﻣﺨﺼﻮص ﻋﻤﻠﻴﺎت ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ در رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ ی ﺑﺰرگ و ﻳﺎ درﻳﺎﭼﻪ ﺳﺪﻫﺎ ﻧﻴﺎزﻣﻨﺪ ﺑﻪ ﻛﺎرﮔﻴﺮی ﻗﺎﻳﻖ ﻫﺎی ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺑﺮای اﻧﺘﻘﺎل ﻧﻴﺮوﻫﺎ و ﺗﺠﻬﻴﺰات ﺑﻪ روی درﻳﺎﭼﻪ اﺳﺖ . اﻳﻦ ﻗﺎﻳﻖ ﺑﻪ ﮔﻮﻧﻪ ای ﻃﺮاﺣﻲ ﺷﺪه اﻧﺪ ﻛﻪ اﻣﻜـﺎن اﻧﺘﻘـﺎل و اﺳـﺘﻔﺎده از ﺑـﻮم ﻫـﺎ و ﻳـﺎ اﺳـﻜﻴﻤﺮﻫﺎ و ﻧﻴـﺰ ﻣﺨ ﺰن ﻫﺎی ﺟﻤﻊ آوری ﻧﻔﺖ ﺗﻮﺳﻂ ﻫﺎ آن وﺟﻮد داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ . در ﺗﺼﺎوﻳﺮ زﻳﺮ ﻧﻤﻮﻧﻪ ای از اﻳﻦ ﻗﺎﻳﻖ ﻫﺎ و ﻧﺤﻮه ﻓﻌﺎﻟﻴـﺖ اﻓـﺮاد ﺑـﺮ روی آن ﻫﺎ ﻣﺸﺎﻫﺪه ﻣﻲ .ﺷﻮد ﺷﻜﻞ پ.4 - 61 - اﺑﺰارﻫﺎی آﻣﺎده ﺑﻪ ﻛﺎر در داﺧﻞ ﻗﺎﻳﻖ ﻫﺎی ﻣﺨﺼﻮص ﺑﺮای اﻓﺰاﻳﺶ ﺳﺮﻋﺖ ﻋﻤﻠﻴﺎت ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ پ.4 - 2 - 7 - 3 - ﻣﻮاد ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ ﺑﺎ آﻟﻮدﮔﻲ ﻧﻔﺘﻲ ﻫﻢ ﭼﻨﺎن ﻛﻪ ﭘﻴﺶ از ذﻛﺮ ﺷﺪ اﻧﻮاع ﻣﺘﻔﺎوﺗﻲ از ﻣﻮاد ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ و یﺳﺎز ﭘﺎک ﻣﻨﺎﻃﻖ آﻟﻮده ﺗﻮﻟﻴﺪ ﺷﺪه اﻧـﺪ ﻛﻪ ﺗﻮﺳﻂ ﻧﻴﺮوﻫﺎی ﻋﻤﻠﻴﺎﺗﻲ و ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ وﻳﮋﮔﻲ ﻫﺎ ی ﻫﺮ ﺣﺎدﺛﻪ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮﻧﺪ . اﻳﻦ ﻣﻮاد ﺷﺎﻣﻞ ﻣﻮاد ژل ﺳـﺎز، ﻣﻮاد ﺟﺪا ﻛﻨﻨﺪه، ﻣﻮاد ﺳﻔﺖ ﻛﻨﻨﺪه و .. . ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻛﻪ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ وﻳﮋﮔﻲ ﻫﺎ ﻣﻨﻄﻘﻪ و ﻣﺎده آﻻﻳﻨﺪه ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮﻧﺪ . پ.4 - 2 - 7 - 4 - اﺑﺰارﻫﺎی ﺟﻤﻊ آوری آﻟﻮدﮔﻲ ﻫﺎ ﭘﺲ از ﭘﺎﻳﺎن ﻋﻤﻠﻴﺎت و ﻳﺎ در زﻣﺎن ﺗﻌﻮﻳﺾ ﺷﻴﻔﺖ ﻧﻴﺮوﻫﺎی ﻋﻤﻠﻴﺎﺗﻲ ﻻزم ﺗﺎ اﺑﺰارﻫﺎ و ﭘﻮﺷﺎک آﻟﻮده آن ﻫﺎ در ﻣﺤـﻞ ﻫـﺎی ﻣﺨﺼﻮﺻﻲ دﭘﻮ ﺷﺪه و از ﮔﺴﺘﺮش آﻟﻮدﮔﻲ ﺑﻪ ﺳﺎﻳﺮ ﻣﻨﺎﻃﻖ ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی ﺑﻪ ﻋﻤـﻞ آﻳـﺪ . ﺑﻨـﺎﺑﺮاﻳﻦ ﻻزم اﺳـﺖ ﺗـﺎ اﻳـﻦ اﺑﺰارﻫـﺎ و ﭘﻮﺷﺎک آﻟﻮده ﺑﻌﺪ از اﻧﺠﺎم ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺑﻪ ﺷﻜﻞ ﻣﻨﺎﺳﺒﻲ ﺑﺎزﻳﺎﺑﻲ ﺷﻮﻧﺪ . 306 07 / 10 / 94 دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﭘﻴﺸﮕﻴﺮی و ﺑﺤﺮان ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔﻲ ﻫﺎی ﻧﻔﺘﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ و درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ ﺷﻜﻞ پ.4 - 62 - ﺟﻤﻊ آوری و دﻓﻊ ﻣﻨﺎﺳﺐ ﻟﺒﺎس ﻫﺎ و ﺗﺠﻬﻴﺰات آﻟﻮده پ.4 - 2 - 7 - 5 - ﻣﺨﺎزن ﺟﻤﻊ آوری ﻧﻔﺖ و آب و آﻟﻮده ﭘﺲ از ﻣﺤﺪود ﻛﺮدن ﻧﻔﺖ ﺑﺮ روی ﺳﻄﺢ آب ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﺑﻮم ﻫﺎ و ﻳﺎ ﺳﺎﻳﺮ ﺗﺠﻬﻴﺰات ﺻﺤﺮاﻳﻲ ﻻزم اﺳﺖ ﺗﺎ اﻳـﻦ ﻧﻔـﺖ از ﻣﺤﻴﻂ ﺧﺎرج ﺷﻮد و ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻣﻨﺎﺳﺒﻲ ﺑﺎزﻳﺎﺑﻲ ﺷﻮد . ﺑﺮای ﺟﻤﻊ آوری اﻳﻦ ﻧﻔﺖ ﻫﺎ و اﻧﺘﻘﺎل آن ﻫﺎ ﺑﻪ ﻣﻜﺎن ﻫﺎی ﺑﺎزﻳﺎﺑﻲ ﻧﻴﺎز ﺑﻪ ﻣﺨﺎزن ﺛﺎﺑﺖ، ﺷﻨﺎور و ﻳﺎ ﻣﺘﺤﺮﻛﻲ اﺳﺖ ﺗﺎ در ﻛﻨﺎر رودﺧﺎﻧ ﻪ، ﺑﺮ روی رودﺧﺎﻧﻪ و ﻳﺎ ﻧﺰدﻳﻚ ﺗﺮﻳﻦ ﺟﺎده ﺑـﻪ ﻣﺤـﻞ ﺣﺎدﺛـﻪ ﻗـﺮار ﮔﺮﻓﺘﻪ و ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﭘﻤﭗ ﻫﺎ ﻧﻔﺖ را ﺑﻪ درون آن اﻧﺘﻘﺎل داده و از ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺧﺎرج ﻧﻤﺎﻳﻨﺪ . در ﺗﺼﺎوﻳﺮ زﻳﺮ ﻧﻤﻮﻧﻪ ﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻔﻲ از آن ﻫﺎ ﻣﺸﺎﻫﺪه ﻣﻲ ﺷﻮد . ﭘﻴ ﻮﺳﺖ 4 - ﻣﻌﺮﻓ روش ﻲ و ﻫﺎ اﺑﺰارﻫﺎ ی ﭘﺎﻛﺴﺎز ی ﻣﻮاد یﻫﺎ ﻢﻳﺣﺮ از ﻲﻧﻔﺘ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب 07 / 10 / 94 307 ﺷﻜﻞ پ.4 - 63 - اﻧﻮاع ﻣﺘﻔﺎوﺗﻲ از ﻣﺨﺎزن ﺟﻤﻊ آوری ﻧﻔﺖ و آب آﻟﻮده در اﻧﺪازه ﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ پ.4 - 2 - 7 - 6 - ﻛﺎﻧﺘ ﻴﻨ ﺮﻫﺎی ﻣﺨﺼﻮص ﺣﻤﻞ اﺑﺰارﻫﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﻛﺎﻧﺘﻴﻨﺮﻫﺎی ﺳﻴﺎر ﺑﺮای اﻧﺘﻘﺎل ﺳﺮﻳﻊ ﺗﺮ ﺗﺠﻬﻴﺰات ﺑﻪ ﻣﺤﻞ ﺣﺎدﺛﻪ در ﻛﻮﺗﺎه ﺗﺮﻳﻦ زﻣﺎن ﻣﻤﻜﻦ ﻳﻜﻲ از روش ﻫﺎﻳﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ در ﺣﺎل ﺣﺎﺿﺮ ﺗﻮﺳﻂ ﺗﻴﻢ ﻫﺎی ﻋﻤﻠﻴﺎﺗﻲ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮد . در ﺗﺼﺎوﻳﺮ زﻳﺮ ﻧﻤﻮﻧـﻪ ای از اﻳـﻦ ﻛﺎﻧﺘﻴﻨﺮﻫـﺎی ﺣﻤﻞ ﺗﺠﻬﻴﺰات ﺑﻪ ﻣﺤﻞ ﺣﺎد ﺛ ﻪ ﻣﺸﺎﻫﺪه ﻣﻲ .ﺷﻮد ﺷﻜﻞ پ.4 - 64 - اﺑﺰارﻫﺎی آﻣﺎده ﺑﻪ ﻛﺎر در داﺧﻞ ﻛﺎﻧﺘﻴﻨﺮ ﺑﺮای اﺳﺘﻔﺎده ﺳﺮﻳﻊ در ﻣﺤﻞ ﺣﺎدﺛﻪ 308 07 / 10 / 94 دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﭘﻴﺸﮕﻴﺮی و ﺑﺤﺮان ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔﻲ ﻫﺎی ﻧﻔﺘﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ و درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ پ.4 - 2 - 7 - 7 - اﺑﺰارﻫﺎی اﻳﻤﻨﻲ ﺷﺨﺼﻲ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر رﻋﺎﻳﺖ اﻳﻤﻨﻲ ﻧﻴﺮوﻫﺎی ﻋﻤﻠﻴﺎﺗﻲ ﻻزم اﺳﺖ ﺗﺎ ﺣﺪاﻗﻠﻲ از ﺗﺠﻬﻴﺰات ﺗﻬﻴﻪ ﺷﺪه و در اﺧﺘﻴﺎر ﻫﺎ آن ﻗﺮار ﺑﮕﻴﺮد ﺗـﺎ در زﻣﺎن ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ ﺑﺎ آﻟﻮدﮔﻲ ﻧﻔﺘﻲ از اﻳﻦ ﺗﺠﻬﻴﺰات اﺳﺘﻔﺎده ﻧﻤﺎﻳﻨﺪ . ﭘﻮﺷﺎک ﻣﻨﺎﺳﺐ، ﻋﻴﻨﻚ ﻣﺤﺎﻓﻆ، دﺳﺘﻜﺶ و در ﺻﻮرت ﻧﻴﺎز ﻣﺎﺳﻚ از ﻣﻬﻢ ﺗﺮﻳﻦ اﺑﺰارﻫﺎی اﻳﻤﻨﻲ ﻓﺮدی در ﺣﻮادث ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ ﺑﺎ آﻟﻮدﮔﻲ ﻧﻔﺘﻲ ﻫﺴﺘﻨﺪ . ﺷﻜﻞ . پ4 - 65 - ﺣﺪاﻗﻞ ﺗﺠﻬﻴﺰات اﻳﻤﻨﻲ ﺷﺨﺼﻲ ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ ﺑﺎ آﻟﻮ دﮔﻲ ﻧﻔﺘﻲ 5 ﭘﻴﻮﺳﺖ5 ﻃﺮح و ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی ﻣﺎﻧﻮر یﺑﺮا یﻫﺎ ﻢﻴﺗ و ﻲﺎﺗﻴﻋﻤﻠ ﺣﻮزه ﺗﺼﻤ یﺮﻴﮔ ﻢﻴ ﭘﻴ ﻮﺳﺖ 5 - ﻃﺮح و ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی ﻣﺎﻧﻮر یﻫﺎ ﻢﻴﺗ یﺑﺮا و ﻲﺎﺗﻴﻋﻤﻠ ﺣﻮزه ﺗﺼﻤ یﺮﻴﮔ ﻢﻴ07 / 10 / 94 311 ﭘﻴﻮﺳﺖ 5 - ﻃﺮح و ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی ﻣﺎﻧﻮر یﻫﺎ ﻢﻴﺗ یﺑﺮا و ﻲﺎﺗﻴﻋﻤﻠ ﺣﻮزه ﺗﺼﻤ یﺮﻴﮔ ﻢﻴ پ.5 - 1 - ﻛﻠﻴﺎت از ﺟﺎ آن ﻛﻪ ﺑﻼﻳﺎ و ﺷﺮاﻳﻂ اﺿﻄﺮاری واﻗﻌﻲ ﻫﻤﻮاره اﺗﻔﺎق ﻧﻤﻲ اﻓﺘﺪ، اﻓﺮادی ﻛﻪ در ﺷﺮاﻳﻂ ﺑﺤﺮاﻧﻲ، اﺿﻄﺮاری و وﻗﻮع ﺑﻼﻳﺎ ﻋﻬﺪه دار ﻣﻲ ﺖﻴ وﻟﻮﻣﺴ ﺑﺎﺷﻨﺪ ، از ﻓﺮﺻﺖ ﻛﺎﻓﻲ ﺟﻬﺖ ﻛﺴﺐ ﺗﺠﺮﺑﻪ در زﻣﻴﻨﻪ ﻧﺤـﻮه ﻣﻘﺎﺑﻠـﻪ ﺛﺮﻮﻣـ و ﻛﺎرآﻣـﺪ ﺑـﺎ اﻳـﻦ ﺷـﺮاﻳﻂ ﺑﺮﺧﻮردار ﻧ ﻤﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ ﺑﻪ . ﻋﻼوه ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰان ﺑﻪ ﻧﺪرت از ﺷﺎﻧﺲ واﻗﻌـﻲ ﺑـﺮای ارزﻳـﺎﺑﻲ ﻣﻴـﺰان اﺛﺮﺑﺨﺸـﻲ ﻃـﺮح ﻣﻘﺎﺑﻠـﻪ ﺧـﻮد ﺑﺮﺧﻮردار ﻫﺴﺘﻨﺪ . واﺿﺢ اﺳﺖ ﻛﻪ اﻧﺘﻈﺎر ﺑﺮای وﻗﻮع ﺷﺮاﻳﻂ ﺑﺤﺮان واﻗﻌﻲ ﺟﻬﺖ ارزﻳ ﺎﺑﻲ و آزﻣﺎﻳﺶ ﻣﻴﺰان آﻣﺎدﮔﻲ و ﻛﺎرآﻣﺪی ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی ﻫﺎی ﺻﻮرت ﮔﺮﻓﺘﻪ، ﻛﺎر ﻏﻴﺮﻋﺎﻗﻼﻧﻪ ای اﺳـﺖ، ﺑﻨـﺎﺑﺮاﻳﻦ ﺑﺮﮔـﺰاری ﻣـﺎﻧﻮر ) ﻛـﻪ ﮔـﺎﻫﻲ از آن ﻣـﻲ ﺗـﻮان ﺑـﻪ ﻋﻨـﻮان ﺷﺒﻴﻪ ﺳﺎزی ﺷﺮاﻳﻂ واﻗﻌﻲ ﻧﻴﺰ ﻧﺎم ﺑﺮد ﺗﻮاﻧ ﻣﻲ ( ﺪ ﺑﺮای رﻓﻊ اﻳﻦ ﺧﻼ ﺗﺎ ﻣﻴﺰان ﻗﺎﺑﻞ ﻣﻼﺣﻈﻪ ای ﺛﺮﻮﻣ ﺑﺎﺷﺪ . در ﺣـﻴﻦ ﺑﺮﮔـﺰاری ﻣﺎ ﻧﻮر، ﺷﺒﻴﻪ ﺳﺎزی ﺷﺮاﻳﻂ واﻗﻌﻲ اﻳﻦ اﻣﻜﺎن را ﺑﺮای ﻣﺪﻳﺮان ﺑﺤﺮان ﻓﺮاﻫﻢ ﻣﻲ آورد ﻛﻪ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ارزﻳﺎﺑﻲ ﻣﻬـﺎرت ﻫـﺎ و ﻣﻴـﺰان اﺛﺮﺑﺨﺸﻲ ﻃﺮح ﻫﺎ و ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی ﻫﺎی از ﻗﺒﻞ ﺻﻮرت ﮔﺮﻓﺘﻪ ﻣﺒﺎدرت ورزﻧﺪ ]13،14 .[ در ﻛﺎرﺑﺮد ﻧﻈﺎﻣﻲ، ﻣﺎﻧﻮر ﺑﻪ ﻣﻌﻨﺎی اﻧﺠﺎم ﻣﺎﻫﺮاﻧﻪ و ﻫﻮﺷﻤﻨﺪاﻧﻪ ﺣﺮﻛﺎت و ﺟﺎﺑ ﻪ ﺟﺎﻳﻲ ﻧﻔﺮات و ﺗﺠﻬﻴﺰات اﺳـﺖ . ﻣـﺎﻧﻮر ﻣـﺪﻳﺮﻳﺖ ﺑﺤﺮان ﻳﺎ ﺷﺮاﻳﻂ اﺿﻄﺮاری ﻧﻴﺰ ﺗﻤﺮﻳﻦ ﺑﻪ ﻛﺎرﮔﻴﺮی ﻧﻴﺮوﻫﺎ و ﺗﺠﻬﻴﺰات ﺑﺮای ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ ﺑﺎ ﺑﺤﺮان ﻓﺮﺿـﻲ ﺗﻮﺳـﻂ اﻓـﺮاد ﻣﺴـ ﻮ ول اﺳـﺖ . ﺑﺪﻳﻬﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ در ﺣﻮادث واﻗﻌﻲ ﺑﻬﺘﺮ از زﻣﺎن ﻣﺎﻧﻮر ﻣﻲ ﺗﻮان ﻗﺎﺑﻠﻴﺖ ﻫﺎ را آزﻣﻮد و اﺻﻮﻻ از ﺣﻮادث ﻣﺨﺘﻠﻒ واﻗﻌﻲ و ﻧﺤﻮه ﻣﻘ ﺎﺑﻠﻪ ﺑﺎ آن ﻫﺎ ﻣﻲ ﺗﻮان ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻧﻮﻋﻲ ﻣﺎﻧﻮر اﺳﺘﻔﺎده ﻧﻤﻮد . ﺑﺎ اﻧﺠﺎم ﻣﺎﻧﻮر ﻣﻲ ﺗﻮان ﺟﻨﺒﻪ ﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ ﺑﺎ ﺑﺤﺮان ازﺟﻤﻠﻪ اﻃﻼع رﺳـﺎﻧﻲ، ﺗﺼﻤﻴﻢ ﮔﻴﺮی، ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﻲ، ﺑﺮﻗﺮاری ارﺗﺒﺎﻃﺎت و ﻫﺪاﻳﺖ ﭘﺬﻳﺮی ﻧﻴﺮوﻫﺎ را ﺗﻤﺮﻳﻦ ﻛﺮد و ﻫـﻢ ﭼﻨـﻴﻦ اﻃﻼﻋـﺎت ﻻزم ﺑـﺮای ﻫﻤﺎﻫﻨـﮓ ﻧﻤﻮدن ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻫﺎی ﻫ ﺮ ﻳﻚ از ﺳﺎزﻣﺎن ﻫﺎی ﻣﺴ ﻮ ول در ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺷﺮاﻳﻂ اﺿﻄﺮاری را ﻓﺮاﻫﻢ ﻧﻤﻮد ]5 .[ درواﻗﻊ ﻣﺎﻧﻮر، ﺑﺨﺸﻲ ﻳﻜﭙﺎرﭼﻪ از آﻣﻮزش اﺳﺖ ﻛﻪ ﭘﺮﺳﻨﻞ را در راﺳﺘﺎی اﻧﺠﺎم ﻛﺎرﻛﺮدﻫﺎی ﺧﻮد در ﺷﺮاﻳﻂ واﻗﻌﻲ وﻗـﻮع ﺑﺤﺮان آﻣﺎده ﻣﻲ ﻧﻤﺎﻳﺪ . ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﻣﺎﻧﻮر ﻳﻚ ﻓﺮآﻳﻨﺪ ﮔﺎم ﺑﻪ ﮔﺎم ﻧﻴﺴﺖ، ﺑﻠﻜـﻪ ﻧﻴﺎزﻣﻨـﺪ ﺑـﺎزﻧﮕﺮی و ﻳـ ﺠﺪﺗ ﺪﻧﻈﺮ در ﺣـﻴﻦ اﺟـﺮا و ﭘﻴﺎده ﺳﺎزی ﻓﺮآﻳﻨﺪ اﺳﺖ . ﺷﺮﻛﺖ ﻛﻨﻨﺪﮔﺎن در ﻣﺎﻧﻮر، ﺗﺠﺎرب و آﻣﻮزش ﻫﺎی ﻛﺴﺐ ﺷﺪه ﺧـﻮد را در ﻳـﻚ ﺗﻤـﺮﻳﻦ ﻧﻤﺎﻳﺸـﻲ از روﻳﺪاد واﻗﻌﻲ ﺑﻪ ﻛﺎر ﻣﻲ ﮔﻴﺮﻧﺪ ، ﻛﻪ اﻣﻴﺪ اﺳﺖ ﻫﻴﭻ وﻗﺖ اﺗﻔﺎق ﻧﻴﻔﺘﺪ اﻣﺎ ﻻزم اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﺮای ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ ﺛﺮﻮﻣ ﺑﺎ آن، آﻣﺎدﮔﻲ ﻫـﺎی ﻻزم اﻳﺠﺎد ﺷﺪه ﺑﺎﺷﺪ . ﺑﺮای ﻃﺮاﺣﻲ ﻳﻚ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ اﺟﺮای ﻣﺎﻧﻮر، ﺗﺼﻮر اﺟﺮای ﻳﻚ ﺗﺌﺎﺗﺮ در ذﻫﻦ، ﺑﺴﻴﺎر ﺛﺮﻮﻣ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد ]14 .[ در اﻳﻦ ﺑﺨﺶ از ﮔﺰارش اﺟﺰای اﺻﻠﻲ ﻣﺎﻧﻮرﻫﺎ ﺑﺎ روﻳﻜﺮد ﺑﻪ ﻛﺎرﮔﻴﺮی آن ﻫﺎ در ﺑﺨـﺶ آب و ﻣﻘﺎﺑﻠـﻪ ﺑـﺎ ﺣـﻮادث آﻟـﻮدﮔﻲ ﻧﺎﺷﻲ از ورود ﻧﻔﺖ ﺧﺎم و ﻓ ﺮآورده ﻫﺎی آن ﺑﻪ درون آب ﺗﺸﺮﻳﺢ ﻣﻲ ﺷﻮد . در ﺑﺨﺶ ﭘﻴﻮﺳﺖ ﻫﺎ ﻧﻴﺰ ﻣﻌﺮﻓﻲ ﺳﻴﺴـﺘﻢ ﻓﺮﻣﺎﻧـﺪﻫﻲ ﺣﺎدﺛﻪ و ﻧﻴﺰ ﻳﻚ ﺳﻨﺎرﻳﻮ ﻓﺮﺿﻲ از ورود آﻟﻮدﮔﻲ ﺑﻪ رودﺧﺎﻧﻪ و درﻳﺎﭼﻪ ﺳﺪ اراﺋﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ . پ.5 - 2 - اﻫﺪاف ﻣﻮرد اﻧﺘﻈﺎر از ﻃﺮاﺣﻲ و اﺟﺮای ﻣﺎﻧﻮر آﻟﻮدﮔﻲ ﻧﻔﺘﻲ در ﺑﺨﺶ آب ﺗﺠﺮﺑﻪ ﻧﺸﺎن داده اﺳﺖ ﻛﻪ ﻫﺮﮔﻮﻧﻪ ﻋ ﻤﻠﻴﺎﺗﻲ ﺑﺮای ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ ﺑﺎ ﺷﺮاﻳﻂ واﻗﻌﻲ ﺑﺤﺮان، ﺑﺪون اﺟﺮای ﺗﻤﺮﻳﻦ ﻫﺎ و ﻣﺎﻧﻮرﻫﺎی ﻣﻨﺎﺳﺐ ﻗﺒﻠﻲ ﺑﺎ رﻳﺴﻚ ﻫﺎی ﻗﺎﺑﻞ ﻣﻼﺣﻈﻪ ای ﻫﻤﺮاه اﺳﺖ ﺑﻪ . ﻋﻨﻮان ﻧﻤﻮﻧﻪ ﺑﺴﻴﺎری از اﻓﺮاد از ﻣﺴ یﻫﺎ ﺖﻴوﻟﻮ ﺧﻮد در اﻳـﻦ ﮔﻮﻧـﻪ ﺷـﺮاﻳﻂ ﻫﻴﭻ ﻧﻮع اﻃﻼﻋﻲ ﻧﺪاﺷﺘﻪ و ﻋﻼوه ﺑﺮ آن ﻧﺨﻮاﻫﻨﺪ ﺗﻮاﻧﺴﺖ ﻋﻜﺲ اﻟﻌﻤﻞ ﻣﻨﺎﺳﺒ ﻲ در ﺑﺮاﺑﺮ ﺷﺮاﻳﻂ ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺑﺤﺮاﻧـﻲ از ﺧـﻮد ﻧﺸـﺎن 312 07 / 10 / 94 دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﭘﻴﺸﮕﻴﺮی و ﺑﺤﺮان ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔﻲ ﻫﺎی ﻧﻔﺘﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ و درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ دﻫﻨﺪ ﻫﻢ . ﭼﻨﻴﻦ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ در ﺑﺮاﺑﺮ ﺗﺠﻬﻴﺰات، روش ﻫﺎ و دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻫﺎ ﺑﻪ ﻲﺧﻮﺑ ﻋﻤﻞ ﻧﻨﻤﺎﻳﻨﺪ . ﭼﻨـﻴﻦ رﻳﺴـﻚ ﻫـﺎﻳﻲ ﺑـﺮای ﺳﺎزﻣﺎن ﻫﺎی ﻣﺴ ﻮ ول در ﺑﺨﺶ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﻏﻴﺮﻗﺎﺑﻞ ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ، در واﻗﻊ اﮔﺮ ﺷﺮاﻳﻄﻲ ﻓـﺮاﻫﻢ ﻧﮕـﺮدد ﻛـﻪ در آن اﻣﻜـﺎن ار زﻳﺎﺑﻲ ﺗﻮاﻧﻤﻨﺪی ﭘﺮﺳﻨﻞ و ﺗﺠﻬﻴﺰات ﻓﺮاﻫﻢ ﻧﺒﺎﺷﺪ، ﻧﻤﻲ ﺗﻮان ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﻋﻤﻠﻜﺮد آن ﻫﺎ اﻃﻤﻴﻨﺎن ﺣﺎﺻﻞ ﻧﻤﻮد ]18 ، 17 .[ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻧﻔﺖ ﺧﻴﺰ ﺑﻮدن ﻛﺸﻮر اﻳﺮان و ﻫﻢ ﭼﻨﻴﻦ وﺟﻮد ﺷﺒﻜﻪ ﮔﺴﺘﺮده و ﻃﻮﻻﻧﻲ و ﺑﺎ ﻃﻮل ﻋﻤـﺮ ﺑـﺎﻻ از ﺧﻄـﻮط ﻟﻮﻟـﻪ اﻧﺘﻘﺎل ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ ، و ﭘﺎﻳﻴﻦ ﺑﻮدن اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎ، آﻟﻮدﮔﻲ ﻣ ﻨﺎﺑﻊ آﺑﻲ ﺑﻪ ﻧﻔﺖ و ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ ﺑﺴﻴﺎر ﻣﺤﺘﻤـﻞ اﺳـﺖ . در ﭼﻨـﺪ ﺳـﺎل اﺧﻴﺮ ﻧﻴﺰ ﺣﻮادث ﻣﺸﺎﺑﻬﻲ از ﺑﺮوز آﻟﻮدﮔﻲ ﻧﺎﺷﻲ از ﺷﻜﺴﺖ ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ اﻧﺘﻘﺎل ﻧﻔﺖ و ورود ﻣﻮاد ﻧﺸﺘﻲ ﺑﻪ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫـﺎ اﻳﺠـﺎد ﺷﺪه اﺳﺖ ﻛﻪ اﺛﺮات ﻣﻨﻔﻲ اﻗﺘﺼﺎدی، اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ و زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ زﻳﺎدی ﺑﻪ ﻫﻤﺮاه داﺷﺘﻪ اﺳﺖ . ﻧﻤﻮﻧﻪ ﻫﺎﻳﻲ از اﻳﻦ ﺣﻮادث در ﻓﺼﻮل ﻗﺒﻞ ﺗﺤﺖ ﻋﻨﻮان ﺗﺠﺎرب داﺧﻠﻲ ﻣﻮرد ﺑﺮرﺳﻲ واﻗﻊ ﺷﺪﻧﺪ . ﻧﺘﻴﺠﻪ ارزﻳﺎﺑﻲ واﻛﻨﺶ ﺳﺎزﻣﺎن ﻫﺎ ولﻮﻣﺴ ی در ﻣـﻮرد اﻳـﻦ ﺣﻮادث ﻧﺸ ﺎن داده اﺳﺖ ﻛﻪ اﻳﻦ ﺳﺎزﻣﺎن ﻫﺎ در زﻣﺎن ﺣﺎدﺛﻪ ﻳﺎ از آﻣﺎدﮔﻲ ﻣﻨﺎﺳﺒﻲ ﺑﺮای ﻣﻮاﺟﻪ ﺑﺎ ﺑﺤﺮان ﺑﺮﺧﻮردار ﻧﺒﻮده و ﻳـﺎ ﺑﺎ ﺳﺎﻳﺮ ارﮔﺎن ﻫﺎ و ﺳﺎزﻣﺎن ﻫﺎی ذی رﺑﻂ از ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﻲ ﻣﻨﺎﺳﺒﻲ ﺑﺮﺧﻮردار ﻧﺒﻮده ] اﻧﺪ 2،5،13،14 [ . ﺑﺮﮔﺰاری ﻣﺎﻧﻮرﻫﺎ ﻲ اﻫر ﻣﻨﺎﺳﺐ و ﻛﺎرآﻣﺪ ﺑﺮای اﺛﺒﺎت ﻧﻘﺶ ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﻲ و ﻫﻤﻜﺎری ﻫـﺎی ﻋﻤـﻮﻣﻲ ﺑـﺮای ﻣﻘﺎﺑﻠـﻪ ﺑـﺎ ﺷـﺮاﻳﻂ اﺿﻄﺮاری در ﭼﻨﻴ ﻦ ﺣﻮادﺛ اﺳﺖ ﻲ . ﺗﺠﺮﺑﻴﺎت ﻣﻮﺟﻮد ﻧﺸﺎن دﻫﺪ ﻣﻲ ، در ﻣﻮاردی ﻛﻪ ﻗﺒﻞ از وﻗﻮع ﺑﺤﺮان ﻣﺎﻧﻮرﻫﺎی ﻣﻨﺎﺳ ﺒﻲ ﺑﻪ ﺧﺼﻮص در ﻣﻘﻴﺎس ﻛﺎﻣﻞ ﺑﺎ ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻋﻤﻮم ﻣﺮدم ﺑﺮﮔﺰار ﺷﺪه اﺳﺖ، ﻣﻴﺰان ﺧﺴﺎرات و ﺗﻠﻔﺎت ﺑﺤﺮان ﻫﺎی واﻗﻌﻲ را ﺗﺎ ﻣﻴـﺰان ﻗﺎﺑﻞ ﻣﻼﺣﻈﻪ ای ﻛﺎﻫﺶ داده اﺳﺖ . ﻋﻤﻮم ﺳﺎزﻣﺎن ولﻮﻣﺴ یﻫﺎ در ﺑﺨﺶ آب، ﻫﻤﺎﻧﻨﺪ ﺳﺎﻳﺮ ﺑﺨﺶ ﻫﺎ ی ﺧﺪﻣﺎت در ﻗﺒﺎل ﻣﺸـﺘﺮﻛﻴﻦ ﺧـﻮد از ﻣﺴـ یﻫـﺎ ﺖﻴ وﻟﻮ ﻣﺘﻌﺪدی ﺑﺮﺧﻮردارﻧﺪ ﻛﻪ ﺑﺮﺧﻲ از آن ﻫﺎ ﻋﺒﺎرﺗﻨﺪ از : – ﺗﻀﻤﻴﻦ اﻣﻨﻴﺖ و آب ﺑﻬﺪاﺷﺖ آب ﻣﺮدم – آﻣﻮزش ﻣﺸﺘﺮﻛ در ﻦﻴ زﻣﻴﻨﻪ ﻧﺤﻮه ﻋﻤﻞ در ﻫﺎ آن ﺷﺮاﻳﻂ رﺧﺪاد ﻳﻚ ﺑﺤﺮان – ﻛﺴـﺐ آﻣـﺎدﮔﻲ ﺑـﺮای ﻣﻘﺎﺑﻠـﻪ ﺑـﺎ ﺷـﺮاﻳﻂ ﺑﺤﺮاﻧـﻲ و ﭘﻮﺷـﺎﻧﺪن ﺧﻼ یﻫـﺎ ﻣﻮﺟـﻮد در ﺳـﺎزﻣﺎن ﺧـﻮد در ﺑﺮاﺑـﺮ آﺳﻴﺐ ﭘﺬﻳﺮی ﻫﺎی ﺳﻴﺴﺘﻢ – ﻛﺴﺐ آﻣﺎدﮔﻲ ﺑﺮای ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﻲ و ﻫﻤﻜﺎری ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺑﺎ ﺳﺎﻳﺮ ﻧﻬﺎدﻫﺎ ﺟﻬﺖ ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ ﺑﺎ ﺷﺮاﻳﻂ ﺑﺤﺮاﻧﻲ و اﺿﻄﺮاری ﺑﺮﮔﺰاری ﻣﺎﻧﻮر ﺑﻪ ﺷﺮﻛﺖ ﻫﺎ ی آب ﻣﻨﻄﻘﻪ ای و ﺳﺎﻳﺮ ﺷﺮﻛﺖ ﻫﺎ ی ﺗﺎﺑﻌﻪ وزارت ﻧﻴﺮو در اﺟﺮای وﻇﺎﻳﻒ ﻓﻮق ﻛﻤـﻚ ﺷـﺎﻳﺎﻧﻲ ﻣﻲ ﻧﻤﺎﻳﺪ . ﺳﺎزﻣﺎن ﻫﺎ ﻳﻲ ﻛﻪ در ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻫﺎ ی آﻣﺎدﮔﻲ ﺧﻮد ﺑﺮای ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ ﺑﺎ ﺑﺤﺮان ﻫﺎ آﻣـﻮزش و ﻣـﺎﻧﻮر را ﺟـﺪی ﻣـﻲ ﮔﻴﺮﻧـﺪ ﺑـﺮای ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ ﺑﺎ ﺷﺮاﻳﻂ ﺑﺤﺮاﻧﻲ و روﻳﺪادﻫﺎی اﺿﻄﺮاری واﻗﻌﻲ از آﻣﺎدﮔﻲ و ﻛﺎرآﻳﻲ ﺑﺎﻻﺗﺮی ﺑﺮﺧﻮردار ﺧﻮاﻫﻨﺪ ﺑﻮد ]17،18 .[ ﻫﺮ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻣﺎﻧﻮر در ﻗﺎﻟﺐ ﻳﻚ دوره ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی ﭼﻨﺪ ﺳﺎﻟﻪ ﺷﺮوع ﺷﺪه، ﻛﻪ در ﻫﺮ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ ﭘﻴﺶ از ﻫﺮ اﻗﺪام، اﺑﺘـﺪا ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ ﻣﻨﺎﻃﻖ ﻫﺪف ﺑﺮ ﻣﺒﻨﺎی ارزﻳﺎﺑﻲ ﻫﺎ ی رﺳﻤﻲ در ﻗﺎﻟﺐ ارزﻳﺎﺑﻲ آﺳﻴﺐ ﭘﺬﻳﺮی و ﺗﻮﺻﻴﻪ ﻫﺎی ﭘﺮﺳﻨﻞ ﻣﺠﺮب و ﺑﺎﺳﺎﺑﻘﻪ اﻗﺪام ﮔﺮدد . در ﻣﺮﺣﻠﻪ ﺑﻌﺪ ﻃﺮح ﻫﺎ، ﺳﻴﺎﺳﺖ ﻫﺎ و ﻫﺎ ﺷﻴﻮه ی ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ ﺑﺎ ﺷﺮاﻳﻂ اﺿﻄﺮاری و اﻗﺪاﻣﺎت ﻓﻮرﻳﺘﻲ ﻣـﻮرد ﻧﻴـﺎز ﺗﻮﺳﻌﻪ داد ه ﺷﺪه و ﻫﻢ ﭼﻨﻴﻦ دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻫﺎ و اﺳﻨﺎد ﻣﻮﺟﻮد در اﻳﻦ زﻣﻴﻨﻪ ﻣﻮرد ﺑﺎزﺑﻴﻨﻲ ﻗﺮار ﺧﻮاﻫﺪ ﮔﺮﻓﺖ . ﭘﻴ ﻮﺳﺖ 5 - ﻃﺮح و ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی ﻣﺎﻧﻮر یﻫﺎ ﻢﻴﺗ یﺑﺮا و ﻲﺎﺗﻴﻋﻤﻠ ﺣﻮزه ﺗﺼﻤ یﺮﻴﮔ ﻢﻴ07 / 10 / 94 313 ﺑﺮ اﻳﻦ اﺳﺎس ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻫﺎ ی آﻣﻮزﺷﻲ ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز ﺗﺪوﻳﻦ ﮔﺮدﻳﺪه ﻳﺎ ﻛﻪ اﻳﻦ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻫـﺎ ی ﻣﻮﺟـﻮد ﻣـﻮرد ارزﻳـﺎﺑﻲ ﻗـﺮار ﺧﻮاﻫ ﺪ ﻨـ ﮔﺮﻓﺖ . در ﻃﻲ دوره آﻣﻮزﺷﻲ 3 ﺳﺎﻟﻪ، اﻧﻮاع ﻣﺨﺘﻠﻔﻲ از ﻣﺎﻧﻮرﻫﺎ ﺑﺮای ار زﻳﺎﺑﻲ و ﺗﻘﻮﻳﺖ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻫﺎ و اﻗﺪاﻣﺎت ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ ﺑﺎ ﺷـﺮاﻳﻂ ﺑﺤﺮاﻧﻲ در ﻣﻨﺎﻃﻖ ﻫﺪف، ﻃﺮاﺣﻲ و اﺟﺮا ﺧﻮاﻫﺪ ﮔﺮدﻳﺪ . ﻫﺮ ﻳﻚ از اﻳﻦ ﻣﺎﻧﻮرﻫﺎ ﻧﻴﺰ ﻣﻮرد ارزﺷﻴﺎﺑﻲ ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻪ و ﻧﺘﺎﻳﺞ ﺣﺎﺻﻞ از آن در ﻓﺮآﻳﻨﺪ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی اﻗﺪاﻣﺎت و ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻫﺎ ی آﺗﻲ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﺧﻮاﻫﺪ ﮔﺮﻓﺖ . در ﺷﻜﻞ )پ.5 - 1( ﭼﺮﺧﻪ ﻓﺮآﻳﻨﺪ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﺗﺪرﻳﺠﻲ ﻣﺎﻧﻮر در ﺑﺨﺶ ﻫﺎ ی ﺗﺎﻣﻴﻦ آب ﻧﺸﺎن داده ﺷﺪه اﺳﺖ ]17 .[ ﺷﻜﻞ پ.5 - 1 - ﭼ ﺮﺧﻪ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻣﺎﻧﻮر ﭘﻴﺸﺮو ]17 [ ﻣﺎﻧﻮر ﺗﻮاﻧ ﻣﻲ ﺪ ﺑﻪ ﺷﻜﻞ ﺳﺎده ﻳﺎ ﺑﺮﮔﺰار ﺷﺪ ه و ﺗﻌﺪاد اﻓﺮاد ﺷﺮﻛﺖ ﻛﻨﻨﺪه در آن و ﻧﻮع یﻫﺎ ﺖﻴ وﻟﻮﻣﺴ آﻧـﺎن ﻣﺘﻌـﺪد ﺑﺎﺷـﺪ . اﮔﺮ ﻫﺪف ﻋﺎﻟﻲ از ﺑﺮﮔﺰاری ﻣﺎﻧﻮر را ﺣﻔﻆ ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ و ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی از ﺧﺴﺎرت ﻧﺎﺷﻲ از ﻧﺸﺖ آﻟﻮد ﮔﻲ ﻧ ﻔ ﺘﻲ ﺑـﺪاﻧﻴﻢ، ﻫـﺪف ﻧﻬﺎﻳﻲ از اﺟﺮای ﻣﺎﻧﻮر را ﺗﻮان ﻣﻲ ﺗﻘﻮﻳﺖ آﻣﺎدﮔﻲ ﻋﻤﻠﻲ ﭘﺮﺳﻨﻞ ﺳﺎزﻣﺎن ﻫﺎ ولﻮﻣﺴ ی داﻧﺴﺖ . اﻫـﺪاف ﻓﺮﻋـ ﻲ دﻳﮕـﺮی را ﻧﻴـﺰ ﺻﺮف ﻧﻈﺮ از ﻣﻘﻴﺎس و ﻣﺪت زﻣﺎن ، اﺟﺮای ﻣﺎﻧﻮر ﺗﻮان ﻣﻲ در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺖ ﻛﻪ ﺑﺮﺧﻲ از ﻫﺎ آن ﻋﺒﺎر : از ﺗﻨﺪ – ﺗﻤﺮﻳﻦ ﻋﻤﻠﻴﺎت و وﺣﺪت ﻓﺮﻣﺎﻧﺪﻫﻲ ﺳﺎزﻣﺎن در ولﻮﻣﺴ یﻫﺎ زﻣﺎن ﺑﺮوز ﺣﺎدﺛﻪ – ﺗﻤﺮﻳﻦ ﺗﺨﺼﺼﻲ ﻧﻴﺮوﻫﺎی ﻋﻤﻠﻴﺎﺗﻲ درﮔﻴﺮ در ﺑﺤﺮان – ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ ﺧﻼ و ﻫﺎ ﻛﻤﺒﻮدﻫﺎی ﻣﻮﺟﻮد ﺟﻬﺖ اﻗﺪام ﻫﺎ آن رﻓﻊ در – ﺗﻌﻴﻴﻦ دﻗﻴﻖ ﻧﻘﺶ یﻫﺎ ﺖﻴ وﻟﻮﻣﺴ و ﻫﺎ اﻓﺮاد در ﺣﻴﻦ ﺑﺮوز ﺑﺤﺮان و ﺷﺮاﻳﻂ اﺿﻄﺮاری – ﺑﻬﺒﻮد ﺳﻄﺢ آﮔﺎﻫﻲ ﻫﺎ، ﻋﻤﻠﻜﺮد و ﻛﺎراﻳﻲ اﻓﺮاد – اﻳﺠﺎد ﻣﻬﺎرت و اﻋﺘﻤﺎد ﻧﻔﺲ ﺑﻪ در ﺷﺮﻛﺖ ﻛﻨﻨﺪﮔﺎن – ارزﻳﺎﺑﻲ و ﻫﺎ ﻃﺮح ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻫﺎی ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ ﺑﺎ ﺷﺮاﻳﻂ اﺿﻄﺮاری و ﺑﺤﺮاﻧﻲ – ﺑﺮرﺳﻲ و ارزﺷﻴﺎﺑﻲ ﻧﺘﺎﻳﺞ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی و ﻫﺎ ﭘﺎﺳﺦ ﺑﻪ ﺑﺤﺮان – ارﺗﻘﺎ ی ﺳﻄﺢ ﺗﻮاﻧﻤﻨﺪی و ﻫﺎ ﻣﻬﺎرت ﻫﺎی ﭘﺮﺳﻨﻞ ارزش – ﻳﺎﺑﻲ راﻫﺒﺮدﻫﺎ و ﺳﻴﺎﺳﺖ ﻫﺎی ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ رﻳﺴﻚ – اﻋﺘﺒﺎرﺳﻨﺠﻲ آﻣﻮزش ﻫﺎی اراﺋﻪ ﻗﺒﻠﻲ ﺷﺪه آﻣﻮزش ﻣﺎﻧﻮر ﺑﻬﺒﻮد اﻗﺪاﻣﺎت ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی 314 07 / 10 / 94 دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﭘﻴﺸﮕﻴﺮی و ﺑﺤﺮان ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔﻲ ﻫﺎی ﻧﻔﺘﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ و درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ – ارزﻳﺎﺑﻲ ﻣﻴﺰان ﻛﺎراﻳﻲ ﺗﺠﻬﻴﺰات، روش و ﻫﺎ ﻓﺮآﻳﻨﺪﻫﺎ – ﻧﻤﺎﻳﺶ ﺳﻮدﻣﻨﺪی ﻓﺮآﻳﻨﺪ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺑﺤﺮان پ.5 - 3 - ﺗﺒﻴﻴﻦ ﺿﺮورت ، ﻣﻼﺣﻈﺎت و ﭼﺎرﭼﻮب ﻫﺎی اﺟﺮای ﻣﺎﻧﻮر ﻳﻚ ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻌﻤﻮﻻ ﺑﻪ دﻻﻳﻞ ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﻃﺮاﺣﻲ و اﺟﺮای ﻣﺎﻧﻮر اﻗﺪام ﻣﻲ ﻧﻤﺎﻳﺪ . از ﺟﻤﻠﻪ ﻣـﻮاردی ﻛـﻪ ﺿـﺮورت اﺟﺮای ﻣﺎﻧﻮر در ﻳﻚ ﺳﺎزﻣﺎن را اﻳﺠﺎب ﻣﻲ ﻛﻨﺪ ﺗﻮان ﻣﻲ ﺑﻪ ﺗﻤﺮﻳﻦ ﻣﻬﺎرت ﻫﺎ و ﺗﺨﺼﺺ ﻫﺎی ﻣﻮﺟﻮد، اﻳﺠﺎد اﻧﮕﻴﺰه ﻳـﺎ ارزﻳـﺎﺑﻲ ﻳﻚ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ، ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ ﻳﺎ روش ﻃﺮاﺣﻲ ﺷﺪه ﻗﺒﻠﻲ در آن ﺳﺎزﻣﺎن اﺷﺎره ﻧﻤﻮد ﺑﻪ . ﻧﺪرت اﺗﻔﺎق ﻣﻲ اﻓﺘﺪ ﻛﻪ از ﻣﺎﻧﻮرﻫﺎ ﺑﺮای ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻬﺎرت ﻫﺎی ﺟﺪﻳﺪ ﺑﻬﺮه ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﻮد، اﻣﺎ ﻣﻲ ﺗﻮان از ﻣﺎﻧﻮرﻫﺎ در اﻳﻦ راﺳﺘﺎ ﻧﻴﺰ ﺑﻬﺮه ﮔﺮﻓﺖ . ﭘﺎﺳﺦ ﺑﻪ اﻳﻦ ﭘﺮﺳﺶ ﻛﻪ » ﭼﺮا ﺑﺎﻳﺪ ﻣﺎﻧﻮر ﺑﺮﮔﺰار ﺷﻮد؟ ﺗﻮاﻧ ﻣﻲ « ﺪ ﻣﻮارد زﻳﺮ را در ﺑﺮ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ : ﻧﻴﺎز – اﺳﺖ ﻛﻪ ﻣﻬﺎرت و ﻫﺎ ﺗﺨﺼﺺ ﻫﺎی ﻣ ﻮﺟﻮد ﻛﻪ ﺧﻴﻠﻲ وﻗﺖ اﺳﺖ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﻧﮕﺮﻓﺘﻪ اﻧﺪ، ارزﻳﺎﺑﻲ ﺷﻮﻧﺪ . – ﺳﺎﺧﺘﺎر ﺟﺪﻳﺪ ﻧﻴﺎزﻣﻨﺪ آزﻣﻮن در ﺷﺮاﻳﻂ و ﻓﻀﺎی واﻗﻌﻲ اﺳﺖ . ﻳﻚ – ﺗﻴﻢ ﺟﺪﻳﺪ ﺗﺸﻜﻴﻞ اﺳﺖ ﺷﺪه ﻛﻪ اﻋﻀﺎ ﻧﻴﺎز آن ی دارﻧﺪ ﻳﺎد ﺑﮕﻴﺮﻧﺪ ﻛﻪ ﭼﮕﻮﻧﻪ ﻛﺎر ﻫﻢ ﺑﺎ ﻛﻨﻨﺪ . ﻧﻴﺎز – اﺳﺖ ﻛﻪ ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻫﺎی ﺟﺪﻳﺪ اﺣﻀﺎر ﭘﺮﺳﻨﻞ ارزﻳﺎﺑﻲ ﮔﺮدد . ﻧﻴﺎز – اﺳﺖ ﻛﻪ ﺗﺠﻬﻴﺰات ﺟﺪﻳﺪ و ﺗﺤﻮﻳﻠﻲ ارزﻳﺎﺑﻲ ﮔﺮدد . ﺑﺎ – و ﻫﺎ ﺷﻴﻮه آﻣﻮزش ﻫﺎی ﺟﺪﻳﺪی آﺷﻨﺎﻳﻲ ﺣﺎﺻﻞ اﺳﺖ ﺷﺪه ﻧﻴﺎز ﻛﻪ اﺳﺖ ﻣﻮرد ارزﻳﺎﺑﻲ ﻗﺮار ﮔﻴﺮﻧﺪ . – ﻓﺮﺻﺘﻲ ﺑﺮای ارزﻳﺎﺑﻲ ﻣﺠﺪد اﻓﺮاد، ﻣﻴﺰان ﻣﻮﻓﻘﻴﺖ ﻛﺎر در دﺳﺘﻪ ﺟﻤﻌﻲ و ﮔﺮوﻫﻲ ﻧﻴﺎز اﺳﺖ . ﻧﻴﺎز – اﺳﺖ ﻛﻪ ﻫﺎی ﺷﻴﻮه ﺟﺪﻳﺪی ﻣﻮرد ارزﻳﺎﺑﻲ ﻗﺮار ﮔﻴﺮﻧﺪ . از وﻇﺎﻳﻒ ﻣﺪﻳﺮ ﻣﺎﻧﻮر ) ﻳﺎ ﺗﻴﻢ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﻣﺎﻧﻮر ﻣﻲ ( ﺗﻮان ﺑﻪ اﻳﺠﺎد ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﻲ ﺑﺎ ﺳﺎﻳﺮ ﺑﺨﺶ ﻫﺎی ذی ﻧﻔﻊ ﺷﺮﻛﺖ ﻛﻨﻨﺪه در ﮔﺮوه، و ﺑﺎ ﻫﺪف اﻓﺰاﻳﺶ ﺳﻄﺢ ﻛﺎرآﻣﺪی در اﺟﺮای ﻣﺎﻧﻮر، اﺷﺎره ﻛﺮد . اﻳﻦ اﻗﺪام ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﻛﺴﺐ اﻃﻤﻴﻨﺎن از ﺣﻤﺎﻳﺖ و ﭘﺸـﺘﻴﺒﺎﻧﻲ ﺑﺨﺶ ﻫﺎ و ﮔﺮو ه ﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺷﺮﻛﺖ ﻛﻨﻨﺪه در ﻣﺎﻧﻮر ﺻﻮرت ﮔﻴﺮد . اﻳﻦ ﻣﺴ ﺎ ﻟﻪ ﻣﻨﺠﺮ ﺑﻪ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺷﻔﺎف اﻫﺪاف و ﺣﻮزه اﺟﺮاﻳﻲ ﻣﺎﻧﻮر ﺷﺪه و از اﻳﺠﺎد ﭼﺎﻟﺶ ﻫﺎ در آﻳﻨﺪه ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی ﺧﻮاﻫﺪ ﻛﺮد . در اﻳﻦ ﻣﺮﺣﻠﻪ ﺗﺼﻤﻴﻢ ﮔﻴﺮی در ﻣﻮرد ﻧﺤﻮه ارزﻳﺎﺑﻲ ﻓﺮآﻳﻨﺪ اﺟﺮاﻳﻲ ﻣﺎﻧﻮر و ﺗﻌﻴﻴﻦ اﺑﺰار ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﺑﺮای ﺳﻨﺠﺶ ﻧﺘﺎﻳﺞ آن، ﺿﺮوری اﺳﺖ . ﻫﺪف اﺻﻠﻲ از ﺗﺤﻠﻴﻞ ﺿﺮورت ﻣﺎﻧﻮر، ﺗﻌﺮﻳﻒ ﻫﺪف ﻣﻮرد اﻧﺘﻈﺎر از اﺟﺮای ﻣﺎﻧﻮر اﺳﺖ . ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺷﻔﺎف ﻫﺪف ﻣﻨﺠﺮ ﺑﻪ ﻳـﻚ رﺷـﺘﻪ از ﺧﺮوﺟـﻲ )ﻫـﺎ ﻧﺘـﺎﻳﺞ ( ﺧﻮاﻫـﺪ ﺷـﺪ ﻛـﻪ ﺑﺎﻳﺴـﺘﻲ درﺑﺮﮔﻴﺮﻧـﺪه ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺗﺮﻳﻦ ﺷﻴﻮه، اﻧﺪازه و ﺳﻄﺢ ﭘﻴﭽﻴﺪﮔﻲ ﻣﺎﻧﻮر ﺑﺎﺷﺪ ﻫﻢ . ﭼﻨﻴﻦ ﻫﻤﺰﻣﺎن ﺑﺎ ﺗﺤﻠﻴﻞ ﻧﻴﺎز اﺳﺖ ﻛﻪ ﻣﺪﻳﺮ ﻣﺎﻧﻮر ﺑﺎﻳﺪ ﻫـﻢ زﻣـﺎن ﺑـﺎ اﻧﺠﺎم ﺗﺤﻠﻴﻞ ﻫﺎ، ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ زﻣﺎﻧﻲ ﻣﻨﺎﺳﺒ ﻲ ﺟﻬﺖ اﺟﺮا، ﻫﺪاﻳﺖ و ﭘﻴﮕﻴﺮی ﻣﺎﻧﻮر ﺗﻨﻈﻴﻢ ﻧﻤﺎﻳﺪ1. ﻧﻤﻮﻧﻪ ﻫﺎ ﻳﻲ از ﺗﻌﺮﻳﻒ ﻫﺪف ﺑﺮای ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺑﺤﺮان ﺑﺨﺶ آﻟﻮدﮔﻲ ﻧﻔﺘﻲ ﺗﻮاﻧ ﻣﻲ ﺪ ﺑﻪ ﺻﻮرت زﻳﺮ ﺑﻴﺎن ﺷﻮد : 1 - در ﻣﻮرد ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻫﺪف ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ دﻗﺖ ﺷﻮد، ﻛﻪ از ﻫﺮﮔﻮﻧﻪ ﻛﻠﻲ ﮔﻮﻳﻲ ﭘﺮﻫﻴﺰ ﻛﺮده و ﺗﻨﻬﺎ ﻳﻚ ﻫﺪف ﺑﻪ ﺻﻮرت ﺷﻔﺎف و ﻗﺎﺑﻞ اﻧﺪازه ﮔﻴﺮی و ﻗﺎﺑﻞ دﺳـﺘﺮس ﺟﻬـﺖ اﺟﺮای ﻣﺎﻧﻮر ﻣﺪﻧﻈﺮ ﻗﺮار ﮔﻴﺮد . اﻟﺒﺘﻪ ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ ﺗﻌﺮﻳﻒ ﻫﺪف ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ وﺳﻌﺖ ﻣﺎﻧﻮر ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ، اﻧﺠﺎم ﮔﻴﺮد . ﭘﻴ ﻮﺳﺖ 5 - ﻃﺮح و ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی ﻣﺎﻧﻮر یﻫﺎ ﻢﻴﺗ یﺑﺮا و ﻲﺎﺗﻴﻋﻤﻠ ﺣﻮزه ﺗﺼﻤ یﺮﻴﮔ ﻢﻴ07 / 10 / 94 315 – ارزﻳﺎﺑﻲ ﻣﻴﺰان ﺳ ﺮﻋﺖ ﻋﻤﻞ ﺗﻴﻢ در ﻣﻬﺎر آﻟﻮدﮔﻲ ﻧﻔﺘﻲ – اﻳﺠﺎد ﺷﺒﻜﻪ ﻫﺎی ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺑﺤﺮان در ﺷﺮاﻳﻂ ﻣﺤﻠﻲ – ارزﻳﺎﺑﻲ ﻣﻴﺰان ﻛﻔﺎﻳﺖ ﭘﺎﺳﺦ ﺗﺮﺗﻴﺒﺎت ﺳﺎﺧﺘﺎری اﻳﺠﺎد ﺷ ﺪه، ﺑﺮای ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ ﺑﺎ ﺷﺮاﻳﻂ ﺑﺤﺮاﻧﻲ – ارزﻳﺎﺑﻲ ﻣﻴﺰان ﺳﺮﻋﺖ و دﻗﺖ ﻋﻤﻞ ﮔﺮوه ﻣﻬﺎر آ ﻟﻮدﮔﻲ ﻫﺎی ﻧﻔﺘﻲ در ﺷﺮاﻳﻂ اﺿﻄﺮاری – ارزﻳﺎﺑﻲ ﻣﻴﺰان ﺳﺮﻋﺖ در اﻋﺰام ﻗﺎﻳﻖ ﻧﺠﺎت، دﺳﺘﺮﺳﻲ ﺑﻪ و ﺳﺎﻳﻞ ﻣﻬﺎر ﻧﻔﺖ و ﻋﻤﻠﻜﺮد اﻋﻀﺎی آن – ارزﻳﺎﺑﻲ ﻣﻴﺰان ﺳﺮﻋﺖ و ﻛﻴﻔﻴﺖ در ﻧﺤﻮه اﻃﻼع رﺳﺎﻧﻲ ﺣﺎدﺛﻪ ﺑﻪ وﻗﻮع ﭘﻴﻮ ﺳﺘﻪ ﭘﺲ از ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻫﺪف، ﻣﺪﻳﺮ ﻣﺎﻧﻮر ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ ﺳﺎﻳﺮ ﻋﻮاﻣﻠﻲ را ﻛﻪ ﺑﺮ روی آن ﺗﺎﺛﻴﺮ ﮔﺬار ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ را ارزﻳﺎﺑﻲ ﻛﻨـﺪ . ﻣﻬـﻢ ﺗـﺮ ﻳﻦ ﻋﻮاﻣﻞ ﻣﺸﺘﺮﻛﻲ ﻛﻪ ﻧﻴﺎز اﺳﺖ در ﻃﺮاﺣﻲ و اﺟﺮای ﻳﻚ ﻣﺎﻧﻮر ﻣﺪ ﻧﻈﺮ ﻗﺮار ﮔﻴﺮﻧﺪ، ﻋﺒﺎرﺗﻨﺪ از : – ﺳﻨﺎرﻳﻮ : ﺳﻨﺎرﻳﻮ داﺳﺘﺎن ﻳﺎ رواﻳﺘﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ ﻣﺎﻧﻮر ﺑﺮاﺳﺎس آن ﺷﻜﻞ ﻣﻲ ﮔﻴﺮد . ﺳﻨﺎرﻳﻮ ﺑﻪ ﻋﻮاﻣﻞ ﻣﺘﻌﺪد ﻞﻴﻗﺒ از ی زﻣﺎن، ﻣﺤﻞ، ﺎسﻴﻣﻘ ﺮﻳﺳﺎ ﻛﻪ ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫﺎ ی ﻣﺎﻧﻮر ﻧﻴﺰ ﻫﺴﺘﻨﺪ واﺑﺴﺘﻪ ﺧﻮاﻫﺪ .ﺑﻮد – زﻣﺎن ﭼﻪ : ﻣﺤﺪوده زﻣﺎﻧﻲ ﺑﺎﻳﺪ رﻋﺎﻳﺖ ﺷﻮد؟ ﭼﻪ ﻣﻘﺪار زﻣﺎن ﺗﺎ اﺟﺮای ﻣـﺎﻧﻮر ﻣـﻮرد ﻧﻴـﺎز اﺳـﺖ در ﻳـﺎ دﺳـﺘﺮس ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ؟ ﺑﺮای اﺟﺮای ﻣﺎﻧﻮر ﻣﺪت ﭼﻪ زﻣﺎﻧﻲ ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز اﺳﺖ در ﻳﺎ دﺳﺘﺮس ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ؟ ﻪﭼ در زﻣﺎﻧﻲ ﺷﺐ ﻳﺎ روز از ﻣﺎﻧﻮر ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ اﺟﺮا ﺷﻮد؟ – ﻣﻘﻴﺎس : ﻣﺤﺪوده ﻋﻤﻠﻜﺮدی ﻣﺎﻧﻮر ﭼﻘﺪر اﺳﺖ؟ ﭼﻪ ﺗﻌﺪاد ﻧﻬﺎد از ی و اﻓﺮاد ﻧﻮع ﭼﻪ و ﺗﺠﻬﻴـﺰات و ﻣﺎﺷـﻴﻦ آﻻﺗـﻲ ﺑﺎﻳﺪ آن در ﻣﺸﺎرﻛﺖ و ﺣﻀﻮر داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﻨﺪ؟ – ﻣﺤﻞ اﺟﺮای ﻣﺎﻧﻮر در : ﻣﻮرد ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻣﺤﻞ اﺟﺮای ﻣﺎﻧﻮر ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ ﺑﻪ ﻛﻪ ﺳﻮاﻻت زﻳﺮ ﭘﺎﺳﺦ داده ﺷﻮد؛ • ﻣﺎﻧﻮر ﭼﻪ در ﻣﻜﺎﻧﻲ ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ اﺟﺮا ﺷﻮد؟ ﭼﻪ • ﻣﻘﺪار ﻓﻀﺎ ﺑﺮای اﺟﺮای ﻧﻴﺎز آن اﺳﺖ؟ • ﻣﺎﻟﻜﻴﺖ ﻳﺎ ﺑﻬﺮه ﺑﺮدار ﻣﺤﻞ اﺟﺮای ﻣﺎﻧﻮر ﻧﻬﺎد ﭼﻪ ﻳﺎ ﺷﺨﺼﻲ اﺳﺖ؟ آﻳﺎ • ﺟﺎﻳﮕﺰﻳﻨﻲ ﺑﺮای ﻣﺤﻞ اﺟﺮای ﻣﺎﻧﻮر وﺟﻮد دارد؟ ﭼﻪ • ﻣﺠﻮزﻫﺎ و اﻗﺪاﻣﺎﺗﻲ اﻳﻦ در زﻣﻴﻨﻪ ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز اﺳﺖ؟ • ﻧﺤﻮه دﺳﺘﺮﺳﻲ ﺑﻪ ﻣﺤﻞ ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ ﭼﮕﻮﻧﻪ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ؟ – ﭘﺮﺳﻨﻞ ﺑﺮای : ﺗﻌﻴﻴﻦ ﭘﺮﺳﻨﻞ ﺷﺮﻛﺖ ﻛﻨﻨﺪه در ﻣﺎﻧﻮر ﺗﻮان ﻣﻲ ﺑﺮ ﻣﺒﻨﺎی ﭘﺎﺳﺦ ﺳﻮاﻻت ﻋﻤﻞ زﻳﺮ ﻧﻤﻮد؛ ﭼﻪ • ﻛﺴﺎﻧﻲ ﺑﺎﻳﺪ در ﻣﺎﻧﻮر ﺷﺮﻛﺖ ﻧﻤﺎﻳﻨﺪ؟ • ﻧﺤﻮه دﺳﺘﺮﺳﻲ ) ﻫﺎ آن ﺑﻪ اﻓﺮاد ﺷﺮﻛﺖ ﻛﻨﻨﺪه در ﻣﺎﻧﻮر ( ﭼﮕﻮﻧﻪ اﺳﺖ؟ • ﭘﺮﺳﻨﻞ ﻛﻠﻴﺪی ﭼﻪ ﻛﺴﺎﻧﻲ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ ؟ – ﻧﻬﺎدﻫﺎ : ﺟﻬﺖ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻧﻬﺎدﻫﺎی ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻛﻨﻨﺪه ﺗﻮان ﻣﻲ ﺑﺮ ﻣﺒﻨﺎی اﻻتﻮﺳ ﻋﻤﻞ زﻳﺮ ﻧﻤﻮد ؛ ﭼﻪ • ﻧﻬﺎدﻫﺎ و ﺳﺎزﻣﺎن یﻫﺎ ﻛﻠﻴﺪی ﺑﺎﻳﺪ ﺣﺘﻤﺎ در اﺟﺮای ﻣﺎﻧﻮر ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻧﻤﺎﻳﻨﺪ؟ ﺑﻪ آﻳﺎ • ﺣﻤﺎﻳﺖ و ﭘﺸﺘﻴﺒﺎﻧﻲ ﻧﻬﺎد ﺧﺎﺻﻲ ﻧﻴﺎز اﺳﺖ ؟ 316 07 / 10 / 94 دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﭘﻴﺸﮕﻴﺮی و ﺑﺤﺮان ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔﻲ ﻫﺎی ﻧﻔﺘﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ و درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ • ﭼﻪ ﻣﺤﺪودﻳﺖ یﻫﺎ ﺳﺎزﻣﺎﻧﻲ وﺟﻮد دارد؟ – ﻫﺰﻳﻨﻪ ﺑﺮای :ﻫﺎ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎی ﻣﺎﻧﻮر ﭘﺎﺳﺦ اﻻتﻮﺳ ﺑﻪ ﻣﻲ زﻳﺮ ﺗﻮاﻧﺪ راه ﮔﺸﺎ ﺑﺎﺷﺪ ؛ • ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎی ﻣﺎﻧﻮر ﭼﻪ ﻣﻮاردی را ﺷﺎﻣﻞ ﻣﻲ ؟ﺷﻮد ﭼﻪ • ﻛﺴﻲ ﻳﺎ ﻧﻬﺎدی ﺑﺮای ﭼﻪ ﻣﻨﻈﻮری ﺑﺎﻳﺪ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻧﻤﺎﻳﺪ؟ ﻫﻢ • ﭼﻨﻴﻦ ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎی ﭘﺮﺳﻨﻞ، ﺗﺠﻬﻴﺰات، ﺣﻤﻞ و ﻧﻘﻞ، ﺳﻮﺧﺖ، ﻣﻮاد ﻏﺬاﻳﻲ ) آذوﻗـﻪ رﺳـﺎﻧﻲ و ( ﺳـﺎﻳﺮ ﻣﻮارد ﻣﺼﺮﻓﻲ ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﻧﻈﺮ ﻣﺪ و ﻗﺮار ﮔﻴﺮﻧﺪ . – ﺗﺠﻬﻴﺰات : ﻧﻴﺎزﻣﻨﺪی ﻫﺎ، ﻣﺤﺪودﻳﺖ و ﻫﺎ ﺗﺠﻬﻴﺰات در دﺳﺘﺮس . – ﻣﺴﻮوﻟ یﻫﺎ ﺖﻴ اﺟﺮاﻳﻲ و ﺷﺮح وﻇﺎﻳﻒ ﻧﻬﺎدﻫﺎ در : ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳـﺰی ﻫـﺎی ﺻـﻮرت ﮔﺮﻓﺘـﻪ ﭼﮕـﻮﻧﮕﻲ ﻣﺸـﺎرﻛﺖ ﻫﻤـﻪ ﻧﻬﺎدﻫﺎی ﺿﺮوری و ﻣﻴﺰان آﻣﺎدﮔﻲ و ﺗﻮاﻧﻤﻨﺪی ﺑﺎﻳﺪ ﻫﺎ آن ﻧﻈﺮ ﻣﺪ ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻪ و ﺗﻀﻤﻴﻦ ﮔﺮدد . – ﺷﺮاﻳﻂ و آب ﻫﻮاﻳﻲ ﺑﺮای : اﺟﺮای ﻣﺎﻧﻮر ﭼﻪ ﺷﺮاﻳﻂ و آب ﻫﻮاﻳﻲ ﻧﻈﺮ ﻣﺪ ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘـﻪ اﺳـﺖ؛ آﻳـﺎ اﺣﺘﻤـﺎل وﻗـﻮع ﺷﺮاﻳﻂ و آب ﺑﺪ ﻫﻮاﻳﻲ ﻣﻨﻈﻮر ﺷﺪه اﺳﺖ؟ – ﻣﺴﺎﻳﻞ ﻣﺪﻳﺮﻳﺘﻲ و اداری اﻳﻦ در : راﺑﻄﻪ ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ ﻣﻮارد زﻳﺮ ﻣﺪﻧﻈﺮ ﻗﺮار ﮔﻴﺮﻧﺪ؛ ﺛﺒﺖ • و ﻣﺴﺘﻨﺪﺳﺎزی اﻟﻜﺘﺮوﻧﻴﻜﻲ ﻳﺎ ﻛﺎﻏﺬی • ﭘﺸﺘﻴﺒﺎﻧﻲ ﭘﺮﺳﻨﻞ ﺳﺘﺎدی و اداری • اﻋﻼم ﺑﻪ ﺧﺒﺮ ﺳﺎﻛﻨﻴﻦ ﻣﻨﺎﻃﻖ ﻧﺰدﻳﻚ ﺑﻪ ﻣﺤﻞ اﺟﺮای ﻣﺎﻧﻮر و ﻧﻬﺎدﻫﺎی ولﻮﻣﺴ • ﻣﺴﺎﻳﻞ ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ ﺑﻴﻤﻪ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﭘﺮداﺧﺖ ﺧﺴﺎرات اﺣﺘﻤﺎﻟﻲ – ﻧﻴﺎزﻫﺎی ﻟﺠﺴﺘﻴﻜﻲ و ﭘﺸﺘﻴﺒﺎﻧﻲ : ﻣﻮارد اﻳﻦ در زﻳﺮ زﻣﻴﻨﻪ ﺑﺎﻳﺪ رﻋﺎﻳﺖ ﺷﻮﻧﺪ؛ ﭘﻴﺶ • ﺑﻴﻨﻲ و ﺗﻬﻴﻪ آذوﻗﻪ ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز • ﺣﻤﻞ ﻧﻘﻞ و ) اﻧﺘﻘﺎل ﭘﺮﺳﻨﻞ، اﻓﺮاد، ..( . ﻳﺎ ﮔﺎه ﭘﻨﺎه • ﻣﺤﻞ اﺳﻜﺎن ﻣﻮﻗﺖ • ﻣﻮاد ﻣﺼﺮﻓﻲ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺳﻮﺧﺖ و ذﺧﻴﺮه ﺳﺎزی ... و ﻫﺎ آن – ﻣﻼﺣﻈﺎت ﻗﺎﻧﻮﻧﻲ : ﺗﻌﻴﻴﻦ و رﻋﺎﻳﺖ ﻣﻼﺣﻈﺎت ﻗﺎﻧﻮﻧﻲ ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز، ﺗﻔﺎﻫﻢ ﻳﺎ ﻫﺎ ﻧﺎﻣﻪ ﺗﻮاﻓﻖ ﻫﺎی ﻧﺎﻣﻪ ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ ﻣﺮاﺟـﻊ و ﺳﺎزﻣﺎن ﻫﺎی ذﻳﺮﺑﻂ ﺟﺪول پ.5 - 1 - ﻓﺮم ﺷﺎﺧﺺ ﻫﺎی ﺛﺮﻮﻣ در ﻃﺮاﺣﻲ و اﺟﺮای ﻣﺎﻧﻮر ردﻳﻒ ﺷﺎﺧﺺ وﻳﮋﮔﻲ یﻫﺎ ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ در ﻣﺎﻧﻮر 1 ﻫﺪف 2 ﺳﻨﺎرﻳﻮ 3 زﻣﺎن 4 ﻣﻘﻴﺎس 5 ﻣﺤﻞ اﺟﺮای ﭘﻴ ﻮﺳﺖ 5 - ﻃﺮح و ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی ﻣﺎﻧﻮر یﻫﺎ ﻢﻴﺗ یﺑﺮا و ﻲﺎﺗﻴﻋﻤﻠ ﺣﻮزه ﺗﺼﻤ یﺮﻴﮔ ﻢﻴ07 / 10 / 94 317 اداﻣﻪ ﺟﺪول پ.5 - 1 - ﻓﺮم ﺷﺎﺧﺺ ﻫﺎی ﺛﺮﻮﻣ در ﻃﺮاﺣﻲ و اﺟﺮای ﻣﺎﻧﻮر ردﻳﻒ ﺷﺎﺧﺺ وﻳﮋﮔﻲ یﻫﺎ ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ در ﻣﺎﻧﻮر 6 ﭘﺮﺳﻨﻞ 7 ﻧﻬﺎدﻫﺎ 8 ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎ 9 ﺗﺠﻬﻴﺰات 10 ﺷﺮح وﻇﺎﻳﻒ 11 آب و ﻫﻮا 12 ﻣﺴﺎﻳﻞ ﻣﺪﻳﺮﻳﺘﻲ و اداری 13 ﻧﻴﺎزﻫﺎی ﻟﺠﺴﺘﻴﻜﻲ و ﭘﺸﺘﻴﺒﺎﻧﻲ 14 ﻣﻼﺣﻈﺎت ﻗﺎﻧﻮﻧﻲ پ.5 - 4 - ﻧﺘﺎﻳﺞ ﻣﻮرد اﻧﺘﻈﺎر از اﺟﺮای ﻣﺎﻧﻮر ﻧﺘﺎﻳﺞ ﻣﻮرد اﻧﺘﻈﺎر از ﻣﺎﻧﻮر، در ﻗﺎﻟﺐ ﺟﻤﻼت وﻳﮋه ای ﻛﻪ ﻣﺴﺎﻳﻞ ﻣﻮرد اﻧﺘﻈﺎر از اﻓﺮاد، ﮔﺮوه ﻫﺎ ﻳﺎ ﻧﻬﺎدﻫﺎی ﺷﺮﻛﺖ ﻛﻨﻨﺪه در ﻣﺎﻧﻮر را ﻣﻨﻌﻜﺲ ﻣﻲ ﻧﻤﺎﻳﻨﺪ، ﺑﻴﺎن ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ ﻋﻠﻲ . رﻏﻢ اﻳﻦ ﻛﻪ ﻣﺎﻧﻮر ﻓﻘﻂ ﻳﻚ ﻫﺪف ﻣـﻲ ﺗﻮاﻧـﺪ داﺷـﺘﻪ ﺑﺎﺷـﺪ، ﻧﺘـﺎﻳﺞ ﻣـﻮرد اﻧﺘﻈـﺎر از آن ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ زﻳﺎد ﺑﺎﺷﺪ . ﻳﻚ ﻧﺘﻴﺠﻪ ﻣﻮرد اﻧﺘﻈﺎر ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺑﺎ ﻓﻌﻞ آﻏﺎز ﻣﻲ ﺷﻮد و ﻣﺨﺘﺼﺮ، ﻣﻠﻤﻮس و ﻗﺎﺑﻞ اﻧﺪازه ﮔﻴﺮی ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﻫﺮ ﻧﺘ ﺠﻪﻴ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ ﺑﻪ ﻫﺪف ﻣﺎﻧﻮر ارﺗﺒﺎط داده ﺷﻮد . ﻧﺘﺎﻳﺞ ﻣﻮرد اﻧﺘﻈﺎر، ﺷﻴﻮه اﺟﺮای ﻣﺎﻧﻮر را ﻣﺸـﺨﺺ ﺧﻮاﻫﻨـﺪ ﻧﻤـﻮد . ﻳـﻚ راه ﺣﻞ ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺑﺮای ﺗﻨﻈﻴﻢ ﻧﻮﺷ ) ﺘﻦ ( ﻧﺘﺎﻳﺞ ﻣﻮرد اﻧﺘﻈﺎر از ﻣﺎﻧﻮر ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﺟﻤﻠﻪ زﻳﺮ ﺑﺎﺷﺪ ]2،5 ، 9،14 [: »در زﻣﺎن اﺟﺮای ﻣﺎﻧﻮر، اﻓﺮاد ﻳﺎ ﮔﺮوه ﻫﺎی ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻛﻨﻨﺪه در ﻣﺎﻧﻮر ﺑﻪ ﻲﺧﻮﺑ ﺑﺘﻮاﻧ ﻨﺪ از ﻋﻬﺪه ﺷﺮح وﻇﺎﻳﻒ ﺧﻮد ﺑﺮآﻳﻨﺪ « پ.5 - 4 - 1 - ﺗﺪوﻳﻦ ﻳﻚ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ زﻣﺎﻧﻲ ﻣﻨﺎﺳﺐ ﻣﺪﻳﺮان ﻣﺎﻧﻮر ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺗﺪوﻳﻦ ﻳﻚ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ زﻣﺎن ﺑﻨﺪی ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺟﻬﺖ ﺗﻜﻤﻴﻞ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی ﻣﺮاﺣﻞ ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻣـﺎﻧﻮر و ﺮ اﺟ ای ﻫﺎ آن اﻗﺪام ﻧﻤﺎﻳﻨﺪ . اﻳﻦ ﺑﻪ ﻟﻪﺎﻣﺴ ﺧﺼﻮص در زﻣـﺎن ﺑﺮﻧﺎﻣـﻪ رﻳـﺰی ﻣﺎﻧﻮرﻫـﺎی ﺑـﺰرگ و ﮔﺴـﺘﺮده از اﻫﻤﻴـﺖ ﺧﺎﺻـﻲ ﺑﺮﺧﻮردار اﺳﺖ . ﺑﺮای ﺗﺴﻬﻴﻞ در اﻧﺠﺎم ﻛﺎر، ﺗﻮﺻﻴﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ از ، ﻫﺎ ﺷﻴﻮه ی زﻣﺎن ﺑﻨﺪی و ﻣﺪﻳﺮﻳﺘﻲ و اﺑﺰارﻫﺎی آن ، ﻣﺎﻧﻨﺪ رﺳﻢ ﻧﻤﻮدار ﺑﺎر ﭼﺎرت ﮔﺎﻧﺖ ) (1 و در ﺻﻮرت ﻧﻴﺎز از ﻧﺮم اﻓﺰارﻫﺎی ﻣﻨﺎﺳﺐ ) ﻣﺎﻧﻨﺪ Microsoft project ﻳﺎPrimavera ( ﺑﺮای اﻳﻦ ﻛﺎر اﺳﺘﻔﺎده ﺷﻮد . 1- Gant Chart 318 07 / 10 / 94 دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﭘﻴﺸﮕﻴﺮی و ﺑﺤﺮان ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔﻲ ﻫﺎی ﻧﻔﺘﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ و درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ پ.5 - 5 - ﻃﺮاﺣﻲ ﻣﺎﻧﻮر ﻃﺮاﺣﻲ ﻣﺎﻧﻮر ﺑﺮاﺳﺎس اﻃﻼﻋﺎت ﺟﻤﻊ آوری ﺷﺪه در ﺑﺨﺶ ﺗﺤﻠﻴﻞ ﻧﻴﺎزﻫﺎ ﺻﻮرت ﻣﻲ ﮔﻴـﺮد . ﻣـﺪﻳﺮ ﻣـﺎﻧﻮر ﺑـﺎ ﺗﺤﻠﻴـﻞ اﻳـﻦ اﻃﻼﻋﺎت، ﺗﺠﺎرب ﻗﺒﻠﻲ، ﺗﺼﻮرات و اﺑﺘﻜﺎرات ﺧﻮد ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﻃﺮاﺣﻲ ﻣﺎﻧﻮر اﻗﺪام ﻣﻲ ﻧﻤﺎ . ﻳﺪ ﺑﺮای ﻃﺮاﺣﻲ ﻣﺎﻧﻮر ﺑﺎ ﻳﺴـﺘﻲ ﻣـﻮارد زﻳﺮ ﻣﺪﻧﻈﺮ ﻗﺮار ﮔﻴﺮﻧﺪ : – ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻧﻮع ﻣﺎﻧﻮر ) روش اﺟﺮاﻳﻲ ﻣﺎﻧﻮر ( – ﺗﺪوﻳﻦ ﺳﻨﺎرﻳﻮی اﺟﺮای ﻣﺎﻧﻮر – اﻧﺘﺨﺎب و ﺗﻌﻴﻴﻦ ﭘﺮﺳﻨﻞ ﻣﺠﺮی ﻣﺎﻧﻮر – ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻧﻴﺎزﻫﺎی ﻛﻨﺘﺮﻟﻲ ﻣﺎﻧﻮر – ﺗﺼﻤﻴﻢ ﮔﻴﺮی در ﻣﻮرد ﻧﺤﻮه ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﻲ ﺑﻴﻦ ﻧﻬﺎدی – ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻧﻴﺎزﻫﺎی اداری ) اﺟﺮاﻳﻲ ( و ﻗﺎﻧﻮﻧﻲ در ﻣﺮﺣﻠﻪ ﻃﺮاﺣﻲ ﻣﻬﻢ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﺎ ﻫﻤﻪ ﻧﻔﻌ ذی ﺎن ارﺗﺒﺎط ﺛﺮﻮﻣ ی ﺑﺮﻗﺮار ﮔﺮدد . اﻳﻦ ﻛﺎر ﺑﺎﻋﺚ ﻓﻬـﻢ ﻣﺸـﺘﺮک از ﻣﺴـﺎﻳﻞ ، اﻳﺠﺎد ﺗﻌﻬﺪ ﺑﻴﺶ ﺗﺮ در ﻧﻬﺎدﻫﺎ ، ﺷﻔﺎف ﺳﺎزی ﺷﺮح وﻇﺎﻳﻒ و ﻛﺎرﻛﺮدﻫﺎی ﻫﺎ آن و ﻫﻢ ﭼﻨ ﻴﻦ ﻣﻤﺎﻧﻌﺖ از اﻳﺠﺎد ﺷﺎﻳﻌﺎت و اﻃﻼﻋﺎت ﻏﻠﻂ ﻣﻲ ﮔﺮدد ]5،14،15 [ . پ.5 - 5 - 1 - ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻣﺤﺪوده و ﺣﻮزه اﺟﺮاﻳﻲ ﻣﺎﻧﻮر ﺗﺠﺰﻳﻪ و ﺗﺤﻠﻴﻞ ﻧﻴﺎزﻫﺎ ﻣﻨﺠﺮ ﺑﻪ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺣﻮزه ﻋﻤﻠﻴﺎﺗﻲ ﻣﺎﻧﻮر ﻣﻲ ﮔﺮدد ﻛﻪ در آن ﻣﺤﺪودﻳﺖ ﻫﺎ و ﻣﺮزﻫـﺎی اﺟﺮاﻳـﻲ ﻣـﺎﻧﻮر ﻣﺸﺨﺺ ﺧﻮاﻫﻨﺪ ﺷﺪ . ﻣﺤﺪوده اﺟﺮاﻳﻲ ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ ﺑﻪ اﻧﺪازه ﻛﺎﻓﻲ ﮔﺴﺘﺮده ﺑﺎﺷﺪ، ﻃﻮری ﻛﻪ ﻧﺘﺎﻳﺞ ﻣﻮرد اﻧﺘﻈـﺎر ﻗﺎﺑـﻞ دﺳـﺘﺮس ﺑﺎﺷﻨﺪ، اﻣﺎ از ﻃﺮف دﻳﮕﺮ ﻧﺒﺎﻳﺴﺘﻲ ﻓﺮاﺗﺮ از ﺣﺪ ﺗﻮان و ﻗﺎﺑﻠﻴﺖ ﻫﺎی اﻓﺮاد ﺷﺮﻛﺖ ﻛﻨﻨـﺪه در ﻣـﺎﻧﻮر ﺗﻌﻴـﻴﻦ ﮔـﺮدد . ﺗﻌـﺪادی از ﻋﻮاﻣﻠﻲ ﻛﻪ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﺧﺎص ﻣﺤﺪوده ﻣﺎﻧﻮر را ﺗﺤﺖ ﺗﺎﺛﻴﺮ ﻗﺮار ﻣﻲ دﻫﻨﺪ ﻋﺒﺎرﺗﻨﺪ از : – ﻧﺘﺎﻳﺞ ) ﻣﻮرد اﻧﺘﻈﺎر از ( اﺟﺮای ﺎﻧﻮرﻣ – اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎی ﻋﻤﻠﻜﺮد و ﺗﺠﺮﺑﻪ ﺷﺮﻛﺖ ﻛﻨﻨﺪﮔﺎن – ﺗﻮاﻧﻤﻨﺪی و ﻫﺎ ﻣﺤﺪودﻳﺖ ﻫﺎی ﻧﻬﺎدﻫﺎی ﺷﺮﻛﺖ ﻛﻨﻨﺪه – ﻣﺤﺪودﻳﺖ ﻫﺎی ﻣﻮﺟﻮد ﺑﺮای اﻳﺠﺎد ﺷﺮاﻳﻂ ﻳﻚ ﻣﺎﻧﻮر واﻗﻊ ﺑﻴﻨﺎﻧﻪ – ﺷﺮاﻳﻂ و آب ﻫﻮاﻳﻲ – ﻣﺤﺪودﻳﺖ ﻫﺎی ﺗﺎﺳﻴﺴ و ﺎت ﺗﺠﻬﻴﺰات ﻫﺎ ﺷﻴﻮه ی ﮔﻮﻧﺎﮔﻮﻧﻲ ﺑﺮای اﺟﺮای ﻣﺎﻧﻮر وﺟﻮد دارد ﻛﻪ ﻧﺘﺎﻳﺞ و ﻣﺤﺪوده اﺟﺮاﻳﻲ ﭘـﺮوژه در اﻧﺘﺨـﺎب ﺑﻬﺘـﺮﻳﻦ ﺷـﻴﻮه ﺛﺮﻮﻣـ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ . ﭘﺲ از ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻧﺘﺎﻳﺞ ) ﺧﺮوﺟﻲ ﻫﺎی ( ﻣﻮرد اﻧﺘﻈﺎر از اﺟﺮای ﻣﺎﻧﻮر، ﺗﻴﻢ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﻣﺎﻧﻮر ﺗﻮاﻧ ﻣﻲ ﺪ ﻣﺮﺣﻠﻪ ﺑﻌﺪ ﻛ ﻪ ﻫﻤﺎن ﻃﺮاﺣﻲ ﻣﺎﻧﻮر اﺳﺖ را آﻏﺎز ﻛﻨﺪ . ﭘﻴ ﻮﺳﺖ 5 - ﻃﺮح و ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی ﻣﺎﻧﻮر یﻫﺎ ﻢﻴﺗ یﺑﺮا و ﻲﺎﺗﻴﻋﻤﻠ ﺣﻮزه ﺗﺼﻤ یﺮﻴﮔ ﻢﻴ07 / 10 / 94 319 پ.5 - 5 - 2 - ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺷﻴﻮه ﻣﻨﺎﺳﺐ اﺟﺮای ﻣﺎﻧﻮر ﻫﺪف و ﻧﺘﺎﻳﺞ ﻣﻮرد اﻧﺘﻈﺎر از ﻣﺎﻧ ﻮر ﺑﻪ ﺑﻪ و ﻦﻴ وﻟﻮﻣﺴ ﺧﺼﻮص ﻣﺪﻳﺮ ﻣﺎﻧﻮر در ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻧﻮع ﻣـﺎﻧﻮر ﻳـﺎ ﻣﺎﻧﻮرﻫـﺎی ﻣـﻮرد ﻧﻴـﺎز ﻛﻤﻚ ﺧﻮاﻫﺪ ﻧﻤﻮد، در اﻳﻦ راﺳﺘﺎ ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ ﻣﺪﻳﺮان ﺧﻮد را ﺗﻨﻬﺎ ﺑﻪ ﻳﻚ ﺷﻴﻮه ﻣﺤﺪود ﻧﻨﻤﺎﻳﻨﺪ . در اﻏﻠﺐ ﻣـﻮارد ﺗﺠﺮﺑـﻪ ﻧﺸـﺎن داده اﺳﺖ ﻛﻪ ﻃﺮاﺣﻲ ﻳﻚ ﻓﺮآﻳﻨﺪ ﺗﺪرﻳﺠﻲ و رو ﺑﻪ ﺟﻠﻮ ﻛﻪ درﺑﺮﮔﻴﺮﻧﺪه اﻧﻮاع ﻫﺎ ﺷﻴﻮه ی اﺟﺮای ﻣﺎﻧﻮر ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ، ﺗﻮاﻧ ﻣﻲ ﺪ ﺑﺴﻴﺎر ﺛﺮﻮﻣ ﺑﺎﺷﺪ . ﺷﻴﻮه ﻣﻮردﻧﻈﺮ ﺗﻮاﻧ ﻣﻲ ﺪ ﺗﺤﺖ ﺗﺎﺛﻴﺮ ﻋﻮاﻣﻞ ﻣﺨﺘﻠﻔﻲ از ﺟﻤﻠﻪ ﻣﻮارد زﻳﺮ ﺑﺎﺷﺪ : – ﻣﻬﺎرت و ﺗﺠﺮﺑﻪ ﺗﻴﻢ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﻣﺎﻧﻮر – ﻧﻴﺎزﻫﺎی آﻣﻮزﺷﻲ – ﻣﻴﺰان ﺗﻌﻬﺪ ﭘﺮﺳﻨﻞ و ﻧﻬﺎدﻫﺎی ﻛﻠﻴﺪی در – دﺳﺘﺮس ﺑﻮدن ﻣﺤﻞ اﺟﺮا در – دﺳﺘﺮس ﺑﻮدن ﺷﺮﻛﺖ ﻛﻨﻨﺪﮔﺎن ﻳﺮﺳﺎ – ﺗﻌﻬﺪات ﻣﺪت – زﻣﺎن ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز ﺑﺮای ﺗﺪارﻛﺎت ﻣﺪت – زﻣﺎن ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز ﺑﺮای اﺟﺮای ﻣﺎﻧﻮر – ﻣﻨﺎﺑﻊ ) ﺗﺠﻬﻴﺰاﺗﻲ، ﻋﻠﻤﻲ و ﺳﺎزﻣﺎﻧﻲ در ( دﺳﺘﺮس – ﺑﻮدﺟﻪ ﻣﺎﻧﻮرﻫﺎ ﺗﻮاﻧ ﻣﻲ ﻨﺪ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﺳﺎده ﻳﺎ ﭘﻴﭽﻴﺪه ﻃﺮاﺣﻲ و اﺟﺮا ﺷﻮﻧﺪ . ﻫﺮ ﻣﺎﻧﻮر ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﺗﻤﺮﻳﻦ ﺳﺎده ای ﺑﻮده و ﺗﻨﻬـﺎ ﺑـﺎ ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻳﻚ ﺗﻴﻢ ﻛﻮﭼﻚ ﻗﺎﺑﻞ اﺟﺮا ﺑﺎﺷﺪ ﻳﺎ ﻛﻪ اﻳﻦ در آن ﺷﺮاﻳﻂ اﺿﻄﺮاری ﺑﺰرﮔﻲ ﺷﺒﻴﻪ ﺳﺎزی ﺷﺪه و ﻣﺤـﺪوده وﺳـﻴﻌﻲ از اﻓﺮاد و ﺳﺎزﻣﺎن ﻫﺎ ی ﻣﺨﺘﻠﻒ در آن ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻧﻤﺎﻳﻨﺪ . در ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺑﺮای اﻧﻮاع ﻣﺎﻧﻮر ، ﺗﻘﺴﻴﻢ ﺑﻨﺪی ﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻔﻲ اراﺋﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ . ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑ ﻪ ﺟﺎﻣﻌﻴﺖ ﺗﻘﺴ یﺑﻨﺪ ﻢﻴ ﺻﻮرت ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺗﻮﺳﻂ آژاﻧﺲ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺑﺤﺮان اﺳﺘﺮاﻟﻴﺎ اﻧﻮاع ﻣﺎﻧﻮر ﺑ ﻪ ﺳﻪ ﮔـﺮوه اﺻـﻠﻲ ﺗﻘﺴﻴﻢ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ ﻛﻪ در اداﻣﻪ ﭘﻴﺮاﻣﻮن آن ﻫﺎ ﺗﻮﺿﻴﺤﺎﺗﻲ اراﺋﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ ]14،15 .[ پ.5 - 5 - 2 - 1 - ﻣﺎﻧﻮر ﻣﺒﺎﺣﺜﻪ ای در اﻳﻦ ﺷﻴﻮه ﺑﺎ ﻃﺮح ﻳﻚ ﺳﻨﺎرﻳﻮ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺑﺤﺚ و ﮔﻔﺘﮕﻮ در ﻣﻮرد آن ﺗﻮﺳﻂ اﻋﻀﺎی ﺗﻴﻢ اﻗﺪام ﻣﻲ ﮔﺮدد . اﻳﻦ ﻧﻮع ﻣـﺎﻧﻮر ﻓﺮﺻﺖ ﻣﻨﺎﺳﺒﻲ را ﺑﺮای اﻋﻀﺎی ﺷﺮﻛﺖ ﻛﻨﻨﺪه در آن ، ﺟﻬﺖ اراﺋﻪ اﻃﻼﻋﺎت و ﺗﺠﺎرب ﻓﺮدی و ﮔﺮوﻫﻲ و ﺑـﻪ ﻃـﻮر ﺷـﻔﺎﻫﻲ در ﻣﻮرد ﻧﻮع و ﺳﻄﺢ اﻗﺪاﻣﺎﺗﻲ ﻛﻪ ﺑﺎﻳﺪ ﺗﻮﺳﻂ ﻫﺎ آن ﺑﺮای ﻣﻘ ﺎﺑﻠﻪ ﺑﺎ ﺷﺮاﻳﻂ ﻓﺮﺿﻲ ﺻﻮرت ﮔﻴـﺮد، ﺑـﻪ وﺟـﻮد ﻣـﻲ آورد . اﻳـﻦ ﻧـﻮع ﻣﺎﻧﻮرﻫﺎ ﺑﺮای ﺗﺪوﻳﻦ و ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻫﺎ ﺷﻴﻮه ی ﻣﻨﺎﺳﺐ و ﻗﺎﺑﻞ ﻗﺒﻮل ﺑﺮای ﻣﻘﺎﺑﻠـﻪ ﺑـﺎ روﻳـﺪادﻫﺎ و اﺗﻔﺎﻗـﺎت ﺧـﺎص، ارزﻳـﺎﺑﻲ ﻣﻴـﺰان اﺛﺮﺑﺨﺸﻲ ﻃﺮح ﻫﺎ، اﻳﺠﺎد و ﺗﻮﺳﻌﻪ رواﺑﻂ، ﻳﺎ ﻛﺸﻒ اﻳﺪه ﻫﺎی ﺟﺪﻳﺪ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺷﺮاﻳﻂ اﺿﻄﺮار ی ﺑﺮﮔﺰار ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . در ﺗﻌـﺪادی از ﻣﻨﺎﺑﻊ، ﻣﺎﻧﻮرﻫﺎی ﻣﺒﺎﺣﺜﻪ ای ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻣﺎﻧﻮرﻫﺎی دورﻣﻴﺰی ﻧﻴﺰ ﻋﻨﻮان . اﻧﺪ ﺷﺪه 320 07 / 10 / 94 دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﭘﻴﺸﮕﻴﺮی و ﺑﺤﺮان ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔﻲ ﻫﺎی ﻧﻔﺘﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ و درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ اﻳﻦ ﻧﻮع ﻣﺎﻧﻮرﻫﺎ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻛﻤﻲ داﺷﺘﻪ و ﺑﺎ ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﺗﻌﺪاد ﻣﺤﺪودی از اﻓﺮاد، اﻣﻜﺎن ﺑﺮﮔﺰار آن ی ﻫﺎ وﺟﻮد دارد . اﻳﻦ ﻧـﻮع از ﻣﺎﻧﻮرﻫﺎ، ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺳﺎﻳﺮ ﻣﺎﻧﻮرﻫﺎ از رﺳﻤﻴﺖ ﺗﺮ ﻛﻢ ی ﺑﺮﺧﻮردار ﺑﻮده و در آن ﻫﺎ ﺑﻴﺶ ﺗﺮ اراﺋﻪ راه ﻛﺎرﻫﺎی ﻧﻮﻳﻦ و ﺧﻼﻗﺎﻧﻪ ﻣﺪﻧﻈﺮ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﻣﺎﻧﻮرﻫﺎی دورﻣﻴﺰی ﻣﻲ ﺗﻮاﻧ ﻨﺪ در ﻣﺤﻠ ﻲ ﺧﺎرج از ﻓﻀﺎﻫﺎ و ﻣﺤﻴﻂ ﻫﺎی اﺟﺮاﻳﻲ و ﺗﻨﻬـﺎ در ﻳـﻚ اﺗـﺎق ﺑﺮﮔـﺰار ﺷـﻮﻧﺪ . ﻣﺎﻧﻮرﻫﺎی ﻣﺒﺎﺣﺜﻪ ای ﺧﻮد ﺗﻮاﻧ ﻣﻲ ﻨﺪ در 4 ﺷﻜﻞ ﻣﺘﻔﺎوت ﺑﻪ ﺷﺮح زﻳﺮ ﺑﺮﮔﺰار ﺷﻮﻧﺪ . – ﻣﺎﻧﻮر ﺗﻮﺟﻴﻬﻲ1: از اﻳﻦ ﻧﻮع ﻣﺎﻧﻮرﻫﺎ ﻣﻌﻤﻮﻻ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻳﻚ اﺑﺰار آﻣﻮزﺷﻲ ﺟﻬﺖ آﺷﻨﺎﻳﻲ اﻓﺮاد ﺑﺎ ﻃﺮح ﻫـﺎ و روش ﻫـﺎ اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲ ﺷﻮد . ﻣﺎﻧﻮر ﺗﻮﺟﻴﻬﻲ ﺷﺎﻣﻞ ارزﻳﺎﺑﻲ ﻳﻚ ﻃـﺮح از ﻃﺮﻳـﻖ ﺳﻨﺎرﻳﻮﺳـﺎزی و ﺑﺤـﺚ ﭘﻴﺮاﻣـﻮن ﻣﺸﺨﺼـﺎت ﻛﻠﻴﺪی آن اﺳﺖ . ﻣﺎﻧﻮرﻫﺎی ﺗﻮﺟﻴﻬﻲ ﺗﻮاﻧ ﻣﻲ ﻨﺪ ﻛﺎﻣﻼ ﺳﺮﻳﻊ و ارزان اﻧﺠﺎم ﺷﻮﻧﺪ . اﻳﻦ ﻧﻮع ﻣﺎﻧﻮرﻫﺎ ﻧﺴﺒﺖ ﺑـﻪ ﺳـﺎﻳﺮ اﻧﻮاع ﻣﺎﻧﻮرﻫﺎی دورﻣﻴﺰی ﻧﻴﺎزﻣﻨﺪ ﺗﺠﺮﺑﻪ ﺗﺮ ﻛﻢ ی ﺑﻮده و اﻏﻠﺐ ﺑﺮاﺳﺎس ﺷﺒﻴﻪ ﺳﺎزی ﻣﺠﺪد ﻳﻚ اﺗﻔـﺎق واﻗﻌـﻲ ﻛـﻪ ﺮاﻴ اﺧ رخ داده اﺳﺖ، ﻃﺮاﺣﻲ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . ﻣﺎﻧﻮرﻫﺎی ﺗﻮﺟﻴﻬﻲ ﺑﺮای آزﻣﺎﻳﺶ و ﺑﺎزﺑﻴﻨﻲ ﻃﺮح ﻫﺎ و ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ ﻫﺎی ﻣﻮﺟـﻮد ﺑﺴﻴﺎر ﻣ ﻔﻴﺪ ﺑﻮده و در ﻣﻮارد زﻳﺮ ﻗﺎﺑﻞ اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ؛ • ﺗﻮﺟﻴﻪ ﭘﺮﺳﻨﻞ ﺟﺪﻳﺪ • آﻣﻮزش ﻳﺎ ارزﻳﺎﺑﻲ ﭘﺮﺳﻨﻞ ﭘﺮر • ﻧﮓ ﻧﻤﻮدن ﻣ ﻟﻔﻪﻮ ﻫﺎی ﻛﻠﻴﺪی ﻳﻚ ﻃﺮح • ارزﻳﺎﺑﻲ ﻃﺮح – ﻣﻌﺎرﻓﻪ ﻧﻬﺎدی2: در اﻳﻦ ﻧﻮع ﻣﺎﻧﻮر، ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺎﻣﺴ ﺑﻪ ﻟﻪ ﻳﺎ ﻣﻮﺿﻮع ﻣﻄﺮح ﺷﺪه ﭘﻴﺮاﻣﻮن وﻗﻮع ﺣﺎدﺛﻪ، ﻧﻤﺎﻳﻨﺪﮔﺎن ﻫـﺮ ﻳﻚ از ﻧﻬﺎدﻫﺎی ﻣﺴ ﻮ ول، ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻋﻤﻠﻴﺎﺗﻲ ﻣﺘﻨﺎﺳﺒ ﻲ را ﺑﺎ ﺷﺮح وﻇﺎﻳﻒ ﺧﻮد اراﺋﻪ ﺧﻮاﻫﻨﺪ داد . اﻳﻦ ﻣﺎﻧﻮرﻫـﺎ ﻣﻤﻜـﻦ اﺳﺖ ﻓﺎﻗﺪ واﻗﻊ ﮔﺮاﻳﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ، اﻣﺎ در آن ﻫﺎ ﺷﻴﻮه ﻫﺎی ﻣﻮﺟﻮد ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻛﺎرآﻣـﺪی ﻣـﻮرد ﺑـﺎزﻧﮕﺮی ﻗـﺮار ﮔﺮﻓﺘـﻪ و ﻧﻬﺎدﻫﺎ ﺑﻪ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺷﻴﻮه ﻫﺎ و راه ﻛﺎرﻫﺎی ﺟﺪﻳﺪ ﺗﺸﻮﻳﻖ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ، اﻳﻦ ﻧﻮع ﻣﺎﻧﻮرﻫﺎ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﻓ ﻌﺎﻟﻴﺖ ﻫـﺎی آﻣﻮزﺷـﻲ ﺑـﻪ ﮋهﻳو زﻣﺎﻧﻲ ﻛﻪ ﺑﺮای ﻛﺸﻒ ﭘﺎﺳﺦ ﻫﺎی ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺑﺮای ﺗﻬﺪﻳﺪات و ﻳﺎ ﺳﻨﺎرﻳﻮﻫﺎی ﺟﺪﻳﺪ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮﻧﺪ، ﻣﻮ ﺛﺮ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ . درﻣﺠﻤﻮع اﻳﻦ ﻣﺎﻧﻮرﻫﺎ در ﺷﺮاﻳﻂ زﻳﺮ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﻛﺎرآﻣﺪی ﻣﻨﺎﺳﺒﻲ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﻨﺪ : ﺑﺮای • ﻣﺪﻧﻈﺮ ﻗﺮار دادن ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﻓﻨﻲ ﻳﺎ راﻫﺒﺮدی • ﺗﻤﺮﻛﺰ روی ﺑﺮ در دﺳﺘﺮس ﺑﻮدن ﻣﻨﺎﺑﻊ ) ﺗﺠﻬﻴﺰاﺗﻲ، ﻋﻠﻤﻲ و ﺳﺎزﻣﺎﻧﻲ ﻳﻚ در ( ﺳﺎﻋﺖ و ﺗﺎرﻳﺦ ﻣﻌﻴﻦ • ﺗﻘﺴﻴﻢ اﻃﻼﻋﺎت ﻛﺎرﺑﺮدی و ﻣﻔﻴﺪ • اﻳﺠﺎد ﺷﺒﻜﻪ و ﻫﺎ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻓﻬﻢ ﻣﺸﺘﺮک از ﺗﻮاﻧﻤﻨﺪی و ﻫﺎی ﺷﻴﻮه اﺟﺮاﻳﻲ ﻧﻬﺎدﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ • ﻣﻌﺎرﻓﻪ ﻧﻬﺎدﻫﺎ ذی ﺑﻪ رﺑﻄﺎن ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺑﺤﺮان 1- Orientation Exercise. 2- Agency Presentation ﭘﻴ ﻮﺳﺖ 5 - ﻃﺮح و ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی ﻣﺎﻧﻮر یﻫﺎ ﻢﻴﺗ یﺑﺮا و ﻲﺎﺗﻴﻋﻤﻠ ﺣﻮزه ﺗﺼﻤ یﺮﻴﮔ ﻢﻴ07 / 10 / 94 321 – ﻣﺎﻧﻮر ﻓﺮﺿﻲ ) ﻧﻈﺮی (: در اﻳﻦ ﺷﻴﻮه از ﻣﺎﻧﻮر دورﻣﻴﺰی، ﺗﺴﻬ ) ﮔﺮ ﻞﻴ ﻳﺎ ﻣﺪﻳﺮ ( ﻣﺎﻧﻮر ﺑﺮای اﻓﺮاد ﻛﻠﻴﺪی ﺳﻨﺎرﻳﻮﻳﻲ را ﻣﻄﺮح ﻧﻤﻮده و از ﻫﺎ آن در ﻣﻮرد ﻧﺤﻮه ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ ﭘﺎﺳﺦ ﻣﻲ ﺧﻮاﻫﺪ . ﺗﺴﻬ ﮔﺮ ﻞﻴ ﺑﺎ ﻃﺮح ﭘﺮﺳـﺶ ﻫـﺎی ﻣﺨﺘﻠـﻒ ﺷـﺮاﻳﻂ ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ ﻧﺸﺪه ای را در ﺳﻨﺎرﻳﻮی ﻃﺮح ﺷﺪه ﺑﻪ وﺟﻮد ﻣﻲ آورد ﺗﺎ ﻋﻤﻖ ﺑـﻴﺶ ﺗـﺮ ی از آن ﺑـﺮای اﻓـﺮاد ﻣﺸـﺨﺺ ﮔﺮدد . ﻣﻌﻤﻮﻻ ﻳﻚ ﺗﻴﻢ ﻛﻮﭼﻚ ﺑﺎ ﻃﺮح اﻻتﻮﺳ ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺗﺴﻬ ﮔﺮ ﻞﻴ را ﺗﻐﺬﻳﻪ ﻧﻤﻮده و او ﻧﻴﺰ ﺑﺎ ﻃﺮح ﭘﻴﻮﺳـﺘﻪ اﻳـﻦ ﺳﻮال )ﻛﻪ ﺣﺎﻻ ﭼﻜﺎر ﻣﻲ ﻛﻨﻴﺪ؟ ( ﺷﺮﻛﺖ ﻛﻨﻨﺪﮔﺎن را در ﭼﺎﻟﺶ ﻗﺮار دﻫﺪ ﻣﻲ . اﻳﻦ ﻧﻮع ﻣﺎﻧﻮرﻫﺎ ﻣﻌﻤـﻮﻻ ﺑـﺎ ﺣﻀـﻮر ﻳﻜﻲ از ﻣﺪﻳﺮان ﺷﺮاﻳﻂ ﺑﺤﺮان و ﺳﺎﻳﺮ ذی رﺑﻄﺎن ﺑﺮﮔﺰا ﻣﻲ ر ﺷﻮد . در ﭼﻨﻴﻦ ﻣﺎﻧﻮری ﺗﺴﻬ ﮔﺮ ﻞﻴ ﺑﺎﻳﺪ ﺗﻼش ﻛﻨﺪ ﻛـﻪ ﺣﺎﺿﺮﻳﻦ را در اﺟﺮای ﻣﺎﻧﻮر ﻣﺸﺎرﻛﺖ دﻫﺪ . ﻣﺎﻧﻮرﻫﺎی ﻧﻈﺮی ﻧﻴﺎزﻣﻨﺪ ﺗـﺪارک ﻣﻨﺎﺳـﺐ ﺑـﻮده و ﺑـﻪ ﻧﺴـﺒﺖ ﺳـﺎﻳﺮ ﻣﺎﻧﻮرﻫﺎی دورﻣﻴﺰی ﻧﻴﺎزﻣﻨﺪ ﻣﺪت زﻣﺎن ﺑﻴﺶ ﺗﺮ ی ﺑﺮای ﺗﺪارک دﻳﺪن ﺷﺮاﻳﻂ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ . از ﻟﺤـﺎظ ﻫﺰﻳﻨـﻪ ﻧﻴـﺰ ﺑـﻪ ﻧﺴﺒﺖ ارزان ﺑﻮده، ﮔﺮ ﭼﻪ ﺑﺎﻳﺪ ﺗﻮﺟﻪ داﺷﺖ ﻛﻪ ﺪاﻴﭘ ﻛﺮدن ﻳﻚ ﺗﺴﻬ ﻴﻞ ﮔـﺮ ﻛﺎرآﻣـﺪ و ﻣﺠـﺮب ﻣﻤﻜـﻦ اﺳـﺖ ﻛـﺎر ﺳﺨﺖ و ﻫﺰﻳﻨﻪ ﺑﺮی ﺑﺎﺷﺪ . اﻳﻦ ﻧﻮع ﺗﻤﺮﻳﻦ ﺑﻪﻫﺎ ﺧﺼـﻮص ﺑـﺮای اﻳﺠـﺎد درک و ﺷـﻨﺎﺧﺖ ﻣﺸـﺘﺮک از ﺷـﻴﻮه ﻫـﺎ ی ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ ﺑﺎ ﻣﺴﺎﻳﻞ ، ﻫﻢ ﭼﻨﻴﻦ ﺷﺒﻴﻪ ﺳﺎزی ﺗﻨﺶ ﻫﺎی ﻋﻤﻠﻜﺮدی از ﻃﺮﻳﻖ درﺧﻮاﺳﺖ از ﺷﺮﻛﺖ ﻛﻨﻨﺪﮔﺎن ﺑﺮای ﺗﺠﺰﻳﻪ و ﺗﺤﻠﻴﻞ ﻣﺴﺎﻳﻞ ﭘﻴﭽﻴﺪه و اراﺋﻪ ﭘﺎﺳﺦ ﻫﺎی ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺑﻪ ﻫﺎ آن در ﺷﺮاﻳﻂ واﻗﻌﻲ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴـﺮد . درﻣﺠﻤﻮع اﻳﻦ ﻧﻮع ﻣﺎﻧﻮر ﺗﻮاﻧ ﻣﻲ ﺪ در ﺷﺮاﻳﻂ زﻳﺮ ﻣﻔﻴﺪ و ﻣﺆﺛﺮ ﺑﺎﺷﺪ : • ﻫﻨﮕﺎﻣ ﻛﻪ ﻲ اﻓﺮاد ﻫﻴﭻ ﻧﻮع آ ﮔﺎﻫﻲ ﻗﺒﻠﻲ از ﻣﺴﺎﻳﻞ ﻣﻄﺮح ﺷﺪه ﻧﺪاﺷﺘﻪ ﻛﻪ اﻳﻦ ﻳﺎ و ﻣﻴﺰان اﻃﻼﻋﺎت ﻫﺎ آن ﺑﺴﻴﺎر اﻧﺪک ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . • ﻫﻨﮕﺎﻣ ﻛﻪ ﻲ ﺧﻮاﺳﺘﻪ روی ﺑﺮ ﺷﻮد اﻳﻦ ﻟﻪﺎﻣﺴ ﺗﻤﺮﻛﺰ » ﻛﻪ ﺷﻮد ﻫﻤﻴﻦ و ﺟﺎ ﻫﻤﻴﻦ ﺑﺮای «ﺣﺎﻻ ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ ﺑﺎ ﺑﺤـﺮان ﻓﺮﺿﻲ ﭼﻪ اﻗﺪاﻣﻲ ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ ﻋﻤﻞ ﺑﻪ آورد . ﺑﺮای • ﻣﺒﺎدﻟﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ و اﻃﻼﻋﺎت ﻛﺎرﺑﺮدی و اﺟﺮاﻳﻲ اراﺋﻪ • روش و ﻫﺎ ﺷﻴﻮه ﺑﻪ ﻫﺎ ﻣﺨﺎﻃﺒﻴﻦ • ارزﻳﺎﺑﻲ ﺗﻮاﻧﻤﻨﺪی ﺗﺼﻤﻴﻢ زانﺳﺎ • اﻳﺠﺎد ﺷﺮاﻳﻂ ﺗﻨﺶ ﺑﺮای زا ارزﻳﺎﺑﻲ ﻋﻤﻠﻜﺮد ﭘﺮﺳﻨﻞ – ﻣﺎﻧﻮرﻫﺎی ﺻﻨﻔﻲ1: اﻳﻦ ﻧﻮع ﻣﺎﻧﻮرﻫﺎ ﺑﺮای ﭘﺮﺳﻨﻠﻲ ﻛﻪ در ﻳﻚ ﺻﻨﻒ ﺷﻐﻠﻲ ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮﻧﺪ ، ﻃﺮاﺣﻲ و اﺟﺮا ﻣﻲ ﺷﻮد . ﺑﻪ ﻃﻮر ﻣﻌﻤﻮل، ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ای از ﻣﺴﺎﻳﻞ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﭘﻴﻮﺳﺘﻪ و ﻣﺘﻮاﻟﻲ ﺑﺮای ﭘﻮﺷﺶ دادن ﻳـﻚ ﺑﺮﻧﺎﻣـﻪ ﺟـﺎﻣﻊ، ﺑـﺮای اﻓﺮاد ﻋﻀﻮ ﻳﻚ ﺻﻨﻒ ﻳﺎ اﺗﺤﺎدﻳﻪ ﺧﺎص ﻣﻄﺮح ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . ﻫﺮ ﻳﻚ از ﻣﺴﺎﻳﻞ دارای ﺷﺮح واﻗﻌﻪ ای ﺑﻪ ﻫﻤﺮاه ﺳـﻪ ﻳـﺎ ﭼﻬﺎر الﻮﺳ ﺑﺮای اﻳﺠﺎد ﺗﻤﺮﻛﺰ اﻓﺮاد ﻣﻮردﻧﻈﺮ در راﺳﺘﺎی ﻣﺴﻴﺮ ﻣﻄﻠﻮب ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﺑﺮای ﻣﺜﺎل در ﻳﻚ ﺷﺮاﻳﻂ ﻣﻌﻴﻦ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ای از ﻣﺴﺎﻳﻞ ﺑﺮ روی ﭘﻴﺸﮕﻴﺮی، آﻣﺎدﮔﻲ، ﭘﺎﺳﺦ و ﺑﺎزﻳﺎﻓﺖ ﺗﻤﺮﻛﺰ دارﻧﺪ . اﻳﻦ ﻧﻮع ﻣﺎﻧﻮرﻫﺎ ﻧﻴﺎزﻣﻨﺪ ﺗﺪارک ﻣﻨﺎﺳﺒﻲ ﺑﻮده، اﻣﺎ ﭼﻨﺪان ﻫﺰﻳﻨﻪ ﺑﺮ ﻧ ﻤﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ و ﺑﺮای ﻣﺪﻳﺮان ﮔﺮوه و ﺑﺤﺮان ﻣﻔﻴـﺪ ﺑـﻮده و اﺑـﺰار ﻛﺎرآﻣـﺪی ﺑـﺮای 1- Syndicate Exercise 322 07 / 10 / 94 دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﭘﻴﺸﮕﻴﺮی و ﺑﺤﺮان ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔﻲ ﻫﺎی ﻧﻔﺘﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ و درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ ﺗﺒﺎدل ﺗﺠﺎرب و اﻳﺠﺎد ﻫﺎ ﺷﻴﻮه و راه ﻛﺎرﻫﺎی ﻣﺸﺘﺮک ﺑﺮای ﻣﺴﺎﻳﻞ ﭘﻴﭽﻴﺪه ﺧﻮاﻫﻨﺪ ﺑﻮد . اﻳـﻦ ﻧـﻮع ﺗﻤـﺮﻳﻦ ﻫـﺎ ﺑـﺎ ﺣﻀﻮر ﮔﺮوه ﻫﺎی ﻛﻮﭼﻜﻲ ﺑﻪ ﻣﺮﺣﻠﻪ اﺟﺮا درآﻣﺪه و در ﺪﻴﻛﺎﺗ ﻫﺎ آن زﻳﺎدی ﺑﺮ روی آﻣﻮزش وﺟﻮد دارد . درواﻗـﻊ در اﻳﻦ ﻣﺎﻧﻮرﻫﺎ ﻣﺴﺎﻳﻞ و اﻗﺪاﻣﺎت ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ ﻫﺮ ﻳﻚ از اﻧﻮاع ﮔﺮوه ﻫﺎ ﻳﺎ ﺻﻨﻮف ﺷﻐﻠﻲ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻣﺠـﺰا ﻣـﻮرد ارزﻳـﺎﺑﻲ ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮﻧﺪ . پ.5 - 5 - 2 - 2 - ﻣﺎﻧ ﻮرﻫﺎی ﻛﺎرﻛﺮدی1 اﻳﻦ ﻧﻮع از ﻣﺎﻧﻮرﻫﺎ ﻲﻧﻮﻋ ﺑﻪ ﺷﺒﻴﻪ ﻣﺎﻧﻮرﻫﺎی ﻣﺒﺎﺣﺜﻪ ای ) دورﻣﻴﺰی ( ﺑﻮده، اﻣﺎ ﻣﻌﻤﻮﻻ در ﻳﻚ ﻓﻀﺎی ﻋﻤﻠﻴﺎﺗﻲ اﺟﺮا ﺷـﺪه و ﻧﻴﺎز اﺳﺖ ﻛﻪ در ﻫﺎ آن اﻓﺮاد ﺷﺮﻛﺖ ﻛﻨﻨﺪه ﺑﻪ ﺻﻮرت واﻗﻌﻲ ﺷﺮح وﻇﺎﻳﻒ ﺧﻮد را ﺑﻪ ﻣﺮﺣﻠﻪ ﻋﻤﻞ درﺑﻴﺎورﻧﺪ . اﻳﻦ ﻧـﻮع ﻣﺎﻧﻮرﻫـﺎ ﺑﺮای ارزﻳﺎﺑﻲ ﻳﺎ اﺟﺮای ﺗﻤﺮﻳﻦ در ﻣﻮرد ﻳﻚ ﻛﺎرﻛﺮد ﺧﺎص ﻃﺮاﺣﻲ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ ، ﺑﺮای ﻣﺜﺎل ﻣـﺪﻳﺮﻳﺖ ﻳـﻚ ﺗﺼـﺎدف ﻳـﺎ ﺷـﺮاﻳﻂ اﺿﻄﺮاری ﺗﻮﺳﻂ ﻳﻚ ﻣﺮﻛﺰ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﻓﻮرﻳﺖ ﻫﺎی ﺟﺎده . ای در ﭼﻨﻴﻦ ﻣﺎﻧﻮری از ﭘﺮﺳﻨﻞ ﺧﻮاﺳﺘﻪ ﻣﻲ ﺷﻮد ﻛﻪ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﻛﺴﺐ آﻣﺎدﮔﻲ ﺑﺮای ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ ﺑﺎ ﻳﻚ روﻳـﺪاد در ﺷـﺮاﻳﻂ واﻗﻌـﻲ اﻗﺪام ﻧﻤﺎﻳﻨﺪ . ﺗﺪارک و ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ اﻳ ﻦ ﻧﻮع ﻣﺎﻧﻮرﻫﺎ از ﭘﻴﭽﻴﺪﮔﻲ ﺧﺎﺻﻲ ﺑﺮﺧﻮردار ﺑﻮده و اﻏﻠﺐ ﻳﻚ ﺗـﻴﻢ در ﻃـﻲ ﭼﻨـﺪ ﻫﻔﺘـﻪ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺗﺪوﻳﻦ ﺳﻨﺎرﻳﻮﻫﺎ ﺑﺮ ﻣﺒﻨﺎی اﺗﻔﺎﻗﺎت و ﻣﺴﺎﻳﻞ واﻗﻌﻲ ﺟﻬﺖ ﺗﻤﺮﻳﻦ در ﻣﺎﻧﻮر اﻗﺪام ﻣﻲ ﻧﻤﺎﻳﻨﺪ . ﻫﻢ ﭼﻨﻴﻦ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﻛﻪ راﻫﻜﺎرﻫﺎی ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺑﺮای ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ ﺑﺎ ﺷﺮاﻳﻂ اﺿﻄﺮاری ﻧﻴﺰ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی ﺷﺪه و ﻫﻤﺎﻫﻨ ﮕﻲ ﻫﺎی ﻻزم ﺑﺮای اﻗﺪاﻣﺎت ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ ﻧﺸﺪه ﺑﻪ ﻋﻤﻞ آﻳﺪ . ﺗﺪارک و اﺟﺮای اﻳﻦ ﻧﻮع ﻣﺎﻧﻮرﻫﺎ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﻧﻴﺎزﻣﻨﺪ ﻣﻘـﺪﻣﺎت اداری و اﺟﺮاﻳـﻲ زﻳﺎدی ﺑﻮده و ﻟﺬا ﻫﺰﻳﻨﻪ ﺑﺮ ﻧﻴﺰ ﺑﺎﺷﻨﺪ . اﻣﺎ در ﺻﻮرت ﻃﺮاﺣﻲ ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺗﻮاﻧ ﻣﻲ ، ﻨﺪ ﺑﺎرﻫﺎ ﺗﻮﺳﻂ اﻓﺮاد ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺑﻪ اﺟـﺮا درآﻣـﺪه و ﺿﻤﻦ ارﺗﻘﺎ ﺳﻄﺢ ﺗﻮاﻧﻤﻨﺪی ﭘ ﺮﺳﻨﻞ ﻣﺮﺗﺒﻂ، در ﺣﻴﻦ ﺑﺮﮔﺰاری دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻫﺎ و اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠـﻒ ﻣـﻮرد آزﻣـﻮن ﻗـﺮار ﮔﻴﺮﻧﺪ . اﻳﻦ ﻧﻮع ﻣﺎﻧﻮر ﻫﺎ ﻣﻤﻜﻦ اﺳ ﺖ در ﺷﺮاﻳﻂ زﻳﺮ ﻣﻔﻴﺪ واﻗﻊ ﮔﺮدﻧﺪ : – ﺗﻤﺮﻳﻦ، ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻳﺎ ارزﻳﺎﺑﻲ یﻫﺎ ﺷﻴﻮه ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ ﺑﺎ ﺑﺤﺮان ﻳﻚ در ﻣﺮﻛﺰ ﻋﻤﻠﻴﺎﺗﻲ ) ﻛﺎرﻛﺮدی ( – ﺗﻤﺮﻳﻦ، ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻳﺎ ارزﻳﺎﺑﻲ ﻣﻬﺎرت ﻫﺎی ﺗﺼﻤﻴﻢ ﮔﻴﺮی ) ﺳﺎزی در ( داﺧﻞ ﻣﺮﻛﺰ – ارزﻳﺎﺑﻲ ﺗﻌﺎﻣﻞ ﺑﻴﻦ ﻣﺮﻛﺰ ﻋﻤﻠﻴﺎﺗﻲ ﻫﺎی ﺗﻴﻢ ﺑﺎ ﻣﻴﺪاﻧﻲ و ﺳﺎﻳﺮ ﻣﺮاﻛﺰ ﻋﻤﻠﻴﺎﺗﻲ – زﻣﺎﻧﻲ ﻛﻪ ﻧﻴﺎزی ﺑﻪ ﻓﻌﺎل ﺳﺎزی ﻣﻨﺎﺑﻊ ﺧﺎرج از ﻣﺮﻛﺰ ﻧﻴﺴﺖ – زﻣﺎﻧﻲ ﻛﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻣﺎﻟﻲ ﻛﺎﻓﻲ ﺑﺮای ﻓﻌﺎل ﺳﺎزی ﻣﻨﺎﺑﻊ ﺧﺎرج از ﻣﺮﻛﺰ در دﺳﺘﺮس ﺴﺖﻴﻧ 1- Functional Exercise ﭘﻴ ﻮﺳﺖ 5 - ﻃﺮح و ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی ﻣﺎﻧﻮر یﻫﺎ ﻢﻴﺗ یﺑﺮا و ﻲﺎﺗﻴﻋﻤﻠ ﺣﻮزه ﺗﺼﻤ یﺮﻴﮔ ﻢﻴ07 / 10 / 94 323 پ.5 - 5 - 2 - 3 - ﻣﺎﻧﻮرﻫﺎی ﻣﻴﺪاﻧﻲ1 در ﻣﺎﻧﻮرﻫﺎی ﻣﻴﺪاﻧﻲ ﭘﺮﺳﻨﻞ در ﺷﺮاﻳﻂ یﺳﺎز ﻪﻴﺷﺒ یا ﺷﺪه از ﺷﺮاﻳﻂ اﺿﻄﺮار ﺑﺤﺮان واﻗﻌﻲ ﻗﺮار داده ﻣـﻲ ﺷـﻮﻧﺪ . اﺟـﺮای اﻳﻦ ﻧﻮع ﻣﺎﻧﻮرﻫﺎ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﺳﺎده و ﺗﻨﻬﺎ ﺑﺎ ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻳﻚ ﺗﻴﻢ ﻛﻮﭼﻚ ) ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺷﺒﻴﻪ ﺳﺎزی ﺗﺼﺎدف ﻣﺎﺷﻴﻦ ( ﻳـﺎ ﺑـﻪ ﺻﻮرت ﮔﺴﺘﺮده و ﺑﺎ درﮔﻴﺮ ﻧﻤﻮدن ﺗﻌﺪاد زﻳﺎدی از ﭘﺮﺳﻨﻞ ﻃﺮاﺣﻲ و اﺟﺮا ﺷﻮد . اﻳﻦ ﻧﻮع ﻣﺎﻧﻮرﻫﺎ ﻣﻌﻤﻮﻻ ﭘﺲ از اﺟﺮای ﻣﺎﻧﻮرﻫﺎی دورﻣﻴﺰی و ﻛﺎرﻛﺮ د ی و ﺗﺤﻠﻴﻞ ﻧﺘﺎﻳﺞ ﺣﺎﺻـﻞ از ﻫـﺎ آن ﻃﺮاﺣـﻲ و اﺟـﺮا ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . ﻣﺎﻧﻮرﻫﺎی ﻣﻴﺪاﻧﻲ ﺳﺎده ﺗﻮاﻧ ﻣﻲ ﻨﺪ ﺑﺎ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻛﻢ و ﺗﻨﻬﺎ ﺑﺎ ﺻـﺮف ﭼﻨـﺪ ﺳـﺎﻋﺖ ﻃﺮاﺣـﻲ و اﺟـﺮا ﺷـﻮﻧﺪ، اﻣـﺎ اﺟـﺮای ﻣﺎﻧﻮرﻫﺎی ﺑﺰرگ ﺑﺎ ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻧﻬﺎدﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻧﻴﺎزﻣﻨﺪ ﺻﺮف ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎی ﺳﻨﮕﻴﻦ و ﻣﺪت زﻣﺎن زﻳـﺎد ، ﺟﻬـﺖ ﻃﺮاﺣـﻲ و اﺟـﺮا ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ . از اﻳﻦ ﻧﻮع ﻣﺎﻧﻮرﻫﺎ ﺗﻮان ﻣﻲ ﺑﺮای ارزﻳﺎﺑﻲ ﺗﺨﺼﺺ و ﻣﻬﺎرت ﻫﺎی ﭘﺮﺳﻨﻞ اﺳﺘﻔﺎده ﻧﻤﻮد . ﻣﺎﻧﻮرﻫـﺎی ﺑـﺰرگ ﻣﻴـﺪاﻧﻲ ﻧﻴﺎزﻣﻨﺪ ﻳﻚ ﺗﻴﻢ ﻣﺪﻳﺮﻳﺘﻲ ﺟﻬﺖ ﻃﺮاﺣﻲ و ﻫﺪاﻳﺖ ﻣﺎﻧﻮر و ﻫﻢ ﭼﻨﻴﻦ ﺗﻌﺪاد زﻳﺎدی از ﭘﺮﺳﻨﻞ ﺟﻬﺖ اﺟﺮا ﻣﻲ ﺑﺎﺷـﻨﺪ . ﻃﺮاﺣـﻲ اﻳﻦ ﻧﻮع ﻣﺎﻧﻮرﻫﺎ ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ ﺗﻮﺳﻂ ﻛﺎرﺷﻨﺎﺳﺎن ﻣﺘﺨﺼﺺ و ﻣﺠﺮب ﺻﻮرت ﮔﺮﻓﺘﻪ و ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﭼﻨﺪﻳﻦ ﻣﺎه ﻧﻴﺰ ﻃﻮل ﺑﻜﺸﺪ . ﺻﺮف ﻧﻈﺮ از اﺑﻌﺎد زﻣﺎﻧﻲ و ﻣﺎﻟﻲ ﻣﺎﻧﻮرﻫﺎی ﻣﻴﺪاﻧﻲ، در ﺑﻌﻀﻲ از ﻣﻮارد اﺟﺮای اﻳـﻦ ﻧـﻮع ﻣﺎﻧﻮرﻫـﺎ ﺗﻨ ﻬـﺎ ﺷـﺎﻧﺲ و ﻓﺮﺻـﺖ ﻣﻮﺟﻮد ﺑﺮای ارزﻳﺎﺑﻲ ﺑﺨﺸﻲ از ﺗﺨﺼﺺ ﻫﺎی ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز ، ﺟﻬﺖ ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ ﺑﺎ ﺷﺮاﻳﻂ ﺑﺤﺮاﻧﻲ و ﻣﻴﺰان ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﻲ ﻧﻬﺎدﻫـﺎی ﻣﺨﺘﻠـﻒ در ﺷﺮاﻳﻂ ﻣﺸﺎﺑﻪ روﻳﺪادﻫﺎی واﻗﻌﻲ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ . درﻣﺠﻤﻮع در ﻃﺮاﺣﻲ و اﺟﺮای ﻣﺎﻧﻮرﻫﺎی ﻣﻴﺪاﻧﻲ ﻣﻮارد زﻳﺮ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﻨـﺪ، ﻣﻔﻴـﺪ ﺑﺎﺷﻨﺪ : – ﺗﻤﺮﻳﻦ، ارزﻳﺎﺑﻲ اﻓﺰا ﻳﺎ ﻳﺶ ﺳﻄﺢ ﻣﻬﺎرت و ﻫﺎ ﺗﻮاﻧﻤﻨﺪی ﻫﺎی ﭘﺮﺳﻨﻞ ﻋﻤﻠﻴﺎﺗﻲ – ارزﻳﺎﺑﻲ ﻣﻴﺰان اﺛﺮﺑﺨﺸﻲ ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﻲ و ﻫﺎ ﻫﻤﻜﺎری ﻫﺎی ﺑﻴﻦ ﻧﻬﺎدی – ارزﻳﺎﺑﻲ ﻧﺤﻮه ﻓﻌﺎل ﺳﺎزی ﻃﺮح ﻮرﻣﺎﻧ – ﺗﺜﺒﻴﺖ ﺟﺎﻳﮕﺎه ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻣﺎﻧﻮر در – ﻣﻮاﻗﻌﻲ ﺑﺮای ﻛﻪ اراﺋﻪ ﻧﺘﺎﻳﺞ ﻳﻚ ﭘﺮوژه ﻳﺎ ﻃﺮح ﺧﺎص ﻧﻴﺎز ﻛﺎر ﺑﻪ ﺑﻪ ﮔﻴﺮی ﭘﺮﺳﻨﻞ ﻋﻤﻠﻴﺎﺗﻲ ﺑﺎﺷﺪ پ.5 - 5 - 3 - ﺗﺪوﻳﻦ ﺳﻨﺎرﻳﻮی ﻣﺎﻧﻮر ﺳﻨﺎرﻳﻮی ﻣﺎﻧﻮر ﺑﺮ ﻣﺒﻨﺎی ﻫﺪف، ﻧﺘﺎﻳﺞ ﻣﻮرد اﻧﺘﻈﺎر، ﺷﻴﻮه و ﻣﺤﺪوده اﺟﺮای آن ﺗﺪوﻳﻦ ﺷﺪه و ﺑﻴﺶ ﺗﺮ ﺷﺒﻴﻪ داﺳﺘﺎن ﻳﺎ رواﻳﺘﻲ از اﻃﻼﻋﺎت و ﺗﺼﻮرات ﻛﻠﻲ و ﺧﺎص در زﻣﻴﻨﻪ ﻣﺎﻧﻮر اﺳﺖ . در ﻣﻮرد ﺣﺎدﺛﻪ ﻳﺎ ﺷﺮاﻳﻂ اﺿﻄﺮاری واﻗﻌﻲ، اﻃﻼﻋـﺎﺗ ﻲ ﻋﻤـﻮﻣﻲ و ﻛﻠـﻲ وﺟﻮد دارد ﻛﻪ آﮔﺎﻫﻲ ﺷﺮﻛﺖ ﻛﻨﻨﺪﮔﺎن در ﻣﺎﻧﻮر از ﻫﺎ آن ﺿﺮوری اﺳﺖ . اﻳﻦ اﻃﻼﻋﺎت ﻋﻤﻮﻣﻲ ﻣﻌﻤﻮﻻ در اﺧﺘﻴﺎر ﻧﻬﺎدﻫـﺎ و ﭘﺮﺳـﻨﻞ دﺧﻴﻞ در ﻣﺮاﺣﻞ ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻃﺮاﺣﻲ و اﺟﺮای ﻣﺎﻧﻮر ﻗﺮار داده ﻣﻲ ﺷﻮد . اﻳﻦ اﻃﻼﻋﺎت ﻛﻠﻲ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﻨﺪ ﻣﻮارد ی ﻋﻤـﻮﻣﻲ ﺑـﺮای آﺷـﻨﺎﻳﻲ اﻓﺮاد ﺑﺎ ﻣﺤﻞ اﺟﺮای ﻣﺎﻧﻮ ر ﺑﺎﺷﻨﺪ ]5،14 [ . 1- Field Exercise. 324 07 / 10 / 94 دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﭘﻴﺸﮕﻴﺮی و ﺑﺤﺮان ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔﻲ ﻫﺎی ﻧﻔﺘﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ و درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ ﻋﻼوه ﺑﺮ اﻃﻼﻋﺎت ﻋﻤﻮﻣﻲ، ﭘﺮﺳﻨﻞ ﻣﺠﺮی ﻣﺎﻧﻮر، ﺑﺮای اﺟﺮای آن ﻧﻴﺎزﻣﻨﺪ ﻳﻚ ﺳﺮی اﻃﻼﻋﺎت و آﮔﺎﻫﻲ ﻫـﺎی وﻳـﮋه در ﻣـﻮرد ﻣﺸﻜﻼت و اﺗﻔﺎﻗﺎت واﻗﻌﻲ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ . وﺟﻮد اﻳﻦ اﻃﻼﻋﺎت ﺑﺮای ﻃﺮاﺣﻲ ﺳﻨﺎرﻳﻮﻫﺎی ﻣﻨﺎﺳﺐ و واﻗﻊ ﺑﻴﻨﺎﻧﻪ و ﻫﻢ ﭼﻨﻴﻦ راه ﻛﺎرﻫـﺎی ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ ﺑﺎ آن ﻫﺎ ﻻزم اﺳ . ﺖ ﺟﻬﺖ اراﺋﻪ ﻣﻨﺎﺳﺐ و ﺑﻪ ﻫﻨﮕﺎم اﻃﻼﻋﺎت ﺧﺎص ﻫﻢ زﻣـﺎن ﺑـﺎ ﭘﻴﺸـﺮﻓﺖ ﻣـﺎﻧﻮر، رﻋﺎﻳـﺖ ﺗـﻮاﻟﻲ زﻣـﺎﻧﻲ ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺿﺮوری اﺳﺖ ﻫﻢ . ﭼﻨﻴﻦ ﻫﺮ ﮔﺮوه از ﭘﺮﺳﻨﻞ ﺑﺎ ﻳ ﺴﺘﻲ ﺑﺎ ﺷﺮح وﻇﺎﻳﻒ و ﻣ یﻫﺎ ﺖﻳﻣﻮرﺎ ﺧﺎص ﺧـﻮد، اﻃﻼﻋـﺎت ﻣـﺮﺗﺒﻂ در زﻣﺎن ﻫﺎی ﻣﻌﻴﻦ ﺑﺮای ﻛﻨﺘﺮل ﺟﺮﻳﺎن اﺗﻔﺎﻗﺎت و روﻳﺪادﻫﺎ آﺷﻨﺎ ﺑﺎﺷﻨﺪ . اﻳﻦ ﻧﻮع اﻃﻼﻋﺎت در ﻣﻮارد زﻳﺮ ﻗﺎﺑﻞ اﺳﺘﻔﺎده اﺳﺖ : – ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺳﻨﺎرﻳﻮ ﻣﺎﻧﻮر؛ – اراﺋﻪ اﻃﻼﻋﺎت ﺑﻴﺶ ﺗﺮ در زﻣﻴﻨﻪ ﻣﺎﻧﻮر ﺑﻪ ﺷﺮﻛﺖ ﻛﻨﻨﺪﮔﺎن؛ – ﻃﺮح ﻣﺴﺎﻳﻞ ﺧﺎص ﺟﻬﺖ اراﺋﻪ راه ﺣﻞ ﺗﻮﺳﻂ ﺷﺮﻛﺖ ﻛﻨﻨﺪﮔﺎن در ﻣﺎﻧﻮر؛ – ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻣﺤﺪودﻳﺖ ﻫﺎ ی ﻋﻤﻠﻴﺎﺗﻲ و اﺟﺮاﻳﻲ ﺑﺮای ﺷﺮﻛﺖ ﻛﻨﻨﺪﮔﺎن؛ – اﻗﺪاﻣﺎت ﻓﻮرﻳﺘﻲ ﺗﻮﺳﻂ ﺷﺮﻛﺖ ﻛﻨﻨﺪ .ﮔﺎن ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻧﻤﻮﻧﻪ اﻳﻦ اﻃﻼﻋﺎت ﺗﻮاﻧ ﻣﻲ ﺪ در زﻣﻴﻨﻪ ﺳﺎﻋﺖ ﺑﺮوز آﻟﻮدﮔﻲ ﻧﻔﺘﻲ و ﺷﺪت آن ﺑﻪ ﺻﻮرت زﻳ ﺮ ﺑﺎﺷ :ﺪ در ﺳﺎﻋﺖ 22:30 ﻫﺸﺪار آﻟﻮدﮔﻲ ﻧﻔﺘﻲ اﻋﻼم ﺷﺪه و ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ ﻣﻲ ﺷﻮد در 12 ﺳﺎﻋﺖ آﻳﻨﺪه آﻟﻮدﮔﻲ ﻧﻔﺘﻲ ﺑﻪ درﻳﭽﻪ ﻫـﺎ ﺑﺮﺳﺪ . در ﺳﺎﻋﺖ 09:28 آب آﻟﻮده وارد ﻗﺴﻤﺘﻲ از ﺷﺒﻜﻪ ﻟﻮﻟﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ . پ.5 - 5 - 4 - ﺗﻌﻴﻴﻦ و ﻣﻨﺼﻮب ﻧﻤﻮدن ﭘﺮﺳﻨﻞ ﺳﺘﺎد اﺟﺮاﻳﻲ ﻣﺎﻧﻮر ﻣﺪﻳﺮ ﻳﺎ ﺗﻴﻢ ﻣﺪﻳﺮﻳﺘﻲ ﻣﺎﻧﻮر ﺑﺮ اﺳﺎس ﺗﺨﺼﺺ و ﺗﻮاﻧﻤﻨﺪی ﻫﺎی ﭘﺮﺳﻨﻞ ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﻛﺎر ﺑﻪ ﮔﻴﺮی ﻫﺎ آن ﺑﺮای اﺟـﺮا و ﭘﺸﺘﻴﺒﺎﻧﻲ ﻣﺮاﺣﻞ ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻣﺎﻧﻮر اﻗﺪام ﻣﻲ ﻧﻤﺎﻳﻨﺪ . ﺑﻌﻀﻲ از اﻗﺪاﻣﺎت و ﻛﺎرﻛﺮدﻫﺎ در ﻫﻤﻪ ﻣﺎﻧﻮرﻫﺎ ﻣﺸـﺘﺮک ﺑ ﻣـﻲ ﺎﺷـﻨﺪ ، اﻣـﺎ ﺗﻌﺪادی از ﻫﺎ آن در ﺑﻌﻀﻲ از ﻣﺎﻧﻮرﻫﺎ ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ ﺑﻪ ﺻﻮرت وﻳﮋه و ﺧﺎص ﻣﺪﻧﻈﺮ ﻗﺮار ﮔﻴﺮﻧﺪ ﺑﻪ . ﻋﻨﻮان ﻧﻤﻮﻧﻪ ﻧﻴـﺎزی ﻧﻴﺴـﺖ ﻛـﻪ ﺑﺨﺶ ﻋﻤﺪه ای از ﻛﺎرﻛﺮدﻫﺎ و اﻗﺪاﻣﺎت ﻣﻮردﻧ ﺎزﻴ در ﻣﺎﻧﻮرﻫﺎی ﻣﻴﺪاﻧﻲ در ﻣﺎﻧﻮر دورﻣﻴﺰی ﻧﻴﺰ ﻣﺪﻧﻈﺮ ﻗـﺮار ﮔﻴﺮﻧـﺪ . ﺑﺴـﺘﻪ ﺑـﻪ ﻣﺎﻫﻴﺖ و ﭘﻴﭽﻴﺪﮔﻲ ﻣﺎﻧﻮر، ﻫﺮ ﻳ ﻚ از ﭘﺮﺳﻨﻞ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﻋﻬﺪه دار وﻇـﺎﻳﻒ ﻣﺘﻌـﺪدی ﺑـﻮده ، ﻳـﺎ ﺗـﻴﻢ ﻣـﺪﻳﺮﻳﺖ ﻣـﺎﻧﻮر ﻳـﻚ ﺖﻳﻣﻮرﺎﻣ ﺧﺎص را ﺑﻪ ﭼﻨﺪ ﻧﻔﺮ ﻣﺤﻮل ﻧﻤﺎﻳﻨﺪ ﺑﻪ . ﻋﻨﻮان ﻳﻚ راﻫﻨﻤﺎ، وﻇﺎﻳﻒ و ﻋﻨﺎوﻳﻦ ﭘﻴﺸﻨﻬﺎدی ﺑﺮای ﭘﺮﺳﻨﻞ ﺷﺮﻛﺖ ﻛﻨﻨـﺪه در ﻣﺎﻧﻮر ﺗﻮاﻧ ﻣﻲ ﻨﺪ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﺟﺪول )پ.5 - 2( ﺑﺎﺷﻨﺪ ]14 .[ ﺟﺪول پ.5 - 2 - ﻋﻨﺎوﻳﻦ و ﺷﺮح وﻇﺎﻳﻒ ﭘﻴﺸﻨﻬﺎدی ﺑﺮای ﭘﺮﺳﻨﻞ ﺳﺘﺎد اﺟﺮاﻳﻲ ﻣﺎﻧﻮر ]14 [ ﻋﻨﻮان ﺷﺮح وﻇﺎﻳﻒ ﻣﺪﻳﺮ ﻳﺎ ﻓﺮﻣﺎﻧﺪه ﻣﺎﻧﻮر ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ و ﻛﻨﺘﺮل ﻣﺎﻧﻮر داوران ) ﻧﺎﻇﺮان( ارزﻳﺎﺑﻲ و ﺳﻨﺠﺶ ﻋﻤﻠﻜﺮد ﺑﺮﮔﺰارﻛﻨﻨﺪﮔﺎن ﻣﺎﻧﻮر ﺗﺴﻬ ﻞﻴ ﮔﺮ ﺗﺴﻬ در یﮔﺮﻞﻴ اراﺋﻪ ﻣﺒﺎﺣﺚ اراﺋﻪ و اﻃﻼﻋﺎت و ﻫﺎی اﻳﺪه وﻳﮋه ﻳﺎ ولﻮﻣﺴ اﻓﺴﺮ اﻳﻤﻨﻲ ﻧﻈﺎرت ﺑﺮ رﻋﺎﻳﺖ ﻣﻮارد اﻳﻤﻨﻲ ﻣﺪﻳﺮ ﺑﺎزﻳﮕﺮان ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺑﺎزﻳﮕﺮان و ﻣﺠﺮوﺣﺎن ﺑﺎزﻳﮕﺮان ﺑﺎزﻳﮕﺮی ﻧﻘﺶ ﻣﺠﺮوﺣﺎن، ﻗﺮﺑﺎﻧﻴﺎن ﻳﺎ ﺗﻤﺎﺷﺎﮔﺮان ولﻮﻣﺴ ﺗﺪارﻛﺎت و ﺣﻤﻞ ﻧﻘﻞ و ﻫﻤﺎﻫﻨﮓ ﻛﻨﻨﺪه و ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﻧﻴﺎزﻫﺎی ﺗﺪارﻛﺎﺗﻲ و ﺣﻤﻞ ﻧﻘﻞ و ﭘﻴ ﻮﺳﺖ 5 - ﻃﺮح و ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی ﻣﺎﻧﻮر یﻫﺎ ﻢﻴﺗ یﺑﺮا و ﻲﺎﺗﻴﻋﻤﻠ ﺣﻮزه ﺗﺼﻤ یﺮﻴﮔ ﻢﻴ07 / 10 / 94 325 اداﻣﻪ ﺟﺪول پ.5 - 2 - ﻋﻨﺎوﻳﻦ و ﺷﺮح وﻇﺎﻳﻒ ﭘﻴﺸﻨﻬﺎدی ﺑﺮای ﭘﺮﺳﻨﻞ ﺳﺘﺎد اﺟﺮاﻳﻲ ﻣﺎﻧﻮر ]14 [ ﻋﻨﻮان ﺷﺮح وﻇﺎﻳﻒ ﻣﺘﺼﺪی ﺗﻤﺮﻳﻦ ) ﻧﻤﺎﻳﺶ ( ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺗﻤﺮﻳﻦ ﻳﺎ اﺟﺮای ﻣﺎﻧﻮر ﻫﻤﺎﻫﻨﮓ ﻛﻨﻨﺪه اﻣﻨﻴﺘﻲ ) اﻓﺴﺮ اﻣﻨﻴﺘﻲ ( ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ اﻣﻨﻴﺖ ﻣﺤﻞ ﺑﺮﮔﺰاری ﻣﺎﻧﻮر ) ولﻮﻣﺴ ﻳﺎ ﻣﺴﻮوﻻن ( ﻛﻨﺘﺮل ﺧﺴﺎرات ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ و ارزﻳﺎﺑﻲ ﻫﺮﮔﻮﻧﻪ ﺧﺴﺎرات اﺗﻔﺎﻗﻲ و ﻏﻴﺮﻣﺘﺮﻗﺒﻪ ولﻮﻣﺴ ارﺗﺒﺎط ﺑﺎ رﺳﺎﻧﻪ ﻫﺎ ارﺗﺒﺎط ﺑﺎ رﺳﺎﻧﻪ وﻫﺎ ﺧﺒﺮﻧﮕﺎران )راﺑﻂ ﻣﺎﻧﻮر ﺑﺎ رﺳﺎﻧﻪ ﻫﺎ - ﺳﺨﻦ ﮔﻮی ﻣﺎﻧﻮر( ولﻮﻣﺴ ﺣﻔﺎﻇﺖ از ﺑﺎزدﻳﺪﻛﻨﻨﺪﮔﺎن ﻣﻴﺰﺑﺎﻧﻲ از ﺑﺎزدﻳﺪﻛﻨﻨﺪﮔﺎن ﻣﺴﺘﻨﺪﺳﺎزی ﻣﺴﺘﻨﺪﺳﺎزی روﻧﺪ اﺟﺮاﻳﻲ ﻣﺎﻧﻮر ﻫﺮ ﻳﻚ از ﺳﺎزﻣﺎن ﻫﺎ ی ﺷﺮﻛﺖ ﻛﻨﻨﺪه در ﻣﺎﻧﻮر، ﭘﺮﺳﻨﻞ ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ ﺧﻮد را ﺑﺮای ﺣﻀﻮر و ﻣﺸﺎرﻛﺖ در اﺟﺮای ﻣﺎﻧﻮر ﺗﻌﻴـﻴﻦ ﻛﺮده و ﺑﻪ ﻣﺪﻳﺮ ﻣﺎﻧﻮر ﻣﻌﺮﻓﻲ ﻣﻲ ﻧﻤﺎﻳﻨﺪ ﻫﻢ . ﭼﻨﻴﻦ ﺑﺮای ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی از ﺳﺮدرﮔﻤﻲ اﻓﺮاد و ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ راﺣـﺖ ﺗـﺮ و ﺳـﺮﻳﻊ اﻓـﺮاد ولﻮﻣﺴ در اﺟﺮای ﻣﺎﻧﻮر ﺑﻬﺘﺮ اﺳﺖ ﻛﻪ ﻫﺎ آن را ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﻳﻚ ﻧﺸﺎﻧﻪ ﻣﺸﺨﺺ از ﺳﺎﻳﺮ اﻓﺮاد ﻣﺘﻤﺎﻳﺰ ﻧﻤﻮد، ﺑﻪ ﻋﻨـﻮان ﻧﻤﻮﻧـﻪ ﺗﻮان ﻣﻲ از ﻳﻚ ﻧﻮع ﻟﺒﺎس ﺑﺎ رﻧﮓ ﺧﺎص ﻳﺎ ﺑﺎزوﺑﻨﺪ و ﻣﻮارد ﻣﺸﺎﺑﻪ در اﻳﻦ راﺑﻄﻪ اﺳﺘﻔﺎده ﻧﻤﻮد ]5،14 .[ پ.5 - 5 - 4 - 1 - ﻛﺎرﻛﺮدﻫﺎی ﻣﻮرد اﻧﺘﻈﺎر از اﻋﻀﺎی ﺳﺘﺎد اﺟﺮاﻳﻲ ﻣﺎﻧﻮر ﻛﺎرﻛﺮدﻫﺎی ﻣﻮرد اﻧﺘﻈﺎر از ﭘﺮﺳﻨﻞ ﻛﻠﻴﺪی درﮔﻴﺮ در ﻣﺎﻧﻮر ﺑﻪ ﺻﻮرت زﻳﺮ ﺳﺖ ا ؛ – ﻣﺪﻳﺮ ﻳﺎ ﻓﺮﻣﺎﻧﺪه ﻣﺎﻧﻮر ﺖﻴ وﻟﻮﻣﺴ : ﻧﻬﺎﻳﻲ و ﻛﻠﻲ اﺟﺮا و ﻫﺪاﻳﺖ ﻣﺎﻧﻮر ﺑﺮ ﻋﻬﺪه ﻣﺪﻳﺮ ﻳﺎ ﺑﻪ ﻋﺒـﺎرت ﺑﻬﺘـﺮ ﻛـﺎرﮔﺮدان ﻣﺎﻧﻮر اﺳﺖ . اﻳﻦ اﻓﺮاد ﺷﺮوع و ﭘﺎﻳﺎن ﻣﺎﻧﻮر و ﻫﻢ ﭼﻨﻴﻦ ﻫﺪاﻳﺖ ﻓﺮآﻳﻨﺪ آن را ﺟﻬﺖ ﺗﺤﻘﻖ اﻫﺪاف ﻣﻮردﻧﻈﺮ ﻋﻬﺪه دار ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ . ﻣﺪﻳﺮان ﻣﺎﻧﻮر ﺑـﻪ ﻃـﻮر ﭘﻴﻮﺳـﺘﻪ ﺑـﺎ ﺳـﺎﻳﺮ ﭘﺮﺳـﻨﻞ در ارﺗﺒـﺎط ﺑـﻮده و ﻫﺮﮔﻮﻧـﻪ اﺗﻔـﺎق ﻏﻴﺮﻣﻨﺘﻈـﺮه و ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ ﻧﺸﺪه ای را ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ و ﻛﻨﺘﺮل ﻣﻲ ﻧﻤﺎﻳﻨﺪ . ﺑﺮای اﺟﺮای ﻣﺎﻧﻮرﻫﺎی ﺑـﺎ ﻣﻘﻴـﺎس ﺑـﺰرگ، ﻣﻤﻜـﻦ اﺳـﺖ ﻛـﻪ ﻣﺪﻳﺮان ﺑﺮای ﺧﻮد دﺳﺘﻴﺎران ﻳﺎ ﻣﻌﺎوﻧﻴﻨﻲ اﻧﺘﺨﺎب ﻛﻨﻨﺪ . – ﺳﻨﺠﺶ و ارزﻳﺎﺑﻲ ﻋﻤﻠﻜﺮد ﻣﺎﻧﻮر : ارزﻳﺎﺑﻲ ﻣﺎﻧﻮر ﺑﻪ ﻣﻨ ﻈﻮر ﺗﺸﺨﻴﺺ ﻧﻘﺎط ﻗﻮت و ﺿـﻌﻒ ﻧﺤـﻮه اﺟـﺮای ﻣـﺎﻧﻮر ﺑـﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ اﻫﺪاف آن، و ﻫﻢ ﭼﻨﻴﻦ ﺳﻨﺠﺶ ﺗﻮاﻧﺎﻳﻲ و آﻣﺎدﮔﻲ ﻧﻴﺮوﻫﺎ و ﺗﺠﻬﻴﺰات و ﺗﻨﺎﺳﺐ روش ﻫﺎی ﻛﺎر ﺑـﻪ ﮔﺮﻓﺘـﻪ ﺷﺪه ﺟﻬﺖ ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ ﺑﺎ ﺣﻮادث ﻓﺮﺿﻲ اﻧﺠﺎم ﻣﻲ ﺷﻮد . در ﻫﺮ ﻣﺎﻧﻮر، ﻣﻮارد ارزﻳﺎﺑﻲ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﺳﻨﺎرﻳﻮی ﻣﺎﻧﻮر ﺗﻌﻴـﻴﻦ ﻣﻲ ﺷﻮد . ﻣﻮاردی ﻛﻪ ﻣﻌﻤﻮﻻ در ارزﻳﺎﺑﻲ ﻣﺎﻧﻮرﻫﺎ، ﻣﻮرد ﺗﻮﺟﻪ ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮﻧﺪ، ﻋﺒﺎرﺗﻨﺪ از : • زﻣﺎن ﺑﻨﺪی اﻗﺪاﻣﺎت • ﻧﺤﻮه ﺣﻀﻮر ﻧﻴﺮوﻫﺎ • ﺗﺠﻬﻴﺰات ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده • ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﻲ و ﺗﻌﺎﻣﻼت درون و ﺑﺮون ﺳﺎزﻣﺎﻧ ﻲ • ﻧﺤﻮه ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ و ﻓﺮﻣﺎﻧﺪﻫﻲ ﻧﻴﺮوﻫﺎ • ارﺗﺒﺎﻃﺎت • ﻣﻴﺰان ﻋﻤﻞ ﺑﻪ ﺳﻨﺎرﻳﻮی ﺗﻨﻈ ﻴﻢ ﺷﺪه 326 07 / 10 / 94 دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﭘﻴﺸﮕﻴﺮی و ﺑﺤﺮان ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔﻲ ﻫﺎی ﻧﻔﺘﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ و درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ • ﻣﻴﺰان ﭘﺎﻳﺒﻨﺪی ﺑﻪ دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻫﺎی ﺗﺨﺼﺼﻲ ﻳﻚ ﻫﺮ در از ﺳﺎزﻣﺎن ولﻮﻣﺴ یﻫﺎ ﻋﻤﻠﻜﺮد ﺷﺮﻛﺖ ﻛﻨﻨﺪﮔﺎن در ﻣﺎﻧﻮر ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ ﺗﻮﺳﻂ داوران و ﻧﺎﻇﺮان ﻣﻮرد ﺳـﻨﺠﺶ و ارزﻳـﺎﺑﻲ ﻗـﺮار ﮔﻴـﺮد . داوران ﻧﻤﺎﻳﻨﺪﮔﺎﻧﻲ از ﻧﻬﺎدﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ ﻛﻪ ﺗﻮﺳﻂ ﺗﻴﻢ ﻣـﺪﻳﺮﻳﺖ ﻣـﺎﻧﻮر ﺗﻌﻴـﻴﻦ و ﻣﻨﺼـﻮب ﺷـﺪه و ﻣﺴـ ﺖﻴ وﻟﻮ ﻧﻈﺎرت و ارزﻳﺎﺑﻲ ﻓﺮآﻳﻨ ﺪ اﺟﺮای ﻣﺎﻧﻮر را ﺑﺮ ﻋﻬﺪه دارﻧﺪ . در ﻣﻮرد اﻧﺘﺨﺎب اﻓﺮاد ارزﻳﺎب ﻳﺎ ﺑﻪ ﻋﺒﺎرت ﺑﻬﺘﺮ داوران ﻣﺎﻧﻮر، ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ ﺑﺮاﺳﺎس ﻧـﻮع ﻣـﺎﻧﻮر و ﺳـﻨﺎرﻳﻮ ﻃﺮاﺣـﻲ ﺷـﺪه ﺑﺮای ﻣﺎﻧﻮر اﻗﺪام ﻧﻤﻮد ﺑﻪ . ﻋﻨﻮان ﻧﻤﻮﻧﻪ اﮔﺮ ﻫﺪف از اﺟﺮای ﻣﺎﻧﻮر ارزﻳﺎﺑﻲ ﻣﺴﺎﻳﻞ ﻣﺪﻳﺮﻳﺘﻲ ﺑﺎﺷﺪ، ﺑﺎﻳﺪ ارزﻳﺎﺑـﺎن ﻧﻴـﺰ از دﻳﺪ و ﺳﺎﺑﻘ ﻪ ﻣﺪﻳﺮﻳﺘﻲ ﻣﺘﻨﺎﺳﺐ، ﻣﺮﺗﺒﻂ و ﻛﺎﻓﻲ ﺑﺮﺧﻮردار ﺑﺎﺷﻨﺪ و ﻳﺎ اﮔﺮ ﻫﺪف ارزﻳﺎﺑﻲ ﺗﺨﺼﺺ ﻫﺎی ﺧـﺎص و وﻳـﮋه ﺑﺎﺷﺪ، در اﻳﻦ ﺻﻮرت ﺑﺎﻳﺪ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ اﻧﺘﺨﺎب اﻓﺮادی اﻗﺪام ﻧﻤﻮد ﻛﻪ از ﺗﺨﺼﺺ و ﺗﺠﺮﺑﻪ ﻛﺎﻓﻲ در زﻣﻴﻨﻪ ﻣﺴـﺎﻳﻞ ﻓﻨـﻲ ﺑﺮﺧﻮردار ﺑﺎﺷﻨﺪ . در ﻣﻮرد ﻣﺎﻧﻮرﻫﺎی ﮔﺴﺘﺮده و ﺑﺰرگ ﺗﻴﻢ ارزﻳﺎﺑﻲ ﻣﺎﻧﻮر ﺑﺎﻳﺪ ﺗﺮﻛﻴﺒﻲ از ﺗﺨﺼﺺ ﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠـﻒ ﻣـﻮرد ﻧﻈﺮ در ﺳﻨﺎرﻳﻮی ﻣﺎﻧﻮر ﺗﻌﻴﻴﻦ و اﻧﺘﺨﺎب ﺷﻮﻧﺪ . ﺑﺮای ﺗﻮﺟﻴﻪ ارزﻳﺎب ﻫﺎ، در اﻳﻦ ﻣﺮﺣﻠﻪ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﺳﻨﺎرﻳﻮ و اﻫﺪاف ﻣﺎﻧﻮر دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻫﺎ ی ﺧﺎﺻـﻲ ﺑﺎﻳﺴـﺘﻲ ﺗﻬﻴـﻪ ﺷـﺪه و ﻃـﻲ ﺑﺮﮔـﺰاری ﺟﻠﺴـﺎت ﺗـﻮﺟﻴﻬﻲ ﺑـﻪ ارزﻳـﺎب ﻫـﺎ آﻣـﻮزش داده ﺷـﻮد . از ﺟﻤﻠـﻪ ﻣـﻮاردی ﻛـﻪ در اﻳـﻦ دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻫﺎ ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ ﻣﺪﻧﻈﺮ ﻗﺮار ﮔﻴﺮﻧﺪ، ﺗﻮان ﻣﻲ ﺑﻪ ﻣﻮارد زﻳﺮ اﺷﺎر ه ﻧﻤﻮد : • آﺷﻨﺎﻳﻲ و ﻦﻴ وﻟﻮﻣﺴ ﺑﺎ ﺟﺎﻧﺸ در ﻫﺎ آن ﻦﻴ ﺳﺎزﻣﺎن ولﻮﻣﺴ یﻫﺎ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺑﺤﺮان و ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﺷﺮح وﻇﺎﻳﻒ ﻫﺮ ﻳـﻚ از اﻋﻀﺎی ﺳﺘﺎد • آﺷﻨﺎﻳﻲ ،ﻦﻴ وﻟﻮﻣﺴ ﺑﺎ ﭘﺮﺳﻨﻞ و ﺗﺠﻬﻴﺰات ﻫﺮ ﺳﺎزﻣﺎن در ﺳﺎﻳﺖ ﻣﺎﻧﻮر • ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﺳﻨﺎرﻳﻮی ﻧﺤﻮه ﻋﻤﻠﻜﺮد ﺳﺎزﻣﺎن ﻫﺮ در ﻫﺎ ﻣﻨﻄﻘﻪ • ﺣﻀﻮر در ﻣﺤﻞ ﺑﺮﮔﺰاری ﻣﺎﻧﻮر ﻗﺒﻞ از ﺷﺮوع ﻣﺎﻧﻮر • ﻋﺪم دﺧﺎﻟﺖ در روﻧﺪ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻫﺎی ﻣﺎﻧﻮر • ﻋﺪم اﻇﻬﺎر ﻧﻈﺮ در ﺟﺮﻳﺎن ﻣﺎﻧﻮر • ﻣﺸﺎﻫﺪه دﻗﻴﻖ روﻧﺪ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﺳﺎزﻣﺎن ﺑﺨﺶ و ﻫﺎ ﻫﺎی ﺟﻐﺮاﻓﻴﺎﻳﻲ • ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ دﻗﻴﻖ اﻻتﻮﺳ ﻓﺮم ارزﻳﺎﺑﻲ و ﭘﺎﺳﺦ ﻣﻨﺎﺳﺐ ﻫﺎ آن ﺑﻪ درج • ﺑﻲ ﻃﺮﻓﺎﻧﻪ ﻧﻘﺎط ﺿﻌﻒ ﻗﻮت و ﻣﺎﻧﻮر ﺗﺤﻮ • یﻫﺎ ﻓﺮم ﻞﻳ ﻣﺮﺑﻮﻃﻪ ﺗﻴﻢ ولﻮﻣﺴ ﺑﻪ ارزﻳ ﺎﺑﻲ ﻫﻢ ﭼﻨﻴﻦ ﺷﺮح وﻇﺎﻳﻒ ارزﻳﺎب ﺑﻪﻫﺎ ﻃﻮر ﺧﻼﺻﻪ، ﺷﺎﻣﻞ ﻣﻮارد زﻳﺮ اﺳﺖ : • ﺗﺪوﻳﻦ ﻗﻮاﻋﺪ و ﻗﻮاﻧﻴﻦ ﻣﺎﻧﻮر ﺑﺮای ﺷﺮﻛﺖ ﻛﻨﻨﺪﮔﺎن • اﻳﺠﺎد ﺑﺎزﺧﻮرد ﺑﺮای ﺷﺮﻛﺖ ﻛﻨﻨﺪﮔﺎن در ﻣﺎﻧﻮر • ﻛﻨﺘﺮل آﻫﻨﮓ اﺟﺮاﻳﻲ ﻣﺎﻧﻮر ﭘﺎﻳﺶ • ﭘﻴﺸﺮﻓﺖ ﻣﺎﻧﻮر ﭘﻴ ﻮﺳﺖ 5 - ﻃﺮح و ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی ﻣﺎﻧﻮر یﻫﺎ ﻢﻴﺗ یﺑﺮا و ﻲﺎﺗﻴﻋﻤﻠ ﺣﻮزه ﺗﺼﻤ یﺮﻴﮔ ﻢﻴ07 / 10 / 94 327 • ﺗﺎﻣﻴﻦ اﻃﻼﻋﺎت ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز ﺑﺮای ﺗﺪوﻳﻦ اراﺋﻪ و ﮔﺰارش ﻣﺎﻧﻮر • ﻧﻈﺎرت و ﺗﻬﻴﻪ ﮔﺰارش از روﻧﺪ ﻣﺎﻧﻮر، و ﻫﺎ ﺷﻴﻮه ﺗﻜﻨﻴﻚ ﻫﺎی ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده آن در ارزش • ﻳﺎﺑﻲ و ﮔﺰارش ﻧﺘﺎﻳﺞ ﺣﺎﺻﻞ از ﻣﺎﻧﻮر ﺗﻴﻢ ارزﻳﺎﺑﻲ ﺑﺮای داﺷﺘﻦ ﺗﻤﺮﻛﺰ ﻛﺎﻓﻲ ﺑﺮای ﻧﻈﺎرت ﺑﺮ روﻧﺪ اﺟﺮاﻳﻲ ﻣﺎﻧﻮر، ﺑﺎﻳﺪ ﭘﻴﺶ از آﻏﺎز ﻋﻤﻠﻴـﺎت اﺟﺮاﻳـﻲ ﺑـﻪ دﻗﺖ از ﻣﺤﻞ و ﻣﺤﺪوده اﺟﺮاﻳﻲ ﻣﺎﻧﻮر ﺑﺎزدﻳﺪ ﺑﻪ ﻋﻤﻞ آورﻧﺪ . روش ﻫﺎ ی ﻋﻤﺪه ارزﻳﺎﺑﻲ ﻣﺎﻧﻮر ﻋﺒﺎرﺗﻨﺪ از : • ﺗﻬﻴﻪ ﻫﺎی ﻓﺮم ارزﻳﺎﺑﻲ ﻛﻪ ﺗﻮﺳﻂ ارزﻳﺎﺑﺎن آﻣﻮزش دﻳﺪه ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ ﺗﻜﻤﻴﻞ ﺷﻮد • ارزﻳﺎﺑﻲ از ﻃﺮﻳﻖ اراﺋﻪ ﭘﺮﺳﺶ ﻧﺎﻣﻪ ﺑﻪ اﻓﺮاد و ﻫﺎی ﮔﺮوه ﺷﺮﻛﺖ ﻛﻨﻨﺪه در ﻣﺎﻧﻮر ﻳﺎ اﻓﺮاد دﻳﮕﺮ • ارزﻳﺎﺑﻲ از ﻃﺮﻳﻖ ﻣﺼﺎﺣﺒﻪ ﺑﺎ اﻓﺮاد و ﻫﺎی ﮔﺮوه ﺷﺮﻛﺖ ﻛﻨﻨﺪه در ﻣﺎﻧﻮر ﻳﺎ اﻓﺮاد دﻳﮕﺮ • ارزﻳﺎﺑﻲ روی از ﻓﻴﻠﻢ ﺗﻬﻴﻪ از ﺷﺪه ﻣﺎﻧﻮر ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻧﻤﻮﻧﻪ آﻳﺘﻢ ﻫﺎی ارزﻳﺎﺑﻲ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ ﺑﻪ ﺻﻮرت زﻳﺮ اﺳﺖ : o زﻣﺎن رﺳﻴﺪن ﺑﻪ ﻣﺤﻞ ﺣﺎدﺛﻪ : زﻣﺎن ﺛﺒﺖ از ﺷﺪه زﻣﺎن اﻋﻼم ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺗﺎ رﺳﻴﺪن ﻴﻧ ﺛﺮﻮﻣ ﺮوﻫﺎ ی ﻋﻤﻠﻴﺎﺗﻲ و ﭘﻴﺎده ﺷﺪن ﭘﺮﺳﻨﻞ ﻋﻤﻠﻴﺎﺗﻲ در ﻣﺤﻞ ﺣﺎدﺛﻪ o زﻣﺎن آﻣﺎده ﺳﺎزی ﺗﺠﻬﻴﺰات : زﻣﺎن ﺛﺒﺖ از ﺷﺪه ﭘﻴﺎده ﺷﺪن ﻧﻴﺮو ﺗﺎ ﺷﺮوع ﻋﻤﻠﻴﺎت o ﻣﺪت زﻣﺎن اﻧﺠﺎم ﻋﻤﻠﻴﺎت : زﻣﺎن ﺛﺒﺖ از ﺷﺪه ﺷﺮوع ﻋﻤﻠﻴﺎت رﻓﻊ ﺗﺎ ﻛﺎﻣﻞ آﻟﻮدﮔ ﻲ o ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﻲ ﺗﻴﻢ : ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﻲ وﻇﺎﻳﻒ، اﺟﺮا ی ﺻﺤﻴﺢ ﺑﺮ ﺣﺴﺐ ﻧﻮع، وﺳﻌﺖ و اﻫﻤﻴﺖ ﻋﻤﻠﻴﺎت و اﻧﺘﺨﺎب ﺻﺤﻴﺢ اﺑﺰار و ﻣﻮاد اﻃﻔﺎﻳﻲ o اﻧﻀﺒﺎط ﻋﻤﻠﻴﺎﺗﻲ ﻟﺒﺎس : ﻋﻤﻠﻴﺎت، ﺗﺠﻬﻴﺰات ﺣﻔﺎﻇﺖ ﻓﺮدی و ﺗﺠﻬﻴﺰات ﻛﻤﻜﻲ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﭼﺮاغ در ﻗﻮه ﺷﺐ، دﺳﺘﮕﺎه ﺗﻨﻔﺴﻲ در ﺻﻮرت ﻟﺰوم o آﻣﺎدﮔﻲ ﺗﺠﻬﻴﺰات : ﺳﺎﻟﻢ ﺑﻮدن در و دﺳﺘﺮس ﺑﻮدن ﺗﺠﻬﻴﺰات و آﻣﺎدﮔﻲ ﺧﻮدروﻫﺎ ﺟﻬﺖ اﻧﺠﺎم ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺑﺮ اﺳﺎس ﭼﻚ ﻟﻴﺴﺖ o ﻧﺤﻮه اﺳﺘﻘﺮار ﺧﻮدروﻫﺎ : ﻓﺎﺻﻠﻪ ﻣﻨﺎﺳﺐ ﻣﺤﻞ اﺳﺘﻘﺮار ﺧﻮدروﻫﺎ ﺗﺎ ﻣﺤﻞ ﺣﺮﻳﻖ، دﺳﺘﺮﺳﻲ ﻣﻨﺎﺳﺐ در و ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻦ ﻣﻮارد اﻳﻤﻨﻲ ﺟﻬﺖ اﺳﺘﻘﺮار ﺧﻮدرو o ﻧﺤﻮه ﻓﺮﻣﺎﻧﺪﻫﻲ در ﻋﻤﻠﻴﺎت و ﻋﻤﻠﻜﺮد ﻓﺮﻣﺎﻧﺪه ﺗﻴﻢ : ﻧﺤﻮه ﻧﻈﺎرت ﺑﺮ ﻣﺤﻞ ﺣﺮﻳﻖ و ﻋﻤﻠﻜﺮد اﻓﺮاد در اﻧﺠﺎم وﻇﺎﻳﻒ ﻣﺤﻮﻟﻪ، ﻧﻈﺮ در داﺷﺘﻦ رﻋﺎﻳﺖ ﻧﻜﺎت ﻋﻤﻠﻴﺎﺗﻲ ﺟﻬﺖ ﺣﻔﻆ ﺟﺎن اﻓﺮاد ﺗﺤﺖ اﻣﺮ، ﻧﺤﻮه ﺗﺎﻣﻴﻦ ﻛﺎر ﺑﻪ و آب ﮔﻴﺮی و اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻨﺎﺳﺐ از اﻣﻜﺎﻧﺎت و ﺗﺠﻬﻴﺰات ]3[؛ ﻫﻢ ﭼﻨﻴﻦ ﻧﻤﻮﻧﻪ ﻓﺮم ارزﻳﺎﺑﻲ ﻣﺮاﺣﻞ ﻣﺨﺘﻠﻒ اﻧﺠﺎم ﻣﺎﻧﻮرﻫﺎی ﻋﻤﻠﻴﺎﺗﻲ اﻃﻔﺎء ﺣﺮﻳﻖ در ﻣﺤﻮﻃﻪ ﻫﺎی ﺑﻨﺪی در ﺟﺪول زﻳﺮ اراﺋﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ . ذﻛﺮ اﻳﻦ ﻧﻜﺘﻪ ﺿﺮوری اﺳﺖ ﻛﻪ ﻣﻮارد اراﺋﻪ ﺷﺪه ﻓﻮق و ﻫﻢ ﭼﻨﻴﻦ آﻳﺘﻢ ﻫﺎی ﺟﺪول )پ.5 - 2( ﺻـﺮﻓﺎ ﺟﻬـﺖ آﺷـﻨﺎﻳﻲ ﻣﺨﺎﻃﺐ ﮔﺰارش ﺑﺎ ﻣﻔﻬﻮم و اﻫﻤﻴﺖ ارزﻳﺎﺑﻲ در ﺑﺮﮔﺰاری ﻣﺎﻧﻮرﻫﺎ اراﺋﻪ ﮔﺮدﻳﺪه اﺳﺖ، ﻫﺮ ﭼﻨﺪ ﺗﻌـﺪادی از آﻳـﺘﻢ ﻫـﺎ ﺑـﻪ ﺧﺼـﻮص 328 07 / 10 / 94 دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﭘﻴﺸﮕﻴﺮی و ﺑﺤﺮان ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔﻲ ﻫﺎی ﻧﻔﺘﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ و درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ ﻧﺤﻮه ﻓﺮﻣﺎﻧﺪﻫﻲ در ﻋﻤﻠﻴﺎت و ﻋﻤﻠﻜﺮد ﻓﺮﻣﺎﻧ ﺪه ﺗﻴﻢ، اﻧﻀﺒﺎط ﻋﻤﻠﻴﺎﺗﻲ، آﻣﺎدﮔﻲ ﺗﺠﻬﻴﺰات، ﻣﺪت زﻣﺎن اﻧﺠﺎم ﻋﻤﻠﻴﺎت، ﻫﻤـﺎﻫﻨﮕﻲ ﺗﻴﻢ در ارزﻳﺎﺑﻲ ﻣﺎﻧﻮرﻫﺎی ﺑﺮﮔﺰار ﺷﺪه در ﺑﺨﺶ آﻟﻮدﮔﻲ ﻧﻔﺘﻲ ﻧﻴﺰ ﺑﺎﻳﺪ ﻣﺘﻨﺎﺳﺐ ﺑﺎ ﺳﺎﺧﺘﺎر ﻋﻤﻠﻴﺎﺗﻲ، ﻣﺪت زﻣـﺎن ﻣﻨﺎﺳـﺐ ﺑـﺮای اﻧﺠﺎم اﻗﺪاﻣﺎت ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﮔﻴﺮﻧﺪ ]5،14،15 [ . ﺟﺪول پ.5 - 3 - ﻓﺮم ارزﻳ ﺎﺑﻲ ﻣﺮاﺣﻞ ﻣﺨﺘﻠﻒ اﻧﺠﺎم ﻣﺎﻧﻮرﻫﺎی ﻋﻤﻠﻴﺎﺗﻲ ﻓﺮم ﻲﺎﺑﻳ ارز ﻣﺎﻧﻮر ﻲﺎﺗﻴﻋﻤﻠ: ﺦﻳﺗﺎر ﺎتﻴﻋﻤﻠ: ﺷﻤﺎره ﺎتﻴﻋﻤﻠ: ﻒﻳ رد ﻣﻮﺿﻮع ﺎرﻴﻣﻌ ﺎﺑﻳ ارز ﻲ اﻧﺠﺎم ﺷﺪه ﻴﭘ و ﺸﻨﻬﺎد اﺻﻼﺣ ﻲ 1 زﻣﺎن ) ﺪنﻴ رﺳ 1 AT ( زﻣﺎن ﺛﺒﺖ ﺷﺪه از زﻣﺎن اﻋﻼم ﺎتﻴﻋﻤﻠ ﺪنﻴ رﺳﺗﺎ ﺗﻌﺪاد ﺛﺮﻮﻣ ﺧﻮدروﻫﺎ ی ﺎﺗﻴﻋﻤﻠ ﻲ ﺎرﻴﻣﻌ:زﻣﺎن ﻣﻄﻠﻮب ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺎزﻴ اﻣﺘ: 10 10 - 9 8 - 7 6 - 5 4 - 3 2 - 0 AT< AT< AT< AT< AT< 2 زﻣﺎن آﻣﺎده ﺗﺠﻬ یﺳﺎز ﺰاتﻴ )PT2 ( زﻣﺎن ﺛﺒﺖ ﺷﺪه ﺎدهﻴﭘ از ﺷﺪن ﺗﺎﺮوﻴﻧ ﺷﺮوع ﺎتﻴﻋﻤﻠ : ﺎرﻴﻣﻌ زﻣﺎن ﻣﻄﻠﻮب ﻋﻤﻠﻴﺎت :ﺎزﻴ اﻣﺘ15 15 - 13 12 - 10 9 - 7 6 - 4 3 - 0 AT< AT< AT< AT< AT< 3 زﻣﺎن ) ﺎتﻴﻋﻤﻠ RT3 ( زﻣﺎن ﺛﺒﺖ ﺷﺪه از ﺷﺮوع ﺎتﻴﻋﻤﻠ ﺗﺎ رﻓﻊ ﻛﺎﻣﻞ ﺧﻄﺮ ﺎرﻴﻣﻌ :ﻣﺘﻔﺎوت ﺑﺮﺣﺴﺐ داﻣﻨﻪ ﺎتﻴﻋﻤﻠ : ﺎرﻴﻣﻌ زﻣﺎن ﻣﻄﻠﻮب ﻋﻤﻠﻴﺎت :ﺎزﻴ اﻣﺘ10 10 - 9 8 - 7 6 - 5 4 - 3 2 - 0 AT< AT< AT< AT< AT< 4 ﻫﻤﺎﻫﻨﮕ )ﻲ ﻤﻴﺗﻲ TA4 ( ﻫﻤﺎﻫﻨﮕ ﻲ ﻒﻳ وﻇﺎ-اﺟﺮا ﺢﻴﺻﺤ ﺑﺮﺣﺴﺐ ﻧﻮع-وﺳﻌﺖ اﻫﻤ و ﺖﻴ - اﻧﺘﺨﺎب ﺢﻴﺻﺤ اﺑﺰار : ﺎرﻴﻣﻌ ﻧﺴﺒ ﻲ : ﺎزﻴ اﻣﺘ 15 15 - 13 12 - 10 9 - 7 6 - 4 3 - 0 ﻲﻋﺎﻟ ﺧﻮب ﻣﺘﻮﺳﻂ ﻒﻴﺿﻌ ﻣﺮدود 5 اﻧﻀﺒﺎط ﺎﺗﻴﻋﻤﻠ )ﻲ 5 RD ( ﻟﺒﺎس ﺎتﻴﻋﻤﻠ-ﺗﺠﻬ ﺰاتﻴ ﺣﻔﺎﻇﺖ یﻓﺮد دﺳﺘﮕﺎه ﺗﻨﻔﺴ ﻲ ﻧﺴﺒﺖ ﻧﻮع ﺑﻪ ﺎتﻴﻋﻤﻠ : ﺎرﻴﻣﻌ ﻧﺴﺒ ﻲ :ﺎزﻴ اﻣﺘ10 10 - 9 8 - 7 6 - 5 4 - 3 2 - 0 ﻲﻋﺎﻟ ﺧﻮب ﻣﺘﻮﺳﻂ ﻒﻴﺿﻌ ﻣﺮدود 6 آﻣﺎدﮔ ﻲ ﺗﺠﻬ ﺰاتﻴ )6 EP ( ﺳﺎﻟﻢ ﺑﻮدن ﺗﺠﻬ ﺰاتﻴ-در دﺳﺘﺮس ﺑﻮدن-آﻣﺎدﮔ ﻲ ﺧﻮدروﻫﺎ و اﺑﺰارﻫﺎ : ﺎرﻴﻣﻌ ﻧﺴﺒ ﻲ :ﺎزﻴ اﻣﺘ 15 15 - 13 12 - 10 9 - 7 6 - 4 3 - 0 ﻲﻋﺎﻟ ﺧﻮب ﻣﺘﻮﺳﻂ ﻒﻴﺿﻌ ﻣﺮدود 7 اﺳﺘﻘﺮار ﺗﺠﻬﻴﺰات )7 EP ( ﻓﺎﺻﻠﻪ ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺗﺎ ﻣﺤﻞ آﻟﻮدﮔ ﻲ-دﺳﺘ ﻲﺎﺑﻴ ﻣﻨﺎﺳﺐ-ﻤﻨﻳا ﻲ اﻓﺮاد و ﺗﺠﻬ ﺰاتﻴ ﺎرﻴﻣﻌ:ﻧﺴﺒ ﻲ ﺎزﻴ اﻣﺘ: 10 10 - 9 8 - 7 6 - 5 4 - 3 2 - 0 ﻲﻋﺎﻟ ﺧﻮب ﻣﺘﻮﺳﻂ ﻒﻴﺿﻌ ﻣﺮدود 8 ﻓﺮﻣﺎﻧﺪﻫ ﻲ ) ﺎتﻴﻋﻤﻠFC8 ( ﻧﻈﺎرت ﺑﺮ ﻣﺤﻞ آﻟﻮدﮔ ﻲ-ﻧﻈﺎرت ﺑﺮ ﻧﺤﻮه ﻋﻤﻠﻜﺮد اﻓﺮاد-ﺣﻔﻆ ﺟﺎن اﻓﺮاد - ﺗﺎﻣﻴﻦ ﺗﺠﻬ ﺰاتﻴ و اﻣﻜﺎﻧﺎت ﻣﻨﺎﺳﺐ :رﺎﻴﻣﻌ ﻧﺴﺒﻲ :ﺎزﻴ اﻣﺘ 15 15 - 13 12 - 10 9 - 7 6 - 4 3 - 0 ﻲﻋﺎﻟ ﺧﻮب ﻣﺘﻮﺳﻂ ﻒﻴﺿﻌ ﻣﺮدود ﺟﻤﻊ ﺎزاتﻴ اﻣﺘ: 100ﺎزﻴ اﻣﺘ ﺟﻤﻊ ﺎزاتﻴ اﻣﺘ ﻛﺴﺐ ﺷﺪه: 1- Arrival Time 2- Preparation Time 3- Run Time 4- Team Arrangement 5- Run Discipline 6- Equipment Preparation 7- Equipment Stability 8- Function command ﭘﻴ ﻮﺳﺖ 5 - ﻃﺮح و ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی ﻣﺎﻧﻮر یﻫﺎ ﻢﻴﺗ یﺑﺮا و ﻲﺎﺗﻴﻋﻤﻠ ﺣﻮزه ﺗﺼﻤ یﺮﻴﮔ ﻢﻴ07 / 10 / 94 329 – ﺗﺴﻬ :ﮔﺮ ﻞﻴ در ﺣﻴﻦ ﺑﺮﮔﺰاری ﻣﺎﻧﻮرﻫﺎی دورﻣﻴﺰی ) ﻣﺒﺎﺣﺜﻪ ای ( ﻣﺪﻳﺮ ﻣﺎﻧﻮر، ﻳـﻚ ﺗﺴـﻬ ﻴﻞ ﮔـﺮ را ﺑـﺮای ﺑـﺮ ﻋﻬـﺪه ﮔﺮﻓﺘﻦ وﻇﺎﻳﻔﻲ ﻣﺸﺎﺑﻪ ﻛﺎرﮔﺮدان ﻣﺎﻧﻮر ﻳﺎ ﺳﺮ داور ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻣﻲ ﻧﻤﺎﻳﺪ . ﺗﺴﻬ ﮔﺮ ﻞﻴ ﻛﻨﺘﺮل ﺟﺮﻳﺎن ﻣﺒﺎﺣﺜﺎت را ﺑﺎ ﻃﺮح اﻻتﻮﺳ ﭼﺎﻟﺸﻲ از ﺷﺮﻛﺖ ﻛﻨﻨﺪﮔﺎن در دﺳﺖ ﻣﻲ ﮔﻴﺮد . ﻟﺬا ﻧﻴـﺎز اﺳـﺖ ﻛـﻪ ﺷـﺨﺺ ﺗﺴـﻬ ﻴﻞ ﮔـﺮ از ﻣﻬـﺎرت ﻫـﺎی ارﺗﺒﺎﻃﻲ و اﻃﻼﻋﺎﺗﻲ ﺑﺎﻻ در زﻣﻴﻨﻪ ﻣﻮﺿﻮع ﻣﻮردﻧﻈﺮ ﺑﺮﺧﻮردار ﺑﺎﺷﺪ . – ﻣﺘﺼﺪی اﻳﻤﻨﻲ : ﮔﺮﭼﻪ ﻫﻤﻪ ﺷﺮﻛﺖ ﻛﻨﻨﺪﮔﺎن و ﭘﺮﺳﻨﻞ ﻣﺠﺮی ﻣﺎﻧﻮر ﻋﻬﺪه دار رﻋﺎﻳﺖ ﻣﻮارد اﻳﻤﻨﻲ و ﺑﺮﻗـﺮاری آن ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ، اﻣﺎ ﺑﺴﺘﻪ ﺑﻪ ﻧﻮع ﻣﺎﻧﻮر، ﺑﺎﻳﺪ ﻳﻚ ﻳﺎ ﭼﻨﺪ ﻧﻔﺮ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ولﻮﻣﺴ اﻳﻤﻨﻲ ﻣﺎﻧﻮر ﺗﻌﻴـﻴﻦ ﺷـﻮﻧﺪ . ﻣﺴـ ﻳـﺎ ولﻮ ﻮﻣﺴ وﻻن اﻳﻤﻨﻲ وﻇﻴﻔﻪ ﺧﺎص ﭘﺎﻳﺶ و ﻧﻈﺎرت ﺑﺮ ﻣﺴﺎﻳﻞ اﻳﻤﻨﻲ را ﺑﺮﻋﻬﺪه داﺷﺘﻪ و ﻧﺒﺎﻳﺪ ﻣﺄﻣﻮر یﻫﺎ ﺖﻳ دﻳﮕﺮ ﺑﻪ ی ﻫﺎ آن ﻣﺤﻮل ﮔﺮدد، ﻫﻢ ﭼﻨﻴﻦ ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ از ﻣﻬﺎرت ﻫﺎی ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز ﺑﻪ ﻗﺪر ﻛﺎﻓﻲ ﺑﺮﺧﻮردار ﺑﺎﺷﺪ . از ﺟﻤﻠﻪ ﺷﺮح وﻇﺎﻳﻒ ﻣﺘﺼﺪی اﻳﻤﻨﻲ ﻣﻲ ﺗﻮان ﺑﻪ ﻣﻮارد زﻳﺮ اﺷﺎره ﻧﻤﻮد؛ • ﺑ ﺎزرﺳﻲ ﺳﺎﻳﺖ در ﻣﺮﺣﻠﻪ ﻃﺮاﺣﻲ ﻣﺎﻧﻮر • ﭘﺎﻳﺶ ﭘﻴﻮﺳﺘﻪ ﻣﻮارد اﻳﻤﻨﻲ در زﻣﺎن اﺟﺮای ﻣﺎﻧﻮر • ﺗﻮﺟﻴﻪ ﻫﻤﻪ اﻓﺮاد دﺧﻴﻞ در اﺟﺮای ﻣﺎﻧﻮ ر در راﺑﻄﻪ ﺑﺎ رﻋﺎﻳﺖ ﻣﺴﺎﻳﻞ اﻳﻤﻨﻲ • ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ ﺳﺮﻳﻊ، ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ و ﮔﺰارش ﺧﻄ ﺮات • ﮔﺰارش ﺳﺮﻳﻊ ﻫﺮﮔﻮﻧﻪ ﺟﺮاﺣﺖ و ﺣﺎدﺛﻪ اﺗﻔﺎق اﻓﺘﺎده در ﺣﻴﻦ اﺟﺮای ﻣﺎﻧﻮر • ﭘﺎﻳﺶ اﻓﺮاد از ﻟﺤﺎظ اﺳﺘﺮس و ﻓﺸﺎر رو اﻧﻲ – ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ و ﻫﺪاﻳﺖ ﺑﺎزﻳﮕﺮان : ﺑﺎزﻳﮕﺮان و اﻓﺮاد اﺟﺮا ﻛﻨﻨﺪه ﻧﻘﺶ ﻣﺠﺮوﺣﻴﻦ و ﻣﺼﺪوﻣﻴﻦ، ﺑﺨﺶ ﻣﻬﻤﻲ از ﺑﺴﻴﺎری از ﻣﺎﻧﻮرﻫﺎ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ . وﺟﻮد ﻫﺎ آن ﺑﻪ ﻣﺎﻧﻮر واﻗﻌﻴﺖ ﺑﻴﺶ ﺗﺮی ﺑﺨﺸﻴﺪه و ﺣﺲ رواﻧـﻲ و ﻫﻴﺠـﺎﻧﻲ در ﻣـﺎﻧﻮر اﻳﺠـﺎد ﻣﻲ ﻧﻤﺎﻳﻨﺪ . ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﻲ اﻳﻦ ﺑﺎزﻳﮕﺮان ﺑﻪ ﺧﺼﻮص در ﺑﺴﻴﺎری از ﻣﺎﻧﻮرﻫﺎی ﺑﺰرگ ﻟﻪﺎﻣﺴ ﺑﺴﻴﺎر ﺳﺨﺘﻲ ﺑﻮده و ﻟﺬا ﺑـﻪ ﻃﻮر ﻣﻌﻤﻮل از ﺑﻴﻦ ﻣﺠﺮﻳﺎن ﻣﺎﻧﻮر ﻳﻚ ﻧﻔﺮ ﺑﺮای ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ اﻳﻦ ﺑﺎزﻳﮕﺮان ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻣﻲ ﮔﺮدد . اﻳـﻦ ﺷـﺨﺺ ﻣﺴـ ﺖﻴ وﻟﻮ اﻧﺘﺨﺎب ﺑﺎزﻳﮕﺮان و ﺗﻮﺟﻴﻪ ﻣﻨﺎﺳﺐ ﻫﺎ آن را ﻗﺒﻞ از ﺑﺮﮔﺰاری ﻣﺎﻧﻮر ﺷﺎﻣﻞ اﻧﺘﻘﺎل اﻃﻼﻋﺎت ﻻزم در ﻣﻮرد ﻧﺤﻮه رﻓﺘﺎر و واﻛﻨﺶ ﻫﺎ آن در ﺣﻴﻦ ﺑﺮﮔﺰاری ﻣﺎﻧﻮر و ﻫﻢ ﭼﻨﻴﻦ ﻣﺴﻮوﻟ ﻴﺖ ﻫﻤﻪ ﻫﺎ آن را ﺑﺮ ﻋﻬﺪه دارد . – ﺑﺎزﻳﮕﺮان : در ﺣﻴﻦ اﺟﺮای ﻣﺎﻧﻮر ﺗﻌـﺪادی از اﻓـﺮاد ﻧﻘـﺶ ﻣﺠـﺮوﺣﻴﻦ و ﻣﺼـﺪوﻣﻴﻦ ﺣﺎدﺛـﻪ را اﻳﻔـﺎ ﻣـﻲ ﻧﻤﺎﻳﻨـﺪ . اﺻﻠﻲ ﺗﺮﻳﻦ ﻛﺎرﻛﺮد اﻳﻦ اﻓﺮاد، واﻗﻌﻲ ﻧﻤﻮدن ﺷﺮاﻳﻂ اﺟﺮاﻳﻲ ﻣﺎﻧﻮر اﺳﺖ . در اﻏﻠﺐ ﻣﻮارد ﺑﺎزﻳﮕﺮان ﻧﻘﺶ ﻣﺠـﺮوﺣﻴﻦ و ﻣﺼﺪوﻣﻴﻦ را ﺑﺮ ﻋﻬﺪه ﻣﻲ ﮔﻴﺮﻧﺪ . در ﺑﻌﻀﻲ اوﻗﺎت، از ﺑﺎزﻳﮕﺮان ﺑﺮای اﻳﻔﺎی ﻧﻘﺶ ﻧﻤﺎﻳﻨﺪﮔﺎن رﺳﺎﻧﻪ ﻫﺎ ﻳﺎ ﻧﻬﺎدﻫﺎی ﺳﻴﺎﺳﻲ ﺑﻪ ﺧﺼﻮص در ﻣﺎﻧﻮرﻫﺎی دورﻣﻴﺰی ﻛﻤﻚ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﻣﻲ .ﺷﻮد – ﻣﺘﺼﺪی ﺗﺪارﻛﺎت و ﺣﻤﻞ و ﻧﻘﻞ : ﺑﺴﻴﺎری از ﻣﺎﻧﻮرﻫﺎ ﺑﻪ ﻃﻮر ﻣﻌﻤﻮل ﻧﻴﺎزﻣﻨـﺪ ﭘﺸـﺘﻴﺒﺎﻧﻲ ﻟﺠﺴـﺘﻴﻜﻲ ﻣـﻲ ﺑﺎﺷـﻨﺪ . ﻣﺘﺼﺪی اﻳﻦ ﺗﻮاﻧ ﻣﻲ ﺖﻳﻣﻮرﺎﻣ ﺪ ﺑﻨﺎ ﺑﻪ دﻻ ﻳﻞ زﻳﺮ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﮔﺮدد؛ • ﺑﺮﻗﺮاری ارﺗﺒﺎط ﺑﺎ ﻣﺎﻟﻜﺎن ﻳﺎ ﺑﻬﺮه ﺑﺮداران از ﻣﺤﻞ اﺟﺮای ﻣﺎﻧﻮر • ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﻲ ﺑﺮای ﺗﺎﻣﻴﻦ ﻣﻮاد ﻏﺬاﻳﻲ ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز و ﻧﻴﺎزﻫ ﺎی رﻓﺎﻫﻲ اﻓﺮاد 330 07 / 10 / 94 دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﭘﻴﺸﮕﻴﺮی و ﺑﺤﺮان ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔﻲ ﻫﺎی ﻧﻔﺘﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ و درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ • ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﻲ ﺑﺮای ﺣﻤﻞ و ﻧﻘﻞ اﻓﺮاد و ﺗﺠﻬﻴﺰات • ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﻲ ﺑﺮای ﺳﺎﺧﺖ ﻣﺪل ﻫﺎ و ﺳﺎﻳﺮ ﻋﻨﺎﺻﺮ ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز ﺑﺮای اﺟﺮای ﺳﻨﺎرﻳﻮ ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ • اﻳﺠﺎد ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﻲ ﺑﺮای ﺗﺎﻣﻴﻦ ﺳﺎﻳﺮ ﺗﺠﻬﻴﺰات، ﻣﻮاد ﻣﺼﺮﻓﻲ و ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻣﻮرد ﻧ ﻴﺎز – ﻛﺎرﮔﺮدان ﺻﺤﻨﻪ ﻧﻤﺎﻳﺶ : در ﻣﻮاردی ﻛﻪ ﻧﻴﺎز اﺳﺖ ﺑﺮای اﺟﺮای ﻣﺎﻧﻮر ﺻﺤﻨﻪ ﻧﻤﺎﻳﺸﻲ ﻃﺮاﺣﻲ ﺷﻮد، ﻳـﻚ ﻧﻔـﺮ از ﻣﺠﺮﻳﺎن ﻣﺎﻧﻮر ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻣﺪﻳﺮ ﻳﺎ ﺑﻪ ﻋﺒﺎرت ﺑﻬﺘﺮ ﻛﺎرﮔﺮدان ﺻﺤﻨﻪ ﻧﻤﺎﻳﺶ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻣﻲ ﮔﺮدد . ﺷﺮح وﻇﺎﻳﻒ اﻳـﻦ ﻧﻔـﺮ ﺗﻮاﻧ ﻣﻲ ﺪ ﺷﺎﻣﻞ ﻣﻮارد زﻳﺮ ﺑﺎﺷﺪ؛ آرا • ﻳﺶ ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺻﺤﻨﻪ ) ﻣﺤﻞ ( اﺟﺮای ﻣﺎﻧﻮر • ﺟﺎﻧﻤﺎﻳﻲ ﻣﻨﺎﺳﺐ و ﺳﺎﻳﻞ و اﺑﺰار در داﺧﻞ ﺻﺤﻨﻪ ﻧﻤﺎﻳﺶ • ﺗﺎﻣﻴﻦ وﺳﺎﻳﻞ ﺑﻪ ﻫﻨﮕﺎم ﻟﺰوم • ﺑﺎزﻧﮕﺮی و ﺑﺎزﺳﺎزی ﺻﺤﻨﻪ ﺑﺎ ﻣﺸﻮرت ﺳﺎﻳﺮ ﭘﺮﺳﻨﻞ ﻣﺠﺮی ﻣﺎ ﻧﻮر ولﻮﻣﺴ – اﻣﻨﻴﺖ : ﮔﺎه ﺑﺮﺧﻲ از ﻣﺎﻧﻮرﻫﺎ ﺑﻪ دﻻﻳﻞ اﻣﻨﻴﺘﻲ ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ دور از ﺣﻀـﻮر ﻋﻤـﻮم و در ﻣﻨﻄﻘـﻪ ای ﻣﺤﺎﻓﻈـﺖ ﺷﺪه اﺟﺮا ﺷﺪه، و ﮔﺎه ﺗﺠﻬﻴﺰات، اﻣﻜﺎﻧﺎت و ﺳﺎﻳﺮ ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻣﻮﺟﻮد در ﺻﺤﻨﻪ ﻣﺎﻧﻮر ﻧﻴﺎزﻣﻨﺪ ﻣﺤ ﺎﻓ ﻈﺖ ﻣـﻲ ﺑﺎﺷـﻨﺪ . در ﭼﻨﻴﻦ ﻣﻮاردی ﻻزم اﺳﺖ ﻛﻪ ﻳﻚ ﻧﻔﺮ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻣﺘﺼﺪی ﺑﺮﻗﺮار ی اﻣﻨﻴـﺖ، وﻇﻴﻔـﻪ ﺣﺮاﺳـﺖ ﻓﻴ ﺰﻳﻜـﻲ از ﻣﻨﻄﻘـﻪ اﺟﺮای ﻣﺎﻧﻮر، ﺗﺠﻬﻴﺰات و ﺳﺎﻳﺮ اﻣﻜﺎﻧﺎت را ﺑﺮﻋﻬﺪه ﺑﮕﻴﺮد . ولﻮﻣﺴ – ﻛﻨﺘﺮل ﺧﺴﺎرت و روﻳﺪادﻫﺎی ﻏﻴﺮﻣﺘﺮﻗﺒﻪ : ﺑﺴﺘﻪ ﺑﻪ ﻧﻮع ﻣﺎﻧﻮر و ﮔﺴﺘﺮدﮔﻲ آن ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ وﺟﻮد ﻓﺮدی ﺑﺎ ﺖﻴ وﻟﻮﻣﺴ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺣﻮادث و اﺗﻔﺎﻗﺎت ﻏﻴﺮﻣﺘﺮﻗﺒﻪ ﻣﺤﺘﻤﻞ در ﻣﺪت زﻣﺎن اﺟﺮای ﻣﺎﻧﻮر و اﻃﻼع رﺳﺎﻧﻲ ﺑـﻪ ﻣﻮﻗـﻊ ﺑﻪ ﺳﺎﻳﺮ ﺑﺨﺶ ﻫﺎی ﻣﺴﻮول و ﻫﻢ ﭼﻨﻴﻦ ﺗﻀﻤﻴﻦ ﻛﺎر ﺑﻪ ﮔﻴﺮی روش ﻫﺎی ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺑﺮای ﻛـﺎﻫﺶ ﺧﺴـﺎرات ﻧﺎﺷـﻲ از آن، ﺿﺮوری ﺑﺎﺷﺪ . اﻳﻦ ﻓﺮد ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ ﻗﺒﻞ و ﺑﻌﺪ از اﺟﺮای ﻣﺎﻧﻮر ﺑﺎ ﺣﻀﻮر ﻧﻤﺎﻳﻨﺪﮔﺎن ﻣﺎﻟﻚ و ﻳﺎ ﺑﻬﺮه ﺑـﺮدار از ﻣﺤـﻞ اﺟﺮای ﻣﺎﻧﻮر ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺑﺎزرﺳﻲ از ﻣﺤﻞ اﻗﺪام ﻧﻤﺎﻳﺪ . ﻫﺮ ﻧﻮع اﺗﻔﺎق و ﺧﺴ ﺎرﺗﻲ در ﻃﻲ اﺟﺮای ﻣﺎﻧﻮر ﺑﺎﻳﺴـﺘﻲ ﺛﺒـﺖ ﺷﺪه و ﺑﻪ ﺗﻴﻢ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﻣﺎﻧﻮر و ﻫﻢ ﭼﻨﻴﻦ ﻣﺎﻟﻚ و ﻳﺎ ﺑﻬﺮه ﺑﺮدار ﻣﺤﻞ اﻃﻼع داده ﺷﻮد . ﻣﺘﺼﺪی ﻛﻨﺘﺮل آﺳﻴﺐ ﻫـﺎ و ﺧﺴﺎرات ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ ﻣﻮارد زﻳﺮ را ﻧﻴﺰ ﻣﺪ ﻧﻈﺮ ﻗﺮار دﻫﺪ : • ﺑﻴﻤﻪ • ﻣﺤﺪودﻳﺖ ﺗﺮدد وﺳﺎﻳﻂ ﻧﻘﻠﻴﻪ ﺳﻨﮕﻴﻦ • آﺳﻴﺐ و ﺧﺴﺎرت ﺑﻪ زﻳﺮﺳﺎﺧﺖ ﻫﺎ • اﺧﺘﻼل اﻟﻜﺘﺮ وﻧﻴﻜﻲ در ارﺗﺒﺎط رادﻳﻮﻳﻲ و ﻣﺨﺎﺑﺮ اﺗﻲ – ﺳﺨﻦ ﮔﻮی ﻣﺎﻧﻮر : ﻳﻚ ﻧﻔﺮ از اﻓﺮاد ﻣﺘﺨﺼﺺ و ﻣﺴﻠﻂ ﺗﻴﻢ اﺟﺮاﻳﻲ ﻣﺎﻧﻮر، ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﺳﺨﻦ ﮔﻮی ﻣﺎﻧﻮر ﺟﻬﺖ ﭘﺎﺳﺦ ﮔﻮﻳﻲ و ارﺗﺒﺎط ﺑﺎ رﺳﺎﻧﻪ ﻫﺎ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺷﻮد . ﺗﺠﺮﺑﻪ ﻧﺸﺎن داده اﺳﺖ ﻛﻪ در زﻣﺎن وﻗـﻮع ﺑﺤـﺮان، ﻋـﺪم ﻫﻤﻜـﺎری ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺑﺎ رﺳﺎﻧﻪ ﻫﺎ ﻣﻮﺟﺐ ﻣﻲ ﻫﺎ آن ﺷﻮد ﺑﻪ ﻣﻨﺎﺑﻌﻲ ﻛﻪ اﻃﻼﻋﺎت ﻧﺎﭼﻴﺰی در ﻣﻮرد ﺑﺤﺮان دارﻧﺪ، ﻣﺘﻮﺳـﻞ ﺷـﺪه و اﻳﻦ ﻟﻪﺎﻣﺴ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﺑﻪ ﺳﻮء ﺗﻌﺒﻴﺮ ﻳـﺎ ﺗﺒـﺎدل اﻃﻼﻋـﺎت ﻧﺎدرﺳـﺖ ﻣﻨﺠـﺮ ﺷـﻮد . ﺑﻨـﺎﺑﺮاﻳﻦ ﺑـﺮای ﺗﻤـﺮﻳﻦ ﻧﺤـﻮه ﭘﻴ ﻮﺳﺖ 5 - ﻃﺮح و ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی ﻣﺎﻧﻮر یﻫﺎ ﻢﻴﺗ یﺑﺮا و ﻲﺎﺗﻴﻋﻤﻠ ﺣﻮزه ﺗﺼﻤ یﺮﻴﮔ ﻢﻴ07 / 10 / 94 331 ﭘﺎﺳﺦ ﮔﻮﻳﻲ ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺑﻪ رﺳﺎﻧﻪ ﻫﺎ و ﻫﻢ ﭼﻨﻴﻦ اﻃﻼع رﺳﺎﻧﻲ ﻣﻨﺎﺳﺐ در ﻣﻮرد ﻣﺎﻧﻮر، ﻓﺮد ﻣﻨﺎﺳﺒﻲ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﺳﺨﻦ ﮔﻮی ﻣﺎﻧﻮر ﺟﻬﺖ ارﺗﺒﺎط ﺑﺎ ﻧﻤﺎﻳﻨﺪﮔﺎن رﺳﺎﻧﻪ ﻫﺎی ﺟﻤﻌﻲ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ . ﺑﻬﺘﺮ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﺮای ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی از ﺗﻨﺎﻗﻀﺎت ﻫﻤﻪ اﻃﻼﻋﺎت ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ ﻣﺎﻧﻮر از ﻃﺮﻳﻖ ﺳﺨﻦ ﮔﻮ اﻋﻼم ﺷﻮد . ﺳﺨﻦ ﮔﻮ ﺷﺨﺺ ﻣﻬﻢ و ﻛﻠﻴﺪی در ارﺗﺒﺎﻃﺎت ﺑﺤـﺮان اﺳﺖ . از دﻳﺪﮔﺎه ﻋﻤﻮم ﻣﺮدم و ﺑﻪ ﺧﺼﻮص رﺳﺎﻧﻪ ﻫﺎ ﭼﻨﻴﻦ ﻓﺮدی ﻧ ﺸﺎن ﮔﺮ اﻋﺘﺒﺎر ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺑﺤـﺮان اﺳـﺖ . ﺑﻬﺘـﺮﻳﻦ راﻫﺒﺮد، اﻧﺘﺨﺎب ﻓﺮدی ﺑﻲ ﻃﺮف و ﺣﺎل ﻦﻴ درﻋ ﻣﺘﺨﺼﺺ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﺳﺨﻦ ﮔﻮی ﺑﺤﺮان اﺳﺖ . ﻟـﺬا در ﺣـﻴﻦ اﺟـﺮای ﻣﺎﻧﻮر ﻧﻴﺰ ﺑﺎﻳﺪ از ﻳﻚ ﻓﺮد ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺑﺮای ﺗﻤﺮﻳﻦ ﻧﺤﻮه اراﺋﻪ اﺧﺒﺎر ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺑﺤﺮان، ﺑﻬﺮه ﮔﺮﻓﺘـﻪ ﺷـﻮد ]1 و 14 .[ – ﻣﻴﺰﺑﺎﻧﻲ از ﺑﺎزدﻳﺪﻛﻨ ﻨﺪﮔﺎن ﺑﻪ : ﻃﻮر ﻣﻌﻤﻮل ﺗﻌﺪادی از ﻣﺎﻧﻮرﻫﺎی ﻣﻴﺪاﻧﻲ ﺑﺮای اﻓﺮاد ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺟﺬاب ﺑﻮده و ﻫـﺎ آن ﻋﻼﻗﻪ ﻣﻨﺪ ﺑﻪ ﺑﺎزدﻳﺪ از ﻣﺮاﺣﻞ ﻣﺨﺘﻠﻒ اﺟﺮای ﻣـﺎﻧﻮر ﻣـﻲ ﺑﺎﺷـﻨﺪ . ﻟـﺬا ﺑﺎﻳﺴـﺘﻲ ﺗﻤﻬﻴـﺪات ﻻزم در اﻳـﻦ ﺧﺼـﻮص اﻧﺪﻳﺸﻴﺪه ﺷﺪه و در ﺻﻮرت اﻣﻜﺎن، ﺑﺮای ﺣﻀﻮر اﻳﻦ ﺑﺎزدﻳﺪﻛﻨﻨﺪﮔﺎن ﻳﻚ ﻧﻔﺮ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ولﻮﻣﺴ ﺟﻬـﺖ ﻣﻴﺰﺑـﺎﻧﻲ و ﻫﺪاﻳﺖ ﻫﺎ آن اﻧﺘﺨﺎب ﮔﺮدد . اﻳﻦ ﻓﺮد ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ در ﻣﻮرد ﺟﺰﻳﻴﺎت ﺳﻨﺎرﻳﻮی ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ ﺟﻬﺖ اﺟﺮای ﻣﺎﻧﻮر ﺑـﻪ ﺧـﻮﺑ ﻲ ﺗﻮﺟﻴﻪ ﺷﺪه ﺑﺎﺷﺪ . از ﺟﻤﻠﻪ ﺷﺮح وﻇﺎﻳﻒ اﻳﻦ ﻓﺮد ﻣﻲ ﺗﻮان ﺑﻪ ﻣﻮارد زﻳﺮ اﺷﺎره ﻧﻤﻮد : • ﭘﺬﻳﺮش و ﻫﺪاﻳﺖ ﺑﺎزدﻳﺪﻛﻨﻨﺪﮔﺎن ﺑﻪ ﻣﻨﺎﻃﻖ از ﭘﻴﺶ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺷﺪه • ﺗﺸﺮﻳﺢ اﻫﺪاف و ﻧ ﺘﺎﻳﺞ ﻣﻮرد اﻧﺘﻈﺎر از اﺟﺮای ﻣﺎﻧﻮر • ﮔﺰارش روﻳﺪادﻫﺎ در ﺣﻴﻦ اﺟﺮای ﻣﺎﻧﻮر • ﭘﺎﺳﺦ ﮔﻮﻳﻲ ﺑﻪ ﺳﻮاﻻت ﺑﺎزدﻳﺪﻛﻨﻨﺪ ﮔﺎن پ.5 - 5 - 5 - ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی و ﻛﻨﺘﺮل ﻣﺎﻧﻮر ﺗﺪوﻳﻦ ﺑﻪ ﻣﻮﻗﻊ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻛﻨﺘﺮﻟﻲ ﻣﺎﻧﻮر اﻳﻦ اﻃﻤﻴﻨﺎن را ﺑﻪ وﺟﻮد ﻣﻲ آورد ﻛﻪ ﻣﺎﻧﻮر ﺑﻪ ﺳﻤﺖ ﺗﺤﻘﻖ ﻫـﺪف و ﻧﺘـﺎﻳﺞ ﺗﻌ ﻦﻴـﻴ ﺷـﺪه ﻣﻮرد اﻧﺘﻈﺎر از آن در ﺣﺎل ﺟﺮﻳﺎن اﺳﺖ . در اﻳﻦ راﺳﺘﺎ ﻻزم اﺳﺖ ﻛﻪ در ﻣﺮاﺣﻞ ﻃﺮاﺣﻲ ﻣـﺎﻧﻮر ﻳـﻚ ﺳـﺎزوﻛﺎر ﻣﻨﺎﺳـﺐ و ﻛﺎرآﻣـﺪ ﻛﻨﺘﺮﻟﻲ ﺗﺪوﻳﻦ ﺷﺪه و در ﺣﻴﻦ ﺑﺮﮔﺰاری ﻣﺎﻧﻮر، ﺗﻮﺳﻂ اﻋﻀﺎی ﺳﺘﺎد اﺟﺮاﻳﻲ ﺑﻪ ﺧﻮﺑﻲ ﺑﻪ ﻣﺮﺣﻠﻪ اﺟﺮا ﮔﺬاﺷﺘﻪ ﺷﻮد . اﻳﻦ ﻣﻮﺿـﻮع از آن ﺟﻬﺖ ﺣﺎﺋﺰ اﻫﻤﻴﺖ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﺘﻮان ﻓﺮآﻳﻨ ﺪ اﺟﺮای ﻣﺎﻧﻮر را ﺑﻪ ﺧﻮﺑﻲ ﻛﻨﺘـﺮل ﻧﻤـﻮده ﺗـﺎ ﺣـﻮادث و روﻳـﺪادﻫﺎی ﻣـﻮرد ﻧﻈـﺮ در ﺳﻨﺎرﻳﻮی ﻣﺎﻧﻮر و اﻗﺪاﻣﺎت ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ ای ﭘﻴﺶ ﺑﻨﻲ ﺷﺪه، در زﻣﺎن و ﻣﻜﺎن ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺧﻮد ﺑﻪ ﻣﺮﺣﻠﻪ اﺟﺮا ﮔﺬاﺷﺘﻪ ﺷﻮﻧﺪ . از ﺟﻤﻠﻪ ﻣﺴـﺎﻳﻞ ﺑﺴﻴﺎر ﻣﻬﻢ در اﻳﻦ زﻣﻴﻨﻪ ﺗﺪوﻳﻦ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ زﻣﺎن یﺑﻨﺪ ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺟﻬﺖ اﺟﺮای ﻣﺎﻧﻮر اﺳﺖ ]14،15 .[ پ.5 - 5 - 5 - 1 - زﻣﺎن ﺑﻨﺪی اﺟﺮای ﻣﺎﻧﻮر ﺗﺪوﻳﻦ ﻳﻚ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ زﻣﺎﻧﻲ ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺑﺮای اﺟﺮای ﻣﺎﻧﻮر ، ﺗﺤﻘﻖ اﻫﺪاف ﻣﻮرد ﻧﻈـﺮ ﻣـﺎﻧﻮر را ﺿـﻤﺎﻧﺖ ﻣـﻲ ﻧﻤﺎﻳـﺪ . زﻣـﺎن ﺑﻨـﺪ ی ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻫﺎ ی اﺻﻠﻲ ﺗﻮﺳﻂ ﻣﺪﻳﺮ ﻳﺎ ﺗﻴﻢ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﻣﺎﻧﻮر ﺻﻮرت ﮔﺮﻓﺘﻪ و ﺷﺎﻣﻞ ﻣﻮارد زﻳﺮ ﻣﻲ ﺷﻮد؛ – ﺟﺰﻳﻴﺎت ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ ﺗﻮاﻟﻲ روﻳﺪادﻫﺎ 332 07 / 10 / 94 دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﭘﻴﺸﮕﻴﺮی و ﺑﺤﺮان ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔﻲ ﻫﺎی ﻧﻔﺘﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ و درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ – ﻣﺪت زﻣﺎن ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ ﺑﺮای اﺟﺮای ﻫﺮ روﻳﺪاد اراﺋﻪ – ﻳﻚ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ زﻣﺎﻧﻲ در ﻛﻪ اﺧﺘﻴﺎر ﻣﺠﺮﻳﺎن ﻣﺎﻧﻮر ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮد – راﻫﻨﻤﺎﻳﻲ ﺑﺮای ﺟﻬﺖ دﻫﻲ و ﺗﻌﻴﻴﻦ روﻧﺪ اﺟﺮاﻳﻲ ﻧﻮرﻣﺎ در ﺗﻌﺪادی از ﻣﺎﻧﻮرﻫﺎ ﺑﻨﺎ ﺑﺮ ﻧﻴﺎز ﺑﺎﻳﺪ زﻣﺎن ﭘﺎﺳﺦ ﻓﺸﺮده ﺗـﺮ ﺷـﻮد . از ﻃـﺮف دﻳﮕـﺮ در ﻣـﻮرد ﻣـﺎﻧﻮر ﻣﻴـﺪاﻧﻲ ﺑـﺮای اراﺋـﻪ ﻣﻬﺎرت ﻫﺎی ﭘ ﺮﺳﻨﻞ ﻧﻴﺎز اﺳﺖ ﻛﻪ ﻣﺪت زﻣﺎن ﻣﺎﻧﻮر ﻣﺸﺎﺑﻪ ﺷﺮاﻳﻂ واﻗﻌﻲ و ﺣﺘﻲ ﺑﻴﺶ از ﺗﺮ ﻣﺪت زﻣﺎن واﻗﻌـﻲ وﻗـﻮع روﻳـﺪاد ﺑﺎﺷﺪ . اﻟﺒﺘﻪ در ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻣﺪت زﻣﺎن ﻣﺎﻧﻮرﻫﺎ ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ ﻛﻪ دﻗﺖ ﺑﻴﺶ ﺗﺮ ی اﻋﻤﺎل ﺷﻮد، ﭼﺮا ﻛﻪ ﻓﺸﺮده ﺳﺎزی ﺑﻴﺶ از ﺣﺪ آن ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﻪ ﻃﻮر ﺟﺪی ﻣﺎﻧﻮر را از واﻗﻌﻴﺖ ﻫﺎ دور ﻧﻤﺎﻳﺪ ]14 ، 5 ، 2[ . پ.5 - 5 - 5 - 2 - ارﺗﺒﺎﻃﺎت در ﻣﺎﻧﻮر ﺑﺮﻗﺮاری ﺳﻴﺴﺘﻢ ارﺗﺒﺎﻃﻲ ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺑﻴﻦ ﻣﺠﺮﻳﺎن ﻣﺎﻧﻮر و ﺗﻴﻢ ﻫﺪاﻳﺖ ﻛﻨﻨﺪه آن، ﻋﻼوه ﺑـﺮ رﻋﺎﻳـﺖ ﺑﺮﻧﺎﻣـﻪ زﻣـﺎﻧﻲ ﻣﺼـﻮب، اﻣﻜﺎن ﺑﺮﺧﻮرد ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺑﺎ ﺣﻮادث ﻏﻴﺮﻣﺘﺮﻗﺒﻪ و روﻳﺪادﻫﺎی ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ ﺷﺪه را اﻳﺠﺎد ﻛﺮده و ﺿﺎﻣﻦ ﻣﻮﻓﻘﻴﺖ ﻣﺎﻧﻮر ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد . ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻣﺜﺎل در ﺻﻮرت اﻣﻜﺎن اﺳﺘﻔﺎده از ﺳﻴﺴﺘﻢ ﺗﻠﻔﻦ ﻫﺎی ﻫﻤﺮاه ﺑﺮای ﺑﺮﻗﺮاری ارﺗﺒﺎط ﺑﻴﻦ ﭘﺮﺳﻨﻞ ﻣﺎﻧﻮر ﺑﺎ ﻣﺪﻳﺮ ﻳﺎ ﺗـﻴﻢ ﻣﺪﻳﺮﻳﺘﻲ ﻣﺎﻧﻮر ﺗﻮاﻧ ﻣﻲ ﺪ ﺑﺴﻴﺎر ﻛﺎرﺳﺎز ﺑﺎﺷﺪ . در ﻣﻮرد ﻣﺎﻧﻮرﻫﺎی ﺑﺰرگ ﻧﻴـﺎز اﺳـﺖ ﻛـﻪ ﻳـﻚ ﻣﺮﻛـﺰ ﻛﻨﺘـﺮل ﻣﺴـﺘﻘﻞ ﺟﻬـﺖ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ روﻧﺪ اﺟﺮاﻳﻲ ﻣﺎﻧﻮر و ﺑﺮﻗﺮاری ارﺗﺒﺎط ﻣﺴﺘﻤﺮ ﺑﻴﻦ ﮔﺮوه ﻫﺎ ی ﻣﺨﺘﻠﻒ اﻳﺠﺎد ﮔﺮدد ]14 ، 5 ، 2[ . پ.5 - 6 - ﻣﻘﺪﻣﺎت اداری و ﺗﺪارﻛﺎت ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺟﺰﻳﻴﺎت ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ زﻣﺎن، ﻣﻜﺎن، ﻣﺪت زﻣﺎن، ﺻﺤﻨﻪ اﺟﺮای ﻣﺎﻧﻮر، در ﻣﺮﺣﻠﻪ ﻃﺮاﺣﻲ ﻣﺎﻧﻮر و از ﺳﻮی ﻣﺪﻳﺮ ﻳﺎ ﺗـﻴﻢ ﻣﺪﻳﺮﻳﺘﻲ ﺿﺮور اﺳﺖ ی . ﺑﺎ وﺟﻮد اﻳﻦ ﻛﻪ ﺑﻪ ﻃﻮر ﻣﻌﻤﻮل ﻣﻮاردی ﻛﻪ در زﻳﺮ ﻟﻴﺴﺖ ﺷﺪه اﻧـﺪ در ﻃﺮاﺣـﻲ ﻣـﺎﻧﻮر ﻣـﺪﻧ ﻈﺮ ﻗـﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮﻧﺪ ، اﻣﺎ ﻗﺒﻞ از ﻧﻬﺎﻳﻲ ﺳﺎزی ﻃﺮح ﻣﺎﻧﻮر ، اﻧﺠﺎم ﺑﺮرﺳﻲ ﻫﺎی ﺗﻔﺼﻴﻠﻲ در اﻳﻦ راﺑﻄﻪ ﻻزم و ﺿﺮوری ﺧﻮاﻫﺪ ﺑـﻮد . ﻣـﻮاردی ﻛﻪ ﺑﺎﻳﺪ در اﻳﻦ راﺑﻄﻪ ﻣﺪ ﻧﻈﺮ ﻗﺮار ﮔﻴﺮﻧﺪ، ﻋﺒﺎرﺗﻨﺪ از : – ﻣﻜﺎن ﺳﺎﻳﺖ و ﻣﻴﺰان ﺗﻨﺎﺳﺐ ﺑﺎ آن ﺳﻨﺎرﻳﻮی ﻣﺎﻧﻮر ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ – ﺑﺎزرﺳﻲ و ﺑﺎزدﻳﺪ از ﻣﺤﻞ ﺳﺎﻳﺖ اﺧﺬ – از ﺪﺎﻳﻴﺗ ﻣﺮاﺟﻊ ذی ﺻﻼح ﺑﺮای اﺳﺘﻔﺎده آن از ﻫﺎی راه – دﺳﺘﺮﺳﻲ ﺑﻪ ﺳﺎﻳﺖ و ﺧﺮوﺟﻲ آن از – ﻛﻨﺘﺮل و اﻣﻨﻴﺖ ﺳﺎﻳﺖ واﻗﻊ – ﺑﻴﻨﺎﻧﻪ ﺑﻮدن ﻣﺤﻞ ﺳﺎﻳﺖ و ﺗﻨﺎﺳﺐ ﺻﺤﻨﻪ آراﻳﻲ ﺑﺎ آن ﺳﻨﺎرﻳﻮی ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ – زﻣﺎن ﺑﻨﺪی ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﺑﺎزﻳﮕﺮان در ﻣﺎﻧﻮر – ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻣﺪت زﻣﺎن ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز ﺑﺮای آﻣﺎده ﺳﺎزی ﺳﺎﻳﺖ اﺟﺮاﻳﻲ ﻣﺎﻧﻮر – ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻧﻴﺎزﻣﻨﺪی ﺑﺮای ﻫﺎ ﻛﻨﺘﺮل ﺧﺴﺎرات و آﺳﻴﺐ ﻗﺒﻞ ) ﻫﺎ ﺑﻌﺪ و از ﻣﺎﻧﻮر ( ﭘﻴ ﻮﺳﺖ 5 - ﻃﺮح و ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی ﻣﺎﻧﻮر یﻫﺎ ﻢﻴﺗ یﺑﺮا و ﻲﺎﺗﻴﻋﻤﻠ ﺣﻮزه ﺗﺼﻤ یﺮﻴﮔ ﻢﻴ07 / 10 / 94 333 – ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻧﻴﺎزﻫﺎی اﻳﻤﻨﻲ ﺳﺎﻳﺖ – ﻫﺰﻳﻨﻪ و ﻫﺎ ﺑﻮدﺟﻪ ﻣﻮردﻧ ﺎزﻴ – ﻣﻨﺎﺑﻊ اﻧﺴﺎﻧﻲ و ﻓﻴﺰﻳﻜﻲ ﻣﻮردﻧ ﺎزﻴ – ﺗﺠﻬﻴﺰات و اﻣﻜﺎﻧﺎت ﺧﺎص ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز ﺑﺮای ﺷﺒﻴﻪ ﺳﺎزی – ﺑﻴﻤﻪ اﻓﺮاد و ﺳﺎﻳﺮ ﺗﺠﻬﻴﺰات ﺟﻬﺖ ﺟﺒﺮان ﺧﺴﺎرات ﺟﺎﻧﻲ ﻣﺎﻟﻲ و ﻣﺤﺘﻤﻞ – ﺗﺎﻣﻴﻦ آذوﻗﻪ و ﺳﺎﻳﺮ اﻣﻜﺎﻧﺎت رﻓﺎﻫﻲ ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز – ﺣﻤﻞ ﻧﻘﻞ و – ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﻧﺤﻮه ﺗﻌﺎﻣﻞ ﺑﺎ رﺳﺎﻧﻪ و ﻫﺎ ﺑﺎزدﻳﺪﻛﻨﻨﺪﮔﺎن – اﻃﻼع رﺳﺎﻧﻲ ﻋﻤﻮﻣﻲ ﺑﻪ ﺧﺼﻮص ﺳﺎﻛﻨﻴﻦ ﻧﺰدﻳﻚ ﺑﻪ ﻣﺤﻞ اﺟﺮای ﻣﺎﻧﻮر ﻛﻪ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ در ﺣـﻴﻦ اﺟـﺮای ﻣـﺎﻧﻮر دﭼﺎر ﺧﺴﺎرت .ﺪﺷﻮﻧ – ﺗﻬﻴﻪ اﺳﻨﺎد و ﻣﺪارک ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز و اﻧﺘﺸﺎر اﺧﺒﺎر و اﻃﻼﻋﺎت ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ ﻣﺎﻧﻮر ﻫﻢ ﭼﻨﻴﻦ ﻋﻼوه ﺑﺮ ﻣﻮارد ﻓﻮق ﻻزم اﺳﺖ ﻛﻪ زﻣﺎن ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺟﻬﺖ اﻃﻼع ﺑﻪ ﻣﺠﺮﻳﺎن و ﺷـﺮﻛﺖ ﻛﻨﻨـﺪﮔﺎن در ﻣـﺎﻧﻮر ﺟﻬـﺖ ﺣﺼﻮل ﺑﻴﺶ ﺗﺮ ﻳﻦ اﻫﺪاف ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﮔﺮدد، ﺗﺎ ﻧﻬﺎدﻫﺎ و اﻓﺮادی ﻛﻪ ﻗﺮار اﺳﺖ در ﻣﺎﻧﻮر ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻧﻤﻮده ﻳﺎ در آن ﺣﻀﻮر ﻳﺎﺑﻨﺪ از ﻓﺮﺻﺖ زﻣﺎﻧﻲ ﻛﺎﻓﻲ ﺑﺮای ﻛﺴﺐ آﻣﺎدﮔﻲ ﺑﺮﺧﻮردار ﺑﺎﺷﻨﺪ ]14 ، 5 ، 2[ . پ.5 - 7 - ﺑﺮﮔﺰاری ﻣﺎﻧﻮر ﺑﺎ اﻋﻼم ﻗﺒﻠﻲ / ﺑﺪون اﻋﻼم ﻗﺒﻠﻲ در ﺧﺼﻮص ﻃﺮاﺣﻲ و اﺟﺮای ﻣﺎﻧﻮرﻫﺎ، ﺑﺮﺧﻲ ﻣﻌﺘﻘﺪﻧﺪ ﻛﻪ اﻳﻦ ﻧﻮع ﺗﻤﺮﻳﻦ ﻫﺎ ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ ﺑﺪون اﻋﻼم ﻗﺒﻠﻲ ﺑﺮﮔﺰار ﮔﺮدﻧﺪ . اﻣـﺎ در اﻳﻦ زﻣﻴﻨﻪ دو ﻣﺸﻜ ﻞ ﻋﻤﺪه وﺟﻮد دارد : – اول ﻛﻪ اﻳﻦ ﺑﺮﮔﺰاری ﻣﺎﻧﻮ ر ﺑﺪون اﻋﻼم ﻗﺒﻠﻲ، ﻧﻴﺎز ﺑﻪ آﻣﻮزش ﻫﺎی ﺑﺴﻴﺎر ﭘﻴﺸﺮﻓﺘﻪ دارد و ﭘﺮﺳﻨﻞ ﺷﺮﻛﺖ ﻛﻨﻨﺪه در ﻣﺎﻧﻮر ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ ﻛﻪ از ﻣﻬﺎرت و ﺗﺨﺼﺺ ﺑﺴﻴﺎر ﺑﺎﻻﻳﻲ ﺑﺮﺧﻮردار ﺑﺎﺷﻨﺪ . – دوم ﻛﻪ اﻳﻦ ﺑﺮﮔﺰاری ﻣﺎﻧﻮر ﺑﺪون اﻋﻼم ﻗﺒﻠﻲ ﺑﺮای ﭘﺮﺳﻨﻠﻲ ﻛﻪ ﻫﻢ اﻛﻨﻮن ﺑﺮ ﺳﺮ ﺧﺪﻣﺖ ﺣﺎﺿﺮ ﻫﺴﺘﻨﺪ و ﻣﺸﻐﻮل اﻧﺠﺎم ﻛﺎرﻫﺎی روزﻣﺮ ه ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ، ﻣﺸﻜﻞ ﺑﻮده و ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﻛﻪ در ﺣـﻴﻦ ﺗﻤـﺮﻳﻦ، اﺗﻔـﺎﻗﻲ واﻗﻌـﻲ رخ دﻫـﺪ ﻛـﻪ رﺳﻴﺪﮔﻲ ﺑﻪ ﻫﺮ دو ﻣﻮرد را ﺑﺎ ﻣﺸﻜﻼت ﺑﺴﻴﺎری ﻣﻮاﺟﻪ ﻛﻨﺪ . ﺗﻤﺮﻳﻦ و اﺟﺮای ﻣﺎﻧﻮرﻫﺎ ﺑﻪ ﺧﻮدی ﺧﻮد در ﺑﺮدارﻧﺪه ﺑﻌﻀﻲ از اﻗﺪاﻣﺎت از ﭘﻴﺶ اﻋﻼم ﻧﺸﺪه ای ﻣﺎﻧﻨﺪ ﻓﺮاﺧـﻮاﻧﻲ اﻓـﺮاد ﺑـﻪ ﻣﺤﻞ ﺧﺪﻣﺖ و آﮔﺎه ﻛﺮدن از ﺣﺎدﺛﻪ اﺳﺖ . اﻣﺎ واﻗﻌﻴﺖ اﻳﻦ اﺳﺖ ﻛﻪ ﻋﻤﻠﻴﺎﺗﻲ ﻧﻤﻮدن ﺳﺎﻳﺮ اﺟﺰای دﻳﮕﺮ ﻃﺮح اﺟﺮاﻳـﻲ ﻣـﺎﻧﻮر ﺑﺪون ﻫﺮﮔﻮﻧﻪ اﻋﻼم ﻗﺒﻠﻲ ﺑﺴﻴﺎر دﺷﻮار اﺳﺖ . ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ اﺗﺨﺎذ ﻫﺮﮔﻮﻧﻪ ﺗﺼﻤﻴﻢ در ﻣﻮرد ﻛﻪ ﻦﻳا ﻣﺎﻧﻮر ﺑﺪون اﻋﻼم ﻗﺒﻠـﻲ ﺑﺮﮔـﺰار ﮔﺮدد، ﻧﻴﺎزﻣﻨﺪ ﺗﻌﻤﻖ و ﺗﻔﻜﺮ ﺑﻴﺶ ﺗﺮ ی ﺑﻮده و ﻻزم اﺳﺖ ﻛﻪ ﻣﺪﻳﺮان و ﺳﺎﻳﺮ ﭘﺮﺳﻨﻞ ﻣﺴـ ولﻮ و درﮔﻴـﺮ در ﻋﻤﻠﻴـﺎت اﺟﺮاﻳـﻲ ﻣﺎﻧﻮر ﻫﻤﻪ ﻣﻮارد و ﺣﻮاﺷﻲ اﻣﺮ را ﺑﻪ ﺧﻮﺑﻲ ﻣﺪﻧﻈﺮ ﻗﺮار دﻫﻨﺪ ]2[ . 334 07 / 10 / 94 دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﭘﻴﺸﮕﻴﺮی و ﺑﺤﺮان ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔﻲ ﻫﺎی ﻧﻔﺘﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ و درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ پ.5 - 8 - اﺟﺮای ﻣﺎﻧﻮر ) ﺗﻬﻴﻪ دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ اﺟﺮا ( ﻣﻌﻤﻮﻻ ﺗﻴﻢ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﻣﺎﻧﻮر ﺷﺨﺼﻲ را ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻣﺠﺮی و ﺑﻪ ﺑﻴﺎن ﮔﻮﻳﺎﺗﺮ ﻓﺮﻣﺎﻧﺪه ﻣﺎﻧﻮر ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻧﻤﻮ ده و ﺖﻴ وﻟﻮﻣﺴ ﺑﺮﮔﺰاری ﻣﺎﻧﻮر را ﺑﻪ او ﻣﺤﻮل ﻣﻲ ﻧﻤﺎﻳﻨﺪ . ﻣﺎﻧﻮر ﺑﺮ ﻣﺒﻨﺎی ﻧﺴﺨﻪ ﻧﻬﺎﻳﻲ ﻃﺮح ﻣﺼﻮب ﻛﻪ از ﻗﺒﻞ در اﺧﺘﻴﺎر ﺳﺘﺎد اﺟﺮاﻳـﻲ و ﺳـﺎﻳﺮ اﻓـﺮاد ﺷﺮﻛﺖ ﻛﻨﻨﺪه و ﺑﺎزﻳﮕﺮان ﻣﺎﻧﻮر ﻗﺮار داده ﺷﺪه اﺳﺖ ﺑﺮﮔﺰار ﻣﻲ ﮔﺮدد ﻫﻢ . زﻣﺎن ﺑﺎ اﺟﺮای ﻣﺎﻧﻮر ﻋﻤﻠﻜﺮد اﻓﺮاد و ﮔﺮوه ﻫـﺎ ﻧﺴـﺒﺖ ﺑﻪ اﻫﺪاف و ﻧﺘﺎﻳﺞ ﻣﻮرد اﻧﺘﻈﺎر ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻣﺴﺘﻤﺮ ﻣﻮرد ﭘﺎﻳﺶ ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮد . در ﺑﺮﮔﺰاری ﻳﻚ ﻣﺎﻧﻮر ﻣﻮﻓﻖ، ﺧﻼﺻﻪ ﮔﺰارﺷﻲ ﻛﻪ از روﻧﺪ اﺟﺮاﻳﻲ ﻣﺎﻧﻮر ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻛﺘﺒﻲ ﻳـﺎ ﺷـﻔﺎﻫﻲ از آن ﺗﻬﻴـﻪ و اراﺋـﻪ ﻣﻲ ﮔﺮدد ، از اﻫﻤﻴﺖ ﺑﺴﻴﺎر ﺑﺎﻻﻳﻲ ﺑﺮﺧﻮردار اﺳﺖ و ﻻزم اﺳﺖ ﻛﻪ ﻧﻬﺎﻳﺖ دﻗﺖ در ﺗﺪوﻳﻦ آن و ﺑـﻪ ﺧﺼـﻮص ار اﺋـﻪ اﻃﻼﻋـﺎت درﺳﺖ و دﻗﻴﻖ ﺑﻪ ﻋﻤﻞ آﻳﺪ . اﻳﻦ ﺧﻼﺻﻪ ﮔﺰارش در واﻗﻊ درﺑﺮﮔﻴﺮﻧﺪه ﭼﻜﻴﺪه ﺳﻨﺎرﻳﻮ اﺟﺮاﻳﻲ ﻣﺎﻧﻮر اﺳﺖ و ﺣـﺪاﻗﻞ ﺑﺎﻳﺴـﺘﻲ ﺷﺎﻣﻞ ﻣﻮارد زﻳﺮ ﺑﺎﺷﺪ : – ﻫﺪف و ﻧﺘﺎﻳﺞ ﻣﻮرد اﻧﺘﻈﺎر از اﺟﺮای ﻣﺎﻧﻮر – ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ ﻣﺴﺎﻳﻞ اﻳﻤﻨﻲ و ﺗﺮﺗﻴﺒﺎت اﺟﺮاﻳﻲ ﻣﺎﻧﻮر – ﺗﻌﻴﻴﻦ دﻗﻴﻖ ﻣﺤﺪوده اﺟﺮاﻳ ﻲ ﻣﺎ ﻧﻮر و ﻣﻨﺎﻃﻖ ﺧﺎرج از ﻣﺤﺪوده – روش ﺑﺮ ﻗﺮاری ارﺗﺒﺎط و دﺳﺘﻮر ﻛﺎر ﻣﺨﺎﺑﺮات – زﻣﺎن و ﻣﻜﺎن اﺟﺮای ﻣﺎﻧﻮر ﻣﺪت – زﻣﺎن اﺟﺮای ﻣﺎﻧﻮر – ﻧﺤﻮه ﺗﺪارﻛﺎت و ﭘﺸﺘﻴﺒﺎﻧﻲ از اﺟﺮای ﻣﺎﻧﻮر ) ﻣﺤﻞ اﺳﺘﺮاﺣﺖ، ﺗﺎﻣﻴﻦ ﻣﻮاد ﻏﺬاﻳﻲ و ...( – ﻧﻘﺶ و ﺷﺮح وﻇﺎﻳﻒ اﻓﺮاد ﺑﻪ ﺧﺼﻮص ﭘﺮﺳﻨﻞ ﻛﻠﻴﺪی – ﻫﺮ ﻧﻮع ﻣﺴﺎﻳﻞ و ﻣﻼﺣﻈﺎﺗﻲ ﻛﻪ در ﻟﺤﻈﺎت آﺧﺮ ﻗﺒﻞ از ﺷﺮوع ﻋﻤﻠﻴﺎت اﺟﺮاﻳﻲ ﻣﺎﻧﻮر اﻋﻼم ﺷﺪه و ﻣﻲ ﺑﺎﻳﺴﺖ ﻛـﻪ ﻣﺪﻧﻈﺮ ﻗﺮار ﮔﻴﺮﻧﺪ . پ.5 - 8 - 1 - ﺷﺮوع ﻣﺎﻧﻮر ﻓﺮﻣﺎﻧﺪه ﻣﺎﻧﻮر ﺑﻌﺪ از آزﻣﺎﻳﺶ ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ ﻫﺎی ارﺗﺒﺎﻃﻲ و ﺣﺼﻮل اﻃﻤﻴﻨﺎن از ﺑﺮﻗﺮاری ارﺗﺒﺎط و اﻋﻼم آﻣﺎدﮔﻲ ﺳﺘﺎد اﺟﺮاﻳـﻲ و ﺳﺎﻳﺮ ﺷﺮﻛﺖ ﻛﻨﻨﺪﮔﺎن در ﻣﺎﻧﻮر، ﺗﻮاﻧ ﻣﻲ ﺪ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ اﻋﻼم ﺷﺮوع ﻣﺎﻧﻮر اﻗﺪام ﻧﻤﺎﻳﺪ . در ﻣﻮرد ﻣﺎﻧﻮرﻫﺎی دورﻣﻴﺰی، ﺷﺮوع ﻣـﺎﻧﻮر ﺑﺎ اﻋﻼم ﻣﻮﺿﻮع ﻣﻮرد ﺑﺤﺚ ﻳﺎ ﻣﻮﺿﻮع ﻣﺎﻧﻮر ﺗﻮﺳﻂ ﺗﺴﻬ ﮔﺮ ﻞﻴ اﻋﻼم ﻣﻲ ﮔﺮدد . ﻣﺎﻧﻮرﻫﺎی ﻛﺎرﻛﺮدی ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﺑﺎ اﻋﻼن ﭘﻴـﺎم ﺷﺮوع ﻳﺎ ﻧﻤﺎﻳﺶ آن آﻏﺎز ﺷﻮﻧﺪ . ﺷﺮوع ﻣﺎﻧﻮرﻫﺎی ﻣﻴﺪاﻧﻲ اﻏﻠﺐ از ﻃﺮﻳﻖ ﻳﻚ ﭘﻴﺎم رادﻳﻮﻳﻲ ﻳﺎ ﺗﻠﻔﻨـﻲ ﺑـﻪ ﺗـﻴﻢ اﺟﺮاﻳـﻲ ﻣـﺎﻧﻮر ﺻﻮرت ﻣﻲ ﮔﻴﺮد و ﺑﻌﺪ از اﻳﻦ اﻋﻼن ﺳﺘﺎد اﺟﺮاﻳﻲ و ﺳﺎﻳﺮ ﺷﺮﻛﺖ ﻛﻨﻨﺪﮔﺎن در ﻣﺎﻧﻮر ﺑﺮ ﻃﺒﻖ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ زﻣﺎﻧﻲ ﻣﺼﻮب وارد ﻣﺮﺣﻠﻪ اﺟﺮاﻳﻲ ﻣﺎﻧﻮر ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . ﭘﻴ ﻮﺳﺖ 5 - ﻃﺮح و ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی ﻣﺎﻧﻮر یﻫﺎ ﻢﻴﺗ یﺑﺮا و ﻲﺎﺗﻴﻋﻤﻠ ﺣﻮزه ﺗﺼﻤ یﺮﻴﮔ ﻢﻴ07 / 10 / 94 335 پ.5 - 8 - 2 - ﺣﻴﻦ اﺟﺮای ﻣﺎﻧﻮر ﻓﺮﻣﺎﻧﺪه ﻣﺎﻧﻮر ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ زﻣﺎن یﺑﻨﺪ اﺻﻠﻲ ، ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﻛﻨﺘﺮل ﻣﺎﻧﻮر اﻗﺪام ﻣـﻲ ﻧﻤﺎﻳـﺪ . او در ﺣـﻴﻦ اﺟـﺮای ﻣـﺎﻧﻮر ﺑﺎﻳ ﺴﺘﻲ از اﻧﺠﺎم ﺑﻪ ﻣﻮﻗﻊ و ﺻﺤﻴﺢ ﻛﺎرﻫﺎ ، اﻃﻤﻴﻨﺎن ﺣﺎﺻﻞ ﻛﺮده و در ﺻﻮرت ﺑﺮوز ﻣﺸﻜﻞ ﻗﺎدر ﺑﻪ اﻗﺪام در ﺟﻬﺖ رﻓـﻊ آن و ﭘﻲ ﮔﻴﺮی ﻣﺎﻧﻮر ﺑﺎﺷﺪ . ﻓﺮﻣﺎﻧﺪه ﻣﺎﻧﻮر ﻫﻢ ﭼﻨﻴﻦ ﺗﻮاﻧ ﻣﻲ ﺪ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ روﻧﺪ اﺟﺮاﻳﻲ ﻣﺎﻧﻮر ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ اﺻﻼح ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻫﺎ ی ﻣـﻮرد ﻧﻈـﺮ در راﺳﺘﺎی ﺗﺤﻘﻖ اﻫﺪاف از ﭘﻴﺶ ﻦﻴﻴﺗﻌ ﺷﺪه اﻗﺪام ﻧﻤﺎﻳﺪ . اﻳﻦ ﻧﻮع اﻗﺪاﻣﺎت اﺻﻼﺣﻲ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﺑﻪ ﺻـﻮرت ﺗﻮﻗـﻒ ﻣـﻮﻗﺘﻲ اﺟﺮای ﻣﺎﻧﻮر، اﻳﺠﺎد ﺗﻐﻴﻴﺮ در ﻣﺴﻴﺮ اﺟﺮاﻳﻲ آن، اﻓﺰاﻳﺶ ﺳﺮﻋﺖ ﻳﺎ ﻛﺎﻫﺶ ﺳﺮﻋﺖ اﺟﺮاﻳﻲ ﻣﺎﻧﻮر ﺑﺎﺷﺪ . داوران و ﻧﺎﻇﺮان در ﺣﻴﻦ اﺟﺮای ﻣﺎﻧﻮر ﺑﺎ ﻧﻈﺎرت ﻣﺴﺘﻤﺮ ﺑﺮ ﻋﻤﻠﻜﺮد ﺳﺘﺎد اﺟﺮاﻳﻲ و ﺳﺎﻳﺮ ﭘﺮﺳﻨﻞ و ﺛﺒﺖ ﻧﺤﻮه ﭘﺎﺳﺦ ﻫﺎ آن ﺑﻪ اﺗﻔﺎﻗﺎت ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ و اراﺋﻪ ﮔﺰارش ﺑﻪ ﻓﺮﻣﺎﻧﺪه ﻣﺎﻧﻮر در راﺳﺘﺎی ﺑﻬﺒﻮد ﻋﻤﻠﻴﺎت ﻛﻤﻚ ﻣﻲ ﻧﻤﺎﻳﻨﺪ . ﺳﻴﺴﺘﻢ ارﺗﺒﺎﻃﻲ ﻣﺎﻧﻮر ﻧﻴﺰ ﺑﻪ ﻃﻮر ﻣﻌﻤﻮل ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ از دو ﻟﻔﻪﻮﻣ اﺻﻠﻲ ﺗﺸﻜﻴﻞ ﺷﺪه ﺑﺎﺷﺪ ﻛـﻪ ﻳـﻚ ﺑﺨـﺶ از آن ﺑـﺮای ﺳـﺘﺎد اﺟﺮاﻳﻲ و ﺑﺨﺶ دﻳﮕﺮ ﺑﺮای ﺳﺎﻳﺮ ﮔﺮوه ﻫﺎ و اﻓﺮاد ﺷﺮﻛﺖ ﻛﻨﻨﺪه در ﻣﺎﻧﻮر ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮد . ﺳﺘﺎد اﺟﺮاﻳﻲ در ﺣﻴﻦ اﺟﺮای ﻣﺎﻧﻮر ﻧﻴﺎزﻣﻨﺪ ﺑﺮﻗﺮاری ارﺗﺒﺎط ﻣﺴﺘﻤﺮ ﺑﺎ ﺗﻴﻢ ﻓﺮﻣﺎﻧﺪﻫﻲ اﺳﺖ . ﺑﺮای ﺑﺮﻗﺮاری ارﺗﺒﺎط ﻣﻲ ﺗﻮان از ﺳﻴﺴﺘﻢ ﺗ ﻠﻔﻦ ﻫﻤـﺮاه، ﻳـﻚ ﺷـﺒﻜﻪ ﺑﻲ ﺳﻴﻢ ﻣﺠﺰا ﻳﺎ ﺗﺮﻛﻴﺒﻲ از ﻫﺮ دو ﺑﻬﺮه ﮔﺮﻓﺖ . در ﻣﻮرد ﻣﺎﻧﻮرﻫﺎی ﺑﺰرگ ﻣﻲ ﺗﻮان ﺑﺮای ﭘﻮﺷﺶ ﺑﻴﺶ ﺗﺮ از اﻳﺴﺘﮕﺎه ﻫﺎی رادﻳﻮﻳﻲ ﻣﺤﻠﻲ ﺑﻬﺮه ﮔﺮﻓﺖ، اﻣﺎ در اﻳﻦ راﺑﻄﻪ ﺑﺎﻳﺪ دﻗﺖ ﻧﻤﻮد ﻛﻪ از اﻳﺠﺎد اﺧﺘﻼط ﺑﻴﻦ اﺧﺒﺎر ﻣﺎﻧﻮر ﺑﺎ اﺗﻔﺎﻗﺎت واﻗﻌﻲ ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی ﺑﻪ ﻋﻤﻞ آﻣﺪه و ﺑﻪ ﺻﻮرت ﺷﻔﺎف ﺑﺎﻳﺪ اﻋﻼم ﺷﻮد ﻛﻪ اﺧﺒـﺎر در ﺣﺎل ﭘﺨﺶ ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ ﻣﺎﻧﻮر اﺳﺖ . اﻟﺒﺘﻪ از اﻳﻦ ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻫﺎ ﻓﻘﻂ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺮای ارﺳﺎل اﻃﻼﻋﺎت ﻋﻤـﻮﻣﻲ اﺳـﺘﻔﺎده ﻧﻤـﻮده و از ارﺳـﺎل اﻃﻼﻋﺎت وﻳﮋه ﻛﻪ ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ ﻓﻘﻂ اﻓﺮاد ﺧﺎﺻﻲ از ﺗﻴﻢ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﻳﺎ ﺳﺘﺎد اﺟﺮاﻳﻲ ﻣﺎﻧﻮر از آن ﺑﺎﺧﺒﺮ ﺑﺎﺷﻨﺪ، ﺧﻮدداری ﻧﻤﻮد . اﮔ ﺮ در ﺣﻴﻦ اﺟﺮای ﻣﺎﻧﻮر روﻳﺪاد ﻏﻴﺮﻣﺘﺮﻗﺒﻪ ای رخ دﻫﺪ ﻛـﻪ آﺳـﻴﺐ ﻫـﺎ و ﺧﺴـﺎرات اﺣﺘﻤـﺎﻟ ﻲ را در ﭘـﻲ داﺷـﺘﻪ ﺑﺎﺷـﺪ، ﻮﻣﺴ وﻻن ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ ﺑﺎ ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﻲ ﻓﺮﻣﺎﻧﺪه ﻣﺎﻧﻮر ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺗﻮﻗﻒ ﻣﺎﻧﻮر اﻗﺪام ﻧﻤﻮده و ﺑﻌﺪ از ﻣﺮﺗﻔـﻊ ﻧﻤـﻮدن ﻣﺸـﻜﻞ ﺑـﻪ وﺟﻮد آﻣﺪه و اﻧﺘﻘﺎل اﻓﺮاد ﺣﺎدﺛﻪ دﻳﺪه اﺣﺘﻤﺎﻟﻲ ، ﻣﺎﻧﻮر ا داﻣﻪ ﻳﺎﺑﺪ . پ.5 - 8 - 3 - ﭘﺎﻳﺎن ﻣﺎﻧﻮر ﭘﺎﻳﺎن ﻣﺎﻧﻮر ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻳﻚ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻛﻨﺘﺮل ﺷﺪه ﺑﺎﺷﺪ و ﻓﺮﻣﺎﻧﺪه ﻣﺎﻧﻮر ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ ﺑﺘﻮاﻧﺪ ﺑﺎ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﻣﻨﺎﺳﺐ ﻣـﺎﻧﻮر، آن را در زﻣﺎن ﻣﻘﺮر ﺑﻪ ﭘﺎﻳﺎن ﺑﺮﺳﺎﻧﺪ . ﮔﺎﻫﻲ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﺑﺮای ﺑﺎﻻﺑﺮدن ﺳﻄﺢ ﻛﻴﻔﻲ و ﺗﻜﻤﻴﻞ اﻫﺪاف ﻣـﺎﻧﻮر، ﻣـﺪت زﻣـﺎن اﺟـﺮای ﻣـﺎﻧﻮر ﺗﻤﺪﻳﺪ ﺷﻮد . از ﻃﺮف دﻳﮕﺮ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﺑﻪ دﻟﻴﻞ ﺗﺤﻘﻖ ﺳﺮﻳﻊ ﺗﺮ اﻫﺪاف ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ، ﭘﺎﻳﺎن ﻣﺎﻧﻮر در زﻣـﺎﻧﻲ زودﺗـﺮ از ﻣﻮﻋـﺪ ﻣﻘـﺮر اﻋﻼم ﮔﺮدد . ﻻزم اﺳﺖ ﻛﻪ ﻫﺮﮔﻮﻧﻪ ﺗﺼﻤﻴﻤﻲ در ﻣﻮرد زﻣﺎن ﭘﺎﻳﺎن ﻣﺎﻧﻮر ﺑﺎ ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻫﻤﻪ اﻋﻀﺎی ﺳﺘﺎد اﺟﺮاﻳﻲ اﺗﺨـﺎذ ﮔﺮدﻳـﺪه و ﻫﺎ آن ﺪﺎﻳﻴﺗﺑﻪ و ﺗﻴﻢ ﻣﺪﻳ ﺮﻳﺘﻲ ﻣﺎﻧﻮر ﺑﺮﺳﺪ . در ﻣﻮرد ﻣﺎﻧﻮرﻫﺎی دورﻣﻴﺰی وﻛﺎرﻛﺮدی، ﻣﺠﺮی ﻣﺎﻧﻮر ﺑﻪ راﺣﺘ ﺗﻮاﻧ ﻣﻲ ﻲ ﺪ ﺑﺎ ﺳﺘﺎد اﺟﺮاﻳﻲ و ﻫﻤﻪ ﭘﺮﺳﻨﻞ ﺷﺮﻛﺖ ﻛﻨﻨﺪه در ﻣﺠﺮی ارﺗﺒﺎط ﺑﺮﻗﺮار ﻧﻤﺎﻳﺪ . اﻣﺎ در ﻣﻮرد ﻣﺎﻧﻮرﻫﺎی ﻣﻴﺪاﻧﻲ ﺑﻪ دﻟﻴﻞ ﭘﺮاﻛﻨﺪﮔﻲ ﭘﺮﺳﻨﻞ ﻫﺮ ﻳﻚ از ﮔﺮوه ﻫﺎ زﻣـﺎﻧﻲ ﻛـﻪ اﻫـﺪاف 336 07 / 10 / 94 دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﭘﻴﺸﮕﻴﺮی و ﺑﺤﺮان ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔﻲ ﻫﺎی ﻧﻔﺘﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ و درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ ﺧﻮد را ﻣﺤﻘﻖ ﻧﻤ ﺎﻳﺪ ﺑﻪ ﺷﺮﻃﻲ ﻛﻪ ﺗﻮﻗﻒ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻳﺎ ﻫﺎ آن ﺖﻳﻣﻮرﺎﻣ ﺑـﺮ روی ﻋﻤﻠﻜـﺮد ﺳـﺎﻳﺮ ﺑﺨـﺶ ﻫـﺎ و ﮔـﺮوه ﻫـﺎ ﺗﺎﺛﻴﺮ ﮔﺬار ﻧﺒﺎﺷﺪ ﺗﻮاﻧ ﻣﻲ ﺪ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ اﻋﻼن ﭘﺎﻳﺎن ﺖﻳﻣﻮرﺎﻣ ﺧﻮد اﻗﺪام ﻧﻤﺎﻳﻨﺪ . ﻫﻨﮕﺎﻣ ﻛﻪ ﻲ ﮔﺮوه ﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺗﺮک ﻣﺤﻞ اﺟﺮای ﻣﺎﻧﻮر اﻗﺪام ﻣﻲ ﻧﻤﺎﻳﻨﺪ ، ﻣﺘﺼﺪی ﺧﺴـﺎرات ﻧﺴـﺒﺖ ﺑـﻪ ارزﻳـﺎﺑﻲ ﻣﺤﻞ ا ﻗﺪام ﻧﻤﻮده و ﻫﺮﮔﻮﻧﻪ ﺧﺴﺎرت و آﺳﻴﺐ ﻫﺎی وارده ﺑﻪ ﻣﺤﻞ را ﺛﺒﺖ ﻣﻲ ﻧﻤﺎﻳﺪ . ﺑﻼﻓﺎﺻﻠﻪ ﭘﺲ از ﺧﺎﺗﻤﻪ ﻣﺎﻧﻮر و ﭘﻴﺶ از ﻓﺮاﻣﻮش ﺷﺪن اﻃﻼﻋﺎت ﻛﺴﺐ ﺷﺪه از ﻣﺎﻧﻮر ﺗﻮﺳﻂ ﭘﺮﺳﻨﻞ ، ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ ﻌﺎﻳﺳﺮ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺗﻬﻴﻪ ﮔﺰارش ﻣﺎﻧﻮر اﻗﺪام ﮔﺮدد . ﺑﺮای ﺗﻬﻴﻪ ﻳﻚ ﮔﺰارش ﻛﺎر ﻛﻢ ﻧﻘـﺺ از ﻣﺮاﺣـﻞ ﻣﺨﺘﻠـﻒ ﻣـﺎﻧﻮر ، ﻫﻤﻜـﺎری ﺗﻤـﺎﻣﻲ اﻓـﺮاد ﺷﺮﻛﺖ ﻛﻨﻨﺪه در ﻣﺎﻧﻮر اﻋﻢ از ارزﻳﺎﺑﺎن، ﺳﺘﺎد اﺟﺮاﻳﻲ و ﺗﻴﻢ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﻣﺎﻧﻮر ﻣﻔﻴﺪ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد . ﻫﻨﮕﺎم اﻋﻼم ﭘﺎﻳﺎن ﻣﺎﻧﻮر، ﻫﺮ ﻳﻚ از ﻮﻣﺴ وﻻن و ﻣﺘﺼﺪﻳﺎن ﺑﺨﺶ ﻫﺎ ی ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ اﺗﻤﺎم ﺖﻳﻣﻮرﺎﻣ ﮔﺮوه ﺧﻮد اﻃﻤﻴﻨﺎن ﺣﺎﺻﻞ ﻧﻤﺎﻳﻨﺪ . پ.5 - 9 - ﻧﺤﻮه ﻣﺴﺘﻨﺪﺳﺎزی ﻣﺎﻧﻮر ﻣﺪﻳﺮﻳ ﺖ ﻣﺎﻧﻮر ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ ﻣﺪت زﻣﺎن ﻣﻨﺎﺳﺒﻲ را ﺑﺮای ﻣﺴﺘﻨﺪﺳﺎزی ﻣﺎﻧﻮر ﺗﺨﺼﻴﺺ ﺑﺪﻫ . ﺪ ﻣﺴﺘﻨﺪﺳﺎزی ، اﻃﻼﻋﺎت ﻣﻨﺎﺳﺒﻲ را در اﺧﺘﻴﺎر اﻓﺮاد دﺧﻴﻞ در ﻃﺮاﺣﻲ، اﺟﺮا و ﺑﺎزﺑﻴﻨﻲ ﻣﺎﻧﻮر ﻗﺮار دﻫﺪ ﻣﻲ ﻫﻢ . ﭼﻨﻴﻦ ﻣﺴﺘﻨﺪﺳﺎزی ﻣﻨﺎﺳﺐ اﻳﻦ اﻣﻜﺎن را ﺑﻪ وﺟـﻮد ﻣﻲ آورد ﻛﻪ ﻃﺮح ﻣﺎﻧﻮر ، ﭼﻨﺪﻳﻦ ﺑﺎر ﺑﻪ اﺟﺮا درآﻣﺪه و ﻟ ﺬا ﻧﻴﺎز ﺑﻪ زﻣﺎن و ﻫﺰﻳﻨـﻪ ﺟﻬـﺖ ﻃﺮاﺣـﻲ ﻣﺠـﺪد ﻣـﺎﻧﻮر ﻧﺒﺎﺷـﺪ . ﺗـﻴﻢ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﻣﺎﻧﻮر ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻓﺮد ﻳﺎ اﻓﺮاد ولﻮﻣﺴ ﻣﺴﺘﻨﺪﺳﺎزی ﻛﻪ ﺑﻪ ﻃﻮر ﻣﻌﻤﻮل از رواﺑﻂ ﻋﻤﻮﻣﻲ ﺳـﺎزﻣﺎن و ﻫـﺎ ﻧﻬﺎدﻫﺎی درﮔﻴﺮ در ﻣﺎﻧﻮر اﻧﺘﺨﺎب ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ ، اﻗﺪام ﻧﻤﺎﻳﺪ . اﻟﺒﺘﻪ در ﺧﺼﻮص ﻣﺴﺘﻨﺪﺳﺎزی دﻗﻴﻖ و ﻋﻠﻤﻲ ﻣﺴﺎﻳﻞ ﻓﻨـﻲ ﻣـﺮﺗﺒﻂ ، ﺣﺘﻤﺎ ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ ﻛﻪ از ﻧﻘﻄﻪ ﻧﻈﺮات ﻛﺎرﺷﻨﺎﺳﻲ ﻫﺮ ﻳﻚ از ﺑﺨﺶ ﻫﺎ ی ﻣﺮﺗﺒﻂ در ﺗﺪوﻳﻦ ﮔﺰارش ﻣﺴﺘﻨﺪ ﻣﺎﻧﻮر ، اﺳﺘﻔﺎده ﮔﺮدد . پ.5 - 9 - 1 - ﻣﺴﺘﻨﺪات ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﻣﺎﻧﻮر ﺣﺠﻢ ﻣﺴﺘﻨﺪﺳﺎزی و ﺟﺰﻳﻴﺎت ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز ﺑﺴﺘﻪ ﺑﻪ اﻧﺪازه و ﭘﻴﭽﻴﺪﮔﻲ ﻣﺎﻧﻮر ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ ﺑﺴﻴﺎر ﻣﺘﻐﻴـﺮ اﺳـﺖ . ﺑـﺮای رﻋﺎﻳـﺖ ﺣﺪاﻗﻞ ﻣﺴﺘﻨﺪﺳﺎزی ﻧﻴﺎز اﺳﺖ ﻛﻪ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺗﻬﻴﻪ ﻳﻚ ﺻﻔﺤﻪ از اﻃﻼﻋﺎت ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ ﻫﺪف، ﻳﻚ ﻳﺎ ﭼﻨﺪ ﻧﺘﻴﺠﻪ ﻣـﻮرد اﻧﺘﻈـﺎر، ﺳﻨﺎرﻳﻮﻳﻲ ﻫﻤﺮاه ﺑﺎ اﻃﻼﻋﺎت ﻋﻤﻮﻣﻲ و ﺧﺎص در ﻣﻮرد ﻣﻜﺎن، ﺗﺠﻬﻴﺰات و زﻣﺎن ﻣـﺎﻧﻮر اﻗـﺪام ﺷـﻮد . ﻟﻴﺴـﺘﻲ از ﻣـﻮاردی ﻛـﻪ ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ در ﻣﺴﺘﻨﺪﺳﺎزی ﻣﺎﻧﻮرﻫﺎی ﭘﻴﭽﻴﺪه، ﻣﺪﻧﻈﺮ ﻗﺮار ﮔﻴﺮد در زﻳﺮ آورده ﺷﺪه اﺳﺖ . – دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻋﻤﻮﻣﻲ ، ﻛﻪ ﺑﻪ ﻃﻮر ﻣﻌﻤﻮل ﺷﺎﻣﻞ ﻳﻚ ﺳﺮی اﻃﻼ ﻋﺎت ﻋﻤﻮﻣﻲ در ﻣﻮرد ﻣﺎﻧﻮر اﺳﺖ – ﺷﺮح اﺗﻔﺎﻗﺎت ﻳﺎ دا ﺳﺘﺎن ﻣﺎﻧﻮر ) ﺳﻨﺎرﻳﻮ ی اﺟﺮاﻳﻲ ﻣﺎﻧﻮر ( – دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻫﺎی ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ ﭘﺮﺳﻨﻞ ﻣﺠﺮی ﻣﺎﻧﻮر ﺷﺎﻣﻞ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ زﻣﺎﻧﻲ اﺻﻠﻲ، اﻃﻼﻋﺎت وﻳﮋه و ﻫﺮ ﻧﻮع دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ وﻳﮋه – ﺳﺎﺧﺘﺎر ﺳﺎزﻣﺎﻧﻲ ﻣﺎﻧﻮر و دﻳﺎﮔﺮام ارﺗﺒﺎﻃﻲ – ﺑﺮﮔﻪ ﻫ ﺎی ﺛﺒﺖ ﻋﻤﻠﻜﺮد روﻧﺪ اﺟﺮاﻳﻲ ﻣﺎﻧﻮر – اﺧﺒﺎر و ﭘ ﻴﺎم ﻫﺎی ﻣﻨﺘﺸﺮ ﺷﺪه ﺗﻮﺳﻂ رﺳﺎﻧﻪ ﻫﺎ – ﻳﺎدداﺷﺖ ﺑﺮداری ﻫﺎی ﺻﻮرت ﮔﺮﻓﺘﻪ در ﺟﻠﺴﺎت ﭘﻴ ﻮﺳﺖ 5 - ﻃﺮح و ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی ﻣﺎﻧﻮر یﻫﺎ ﻢﻴﺗ یﺑﺮا و ﻲﺎﺗﻴﻋﻤﻠ ﺣﻮزه ﺗﺼﻤ یﺮﻴﮔ ﻢﻴ07 / 10 / 94 337 – دﻋﻮت ﻫﺎ ﻧﺎﻣﻪ – اﺳﻨﺎد ﻣﺎﻟﻲ – اﻃﻼع رﺳﺎﻧﻲ ﺑﻪ ﺳﺎﻛﻨﻴﻦ ﻣﻨﻄﻘ ﻪ پ.5 - 9 - 1 - 1 - دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻋﻤﻮﻣﻲ دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻋﻤﻮﻣﻲ اوﻟﻴﻦ ﺳﻨﺪ ﻛﻨﺘﺮﻟﻲ اﺳﺖ . اﻳﻦ دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﺷﺎﻣﻞ ﻫﺪف، ﻧﺘﺎﻳﺞ، ﻗﺎﻟﺐ ) ﻓﺮﻣﺖ ( ، ﻣﻘﺪﻣﺎت ﻛﻨﺘﺮﻟـﻲ و ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﻲ، ﻓﺮآﻳﻨﺪ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﭘﺮﺳﻨﻞ، اﻳﻤﻨﻲ، ﻣﻘﺪﻣﺎت اداری و ﺗﺪارﻛﺎت اﺳﺖ ﺑﻪ . ﻃﻮر ﻣﻌﻤﻮل دﺳـﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻋﻤـﻮﻣﻲ در ﺳـﻄﺢ وﺳﻴﻌﻲ ﭘﺨﺶ ﺷﺪه و ﺑﺮای ﭘﺮﺳﻨﻞ اﺟﺮاﻳﻲ، روﺳﺎی ﺳﺎزﻣﺎن ﻫﺎ ی ﻣﺸ ﺎرﻛﺖ ﻛﻨﻨﺪه و ﻧﻔﻌ ذی ﺎن ﺧﺎرج از ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﺴـ ولﻮ ﻧﻴـﺰ ﻓﺮﺳﺘﺎده ﻣﻲ .ﺷﻮد پ.5 - 9 - 1 - 2 - ﺗﺸﺮﻳﺢ ﻣﺎﻧﻮر ) ﺑﻴﺎن ﻃﺮح ﻣﺎﻧﻮر ( ﻃﺮح داﺳﺘﺎن ﻣﺎﻧﻮر ﺑﺮای ﺳﻨﺎرﻳﻮﺳﺎزی ﻫﺮ ﻳﻚ از ﻣﺴﺎﻳﻞ ﻋﻤﺪه ﺷﺮﻛﺖ ﻛﻨﻨﺪﮔﺎن در ﻣﺎﻧﻮر ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗـﺮار ﻣـﻲ ﮔﻴـﺮد . ﺑﺮای ﺗﺪوﻳﻦ ﻃﺮح داﺳﺘﺎﻧﻲ ﻣﺎﻧﻮر ﺑﻴﺶ ، ﺗﺮ از اﻃﻼﻋﺎت وﻳﮋه ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ ﻣﺎﻧﻮر اﺳﺘﻔﺎده ﮔﺮدﻳﺪه و ﺷﺮح ﻣﺎوﻗﻊ ﻫﺮ ﻳـﻚ از ﻣﺴـﺎﻳﻞ ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ در آن ﻣﻮرد ﺗﺸﺮﻳﺢ ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮد . اﻳﻦ ﻃﺮح داﺳﺘﺎﻧﻲ در ﻗﺎﻟﺐ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ زﻣﺎن یﺑﻨﺪ اﺻﻠﻲ ﺑﺮای ﺳﺘﺎد اﺟﺮاﻳﻲ ﻣﺎﻧﻮر ارﺳﺎل ﻣﻲ ﺷﻮد و ﺑﺨﺸﻲ از آن ﻧﻴـﺰ ﻣﻤﻜـﻦ اﺳﺖ ﺗﻨﻬﺎ ﺑﺮای ﺗﻌﺪادی از ﭘﺮﺳﻨﻞ ﻛﻠﻴﺪی ﻣ ﺎﻧﻨﺪ ﻓﺮﻣﺎﻧﺪ ﻫﺎن ﮔﺮوه ارﺳﺎل ﮔﺮدد . ﮔﺮﭼـﻪ اﻳـﻦ ﻃـﺮح ﺑـﻪ ﺻـﻮرت ﻛﺘﺒـﻲ ﺗﻬﻴـﻪ ﻣﻲ ﺷﻮد ، اﻣﺎ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﺷﻔﺎﻫﻲ اراﺋﻪ ﮔﺮدد . پ.5 - 9 - 1 - 3 - دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻫﺎ ی ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ ﺳﺘﺎد اﺟﺮاﻳﻲ دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻫﺎ ی ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ ﺳﺘﺎد اﺟﺮاﻳﻲ ﻣﻌﻤﻮﻻ ﺷﺎﻣﻞ ﻳﻚ ﺳـﺮی اﻃﻼﻋـﺎت ﻋﻤـﻮﻣﻲ و ﺧـﺎص در ﻣـﻮرد ﻣـﺎﻧﻮر، ﺑﺮﻧﺎﻣـﻪ زﻣﺎن ﺑﻨﺪی اﺻﻠﻲ، دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻫﺎ ی اﻳﻤﻨﻲ و ﺟﺰﻳﻴﺎت ﺑﻴﺶ ﺗﺮ ی از اﻃﻼﻋﺎت اراﺋﻪ ﺷﺪه در دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻋﻤﻮﻣﻲ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ . در ﻣﺎﻧﻮرﻫﺎی ﺑﺰرگ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺳﺘﺎدﻫﺎی اﺟﺮاﻳﻲ ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺑﺴﺘﻪ ﺑﻪ ﻧﻮع ﺖﻳﻣﻮرﺎﻣ و ﺷﺮح وﻇـﺎﻳﻒ ﺧـﻮد دﺳـﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻫـﺎ ی ﻣﺨﺘﻠﻔﻲ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﻨﺪ، ﻛﻪ ﺗﺤﺖ ﻋﻨﻮان دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻫﺎ ی وﻳﮋه ﻧﺎﻣﻴﺪه ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ ﺑﻪ . ﻋﻨﻮان ﻧﻤﻮﻧﻪ دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻫﺎ ی وﻳﮋه ﺗﺤﺖ ﻋﻨﺎوﻳﻦ زﻳﺮ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﻨﺪ ﺗﻬﻴﻪ و ﺗﺪوﻳﻦ ﮔﺮدﻧﺪ : – دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻫﺎی ارزﻳﺎﺑﻲ داوری – دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻫ ﺎی آﻣﺎده ﺳﺎزی ﺳﺎﻳﺖ اﺟﺮاﻳﻲ ﻣﺎﻧﻮر – ﻣﻘﺪﻣﺎت ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز ﺑﺮای ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ رﺳﺎﻧﻪ ﻫﺎ و ﺑﺎزدﻳﺪﻛﻨﻨﺪﮔﺎن – ﻛﻨﺘﺮل ﺧﺴﺎرات – دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻫﺎی اﻳﻤﻨﻲ ﺧﺎص 338 07 / 10 / 94 دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﭘﻴﺸﮕﻴﺮی و ﺑﺤﺮان ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔﻲ ﻫﺎی ﻧﻔﺘﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ و درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ پ.5 - 9 - 1 - 4 - ﻧﻤﻮدار ﺳﺎزﻣﺎﻧﻲ ﻣﺎﻧﻮر و دﻳﺎﮔﺮام ارﺗﺒﺎﻃﻲ ﻧﻤﻮدار ﺳﺎزﻣﺎﻧﻲ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﺳﺎده ﻳﻚ ﻧﻤﺎی ﻫﻨﺪﺳﻲ ﺳﺎده از ﺳﺎﺧﺘﺎر ﻛﻨﺘﺮل و ارﺗﺒـﺎﻃﻲ ﺑـﻴﻦ ﮔـﺮوه ﻫـﺎی ﺣﺎﺿـﺮ در ﻣﺎﻧﻮر اﺳﺖ ﻫﻢ . ﭼﻨﻴﻦ ﻻزم اﺳﺖ ﻳﻚ دﻳﺎﮔﺮام ارﺗﺒﺎﻃﻲ ﺑﺮای ﻧﺸﺎن دادن ﻧﺤـﻮه ارﺗﺒﺎﻃـﺎت ﺑـﻴﻦ ﺳـﺘﺎد اﺟﺮاﻳـﻲ ﻣـﺎﻧﻮر و ﺷﺮﻛﺖ ﻛﻨﻨﺪﮔﺎن در ﻣﺎﻧﻮر ﺗﻬﻴﻪ ﮔﺮدد . اﻳﻦ دﻳﺎﮔﺮام ارﺗﺒﺎﻃﻲ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ ﻲﺧﻮﺑ ﻧﺸـﺎن دﻫﻨـﺪه ﺷـﻤﺎی ارﺗﺒـﺎﻃﻲ ﺑـﻴﻦ ﺳـﺎﻣﺎﻧﻪ ﻓﺮﻣﺎﻧﺪﻫﻲ ﻣﺎﻧﻮر ﺑﺎ ﭘﺮﺳﻨﻞ ﻣﺠﺮی و ﺳﺎﻳﺮ ﮔﺮوه ﻫﺎی ﺷﺮﻛﺖ ﻛﻨﻨﺪه در ﻣﺎﻧﻮر ﺑﺎﺷﺪ، ﻫﻢ ﭼﻨـﻴﻦ ﺑﺎﻳﺴـﺘﻲ ﻧـﻮع ﺳـﺎﻣﺎﻧﻪ ﻫـﺎ و ﺗﺠﻬﻴﺰات ارﺗﺒﺎﻃﻲ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ) ﺗﻠﻔﻦ ﺛﺎﺑﺖ، ﺳﻴﺎر، ﻫﻤﺮاه، ﻣﺎﻫﻮاره ای و ﻳﺎ ﺑﻲ ﻴﻢﺳ ( و ﺑﻪ ﺧﺼﻮص ﻓﺮﻛـﺎﻧﺲ ﻫـﺎی ﻣـﻮرد اﺳﺘﻔﺎده در اﺧﺘﻴﺎر ﺑﺨﺶ ﻦﻴ وﻟﻮﻣﺴ ﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ اﺟﺮاﻳﻲ ﻣﺎﻧﻮر ﻗﺮار داده ﺷﻮد . پ.5 - 9 - 1 - 5 - ﺑﺮﮔﻪ ﻫﺎی ﺛﺒﺖ ﻋﻤﻠﻜﺮد روﻧﺪ اﺟﺮاﻳﻲ ﻣﺎﻧﻮر ﻫﺎ ﻓﺮم ی ارزﻳﺎﺑﻲ و ﺛﺒﺖ ﻋﻤﻠﻜﺮد ﺑﺨﺶ ﻫﺎ ی ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺳﺘﺎد اﺟﺮاﻳﻲ ﻣﺎﻧﻮر اﻋﻢ از ﻦﻴ وﻟﻮﻣﺴ و ﭘﺮﺳﻨﻞ ﺑﺨﺶ ﻫﺎ ی ﻣﺨﺘﻠﻒ، در اﺧﺘﻴﺎر داوران ﺟﻬﺖ ارزﻳﺎﺑﻲ ﻋﻤﻠﻜﺮد ﺷﺮﻛﺖ ﻛﻨﻨﺪﮔﺎن در ﻣﺎﻧﻮر ﻗﺮار داده ﻣﻲ ﺷﻮد . در اﻳﻦ ﺻـﻔﺤﺎت داوران ﻧﺴـﺒﺖ ﺑـﻪ ﺛﺒـﺖ وﻗﺎﻳﻊ و ﻧﺤﻮه واﻛﻨﺶ اﻓﺮاد ﺣﺎﺿﺮ در ﻣﺎﻧﻮر ﺑﻪ اﺗﻔﺎﻗﺎت در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﺪه در ﺳﻨﺎرﻳﻮ ﻣﺎﻧﻮر اﻗﺪام ﻣﻲ ﻧﻤﺎﻳﻨﺪ . اﻟﺒﺘﻪ ﻧﻴـﺎز اﺳـﺖ ﻛﻪ ﻗﺒﻞ از اﺟﺮای ﻣﺎﻧﻮر و در ﻣﺮﺣﻠﻪ ﻃﺮاﺣﻲ ، ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ آﻣﺎده ﺳﺎزی ﭼﻚ ﻟﻴﺴﺖ ﻫﺎی ارزﻳﺎﺑﻲ ﻣﺘﻨﺎﺳﺐ ﺑﺎ ﻧـﻮع و ﮔﺴـﺘﺮه ﻣـﺎﻧﻮر اﻗﺪام و در اﺧﺘﻴﺎر ارزﻳﺎﺑﺎن ﻗﺮار داده ﺷﻮد . در ﻧﻬﺎﻳﺖ اﻳﻦ ﺻﻔﺤﺎت ﺑﻪ اﺳﻨﺎد ﺑـﺎ ارزﺷـﻲ ﺑـﺮای ﺗـﺪ وﻳﻦ ﮔـﺰارش ﻣـﺎﻧﻮر ﺗﺒـﺪﻳﻞ ﻣﻲ ﮔﺮدﻧﺪ . پ.5 - 9 - 1 - 6 - اﻃﻼع رﺳﺎﻧﻲ ﺗﻮﺳﻂ رﺳﺎﻧﻪ ﻫﺎ رﺳﺎﻧﻪ ﻫﺎ ﻗﺒﻞ، ﺣﻴﻦ و ﺑﻌﺪ از اﺟﺮای ﻣﺎﻧﻮر ﺑﻪ اﻧ ﺘﺸﺎر اﺧﺒﺎر و اﻃﻼﻋﺎت ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ آن اﻗﺪام ﻣﻲ ﻧﻤﺎﻳﻨﺪ . اﻃﻼع رﺳﺎﻧﻲ ﻣﻨﺎﺳـﺐ و ﺑﻪ ﻫﻨﮕﺎم ﺗﻮﺳﻂ رﺳﺎﻧﻪ ﻫﺎ ﺑﺮای اﻋﻼن ﻋﻤﻮﻣﻲ اﺗﻔﺎﻗﺎت و روﻳﺪادﻫﺎی ﻣـﺮﺗﺒﻂ ﺑـﺎ ﻣـﺎﻧﻮر و ﺟﻠـﻮﮔﻴﺮی از ﻫﺮﮔﻮﻧـﻪ ﺻـﺪﻣﺎت و ﺧﺴﺎرت ﻫﺎی ﻣﺤﺘﻤﻞ ﺑﻪ اﻓﺮاد ﮋهﻳو ﺑﻪ ﺳﺎﻛﻨﻴﻦ ﻣﻨﺎﻃﻖ ﻧﺰدﻳﻚ ﺑﻪ ﻣﺤﻞ اﺟﺮای ﻣﺎﻧﻮرﻫﺎی ﻣﻴﺪاﻧﻲ ﺑ ﺴﻴﺎر ﻣﻔﻴﺪ و ﻛﺎرﺳﺎز اﺳﺖ . ﻫﻢ ﭼﻨﻴﻦ ﻧﺸﺮ ﻣﻄﺎﻟﺐ ﻣﻔﻴﺪ ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ ﻣﺎﻧﻮر در اﻓﺰاﻳﺶ ﺳﻄﺢ آﮔﺎﻫﻲ ﻫﺎی ﻋﻤﻮﻣﻲ و آﻣﻮزش ﻋﻤﻮﻣﻲ ﻧﻴﺰ اﺳﺖ ﺛﺮﻮﻣ . پ.5 - 9 - 1 - 7 - ﺻﻮرت ﺟﻠﺴﺎت در ﻣﺮﺣﻠﻪ ﻃﺮاﺣﻲ ﻣﺎﻧﻮر ، ﻳﺎدداﺷﺖ ﺑﺮداری و ﺛﺒﺖ ﻣﻄﺎﻟﺐ اراﺋﻪ ﺷﺪه ﺗﻮﺳﻂ اﻓﺮاد ﻣﺨﺘﻠـﻒ در ﻣﺴﺘﻨﺪﺳـﺎزی ﻣـﺎﻧﻮر ﺑﺴـﻴﺎر ﻣﻬﻢ اﺳﺖ . ﻳﺎدداﺷﺖ ﻫﺎی ﻣﺮ ﺗﺒﻂ ﺑﺎ ﻫﺮ ﻳﻚ از ﺟﻠﺴﺎت، ﭘﻴﺶ ﻨﻪﻴ زﻣ ﻣﻨﺎﺳﺐ و ﻣﻔﻴﺪی ﺑـﺮای اﺗﺨـﺎذ ﺗﺼـﻤﻴﻤﺎت و ﺗﺴـﻬﻴﻞ در ﻃﺮاﺣﻲ ﻣﺎﻧﻮرﻫﺎی آﺗﻲ اﺳﺖ . در اﻳﻦ ﻳﺎدداﺷﺖ ﻫﺎ ﺑﺎﻳﺪ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺛﺒﺖ ﺗﺼﻤﻴﻤﺎت، ﺷﺮح وﻇﺎﻳﻒ و یﻫﺎ ﺖﻳﻣﻮرﺎﻣ ﻣﺤﻮﻟﻪ ﺑﻪ اﻓﺮاد و ﮔﺮوه ﻫﺎی ﺧﺎص و ﻣﺪت زﻣﺎن ﻣﻮردﻧﻈﺮ ﺑﺮای اﺟﺮای ﻫﺮ ﻳﻚ از ﺑﺨﺶ ﻫﺎ ی ﻋﻤﻠﻴﺎﺗﻲ اﻗـ ﺪام ﮔـﺮدد . ﺻـﻮرت ﺟﻠﺴـﻪ ﻫـﺎ ﺑﻌـﺪ از ﺗﻨﻈﻴﻢ، ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻴﻦ ﺗﻤﺎﻣﻲ اﻓﺮاد ﺷﺮﻛﺖ ﻛﻨﻨﺪه در ﺟﻠﺴﺎت ﺗﻮزﻳﻊ ﺷﻮد . ﭘﻴ ﻮﺳﺖ 5 - ﻃﺮح و ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی ﻣﺎﻧﻮر یﻫﺎ ﻢﻴﺗ یﺑﺮا و ﻲﺎﺗﻴﻋﻤﻠ ﺣﻮزه ﺗﺼﻤ یﺮﻴﮔ ﻢﻴ07 / 10 / 94 339 پ.5 - 9 - 1 - 8 - دﻋﻮت ﻧﺎﻣﻪ ﻫﺎ دﻋﻮت ﻧﺎﻣﻪ ﻫﺎ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﺑﺮای ﺗﻌﺪادی از اﻓﺮاد ﻣﺎﻧﻨﺪ ﭘﺮﺳﻨﻞ ﺳﺎﻳﺮ ﺑﺨﺶ ﻫﺎ ی ﺧﺪﻣﺎﺗﻲ، ﻧﻬﺎدﻫﺎ و ﺳﺎزﻣﺎن ﻫـﺎ ی اﺳـﺘﺎﻧﻲ و ﻣﺤﻠﻲ، ﻧﻤﺎﻳﻨﺪﮔﺎن رﺳﺎﻧﻪ ﻫﺎ و ﺳﺎﻳﺮ ﺳﺎزﻣﺎن ﻫﺎ ﻳﻲ ﻛﻪ ﻋ ﻼﻗﻪ ﻣﻨﺪ ﺑﻪ ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻳﺎ ﺑﺎزدﻳﺪ از روﻧﺪ اﺟﺮاﻳـﻲ ﻣـﺎﻧﻮر ﻫﺴـﺘﻨﺪ، ارﺳـﺎل ﮔﺮدد . اﻟﺒﺘﻪ در ﻣﻮاﻗﻌﻲ ﺑﺴﺘﻪ ﺑﻪ ﻧﻮع ﻣﺎﻧﻮر و ﻫﺪف آن، از ﻋﻤﻮم ﻣﺮدم و ﻳﺎ ﻧﻤﺎﻳﻨﺪﮔﺎن ﻧﻬﺎدﻫﺎی ﻏﻴﺮدوﻟﺘﻲ ﻧﻴﺰ ﺟﻬﺖ ﺑﺎزدﻳﺪ از اﺟﺮای ﻣﺎﻧﻮر ﻳﺎ ﻣﺸﺎرﻛﺖ در اﺟﺮای آن دﻋﻮت ﺑﻪ ﻋﻤﻞ آﻳﺪ . ﻧﮕﻪ داری و آرﺷﻴﻮ ﻣﻨﺎﺳﺐ روﻧﻮﺷﺖ اﻳﻦ ﻧﺎﻣﻪ ﻫﺎ ﺑﺮای ﻣﺴﺘﻨﺪﺳﺎزی ﺑﻬﺘﺮ روﻧﺪ اﺟﺮاﻳﻲ ﻣﺎﻧﻮر ﺗﻮاﻧ ﻣﻲ ﺪ ﻣﻔﻴﺪ واﻗﻊ ﺷﻮد . پ.5 - 9 - 1 - 9 - آﮔﺎه ﺳﺎزی ﺑﻪ ﻣﻮﻗﻊ ﺳﺎﻛﻨﺎن ﻣﺤﻠﻲ ﻗﺒﻞ از ﺷﺮوع ﻋﻤﻠﻴﺎت اﺟﺮاﻳﻲ ﻣﺎﻧﻮر ﻧﻴﺎز اﺳﺖ ﻛﻪ اﻃﻼﻋﺎت ﻛﺎﻓﻲ و ﺑﻪ ﻣﻮﻗﻊ در اﺧﺘﻴﺎر ﺳﺎﻛﻨﺎن ﻣﺤﻠﻲ و ﻳﺎ اﻓﺮاد ﺳﺎﻛﻦ در ﻓﻮاﺻﻞ ﻧﺰدﻳﻚ ﺑﻪ ﻣﺤﻞ اﺟﺮای ﻣﺎﻧﻮر ﻗﺮار داده ﺷﻮد، ﺗﺎ از ﺧﺴﺎرات و آﺳﻴﺐ ﻫﺎی اﺣﺘﻤﺎﻟﻲ ﺑﻪ ﻫﺎ آن ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی ﺑﻪ ﻋﻤﻞ آﻳﺪ . در ﺿﻤﻦ زﻣﺎن و ﻣﻜﺎن اﺟﺮای ﻣﺎﻧﻮر ﻧﺒﺎﻳﺪ ﺑﻪ یا ﮔﻮﻧﻪ ﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ ﺑﺎﻋﺚ اﻳﺠﺎد اﺧﺘﻼل ﺷﺪﻳﺪ و ﺑﻠﻨﺪﻣـﺪت در روﻧـﺪ زﻧـﺪﮔ ﻲ ﻋـﺎدی ﺳﺎﻛﻨﺎن ﻣﺤﻞ ﮔﺮدد . پ.5 - 9 - 2 - ﺗﻠﺨﻴﺺ و ﺗﻜﺮار ﻫﻢ زﻣﺎن ﺑﺎ ﺗﻜﻤﻴﻞ ﻣﺴﺘﻨﺪات ﻣﺎﻧﻮر و ارﺳﺎل دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻫﺎ ﺑﺮای اﻓﺮاد و ﮔﺮوه ﻫـﺎی ﻣﺨﺘﻠـﻒ ﻻزم اﺳـﺖ ﻛـﻪ ﻧﺴـﺒﺖ ﺑـﻪ ﺗﻠﺨﻴﺺ ﻣﺴﺘﻨﺪات ﻳﺎ در ﺻﻮرت اﻣﻜﺎن ﺑﺎزﻧﮕﺮی و آﻣﺎده ﺳﺎزی ﻣﺠﺪد ﻫﺎ آن اﻗﺪام ﮔﺮدد . ﺗﺮ ﻣﻬﻢ از ﻫﻤـﻪ ﻧﻴـﺎز اﺳـﺖ ﻛـﻪ ﻳـﻚ ﺧﻼﺻﻪ ﻛﺎرﺑﺮدی از ﻣﺴﺘﻨﺪات ﻣﺎﻧﻮر در اﺧﺘﻴﺎر ﺳﺘﺎد اﺟﺮاﻳﻲ آن ﻗﺮار داده ﺷﻮد . در اﻳﻦ ﺧﻼﺻﻪ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﺷﻔﺎف وﻇﺎﻳﻒ و ﻣﺎﻣﻮرﻳﺖ ﻫﺎی ﻫﺮ ﻳﻚ از اﻓﺮاد و ﻳﺎ ﮔﺮوه ﻫﺎ ﺑﻴﺎن ﮔﺮدﻳﺪه و اﻃﻤﻴﻨﺎن ﺣﺎﺻﻞ ﮔﺮدد ﻛﻪ ﺑﻪ ﻫﺎ آن ﻲﺧﻮﺑ ﺳﻨﺎرﻳﻮﻫﺎی ﻣﻮرد ﻧﻈـﺮ را درک ﻧﻤﻮده . اﻧﺪ در ﺗﻬﻴﻪ ﺧﻼﺻﻪ ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ ﻣﻮار د زﻳﺮ ﺑﻪ ﻲﺧﻮﺑ ﻣﺪﻧﻈﺮ ﻗﺮار ﮔﻴﺮﻧﺪ : – ﻫ ﺪف و ﻧﺘﺎﻳﺞ ﻣﻮرد اﻧﺘﻈﺎر از ﻣﺎﻧﻮر – ﻛﺎرﻛﺮد و یﻫﺎ ﺖﻴ وﻟﻮﻣﺴ اﻓﺮاد در ﻃﻲ اﺟﺮای ﻣﺎﻧﻮر – ﺳﻴﺴﺘﻢ ارﺗﺒﺎﻃ ﻲ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﺗﻮﺳﻂ ﺳﺘﺎد اﺟﺮاﻳﻲ – ﻧﺤﻮه و ﻓﺮآﻳﻨﺪ ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ ﺑﺎ ﺷﺮاﻳﻂ و اﺗﻔﺎﻗﺎت ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ ﻧﺸﺪه – ﻧﻴﺎزﻣﻨﺪی ﻫﺎی ﺑﻌﺪ از اﺟﺮای ﻣﺎﻧﻮر ﺗﻜﺮار در ﻣﺎﻧﻮرﻫﺎی دور ﻣﻴﺰی ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ اﺛﺮﺑﺨﺶ ﺑﺎﺷﺪ . ﺗﻜﺮار ﻓﺮآﻳﻨﺪ اﺟﺮاﻳـﻲ ﺳـﻨﺎرﻳﻮﻫﺎی ﻃﺮاﺣـﻲ ﺷـﺪه ﻧﺴـﺒﺖ ﺑـﻪ ﻛﺴـﺐ اﻃﻤﻴﻨﺎن از ﻋﻤﻠﻴﺎﺗﻲ ﺷﺪن آن ﻫﺎ و ﻫﻢ ﭼﻨﻴﻦ ﻣﺪت زﻣﺎن در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﺪه ﺑﺮای اﺟﺮای آن ﻫﺎ ﻣﻔﻴﺪ اﺳﺖ ﺑﻪ . ﻃﻮر ﻣﻌﻤﻮل ﻗﺒـﻞ از اﺟﺮای ﻣﺎﻧﻮرﻫﺎی ﻣﻴﺪاﻧﻲ ﺑﺰرگ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺑﺮﮔﺰاری ﻣﺎﻧﻮرﻫﺎی دورﻣﻴﺰی و ﺗﻜ ﺮار آن ﻫﺎ ﺟﻬﺖ ﺷﻨﺎﺧﺖ ﺧﻼ ﻫﺎ و ﻧﻮاﻗﺺ ﻣﻮﺟﻮد و رﻓﻊ آن ﻫﺎ ﺗﺎ ﺣﺪ اﻣﻜﺎن اﻗﺪام ﻣﻲ ﮔﺮدد . ﻧﺴﺨﻪ ﻧﻬﺎﻳﻲ ﺧﻼﺻﻪ روﻧﺪ اﺟﺮاﻳﻲ ﻣﺎﻧﻮر ﻣﻌﻤـﻮﻻ در روزﻫـﺎی ﭘﺎﻳـﺎﻧﻲ ﻧﺰدﻳـﻚ ﺑـﻪ زﻣـﺎن اﺟﺮای ﻣﺎﻧﻮر ﻣﻨﺘﺸﺮ ﻣﻲ ﺷﻮد ﺗﺎ در آن ﺗﺼﻤﻴﻤﺎت ﻧﻬﺎﻳﻲ اﺗﺨﺎذ ﺷﺪه در ﺑﺨﺶ ﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ اﺟﺮاﻳﻲ ﻣﺎﻧﻮر اﻋﻤﺎل ﺷﺪه ﺑﺎﺷﺪ . 340 07 / 10 / 94 دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﭘﻴﺸﮕﻴﺮی و ﺑﺤﺮان ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔﻲ ﻫﺎی ﻧﻔﺘﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ و درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ پ.5 - 9 - 3 - ﻗﺎﻟﺐ ﺗﺪوﻳﻦ ﻣﺴﺘﻨﺪات ﻣﺎﻧﻮر در اﻳﻦ ﺑﺨﺶ ﻳﻚ ﭼﺎرﭼﻮب و ﻗﺎﻟﺐ ﭘﻴﺸﻨﻬﺎدی ﺑﻪ ﻋﻨﻮان راﻫﻨﻤﺎ ﺑﺮای اﺟﺮای ﻣﺎﻧﻮرﻫﺎی ﺑﺰرگ اراﺋﻪ ﮔﺮدﻳﺪه اﺳـﺖ . ﺑـﺮای ﻣﺎﻧﻮرﻫﺎی ﻛﻮﭼﻚ ﺑﻪ ﺗﺮ ﺳﺎدﮔ ﺗﻮان ﻣﻲ ﻲ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺣﺬف ﻣﻮاردی ﻛﻪ ﻣ ﻮرد ﻧﻴﺎز ﻧﻤﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ، اﻗﺪام ﻧﻤﻮد . – ﻋﻨﻮان ﻣﺎﻧﻮ ر – ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﺠﺮی ﻣﺎﻧﻮر – دﺳﺘﻮراﻟﻌ ﻤﻞ ﻫﺎی ﻋﻤﻮﻣﻲ – ﻣﻨﺎﺑﻊ – ﻣﻘﺪﻣﻪ؛ – ﻧﻮع ﻣﺎﻧﻮر – ﻣﻜﺎن / ﺗﺎرﻳﺦ / زﻣﺎن – دﻻﻳﻞ ﺑﺮﮔﺰاری ﻣﺎﻧﻮر – ﺳﺎزﻣﺎن ﻫﺎی ﺷﺮﻛﺖ ﻛﻨﻨﺪه در ﻣﺎﻧﻮر – ﻫﺪف – ﻧﺘﺎﻳﺞ ﻣﻮرد اﻧﺘﻈﺎر ﻣﺪت – زﻣﺎن و زﻣﺎن ﺷﺮوع ﻣﺎﻧﻮر – ﭘﺮﺳﻨﻞ ﻣﺎﻧﻮر دﻫﻨﺪه – ﺳﺘﺎد اﺟﺮاﻳﻲ و داوران – ﭼﺎرﭼﻮب اﺟﺮاﻳﻲ ﻣﺎﻧﻮر – ﻣﺤﺪ وده ﭘﻴﺶ – زﻣﻴﻨﻪ – اﻃﻼﻋﺎت و آﮔﺎﻫﻲ ﻫﺎی ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز – اﻳﻤﻨﻲ – ﻣﻌﺮﻓﻲ ﻣﺴ ان) ولﻮ ( اﻳﻤﻨﻲ – ﻧﺤﻮه ﻋﻤﻞ در ﺷﺮاﻳﻂ ﺗﺼﺎدف ﻳﺎ ﺟﺮاﺣﺖ ﻫﺎی واﻗﻌﻲ – آﺳﻴﺐ ﻫﺎ و ﺧﺴﺎرات – ﻣﻌﺮﻓﻲ ﻣﺘﺼﺪﻳﺎن ﻛﻨﺘﺮل ﺧﺴﺎرات و آﺳﻴﺐ ﻫﺎ – ﻧﺤﻮه ﻋﻤﻞ در ﺻﻮرﺗﻲ ﻛﻪ ﻫﺮ ﻧﻮع ﺧﺴﺎرت واﻗﻌﻲ اﺗﻔﺎق ﺑﻴﻔﺘﺪ – ﺗﺪارﻛﺎت و اﻗﺪاﻣﺎت اداری ﺗﺠ – ﻬﻴﺰات ﭘﻴ ﻮﺳﺖ 5 - ﻃﺮح و ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی ﻣﺎﻧﻮر یﻫﺎ ﻢﻴﺗ یﺑﺮا و ﻲﺎﺗﻴﻋﻤﻠ ﺣﻮزه ﺗﺼﻤ یﺮﻴﮔ ﻢﻴ07 / 10 / 94 341 – آذوﻗﻪ ) ﻣﻮاد ﻏﺬاﻳﻲ ﻣﻮردﻧﻴﺎز ( – ﺣﻤﻞ و ﻧﻘﻞ – اﻣﻜﺎﻧﺎت ﺑﻬﺪاﺷﺘﻲ ﭘﻨﺎه – )ﮔﺎه ﻧﺤﻮه اﺳﻜﺎن ( – ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎ – ﻣﻨﺎﻃﻖ اﺟﺮای ﻣﺎﻧﻮر و ﻣﺤﺪودﻳﺖ ﻫﺎی ﻣﻮﺟﻮد – ﻣﺸﺨﺼ ﺎت ﺑﺎزﻳﮕﺮان ﺣﺎﺿﺮ در اﺟﺮای ﻣﺎﻧﻮر – آﻣﻮزش و اﻃﻼع رﺳﺎﻧﻲ ﺑﻪ ﺑﺎزﻳﮕﺮان – ﻣﻘﺪﻣﺎت ﺗﺪوﻳﻦ ﮔﺰارش – ﺳﺘﺎد اﺟﺮاﻳﻲ – ﺑﺎزﻳﮕﺮان – ﺷﺮﻛﺖ ﻛﻨﻨ ﺪﮔﺎن در ﻣﺎﻧﻮر – اﻣﻨﻴﺖ – ارﺗﺒﺎﻃﺎت ﻋﻤﻮﻣﻲ – رﺳﺎﻧﻪ ﻫﺎ – ﺑﺎزدﻳﺪﻛﻨﻨﺪﮔﺎن ﻣﺤﻠﻲ – اﻃﻼع رﺳﺎﻧﻲ ﺑﻪ ﺳﺎﻛﻨﻴﻦ ﺑﻮﻣﻲ – اﻃﻼع رﺳﺎﻧﻲ ﺑﻪ ﺳﺎزﻣﺎن ﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ در ﻣﺎﻧﻮر ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻧﺪارﻧﺪ – ﻛﻨﺘﺮل ﻣﺎﻧﻮر – ﺳﺎﺧﺘﺎر ﺳﺎزﻣﺎﻧﻲ ﻣﺎﻧﻮر – ﻣﻌﺮﻓﻲ ﺳﺘﺎد اﺟﺮاﻳﻲ – ﺷﺮﻛﺖ ﻛ ﻨﻨﺪﮔﺎن؛ارﺗﺒﺎﻃﺎت ) ﺳﻴﺴﺘﻢ ارﺗﺒﺎﻃﻲ ( – ﺗﻮزﻳﻊ ) ﺖﻴ وﻟﻮﻣﺴ – اﻣﻀﺎ ی ﻣﺪﻳﺮ ﻣﺎﻧﻮر ( – ﺿﻤﻴﻤﻪ ﻫﺎ – ﺳﺘﺎد اﺟﺮاﻳﻲ – ﺑ ﺮﻧﺎﻣﻪ زﻣﺎﻧﻲ اﺻﻠﻲ ) ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻣﺎﻧﻮر ( – اﻃﻼﻋﺎت ﻋﻤﻮﻣﻲ اﻃﻼ – ﻋﺎت وﻳﮋه و ﺧﺼﻮﺻﻲ در ﻣﻮرد ﻣﺎﻧﻮر 342 07 / 10 / 94 دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﭘﻴﺸﮕﻴﺮی و ﺑﺤﺮان ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔﻲ ﻫﺎی ﻧﻔﺘﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ و درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ – اﻫﺪاف و ﻧﺘﺎﻳﺞ ﻣﻮرد اﻧ ﺘﻈﺎر از ﺳﺎزﻣﺎن ﻫﺎی ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻛﻨﻨﺪه – ﻧﻤﻮدار ﺳﺎزﻣﺎﻧﻲ – ﻟﻴﺴﺖ ﭘﻴﻮﺳﺖ ﻫﺎی ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز- ﺷﺎﻣﻞ ﻧﻘﺸﻪ ﻫﺎ و ﻓﻠﻮﭼﺎرت ﻧﻤﻮ )ﻫﺎ دارﻫﺎ ( ]14 [ 6 ﭘﻴﻮﺳﺖ6 واژه ﻧﺎﻣﻪ ﭘﻴﻮﺳﺖ 6 - واژه ﻧﺎﻣﻪ 07 / 10 / 94 345 ﭘﻴﻮﺳﺖ6 - ﻧﺎﻣﻪ واژه پ.6 - 1 - واژه ﻧﺎﻣﻪ Agency Presentation ﻣﻌﺎرﻓﻪ ﻧﻬﺎدی Ammonia ﻣﺤﻠﻮل ﻳﺎ ﺑﺨﺎر آﻣﻮﻧﻴﺎک Anchor ﻣﻬﺎر، ﻟﻨﮕﺮ API (AMERICAN PETROLEUM INSTITUTE) ﻣﻮﺳﺴﻪ ﻧﻔﺖ آﻣﺮﻳﻜﺎ Arrival Time زﻣﺎن رﺳﻴﺪن AS (AUSTRALIAN STANDARD) اﺳﺘﺎﻧﺪارد اﺳﺘﺮاﻟﻴﺎ As Built ﻧﻘﺸﻪ ﻫﺎی ﭼﻮن ﺳﺎﺧﺖ : ﻧﻘﺸﻪ ﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﺣﺎوی آﺧﺮﻳﻦ ﺗﻐﻴﻴﺮات در اﺟﺮای ﭘﺮوژه ﻫﺎ ﺑﻮده و ﻣﻮﻗﻌﻴﺖ واﻗﻌﻲ ﻧﻘﺎط ﭘﺮوژه را ﻧﺸﺎن ﻣﻲ دﻫﻨﺪ ASTM (AMERICAN SOCIETY FOR TESTING AND MATERIALS) اﻧﺠﻤﻦ آﻣﺮﻳﻜﺎﻳﻲ آزﻣﺎﻳﺶ و ﻣﻮاد Barrier/Berm ﻣﻮاﻧﻊ Biological Response Methods روش ﻫﺎی ﺑﻴﻮﻟﻮژﻳﻚ ﭘﺎﺳﺦ Bioremediation Agents زﻳﺴﺖ ﭘﺎﻻﻳﻲ ﻳﺎ ﭘﺎک ﺳﺎزی زﻳﺴﺘﻲ، ﺑﻪ ﻓﺮآﻳﻨﺪﻫﺎﻳﻲ ﮔﻔﺘﻪ ﻣﻲ ﺷﻮد ﻛﻪ در آن، در راﺳﺘﺎی ﭘﺎک ﺳﺎزی و ﭘﺎﻻﻳﺶ زﻳﺴﺖ ﺑﻮم و ﺑﺮﮔﺮدان آن ﺑﻪ ﺷﺮاﻳﻂ ﻧﺨﺴﺘﻴﻦ، از رﻳﺰاﻧﺪاﻣﮕﺎن، ﻗﺎرچ ﻫﺎ ﻳﺎ ﺑﺎﻛﺘﺮی ﻫﺎ و آﻧﺰﻳﻢ آن ﻫﺎ ﺑﻪ ﻛﺎر ﮔﺮﻓﺘﻪ ﻣﻲ ﺷﻮد . ﻣﺎﻧﻨﺪ ﭘﺎﻻﻳﺶ ﻛﻠﺮ ﻫﻴﺪروﻛﺮﺑﻦ ﺑﺎ ﻛﻤﻚ ﺑﺎﻛﺘﺮی . ﻫﺎ ﻧﻤﻮﻧﻪ آﺷﻜﺎر آن ﺑﻪ ﻛﺎرﮔﻴﺮی رﻳﺰاﻧﺪاﻣﮕﺎن و ﺑﺎﻛﺘﺮی ﻫﺎ در ﭘﺎک ﺳﺎزی آﻟﻮدﮔﻲ ﻫﺎی ﻧﻔﺘﻲ اﺳﺖ . Blistering ورم ﻛﺮدن، ﺗﺎول زدن Boom وﺳﻴﻠﻪ ﺑﺮای ﺳﺪﻛﺮدن ﻣﺴﻴﺮ ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ ﺷﻨﺎور ﺑﺮ ﺳﻄﺢ آب Booming ﻋﻤﻠﻴﺎت ﻧﺼﺐ ﺑﻮم BSI (BRITISH STANDARD INSTITUTE) ﻣﻮﺳﺴﻪ اﺳﺘﺎﻧﺪارد اﻧﮕﻠﻴﺲ Cased Crossing ﺗﻘﺎﻃﻊ ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ و ﻣﻨﺎﺑﻊ آﺑﻲ ﻛﻪ ﭘﻮﺳﺘﻪ ﮔﺬاری ﺷﺪه ﺑﺎﺷﺪ Casing ﭘﻮﺳﺘﻪ ﮔﺬاری Chain of Command زﻧﺠﻴﺮه ﻓﺮﻣﺎﻧﺪﻫﻲ Chemical Response Methods روش ﻫﺎی ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ ﭘﺎﺳﺦ ﺑﻪ آﻟﻮدﮔﻲ ﻧﻔﺘﻲ Chemical Shoreline Pretreatment ﻣﻮاد ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﭘﻴﺶ از رﺳﻴﺪن ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ ﺑﻪ ﺳﻮاﺣﻞ رودﺧﺎﻧﻪ ﻳﺎ درﻳﺎﭼﻪ، ﺑﻪ ﺳﻄﺢ ﺳﺎﺣﻞ اﻓﺰوده ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ ﺗﺎ از ﭼﺴﺒﻴﺪن ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ ﺑﻪ ﺳﻮاﺣﻞ ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی ﻛﻨﻨﺪ 346 07 / 10 / 94 دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﭘﻴﺸﮕﻴﺮی و ﺑﺤﺮان ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔﻲ ﻫﺎی ﻧﻔﺘﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ و درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ Coal Tar Enamel ﺗﺮﻛﻴﺒﻲ از ﻗﻄﺮان زﻏﺎل ﺳﻨﮓ ﻛﻪ ﺑﺮای ﭘﻮﺷﺶ ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮد Coating ﭘﻮﺷﺶ دﻫﻲ Corrosion Coupon ﻗﻄﻌﺎﺗﻲ ﺑﺎ ﻣﺸﺨﺼﺎت آﻟﻴﺎژ ﻟﻮﻟﻪ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻛﻪ در ﺷﺮاﻳﻂ ﻳﻜﺴﺎن ﺑﺎ ﺧﻂ ﻟﻮﻟﻪ ﻗﺮار داده ﺷﺪه و ﺑﺮای ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻣﻴﺰان ﺧﻮردﮔﻲ ﻧﺎﺷﻲ از ﺷﺮاﻳﻂ ﻣﺤﻴﻄﻲ ﺧﻂ ﻟﻮﻟﻪ، ﻣﻮرد ﺑﺎزدﻳﺪﻫﺎی دوره ای ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮﻧﺪ CP (CATHODIC PROTECTION) ﺣﻔﺎﻇﺖ ﻛﺎﺗﺪﻳﻚ Debris ﻧﺨﺎﻟﻪ DIN (DEUTSCHES INSTITUT FUR NORMUNG E V) اﺳﺘﺎﻧﺪارد ﭘﺎﻳ ﺶ ﺧﻮردﮔﻲ ﻛﺸﻮر آﻟﻤﺎن Dispersant ﻣﺎده ﺟﺪاﻛﻨﻨﺪه ) ﻣﻮاد ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﺑﺮای ﭘﺨﺶ ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ در ﺳﻄﺢ آب اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ ( Drug Testing ﺗﺴﺖ اﻋﺘﻴﺎد DSS (DECISION SUPPORT SYSTEM) ﺳﻴﺴﺘﻢ ﭘﺸﺘﻴﺒﺎن ﺗﺼﻤﻴﻢ Emulsion Treating Agents ﻣﻮاد ﺟﺪا ﻛﻨﻨﺪه اﻣﻮﻟﺴﻴﻮن، ﻣﻮاد ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﺑﺮای ﺟﺪاﺳﺎزی اﻣﻮﻟﺴﻴﻮن ﻣﺘﺸﻜﻞ از ﻧﻔﺖ و آب اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ Equipment Preparation آﻣﺎدﮔﻲ ﺗﺠﻬﻴﺰات Equipment Stability اﺳﺘﻘﺮار ﺗﺠﻬﻴﺰات Field Exercise ﻣﺎﻧﻮرﻫﺎی ﻣﻴﺪاﻧﻲ Flooding ﺷﺴﺘﺸﻮ ﺑﺎ ﻣﻘﺎدﻳﺮ زﻳﺎد آب Flushing ﭘﺎﺷﻴﺪن آب ﺑﺎ ﻓﺸﺎر زﻳﺎد Function Command ﻓﺮﻣﺎﻧﺪﻫﻲ ﻋﻤﻠﻴﺎت Functional Exercise ﻣﺎﻧﻮرﻫﺎی ﻛﺎرﻛﺮدی Handling ﺑﻪ ﻛﺎرﮔﻴﺮی ) در اﻳﻦ دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﺑﻪ ﻛﺎرﮔﻴﺮی ﺑﻪ ﻣﻌﻨﻲ اﺳﺘﻔﺎده ﺻﺤﻴﺢ از ﻗﻄﻌﺎت و در ﺟﺎی ﺻﺤﻴﺢ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ ( HDD روش ﺣﻔﺎری اﻓﻘﻲ Herding ﺟﻤﻊ ﻛﺮدن Herding Agents ﻣﻮاد ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﺑﺎ اﻓﺰوده ﺷﺪن ﺑﻪ ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ ﻧﺸﺖ ﻳﺎﻓﺘﻪ در آب، اﻳﻦ ﻣﻮاد را ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻳﻚ ﺗﻮده ﺟﻤﻊ ﻣﻲ ﻛﻨﻨﺪ HIC (HYDROGEN-INDUCED CRACKING) ﺗﺮک ﺧﻮردﮔﻲ ﻫﻴﺪروژﻧﻲ HSCC (HYDROGEN STRESS CORROSION CRACKING) ﺧﻮردﮔﻲ ﺑﺮ اﺛﺮ وﺟﻮد ﺗﺮک ﻫﺎی ﻧﺎﺷﻲ از ﺗﻨﺶ ﻫﻴﺪروژﻧﻲ ﭘﻴﻮﺳﺖ 6 - واژه ﻧﺎﻣﻪ 07 / 10 / 94 347 Hydrazine ﻫﻴﺪرازﻳﻦ IAP (INCIDENT ACTION PLAN) ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻋﻤﻞ ﭘﺎﺳﺦ ﺑﻪ ﺣﻮادث ICS (INCIDENT COMMAND SYSTEM) ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻓﺮﻣﺎﻧﺪﻫﻲ ﺣﺎدﺛﻪ ILI (IN-lINE INSPECTION) ﻳﻜﻲ از روش ﻫﺎی آزﻣﺎﻳﺶ و ﺻﺤﺖ ﺳﻨﺠﻲ ﻏﻴﺮﻣﺨﺮب Inhibitor ﺑﺎزدارﻧﺪه In-Situ Burning ﺳﻮزاﻧﺪن درﺟﺎ IPS (IRANIAN PETROLEUM STANDARD) اﺳﺘﺎﻧﺪارد ﺻﻨﻌﺖ ﻧﻔﺖ اﻳﺮان Joining ﺟﻮش دادن Knot واﺣﺪ ﺳﺮﻋﺖ ) درﻳﺎﻳﻲ ( ﻣﻌﺎدل 0.514 ﻣﺘﺮ ﺑﺮ ﺛﺎﻧﻴﻪ Lamination ﺗﻮرق، ﻻﻳﻪ ﻻﻳﻪ ﺷﺪن MIC (MICROBIALLY INDUCED CORROSION) ﺧﻮردﮔﻲ ﻧﺎﺷﻲ از وﺟﻮد ﻣﻴﻜﺮوب ﻫﺎ MOP (MAXIMUM OPERATING PRESSURE) ﺣﺪاﻛﺜﺮ ﻓﺸﺎر ﻣﻤﻜﻦ ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری NACE (NATIONAL ASSOCIATION OF CORROSION ENGINEERS) اﺳﺘﺎﻧﺪارد ﭘﺎﻳﺶ ﺧﻮردﮔﻲ ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ ﻧﻔﺘﻲ در آﻣﺮﻳﻜﺎ Natural Microbial Seeding ﻳﻜﻲ از روش ﻫﺎی ﺑﻴﻮﻟﻮژﻳﻚ ﺟﻤﻊ آوری ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ از ﻣﺤﻴﻂ آﺑﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﺎ اﻓﺰودن ﺑﺮﺧﻲ از ﻣﻴﻜﺮوب ﻫﺎ ﺑﻪ ﻣﺤﻴﻂ آﺑﻲ روﻧﺪ ﺗﺠﺰﻳﻪ ﻃﺒﻴﻌﻲ ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ را ﺳﺮﻋﺖ ﻣﻲ ﺑﺨﺸﺪ Natural Recovery ﺑﺎزﻳﺎﺑﻲ ﻃﺒﻴﻌﻲ ) ﻓﺮآﻳﻨﺪ ﻃﺒﻴﻌﻲ ﭘﺎک ﺳﺎزی ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ ﻧﺸﺖ ﻳﺎﻓﺘﻪ در ﻣﺤﻴﻂ ﻫﺎی آﺑﻲ ( Nutrient Enrichment ﻳﻜﻲ از روش ﻫﺎی ﭘﺎک ﺳﺎزی آﻟﻮدﮔﻲ ﻧﻔﺘﻲ در آب اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﺎ اﻓﺰودن رﻳﺰﻣﻐﺬی ﻫﺎ ﺑﻪ ﻣﺤﻴﻂ آﺑﻲ روﻧﺪ ﺗﺠﺰﻳﻪ ﻃﺒﻴﻌﻲ ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ را ﺳﺮﻳﻊ ﺗﺮ .ﻛﻨﺪ ﻣﻲ Offshore دور از ﺳﺎﺣﻞ Orientation Exercise ﻣﺎﻧﻮر ﺗﻮﺟﻴﻬﻲ Over Bends ﺧﻤﻲ در ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ ﻛﻪ ﺑﻪ واﺳﻄﻪ ﺑﺮآﻣﺪﮔﻲ در وﺳﻂ ﺧﻂ ﻟﻮﻟﻪ اﻳﺠﺎد ﻣﻲ ﺷﻮد Physical Response Methods روش ﻫﺎی ﻓﻴﺰﻳﻜﻲ ﭘﺎﺳﺦ ﺑﻪ آﻟﻮدﮔﻲ ﻧﻔﺘﻲ POLYCYCLIC AROMATIC HYDROCARNONS (PAHs) ﻫﻴﺪروﻛﺮﺑﻦ ﻫﺎی ﭘﻠﻲ آروﻣﺎﺗﻴﻚ Preparation Time زﻣﺎن آﻣﺎده ﺳﺎزی ﺗﺠﻬﻴﺰات PIPELINE SAFETY ACT (PSA)-2002 348 07 / 10 / 94 دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﭘﻴﺸﮕﻴﺮی و ﺑﺤﺮان ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔﻲ ﻫﺎی ﻧﻔﺘﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ و درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ PSI واﺣﺪ ﻓﺸﺎر ﻣﻌﺎدل6895 ﭘﺎﺳﻜﺎل Rectifiers ﻳﻜﺴﻮﻛﻨﻨﺪه ﻫﺎ RF (RADIO-FREQUENCY) اﻣﻮاج رادﻳﻮﻳﻲ ﻛﻪ ﺑﺮای ﺑﺎزرﺳﻲ ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ ﺑﻪ ﻛﺎر ﮔﺮﻓﺘﻪ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ Rock Shield ﭘﻮﺷﺶ ﺗﻮری ﻣﺎﻧﻨﺪی ﻛﻪ ﺑﺮای ﻣﺤﺎﻓﻈﺖ ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ از آﺳﻴﺐ ﻫﺎی ﻣﻜﺎﻧﻴﻜﻲ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮد Run Discipline اﻧﻀﺒﺎط ﻋﻤﻠﻴﺎﺗﻲ Run Time زﻣﺎن ﻋﻤﻠﻴﺎت Sag Bends ﺧﻤﻲ ﻛﻪ ﺑﻪ واﺳﻄﻪ وزن ﺧﻂ ﻟﻮﻟﻪ و ﺷﻜﻢ دادن آن اﻳﺠﺎد ﻣﻲ ﺷﻮد Sand Blasting ﭘﺎک ﺳﺎزی ﺑﻪ ﻛﻤﻚ ﭘﺎﺷﻴﺪن ﻣﺎﺳﻪ SCADA (SUPERVISORY CONTROL AND DATA ACQUISITION) ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ ﻫﺎی ﻛﻨﺘﺮل ﺳﺮﭘﺮﺳﺘﻲ و ﮔﺮدآوری اﻃﻼﻋﺎت، ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻫﺎی SCADA ﺑﺮای ﻣﻮﻧﻴﺘﻮر ﻛﺮدن ﻳﺎ ﻛﻨﺘﺮل ﭘﺮوﺳﻪ ﻫﺎی ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ، ﺣﻤﻞ و ﻧﻘﻞ، ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻫﺎی آب رﺳﺎﻧﻲ ﺷﻬﺮی، ﻛﻨﺘﺮل ﺗﻮﻟﻴﺪ و ﺗﻮزﻳﻊ اﻧﺮژی اﻟﻜﺘﺮﻳﻜﻲ و در ﺧﻄﻮط ﻧﻔﺖ و ﮔﺎز و ﺳﺎﻳﺮ ﻓﺮآﻳﻨﺪﻫﺎی ﮔﺴﺘﺮده ) ﺗﻮزﻳﻊ ﻳﺎﻓﺘﻪ ( اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲ .ﺷﻮد Sediment Reworking اﺻﻼح رﺳﻮﺑﺎت ) ﻓﺮآﻳﻨﺪ ﭘﺎک ﺳﺎزی و ﻳﺎ ﺟﺎی ﮔﺰﻳﻨﻲ رﺳﻮﺑﺎت آﻟﻮده (ﺷﺪه Sentinel Hole ﺳﻮراخ ﺳﻨﺠﺶ ) ﺣﻔﺮه ای ﻛﻪ در دﻳﻮاره ﻟﻮﻟﻪ ﻫﺎ ﻳﺎ ﻣﺨﺎزن اﻳﺠﺎد ﻛﺮده و ﻧﻤﻮﻧﻪ ﻣﻮردﻧﻈﺮ را ﺑﺮای ﺳﻨﺠﺶ ﺧﻮردﮔﻲ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﺧﻮاﻫﻨﺪ داد ( Shoreline Cleaning Agents ﻣﻮاد ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﺑﺮای ﭘﺎک ﺳﺎزی ﺳﻮاﺣﻞ ﺑﻪ ﻛﺎر ﻣﻲ روﻧﺪ Skimmer وﺳﻴﻠﻪ ای ﺑﺮای ﺟﻤﻊ آوری ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ ﺷﻨﺎور ﺑﺮ ﺳﻄﺢ آب ﻛﻪ ﻣﻌﻤﻮﻻ ﺑﻪ ﻫﻤﺮاه ﺑﻮم ﻫﺎ ﺑﻪ ﻛﺎر ﮔﺮﻓﺘﻪ ﻣﻲ ﺷﻮد Skimming ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺟﻤﻊ آوری ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ ﺑﻪ وﺳﻴﻠﻪ اﺳﻜﻴﻤﺮﻫﺎ Solidifiers ﻣﻮاد ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﺑﺎ اﺿﺎﻓﻪ ﺷﺪن ﺑﻪ ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ ﻧﺸﺖ ﻳﺎﻓﺘﻪ در آب آن ﻫﺎ را ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻳﻚ ﺗﻮده ﺟﺎﻣﺪ ﺟﻤﻊ آوری ﻣﻲ ﻛﻨﻨﺪ Sorbent ﺟﺬب ﻛﻨﻨﺪه SSCC (SULFIDE STRESS CORROSION CRACKING) ﺧﻮردﮔﻲ ﺑﺮ اﺛﺮ ﺗﻨﺶ ﻫﺎی ﻧﺎﺷﻲ از وﺟﻮد ﺳﻮﻟﻔﻴﺪ Statsgo (STATE SOIL GEOGRAPHIC) ﻧﺮخ ﺧﻮردﮔﻲ ﻓﻮﻻد در ﺧﺎک Steam Cleaning ﭘﺎک ﺳﺎزی ﺑﻪ ﻛﻤﻚ ﺑﺨﺎر آب Syndicate Exercise ﻣﺎﻧﻮرﻫﺎی ﺻﻨﻔﻲ Team Arrangement ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﻲ ﺗﻴﻤﻲ Third Party ﻋﺎﻣﻞ ﺳﻮم ) در ﻣﻮرد ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ ﻋﻮاﻣﻠﻲ ﺑﻪ ﻏﻴﺮ از ﺧﻂ ﻟﻮﻟﻪ و ﻣﺤﻴﻂ اﻃﺮاف آن ﻧﺎم ﻣﻲ ﮔﻴﺮﻧﺪ ( ﭘﻴﻮﺳﺖ 6 - واژه ﻧﺎﻣﻪ 07 / 10 / 94 349 TPHs (TOTAL PETROLEUM HYDROCARBON) ﻫﻴﺪروﻛﺮﺑﻦ ﻫﺎی ﻧﻔﺘﻲ Vacuum ﻣﻜﻴﺪن ﻣﻜﺶ / Vacuum Extraction روﺷﻲ ﺑﺮای ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻣﺤﻞ ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ ﻣﺪﻓﻮن ﻛﻪ ﺣﻔﺮه ﻫﺎی ﻛﻮﭼﻜﻲ را در ﺳ ﻄﺢ ﺧﺎک و از ﻃﺮﻳﻖ ﻣﻜﺶ ) اﻳﺠﺎد ﺧﻼ ( و ﺗﺎ ﻋﻤﻖ ﺧﺎﺻﻲ اﻳﺠﺎد ﻣﻲ ﻛﻨﻨﺪ Visco-Elastic Agents ﻣﻮاد ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﺑﺮای اﻓﺰاﻳﺶ ﻣﻘﺪار وﻳﺴﻜﻮزﻳﺘﻪ ﻣﻮاد ﻧﻔﺘﻲ ﻧﺸﺖ ﻳﺎﻓﺘﻪ در آب ﺑﻪ آن ﻫﺎ اﺿﺎﻓ ﻪ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ ﺗﺎ ﺟﻤﻊ آوری آﺳﺎن ﺗﺮ ﮔﺮدد . Water Ways آب راﻫﻪ Weir Dam ﺳﺪﻫﺎی ﻻﺳﺘﻴﻜﻲ، ﺳﺪی ﻛﻪ ﺳﻄﺢ آب را ﺑﻠﻨﺪ ﻣﻲ ﻛﻨﺪ Yield Stress ﺗﻨﺶ ﺗﺴﻠﻴﻤﻲ ﻣﻨﺎﺑﻊ و ﻣﺮاﺟﻊ 07 / 10 / 94 351 ﻣﻨﺎﺑﻊ و ﻣ ﺮاﺟﻊ ﻣﻨﺎﺑﻊ و ﻣﺮاﺟﻊ 1 - ،اﺳﻜﻴﻨﺮ ﻛﺮﻳﺲ ﮔﺮی و ﻣﺮﺷﺎم » . ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﻮاﻧﺢ . « ﺗﺮﺟﻤﻪ : دﻛﺘﺮ ﺣﻤﻴﺪرﺿﺎ ﺟﻌﻔﺮی . اﻧﺘﺸﺎرات داﻧﺸﮕﺎه ﺗﻬﺮان، )1387 (. 2 - اﻧﺘﺸﺎرات ﭘﺮدازش و ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی ﺷﻬﺮی، » ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺑﺤﺮان، اﺻﻮل و راﻫﻨﻤﺎی ﻋﻤﻠﻲ دوﻟﺖ یﻫﺎ ﻣﺤﻠﻲ «، )1383 (. 3 - ،ﺟﻌﻔﺮی ﻋﺒﺪاﷲ، ﻋﻠﻴﺮﺿﺎ ﻧﻘﻲ زاده ﻋﻠﻲ و ﺟﻤﺸﻴﺪی » . ﻓﺮ ارزﻳـﺎﺑﻲ ﺗـﻮان ﻋﻤﻠﻴـﺎﺗﻲ اﻳﺴـﺘﮕﺎه یﻫـﺎ آﺗـﺶ ﻧﺸـﺎﻧﻲ ﺑﻨـﺎدر . « ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﻣﻘﺎﻻت دوﻣﻴﻦ ﻫﻤﺎﻳﺶ ﻣﻠﻲ اﻳﻤﻨﻲ ﺑﻨﺎدر، )1384 (. 4 - ﺟﻤﻌﻲ از ﻧﻮﻳﺴﻨﺪﮔﺎن، » ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻫﺎی ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺑﺤﺮان در ﻋﺮﺻﻪ ﺑﻬﺪاﺷﺖ و درﻣﺎن ﺣـﻮادث ﻏﻴﺮﻣﺘﺮﻗﺒـﻪ . « ﻣﻮﺳﺴﻪ آﻣﻮزش ﻋﺎﻟﻲ ﻋﻠﻤﻲ-ﻛﺎرﺑﺮدی ﻫﻼل اﻳﺮان، )1385 (. 5 - ،ﺣﺴﻴﻨﻲ ﻣﺎزﻳﺎر، » ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺑﺤﺮان «، ﺳﺎزﻣﺎن ﭘﻴﺶ ﮔﻴﺮی و ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺑﺤﺮان ﺷﻬﺮ ﺗﻬﺮان، ﻣﻮﺳﺴﻪ ﻧﺸﺮ ) ﻣﻬﺮ 1387 (. 6 - ،رﺣﻴﻤﻲ ﺣﺴﻦ و رﺿﺎ ﺷﺎﻫﻤﺮادی » . ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺑﺤﺮان و ﻣﻮﻗﻌﻴﺖ ﻫﺎی اﺿﻄﺮاری آﻫﻦ راه در . « ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﻣﻘـﺎﻻت ﺷﺸـﻤﻴﻦ ﻫﻤﺎﻳﺶ ارﺗﻘﺎء اﻳﻤﻨﻲ ﭘﻴﺶ و ﮔﻴﺮی از ﺳﻮاﻧﺢ رﻳﻠﻲ . 7 - ،ﺻﻔﺮی ﻣﺤﻤﺪﺗﻘﻲ، » ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی اﺳﺘﺮاﺗﮋﻳﻚ اﻳﻤﻨﻲ . « ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﻣﻘﺎﻻت ﺷﺸﻤﻴﻦ ﻫﻤﺎﻳﺶ ارﺗﻘﺎء اﻳﻤﻨﻲ ﭘﻴﺶ و ﮔﻴـﺮی از ﺳﻮاﻧﺢ رﻳﻠﻲ . 8 - ،ﻋﻠﻤﺪاری ﺷﻬﺮام و ﻣﺤﻤﺪﺣﺴﻴﻦ ﻣﻴﺮدﻫﻘﺎن » . اﺻﻮل ﻣﺎﻧﻮر در آﻣﺎدﮔﻲ ﻫﺎی ﻗﺒﻞ از ﺣﻮادث . « ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﻣﻘـﺎﻻت دوﻣـﻴﻦ ﻫﻤﺎﻳﺶ ﻋﻠﻤﻲ، ﺗﺤﻘﻴﻘﻲ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ اﻣﺪاد و ﻧﺠﺎت، )1384 (. 9 - ﮔﺮوه آﻣﺎر و اﻃﻼع رﺳﺎﻧﻲ دﻓﺘﺮ آﻣﺎر و ﻓﻨﺎوری اﻃﻼﻋﺎت آﻫﻦ راه ا،.ا.ج ﺷﻨﺎﺳﻨﺎﻣﻪ اﻳﺴﺘﮕﺎه . ﻫﺎ 10 - ﮔﺮوه آﻣﻮزش و ﺳﻴﺮ ﺣﺮﻛﺖ و ﺑﺎزرﮔﺎﻧﻲ ﻣﺮﻛﺰ آﻣﻮزش ﻋﺎﻟﻲ ﻋﻠﻤﻲ - ﻛﺎرﺑﺮدی راه آﻫﻦ، آﻣﻮزش ﺳﻮزﻧﺒﺎن، )1384 (. 11 - ﮔﺮوه ﺣﻔﺎﻇﺖ اﻳﻤﻨﻲ و ﺳﻴﺮ ﺣﺮﻛﺖ اداره آﻫﻦ راه ﻛﻞ آذرﺑﺎﻳﺠﺎن . اﻃﻼﻋﺎت ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ ﻣﺎﻧﻮر رﻳﻠﻲ ﺑﺮﮔﺰار ﺷـﺪه در ﻣﺤـﻮر رازی، )1387 (. 12- Australian Emergency Manual Series, Manual 43; Emergency Planning 13- Australian Emergency Manual Series, Part V The Management of Training Manual 2: Managing Exercises. 14- O’Kane, k. Writing Operational Exercises For Emergency Management, 2003. 15- Sommerlechner C., Valo R., Neumann C. Emergency exercises in Austrian railway tunnels. 3rd International Conference „Tunnel Safety and Ventilation“ 2006 16- Transit Cooperative Research Program and National Cooperative Highway Research Program, Volume 9: Guidelines forTransportation EmergencyTraining Exercises, 2006. 17- U.S. Department of Transportation Federal Highway Administration. Common Issues in Emergency Transportationm operations Preparedness and Response, 2007. 18- U.S. Department of Transportation. The Public Transportation System Security and Emergency Preparedness Planning Guide, 2003. 19- Volpe National, J.A. Recommended Emergency Preparedness Guidelines for Rail Transit Systems. U.S. Department of transportation, 1991. ﺧﻮاﻧﻨﺪه ﮔﺮاﻣﻲ اﻣﻮر ﻧﻈﺎم ﻓﻨﻲ و اﺟﺮاﻳﻲ ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ و ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی ﻛﺸﻮر ﺑﺎ ، ﮔﺬﺷﺖ ﺑﻴﺶ ﺳﻲ از ﺳـﺎل ﻓﻌﺎﻟﻴـﺖ ﺗﺤﻘﻴﻘـﺎﺗﻲ و ﻣﻄﺎﻟﻌﺎﺗﻲ ﺧﻮد، اﻓﺰون ﭘﺎﻧ ﺑﺮ ﺼﺪ ﻋﻨﻮان ﻧﺸﺮﻳﻪ ﺗﺨﺼﺼـﻲ - ،ﻓﻨـﻲ در ﻗﺎﻟـﺐ آﻳـﻴﻦ ﻧﺎﻣـﻪ، ﺿـﺎﺑﻄﻪ، ﻣﻌﻴـﺎر، دﺳـﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ، ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻓﻨﻲ ﻋﻤﻮﻣﻲ و ﻣﻘﺎﻟﻪ، ﺑﻪ ﺻﻮرت ﺗﺎﻟﻴﻒ و ﺗﺮﺟﻤﻪ، ﺗﻬﻴﻪ و اﺑﻼغ ﻛﺮده اﺳﺖ . ﺿﺎﺑﻄﻪ ﺣﺎﺿﺮ راﺳ در ﺘﺎی ﻣﻮارد ﻳﺎد ﺷﺪه ﺗﻬﻴﻪ ﺷﺪه، ﺗﺎ در ﻧﻴﻞ راه ﺑﻪ ﺗﻮﺳﻌﻪ و ﮔﺴﺘﺮش ﻋﻠﻮم در ﻛﺸﻮر و ﺑﻬﺒﻮد ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻫﺎی ﻋﻤﺮاﻧـﻲ ﺑـﻪ ﻛـﺎر ﺑـﺮده ﺷـﻮد . ﻓﻬﺮﺳﺖ ﻧﺸﺮﻳﺎت ﻣﻨﺘﺸﺮ یﻫﺎ ﺳﺎل در ﺷﺪه اﺧﻴﺮ در ﺳﺎﻳﺖ اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻲ ﻗﺎﺑﻞ دﺳﺘﻴﺎﺑﻲ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . Instructions of Accident prevention and crisis management related to oil contamination of rivers and lakes (Draft) [ ] Executive Body: Water Research Institute Chief Author: DavoodReza Arab Authors & Contributors Committee: M.Sc. of Civil-Water Eng. Rahbord Danesh Pooya Institute Hamid Sohrabi M.Sc. of Civil-Water Eng. Rahbord Danesh Pooya Institute Ruhollah Sohrabi Ph.D. of Civil Engineering Rahbord Danesh Pooya Institute Davood Reza Arab M.Sc. of Natural Disasters’ Management Rahbord Danesh Pooya Institute Gholam Reza Fathi M.Sc. of Water Resources Eng. Rahbord Danesh Pooya Institute Hadigheh mohammadi Supervisory Committee Narges Dashti Ministry of Energy Bureau of Technical, Engineering, Social and Environmental Standards of Water and Waste Water B.Sc. of Irrigation Eng. Davood Emadi Ministry of Petroleum B.Sc. of Chemistry Eng. Abdullah Mozaffari Prevention and Disaster Management Organization of Tehran M.Sc. of Disaster Management JabbarVatanfada Ministry of Energy M.Sc. of Hydraulic structures Eng. Bahman Hadizadeh Environmental Protection Agency M.Sc. of Assessment and Land Use Confirmation Committee: Mahmoud Afsous Sazepardazi Iran Consulting Engineers Co. M.Sc. of Hydraulic Eng. Mohammad Ebrahim Banihabib University of Tehran Ph.D. of Water Resources Eng. Ghazal Jafari Iran Water Resources Management Co. M.Sc. of Hydraulic Structures Mohammad Hassan Chiti Pazhoohesh Omran Rahvar Co. M.Sc. of Hydraulic Structures Eng. Narges Dashti Ministry of Energy Bureau of Technical, Engineering, Social and Environmental Standards of Water and Waste Water B.Sc. of Irrigation Eng. Mir Hassan Seyed Seraji Power and Water University of Technology Ph.D. of Fluid Mechanics Hesam Fouladfar Water Research Institute Ph.D. of Hydraulic Structures Seyed Kamalaldin Nouri Ministry of Interior M.Sc. of Environment Eng- Environmental Pollution Jabbar Vatan Fada Ministry of Energy M.Sc. of Hydrolic Structures Steering Committee: Alireza Toutounchi Deputy of Technical Affairs Department Farzaneh Agha Ramezanali Head of Water & Agriculture Group, Technical Affairs Department Seyyed Vahidedin Rezvani Expert in Irrigation & Drainage Engineering, Technical Affairs Department Abstract In terms of the pipeline length, Iran has the world's seventh place while, significant fraction of the lines become burnout and there is no codified and institutionalized program to reduce the risk of accidents caused by the fatigue failure in the country. The high vulnerability of the environment, especially leakage of oil and hazardous materials to water resources, has been proved by various experiences within country and abroad. The environmental, social and economic costs resulting from the oil spill have forced some countries to adopt a management approach to this issue and have developed written guidelines on the implementation of the exercise. Therefore, Ministry of Energy developed the guideline of "instruction of prevention and crisis management, oil pollution incidents on rivers and lakes”, by regarding to the management phenomenon of oil spills from transport pipelines. This guideline is provided for the protection of surface water which is under ministry of Energy management, against oil spill disaster in the pipeline.The studies were designed to provide this instruction has the following main features: 1- As a wide range of guidelines compile in the binding approach, their adaption to the realities of the country guarantee their implementation. The necessary approaches have been considered to the realities of the country. 2- Since many international experiences are readingas the main sources to compile guidelines with management and institutional essence, use of these experiences was regarding to existing infrastructure and the theoretical basis of the study carried out in those countries. 3- The combination of academic and professional foundations in the process of study has been done by focusing on the proper selection of study and consultation groups, the principles and prerequisites of the study. The edited structure includes the following: 1- Determine the scope of guidelines’ application 2- Determine the boundaries of water resources related to the transport pipelines of oil and its byproducts material. 3- Pollution risk management related to the failure of pipelines at the water boundaries 4- Crisis management for oil pollution incidents caused by the failure of the pipeline on the water boundaries in various stages from identify to clean 5- The appendices contain supplementary information for instructions use Also because of the breadth and variety of possible oil pollution events, limit the boundaries of the development of these guidelines is inevitable. Finally, the expert group; assume boundaries and limits as follows: – Instructions in terms of activities cover both administrative and operational fields. – In the field of disaster management, regard to risk management and crisis management instances in separate chapters. – In addition to the management issues (non-technical), instructions also include technical issues. – In the technical sector, the provisions standards of the Oil Ministry evaluated and compared to the international guidelines and standards in order to complete the collection by presented recommendations. – In this instructions rivers, lakes and interior surface water facilities are considered as acceptor source of contamination while, the seas, oceans and underground water resources are not included. – Oil and liquid hydrocarbon products are assumed as type of pollutants and pipelines are considered as the source of these contaminants Islamic Republic of Iran Management and Planning Organization Instructions of Accident prevention and crisis management related to oil contamination of rivers and lakes (Draft) No. Office of Deputy for Technical and Infrastructure Development Affairs Department of Technical Affairs Ministry of Energy Bureau of Technical, Engineering, Social and Environmental standards of water and waste water 2015 اﻳﻦ ﺿﺎﺑﻄﻪ ﺑﺎ ﻋﻨﻮان » دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﭘﻴﺸـﮕﻴﺮی و ﺑﺤﺮان ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔﻲ ﻫﺎی ﻧﻔﺘﻲ رودﺧﺎﻧـﻪ ﻫـﺎ و درﻳﺎﭼﻪ « ﻫﺎ ﺑﺎ روﻳﻜﺮد ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﭘﺪﻳﺪه ﻧﺸﺖ ﻧﻔـﺖ از ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ ﻫﺎی اﻧﺘﻘـﺎل ﺑـﻪ ، ﻣﻨﻈـﻮر ﺣﻔﺎﻇـﺖ آب ﻫﺎی ﺳﻄﺤﻲ در ﺑﺮاﺑﺮ ﺣـﻮادث آﻟـﻮدﮔﻲ ﻫـﺎی ﻧﻔﺘﻲ ﺗﻬﻴﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ . ﺿﺎﺑﻄﻪ ی ﺣﺎﺿﺮ دارای ﭼﻬﺎر ﺑﺨﺶ ﻋﻤـﺪه ﺑـﺎ ﻋﻨﺎوﻳﻦ ﻛﻠﻴﺎت، ﺣﺮﻳﻢ ﻫﺎی ﻣﻨﺎﺑﻊ در آب ارﺗﺒﺎط ﺑﺎ ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ اﻧﺘﻘـﺎل، ﻣـﺪﻳﺮﻳﺖ رﻳﺴـﻚ ﺣـﻮادث آﻟﻮدﮔﻲ ﻧﻔﺘﻲ در رودﺧﺎﻧﻪ و ﻫﺎ درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ و ﺗﺪوﻳﻦ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺑﺤﺮان ﺣﻮادث آﻟﻮدﮔﻲ ﻧﻔﺘـﻲ در رودﺧﺎﻧﻪ و ﻫﺎ درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ .