3454

راﻫﻨﻤﺎی ﻧﺤﻮه اﺳﺘﻔﺎده از ﻓﻨﺎور ی ﻧﺎﻧﻮ در ﺻﻨﻌﺖ آب و آﺑﻔﺎ ی ﻛﺸﻮر ) ﺟﻠﺪ اول ( ﻧﺸﺮﻳﻪ ﺷﻤﺎره 159 - ن ﺑﻬﻤﻦ ﻣﺎه 1394 راﻫﻨﻤﺎی ﻧﺤﻮه اﺳﺘﻔﺎده از ﻓﻨﺎور ی ﻧﺎﻧﻮ در ﺻﻨﻌﺖ آب و آﺑﻔﺎ ی ﻛﺸﻮر ) ﺟﻠﺪ اول ( ﻧ ﺸﺮﻳﻪ ﺷﻤﺎره 159 - ن ﺑﻬﻤﻦ ﻣﺎه 1394 ﺑﺴﻤﻪ ﺗﻌﺎﻟﻲ ﭘﻴﺸﮕﻔﺘﺎر اﻣﺮوزه ﻧﻘﺶ و اﻫﻤﻴﺖ ﺿﻮاﺑﻂ، ﻣﻌﻴﺎرﻫﺎ و اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎ و آﺛﺎر اﻗﺘﺼﺎدی ﻧﺎﺷﻲ از ﺑﻪ ﻛﺎرﮔﻴﺮی ﻣﻨﺎﺳـﺐ و ﻣﺴـﺘﻤﺮ آن ﻫـﺎ در ﭘﻴﺸﺮﻓﺖ ﺟﻮاﻣﻊ، ﺗﻬﻴﻪ و ﻛﺎرﺑﺮد آن ﻫﺎ را ﺿﺮوری و اﺟﺘﻨﺎب ﻧﺎﭘﺬﻳﺮ ﺳﺎﺧﺘﻪ اﺳﺖ . ﻧﻈﺮ ﺑﻪ وﺳﻌﺖ داﻣﻨﻪ ﻋﻠﻮم و ﻓﻨﻮن در ﺟﻬﺎن اﻣﺮوز، ﺗﻬﻴﻪ ﺿﻮاﺑﻂ، ﻣﻌﻴﺎرﻫﺎ و اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎ در ﻫﺮ زﻣﻴﻨﻪ ﺑﻪ ﻣﺠﺎﻣﻊ ﻓﻨﻲ - ﺗﺨﺼﺼﻲ واﮔﺬار ﺷﺪه اﺳﺖ . ﺑﺎ در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻦ ﻣﺮاﺗﺐ ﻓﻮق و ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﺷﺮاﻳﻂ اﻗﻠﻴﻤﻲ و ﻣﺤﺪودﻳﺖ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب در اﻳﺮان، ﺗﻬﻴﻪ اﺳﺘﺎﻧﺪارد در ﺑﺨﺶ آب و آﺑﻔﺎ از اﻫﻤﻴﺖ وﻳﮋه ای ﺑﺮﺧﻮردار ﺑﻮده و از اﻳ ﻦ رو ﻃﺮح ﺗﻬﻴﻪ ﺿﻮاﺑﻂ و ﻣﻌﻴﺎرﻫﺎی ﻓﻨﻲ ﺻﻨﻌﺖ آب ﻛﺸﻮر ﺑﺮای ﻧﻴﻞ ﺑـﻪ اﻳـﻦ ﻫﺪف، ﺑﺎ ﻣﺸﺨﺺ ﻛﺮدن رﺳﺘﻪ ﻫﺎی اﺻﻠﻲ ﺻﻨﻌﺖ آب و آﺑﻔﺎ اﻗﺪام ﺑﻪ ﺗﺸﻜﻴﻞ ﻣﺠﺎﻣﻊ ﻋﻠ –ﻲ ﻤ ﺗﺨﺼﺼﻲ ﺑﺎ ﻋﻨﻮان ﻛﻤﻴﺘﻪ ﻫـﺎی ﺗﺨﺼﺼﻲ ﻧﻤﻮده ﻛﻪ ﻧﻈﺎرت ﺑﺮ ﺗﻬﻴﻪ اﻳﻦ اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎ را ﺑﻪ ﻋﻬﺪه دارﻧﺪ . اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎی ﺻﻨﻌﺖ آب ﺑﺎ در ﻧ ﻈﺮ داﺷﺘﻦ ﻣﻮارد زﻳﺮ ﺗﻬﻴﻪ و ﺗﺪوﻳﻦ ﻣﻲ ﮔﺮدد : – اﺳﺘﻔﺎده از ﺗﺨﺼﺺ ﻫﺎ و ﺗﺠﺎرب ﻛﺎرﺷﻨﺎﺳﺎن و ﺻﺎﺣﺐ ﻧﻈﺮان ﺷﺎﻏﻞ در ﺑﺨﺶ ﻋﻤﻮﻣﻲ و ﺧﺼﻮﺻﻲ – ﺧﺬ ﻣﻌﺘﺒﺮ و اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎی ﺑﻴﻦĤاﺳﺘﻔﺎده از ﻣﻨﺎﺑﻊ و ﻣ اﻟﻤﻠﻠﻲ – ﺑﻬﺮه ﮔﻴﺮی از ﺗﺠﺎرب دﺳﺘﮕﺎه ﻫﺎی اﺟﺮاﻳﻲ، ﺳﺎزﻣﺎن ﻫﺎ، ﻧﻬﺎدﻫﺎ، واﺣﺪﻫﺎی ﺻﻨﻌﺘﻲ، واﺣـﺪﻫﺎی ﻣ ﻄﺎﻟﻌـﻪ، ﻃﺮاﺣـﻲ و ﺳﺎﺧﺖ – اﻳﺠﺎد ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﻲ در ﻣﺮاﺣﻞ ﺗﻬﻴﻪ، اﺟﺮا، ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری و ارزﺷﻴﺎﺑﻲ ﻃﺮح ﻫﺎ – ﭘﺮﻫﻴﺰ از دوﺑﺎره ﻛﺎری ﻫﺎ و اﺗﻼف ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻣﺎﻟﻲ و ﻏﻴﺮﻣﺎﻟﻲ ﻛﺸﻮر – ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ اﺻﻮل و ﻣﻮازﻳﻦ ﻣﻮرد ﻋﻤﻞ ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻠﻲ اﺳﺘﺎﻧﺪارد و ﺳﺎﻳﺮ ﻣ ﻮ ﺳﺴﺎت ﻣﻌﺘﺒﺮ ﺗﻬﻴﻪ ﻛﻨﻨﺪه اﺳﺘﺎﻧﺪارد ﻃﺮح ﺗﻬﻴﻪ ﺿﻮاﺑﻂ و ﻣﻌﻴﺎرﻫﺎی ﻓﻨﻲ ﺻﻨﻌﺖ آب ﻛﺸﻮر ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﺗﺴـﻬﻴﻞ در اﻣـﺮ اﺳـﺘﻔﺎده از اﺳـﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎ، ﺗـﺪوﻳﻦ و ﻳـﺎ ﺗﺮﺟﻤﻪ ﻧﺸﺮﻳﺎت و ﻛﺘﺐ ﺗﺨﺼﺼﻲ ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎ را ﻧﻴﺰ در دﺳﺘﻮر ﻛﺎر ﺧﻮد داﺷﺘﻪ و ﻧﺸﺮﻳﻪ ﺣﺎﺿﺮ در راﺳﺘﺎی ﻧﻴﻞ ﺑـ ﻪ ا ﻳﻦ ﻫﺪف ﺗﻬﻴﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ . آﮔﺎﻫﻲ از ﻧﻈﺮات ﻛﺎرﺷﻨﺎﺳﺎن و ﺻﺎﺣﺒﻨﻈﺮاﻧﻲ ﻛﻪ ﻓﻌ ﺎﻟﻴﺖ آن ﻫﺎ ﺑﻪ ﻧﻮﻋﻲ در ارﺗ ﺒﺎط ﺑﺎ ﺗﻬﻴـﻪ اﺳـﺘﺎﻧﺪارد ﻫﺎی ﺻـﻨﻌﺖ آب و آﺑﻔﺎ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ ، ﻣﻮﺟﺐ اﻣﺘﻨﺎن ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد . ﺷﺎﻳﺎن ذﻛﺮ اﺳﺖ ﻧﺸﺮﻳﻪ ﻣﺬﻛﻮر در ﺳﺎل 1391 ﺗﻬﻴﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ و در ﺳﺎل1394 در ﻗﺎﻟـﺐ ﻧﺸـﺮﻳﻪ داﺧﻠـﻲ ﻃـﺮح ﺗﻬﻴـﻪ ﺿﻮاﺑﻂ و ﻣﻌﻴﺎرﻫﺎی ﻓﻨﻲ ﺻﻨﻌﺖ آب ﻛﺸﻮر ﺗﻨﻈﻴﻢ ﺷﺪه اﺳﺖ . ﺗﻬﻴﻪ و ﻛﻨﺘﺮل ﺿﻮ » اﺑﻂ ﻧﺤﻮه اﺳﺘﻔﺎده از ﻓﻨﺎور ی ﻧﺎﻧﻮ در ﺻﻨﻌﺖ آب و آﺑﻔﺎ ی ﻛﺸﻮر ] « ﻧﺸﺮﻳﻪ ﺷﻤﺎره 159 - ن[ ﻣﺠﺮی : ﺷﺮﻛﺖ ﻛﻴﻠﻮﭘﻴﻜﻮ آرﻳﻦ ) ﻣﻬﻨﺪﺳﺎن ﻣﺸﺎور ﻧﺎﻧﻮﻓﻨﺎوری ( ﻣﻮﻟﻒ اﺻﻠﻲ : ﻣﻬﺮﻧﺎز ﻓﺘﺎح ﺣﺼﺎری ﺷﺮﻛﺖ ﻛﻴﻠﻮﭘﻴﻜﻮ آرﻳﻦ ﻓﻮق ﻟﻴﺴﺎﻧﺲ ﻧﺎﻧﻮﻓﻨﺎوری اﻋﻀﺎی ﮔﺮوه ﺗﻬﻴﻪ ﻛﻨﻨﺪه : ﺳﻌﻴﺪه ﺣﻤﺰه دوﻻﺑﻲ ﺷﺮﻛﺖ ﻛﻴﻠﻮﭘﻴﻜ ﻮ آرﻳﻦ ﻓﻮق ﻟﻴﺴﺎﻧﺲ ﺷﻴﻤﻲ ﺑﻬﺮام ﻋﺒﺪاﻟﻬﻲ ﻧﮋﻧﺪ اﺻﻞ ﺷﺮﻛﺖ ﻛﻴﻠﻮﭘﻴﻜﻮ آرﻳﻦ ﻓﻮق ﻟﻴﺴﺎﻧﺲ ﻧﺎﻧﻮﻓﻨﺎوری ﻣﻬﺮﻧﺎز ﻓﺘﺎح ﺣﺼﺎری ﺷﺮﻛﺖ ﻛﻴﻠﻮﭘﻴﻜﻮ آرﻳﻦ ﻓﻮق ﻟﻴﺴﺎﻧﺲ ﻧﺎﻧﻮﻓﻨﺎوری ﻣﺮﺗﻀﻲ ﮔﻼﺑﭽﻲ ﮔﻴﻼﻧﻲ ﻛﺎرﺷﻨﺎس آزاد ﻓﻮق ﻟﻴﺴﺎﻧﺲ ﻋﻤﺮان آب اﻋﻀﺎی ﮔﺮوه ﻧﻈﺎرت : ﺳﻴﺪﺳﻌﻴﺪ ﺣﺴﻴﻨﻲ وزارت ﻧﻴﺮو دﻛﺘﺮای ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ ﺷﻴﻤﻲ آﺗﻨﺎ ﻣﻴﺮزاﻳﻲ وزارت ﻧﻴﺮو ﻓﻮق ﻟﻴﺴﺎﻧﺲ ﻋﻤﺮان آب ﻋﻠﻴﺮﺿﺎ ﻧﻮری وزارت ﻧﻴﺮو ﻓﻮق ﻟﻴﺴﺎﻧﺲ ﻋﻤﺮان آب اﻋﻀﺎی ﮔﺮوه ﺗﺎﻳﻴﺪ ﻛﻨﻨﺪه ) ﻛﻤﻴﺘﻪ ﺗﺨﺼﺼﻲ ﻧﻈﺎم ﻓﻨﻲ اﺟﺮاﻳﻲ ﻃﺮح ﺗﻬﻴﻪ ﺿﻮاﺑﻂ و ﻣﻌﻴﺎرﻫﺎی ﻓﻨﻲ ﺻﻨﻌﺖ آب ﻛﺸﻮر (: اﻣﻴﺮﻣﺤﻤﺪ اﻣﻴﺮاﺑﺮاﻫﻴﻤﻲ ﺷﺮﻛﺖ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎﻧﻲ ﺗﺎﺑﻠﻴﻪ ﻋ دﻛﺘﺮی ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ ﻤﺮان ﻋﻠﻴﺮﺿﺎ ﺗﻮﺗﻮﻧﭽﻲ ﻣﻌﺎوﻧـﺖ ﺑﺮﻧﺎﻣـﻪ رﻳـﺰی و ﻧﻈـﺎرت راﻫﺒـﺮدی رﻳﻴﺲ ﺟﻤﻬﻮر ﻓﻮق ﻟﻴﺴﺎﻧﺲ ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ ﻋﻤﺮان ﺟﻮاد ﺣﺎﺟﻴﺎﻧﻲ ﺑﻮﺷﻬﺮﻳﺎن وزارت ﻧﻴﺮو – ﺣﻮزه ﺳﺘﺎدی ﻓﻮق ﻟﻴﺴﺎﻧﺲ ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ ﻋﻤﺮان ﻣﺤﺴﻦ ﺣﺎج ﺳﻴﺪﺟﻮادی ﺷﺮﻛﺖ ﻣﻬﻨﺪﺳﺎن ﻣﺸﺎور آوﻧﺪ ﻃﺮح ﻟﻴﺴﺎﻧﺲ ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ راه و ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن ﻋﻠﻴﺮﺿﺎ دوﻟﺘﺸﺎﻫﻲ ﻛﺎ رﺷﻨﺎس آزاد ﻟﻴﺴﺎﻧﺲ ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ ﻛﺸﺎورزی ) آﺑﻴﺎری( ﻋﻠﻲ رﺑﻮﺑﻲ ﺷﺮﻛﺖ ﻣﻬﻨﺪﺳﻴﻦ ﻣﺸﺎورآﺑﺮان ﻓﻮق ﻟﻴﺴﺎﻧﺲ ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ ﻋﻤﺮان ﻋﻠﻲ اﻛﺒﺮ ﺷﻔﻴﻌﻲ ﺷﺮﻛﺖ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب اﻳﺮان ﻓﻮق ﻟﻴﺴﺎﻧﺲ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﭘﺮوژه ﺳﻴﺪﺣﻤﻴﺪرﺿﺎ ﻛﺸﻔﻲ ﺷﺮﻛﺖ ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ آب و ﻓﺎﺿﻼب ﻛﺸﻮر ﻟﻴﺴﺎﻧﺲ ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ ﻣﻜﺎﻧﻴﻚ ﺳﻴﺎﻣﻚ ﻣﺴﻌﻮدی ﺷﺮﻛﺖ ﺳﺎ ﺧﺘﻤﺎﻧﻲ ﺳﺎزور ﺗﻬﺮان ﻟﻴﺴﺎﻧﺲ ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ ﻋﻤﺮان ﻓﺮوغ ﻣﻴﺮﻃﻼﻳﻲ ﻃﺮح ﺗﻬﻴﻪ ﺿﻮاﺑﻂ و ﻣﻌﻴﺎرﻫﺎی ﻓﻨﻲ ﺻـﻨﻌﺖ آب ﻛﺸﻮر – وزارت ﻧﻴﺮو ﻟﻴﺴﺎﻧﺲ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺑﺎزرﮔﺎﻧﻲ ﻓﻬﺮﺳﺖ ﻣﻄﺎﻟﺐ ﻋﻨﻮان ﺻﻔﺤﻪ ﻣﻘﺪﻣﻪ 1 ﻓﺼﻞ اول- ﻛﻠﻴﺎت 7 1 - 1 - ﺗﺸﺮﻳﺢ ﻛﻠﻴﺎت ﻃﺮح 9 1 - 1 - 1 - ﻞ دﻻﻳ اﻫﻤﻴﺖ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻣﻮﺿﻮع در آب اﻳﺮان 10 ﻓﺼﻞ دوم- درآﻣﺪ ﺑﺮ ی ﻧﺎﻧﻮﻓﻨﺎور ی 15 2 - 1 - ﻛﻠﻴﺎت 17 2 - 1 - 1 - ﺳﻴﺮ ﺗﺤﻮل داﻧﺶ و ﺗﻜﻨﻮﻟﻮژی در دﻧﻴﺎ 17 2 - 2 - ﻣﻌﺮﻓﻲ ﻧﺎﻧﻮﻓﻨﺎوری 21 2 - 2 - 1 - راه ﻫﺎی ورود ﺑﻪ دﻧﻴﺎی ﻧﺎﻧﻮ 22 2 - 2 - 2 - روﻳﻜﺮد ﺑﺎﻻ ﺑﻪ ﭘﺎﻳﻴﻦ 23 2 - 2 - 3 - روﻳﻜﺮد ﭘﺎﻳﻴﻦ ﺑﻪ ﺑﺎﻻ 23 2 - 2 - 4 - روش ﻫﺎی ﺳﺎﺧﺖ ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎ ﺑﻪ روش ﺑﺎﻻ ﺑﻪ ﭘﺎﻳﻴﻦ 23 2 - 2 - 5 - روش ﻫﺎی ﺳﺎﺧﺖ ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎ ﺑﻪ روش ﭘﺎﻳﻴﻦ ﺑﻪ ﺑﺎﻻ 24 2 - 3 - ﺗﺎرﻳﺨﭽﻪ ی ﻧﺎ ﻧﻮ در ﺟﻬﺎن 25 2 - 4 - ﻋﻨﺎﺻﺮ ﭘﺎﻳﻪ در ﻧﺎﻧﻮﻓﻨﺎوری 28 2 - 4 - 1 - ﻧﺎﻧﻮ اﺑﻌﺎدﻫﺎ 30 2 - 4 - 2 - ﻧﺎﻧﻮﺗﺨﻠﺨﻞ ﻫﺎ 34 2 - 4 - 3 - ﭘﻮﺷﺶ ﻫﺎی ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎر 37 2 - 4 - 4 - ﻧﺎﻧﻮاﺑﺰارﻫﺎ 39 2 - 5 - ﻛﺎرﺑﺮدﻫﺎی ﻧﺎﻧﻮﻓﻨﺎوری 40 2 - 5 - 1 - ﻛﺎرﺑﺮد ﻧﺎﻧﻮﻓﻨﺎوری در ﺻﻨﻌﺖ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن 40 2 - 5 - 2 - ﻛﺎرﺑﺮد ﻧﺎﻧﻮﻓﻨﺎوری در ﺻﻨﻌﺖ ﻧﻔﺖ و اﻧﺮژی 41 2 - 5 - 3 - ﻛﺎرﺑﺮدﻧﺎﻧﻮﻓﻨﺎوری در ﺻﻨﻌﺖ ﻛﺸﺎورزی 41 2 - 5 - 4 - ﻛﺎرﺑﺮد ﻧﺎﻧﻮﻓﻨﺎوری در ﭘﺰﺷﻜﻲ 43 2 - 5 - 5 - ﻧﺎﻧﻮﻓﻨﺎوری در ﺻﻨﻌﺖ ﻧﺴﺎﺟﻲ 43 2 - 5 - 6 - ﻛﺎرﺑﺮد ﻧﺎﻧﻮﻓﻨﺎوری در ﺻﻨﻌﺖ ﺧﻮدرو 44 ﻓﻬﺮﺳﺖ ﻣﻄﺎﻟﺐ ﻋﻨﻮان ﺻﻔﺤﻪ 2 - 5 - 7 - ﻛﺎرﺑﺮد ﻧﺎﻧﻮﻓﻨﺎوری در ﺷﻴﻤﻲ و ﻣﻮاد 45 2 - 5 - 8 - ﻛﺎرﺑﺮد ﻧﺎﻧﻮﻓﻨﺎوری در ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ 45 2 - 5 - 9 - ﻛﺎرﺑﺮد ﻧﺎﻧﻮﻓﻨﺎوری در ﺻﻨﻌﺖ ﻓﻨﺎوری اﻃﻼﻋﺎ ت و ارﺗﺒﺎﻃﺎت 46 2 - 5 - 10 - ﻛﺎرﺑﺮد ﻧﺎﻧﻮﻓﻨﺎوری در ﺻﻨﻌﺖ آب و ﻓﺎﺿﻼب 46 2 - 6 - ﻧﺎﻧﻮﻓﻨﺎوری در اﻳﺮان 48 2 - 6 - 1 - آﻏﺎز ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ اﻳﺮان در ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ 50 2 - 6 - 2 - ﮔﺬری ﺑﺮ ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ در اﻳﺮان 51 2 - 6 - 3 - دﺳﺘﺎوردﻫﺎی ﺟﻤﻬﻮری اﺳﻼﻣﻲ اﻳﺮان در ﺣﻮزه ی ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ 55 2 - 6 - 4 - ﺟﺎﻳﮕﺎه اﻣﺮوز اﻳﺮان در ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ 60 2 - 6 - 5 - ﺟﻤﻊ ﺑﻨﺪی 64 ﻓﺼﻞ ﺳﻮم- ﻧﺎﻧﻮﺗﻜﻨﻮﻟﻮژ در ی ﺻﻨﻌﺖ آب 67 3 - 1 - ﻣﺮوری ﺑﺮ ﻧﻘﺸﻪ ﺟﺎﻣﻊ ﻋﻠﻤﻲ ﻛﺸﻮر 69 3 - 1 - 1 - ﺳ ﺎﺧﺘﺎر ﻧﻘﺸﻪ ﺟﺎﻣﻊ ﻋﻠﻤﻲ ﻛﺸﻮر 69 3 - 1 - 2 - ﻣﺮوری ﺑﺮﺑﻨﺪﻫﺎی ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ » آﻣﻮزش » و « ﻓﻨﺎوری « (ﻧﺎﻧﻮ ) در ﻧﻘﺸﻪ ﺟﺎﻣﻊ ﻋﻠﻤﻲ ﻛﺸﻮر 71 3 - 1 - 3 - اﺟﺮاﻳﻲ ﻛﺮ دن ﻧﻘﺸﻪ ﺟﺎﻣﻊ ﻋﻠﻤﻲ ﻛﺸﻮر در ﺣﻮزه آﻣﻮزش ﻋﻤﻮﻣﻲ و ﻓﻨﺎوری (ﻧﺎﻧﻮ ) 73 3 - 2 - ﺑﺮرﺳﻲ روﻳﻜﺮدﻫﺎ و ﺳﻴﺎﺳﺖ ﻫﺎی ﺗﺤﻘﻴﻘﺎﺗﻲ ﻧﺎﻧﻮﻓﻨﺎوری در ﺟﻬﺎن 77 3 - 2 - 1 - اوﻟﻮﻳﺖ ﺑﻨﺪی ﺣﻮزه ﻫﺎی ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ 77 3 - 2 - 2 - ﺳﻴﺎﺳﺘﮕﺬاری ﺑﺮﺧﻲ ﻛﺸﻮرﻫﺎ در زﻣﻴﻨﻪ ﻧﺎﻧﻮﻓﻨﺎوری 79 3 - 2 - 3 - ﺧﻂ ﻣﺸﻲ ﺑﻪ ﻛﺎر رﻓﺘﻪ در ﺑﺮﺧﻲ ﻛﺸ ﻮرﻫﺎ در ﺣﻮزه آب 93 3 - 3 - ﻧﮕﺎﻫﻲ ﺑﺮ ﺳﻨﺪ راﻫﺒﺮد آﻳﻨﺪه ﻧﺎﻧﻮﻓﻨﺎوری 100 3 - 3 - 1 - ﺳﺎﺧﺘﺎر ﺳﻨﺪ راﻫﺒﺮد آﻳﻨﺪه 100 3 - 3 - 2 - ﻣﺘﺪوﻟﻮژی ﺗﺪوﻳﻦ راﻫﺒﺮد آﻳﻨﺪه 104 3 - 3 - 3 - ﻧﻈﺎم ﻣﻠﻰ ﻧﻮآورى در ﻓﻨﺎورى ﻧﺎﻧﻮ 106 3 - 3 - 4 - ﻣﺪل اوﻟﻮﻳﺖ ﮔﺬارى در راﻫﺒﺮد آﻳﻨﺪه 107 3 - 3 - 5 - ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻫﺎی اﺟﺮاﻳﻲ ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ وزارت ﻧﻴﺮو در ﺳﻨﺪ راﻫﺒﺮدی ﻧﺎﻧﻮ 108 3 - 4 - ﭼﺎﻟﺶ ﻫﺎی ﭘﻴﺶ روی ﻓﻨﺎو ری ﻧﺎﻧﻮ 110 ﻓﻬﺮﺳﺖ ﻣﻄﺎﻟﺐ ﻋﻨﻮان ﺻﻔﺤﻪ 3 - 4 - 1 - ﻃﻴﻒ ﮔﺴﺘﺮده ﻧﺎﻧﻮ ﺗﻜﻨﻮﻟﻮژی و ﮔﻮﻧﺎﮔﻮﻧﻲ ﻣﺨﺎﻃﺮات 110 3 - 4 - 2 - ﻣﺨﺎﻃﺮات زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ، ﺳﻼﻣﺘﻲ، و ا ﻳﻤﻨﻲ ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ 114 3 - 4 - 3 - ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ ﻧﺎﻧﻮﻣﻮاد و ﻧﺎﻧﻮﭘﺴﻤﺎﻧﺪﻫﺎ 119 3 - 4 - 4 - ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ ﺑﺮای رﻓﻊ ﭼﺎﻟﺶ ﺟﻬﺎﻧﻲ آب 124 3 - 5 - ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎی ﻛﺎرﺑﺮدی در ﺻﻨﻌﺖ آب و ﻓﺎﺿﻼب 125 3 - 5 - 1 - ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎی ﻫﻤﻮژن 128 3 - 5 - 2 - ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎی ﻫﺘﺮوژن 138 3 - 6 - ﻣﻔﻬﻮم ﻧﺎﻧﻮﺑﻴﻮﺗﻜﻨﻮﻟﻮژی و ﺗﺎﺛﻴﺮ آن در ﺻﻨﻌﺖ آب و آﺑﻔﺎ 146 3 - 6 - 1 - ﻣﻔﻬﻮم و زﻣﻴﻨ ﻪ ﻛﺎرﺑﺮد ﺑﻴﻮﻧﺎﻧﻮﺗﻜﻨﻮﻟﻮژی 146 3 - 6 - 2 - ﻛﺎرﺑﺮد ﺑﻴﻮﻧﺎﻧﻮﺗﻜﻨﻮﻟﻮژی در ﺻﻨﻌﺖ آب 147 3 - 7 - ﺑﺮرﺳﻲ ﻣﺮاﺟﻊ ﻣﻮﺟﻮد در دﻧﻴﺎ و ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ و ﺗﺸﺮﻳﺢ ﻛﺎرﺑﺮ دﻫﺎی ﻧﺎﻧﻮﻓﻨﺎوری در ﺑﺨﺶ ﻫﺎی ﮔﻮﻧﺎﮔﻮن ﺻـﻨﻌﺖ آب دﻧﻴﺎ 154 3 - 7 - 1 - ﻛﺎرﺑﺮد ﻧﺎﻧﻮﻓﻨﺎوری در ﺑﺨﺶ ﻋﻤﺮان 154 3 - 7 - 2 - ﻛﺎرﺑﺮد ﻧﺎﻧﻮﻓﻨﺎوری در ﺑﺨﺶ آب 157 3 - 7 - 3 - ﻛﺎرﺑﺮد ﻧﺎﻧﻮﻓﻨﺎوری در ﺑﺨﺶ ﻓﺎﺿﻼب 175 ﻣﻨﺎﺑﻊ و ﻣﺮاﺟﻊ 177 ﻓﻬﺮﺳﺖ ﺟﺪول ﻫﺎ ﻋﻨﻮان ﺻﻔﺤﻪ ﺟﺪول 1 - داﻧﺶ ﺪﻴﺗﻮﻟ در ﺮانﻳا ی رﺗﺒﻪ ﻦﻴﺑ در ﻧﺎﻧﻮ ﻛﺸﻮرﻫﺎ ی ﺟﻬﺎن و ﻛﺸـﻮرﻫﺎ ی ﻣﻨﻄﻘـﻪ ﺑـﺮ اﺳـﺎس ﺷـﺎﺧﺺ ﺗﻌـﺪاد ﻣﻘﺎﻻت ISI 4 ﺟﺪول 2 - 1 - ﻓﻌﺎﻟﻴ یﻫﺎ ﺖ ﺑﺎﺷﮕﺎه ﺑﻪ ﻧﺎﻧﻮ ﻣﻨﻈﻮر ﺞ،ﻳﺗﺮو ﻓﺮﻫﻨﮓ یﺳﺎز وآﻣﻮزش از ﺶﻴﭘ داﻧﺸﮕﺎه 56 ﺟﺪول 2 - 2 - ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ یﻫﺎ ی ﺣﻮزه اﻃﻼع رﺳﺎﻧ ﻲ ﻓﻨﺎور ﻧﺎﻧﻮ ی 56 لﺟﺪو2 - 3 - داﻧﺶ ﺪﻴﺗﻮﻟ در ﺮانﻳا ی رﺗﺒﻪ ﻦﻴﺑ در ﻧﺎﻧﻮ ﻛﺸﻮرﻫﺎ ی ﺟﻬﺎن و ﻛﺸﻮرﻫﺎ ی ﻣﻨﻄﻘـﻪ ﺑﺮاﺳـﺎس ﺷـﺎﺧﺺ ﺗﻌـﺪاد ﻣﻘﺎﻻت ISI 61 ﺟﺪول 2 - 4 - ﺗﻌﺪاد اﺧﺘﺮاﻋﺎت ﻣﻨﺘﺸﺮ ﺑﻴﻦ ﺷﺪه اﻟﻤﻠﻠﻲ ﻓﻨﺎور ﺮانﻳا ﻧﺎﻧﻮ ی 62 ﺟﺪول 2 - 5 - ﺑﺮ یﺑﻨﺪ رده اﺳﺎس ﺗﻌﺪاد اﺧﺘﺮاﻋﺎت در ﻧﺎﻧﻮ USPTO 62 ﺟﺪول 3 - 1 - ﺳﺎﺧﺘﺎر ﻧﻘﺸﻪ ﺟﺎﻣﻊ ﻲﻋﻠﻤ ﻛﺸﻮر 71 ﺟﺪول 3 - 2 - ﺳﺎزﻣﺎن یﻫﺎ ﻓﺪرال ی دارا ﺑﻮدﺟﻪ ﺗﺤﻘ ﻴﻖ و ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻧﺎﻧﻮﻓﻨﺎور ی 79 ﺟﺪول 3 - 3 - ﺰانﻴﻣ ﺑﻮدﺟﻪ NNI ، 2012 - 2010 ﺑﺮ اﺳﺎس ﺳﺎزﻣﺎن ﻮنﻴﻠﻴﻣ) ( دﻻر 82 ﺟﺪول 3 - 4 - ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﻛﻼن اوﻟﻮﻳﺖ دار 110 ﺟﺪول 3 - 5 - ﻛﺎرﺑﺮدﻫﺎ ﻧﺎﻧﻮ ی ﻣﻮاد در ﺣﻮزه ﺴﺖﻳز ﻂﻴﻣﺤ 122 ﺟﺪول 3 - 6 - ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ رﺷﺪ ﺑﺎزار ﻲﺟﻬﺎﻧ ﻧﺎﻧﻮﺗﻜﻨﻮﻟﻮژ ی 124 ﻓﻬﺮﺳﺖ ﺷﻜﻞ ﻫﺎ ﻋﻨﻮان ﺻﻔﺤﻪ ﺷﻜﻞ 2 - 1 - داﻧﺶ ﺮﻴﺳ و ﻓﻨﺎور ﺗﺨﻤ و ﺮﻴ اﺧ یﻫﺎ ﺳﺎل در ی ﻨﺪهﻳآ از ﻲﻨﻴ 17 ﺷﻜﻞ 2 - 1 - ﻃﺒﻘﻪ ﺑﻨﺪی ﺗﻜﻨﻮﻟﻮژ ی ISI-OST-INPI 19 ﺷﻜﻞ 2 - 3 - ﺷﻤﺎﺗ ﻴﻚ ﺗﻘﺴﻴﻢ ﺑﻨﺪی اﺑﻌﺎد از 2 ﻣﻴﻠﻲ ﺗﺎ ﻣﺘﺮ 1 ﻧﺎﻧﻮﻣﺘﺮ 21 ﺷﻜﻞ 2 - 4 - روش یﻫﺎ ﺳﺎﺧﺖ ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎ ﻳ رو ﺑﺎ ﻦﻳﻴﭘﺎ ﺑﻪ ﺑﺎﻻ ﻜﺮد 23 ﺷﻜﻞ 2 - 5 - روش یﻫﺎ ﺳﺎﺧﺖ ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎ ﻳ رو ﺑﺎ ﺑﺎﻻ ﺑﻪ ﻦﻳﻴﭘﺎ ﻜﺮد 24 ﺷﻜﻞ2 - 6 - ﻃﺒﻘﻪ ﺑﻨﺪی ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎ رﻫﺎ ﺑﺮ ﺣﺴﺐ ﻣﻮرﻓﻮﻟﻮژی و ﺟﻨﺲ 29 ﺷﻜﻞ 2 - 7 - ﻛﺎرﺑﺮد ﻧﺎﻧﻮﻓﻨﺎور در ی ﺻﻨﻌﺖ ﻛﺸﺎورز ی 42 ﺷﻜﻞ 2 - 8 - ﻛﺎرﺑﺮد ﻧﺎﻧﻮﻓﻨﺎور ﺑﺨﺶ در ی یﻫﺎ ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺻﻨﻌﺖ ﺧﻮدرو 44 ﺷﻜﻞ 2 - 9 - ﺳﻬﻢ ﻲﻛﻠ ﺑﺎزار ﻧﺎﻧﻮﻓﻨﺎور در ی ﺎﻴ دﻧ ﻊﻳﺻﻨﺎ 49 ﻓﻬﺮﺳﺖ ﺷﻜﻞ ﻫﺎ ﻋﻨﻮان ﺻﻔﺤﻪ ﺷﻜﻞ 2 - 10 - ﺰانﻴﻣ ﺳﺮﻣﺎ ﻳﻪ ﮔﺬار ی دوﻟﺖ یﻫﺎ ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺗﺤﻘ در ﻴﻖ و ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻓﻨﺎور ﻧﺎﻧﻮ ی 50 ﺷﻜﻞ 2 - 11 - ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﮔﺬاری در ﻲ دوﻟﺘ ﻓﻨﺎور ) ﻧﺎﻧﻮ ی2006 - 2010 ( 50 ﺷﻜﻞ 2 - 12 - ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﮔﺬاری اﻧﺠﺎم ﺷﺪه ﺗﻮﺳﻂ ﺳﺘﺎد ﺳﺎل ﺗﺎ ﺮانﻳا در ﻧﺎﻧﻮ 1390 55 ﺷﻜﻞ 2 - 13 - یﺮوﻴﻧ ﻊﻳﺗﻮز اﻧﺴﺎﻧ ﻲ ﻣﺘﺨﺼﺺ ﻓﻨﺎور ﺮانﻳا در ﻧﺎﻧﻮ ی 57 ﺷﻜﻞ 2 - 14 - ﺗﻌﺪاد داﻧﺸﺠﻮ ﺎنﻳ ﭘﮋوﻫﺸﮕﺮ ﻓﻨﺎور ﻧﺎﻧﻮ ی 58 ﺷﻜﻞ 2 - 15 - رﺷﺪ ﻦﻴﺑ در ﺮانﻳا ﻛﺸﻮرﻫﺎ ی ﻣﺴﻠﻤﺎن ﺑﺎ ﺷﺎﺧﺺ یﺴﻪﻳﻣﻘﺎ ﻣﻘﺎﻻت ISI ﺮﻴ اﺧ یﻫﺎ ﺳﺎل در 61 ﺷﻜﻞ 2 - 16 - ﺳﻬﻢ اﺧﺘﺮاﻋﺎت ﻓﻨﺎور ﻛﻞ از ﻧﺎﻧﻮ ی اﺧﺘﺮاﻋﺎت ﺮانﻳا 63 ﺷﻜﻞ 2 - 17 - ﻣﺤﺼﻮﻻت ﺑﻪ ﻧﺎﻧﻮ ﻋﻼوه ﺗﺠﻬ ی ﺰاتﻴ و دﺳﺘﮕﺎه ﻚﻴﺗﻔﻜ ) ﻫﺎ ﺣﻮزه ﺻﻨﻌﺘ ﻲ( 64 ﺷﻜﻞ 3 - 1 - ﻧﻤﻮدار ﻨﺪﻳﻓﺮآ اﺟﺮا ی ﻧﻘﺸﻪ ﺟﺎﻣﻊ ﻲﻋﻠﻤ ﻛﺸﻮر 70 ﺷﻜﻞ 3 - 2 - ﻧﻤﻮدار ﻨﺪﻳﻓﺮا اﺟﺮا ی ﺳﻨﺪ راﻫﺒﺮد ﻧﺎﻧﻮ ﻨﺪهﻳآ 102 ﺷﻜﻞ 2 - 21 - اﻟﮕﻮ ﻦﻳﺗﺪو ی ﺳﻨﺪ راﻫﺒﺮد 106 ﺷﻜﻞ 3 - 3 - ﺗﻤﺮﻛﺰ ﻧﮕﺮاﻧﻲ ﻫﺎی زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ، ﺳﻼﻣﺘﻲ و اﻳﻤﻨﻲ روی ﻧﺎﻧﻮذرات و ﻣﺤﺼﻮﻻﺗﻲ از ﻛـﻪ ﻧـﺎﻧﻮذرات اﺳـﺘﻔﺎده ﻣﻲ ﻛﻨﻨﺪ . 115 ﺷﻜﻞ 3 - 4 - ﻃﺮح ﺷﻤﺎﺗ از ﻲﻜﻴ ﺳﻄﺢ آﻣﺎدﮔ ﻲ ﻓﻨﺎور ی 122 ﺷﻜﻞ 3 - 5 - ﮔﺰارش ﺗﺤﻮﻻت ﺖﻴﺳﻤ ﻧﺎﻧﻮﻣﻮاد ﻛﺮﺑﻨ ﺮﻴ اﺧ یﻫﺎ ﺳﺎل در ﻲ 137 ﺷﻜﻞ 3 - 6 - ﻧﺎﻧﻮﺑ ﻴ ﻮﺳﻨﺴﻮر ﻪﻳﭘﺎ ﺑﺮ DNA 150 ﺷﻜﻞ 3 - 7 - ﺷﻤﺎﺗ از ﻲﻜﻴ ﻣﺸﺎرﻛﺖ 23 ﻣﻮﺳﺴﻪ ﺗﺤﻘ و ﻲﻘﺎﺗﻴ14 ﺷﺮﻛﺖ ﺻﻨﻌﺘ در ﻲ رﺷﺪ و ﺗﻮﺳﻌﻪ ی ﻣﺤﺼـﻮﻻت ﻧـﺎﻧﻮ ﻳﻲ در ﻲ آﺑ ﻲﺑﺘﻨ یﻫﺎ ﺳﺎزه 157 ﺷﻜﻞ 3 - 8 - ﺷﻤﺎﺗ از ﻲﻜﻴ ﻣﻨﺎﻃﻘﻪ اﺟﺮا ی ﺑﻬﺒﻮد آب یﻫﺎ زﻳﺮزﻣﻴﻨ ﺑﺎ ﻲ اﺳﺘﻔﺎده از ﻧﺎﻧﻮذرات آﻫﻦ آﻟﻮﻣ و ﻮمﻴﻨﻴ 172 ﺷﻜﻞ 3 - 9 - ﻏﺸﺎﻫﺎ ی اﺳﺘﻔﺎده یﺑﺮا ﺷﺪه ﺗﺼﻔﻴﻪ ﺑﺮ آب ی ﺣﺴﺐ اﻧﺪازه ذرات ﻋﺒﻮر ی 173 ﻣﻘﺪﻣﻪ 1 ﻣﻘﺪﻣﻪ ﻣﻘﺪﻣﻪ دﻫﻪ در اﺧﻴﺮ، ﻓﻨ ﺎوری ﻧﺎﻧﻮ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻳﻚ ﻓﻦ آوری ﻛﻠﻴﺪی و ﻣﺤﺮک ﺑﺮای ﺗﻮﺳﻌﻪ در ﻣﺠﺎﻣﻊ ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺷـﻨﺎﺧﺘﻪ ﺷـﺪه و ﺑـﺎ در ﺑﺮﮔﺮﻓﺘﻦ ﺣﻮزه ﻫﺎی ﺟﺪﻳﺪ و ﮔﺴﺘﺮده در ﻫﻤﻪ ی زﻣﻴﻨﻪ ﻫﺎی داﻧﺶ و ﻓﻨﺎوری، از ﺗﻤـﺎم ﺷـﺎﺧﻪ ﻫـﺎی ﻋﻠـﻮم ﭘﺰﺷـﻜﻲ، ﺗﻐﺬﻳـﻪ و ﺑﻬﺪاﺷﺖ ﮔﺮﻓﺘﻪ، ﺗﺎ ﻛﺸﺎورزی و ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ ﺗﺎ ﺻﻨﺎﻳﻊ ﺳﺎﺧﺖ و ﺳﺎز، ﺣﻤﻞ و ﻧﻘ ﻞ، ارﺗﺒﺎﻃﺎت، اﻟﻜﺘﺮوﻧﻴﻚ، ﺻﻨﺎﻳﻊ ﻧﻈـﺎﻣﻲ و ﻫﻮاﻓﻀﺎ، ﮔﺴﺘﺮه ی وﺳﻴﻊ و ﻧﻮﻳﻨﻲ را ﭘﻴﺶ روی ﺳﻴﺎﺳﺖ ﮔﺬاران ﺣﻮزه ی داﻧﺶ و ﻓﻨﺎوری ﮔﺬارده اﺳﺖ . در واﻗﻊ ﭼﻨﻴﻦ ﺑﻪ ﻧﻈﺮ ﻣﻲ رﺳﺪ ﻛﻪ ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ ﺗﺤﻮﻟﻲ ﻧﻮﻇﻬﻮر اﺳﺖ ﻛﻪ ﭘﺎﻳﻪ ﻫﺎی آن در ﭼﻨﺪ ده ﺳﺎل اﺧﻴﺮ ﺷﻜﻞ ﮔﺮﻓﺘـﻪ و ﻫﻢ اﻛﻨﻮن در ﺣﺎل ﺷﻜﻮﻓﺎﻳﻲ اﺳ . ﺖ ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ ﺗﻮاﻧﺎﻳﻲ ﺷﮕﺮف و زﻳﺎدی در ﻣﺘﺤﻮل ﻛﺮدن اﺑﺰار و ﻣﻮاد ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ی ﺑﺸﺮ دارد . ﺑﺮ ﻫﻤﻴﻦ اﺳﺎس اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﻨﻴﺎد ﻣﻠﻲ ﻋﻠﻮم آﻣﺮﻳﻜﺎ )NSF (ﻣﻄﺎﺑﻖ ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ ﻛﻪ در ﺳﺎل 2001 اﻧﺠﺎم داده اﺳـﺖ، ﺑـﺎزار ﺟﻬﺎﻧﻲ ﻣﺤﺼﻮﻻت ﻣﺒﺘﻨﻲ ﺑﺮ ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ را در ﺳﺎل 2015 ﻗﺮﻳﺐ ﺑﻪ1000 ﻣﻴﻠﻴﺎ رد دﻻر ﺑﺮآورد ﻣﻲ ﻛﻨـﺪ 1 . ﭘـﻴﺶ ﺑﻴﻨـﻲ ﻫـﺎی ﺧﻮش ﺑﻴﻨﺎﻧﻪ ﺗﺮی ﻧﻴﺰ ﺗﻮﺳﻂ ﻣﻮﺳﺴﺎت دﻳﮕﺮی اﻧﺠﺎم ﮔﺮﻓﺘﻪ اﺳﺖ . ﻣﺜﻼ ﻣﻮﺳﺴﻪ ﻟﻮﻛﺲ رﻳﺴﺮچ ﻃﻲ ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ ﻫـﺎﻳﻲ ﻛـﻪ ﺑـﻴﻦ ﺳﺎل ﻫﺎی 2006 ﺗﺎ2008 اﻧﺠﺎم داده اﺳﺖ، ﺑﺎزار ﺟﻬﺎﻧﻲ ﻣﺤﺼﻮﻻت ﻣﺒﺘﻨﻲ ﺑﺮ ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ را در ﺳﺎل2015 ﺑـﻴﺶ از2840 ﻣﻴﻠﻴﺎرد دﻻر ﺑ ﺮآورد ﻣﻲ ﻛﻨﺪ 2 . اﻳﻦ ﻣﻴﺰان ﺣﺠﻢ ﺑﺎزار ﺑﺮای ﻣﺤﺼﻮﻻت ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ، ﺗﺎ ﺳﺎل2015 ، ﺗﻘﺮﻳﺒﺎ10 ﺑﺮاﺑﺮ ﺣﺠﻢ ﺑـﺎزار ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ ﺷﺪه ﺑﺮای ﻣﺤﺼﻮﻻت زﻳﺴﺖ ﻓﻨﺎوری ﺗﺎ ﺳﺎل 2015 ، و ﺑﺮاﺑﺮ ﺑﺎ ارزش ﺑﺎزار ﻣﺤﺼﻮﻻت ﻓﻨﺎوری اﻃﻼﻋﺎت و ارﺗﺒﺎﻃﺎت در اﻳﻦ ﺳﺎل اﺳﺖ . ﺗﺤﻠﻴﻞ ﮔﺮان ﺑﺮ اﻳﻦ ﺑﺎورﻧﺪ ﻛﻪ ﻓﻨﺎو ری ﻧﺎﻧﻮ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻳﻚ ﻓﻨﺎوری ﻫﺪف ﻋﺎم، ﻣﻮﺗﻮر رﺷﺪ ﻗﺮن 21 ﺷﻤﺮده ﻣـﻲ ﺷـﻮد . ﻳـﻚ ﻓﻨﺎوری ﻫﺪف ﻋﺎم، ﻣﻮﺟﺐ ارﺗﻘﺎی ﺳﺮﻳﻊ و ﮔﺴﺘﺮده ی ﻓﻨـﺎوری ﻫـﺎی ﻣﻮﺟـﻮد ﺷـﺪه و در ﺑﺨـﺶ ﻫـﺎی ﻣﺨﺘﻠـﻒ ﻛـﺎرﺑﺮد دارد . ﺗﻮﺳﻌﻪ ی اﻳﻦ ﻧﻮع ﻓﻨﺎوری ﻫﺎ، ﻧﻴﺎزﻣﻨﺪ ﻓﻨﺎوری ﻫﺎی ﻣﻜﻤﻞ و ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﺳﺎزﻣﺎن ﻫﺎ و ﻧﻬﺎدﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ اﺳﺖ . ﺑـﺮ اﺳـﺎس ﺗﺠـﺎرب ﻗﺒﻠﻲ، در ﺻﻮرﺗﻲ ﻛﻪ ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ ﺑﺘﻮاﻧﺪ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻳﻚ ﻓﻨﺎوری ﻫﺪف ﻋﺎم ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻳﺎﺑﺪ، اﺛﺮات آن ﺑﺮ ﺑﻬﺮه وری و رﺷﺪ اﻗﺘﺼﺎدی، ﺑﺴﻴﺎر ﺑﻴﺶ ﺗﺮ از ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ ﻫﺎی ﻓﻌﻠﻲ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد . ﻧﺎﻧﻮﺗﻜﻨﻮﻟﻮژی را ﻧﺒﺎﻳﺴﺘﻲ ﺻﻨﻌﺘﻲ در ﻛﻨﺎر ﺳﺎﻳﺮ ﺻﻨﺎﻳﻊ داﻧﺴﺖ ﻫﻤﺎﻧﻨﺪ ﻣﺎﺷﻴﻦ ﺳﺎزی در ﻛﻨﺎر ﺻ ﻨﻌﺖ داروﺳﺎزی ﻳﺎ ﻣﺎﻧﻨـﺪ ﺻﻨﻌﺖ ﺗﻮرﻳﺴﻢ در ﻣﻘﺎﺑﻞ ﺻﻨﻌﺖ ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻣﻮاد ﻛﺸﺎورزی، ﺑﻠﻜﻪ ﻧﺎﻧﻮ در ﻃﻮل آن ﻫﺎﺳﺖ و ﺑﻪ ﻧﻈﺮ ﻣﻲ رﺳﺪ ﻛـﻪ ﺑـﺎ اﻳـﻦ ﻓﻨـﺎوری، ﺗﺤﻮﻟﻲ در ﺗﻤﺎم ﻋﺮﺻﻪ ﻫﺎی ﻓﻨﺎوری، ﻋﻠﻤﻲ و ﺗﻮﻟﻴﺪی اﻳﺠﺎد ﻣﻲ ﺷﻮد . ﺑﻪ دﻟﻴﻞ ﺗﺎﺛﻴﺮات اﻳﻦ ﻓﻨﺎوری ﺑﺮ اﻛﺜﺮ ﻓﻨﺎوری ﻫﺎی ﻣﻮﺟﻮد، ﻋﻘﻴﺪه ﺻﺎﺣﺐ ﻧﻈﺮان اﻳـﻦ اﺳـﺖ ﻛـﻪ ﻣﺘﺨﺼﺼـﺎن رﺷـﺘﻪ ﻫـﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺑﺪون ﮔﺮاﻳﺶ ﺑﻪ ﻣﺒﺎﺣﺚ ﻣﻘﻴﺎس ﻧﺎﻧﻮ در دﻫﻪ ﻫﺎی آﻳﻨﺪه ﻓﺮﺻﺘﻲ ﺑﺮای رﺷﺪ ﻧﺨﻮاﻫﻨﺪ داﺷﺖ و ﺷـﻜﻮﻓﺎﻳﻲ ﺑﺴـﻴﺎری از 1- www. nano. ir 2- www. .uk/news/nanofinance-2008 2 راﻫﻨﻤﺎی ﻧﺤﻮه اﺳﺘﻔﺎده از ﻓﻨﺎور ی ﻧﺎﻧﻮ در ﺻﻨﻌﺖ آب و آﺑﻔﺎ ی ﻛﺸﻮر ﻓﻨﺎوری ﻫﺎی ﻣﻬﻢ از ﺟﻤﻠﻪ ﻓﻨﺎوری اﻃﻼﻋﺎت و ﺑﻴﻮﺗﻜﻨﻮﻟﻮژی ﺑﻪ ﻋﻨﻮان دو دﺳﺘﺎورد ﺑﺴﻴﺎر ﻋﻈﻴﻢ ﻗﺮن ﺑﻴﺴﺘﻢ ﺑﺪون ﺑﻬﺮه ﮔﻴـﺮی از ﻧﺎﻧﻮﺗﻜﻨﻮﻟﻮژی د ﭼﺎر اﺧﺘﻼل ﺧﻮاﻫﻨﺪ ﺷﺪ . ﻟﺬا اﻳﻦ ﻣﺴﺎﻟﻪ ﺑﺮای داﻧﺸﮕﺎﻫﻴﺎن، ﻣﺤﻘﻘﺎن و ﻣﺴﻮوﻻن ﻫـﺮ ﻛﺸـﻮر اﻣـﺮی ﺣﻴـﺎﺗﻲ اﺳﺖ و از اﻳﻦ رو ورود ﻛﺸﻮرﻫﺎ ﺑﻪ ﻋﺮﺻﻪ ﻧﺎﻧﻮﺗﻜﻨﻮﻟﻮژی اﺟﺘﻨﺎب ﻧﺎﭘﺬﻳﺮ اﺳﺖ . ﻫﺮﭼﻨﺪ ﻣﻮج ﻫﺎی ﻋﻠﻤﻲ و ﻓﻨﻲ ﻣﻌﻤﻮﻻ ﺑﺎ ﻳﻚ ﻓﺎﺻﻠﻪ زﻣﺎﻧﻲ ﭼﻨﺪ ده ﺳﺎﻟﻪ ﺑﻪ اﻳﺮان ﻣﻲ رﺳـﺪ، اﻣـﺎ ﻓﻨـﺎوری ﻧـﺎﻧﻮ در اﻳـﺮان، ﻣﺴﻴﺮی ﻏﻴﺮ از دﻳﮕﺮ ﻓﻨﺎوری ﻫﺎ را در ﭘﻴﺶ ﮔﺮﻓﺘﻪ و ﺧﻮﺷﺒﺨﺘﺎﻧﻪ ﺗﺎﺧﻴﺮی درک در ﻣﻮﺿﻮع و ﺗﺼﻤﻴﻢ ﮔﻴـﺮی در ﻣـﻮرد رخ آن ﻧﺪاده اﺳﺖ ﺳﺎل از . 1380 دﻓﺘﺮ ﻫﻤﻜﺎری ﻫﺎی ﻓﻨﺎوری رﻳﺎﺳﺖ ﺟﻤﻬﻮری روش از ﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻣﺎﻧﻨـﺪ ﺑﺮﮔـﺰاری ﮔﺮدﻫﻤـﺎﻳﻲ، راه اﻧﺪازی ﭘﺎﻳﮕﺎه اﻃﻼع رﺳﺎﻧﻲ، ﭼﺎپ ﻛﺘﺎب و ﺧﺒﺮ ﻧﺎﻣﻪ و ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺑﺮﮔﺰاری ﻧﺸﺴﺖ ﺑﺎ اﻓﺮاد ﻣـﻮﺛﺮ، ﺣﺮﻛـﺖ ﺗﺮوﻳﺠـﻲ در ﺣـﻮزه ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ را آﻏﺎز ﻛﺮده اﺳﺖ در . ﻧﺘﻴﺠﻪ اﻳﻦ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻫﺎ ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ دارای اوﻟﻮﻳﺖ ﻣﻠﻲ ﺷﻨﺎﺧﺘﻪ در و ﺷﺪ ﻫﻤﻴﻦ راﺳﺘﺎ ﺳﺎل در 1382 ﺳﺘﺎد وﻳﮋه ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﭘﻴﮕﻴﺮی ﺗﻮﺳﻌﻪ آن درﻛﺸﻮر، ﺗﺸﻜﻴﻞ ﮔﺮدﻳﺪ . ﺑﻪ ﻃﻮر ﻃﺒﻴﻌﻲ ﺗﻮﺳﻌﻪ اﻳﻦ ﻓﻨﺎوری ﺑﺮای اﺟﺮای ﺳﻴﺎﺳﺖ ﮔﺬاری، ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ، ﺣﻤﺎﻳـﺖ، ﻫـﺪاﻳﺖ و در ﻧﻬﺎﻳـﺖ ارزﻳـﺎﺑﻲ ﻋﻤﻠﻜـﺮد دﺳﺘﮕﺎه ﻫﺎ در اﻳﻦ ﺣﻮزه از اﻫﻤﻴﺖ وﻳﮋه ای ﺑﺮﺧﻮردار اﺳﺖ، ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ از اﺑﺘﺪای ﺗﺸﻜﻴﻞ ﺳﺘﺎد ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳـﺰی ﺷـﺪ ﻛﻪ ﺑﻪ ﺗﻤﺎم ﺣﻠﻘﻪ ﻫﺎی زﻧﺠﻴﺮه اﻋﻢ از ﺗﻮﻟﻴ ﺪ ﻋﻠﻢ و ﻓﻨﺎوری، ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻓﻨﺎوری، ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻣﺤﺼﻮل و ﺑﺎزارﻳﺎﺑﻲ ﺑﻪ ﻳﻚ ﻣﻴﺰان ﺗﻮﺟﻪ ﺷﻮد . دﻻﻳﻞ اﺳﺎﺳﻲ ﻓﺮاواﻧﻲ را ﻣﻲ ﺗﻮان در ﺿﺮورت ورود ﻛﺸﻮر ﺑﻪ ﻋﺮﺻﻪ ﻧﺎﻧﻮﺗﻜﻨﻮﻟﻮژی ﻋﻨﻮان ﻧﻤﻮد . از ﺟﻤﻠ ﻪ آن ﻣـﻲ ﺗـﻮان ﺑـﻪ ﻣﻮارد ذﻳﻞ اﺷﺎره ﻧﻤﻮد : - ﺗﺎﺛﻴﺮ اﺳﺎﺳﻲ ﻧﺎﻧﻮﺗﻜﻨﻮﻟﻮژی ﺑﺮ رﺷﺪ و ﭘﻴﺸﺮﻓﺖ ﺑﺴﻴﺎری از ﻓﻨﺎوری ﻫﺎ ﻣﺎﻫﻴﺖ ﻓﺮارﺷﺘﻪ ای ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﺗﻮاﻧﻤﻨﺪی ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻣﻮاد، اﺑﺰار و ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻫﺎی ﺟﺪﻳﺪ ﺑﺎ دﻗـﺖ اﺗـﻢ و ﻣﻮﻟﻜـﻮل، ﻣﻮﺟـﺐ ﺗﻌﺮﻳﻒ ﻛﺎرﺑﺮدﻫﺎی ﺑﺴﻴﺎری در ﻋﺮﺻﻪ ﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻋﻠﻤﻲ و ﺻﻨﻌﺘﻲ ﺷﺪه اﺳﺖ . ﻧﺎﻧﻮﺗﻜﻨﻮﻟﻮژی ﻛﺎرﺑﺮدﻫﺎی ﺑﺴﻴﺎری در ﺣﻮزه ﻫـﺎی دارو، ﻏﺬا، ﺑﻬﺪاﺷﺖ، درﻣﺎن ﺑﻴﻤﺎری ﻫﺎ، ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴـﺖ، اﻧـﺮژی، اﻟﻜﺘﺮوﻧﻴـﻚ، راﻳﺎﻧـﻪ، اﻃﻼﻋـﺎت، ﻣـﻮاد، ﺳـﺎﺧﺖ، ﺗﻮﻟﻴـﺪ، ﻫﻮاﻓﻀـﺎ، ﺑﻴﻮﺗﻜﻨﻮﻟﻮژی، ﻛﺸﺎورزی، اﻣﻨﻴﺖ ﻣﻠﻲ و دﻓﺎع دارد . اﻳﻦ ﻓﻨﺎوری ﺑﺮ ﺗﻤﺎم ﻓﻨﺎوری ﻫﺎ ﺗـﺎﺛﻴﺮ ﻣـﻲ ﮔـﺬارد و دﻳـﺮ ﻳـﺎ زود ﺑﺎﻳـﺪ ﺷـﺎﻫﺪ ﻣﺤﺼﻮﻻت ﺑﻮد ﻫﺎ آن . ﺑﺮای ﻣﺜﺎل در ﺑﺨﺶ ﭘﺰﺷﻜﻲ و ﺑﻬﺪاﺷﺖ، ﺳﻴﺴﺘﻢ ﺗﻮزﻳﻊ دار و در داﺧﻞ ﺑﺪن زﻣﻴﻨـﻪ ﻛـﺎری ﺑﺴـﻴﺎر ﻣﻬﻤـ ﻲ اﺳﺖ . ﻣﺼﺮف ﻓﻌﻠﻲ دارو ﺑﻪ ﺻﻮرت ﺣﺠﻤﻲ اﺳﺖ در ﺣﺎﻟﻲ ﻛﻪ ﺳﻠﻮل ﻫـﺎی ﺧﺎﺻـﻲ از ﺑـﺪن ﻧﻴﺎزﻣﻨـﺪ آن ﻫﺴـﺘﻨﺪ . دارو در روش ﺗﺰرﻳﻖ ﺑﺎ وﺳﺎﻳﻞ ﺟﺪﻳﺪ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ و ﺑﻪ ﺳﻠﻮل ﻫﺎی ﻣﺸﺨﺺ، ﺗﺤﻮﻳـﻞ داده ﻣـﻲ ﺷـﻮد . ﺑﻨـﺎﺑﺮاﻳﻦ، ﺑﻴﻤـﺎری ﻫـﺎی ﺑـﺰرگ و ﻛﻮﭼﻚ ﺑﺎ اﻳﻦ ﻣﻜﺎﻧﻴﺰم در آﻏﺎز ﺷﻜﻞ ﮔﻴﺮی، درﻣﺎن ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . در ﺑﺨﺶ ﻣﻮاد ﻧﻴﺰ ﭘﺮوژه ﻫﺎﻳﻲ در ﺣﺎل اﺟﺮاﺳﺖ ﻛﻪ ﻣﻮادی ﺑـﺎ وزن ﻣﻘﺪﻣﻪ 3 ﺑﺴﻴﺎر ﻛﻢ و ﺧﻮاص ﻣﻨﺎﺳﺐ، ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻣﻲ ﻛﻨﻨﺪ . اﻳﻦ ﻣﻮاد در ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن، ﺧﻮدرو، ﻫﻮاﭘﻴﻤﺎ و دﻳﮕﺮ ﻣﻠﺰوﻣﺎت زﻧﺪﮔﻲ اﻧﺴﺎن ﻫـﺎ ﻛـﺎرﺑﺮد دارﻧﺪ . ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ، ﻧﺎﻧﻮﺗﻜﻨﻮﻟﻮژی ﻋﺮﺻﻪ ای وﺳﻴﻊ از زﻧﺪﮔﻲ اﻧ ﺴﺎن ﻫﺎ را در ﺑﺮﺧﻮاﻫﺪ ﮔﺮﻓﺖ و ﻧﻤﻲ ﺗﻮان از آن ﭼﺸﻢ ﭘﻮﺷﻲ ﻛﺮد1. - ﺗﺎﺛﻴﺮ ﻧﺎﻧﻮﺗﻜﻨﻮﻟﻮژی ﺑﺮ اﻣﻨﻴﺖ ﺟﻬﺎﻧﻲ ﻧﺎﻧﻮﺗﻜﻨﻮﻟﻮژی ﺑﻪ ﻟﺤﺎظ دﻓﺎﻋﻲ ﻫﻢ ﻓﺮﺻﺖ اﺳﺖ و ﻫﻢ ﺗﻬﺪﻳﺪ، اﻳﻦ ﻓﻨﺎوری ﻛﺎرﺑﺮدﻫﺎی زﻳﺎد در اﻣـﻮر ﻧﻈـﺎﻣﻲ دارد . ﺑﺨـﺶ دﻓﺎﻋﻲ ﻛﺸﻮرﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺑﻪ ﺗﺤﻘﻴﻖ و ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻧﺎﻧﻮﺗﻜﻨﻮﻟﻮژی، ﮔﺮاﻳﺶ دارﻧ . ﺪ اﻳﻦ ﻛﺎرﺑﺮدﻫﺎ از ﻟﺒﺎس ﻫﺎی ﻣﺤﺎﻓﻆ ﺗﺎ ﭘﺮﻧﺪه ﻫـﺎی ﺑﺴﻴﺎر ﻛﻮﭼﻚ، ﺗﺠﻬﻴﺰات اﻃﻼﻋﺎﺗﻲ و ﺑﺴﻴﺎری ﻣﻮارد دﻳﮕﺮ اﺳﺖ و ﻫﻢ اﻛﻨـﻮن ﺑـﺎ ﺣﻤﺎﻳـﺖ وزار ﺗ ﺨﺎﻧـﻪ ﻫـﺎی دﻓـﺎع ﻛﺸـﻮرﻫﺎﻳﻲ ﻧﻈﻴﺮ : اﻣﺮﻳﻜﺎ، ژاﭘﻦ و دﻳﮕﺮ ﻛﺸﻮرﻫﺎی اروﭘﺎﻳﻲ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﭘﺮوژه ﻫﺎی ﺗﺤﻘﻴﻘﺎﺗﻲ در ﺣﺎل اﻧﺠﺎم اﺳﺖ . اﻳﻦ ﻓﻨﺎوری از اﻳـﻦ ﺟﻬـﺖ ﺑﺮای ﻛﺸﻮرﻫﺎ ﺗﻬﺪﻳﺪ ﻣﺤﺴﻮب ﻣﻲ ﺷﻮد، اﻣﺎ ﺑﺮای ﻛﺸﻮرﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از روﻧـﺪ ﻣﻮﺟـﻮد، ﺟﺎﻳﮕـﺎﻫﻲ را در آﻳﻨـﺪه اﻣﻨﻴـﺖ ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﺮای ﺧﻮد در ﻧﻈﺮ ﺑﮕﻴﺮﻧﺪ، ﻓﺮﺻﺖ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد . ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﺗﻨﻮع ﻛﺎرﺑﺮدﻫﺎی ﻧﺎﻧﻮﺗﻜﻨﻮﻟﻮژی، ﻣﻮﺿﻮع در آﻳﻨﺪه در رﻗﺎﺑـﺖ ﺑﻴﻦ اﻟﻤﻠﻠﻲ ﻛﺸﻮرﻫﺎ ﻧﻘﺶ ﻣﻮﺛﺮ ی دارد . - ﺷﻜﻞ ﮔﻴﺮی ﺑﺎزارﻫﺎی ﺑﺴﻴﺎر ﺑﺰرگ ﺷﻮاﻫﺪ ﻧﺸﺎن ﻣﻲ دﻫﺪ ﻛﻪ درﺻﺪی ﺑﺎﻻ از ﺑﺎزار ﻣﺤﺼـﻮﻻت ﻣﺨﺘﻠـﻒ ﺑـﺮ ﻧـﺎﻧﻮﺗﻜﻨﻮﻟﻮژی، ﻣﺘﻜـﻲ ﺧﻮاﻫـﺪ ﺑـﻮد . دوﻟـﺖ ﻫـﺎ و ﺷﺮﻛﺖ ﻫﺎی ﺑﺰرگ و ﻛﻮﭼﻚ ﺑﻪ دﻧﺒﺎل ﻛﺴﺐ ﺟﺎﻳﮕﺎﻫﻲ ﺑﺮای ﺧﻮد در اﻳﻦ ﺑﺎزارﻫﺎ ﻫﺴﺘﻨﺪ . ﻣﻴﻬﻴﻞ روﻛﻮ، رﻳﻴﺲ ﻛﻤﻴﺘﻪ ﻋﻠﻮم و ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ در رﻳﺎﺳﺖ ﺟﻤﻬﻮری اﻣ ﺮﻳﻜﺎ ﺑﺮ ﭘﺘﺎﻧﺴﻴﻞ ﻧﺎﻧﻮﺗﻜﻨﻮﻟﻮژی ﺑﺮای ﺗﻐﻴﻴﺮ ﭼﺸﻢ ﮔﻴﺮ اﻗﺘﺼﺎد ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺗﺎﻛﻴﺪ ﻛﺮده اﺳﺖ . وی ﻣﻌﺘﻘﺪ اﺳﺖ ﻧﺎﻧﻮﺗﻜﻨﻮﻟﻮژی در ده اﻟﻲ 15 ﺳﺎل آﻳﻨﺪه، ﺑﺎزار ﻧﻴﻤﻪ ﻫﺎدی را ﺑﻪ ﻃﻮر ﻛﺎﻣﻞ ﺗﺤﺖ ﺗﺎﺛﻴﺮ ﻗﺮار ﺧﻮاﻫﺪ داد2 . ﺳﺎزﻧﺪﮔﺎن ﭘﺮدازﻧﺪه ﻫﺎی راﻳﺎﻧﻪ در اﻣﺮﻳﻜﺎ و ژاﭘﻦ از ورود ﭘﺮدازﻧﺪه ﻫﺎی ﺣﺎو ی ﻳﻚ ﻣﻴﻠﻴﺎرد ﻧﺎﻧﻮﺗﺮاﻧﺰﻳﺴﺘﻮر ﺗـﺎ ﭘـﻴﺶ از 10 ﺳﺎل آﻳﻨﺪه ﺧﺒﺮ داده . اﻧﺪ ﻧﻴﻤﻲ از ﺻﻨﻌﺖ دارو ﺗﺎ 15 ﺳﺎل آﻳﻨﺪه ﺑﺮ ﻧﺎﻧﻮﺗﻜﻨﻮﻟﻮژی، ﻣﺘﻜﻲ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد و ﺑﻪ وﺳﺎﻳﻞ ﺗﺰرﻳﻖ ﺟﺪﻳﺪ و آﻣﻮزش ﻫﺎی ﭘﺰﺷﻜﻲ روزآﻣﺪ، ﻧﻴﺎز ﺧﻮاﻫﺪ داﺷﺖ . ﻣﻮاد ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ ﻧﻴﺰ دارای ﺑﺎزار 100 ﻣﻴﻠﻴﺎرد دﻻری ﻛﺎﺗﺎﻟﻴﺴﺖ ﻫﺎ ﻫ ﺴﺘﻨﺪ و ﺗﺎ 10 ﺳﺎل آﻳﻨﺪه ﺑﺮ ﻛﺎﺗﺎﻟﻴﺴﺖ ﻫﺎی ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎری، ﻣﺘﻜﻲ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد . از ﻫﻢ اﻛﻨﻮن ﺑﺎزاری ﺑﺮای ﺑـﻪ ﻛـﺎرﮔﻴﺮی ﻣـﻮاد ﺟﺪﻳـﺪ در ﻣﺤﺼﻮﻻت، ﺷﻜﻞ ﮔﺮﻓﺘﻪ اﺳﺖ . اﻳﻦ ﻣﻮاد، ﺧﻮاص ﺟﺪﻳﺪ و ﻓﻮق اﻟﻌﺎده ای ﺑﻪ ﻣﺤﺼﻮﻻت ﻣﻲ ﺑﺨﺸـﻨﺪ و ﻗﻴﻤـﺖ ﻫـﺎ آن را ﻛـﺎﻫﺶ ﻣﻲ دﻫﻨﺪ . ﻣﺜﻼ ﻧﺎﻧﻮ ﻟﻮﻟﻪ ﻫﺎی ﻛﺮﺑﻨﻲ3 ﺑﺎ و زن ﻛﻢ ﺗﺮ و اﺳﺘﺤﻜﺎم ﺑﻴﺶ ﺗﺮ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﻣﻮادی ﻧﻈﻴﺮ ﻓﻮﻻد، ﺑﺨـﺶ ﻫـﺎی از ﺻـﻨﺎﻳﻊ را 1- NSTC (U. S. National Science and Technology Council), 2000, "National Nanotechnology Initiative:The Initiative and Its Implementation Plan" 2- NSTC (U. S. National Science and Technology Council), 2000, "National Nanotechnology Initiative:The Initiative and Its Implementation Plan" 3- M. C. Roco, W. Bainbridge ،2001, “Societal Implications of Nanoscience and Nanotechnology ”, NSF Report, Kluwer Academic Publishers, Boston M. C. Roco, "A Frontier for Engineering", J. of Mechanical Engineering, May 2001 4 راﻫﻨﻤﺎی ﻧﺤﻮه اﺳﺘﻔﺎده از ﻓﻨﺎور ی ﻧﺎﻧﻮ در ﺻﻨﻌﺖ آب و آﺑﻔﺎ ی ﻛﺸﻮر ﺗﺤﺖ ﺗﺎﺛﻴﺮ ﻗﺮار ﺧﻮاﻫﺪ داد . از آﻧﺠﺎ ﻛﻪ ﺳﻬﻢ ﻫـﺮ ﻛﺸـﻮر ﻳـﺎ ﺑﻨﮕـﺎه در زﻣـﺎن ﺷـﻜﻞ ﮔﻴـﺮی ﺑـﺎزار، ﺗﺜﺒﻴـﺖ ﻣـﻲ ﺷـﻮد، زﻣـﺎن ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﮔﺬاری ﺑﺮای دﺳﺘﻴﺎﺑﻲ ﺑﻪ ﺟﺎﻳﮕﺎه ﻣﻨﺎﺳﺐ، اﻣﺮوز اﺳﺖ . ﺳﻮاﻟﻲ ﻛﻪ ﭘﻴﺶ ﻣﻲ آﻳﺪ اﻳﻦ اﺳﺖ :ﺟ ﺎﻳﮕـﺎه ﻛﺸـﻮرﻫﺎﻳﻲ ﻛـﻪ ﺑـﻪ ﻧﺎﻧﻮﺗﻜﻨﻮﻟﻮژی دﺳﺘﺮﺳﻲ ﻧﺪارﻧﺪ، در ﺑﺎزارﻫﺎی آﻳﻨﺪه و اﻗﺘﺼﺎد ﺟﻬﺎﻧﻲ ﭼﻪ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد؟ ﺑﻪ ﮔﻔﺘﻪ ﺗﻴﻢ ﻫﺎرﭘﺮ ( Tim Harper) ، ﻣﺪﻳﺮ ﻋﺎﻣﻞ ﺷﺮﻛﺖ ﻣﺸﺎورﻫﺎی ﺳﺎﻳﻨﺘﻴﻔﻴﻜﺎ، ﻃﻲ 11 ﺳﺎل ﮔﺬﺷﺘﻪ، دوﻟﺖ ﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺟﻬﺎن، ﺑﻴﺶ از 5/ 67 ﻣﻴﻠﻴﺎرد دﻻر در زﻣﻴﻨﻪ ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﮔﺬاری ﻛﺮده ﺑﺎ . اﻧﺪ اﺣﺘﺴﺎب ﺳـﺮﻣﺎﻳﻪ ﮔـﺬاری ﻫـﺎی ﺷـﺮﻛﺘﻲ و ﺳﺎﻳﺮ اﻧﻮاع ﺗﺎﻣﻴﻦ ﻣﺎﻟﻲ ﺧﺼﻮﺻﻲ، ﺳﺎل ﺗﺎ 2015 ،ﻣﻴﻼدی ﺣﺪود 250 ﻣﻴﻠﻴﺎرد دﻻر در ﺣﻮزه ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﮔﺬاری ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ1 . ﺟﻤﻬﻮری اﺳﻼﻣﻲ اﻳﺮان ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻛﺸﻮری ﻛﻪ ﺑﺮ اﺳﺎس ﺳﻨﺪ ﭼﺸﻢ اﻧﺪاز ﺑﻴﺴﺖ ﺳﺎﻟﻪ، و ﻛﺸﻮری ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻳﺎﻓﺘ ﻪ ﺑـﺎ ﺟﺎﻳﮕـﺎه اول اﻗﺘﺼﺎدی، ﻋﻠﻤﻲ و ﻓﻨﺎوری در ﺳﻄﺢ ﻣﻨﻄﻘﻪ، دﺳﺘﺎوردﻫﺎی ﭼﺸﻢ ﮔﻴﺮ و ﮔﺴﺘﺮده ای در ﺣﻮزه ی ﻓﻨـﺎوری ﻧـﺎﻧﻮ ﺑـﻪ ارﻣﻐـﺎن آورده اﺳﺖ، در ﻃﻮل ﻛﻢ ﺗﺮ از ﻳﻚ دﻫﻪ ) از ﺳﺎل 2000 ﺗﺎ2009 ( از ﺟﺎﻳﮕﺎه ﺷﺼﺘﻢ ﺟﻬﺎن در ﺗﻮﻟﻴﺪ داﻧﺶ ﻧـﺎﻧﻮ، ﺑـﻪ ﺟﺎﻳﮕـﺎه ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ ﺟﻬﺎن رﺳﻴﺪه اﺳﺖ ) ﻃﺒﻖ ﺟﺪول 1(، و اﻳﻦ ﻧﺸﺎن از ﻋﺰم و اراده ی ﺟﺪی و ﺗﻼش ﺧﺴﺘﮕﻲ ﻧﺎﭘﺬﻳﺮ داﻧﺸﻤﻨﺪان اﻳـﺮان در اﻳﻦ ﺣﻮزه دارد . ﺟﺪول 1 - رﺗﺒﻪ ی اﻳﺮان در ﺗﻮﻟﻴﺪ داﻧﺶ ﻧﺎﻧﻮ در ﺑﻴﻦ ﻛﺸﻮرﻫﺎی ﺟﻬﺎن و ﻛﺸﻮرﻫﺎی ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺑﺮ اﺳﺎس ﺷﺎﺧﺺ ﺗﻌﺪاد ﻣﻘﺎﻻت ISI ﺳﺎل ﺗﻌﺪاد ﻣﻘﺎﻻت ISI رﺗﺒﻪ اﻳﺮان در ﺟﻬﺎن رﺗﺒﻪ اﻳﺮان در ﻛﺸﻮرﻫ ﺎی ﻣﻨﻄﻘﻪ 2000 9 60 6 2001 17 52 3 2002 30 48 3 2003 30 51 3 2004 58 42 2 2005 132 36 2 2006 281 31 1 2007 465 25 1 2008 813 19 1 آﮔﻮﺳﺖ2009 834 15 1 ﻣﺎﻫﻴﺖ ﮔﺴﺘﺮده، ﺗﻌﺎﻣﻞ ﻧﺰدﻳﻚ ﺑﺎ ﻋﻠﻮم و ﻓﻨﺎوری ﻫﺎی ﻣﻮﺟﻮد و ﺗﺎﺛﻴﺮات ﭼﺸﻢ ﮔﻴﺮ اﻗﺘﺼـﺎدی و اﺟﺘﻤـﺎﻋﻲ ﻓﻨـﺎوری ﻧـﺎﻧﻮ، ﻳـﻚ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی ﺑﻠﻨﺪﻣﺪت و ﭼﻨﺪﺑﺨﺸﻲ را ﺑﺮای ﺗﻮﺳﻌﻪ ی آن ﻣﻲ ﻃﻠﺒﺪ . اﻛﺜﺮ ﻛﺸﻮرﻫﺎی ﻓﻌﺎل در زﻣﻴﻨﻪ ی ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ ﻧﻴﺰ ﺑﺮ اﻳﻦ ﻣﻬـﻢ ﺗﺎﻛﻴﺪ ﻛﺮده . اﻧﺪ در ﻛﺸﻮر ﻣﺎ ﻧﻴﺰ ﺿﺮورت داﺷﺘﻦ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ی ﺑﻠﻨﺪﻣﺪت ﺑﺮای ﺗﻮﺳﻌﻪ ی ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ، ﻣﻮرد ﺗﻮﺟﻪ ﻣﺴﻮوﻻن و ﻣﺘﺨﺼﺼﺎن ﻛﺸﻮر ﺑﻮده و ﺗﺸﻜﻴﻞ » ﺳﺘﺎد وﻳﮋه ی ﺗﻮﺳﻌﻪ ی ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ « ﺑﺎ ﻫﻤﻴﻦ ﻫﺪف ﺻﻮرت ﮔﺮﻓﺘﻪ اﺳﺖ . ﻟﺬا ﺟﻬﺖ اﻳﺠـﺎد زﻣﻴﻨـﻪ ﻣﻨﺎﺳـﺐ 1- Tim Harper, Cientifica Ltd, July 2011 ﻣﻘﺪﻣﻪ 5 ﺑﺮاى ﺑﻬﺮه ﻣﻨﺪی از ﻣﺰاﻳﺎى ﻓﻨﺎورى ﻧﺎﻧﻮ در ﺟﻬﺖ ارﺗﻘﺎى ﻛﻴﻔﻴﺖ زﻧﺪﮔﻰ ﻣﺮدم و ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻧـﺎﻧﻮﺗﻜﻨﻮﻟﻮژی در ﺗﻤـﺎﻣﻲ ﺻـﻨﺎﻳﻊ از ﺟﻤﻠـﻪ ﺻﻨﻌﺖ آب و آﺑﻔﺎی ﻛﺸﻮر، ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ و ﺗﺪوﻳﻦ ﺿﻮاﺑﻂ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻧﻴ ﺎز ﻫﺮ ﺻﻨﻌﺖ اﻣﺮی ﺿﺮوری ﺑﻪ ﻧﻈﺮ ﻣﻲ رﺳﺪ . 1ﻓﺼﻞ 1 ﻛﻠﻴﺎت ﻓﺼﻞ اول - ﻛﻠﻴﺎت 9 ﻓﺼﻞ اول- ﻛﻠﻴﺎت 1 - 1 - ﺗﺸﺮﻳﺢ ﻛﻠﻴﺎت ﻃﺮح اﺛﺮات ﻣﺘﻘﺎﺑﻞ ﻓﻨﺎوری ﻫﺎی ﻧﻮﻇﻬﻮر ﺑﺮ ﺟﻮاﻣﻊ ﺑﺸﺮی و ﺑﺎﻟﻌﻜﺲ، ﻏﻴﺮﻗﺎﺑﻞ اﻧﻜﺎر اﺳﺖ . ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ، ﺣﻮزه ﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺟﺎﻣﻌﻪ از ﺟﻤﻠﻪ اﻗﺘﺼﺎد، ﺑﻬﺪاﺷﺖ، ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ، ﻗﻮاﻧ ﻴﻦ و ﻣﻘﺮرات و آﻣﻮزش را ﺗﺤﺖ ﺗـﺎﺛﻴﺮ ﻗـﺮار ﺧﻮاﻫـﺪ داد . ﻣﻄﺎﻟﻌـﻪ اﻳـﻦ اﺛﺮات، ﺑﻪ درک ﺑﻬﺘﺮ رواﺑﻂ ﺑﻴﻦ ﺟﺎﻣﻌﻪ و اﻳﻦ ﻓﻨﺎوری ﻛﻤﻚ ﻛﺮده و روش ﻫﺎی ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺑﺮای اﻧﺴﺠﺎم ﺑﺨﺸﻴﺪن ﺑﻪ ﺗﻮﺳﻌﻪ اﻳﻦ ﻓﻨﺎوری را ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ ﺧﻮاﻫﺪ ﻛﺮ د1 . ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ، ﺻﺮﻓﺎ ﻣﺘﻜﻲ ﺑﻪ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫﺎی ﻓﻨﻲ ﻧﻴﺴﺖ ﺑﻠ ﺑﻪ ﻜﻪ زﻳﺮﺳﺎﺧﺖ ﻫﺎﻳﻲ ﻧﻴﺎز دارد ﻛﻪ ﺑﺪون ﻫﺎ آن ﺗﻮﺳﻌﻪ ﭘﺎﻳﺪار و ﻣﺘﻮازن اﻳﻦ ﻓﻨﺎوری اﻣﻜﺎن ﭘﺬﻳﺮ ﻧﻴﺴﺖ . زﻳﺮﺳﺎﺧﺖ ﻫﺎی ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز ﺑﺮای ﻫﺮ ﻣﺮﺣﻠﻪ از ﺗﻮﺳﻌﻪ اﻳﻦ ﻓﻨﺎوری ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺎ ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﻣﺴﺘﻤﺮ، ﻗﺒﻞ از آﻣﺎده ﺷﻮﻧﺪ و آﻣﺎده ﺳﺎزی اﻏﻠﺐ اﻳﻦ زﻳﺮﺳﺎﺧﺖ ﻫﺎ وﻇﻴﻔﻪ دوﻟﺖ اﺳﺖ ﻣﻬﻢ از . ﺗﺮﻳﻦ اﻳﻦ زﻳ ﺮﺳﺎﺧﺖ ﺗﻮان ﻣﻲ ﻫﺎ، ﺑﻪ ﻣﻘﺮرات ﺗﺴﻬﻴﻞ ﻛﻨﻨﺪه، ﺷﺒﻜﻪ ﻫﺎی اﻃﻼع رﺳﺎﻧﻲ، آزﻣﺎﻳﺸﮕﺎه ﻫﺎی ﺗﺎﻳﻴﺪ ﻛﻴﻔﻲ و ﻣﺮﺟﻊ، ﺻﻨﺪوق ﻫﺎی ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﮔﺬاری ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮ و ... اﺷﺎره ﻛﺮد ﺑﻴﺶ . اﻳﻦ ﺗﺮ زﻳﺮﺳﺎﺧﺖ در ﻛﻪ ﻫﺎ ﻓﻨﺎوری ﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻣﺸﺘﺮک اﻧﺪ، ﻣﺘﺎﺳﻔﺎﻧﻪ در ﻛﺸﻮر ﻣﺎ وﺟـﻮد ﻧﺪارﻧـﺪ و دوﻟـﺖ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺮای اﻳﺠﺎد و ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻫﺎ آن ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی و ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﮔﺬاری ﻛﻨﺪ اﮔﺮ و در ﻣﻮاردی اﻣﻜﺎن اﻳﺠﺎد ﺑﻪ ﻫﺎ آن ﺻـﻮرت ﻛﻠـﻲ وﺟـﻮد ﻧﺪارد، در ﻣﻮرد ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﺧﺎﺻﻲ ﻋﻤﻞ ﺷﻮد ﺗﺎ ﻧﺒﻮد زﻳﺮﺳﺎﺧﺖ ﻣﺎﻧﻊ از اﺟﺮای ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻫﺎ ﻧﺒﺎﺷﺪ . در ﺣﺎل ﺣﺎﺿﺮ، ﻣﻬﻢ ﺗﺮﻳﻦ راﻫﺒﺮدﻫﺎی راﻳﺞ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ در اﻳﺮ ان راﻫﺒﺮدﻫﺎی ﺑﺎ رﻳﺴﻚ ﺑﺎﻻ ﻫﺴﺘﻨﺪ . ﺗﺮوﻳﺞ ﻳﻚ ﻓﻨﺎوری، ﺻﺮﻓﺎ ﺑﻪ ﻣﻌﻨﻲ ﻣﻌﺮﻓﻲ آن ﻓﻨﺎوری و ﻛﺎرﺑﺮدﻫﺎی آن ﻧﻴﺴﺖ؛ ﺑﻠﻜﻪ ﺗﺮوﻳﺞ ﺑﺎﻳﺪ زﻣﻴﻨـﻪ ﺳـﺎز اﻳﺠـﺎد ﺳـﺎﻳﺮ زﻳﺮﺳﺎﺧﺖ یﻫﺎ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻓﻨﺎوری رﻓﻊ و ﻣﺸﻜﻼت ﻣﻮﺟﻮد راه ﺳﺮ ﺑﺮ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻓﻨﺎوری ﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ اﻳـﻦ ﻣﻮﺿـﻮع ﻧﻴـﺰ ﺑـﺪون اﻃـﻼع از ادﺑﻴﺎت » ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﻓﻨﺎوری درک و « ﻣﺸﻜﻼت ﻣﺒﺘﻼ ﺑﻪ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻓﻨﺎوری ﻣﻴﺴﺮ ﻧﻤﻲ ﺑﺎﺷﺪ . در راﺳﺘﺎی ﺗﺤﻘﻖ ﭼﺸﻢ اﻧﺪاز 20 ﺳﺎﻟﻪ ﺟﻤﻬﻮری اﺳﻼﻣﻲ اﻳﺮان، ﺟﻨـﺒﺶ ﻧـﺮم اﻓـﺰاری و ﺑﻬﺒـﻮد ﺳـﻄﺢ ﻛﻴﻔﻴـﺖ و اﻣﻨﻴـﺖ زﻧﺪﮔﻲ ﻣﺮدم، در اﻓﻖ 10 ﺳﺎﻟﻪ، ﺟﻤﻬﻮری اﺳﻼﻣﻲ اﻳﺮان ﻛﺸﻮری اﺳﺖ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻳﺎﻓﺘﻪ در ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ ﺑﺎ زﻳﺮﺳﺎﺧﺖ ﻫﺎی ﺑ ﻮﻣﻲ و ﭘﻴﺸﺮﻓﺘﻪ و دارای ﺳﻬﻢ ﺑﺮﺗﺮ ﻣﻨﺎﺑﻊ اﻧﺴﺎﻧﻲ ﻣﺘﺨﺼﺺ دارای ﺗﻌﺎﻣﻼت داﺧﻠﻲ و ﺑﻴﻦ اﻟﻤﻠﻠﻲ ﻣﻮﺛﺮ و ﺳﺎزﻧﺪه ﻣﻮﻟـﺪ ارزش اﻓـﺰوده اﻗﺘﺼﺎدی ﺣﺎﺻﻞ از ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ دارای ﺗﻮان رﻗﺎﺑﺖ در ﺳﻄﺢ ﺟﻬﺎن . در ﺣﺎل ﺣﺎﺿﺮ ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ در ﺑﺴﻴﺎری از ﺻﻨﺎﻳﻊ ورود ﭘﻴﺪا ﻛﺮده اﺳﺖ از ﺟﻤﻠﻪ اﻳﻦ ﺻﻨﺎﻳﻊ ﻣﻲ ﺗﻮان ﺑﻪ ﺻﻨﻌﺖ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن، ﻧﻔﺖ و ﺻﻨﺎﻳﻊ واﺑﺴﺘﻪ، داروﻳﻲ و ﺑﻬﺪاﺷﺘﻲ،ﻛﺸـﺎورزی و ﺻـﻨﺎﻳﻊ ﻏـﺬاﻳﻲ، ﻧﺴـﺎﺟﻲ، اﻟﻜﺘﺮوﻧﻴـﻚ و IT ، ﺧـﻮدرو، ﺻـﻨﻌﺖ آب و ﻓﺎﺿﻼب و ... اﺷﺎره ﻧﻤﻮد . ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ و ﺗﻀﻤﻴﻦ دﺳﺘﺮﺳﻲ ﭘﺎﻳﺪار ﺑﻪ آب ﭘﺎک، ﻳﻜﻲ از ﭼﺎﻟﺶ ﻫﺎی اﺳﺎﺳﻲ ﻛﺸـﻮرﻫﺎی در ﺣـﺎل ﺗﻮﺳـﻌﻪ و اﻗﺘﺼـﺎدﻫﺎی ﭘﻴﺸﺮﻓﺘﻪ اﺳﺖ . در ﮔﺰارش ﺟﺪﻳﺪی ﻛﻪ ﺗﻮﺳﻂ ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﻮﺳﻌﻪ و ﻫﻤﻜﺎری ﻫﺎی اﻗﺘﺼﺎدی ﻣﻨﺘﺸﺮ ﺷﺪه؛ ﻣﺴﺎﻳﻞ ﻛﻠﻴﺪی ﻣﺮﺑـﻮط 1- “Potential Impacts of Nanotechnology Development in Iran” by S. GHAZINOORY AND E. HEYDARI -2008 10 راﻫﻨﻤﺎی ﻧﺤﻮه اﺳﺘﻔﺎده از ﻓﻨﺎور ی ﻧﺎﻧﻮ در ﺻﻨﻌﺖ آب و آﺑﻔﺎ ی ﻛﺸﻮر ﺑﻪ دﺳﺘﺮﺳﻲ ﺑﻪ آب، ﺑﺮﺧﻲ از ﻓﻨﺎوری ﻫﺎی ﻣﻬﻢ ﺗﺼﻔﻴﻪ آب و ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﻣﻨﺎﺑﻊ، ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ، آب، ﺻﻨﻌﺖ و ﭼﺎﻟﺶ ﻫﺎی ﻛﻠﻴـﺪی ﻣﻮرد ﺑﺮرﺳﻲ ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻪ اﺳﺖ . ﭘﻴﺸﻨﻬﺎدات اﻳﻦ ﮔﺰارش، ﺑﺮ ﻣﺒﻨﺎی اﻗﺪاﻣﺎت ﭘﻴﺸﻨﻬﺎدی ﻣﺘﺨﺼﺼﺎن ﺻﻨﻌﺖ ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ، آب و ﺳﺎﻳﺮ ذی ﻧﻔﻌﺎن اراﺋﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ . در ﺣﺎل ﺣﺎﺿﺮ از اﻳﻦ ﭘﻴﺸﻨﻬﺎدات، ﺑﺮای ﺗﺮﻏﻴﺐ اﻧﺠﺎم ﺑﺤﺚ ﻫﺎی ﻣﻠﻲ و ﺑﻴﻦ اﻟﻤﻠﻠﻲ ﺑـﺎ ﻫـﺪف دﺳﺘﻴﺎﺑﻲ ﺑﻪ ﺷﺎﺧﺺ ﻫﺎی ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺑﺮای ﺑﺮرﺳﻲ ﭼﺎﻟﺶ ﻫﺎی ﺟﻬﺎﻧﻲ آب اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲ ﺷﻮد . ﭘﻴﺸﻨﻬﺎدات اراﺋﻪ ﺷﺪه در ﮔﺰارش ﺟﺪﻳﺪ، ﺷﺎﻣﻞ » ﺿﺮورت ﺣﻤﺎﻳﺖ ﺳﺎزﻣﺎن ﻫﺎی دوﻟﺘﻲ و ﺑﻴﻦ دوﻟﺘﻲ از ﭘـﺮوژه ﻫـﺎی ﺗﺤﻘﻴـﻖ و ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﺸﺘﺮک، ﺟﻬﺖ ﺗﻀﻤﻴﻦ اﺳﺘﻔﺎده ﺑﻬﻴﻨﻪ از ﭘﺘﺎﻧﺴﻴﻞ راﻫﻜﺎرﻫﺎی ﻣﺒﺘﻨﻲ ﺑﺮ ﻋﻠﻢ و ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ ﺟﻬﺖ ﺣﻞ ﭼﺎﻟﺶ ﻫﺎی ﺟﻬـﺎﻧﻲ » ، « آب ﺣﻤﺎﻳﺖ و ﻣﺸﺎرﻛﺖ ذﻳﻨﻔﻌﺎن دوﻟﺘﻲ، ﻏﻴﺮدوﻟﺘﻲ، ﺻﻨﻌﺘﻲ و ﺑﻴﻦ اﻟﻤﻠﻠﻲ ﺑﺮای ﺑﺮرﺳﻲ ﻣﺴـﺎ ﻳﻞ ﻣـﺎﻟﻲ، اﻗﺘﺼـﺎدی و اﺟﺘﻤـﺎﻋﻲ ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﺗﺎﻣﻴﻦ اﻋﺘﺒﺎر ﭘﺮوژه ﻫﺎی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻛﺎرﺑﺮدﻫﺎی ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ در ﺣﻮزه آب، در ﭼـﺎرﭼﻮب ﺑﺮﻧﺎﻣـﻪ ﻫـﺎی ﻣﻠـﻲ و ﺑـﻴﻦ اﻟﻤﻠﻠـﻲ ، « » ﺿﺮورت ﺗﻮﺟﻪ ﻛﺸﻮرﻫﺎ ﺑﻪ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻛﺎرﺑﺮدﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ در ﺻﻨﻌﺖ آب » ، « ﺑﺮﮔﺰاری ﻳﻚ ﻫﻤﺎﻳﺶ ﺑﻴﻦ اﻟﻤﻠﻠﻲ ﺑـﺎ ﺣﻀـﻮر ﻛﺸﻮرﻫﺎی ﻣ ﺨﺘﻠﻒ ﺑﺎ ﻣﺤﻮرﻳﺖ ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ و آب و ﺑﺎ ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻣﺘﺨﺼﺼﺎن ﺻﻨﻌﺖ آب، ﻛﺎرﺷﻨﺎﺳﺎن ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ، دوﻟﺖ ﻫﺎی ﻋﻀـﻮ ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﻮﺳﻌﻪ و ﻫﻤﻜﺎری ﻫﺎی اﻗﺘﺼﺎدی و ... ﺟﻬﺖ ﺑﺮرﺳﻲ راﻫﻜﺎرﻫﺎی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ ﺑﺮای ﺑﻬﺒﻮد ﺳﻴﺴـﺘﻢ ﻫـﺎی آب، ﺟﻠـﺐ ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﺳﺎزﻣﺎن ﻫﺎی دوﻟﺘﻲ و ﺑﻴﻦ اﻟﻤﻠﻠﻲ ﺑﺮای ﺑﻬﺒﻮد ا ﺳﺘﻔﺎده از ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ در ﺑﺨﺶ آب ... و « اﺳﺖ1 . در ﻛﺸﻮرﻣﺎن اﻳﺮان، ﻣﺴﺎﻟﻪ آب ﺑﻪ وﻳﮋه آب ﺷﻴﺮﻳﻦ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ وﺿﻌﻴﺖ ﺟﻐﺮاﻓﻴـﺎﻳﻲ و ﻗﺮارﮔـﺮﻓﺘﻦ در آن ﻣﻨﻄﻘـﻪ ﺧﺸـﻚ و ﻧﻴﻤﻪ ﺧﺸﻚ از ﺣﺴﺎﺳﻴﺖ ﺑﻴﺶ ﺗﺮی ﺑﺮﺧﻮردار اﺳﺖ . ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ذﺧﺎﻳﺮ آب ﻛﺸﻮر ﺣﺎل در ﻛﺎﻫﺶ و ﺷﻮر ﺷﺪن اﺳﺖ آب و ﻫـﺎی ﺳﻄﺤﻲ ﻧﻴﺰ ﺑﺎ اﻧﻮاع ﺿﺎﻳﻌﺎت آﻟﻮده . اﻧﺪ ﺷﺪه ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ ﺑﺎ ﻧﮕﺎﻫﻲ ﺑﻪ ﻣﺸﻜﻼت ﺗـﺎﻣﻴﻦ آب در اﻳـﺮان و ﻫﻤﭽﻨـﻴﻦ اﻫﻤﻴـﺖ ﺗﺼـﻔﻴﻪ ﭘﺴﺎب ﻫﺎی ﺧﺎﻧﮕﻲ و ﺻﻨﻌﺘﻲ، اﺳﺘﻔﺎده از ﻓﻨﺎوری ﻫﺎی ﻧﻮﻳﻦ ﺿﺮوری ﺑﻪ ﻧﻈﺮ ﻣﻲ رﺳﺪ . 1 - 1 - 1 - دﻻﻳﻞ اﻫﻤﻴﺖ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻣﻮﺿﻮع آب در اﻳﺮان اﻣﺮوز ﻧﻘﺶ آب در ﺣﻜﻤﺮاﻧﻲ ﻛﺸﻮرﻫﺎ ﺑﺴﻴﺎر ﻣﻠﻤﻮس ﺷﺪه اﺳ ﺖ و اﻛﺜﺮ ﻛﺸﻮرﻫﺎ ﺑﺮ اﻳﻦ ﺑﺎورﻧﺪ ﻛﻪ ﺑﺎﻳﺪ در ﺣﻜﻤﺮاﻧﻲ ﺑﺮای آب ﺻﻔﺤﻪ ای ﺑﺎز ﻛﻨﻨﺪ ﺗﺎ ﺑﺘﻮاﻧﻨـﺪ ﺑـﺎ ﺗﻮﺟـﻪ ﺑـﻪ اﻓـﺰاﻳﺶ ﺟﻤﻌﻴـﺖ، ﺗﻮﺳـﻌﻪ ﺑﻬـﺮه ﺑـﺮداری ﻫـﺎ، ﺗﻮﺳـﻌﻪ آب و اﻓـﺰاﻳﺶ اﻧـﻮاع ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری ﻫﺎ ﺑﻬﺘﺮﻳﻦ اﺳﺘﻔﺎده را از اﻳﻦ ﻣﻨﺒﻊ ﺣﻴﺎﺗﻲ اﻧﺠﺎم دﻫﻨﺪ . آب در ﻛﺸﻮر ﻣﺎ ﺟﺎﻳﮕﺎه وﻳﮋه ای دارد و ارﺗﻘﺎی ﺑﻬﺮه وری ﻳﻜﻲ از ﺑﺤﺚ ﻫﺎ ی ﻣﻬﻢ در ﺑﺨﺶ آب ﻛﺸﻮر ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ ﻟﺬا در اﻳـﻦ زﻣﻴﻨﻪ ﺑﺎﻳﺪ ﻫﻤﻜﺎری ﺑﺰرﮔﻲ در ﻛﺸﻮر اﻧﺠﺎم ﺷﻮد ﻛﻪ اﻳﻦ اﻣﺮ ﻧﻴﺎزﻣﻨﺪ ﺗﻮﺳﻌﻪ رواﺑـﻂ ﻣـﺪﻳﺮﻳﺘﻲ و ﺗﺨﺼﺼـﻲ در ﺣـﻮزه آب در ﺟﺎﻳﮕﺎه ﻫﺎی ﺑﻴﻦ اﻟﻤﻠﻠﻲ اﺳﺖ . از ﺟﻤﻠﻪ دﻻﻳﻞ اﻫﻤﻴﺖ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻣﻮﺿﻮع آب در ﻛﺸﻮر ﻣﻲ ﺗﻮن ﺑﻪ ﻣﻮ ارد ذﻳﻞ اﺷﺎره ﻧﻤﻮد : ﺑﺨﺶ – زﻳﺎدی از ﻛﺸﻮر آﺑﻲ ﻛﻢ ﺑﺎ آﺑﻲ ﺑﻲ و روﺑﺮوﺳﺖ . 1- ﻓﺼﻞ اول - ﻛﻠﻴﺎت 11 – ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ وﺟﻮد در آب ﺑﺮﺧﻲ ﻣﻨﺎﻃﻖ و اﻣﻜﺎن ﺻﺎدرات ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ اﺑﺰار ﻗﺪرﺗﻤﻨﺪی در ﺟﻬﺖ ﻫﻤﻜﺎری و اﻳﺠﺎد رواﺑﻂ ﺳﻴﺎﺳﻲ ﺑﺎﺷﺪ . در – ﺑﺴﻴﺎری از ﻣﻨﺎﻃﻖ ﻛﺸﻮر آﻟﻮدﮔﻲ ﻫﺎی ﻧﻔﺘﻲ، ﻓﻠﺰات ﺳﻨﮕﻴﻦ و ﻣﻴﻜﺮوﺑﻲ، ﻣﻨﺎﺑﻊ ﺑﻪ را ﺷﺪت در ﺧﻄﺮ ﻗـﺮار داده و ﻧﻴﺎزﻣﻨﺪ ﭘﺎﻛﺴﺎزی ﻧﻤﻮده اﺳﺖ . در – ﺑﺴﻴﺎری از ﻣﻨﺎﻃﻖ دور اﻓﺘﺎده ﺗﺠﻬﻴﺰات ﻛﻮﭼﻚ و ﻛﺎرا ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . آب – در ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺧﺎورﻣﻴﺎﻧﻪ و ﺧﻠﻴﺞ ﻓﺎرس ﻫﺎی ﺳﺎل در آﻳﻨﺪه ﻳﻚ ﻣﺎده اﺳﺘﺮاﺗﮋﻳﻚ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد ﻛﻪ اﻳﺠـﺎد داﻧـﺶ آن ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ ﺑﻪ اﻳﺠﺎد رواﺑﻂ ﻗﻮی ﺗﺠﺎری ﺳﻴﺎﺳﻲ ﺑﻴﺎﻧﺠﺎﻣﺪ . ﺑﻪ – دﻟﻴﻞ ﺑﺰرگ ﺑﻮدن اﻳﻦ ﺑﺎزار و ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ داﻧﺶ ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز روی ﺑﺮ ﻛﺎر آن ﭼﻨﻴﻦ ﭘﺮوژه ﻫﺎی ﺑﺨﺶ ﻋﻈﻴﻤﻲ از ﺗـﻮان ﻋﻠﻤﻲ، ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ در و آﻳﻨﺪه ﺻﺎدراﺗﻲ ﻛﺸﻮر را ﺗﻘﻮﻳﺖ ﺑﻪ و ﻫﻤﻜﺎری ﺧﻮاﻫﺪ ﻃﻠﺒﻴﺪ . ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﺗﻮاﻧﻤﻨﺪی و ﻫﺎ ﺻﻨﺎﻳﻊ ﭘﺸﺘﻴﺒﺎن ﺑﺨﺶ در و آب ﻓﺎﺿﻼب، اﻳﺮان ﺗﻮاﻧﺎﻳﻲ ﻫﻤﻜﺎری و ﻣﺸﺎرﻛﺖ در ﻋﺮﺻﻪ ﻫﺎی دارد را زﻳﺮ : – اﻧﺘﻘﺎل ﻓﻨﺎوری – ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﮔﺬاری در ﺗﺎﺳﻴﺴﺎت آب و ﻓﺎﺿﻼب – ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﮔﺬاری ﻣﺸﺘﺮک در زﻣﻴﻨﻪ ﻫﺎی ﻃﺮاﺣﻲ و ﻣﺸﺎوره ﭘﻴﻤﺎﻧﻜﺎری ﺑﺮای اراﺋـﻪ ﺧـﺪﻣﺎت در ﻣﻨﻄﻘـﻪ و ﻛﺸـﻮرﻫﺎی ﻫﻤﺠﻮار ﻣﻲ ﻛﻪ ﺗﻮاﻧﺪ ﭘﺎﻳﮕﺎه ﺧﻮﺑﻲ ﺑﺮای رﻗﺎﺑﺖ ﻫﺎی ﻛﺎری در ﺳﻄﺢ دﻧﻴﺎ ﺑﺎﺷﺪ . ﻻ زم ﺑﻪ ذﻛﺮ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻓﻨﺎوری ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ در اﻳﻦ زﻣﻴﻨﻪ ﻫﺎ ﻧﻘﺶ ﺑﺴﻴﺎر ﻣﻮﺛﺮی داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ ﺑﺎ . ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ در ﺻﻨﻌﺖ آب و ﻓﺎﺿﻼب، ﺗﻮان ﻣﻲ ﺗﺤﻮﻟﻲ ﻋﻈﻴﻢ در ﺗﺎﻣﻴﻦ آب ﻣﺼﺮﻓﻲ ﺑﺨﺶ و ﻫﺎی واﺑﺴـﺘﻪ ﺑـﻪ آن ﺑـﻪ وﺟـﻮد آورد . ﻛﺎرﺑﺮدﻫـﺎی ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ در ﺗﺼﻔﻴﻪ آب، ﮔﻨﺪزداﻳﻲ، اﺳﺘﻔﺎده ﺑﻬﻴﻨ آب از ﻪ ﻫﺎ ﺳﻔﺮه ی زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ و ﺑﻬﺒﻮد آﺑﻲ یﻫﺎ ﺳﺎزه از ﺟﻤﻠﻪ وﻳﮋﮔﻲ ﻫﺎﻳﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺻﻨﻌﺖ آب و ﻓﺎﺿﻼب ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ ﺑﻪ دﻧﺒﺎل ﺗﺤﻘﻖ اﺳﺖ ﻫﺎ آن . در اﻳﺮان ﻧﻴﺰ، ﻫﻤﮕﺎم ﺑﺎ ﻇﻬﻮر ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ، ﻫﺎی ﮔﺎم زﻳﺎدی در ﺟﻬﺖ ﻫﻤﮕﺎم ﺳﺎزی ﺻﻨﻌﺖ آب و ﻓﺎﺿـﻼب ﺑـﺎ اﻳـﻦ ﻓﻨـﺎوری ﺻﻮرت ﭘﺬﻳﺮﻓ اﺳﺖ ﺘﻪ . از ﺷﺎﺧﺺ ﺗﺮﻳﻦ ﺗﻮان ﻣﻲ ﻫﺎ آن ﺑﻪ اﻣﻀﺎی ﺳﻨﺪی ﺑﻴﻦ ﻣﺎ اﻳﺮان و ﻳﻮﻧﻴﺪو ) ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﻮﺳـﻌﻪ ﺻـﻨﻌﺘﻲ ﻣﻠـﻞ ﻣﺘﺤﺪ (، ﻣﺒﻨﻲ ﺑﺮ اﻳﺠﺎد ﻣﺮﻛﺰ ﺑﻴﻦ اﻟﻤﻠﻠﻲ ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ در اﻳﺮان اﺷﺎره ﻛﺮد . ﻃﺒﻖ اﻳﻦ ﺳﻨﺪ، اﻳﺮان ﺮایﺑ ﻣـﺪت 4 ﺳـﺎل از ﺳـﻮی ﻳﻮﻧﻴﺪو ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﺣﻮزه ﺗﻤﺮﻛﺰ ﺗﺤﻘﻴﻘﺎت ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ بآ در اﻧﺘﺨﺎب ﺷﺪه اﺳﺖ ﺑﺎ . ﺗﺸﻜﻴﻞ اﻳـﻦ ﻣﺮﻛـﺰ، ﻣـﺪﻳﺮﻳﺖ ﭘـﺮوژه ﻫـﺎی ﺗﺤﻘﻴﻘﺎﺗﻲ ﻳﻮﻧﻴﺪو در ﻛﻪ ارﺗﺒﺎط ﺑﺎ ﻛﺎرﺑﺮد ﻧﺎﻧﻮ در ﺻﻨﻌﺖ آب و ﭘﺴﺎب ﺑﺎﺷﻨﺪ ﺑﻪ اﻳﺮان ﺳﭙﺮده ﺧﻮاﻫﺪ . ﺷﺪ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ اﻳﻦ ﻛﻪ ﺑﺎﻻﺗﺮﻳﻦ ﻧﻬﺎد ﻣﺴﻮول و اﺟﺮاﻳﻲ در زﻣﻴﻨـﻪ آب و ﻓﺎﺿـﻼب در ﻛﺸـﻮر، وزارت ﻧﻴـﺮو و ﺳـﺎزﻣﺎن ﻫـﺎی ﺗﺎﺑﻌـﻪ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ؛ اﻳﻦ وزارﺗﺨﺎﻧﻪ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﺗﺤﻘﻖ ﭼﺸﻢ اﻧﺪاز ﺑﻴﺴﺖ ﺳﺎﻟﻪ ﻧﻈﺎم ﺟﻤﻬﻮری اﺳﻼﻣﻲ اﻳﺮان از ﻳﻚ ﺳﻮ ﺗﺪوﻳﻦ ﺳﻨﺪ ﭼﺸﻢ اﻧـﺪاز و ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ راﻫﺒﺮدی ﺑﻠﻨﺪﻣﺪت ﺧﻮد را در دﺳﺖ اﻗﺪام دارد و از ﺳﻮی دﻳﮕﺮ، ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻫﺎی ﻣﻴﺎن ﻣﺪت ﺗﻮﺳﻌﻪ ای را ﻣﺘﻨﺎﺳﺐ ﺑﺎ اﻫﺪاف ﻋﺎﻟﻴﻪ ﺳﻨﺪ ﭼﺸﻢ اﻧﺪاز ﺗﺮﺳﻴﻢ ﻛﺮده اﺳ . ﺖ ﻃﺒﻖ اﻇﻬﺎرات وزﻳﺮ ﻣﺤﺘﺮم ﻧﻴﺮو، ﺳﻨﺪ ﭼﺸﻢ اﻧﺪاز وزارت ﻧﻴﺮو، ﻋـﺎﻟﻲ ﺗـﺮﻳﻦ ﺳـﻨﺪ ﭘﻮﻳـﺎی اﻳـﻦ وزارﺗﺨﺎﻧﻪ ﺷﻨﺎﺧﺘﻪ ﻣﻲ ﺷﻮد ﻛﻪ ﺗﺼﻮﻳﺮی از اﻫﺪاف ﻣﻄﻠﻮب ﺻﻨﻌﺖ آب و ﺑﺮق را در اﻓﻖ ﺑﻠﻨﺪﻣﺪت ﻧﻤﺎﻳﺎن ﻣﻲ ﺳـﺎزد . اﻳـﻦ ﺳـﻨﺪ در راس ﺗﻤﺎﻣﻲ ﺳﻴﺎﺳﺖ ﻫﺎ و ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻫﺎی وزارﺗﺨﺎﻧﻪ و ﺗﻤﺎﻣﻲ ﺷﺮﻛﺖ ﻫﺎی ﺗﺎﺑﻌﻪ و ﺳﺎﻳﺮ اﺟﺰای ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﺻﻨﻌﺖ آب و ﺑﺮق ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻪ و 12 راﻫﻨﻤﺎی ﻧﺤﻮه اﺳﺘﻔﺎده از ﻓﻨﺎور ی ﻧﺎﻧﻮ در ﺻﻨﻌﺖ آب و آﺑﻔﺎ ی ﻛﺸﻮر ﺿﻤﻦ ﺗﺒﻴﻴﻦ ﺗﺼﻮﻳﺮ آﻳﻨﺪه ﻣﻄﻠﻮب وزارت ﻧﻴﺮو در ﭼﺸﻢ اﻧﺪاز ﻧﻈـﺎم، دورﻧﻤـﺎی ﭘﻴﺸـﺮﻓﺖ وزارت ﻧﻴـﺮو و ﻫـﺮ ﻳـﻚ از ﺑﺨـﺶ ﻫـﺎ ی زﻳﺮﻣﺠﻤﻮﻋﻪ را ﻣﺸﺨﺺ ﻣﻲ ﺳﺎزد . اﻳﻦ درﺣﺎﻟﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺟﻤﻬﻮری اﺳﻼﻣﻲ اﻳﺮان ﻫﻢ اﻛﻨﻮن ﭘﻨﺠﻤﻴﻦ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﭘﻨﺞ ﺳﺎﻟﻪ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻛﺸﻮر را ﺑﻪ ﻋﻨﻮان دوﻣﻴﻦ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ از ﺳﻨﺪ ﭼﺸﻢ اﻧﺪاز ﺑﻴﺴﺖ ﺳﺎﻟﻪ ﻛﺸﻮر در ﭘﻴﺶ رو دارد ﻛﻪ اﻳﻦ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻧﻴﺰ ﺑﺎ روﻳﻜﺮد ﻣﺒﻨﺎﻳﻲ ﭘﻴﺸـﺮﻓﺖ و ﻋﺪاﻟﺖ و ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﺗﻤﺎﻣﻲ اﺑﻌﺎد ﺗﺤﻮﻻت داﺧﻠﻲ و ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺗﻨﻈﻴﻢ ﺷﺪه اﺳﺖ . از ﺟﻤﻠﻪ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻫﺎی ﻣﻴﺎن ﻣﺪت ﺗﻮﺳﻌﻪ ای اﻳﻦ وزارﺗﺨﺎﻧﻪ ﻣﺘﻨﺎﺳﺐ ﺑﺎ اﻫﺪاف ﻋﺎﻟﻴﻪ ﺳ ﻨﺪ ﭼﺸﻢ اﻧﺪاز ﻣﻲ ﺗﻮان ﺑﻪ ﺗﻼش ﺟﻬﺖ ﺑﻬﺮه ﮔﻴﺮی از ﻓﻨﺎوری ﻫﺎی ﺟﺪﻳﺪ و اﺻﻼح ﻓﺮآﻳﻨﺪﻫﺎی ﻣﻮﺟﻮد، اﺳﺘﻘﺮار ﻧﻈﺎم ﭘﺎﺳﺨﮕﻮﻳﻲ و ﭘﺎﻳﺶ رﺿـﺎﻳﺖ ﻣﺸـﺘﺮﻳﺎن و ﺑﻬﺒـﻮد ﺷﺎﺧﺺ ﻫﺎی ﻛﻴﻔﻴﺖ و ﻛﺎﻫﺶ ﻗﻴﻤﺖ ﺗﻤﺎم ﺷﺪه ﺧﺪﻣﺎت ﺻﻨﻌﺖ آب و ﺑﺮق اﺷﺎره ﻧﻤﻮد . اﻃﻼع و آﮔﺎﻫﻲ از ﻣﻌﻀﻼت و ﻣﺸﻜﻼت ﻣﻮﺟﻮد در ﺻﻨﻌﺖ آب ﻛﺸﻮر و ﻧﻴﺰ ﺷﻨﺎﺧﺖ ﻛﺎﻣﻞ از ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻫﺎ، ﺿﻮاﺑﻂ، ﻣﻌﻴﺎرﻫـﺎ و اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎی ﻣﻠﻲ و ﺑﻴﻦ اﻟﻤﻠﻠﻲ ﻣﻮﺟﻮد در ﺻﻨﻌﺖ آب در ﻛﻨﺎر ﭘﺘﺎﻧﺴﻴﻞ ﻫﺎی ﺑﺎﻟﻘﻮه ﺟﻬﺖ اﺳﺘﻔﺎده از ﺗﻜﻨﻮﻟﻮژی ﻫﺎی ﻧـﻮﻳﻦ از ﺟﻤﻠﻪ ﻧﺎﻧﻮﻓﻨﺎوری در اﻳﻦ ﺻﻨﻌﺖ از ﺑﺮوز ﻣﻌﻀﻼت و ﻣﺸﻜﻼت ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ ﻧﺸـﺪه ای ﻛـﻪ ﺻـﻨﻌﺖ آب را ﻣﺘﺤﻤـﻞ ﻫﺰﻳ ﻨـﻪ ﻫـﺎی ﻫﻨﮕﻔﺖ و ﻣﺎزاد ﺧﻮاﻫﺪ ﻧﻤﻮد، و ﺑﻪ دﻧﺒﺎل آن ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎی درﻣﺎن ﻧﺎﺷﻲ از اﻳﻦ اﺛﺮات ﺳﻮ ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی ﻣﻲ ﻧﻤﺎﻳﺪ . ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﻛـﺎﻫﺶ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎی ﺳﺎﺧﺖ ﺑﺎ ﻧﻴﻢ ﻧﮕﺎﻫﻲ ﺑﻪ دوام ﺑﺴﻴﺎر ﺑﺎﻻﺗﺮ ﻫﺎ ﺳﺎزه ﺑﺎ ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧـﺪ ﮔـﺎم ﺑﺰرﮔـﻲ در ﺣﻔـﻆ ﻣﻨـﺎﺑﻊ ﻣﻠـﻲ و ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎی ﺳﺎﺧﺖ و ﻧﮕﻬﺪاری ﺷﺮﻛﺖ ﻫﺎ ی آب و ﻓﺎﺿﻼب ﺑﺎﺷﺪ . ﻟﺬا ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ در اﻳﻦ ﺧﺼﻮص و ﺗﻬﻴﻪ ﻳﻚ ﺳﺮی ﻣﺴﺘﻨﺪات و ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﺟﻨﺒﻪ ﻫﺎی ﮔﻮﻧﺎﮔﻮن روش ﻫـﺎ و ﻓﺮآﻳﻨـﺪﻫﺎ در اﺑﺘـﺪای ﻛﺎر ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ راﻫﻜﺎر ﻣﻨﺎﺳﺒﻲ را ﭘﻴﺶ روی ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰان ﺻﻨﻌﺖ آب و ﻓﺎﺿﻼب ﻗﺮار داده ﺗﺎ ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﻫﺎ آن ﺑﺘـﻮان ﺑـﺎ ﻳـﻚ دﻳﺪ وﺳﻴﻊ و ﺟﺎﻣﻌﻲ ﺑﻪ ﻃﺮ ح ﭘﺮوژه ﻫﺎی اﺟﺮاﻳﻲ ﺑﺮای ﻋﻤﻠﻴﺎﺗﻲ ﻧﻤﻮدن ﺗﻜﻨﻮﻟﻮژی ﻧﺎﻧﻮ در ﺻﻨﻌﺖ آب و ﻓﺎﺿﻼب ﭘﺮداﺧﺘﻪ و ﺑـﺎ روﻳﻜﺮد ﭘﻴﺸﮕﻴﺮی از اﻳﺠﺎد ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎی ﻣﺎزاد ﻧﺎﺷﻲ از ﻣﻨﺎﻓﻊ اﻗﺘﺼﺎدی ﻃﺮح ﻫﺎ ﺑﻬﺮه ﻣﻨﺪ ﮔﺮدﻧﺪ . ﺑﻪ ﻃﻮر ﻛﻠﻲ اﻳﻦ ﭘﮋوﻫﺶ ﻛﻪ ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ در راﺳﺘﺎی ﺗﺪوﻳﻦ ﻳﻚ ﻧﻘﺸﻪ راه، ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻫﺎ و ﺗﺪوﻳﻦ ﺿـﻮاﺑﻂ، ﻣﻌﻴﺎرﻫـﺎ و در ﻧﻬﺎﻳـﺖ اﺳﺘﺎﻧﺪارﻫﺎی ﻣﺮﺗﺒﻂ اﺳﺖ، ﺿﻤﻦ ﺑﺮرﺳﻲ ﻛﺎرﺑﺮد ﻧﺎﻧﻮ در ﺻﻨﻌﺖ آب در دﻧﻴﺎ و دﺳﺘﻪ ﺑﻨﺪی ﻣﺸﻜﻼت ﺣـﻞ ﺷـﺪه ﺗﻮﺳـﻂ اﻳـﻦ ﺷـﺎﺧﻪ ﻋﻠـﻢ، ﻳـﻚ اﺳـﺘﺮاﺗﮋی و ﺑﺮﻧﺎﻣـﻪ ﻋﻤﻠﻴـﺎﺗﻲ را در ﺻـﻨﻌﺖ آب اﻳـﺮان ﺗﺮﺳـﻴﻢ ﺧﻮاﻫـﺪ ﻧﻤـﻮد و اﻳـﻦ اﻣﻜـﺎن را ﺑـﺮای ﺗﺼﻤﻴﻢ ﮔﻴﺮﻧﺪﮔﺎن در ﻋﺮﺻﻪ وزارت ﻧﻴﺮو ﻣﻬﻴﺎ ﻣﻲ ﻧﻤﺎﻳﺪ ﺗﺎ اﻓﻖ روﺷﻨﻲ را ﺑﺮای ﺗﺤﻘﻖ اﻫﺪاف آﻳﻨـﺪ ه اﻳـﻦ ﻋﻠـﻢ در ﺑﺨـﺶ آب ﻛﺸﻮر ﻓﺮاﻫﻢ ﻧﻤﺎﻳﻨﺪ؛ و در اﻧﺘﻬﺎی اﻳﻦ ﭘﺮوژه ﺿﻤﻦ روﺷﻦ ﺷﺪن ﻣﺴﻴﺮ ﻛﺎر، ﭘﺮوژه ﻫﺎی ﻋﻤﻠﻴﺎﺗﻲ ﻛﺎر در اﺑﻌﺎد ﻣﺨﺘﻠﻒ روﺷﻦ و ﻗﺎﺑﻞ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی اﺳﺖ . اﻳﻦ ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﺷﺎﻣﻞ 5 ﻓﺼﻞ ﺑﻪ ﺷﺮح ذﻳﻞ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ : – ﻓﺼﻞ اول ) ﻓﺼﻞ ﺣﺎﺿﺮ د ( رﺑﺮﮔﻴﺮﻧﺪه ﻣﻘﺪﻣﻪ و ﺷﺮح ﻛﻠﻴﺎت ﻃﺮح ﺑﻮده و ﺑﺮ ﻟﺰوم ﺗﺪوﻳﻦ ﺿﻮاﺑﻂ ﻧﺤـﻮه اﺳـﺘﻔﺎده از ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ در ﺻﻨﻌﺖ آب و آﺑﻔﺎی ﻛﺸﻮر ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ورود اﻳﻦ ﺗﻜﻨﻮﻟﻮژی ﺑﻪ ﻋﺮﺻﻪ آب و ﻓﺎﺿﻼب ﺗﺎﻛﻴﺪ دارد . – ﻓﺼﻞ دوم ﺑﺎ ﻣﻌﺮﻓﻲ ﻛﺎﻣﻞ ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ و ﺗﺎرﻳﺨﭽﻪ اﻳﻦ ﻓﻨﺎوری در دﻧﻴﺎ در اﺑﺘﺪا ﺑﺎ اﻧﺠﺎم ﻳﻚ ﻃﺒﻘﻪ ﺑﻨﺪی ﺟﺎﻣﻊ ﺑـﻪ ﻣﻌﺮﻓﻲ اﻧﻮاع ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎی ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﺷﺪه و ﻛﺎرﺑﺮدی در ﺻﻨﺎﻳﻊ ﻣﺨﺘﻠﻒ ﭘﺮداﺧﺘﻪ ﺳﭙﺲ ﺑﻪ ﻛﺎرﺑﺮدﻫﺎی اﻳﻦ داﻧﺶ در ﺑﺨﺶ ﻫﺎی ﮔﻮﻧﺎﮔﻮن ﻋﻠﻮم ﻣﺨﺘﻠﻒ ﭘﺮداﺧﺘﻪ و ﺑـﻪ اﻓـﺰاﻳﺶ ﻧﻘـﺶ ﻋﻠـﻢ و ﻓﻨـﺎوری در ﺗﻮاﻧﻤﻨﺪﺳـﺎزی و ارﺗﻘـﺎی ﻓﺼﻞ اول - ﻛﻠﻴﺎت 13 ﺑﻬﺮه وری در ﺑﺨﺶ ﻫﺎی ﺻﻨﻌﺘﻲ و ﺗﻮﻟﻴﺪی و ﺧﺪﻣﺎت ﺗﺨﺼﺼـﻲ و ﻋﻤـﻮﻣﻲ اﺷـﺎره دارد . واﻗﻌﻴـﺖ اﻳـﻦ اﺳـﺖ ﻛـﻪ ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ ﻋﺎﻣﻞ ﺗﻘﻮﻳﺖ ﻛﻨﻨﺪه ﻋﻠﻮم ﺣﻴﺎﺗﻲ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ و ﺑﻪ ﻋﻨﻮان اﺑﺰاری ﺑﺎ ﻣﻬﺎرت، دﻧﻴﺎی ﻧﺎﻧﻮ را اداره ﻣﻲ ﻧﻤﺎﻳـﺪ و ﺑﻪ زودی ﺑﻪ ﻃﻮر ﻓﺮاﮔﻴﺮی ﺑ ﺮای ﻫﻤﮕﺎن ﻗﺎﺑﻞ اﺳﺘﻔﺎده ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ و ﺳـﺮﻋﺖ اﻳـﻦ روﻧـﺪ ﻧﻴـﺰ روز ﺑـﻪ روز در ﺣـﺎل اﻓﺰاﻳﺶ اﺳﺖ . ﻟﺬا ﺑ ﺴﺘﺮﺳﺎزی ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺟﻬﺖ آﺷﻨﺎﻳﻲ ﻛﺎﻣﻞ ﺑﺎ اﻳﻦ داﻧﺶ و درک ﻓﻮاﻳﺪ و ارزش اﻓـﺰود ه ﺣﺎﺻـﻠﻪ از آن در ﻛﺸﻮر ﺿﺮوری ﺑﻮده و ﺑﺎ وﺟﻮد ﭘﺘﺎﻧﺴﻴﻞ ﺑﺎﻻﻳﻲ ﻛﻪ اﻳﺮان در زﻣﻴﻨـﻪ ﺗﻮﻟﻴـﺪ داﻧـﺶ ﻧﺎ ﻧ ﻮﻓﻨـﺎوری دارد ﺗـﻼش ﺟﻬﺖ اﺷﺎﻋﻪ و ﺗﺠﺎری ﺳﺎزی اﻳﻦ داﻧﺶ در ﺳﻄﺢ ﺟﺎﻣﻌﻪ ﺑﺎ ﻫﻤﻜﺎری دوﻟﺖ و ﺑﺨﺶ ﺧﺼﻮﺻﻲ ﮔﺎم ﻣﻮﺛﺮی در رﺷﺪ و ﺷﻜﻮﻓﺎﻳﻲ اﻳﺮان ﻋﺰﻳﺰﻣﺎن ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد . – ﻓﺼﻞ ﺳﻮم ﺑﺎ ﻋﻨﻮان » ﻧﺎﻧﻮﺗﻜﻨﻮﻟﻮژی در ﺻﻨﻌﺖ آب « ﺑﻪ ﺑﺮرﺳﻲ روﻳﻜﺮدﻫﺎ و ﺳﻴﺎﺳـﺖ ﻫـﺎ ی ﺗﺤﻘﻴﻘـﺎﺗﻲ ﻛﺸـﻮرﻫﺎی ﮔﻮﻧﺎﮔﻮن در اﻳﻦ ﺣﻮزه ﭘﺮداﺧﺘﻪ و ﺑﺎ ﺑﺮرﺳﻲ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻫﺎ و ﭘﮋوﻫﺶ ﻫﺎی اﻧﺠﺎم ﺷﺪه در دﻧﻴﺎ در زﻣﻴﻨﻪ آب و ﻓﺎﺿﻼب، ﻛﺎرﺑﺮدﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ اﻳﻦ ﺗﻜ ﻨﻮﻟﻮژی در ﺑﺨﺶ ﻫﺎی ﮔﻮﻧﺎﮔﻮن ﺻﻨﻌﺖ آب و ﻓﺎﺿﻼب از ﺟﻤﻠـﻪ ﺑﺨـﺶ ﻋﻤـﺮان، آب و آﺑﻔﺎ را ﺗﺸﺮﻳﺢ ﻣﻲ ﻧﻤﺎﻳﺪ . ﺑﺮﺧﻮرد ﻛﺸﻮرﻫﺎی ﭘﻴﺸﺮو در ﻋﻠﻢ و ﻓﻨﺎوری، ﺑﺎ ﻣﻮج ﺟﺪﻳﺪ ﻧﻮآوری ﻫﺎی ﻓﻨﺎوراﻧﻪ ﺑﻴﺶ ﺗﺮ ﺑﺎ ﻫﺪف ﭘﻴﺸﺘﺎزی ﺟﻬﺎﻧﻲ و ﺧﻴﺰ ﺑﺮداﺷﺘﻦ ﺑ ﺮای ﻣﻨﺎﻓﻊ اﻗﺘﺼﺎدی ﺑﺰرگ ﻫﻤﺮاه ﺑﻮده اﺳﺖ، ﻟـﺬا ﺟﻬـﺖ دﺳـﺘﻴﺎ ﺑﻲ ﺑـﻪ ﺳﻴﺎﺳﺖ ﻫﺎ ی ﻛﻠﻲ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻋﻠﻢ، ﻓﻨﺎوری و ﻧﻮآوری ﺑﻪ ﺧﺼﻮص در ﺻﻨﻌﺖ آب و آﺑﻔﺎی ﻛﺸﻮر ﻛـﻪ در ﻧﻘﺸـﻪ ﺟـﺎﻣﻊ ﻋﻠﻤﻲ ﻛﺸﻮر ﻧﻴﺰ ﺑﺪان ﺗﺎﻛﻴﺪ ﺷﺪه اﺳﺖ؛ ﺑﺮرﺳﻲ و ﻣﺮور ﻣﺪل ﻫﺎی ﻣﻌﺘﺒﺮ ﺟﻬﺎﻧﻲ در ﺣـﻮزه ﺗﻮﺳـﻌﻪ ﻧﺎﻧﻮﻓﻨـﺎوری در ﺻﻨﻌﺖ آب راﻫﻜﺎر ﻣﻬﻤﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ در اﻳﻦ ﻓﺼﻞ ﺑﺪان ﭘﺮداﺧﺘﻪ ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ . – ﻓﺼﻞ ﭼﻬﺎرم از اﻳﻦ ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﺑﻪ ﺗﺸﺮﻳﺢ وﺿﻌﻴﺖ ﻣﻮﺟﻮد ﺻﻨﻌﺖ آب ﻛﺸﻮر ﻣﻲ ﭘﺮدازد و ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑـﻪ ﻣﺸـﻜﻼت اﻳـﻦ ﺻﻨﻌﺖ در ﺑﺨﺶ ﻫﺎی ﮔﻮﻧﺎﮔﻮن، ﻛﺎرﺑﺮدﻫﺎی ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ در اﻳﻦ ﺻـﻨﻌﺖ را ﺑـﺎ روﻳﻜـﺮد اﻣﻜـﺎن ﺳـﻨﺠﻲ رﻓـﻊ اﻳـﻦ ﻣﺸﻜﻼت ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ و ﻃﺒﻘﻪ ﺑﻨﺪی ﻣﻲ ﻧﻤﺎﻳﺪ . ﺑﺎ وﺟﻮد زﻳﺮﺳﺎﺧﺖ ﻫﺎ و ﭘﺘﺎﻧﺴـﻴﻞ ﻫـﺎی ﻣﻮﺟـﻮد د ر ﻛﺸـﻮر در زﻣﻴﻨـﻪ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮدر ﺻﻨﻌﺖ آب و ﻓﺎﺿﻼب، ﻣﻲ ﺗﻮان ﺑﺎ اﻟﮕﻮﺑﺮداری از ﭘﺮوژه ﻫﺎی ﻋﻤﻠﻴـﺎﺗﻲ اﺟـﺮا ﺷـﺪه در ﺳـﻄﺢ ﺟﻬﺎن ﺑﺴﻴﺎری از ﻣﺸﻜﻼت ﻣﻮﺟﻮد را ﻣﺮﺗﻔﻊ ﺳـﺎﺧﺘﻪ و ﭼﺸـﻢ اﻧـﺪاز وﺳـﻴﻌﻲ را ﻧﻴـﺰ در زﻣﻴﻨـﻪ رﻗﺎﺑـﺖ در ﺳـﻄﺢ ﺑﻴﻦ اﻟﻤﻠﻠﻲ ﺑﻪ وﺟﻮد آورد . – ﻓﺼﻞ ﭘﻨﺠﻢ ﺑﺎ ﻫﺪف ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺳﻴﺎﺳﺖ ﻫﺎ ی ﻣﻨﺎﺳﺐ اﺟﺮاﻳﻲ در ﺧﺼﻮص اﺳﺘﻔﺎده از ﻧﺎﻧﻮﻓﻨﺎوری درﺻﻨﻌﺖ آب ﻛﺸـﻮر ﺑﻪ ﻟﺰوم ﺗﻮﺟﻪ ﻫﺮ ﭼﻪ ﺑﻴﺶ ﺗﺮ ﻧﻬﺎدﻫﺎی ﺣﺎﻣﻲ و اﺟﺮاﻳﻲ در ﺣﻮزه ﻧﺎﻧﻮﻓﻨﺎوری اﺷﺎره داﺷﺘﻪ و ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻇﺮﻓﻴﺖ ﻫـﺎ و ﻣﺤﺪودﻳﺖ ﻫﺎ ی ﻛﻨﻮﻧﻲ وزارت ﻧﻴﺮو در ﭘﺬﻳﺮش ﻓﻨﺎوری ﺑﻪ اراﺋﻪ راﻫﻜﺎر و اﺳﺘﺮاﺗﮋی ﻫﺎ ی اﺟﺮاﻳﻲ ﺟﻬﺖ اﺳﺘ ﻔﺎده از ﻓﻨﺎوی ﻧﺎﻧﻮ در ﺻﻨﻌﺖ آب و آﺑﻔﺎی ﻛﺸﻮر ﻣﻲ ﭘﺮدازد . ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ اﻳﻦ ﻛﻪ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺗﺎﻣﻴﻦ ، اﻧﺘﻘـﺎل و ﺣﻔﺎﻇـﺖ از آب در ﻛﺸﻮر ﺗﻮﺳﻂ ﺷﺮﻛﺖ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب اﻳﺮان ﺻﻮرت ﻣﻲ ﭘﺬﻳﺮد و ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺗﺼـﻔﻴﻪ و ﺗﻮزﻳـﻊ آب و ﻫﻤﭽﻨـﻴﻦ ﺷﺒﻜﻪ ﺟﻤﻊ آوری و ﺗﺼﻔﻴﻪ ﻓﺎﺿﻼب ﺗﻮﺳﻂ ﺷﺮﻛﺖ ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ آب و ﻓﺎﺿﻼب ﻛﺸ ﻮر اﻧﺠﺎم ﻣﻲ ﮔﺮدد و ﭘﺴﺎب ﺣﺎﺻﻞ از ﺗﺼﻔﻴﻪ ﻓﺎﺿﻼب ﻧﻴﺰ ﺑﺎ ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻫﺮ دو ﻃﺮف ﺻﻮرت ﻣﻲ ﭘﺬﻳﺮد ، ﺑﺎ اﻧﺠﺎم اﻳﻦ ﭘﺮوژه در ﺳﻄﺢ ﺳـﺘﺎد وزرات ﻧﻴـﺮو ﻣﻲ ﺗﻮان ﮔﺎم ﻣﻮﺛﺮی در ﺷﺮﻛﺖ ﻫﺎ ی ﻣﺎدر ﺗﺨﺼﺼﻲ، ﻣﻮﺳﺴ ﺎت ﻋﻠﻤﻲ و ﭘﮋوﻫﺸـﻲ و دﺳـﺘﮕﺎه ﻫـﺎ ی اﺟﺮاﻳـﻲ وزارت 14 راﻫﻨﻤﺎی ﻧﺤﻮه اﺳﺘﻔﺎده از ﻓﻨﺎور ی ﻧﺎﻧﻮ در ﺻﻨﻌﺖ آب و آﺑﻔﺎ ی ﻛﺸﻮر ﻧﻴﺮو ﺑﺮداﺷﺖ . در ﻧﻬﺎﻳﺖ ﻧﻴﺰ ﺑﺎ اراﺋﻪ ﭘﻴﺸﻨﻬﺎ ﻫﺎی د اﺟﺮاﻳﻲ در ﺣﻮزه ﺳﺎﺧﺘﺎری، ﭘﮋوﻫﺸﻲ و ﺷﺒﻜﻪ ﺳﺎزی؛ ﮔﺎم ﻣﻮﺛﺮی در ﺟﻬﺖ ﺗﺪوﻳﻦ ﻧﻘﺸﻪ راه و ﺳﻨﺪ راﻫﺒﺮدی وزارت ﻧﻴﺮو در ﺣﻮزه ﻓﻨﺎوری ﺑﺮداﺷﺘﻪ ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ . ﺑﻲ – ﺷﻚ ﻧﺘﺎﻳﺞ ﺣﺎﺻﻞ از اﻳﻦ ﻣﻄﺎﻟﻌـﻪ ﻧﻘـﺶ اﺳﺎﺳـﻲ در ﺗـﺪوﻳﻦ ﺑﺮﻧﺎﻣـﻪ ﻫـﺎی آﺗـﻲ وزرات ﻧﻴـﺮو در ﺑـﻪ ﻛـﺎرﮔﻴﺮی ﻓﻨﺎوری ﻫﺎی ﻧﺎﻧﻮ و ﻧﻈﺎم ﺑﺮﻧ ﺎﻣﻪ رﻳﺰی ﻋﻤﻠﻴﺎﺗﻲ و ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﻃﺮح ﻫﺎ و ﭘﺮوژه ﻫﺎ ﺧﻮاﻫﺪ داﺷﺖ . 2 ﻓﺼﻞ2 درآﻣﺪی ﺑﺮ ﻧﺎﻧﻮﻓﻨﺎوری ﻓﺼﻞ دوم- درآﻣﺪ ﺑﺮ ی ﻧﺎﻧﻮﻓﻨﺎور ی 17 ﻓﺼﻞ دوم- درآﻣﺪی ﺑﺮ ﻧﺎﻧﻮﻓﻨﺎوری 2 - 1 - ﻛﻠﻴﺎت در ﺟﻬﺎن اﻣﺮوزه ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ درﺧﻮاﺳﺖ ﻫﺎ و ﻧﻴﺎزﻫﺎی ﺟﻮاﻣﻊ ﺑﺸﺮی ﻧﻴﺎز ﻫﺮﭼﻪ ﺑﻴﺶ ﺗﺮ ﺑﻪ رﺷﺪ و ﺗﻮﺳﻌﻪ ی داﻧﺶ و ﻓﻨﺎوری ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﺻﻨﺎﻳﻊ ﻣﺨﺘﻠﻒ در دﻧﻴﺎ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ رﺷﺪ ﺗﻜﻨﻮﻟﻮژی و ﺣﻞ ﻣﺸﻜﻼت ﻫﻤﭽﻨـﻴﻦ ﺑـﻪ ﻣﻨﻈـﻮر اراﺋـﻪ ی ﺑـﺎﻻﺗﺮﻳﻦ درﺟـﻪ ﻛﻴﻔﻴﺖ و ﺧﺪﻣﺎت رو ﺑﻪ ﺗﻜﻨﻮﻟﻮژی ﻫﺎ ی روز دﻧﻴﺎ ﺑﺮده اﺳﺖ و ﺑﺪﻳﻦ ﺗﺮﺗﻴﺐ ﺑﺎ ﻧﺰدﻳﻚ ﺷﺪن ﻣﻮاﺿﻊ ﻛـﺎرﺑﺮدی و اﻫـﺪاف ﺑﻠﻨـﺪ ﻣﺪت اﻳﻦ ﺻﻨﺎﻳﻊ ﺗﺮﻛﻴﺐ و ﺑﻬﺮه ﮔﻴﺮی از ﺷﺎﺧﻪ ﻫﺎ ی ﻣﺨﺘﻠﻒ داﻧﺶ اﻣﺮ ی اﻟﺰاﻣﻲ ﺑﻪ ﻧﻈﺮ ﻣﻲ رﺳﺪ . ﺗﺎ ﭼﻨﺪ دﻫـﻪ ی اﺧﻴـﺮ رﺷـﺪ داﻧﺶ و ﺗﻜﻨﻮﻟﻮژی در ﺷﺎﺧﻪ ﻫﺎ ی ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻣﺤﺪود ﺑﻮده و ﺑـﻪ ﻛـﺎرﮔﻴﺮی و ﺑﻬـﺮه ﺑـﺮداری از رﺷـﺪ و ﺗﻮﺳـﻌﻪ ی ﻫـﺮ داﻧﺸـﻲ در ﺷﺎﺧﻪ ﻫﺎ ی ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺻﻨﺎﻳﻊ ﭼﻨﺪان ﻣﻠﻤﻮس ﻧﺒﻮده و ﻣﺤﺪود ﺑﻪ ی ﺣﻮزه ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻫﻤﺎن ﺷﺎﺧﻪ ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﺮﻓـﺖ وﻟـﻲ ﺑـﺎ اﻓـﺰاﻳﺶ ﺷﺎﺧﻪ ﻋ ی ﻠﻢ و ﻓﻨﺎوری ﻧﻴﺎز ﺑﻪ اﻳﺠﺎد زﻣﻴﻨﻪ ﻫﺎ ی ﺑﻴﻦ رﺷﺘﻪ ای در ﻫﺎ ﺣﻮزه ی ﻣﺨﺘﻠـﻒ داﻧـﺶ و ﺻـﻨﻌﺖ ﺑـﻪ وﺿـﻮح اﺣﺴـﺎس ﺷﺪ ﻣﻲ ﻛﻪ در ﺣﺎل ﺣﺎﺿﺮ ﺷﺎﻫﺪ اﻳﻦ ﺳﺎﺧﺘﺎر ﺑﻪ ﻫﻢ ﭘﻴﻮ ﺘﻪ ﺳ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻴﻢ و روز ﺑﻪ روز ﺑﺎ اﻓﺰاﻳﺶ ﺳﻄﺢ درﺧﻮاﺳﺖ ﻫﺎ و ﻧﻴﺎزﻫـﺎی ﺻﻨﺎﻳﻊ ﻣﺨﺘﻠﻒ اﻳﻦ اﻧﻘﻼب ﻋﻈﻴﻢ رو ﺑﻪ رﺷﺪ ﻧﺸﺎن داده و در ﺣﺎل ﺗﻮﺳﻌﻪ و ﻗﺪرت ﮔﻴﺮی ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﺷﻜﻞ )2 - 1 ( ﻧﻤﻮداری از ﺳﻴﺮ داﻧﺶ و ﻓﻨﺎوری را در ﺳﺎل ﻫﺎی اﺧﻴﺮ و ﺗﺨﻤﻴﻨﻲ از آﻳﻨﺪه ﻧﺸﺎن ﻣﻲ دﻫﺪ . ﺷﻜﻞ2 - 1 - ﺳﻴﺮ داﻧﺶ و ﻓﻨﺎوری در ﺳﺎل ﻫﺎی اﺧﻴﺮ و ﺗﺨﻤﻴﻨﻲ از آﻳﻨﺪه 2 - 1 - 1 - ﺳﻴﺮ ﺗﺤﻮل داﻧﺶ و ﺗﻜﻨﻮﻟﻮژی در دﻧﻴﺎ ﺳﺎﻟﻴﺎﻧﻪ ﻣﻴﻠﻴﺎردﻫﺎ ﺗﺤﻘﻴﻖ و ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ در ﺷﺎﺧﻪ ﻫﺎ ی ﻣﺨﺘﻠﻒ داﻧﺶ ﺻـﻮرت ﻣـﻲ ﮔﻴـﺮد ﺗـﺎ ﺑـﺎ ﺑﻬـﺮه ﮔﻴـﺮی از ﻧﺘـﺎﻳﺞ ﺑﺘـﻮان راﻫﻜﺎرﻫﺎی اﺳﺎﺳﻲ و ﻗﻮی را ﺑﺮای اﻫﺪاف ﺑﺸﺮﻳﺖ ﺑﻪ دﺳﺖ آورد . ﻛﺸﻮرﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ دﻧﻴﺎ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﭘﺎﻳﻪ و ی ﺣﻮزه ﺗﺨﺼﺼـﻲ 18 راﻫﻨﻤﺎی ﻧﺤﻮه اﺳﺘﻔﺎده از ﻓﻨﺎور ی ﻧﺎﻧﻮ در ﺻﻨﻌﺖ آب و آﺑﻔﺎ ی ﻛﺸﻮر ﻗﺪرﺗﻤﻨﺪ ﺧﻮﻳﺶ در ﭘﻲ ﭘﺎﻳﻪ رﻳﺰی و دوام رﻳﺸﻪ ﻫﺎ ی ﻋﻠﻤﻲ و ﺗﻜﻨﻮﻟﻮژﻳﻜﻲ ﺧﻮﻳﺶ ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺗﺒﺪﻳﻞ ﺷﺪن ﺑﻪ ﻗﻄـﺐ در ﺣـﻮزه ﻓﻨﺎوری ﻫﺎ ی ﺧﺎص ، ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎ و زﻣﺎن ﺑﺎﻻﻳﻲ را ﺻﺮف ﻣﻲ ﻛﻨﻨﺪ ﺗﺎ در دﻧﻴﺎ ﺑﺨﺸﻲ از ﻓﻨﺎوری را در دﺳﺖ ﮔﻴﺮﻧﺪ . ﻃﺒﻘﻪ ﺑﻨﺪی ﻫﺎ ی ﺗﻜﻨﻮﻟﻮژی ﻣﺨﺘﻠﻒ ، ﺗﻮﺳﻂ ﺳﺎزﻣﺎن ﻫﺎ ی ﻣﺨﻠﺘﻒ در ﻫﺎ ﺳﺎل ی اﺧﻴﺮ اﻧﺠﺎم ﺷﺪه اﺳﺖ . اﻳﻦ ﻃﺒﻘﻪ ﺑﻨﺪی ﺑﻪ ﻫﺎ ﺻﻮرت ﻣﻌﻤﻮل ﻃﺒﻘﻪ ﺑﻨﺪی اﺧﺘﺮاﻋﺎت وﻳﮋه، ﻃﺒﻘﻪ ﺑﻨﺪی اﺧﺘ ﺮاﻋﺎت ﺑﻴﻦ اﻟﻤﻠﻠﻲ ، و ﻃﺒﻘـﻪ ﺑﻨـﺪی اﺧﺘﺮاﻋـﺎت اﻣﺮﻳﻜـﺎﻳﻲ را ﺷـﺎﻣﻞ ﻣﻲ ﺷﻮد . ﺑﺎ اﻳﻦ وﺟﻮد اﻳﻦ ﻃﺒﻘﻪ ﻛﺎﻣﻼ در ﺑﺮﺧﻲ از ﻇﻮاﻫﺮ ﻣﺘﻨﺎﻗﺾ ﺑﻮد . ﺑﺮای اﻳﻦ ﻣﻨﻈـﻮر ﻣﻮﺳﺴـﻪ ی Fraunhofer ISI and the Observatoire des Sciences et des Technologies ﺑﺎ ﻫﻤﻜـﺎری ﻣﻮﺳﺴـﻪ ی French patent office (INPI) ﺗـﺪوﻳﻦ ﻃﺒﻘﻪ ﺑﻨﺪی ﺗﻜﻨﻮﻟﻮژی را ﺑﺮ اﺳﺎس ﻛـﺪﻫﺎی ﻃﺒﻘـﻪ ﺑﻨـﺪی اﺧﺘﺮاﻋـﺎت ﺑـﻴﻦ اﻟﻤﻠﻠـﻲ )International Patent Classification (IPC) (اﻧﺠﺎم داد1 .ﻃﺒﻘﻪ ﺑﻨﺪی ISI-OST-INPI ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻛﻠﻲ در دﻳﺎﮔﺮام زﻳﺮ آورده ﺷﺪه اﺳﺖ . ﻧﺎﻧﻮﻓﻨﺎوری داﻧﺸﻲ ﺑﻴﻦ رﺷﺘﻪ ای و از ﺟﻨﺲ ﻓﻨﺎوری ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ ﺑﺎ ﺣ ﻀﻮر در ﺗﻘﺮﻳﺒﺎ ﻛﻠﻴـﻪ ی ﻋﻠـﻮم ﺗﻜﻨﻮﻟﻮژﻳـﻚ ﺗﻮاﻧﺴـﺘﻪ ﺗﺤﻮﻟﻲ ﻋﻈﻴﻢ را در راﺳﺘﺎی رﺷﺪ و ﭘﻴﺸﺮﻓﺖ ﺟﻮاﻣﻊ ﺑﺸﺮی اراﺋﻪ ﻧﻤﺎﻳﺪ . اﻳﻦ داﻧﺶ ﻧﻮﻳﻦ در ﺷﺎﺧﻪ ی ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻃﺒﻘﻪ ﺑﻨﺪی اﻧﺠﺎم ﺷﺪه ) ﺷﻜﻞ 2 - 2 (ﮔﺎﻣﻲ ﺑﺰرگ در ﻫﺮ ﻛﺪام از اﻳﻦ ﺷﺎﺧﻪ ﻫﺎ ﺑﺮداﺷﺘﻪ و ﺳﻤﺖ و ﺳﻮﻳﻲ ﺟﺪﻳﺪ ﺑﺮای دﺳﺘﻴﺎﺑﻲ ﺑـﻪ اﻫـﺪاﻓﻲ ﻛـﻪ ﺗﺎﻛ ﻨﻮن ﺑﺎ ﺣﻀﻮر ﺗﻜﻨﻮﻟﻮژی ﻫﺎی ﻣﺪرن روز ﻗﺎﺑﻞ دﺳﺘﻴﺎﺑﻲ ﻧﺒﻮد را اراﺋﻪ ﻧﻤﻮده اﺳﺖ . 1- Schmoch, Ulrich, “Concept of a Technology Classification for Country Comparisons1”, Final Report to the World Intellectual Property Organisation (WIPO), Fraunhofer Institute for Systems and Innovation Research, Karlsruhe, Germany, 2008. ﻓﺼﻞ دوم- درآﻣﺪ ﺑﺮ ی ﻧﺎﻧﻮﻓﻨﺎور ی 19 ﺷﻜﻞ2 - 1 - ﻃﺒﻘﻪ ﺑﻨﺪی ﺗﻜﻨﻮﻟﻮژی ISI-OST-INPI در اﻳﻦ ﻓﺼﻞ اﺑﺘﺪا ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﺣﻮزه ی ﮔﺴﺘﺮده ی ﻧﺎﻧﻮﻓﻨﺎوری و ﻛـﺎرﺑﺮد وﺳـﻴﻊ آن در ﺻـﻨﺎﻳﻊ ﻣﺨﺘﻠـﻒ ﺑـﻪ ﻣﻌﺮﻓـﻲ و اراﺋـﻪ ی ﻣﻘﺪﻣﺎﺗﻲ از ﻧﺎﻧﻮﻓﻨﺎوری ﭘﺮداﺧﺘﻪ و ﻣﻔ ﺎﻫﻴﻢ ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز ﺑﺮای درک اﻳﻦ داﻧﺶ در ﺣﻮزه ﻫﺎی ﻛﺎرﺑﺮدی ﺻﻨﺎﻳﻊ ﻣﺨﺘﻠﻒ اراﺋﻪ ﻣـﻲ ﺷـﻮد . ﻻزم ﺑﻪ ذﻛﺮ اﺳﺖ ﻛﻪ ﻧﺎﻧﻮﻓﻨﺎوری ﺑﺎ اﻳﻦ دﻳﺪ ﻛﻪ در ﺷﺎﺧﻪ ﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ ﺗﻌﺎرﻳﻒ ﻣﺘﻔﺎوﺗﻲ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ ﭘﺲ ﻧﻴـﺎز اﺳـﺖ ﻛـﻪ ﻣﻔﺎﻫﻴﻢ اراﺋﻪ ﺷﺪه ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﺗﺨﺼﺺ ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز در ﺻﻨﻌﺖ آب و ﻓﺎﺿﻼب، ﻫ ﻤﭽﻨﻴﻦ ﻛﺎرﺑﺮدﻫﺎی ﺧﺎص اﻳـﻦ ﺷـﺎﺧﻪ از ﺻـﻨﻌﺖ و ﺗﻜﻨﻮﻟﻮژی، اراﺋﻪ و ﺗﺸﺮﻳﺢ ﺷﻮد . ﭘﺲ از ﻣﻌﺮﻓﻲ و آﺷﻨﺎﻳﻲ ﻛﺎﻓﻲ ﺑﺎ داﻧﺶ ﻧﻮﻳﻦ ﻧﺎﻧﻮﻓﻨﺎوری ﺑﻪ اراﺋﻪ ی ﺗﺎرﻳﺨﭽـﻪ ای از ﺗﻮﻟـﺪ، رﺷـﺪ، و ﺑﻠﻮغ اﻳﻦ ﻓﻨﺎوری ﭘﺮداﺧﺘﻪ و ﺑﻪ ﺑﺮﺧﻲ از ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﺑﺴﻴﺎر ﻣﻬﻢ و ﺑﻨﻴﺎدی در اﻳﻦ زﻣﻴﻨﻪ ﭘﺮداﺧﺘﻪ ﻣﻲ ﺷﻮد . در اﻳﻦ ﺑﺨﺶ ﺑـﻪ ﻣﻌﺮﻓـﻲ ﺑﻨﻴﺎﻧﮕﺬاران و ﭘﻴﺸﮕﺎﻣﺎن داﻧﺶ ﻧﺎﻧﻮﻓﻨﺎوری و ﭼﮕﻮﻧﮕﻲ راﻫﻴﺎﺑﻲ اﻳﻦ داﻧﺶ ﺑﻪ داﻧـﺶ ﻫـﺎ و ﺻـﻨﺎﻳﻊ ﻣﺨﺘﻠـﻒ ﭘﺮداﺧﺘـﻪ و ﺑـﻪ ﻣﻴـﺰان 20 راﻫﻨﻤﺎی ﻧﺤﻮه اﺳﺘﻔﺎده از ﻓﻨﺎور ی ﻧﺎﻧﻮ در ﺻﻨﻌﺖ آب و آﺑﻔﺎ ی ﻛﺸﻮر ﭘﺬﻳﺮﻓﺘﺎری اﻳﻦ داﻧﺶ ﻧﻴﺰ اﺷﺎره ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ . ﺑﺎ ﺗﺸﺮﻳﺢ ﺗﺎرﻳﺨﭽﻪ ی ﻣﺨﺘﺼﺮی از ﻧﺎﻧﻮﻓﻨﺎوری ﺑﻪ ﻋﻨﺎﺻﺮ ﻛﺎﺑﺮدی و ﺑﻨﻴﺎدی اﻳﻦ داﻧـﺶ ﭘﺮداﺧﺘﻪ و ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ دﺳﺘﻪ ﺑﻨﺪی ﺗﻜﻨﻮﻟﻮژﻳﻜﻲ ﻣﻮاد ﻣﻮﺟﻮد در اﻳﻦ ﺣﻮزه ﺑﻪ ﺗﺸﺮﻳﺢ ﺗﻚ ﺗﻚ اﻳـﻦ ﻋﻨﺎﺻـﺮ ﻛـﻪ ﻣﻌﺮﻓـﻲ ﻛﻨﻨـﺪه ی ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎی ﺷﻨﺎﺧﺘﻪ ﺷﺪه در اﻳﻦ ﺣﻮزه ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ ﭘﺮداﺧﺘﻪ ﻣﻲ ﺷﻮد . ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻔﻲ ﻛﻪ در ﻃﻲ ﺳﺎﻟﻴﺎن اﺧﻴﺮ ﺷﻨﺎﺧﺘﻪ ﺷﺪه و داﻧﺸﻤﻨﺪان ﺗﻮاﻧﺴﺘﻪ اﻧﺪ ﺑﺎ ﻛﻨﺘﺮل ﻓﺮآﻳﻨﺪی ﺑﻪ ﻃﺮاﺣﻲ ﻓﺮآﻳﻨ ﺪ و ﺳﻨﺘﺰ اﻳﻦ ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎ ﺑﭙﺮدازﻧﺪ، ﻣﺴﺘﻠﺰم آﮔﺎﻫﻲ از ﻣﺒﺎﺣﺚ ﭘﻴﭽﻴﺪه و ﻣﻜﺎﻧﻴﺰم ﻫﺎی ﺑﺴﻴﺎر ﺟﺎﻟﺒﻲ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﻨﺪ ﺗﺤﺖ ﺷﺮاﻳﻂ ﻣﺨﺘﻠﻒ و ﺑﺎ ﻛﻨﺘﺮل ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫﺎی ﻣﺘﻌﺪد، ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ داﻧـﺶ ﻛﺎﻓﻲ از داﻧﺶ ﻫﺎﻳﻲ ﭼﻮن ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ ﻣﻮاد، ﺷﻴﻤﻲ، ﻓﻴﺰﻳﻚ، ﺑﺮق و ﺳﺎﻳﺮ ﺣﺎﺻﻞ ﺷـﻮد . ﻧﺎﻧﻮﺳـﺎﺧﺘﺎرﻫﺎی اراﺋـ ﻪ ﺷـﺪه ﭘﺎﻳـﻪ و اﺳـﺎس ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻛﺎرﺑﺮدی، ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺑﻪ ﺧﺪﻣﺖ ﮔﻴﺮی اﻳﻦ داﻧﺶ در ﺻـﻨﺎﻳﻊ ﻣﺨﺘﻠـﻒ از ﺟﻤﻠـﻪ ﺻـﻨﻌﺖ آب و ﻓﺎﺿـﻼب ﻣـﻲ ﺑﺎﺷـﺪ . اﻳـﻦ ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﻨﺪ ﺑﺮ ﺣﺴﺐ ﺧﻮاص ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻫﻤﭽﻨـﻴﻦ ﺳـﺎﺧﺘﺎر ﻫـﺎ آن ﺗﻘﺴـﻴﻢ ﺑﻨـﺪی ﺷـﻮﻧﺪ . از اﻳـﻦ ﺟﻤﻠـﻪ ﺗﻘﺴـﻴﻢ ﺑﻨـﺪی ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎ ﺑﺮ ﺣﺴﺐ اﺑﻌﺎد را ﻣﻲ ﺗﻮان ﺑﺎ ﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎﻳﻲ از ﻗﺒﻴﻞ ﻧﺎﻧﻮذرات ﻛﺮوی، ﻧﺎﻧﻮذرات ﺑـﻲ ﺷـﻜﻞ، ﻧﺎﻧﻮﻣﻴﻠـﻪ ﻫـﺎ، ﻧﺎﻧﻮاﻟﻴـﺎف ﻫـﺎ، ﻧﺎﻧﻮﺗﻴﻮب ﻫﺎ، ﻧﺎﻧﻮﺻﻔﺤﻪ ﻫﺎ، ﻛﻮاﻧﺘﻮم دات ﻫﺎ، و ﻏﻴﺮه ﺗﻘﺴﻴﻢ ﺑﻨﺪی ﻧﻤﻮد . ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺧﻮد ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﻨﺪ دارای ﻣﻮاد ﺳـﺎزﻧﺪه ی ﻣﺘﻔﺎوﺗﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ از ﺟﻤﻠﻪ ﻧﺎﻧﻮﺳـﺎﺧﺘﺎرﻫﺎی ﻓﻠـﺰی، ﻧﺎﻧﻮﺳـﺎﺧﺘﺎرﻫﺎی ﭘﻠﻴﻤـﺮی، ﻧﺎﻧﻮﺳـﺎﺧﺘﺎرﻫﺎی آﻟـﻲ، ﻧﺎﻧﻮﺳـﺎﺧﺘﺎرﻫﺎی ﺳـﺮاﻣﻴﻜﻲ، و ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎی ﻛﺎﻣﭙﻮزﻳﺘﻲ، ﻛﻪ ﻋﻤﺪه ﻣﻮاد ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎر را ﺗﺸﻜﻴﻞ ﻣﻲ دﻫﻨﺪ . ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎی ﻣﺘﻔﺎوت ﺑـﺎ ﺗﻮﺟـﻪ ﺑـﻪ اﻳﺠـﺎد ﺧـﻮاص ﻣﺨﺘﻠﻔﺸﺎن در ﺑﺨﺶ ﻫﺎ و ﺷﺎﺧﻪ ﻫﺎی زﻳﺎدی از ﺻﻨﺎﻳﻊ ﮔﻮﻧﺎﮔﻮن ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﻣـﻲ ﮔﻴﺮﻧـﺪ . ﻃﺒﻴﻌﺘـﺎ ﺑـﺎ ﻣﻬ ﻨﺪﺳـﻲ دﻗﻴـﻖ اﻳـﻦ ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎ ﻣﻲ ﺗﻮان ﺧﻮاص ﻣﺘﻔﺎوﺗﻲ از ﻣﻮاد را اﻧﺘﻈﺎر داﺷﺖ و راﻫﻜﺎرﻫﺎی ﻣﺘﻌﺪد و ﻛﺎرﺳﺎزی را ﺑﺮای ﺣﺼﻮل ﺑﺎزده و ﺗﻮان ﺑﺎﻻ در ﺣﻞ ﻣﺸﻜﻼت و دﻏﺪﻏﻪ ﻫﺎی ﻣﻮﺟﻮد در ﺻﻨﺎﻳﻊ اراﺋﻪ ﻧﻤﻮد . ﺑﺎ ﻣﻌﺮﻓﻲ ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ و ﺷﻨﺎﺧﺘﻪ ﺷﺪه ﺗﺎ ﻛﻨﻮن، ﺑـﻪ ﺑﺮرﺳـﻲ ﻛﺎرﺑﺮدﻫﺎی وﻳﮋه در ﺻﻨﺎﻳﻊ ﻣﺨﺘﻠﻒ ﭘﺮداﺧﺘﻪ و ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻧﺘﺎﻳﺞ ﺣﺎﺻﻞ ﺑﻪ اراﺋﻪ ی ﺑﺨﺸﻲ از ﺗﺤﻮﻻت اﻳﺠﺎد ﺷﺪه در ﺻﻨﺎﻳﻊ ﻣﺮﺑﻮﻃﻪ ﺑﺎ ﺑﻪ ﻛﺎرﮔﻴﺮی اﻳﻦ داﻧﺶ ﻧﻮﻳﻦ ﭘﺮداﺧﺘﻪ ﻣﻲ ﺷﻮد . ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﮔﺴﺘﺮده ی ﻋﻈﻴﻢ ﻛﺎرﺑﺮد ﻧﺎﻧﻮﻓﻨﺎوری در ﺻﻨﺎﻳﻊ ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻣﻲ ﺗﻮان ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎ را ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻣﻮارد ﻛﺎرﺑﺮدی در ﺻ ﻨﺎﻳﻊ ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻧﻴﺰ ﻃﺒﻘﻪ ﺑﻨﺪی ﻛﺮد و ﺑﻪ ﺗﺎرﻳﺨﭽﻪ ای از ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت اﻧﺠﺎم ﺷﺪه در اﻳﻦ ﺣﻮزه ﭘﺮداﺧﺖ . ﻫﻤﺎن ﻃﻮر ﻛﻪ اﺷﺎره ﺷـﺪ ﻛﺎرﺑﺮد ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎ ﺗﺎﺑﻊ ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫﺎ و ﺧﻮاص ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ از اﻳﻦ ﺟﻤﻠﻪ ﻣﻲ ﺗﻮان ﺑـﻪ ﺧـﻮاص ﻣﻜـﺎﻧﻴﻜﻲ، ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ، ﻓﻴﺰﻳﻜﻲ، ﻧﻮری، ﻣﻐﻨﺎﻃﻴﺴﻲ، اﻟﻜﺘﺮﻳﻜ ﻲ، ﺣﺮارﺗﻲ، و ﻏﻴﺮه اﺷﺎره ﻛﺮد ﻛﻪ ﻫﺮ ﻛﺪام از اﻳﻦ ﺧﻮاص ﺑﻪ ﺻﻮرت ﺗﺨﺼﺼﻲ ﻛﺎرﺑﺮد ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ را در ﺑﺨﺶ ﻫﺎی ﻣﺘﻔﺎوت ﺻﻨﻌﺖ ﻣﺸﺨﺺ ﻧﻤﻮده و اﻳﻔﺎی ﻧﻘﺶ ﻣﻲ ﻧﻤﺎﻳﺪ . در ﻧﻬﺎﻳﺖ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ دﺳﺘﺮﺳﻲ ﺑﻪ اﻃﻼﻋﺎت ﻛﻠﻲ در زﻣﻴﻨﻪ ی ﻧﺎﻧﻮﻓﻨﺎوری و آﺷﻨﺎﻳﻲ ﻻزم ﺑﺎ ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻫﻤﭽﻨـ ﻴﻦ ﻛﺎرﺑﺮدﻫـﺎی وﻳـﮋه و ﺧﻮاص ﻣﻨﺤﺼﺮ ﺑﻔﺮد ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎ ﺑﻪ درﺟﻪ ﭘﻴﺸﺮﻓﺖ و ﭘﺬﻳﺮﻓﺘﺎری آن در اﻳﺮان ﭘﺮداﺧﺘﻪ و ﻣﻴﺰان رﺷﺪ اﻳﻦ داﻧـﺶ ﻧـﻮﻳﻦ در ﺷﺎﺧﻪ ﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺻﻨﻌﺖ در اﻳﺮان ﭘﺮداﺧﺘﻪ ﻣﻲ ﺷﻮد . اﻳﺮان ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﭘﻴﺸﺒﺮد اﻫﺪاف ﺑﻠﻨﺪ ﻣـﺪت ﻫﻤﭽﻨـﻴﻦ ﻫﻤﺮاﻫـﻲ اﻳـﻦ داﻧـﺶ ﻧـﻮﻳﻦ از دوران اوﻟﻴـﻪ ی ر ﺷـﺪ و ﺗﻮﺳـﻌﻪ، ﺧﻮﺷﺒﺨﺘﺎﻧﻪ ﭘﺎ ﺑﻪ ﭘﺎی ﻛﺸﻮرﻫﺎی ﻋﺼﺮ ﻧﻮﻳﻦ و ﭘﻴﺸﺮﻓﺘﻪ ﺣﺮﻛﺖ ﻛﺮده و ﻳﺎﻓﺘﻪ ﻫﺎی ارزﺷﻤﻨﺪ ﺑﺴﻴﺎری را در ﺧﺪﻣﺖ ﺑﺸـﺮﻳﺖ و آﻳﻨﺪه ی آن ﻗﺮار داده اﺳﺖ و در ﺣﺎل ﺣﺎﺿﺮ ﺑﺎ اﺟﺮای ﭘﺮوژه ﻫﺎی ﺑﺴﻴﺎر ﺷﺎﺧﺺ ﺟﺰو ﻛﺸﻮرﻫﺎی ﭘﻴﺸﺘﺎز در اﻳـﻦ ﺣـﻮزه ﻗـﺮار ﮔﺮﻓﺘﻪ اﺳﺖ ﻛﻪ در اﻳﻦ ﻓﺼﻞ ﺑﻪ ﺻﻮرت اﺟﻤﺎ ﻟﻲ ﺑﻪ ﺗﺸﺮﻳﺢ و ﺗﻔﺴﻴﺮ آن ﭘﺮداﺧﺘﻪ ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ . ﻓﺼﻞ دوم- درآﻣﺪ ﺑﺮ ی ﻧﺎﻧﻮﻓﻨﺎور ی 21 2 - 2 - ﻣﻌﺮﻓﻲ ﻧﺎﻧﻮﻓﻨﺎوری ﺑﺮای ﻧﺎﻧﻮﻓﻨﺎوری ﻳﺎ ﺑﻪ ﻋﺒﺎرﺗﻲ ﻧﺎﻧﻮﺗﻜﻨﻮﻟﻮژی ﺗﻌﺎرﻳﻒ ﺑﺴﻴﺎری اراﺋﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ ﻛـﻪ ﻫـﺮ ﻛـﺪام ﺑـﺎ دﻳـﺪﮔﺎﻫﻲ از ﺷـﻨﺎﺧﺖ و ﺑﻬﺮه ﮔﻴﺮی ﺑﻪ اراﺋﻪ ی اﻳﻦ ﺗﻮﺻﻴﻔﺎت ﭘﺮداﺧﺘﻪ . اﻧﺪ ﻳﻜﻲ از ﺟﺎﻣﻊ ﺗﺮﻳﻦ ﺗﻌﺎرﻳﻒ ﺑﺪﻳﻦ ﺻﻮرت اﺳﺖ ﻛﻪ ﻧـﺎﻧﻮﺗﻜﻨ ﻮﻟﻮژی، ﺗﻮاﻧﻤﻨـﺪی ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻣﻮاد، اﺑﺰارﻫﺎ و ﺳﻴﺴﺘﻢ یﻫﺎ ﺟﺪﻳﺪ در ﺑﺎ دﺳﺖ ﮔﺮﻓﺘﻦ ﻛﻨﺘﺮل در ﺳﻄﺢ ﻣﻮﻟﻜﻮﻟﻲ و اﺗﻤﻲ و اﺳﺘﻔﺎده از ﺧﻮاﺻﻲ اﺳﺖ ﻛـﻪ آن در ﺳﻄﻮح ﻇﺎﻫﺮ ﻣﻲ ﺷﻮد . ﺑﻪ ﻋﺒﺎرﺗﻲ دﻳﮕﺮ ﺑﻪ ﻃﻮر ﺳﺎده ﻧﺎﻧﻮﻓﻨﺎوری، ﺑﻪ ﺗﻜﻨﻮﻟﻮژی ﻫﺎ ﻳﻲ اﻃﻼق ﻣﻲ ﺷﻮد ﻛﻪ در اﺑﻌﺎد ﻧﺎﻧﻮﻣﺘﺮ ﻗﺮار دارﻧﺪ و رﻓﺘﺎر ﻣﻲ ﻛﻨﻨﺪ . ﻧﺎﻧﻮﻣﺘﺮ واﺣﺪ اﻧﺪازه ﮔﻴﺮی اﺳﺖ و ﺑﺮاﺑﺮ ﺑﺎ ﻳﻚ ﻣﻴﻠﻴﺎردم ﻣﺘﺮ ﻳﺎ 9 - 10 ﻣﺘﺮ اﺳﺖ . اﻧـﺪازه ی و ﻫـﺎ اﺗـﻢ ﻣﻮﻟﻜﻮل اﻳﻦ در ﻫﺎ ﻣﺤﺪوده ﻗﺮار دارد . در اﻳﻦ ﻓﻀﺎی ﻛﻮﭼﻚ داﻧﺸﻤﻨﺪان ﻗﺎدر ﺑﻪ ﺗﻐﻴﻴﺮ در ﻧﺤﻮه ی آراﻳﺶ و ﭼﻴـﻨﺶ و ﻫـﺎ اﺗـﻢ ﻣﻮﻟﻜﻮل ﻫﺎ ﺑﻮده و ﺗﻮاﻧﺴﺘﻨﺪ ﺑﻪ ﺳﺎﺧﺖ ﻣﻮاد ﺟﺪﻳﺪ ﺳﺎﺧ و ﺘﺎرﻫﺎﻳﻲ ﻣﺘﻔـﺎوت ﺑـﺎ آﻧﭽـﻪ ﺗـﺎﻛﻨﻮن وﺟـﻮد داﺷـﺘﻪ اﺳـﺖ ﺑﭙﺮدازﻧـﺪ . ﻧﺎﻧﻮﻓﻨﺎوری دو از ﻛﻪ ﻛﻠﻤﻪ » و «ﻧﺎﻧﻮ » ی ﻓﻨـﺎوری « ﺗﺸـﻜﻴﻞ ﺷـﺪه اﺳـﺖ ﺑـﻪ ﻣﻌﻨـﺎی ﺗﻮﺳـﻌﻪ، ﺳـﺎﺧﺖ، ﻃﺮاﺣـﻲ و اﺳـﺘﻔﺎده از ﻣﺤﺼﻮﻻﺗﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ اﻧﺪازه در ﻫﺎ آن ی ﺑﺎزه 1 ﺗﺎ100 ﻧﺎﻧﻮﻣﺘﺮ ﻗﺮار دارﻧﺪ . در واﻗﻊ ﻧﺎﻧﻮﻓﻨﺎوری داﻧﺸـﻲ ﺑـﻴﻦ رﺷـﺘﻪ ای در ﻣﻴـﺎن ﺑﻘﻴﻪ ی رﺷﺘﻪ ﻫﺎ ی ﻋﻠﻤﻲ و ﻓﻨﻲ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ ﺗﻮاﻧﺴﺘﻪ ﺑـﺎ ﺗﺮﻛﻴـﺐ ﺗﻜﻨﻮﻟـﻮژی ﻫـﺎ ی ﻣﻮﺟـﻮد در اﺑﻌـﺎد ﻧـﺎﻧﻮﻣﺘﺮی ﺑـﻪ ﺧـﻮا ص و ﻛﺎرﺑﺮدﻫﺎی ﺧﺎص دﺳﺖ ﻳﺎﺑﺪ . ﺷﻜﻞ )2 - 3 (ﺷﻤﺎﺗﻴﻜﻲ از اﺑﻌﺎد را ﺑﺮای درک آﺳﺎن ﺗﺮ اﺑﻌﺎد ﻧﺎﻧﻮﻣﺘﺮی اراﺋﻪ ﻣﻲ دﻫﺪ . ﺷﻜﻞ2 - 3 - ﺷﻤﺎﺗﻴﻚ ﺗﻘﺴﻴﻢ ﺑﻨﺪی اﺑﻌﺎد از 2 ﻴﻠﻲﻣ ﻣﺘﺮ ﺗﺎ 1 ﻧﺎﻧﻮﻣﺘﺮ 22 راﻫﻨﻤﺎی ﻧﺤﻮه اﺳﺘﻔﺎده از ﻓﻨﺎور ی ﻧﺎﻧﻮ در ﺻﻨﻌﺖ آب و آﺑﻔﺎ ی ﻛﺸﻮر ﮔﺴﺘﺮدﮔﻲ ﻋﻠﻮم و ﺗﻜﻨﻮﻟﻮژی ﻧﺎﻧﻮ ﻣﻮﺟﺐ ﺗﻌﺮﻳﻒ ﻛﺎرﺑﺮدﻫﺎی ﺑﺴﻴﺎر زﻳﺎدی در ﻋﺮﺻﻪ یﻫﺎ ﻣﺨﺘﻠـﻒ ﻋﻠﻤـﻲ و ﺻـﻨﻌﺘﻲ ﺷـﺪه اﺳﺖ . ﻧﮕﺎه ﺑﻪ داﻧﺶ ﻧﺎﻧﻮﻓﻨﺎوری از دﻳﺪﮔﺎه ﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ اﻣﻜﺎن اﻳﺠﺎد روش ﻫﺎی ﺑﻪ ﻛﺎرﮔﻴﺮی اﻳﻦ داﻧـﺶ در ﺻـﻨﺎﻳﻊ ﻣﺨﺘﻠـﻒ را ﺗﺒﻴﻴﻦ ﻣﻲ ﺳﺎزد . ﺑﺪﻳﻦ ﺻﻮرت ﻛﻪ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ رﺷﺪ ﻋﻤﻴﻖ اﻳﻦ داﻧﺶ در ﺣﻮزه ﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻋﻠﻢ و ﺗﻜﻨﻮﻟﻮژی، ﻫﺮ ﺷﺎﺧﻪ از ﻋﻠﻢ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ داﻧﺶ ﺑﻨﻴﺎدی ﻫﻤﺎن ﺣﻮزه ﺑﻪ ﺗﻌﺮﻳﻒ و ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری از اﻳﻦ داﻧﺶ ﻧﻮﻳﻦ ﻣﻲ ﭘـﺮدازد . ﺑـﺪﻳﻦ ﺗﺮﺗﻴـﺐ ﻧﺎﻧﻮﻓﻨـﺎوری ﺑـﺎ ﮔﺴﺘﺮدﮔﻲ در ﻋﻠﻮم ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺑﺎ ﺗﻌﺎرﻳﻒ ﻣﺨﺘﻠﻒ وﻟﻲ در ﻋﻴﻦ ﺣﺎل ﻣﻨﺴﺠﻢ و ﻣـﺮﺗﺒﻂ ﺑـﻪ ﺗﻮ ﺳـﻌﻪ و رﺷـﺪ در راﻫﺒـﺮد ﺻـﻨﺎﻳﻊ ﭘﺮداﺧﺘﻪ و دﻳﺪﮔﺎه ﻫﺎی ﻧﻮﻳﻦ و ﭘﻴﺸﮕﺎم را در ﺗﻤﺎﻣﻲ ﺣﻮزه ﻫﺎی ﻋﻠﻮم اﻳﺠﺎد ﻣﻲ ﻛﻨﺪ از . آﻧﺠﺎﻳﻲ ﻛـﻪ ﻧـﺎﻧﻮﺗﻜﻨﻮﻟﻮژی ﺑـﻪ ﻋﻨـﻮان اﻧﻘﻼﺑﻲ در ﺷﺮف وﻗﻮع ، آﻳﻨﺪه اﻗﺘﺼﺎدی ﻛﺸﻮ و ﻫﺎ ر ﺟﺎﻳﮕﺎه در ﻫﺎ آن ﺟﻬﺎن ﺗﺤﺖ را ﺗـﺎﺛﻴﺮ ﺟـﺪی ﻗـﺮار ﺧﻮاﻫـﺪ ، داد ﺑﺴـﻴﺎری از ﻛﺸﻮرﻫﺎ ی ﭘﻴﺸﺮﻓ ﺣﺎل در و ﺘﻪ ﭘﻴﺸﺮﻓﺖ ، ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﺮایﺑ را ﻳﻲﻫﺎ ﭘﺸﺘﻴﺒﺎﻧﻲ از ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ یﻫﺎ ﺗﺤﻘﻴﻘﺎﺗﻲ و ﺻـﻨﻌﺘﻲ ﻧـﺎﻧﻮﺗﻜﻨﻮﻟﻮژی در دﺳﺖ ﺗﺪوﻳﻦ و اﺟﺮا دارﻧﺪ . ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت و ﺑﺮرﺳﻲ ﻫﺎی اﻧﺠﺎم ﺷﺪه ی ﻣﻮﺟﻮد ﻧﺸﺎن دﻫﺪ ﻣﻲ ﻛﻪ درﺻﺪ ﺑﺎﻻﻳﻲ از ﺑﺎزارﻫﺎ ی ﻣﺤﺼﻮﻻت ﻣﺨﺘﻠﻒ، ﻣﺘﻜﻲ ﺑﺮ ﻧﺎﻧﻮﺗﻜﻨﻮﻟﻮژی ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد ﺑﻪ و ﻫﻤﻴﻦ ﻞ دﻟﻴ دوﻟﺖ و ﻫﺎ ﺷﺮﻛﺖ یﻫﺎ ﺑﺰرگ و ﻛﻮﭼﻚ ﺑﻪ دﻧﺒﺎل ﻛﺴﺐ ﺟﺎﻳﮕﺎﻫﻲ ﺮایﺑ ﺧﻮد اﻳﻦ در ﺑﺎزارﻫﺎ ﻫﺴﺘﻨﺪ . ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﺑﺮآوردﻫﺎی اﻧﺠﺎم ﺷﺪه ﺣﺠـﻢ ﺑـﺎزار ﻣﺤﺼـﻮﻻت ﻧـﺎﻧﻮﺗﻜﻨﻮﻟﻮژی در ﺳـﺎل 2010 ﻣﻴﻼدی ﺑﺎﻟﻎ ﺑﺮ 1000 ﻣﻴﻠﻴﺎرد دﻻر ﺗﺨﻤﻴﻦ زده ﻣﻲ ﺷﻮد . ﺣﻀﻮر در ﺑﺎزار ﺟﻬﺎﻧﻲ و ﺳﻬﻴﻢ ﺑﻮدن و اﻳﻔﺎی ﻧﻘﺶ ﻧﻤ ﻮدن در اﻳـﻦ ﺑﺎزار ﻣﺴﺘﻠﺰم ﺻﺮف ﻫﺰﻳﻨﻪ و ﺑﻪ ﻛﺎرﮔﻴﺮی ﻧﻴﺮوی اﻧﺴﺎﻧﻲ زﺑﺪه و ﻣﺤﻘﻘﺎن ﻣﺘﻌﺪد در اﻳﻦ ﺷﺎﺧﻪ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﻫـﺪف از اﻳﺠـﺎد اﻳـﻦ ﺑﺎزار دﺳﺘﺮﺳﻲ ﺑﻪ ﻣﺤﺼﻮﻻت و ﺧﺪﻣﺎﺗﻲ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ ﻫﻤﺮاه ﺑﺎ ﻫﺰﻳﻨﻪ ،ﺗﺮ ﻛﻢ دوام ﻋﻤﺮ و ﺑﻴﺶ ،ﺗﺮ ﻣﺼﺮف اﻧﺮژی ﭘﺎﻳﻴﻦ ﺗﺮ، ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻧﮕﻬﺪاری و ﺗﺮ ﻛﻢ ﺧﻮاص ﺑﻬﺘﺮ ﺑﺎﺷﺪ ﻫﻢ از . اﻛﻨﻮن ﺑﺎزار ﺑﺰرﮔﻲ ﺮایﺑ ﺑﻪ ﻛﺎرﮔﻴﺮی ﻣﻮاد ﺟﺪﻳ در ﺪی ﻣﺤﺼـﻮﻻت ﻓﻌﻠـﻲ در ﺣـﺎل ﺷﻜﻞ ﮔﻴﺮی اﺳﺖ، ﻣﻮادی ﺗﻮاﻧ ﻣﻲ ﻛﻪ ﻨﺪ ﺧﻮاص ﺟﺪﻳﺪ ﻓﻮق و اﻟﻌﺎده ﺑﻪ ای ﻣﺤﺼﻮﻻت ﻣﻮﺟﻮد ﺑﺨﺸﻴﺪه و ﻣﻮﺟـﺐ ﻛـﺎﻫﺶ ﻗﻴﻤـﺖ ﺗﻤﺎم ﻫﺎ آن ی هﺷﺪ ﺷﻮﻧﺪ . ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ ﻓﻬﻢ دﻗﻴﻖ ﺧﻮاص و ﺷﻨﺎﺧﺖ ﺗﻜﻨﻮﻟﻮژی ﻧﻮﻳﻦ و ﻧﺤﻮه ی ارﺗﺒﺎط اﻳﻦ داﻧﺶ ﻫﺎ از اﺻﻮل اوﻟﻴﻪ ی رﺷﺪ و رﻳﺸﻪ ﮔﻴـﺮی در اﻳﻦ داﻧﺶ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ در اﻳﻨﺠﺎ ﺑﻪ اراﺋﻪ ی ﻣﺨﺘﺼﺮی از روش ﻫﺎی ﺷﻨﺎﺧﺖ و دﺳﺘﺮﺳﻲ ﺑﻪ اﻳﻦ داﻧﺶ ﻧﻮﻳﻦ ﭘﺮداﺧﺘﻪ ﻣﻲ ﺷﻮد . 2 - 2 - 1 - ﻫﺎ راه ی ورود ﺑﻪ دﻧﻴﺎی ﻧﺎﻧﻮ ﺑﻪ ﻃﻮر ﻛﻠﻲ رﺳﻴﺪن ﺑﻪ دﻧﻴﺎی ﻧﺎﻧﻮ و ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻦ در ﻣﺤﺪودی اﻧﺪازه ی 1 ﺎ ﺗ100 ﻧﺎﻧﻮﻣﺘﺮ از دو روﻳﻜﺮد ﺑـﺎﻻ ﺑـﻪ ﭘـﺎﻳﻴﻦ و ﭘﺎﻳﻴﻦ ﺑﻪ ﺑﺎﻻ اﻣﻜﺎن ﭘﺬﻳﺮ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . در واﻗﻊ دﺳﺘﺮﺳﻲ ﺑﻪ اﻳﻦ اﺑﻌﺎد ﺗﻮاﻧ ﻣﻲ ﺪ ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ اﺑﻌﺎد ﻳﻜـﻲ از وﺟـﻮه ﺳـﺎﺧﺘﺎر ﺑﺎﺷـﺪ ﻳـﺎ ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ اﺑﻌﺎد ﺗﺨﻠﺨﻞ ﻣﺮﺑﻮﻃﻪ ﻛﻪ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻧﺎﻧﻮﺗﺨﻠﺨﻞ ﺷﻨﺎﺧﺘﻪ ﻣﻲ ﺷﻮد . ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎ ﺗﻮاﻧ ﻣﻲ ﻨﺪ ﺑﻪ ﺻﻮرت یﻫﺎ ﻣﺘﻔﺎوﺗﻲ ﻣﻮرد ﺑﺤﺚ ﻗﺮار ﮔﻴﺮﻧـﺪ و ﺑـﻪ ﺻـﻮرت ﻛﻠـﻲ ﺗﻮاﻧ ﻣـﻲ ﻨـﺪ ﺑـﻪ ﺻـﻮرت زﻳـﺮ ﻃﺒﻘﻪ ﺑﻨﺪی ﺷﻮﻧﺪ . ﻓﺼﻞ دوم- درآﻣﺪ ﺑﺮ ی ﻧﺎﻧﻮﻓﻨﺎور ی 23 2 - 2 - 2 - روﻳﻜﺮد ﺑﺎﻻ ﺑﻪ ﭘﺎﻳﻴﻦ در اﻳﻦ روﻳﻜﺮد از ﻃﺮﻳﻖ ﺧﺮد ﻛﺮدن و ﻛـﺎﻫﺶ اﻧـﺪازه ﻣـﻮاد و ﺗﺒـﺪﻳﻞ آن ﺑـﻪ ذرات ﺑـﺎ اﻧﺪازه ی ﻛﻮﭼﻚ ﺗﻮان ﻣﻲ ﺗﺮ ﺑﻪ ﻣﺤﺪوده ی ﻧﺎﻧﻮ رﺳﻴﺪ ﻛﻪ اﻳﻦ روﻳﻜﺮد ﺑﻪ ﻋﻠﺖ ﻛﻨﺘﺮل ﭘـﺎﻳﻴﻦ، ﻫﺰﻳﻨﻪ ی ﺑﺎﻻ و ﺗﻮاﻧﺎﻳﻲ ﻛﻢ در اﻳﺠﺎد ﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎی ﺧﺎص ﺗﻘﺮﻳﺒﺎ ﻣﻨﺴﻮخ ﺷﺪه اﺳﺖ . 2 - 2 - 3 - روﻳﻜﺮد ﭘﺎﻳﻴﻦ ﺑﻪ ﺑﺎﻻ در روﻳﻜـﺮد ﭘـﺎﻳﻴﻦ ﺑـﻪ ﺑـﺎﻻ از ﻛﻨـﺎر ﻫـﻢ ﻗـﺮار دادن و ﻫـﺎ اﺗـﻢ ﻣﻮﻟﻜـﻮل ﻫـﺎ ﺑـﻪ ذرات و ﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎﻳﻲ دﺳﺖ ﻳﺎﻓﺘﻪ ﻣﻲ ﺷـﻮد ﻛـﻪ ﺑـﺮ ﺣﺴـﺐ ﻛـﺎرﺑﺮد و ﺧـﻮاص ﻣـﻲ ﺗـﻮان اﺷـﻜﺎل و ﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻔﻲ داﺷ ﺘﻪ ﺑﺎﺷﻨﺪ از . آﻧﺠﺎﻳﻲ ﻛﻪ روﻳﻜﺮد ﭘﺎﻳﻴﻦ ﺑﻪ ﺑﺎﻻ اﻣﻜـﺎن ﺑـﺎﻻﻳﻲ را در ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎ ﺑﺮای ﻣﺎ ﻣﻘﺪور ﻣـﻲ ﺳـﺎزد و ﻧﺴـﺒﺖ ﺑـﻪ روﻳﻜـﺮد ﺑـﺎﻻ ﺑـﻪ ﭘـﺎﻳﻴﻦ دارای ﻫﺰﻳﻨﻪ ی ﺑﺴﻴﺎر ﺗﺮ ﻛﻢ ی ﺑﻮده و ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﺗﻨﻬﺎ از اﻳﻦ ﻃﺮﻳـﻖ اﻣﻜـﺎن ﺗﻮﻟﻴـﺪ دارﻧﺪ از ﺟﻤﻠﻪ ﻧﺎﻧﻮﺗﻴﻮب ﻫﺎ و ﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎی ﺟﻬـﺖ دار ، ﺑﺴـﻴﺎر ﻣـﻮرد ﺗﻮﺟـﻪ ﺑـﻮده اﻧـﺪ و اﻛﺜـﺮ روش ﻫﺎ ی ورود ﺑﻪ دﻧﻴﺎی ﻧﺎﻧﻮ را ﺑﻪ ﺧﻮد اﺧﺘﺼﺎص داده . اﻧﺪ 2 - 2 - 4 - روش ﻫﺎی ﺳﺎﺧﺖ ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎ ﺑﻪ روش ﺑﺎﻻ ﺑﻪ ﭘﺎﻳﻴﻦ روش ﺑﺎﻻ ﺑﻪ ﭘﺎﻳﻴﻦ ﻳﻜﻲ از روش ﻫﺎی ﺑﺴﻴﺎر ﻗﺪﻳﻤﻲ در ﺳﺎﺧﺖ ذرات رﻳﺰ از ذرات درﺷ ﺖ ﺗـﺮ و ﻳـﺎ ذرات رﻳﺰﺗﺨﻠﺨـﻞ از ﻣـﻮاد درﺷ ﺖ ﺗﺨﻠﺨﻞ ﺑﻮده ﻛﻪ ﺑﺎ ﭘﻴﺸﺮﻓﺖ داﻧﺶ و ﺗﻜﻨﻮﻟﻮژی روش ﻫﺎی ﺟﺪﻳﺪﺗﺮ و ﻧﻮﻳﻦ ﺗﺮی ﺑﺮای دﺳﺘﺮﺳﻲ ﺑﻪ اﻳـﻦ ﮔﺴـﺘﺮه از ذرات رﻳﺰ اراﺋﻪ ﺷﺪ . ﻣﺤﺪوده ی ﻧﺎﻧﻮذرات و ﻳﺎ ﺑﻪ ﻋﺒﺎرﺗﻲ ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎ ﻣﺤﺪوده ای ﻣﻲ ﺑﺎﺷـﺪ ﻛـﻪ ﺑـﻪ ﻋﻠـﺖ دارا ﺑـﻮدن ﺧـﻮاص وﻳـﮋه ی ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎ دارای ﺷﺮاﻳﻂ ﻣﻨﺤﺼﺮ ﺑﻪ ﻓﺮد ﺧﻮدش ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . از ﺟﻤﻠﻪ اﻳﻨﻜﻪ ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎ در اﺑﻌﺎد ﻧـﺎﻧﻮﻣﺘﺮی ﺑـﻪ ﻋﻠـﺖ ﺗﻐﻴﻴـﺮ در ﺧﻮاص ﺳﻄﺤﻲ و ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺧﻮاص ﻣﻐﻨﺎﻃﻴﺴﻲ رﻓﺘـﺎر ﻣﺘﻔـﺎوﺗﻲ را از ﺧـﻮد ﻧﺸـﺎن ﻣـﻲ دﻫﻨـﺪ و ﻣﻤﻜـﻦ اﺳـﺖ ﻳﻜـﻲ از ﻋﻮاﻣـﻞ ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی و ﻳﺎ ﺑﻪ ﻋﺒﺎرﺗﻲ دﺷﻮرای دﺳﺘﺮﺳﻲ ﺑﻪ اﻳﻦ ﻣﺤﺪوده از اﺑﻌﺎد ﻣﻲ ﺷﻮد . در ﺣﺎل ﺣﺎﺿﺮ اﻳﻦ روش ﺑﻪ ﻋﻠﺖ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎی ﺑـﺎﻻ و ﻋﺪم ﻛﻴﻔﻴﺖ ﻣﻄﻠﻮب در ﺗﻮزﻳﻊ اﺑﻌﺎدی ﭼﻨﺪان ﻣﺮﺳﻮم ﻧﺒﻮده و در ﻣﻮارد ﻣﺤﺪودی ﻣﻮرد اﺳـﺘﻔﺎده ﻗـﺮار ﻣـﻲ ﮔﻴـﺮد . روش ﻫـﺎی ﺳﺎﺧﺖ ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎ ﺑﺎ روﻳﻜﺮد ﺑﺎﻻ ﺑﻪ ﭘﺎﻳﻴﻦ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ ﺑﺎ ﻓﺮآﻳﻨﺪﻫﺎی ﻛﻠﻲ اﺷﺎره ﺷﺪه در ﺷﻜﻞ )2 - 4 (زﻳﺮ ﺑﺎﺷﺪ : ﺷﻜﻞ2 - 4 - روش ﻫﺎی ﺳﺎﺧﺖ ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎ ﺑﺎ روﻳﻜﺮد ﺑﺎﻻ ﺑﻪ ﭘﺎﻳﻴﻦ 24 راﻫﻨﻤﺎی ﻧﺤﻮه اﺳﺘﻔﺎده از ﻓﻨﺎور ی ﻧﺎﻧﻮ در ﺻﻨﻌﺖ آب و آﺑﻔﺎ ی ﻛﺸﻮر در روش ﺧﺮداﻳﺶ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﺟﻨﺲ ﺳﺎﺧﺘﺎر از روش ﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺧﺮدﺳﺎزی از ﺟﻤﻠﻪ ﺑﺎل ﻣﻴﻞ، راد ﻣﻴـﻞ، ﺑﻴـﺪ ﻣﻴـﻞ، و ﻏﻴﺮه اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲ ﺷﻮد . در اﻳﻦ ﺣﺎﻟﺖ ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﺑﺮﺧﻮرد ذرات ﺑﺎ ﺟﺴﻢ ﺳﺨﺖ و ﮔﻴﺮ اﻓﺘﺎدن در ﺑﺮاﺑﺮ ﻧﻴﺮوﻫﺎی ﺑﺮﺷـﻲ ﺑـﺎﻻ ذرات ﺑﺎ اﺑﻌﺎد ﺑﺰرگ ﺗﺮ ﺑﻪ اﺑﻌﺎد رﻳﺰﺗﺮ ﺗﺒﺪﻳﻞ ﺷﺪه و ﺑﺎ اداﻣﻪ ی روﻧﺪ ﺧﺮداﻳﺶ ﻣﻲ ﺗﻮان ﺑﻪ اﺑﻌﺎد ﻣﺨﺘﻠﻔﻲ دﺳﺘﺮﺳﻲ ﭘﻴـﺪا ﻛـﺮد . ﻃﺒﻴﻌﺘﺎ در اﻳﻦ روش ﺑﻪ ﻋﻠﺖ اﻳﺠﺎد ﻣﺸﻜﻼﺗﻲ از ﺟﻤﻠﻪ ﺑﺎﻻ رﻓﺘﻦ ﺣﺮارﺗﻲ ﺳﻄﺤﻲ و ﻣﻮﺿﻌﻲ ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺗﻤﺎﻳـﻞ ﻧـﺎﻧﻮذرات ﺑـﻪ آﮔﻠﻮﻣﺮه ﺷﺪن ﻣﺠﺪد ﺑﻪ ﻋﻠﺖ ﻧﻴﺮوﻫﺎی ﺳﻄﺤ ﻲ و ﻣﻐﻨﺎﻃﻴﺴﻲ ﻧﻴﺎز ﺑﻪ ﺑﻪ ﻛﺎرﮔﻴﺮی روش ﻫﺎی وﻳﮋه در ﻛﻨﺘﺮل ﻓﺮآﻳﻨﺪ ﻣﻲ ﺑﺎﺷـﺪ . در ﻓﺮآﻳﻨﺪ ﻟﻴﺘﻮﮔﺮاﻓﻲ از ﻣﺤﻴﻂ ﻫﺎی ﻟﻴﺘﻮﮔﺮاﻓﻲ ﻣﺨﺘﻠﻔﻲ ﺑﺮای ﺳﺎﺧﺖ ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎ اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲ ﺷﻮد ﻛﻪ از آن ﺟﻤﻠﻪ ﻣﻲ ﺗﻮان ﺑﻪ ﻟﻴﺘﻮﮔﺮاﻓﻲ ﻳﻮﻧﻲ و اﻟﻜﺘﺮوﻧﻲ اﺷﺎره ﻛﺮد . اﻳﻦ روش ﺑﻪ ﻋﻠﺖ ﻧﻴﺎز ﺑﻪ دﻗﺖ و اﻧﺮژی ﺑﺎ ﻻ ﺟﺰو روش ﻫﺎی ﺑﺴﻴﺎر ﭘﺮﻫﺰﻳﻨﻪ ﺑـﻮده و ﻋﻤﺪﺗﺎ ﺑﺮای ﺗﻬﻴﻪ ی ﻗﻄﻌﺎت ﮔﺮان ﻗﻴﻤﺖ از ﺟﻤﻠﻪ ﭼﻴﭗ ﻫﺎی ﻣﺨﺼﻮص اﻟﻜﺘﺮوﻧﻴﻜﻲ اﺳـﺘﻔﺎده ﻣـﻲ ﺷـﻮد . در روش ﺗﻐﻴـﺮ ﻓـﺮم ﭘﻼﺳﺘﻴﻚ ﺷﺪﻳﺪ از ﻧﻴﺮوﻫﺎی ﺧﺎرﺟﻲ ﺑﻪ ﻫﻤﺮاه ﺗﻐﻴﺮ ﻓﺮم ﺳﺮﻳﻊ و ﺷﺪﻳﺪ اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲ ﺷﻮد ﻛﻪ در اﻳﻦ ﺣﺎﻟﺖ ﻣﻴﻜﺮوﺳﺎﺧﺘﺎر ﻓﻠﺰ ﻳﺎ آﻟﻴﺎژ ﺑﻪ ﺳﺎﺧ ﺘﺎرﻫﺎی رﻳﺰﺗﺮ ﺗﺒﺪﻳﻞ ﺷﺪه و ﺑﺎ ﻛﻨﺘﺮل ﻓﺮآﻳﻨﺪ ﻣﻲ ﺗﻮان ﺑﻪ ﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻔﻲ دﺳﺘﺮﺳﻲ ﭘﻴﺪا ﻛﺮد . اﻳﻦ روش ﻫﻤﺎن ﻃﻮر ﻛﻪ اﺷﺎره ﺷﺪ ﻋﻤﺪﺗﺎ ﺑﻪ ﻓﻠﺰات و آﻟﻴﺎژﻫﺎ ﻣﺤﺪود ﻣﻲ ﺷﻮد ﭼﺮاﻛﻪ ﻧﻴﺎز ﺑﻪ ﻛﺎرﭘﺬﻳﺮی ﺑﺎﻻ ﻳﻜﻲ از ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫﺎی ﻣﻬﻢ اﻳﻦ روش ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . در روش ﻣﺎﺷﻴﻦ ﻛﺎری ﻧﻴﺰ ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از اﺑﺰارﻫﺎی ﺧﺎص و ﺗﺤﺖ ﺷﺮاﻳﻂ ﺗﺮﻣﻮدﻳﻨـﺎﻣﻴﻜﻲ ﻛﻨﺘـﺮل ﺷـﺪه ﺑـﺮای ﺳﺎﺧﺖ ﺑﺮﺧﻲ از ﻣﻴﻜﺮوﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎ و در ﻧﻬﺎﻳﺖ ﺗﺒﺪﻳﻞ ﻫﺎ آن ﺑﻪ ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎ اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲ ﺷﻮد . روش اﻧﺠﻤﺎد ﺳـﺮﻳﻊ ﻧﻴـﺰ ﺑـﺮای ﺳﺎﺧﺖ ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎ ﻳﻜﻲ از روش ﻫﺎی ﺑﺎﻻ ﺑﻪ ﭘﺎﻳﻴﻦ ﻣﺤﺴﻮب ﻣﻲ ﺷﻮد ﭼﺮا ﻛﻪ در اﻳﻦ روش از ﺣﺠﻢ و ﺗـﻮده ی ذو ﺑـﻲ و ﺑـﻪ ﺻﻮرت درﺟﺎ ﺑﺎ ﻧﺮخ ﺳﺮﻣﺎﻳﺶ ﺑﺎﻻ ﺑﻪ ﺳﺎﺧﺘﺎری ﺑﺎ اﺑﻌﺎد داﻧﻪ ﻫﺎی ﻧﺎﻧﻮﻣﺘﺮی ﻣﻲ ﺗﻮان دﺳﺘﺮﺳﻲ ﭘﻴﺪا ﻛﺮد . اﻳﻦ ﺣﺎﻟﺖ ﻧﻴﺰ ﺑﻪ ﻋﻠﺖ وﺟﻮد ﻣﺤﺪودﻳﺖ ﻫﺎ ﻳﻲ از ﻗﺒﻴﻞ ﮔﺮادﻳﺎن ﺣﺮارﺗﻲ و ﻛﻨﺘﺮل ﺟﻬﺘﮕﻴﺮی داﻧﻪ ﻫﺎ ﻧﻴﺎز ﺑﻪ ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ دﻗﻴﻖ داﺷﺘﻪ و ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت زﻳﺎدی را ﺑﺮای دﺳﺘﺮﺳﻲ ﺑﻪ ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫ ﺎی ﻣﻄﻠﻮب ﻧﻴﺎز دارد . 2 - 2 - 5 - روش ﻫﺎی ﺳﺎﺧﺖ ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎ ﺑﻪ روش ﭘﺎﻳﻴﻦ ﺑﻪ ﺑﺎﻻ روش ﻫﺎی ﺳﺎﺧﺖ ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎ اﻣﺮوزه ﻋﻤﺪﺗﺎ ﺑﻪ روش ﭘﺎﻳﻴﻦ ﺑﻪ ﺑﺎﻻ در ﺣﺎل اﻧﺠﺎم ﻣﻲ ﺷﻮد . در اﻳﻦ روش اﻣﻜـﺎن ﻛﻨﺘـﺮل ﻓﺮآﻳﻨﺪی و ﺳﺎﺧﺘﺎری ﺑﻪ ﻋﻠﺖ دﺳﺘﺮﺳﻲ ﺑﻪ ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎ از ﺣﺎﻟﺖ اﺗﻤﻲ و ﻣﻮﻟﻜﻮﻟﻲ، ﺑﺴﻴﺎر ﺑﺎﻻ ﻣ ﻲ ﺑﺎﺷـﺪ . روش ﻫـﺎی ﻣﻮﺟـﻮد ﺑﺮای اﻳﻦ ﺣﺎﻟﺖ ﺑﺴﻴﺎر ﮔﺴﺘﺮده ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ وﻟﻲ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻛﻠﻲ ﻣﻲ ﺗﻮان ﺑﻪ ﺻﻮرت 0 ﺷﻜﻞ )2 - 5( دﺳﺘﻪ ﺑﻨﺪی ﻧﻤﻮد : ﺷﻜﻞ2 - 5 - روش ﻫﺎی ﺳﺎﺧﺖ ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎ ﺑﺎ روﻳﻜﺮد ﭘﺎﻳﻴﻦ ﺑﻪ ﺑﺎﻻ ﻓﺼﻞ دوم- درآﻣﺪ ﺑﺮ ی ﻧﺎﻧﻮﻓﻨﺎور ی 25 در روش رﺳﻮب دﻫﻲ از ﻓ ﺎز ﺑﺨﺎر ﻋﻤﺪﺗﺎ ﭘﺲ از ﺗﺒﺨﻴﺮ از ﺣﺎﻟﺖ ﺟﺎﻣﺪ ﻳﺎ ﻣﺎﻳﻊ و ﻳﺎ ﺣﺘﻲ ﻣﺴﺘﻘﻴﻤﺎ از ﻓﺎز ﺑﺨﺎر ﻣﻲ ﺗـﻮان ﺑـﻪ ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎر ﻣﻄﻠﻮب دﺳﺘﺮﺳﻲ ﭘﻴﺪا ﻛﺮد . در اﻳﻦ ﺣﺎﻟﺖ ﻣﻌﻤﻮﻻ از اﺗﻢ ﻫﺎی ﮔﺎزی واﻛﻨﺶ ﮔﺮ ﺑﺮای ﺳﺎﺧﺖ اﻧﻮاع ﻧﺎﻧﻮﺳـﺎﺧﺘﺎرﻫﺎ از ﺟﻤﻠﻪ ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎی ﻓﻠﺰی، اﻛﺴﻴﺪی، ﻧﻴﺘﺮﻳﺪی، ﺳﻮﻟﻔﻴﺪی، ﻛﺎرﺑﻴﺪی و ﻳـﺎ ﻛﺮﺑﻨـﻲ اﺳـﺘﻔﺎده ﻣـﻲ ﺷـﻮد . اﻳـﻦ روش ﻳﻜـﻲ از روش ﻫﺎی ﻛﻢ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﺑﺮای ﺳﺎﺧﺖ ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ و در ﺣﺎل ﺣﺎﺿﺮ از اﻳﻦ روش اﺳﺘﻘﺒﺎل زﻳﺎدی در ﺻﻨﻌﺖ ﺷﺪه اﺳﺖ . در روش رﺳﻮب دﻫﻲ از ﻓﺎز ﭘﻼﺳﻤﺎ ﭘﺲ از ﺗﺸﻜﻴﻞ ﭘﻼﺳﻤﺎ ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از اﻳﺠﺎد ﻗﻮس اﻟﻜﺘﺮﻳﻜﻲ ﻃـﻲ ﻓﺮآﻳﻨـﺪﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ ﮔﺎ ز ﺣﺎﺻﻞ از ﭘﻼﺳﻤﺎ ﻛﻪ ﺣﺎوی اﺗﻢ ﻫﺎی ﻋﻨﺼﺮ ﭘﺎﻳﻪ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ ﻳـﺎ ﺑـﺎ اﺳـﺘﻔﺎده از ﮔﺎزﻫـﺎی واﻛﻨﺶ ﮔﺮ دﻳﮕﺮی ﺑﺮای ﺳﺎﺧﺖ ﻧﺎﻧﻮﺳـﺎﺧﺘﺎرﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠـﻒ ﻣـﻮرد اﺳـﺘﻔﺎده ﻗـﺮار ﮔﻴـﺮد . در روش رﺳـﻮب دﻫـﻲ اﻟﻜﺘﺮﻳﻜـﻲ از ﻓﺮآﻳﻨﺪﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ اﻟﻜﺘﺮوﻟﻴﺰی، اﻟﻜﺘﺮوﻓﻮرزی، و ﻏﻴﺮه ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده ا ز ﺟﺮﻳﺎن اﻟﻜﺘﺮﻳﻜﻲ ﺑـﺮای ﺳـﺎﺧﺖ ﻧﺎﻧﻮﺳـﺎﺧﺘﺎرﻫﺎ اﺳـﺘﻔﺎده ﻣﻲ ﺷﻮد . اﻳﻦ ﺣﺎﻟﺖ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻛﺎرﺑﺮد ﻋﻤﺪﺗﺎ ﺑﺮای اﻳﺠﺎد ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎی ﻫﺘﺮوژن از ﺟﻤﻠﻪ ﭘﻮﺷﺶ ﻫﺎ اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲ ﺷﻮد و ﻳﻜﻲ از ﭘﺮﻛﺎرﺑﺮدﺗﺮﻳﻦ روش ﻫﺎی ﺳﺎﺧﺖ ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎی ﻫﺘﺮوژن ﻣﺤﺴﻮب ﻣﻲ ﺷﻮد . روش ﺳﻞ ژل در ﺳﺎﺧﺖ ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎی ﻣ ﺨﺘﻠﻒ ﻳﻜﻲ از ﺟﺎﻣﻊ ﺗﺮﻳﻦ و ﭘﺮﻛـﺎرﺑﺮدﺗﺮﻳﻦ روش ﻫـﺎی ﺳـﻨﺘﺮ ﻧﺎﻧﻮﺳـﺎﺧﺘﺎرﻫﺎی ﻫﻤﻮژن و ﻫﺘﺮوژن ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . در اﻳﻦ روش ﺑﺎ ﺗﺸﻜﻴﻞ ﺳﻞ از ﭘﻴﺶ ﻣﺎده ﻫﺎی ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ اوﻟﻴﻪ و ﺳﭙﺮی ﻧﻤﻮدن ﻓﺮآﻳﻨﺪﻫﺎی وﻳـﮋه در ﺗﺸﻜﻴﻞ ژل ﻳﺎ اﻳﺠﺎد ﭘﻮﺷﺶ ﻫﺎی وﻳﮋه ﺑﻪ ﺻﻮرت در ﻣﺤﻞ ﺑﻪ اﻳﺠﺎد ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎ ﻣﻲ ﺗﻮان دﺳﺘﺮﺳﻲ ﭘﻴﺪا ﻛـﺮد . اﻳـﻦ روش ﺑﻪ دﻟﻴﻞ راﺣﺘﻲ ﻓﺮآﻳﻨﺪ و ﻫﺰﻳﻨﻪ ی ﭘﺎﻳﻴﻦ ﺗﺠﻬﻴﺰات ﻳﻜﻲ از روش ﻫﺎی اﻗﺘﺼﺎدی در ﺳﺎﺧﺖ ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻣﻲ ﺑﺎﺷـﺪ . در روش رﺳﻮب دﻫﻲ از ﻓﺎزﺷـﻴﻤﻴﺎﻳﻲ ﻧﻴـﺰ ﻣﺸـﺎﺑﻪ روش ﺳـﻞ ژل از ﻳـﻚ ﺳـﺮی ﭘـﻴﺶ ﻣـﺎده ﻫـﺎی ﺷـﻴﻤﻴﺎﻳﻲ ﺑـﺮای ﺳـﻨﺘﺰ ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎ اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲ ﺷﻮد . ﺑﺎ اﻳﻦ ﺗﻔﺎوت ﻛﻪ در اﻳﻦ روش از ﻓﺮآﻳﻨﺪ ژل ﺷـﺪن اﺳـﺘﻔﺎده ﻧﻤـﻲ ﺷـﻮد و رﺳـﻮب از ﻃﺮﻳـﻖ ﻓﺮآﻳﻨﺪﻫﺎﻳﻲ ﭼﻮن اﻛﺴﺎﻳﺶ و ﻛﺎﻫﺶ و ﻳﺎ واﻛﻨﺶ ﻫﺎی ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ دﻳﮕﺮ ﺻﻮرت ﻣﻲ ﮔﻴﺮد . 2 - 3 - ﺗﺎرﻳﺨﭽﻪ ی ﻧﺎﻧﻮ در ﺟﻬﺎن ﻣﺸﻬﻮر اﺳﺖ ﻛﻪ در ﻗﺮن ﭼﻬﺎرم ﭘﺲ از ﻣﻴﻼد ﺷﻴﺸﻪ ﺳﺎزان روﻣﻲ ﺷﻴﺸﻪ ﻫﺎﻳﻲ ﺣﺎوی ﻓﻠـﺰات ﻧـﺎﻧﻮ ﺳـﺎﻳﺰ ﻣـﻲ ﺳـﺎﺧﺘﻨﺪ . ﺟـﺎ م ﻟﻴﻜﻮرﮔﻮس ﻛﻪ ﻣﻨﻘﻮش ﺑﻪ ﺗﺼﻮﻳﺮ ﻣﺮگ ﭘﺎدﺷﺎه ﻟﻴﻜﻮرﮔﻮس اﺳﺖ، از ﺷﻴﺸﻪ ی آﻫﻜﻲ ﻛﺮﺑﻨﺎت ﺳﺮﻳﻢ ﺳﺎﺧﺘﻪ ﺷﺪه و ﺣﺎوی ﻧﺎﻧﻮذرات ﻃﻼ و ﻧﻘﺮه ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . وﻗﺘﻲ ﻛﻪ ﻣﻨﺒﻊ ﻧـﻮر داﺧـﻞ اﻳـﻦ ﺟﺎم ﻗﺮار ﮔﻴﺮد، رﻧﮓ ﺟﺎم از ﺳﺒﺰ ﺑﻪ ﻗﺮﻣﺰ ﭘـﺮ رﻧـﮓ ﺗﻐﻴﻴـﺮ ﻣـﻲ ﻛﻨـﺪ . ﺗﻨـﻮع ﻓـﻮق اﻟﻌـﺎده ی رﻧﮓ ﻫﺎی زﻳﺒﺎ در ﭘﻨﺠﺮه ﻫﺎی ﻛﻠﻴﺴﺎﻫﺎی ﺟﺎﻣﻊ ﻗﺮون وﺳﻄﻲ، ﺑﻪ دﻟﻴﻞ وﺟﻮد ﻧﺎﻧﻮ ذرات ﻓﻠﺰی در اﻳﻦ ﺷﻴﺸﻪ ﻫﺎ ﺑﻮده اﺳﺖ . ﻳﻮﻫﺎن ﻛﻮﻧﻜﻞ ﻛﻪ در اواﺧﺮ ﻗﺮن 17 ﻣﻴﻼدی در آﻟﻤـﺎن زﻧـﺪﮔﻲ ﻣﻲ ﻛﺮد ﻛﺸﻒ ﻛﺮد ﻛﻪ اﺿﺎﻓﻪ ﻛﺮدن ﻣﻘﺪار ﺑﺴﻴﺎر ﻛﻤﻲ ﻃﻼ ﺑﻪ ﺗﺮﻛﻴﺒﺎت ﺷﻴﺸﻪ ﺳﺒﺐ ﻗﺮﻣـﺰ ﺷﺪن رﻧﮓ آن ﻣﻲ ﺷﻮد . در واﻗﻊ ذرات ﺑﺴﻴﺎر رﻳﺰ و در اﺑﻌﺎد ﻧﺎﻧﻮﻣﺘﺮی ﻃﻼ ﻣﻮﺟﺐ ﭼﻨﻴﻦ ﭘﺪﻳﺪه ای در ﺟﺎم ﺷﺪه اﺳﺖ . 26 راﻫﻨﻤﺎی ﻧﺤﻮه اﺳﺘﻔﺎده از ﻓﻨﺎور ی ﻧﺎﻧﻮ در ﺻﻨﻌﺖ آب و آﺑﻔﺎ ی ﻛﺸﻮر اﻫﻤﻴﺖ ﺑﺎﻟﻘﻮه ی ﺧﻮﺷﻪ ) ﻫﺎ ﻛﻼﺳﺘﺮﻫﺎ ( ﺗﻮﺳﻂ ﻳﻚ ﺷﻴﻤﻴﺪان اﻳﺮﻟﻨﺪی ﺑﺎ ﻧﺎم رﺑﺮت ﺑﻮﻳﻞ ﺗﺸﺨﻴﺺ داده ﺷـﺪ و در ﻛﺘـﺎﺑﺶ ) ﺷﻴﻤﻴﺪان ﺷﻜﺎک ، اﻧﺘﺸﺎر 1661 (از آن ﺳﺨﻦ ﺑﻪ ﻣﻴﺎن آورد . در آن ﻛﺘﺎب ﺑﻮﻳﻞ ﻋﻘﻴﺪه ی ارﺳـﻄﻮ را ﻣﺒﻨﻲ ﺑﺮ اﻳﻨﻜﻪ ﺟﻬﺎن ا ز ﭼﻬﺎر ﻋﻨﺼﺮ ﺧﺎک ) آﺗﺶ ، ، آب و ﻫﻮا ( ﺗﺸﻜﻴﻞ ﺷﺪه، ﻣﻮرد ﻧﻜﻮﻫﺶ ﻗﺮار . داد در ﻋﻮض ﭘﻴﺸﻨﻬﺎد ﻛﺮد ، ذرات رﻳﺰی از ﻣﻮاد ﺑﻪ روش ﻫﺎ ی ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺗﺮﻛﻴﺐ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ ﺗﺎ ﭼﻴﺰی ﺑﻪ اﺳﻢ ﻛﻮرﭘﺴﻞ ﺑﺨﺶ ) ﻫﺎ ﻫﺎ ی ﺑﺴﻴﺎر ﻛﻮﭼﻜﻲ از ﻳﻚ ﻣﺎده ( را ﺷﻜﻞ دﻫﻨﺪ . او ﺑﻪ ﺟﺮم ﻫﺎی ﺑﺴـﻴﺎر رﻳﺰ ﻳﺎ ﺧﻮﺷﻪ ﻫﺎ ﻳﻲ اﺷﺎره ﺑﻪﻪ ﻛ ﻛﻨﺪ ﻣﻲ ﺳﺎدﮔﻲ ﺑﻪ ذراﺗﻲ ﻛﻪ از ﻫﺎ آن ﺳﺎﺧﺘﻪ ﺷﺪه اﻧـﺪ ، ﻓﺮوﭘﺎﺷـﻴﺪه ﻤﻲﻧ ﺷـﻮﻧﺪ . در ﺳـﺎل 1857 ﻣﺎﻳﻜـﻞ ﻓـﺎرادی ﻣﻘﺎﻟـﻪ ی ﺧـﻮد را در Philosophical Transactions of the Royal Society ﻣﻨﺘﺸﺮ ﻧﻤﻮد . دراﻳﻦ ﻣﻘﺎﻟﻪ او ﺗﻼش ﻛﺮده ﺑﻮد ، ﭼﮕﻮﻧﮕﻲ ﺗﺎﺛﻴﺮ ذرات ﻓﻠﺰی ﺑﺮ رﻧﮓ ﭘﻨﺠﺮه ﻫﺎ ی ﻛﻠﻴﺴﺎ را ﺗﻮﺿﻴﺢ دﻫﺪ . در ﺳﺎل 1959 Richard Feynman )رﻳﭽﺎرد ﻓﺎﻳﻨﻤﻦ ( داﻧﺸﻤﻨﺪ ﻛﻮاﻧﺘﻮم ﻧﻈﺮی و دارﻧﺪه ﺟﺎﻳﺰه ﻧﻮﺑـﻞ ﻣﻄـﺮح ﻧﻤـﻮد ﻛـﻪ اﮔـﺮ داﻧﺸﻤﻨﺪان ﺗﺮاﻧﺰﻳﺴﺘﻮرﻫﺎ را ﺳﺎﺧﺘﻪ اﻧﺪ، ﻣﺎ ﺑﺎ ﻋﻠﻢ اﺗﻤﻲ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﻴﻢ ﻫﻤﻴﻦ ﺗﺮاﻧﺰﻳﺴﺘﻮرﻫﺎ را ﺑﺎ ﻣﻘﻴﺎس ﺑﺴﻴﺎر ﻛﻮﭼﻚ ﺑﺴـﺎزﻳﻢ . او ﻗﺼـﺪ داﺷﺖ ﺗﺎ ﺑﺎ ﻗﺮاردادن اﺗﻢ ﻫﺎ در ﻛﻨﺎر ﻳﻜﺪﻳﮕﺮ ﻛﻮﭼﻚ ﺗﺮﻳﻦ ﻣﺼﻨﻮﻋﺎت ﺑﺸﺮی را ﺑﺴﺎزد . او ﺑﻌﺪﻫﺎ ﺟﺎﻳﺰه ﻧﻮﺑﻞ را در ﻓﻴﺰﻳـﻚ درﻳﺎﻓـﺖ ﻛﺮد . ﻓﺎﻳﻨﻤﻦ در 29 دﺳﺎﻣﺒﺮ1959 در ﻣﻬﻤﺎﻧﻲ ﺷﺎﻣﻲ ﻛﻪ ﺗﻮﺳﻂ اﻧﺠﻤﻦ ﻓﻴﺰﻳﻚ آﻣﺮﻳﻜﺎ ﺗﺮﺗﻴﺐ داده ﺷﺪه ﺑﻮد ﺳﺨﻨﺮاﻧﻲ ﻛﺮد و اﻳﻦ ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ را ﺑﺮای ﻋﻤﻮم آﺷﻜﺎر ﺳﺎﺧﺖ . ﻋﻨﻮان ﺳﺨﻨﺮاﻧﻲ او » ﻓﻀﺎی زﻳﺎ دی در ﺳﻄﺢ ﻛﻮﭼـﻚ وﺟـﻮد دارد « ﺑـﻮد . ﻓـﺎﻳﻨﻤﻦ ﻃـﻲ ﺳﺨﻨﺮاﻧﻲ ﺧﻮد ﮔﻔﺖ ﻣﻲ ﺗﻮان ﺗﻤﺎم داﻳﺮه اﻟﻤﻌﺎرف ﺑﺮﻳﺘﺎﻧﻴﻜﺎ را روی ﻳﻚ ﺳﻨﺠﺎق ﻧﮕﺎرش ﻛﺮد . ﻳﻌﻨﻲ اﺑﻌﺎد آن ﺑﻪ اﻧﺪازه ﻳﻚ ﺑﻴﺴﺖ و ﭘﻨﺞ ﻫﺰارم اﺑﻌﺎد واﻗﻌﻴﺶ ﻛﻮﭼﻚ ﺷﻮد . او ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ از دوﺗﺎﻳﻲ ﻛﺮدن اﺗﻢ ﻫﺎ ﺑﺮای ﻛﺎﻫﺶ اﺑﻌﺎد ﻛﺎﻣﭙﻴﻮﺗﺮﻫﺎ ﺳﺨﻦ ﮔﻔﺖ د ر آن زﻣﺎن اﺑﻌﺎد ﻛﺎﻣﭙﻴﻮﺗﺮﻫﺎ ﺑﺴﻴﺎر ﺑﺰرگ ﺗﺮ از اﺑﻌﺎد ﻛﺎﻣﭙﻴﻮﺗﺮﻫﺎی اﻣﺮوزی ﺑﻮد اﻣﺎ او اﻣﻴﺪوار ﺑﻮد ﻛﻪ ﺑﺘﻮان ﻛﺎﻣﭙﻴﻮﺗﺮﻫـﺎی ﺑﺴـﻴﺎر ﻛﻮﭼـﻚ ﺗـﺮ از ﻛﺎﻣﭙﻴﻮﺗﺮﻫﺎی ﻛﻨﻮﻧﻲ ﺳﺎﺧﺖ . او ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺑﻴﺶ ﺗﺮ ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ را ﻫﻢ ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ ﻛﺮد و در ﭘﺎﻳﺎن ﺳـﺨﻨﺮاﻧﻴﺶ 100 دﻻر ﺟـﺎﻳﺰه ﺑـﺮای اﺧﺘﺮاع اوﻟﻴﻦ اﻟ ﻜﺘﺮوﻣﻮﺗﻮری ﻛﻪ اﺑﻌﺎدش ﺣﺪود 64 /1 اﻳﻨﭻ ﻣﻜﻌﺐ ﺑﺎﺷﺪ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻛﺮد . ﺟﺎﻳﺰه ای ﻫﻢ ﺑﺮای اوﻟﻴﻦ ﻛﺴﻲ ﻛﻪ ﺑﺘﻮاﻧﺪ اﺑﻌﺎد ﻳﻚ ﺻﻔﺤﻪ از ﻛﺘﺎب را ﺑﻪ ﻗﺪری ﻛﻮﭼﻚ ﻛﻨﺪ ﻛﻪ ﺑﻪ ﻛﻤﻚ ﻳﻚ ﻣﻴﻜﺮوﺳﻜﻮپ اﻟﻜﺘﺮوﻧﻲ ﻗﺎﺑﻞ ﺧﻮاﻧﺪن ﺑﺎﺷﺪ در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺖ . ﺑﻪ ﻫﺮ ﺣﺎل ﺗﺎ ﺳﺎل 1980 روش ﻫﺎی ﻣﻨﺎﺳﺒﻲ ﺑﺮای ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻧﺎﻧﻮ ﺳﺎﺧﺘ ﺎر ﺑﻪ ﻇﻬﻮر ﻧﺮﺳﻴﺪه ﺑﻮد . اﻳﻦ روش ﻫﺎی ﺟﺪﻳﺪ، اﻓﺰاﻳﺶ ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻮﺟﻬﻲ در ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻫﺎی ﺗﺤﻘﻴﻘﺎﺗﻲ اﻳﺠﺎد ﻛﺮده و ﻣﻨﺠﺮ ﺑﻪ ﭘﻴﺸﺮﻓﺖ ﻫﺎ ی ﭼﺸﻢ ﮔﻴﺮی در اﻳﻦ زﻣﻴﻨـﻪ ﺷـﺪه اﺳـﺖ . در ﺳـﺎل 1981 روﺷﻲ ﺑﺮای ﺳﺎﺧﺖ ﺧﻮﺷﻪ ﻫﺎی ﻓﻠﺰی اﺑﺪاع ﺷﺪ . در ﺳﺎل 1996 ،ﺗﻌﺪادی از ﻣﻮﺳﺴﺎت دوﻟﺘﻲ ﺑﻪ رﻳﺎﺳﺖ ﺑﻨﻴﺎد ﻋﻠـﻮم ﻣﻠـﻲ ﻣﺘﻘﺒـﻞ ﺳﻨﺠﺶ وﺿﻌﻴﺖ ﺟﻬﺎﻧﻲ ﮔﺮاﻳﺶ ﻫﺎ، ﺗﺤﻘﻴﻘﺎت و ﺗﻮﺳﻌﻪ در زﻣﻴﻨﻪ ی ﻋﻠﻮم و ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ ﺷﺪﻧﺪ؛ و ﺑﺪﻳﻦ ﺷﻜﻞ در اﻳـﻦ ﺳـﺎل ﺑﻨﻴـﺎد ﻋﻠﻤﻲ و ﺗﺤﻘﻴﻘﺎﺗﻲ ﻧﺎﻧﻮ ﺗﻜﻨﻮﻟﻮژی در ﺟﻬـﺎن ﺗﺎﺳـﻴﺲ ﮔﺮدﻳـﺪ . ﺗـﺎﻛﻨﻮن دﺳـﺘﺎوردﻫﺎی زﻳـﺎدی در ﺣـﻮزه ﻫـﺎی ﺻـﻨﻌﺘﻲ از ﺟﻤﻠـﻪ اﻟﻜﺘﺮوﻧﻴﻚ، ﺧﻮدرو، ﻧﺴﺎﺟﻲ، ﻧﻔﺖ، ﮔﺎز، ﭘﺘﺮوﺷﻴﻤ ﻲ و ﺻﻨﻌﺖ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن و ﺑﻪ ... وﺳﻴﻠﻪ ی ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ ﺑﻪ دﺳﺖ آﻣﺪه اﺳﺖ1 . 1- nanops. ir/tabid/352/Default. aspx ﻓﺼﻞ دوم- درآﻣﺪ ﺑﺮ ی ﻧﺎﻧﻮﻓﻨﺎور ی 27 ﻫﻤﺎن ﻛﻪ ﻃﻮر ﮔﻔﺘﻪ ﺷﺪ ﻧﻈﺮﻳﻪ روی ﺑﺮ ﻛﺎر ﺳﻴﺴﺘﻢ در ﻫﺎ ﺳﻄﺢ ﺮایﺑ ﻧﺎﻧﻮ اوﻟﻴﻦ ﺑﺎر ﺗﻮﺳـﻂ Feynman اﺳﺘﺎد ﻛﻮاﻧﺘﻢ ﺑﻴﺎن ﮔﺮدﻳﺪ . ﺑﻌﺪﻫﺎ ﻳﻚ داﻧﺸﺠﻮ رﺷﺘﻪ ﻛﺎﻣﭙﻴﻮﺗﺮ ﺑـ ﺮای اﻧﺠـﺎم ﭘـﺮوژه ﻓﺎرغ اﻟﺘﺤﺼﻴﻠﻲ ﺧﻮد، داﻧﺸﻤﻨﺪ ﺑﺰرگ ﻫﻮش ﻣﺼـﻨﻮﻋﻲ دﻛﺘـﺮ Minsky ﻛـﻪ ﭘـﺪر ﻋﻠـﻢ ﻫـﻮش ﻣﺼﻨﻮﻋﻲ ﻧﻴﺰ ﺷﻨﺎﺧﺘﻪ ﻣﻲ ﺷﻮد را ﺑﻪ ﻋﻨﻮان اﺳﺘﺎد راﻫﻨﻤﺎی ﭘﺮوژه ﻓﺎرغ اﻟﺘﺤﺼﻴﻠﻲ ﺧﻮد ﺑﺮﮔﺰﻳـﺪ . اﻳﻦ داﻧﺸﺠﻮ آﻗﺎی Eric Drexler ﻧﺎم داﺷﺖ . Drexler ﻛﻪ ﻋﻼﻗﻪ زﻳﺎدی ﺑﻪ ﻧﻈﺮﻳﻪ ﻫﺎی Feynman ) ﺳﺎﺧﺖ ﺳﻴﺴـﺘﻢ ﻫـﺎ در اﺑﻌـﺎد ﻧـﺎﻧﻮ ( داﺷﺖ، ﺳﻌﻲ در ﺷﻜﻮﻓﺎﻳ ﻲ اﻳﻦ ﻓﺮﺿﻴﺎت ﻧﻤﻮد . وی ﺑﻌﺪ از اﺧﺬ درﺟﻪ اﺳﺘﺎدی ﻋﻠﻮم ﻛﺎﻣﭙﻴﻮﺗﺮ، ﺑﺎ ﺟﻤـﻊ آوری ﺟﻮاﻧـﺎن ﺟﻮﻳـﺎ و ﻛﻮﺷﺎ، ﻧﻈﺮﻳﻪ ﻧﺎﻧﻮ ﺗﻜﻨﻮﻟﻮژی را ﺑﻨﺎ ﻧﻬﺎد . اوﻟﻴﻦ ﻣﻘﺎﻟﻪ وی در زﻣﻴﻨﻪ ﻧﺎﻧﻮ ﺗﻜﻨﻮﻟﻮژی در ﺳﺎل 1981 و ﺑﺎ ﻣﻮﺿﻮع ﻧـﺎﻧﻮ ﺗﻜﻨﻮﻟـﻮژی ﻣﻮﻟﻜﻮﻟﻲ ﺑﻪ ﭼﺎپ رﺳﻴﺪ . Drexler اوﻟﻴﻦ ﻛﺴ ﻲ ﺑﻮد ﻛﻪ در ﺳﺎل 1991 از داﻧﺸﮕﺎهMIT ﻣـﺪرک دﻛﺘـﺮی ﻧـﺎﻧﻮ ﺗﻜﻨﻮﻟـﻮژی را درﻳﺎﻓﺖ ﻧﻤﻮد . وی ﻫﻢ اﻛﻨﻮن رﻳﻴﺲ اﻧﻴﺴﺘﻴﺘﻮ Foresight وResearch Fellow ﻣـﻲ ﺑﺎﺷـﺪ . او ﭼـﺎرﭼﻮب ﻛـﺎرش را ﺑـﺮ روی ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ وﺳﺎﻳﻠﻲ ﻛﻪ ﺗﻮاﻧﺎﻳﻲ ﺣﺮﻛﺖ دادن اﺷﻴﺎ ﻣﻮﻟﻜﻮﻟﻲ ﺑـﺎ دﻗـﺖ اﺗﻤـﻲ را داﺷـﺘﻪ ﺑﺎﺷـﻨﺪ ﻗـﺮارداد و در ﺳـﭙﺘﺎﻣﺒﺮ 1981 در ﻣﻘﺎﻟﻪ ای ﺗﺤﺖ ﻋﻨﻮان » ﭘﺮوﺗﺌﻴﻦ راﻫﻲ ﺑ ﺮای ﺗﻮﻟﻴﺪ اﻧﺒﻮه ﻣﻮﻟﻜﻮﻟﻲ اﻳﺠﺎد ﻣﻲ ﻛﻨـﺪ آن « را اراﺋـﻪ داد . درﻛﺴـﻠﺮ از زﻣـﺎﻧﻲ ﻛـﻪ در داﻧﺸﮕﺎه MIT در ﺑﻮﺳﺘﻮن، اﻳﺎﻟﺖ ﻣﺎﺳﺎﭼﻮﺳﺖ ﻣﺸﻐﻮل ﮔﺬراﻧﺪن دوره ﻓﻮق ﻟﻴﺴﺎﻧﺲ ﺑﻮد ﺑﻪ ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ در ﻣﻮرد آﻳﻨﺪه ﻓﻨﺎوری ﻋﻼﻗﻪ زﻳﺎدی ﻧﺸﺎن داد ﻣﻲ و ﻫﻤﻮاره ﺳﻌﻲ داﺷﺖ ﺗﺼﺎو ﻳﺮ ﺑﺎور ﻧﻜﺮدﻧﻲ از ﻓﻨﺎوری ﻫﺎ ی ﻣﺪرن ﺗﺮﺳﻴﻢ ﻧﻤﺎﻳﺪ . ارﻳﻚ درﻛﺴـﻠﺮ در 1966 ﻣﻮﺳﺴﻪ ﻓﻮرﺳﺎﻳﺖ را ﻛﻪ در ﺣﺎل ﺣﺎﺿﺮ ﻳﻜﻲ از ﻣﻮﺳﺴﺎت ﺑﻨﺎم ﺗﺤﻘﻴﻘﺎت ﻧﺎﻧﻮ ﺗﻜﻨﻮﻟﻮژی اﺳﺖ ﭘﺎﻳـﻪ ﮔـﺬاری ﻛـﺮد . او در ﺳﺎل 1986 ﻛﺘﺎب ﻣﻮﺗﻮرﻫﺎی ﺧﻠﻘﺖ را ﻣﻨﺘﺸﺮ ﻛﺮد . اﻳﻦ اوﻟﻴﻦ ﻛﺘﺎﺑﻲ ﺑﻮد ﻛﻪ ﻃﺮﺣﻲ از ﭘﺘﺎﻧﺴﻴﻞ ﻫﺎ ی ﻓﻨﺎور ی ﻧﺎﻧﻮ ﻣﻮﻟﻜﻮﻟﻲ را اراﺋﻪ . داد ﻣﻲ درﻛﺴﻠﺮ اوﻟﻴﻦ ﻛﺴﻲ ﺑﻮد ﻛﻪ دﻛﺘ ﺮاﻳ ﺶ را در زﻣﻴﻨﻪ ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ ﻣﻮﻟﻜﻮﻟﻲ درﻳﺎﻓﺖ ﻧﻤﻮد و ﭘﺲ از اﺻـﻼﺣﺎﺗﻲ ﺑـﺮ روی رﺳﺎﻟﻪ دﻛﺘﺮﻳﻨﺶ در ﺳﺎل 1992 آن را ﺑﺎ ﻧﺎم » ﻧﺎﻧﻮ ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻫﺎ ، ﻣﺤﺎﺳﺒﺎت و ﺳﺎﺧﺖ ﻣﺎﺷﻴﻦ ﻫﺎ ی ﻣﻮﻟﻜﻮﻟﻲ « ﻣﻨﺘﺸـﺮ ﻛـﺮد . اوﻟﻴﻦ ﻧﺸﺎﻧﻪ ﻫﺎ ی ﺛﺒﺖ ﺷﺪه از ﻣﻔﻬﻮم ﻧﺎﻧﻮ ﺗﻜﻨﻮﻟﻮژی ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻣﻜﺎن دادن اﺷﻴﺎ ﻣﻮﻟﻜﻮﻟﻲ در ﺳﺎل 1989 و ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ زﻣـﺎﻧﻲ ﺑـﻮد ﻛﻪ داﻧﺸﻤﻨﺪی در ﻣﺮﻛﺰ ﺗﺤﻘﻴﻘﺎت آﻟﻤﺎن IBM ﻫﺎ اﺗﻢ ی ﻣﻨﻔﺮد ﮔﺰﻧﻮن را روی ﺻﻔﺤﻪ ﻧﻴﻜﻞ ﺣﺮﻛﺖ داد ﺗـﺎ ﻧـﺎم IBM را روی ﺳﻄﺢ ﻧﻴﻜﻞ ﻧﻘﺶ ﻛﻨﺪ . وری اﻃﻼﻋﺎت ﻫﻴﺎﻫﻮی ﺑﺴﻴﺎری درĤﺑﻌﺪ از دﻫﻪ ﻧﻮد ﻛﻪ ﻓﻨ ﺟﻬﺎن ﺑ ﻪ ﭘﺎ ﻧﻤﻮد، در آﻏﺎز ﻗﺮن ﺑﻴﺴﺖ و ﻳﻜﻢ داﻧﺸﻤﻨﺪان ﺗﻤﺮﻛﺰ ﺧﻮد وری ﻧﻮﻳﻨﻲ ﻣﻌﻄﻮف ﻛﺮدهĤرا ﺑﺮ روی ﻓﻨ اﻧﺪ ﻛﻪ ﺑﻪ ﻋﻘﻴﺪه ﻋﺪه ای ﻧﻪ ﺗﻨﻬﺎ ﻗﺴﻤﺘﻲ از آﻳﻨﺪه ﺑﺸﺮی ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ، ﺑﻠﻜﻪ اﻳﻦ ﻓﻦ آوری ﺗﻤﺎﻣﻲ آﻳﻨﺪه ﺑﺸﺮ را ﻣﺘﺤﻮل ﺧﻮاﻫﺪ ﺳﺎﺧﺖ . ﺑﻌﺪﻫﺎ ﻛﺸﻮرﻫﺎی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻳﺎﻓﺘﻪ، ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی ﻫﺎی ﮔﺴﺘﺮ ده ای را ﺑﺮای ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻫﺎی ﺗﺤﻘﻴﻘـﺎﺗﻲ و ﺻﻨﻌﺘﻲ در زﻣﻴﻨﻪ ﻧﺎﻧﻮ ﺗﻜﻨﻮﻟﻮژی ﺗﺪوﻳﻦ ﻧﻤﻮده اﻧﺪ . ﺑﻪ روﺷﻨﻲ ﻣﻲ ﺗﻮان دﻳﺪ ﻛﻪ آﻳﻨﺪه ﺑﺸﺮ در اﺧﺘﻴﺎر ﻧﺎﻧﻮ ﺗﻜﻨﻮﻟﻮژی ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ1. 1- yazdnano-fa. mihanblog. com/post/14 www. afarineshdaily. ir/afarinesh/News. aspx?NID=27333 28 راﻫﻨﻤﺎی ﻧﺤﻮه اﺳﺘﻔﺎده از ﻓﻨﺎور ی ﻧﺎﻧﻮ در ﺻﻨﻌﺖ آب و آﺑﻔﺎ ی ﻛﺸﻮر 2 - 4 - ﻋﻨﺎﺻﺮ ﭘﺎﻳﻪ در ﻧﺎﻧﻮﻓﻨﺎوری ﺗﺎ ﺑﻪ ﺣﺎل از دوران ﭘﻴﺪاﻳﺶ و ﻛﺸـﻒ ﻓﻀـﺎی ﻧـﺎﻧﻮ، ﻣﻄﺎﻟﻌـﺎت و ﺗﺤﻘﻴﻘـﺎت ﺑﺴـﻴﺎر ﮔﺴـﺘﺮده ای در ز ﻣﻴﻨـﻪ ی ﺳـﻨﺘﺰ، ﺳـﺎﺧﺖ، ﺑﻬﻴﻨﻪ ﺳﺎزی، ﻣﺸﺨﺼﻪ ﻳﺎﺑﻲ و ﻛﺎرﺑﺮد ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ اﻧﺠﺎم ﺷﺪه اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻛﻠﻲ در ﻓﻀﺎی ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧـﺪ ﺗﻌﺮﻳﻒ ﺷﻮد . ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻋﻨﺎﺻﺮ ﺳﺎزﻧﺪه، ﻓﺮآﻳﻨﺪ و روش ﺳﺎﺧﺖ از ﺟﻤﻠﻪ ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫﺎی ﺳﻨﺘﺰ، ﻛﻨﺘﺮل ﻓﺮآﻳﻨﺪ، ﺷﺮاﻳﻂ ﻣﺤﻴﻄﻲ ﺳ ﻨﺘﺰ، و ﺷﺮاﻳﻂ ﻧﮕﻬﺪاری آن ﺑﻪ ﮔﺴﺘﺮه ی وﺳﻴﻌﻲ از ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎ ﻣﺮﺑﻮط ﻣﻲ ﺷﻮد . ﻧﺎﻧﻮاﺑﻌﺎدﻫﺎ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻛﻠـﻲ ﺑـﻪ ﭼﻬﺎر ﺷﺎﺧﻪ ی ﺳﺎﺧﺘﺎری ﺻﻔﺮ ﺑﻌﺪی، ﺗﻚ ﺑﻌﺪی، دوﺑﻌﺪی، و ﺳﻪ ﺑﻌﺪی ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻘﺴﻴﻢ ﺑﻨﺪی ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ وﻟﻲ ﻧﺎﻧﻮﺳـﺎﺧﺘﺎرﻫﺎ ﺑـﺮ ﺣﺴـﺐ ﮔﺴﺘﺮه ی رﺷﺪ و ﺗﻮﺳﻌﻪ در ﭼﻬﺎر ﮔﺮوه ﻛﻠﻲ ﻧﺎﻧﻮذرات، ﻧﺎﻧﻮﺗﺨ ﻠﺨﻞ ﻫﺎ، ﻧﺎﻧﻮﭘﻮﺷﺶ ﻫﺎ، و ﻧﺎﻧﻮاﺑﺰار ﻫﺎ ﻃﺒﻘﻪ ﺑﻨﺪی ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . ﻧﺎﻧﻮاﺑﻌﺎدﻫﺎ ﺑﺎ ﻫﺪف دﺳﺘﻪ ﺑﻨﺪی ﺑﻪ ﺻﻮرت ذرات ﻣﺠﺰا از ﻫﻢ و ﺑﺪون ﻧﻴﺎز ﺑﻪ ﺑﺴﺘﺮ ﻳﺎ زﻳﺮ ﻻﻳـﻪ ﺗﻌﺮﻳـﻒ ﻣـﻲ ﺷـﻮﻧﺪ و ﺧـﻮد ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﻨﺪ ﺑﻪ 4 دﺳﺘﻪ ی ﻛﻠﻲ ﺻﻔﺮ ﺑﻌﺪی، ﺗﻚ ﺑﻌﺪی، دوﺑﻌﺪی، و ﺳﻪ ﺑﻌﺪی ﺗﻘﺴﻴﻢ ﺷﻮﻧﺪ . اﻳﻦ ﺷﺎﺧﻪ از ﻧﺎﻧﻮاﺑﻌﺎدﻫ ﺎ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﺳﺎﺧﺘﺎر ﺧﺎص ﺧﻮد در ﻣﻮارد ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻗﺎﺑﻠﻴﺖ ﻛﺎرﺑﺮد داﺷﺘﻪ و در ﺣﺎل ﺣﺎﺿـﺮ ﺑﺨـﺶ ﻋﻤـﺪه ای از ﻧﺎﻧﻮﺳـﺎﺧﺘﺎرﻫﺎ را ﺑـﻪ ﺧـﻮد اﺧﺘﺼﺎص ﻣﻲ دﻫﻨﺪ . ﻧﺎﻧﻮاﺑﻌﺎدﻫﺎ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﻨﺪ ﮔﺴﺘﺮه ی وﺳﻴﻌﻲ از اﺣﺠﺎم ﻫﻨﺪﺳﻲ را ﺑﻪ ﺧﻮد اﺧﺘﺼﺎص دﻫﻨﺪ ﻛﻪ ﻫﺮﻛﺪام ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻓﺮآﻳﻨﺪﻫﺎی ﺗﻮﻟﻴﺪی ﻣﺘﻔﺎوﺗﻲ ﻗﺎﺑﻞ د ﺳﺘﻴﺎﺑﻲ ﺑﻮده و ﺑﻪ ﺳﺮﻋﺖ در ﺣﺎل ﭘﻴﺸﺮﻓﺖ و ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﻧﺎﻧﻮاﺑﻌﺎد دﺳﺘﻪ ﺑﻨﺪی ﺷﺪه در اﺑﻌﺎد ﻣﺨﺘﻠﻒ دارای زﻳﺮ ﺷﺎﺧﻪ ﻫﺎی زﻳﺮ ﺳﺎﺧﺘﺎری ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ ﻛـﻪ ﺑـﻪ ﻣﻌﺮﻓـﻲ اﻳـﻦ ﻧﺎﻧﻮﺳـﺎﺧﺘﺎرﻫﺎ ﭘﺮداﺧﺘﻪ ﻣﻲ ﺷﻮد . ﮔﺴﺘﺮه ی دﻳﮕﺮی از ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎ را ﻧﺎﻧﻮﺗﺨﻠﺨﻞ ﻫﺎ ﺗﺸﻜﻴﻞ ﻣﻲ دﻫﻨﺪ . اﻳـﻦ ﺳـﺎﺧﺘﺎرﻫﺎ ﻋﻤﻮﻣـ ﺎ ﺑـﻪ ﻋﻠـﺖ داﺷـﺘﻦ ﺣﻔﺮات و ﺗﺨﻠﺨﻞ ﻫﺎی ﻧﺎﻧﻮﻳﻲ ﺑﻪ ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎی ﻣﺘﺨﻠﺨﻞ ﻣﻌﺮوف ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻛﻪ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﻨﺪﺑﻪ ﺗﻨﻬﺎﻳﻲ ﻳﺎ ﺑﻪ ﺻـﻮرت ﺗﻜﻤﻴـﻞ ﻛﻨﻨـﺪه ی ﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎی دﻳﮕﺮ در ﻛﻨﺎر ﻫﺎ آن ﻛﺎرﺑﺮد داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﻨﺪ . ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻣﺜﺎل ﻓﻴﻠﺘﺮﻫﺎی ﻧﺎﻧﻮﺗﺨﻠﺨﻞ دارای اﺑﻌﺎد ﻧﺎﻧﻮﻣﺘﺮی ﺑﻮده و ﺑﻪ ﺗﻨﻬﺎﻳﻲ ﻗﺎﺑﻞ اﺳﺘﻔﺎده ﻫﺴﺘﻨﺪ در ﺻﻮرﺗﻲ ﻛﻪ ﻧﺎﻧﻮدﻧﺪرﻳﻤﺮﻫﺎ ﺳﺎﺧﺘﺎری ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻛﻪ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﺑﻬﺒﻮد دﻫﻨـﺪه ی ﺳـﻄﺢ ﻣـﻮرد اﺳـﺘﻔﺎده ﻗـﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮﻧﺪ . ﻧﺎﻧﻮﻓﻴﻠﺘﺮﻫﺎی ﺳﺮاﻣﻴﻜﻲ ﺑﻪ ﻋﻠﺖ ﮔﺴﺘﺮه ی وﺳﻴﻊ ﻛﺎرﺑﺮدی و ﻣﻄﺎﻟﻌﺎﺗﻲ ﺑﺴﻴﺎر ﻣﺘﻌﺪد در ﺣﺎل ﺣﺎﺿﺮ ﻣﻬﻢ ﺗـﺮﻳﻦ دﺳـﺘﻪ ی اﻳﻦ ﮔﺮوه از ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎ ﻣﺤﺴﻮب ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ و ﺑﻪ ﺳﻪ دﺳﺘﻪ ی ﻛﻠﻲ ﻧﺎﻧﻮﻓﻴﻠﺘﺮﻫﺎی ﭘﻠﻴﻤﺮی، ﺳﺮاﻣﻴﻜﻲ، و ﻛﺎﻣﭙﻮزﻳﺘﻲ ﻗﺎﺑـﻞ ﺗﻘﺴـﻴﻢ ﻫﺴﺘﻨﺪ . دﺳﺘﻪ ی دﻳﮕﺮ ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎ ﭘﻮﺷﺶ ﻫﺎی ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎر ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻛﻪ اﻳﻦ دﺳﺘﻪ از ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎ ﺑﺎ دﻟﻴﻞ ﻛﺎرﺑﺮدی ﺑﻮده و ﻗﺎﺑﻠﻴﺖ ﻛﻨﺘﺮل زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ و ﺗﻮﻟﻴﺪ درﺟﺎ ﻳﻜﻲ از ﺟﺎﻟﺐ ﺗﺮﻳﻦ و ﻣﻬﻢ ﺗﺮﻳﻦ ﺑﺨﺶ ﻫﺎی ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎ را ﺑﻪ ﺧﻮد اﺧﺘﺼﺎص ﻣـﻲ دﻫﻨـﺪ . ﺑـﻪ ﺻﻮرت ﻛﻠﻲ ﻣﻲ ﺗﻮان ﮔﻔﺖ ﻛﻪ اﻳﻦ ﺷﺎﺧﻪ از ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎ ﺳﺎﺧﺘﺎری ﭼﻮن ﻧﺎﻧﻮاﺑﻌﺎدﻫﺎ دارﻧﺪ ﻛﻪ ﺑﺮ روی ﺑﺴـﺘﺮی اﻳﺠـﺎد ﺷـﺪه و ﻳـﺎ ﺗﺜﺒﻴﺖ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . اﻳﻦ ﻧﻮع از ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎ ﺧﻮد ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﻨﺪ ﻣﺜﻞ روش آﻧﺪاﻳﺰﻳﻨﮓ از ﺧﻮد ﺑﺴﺘﺮ اﻳﺠـﺎد ﺷـﻮﻧﺪ ﻳـﺎ اﻳﻨﻜـﻪ ﺑـﻪ ﺻـﻮرت ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎ ری ﺳﻨﺘﺰ ﺷﺪه ﺑﺮ روی ﺑﺴﺘﺮ ﺣﺎﺻﻞ ﺷﻮﻧﺪ ﻛﻪ از اﻳﻦ ﺟﻤﻠﻪ ﻣﻲ ﺗﻮان ﺑﻪ روش ﻫﺎی ﻻﻳﻪ ﻧﺸـﺎﻧﻲ اﺷـﺎره ﻧﻤـﻮد . در زﻳـﺮ ﺑـﻪ ﻣﻌﺮﻓﻲ ﻣﺨﺘﺼﺮی از ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎی ﻧﺸﺎن داده ﺷﺪه در دﻳﺎﮔﺮام ﭘﺮداﺧﺘﻪ ﻣﻲ ﺷﻮد . ﻓﺼﻞ دوم- درآﻣﺪ ﺑﺮ ی ﻧﺎﻧﻮﻓﻨﺎور ی 29 ﺷﻜﻞ2 - 6 - ﻃﺒﻘﻪ ﺑﻨﺪی ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎ ﺑﺮ ﺣﺴﺐ ﻣﻮرﻓﻮﻟﻮژی و ﺟﻨﺲ 30 راﻫﻨﻤﺎی ﻧﺤﻮه اﺳﺘﻔﺎده از ﻓﻨﺎور ی ﻧﺎﻧﻮ در ﺻﻨﻌﺖ آب و آﺑﻔﺎ ی ﻛﺸﻮر 2 - 4 - 1 - ﻧﺎﻧﻮ اﺑﻌﺎدﻫﺎ 2 - 4 - 1 - 1 - ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎی ﺻﻔﺮ ﺑﻌﺪی ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎی ﺻﻔﺮ ﺑﻌﺪی ﺷﺎﻣﻞ ﻛﻮاﻧﺘﻮم دات ﻫﺎ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ ﻛﻪ دارای اﺑﻌﺎد ﺑﺴﻴﺎر رﻳﺰ ﻧﺎﻧﻮﻣﺘﺮی ﺑـﻮده و ﻣﻌﻤـﻮﻻ ﺧـﻮاص ﺑﺴﻴﺎر ﻣﺘﻔﺎوﺗﻲ از ﻟﺤﺎظ اﭘﺘﻴﻜﻲ، ﻓﻴﺰﻳﻜﻲ، ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ، و ﻣﻜﺎﻧﻴﻜﻲ از ﺧﻮد ﻧﺸﺎن ﻣﻲ دﻫﻨﺪ . ﻛﻮاﻧﺘﻮم دات ﻫﺎی ﻓﻠﺰی و ﻏﻴﺮﻓﻠـﺰی ﺑﻪ ﻋﻠﺖ ﻧﻴﺎز ﺑﻪ دﻗﺖ ﻛﻨﺘﺮل ﺑﺎﻻ ﻧﻴﺎز ﺑﻪ ﻓﺮآﻳﻨﺪﻫﺎی ﺗﻮﻟﻴﺪ و ﭘﺎﻳﺪارﺳﺎزی ﺑﺴﻴﺎر دﺷﻮار و ﺣﺴﺎس ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ و ﻋﻤﺪه ﻛﺎرﺑﺮد اﻳﻦ ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎ ﺣﺴﺎس ﺳﺎزی ﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎی دﻳﮕﺮ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ . از ﺟﻤﻠﻪ ﮔﺴﺘﺮده ﺗﺮﻳﻦ ﻛﺎرﺑﺮد اﻳﻦ ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎ ﻣﻲ ﺗﻮان ﺑﻪ ﺣﺴﺎس ﺳﺎزی ﻓﻮﺗﻮﻛﺎﺗﺎﻟﻴﺴﺘﻲ در ﻣﺤﺪوده ی ﻧﻮر ﻣﺮﺋﻲ و ﻣﺎدون ﻗﺮﻣﺰ ﻧﺰدﻳﻚ ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎ اﺷﺎره ﻧﻤﻮد . ﺑﺪﻳﻦ ﺗ ﺮﺗﻴﺐ ﻛﻮاﻧﺘﻮم دات ﻫـﺎ ﻣﻬﻢ ﺗﺮﻳﻦ ﺗﻐﻴ ﻴ ﺮ ﺧﻮاص را در ﺧﻮاص اﭘﺘﻴﻜﻲ ﻧﺸﺎن ﻣﻲ دﻫﻨﺪ و ﺑﻪ ﻋﻠﺖ اﺑﻌﺎد ﺑﺴﻴﺎر رﻳﺰﺷـﺎن و اﻳﺠـﺎد ﺗﻐﻴﻴﺮاﺗـﻲ در ﺑﺎﻧـﺪﻫﺎی ﮔﺴﺴﺘﻪ در اﻳﻦ ﻧﻮع از ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎ دﻳﮕﺮ از ﻓﻴﺰﻳﻚ ﻛﻼﺳﻴﻚ ﺗﺒﻌﻴﺖ ﻧﻜﺮده و ﺑﺎ ﻗﻮاﻧﻴﻦ ﻛﻮاﻧﺘﻮﻣﻲ ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻮﺟﻴﻪ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . 2 - 4 - 1 - 2 - ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎی ﺗﻚ ﺑﻌﺪی ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎی ﺗﻚ ﺑﻌﺪی ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎﻳﻲ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻛﻪ ﺗﻨﻬﺎ در ﻳﻚ ﺑﻌﺪ دارای اﺑﻌﺎد ﻧﺎﻧﻮﻣﺘﺮی ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ . ﻧﺎﻧﻮﺳـﺎﺧﺘﺎرﻫﺎی دوﺑﻌﺪی ﻋﻤﻮﻣـﺎ ﺑـﺮ اﺳـﺎس ﻣﻜـﺎﻧﻴﺰم رﺷـﺪ ﺟﻬـﺖ دار ﺻـﻔﺤﻪ ای رﺷـﺪ ﻛـﺮده و دارای ﺷـﻜﻞ ﻫﻨﺪﺳـﻲ ﻣـﻨﻈﻢ ﻣـﻲ ﺑﺎﺷـﻨﺪ . ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎی ﺗﻚ ﺑﻌﺪی از ﺟﻤﻠﻪ ﺻﻔﺤﺎت ﻫﮕﺰاﮔﻮﻧﺎل اﻛﺴﻴﺪ روی ﻣ ﻌﻤﻮﻻ ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از روش ﻫﺎی ﺟﻮاﻧـﻪ زﻧـﻲ و رﺷـﺪ در واﻛﻨﺶ ﻫﺎی ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ ﺑﻪ وﺟﻮد ﻣﻲ آﻳﻨﺪ . اﻳﻦ ﻧﻮع ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎ ﺑﻴﺶ ﺗﺮ ﺑﻪ ﻋﻠﺖ ﺧﻮاص اﭘﺘﻴﻜـﻲ ﻣﻨﺤﺼـﺮ ﺑـﻪ ﻓﺮدﺷـﺎن ﻣـﻮرد ﺗﻮﺟﻪ ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻪ . اﻧﺪ 2 - 4 - 1 - 3 - ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎی دو ﺑﻌﺪی ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎی دو ﺑﻌﺪی ﺑﻪ ﺳﻪ دﺳﺘﻪ ی ﻛﻠﻲ ﻧﺎﻧﻮﻣﻴﻠﻪ ﻫﺎ ﻳﺎ ﻧﺎﻧﻮﺳﻴﻢ ﻫﺎ، ﻧﺎﻧﻮﺗﺴﻤﻪ ﻫﺎ، و ﻧﺎﻧﻮﺗﻴﻮب ﻫﺎ ﺗﻘﺴﻴﻢ ﺑﻨﺪی ﻣﻲ ﺷـﻮﻧﺪ . اﻳﻦ ﻧﻮع از ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎ ﺑﻪ دﻟﻴﻞ ﺳﻄﺢ وﻳﮋه ی ﺑﺴﻴﺎر ﺑﺎﻻ و ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺧﻮاص وﻳﮋه ی ﻣﻜﺎﻧﻴﻜﻲ، اﻟﻜﺘﺮﻳﻜﻲ و ﺣﺮارﺗـﻲ ﻛـﺎرﺑﺮد ﺑﺴﻴﺎری ﭘﻴﺪا ﻛﺮده . اﻧﺪ 2 - 4 - 1 - 3 - 1 - ﻧﺎﻧﻮﻣﻴﻠﻪ ﻫﺎ و ﻧﺎﻧﻮﺳﻴﻢ ﻫﺎ ﻧﺎﻧﻮﻣﻴﻠﻪ ﻫﺎ و ﻧﺎﻧﻮﺳﻴﻢ ﻫﺎ ﺳﺎﺧﺘﺎری ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻛﻪ از دو ﺑﻌﺪ دارای اﺑﻌﺎد ﻧﺎﻧﻮﻣﺘﺮی ﻫﺴﺘﻨﺪ و اﻟﺰاﻣﺎ اﻳﻦ ﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎ دارای ﺳـﻄﺢ ﻣﻘﻄﻊ ﻛﺮوی ﻧﻴﺴﺘﻨﺪ و ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﻨﺪ ﺑﺮ ﺣﺴﺐ ﻧﻮع ﻣـﺎده و ﺷـﺮاﻳﻂ ﺳـﻨﺘﺰ دارای ﺳـﻄﺢ ﻣﻘﻄـﻊ ﻣﺨﺘﻠﻔـﻲ ﺑﺎﺷـﻨﺪ . ﺗﻔـﺎوﺗﻲ ﻛـﻪ ﻧﺎﻧﻮﺳﻴﻢ ﻫﺎ و ﻧﺎﻧﻮﻣﻴﻠﻪ ﺑﺎ ﻫﻢ دارﻧﺪ در اﻧﺪازه ی ﻃﻮل ﺑﺎﻻﺗﺮ ﻧﺎﻧﻮﺳﻴﻢ ﻫﺎ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ ﺑﻪ ﺻﻮرت وﺟﻪ ﺗﻤﺎﻳﺰ ﻧﺎﻧﻮﺳﻴﻢ ﻫـﺎ و ﻧﺎﻧﻮﻣﻴﻠـﻪ ﺷﻨﺎﺧﺘﻪ ﻣﻲ ﺷﻮد . ﻧﺎﻧﻮﻣﻴﻠﻪ ﻫﺎ و ﻧﺎﻧﻮﺳﻴﻢ ﻫﺎی ﻣﻨﻔﺮد ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ ﻃﻲ ﻓﺮآﻳﻨﺪﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻔﻲ ﺗﻮﻟﻴﺪ ﺷﻮﻧﺪ ﻛﻪ از ﭘﺮﻛـﺎرﺑﺮدﺗﺮﻳﻦ ﻫـﺎ آن ﻣﻲ ﺗﻮان ﺑﻪ روش ﻫﺎی ﻫﻴﺪروﺗﺮﻣﺎل و ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ اﺷﺎره ﻧﻤﻮد . ﻳﻜﻲ دﻳﮕـﺮ از روش ﻫـﺎی ﺳـﻨﺘﺰ ﻧﺎﻧﻮﻣﻴﻠـﻪ ﻫـﺎ روش ﻟﻴﺘـﻮﮔﺮاﻓﻲ و ﻓﺼﻞ دوم- درآﻣﺪ ﺑﺮ ی ﻧﺎﻧﻮﻓﻨﺎور ی 31 اﺳﺘﻔﺎده از ﺗﻤﭙﻠﺖ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ اﻳﻦ روش ﻫﺎ ﺑﻪ دﻟﻴـﻞ ﻣﺤـﺪودﻳﺖ در ﻣﻘﻴـﺎس ﺑـﻪ ﺻـﻮرت اﻗﺘﺼـﺎدی ﭼﻨـﺪان ﻗﺎﺑـﻞ ﺗﻮﺟﻴـﻪ ﻧﻤﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ و ﺗﻨﻬﺎ ﺑﺮای ﻛﺎرﺑﺮدﻫﺎی ﺑﺴﻴﺎر ﺧﺎص و ﺣﺴﺎس از ﺟﻤﻠﻪ ﺳﻨﺴﻮرﻫﺎ ﻣﻮرد ﺗﻮﺟﻪ ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻪ . اﻧﺪ 2 - 4 - 1 - 3 - 2 - ﻧﺎﻧﻮﺗﺴﻤﻪ ﻫﺎ ﻧﺎﻧﻮﺗﺴﻤﻪ ﻫﺎ ﺳﺎﺧﺘﺎری ﺗﺴﻤﻪ ﻣﺎﻧﻨﺪ دارﻧﺪ ﻛﻪ دارای ﻃﻮل ﺑﺎﻻ ﺑﻮده و از دو ﺑﻌﺪ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﻨﺪ در اﺑﻌـﺎد ﻧـﺎﻧﻮ ﺑـﻮده وﻟـﻲ دارای اﺑﻌﺎد ﻣﺘﻔﺎوﺗﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ . ﻧﺎﻧﻮﺗﺴﻤﻪ ﻫﺎ ﺑﻪ ﻋﻠﺖ ﺳﺎﺧﺘﺎر ﻫﻨﺪﺳﻲ وﻳﮋه دارای ﺣﺴﺎﺳﻴﺖ ﺑﺎﻻ ﺑﻮده و در ﺗﺮاﻧﺰﻳﺴﺘﻮرﻫﺎی اﺛﺮ ﻣﻴﺪاﻧﻲ و ﺣﺲ ﮔﺮﻫﺎ ﻛﺎرﺑﺮد ﮔﺴﺘﺮده ی ﭘﻴﺪا ﻛﺮده . اﻧﺪ ﻧﺎﻧﻮﺗﺴﻤﻪ ﻫﺎ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﻨﺪ ﺑﻪ ﺳﻪ ﺻﻮرت ﻧﻮاری، ﻓﻨﺮی و ﺣﻠﺰوﻧـﻲ ﺗﻮﻟﻴـﺪ ﺷـﻮﻧﺪ و ﺑـﺮ ﺣﺴﺐ ﻛﺎرﺑﺮد ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﮔﻴﺮﻧﺪ . - ﻧﺎﻧﻮﺗﺴﻤﻪ ﻫﺎی ﻧﻮاری اﻳﻦ ﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎ دارای ﻣﺤﻮری ﺛﺎﺑﺖ ﺑﻮده و ﺑﻪ ﺷﻜﻞ ﻧﻮارﻫﺎی ﻣﻨﻈﻢ ﻳﺎ ﻧﺎﻣﻨﻈﻢ ﺗﺸﻜﻴﻞ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . ﻧﺎﻧﻮﺗﺴﻤﻪ ﻫﺎی ﻧـﻮاری ﺑـﻪ دو ﺻﻮرت ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ ﻳﺎ ﻏﻴﺮﻣﺴﺘﻘﻴﻢ ﻗﺎﺑﻞ ﺳﻨﺘﺰ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻛﻪ در روش ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ ﻧﺎﻧﻮﺗﺴﻤﻪ ﻫـﺎ از اﺑﺘـﺪا ﺑـﻪ ﺻـﻮر ت ﺗﺴـﻤﻪ ﺷـﻜﻞ ﻣﻲ ﮔﻴﺮﻧﺪ و در ﺣﺎﻟﺖ ﻏﻴﺮﻣﺴﺘﻘﻴﻢ از ﺳﺎﺧﺘﺎری دﻳﮕﺮ از ﺟﻤﻠﻪ ﻧﺎﻧﻮﺗﻴﻮب ﻫﺎ ﺑﻪ دﺳﺖ ﻣﻲ آﻳﻨﺪ ﺑﺪﻳﻦ ﺗﺮﺗﻴﺐ ﻛﻪ ﻃﻲ واﻛﻨﺸﻲ اﻳﻦ ﺗﻴﻮب ﻫﺎ ﺑﺎز ﺷﺪه و ﺗﺴﻤﻪ را اﻳﺠﺎد ﻣﻲ ﻛﻨﻨﺪ . - ﻧﺎﻧﻮﺗﺴﻤﻪ ﻫﺎی ﻓﻨﺮی اﻳﻦ ﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎ دارای ﺷﻜﻠﻲ ﺷﺒﻴﻪ ﺑﻪ ﻓﻨﺮ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ ﻛﻪ از ﺳﺎﺧﺘﺎر ﻣﺎرﭘﻴﭻ در ﺳﻪ راﺳﺘ ﺎی ﻣﺨﺘﺼﺎﺗﻲ ﺣﺎﺻﻞ ﻣﻲ ﺷﻮد . ﺑﺮای اﻳﻦ ﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎ در اﺑﻌﺎد ﻧﺎﻧﻮﻣﺘﺮی ﻣﻲ ﺗﻮان ﺿﺮﻳﺐ ﺛﺎﺑﺖ ﻓﻨـﺮی را ﻧﻴـﺰ ﺗﻌﺮﻳـﻒ ﻧﻤـﻮد . ﻧﺎﻧﻮﺗﺴـﻤﻪ ﻫـﺎی ﻓﻨـﺮی از ﺳـﺎﺧﺘﺎرﻫﺎی ﭘﻴﭽﻴﺪه ای ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ ﻛﻪ ﻧﻴﺎز ﺑﻪ ﻓﺮآﻳﻨﺪ ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ دﻗﻴﻖ دارﻧﺪ . - ﻧﺎﻧﻮﺗﺴﻤﻪ ﻫﺎی ﺣﻠﺰوﻧﻲ اﻳﻦ ﺳﺎﺧﺘﺎر در دو ﺑﻌﺪ و ﺣﻮل ﻳﻚ ﻣﺮﻛﺰ ﺗﺸﻜﻴﻞ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ و ﺑﺴﺘﻪ ﺑﻪ ﻃﻮل ﺗﺴﻤﻪ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﻨـﺪ ﻧﻈـﻢ ﭘﻴﻮﺳـﺘﻪ ﻧﻴـﺰ داﺷـﺘﻪ ﺑﺎﺷﻨﺪ . اﻳﻦ ﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎ ﻧﻴﺰ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﻨﺪ دارای ﺿﺮﻳﺐ ﺛﺎﺑﺖ ﻓﻨﺮﻳﺖ ﺑﻮده و در ﺑﺮﺧﻲ ﻛﺎرﺑﺮدﻫﺎی ﺧﺎص ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺎر ﮔﻴﺮﻧﺪ . 2 - 4 - 1 - 3 - 3 - ﻧﺎﻧﻮﺗﻴﻮب ﻫﺎ ﻧﺎﻧﻮﺗﻴﻮب ﻫﺎ ﻳﺎ ﺑﻪ ﻋﺒﺎرﺗﻲ ﻧﺎﻧﻮﻟﻮﻟﻪ ﻫﺎ ﺑﻪ ﺳﺎﺧﺘﺎری اﻃﻼق ﻣﻲ ﺷﻮد ﻛﻪ ﻣﻌﻤﻮﻻ دارای ﺳﻄ ﺢ ﻣﻘﻄـﻊ داﻳـﺮوی و ﻛﻮﭼـﻚ ﺗـﺮ از 100 ﻧﺎﻧﻮﻣﺘﺮ ﺑﻮده و ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻳﻚ ﺻﻔﺤﻪ ی ﻋﻨﺼﺮی ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ ﺣﻮل ﻣﺤﻮر ﻳﺎ ﻳﻚ ﻧﻘﻄـﻪ ی ﺗﻌﺮﻳـﻒ ﺷـﺪه ﭘﻴﭽﻴـﺪه ﺷـﺪه ﺑﺎﺷﺪ . ﻧﺎﻧﻮﺗﻴﻮب ﻫﺎ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﻨﺪ دارای ﺟﻨﺲ ﻫﺎی ﻣﺘﻔﺎوﺗﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ ﻛﻪ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﺗﻚ ﻋﻨﺼﺮی ﻳﺎ ﭼﻨﺪ ﻋﻨﺼﺮی ﻇﺎﻫﺮ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ وﻟﻲ ﮔﺴﺘﺮده ﺗﺮﻳﻦ اﻳﻦ ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎر ﻫﺎ ﻧﺎﻧﻮﺗﻴﻮب ﻫﺎی ﻛﺮﺑﻨﻲ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ ﻛﻪ در ﺳﺎل 1991 ﺗﻮﺳﻂ ﺳـﻮﻣﻴﻮ اﻳﺠﻴﻤـﺎ در ﺷـﺮﻛﺖ NEC ﻛﺸﻒ ﺷﺪ و در ﺣﺎل ﺣﺎﺿﺮ ﺑﻪ ﻋﻠﺖ ﺧﻮاص ﺑﺴﻴﺎر ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻮﺟﻪ از ﺟﻤﻠﻪ ﺧﻮاص اﻟﻜﺘﺮﻳﻜﻲ، ﺣﺮارﺗﻲ، ﻣﻜﺎﻧﻴﻜﻲ، و اﭘﺘﻴﻜﻲ آن در ﺑﺴﻴﺎری از ﺻﻨﺎﻳﻊ ﻣﻮﺟﻮد ﺑﻪ ﻣﻴﺰان ﺑﺎﻻﻳﻲ در ﺣﺎل اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ . ﻧﺎﻧﻮﺗﻴﻮب ﻫﺎ ﻣ ﻲ ﺗﻮاﻧﻨﺪ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻓﻠـﺰی ﻳـﺎ ﻏﻴـﺮ ﻓﻠـﺰی 32 راﻫﻨﻤﺎی ﻧﺤﻮه اﺳﺘﻔﺎده از ﻓﻨﺎور ی ﻧﺎﻧﻮ در ﺻﻨﻌﺖ آب و آﺑﻔﺎ ی ﻛﺸﻮر ﺑﺎﺷﻨﺪ اﻳﻦ در ﺣﺎﻟﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ ﻧﺎﻧﻮﺗﻴﻮب ﻫـﺎی ﻛﺮﺑﻨـﻲ دارای رﺳـﺎﻧﺎﻳﻲ ﺑﺴـﻴﺎر ﺑـﺎﻻی اﻟﻜﺘﺮﻳﻜـﻲ ﻣـﻲ ﺑﺎﺷـﻨﺪ ﻛـﻪ ﻛﺎرﺑ ﺮ دﻫـﺎی اﻟﻜﺘﺮوﻧﻴﻜﻲ ﻣﻮرد ﺗﻮﺟﻬﻲ ﭘﻴﺪا ﻛﺮده . اﻧﺪ ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ اﻳﻦ ﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻫﺎی ﺗﻚ دﻳﻮاره، دو ﺟـﺪاره و ﭼﻨـﺪ ﺟـﺪاره ﻗﺎﺑـﻞ ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ . ﻣﻴﺰان ﻛﺎراﻳﻲ ﺑﺎﻻی اﻳﻦ ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎ ﺑﺎﻋﺚ ﺷﺪه اﺳﺖ ﻛﻪ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت و ﺗﺤﻘﻴﻘﺎت ﺑﺴﻴﺎر زﻳﺎدی ﺑـﺮ روی اﻳـﻦ ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎر ﺧﺎص اﻧﺠﺎم ﺷﻮد ﻛﻪ در ﺣﺎل ﺣﺎﺿﺮ در ﻣﻴﻬﻦ ﻋﺰﻳﺰﻣﺎن ﻧﻴﺰ اﻳﻦ ﻣﺤﺼﻮل ﺑﻪ ﻣﻴﺰان ﺑﺎﻻﻳﻲ ﻗﺎﺑﻠﻴﺖ ﺗﻮﻟﻴﺪ ﭘﻴﺪا ﻛﺮده اﺳﺖ . ﻧﺎﻧﻮﺗﻴﻮب ﻫﺎ ﺑﻪ روش ﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻔﻲ ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨ ﺪ ﻛﻪ از ﺟﻤﻠﻪ ﻣﻲ ﻫﺎ آن ی ﺗﻮان ﺑﻪ ﺗﺒﺨﻴﺮ ﺣﺮارﺗﻲ، ﺗﺨﻠﻴﻪ ﻗﻮﺳـﻲ، روش رﺳﻮب از ﻓﺎز ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ ) ﺑﺨﺎر ﻳﺎ ﻣﺤﻠﻮل ( ، اﻟﻜﺘﺮوﻟﻴﺰ، اﺳﭙﺎﺗﺮﻳﻨﮓ، و ﻏﻴﺮه اﺷﺎره ﻧﻤﻮد . 2 - 4 - 1 - 4 - ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎی ﺳﻪ ﺑﻌﺪی ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎی ﺳﻪ ﺑﻌﺪی ﺑﻪ ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎﻳﻲ اﻃﻼق ﻣﻲ ﺷﻮد ﻛﻪ ﻣﺜﻞ ﻛﻮاﻧﺘﻮم دات ﻫﺎ در ﺳﻪ ﺑﻌﺪ دارای اﺑ ﻌـﺎد ﻧـﺎﻧﻮﻣﺘﺮی ﻫﺴﺘﻨﺪ وﻟﻲ اﺑﻌﺎد ﻫﺎ آن از ﻛﻮاﻧﺘﻮم دات ﻫﺎ ﺑﻴﺶ ﺗﺮ ﺑﻮده و ﻣﺜﻞ ﻛﻮاﻧﺘﻮم دات ﻫﺎ دارای ﺗﻐﻴﻴﺮات ﺑﺴﻴﺎر ﺷﺪﻳﺪ ﺧﻮاﺻـﻲ از ﺟﻤﻠـﻪ ﺧﻮاص اﭘﺘﻴﻜﻲ و اﻟﻜﺘﺮﻳﻜﻲ ﻧﻤﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ . ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎی ﺳﻪ ﺑﻌﺪی ﺑﻪ دو دﺳﺘﻪ ی ﻛﻠﻲ ﻧﺎﻧﻮﻛﭙﺴﻠﻮل ﻫﺎ و ﻧـﺎﻧﻮذرات ﺗـﻮﭘﺮ ﻗﺎﺑـﻞ ﺗﻘﺴﻴﻢ ﻫﺴﺘﻨﺪ 2 - 4 - 1 - 4 - 1 - ﻧﺎﻧﻮﻛﭙﺴﻮﻟﻪ ﻫﺎ ﻧﺎﻧﻮﻛﭙﺴﻮﻟﻪ ﻫﺎ ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎی ﺳﻪ ﺑﻌﺪی ﺗﻮﺧﺎﻟﻲ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻛﻪ ﺑﻪ ﻋﻠﺖ ﺳﺎﺧﺘﺎر ﺗﻮﺧﺎﻟﻲ ﺑﻮدن ﻫـﺎ آن ﻋﻤـﺪﺗﺎ در ﻛﺎرﺑﺮدﻫـﺎی دارورﺳﺎﻧﻲ ﺑﻴﺶ ﺗﺮ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮﻧﺪ و در ﺣﺎل ﺣﺎﺿﺮ در ﺷﺎﺧﻪ ی ﭘﺰﺷﻜﻲ و ﺑﻴﻮﺗﻜﻨﻮﻟﻮژی رﺷﺪ ﺑﻪ ﺳﺰاﻳﻲ داﺷـﺘﻪ اﺳﺖ . ﻧﺎﻧﻮﻛﭙﺴﻮﻟﻪ ﻫﺎ را ﻣﻲ ﺗﻮان ﺑﻪ ﺳﻪ دﺳﺘﻪ ی ﻧﺎﻧﻮﻗﻔﺴﻪ ﻫﺎ، ﻧﺎﻧﻮﭘﻮﺳﺘﻪ ﻫﺎ، و ﻧﺎﻧﻮﻛﭙﺴﻠﻮل ﻫﺎ ﺗﻘﺴﻴﻢ ﻧﻤﻮد . 2 - 4 - 1 - 4 - 2 - ﻧﺎﻧﻮﻗﻔﺴﻪ ﻫﺎ ﻧﺎﻧﻮﻗﻔﺴﻪ ﻫﺎ ﺳﺎﺧﺘﺎری ﺗﻚ ﺗﺨﻠﺨﻞ ﻣﺤﺴـﻮب ﻣـﻲ ﺷـﻮﻧﺪ ﻛـﻪ دارای ﺳـﺎﺧﺘﺎر ﺑـﺎز ﺑـﻮده و ﺑـﻪ ﻣﻨﻈـﻮر دارو رﺳـﺎﻧﻲ و ﻳـﺎ ﻣﻜﺎﻧﻴﺰم ﻫﺎی ﺳﺮﻳﻊ ﺑﺎرﮔﺬاری و ﺑﺎرﮔﻴﺮی ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮﻧﺪ . اﻳﻦ ﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎ ﻣﻌﻤﻮﻻ از ﺗﺮﻛﻴﺐ ﻣﻮاد آﻟـﻲ ﺑـﻪ ﻫﻤـﺮاه ﻓﻠﺰات ﺳﺎﺧﺘﻪ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ ﻛﻪ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﺷﺎﺧﻪ ﻣﻔﺼﻞ ﻗﺎﺑﻞ ﺗﺮﺳﻴﻢ ﻫﺴﺘﻨﺪ . 2 - 4 - 1 - 4 - 3 - ﻧﺎﻧﻮﭘﻮﺳﺘﻪ ﻫﺎ ﻧﺎﻧﻮﭘﻮﺳﺘﻪ ﻫﺎ ﻻﻳﻪ ﻫﺎی ﻧﺎزﻛﻲ از ﻣﻮاد آﻟﻲ ﻳﺎ ﻏﻴﺮ آﻟﻲ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ ﻛﻪ ﺑﺮ روی ﻧﺎﻧﻮذرات اﻳﺠﺎد ﺷﺪه و ﺑﺎ ﺣﻞ ﻧﺎﻧﻮذره ی ﻣﺮﺑﻮﻃﻪ ﺑﻪ ﺳﺎﺧﺘﺎری ﺑﺎ ﭘﻮﺳﺘﻪ ی ﺧﺎﻟﺺ ﻣﻲ ﺗﻮان دﺳﺘﺮﺳﻲ ﭘﻴﺪا ﻛﺮد . اﻳﻦ ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎ ﻗﺎﺑﻠﻴﺖ ﺣﻤﻞ ﻣﻴـﺰان ﺑـﺎﻻﻳﻲ از دارو ﻳـﺎ ﻣـﻮاد ﺑﺎرﮔﺬاری ﺷﺪه ی ﻣﺸﺎﺑﻪ را دارﻧﺪ و ﺑﻪ ﻣﻴﺰان ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻮﺟﻬﻲ در ﺷﺎﺧﻪ ی ﭘﺰﺷﻜﻲ و ﺑﻴﻮﻟﻮژﻳﻜﻲ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮد . 2 - 4 - 1 - 4 - 4 - ﻧﺎﻧﻮﻛﭙﺴﻠﻮل ﻫﺎ ﻧﺎﻧﻮﻛﭙﺴﻠﻮل ﻫﺎ ﻫﻤﺎﻧﻨﺪ ﻧﺎﻧﻮﭘﻮﺳﺘﻪ ﻫﺎ از ﻳﻚ ﺟﺪاره و ﻳﻚ ﻓﻀﺎی ﺧﺎﻟﻲ ﺣﺎﺻﻞ ﺷﺪه ﻧ . اﻧﺪ ﺎﻧﻮﻛﭙﺴﻠﻮل ﻫﺎ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﻨﺪ ﺑـﻪ ﺻـﻮرت ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ در ﻣﺤﻠﻮل ﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻔﻲ ﺗﻮﻟﻴﺪ ﺷﺪه و ﺑﺮای ﻛﺎرﺑﺮدﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ از ﺟﻤﻠﻪ دارو رﺳـﺎﻧﻲ ﻣـﻮرد اﺳـﺘﻔﺎده ﻗـﺮار ﮔﻴﺮﻧـﺪ . ﻓﺼﻞ دوم- درآﻣﺪ ﺑﺮ ی ﻧﺎﻧﻮﻓﻨﺎور ی 33 ﻧﺎﻧﻮﻛﭙﺴﻠﻮل ﻫﺎ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﻨﺪ از ﻧﻮع آﻟﻲ ) ﭘﻠﻴﻤﺮی ( و ﻏﻴﺮ آﻟﻲ و ﻳﺎ ﺑﻪ ﻫﻤﺮاه ﺳﺎﻳﺮ ﻓﺮآﻳﻨﺪﻫﺎی ﺑﻬﺒﻮد دﻫﻨـﺪه ﺗﺸـﻜﻴﻞ ﺷـﻮﻧﺪ . اﻳـﻦ ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎر ﻫﺎ ﻣﻌﻤﻮﻻ ﺑﻪ دﻟﻴﻞ ﻛﺎرﺑﺮدﻫﺎی ﺧﺎﺻﺸﺎن ﻧﻴﺎزﻣﻨﺪ آن ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻛﻪ ﺧﻮاص آﺑﺪوﺳﺘﻲ ﻳﺎ آﺑﮕﺮﻳﺰی داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﻨﺪ ﻛـﻪ از ﻃﺮﻳﻖ ﻋﻮاﻣﻞ ﺑﻬﺒﻮد دﻫﻨﺪه اﻣﻜﺎن دﺳﺘﺮﺳﻲ ﺑﻪ اﻳﻦ ﻧﻮع ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎ ﻓﺮاﻫﻢ ﻣﻲ ﺷﻮد . 2 - 4 - 1 - 4 - 5 - ﻧﺎﻧﻮذرات ﺗﻮﭘﺮ ﻧﺎﻧﻮذرات ﺗﻮﭘﺮ ﻧﺎﻧﻮذراﺗﻲ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻛﻪ دارای ﺳﺎﺧﺘﺎر ﺑﺎ داﻧﺴﻴﺘﻪ ی ﺑﺎﻻﺗﺮ ﺑﻮده و ﻣﺘﺨﻠﺨـﻞ ﻧﻤـﻲ ﺑﺎﺷـﻨﺪ . اﻳـﻦ ﻧﺎﻧﻮﺳـﺎﺧﺘﺎرﻫﺎ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﻨﺪ دارای اﺷﻜﺎل ﻣﻨﻈﻢ ﻳﺎ ﻏﻴﺮﻣﻨﻈﻢ ﺑﻮده و ﺑﺮ ﺣﺴﺐ ﻛﺎرﺑﺮد ﻣـﻲ ﺗﻮاﻧﻨـﺪ ﻣـﻮرد اﺳـﺘﻔﺎده ﻗـﺮار ﮔﻴﺮﻧـﺪ . اﻳـﻦ ﺷـﺎﺧﻪ از ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎ ﻧﻴﺰ ﺑﻪ ﻋﻠﺖ ﻧﺎﻧﻮﻣﺘﺮی ﺑﻮدن اﺑﻌﺎد در ﺳﻪ ﺟﻬﺖ ﺧـﻮاص ﻣﻨﺤﺼـﺮ ﺑـﻪ ﻓـﺮدی از ﺧـﻮد ﻧﺸـﺎن ﻣـﻲ دﻫﻨـﺪ ﻛـﻪ در ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎی دﻳﮕﺮ ﻗﺎﺑﻞ دﺳﺘﻴﺎﺑﻲ ﻧﻤﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﻧﺎﻧﻮذرات ﺗﻮﭘﺮ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻛﻠﻲ ﺑﻪ ﻧﺎﻧﻮدﻧـﺪرﻳﻤﺮﻫﺎ، ﻓﻠـﻮرﻳﻦ ﻫـﺎ، ﻧـﺎﻧﻮذرات آﻟـﻲ، ﻧﺎﻧﻮذرات ﻏﻴﺮ آﻟﻲ، و ﻧﺎﻧﻮذرات ﻛﺎﻣﭙﻮزﻳﺘﻲ ﺗﻘﺴﻴﻢ ﺑﻨﺪی ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . - ﻧﺎﻧﻮدﻧﺪرﻳﻤﺮﻫﺎ دﻧﺪرﻳﻤﺮﻫﺎ از ﻧﺎﻧﻮﭘﻠﻴﻤﺮﻫﺎی ﺷﺎﺧﻪ ﺷﺎﺧﻪ ی ﺳﻪ ﺑﻌﺪی ﺗﺸﻜﻴﻞ ﺷـﺪه اﻧـﺪ ﻛـﻪ از ﻟﺤـﺎظ ﺳـﺎﺧﺘﺎری و ﺗ ﺮﻛﻴﺒـﻲ ﻗﺎﺑـﻞ ﻛﻨﺘـﺮل ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ . اﻳﻦ دﻧﺪرﻳﻤﺮﻫﺎ ﻧﻘﺎط ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻛﺎرﺑﺮدی ﺑﺮای واﻛﻨﺶ و ﻣﺤﻞ ﻫﺎی اﺗﺼـﺎل ﺑـﺮای ﻫـﺮ ﻣﻮﻟﻜـﻮل دارﻧـﺪ . ﺳـﺎﺧﺘﺎر ﺷـﺎﺧﻪ ﺷﺎﺧﻪ ای و ﺑﺰرگ اﻳﻦ دﻧﺪرﻳﻤﺮﻫﺎ ﻫﺎ آن را ﺑﺮای ﻓﻴﻠﺘﺮﺳﺎزی آﺳﺎن ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﭘﻠﻴﻤﺮﻫﺎی ﺧﻄﻲ ﻣﻨﺎﺳﺐ ﻣﻲ ﺳﺎزد . دﻧﺪرﻳﻤﺮﻫﺎی ﺑـﻪ ﻛﺎر ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﺪه ﺣﻴﻦ ﻋﺒﻮر ﻳﻚ ﻣ ﺤﻠﻮل آﺑﻲ، ﺑﺎ آﻻﻳﻨﺪه ﻫﺎ ﭘﻴﻮﻧﺪ ﺗﺸﻜﻴﻞ ﻣﻲ دﻫﺪ . ﺑﺮای ﺑﻴﺶ ﺗﺮ ﺣﻞ ﺷﻮﻧﺪه )ﻫﺎ ﻣﺜﻞ ﻛـﺎﺗﻴﻮن ﻫـﺎ و آﻧﻴﻮن (ﻫﺎ ، ﻳﻚ ﺗﻐﻴﻴﺮ در ﻣﻴﺰان اﺳﻴﺪی ﺷﺪن ﻣﺤﻠﻮل ﺑﺎﻋﺚ ﺗﺸﻜﻴﻞ ﭘﻴﻮﻧﺪ ﻳﺎ ﺟﺪا ﺷﺪن ﺣﻞ ﺷﻮﻧﺪه ی ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ ﻣﻲ ﺷﻮد . - ﻓﻮﻟﺮﻳﻦ ﻫﺎ ﻓﻮﻟﺮﻳﻦ ﻫﺎ اﻏﻠﺐ ﺷﺒﻜﻪ ﻫﺎی ﻛﺮوی ﻣﺘﺸﻜﻞ از اﺗﻢ ﻫﺎی ﻛﺮﺑﻦ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻛﻪ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠـﻒ ﻗﺎﺑـﻞ ﺳـﺎﺧﺖ و اﺳـﺘﻔﺎده ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ . ﺳﺎﺧﺘﺎر ﻓﻮﻟﺮﻳﻦ ﻫﺎ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ ﺑﻴﻀﻲ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﻧﻴﺰ ﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ ﺑﻪ ﻧﻮع ﻛﺮوی آن ﺑﺎﻛﻲ ﺑﺎل ﻧﻴﺰ ﮔﻔﺘـﻪ ﻣـﻲ ﺷـﻮد . ﻓـﻮﻟﺮﻳﻦ ﻫـﺎ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﻨﺪ دارای ﭼﻨﺪﻳﻦ ﻻﻳﻪ ﺑﺎﺷﻨﺪ ﻛﻪ ﺑﻪ ﻓﻮﻟﺮﻳﻦ ﻫﺎی ﭼﻨﺪ ﻻﻳﻪ ﻣﻮﺳﻮم ﻫﺴﺘﻨﺪ . ﻫﻤﭽﻨـﻴﻦ اﻳـﻦ ﺳـﺎﺧﺘﺎر ﻣـﻲ ﺗﻮاﻧـﺪ ﺷـﺎﻣﻞ ﻧ ﻴﺘﺮوژن ﺑﻮده و ﻳﺎ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻛﺎﻣﻞ ﻏﻴﺮﻛﺮﺑﻨﻲ ﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ از اﻳﻦ ﺟﻤﻠﻪ ﻣﻲ ﺗﻮان اﻛﺴﻴﺪ واﻧﺎدﻳﻮم را ﻧﺎم ﺑﺮد . - ﻧﺎﻧﻮذرات آﻟﻲ ﻧﺎﻧﻮذرات آﻟﻲ ﺷﺎﻣﻞ ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎی ﺳﻪ ﺑﻌﺪی ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ ﻛﻪ ﺳﺎﺧﺘﺎر ﻫـﺎ آن ﺗﺮﻛﻴﺒـﺎت ﻛﺮﺑﻨـﻲ ﻏﻴـﺮ ﻣﻌـﺪﻧﻲ ﺑﺎﺷـﺪ . اﻳـﻦ ﻧﺎﻧﻮذرات ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﻨﺪ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺳﻨﺘﺰ ﺷﺪه ﻛ ﻪ ﻋﻤﺪه ی اﻳﻦ ﮔﺮوه را ﻧﺎﻧﻮذرات آﻟﻲ ﭘﻠﻴﻤﺮی ﺗﺸﻜﻴﻞ ﻣﻲ دﻫﺪ . 34 راﻫﻨﻤﺎی ﻧﺤﻮه اﺳﺘﻔﺎده از ﻓﻨﺎور ی ﻧﺎﻧﻮ در ﺻﻨﻌﺖ آب و آﺑﻔﺎ ی ﻛﺸﻮر - ﻧﺎﻧﻮذرات ﻏﻴﺮآﻟﻲ اﻳﻦ ﻧﺎﻧﻮذرات ﻳﻜﻲ از ﭘﺮﻛﺎرﺑﺮدﺗﺮﻳﻦ و ﮔﺴﺘﺮده ﺗﺮﻳﻦ ﻧﺎﻧﻮﺳـﺎﺧﺘﺎرﻫﺎی ﻣـﻮرد اﺳـﺘﻔﺎده در داﻧـﺶ ﻧﺎﻧﻮﻓﻨـﺎوری را ﺑـﻪ ﺧـﻮد اﺧﺘﺼﺎص داده اﺳﺖ ﻛﻪ ﺷﺎﻣﻞ ﺗﺮﻛﻴﺒﺎت ﻣﻌﺪﻧﻲ از ﺟﻤﻠﻪ اﻛﺴﻴﺪ، ﻧﻴﺘﺮات، ﻛﺎرﺑﻴﺪ، ﺳﻮﻟﻔﻴﺪ، ﻓﺴﻔﻴﺪ، ﻛﺮﺑﻨﺎت ﻓﻠﺰات ﻣـﻲ ﺑﺎﺷـﺪ ﻛﻪ از ﭘﺮﻛﺎرﺑﺮدﺗﺮﻳﻦ ﻣﻲ ﻫﺎ آن ﺗﻮان ﺑﻪ ﻧﺎﻧﻮذرات TiO2 ، ZnO ، Al2O3، و ﻏﻴﺮه اﺷﺎره ﻧﻤﻮد . - ﻧﺎﻧﻮذرات ﻛﺎﻣﭙﻮزﻳﺘﻲ ﻧﺎﻧﻮذرات ﻛﺎﻣﭙﻮزﺗﻲ ﺷﺎﻣﻞ ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎﻳﻲ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ ﻛﻪ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻣﺠﺰا ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻔﻜﻴﻚ ﺑﻮده و ﺑﺮای ﻣﺼﺎرف ﺧﺎص ﻛﻪ ﻧﻴﺎز ﺑﻪ ﺧﻮاص ﻣﺠﺰای اﺟﺰای ﺗﺸﻜﻴﻞ دﻫﻨﺪه ی ﻧﺎﻧﻮﻛﺎﻣﭙﻮزﻳﺖ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗـﺮار ﻣـﻲ ﮔﻴﺮﻧـﺪ . از ﺟﻤﻠـﻪ ﻣـﻲ ﺗـﻮان ﺑـﻪ ﻧﺎﻧﻮذرات ﭘﻮﺷﺶ داده ﺷﺪه ﺑﺎ ﭘﻠﻴﻤﺮﻫﺎ اﺷﺎره ﻧﻤﻮد ﻛﻪ ﺑﺮای ﻛﺎرﺑﺮدﻫﺎﻳﻲ از ﺟﻤﻠﻪ ﺣﺬف آﻻﻳﻨﺪه ﻫﺎ ﻳﺎ ﺳﺎﻳﺖ ﻫﺎی ﺟـﺬب دارو و ﻏﻴﺮه ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮد . 2 - 4 - 2 - ﻧﺎﻧﻮﺗﺨﻠﺨﻞ ﻫﺎ ﻧﺎﻧﻮﺗﺨﻠﺨﻞ ﻫﺎ ﺳﺎ ﺧﺘﺎری ﻫﺴﺘﻨﺪ ﺑﺎ اﺑﻌﺎد ﺗﻮده ای وﻟﻲ ﺑﺎ ﺗﺨﻠﺨﻞ ﻫﺎی ﻧﺎﻧﻮﻣﺘﺮی . ﻧﺎﻧﻮﺗﺨﻠﺨﻞ ﻫﺎ ﺑﻪ ﻋﻠﺖ ﺳﺎﺧﺘﺎر ﻣﺘﺨﻠﺨﻠﺸﺎن ﻋﻤﺪﺗﺎ در ﻛﺎرﺑﺮد ﺟﺪاﺳﺎزﻳﻲ و ﺟﺬب ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮﻧﺪ . ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻛﻠﻲ ﻧﺎﻧﻮﺗﺨﻠﺨﻞ ﻫﺎ ﺑﻪ ﻧﺎﻧﻮﻓﻴﻠﺘﺮﻫﺎ، زﺋـﻮﻟﻴﺘﻲ ﻫـﺎ، اورژل ﻫﺎ، ﺗﻤﭙﻠﻴﺖ ﻫﺎ، ﺳﻠﻮﻟﺰی ﻫﺎ، ﻛﺎﻣﭙﻮزﻳﺘﻲ ﻫﺎ، ﻧﺎﻧﻮﻗ ﻔﺴﻪ ﻫﺎ، و دﻧﺪرﻳﻤﺮﻫﺎ ﻗﺎﺑﻞ ﻃﺒﻘﻪ ﺑﻨﺪی ﻫﺴﺘﻨﺪ . 2 - 4 - 2 - 1 - ﻧﺎﻧﻮ ﻓﻴﻠﺘﺮهﺎ ﻧﺎﻧﻮﻓﻴﻠﺘﺮﻫﺎ ﺳﺎﺧﺘﺎری ﺑﺎ ﺗﺨﻠﺨﻞ ﻧﺎﻧﻮﻣﺘﺮی ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻛﻪ ﺑﺮ ﺣﺴﺐ ﻛﺎرﺑﺮد ﻃﺮاﺣﻲ و در ﻓﺮآﻳﻨﺪﻫﺎی ﻣﺨﺘﻒ ﺑﺮای ﺟﺪاﺳـﺎزی ﺑـﺮ اﺳﺎس ﻣﻜﺎﻧﻴﺰم ﻣﻜﺎﻧﻴﻜﻲ - ﻓﻴﺰﻳﻜﻲ و ﻳﺎ اﻟﻜﺘﺮواﺳﺘﺎﺗﻴﻜﻲ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮﻧﺪ . ﻧﺎﻧﻮﻓﻴﻠﺘﺮﻫـﺎ دارای ﺟـﻨ ﺲ ﻫـﺎی ﻣﺨﺘﻠﻔـﻲ ﺑﻮده و ﺑﻪ ﺳﻪ دﺳﺘﻪ ی ﺳﺮاﻣﻴﻜﻲ، ﭘﻠﻴﻤﺮی و ﻛﺎﻣﭙﻮزﻳﺘﻲ ﺗﻘﺴﻴﻢ ﺑﻨﺪی ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . ﺗﻮﻟﻴﺪ و ﺑﻬﺒﻮد ﻧﺎﻧﻮﻓﻴﻠﺘﺮﻫﺎ ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از روش ﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ و ﻣﺘﻔﺎوﺗﻲ ﺻﻮرت ﻣﻲ ﮔﻴﺮد ﻛﻪ ﺗﻤﺎم اﻳﻦ ﻃﺮاﺣﻲ ﻫﺎ ﺑﺮ اﺳﺎس ﺷﺮاﻳﻂ و ﻣﺤﻴﻂ ﻛﺎری ﻧﺎﻧﻮﻓﻴﻠﺘﺮ ﺻﻮرت ﻣﻲ ﮔﻴﺮد . 2 - 4 - 2 - 2 - ﻧﺎﻧﻮ ﻓﻴﻠﺘﺮهﺎ ی ﺳﺮاﻣﻴﻜﻲ ﻧﺎﻧﻮﻓ ﻴﻠﺘﺮﻫﺎی ﺳﺮاﻣﻴﻜﻲ ﺳﺎﺧﺘﺎری ﺳﺮاﻣﻴﻜﻲ ﺑﺎ ﺗﺨﻠﺨﻞ ﻫﺎی ﻧﺎﻧﻮﻣﺘﺮی ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ ﻛﻪ درﺻﻨﺎﻳﻊ ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻋﻤﺪﺗﺎ در ﺻﻨﻌﺖ آب و ﻓﺎﺿﻼب ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮد . ﻧﺎﻧﻮﻓﻴﻠﺘﺮﻫﺎی ﺳﺮاﻣﻴﻜﻲ ﺑﻪ ﻋﻠﺖ ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﺑﻪ ﺧﻮردﮔﻲ ﺑﺴﻴﺎر ﺑﺎﻻ، ﻃﻮل ﻋﻤﺮ ﺑـﺎﻻ، ﻣﻘﺎوﻣـﺖ ﺑﻪ ﺳﺎﻳﺶ ﺑﺎﻻ، ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﻗﺪرت ﺗﺤﻤﻞ ﺑﺎر ﺑﺎﻻ در ﺻﻨ ﺎﻳﻊ ﺟﺪاﺳﺎزی و ﺟﺬب ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮد . ﻧﺎﻧﻮﻓﻴﻠﺘﺮﻫﺎی ﺳﺮاﻣﻴﻜﻲ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﻨﺪ از ﻧﻮع اﻛﺴﻴﺪی، ﻧﻴﺘﺮﻳﺪی، ﻛﺎرﺑﻴﺪی، و ﻳﺎ ﺳﺎﻳﺮ ﺗﺮﻛﻴﺒﺎت ﻣﺸﺎﺑﻪ اﻳﻦ دﺳﺘﻪ از ﺳﺮاﻣﻴﻚ ﻫﺎ ﺑﺎﺷـﻨﺪ ﻛـﻪ ﺑـﺮ اﺳـﺎس ﻧـﻮع ﻛﺎرﺑﺮد ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﻨﺪ ﺑﺮ اﺳﺎس ﻣﻜﺎﻧﻴﺰم ﻓﻴﺰﻳﻜﻲ ﻳﺎ اﻟﻜﺘﺮواﺳﺘﺎﺗﻴﻜﻲ ﻋﻤﻞ ﺟﺪاﺳﺎزی را اﻧﺠـﺎم دﻫﻨـﺪ . در ﺣـﺎل ﺣﺎﺿـﺮ ﻋﻤـﺪه ﻛـﺎﺑﺮد ﻧﺎﻧﻮﻓﻴﻠﺘﺮﻫﺎی ﺳﺮاﻣﻴﻜﻲ در ﺻﻨﺎﻳﻊ آب وﻓﺎﺿﻼب، ﺻﻨﺎﻳﻊ ﻏﺬاﻳﻲ، ﻧﻔﺖ و ﭘﺘﺮوﺷﻴﻤﻲ، و ﺗﺼﻔﻴﻪ ی ﻫﻮا ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﻓﺼﻞ دوم- درآﻣﺪ ﺑﺮ ی ﻧﺎﻧﻮﻓﻨﺎور ی 35 2 - 4 - 2 - 3 - ﻧﺎﻧﻮ ﻓﻴﻠﺘﺮهﺎ ی ﭘﻠﻴﻤﺮی ﻧﺎﻧﻮﻓﻴﻠﺘﺮﻫﺎی ﭘﻠﻴﻤﺮی در ﺣﺎل ﺣﺎﺿﺮ ﺗﻮﺳﻌﻪ ی ﺑﺴﻴﺎری در ﺻﻨﺎﻳﻊ ﻣﺨﺘﻠﻒ ﭘﻴﺪا ﻛﺮده اﺳﺖ ﻛﻪ از آن ﺟﻤﻠﻪ ﻣـﻲ ﺗـﻮان ﺑـﻪ ﺟﺪاﺳﺎزی اﻧﺘ ﺨﺎﺑﻲ اﺷﺎره ﻧﻤﻮد . ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ رﺷﺪ و ﺗﻮﺳﻌﻪ ی داﻧﺶ ﭘﻠﻴﻤﺮ و ﻧﺎﻧﻮﻓﻨﺎوری دﺳﺘﺮﺳـﻲ ﺑـﻪ ﭘﻠﻴﻤﺮﻫـﺎی ﺑـﺎ ﺗﺨﻠﺨـﻞ ﻳﻜﻨﻮاﺧﺖ در ﺿﺨﺎﻣﺖ ﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠـﻒ ﺑـﺮای ﺷـﺮاﻳﻂ ﻓﺸـﺎری ﻣﺘﻔـﺎوت ﻓـﺮاﻫﻢ ﺷـﺪه اﺳـﺖ . ﻳﻜـﻲ از ﺑـﺰرگ ﺗـﺮﻳﻦ ﻣﺸـﻜﻼت ﻧﺎﻧﻮﻓﻴﻠﺘﺮﻫﺎی ﭘﻠﻴﻤﺮی ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﭘﺎﻳﻴﻦ اﻳﻦ ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎ در ﺑﺮاﺑﺮ ﻣﺤﻴﻂ ﻫﺎی ﺑﺎ pH ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ در ﺣﺎل ﺣﺎﺿﺮ ﺗﻼش ﺑﺮای رﻓﻊ اﻳﻦ ﻣﺸﻜﻞ در ﺑﺴﻴﺎری از ﻣﻮﺳﺴﺎت و ﻣﺮاﻛﺰ ﺗﺤﻘﻴﻘﺎﺗﻲ در ﺣﺎل اﻧﺠﺎم ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . 2 - 4 - 2 - 4 - ﻧﺎﻧﻮﻓﻴﻠﺘﺮﻫﺎی ﻛﺎﻣﭙﻮزﻳﺘﻲ ﺑﻪ ﻃﻮر ﻣﻌﻤﻮل ﻣﻮاد ﻧﺎﻧﻮﻛﺎﻣﭙﻮزﻳﺘﻲ ﺗﻮﺳﻂ ﻗﺮارﮔﻴﺮی ﻧﺎﻧﻮذرات ) ﭘﺮﻛﻨﻨﺪه ( درون ﻧﻤﻮﻧﻪ ی ﻣﺎﻛﺮوﺳـﻜﭙﻲ ) ﻣـﺎﺗﺮﻳﻜﺲ ( ﺳـﺎﺧﺘﻪ ﻣﻲ ﺷﻮد . ﻣﻮاد ﻧﺎ ﻧﻮﻛﺎﻣﭙﻮزﻳﺖ دارای ﺧﻮاص ﺑﻬﺒﻮد ﻳﺎﻓﺘﻪ ای از ﺟﻤﻠﻪ ﺧﻮاص ﻣﻜﺎﻧﻴﻜﻲ، ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ، ﭘﺎﻳـﺪارای ﺣﺮارﺗـﻲ، ﻧﻔﻮذﭘـﺬﻳﺮی ﺑﺮای ﮔﺎزﻫﺎ و آب و ﻫﻴﺪروﻛﺮﺑﻦ ﻫﺎ، رﺳﺎﻧﺎﻳﻲ ﺣﺮارﺗﻲ و اﻟﻜﺘﺮﻳﻜﻲ، ﺧـﻮاص ﺳـﻄﺤﻲ، ﺧـﻮاص ﻧـﻮری، ﻳـﺎ ﺧـﻮاص دی اﻟﻜﺘﺮﻳﻜـﻲ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ . ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻣﺜﺎل ﭘﺮاﻛﻨﺪه ﺷﺪن ﻧﺎﻧﻮذرات ﻣﺘﺨﻠﺨﻞ ﻣﺜﻞ ﻧﺎﻧﻮ ﺗﻴﻮب ﻫﺎی ﻛﺮﺑﻨﻲ در ﭘﻠﻴﻤﺮ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ ﻣﻮاد ﻏﺸﺎﻳﻲ ﻣـﺎﺗﺮﻳﻜﺲ ﻣﺨﻠﻮط ﺷﺪه ای را ﺑﻪ وﺟﻮد آورد ﻛﻪ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ ﻧﻔﻮذﭘـﺬﻳﺮی اﻧﺘﺨـﺎﺑﻲ ﻣﺨﻠـﻮط ﮔـﺎزی را ﺑﻬﺒـﻮد ﺑﺨﺸـﺪ . ﺗﺤﻘﻴـﻖ و ﺗﻮﺳـﻌﻪ روی ﻏﺸﺎﻫﺎی ﻛﺎﻣﭙﻮزﻳﺘﻲ ﺑﺮای ﺟﺪاﻳﺶ آب، ﮔﺎز و ﻛﺎرﺑﺮد ﺳﻞ ﻫﺎی ﺳﻮﺧﺖ ﺑﺴﻴﺎر ﮔﺴﺘﺮده ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ و در اﻳﻦ راﺳﺘﺎ ﺗﻼش ﻫﺎی زﻳﺎدی ﺑﺮای ﺗﺮﻛﻴﺐ ﻣﻮﺛﺮ ﻣﺎﺗﺮﻳﺲ و ﻓﻴﻠﺮ و ﻫﻤﭽﻨـﻴﻦ ﺑﻬﺒـﻮد ﺑﺨﺸـﻴﺪن ﻛﻨﺘـﺮل روی ﺳـﺎﺧﺖ ﻏﺸـﺎﻫﺎ اﻧﺠـﺎم ﺷـﺪه اﺳـﺖ . ﻫﻤﭽﻨـﻴﻦ ﻧﺎﻧﻮﻓﻴﻠﺘﺮﻫﺎی ﻛﺎﻣﭙﻮزﻳﺘﻲ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﻨﺪ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﭼﻨﺪﺟﺰﻳﻲ ﺑﻮده ﻛﻪ ﻧﻬﺎﻳﺘﺎ ﺗﺒﺪﻳﻞ ﺑﻪ ﻧﺎﻧﻮﻓﻴﻠﺘﺮﻫﺎی ﻛﺎﻣﭙﻮزﻳﺘﻲ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . 2 - 4 - 2 - 5 - ﻧﺎﻧﻮزﺋﻮﻟﻴﺘﻲ ﻫﺎ ﻧﺎﻧﻮزﺋﻮﻟﻴﺖ ﻫﺎ ﻣﻮاد ﺗﻮده ای ﺑﺎ ﺗﺨﻠ ﺨﻞ ﻫﺎی ﻧﺎﻧﻮﻣﺘﺮی ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻛﻪ از ﻛﺎﻧﻲ ﻫﺎی ﻣﻌﺪﻧﻲ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻃﺒﻴﻌﻲ ﻳﺎ ﻣﺼﻨﻮﻋﻲ ﺳﺎﺧﺘﻪ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . زﺋﻮﻟﻴﺖ ﻫﺎ ﺳﺎﻟﻴﺎن ﺳﺎل اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﺟـﺎذب در ﺻـﻨﺎﻳﻊ ﻣﺨﺘﻠـﻒ ﻣـﻮرد اﺳـﺘﻔﺎده ﻗـﺮار ﻣـﻲ ﮔﻴـﺮد و ﺑـﺎ ورود زﺋﻮﻟﻴﺖ ﻫﺎی ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎر ﺗﺤﻮﻟﻲ ﻋﻈﻴﻢ در ﺑﺎزده و ﻛﺎراﺋﻲ زﺋﻮﻟﻴﺖ ﻫﺎ ﺑﻪ وﺟﻮد آﻣﺪه اﺳﺖ زﺋ . ﻮﻟﻴﺖ ﻫﺎ دارای ﺳﻄﺢ وﻳﮋه ی ﺑـﺎﻻﻳﻲ ﻣﻌﺎدل ﭼﻨﺪﻳﻦ ﺻﺪ ﻣﺘﺮ ﻣﺮﺑﻊ ﺑﺮ ﮔﺮم ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻛﻪ اﻳﻦ ﺳﺎﺧﺘﺎر ﻫﺎ آن را ﺑﺮای ﺟﺬب ﺑﺴﻴﺎری از ﮔﺎزﻫﺎ و ﻳﺎ آﻻﻳﻨﺪه ﻫﺎی ﻣﻮﺟـﻮد در آب ﻳﺎ ﻫﻮا ﻣﻨﺎﺳﺐ ﻣﻲ ﺳﺎزد . 2 - 4 - 2 - 6 - اورژل ﻫﺎ اورژل ﻫﺎ ﻧﻴﺰ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﻣﻮاد زﺋﻮﻟﻴﺘﻲ ﺷﺎﻣﻞ ﻣﻮاد ﺗﻮده ای ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻛﻪ دارای داﻧﺴﻴﺘﻪ ی ﺑﺴﻴ ﺎر ﭘﺎﻳﻴﻦ و ﺣﺘـﻲ ﭼﻨـﺪ ﺑﺮاﺑـﺮ ﻫـﻮا ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . اروژل ﻫﺎ ﺑﺮ اﺳﺎس ﻣﻴﺰان ﺗﺨﻠﺨﻞ ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﻓﺮآﻳﻨﺪﻫﺎی ﺷـﻴﻤﻴﺎﻳﻲ از ﺟﻤﻠـﻪ ﺳـﻞ ژل ) رﺳـﻮب دﻫـﻲ ﻣﺤﻠﻮل ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ ( ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻣﻲ ﺷﻮد . در اﻳﻦ ﺣﺎﻟﺖ ﺑﺎ ﺗﻬﻴﻪ ی ﺳﻞ ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ و ﺗﺤﺖ ﺷﺮاﻳﻂ ﻛﻨﺘﺮﻟﻲ ﺧﺎص و ﺗﺒـﺪﻳﻞ آن ﺑـﻪ ژل ﻣﻲ ﺗﻮان ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده ا ز ﻓﺮآﻳﻨﺪﻫﺎی وﻳﮋه آب ﻣﻮﺟﻮد در ﺷﺒﻜﻪ ﺳﺎﺧﺘﺎر را ﺧﺎرج ﻧﻤﻮد و ﺑﻪ ﺳﺎﺧﺘﺎری ﺗﻘﺮﻳﺒﺎ ﺷﻔﺎف ﺳﺮاﻣﻴﻜﻲ ﺑـﺎ 36 راﻫﻨﻤﺎی ﻧﺤﻮه اﺳﺘﻔﺎده از ﻓﻨﺎور ی ﻧﺎﻧﻮ در ﺻﻨﻌﺖ آب و آﺑﻔﺎ ی ﻛﺸﻮر داﻧﺴﻴﺘﻪ ی ﺑﺴﻴﺎر ﭘﺎﻳﻴﻦ دﺳﺘﺮﺳﻲ ﭘﻴﺪا ﻛﺮد . اﻳﻦ ﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎ ﺑﻪ ﻋﻠﺖ ﻗﺪرت ﺑـﺎﻻ در ﺟـﺬب ﮔﺎزﻫـﺎ در ﺣـﺎل ﺣﺎﺿـﺮ ﮔﺴـﺘﺮه ی وﺳﻴﻌﻲ را در ﺻﻨﺎﻳﻊ ﻣﺨﺘﻠﻒ ﭘﻴﺪا ﻛﺮده اﺳﺖ . 2 - 4 - 2 - 7 - ﺗﻤﭙﻠﻴﺖ ﻫﺎ ﺗﻤﭙﻠﻴﺖ ﻫﺎ ﺳﺎﺧﺘ ﺎری ﻣﺘﺨﻠﺨﻞ ﺑﺎ اﺑﻌﺎد و اﻧـﺪازه یﻫـﺎ ﻛﻨﺘـﺮل ﺷـﺪه و ﺗﻘﺮﻳﺒـﺎ ﻳﻜﻨﻮاﺧـﺖ ﻫﺴـﺘﻨﺪ ﻛـﻪ ﻋﻤـﺪﺗﺎ از ﻃﺮﻳـﻖ ﻓﺮآﻳﻨﺪﻫﺎی اﻟﻜﺘﺮوﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ ﺳﺎﺧﺘﻪ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . ﻓﺮآﻳﻨﺪﻫﺎﻳﻲ از ﺟﻤﻠﻪ اﭼﻴﻨﮓ و اﻟﻜﺘﺮوﻟﻴﺰ ﺑﺮای اﻳﺠـﺎد ﺣﻔـﺮات و ﺗﺨﻠﺨـﻞ ﻫـﺎی ﺑﺴﻴﺎر دﻗﻴﻖ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮد . اﻳﻦ ﻧﻮع ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎ ﻣﻌﻤﻮﻻ ﺑﺮ ای ﺳﺎﺧﺖ ﺳﺎﻳﺮ ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎ ﻣـﻮرد اﺳـﺘﻔﺎده ﻗـﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮﻧﺪ . از اﻳﻦ ﺟﻤﻠﻪ ﻣﻲ ﺗﻮان ﺑﻪ ﺳﺎﺧﺘﺎر آﻧﺪاﻳﺰ ﺷﺪه ی آﻟﻮﻣﻴﻨﻴﻮم ﺑﺮای ﺗﻬﻴﻪ ی ﻧﺎﻧﻮﻣﻴﻠﻪ ﻫﺎی ﻓﻠﺰی و ﻏﻴﺮ ﻓﻠﺰی اﺷﺎره ﻧﻤﻮد . 2 - 4 - 2 - 8 - ﻧﺎﻧﻮﺳﻠﻮﻟﺰﻫﺎ ﻧﺎﻧﻮﺳﻠﻮﻟﺰﻫﺎ ﺳﺎﺧﺘﺎری ﺣﺎوی اﻟﻴﺎف ﻫﺎی ﺳﻠﻮﻟﺰی ﺑﺎ اﺑﻌﺎد 5 ﺗﺎ20 ﻧﺎﻧﻮﻣﺘﺮ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ از ﻛﻨ ﺎر ﻫﻢ ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻦ اﻳﻦ اﻟﻴﺎف ﻫﺎ ﻳﺎ ﺗﺮﻛﻴﺐ اﻳﻦ اﻟﻴﺎف ﻫﺎ ﺑﺎ ﺳﺎﺧﺘﺎر ﭼﻮب ﺗﺮﻛﻴﺒﺎت ﻧﺎﻧﻮﺳﻠﻮﻟﺰی را ﺑﻪ وﺟﻮد ﻣﻲ آورﻧﺪ . ﻧﺎﻧﻮﺳﻠﻮﻟﺰﻫﺎ ﺑﻪ دﻟﻴﻞ داﺷﺘﻦ ﺷـﺒﻜﻪ ی ﺑـﻪ ﻫﻢ ﭘﻴﭽﻴﺪه و ﺳﺎﺧﺘﺎری ﻧﺎﻧﻮﺳﻴﻢ ﻣﺎﻧﻨﺪ دارای ﺧـﻮاص ﻣﻜـﺎﻧﻴﻜﻲ ﺑﺴـﻴﺎر ﻣـﻮرد ﺗـﻮﺟﻬﻲ ﺑـﻮده و در ﺑﺴـﻴﺎری از ﻛﺎرﺑﺮدﻫـﺎی ﻛﺎﻣﭙﻮزﻳﺘﻲ و ﺣﺘ ﻲ ﺟﺪاﺳﺎزی ﻧﻴﺰ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﮔﻴﺮد . 2 - 4 - 2 - 9 - ﻛﺎﻣﭙﻮزﻳﺖ ﻫﺎ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻛﻠﻲ ﻛﺎﻣﭙﻮزﻳﺖ ﻫﺎی ﻧﺎﻧﻮﺗﺨﻠﺨﻞ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﻨﺪ ﺷﺎﻣﻞ ﺗﻮزﻳﻊ ذرات ﻣﺘﺨﻠﺨﻞ در زﻣﻴﻨﻪ ی ﻣﺎﺗﺮﻳﺲ ﺑﻮده و ﻳﺎ ﺗﺮﻛﻴﺒـﻲ از ﭼﻨﺪ ﺟﺰء ﺑﻮده ﻛﻪ ﺑﺎ ﺣﺬف ﺟﺰﺋﻲ از آن ﻣﻲ ﺗﻮان ﺑﻪ ﻧﺎﻧﻮﻛﺎﻣﭙﻮزﻳﺖ ﻫﺎی ﻣﺘﺨﻠﺨﻞ دﺳﺘﺮﺳﻲ ﭘﻴﺪا ﻛﺮد در واﻗﻊ ﺗﺨﻠﺨﻞ ﻫـﺎی ﻣﺪﻧﻈﺮ در اﺑﻌﺎد ﻧﺎﻧﻮ ﺑﻮده ﻛﻪ ﭘﺲ از ﺗﻮزﻳﻊ در ﻣﺎﺗﺮﻳﺲ ﭘﻠﻴﻤﺮ ﻧﺎﻧﻮﺗﺨﻠﺨﻞ را ﺑﻪ وﺟﻮد ﻣﻲ آورد . اﻳﻦ ﻧﻮع ﻛﺎﻣﭙﻮزﻳﺖ ﻫﺎ ﻛﻪ ﻋﻤﺪﺗﺎ در ﺷﺎﺧﻪ ﺟﺪاﺳﺎزی ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮﻧﺪ ﺑﺮای ﺣﻞ ﻣﺸﻜﻞ ﻧﺎﻧﻮﺗﺨﻠﺨﻞ ﻫﺎی ﺗﻚ ﺟﺰﺋﻲ اراﺋـﻪ ﺷـﺪه ﻫﻤﭽﻨـﻴﻦ اﻣﻜـﺎن ﺑﻬﺮه ﮔﻴﺮی از ﭼﻨﺪ ﻣﺸﺨﺼﻪ ی ﻣﻮاد ﺑﻪ ﺻﻮر ت ﻫﻢ زﻣﺎن ﻗﺎﺑﻞ دﺳﺘﺮﺳﻲ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . 2 - 4 - 2 - 10 - ﻧﺎﻧﻮﻗﻔﺴﻪ ﻫﺎ ﻧﺎﻧﻮﻗﻔﺴﻪ ﻫﺎ ﻫﻤﺎن ﻃﻮر ﻛﻪ ﻗﺒﻞ ﻧﻴﺰ ﺑﻪ ﻫﺎ آن اﺷﺎره ﺷﺪ ﺷﺒﻴﻪ ﺳﺎﻳﺮ ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎی ﻣﺘﺨﻠﺨﻞ دارای ﺳـﻄﺢ وﻳـﮋه ی ﺑﺴـﻴﺎر ﺑﺎﻻﻳﻲ ﻫﺴﺘﻨﺪ و ﺑﺎ وﺟﻮد داﻧﺴـﻴﺘﻪ ی ﭘـﺎﻳﻴﻦ اﻣﻜـﺎن ﭘـﺬﻳﺮﻓﺘﺎری ﺟـﺬب و ﻧﮕﻬـﺪاری ﺑـﺎﻻﻳﻲ دارﻧـﺪ . ﻧﺎﻧﻮﻗﻔﺴـﻪ ﻫـﺎ ﻣﻌﻤـﻮﻻ از ﺳﺎﺧ ﺘﺎرﻫﺎی آﻟﻲ ﺑﻪ ﻫﻤﺮاه ﻳﻮن ﻫﺎ ﻳﺎ اﺗﻢ ﻫﺎی ﻓﻠﺰی ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻛﻪ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﺑﺎزو و ﻣﻔﺼﻞ ﺗﺸﻜﻴﻞ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . ﮔﺴﺘﺮه ی اﻳـﻦ ﺑـﺎزو ﻣﻔﺼﻠﻬﺎ ﺷﺒﻜﻪ ﻫﺎی ﻣﻨﻈﻢ ﻳﺎ ﻏﻴﺮ ﻣﻨﻈﻤﻲ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ اﻳﺠﺎد ﻛﻨﺪ ﻛﻪ ﺑﺮ ﺣﺴﺐ ﻧﻴﺎز ﻗﺎﺑﻞ ﻛﻨﺘﺮل ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ . 2 - 4 - 2 - 11 - ﻧﺎﻧﻮدﻧﺪرﻳﻤﺮﻫﺎ ﻫﻤﺎن ﻃﻮر ﻛﻪ ﻗﺒﻼ در دﻧﺪرﻳﻤﺮﻫﺎی ﻧﺎﻧﻮاﺑﻌﺎد ذﻛﺮ ﺷﺪ، دﻧﺪرﻳﻤﺮﻫﺎ دارای ﺳﺎﺧﺘﺎر ﺷﺎﺧﻪ ای ﺑﻮده ﻛـﻪ ﻋﻤﻮﻣـﺎ از ﺗﺮﻛﻴﺒـﺎت آﻟﻲ از ﺟﻤﻠﻪ آﻣﻴﺪی و آﻣﻴﻨﻲ ﺗﺸﻜﻴﻞ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . در ﺻﻮرت ﺗﺸﻜﻴﻞ ﺷﺒﻜﻪ ی ﮔﺴﺘﺮده ﺑﺮای ﻛﺎرﺑﺮدﻫﺎﻳﻲ از ﻗﺒﻴﻞ ﭘﻮﺷﺶ دﻫﻲ ﻓﺼﻞ دوم- درآﻣﺪ ﺑﺮ ی ﻧﺎﻧﻮﻓﻨﺎور ی 37 ﺑﻪ ﻣﻴﻜﺮوﻓﻴﻠﺘﺮﻫﺎ ﻳﺎ ﺳﺎﻳﺮ ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎ، ﺷﺒﻜﻪ ﻫﺎی ﻧﺎﻧﻮدﻧﺪرﻳﻤﺮی ﻗﺎﺑﻞ دﺳﺘﺮﺳﻲ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻛﻪ ﺑﺮای ﻣﺼﺎرف ﻣﺨﺘﻠـﻒ از ﺟﻤﻠـﻪ ﺟﺪاﺳﺎزی ﻣﻮاد ﺑﺮ ﺣﺴﺐ ﺗﻐﻴﺮ ﻣﻴﺰان pH و ﻳﺎ ﺣﺬف ﻓﻴﺰﻳﻜﻲ ﻗﺎﺑﻞ اﺳﺘﻔﺎده ﻫﺴﺘﻨﺪ . 2 - 4 - 3 - ﭘﻮﺷﺶ ﻫﺎی ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎر ﺻﻨﻌﺖ ﭘﻮﺷﺶ دﻫﻲ و اﻳﺠﺎد روﻛﺶ ﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻓﻠﺰی، ﺳﺮاﻣﻴﻜﻲ ﻳﺎ ﻛﺎﻣﭙﻮزﻳﺘﻲ ﺳﺎل ﻫﺎی ﺑﺴﻴﺎری اﺳـﺖ ﻛـﻪ ﺑـﻪ ﻋﻨـﻮان روش ﻫﺎی ﻣﺮﺳﻮم در ﺣﺼﻮل ﻛﺎرﺑﺮی ﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﺑﻮده و ﻫﺮ ﺳﺎﻟﻪ ﻧﻮع ﺟﺪﻳﺪی از اﻳﻦ ﭘﻮﺷﺶ ﻫـﺎ ﻣﻌﺮﻓـﻲ و در ﺻﻨﺎﻳﻊ ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮﻧﺪ . ﻧﺎﻧﻮﻓﻨﺎروی ﺑﺎ ﺷﻨﺎﺧﺖ و ﺗﻮﺳﻌﻪ در ﺻﻨﺎﻳﻊ ﻣﺨﺘﻠﻒ رﺷﺪ ﺑﻪ ﺳـﺰاﻳﻲ در زﻣﻴﻨـﻪ ی ﭘﻮﺷﺶ ﻫﺎی ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎر داﺷﺘﻪ و از آﻧﺠﺎﻳﻲ ﻛﻪ اﻳﻦ ﻧـﻮع ﻧﺎﻧﻮﺳـﺎﺧﺘﺎﻫﺎ ﻣﻌﻤـﻮﻻ در ﻛﺎرﺑﺮدﻫـﺎﻳﻲ از ﻗﺒﻴـﻞ ﺑﻬﺒـﻮد ﻣﻘﺎوﻣـﺖ ﺑـﻪ ﺧ ﻮردﮔﻲ، ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﺑﻪ ﺧﺴﺘﮕﻲ، ﺧﻮاص اﻟﻜﺘﺮﻳﻜﻲ، ﺧﻮاص اﭘﺘﻴﻜﻲ، ﺣﺮارﺗـﻲ، ﻣﻘﺎوﻣـﺖ ﺷـﻴﻤﻴﺎﻳﻲ، و ﺧـﻮاص ﻛﺎﺗﺎﻟﻴﺴـﺘﻲ از ) ﺟﻤﻠﻪ ﻓﻮﺗﻮﻛﺎﺗﺎﻟﻴﺴﺘﻲ و ﻛﺎﺗﺎﻟﻴﺴﺖ واﻛﻨﺸﻲ ( ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮﻧﺪ، ﮔﺴﺘﺮه ی ﺑﺰرﮔﻲ از ﺣﻮزه ی ﻛﺎرﺑﺮد ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎ را ﺑﻪ ﺧﻮد اﺧﺘﺼﺎص داده . اﻧﺪ ﭘﻮﺷﺶ ﻫﺎی ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎر در واﻗﻊ ﺑﻪ ﭘﻮﺷﺶ ﻫﺎﻳﻲ اﻃﻼق ﻣﻲ ﺷﻮد ﻛﻪ ﻳـﺎ از ﻃﺮﻳـﻖ اﻋﻤـﺎل ﭘﻮﺷﺸـﻲ ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎر ﺣﺎﺻﻞ ﻣﻲ ﺷﻮد ﻳﺎ از ﻃﺮﻳﻖ ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎر ﻧﻤﻮدن ﺳﻄﺢ ﺑﺪون دﺧﺎﻟﺖ ﻣﻮاد اﺿـﺎﻓﻪ ﺷـﻮﻧﺪه در ﺳـﻄﺢ . ﺑﻨـﺎﺑﺮاﻳﻦ اﻳـﻦ ﺣﻮزه از ﭘﻮﺷﺶ ﻫﺎی ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎر را ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎی ﻣﻴﻠﻪ ای، داﻧـﻪ ای، ﻧـﺎﻧﻮﺗﻴﻮﺑﻲ، ﻛﻠﻤـﻲ، ﻟﻴﺘﻮﮔﺮاﻓﻴـﻚ، ﺟﺰ ﻳـﺮه ای، ﻓـﻮﻣﻲ، و ﻻﻳﻪ ﻫﺎی NEMS/MEMS ﺗﺸﻜﻴﻞ ﻣﻲ دﻫﻨﺪ . 2 - 4 - 3 - 1 - ﭘﻮﺷﺶ ﻫﺎی ﻧﺎﻧﻮﻣﻴﻠﻪ ای ﭘﻮﺷﺶ ﻫﺎی ﻧﺎﻧﻮﻣﻴﻠﻪ ای ﺳﺎﺧﺘﺎری ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻛﻪ ﻣﻴﺰان اﻧﺒﻮﻫﻲ از ﻧﺎﻧﻮﻣﻴﻠﻪ ﻫﺎ ﻳﺎ ﻧﺎﻧﻮﺳﻴﻢ ﻫﺎ ﺑﺮ روی ﺳﻄﺢ اﻳﺠﺎد ﻣﻲ ﺷﻮد . اﻳـﻦ ﺳﺎﺧﺘﺎر ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ از ﻃﺮﻳﻖ ﺳﻨﺘﺰ ﻣﺠﺰای ﻧﺎﻧﻮﻣﻴﻠﻪ ﻫﺎ ﻳﺎ ﻧﺎﻧﻮﺳﻴﻢ ﻫﺎ و اﻋﻤﺎل ﺑﺮ روی ﺳﻄﺢ اﻳﺠﺎد ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ ﻳﺎ اﻳﻨﻜﻪ ﻧﺎﻧﻮﻣﻴﻠﻪ ﻫﺎ ﻳﺎ ﻧﺎﻧﻮﺳﻴﻢ ﻫﺎ ﻣﺴﺘﻘﻴﻤﺎ ﺑﺮ روی ﺳﻄﺢ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻳﻚ ﺳﻄﺢ ﻫﺘﺮوژن ) ﻣﺜﻞ رﺷﺪ ﻧﺎﻧﻮﻣﻴﻠﻪ ی ﻫﺎی اﻛﺴﻴﺪی ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻫﻢ راﺳـﺘﺎ ﻳـﺎ ﻏﻴﺮﻫﻢ راﺳﺘﺎ ﺑﺮ روی ﺳﻄﺢ ( اﻳﺠﺎد ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . ﭘﻮﺷﺶ ﻫﺎی ﻧﺎﻧﻮﻣﻴﻠﻪ ای ﻳﻜـﻲ از ﻧﺎﻧﻮﺳـﺎﺧﺘﺎرﻫﺎی ﺑـﺎ ﺑـﺎزده ﺑـﺎﻻ در ﻛﺎرﺑﺮدﻫـﺎی ﻛ ﺎﺗﺎﻟﻴﺴﺘﻲ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ ﭼﺮا ﻛﻪ ﺳﻄﺢ وﻳﮋه ی ﺑﺴﻴﺎر ﺑﺎﻻﻳﻲ در ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ ﺑﺎ ﺳﺎﻳﺮ ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎ اﻳﺠـﺎد ﻣـﻲ ﻛﻨـﺪ . ﻧﺎﻧﻮﻣﻴﻠـﻪ ﻫـﺎ ﺧـﻮد ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﻨﺪ از ﺗﺮﻛﻴﺒﺎت ﺳﺎده ﻣﺜﻞ اﻛﺴﻴﺪﻫﺎی ﻓﻠﺰی ﺗﻨﻬﺎ از ﺟﻤﻠﻪ2 TiO ، ﻳﺎZnO و ﻳﺎ ﻧﺎﻧﻮﻣﻴﻠﻪ ﻫﺎی ﻓﻠﺰی ﺑﺎﺷﻨﺪ ﻳﺎ اﻳﻨﻜـﻪ ﺑـﻪ ﺻﻮرت ﺗﺮﻛﻴﺒﺎت ﭼ ﻨﺪﮔﺎﻧﻪ ﺑﺮ روی ﺳﻄﺢ رﺷﺪ داده ﺷﻮﻧﺪ . 2 - 4 - 3 - 2 - ﭘﻮﺷﺶ ﻫﺎی ﻧﺎﻧﻮﺗﻴﻮب اﻳﻦ ﮔﺮوه از ﭘﻮﺷﺶ ﻫﺎی ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎر ﻧﻴﺰ ﻫﻤﺎﻧﻨﺪ ﭘﻮﺷﺶ ﻫﺎی ﻧﺎﻧﻮﻣﻴﻠﻪ ای از ﻫﺮ دو ﻃﺮﻳﻖ ﻣﺠﺰا ﻳﺎ درﺟﺎ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﻨـﺪ ﺑـﺮ روی ﺳﻄﻮح اﻳﺠﺎد ﺷﻮﻧﺪ . ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻧﻮع ﻛﺎرﺑﺮد ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز ﻧﺎﻧﻮ ﺗﻴﻮب ﻫﺎ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﻨﺪ ﺑـﻪ ﺻـﻮرت ﺗـﻚ دﻳـﻮاره ﻳـﺎ ﭼﻨـﺪ ﺟـﺪاره و ﺑـﻪ ﺻﻮرت ﻫﺎی ﻧﺎﻧﻮﺗﻴﻮب ﻛﺮﺑﻨﻲ، ﺳﺮاﻣﻴﻜﻲ و ﻳﺎ ﻓﻠﺰی ﺑﺎﺷﻨﺪ . از ﭘﻮﺷﺶ ﻫﺎی ﻧﺎﻧﻮﺗﻴﻮب ﻛﺮﺑﻨـﻲ ﺑـﺎ ﺗﻮﺟـﻪ ﺑـﻪ ﺳـﻄﺢ وﻳـﮋه ی ﺑـﺎﻻ ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺳﺎﺧﺘﺎر ﻣﺘﺨﻠﺨﻞ آن ﻣﻲ ﺗﻮان ﺑﺮای ﻛﺎﺑﺮدﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻋﻼوه ﺑﺮ ﻛﺎرﺑﺮدﻫﺎی ﺷـﺒﻴﻪ ﭘﻮﺷـﺶ ﻫـﺎی ﻧﺎﻧﻮﻣﻴﻠـﻪ ای ﺑـﺮای ﻛﺎرﺑﺮدﻫﺎی ﻓﻴﻠﺘﺮی ﻧﻴﺰ اﺳﺘﻔﺎده ﻧﻤﻮد . 38 راﻫﻨﻤﺎی ﻧﺤﻮه اﺳﺘﻔﺎده از ﻓﻨﺎور ی ﻧﺎﻧﻮ در ﺻﻨﻌﺖ آب و آﺑﻔﺎ ی ﻛﺸﻮر 2 - 4 - 3 - 3 - ﭘﻮ ﺷﺶ ﻫﺎی ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎر داﻧﻪ ای اﻳﻦ دﺳﺘﻪ از ﭘﻮﺷﺶ ﻫﺎی ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎر ﺗﻘﺮﻳﺒﺎ ﺑﻴﺶ ﺗﺮﻳﻦ ﮔﺴﺘﺮه ی ﭘﻮﺷﺶ ﻫﺎی ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎر را ﺑﻪ ﺧﻮد اﺧﺘﺼﺎص ﻣـﻲ دﻫـﺪ و ﺷﺎﻣﻞ ﭘﻮﺷﺶ ﻫﺎﻳﻲ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ ﺑﻪ ﺻﻮرت داﻧﻪ ﻫﺎی ﻣﺠﺰا و ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻔﻜﻴﻚ ﺑﺮ روی ﺳﻄﺢ اﻳﺠﺎد ﻣﻲ ﺷﻮد . روش ﻫﺎ و ﻓﺮآﻳﻨﺪﻫﺎی ﺑﺴﻴﺎری ﺑﺮای اﻳﺠﺎد اﻳﻦ ﻧ ﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎ ﺑﻪ ﻛﺎر ﻣﻲ رود . 2 - 4 - 3 - 4 - ﭘﻮﺷﺶ ﻫﺎی ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎر ﻛﻠﻤﻲ ﺷﻜﻞ اﻳﻦ ﻧﻮع از ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎ از ﻃﺮﻳﻖ اﻳﺠﺎد ﺟﻮاﻧﻪ ﻫﺎی اوﻟﻴﻪ ی داﻧﻪ ای ﺑﺮ روی ﺳﻄﺢ اﻳﺠﺎد ﺷﺪه و ﺑﺎ رﺷﺪ داﻧـﻪ ﻫـﺎی ﺟـﺎﻧﺒﻲ اﻃﺮاف ﺟﻮاﻧﻪ ی اوﻟﻴﻪ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻛﻠﻤﻲ ﺷﻜﻞ رﺷﺪ ﻣﻲ ﻛﻨﺪ . ﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎی ﻛﻠﻤﻲ ﺷﻜﻞ ﺑﺎ ﺑﻪ ﻫﻢ ﭘﻴﻮﺳﺘﻦ ﺳـﺎﺧﺘﺎر ﻫﺎی ﺗﺸـﻜﻴﻞ ﺷﺪه و رﺷﺪ ﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎی ﻛﻠﻤﻲ ﺷﻜﻞ دﻳﮕﺮ در ﻛﻨﺎر ﻫﻢ ﺳﺎﺧﺘﺎری ﺑﺎ داﻧﺴﻴﺘﻪ ی ﺑﺎﻻ را اﻳﺠﺎد ﻣﻲ ﻛﻨﻨﺪ . 2 - 4 - 3 - 5 - ﭘﻮﺷﺶ ﻫﺎی ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎر اﻳﺠﺎدﺷﺪه ﺗﻮﺳﻂ ﻟﻴﺘﻮﮔﺮاﻓﻴﻚ ﺑﺮﺧﻲ ﭘﻮﺷﺶ ﻫﺎ از ﻃﺮﻳﻖ ﭘﻮﺷﺶ دادن ﺳﻄﺢ و اﻳﺠﺎد ﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎی ﻧـﺎﻧﻮﻣﺘﺮی از ﻃﺮﻳـﻖ روش ﻫـﺎی ﻟﻴﺘـﻮﮔﺮاﻓﻲ از ﻗﺒﻴـﻞ ﻟﻴﺘﻮﮔﺮاﻓﻲ ﻳﻮﻧﻲ و اﻟﻜﺘﺮﻳﻜﻲ ﺣﺎﺻﻞ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ ﻛﻪ ﻧﻬﺎﻳﺘﺎ ﺳﺎﺧﺘﺎری ﺑﺎ اﺑﻌﺎد ﺑﺴﻴﺎر دﻗﻴﻖ و ﻧﺎﻧﻮﻣﺘﺮی را ﻣﻲ ﺗـﻮان ﺑـﺎ اﻳـﻦ روش اﻳﺠﺎد ﻧﻤﻮد ﻛﻪ ﺑﺮای ﻛﺎرﻫﺎی ﺑﺴﻴﺎر دﻗﻴﻖ و ﺳﺎﺧﺖ ﺳﻨﺴﻮرﻫﺎ و ﺳﻮﺋﻴﭻ ﻫﺎ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮد . در اﻳﻦ ﺣﺎﻟﺖ ﻣﻌﻤـﻮﻻ از ﻃﺮﻳﻖ ﺑﺎر دار ﻧﻤﻮدن و اﻳﺠﺎد ﭘﺘﺎﻧﺴﻴﻞ ﺑﻴﻦ ﭘﺮوب و ﺳﻄﺢ ﺳـﺎﺧﺘﺎرﻫﺎی ﻧـﺎﻧﻮﻣﺘﺮی ﺑﺴـﻴﺎر دﻗﻴـﻖ و ﻛﻨﺘـﺮل ﺷـﺪه ﺣﺎﺻـﻞ ﻣﻲ ﺷﻮد ﻛﻪ ﻋﻤﺪﺗﺎ ﻛﺎرﺑﺮدﻫﺎی اﻟﻜﺘﺮوﻧﻴﻜﻲ دارﻧﺪ . 2 - 4 - 3 - 6 - ﭘﻮﺷﺶ ﻫﺎی ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎر ﺟﺰﻳﺮه ای اﻳﻦ دﺳﺘﻪ از ﭘﻮﺷﺶ ﻫﺎ دارای ﻣﻮارد ﻛﺎرﺑﺮدی ﺧﺎص از ﺟﻤﻠﻪ اﻳﺠﺎد ﻣﺮاﻛﺰ رﺷﺪ ﺑﺮای ﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎی دﻳﮕﺮ ﻳﺎ ﺣﺴﺎس ﺳـﺎزی و درﻳﺎﻓﺖ ﺳﻴﮕﻨﺎل اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲ ﺷﻮد ا . ﻳﻦ ﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎ ﺑﺎ اﻳﺠﺎد ﺟﺰاﻳﺮی ﺑﺮ روی ﺳﻄﺢ و ﻋﺪم ﭘﻮﺷﺎﻧﺪه ﺷﺪن ﻛﺎﻣﻞ ﺳﻄﺢ ﺧﻮاص ﻣﻨﺤﺼﺮ ﺑﻪ ﻓﺮدی را در ﻛﻨﺎر ﺳﻄﺢ ﻻﻳﻪ ﻧﺸﺎﻧﻲ اﻳﺠﺎد ﻣﻲ ﻛﻨﻨﺪ . 2 - 4 - 3 - 7 - ﭘﻮﺷﺶ ﻫﺎی ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎر ﻓﻮﻣﻲ اﻳﻦ دﺳﺘﻪ از ﭘﻮﺷﺶ ﻫﺎ ﺑﻪ دﻟﻴﻞ ﺣﺼﻮل ﺳﺎﺧﺘﺎر ﻧﺎﻧﻮﺗﺨﻠﺨﻞ ﺑﺮ روی ﺳﻄﺢ و اﻳﺠﺎد ﺳﻄﺢ وﻳـﮋه ی ﺑﺴـﻴﺎرﺑﺎﻻ ﻣـﻮرد ﺗﻮﺟـﻪ ﻫﺴﺘﻨ ﺪ و ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﻨﺪ ﺑﺮای ﻛﺎرﺑﺮدﻫﺎﻳﻲ از ﻗﺒﻴﻞ ﺟﺬب ﺳﻄﺤﻲ، ﻛﺎﺗﺎﻟﻴﺴﺘﻲ، اﭘﺘﻴﻜﻲ، و ﺣﺮارﺗﻲ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﮔﻴﺮﻧﺪ . اﻳـﻦ ﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎ ﺑﺮ اﺳﺎس ﻧﻮع ﺳﺎﺧﺘﺎرﺷﺎن ﻋﻤﻮﻣﺎ از ﻃﺮﻳﻖ روش ﻫﺎی ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ از ﻗﺒﻴﻞ ﺳﻞ ژل اﻳﺠﺎد ﺷﺪه و ﺑﻪ ﺻﻮرت درﺟـﺎ ﺑـﺮ روی ﺳﻄﺢ ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻗﺎﺑﻞ اﻳﺠﺎد ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . 2 - 4 - 3 - 8 - MEMS/NEMS MEMS ﻳﺎ ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻫﺎی ﻣﻴﻜﺮواﻟﻜﺘﺮوﻣﻜﺎﻧﻴﻜﻲ دارای ﺳﺎﺧﺘﺎری ﺑﺎ ﻧﺴﺒﺖ ﺳﻄﺢ ﺑﻪ ﺣﺠﻢ ﺑﺎﻻی آن و ﺑﻪ ﺻﻮرت ﺳﻪ ﺑﻌﺪی ﺑﻮده ﺑﻪ ﻋﻠﺖ ﺳﻄﺢ ﺑﺎﻻی آن اﺛﺮاﺗﻲ ﻧﻈﻴﺮ ﺗﺮﺷﻮﻧﺪﮔﻲ و اﻟﻜﺘﺮواﺳﺘﺎﺗﻴﻜﻲ آن ﺧﻮاص ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﺣﺠﻢ از ﺟﻤﻠﻪ اﻳﻨﺮﺳـﻲ را ﻛـﻢ ﻓﺼﻞ دوم- درآﻣﺪ ﺑﺮ ی ﻧﺎﻧﻮﻓﻨﺎور ی 39 رﻧﮓ ﻣﻲ ﻛﻨﺪ . NEMS ﻳﺎ ﺑﻪ ﻋﺒﺎرﺗﻲ ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻫﺎی ﻧﺎﻧﻮاﻟﻜﺘﺮوﻣﻜﺎﻧﻴﻜﻲ ﻫﻤﺎﻧﻨﺪ MEMS ﺑﻮده وﻟﻲ در اﺑﻌﺎد ﻧﺎﻧﻮﻣﺘﺮی ﻃﺮاﺣـﻲ و ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮﻧﺪ . ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻫﺎی ﻧﺎﻧﻮاﻟﻜﺘﺮوﻣﻜﺎﻧﻴﻚ ﺗﻮاﻧﺎﻳﻲ ﺗﻐﻴﻴﺮ اﺳﺎﺳﻲ در اﻧﺪازه ﮔﻴﺮی ﻧﻴﺮوﻫﺎ و ﺟﺎﺑﻪ ﺟـﺎﻳﻲ ﻫـﺎی ﻛﻮﭼﻚ در ﺳﻄﺢ ﻣﻮﻟﻜﻮﻟﻲ را دارﻧﺪ . 2 - 4 - 4 - ﻧﺎﻧﻮاﺑﺰارﻫﺎ ﻧﺎﻧﻮاﺑﺰارﻫﺎ ﺑﻪ اﺑﺰاری اﻃﻼق ﻣﻲ ﺷﻮد ﻛﻪ اﺟﺰای آن ﻳﺎ ﺑﺨ ﺸﻲ از اﺟﺰای آن ﺑﺮ ﭘﺎﻳﻪ ی ﻧﺎﻧﻮﺳـﺎﺧﺘﺎرﻫﺎ ﻣـﻲ ﺑﺎﺷـﻨﺪ . ﻧﺎﻧﻮاﺑﺰارﻫـﺎ ﮔﺴﺘﺮه ی وﺳﻴﻌﻲ را ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﻨﺪ ﺑﻪ ﺧـﻮد اﺧﺘﺼـﺎص دﻫﻨـﺪ وﻟـﻲ در ﺣـﺎل ﺣﺎﺿـﺮ اﺑـﺰار ﻧـﺎﻧﻮاﻟﻜﺘﺮوﻧﻴﻜﻲ، ﻧـﺎﻧﻮﺑﻴﻮﺗﻜﻨﻮﻟﻮژﻳﻜﻲ، ﻧﺎﻧﻮﺳﻨﺴﻮرﻫﺎ، و ﺳﻠﻮل ﻫﺎی ﺧﻮرﺷﻴﺪی ﺑﻴﺶ ﺗﺮﻳﻦ ﮔﺴﺘﺮه را در اﻳﻦ ﺣﻮزه ﺑﻪ ﺧﻮد اﺧﺘﺼﺎص داده . اﻧﺪ در ﺑﺮﺧﻲ از اﻳﻦ ﺷﺎﺧﻪ ﻫﺎ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﺑﻪ ﺻﻮرﺗﻲ ﺑﻮده ﻛﻪ اﻣﻜﺎن ﺻﻨﻌﺘﻲ ﺷﺪن اﻳﻦ ﻧﺎﻧﻮاﺑﺰارﻫﺎ ﻓﺮاﻫﻢ ﺷﺪه و در ﺣﺎل ﺣﺎﺿﺮ ﻧﻴﺰ ﺑﻪ ﻣﻨﻈـﻮر ﺑﻬـﺮه وری ﻫـﺮ ﭼﻪ ﺑﻴﺶ ﺗﺮ، ﺗﺤﻘﻴﻘﺎت و ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت زﻳﺎدی در ﺣﺎل اﻧﺠﺎم ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . 2 - 4 - 4 - 1 - ﻧﺎﻧﻮ اﺑﺰار اﻟﻜﺘﺮوﻧﻴﻚ اﺑﺰارﻫﺎی ﻛﺎرﺑﺮدی ﺑﺎ ﻛﺎرﺑﺮد ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎ در ﺣﻮزه ی اﻟﻜﺘﺮ وﻧﻴﻚ ﺷﺎﻣﻞ اﺑﺰاری ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻛﻪ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﺗﻮﻟﻴﺪ و ﺑﻬﺒﻮد ادوات اﻟﻜﺘﺮوﻧﻴﻜﻲ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮﻧﺪ . ﻧﺎﻧﻮاﺑﺰار اﻟﻜﺘﺮوﻧﻴﻜﻲ از ﺟﻤﻠﻪ ﻧﺎﻧﻮﺳﻮﺋﻴﭻ ﻫﺎ، اﻛﭽﻮﻳﺘﻮرﻫﺎ و ﻏﻴﺮه اﺑﺰاری ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻛﻪ ﺑﺎ رﺷﺪ و ﺗﻮﺳﻌﻪ ی ﻧﺎﻧﻮﻓﻨﺎوری رﺷﺪ و ﭘﻴﺸﺮﻓﺖ ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻮﺟﻬﻲ داﺷﺘﻪ اﻧـﺪ و در ﺣـﺎل ﺣﺎﺿـﺮ در ﺑﺴـﻴﺎری از ﺣـﻮزه ﻫـﺎ در ﺣـﺎل ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . 2 - 4 - 4 - 2 - ﻧﺎﻧﻮ اﺑﺰار ﺑﻴﻮﺗﻜﻨﻮﻟﻮژﻳﻜﻲ ﻧﺎﻧﻮاﺑﺰار ﺑﻴﻮﻟﻮژﻳﻜﻲ ﻋﻤﻮﻣﺎ ﺷﺎﻣﻞ اﺑﺰاری ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻛﻪ ﻳﺎ از ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻫﺎی ﺑﻴﻮﻟﻮژﻳﻜﻲ ﺑﺮای ﺳﺎﺧﺖ اﻳﻦ اﺑﺰار اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲ ﺷـﻮﻧﺪ ﻳﺎ اﻳﻨﻜﻪ ﺑﻪ ﺻﻮرت اﺑﺰاری ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎر از ﻗﺒﻴﻞ ﻧﺎﻧﻮﭼﻴﭗ ﻫﺎ در ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻫﺎی ﺑﻴﻮﻟﻮژﻳﻜﻲ ﻛﺎرﺑ ﺮد دارﻧﺪ . 2 - 4 - 4 - 3 - ﻧﺎﻧﻮﺳﻨﺴﻮرﻫﺎ در ﺳﺎل ﻫﺎی اﺧﻴﺮ ﺑﺎ ﭘﻴﺸﺮﻓﺖ ﻋﻠﻮم و ﺗﻜﻨﻮﻟﻮژی ﻧﺎﻧﻮﻣﻮاد، راﻫﻜﺎر و اﻳـﺪه ﻫـﺎی ﻣﻨﺎﺳـﺐ و ﺟﺪﻳـﺪی ﺑـﺮای اﻓـﺰاﻳﺶ ﻗﺎﺑـﻞ ﻣﻼﺣﻈﻪ ﭘﺎﺳﺦ دﻫﻲ اﻳﻦ ﻣﻮاد اﺑﺪاع و اراﺋﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ . ﻣﻌﻤﻮﻻ ﺗﺎﺛﻴﺮ ﺣﺴﺎﺳﻴﺖ ﺑﻪ اﺑﻌﺎد ﻧﺎﻧﻮ، ﻣﺴﺘﻘﻴﻤﺎ ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ اﻓﺰاﻳﺶ ﻧﺴﺒﺖ ﺳﻄﺢ ﺑﻪ ﺣﺠﻢ در ﻣﻌﺮض ﻗ ﺮار ﮔﺮﻓﺘﻦ ﻣﻲ ﺷﻮد . ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ ﻗﺎﺑﻠﻴﺖ دﺳﺘﺮﺳﻲ ﺑﻪ اﻧﻮاع ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻣﻮاد اﻛﺴﻴﺪ ﻓﻠـﺰی و ﻣﺸـﺎﺑﻪ ﻛـﻪ دارای ﺳﻄﺢ زﻳﺎدی ﻫﺴﺘﻨﺪ، ﻧﺎﺷﻲ از ﻋﻤﻠﻲ ﺷﺪن اﻳﺪه ﻫـﺎی ﭘﻴﺸـﺮﻓﺘﻪ ﺗﻮﻟﻴـﺪ ﻣـﻮاد در اﺑﻌـﺎد ﻧـﺎﻧﻮﻳﻲ و ﺑـﻪ ﻛـﺎرﮔﻴﺮی آن در ﺣﺲ ﮔﺮﻫﺎی ﻃﺮاﺣﻲ ﺷﺪه ی ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎر ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ ﺳﺮاﻧﺠﺎم اﻓﻖ ﻫﺎی ﮔﺴﺘﺮده ای ر ا در ﺻﻨﻌﺖ ﺗﻮﻟﻴﺪ ﺣﺲ ﮔﺮﻫﺎ ﭘـﻴﺶ روی ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻛﻨﻨﺪﮔﺎن آن ﮔﺸﻮده اﺳﺖ . 40 راﻫﻨﻤﺎی ﻧﺤﻮه اﺳﺘﻔﺎده از ﻓﻨﺎور ی ﻧﺎﻧﻮ در ﺻﻨﻌﺖ آب و آﺑﻔﺎ ی ﻛﺸﻮر 2 - 4 - 4 - 4 - ﺳﻠﻮل ﻫﺎی ﺧﻮرﺷﻴﺪی ﺳﻠﻮل ﻫﺎی ﺧﻮرﺷﻴﺪی ﺑﺎ داﺷﺘﻦ 4 ﻧﺴﻞ ﻣﺨﺘﻠﻒ در رﺷﺪ و ﺷﻜﻮﻓﺎﻳﻲ ﺗﺎ ﺑﻪ ﺣﺎل، ﺑﺴﻴﺎر ﻣﻮرد ﺗﻮﺟﻪ داﻧﺸﻤﻨﺪان و ﻣﺤﻘﻘﺎن ﺑﻮده . اﻧﺪ ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎ از ﻧﺴﻞ ﺳﻮم در ﺳﺎﺧﺖ ﺳﻠﻮل ﻫﺎی ﺧﻮرﺷﻴﺪی وارد ﺷﺪه و ﺑﺎ ﻫﺪف اﻓﺰاﻳﺶ ﻛﺎراﻳﻲ و ﺑﺎزده ﺳﻠﻮل ﻫـﺎی ﺧﻮرﺷﻴﺪی ﮔﺎﻣﻲ ﻣﻮﺛﺮ در داﻧﺶ ﺟﻬﺎﻧﻲ ﮔﺬاﺷﺘﻪ اﺳﺖ . ﺳﻠﻮل ﻫﺎی ﺧﻮرﺷﻴﺪی ﺑﻬﺮه ﮔﺮﻓﺘﻪ از ﻧﺎﻧﻮﻓﻨـﺎوری ﺑـﺎ ﻫـﺪف اﻓـﺰاﻳﺶ ﺑﺎزده از ﻃﺮﻳﻖ ﺟﺬب ﻋﻤﺪه ی ﻃﻮل ﻣﻮج ﻧﻮر ﺑﺮای ﻓﻌﺎل ﺳﺎزی، ﻛﺎﻫﺶ ﺣﺠـﻢ ﺳـﻠﻮل ﻫـﺎی ﺧﻮرﺷـﻴﺪی، ﺣـﺬف اﻟﻜﺘﺮوﻟﻴـﺖ ﺳﻠﻮل ﻫﺎی ﺧﻮرﺷﻴﺪی، اﻧﻌﻄﺎف ﭘﺬﻳﺮی، اﻓﺰاﻳﺶ ﺑﺎزده، ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺳﻴﺎﺳﺖ ﺟﺎﻳﮕﺰﻳﻨﻲ اﻧﺮژی ﻫﺎی ﻧﻮ و ﺳﺎﻟﻢ ﺑﻪ ﺟﺎی اﻧﺮژی ﻫـﺎی ﻓﺴﻴﻠﻲ در ﺣﺎل ﭘﻴﺸﺮﻓﺖ و ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ . 2 - 5 - ﻛﺎرﺑﺮدﻫﺎی ﻧﺎﻧﻮﻓﻨﺎوری ﻛﺎرﺑﺮدﻫﺎی ﻧﺎﻧﻮﻓﻨﺎوری ﺑﻪ ﺻﻮرت ﺟﺎﻣﻊ ﺑﺮ ﺣﺴﺐ ﺗﻮان و اﻣﻜﺎن ﺑﻪ ﻛﺎرﮔﻴﺮی ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ در ﺻﻨﺎﻳﻊ ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﺑﻬﺒﻮد ﻳﺎ اراﺋ ﻪ ی اﺑﺰار ﻳﺎ روش ﻫﺎی ﺟﺪﻳﺪ ﻣﻄﺮح ﻣﻲ ﺷﻮد ﻛﻪ ﻃﺒﻴﻌﺘﺎ ﺑﺎ روﻳﻜﺮد ﻛﻤﻲ و ﻛﻴﻔﻲ ﻣﻮرد ﺑﺮرﺳـﻲ و ارزﻳـﺎﺑﻲ ﺧﻮاﻫﻨﺪ ﺑﻮد . ﻧﺎﻧﻮﻓﻨﺎوری ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻳﻚ ﻓﻨﺎوری در ﻛﻨﺎر داﻧﺶ ﻫﺎی ﻣﻮﺟﻮد ﺑﺎ اراﺋﻪ ی ﺧﻮاص ﺟﺪﻳﺪ ﻧﻪ ﺗﻨﻬﺎ ﻫﻤﻮاره ﻣﻮرد ﺗﻮﺟﻪ داﻧﺸﻤﻨﺪان ﺑﻮده اﺳﺖ ﺑﻠﻜﻪ ﺑﺎ اراﺋـﻪ ی راﻫﻜﺎرﻫـﺎ و ﭘﻴﺸـﻨﻬﺎدات اﺟﺮاﻳـﻲ در راﺳـﺘﺎی ﻛـﺎﻫﺶ ﻫﺰﻳﻨـﻪ ﻫـﺎ و اﻓـﺰاﻳﺶ ﻛﻴﻔﻴـﺖ ﻣﺤﺼﻮﻻت در ﺻﻨﺎﻳﻊ ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺑﻪ ﻣﻴﺰان ﭼﺸﻢ ﮔﻴﺮی ﻣﻮرد در ﺣﺎل ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری و ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ اﻳﻨﻜﻪ اﻳﻦ داﻧﺶ ﻧﻮﻋﻲ ﻓﻨﺎوری ﺑﺮ ﭘﺎﻳﻪ داﻧﺶ ﻫﺎی ﻣﻮﺟﻮد ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ، ﻧﺎﻧﻮﻓﻨﺎوری ﺗﻘﺮﻳﺒﺎ در ﺗﻤﺎﻣﻲ ﺻﻨﺎﻳﻊ ﺑﻪ ﻛﺎرﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑـ ﻪ ﺻـﻮرت ﻛﻠﻲ ﺑﻪ ﺑﺮﺧﻲ از ﺻﻨﺎﻳﻊ ﭘﺮﻛﺎرﺑﺮد اﺷﺎره ﻣﻲ :ﺷﻮد 2 - 5 - 1 - ﻛﺎرﺑﺮد ﻧﺎﻧﻮﻓﻨﺎوری در ﺻﻨﻌﺖ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن در ﻛﻨﺎر ﺻﻨﺎﻳﻊ ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻧﺎﻧﻮﻓﻨﺎوری ﺑﺎ ورود ﺑﻪ ﺻﻨﻌﺖ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن ﺑﺎ دو روﻳﻜﺮد اﺳﺎﺳﻲ ﻛﻤﻲ و ﻛﻴﻔﻲ ﺳﺒﺐ ﺑﻬﺒﻮد و ارﺗﻘﺎی ﺳﻄﺢ ﺻﻨﻌﺖ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن ﺷﺪه اﺳﺖ . ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﻨﺪ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻣﺴﺘ ﻘﻴﻢ از ﻃﺮﻳﻖ ﺑﻬﺒﻮد ﺧـﻮاص ﻣﻜـﺎﻧﻴﻜﻲ، ﻧﻔﻮذﭘﺬﻳﺮی، ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﺑﻪ ﺧﻮردﮔﻲ ﺑﺘﻦ و ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻏﻴﺮﻣﺴـﺘﻘﻴﻢ از ﻃﺮﻳـﻖ اراﺋـﻪ ی ﭘﻮﺷـﺶ ﻫـﺎﻳﻲ از ﻗﺒﻴـﻞ ﻋـﺎﻳﻖ ﺣﺮارﺗـﻲ، اﻟﻜﺘﺮﻳﻜﻲ، ﺧﻮدﺗﻤﻴﺰﺷﻮﻧﺪﮔﻲ، ﺿﺪ ﻣﻪ ﺑﻮدن، آﻧﺘﻲ ﺑﺎﻛﺘﺮﻳﺎل، و ﻣـﻮاد ﻛـﺎﻣﭙﻮزﻳﺘﻲ ﺳـﺒﺐ اﻓـﺰاﻳﺶ ﺳـﻄﺢ ﻛﻴﻔـﻲ ﺳـﺎزه ﻫـﺎی ﺳﺎﺧﺘﻤﺎﻧﻲ ﺷﺪه ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ از اﻳﻦ ﻃﺮﻳﻖ ﺳﺒﺐ ﻛﺎﻫﺶ ﻧﻴﺎز ﺑﻪ ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺷﺪه و ﻧﻬﺎﻳﺘﺎ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫـﺎی اﻳـﻦ ﺣـﻮزه را ﻛـﺎﻫﺶ دﻫـﺪ . ﻣﺤﺼﻮﻻت ﻧﺎﻧﻮﻓﻨﺎوری ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده در ﺻﻨﺎﻳﻊ از ﺟﻤﻠﻪ ﺻﻨﻌﺖ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن ﺑﻪ ﻋﻠﺖ ﻓﺮآﻳﻨﺪﻫﺎی ﭘﻴﭽﻴﺪه ﺗﺮ ﻧﺴﺒﺖ ﺑـﻪ ﻣﺼـﺎﻟﺢ ﻣﻌﻤﻮل دارای ﻫﺰﻳﻨﻪ ی ﺑﺎﻻﺗﺮی ﻫﺴﺘﻨﺪ وﻟﻲ از آﻧﺠﺎﻳﻲ ﻛﻪ در ﺑﺮﺧﻲ از ﻛﺎرﺑﺮدﻫﺎ ﻳﺎ ﻣﺼﺎﻟﺢ ﻣﺮﺳﻮم اﻣﻜﺎن دﺳﺘﺮﺳﻲ ﺑﻪ ﺧـﻮاص ﻣﺮﺑﻮﻃﻪ را ﻧﺪاﺷﺘﻪ ﻳﺎ اﻳﻨﻜﻪ ﻧﻴﺎز ﺑﻪ ﺻﺮف ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺑﺴﻴﺎری دارد، اﻳﻦ ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﻨﺪ ﺑﻪ ﻳﺎری اﻳـﻦ ﺻـﻨﻌﺖ آﻣـﺪه و ﺑـﺎ ﺻﺮف ﻣﻴﺰان اﻧﺪﻛﻲ از اﻳﻦ ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎ ﭘﺎﺳﺦ ﮔﻮی ﻣﺸﻜﻼت ﻣﻮﺟﻮد ﺑﺎﺷﺪ . اﺳﺘﻔﺎده از ﻧﺎﻧﻮﺳـﺎﺧﺘﺎرﻫﺎی ﻣﻮﺟـﻮد در ﺻـﻨﻌﺖ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن ﻋﻼوه ﺑ ﺮ ﺑﻬﺒﻮد ﺧﻮاص ذﻛﺮ ﺷﺪه در زﻳﺒﺎﻳﻲ و اﻓﺰاﻳﺶ ﻃﻮل ﻋﻤﺮ ﺳﺎزه ﻫﺎ ﻧﻴﺰ ﻧﻘﺶ ﺑﻪ ﺳﺰاﻳﻲ را اﻳﻔﺎ ﻣﻲ ﻛﻨﻨﺪ . ﻓﺼﻞ دوم- درآﻣﺪ ﺑﺮ ی ﻧﺎﻧﻮﻓﻨﺎور ی 41 2 - 5 - 2 - ﻛﺎرﺑﺮد ﻧﺎﻧﻮﻓﻨﺎوری در ﺻﻨﻌﺖ ﻧﻔﺖ و اﻧﺮژی ﺑﺎ ﺗﻮﺟـﻪ ﺑـﻪ ﮔﺴـﺘﺮدﮔﻲ ﺻـﻨﻌﺖ ﻧﻔـﺖ و اﻧـﺮژی ﻫـﺎی ﻣﻮﺟـﻮد در دﻧﻴـﺎ و ﺻـﻨﺎﻳﻊ ﻣـﺮﺗﺒﻂ ﺑـﺎ اﻳـﻦ ﺷـﺎﺧﻪ ی ﭘﺮﻛـﺎرﺑﺮد ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﮔﺬاری ﻫﺎی ﺑﺴﻴﺎری در زﻳﺮﺳﺎﺧﺖ ﻫﺎ ی اﻳﻦ ﺻﻨﻌﺖ اﻧﺠﺎم ﻣﻲ ﺷﻮد و ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ رﻗﺎﺑﺖ ﺷﺪﻳﺪ در اﻳﻦ ﺷﺎﺧﻪ ﻫﻤﭽﻨـﻴﻦ ﻣﺸﻜﻼت زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ ﻧﺎﺷﻲ از ﻛﻴﻔﻴﺖ ﭘﺎﻳﻴﻦ ﻓﺮآﻳﻨﺪﻫﺎی ﻧﻔﺘﻲ وﻳﺎ ﺳﺎﻳﺮ ﺷﺎﺧﻪ ﻫﺎی اﻧﺮژی، ﻫﻤﻮاره ﻧﻴﺎز ﺑﻪ ﺑﻬﺒﻮد ﻓﺮآﻳﻨﺪﻫﺎ و ﻣﺤﺼﻮﻻت ﻛﺎرﺑﺮدی در اﻳﻦ ﺷﺎﺧﻪ از ﺻﻨﻌﺖ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﻃﻲ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت اﻧﺠﺎم ﺷﺪه ﺑﺮ ﺣﺴـﺐ ﻛﺎرﺑﺮ دﻫـﺎی ﺧـﺎص در ﺻـﻨﺎﻳﻊ درﮔﻴﺮ ﺑﺎ اﻳﻦ ﺻﻨﻌﺖ، ﻧﺎﻧﻮﻓﻨﺎوری ﺑﺎ اراﺋﻪ ی ﭘﻴﺸﻨﻬﺎدات و اراﺋﻪ ی راﻫﻜﺎرﻫﺎی ﻣﻮﻓـﻖ در راﺳـﺘﺎی ﺑﻬﺒـﻮد ﻛﻴﻔـﻲ ﻣﺤﺼـﻮﻻت و ﺗﻮﺳﻌﻪ و اﻓﺰاﻳﺶ ﺑﺎزده اﻧﺮژی ﻫﺎی ﻧﻮ و ﺳﺎﻟﻢ ﻗﺪﻣﻲ ﺑﺰرگ در راﺳﺘﺎی ﻧﻴﻞ ﺑﻪ اﻫﺪاف ﺻﻨﻌﺖ ﻧﻔـﺖ و اﻧـﺮژی ﺑﺮداﺷـﺘﻪ اﺳـﺖ . ﺑﻪ ﻛﺎرﮔﻴﺮی ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎی ﻣﺨ ﺘﻠﻒ در ﺑﺨﺶ ﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺻﻨﻌﺖ ﻧﻔﺖ و اﻧﺮژی ﻣﻨﺠﺮ ﺑﻪ ﻳﺎﻓﺘﻪ ﻫـﺎی ﺑﺴـﻴﺎر در اﻳـﻦ ﺻـﻨﻌﺖ ﺷﺪه اﺳﺖ ﻛﻪ از اﻳﻦ ﺟﻤﻠﻪ ﻣﻲ ﺗﻮان ﺑﻪ اﻳﺠﺎد ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻫﺎی اﺣﺘﺮاﻗﻲ ﭘﻴﺸﺮﻓﺘﻪ و ﭘﻴﻞ ﻫﺎی ﺳﻮﺧﺘﻲ، اﺳـﺘﻔﺎده ﺑﻬﻴﻨـﻪ از اﻧـﺮژی ﺧﻮرﺷﻴﺪ، ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎی ﻛﺎرﺑﺮدی در ﺻﻨﻌﺖ ﺣﻔﺎری، ﻧﺎﻧﻮﻛﺎﻣﭙﻮزﻳﺖ ﻫﺎی ﻛﺎرﺑﺮدی، اﻓﺰاﻳ ﺶ ﺑـﺎزده ﺳـﻮﺧﺖ ﺧـﻮدرو، ﺑﻬﺒـﻮد ﺳﻮﺧﺖ ﻫﺎی ﺗﺠﺪﻳﺪﭘﺬﻳﺮ، ﻧﺴﻞ ﺟﺪﻳﺪ ﻓﻴﻠﺘﺮﻫﺎ، ﺳﺎﺧﺖ ﻋﺎﻳﻖ ﻫﺎی ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎر، و ﻏﻴﺮه اﺷﺎره ﻧﻤﻮد . 2 - 5 - 3 - ﻛﺎرﺑﺮدﻧﺎﻧﻮﻓﻨﺎوری در ﺻﻨﻌﺖ ﻛﺸﺎورزی ﻛﺸﺎورزی ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻛﻠﻲ ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﻛﻠﻴﻪ ی ﻣﺤﺼﻮﻻت و اﺑﺰار ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ ﺑﺎ ﻫﻢ درارﺗﺒﺎط ﻫﺴﺘﻨﺪ . ﻣﺤﺼـﻮﻻت ﻏـﺬاﻳﻲ و داروﻳﻲ ﻣﺴﺘﺨﺮ ج از ﻛﺸﺎورزی از اﺑﺘﺪای ﻛﺎﺷﺖ ﺗﺎ ﺣﻴﻦ ﻣﺼﺮف دارای ﺷﺎﺧﻪ ﻫﺎی ﮔﺴﺘﺮده ای ﻣـﻲ ﺑﺎﺷـﺪ ﻛـﻪ ﺑﻬﻴﻨـﻪ ﺳـﺎزی و اراﺋﻪ ی روش ﻫﺎی ﻧﻮﻳﻦ در دﺳﺘﻴﺎﺑﻲ ﺑﻪ راﻫﻜﺎرﻫﺎ و ﭘﻴﺸﻨﻬﺎدات ﺟﺪﻳﺪ ﻣﺴﺘﻠﺰم ﺑﻪ ﻛﺎرﮔﻴﺮی داﻧﺶ ﻫـﺎی ﻧـﻮﻳﻦ در اﻳـﻦ زﻣﻴﻨـﻪ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ درﺟﻪ ی اﻫﻤﻴﺖ ﻣﻮاد ﻏﺬاﻳﻲ از ﻟﺤﺎظ ﺑﻬﺪاﺷﺖ و ﺳﻼﻣﺖ اﻳﻦ ﺷﺎﺧﻪ از ﺻﻨﺎﻳﻊ دارای اﻫﻤﻴﺖ ﺑـﻪ ﺳـﺰاﻳﻲ ﭼﻪ از ﻟﺤﺎظ ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری و ﭼﻪ از ﻟﺤﺎظ ﺣﻔﻆ و ﻧﮕﻬﺪاری در زﻧﺪﮔﻲ ﺑﺸﺮﻳﺖ داﺷﺘﻪ و ﻣﺴﺘﻘﻴﻤﺎ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ در ﺳـﻼﻣﺖ اﻧﺴـﺎﻧﻬﺎ دﺧﻴﻞ ﺑﺎﺷﺪ . ﻧﺎﻧﻮﻓﻨﺎوری ﺑﺎ ﮔﺴﺘﺮش از ﻟﺤﺎظ ﻋﻠﻤﻲ و ﻛﺎرﺑﺮدی در ﺻـﻨﻌﺖ ﻛﺸـﺎورزی ﻧـﻪ ﺗﻨﻬـﺎ ﮔـﺮه از ﺑﺴـﻴﺎری ﻣﺸـﻜﻼت ﮔﺸﻮده ، ﺑﻠﻜﻪ ﺑﺎ اراﺋﻪ ی روش ﻫﺎی ﻧﻮﻳﻦ و راﻫﻜﺎرﻫﺎی ﺟﺪﻳﺪ ﺳﺒﺐ ﺑﻬﺒﻮد ﻛﻤﻲ و ﻛﻴﻔﻲ در ﻣﺤﺼﻮﻻت ﻛﺸﺎورزی ﺷـﺪه اﺳـﺖ ﻛﻪ در ﺣﺎل ﺣﺎﺿﺮ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﭼﺸﻢ ﮔﻴﺮی در اﻳﻦ ﺻﻨﻌﺖ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﻣـﻲ ﮔﻴـﺮد . ﻧﺎﻧﻮﻓﻨـﺎوری در ﺷـﺎﺧﻪ ﻫـﺎی ﻣﺨﺘﻠـﻒ ﻛﺸﺎورزی از ﺟﻤﻠﻪ ﻛﻮد رﺳﺎﻧﻲ، ﺳﻢ ﭘﺎﺷﻲ، ﻧﮕﻬﺪاری، ﻓﺮﻣﻮﻻﺳﻴﻮن، ﺗﻮﻟ ﻴﺪ و ﻓـﺮاوری، ﻣﺎﺷـﻴﻦ آﻻت، و ﺑﺴـﺘﻪ ﺑﻨـﺪی و ﻏﻴـﺮه ﭘﻴﺸﺮﻓﺖ ﭼﺸﻢ ﮔﻴﺮی داﺷﺘﻪ و در ﺣﺎل ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻣﺜﺎل ﻧﺎﻧﻮﻓﻨﺎوری از ﻃﺮﻳﻖ اﻳﺠﺎد رﻧﮓ، ﺑـﻮ، ﻃﻌـﻢ و ﺣﺠـﻢ ﻣﻄﻠﻮب در ﻣﺤﺼﻮﻻت ﻣﺴﺘﻘﻴﻤﺎ ﺑﺎ زﻧﺪﮔﻲ ﺑﺸﺮﻳﺖ در ارﺗﺒﺎط ﻣﻲ ﺑﺎﺷـﺪ . در ﺣـﻮزه ﻣـﻮاد ﻏـﺬاﻳﻲ و ﻧﻮﺷـﻴﺪﻧﻲ ﺑﻬـﺮه ﮔﻴـﺮی از ﻧﺎﻧﻮﻓﻨﺎ وری ﺳﺒﺐ دﺳﺘﻴﺎﺑﻲ ﺑﻪ ﻳﺎﻓﺘﻪ ﻫﺎﻳﻲ از ﻗﺒﻴﻞ اﻓﺰاﻳﺶ رﺳﺎﻧﺶ ﻣﻮاد ﻏﺬاﻳﻲ، ﺑﻬﺒﻮد ﻃﻌﻢ، ﺑﺎﻓﺖ، اﻓـﺰاﻳﺶ اﻧﺤـﻼل ﭘـﺬﻳﺮی، رﻫﺎﻳﺶ ﻛﻨﺘﺮل ﺷﺪه در ﺗﻐﻴﻴﺮ درﺟﺎی رﻧﮓ و ﻃﻌﻢ، اﻓﺰاﻳﺶ ﺟﺬب ﻣﻮاد ﻣﻐﺬی در ﻣﺤﻴﻂ ﻫﺎی زﻳﺴﺘﻲ، و اﻓﺰاﻳﺶ ﻃﻮل ﻋﻤﺮ و ﻣﺎﻧﺪﮔﺎری ﻣﻮاد ﻣﻐﺬی در ﻣﺤﺼﻮﻻت ﺷﺪه اﺳﺖ و در ﺣﺎل ﺣﺎﺿﺮ ﻧ ﻴﺰ در ﺣﺎل رﺷـﺪ و ﺗﻮﺳـﻌﻪ ﻣـﻲ ﺑﺎﺷـﺪ . ﺑـﻪ ﺻـﻮرت ﻛﻠـﻲ ﻣﻲ ﺗﻮان ﻛﺎرﺑﺮد ﻧﺎﻧﻮﻓﻨﺎوری در ﺻﻨﻌﺖ ﻛﺸﺎورزی را ﺑﻪ ﺻﻮرت ﺷﻜﻞ )2 - 7( ﻧﺸﺎن داد . 42 راﻫﻨﻤﺎی ﻧﺤﻮه اﺳﺘﻔﺎده از ﻓﻨﺎور ی ﻧﺎﻧﻮ در ﺻﻨﻌﺖ آب و آﺑﻔﺎ ی ﻛﺸﻮر ﺷﻜﻞ2 - 7 - ﻛﺎرﺑﺮد ﻧﺎﻧﻮﻓﻨﺎوری در ﺻﻨﻌﺖ ﻛﺸﺎورزی ﺧﻮﺷﺒﺨﺘﺎﻧﻪ ﺑﺎ ﮔﺴﺘﺮه ی داﻧﺶ ﻧﺎﻧﻮﻓﻨﺎوری در ﺣﻮزه ی ﻛﺸﺎورزی ﻣﺤﺼﻮﻻت ﻣﺘﻨﻮﻋﻲ ﭼـﻪ ﺑـﻪ ﺻـﻮرت ﻣﻐـﺬی و ﭼـﻪ ﺑـﻪ ﺻﻮرت ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری از ﺟﻤﻠﻪ ﺑﺴﺘﻪ ﺑﻨﺪی اراﺋﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ . ﻧﺎﻧﻮﻛﺎﻣﭙﻮزﻳﺖ ﻫﺎ از ﺟﻤﻠﻪ ﺷﺎﺧﻪ ﻫﺎﻳﻲ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ ﺑـﺎ ﺑﻬـﺮه ﮔﻴـﺮی از ﺧﻮاص ﺗﺮﻛﻴﺒﻲ ﻣﺎﺗﺮﻳﻜﺲ و ﭘﺮﻛﻨﻨﺪه دﻳﺪ ﺟﺪﻳﺪی را ﺑﺮای ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری از ﻣﺤﺼﻮﻻت ﻧﺎﻧﻮﻓﻨﺎوری اراﺋﻪ ﻧﻤﻮده اﺳـﺖ . راﺑﻄـﻪ ی ﻧﺰدﻳﻜﻲ ﻛﻪ ﺑﺴﺘﻪ ﺑﻨﺪی ﺑﺎ ﻧﺎﻧﻮﻛﺎﻣﭙﻮزﻳﺖ ﻫﺎ دارد ﻧﺎﻧﻮﻓﻨﺎوری ﺻﻨﻌﺖ ﺑﺴﺘﻪ ﺑﻨﺪی را ﻧﻪ ﺗﻨﻬﺎ در ﺻﻨﺎﻳﻊ دﻳﮕﺮ ﻧﻴﺰ ﻣﺘﺤﻮل ﺳـﺎﺧﺘﻪ، ﺑﻠﻜﻪ در ﺻﻨﻌﺖ ﻛﺸﺎورزی ﻧﻴﺰ ﺑﺎ اراﺋﻪ ی ﻣﺤﺼﻮﻻت ﺑﺴﺘﻪ ﺑﻨﺪی ﺑﺮای اﻓﺰاﻳﺶ ﻃﻮل ﻋﻤﺮ و ﺳﻄﺢ ﻛﻴﻔﻴﺖ ﻣﺎﻧـﺪﮔﺎری ﻣﺤﺼـﻮل ﻣﺼﺮﻓﻲ ﮔﺎم ﻣﻮﺛﺮی را ﺑﺮداﺷﺘﻪ اﺳﺖ . ﻣﺤﺼﻮﻻت ﺑﺴﺘﻪ ﺑﻨﺪی از ﻃﺮﻳﻖ ﺑﻬﺮه ﮔﻴﺮی از ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎر ﻫﺎﻳﻲ از ﻗﺒﻴﻞ ﺳﻄﻮح ﻗﻔﺴﻪ ای ﻳﺎ ﻏﺸﺎﻳﻲ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﻨﺪ ﺑﺎ ﺗﻨﻔﺲ ﻛﻨﺘﺮل ﺷﺪه ی ﺑﺴﺘﻪ ﺑﻨﺪی از ﺟﻤﻠﻪ ﮔﺎزﻫﺎی ﻣﺤﻴﻄﻲ و داﺧﻠﻲ از ﻓﺎﺳﺪ ﺷﺪن زود ﻣﺪت ﻣﺤﺼﻮل ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی ﻛﺮده و ﻛﻴﻔﻴﺖ ﻣﺤﺼﻮل ﺑﺎﻻﻳﻲ را اراﺋﻪ دﻫﺪ . ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ در راﺳﺘﺎی ﺑﺴﺘﻪ ﺑﻨﺪی اﻣﻜﺎن ﺑﻬﺮه ﮔﻴﺮی از ﻧﺎﻧﻮﺣﺲ ﮔﺮﻫﺎﻳﻲ وﺟﻮد دارد ﻛﻪ ﺑﺘﻮاﻧ ﻨﺪ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻫﻤﺮاه ﺑﺎ ﺑﺴﺘﻪ ﺑﻨﺪی ﻣﻴﺰان ﻃﻮل ﻋﻤﺮ ﻣﺤﺼﻮل را از ﻃﺮﻳﻖ ﻣﺸﺨﺼـﻪ ﻫـﺎﻳﻲ از ﻗﺒﻴـﻞ ﺗﻐﻴﻴـﺮ رﻧﮓ ﮔﺰارش ﻛﺮده و ﻗﺎﺑﻞ ﻛﻨﺘﺮل ﻧﻤﺎﻳﺪ . ﻧﺎﻧﻮﻛﭙﺴﻠﻮل ﻫﺎ از ﻃﺮﻳﻖ ﻛﻨﺘﺮل رﻫﺎﻳﺶ ﺳﺒﺐ اﻳﺠﺎد ﻃﻌﻢ ﺧـﺎص و وﻳـﮋه ﻫﻤﭽﻨـﻴﻦ ﺗﻮزﻳﻊ ﻣﻨﺎﺳﺒﻲ از ﺧﻮاص اراﺋﻪ ﺷﺪه ﺑﺮای ﻣﻮاد ﻣﻐﺬی ﻣﺮﺑﻮﻃﻪ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧ ﺘﺎرﻫﺎﻳﻲ از ﻗﺒﻴﻞ ﻧﺎﻧﻮﻓﻴﻠﺘﺮﻫﺎ ﻧﻴﺰ ﺑﺮای ﺟﺪاﻳﺶ ﺑﺮﺧﻲ ﻣﻮاد ﻣﻐﺬی از ﻗﺒﻴﻞ ﭘﺮوﺗﺌﻴﻦ ﻫﺎ ﻧﻴﺰ در ﺻﻨﻌﺖ ﻏﺬاﻳﻲ ﺑﺴﻴﺎر ﻣﻔﻴﺪ و ﻛﺎرا ﻣـﻲ ﺑﺎﺷـﺪ ﻛـﻪ ﻧﺸـﺎن از ﺗـﻮان ﺑـﺎﻻی داﻧـﺶ ﻧﺎﻧﻮﻓﻨﺎوری در ﺣﻮزه ی رﺷﺪ و ﭘﻴﺸﺮﻓﺖ ﺻﻨﻌﺖ ﻛﺸﺎورزی و ﻣﻮاد ﻏﺬاﻳﻲ دارد . ﻓﺼﻞ دوم- درآﻣﺪ ﺑﺮ ی ﻧﺎﻧﻮﻓﻨﺎور ی 43 2 - 5 - 4 - ﻛﺎرﺑﺮد ﻧﺎﻧﻮﻓﻨﺎوری در ﭘﺰﺷﻜﻲ ﻣﻲ ﺗﻮان ﺑﻪ ﺟﺮأ ت ﺑﻴﺎن ﻧﻤﻮد ﻛﻪ ﻧﺎﻧﻮﻓﻨﺎوری ﺑﻴﺶ ﺗﺮﻳﻦ ﻣﻴﺰان رﺷﺪ و ﭘﻴﺸﺮﻓﺖ را در ﺣﻮزه ی ﭘﺰﺷﻜﻲ داﺷـﺘﻪ و ﺑـﺎ ﺗﻮﺟـﻪ ﺑـﻪ ﮔﺴﺘﺮه ی ﺗﺤﻘﻴﻘﺎت و ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت در ﺣﺎل اﻧﺠﺎم در ﺣﻮزه ﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ ﭘﺰﺷﻜﻲ ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺗﺨﺼﻴﺺ ﻣﻴﺰان ﺑﺎﻻﻳﻲ از ﺑﻮدﺟﻪ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﺑﻬﺮه ﮔﻴﺮی از اﻳﻦ داﻧﺶ ﻧﻮﻳﻦ در ﻣﻬﺎرت ﻫﺎ و ﺗﺠﻬﻴﺰات ﭘﺰﺷﻜﻲ ا ﻓﻖ ﻫﺎی ﺟﺪﻳﺪی در آﻳﻨﺪه ی زﻧـﺪﮔﻲ ﺑﺸـﺮﻳﺖ ﻗﺎﺑـﻞ ﭘـﻴﺶ ﺑﻴﻨـﻲ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . اﻳﻦ داﻧﺶ ﺑﺎ وﺟﻮد اﻳﻨﻜﻪ در ﺣﺎل ﺣﺎﺿﺮ در ﺣﺎل رﺷﺪ ﺑﻮده و از ﻟﺤﺎظ اﻗﺘﺼﺎدی ﭼﻨﺪان ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻮﺟﻴﻪ ﻧﻤﻲ ﺑﺎﺷـﺪ وﻟـﻲ ﺑـﺎ دﺳﺘﺮﺳﻲ ﺑﻪ ﺣﻮزه ﻫﺎ و روش ﻫﺎی ﺟﺪﻳﺪ در اﻳﻦ ﺣﻮزه ﻣﻴﺪان اﻗﺘﺼﺎدی را ﺑﺮای ﺑﻬﺮه ﮔﻴﺮی ﻫﺮ ﭼﻪ ﺑﻬﺘﺮ اﻳﻦ داﻧ ﺶ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻲ دﻫﺪ . ﻃﺒﻖ ﮔﺰارش NSF در ﺳﺎل2005 ﺗﺎ ﺳﺎل2015 ﺑﺎزار ﻓﺮوش ﺑﺮای ﺗﻤﺎم ﻣﺤﺼﻮﻻت ﻧﺎﻧﻮ در ﺗﻤﺎم ﺣﻮزه ﻫﺎ ﺣﺪود 1 ﺗﺮﻳﻠﻴـﻮن دﻻر ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد، اﻳﻦ در ﺣﺎﻟﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﺨﺶ دارو ﺑﺎ 180 ﻣﻴﻠﻴﺎرد دﻻر در ﺳﺎل ﺣﺪود ﻳﻚ ﭘﻨﺠﻢ رﻗﻢ ﻛﻞ را ﺗﺸﻜﻴﻞ ﻣﻲ دﻫﺪ . ﻧﺎﻧﻮﻓﻨﺎوری از ﻃﺮﻳﻖ اراﺋﻪ ی ر وش ﻫﺎی ﻧﻮﻳﻦ دارو رﺳﺎﻧﻲ و درﻣـﺎن ﺗﻮﺳـﻂ ﻧﺎﻧﻮﺳـﺎﺧﺘﺎرﻫﺎی وﻳـﮋه و درﻣﺴـﻴﺮی ﺟﺪﻳـﺪ و راﺳﺘﺎی رﺷﺪ ﺗﻜﻨﻮﻟﻮژی ﻫﺎی ﻣﺪرن اﻳﻦ ﺣﻮزه ﻧﻴﺎز ﺑﺴﻴﺎری از ﺣﻮزه ﻫـﺎی ﭘﺰﺷـﻜﻲ را ﻣﺮﺗﻔـﻊ ﺳـﺎﺧﺘﻪ و ﻫﻤﭽﻨـﺎن ﺑـﺎ اراﺋـﻪ ی راﻫﻜﺎرﻫﺎی ﺟﺪﻳﺪ اﻣﻴﺪ ﺑﻪ روش ﻫﺎی درﻣﺎن ﺳﺎده ﺗﺮ و ﻛﺎراﺗﺮی را اراﺋﻪ ﻣﻲ ﻧﻤﺎﻳﺪ . رﺳ دارو ﺎﻧﻲ ﮔﺴﺘﺮده ﺗﺮﻳﻦ ﺣـﻮزه ی ﻛـﺎرﺑﺮد ﻧﺎﻧﻮﻓﻨﺎوری در ﭘﺰﺷﻜﻲ را ﺑﻪ ﺧﻮد اﺧﺘﺼﺎص داده اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﺎ اراﺋﻪ ی ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻫﺎی ﺟﺪﻳﺪ ﻛﭙﺴﻮﻟﻪ ﻛﺮدن، رﻫﺎﻳﺶ ﻛﻨﺘﺮل ﺷﺪه، و ﻫﺪﻓﻤﻨﺪ اﻣﻜﺎن اراﺋﻪ ی راﻫﻜﺎرﻫﺎﻳﻲ ﺑﺮای درﻣﺎن را ﻓﺮاﻫﻢ ﻣﻲ ﺳﺎزد ﻛﻪ ﺗﺎ ﻛﻨﻮن ﻗﺎﺑﻞ دﺳﺘﺮﺳﻲ ﻧﺒﻮده اﺳﺖ . 2 - 5 - 5 - ﻧﺎﻧﻮﻓﻨﺎوری در ﺻﻨﻌﺖ ﻧﺴﺎﺟﻲ ﻧﻮآوری و ﻣﻌﺮﻓﻲ روش ﻫﺎی ﻣﺪرن در ﺻﻨﻌﺖ ﻧﺴﺎﺟﻲ از ﻃﺮﻳﻖ اراﺋﻪ ی روش ﻫﺎی ﻧﻮﻳﻦ در ﺑﻬﺒﻮد ﻳﺎ اراﺋﻪ ی روﺷﻲ ﺟﺪﻳﺪ ﺑـﺮای دﺳﺘﺮﺳﻲ ﺑﻪ ﻣﺤﺼﻮﻟﻲ ﺑﺎ ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻣﻄﻠﻮب ﻣﺼﺮف ﻛﻨﻨﺪه ﺻﻮرت ﻣﻲ ﭘﺬﻳﺮد ﻛﻪ ﺑﺮاﺳـﺎس ﻧﻴـﺎز و ﻣـﻮرد ﻣﺼـﺮف ﺗﻌﺮﻳـﻒ و ﺗﻬﻴـﻪ ﻣﻲ ﺷﻮد . ﺑﻬﺒﻮد ﻣﺤﺼﻮﻻت و ﻳﺎ روش ﻫﺎی ﻧﻮ در ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻳﻜﻲ از ﻋﻤﺪه ﺗﺮﻳﻦ ﺷﺎﺧﻪ ﻫـﺎی ﻣﺮﺑـﻮط ﺑـﻪ ﻛـﺎرﺑﺮد ﻧﺎﻧﻮﻓﻨـﺎوری در ﺻـﻨﻌﺖ ﻧﺴﺎﺟﻲ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ ﺑﺎ ﭘﻴﺸﺮﻓﺖ روز اﻓﺰون در روش ﻫﺎی ﺟﺪﻳﺪ ﺗﺤﻮل ﻋﻈﻴﻤﻲ را در ﺻﻨﻌﺖ ﻧﺴﺎﺟﻲ اراﺋﻪ ﻣﻲ ﻧﻤﺎﻳﺪ . ﺑﺪﻳﻦ ﺗﺮﺗﻴﺐ از ﻃﺮﻳﻖ اﻳﺠﺎدﭘﻮﺷﺶ ﻫﺎی ﻣﻨﺤﺼﺮ ﺑﻔﺮد و ﻳﺎ ﻓﺮآﻳﻨﺪ ﺗﻮﻟﻴﺪ اﻟﻴﺎف ﻫﺎی ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎر ﺑﻪ ﻧﺴﻞ ﺟﺪﻳﺪی از ﻣﺤﺼ ﻮﻻت ﻧﺴـﺎﺟﻲ دﺳﺘﺮﺳـﻲ ﭘﻴﺪا ﻛﺮد . ﻋﻮاﻣﻞ ﻣﺘﻌﺪدی ﺑﺮای ﺑﻬﺮه ﮔﻴﺮی از اﻳﻦ داﻧﺶ در ﺻﻨﻌﺖ ﻧﺴﺎﺟﻲ ﻇﺎﻫﺮ ﺷﺪه اﻧﺪ ﻛﻪ ﻣﻲ ﺗﻮان از آن ﺟﻤﻠﻪ ﺑﻪ : – اﻓﺰاﻳﺶ ﻃﻮل ﻋﻤﺮ ﻣﺤﺼﻮل – ﻛﺎﻫﺶ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎی ﻧﮕﻬﺪاری – اﺿﺎﻓﻪ ﻧﻤﻮدن ﺧﻮاص ﻣﻨﺤﺼﺮ ﺑﻔﺮد ﺑﻪ ﻣﺤﺼﻮل ﺣﺎﺿﺮ – درﻳﺎﻓﺖ ﻣﺸﻜﻞ و اراﺋﻪ ی راﻫﻜﺎر ﻣﺮﺑﻮﻃﻪ ی ﻣﻄﻤﺌﻦ – اﻓﺰاﻳ ﺶ ﺳﻄﺢ ﻛﻴﻔﻲ ﻣﺤﺼﻮل – ﻋﺪم ﺗﻐﻴﻴﺮ ﺧﻮاص ﻓﻴﺰﻳﻜﻲ ﻣﺤﺼﻮل – ﻛﺎﻫﺶ ﻣﺼﺮف ﻣﻮاد اوﻟﻴﻪ – اﻓﺰاﻳﺶ رﻗﺎﺑﺖ ﭘﺬﻳﺮی ﺑﻴﻦ ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻛﻨﻨﺪﮔﺎن ... – 44 راﻫﻨﻤﺎی ﻧﺤﻮه اﺳﺘﻔﺎده از ﻓﻨﺎور ی ﻧﺎﻧﻮ در ﺻﻨﻌﺖ آب و آﺑﻔﺎ ی ﻛﺸﻮر در ﻛﻨﺎر ﺗﻤﺎم ﻣﺰاﻳﺎ و ﻣﻨﺎﻓﻌﻲ ﻛﻪ ﻧﺎﻧﻮﻓﻨﺎوری در اﺧﺘﻴﺎر ﺻﻨﻌﺖ ﻧﺴﺎﺟﻲ ﻗﺮار ﻣﻲ دﻫﺪ ﻧﻴﺎز ﺑـﻪ ﺑﺮرﺳـﻲ ﺑﺮﺧـﻲ ﻣﺸـﻜﻼت و ﭼﺎﻟﺶ ﻫﺎی ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﺑﻪ ﻛﺎرﮔﻴﺮی اﻳﻦ داﻧﺶ در ﺣﻮزه ی ﻧﺴﺎﺟﻲ ﻋﻠﻲ اﻟﺨﺼﻮص ﭘﻮﺷﺎک ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . از ﺟﻤﻠﻪ ی اﻳﻦ ﭼـﺎﻟﺶ ﻫـﺎ ﻣﻲ ﺗﻮان ﺑﻪ ﻋﺪم اﻃﻼﻋﺎت ﻛﺎﻓﻲ در زﻣﻴﻨﻪ ی اﺛﺮات ﺟﺎﻧﺒﻲ، ﻓﻘﺪان آﻣﻮزش ﻛﺎﻓﻲ، ﻋﺪم وﺟﻮد اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎی ﺿﺮوری، ﻣﺸﻜﻼت ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ اﻋﻤﺎل ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎ ﻳﺎ ﺗﺒﺪﻳﻞ ﺳﺎﺧﺘﺎری ﺑﻪ ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎری اﺷﺎره ﻧﻤﻮد . 2 - 5 - 6 - ﻛﺎرﺑﺮد ﻧﺎﻧﻮﻓﻨﺎوری د ر ﺻﻨﻌﺖ ﺧﻮدرو ﻳﻜﻲ از ﺟﺎﻟﺐ ﺗﺮﻳﻦ ﻛﺎرﺑﺮدﻫﺎی ﻧﺎﻧﻮﻓﻨﺎوری در ﺻﻨﺎﻳﻊ در ﺻﻨﻌﺖ ﺧﻮدرو ﻧﻤﺎﻳﺎن ﺷﺪه اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻣﺤﺼﻮﻻت ﻣﺘﻨـﻮع در ﺻﻨﺎﻳﻊ ﻣﺸﺎﺑﻪ ﻣﻮرد ﺗﻮﺟﻪ و اﺳﺘﻔﺎده ﺻﻨﻌﺖ ﺧﻮدرو ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻪ اﺳﺖ . رﺷﺪ ﺳﺮﻳﻊ ﻧﺎﻧﻮﻓﻨﺎوری در ﺻﻨﻌﺖ ﺧﻮدرو 475 ﻣﻴﻠﻴـﻮن دﻻر اﻣﺮﻳﻜﺎ در ﺳﺎل 2007 ﺑﻮده اﺳﺖ و در ﺣﺎل ﺣﺎﺿﺮ ﺑﻪ ﻣﻴﺰان ﺑﺎﻻﻳﻲ در ﺣﺎل ﭘﻴﺸﺮﻓﺖ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﭘـﻴﺶ ﺑﻴﻨـﻲ ﻣـﻲ ﺷـﻮد ﻛـﻪ رﺷـﺪ ﻧﺎﻧﻮﻓﻨﺎوری در ﺻﻨﻌﺖ ﺧﻮدرو ﺗﺎ ﺳﺎل 2015 در ﺻﻨﺎﻳﻊ ﺣﻤﻞ و ﻧﻘﻞ ﺣﺪود645 /6 ﻣﻴﻠﻴﺎرد دﻻر آﻣﺮﻳﻜﺎ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد . ﺻﻨﻌﺖ ﺧﻮدرو ﻳﻜﻲ از ﺑﻬﺘﺮﻳﻦ ﻣﺮ ا ﻛﺰ ﺑﺮای ﺷﻜﻮﻓﺎﻳﻲ ﻛﺎرﺑﺮدﻫﺎی ﮔﺴﺘﺮده ی ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ از اﻳﻦ ﺣﻮزه ﻣﻲ ﺗﻮان ﺑﻪ ﻛﺎﻫﺶ آﻟﻮدﮔﻲ ﻫﻮا، ﻛﺎﻫﺶ وزن، ﻗﺎﺑﻠﻴﺖ ﺑﺎزﻳﺎﻓﺖ، زﻳﺒﺎﻳﻲ و ﻃﻮل ﻋﻤﺮ ﺑﺎﻻ، ﻋﻤﻠﻜﺮد و ﺑﺎزده ﺑﺎﻻﺗﺮ ﻣﻮﺗﻮر اﺷﺎره ﻧﻤﻮد . از ﺟﻤﻠﻪ ی ﺷﺮﻛﺖ ﻫﺎی ﺑﺰرﮔﻲ ﻛﻪ از ﻛﺎرﺑﺮد ﻧﺎﻧﻮﺳﺨﺘﺎرﻫﺎ اﺳﺘﻔﺎده ﻧﻤﻮده اﻧﺪ ﻣﻲ ﺗﻮان ﺑﻪ ﺷﺮﻛﺖ ﻓﻴﺎت اﺷﺎره ﻛﺮد ﻛـﻪ ﺗـﻚ ﻻﻳﻪ ﻫﺎی ﺧﻮدآرا وﭘ ﻼﺳﺘﻮ ﻣﺘﺎل ﻫﺎ اﺷﺎره ﻛﺮد . ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺷﺮﻛﺖ ﺗﻮﻳﻮﺗﺎ ﻧﺨﺴﺘﻴﻦ ﻧﺎﻧﻮﻛﺎﻣﭙﻮزﻳﺖ ﺧﺎک رﺳﻲ ﺧﻮد را ﺑﺮای اوﻟـﻴﻦ ﺑﺎر در دﻧﻴﺎ ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻧﻤﻮد . ﺑﺮﺧﻲ از ﻛﺎرﺑﺮدﻫﺎی ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎ در ﺻﻨﻌﺖ ﺧﻮدرو در ﺷﻜﻞ )2 - 8( ﻧﺸﺎن داده ﺷﺪه . اﻧﺪ ﺷﻜﻞ2 - 8 - ﻛﺎرﺑﺮد ﻧﺎﻧﻮﻓﻨﺎوری در ﺑﺨﺶ ﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺻﻨﻌﺖ ﺧﻮدرو ﻓﺼﻞ دوم- درآﻣﺪ ﺑﺮ ی ﻧﺎﻧﻮﻓﻨﺎور ی 45 ﺑﺮﺧﻲ از ﺧﻮاﺻﻲ ﻛﻪ ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎ در ﺣﻮزه ﻫﺎی اﺷﺎره ﺷﺪه در دﻳﺎﮔﺮام ﻣﻌﺮﻓﻲ ﻣﻲ ﻛﻨﺪ ﺷﺎﻣﻞ ﻛﺎﺗﺎﻟﻴﺴﺖ ﻫﺎ، ﺷﻴﺸـﻪ ﻫـﺎی ﺧﻮدﺗﻤﻴﺰ ﺷﻮﻧﺪه، رﻧﮓ ﻫﺎی ﺧﻮدﺗﺮﻣﻴﻢ ﺷﻮﻧﺪه، رﻧﮓ ﻫﺎی ﺿﺪﺧﺶ، رﻧﮓ ﻫـﺎی ﻛﻴﻔﻴـﺖ ﺑـﺎﻻ، ﻓﻴﻠﺘﺮﻫـﺎی ﻧﺎﻧﻮﺳـﺎﺧﺘﺎر، ﺑﺪﻧـﻪ ی ﺳﺒﻚ ﺗﺮ و ﻣﺴﺘﺤﻜﻢ ﺗﺮ، ﻧﺎﻧﻮﻛﺎﻣﭙﻮزﻳﺖ ﻫﺎی ﭘﻠﻴﻤﺮی، ﺗﺎﻳﺮﻫﺎی ﻣﻘﺎوم ﺑﻪ ﺳﺎﻳﺶ، ﭘﻮﺷﺶ ﻫـﺎی ﺿـﺪ آب و ﻟـﻚ داﺧـﻞ ﺧـﻮدرو، رواﻧﻜﺎری ﺳﺎده، ﭘﻴﻞ ﻫﺎی ﺳﻮﺧﺘﻲ ﻛﻢ ﻫﺰﻳﻨﻪ و ﺳﺒﻚ، و ﺷﻴﺸﻪ ﻫﺎی اﻟﻜﺘﺮوﻛﺮوﻣﻴﻚ اﺷﺎره ﻧﻤﻮد . 2 - 5 - 7 - ﻛﺎرﺑﺮد ﻧﺎﻧﻮﻓﻨﺎوری در ﺷﻴﻤﻲ و ﻣﻮاد ﺷﺎﺧﻪ ﻫﺎی ﺷﻴﻤﻲ و ﻣﻮاد ﺑﻪ ﺗﻨﻬﺎﻳﻲ ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻌﺮﻳﻒ ﻧﻤﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ ﭼﺮا ﻛﻪ ﻋﻤﺪﺗﺎ ﻛﺎرﺑﺮد اﻳﻦ ﺷﺎﺧﻪ از ﻣﺤﺼﻮﻻت ﺗﻘﺮﻳﺒﺎ ﺗﻤـﺎﻣﻲ ﺻﻨﺎﻳﻊ را ﺑﻪ ﺧﻮد اﺧﺘﺼﺎص ﻣﻲ دﻫﺪ، اﻳﻦ در ﺣﺎﻟﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ ﻣﻮاد و ﻣﺤﺼﻮﻻت ﺗﻬﻴﻪ ﺷﺪه ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻛﺎرﺑﺮدی در ﺻﻨﺎﻳﻊ دﻳﮕﺮ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮﻧﺪ . ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻣﺜﺎل در ﺻﻨﻌﺖ ﻻﺳﺘﻴﻚ، ﺗﺎﻳﺮ و رﻧﮕﺪاﻧﻪ ﻫﺎ از ﭘﺮﻛﻨﻨﺪه ﻫﺎی ﻧﺎﻧﻮﻳﻲ ﺑـﺎ ﻛـﺎراﻳﻲ ﺑـﺎﻻ و ﻫﺰﻳﻨﻪ ی ﭘﺎﻳﻴﻦ اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲ ﺷﻮد . ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺑﻪ ﻛﺎرﺑﺮد ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎﻳﻲ از ﻗﺒﻴﻞ ﻧﺎﻧﻮﻟﻮﻟﻪ ﻫﺎی ﻛﺮﺑﻨﻲ و ﮔﺮاﻓﻦ ﺑﺮای دﺳﺘﺮﺳﻲ ﺑﻪ ﺳﻠﻮل ﻫﺎی ﻓﻮﺗﻮ وﻟﺘﺎﺋﻴﻚ، ﻛﺎﻣﭙﻮزﻳﺖ ﻫﺎی ﻣﺴﺘﺤﻜﻢ و رﺳﺎﻧﺎ، ﺣﺲ ﮔﺮﻫﺎ و ذﺧﻴﺮه ﺳﺎزﻫﺎ ﻣﻲ ﺗﻮان اﺷﺎره ﻧﻤﻮد . ﺑـﺮای دﺳﺘﺮﺳـﻲ ﺑﻪ ﻛﺎرﺑﺮدﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﻧﻴﺎزﻣﻨﺪ ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﺳﺎﻳﺸﻲ و رواﻧﺴﺎزی و ﺣﺮارﺗﻲ از ﺟﻤﻠﻪ ﺧﻤ ﻴﺮﻫﺎی ﭘـﻮﻟﻴﺶ، رواﻧﺴـﺎزﻫﺎ و ﭘﺮﻛﻨﻨـﺪه ﻫـﺎی ﻛﺎﻣﭙﻮزﻳﺘﻲ ﺑﺎﺷﺪ ﻣﻲ ﺗﻮان از ﻧﺎﻧﻮاﻟﻤﺎس ﻫـﺎ و ﻧﺎﻧﻮﺳـﺎﺧﺘﺎرﻫﺎی ﺑـﺎ ﺗﺮﻛﻴﺒـﺎت ﺳـﻴﻠﻴﻜﻮن ﻛﺎرﺑﺎﻳـﺪ و ﻧﺎﻳﺘﺮاﻳـﺪ اﺳـﺘﻔﺎده ﻛـﺮد . در ﻋﺎﻳﻖ ﻫﺎی ﺣﺮارﺗﻲ و ﺻﻮﺗﻲ ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎی ﺳﺒﻚ، ﻓﻴﻠﺘﺮاﺳﻴﻮن، ﻛﺎﺗﺎﻟﻴﺴﺘﻲ و ﺿﺮﺑﻪ ﮔﻴﺮﻫﺎ ﻣﻲ ﺗـﻮان از ﻧﺎﻧﻮﺳـﺎﺧﺘﺎرﻫﺎی اﺋﺮوژ ﻟﻲ ﻛﺮﺑﻨﻲ، آﻟﻲ و ﻣﻌﺪﻧﻲ اﺳﺘﻔﺎده ﻧﻤﻮد . ﻧﺎﻧﻮﻛﺎﻣﭙﻮزﻳﺖ ﻫﺎی ﭘﻠﻴﻤﺮی و ﻓﻠﺰی ﺑﺮای ﻃﺮاﺣﻲ ﻣﻮاد ﺳﺒﻚ، ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﺳﺎﻳﺸـﻲ، ﻫﺪاﻳﺖ اﻟﻜﺘﺮﻳﻜﻲ و ﮔﺮﻣﺎﻳﻲ ﺑﺎﻻ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﺑﻮده و ﻧﺎﻧﻮذرات ﻓﻠﺰی و ﺳﺮاﻣﻴﻜﻲ در ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻧﺎﻧﻮﻛﺎﻣﭙﻮزﻳﺖ ﻫﺎی وﻳـﮋه و ﺳـﺒﻚ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮد . 2 - 5 - 8 - ﻛﺎرﺑﺮد ﻧﺎﻧﻮﻓﻨﺎور ی در ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ ﻳﺎ ﺑﻪ ﻋﺒﺎرﺗﻲ آﻳﻨﺪه ﻧﮕﺮی ﻣﺤﻴﻂ ﺑﺸﺮﻳﺖ ﻳﻜﻲ از ﻣﻬـﻢ ﺗـﺮﻳﻦ ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫـﺎی درﮔﻴـﺮ ﺑـﺎ ﺳـﻼﻣﺖ و ﺑﻬﺪاﺷـﺖ ﺑﺸﺮﻳﺖ و ﺣﻔﻆ ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . در ﻛﻨﺎر رﺷﺪ و ﭘﻴﺸﺮﻓﺖ ﻓﻨﺎوری ﻫﺎ و ﺻﻨﺎﻳﻊ ﻣﺨﺘﻠﻒ در ﺣﻮزه ﻫـﺎی ﻣﺘﻔـﺎوت اﻣﻜـﺎن ﺗﻬﺪﻳـﺪ ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ را داﺷﺘﻪ ﻓﻠﺬا ﻧﻪ ﺗﻨﻬﺎ ﻧﻴﺎز ﺑﻪ آﻳ ﻨﺪه ﻧﮕﺮی و آﺳﻴﺐ ﺷﻨﺎﺳﻲ ﻋﻠﻮم ﻣﺨﺘﻠﻒ در اﻳﻦ ﺣﻮزه ﻫﺎ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ ﺑﻠﻜﻪ ﻧﻴﺎز ﺑـﻪ اراﺋﻪ ی روش ﻫﺎ و راﻫﻜﺎرﻫﺎی ﻧﻮﻳﻦ در ﺣﺬف ﻋﻮاﻣﻞ ﻣﻀﺮ زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ ﻧﻴﺰ اﺣﺴﺎس ﻣﻲ ﺷﻮد . از اﻳـﻦ ﺟﻤﻠـﻪ ﻣـﻲ ﺗـﻮان ﺑـﻪ ﻛﺎﻫﺶ آﻟﻮدﮔﻲ ﻫﺎی ﻫﻮا اﺷﺎره ﻧﻤﻮد ﻛﻪ ﺑﺮای اﻳﻦ ﻣﻨﻈﻮر ﻣﻲ ﺗﻮان از ﭘﻮﺷﺶ ﻫﺎی ﻓﻮﺗﻮﻛﺎﺗﺎﻟﻴﺴﺖ اﺳﺘﻔ ﺎده ﻧﻤﻮد ﻳﺎ ﺑﺮای اﺻـﻼح و ﺑﻬﺒﻮد آب ﻫﺎی زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ از ﻧﺎﻧﻮذرات آﻫﻦ ﺑﺎ ﻇﺮﻓﻴﺖ ﺻﻔﺮ اﺳﺘﻔﺎده ﻧﻤﻮد . ﻳﻜﻲ از وﺳﻴﻊ ﺗﺮﻳﻦ ﺣﻮزه ﻫﺎی ﻛﺎرﺑﺮد ﻧﺎﻧﻮﻓﻨـﺎوری در ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﺣﺬف آﻻﻳﻨﺪه ﻫﺎی ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺘﻲ از ﭘﺴﺎب ﻫﺎ و آب آﺷﺎﻣﻴﺪﻧﻲ ﻣـﻲ ﺑﺎﺷـﺪ ﻛـﻪ از ﻋﻤـﺪه ﻫـﺎ آن ی ﻣﻲ ﺗﻮان ﺑﻪ ﻧﺎﻧﻮزﺋﻮﻟﻴﺘ ﻲ ﻫﺎ، ﻧﺎﻧﻮﻓﻴﻠﺘﺮﻫﺎی ﺳﺮاﻣﻴﻜﻲ اﺷﺎره ﻧﻤﻮد . ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﺗﺜﺒﻴﺖ ﺧﺎک ﻣـﻲ ﺗـﻮان از ﺗﺮﻛﻴﺒـﺎت ﻧـﺎﻧﻮ رﺳﻲ و ﻳﺎ ﻣﺎﺗﺮﻳﺲ ﻫﺎی ﭘﻠﻴﻤﺮی اﺳﺘﻔﺎده ﻧﻤﻮد . 46 راﻫﻨﻤﺎی ﻧﺤﻮه اﺳﺘﻔﺎده از ﻓﻨﺎور ی ﻧﺎﻧﻮ در ﺻﻨﻌﺖ آب و آﺑﻔﺎ ی ﻛﺸﻮر 2 - 5 - 9 - ﻛﺎرﺑﺮد ﻧﺎﻧﻮﻓﻨﺎوری در ﺻﻨﻌﺖ ﻓﻨﺎوری اﻃﻼﻋﺎت و ارﺗﺒﺎﻃﺎت ﻋﻤﺪه ﻛﺎرﺑﺮدﻫﺎی ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﻓﻨﺎوری اﻃﻼﻋﺎت و ارﺗﺒﺎﻃﺎت در ﺣﻮزه ی ﻧﺎﻧﻮﻓﻨﺎوری ﻋ ﻤﺪﺗﺎ ﺑﻪ ﺗﺠﻬﻴـﺰات ﺳـﺨﺖ اﻓـﺰاری اﻳـﻦ ﺣﻮزه ﻣﺮﺑﻮط ﻣﻲ ﺷﻮد . اﻳﻦ ﮔﺮوه از ﺳﺨﺖ اﻓﺰارﻫﺎ ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ رﺷﺪ و ﺗﻮﺳﻌﻪ ی ﻋﻤﺪه ی ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ ﻣـﻮاد و اﻟﻜﺘﺮوﻧﻴـﻚ و ﻓﻮﺗﻮﻧﻴـﻚ ﻣﻲ ﺷﻮد ﻛﻪ ﺧﻮد ﻛﺎرﺑﺮﻫﺎی ﻣﺘﻨﻮﻋﻲ را ﻣﻌﺮﻓﻲ ﻣﻲ ﻛﻨﺪ . ﺑﺎ وﺟﻮد رﺷﺪ ﻧﻪ ﭼﻨﺪان ﭼﺸﻢ ﮔﻴﺮ ﻧﺎﻧﻮﻓﻨﺎوری در اﻳﻦ ﺣـﻮزه، ﻳﺎﻓﺘـﻪ ﻫـﺎی ﺑﺴﻴﺎر ﺟﺎ ﻟﺐ و ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻮﺟﻬﻲ در اﻳﻦ ﺣﻮزه ﺣﺎﺻﻞ ﺷﺪه اﺳﺖ ﻛﻪ ﻓﻨﺎوری اﻃﻼﻋﺎت و ارﺗﺒﺎﻃﺎت را ﺑﻪ ﻛﻠﻲ ﻣﻲ ﺗﻮان دﮔﺮﮔﻮن ﺳﺎزد . از اﻳﻦ ﺟﻤﻠﻪ ﻣﻲ ﺗﻮان ﺑﻪ اﻓﺰاﻳﺶ ﻛﺎراﻳﻲ ﻣﺪارﻫﺎی ﺗﺮﻛﻴﺒﻲ اﺷﺎره ﻧﻤﻮد ﻛﻪ ﺑـﺎ اﺳـﺘﻔﺎده از CMOS ﻫـﺎ ﻣـﻲ ﺗـﻮان ﺑـﻪ اﻳـﻦ ﻫـﺪف دﺳﺘﺮﺳﻲ ﭘﻴﺪا ﻛﺮد . ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺑﺮای ﻧﻤﺎﻳﺸﮕﺮﻫﺎ ﺑﺮای ﺑﻪ اﺷ ﺘﺮاک ﮔﺬاری اﻃﻼﻋﺎت ﻣﻲ ﺗﻮان از ﻛﻮاﻧﺘﻮم دات ﻫﺎ ﺑﺮای اﻓﺰاﻳﺶ ﻛﺎراﻳﻲ ﻧﻤﺎﻳﺸﮕﺮﻫﺎی LCD وLED اﺳﺘﻔﺎده ﻧﻤﻮد . ﻳﻜﻲ دﻳﮕﺮ از ﭘﻴﺸﺮﻓﺖ ﻫﺎ ی اﺧﻴﺮ ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ اﻓﺰاﻳﺶ ﻇﺮﻓﻴﺖ ﺣﺎﻓﻈﻪ ﻫﺎ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ از ﻃﺮﻳﻖ اراﺋﻪ ی ﺣﺎﻓﻈﻪ ﻫﺎی ﻳﻜﭙﺎرﭼﻪ ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﻧﺎﻧﻮﻓﻨﺎوری ﺑﻪ اﻳﻦ ﻫﺪف ﻣﻲ ﺗﻮان دﺳﺘﺮﺳﻲ ﭘﻴ ﺪا ﻛﺮد . 2 - 5 - 10 - ﻛﺎرﺑﺮد ﻧﺎﻧﻮﻓﻨﺎوری در ﺻﻨﻌﺖ آب و ﻓﺎﺿﻼب ﺑﺎ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ در ﺻﻨﻌﺖ آب و ﻓﺎﺿﻼب، ﺗﻮان ﻣﻲ ﺗﺤﻮﻟﻲ ﻋﻈﻴﻢ در ﺗﺎﻣﻴﻦ آب ﻣﺼﺮﻓﻲ ﺑﺨﺶ و ﻫﺎی واﺑﺴﺘﻪ ﺑﻪ آن ﺑﻪ وﺟﻮد آورد . ﻛﺎرﺑﺮدﻫﺎی ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ در ﺗﺼﻔﻴﻪ آب، ﮔﻨﺪزداﻳﻲ، اﺳﺘﻔﺎده ﺑﻬﻴﻨﻪ آب از ﺳﻔﺮه ﻫﺎی زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ و ﺑﻬﺒﻮد ﺳـﺎ زه ﻫـﺎی آﺑﻲ از ﺟﻤﻠﻪ وﻳﮋﮔﻲ ﻫﺎﻳﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺻﻨﻌﺖ آب و ﻓﺎﺿﻼب ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ ﺑﻪ دﻧﺒﺎل ﺗﺤﻘﻖ اﺳﺖ ﻫﺎ آن . - ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ و ﺗﺼﻔﻴﻪ آب در دﺳﺘﺮس ﺑﻮدن آب ﺳﺎﻟﻢ ﭘﺎک و ﻳﻜﻲ از ﻣﻬﻢ ﺗﺮﻳﻦ ﻣﺴﺎﻳﻞ ﭘﻴﺶ روی ﺑﺸﺮ اﺳـﺖ و ﺑـﻪ ﺗـﺪرﻳﺞ ﻛـﻪ ﻣﻘـﺪار ﻣﺼـﺮف آب ﺑﻴﺶ ﻣﻲ ﺗﺮ ﺷﻮد ﻣﻮاد آﻻﻳﻨﺪه ﻧﻴ ﺰ ﺑﻪ ﻃﺮق ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺑﺎﻋﺚ آﻟﻮده ﻛﺮدن ﻣﻨﺎﺑﻊ آﺑﻲ ﻣﻲ ﮔﺮدﻧﺪ اﻳﻦ و ﻣﺴـﺎﻟﻪ در آﻳﻨـﺪه ﺑﺤﺮاﻧـﻲ ﺗـﺮ ﺧﻮاﻫﺪ . ﺷﺪ ﺗﻮاﻧﺎﻳﻲ ﺗﺼﻔﻴﻪ آب، اﻳﻦ اﻣﻜﺎن را ﻓﺮاﻫﻢ ﻛﻨﺪ ﻣﻲ ﺗﺎ ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺗﺮی ﺑﺮای ﻣﺼﺎرف ﮔﻮﻧﺎﮔﻮن ﺑﻪ دﺳﺖ آورﻳﻢ . ﺑﻬﺮه ﮔﻴﺮی از ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ در ﻓﺮاﻳﻨﺪ ﺗﺼﻔﻴﻪ آب، راه ﺣﻞ ﻣﻨﺎﺳﺒﻲ اﺳﺖ ﺑﺘ ﺗﺎ ﻮان ﺑﻪ ﺳﺎدﮔﻲ آب آﻟﻮده را ﺑـﺮای اﺳـﺘﻔﺎده در ﻛﺸﺎورزی ﻳﺎ و ﺣﺘﻲ ﺑﺮای ﻣﺼﺎرف ﺧﺎﻧﮕﻲ ﺑﺎزﻳﺎﻓﺖ ﻧﻤﻮد . ﻛﺎرﺑﺮدﻫﺎی ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ در ﺗﺼﻔﻴﻪ آب ﺗﻮان ﻣﻲ را در ﺳﻪ ﻓﺮاﻳﻨﺪ زﻳـﺮ ﺧﻼﺻﻪ ﻛﺮد : y ﻓﺮاﻳﻨﺪ ﻏﺮﺑﺎﻟﻲ در ﻓﺮاﻳﻨﺪ ﻏﺮﺑﺎﻟﻲ، ﺗﺼﻔﻴﻪ آب ﺑﻪ وﺳﻴﻠﻪ ﻏﺸﺎﻫﺎﻳﻲ ﺑﺎ ﻣﻨﺎﻓﺬ درﺣﺪ ﻧﺎﻧﻮﻣﺘﺮ ﺻﻮرت ﻣﻲ ﭘﺬﻳﺮ . د ﻓﻨﺎوری ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻧﺎﻧﻮﻏﺸﺎء ﻳﻜﻲ از ﻓﻨﺎوری ﻫﺎی ﭘﺮﻛﺎرﺑﺮد در ﺻﻨﻌﺖ اﻣﺮوز اﺳﺖ ﻛﻪ ﺣﻮزه ﻛﺎرﺑﺮد آن از ﺻﻨﻌﺖ و آب ﻓﺎﺿﻼب ﺗﺎ ﺻﻨﺎﻳﻊ ﻏﺬاﻳﻲ، داروﻳﻲ و ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺻﻨﺎﻳﻊ ﻧﻔﺖ، و ﮔﺎز اﻧﺮژی ﮔﺴﺘﺮده ﺷﺪه اﺳﺖ اﻳﻦ در . روش، ﺑﺮﺣﺴﺐ اﻧﺪازه ﻣﻨﺎﻓﺬ ﻏﺸﺎ، ﺗﺮﻛﻴﺒـﺎت آﻟـﻲ و ﻣﻌـﺪﻧﻲ ﻳـﺎ و ﻣـﻮاد زﻳﺴﺘﻲ، ﺑﻪ ر اﺣﺘﻲ آب از ﺟﺪا ﺷﺪه در و ﻧﻬﺎﻳﺖ آﺑﻲ ﺗﺼﻔﻴﻪ ﺷﺪه ﺧﻮاﻫﻴﻢ داﺷﺖ . ﻓﺼﻞ دوم- درآﻣﺪ ﺑﺮ ی ﻧﺎﻧﻮﻓﻨﺎور ی 47 y ﻓﺮاﻳﻨﺪ ﺟﺬﺑﻲ از ﺟﺎذب ﺗﻮان ﻣﻲ ﻫﺎ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﺟﺪاﺳﺎز ﻣﺤﻴﻄﻲ، در ﺗﺼﻔﻴﻪ آب و ﺣﺬف آﻻﻳﻨﺪه ﻫﺎی آﻟﻲ ﺑﻬﺮه ﺑﺮد از ﺟﻤﻠﻪ ﻧﺎﻧﻮﺟﺎذب ﻫـﺎی ﭘﺮﻛﺎرﺑﺮد در ﺗﺼﻔﻴﻪ آب ﺗﻮان ﻣﻲ ﺑﻪ ﻣﺰوﭘﻮرﻫﺎی ﻧﺎﻧﻮﺣﻔﺮه ای اﺷﺎره ﻛﺮد . ﻣﺰوﭘﻮرﻫﺎ ادﻣﻮ ﻣﺘﺨﻠﺨﻠﻲ در ﻛﻪ اﻧﺪ اﺑﻌﺎد ﻣﻴﻜﺮون ﺑﻮده و ﺗﻨﻬﺎ ﺣﻔﺮات ﺗﺸﻜﻴﻞ دﻫﻨﺪه در ﻫﺎ آن اﻧﺪازه ﻫﺎی ﻧﺎﻧﻮﻣﺘﺮی اﺳﺖ . ﭘﻮﺷﺶ دادن اﻳﻦ ﺣﻔﺮات ﺑﺎ ﻧﺎﻧﻮذراﺗﻲ ﻛﻪ ﻗﺪرت ﭘﻴﻮﻧﺪ ﺑـﺎ ﻣـﻮاد آﻻﻳﻨﺪه را دارﻧﺪ ﺑﺎﻋﺚ ﺑﻬﺒﻮد ﻋﻤﻠﻜﺮد ﻧﺎﻧﻮﺟﺎذب ﻫﺎ ﺧﻮاﻫﺪ . ﺷﺪ y ﻓﺮاﻳﻨﺪ ﻛﺎﺗﺎﻟﻴﺴﺘﻲ اﺳﺘﻔﺎده از ﺻﻔﺤﺎت ﻻﻳﻪ ﻧﺸﺎﻧ ﻲ ﺷﺪه دی ﺑﺎ اﻛﺴﻴﺪ ﺗﻴﺘﺎﻧﻴﻮم در ﻓﺮاﻳﻨﺪ ﺗﺼﻔﻴﻪ آب، اﻳﻦ اﻣﻜﺎن را ﻓﺮاﻫﻢ ﻛﻨﺪ ﻣﻲ ﺑـﺎ ﺗﺎ ﺗـﺎﺑﺶ اﺷﻌﻪUV ، ﻣﻮاد آﻻﻳﻨﺪه ﻣﻮﺟﻮد در آب، ﺑﻪ ﺗﺮﻛﻴﺒﺎﺗﻲ ﻏﻴﺮﻣﻀﺮ ﺗﺠﺰﻳﻪ ﺷﻮﻧﺪ اﻳﻦ در . روش، دی اﻛﺴﻴﺪ ﺗﻴﺘﺎﻧﻴﻮم ﺑﻪ ﻋﻨـﻮان ﻳـﻚ ﻓﺘﻮﻛﺎﺗﺎﻟﻴﺴﺖ ﻋﻤﻞ ﻛﺮده و ﺷﺮاﻳﻂ ﻣﻮردﻧﻴﺎز ﺑﺮای اﻧﺠﺎم واﻛﻨﺶ ﺗﺠﺰﻳﻪ ﻓ را ﺮاﻫﻢ ﺧﻮاﻫﺪ ﻛﺮد . از ﺟﻤﻠﻪ آﻻﻳﻨﺪه ﻫﺎی ﻣﻮﺟﻮد آب در ﻫﺎی ﺻﻨﻌﺘﻲ دی ﻛﻪ اﻛﺴﻴﺪﺗﻴﺘﺎﻧﻴﻮم ﺑـﻪ را ﻫﺎ آن آب و دی اﻛﺴـﻴﺪ ﻛـﺮﺑﻦ ﺗﺒـﺪﻳﻞ ﻣـﻲ ﻛﻨـﺪ ﻋﺒﺎرﺗﻨﺪ : از آﻟﻜﺎن آﻟﻜﻦ ﻫﺎ، ﻫﺎ، آﻟﻴﻜﻦ ﻫﺎ، اﺗﺮﻫﺎ، آﻟﺪﺋﻴﺪﻫﺎ، اﻟﻜﻞ ﻫﺎ، ﺗﺮﻛﻴﺒﺎت آﻣﻴﻨﻲ، ﺗﺮﻛﻴﺒﺎت ﺳﻴﺎﻧﻴﺪی، اﺳﺘﺮﻫﺎ و ﺗﺮﻛﻴﺒﺎت آﻣﻴﺪی . - ﺧﻂ ﻗﺮﻣﺰی ﺑﺮای ﮔﺴﺘﺮش آﻻﻳﻨﺪه ﻫﺎی ﺑﻴﻮﻟﻮژﻳﻜﻲ آﺷﻜﺎرﻧﻤﻮدن آﻟﻮدﮔﻲ و ﻫﺎ ﻣﻮاد آﻻﻳﻨﺪه ﻣﻮﺟﻮد در آب، ﻫﺪﻓﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ دﺳﺘﻴﺎﺑﻲ ﺑـﻪ آن در ﻓﺮاﻳﻨـﺪ ﺗﺼـﻔﻴﻪ آب، ﻣﺴـﺘﻠﺰم ﺑﻬﺮه ﮔﻴﺮی از ﻓﻨﺎوری ﻫﺎی ﻧﻮﻳﻦ اﺳﺖ . اﻣﺮوزه ﺣﺲ ﮔﺮﻫﺎ، ﻧﻘﺶ ﻋﻤﺪه در ای ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻣﻴﺰان دﻣﺎ، ﻣﻮاد ﻣﺤﻠﻮل در آب، ﺷﻨﺎﺳـﺎﻳﻲ ﭘﺎﺗﻮژن اتﻓﻠﺰ و ﺳﻨﮕﻴﻦ اﻳﻔﺎ ﻣﻲ ﻛﻨﻨﺪ اﮔﺮ . ﺣﺲ ﭼﻪ ﮔﺮﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻔﻲ ﺑﺮای آﺷﻜﺎرﻧﻤﻮدن آﻟﻮدﮔﻲ و ﻫﺎ ﻣﻮاد آﻟـﻮده وﺟـﻮد دارﻧـﺪ وﻟﻲ ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ اﻣﻜﺎن اﻳﺠﺎد ﻧﺴﻠﻬﺎی ﺟﺪﻳﺪی از ﺣﺲ ﮔﺮﻫﺎی ﺑﺎ ﺗﻮاﻧﺎﻳﻲ ﺑﺎﻻ را ﻓﺮاﻫﻢ ﻣﻲ ﻧﻤﺎﻳﺪ ﻛﻪ ﻣﻮاد آﻻﻳﻨـﺪه در ﻣﻘـﺎدﻳﺮ و ﻏﻠﻈﺖ ﻫﺎی ﻛﻢ را آﺷﻜﺎر ﻣﻲ ﻧﻤﺎﻳﻨﺪ . ﺑﺎ ﻇﻬﻮر ﻓﻨﺎو ری ﻧﺎﻧﻮ، ﺣﺴﺎﺳﻴﺖ ﺣﺲ ﮔﺮﻫﺎ ارﺗﻘﺎﻳﺎﻓﺘﻪ و ﺳﺮﻋﺖ ﻋﻤﻠﻜﺮد ﺑﺎﻻﺗﺮی ﭘﻴﺪا ﻛﺮده . اﻧﺪ ﺗﺼـﻮر اﻳﻨﻜـﻪ ﻳـﻚ ﻧـﺎﻧﻮﺣﺲ ﮔـﺮ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ ﺑﺎ ﺳﺮﻋﺘﻲ ﺑﺎورﻧﻜﺮدﻧﻲ، ﺣﻀﻮر ﻳﻚ ذره وﻳﺮوﺳﻲ را ﻗﺒﻞ از ﺗﻜﺜﻴﺮ وﻳﺮوس و ﺑﺮوز ﻋﻼﺋﻢ ﺑﻴﻤﺎری، ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ ﻛﻨﺪ ﺷﺎﻳﺪ ﻗﺒﻞ ﺗﺎ از ﻇﻬﻮر اﻳﻦ ﻓﻨﺎوری ﻣﻤﻜﻦ ﻧﺒﻮده اﻣﺎ اﻛﻨﻮن ﻧﺎﻧﻮ ﺣﺲ ﮔﺮﻫﺎ اﻧﻘﻼب ﺑﺰرﮔﻲ در ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ آﻻﻳﻨﺪه ﻫﺎی آب، ﺑﻪ وﺟﻮد آورده . اﻧﺪ - ﺳﻔﺮه ﻫﺎی آب زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ؛ ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﻫﺎی ﭘﻨﻬﺎن ﺷﺪه ﺧﺎک در ﺗﺰرﻳﻖ ﺑﺮﺧﻲ ﻧﺎﻧﻮذرات ﺑﻪ ﻫﺎی ﺳﻔﺮه آب زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ، ﻳﻚ ﺣﻞ راه ﻋﻤﻠﻴﺎﺗﻲ ﺑـﺎ اﺳـﺘﻔﺎده از ﻓﻨـﺎوری ﻧـﺎﻧﻮ ﺑـﺮای ﺗﺼـﻔﻴﻪ آب ﻫﺎ ﺳﻔﺮه ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد . ﺗﺰرﻳﻖ ﻧﺎﻧﻮذرات ﺑﺎﻋﺚ ﭘﻴﻮﻧﺪ ﻣﻮاد آﻻﻳﻨﺪه ﺑﻪ ﻳﻜﺪﻳﮕﺮ ﺷﺪه از را ﻫﺎ آن و ﺣﺎﻟﺖ ﻣﻨﻔﺮد ﺑﻪ ﺣﺎﻟـﺖ ﻛﻤـﭙﻠﻜﺲ ﺗﺒﺪﻳﻞ ﺧﻮاﻫﺪ ﻛﺮد . ﻛﻤﭙﻠﻜﺲ ﻫﺎ ی ﺣﺎﺻﻠﻪ، ﻧﻪ ﺗﻨﻬﺎ ﻗﺎدر ﺑﻪ ﻋﺒﻮر ﻫﺎی ﻻﻳﻪ از ﺧﺎک ﻧﻴﺴﺘﻨﺪ ﺑﻠﻜﻪ ﺑﻪ دﻟﻴـﻞ اﻓـﺰاﻳﺶ وزن، درﺗـﻪ ﻫﺎی ﺳﻔﺮه زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ رﺳﻮب ﺧﻮاﻫﻨﺪ ﻛﺮد . 48 راﻫﻨﻤﺎی ﻧﺤﻮه اﺳﺘﻔﺎده از ﻓﻨﺎور ی ﻧﺎﻧﻮ در ﺻﻨﻌﺖ آب و آﺑﻔﺎ ی ﻛﺸﻮر - ارﺗﻘﺎی ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﻫﺎی ه ﺳﺎز آﺑﻲ ﺑ ﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ اﻣﺮوزه ﭘﻴﺸﺮﻓﺖ یﻫﺎ ﭼﺸﻤﮕﻴﺮ در ﺻﻨﻌﺖ و ﻓﻨﺎوری ﺑﺘﻦ ﻧﻮﭘﺎ و ﺑﻮدن ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ اﻳﺠﺎب ﻣﻲ ﻛﻨـﺪ ﺗـﺎ در زﻣﻴﻨـﻪ ﻣﺼـﺎﻟﺢ و روش ﻫﺎی ﺳﺎﺧﺘﻤﺎﻧﻲ، اﻣﻜﺎن ﺗﻮﻟﻴﺪ و دﺳﺘﻴﺎﺑﻲ ﺑﻪ ﺑﺘﻨﻬﺎی ﻣﺒﺘﻨﻲ ﺑﺮﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ، ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻛﺎرﺑﺮدی ﻓﺮاﻫﻢ ﺷﻮد . ﺑﻬﺮه ﮔﻴﺮی از ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ ادﻣﻮ در ﺳﺎزﻧﺪه ﻫﺎی ﺳﺎزه آﺑﻲ ﻫﻤﭽﻮن ﺳﺪﻫﺎ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ ﺗﺎﺛﻴﺮ ﻗﺎﺑﻞ ﻣﻼﺣﻈﻪ در ای اﻓـﺰاﻳﺶ ﻣﻘﺎوﻣـﺖ و ﻃـﻮل ﻋﻤـﺮ ﻫﺎ ﺳﺎزه داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ ﺑﻪ . ﻛﺎرﮔﻴﺮی ﺑﺮﺧﻲ ﻧﺎﻧﻮذرات از ﺟﻤﻠﻪ ﻧﺎﻧﻮذرات ﺳﻴﻠﻴﺲ در ﺳﺎزه ﻫﺎی آﺑﻲ، اﻓﺰاﻳﺶ ﺳﺮﻋﺖ ﺣﺮﻛﺖ ﺳﻴﺎل و ﺑﻬﺒﻮد ﺧﻮاص ﻣﻜﺎﻧﻴﻜﻲ ﺑﺘﻦ ﺣﺎوی اﻳﻦ ﻧﺎﻧﻮذرات ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﻧﻤﻮﻧﻪ ﻫﺎی ﺑﺘﻨﻲ دﻳﮕﺮ را ﺑﻪ دﻧﺒﺎل ﺧﻮاﻫﺪ داﺷﺖ . 2 - 6 - ﻧﺎﻧﻮﻓﻨﺎوری در اﻳﺮان ﺑﻪ ﻣﻮازات ﻛﺸﻮرﻫﺎی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻳﺎﻓﺘﻪ و ﭘﻴﺸﺮﻓﺘﻪ داﻧﺶ ﻧﺎﻧﻮﻓﻨﺎوری ﺑﻪ ﺳﺮﻋﺖ ﺑﻪ ﻋﻠﺖ ﻗﻮت در رﺷـﺘﻪ ﻫـﺎی داﻧـﺶ ﺑﻨﻴـﺎن و ﻋﻠﻮم ﭘﺎﻳﻪ در اﻳﺮان رﺷﺪ ﭼﺸﻢ ﮔﻴﺮی داﺷﺘﻪ اﺳﺖ . ﮔﺴﺘﺮدﮔﻲ ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ در ﻫﻤﻪ ی ﺣﻮزه ﻫﺎی داﻧـﺶ و ﻓﻨـﺎوری، ﻫ ﻤـﺮاه ﺑـﺎ ﻛﺎرﺑﺮدﻫﺎی ﺟﺪﻳﺪ و ﻧﻮآوری ﻫﺎی ﻓﻨﺎوراﻧﻪ ﻣﻮﺟﺐ ﺷﺪه اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﺮﺧﻲ ﺗﺤﻠﻴﻞ ﮔﺮان، ﻓﻨﺎوری ﻧـﺎﻧﻮ را ﺑـﻪ ﻋﻨـﻮان ﻓﻨـﺎوری ﻋـﺎم ﺑﻌﺪی ﺑﺸﻤﺎرﻧﺪ . از اﻳﻦ رو اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﺮﺧﻲ دﻳﮕﺮ از ﺗﺤﻠﻴﻞ ﮔﺮان، ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ را ﻣﻮﺗﻮر رﺷﺪ ﻗﺮن 21 ﻣﻲ داﻧﻨﺪ . ﻧﺎﻧﻮ ﻓﻨـﺎوری ﺑـﺎ در ﺑﺮﮔﺮﻓﺘﻦ ﺣﻮزه ﻫﺎی ﺟﺪﻳﺪ و ﮔﺴﺘ ﺮده در ﻫﻤﻪ ی زﻣﻴﻨﻪ ﻫﺎی داﻧﺶ و ﻓﻨﺎوری، از ﺗﻤﺎم ﺷﺎﺧﻪ ﻫﺎی ﻋﻠـﻮم ﭘﺰﺷـﻜﻲ، ﺗﻐﺬﻳـﻪ و ﺑﻬﺪاﺷﺖ ﮔﺮﻓﺘﻪ، ﺗﺎ ﻛﺸﺎورزی و ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ ﺗﺎ ﺻﻨﺎﻳﻊ ﺳﺎﺧﺖ و ﺳﺎز، ﺣﻤﻞ و ﻧﻘﻞ، ارﺗﺒﺎﻃﺎت، اﻟﻜﺘﺮوﻧﻴﻚ، ﺻﻨﺎﻳﻊ ﻧﻈـﺎﻣﻲ و ﻫﻮاﻓﻀﺎ، ﮔﺴﺘﺮه ی وﺳﻴﻊ و ﻧﻮﻳﻨﻲ را ﭘﻴﺶ روی ﺳﻴﺎﺳﺖ ﮔﺬاران ﺣﻮزه ی داﻧﺶ و ﻓﻨﺎوری ﻣﻲ ﮔﺬارد . ﻛﺸـﻮرﻫﺎی ﮔﻮﻧـﺎﮔﻮن ﺑـﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی، ﭘﮋوﻫﺶ و ﺗﻮﺳﻌﻪ و اﺟﺮای ﺳﻴﺎﺳﺖ ﻫﺎی ﻣﺪ ﻧﻈﺮ ﺧﻮد، و ﻧﻴﺰ ﭘﻴﺸﮕﺎﻣﻲ در اﻳﻦ ﺣﻮزه، ﺗﻌﺎرﻳﻒ ﮔﻮﻧﺎﮔﻮﻧﻲ را از ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ اراﺋﻪ ﻛﺮده . اﻧﺪ ﻫﻤﻪ ی اﻳﻦ ﺗﻌﺎرﻳﻒ ﺑﺮ ﺳﻪ ﺟﻨﺒﻪ ی ﻣﺸﺘﺮک ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ ﺗﺎﻛﻴﺪ ﻣﻲ ﻛﻨﻨﺪ : 1 - ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ ﺑﻪ ﻛﻨﺘﺮل، دﺳﺖ ﻛﺎری ﻳﺎ ﺑﺮرﺳﻲ ﻫﺪﻓﻤﻨﺪ ﻣﻮاد در ﻣﻘﻴﺎس ﺑﺴﻴﺎر ﻛﻮﭼﻚ ﻣﺮﺑﻮط ﻣﻲ ﺷﻮد . 2 - ﺗﺎﻛﻴﺪ ﺑﺮ ﻳﻚ ﻣﻘﻴﺎس اﻧـﺪازه ﮔﻴـﺮی ﺧـﺎص ﻛـﻪ در آن ﻣﻘﻴـﺎس، ﺗﺤﻘﻴﻘـﺎت و ﻣﻬﻨﺪﺳـﻲ از ﻃﺮﻳـﻖ ﭘﺪﻳـﺪه ﻫـﺎی ﻧﺎﻧﻮﻣﻘﻴﺎس و ﺑﻪ ﺧﺎﻃﺮ اﻓﺰاﻳﺶ ﭼﺸﻢ ﮔﻴﺮ در ﻣﺴﺎﺣﺖ ﺑﻴﺮوﻧﻲ ﻳـﺎ ﺳـﺎﻳﺮ اﺛﺮاﺗـﻲ ﻛـﻪ ﺗﻨﻬـﺎ در ﻣﻘﻴـﺎس ﻧـﺎﻧﻮ ﺑـﺮوز ﻣﻲ ﻛﻨﺪ، ﺑﻪ ﺣﻮزه ی ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ رﺑﻂ ﭘﻴﺪا ﻣﻲ ﻛﻨﺪ . 3 - ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ ﻛﺎرﺑﺮدﻫﺎی ﺻﻨﻌﺘﻲ ﺟﺪﻳﺪ و ﻧﻮﻳﻦ، ﻳﺎ ﻧﻮآوری ﻫﺎی ﻓﻨﺎوراﻧﻪ را ﻣﻤﻜﻦ ﻣﻲ ﺳﺎزد . اﻳﻦ وﻳﮋﮔﻲ ﺑﺎﻋﺚ ﺷﺪه ﻛﻪ ﺑﺮﺧﻲ ﺗﺤﻠﻴﻞ ﮔﺮان، ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ را ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻓﻨﺎوری ﻋﺎم ﺑﻌﺪی ﻗﻠﻤﺪادﻛﻨﻨﺪ . ﺳﻬﻢ رﺷﺘﻪ ﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺑﺮ ﺣﺴﺐ رﺷﺪ و ﻛﺎرﺑﺮد ﻧﺎﻧﻮﻓﻨﺎوری ﺑﻪ ﺻﻮرت ﺷﻜﻞ )2 - 9 (ﻧﺸﺎن داده ﺷﺪه اﺳﺖ . ﻓﺼﻞ دوم- درآﻣﺪ ﺑﺮ ی ﻧﺎﻧﻮﻓﻨﺎور ی 49 ﺷﻜﻞ2 - 9 - ﺳﻬﻢ ﻛﻠﻲ ﺑﺎزار ﻧﺎﻧﻮﻓﻨﺎوری در ﺻﻨﺎﻳﻊ دﻧﻴﺎ اﮔﺮﭼﻪ ﻓﻬﻢ ﺑﺨﺸﻲ از ﭘﺪﻳﺪه ﻫﺎی ﻣﻘﻴﺎس ﻧﺎﻧﻮ، از ﺣﺪود ﻧﻴﻢ ﻗﺮن ﭘﻴﺶ ﻣﻤﻜﻦ ﺑﻮده اﺳﺖ، اﻣـﺎ ﺷـﻨﺎﺧﺖ ﻋﻤـﻮﻣﻲ روﻧـﺪﻫﺎ، ﻣﻔﺎﻫﻴﻢ ﭘﺎﻳﻪ و ﺣﻮزه ﻫﺎی ﺗﺎﺛﻴﺮﮔﺬار ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧ ﻮ، در دﻫﻪ ی ﭘﺎﻳﺎﻧﻲ ﻗﺮن ﮔﺬﺷﺘﻪ ﺻﻮرت ﮔﺮﻓﺖ، و از ﺳﺎل ﻫﺎی اﺑﺘﺪاﻳﻲ ﻫـﺰاره ی ﺳﻮم ﻣﻴﻼدی ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻓﻨﺎوری اﺳﺎﺳﻲ و ﻛﻠﻴﺪی آﻳﻨﺪه و ﻣﺤﺮک ﻣﻮج ﺟﺪﻳﺪ ﻧﻮآوری ﻫﺎی ﻓﻨﺎوراﻧﻪ، در ﻣﺠﺎﻣﻊ ﻓﻌـﺎل ﺟﻬـﺎﻧﻲ ﺷﻨﺎﺧﺘﻪ ﺷﺪ و از آن ﭘﺲ ﻣﻮرد ﺗﻮﺟﻪ دوﻟﺖ ﻫﺎ ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺖ . ﻛﺸﻮرﻫﺎی ﺻﻨﻌﺘﻲ ﺑﻪ اﻳﻦ روﻳﻜﺮد ﺟﺪﻳﺪ، ﻋﻤﺪﺗﺎ ﺑـﻪ ﻋﻨـﻮان اﺑـﺰار ﭘﻴﺶ ﺗﺎزی ﺟﻬﺎﻧﻲ و ﻛﺴﺐ ﻣﻨﺎﻓﻊ ﺑﺰرگ اﻗﺘﺼﺎدی ﺗﻮﺟﻪ ﻛﺮده . اﻧﺪ ﻣﺎﻫﻴﺖ ﮔﺴﺘﺮده، ﺗﻌﺎﻣﻞ ﻧﺰدﻳـﻚ ﺑـﺎ ﻋﻠـﻮم و ﻓﻨـﺎوری ﻫـﺎی ﻣﻮﺟﻮد و ﺗﺎﺛﻴﺮات ﭼﺸﻢ ﮔﻴﺮ اﻗﺘﺼﺎدی و اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ ﻳﻚ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی ﺑﻠﻨﺪﻣﺪت و ﭼﻨﺪﺑﺨﺸﻲ را ﺑﺮای ﺗﻮﺳـﻌﻪ ی آن ﻣﻲ ﻃﻠﺒﺪ . اﻛﺜﺮ ﻛﺸﻮرﻫﺎی ﻓﻌﺎل در زﻣﻴﻨﻪ ی ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ ﻧﻴﺰ ﺑﺮ اﻳﻦ ﻣﻬﻢ ﺗﺎﻛﻴﺪ ﻛﺮده . اﻧﺪ در ﻛﺸـﻮر ﻣـﺎ ﻧﻴـﺰ ﺿـﺮورت داﺷـﺘﻦ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ی ﺑﻠﻨﺪﻣﺪت ﺑﺮای ﺗﻮﺳﻌﻪ ی ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ، ﻣﻮرد ﺗﻮﺟﻪ ﻣﺴﻮوﻻن و ﻣﺘﺨﺼﺼـﺎن ﻛﺸـﻮر ﺑـﻮده و ﺗﺸـﻜﻴﻞ » ﺳـﺘﺎد وﻳـﮋه ی ﺗﻮﺳﻌﻪ ی ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ « ﺑﺎ ﻫﻤﻴﻦ ﻫﺪف ﺻﻮرت ﮔﺮﻓﺘﻪ اﺳﺖ . Aerospace 6% Other 9% Materials 31% Electronics 28% Pharmaceuticals 17% Chemical Manufacturing 9% 50 راﻫﻨﻤﺎی ﻧﺤﻮه اﺳﺘﻔﺎده از ﻓﻨﺎور ی ﻧﺎﻧﻮ در ﺻﻨﻌﺖ آب و آﺑﻔﺎ ی ﻛﺸﻮر 2 - 6 - 1 - آﻏﺎز ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ اﻳﺮان در ﻓ ﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ اﮔﺮ ﭼﻪ اﻳﺪه ی ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ ﺑﺮای اوﻟﻴﻦ ﺑﺎر در ﺳﺎل 1959 ﺗﻮﺳﻂ رﻳﭽﺎرد ﻓﺎﻳﻨﻤﻦ ﻣﻄﺮح ﺷﺪ، اﻣﺎ ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﮔﺬاری دوﻟـﺖ ﻫـﺎ ﺑـﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﺗﺤﻘﻴﻖ و ﺗﻮﺳﻌﻪ ی ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ از ﺳﺎل 2000 ﺑﻪ ﺻﻮرت ﭼﺸﻢ ﮔﻴﺮی اﻓﺰاﻳﺶ ﻳﺎﺑﺪ ﻣﻲ . اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮع در ﺷـﻜﻞ )2 - 10 ( ﻛـﻪ ﻣﻴﺰان ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﮔﺬاری دوﻟﺖ ﻫﺎی ﻣ ﺨﺘﻠﻒ را در ﺗﺤﻘﻴﻖ و ﺗﻮﺳﻌﻪ ی ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ ﻧﺸﺎن ﻣﻲ دﻫﺪ، ﻣﻼﺣﻈﻪ ﻣﻲ ﺷﻮد1 . ﺷﻜﻞ2 - 10 - ﻣﻴﺰان ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﮔﺬاری دوﻟﺖ ﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ در ﺗﺤﻘﻴﻖ و ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ در اﻳﻦ ﻧﻤﻮدار، ﻣﻴﺰان ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﮔﺬاری اروﭘﺎ ( EU)، ژاﭘﻦ ( Japan)، اﻳﺎﻻت ﻣﺘﺤﺪه ( USA) و ﺳﺎﻳﺮ ﻛﺸـﻮرﻫﺎ ( Others) را در ﺗﺤﻘﻴ ﻖ و ﺗﻮﺳﻌﻪ ی ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ ﺑﻴﻦ ﺳﺎل ﻫﺎی 1997 ﺗﺎ2006 ﺑﺮ ﺣﺴﺐ ﻣﻴﻠﻴﻮن دﻻر ﻣﺸﺎﻫﺪه ﻣﻲ ﻛﻨﻴﺪ . در 0 ﺷﻜﻞ )2 - 11 ( ﻧﻴﺰ ﻣﻴﺰان ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﮔﺬاری ﻛﺸﻮرﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ از ﺳﺎل 2006 ﺗﺎ2010 ﻧﺸﺎن داده ﺷﺪه اﺳﺖ . 0 1000 2000 3000 4000 5000 6000 5400520050004700 22002000 940730630 470440 415335 330 160100100 64 Millions $ ﺷﻜﻞ2 - 11 - ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﮔﺬار ی دوﻟﺘﻲ در ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ )2006 - 2010 ( 2 1- www. nano. ir 2- nanops. ir/tabid/352/Default. aspx ﻓﺼﻞ دوم- درآﻣﺪ ﺑﺮ ی ﻧﺎﻧﻮﻓﻨﺎور ی 51 2 - 6 - 2 - ﮔﺬری ﺑﺮ ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ در اﻳﺮان - ﺳﺎل1379 اوﻟﻴﻦ ﺟﺮﻗﻪ ﻫﺎی ﺗﻮﺟﻪ ﺧﺎص ﻛﺸﻮرﻫﺎ و دوﻟﺖ ﻫﺎ ﺑﻪ ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ در ﺟﻬﺎن زده ﻣﻲ ﺷﻮد . ﺗـﺎ ﻗﺒـﻞ از اﻳـﻦ ﻓﻘـﻂ در ﺑﺮﺧـﻲ ﻣﺮاﻛﺰ ﺗﺤﻘﻴﻘﺎﺗﻲ و داﻧﺸﮕﺎﻫﻲ، آن ﻫﻢ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﭘﺮاﻛﻨﺪه، ﺗﺤﻘﻴﻘﺎت در زﻣﻴﻨﻪ ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ اﻧﺠﺎم ﻣﻲ . ﺷﺪ آرام آرام ﺑﺎ ﺷﻨﺎﺧﺘﻪ ﺷﺪن اﻫﻤﻴﺖ و ﺑﺰرﮔﻲ اﻳﻦ ﻓﻨﺎوری، و ﻧﻘﺸﻲ ﻛﻪ دراﻳﻨﺪه ی ﻓﻨﻲ و اﻗﺘﺼﺎدی دﻧﻴـﺎ دارد، ﻛﺸـﻮرﻫﺎی ﺑﺰرگ و ﭘﻴﺸﺮﻓﺘﻪ ﺑﺮای ﺑﻬﺮه ﮔﻴﺮی از ﻓﺮﺻﺖ اﻳﻦ ﻓﻨﺎوری ﺑﺮای ﺑﻴﺶ ﺗـﺮ ﻛـﺮدن ﻓﺎﺻـﻠﻪ ﺧـﻮد ﺑـﺎ دﻧﻴـﺎ، وارد ﻣﻴـﺪان ﻣﺴـﺎﺑﻘﻪ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . ﻫﺮﭼﻨﺪ ﻣﻮج ﻫﺎی ﻋﻠﻤﻲ و ﻓﻨﻲ ﻣﻌﻤﻮﻻ ﺑﺎ ﻳﻚ ﻓﺎﺻﻠﻪ زﻣﺎﻧﻲ ﭼﻨﺪ ده ﺳﺎﻟﻪ ﺑﻪ اﻳﺮان ﻣـﻲ رﺳـﺪ، اﻣـﺎ ﻓﻨـﺎوری ﻧـﺎﻧﻮ در اﻳﺮان، ﻣﺴﻴﺮی ﻏﻴﺮ از دﻳﮕﺮ ﻓﻨﺎوری ﻫﺎ را در ﭘﻴﺶ ﻣﻲ ﮔﻴﺮد . روز اول اﺳﻔﻨﺪ 1379 ﻣﺮﺣﻮم دﻛﺘﺮ ﺗﻘﻲ اﺑﺘﻜﺎر، ﻣﺸﺎور ﻋﻠﻢ و ﻓﻨﺎوری رﻳﻴﺲ ﺟﻤﻬﻮر وﻗﺖ، در ﻧﺎﻣﻪ ای ﺑﻪ رﻳـﻴﺲ ﺟﻤﻬـﻮر، ﻣﻄﺮح ﺷﺪن ﻣﻮﺿﻮﻋﻲ ﺟﺪﻳﺪ ﺑﺎ ﻋ ﻨﻮان ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ را ﺑﻪ اﻳﺸﺎن اﻃﻼع ﻣﻲ دﻫﻨﺪ و ﻣﻲ ﺧﻮاﻫﻨﺪ ﻛﻪ اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮع ﺑﺮرﺳﻲ ﺷﻮد . ﻧﺎﻣﻪ ﺑﻪ دﻓﺘﺮ ﻫﻤﻜﺎری ﻫﺎی ﻓﻨﺎوری رﻳﺎﺳﺖ ﺟﻤﻬﻮری ارﺟﺎع ﻣﻲ ﺷﻮد و ﻳﻚ ﺗﻴﻢ از ﻛﺎرﺷﻨﺎﺳﺎن اﻳﻦ دﻓﺘﺮ، ﻣﺴﻮول ﻣﻄﺎﻟﻌـﻪ و ﺑﺮرﺳﻲ ﻛﻢ و ﻛﻴﻒ اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮع ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . - ﺳﺎل1380 اﻳﻦ ﺗﻴﻢ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎﺗﻲ ﺑﺎ ﻋﻨﻮان ﻛﻤﻴﺘﻪ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﺳﻴﺎﺳﺖ ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ ﺗﺤﻘﻴﻘﺎت ﺧﻮد را اداﻣﻪ ﻣﻲ دﻫﺪ . ﺑﺎ ﺗﺸﻜﻴﻞ اﻳﻦ ﻛﻤﻴﺘﻪ، ﺳﺎﻳﺖ ﻓﺎرﺳﻲ ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ و ﭼﺎپ ﻳﻚ ﺧﺒﺮﻧﺎﻣﻪ آﻏﺎز ﻣﻲ ﺷﻮد و ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﺗﺮوﻳﺠﻲ ﺑﺮای ﻣﺨﺎﻃﺒﺎن ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻛﻠﻴﺪ ﻣﻲ ﺧﻮرد اﻳﻦ ﻛﻤﻴﺘﻪ، اوﻟﻴﻦ ﻫﻤﺎﻳﺶ ﻣﻠﻲ ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ را روزﻫﺎی 14 و15 اﺳﻔﻨﺪ1380 ﺑﺮﮔﺰار ﻣﻲ ﻛﻨـﺪ . اﻳـﻦ ﺑﺮﻧﺎﻣـﻪ، زﻣﻴﻨـﻪ ای ﻣﻲ ﺷﻮد ﺑﺮای ﺷﻨﺎﺧﺖ و ﺑﺮﻗﺮاری ارﺗﺒﺎط ﺑﺎ ﻣﺤﻘﻘﺎن ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ و ﺑﻪ ﺧﺼﻮص ﭼﻨﺪ ﻧﻔـﺮ از اﻳﺮاﻧﻴـﺎﻧﻲ ﻛـﻪ ﺧـﺎرج از ﻛﺸـﻮر در زﻣﻴﻨﻪ ﻧﺎﻧﻮ ﺳﺎﺑﻘﻪ ی ﺗﺤﻘﻴﻘﺎﺗﻲ ﺧﻮﺑﻲ دارﻧﺪ و ﺑﻌﺪا ﻫﻤﻜﺎری ﻫﺎی ﻋﻠﻤﻲ ﺑﺎ داﻧﺸﮕﺎه ﻫﺎی اﻳﺮان را اداﻣﻪ ﻣﻲ دﻫﻨﺪ . - ﺳﺎل1382 - ﺗﺸﻜﻴﻞ ﺳﺘﺎد در ﺗﺎرﻳﺦ 16 /6/ 1382 ﺳﺘﺎد وﻳﮋه ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ ﺑﻪ رﻳﺎﺳﺖ ﻣﻌﺎون رﻳﻴﺲ ﺟﻤﻬﻮر و ﻋﻀـﻮﻳﺖ وزارت ﺧﺎﻧـﻪ ﻫـﺎی اﻣـﻮر اﻗﺘﺼﺎد و داراﻳﻲ، ﺑﻬﺪاﺷﺖ درﻣﺎن وآﻣﻮزش ﭘﺰﺷﻜﻲ، ﺟﻬﺎد ﻛﺸﺎورزی، ﺻﻨﺎﻳﻊ و ﻣﻌـﺎدن، ﻋﻠـﻮم ﺗﺤﻘﻴﻘـﺎت و ﻓﻨـﺎوری، رﻳـﻴﺲ ﺳﺎزﻣﺎن وﻗﺖ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ و ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی ﻛﺸﻮر، رﻳﻴﺲ دﻓﺘﺮ ﻫ ﻤﻜﺎری ﻫﺎی ﻓﻨـﺎوری رﻳﺎﺳـﺖ ﺟﻤﻬـﻮری و ﺗﻌـﺪادی از ﻣـﺪﻳﺮان و ﻣﺤﻘﻘﺎن ﺗﺸﻜﻴﻞ ﻣﻲ ﺷﻮد . وﻇﺎﻳﻔﻲ ﻛﻪ ﺑ ﺮای ﺳﺘﺎد ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻣﻲ ﺷﻮد از اﻳﻦ ﻗﺮار اﺳﺖ : 1 - ﺗﺼﻮﻳﺐ اﻫﺪاف، راﻫﺒﺮدﻫﺎ و ﺳﻴﺎﺳﺖ ﻫﺎی ﻛﻼن و ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻣﻠﻲ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ 2 - ﺗﻘﺴﻴﻢ وﻇﺎﻳﻒ ﻛﻠّﻲ دﺳﺘﮕﺎه ﻫﺎ و ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻣﺎﻣﻮرﻳﺖ ﻫﺎی ﺑﺨﺸﻲ و ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﻲ ﻫﺎ آن در ﻗﺎﻟﺐ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﺑﻠﻨﺪ ﻣﺪت ده ﺳﺎﻟﻪ 3 - ﻧﻈﺎرت ﻋﺎﻟﻲ ﺑﺮ ﺗﺤﻘﻖ اﻫﺪاف و ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻫﺎ 52 راﻫﻨﻤﺎی ﻧﺤﻮه اﺳﺘﻔﺎده از ﻓﻨﺎور ی ﻧﺎﻧﻮ در ﺻﻨﻌﺖ آب و آﺑﻔﺎ ی ﻛﺸﻮر دﺑﻴﺮﺧﺎﻧﻪ ﺳﺘﺎد در دﻓﺘﺮ ﻫﻤﻜﺎری ﻫﺎی ﻓﻨﺎوری رﻳﺎﺳﺖ ﺟﻤﻬﻮری ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮد و ﻣﻬﻨﺪس ﺳﺠﺎدی، رﻳﻴﺲ وﻗﺖ اﻳﻦ دﻓﺘﺮ و ﺳﻔﻴﺮ ﻓﻌﻠﻲ ﺟﻤﻬﻮری اﺳﻼﻣﻲ اﻳﺮان در روﺳﻴﻪ، ﺑﻪ ﻋﻨﻮان دﺑﻴﺮ ﺳﺘﺎد اﻧﺘﺨﺎب ﻣـﻲ ﺷـﻮد . از ﻫﻤـ ﺎن اﺑﺘـﺪای ﺗﺸـﻜﻴﻞ ﺳـﺘﺎد، ﺗﺪوﻳﻦ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ده ﺳﺎﻟﻪ ﺑﺮای ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ در دﺳﺘﻮر ﻛﺎر ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮد . ﺟﻠﺴﺎت ﺳﺘﺎد ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ ﺑﺎ رﻳﺎﺳﺖ ﻣﻌﺎون اول رﻳﻴﺲ ﺟﻤﻬﻮر و ﺑﻌﻀﺎ ﺑﺎ ﺣﻀﻮر رﻳﻴﺲ ﺟﻤﻬﻮر ﻫﺮ ﺷﺶ ﻣﺎه ﻳـﻚ ﺑـﺎر ﺗﺸـﻜﻴﻞ ﻣﻲ ﺷﻮد و ﻧﻤﺎﻳﻨﺪﮔﺎن ﺗﺎم اﻻﺧﺘﻴﺎر اﻋﻀﺎی ﺳﺘﺎد، ﻫﺮ ﻣﺎه ﻳﻚ ﺑﺎر ﺟﻠ ﺴﻪ ای ﺑﺎ ﻋﻨﻮان ﺷﻮرای ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﻲ ﺗﺸﻜﻴﻞ ﻣﻲ دﻫﻨﺪ . - ﺳﺎل1383 – ﺗﺪوﻳﻦ ﺳﻨﺪ در دی 1383 وزﻳﺮ ﻋﻠﻮم در دﻳﺪار رﻫﺒﺮ ﻣﻌﻈﻢ اﻧﻘﻼب ﺑﺎ رؤﺳﺎی داﻧﺸﮕﺎه ﻫﺎ، ﺑﻪ ﻓﻌﺎﻟﻴـﺖ ﻫـﺎی ﺳـﺘﺎد ﻓﻨـﺎوری ﻧـﺎﻧﻮ ﺑـﺮای ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی و ﺗﻮﺳﻌﻪ اﻳﻦ ﻓﻨﺎوری اﺷﺎره ﻣﻲ ﻛﻨﻨﺪ و ﻣﻘﺎم ﻣﻌﻈﻢ رﻫﺒﺮی ﺑﺎ ﺗﺎﻛﻴﺪ ﺑﺮ ﻟـﺰوم اﻫﻤﻴـ ﺖ ﭘﻴﺸـﮕﺎﻣﻲ در اﻳـﻦ زﻣﻴﻨـﻪ ﻣﻲ ﻓﺮﻣﺎﻳﻨﺪ : » ﻣﻮﺿﻮع را زود ﻓﻬﻤﻴﺪه اﻳﻢ . ﻳﻌﻨﻲ ﻧﮕﺬاﺷﺘﻴﻢ ﺑﻌﺪ از ﭼﻬﻞ ﺳﺎل ﺑﻔﻬﻤﻴﻢ ﻛﻪ ﭼﻨﻴﻦ ﭼﻴﺰی در دﻧﻴﺎ ﭘﺪﻳـﺪ آﻣـﺪه اﺳـﺖ . در اواﻳﻞ ﻛﺎر اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮع را ﻓﻬﻤﻴﺪه اﻳﻢ و اﻻن ﻫﻢ دﻧﺒﺎﻟﺶ ﻫﺴﺘﻴﻢ . اﮔﺮ ﺑﻮدﺟﻪ داده ﺷﻮد، ﺗﺸﻮﻳﻖ ﺑﺸﻮد و اﻓﺮادی ﺑﺮای ﭘﻴﮕﻴـﺮی اﻳﻦ ﻛﺎر ﮔﻤ ﺎﺷﺘﻪ ﺷﻮﻧﺪ، ﺧﻮاﻫﻴﺪ دﻳﺪ دﻳﺮی ﻧﺨﻮاﻫﺪ ﮔﺬﺷﺖ ﻛﻪ در ﺳﻄﺢ اول دﻧﻴﺎ ﻗﺮار ﺧﻮاﻫﻴﻢ ﮔﺮﻓﺖ . « ﻫﻢ زﻣﺎن ﺑﺎ ﺷﺮوع ﻛﺎر ﺗﺪوﻳﻦ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ده ﺳﺎﻟﻪ، اﺟﺮای ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻫﺎی ﻛﻮﺗﺎه ﻣﺪت در ﭼﻬﺎر ﺣﻮزه ی ﺗﺮوﻳﺞ، ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ اﻧﺴﺎﻧﻲ، زﻳﺮﺳﺎﺧﺖ آزﻣﺎﻳﺸﮕﺎﻫﻲ و ﻃﺮح ﻫﺎی ﻛﻮﺗﺎه ﻣﺪت آﻏﺎز ﻣﻲ ﺷﻮد . y ﻣﺸﺎرﻛﺖ اﻳﺮان در ﺗﻼش ﺑﻴﻦ اﻟﻤﻠﻠﻲ ﺑ ﺮای اﺳﺘﺎﻧﺪاردﺳﺎزی ﻧﺎﻧﻮ اواﺧﺮ ﺳﺎل 83 ﺣﺮﻛﺖ ﺑﻴﻦ اﻟﻤﻠﻠﻲ ﺑﺮای اﺳﺘﺎﻧﺪاردﺳﺎزی ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ آﻏﺎز ﻣﻲ ﺷﻮد . ﭘﻴﺸﻨﻬﺎد ﺗﺸـﻜﻴﻞ ﻳـﻚ ﻛﻤﻴﺘـﻪ ﺑـﺮای اﺳﺘﺎﻧﺪاردﺳﺎزی ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ در ﺳﺎزﻣﺎن ﺑﻴﻦ اﻟﻤﻠﻠﻲ اﺳـﺘﺎﻧﺪارد ( ISO) ﻣﻄـﺮح و ﺗﺼـﻮﻳﺐ ﻣـﻲ ﺷـﻮد . اﻳـﻦ ﻛﻤﻴﺘـﻪ ﺑـﺎ ﻋﻨـﻮان ISO/TC229 ﺑﺎ ﺣﻀﻮر23 ﻋﻀﻮ ﻓﻌﺎل و7 ﻋﻀﻮ ﻧﺎﻇﺮ ﺗﺸﻜﻴﻞ ﻣﻲ ﺷﻮد اﻳﺮان از اﺑﺘﺪا ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻋﻀﻮ اﺻﻠﻲ اﻳﻦ ﻛﻤﻴﺘﻪ ﭘﺬﻳﺮﻓﺘﻪ ﻣﻲ ﺷﻮد و ﮔﺎرﮔﺮوﻫﻲ را ﺑـﺎ ﻣـﺪﻳﺮﻳﺖ ﻣﺸـﺘﺮک ﺳـﺘﺎد و ﺳـﺎزﻣﺎن اﺳﺘﺎﻧﺪارد و ﺗﺤﻘﻴﻘﺎت ﺻﻨﻌﺘﻲ اﻳﺮان، ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻣﺘﻨﺎﻇﺮ ﺑﺎ ﻛﻤﻴﺘﻪ ﺑﻴﻦ اﻟﻤﻠﻠﻲ ﺗﺸﻜﻴﻞ ﻣﻲ دﻫﺪ . ﻛﻤﻴﺘﻪ اﺳﺘﺎﻧﺪارد ﺳﺎزی ﻓﻨﺎ وری ﻧﺎﻧﻮی اﻳﺮان ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻣﺴﺘﻤﺮ و ﻓﻌﺎل در ﻧﺸﺴﺖ ﻫﺎی ﺷﺶ ﻣﺎﻫﻪ ی ﻛﻤﻴﺘﻪ ﺑﻴﻦ اﻟﻤﻠﻠﻲ ﺣﻀﻮر ﻣﻲ ﻳﺎﺑﺪ . - ﺳﺎل1384 – ﺗﺼﻮﻳﺐ ﺳﻨﺪ راﻫﺒﺮد آﻳﻨﺪه ﺗﻼش ﻫﺎی ﻛﺎرﺷﻨﺎﺳﻲ ﺑﺮای ﺗﺪوﻳﻦ ﺳﻨﺪ ﺑﻠﻨﺪﻣﺪت ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ در ﻣﺮداد 1384 ﺑﻪ ﻧﺘﻴﺠﻪ ﻣﻲ رﺳﺪ و ﻫﻴﺌﺖ دوﻟﺖ در ﺟﻠﺴﻪ 2/5/ 1384 اﻳﻦ ﺳﻨﺪ را ﺗﺼﻮﻳﺐ و در ﺗﺎرﻳﺦ 10 /5/ 84 آن را اﺑﻼغ ﻣﻲ ﻛﻨﺪ . ﻃﺒﻖ ﺳﻨﺪ ده ﺳﺎﻟﻪ ی راﻫﺒﺮد آﻳﻨﺪه، اﻳﺮان ﺑﺎﻳﺪ ﺗﺎ ﺳﺎل 1393 ، ﺑﻪ رﺗﺒﻪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ دﻧﻴﺎ در ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ دﺳﺖ ﻳﺎﺑـﺪ و ﻣﺴـﻴﺮ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ ﮔﻮﻧﻪ ای ﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ : ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ ﻣﻮﺟﺐ ﺗﻮﻟﻴﺪ ﺛﺮوت و ارﺗﻘﺎی ﻛﻴﻔﻴﺖ زﻧﺪﮔﻲ ﻣﺮدم ﺷﻮد . ﻓﺼﻞ دوم- درآﻣﺪ ﺑﺮ ی ﻧﺎﻧﻮﻓﻨﺎور ی 53 y ارا ﺋﻪ ﮔﺰارش ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ ﺑﻪ ﻣﻘﺎم ﻣﻌﻈﻢ رﻫﺒﺮی در روز 25 ﺑﻬﻤﻦ1384 دﺑﻴﺮ و ﺗﻌﺪادی از اﻋﻀﺎی ﺳﺘﺎد در ﺣﻀﻮر ﻣﻘﺎم ﻣﻌﻈﻢ رﻫﺒﺮی ﮔﺰارﺷﻲ از ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻫﺎی اﻳﻦ ﺳﺘﺎد و ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻫﺎی آن در آﻳﻨﺪه را ﺑﻪ اﻳﺸﺎن اراﺋﻪ ﻣﻲ ﻛﻨﻨﺪ . اﻳﺸﺎن ﺿﻤﻦ اﺑﺮاز ﺧﺮﺳﻨﺪی از ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻫﺎی ﺻﻮرت ﮔﺮﻓﺘﻪ، ﺑﺮای ﺗﺴﺮﻳﻊ در روﻧﺪ ﺗﻮﺳﻌﻪ ی اﻳﻦ ﻓﻨﺎوری، ﻣﻲ ﻓﺮﻣﺎﻳﻨﺪ : » ﻣﺎ ﻗﻠﻪ ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ را زود ﺷﻨﺎﺧﺘﻪ اﻳﻢ؛ ﺣﺎل دو ﭼﻴﺰ ﻣﻬﻢ اﺳﺖ : ﻳﻜﻲ ﻫﻤﺖ ﺷﻤﺎﺳﺖ ﻛﻪ ﺣﺘﻤﺎ در اﻳﻦ ﻣﺴﺎﻟﻪ ﻛﻮﺗﺎه ﻧﻴﺎﻳﻴﺪ و از ﻫﻤﻪ ﻫﻤﺖ و ﺗﻮاﻧﺎﻳﻲ ﻫﺎﻳﺘﺎن اﺳﺘﻔﺎده ﻛﻨﻴﺪ . ﻣﻨﻈﻮرم از ﻫﻤﻪ ﻫﻤﺖ و ﺗﻮاﻧﺎﻳﻲ، ﻫﻤﺎن داﻳﺮه وﺳﻴﻌﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺷﻤﺎ در ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻓ ﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻪ اﻳﺪ؛ ﻳﻌﻨﻲ داﻧﺸﻤﻨﺪان ﺳﺮﺗﺎﺳـﺮ ﻛﺸـﻮر، ﺷـﺒﻜﻪ آزﻣﺎﻳﺸـﮕﺎﻫﻲ ﺳﺮﺗﺎﺳـﺮ ﻛﺸـﻮر و ﺣﺘـﻲ داﻧﺸـﺠﻮ، داﻧﺸﮕﺎﻫﻲ و داﻧﺶ آﻣﻮز . از ﻫﻤﻪ اﻳﻨﻬﺎ اﺳﺘﻔﺎده ﻛﻨﻴﺪ . و دوم ﻛﻤﻚ ﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺸﻮد و ﭘﺸﺘﻴﺒﺎﻧﻲ ﻣﺎﻟﻲ ﻻزم ﻛﻪ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑـﻪ ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﮔﺬاری دوﻟﺖ ﻫﺎی ﺟﻬﺎن و ﻫﺪف ﮔﺬاری ﻛﺴﺐ ﻳﻚ ﺗﺎ دو درﺻﺪ ﺑﺎزار ﺟﻬـﺎﻧﻲ، ﺑـ ﺮای رﺳـﻴﺪن ﺑـﻪ آن ﺑﺎﻳـﺪ ﺑﻮدﺟـﻪ ای ﻣﻌﺎدل دو درﺻﺪ ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﮔﺬاری دوﻟﺖ ﻫﺎی ﺟﻬﺎن ﺑﻪ اﻳﻦ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ اﺧﺘﺼﺎص داده ﺷﻮد . ﺟﺎﻳﮕﺎﻫﻲ ﻫﻢ ﻛﻪ ﺑ ﺮای اﻳﻦ ﻛﺎر در ﻧﻈـﺮ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ ﺑﺎﻳﺪ ﻫﻤﻴﻦ ﺳﺘﺎد رﻳﺎﺳﺖ ﺟﻤﻬﻮری ﺑﺎﺷﺪ ﺮایﺑ . ﺷﻤﺎ ﻫﻤﻴﻦ ﻧﻘﺶ ﺳﺘﺎدی ﺧﻮﺑﺴﺖ وﻟﻲ در اﺑﺘﺪای ﻛﺎ ر ﻧﺎﭼﺎر ﻫﺴﺘﻴﺪ در ﺑﻌﻀﻲ ﺑﺨﺶ ﻫﺎ در اﺟﺮا ﻫﻢ وارد ﺷﻮﻳﺪ ﺗﺎ ﺣﺮﻛﺖ ﺷﻜﻞ ﺑﮕﻴﺮد «. - ﺳﺎل1385 – ﺗﺪاوم ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻫﺎ در دوﻟﺖ ﻧﻬﻢ روز 12 اردﻳﺒﻬﺸﺖ1385 ، ﺷﻮرای ﻋﺎﻟﻲ اﻧﻘﻼب ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ در ﭘﺎﻧﺼﺪ و ﻫﺸﺘﺎد و دوﻣـﻴﻦ ﺟﻠﺴـﻪ ﺧـﻮد، ﺿـﻤﻦ ﺗﺎﻛﻴـﺪ ﺑـﺮ اﺟﺮای دﻗﻴﻖ » ﺳﻨﺪ راﻫﺒﺮد آﻳﻨﺪه « ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ 10 ﺳ ﺎﻟﻪ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ، ﺳﻴﺎﺳﺖ ﻫﺎ و راﻫﺒﺮدﻫﺎی ﺗﻮﺳـﻌﻪ و ارﺗﻘـﺎی اﻳﻦ ﻓﻨﺎوری در ﻛﺸﻮر را ﺗﺼﻮﻳﺐ ﻣﻲ ﻛﻨﺪ . در 16 ﺑﻬﻤﻦ1385 ﺑﺎ ﺗﺸﻜﻴﻞ ﻣﻌﺎوﻧﺖ ﻋﻠﻤﻲ رﻳﺎﺳﺖ ﺟﻤﻬﻮری، ﺳﺘﺎد ﺑﻪ ﻋﻨﻮان زﻳﺮﻣﺠﻤﻮﻋﻪ اﻳﻦ ﻣﻌﺎوﻧﺖ اداﻣﻪ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻣﻲ دﻫﺪ . - ﺳﺎل1386 ﺗﺎ ﻛﻨﻮن ﺑﺎ ﺗﺪاوم ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻫﺎ در راﺳﺘﺎی ﺗﺤﻘﻖ اﻫﺪاف ﺳﻨﺪراﻫﺒﺮدی ﺗﺎ ﺑﻪ اﻣﺮوز ﺗﻼش ﻫﺎﻳﻲ ﻧﻴﺰ در زﻣﻴﻨﻪ رواﺑﻂ ﺑﻴﻦ اﻟﻤﻠـﻞ ﺻـﻮرت ﮔﺮﻓﺘﻪ اﺳﺖ . ﺑﻪ ﻋﻠﺖ ﻧﻮﭘﺎ ﺑﻮدن ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ و ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ ﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﺑﺮای آﻳﻨﺪه ی ﺗﺠﺎری آن ﻣﻲ ﺷﻮد، ﻗﺪرت ﻫﺎی ﺑﺰرگ دﻧﻴﺎ ﻧﻬﺎﻳـﺖ ﺗـﻼش ﺧﻮد را ﻣﻲ ﻛﻨﻨﺪ ﺗﺎ آﻳﻨﺪه ی آن را دراﺧﺘﻴﺎر ﺧﻮد ﺑﮕﻴﺮﻧﺪ . ﺗﺸﻜﻴﻞ ﻧﻬﺎ دﻫﺎی ﺑﻴﻦ اﻟﻤﻠﻠﻲ و ﺗﺼﻮﻳﺐ ﻗـﻮاﻧﻴﻦ و اﺳـﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎ، ﻳﻜـﻲ از اﺑﺰارﻫﺎی اﻳﻦ ﺗﺼﻤﻴﻢ اﺳﺖ . ﻧﮕﺎه اﻳﺮان ﺑﻪ رواﺑﻂ ﺑﻴﻦ اﻟﻤﻠﻠﻲ ﺑﺮ اﻳﻦ اﺳﺎس اﺳـﺖ ﻛـﻪ، ﻣـﺎ ﺑﺎﻳـﺪ در ﻧﻬﺎدﻫـﺎی اﺻـﻠﻲ ﻣﻨﻄﻘـﻪ ای و ﺑﻴﻦ اﻟﻤﻠﻠﻲ، ﺣﻀﻮر و ﻧﻘﺶ ﻣﻮﺛﺮ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﻴﻢ ﺑﻪ ﮔﻮﻧﻪ ای ﻛﻪ، اﮔﺮ در آﻳﻨﺪه ﻛﻠﻮﺑﻲ در دﻧﻴﺎ ﺑﺮای ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ ﺗﺸﻜﻴﻞ ﺷـﺪ، اﻳـﺮان ﺑﺎﻳﺪ ﻳﻜﻲ از اﻋﻀﺎی ﻣﻮﺛﺮ آن ﺑﺎﺷﺪ . اﻳﺮان در ﺗﻌﺎﻣﻞ ﺑﺎ ﻛﺸﻮرﻫﺎی ﺟﻬﺎن، ﻫﺎ آن را ﺑﻪ ﭼﻨﺪ دﺳﺘﻪ ﺗﻘﺴﻴﻢ ﻣﻲ :ﻛﻨﺪ 1 - ﻛﺸﻮرﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ در ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ ﺑﺎﻻﺗﺮ ﻳﺎ ﻫﻢ ﺳﻄﺢ اﻳﺮان ﻫﺴﺘﻨﺪ، ﻛـﻪ ﺑـﺮای ارﺗﺒـﺎط ﺑـﺎ ﻫـﺎ آن ، راﻫﺒـﺮد ﺗﻮﺳـﻌﻪ ی ﻣﺸﺘﺮک ﻓﻨﺎوری و اﻋﺰام ﻣﺘﺨﺼﺼﺎن ﺑﻪ آن ﻛﺸﻮ رﻫﺎ دﻧﺒﺎل ﻣﻲ ﺷﻮد . 54 راﻫﻨﻤﺎی ﻧﺤﻮه اﺳﺘﻔﺎده از ﻓﻨﺎور ی ﻧﺎﻧﻮ در ﺻﻨﻌﺖ آب و آﺑﻔﺎ ی ﻛﺸﻮر 2 - ﻛﺸﻮرﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ از ﻟﺤـﺎظ ﺗﺠـﺎری ﺳـﺎزی و ورود ﺑـﻪ ﺑـﺎزار، دارای ﺗﻮاﻧﻤﻨـﺪی ﻫﺴـﺘﻨﺪ . ﻛـﻪ ﻫﻤﻜـﺎری ﻣﺸـﺘﺮک ﺷﺮﻛﺖ ﻫﺎی اﻳﺮاﻧﻲ ﺑﺎ ﻫﺎ آن دﻧﺒﺎل ﻣﻲ ﺷﻮد . 3 - ﻛﺸﻮرﻫﺎی ﭘﺎﻳﻴﻦ ﺗﺮ از اﻳﺮان، ﻛﻪ ﻓﺮوش ﻣﺤﺼﻮل و ﺧﺪﻣﺎت آﻣﻮزﺷﻲ و ﻓﻨﺎوری از اﻳﺮان ﺑﻪ ﻫﺎ آن ﻣﺪ ﻧﻈﺮ اﺳﺖ . ﺑﺮﺧﻲ از ﻧﺘﺎﻳﺞ ا ﻳﻦ ﺗﻼش ﻫﺎ ﺑﻪ اﻳﻦ ﺷﺮح اﺳﺖ : y ﺗﺸﻜﻴﻞ ﺷﺒﻜﻪ اﻛﻮﻧﺎﻧﻮ ﭘﻴﺸﻨﻬﺎد ﺗﺸﻜﻴﻞ اﻳﻦ ﺷﺒﻜﻪ ﻛﻪ ﺗﻮﺳﻂ ﺳﺘﺎد ﻧﺎﻧﻮ اراﺋﻪ ﺷﺪه ﺑﻮد در اردﻳﺒﻬﺸﺖ ﻣﺎه ﺳـﺎل 1387 ﺑـﻪ ﺗﺼـﻮﻳﺐ ﻛﺸـﻮرﻫﺎی ﻋﻀﻮ رﺳﻴﺪ و در اردﻳﺒﻬﺸﺖ ﻣﺎه ﺳﺎل 1388 دﻓﺘﺮ ﻣﺮﻛﺰی اﻳﻦ ﺷﺒﻜﻪ در ﻣﺮاﺳﻤﻲ ﺑﺎ ﺣﻀﻮر ﺳﻔﺮای ﻛﺸـﻮر ﻫـﺎی ﻋﻀـﻮ و در ﻣﺤﻞ ﺳﺘﺎد ﻧﺎﻧﻮ اﻓﺘﺘﺎح ﺷﺪ . y ﻋﻀﻮﻳﺖ در ﻧﺎﻧﻮﻓُﺮوم آﺳﻴﺎ ﻧﺎﻧﻮﻓﺮوم آﺳﻴﺎ، ﺷﺒﻜﻪ ای ﻣﺘﺸﻜﻞ از ﻛﺸﻮرﻫﺎی اﺳﺘﺮاﻟﻴﺎ، ﭼﻴﻦ، ﻫﻨﮓ ﻛﻨﮓ، ﻫﻨﺪ، اﻧﺪوﻧﺰی، ﻛﺮه، ژاﭘﻦ، ﻣـﺎﻟﺰی، ﻧﻴﻮزﻟﻨـﺪ، ﺳﻨﮕﺎﭘﻮر، ﺗﺎﻳﻮان، ﺗﺎﻳﻠﻨﺪ و وﻳﺘﻨﺎم اﺳﺖ ﻛﻪ در ﺳﺎل 2004 ﺑﻨﻴﺎﻧﮕﺬاری ﺷﺪه اﺳﺖ . ﻣﺎﻣﻮرﻳﺖ اﻳﻦ ﺷﺒﻜﻪ ﺗﺮوﻳﺞ، ﺗﺤﻘﻴﻖ، ﺗﻮﺳﻌﻪ و ﺻ ﻨﻌﺘﻲ ﺳﺎزی ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ ﺑﻴﻦ ﻛﺸﻮر ﻫﺎی ﻋﻀﻮاﺳﺖ . اﻳﺮان در ﺳـﺎل 88 ﺑـﻪ ﻋﻀـﻮﻳﺖ اﻳـﻦ ﻓـﺮوم در آﻣـﺪ و در ﺷﺸـﻤﻴﻦ ﻧﺸﺴﺖ آن در ﻣﻬﺮ ﻣﺎه 88 در ﺗﺎﻳﻮان، ﻫﻴﺌﺖ اﻳﺮاﻧﻲ، ﮔﺰارﺷﻲ از روﻧﺪ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ در اﻳﺮان اراﺋﻪ ﻛﺮدﻧﺪ . اﻳﺮان ﻣﻴﺰﺑـﺎن ﻫﺸﺘﻤﻴﻦ ﻧﺸﺴﺖ ﻧﺎﻧﻮﻓﺮوم آﺳﻴﺎ ﻫﻢ زﻣﺎن ﺑﺎ ﭼﻬﺎرﻣﻴﻦ ﺟﺸ ﻨﻮاره ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ در ﻣﻬﺮﻣﺎه 1390 ﺑﻮد . y اﻳﺠﺎد ﻣﺮﻛﺰ ﺗﺤﻘﻴﻘﺎت ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ ﺗﻮﺳﻂ ﻳﻮﻧﻴﺪو در اﻳﺮان اﻳﺮان در ﺳﺎل 1387 ﭘﻴﺸﻨﻬﺎد ﺗﺸﻜﻴﻞ ﻣﺮﻛﺰ ﺑﻴﻦ اﻟﻤﻠﻠﻲ ﻓﻨﺎوری ﻧـﺎﻧﻮ ﺑـﺎ ﻣﺤﻮرﻳـﺖ آب و ﭘﺴـﺎب را ﺑـﻪ ﺳـﺎزﻣﺎن ﺗﻮﺳـﻌﻪ ﺻﻨﻌﺘﻲ ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻠﻞ ﻣﺘﺤﺪ اراﺋﻪ ﻧﻤﻮد . ﺑﺎ اﻳﻦ ﭘﻴﺸﻨﻬﺎد، ﻃﺮح اﻳﺠﺎد ﻳﻚ ﻣ ﺮﻛﺰ ﺑﻴﻦ اﻟﻤﻠﻠﻲ ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻣﺸﺘﺮک ﺑﻴﻦ اﻳﺮان و ﻳﻮﻧﻴﺪو در دﺳﺘﻮر ﻛﺎر ﻃﺮﻓﻴﻦ ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺖ . ﺗﺎ اﻳﻨﻜﻪ در روز 3 ﻣﻬﺮ88 ﺳﻨﺪ اﻳﺠﺎد اﻳﻦ ﻣﺮﻛﺰ در ﻣﺤـﻞ دﻓﺘـﺮ ﻣﺮﻛـﺰی ﻳﻮﻧﻴﺪو در وﻳﻦ اﻣﻀﺎ ﺷﺪ . اﻳﻦ اوﻟﻴﻦ ﻣﺮﻛﺰ ﺑﻴﻦ اﻟﻤﻠﻠﻲ ﻳﻮﻧﻴﺪو در ﺣﻮزه ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ ﺧﻮاﻫـﺪ ﺑـﻮد و ﻫـﺪف آن، ﺑﻬـﺮه ﮔﻴـﺮ ی از ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ در ﺣﻮزه ﻫﺎی ﺷﻴﺮﻳﻦ ﺳﺎزی و ﺗﺼﻔﻴﻪ آب و ﭘﺴﺎب در ﺳﻪ ﺳﻄﺢ ﻣﻠﻲ، ﻣﻨﻄﻘﻪ ای و ﺑﻴﻦ اﻟﻤﻠﻠﻲ ﺗﻌﺮﻳﻒ ﺷﺪه اﺳﺖ . – ﺑﺮﮔﺰاری ﻛﻨﻔﺮاﻧﺲ ﻫﺎی ﺑﻴﻦ اﻟﻤﻠﻠﻲ – ﻛﻨﻔﺮاﻧﺲ ﻧﺎﻧﻮی اﻳﺮان و آﻟﻤﺎن، اردﻳﺒﻬﺸﺖ 83؛ داﻧﺸﮕﺎه ﻋﻠﻢ و ﺻﻨﻌﺖ اﻳﺮان · – ﻛﻨﻔﺮاﻧﺲ ﻧﺎﻧﻮی اﻳﺮان و روﺳﻴﻪ، ﺧﺮداد 84؛ ﻫﺘﻞ اﻟ ﻤﭙﻴﻚ · – اوﻟﻴﻦ ﻛﻨﻔﺮاﻧﺲ ﻧﺎﻧﻮی اﻳﺮان و ﻫﻨﺪ، اردﻳﺒﻬﺸﺖ 87؛ داﻧﺸﮕﺎه ﻋﻠﻮم ﭘﺰﺷﻜﻲ ﺗﻬﺮان · – دوﻣﻴﻦ ﻛﻨﻔﺮاﻧﺲ ﻧﺎﻧﻮی اﻳﺮان و ﻫﻨﺪ، اردﻳﺒﻬﺸﺖ 88؛ داﻧﺸﮕﺎه اﺻﻔﻬﺎن ﺑﻮدﺟﻪ ی اﺧﺘﺼﺎص داده ﺷﺪه ﺑﺮای ﺗﻮﺳﻌﻪ ی اﻳﻦ داﻧﺶ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻧﻤﻮدار ﻣﻴﻠﻪ ای زﻳﺮ ﻧﺸﺎن داده ﺷﺪه اﺳﺖ ) ﺷﻜﻞ )2 - 12 (( . ﻓﺼﻞ دوم- درآﻣﺪ ﺑﺮ ی ﻧﺎﻧﻮﻓﻨﺎور ی 55 ﺷﻜﻞ2 - 12 - ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﮔﺬاری اﻧﺠﺎم ﺷﺪه ﺗﻮﺳﻂ ﺳﺘﺎد ﻧﺎﻧﻮ در اﻳﺮان ﺗﺎ ﺳﺎل 1390 2 - 6 - 3 - دﺳﺘﺎوردﻫﺎی ﺟﻤﻬﻮری اﺳﻼﻣﻲ اﻳﺮان در ﺣﻮزه ی ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ ﻫﻤﺎن ﻃﻮر ﻛﻪ ﻣﻲ داﻧﻴﻢ ﭘﺲ از ﺗﺸﻜﻴﻞ » ﺳﺘﺎد وﻳﮋه ی ﺗﻮﺳﻌﻪ ی ﻓﻨﺎوری ﻧـﺎﻧﻮ « ، ﺗـﺪوﻳﻦ ﺳـﻨﺪ راﻫﺒـﺮد آﻳﻨـﺪه ﺑـﻪ ﻣﻨﻈـﻮر دﺳﺘﻴﺎﺑﻲ ﺑﻪ ﺟﺎﻳﮕﺎه ﻣﻨﺎﺳﺐ در ﺑﻴﻦ 15 ﻛﺸﻮر ﺑﺮﺗ ﺮ ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ، و ﺗﻼش ﺑﺮای ارﺗﻘﺎی ﻣﺪاوم اﻳﻦ ﺟﺎﻳﮕﺎه ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﺗﻮﺳـﻌﻪ ی اﻗﺘﺼﺎدی ﺟﻤﻬﻮری اﺳﻼﻣﻲ اﻳﺮان اﻧﺠﺎم ﺷﺪ . ﺑﺪﻳﻦ ﺗﺮﺗﻴﺐ ﺗﻼش ﺑﺮای ﻛﺴﺐ اﻳﻦ ﺟﺎﻳﮕﺎه آﻏﺎز ﺷﺪ . 2 - 6 - 3 - 1 - ﺣﺮﻛﺖ اﻳﺮان در ﻣﺴﻴﺮ ﺳﻨﺪ راﻫﺒﺮدی ﭘﺲ از ﺗﺼﻮﻳﺐ و اﺑﻼغ ﺳﻨﺪ راﻫﺒﺮد ده ﺳﺎﻟﻪ ی ﺗﻮﺳﻌﻪ ی ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ در ﺟﻤﻬﻮری اﺳ ﻼﻣﻲ اﻳـﺮان، ﻓﻌﺎﻟﻴـﺖ ﻫـﺎی » ﺳـﺘﺎد وﻳﮋه ی ﺗﻮﺳﻌﻪ ی ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ « در ﻣﺴﻴﺮ اﻳﻦ ﺳﻨﺪ، ﺑﻴﺶ از ﭘﻴﺶ ﮔﺴﺘﺮده ﻣﻲ ﺷـﻮد . ﻣﻬـﻢ ﺗـﺮﻳﻦ ﻓﻌﺎﻟﻴـﺖ ﻫـﺎ و دﺳـﺘﺎوردﻫﺎی ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ ﺑﻪ ﺷﺮح ذﻳﻞ اﺳﺖ : 2 - 6 - 3 - 1 - 1 - ﺗﺮوﻳﺞ و ﻓﺮﻫﻨﮓ ﺳﺎزی ﻳﻜﻲ از ﺳﺮﻓﺼﻞ ﻫﺎی ﺳﻨﺪ راﻫﺒﺮدی ﺗﻮﺳﻌﻪ ی ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ، ﺗـﺮوﻳﺞ و ﻓﺮﻫﻨـﮓ ﺳـﺎزی اﺳـﺖ اﻳـ . ﻦ ﺳﺮﻓﺼـﻞ ﺑـﻪ ﺗـﺮوﻳﺞ و اﻃﻼع رﺳﺎﻧﻲ ﻋﻤﻮﻣﻲ در ﻣﻮرد داﻧﺶ، ﻓﻨﺎوری و ﺻﻨﻌﺖ ﻧﺎﻧﻮ ﺗﻮﺟﻪ دارد . از اﻳﻦ رو ﻣﺨﺎﻃﺒﺎن ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻫﺎی اﻳﻦ ﻛﺎرﮔﺮوه را ﻃﻴـﻒ وﺳﻴﻌﻲ از ﻣﺮدم، ﭼﻪ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻣﺼﺮف ﻛﻨﻨﺪه و ﭼﻪ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻋﻀﻮی از ﭼﺮﺧﻪ ی ﺗﻮﻟﻴـﺪ داﻧـﺶ، ﻓﻨـﺎوری و ﺻـﻨﻌﺖ، ﺗﺸـﻜﻴﻞ ﻣﻲ دﻫﻨﺪ . ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻛﻠﻲ، ﻣﻲ ﺗﻮ ان اﻳﻦ ﻣﺨﺎﻃﺒﺎن را ﺑﻪ ﭼﻬﺎر دﺳﺘﻪ ﺗﻘﺴﻴﻢ ﻧﻤﻮد داﻧﺶ : آﻣﻮزان، داﻧﺸﺠﻮﻳﺎن، ﻣﺪﻳﺮان و ﻋﻤـﻮم ﻣﺮدم . ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺑﺮ اﺳﺎس ﺳﻨﺪ راﻫﺒﺮدی، ﻣﻮﺿﻮع ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻫﺎی ﻛﺎرﮔﺮوه ﺑﻪ ﺳﻪ دﺳﺘﻪ ﺗﻘﺴﻴﻢ ﻣﻲ :ﺷﻮد آﻣﻮزش ﭘﻴﺶ از داﻧﺸﮕﺎه، 56 راﻫﻨﻤﺎی ﻧﺤﻮه اﺳﺘﻔﺎده از ﻓﻨﺎور ی ﻧﺎﻧﻮ در ﺻﻨﻌﺖ آب و آﺑﻔﺎ ی ﻛﺸﻮر ﺗﺸﻮﻳﻖ ﻣﺮوﺟﻴﻦ و اﻃﻼع رﺳﺎﻧﻲ . ﺗﺮوﻳﺞ و ﻓﺮﻫﻨﮓ ﺳﺎزی ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ ﺑﺮای ﻃﻴﻒ ﺳ ﻨﻲ ﭘﻴﺶ از داﻧﺸـﮕﺎه، ﺑـﻪ » ﺑﺎﺷـﮕﺎه ﻧـﺎﻧﻮ « ﺳﭙﺮده ﺷﺪه اﺳﺖ در . ﺟﺪول )2 - 1( ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻫﺎی » ﺑﺎﺷﮕﺎه ﻧﺎﻧﻮ « در ﺣﻮزه ی ﺗﺮوﻳﺞ و ﻓﺮﻫﻨﮓ ﺳﺎزی ﻣﻼﺣﻈﻪ ﻣﻲ ﺷﻮد . ﺟﺪول 2 - 1 - ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻫﺎی ﺑﺎﺷﮕﺎه ﻧﺎﻧﻮ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﺗﺮوﻳﺞ، ﻓﺮﻫﻨﮓ ﺳﺎزی وآﻣﻮزش ﭘﻴﺶ از داﻧﺸﮕﺎه ﻋﻨﻮان ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﺗﻮﺿﻴﺤﺎت وب ﮔﺎه ﺑﺎﺷﮕﺎه ﻧﺎﻧ ﻮ ﺷﺎﻣﻞ ﺗﻌﺪادی ﺑﺴﻴﺎر زﻳﺎدی ﻣﻘﺎﻻت آﻣﻮزﺷﻲ ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ ﺑﻪ ﺑﻴﺎن ﺳﺎده ﺑﺮای داﻧﺶ آﻣﻮزان ﻣﻘﺎﻃﻊ راﻫﻨﻤﺎﻳﻲ و دﺑﻴﺮﺳﺘﺎن ﺑﺮﮔﺰاری ﻧﻤﺎﻳﺸﮕﺎه ﻫﺎی آﻣﻮزش ﻋﻤﻮﻣﻲ از ﺟﻤﻠﻪ ﺑﺮﮔﺰاری ﭼﻨﺪﻳﻦ ﻧﻤﺎﻳﺸﮕﺎه در ﺗﻬﺮان، ﻛﺮج، ﺧﻮزﺳﺘﺎن، ﻣﺸﻬﺪ، ﻟﺮﺳﺘﺎن و ﺑﺴﻴﺎری ﺷﻬﺮﻫﺎی دﻳﮕﺮ ﻛﺸﻮر ﺣﻤﺎﻳﺖ از ﺗﻬﻴﻪ ی ﻛﺘﺎ ب و ﻣﺤﺘﻮای آﻣﻮزﺷﻲ اﻧﺘﺸﺎر ﻛﺘﺎب ﻫﺎی ﻧﺎﻧﻮ از ﻧﻮ، ﻧﺎﻧﻮﻓﻨﺎورﻫﺎ و ﻧﺎﻧﻮدﺳﺘﺎوردﻫﺎ، ﺷﺒﻴﻪ ﺳﺎزی ﻫﺎی ﺳﺎده در ﻣﻘﻴﺎس ﻧﺎﻧﻮ و ﻏﻴﺮه ﺣﻤﺎﻳﺖ از ﻫﻤﺎﻳﺶ و ﻛﺎرﮔﺎه ﻫﺎی آﻣﻮزﺷﻲ ﺑﺮﮔﺰاری ﺑﻴﺶ از 220 دوره ی آﻣﻮزش ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ و آﺷﻨﺎﻳﻲ ﺑﻴﺶ از6000داﻧﺶ آﻣﻮز و ﻣﻌﻠﻢ ﺑﺎ ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ ﺑﺮﮔﺰاری اوﻟﻴﻦ و دوﻣﻴﻦ اﻟﻤﭙﻴﺎد ﻧﺎﻧﻮ ﺑﺮﮔﺰاری اوﻟﻴﻦ و دوﻣﻴﻦ اﻟﻤﭙﻴﺎد داﻧﺶ آﻣﻮزی ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ در ﺗﺎﺑﺴﺘﺎن1389و1390 ﻳﻜﻲ از وﻇﺎﻳﻒ ﻛﺎرﮔﺮوه ﺗﺮوﻳﺞ و آﻣﻮزش ﻋﻤﻮﻣﻲ در ﺳﻨﺪ راﻫﺒﺮد آﻳﻨﺪه، آﺷﻨﺎﻳﻲ ﻋﻤﻮم ﻣﺮدم ﺟﺎﻣﻌـﻪ ﺑـﺎ ﻓﻨـﺎوری ﻧـﺎﻧﻮ و ﻛﺎرﺑﺮدﻫﺎی آن در زﻧﺪﮔﻲ ﻣﺮدم اﺳﺖ . رﺳﺎﻧﻪ ﻫﺎ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧ ﻨﺪ ﺑﺎ اﻃﻼع رﺳﺎﻧﻲ ﺻﺤﻴﺢ و دﻗﻴﻖ ﺑﻪ ﻣﺨﺎﻃﺒﺎن ﺑﻲ ﺷﻤﺎر ﺧـﻮد، ﻧﻘﺸـﻲ ﻣﻬﻢ و ﻣﻮﺛﺮ در دﺳﺖ ﻳﺎﺑﻲ ﺑﻪ اﻳﻦ ﻫﺪف اﻳﻔﺎ ﻛﻨﻨﺪ . در 0، ﺑﺨﺸﻲ از ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ در ﺣـﻮزه ی اﻃـﻼع رﺳـﺎﻧﻲ اﻧﺠـﺎم ﺷـﺪه، ﻣﻼﺣﻈﻪ ﻣﻲ ﺷﻮد . ﺟﺪول 2 - 2 - ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻫﺎی ﺣﻮزه ی اﻃﻼع رﺳﺎﻧﻲ ﻓﻨﺎو ری ﻧﺎﻧﻮ ﻋﻨﻮان ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﺗﻮﺿﻴﺤﺎت ﻣﺎﻫﻨﺎﻣﻪ ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ ﻣﺎﻫﻨﺎﻣﻪ ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ ﺑﺎ ﻫﺪف اﻳﺠﺎد ﺑﺴﺘﺮ ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺑﺮای ﺗﺮوﻳﺞ ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ از ﺳﺎل1380ﻣﻨﺘﺸﺮ ﻣﻲ ﺷﻮد . ﻣﺨﺎﻃﺒﺎن آن اﺳﺘﺎدان داﻧﺸﮕﺎه، داﻧﺸﺠﻮﻳﺎن، ﻣﺪﻳﺮان ﺻﻨﺎﻳﻊ و ﺳﻴﺎﺳﺖ ﮔﺬاران ﻫﺴﺘﻨﺪ . وب ﮔﺎه ﺳﺘﺎد وﻳﮋه ی ﺗﻮﺳﻌﻪ ی ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧ ﻮ وب ﮔﺎه ﺳﺘﺎد وﻳﮋه ی ﺗﻮﺳﻌﻪ ی ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ از ﺳﺎل1380ﺑﻪ دو زﺑﺎن ﻓﺎرﺳﻲ و اﻧﮕﻠﻴﺴﻲ راه اﻧﺪازی ﺷﺪ . اﻳﻦ وب ﮔﺎه ﻫﻤﻮاره ﻳﻜﻲ از ﭘﺮ ﺑﺎزدﻳﺪﺗﺮﻳﻦ وب ﮔﺎه ﻫﺎی ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ درﮔﺴﺘﺮه ی ﺟﻬﺎﻧﻲ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . راه اﻧﺪازی ﻣﺠﻠﻪ ی ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ در ﭘﻴﺎم ﻧﻤﺎی ﺷﺒﻜﻪ ی 2 ﺳﻴﻤﺎ از اﺑﺘﺪای ﺗﻴﺮﻣﺎ ه 88 ، ﺑﺎ ﻫﻤﻜﺎری ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﭘﻴﺎم ﻧﻤﺎی ﺷﺒﻜﻪ دو ﺳﻴﻤﺎ و ﻛﺎرﮔﺮوه ﺗﺮوﻳﺞ ﺳﺘﺎد، ﻣﺠﻠﻪ ای ﺑﺎ ﻧﺎم ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ در ﭘﻴﺎم ﻧﻤﺎی ﺷﺒﻜﻪ دو راه اﻧﺪازی ﺷﺪه اﺳﺖ . آﻣﻮزش ﻛﺎرﺷﻨﺎﺳﺎن و ارزﻳﺎﺑﻲ رﺳﺎﻧﻪ ﻫﺎ در ﺣﻮزه ی ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ اﻧﺘﺨﺎب ﺑﺮﮔﺰﻳﺪﮔﺎن رﺳﺎﻧﻪ ﻫﺎ در ﺣﻮزه ی ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ و ... 2 - 6 - 3 - 1 - 2 - ﺗﻮﺳﻌﻪ ی ﻣﻨﺎﺑﻊ اﻧﺴﺎﻧﻲ ﻧﻈﺮ ﺑﻪ اﻳﻦ ﻛﻪ ﺗﻮﺳﻌﻪ ی ﻣﻨﺎﺑﻊ اﻧﺴﺎﻧﻲ ﻳﻜﻲ از ﻣﻬﻢ ﺗﺮﻳﻦ ارﻛﺎن ﺗﻮﺳﻌﻪ ی ﻛﺸﻮر در ﺣﻮزه ﻫﺎی ﮔﻮﻧﺎﮔﻮن ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ، اﻓﺰاﻳﺶ ﻛﻤﻲ و ﻛﻴﻔﻲ ﻧﻴﺮوی اﻧﺴﺎﻧﻲ ﻣﺘﺨﺼﺺ در ﺣﻮزه ی ﻧﻮﻳﻦ ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ، ﻳﻜﻲ از ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻫﺎی اﺻﻠﻲ ﺳﻨﺪ راﻫﺒﺮد ده ﺳﺎﻟﻪ ی ﺗﻮﺳـﻌﻪ ی ﻓﻨـﺎوری ﻧﺎﻧﻮ در ﺟﻤﻬﻮری اﺳ ﻼﻣﻲ اﻳﺮان اﺳﺖ . راﻫﺒﺮد 1 درﺑﺎره ی ﻫﺪف ﻧﻬﺎدﻳﻨﻪ ﺷﺪن ﺗﻮﺳﻌﻪ ی ﭘﻮﻳﺎ و ﭘﺎﻳﺪار ﻋﻠﻮم، ﻓﻨﺎوری و ﺻـﻨﻌﺖ ﻧـﺎﻧﻮ ﭼﻨﻴﻦ اﺳﺖ » : ﺗﻮﺳﻌﻪ ی ﻣﻨﺎﺑﻊ اﻧﺴﺎﻧﻲ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﻧﻬﺎدﻳﻨﻪ ﺳﺎزی ﻋﻠﻮم، ﻓﻨﺎوری و ﺻﻨﻌﺖ ﻧﺎﻧﻮ، و ارﺗﻘﺎی ﻗﺎﺑﻠﻴﺖ ﻫﺎی ﻣﺪﻳﺮﻳﺘﻲ، ﺑﺎ ﺗﻜﻴﻪ ﺑﺮ روش ﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﻣﺘﺨﺼﺼﺎن ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز در ﺳﻄﻮح ﻣ ﺨﺘﻠﻒ را در ﻛﻮﺗﺎه ﺗﺮﻳﻦ زﻣﺎن ﻣﻤﻜﻦ ﺗﺎﻣﻴﻦ «.ﻛﻨﺪ ﺑﺮ اﺳﺎس ﻣﺪل ﺟﺎﻣﻊ ﺗﻮﺳﻌﻪ ی ﻣﻨﺎﺑﻊ اﻧﺴﺎﻧﻲ، ﺳﻪ ﻫﺪف راﻫﺒﺮدی ﻣﻨﺎﺑﻊ اﻧﺴﺎﻧﻲ ﻋﺒﺎرت اﺳﺖ از : ﻧﻈﺎم ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی و ﺟﺬب، ﻧﻈﺎم ﻧﮕﻪ داری، و ﻧﻈﺎم ﺗﻮﺳﻌﻪ و آﻣﻮزش . ﺑﺮ اﻳﻦ اﺳﺎس ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻫﺎی اﺟﺮاﻳﻲ ذﻳﻞ ﻣﻮرد اﺟﺮا ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺖ : – ﺑﺮﮔﺰاری ﻣﻘﺎﻃﻊ و ﮔﺮاﻳﺶ ﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ آﻣﻮزﺷﻲ ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ ﺑﺎ ﺳﺎز و ﻛﺎرﻫﺎی ﺟﺪﻳﺪ و ﺑﺎ در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻦ ﻧﻴﺎزﻫﺎ ﻓﺼﻞ دوم- درآﻣﺪ ﺑﺮ ی ﻧﺎﻧﻮﻓﻨﺎور ی 57 – ﺑﺮﮔﺰاری ﻣﺎﻣﻮرﻳﺖ ﻫﺎ و دوره ﻫﺎی ﻛﻮﺗﺎه ﻣﺪت آﻣﻮزﺷﻲ، دوره ﻫﺎی ﺗﻜﻤﻴﻠﻲ ﻧﺎﻧﻮ ﺑﺮای ﻓـﺎرغ اﻟﺘﺤﺼـﻴﻼن رﺷـﺘﻪ ﻫـﺎی ﻣﺮﺗﺒﻂ و دروس ﺟﺪﻳﺪ ﺑﺮای داﻧﺸﺠﻮﻳﺎن اﻳﻦ رﺷﺘﻪ ﻫﺎ – ﺗﺮﺑﻴﺖ ﻧﻴﺮوﻫﺎی دارای ﺗﺨﺼﺺ ﻫﺎی ﻣ ﺪﻳﺮﻳﺘﻲ، ﺑﺎزرﮔﺎﻧﻲ و ﺣﻘﻮﻗﻲ در زﻣﻴﻨﻪ ی ﻧﺎﻧﻮ – اﻋﺰام ﻣﺘﺨﺼﺺ و ﻛﺎرﺷﻨﺎس ﺑﻪ ﻣﺮاﻛﺰ ﻋﻠﻤﻲ و ﺻﻨﻌﺘﻲ داﺧﻞ و ﺧﺎرج ﺟﻬﺖ ﻳﺎدﮔﻴﺮی ﻓﻨﺎوری و ﻣﻬﺎرت ﻫﺎی ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز ﻧﺎﻧﻮ – ﻓﺮاﻫﻢ ﻛﺮدن ﺑﺴﺘﺮﻫﺎی ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز ﺑﺮای ﺑﻬﺮه ﮔﻴﺮی از ﻣﺘﺨﺼﺼﺎن ﺧﺎرج از ﻛﺸﻮر در آﻣﻮزش ﻧﻴﺮوی اﻧﺴﺎﻧﻲ و ﻧﻴـﺰ ﺟﺬب داﻧﺸﺠﻮﻳﺎن ﺧ ﺎرﺟﻲ ﺑﺮ اﺳﺎس آﻣﺎر ﺳﺘﺎد وﻳﮋه ی ﺗﻮﺳﻌﻪ ی ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ ﺗﺎ ﺳﺎل 1389 ، ﺗﻌﺪاد ﻣﺤﻘﻘﺎن اﻳﺮاﻧﻲ ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ در ﺣﺎل ﺣﺎﺿﺮ7125 ﻧﻔـﺮ اﺳﺖ . ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ، ﻫﻢ اﻛﻨﻮن 2037 ﻋﻀﻮ ﻫﻴﺎت ﻋﻠﻤﻲ اﻳﺮاﻧﻲ، 530 داﻧﺸﺠﻮی دﻛﺘﺮا و2071 داﻧﺸﺠﻮی ﻛﺎرﺷﻨﺎﺳﻲ ارﺷـﺪ در اﻳـﻦ ﺣﻮزه ﻣﺸﻐﻮل ﺑﻪ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ در . ﺷﻜﻞ )2 - 13 ( ﺗﻮزﻳﻊ ﻧﻴﺮوی اﻧﺴﺎﻧﻲ ﻣﺘﺨﺼﺺ در ﺣﻮزه ی ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ ﻣﻼﺣﻈﻪ ﻣﻲ ﺷﻮد1 . ﺷﻜﻞ2 - 13 - ﺗﻮزﻳﻊ ﻧﻴﺮوی اﻧﺴﺎﻧﻲ ﻣﺘﺨﺼﺺ ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ در اﻳﺮان ﻧﻤﻮدار زﻳﺮ ﻧﻴﺰ ﺗﻌﺪاد داﻧﺸﺠﻮﻳﺎن ارﺷﺪ و دﻛﺘﺮی ﻓﻌﺎل در زﻣﻴﻨﻪ ی ﻧﺎﻧﻮﻓﻨﺎوری را ﺑﻪ ﺻـﻮرت دﻳـﺎﮔﺮاﻣﻲ ﻧﺸـﺎن ﻣـﻲ دﻫـﺪ ) ﺷﻜﻞ 2 - 14 ( . 1- www. nano. ir 58 راﻫﻨﻤﺎی ﻧﺤﻮه اﺳﺘﻔﺎده از ﻓﻨﺎور ی ﻧﺎﻧﻮ در ﺻﻨﻌﺖ آب و آﺑﻔﺎ ی ﻛﺸﻮر 0 500 1000 1500 2000 2500 3000 3500 4000 4500 1380 1381 1382 1383 1384 1385 1386 1387 1388 1389 1390 9 27 61 200 472 896 1577 2368 3589 4370 3622 8 11 19 61 122 193 359 551 886 1,092 Counts ﺗﻌﺪاد داﻧﺸﺠﻮﻳﺎن ﻛﺎرﺷﻨﺎﺳﻲ ارﺷﺪ ﭘﮋوﻫﺸﮕﺮ در ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ ﺗﻌﺪاد داﻧﺸﺠﻮﻳﺎن دﻛﺘﺮی ﭘﮋوﻫﺸﮕﺮ در ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ ﺷﻜﻞ2 - 14 - ﺗﻌﺪاد داﻧﺸﺠﻮﻳﺎن ﭘﮋوﻫﺸﮕﺮ ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ 2 - 6 - 3 - 1 - 3 - ﻓﺮاﻫﻢ ﻛﺮدن زﻳﺮﺳﺎﺧﺖ ﻫﺎی ﺑﻮﻣﻲ ﻧﻴﻞ ﺑﻪ اﻫﺪاف ﺳﻨﺪ راﻫﺒﺮد ده ﺳﺎﻟﻪ ی ﺗﻮﺳﻌﻪ ی ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ در ﺟﻤﻬﻮری اﺳﻼﻣﻲ اﻳﺮان، ﻫﻤﺎن ﮔﻮﻧﻪ ﻛﻪ در اﻳﻦ ﺳﻨﺪ ﻧﻴـﺰ ﺑﺪان اﺷﺎره ﺷﺪه، ﻣﺴﺘﻠﺰم ﻓﺮاﻫﻢ ﻛﺮدن زﻳﺮﺳﺎﺧﺖ ﻫﺎی ﺑﻮﻣﻲ و ﭘﻴﺸ ﺮﻓﺘﻪ در ی ﺣﻮزه ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ اﺳـﺖ . ﺑـﺪﻳﻦ ﻣﻨﻈـﻮر ﺳـﺘﺎد وﻳﮋه ی ﺗﻮﺳﻌﻪ ی ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻣﺘﻮﻟﻲ اﺻﻠﻲ ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ، در ﺳﻪ ی ﺣﻮزه اﺻﻠﻲ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ :ﻛﻨﺪ ﻣﻲ ﺷﺒﻜﻪ ی آزﻣﺎﻳﺸﮕﺎﻫﻲ ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ، ﻛﻤﻴﺘﻪ ی اﺳﺘﺎﻧﺪارد، ﻣﺎﻟﻜﻴﺖ ﻓﻜﺮی . 2 - 6 - 3 - 1 - 4 - ﺷﺒﻜﻪ ی آزﻣﺎﻳﺸﮕﺎﻫﻲ ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ ﭘﺲ از اﻳﻨﻜﻪ اﺻﻮل و ﻛﻠ ﻴﺎت ﺷﺒﻜﻪ آزﻣﺎﻳﺸﮕﺎﻫﻲ ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ، در ﻛﺸﻮر در ﺷـﻮ رای ﻫﻤـﺎﻫﻨﮕﻲ ﺳـﺘﺎد وﻳـﮋه ی ﺗﻮﺳـﻌﻪ ی ﻓﻨﺎوری ﻧـﺎﻧﻮ ﻣـﻮرخ 9/9/ 1382 ﻣﻄـﺮح، و ﻣـﻮرد ﺗﻮاﻓـﻖ ﻗـﺮار ﮔﺮﻓـﺖ، ﺑﺮﻧﺎﻣـﻪ ی اﺟ ﺮاﻳـ ﻲ آن در ﺳـﺎل 1383 ، در ﻛـﺎرﮔﺮوه زﻳﺮﺳﺎﺧﺖ ﻫﺎی ﺗﻮﺳﻌﻪ ی ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ ﺗﺪوﻳﻦ ﮔﺮدﻳﺪ . ﺷﺒﻜﻪ ی آزﻣﺎﻳﺸﮕﺎﻫﻲ ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ در ا ﺑﺘﺪای ﺳﺎل 1383 ﺑﺎ ﻫﺪف اﻳﺠـﺎد ﺑﺴﺘﺮ ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺑﺮای اراﻳﻪ ی ﺧﺪﻣﺎت آزﻣﺎﻳﺸﮕﺎﻫﻲ ﺑـﻪ ﻣﺤﻘﻘـﻴﻦ داﻧﺸـﮕﺎﻫﻲ و ﺻـﻨﻌﺘﻲ، و اﺳـﺘﻔﺎده ی ﺑﻬﺘـﺮ از ﻇﺮﻓﻴـﺖ ﻫـﺎ ی آزﻣﺎﻳﺸﮕﺎﻫﻲ ﻛﺸﻮر ﺗﺸﻜﻴﻞ ﺷﺪ . در دوره ی ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ اﻳﻦ ﺷﺒﻜﻪ ﺗﺎ ﻛﻨﻮن، ﺑﺎﻟﻎ ﺑﺮ 39 ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ی آزﻣﺎﻳﺸﮕﺎﻫﻲ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻋﻀـﻮ ﻗﻄﻌﻲ ﺷﺒﻜﻪ ﭘﺬﻳﺮﻓﺘﻪ ﺷﺪه . ﺪ اﻧ ﺑﺮﺧﻲ از ﺧﺪﻣﺎت ﺷﺒﻜﻪ ی آزﻣﺎﻳﺸﮕﺎﻫﻲ ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ ﺑﻪ ﺷﺮح ذﻳﻞ اﺳﺖ : راه – اﻧﺪازی وب ﮔﺎه ﺷﺒﻜﻪ ی آزﻣﺎﻳﺸﮕﺎﻫﻲ ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ – ﺑﺮﮔﺰاری ﻛﺎرﮔﺎه ﻫﺎی آﻣﻮزﺷﻲ – ﺣﻤﺎﻳﺖ از ﺗﻌﻤﻴﺮ، ارﺗﻘﺎ و ﺳﺎﺧﺖ ﺗﺠﻬﻴﺰات آزﻣﺎﻳﺸﮕﺎﻫﻲ – ﺣﻤﺎﻳﺖ از اﺧﺬ اﺳﺘﺎﻧﺪارد ISO17025 – ﺧﺪﻣﺎت ﻣﺸﺎوره ای ﺑﻪ آزﻣﺎﻳﺸﮕﺎه ﻫﺎ و ﻣﺮاﻛ ﺰ ﻓﺼﻞ دوم- درآﻣﺪ ﺑﺮ ی ﻧﺎﻧﻮﻓﻨﺎور ی 59 – اﻳﺠﺎد ﺷﺒﻜﻪ ی آزﻣﺎﻳﺸﮕﺎه ﻫﺎ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ آزﻣﺎﻳﺸﮕﺎه ﻫﺎ و ﻣﻌﺮﻓﻲ اﻣﻜﺎﻧﺎت و ﺗﺠﻬﻴﺰات ﻫﺮ ﻳـﻚ از ﻫـﺎ آن ﺑـﻪ ﻳﻜﺪﻳﮕﺮ 2 - 6 - 3 - 1 - 5 - ﻛﻤﻴﺘﻪ ی اﺳﺘﺎﻧﺪارد ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ اﻫﻤﻴﺖ ﻣﻮﺿﻮع اﺳﺘﺎﻧﺪاردﺳﺎزی ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ ﺑ ﺮای ﺗﻮﺳﻌﻪ و ﺗﺠﺎری ﺳﺎزی اﻳﻦ ﻓﻨﺎوری، ﻛﻤﻴﺘﻪ ی ﻓﻨـﻲ ﻣﺘﻨـﺎﻇﺮ اﺳﺘﺎﻧﺪارﺳﺎزی ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ، ﺑﺎ ﻣﺸﺎرﻛﺖ » ﻣﻮﺳﺴﻪ ی اﺳﺘﺎﻧﺪارد و ﺗﺤﻘﻴﻘﺎت ﺻﻨﻌﺘﻲ اﻳﺮان » و « ﺳﺘﺎد وﻳﮋه ی ﺗﻮﺳﻌﻪ ی ﻓﻨـﺎوری «ﻧﺎﻧﻮ ، ﺑﺎ ﻋﻨﻮان ﻛﻤﻴﺘﻪ ی ﻓﻨﻲ ISIRI/TC229 در ﺗﻴﺮﻣﺎه85 ﺗﺸﻜﻴﻞ ﺷـﺪ . اﻳـﻦ ﻛﻤﻴﺘـﻪ ﺑـﻪ ﺻـﻮرت ﻣﺘﻨـﺎﻇﺮ ﺑـﺎ » ﻛﻤﻴﺘـﻪ ی ﺑﻴﻦ اﻟﻤﻠﻠﻲ اﺳﺘﺎﻧﺪاردﺳﺎزی ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ (ISO/TC229) «ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻣﻲ ﻛﻨﺪ . ﻛﻤﻴﺘﻪ ﺑﻴﻦ ی اﻟﻤﻠﻠﻲ اﺳﺘﺎﻧﺪاردﺳﺎزی ﻓﻨـﺎوری ﻧـﺎﻧﻮ (ISO/TC229)، ﺑﺎ ﻫﺪف ﺗﻬﻴﻪ و ﺗﺪوﻳﻦ اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎی ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز در ی ﺣﻮزه ﻓﻨﺎوری ﻧـﺎﻧﻮ ﺗﻮﺳـﻂ ﻣﻮﺳﺴـﻪ ی ISO در ﺳـﺎل 2005 اﻳﺠﺎد ﺷﺪه اﺳﺖ . در اﻳﻦ ﻛﻤﻴﺘﻪ 30 ﻛﺸﻮر ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻋﻀﻮ اﺻﻠﻲ، و10 ﻛﺸﻮر ﺑـﻪ ﻋﻨـﻮان ﻋﻀـﻮ ﻧـﺎﻇﺮ ﺣﻀـﻮر دارﻧـﺪ . اﻋﻀﺎی اﺻﻠﻲ اﻳﻦ ﻛ ﻤﻴﺘﻪ ﺣﻖ رای داﺷﺘﻪ و ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﻨﺪ ﭘﻴﺸﻨﻬﺎدﻫﺎی ﺟﺪﻳﺪ اﺳﺘﺎﻧﺪاردﺳـﺎزی اراﺋـﻪ ﻛﻨﻨـﺪ . ﺟﻤﻬـﻮری اﺳـﻼﻣﻲ اﻳﺮان ﻳﻜﻲ از اﻋﻀﺎی اﺻﻠﻲ اﻳﻦ ﻛﻤﻴﺘﻪ اﺳﺖ . ﻛﻤﻴﺘﻪ ی اﺳﺘﺎﻧﺪاردﺳـﺎزی ﻓﻨـﺎوری ﻧـﺎﻧﻮ اﻳـﺮان دا رای ﺳـﻪ ﻛـﺎرﮔﺮوه ﺗﺨﺼﺼـﻲ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻣﺘﻨﺎﻇﺮ ﺑﺎ ﻛﻤﻴﺘﻪ ﺑﻴﻦ اﻟﻤﻠﻠﻲ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻣﻲ ﻛﻨﻨﺪ . در اﻳﻦ ﻛﺎر ﻫﺎ ﮔﺮوه ﺣﺪود 40 ﻧﻔﺮ از اﺳﺎﺗﻴﺪ داﻧﺸﮕﺎه ، ﻫـﺎ ﭘﮋوﻫﺸﮕﺮان ﻓﻌﺎل در ﻣﻮﺳﺴ ﺎت ﺗﺤﻘﻴﻘﺎﺗﻲ و ﺷﺮﻛﺖ ﻫﺎ ی ﻓﻌﺎل در ﺣﻮزه ﻧﺎﻧﻮ ﻋﻀﻮﻳﺖ دارﻧﺪ . 2 - 6 - 3 - 1 - 6 - ﻣﺎﻟﻜﻴﺖ ﻓﻜﺮی ﻣﺎﻟﻜﻴﺖ ﻓﻜﺮی ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻳﻜﻲ از زﻳﺮﺳﺎﺧﺖ ﻫﺎی ﻣﻬﻢ ﺗﻮﺳﻌﻪ ی ﻓﻨﺎوری، ﺑﻴﺶ از ﻳﻚ ﻗﺮن اﺳﺖ ﻛﻪ در دﻧﻴـﺎ ﻣـﻮرد ﺗﻮﺟـﻪ وﻳﮋه ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻪ اﺳﺖ ﻓ . ﻌﺎﻟﻴﺖ ﻫﺎ ی ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﻣﺎﻟﻜﻴﺖ ﻓﻜﺮی در ﺳﺘﺎد ﻧﺎﻧﻮ از ﺳﺎل 1384 آﻏﺎز ﺷﺪه، و ﻃﻲ اﻳﻦ ﻣﺪت روﻳﻜﺮد ﺳﺘﺎد ﺑﻪ ﮔﻮﻧﻪ ای ﺑﻮده اﺳﺖ ﻛﻪ ﺿﻤﻦ ﺗﻮاﻧﻤﻨﺪﺳﺎزی ﻧﻬﺎدﻫﺎی ﻣﻮﺟﻮد ﻣﺎﻟﻜﻴﺖ ﻓﻜﺮی در ﻛﺸﻮر، ﺑﻪ ﻳﻚ ﺳﺮی اﻗﺪاﻣﺎت ﺧـﺎص در زﻣﻴﻨﻪ ی ﻣﺎﻟﻜﻴﺖ ﻓﻜﺮی در ی ﺣﻮزه ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ ﺑﭙﺮدازد، ﻛﻪ از آن ﺟﻤﻠـﻪ ﻣـ ﻲ ﺗـﻮان ﺑـﻪ ﻛﻤـﻚ ﺳـﺘﺎد ﺑـ ﺮای اﻳﺠـﺎد و ﻳـﺎ ﻓﻌﺎل ﺳﺎزی دﻓﺎﺗﺮ ﻣﺎﻟﻜﻴﺖ ﻓﻜﺮی در 9 ﻣﺮﻛﺰ داﻧﺸﮕﺎﻫﻲ و ﭘﮋوﻫﺸﻲ، و ﻧﻴﺰ ﻛﻤﻚ ﺑـﻪ ﺗﺎﺳـﻴﺲ ﺷـﺮﻛﺖ ﻫـﺎ ی ﺧﺼﻮﺻـﻲ اراﺋـﻪ دﻫﻨﺪه ﺧﺪﻣﺎت ﺗﺨﺼﺼﻲ ﻣﺎﻟﻜﻴﺖ ﻓﻜﺮی در ﻛﺸﻮر اﺷﺎره ﻛﺮد . 2 - 6 - 3 - 1 - 7 - ﺗﺠﺎری ﺳﺎزی ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ اﻳﺠﺎد ارزش اﻓﺰوده اﻗﺘﺼﺎدی از ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ، ﻳﻜﻲ از اﻫﺪاف ﺳﻨﺪ راﻫﺒﺮد ده ﺳﺎﻟﻪ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ در ﺟﻤﻬـﻮری اﺳﻼﻣﻲ اﻳﺮان اﺳﺖ ﻛﻪ ﻛﺴﺐ ﺗﻮان رﻗﺎﺑﺘﻲ در ﺳﻄﺢ ﺟﻬﺎﻧﻲ و ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ، ﺑﻪ دﺳﺖ آوردن ﺑﺨﺸﻲ از ﺑﺎزار ﺟﻬـﺎﻧﻲ ﻓﻨـﺎوری ﻧـﺎﻧﻮ ﻣﺎﺣﺼﻞ آن ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد . ﻛﺎرﮔﺮوه ﺗﻮﺳﻌﻪ ی ﻓﻨﺎوری و ﺗﻮﻟﻴﺪ ﺳﺘﺎد وﻳﮋه ی ﺗﻮﺳﻌﻪ ی ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ در راﺳﺘﺎی ﻧﻴ ﻞ ﺑﻪ اﻳـﻦ ﻫـﺪف ﮔﺎم ﺑﺮ ﻣﻲ دارد . ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻫﺎ ی اﻳﻦ ﻣﺮﻛﺰ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﺗﺠﺎری ﺳﺎزی ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ ﺑﺪﻳﻦ ﺷﺮح اﺳﺖ : – ﺣﻤﺎﻳﺖ از ﻣﺮاﻛﺰ رﺷﺪ – ﭘﺎﻳﺶ ﻓﻨﺎوری و ﺻﻨﻌﺖ 60 راﻫﻨﻤﺎی ﻧﺤﻮه اﺳﺘﻔﺎده از ﻓﻨﺎور ی ﻧﺎﻧﻮ در ﺻﻨﻌﺖ آب و آﺑﻔﺎ ی ﻛﺸﻮر – اﺷﺎﻋﻪ در ﺻﻨﻌﺖ – اﻧﺘﻘﺎل و ﺟﺬب ﻓﻨﺎوری – ﻧﻬﺎدﻫﺎی اﻧﺘﻘﺎل و اﻧﺘﺸﺎر ﻓﻨﺎوری – رﻓﻊ ﻧﻴﺎز و ﻣﻌﻀﻼت ﺑﺎ ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ – ﺣﻤﺎﻳﺖ از ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﮔﺬاران ﺗﺮ – وﻳﺞ ﺗﺨﺼﺼﻲ ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ 2 - 6 - 4 - ﺟﺎﻳﮕﺎه اﻣﺮوز اﻳﺮان در ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ ارزﻳﺎﺑﻲ روﻧﺪ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻧﺎﻧﻮ در اﻳﺮان ﻣﻄﺎﺑﻖ ﺳﻨﺪ راﻫﺒﺮدی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ، ﺑﻨﺎﺳﺖ اﻳﺮان ﺗﺎ ﺳﺎل 1393 در ﻫﺮ ﺳﻪ ﺷﺎﺧﺺ ﻋﻠﻢ، ﻓﻨﺎوری و ﺑﺎزار، ﺑﻪ ﺟﺎﻳﮕﺎه ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ دﻧﻴﺎ در ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ دﺳﺖ ﻳﺎﺑﺪ . ﺑﺮ اﻳﻦ ﻣﺒﻨﺎ، رﺻﺪ ﺟﺎﻳﮕﺎه اﻳﺮان در اﻳﻦ ﺷﺎﺧﺺ ﻫﺎ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻣﺴﺘﻤﺮ اﻧﺠﺎم ﻣﻲ ﮔﻴﺮد – رﺗﺒﻪ در ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻋﻠﻢ؛ ﺑﺎ ﺷﺎﺧﺺ ﺗﻌﺪاد و ﻛﻴﻔﻴﺖ ﻣﻘﺎﻻت ﻣﻌﺘﺒﺮ ﻋﻠﻤﻲ ISI – رﺗﺒﻪ در ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻓﻨﺎوری؛ ﺑﺎ ﺷﺎﺧﺺ ﺗﻌﺪاد ﭘﺘﻨﺖ ﻫﺎی ﻣﻌﺘﺒﺮ ﺑﻴﻦ اﻟﻤﻠﻠﻲ – رﺗﺒﻪ در اﻗﺘﺼﺎد ﻧﺎﻧﻮ؛ ﺑﺎ ﺷﺎﺧﺺ ﺳﻬﻢ ﺑﺎزار و ﻣﻴﺰان ﺗﻮﻟﻴﺪات ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ 2 - 6 - 4 - 1 - رﺗﺒﻪ ی اﻳﺮان در ﺗﻮﻟﻴﺪ داﻧﺶ در ﺳﺎل 2000 ، اﻳﺮان ﺑﺎ اﻧﺘﺸﺎر9 ﻣﻘﺎﻟﻪ ی ISI ،در ﺟﺎﻳﮕﺎه ﺷﺼﺘﻢ ﺗﻮﻟﻴﺪ داﻧﺶ ﻧﺎﻧﻮ در ﺟﻬﺎن ﻗﺮار داﺷﺖ؛ و ﻛﺸﻮرﻫﺎی ﺗﺮﻛﻴﻪ ﻣﺼﺮ، ﻋﺮﺑﺴﺘﺎن، ازﺑﻜﺴﺘﺎن و ارﻣﻨﺴﺘﺎن در ﺟﺎﻳﮕﺎه ﻫﺎﻳﻲ ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺗﺮ از اﻳﺮان ﻗﺮار داﺷﺘﻨﺪ . از اﻳﻦ ﺳﺎل ﺑـﻮد ﻛـﻪ اﻳـﺮان ﺑـﻪ ﺻـﻮرت ﺟﺪی ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﺧﻮد را د ر ﺣﻮزه ی ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ آﻏﺎز ﻛﺮد . در ﺳﺎل 2001 ، اﻳﺮان ﺑﺎ اﻧﺘﺸﺎر17 ﻣﻘﺎﻟﻪ ی ﻣﻌﺘﺒـﺮ ﺑـﻴﻦ اﻟﻤﻠﻠـﻲ ISI ﺑـﻪ ﺟﺎﻳﮕﺎه ﭘﻨﺠﺎه و دوم ﺟﻬﺎن رﺳﻴﺪ . در اﻳﻦ ﺳﺎل ﺗﻨﻬﺎ دو ﻛﺸﻮر ﺗﺮﻛﻴﻪ و ﻣﺼﺮ در ﺑﻴﻦ ﻛﺸﻮرﻫﺎی ﻣﻨﻄﻘﻪ دارای رﺗﺒـﻪ ی ﺑﻬﺘـﺮی از اﻳﺮان ﺑﻮدﻧﺪ و اﻳﺮان ﺳﻮﻣﻴﻦ ﻛﺸﻮر ﻣﻨﻄﻘﻪ در ﺗﻮﻟﻴﺪ داﻧﺶ ﻧ ﺎﻧﻮ ﺑﻮد . در ﺳﺎل 2002 و2003 ﻧﻴﺰ ﺑﺎ اﻧﺘﺸﺎر30 ﻣﻘﺎﻟﻪ ی ) ﻫـﺮ ﺳـﺎل 30 ﻣﻘﺎﻟﻪ ISI (ﺑﻪ ﺗﺮﺗﻴﺐ، در ﺟﺎﻳﮕﺎه ﭼﻬﻞ و ﻫﺸﺘﻢ، و ﭘﻨﺠﺎه و ﻳﻜﻢ ﺟﻬﺎن ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻴﻢ . در ﺳﺎل 2004 ﺑﺎ ﻳﻚ ﺟﻬﺶ ﺑﺰرگ، ﺑـﺎ اﻧﺘﺸﺎر 58 ﻣﻘﺎﻟﻪ ی ISI و ﺑﺎ ﭘﺸﺖ ﺳﺮ ﮔﺬاﺷﺘﻦ ﻣﺼﺮ، ﺑﻪ ﺟﺎﻳﮕﺎه دوم ﻣﻨﻄﻘﻪ، و ﭼﻬﻞ و دوم ﺟﻬﺎن رﺳ ﻴﺪﻳﻢ . در ﺳﺎل ﻫﺎی 2005 ، 2006 و2007 ﻧﻴﺰ ﺑﻪ ﺗﺮﺗﻴﺐ ﺑﺎ اﻧﺘﺸﺎر132 ، 281 و465 ﻣﻘﺎﻟﻪ ی ISI ﺑﻪ ﺗﺮﺗﻴﺐ ﺑﻪ ﺟﺎﻳﮕﺎه ﺳﻲ و ﺷﺸﻢ، ﺳﻲ و ﻳﻜﻢ، و ﺑﻴﺴـﺖ و ﭘﻨﺠﻢ ﺟﻬﺎن رﺳﻴﺪﻳﻢ و ﺗﺮﻛﻴﻪ را ﻧﻴﺰ ﭘﺸﺖ ﺳﺮ ﮔﺬاﺷﺘﻴﻢ و ﺟﺎﻳﮕﺎه اول ﻣﻨﻄﻘﻪ را در ﺗﻮﻟﻴﺪ داﻧﺶ ﻧﺎﻧﻮ ﻛﺴﺐ ﻛـﺮدﻳﻢ . در ﺳـﺎل 2008 ﺑﺎ اﻧﺘﺸﺎر813 ﻣﻘﺎﻟﻪ ی ISI اﻳﺮان ﺑﻪ رﺗﺒﻪ ی ﻧﻮزدﻫﻢ ﺟﻬﺎن رﺳﻴﺪ، و رژﻳﻢ ﺻﻬﻴﻮﻧﻴﺴﺘﻲ را ﭘﺸﺖ ﺳﺮ ﮔﺬاﺷﺖ . و ﻧﻬﺎﻳﺘـﺎ، ﺗـﺎ ﻓﺼﻞ دوم- درآﻣﺪ ﺑﺮ ی ﻧﺎﻧﻮﻓﻨﺎور ی 61 آﮔﻮﺳﺖ ﺳﺎل2009 ﻣﻴﻼدی اﻳﺮان ﺑﺎ اﻧﺘﺸﺎر834 ﻣﻘﺎﻟﻪ ی ISI ﺑﻪ رﺗﺒﻪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ ﺟﻬﺎن در ﺗﻮﻟﻴﺪ داﻧﺶ ﻧـﺎﻧﻮ دﺳـﺖ ﻳﺎﻓـﺖ1 . اﻳـﻦ درﺣﺎﻟﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﺎ ﺗﻼش ﻣﺤﻘﻘﺎن اﻳﻦ رﺗﺒﻪ ﺑﻪ 12 دﻧﻴﺎ رﺳﻴ ﺪه اﺳﺖ ) . ﺟﺪول 2 - 3( ﺟﺪول2 - 3 - رﺗﺒﻪ ی اﻳﺮان در ﺗﻮﻟﻴﺪ داﻧﺶ ﻧﺎﻧﻮ در ﺑﻴﻦ ﻛﺸﻮرﻫﺎی ﺟﻬﺎن و ﻛﺸﻮرﻫﺎی ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺑﺮاﺳﺎس ﺷﺎﺧﺺ ﺗﻌﺪاد ﻣﻘﺎﻻت ISI Rank Country Nano-article Share Rank Country Nano-article Share 1 China 23665 26. 22% 16 Singapore 1722 1. 91% 2 USA 18041 19. 99% 17 Switzerland 1348 1. 49% 3 Germany 6518 7. 22% 18 Brazil 1272 1. 41% 4 Japan 6457 7. 15% 19 Netherlands 1230 1. 36% 5 South Korea 6052 6. 70% 20 Poland 1203 1. 33% 6 India 5162 5. 72% 21 Sweden 1107 1. 23% 7 France 4357 4. 83% 22 Belgium 976 1. 08% 8 UK 3321 3. 68% 23 Turkey 849 0. 94% 9 Taiwan 3014 3. 34% 24 Israel 717 0. 79% 10 Spain 2946 3. 26% 25 Malaysia 716 0. 79% 11 Italy 2847 3. 15% 26 Mexico 712 0. 79% 12 Iran 2752 3. 05% 27 Romania 689 0. 76% 13 Russia 2671 2. 96% 28 Austria 680 0. 75% 14 Canada 2307 2. 56% 29 Finland 619 0. 69% 15 Australia 2021 2. 24% 30 Portugal 618 0. 68% در ﺑﻴﻦ ﻛﺸﻮرﻫﺎی ﻣﺴﻠﻤﺎن اﻳﺮان ﺑﺎ ﻓﺎﺻﻠﻪ ی ﭼﺸﻢ ﮔﻴﺮی ﺑﺎ ﺷﺎﺧﺺ ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ ی ﻣﻘﺎﻻت ISI در ﺳﺎل ﻫﺎی اﺧﻴـﺮ ﻧﻴـﺰ رﺷـﺪ ﭼﺸﻢ ﮔﻴﺮی داﺷﺘﻪ اﺳﺖ . ) ﺷﻜﻞ 2 - 15 ( ﺷﻜﻞ2 - 15 - رﺷﺪ اﻳﺮان د ر ﺑﻴﻦ ﻛﺸﻮرﻫﺎی ﻣﺴﻠﻤﺎن ﺑﺎ ﺷﺎﺧﺺ ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ ی ﻣﻘﺎﻻت ISI در ﺳﺎل ﻫﺎی اﺧﻴﺮ 1- www. nano. ir 62 راﻫﻨﻤﺎی ﻧﺤﻮه اﺳﺘﻔﺎده از ﻓﻨﺎور ی ﻧﺎﻧﻮ در ﺻﻨﻌﺖ آب و آﺑﻔﺎ ی ﻛﺸﻮر 2 - 6 - 4 - 2 - رﺗﺒﻪ ی اﻳﺮان در ﺗﻮﺳﻌﻪ ی ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ رﺗﺒﻪ در ﺗﻮﺳﻌﻪ ی ﻓﻨﺎوری ﺑﺎ دو ﺷﺎﺧﺺ » ﺗﻌﺪاد اﺧﺘﺮاع » و « ﻫﺎ ﺗﻌﺪاد ﺷﺮﻛﺖ ﻫﺎی ﻣﺴﺘﻘﺮ در ﻣﺮاﻛـﺰ رﺷـﺪ « اﻧـﺪازه ﮔﻴـﺮی ﻣﻲ ﺷﻮد . ﺗﻌﺪاد اﺧﺘﺮ ا ﻋﺎت اﻳﺮان در ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ در ﺳﺎل ﻫ ﺎی 2007 و2008 ،ﺑﻪ ﺗﺮﺗﻴﺐ5 و4 ﺑﻮده اﺳﺖ . ﻛﻪ از اﻳﻦ ﺗﻌﺪاد ﺑﻪ ﺗﺮﺗﻴﺐ 4 و3 اﺧﺘﺮاع ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ دﻓﺘﺮ ﺛﺒﺖ ﭘﺘﻨﺖ اروﭘﺎ اﺳﺖ . رﺗﺒﻪ ی اﻳﺮان در اﻳﻦ ﺳﺎل ﻫﺎ در دﻓﺘﺮ ﺛﺒﺖ ﭘﺘﻨﺖ اروﭘﺎ ﺑﻪ ﺗﺮﺗﻴـﺐ ﺑﻴﺴﺖ و دوم، و ﺑﻴﺴﺖ و ﻫﻔﺘﻢ اﺳﺖ . ﺑﺮ اﺳﺎس آﻣﺎر وﺑﮕﺎه ﺳﺘﺎد وﻳﮋه ی ﺗﻮﺳﻌﻪ ی ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ، ﺗﻌﺪاد اﺧﺘﺮاﻋﺎت ﺛﺒﺖ ﺷﺪه، اﻧﺘﺸﺎر ﻳﺎﻓﺘﻪ و ﻓﺎﻳﻞ ﺷﺪه ی اﻳـﺮان در ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ 13 اﺳﺖ ﻫﻢ . ﭼﻨﻴﻦ، ﺗﻌﺪاد 40 ﻫﺴﺘﻪ ی ﻧﺎﻧﻮﻳﻲ در ﻣﺮاﻛﺰ رﺷﺪ ﻛﺸﻮر ﻣﻮرد ﺣﻤﺎﻳﺖ ﺳﺘﺎد ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻪ ) . اﻧﺪ ﺟـﺪول 2 - 4 (ﺗﻌﺪاد اﺧﺘﺮاﻋﺎت ﻣﻨﺘﺸﺮ ﺷﺪه ﺑﻴﻦ اﻟﻤﻠﻠﻲ ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ اﻳﺮان را ﺗﺎ ﺳﺎل 2011 ﻧﺸﺎن ﻣﻲ دﻫﺪ و ﺟ ﺪول )2 - 5( ﻣﺤﻞ ﻗـﺮار ﮔﻴﺮی اﻳﺮان را از ﻟﺤﺎظ ﺛﺒﺖ اﺧﺘﺮاع USPTO ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ در ﺑﻴﻦ ﺳﺎﻳﺮ ﻛﺸﻮرﻫﺎ را ﻧﺸﺎن ﻣﻲ دﻫﺪ . ﺟﺪول 2 - 4 - ﺗﻌﺪاد اﺧﺘﺮاﻋﺎت ﻣﻨﺘﺸﺮ ﺷﺪه ﺑﻴﻦ اﻟﻤﻠﻠﻲ ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ اﻳﺮان دﻓﺘﺮ ﺛﺒﺖ 2007 2008 2009 2010 2011 USPTO 1 3 6 17 20 EPO 5 4 2 1 1 ﺳﺎﻳﺮ دﻓﺎﺗﺮ 6 5 6 1 0 ﻛﻞ12 12 14 19 21 ﺟﺪول2 - 5 - رده ﺑﻨﺪی ﺑﺮ اﺳﺎس ﺗﻌﺪاد اﺧﺘﺮاﻋﺎت ﻧﺎﻧﻮ در USPTO Rank Country 2010 Country 2011 1 US 15230 US 14562 2 JP 3276 JP 3371 3 south korea 1155 south korea 1209 4 Germany 1116 Germany 988 5 Taiwan 773 Taiwan 831 6 France 636 France 687 7 UK 460 China 478 8 Canada 428 UK 475 9 Netherlands 398 Canada 475 10 China 385 Netherlands 409 11 Switzerland 364 Switzerland 279 12 Israel 308 Israel 264 13 Belgium 218 Belgium 228 14 Australia 168 Australia 180 15 Singapore 147 Singapore 163 16 Sweden 145 India 137 17 Denmark 133 Italy 134 18 Italy 123 Sweden 129 19 India 92 Denmark 114 20 Finland 76 Spain 85 21 Austria 75 Finland 70 22 Ireland 60 Ireland 57 23 Spain 58 Austria 51 24 Norway 40 Saudi Arabia 35 25 Russia 32 Norway 34 26 New Zealand 20 New Zealand 31 27 South Africa 20 Brazil 30 28 Brazil 19 Russia 26 29 Iran 17 Iran 20 30 Portugal 14 Luxembourg 19 ﻓﺼﻞ دوم- درآﻣﺪ ﺑﺮ ی ﻧﺎﻧﻮﻓﻨﺎور ی 63 در داﺧﻞ ﻛﺸﻮر ﻧﻴﺰ ﻣﻴﺰان اﺧﺘﺮاﻋﺎت ﺛﺒﺖ ﺷﺪه ﺑﻪ ﻣﻴﺰان ﺑﺎﻻﻳﻲ ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﻧﺎﻧﻮﻓﻨﺎوری ﺑﻮده و ﺑﺎ ﻣﻴﺰان ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻮﺟﻪ و ﭼﺸﻢ ﮔﻴﺮی در ﺳﺎل ﻫﺎی اﺧﻴﺮ رﺷﺪ داﺷﺘﻪ اﺳﺖ . ﻧﻤﻮدار ﻣﻴﻠﻪ ای اﻳﻦ ﻣﻴﺰان رﺷﺪ را ﺗﺎ ﺳﺎل 2011 ﻧﺸﺎن ﻣﻲ دﻫﺪ ) ﺷﻜﻞ 2 - 16 ( . 0% 10% 20% 30% 40% 50% 12% 30% 29% 22% 38% 3 Share ﺷﻜﻞ2 - 16 - ﺳﻬﻢ اﺧﺘﺮاﻋﺎت ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ از ﻛﻞ اﺧﺘﺮاﻋﺎت اﻳﺮان 2 - 6 - 4 - 3 - رﺗﺒﻪ ی اﻳﺮان در ﺻﻨﻌﺖ و ﺑﺎزار ﺷﺮﻛﺖ ﻫﺎی اﻳﺮاﻧﻲ ﺑﺎ ﻃﺮاﺣﻲ و ﺳﺎﺧﺖ ﻣﺤﺼ ﻮﻻت ﻣﺒﺘﻨﻲ ﺑﺮ ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ، در ﺣﺎل ورود ﺑﻪ ﺑﺎزارﻫﺎی داﺧﻠﻲ و ﺑﻴﻦ اﻟﻤﻠﻠـﻲ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻛﻪ ﺗﻌﺪادی از ﻫﺎ آن از اﻳﻦ ﻗﺮار اﺳﺖ . – ﺳـﺎﺧﺖ ﭼﻨـﺪﻳﻦ ﻧـﻮع از ﺗﺠﻬﻴـﺰات آزﻣﺎﻳﺸـﮕﺎﻫﻲ ازﺟﻤﻠـﻪ ﻣﻴﻜﺮوﺳـﻜﻮپ STM، ﻣﻐﻨـﺎﻃﻴﺲ ﺳـﻨﺞ و دﺳـﺘﮕﺎه ﻛﺮوﻣﺎﺗﻮﮔﺮاﻓﻲ ﮔﺎزی . ﻣﻴﻜﺮوﺳﻜﻮپ STM ،ﻋﻼوه ﺑﺮ ﻣﺮاﻛﺰ ﺗﺤﻘﻴﻘﺎﺗﻲ داﺧﻠﻲ ﺑﻪ ﻛﺸﻮر ﻣﺎﻟﺰی ﻧﻴﺰ ﺻﺎدر ﻣﻲ ﺷﻮد . – ﺗﺼﻔﻴﻪ آب ﺑﺎ ﻧﺎﻧﻮﻓﻴﻠﺘﺮاﺳﻴﻮن . اﻳﻦ ﺳﻴﺴﺘﻢ اﺑﺘﺪا ﺑﻪ ﺻﻮرت آزﻣﺎﻳﺸﻲ ﺑﺮ روی رودﺧﺎﻧﻪ ﻛـﺎرون ﻧﺼـﺐ و راه اﻧـﺪازی ﺷﺪ، و ﻫﻢ اﻛﻨﻮن در ﺳﻄﺢ وﺳﻴﻊ ﺗﺮ در ﻳﻜﻲ از ﺷﻬﺮﻫﺎی ﺧﻮزﺳﺘﺎن در ﺣﺎل ﭘﻴﺎده ﺷﺪن اﺳﺖ . – ﺗﻮﻟﻴﺪ اﻧﻮاع ﻧﺎﻧﻮﻣﻮاد از ﺟﻤﻠﻪ ﻓﻠﺰات و اﻛﺴﻴﺪﻫﺎی ﻓﻠﺰی . – ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻧﺎﻧﻮ ﻫﺎ ﻟﻮﻟﻪ ی ﻛﺮﺑﻨﻲ در ﻣﻘﻴﺎس ﺑﺎﻻ . روش ﺗﻮﻟﻴﺪ اﻳﻦ ﻣﺎده ﺑﻪ ﺻﻮرت ﭼﻨﺪﻳﻦ ﭘﺘﻨﺖ ﺑﻴﻦ اﻟﻤﻠﻠـﻲ ﺛﺒـﺖ ﺷـﺪه اﺳﺖ . اﻳﻦ ﺳﺎﺧﺘﺎر ﻛﺮﺑﻨﻲ در ﻣﺼـﺎرﻓﻲ ﻫـﻢ ﭼـﻮن ﭘﺎﻳـﻪ ی ﻛﺎﺗﺎﻟﻴﺴـﺖ ﻫـﺎی ﻧﻔﺘـﻲ، ذﺧﻴـﺮه و ﻫﻴـﺪروژن و ﺗﻮﻟﻴـﺪ ﻛﺎﻣﭙﻮزﻳﺖ ﻫﺎ ﺑﻪ ﻛﺎر ﻣﻲ رود . – ﺗﻮﻟﻴﺪ اﻧﻮاع ﻣﺤﺼﻮﻻت ﺿﺪ ﺑﺎﻛﺘﺮی ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﻧﺎﻧﻮﻣﻮاد – ﺳﺎﺧﺖ دﺳﺘﮕﺎه ﻫﺎ ی ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻛﻨﻨﺪه ی اﻟﻴﺎف ﻧﺎﻧﻮﻣﺘﺮی در اﻧﻮاع آزﻣﺎﻳﺸﮕﺎﻫﻲ، ﺻﻨﻌﺘﻲ و ﻗﺎﺑﻞ ﺣﻤﻞ – ﺗﻮﻟﻴﺪ ﺑﺘﻦ ﻣﻘﺎوم در ﺑﺮاﺑﺮ ﺧﻮردﮔﻲ ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از اﻓﺰودﻧﻲ ﻫﺎی ﻧﺎﻧﻮﻣﺘﺮی – ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻧﺎﻧﻮﻓﻴﻠﺘﺮﻫﺎی ﺗﺼﻔﻴﻪ ﻛﻨﻨﺪه ﻫﻮا، در ﭼﻨﺪﻳﻦ ﻧﻮع ﺧﺎﻧﮕﻲ، ﺻﻨﻌﺘﻲ و ﻗﺎﺑﻞ اﺳﺘﻔﺎده در ﺧﻮدرو – ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻫﺎ ﻟﻮﻟﻪ ی ﭘﻠﻴﻤﺮی ﺑﺪون ﺻﺪا ﺑ ﺮای آب و ﻓﺎﺿﻼب 64 راﻫﻨﻤﺎی ﻧﺤﻮه اﺳﺘﻔﺎده از ﻓﻨﺎور ی ﻧﺎﻧﻮ در ﺻﻨﻌﺖ آب و آﺑﻔﺎ ی ﻛﺸﻮر – ﺗﻮﻟﻴﺪ ﺑﺴﺘﻪ ﺑﻨﺪی ﻫﺎی ﻣﻮاد ﻏﺬاﻳﻲ و ﻣﻴﻮه ﺑﺎ ﻫﺪف اﻓﺰاﻳﺶ ﻋﻤﺮ ﻣﺤﺼﻮﻻت – ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻗﻄﻌﺎت ﻧﺎﻧﻮﻛﺎﻣﭙﻮزﻳﺘﻲ ﺑ ﺮای اﺳﺘﻔﺎده در ﺧﻮدرو – ﺗﻮﻟﻴﺪ اﻧﻮاع ﻟﺒﺎس ﻫﺎی ﺿﺪ آب و ﺿﺪ ﻟﻚ – ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻛﺎﺷﻲ و ﺳﺮاﻣﻴﻚ ﻫﺎی ﺿﺪ ﻟﻚ – ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻣﻮاد ﺗﺜﺒﻴﺖ ﻛﻨﻨﺪه ﺷﻦ و ﺧﺎک – ﺷﻴﺸﻪ ﻫﺎی ﻛﻨﺘﺮل ﻛﻨﻨﺪه اﻧﺮژی ﺑ ﺮای اﺳﺘﻔﺎده در ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن – رواﻧﻜﺎرﻫﺎی ﻣﺒﺘﻨﻲ ﺑﺮ ﻧﺎﻧﻮذرات ﺑ ﺮای ﻛﺎﻫﺶ ﻣﺼﺮف ﺳﻮﺧﺖ ﺧﻮدرو ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر اراﺋﻪ ﺧﺪﻣﺎت ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻓﻨﺎوری و ورود ﻣﺤﺼﻮﻻت اﻳﺮان ﺑﻪ ﺑﺎزار، ﮔﺮوﻫﻲ از ﺷﺮﻛﺖ ﻫﺎ ی اراﺋﻪ دﻫﻨﺪه ی اﻳﻦ ﺧﺪﻣﺎت در ﻗﺎﻟﺐ ﻛُﺮﻳﺪور ﺧﺪﻣﺎت ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻓﻨﺎوری، ﺑﻪ ﺷﺮﻛﺖ ﻫﺎ ی ﻧﻮﭘﺎ و درﺣﺎل رﺷﺪ ﻛﻤﻚ ﻣﻲ ﻛﻨﻨﺪ . دﺳﺘﻪ ﺑﻨﺪی ﻣﻴﺰان ﺳﻬﻢ ﺻﻨﺎﻳﻊ ﻣﺨﺘﻠﻒ در ﻧﺎﻧﻮﻓﻨﺎوری ﺑﻪ ﺻﻮرت دﻳﺎﮔﺮام زﻳﺮ ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻔﺴﻴﺮ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ ) ﺷﻜﻞ 2 - 17 ( . ا ﻧﺴﺎﺟﻲ 4 % آب و ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ 1 % ﺗﺠﻬﻴﺰات 34 % ﻛﻞ : 101 ﺷﻜﻞ2 - 17 - ﻣﺤﺼﻮﻻت ﻧﺎﻧﻮ ﺑﻪ ﻋﻼوه ی ﺗﺠﻬﻴﺰات و دﺳﺘﮕﺎه ) ﻫﺎ ﺗﻔﻜﻴﻚ ﺣﻮزه ﺻﻨﻌﺘﻲ ( 2 - 6 - 5 - ﺟﻤﻊ ﺑﻨﺪی ﺗﺎ ﺑ ﺪﻳﻦ ﺟﺎ ﻣﺮوری داﺷﺘﻴﻢ ﺑﺮ ﺗﻌﺮﻳﻒ ﻧﺎﻧﻮﻓﻨﺎوری و روﻳﻜﺮدﻫﺎی رﺳﻴﺪن ﺑﻪ دﻧﻴﺎی ﻧﺎﻧﻮ و ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻦ در ﻣﺤﺪودی اﻧﺪازه ی 1 ﺗﺎ100 ﻧﺎﻧﻮﻣﺘﺮ . ی ﺳﭙﺲ ﺷﺮﺣﻲ از ﺗﺎرﻳﺨﭽﻪ اﻳﻦ ﻓﻨﺎوری و ﻧﻘﺎط ﻋﻄﻒ آن در دﺳﺘﺎوردﻫﺎی ﻋﻠﻤﻲ و ﭘﮋوﻫﺸﻲ داﻧﺸﻤﻨﺪان و ﻣﺤﻘﻘﻴﻦ در رﻣﺰﮔﺸﺎﻳﻲ اﻳﻦ دﻧﻴﺎی اﺗﻤﻲ . ﺳﭙﺲ در ﺗﺤﻠﻴﻠﻲ ﺟﺎﻣﻊ و ﻓﺮاﮔﻴﺮ اﻧـﻮاع ﻧﺎﻧﻮﺳـﺎﺧﺘﺎرﻫﺎ از ﻧﻘﻄـﻪ ﻧﻈـﺮ ﻣﻮﻓﻮﻟـﻮژی ﻫﺎ آن ﻃﺒﻘﻪ ﺑﻨﺪی ﺷﺪﻧﺪ . اﻳﻦ ﻃﺒﻘﻪ ﺑﻨﺪی ﺑﻪ ﻃﻮر ﻛﻠﻲ ﻣﻮاد ﻧﺎﻧﻮ را از ﻧﻈﺮ ﻛﺎرﻛﺮد ﺷـﻜﻞ ﻇـﺎﻫﺮی در دﺳـﺘﻪ ﻫـﺎی زﻳـﺮ ﺟـﺎی دﻫﺪ ﻣﻲ : از ﻧﻈﺮ وﺟﻮد ﺗﺨﻠﺨﻞ ﻫﺎی ﻧﺎﻧﻮﻣﺘﺮی در ﺳﺎﺧﺘﺎر ) ﻧﺎﻧﻮ ﺗﺨﻠﺨﻞ (ﻫﺎ ، ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻦ ﻳﻜﻲ از اﺑﻌﺎد ﺳﺎﺧﺘﺎر در اﺑﻌﺎد ﻧﺎﻧﻮﻣﺘﺮی ﻓﺼﻞ دوم- درآﻣﺪ ﺑﺮ ی ﻧﺎﻧﻮﻓﻨﺎور ی 65 )ﻧﺎﻧﻮ اﺑﻌﺎدﻫﺎ ( و ﭘﻮﺷﺶ ﻫﺎی ﻧﺎﻧﻮﻳﻲ ﻛﻪ ﺳﻄﺢ وﻳﮋه ﺑﺎﻻﻳﻲ را ﺑﺎ ﻣﻮرﻓﻮﻟﻮژی ﺧﺎص ﺧﻮد ﺑﻪ دﺳﺖ ﻣـﻲ دﻫﻨـﺪ ) ﭘﻮﺷـﺶ ﻫـﺎی ﻧـﺎو ﺳﺎﺧﺘﺎر ( و ادواﺗﻲ ﻛﻪ در اﻳﻦ اﺑﻌﺎد ﻛﺎرﻛﺮد ﺧﺎص ﺧﻮد را دارﻧﺪ ) ﻧﺎﻧﻮ اﺑﺰارﻫﺎ . ( ﺑﺮ ﭘﺎﻳﻪ اﻳـﻦ ﻃﺒﻘـﻪ ﺑﻨـﺪی در ﻓﺼـﻞ ﻫـﺎی آﺗـﻲ ﺑﺴﻴﺎری از ﻛﺎرﺑﺮدﻫﺎی ﻧﺎﻧ ﻮ ﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎ در ﺻﻨﻌﺖ آب و ﻓﺎﺿﻼب، ﻣﻮرد ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ و ﺑﺮرﺳﻲ ﻗﺮار ﺧﻮاﻫﻨﺪ ﮔﺮﻓﺖ . ﺗﻤﺎﻣﻲ اﻳـﻦ ﻧـﺎﻧﻮ ﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎ ﺑﺎ ﻣﻮﻓﻮﻟﻮژی ﻫﺎی ﮔﻮﻧﺎﻧﻮن ﺑﻪ ﺗﻨﻬﺎﻳﻲ و ﻳﺎ در ﻗﺎﻟﺐ ﻣﺤﺼﻮل ﻧﻬﺎﻳﻲ ﻛﺎرﺑﺮدﻫﺎی ﮔﻮﻧﺎﮔﻮﻧﻲ در ﺻـﻨﺎﻳﻊ ﻣﺨﺘﻠـﻒ دارﻧـﺪ ﻛﻪ ﺑﻪ ﺑﺮﺧﻲ از ﺷﺎﺧﺺ ﺗﺮﻳﻦ ﻫﺎ آن در ﺻﻨﺎﻳﻊ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن، اﻧﺮژی، ﻛﺸﺎورزی، ﭘﺰﺷﻜﻲ، ﻧﺴﺎﺟﻲ، ﺧﻮدرو، ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ و ﻓﻨﺎوری اﻃﻼﻋﺎت و ﻏﻴﺮه ﭘﺮداﺧﺘﻪ ﺷﺪ . در اداﻣﻪ ﻃﺮح، ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ از دﻳﺪﮔﺎه ﻛﻼن ﺧﻮد ﻣﻮرد ﺑﺮرﺳﻲ ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺖ و ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻫﺎی اﻧﺠـﺎم ﺷـﺪه در اﻳـﻦ زﻣﻴﻨـﻪ در اﻳﺮان و روﻧﺪ ﺟﻬﺎﻧﻲ ﻣﻮرد ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺖ و ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﮔﺬاری دوﻟﺘﻲ در ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ ﺑﻪ ﺗﻔ ﻜﻴﻚ ﻛﺸﻮرﻫﺎی ﮔﻮﻧﺎﮔﻮن ﺑﺮرﺳـﻲ ﮔﺮدﻳﺪ . ﻫﻤﺎن ﻃﻮر ﻛﻪ ﻣﻄﺮح ﺷﺪ ﻛﺸﻮرﻫﺎی ﮔﻮﻧﺎﮔﻮن ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی، ﭘﮋوﻫﺶ و ﺗﻮﺳﻌﻪ و اﺟﺮای ﺳﻴﺎﺳـﺖ ﻫـﺎ ی ﻣـﺪ ﻧﻈـﺮ ﺧﻮد، و ﻧﻴﺰ ﭘﻴﺸﮕﺎﻣﻲ در ﺣﻮزه ﻧﺎﻧﻮ، ﺗﻌﺎرﻳﻒ ﮔﻮﻧﺎﮔﻮﻧﻲ را از اﻳﻦ ﻓﻨﺎوری اراﺋﻪ ﻛﺮده . اﻧﺪ در اﻳﺮان ﻧﻴﺰ ﺿﺮورت داﺷﺘﻦ ﺑﺮﻧﺎﻣـﻪ ی ﺑﻠﻨﺪﻣﺪت ﺑ ﺮای ﺗﻮﺳﻌﻪ ی ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ، ﻣﻮرد ﺗﻮﺟﻪ ﻣﺴﻮوﻻ ن و ﻣﺘﺨﺼﺼﺎن ﻛﺸﻮر ﺑـﻮده و ﭘﻴـﺮو اﻳـﻦ اوﻟﻮﻳـﺖ » ﺳـﺘﺎد وﻳـﮋه ی ﺗﻮﺳﻌﻪ ی ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ « ﺷﻜﻞ ﮔﺮﻓﺖ . ﺗﻼش ﻫﺎی ﻛﺎرﺷﻨﺎﺳﺎن در اﻳﻦ زﻣﻴﻨﻪ در ﻗﺎﻟﺐ ﺳﻨﺪ ده ﺳﺎﻟﻪ ی راﻫﺒـﺮد آﻳﻨـﺪه ﻓﻨـﺎوری ﻧﺎﻧﻮ در اﻳﺮان ﻣﺘﺠﻠﻲ ﮔﺸﺖ و ﻃﺒﻖ آن اﻳﺮان ﺑﺎﻳﺪ ﺗﺎ ﺳﺎل 1393 ، ﺑﻪ رﺗﺒﻪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ دﻧﻴﺎ در ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ دﺳـﺖ ﻳﺎﺑـﺪ و ﻣﺴـﻴﺮ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ ﮔﻮﻧﻪ ای ﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ : ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ ﻣﻮﺟﺐ ﺗﻮﻟﻴﺪ ﺛﺮوت و ارﺗﻘﺎی ﻛﻴﻔﻴﺖ زﻧﺪﮔﻲ ﻣﺮدم ﺷﻮد ﺑﺎ . ﺗﺸﻜﻴﻞ ﺷﺒﻜﻪ اﻛﻮﻧﺎﻧﻮ و ﻋﻀﻮﻳﺖ در ﻧﺎﻧﻮﻓ ﺮوم آﺳﻴﺎ اﻳﺮان را ﺑﻴﺶ از ﭘﻴﺶ در ﻣﺴﻴﺮ ﺳﻨﺪ راﻫﺒﺮد ﻗﺮار ﻣـﻲ دﻫـﺪ و ﺷـﺎﻳﺪ ﻳﻜـﻲ از ﻣﻬـﻢ ﺗـﺮﻳﻦ دﺳﺘﺎوردﻫﺎ را ﺑﺘﻮان اﻳﺠﺎد ﻣﺮﻛﺰ ﺗﺤﻘﻴﻘﺎت ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ ﺗﻮﺳﻂ ﻳﻮﻧﻴﺪو در اﻳﺮان ﻧﺎم ﺑﺮد . اﻳﻦ ﻣﺮﻛـﺰ اوﻟـﻴﻦ ﻣﺮﻛـﺰ ﺑـﻴﻦ اﻟﻤﻠﻠـﻲ ﻳﻮﻧﻴﺪو در ﺣﻮزه ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد و ﻫﺪف آن، ﺑﻬﺮه ﮔﻴﺮی از ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ در ﻫﺎ ﺣﻮزه ی ﺷـﻴﺮﻳﻦ ﺳـﺎزی و ﺗﺼـﻔﻴﻪ آب و ﭘﺴﺎب در ﺳﻪ ﺳﻄﺢ ﻣﻠﻲ، ﻣﻨﻄﻘﻪ ای و ﺑﻴﻦ اﻟﻤﻠﻠﻲ ﺗﻌﺮﻳﻒ ﺷﺪه اﺳﺖ . ﻧﻈﺮ ﺑﻪ اﻳﻦ ﻛﻪ ﺑﺮ اﺳﺎس ﺳﻨﺪ راﻫﺒﺮد آﻳﻨﺪه، دﺳﺘﻴﺎﺑﻲ ﺑﻪ ﺟﺎﻳﮕﺎه ﻣﻨﺎﺳﺐ در ﺑﻴﻦ 15 ﻛﺸﻮر ﺑﺮﺗـﺮ ﻓﻨـﺎوری ﻧـﺎﻧﻮ و ﺗـﻼش ﺑﺮای ارﺗﻘﺎی ﻣﺪاوم اﻳﻦ ﺟﺎﻳﮕﺎه ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﺗﻮﺳﻌﻪ ی اﻗﺘﺼﺎدی ﺟﻤﻬﻮری اﺳﻼﻣﻲ اﻳﺮان، ﺑﻪ ﻋﻨـﻮان ﻣﺎﻣﻮر ﻳـﺖ ﻣﻄـﺮح ﮔﺮدﻳـﺪه، ﺗﻼش و ﻛﻮﺷﺶ ﺟﺪی ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر رﺳﻴﺪن ﺑﻪ اﻳﻦ ﻫﺪف اﻣﺮی ﺿﺮوری اﺳﺖ . ﻗﺮار ﮔـﺮﻓﺘﻦ اﻳـﺮان در ﺟﺎﻳﮕـﺎه ﭘـﺎﻧﺰدﻫﻢ ﺗﻮﻟﻴـﺪ داﻧﺶ ﻧﺎﻧﻮ، ﺑﺮ اﺳﺎس ﺷﺎﺧﺺ ﺗﻌﺪاد ﻣﻘﺎﻻت ﻣﻨﺘﺸﺮ ی ﺷﺪهISI ، در ﺣﺎﻟﻲ ﻛﻪ ﻫﻨﻮز ﺑﻴﺶ از4 ﺳﺎل ﺗﺎ ﭘﺎﻳﺎن زﻣﺎن ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ در ﺳﻨﺪ راﻫﺒﺮدی ﺑﺎﻗﻲ ﻣﺎﻧﺪه اﺳﺖ، ﻧﺸﺎن دﻫﻨﺪه ی ﻋﺰم ﺟﺪی و ﺗﻮاﻧﺎﻳﻲ ﺷﮕﺮف اﻳﺮاﻧﻴﺎن اﺳﺖ . ﭼﻨﻴﻦ ﺑﻪ ﻧﻈﺮ ﻣﻲ رﺳﺪ ﻛﻪ ﺑﻬﺒﻮد ﺟﺎﻳﮕﺎه اﻳﺮان در ﺳﺎﻳﺮ ﺷﺎﺧﺺ ﻫﺎ ﻧﻈﻴﺮ ﺗﻮﺳﻌﻪ ی ﻓﻨﺎوری و ﻛﺴﺐ ﺳﻬﻢ درﺧﻮری از ﺑﺎزار، و رﺳﻴﺪن ﺑﻪ ﺟﺎﻳﮕﺎه ﻣﻨﺎﺳﺒﻲ در ﺑﻴﻦ ﭘﺎﻧﺰده ﻛﺸﻮر ﺑﺮﺗﺮ ﺟﻬﺎن در ی ﺣﻮزه ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ، ﻫﺮﮔﺰ دور از دﺳﺘﺮس ﻧﻴﺴﺖ . در اداﻣـﻪ ﻣﺒﺎﺣـﺚ، روﻳﻜﺮدﻫـﺎ، ﭼـﺎﻟﺶ و ﻫـﺎ ﻛ ﺎرﺑﺮدﻫﺎی ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ در ﺑﺨﺶ ﻫﺎ ی ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺻﻨﻌﺖ آب ﻣﻮرد ﺑﺮرﺳﻲ ﻗﺮار ﻣﻲ دﻫﻴﻢ . 3 ﻓﺼﻞ3 ﻧﺎﻧﻮﺗﻜﻨﻮﻟﻮژی در ﺻﻨﻌﺖ آب ﻓﺼﻞ ﺳﻮم- ﻧﺎﻧﻮﺗﻜﻨﻮﻟﻮژ در ی ﺻﻨﻌﺖ آب 69 ﻓﺼﻞ ﺳﻮم- ﻧﺎﻧﻮﺗﻜﻨﻮﻟﻮژی در ﺻﻨﻌﺖ آب 3 - 1 - ﻣﺮوری ﺑﺮ ﻧﻘﺸﻪ ﺟﺎﻣﻊ ﻋﻠﻤﻲ ﻛﺸﻮر 3 - 1 - 1 - ﺳﺎﺧﺘﺎر ﻧﻘﺸﻪ ﺟﺎﻣﻊ ﻋﻠﻤﻲ ﻛﺸﻮر - ﺗﺪوﻳﻦ ﺑﺮاﺳﺎس ﺟﺪول زﻣﺎن ﺑﻨﺪی ﻃﺮاﺣﻲ ﻧﻘﺸﻪ ﺟﺎﻣﻊ ﻋﻠﻤﻲ ﻛﺸﻮر، ﭘﻴﺸﻨﻮﻳﺲ دوم ﻧﻘﺸﻪ در اﻧﺘﻬﺎی اردﻳﺒﻬﺸﺖ ﻣﺎه ﺳـﺎل 1386 و ﺑﺮاﺳﺎس ﻧﺘﺎﻳﺞ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻛﺎرﺷﻨﺎﺳﻲ ﻛﻤﻴﺘﻪ یﻫﺎ ﺗﺨﺼﺼﻲ ﻧﻘﺸﻪ در ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ای 100 ﺻﻔﺤﻪ ای اراﺋﻪ ﮔﺮدﻳﺪ ﻛـﻪ در ﺟﻠﺴـﺎت ﻣﺘﻌﺪدی در ﻛﻤﻴﺴﻴﻮن ﺗﻠﻔﻴﻖ و ﺗﺪوﻳﻦ ﺷﻮ و رای ﺗﺨﺼﺼﻲ ﻣﻮرد اﺻﻼح و ﺗﻜﻤﻴﻞ ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺖ و ﻣﻘﺮر ﺷـﺪ ﺑﺨـﺶ آن زا ﻳﻲﻫـﺎ ﻧﻈﻴﺮ ﺳﻨﺎرﻳﻮﻫﺎی ﻋﻠﻢ و ﻓﻨﺎوری، ﺗﺤﻠﻴﻞ وﺿﻊ ﻣﻮﺟﻮد ﻋﻠﻢ و ﻓﻨﺎوری ﻛﺸﻮر، اﻗﺪاﻣﺎت ﻣﻠﻲ ﻣﺘﻨﺎﻇﺮ ﺑﺎ یﻫﺎ ﺣﻮزه ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻋﻠـﻢ و ﻓﻨﺎوری، ﺗﺤﻠﻴﻞ، وﺿﻊ ﻣﻮﺟﻮد ﻧﮕﺎﺷﺖ ﻧﻬﺎدی ﺣﻮزه ﻋﻠﻢ و ﻓﻨﺎوری، ﭘﺎﻳﺶ اﺟ و ﺮای ﻧﻘﺸﻪ، ﻣﺒﺎﻧﻲ روﺷﻲ و ﺗﻌﺎرﻳﻒ، واژﮔـﺎن ﺑـﻪ ﭘﻴﻮﺳﺖ یﻫﺎ ﻧﻘﺸﻪ ﻣﻨﺘﻘﻞ ﺷﺪه و ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﻧﻬﺎﻳ ﺑﻪ ﻲ ﺻﻮرت ﺧﻼﺻﻪ ﺟﻬﺖ ﺑﺮرﺳﻲ و ﺗﺼﻮﻳﺐ در ﺷﻮ رای ﻋﺎﻟﻲ اﻧﻘﻼب ﻓﺮﻫﻨﮕـﻲ آﻣﺎده ﮔﺮدد در . ﻧﻬﺎﻳﺖ ﭘﻴﺶ ﻧﻮﻳﺲ ﺳﻮم ﻧﻘﺸﻪ ﺟﺎﻣﻊ ﻋﻠﻤﻲ ﻛﺸﻮر ﺟﻬﺖ اﻇﻬﺎر ﻧﻈﺮ اﺳـﺎﺗﻴﺪ و ﺻـﺎﺣﺒﻨﻈﺮان ﺑـﻪ ﺑـﻴﺶ از 500 ﻣﺮﻛﺰ داﻧﺸﮕﺎﻫﻲ و ﺣﻮزوی و ﺗﺤﻘﻴﻘﺎﺗﻲ ارﺳﺎل ﮔﺮدﻳﺪ در . ﻣﺮﺣﻠﻪ ﺑﻌﺪ 250 ﭘﻴﺸﻨﻬﺎد ارﺳﺎﻟﻲ از ﺳﻮی اﻳﻦ ﻣﺮاﻛ ﺰ ﻣﻮرد ﺑﺮرﺳـﻲ ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺖ و ﺗﺎﺣﺪ اﻣﻜﺎن ﻣﻮارد ﻣﻨﺎﺳﺐ ﻣﺘﻦ در ﻧﻘﺸﻪ اﻋﻤﺎل ﮔﺸﺖ . - ﺗﺼﻮﻳﺐ ﺳﻨﺪ ﻣﺬﻛﻮر ﭘﺲ از ﺗﻬﻴﻪ در ﺳﺎل 1386 ﺑﺮای ﺗﺼﻮﻳﺐ ﺑﻪ ﺷﻮرای ﻋﺎﻟﻲ اﻧﻘﻼب ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ اراﺋﻪ ﮔﺸـﺖ . ﺷـﻮرا ﻧﻴـﺰ ﭘـﺲ از ﺑﺤﺚ و ﺗﺒﺎدل ﻧﻈﺮ ﺑﺮ روی آن و ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ اﺻﻼﺣﺎت اﺳﺎﺳﻲ ﺑﺮ روی آن در ﻧﻬﺎﻳﺖ ﺳﻨﺪ ﻧﻘﺸﻪ ﺟ ﺎﻣﻊ ﻋﻠﻤﻲ ﻛﺸـﻮر در ﺑﻬﻤـﻦ ﺳﺎل 1389 در ﺟﻠﺴﻪ 679 ﺷﻮ رای ﻋﺎﻟﻲ اﻧﻘﻼب ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﻣﻮرخ 14 / 10 / 1389 ﺑﻪ ﺗﺼﻮﻳﺐ ﺷﻮرا رﺳﻴﺪ . - اﺑﻼغ ﭘﺲ از ﺗﺼﻮﻳﺐ ﺳﻨﺪ در ﺷﻮرای ﻋﺎﻟﻲ اﻧﻘﻼب ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ، ﺳﻨﺪ ﺗﻮﺳﻂ رﻳﻴﺲ ﺟﻤﻬﻮر ﻣﺤﺘﺮم وﻗـﺖ و رﻳـﻴﺲ ﺷـﻮ رای ﻋـﺎﻟﻲ اﻧﻘﻼب ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﺟﻨﺎب آﻗﺎی دﻛﺘﺮ اﺣﻤﺪی ﻧﮋاد 24 /2/ 1390 ﺑ ﻪ ﺗﻤﺎم دﺳﺘﮕﺎه ﻫﺎ اﺑﻼغ ﮔﺮدﻳﺪ . 70 راﻫﻨﻤﺎی ﻧﺤﻮه اﺳﺘﻔﺎده از ﻓﻨﺎور ی ﻧﺎﻧﻮ در ﺻﻨﻌﺖ آب و آﺑﻔﺎ ی ﻛﺸﻮر ﺷﻜﻞ3 - 1 - ﻧﻤﻮدار ﻓﺮآﻳﻨﺪ اﺟﺮای ﻧﻘﺸﻪ ﺟﺎﻣﻊ ﻋﻠﻤﻲ ﻛﺸﻮر - ﺳﺎﺧﺘﺎر ﻧﻘﺸﻪ ﺟﺎﻣﻊ ﻋﻠﻤﻲ ﻛﺸﻮر در ﭘﻨﺞ ﻓﺼﻞ ﺗﺪوﻳﻦ ﺷﺪه اﺳﺖ1 . ﻓﺼﻞ اول ﺑﺎ ﻋﻨﻮان ارزش » ﻫﺎی ﺑﻨﻴﺎدﻳﻦ ﻧﻘﺸـﻪ ﺟـﺎﻣﻊ ﻋﻠﻤـﻲ ﻛﺸﻮر « ﺑﻪ ﺑﻴﺎن ﻣﺒﺎﻧﻲ ارزﺷﻲ ﻧﻈﺎم ﻋﻠﻢ و ﻓﻨﺎ وری ﻛﺸﻮر ﻣﻲ ﭘﺮدازد و ﻣﺸﺨﺺ ﻛﻨﻨﺪه ﺟﻬـﺖ ﮔﻴﺮﻳﻬـﺎی ﻧﻈـﺎم و اوﻟﻮﻳـﺖ و ﻫـﺎ ﺑﺎﻳﺪﻫﺎ و ﻧﺒﺎﻳﺪﻫﺎ در ﻋﺮﺻﻪ ﻫﺎی آﻣﻮزش، ﭘﺮورش، ﭘﮋوﻫﺶ و ﻓﻨﺎوری ﺑﺮای ﺣﺮﻛﺖ در ﻣﺴﻴﺮ ﺑﺴـﻂ اﻧﺪﻳﺸـﻪ اﻟﻬـﻲ و ﮔﺴـﺘﺮش اﻧﺪﻳﺸﻪ ﺟﻬﺎﻧﻲ و ﻧﻴﻞ ﺑﻪ ﺟﺎﻣﻌﻪ ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺳﺮﺷﺎر از ﻋﺪاﻟﺖ و ﺗﻮﺣﻴﺪ ﺗﺤﺖ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ا ﻧﺴﺎن ﻛﺎﻣﻞ اﺳﺖ . ﻋﻨﻮان ﻓﺼ ﻞ دوم » وﺿﻊ ﻣﻄﻠﻮب ﻋﻠﻢ و ﻓﻨﺎوری « اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﺮ ﻣﺒﻨﺎی وﺿﻊ ﻣﻮﺟﻮد، ﺗﺤﻠﻴﻞ ﻧﻘﺎط ﻗﻮت و ﺿﻌﻒ و ﻓﺮﺻﺖ ﻫﺎ و ﺗﻬﺪﻳﺪﻫﺎ ﺗـﺪوﻳﻦ ﮔﺮدﻳـﺪه اﺳﺖ و در ﭼﻬﺎر ﺑﺨﺶ » ﭼﺸﻢ اﻧﺪاز ﻋﻠﻢ و ﻓﻨﺎوری اﻳﺮان در اﻓﻖ 1404 ﻫﺠﺮی ﺷﻤﺴﻲ » ، « اﻫﺪاف ﻛﻼن ﻧﻈﺎم ﻋﻠﻢ و ﻓﻨﺎوری ﻛﺸﻮر » ، « اﻫﺪاف ﺑﺨﺸ ﻲ ﻧﻈﺎم ﻋﻠﻢ، ﻓﻨﺎوری و ﻧﻮآو ری ﻛﺸﻮر » و « ﻛﻤﻴﺖ ﻫﺎی ﻣﻄﻠﻮب اﻫﻢ ﺷﺎﺧﺺ ﻫﺎی ﻛﻼن ﻋﻠﻢ و ﻓﻨـﺎوری ﻛﺸﻮر « در اﻳﻦ ﺳﻨﺪ اراﺋﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ . اﻳﻦ ﻓﺼﻞ از ﻧﻘﺸﻪ، از 8 ﻫﺪف ﻛﻼن و9 ﻫﺪف ﮔﺬاری ﺑﺨﺸﻲ در ﺣﻮزه ﻋﻠﻤﻲ- ﻓﻨـﺎوری از ﺟﻤﻠﻪ آﻣﻮزش و ﭘﺮورش، دﻓﺎع، ﻫﻮاﻓﻀﺎ و ﻫﺴﺘﻪ ای ﺗﺸﻜﻴﻞ ﺷﺪه اﺳﺖ . 1 - »ﺳﻨﺪ ﻧﻘﺸﻪ ﺟﺎﻣﻊ ﻋﻠﻤ ﻲ ﻛﺸﻮر « ، ﺷﻮرا ﻲﻋﺎﻟ ی اﻧﻘﻼب ﻓﺮﻫﻨﮕ ﻲ- 1389 ﺗﺪوﻳﻦ ﺗﺼﻮﻳﺐ اﺑﻼغ ﺳﺎﺧﺘﺎر 85 86 87 90 88 89 91 ﺗﺪوﻳﻦ ﺗﺼﻮﻳﺐ اﺑﻼغ ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺨﺼﻴﺺ ﺗﻔﺼﻴﺮ ﻓﺼﻞ ﺳﻮم- ﻧﺎﻧﻮﺗﻜﻨﻮﻟﻮژ در ی ﺻﻨﻌﺖ آب 71 ﻓﺼﻞ ﺳﻮم ﺑﺎ ﻋﻨﻮان » اوﻟﻮﻳﺖ ﻫﺎ ی ﻋﻠﻢ و ﻓﻨﺎوری ﻛﺸﻮر « ﺑﺎ در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻦ روﻳﻜﺮدﻫﺎی » ﻣﺰﻳـﺖ ﻣﺤـﻮر » ، « ﻧﻴـﺎز ﻣﺤـﻮر ، « » ﻣﺮزﺷﻜﻦ » و « آﻳﻨﺪه «ﻧﮕﺮ اوﻟﻮﻳﺖ یﻫﺎ ﻋﻠﻢ و ﻓﻨﺎوری در ﻛﺸﻮر را در ﺳﻪ ﺳﻄﺢ اﻟﻒ ) ( ج) و ( ب) ، ( ﺗﻨﻈﻴﻢ ﻛﺮده اﺳﺖ . ﻓﺼﻞ ﭼﻬﺎرم ﻛﻪ ﻋﻨﻮاﻧﺶ » راﻫﺒﺮدﻫﺎ و اﻗﺪاﻣﺎت ﻣﻠﻲ ﺑﺮای ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻋﻠﻢ و ﻓﻨﺎوری در ﻛﺸﻮر « اﺳﺖ، 13 را ﻫﺒﺮد ﻛﻼن ﺑـﺮای رﺳﻴﺪن اﻫﺪاف ﻣﻄﺮح ﺷﺪه در ﻓﺼﻞ دوم اراﺋﻪ داده اﺳﺖ ﺳﭙﺲ اﻳﻦ راﻫﺒﺮدﻫﺎی ﻛﻼن را ﺑﻪ 73 راﻫﺒﺮد ﻣﻠﻲ ﺗﻘﺴﻴﻢ ﻛـﺮده و در ﻫﻤﻴﻦ زﻣﻴﻨﻪ 224 اﻗﺪام ﻣﻠﻲ در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻪ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﺎ اﺟﺮاﻳﻲ ﺷﺪن اﻳﻦ اﻗﺪاﻣﺎت ﻃﻲ ﻫـﺎ ﺳﺎل ی آﻳﻨـﺪه، اﻫـﺪاف ﻧﻘﺸـﻪ ﻋﻠﻤﻲ ﻣﺤﻘﻖ ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ . ﺑﺮای ﻣﺜﺎل ﺗﻮﺳﻌﻪ و اﺑﺪاع روش ﻫﺎی ﺳﻬﻞ و ﺳﺮﻳﻊ ﻓﺎرﺳﻲ آﻣﻮزی ﻳﻜﻲ از اﻳـﻦ اﻗـﺪاﻣﺎت اﺳـﺖ ﻛـﻪ ﺑﺮای ﺗﺒﺪﻳﻞ زﺑﺎن ﻓﺎرﺳﻲ ﺑﻪ زﺑﺎن ﻋﻠﻢ ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺗﻨﻈﻴﻢ ﺷﺪه اﺳﺖ . ﺗﺒﺪﻳﻞ ﺗﻬﺪﻳﺪ ﺧﺮوج ﻧﺨﺒﮕﺎن ﺑﻪ ﻳﻚ ﻓﺮﺻﺖ ﺑـﺮای ﻛﺸـﻮر و ﺗﻘﻮﻳﺖ ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻋﻤﻮﻣﻲ در آﻣﻮزش و ﭘﺮورش از دﻳﮕﺮ اﻗﺪاﻣﺎت ﻃﺮاﺣﻲ ﺷﺪه در ﻧﻘﺸﻪ ﺟﺎﻣﻊ ﻋﻠﻤﻲ ﻛﺸﻮر اﺳﺖ . آﺧﺮﻳﻦ ﻓﺼﻞ ﻧﻘﺸﻪ ﺟﺎﻣﻊ ﻋﻠﻤﻲ ﻛﺸﻮر ﺑﻪ ﻣﻌﺮﻓﻲ » ﭼـﺎرﭼﻮب ﻧﻬـﺎدی ﻋﻠـﻢ و ﻓﻨـﺎوری و ﻧـﻮآوری « ﭘﺮداﺧﺘـﻪ اﺳـﺖ و ﺑـﺎ » ﺗﻘﺴﻴﻢ ﻛﺎر ﻣﻠﻲ در ﻧﻈﺎم ﻋﻠﻢ و ﻓﻨﺎوری « و ﺑﻴﺎن » ﻧﻈﺎم اﺟﺮا، ﻧﻈﺎرت ارزﻳﺎﺑﻲ و ﺑﻪ روزرﺳـﺎﻧﻲ ﻧﻘﺸـﻪ ﺟـﺎﻣﻊ ﻋﻠﻤـﻲ ﻛﺸـﻮر « ﻓﺮآﻳﻨﺪ اﺟﺮاﻳﻲ ﺷﺪن اﻳﻦ ﺳﻨﺪ را ﺗﻮﺿﻴﺢ داده اﺳﺖ . ﺟﺪول 3 - 1 - ﺳﺎﺧﺘﺎر ﻧﻘﺸﻪ ﺟﺎﻣﻊ ﻋﻠﻤﻲ ﻛﺸﻮر ﻓﺼﻞ اول ﻣﺒﺎﻧﻲ و ارزش ﻫﺎی ﺑﻨﻴﺎدﻳﻦ ) ده ارزش ﺑﻨﻴﺎدی ( وﻳﮋﮔﻲ اﺻﻠﻲ ) ﺳﻪ وﻳﮋﮔﻲ ( ﺗﻌﺪاد ﻫﻮاﻓﻀﺎ - ﻫﺴﺘﻪ ای - ﻧﺎﻧﻮ و ﻣﻴﻜﺮو - ﻧﻔﺖ و ﮔﺎز - زﻳﺴﺖ ﻓﻨﺎوری - زﻳﺴﺘﻲ ﻣﺤﻴﻄﻲ - ﻓﻨﺎوری ﻫﺎی ﻧﺮم و ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ اﻟﻒ اوﻟﻮﻳﺖ ﻫﺎی ﻋﻠﻢ و ﻓﻨﺎوری ﻓﺼﻞ ﺳﻮم ﻓﺼﻞ دوم اﻫﺪاف ﻛﻼن 8 اﻫﺪاف ﺑﺨﺸﻲ 9 ﻟﻴﺰر- ﻓﻮﺗﻮﻧﻴﻚ - زﻳﺴﺖ ﺣﺲ ﮔﺮﻫﺎ - ﻣﻜﺎﺗﺮوﻧﻴﻚ- ﺧﻮدﻛﺎرﺳﺎزی و رﺑﺎﺗﻴﻚ - ﻧﻴﻤﻪ رﺳﺎﻧﺎﻫﺎ و ... ب ﻛﻤﻴﺖ ﻫﺎی ﻣﻄﻠﻮب 9 ﻓﺼﻞ ﭼﻬﺎرم راﻫﺒﺮد ﻛﻼن 13 اﭘﺘﻮاﻟﻜﺘﺮوﻧﻴﻚ - ﻛﺎﺗﺎﻟﻴﺴﺖ ﻫﺎ - ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ ﭘﺰﺷﻜﻲ - ﺳﺎزه ﻫﺎی درﻳﺎﻳﻲ- ﺗﺮاﻓﻴﻚ، ﺷﻬﺮﺳﺎزی و ... ج راﻫﺒﺮد ﻣﻠﻲ 73 اﻗﺪام ﻣﻠﻲ 224 ﻓﺼﻞ ﭘﻨﺠﻢ ﺗﻘﺴﻴﻢ ﻛﺎر ﻣﻠﻲ در ﻧﻈﺎم ﻋﻠﻢ و ﻓﻨﺎوری ﻧﻈﺎم اﺟﺮا- ﻧﻈﺎرت – ارزﻳﺎﺑﻲ - ﺑﻪ روز رﺳﺎﻧﻲ ﻧﻘﺸﻪ ﻋﻠﻤﻲ 3 - 1 - 2 - ﻣﺮوری ﺑﺮﺑﻨﺪﻫﺎی ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ » آﻣﻮزش » و « ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ ) (« در ﻧﻘﺸﻪ ﺟﺎﻣﻊ ﻋﻠﻤﻲ ﻛﺸﻮر ﻫﻤﺎن ﻃﻮر ﻛﻪ اﺷﺎره ﺷﺪ ﻓﺼﻞ ﻧﺨﺴﺖ ﻧﻘﺸﻪ ﺟﺎﻣﻊ ﻋﻠﻤﻲ ﻛﺸﻮر ﺑﻪ ﺑﻴﺎن ﻣﺒﺎ ﻧﻲ ارزﺷﻲ ﻧﻈﺎم ﻋﻠﻢ و ﻓﻨﺎوری ﻛﺸﻮر ﻣﻲ ﭘﺮدازد . اﻳﻦ ﻓﺼﻞ در اوﻟﻴﻦ ﮔﺎم » ﻋﺪاﻟﺖ ﻣﺤﻮری، ﭘﺮورش اﺳﺘﻌﺪادﻫﺎ و دﺳـﺘﻴﺎﺑﻲ ﻫﻤﮕـﺎن ﺑـﻪ ﺧﺼـﻮص ﻣﺴﺘﻀـﻌﻔﺎن در ﺣـﻮزه ﻋﻠـﻢ و ﻓﻨﺎوری « را ﻳﻜﻲ از ﻣﺒﺎﻧﻲ و ارزش ﻫﺎی ﺑﻨﻴﺎدﻳﻦ ﻧﻘﺸﻪ ﺟﺎﻣﻊ ﻋﻠﻤﻲ ﻛﺸﻮر ﻣﻄﺮح ﻛﺮده اﺳﺖ و در اداﻣﻪ ﺗﻠﻔﻴﻖ آﻣﻮزش ﺑﺎ ﺗﺮﺑﻴـﺖ و ﭘﮋوﻫ ﺶ و ﻣﻬﺎرت را ﺟﺰو وﻳﮋﮔﻲ ﻫﺎی اﺻﻠﻲ اﻟﮕﻮی ﻧﻈﺎم ﻋﻠﻢ و ﻓﻨﺎوری و ﻧﻮآوری ﻟﺤﺎظ ﻛﺮده اﺳﺖ :» اﻳﻦ ﺗﻠﻔﻴﻖ ﺑﺎﻳﺪ از آﻣﻮزش اﺑﺘﺪاﻳﻲ آﻏﺎز و در ﺗﻤﺎم دوره ﻫﺎی آﻣﻮزﺷﻲ اداﻣﻪ ﻳﺎﺑﺪ و در ﻧﺘﻴﺠﻪ اﻟﮕﻮی آﻣﻮزﺷﻲ ﺣﺎﻓﻈﻪ ﻣﺪار ﻓﻌﻠـﻲ، ﺟـﺎی ﺧـﻮد را ﺑـﻪ اﻟﮕـﻮی ﻣﺒﺘﻨﻲ ﺑﺮ ﻳﺎدﮔﻴﺮی داﻧﺶ ﺑﻪ ﻫﻤﺮاه ﺗﺮﺑﻴﺖ اﻧﺴﺎ ن ﻫﺎ و ﭘﺮورش اﻧﺴﺎن ﻫﺎ و ﭘﺮورش ﻣﻬﺎرت ﻫﺎ و ﭘﮋوﻫﺶ ﺑﺪﻫﺪ « . 72 راﻫﻨﻤﺎی ﻧﺤﻮه اﺳﺘﻔﺎده از ﻓﻨﺎور ی ﻧﺎﻧﻮ در ﺻﻨﻌﺖ آب و آﺑﻔﺎ ی ﻛﺸﻮر ﻓﺼﻞ دوم اﻳﻦ ﺳﻨﺪ ﻛﻪ » وﺿﻊ ﻣﻄﻠﻮب ﻋﻠﻢ و ﻓﻨﺎوری « را در ﻛﺸﻮر ﺗﺮﺳﻴﻢ ﻣﻲ ﻛﻨﺪ در ﺑﺨﺶ اﻫﺪاف ﻛـﻼن ﻧﻈـﺎم ﻋﻠـﻢ و ﻓﻨﺎوری ﻛﺸﻮر اﻫﺪاﻓﻲ از ﺟﻤﻠﻪ » ﺗﻌﻤﻴﻖ و ﮔﺴـﺘﺮش آﻣـﻮزش ﻫـﺎی ﻋﻤـﻮﻣﻲ و ﺗﺨﺼﺼـﻲ » ، « دﺳـﺘﻴﺎﺑﻲ ﺑـﻪ ﺗﻮﺳـﻌﻪ ﻋﻠـﻮم و ﻓﻨﺎوری ﻫﺎی ﻧﻮﻳﻦ و اﻧﺘﺸﺎر و ﺑﻪ ﻛﺎرﮔﻴﺮی ﻫﺎ آن در ﻧﻬﺎدﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ آﻣﻮزﺷﻲ و ﺻﻨﻌﺘﻲ و ﺧﺪﻣﺎﺗﻲ » و « ارﺗﻘﺎی ﺟﺎﻳﮕـﺎه زﺑـﺎن ﻓﺎرﺳﻲ در ﺑﻴﻦ زﺑﺎن ﻫﺎی ﺑﻴﻦ اﻟﻤﻠﻠﻲ ﻋﻠﻤﻲ « را ﻣﺸﺨﺺ ﻛﺮده و ﺑﺮای رﺳﻴﺪن ﺑﻪ آن » اﻫﺪاف ﺑﺨـﺶ ﻧﻈـﺎم ﻋﻠـﻢ و ﻓﻨـﺎوری و ﻧﻮآوری « را در 9 ﺑﻨﺪ ﻣﻄﺮح ﻛﺮده اﺳﺖ . ﻣﻮارد ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ ﺣﻮزه آﻣ ﻮزش ﻋﻤﻮﻣﻲ ﺑﻪ ﺷﺮح زﻳﺮ اﺳﺖ : – دﺳﺘﻴﺎﺑﻲ آﺣﺎد ﺟﺎﻣﻌﻪ ﺑﻪ ﺳﻄﺢ ﻣﻨﺎﺳﺐ داﻧﺶ ﻋﻤﻮﻣﻲ و از ﺑﻴﻦ رﻓﺘﻦ ﺑﻲ ﺳﻮادی – ﭘﻮﺷﺶ ﻛﺎﻣﻞ دوره آﻣﻮزش ﻋﻤﻮﻣﻲ – اﻳﺠﺎد ﻧﻈﺎم آﻣﻮزﺷﻲ ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺑﺮای ﻫﺪاﻳﺖ داﻧﺶ آﻣﻮزان در ﺟﻬﺖ ﭘﺮورش اﺳﺘﻌﺪادﻫﺎی ﻋﻠﻤﻲ ﺑﺮای ورود ﺑـﻪ دوره ﺗﺨﺼﺼﻲ – ﺗﺜﺒﻴﺖ ﺟﺎﻳﮕﺎه ﻛﺸﻮر در ﻓﻨﺎوری ﻫﺎی ﺣﻮزه ﻧﻔﺖ و ﮔﺎز، ﻓﻨﺎوری اﻃﻼﻋﺎت، ﻓﻨﺎوری زﻳﺴـﺘﻲ و ﻓﻨـﺎوری ﻫـﺎی ﻧـﺎﻧﻮ و ﻣﻴﻜﺮو . در ﺑﺨﺶ » ﻛﻤﻴﺘﻬﺎی ﻣﻄﻠﻮب اﻫﻢ ﺷﺎﺧﺺ ﻫﺎی ﻛﻼن ﻋﻠﻢ و ﻓﻨﺎوری ﻛﺸﻮر « ﺗﺎﻛﻴﺪ ﺷـﺪه اﺳـﺖ ﻧﺰدﻳـﻚ ﺑـﻪ 100 درﺻـﺪ ﻣﻴﺰان واﻗﻌﻲ دوره آﻣﻮزش ﻋﻤﻮﻣﻲ ) اﺑﺘﺪاﻳﻲ و راﻫﻨﻤﺎﻳﻲ و ( 95 درﺻﺪ ﻣﻴـﺰان واﻗﻌـﻲ دوران ﻣﺘﻮﺳـﻄﻪ ﺑﺎﻳـﺪ ﺗﺤـﺖ ﭘﻮ ﺷـﺶ ﺗﺤﺼﻴﻠﻲ ﻛﺸﻮر ﻗﺮار ﮔﻴﺮﻧﺪ . ﻓﺼﻞ ﺳﻮم ﺳﻨﺪ ﺟﺎﻣﻊ ﻋﻠﻤﻲ ﻛﺸﻮر » اوﻟﻮﻳﺖ ﻫﺎ ی ﻋﻠﻢ و ﻓﻨﺎوری ﻛﺸﻮر « را در ﺳﻪ ﺳﻄﺢ دﺳﺘﻪ ﺑﻨـﺪی ﻛـﺮده اﺳـﺖ . اﻳـﻦ دﺳﺘﻪ ﺑﻨﺪی ﻧﺎﻇﺮ ﺑﺮ ﻧﺤﻮه ﻣﻴﺰان ﺗﺨﺼﻴﺺ ﻣﻨﺎﺑﻊ، اﻋﻢ از ﻣﺎﻟﻲ و اﻧﺴﺎﻧﻲ و ﺗﻮﺟـﻪ ﻣـﺪﻳﺮان و ﻣﺴـﻮوﻻن اﺳـﺖ . در اﻳـﻦ ﻓﺼـﻞ ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ در اوﻟﻴﻦ ﺳﻄﺢ ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻪ اﺳﺖ و از اوﻟﻮﻳﺖ ﺑﺎﻻﻳﻲ ﺑﺮای اﺧﺘﺼﺎص ﻣﻨﺎﺑﻊ و ﺗﻮﺟﻪ ﺑﺮﺧﻮردار اﺳﺖ . ﻓﺼﻞ ﭼﻬﺎرم اﻳﻦ ﺳﻨﺪ ﺑﻪ راﻫﺒﺮدﻫﺎی ﻛﻼن و اﻗﺪاﻣﺎت ﻣﻠﻲ ﻣﺘﻨﺎﺳﺐ ﺑﺎ راﻫﺒﺮدﻫﺎی ﻛﻼن اﺧﺘﺼﺎص دارد : – اوﻟﻴﻦ راﻫﺒﺮد ﻛﻼن اﺻﻼح ﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎ و ﻧﻬﺎدﻫﺎی ﻋﻠﻢ و ﻓﻨﺎوری و ﻫﻤﺎﻫﻨﮓ ﺳﺎزی ﻧﻈﺎم ﺗﻌﻠﻴﻢ و ﺗﺮﺑﻴﺖ در ﻣﺮاﺣـﻞ ﺳ ﻴﺎﺳﺖ ﮔﺬاری و ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی ﻛﻼن اﺳﺖ . – دوﻣﻴﻦ راﻫﺒﺮد ﻛﻼن ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻋﻠﻢ و ﺗﺒﺪﻳﻞ آن ﺑﻪ ﻳﻜﻲ از ﮔﻔﺘﻤﺎن ﻫﺎی اﺻﻠﻲ ﺟﺎﻣﻌﻪ اﺳﺖ . – راﻫﺒﺮد ﻛﻼن ﺳﻮم ﻛﻪ ﺑﺴﻴﺎر ﻣﻮرد ﺗﻮﺟﻪ اﺳﺖ ﺟﻬﺖ دادن ﭼﺮﺧﻪ ﻋﻠﻢ و ﻓﻨﺎوری و ﻧﻮآوری ﺑﻪ اﻳﻔﺎی ﻧﻘـﺶ ﻣـﻮﺛﺮ ﺗﺮ در اﻗﺘﺼﺎد ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . – راﻫﺒﺮد ﻣﻬﻢ دﻳﮕﺮی ﻛﻪ در آن ﺑﻪ ﻟﺰوم رﻓﻊ ﻧﻴﺎزﻫﺎی واﻗﻌﻲ ﻛﺸﻮر ﺑﺎ ﺣﺮﻛﺖ در ﻣﺴﻴﺮ ﻓﻨﺎوری وﻧﻮآوری اﺷﺎره دارد راﻫﺒﺮد ﻛﻼن ﻫﻔﺘﻢ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﺮ ﺟﻬﺖ دﻫﻲ آﻣﻮزش، ﭘﮋوﻫﺶ، ﻓﻨﺎوری و و ﻧﻮآوری ﺑﻪ ﺳﻤﺖ ﺣﻞ ﻣﺸﻜﻼت و رﻓـﻊ ﻧﻴﺎزﻫﺎی واﻗﻌﻲ و اﻗﺘﻀﺎﺋﺎت ﻛﺸﻮر ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ آﻣﺎﻳﺶ ﺳﺮزﻣﻴﻦ و ﻧﻮآوری در ﻣﺮزﻫﺎی داﻧﺶ ﺑﺮای ﺗﺤﻘﻖ ﻣﺮﺟﻌﻴـ ﺖ ﻋﻠﻤﻲ ﺗﺎﻛﻴﺪ دارد . – ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﻫﺸﺘﻤﻴﻦ راﻫﺒﺮد ﻛﻼن ﺳﻨﺪ ﻛﻪ ﺑـﻪ آﻣـﻮزش ﻋﻤـﻮﻣﻲ ارﺗﺒـﺎط دارد، ﺑـﺮ ﭘـﺮورش اﻧﺴـﺎن ﻫـﺎی ﻣﺘﻘـﻲ، ﻛﺎرآﻓﺮﻳﻦ، ﺧﻼق، ﺧﻮدﺑﺎور، ﻧﻮآور و ﺗﻮاﻧﺎ در ﺣﻮزه ﻋﻠﻢ و ﻓﻨﺎوری ﺗﺎﻛﻴﺪ دارد . ﻓﺼﻞ ﺳﻮم- ﻧﺎﻧﻮﺗﻜﻨﻮﻟﻮژ در ی ﺻﻨﻌﺖ آب 73 – راﻫﺒﺮد ﻛﻼن دوازدﻫﻢ ﺟﻬﺖ دﻫﻲ ﺑﻪ ﭼﺮﺧ ﻪ ﻋﻠﻢ و ﻓﻨﺎوری و ﻧﻮآوری ﺑﺮای اﻳﻔﺎی ﻧﻘﺶ آﻓﺮﻳ ﻨﻲ ﻣـﻮﺛﺮ ﺗﺮ در ﺣـﻮزه ﻓﻨﻲ و ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ را ﻣﻮرد ﺗﻮﺟﻪ ﻗﺮار داده و ﺗﻮﺟﻪ وﻳﮋه ﺑﻪ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻧﻴﺎز ﻣﺤﻮر ﻋﻠﻮم و ﻓﻨﺎوری ﻫـﺎ ی ﻣﻬﻨﺪﺳـﻲ ﺑـﺮای ﺗﻮﻟﻴﺪ و ﺟﺬب ﻓﻨﺎوری ﺑﺎ ﺗﻮان رﻗﺎﺑﺘﻲ و ﺛﺮوت آﻓﺮﻳﻨﻲ ﻫﻤﺮاه ﺑﺎ ﺣﻔﻆ ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ را ﺑﻪ ﻋﻨﻮان راﻫﺒﺮد ﻫﺎی ﻣﻠـﻲ ﻣﻌﺮﻓﻲ ﻣﻲ ﻧﻤﺎﻳﺪ . – ﺗﻮﺳﻌﻪ و ﺗﻌﻤﻴﻖ و ﺗﻘﻮﻳﺖ آﻣﻮز ش و ﭘﮋوﻫﺶ در ﻋﻠﻮم ﭘﺎﻳﻪ ﺳﻴﺰدﻫﻤﻴﻦ و آﺧﺮﻳﻦ راﻫﺒﺮد ﻛﻼن ﺳﻨﺪ ﺟﺎﻣﻊ ﻋﻠﻤـﻲ ﻛﺸﻮر اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﻲ ﺷﻚ ﺑﺎﻳﺪ ﻣﻮرد ﺗﻮﺟﻪ آﻣﻮزﺷﮕﺮان و ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰان آﻣﻮزش و ﭘﺮورش ﻗﺮار ﮔﻴﺮد . ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻓﺮﻫﻨﮓ ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ، ﻳﺎدﮔﻴﺮی ﻣﺎدام اﻟﻌﻤﺮ، ﻓﺮﻫﻨﮓ ﺳﺎزی ﻋﻤﻮﻣﻲ و ارﺗﻘﺎی آﮔﺎﻫﻲ ﻫﺎی ﻋﻠﻤﻲ ﻋﻤﻮﻣﻲ در اﺑﻌﺎد ﻣﺨﺘﻠﻒ، اﺳ ﺘﻔﺎده از ﻇﺮﻓﻴﺖ رﺳﺎﻧﻪ ﻫﺎ و اﻓﺰاﻳﺶ دﺳﺘﺮﺳﻲ ﻫﻤﮕﺎﻧﻲ ﺑﻪ آﻣﻮزش و ﭘﺮورش از راﻫﺒﺮدﻫـﺎی ﻣﻠـﻲ ﻣﻄـﺮح ﺷـﺪه در ﻧﻘﺸـﻪ ﻋﻠﻤﻲ ﻛﺸﻮر اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﺎﻳﺪ ﻣﻮرد ﺗﻮﺟﻪ ﻣﺘﻮﻟﻴﺎن آﻣﻮزش و ﻓﻨﺎوری ﻫﺎی ﻧﻮﻳﻦ ﻗﺮار ﮔﻴﺮد . ﺑﺮای ﻣﺤﻘﻖ ﺷﺪن راﻫﺒﺮدﻫﺎی ﻛﻼن و راﻫﺒﺮدﻫﺎی ﻣﻠﻲ ﺑﻴﺶ از دوﻳﺴﺖ اﻗﺪام ﻣﻠﻲ ﺗﺼﻮﻳﺐ ﺷﺪه اﺳﺖ ﻛﻪ ﻣﻮارد ﻣـﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ آﻣﻮزش ﻋﻠﻢ و ﻓﻨﺎوری ﺑﻪ ﺷﺮح زﻳﺮ اﺳﺖ : – اﻳﻔﺎی ﻧﻘﺶ ﻓﻌﺎل ﺗﺮ ﻣﺴﺎﺟﺪ در ﺗﺮوﻳﺞ و اﻧﺘﺸﺎر ﻋﻠﻢ و ﻓﻨﺎوری در ﺳﻄﺢ ﻋﻤﻮم ﻣﺮدم – ﺳﺎده ﺳﺎزی زﺑﺎن ﻋﻠﻢ ﺑﺮای ﻋﻤﻮم ﻣﺮدم و ﺗﻮﻟﻴﺪ واژﮔﺎن ﻣﻨﺎﺳﺐ ﻻزم – اوﻟﻮﻳﺖ دﻫﻲ ﺑﻪ ﻣﻴﺰان ﻣﺸﺎرﻛﺖ در ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰﻳﻬﺎی ﻣﻠﻲ، ﻣﻴﺰان اﺛﺮﺑﺨﺸﻲ در ﺗﻮﺳ ﻌﻪ ﻋﻠﻢ و ﻓﻨﺎوری، اﻓﺰاﻳﺶ ﻛﻤﻴﺖ و ﻛﻴﻔﻴﺖ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻫﺎ ی ﺗﺮوﻳﺠـﻲ در ﺣـﻮزه ﻋﻠـﻢ و ﻓﻨـﺎوری در ﺷـﺎﺧﺺ ﻫـﺎی ارزﻳـﺎﺑﻲ و رﺗﺒـﻪ ﺑﻨـﺪی اﻧﺠﻤـﻦ ﻫـﺎ و ﺟﻤﻌﻴﺖ ﻫﺎی ﻣﺮدﻣﻲ – ارﺗﻘﺎی ﻧﻈﺎم ﻣﻨﺪ ﺣﻮزه و داﻧﺸﮕﺎه و آﻣﻮزش و ﭘﺮورش د ر ﻓﺮآﻳﻨﺪ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی آﻣﻮزﺷﻲ و ﺗﺎ ﻟﻴﻒ ﻛﺘﺐ درﺳﻲ – اﻓﺰاﻳﺶ دﺳﺘﺮﺳﻲ ﻫﻤﮕﺎﻧﻲ ﺑﻪ آﻣﻮز ش – اﺻﻼح و ﺗﺪوﻳﻦ ﻧﻈﺎم آﻣﻮزﺷﻲ و ﭘﮋوﻫﺸﻲ ﺑﺮ اﺳﺎس ﻣﺒﺎﻧﻲ اﺳﻼﻣﻲ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻧﻴﺎزﻫﺎی واﻗﻌﻲ ﺟﺎﻣﻌﻪ و ﻧﻬﺎدﻫـﺎی ﻣﺘﻘﺎﺿﻲ – اﻓﺰاﻳﺶ ﺳﻬﻢ آﻣﻮزش دوره ﻋﻤﻮﻣﻲ از ﺑﻮدﺟﻪ دوﻟﺖ و ﻋﻤﻠﻴﺎﺗﻲ ﻛﺮدن آن – ﺑﺎزﻧﮕﺮی در ﻣﺤﺘﻮا و روش ﻫﺎی آﻣﻮزﺷﻲ ﺑﺎ ﺗﻤﺮﻛﺰ ﺑﺮ اﺻﻼح ﺑﻴﻨﺶ ﻫﺎ و ﻣﻬﺎرت ﻫﺎ در ﻛﻨﺎر اراﻳﻪ اﻃﻼﻋـ ﺎت و داﻧـﺶ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر اﻧﺘﻘﺎل ﻣﻔﺎﻫﻴﻢ ﭘﺎﻳﻪ ﻋﻠﻤﻲ، ﻋﻼﻗﻤﻨﺪ ﺳﺎزی داﻧﺶ آﻣﻮزان ﺑﻪ ﻋﻠﻢ، اﻳﺠﺎد روﺣﻴﻪ ﺧﻮدﺑﺎوری و ﺗﻮاﻧﻤﻨﺪﺳﺎزی اﻳﺸﺎن – ﺑﺎزﻧﮕﺮی و ارﺗﻘﺎی روش ﻫﺎ و ﻣﺤﺘﻮای آﻣﻮزش ﻋﻠﻮم ﭘﺎﻳﻪ در ﻛﻠﻴﻪ ﺳﻄﻮح ﺗﺤﺼﻴﻠﻲ 3 - 1 - 3 - اﺟﺮاﻳﻲ ﻛﺮدن ﻧﻘﺸﻪ ﺟﺎﻣﻊ ﻋﻠﻤﻲ ﻛﺸﻮر در ﺣﻮزه آﻣﻮزش ﻋﻤﻮﻣﻲ و ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ ) ( ﺑﺮ اﺳﺎس ﻧﻘﺸﻪ ﺟﺎﻣﻊ ﻋﻠﻤﻲ ﻛﺸﻮر، ﭘﺮورش اﺳﺘﻌﺪادﻫﺎ و دﺳﺘﻴﺎﺑﻲ ﻫﻤﮕـﺎن ﺑـﻪ ﺧﺼـﻮص ﻣﺴﺘﻀـﻌﻔﺎن در ﺣـﻮزه ﻋﻠـﻢ و ﻓﻨﺎوری ﻫﻤﺮاه ﺑﺎ ﺗﻠﻔﻴﻖ آﻣﻮزش ﺑﺎ ﺗﺮﺑﻴﺖ و ﭘﮋ وﻫﺶ و ﻣﻬﺎرت ﺑﻪ ﺻﻮرﺗﻲ ﻛﻪ اﻳﻦ ﺗﻠﻔﻴﻖ از آﻣـﻮزش اﺑﺘـﺪاﻳﻲ آﻏـﺎز و در ﺗﻤـﺎم 74 راﻫﻨﻤﺎی ﻧﺤﻮه اﺳﺘﻔﺎده از ﻓﻨﺎور ی ﻧﺎﻧﻮ در ﺻﻨﻌﺖ آب و آﺑﻔﺎ ی ﻛﺸﻮر دوره ﻫﺎی آﻣﻮزﺷﻲ اداﻣﻪ ﻳﺎﺑﺪ، از اﺻﻮل ﺑﻨﻴﺎدی اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﺎﻳﺪ در ﺗ ﻤﺎم ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ آﻣﻮزش ﻓﻨﺎوری در ﺳـﻄﻮح ﻣﺨﺘﻠﻒ اﺳﺖ در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﻮد . ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻓﺼﻞ ﻫﺎی دوم و ﺳﻮم ﻧﻘﺸﻪ ﺟﺎﻣﻊ ﻋﻠﻤﻲ ﻛﺸﻮر ﻛﻪ ﺑﻪ ﺑﻴﺎن اﻫﺪاف و اوﻟﻮﻳﺖ ﻫﺎ ی ﻧﻈﺎم ﻋﻠﻢ و ﻓﻨﺎوری ﭘﺮداﺧﺘﻪ اﺳﺖ و ﺑﺮاﺳﺎس اﻫﺪاف ﺑﺨﺸﻲ ﻧﻈﺎم ﻋﻠﻢ و ﻓﻨﺎوری و ﻧﻮآوری، ﻣﻲ ﺗﻮان ﺗﺎﻛﻴﺪات و ﺗﻮ ﺟﻬﺎت ﺑﺮای دﺳﺘﻴﺎﺑﻲ ﺑﻪ اﻫﺪاف ﻧﻘﺸﻪ را در ﭼﻬﺎر ﺣﻮزه ﻛﺎری زﻳﺮ ﺗﻘﺴﻴﻢ ﺑﻨﺪی ﻛﺮد : اﻟﻒ- آﻣﻮزش ﻋﻤﻮﻣﻲ ﻋﻠﻢ و ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ ) ( ﺑﺮای آﺣﺎد ﺟﺎﻣﻌﻪ اﻳﻦ ﺣﻮزه ﻛﺎری ﻛﻪ در راﺳﺘﺎی راﻫﺒﺮدﻫﺎی » ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻋﻠﻢ و ﺗﺒﺪﻳﻞ آن ﺑﻪ ﻳﻜﻲ از ﮔﻔﺘﻤﺎﻧﻬﺎی اﺻﻠﻲ ﺟﺎﻣﻌـﻪ » ، « ﭘـﺮورش اﻧﺴﺎن ﻫﺎی ﻣﺘﻘﻲ، ﻛﺎرآﻓﺮﻳﻦ، ﺧﻼ ق، ﺧﻮدﺑﺎور و ﻧﻮآور و ﺗﻮاﻧﺎ در ﺣﻮزه ﻋﻠﻢ و ﻓﻨﺎوری » و « ﺗﻮﺳﻌﻪ و ﺗﻌﻤﻴﻖ و ﺗﻘﻮﻳﺖ آﻣﻮزش و ﭘﮋوﻫﺶ در ﻋﻠﻮم ﭘﺎﻳﻪ « اﺳﺖ، ﻛﻤﻚ ﻣﻲ ﻛﻨﺪ ﺗﺎ ﻫﺪف ﻛﻼن و ﺑﺨﺸﻲ » ﺗﻌﻤﻴﻖ و ﮔﺴﺘﺮش آﻣﻮزش ﻫﺎی ﻋﻤﻮﻣﻲ و ﺗﺨﺼﺼـﻲ ، « » دﺳﺘﻴﺎﺑﻲ آﺣﺎد ﺟﺎﻣﻌﻪ ﺑﻪ ﺳﻄﺢ ﻣﻨﺎﺳﺐ داﻧﺶ ﻋﻤﻮﻣﻲ و از ﺑﻴﻦ رﻓﺘﻦ ﺑﻲ ﺳﻮادی » و « ﭘﻮﺷﺶ ﻛﺎ ﻣﻞ دوره آﻣﻮزش ﻋﻤـﻮﻣﻲ « ﻣﺤﻘﻖ ﺷﻮد . در ﻫﻤﻴﻦ ارﺗﺒﺎط اﻳﻔﺎی دو اﻗﺪام ﻣﻠﻲ ﻣﻨﺪرج در ﻧﻘﺸﻪ ﻋﻠﻤﻲ ﻛﺸﻮر ﻣﻲ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻴﺶ ﺗﺮ ﻣﻮرد ﺗﻮﺟﻪ ﻗﺮار ﮔﻴﺮد : – ﻧﻘﺶ ﻓﻌﺎل ﺗﺮ ﻣﺴﺎﺟﺪ در ﺗﺮوﻳﺞ و اﻧﺘﺸﺎر ﻋﻠﻢ و ﻓﻨﺎوری در ﺳﻄﺢ ﻋﻤﻮم ﻣﺮدم – ﺳﺎده ﺳﺎزی زﺑﺎن ﻋﻠﻢ ﺑﺮای ﻋﻤﻮم ﻣﺮدم و ﺗﻮﻟﻴﺪ واژﮔﺎن ﻣﻨﺎﺳﺐ ﻻزم ب- ﺗ ﻮﻟﻴﺪ ﻣﺤﺘﻮای ﻋﻠﻤﻲ و آﻣﻮزﺷﻲ ﺑﻪ زﺑﺎن ﻓﺎرﺳﻲ و ﺗﺮوﻳﺞ در ﻛﺸﻮرﻫﺎی ﻓﺎرﺳﻲ زﺑﺎن اﻳﻦ ﺣﻮزه ﻛﺎری ﺑﺮای رﺳﻴﺪن ﺑﻪ اﻫﺪاف ﻛﻼن و ﺑﺨﺸﻲ » ارﺗﻘﺎی ﺟﺎﻳﮕﺎه زﺑﺎن ﻓﺎرﺳﻲ در ﺑﻴﻦ زﺑﺎن ﻫﺎی ﺑﻴﻦ اﻟﻤﻠﻠﻲ ﻋﻠﻤـﻲ و « ﺗﺜﺒﻴﺖ ﺟﺎﻳﮕﺎه ﻛﺸﻮر در ﻓﻨﺎوری ﻫﺎی ﺣﻮزه ﻧﻔﺖ و ﮔﺎز، ﻓﻨﺎوری اﻃﻼﻋﺎت، ﻓﻨﺎوری زﻳﺴﺘﻲ و ﻓﻨﺎوری ﻫﺎی ﻧﺎﻧﻮ و ﻣﻴﻜﺮو « اﺳﺖ . ج- آﻣﻮزش ﺗﺨﺼﺼﻲ و وﻳﮋه ﺑﺮای ﺟﺬب و ﻫﺪاﻳﺖ داﻧﺶ آﻣﻮزان ﻧﺨﺒﻪ و اﺳﺘﻌﺪادﻫﺎی ﺑﺮﺗﺮ ﺗﻤﺮﻛﺰ اﻳﻦ ﺣﻮزه ﻛﺎری ﻣﻲ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺮای رﺳﻴﺪن ﺑﻪ ﻫﺪف ﺑﺨﺸﻲ » اﻳﺠﺎد ﻧﻈﺎم آﻣﻮزﺷﻲ ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺑﺮای ﻫﺪاﻳﺖ داﻧـﺶ آﻣـﻮزان در ﺟﻬﺖ ﭘﺮورش اﺳﺘﻌﺪادﻫﺎی ﻋﻠﻤﻲ ﺑﺮای ورود ﺑﻪ دوره ﺗﺨﺼﺼﻲ « ﺑﺎﺷﺪ . ﺑﺮﮔﺰاری ﻣﺴﺎﺑﻘﺎت داﻧﺶ آﻣﻮزی ﻣﻠﻲ ﻣﺎﻧﻨﺪ اﻟﻤﭙﻴﺎد و ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻏﻨﻲ ﺳﺎزی آﻣﻮزش اﺳﺘﻌﺪادﻫﺎی درﺧﺸﺎن ﺑﺎ ﻣﺒﺎﺣﺚ و ﻣﻔﺎﻫﻴﻢ ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ ) ﻣﻲ ( ﺗﻮاﻧﺪ از ﺟﻤﻠﻪ ﻛﺎرﻫـﺎی ﻋﻠﻤـﻲ در اﻳﻦ ﺣﻮزه ﺑﺎﺷﺪ . د- ﺣﻮزه ﺳﺘﺎدی و ارﺗﺒﺎط ﻣﻴﺎن ﺳﺎزﻣﺎﻧﻲ ﺑﺮ اﺳﺎس ﺗﺎﻛﻴﺪ ﻓﺼﻞ ﭘﻨﺠﻢ ﻧﻘﺸﻪ ﺟﺎﻣﻊ ﻋﻠﻤﻲ ﻛﺸﻮر، ﻧ ﻬﺎدﻫﺎ و ﺳﺎزﻣﺎن ﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻔﻲ ﺑﺎﻳﺪ ﺑـﺎ ﻫﻤـﺎﻫﻨﮕﻲ ﻳﻜـﺪﻳﮕﺮ ﺑـﺮای اﺟﺮای ﻧﻘﺸﻪ ﺟﺎﻣﻊ ﻋﻠﻤﻲ ﻛﺸﻮر ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی ﻛﺮده و راﻫﻜﺎرﻫﺎی اﺟﺮاﻳﻲ را ﺗﺮﺳﻴﻢ ﻛﻨﻨﺪ . در اﻳﻦ ﻣﻴﺎن ﻧﻬﺎدﻫﺎی ﻣﺘﻮﻟﻲ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻓﻨﺎوری ﻛﻪ ﺑﻪ ﻃﻮر ﻣﺸﺨﺺ در ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ، » ﺳﺘﺎد وﻳﮋه ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ ﻣﻲ « ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺎ ﻫﻤﻜﺎری ﺑﺎ وزار ت آﻣﻮزش و ﭘﺮورش راﻫﺒﺮدﻫﺎی ﻛﻼن و اﻗﺪاﻣﺎت ﻣﻠﻲ زﻳﺮ را ﻣﻮرد ﺗﻮﺟﻪ ﻗﺮار دﻫﻨﺪ و ﺑﺮای اﺟﺮای آن ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی ﻛﻨﻨﺪ : ﻓﺼﻞ ﺳﻮم- ﻧﺎﻧﻮﺗﻜﻨﻮﻟﻮژ در ی ﺻﻨﻌﺖ آب 75 – اﺻﻼح ﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎ و ﻧﻬﺎدﻫﺎی ﻋﻠﻢ و ﻓﻨﺎوری و ﻫﻤﺎﻫﻨﮓ ﺳﺎزی ﻧﻈﺎم ﺗﻌﻠـﻴﻢ و ﺗﺮﺑﻴـﺖ در ﻣﺮاﺣـﻞ ﺳﻴﺎﺳـﺖ ﮔـﺬاری وﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰ ﻛﻼن – ارﺗﻘﺎی ﻫﻤﻜﺎری ﻧﻈﺎم ﻣﻨﺪ ﺣﻮزه و داﻧﺸﮕﺎه و آﻣﻮزش و ﭘﺮورش در ﻓﺮآﻳﻨﺪ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳـﺰی آﻣﻮزﺷـﻲ و ﺗـﺄﻟﻴﻒ ﻛﺘـﺐ درﺳﻲ – اﺻﻼح و ﺗﺪوﻳﻦ ﻧﻈﺎم ﺑﺮﻧﺎم رﻳﺰی آﻣﻮزﺷﻲ و ﭘﮋوﻫﺸﻲ ﺑﺮ اﺳﺎس ﻣﺒﺎﻧﻲ اﺳﻼﻣﻲ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻧﻴﺎزﻫﺎی واﻗﻌﻲ ﺟﺎﻣﻌﻪ و ﻧﻬﺎدﻫﺎی ﻣﺘﻘﺎﺿﻲ – اﻓﺰاﻳﺶ ﺳﻬﻢ آﻣﻮزش دوره ﻋﻤﻮﻣﻲ از ﺑﻮدﺟﻪ دوﻟﺖ و ﻋﻤﻠﻴﺎﺗﻲ ﻛﺮدن آن – ﺑﺎزﻧﮕﺮی در ﻣﺤﺘﻮی و ر وش ﻫﺎی آﻣﻮزﺷﻲ ﺑﺎ ﺗﻤﺮﻛﺰ ﺑﺮ اﺻﻼح ﺑﻴﻨﺶ ﻫﺎ و ﻣﻬﺎرت ﻫﺎ در ﻛﻨﺎر اراﻳﻪ اﻃﻼﻋﺎت و داﻧﺶ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر اﻧﺘﻘﺎل ﻣﻔﺎﻫﻴﻢ ﭘﺎﻳﻪ ﻋﻠﻤﻲ، ﻋﻼﻗﻤﻨﺪﺳﺎزی داﻧﺶ آﻣﻮزان ﺑﻪ ﻋﻠﻢ، اﻳﺠﺎد روﺣﻴﻪ ﺧﻮدﺑﺎوری و ﺗﻮاﻧﻤﻨﺪﺳﺎزی اﻳﺸﺎن – ﺑﺎزﻧﮕﺮی و ارﺗﻘﺎی روش ﻫﺎ و ﻣﺤﺘﻮای آﻣﻮزش ﻋﻠﻮم ﭘﺎﻳﻪ در ﻛﻠﻴﻪ ﺳﻄﻮح ﺗﺤﺼﻴﻠﻲ – اوﻟﻮﻳﺖ دﻫﻲ ﺑﻪ ﻣﻴﺰان ﻣﺸﺎرﻛﺖ در ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی ﻫﺎی ﻣﻠﻲ، ﻣﻴﺰان اﺛﺮ ﺑﺨﺸـﻲ در ﺗﻮﺳـﻌﻪ ﻋﻠـﻢ و ﻓﻨـﺎوری، اﻓـﺰاﻳﺶ ﻛﻤﻲ و ﻛﻴﻔﻴﺖ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻫﺎی ﺗﺮوﻳﺠﻲ در ﺣﻮزه ﻋﻠﻢ و ﻓﻨﺎوری در ﺷﺎﺧﺺ ﻫﺎی ارزﻳـﺎﺑﻲ و رﺗﺒـﻪ ﺑﻨـﺪی اﻧﺠﻤـﻦ ﻫـﺎ و ﺟﻤﻌﻴﺖ ﻫﺎی ﻣﺮدﻣﻲ . ﺑﻪ ﻃﻮر ﺣﺘﻢ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی دﻗﻴﻖ و اﺟﺮای ﻣﺒﺘﻨﻲ ﺑﺮ ﻛﺎر ﺷﻨﺎﺳﻲ ﺑﻨﺪﻫﺎی ﻓﻮق ﺑﻪ وﺳﻴﻠﻪ ﻧﻬﺎدﻫﺎی ذﻳﺮﺑﻂ در ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ ) و ( آﻣﻮزش و ﭘﺮورش ﻣﻨﺠﺮ ﺑﻪ ﺗﺜﺒﻴﺖ ﺟﺎﻳﮕﺎه ﻛﺸﻮر در ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ ) ( ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ . ﻧﻘﺸﻪ ﺟﺎﻣﻊ ﻋﻠﻤﻲ ﻛﺸﻮر ﺑﺎ ﻧﮕﺎﻫﻲ ﻫﻤﻪ ﺟﺎﻧﺒﻪ ﺳﻌﻲ ﻛﺮده اﺳﺖ اﺑﺘﺪا ﻣﺒﺎﻧﻲ و ارزش ﻫـﺎی ﺑﻨﻴـﺎدﻳﻦ را ﺗﺮﺳـﻴﻢ ﻛﻨـﺪ و ﺑـﺎ درﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻦ وﻳﮋﮔﻲ ﻫﺎی اﺻﻠﻲ اﻟﮕ ﻮی ﻧﻈﺎم ﻋﻠﻢ، ﻓﻨﺎوری و ﻧﻮآوری ﻛﺸﻮر اﻗﺪام ﺑﻪ اراﺋﻪ ﭼﻬـﺮه ای از وﺿـﻊ ﻣﻄﻠـﻮب ﻋﻠـﻢ و ﻓﻨﺎوری ﺑﺮای ﻛﺸﻮر ﻧﻤﺎﻳﺪ . در ﻧﻬﺎﻳﺖ ﺑﺮای رﺳﻴﺪن ﺑﻪ وﺿﻊ ﻣﻄﻠﻮب اﺑﺘﺪا اوﻟﻮﻳﺖ ﻫﺎی ﻋﻠﻢ و ﻓﻨﺎوری ﻛﺸﻮر را ﻣﺸﺨﺺ ﻛـﺮده اﺳﺖ و ﺳﭙﺲ ﺑﺎ اراﺋﻪ 13 ،راﻫﺒﺮد ﻛﻼن73 ،راﻫﺒﺮد ﻣﻠﻲ224 ﻣﻮرد از اﻗﺪاﻣﺎت ﻣﻠﻲ ر ا ﭘﻴﺶ روی ﻧﻬﺎدﻫﺎی ﻓﻌﺎل در ﺑﺨـﺶ ﻋﻠﻢ و ﻓﻨﺎوری ﻛﺸﻮر ﻗﺮار داده اﺳﺖ . در ﻧﻘﺸﻪ ﺟﺎﻣﻊ ﻋﻠﻤﻲ ﻛﺸﻮر ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ از ﺑﺎﻻﺗﺮﻳﻦ اوﻟﻮﻳﺖ ﻫﺎ ﺑﺮﺧﻮردار اﺳﺖ . و ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﺗﺎﻛﻴﺪات زﻳﺎدی ﻛﻪ در ﻣـﻮرد آﻣﻮزش، ﻓﺮﻫﻨﮓ ﺳﺎزی و ارﺗﻘﺎی داﻧﺶ ﻋﻤﻮﻣﻲ در ﺣﻮزه ﻋﻠﻢ ﻓﻨﺎوری ﺷﺪه اﺳﺖ ﻧﺘﻴﺠﻪ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﻣﻲ ﺷﻮد ﻛﻪ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ آﻣﻮزش و ﻓﺮﻫﻨﮓ ﺳﺎزی ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ از ﻧﻴﺎزﻫﺎی اﺻﻠﻲ ﺟﺎﻣﻌﻪ ﺑﺮای ﻣﺤﻘﻖ ﺷﺪن اﻫﺪاف ﻣﻠﻲ در ﺣﻮزه ﻋﻠﻢ و ﻓﻨـﺎوری اﺳـﺖ . در ﻣﻴـﺎن اﻗﺪاﻣﺎت ﻣﻠﻲ ﻣﺼﻮب در ﻧﻘﺸﻪ ﺟﺎﻣﻌﻪ ﻋﻠﻤﻲ ﻛﺸﻮر 9 اﻗﺪام ﻣﻠﻲ وﺟﻮد دارد ﻛﻪ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ آﻧﺎن ﺑﺪون داﺷﺘﻦ روﻳﻜـﺮد آﻣـﻮزش ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ ) ( ﻗﻄﻌﺎ ﻣﺤﻘﻖ ﺷﺪن وﺿﻊ ﻣﻄﻠﻮب ﻋﻠﻢ و ﻓﻨﺎوری در ﻛﺸﻮر را ﺑﺎ ﻣﺸﻜﻞ ﻣﻮاﺟﻪ ﺧﻮاﻫـﺪ ﻛـﺮد . ﺑﻨـﺎﺑﺮاﻳﻦ ﻧﻬﺎدﻫـﺎی ﻣﺘﻮﻟﻲ و ﻣﺠﺮی ﻋﻠﻢ و ﻓﻨﺎوری در ﻛﺸﻮر ﻣﻲ ﺑﺎﻳﺴﺖ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻫﺎی آﻣـﻮزش ﻓﻨـﺎوری ) ﻧـﺎﻧﻮ ( را در ﻛﺸـﻮر ﺟـﺪی ﮔﺮﻓﺘـﻪ و ﺗﻮﺟـﻪ وﻳﮋه ای ﺑﺎ اﻳﻦ ﻣﻘﻮﻟﻪ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﻨﺪ . 76 راﻫﻨﻤﺎی ﻧﺤﻮه اﺳﺘﻔﺎده از ﻓﻨﺎور ی ﻧﺎﻧﻮ در ﺻﻨﻌﺖ آب و آﺑﻔﺎ ی ﻛﺸﻮر اﻟﺒﺘﻪ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻫﺎی ﺳﺘﺎد ﻧﺎﻧﻮ در زﻣﻴﻨﻪ آﻣﻮزش ﻋﻤﻮﻣﻲ ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ ﺗﺎﻛﻨﻮن ﻧﺒﺎﻳﺪ ﻧﺎدﻳﺪه ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﻮد ﺑﻪ ﻃـﻮری ﻛـﻪ ﺑﻨـﺎﺑﺮ ﺷﻮاﻫﺪ ﻣﻮﺟﻮد ﻣﻲ ﺗﻮان ادﻋﺎ ﻛﺮد اﻗﺪاﻣﺎت ﺧﻮﺑﻲ در راﺳﺘﺎی ﭼﺸﻢ اﻧﺪاز ﻣﻠﻲ ﻋﻠﻢ و ﻓﻨﺎوری در ﻛﺸﻮر اﻧﺠـﺎم ﺷـﺪه اﺳـﺖ اﻣـﺎ درﻣﻴﺎن اﻗﺪاﻣﺎت ﻣﻠﻲ ﻣﻄﺮح ﺷﺪه در ﻧﻘﺸﻪ ﻣﻠﻲ ﻣﻮاردی وﺟﻮد دارد ﻛـﻪ ﺟﺪﻳـﺪ اﺳـﺖ و اﻧﺘﻈـﺎر ﻣـﻲ رود ﻧﻬﺎدﻫـﺎ ی ﻣﺮﺑﻮﻃـﻪ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻫﺎی ﺧﻮد را ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻫﺎ آن ﺑﺎزﻧﮕﺮی ﻛﻨﻨﺪ . ﺟﻬﺖ ﻣﺤﻘﻖ ﺷﺪن ﺗﻤﺎﻣﻲ اﻫﺪاف اﻳﻦ ﺳﻨﺪ، ﻫﻤﻜﺎری ﺗﻤﺎﻣﻲ دﺳﺘﮕﺎه ﻫﺎی اﺟﺮاﻳﻲ از ﺟﻤﻠﻪ وزراﺗﺨﺎﻧﻪ ﻫﺎ و ﻧﻬﺎدﻫﺎی ﻓﻌـﺎل ﺿﺮوری ﺑﻪ ﻧﻈﺮ ﻣﻲ رﺳﺪ و ورود ﺗﻤﺎﻣﻲ دﺳﺘﮕﺎه ﻫﺎی اﺟﺮاﻳﻲ ﻛﺸﻮر از ﺟﻤﻠﻪ ﺷﻮرای ﻋﺎﻟﻲ اﻧﻘﻼب ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ، ﻣﻌﺎوﻧـﺖ ﻋﻠﻤـﻲ و ﻓﻨﺎوری رﻳﺎﺳﺖ ﺟﻤﻬﻮری، وزارﺗﺨﺎﻧﻪ ﻫﺎ، داﻧﺸﮕﺎه ﻫﺎ، ﻧﻬﺎدﻫﺎی ﭘﺸﺘﻴﺒﺎن و ﺗﺴﻬﻴﻞ ﻛﻨﻨﺪه ﻓﺮآﻳﻨﺪ ﻋﻠﻢ، ﻓﻨﺎوری و ﻧﻮآوری، ﻣﺮاﻛﺰ ﺗﺤﻘﻴﻘﺎﺗﻲ و ﺷﺮﻛﺖ ﻫﺎی داﻧﺶ ﺑﻨﻴﺎن ﺑﻪ اﻳﻦ ﺣﻮزه ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ از اوﻟﻮﻳﺖ ﻫﺎی ﻫﺮ ارﮔﺎن ﺑﻪ ﺷﻤﺎر آﻳﺪ . ﺑﺮای اﻳﺠﺎد وزارﺗﺨﺎﻧﻪ ﻫﺎ و ﻧﻬﺎدﻫﺎی ﻣﺴﻮول در ﭼﺮﺧﻪ ﺗ ﻮﻟﻴﺪ، اﻧﺘﺸﺎر و اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻮﺛﺮ از داﻧﺶ و ﺗﻜﻤﻴـﻞ ﻓﺮآﻳﻨـﺪ ﭘـﺮورش، آﻣﻮزش و ﭘﮋوﻫﺶ ﺳﺎﺧﺘﺎر، وﻇﺎﻳﻒ و اﺧﺘﻴﺎرات وزارﺗﺨﺎﻧﻪ ﻫﺎی ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ ﭼﺮﺧﻪ ﻳﺎد ﺷﺪه ﺑﺎزﺗﻌﺮﻳﻒ ﻣـﻲ ﺷـﻮد . واﮔـﺬاری اﻣـﻮر اﺟﺮاﻳﻲ ﻋﻠﻢ و ﻓﻨﺎوری از ﺳﻮی دوﻟﺖ و اﺳﺘﻔﺎده از ﻇﺮﻓﻴﺖ ﻫﺎ ی داﻧﺶ ﺑﻨﻴﺎن ﺟﺎﻣﻌﻪ از اﻟﺰاﻣﺎت اﻳﻦ ﺑﺎزﺗﻌﺮ ﻳﻒ اﺳﺖ . ﻧﻘﺸﻪ ﺟﺎﻣﻊ ﻋﻠﻤﻲ ﻛﺸﻮر ﻳﻚ ﺳﻨﺪ ﻓﺮاﻣﻠﻲ و ﻓﺮاﺑﺨﺸﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﺎ ﺗﻐﻴﻴﺮ دوﻟﺖ ﻫﺎ ﻧﺒﺎﻳﺪ ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻛﻨﺪ و ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ ﻋﻨـﻮان ﻳـﻚ ﻧﻘﺸﻪ ﻣﻠﻲ در دﺳﺘﻮر ﻛﺎر ﻫﺮ دوﻟﺘﻲ ﻗﺮار ﺑﮕﻴﺮد . ﺗﻨﻬﺎ ﺑﺨﺸﻲ ﻛﻪ در ﻧﻘﺸﻪ ﺟﺎﻣﻊ ﻋﻠﻤﻲ ﻛﺸﻮر ﺑﻪ ﻃﻮر ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ ﺑﻪ ﻣﺒﺎﺣﺚ آب ﭘﺮداﺧﺘﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ در ﺑﺤـﺚ ﻓﻨـﺎوری ﻫـﺎ ی زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ اﺷﺎره ﺑﻪ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ و ﻓﻨﺎوری آب، ﺧﺎک ﻫﻮا و - ﻛﺎﻫﺶ آﻟﻮدﮔﻲ آب، ﺧﺎک ﻫﻮا و - ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﭘﺴﻤﺎﻧﺪ – ﺑﻴﺎﺑﺎن زداﻳﻲ - ﻣﺒﺎرزه ﺑﺎ ﺧﺸﻜﺴﺎﻟﻲ و ﺷﻮری ﻧﻤﻮده اﺳﺖ ﻛﻪ ﻧﻴﺎزﻣﻨﺪ ﺗﻮﺟﻪ و ﻫﺪاﻳﺖ و ﭘﺸﺘﻴﺒﺎﻧﻲ در ﺳﻄﻮح ﻛـﻼن ﻣـﺪﻳﺮﻳﺘﻲ ﻛﺸﻮر اﺳﺖ . ﺷﺎﻳﺎن ذﻛﺮ اﺳﺖ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ 13 ،راﻫﺒﺮد ﻛﻼن 73 راﻫﺒﺮد ﻣﻠﻲ و224 اﻗﺪام ﻣﻠﻲ در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘـﻪ ﺷـﺪه در ﻧﻘﺸـﻪ ﺟـﺎﻣﻊ ﻋﻠﻤﻲ ﻛﺸﻮر ﻛﻠﻴ ﻪ دﺳﺘﮕﺎه اﺟ یﻫﺎ ﻲﺮاﻳ ﻣﻮﻇﻒ در اﻧﺪ ﭼﺎرﭼﻮب ﺳﻴﺎﺳﺖ ﻫﺎ ی اﺟ ﻲﺮاﻳ ﺳﺘﺎد راﻫﺒﺮی اﺟ ﺮای ﻧﻘﺸ ﻪ ﺟﺎﻣﻊ ﻋﻠﻤﻲ، و ﻫﺎ ﻃﺮح ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ یﻫﺎ ﺧﻮد ﺮایﺑ را اﺟ ﺮای اﻳﻦ ﻧﻘﺸﻪ ﺗﺪوﻳﻦ ﺮایﺑ و ﺑﺮرﺳﻲ و ﺗﺼﻮﻳﺐ ﺑﻪ ﺳﺘﺎد ﺗﺴﻠﻴﻢ ﻧﻤﺎﻳ . ﻨﺪ ﻓﺼﻞ ﺳﻮم- ﻧﺎﻧﻮﺗﻜﻨﻮﻟﻮژ در ی ﺻﻨﻌﺖ آب 77 3 - 2 - ﺑﺮرﺳﻲ روﻳﻜﺮدﻫﺎ و ﺳﻴﺎﺳﺖ ﻫﺎی ﺗﺤﻘﻴﻘﺎﺗﻲ ﻧﺎﻧﻮﻓﻨﺎوری در ﺟﻬﺎن 3 - 2 - 1 - اوﻟﻮﻳﺖ ﺑﻨﺪی ﺣﻮزه ﻫﺎ ی ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ ﻳﻜﻲ ﺑﺨﺶ از ﻫﺎی ﻋﻤﺪه ﺳﻴﺎﺳﺖ ﻓﻨﺎوری ﻫﺮ در ﻛﺸﻮر، اوﻟﻮﻳﺖ ﺑﻨﺪی ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت و ﻫﺎی ﺣﻮزه ﻓﻨﺎوری اﺳﺖ در . ﻫﻤﻴﻦ راﺳﺘﺎ اﻏﻠﺐ ﻛﺸﻮرﻫﺎ ﭼﻨﺪ زﻣﻴﻨﻪ ﺧﺎص ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ ﺑﻪ را ﻋﻨﻮان اوﻟﻮﻳﺖ یﻫﺎ ﺧﻮد ﺑﺮﮔﺰﻳﺪه و اﻋﻼم ﻛﺮده اﻧـﺪ . ﻃﺒﻌـﺎ در اﻧﺘﺨـﺎب اﻳـﻦ اوﻟﻮﻳﺖ ﺑﺮای ﻫﺎ ﻫﺮ ﻛﺸﻮر، ﻣﻮارد ذﻳﻞ ﺗﺎﺛﻴﺮﮔﺬار اﺳﺖ 1 . – ،ﻧﻴﺎزﻫﺎ اوﻟﻮﻳﺖ و ﻫﺎ اﻫﺪاف ﻛﻼن ﻣﻠﻲ ﻣﺜﻼ ﻛﻪ در ﻣﻮرد ﻛﺸﻮر ﻗﺎﻟﺐ در ﻣﺎ ﭼﺸﻢ اﻧﺪاز ﺑﻴﺴﺖ ﺳﺎﻟﻪ ﻣﻄﺮح ﺷﺪه اﺳﺖ . – ﻣﺎﻣﻮرﻳﺖ و ﻫﺎ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻫﺎی ﺑﺨﺸﻲ دﺳﺘﮕﺎﻫﻲ، ﻣﺜﻼ ﻛﺎﻫﺶ ﻫﺎی ﻲﺧﺮاﺑ زﻟﺰﻟﻪ، ﺻﺮﻓﻪ ﺟﻮﻳﻲ در ﻣﺼﺮف اﻧﺮژی ... و – زﻳﺮﺳﺎﺧﺖ و ﻫﺎ ﺗﻮاﻧﻤﻨﺪی ﻫﺎی ﻣﺎﻟﻲ، اﻧﺴﺎﻧﻲ و ﺗﺠﻬﻴﺰاﺗﻲ ﻣﻮﺟﻮد در ﺳـﻄﺢ ﻣﻠـﻲ، ﺑﺨﺸـﻲ و ﺑﻨﮕـﺎه ﺑـﺮای ﺗﻮﺳـﻌﻪ و ﺑﻪ ﻛﺎرﮔﻴﺮی ﻫﺮﻳﻚ از ﻓﻨﺎوری ﻫﺎ – ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻣﺎﻟﻲ، اﻧﺴﺎﻧﻲ و ﺗﺠﻬﻴﺰاﺗﻲ ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز ﺑﺮای ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺑﻪ و ﻛﺎرﮔﻴﺮی ﻫﺮﻳﻚ از ﻓﻨﺎوری ﻫﺎ – دﺳﺘﺎوردﻫ ﺎﻳﻲ ﺗﻮان ﻣﻲ ﻛﻪ ﻫﺮ از ﻓﻨﺎوری ﺑﺮای ﺣﻞ ﻣﺸﻜﻼت ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺟﺎﻣﻌﻪ ﺗﻮﻗﻊ داﺷﺖ ﻫﻤﺎن ﻃﻮر ﻛﻪ ﻣﻼﺣﻈﻪ ﻣﻲ ،ﺷﻮد ﺣﺪاﻗﻞ 3 ﻣﻮرد اول اﻳﻦ از ﻣﻮارد، ﺮایﺑ ﻛﺸﻮرﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ، ﻣﺘﻔـﺎوت ﻫﺴـﺘﻨﺪ و ﺑﻨـﺎﺑ ﺮاﻳ ﻦ، ﻃﺒﻴﻌﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ اوﻟﻮﻳﺖ یﻫﺎ ﻓﻨﺎوری ﻫﺮ ﻛﺸﻮر ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺳﺎﻳﺮ ﻳﻦ ﻣﺘﻔﺎوت ﺑﺎﺷﺪ . ﻫﺮ ﻪﺑ ﺣﺎل، ﺗﻤﺎم ﻛﺸﻮر ﻫﺎی ﭘﻴﺸﺮﻓﺘﻪ و ﺣﺘﻲ ﺑﺮﺧﻲ از ﻛﺸﻮرﻫﺎی ﺣﺎل در ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺮایﺑ ﺗﻌﻴﻴﻦ اوﻟﻮﻳﺖ یﻫﺎ ﻓﻨﺎوری ﺧـﻮد و ﺑﺨﺼﻮص ﭘﻴﺮاﻣﻮن ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ ﺑﻪ ﺳﺒﺐ ﮔﺴﺘﺮدﮔﻲ ﺷﺎﺧﻪ آن یﻫﺎ اﻗﺪام ﻛﺮده . اﻧﺪ از دﻳﺪﮔﺎه ﻧﻈﺮی، ﺧﺮوﺟﻲ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت اوﻟﻮﻳﺖ ﮔﺬاری ﻓﻨﺎوری درﺑﺎر ه ﻛﺸﻮرﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ ﻳﻜﻲ ﺑﻪ از اﺷﻜﺎل ذﻳﻞ ﺑﺎﺷﺪ : 1 - اﺧﺘﺼﺎص وزن ﻫﺮ ﺑﻪ ﻓﻨﺎوری و اوﻟﻮﻳﺖ ﺑﻨﺪی ﻧﺴﺒﻲ ﻫﺎ آن ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﻳﻜﺪﻳﮕﺮ 2 - اﻋﻼم ﭼﻨﺪ ﻓﻨﺎوری ﻳﺎ ﺣﻮزه ﺑﻪ ﻋﻨﻮان اوﻟﻮﻳﺖ ﻣﻠﻲ یﻫﺎ و ﻣﺴﻜﻮت ﮔﺬاﺷﺘﻦ ﺑﻘﻴﻪ ﻫﺎ ﺣﻮزه 3 - رﺳﻢ ﻧﻤﻮدارﻫﺎی 2 ﻳﺎ3 ﺑﻌﺪی و ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺟﺎﻳﮕﺎه ﻫﺮ ﻓﻨﺎوری در ﻓﻀﺎی اﻳﺠﺎدﺷﺪه ﺮایﺑ اﺗﺨـﺎذ اﺳـﺘﺮاﺗﮋی ﻣﻨﺎﺳـﺐ ﺮایﺑ ﺑﺮﺧﻮرد ﻓ ﻫﺮ ﺑﺎ ﻨﺎوری ﻫﺮ ﭼﻨﺪ ﻳﻚ ﻫﺮ روش از یﻫﺎ ﻣﺰﺑﻮر ﺟﺎی در ﺧﻮد ﻧﻘﺎط ﻗﻮت و ﻛﺎرﺑﺮدﻫﺎی ﺧﺎص دارﻧﺪ، ﻟﻴﻜﻦ ﻣﺸﻜﻼﺗﻲ ﻧﻴﺰ، ﺑﺮ روش ﻫـﺮ ﻣﺘﺮﺗﺐ اﺳﺖ ﺟﺎی در ﻛﻪ ﺧﻮد ﻗﺎﺑﻞ ﺑﺤﺚ اﺳﺖ . ﻋﻼوه ﺑﺮ اﻳﻦ، ﻧﻜﺘﻪ دﻳﮕﺮی ﺑﺎﻳﺪ ﻛﻪ آن ﺑﻪ ﺗﻮﺟﻪ داﺷﺖ، اﻳﻦ اﺳﺖ ﻛﻪ ﻣﻮﺿـﻮع ﻣﻮرد اوﻟﻮﻳﺖ ﺑﻨﺪی ﻧﻴﺰ، ﺧﻮد ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ ﺑﻪ اﻧﻮاع ﻣﺨﺘﻠﻔﻲ ﺗﻘﺴﻴﻢ ﺷﻮد . ﻣﺜﻼ : – اوﻟﻮﻳﺖ ﺑﻨﺪی ﺷﺎﺧﻪ ﻫﺎی ﺻﻨﻌﺘﻲ 1- M. Keenann, “ Identifying emerging generic technologies at the national level:the UK experience”, Discussion paper series, 2002, PREST (The University of Manchester Oxford Road), paper 02-11. 78 راﻫﻨﻤﺎی ﻧﺤﻮه اﺳﺘﻔﺎده از ﻓﻨﺎور ی ﻧﺎﻧﻮ در ﺻﻨﻌﺖ آب و آﺑﻔﺎ ی ﻛﺸﻮر – اوﻟﻮﻳﺖ ﺑﻨﺪی ﻓﻨﺎوری ﻫﺎی ﻣﻮرد ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﮔﺬاری – اوﻟﻮﻳﺖ ﺑﻨﺪی زﻣﻴﻨﻪ ﻫﺎی ﺗﺤﻘﻴﻘﺎﺗﻲ – اوﻟﻮﻳﺖ ﺑﻨﺪی ﻫﺎی ﺣﻮزه ﻛﺎرﺑﺮد – ﺳﺎﻳﺮ ﻣﻮارد در ﻣﻮرد ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ ﻫﺮﻳﻚ از ﻛﺸﻮرﻫﺎ ﻳﻚ ﻳﺎ ﭼﻨﺪ ﻣﻮرد از اوﻟﻮﻳﺖ ﺑﻨﺪی ﻫﺎی اﻣﻜﺎن ﭘﺬﻳﺮ ﻓﻮق را اﻧﺠﺎم داده اﻧـﺪ ﻛـﻪ ﻗﻄﻌـﺎ، ﻧﺘﺎﻳﺞ رای دا ﻫﺎ آن ﻫﻤﭙﻮﺷﺎﻧﻲ و راﺑﻄﻪ ﻧﺰدﻳﻚ ﻫﺴﺘﻨﺪ و ﻃﺒﻴﻌﺘﺎ، در زﻣﺎن اﺟﺮاى ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ و ﺳﺎز ،ﻫﺎ ﻛﺎرﻫﺎﻳﻰ ﺑﺮاى ﻫﻤﻜﺎرى ﻣﻴـﺎن ىﻫﺎ ﺣﻮزه اوﻟﻮﻳﺖ دار دﻳﺪه ﻣﻰ ﺷﻮد . ورود ﻛﺸﻮرﻫﺎی ﮔﻮﻧـﺎﮔﻮن دﻧﻴـﺎ ﻛـﻪ در زﻣﻴﻨـﻪ ﻳـﺎﻓﺘﻦ راه ﺣﻠﻬـﺎی دﺳـﺘﻴﺎﺑﻲ ﺑـﻪ آب ﺳـﺎﻟﻢ از ﺟﻤﻠـﻪ ﻛـﺎرﺑﺮدی ﻧﻤـ ﻮدن ﻧﺎﻧﻮﺗﻜﻨﻮﻟﻮژی در اﻳﻦ ﺻﻨﻌﺖ ﺑﻪ ﺷﺪت رو ﺑﻪ اﻓﺰاﻳﺶ اﺳﺖ . در اﻳﻦ راﺳﺘﺎ ﻛﺸﻮرﻫﺎﻳﻲ از ﺟﻤﻠﻪ ﺑﺮزﻳـﻞ، ﻫﻨـﺪ، رژﻳـﻢ اﺷـﻐﺎﻟﮕﺮ، روﺳﻴﻪ، ﺳﻨﮕﺎﭘﻮر و آﻓﺮﻳﻘﺎی ﺟﻨﻮﺑﻲ ﭘﻴﺸﺮو ﺑﻮده اﻧﺪ و ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻫﺎی ﺗﻮﺳﻌﻪ اﻳﻦ ﻓﻨﺎوری را در ﺻﻨﻌﺖ آب در دﺳﺘﻮر ﻛﺎر دادﻧﺪ1 . رﻓﺘﺎر دوﻟﺖ یﻫﺎ ﺟﻬﺎن در هﺣﻮز ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ ﺑﺎ روﻳﻜﺮد ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻣﻮرد ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﻗـﺮار ﮔﺮﻓﺘـﻪ اﺳـﺖ، ﺑﺮﺧـﻲ ﻛ ﺸـﻮرﻫﺎ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ یﻫﺎ ﺑﺴﻴﺎر ﺟﺎﻣﻊ و ﻣﺪون در ﺣﻮزه ﺳﻴﺎﺳﺘﮕﺬاری و ﺗﻮﺳﻌﻪ اﻳﻦ ﻓﻨﺎوری ﺗﺪوﻳﻦ ﻧﻤﻮده ﺗﻮان ﻣﻲ ﻪﻛ اﻧﺪ اﻟﮕﻮ ﻫﺎ آن از ﮔﺮﻓﺖ ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺑﺮﺧﻲ از ﻫﺎی ﺷﻴﻮه ﻣﺎﺧﻮذ از ﺟﺎﻧﺐ دوﻟﺖ ﺗﻮان ﻣﻲ را ﻫﺎ ﺑﻮﻣﻲ ﺳﺎزی ﺮدهﻛ ﻮردﻣ و اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار . داد از ﻃﺮف دﻳﮕﺮ ﻣﻄﺎﻟﻌ ﻪ رﻓﺘﺎر دوﻟﺖ و ﻫﺎ اﻳﻨﻜﻪ در ﻣﺤﻴﻂ ﭘﻴﺮاﻣﻮن ﻛ ﺸﻮر ﻣﻲ ﭼﻪ ﻣﺎ ﮔﺬرد و ﺳﺎﻳﺮ ﻛ ﺸـﻮرﻫﺎ در ﭼـﻪ وﺿـﻌﻴﺘﻲ ﻗﺮار دارﻧﺪ، ﻪﻻزﻣ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی ﺟﺎﻣﻊ و ﻣﺪون ﺗﻮﺳﻌﻪ اﻳﻦ ﻓﻨﺎوری اﺳﺖ اﻳﻦ و ﺑﺎﻳﺪ ﺎرﻛ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻣﺪاوم و ﭘﻮﻳﺎ اﻧﺠﺎم ﺷﻮد اﻳﻦ در راﺳﺘﺎ در اداﻣﻪ راﻫﺒﺮدﻫﺎ و ﺳﻴﺎﺳﺖ ﻫﺎی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ در ﺑﺮﺧﻲ ﻛﺸﻮرﻫﺎ ﺑﺮرﺳﻲ ﻣﻲ ﮔﺮدد . در اﻳﻦ ﮔﺰارش ﻫﺎ ﺳﻴﺎﺳﺘﮕﺬاری ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻓﻨﺎوی ﻧﺎﻧﻮ، ﻧﻬﺎد ﻣﺘﻮﻟﻲ و ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺗﻮﺳـﻌﻪ ﺑﺮﻧﺎﻣـﻪ ﻫـﺎی وزارﺗﺨﺎﻧـﻪ ای، ﺗﺨﺼـﻴﺺ ﺑﻮدﺟﻪ ﻫﺎ ، ﻣﺮاﻛﺰ ﻓﻌﺎل و اوﻟﻮﻳﺖ ﻫﺎ ﻣﻮرد ﺑﺮرﺳﻲ ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻪ اﺳﺖ . در اداﻣﻪ در ﺑﻨﺪ 3 - 2 - 2 ﮔﺰارش ﺑﻪ ﺑﺮرﺳﻲ ﺳﻴﺎﺳﺘﮕﺬاری ﺑﺮﺧﻲ ﻛﺸﻮرﻫﺎ در زﻣﻴﻨﻪ ﻧﺎﻧﻮﻓﻨﺎوری ﭘﺮداﺧﺘﻪ ﺷﺪه و ﺑﻨـﺪ3 - 2 - 3 ﮔﺰارش روﻳﻜﺮد ﺑﺮﺧﻲ ﻛﺸﻮرﻫﺎ در زﻣﻴﻨﻪ آب را ﺑﺮرﺳﻲ ﻣﻲ ﻛﻨﺪ . ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ اﻳﻦ ﻛﻪ اﻛﺜﺮ ﻛﺸﻮرﻫﺎ و ﺳﺎزﻣﺎن ﻫﺎی ﻓﻌﺎل در زﻣﻴﻨـﻪ ﻣﺴﺎﻳﻞ آب روﻳﻜﺮد اﺳﺘﻔﺎده و ﺑﻪ ﻛﺎرﮔﻴﺮی ﻧﺎﻧﻮﺗﻜﻨﻮﻟﻮژی را در اﻳﻦ ﺻﻨﻌ ﺖ ﭘﻴﺶ رو دارﻧﺪ و ﭘﺮوژه ﻫﺎی ﭘﻴﺶ رو را ﺑـﺎ اﻳـﻦ ﻧﮕـﺎه دﻧﺒﺎل ﻣﻲ ﻧﻤﺎﻳﻨﺪ، ﻟﻜﻦ ﺑﺮ ﻃﺒﻖ ﺑﺮرﺳﻲ ﻫﺎی ﺻﻮرت ﮔﺮﻓﺘﻪ از ﺳﻮی ﻣﺸﺎور در اﺳﻨﺎد در دﺳﺘﺮس، ﻧﻘﺸـﻪ ﻣـﺪوﻧﻲ در اﻳـﻦ زﻣﻴﻨـﻪ ﻣﺸﺎﻫﺪه ﻧﺸﺪه اﺳﺖ و ﺗﻨﻬﺎ ﺑﺮﺧﻲ ﻛﺸﻮرﻫﺎ از ﺟﻤﻠﻪ روﺳﻴﻪ و ژاﭘﻦ راﻫﺒﺮد ﻛﻠﻲ در زﻣﻴﻨﻪ ﻛـﺎرﺑﺮد ﻧـﺎﻧﻮﺗﻜﻨﻮﻟﻮژی در ﺗﺼـﻔ ﻴﻪ آب اراﺋﻪ ﻛﺮده . اﻧﺪ 1- “Fostering Nanotechnology to Address Global Challenges:Water”, OECD, 2011. ﻓﺼﻞ ﺳﻮم- ﻧﺎﻧﻮﺗﻜﻨﻮﻟﻮژ در ی ﺻﻨﻌﺖ آب 79 3 - 2 - 2 - ﺳﻴﺎﺳﺘﮕﺬاری ﺑﺮﺧﻲ ﻛﺸﻮرﻫﺎ در زﻣﻴﻨﻪ ﻧﺎﻧﻮﻓﻨﺎوری ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﺳﻪ ﺷﺎﺧﺺ ﻋﻠﻢ، ﻓﻨﺎوری و ﺑﺎزار، ﻛﺸﻮرﻫﺎی ﮔﻮﻧﺎﮔﻮن در اﻳﻦ ﺳﻪ زﻣﻴﻨﻪ وارد ﻋﺮﺻﻪ ﻇﻬﻮر ﺷﺪه . اﻧﺪ ﺑﻪ اﺳـﺘﻨﺎد رﺗﺒﻪ ﺑﻨﺪی ﺟﻬﺎﻧﻲ در اﻳﻦ ﺳﻪ ﺷﺎﺧﺺ1 ،ﻛﺸﻮرﻫﺎﻳﻲ از ﺟﻤﻠﻪ اﻣﺮﻳﻜﺎ، ﭼﻴﻦ، آﻟﻤﺎن، اﻧﮕﻠﺴﺘﺎن، ژاﭘﻦ ﻛﺮه و ﻓﺮاﻧﺴﻪ در رده ﻫـﺎی ﺑﺮﺗﺮ اﻳﻦ رده ﺑﻨﺪی ﻗﺮار دارﻧﺪ . در ﺣﺎل ﺣﺎﺿﺮ ﻛﺸﻮر اﻳﺮان در ﺷﺎﺧﺺ ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻋﻠﻢ ﺟﺰو ده ﻛﺸﻮر ﺑﺮﺗﺮ دﻧﻴﺎ ﺑـﻮده و در ﺷـﺎﺧﺺ ﻓﻨﺎوری و ﺑﺎزار ﺑﻪ ﺗﺮﺗﻴﺐ در رده ﻫﺎی ﺳﻲ ام و ﻫﺠﺪه ام ﻗﺮار دارد . ﻟﺬا در اداﻣﻪ ﺑﻪ ﺑﺮرﺳﻲ راﻫﺒﺮدﻫـﺎی ﺗﻮﺳـﻌﻪ ﻧﺎﻧﻮﻓﻨـﺎوری در ﺑﺮﺧﻲ از ا ﻳﻦ ﻛﺸﻮرﻫﺎ ﻣﻲ ﭘﺮدازﻳﻢ . 3 - 2 - 2 - 1 - راﻫﺒﺮدﻫﺎی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ در آﻣﺮﻳﻜﺎ ﭘﻴﺸﮕﺎﻣﻲ و ﻫﺴﺘﻪ ﻣﻠﻲ ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮی اﻳﺎﻻت ﻣﺘﺤـﺪه آﻣﺮﻳﻜـﺎ )NNI ( ، ﻳـﻚ ﺑﺮﻧﺎﻣـﻪ ﻣﻴـﺎن ﺳـﺎزﻣﺎﻧﻲ دوﻟـﺖ ﻓـﺪرال ﺑـ ﺮای ﻫﻤﺎﻫﻨﮓ ﻛﺮدن ﺗﺤﻘﻴﻖ و ﺗﻮﺳﻌﻪ، ارﺗﻘﺎی ارﺗﺒﺎﻃﺎت و ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻫﺎ ی ﻣﺸﺘﺮک در ﺣﻮزه ﻋﻠـﻢ، ﻣﻬﻨﺪﺳـﻲ و ﻓﻨـﺎوری ﻧﺎﻧﻮﻣﻘ ﻴـﺎس اﺳﺖ . NNI ﻛﻪ از ﺳﺎل2001 ﻣﻴﻼدی ﺑﺎ ﻫﻤﻜﺎری8 ﺳﺎزﻣﺎن و وزارﺗﺨﺎﻧﻪ آﻏﺎز ﺷﺪه، در ﺣﺎل ﺣﺎﺿﺮ از ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻫﺎ ی ﻣﻨﻔـﺮد و ﻣﺸﺘﺮک ﺑﻴﺶ از 25 ﺳﺎزﻣﺎن ﻓﺪرال، ﺑﺎ ﻣﺴﻮوﻟ ﻴﺖ ﻫﺎی ﻗﺎﻧﻮﻧﻲ و ﻧﻘﺶ ﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺗﺸﻜﻴﻞ ﺷﺪه اﺳﺖ2 . اﻳﻦ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ درﺑﺮﮔﻴﺮﻧﺪه ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻫﺎی ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ 25 ﺳﺎزﻣﺎن اﺳﺖ . 15 ﺳﺎزﻣﺎن از25 ﺳﺎزﻣﺎن ﻓﻮق، داری ﺑﻮدﺟـﻪ ﺧـﺎص ﺗﺤﻘﻴﻖ و ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ ﺑﺮای ﺳﺎل 2012 ﻫﺴﺘﻨﺪ ) ﺟﺪول )3 - 2(( . ﺟﺪول3 - 2 - ﺳﺎزﻣﺎن ﻫﺎی ﻓﺪرال دارای ﺑﻮدﺟﻪ ﺗﺤﻘﻴﻖ و ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻧﺎﻧﻮﻓﻨﺎوری ﺳﺎزﻣﺎن ﻫﺎی ﻓﺪرال دارای ﺑﻮدﺟﻪ ﻣﺸﺨﺺ ﺑﺮای ﺗﺤﻘﻴﻖ و ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ ﻛﻤﻴﺴﻴﻮن اﻳﻤﻨﻲ ﻣ ﻣﺤﺼﻮﻻت ﺼﺮﻓﻲ) CPSC ( وزارت دﻓﺎع) DOD ( وزارت اﻧﺮژی) DOE ( ﺳﺎزﻣﺎن اﻣﻨﻴﺖ ﻣﻠﻲ )DHS ( وزارت دادﮔﺴﺘﺮی) DOJ ( وزارت ﺣﻤﻞ و ﻧﻘﻞ) DOT (؛ اداره ﻓﺪرال ﺑﺰرﮔﺮاه ﻫﺎ ) FHWA ( ﺳﺎزﻣﺎن ﺣﻔﺎﻇﺖ از ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ) EPA ( ادراه ﻏﺬا و دارو) FDA ( اداره ﺧﺪﻣﺎت ﺟﻨﮕﻠﻲ )FS ( وزارت ﻛﺸﺎورزی ﻫ ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻠﻲ ﻮا ﻓﻀﺎ )NASA ( ﻣﻮﺳﺴﻪ ﻣﻠﻲ اﺳﺘﺎﻧﺪارد و ﻓﻨﺎوری) NIST ( وزارت ﺑﺎزرﮔﺎﻧﻲ ﻣﻮﺳﺴﻪ ﻣﻠﻲ ﺳﻼﻣﺖ و اﻳﻤﻨﻲ ﺣﺮﻓﻪ ای) NIOSH (، وزارت ﺑﻬﺪاﺷﺖ و ﺧﺪﻣﺎت ﭘﺰﺷﻜﻲ / ﻣﺮﻛﺰ ﻛﻨﺘﺮل و ﭘﻴﺸﮕﻴﺮی از ﺑﻴﻤﺎری ﻫﺎ ﻣﻮﺳﺴﻪ ﻣﻠﻲ ﻏﺬا و ﻛﺸﺎورزی) NIFA ،وزارت ﻛﺸﺎورزی( ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻠﻲ ﺳﻼﻣﺖ )NIH (وزارت ﺑﻬﺪاﺷﺖ و ﺧﺪﻣﺎت ﭘﺰﺷﻜﻲ ﺑﻨﻴﺎد ﻣﻠﻲ ﻋﻠﻮم) NSF ( 1- statnano. com 2- www. nano. gov 80 راﻫﻨﻤﺎی ﻧﺤﻮه اﺳﺘﻔﺎده از ﻓﻨﺎور ی ﻧﺎﻧﻮ در ﺻﻨﻌﺖ آب و آﺑﻔﺎ ی ﻛﺸﻮر ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری از ارزش ﻛﺎﻣﻞ ﻧﻮآوری ﻫﺎی ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ ﺑﻪ ﺗﺤﻘﻴﻖ و ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺑﻨﻴﺎدی ﭘﺎﻳﺪار و ﺗﻼش ﻫﺎ ی ﺗﺠﺎری ﺳﺎزی، ﻣﺒﺘﻨـﻲ اﺳﺖ . در اﻳﻦ راﺳﺘﺎ، ﺿﺮوری اﺳﺖ ﺗﺎ ﻣﻮاﻧﻊ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ ﻛﺎﻫﺶ ﻳﺎﻓﺘـﻪ و اﻗـﺪاﻣﺎت ﻻزم ﺑـ ﺮای اﻧﺘﻘـﺎل ﻧﺎﻧﻮ ﻓﻨـﺎوری ﻫـﺎ ی ﻧﻮ ﻇﻬﻮر ﺑﻪ ﻛﺎرﺑﺮدﻫﺎی ﺗﺠﺎری ﺑﺎ ارزش ﻓﺮاﻫﻢ ﺷﻮد . ﺑﺎﻳﺪ ﻣﺤﻘﻘﺎن، ﻣﺮﺑﻴﺎن و ﺗﻜﻨﺴﻴﻦ ﻫﺎ ﺑﺎ ﻣﻬﺎرت ﻫﺎ ی ﻣﻴـﺎن رﺷـﺘﻪ ای ﺟﺪﻳـﺪ ﺗﺮﺑﻴﺖ ﺷﻮﻧﺪ ﺑﻪ . ﻋﻼوه در ﻫﺮ ﻣﺮﺣﻠﻪ، ﺑﺎﻳﺪ ﻣﺘﻌﻬﺪ ﺑﻪ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﺴﻮوﻻﻧﻪ اﻳـﻦ ﻓﻨـﺎو ر ی ﻧﻮﻇﻬـﻮر ﺑﺎﺷـ . ﻨﺪ ﺑـﻪ دﻻﻳـﻞ ذﻛـﺮ ﺷـﺪه، ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﻲ و ﻫﻤﮕ ﺮاﻳ ﻲ ﺗﻼش ﻫﺎ ی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺑﻴﻦ ﺳﺎزﻣﺎن ﻫﺎ ی دوﻟﺘﻲ، رﺷﺘﻪ ﻫﺎ ی داﻧﺸﮕﺎﻫﻲ، ﺻـﻨﺎﻳﻊ و ﺣﺘـﻲ ﻛﺸـﻮرﻫﺎ ﺿـﺮوری ﺑﻮده ﺗﺎ از اﻳﻦ ﻃﺮﻳﻖ ﻣﺰاﻳﺎی اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ و اﻗﺘﺼﺎدی ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ ﻛﺎﻣﻼ ﻣﺤﻘﻖ ﺷﻮﻧﺪ . ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ راﻫﺒﺮدی ﭘﻴﺸﮕﺎﻣﻲ ﻣﻠﻲ ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ، ﭼﺎرﭼﻮﺑﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻫﺎی ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮی ﺳﺎزﻣﺎن ﻫﺎی ﻋﻀـﻮ NNI را ﺗﺜﺒﻴـﺖ ﻛﻨﺪ ﻣﻲ . اﻳﻦ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﺑﻪ دﻧﺒﺎل ﺗﻀﻤﻴﻦ ﻫﻢ راﺳﺘﺎﻳﻲ ﭘﻴﺸﺮﻓﺖ ﻫﺎ و ﻛﺎرﺑﺮدﻫﺎی ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ ﺑﺎ رﺳﺎﻟﺖ ﺳﺎزﻣﺎن ﻫﺎی ﻫﻤﻜﺎر و ﻣﻨﺎﻓﻊ ﻣﻠـﻲ اﺳﺖ . ﻫﺪف ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻓﻮق، ﺗﺴﻬﻴﻞ ﺗﺤﻘﻖ ﭼﺸﻢ اﻧﺪاز NNI ، از ﻃﺮﻳﻖ ﺗﻨﻈﻴﻢ راﻫﻨﻤﺎ ﺑﺮای ﻣﺪﻳﺮان ﺳﺎزﻣﺎن، ﻣﺪﻳﺮان ﺑﺮﻧﺎﻣـﻪ و ﺟﺎﻣﻌـﻪ ﺗﺤﻘﻴﻘﺎﺗﻲ ﻓﻌﺎل در زﻣﻴﻨﻪ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی و اﺟﺮای ﺳﺮﻣﺎﻳ ﻪ ﮔﺬاری ﻫﺎ و ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻫﺎی ﺗﺤﻘﻴﻖ و ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ اﺳﺖ . ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ راﻫﺒﺮدی ﺟﺪﻳﺪ ﭼﺎرﭼﻮﺑﻲ ﻓﺮاﻫﻢ ﻣﻲ ﻛﻨﺪ ﻛﻪ در ﻗﺎﻟﺐ آن ﻫﺮ ﺳﺎزﻣﺎن رﺳﺎﻟﺖ ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻫﺎ ی ﻓﻨـﺎوری ﻧـﺎﻧﻮی ﺧﻮد را اﻧﺠﺎم داده و در ﻋﻴﻦ ﺣﺎل ﺑﻴﻦ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻫﺎ ی ﺑﻴﻦ ﺳﺎزﻣﺎﻧﻲ ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﻲ ﭘﺎﻳﺪار اﻳﺠﺎد ﻣﻲ ﻛﻨﺪ . – ﺑﻮدﺟﻪ ﭘﻴ ﺸﮕﺎﻣﻲ ﻣﻠﻲ ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮی آﻣﺮﻳﻜﺎ در ﺳﺎل 2009 ﻣﻴﻼدی ﺣﺪود5/1 ﻣﻴﻠﻴﺎرد دﻻر ﺑﺮآورد ﺷﺪه ﺑﻮد ﻛﻪ اﻳﻦ ﻣﻴﺰان ﺑﻮدﺟﻪ ﻣﻨﻌﻜﺲ ﻛﻨﻨﺪه رﺷﺪ ﭘﺎﻳﺪار ﻣﻴﺰان ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﮔﺬاری NNI اﻳﻦ در زﻣﻴﻨﻪ اﺳﺖ . – ﺑﻮدﺟﻪ ﺳﺎل 2010 ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﭘﻴﺸﮕﺎﻣﻰ ﻣﻠﻰ ﻓﻨﺎورى ﻧﺎﻧﻮى آﻣﺮﻳﻜﺎ (NNI) 6/1 ﻣﻴﻠﻴﺎرد دﻻر ﺑﻮد رﻗﻢ ﻦ اﻳ ﻛﻪ ﻣﻨﻌﻜﺲ ﻛﻨﻨﺪه رﺷﺪ داﺋﻤﻰ در ﻣﻴﺰان ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﮔﺬارىNNI اﺳﺖ اﻳﻦ . ﻣﻴﺰان ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﮔﺬارى ﻣﺴﺘﻤﺮ و ﭼﺸﻤﮕﻴﺮ در ﺗﺤﻘﻴﻖ و ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻓﻨﺎورى ﻧﺎﻧﻮ از ﻃﺮﻳﻖ دوﻟﺖ اﻳﺎﻟﺘﻰ ﻃﻰ 10 ﺳﺎل ﻣﺎﻟﻰ ﮔﺬﺷﺘﻪ NNI ،ﻧﺸﺎن دﻫﻨﺪه ﺣﻤﺎﻳﺖ ﮔﺴﺘﺮده دوﻟﺖ و ﻛﻨﮕﺮه اﻳﻦ ﻛﺸﻮر از ﭘﻴﺸﮕﺎﻣﻰ ﻣﻠﻰ ﻓﻨﺎورى ﻧﺎﻧﻮ اﺳﺖ 1 . ﺑﺮ ا ﺳﺎس ﭼﺸﻢ اﻧﺪاز ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ راﻫﺒﺮدی ﭘﻴﺸﮕﺎﻣﻲ ﻣﻠﻲ ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ در اﻳﺎﻻت ﻣﺘﺤﺪه آﻣﺮﻳﻜﺎ، اﻳﻦ ﻛﺸﻮر ﺑﺎ ﺗﺴـﻬﻴﻞ ﺗﺠـﺎری ﺳﺎزی ﻓﻨﺎوری ﻫﺎ ی ﺟﺪﻳﺪ ﺟﻬﺖ اﻳﺠﺎد رﺷﺪ اﻗﺘﺼﺎدی، اﺷﺘﻐﺎﻟﺰاﻳﻲ و دﻳﮕﺮ ﻣﺰاﻳﺎی اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ و ﻫﻢ زﻣﺎن ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ آﻣـﻮزش ﻧﻴﺮوی ﻛﺎر ﻣﺎﻫﺮ و ﺣﻤﺎﻳﺖ از زﻳﺮﺳﺎﺧﺖ ﻫﺎ و اﺑﺰارﻫﺎی ﭘﻴ ﺸﺮﻓﺘﻪ، ﺑﻪ دﻧﺒﺎل ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ اﺳﺖ . – ﺑﻮدﺟﻪ ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮی ﺳﺎل 2011 اﻳﺎﻻت ﻣﺘﺤﺪه آﻣﺮﻳﻜﺎ ﻛﻪ در ﭼﺎرﭼﻮب ﭘﻴﺸﮕﺎﻣﻲ ﻣﻠﻲ ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮی )NNI ( اﻳـﻦ ﻛﺸﻮر ﺗﺨﺼﻴﺺ ﻣﻲ ﻳﺎﺑﺪ، ﻧﺰدﻳﻚ ﺑﻪ 8/1 ﻣﻴﻠﻴﺎرد دﻻر اﺳﺖ2 . 1- National nanotechnology initiative, Research and development leading to a revolution in technology and industry, Supplement to the president's FY 2010 Budget 2- www. nano. gov ﻓﺼﻞ ﺳﻮم- ﻧﺎﻧﻮﺗﻜﻨﻮﻟﻮژ در ی ﺻﻨﻌﺖ آب 81 NNI در ﭼﺎرﭼﻮب ﻛﻤﻴﺘﻪ ﻣﻠﻲ ﻋﻠﻢ و ﻓﻨﺎوری )NSTC (ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﻣﻲ ﺷﻮد . ﻛﻤﻴﺘﻪ ﻓﻨ ﺎوری، ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ و ﻋﻠـﻮم ﻧﺎﻧﻮﻣﻘﻴـﺎس )NSET (، از زﻳﺮﻛﻤﻴﺘﻪ ﻫﺎی NSTC، ﻓﺮاﻳﻨﺪ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی، ﺑﻮدﺟﻪ ﺑﻨﺪی و اﺟﺮای NNI را ﻫﻤﺎﻫﻨﮓ ﻛـﺮده و اﻳـﻦ ﭘﻴﺸـﮕﺎﻣﻲ را ﺑﺮرﺳﻲ و ﺗﺠﺰﻳﻪ و ﺗﺤﻠﻴﻞ ﻣﻲ ﻛﻨﺪ . ﻛﻤﻴﺘﻪ NSET ﻣﺘﺸﻜﻞ از ﻧﻤﺎﻳﻨﺪﮔﺎن ﺳﺎزﻣﺎن ﻫﺎی ﻫﻤﻜﺎر NNI اﺳﺖ . ﻛﻤﻴﺘـﻪ NSET ﺑـﺎ ﺗﺸﻜﻴﻞ 4 ﻛﺎرﮔﺮوه زﻳﺮ ا ز ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻫﺎی اﺻﻠﻲ NNI ﺣﻤﺎﻳﺖ ﻣﻲ :ﻛﻨﺪ ﻛﺎرﮔﺮوه ﻣﺴﺎﻳﻞ ﺟﻬـﺎﻧﻲ ﻓﻨـﺎوری ﻧـﺎﻧﻮ )GIN ( ؛ ﻛـﺎرﮔﺮوه اﻟﺰاﻣﺎت ﺳﻼﻣﺖ و زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺖ، ارﺗﺒﺎﻃﺎت ﺻﻨﻌﺘﻲ و ﻧـﻮآوری )NILI ( ؛ و ﻛـﺎرﮔﺮوه ﻣﺸـﺎرﻛﺖ ﻋﻤـﻮﻣﻲ و ارﺗﺒﺎﻃﺎت ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ )NPEC ( . ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ راﻫﺒﺮدیNNI در ﻓﻮرﻳﻪ2011 ﻣﻴﻼدی ﭼﺸﻢ اﻧﺪاز NNI را ﻣﺸﺨﺺ ﻛﺮد . اﻳﻦ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ راﻫﺒﺮدی ﺑﺎ ﺗﺮﺳﻴﻢ 4 ﻫﺪف زﻳﺮ ﺑﻪ دﻧﺒﺎل ﺗﺤﻘﻖ ﭼﺸﻢ اﻧﺪاز NNI اﺳﺖ : 1 - ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﺗﺤﻘﻴﻖ و ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ در ﺳﻄﺢ ﻛﻼس ﺟﻬﺎﻧﻲ 2 - ارﺗﻘﺎی ﺗﺒﺪﻳﻞ ﻓﻨﺎوری ﻫﺎ ی ﺟﺪﻳﺪ ﺑﻪ ﻣﺤﺼﻮﻻت ﺗﺠﺎری و ﻋﺎم اﻟﻤﻨﻔﻌﻪ 3 - ﺗﻮﺳﻌﻪ و اﺳﺘﻤﺮار ﻣﻨﺎﺑﻊ آﻣﻮزﺷﻲ، ﻧﻴﺮوی ﻛﺎر ﻣﺎﻫﺮ و ﺣﻤﺎﻳﺖ از زﻳﺮﺳﺎﺧﺖ ﻫﺎ و اﺑﺰارﻫﺎی ارﺗﻘﺎی ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ 4 - ﺣﻤﺎﻳﺖ از ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﺴﻮوﻻ ﻧﻪ ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ اﻳﻦ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻣﺒﺘﻨﻲ ﺑﺮ 8 ﻃﺒﻘﻪ ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﮔﺬاری ﻳﺎ ) ﻫﺎ ﺣﻮزه ی ﺗﺸﻜﻴﻞ دﻫﻨﺪه ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ PCAs ( اﺳﺖ ﻛﻪ ﻫﺮ ﻛـﺪام ا ز ﻫﺎ آن ﺑﻪ دﻧﺒﺎل ﺗﺤﻘﻖ ﻳﻚ ﻳﺎ ﭼﻨﺪ ﻫﺪف زﻳﺮ ﻫﺴﺘﻨﺪ : 1 - ﭘﺪﻳﺪه ﻫﺎ و ﻓﺮآﻳﻨﺪﻫﺎی ﺑﻨﻴﺎدی ﻧﺎﻧﻮﻣﻘﻴﺎس 2 - ﻧﺎﻧﻮﻣﻮاد 3 - ادوات و ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻫﺎ ی ﻧﺎﻧﻮﻣﻘﻴﺎس 4 - ﺗﺤﻘﻴﻘﺎت ادوات دﻗﻴﻖ، ﻣﺘﺮوﻟﻮژی و اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎی ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ 5 - ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺖ 6 - ﺧﺮﻳﺪ ﺗﺠﻬﻴﺰات ﺗﺤﻘﻴﻘﺎﺗﻲ اﺳﺎﺳﻲ و ﺗﺴﻬﻴﻼت 7 - اﻳﻤﻨﻲ، ﺳﻼﻣﺖ و زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ 8 - اﺑﻌﺎد آﻣﻮزﺷﻲ و اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ ﺳﺎزﻣﺎن ﻓﺪرال در ﺟﻬﺖ ﺣﻤﺎﻳﺖ از اﻫﺪاف ﻣﻠﻲ و رﺳﺎﻟﺖ ﻫ ﺎی ﺳﺎزﻣﺎﻧﻲ ﺧﻮد، در ﺗﺤﻘﻴﻖ و ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺣﻮزه ﻫـﺎی ذﻛـﺮ ﺷـﺪه ﻓﻮق، ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻣﻲ ﻛﻨﻨﺪ . - ﺧﻼﺻﻪ ﺑﻮدﺟﻪ ﺳﺎل 2012 ﻣﻴﺰان ﺑﻮدﺟﻪ ﺳﺎل2012 ﭘﻴﺸﮕﺎﻣﻲ ﻣﻠﻲ ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮی آﻣﺮﻳﻜﺎ، ﺣﺪود1/2 ﻣﻴﻠﻴﺎرد دﻻر اﺳﺖ ﻛﻪ اﻳـﻦ رﻗـﻢ در ﻣﻘﺎﻳﺴـﻪ ﺑـﺎ ﺳﺎل 2011 ﻣﻴﻼدی ﺣﺪود ﺑﻴﺶ از200 ﻣﻴﻠﻴﻮن دﻻر اﻓﺰاﻳﺶ ﻳﺎﻓﺘﻪ اﺳﺖ . اﻳﻦ ﻣﻴﺰان ﺑﻮدﺟﻪ، ﻣﻨﻌﻜﺲ ﻛﻨﻨﺪه رﺷـﺪ داﺋﻤـﻲ در ﻣﻴﺰان ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﮔﺬاری NNI اﺳﺖ . اﻳﻦ ﻣﻴﺰان ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﮔﺬاری ﻣﺴﺘﻤﺮ و ﭼﺸﻢ ﮔﻴﺮ در ﺗﺤﻘﻴﻖ و ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ از ﻃﺮﻳﻖ دوﻟﺖ 82 راﻫﻨﻤﺎی ﻧﺤﻮه اﺳﺘﻔﺎده از ﻓﻨﺎور ی ﻧﺎﻧﻮ در ﺻﻨﻌﺖ آب و آﺑﻔﺎ ی ﻛﺸﻮر اﻳﺎﻟﺘﻲ در ﻃﻲ12 ﺳﺎل ﻣﺎﻟﻲ ﮔﺬﺷﺘﻪNNI، ﺳﻪ دوره رﻳﺎﺳﺖ ﺟﻤﻬﻮری و ﺷﺶ دوره ﻛﻨﮕﺮه اﻳﻦ ﻛﺸﻮر اﻳﺎﻻت ﻣﺘﺤﺪه آﻣﺮﻳ ﻜـﺎ از ﭘﻴﺸﮕﺎﻣﻲ ﻣﻠﻲ ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ اﺳﺖ . ﺑﺎ اﺣﺘﺴﺎب ﻣﻴﺰان ﺑﻮدﺟﻪ درﺧﻮاﺳﺘﻲ ﺑﺮای ﺳﺎل 2012 ﻣﻴﻼدیNNI ، دوﻟﺖ آﻣﺮﻳﻜـﺎ از ﺳـﺎل 2001 ﻣﻴﻼدی، ﺑﺎﻟﻎ ﺑﺮ5/ 16 ﻣﻴﻠﻴﺎرد دﻻر در زﻣﻴﻨﻪ ﺗﺤﻘﻴﻖ و ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻋﻠﻢ و ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﮔﺬاری ﻛﺮده اﺳﺖ . NNI ﺑﺎ ﺣﻤﺎﻳﺖ از ﺗﺤﻘﻴﻘﺎت ﭘﺎﻳﻪ، ﺗﻮﺳﻌﻪ زﻳﺮﺳﺎ ﺧﺖ ﻫﺎ و اﻧﺘﻘﺎل ﻓﻨﺎوری در ﻃﺮح ﻫﺎی ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﮔﺬاری ﺳﺎل 2010 و2011 و ﻃﺮح ﻫﺎی ﭘﻴﺸﻨﻬﺎدی ﺑﺮای ﺳﺎل 2012 ، ﺑﺮ ﺗﺴﺮﻳﻊ ﺗﺒﺪﻳﻞ ﺗﺤﻘﻴﻘﺎت و ﺗﻮاﻧﻤﻨﺪﻳﻬﺎی ﺗﺤﻘﻴﻖ و ﺗﻮﺳﻌﻪ ﭘﺎﻳﻪ ﺑـﻪ ﻧـﻮآوری ﻫـﺎ ﺗﺎﻛﻴـﺪ داﺷﺘﻪ و ﻧﻘﺶ ﻣﻬﻤﻲ در ﺗﺤﻘﻖ اوﻟﻮﻳﺖ ﻫﺎی ﻣﻠﻲ و ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻛﺎرﺑﺮدﻫﺎی ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ در ﺻﻨﺎﻳﻊ ﻣﺨﺘﻠـﻒ دارد . ﻫﻤﭽﻨـﻴﻦ NNI ﺑـﻪ دﻧﺒﺎل اﺟﺮای راﻫﺒﺮد ﺟﺎﻣﻊ ﺧﻮد در زﻣﻴﻨﻪ ﺗﺤﻘﻴﻘﺎت اﻳﻤﻨﻲ، ﺳﻼﻣﺖ و زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ )EHS (ﻧﻴﺰ اﺳﺖ . ﻣﺠﻤﻮع ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﮔﺬاری NNI در ﺗﺤﻘﻴﻘﺎتEHS از ﺳﺎل2005 ﺗﺎﻛﻨﻮن575 ﻣﻴﻠﻴﻮن دﻻر ﺑﻮده اﺳـﺖ . ﻫﻤﭽﻨـﻴﻦ ﺟﻤـﻊ ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﮔﺬاری NNI در زﻣﻴﻨﻪ آﻣﻮزش و اﻧﺠﺎم ﺗﺤﻘﻴﻘﺎت در اﺑﻌﺎ د اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ، ﻗﺎﻧﻮﻧﻲ و اﺧﻼﻗﻲ )ELSI ( ﻓﻨـﺎوری ﻧـﺎﻧﻮ از ﺳـﺎل 2005 ﺗﺎﻛﻨﻮن، ﺑﻴﺶ از390 ﻣﻴﻠﻴﻮن دﻻر ﺑﻮده اﺳﺖ . NNI در ﺳﺎل2012 از ﺗﺤﻘﻴـﻖ و ﺗﻮﺳـﻌﻪ ﻋﻠـﻢ، ﻓﻨـﺎوری و ﻣﻬﻨﺪﺳـﻲ ﻧﺎﻧﻮﻣﻘﻴـﺎس در15 ﺳـﺎزﻣﺎن ﺣﻤﺎﻳـﺖ ﻣـﻲ ﻛﻨـﺪ . ﺳﺎزﻣﺎن ﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﺑﻴﺶ ﺗﺮﻳﻦ ﻣﻴﺰان ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﮔﺬاری را ﺑﻪ ﺧﻮد اﺧﺘﺼﺎص ﻣﻲ دﻫﻨ ﺪ ﻋﺒﺎرﺗﻨﺪ از : ر وزا – ت اﻧﺮژی )DOE ( ، ﺗﺤﻘﻴﻘﺎﺗﻲ ﻛﻪ ﻣﺒﻨﺎی ﻓﻨﺎوری ﻫﺎ ی اﻧﺮژی ﺑﻬﺒﻮد ﻳﺎﻓﺘﻪ و ﺟﺪﻳﺪ ﺧﻮاﻫﻨﺪ ﺑﻮد – ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻠﻲ ﺳﻼﻣﺖ )NIH (، ﺗﺤ ﻘﻴﻘﺎت زﻳﺴﺖ داروﻳﻲ ﻣﺒﺘﻨﻲ ﺑﺮ ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﻋﻠـﻮم زﻳﺴـﺘﻲ و ﻋﻠـﻮم ﻓﻴﺰﻳﻚ – ﺑﻨﻴﺎد ﻣﻠﻲ ﻋﻠﻮم )NSF (، ﺗﺤﻘﻴﻘﺎت ﺑﻨﻴﺎدی در ﺗﻤﺎم رﺷﺘﻪ ﻫﺎی ﻋﻠ ﻢ و ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ – وزارت دﻓﺎ ع)DOD (، ﺗﺤﻘﻴﻘﺎت ﻋﻠﻢ و ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ در راﺳﺘﺎی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺗﻮاﻧﻤﻨﺪﻳﻬﺎی دﻓﺎﻋﻲ و ﻛﺎرﺑﺮدی – ﻣﻮﺳﺴﻪ ﻣﻠﻲ اﺳﺘﺎﻧﺪارد و ﻓﻨﺎوری )NIST ( ، ﺗﺤﻘﻴﻖ و ﺗﻮﺳـﻌﻪ ﺑﻨﻴـﺎدی اﻧـﺪازه ﮔﻴـﺮی و ﺳـﺎﺧﺖ ادوات، روش ﻫـﺎی ﺗﺤﻠﻴﻠﻲ و ﻣﺘﺮوﻟﻮژی ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ ﺟﺪول )3 - 3(، ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﮔﺬاری NNI در ﺳﺎل ﻫﺎی 2012 - 2010، ﺑﺮای ﺳﺎزﻣﺎن ﻫﺎی ﻓـﺪرال، ﺑـﻪ ﻫﻤـﺮاه ﻣﻴـﺰان ﺑﻮدﺟـﻪ و ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﮔﺬاری ﻫﺎ آن در ﺗﺤﻘﻴﻖ و ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ را ﻧﺸﺎن ﻣﻲ دﻫﺪ . ﺟﺪول 3 - 3 - ﻣﻴﺰان ﺑﻮدﺟﻪNNI ، 2012 - 2010 ﺑﺮ اﺳﺎس ﺳﺎزﻣﺎن ) ﻣﻴﻠﻴﻮن دﻻر ( ﺳﺎزﻣﺎن 2010 واﻗﻌﻲ 2011 2012 ﭘﻴﺸﻨﻬﺎدی وزارت اﻧﺮژی) DOE ( 8/ 373 8/ 380 6/ 610 ﺑﻨﻴﺎد ﻣﻠﻲ ﻋﻠﻮم) NSF ( 7/ 428 1/ 412 9/ 455 وزارت ﺑﻬﺪاﺷﺖ و ﺧﺪﻣﺎت درﻣﺎﻧﻲ / ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻠﻲ ﺳﻼﻣﺖ) HHS /NIH ( 8/ 456 8/ 456 8/ 464 وزارت دﻓﺎع) DOD ( 6/ 439 4/ 415 2/ 368 وزارت ﺑﺎزرﮔﺎﻧﻲ / ﻣﻮﺳﺴﻪ ﻣﻠﻲ اﺳﺘﺎﻧﺪارد و ﻓﻨﺎوری) DOC /NIST ( 7/ 114 9/ 95 7/ 115 ﺳﺎزﻣﺎن ﺣﻔﺎﻇﺖ از ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ) EPA ( 7/ 17 6/ 17 8/ 19 وزارت ﺑﻬﺪاﺷﺖ و ﺧﺪﻣﺎت درﻣﺎﻧﻲ / ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻠﻲ ﺳﻼﻣﺖ و اﻳﻤﻨﻲ ﺣﺮﻓﻪ ای) HHS /NIOSH ( 5/8 5/9 5/ 16 ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻠﻲ ﻫﻮا ﻓﻀﺎ )NASA ( 7/ 19 1/ 20 3/ 32 وزارت ﺑﻬﺪاﺷﺖ و ﺧﺪﻣﺎت درﻣﺎﻧﻲ / ادراه ﻏﺬا و دارو) HHS/FDA ( 3/7 3/7 15 ﻓﺼﻞ ﺳﻮم- ﻧﺎﻧﻮﺗﻜﻨﻮﻟﻮژ در ی ﺻﻨﻌﺖ آب 83 اداﻣﻪ ﺟﺪول3 - 3 - ﻣﻴﺰان ﺑﻮدﺟﻪNNI ، 2012 - 2010 ﺑﺮ اﺳﺎس ﺳﺎزﻣﺎن ) ﻣﻴﻠﻴﻮن دﻻر ( ﺳﺎزﻣﺎن 2010 واﻗﻌﻲ 2011 2012 ﭘﻴﺸﻨﻬﺎدی ﺳﺎزﻣﺎن اﻣﻨﻴﺖ ﻣﻠﻲ )DHS ( 9/ 21 3/ 12 2/ 10 ﻣﻮﺳﺴﻪ ﻣﻠﻲ ﻏﺬا و ﻛﺸﺎورزی) NIFA، وزارت ﻛﺸﺎورزی( 2/ 13 2/ 12 6/ 11 وزارت ﻛﺸﺎورزی / اداره ﺧﺪﻣﺎت ﺟﻨﮕﻠﻲ) SDA /FS ( 1/7 5 5 ﻛﻤﻴﺴﻴﻮن اﻳﻤﻨﻲ ﻣﺤﺼﻮﻻت ﻣﺼﺮﻓﻲ) CPSC ( 5/0 2/2 2 وزارت ﺣﻤﻞ و ﻧﻘﻞ) DOT (؛ اداره ﻓﺪرال ﺑﺰرﮔﺮاه ﻫﺎ) FHWA ( 2/3 2 2 وزارت دادﮔﺴﺘﺮی) DOJ ( 2/0 0 0 ﺟﻤﻊ ﻛﻞ 8/ 1912 3/ 1850 6/ 2129 - ﻧﻜﺎت ﻣﻬﻢ ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﮔﺬاری ﻫﺎ ی NNI در ﻫﺎ ﺳﺎل ی 2011 و2012 ﺑﻮدﺟﻪ ﺳﺎل2012 رﻳﺎﺳﺖ ﺟﻤﻬﻮری در ﺑﺮﮔﻴﺮﻧﺪه ﺳﻪ ﺗﺨﺼﻴﺺ ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻮﺟﻪ ﺑ ﺮای ﺳﻪ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻣﻬﻢ ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ اﺳـﺖ ﻛـﻪ در ﺑﻮدﺟﻪ ﺳﺎل 2011 اراﺋﻪ ﺷـﺪه اﺳـﺖ :7/ 125 ﻣﻴﻠﻴـﻮن دﻻر ﺑـﺮای ﻛﺎرﺑﺮدﻫـﺎی ﻓﻨـﺎوری ﻧـﺎﻧﻮ در ﺗﻮﻟﻴـﺪ و ﺗﺒـﺪﻳﻞ اﻧـﺮژی ﺧﻮرﺷﻴﺪی؛ 84 ﻣﻴﻠﻴﻮن دﻻر ﺑﺮای ﻧﺎﻧﻮﺗﻮﻟﻴﺪ ﭘﺎﻳﺪار؛ و5/ 98 ﻣﻴﻠﻴﻮن دﻻر ﺑﺮای ﺗﻮﺳـﻌﻪ ﻛﺎرﺑﺮدﻫـﺎی ﻧﺎﻧﻮاﻟﻜﺘﺮوﻧﻴـﻚ ﺗـﺎ ﺳـﺎل 2020 و ﺑﻌﺪ از آن، ﻛﻪ در ﻣﺠﻤﻮع 1/ 308 ﻣﻴﻠﻴﻮن دﻻر اﺳﺖ . ﺑﻮدﺟﻪ ﺳﺎل 2012 درﺑﺮﮔﻴﺮﻧﺪه اﻓﺰاﻳﺶ ﭼﺸﻢ ﮔﻴﺮ ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﮔﺬاری درﺧﻮاﺳﺘﻲ ﺑﺮای وزارت اﻧﺮژی )DOE (اﺳﺖ . ﻣﻴﺰان ﺑﻮدﺟـﻪ درﺧﻮاﺳﺘﻲ ﺑﺮای اﻳﻦ وزارﺗﺨﺎﻧﻪ ﺑﺎﻟﻎ ﺑﺮ 610 ﻣﻴﻠﻴﻮن دﻻر اﺳﺖ ) در ﺳﺎل 2010 ﺣﺪود37 ﻣﻴﻠﻴﻮن دﻻر ﺑـﻮده اﺳـﺖ . ( ﻫﻤﭽﻨـﻴﻦ ﻣﻴﺰ ان ﺑﻮدﺟﻪ درﺧﻮاﺳﺘﻲ 2012 ﺑﺮایDOE در ﭼﺎرﭼﻮبARPA-E وEERE، اداره اﻧﺮژی ﻓﺴﻴﻠﻲ و ادراه ﻋﻠﻮم اﺳﺖ . ﺑﺴﻴﺎری از اﻳﻦ اﻓﺰاﻳﺶ اﻋﺘﺒﺎر، در ﭼﺎرﭼﻮب ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ی ARPA-E در ﺳﺎل2010 اﺻﻼ اﺧﺘﺼـﺎص داده ﻧﺸـﺪه اﺳـﺖ و در ﺳﺎل 2011 ﻧﻴﺰ ﺳﻬﻢ ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻮﺟﻬﻲ از آن اﺧﺘﺼﺎص ﻧﻴﺎﻓﺘﻪ ﺑﻮد . اﻳﻦ اﻣﺮ ﻣﻨﻌ ﻜﺲ ﻛﻨﻨﺪه ﺑﻠـﻮغ ﺑﺮﺧـﻲ از ﺟﻨﺒـﻪ ﻫـﺎی ﻋﻠـﻮم و ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮﻣﻘﻴﺎس ﺑﻮده ﻛﻪ ﺑﺎ درﻳﺎﻓﺖ ﺣﻤﺎﻳﺖ ﻫﺎی ﻣﺴﺘﻤﺮ ﺑﻠﻨﺪﻣﺪت از اداره ﻋﻠـﻮم و ﺳـﺎﻳﺮ ﺳـﺎزﻣﺎن ﻫـﺎی ﻓﻌـﺎل در زﻣﻴﻨـﻪ ﺗﺤﻘﻴﻘﺎت ﭘﺎﻳﻪ ی ﻫﻤﻜﺎر NNI، ﺑﻪ ﻣﺮﺣﻠﻪ ﺗﺠﺎری ﺳﺎزی ﻣﺤﺼﻮﻻت و ﻛﺎرﺑﺮدﻫﺎی ﻣﺒﺘﻨﻲ ﺑﺮ ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ رﺳﻴﺪه اﺳﺖ . ﺑﺨﺶ ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻮﺟﻬﻲ از ﻋﻨﺎﺻﺮ وزرات اﻧﺮژی در NNI ، ﺑﻪ اداره ﻋﻠﻮم وزرات اﻧﺮژی ﻣﺮﺑﻮط ﻣـﻲ ﺷـﻮد . ﺳـﺮﻣﺎﻳﻪ ﮔـﺬاری اﻳـﻦ وزراﺗﺨﺎﻧﻪ در ﺳﺎل 2012 ﺑﺮﺣﻤﺎﻳﺖ از ﻋﻤﻠﻜﺮد ﻛﺎﻣﻞ5 ﻣﺮﻛﺰ ﺗﺤﻘﻴﻘﺎت ﻋﻠﻮم ﻧﺎﻧﻮﻣﻘﻴﺎس )NSRC ( DOE ، ﺗﺴﻬﻴﻼت ﻛﺎرﺑﺮان و ﺣﻤﺎﻳﺖ از داﻧﺸﮕﺎه ﻫﺎ و ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻫﺎی ﺗﺤﻘﻴﻘﺎﺗﻲ آزﻣﺎﻳﺸﮕﺎﻫﻲ اﻳﻦ وزارﺗﺨﺎ ﻧﻪ اﺧﺘﺼﺎص دارد . در واﻗﻊ دوﻟﺘﻤﺮدان اﻳﺎﻻت ﻣﺘﺤﺪه آﻣﺮﻳﻜﺎ ﺑﺮای ﻋﻘﺐ ﻧﻤﺎﻧﺪن از ﻣﺴﺎﺑﻘﻪ ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ و ﺟﻬﺖ ﺣﻔﻆ ﭘﻴﺸﮕﺎﻣﻲ ﺧﻮد در اﻳﻦ ﻋﺮﺻﻪ ﻧﻮﻇﻬﻮر ﻣﻴﺰان ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﮔﺬاری ﻫﺎی ﺧﻮد را در اﻳﻦ زﻣﻴﻨﻪ اﻓﺰاﻳﺶ داده . اﻧﺪ در اﻳﻦ راﺳﺘﺎ ﻣﻴﺰان ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﮔﺬاری درﺧﻮاﺳﺘﻲ ﺑ ﺮای وزارت اﻧﺮژی، ﻣﻮ ﺳﺴﻪ ﻣﻠـﻲ ﺳـﻼﻣﺖ و آژاﻧـﺲ ﺣﻔﺎﻇـﺖ از ﻣﺤـﻴﻂ زﻳﺴﺖ ﺑﻪ ﻃﻮر ﭼﺸﻤﮕﻴﺮی اﻓﺰاﻳﺶ ﻳﺎﻓﺘﻪ اﺳﺖ . ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ دوﻟﺖ اﻳﻦ ﻛﺸﻮر ﻣﻴﺰان ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﮔﺬاری ﻫـﺎی ﺧـﻮد را ﺑـ اﺟـ ﺮای ﺮای راﻫﺒﺮد ﺗﺤﻘﻴﻘﺎت اﻳﻤﻨﻲ، ﺳﻼﻣﺖ و زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ اﻓﺰاﻳﺶ داده اﺳﺖ . از ﺟﻤﻠﻪ اﻗﺪاﻣﺎﺗﻲ ﻛﻪ در وزارت اﻧﺮژی و آژاﻧﺲ ﺣﻔﺎﻇﺖ از ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ ﺑﻪ آن ﺗﻮﺟـﻪ ﻣـﻲ ﺷـﻮد ﺑﺤـﺚ اﺳـﺘﺮاﺗﮋی ﻫـﺎ ی ﺳﻼﻣﺖ و آب و اﺳﺘﻔﺎده از ﻧﺎﻧﻮﻣﻮاد در ﺣﻞ ﭼﺎﻟﺶ ﻫﺎی زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ از ﻗﺒﻴﻞ ﻋﻬﺪه دارﺷﺪن ﻋﺮﺿﻪ آب ﺳﺎﻟﻢ و ﺑﻬﺪاﺷﺘﻲ و 84 راﻫﻨﻤﺎی ﻧﺤﻮه اﺳﺘﻔﺎده از ﻓﻨﺎور ی ﻧﺎﻧﻮ در ﺻﻨﻌﺖ آب و آﺑﻔﺎ ی ﻛﺸﻮر رﻓﻊ آﻟﻮدﮔﻲ ﺧﺎک ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﻛﺴﺐ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻌﺘﺒﺮ در ﻣﻴﺎن ﻃﻴﻒ وﺳﻴﻌﻲ از ﺗﺤﻘﻴﻘﺎت، ﺳـﺎﺧﺖ و ﻣـﻮاد ﻧـﺎﻧﻮ، NNI ﻳﻚ اﺳﺘﺮاﺗﮋی ﺗﺤﻘﻴﻘﺎﺗﻲ ﻛﻪ ﺑﻪ ﻃﻮر وﻳﮋه ﺑﺮ روی ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ، ﺳﻼﻣﺖ و ﺟﻨﺒﻪ ﻫﺎی اﻳﻤﻨـﻲ ﻧـﺎﻧﻮﺗﻜﻨﻮﻟﻮژی ﺗﻤﺮﻛـﺰ دارد را ﺗﺪوﻳﻦ ﻧﻤﻮده اﺳﺖ1 . دوﻟﺖ ﻓﺪرال آﻣﺮﻳﻜﺎ ﺑ ﺮای ﺗﻀﻤﻴﻦ ﺑﺮرﺳﻲ و ﺷﻨﺎﺳـﺎﻳﻲ ﻛﺎﻣـﻞ ﻧﻴﺎزﻫـﺎی ﺗﺤﻘﻴﻘـﺎﺗﻲ اﻳﻤﻨـﻲ، ﺳـﻼﻣﺖ و زﻳﺴـﺖ ﻣﺤﻴﻄـﻲ ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ، ﻳﻚ راﻫﺒﺮد ﻣﻠﻲ در اﻳﻦ زﻣﻴﻨﻪ ﻣﻨﺘ ﺸﺮ ﻛﺮده اﺳﺖ . راﻫﺒﺮد ﺗﺤﻘﻴﻘﺎﺗﻲ اﻳﻤﻨﻲ، ﺳﻼﻣﺖ و زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ 2011 NNI ، ﻳﻚ ﭼﺎرﭼﻮب ﺗﺤﻘﻴﻘﺎﺗﻲ ﻣﻨﺴﺠﻢ ﺑـ ﺮای ﺟﻬـﺖ دﻫـﻲ و راﻫﻨﻤﺎﻳﻲ ﺗﻤﺎﻣﻲ ﺳﺎزﻣﺎن ﻫﺎ ی ﻓﻌﺎل در ﭘﻴﺸﮕﺎﻣﻲ ﻣﻠﻲ ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ )NNI (و ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ی ده ﺳﺎﻟﻪ ی دوﻟﺖ ﻓـﺪرال ﺑـ ﺮای ﺗﻮﺳـﻌﻪ ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ ﻓﺮاﻫﻢ ﻣﻲ ﻛﻨﺪ . اﻳﻦ راﻫﺒﺮد ﺗﺤﻘﻴﻘ ﺎﺗﻲ ﺑﻪ NNI ﻛﻤﻚ ﺧﻮاﻫﺪ ﻛﺮد ﺗﺎ ﻣﻨﺎﺑﻊ و زﻳﺮﺳﺎﺧﺖ ﻫﺎی دوﻟﺖ ﻓﺪرال ﺑـﺮای ﺗﻮﻟﻴـﺪ داده ﻫـﺎی ﺗﺤﻘﻴﻘـﺎﺗﻲ، ﺟﻬﺖ ﺣﻤﺎﻳﺖ از ﺳﻼﻣﺖ ﻋﻤﻮﻣﻲ و ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ را ﺗﺨﺼﻴﺺ داده و در ﻋﻴﻦ ﺣﺎل از ﻧﻮآوری ﻫﺎی ﻋﺎم اﻟﻤﻨﻔﻌﻪ، ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری ﻛﻨﺪ . راﻫﺒﺮد ﺗﺤﻘﻴﻘﺎﺗﻲ اﻳﻤﻨﻲ، ﺳﻼﻣﺖ و زﻳﺴـﺖ ﻣﺤﻴﻄـﻲ )EHS ( ، ﺿـﻤﻦ اﻧﻄﺒـﺎ ق ﺑـﺎ ﺑﺮﻧﺎﻣـﻪ راﻫﺒـﺮدی NNI ، اوﻟﻮﻳـﺖ ﻫـﺎ ی ﺗﺤﻘﻴﻘﺎﺗﻲ ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﺴﻮوﻻﻧﻪ ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ ﻛﻪ ﻳﻜﻲ از ﭼﻬﺎر ﻫﺪف اﺻﻠﻲ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ی راﻫﺒـﺮدی NNI اﺳـﺖ را ﺷﻨﺎﺳـﺎﻳﻲ ﻛﺮده اﺳﺖ . راﻫﺒﺮدی ﺗﺤﻘﻴﻘﺎﺗﻲ EHS ﺑﺎ اﺗﻜﺎ ﺑﺮ اﺻﻮل ارزﻳﺎﺑﻲ رﻳﺴﻚ، ﺗﺠﺰﻳﻪ و ﺗﺤﻠﻴﻞ ﭼﺮﺧﻪ ﺣﻴﺎت ﻣﺤﺼﻮل و روﻳﻜﺮدﻫﺎی ﻣﻠﻲ ﺣﻤﺎﻳﺖ از ﺳﻼﻣﺖ و ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ ﻛـﻪ درﺑﺮﮔﻴﺮﻧـﺪه ﺷـﺎﺧﺺ ﻫـﺎی اﻧـﺪازه ﮔﻴـﺮی رﻳﺴـﻚ در ﻣﺮاﺣـﻞ آﻏـﺎزﻳﻦ ﺗﻮﺳـﻌﻪ ﻣﺤﺼﻮﻻت ﻫﺴﺘﻨﺪ، ﭘﺎﻳﻪ رﻳﺰی ﺷﺪه اﺳﺖ2 . راﻫﺒﺮد ﺟﺪﻳﺪ ﺷﺶ ﻃﺒﻘﻪ اﺻﻠﻲ ﺗﺤﻘﻴﻘﺎت ﻛﻪ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﻨﺪ در ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﺴﻮوﻻﻧﻪ ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ اﺳﺘﻔﺎده ﺷﻮﻧﺪ را ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ ﻛﺮده اﺳﺖ ﻛﻪ ﻋﺒﺎرﺗﻨﺪ از : 1 - زﻳﺮﺳﺎﺧﺖ اﻧﺪازه ﮔﻴﺮی و ﺳﻨﺠﺶ ﻧﺎﻧﻮﻣﻮاد 2 - ارزﻳﺎﺑﻲ اﻧﺘﺸﺎر ﻣﻮارد ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ اﻧﺴﺎن 3 - ﺳﻼﻣﺖ اﻧﺴﺎن 4 - ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ 5 - ارزﻳﺎﺑﻲ و ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ رﻳﺴﻚ 6 - ﻣﺪل ﺳﺎزی و اﻧﻔﻮرﻣﺎﺗﻴﻚ ﺑﺮﺧﻲ از ﻣﺤﻮرﻫﺎی راﻫﺒﺮد ﺗﺤﻘﻴﻘﺎﺗﻲ 2011 NNI EHS ﻋﺒﺎرﺗﻨﺪ از : – ﻧﻘﺶ ﻛﻠﻴﺪی اﻧﻔﻮرﻣﺎﺗﻴﻚ و ﻣﺪل ﺳﺎزی ﭘﻴﺸﮕﻴﺮاﻧﻪ در ﺳﺎزﻣﺎﻧﺪﻫﻲ داﻧﺶ ﮔﺴﺘﺮده ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ EHS ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ 1-“Environmental, health, and safety research strategy”, Nationa Nanotechnology Initiative , October 2011. 2- nano. gov/node/695 ﻓﺼﻞ ﺳﻮم- ﻧﺎﻧﻮﺗﻜﻨﻮﻟﻮژ در ی ﺻﻨﻌﺖ آب 85 – ﻫﺪف ﮔﺬاری و ﺗﺴﺮﻳﻊ ﺗﺤﻘﻴﻘﺎت از ﻃﺮﻳﻖ اوﻟﻮﻳﺖ ﮔﺬاری ﺗﺤﻘﻴﻘـﺎﺗﻲ ﻧـﺎﻧﻮﻣﻮاد، ﺗـﺪوﻳﻦ ﺷـﺎﺧﺺ ﻫـﺎ و اﺻـﻄﻼﺣﺎت اﺳﺘﺎﻧﺪارد و ﻃﺒﻘﻪ ﺑﻨﺪی داﻧﺶ ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﻛﺎرﺑﺮدﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ ارزﻳﺎﺑﻲ رﻳﺴﻚ – ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ اﻗﺪاﻣﺎت ﺑﺮﺗﺮ ﺑﺮای ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﻲ اﺟـﺮای ﻫﻤﻜـﺎری ﻫـﺎی ﺑـﻴﻦ ﺳـﺎزﻣﺎﻧﻲ NNI و ﻫﻤﻜـﺎری ﻫـﺎی ﺻـﻨﻌﺘﻲ و ﺑﻴﻦ اﻟﻤﻠﻠﻲ در اﻳﺎﻻت ﻣﺘﺤﺪه ﺳﺎزﻣﺎن ﺟﺪﻳﺪی ﻣﺘﺸﻜﻞ از دوﻟﺖ، ﺷﺮﻛﺖ ﻫـﺎ و ﺳـﺮﻣﺎﻳﻪ ﮔـﺬاران ﺗﺎﺳـﻴﺲ ﺷـﺪه اﺳـﺖ . ﻫـﺪف ﻣﺮﻛـﺰ اﺳﺘﺮاﺗﮋی آب اﻳﺎﻻت ﻣﺘﺤﺪه )USSWI ) ( The United States Strategic Water Initiative (اﻓﺰاﻳﺶ رﻗﺎﺑﺖ ﭘﺬﻳﺮی در ﻋﻠﻮم و ﺗﻜﻨﻮﻟﻮژی ﺗﺼﻔﻴﻪ آب ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ1 . در ﺣﺎل ﺣﺎﺿﺮ ) ﭘﺎﻳﺎن ﻧﻴﻤﻪ اول ﺳﺎل 2012 ﻣﻴﻼدی ( ﻛﺸﻮر آﻣﺮﻳﻜﺎ ﺑﺎ 15154 ﻣﻘﺎﻟﻪ در رﺗﺒﻪ دوم ﺟﻬﺎن در ﺗﻮﻟﻴـﺪ ﻋﻠـﻢ ﻧﺎﻧﻮ ﺑﻌﺪ از ﻛﺸﻮر ﭼﻴﻦ ﻗﺮار دارد . 2 ﻃﺒﻖ آﺧﺮﻳﻦ آﻣﺎر در اﺑﺘﺪای ﺳﺎل2012 ﺗﻌﺪاد اﺧﺘﺮاﻋﺎت ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ ﻣﻨﺘﺸﺮ ﺷﺪه آﻣﺮﻳﻜﺎ در USPTO 10517 اﺧﺘﺮاع اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﻪ آﻣﺮﻳﻜﺎ ﻣﻘﺎم ﻧﺨﺴﺖ ﺟﻬﺎن را در اﻳﻦ زﻣﻴﻨﻪ ﻣﻲ دﻫﺪ . ﻃﻲ ﻫﻤﻴﻦ ﮔﺰارﺷﺎت ﻛﺸـﻮر آﻣﺮﻳﻜﺎ ﺑﺎ رﻗﻢ 15,094,000 ﻣﻴﻠﻴﻮن دﻻر ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻧﺎﺧﺎﻟﺺ داﺧﻠﻲ در ﭘﺎﻳﺎن ﻧﻴﻤﻪ اول ﺳﺎل2012 ﻣﻴﻼدی در ﺷﺎﺧﺺ ﺻـﻨﻌﺖ رﺗﺒﻪ ﻧﺨﺴﺖ ﺟﻬﺎن را داراﺳﺖ . 3 - 2 - 2 - 2 - راﻫﺒﺮدﻫﺎی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ در آﻓﺮﻳﻘﺎی ﺟﻨﻮﺑﻲ ﺗﺤﻘﻴﻖ در زﻣﻴﻨﻪ ی ﻋﻠﻮم و ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ (Nanoscience and Nanotechnology) (NNT)، زﻣﻴﻨﻪ ی ﺗﺤﻘﻴﻘﺎﺗﻲ ﺟﺪﻳـﺪی در آﻓﺮﻳﻘﺎی ﺟﻨﻮﺑﻲ ﺑﻪ ﺷﻤﺎر ﻣﻲ آﻳﺪ . ﺑﻪ ﻫﻤﻴﻦ ﻣﻨﻈﻮر، دوﻟﺖ اﻳﻦ ﻛﺸﻮر د ر ﺳﺎل 2006 راﻫﺒﺮد ﺟـﺎﻣﻌﻲ را ﺑـﺮای ﭘﻴﺸـﺮﻓﺖ NNTدر ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻪ اﺳﺖ ﭘﻴﺶ . ﻧﻮﻳﺲ اﻳﻦ راﻫﺒﺮد، ﺗﻮﺳﻂ وزارت ﻋﻠﻮم و ﻓﻨﺎوری آﻓﺮﻳﻘﺎی ﺟﻨﻮﺑﻲ ( DST) ا راﺋﻪ ﺷـﺪه اﺳـﺖ ﻛﻪ ﮔﻮﻳﺎی ﭼﻬﺎر ﺳﺎل ﺗﻼش ﻣﺪاوم ﮔﺮوه ﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ اﺳﺖ . اﻳﻦ ﮔﺮوه ﻫﺎ ﻋﺒﺎرﺗﻨﺪ ا ز ﭘﻴﺸﮕﺎﻣﺎن ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ در آﻓﺮﻳﻘﺎی ﺟﻨﻮﺑﻲ (SANi) ، ﮔﺮوه ﻻﺑﻲ ﻣﺘﺸﻜﻞ از ﺷﺎﻏﻠﻴﻦ و ﻣﺤﻘﻘﻴﻦ NNT؛ اﻧﺠﻤﻦ ﻫﺎی ﻋﻠﻤﻲ، ﻣﻮﺳﺴـﺎت آﻣـﻮزش ﻋـﺎﻟﻲ ( HEI) و ﺻـﻨﻌﺖ . راﻫﺒﺮد NNT ﺑﺮ ﭘﺎﻳﻪ ی ﻧﻈﺎم ﻣﻠﻲ ﻧﻮآوری ( NSI) اﺳﺘﻮار اﺳﺖ و ﺑﺮ ﺑﻬﺒﻮد ﺗﺴﻬﻴﻼت ﺗﺤﻘﻴﻘﺎ ت ﻣﻠﻲ و ﺗﻮﺳﻌﻪ ی ﻓﻨـﺎوری ﻫـﺎی ﭘﻴﺸﺮﻓﺘﻪ ﺗﺎﻛﻴﺪ دارد . راﻫﺒﺮد NNT ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﺑﻠﻨﺪﻣﺪﺗﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ ﻫﺪف آن ﻣﻄﺮح ﻛﺮدن ﻛﺸﻮر ﺑـﻪ ﻋﻨـﻮان ﺑـﺎزﻳﮕﺮ اﺻـﻠﻲ NNT ، ﺑﻬﺒـﻮد وﺿـﻌﻴﺖ اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ ﻛﺸﻮر و ﺗﻘﻮﻳﺖ رﻗﺎﺑﺖ ﭘﺬﻳﺮی از ﻟﺤﺎظ اﻗﺘﺼﺎدی اﺳﺖ . ﺷﺎﺧﺺ ﻛﻠﻴﺪ ی ﺑـﺮای ﻣﻮﻓ ﻘﻴـﺖ راﻫﺒـﺮد آﻓﺮﻳﻘـﺎﻳﻲ NNT ، ﻗﺎﺑﻠﻴﺖ ﺗﻮﺳﻌﻪ و ﺗﺠﺎری ﺳﺎزی ﻣﺤﺼﻮﻻت و ﺧﺪﻣﺎت ﺟﺪﻳﺪی اﺳﺖ ﻛﻪ از NNTﻧﺸﺎت ﻣﻲ ﮔﻴﺮﻧﺪ . ﺑﺪﻳﻦ ﻟﺤﺎظ، ﻫﺪف اوﻟﻴـﻪ ی 1- usswi. org 2- statnano. com 86 راﻫﻨﻤﺎی ﻧﺤﻮه اﺳﺘﻔﺎده از ﻓﻨﺎور ی ﻧﺎﻧﻮ در ﺻﻨﻌﺖ آب و آﺑﻔﺎ ی ﻛﺸﻮر اﻳ ﻦ راﻫﺒﺮد، ﭘﻴﺸﺒﺮد ﻫﻤﻜﺎری ﻣﻴﺎن داﻧﺸﮕﺎه ﻫﺎ، ﻣﻮﺳﺴﺎت ﺗﺤﻘﻴﻘﺎﺗﻲ و ﺑﺨﺶ ﺧﺼﻮﺻﻲ اﺳﺖ . ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ اﻳـﻦ راﻫﺒـﺮد ﺑـﺮ آن دﺳﺘﻪ از زﻣﻴﻨﻪ ﻫﺎی ﺗﺤﻘﻴﻘﺎﺗﻲ ﺗﻤﺮ ﻛﺰ دارد ﻛ ﻪ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ ﻣﻮﺟﺐ رﺷﺪ اﻗﺘﺼﺎدی ﻛﺸﻮر ﺷﻮد1 . ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ اﻫﺪاف راﻫﺒﺮدNNT، دو ﺧﻮﺷﻪ ی اﺻﻠﻲ 1 ( ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺻﻨﻌﺘﻲ و2( اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻣﺒﻨﺎﻳﻲ ﺑـﺮای ﺗﺤﻘﻴـﻖ و ﺗﻮﺳﻌﻪ ی NNTدر آﻓﺮﻳﻘﺎی ﺟﻨﻮﺑﻲ در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . ﻫﺪف ﺧﻮﺷﻪ ی ﺻﻨﻌﺘﻲ، ﺑﺮرﺳﻲ ﻧﺤﻮه ی ﺗﺎﺛﻴﺮﮔـﺬاری NNT ﺑـﺮ رﻗﺎﺑﺖ ﭘﺬ ﻳﺮی آﻓﺮﻳﻘﺎی ﺟﻨﻮﺑﻲ در ﺟﻬﺎن اﺳﺖ و ﺑﺮ ﺗﻮﺳﻌﻪ ی ﺻﻨﺎﻳﻊ ﻛﻠﻴـﺪی از ﻗﺒﻴـ ﻞ ﻣـﻮاد و ﻣﻌـﺎدن ﺗﺎﻛﻴـﺪ دارد . در واﻗـﻊ ﺧﻮﺷﻪ ی ﺻﻨﻌﺘﻲ درﺑﺮﮔﻴﺮﻧﺪه ی ﺗﺎﺛﻴﺮاﺗﻲ اﺳ ﺖ ﻛﻪ ﻓﺮاﻳﻨﺪ ﻫﺎی ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ و زﻳﺴﺘﻲ ﺑﺮ اﻳـﻦ ﮔﻮﻧـﻪ ﺻـﻨﺎﻳﻊ ﺧﻮاﻫﻨـﺪ داﺷـﺖ از . ﺳﻮ ی دﻳﮕﺮ، ﺧﻮﺷﻪ ی اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ ﺑﺎ ﻫﺪف ﺑﻬﺒﻮد وﺿﻌﻴﺖ اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ ﻛﺸﻮر ﺷﻜﻞ ﮔﺮﻓﺘﻪ و ﺑﻪ زﻳﺮﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﻫﺎی ﺳﻼﻣﺖ، اﻧـﺮژی و آب ﺗﻘﺴﻴﻢ ﻣﻲ ﺷﻮد . ﺧﻮﺷﻪ ی اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ ﻛﺎﻣﻼ ﺑ ﻪ ﻣﻮازات اﻫﺪاف ﺗﻮﺳـﻌﻪ ی اﺗﺤﺎدﻳـﻪ اروﭘـﺎ در ﻫـﺰاره ی ﺳـﻮم (MDG) ﻋﻤـﻞ ﻣﻲ ﻛﻨﺪ ﻛﻪ ﻳﻚ اﺳﺘﺎﻧﺪارد ﺑﻴﻦ اﻟﻤﻠﻠﻲ ﺑﻮده و روﻧﺪﻫﺎی ﺗﻮﺳﻌﻪ ی رﻓﺎه اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ را ارزﻳﺎﺑﻲ ﻣﻲ ﻛﻨﺪ . ﺗﺎﻛﻨﻮن، دوﻟﺖ آﻓﺮﻳﻘﺎی ﺟﻨﻮﺑﻲ در رﺳﻴﺪن ﺑﻪ اﻳﻦ اﻫﺪاف ده ﺳﺎﻟﻪ ﻣﻮﻓﻖ ﺑﻮده و ﺑﻪ ﻣﻌﺮﻓﻲ 21 ﻛﺮﺳﻲ ﺗﺤﻘﻴﻘﺎﺗﻲ ﭘﺮداﺧﺘـﻪ اﺳﺖ . ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ اوﻟﻴﻦ ﻣﺮاﻛﺰ ﻧﻮآوری و ارزﻳﺎﺑﻲ NNT را در ﻣﻴﻨﺘﻚ و CSIR )دو ﺷﻮرای ﻋﻠﻤﻲ ﻛﺸﻮر راه ( اﻧﺪازی ﻛﺮده اﺳﺖ . ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻫﺎی اﻳﻦ ﻣﺮاﻛﺰ ﻛﺎﻣﻼ در راﺳﺘﺎی راﻫﺒﺮد NNT اﺳﺖ . آﻓﺮﻳﻘﺎی ﺟﻨﻮﺑﻲ ﻋﻼوه ﺑﺮ راﻫﺒﺮدNNT، ﺑﺮ اﻫﻤﻴﺖ ﻫﻤﻜﺎری ﻫﺎی ﺑﻴﻦ اﻟﻤﻠﻠﻲ ﺑ ﻪ وﻳﮋه در زﻣﻴﻨﻪ ی ﻫﻢ اﻓﺰاﻳﻲ ﺗﺤﻘﻴﻘﺎﺗﻲ ﻧﻴـﺰ ﺗﺎﻛﻴﺪ دارد . ﺑﻪ ﻫﻤﻴﻦ دﻟﻴﻞ ﻫﻤﻜﺎری ﻫﺎی ﻣﺘﻌﺪدی ﺑﺎ ﻛﺸﻮرﻫﺎﻳﻲ ﻧﻈﻴﺮ ﻓﺮاﻧﺴﻪ و آرژاﻧﺘﻴﻦ دارد . دوﻟﺖ آﻓﺮﻳﻘﺎی ﺟﻨﻮﺑﻲ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮع واﻗﻒ اﺳﺖ ﻛـﻪ در ﻣﺠﻤـﻊ ﺗﻮﺳـﻌﻪ ی آﻓﺮﻳﻘـﺎی ﺟﻨـﻮﺑ ﻲ ( SADEC) ﻧﻘـﺶ رﻫﺒﺮی ﺗﺤﻘﻴﻖ و ﺗﻮﺳﻌﻪ ی NNT را ﺑﺮ ﻋﻬﺪه داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ ﺑﺮ . اﻳﻦ اﺳﺎس ، ﻛﺎرﮔﺎه ﻫﺎی آﻣﻮزﺷﻲ ﻣﺘﻌﺪدی را ﺗﺮﺗﻴﺐ ﻣﻲ دﻫﺪ ﺗـﺎ از اﻳﻦ ﻃﺮﻳﻖ ﺑﺘﻮاﻧﺪ ﭼﮕﻮﻧﮕ ﻲ ﻫﻤﻜﺎری ﻛﺸﻮرﻫﺎی آﻓﺮﻳﻘﺎی ﺟﻨﻮﺑﻲ را در ﺑﻪ اﺷﺘﺮاک ﮔﺬاﺷﺘﻦ ﻣﻨﺎﺑﻊ ﺧﻮد ﺑﺮرﺳ ﻲ ﻛﻨﺪ . اﻳﻦ دوﻟﺖ ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺣﺪود 26 ﻣﻴﻠﻴﻮن دﻻر در ﻃﻲ ﺳﻪ ﺳﺎل آﻳﻨﺪه ﺑﻪ ﺗﺤﻘﻴﻘـﺎت NNT اﺧﺘﺼـﺎص ﺧﻮاﻫـﺪ داد . ﺑـﺎ اﻳـﻦ ﺣﺎل، ﺑﻮدﺟﻪ ی NNT ﺑﻪ ﻃﻮر ﻏﻴﺮﻣﺴﺘﻘﻴﻢ از ﻃﺮﻳﻖ ﻣﻜﺎﻧﻴﺰم ﻫﺎی دﻳﮕﺮ ﺗﺎﻣﻴﻦ ﻣﻲ ﺷﻮد . ﺑﺮای ﻣﺜﺎل، دوﻟﺖ آﻓﺮﻳﻘﺎی ﺟﻨﻮﺑ ﻲ دو ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﻋﻠﻤﻲ اﻳﺠﺎد ﻛﺮده اﺳﺖ ﻛﻪ ﻋﺒﺎرﺗﻨﺪ از : ﺑﻨﻴﺎد ﻣﻠﻲ ﺗﺤﻘﻴﻘﺎ ت (NRF) و ﺻﻨﺪوق ﺳ ﺮﻣﺎﻳﻪ ﮔﺬ اری ﻧـﻮآوری (IF) . ﻫﺪف اﺻﻠﻲNRF ، ﺗﺮوﻳﺞ و ﺣﻤﺎﻳﺖ از ﺗﺤﻘﻴﻘـﺎت از ﻃﺮﻳـﻖ ﺳـﺮﻣﺎﻳﻪ ﮔـﺬاری، ﺗﻮﺳـﻌﻪ ی ﻣﻨـﺎﺑﻊ اﻧﺴـﺎﻧﻲ و اراﺋـﻪ ی ﺗﺴـﻬﻴﻼ ت ﺗﺤﻘﻴﻘﺎﺗﻲ ﺿﺮوری ﺟﻬﺖ ﺗﺴﻬﻴﻞ ﺧﻠﻖ داﻧﺶ، ﻧﻮآوری و ﺗﻮﺳﻌﻪ در ﺗﻤﺎﻣﻲ زﻣﻴﻨﻪ ﻫـﺎ ی ﻋﻠـﻮم ﻃﺒﻴﻌـﻲ، اﺟﺘﻤـﺎﻋﻲ، اﻧﺴـﺎﻧﻲ و ﻓﻨﺎوری اﺳﺖ . از ﺳﻮی دﻳﮕﺮ،IF وﻇﻴﻔﻪ ی ﺗﺮوﻳﺞ رﻗﺎﺑﺖ ﭘﺬﻳﺮی آﻓﺮﻳﻘﺎی ﺟﻨﻮﺑﻲ را از ﻟﺤﺎظ اﻗﺘﺼﺎدی ﺑﺮ ﻋﻬـﺪه دارد ﻛـﻪ اﻳـﻦ اﻣﺮ ﺑ ﻪ واﺳﻄﻪ ی ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﮔﺬاری در ﺑﺎزار، ﻧﻮآوری ﻫﺎی ﻓﻨﺎوراﻧﻪ و ﺗﻮﺳﻌﻪ ی ﺑﺨﺶ ﻫﺎ ی ﺻﻨﻌﺘﻲ، ﺗﺤﻘﻖ ﻳﺎﺑﺪ ﻣﻲ . 1- www. nanovip. com ﻓﺼﻞ ﺳﻮم- ﻧﺎﻧﻮﺗﻜﻨﻮﻟﻮژ در ی ﺻﻨﻌﺖ آب 87 ﺑﺨﺶ ﺧﺼﻮﺻﻲ ﻧﻴﺰ در ﺗﺎﻣﻴﻦ ﻣﺎﻟﻲ ﺗﺤﻘﻴﻖ و ﺗﻮﺳﻌﻪ ی آﻓﺮﻳﻘﺎی ﺟﻨﻮﺑﻲ ﺷﺮﻛﺖ دارد . اﻃﻼﻋﺎت آ ﻣﺎری ﻧﺸﺎن ﻣﻲ دﻫﺪ ﻛـﻪ ﺣﺪود 50 درﺻﺪ از ﻛﻞ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎی ﺗﺤﻘﻴﻖ و ﺗﻮﺳﻌﻪ، ﺑﻪ وﺳﻴﻠﻪ ی ﺑﺨﺶ ﺧﺼﻮﺻﻲ ﺗﺎﻣﻴﻦ ﻣﻲ ﺷﻮد . وﻟﻲ ﻣﻴﺰا ن ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﮔـﺬاری رﻳﺴﻚ ﭘﺬﻳﺮ در اﻳﻦ زﻣﻴﻨﻪ ﺑﺴﻴﺎر ﻧﺎﭼﻴﺰ اﺳﺖ . ﻳﻜﻲ دﻳﮕﺮ از ﻣﻨﺎﺑ ﻊ ﺗﺎﻣﻴﻦ ﻛﻨﻨﺪه ی ﻣﺎﻟﻲNNT ، ﻫﻤﻜﺎری ﻫﺎی ﺑﻴﻦ اﻟﻤﻠﻠـﻲ اﺳـﺖ ﻛﻪ ﺑﻪ ﻃﻮر ﺧﺎص از ﻃﺮﻳﻖ ﻃﺮح ESASTAP ﺻﻮرت ﻣ ﻲ ﮔﻴﺮد . از دﻳﮕﺮ ﻣﺴﺎﻳﻞ ﻛﻠﻴﺪی، ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﻣﺎﻟﻜﻴﺖ ﻓﻜﺮی ( IP) اﺳﺖ ﻛﻪ ﻧﻪ ﺗﻨﻬﺎ در NNT ﺑﻠﻜﻪ ﺑﻪ ﻃﻮر ﻛﻠـﻲ، در ﻋﻠـﻢ و ﻓﻨـﺎوری ﻣﻄﺮح اﺳﺖ . ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ، ﺗﺠﺎری ﺳﺎزی NNT در آﻓﺮﻳﻘﺎی ﺟﻨﻮﺑﻲ ﺑﻪ ﻛﻨﺪی ﺻﻮرت ﻣﻲ ﮔﻴﺮد و ﺷﺮﻛﺖ ﻫﺎ ﻣﻌﺪودی در زﻣﻴﻨـﻪ ی ﺗﺤﻘﻴﻖ و ﺗﻮﺳﻌﻪ ی NNT ﻳﺎ ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻓﻌﺎل ﻫﺴﺘﻨﺪ . از اﻳﻦ رو، راﻫﺒﺮد NNT ﺗﺎﻛﻴﺪ زﻳﺎدی ﺑﺮ ﺗﺠﺎری ﺳﺎزی دار . د 3 - 2 - 2 - 3 - راﻫﺒﺮدﻫﺎی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ در اﻧﮕﻠﺴﺘﺎن ﺷﺒﻜﻪ MNT در واﻗﻊ ﭘﻴﺸﮕﺎﻣﻲ ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮی اﻧﮕﻠﺴﺘﺎن اﺳﺖ ﻛـﻪ درﺑﺮﮔﻴﺮﻧـﺪه22 ﻣﺮﻛـﺰ ﻓﻨـﺎوری ﻧـﺎﻧﻮی اﻳـﻦ ﻛﺸـﻮر ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﻫﻤﺎﻧﻨﺪ ﭘﻴﺸﮕﺎﻣﻲ ﺑﺴﻴﺎری از ﻛﺸﻮرﻫﺎ، ﺑﻮدﺟﻪ ﭘﻴﺸﮕﺎﻣﻲ ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮی اﻧﮕ ﻠﺴﺘﺎن از ﻃﺮف دوﻟﺖ اﻳﻦ ﻛﺸـﻮر ﺗـﺎﻣﻴﻦ ﻣﻲ ﮔﺮدد . ﻫﻴﺎت ﺳﻴﺎﺳﺘﮕﺬاری ﺗﻜﻨﻮﻟﻮژی اﻧﮕﻠﺴﺘﺎن، ﻳﻚ ﺳﻨﺪ اﺳﺘﺮاﺗﮋی ﻧﺎﻧﻮ را در ﺳﺎل 2010 ﻣﻨﺘﺸﺮ ﻛﺮده1 ﻛﻪ راﻫﺒﺮدﻫـﺎی اﻳـﻦ ﻫﻴﺎت را ﺟﻬﺖ ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﮔﺬاری در ﻓﻀﺎی ﻧﺎﻧﻮ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﻣﻮﻓﻘﻴﺖ اﻧﮕﺴﺘﺎن در اﻳﻦ ﺣﻮزه در ﺳﻄﺢ ﺟﻬﺎﻧﻲ ﻧﺸﺎن ﻣﻲ دﻫﺪ . ﻃﺒـﻖ اﻳﻦ ﺳﻨﺪ ﻫﻴﺎت ﺳﻴﺎﺳﺘﮕﺬاری ﻧﺎﻧﻮ ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﮔﺬاری ﻫﺎی ﺧﻮد را در ﺳﻪ ﻣﺴﻴﺮ ﻣﻮرد ﺑﺤﺚ ذﻳﻞ اداﻣﻪ ﻣﻲ دﻫﺪ 2: – زﻧﺪﮔﻲ ﺑﺎ ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ ﺷﺎﻣﻞ : • ﭘﺎﻳﺪاری زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ ﻛﻪ ﻋﺮﺿﻪ ﺟﻬﺎﻧﻲ آب اﻳﻤﻦ و دﺳﺘﻮر ﻛﺎر » ﻛﺎﻫﺶ ﻣﺼﺮف ، اﺳﺘﻔﺎده ﻣﺠﺪد و ﺑﺎزﻳﺎﻓﺖ « را در ﻫﻤﻪ ﺻﻨﺎﻳﻊ ﭘﻮﺷﺶ ﻣﻲ دﻫﺪ . • ﻋﺮﺿﻪ، ﺗﻮزﻳﻊ و ﻣﺼﺮف اﻧﺮژ ی اﻳﻤﻦ، ارزان و ﻗﺎﺑﻞ ﺣﺼﻮل • ﻣﺎﻧﻴﺘﻮرﻳﻨﮓ ﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎ وﺟﺮﻳﺎﻧﻬﺎی ﻫﺮز – زﻧﺪﮔﻲ ﺑﺎ ﻳﻚ ﺟﺎﻣﻌﻪ در ﺣﺎل رﺷﺪ ﺷﺎﻣﻞ : • ﺑــﻪ ﻛــﺎرﮔﻴﺮی ﻧــﺎﻧﻮﺗﻜﻨﻮﻟﻮژی در ﺳــﻼﻣﺖ ﺟﺎﻣﻌــﻪ از ﻗﺒﻴــﻞ دارورﺳــﺎﻧﻲ ﻫﺪﻓﻤﻨــﺪ؛ ﻣﺒﺎﺣــﺚ ﺗﺸﺨﻴﺼــﻲ و ﺗﺼﻮﻳﺮﺑﺮداری؛ ﭘﻴﺸﮕﻴﺮی از ﺑﻴﻤﺎری ﻫﺎ؛ ﺗﺸﺨﻴﺺ، ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ و درﻣﺎن؛ ﻛﺎﺷﺖ؛ و ﺑﻬﺪاﺷﺖ ﻋﻤﻮﻣﻲ • ﺑﺴﺘﻪ ﺑﻨﺪی و ﻧﮕﻬﺪاری ﻣﻮادﻏﺬاﻳﻲ – زﻧﺪﮔﻲ در ﻳﻚ ﺟﻬﺎن ﻣﺪرن، اﻧﺪﻳﺸﻤﻨﺪ و ﻳﻜﭙﺎرﭼﻪ ﺷﺎﻣﻞ : 1-“UK Nanotechnologies Strategy:Small Technologies, Great Opportunities”, HM Governemet, 2010. 2- Iain Gray, “Nanoscale Technologies, Strategy 2009-12”, the Technology Strategy Board, 2009. 88 راﻫﻨﻤﺎی ﻧﺤﻮه اﺳﺘﻔﺎده از ﻓﻨﺎور ی ﻧﺎﻧﻮ در ﺻﻨﻌﺖ آب و آﺑﻔﺎ ی ﻛﺸﻮر • ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻫﺎی اﻳﻤﻨﻲ و اﻣﻨﻴﺘﻲ • ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻫﺎی ﺣﻤﻞ و ﻧﻘﻞ ﻫﻮﺷﻤﻨﺪ • اﻓﺰاﻳﺶ ﺗﺎﺛﻴﺮ ﻣﺘﻘﺎﺑﻞ ﻛﺎرﺑﺮان ﺑﺎ ﻣﺤﺼﻮﻻت • ﻧﺴﻞ ﺟﺪﻳﺪ ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻫﺎی ﻣﺤﺎﺳﺒﺎﺗﻲ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ اﻳﻦ ﻛﻪ ﺗﻜﻨﻮﻟﻮژی ﻧﺎﻧﻮ در ﺑﻬﺒﻮد و ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻫﺎی ﺗﺼﻔﻴﻪ آب و ﺻﻨﻌﺖ آب ﻧﻘﺶ ﺑﻪ ﺳﺰاﻳﻲ دارد؛ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﺑﺴﻴﺎری در ﺳﻼﻣﺖ ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ و آب در اﻧﮕﻠﺴﺘﺎن و ﻫﻤﻪ ﺟﺎی دﻧﻴﺎ ﺻﻮرت ﮔﺮﻓﺘﻪ اﺳﺖ . ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻣﺜﺎل HPA ﻣﺮﻛﺰ ﻣﻠﻲ ﺗﺤﻘﻴﻖ ﺳﻤﻴﺖ ﺷﻨﺎﺧﺘﻲ ﻧﺎﻧﻮﺗﻜﻨﻮﻟﻮژی را در اواﺧﺮ ﺳﺎل 2009 راه اﻧﺪازی ﻧﻤﻮده و ﻧﻴﺰ FSA ﺗﺎﻣﻴﻦ ﻣﺎﻟﻲ ﭘﺮوژه ﻫﺎی ﺗﺤﻘﻴﻘﺎﺗﻲ ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ ﻧﺎﻧﻮﻓﻨﺎوری در ﻏﺬا را ﺑﻪ ﻋﻬﺪه ﮔﺮﻓﺘﻪ اﺳﺖ . ﺳﻴﺎﺳﺖ ﻧﺎﻧﻮﺗﻜﻨﻮﻟﻮژی اﻧﮕﻠﺴﺘﺎن درﻧﻈﺮ دارد ﻛﻪ اﻳﻦ ﻛﺸﻮر ﺑﺮ روی اﻳـﻦ ﺣﻮزه ﻫﺎ ﻣﺘﻤﺮﻛﺰ ﺷﻮد . اﻳﻦ اﺳﺘﺮاﺗﮋی ﺗﻮﺳﻂ ﭘﻨﺞ دﭘﺎرﺗﻤﺎن و ﻧﻤﺎﻳﻨﺪه دوﻟﺘـﻲ ﺗﻮﺳـﻌﻪ ﭘﻴـﺪا ﻛـﺮد و ﻳـﻚ ﺳـﺮی ﻣـﺬاﻛﺮات و راﻳﺰﻧﻲ ﻫﺎﻳﻲ را ﺑﺎ ﺻﻨﻌﺖ و ﮔﺮوه ﻫﺎی ﻣﺼﺮف ﻛﻨﻨﺪه دﻧﺒﺎل ﻧﻤﻮد ﻛﻪ ﻧﺘﻴﺠﻪ آن ﻳﻚ ﻃﺮح ﻛﻠﻲ از ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ را ﻧﺸﺎن ﻣﻲ دﻫﺪ . ﺳﺎز و ﻛﺎرﻫﺎی ﻛﻠﻴﺪی در اﻳﻦ زﻣﻴﻨﻪ ﻋﺒﺎرﺗﻨﺪ از : – ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻧﻤﺎﻳﻨﺪه و رﻳﻴﺲ ﻣﺸﺎوران ﻋﻠﻤﻲ ﺟﻬﺖ ﺑﺮرﺳﻲ ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﻲ ﺗﺤﻘﻴﻘﺎت ﻧﺎﻧﻮﺗﻜﻨﻮﻟﻮژی از ﺳﻮی دوﻟﺖ از ﻗﺒﻴـﻞ ﺗﺤﻘﻴﻖ ﺑﺮ روی ﻣﺴﺎﻳﻞ اﻳﻤﻨﻲ . راه – اﻧﺪازی ﻳﻚ ﺳﺎﻳﺖ اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻲ ﺟﻬﺖ اﻃﻼع رﺳﺎﻧﻲ ﻋﻤﻮﻣﻲ درﺧﺼﻮص ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻫﺎ ی دوﻟﺖ در زﻣﻴﻨﻪ ﻧﺎﻧﻮﻓﻨﺎوری . – ﺗﺸﻜﻴﻞ ﻳﻚ ﮔﺮوه ﺟﺪﻳﺪ ﻫﻤﻜﺎری ﻫﺎ ی ﻧﺎﻧﻮﺗﻜﻨﻮﻟﻮژی ﺟﻬﺖ ﺗﺴﻬﻴﻞ ﻣـﺮاودات ﻣﻌﻤـﻮل و ﻫﻤﻜـﺎری ﻣﻴـﺎن دوﻟـﺖ، داﻧﺸﮕﺎه، ﺻﻨﻌﺖ و ﺳﺎﻳﺮ ﻃﺮﻓﻬﺎی درﮔﻴﺮ . – اﻳﺠﺎد ﻳﻚ ﮔﺮوه اﺟﺮاﻳﻲ ﺟﺪﻳﺪ، ﻛﻪ راﻫﺒﺮد ﻧﺎﻧﻮﺗﻜﻨﻮﻟﻮژی را ﺑﻪ ﺳﻤﺖ رﻓﻊ ﻣﻮاﻧﻊ رﺷﺪ ﺗﺠﺎری در اﻳﻦ زﻣﻴﻨﻪ ﺳـﻮق دﻫﺪ ﻣﻲ . ﻛﺸﻮر آﻓﺮﻳﻘﺎی ﺟﻨﻮﺑﻲ در ﺣﺎل ﺣﺎﺿﺮ در زﻣﻴﻨﻪ ﺑﻴﻦ اﻟﻤﻠﻠﻲ رﺷﺪ ﭼﺸﻢ ﮔﻴﺮی داﺷﺘﻪ و ﺳﻬﻢ ﻫﻤﻜﺎری ﻫﺎی ﺑﻴﻦ اﻟﻤﻠﻠـﻲ در ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻋﻠﻮم ﻧﺎﻧﻮ در اﻳﻦ ﻛﺸﻮر در ﭘﺎﻳﺎن ﻧﻴﻤﻪ اول ﺳﺎل 2012 ﻣﻴﻼدی6/ 41 درﺻﺪ ﻣـﻲ ﺑﺎﺷـﺪ 1 و رﺗﺒـﻪ ﺳـﻮم دﻧﻴـﺎ را ﺑﻌـﺪ از ﻛﺸﻮرﻫﺎی آذر ﺑﺎﻳﺠﺎن و آرژاﻧﺘﻴﻦ دارد؛ اﻳﻦ درﺣﺎﻟﻴﺴﺖ ﻛﻪ ﻛﺸﻮر آﻣﺮﻳﻜﺎ در ﻣﻘﺎم ﭘﻨﺠﻢ اﻳﻦ رده ﺑﻨﺪی ﻗﺮار دارد . در ﺷـﺎﺧﺺ ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻋﻠﻢ اﻳﻦ ﻛﺸﻮر ﺗﺎ ﭘﺎﻳﺎن ﻧﻴﻤﻪ اول 2012 رﺗﺒﻪ ﭼﻬﻞ و در ﺷﺎﺧﺺ ﻓﻨـﺎوری ﺑـﺎ ﺛﺒـﺖ11 اﺧﺘـﺮاع در دﻓﺘـﺮ اﺧﺘﺮاﻋـﺎت ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ آﻣﺮﻳﻜﺎ در اواﻳﻞ ﺳﺎل 2012 در رده ﺳﻲ و ﻳﻜﻢ دﻧﻴﺎ ﻗﺮار دارد ﻃﻲ ﻫﻤﻴﻦ ﮔﺰارﺷﺎت ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻧﺎﺧﺎﻟﺺ داﺧﻠﻲ ﻛﺸﻮر آﻓﺮﻳﻘﺎی ﺟﻨﻮﺑﻲ ﺑﺎ رﻗﻢ 558,216 ﻣﻴﻠﻴﻮن دﻻر در ﭘﺎﻳﺎن ﻧﻴﻤﻪ اول ﺳﺎل2012 ﻣﻴﻼدی رﺗﺒﻪ ﺑﻴﺴﺖ و ﺷﺸـﻢ را در ﺷـﺎﺧﺺ ﺻﻨﻌﺖ ﺑﻪ اﻳﻦ ﻛﺸﻮر اﺧﺘﺼﺎص ﻣﻲ دﻫﺪ . 1- statnano. com ﻓﺼﻞ ﺳﻮم- ﻧﺎﻧﻮﺗﻜﻨﻮﻟﻮژ در ی ﺻﻨﻌﺖ آب 89 3 - 2 - 2 - 4 - راﻫﺒﺮدﻫﺎی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ در آﻟﻤﺎن ﺟﻤﻬﻮری ﻓﺪرال آﻟﻤﺎن ﻳﻜﻲ از ﺻﻨﻌﺘﻲ ﺗ ﺮﻳﻦ ﻛﺸﻮرﻫﺎی ﭘﻴﺸﺮو ﺟﻬﺎن اﺳـﺖ . در ﺳـﺎل 2006 دوﻟـﺖ آﻟﻤـﺎن ﻣﺒﻠـﻎ330 ﻣﻴﻠﻴﻮن ﻳﻮرو در ﺗﺤﻘﻴﻖ و ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﮔﺬاری ﻧﻤﻮده اﺳﺖ . اﻳـﻦ ﻛﺸـﻮر از دﻫـﻪ 1980 ﺣﻤﺎﻳـﺖ از ﺗﺤﻘﻴـﻖ و ﺗﻮﺳﻌﻪ در ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ را آﻏﺎز ﻛﺮده اﺳﺖ . ﻫﻢ اﻛﻨﻮن اﻳﻦ ﻛﺸﻮر از ﻧﻈﺮ ﻣﻴﺰان ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﮔﺬاری ) ﺑﺎ ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﮔﺬاری ﺳﺎﻻﻧﻪ 330 - 300 ﻣﻴﻠﻴﻮن ﻳﻮروﻳﻲ ( ، و ﺗﻌﺪاد ﺷﺮﻛﺖ ﻫﺎ و ﻣﺮاﻛﺰ ﺗﺤﻘﻴﻘﺎﺗﻲ در ﺳﻄﺢ اروﭘﺎ، در ﺣﻮزه ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ ﭘﻴﺸﮕﺎم اﺳﺖ . ﺗﺎﻣﻴﻦ ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻣﺎﻟﻲ ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ در آﻟﻤﺎن ﻋﻤﺪﺗﺎ از ﻃﺮﻳﻖ ﺷﺒﻜﻪ ای از ﻣﻮﺳﺴ ﺎت ﺗﺤﻘﻴﻘﺎﺗﻲ ﺷـﺎﻣﻞ ﻓـﺮان ﻫـﻮﻓﺮ، ﻣـﺎﻛﺲ ﭘﻼﻧـﻚ، ﻟﻴﺒﻨﻴـﺰ و داﻧﺸﮕﺎه ﻫﺎ ﺗﺎﻣﻴﻦ ﻣﻲ ﺷﻮد . اﻳﻦ ﻣﻮﺳﺴﺎت از ﻃﺮﻳﻖ ﺗﻌﺎﻣﻞ اﺛﺮﺑﺨﺶ ﺑﻴﻦ ﺗﺤﻘﻴﻘﺎت ﭘﺎﻳﻪ و ﺻﻨﻌﺖ ﺑﻪ ﺗﺠﺎری ﺳﺎزی ﻳﺎﻓﺘـﻪ ﻫـﺎی ﺗﺤﻘﻴﻘﺎﺗﻲ ﻛﻤﻚ ﻣﻲ ﻛﻨﻨﺪ . ﺳﺎزﻣﺎن ﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻣﺎﻟﻲ ﺗﺤﻘﻴﻘﺎﺗﻲ و ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ در ﻛﺸﻮر آﻟﻤﺎن را ﺗﺎﻣﻴﻦ ﻣﻲ ﻛﻨﻨﺪ ﻋﺒﺎرﺗﻨﺪ از : وزارت ﻋﻠﻮم و ﺗﺤﻘﻴﻘﺎت )BMBF ( ، ﺑﻨﻴﺎد ﺗﺤﻘﻴﻘﺎﺗﻲDFG، ﻣﻮﺳﺴﻪ ﻓﺮان ﻫﻮﻓﺮ، ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﺎﻛﺲ ﭘﻼﻧﻚ، ﺑﻨﻴﺎد وﻟﻜـﺲ راﮔـﻦ و دوﻳـﺖ ﻫـﺎی ﻣﺤﻠﻲ ﻣﻄﺎﺑﻖ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ FP7 اﺗﺤﺎدﻳﻪ اروﭘﺎ ﺑﺎﻳﺪ ﺗﺎ ﺳﺎل2013 ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻣﻴـﺎﻧﮕﻴﻦ ﺳـﺎﻻﻧﻪ600 ﻣﻴﻠﻴـﻮن ﻳـﻮرو در اﻳـﻦ ﺣـﻮزه ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﮔﺬاری ﻛﻨﺪ . اﻳﻦ ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﮔﺬاری اﺗﺤﺎدﻳﻪ اروﭘﺎ ﺑﻪ ﻫﻤﺮاه ﺑﻮدﺟﻪ ﻫﺮ ﻛﺸﻮر اروﭘﺎﻳﻲ درﺣﻮزه ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ ﻣﺒﻠﻐـﻲ ﺧﻮاﻫـﺪ ﺷﺪ ﻛﻪ از ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﮔﺬاری ﻛﺸﻮرﻫﺎی آﻣﺮﻳﻜﺎ و ژاﭘﻦ ﺑﻴﺶ ﺗﺮ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد1 . دوﻟﺖ آﻟﻤﺎن راﻫﺒﺮد ﺟﺪﻳﺪ را آﻏﺎز ﻧﻤﻮده اﺳﺖ ﻛﻪ ﻫﺪف از آن اﺳﺘﻔﺎده از ﻛﺎرﺑﺮدﻫﺎی ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ ﺑﺮای ﺻﻨﺎﻳﻊ اﻳﻦ ﻛﺸﻮر ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﺗﺴﺨﻴﺮ ﺑﺎزارﻫﺎ ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ ﺑﻪ دﻧﺒﺎل ﺑﻪ ﻛﺎرﮔﻴﺮی ﻛﺎرﺑﺮدﻫﺎی ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ در ﭼﻬﺎر ﺻﻨﻌﺖ ﻣﻬـﻢ اﻳﻦ ﻛﺸﻮر ﻳﻌﻨﻲ ﺻﻨﻌﺖ ﺧﻮدروﺳﺎزی )Nanomobil (، اﭘﺘﻴﻚ )NanoLux (، اﻟﻜﺘﺮوﻧﻴﻚ )NannoFab ( و ﻋﻠﻮم زﻳﺴـﺘﻲ )Nano for Life (اﺳﺖ . ﻧﻔﻮذ ﻛﺎرﺑﺮدﻫﺎی ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ در ﺻﻨﻌﺖ ﺧﻮدروﺳﺎزی آﻟﻤﺎن ﺑﻪ وﺳـﻴﻠﻪ ﭘﺸـﺘﻴﺒﺎﻧﻲ از ﭘـﺮوژه ﻫـﺎی ﺗﺤﻘﻴـﻖ و ﺗﻮﺳﻌﻪ )R&D (در اﻳﻦ ﺻﻨﻌﺖ اﺳﺖ . اﻳﻦ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﺑﻪ ﻃﻮر وﻳﮋه روی ﻛﺎرﺑﺮدﻫﺎﻳﻲ از ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ ﺗﻤﺮﻛﺰ ﺧﻮاﻫﺪ داﺷـﺖ ﻛـﻪ اﻳﻤﻨـﻲ، دوام و راﺣﺘـﻲ ﺧﻮدروﻫـﺎ را اﻓﺰاﻳﺶ دﻫﻨﺪ . ﺑﻪ دﻟﻴﻞ ﭘﻴﺸﺮو ﺑﻮدن آﻟﻤﺎن در ﺻﻨﻌﺖ اﻟﻜﺘﺮوﻧﻴﻚ و ﺑﺮای ﺑﺎﻻ ﺑﺮدن ﺟﺎﻳﮕﺎه اﻳﻦ ﻛﺸﻮر در اﻳﻦ ﺻﻨﻌﺖ، اوﻟﻮﻳﺖ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ NanoFab ﺗﻤﺮﻛﺰ ر وی ﺗﺤﻘﻴﻘﺎت در ﺣﻮزه ﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎ و ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻫﺎی ﭘﻴﭽﻴـﺪه ﺑـﺮای ﺣـﻮزه ﻫـﺎی ﻛـﺎرﺑﺮدی ﺟﺪﻳـﺪ در ﻧﺎﻧﻮاﻟﻜﺘﺮوﻧﻴﻚ ﺳﻴﻠﻴﻜﻮن، ﻋﻨﺎﺻﺮ و اﺑﺪاﻋﺎت ﺳﻴﺴﺘﻤﻲ اﻟﻜﺘﺮوﻧﻴﻚ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . روﺷﻨﺎﻳﻲ ﺑﻪ ﺗﻨﻬﺎﻳﻲ ﻫﺸﺖ درﺻﺪ از ﻣﺼﺮف اﻧﺮژی آﻟﻤﺎن را ﺑﻪ ﺧﻮد اﺧﺘﺼﺎص داده اﺳﺖ . ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ ذﺧﻴﺮه اﻧﺮژی روﺷﻨﺎﻳﻲ ﻳﻜﻲ از اوﻟﻮﻳﺖ ﻫـﺎی اﻳـﻦ ﻛﺸـﻮر اﺳـﺖ . ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ NanoLux ﺑﻪ دﻧﺒﺎل اﻓﺰاﻳﺶ ﺑﻬﺮه وری دﻳﻮدﻫﺎی ﻧﻮراﻓﺸﺎن )Light emitting diodes (ﺑﻪ وﺳﻴﻠﻪ ﺑﻬﺒﻮد روش ﻫﻢ ﺑﺎﻓﺘـﻪ )Lighting (، ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎردﻫﻲ ﺗﺮاﺷﻪ ﻫﺎ و ﺗﺤﻘﻴﻖ ﺑﺮ روی ﻣﻮاد ﻓﻠﻮروﺳﻨﺖ ﻛﺎرا ﺑﺮای ﺗﻮﻟﻴـﺪ ﻧـﻮر ﺳـﻔﻴﺪ اﺳـﺖ . ﺑـﺮای ﺗﻮﺳـﻌﻪ 1- www. 1swn. it/en/press_releases/2007/german_nano_spending_outstrips_that_of_other_member_states 90 راﻫﻨﻤﺎی ﻧﺤﻮه اﺳﺘﻔﺎده از ﻓﻨﺎور ی ﻧﺎﻧﻮ در ﺻﻨﻌﺖ آب و آﺑﻔﺎ ی ﻛﺸﻮر اﺑﺪاﻋﺎت ﺟﺪ ﻳﺪ در زﻣﻴﻨﻪ ﻋﻠﻮم زﻳﺴﺘﻲ، ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ Nano for Life ﺑﻪ دﻧﺒﺎل اﻓﺰاﻳﺶ اﺳﺘﻔﺎده از ﻛﺎرﺑﺮدﻫﺎی ﻧﺎﻧﻮﻣﻮاد و ﻧﺎﻧﻮ زﻳﺴﺖ ﻓﻨﺎوری اﺳﺖ . ﻋﻼوه ﺑﺮ اﻳﻦ ﭼﻬﺎر ﺣﻮزه، اﻳﻦ ﭘﻴﺸﮕﺎﻣﻲ ﺑﺎ ﻣﻌﺮﻓﻲ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﺣﻤﺎﻳﺖ NanoChance ﺑﻪ دﻧﺒﺎل ﭘﺸﺘﻴﺒﺎﻧﻲ ﻫﺪﻓﻤﻨـﺪ از ﺷﺮﻛﺖ ﻫﺎی ﻛﻮﭼﻚ و ﻣﺘﻮﺳﻂ ﺗﺤﻘﻴﻘﺎﺗﻲ در ﻣﺮاﺣﻞ اوﻟﻴ ﻪ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺧﻮد اﺳﺖ . ﭘﻴﺸﮕﺎﻣﻲ ﺗﺴﺨﻴﺮ ﺑﺎزارﻫﺎ ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ ﺑﺨﺸﻲ از ﺳﻴﺎﺳﺖ ﻫﺎی دوﻟﺖ آﻟﻤﺎن در زﻣﻴﻨﻪ ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ اﺳﺖ ﻛﻪ از ﻧﻮاﻣﺒﺮ 2006 آﻏﺎز ﺷﺪه اﺳـﺖ . در ﻣﺠﻤـﻮع ﻫﻔـﺖ وزارﺗﺨﺎﻧﻪ در اﻳﻦ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ اﺟﺮاﻳﻲ ﻫﻤﻜﺎری دارﻧﺪ . وزارت ﻋﻠﻮم و ﺗﺤﻘﻴﻘﺎت ﺑﻪ ﺗﻨﻬﺎﻳﻲ در ﺣﺪود 300 ﻣﻴﻠﻴ ﻮن ﻳﻮرو در ﻫﺮ ﺳـﺎل ﺑﻪ اﻳﻦ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ اﺧﺘﺼﺎص ﻣﻲ دﻫﺪ 1 . ﻫﻤﺎن ﮔﻮﻧﻪ ﻛﻪ در ﻓﺼﻞ ﻗﺒﻞ اﺷﺎره ﺷﺪ، ﺷﺎﺧﺺ ﻛﻠﻴﺪی اﻫﻤﻴﺖ اﻗﺘﺼﺎدی ﻧﺎﻧﻮﺗﻜﻨﻮﻟﻮژی در ﻫﺮ ﻛﺸﻮری، ﺗﻌـﺪاد ﭘﺘﻨﺘﻬـﺎی ﻛﺎرﺑﺮدی در اﻳﻦ زﻣﻴﻨﻪ اﺳﺖ . در اﻳﻦ ﺧﺼﻮص ﻛﺸﻮر آﻟﻤﺎن در ﺳﺎل 2010 در رﺗﺒﻪ ﺳﻮم ﺑﻌﺪ از آﻣﺮﻳﻜﺎ و ژاﭘﻦ ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺖ؛ ﺑﺎ ذﻛﺮ اﻳﻦ ﻧﻜﺘﻪ ﻛﻪ از ﻟﺤﺎظ ﺗﻌﺪاد ﻣﻘﺎﻻت ﻋﻠﻤﻲ ﻣﻨﺘﺸﺮ ﺷﺪه در ﻣﻘﺎم ﭼﻬﺎرم ﻗﺮار داﺷﺖ2 . در ﻓﻮرﻳﻪ2011 ، ﺗﻌﺪاد242 ﺷﺮﻛﺖ ﺑﺰرگ و735 ﺑﻨﮕﺎه اﻗﺘﺼﺎدی ﻛﻮﭼﻚ و ﺑﺰرگ در آﻟﻤﺎن در زﻣﻴﻨﻪ ﺗﻮزﻳﻊ، ﻛـﺎرﺑﺮد و ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﺤﺼﻮﻻت ﻣﺒﺘﻨﻲ ﺑﺮ ﻧﺎﻧﻮﺗﻜﻨﻮﻟﻮژی ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ داﺷﺘﻪ . اﻧﺪ در ﺣﺎل ﺣﺎﺿﺮ ﺗﻌﺪاد ﻗﺮﻳﺐ ﺑﻪ 60 . 000 ﺷـﻐﻞ ﻣﺮﺗـﺐ ﺑـﺎ اﻳـﻦ ﺗﻜﻨﻮﻟﻮژی در آﻟﻤﺎن وﺟﻮد دارد . ﻟﺒﻪ داﻧﺶ و ﺗﻌﺪاد ﭘﮋوﻫﺸﮕﺮان ﻧﺎﻧﻮﺗﻜﻨﻮﻟﻮژی در آﻟﻤﺎن رو ﺑﻪ اﻓﺰاﻳﺶ اﺳﺖ، ﻫﺮﭼﻨﺪ ﻛﻪ از ﻟﺤﺎظ ﻛﺎرﺑﺮدی ﻧﻤـﻮدن ﻧﺘـﺎﻳﺞ ﻋﻠﻤﻲ در ﻣﺼﺎرف ﺻﻨﻌﺘﻲ ﻫﻤﭽﻨﺎن در رده ﭘﺎﻳﻴﻦ ﺗﺮی ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺑﺮﺧﻲ ﻛﺸﻮرﻫﺎ ﻣﺎﻧﻨﺪ آﻣﺮﻳﻜﺎ و ژاﭘﻦ ﻗﺮار دارد . ﻟﺬا ﺑﻪ ﻣﻨﻈـﻮر ﺣﻔﻆ ﺟﺎﻳﮕﺎه ﺑﺮﺗﺮ اﻗﺪاﻣﺎت ذﻳﻞ ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ ﻣﻮرد ﺗﻮﺟﻪ و ﺑﺤﺚ ﻗﺮار ﮔﻴﺮﻧﺪ : – ﺗﺴﺮﻳﻊ در ﺗﺒﺪﻳﻞ ﻧﺘﺎﻳﺞ ﺗﺤﻘﻴﻖ ﺑﻪ ﻧﻮآوری ﻫﺎی ﺗﻜﻨﻮﻟﻮژﻳﻜﻲ ﺟﻬﺖ ﻛﺎرﺑﺮدﻫﺎی ﮔﻮﻧﺎﮔﻮن – ﺷﺮﻛﺖ ﻫﺎ و ﺑﺨﺶ ﻫﺎی ﺑﻴﺶ ﺗﺮی ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ ﺑﻪ ﻧﺎﻧﻮﺗﻜﻨﻮﻟﻮژی ﻣﻌﺮﻓﻲ ﺷﻮﻧﺪ – از ﻣﻴﺎن ﺑﺮداﺷﺘﻦ ﻣﻮاﻧﻊ ﭘﻴﺸﺮﻓﺖ اﻗﺘﺼﺎدی و ﻋﻠﻤﻲ و اﻳﺠﺎد ﺷﺮاﻳﻂ و ﭼﺎرﭼﻮﺑﻬﺎی ﻣﺴﺎﻋﺪ – ﻣﺘﻤﺮﻛﺰ ﻧﻤﻮدن اﻫﺪاف در ﺧﺼﻮص ﭘﺘﺎﻧﺴﻴﻞ و ﻫﺎ رﻳﺴﻚ ﻫﺎ ی اﺣﺘﻤـﺎﻟﻲ ﻧـﺎﻧﻮﺗﻜﻨﻮﻟﻮژی در ﻣﻴـﺎن داﻧـﺶ، ﺻـﻨﻌﺖ، دوﻟﺖ و ﻋﻤﻮم ﻣﺮدم ﻃﺒﻖ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻋﻤﻠﻴﺎﺗﻲ ﻧﺎﻧﻮﺗﻜﻨﻮﻟﻮژی 2015 آﻟﻤﺎن، ﻛﻪ ﺑﺨﺶ ﻣﻬﻤﻲ از اﺳﺘﺮاﺗﮋی ﺗﻜﻨﻮﻟﻮژی ﻫﺎی ﺳﻄﺢ ﺑﺎﻻ در ﺳﺎل 2020 آﻟﻤﺎن ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ، و زرات ﻋﻠﻮم و ﺗﺤﻘﻴﻘﺎت آﻟﻤـﺎن )BMBF ( ﺑﺴـﺘﻪ ﭘﻴﺸـﻨﻬﺎدی را اراﺋـﻪ ﻧﻤـﻮده اﺳـﺖ ﻛـﻪ ﺳـﻨﺠﺶ آﻳﻨـﺪه و راﻫﻜﺎرﻫﺎﻳﻲ را اراﺋﻪ ﻣﻲ ﻛﻨﺪ ﻛﻪ اﺟﺎزه ﻛﺎرﺑﺮدی ﻧﻤﻮدن ﻧﺎﻧﻮﺗﻜﻨﻮﻟﻮژی را در ﺻﻨﺎﻳﻊ ﮔﻮﻧﺎﮔﻮن ﺑـﺪون اﻳﺠـﺎد ﺻـﺪﻣﺎت اﻧﺴـﺎﻧﻲ و زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ ﻣﻲ دﻫﺪ . 1- www. cordis. europa. eu 2- www. nanotruck. de ﻓﺼﻞ ﺳﻮم- ﻧﺎﻧﻮﺗﻜﻨﻮﻟﻮژ در ی ﺻﻨﻌﺖ آب 91 ﻛﺸﻮر آﻟﻤﺎن ﺑﺎ5248 ﻣﻘﺎﻟﻪ در ﭘﺎﻳﺎن ﻧﻴﻤﻪ اول ﺳﺎ ل 2012 ﻣﻴﻼدی در ﺷﺎﺧﺺ ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻋﻠﻢ ﻣﻘﺎم ﭘﻨﺠﻢ ﺟﻬﺎن را داراﺳﺖ . ﺳﻬﻢ ﻫﻤﻜﺎری ﻫﺎی ﺑﻴﻦ اﻟﻤﻠﻠﻲ در ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻋﻠﻮم ﻧﺎﻧﻮ در اﻳﻦ ﻛﺸﻮر 5/ 40 درﺻﺪ ﻣﻲ ﺑﺎﺷـﺪ 1 و رﺗﺒـﻪ ﭼﻬـﺎرم دﻧﻴـﺎ را دارد . ﺗﻌـﺪاد اﺧﺘﺮاﻋﺎت ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ ﻣﻨﺘﺸﺮ ﺷﺪه در USPTO )دﻓﺘﺮ ﺛﺒﺖ اﺧﺘﺮاﻋﺎت آﻣﺮﻳﻜﺎ ( اﻳﻦ ﻛﺸﻮر ﺗﺎ اول ﺳـﺎل 2012 ﺑﺮاﺑـﺮ ﺑـﺎ667 اﺧﺘﺮاع اﺳﺖ ﻛﻪ ﻣﻘﺎم ﺷﺸﻢ دﻧﻴﺎ را ﻋﻬﺪه دار اﺳﺖ . اﻳﻦ ﻛﺸﻮر ﺑﺎ ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻧﺎﺧﺎﻟﺺ داﺧﻠﻲ 3,221,140 ﻣﻴﻠﻴـﻮن دﻻر در ﭘﺎﻳـﺎن ﻧﻴﻤﻪ اول ﺳﺎل 2012 ﻣﻴﻼدی ﻣﻘﺎم ﭘﻨﺠﻢ دﻧﻴﺎ را در ﺷﺎﺧﺺ ﺻﻨﻌﺖ داراﺳﺖ . 3 - 2 - 2 - 5 - ﻧﮕﺎﻫﻲ ﺑﺮ وﺿﻌﻴﺖ ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ در ﻛﺸﻮر ژاﭘﻦ ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ ﻳﻜﻲ از ﭼﻬﺎر اوﻟ ﻮﻳﺖ ﺗﺤﻘﻴﻘﺎﺗﻲ اﺻﻠﻲ ژاﭘﻦ در ﺣﻮز ه ﻋﻠﻢ و ﻓﻨﺎوری اﺳﺖ . دوﻟـﺖ ﻣـﺮدان اﻳـﻦ ﻛﺸـﻮر از دﻫـ ﻪ 1990 ﺑﻪ اﻫﻤﻴﺖ ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ ﭘﻲ ﺑﺮده، ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﮔﺬاری ﻫﺎی ﻛﻼﻧﻲ در اﻳﻦ ﺣﻮزه اﻧﺠـﺎم داده اﻧـﺪ ) در ﺣـﺪود 250 ﻣﻴﻠﻴـﻮن دﻻر آﻣﺮﻳﻜﺎ ژ . ( اﭘﻦ از ﭘﻴﺸﮕﺎﻣﺎن ﺟﻬﺎﻧﻲ ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ و ﻳﻜﻲ از ﻧﻘﺶ آﻓﺮﻳﻨﺎن ﻛﻠﻴـﺪی در اﻳـﻦ ﺣـﻮزه اﺳـﺖ ) در ﺣـﺪود 2 و ﺗـﺎﻛﻨﻮن ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﮔﺬاری ﻫﺎی ﻛﻼﻧﻲ در زﻣﻴﻨﻪ ﺗﺤﻘﻴﻖ و ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ اﻧﺠﺎم داده اﺳﺖ . ﺟﺎﻳﮕﺎه ﻛﺸﻮر ژاﭘﻦ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻳﻜﻲ از رﻫﺒﺮان ﻓﻨﺎوری ﺟﻬﺎن ﻃﻲ دو دﻫ ﻪ ﮔﺬﺷﺘﻪ، ﻧﺎﺷﻲ از درک دوﻟﺖ ﻣﺮدان اﻳـﻦ ﻛﺸـﻮر ﻣﺒﻨﻲ ﺑﺮ اﻫﻤﻴﺖ ﻧﻘﺶ ﻓﻨﺎوری در ﺗﻮﺳﻌﻪ اﻗﺘﺼﺎدی و ﺻﻨﻌﺘﻲ ﻛﺸﻮرﻫﺎﺳـﺖ . دوﻟـﺖ اﻳـﻦ ﻛﺸـﻮر از دﻫـ ﻪ 1990 ﺑـﻪ اﻫﻤﻴـﺖ ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ ﭘﻲ ﺑﺮده و ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﮔﺬاری ﻫﺎی ﭼﺸﻤﮕﻴﺮی را در اﻳﻦ ﺣﻮزه اﻧﺠﺎم داده . اﻧﺪ اوﻟﻴﻦ و دوﻣﻴﻦ ﺑﺮﻧﺎﻣ ﻪﭘﺎﻳ ﻪ اﻳﻦ ﻛﺸﻮر در ﺣﻮز ه ﻋﻠﻢ و ﻓﻨﺎوری از ﻫﺎ ﺳﺎل ی 1996 ﺗـﺎ2000 و2001 ﺗـﺎ2005 ﺑـﻪ ﻃـﻮر ﻣﻮﻓﻘﻴﺖ آﻣﻴﺰی اﺟﺮا ﺷﺪ ﺳﻮ . ﻣﻴﻦ ﺑﺮﻧﺎﻣ ﻪ ﭘﺎﻳﻪ آن ﻧﻴﺰ از ﺳﺎل 2006 آﻏﺎز ﺷﺪه و ﺗﺎ ﺳﺎل2012 اداﻣـﻪ ﺧﻮاﻫـﺪ ﻳﺎﻓـﺖ . آﺑـﺮ ورد ﻣﻲ ﺷﻮد ﻛﻪ دوﻟﺖ ﺣﺪود 160 ﻣﻴﻠﻴﺎرد دﻻر در ﺗﺤﻘﻴﻖ و ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻋﻠﻢ و ﻓﻨﺎوری ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﮔﺬاری ﻛﻨﺪ . ﺑﺮﻧﺎﻣ ﻪ ﺳﻮم ﻋﻠﻢ و ﻓﻨﺎوری ژاﭘﻦ ﺑﺮ ﺳﻪ اﺻﻞ زﻳﺮ اﺳﺘﻮار اﺳﺖ : – ﺧﻠﻖ داﻧﺶ – اﻓﺰاﻳﺶ ﺗﻮاﻧﻤﻨﺪی ﻣﻠﻲ – ﺣﻔﺎ ﻇﺖ از اﻣﻨﻴﺖ و ﺳﻼﻣﺖ ﻣﻠﻲ اوﻟﻮﻳﺖ ﻫﺎ ی ﺗﺤﻘﻴﻘﺎﺗﻲ ﭼﻬﺎرﮔﺎﻧﻪ اﺻﻠﻲ دوﻟﺖ ژاﭘﻦ ﻋﺒﺎرﺗﻨﺪ از : – ﻋﻠﻮم زﻳﺴﺘﻲ – اﻃﻼﻋﺎت و ارﺗﺒﺎﻃﺎت از راه دور – ﻋﻠﻮم زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ 1- statnano. com 92 راﻫﻨﻤﺎی ﻧﺤﻮه اﺳﺘﻔﺎده از ﻓﻨﺎور ی ﻧﺎﻧﻮ در ﺻﻨﻌﺖ آب و آﺑﻔﺎ ی ﻛﺸﻮر – ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ و ﻣﻮاد دوﻟﺖ ژاﭘﻦ در ﺳﺎل 2005 ﺑﻴﺶ از620 ﻣﻴﻠﻴﻮن ﻳﻮرو در زﻣﻴﻨﻪ ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﮔﺬاری ﻛﺮد . ﺑﺨـﺶ ﺧﺼﻮﺻـﻲ ژاﭘـﻦ ﻧ ﻴﺰ ﺗﻮﺟﻪ وﻳﮋه ای ﺑﻪ اﻳﻦ ﺣﻮزه دارد . ﻃﻲ ﺑﺮ آ ورد وزارت اﻗﺘﺼﺎد، ﺗﺠﺎرت و ﺻﻨﻌﺖ (METI) ، ﺑﺨﺶ ﺧﺼﻮﺻﻲ در ﺳـﺎل2003 ﺑﻴﺶ از40 ﻣﻴﻠﻴﺎرد ﻳﻦ در ﺗﺤﻘﻴﻖ و ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﮔﺬاری ﻛﺮده اﺳﺖ ﻫﻢ . اﻛﻨﻮن ﺑﻴﺶ از 500 ﺷﺮﻛﺖ ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ در اﻳﻦ ﻛﺸﻮر وﺟﻮد دارد . ﺑﺮ اﺳﺎس ﺑﺮاورد ﻣﻮﺳﺴﻪ ﺗﺤ ﻘﻴﻘﺎﺗﻲ ﻣﻴﺘﺴﻮﺑﻴﺸﻲ ارزش ﺑﺎزار ﻣﺤﺼﻮﻻت ﻣﺒﺘﻨﻲ ﺑـﺮ ﻓﻨـﺎوری ﻧـﺎﻧﻮ در ﻛﺸﻮر ژاﭘﻦ در ﺳﺎل 2005 ، ﺣﺪود8500 ﻣﻴﻠﻴﺎرد ﻳﻦ ﺑﻮده ﻛﻪ ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ ﻣﻲ ﺷﻮد اﻳﻦ ﻣﻴﺰان در ﺳﺎل 2012 ﺗﺎ ﺑـﻴﺶ از19 ﻫﺰار ﻣﻴﻠﻴﺎرد ﻳﻦ اﻓﺰاﻳﺶ ﻳﺎﺑﺪ . ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت اﺻﻠﻲ ﺗﺤﻘﻴﻘﺎت، ﺑﺨﺶ ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻮﺟﻬﻲ از ﺗﻼش ﻫﺎ ی ﺗﺤﻘ ﻴﻘﺎﺗﻲ ﻛﺸﻮر ژاﭘﻦ در ﺣﻮز ه ﻓﻨـﺎوری ﻧـﺎﻧﻮ ﺑـﻪ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻫﺎ ی زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ، ﻣﺎﻧﻨﺪ ﻛﺎﻫﺶ وزن ﺗﺠﻬﻴﺰات ﺣﻤﻞ و ﻧﻘﻞ، و ﺗﺎﺳﻴﺲ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن ﻫﺎی ذﺧﻴﺮه ﻛﻨﻨﺪ ه اﻧﺮژی ﻣﺠﻬﺰ ﺑـﻪ ﺷﻴﺸﻪ ﻫﺎی ﻛﻨﺘﺮل ﻛﻨﻨﺪه ﻧﻮر و دﻳﻮارﻫﺎی ﻛﻨﺘﺮل ﻛﻨﻨﺪ ه ﮔﺮﻣﺎ اﺧﺘﺼﺎص دارد . وزارت آﻣﻮزش، ﻓﺮﻫﻨﮓ، ورزش، ﻋﻠﻮم و ﻓﻨﺎوری (MEXT) ﺑﺎ ﺗﺪوﻳﻦ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ای راﻫﺒﺮدی، ﺑﻪ دﻧﺒﺎل ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻓﻨﺎوری ﻧـﺎﻧﻮ در اﻳﻦ ﻛﺸﻮر اﺳﺖ، ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺗﻼش ﻫﺎ ی اﻳﻦ وزارﺗﺨﺎﻧﻪ، ﺣﻤﺎﻳﺖ از ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ اﻧﺴﺎﻧﻲ و ﺗﺤﻘﻴﻖ و ﺗﻮﺳﻌﻪ ﭼﻨﺪرﺷﺘﻪ ای را درﺑﺮ ﻣﻲ ﮔﻴﺮد . ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻣﺰاﻳﺎی اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ ﺑﺎﻟﻘﻮه و رﻳﺴﻚ ﻫﺎی ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ ﻧﻴﺰ در راﻫﺒﺮدﻫـﺎی ﺳـﺮﻣﺎﻳﻪ ﮔـﺬاری دوﻟـﺖ در اﻳـﻦ ﺣﻮزه ﮔﻨﺠﺎﻧﺪه ﺷﺪه اﺳﺖ . ﺑﺎ وﺟﻮد اﻳﻨﻜﻪ ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ ﻣﻲ ﺷﻮد ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ ﺗﺎﺛﻴﺮ ی اﻧﻘﻼﺑـﻲ ﺑـﺮ ﺗﻮﺳـﻌﻪ اﺟﺘﻤـﺎﻋﻲ، اﻗﺘﺼـﺎدی و ﺑﻬﺒﻮد ﺷ ﺮاﻳ ﻂ زﻧﺪﮔﻲ ﻣﺮدم ﺑﮕﺬارد؛ در ﻋﻴﻦ ﺣﺎل اﺛﺮات ﻣﻨﻔﻲ ای ﻧﻴﺰ ﺑﺮ ﺳﻼﻣﺖ اﻧﺴﺎن و ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ دارد . ﻣﻮﺳﺴﻪ ﻣﻠﻲ ﻋﻠﻢ و ﻓﻨﺎوری ﺻﻨﻌﺘﻲ ﭘﻴﺸﺮﻓﺘﻪ (AIST)، اوﻟﻴﻦ ﻧﻘﺸﻪ راه ﺑ ﺮای ارزﻳﺎﺑﻲ رﻳﺴﻚ ﻧﺎﻧﻮﻣﻮاد را ﻣﻨﺘﺸﺮ ﻛﺮده اﺳـﺖ . در اﻳﻦ راﺳﺘﺎ ﭘﻴﺸﮕﺎﻣﻲ اﻳﺠﺎد ﻛﺴﺐ و ﻛﺎرﻫـﺎی ﻓﻨـﺎوری ﻧـﺎﻧﻮ (NBCI) ، ﻛﻨﺴﺮﺳـﻴﻮﻣﻲ ﻣﺘﺸـﻜﻞ از320 ،ﺷـﺮﻛﺖ ﺧﺼﻮﺻـﻲ ﻛﺎرﮔﺮوﻫﻲ ﺑ ﺮای ﺑﺮرﺳﻲ اﺛﺮات اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ و اﺳﺘﺎﻧﺪارد ﺳﺎزی در ﺣﻮزه ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ ﺗﺸﻜﻴﻞ داده . ﺖ اﺳ ﻛﺸﻮر ژاﭘﻦ ﺑ ﺮای اﻓﺰاﻳﺶ رﻗﺎﺑﺖ ﭘﺬﻳﺮی ﺧﻮد در ﺻﻨﺎﻳﻊ ﻣﺨﺘﻠﻒ، ﺗﻮﺟﻪ وﻳﮋه ای ﺑﻪ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ در اﻳﻦ ﻛﺸـﻮر دارد و در اﻳﻦ ﻣﺴﻴﺮ ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﮔﺬاری ﻫﺎی ﻛﻼﻧﻲ اﻧﺠﺎم ﻣﻲ دﻫﺪ 1 . در ﺣﺎل ﺣﺎﺿﺮ اﻳﻦ ﻛﺸﻮر در ﺷﺎﺧﺺ ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻋﻠﻢ ﻧﺎﻧﻮ در ﻣﻘﺎم ﭘـﻨﺠﻢ دﻧﻴﺎ ﻗﺮاردارد . ﺗﺎ ﭘﺎﻳﺎن ﺳﺎل 2011 ﻣﻴﻼد ی ژاﭘﻦ ﺑﺎ ﺛﺒﺖ 2032 اﺧﺘﺮاع در دﻓﺘﺮ اﺧﺘﺮاﻋﺎت ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ آﻣﺮﻳﻜﺎ ﻣﻘﺎم دوم دﻧﻴﺎ را ﺑﻌﺪ از آﻣﺮﻳﻜﺎ ﺑﻪ ﺧﻮد اﺧﺘﺼﺎص داده اﺳﺖ . 2 در ﺷﺎﺧﺺ ﺻﻨﻌﺖ ﻧﻴﺰ اﻳﻦ ﻛﺸـﻮر ﺑـﺎ ﺗﻮﻟﻴـﺪ ﻧﺎﺧـﺎﻟﺺ داﺧﻠـﻲ4,381,290 ﻣﻴﻠﻴﻮن دﻻر رﺗﺒﻪ ﭼﻬﺎرم را در دﻧﻴﺎ دارد . 1- www. nanovip. com 2- statnano. com ﻓﺼﻞ ﺳﻮم- ﻧﺎﻧﻮﺗﻜﻨﻮﻟﻮژ در ی ﺻﻨﻌﺖ آب 93 3 - 2 - 2 - 6 - ﻧﺎﻧﻮﺗﻜﻨﻮﻟﻮژی در ﺳﻨﮕﺎﭘﻮر دوﻟﺖ ﺳﻨﮕﺎﭘﻮر د ر ﻧﻈﺮ دارد ﻳﻚ اﻛﻮﺳﻴﺴﺘﻢ ﺟﺎﻣﻌﻲ از ﻧﺎﻧﻮﺗﻜﻨﻮﻟﻮژی ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﺗﺮوﻳﺞ و ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻛﺎرﺑﺮدﻫﺎی ﻧﺎﻧﻮﻓﻨـﺎوری و رﺷﺪ ﺻﻨﺎﻳﻊ واﺑﺴﺘﻪ ﺑﻪ اﻳﻦ ﻓﻨﺎوری ﻓﺮاﻫﻢ ﺳﺎزد . ﻫﻴﺎت ﺗﻮﺳﻌﻪ اﻗﺘﺼﺎدی ﺳﻨﮕﺎﭘﻮر )EDB ( ﻣﺠـﺮی ﻛﻠﻴـﺪی ﺳﻴﺎﺳـﺘﮕﺬارﻳﻬﺎی ﻧﺎﻧﻮﺗﻜﻨﻮﻟﻮژی در اﻳﻦ ﻛﺸﻮر ﺑﻪ ﺣﺴﺎب ﻣﻲ آﻳﺪ . ﺗﺤﻘﻴﻖ و ﺗﻮﺳﻌﻪ و ﺗﺠﺎ ری ﺳ ﺎزی ﻧﺎﻧﻮﺗﻜﻨﻮﻟﻮژی در ﺳﻨﮕﺎﭘﻮر ﺑﺮ روی راه ﺣﻠﻬـﺎی ﺷﻬﺮی ﺑﺎﻟﻔﻌﻞ ﻧﻤﻮدن اﻳﻦ ﺗﻜﻨﻮﻟﻮژی، ﺳﻤﻴﺖ ﺷﻨﺎﺧﺘﻲ ﻧﺎﻧﻮﻓﻨﺎوری، ﻣﺼﺮف ﻛﻨﻨﺪﮔﺎن و ﺟﻨﺒﻪ ﻫﺎی ﺳﻼﻣﺖ اﻳﻦ ﻓﻨﺎوری ﺗﻤﺮﻛﺰ دارد . ﺳﻨﮕﺎﭘﻮر ﺑﻬﺘﺮﻳﻦ ﻣﻨﺎﺳﺒﺎت اﻗﺘﺼﺎدی ﺑﺎ ﻛﺸﻮرﻫﺎی دﻳﮕﺮ را در ﻣﻨﻄﻘﻪ داراﺳﺖ و دوﻟﺖ اﻳﻦ ﻛﺸـﻮر ﺑـﻪ ﺷـﺪت در ﺣـﺎل ﺟﺬب و ﺗﻌﺎﻣﻞ ﺑﺎ ﺷﺮﻛﺖ ﻫﺎی ﭼﻨﺪ ﻣﻠﻴﺘﻲ و ﺧﺎرﺟﻲ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﺗﺸﻜﻴﻞ ﻣﺮاﻛﺰ ﺗﺤﻘﻴﻖ و ﺗﻮﺳﻌﻪ و ﺗﻮﻟﻴﺪی در اﻳﻦ ﻛﺸﻮر اﺳﺖ . ﺑﻪ ﻃﻮر وﻳﮋه از ﺳﺎل 2008 ﻣﻴﻼدی ﻧﻤﺎﻳﻨﺪﮔﺎن ﺗﺎﻣﻴﻦ ﻣﺎﻟﻲ از ﺟﻤﻠـﻪ ﺳـﺎزﻣﺎن ﺗﺤﻘﻴـﻖ و ﺗﻮﺳـﻌﻪ ﻣﻠـﻲ و SPRING ﻃـﺮح ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﮔﺬاری ﺟﺪﻳﺪی را ﺟﻬﺖ ﺑﺮاﻧﮕﻴﺨﺘﻪ ﻧﻤﻮدن ﻧﻮآوری، ﺗﺠﺎری ﺳﺎزی و ﺗﺤﻘﻴـﻖ و ﺗﻮﺳـﻌﻪ ﻛـﺎرﺑﺮدی ﺷـﺮوع ﻧﻤـﻮده اﻧـﺪ . زﻣﻴﻨﻪ ﻫﺎی و ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت اوﻟﻮﻳﺖ دار در اﻳﻦ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻋﺒﺎرﺗﻨﺪ از ﺑﻴﻮﭘﺰﺷﻜﻲ، اﻧﺮژی ﻫﺎی ﭘﺎک، ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴـﺖ و آب و اﻟﻜﺘﺮوﻧﻴـﻚ . ﻫﺮ ﻛﺪام از اﻳﻦ ﺣﻮزه ﻫﺎ ﺷﺎﻣﻞ زﻳﺮﺳﺎﺧﺖ ﻫﺎ ی ﺗﺤﻘﻴﻖ و ﺗﻮﺳﻌﻪ در ﺳﻄﺢ ﺟﻬﺎﻧﻲ، ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت، و ﮔﺮوه ﺗﻮﺳﻌﻪ دارد1 . ﺷﺎﻳﺎن ذﻛﺮ اﺳﺖ ﻛﺸﻮر ﺳﻨﮕﺎﭘﻮر رﺗﺒﻪ 17 دﻧﻴﺎ را در ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻋﻠﻢ ﻧﺎﻧﻮ داراﺳﺖ . ﺗﺎ ﺳـﺎل 2011 اﻳـﻦ ﻛﺸـﻮر ﺑـﺎ109 ﺛﺒـﺖ اﺧﺘﺮاع در دﻓﺘﺮ ﺛﺒﺖ اﺧﺘﺮاﻋﺎت آﻣﺮﻳﻜﺎ رﺗﺒﻪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ دﻧﻴﺎ را ﺑﻪ ﺧﻮد اﺧﺘﺼﺎص داده اﺳﺖ . در ﺷﺎﺧﺺ ﺻﻨﻌﺖ اﻳـﻦ ﻛﺸـﻮر ﺑـﺎ ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻧﺎﺧﺎﻟﺺ داﺧﻠﻲ 316,741 ﻣﻴﻠﻴﻮن دﻻر در ﻣﻘﺎم ﭼﻬﻞ و ﻳﻜﻢ دﻧ ﻴﺎ ﻗﺮار دارد . 2 3 - 2 - 3 - ﺧﻂ ﻣﺸﻲ ﺑﻪ ﻛﺎر رﻓﺘﻪ در ﺑﺮﺧﻲ ﻛﺸﻮرﻫﺎ در ﺣﻮزه آب 3 - 2 - 3 - 1 - ﺳﺎزﻣﺎن ﻫﺎی ﻓﻌﺎل در زﻣﻴﻨﻪ ﻣﺴﺎﻳﻞ ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺻﻨﻌﺖ آب ﺳﺎزﻣﺎن ﻫﺎ ی ﺑﺴﻴﺎری در زﻣﻴﻨﻪ آب و ﻣﺴﺎﻳﻞ ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ آن در ﺳﻄﺢ ﺑﻴﻦ اﻟﻤﻠﻠﻲ در ﺣﺎل ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻫﺴﺘﻨﺪ . ﺑﺮﺧـﻲ از ﻫـﺎ آن ﻋﺒﺎرﺗﻨﺪ از : – UNESCO )ﺑﺨﺶ آب ﺳﺎزﻣﺎن ﻳﻮﻧﺴﻜﻮ و ﺑﺮﻧﺎ ﻣﻪ ارزﻳﺎﺑﻲ ﺟﻬﺎﻧﻲ آب، WWAP ( – UN ﺳﺎزﻣﺎن ﻏﺬا و ﻛﺸﺎورزی )UN FAO ( – ﺳﺎزﻣﺎن ﺑﻬﺪاﺷﺖ ﺟﻬﺎﻧﻲ )WHO ( – WaterAid )در اﻧﮕﻠﺴﺘﺎن ( – MEDRC : ﻣﺮﻛﺰ ﺗﺤﻘﻴﻘﺎﺗﻲ ﻧﻤﻚ زداﻳﻲ آب ﺧﺎورﻣﻴﺎﻧﻪ در ﺷﻬﺮ ﻣﺴﻘﻂ ﻋﻤﺎن 1- Lerwen Liu, "EMERGING NANOTECHNOLOGY POWER", Nanotechnology R&D and Business Trends in the Asia Pacific Rim, 2009. 2- statnano. com 94 راﻫﻨﻤﺎی ﻧﺤﻮه اﺳﺘﻔﺎده از ﻓﻨﺎور ی ﻧﺎﻧﻮ در ﺻﻨﻌﺖ آب و آﺑﻔﺎ ی ﻛﺸﻮر – ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻫﻤﻜﺎری ﻫﺎی اﻗﺘﺼﺎدی )OECD ( در ﺳﺎل2007ﻛﻤﻴﺘﻪ ﺳﻴﺎﺳﺘﮕﺬاری زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ OECD ﻫ ﻤﺮاه ﺑﺎ ﻛﻤﻴﺘﻪ ﻫـﺎی ﻫﻤـﺮاه ﺳـﺮﻣﺎﻳﻪ ﮔـﺬاری، ﻛﺸـﺎورزی و ﺗﻮﺳﻌﻪ، ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ای را ﺑﺮای ﻛﺎر ﺑﺮ روی ﺗﺎﻣﻴﻦ ﻣﺎﻟﻲ ﭘﺎﻳﺪار آب و ﺧﺪﻣﺎت ﺑﻬﺴﺎزی و ﺑﻬﺪاﺷﺘﻲ آب در ﺑﺨﺶ اﺳـﺘﻔﺎده ﭘﺎﻳـﺪار و ﺑﻬﻴﻨﻪ آب در ﺑﺨﺶ ﻛﺸﺎورزی؛ آﻏﺎز ﻧﻤﻮدﻧﺪ . در ارﺗﺒﺎط ﺑﺎ آب و ﺑﻬﺴﺎزی آب، ﺗﺎﻣﻴﻦ اﻳﻤﻦ و ﺳﺎﻟﻢ و ﺧﺪﻣﺎت ﻗﺎﺑﻞ اﻋﺘﻤﺎد ﺑﺮای ﻫﻤﻪ، ﻳﻜﻲ از ﭼﺎﻟﺶ ﻫﺎی اوﻟﻴـﻪ ﺗﻮﺳـﻌﻪ ﭘﺎﻳﺪار اﺳﺖ . ﺗﻘﺮﻳﺒﺎ در ﺗﻌﺪاد اﻧﺪﻛﻲ از ﻛﺸﻮرﻫﺎی OECD ﺻﺪ درﺻﺪ از ﺟﻤﻌﻴﺘﺸﺎن ﺑﻪ ﻣﻨـﺎﺑﻊ آب ﺳـﺎﻟﻢ دﺳﺘﺮﺳـﻲ دارﻧـﺪ و اﻏﻠﺐ ﻫﺎ آن از آب ﺣﺎﺻﻞ از ﺗﺼﻔﻴﻪ ﻓﺎﺿﻼب اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲ ﻛﻨﻨﺪ . اﻟﺒﺘﻪ ﭘﻴﺸﺮﻓﺖ ﻫﺎ در ﻛﺸﻮرﻫﺎی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻳﺎﻓﺘﻪ ﺣﺎﺻﻞ ﺷﺪه اﺳﺖ اﻣ ﺎ ﻫﻨﻮز راه زﻳﺎدی در ﭘﻴﺶ اﺳﺖ . ﻳﻚ ﭼﺎﻟﺶ ﻛﻠﻴﺪی، دﺳﺘﻴﺎﺑﻲ ﺑﻪ ﺗﺎﻣﻴﻦ ﻣﺎﻟﻲ ﻛﺎﻓﻲ ﺟﻬﺖ ﺗﻌﻤﻴﻢ و اﺳﺘﻔﺎده از ﺧﺪﻣﺎت آب ﺑﻪ ﻛﺸﻮرﻫﺎﻳﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ ﻫﻨـﻮز در اﻳﻦ ﺷﺒﻜﻪ ﻧﻴﺴﺘﻨﺪ و ﻧﻴﺰ ﺣﻔﻆ و ﻧﮕﻬﺪاری و ﺑﻬﺒﻮد زﻳﺮﺳﺎﺧﺖ ﻫﺎ ی ﻣﻮﺟﻮد اﺳﺖ . اﻳـﻦ ﭘـﺮوژه OECD در ﺣـﺎل ﺑﺮررﺳـﻲ ﻣﻮارد ذﻳﻞ اﺳﺖ : – اﻋﺘﺒﺎرات ﻣﺎﻟﻲ ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز ﺟﻬﺖ زﻳﺮﺳﺎﺧﺖ ﻫﺎی ﺑﺨﺶ آب – ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻣﻮﺟﻮد ﺗﺎﻣﻴﻦ ﻣﺎﻟﻲ ) از ﻗﺒﻴﻞ ﻗﻴﻤﺖ ﮔﺬاری آب، ﺑﻮدﺟﻪ ﻫﺎی ﻋﻤﻮﻣﻲ، ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﮔﺬاری ﺧﺼﻮﺻﻲ، ﻣﺴـﺎﻋﺪﺗﻬﺎی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻗﺎﻧﻮﻧﻲ ( روش – ﻫﺎی ﭘﺮﻧﻤﻮدن ﺧﻼء ﻫﺎی ﻣﻮﺟﻮد ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ آب OECD ﺷﺎﻣﻞ آﻧﺎﻟﻴﺰﻫﺎی وﻳﮋه از ﻗﻴﻤﺘﻬﺎی ﻣﻮﺟﻮد آب و ﭼﺎﻟﺶ ﻫﺎﻳﻲ ﺟﻬﺖ ﺑﻬﺒﻮ د ﻃﺮح ﻫﺎی و ﻫـﺎ آن ﭘﻴﺎده ﺳﺎزی ، ﻫﺎ آن اﺳﺘﺮاﺗﮋی ﻫﺎ ی ﺗﺎﻣﻴﻦ ﻣﺎﻟﻲ آب در ﻛﺸﻮرﻫﺎی ﭘﻴﺸﺮﻓﺘﻪ، ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﺑﺨﺶ ﺧﺼﻮﺻﻲ در زﻳﺮﺳﺎﺧﺖ ﻫﺎ ی آب و ﺑﻬﺴﺎزی آب، ﻛﺎرﺑﺮد ﭘﺎﻳﺪار آب در ﻛﺸﺎورزی و راﻫﺒﺮدﻫﺎی ﻧﻮآوری در ﻋﺮﺿﻪ آب و ﺑﻬﺴﺎزی آب ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ1 . – اﻧﺠﻤﻦ ﺑﻴﻦ اﻟﻤﻠﻠﻲ آب ) ﮔﺮوه ﻣﺘﺨﺼﺼﻴﻦ IWA در ﻧﺎﻧ ﻮﻓﻨﺎوری و آب ( – ﺳﺎزﻣﺎن آب ﺑﻴﻦ اﻟﻤﻠﻞ ) ﮔﺮوه ﻣﺘﺨﺼﺼﻴﻦ IWA در ﻧﺎﻧﻮﻓﻨـﺎوری و آب – ﻛـﺎرﺑﺮد ﻧـﺎﻧﻮذرات، ﻣـﻮاد ﻧﺎﻧﻮﻣﻬﻨﺪﺳـﻲ و ﻧﺎﻧﻮﺗﻜﻨﻮﻟﻮژی ( ﻫﺪف IWA اﻳﺠﺎد ارﺗﺒﺎط ﺗﺨﺼﺼﻲ آب در ﺳﺮﺗﺎﺳﺮ ﺟﻬﺎن ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر اﻳﺠﺎد ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻮﺛﺮ و ﭘﺎﻳﺪار ﺷﻴﻮه ﻫﺎی ﻣـﺪﻳﺮﻳﺖ آب ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . 150 ﮔﺮوه ﻣﺘﺨﺼﺺ ﺑﺎزوﻫﺎی ﻓﻨﻲ اﻳﻦ ﺳﺎزﻣﺎن ﻫﺴﺘﻨﺪ و ﻃﻴﻒ وﺳﻴﻌﻲ از ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﻣﻬﻢ در زﻣﻴﻨـﻪ ﻣـﺪﻳﺮﻳﺖ آب ﺷﻬﺮی را ﭘﻮﺷﺶ ﻣﻲ دﻫﻨﺪ . ﻫﺮ ﮔﺮوه ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﺧﻮد را در ﻛﻨﻔﺮاﻧﺴﻬﺎ و ﺳﺎﻳﺮ ﺟﻠﺴﺎت داراﺳﺖ . 1- OECD (2010), The Water Challenge:OECD's Response, OECD, Paris ﻓﺼﻞ ﺳﻮم- ﻧﺎﻧﻮﺗﻜﻨﻮﻟﻮژ در ی ﺻﻨﻌﺖ آب 95 در ﺳﺎل2009 IWA ﮔﺮوه ﺗﺨﺼﺼﻲ ﻧﺎﻧﻮﻓﻨﺎوری و ﻛﺎرﺑﺮد ﻧﺎﻧﻮذرات در آب، ﻧﺎﻧﻮذرات ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ ﺷـﺪه و ﻧـﺎﻧﻮﺗﻜﻨﻮﻟﻮژی را ﺗﺎﺳ ﻴﺲ ﻧﻤﻮد . ﻫﺪف اﻳﻦ ﮔﺮوه ﻣﺘﺨﺼﺺ ﻋﺒﺎرت اﺳﺖ از : ﺑﺮاﻧﮕﻴﺨﺘﻦ ﺗﺤﻘﻴﻘﺎت و ﻓﺮاﻫﻢ ﻧﻤـﻮدن اﻃﻼﻋـﺎت ﻫﺪﻓﻤﻨـﺪ در راﺳـﺘﺎی ﺗﺎﺳﻴﺴـ ﺎت آب، ﺳﻴﺎﺳـﺘﮕﺬاری در اﻳـﻦ زﻣﻴﻨـﻪ و وﺿﻌﻴﺖ و ﭘﺎﻳﺪاری در ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ و ﻣﺨﺎﻃﺮات اﺣﺘﻤﺎﻟﻲ زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ و ﺳﻼﻣﺖ ﻣﺘﺄﺛﺮ از ﻧﺎﻧﻮﺗﻜﻨﻮﻟﻮژی . ﻓﺮاﻫﻢ ﻧﻤﻮدن ﺳﻜﻮی اوج و اﻳﺠﺎد ﻳﻚ ﺷﺒﻜﻪ ﺟﻬﺖ ﺗﺒﺎدل اﻃﻼﻋـﺎت و ﺗﺠﺮﺑﻴـﺎت در زﻣﻴﻨـﻪ ﺗﻮﺳـﻌﻪ و اﻣﻜـﺎن ﻛـﺎرﺑﺮدی ﻧﻤﻮدن ﻧﺎﻧﻮﺗﻜﻨﻮﻟﻮژی و ﻧﺎﻧﻮذرات ﺑﺮای آب آﺷﺎﻣﻴﺪﻧﻲ و ﻓﺎﺿﻼب . ﺑﺮاﻧﮕﻴﺨﺘﻦ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻧﺎﻧﻮﺗﻜﻨﻮﻟﻮژی از ﻣﻘﻴﺎس آزﻣﺎﻳﺸﮕﺎﻫﻲ ﺑﻪ ﻣﻘﻴﺎس ﺻﻨﻌﺘﻲ ﺟﻬﺖ ﻛﺎرﺑﺮدﻫﺎی آب آﺷﺎﻣﻴﺪﻧﻲ و ﻓﺎﺿﻼب و ﺗﺆام ﺑﺎ آن ﻛﺎﻫﺶ ﺧﻄﺮات واﺑﺴﺘﻪ ﺑ ﻪ ﺗﻜﻨﻮﻟﻮژی ﻫﺎی ﺧﺎص ﺗﺸﻜﻴﻞ ﺷﻨﻴﺪاری و دﻳﺪاری و اﻳﺠﺎد اﻟﮕﻮ از ﺑﺨﺶ آب ﺑﺮ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻧﺎﻧﻮﺗﻜﻨﻮﻟﻮژی در ﺳﺎﻳﺮ زﻣﻴﻨﻪ )ﻫﺎ ﭘﻴﺸـﺎﻫﻨﮕﻲ و ﭘﻮﻳﻴـﺪن ﺗﻜﻨﻮﻟﻮژی (1 . – ﺳﺎزﻣﺎنAquaFed )ﻓﺪراﺳﻴﻮن ﺑﻴﻦ اﻟﻤﻠﻠﻲ ﺳﺎزﻣﺎن ﻫﺎ ی ﺧﺼﻮﺻﻲ آب (2 – ﻣﺮﻛﺰ ﺗﻜﻨﻮﻟﻮژی ﻋﺮﺿﻪ و ﺑﻬﺴﺎزی آب اﺗﺤﺎدﻳﻪ اروﭘﺎ )WssTP ( – ﻣﺮﻛﺰ اﺳ ﺘﺮاﺗﮋﻳﻚ آب اﻣﺮﻳﻜﺎ )USSWI ( 3 - 2 - 3 - 2 - ﻧﺎﻧﻮﺗﻜﻨﻮﻟﻮژی ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ آب در آﻓﺮﻳﻘﺎی ﺟﻨﻮﺑﻲ ﺑﺤﺚ آب، ﻳﻜﻲ از 6 زﻣﻴﻨﻪ اﺻﻠﻲ در ﺳﻴﺎﺳﺘﮕﺬاری ﻧﺎﻧﻮﺗﻜﻨﻮﻟﻮژی ﻣﻠﻲ آﻓﺮﻳﻘﺎی ﺟﻨﻮﺑﻲ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ و ﺑﺮﺧـﻲ ﻣﺮاﻛـﺰ ﻧـﻮآوری ﻛﻪ دارای واﺣﺪ ﺗﺤﻘﻴﻘﺎﺗﻲ آب ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ ﻧﻴﺰ ﺗﺎﺳﻴﺲ اﻧﺪ ﺷﺪه3 . ﻧﺎﻧﻮﺗﻜﻨﻮﻟﻮژی در ﺻـﻨﻌﺖ ﺗﺼـﻔﻴﻪ آب ﺑـﺎ دارا ﺑـﻮدن ﭘﺘﺎﻧﺴـﻴﻞ ﺣﺬف آﻻﻳﻨﺪه ﻫﺎ از آب و ﺗﻮﻟﻴﺪ آب ﺳﺎﻟﻢ و ﻣﻄﺎﺑﻖ ﺑﺎ اﺳﺘﺎﻧﺪارد ﭘﻴﺸﺮﻓﺖ ﻓﺮاواﻧﻲ داﺷﺘﻪ اﺳﺖ4 . ﻣﺤﺼﻮﻻت ﮔﻮﻧﺎﮔﻮﻧﻲ از ﻗﺒﻴـﻞ ﻧﺎﻧﻮ ﺟﺎذب ﻫﺎ ، ﻧﺎﻧﻮ ﻛﺎﺗﺎﻟﻴﺴﺖ و ﻫﺎ ﻏﺸﺎﻫﺎی ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎر ﺑﺴﻴﺎر ﮔﺴﺘﺮش ﻳﺎﻓﺘﻪ اﻧﺪ و ﺑﻪ ﻣﻨﻈـﻮر ﺣـﺬف آﻻﻳﻨـﺪه ﻫـﺎ از آب ارزﻳـﺎﺑﻲ اﻧﺪ ﺷﺪه5 . در آﻓﺮ ﻳﻘﺎی ﺟﻨﻮﺑﻲ، ﻳﻚ ﺗﻌﺪاد ﻣﺮاﻛﺰ ﺗﺤﻘﻴﻘﺎﺗﻲ و ﻋﻠﻤﻲ درﺣﺎل ﺑﺮرﺳﻲ ﺑﺮ روی ﻧﺎﻧﻮﺳـﺎﺧﺘﺎرﻫﺎ و ﻛﺎرﺑﺮدﺷـﺎن در ﺗﺼـﻔﻴﻪ آب ﻫﺴﺘﻨﺪ . در ﺣﺎل ﺣﺎﺿﺮ دﺳﺘﮕﺎه ﻫﺎ ی ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﮔﺬار از ﻗﺒﻴﻞ دوﻟﺖ آﻓﺮﻳﻘﺎی ﺟﻨﻮﺑﻲ ﺑﺮ روی ﻛﺎرﺑﺮدﻫﺎی ﻣﺤﺼـﻮﻻت ﻧـﺎﻧﻮ در ﺗﺼﻔﻴﻪ آب ﻛﺎر ﻣﻲ ﻛﻨﻨﺪ . 1- groups, www. iwahq. org/ (see specialist) 2- www. aquafed. org 3- DST, National Nanotechnology Strategy for South Africa, 2004 4- Savage N. , Diallo M. S. , Journal of Nanoparticle Research 7 331 (2005) 5- Theron J, Walker J. A. , Cloete T. E. Critical Reviews in Microbiology 34 43 (2008) 96 راﻫﻨﻤﺎی ﻧﺤﻮه اﺳﺘﻔﺎده از ﻓﻨﺎور ی ﻧﺎﻧﻮ در ﺻﻨﻌﺖ آب و آﺑﻔﺎ ی ﻛﺸﻮر روﻧﺪ ﺑﻴﻦ اﻟﻤﻠﻠﻲ در ﺗﺤﻘﻴﻘﺎت ﻧﺎﻧﻮﺗ ﻜﻨﻮﻟﻮژی ﺑﺮ روی اﻳﻤﻨﻲ و ﺳﻢ ﺷﻨﺎﺳﻲ ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎ ﺑﺮ روی ﺳﻠﻮل ﻫﺎ ی ﻣﻮﺟﻮد زﻧـﺪه و ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ ﻣﺘﻤﺮﻛﺰ اﺳﺖ . در آﻓﺮﻳﻘﺎی ﺟﻨﻮﺑﻲ ﺑﺮﺧﻲ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﭘﺎﻳﻠﻮت در زﻣﻴﻨﻪ ﺑﺮرﺳﻲ ﺳـﻤﻴﺖ ﺷـﻨﺎﺧﺘﻲ ﻧﺎﻧﻮﺳـﺎﺧﺘﺎرﻫﺎ اﻧﺠﺎم ﺷﺪه اﺳﺖ . اوﻟﻴﻦ ﮔﺎم در ﻣﻮﺿﻮع اﻳﻤﻨﻲ؛ ﺷﻨﺎﺧﺖ ﻣﺎﻫﻴﺖ ﻣﻮاد ﺑﻪ ﻛﺎر رﻓﺘﻪ در ﺗﺼﻔﻴﻪ آب، ﺧﻄﺮات اﺣﺘﻤـﺎﻟﻲ ﻧﺎﺷـﻲ از ﻛﺎرﺑﺮد ﻫﺎ آن و ﺗﺮﺳﻴﻢ ﺳﻴﺎﺳﺖ ﻫﺎ ی ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ اﺳﺘﻌﻤﺎل و اﺳﺘﻔﺎده ﺻﺤﻴﺢ ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎﺳﺖ . ﻧﺎﻧﻮﺗﻜﻨﻮﻟﻮژی ﻳﻚ ﺗﻜﻨﻮﻟﻮژی ﻧﻮﻇﻬﻮر در آﻓﺮﻳﻘﺎی ﺟﻨﻮﺑﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ ﭘﺎﻳﺪاری آﻳﻨﺪ ه آن ﺑﻪ ﻓﻬﻢ ﻣﺨﺎﻃﺮات ﺑﺼـﺮی و واﻗﻌـﻲ آن ﺑﺴﺘﮕﻲ دارد ﭘﻴﺶ . ﺑﻴﻨﻲ ﻣﻲ ﺷﻮد ﻛﻪ آﻓﺮﻳﻘﺎی ﺟﻨﻮﺑﻲ رﺷﺪ ﭘ ﺎﻳﺪاری را در ﻧﺎﻧﻮﺗﻜﻨﻮﻟﻮژی ﺗﺠﺮﺑﻪ ﺧﻮاﻫـﺪ ﻛـﺮد و ﺑـﺎ ﭼﻨـﻴﻦ ﭘﻴﺸﺮﻓﺖ ﻓﻨﻲ ، داﻧﺴﺘﻦ ﺟﻨﺒﻪ ﻫﺎی ﺳﻼﻣﺖ و زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ ﻣﺤﺼﻮﻻت ﻧﺎﻧﻮﻳﻲ ﻧﺒﺎﻳﺴﺘﻲ ﻧﺎدﻳﺪه ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﻮد1 . در واﻗﻊ ﺻﻨﻌﺖ آب ﺗﻮاﻧ ﻣﻲ ﺪ ﺗﻜﻨﻮﻟﻮژی ﻧﺎﻧﻮ را ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺑﻴﺶ ﺗﺮ اﻗﺘﺼﺎدی و ﻛﺎراﻳﻲ ﺑﺎﻻی ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻫﺎ ی ﺗﺼﻔﻴﻪ آب ﺟﻬﺖ ﻣﺎﻧﻴ ﺘﻮرﻳﻨﮓ ﻛﻴﻔﻴﺖ آب ﺑﻪ ﻛﺎر ﮔﻴﺮد . آﻓﺮﻳﻘﺎی ﺟﻨﻮﺑﻲ دوﻣﺮﻛﺰ ﻧﻮآوری ﻧﺎﻧﻮﺗﻜﻨﻮﻟﻮژی )NICs (را ﺗﻮﺳﻌﻪ داده اﺳﺖ . ﮔﺮوه ﺗﺤﻘﻴﻘﺎﺗﻲ آب و ﺳـﻼﻣﺖ در داﻧﺸـﮕﺎه ژوﻫﺎﻧﺴﺒﻮرگ از ﺳﺎل 2002 ﺑﻪ ﺑﺮرﺳﻲ ﺗﻜﻨﻮﻟﻮژی ﻧـﺎﻧﻮ در ﺗﺼـﻔﻴﻪ آب ﭘﺮداﺧﺘـﻪ اﺳـﺖ . ﺑـﻪ ﻋـﻼوه دوﻟـﺖ آﻓﺮﻳﻘـﺎی ﺟﻨـﻮﺑﻲ ﺳﻴﺎﺳﺘﮕﺬاری ﻣﻠﻲ ﺗﻜﻨﻮﻟﻮژی ﻧﺎﻧﻮ را ﺗﻮﺳﻌﻪ دﻫﺪ ﻣﻲ ﻛﻪ از آﭘﺮﻳﻞ 2006 آﻏﺎز ﺑﻪ ﻛﺎر ﻛﺮده و ﻣﻨﺎﻓﻊ ﻛﻤﻴﺘـﻪ ﺑـﻴﻦ اﻟﻤﻠﻠـﻲ را در ﺧﺼﻮص اﻳﻦ ﺗﻜﻨﻮﻟﻮژی ﺟﻬﺖ ﺗﺼﻔﻴﻪ آب دﻧﺒﺎل ﻣﻲ ﻧﻤﺎﻳﺪ . ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ اﻳﻦ ﻛﻪ ﻧﺎﻧﻮﺗﻜﻨﻮﻟﻮژی ﭘﺘﺎﻧﺴﻴﻞ زﻳﺎدی ﺟﻬﺖ ﺣﻞ ﭼﺎﻟﺶ ﻫﺎ ی ﻛﻴﻔﻴﺖ آب دارد ، دوﻟﺖ آﻓﺮﻳﻘﺎی ﺟﻨﻮﺑﻲ اﻣﻴﺪوار اﺳﺖ ﻛﻪ اﻳﻦ داﻧﺶ ﺑﺴﻴ ﺎری از ﻣﺸﻜﻼت آب اﻳﻦ ﻛﺸﻮر را ﺣﻞ ﺧﻮاﻫﺪ ﻧﻤﻮد . 3 - 2 - 3 - 3 - رژﻳﻢ اﺷﻐﺎﻟﮕﺮ ﻗﺪس و ﻧﺎﻧﻮﺗﻜﻨﻮﻟﻮژی ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ آب رژﻳﻢ اﺷﻐﺎﻟﮕﺮ ﻗﺪس از ﻧﻈﺮ ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻋﻠﻢ ﻧﺎﻧﻮ در ﺑﻴﻦ 25 ﻛﺸﻮر ﺑﺮﺗﺮ دﻧﻴﺎ ﻗﺮار دارد . رژﻳﻢ اﺷﻐﺎﻟﮕﺮ ﻳﻜﻲ از ﺑﺰرگ ﺗﺮﻳﻦ ﻣﻨﺎﻃﻖ ﻛﻢ آب و ﺧﺸﻚ در ﺟﻬﺎن اﺳﺖ و آب ﺑﻴﺶ از 7 ﻣﻴﻠﻴﻮن ﺷﻬﺮوﻧﺪ را ﻓ ﺮاﻫﻢ ﻣﻲ ﻧﻤﺎﻳﺪ . روﻧﺪ رﺷﺪ ﺟﻤﻌﻴﺖ از ﻳﻚ ﻣﻴﻠﻴﻮن ﺑﻪ 7 ﻣﻴﻠﻴﻮن ﻧﻔﺮ در ﺳﺎل2008 ، ﻫﻤﺮاه ﺑﺎ اﻓﺰاﻳﺶ ﺳﻄﺢ و اﺳﺘﺎﻧﺪارد زﻧﺪﮔﻲ در اﻳﻦ ﻛﺸﻮر، ﺑﻪ ﻃﻮر ﺷﺎﻳﺎﻧﻲ ﺗﻘﺎﺿﺎی اﻳﻦ ﻛﺸـﻮر را ﺑﺮای آب اﻓﺰاﻳﺶ داده اﺳﺖ . اﻳﻦ ﻛﺸﻮر ﭘﺮوژه ﻫﺎی ﻛﺎرا و ﻣﻨﺴﺠﻢ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ و ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی آب را ﻫﻤﺎﻧﻨـﺪ ﺗﻜﻨﻴﻜﻬـﺎی آﺑﻴـﺎری ﻧﻮﻳﻦ در ﻛﺸﺎورزی، ﺗﻮﺳﻌﻪ داده اﺳﺖ . رژﻳﻢ اﺷﻐﺎﻟﮕﺮ ﺟﺰو ﺑﺰرگ ﺗﺮﻳﻦ ﻛﺸﻮرﻫﺎی ﺑﺎزﻳﺎﻓﺖ آب ﺑﺎ ﻧﺮخ ﺑﺎزﻳﺎﻓـﺖ 75 % در ﺟﻬـﺎن اﺳﺖ ﺑﻪ . ﻋﻼوه اﻳﻦ ﻛﺸﻮر ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ ﺗﺤﻘﻴﻘـﺎت در زﻣﻴﻨـﻪ ﺗﻜﻨﻮﻟـﻮژی ﻫـﺎی ﻧـﻮﻳﻦ ﺷـﻴﺮﻳﻦ ﺳـﺎزی آب درﻳـﺎ را و ﻧﻴـﺰ ﺗﺼـﻔﻴﻪ و ﺧﺎﻟﺺ ﺳﺎزی ﭘﺴﺎب ﻫﺎ را اﺗﺨﺎذ ﻣﻲ ﻧﻤﻮد ﻛﻪ در ﻧ ﺘﻴﺠﻪ 56 %ﺑﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﻃﺒﻴﻌﻲ اﺿﺎﻓﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ2 . 1- L. P. Lukhele, B. B. Mamba, M. Ndeke, V. Wepener "Nanotechnology for Safe Drinking Water in South Africa:what are the Risks?" Department of Chemical Technology, Doornfontein University of Johannesburg 2- State of Israel (2008), “Water the Israeli Experience”, Ministry of Industry, Trade and Labour Foreign Trade Administration – Investment Promotion Center. ﻓﺼﻞ ﺳﻮم- ﻧﺎﻧﻮﺗﻜﻨﻮﻟﻮژ در ی ﺻﻨﻌﺖ آب 97 رژﻳﻢ اﺷﻐﺎﻟﮕﺮ ﺗﺪاوم ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﮔﺬاری ﻫﺎ را در ﺗﻜﻨﻮﻟﻮژی ﻫﺎی ﻟﺒﻪ داﻧﺶ ﺑﺮای ﺗﺼﻔﻴﻪ آب داﺷﺘﻪ اﺳﺖ . ﻣﺮﻛـﺰ ﻫﻤﻜـﺎری ﻫـﺎی ﺑﻴﻦ اﻟﻤﻠﻠﻲ و ﺻﺎدارت رژﻳﻢ اﺷﺎﻟﮕﺮ اذﻋﺎن داﺷﺘﻪ ﻛﻪ ﺻﺎدرات ﺗﻜﻨﻮﻟﻮژی ﻫﺎی ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ آب در ﻣﺠﻤﻮع 4/1 ﺑﻴﻠﻴﻮن دﻻر آﻣﺮﻳ ﻜﺎ در ﺳﺎل 2008 ﺑﻮده اﺳﺖ ) دو ﺑﺮاﺑﺮ ﻣﻘﺪار ﺻﺎدرات در ﺳﺎل 2005 ( .اﻳﻦ رژﻳﻢ ﺑﺎ 81 ﺷـﺮﻛﺖ ﻓﻌـﺎل در زﻣﻴﻨـﻪ ﻧـﺎﻧﻮ ﻳﻜـﻲ از ﻣﻬﻢ ﺗﺮﻳﻦ ﻣﺮاﻛﺰ ﺗﺤﻘﻴﻖ و ﺗﻮﺳﻌﻪ در ﻧﺎﻧﻮﺗﻜﻨﻮﻟﻮژی ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ1 . ﺑﻪ ﻋﻼوه ازﺟﻤﻠﻪ ﻛﺎرﻫﺎی ﭘﻴﺸﮕﺎﻣﻲ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﻫﺴـﺘﻪ ﻧـﺎﻧﻮﺗﻜﻨﻮﻟﻮژی ﻣﻠﻲ اﺳﺮاﺋﻴﻞ )INNI ( ، دوﻟﺖ رژﻳﻢ اﺷﻐﺎﻟﮕﺮ ﺑ ﺎﻟﻎ ﺑﺮ 8 ﻣﻴﻠﻴﻮن دﻻر آﻣﺮﻳﻜﺎ ﺻﺮف ﺧﺮﻳﺪ ﺗﺠﻬﻴﺰات ﻣـﺮﺗﺒﻂ ﺑـﺎ ﻧـﺎﻧﻮﺗﻜﻨﻮﻟﻮژی و ﻧﻴﺰ ﭘﺮوژه ﻫﺎی ﺗﺤﻘﻴﻘﺎﺗﻲ ﭘﻴﺸﺮﻓﺘﻪ در زﻣﻴﻨﻪ ﻛﺎرﺑﺮد ﻧﺎﻧﻮﻓﻨﺎوری در ﺗﺼﻔﻴﻪ آب ﻧﻤﻮده اﺳﺖ2 . 3 - 2 - 3 - 4 - ﻧﺎﻧﻮﺗﻜﻨﻮﻟﻮژی در ﻫﻨﺪ ﻫﻨﺪ دوﻣﻴﻦ ﻛﺸﻮر ﭘﺮﺟﻤﻌﻴﺖ ﺟﻬﺎن ﺑﺎ ﺑﻴﺶ از ﻳﻚ ﺑﻴﻠﻴﻮن ﻧﻔﺮ ﺟﻤﻌﻴﺖ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﺟﻤﻌﻴﺖ ﻫﻨﺪ ﺑﻴﺶ از ﺳﻪ ﺑﺮاﺑـﺮ و ﻧـﻴﻢ ﺟﻤﻌﻴﺖ اﻳﺎﻻت ﻣﺘﺤﺪه ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ در ﺣﺎﻟﻲ ﻛﻪ ﻳﻚ ﺳﻮم وﺳﻌﺖ آﻣﺮﻳﻜﺎ را دارد . رﺷﺪ ﺑﻲ روﻳﻪ ﺟﻤﻌﻴﺖ ﻫﻨﺪ ﻧﮕﺮاﻧﻲ ﺷﺪﻳﺪی را در زﻣﻴﻨﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻃﺒﻴﻌﻲ و ﺑﻪ وﻳﮋه ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﺑﻪ ﻫﻤﺮاه دارد . ﺑﻪ ﻋﻼوه ﺑﺴﻴﺎری از ﻣﻨﺎﺑﻊ آب اﻳﻦ ﻛﺸﻮر ﺗﻮﺳﻂ ﻓﺎﺿﻼب و ﭘﺴﺎب ﻛﺸﺎورزی آﻟﻮده ﺷﺪه . اﻧﺪ ﮔﺮﭼ ﻪ دﺳﺘﺮﺳﻲ ﺑﻪ آب آﺷﺎﻣﻴﺪﻧﻲ در ﻫﻨﺪ ﭘﻴﺸﺮﻓﺖ ﭘﻴﺪا ﻛﺮده اﺳﺖ، ﺑﺎﻧﻚ ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﺮآورد ﻛﺮده ﻛـﻪ 21 %ﺑﻴﻤﺎری ﻫﺎی ﻣﺴﺮی در ﻫﻨﺪ ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ آب ﻧﺎﺳﺎﻟﻢ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . در ﻫﻨﺪ ﺑﻴﻤﺎری اﺳﻬﺎل ﺑﻪ ﺗﻨﻬﺎﻳﻲ ﻣﻨﺠﺮ ﺑـﻪ ﻣـﺮگ ﺑـﻴﺶ از 1600 ﻧﻔﺮ در روز ﺷﺪه اﺳﺖ3 . در ارﺗﺒﺎط ﺑﺎ ﻣﻮﺿﻮع آب؛ ﻳﺎﻓﺘﻦ راه ﺣﻠﻬﺎﻳﻲ ﺟﻬﺖ ﺑﻬ ﺒﻮد دﺳﺘﺮﺳﻲ ﺷﻬﺮوﻧﺪان ﺑﻪ آب ﺳﺎﻟﻢ دﻏﺪﻏﻪ اﺻﻠﻲ ﺳﻴﺎﺳـﺘﮕﺬاران اﻳـﻦ اﻣﺮ در ﻫﻨﺪ ﺷﺪه اﺳﺖ . ﭘﻮرﺗﺎل آب ﻫﻨﺪ ﻃﻴﻒ وﺳﻴﻌﻲ از ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻫﺎی ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ اﻳﻦ ﻣﺴﺎﻟﻪ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ را ﮔﺰارش داده اﺳﺖ4 . ﺑﺮﺧﻲ از اﻳﻦ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻫﺎ ﺑﻪ اﺷﺘﺮاک ﮔﺬاﺷﺘﻦ داﻧﺶ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ آب در ﻣﻴﺎن ﻛﺎرﺑﺮان و ﻋﻤﻮم ﺟﺎﻣﻌﻪ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ ﺑ . ﻪ ﻋﻼوه ﺳﺎﻳﺮ دوﻟﺖ ﻫﻨﺪ ﺑﺮ روی ﺗﻜﻨﻮﻟﻮژی ﻫﺎی ﻧﻮﻳﻦ در ﺻﻨﻌﺖ آب ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﮔﺬاری ﭼﺸﻢ ﮔﻴﺮی داﺷﺘﻪ اﺳﺖ . ﻓﻌﺎﻟﻴـﺖ ﻫـﺎی ﻣﺘﻌـﺪدی در زﻣﻴﻨـﻪ ﺗﺤﻘﻴﻘـﺎت ﺗﻜﻨﻮﻟﻮژی ﻧﺎﻧﻮ در ﻫﻨﺪ ﺻﻮرت ﮔﺮﻓﺘﻪ اﺳﺖ . در ﺳﺎل 2007 دوﻟﺖ ﻫﻨﺪ ﭘﺮوژه ﻣﻠﻲ5 ﺳﺎل ﻫﺎی را ﺟﻬﺖ ﺗﺒـﺪﻳﻞ ﻛﺸـﻮر ﺑـﻪ ﻳـﻚ ﻣﺮﻛﺰ ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﺮای داﻧﺶ ﻧﺎﻧﻮ و ﺗﻜﻨﻮﻟﻮژی ﻧﺎﻧﻮ ﺑﺎ ﺑﻮدﺟﻪ ای ﺑﺎﻟﻎ ﺑﺮ 254 دﻻر آﻣﺮﻳﻜﺎ آﻏﺎز ﻧﻤﻮد . در اﻳﻦ ﻃـﺮح ﺗﺎﻛﻴـﺪ وﻳـﮋه ای ﺑـﺮ ﺗﺤﻘﻴﻖ در زﻣﻴﻨﻪ ﻛﺎرﺑﺮدﻫﺎی ﻧﺎﻧﻮﺗﻜﻨﻮﻟﻮژی در ﺗﺼﻔﻴﻪ آب ﺟﻬﺖ ﺣﺬف ﺑﺎﻛﺘﺮی، وﻳﺮوس و ... از آب ﺷﺪه اﺳﺖ5 . 1- www. nanoisrael. org 2- Ben-Artzi, A. (2007), “Israel pushing hard on nanotechnology R&D”, EE Times, 3- www. water. org/waterpartners. aspx?pgID=887 4- www. indiawaterportal. org 5- India Edu News (2007), “National mission to make India global nano hub”, net/In Focus/November_2007/National_mission_to_make_India_global_nano_hub_2394 98 راﻫﻨﻤﺎی ﻧﺤﻮه اﺳﺘﻔﺎده از ﻓﻨﺎور ی ﻧﺎﻧﻮ در ﺻﻨﻌﺖ آب و آﺑﻔﺎ ی ﻛﺸﻮر 3 - 2 - 3 - 5 - ﭼﻴﻦ و ﻧﺎﻧﻮﺗﻜﻨﻮﻟﻮژی ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ آب ﭼﻴﻦ ﻛﺸﻮری اﺳﺖ ﺑﺎ ﭘﻬﻨﻪ ای وﺳﻴﻊ، ﻓﻀﺎی ﺳﺒﺰ ﮔ ﻮﻧﺎﮔﻮن، اﻗﻠﻴﻢ ﭘﻴﭽﻴـﺪه و ﺳـﻴﻠﻬﺎی ﻓـﺮاوان و ﻣﺸـﻜﻼت ﺧﺸﻜﺴـﺎﻟﻲ . ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ آب ﻫﻤﻮاره از ﻣﺴﺎﻳﻞ ﺑﺤﺮاﻧﻲ در ﭼﻴﻦ ﺑﻪ ﺣﺴﺎب ﻣﻲ آﻳﺪ . ﻛﻤﻴﺖ ﻛﻠﻲ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﻛﺸﻮر ﭼﻴﻦ ﺣـﺪود 2800 ﺑﻴﻠﻴـﻮن ﻣﺘﺮﻣﻜﻌﺐ اﺳﺖ، ﻛﻪ ﻣﻌﺎدل 6 درﺻﺪ ﻛﻞ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﺟﻬﺎن اﺳﺖ و رﺗﺒﻪ ﺷﺸـﻢ دﻧﻴـﺎ را دارد ) ﺑﻌـﺪ از ﺑﺮزﻳـﻞ، روﺳـﻴﻪ، ﻛﺎﻧـﺎدا ، آﻣﺮﻳﻜﺎ و اﻧﺪوﻧﺰی . ( ﺑﺎ اﻳﻦ وﺟﻮد ﻣﺘﻮﺳﻂ ﻣﻴﺰان آب ﻣﻮﺟﻮد ﺑﻪ ازای ﻫﺮ ﻧﻔﺮ 2100 ﻣﺘﺮﻣﻜﻌﺐ اﺳﺖ ﻛﻪ رﺗﺒﻪ121 را در دﻧﻴـﺎ دارد . در واﻗﻊ ﻛﺸﻮر ﻫﻨﺪ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻳﻜﻲ از 13 ﻛﺸﻮر ﺑﺎ ﻛﻢ ﺗﺮﻳﻦ ﻣﺘﻮﺳﻂ ﻣﻴﺰان ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﺑﻪ ازای ﻫﺮ ﻧﻔﺮ در دﻧﻴﺎ ﻣـﻲ ﺑﺎﺷـﺪ . در ﭘﺎﻳﺎن ﻗﺮن ﺑﻴﺴﺘﻢ ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ ﻛﻤﺒﻮد ﺳﺎ ﻟﻴﺎﻧﻪ آب در ﭼﻴﻦ ﭼﻴﺰی در ﺣﺪود 30 ﺗﺎ40 ﺑﻴﻠﻴﻮن ﻣﺘﺮﻣﻜﻌـﺐ ﻣـﻲ ﺑﺎﺷـﺪ . ﺑـﻴﻦ ﺳﺎل ﻫﺎی 1979 ﺗﺎ2007 ﻛﺸﻮر ﭼﻴﻦ ﺑﺎﻟﻎ ﺑﺮ851 ﺑﻴﻠﻴﻮنRMB در ﺑﺨﺶ آب ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﮔﺬاری ﻛﺮده اﺳﺖ . در ﺳـﺎل 2008 زﻳﺮﺳﺎﺧﺖ ﻫﺎ ی ﺑﺨﺶ آب ﺗﻮﺳﻌﻪ ﭘﻴﺪا ﻛﺮد و در ﻃﻮل اﻳﻦ ﺳﺎل دوﻟﺖ در ﺣـﺪود 7/ 166 ﺑﻴﻠﻴـﻮنRMB در ﭘـﺮوژه ﻫـﺎ ی آب ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﮔﺬاری ﻛﺮده اﺳﺖ1 . ﺗﻌﺪاد زﻳﺎدی از ﭘﺮوژه ﻫﺎی ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ آب در ﻛﺸﻮر ﭼﻴﻦ اﻧﺠﺎم ﺷﺪه اﺳﺖ ﻛﻪ ﺷﺎﻣﻞ ﺗﻘﻮﻳﺖ ﻣﺨﺎزن، ﭘﺮوژه ﻫﺎی ﻋﺮﺿـﻪ آب ﺷﻬﺮی، ﺳﺎﻣﺎﻧﺪﻫﻲ ﺑﺨﺶ ﻫﺎی آﺑﻴﺎری و زﻫﻜﺸﻲ، ﭘﺮوژه ﻫﺎی ﺣﻔﻆ و ﻧﮕﻬﺪاری آب و ارﺗﻘﺎء ﭘﺮوژه ﻫﺎی آب آﺷﺎﻣﻴﺪﻧﻲ روﺳﺘﺎﻳﻲ ﺳﺎﻟﻢ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﺳﻴﺎﺳﺖ ﻫﺎ ﺑﻪ ﻃﻮر ﻓﺰاﻳﻨﺪه ای ﺑﻪ ﺳﻤﺖ ﮔﺬر از ﺑﺤﺮان آب ﺟﻬﺖ دﻫﻲ ﺷﺪه اﺳﺖ، ﺑـﻪ ﻋﻨـﻮان ﻣﺜـﺎل، ﺑﻬﺒـﻮد و ﺗﻄﺒﻴﻖ ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻗﺎﻧﻮﻧﻲ و ﭼﺎرﭼﻮﺑﻬﺎی ﺳﻴﺎﺳﻲ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب و ﺗﻐﻴﻴﺮ در ﺗﺨﺼﻴﺺ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب . ﭼﻴﻦ ﺑﻪ ﻃﻮر ﭘﻴﻮﺳـﺘﻪ ﺑـﻪ ﺳﻤﺖ اﻓﺰاﻳﺶ ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﮔﺬاری و ﭘﻴﺸﺮﻓﺖ ﻧﻮآوری ﻫﺎی ﻋﻠﻤﻲ و ﻓﻨـﻲ در زﻣﻴﻨـﻪ ﺗﺼـﻔﻴﻪ آب ﺣﺮﻛـﺖ ﻧﻤـﻮده اﺳـﺖ؛ از ﺟﻤﻠـﻪ راﻫﻜﺎرﻫﺎی ﻧﺎﻧﻮﺗﻜﻨﻮﻟﻮژی . ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﮔﺬاری ﭼﻴﻦ در زﻣﻴﻨﻪ ﺗﺤﻘﻴﻖ و ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻧﺎﻧﻮﺗﻜﻨﻮﻟﻮژی از ﺳﺎل 1999 ﺳﺎﻟﻴﺎﻧﻪ20 % اﻓﺰاﻳﺶ داﺷﺘﻪ اﺳﺖ2 .ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ ﻣﻲ ﺷﻮد در ﺳﺎل 2015 ،از ﻧﻈﺮ ﺳﻬﻢ ﺑﺎزار ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﻪ ﭘﺎی ﻛﺸﻮرﻫﺎی رده اول دﻧﻴﺎ از ﻗﺒﻴـﻞ آﻣﺮﻳﻜـﺎ آﻟﻤﺎن و ژاﭘﻦ ﺑﺮﺳﺪ3 . ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻣﺜﺎل در ﺳﺎل2008 ﻣﺤﻘﻘﻴﻦ در ﻣﺮﻛﺰ ﺗﺤﻘﻴﻘﺎت ﻋﻠﻮم ﺷﻴﻤﻲ و ﺳﻢ ﺷﻨﺎﺳﻲ زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄـﻲ و داﻧﺸﮕﺎه ﻋﻠﻮم ﭼﻴﻦ روش ﻛﻢ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻧﻮﻳﻨﻲ را از ﻣﻮاد ﺟﺎذب ﻣﻐﻨﺎﻃﻴﺴﻲ ﺟﻬﺖ ﺣﺬف ﻳﻮن ﻫﺎی ﻓﻠﺰات ﺳﻨﮕﻴﻦ از آب ﺗﻮﺳﻂ ﭘﻮﺷﺶ ﻧﺎﻧﻮذرات اﻛﺴﻴﺪ آﻫﻦ ﻣﻐﻨﺎﻃﻴﺴﻲ و ﻫﻴﻮﻣﻴﻚ اﺳﻴﺪ اراﺋﻪ ﻧﻤﻮدﻧﺪ . 3 - 2 - 3 - 6 - ﭘﻴﺸﮕ ﺎﻣﻲ ﻋﺮﺑﺴﺘﺎن ﺑ ﺮای ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ در ﺗﺼﻔﻴﻪ آب ﺷﻬﺮک ﻋﻠﻢ و ﻓﻨـﺎوری ﻣﻠـﻚ ﻋﺒـﺪاﻟﻌﺰﻳﺰ )KACST ( ﺑـﻪ ﺗـﺎزﮔﻲ ﭘﻴﺸـﮕﺎﻣﻲ ﻣﻠـﻲ ﺧـﻮد را ﺑـ ﺮای ﺗﻮﻟﻴـﺪ آب ﺷـﻴﺮﻳﻦ و اﻟﻜﺘﺮﻳﺴﻴﺘﻪ، ﺑﺎ ﻗﻴﻤﺘﻲ ارزان ﺗﺮ و ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﻛﺎرﺑﺮ د ﻫﺎی ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ آﻏﺎز ﻛﺮده اﺳﺖ . ﺑﻪ ﮔﻔ ﺘﻪ رﻳﻴﺲ ﻣﻮﺳﺴـﺎت ﺗﺤﻘﻴﻘـﺎﺗﻲ 1- Ministry of Water Resources of China (2009), Water Resources in China 2- Mackenzie T. (2009), “China’s giant step into nanotech”, The Guardian, www. guardian. co . uk/ technology/2009/mar/26/ 3- Helmut Kaiser Consultancy (2006), “Nanotechnologies in Water, Drinking Water and Waste Water worldwide 2007-2010- 2015; Technologies, Applications, Companies, Markets, Region and selected Countries, Trends, Competitions and Developments to 2015”, www. hkc22 ﻓﺼﻞ ﺳﻮم- ﻧﺎﻧﻮﺗﻜﻨﻮﻟﻮژ در ی ﺻﻨﻌﺖ آب 99 KACST ، در ﻗﺎﻟﺐ اﻳﻦ ﭘﻴﺸﮕﺎﻣﻲ، ﻫﺰﻳﻨﻪ ﺗﻮﻟﻴﺪ آب ﺷﻴﺮﻳﻦ و اﻟﻜﺘﺮﻳﺴﻴﺘﻪ ﺗﺎ40 درﺻﺪ ﻛﺎﻫﺶ ﺧﻮاﻫﺪ ﻳﺎﻓﺖ . ﺑـﻪ ﮔﻔﺘـﻪ وی، اوﻟﻴﻦ ﻛﺎرﺧﺎﻧﻪ آب ﺷﻴﺮﻳﻦ ﻛﻪ ﺑﺎ اﻧﺮژی ﺧﻮرﺷﻴﺪی ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻣﻲ ﻛﻨﺪ، ﺑﺎ ﻇﺮﻓﻴﺖ 30 ﻫﺰار ﻣﺘﺮ ﻣﻜﻌﺐ، ﺑـﻪ زودی در در ﻣﻨﻄﻘـﻪ آل ﺧﻔﺠﻲ ﺑ ﺮای ﺗﺎﻣﻴﻦ آب ﺷﺮب 100 ﻫﺰار ﻧﻔﺮ اﻳﺠﺎد ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ . اﻳﻦ ﭘﺮوژه ﻣﻴﺰان واﺑﺴـﺘﮕﻲ ﻛﺎرﺧﺎﻧﺠـﺎت آب ﺷـﻴﺮﻳﻦ ﺑـﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ ﺳﻮﺧﺘﻲ واﺑﺴﺘﻪ ﺑﻪ ﻧﻔﺖ و ﮔﺎز را ﻛﺎﻫﺶ ﺧﻮاﻫﺪ داد . در ﺣﺎل ﺣﺎﺿﺮ ﻛﺎرﺧﺎﻧﺠﺎت ﺗﺼﻔﻴﻪ آب ﺷﻴﺮﻳﻦ در ﻣﻨﻄﻘـﻪ درﻳـﺎی ﺳﺮخ و ﺧﻠﻴﺞ ﻓﺎرس، ﺑﻪ ﻃﻮر ﻣﺘﻮﺳﻂ روزاﻧﻪ 5/1 ﻣﻴﻠﻴﻮن ﺑﺸﻜﻪ ﻧﻔﺖ ﻣﺼﺮف ﻣـﻲ ﻛﻨﻨـﺪ . KACST ﺑـﺎ ﺷـﺮﻛﺖIBM ﺟﻬـﺖ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻛﺎرﺑﺮدﻫ ﺎی ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ در اﺳﺘﻔﺎده از اﻧﺮژی ﺧﻮرﺷﻴﺪی در ﻛﺎرﺧﺎﻧﺠﺎت ﺗﺼﻔﻴﻪ آب، ﻫﻤﻜﺎری ﺧﻮاﻫﺪ ﻛـﺮد . ﺑـﻪ ﮔﻔﺘـﻪ وزﻳﺮ اﻣﻮر ﻣﺎﻟﻲ ﭘﺎدﺷﺎﻫﻲ ﻋﺮﺑﺴﺘﺎن، ﺗﺼﻔﻴﻪ آب ﺷﻴﺮﻳﻦ ﻳﻜﻲ از راﻫﺒﺮدﻫﺎی ﻣﻬﻢ ﻋﺮﺑﺴﺘﺎن ﺑ ﺮای ﻋﺮﺿﻪ آب آﺷﺎﻣﻴﺪﻧﻲ ﺑﻪ ﻣﺮدم اﻳﻦ ﻛﺸﻮر اﺳﺖ . ﺑﻪ ﮔﻔﺘﻪ وی، دوﻟﺖ ﻋﺮﺑﺴﺘﺎن ﺑﻪ دﻧﺒﺎل ﺗﺒﺪﻳﻞ ﺷﺪن ﺑﻪ ﻣﺮﻛﺰ اﺻﻠﻲ ﻋﺮﺿﻪ اﻧﺮژی ﺧﻮرﺷﻴﺪی در دﻧﻴﺎ اﺳـﺖ . اﻳﻦ ﭘﻴﺸﮕﺎﻣﻲ ﺟﺪﻳﺪ ﺑﻪ وﺳﻴﻠﻪ وزارﺗﺨﺎﻧﻪ ﻫﺎی ﺗﺎﻣﻴﻦ ﻣﺎﻟﻲ، آب و اﻟﻜﺘﺮﻳﺴﻴﺘﻪ، ﺗﺠـﺎرت و ﺻـﻨﻌﺖ و ﺷـﺮﻛﺖ Saline Water Conversion اﺟﺮا ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ . ﻛﺸﻮر ﻋﺮﺑﺴﺘﺎن ﺑﻪ دﻟﻴﻞ داﺷﺘﻦ ﺗﺎﺑﺶ ﻧﻮر ﺧﻮرﺷﻴﺪ ﻗﻮی در ﺳﺮاﺳـﺮ ﺳـﺎل، ﻣﻮﻗﻌﻴـﺖ ﺑﺴـﻴﺎر ﻣﻨﺎﺳﺒﻲ ﺑ ایﺮ ﺗﻮﺳﻌﻪ اﻧﺮژی ﺧﻮﺷﻴﺪی دارد1 . ﺗﺎ ﭘﺎﻳﺎن ﺳﺎل2008 ﻣﻴﻼدی، دوﻟﺖ ﻫﺎی ﻛﺸﻮرﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ دﻧﻴﺎ ﻧﺰدﻳﻚ ﺑﻪ 40 ﻣﻴﻠﻴﺎرد دﻻر در ﺗﺤﻘﻴﻖ و ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻓﻨﺎروی ﻧﺎﻧﻮ ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﮔﺬاری ﻧﻤﻮده . اﻧﺪ رﻗﻢ ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﮔﺬاری دوﻟﺖ ﻫﺎ در ﺳﺎل 2009 ، ﺑﻪ ﺑﻴﺶ از75 /9 ﻣﻴﻠﻴﺎرد دﻻر ﺧﻮاﻫﺪ رﺳﻴﺪ . ﺑﺎ اﻳﻦ ﺣﺎل ﺗﺤﻘﻴﻘ ﺎت ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻧﺸﺎن ﻣﻲ دﻫﺪ ﻛﻪ ﻣﻴﺰان رﺷﺪ ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﮔﺬرای ﺟﻬﺎﻧﻲ دوﻟﺖ ﻫﺎ در اﻳﻦ ﺣﻮزه رو ﺑـﻪ ﻛـﺎﻫﺶ اﺳـﺖ؛ ﺗـﺎ آﻧﺠﺎ ﻛﻪ ﻣﻴﺰان رﺷﺪ آن، ﺑﻴﻦ ﺳﺎل ﻫﺎی 2008 ﺗﺎ2012 ﺣﺪود3/9 درﺻﺪ ﺑﻮده اﺳﺖ . اﻳﻦ ﻣﻴﺰان رﺷﺪ در ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ ﺑﺎ اﻓـﺰاﻳﺶ 130 درﺻﺪی آن در ﻓﺎﺻﻠﻪ ﭼﻬﺎرﺳﺎﻟﻪ2004 ﺗﺎ2008، ﻛﺎﻫﺶ ﭼﺸﻢ ﮔﻴﺮی ﻧﺸﺎن ﻣﻲ دﻫﺪ . اﻟﺒﺘﻪ ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ ﻣﻲ ﺷـﻮد ﻛـﻪ از ﺳﺎل 2012 ﻣﻴﺰان ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﮔﺬاری ﻫﺎ ﻣﺠﺪدا اﻓﺰاﻳﺶ ﻳﺎﻓﺘﻪ، در دوره زﻣﺎﻧﻲ 2012 ﺗـﺎ2015 رﺷـﺪ7/ 16 درﺻـﺪی را ﺗﺠﺮﺑـﻪ ﺧﻮاﻫﺪ ﻛﺮد2 . ﻓﻘﺪان دﺳﺘﺮﺳﻲ ﺑﻪ آب ﺗﻤﻴﺰ و ﺑﻬﺪاﺷﺘﻲ در ﻛﺸﻮرﻫﺎی در ﺣﺎل ﺗﻮﺳﻌﻪ ، اوﻟﻮﻳﺖ ﺗﻮﺳﻌﻪ و اﺳـﺘﻔﺎده از ﻓـﻦ آوری ﺟﺪﻳـﺪ را ﺑﻴﺶ از ﭘﻴﺶ ﻣﻄﺮح ﻣﻲ ﻛﻨﺪ . اﺳﺘﻔﺎده از ﻓﻨﺎوری ﻫـﺎی ﻧـﻮﻳﻦ ﺑـﻪ ﺧﺼـﻮص ﻓﻨـﺎوری ﻧـﺎﻧﻮ در راﺳـﺘﺎی ﻛـﺎﻫﺶ اﺛـﺮات ﺳـﻮء آﻟﻮدﮔﻲ ﻫﺎ ی زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ، ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻳﻜﻲ از راﻫﻜﺎرﻫﺎی ﻣﺪﻳﺮﻳﺘﻲ ﻣﻄﺮح ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ و ﺑﺎﻟﻄﺒﻊ، ﻳﻜﻲ از ﻣﻮاردی ﻛﻪ اﻳﻦ ﻓﻨﺎوری ﻛﺎرﺑﺮد ﺧﻮد را ﻣﺘﺒﻠﻮر ﻣﻲ ﻧﻤﺎﻳﺪ در ارﺗﺒﺎط ﺑﺎ ﻣﻨﺎﺑﻊ آﺑ ﻲ اﺳﺖ، ﻛﻪ ﺑﺎ در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻦ ﭼﺎﻟﺶ ﻫﺎ ی ﭘﻴﺶ رو، ﺿﺮورت اﺳـﺘﻔﺎده از آن را ﭘﺮ رﻧﮓ ﺗﺮ از ﻗﺒﻞ ﻧﻤﻮده اﺳﺖ ﻓﻦ . آوری ﻧﺎﻧﻮ ﺑﺎ راﻫﻜﺎرﻫﺎی ﻧﻮﻳﻦ و ﺟﺪﻳﺪ ﺧﻮد اﻇﻬﺎر ﻣـﻲ دارد ﻛـﻪ ﻣـﻮاد ﺑـﺎ ﭘﺎﻳـﻪ ﻧـﺎﻧﻮ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﻨﺪ ﺑﻪ ﻓﻨﺎوری ﻫﺎ ی ﺗﺼﻔﻴﻪ آب ارزان ﻗﻴﻤﺖ ﺗﺮ، ﺑﺎدوام ﺗﺮ و ﻣﻮﺛﺮ ﺗﺮی ﻣﻨﺠﺮ ﺷﻮﻧﺪ ﻛﻪ ، ﺑﺎ اﻳـﻦ وﺟـﻮد ﺑﺨﺸـﻲ از ﻧﻴﺎزﻫـﺎی ﻛﺸﻮرﻫﺎی در ﺣﺎل ﺗﻮﺳﻌﻪ را ﺗﻮاﻧ ﻣﻲ ﻨﺪ ﺑﻪ ﻧﻮﻋﻲ ﺑﺮآورده . ﻧﺪﺳﺎز ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﺷﺘﺎب روز اﻓـﺰون ﺟﺎﻣﻌـﻪ ﺟﻬـﺎﻧﻲ ﺑـﺮای رﺷـﺪ و 1- www. nanowerk. com/news/newsid=14501. php 2- cientifica. com 100 راﻫﻨﻤﺎی ﻧﺤﻮه اﺳﺘﻔﺎده از ﻓﻨﺎور ی ﻧﺎﻧﻮ در ﺻﻨﻌﺖ آب و آﺑﻔﺎ ی ﻛﺸﻮر ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ، ﻟﺰوم ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت داﻧﺸﮕﺎﻫﻲ و آزﻣﺎﻳﺸﮕﺎﻫﻲ و ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﻛﻼن اﻳﻦ ﻓﻨﺎوری ﺑﻪ ﻫﻤﺮاه اﻳﺠـﺎد ﺗﺴـﻬﻴﻼت، رﻓـﻊ ﻣﺸﻜﻼت ، و اﻳﺠﺎد ز ﻣﻴﻨﻪ ﻫﺎی ﻣﻨﺎﺳﺐ ، در اﻳﻦ ﺑﺨﺶ ﺑﻴﺶ از ﺑﻴﺶ اﺣﺴﺎس ﻣﻲ ﺷﻮد ﺑﺎزار ﺟﻬﺎﻧﻲ ﻛﺎرﺑﺮد ﻧﺎﻧﻮﺗﻜﻨﻮﻟﻮژی در ﺻﻨﻌﺖ آب و ﻓﺎﺿﻼب در ﺳﺎل 2007 ﭼﻴﺰی ﻧﺰدﻳﻚ ﺑﻪ6/1 ﺑﻴﻠﻴﻮن دﻻر آﻣﺮﻳﻜﺎﺑﻮده و ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ ﻣﻲ ﺷﻮد ﻛﻪ ﺗﺎ ﺳﺎل 2015 ﺑﻪ6/6 ﺑﻴﻠﻴﻮن دﻻر آﻣﺮﻳﻜﺎ ﺑﺮﺳﺪ . ﻧﺎﻧﻮﻓﻴﻠﺘﺮاﺳﻴﻮن ﺑﺎ ﺳﻬﻢ 43 درﺻـﺪ ﭘﺮﻛـﺎر ﺑﺮدﺗﺮﻳﻦ در ﺳﺎل 2007 ﺑﻮده اﺳﺖ اﻣﺎ ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ ﻣﻲ ﺷﻮد در زﻣﻴﻨﻪ ﻧﻤﻚ زداﻳﻲ ﺗﺎ ﺳﺎل 2015 و ﺑﻌـﺪ از آن ﻧﺘـﺎﻳﺞ ﭼﺸـﻢ ﮔﻴـﺮی ﺑـﻪ دﺳﺖ آﻳﺪ . ﺗﻜﻨﻮﻟﻮژی ﻧﺎﻧﻮ ﺑﻪ ﻛﺎﻫﺶ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎی ﻓﺮاﻳﻨﺪ ﻧﻤﻚ زداﻳﻲ و ﻛﺎﻫﺶ آب ﻣﺼـﺮﻓﻲ در آﺑﻴـﺎری ﻛﻤـﻚ ﺧﻮاﻫـﺪ ﻧﻤـﻮد . ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ ﻣﻲ ﺷﻮد ﻛﻪ در ﺳﺎل 2015 ﺳﻬﻢ ﻓﻴﻠﺘﺮاﺳﻴﻮن30 % ، ﺳﻬﻢ ﻧﻤﻚ زداﻳﻲ 23 % و ﺳﻬﻢ آﺑﻴﺎری و زﻫﻜﺸـﻲ6 % از ﻛـﻞ 6/6 ﺑﻴﻠﻴﻮن دﻻری آﻣﺮﻳﻜﺎ ﺑﺎﺷﺪ1 . 3 - 3 - ﻧﮕﺎﻫﻲ ﺑﺮ ﺳﻨﺪ راﻫﺒﺮد آﻳﻨﺪه ﻧﺎﻧﻮﻓﻨﺎوری از ﻫﻤﺎن اﺑﺘﺪای ﺗﺸﻜﻴﻞ " ﺳﺘﺎد ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ " در ﺳﺎل 1382 در ﻛﺸﻮر و ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﺿﺮورت داﺷﺘﻦ ﺑﺮﻧﺎﻣـﻪ ﺑﻠﻨـﺪ ﻣﺪت ﺑﺮای ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ، ﺳـﺘ ﺎد ﻧـﺎﻧﻮ ﻣﺮاﺣـﻞ اﺟﺮاﻳـﻲ ﺗـﺪوﻳﻦ اﻳـﻦ راﻫﺒـﺮد را از ﺳـﺎل 1383 آﻏـﺎز ﻧﻤـﻮد . از ﺟﻤﻠـﻪ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﻫﻢ زﻣﺎن ﺑﺎ ﺗﺪوﻳﻦ راﻫﺒﺮد ﺑﻠﻨﺪﻣﺪت آﻏﺎز ﺷﺪ ﻣﻲ ﺗﻮان ﺑﻪ ﺗﺸﻜﻴﻞ ﭼﻬﺎر ﻛﻤﻴﺘﻪ در زﻣﻴﻨﻪ ﻫﺎی ﺗﻮﺳـﻌﻪ ﻣﻨـﺎﺑﻊ اﻧﺴﺎﻧﻲ، ﺗﺮوﻳﺞ، ﺷﺒﻜﻪ ﺳﺎزی زﻳﺮﺳﺎﺧﺖ آزﻣﺎﻳﺸﮕﺎﻫﻲ و ﻃﺮح ﻫﺎی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ اﺷﺎر ه ﻧﻤﻮد . ﺑﺮ اﺳﺎس ﺑﻨﺪ ب ﻣﺎده 43 ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﭼﻬﺎرم ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻛﺸﻮر، دوﻟﺖ ﻣﻮﻇﻒ ﺑﻮد در ﺳﺎل اول ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ، ﺳﻨﺪ ﺟﺎﻣﻊ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻓﻨﺎوری ﻧـﺎﻧﻮ را ﺑﻪ ﺗﺼﻮﻳﺐ ﺑﺮﺳﺎﻧﺪ ﻛﻪ ﺗﺪوﻳﻦ اﻳﻦ ﺳﻨﺪ ﺗﻮﺳﻂ ﺳﺘﺎد اﻧﺠﺎم ﺷﺪ و در ﺟﻠﺴﻪ ﻣﻮرخ 2/5/ 1384 ﺑﻪ ﺗﺼﻮﻳﺐ ﻫﻴﺌﺖ وزﻳﺮان رﺳﻴﺪ . 3 - 3 - 1 - ﺳﺎﺧﺘﺎر ﺳﻨﺪ راﻫﺒﺮد آﻳﻨﺪه ﺳﻨﺪ راﻫﺒﺮ د ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ در ﺟﻤﻬﻮری اﺳﻼﻣﻲ اﻳﺮان ﭼﻬﺎرﭼﻮب ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻛﺸﻮر یﻫـﺎ ﺳﺎل در را 1384 اﻟـﻲ1393 ﻣﺸﺨﺺ ﻣﻲ ﻛﻨﺪ و ﺑﻪ ﺳﻪ اﻓﻖ زﻣﺎﻧﻲ ﻛﻮﺗﺎه ﻣﺪت )2 (ﺳﺎل ، ﻣﻴﺎن ﻣﺪت )5 ﺳﺎل ( و ﺑﻠﻨﺪﻣﺪت ﺗﻘﺴﻴﻢ ﺷـﺪه اﺳـﺖ . اﻳـﻦ ﺳـﻨﺪ، ﭼﺸﻢ اﻧﺪاز و ﻣﺎﻣﻮر ﻳﺖ، اﻫﺪاف ﻛﻼن، راﻫﺒﺮدﻫﺎ و ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ اﺟ یﻫﺎ و ﻲﺮاﻳ ﻫﻤﭽ ﻨﻴﻦ ﺳﺎﺧﺘﺎر ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﻛﻼن ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻓﻨﺎوری ﻧـﺎﻧﻮ را ﻣﻲ ﺑﺮ در ﮔﻴﺮد . - ﺗﺪوﻳﻦ ﭘﺲ از ﺗﺸﻜﻴﻞ ﺳﺘﺎد وﻳﮋه ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ در ﺳﺎل 1382 ﺑـﻪ دﺳـﺘﻮر رﻳـﻴﺲ ﺟﻤﻬـﻮر ﻣﺤﺘـﺮم وﻗـﺖ ﺣﺠـﻪ اﻻﺳـﻼم واﻟﻤﺴﻠﻤﻴﻦ ﺧﺎﺗﻤﻲ، ﺗﺪوﻳﻦ راﻫﺒﺮد و ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﮔﺴﺘﺮد ه ﭘﺸﺘﻴﺒﺎن، ﺳﺎل در 1383 در ﺳﺘﺎد ﺷﺮوع ﺷﺪ و ﻧﺘﺎﻳﺞ اﻳﻦ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت در 1- “Fostering Nanotechnology to Address Global Challenges:Water”, OECD 2011 ﻓﺼﻞ ﺳﻮم- ﻧﺎﻧﻮﺗﻜﻨﻮﻟﻮژ در ی ﺻﻨﻌﺖ آب 101 ﺟﻠﺴﺎت ﻣﺘﻌﺪد ﺷﻮ رای ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﻲ ﺳﺘﺎد ﻣﻄﺮح ﻣﻲ ﮔﺮدﻳﺪ . ﺗﺎ آﻧﻜﻪ ﺑﺨـﺶ اول راﻫﺒـﺮد، ﺷـﺎﻣﻞ » ﭼﺸـﻢ اﻧـﺪاز » ، « ﻣﺎﻣﻮر ﻳـﺖ ، « » ﺳﻴﺎﺳﺖ » ، «ﻫﺎ اﻫﺪاف ﻛﻼن » و « راﻫﺒﺮدﻫﺎ « ، در ﺟﻠﺴ ﻪ ﺳﻮم 3/9/ 1383 ﺑﺎ ﺣﻀﻮر رﻳﻴﺲ ﻣﺤﺘﺮم ﺟﻤﻬﻮر و رﻳﻴﺲ و اﻋﻀﺎی ﺳﺘﺎد ﺑﻪ ﺗﺼﻮﻳﺐ رﺳﻴﺪ و ﻣﻘﺮر ﮔﺸﺖ ﭘﺲ از ﺗﻜﻤﻴﻞ ﺑ ایﺮ ﺗﺼﻮﻳﺐ ﺑﻪ ﻫﻴﺌﺖ وزﻳﺮان ﭘﻴﺸﻨﻬﺎد ﺷﻮد . - ﺗﺼﻮﻳﺐ ﺳﻨﺪ راﻫﺒﺮدی ﭘﺲ از ﺗﻜﻤﻴﻞ، در ﺗﺎرﻳﺦ 25 / 12 / 1383 ﺮایﺑ ﺗﺼﻮﻳﺐ ﺑﻪ ﻫﻴﺌﺖ وزﻳﺮان ﭘﻴﺸﻨﻬﺎد ﺷـﺪ و ﺑـﺮ اﺳـﺎس ﺑﻨـﺪ هﻣﺎد از «ب»43 ﻗﺎﻧﻮن » ﺑﺮﻧﺎﻣ ﻪ ﭼﻬﺎرم ﺗﻮﺳﻌﻪ اﻗﺘﺼﺎدى، اﺟﺘﻤﺎﻋﻰ و ﻓﺮﻫﻨﮕﻰ ﺟﻤﻬـﻮرى اﺳـﻼﻣﻲ اﻳـﺮان « در ﺟﻠﺴـﻪ ﻣـﻮرخ 2/5/ 1384 ﻫﻴﺌﺖ وزﻳﺮان ﺑﻪ ﺗﺼﻮﻳﺐ رﺳﻴﺪ . ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﻧﻈﺮ ﺑﻪ ﺗﺎﻛﻴﺪ ﭼﺸﻢ اﻧﺪاز ﺑﻴﺴﺖ ﺳﺎﻟﻪ ﻛﺸﻮر ﺑﺮ ﻓﻨـﺎوری ﻫـﺎ ی ﻧـﻮﻳﻦ و اﻋـﻼم ﻓﻨـﺎوری ﻧـﺎﻧﻮ ﺑـﻪ ﻋﻨـﻮان ﻳﻜـﻲ از اوﻟﻮﻳﺖ ﻫﺎ ی ﻓﻨﺎوری ﻛﺸﻮر در ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﭼﻬﺎرم ﺗﻮﺳﻌﻪ و ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺗﺎﻛﻴﺪ و ﺗﻮﺟﻪ ﺧﺎص ﻣﻘﺎم ﻣﻌﻈﻢ رﻫﺒﺮی ﺑـﻪ ﻛﺴـﺐ ﺟﺎﻳﮕـﺎه ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺟﻬﺎﻧﻲ در زﻣﻴﻨﻪ اﻳﻦ ﻓﻨﺎوری ) دﻳﺪار ﻣﻮرخ 25 ﺑﻬﻤﻦ1384 دﺑﻴﺮﺧﺎﻧﻪ ﺳﺘﺎد وﻳﮋه ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ ﺑـﺎ ﻣﻌﻈـﻢ ﻟـﻪ ( ﺷﻮ رای ﻋﺎﻟﻲ اﻧﻘﻼب ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﺿﻤﻦ ﺗﺎﻛﻴﺪ ﺑﺮ اﺟ ﺮای دﻗﻴﻖ " ﺳﻨﺪ راﻫﺒﺮد آﻳﻨﺪه " ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ 10 ﺳـﺎﻟﻪ ﺗﻮﺳـﻌﻪ ﻓﻨـﺎوری ﻧﺎﻧﻮ، » ﺳﻴﺎﺳﺖ ﻫﺎ و راﻫﺒﺮدﻫﺎی ارﺗﻘﺎء و ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ در ﺟﻤﻬﻮری اﺳﻼﻣﻲ اﻳﺮا را « ن در 12 ﺑﻨﺪ در ﺟﻠﺴﻪ582 ﻣـﻮرخ 12 /2/ 85 ﺑﻪ ﺗﺼﻮﻳﺐ رﺳﺎﻧﻴﺪ . - اﺑﻼغ ﺳﻨﺪ راﻫﺒـﺮدی ﻧﺎﻧﻮﻓﻨـﺎوری ﭘـﺲ از ﺗﺼـﻮﻳﺐ در ﻫﻴﺌـﺖ وزﻳـﺮان در ﺗـﺎرﻳﺦ 10 / 05 / 1384 ﺗﻮﺳـﻂ ﻣﻌـﺎون ﻣﺤﺘـﺮم اول رﻳﻴﺲ ﺟﻤﻬﻮر وﻗﺖ ، ﺟﻨﺎب آﻗﺎی دﻛﺘﺮ ﻣﺤﻤﺪرﺿﺎ ﻋﺎرف اﺑﻼغ ﮔﺮدﻳﺪ . - ﺳﺎزﻣﺎن ﺳﻨﺪ راﻫﺒﺮدی ﻧﺎﻧﻮﻓﻨﺎوری از ﺟﻤﻠﻪ ﺳﻨﺪﻫﺎی ﻣﻮﻓﻖ در زﻣﻴﻨﻪ ﺗﻘﺴﻴﻢ ﻛﺎر ﻧﻬﺎدی ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . اﻳﻦ اﻣﺮ در ﺳﻨﺪ ﻣﻮرد اﺷـﺎره از ﻃﺮﻳﻖ ﻣﺸﺨﺺ ﻛﺮدن دﺳﺘﮕﺎه ﻫﺎ ی ﻣﺴﻮول و ﻫﻤﻜﺎر ﺑ ﺮای ﻫﺮ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﺑﻪ ﺧﻮﺑﻲ ﺗﺤﻘﻖ ﻳﺎﻓﺘﻪ اﺳﺖ . اﻟﺒﺘﻪ در ﺑﺨﺸﻲ ﺟﺪاﮔﺎﻧﻪ ﺑـﺎ ﻋﻨﻮان ﺳﺎﺧﺘﺎر ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﻛﻼن ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻓﻨﺎورى ﻧﺎﻧﻮ ﺿﻤﻦ ﻣﻌﺮﻓﻲ ﻣﺨﺘﺼﺮی از ﺳﺘﺎد و ﺷﺮح وﻇ ﺎﻳﻒ آن، زﻳﺮﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﻫﺎی ﺳﺘﺎد ﺷﺎﻣﻞ : دﺑﻴﺮﺧﺎﻧﻪ ﺳﺘﺎد، ﺷﻮ رای ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﻲ ﺳﺘﺎد و ﻛﺎر ﻫﺎ ﮔﺮوه و ﻛﻤﻴﺘﻪ ﻫﺎى دﺳﺘﮕﺎﻫﻰ ﻣﻌﺮﻓﻲ ﻧﻴﺰ . اﻧﺪ ﺷﺪه ﻫﻤﭽﻨﺎن ﻛﻪ در ﺳﻨﺪ ﻣﺸﺨﺺ ﺷﺪه اﺳﺖ ﻣﺴﻮول اﺻﻠﻲ اﺟ ﺮای ﺳﻨﺪ راﻫﺒﺮدی، ﺳﺘﺎد وﻳﮋه ﺗﻮﺳـﻌﻪ ﻓﻨـﺎوری ﻧـﺎﻧﻮ ﺗﻌﻴـﻴﻦ ﺷﺪه اﺳﺖ . ﺳﺘﺎد ﻣﺬﻛﻮر در ﺗﺎرﻳﺦ 16 /6/ 1382 ﺑـﻪ دﺳـﺘﻮر رﻳـﻴﺲ ﺟﻤﻬـﻮر ی و رﻳﺎﺳـﺖ ﻣﻌـﺎون رﻳـﻴﺲ ﺟﻤﻬـﻮر و ﻋﻀـﻮﻳﺖ وزارت ﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎی اﻣﻮر اﻗﺘﺼﺎد و دا راﻳ ﻲ، ﺑﻬﺪاﺷﺖ درﻣﺎن وآﻣﻮزش ﭘﺰﺷﻜﻲ، ﺟﻬﺎد ﻛﺸﺎورزی، ﺻﻨﺎﻳﻊ و ﻣﻌﺎدن، ﻋﻠﻮم ﺗﺤﻘﻴﻘﺎت و ﻓﻨﺎوری، رﻳﻴﺲ ﺳﺎزﻣﺎن وﻗﺖ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ و ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی ﻛﺸﻮر، رﻳﻴﺲ دﻓﺘﺮ ﻫﻤﻜﺎری ﻫﺎی ﻓﻨﺎوری رﻳﺎﺳﺖ ﺟﻤﻬﻮری و ﺗﻌﺪ ادی از ﻣﺪﻳﺮان و ﻣﺤﻘﻘﺎن ﺗﺸﻜﻴﻞ ﺷﺪه اﺳﺖ . 102 راﻫﻨﻤﺎی ﻧﺤﻮه اﺳﺘﻔﺎده از ﻓﻨﺎور ی ﻧﺎﻧﻮ در ﺻﻨﻌﺖ آب و آﺑﻔﺎ ی ﻛﺸﻮر - ﺗﻔﺼﻴﺮ دﺑﻴﺮﺧﺎﻧﻪ ﺳﺘﺎد ﺑﺎ ﺗﺠﺮﺑﻪ اﺟ ﺮای اﻳﻦ ﺳﻨﺪ در ﭼﻨﺪ ﺳﺎل اول و ارزﻳﺎﺑﻲ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ اﺟ یﻫـﺎ و آن ﻲﺮاﻳـ ﺑﻬـﺮه ﻣﻨـﺪی از ﻧﻈـﺮات ﺧﺒﺮﮔﺎن اﻳﻦ در ﺣﻮزه ﺳﻨﺪ ﺗﻜﻤﻴﻠﻲ دوم اﻓﻖ ﺑﺎ زﻣﺎﻧﻲ ﺳﺎل ﺳﻪ 1387 ﺗﺎ1389 را از ﺳﺎل1386 ﺷﺮوع ﻛﺮده و در ﻧﻬﺎﻳـﺖ در ﺧﺮداد 1387 اراﺋﻪ ﻧﻤﻮده اﺳﺖ . - ﺗﺨﺼﻴﺺ ﻣﺘﺎﺳﻔﺎﻧﻪ ﺑﺮﺧﻼف اﻧﺘﻈﺎر ﭘﺲ از ﺗﺼﻮﻳﺐ ﺳﻨﺪ در ﺳﺎل 1384 ﺑﺨﺶ زﻳﺎدی از ﺑﻮدﺟﻪ ﻫﺎی ﺳﺘﺎد در ﻫﻤﻴﻦ ﺳﺎل ﺑﻪ ﺣﺎﻟـﺖ ﺗﻌﻠﻴﻖ در آﻣﺪ ﻛﻪ ﺧﻮﺷﺒﺨﺘﺎﻧﻪ در ﺳﺎل 1385 ﺣﻤﺎﻳﺖ از ﺳﺘﺎد ﺑﻬﺒﻮد ﻳﺎﻓﺘﻪ و ﺑﻪ روال ﻋـﺎدی ﺑﺮﮔﺸـﺖ . در ﺳـﺎل 1386 ﻧﻴـﺰ ﺳﺘﺎد وﻳﮋه ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻓ ﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻳﻜﻲ از زﻳﺮﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﻫﺎی ﻣﻌﺎوﻧﺖ ﻋﻠﻤﻲ و ﻓﻨـﺎوری رﻳﺎﺳـﺖ ﺟﻤﻬـﻮری ﻗـﺮار ﮔﺮﻓـﺖ . ﺷﺎﻳﺎن ذﻛﺮ اﺳﺖ ﻛﻪ ﻫﻢ اﻛﻨﻮن ﺳﺘﺎد دا رای ردﻳﻒ ﺑﻮدﺟﻪ ﻣﺴﺘﻘﻞ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ اﻳﻦ اﻣﺮ ﻛﻤﻚ ﺷﺎﻳﺎﻧﻲ ﺑﻪ درﻳﺎﻓﺖ ﺑﻮدﺟﻪ ﻫـﺎی ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز ﻛﺮده اﺳﺖ . ﺷﻜﻞ 3 - 2 - ﻧﻤﻮدار ﻓﺮاﻳﻨﺪ اﺟﺮای ﺳﻨﺪ راﻫﺒﺮد آﻳﻨﺪه ﻧﺎﻧﻮ ﺑﺮ اﺳﺎس ﻣﺪل اراﺋﻪ ﺷﺪه، ﺑﺨﺶ اﻳﻦ در زﻳﺮ یﻫﺎ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻋﺒﺎرﺗﻨﺪ : از – ﭼﺸﻢ اﻧﺪاز – ﻣﺎﻣﻮر ﻳﺖ – اﻫﺪاف ﻛﻼن ﺷﺎﻣﻞ 3 ﻫﺪف – راﻫﺒﺮدﻫﺎ ﺷﺎﻣﻞ 12 راﻫﺒﺮد اﻧﻘﻼب ﺳﻨﺪ ﺗﻜﻤﻴﻠﻲ ﻫﻢ اﻛﻨﻮن ﺳﺘﺎد دارای ردﻳﻒ ﺑﻮدﺟﻪ ﻣﺴﺘﻘﻞ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ ﺗﺪوﻳﻦ ﻫﻴﺌﺖ ا ﺳﺘﺎد وﻳﮋه ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ 83 8 85 88 86 87 89 ﺗﺪوﻳﻦ ﺗﺼﻮﻳﺐ اﺑﻼغ ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺨﺼﻴﺺ ﺗﻔﺼﻴﺮ ﻓﺼﻞ ﺳﻮم- ﻧﺎﻧﻮﺗﻜﻨﻮﻟﻮژ در ی ﺻﻨﻌﺖ آب 103 ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ اﺟ ىﻫﺎ ﻰﺮاﻳ ﺷﺎﻣﻞ 53 ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ اﻓﻖ در ﻛﻪ ﻛﻮﺗﺎه ﻣﺪت ﺮایﺑ ﻫﺮ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﺷﻨﺎﺳﻨﺎﻣﻪ ای ﺷﺎﻣﻞ ﻋﻨﻮان، ﻛـﺪ، ﻛﺎرﻛﺮدﻫـﺎی ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ در ﻧﻈﺎم ﻣﻠﻲ ﻧﻮآوری، دﺳﺘﮕﺎه یﻫﺎ ﻣﺴﻮول ، دﺳﺘﮕﺎه یﻫـﺎ ﻫﻤﻜـﺎر، دﺳـﺘﺎوردﻫﺎی ﻣـﻮرد اﻧﺘﻈـﺎر، ﺷﺎﺧﺼـﻬﺎی ارزﻳﺎﺑﻲ و ﺑﻮدﺟﻪ یﻫﺎ ﺳﺎل 84 و 85 ﺗﻬﻴﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ . - ﭼﺸﻢ اﻧﺪاز در راﺳﺘﺎی ﺗﺤﻘﻖ ﭼﺸﻢ اﻧﺪاز 20 ﺳﺎﻟﻪ ﺟﻤﻬﻮری اﺳﻼﻣﻲ اﻳﺮان، ﺟﻨﺒﺶ ﻧﺮم اﻓﺰا و ری ﺑﻬﺒﻮد ﺳﻄﺢ، ﻛﻴﻔﻴﺖ و اﻣﻨﻴﺖ زﻧﺪﮔﻲ ﻣﺮدم، اﻓﻖ در 10 ،ﺳﺎﻟﻪ ﺟﻤﻬﻮری اﺳﻼﻣﻲ اﻳﺮان ﻛﺸﻮری اﺳﺖ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻳﺎﻓﺘـﻪ در ﻓﻨـﺎوری ﻧـﺎﻧﻮ؛ ﺑـﺎ زﻳﺮﺳـﺎﺧﺖ ﻫـﺎی ﺑـﻮﻣﻲ و ﭘﻴﺸﺮﻓﺘﻪ و دارای ﺳﻬﻢ ﺑﺮﺗﺮ ﻣﻨﺎﺑﻊ اﻧﺴﺎﻧﻲ ﻣﺘﺨﺼﺺ دارای ﺗﻌﺎﻣﻼت داﺧﻠﻲ ﺑﻴﻦ و اﻟﻤﻠﻠﻲ ﻣﻮﺛﺮ و ﺳـﺎزﻧﺪه ﻣﻮﻟـﺪ ارزش اﻓـﺰوده اﻗﺘﺼﺎدی از ﺻﻞﺣﺎ ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ دارای ﺗﻮان رﻗﺎﺑﺖ در ﺳﻄﺢ ﺟﻬﺎن1 - ﻣﺎﻣﻮر ﻳﺖ دﺳﺘﻴﺎﺑﻲ ﺑﻪ ﺟﺎﻳﮕﺎه ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺑﻴﻦ در 15 ﻛﺸﻮر ﺑﺮﺗﺮ ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ ﺗﻼش و ﺮایﺑ ارﺗﻘﺎی ﻣﺪاوم اﻳﻦ ﺟﺎﻳﮕﺎه ﺑﻪ ﻣﻨﻈـﻮر ﺗﻮﺳـﻌﻪ اﻗﺘﺼﺎدی ﺟﻤﻬﻮری اﺳﻼﻣﻲ اﻳﺮان - اﻫﺪاف 1 - دﺳﺘﻴﺎﺑﻲ ﺑﻪ ﺳﻬﻢ ﻣﻨﺎﺳﺒﻲ از ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده ﻓﻨﺎ از وری ﻧﺎﻧﻮ 2 - اﻳﺠﺎد زﻣﻴﻨﻪ ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺑﺮای ﺑﻬﺮه ﻣﻨﺪی از ﻣﺰاﻳﺎی ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ در راﺳﺘﺎی ارﺗﻘﺎی ﻛﻴﻔﻴﺖ زﻧﺪﮔﻲ ﻣﺮدم 3 - ﻧﻬﺎدﻳﻨﻪ ﺷﺪن ﺗﻮﺳﻌﻪ ﭘﺎﻳﺪار و ﭘﻮﻳﺎی ﻋﻠﻮم، ﻓﻨﺎوری و ﺻﻨﻌﺖ ﻧﺎﻧﻮ ﺑﺮای ﺗﺤﻘﻖ ﻣﺎﻣﻮرﻳﺖ و اﻫﺪاف ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺷﺪه در اﻳﻦ ﺳﻨﺪ، ارزﻳﺎﺑﻲ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻫﺎ و ﻧﺘﺎﻳﺞ آن ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻣﺴﺘﻤﺮ ﺻﻮرت ﭘﺬﻳﺮ ﻓﺘﻪ و اداﻣﻪ ﺧﻮاﻫﺪ داﺷﺖ اﻳﻦ . ارزﻳﺎﺑﻲ ﺑﺮ ﻫﺎ اﺳﺎس ﺷﺎﺧﺺ ﻫﺎی ﻣﻌﺘﺒﺮ در ﭼﻬﺎر ﺣﻮزه اﺻﻠﻲ ﻋﻠﻢ، ﻓﻨﺎوری، ﺗﻮﻟﻴﺪ و ﺗﺠﺎرت ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ وزن ﻳﻚ ﻫﺮ اﻧﺠﺎم ﺧﻮاﻫﺪ . ﺷﺪ - راﻫﺒﺮدﻫﺎ 1 - ﺗﺎﻛﻴﺪ ﺑﺮ ﺗﻌﺎﻣﻞ ﺑﻴﻦ اﻟﻤﻠﻠﻲ و روﻳﻜﺮد ﺑﺮوﻧﮕﺮا و اﻳﺠﺎد ﺳﺎزوﻛﺎر ﺷﻜﺎر ﻓﺮﺻﺖ ﻫﺎی ﺗﺠﺎری، ﺗﻜﻨﻮﻟﻮژی و ﺻﻨﻌﺘﻲ ﺑـﻪ ﻣﻨﻈﻮر دﺳﺘﻴﺎﺑﻲ ﺑﻪ ﺑﺎزار ﺟﻬﺎﻧﻲ و ﺣﻔﻆ و ﺗﺪاوم آن 2 - اﻳﻔﺎی ﻧﻘﺶ ﻫﺪاﻳﺘﻲ و ﺣﻤﺎﻳﺘﻲ دوﻟﺖ ﺑﺮای ﺷﻜﻞ ﮔﻴﺮی و ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺻﻨﺎﻳﻊ رﻗﺎﺑﺖ ﭘﺬﻳﺮ ﻣﺒﺘﻨﻲ ﺑﺮ ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ ﺑﺎ ﺗﺎﻛﻴﺪ ﻧﻘﺶ ﺑﺮ ﺑﺨﺶ ﺧﺼﻮﺻﻲ و ﻋﺪم ﺣﻤﺎﻳﺖ از ﺗﺸﻜﻴﻞ ﺻﻨﺎﻳﻊ ﻏﻴﺮ رﻗﺎﺑﺘﻲ 1 - ﺳﻨﺪ راﻫﺒﺮد ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻓﻨﺎور ی ﻧﺎﻧﻮ در ا ﻳﺮان –1384 104 راﻫﻨﻤﺎی ﻧﺤﻮه اﺳﺘﻔﺎده از ﻓﻨﺎور ی ﻧﺎﻧﻮ در ﺻﻨﻌﺖ آب و آﺑﻔﺎ ی ﻛﺸﻮر 3 - ﺑﺮﻗﺮاری ﻧﻈﺎم اﺳﺘﺎﻧﺪاردﺳﺎزی و ﺗﺎﻳﻴﺪ ﻛﻴﻔﻲ ﻧﻴﺰ و ﺑﺴﺘﺮﻫﺎی ﺣ ﻘﻮﻗﻲ ﻣـﻮرد ﻧﻴـﺎز ﺑـﺮای ﺗﺴـﻬﻴﻞ ﻫﻤﻜـﺎری ﻫـﺎی ﺻﻨﻌﺘﻲ و ﺗﻜﻨﻮﻟﻮژﻳﻜﻲ و ﻛﺎﻫﺶ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎی ﻣﺒﺎدﻟﻪ 4 - اﺳﺘﻔﺎده از ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ در ﺻﻨﺎﻳﻊ ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺑﻮﻳﮋه ﺻﻨﺎﻳﻊ دارای ﻣﺰﻳﺖ ﺑﺎ ﻫﺪف اﻓﺰاﻳﺶ ﻛﻴﻔﻴﺖ، ﻛﺎﻫﺶ ﻗﻴﻤﺖ ﺗﻤﺎم ﺷﺪه و ﻣﻘﺒﻮﻟﻴﺖ ﺑﺎزار ﻣﺼﺮف ﺑﺎ ﺗﺎﻛﻴﺪ ﺑﺮ اﺛﺮﺑﺨﺸﻲ ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ در ﻛﻮﺗﺎه ﻣﺪت 5 - ﺗﻮﺳﻌﻪ و ﺑﻪ ﻛﺎرﮔﻴﺮی ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ ﺣﻞ در ﻣﻌﻀﻼت اﺳﺎﺳﻲ ﺟﺎﻣﻌﻪ و اوﻟﻮﻳﺖ ﻫﺎی ﻛﻼن ﻛﺸﻮر 6 - ﺗﺮوﻳﺞ و اﻃﻼع رﺳﺎﻧﻲ ﻋﻤﻮﻣﻲ ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر اﻓﺰاﻳﺶ ﻣﺸﺎرﻛﺖ اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ در ﺗﻮﺳﻌﻪ و ﺑﻪ ﻛﺎرﮔﻴﺮی آن 7 - ﮔﺴﺘﺮش ﺑﺎزار داﺧﻠﻲ ﻣﺼﺮف ﻣﺤﺼﻮﻻت ﻣﺒﺘﻨﻲ ﺑﺮ ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ از ﻃﺮﻳﻖ ﺗﺤﺮﻳﻚ ﺑﺎزار، اﺳﺘﻔﺎده از اﻫﺮم ﺧﺮﻳ ﺪﻫﺎی دوﻟﺘﻲ ﻧﻴﺰ و از ﻃﺮﻳﻖ رﻓﻊ ﻣﻮاﻧﻊ ﺑﺎﻟﻘﻮه دﺳﺘﺮﺳﻲ اﻳﻦ ﺑﻪ ﻣﺤﺼﻮﻻت ﺑﺮای ﺗﻤﺎم اﻗﺸﺎر ﺟﺎﻣﻌﻪ 8 - ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ اﻧﺴﺎﻧﻲ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﻧﻬﺎدﻳﻨﻪ ﺳﺎزی ﻋﻠﻮم، ﻓﻨﺎوری و ﺻﻨﻌﺖ ﻧﺎﻧﻮ و ارﺗﻘﺎی ﻗﺎﺑﻠﻴﺖ ﻫﺎی ﻣﺪﻳﺮﻳﺘﻲ، ﺑﺎ ﺗﻜﻴﻪ روش ﺑﺮ ﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﻣﺘﺨﺼﺼﺎن ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز در ﺳﻄﻮح ﻣﺨﺘﻠﻒ در را ﻛﻮﺗﺎﻫﺘﺮﻳﻦ زﻣﺎن ﻣﻤﻜﻦ ﺗﺎﻣﻴﻦ ﻧﻤﺎﻳﺪ . 9 - ﺷﺒﻜﻪ ﺳﺎزی ﻣﻴﺎن ﻋﻨﺎﺻﺮ ﻓﻌﺎل و ﻧﻬﺎدﻫﺎی ﻣﻮﺟﻮد در و) ﺻﻮرت ﺿـﺮورت، ﻧﻬﺎدﻫـﺎی ﺟﺪﻳﺪاﻟﺘﺎﺳـﻴﺲ ( و ﺳـﭙﺮدن ﻣﺎﻣﻮرﻳﺖ ﻫﺎی ﻣﺘﻤﺮﻛﺰ و ﻣﺸﺨﺺ ﭘﻴﺮاﻣﻮن ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ ﺑﻪ ﻫﺎ آن ﺑﻪ ﺷﻜﻠﻲ ﻛﻪ زﻧﺠﻴﺮه ﻫﺎی اﻳﺠﺎد ارزش اﻓـﺰوده در اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮع اﻳﺠﺎد و ﺗﻜﻤﻴﻞ ﺷﻮد . 10 - اﻳﺠﺎد ﭼﻬﺎرﭼﻮب و ﻪﺷﺒﻜ ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز ﺑﺮای ﺣﻔﻆ ﻣﺎﻟﻜﻴﺖ ﻓﻜﺮی، اﻧﺘﺸﺎر و ﻣﺒﺎدﻟﻪ ﻗﺎﻧﻮﻧﻤﻨﺪ ﻳﺎﻓﺘﻪ ﻫـﺎی ﭘﮋوﻫﺸـﻲ و داﻧﺶ ﻓﻨﻲ و ﺗﺎﻣﻴﻦ ﻧﻴﺎزﻫﺎی اﻃﻼﻋـﺎﺗﻲ ﺳـﻄﻮح ﻣﺨﺘﻠـﻒ ﻣـﺪﻳﺮﻳﺖ، ﺗﺼـﻤﻴﻢ ﺳـﺎزان، ﺳـﺮﻣﺎﻳﻪ ﮔـﺬاران داﺧﻠـﻲ و ﺑﻴﻦ اﻟﻤﻠﻠﻲ و ﻣﺘﺨﺼﺼﺎن ﺑﺮای اﺳﺘﻤﺮار ﺣﺮﻛﺖ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ 11 - ﺗﻤﻬﻴﺪ و ﺗﺴﻬﻴﻞ ﺟﺮﻳﺎن ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻣﺎﻟﻲ ﺑﻞﻗﺎ اﻋﺘﻤﺎد ﺑﻪ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ ﺑﻪ ﻧﺤﻮی ﻛﻪ ﺑﺘﺪرﻳﺞ ﺳﻬﻢ دوﻟﺖ در اﻳـﻦ اﻣﺮ ﻛﺎﻫﺶ ﻳﺎﺑﺪ و ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻧﺎﺷﻲ از ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﮔﺬاری ﺧﺎرﺟﻲ، ﺑﺨﺶ ﺧﺼﻮﺻﻲ ارزش و اﻓﺰوده ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ ﻧﻘﺶ ﻏﺎﻟﺐ ﭘﻴﺪا ﻛﻨﺪ . 12 - اﺻﺎﻟﺖ دادن ﺑﻪ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻫﺎی ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ و ﻃﺮاﺣﻲ در ﺗﻮﻟﻴﺪ و ﺻﻨﻌﺖ، ﭘﺸﺘﻴﺒﺎﻧﻲ داﻳﻤﻲ ﭘـﮋوﻫﺶ ﻫـﺎی ﻛـﺎر ﺑﺮدی – ﺗﻮﺳﻌﻪ از ای ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻫﺎی ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ و ﻃﺮاﺣﻲ ﺑﺎ ﻣﺤﻮرﻳﺖ ﺗﻘﺎﺿﺎی ﺣﺎل و آﻳﻨﺪه و ﻣﺎﻣﻮرﻳﺖ ﮔﺮا ﻛﺮدن ﭘﮋوﻫﺶ ﻫﺎى ﺑﻨﻴﺎدی 3 - 3 - 2 - ﻣﺘﺪوﻟﻮژی ﺗﺪوﻳﻦ راﻫﺒﺮد آﻳﻨﺪه ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی راﻫﺒﺮدی از اﺑﺘﺪا در ﺳﻄﺢ ﺑﻨﮕﺎه ﻣﻄﺮح ﺷﺪه اﺳﺖ و ﻛﺎرﺑﺮد در آن ﺳﻄﺢ ﻣﻠﻲ و ﺑﺨﺸﻲ ﻧﻴـﺰ، ﺳـﺎﺑﻘﻪ دارد . ﺑـﻪ ﻫﻤﻴﻦ دﻟﻴﻞ ﻫﺎ ده ﺎنﻣﻴ در اﻟﮕﻮی ﻣﻮﺟﻮد ﺮایﺑ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی راﻫﺒﺮدی، ﺮایﺑ ﻳﻲﻫﺎ ﻣﺪل ﻣﻮﺳﺴـ ﺎت و ﻓﻌﺎﻟﻴـﺖ یﻫـﺎ ﻏﻴﺮاﻧﺘﻔـﺎﻋﻲ ﻓﺼﻞ ﺳﻮم- ﻧﺎﻧﻮﺗﻜﻨﻮﻟﻮژ در ی ﺻﻨﻌﺖ آب 105 وﺟﻮد دارد ﻛﻪ ﻣﻌﺮوف ﻣﺪل ،ﻫﺎ آن ﻳﻦﺗﺮ ﺮاﻳﺑ ﺴﻮن ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ در ﻛﻪ ﭼﻨﺪ ﺳﺎل اﺧﻴﺮ در ﻛﺸﻮر ﻧﻴﺰ ﻣﺎ ﻣﻮرد ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻮده اﺳﺖ . ﻟـﻴﻜﻦ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ اﻳﻨﻜﻪ ﻣﺪل ﻣﺰﺑﻮر ﻫﻢ، در ﺳﻄﺢ ﺳﺎزﻣﺎن ﻓﻨﺎ ﻧﻪ و) وری ( ﻋﻤﻞ ﻣﻲ ﻛﻨﺪ، ﺮایﺑ ﺗﻬﻴﻪ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻣﻮرد ﺑﺤﺚ از ﺗﻠﻔﻴـﻖ ﭼﻨـﺪ اﻟﮕﻮی ﺮاﻳﺑ ﺴﻮن، ﻫﻜﺲ1 و دﻳﻮﻳﺪ2 اﺳﺘﻔﺎده . ﺷﺪ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت و ﺑﺮرﺳﻲ ﻫﺎی ﻣﻴﺪاﻧﻲ اﻧﺠﺎم ﺷﺪه ﺑﺨﺶ در یﻫﺎ ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ ﺑﺎ و ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﺗﺠﺮﺑﻴﺎت ﻛﺸﻮر، در زﻣﻴﻨﻪ اﺳﻨﺎد ﺗﻮﺳﻌﻪ ) ﺑﺎﻻﺧﺺ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻓﻨﺎوری اﻋﻢ از ﻓﻨﺎور یﻫﺎ ی زﻳﺴﺘﻲ، اﻃﻼﻋﺎت روش ( ... و ﺗﻠﻔﻴﻖ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳـﺰی راﻫﺒـﺮدی (Strategic Planning) و ﻧﻈﺎم ﻣﻠﻲ ﻧﻮآوری ( National Innovation System) ﺮایﺑ ﺗﺪوﻳﻦ ﺑﺮﻧﺎﻣ ﻪ ﺗﻮﺳﻌﻪ اﺗﺨﺎذ اﺳﺖ ﺷﺪه . در ﺗﺪوﻳﻦ اﻳﻦ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ هﺑﺎز 10 ﺳﺎﻟ ﻪ ﺗﻨﻈﻴﻢ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﺑﺨﺶ ﺳﻪ ﺑﻪ ﺳﺎل دو اول، ﺳﺎل ﺳﻪ دوم ﭘﻨﺞ و ﺳﺎل آﺧـﺮ ﺗﻘﺴـﻴﻢ ﺑﻨـﺪی ﺷﺪه اﺳﺖ اﻓﻖ . ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ 10 ﺳﺎل اﺳﺖ و ﭼﺸﻢ اﻧﺪاز و ﻣﺎﻣﻮر ﻳﺖ ﻣﺎﺧﻮذ ه ﻧﻴﺰ، ﻣﻨﻄﺒﻖ ﺑﺮ ﻫﻤﻴﻦ زﻣﺎن اﺳـﺖ وﻟـﻲ ﻣﻘـﺎﻃﻊ زﻣـﺎﻧﻲ ﺳﺎل دوم و ﭘﻨﺠﻢ از اﻫﻤﻴﺖ ﺑﻪ ﻳﻲﺳﺰا ﺑﺮﺧﻮردارﻧﺪ؛ ﺑﺪﻳﻦ ﺗﺮﺗﻴﺐ ﻛﻪ اﻫﺪاف و ﭼﺸﻢ اﻧﺪاز و ﺗﺼﻮﻳﺮ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ در ﻫﺎ ﻣﻘﺎﻃﻊ زﻣﺎﻧﻲ ﺳﺎل ﭘﻨﺠﻢ دﻫﻢ و ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻛﻴﻔﻲ ﺑﻴﺎن . اﻧﺪ ﺷﺪه ﺗﻨﻬﺎ در ﻣﻘﻄﻊ زﻣﺎﻧﻲ ﺳﺎل دوم، اﻫـﺪاف ﺑـﻪ ﺻـﻮرت ﻛﻤـﻲ ﺑﻴـﺎن ﺷـﺪه اﻧـﺪ . روﻧـﺪ اﺳﺘﺨﺮاج اﻫﺪاف و ﻣﻌﻴﺎرﻫﺎی ارزﻳﺎﺑﻲ ﻲ،ﻛﻤ در اﻧﺘﻬﺎی ﺳﺎل دوم اﺟ ﺮای ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻧﻴﺰ، ﻣﺒﺘﻨﻲ ﺑﺮ روﻧﺪ ﻣﻮﺟﻮد ﻛﻨﻮﻧﻲ و ﭼﻨﺪ ﺳـﺎل ﮔﺬﺷﺘﻪ و ﻫﺪف ﮔﺬارى ﻫﺎى ﻛﻮﺗﺎه ﻣﺪت اﺳﺖ . اﻧﺘﻬﺎی ﺳﺎل ﭘﻨﺠﻢ ﻧﻴﺰ، ﺑﻪ دﻟﻴﻞ ﺗﻘﺎرن ﺑﺎ اﻧﺘﻬﺎی ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﭼﻬﺎرم ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺑـﻪ ﻋﻨـﻮان ﻣﻘﻄﻊ ارزﻳﺎﺑﻲ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺷﺪه اﺳﺖ . اﻫﺪاف اﻳﻦ ﻣﻘﻄﻊ در ﻫﻢ اﻧﺘﻬﺎی ﺳﺎل دوم و اﺗﻤﺎم ﻓـﺎز اول اﺟـ ﺮای ﺑﺮﻧﺎﻣـﻪ دو ) ﺳـﺎل اول ( و ﻣﺒﺘﻨﻲ ﺑﺮ ﺧﺮوﺟﻲ و ﻫﺎ روﻧﺪﻫﺎی اﻳﻦ ﺳﺎل دو ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺧﻮاﻫﺪ در . ﺷﺪ اﻧﺘﻬﺎی ﺳﺎل ﭘﻨﺠﻢ، اﻫﺪاف و ﻣﻌﻴﺎرﻫﺎی ارزﻳﺎﺑﻲ ﻓـﺎز ﺳـﻮم ﭘﻨﺞ ) ﺳﺎل اﻧﺘﻬﺎﻳﻲ ( اﺳﺘﺨﺮاج ﻣﻲ ﺷﻮد ﻛﻪ ﻣﺒﺘﻨﻲ ﺑﺮ ﺧﺮوﺟﻲ و ﻫﺎ روﻧﺪﻫﺎی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﭘﻨﺞ ﺳﺎل اول اﺟ ﺮای ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ و ﺑﺮﻧﺎﻣـ ﻪ ﭘـﻨﺠﻢ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد . اﻟﮕﻮی ﺗﺪوﻳﻦ راﻫﺒﺮد ﺑﻪ ﺻﻮرت ﺷﻤﺎﺗﻴﻚ در ﺷﻜﻞ )2 - 21 ( ﻪﺋ ارا ﺷﺪه اﺳﺖ . ﺗﺤﻠﻴﻞ وﺿﻌﻴﺖ ﻣﻮﺟﻮد ) ﻓﻀﺎی داﺧﻠﻲ و ﺧﺎرﺟﻲ و ( وﺿﻌﻴﺖ آﺗﻲ ﻣﺒﺘﻨﻲ روش ﺑﺮ ﻣﺎﺗﺮﻳﺲ، ﻧﻘﺎط ﺿﻌﻒ و ﻗـﻮت، ﺗﻬﺪﻳـﺪﻫﺎ اﻧﺠﺎم ﺷﺪه اﺳﺖ . درﭘﺎﻳﺎن، ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﺗﺤﻠﻴﻞ وﺿﻌﻴﺖ و اﻫـﺪاف، (SWOT) و ﻓﺮﺻـﺖ ﻫـﺎ راﻫﺒﺮدﻫـﺎی ﺗﻮﺳـﻌﻪ ﻓﻨـﺎوری ﻧـﺎﻧﻮ اﺳﺘﺨﺮاج ﺷﺪه اﺳﺖ . 1- Arnold C. Hax, Nicolas S. Majluf, "STRATEGIC MANAGEMENT:AN INTEGRATIVE PERSPECTIVE",1984, Prentice- Hall,Inc. 2 - " ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ اﺳﺘﺮاﺗﮋﻳﻚ "، ﻓﺮد آر . دﻳﻮﻳﺪ، ﺗﺮﺟﻤﻪ دﻛﺘﺮ ﻋﻠﻰ ﭘﺎرﺳﺎﺋﻴﺎن و دﻛﺘﺮ ﺳﻴﺪ ﻣﺤﻤﺪ اﻋﺮاﺑﻰ، ﺗﻬﺮان، دﻓﺘﺮ ﭘﮋوﻫﺸﻬﺎى ﻓﺮﻫﻨﮕﻰ،1379 106 راﻫﻨﻤﺎی ﻧﺤﻮه اﺳﺘﻔﺎده از ﻓﻨﺎور ی ﻧﺎﻧﻮ در ﺻﻨﻌﺖ آب و آﺑﻔﺎ ی ﻛﺸﻮر ﺷﻜﻞ2 - 21 - اﻟﮕﻮی ﺗﺪوﻳﻦ ﺳﻨﺪ راﻫﺒﺮد 3 - 3 - 3 - ﻧﻈﺎم ﻣﻠﻰ ﻧﻮآورى در ﻓﻨﺎورى ﻧﺎﻧﻮ ﻛﻪ ﺎ آﻧﺠ از اﻳﺠﺎد، اﻧﺘﻘﺎل، اﺻﻼح و اﻧﺘﺸﺎر ﻓﻨﺎوری یﻫﺎ ﺟﺪﻳﺪ از ﺟﻤﻠﻪ ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ از اﻫﻤﻴـﺖ ﺑـﻪ ﺳـﺰا ﻳﻲ ﺑﺮﺧـﻮردار اﺳـﺖ، ﺑﻬﺮه ﮔﻴﺮی از ﻧﻈﺎم ﻧﻮآوری در ﺳﻄﺢ ﻣﻠﻲ ﺑﻪ و ﺻﻮرت ﻣﻨﺠﺴﻢ ﺮایﺑ ﺗﺠﺎری ﺳﺎزی اﻳـﺪه و ﻫـﺎ اﻧﺘﻘـﺎل ﻣـﺪاوم داﻧـﺶ ﺗـﺎ ﺳـﻄﺢ ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری و ﺗﻮﻟﻴﺪ ﺗﺠﺎری از راﻫﻜﺎرﻫﺎی اﺻﻠﻲ ﻣﻮﺟﻮد اﺳﺖ . ﻛﺎرﻛﺮدﻫﺎی ﻧﻈﺎم ﻣﻠﻲ ﻧﻮآوری در 6 دﺳﺘ ﻗﺮار زﻳﺮ ﻪ دارﻧﺪ1 . – ﺳﻴﺎﺳﺘﮕﺬاری – ﻇﺮﻓﻴﺖ اﻳﺠﺎد داﻧﺶ – ﺗﺎﻣﻴﻦ ﺑﻮدﺟﻪ و ﺗﺴﻬﻴﻞ ﻧﻮآوری و ﻛﺎرآﻓﺮﻳﻨﻰ – ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻧﻴﺮوی اﻧﺴﺎﻧﻲ 1- OECD. National Innovation Systems, OECD Publications, Paris, 1997 ﺳﻴﺎﺳﺖ ﻫﺎ ﺗﺤﻠﻴﻞ وﺿﻌﻴﺖ دروﻧﻲ و ﺑﻴﺮوﻧﻲ SWOT راﻫﺒﺮدﻫﺎS ﺑﺮرﺳﻲ ﻧﻈﺎم ﻣﻠﻲ ﻧﻮآوری ) ﻛﺎرﻛﺮدﻫﺎ و ﻧﻬﺎدﻫﺎ( ﻋﻨﺎوﻳﻦ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻫﺎ ﺑﺮرﺳﻲ ﻋﻨﺎوﻳﻦ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻫﺎ در دﺳﺘﮕﺎه ﻫﺎ و ﭘﻴﺸﻨﻬﺎد ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻫﺎی اﺟﺮاﻳﻲ ﺗﺼﻮﻳﺐ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻫﺎی اﺟﺮاﻳﻲ و ﺑﻴﻦ ﺑﺨﺸﻲ را ﻫﺒﺮی ﻣﺘﻤﺮﻛﺰ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﭘﺎﻳﺶ و ﻧﻈﺎرت داﻳﻤﻲ و ﺑﺎزﻧﮕﺮی ای دوره اﺟﺮای ﻏﻴﺮﻣﺘﻤﺮﻛﺰ ) دﺳﺘﮕﺎه (ﻫﺎ ﭼﺸﻢ اﻧﺪازV ﻣﺎ ﻣﻮرﻳﺖ M اﻫﺪاف ﻛﻼنG ﻓﺼﻞ ﺳﻮم- ﻧﺎﻧﻮﺗﻜﻨﻮﻟﻮژ در ی ﺻﻨﻌﺖ آب 107 – ﺑﻬﺒﻮد ﻇﺮﻓﻴﺖ اﻧﺘﻘﺎل و اﻧﺘﺸﺎر داﻧﺶ و ﻓﻨﺎوری – ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻛﺎﻻ و ﺧﺪﻣﺎت ﺮایﺑ اﻃﻤﻴﻨﺎن از ﺟﺎﻣﻌﻴﺖ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ روش از ﻛﻪ ﻳﻲﻫﺎ ﺑﺮﻧﺎﻣ ﻪ رﻳﺰی راﻫﺒﺮدی اﺳﺘﺨﺮاج ﺷﺪه اﺳﺖ، ﺗﻄﺒﻴﻖ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ اﺟ یﻫﺎ و ﻲﺮاﻳ ﻛﺎرﻛﺮدﻫﺎی ﻧﻈﺎم ﻣﻠﻲ ﻧﻮآوری ﺻﻮرت ﮔﺮﻓﺘﻪ اﺳﺖ در . ﺷﻨﺎﺳﻨﺎﻣﻪ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻫﺎ ارﺗﺒﺎط ﻫﺮﻳﻚ از ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ اﺟ ىﻫﺎ ﺑـﺎ ﻰﺮاﻳ ﻛﺎرﻛﺮدﻫـﺎى ﻧﻈﺎم ﻣﻠﻰ ﻧﻮآورى آورده ﺷﺪه اﺳﺖ . ﻧﮕﺮش ﺣﺎﺿﺮ ﻣﺘﻀﻤﻦ رﺷﺪ ﻫﻤﺎﻫﻨﮓ و ﻣﻨﺴﺠﻢ ﺗﻤﺎﻣﻲ اﺟﺰای ﺑﺮﻧﺎﻣ ﺗﻮﺳ ﻪ ﻌﻪ ﻓﻨﺎوری ﻧـﺎﻧﻮ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد . 3 - 3 - 4 - ﻣﺪل اوﻟﻮﻳﺖ ﮔﺬارى در راﻫﺒﺮد آﻳﻨﺪه در ﻣﺮاﺟﻊ ﻣﻌﺘﺒﺮ ﻋﻠﻤﻰ از ﺟﻤﻠﻪ اﻧﺘﺸﺎرات ﺳﺎزﻣﺎن ﻳﻮﻧﺴﻜﻮ، ﺳﻪ دﺳﺘﻪ ﻛﻠﻲ از ﺳﻴﺎﺳﺖ یﻫﺎ ﻣﻠـﻲ ﺗﻮﺳـﻌﻪ ﻋﻠـﻢ و ﻓﻨـﺎوری ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ ﺷﺪه اﺳﺖ 1: – ﺳﻴﺎﺳﺖ یﻫﺎ ﻃﺮف ﻋﺮﺿﻪ ﺑﻪ ﻛﻪ ) رﺷﺪ و ﮔﺴﺘﺮش ﻗﺎﺑﻠﻴﺖ ﻫﺎی ﻋﺮﺿﻪ ﻋﻠﻮم و ﻓﻨﺎوری ﻫﺎ ﻣﻨﺠﺮ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ ( – ﺳﻴﺎﺳﺖ یﻫﺎ ﻃﺮف ﺗﻘﺎﺿﺎ ﻛﻪ ) ﻧﺘﻴﺠﻪ ﺑﺎﻳﺪ ﻫﺎ آن ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻧﻴﺎزﻫﺎ و ﺗﻘﺎﺿﺎ ﺮایﺑ ﻋﻠﻢ و ﻓﻨﺎوری ﺑﺎﺷﺪ ( – ﺳﻴﺎﺳﺖ یﻫﺎ ﻛﺎرﻛﺮدی ﭘﻲ در ﻛﻪ ) ﺗﺴﻬﻴﻞ ﺗﻌﺎﻣﻼت ﻣﻴﺎن ﻃﺮﻓﻴﻦ ﻋﺮﺿﻪ و ﺗﻘﺎﺿﺎ اﺳﺖ ( در راﻫﺒﺮد آﻳﻨﺪ ﺳﻪ ﻫﺮ ﺑﻪ ه دﺳﺘﻪ اﻳﻦ ﺳﻴﺎﺳﺖ ﻫﺎ ﺑﺪﻳﻦ ﺷﺮح ﺗﻮﺟﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ : – ﻃﺮف ﻋﺮﺿﻪ ﻛﻪ ﺷﺎﻣﻞ ﻣﺮاﻛﺰ ﻋﻠﻤ ﻰ، ﺗﺤﻘﻴﻘﺎﺗﻲ و ﻓﻨﺎورى ﻛﺸﻮر اﺳﺖ ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ ﺑﺎ ﻣﺴﻮوﻟ ﻴﺖ وزارﺗﺨﺎﻧـﻪ ﻫـﺎى ذﻳـﺮﺑﻂ ﺷﻜﻞ ﮔﻴﺮد اﻳﻦ ﺑﻪ . ﺗﺮﺗﻴﺐ ﺑﺮ ﻛﻪ ﻣﺒﻨﺎی ﺗﻮاﻧﻤﻨﺪی ﻫﺎی ﻣﻮﺟﻮد، ﻣﺎﻣﻮر ﻳـﺖ ﺧﺎﺻـﻲ در ﻣـﻮرد ﻳﻜـﻲ از ﺷـﺎﺧﻪ یﻫـﺎ ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ ) ﻧﻈﻴﺮ ﻧﺎﻧﻮاﻟﻜﺘﺮوﻧﻴﻚ، ﻧﺎﻧﻮﺷﺒﻴﻪ ﺳﺎزی، ﻧﺎﻧﻮﻛﭙ ﺴﻠﻮل ﺮایﺑ ( ... و ﻫﺎ ﻫﺮ واﺣـﺪ ﺗﻮاﻧﻤﻨـﺪ ﺗﻌﻴـﻴﻦ و وﻇﻴﻔـﻪ ﺗﺤﻘﻴﻖ و ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻓﻨﺎوری آن در ﺷﺎﺧﻪ ﺑﻪ واﺣﺪ ﻣﺰﺑﻮر ﻣﺤﻮل ﺷﻮد . اﻟﺒﺘﻪ ﺑﺎﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﭘﺮاﻛﻨﺪﮔﻲ ﻫﺎی ﭘﺘﺎﻧﺴﻴﻞ یﻫﺎ ﻣﻮﺟﻮد، در ﺻﻮرﺗﻲ ﻛﻪ وزارﺗﺨﺎﻧـﻪ ﻫـﺎی ﻣﺰﺑـﻮر ﺑﺘﻮاﻧﻨـﺪ ﺷـﺒﻜﻪ ﻫـﺎی ﺗﺨﺼﺼﻲ از ای اﻓﺮاد ﻫﺮ در زﻣﻴﻨﻪ ای ﺗﺸﻜﻴﻞ دﻫﻨﺪ و ﻣﺎﻣﻮر ﻳﺖ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻳﻚ ﻓﻨﺎوری ﺑـﻪ را ﺟـﺎی داﻧﺸـﮕﺎه ﺑـﻪ اﻳـﻦ ﺷﺒﻜﻪ ﻫﺎی ﻓﺮاﮔﻴﺮ واﮔﺬار ﻛﻨﻨﺪ، ﻃﺒﻌﺎ ﻣﻄﻠﻮب ﺗﺮ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد . ﻫﺮ در ﺣﺎل، اﻳﻦ ﻣﺮاﻛﺰ ﻋﺮﺿﻪ ﻓﻨﺎوری، ﻣﻮﻇﻒ ﺑﺎ اﻧﺪ اﺳﺘﻔﺎده از ﺑﻮدﺟﻪ ﻫﺎی اوﻟﻴﻪ آﻧﺎن ﺑﻪ ﻛﻪ ای ﺗﻌﻠﻖ ﻣـﻲ ﮔﻴـﺮد، ﺑـﻪ ﭘﮋوﻫﺶ در ﺧﺎص یﻫﺎ ﺣﻮزه ﺧﻮد ﻫﻤﺖ ﮔﻤﺎرﻧﺪ و ﺳﭙﺲ، ﺑﻪ ﺑﺎزارﻳﺎﺑﻲ و ﻳﺎﻓﺘﻦ ﺗﻘﺎﺿﺎ ﺮایﺑ ﻧﺘﺎﻳﺞ ﺣﺎﺻﻞ ﺷﺪه اﻗـﺪام ﻛﻨﻨﺪ اﻳﻦ در . ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ، ﻃﺒﻴﻌﺘﺎ، ﺷﺎﺧﻪ ﺑﻪ ﺗﺮ ﻣﻬﻢ یﻫﺎ داﻧﺸﮕﺎه و ﻫﺎ واﺣﺪﻫﺎی ﭘﮋوﻫﺸﻲ ﺗﺮ ﻗﻮی واﮔﺬار ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . 1- Edquist, C. , (1997), “The Innovation Policy Implications of the ‘Innovation Systems and European ntegration’ (ISE) Research Projec 108 راﻫﻨﻤﺎی ﻧﺤﻮه اﺳﺘﻔﺎده از ﻓﻨﺎور ی ﻧﺎﻧﻮ در ﺻﻨﻌﺖ آب و آﺑﻔﺎ ی ﻛﺸﻮر – ﻃﺮف ﺗﻘﺎﺿﺎ ﻛﻪ ﺷﺎﻣﻞ وزارﺗﺨﺎﻧﻪ و ﻫﺎ ﺳﺎزﻣﺎن یﻫﺎ دﻳﮕﺮ دوﻟﺘﻲ اﺳﺖ، در راﺳﺘﺎی ﻣﺎﻣﻮر ﻳﺖ اﺻﻠﻲ ﺧﻮد ﺮایﺑ و رﻓـﻊ ﻧﻴﺎزﻫﺎی اﺳﺎﺳﻲ ﻛﺸﻮر، اﻗﺪام ﺑﻪ ﺗﻌﻴﻴﻦ اوﻟﻮﻳﺖ یﻫﺎ دﺳﺘﮕﺎﻫﻲ در ﺣﻮزه ﻧـﺎﻧﻮ ﻣـﻲ ﻛﻨـﺪ . ﻣـﺜﻼ وزارت ﺑﻬﺪاﺷـﺖ در راﺳﺘﺎی ﻣﺎﻣﻮر ﻳﺖ ﺧﻮد ﻛﻪ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺳﻄﺢ ﺳﻼﻣﺖ ﺟﺎﻣﻌﻪ اﺳﺖ، درﻣﺎن ﺑﺮﺧﻲ از ﺑﻴﻤﺎری ﺑﻪ را ﻫﺎ ﻋﻨﻮان اوﻟﻮﻳﺖ ﻛﺎری ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ ﺧﻮد ﺗﻌﻴﻴﻦ ﭘﺲ ) و از ﺗﺼﻮﻳﺐ ﺳﺘﺎد ﺮایﺑ ( ﻳﺎﻓﺘﻦ ﻋﺮﺿﻪ ﻛﻨﻨﺪه ﻓﻨﺎوری ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺮایﺑ ﭘﺎﺳـﺨﮕﻮﻳﻲ ﺑـﻪ اﻳﻦ ﻧﻴﺎز اﻗﺪام ﻛﻨﺪ ﻣﻲ . اﻳﻦ رد زﻣﻴﻨﻪ 3 دﺳﺘﻪ اوﻟﻮﻳﺖ ﮔﺬارى ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز اﺳﺖ : 1 - ﻣﻌﻀﻼت ﻣﻠﻰ ﻛﻪ ﻓﻨﺎورى ﻧﺎﻧﻮ ﺗﺎﺛﻴﺮ ﻗﺎﺑﻞ ﻣﻼﺣﻈﻪ رﻓﻊ در اى ﻫﺎ آن دارد . 2 - ﺻﻨﺎﻳﻊ ﻣﺰﻳﺖ ﻛﻪ دار ادﻏﺎم ﻓﻨﺎورى ﻧﺎﻧﻮ ﺑﺎﻋﺚ ﻫﺎ آن در اﻓﺰاﻳﺶ رﻗﺎﺑﺖ ﭘﺬﻳﺮى و ﺗﻮﻟﻴﺪ ﺛﺮوت ﻣﻰ ﺷﻮد . 3 - ﺻﻨﺎﻳﻊ ﺟﺪﻳﺪ ﻧﺎﻧﻮ ﺑﻴﺶ ﻛﻪ ﻗﺎﻟﺐ در ﺗﺮ ﺷﺮﻛﺖ ىﻫﺎ ﺟﺪﻳﺪ ﭘﻴﺎ ﻣﻰ ده ﺷﻮﻧﺪ ﺑﺎﻋﺚ و ﺗﻮﻟﻴﺪ ﺛﺮوت ﻣﻰ ﺷﻮﻧﺪ . اﻳﻦ اوﻟﻮﻳﺖ را ﻫﺎ وزارﺗﺨﺎﻧﻪ ﻫﺎى ﺑﻬﺪاﺷﺖ، درﻣﺎن و آﻣﻮزش ﭘﺰﺷﻜﻰ ﻧﻔﺖ ، ، ﺻﻨﺎﻳﻊ و ﻣﻌﺎدن ، ﺟﻬﺎد ﻛﺸﺎورزى ، دﻓﺎع و ﺳﺎﻳﺮ وزارﺗﺨﺎﻧﻪ ﻫﺎى اﺟ ﻰﺮاﻳ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻣﻲ ﻛﻨﻨﺪ ﺑﻪ و ﺗﺼﻮﻳﺐ ﺳﺘﺎد ﻣﻰ رﺳﺎﻧﻨﺪ . – ﺳﻴﺎﺳﺖ یﻫﺎ ﻛﺎرﻛﺮدی ﺑﺎ ﻛﻪ ﻣﺴﻮوﻟ ﻴﺖ ﺳﺘﺎد ﭘﻴﺎده ، ﻧﺪﺷﻮ ﻣﻲ ﺷﺎﻣﻞ ﻣﻮاردی ﭼﻮن : • ﺗﺮوﻳﺞ و ﻓﺮﻫﻨﮓ ﺳﺎزی ﻋﻤﻮﻣﻲ اراﺋﻪ • ﺧﺪﻣﺎت اﻃﻼﻋﺎﺗﻲ ﺑﻪ ﻃﺮﻓﻴﻦ ﻋﺮﺿﻪ و ﺗﻘﺎﺿﺎ و ﺣﻤﺎﻳﺖ ﻫﺎی ﻳﺎراﻧﻪ از ای ﻗﺮاردادﻫﺎی ﻓﻴﻤﺎﺑﻴﻦ ﻫﺎ آن • ﺣﻤﺎﻳﺖ از ﺣﻘﻮق ﻣﺎﻟﻜﻴﺖ ﻓﻜﺮی در ) ﺗﻌﺎﻣﻞ ﺑﺎ ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻗﻀﺎﻳﻲ (، ﺣﻤﺎﻳﺖ از آﻣﻮزش ﻫﺎی رﺳﻤﻲ ﻧﺎﻧﻮ اﺳﺖ ... و در ﻛﻪ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ىﻫﺎ ﻣﺘﻌﺪد راﻫ ﺒﺮد آﻳﻨﺪه ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻰ ﺑﻪ . ﺪ اﻧ ﺷﺪه ﻋﺒﺎرﺗﻰ، ﺳﻴﺎﺳﺖ ىﻫﺎ ﻛﺎرﻛﺮدى ﺑﺎﻳﺪ ﺳﺒﺐ اﺗﺼـﺎل ﻣﺴﺘﻤﺮ و ﭘﻮﻳﺎى دو ﻃﺮف ﻋﺮﺿﻪ و ﺗﻘﺎﺿﺎ ﺷﻮد . 3 - 3 - 5 - ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻫﺎی اﺟﺮاﻳﻲ ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ وزارت ﻧﻴﺮو در ﺳﻨﺪ راﻫﺒﺮدی ﻧﺎﻧﻮ از ﺟﻤﻠﻪ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻫﺎی اﺟﺮاﻳﻲ ﻛﻪ در ﺳﻨﺪ راﻫﺒﺮد آﻳﻨﺪه، از وزرات ﻧﻴﺮو ﺑﻪ ﻋﻨﻮان دﺳﺘﮕﺎه ﻫﻤﻜﺎر ﻳﺎد ﺷﺪه اﺳﺖ ﻣﻲ ﺗﻮان ﺑـﻪ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻫﺎی ذﻳﻞ اﺷﺎره ﻧﻤﻮد : – ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ اﺟﺮاﻳﻲ » ﺷﻨﺎﺧﺖ و ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺻﻨﺎﻳﻊ داراى ﻣﺰﻳﺖ ﺑﺮاى ﺑﻪ ﻛﺎرﮔﻴﺮى ﻓﻨﺎورى ﻧﺎﻧﻮ ﺑﻮﻳﮋه در ﻛﻮﺗﺎه ﻣﺪت و ﭘﻴﮕﻴﺮى ﺑﺮاى ﺗﺤﻘﻖ آن « ﻛﻪ زﻳﺮﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﻫﺪف » دﺳﺘﻴﺎﺑﻲ ﺑﻪ ﺳﻬﻢ ﻣﻨﺎﺳﺒﻲ از ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﻓﻨـﺎوری ﻧـﺎﻧﻮ « ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . – ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ اﺟﺮاﻳﻲ » ﺗﺸﻮﻳﻖ ﺻﻨﺎﻳﻊ ﺑﺰرگ و ﻣﺰﻳﺖ دار ﻛﺸﻮر ﺑﻪ ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﮔﺬاری اﻳﻦ در زﻣﻴﻨﻪ « ﻛـﻪ زﻳﺮﻣﺠﻤﻮﻋـﻪ ﻫـﺪف » ﻧﻬﺎدﻳﻨﻪ ﺷﺪن ﺗﻮﺳﻌﻪ ﭘﺎﻳﺪار و ﭘﻮﻳﺎی ﻋﻠﻮم، ﻓﻨﺎوری و ﺻﻨﻌﺖ ﻧﺎﻧﻮ ﻣﻲ « ﺑﺎﺷﺪ . اﻓﺰون ﺑﺮ اﻳﻦ در ﺑﺮﺧﻲ از ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻫﺎی ﺳﻨﺪ از ﻛﻠﻴﻪ دﺳﺘﮕﺎه ﻫﺎی اﺟﺮاﻳﻲ ﻛﺸﻮر از ﺟﻤﻠـﻪ وزرات ﻧﻴـﺮو ﺑـﻪ ﻋﻨـﻮان دﺳـﺘﮕﺎه ﻣﺴﻮول ﻳﺎ ﻫﻤﻜﺎر ﺟﻬﺖ ﭘﻴﺸﺒﺮد اﻫﺪاف ﺳﻨﺪ ﻳﺎد ﺷﺪه اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﺮﺧﻲ از اﻳﻦ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻫﺎ ﻋﺒﺎرﺗﻨﺪ از : – اﻳﺠﺎد ﺳﺎزوﻛﺎر ﺷﻨﺎﺧﺖ داﻳﻤﻰ و ﺳﺮﻳﻊ ﻓﺮﺻﺖ ﻫﺎی ﺗﺠﺎری و ﻣﻌﺮﻓﻲ ﺑﻪ دﺳﺘﮕﺎه ﻫﺎی ذﻳﺮﺑﻂ ﻓﺼﻞ ﺳﻮم- ﻧﺎﻧﻮﺗﻜﻨﻮﻟﻮژ در ی ﺻﻨﻌﺖ آب 109 – ﺗﺮﻏﻴﺐ واﺣﺪﻫﺎی ﻋﻠﻤﻲ، ﭘﮋوﻫﺸﻲ و ﻓﻨﺎوری ﻛﺸﻮر ﺑﻪ ﻫﻤﻜﺎری درازﻣﺪت ﻳﻚ ﺑﺎ ﺷﺮﻳﻚ ﻠﻲﻤﻠﻟا ﺑﻴﻦ درﺑﺎره ﭘﺮوژه ﻫﺎ و ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻫﺎی ﺑﻠﻨﺪﻣﺪت ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ – ﺗﺪوﻳﻦ اوﻟﻮﻳﺖ و ﻫﺎ اﻋﻤﺎل ﺳﻴﺎﺳﺖ ﻫﺎی ﺷﻔﺎف ﺣﻤﺎﻳﺘﻲ دوﻟﺖ از ﺻﻨﺎﻳﻊ ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ ﺑﻪ ﺷـﻜﻞ زﻣـﺎن ﺑﻨـﺪی ﺷـﺪه و ﻣﺒﺘﻨﻲ ﺑﺮ اﺛﺮﺑﺨﺸﻲ و ﻫﻤﺮاه ﺑﺎ ﻧﻈﺎرت دﻗﻴﻖ – ﺑﺮﭘﺎﻳﻲ وﺣﻤﺎﻳﺖ از ﻛﺎﻧﻮن ﻫﺎی ﺗﻔﻜﺮ و ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻫﺎی آﻳﻨﺪه اﻧﺪﻳﺸﻲ ﺑﺮای ﺑﺎﻻﺑﺮد ن ﻗﺪرت ﺗﺸﺨﻴﺺ و ﺗﺼﻤﻴﻢ در ﺣـﻮزه ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ – ﻓﺮاﻫﻢ ﻛﺮدن زﻳﺮﺳﺎﺧﺖ ﻫﺎی ﺳﺨﺖ اﻓﺰاری ﻧﺮم و اﻓﺰاری ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز ﺑﺮای ﺗﺪوﻳﻦ و اﻋﻤﺎل اﺳﺘﺎﻧﺪارد و ﻛﻨﺘـﺮل ﻛﻴﻔـﻲ ﻣﻮاد اوﻟﻴﻪ و ﻣﺤﺼﻮﻻت ﻓﻨﺎوری ) ﻧﺎﻧﻮ ﺣﺘﻲ اﻟﻤﻘﺪور ﺑﺎ ﺗﻜﻴﻪ ﺑﺮ اﻣﻜﺎﻧﺎت ﺷﺒﻜﻪ آزﻣﺎﻳﺸﮕﺎﻫﻲ ﻣﻮﺟﻮد ( – ﺳﺎزﻣﺎﻧﺪﻫﻲ و ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﻲ دﺳﺘﮕﺎه ﺑﺮای ﺎﻫ ﻫﻤﻜﺎری ﺑﻪ در ﻛﺎرﮔﻴﺮى ﻓﻨﺎوری در ﻧﺎﻧﻮ راﺳﺘﺎى اوﻟﻮﻳﺖ ﻫﺎى اﺻﻠﻰ ﺣﻞ و ﻣﻌﻀﻼت ﻛﻼن ﻛﺸﻮر ﺑﻪ ﺻﻮرت ﺑﻴﻦ ﺑﺨﺸﻲ – ﺣﻤﺎﻳﺖ ﻣﺎﻟﻲ و ﻛﺎرﺷﻨﺎﺳﻲ از ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻫﺎی ﻛﺎرﺑﺮد ﻓﻨﺎوری در ﻧﺎﻧﻮ راﺳﺘﺎى اوﻟﻮﻳﺖ ﻫﺎى ﻣﻠﻰ و ﺣـﻞ ﻣﻌﻀـﻼت ﻛـﻼن ﻛﺸﻮر – اﻳﺠﺎد ﺑﺎزارﻫﺎی دوﻟﺘﻲ ﻫﺪﻓﻤﻨﺪ و اﺳﺘﻔﺎده از اﻫﺮم ﺧﺮﻳ ﺪﻫﺎی دوﻟﺘﻲ ﺑﺮای ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺗﻮﻟﻴـﺪ داﺧـﻞ ﻣﺤﺼـﻮﻻت ﻧـﺎﻧﻮ و اﻧﺘﻘﺎل ﻓﻨﺎوری ﻫﺎی ﺑﻪ آن ﻛﺸﻮر – ﻣﻌﺮﻓﻲ ﻣﺰاﻳﺎى ﻣﺤﺼﻮﻻت ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ و ﺣﻤﺎﻳﺖ ﻛﻮﺗﺎه ﻣﺪت از ﻣﺼﺮف ﺑﻪ آن ﻣﻨﻈﻮر اﺻﻼح ﻓﺮﻫﻨﮓ ﻣﺼﺮف ﺟﺎﻣﻌﻪ – ﺑﺮﮔﺰاری ﻣﻘﺎﻃﻊ و ﮔﺮاﻳﺶ ﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ آﻣﻮزﺷﻲ ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ و ﺳﺎز ﺑﺎ ﻛﺎرﻫﺎی ﺟﺪﻳﺪ ﻧﻈﺮ در ﺑﺎ و ﮔ ﺮﻓﺘﻦ ﻧﻴﺎز ﻫﺎ – ﺗﺸﻜﻴﻞ ﺷﺒﻜﻪ و ﻫﺎ ﺗﻘﺴﻴﻢ ﺑﻴﻦ ﻛﺎر ﻧﻬﺎدﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺑﺮای دﺳﺘﻴﺎﺑﻲ ﺑﻪ ﻫﺪف ﺗﻌﺮﻳﻒ ﺷﺪه ﻫﺮ ﺷﺒﻜﻪ – ﺗﻘﻮﻳﺖ ﺖﺳﺨ اﻓﺰاری ﻧﺮم و ا ﻓﺰاری ﺷﺒﻜﻪ ﻫﺎى اﻃﻼﻋﺎﺗﻲ ﺑﺮای ﭘﻮﺷﺶ دادن ﺑﻪ اﻃﻼﻋﺎت ﻣﻮﺟﻮد در زﻣﻴﻨـﻪ ﻓﻨـﺎوری ﻧﺎﻧﻮ – ﻃﺮاﺣﻲ و اﺟﺮای ﻧﻈﺎم ﺟﺎﻣﻊ ﮔﺮدآوری و اﻧﺘﺸﺎر اﻃﻼﻋﺎت ﺗﺨﺼﺼﻲ ﻓﻨﺎوری ﺑﺮای ﻧﺎﻧﻮ ﻫﺎی ﮔﺮوه ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻫﺪف – ﺗﺎﺳﻴﺲ ﻓﻦ ﺑﺎزار ﻧﺎﻧﻮ ﻳﺎ ﺗﺨﺼﻴﺺ ﺑﺨﺸﻲ از اﻣﻜﺎﻧﺎت ﻓﻦ ﺑﺎزار ﻣﻠﻲ آن ﺑﻪ – اﻋﻄﺎی ﺟﻮاﻳﺰ ﺗﺸﻮﻳﻘﻲ ﺑﻪ دﺳﺘﺎوردﻫﺎی ﻋﻠﻤﻰ، ﻓﻨﺎورى و ﺻﻨﻌﺘﻰ اﻓﺮاد و ﻣﻮﺳﺴﺎت ﺑﺮاﺳﺎس ارزﻳﺎﺑﻰ ﻫﺎ ﺷﺎﻳﺎن ذﻛﺮ اﺳﺖ ﺳﺎل در 1386 در و ﻓﺮاﻳﻨﺪ ﺗﺪوﻳﻦ ﺳﻨﺪ ﺗﻜﻤﻴﻠﻲ دوم راﻫﺒﺮد آﻳﻨﺪه، ﻣﻮ ﺿﻮﻋﺎت ﻛﻼن اوﻟﻮﻳﺖ ه دور در دار زﻣﺎﻧﻲ ﺳﻨﺪ ﺗﻜﻤﻴﻠﻲ دوم، ﺑﺮاﺳﺎس ﻣﻌﻴﺎرﻫﺎی ﻛﻠﻲ زﻳﺮ ﺗﻌﻴﻴﻦ :ﺷﺪ – اوﻟﻮﻳﺖ ﻫﺎی ﻛﻼن ﻋﻠﻢ و ﻓﻨﺎوری ﻛﺸﻮر ﻫﻔﺖ ) ﺣﻮزه ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺷﺪه ﺗﻮﺳﻂ ﻣﻌﺎوﻧﺖ ﻋﻠﻤﻲ و ﻓﻨـﺎوری رﻳـﻴﺲ ﺟﻤﻬـﻮر ﻋﻼوه ﺑﺮ ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ (؛ – ﻧﻴﺎزﻫﺎ، ﻣﻌﻀﻼت و ﻣﺰﻳﺖ ﻫﺎی ﻛﺸﻮر؛ – ﻓﺮﺻﺖ ﻫﺎی ﺧﻮش آﺗﻴﻪ ﻓﻨﺎ در وری ﻧﺎﻧﻮ . اﻳﻦ ﺑﺮ اﺳﺎس، ﭘﻨﺞ هﺣﻮز ﻛﺎرﺑﺮدی ﺑﻪ ﻋﻨﻮان اوﻟﻮﻳﺖ یﻫﺎ ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ اﻧﺘﺨﺎب ﺷﺪﻧﺪ : 110 راﻫﻨﻤﺎی ﻧﺤﻮه اﺳﺘﻔﺎده از ﻓﻨﺎور ی ﻧﺎﻧﻮ در ﺻﻨﻌﺖ آب و آﺑﻔﺎ ی ﻛﺸﻮر ﺟﺪول3 - 4 - ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﻛﻼن اوﻟﻮﻳﺖ دار ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﻛﻼن اوﻟﻮﻳﺖ دار ﻧﻤﻮﻧﻪ ﻫﺎﻳﻲ از زﻳﺮﺷﺎﺧﻪ ﻫﺎ ﻧﻤﻮﻧﻪ ﻫﺎﻳﻲ از ﻓﻨﺎوری ﻫﺎی ﻣﺸﺘﺮک اﻧﺮژی ﺻﺮﻓﻪ ﺟﻮﻳﻲ اﻧﺮژی ﻧﺎﻧﻮﻓﻴﻠﺘﺮ ﻧﺎﻧﻮﻛﺎﺗﺎﻟﻴﺴﺖ ﻧﺎﻧﻮﻛﺎﻣﭙﻮز ﻳﺖ ﭘﻮﺷﺶ دﻫﻲ ﻧﺎﻧﻮﻳﻲ ) رﻧﮓ و ( ... ﻧﺎﻧﻮذرات ﻧﺎﻧﻮزﻳﺴﺖ ﻧﺎﻧﻮﺣﺲ ﮔﺮ ﭘﻴﻞ ﻫﺎی ﺧﻮرﺷﻴﺪی ﺗﺒﺪﻳﻼت ﺳﻮﺧﺖ ﻫﺎی ﻓﺴﻴﻠﻲ ﺑﻬﺒﻮد ﻛﻴﻔﻴﺖ ﭘﻴﻞ ﻫﺎی ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ ﺳﻼﻣﺖ داروﻫﺎی ﺟﺪﻳﺪ ﻛﻴﺖ ﻫﺎ ﺗﺸﺨﻴﺼﻲ ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ و آب ﺗﺼﻔﻴﻪ آب ﻧﻤﻚ زداﻳﻲ ﺗﺼﻔﻴﻪ ﭘﺴﺎب ﻣﻮاد ﻧﺎﻧﻮﻛﺎﻣﭙﻮزﻳﺖ ﻫﺎ ﻫﺎ ﺳﺎزه ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ ﺑﺎ ﺧﻮردﮔﻲ اﺳﺘﺤﻜﺎم ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن و زﻳﺮﺑﻨﺎ 3 - 4 - ﭼﺎﻟﺶ ﻫﺎی ﭘﻴﺶ روی ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ ﻓﺮﺻﺖ و ﻫﺎ ﭼﺎﻟﺶ ﻫﺎ ی ﺟﺪﻳﺪی را ﺑﺮای دوﻟﺖ ﻫﺎ ﺑﻪ وﺟﻮد آورده اﺳﺖ، ﻛﻪ ﺑﺮای رﺳﻴﺪن ﺑﻪ اﻳﻦ ﻓﺮﺻـﺖ و ﻫـﺎ ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ ﺑﺎ ﭼﺎﻟﺶ ﻫﺎ ی ﺑﺎﻟﻘﻮه، ﺑﻪ ﻳﻚ ر وﻳﻜﺮد ﻣﺴﻮوﻻﻧﻪ و ﻫﻤﺎﻫﻨﮓ ﻧﻴﺎز اﺳ . ﺖ ﺟﻬـﺖ ﻣﻘﺎﺑ ﻠـﻪ ﺑـﺎ ﭼـﺎﻟﺶ ﻫـﺎی ﺑـﺎﻟﻘﻮه اوﻟـﻴﻦ و ﻣﻬﻢ ﺗﺮﻳﻦ ﮔﺎم آﺷﻨﺎﻳﻲ و ﺷﻨﺎﺧﺖ ﻓﺮﺻﺖ و ﻫﺎ ﭼﺎﻟﺶ ﻫﺎ اﺳﺖ ﺗﺎ ﺑﺘﻮان ﺑﻪ ﺗﺼﻤﻴﻢ ﮔﻴﺮی درﺳﺘﻲ در اﻳﻦ زﻣﻴﻨﻪ رﺳﻴﺪ . 3 - 4 - 1 - ﻃﻴﻒ ﮔﺴﺘﺮده ﻧﺎﻧﻮ ﺗﻜﻨﻮﻟﻮژی و ﮔﻮﻧﺎﮔﻮﻧﻲ ﻣﺨﺎﻃﺮات ﻫﻤﺎن ﮔﻮﻧﻪ ﻛﻪ در ﺑﺨﺶ ﻫﺎی ﻗﺒﻞ ﺗﻮﺿﻴﺢ داده ﺷﺪ ﻛﺎرﺑﺮدﻫﺎی وﺳﻴﻊ ﻧﺎﻧﻮﺗﻜﻨﻮﻟﻮژی در ﺻﻨﺎﻳﻊ ﮔﻮﻧﺎ ﮔﻮن ﺧـﻮد دال ﺑـﺮ ﺑـﻪ ﻫﻤﺮاه داﺷﺘﻦ ﭼﺎﻟﺶ ﻫﺎ و ﺧﻄﺮات ﭘﻴﭽﻴﺪه ای ﭘﻴﺶ روی اﻳﻦ ﻓﻨﺎوری ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد . ﺑﺴـﺘﻪ ﺑـﻪ ﻧـﻮع ﺳـﺎﺧﺘﺎر ﺑـﻪ ﻛـﺎر رﻓﺘـﻪ در ﺗﻜﻨﻮﻟﻮژی ﻧﺎﻧﻮ اﻧﻮاع ﻣﺘﻔﺎوﺗﻲ از ﻣﺨﺎﻃﺮات ﻗﺎﺑﻞ ﻣﺸﺎﻫﺪه ﺧﻮاﻫﻨﺪ ﺑﻮد . ﺑﺮﺧﻲ از اﻳﻦ ﻣﺨﺎﻃﺮات ﻋﺒﺎرﺗﻨﺪ از : 3 - 4 - 1 - 1 - ﻣﺨﺎﻃﺮات ﺗﺠﺎری در ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﮔﺬاری ﻧﺎﻧﻮﺗﻜﻨﻮﻟﻮژ ی در اﻗﺘﺼﺎد داﻧﺶ ﻣﺤﻮر، داﻧﺶ و ﻓﻨﺎوری ﻋﻠﻲ )ﻫﺎ اﻟﺨﺼﻮص ﻓﻨﺎوری ﻫﺎ ی ﭘﻴﺸﺮﻓﺘﻪ ( ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻣﺰﻳﺖ رﻗﺎﺑﺘﻲ دوﻟﺖ ﻫﺎ ﻣﻄـﺮح ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . اﺻﻠﻲ ﺗﺮﻳﻦ ﭼﺎﻟﺶ در اﻳﻦ ﻣﺴﻴﺮ، ﻣﺸﻜﻞ ﺗﺎﻣﻴﻦ ﻣﺎﻟﻲ ﺑﺎزﻳﮕﺮان اﻳﻦ ﻋﺮﺻﻪ ﻳﻌﻨﻲ ﺑﻨﮕﺎه ﻫﺎی داﻧـﺶ ﺑﻨﻴـﺎن اﺳـﺖ ﻛـﻪ ﺗﻮان ﻣﻲ راه ﺣﻞ اﻳﻦ ﻣﺴﺎﻟﻪ را در دﺳﺖ ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﮔﺬارا ن ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮ داﻧﺴﺖ . ﺑﺴﻴﺎری از ﻛﺸﻮرﻫﺎ ﺑﺎ ﻓﺮاﻫﻢ ﻧﻤﻮدن زﻳﺮﺳﺎﺧﺖ ﻫﺎ و ﺗﻐﻴﻴﺮات در اﻟﮕﻮی اﺻﻠﻲ و ﺑﻮﻣﻲ ﺳﺎﺧﺘﻦ اﻳﻦ ﺻﻨﻌﺖ، ﺗﻮاﻧﺴﺘﻪ اﻧﺪ از ارزش اﻓﺰوده و ﻧﻘﺶ ﻓﺰاﻳﻨﺪه ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﮔـﺬاری ﺧﻄﺮﭘـﺬﻳﺮ ﻓﺼﻞ ﺳﻮم- ﻧﺎﻧﻮﺗﻜﻨﻮﻟﻮژ در ی ﺻﻨﻌﺖ آب 111 در ﺟﻬﺖ رﺷﺪ اﻗﺘﺼﺎدی و ﺗﻘﻮﻳﺖ ﻓﻨﺎوری و ﻧﻮآوری ﺑﻴﺶ ﺗﺮ ﻳﻦ ﺑﻬﺮه را ﺑﺒﺮﻧﺪ . در اﻳﺮان دوﻟﺖ ﻧﻘﺶ ﺣ ﻤﺎﻳﺘﻲ ﺑﺴﻴﺎر ﺑـﺎﻻﻳﻲ در ﭘﻮﺷﺶ ﻣﺨﺎﻃﺮات ﻓﻨﺎوری ﻫﺎ ی ﭘﻴﺸﺮﻓﺘﻪ، ﻋﻠﻲ اﻟﺨﺼﻮص ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ اﻳﻔﺎ ﻛﺮده اﺳﺖ . از ﺟﻤﻠﻪ ﻣﻮاﻧﻊ زﻳﺮﺳﺎﺧﺘﻲ در ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﮔﺬاری ﻧﺎﻧﻮ در اﻳﺮان را ﻣﻲ ﺗﻮان در ﻗﺎﻟﺐ ﺷﺶ ﮔﺎﻧﻪ دوﻟﺖ، ﭘﺸﺘﻴﺒﺎﻧﻲ، ﻧﻴﺮوی اﻧﺴﺎﻧﻲ، ﻓﺮﺻﺖ ﻫﺎ، ﺗﺎﻣﻴﻦ ﻣﺎﻟﻲ و ﻣﺸﻜﻼت ﻣﻮﺟﻮد در ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﮔﺬاری ﺧ ﻄﺮﭘﺬﻳﺮ ﻣﻮرد ﺳﻨﺠﺶ ﻗﺮار داد1 . در ﻣﻴﺎن اﺑﻌﺎد ﻣﻮرد ﺑﺮرﺳﻲ، ﻓﺮﺻﺖ ﻫﺎ ﺑﺎﻻﺗﺮﻳﻦ ﻣﻴﺰان را ﺑﻪ ﺧﻮد اﺧﺘﺼﺎص داده اﺳـﺖ ﻛـﻪ ﻋﻮاﻣـﻞ ﻣﻮﺟـﻮد در اﻳـﻦ ﺑﻌـﺪ ) زﻳﺮﺳﺎﺧﺖ ﻫﺎ ی ﻧﺎﻣﻨﺎﺳﺐ ﻓﻨﺎوری ﻫﺎی ﭘﻴﺸﺮﻓﺘﻪ، ﺣﻤﺎﻳـﺖ ﻧﺎﻣﻨﺎﺳـﺐ از ﺻـﻨﺎﻳﻊ و ﻓﻨـﺎوری ﻫـﺎی ﭘﻴﺸـﺮﻓﺘﻪ، ﻋـﺪم اﺳـﺘﻔﺎده از ﻓﺮﺻﺖ ﻫﺎی ﻓﻨﺎوری و ﺑﺎزار ( از اوﻟﻮﻳﺖ ﻳﻜﺴﺎﻧﻲ ﺑﺮﺧﻮردار ﺑﻮده . اﻧﺪ ﻣﻮاﻧﻊ ﻣﻮﺟﻮد در ﻧﻴﺮوی اﻧﺴﺎﻧﻲ از دوﻣﻴﻦ ﺟﺎﻳﮕﺎه در ﻣﻴـﺎن ﺳـﺎﻳﺮ ﺣـﻮزه ﻫـﺎ ﺑﺮﺧـﻮردار ﻫﺴـﺘﻨﺪ و در اﻳـﻦ ﺣـﻮزه، ﻧﺒـﻮد ﻛﺎرﺷﻨﺎﺳﺎن و ﻣﺘﺨﺼﺼﺎن ﺗﻮاﻧﻤﻨﺪ در ﺣﻮزه ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﮔﺬاری ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮ از اوﻟﻮﻳﺖ ﺑﺴﻴﺎر ﺑﺎﻻﻳﻲ ﺑﺮﺧﻮردار ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ . ﻣﺸﻜﻼت ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﮔﺬاری ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮ از ﺳﻮﻣﻴﻦ ﺟﺎﻳﮕﺎه در ﻣﻴﺎن ﺳﺎﻳﺮ ﺣﻮزه ﻫﺎ ﺑﺮﺧـﻮردار ﻫﺴـﺘﻨﺪ و در ﻣﻴـﺎن اﻳـﻦ ﻋﻮاﻣـﻞ رﻳﺴﻚ ﻫﺎی ﺑﺎﻻی ﻃﺮح ﻫﺎ از اوﻟﻮﻳﺖ ﺑﺴﻴﺎر ﺑﺎﻻﻳﻲ ﺑﺮﺧﻮردار ﻫﺴﺘﻨﺪ . رﻳﺴﻚ ﺑﺎﻻی ﻃﺮح ﻫﺎ ﺑﻨﺎ ﺑﻪ ﻣﺎﻫﻴﺖ ﻓﻨﺎوری ﻫﺎی ﭘﻴﺸﺮﻓﺘﻪ ﻋﻠﻲ اﻟﺨﺼﻮص ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ اﺳﺖ؛ ﺑﺮرﺳـﻲ رﻳﺴـﻚ ﻫـﺎی ﺑـﺎﻻی ﻃﺮح ﻫﺎ ﺑﺎﻋﺚ ﻣﻲ ﮔﺮدد ﺗﺎ ﺷﻔﺎﻓﻴﺖ ﻃﺮح ﻫﺎ ﺑﺎﻻﺗﺮ رود و ﺑﺎ ﻛﺎﻫﺶ رﻳﺴﻚ، ﺟﺬاﺑﻴﺖ ﺑﻴﺶ ﺗـﺮی ﺑـﺮای ﺳـﺮﻣﺎﻳﻪ ﮔـﺬاران ﺣﺎﺻـﻞ ﺷﻮد . اﻳﻦ ﻣﺴﺎﻟﻪ ارزش اﻓﺰوده ﻃﺮح ﻫﺎ ی ﻣﺒﺘﻨﻲ ﺑﺮ ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ را اﻓﺰاﻳﺶ داده و از ﻃـﺮف دﻳﮕـﺮ ﺿـﺮورت ﺗﺠـﺎری ﺳـﺎزی و اﻳﺠﺎد زﻳﺮﺳﺎﺧﺖ ﻫﺎ و ﻣﻜﺎﻧﻴﺰم ﻫﺎی آن را اﻓﺰاﻳﺶ ﻣﻲ دﻫﺪ . ﺑﺮﻃﺮف ﻛﺮدن ﻣﻮاﻧﻊ ﻣﻮﺟﻮد ﺑـﺮ ﺳـﺮ راه ﺳـﺮﻣﺎﻳﻪ ﮔـﺬاران ﺧﻄﺮﭘـﺬﻳﺮ و ﺑﻬﺒـﻮد ﻋﻤﻠﻜـﺮد ﻫـﺎ آن ، ﺑـﻪ اﺳـﺘﺤﻜﺎم و ﺗﻘﻮﻳـﺖ ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﮔﺬاری ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮ در ﻛﺸﻮر ﻣﻨﺠﺮ ﻣﻲ ﺷﻮد . ﺗﻔﺎوت اوﻟﻮﻳﺘﻲ ﻣﻴﺎن اﺑﻌﺎد ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﮔﺬاری ﺧﻄﺮﭘﺬﻳﺮ در داﺧﻞ ﻛﺸﻮر ﺑﺎ اﻟﮕﻮﻫﺎ و ﻣﺪل ﻫﺎی ﻛﻼﺳﻴﻚ ﻧﺎﺷﻲ از زﻳﺮﺳﺎﺧﺖ ﻫـﺎ و ﺗﻔﺎوت ﻫﺎی ﺳﺎﺧﺘﺎری اﺳ ﺖ ﻛﻪ در اﻳﻦ ﺣﻮزه و ﻓﻨﺎوری ﻫﺎی ﭘﻴﺸﺮﻓﺘﻪ در داﺧﻞ ﻛﺸﻮر ﺗﺠﺮﺑﻪ ﻣﻲ ﮔﺮدد . اﻳﻦ ﻣﺴﺎﻟﻪ ﺑﻴﺶ ﺗﺮ ﻣﺎ را ﺑﻪ اﻳﻦ ﺳﻤﺖ ﺳﻮق ﻣﻲ دﻫﺪ ﻛﻪ وﺟﻮد اﻟﮕﻮﻳﻲ ﺑﻮﻣﻲ ﻫﻤﺎﻧﻨﺪ آﻧﭽﻪ در ﭼﻴﻦ، رژﻳﻢ اﺷﻐﺎﻟﮕﺮ ﻗﺪس و ﻳﺎ ﺳﺎﻳﺮ ﻛﺸـﻮرﻫﺎ ﺗﺠﺮ ﻪ ﺑـ ﺷﺪه اﺳﺖ، ﺿﺮوری اﺳﺖ ﺗﺎ ﺑﺘﻮان ﻫﺮ ﭼﻪ ﺑﻴﺶ ﺗﺮ از اﻳﻦ ﺣﻮزه و ﻣﺰاﻳﺎی آن ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری ﻛﺮد . 3 - 4 - 1 - 2 - رﻳﺴﻚ ﻫﺎی ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ ﺣﻔﺎﻇﺖ از ﻣﺎﻟﻜﻴﺖ ﻣﻌﻨﻮی اﻣﺮوزه ﺣﻘﻮق ﻣﺎﻟﻜﻴﺖ ﻓﻜﺮی از ﻣﺴﺎﻳﻞ اﺳﺎﺳﻲ ﺗﻜﻨﻮﻟﻮژی ﻫﺎی ﻧﻮﻳﻦ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ و اﺳـﺘﺮاﺗﮋی ﻣﺎﻟﻜﻴـﺖ ﻓﻜـﺮی از ﻧﻘﻄـﻪ ﻧﻈـﺮ دﻓﺎﻋﻲ و ﺗﻬﺎﺟﻤﻲ اﻫﻤﻴﺖ اﻗﺘﺼﺎدی ﻓﺮاواﻧﻲ دارد . 1 - ﺷﻨﺎﺳﺎ ﻳﻲ و دﺳﺘﻪ ﺳ یﺑﻨﺪ ﻴﺎﺳﺖ ﻫﺎ و راﻫﻜﺎرﻫﺎ در ﺻﻨﻌﺖ ﺳﺮﻣﺎ ﻳﻪ ﮔﺬاری ﺧﻄﺮ ﭘﺬ ﻳﺮ- ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﻣﻮرد ی ﻧﺎﻧﻮ؛ ﺣﺒ ﻴﺐ رودﺳﺎز، ﺣﺒ ﻴﺐ اﻟﻪ ﻃﺒﺎﻃﺒﺎ ﻳﻴﺎن، ﺣﺪ ﻲﺧﺮﻣ ﻳﺜﻪ- ﻣﺎﻫﻨﺎﻣﻪ ﻓﻨﺎور ی ﻧﺎﻧﻮ ﺷﻤﺎره 162 - 1390 112 راﻫﻨﻤﺎی ﻧﺤﻮه اﺳﺘﻔﺎده از ﻓﻨﺎور ی ﻧﺎﻧﻮ در ﺻﻨﻌﺖ آب و آﺑﻔﺎ ی ﻛﺸﻮر ﻫﻤﻴﺸﻪ وﻗﺘﻲ ﻳﻚ ﺣﻮزه ﻓﻨﻲ ﺟﺪﻳﺪ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﭘﻴﺪا ﻣﻲ ﻛﻨﺪ، ﻫﻢ زﻣﺎ ن رﻗﺎﺑﺘﻲ ﺑﺮای ﭘﺘﻨﺖ ﻫﺎی اوﻟﻴﻪ آن آﻏﺎز ﻣﻲ ﺷﻮد . زﻳﺮا در اﺑﺘﺪا، ﻣﺴﻴﺮ ﭘﺘﻨﺖ ﻛﺮدن در آن رﺷﺘﻪ ﺑﺎز اﺳﺖ و ﭘﻴﺸﮕﺎﻣﺎن ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﻨﺪ ﺑﺮ ﺧﻼف ﻣﻌﻤﻮل ادﻋﺎﻫﺎی ﮔﺴﺘﺮده ای را در راﺑﻄـﻪ ﺑـﺎ ﺛﺒﺖ اﺧﺘﺮاع ﺗﺪوﻳﻦ ﻛﻨﻨﺪ و ﻋﻨﺎﺻﺮ اﺳﺎﺳﻲ ﭘﻴﺸﺮﻓﺖ آﻳﻨﺪه را ﺑﻪ وﺳﻴﻠﻪ ﭘﺘﻨﺖ ﻫﺎی ﺧﻮد ﺗﺤﺖ ﺣﻔﺎﻇﺖ ﻗﺮار دﻫﻨﺪ . ﻛﺴـﻲ ﻛـﻪ ﺻﺎﺣﺐ اﻳﻦ ﭘﺘﻨﺖ ﻫﺎی ﻣﺒﻨﺎ ﺑﺎﺷﺪ، اﻳﻦ ﻓﺮﺻﺖ را ﭘﻴﺪا ﻣﻲ ﻛﻨﺪ ﻛﻪ در ﺗﺠﺎرت اﻳﻦ ﻓﻨﺎوری ﺟﺪﻳﺪ ﻧﻘﺶ رﻫﺒـﺮی را اﻳﻔـﺎ ﻛﻨـﺪ و ﺑﺪﻳﻦ وﺳﻴﻠﻪ رﻗﻴﺒﺎن را از ﻋﺮﺻﻪ رﻗﺎﺑﺖ ﺣﺬف ﻧﻤﻮده و ﻳﺎ آﻧﺎن را ﺗﺮﻏﻴﺐ ﺑـﻪ ﻫﻤﻜـﺎری ﻛﻨـﺪ . در ﻓﻨـﺎوری ﻧـﺎﻧﻮ، ﺣـﻮزه ﭘﺘﻨـﺖ ﻋﺮﺻﻪ ای ﻛﺎﻣﻼ رﻗﺎﺑﺘﻲ اﺳﺖ . ﺷﺮﻛﺖ ﻫﺎی ﺑﺰر گ ﺑﺎ ﺷﺮﻛﺖ ﻫﺎی ﺗﺎزه ﺗﺎﺳﻴﺲ و ﻣﻮﺳﺴﺎت ﺗﺤﻘﻴﻘﺎﺗﻲ ﺑﺮای ﭘﺘﻨـﺖ ﻫـﺎی ﺧـﻮش آﺗﻴﻪ رﻗﺎﺑﺖ ﻣﻲ ﻛﻨﻨﺪ، ﺗﺎ ﺑﺘﻮاﻧﻨﺪ در اﻳﻦ ﺣﻮزه ﻓﻨﺎوری ﺟﺪﻳﺪ، ﻛﻪ در ﺣﻮزه ﺣﻘﻮﻗﻲ ﭘﺘﻨﺖ ﻧﻴﺰ ﺟﺪﻳﺪ اﺳﺖ ﻗﺪرﺗﻤﻨﺪﺗﺮ ﺷﻮﻧﺪ . در ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ، ﺑﺤﺚ ﻫﺎی ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﻗﺎﻧﻮن ﭘﺘﻨﺖ ﺑﻪ ﺗﺎزﮔﻲ آﻏﺎز ﺷﺪه اﺳﺖ . روﻧﺪ ﺗﺼﻤﻴﻢ ﮔﻴﺮی دادﮔ ﺎه ﻫﺎ دﺷـﻮار ﻫﺴـﺘﻨﺪ . اﻛﺜﺮ درﺧﻮاﺳﺖ ﻫﺎی ﭘﺘﻨﺖ در ﺣﻮزه ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ، ﺑﺮای اﻋﻄﺎی ﭘﺘﻨﺖ ﺑﻪ وﺳﻴﻠﻪ ادارات در ﺻﻒ ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮﻧﺪ ﻳﺎ در ﻧﻬﺎﻳﺖ رد ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . ﭘﻴﺸﮕﺎﻣﺎن اﻣﺮوزی ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ ﺑﺎ ﻛﺎر ﺳﺨﺘﻲ روﺑﺮو ﻫﺴﺘﻨﺪ و اﻛﻨﻮن ﺑﺎﻳﺪ درﺧﻮاﺳﺖ ﺧﻮدﺷﺎن را ﺗﺪوﻳﻦ ﻛﻨﻨﺪ ﺑﺪون اﻳﻦ ﻛﻪ ﻗﻄﻌﺎ ﺑﺪاﻧﻨﺪ ﻛﺪاﻣﻴﻚ از ﺑﺮرﺳﻲ ﻫﺎ ﺑﻪ وﺳﻴﻠﻪ ادارات و دادﮔﺎه ﻫﺎ ﻣﻮرد ﻗﺒﻮل واﻗﻊ ﻣﻲ ﺷﻮد . اﻣﺎ ﻫﺮ ﻛﺲ ﻛﻪ ﺑـﺎ دﻗـﺖ ﺑـﺎ اﻳﻦ ﻣﺴﺎﻟﻪ ﺑﺮﺧﻮرد ﻛﻨﺪ، ﺳﺮﻧﺦ ﻫﺎی ﻣﻔﻴﺪی ﭘﻴﺪا ﻣﻲ ﻛﻨﺪ و ﻓﺮﺿﻴﺎت ﻣﻌﻘﻮل و ﻣﻨﻄﻘﻲ را ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ در اﻳﻦ ﻣﻮرد ﺑﻪ دﺳﺖ آورد ﻛﻪ ﻛﺠﺎ و ﺑﺎ ﭼﻪ ﻓﺮﻣﻮﻟﻲ، ﺷﺎﻧﺲ ﺑﻴﺶ ﺗﺮی ﺑﺮای درﻳﺎﻓﺖ ﭘﺘﻨﺖ ﻗﻮ ی ﺗﺮی وﺟﻮد دارد . ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﻣﺨﺘﺮﻋـﺎن در ﺣـﻮزه ﻓﻨـﺎوری ﻧﺎﻧﻮ ﺑﻪ ﻣﺮاﺗﺐ ﺷﺎﻧﺲ ﺑﻴﺶ ﺗﺮی ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﻣﺨﺘﺮﻋﺎن ﻓﻨﺎوری ﻫﺎی ﻗﺪﻳﻤﻲ ﺗﺮ دارﻧﺪ و ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﻨﺪ ﺑﺎ اﺗﺨﺎذ راﻫﺒﺮدﻫـﺎی اﺳـﺘﺎداﻧﻪ و اراﺋﻪ اﺳﺘﺪﻻل ﻫﺎی ﻣﻨﺎﺳﺐ، روﻧﺪ اﻋﻄﺎی ﭘﺘﻨﺖ را در ﺟﻬﺖ ﻣﻄﻠﻮب ﻫﺪاﻳﺖ ﻛﻨﻨﺪ . در زﻣﻴﻨﻪ ﻣﺎﻟﻜﻴﺖ ﻣﻌﻨﻮی ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ ﭼﺎﻟﺶ ﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻔﻲ وﺟﻮد دارد . اﻳﻦ ﻣﻮاﻧﻊ ﺑﻴﺶ ﺗﺮ در ﻣﺮاﻛﺰ آزﻣﺎﻳﺸﮕﺎﻫﻲ داﻧﺸﮕﺎﻫﻲ، ﺟﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﻧﺴﻞ ﺟﺪﻳﺪی از ﻣﺤﻘﻘﺎن ﺑﻪ دﻧﺒﺎل ﻛﺴﺐ درآﻣﺪ از ﻧﺘﺎﻳﺞ ﺗﺤﻘﻴﻘﺎت ﺧﻮد ﻫﺴﺘﻨﺪ، ﺑﻪ ﭼﺸﻢ ﻣﻲ ﺧـﻮرد . ﺿـﺮوری اﺳـﺖ ﺑﺮای ﺣﻔﻆ اﻧﺴﺠﺎم ﻣﺤﻘﻘﺎن در ﻣﻘﺎﺑﻞ ﻓﺸﺎرﻫﺎی ﻧﺎﺷﻲ از ﺗﺠﺎری ﺳﺎزی، در اﻳﻦ ﺣﻮزه ﻗﻮا ﻧﻴﻦ و ﻣﻘﺮراﺗﻲ ﺗﺪوﻳﻦ ﮔﺮدد . ﻣﺤﻘﻘﺎن و داﻧﺸﻤﻨﺪان ﺟﻮان از دزدﻳﺪه ﺷﺪن ﻧﻮآوری ﻫﺎﻳﺸﺎن ﺑﻪ وﺳﻴﻠﻪ ﻫﻤﻜﺎران ارﺷـﺪ ﺧـﻮد واﻫﻤـﻪ دارﻧـﺪ، و از ﻃـﺮف دﻳﮕﺮ ﺑﻪ ﺧﺎﻃﺮ ﺗﺮس از دﺳﺖ دادن ﭘﻴﺸﻨﻬﺎدات ﺧﻮب، از ﺷﻜﺎﻳﺖ ﻛﺮدن ﻋﻠﻴﻪ ﻫﺎ آن ﺧﻮدداری ﻣﻲ ﻛﻨﻨﺪ . ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ ﻫﻤﺎﻧﻨﺪ ﻓﻨﺎوری ﻫﺎی ﭘﻴﺶ از ﺧﻮد ﺑ ﺎﻳﺪ ﻳﻚ ﺑﺮون داد ﻣﺸﺨﺺ و ﻣﻌﻴﻨﻲ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ ﺑﺘﻮان آن را ﺗﺠـﺎری ﻛﺮد . ﭘﺮوﻓﺴﻮر Luis Mejia، اﺳﺘﺎد داﻧﺸﮕﺎه اﺳﺘﻨﻔﻮرد، ادﻋﺎ ﻣﻲ ﻛﻨﺪ ﻛﻪ از ﺑﻴﻦ 4000 ﻧﻮآوری ﺧﻠﻖ ﺷﺪه ﺑﻪ دﺳـﺖ ﻣﺤﻘﻘـﺎن آﻣﺮﻳﻜﺎﻳﻲ ﺗﻨﻬﺎ ﻳﻜﻲ از ﻣﻲ ﻫﺎ آن ﺗﻮاﻧﺪ درآﻣﺪ ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻮﺟﻬﻲ اﻳﺠﺎد ﻧﻤﺎﻳﺪ . در داﻧﺸﮕﺎه اﺳﺘﻨﻔﻮرد 137 اﺧﺘﺮاع در زﻣﻴﻨـﻪ ﻓﻨـﺎوی ﻧﺎﻧﻮ ﺛﺒﺖ و ارزﻳﺎﺑﻲ و از ﻃﺮﻳﻖ ﻓﺮاﻳﻨﺪ اﻧﺘﻘﺎل ﻓﻨﺎوری، ﻓﺮوﺧﺘﻪ ﺷﺪه . اﻧﺪ ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺗﻌﺪاد 60 ﭘﺘﻨﺖ ﺛﺒﺖ ﺷـﺪه، ﻛـﻪ300 ﻫـﺰار دﻻر ﺻﺮف ﺑﺎزارﻳﺎﺑﻲ و ﺛﺒﺖ ﻫﺎ آن ﺷﺪه اﺳﺖ و ﺗﻨﻬﺎ ﻳﻚ ﭘﺘﻨﺖ از ﻃﺮﻳﻖ ﺗﻮاﻓﻘﺎت ﺣﻖ ﻟﻴﺴﺎﻧﺲ ﻓﺮوﺧﺘﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ1 . 1- www. nanoforum. org ﻓﺼﻞ ﺳﻮم- ﻧﺎﻧﻮﺗﻜﻨﻮﻟﻮژ در ی ﺻﻨﻌﺖ آب 113 ﻳﻜﻲ از ﭼﺎﻟﺶ ﻫﺎی دﻳﮕﺮ اﻳﻦ اﺳ ﺖ ﻛﻪ ادارات ﺛﺒﺖ ﭘﺘﻨﺖ ﺑﺘﻮاﻧﻨﺪ ﺣﺠﻢ ﻓﺰاﻳﻨﺪه ﺗﻌﺪا د ﭘﺘﻨﺖ ﻫـﺎی ﺛﺒـﺖ ﺷـﺪه را ﺑﺮرﺳـﻲ ﻛﻨﻨﺪ . ﻳﻜﻲ از دﻻﻳﻞ اﻳﻦ ﭼﺎﻟﺶ ، اﻓﺰاﻳﺶ ﭘﻴﭽﻴﺪﮔﻲ ﭘﺘﻨﺖ ﻫﺎﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﺎﻋﺚ اﻳﺠﺎد ﻣﺤﺪودﻳﺖ ﺑﺮای ﻧﻮآوران در ﺑﻪ دﺳﺖ آوردن ﺣﻘﻮق ﻣﺎﻟﻜﻴﺖ ﻣﻌﻨﻮی ﻣﻲ ﺷﻮد . ﻻزم اﺳﺖ ﺗﺎ ادارات ﺛﺒﺖ ﭘﺘﻨﺖ در ﺳﺮاﺳﺮ دﻧﻴﺎ ﺑﻪ اﻳﻦ ﺗﻘ ﺎﺿﺎی ﻓﺰاﻳﻨﺪه ﺑﺮای ﺛﺒﺖ و ﺑﺮرﺳـﻲ ﭘﺘﻨﺖ ﻫﺎی ﻣﻴﺎن رﺷﺘﻪ ای ﭘﺎﺳﺦ دﻫﻨﺪ . ﻳﻜﻲ از دﻻﻳﻞ اﻓﺰاﻳﺶ اﻳﻦ ﻣﻮاﻧﻊ، ﻓﻘﺪان ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻛﺸﻮرﻫﺎی در ﺣﺎل ﺗﻮﺳﻌﻪ در ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ ﺑﻪ ﺧﺎﻃﺮ ﻣﻮاﻧﻊ ﺛﺒـﺖ ﭘﺘﻨﺖ اﺳﺖ . داﻧﺸﮕﺎه ﻫﺎ و ﺷﺮﻛﺖ ﻫﺎی ﭘﻴﺸﮕﺎم در ﻛﺸﻮرﻫﺎی ﭘﻴﺸﺮﻓﺘﻪ، ﺑﺎ ﺛﺒـﺖ ﭘﺘﻨـﺖ ﻫـﺎی ﻣﺨﺘﻠـﻒ در اﻳـﻦ ﺣـﻮزه، رﻗﺒـﺎی ﻛﺸﻮرﻫﺎی در ﺣﺎل ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺧﻮد را ﻛﻨﺎر ﻣﻲ زﻧﻨﺪ و ﺑﺎ ﺗﺠﺎری ﺳﺎزی اﻳﻦ ﭘﺘﻨﺖ ﻫﺎ ﻣﻨﺎﻓﻊ زﻳﺎدی را ﺑﻪ دﺳﺖ ﻣﻲ آورﻧـﺪ . از ﻃـﺮف دﻳﮕﺮ ﺑﻪ ﺧﺎﻃﺮ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎی ﺑﺎﻻی اﻧﺘﻘﺎل ﻓﻨﺎوری ﻋﻤﻼ ﻛﺸﻮرﻫﺎی در ﺣﺎل ﺗﻮﺳﻌﻪ از ﻣﺰاﻳﺎی ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ ﺑﻲ ﻧﺼﻴﺐ ﻣﻲ ﻣﺎﻧﻨﺪ . 3 - 4 - 1 - 3 - ﻣﺨﺎﻃﺮات زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ ﻧﺎﺷﻲ از ورود ﻧﺎﻧﻮذرات ﺑﻪ ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ اﻓﺰاﻳﺶ ﺗﻮﻟﻴﺪ در ﻣﻘﻴﺎس ﺻﻨﻌﺘﻲ و ﮔﺴﺘﺮش ﺗﻨﻮع ﻛﺎرﺑﺮدﻫﺎی ﻧﺎﻧﻮذرات، ﻧﺎﮔﺮﻳﺰ ﻣﻨﺠﺮ ﺑﻪ رﻫﺎﺳﺎزی و اﻧﺘﺸﺎر اﻳﻦ ﻣـﻮاد در ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ ﺷﺪه اﺳﺖ و ﺑﻪ دﻟﻴﻞ ﮔﺴﺘﺮش ﺳﺮﻳﻊ ﺗﻮﻟﻴﺪات ﻧﺎﻧﻮ، ﻧﻴﺎز ﻣﺒﺮم ﺑﻪ ﺑﺮﻧﺎﻣـﻪ ﻫـﺎی ﺗﺤﻘﻴﻘـﻲ ﺟﺪﻳـﺪ در ارﺗﺒـﺎط ﺑـﺎ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ ﻧﺎﻧ ﻮذرات و ﻧﺎﻧﻮﭘﺴﻤﺎﻧﺪﻫﺎ اﺣﺴﺎس ﻣﻲ ﮔﺮدد . ﻧﺎﻧﻮذرات ﻣﻨﺘﺸﺮ ﺷﺪه در ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ ﻋﻤﺪﺗﺎ ﺑـﻪ ﻃـﻮر ﺗﺼﺎدﻓﻲ ﺑﻪ آب، ﺧﺎک ﻳﺎ ﻫﻮا ﻣﻲ رﺳﻨﺪ، ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ ﻗﺎدرﻧﺪ ﺑﺮای ﻣﺪت ﻃﻮﻻﻧﻲ ﺑﺎﻗﻲ ﻣﺎﻧﺪه ﻳﺎ ﺑـﻪ وﺳـﻴﻠﻪ ﻣﻮﺟـﻮات زﻧـﺪه ﺟـﺬب ﺷﻮﻧﺪ . ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ اﺛﺮات ﻧﺎﻣﻄﻠﻮب ﻧﺎﻧﻮذرات ﺑﺮ اﻛﻮﺳﻴﺴﺘﻢ ﻫﺎی ﺧﺸﻜﻲ و آﺑﻲ، دﺳ ﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻫﺎی ﺟﺎری ﭘﻴﺸﻨﻬﺎد ﻣﻲ ﻛﻨـﺪ ﻛـﻪ ﻧﺎﻧﻮﭘﺴﻤﺎﻧﺪﻫﺎ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﭘﺴﻤﺎﻧﺪﻫﺎی ﺧﺸﻚ ﻣﻌﺮﻓﻲ ﺷﻮﻧﺪ . 3 - 4 - 1 - 4 - ﻣﺨﺎﻃﺮات اﻳﻤﻨﻲ ﻧﺎﻧﻮذرات ﺑﺮای ﻛﺎرﺑﺮان و ﻣﺼﺮف ﻛﻨﻨﺪﮔﺎن ﻣﺤﺼﻮﻻت ﻧﺎﻧﻮ و ﻓﻘﺪان اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎی ﻻزم رﺷﺪ اﻗﺘﺼﺎدی در زﻣﻴﻨﻪ ﻧﺎﻧﻮﺗﻜﻨﻮﻟﻮژی ﻣﻨﺠﺮ ﺑـﻪ اﻓـﺰاﻳﺶ ﺣﺠـﻢ ﻧـﺎﻧﻮذرات ﻣﻬﻨﺪﺳـﻲ ﺷـﺪه و اﻓـﺰاﻳﺶ ﺗﻨـﻮع در ﻫـﺎ آن ﻣﺤﺼﻮﻻت ﺗﺠﺎری ﺷﺪه اﺳﺖ . ﺑﺎ وﺟﻮد اﻳﻨﻜﻪ ﻫﻨﻮز ﻓﻘﺪان ﻣﺪل ﻫﺎی ارزﻳﺎﺑﻲ و داده ﻫﺎ در اﻳـﻦ زﻣﻴﻨـﻪ وﺟـﻮد دارد، ﻣـﻲ ﺗـﻮان ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ ﻧﻤﻮد ﻛﻪ ﺑﺮﺧﻲ ﻣﺪل ﻫﺎ در ﻧﺎﻧﻮذرات ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ ﺷﺪه – در ﺑﺨﺶ ﻫﺎی ﮔﻮﻧﺎﮔﻮن ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ و ﺟﺎﻣﻌﻪ آﻣـﺎری - در ﺳﺎل ﻫﺎی آﺗﻲ در ﺣﺎل اﻳﺠﺎد و ﭘﻴﺪاﻳﺶ ﻫﺴﺘﻨﺪ . ﺑﻪ ﻳﺎد داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﻴﺪ ﻛﻪ » ﻧﺎﻧﻮذرات آزاد « ﺑﻪ راﺣﺘﻲ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﻨﺪ ﺑﻪ ﻃﺮق ﮔﻮﻧﺎﮔﻮن وارد ﺑﺪن اﻧﺴﺎن ﺷﻮﻧﺪ ) اﺳﺘﻨﺸﺎق، ﺑﻠﻌﻴﺪن ﻳﺎ از ﻃﺮﻳﻖ ﭘﻮﺳﺖ ( و ﻳﺎ در ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ ﭘﺮاﻛﻨﺪه ﺷﻮﻧﺪ . ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ارزﻳﺎﺑﻲ ﺧﻄـﺮات ﻧـﺎﻧﻮذرات، روش ﻫـﺎی ﻣﺮﺳـﻮم ارزﻳـﺎﺑﻲ اﻳﻤﻨﻲ ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ ﺑﻪ ﺳﻤﺖ ﻣﺸﺨﺼﺎت وﻳﮋه ﻧﺎﻧﻮذرات اﺻﻼح ﺷﻮﻧﺪ1 . 1- eu. int/comm/health/ph_risk/events_risk_en. , NANOTECHNOLOGIES:A PRELIMINARY RISK ANALYSIS ON THE BASIS OF A WORKSHOP ORGANIZED IN BRUSSELS ON 1–2 MARCH 2004 BY THE HEALTH AND CONSUMER PROTECTION DIRECTORATE GENERAL OF THE EUROPEAN COMMISSION. 114 راﻫﻨﻤﺎی ﻧﺤﻮه اﺳﺘﻔﺎده از ﻓﻨﺎور ی ﻧﺎﻧﻮ در ﺻﻨﻌﺖ آب و آﺑﻔﺎ ی ﻛﺸﻮر ﺑﺤﺚ ﻫﺎ ی ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ آزادﺳﺎزی ﻧﺎﻧﻮذرات ﺗﻨﻬﺎ ﺑﺨﺸﻲ از ﭼﺎﻟﺶ ﻫﺎ ی ﻛﺎرﺑﺮدﻫﺎی ﻧﺎﻧ ﻮ ﺗﻜﻨﻮﻟﻮژی اﺳـﺖ . ﻣﻬـﻢ ﺗـﺮﻳﻦ ﻧﻜﺘـﻪ در ارزﻳﺎﺑﻲ ﻣﻮاد ﺗﻮده ای داﻧﺴﺘﻦ اﻳﻦ ﺣﻘﻴﻘﺖ اﺳﺖ ﻛﻪ ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫﺎی اﺿﺎﻓﻪ از ﻗﺒﻴﻞ ﺷﻜﻞ، ﺳﺎﻳﺰ ﻳﺎ ﺧﻮاص ﺳﻄﺤﻲ ﺑﻪ ﻣﻴـﺎن آورده ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . دﻟﻴﻞ ﻳﻜﺴﺎ ﻧﻲ ﻛﻪ ﻧﺎﻧﻮذرات را ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻓﻨﻲ ﺟﺬاب ﺳﺎﺧﺘﻪ اﺳﺖ اﻳﻦ اﺳﺖ ﻛﻪ ﻫﺎ آن ﻳﻚ ﺷﺎﺧﻪ ﺟﺪﻳـﺪی از ﻣـﻮاد ﺳﻤﻲ را ﺑﻪ ﻃﻮر ﺑﺎﻟﻘﻮه ﻧﺸﺎن ﻣﻲ دﻫﻨﺪ . اﻓﺰون ﺑﺮ اﻳﻦ از دﻳﮕﺮ ﭼﺎﻟﺶ ﻫﺎی ﻗﺎﺑﻞ ﺑﺤﺚ ﭘﻴﺶ روی ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ ﻣﻲ ﺗﻮان ﺑـﻪ ﻣﺨـﺎﻃﺮات ﺳﻴﺎﺳـﻲ درﺧﺼـﻮص اﺛـﺮات ﺗﻮﺳﻌﻪ اﻗﺘﺼﺎدی ﻣﻠﻲ و ﻣﻨﻄﻘﻪ ای و رﻳﺴﻚ ﻫﺎی ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ آﻳﻨﺪه از ﻗﺒﻴﻞ اﻓﺰاﻳﺶ ﺟﻤﻌﻴﺖ و ﻗﺪرت ﭘﺎﺳﺨﮕﻮﻳﻲ ﺧﻮدﺑﺨـﻮدی ﻧﺎﻧﻮﻣﺎﺷﻴﻦ ﻫﺎ اﺷﺎره ﻧﻤﻮد1. اﺷﻜﺎل ﻣﺘﻌﺪدی از واﻗﻌﻴﺖ ﭘﺬﻳﺮی ﻣﻄﺮح اﺳﺖ ﻟﻜﻦ اﻧﺘﻈﺎرات در ﺑﺨﺶ ﻫﺎی اﺳﺘﺮاﺗﮋﻳﻚ و اﻗﺘﺼﺎدی ﺑﺴﻴﺎر وﺳﻴﻊ ﻫﺴﺘﻨﺪ . اﻳﻦ دﻳﺪﮔﺎه از ﻳﻚ ﺑﺎزار رﻗﺎﺑﺘﻲ ﻳﻚ ﺗﺎ ﺳﻪ ﻫﺰار ﺑﻴﻠﻴﻮن دﻻری ﺗﺎ ﺳﺎل 2020 ﺑﺮآﻣﺪه اﺳﺖ . ﮔﻔﺘﻪ ﻣﻲ ﺷﻮد ﻛﻪ ﻣﻮاد ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎر ﻳﻚ ﭼﻬﺎرم اﻳﻦ ﺑﺎزار را ﺑﻪ ﺧﻮد اﺧﺘﺼﺎص ﺧﻮاﻫﻨﺪ داد . در ﺣﺎل ﺣﺎﺿﺮ 1400 ﻧﻮع ﻧﺎﻧﻮﺳـﺎﺧﺘﺎر در ﺳﺮاﺳـﺮ ﺟﻬـﺎن وارد ﺑـﺎزار . اﻧﺪ ﺷﺪه ﮔﺰارش ﺷﺪه اﺳﺖ ﻛﻪ 10 ﻣﻴﻠﻴﻮن ﺗﻦ ﻛﺮﺑﻦ ﺳﻴﺎه ﺑﻠﻚ ) و ( 3800 ﺗﻦ ﻧﺎﻧﻮذرات دی اﻛﺴﻴﺪ ﺗﻴﺘﺎﻧﻴﻮم در ﺳﺎل2005 ﺗﻮ ﻟﻴﺪ ﺷﺪه اﺳﺖ . ﻋﻼوه ﺑﺮ اﻳﻦ روزاﻧﻪ 700 ،ﻣﺤﺼﻮل ﻛﻪ ﺑﺮ ﭘﺎﻳﻪ ﻧﺎﻧﻮذرات ﻫﺴﺘﻨﺪ از ﻗﺒﻴﻞ ﻣﺤﺼﻮﻻت آراﻳﺸﻲ ﺑﻬﺪاﺷﺘﻲ، ﺑﺘﻦ رﻧﮓ، ﺗﺎﻳﺮ، ﺷﻴﺸﻪ ﻫﺎی ﭘﻨﺠﺮه و ﺗﺮﻛﻴﺒﺎت اﻟﻜﺘﺮوﻧﻴﻜﻲ، در ﺣﺎل ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻫﺴﺘﻨﺪ2 . در واﻗﻊ واژه ﻛﻠﻲ » ﻧﺎﻧﻮﺗﻜﻨﻮﻟﻮژی « واژه ﻣﻨﺎﺳﺐ و دﻗﻴﻘﻲ ﺑﺮای اﻫﺪاف ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ رﻳﺴﻚ و ﻧﻈﺎر ت رﻳﺴﻚ ﻧﻴﺴﺖ . از ﻧﻘﻄـﻪ ﻧﻈﺮ ﻛﻨﺘﺮل رﻳﺴﻚ، ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ ﺳﻴﺴﺘﻤﺎﺗﻴﻚ ﺟﻨﺒﻪ ﻫﺎی ﺑﺤﺮاﻧﻲ ﺿﺮوری ﺑﻪ ﻧﻈﺮ ﻣﻲ رﺳﺪ و ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ ﺑﺎ ﺟﺰﺋﻴﺎت ﺑﻴﺶ ﺗﺮی ﺑﻪ آن ﭘﺮداﺧﺖ . ﻓﺮآﻳﻨﺪ ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ رﻳﺴﻚ وﻇﻴﻔﻪ ﻫﻤﻪ ﻋﻮاﻣﻞ درﮔﻴﺮ ﺑﻮده و ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻳﻚ ﻓﺮاﻳﻨﺪ دﻳﻨﺎﻣﻴﻜﻲ ﺗﻌﺮﻳﻒ ﺷﻮد ﻛﻪ ﻫﻤﻮاره در ﻫﻤﻪ ﺟﻨﺒﻪ ﻫﺎی ﺣﻘﻮﻗﻲ ، اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ، ﻓﻨﻲ و ﻋﻠﻤﻲ ﺟﺪﻳﺪ ﻣﻮﺛﺮ واﻗﻊ ﺷﻮد . در اداﻣﻪ ﺑﻪ ﺑﺮرﺳﻲ ﺑﻴﺶ ﺗﺮ ﭼﺎﻟﺶ ﻫﺎی زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ و اﻳﻤﻨﻲ ﻧﺎﻧﻮﺗﻜﻨﻮﻟﻮژی و ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ رﻳﺴﻚ ﺧﻮاﻫﻴﻢ ﭘﺮداﺧﺖ . 3 - 4 - 2 - ﻣﺨﺎﻃﺮات زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ، ﺳﻼﻣﺘﻲ، و اﻳﻤﻨﻲ ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ ﺑﺎ وﺟﻮد ﻣﺰاﻳﺎی ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ، ﻧﮕﺮاﻧﻴﻬﺎﻳﻲ در ﻣﻮرد اﺛﺮات ﺑﺎﻟﻘﻮه ﻣﻨﻔﻲ ﻧﺎﻧﻮ ﻣﻮاد ﺑﺮ ﺳﻼﻣﺘﻲ اﻓﺮاد و ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ وﺟـﻮد دارد . ﺑﺎ وﺟﻮدی ﻛﻪ اﻃﻼﻋﺎت ﻗﺎﺑﻞ اﻃﻤﻴﻨﺎن ﻛﻤﻲ درﺑﺎره آﺳﻴﺐ و ﻫﺎ ﺗﻤﺎس ﻫﺎی اﺣﺘﻤﺎﻟﻲ ﻧﺎﻧﻮذرات ﺑﺪن ﺑﺎ وﺟـﻮد دارد، ﻣـﻲ ﺗـﻮان از ﭼﺎرﭼﻮب ﻫﺎی ﻛﻠﻲ ﺗﻌﺮﻳﻒ ﺷﺪه ﺮایﺑ ﺗﻌﺎﻣﻞ ﺑﺎ ﺧﻄﺮات ﺑﻬﺪاﺷﺘﻲ ، اﻳﻤﻨﻲ و زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ (HSE) در زﻣﻴﻨﻪ ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ ﻧﻴـﺰ 1- Dr. Christoph Lauterwasser Allianz Center for Technology, ”Opportunities and risks of Nanotechnologies” , Report in co- operation with the OECD International Futures Programme 2- M. Clause Birraux, Deputy for Haute-Savoie, OPECST First Vice-President, M. Daniel Raoul, Senator for Maine-et-Loire , M. Claude Saunier, Senator for Côtes-d’Armor, OPECST Vice-President, “Nanotechnologies:potential risks and ethical challenges” Public h ﻓﺼﻞ ﺳﻮم- ﻧﺎﻧﻮﺗﻜﻨﻮﻟﻮژ در ی ﺻﻨﻌﺖ آب 115 اﺳﺘﻔﺎده ﻛﺮد . ﻋﻤﻠﻜﺮدﻫﺎی ﻣﺴﻮوﻻ ﻧﻪ ﺷﺮﻛﺖ ،ﻫﺎ ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﮔﺬاران، و دوﻟﺖ اﻳﻦ ﻫﺎ اﻣﻜﺎن ﺮایﺑ را ﺟﺎﻣﻌﻪ اﻳﺠﺎد ﺧﻮاﻫﺪ ﻛﺮد ﻛـﻪ در ﻋﻴﻦ ﺑﻬﺮه ﻣﻨﺪی از ﻣﺰاﻳﺎی ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ، از آﺳﻴﺐ ﻫﺎی اﻣﺎن در آن ﺑﺎﺷﻨﺪ . ﺑﺎ وﺟﻮدی ﻛﻪ ﺷﺎﻳﺪ ﻛﺎرﺑﺮدﻫﺎی ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ ﺑﺘﻮاﻧﺪ ﻣﻮاﻧﻊ ﻋﻤﺪه در را ای زﻣﻴﻨﻪ ﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻔﻲ ﭼـﻮن ﺗﻮﻟﻴـﺪ و ﺗﻮزﻳـﻊ اﻧـﺮژی، درﻣﺎن ﺑﻴﻤﺎری ﻫﺎی ﺳﺨﺖ ﻫﻤﭽﻮن ﺳـﺮﻃﺎن و آﻟﺰاﻳﻤـﺮ، و ﻋـﻼج ﻣﺴـﺎﻳﻞ زﻳﺴـﺖ ﻣﺤﻴﻄـﻲ ﻣﺮﺗﻔـﻊ ﻛﻨـﺪ، ﺗﻮﺳـﻌﻪ ﻣﺴـﻮوﻻ ﻧﻪ ﻛﺎرﺑﺮدﻫﺎی ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ ﻧﻴﺰ ﺑﺴﻴﺎر ﻣﻬﻢ اﺳﺖ، ﺑﻪ ﻧﺤﻮی از ﻛﻪ ﺳﻼﻣﺘﻲ و اﻳﻤﻨﻲ ﻣﺸﺘﺮﻳﺎن ﻫـﻢ در ﻛﻮﺗـﺎه ﻣـﺪت و ﻫـﻢ در ﺑﻠﻨـﺪ ﻣﺪت اﻃﻤﻴﻨﺎن ﺣﺎﺻﻞ ﺷﻮد ﺑﺎ . اﻓﺰاﻳﺶ آﮔﺎﻫﻲ در زﻣﻴﻨﻪ ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ، ﻧﮕﺮاﻧـﻲ در ﻫـﺎ ﻣـﻮرد ﺧﻄـﺮات ﺑـﺎﻟﻘﻮه زﻳﺴـﺖ ﻣﺤﻴﻄـﻲ، ﺳﻼﻣﺘﻲ، و اﻳﻤﻨﻲ ﻧﻴﺰ آن اﻓﺰاﻳﺶ ﻳﺎﻓﺘﻪ اﺳﺖ ﺑﻴﺎن ﺑﻪ . دﻳﮕﺮ اﻳﻦ دﻳﺪﮔﺎه ﺑﻪ وﺟﻮد آﻣﺪه اﺳﺖ ﻛﻪ ﻣﺤﺼﻮﻻت ﺗﻮاﻧﻤﻨﺪﺷﺪه ﻧﺎﻧﻮ ﺑﺎ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﺑﻪ ﻛﺎرﮔﺮان، ﻣﺸﺘﺮﻳﺎن، ﻳﺎ ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ آﺳﻴﺐ ﺑﺮﺳﺎﻧﺪ . ﺗﻤﺮﻛﺰ اﻳﻦ ﺑﺤﺚ روی ﻧﺎﻧﻮذرات ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ ﺑﺨﺶ : ﻫﺎﻳﻲ از ﻣﻮاد ﺑﺎ اﺑﻌﺎد زﻳﺮ 100 ﻧﺎﻧﻮﻣﺘﺮ ﻣﻲ ﻫﻢ ﻛﻪ ﺗﻮاﻧﻨﺪ ﻗﻄﻌﺎت ﻛﻮﭼﻚ ﺷﺪه ﻣﻮاد ﻣﻮﺟﻮد ﺑﺎﺷﻨﺪ ) ﻫﻤﺎﻧﻨﺪ اﻛﺴﻴﺪ روی ﻧﺎﻧﻮﻣﻘﻴﺎس ﺗﻮﻟﻴﺪ ﺷﺮﻛﺖNanophase در ﻛﻪ ﻋﻴﻨﻚ یﻫﺎ آﻓﺘﺎﺑﻲ رود ﻣﻲ ﻛﺎر ﺑﻪ ﻫﻢ و ( ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﻨﺪ ﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎی ﺑﺴﻴﺎر ﻣﻨﻈﻤﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ ﻓﻘﻂ ﻛﻪ در ﻣﻘﻴﺎس ﻧﺎﻧﻮ ﺗﺸﻜﻴﻞ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ ) ﻫﻤﺎﻧﻨﺪ ﻧﺎﻧﻮ یﻫـﺎ ﻟﻮﻟﻪ ﻛﺮﺑﻨـﻲ ﺳـﺎﺧﺖ ﺷﺮﻛﺖ CarboLex ﻛﻪ اﺣﺘﻤﺎل دارد ﺑﻪ زودی در ﻧﻤﺎﻳﺸﮕﺮﻫﺎی ﻣﺴﻄﺢ ﻛﺎر ﺑﻪ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﻮﻧﺪ . ( ﺷﻜﻞ )3 - 3 ( ﺗﻤﺮﻛﺰ ﻧﮕﺮاﻧﻲ ﻫﺎ ی ﺳﻼﻣﺘﻲ، اﻳﻤﻨﻲ و زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ ﻧﺎﻧﻮذرات و ﻣﺤﺼﻮﻻﺗﻲ ﻛﻪ از ﻧﺎﻧﻮذرات اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲ ﻛﻨﻨﺪ را ﻧﺸﺎن ﻣﻲ دﻫﺪ . ﺷﻜﻞ 3 - 3 - ﺗﻤﺮﻛﺰ ﻧﮕﺮاﻧﻲ ﻫﺎی زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ، ﺳﻼﻣﺘﻲ و اﻳﻤﻨﻲ روی ﻧﺎﻧﻮذرات و ﻣﺤﺼﻮﻻﺗﻲ ﻛﻪ از ﻧﺎﻧﻮذرات اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲ ﻛﻨﻨﺪ . ﻧﺎﻧﻮﻣﻮاد ﺣﺪواﺳﻂ ﻫﺎی ﻧﺎﻧﻮ ﻣﺤﺼﻮﻻت ﺗﻮاﻧﻤﻨﺪ ﺷﺪه ﺑﺎ ﻧﺎﻧﻮ ،ﻓﻀﺎی زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ اﻳﻤﻨﻲ و ﺑﻬﺪاﺷﺘﻲ )EHS ( ﻣﻘﻴﺎس ﻧﺎﻧﻮ در ﻳﻚ ﺑﻌﺪ)ﻫﻤﺎﻧﻨﺪ ﻧﺎ ﻧﻮرس ( ﻣﻘﻴﺎس ﻧﺎﻧﻮ در دو ﺑﻌﺪ : ﻧﺎﻧﻮﻟﻮﻟﻪ ﻫﺎ، ﻧﺎﻧﻮﺳﻴﻢ ﻫﺎ وﻏﻴﺮه ﻣﻘﻴﺎس ﻧﺎﻧﻮ در ﺳﻪ ﺑﻌﺪ : ﻧﺎﻧﻮذرات ﻛﺮوی 116 راﻫﻨﻤﺎی ﻧﺤﻮه اﺳﺘﻔﺎده از ﻓﻨﺎور ی ﻧﺎﻧﻮ در ﺻﻨﻌﺖ آب و آﺑﻔﺎ ی ﻛﺸﻮر ﻧﮕﺮاﻧﻲ درﺑﺎره اﻳﻦ ﻧﺎﻧﻮذرات ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ ﺷﺪه ﺳﻪ ﺑﻪ دﻟﻴﻞ وﺟﻮد دارد : اﻳﻦ – ﻧﺎﻧﻮذرات وﻳﮋﮔﻲ ﻫﺎی ﻓﻴﺰﻳﻜﻲ، ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ، و زﻳﺴﺘﻲ ﻣﻨﺤﺼﺮ ﺑﻪ ﻓﺮدی دارﻧﺪ . ﺛﺎﺑﺖ – ﺷﺪه اﺳﺖ ذراﺗﻲ ﺑﺎ اﺑﻌﺎد ﻣﺸﺎﺑﻪ ﻗﺒﻼ ﻛﻪ ﺑﻪ ﻃﻮر اﺗﻔﺎﻗﻲ و ﻏﻴﺮﻋﻤﺪی در ﻓﺮاﻳﻨـﺪﻫﺎﻳﻲ ﻫﻤﭽـﻮن ﺟﻮﺷـﻜﺎری و اﺣﺘﺮاق دﻳﺰل ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻣﻲ ﺷﺪﻧﺪ، اﮔﺮ ﺗﻨﻔﺲ ﺷﺪه، ﺑﻠﻌﻴﺪه ﺷﺪه، از ﻳﺎ ﻃﺮﻳﻖ ﭘﻮﺳﺖ ﺟﺬب ﺷﻮﻧﺪ، ﻣﻀﺮ ﻫﺴﺘﻨﺪ . – ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت اوﻟﻴﻪ دﻻﻳﻠﻲ ﺑﺮای ﻧﮕﺮاﻧﻲ درﺑﺎره اﻳﻦ ﻧﻮع دﻣﻮا از ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ ﺷﺪه اﻳﺠﺎد ﻛﺮده . اﻧﺪ دو ﮔﺮوه ﻣﺠﺰا از ﺧﻄﺮات زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ، ﺳﻼﻣﺘﻲ و اﻳﻤﻨﻲ ﻣﺸﺨﺺ ﺧﻮاﻫﻨـﺪ ﻛـﺮد ﻛـﻪ آﻳـﺎ ﻓﻨـﺎوری ﻧـﺎﻧﻮ ﻣﻮﺟـﺐ رﺷـﺪ اﻗﺘﺼﺎدی ﺧﻮاﻫﺪ ﻳﺎ ﺷﺪ اﻳﻨﻜﻪ در آﻏﺎز رﺷﺪ ﺑﻴﻦ از ﺧﻮاﻫﺪ رﻓﺖ 1: - ﻣﺨﺎﻃﺮات واﻗﻌﻲ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﺳﻢ ﺷﻨﺎﺳﻲ ﻧﺸﺎن داده ﻛﻪ ﺗﻤﺎم اﻧﻮاع ﻧﺎﻧﻮذرات ﻳﺎ ﻻاﻗﻞ ﻨﺪﭼ ﻣﻮرد ﺮایﺑ ﻫﺎ آن از ﻣـﺮدم ﻳـﺎ ﻣﺤـﻴﻂ زﻳﺴـﺖ ﻣﻀـﺮ ﻫﺴﺘﻨﺪ اﮔﺮ . ﻣﻀﺮ ﺑﻮدن ﺗﻌﺪاد زﻳﺎدی از ﻧﺎﻧﻮذرات ﻳﺎ ﺗﻤﺎم ﺛﺎﺑﺖ ﻫﺎ آن ﺷﻮد، ﺗﺠﺎری ﺳﺎزی ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ ﺑﺴﻴﺎر ﻛﻨﺪ ﺷﺪه ﻳﺎ ﻣﺘﻮﻗﻒ ﺧﻮاﻫﺪ . ﺷﺪ ﭼﻮن ﻧﺎﻧﻮذرات ﻛﺎﻣﻼ ﺟﺪﻳﺪ و ﺑﺴﻴﺎر ﻣﺘﻨﻮع ﻫﺴﺘﻨﺪ، اﻳﻦ اﺣﺴﺎس ﺑﻪ ﻃﻮر ﮔﺴﺘﺮده ای وﺟﻮد دارد روش ﭻﻫﻴ ﻛﻪ ﻗﺎﺑﻞ ﻗﺒﻮﻟﻲ ﺮایﺑ ارزﻳﺎﺑﻲ ﺧﻄﺮات زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ، ﺳﻼﻣﺘﻲ، و اﻳﻤﻨﻲ ﻫﺎ آن وﺟﻮد ﻧﺪارد؛ در اﻣﺎ ﺣﻘﻴﻘﺖ اﻣﺮوزه ﻳﻲﻫﺎ راه وﺟـﻮد دارﻧـﺪ ﻛـﻪ ﺗﻮان ﻣﻲ ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده ﻫﺎ آن از ﺧﻄﺮات زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ، ﺳﻼﻣﺘﻲ، و اﻳﻤﻨﻲ ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ ﺑﻪ را ﺻﻮرﺗﻲ ﻣﻔﻴﺪ ارزﻳﺎﺑﻲ ﻛﺮد . درس ﻫﺎﻳﻲ از ﻛﻪ روﻳﺎروﻳﻲ ﺑﺎ ﻣﻮاد ﺟﺪﻳﺪ از ) ﭘﻠﻴﻤﺮﻫﺎ ﺗﺎ DDT ( در ﻃﻮل ﭼﻨﺪﻳﻦ دﻫﻪ آﻣﻮﺧﺘﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ، ﻣﻨﺠﺮ ﺑـﻪ اﻳﺠـﺎد ﭼﺎرﭼﻮب ﻫﺎی ارزﻳﺎﺑﻲ ﻣﺸﺨﺼﻲ ﺷﺪه اﺳﺖ ﺗﻮان ﻣﻲ ﻛﻪ ﺮایﺑ ﻫﺎ آن از ارزﻳﺎﺑﻲ ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ اﺳﺘﻔﺎده ﻛﺮد اﻳﻦ در . روش ﻫﺎ ﻋﻤﻮﻣﺎ ﭼﻬﺎر ﻣﺮﺣﻠﻪ وﺟﻮد دارد : ﻣﺮﺣﻠﻪ اول : ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺧﻄﺮ اﻳﻦ . ﻣﺮﺣﻠﻪ اﻳﻦ ﺑﻪ ﭘﺮﺳﺶ دﻫﺪ ﻣﻲ ﺳﺦﭘﺎ آﻳﺎ » دﻟﻴﻠﻲ وﺟﻮد دارد ﺑﺎور ﻛﻪ ﻛﻨﻴﻢ اﻳﻦ ﻣﺎده ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ ﺮایﺑ ﻣﺮدم ﻳﺎ ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ ﻣﻀﺮ ﺑﺎﺷﺪ ؟« ﺑﺴﻴﺎری از ﻛﺎرﺑﺮدﻫﺎی ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ اﺻﻼ ﺷﺎﻣﻞ ﻫﻴﭻ ﻧﻮع ﻧﺎﻧﻮﻣﺎده ﻧﻤﻲ ای ﺷﻮﻧﺪ؛ ﻫﺎ آن ﺷﺎﻣﻞ ﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎی ﺗﻮده ای ﻫﺴﺘﻨﺪ از ﻛﻪ ﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎی ﻧﺎﻧﻮﻣﻘﻴﺎس ﺗﺸﻜﻴﻞ ﻳﺎﻓﺘﻪ و اﻧﺪ اﺣﺘﻤﺎل اﻳ ﻨﻜﻪ اﺛﺮات ﺳﻤﻲ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﻨﺪ، وﺟﻮد ﻧﺪارد . ﭼﻨﻴﻦ ﻛﺎرﺑﺮدﻫﺎﻳﻲ ﺷﺎﻣﻞ ﻧﺎﻧﻮﻟﻴﺘﻮﮔﺮاﻓﻲ ﻛﺎر ﺑﻪ رﻓﺘﻪ در اﻟﮕﻮدﻫﻲ ﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎی ﻛﻮﭼـﻚ ﺗـﺮ روی ﻣﻴﻜﺮوﺗﺮاﺷـﻪ ﻫـﺎ، ﻫﺎی ﻻﻳﻪ ﻧﺎﻧﻮﻣﻘﻴﺎس ﻣﻮاد ﻣﻐﻨﺎﻃﻴﺴﻲ ﻛﺎر ﺑﻪ رﻓﺘﻪ در ﺳﺎﺧﺖ اﺷﻜﺎل ﺟﺪﻳﺪی از ﺗﺮاﺷﻪ ﻫﺎی ﺣﺎﻓﻈﻪ، و ﻣﻮاد ﻧﺎﻧﻮﺣﻔﺮه ﺑﻪ ای ﻛـﺎر رﻓﺘﻪ ﻖﻋﺎﻳ در ﻛﺎری ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ . ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ ﭼﻨﻴﻦ ﻛﺎرﺑﺮدﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ اﺣﺘﻤﺎل ﻣﻀﺮ ﺑﻮدن ﻫﺎ آن ﺑﺴﻴﺎر ﭘﺎﻳﻴﻦ اﺳﺖ، ﺑﺮ اﻳـﻦ ﻧﻜﺘـﻪ ﻛـﻪ » ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ ﻣﻌﺎدل ﻧﺎﻧﻮﻣﻮاد ﻧﻴﺴﺖ « ﺻﺤﻪ ﻣﻲ ﮔﺬارد و داﻣﻨﻪ ارزﻳﺎﺑﻲ ﺧﻄﺮ ﺑﻪ را ﻃﻮر ﻣﻮﺛﺮ ی ﻣﺸﺨﺺ ﻛﻨﺪ ﻣﻲ . 1- www. luxresearchinc. com ﻓﺼﻞ ﺳﻮم- ﻧﺎﻧﻮﺗﻜﻨﻮﻟﻮژ در ی ﺻﻨﻌﺖ آب 117 ﻣﺮﺣﻠﻪ دوم : ﻣﺸﺨﺺ ﻛﺮدن وﻳﮋﮔﻲ ﻫﺎی ﺧﻄﺮات اﻳﻦ . ﻣﺮﺣﻠﻪ اﻳﻦ ﺑﻪ ﺳﻮال ﺎﺳﺦﭘ ﻣﻲ دﻫﺪ » ﭼﮕﻮﻧﻪ ﭼﻪ در و ﺷﺮاﻳﻄﻲ اﻳﻦ ﻣﻮاد ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﻨﺪ ﻣﻀﺮ ﺑﺎﺷﻨﺪ . « ﻫﻴﭻ ﭘﺎﺳﺨﻲ در ﻛﻪ ﻣﻮرد ﺗﻤﺎم ﻧﺎﻧﻮذرات ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻳﻚ ﮔﺮوه ﺻﺪق ﻛﻨﺪ، وﺟﻮد ﻧـﺪارد؛ ﭘﺎﺳـﺦ ﻫـﺎ ﺑﺮای اﻧﻮاع ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻧﺎﻧﻮﻣﻮادی ﻛﻪ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻳﺎﻓﺘﻪ اﻧﺪ، ﻣﺘﻔﺎوت اﺳﺖ؛ اﻳﻦ ﻧﺎﻧﻮﻣﻮاد ﻫﻢ ﺷﺎﻣﻞ ﻣﻮادی ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ ﻛﻪ اﺣﺘﻤﺎﻻ ﺑﻲ ﺧﻄـﺮ ﻫﺴﺘﻨﺪ ) ﻣﺎﻧﻨﺪ ذرات ﻧﺎﻧﻮرس را ﻳﻲ ﻫﺎ آن ﻫﻢ و ( ﺷﺎﻣﻞ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ ﻧﻴﺎز ﻛﻪ ﺑﻪ اﺣﺘﻴﺎط ﺑـﻴﺶ ﺗـﺮی دارﻧـﺪ ) ﻣﺎﻧﻨـﺪ ﻓـﻮﻟﺮﻳﻦ و ﻫـﺎ ﻧﺎﻧﻮﻟﻮﻟﻪ ﻫﺎی ﻛﺮﺑﻨﻲ ﺗﻚ دﻳﻮاره . ( ﺣﺘﻲ ﺑﺮای ﻳﻚ ﻧﻮع ﻣﺸﺨﺺ از ﻧﺎﻧﻮذرات ﻧﻴﺰ ﺳﻄﺢ ﺧﻄﺮ ﺑﺎ ﺗﻐﻴﻴﺮ دز ﻣﺎده ) ﺣﺘﻲ ﻣﻴﺰان زﻳﺎدی آب از آﺷﺎﻣﻴﺪﻧﻲ ﻧﻴﺰ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ اﻧﺴﺎن ﻣ را ﺴﻤﻮم ﻧﻮع و (ﻛﻨﺪ ﺗﻤﺎس ﺑﺎ ﺑﺪن ) ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺧﻮردن ﻳﺎ ﺗﻤﺎس ﭘﻮﺳﺘﻲ ( ﻣﺘﻐﻴﺮ اﺳﺖ . ﻣﺮﺣﻠﻪ ﺳﻮم : ارزﻳﺎﺑﻲ ﻣﻴﺰان ﺗﻤﺎس اﻳﻦ . ﻣﺮﺣﻠﻪ اﻳﻦ ﺑﻪ ﺳﻮال ﭘﺎﺳﺦ ﻣﻲ دﻫﺪ » ﭼﮕﻮﻧﻪ ﻣﺮدم و ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ در ﺗﻤـﺎس ﺑـﺎ اﻳﻦ ﻣﺎده ﻗﺮار ﺧﻮاﻫﻨﺪ ﮔﺮﻓﺖ؟ « ارزﻳﺎﺑﻲ ﺗﻤﺎس اﻳﻦ ﻣﻮاد ﺑﺎﻳﺪ در ﺷﺮاﻳﻂ واﻗﻌﻲ ﺻﻮرت ﮔﻴﺮد : ﻛﺎﺑﻴﻨﺖ آ ﺷﭙﺰﺧﺎﻧﻪ ﭘـﺮ ﻫـﺎ از ﻣـﻮاد ﺗﻤﻴﺰﻛﻨﻨﺪه اﺳﺖ ای ﻛﻪ ﻛﺸﻨﺪه ﻫﺴﺘﻨﺪ، اﻟﺒﺘﻪ ﺗﻨﻬﺎ ﺑﻪ ﺷﺮﻃﻲ ﻛﻪ ﺧﻮرده ﺷﻮﻧﺪ . ﺗﻮﺟﻪ اﻳﻦ ﺑﻪ ﻧﻜﺘﻪ اﻫﻤﻴﺖ دارد ﻛﻪ در ﺑﻴﺶ ﺗـﺮ ﻣﺼﺎرف ﻧﺎﻧﻮذرات، اﻳﻦ از ذارت ﺑﻪ ﺷﻜﻞ ﺗﺜﺒﻴﺖ ﺷﺪه اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲ ﺷﻮد ﺑﻪ ﻧﺤﻮی ﻧﻤﻲ ﻫﺎ آن ﻛﻪ ﺗﻮاﻧﻨﺪ وارد ﺑﺪن ﺷﻮﻧﺪ؛ ﻣﺜﻼ ﻫﺎ آن ﻳﻚ در رزﻳﻦ ﭘ ﻼﺳﺘﻴﻜﻲ وارد ﺷﺪه ﻳﺎ اﻳﻨﻜﻪ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻛﻮواﻻﻧﺴﻲ ﻳﻚ ﺑﻪ ﺑﺴﺘﺮ ﻧﻴﻤﻪ ﻫﺎدی ﻣﺘﺼﻞ . اﻧﺪ ﺷﺪه ﻛﺎرﺑﺮدﻫﺎی ﻧﺴـﺒﺘﺎ ﻛﻤﻲ وﺟﻮد دارد از ﻫﺎ آن در ﻛﻪ ﻧﺎﻧﻮذرات ﺑﻪ ﺷﻜﻞ آزاد ﻣﺎﻳﻊ ﻳﺎ ﻫﻮا در ) ( اﺳﺘﻔﺎده ﺷﺪه ﺑﺎﺷﺪ؛ در اﻳﻦ ﻛﺎرﺑﺮدﻫﺎ اﻣﻜـﺎن ﺗـﻨﻔﺲ، ﺑﻠﻌﻴﺪه ﺷﺪن، ﻳﺎ ﻧﻔﻮذ اﻳﻦ ذرات از ﻃﺮﻳﻖ ﭘﻮﺳﺖ ﺑﺪن ن درو ﺑﻪ وﺟﻮد دارد . اﻣﻜﺎن اﻧﺘﺸﺎر ﻧﺎﻧﻮذرات ﻛﺎر ﺑﻪ رﻓﺘﻪ ﻳﻚ در ﻣﺤﺼﻮل در ﻃﻮل دوره ﻋﻤﺮ آن ﻣﺤﺼﻮل ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻛﻨﺪ ﻣﻲ ﺗﻮان ﻣﻲ را آن و ﺑﻪ ﺳـﻪ دوره ﻛﻠﻴﺪی ﺗﻘﺴﻴﻢ ﺑﻨﺪی ﻛﺮد . اول، در ﻫﻨﮕﺎم ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻛﺎرﮔﺮان ﺣﺪ در ﺑﺎﻻﻳﻲ در ﻣﻌﺮض اﻳﻦ ﻧﺎﻧﻮذرات آزاد ﻗﺮار دارﻧﺪ، اﻣﺎ اﻣﻜﺎن اﻳﻦ ﺣﻞ ﻣﺸﻜﻞ ﻧﺴﺒﺘ ﺎ آﺳﺎن اﺳﺖ، ﻛﻪ ﭼﺮا ﻛﻨﺘﺮل ﺑﺴﻴﺎر ﺑﺎﻻﻳﻲ ﺑـﺮ ﺧـﻂ ﺗﻮﻟﻴـﺪ وﺟـﻮد دارد ) ﻗـﺒﻼ ﺑﺴـﻴﺎری از ﻛﺎرﺧﺎﻧﺠـﺎت ﺗﻮاﻧﺴﺘﻪ اﻳﻦ ﺑﺮ اﻧﺪ ﻣﺸﻜﻞ در ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻣﻮاد ﺑﺴﻴﺎر ﺳﻤﻲ ﻏﻠﺒﻪ ﻛﻨﻨﺪ . ( دوم، ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﻣﺼﺮف ﻛﻨﻨﺪﮔﺎن ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻋﻤﺪی ) ﻣـﺜﻼ در ﻏﺬا، ﻣﻮاد راﻳ آ ﺸﻲ، و ﻛﺎرﺑﺮدﻫﺎی داروﻳﻲ ﻳﺎ ( ﻏﻴﺮﻋﻤﺪی در ﻣﻌﺮض اﻳﻦ ﻣﻮاد ﻗـﺮار ﮔﻴﺮﻧـﺪ . ﺳـﻮﻣﻴﻦ ﻣﺮﺣﻠـﻪ در ﭘﺎﻳـﺎن ﻋﻤـﺮ ﻣﺤﺼﻮل اﺳﺖ ﻛﻪ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ در و ﻧﻬﺎﻳﺖ ﻣﺮدم در ﻣﻌﺮض ﺧﻄﺮ ﻣﺤﺼﻮﻻت ﺣﺎوی ﻧﺎﻧﻮذراﺗﻲ ﻗـﺮار ﮔﻴﺮﻧـﺪ ﻛـﻪ دور اﻧﺪاﺧﺘﻪ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ؛ در اﻳﻨﺠﺎﺳﺖ ﻛﻪ ﭘﺎﺳﺦ ﺑﺴﻴﺎر ﻛﻤﻲ ﺮایﺑ اﻳﻦ ﻣﺸﻜﻞ وﺟﻮد دارد، ﻛﻪ ﭼﺮا ﺗﺤﻘﻴﻖ ﺑﺴـﻴﺎر ﻛﻤـﻲ در اﻳـﻦ زﻣﻴﻨﻪ ﺻﻮرت ﮔ ﺮﻓﺘﻪ و ﻃﺮاﺣﻲ آزﻣﺎﻳﺸﺎت ﺮایﺑ ارزﻳﺎﺑﻲ اﻳﻦ ﻣﺴﺎﻟﻪ ﻛﺎر ﺳﺨﺘﻲ اﺳﺖ . ﻣﺮﺣﻠﻪ ﭼﻬﺎرم . ﺗﻨﻬﺎ زﻣﺎﻧﻲ ﺳﻪ ﻛﻪ ﻣﺮﺣﻠﻪ اول ﺑﻪ ﭘﺎﻳﺎن رﺳﻴﺪﻧﺪ، ﺗﻮان ﻣﻲ ﻗﻀﺎوت درﺳﺘﻲ درﺑﺎره ﺧﻄﺮات زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ، ﺳﻼﻣﺘﻲ، و اﻳﻤﻨﻲ ﻳﻚ ﻛﺎرﺑﺮد ﺧﺎص از ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ اﻧﺠﺎم . داد ﺑﺮای اﺛﺒﺎت ﺧﻄﺮﻧﺎک ﺑﻮدن ﻳﻚ ﻋﺮﺻﻪ، ﺑﺎﻳـﺪ در دﻧﻴـﺎی واﻗﻌـﻲ ﻛﺎرﮔﺮان، ﻣﺼﺮف ﻛﻨﻨﺪﮔﺎن، ﻳﺎ ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ ﺣﺪ ﺗﺎ زﻳﺎدی در ﻣﻌﺮض ﻗﺮار آن ﺑﮕﻴﺮﻧﺪ از و آن آﺳﻴﺐ ﺑﺒﻴﻨﻨﺪ . ﺮایﺑ ﺑﻪ ﻛﺎرﮔﻴﺮی ﭼﺎرﭼﻮب ﻫﺎ ی ﺗﺜﺒﻴﺖ ﺷﺪه ﺟﻬﺖ ارزﻳﺎﺑﻲ ﺧﻄﺮات ﻧﺎﻧﻮذرات ، ﻣﺤﻘﻘﺎن و ﺷﺮﻛﺖ ﻧﻮﭘﺎ یﻫﺎ ﻧﻴﺎز ﺑﻪ ﻫﺎی داده ﻣﺤﻜﻤﻲ درﺑﺎره آﺳﻴﺐ و ﻫﺎ ﻣﻴﺰان ﺗﻤﺎس اﻳﻦ ﻧﺎﻧﻮذ رات ﺑﺪن ﺑﺎ ﻳﺎ ﻣﺤﻴﻂ اﻃﺮاﻓﺸﺎن دارﻧﺪ . ﺑﺤﺚ درﺑﺎره ﻣﺴـﺎﻳﻞ HSE ﻧـﺎﻧﻮذرات ﺑﻪ دﻟﻴﻞ ﻓﻘﺪان ﭼﻨﻴﻦ ﻫﺎی داده ﻣﺤﻜﻤﻲ اﻳﺠﺎد ﻣﻲ ﺷﻮد . اﺛﺮات ﺳﻤﻲ ﻧﺎﻧﻮذرات ﺑﺴﺘﻪ ﺑﻪ اﻳﻨﻜﻪ ﭼﮕﻮﻧﻪ ﭼﻪ ﺑﻪ و ﻣﻘﺪاری وارد ﺑﺪن ﻣـﻲ ﺷـﻮﻧﺪ، ﭼﮕﻮﻧـﻪ ﻣﻨﺘﺸـﺮ ﻣـﻲ ﺷـﻮﻧﺪ، و ﭼﮕﻮﻧـﻪ روﻛﺶ دﻫﻲ ﺷﺪه و ﻋﺎﻣﻞ دار اﻧﺪ، ﺷﺪه ﻓﺮق ﺑﻪ . ﻨﺪﻛ ﻣﻲ ﻋﻨﻮان ﻳﻚ ﻧﺘﻴﺠﻪ ﺗﻮان ﻣﻲ ﺑﻴﺎن ﻛﺮد ﻛـﻪ ﺑـ ﺮای ارزﻳـﺎﺑﻲ دﻗﻴـﻖ ﺳـﻤﻴﺖ 118 راﻫﻨﻤﺎی ﻧﺤﻮه اﺳﺘﻔﺎده از ﻓﻨﺎور ی ﻧﺎﻧﻮ در ﺻﻨﻌﺖ آب و آﺑﻔﺎ ی ﻛﺸﻮر ﻣﺤﺪوده ﻣﻌﻨﻲ داری از ﻧﺎﻧﻮذرات در دﻧﻴﺎی واﻗﻌﻲ ﺗﺤﻘﻴﻘﺎت زﻳﺎدی ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ1 . ﺑﻪ ﺗﺎ اﻣﺮوز ﺑﻪ دﻟﻴﻞ ﻓﻘﺪان ﺗﺠﻬﻴﺰات و اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎی ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز ﺮایﺑ اﻧﺪازه ﮔﻴﺮی ﻏﻠﻈﺖ و ﺗﺤﺮک ﻧﺎﻧﻮذرات، ﺣﺘﻲ اﻧﺪازه ﮔﻴﺮی ﻫﺎی ﻛﻨﺘﺮل ﺷﺪه ﻧﻴﺰ ﺑﺎ ﻣﺸﻜﻞ ﻣﻮاﺟـﻪ ﺑﻮده اﺳﺖ . ﻣﺜﻼ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت داﻧﺸﮕﺎﻫﻲ ﭘﻴﺸﻨﻬﺎد ﻣﻲ ﻛﻨﻨﺪ در ﻛﻪ ارزﻳﺎﺑﻲ ﺧﻄﺮات ﻧﺎﻧﻮذرات ﻣﺴﺎﺣﺖ ﺳﻄﺤﻲ ﻣﻬﻢ ﻫﺎ آن ﻛﻞ اﺳﺖ ﻧﻪ و ﺟﺮم اﻳﻦ ﺑﺎ ﻫﺎ؛ آن ﺣﺎل ﻛﺎرﻫﺎی اوﻟﻴﻪ اﻧﺠﺎم ﺷﺪه درﻣﻮﺳﺴﻪ ﻣﻠﻲ ﺳﻼﻣﺖ و اﻳﻤﻨﻲ ﺷﻐﻠﻲ اﻳﺎﻻت ﻣﺘﺤﺪه )NIOSH ( ﺑـ ﺮای ﺳﺎﺧﺖ اﺑﺰارﻫ ﺎﻳﻲ ﺟﻬﺖ اﻧﺪازه ﮔﻴﺮی ﻣﺴﺎﺣﺖ ﺳﻄﺤﻲ ﻧﺎﻧﻮذرات ﻫﻨﻮز در ﻣﺮاﺣﻞ اوﻟﻴﻪ ﻗﺮار دارﻧﺪ . ﻣﻄﻠﺐ دﻳﮕﺮ اﺑﻬﺎم در ﻫﺎی رژﻳﻢ ﻗﺎﻧﻮﻧﻲ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده اﺳﺖ . اﻳﻦ ﺳﻮال »ﻛﻪ ﻛﺪام رژﻳﻢ ﻗـﺎﻧﻮﻧﻲ ﻛﺎرﺑﺮدﻫـﺎی ﻳـﻚ ﻧـﺎﻧﻮذره ﺧﺎص را ﭘﻮﺷﺶ دﻫﺪ ﻣﻲ « اﻏﻠﺐ ﺑﺪون ﭘﺎﺳﺦ ﻣﺎﻧﺪ ﻣﻲ . اﻣﺮوزه اﻳﻦ دو ﻣﺴﺎﻟﻪ ) ﻓﻘﺪان اﻃﻼﻋﺎت و اﺑﻬﺎﻣﺎت ﻗﺎﻧﻮﻧﻲ ( ﻣﻮﺟﺐ ﻛﻨﺪﺷﺪن ﻨﺪﺮاﻳﻓ ﺗﺠﺎری ﺳﺎزی در ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ ﻣـﻲ ﺷـﻮﻧﺪ . ﻣﺪﻳﺮان اﺟ ﻲﺮاﻳ ﺑﺴﻴﺎری از ﺷﺮﻛﺖ یﻫﺎ ﺑﺰرگ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ یﻫﺎ ﺗﺠﺎری ﺳﺎزی ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ ﺧﻮد ﺗﺎ را زﻣﺎن ﺣﻞ ﻣﺴﺎﻳﻞ ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ HSE ﺑﻪ ﺗﻌﻮﻳﻖ اﻧﺪاﺧﺘﻪ ﻳﺎ ﻣﺘﻮﻗﻒ ﻛﺮده در . اﻧﺪ ﻛﺸﻮرﻫﺎی دﻳﮕﺮی ﻛﻪ ﻣﺴﺎﻳﻞ HSE ﺑﻪ اﻧﺪاز ه آﻣﺮﻳﻜﺎ اوﻟﻮﻳﺖ ﻗﺮار ﻧﺪارﻧﺪ، ﻛﺎرﺑﺮدﻫـﺎی ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ ﺑﺎ ﺳﺮﻋﺖ ﺑﻴﺶ وارد یﺗﺮ ﺑﺎزار . اﻧﺪ ﺷﺪه روﺷﻦ اﺳﺖ ﻛﻪ ﻫﺮﮔﻮﻧﻪ اﻏﻤﺎض ﺗﺴﺖ از ﺮاﻳﻓ و ﻫﺎ ﻨـﺪﻫﺎی ﻗـﺎﻧﻮﻧﻲ ﺳـﺨﺘﮕﻴﺮاﻧﻪ در ﺟﻬـﺖ ﺳـﺮﻋﺖ ﺑﺨﺸـﻴﺪن ﺑـﻪ رﺳـﺎﻧﺪن ﻣﺤﺼﻮﻻت ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ ﺑﻪ ﺑﺎزار ﻋﺎﻗﻼﻧﻪ ﻧﻴﺴﺖ . ﺗﺠﺮﺑﻪ ﺑﺴﻴﺎری از ﻓﻨﺎوری یﻫﺎ ﻣﻮرد ﺗﻮﺟﻪ ﻗﺒﻠـﻲ ﻛـﻪ رای دا اﺛـﺮات ﺑﻴﻤـﺎری زای ﻏﻴﺮﻗﺎﺑﻞ ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ ﺑﻮدﻧﺪ ) ﻫﻤﺎﻧﻨﺪ آزﺑﺴﺖ ( ﻧﺸﺎن دﻫﺪ ﻣﻲ ﻛﻪ ﭼﻨﻴﻦ ﺗﺼﻤﻴﻤﺎﺗﻲ ﺑﻪ ﺷﻜﻠﻲ ﻣﺎﻧﺪﮔﺎر ﺮایﺑ ﺷـﻬﺮوﻧﺪان و اﻗﺘﺼـﺎد ﻣﻀﺮ و ﻏﻴﺮﻋﺎﻗﻼﻧﻪ ﺧﻮاﻫﻨﺪ ﺑﻮد . - ﻣﺨﺎﻃﺮات اﺣﺴﺎﺳﻲ و ا ﺧﻼﻗﻲ ﺣﺘﻲ اﮔﺮ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻧﺸﺎن دﻫﺪ ﻫﺮ ﻛﻪ ﻣﺤﺼﻮل ﺗﺠﺎری ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ ﻧﺎﻧﻮذ رات در اﺳﺘﻔﺎده ﻫﺎی روزﻣﺮه ﻣﻀﺮ ﻧﻴﺴـﺘﻨﺪ، ﺑـﺪﺑﻴﻨﻲ ﻋﻤﻮﻣﻲ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ اﻳﻤﻨﻲ ﻧﺎﻧﻮذرات ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ اﺳﺘﻔﺎده از ﻧﺎﻧﻮذرات در را ﻣﺤﺼﻮﻻت ﺑﻪ ﺷﺪت ﻣﺤﺪود ) ﻛﻨﺪ ﻣﺸﺎﺑﻪ وﺿـﻌﻴﺘﻲ ﻛـﻪ ﺮایﺑ اﻧﺪام ﻫﺎی ﺗﻐﻴﻴﺮﻳﺎﻓﺘﻪ ژﻧﺘﻴﻜﻲ در اروﭘﺎ ﭘﻴﺶ ( آﻣﺪ 2 .ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﺴﻮوﻻ ﻧﻪ ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ ﺷﺎﻣﻞ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﻧﻮع دو ﻫﺮ ﺧﻄﺮ واﻗﻌﻲ و اﺣﺴﺎﺳﻲ ﻣﻲ ﺷﻮد . ﺷﺮﻛﺖ یﻫﺎ ﺑﺰرگ ﻧﻮﭘﺎ و ﺑﻪ ﻫﻤﺎن اﻧﺪازه از ﻛﻪ ﺧﻄﺮات واﻗﻌﻲ ﻣﺘﻀﺮر ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ، از ﺧﻄﺮات اﺣﺴﺎﺳﻲ ﻧﻴﺰ ﺿﺮر ﺧﻮاﻫﻨﺪ ﻛﺮد . ﺧﻄﺮات واﻗﻌﻲ ﻛﻪ را درﺑﺎره ﻣﻮاد ﺧﺎﺻﻲ وﺟﻮد دارﻧﺪ، ﺗﻮان ﻣﻲ ﺑﺮﻃﺮف ﻛﺮد، اﻣﺎ ﺧﻄﺮات اﺣﺴﺎﺳﻲ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﻨﺪ ﺗﺠﺎری ﺳﺎزی ﻫـﺮ ﻧﺎﻧﻮﻣﺎده را ای ﻏﻴﺮﻣ ﻤﻜﻦ ﺳﺎزﻧﺪ . ﺗﺤﻘﻴﻘﺎت ﺟﺎﻣﻌﻪ ﺷﻨﺎﺳﻲ وﻳﮋﮔﻲ ﻗﺎﺑﻞ یﻫﺎ اﻃﻤﻴﻨﺎﻧﻲ از ﻓﻨﺎوری یﻫﺎ ﺟﺪﻳﺪ را ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻛﺮده اﻧـﺪ 1- www. luxresearchinc. com 2 www. luxresearchinc. com ﻓﺼﻞ ﺳﻮم- ﻧﺎﻧﻮﺗﻜﻨﻮﻟﻮژ در ی ﺻﻨﻌﺖ آب 119 ﻣﻲ ﻛﻪ ﺗﻮاﻧﻨﺪ ﻣﻮﺟﺐ اﻳﺠﺎد ﻧﮕﺮاﻧﻲ در ﻣﺸﺘﺮﻳﺎن ﺷﻮﻧﺪ اﻳﻦ . وﻳﮋﮔﻲ ﺑﺎ ﻳﻲﻫﺎ ﻣﺪل در ﻫﺎ ﻋﻨﺎوﻳﻨﻲ ﻫﻤﺎﻧﻨـﺪ » ﻓﺎﻛﺘﻮرﻫـﺎی ﺗـﺮس و « » اﺟﺰای اﺻﻠﻲ ﺧﺸﻢ « ﺗﻮﺻﻴﻒ . اﻧﺪ ﺷﺪه ﻋﻼوه ﺑﺮ ﭘﺘﺎﻧﺴﻴﻞ ﻣﻮﺟﻮد ﺮایﺑ ﺧﻄﺮات اﺣﺴﺎﺳﻲ، درک ﻣﺸﺘﺮﻳﺎن از ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ ﻫﻨﻮز ﺷﻜﻞ ﻧﮕﺮﻓﺘـﻪ اﺳـﺖ . ﺑﺮرﺳـﻲ ﻫـﺎی اﻧﺠﺎم ﺷﺪه در زﻣﻴﻨﻪ درک ﻣﺸﺘﺮﻳﺎن از ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ در اروﭘﺎ و آﻣﺮﻳﻜﺎ ﻧﺸﺎن داده اﺳﺖ ﻛﻪ آﮔﺎﻫﻲ ﻋﻤﻮﻣﻲ ﺑﺴﻴﺎر ﻛﻤـﻲ ﻦ راﻳـ د زﻣﻴﻨﻪ وﺟﻮد دارد . ﻧﻈﺮ در ﺑﺎ ﮔﻔﺘﻦ اﻳﻦ اﻣﺮ ﺑﺴﻴﺎر ﻋﺠﻴﺐ اﺳﺖ ﻫﻢ ﻛﻪ ﺷﺮﻛﺖ یﻫﺎ ﺑﺰرگ ﻫﻢ و ﺷﺮﻛﺖ ﻧﻮﭘﺎ یﻫﺎ ﻫﻴﭻ اﻗـﺪاﻣﻲ در ﺟﻬـﺖ وارد ﻧﻤﻮدن ﻣﺸﺘﺮﻳﺎن اﻳﻦ در ﻋﺮﺻﻪ اﻧﺠﺎم ﻧﺪاده . اﻧﺪ ﺑﻬﺘﺮﻳﻦ ﺮایﺑ راه ﺷﺮﻛﺖ یﻫﺎ ﺑﺰرگ و ﺷﺮﻛﺖ ﻧﻮﭘﺎ یﻫﺎ اﻳﻦ اﺳﺖ ﺑﺎ ﻛﻪ اﺳـﺘﻔﺎده از آﺷﻨﺎﻛﺮدن ﻣﺸﺘﺮﻳﺎن ﺑﺎ ﻛﺎرﺑﺮدﻫﺎی ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ از ﻃﺮﻳﻖ ﺗﻮﺿﻴﺢ ﻓﻮاﻳﺪ ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ، اﻳﺠﺎد ارﺗﺒﺎط شﺗﻼ ﺑﺎ ﮔﺮان ﻋﺮﺻـﻪ ﺳـﻢ ﺷﻨﺎﺳﻲ ﻧﺎﻧﻮ، و ﻛﺎرﻛﺮدن ﺑﺎ ﺳﺎزﻣﺎن یﻫﺎ ﻏﻴﺮدوﻟﺘﻲ و ﺳﺎﻳﺮ ﺳﻬﺎﻣﺪاران ﺧﻄﺮات اﺣﺴﺎﺳﻲ از را ﺑﻴﻦ ﺑﺒﺮﻧﺪ . 3 - 4 - 3 - ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ ﻧﺎﻧﻮﻣﻮاد و ﻧﺎﻧﻮﭘﺴﻤﺎﻧﺪﻫﺎ اﻓﺰاﻳﺶ ﺗﻮﻟﻴﺪ در ﻣﻘﻴﺎس ﺻﻨﻌﺘﻲ و ﮔﺴﺘ ﺮش ﺗﻨﻮع ﻛﺎرﺑﺮدﻫﺎی ﻧﺎﻧﻮذرات، ﻧﺎﮔﺰﻳﺮ ﻣﻨﺠﺮ ﺑﻪ رﻫﺎﺳﺎزی و اﻧﺘﺸﺎر اﻳـﻦ ﻣـﻮاد در ﻣﺤﻴﻂ ﺖ زﻳﺴ ﺷﺪه اﺳﺖ و ﺑﻪ دﻟﻴﻞ ﮔﺴﺘﺮش ﺳﺮﻳﻊ ﺗﻮﻟﻴﺪات ﻧﺎﻧﻮ، ﻧﻴﺎز ﻣﺒﺮم ﺑﻪ ﺑﺮﻧﺎﻣـﻪ یﻫـﺎ ﺗﺤﻘﻴﻘـﻲ ﺟﺪﻳـﺪ در ارﺗﺒـﺎط ﺑـﺎ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ زﻳ ﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ ﻧﺎﻧﻮذرات و ﻧﺎﻧﻮﭘﺴﻤﺎﻧﺪﻫﺎ اﺣﺴﺎس ﻣﻲ ﮔﺮدد . دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻫﺎی ﺟﺎری ﭘﻴﺸﻨﻬﺎد ﻣﻲ ﻛﻨﻨﺪ ﻛﻪ ﻧﺎﻧﻮﭘﺴﻤﺎﻧﺪﻫﺎ ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﭘﺴﻤﺎﻧﺪﻫﺎی ﺧﻄﺮﻧﺎک ﻃﺒﻘﻪ ﺑﻨﺪی ﺷـ ﺪه و ﻻزم اﺳﺖ ﺣﺪاﻗﻞ ﺑﻪ ﺻﻮرت دو ﻻﻳﻪ ﺑﺴﺘﻪ ﺑﻨﺪی، در ﻣﺨﺎزن ﻧﻔﻮذﻧﺎﭘﺬﻳﺮ ﻣﺤﻜﻢ ﻣﺤﺼﻮر ﺷﺪه و ﺗﺮﺟﻴﺤﺎ درون ﻣﺎﺗﺮﻳﺲ ﺟﺎﻣﺪ ﻗﺮار ﮔﻴﺮﻧﺪ1 . اﻓﺰاﻳﺶ ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻧﺎﻧﻮﻣﻮاد ﺑﺮای ﺣﺠﻢ ﻋﻈﻴﻤﻲ از ﻓﺮوﺷﮕﺎه ﻫﺎی ﻣﺼﺮﻓﻲ، ﭼـﺎﻟﺶ ﻳﻲﻫـﺎ را ﺑـﺮای ﻣﺘﺨﺼﺼـﻴﻦ در رﺷـﺘﻪ ﻫـﺎی ﻣﺮﺑﻮﻃﻪ و ﻣﺮزﻫﺎی ﺟﻐﺮاﻓﻴﺎی ﺳﻴﺎﺳ ﻲ اﻳﺠﺎد ﻛﺮده اﺳﺖ . ﻣﻌﺎﻫﺪه ﻫﺎی ﺑﻴﻦ اﻟﻤﻠﻠﻲ از ﻗﺒﻴﻞ ﻛﻨﻮاﻧﺴ ﻴﻮن ﺑﺎزل و ﺳﻴﺴ ﺘﻢ ﻣﻌﺎﻫـﺪه آﻧﺘﺮاﻛﺘﻴ ﻚ، ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻛﻨﺘﺮل ﻫﺎﻳﻲ ﺑﺮای اﻧﺘﻘﺎل ﺑﺮون ﻣﺮزی ﭘﺴﻤﺎﻧﺪﻫﺎی ﺧﻄﺮﻧﺎک ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺷﺪه اﻧـﺪ و ﻣﻤﻜـﻦ اﺳـﺖ ﺑـﻪ ﻋﻨـﻮان ﻣﺪل ﻫﺎﻳﻲ ﺑﺮای ﻗﻮاﻧﻴﻦ ﺑﻴﻦ اﻟﻤﻠﻠﻲ ﻧﺎﻧﻮﭘﺴﻤﺎﻧﺪﻫﺎ ﺑﻪ ﻛﺎر روﻧﺪ2 . ﺗﻮاﻧﺎﻳﻲ ﺑﺮای ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻧﺎﻧ ﻮﻣﻮاد ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﻛﺎﻫﺶ رﻳﺴﻚ روی ﺑﺮ اﻛﻮ ﺳﻴﺴﺘﻢ و ﻫﺎ ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ ﺑﻪ ﺷﺪت ﻣـﻮرد ﺑﺮرﺳـﻲ ﻗـﺮار ﮔﺮﻓﺘﻪ اﺳﺖ . ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻳﻲﻫﺎ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺗﻮﻟﻴﺪ زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ ﺑﻲ ﺧﻄﺮ، ارزﻳﺎﺑﻲ رﻳﺴﻚ، ﻣﺴـﻮوﻟﻴﺖ ﮔﺴـﺘﺮده ﺗﻮﻟﻴﺪﻛﻨﻨـﺪه و ﺷـﻴﻤﻲ ،ﺳﺒﺰ ﻛﻨﺘﺮل ﻫﺎی ﺑﻴﺶ ﺗﺮ ﺑﺮای اﻃﻤﻴﻨﺎن از ﻣﺴﻴﺮ ﻧﺎﻧﻮﻣﻮاد را اﻓﺰاﻳﺶ اﻧﺪ داده3 . 1- Harford A, Edwards J, Priestly B, Wright P, Current OHS best practices for the Australian nanotechnology industry:a position paper by the NanoSafe Australia, (2009). 2- Khetriwal DS, Kraeuchi P, Widmer R, Producer responsibility for e-waste management:Key issues for consideration e Learning from the Swiss experience of Environmental Management, 90, 153-165, (2009). 3- Shukla R, Nune SK, Chanda N, Katti K, Mekapothula S, Kulkarni RR, Welshons WV, Kannan R and Katti KV, Soybeans as a Phytochemical Reservoir for the Production and Stabilization of Biocompatible Gold Nanoparticles, Small, 4 (9) , 1425–1436, (2008). 120 راﻫﻨﻤﺎی ﻧﺤﻮه اﺳﺘﻔﺎده از ﻓﻨﺎور ی ﻧﺎﻧﻮ در ﺻﻨﻌﺖ آب و آﺑﻔﺎ ی ﻛﺸﻮر ﻻز م اﺳﺖ ﻛﻪ ﺗﻨﻈﻴﻤﺎت ﺑﻴﺶ ﺑﺮای یﺗﺮ اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎی زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ و ﻣﺤﻞ در ﻛﺎر یﻫﺎ آﻳﻨﺪه اﻋﻤﺎل ﺷﻮد . ﺑﺮای ﻣﺜـﺎل ﺟﺎﺑﻪ ﺟﺎﻳﻲ ﻧﺎﻧﻮﭘﺴﻤﺎﻧﺪﻫﺎ ﻣﻤﻜﻦ اﺳ ﺖ ﻧﻴﺎز ﺑﻪ ﺗﺠﺪﻳﺪﻧﻈﺮ روی ﺗﺠﻬﻴﺰات ﺣﻔﺎﻇﺖ ﺷﺨﺼﻲ روش و یﻫﺎ ﻣﻌﻤـﻮل ﻛـﺎری داﺷـﺘﻪ . ﺪﺑﺎﺷ ﺑﺮای ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ رﻳﺴﻚ یﻫﺎ ﺑﺎﻟﻘﻮه ﺑﻪ ﻛﻪ ای وﺳﻴﻠﻪ ی ﻧﺎﻧﻮذرات ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ اﻋﻤﺎل ﻣﻲ ،ﺷﻮد ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ ﻳﻚ روﻳﻜـﺮد ﭼﺮﺧـﻪ ی ﺣﻴﺎت در ﻫﻤﻪ ﻣﺮاﺣﻞ ﺗﻮﻟﻴﺪ و ﻣﺼﺮف رﻫﺎ ﺗﺎ ﺳﺎزی در ﻣﺤﻴﻂ ﻣﻮرد ﺗﻮﺟﻪ ﻗﺮار ﮔﻴﺮد در و ﻧﺘﻴﺠﻪ از ﻣﺸﻜﻼت ﻧﺎﻧﻮﭘﺴﻤﺎﻧﺪﻫﺎ ﻛـﻪ ﻣﻴﺮاﺛﻲ از ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ ﻫﺴﺘﻨﺪ، ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ1 . درک ﺟﻮاﻣﻊ از ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ ﺑﻪ ﺧﺼﻮص در ﻣﻔﻬﻮم ﭘﺘﺎﻧﺴﻴﻞ ات اﺛﺮ ﻣﻀﺮ روی ﺳ ﻼﻣﺘﻲ، ﻣﺒﺤﺚ ﻣﻬﻤﻲ در ﭘﺬﻳﺮش اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ اﻳﻦ ﻓﻨﺎوری ﺷﺪه . ﺖ اﺳ ﺗﻼش ﺑﺮای ﻣﻌﺮﻓﻲ ﭘﺮوﺗﻜﻞ ﻫﺎﻳ ﻲ ﺑﻪ ﻣﻨﻈـﻮر ﻣـﺪﻳﺮﻳﺖ ﻣﻄﻠـﻮب ﻧﺎﻧﻮﭘﺴـﻤﺎﻧﺪﻫﺎ ﺑﺎﻳﺴـﺘﻲ ﺑـﻪ وﺳـﻴﻠﻪ ی ﺷﺮﻛﺖ و ﻫﺎ ﻗﺎﻧﻮن ﮔﺬاران ﺑﻪ ﺻﻮرت ﺷﻔﺎف و آﺷﻜﺎر اﻧﺠﺎم ﺷﻮد2 . ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻣﺼﺮف ﻛﻨﻨﺪﮔﺎن در ﻃﻲ ﻣﺮاﺣﻞ اوﻟﻴﻪ ﻃﺮاﺣﻲ ﻧ ﺎﻧﻮﺗﻮﻟﻴﺪات، ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﺑـﻪ ﺷﻨﺎﺳـﺎﻳﻲ اﻃﻼﻋـﺎت ﻻزم ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ ﻧﻴﺎزﻣﻨﺪی ﻫﺎی ﭼﺮﺧﻪ زﻳﺴﺘﻲ ﻣﺤﺼﻮﻻت ﻛﻤﻚ ﻧﻤﺎﻳﺪ . ارزﻳﺎﺑﻲ ﺗﻮﻟﻴﺪات ﻧﺎﻧﻮ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ درﺟﺎت ﻣﺘﻨﻮﻋﻲ از ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻫﺎی ﺑﻌﺪ از ﭘﺎﻳﺎن ﻋﻤﺮ ﻣﺤﺼﻮل اراﺋﻪ را دﻫﺪ . ﺗﻮﻟﻴﺪﻛﻨﻨﺪﮔﺎن ﻧﺎﻧﻮ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﻨﺪ در ﺳﺮاﺳﺮ ﭼﺮﺧﻪ زﻳﺴﺘﻲ ﻣﺤﺼﻮل، ﺗﺠﺮﺑﻴﺎت در را دﺧـﻮ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻧﺎدرﺳﺖ ﻋﻤﺪی ﻳﺎ ﺗﺼﺎدﻓﻲ ازﻣﺤﺼﻮﻻت ﺑﻪ ﻣﺼﺮف ﻛﻨﻨﺪﮔﺎن اﻧﺘﻘـﺎل دﻫﻨـﺪ . ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫـﺎﻳﻲ ﻛـﻪ ﺑـﺮای ﺳـﻨﺠﺶ ﺑﺎزدﻫﻲ ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻪ اﻧﺪ، ﺷﺎﻣﻞ : ﺣﺠﻢ ﻧﺎﻧﻮﭘﺴﻤﺎﻧﺪﻫﺎی ﺗﻮﻟﻴﺪ ﺷﺪه، ﻏﻠﻈﺖ ﻣﻮاد ﺑﺎ ارزش، ارزش ﭘـﻮﻟﻲ ﻣـﻮاد ﺑﺎزﻳﺎﻓﺘﻲ ﺗﻼش و ﻫﺎی ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز ﺑﺮای ﺑﺎز ﻳﺎﺑﻲ ﻣﻮاد اﺳﺖ3 . ﺑﻪ ﻃﻮر ﻛﻠﻲ ﮔﺴﺘﺮش ﺗﻬﺪﻳﺪﻫﺎی ﺑﺎﻟﻘﻮه رﻫﺎﺳﺎزی ﻛﻨﺘﺮل ﻧﺸﺪه ﻏﻴﺮ و ﻗﺎﺑﻞ ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ ﻧﺎﻧﻮذرات از ﭘﺴـﻤﺎﻧﺪﻫﺎ ﺑـﻪ ﻣﺤـﻴﻂ زﻳﺴﺖ، از ﻣﻨﻈﺮ ﻗﺎﻧﻮن آﻣﺎر ﻣﻮرد ﺗﻮﺟﻪ ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻪ اﺳﺖ ﻛﻪ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت اﺳﺎﺳﻲ را زﻳﺮ ﭘﻴﺸﻨﻬﺎد ﻛﻨﺪ ﻣﻲ : – ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻫﺎی ﻗﺎﻧﻮﻧﻲ ﻧﻴﺎزﻣﻨﺪ اﻃﻼﻋﺎت اﺳﺎﺳﻲ از ﺷﺮﻛﺖ ﻫﺎی ﺗﻮﻟﻴﺪﻛﻨﻨﺪه ﻧﺎﻧﻮﻣﻮاد ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ اﺳﺖ . ﭼﻨﻴﻦ اﻃﻼﻋـﺎﺗﻲ ﺑﺎﻳﺪ ﺷﺎﻣﻞ ﺳﻄﻮح و ﻧﻮع ﻧﺎﻧﻮﻣﻮاد ﺗﻮﻟﻴﺪ ﺷﺪه و ﻣﻨﺘﺸﺮ ﺷﺪه ﺑﺎﺷﺪ و ﺑﺮﭼﺴﺐ زﻧﻲ ﺗﻮﻟﻴﺪات ﺣﺎوی ﻧﺎﻧﻮذرات ﺑﻪ ﻋﻨﻮان اﺑﺰاری ﺑﺮای ﺳﻬﻮﻟﺖ ﺟﺪاﺳﺎزی و ﺑﺎزﻳﺎﺑﻲ ﻧﺎﻧﻮﻣﻮاد ﭘﻴﺸﻨﻬﺎد ﻣﻲ ﮔﺮدد . – ﻃﻮل ﻋﻤﺮ ﻣﻮرد اﻧﺘﻈﺎر ﺗﻮﻟﻴﺪات ﺣﺎوی ﻧﺎﻧﻮذرات ﺮایﺑ ﻣﺜﺎل ﺳﺮدﻛﻨﻨﺪه ﺑﺎﻛﺲ ﻳﺎ ﻫﺎ ﻫﺎی ﻧﺎﻧﻮﺳﻴﻠﻮر ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ ﺷﻮد . – ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫﺎﻳﻲ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﻣﻴﺰان و ﺷﺪت رﻫﺎﺳﺎزی ﻧﺎﻧﻮذرات از ﭘﺴـﻤﺎﻧﺪﻫﺎ ﺗﺤـﺖ ﺗـﺎﺛﻴﺮ آب و رﻃﻮﺑـﺖ ﺑﺮرﺳـﻲ ﺷـﻮﻧﺪ و ﭘﺴﻤﺎﻧﺪﻫﺎی ﺣﺎوی ﻧﺎﻧﻮذرات ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ ﺑﺎ روﺷﻲ اﻧﺒﺎر ﺷﻮﻧﺪ از ﻛﻪ واﻛﻨﺶ ﻣﺘﻘﺎﺑﻞ آب ﺑﺎ ﻫﺎ آن ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی ﺷﻮد . – ﭘﺘﺎﻧﺴﻴﻞ ﻴﺖﺳﻤ ﻧﺎﻧﻮذرات رﻫﺎ ﺷﺪه ﺑﻪ ﻣﺤﻴﻂ ﻣﻮرد ﺗﻮﺟﻪ ﻗﺮار ﮔﻴﺮد . 1- Moore, J. Nanowaste needs attention of EPA, industry and investors. Project on Emerging Nanotechnologies. EurekAlert. (2007). 2- Dahm M, González, P and Porteiro N, Trials, Tricks and Transparency:How Disclosure Rules Affect Clinical Knowledge, Journal of Health Economics, (2009). 3- Powell, M. C. , Griffin, M. P. A. , Tai, S. Bottom-up risk regulation? How nanotechnology risk knowledge gaps challenge federal and state environmental agencies. Environmental Management 42, 426–443. (2008). ﻓﺼﻞ ﺳﻮم- ﻧﺎﻧﻮﺗﻜﻨﻮﻟﻮژ در ی ﺻﻨﻌﺖ آب 121 – ﻧﻴﺎز ﺑﻪ ﻣﻮاد ﻣﺮﺟﻊ ﺑﺮای ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﺳﻤﻴﺖ اﻛﻮﻟﻮژﻳﻜﻲ اﺣﺴﺎس ﻣﻲ ﮔﺮدد1 . ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﺤﺚ ﺑﻪ یﻫﺎ ﺑﺎﻻ، ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ ﺑﻪ ﺪﺗﻮاﻧ ﻣﻲ ﻃﻮر ﺑﺎﻟﻘﻮه ﻃﺒﻘﻪ ﺑﻨﺪی، ﻏﻴﺮﻣﺘﺤﺮک ﻛﺮدن، ﺗﺠﺰﻳـﻪ، ﺗﺜﺒﻴـﺖ و ﺑﺎزﻳﺎﻓـﺖ ﻧﺎﻧﻮذرات را اﻣﻜﺎن ﭘﺬﻳﺮ ﻧﻤﺎﻳﺪ . ع اﻧﻮا ﺟﺪﻳﺪی از رﻳﺴﻚ یﻫﺎ زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ از ﻛﻪ اﻧﺘﺸـﺎر ﻧـﺎﻧﻮﻣﻮاد ﺑـﻪ ﻣﺤـﻴﻂ زﻳﺴـﺖ ﻧﺎﺷـﻲ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ ، ﻻزم اﺳﺖ ﻛﻪ ﻣﻮرد ﺗﻮﺟﻪ ﻗﺮار ﮔﻴﺮﻧﺪ و اﺛﺮات واﻗﻌﻲ ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ ﻗﺒﻞ از اﻳﻨﻜﻪ ﭘﺴﻤﺎﻧﺪﻫﺎی ﻧﺎﻧﻮ در ﻣﺤﻴﻂ ﻇﺎﻫﺮ ﺷﻮﻧﺪ و ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﻗﺒﻞ از ﻣﻌﺮﻓﻲ ﻧﺎﻧﻮﺗﻮﻟﻴﺪات ﺟﺪﻳﺪ ﺑﻪ ﺑﺎزار ﺗﻌﻴﻴﻦ و ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ ﺷﻮﻧﺪ2 . ﻻزم ﺑﻪ ذﻛﺮ اﺳﺖ ﻛﻪ ﻳﻚ ارزﻳﺎﺑﻲ ﻣﻨﻈﻢ از ﺧﻄﺮات ﻫﺮ ﺗﻜﻨﻮﻟﻮژی ﻧﻮﻳﻦ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ ﺟﻨﺒﻪ ﻫـﺎی ﻣﺜﺒـﺖ را ﻧﻴـﺰ ﺟﻬـﺖ اﻓـﺰاﻳﺶ اﻳﻤﻨﻲ ﺑﻪ ﻫﻤﺮاه داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ . ﻧﻮآوری ﻫﺎی ﭘﺎﻳﻪ ای ﻛﻪ از ﻧﺎﻧﻮﺗﻜﻨﻮﻟﻮژی ﻧﺎﺷﻲ ﻣﻲ ﺷﻮد ﭘﺘﺎﻧﺴﻴﻞ ﺷﺮﻛﺖ داﺷﺘﻦ در ﺳﻼﻣﺖ اﻧﺴـﺎن و اﻳﻤﻨﻲ زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ را از ﺑﺴﻴﺎری ﺟﻨﺒﻪ ﻫﺎ دا . رد اﻳﻦ ﻧﻮآوری ﻫﺎ ﺑﻪ ﻃﻮر ﺑﺎﻟﻘﻮه در ﺣﻞ ﻣﺴﺎﻳﻞ ﺿﺮوری از ﻗﺒﻴﻞ ﻓﺮاﻫﻢ ﻧﻤﻮدن آب آﺷﺎﻣﻴﺪﻧﻲ ﻳﺎ ﺗﺒﺪﻳﻞ اﻧﺮژی ﻫﺎی ﻣﻮﺛﺮﺗﺮ و ذﺧﻴﺮه اﻧﺮژی دﺧﻴﻞ ﺑﺎﺷﻨﺪ . ﭘﺘﺎﻧﺴﻴﻞ ﺗﻜﻨﻮﻟﻮژی ﻫﺎی ﻧﺎﻧﻮ در ﺧﺼﻮص اﻳﺠـﺎد ﻣﻨـﺎﻓﻊ اﻗﺘﺼﺎدی، ﭘﺘﺎﻧﺴﻴﻞ اﻳﺠﺎد ﺷﻐﻞ، ﺛﺮوت و رﻓﺎه اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ ﺑﺴﻴﺎر ﺑﺎﻻﺳﺖ . در ﺣﺎل ﺣﺎﺿﺮ، آ ﮔﺎﻫﻲ ﻋﻤﻮﻣﻲ از ﺗﻜﻨﻮﻟﻮژی ﻧﺎﻧﻮ ﻣﺤـﺪود اﺳﺖ ﭘﻴﺶ . ﺑﻴﻨﻲ ﻣﻲ ﺷﻮد ﻛﻪ ﻃﻲ ﭼﻨﺪ ﺳﺎل آﻳﻨﺪه ﻋﻤﻮم ﻣﺮدم ﺑﻪ ﺳﻤﺖ اﻳﻦ ﺗﻜﻨﻮﻟﻮژی ﺣﺮﻛﺖ ﻣﻲ ﻛﻨﻨـﺪ . ﻣﻨـﺎﻇﺮات و ﻣﺒﺎﺣـﺚ ﺷﻔﺎف در ﺧﺼﻮص ﻣﺰاﻳﺎ و ﻣﻌﺎﻳﺐ اﻳﻦ ﺗﻜﻨﻮﻟﻮژی ﺑﻪ ﻋﺎﻣﻪ ﻛﻤﻚ ﺧﻮاﻫﺪ ﻛﺮد ﻛﻪ ﺑﻪ ﻳﻚ دﻳﺪﮔﺎه ﻣﺘﻌﺎدل دﺳﺖ ﭘﻴـﺪا ﻛﻨﻨـﺪ . اﻳـﻦ اﻣﺮ ﻳﻚ ﭘﺬﻳﺮش ﻋﻤﻮﻣ ﻲ ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻮﺟﻬﻲ را ﺑﻪ وﺟﻮد ﻣﻲ آورد ﻛﻪ ﺑﻪ ﻧﻮﺑﻪ ﺧﻮد ﺟﺎﻣﻌﻪ را ﻗﺎدر ﻣـﻲ ﺳـﺎزد ﻛـﻪ از ﭘﻴﺸـﺮﻓﺖ ﻫـﺎ ی اﻳـﻦ ﺗﻜﻨﻮﻟﻮژی ﭘﺎﻳﻪ ﻣﻨﻔﻌﺖ و در ﻋﻴﻦ ﺣﺎل ﺧﻄﺮات اﺣﺘﻤﺎﻟﻲ آﻧﺮا ﻧﻴﺰ ﺗﺤﺖ ﻛﻨﺘﺮل داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﻨﺪ . در واﻗﻊ در ﺑﺤﺚ ﭼﺎﻟﺶ ﻫﺎی ﭘﻴﺶ روی ﻧﺎﻧﻮﺗﻜﻨﻮﻟﻮژی ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ ﺑﻪ ﭼﮕﻮﻧﮕﻲ ارزﻳﺎﺑﻲ ﻣﺨﺎﻃﺮات ﻋﻠﻤﻲ، اﻗ ﺘﺼﺎدی، اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ ﻳﺎ زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ ﻧﺎﻧﻮﺗﻜﻨﻮﻟﻮژی؛ ﻧﻮع ﻣﺴﻮوﻟﻴﺖ ﻣﺤﻘﻘﺎن، ﺻﻨﻌﺖ، دوﻟـﺖ و ﻋﻤـﻮم ﻣـﺮدم در ﺗﻮﺳـﻌﻪ ﻧـﺎﻧﻮﺗﻜﻨﻮﻟﻮژی و ﺳـﻬﻢ ﺻﻨﻌﺖ در ﺗﻮﺳﻌﻪ اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎ؛ اﺛﺮات ﻧﺎﻧﻮﭘﺰﺷﻜﻲ و ﻧﺎﻧﻮ ﺳﻼﻣﺖ در ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻣﺮاﻗﺒﺖ ﺑﻬﺪاﺷﺘﻲ و ﻧﺤﻮه آﮔﺎﻫﻲ و ﻣﺸﺎوره ﻋﻤﻮم ﻣﺮدم در ﺑﺤﺚ ﻫﺎی ﻧﺎﻧﻮﺗﻜﻨﻮﻟﻮژی ﺗﻮﺟﻪ و ﻳﮋه ﺷﻮد . ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﭘﻴﺸﺮﻓﺖ ﻫﺎ ی ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ در ﺣﻮزه ﻫﺎی ﮔﻮﻧﺎﮔﻮن از ﺟﻤﻠﻪ ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ ﺟﻨﺒﻪ ﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ اﻳﻦ ﻋﻠﻢ از ﺟﻤﻠـﻪ ﭼﺎﻟﺶ ﻫﺎ، ﺳﻄﺢ آﻣﺎدﮔﻲ ﻓﻨﺎوری )TRL ( ، ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ، ﺳﻼﻣﺖ و اﻳﻤﻨﻲ )EHS (و ﺟﻨﺒﻪ ﻫﺎی اﺧﻼﻗﻲ، ﻗـﺎﻧﻮﻧﻲ و اﺟﺘﻤـﺎﻋﻲ )ELSA (ﻣﻮرد ﺑﺮرﺳﻲ ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻪ اﺳﺖ3 .در اﻳﻦ ﺑﺮرﺳﻲ اﺑﺘﺪا ﺷﻤ ﺎﺗﻴﻜﻲ از ﺳﻄﺢ آﻣﺎدﮔﻲ ﻓﻨﺎوری ، ﻣﻮاﻧـﻊ ﺗﺠـﺎری ﺳـﺎزی و وﺷﻌﻴﺖ رﻗﺎﺑﺘﻲ ﻧﺸﺎن داده ﺷﺪه اﺳﺖ و در ﻧﻬﺎﻳﺖ ﺧﻼﺻﻪ ای از ﺟﻨﺒﻪ ﻫﺎی اﺧﻼﻗﻲ، ﻗﺎﻧﻮﻧﻲ و اﺟﺘﻤـﺎﻋﻲ )ELSA ( ﻣﺮﺑـﻮط ﺑـﻪ ﭘﻴﺸﺮﻓﺖ ﻫﺎ ی ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ در 10 ﺣﻮزه ﻓﻨﺎوری ذﻛﺮ ﺷﺪه اﺳﺖ . 1- Handy, R. D. , Owen, R. The ecotoxicology of nanoparticles and nanomaterials:current status, knowledge gaps, challenges andfuture needs. Ecotoxicology 17:315-325, (2008). 2- Dr. Christoph Lauterwasser Allianz Center for Technology, ”Opportunities and risks of Nanotechnologies”,Report in co- operation with the OECD International Futures Programme 3- www. observatorynano. eu 122 راﻫﻨﻤﺎی ﻧﺤﻮه اﺳﺘﻔﺎده از ﻓﻨﺎور ی ﻧﺎﻧﻮ در ﺻﻨﻌﺖ آب و آﺑﻔﺎ ی ﻛﺸﻮر ﺷﻜﻞ3 - 4 - ﻃﺮح ﺷﻤﺎﺗﻴﻜﻲ از ﺳﻄﺢ آﻣﺎدﮔﻲ ﻓﻨﺎوری در ﺟﺪول ذﻳﻞ ﺑﺮﺧﻲ از ﻛﺎرﺑﺮدﻫـﺎی ﻧـﺎﻧﻮ ﻣـﻮاد در ﺣـﻮزه ﻣﺤـﻴﻂ زﻳﺴـﺖ – در زﻣﻴﻨـﻪ اﺻـﻼح و ﺑﻬﺒـﻮد ﺧـﺎک، آب و آﻟﻮده ﻛﻨﻨﺪه ﻫﺎی ﻫﻮا- ﺷﺮح داده ﺷﺪه اﺳﺖ . ﺟﺪول 3 - 5 - ﻛﺎرﺑﺮد ﻫﺎی ﻧﺎﻧﻮ ﻣﻮاد در ﺣﻮزه ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ ﭼﺎﻟﺶ ﻫﺎ ﺣﻞ راه ﻫﺎی اراﺋﻪ ﺷﺪه ﺑﻪ وﺳﻴﻠﻪ ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ ﺳﻄﺢ آﻣﺎدﮔﻲ ﻓﻨﺎوری ) ﻃﺒﻖ ﻃﺮح ﺷﻤﺎﺗﻴﻚ ﺑﺎﻻ ( ﻣﻮاﻧﻊ ﺗﺠﺎری ﺳﺎزی ﺳﻨﺠﺶ ﻣﻴﺰان ﺗﺎﺛﻴﺮ وﺿﻌﻴﺖ رﻗﺎﺑﺘﻲ اﺗﺤﺎدﻳﻪ اروﭘﺎ ELSA ، EHS و ﻣﻮارد دﻳﮕﺮ اﺻﻼح و ﺑﻬﺒﻮد ﺧﺎک / آب زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ ) از ﺟﻤﻠﻪ ﻣﻬﻢ ﺗﺮﻳﻦ ﺗﺮﻛﻴﺒﺎت ﻫﺪف : ﺣﻼﻟﻬﺎی ﻛﻠﺮدار ( اﺳﺘﻔﺎده از ﺳﻮﺳﭙﺎﻧﺴﻴﻮن ﻧﺎﻧﻮذرات آﻫﻦ ﺑﺎ ﻇﺮﻓﻴﺖ ﺻﻔﺮ )nZVI ( 4 - 5 -در اﻳﺎﻻت ﻣﺘﺤﺪه آﻣﺮﻳﻜﺎ 10 درﺻﺪ ﭘﺮوژه ﻫﺎی ﺑﻬﺒﻮد و اﺻﻼح ﻧﺎﻧﻮذرات آﻫﻦ ﺑﺎ ﻇﺮﻓﻴﺖ ﺻﻔﺮ اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲ ﻛﻨﻨﺪ . در اروﭘﺎ ﻓﻘﻂ ﺗﻌﺪاد اﻧﺪﻛﻲ از ﭘﺮوژه ﻫﺎی اﻧﺒﻮه از ﻧﺎﻧﻮذرات آﻫﻦ ﺑﺎ ﻇﺮﻓﻴﺖ ﺻﻔﺮ اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲ ﻛﻨﻨﺪ . -ﺗﺮدﻳﺪ ﺑﺮﺧﻲ از دوﻟﺖ )ﻫﺎ ﺗﺮس از واﻛﻨﺶ ﻫﺎی ﺷﺪﻳﺪ ﻋﻤﻮﻣ (ﻲ - ﻧﺎآﮔﺎﻫﻲ از ﺗﺎﺛﻴﺮات ﻣﻨﻔﻲ ﺑﺮ ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ - ﻧﺪاﺷﺘﻦ ﺗﺠﺮﺑﻪ ﻛﺎﻓﻲ و ﻓﻨﺎوری در اروﭘﺎ و اﻧﺘﻘﺎل ﻓﻨﺎوری - ارزان ﺗﺮ، ﺑﻪ دﻟﻴﻞ ﻛﺎﻫﺶ زﻣﺎن ﻓﺮاﻳﻨﺪ اﺻﻼح و ﻛﺎﻫﺶ زﻳﺮﺑﻨﺎﻫﺎی ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده - ﻛﺎراﻳﻲ ﺑﻬﺒﻮد ﻳﺎﻓﺘﻪ - ﺑﻪ اﺣﺘﻤﺎل زﻳﺎد ﺗﺎﺛﻴﺮ ﻣﻨﻔﻲ اﻧﺪک ﺑﺮ روی ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ - اﻳﺠﺎد اﺷﺘﻐﺎل ا ﻳﺎﻻت ﻣﺘﺤﺪه آﻣﺮﻳﻜﺎ ﺗﺠﺮﺑﻴﺎت ﻓﺮاوان و ﮔﺮاﻧﻘﻴﻤﺘﻲ در زﻣﻴﻨﻪ ﺑﻪ ﻛﺎرﮔﻴﺮ اﻳﻦ ﻓﻨﺎوری دارد . آﺳﻴﺎ ﻫﻴﭻ ﭘﺮوژه ای در اﻳﻦ زﻣﻴﻨﻪ ﻧﺪارد . آﻳﻴﻦ ﻫﺎ ﻧﺎﻣﻪ: آﻳﻴﻦ ﻧﺎﻣﻪ ای در زﻣﻴﻨﻪ ﻛﺎرﺑﺮد ﻧﺎﻧﻮذرات آﻫﻦ ﺑﺎ ﻇﺮﻓﻴﺖ ﺻﻔﺮ وﺟﻮد ﻧﺪارد . ﭘﺎﺳﺨﮕﻮﻳﻲ ﻣﺮاﺟﻊ اﻳﺎﻟﺘﻲ / ﻣﺤﻠﻲ از ﺟﻤﻠﻪ اﺧﺘﻴﺎرات ﭘﺮوژ [ اﺳﺖ . EHS : اﺛﺮات ﺑﻠﻨﺪﻣﺪت ﺑﺮ ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ ﺷﻨﺎﺧﺘﻪ ﻧﺸﺪه اﺳﺖ . ELSA : ﺧﻄﺮات ﺷﻨﺎﺧﺘﻪ ﻧﺸﺪه ﻧﮕﺮاﻧﻲ ﻫﺎ ی اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ 1 2 3 4 5 ﺗﺤﻘﻴﻘﺎت ﭘﺎﻳﻪ ای ﺗﺤﻘﻴﻘﺎت ﻛﺎرﺑﺮدی ﻧﻤﻮﻧﻪ اوﻟﻴﻪ ورود ﺑﻪ ﺑﺎزار ﺑﺎزارﻫﺎی رﺷﺪ ﻳﺎﻓﺘﻪ ﻓﺼﻞ ﺳﻮم- ﻧﺎﻧﻮﺗﻜﻨﻮﻟﻮژ در ی ﺻﻨﻌﺖ آب 123 اداﻣﻪ ﺟﺪول3 - 5 - ﻛﺎرﺑﺮد ﻫﺎی ﻧﺎﻧﻮ ﻣﻮاد در ﺣﻮزه ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ ﭼﺎﻟﺶ ﻫﺎ ﺣﻞ راه ﻫﺎی اراﺋﻪ ﺷﺪه ﺑﻪ وﺳﻴﻠﻪ ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ ﺳﻄﺢ آﻣﺎدﮔﻲ ﻓﻨﺎوری ) ﻃﺒﻖ ﻃﺮح ﺷﻤﺎﺗﻴﻚ ﺑﺎﻻ ( ﻣﻮاﻧﻊ ﺗﺠﺎری ﺳﺎزی ﺳﻨﺠﺶ ﻣﻴﺰان ﺗﺎﺛﻴﺮ وﺿﻌﻴﺖ رﻗﺎﺑﺘﻲ اﺗﺤﺎدﻳﻪ اروﭘﺎ ELSA ، EHS و ﻣﻮارد دﻳﮕﺮ ﻣﺤﺼﻮﻻت آب آﺷﺎﻣﻴﺪﻧﻲ، ﮔﻨﺪزداﻳﻲ و ﺗﺼﻔﻴﻪ ﭘﺴﺎب، ﻛﺎﻫﺶ ﻳﺎ ﺣﺬف ﺳﺨﺘﻲ آب و ﻧﻤﻚ رداﻳﻲ آب درﻳﺎ ﻏﺸﺎﻫﺎی ﺑﺎ ﺳﺎﺧﺘﺎر ﻧﺎﻧﻮ 5ﻣﺤﺼﻮﻻت آب آﺷﺎﻣﻴﺪﻧﻲ، ﻧﻤﻚ زداﻳﻲ، ﻛﺎﻫﺶ ﻳﺎ ﺣﺬف ﺳﺨﺘﻲ آب ) ﺑﺴﺘﻪ ﺑﻪ ﻧﻮع ﺗﻌﺮﻳﻒ ﺻﻮرت ﮔﺮﻓ ﺘﻪ از ﻏﺸﺎﻫﺎی ﺑﺎ ﺳﺎﺧﺘﺎر ﻧﺎﻧﻮ ﻛﻪ ﻣﺪت زﻳﺎدی اﺳﺘﻔﺎده ﺷﺪه اﺳﺖ ( 4 ﮔﻨﺪزداﻳﻲ و ﺗﺼﻔﻴﻪ ﭘﺴﺎب ﺻﻨﻌﺘﻲ و ﻋﻤﻮﻣﻲ -ﻣﺸﻜﻼت ﻣﺮﺑﻮز ﺑﻪ ﺗﻪ ﻧﺸﻴﻨﻲ رﺳﻮب ﺑﺮ روی ﻏﺸﺎﻫﺎ ) رﺳﻮب ﮔﻴﺮی ﻏﺸﺎ ( - ﮔﺰﻳﻨﺶ ﭘﺬﻳﺮی ﻏﺸﺎﻫﺎ - ﺑﻲ ﻧﻴﺎزی ﺑﻪ ﺟﺎﻳﮕﺰﻳﻨﻲ ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻫﺎی ﻣﻮﺟﻮد / ﻣﻌﻤﻮل اﺻﻼح و ﺑﻬﺒﻮد آب در ﺣﺎل ﺣﺎﺿﺮ ﺑﻪ) ﻃﻮر ﻣﺜﺎل ﻛﺮﺑﻦ ﻓﻌﺎل و ازن ( - ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎی ﻧﺼﺐ و ) اﻧﺮژی ( - ﺗﺎﺛﻴﺮ ﻣﺜﺒﺖ ﺑﺮ ﺳﻼﻣﺖ اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ و ﻋﻤﻮﻣﻲ و ﺳﻼﻣﺖ ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ اروﭘﺎ در ﺗﺤﻘﻴﻖ و ﺗﻮﻟﻴﺪ در اﻳﻦ زﻣﻴﻨﻪ ﻣﻮﻗﻌﻴﺖ ﻗﺪرﺗﻤﻨﺪی دارد . ژاﭘﻦ ﺑﺎزار ﻣﺤﺼﻮﻻت ﻏﺸﺎ را در ﺣﻴﻄﻪ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﺧﻮد ﻗﺮار داده و در اﻳﻦ زﻣﻴﻨﻪ ﭘﻴﺸﺮو اﺳﺖ . در ﻛﺸﻮرﻫ ﺎی در ﺣﺎل ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻓﻘﻂ ﻧﺼﺐ ﺗﺎﺳﻴﺴ ﺎت اﻧﺠﺎم ﺷﺪه اﺳﺖ . ) ﺗﻌﻤﻴﺮ و ﻧﮕﻬﺪاری ﺗﺎﺳﻴﺴ ﺎت و ﻣﻠﺰوﻣﺎت ﻛﺎرﺧﺎﻧﻪ ( ای آﻳﻴﻦ آﻳﻴﻦ :ﻫﺎ ﻧﺎﻣﻪ ﻧﺎﻣﻪ ﻫﺎی ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﺣﺪاﻗﻞ ﻛﻴﻔﻴﺖ آب در ﺗﻮﺳﻌﻪ و ﮔﺴﺘﺮش ﻓﻨﺎوری ﻣﻮﺛﺮ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد . ﻣﺤﺼﻮﻻت آب آﺷﺎﻣﻴﺪﻧﻲ، ﮔﻨﺪزداﻳﻲ و ﺗﺼﻔﻴﻪ ﭘﺴﺎب، ﺟﻤﻊ آوری ﮔﺎز دی اﻛﺴﻴﺪ ﻛﺮ ﺑﻦ و ذﺧﻴﺮه ﺳﺎزی آن )CCS ( ، ﺣﺬف آﻟﻮدﮔﻲ ﻫﺎی ﻣﻮﺟﻮد در زﻣﻴﻦ و در ﻫﻮا ﻏﺸﺎﻫﺎی ﺑﺎ ﻣﺴﺎﺣﺖ ﺳﻄﺢ اﻓﺰاﻳﺶ ﻳﺎﻓﺘﻪ از ﻃﺮﻳﻖ اﻳﺠﺎد ﻏﺸﺎﻫﺎی ﺑﺎ ﺳﺎﺧﺘﺎر ﻧﺎﻧﻮ 4 -5 -ﻣﺤﺼﻮﻻت ﻧﺎﺷﻲ از ﻓﻮﺗﻮﻛﺎﺗﺎﻟﻴﺘﻴﻚ ﻧﺎﻧﻮدی اﻛﺴﻴﺪ ﺗﻴﺘﺎﻧﻴﻮم ) ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺳﻴﻤﺎن، ﻓﻴﻠﺘﺮﻫﺎی ﻫﻮا، ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻫﺎی ﺗﺼﻔﻴﻪ ، ( آب1 -3 - ﺟﻤﻊ آوری ﻳﺶ رﺑﺎ ) ( ﮔﺎز دی اﻛﺴﻴﺪ ﻛﺮﺑﻦ و ذﺧﻴﺮه ﺳﺎزی ) آن CCS ( ﮔﻨﺪزداﻳﻲ و، ﺗﺼﻔﻴﻪ ﭘﺴﺎب ﭼﺎﻟﺶ ﻫﺎی ﻓﻨﺎوراﻧﻪ، ﻧﺎآﮔﺎﻫﻲ از واﻛﻨﺶ ﻫﺎی ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ ) ﺣﺪواﺳﻂ ﻫﺎی ﺳﻤﻲ ( ، رﻫﺎﻳﺶ ﺑﺎﻟﻘﻮه ﻧﺎﻧﻮذرات آزاد ﺗﺎﺛﻴﺮ ﻣﺜﺒﺖ ﺑﺮ ﺳﻼﻣﺖ اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ و ﻋﻤﻮﻣﻲ و ﺳﻼﻣﺖ ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ ) ﻛﺎﻫﺶ آﻻﻳﻨﺪه ﻫﺎی ﻫﻮا ﺑﻪ دﻟﻴﻞ وﺟﻮد ﻧﺎﻧﻮ دی اﻛﺴﻴﺪ ﺗﻴﺘﺎﻧﻴﻮم در ﺳﻴﻤﺎن / ﺑﺘﻦ ( ﻣﺤﺼﻮﻻت و ﻛﺎرﺑﺮدﻫﺎی ﻓﺮاوان در آﺳﻴﺎ ﺑﻪ دﻟﻴﻞ اﺧﺘﻼف در ﻓﺮﻫﻨﮓ ﺑﻬﺪاﺷﺖ ﻋﻤﻮﻣﻲ آﻳﻴﻦ :ﻫﺎ ﻧﺎﻣﻪ اﻧﺘﺨﺎب ﻧﻮع ﻓﻨﺎوری ﺗﻮﺳﻂ آﻳﻴﻦ ﻧﺎﻣﻪ ﻫﺎی ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎی ﻛﻴﻔﻴﺖ آب و ﻫﻮا اﻧﺠﺎم ﻣﻲ ﺷﻮد . 3 - 4 - 4 - ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ ﺑﺮای رﻓﻊ ﭼﺎﻟﺶ ﺟﻬﺎﻧﻲ آب ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ و ﺗﻀﻤﻴﻦ دﺳﺘﺮﺳﻲ ﭘﺎﻳﺪار ﺑﻪ آب ﭘﺎک، ﻳﻜﻲ از ﭼﺎﻟﺶ ﻫﺎی اﺳﺎﺳﻲ ﻛﺸـﻮرﻫﺎی در ﺣـﺎل ﺗﻮﺳـﻌﻪ و اﻗﺘﺼـﺎدﻫﺎی ﭘﻴﺸﺮﻓﺘﻪ اﺳﺖ . در ﮔﺰارش ﺟﺪﻳﺪی ﻛﻪ ﺗﻮﺳﻂ ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﻮﺳﻌﻪ و ﻫﻤﻜﺎری ﻫﺎی اﻗﺘﺼﺎدی ﻣﻨﺘﺸﺮ ﺷﺪه اﺳﺖ، ﻣﺴـﺎﻳﻞ ﻛﻠﻴـﺪی ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ دﺳﺘﺮﺳﻲ ﺑﻪ آب؛ ﺑﺮﺧﻲ از ﻓﻨﺎوری ﻫﺎی ﻣﻬﻢ ﺗﺼﻔﻴﻪ آب و ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﻣﻨﺎﺑﻊ؛ ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ، آب، ﺻـﻨﻌﺖ و ﭼـﺎﻟﺶ ﻫـﺎی ﻛﻠﻴﺪی ﺑﺮرﺳﻲ ﺷﺪه اﺳﺖ . ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ اﻳﻦ ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ ﻛﻪ رﺷﺪ ﺑﺎزار ﺟﻬﺎﻧﻲ ﻧﺎﻧﻮﺗﻜﻨﻮﻟﻮژی از 3/2 ﺑﻴﻠﻴﻮن دﻻر در ﺳﺎل2007 ﺑﻪ81 ﺑﻴﻠﻴـﻮن دﻻر در ﺳﺎل 2015 ﺧﻮاﻫﺪ رﺳﻴﺪ، ﭘﺘﺎﻧﺴﻴﻞ ﺷﺎﻳﺎﻧﻲ را در ﺣﻮزه ﻫﺎی ﮔﻮﻧﺎﮔﻮن – از ﺣﻔﺎﻇﺖ ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ ﺗﺎ ﻣﺮاﻗﺒﺖ ﻫﺎی ﺳـﻼﻣﺘﻲ و 124 راﻫﻨﻤﺎی ﻧﺤﻮه اﺳﺘﻔﺎده از ﻓﻨﺎور ی ﻧﺎﻧﻮ در ﺻﻨﻌﺖ آب و آﺑﻔﺎ ی ﻛﺸﻮر ﺑﻬﺪاﺷﺘﻲ- در ﺑﺮ دارد . ﻃﺒﻖ اﻳﻦ ﮔﺰارش رﺷﺪ ﺑﺎزار ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﮔﺬاری در زﻣﻴﻨﻪ آب و ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ از رﻗـﻢ 86 ﻣﻴﻠﻴـﻮن دﻻر در ﺳﺎل 2007 ﺑﻪ رﻗﻢ8/3 ﺑﻴﻠﻴﻮن دﻻر در ﺳﺎل2015 ﺧﻮاﻫﺪ رﺳﻴﺪ1 . ﺟﺪول3 - 6 - ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ رﺷﺪ ﺑﺎزار ﺟﻬﺎﻧﻲ ﻧﺎﻧﻮﺗﻜﻨﻮﻟﻮژی ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ درآﻣﺪ ﺣﺎﺻﻞ از ﺗﻜﻨﻮﻟ ﻮژی ﻧﺎﻧﻮﻣﻘﻴﺎس در ﺳﺎل2015 )ﻣﻴﻠﻴﻮن دﻻر ( درآﻣﺪ ﺣﺎﺻﻞ از ﺗﻜﻨﻮﻟﻮژی ﻧﺎﻧﻮﻣﻘﻴﺎس در ﺳﺎل 2007 )ﻣﻴﻠﻴﻮن دﻻر ( ﺣﻮزه ﻛﺎرﺑﺮدی 41402 585 ICT 7134 404ﺻﻨﻌﺖ اﺗﻮﻣﺒﻴﻞ 3768 323ﺻﻨﺎﻳﻊ ﻫﻮاﻓﻀﺎ و دﻓﺎﻋﻲ 3210 265ﺻﻨﺎﻳﻊ ﻛﺸﺎورزی؛ ﻏﺬا و آﺷﺎﻣﻴﺪﻧﻲ 6225 188ﻛﺎﻻﻫﺎی ﻣﺼﺮﻓﻲ 5670 145ﻋﻠﻮم اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ 2170 122ﺻﻨﻌﺖ ﻧﺴﺎﺟﻲ 3615 90اﻧﺮژی 3885 86ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ و آب 16721 66ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن 2650 30اﻣﻨﻴﺖ ﺗﻮﻟﻴﺪی و ﺗﺠﺎری 81401 2304 ﺟﻤﻊ ﭘﻴﺸﻨﻬﺎدات اﻳﻦ ﮔﺰارش، ﺑﺮ ﻣﺒﻨﺎی اﻗﺪاﻣﺎت ﭘﻴﺸﻨﻬﺎدی ﻣﺘﺨﺼﺼﺎن ﺻﻨﻌﺖ ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ، آب و ﺳﺎﻳﺮ ذﻳﻨﻔﻌـﺎن اراﺋـﻪ ﺷـﺪه اﺳﺖ . در ﺣﺎ ل ﺣﺎﺿﺮ از اﻳﻦ ﭘﻴﺸﻨﻬﺎدات، ﺑﺮای ﺗﺮﻏﻴﺐ اﻧﺠﺎم ﺑﺤﺚ ﻫﺎی ﻣﻠﻲ و ﺑﻴﻦ اﻟﻤﻠﻠﻲ ﺑﺎ ﻫﺪف دﺳﺘﻴﺎﺑﻲ ﺑـﻪ ﺷـﺎﺧﺺ ﻫـﺎی ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺑﺮای ﺑﺮرﺳﻲ ﭼﺎﻟﺶ ﻫﺎی ﺟﻬﺎﻧﻲ آب اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲ ﺷﻮد . ﭘﻴﺸﻨﻬﺎدات اراﺋﻪ ﺷﺪه در ﮔﺰارش ﺟﺪﻳﺪ ﻋﺒﺎرﺗﻨﺪ از : – ﺿﺮورت ﺣﻤﺎﻳﺖ ﺳﺎزﻣﺎن ﻫﺎی دوﻟﺘﻲ و ﺑﻴﻦ دوﻟﺘﻲ از ﭘﺮوژه ﻫﺎی ﺗﺤﻘﻴﻖ و ﺗﻮﺳ ﻌﻪ ﻣﺸﺘﺮک، ﺟﻬﺖ ﺗﻀﻤﻴﻦ اﺳﺘﻔﺎده ﺑﻬﻴﻨﻪ از ﭘﺘﺎﻧﺴﻴﻞ راﻫﻜﺎرﻫﺎی ﻣﺒﺘﻨﻲ ﺑﺮ ﻋﻠﻢ و ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ ﺟﻬﺖ ﺣﻞ ﭼﺎﻟﺶ ﻫﺎی ﺟﻬﺎﻧﻲ آب . – ﺣﻤﺎﻳﺖ و ﻣﺸﺎرﻛﺖ ذﻳﻨﻔﻌﺎن دوﻟﺘﻲ، ﻏﻴﺮدوﻟﺘﻲ، ﺻﻨﻌﺘﻲ و ﺑﻴﻦ اﻟﻤﻠﻠﻲ ﺑـﺮای ﺑﺮرﺳـﻲ ﻣﺴـﺎﻳﻞ ﻣـﺎﻟﻲ، اﻗﺘﺼـﺎدی و اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﺗﺎﻣﻴﻦ اﻋﺘﺒﺎر ﭘﺮوژه ﻫﺎی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻛﺎرﺑﺮدﻫﺎ ی ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ در ﺣﻮزه آب، در ﭼﺎرﭼﻮب ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻫـﺎی ﻣﻠﻲ و ﺑﻴﻦ اﻟﻤﻠﻠﻲ – ﺿﺮورت ﺗﻮﺟﻪ ﻛﺸﻮرﻫﺎ ﺑﻪ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻛﺎرﺑﺮدﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ در ﺻﻨﻌﺖ آب – ﺑﺮﮔﺰاری ﻫﻤﺎﻳﺶ و ﻧﺸﺴﺖ ﻫﺎی ﺑﻴﻦ اﻟﻤﻠﻠﻲ ﺑﺎ ﺣﻀﻮر ﻛﺸـﻮرﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠـﻒ، ﺑـﺎ ﻣﺤﻮرﻳـﺖ ﻓﻨـﺎوری ﻧـﺎﻧﻮ و آب، و ﺑـﺎ ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻣﺘﺨﺼﺼﺎن ﺻﻨﻌﺖ آب، ﻛﺎرﺷﻨﺎﺳﺎن ﻓﻨﺎوری ﻧـﺎﻧﻮ، دوﻟـﺖ ﻫـﺎی ﻋﻀـﻮ ﺳـﺎزﻣﺎن ﺗﻮﺳـﻌﻪ و ﻫﻤﻜـﺎری ﻫـﺎی اﻗﺘﺼﺎدی و ... ﺟﻬﺖ ﺑﺮرﺳﻲ راﻫﻜﺎرﻫﺎی ﺗﻮﺳـﻌﻪ ﻓﻨـﺎوری ﻧـﺎﻧﻮ ﺑـﺮای ﺑﻬﺒـﻮد ﺳﻴﺴـﺘﻢ ﻫـﺎی آب، ﺟﻠـﺐ ﻣﺸـﺎرﻛﺖ ﺳﺎزﻣﺎن ﻫﺎی دوﻟﺘﻲ و ﺑﻴﻦ اﻟﻤﻠﻠﻲ ﺑﺮای ﺑﻬﺒﻮد اﺳﺘﻔﺎده از ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ در ﺑﺨﺶ آب و ... . 1- Iain Gray, “Nanoscale Technologies, Strategy 2009-12”, the Technology Strategy Board, 2009. ﻓﺼﻞ ﺳﻮم- ﻧﺎﻧﻮﺗﻜﻨﻮﻟﻮژ در ی ﺻﻨﻌﺖ آب 125 3 - 5 - ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎی ﻛﺎرﺑﺮدی در ﺻﻨﻌﺖ آب و ﻓﺎﺿﻼب ﻧﺎﻧﻮﻓﻨﺎوری ﺑﺎ ورود ﺑﻪ ﺻﻨﻌﺖ آب و ﻓﺎﺿﻼب ﻋﻼوه ﺑﺮ اﻳﻨﻜﻪ ﮔﺮه از ﺑﺴﻴﺎری ﻣﺸﻜﻼت اﻳﻦ ﺻﻨﻌﺖ ﺑـﺎز ﻛـﺮده ﺑﻠﻜـﻪ ﺑـﺎ اراﺋـﻪ ی راﻫﻜﺎرﻫﺎ و ﭘﻴﺸﻨﻬﺎدات ﻧﻮ ﻧﻪ ﺗﻨﻬﺎ ﺳﺒﺐ ﺑﻬﺒﻮد ﻛﻴﻔﻴﺖ و ﺑﺎزده ﻓﺮآﻳﻨﺪی ﺷﺪه ﺑﻠﻜﻪ در ﺑﺮﺧﻲ از ﻣـﻮارد در ﻣﺠﻤـﻮع در ﺑﺴـﻴﺎری از ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎ اﻣﻜﺎن اﻳﺠﺎد ﺻ ﻓﻪ ﺮ ﺟﻮﻳﻲ را ﻧﻴﺰ ﻓﺮاﻫﻢ ﻧﻤﻮده اﺳﺖ . ﻧﻈﺮ ﺑﻪ اﻳﻨﻜـﻪ در دﻧﻴـﺎ ﭘـﺎ ﺑـﻪ ﭘـﺎی رﺷـﺪ و ارﺗﻘـﺎی داﻧـﺶ ﺑﺸـﺮی، ﻓﺮآﻳﻨﺪﻫﺎی ﻛﺎرﺑﺮدی و اﺟﺮاﻳﻲ ﻧﻴﺰ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻳﺎﻓﺘﻪ و روز ﺑﻪ روز ﻓﺮآﻳﻨﺪﻫﺎی ﺗﻜﻤﻴﻠـﻲ و ﻧـﻮﻳﻦ ﺑـﺮای اﺟـﺮا در ﺳـﻄﺢ ﮔﺴـﺘﺮده اراﺋـﻪ ﻣﻲ ﺷﻮد، ﻧﺎﻧﻮﻓﻨﺎوری ﻧﻴﺰ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان داﻧﺶ و ﻓﻨﺎوری ﻧﻮﻳﻦ ﭘﺎ ﺑﻪ ﻋﺮﺻﻪ ﺻﻨﺎﻳﻊ ﻣﺨﺘﻠﻒ از ﺟﻤﻠـﻪ ﺻـﻨﻌﺖ آب و ﻓﺎﺿـﻼب ﮔﺬاﺷـﺘﻪ و ﺑﺴﻴﺎر ﻣﻮرد ﺗﻮﺟﻪ اﻳﻦ ﺻﻨﻌﺖ ﺑﺮای ﺑﻬﺒﻮد ﻓﺮآﻳﻨﺪﻫﺎی ﻣﻮﺟﻮد و در ﺑﺮﺧﻲ ﻣﻮارد اراﺋﻪ روش ﻫﺎی ﭘﻴﺸﺮﻓﺘﻪ و ﻧﻮﻳﻦ، ﺑﻮده اﺳـﺖ . ﻻزم ﺑﻪ ذﻛﺮ اﺳﺖ ﻛﻪ ﻫﻤﻴﺸﻪ در ﻛﻨﺎر ﻣﺤﺼﻮﻻت و ﻓﺮآﻳﻨﺪﻫﺎی ﻛﺎرﺑﺮدی ﺟﺪﻳـﺪ ﻧﻴـﺎز ﺑـﻪ ﺑﺮرﺳـﻲ و آﻳﻨـﺪه ﻧﮕـﺮی در اﺛـﺮات ﺟـﺎﻧﺒﻲ داﻧﺶ ﻫﺎی ﻧﻮﻳﻦ اﺳﺘﻔﺎده ﺷﺪه ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ، ﻛﻪ در اﻳﻨﺠﺎ ﻧﻴﺰ در ﻛﻨﺎر ﻣﻌﺮﻓﻲ اﻳﻦ ﻛﺎرﺑﺮدﻫﺎ، ﻧﻴﻢ ﻧﮕﺎﻫﻲ ﺑﻪ اﻳﻦ اﺛﺮات ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ . در اﻳﻦ ﺑﺨﺶ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻛـﺎرﺑﺮد ﻧﺎﻧﻮﺳـﺎﺧﺘﺎرﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠـﻒ در ﺻـﻨﻌﺖ آب و ﻓﺎﺿـﻼب در اﺑﺘـﺪا ﺑـﻪ ﻣﻌﺮﻓـﻲ و ﺗﻮﺻـﻴﻒ ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎی ﻛﺎرﺑﺮدی در ﺳﻪ ﺷﺎﺧﻪ ی اﺻﻠﻲ اﻳ ﻦ ﺻﻨﻌﺖ ﻳﻌﻨﻲ ﻋﻤﺮان، آب، و ﻓﺎﺿﻼب ﭘﺮداﺧﺘﻪ ﺷﺪه و ﺳﭙﺲ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑـﻪ ﺗﻮﺻﻴﻔﺎت و ﺗﺸﺮﻳﺢ ﻛﺎرﺑﺮد ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ در اﻳﻦ ﺻـﻨﻌﺖ ﺑـﻪ ﻛﺎرﺑﺮدﻫـﺎی اﺟﺮاﻳـﻲ ﺷـﺪه و ﺑﻬـﺮه ﺑـﺮداری ﺷـﺪه در ﺷﺎﺧﻪ ﻫﺎ ی ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻋﻤﺮان، آب، و ﻓﺎﺿﻼب ﭘﺮداﺧﺘﻪ و ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻣﺨﺘﺼﺮ ﺟﺰﺋﻴﺎت ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ آن اراﺋﻪ ﻣﻲ ﺷـﻮد ﻻز . م ﺑـﻪ ذﻛـﺮ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻧﻮﻳﻦ ﺑﻮدن اﻳﻦ داﻧﺶ، ﻧﮕﺎﻫﻲ ﺑﻪ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﭘﺴﺎب ﻫﺎ و ﭘﺴﻤﺎﻧﺪﻫﺎی اﻳﻦ داﻧﺶ ﻣﻲ ﺷﻮد ﺗﺎ دﻳـﺪ ﺟـﺎﻣﻌﻲ از ﻛﺎرﺑﺮد اﻳﻦ ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎ درﺻﻨﻌﺖ آب ﺣﺎﺻﻞ ﺷﻮد . ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ ﻳﻚ ﺣﻮزه ﺣﺎل در رﺷﺪ و ﮔﺴﺘﺮش ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ اﻣﺎ ، ﻫﻤﺮاه اﻳﻦ ﺑﺎ ﮔﺴﺘﺮش ﺧﻠﻖ و ﻓﺮﺻـﺖ ﻧـﻮ یﻫـﺎ ﺑـ اﻳ ﺮای ﺠـﺎد ﺻﻨﺎﻳﻊ، ﻛﺎرﺑﺮدﻫﺎ و ﻣﺤﺼﻮﻻت ﺟﺪﻳﺪ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ اﺛﺮات زﻳﺎن آوری ﺑﺮ را ﺳﻼﻣﺖ اﻧﺴـﺎن و ﻣﺤـﻴﻂ زﻳﺴـﺖ ﺗﺤﻤﻴـﻞ ﻛﻨـﺪ در . ﻣﻘﻴﺎس ﻧﺎﻧﻮ، ﺧﺼﻮﺻﻴﺎت ﻣﻮاد دﺳﺘﺨﻮش ﺗﻐﻴﻴﺮات ﺑﺴﻴﺎری ﻣﻲ ﺷﻮد ﺗﺒﻊ ﺑﻪ . اﻳﻦ ﺗﻐﻴﻴﺮات، ﭘـﻴﺶ ﺑﻴﻨـﻲ، ﺷﻨﺎﺳـﺎﻳﻲ، ارزﻳـﺎﺑﻲ و ﻛﻨﺘﺮل رﻳﺴﻚ یﻫﺎ ﺑﻬﺪاﺷﺘﻲ، اﻳﻤﻨﻲ و زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ ﻧﺎﺷﻲ از ﻧﺎﻧﻮﻣﻮاد ﻧﻴﺰ ﺑﺎ ﭼﺎﻟﺶ ﻣﻮاﺟﻪ ﻣﻲ ﮔﺮدد . ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ درﺟﻪ اﻫﻤﻴﺖ دﻓﻊ ﭘﺴﻤﺎﻧﺪﻫﺎی آﻟﻮده ﺑﻪ ﻧﺎﻧﻮذرات ﻛﻪ در اﺳﺘﺎﻧﺪارد ﻣﻠﻲ ﺷﻤﺎره 12325 )آﻳﻴﻦ ﻛﺎر ﺳﻼﻣﺖ و اﻳﻤﻨﻲ در ﻣﺤﻴﻂ ﻫﺎی ﺑﺎ ﻛﺎر ﻧﺎﻧﻮﻣﻮاد ( ﻧﻴﺰ ﺑﺮ آن ﺗﺎﻛﻴﺪ ﺷﺪه اﺳﺖ و داﻧﺴﺘﻦ اﻳﻦ ﻧﻜﺘﻪ ﻛﻪ ﺳﻬﻢ زﻳﺎدی از اﻳﻦ آﻻﻳﻨﺪه ﻫﺎ را ﺻ ﻨﻌﺖ آب و ﻓﺎﺿـﻼب ﺑﻪ ﺧﻮد اﺧﺘﺼﺎص داده اﺳﺖ؛ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ اﻳﻦ ﭘﺴﺎب ﻫﺎ در اﻳﻦ ﺻﻨﻌﺖ از اﺳﺎﺳﻲ ﺗﺮﻳﻦ ﻣﺒﺎﺣﺚ اﻳﻤﻨﻲ و ﺳﻼﻣﺖ ﺑﻪ ﺣﺴﺎب ﻣﻲ . آﻳﺪ در اﻳﻦ ﺑﺨﺶ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺣﺘﺎرﻫﺎی ﮔﻮﻧﺎﮔﻮن و درﺟـﻪ اﻫﻤﻴـﺖ ﻫـﺎ آن در ﺻـﻨﻌﺖ آب و ﻓﺎﺿـﻼب ﺑـﻪ دﺳـﺘﻪ ﺑﻨـﺪی ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎی ﻛﺎرﺑﺮدی در ﺻﻨﻌﺖ آب و ﻓﺎﺿ ﻼب و ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﭘﺴﺎب ﻫﺎ ی آﻟﻮده ﺑﻪ ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎ و ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﻟﺰوم دﻓﻊ اﻳﻤـﻦ اﻳﻦ ﭘﺴﺎب ﻫﺎ در اﻳﻦ ﺻﻨﻌﺖ ﭘﺮداﺧﺘﻪ ﻣﻲ ﺷﻮد . ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎی ﻛﺎرﺑﺮدی در ﺻﻨﻌﺖ آب و ﻓﺎﺿﻼب ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻛﻠﻲ ﺑﺮ ﺣﺴﺐ ﻛـﺎ رﺑﺮد ﺑـﻪ دو ﺻـﻮرت ﻫﻤـﻮژن و ﻫﺘـﺮوژن ﺗﻘﺴﻴﻢ ﺑﻨﺪی ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎی ﻫﻤﻮژن ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎﻳﻲ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻛﻪ ﺑﻪ ﺻﻮرت آزاد در ﻣﺤﻴﻂ واﻛﻨﺶ اﺿﺎﻓﻪ ﻣﻲ ﺷـﻮد ﺑﺎ اﻳﻦ ﭘﻴﺶ زﻣﻴﻨﻪ ﻛﻪ ﺟﻤﻊ آوری ﺷﻮﻧﺪ درﺣﺎﻟﻲ ﻛﻪ ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎی ﻫﺘﺮوژن ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎﻳﻲ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻛﻪ ﺑـﻪ ﺻـﻮرت ﺗﺜﺒﻴـﺖ ﺷﺪه در داﺧﻞ ﻳﺎ ﺑﺮوی ﺑﺴﺘﺮی ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮﻧﺪ . دﻳﺎﮔﺮام ﺗﻘﺴﻴﻢ ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺑـﺮ ﺣﺴـﺐ ﻛـﺎرﺑﺮد د ر ﺻﻨﻌﺖ آب و ﻓﺎﺿﻼب در ﺷﻜﻞ )3 - 4( ﻧﺸﺎن داده ﺷﺪه اﺳﺖ . 126 راﻫﻨﻤﺎی ﻧﺤﻮه اﺳﺘﻔﺎده از ﻓﻨﺎور ی ﻧﺎﻧﻮ در ﺻﻨﻌﺖ آب و آﺑﻔﺎ ی ﻛﺸﻮر ﺷﻜﻞ3 - 4 - دﻳﺎﮔﺮام ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎی ﻛﺎرﺑﺮدی در ﺻﻨﻌﺖ آب و ﻓﺎﺿﻼب ﻓﺼﻞ ﺳﻮم- ﻧﺎﻧﻮﺗﻜﻨﻮﻟﻮژ در ی ﺻﻨﻌﺖ آب 127 3 - 5 - 1 - ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎی ﻫﻤﻮژن در ﺑﺮﺧﻲ از ﻛﺎرﺑﺮدﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﻧﺎﻧﻮذرات در ﺻﻨﻌﺖ آب و ﻓﺎﺿﻼب ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻋﻤﺪه در ﺗﺼﻔﻴﻪ آب ی ﻫﺎی زﻳﺮزﻣﻴﻨ ﻲ و ﺑﻬﺒـﻮد ﻛﻴﻔﻴﺖ ﻫﺎ آن ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻪ اﺳﺖ، از روش ﻫﻤﻮژن ﺗﻮزﻳﻊ ﻧﺎﻧﻮﺳـﺎﺧﺘﺎرﻫﺎ اﺳـﺘﻔﺎده ﺷـﺪه اﺳـﺖ . ﺑـﺎ وﺟـﻮد اﻳﻨﻜـﻪ ﺑﺴﻴﺎری از ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎ ﻫﻨﻮز ﺑﺮای اﻳﻦ ﻧﻮع اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺎﺑﻞ ﻣﺼﺮف ﻧﺒﻮده اﻧﺪ، وﻟﻲ ﺑﺎ اﻳﻦ وﺟـﻮد در ﺑﺨـﺶ ﺗﺼـﻔﻴﻪ آب ی ﻫـﺎی زﻳﺮزﻣﻴﻨ ﻲ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﺻﻨﻌﺘﻲ از اﻳﻦ روش ﺑﻪ ﻣﻴﺰان ﺑﺎﻻﻳﻲ اﺳﺘﻔﺎده ﺷﺪه و در ﺣﺎل ﺣﺎﺿﺮ ﺑﺴـﻴﺎری ا ز ﺳـﺎﻳﺖ ﻫـﺎ ی آ ﻟـﻮده ﺑـﺎ اﺳﺘﻔﺎده از اﻳﻦ روش در ﺣﺎل ﭘﺎک ﺳﺎزی ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ . در ﻣﻘﺎﺑﻞ اﻳﻦ ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎ، ﺳﺎﻳﺮ ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﺧﺎرج از ﺣﻞ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮﻧﺪ ) ﻣﺜﻞ ﻓﺮآﻳﻨﺪﻫﺎی ﻛﺎﺗﺎﻟﻴﺴﺘﻲ، ﺟﺬﺑﻲ، و واﻛﻨﺸﻲ ( ﻫﻨﻮز رﺷﺪ ﭼﻨﺪاﻧﻲ ﻧﺪاﺷـﺘﻪ و ﺑـﻪ دﻟﻴـﻞ ﺿﻌﻒ ﻓﺮآﻳﻨﺪی داﻧﺸﻤﻨﺪان ﺑﺴﻴﺎری ﺑﺮا ی ﺣﻞ اﻳﻦ ﻣﺸﻜﻞ در ﺣﺎل ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ . ﻧﺎﻧﻮﺳـﺎﺧﺘﺎرﻫﺎی ﻫﻤـﻮژن ﺧـﻮد ﺑـﻪ دو ﺷﺎﺧﻪ ی ﻣﺼﺮﻓﻲ و ﻏﻴﺮﻣﺼﺮﻓﻲ ﺗﻘﺴﻴﻢ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . 3 - 5 - 1 - 1 - ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎی ﻣﺼﺮﻓﻲ ﻋﻨﺎﺻﺮ ﺑﺴﻴﺎری در ﺻﻨﻌﺖ آب و ﻓﺎﺿﻼب ﭼﻪ در ﺑﺨﺶ ﺗﺼﻔﻴﻪ، ﭼﻪ ﺑﺨﺶ ﻧﮕﻬﺪاری، و ﭼﻪ در ﻫـﺎ ﺳﺎزه ی ﻣﺨﺘﻠـﻒ ﻣـ ﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮﻧﺪ ﻛﻪ ﺑﺮ ﺧﻲ از ﻫﺎ نآ ﺣﻴﻦ اﺳـﺘﻔﺎده ﻣﺼـﺮف ﺷـﺪه و ﻳـﺎ ﺗﺒـﺪﻳﻞ ﺑـﻪ ﺳـﺎﺧﺘﺎرﻫﺎی دﻳﮕـﺮی ﻣـﻲ ﺷـﻮﻧﺪ . ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎی ﻣﺼﺮﻓﻲ ﻛﻪ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻫﻤﻮژن در ﺻﻨﻌﺖ آب و ﻓﺎﺿﻼب ﻣﻮرد اﺳـﺘﻔﺎده ﻗـﺮار ﻣـﻲ ﮔﻴﺮﻧـﺪ ﻋﻤﻮﻣـﺎ در ﺻـﻨﻌﺖ ﺗﺼﻔﻴﻪ ی آب و ﻓﺎﺿﻼب ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮﻧﺪ . ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎی ﻣﺼﺮﻓﻲ ﻛﺎرﺑﺮدی ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻛﻠﻲ ﺑﻪ دو دﺳﺘﻪ ی ﻓﻠـﺰی و ﻏﻴﺮﻓﻠﺰی ﺗﻘﺴﻴﻢ ﺑﻨﺪی ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . 3 - 5 - 1 - 1 - 1 - ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎی ﻓﻠﺰی ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎی ﻓﻠﺰی ﻋﻤﺪﺗﺎ ﺗﻮاﻧ ﻣﻲ ﻨﺪ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻣﻮرﻓﻮﻟﻮژی ﻫﺎ ی ﻣﺨﻠﺘﻔﻲ ﻣﻌﺮﻓﻲ ﺷﺪه و در ﺻﻨﻌﺖ آب و ﻓﺎﺿﻼب ﻣـﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﮔﻴﺮﻧﺪ ﻛﻪ از ﺟﻤﻠﻪ ﺗﻮان ﻣﻲ ﻫﺎ آن ی ﺑﻪ ﻧﺎﻧﻮذرات، ﻧﺎﻧﻮﻣﻴﻠﻪ ، ﻫﺎ ﻧﺎﻧﻮﺻﻔﺤﻪ ﻫﺎ ، و ﻧﺎﻧﻮا ﻟﻴﺎف ﻫﺎ ی ﻓﻠﺰی اﺷﺎره ﻧﻤـﻮد . در ﺻﻨﻌﺖ آب و ﻓﺎﺿﻼب ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎی ﻓﻠﺰی ﻋﻤﺪﺗﺎ در زﻣﻴﻨﻪ ی ﺗﺼﻔﻴﻪ و ﺑﻬﺒﻮد ﻛﻴﻔﻴﺖ آب و ﻓﺎﺿـﻼب ﻣـﻮرد اﺳـﺘﻔﺎده ﻗـﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮﻧﺪ ، ﺑﺪﻳﻦ ﺗﺮﺗﻴﺐ اﻳﻦ ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎ ﻣﺴﺘﻘﻴﻤﺎ در ﺗﻤﺎس ﺑﺎ آب ﺑﻮده و ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻫﻤﻮژن ﺟﻬـﺖ دﺳـﺘﻴﺎﺑﻲ ﺑـﻪ ﺑـﺎﻻﺗﺮﻳﻦ ﺑﺎزدﻫﻲ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮﻧﺪ . ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ ﺗﻮﺟـﻪ ﺑـﻪ ﺳﺮﻧﻮﺷـﺖ ﻧﺎﻧﻮﺳـﺎﺧﺘﺎرﻫﺎی ﻛـﺎرﺑﺮدی در اﻳـﻦ ﺣـﻮزه و ﻫﻤﭽﻨـﻴﻦ ﻣﺤﺼﻮﻻت ﺟﺎﻧﺒﻲ ﻧﺎﺷﻲ از ﻛﺎرﺑﺮد اﻳﻦ ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎ در ﺻﻨﻌﺖ آب و ﻓﺎﺿﻼب دارای اﻫﻤﻴﺖ وﻳـﮋه ای ﻣـﻲ ﺑﺎﺷـﺪ ﻛـﻪ ﺟﻮاﻣـﻊ ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﺮای ﻛﻨﺘﺮل و ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ اﻳﻦ ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎ ﺗﻼش ﻫﺎ ﻳﻲ را اﻧﺠﺎم داده اﺳﺖ . ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻣﺜﺎل ﺗﻮان ﻣﻲ ﺑﻪ ﻧﺎﻧﻮذرات آﻫـﻦ و آﻟﻮﻣﻴﻨﻴﻮم ﺑﺎ ﻇﺮﻓﻴﺖ ﺻﻔﺮ اﺷﺎره ﻧﻤﻮد ﻛﻪ در ﺣﺎل ﺣﺎﺿﺮ ﻧﻴﺰ اﻳﻦ ﻧـﺎﻧﻮذرات ﺑـﻪ ﺻـﻮرت ﺑﺴـﻴﺎر اﻧﺒـﻮه در ﺗﺼـﻔﻴﻪ آب ی ﻫـﺎی زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮد . از اﻳﻦ رو ﻛﻪ اﻳﻦ ﻧﺎﻧﻮذرات ﻓﻠﺰی ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ ﺑـﻪ ﻣﻨـﺎﻃﻖ آب ﻫـﺎی زﻳﺮزﻣﻴﻨـ ﻲ ﺗﺰر ﻳﻖ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ ، ﺑﺴﻴﺎر ﺣﺎﺋﺰ اﻫﻤﻴﺖ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ اﻗﺪاﻣﺎت اﻳﻤﻨﻲ و ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺘﻲ را ﺑﺮای ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی از ورود اﻳﻦ ﻧﺎﻧﻮذرات ﺑﻪ ﻫﺎ ﺳﻔﺮه ی آب زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ اﻧﺠﺎم داد . اﻳﻦ ﻧﺎﻧﻮذرات ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ اﻳﻨﻜﻪ ﺑﻌﺪ از ورود ﺑﻪ ﻣﻨﺎﻃﻖ ﺗﺼـﻔﻴﻪ آب ی ﻫـﺎی زﻳﺮزﻣﻴﻨـ ﻲ ﺑـﻪ 128 راﻫﻨﻤﺎی ﻧﺤﻮه اﺳﺘﻔﺎده از ﻓﻨﺎور ی ﻧﺎﻧﻮ در ﺻﻨﻌﺖ آب و آﺑﻔﺎ ی ﻛﺸﻮر ﺻﻮرت ﻣﺤﺼﻮل دﻳﮕﺮی از ﺟﻤﻠﻪ ﻧﺎﻧﻮذراتFe2O3 ، Fe3O4 ﻳﺎAl2O3 ﺗﺒﺪﻳﻞ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ و ﺑﺮﺧﻲ از اﻳﻦ ﻧﺎﻧﻮذرات ﺑـﺎ ﺗﻮﺟـﻪ ﺑـﻪ ﺧﻮاص ﻣﻐﻨﺎﻃﻴﺴﻴﺸﺎن و ﺷﺮاﻳﻂ ژﺋﻮﺗﻜﻨﻴﻜﻲ زﻣﻴﻦ ﺑﺮ روی ﻫﺎ داﻧﻪ ی ﺧـﺎک و ﺷـﻦ ﺗﺜﺒﻴـﺖ ﻣـﻲ ﺷـﻮﻧﺪ و ﺑـﻪ ﺻـﻮرت ﻋﻨﺎﺻـﺮ دوﺳﺘﺪار ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ ﺗﻠﻘﻲ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ ، از ﻧﮕﺮاﻧﻲ ﺧﻄﺮات اﺣﺘﻤﺎﻟﻲ ورود ﺑﻪ ﻫﺎ ﺳﻔﺮه ی آب ﻫﺎی زﻳﺮزﻣﻴﻨـﻲ ﻛﺎﺳـﺘﻪ ﻲﻣـ ﺷـﻮد وﻟﻲ ﺑﺎ اﻳﻦ ﺣﺎل اﺳﺘﻔﺎده از اﻳﻦ داﻧﺶ ﻣﺴﺘﻠﺰم ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ دﻗﻴﻖ ﻓﺮآﻳﻨﺪ ﺑﻮده و ﻫﻤﭽﻨﺎن اﺛﺮات ﻣﺨﺘﻠﻒ زﻳﺴـﺖ ﻣﺤﻴﻄـﻲ اﻳـﻦ ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎ در ﺷﺮاﻳﻂ ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺘﻲ ﻣﻲ ﺑﺎﻳﺴﺖ ﺑﻪ دﻗﺖ ﭘﺎﻳﺶ و ﻛﻨﺘﺮل ﺷﻮد . ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت اﻧﺠﺎم ﺷﺪه در زﻣﻴﻨـﻪ ی اﺛـﺮ اﻳـﻦ ﻧﺎﻧﻮذرات در ﺧﺎک ﺑﺮ روی ﮔﻴﺎﻫﺎن ﻧﺸﺎن داده اﺳﺖ ﻛﻪ ﻫﺎ ﮔﻮﻧﻪ ﻳﻲ ﻛﻪ در ﻣﻌﺮض ﻧﺎﻧﻮذرات ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺑﺴﻴﺎر ﻛﻮﭼﻚ ﺗﺮ ﺷﺪه و ﺳﻠﻮل ﻫﺎ ﺗﺮ ﻛﻢ ی ی ﻧﻴﺰ در ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ ﺑﺎ ﻫﺎ ﮔﻮﻧﻪ ی ﻣﻌﻤﻮل داﺷﺘﻪ اﺳﺖ1 . ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺑﺎ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎﺗﻲ ﻛﻪLee و ﻫﻤﻜﺎراﻧﺶ ﺑﺮ روی ﺑﺎﻛﺘﺮیEscherichia coli اﻧﺠﺎم داده اﻧـﺪ، ﻣﻴـﺰان ﺗﺨﺮﻳـﺐ دﻳـﻮاره ﺳﻠﻮل ﺗﻮﺳﻂ ﻧﺎﻧﻮذرات آﻫﻦ ﺑﺎ ﻇﺮ ﻓﻴﺖ ﺻﻔﺮ در درﺻﺪﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻣﻮرد ﺑﺮرﺳﻲ ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘـﻪ اﺳـﺖ . ﻫﻤﭽﻨـﻴﻦ ﻫـﺎ آن ﻧﺸـﺎن دادﻧﺪ ﻛﻪ اﻳﻦ ﺣﺎﻟﺖ ﺗﻮﺳﻂ اﻛﺴﻴﺪﻫﺎی آﻫﻦ ﻳﺎ ﻫﺎ ﻳﻮن ی آﻫﻦ اﺗﻔﺎق ﻧ اﻓﺘﺪ ﻤﻲ و ﺗﺎﺛﻴﺮ ی ﺑﺮ روی ﺑﺎﻛﺘﺮی ﻧﺪارد2 . ﺗﺎﺛﻴﺮ ﻧﺎﻧﻮذرات آﻫﻦ ﺑﺮ روی ﺳﻠﻮل ﻫﺎ ی ﻋﺼﺒﻲ ﻧﻴﺰ ﺗﻮﺳﻂ Phenrat و ﻫﻤﻜﺎراﻧﺶ ﻣﻮرد ارزﻳﺎﺑﻲ ﻗﺮار ﮔﺮ ﻓﺖ و ﻫـﺎ آن ﻧﺸـﺎن دادﻧﺪ ﻛﻪ اﻳﻦ ﺳﻠﻮل ﻫﺎ وﻗﺘﻲ در ﺗﻤﺎس ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ ﺑﺎ ﻧﺎﻧﻮذرات آﻫﻦ ﺑﺎ ﻇ ﺮﻓﻴﺖ ﺻﻔﺮ ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮﻧﺪ ﺑﻪ ﻋﻠﺖ ﻗﺪرت اﻛﺴﻴﺪاﺳﻴﻮن ﺑﺎﻻی اﻳﻦ ﻧﺎﻧﻮذرات ﺗﺤﺖ ﺗﺎﺛﻴﺮ ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮﻧﺪ درﺣﺎﻟﻲ ﻛﻪ وﻗﺘﻲ ﺑﺎ اﻳﻦ ﻧﺎﻧﻮذرات ﻛﻪ ﺑﺎ ﻋﻮاﻣﻠﻲ ﭘﻮﺷﺎﻧﺪه اﻧﺪ ﺷﺪه و ﻳﺎ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻛﺎﻣﻞ اﻛﺴﻴﺪ ﺷﺪه ﺪ اﻧ (Fe3O4) در ﺗﻤﺎس ﺑﺎﺷﻨﺪ اﺛﺮی ﺑﺮ روی ﺳﻠﻮل ﻧﺨﻮاﻫﻨﺪ داﺷﺖ3 . اﺛﺮاﺗﻲ ﻛﻪ اﻳﻦ ﻧﺎﻧﻮذرات ﺑﺮ روی ﻣﺎﻫﻲ و ﺗﺨﻤﻚ ﻫﺎ ی آن در آب ﻫﺎی ﺣﺎوی ﻧﺎﻧﻮذرات ﻓﻠﺰی ﻣـﻲ ﮔـﺬارد ﻧﻴـﺰ ﺗﻮﺳـﻂ Li و ﻫﻤﻜﺎراﻧﺶ ﻣﻮرد ﺑﺮرﺳﻲ ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺖ ﻫﺎ آن . ﻧﺸﺎن دادﻧﺪ ﻛﻪ ﺧﻮاص اﻛﺴﻨﺪه ی ﻧـﺎﻧﻮذرات ﻓﻠـﺰی ﺳـﺒﺐ ﻛـﺎﻫﺶ ﻓﻌﺎﻟﻴـﺖ یﻫـﺎ malondialdehyde وsuperoxide dismutase در ﺗﺨﻤــﻚ ﻫــﺎ و ﻛــﺎﻫﺶ ﻓﻌﺎﻟﻴــﺖ ﻫــﺎ یsuperoxide dismutase و glutathione در ﻣﺎﻫﻲ ﻣﻲ ﺷﻮد4 . ﻧﻘﺮه ﻣﻌﻤﻮل ﺗﺮ ﻳﻦ ﻧﺎﻧﻮﻣﻮاد ﻓﻠﺰی اﺳﺘﻔﺎده ﺷﺪه ﺑﺮای ﻛﻨﺘﺮل ﻣﻴﻜﺮوب ﻣﻲ ﻫﺎ ﺑﺎﺷﺪ . ﻣﻜﺎﻧﻴﺰم ﻫـﺎ ی ﻣﺨﺘﻠﻔـﻲ از ﻋﻤﻠﻜـﺮد ﻧـﺎﻧﻮ ذرات ﻧﻘﺮه (nAg) ادﻋﺎ ﺷﺪه اﺳﺖ از ﺟﻤﻠﻪ ﭼﺴﺒﻴﺪن ﻧﺎﻧﻮ ذ رات ﺑﻪ ﺳﻄﺢ ﺳﻠﻮل ﻛﻪ ﺧﻮاص ﻏﺸﺎی آن را ﺗﻐﻴ ﻣﻲﺮ ﻴ دﻫـﺪ و ﻳـﺎ ﻧﻔﻮذ ﻫﺎ ﻳﻮن ی ﻧﻘﺮه Ag+ درون ﺑﺎﻛﺘﺮی ﻛﻪ ﺑﻪDNA ﺑـﺎﻛﺘﺮی آﺳـﻴﺐ ﻣـﻲ زﻧـﺪ 5 6 . در ﺣـﺎل ﺣﺎﺿـﺮ ﺻـﺪﻫﺎ ﺗﻮﻟﻴـﺪ ﻛﻨﻨـﺪه ی 1- Hussain, S. M. , Hess, K. L. , Gearhart, J. M. , Geiss, K. T. , Schlager, J. J. , 2005. In vitro toxicity of nanoparticles in BRL 3A rat liver cells. Toxicology in Vitro 19 (7), 975–983 2- Lee C, Kim JY, Lee WI, Nelson KL, Yoon J and Sedlak DL. 2008. Bactericidal effect of zero-valent iron nanoparticles on Escherichia coli Environ Sci Technol. 42:4927-4933 3- Kim H-J, Phenrat T, Tilton RD and Lowry GV. 2009. Fe0 nanoparticles remain mobile in porous media after aging due to slow desorption of polymeri surface modifiers. Environ Sci Technol. 43:3824-3830 4- Li H, Zhou Q, Wu Y, F J, Wang T and Jiang G. 2009. Effects of waterborne nano-iron on medaka (Oryzias latipes):Antioxidant enzymatic activity, lipid peroxidation and histopathology. Ecotoxicol Environ Saf. 72(3):684-692 5- A. Gupta, S. Silver, “Silver as a biocide:will resistance become a problem”, Nature Biotechnology, 16, 888, 1998. 6- J. R. Morones, J. L. Elechiguerrit, A. Camacho, K. Holt, J. B. Koiiri, J. T. Rarriircx, et al, “The bactcricidal effect of silver nanoparticles”, Nanotechnology, 16, 2346-2353, 2005. ﻓﺼﻞ ﺳﻮم- ﻧﺎﻧﻮﺗﻜﻨﻮﻟﻮژ در ی ﺻﻨﻌﺖ آب 129 ﻣﺤﺼﻮﻻت از nAg ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻋﺎﻣﻞ آﻧﺘﻲ ﻣﻴﻜﺮوب اﺳﺘﻔﺎده ﻛﺮدﻧﺪ از ﺟﻤﻠﻪ : ﻣﻜﻤﻞ ﻫﺎی ﻏﺬاﻳﻲ، ﻇـﺮوف ﻧﮕﻬـﺪاری ﻏـﺬا، اﺑـﺰار آﺷﭙﺰﺧﺎﻧﻪ، ﻳﺨﭽﺎل ﻫﺎ، ﺑﺎﻓﺖ ﻫﺎ، اﺿﺎﻓﻪ ﻛﻨﻨﺪه ﻫﺎ ی ﻟﺒﺎس ﺷﻮﻳﻲ ﻫﺎ، ﻣﺎﺷﻴﻦ ﻫﺎی ﺷﺴﺘﺸﻮ، رﻧـﮓ ﻫـﺎ ، ﺷـﻴﺮﻫﺎی آب، ﺟـﺮم ﮔﻴﺮﻫـﺎ، ﺑﺨﻴﻪ زدن ﺟﺮاﺣﺖ ﻫﺎ1 2 . اﻳﻦ ﺳﻴﺴﺘﻢ ﺗﻮاﻧ ﻣﻲ ﻫﺎ ﻨﺪ 99 / 99 درﺻﺪ از ﺑﺎﻛﺘﺮی ﻫﺎ ی ﺑﻴﻤﺎری ، زا وﻳـﺮوس ﻫـﺎ ، و ﭘﺮوﺗﻮزﻫـﺎ راﺣـﺬف ﻛﻨﻨﺪ . ﺗﺼﻔﻴﻪ ی ﻧﺎﻧﻮذرات nAg ﻳﺎ ﻫﺎ ﻳﻮن ی Ag+ در آب ﺗﺼﻔﻴﻪ ﺷﺪه ﻗﺎﺑﻞ ﺗﺸـﺨﻴﺺ ﻧ ﻤـﻲ ﺑﺎﺷـﺪ ، ﻓﻠـﺬا اﺳـﺘﻔﺎده ی ﻣﺴـﺘﻘﻴﻢ ﻧﺎﻧﻮذرات ﻧﻘﺮه در آب ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻫﻤﻮژن ﻣﻌﻘﻮل ﻧﺒﻮده و ﻗﺎﺑﻞ اﺳﺘﻔﺎده ﻧ ﻤﻲ ﺑﺎﺷﺪ . اﻳﻦ ﻧـﺎﻧﻮذرات ﺑـﻪ ﺻـﻮرت ﻧـﺎﻧﻮذرات ﻓﻠـﺰی ﻣﺼﺮﻓﻲ ﺑﻮده و در ﻃﻲ ﻓﺮآﻳﻨﺪﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻣﺼﺮف ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . ﻧﻘﺮه ﻳﻜﻲ از ﻣﺨﺮب ﺗﺮﻳﻦ ﻧﺎﻧﻮذراﺗﻲ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻛﻪ ﻧﻪ ﺗﻨﻬﺎ در ﺻﻮرت آزاد ﺷﺪن در ﻣﺤﻴﻂ ﺗﻮاﻧ ﻣﻲ ﻨﺪ آﺳﻴﺐ زﻳﺎدی ﺑﻪ ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ و ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻫﺎ ی ﺑﻴﻮﻟﻮژﻳﻜﻲ ﺑﺰﻧﻨﺪ ﺑﻠﻜﻪ از ﻃﺮﻳﻖ آزاد ﻛﺮدن ﻳﻮن ﻧﻘﺮه ﻧﻴﺰ ) در ﺻﻮرت ﺗﺜﺒﻴﺖ ﺷﺪن ﻧﻘﺮه در ﺑﺴـﺘﺮ ( ﻧﻴـﺰ ﺧﻄﺮات ﺑﺴﻴﺎری را ﺗﻮاﻧ ﻣﻲ ﺪ اﻳﺠﺎد ﻧﻤﺎﻳﺪ ﻧﺎﻧﻮذرات ﻧﻘﺮه ﻫﺮﭼﻨﺪ ﻛﻪ اﻧﺪک ﻧﻴﺰ ﺑﺎﺷـﻨﺪ، در ﺻـﻮرت ﺣﻀـﻮر در ﻣﺤـﻴﻂ زﻳﺴـﺖ ﺗﻮاﻧ ﻣﻲ ﻨﺪ ﺑﺮای ﺑﺸﺮﻳﺖ و ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻳﻚ رﻳﺴﻚ ﺑﺎﺷﻨﺪ3 . ﻋﻤﺪﺗﺎ ﺑﻪ دﻟﻴﻞ ﺧﻮاص ﻓﻴﺰﻳﻜ ﻲ و ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ ﻣﺨﺘﻠﻒ و ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻫﺎ ی ﺑﻴﻮﻟﻮژﻳﻜﻲ ﻧﺎﻧﻮذرات ﻧﻘﺮه وﻗﺘﻲ ﻛﻪ ﺑﺎ ﻓﻠـﺰات ﻣﻌﻤﻮل دﻳﮕﺮ ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ ، ﻧ ﺗﻮان ﻤﻲ ﭼﻨﻴﻦ ﻧﺘﻴﺠﻪ ﮔﺮﻓﺖ ﻛﻪ اﻓﺰاﻳﺶ واﻛﻨﺶ ﭘﺬﻳﺮ ی ﻧﺎﻧﻮ ذرات ﻧﻘـﺮه ﻣﻨﺠـﺮ ﺑـﻪ اﻓـﺰاﻳﺶ ﺳﻤﻴﺖ آن ﻣﻲ ﺷﻮد4 . ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت اﺧﻴﺮ ﻛﻪ ﺑﺮ روی ﻣﺎﻫﻲ زﺑﺮا اﻧﺠﺎم ﺷﺪه اﺳﺖ ﻧﺸﺎن داده اﺳﺖ ﻛﻪ ﻧﺎﻧﻮذرات ﺑﺎ اﺑﻌﺎد12 ﻧﺎﻧﻮﻣﺘﺮ ﺗﻮاﻧ ﻣﻲ ﻨﺪ ﻧﻄﻔﻪ ﻫﺎی اوﻟﻴﻪ ﻣﺎﻫﻲ را ﺗﺤﺖ ﺗﺎﺛﻴﺮ ﻗﺮار دﻫﻨﺪ5 . ﻧﺎﻧﻮذرات ﻧﻘﺮه ﺗﻮاﻧ ﻣﻲ ﻨﺪ ﺳﺒﺐ اﻧﺤـﺮاف در ﻛﺮوﻣـﻮزوم ﺷـ ﺪه و ﺑـﻪ DNA آﺳﻴﺐ وارد ﻛﺮده و ﺳﺒﺐ ﻛﺎﻫﺶ ﺗﻠﻘﻴﺢ در ﺧﻄﻮط ﺳﻠﻮﻟﻲ ﻣﺎﻫﻲ زﺑﺮا ﺷﻮﻧﺪ6 .در ﻣﻄﺎﻟﻌﺎﺗﻲ ﻛﻪ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﺑﺮرﺳﻲ ﻫـﺎی ﻃﺒﻴﻌﻲ و ﻣﺼﻨﻮﻋﻲ اﺛﺮ ﻧﺎﻧﻮذرات ﻧﻘﺮه اﻧﺠﺎم ﺷﺪه اﺳﺖ، ﻧﺸﺎن داده ﺷﺪه ﻛﻪ ﻧﺎﻧﻮذرات ﻧﻘﺮه ﺗﻮاﻧﺎﻳﻲ ﻧﻔﻮذ ﺑﻪ ﺳﻠﻮل ﺷﺪه وﺳﺒﺐ اﻳﺠﺎد ﻣﺸﻜﻼت ﺳﻠﻮﻟﻲ ﺷﻮد7 8 . 1- Maynard, A. D, “Nanotechnologies:overview and issues” , Nonotechnology - Toxicological Issues and Environmental Safety and Enviromental Safety, Washington, D. C. , Project on Emerging Nanotechnologics, Woodrow Wilson International Center for Scholars, 1-14, 2- X. C. Chen, and H. J. Schluesenera, “Nanosilver:A nanoproduct medical application”, Toxicology Letters, 176, 1-12, 2008. 3- Lee KJ, Nallathamby PD, Browning LM, Osgood CJ, Xu XN. 2007. In vivo imaging of transport and biocompatibility of single silver nanoparticles in early development of zebrafish embryos. Am Chem Soc 1(2):133_143 4- SUSAN W. P. et al. “Nano-silver :a review of available data and knowledge gaps in human and environmental risk assessment” Nanotoxicology, June 2009; 109_138, 3(2) 5- Lee KJ, Nallathamby PD, Browning LM, Osgood CJ, Xu XN. 2007. In vivo imaging of transport and biocompatibility of single silver nanoparticles in early development of zebrafish embryos. Am Chem Soc 1(2):133_143 6- Asharani PV, Nair G, Zhiyuan H, Manoor P, Valiyaveettil S. 2007. Potential health impacts of silver nanoparticles. Abstracts of Papers, 234th ACS National Meeting, Boston, MA, USA, August 19_23, 2007. pp:TOXI-099 7- Hussain SM, Hess KL, Gearhart JM, Geiss KT, Schlager JJ. 2005. 8- Ji JH, Jung JH, Kim SS, Yoon JU, Park JD, Choi BS, Chung YH, Kwon IH, Jeong J, Han BS, Shin JH, Sung JH. , Song KS, Yu IJ. 2007. Twenty-eight-day inhalation toxicity study of silver nanoparticles in Sprague-Dawley rats. Inhal Toxicol 19:857_871 130 راﻫﻨﻤﺎی ﻧﺤﻮه اﺳﺘﻔﺎده از ﻓﻨﺎور ی ﻧﺎﻧﻮ در ﺻﻨﻌﺖ آب و آﺑﻔﺎ ی ﻛﺸﻮر ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﺗﻮﺿﻴﺤﺎت اراﺋﻪ ﺷﺪه اﺳﺘﻔﺎده از اﻳﻦ ﻧﺎﻧﻮذرات در ﺻﻨﻌﺖ آب و ﻓﺎﺿﻼب ﺧﻄﺮﻧﺎک ﻗﻠﻤﺪاد ﺷـﺪه، ﭼـﺮا ﻛﻪ ﺟﺪاﺳﺎزی اﻳﻦ ﻧﺎﻧﻮذرات در ﺻﻮرت ورود ﺑﻪ ﺷﺒﻜﻪ ی آب و ﻓﺎﺿﻼب ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﭘﺴﺎب ﻫﺎ ﺑﺴﻴﺎر دﺷـﻮار ﺑـﻮده و ﺑـﻪ ﺻـﻮرت ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ ﻳﺎ ﻏﻴﺮﻣﺴﺘﻘﻴﻢ ﺗﻮاﻧ ﻣﻲ ﺪ ﺑﻪ ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻫﺎ ی ﺑﻴﻮﻟﻮژﻳﻚ آﺳﻴﺐ ﺟﺪی و ارد ﺳﺎزد . 3 - 5 - 1 - 1 - 2 - ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎی ﻏﻴﺮ ﻓﻠﺰی ﺑﺎ وﺟﻮد اﻳﻨﻜﻪ ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎی ﻏﻴﺮ ﻓﻠﺰی ﻛﻪ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻫﻤﻮژن در ﺻﻨﻌﺖ آب و ﻓﺎﺿﻼب ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮﻧﺪ ﻫﻨـﻮز ﺧﻴﻠﻲ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﭘﻴﺪا ﻧﻜﺮده اﺳﺖ وﻟﻲ ﺑﺎ اﻳﻦ وﺟﻮد ﺑﺮﺧﻲ از اﻳﻦ ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎ ﺑﻪ ﺻﻮرت اﻧﺒﻮه و ﮔﺴﺘﺮده در ﺻﻨﻌﺖ آب و ﻓﺎﺿﻼب ﻣﻮرد ا ﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮﻧﺪ . از اﻳﻦ ﺟﻤﻠﻪ ﻣﻲ ﺗﻮان ﺑﻪ ﻧﺎﻧﻮذرات ﭘﺮاﻛﺴﻴﺪ ﻛﻠﺴﻴﻢ اﺷﺎره ﻛﺮد ﻛـﻪ اﻳـﻦ ﻧـﺎﻧﻮذرات در ﻓﺮآﻳﻨـﺪﻫﺎی ﺑﻬﺒﻮد ﻛﻴﻔﻴﺖ آب ﻫﺎی زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ در ﺑﺴﻴﺎری از ﻛﺸﻮرﻫﺎ ﻋﻤﺪﺗﺎ در اﻳﺎﻻت ﻣﺘﺤﺪه آ ی ﻣﺮﻳﻜﺎ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗـﺮار ﻣـﻲ ﮔﻴﺮﻧـﺪ . اﻳـﻦ ﻧﺎﻧﻮذرات ﺑﺎ ﺗﺰرﻳﻖ در ﻣﺤﻞ ﺑﺮﺧﻲ از آﻻﻳﻨ ﺪه ﻫﺎی زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ ﻛﻪ ﺗﻨﻬﺎ در ﺷـﺮاﻳﻂ ﻫـﻮازی اﻣﻜـﺎن ﺗﺠﺰﻳـﻪ ی ﺑﻴﻮﻟـﻮژﻳﻜﻲ را دارﻧـﺪ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﻨﺪ ﺑﺎ آزاد ﻛﺮدن اﻛﺴﻴﮋن در ﻣﺤﻞ ﺗﺼﻔﻴﻪ ﺳﺒﺐ ﻋﻮض ﺷﺪن ﻣﺤﻴﻂ از ﺣﺎﻟﺖ ﺑﻲ ﻫﻮازی ﺑﻪ ﺣﺎﻟﺖ ﻫﻮازی ﺷـﺪه و اﻣﻜـﺎن ﺗﺠﺰﻳﻪ ی ﺑﺮﺧﻲ از آﻻﻳﻨﺪه ﻫﺎ ازﺟﻤﻠﻪ benzene وethylbenzene را ﺑﻪ ﺻﻮرت ﺑﻴﻮﻟﻮژﻳﻜﻲ ﻓﺮا ﻫﻢ ﻣﻲ ﻛﻨﺪ 1 . اﻳﻦ ﻧﺎﻧﻮذرات ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ اﻳﻨﻜﻪ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻣﺼﺮﻓﻲ در آب ﻫﺎی زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮد ﺑﺴﺘﻪ ﺑﻪ ﻣﺤﺼـﻮﻻت ﺗﻮﻟﻴﺪ ﺷﺪه ﻣﻮرد ﺑﺮرﺳﻲ ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮد . اﻳﻦ ﻧـﺎﻧﻮذرات ﺑ ﻌـﺪ از رﻫـﺎﻳﺶ اﻛﺴـﻴﮋن در ﻣﺤـﻴﻂ اﻣﻜـﺎ ن ﺗﺜﺒﻴـﺖ ﺷـﺪن ﺑـﺮ روی ﺑﺴﺘﺮﻫﺎی زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ را داﺷﺘﻪ ﻛﻪ ﻧﮕﺮاﻧﻲ یﻫﺎ ﻣﻮﺟﻮد در اﻳﻦ زﻣﻴﻨﻪ را ﻛﺎﻫﺶ ﻣـﻲ دﻫـﺪ . ﻫﻤﭽﻨـﻴﻦ در ﺻـﻮرت ﺣﻀـﻮر ﻳـﻮن ﻛﻠﺴﻴﻢ ﻧﻴﺰ ﻛﻪ در آب ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻳﻚ ﻣﺰﻳﺖ ﻣﺤﺴﻮب ﻣﻲ ﺷـﻮد اﻣﻜـﺎن اﺳـﺘﻔﺎده ﺑـﺮای ﻣﺼـﺎرف اﻧﺒـﻮه ﻧﻴـﺰ ﻓـﺮاﻫﻢ ﻣـﻲ ﺷـﻮد ﺑﻪ ﻃﻮری ﻛﻪ د ر ﺣﺎل ﺣﺎﺿﺮ اﻳﻦ ﻣﺤﺼﻮل در ﺑﺴﻴﺎری از ﻛﺸﻮرﻫﺎی ﭘﻴﺸﺮﻓﺘﻪ ﻧﻴﺰ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮد . 3 - 5 - 1 - 2 - ﻧﺎﻧﻮﺳ ﺎﺧﺘﺎرﻫﺎی ﻏﻴﺮﻣﺼﺮﻓﻲ ﮔﺴﺘﺮه ای از ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎ ﻛﻪ در ﺻﻨﻌﺖ آب و ﻓﺎﺿﻼب ﺑﻪ ﺻـﻮرت ﻫﻤـﻮژن ﻣـﻮرد ﻣﻄﺎﻟﻌـﻪ ﺑﻮدﻧـﺪ ﺑـﻴﺶ ﺗـﺮ ﺑـﻪ ﺻـﻮرت ﻏﻴﺮﻣﺼﺮﻓﻲ ﺑﻮده و ﺑﺎ اﻳﺠﺎد ﺧﻮاﺻﻲ از ﺟﻤﻠﻪ ﻛﺎﺗﺎﻟﻴﺴﺘﻲ، ﺟﺬﺑﻲ، و واﻛﻨﺸﻲ در ﻓﻌﺎﻟﻴـﺖ ﻫـﺎ ی ﻣﺨﺘﻠـﻒ ﻣـﻮرد اﺳـﺘﻔﺎده ﻗـﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮﻧﺪ . ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎی ﻏﻴﺮﻣﺼﺮﻓﻲ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ اﻳﻨﻜﻪ ﻋﻤﺪﺗﺎ ﺑﺪون ﺗﻐﻴﻴﺮ ﺑﺎﻗﻲ ﻣﻲ ﻣﺎﻧﻨﺪ و از اﻳﻦ رو ﻛﻪ دارای اﺑﻌـﺎد ﺑﺴـﻴﺎر رﻳﺰی ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻛﺎرﺑﺮد اﺟﺮاﻳﻲ ﭘﻴﺪا ﻧﻜﺮده اﻧﺪ و اﺣﺘﻤﺎل رﻫﺎ ﺷﺪن در آب و ﻓﺎﺿﻼب در اﻳﻦ ﺷﺎﺧﻪ از اﻳﻦ ﻧﺎﻧﻮﺳـﺎﺧﺘﺎرﻫﺎ وﺟـﻮد دارد ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻧﺎﺷﻨﺎﺧﺘﻪ ﻣﺎﻧﺪن ﺑﺴﻴﺎری از اﺛﺮات اﺣﺘﻤﺎﻟﻲ اﻳﻦ ﻧﺎﻧﻮ ﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎ در ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ و ﺑﺸﺮﻳﺖ اﺳـﺘﻔﺎده از اﻳﻦ ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎ ﻫﻨﻮز ﺑﺎ اﺑﻬﺎﻣﺎت زﻳﺎدی روﺑﺮو ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ ﻧﺎﻧ . ﻮﺳـﺎﺧﺘﺎرﻫﺎی ﻏﻴﺮﻣﺼـﺮﻓﻲ را ﻣـﻲ ﺗـﻮان ﺑـﻪ ﺻـﻮرت ﻛﻠـﻲ ﺑـﻪ ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎی ﭘﻠﻴﻤﺮی، ﺳﺮاﻣﻴﻜﻲ، آﻟﻲ، و ﺑﻬﺒﻮد داده ﺷﺪه ﻳﺎ ﺑﻪ ﻋﺒﺎرﺗﻲ ﭼﻨﺪ ﺟﺰﺋﻲ ﺗﻘﺴﻴﻢ ﺑﻨﺪی ﻧﻤﻮد . 1- www. runyoutech. com/htm/FAQ. htm#calcium_peroxide_aquaculture ﻓﺼﻞ ﺳﻮم- ﻧﺎﻧﻮﺗﻜﻨﻮﻟﻮژ در ی ﺻﻨﻌﺖ آب 131 3 - 5 - 1 - 2 - 1 - ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎی ﭘﻠﻴﻤﺮ ی ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﮔﺴﺘﺮه ی ﭘﻴﺸﺮﻓﺖ ﻧﺎﻧﻮﻓﻨـﺎوری در زﻣﻴﻨـﻪ ی داﻧـﺶ ﭘﻠﻴﻤـﺮ و ﺗﺮﻛﻴـﺐ اﻳـﻦ دو داﻧـﺶ ﻗﺪرﺗﻤﻨـﺪ در ﺻـﻨﻌﺖ، زﻣﻴﻨﻪ ﻫﺎ ی ﻛﺎرﺑﺮدی ﻓﺮ ا واﻧﻲ در زﻣﻴﻨﻪ ﺻﻨﻌﺖ آب و ﻓﺎﺿﻼب ﺣﺎﺻﻞ ﺷﺪه اﺳـﺖ . از ﺟﻤﻠـﻪ ﺷـﺎﺧﻪ ﻫـﺎ ﻳﻲ ﻛـﻪ ﺑـﺎ ﭘﻴﺸـﺮﻓﺖ و ﮔﺴﺘﺮه ی وﺳﻴﻌﻲ ﻣﻮاﺟـﻪ ﺷـﺪه اﺳـﺖ ﻛـﺎرﺑﺮد ﻧﺎﻧﻮﭘﻠﻴﻤﺮﻫـﺎ در ﺻـﻨﻌﺖ ﺗﺼـﻔﻴ ﻪ ی ﭘﺴـﺎب ﻫـﺎ ﻣـﻲ ﺑﺎﺷـﺪ ﻛـﻪ دراﻳـﻦ ﺣﺎﻟـﺖ ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎی ﭘﻠﻴﻤﺮی ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻫﻤﻮژن ﺑﺮای ﺣﺬف آﻻﻳﻨﺪه ﻫﺎ ی ﻣﻮﺟﻮد در ﭘﺴﺎب ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮد . از ﺟﻤﻠﻪ ی اﻳﻦ ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎی ﭘﻠﻴﻤﺮی ﺗﻮان ﻣﻲ ﺑﻪ دﻧﺪرﻳﻤﺮﻫﺎ اﺷﺎره ﻧﻤـﻮد . دﻧـﺪرﻳﻤﺮﻫﺎ از ﻧﺎﻧﻮﭘﻠﻴﻤﺮﻫـﺎی ﺷـﺎﺧﻪ ﺷـﺎﺧﻪ ی ﺳـﻪ ﺑﻌـﺪی ﺗﺸﻜﻴﻞ ﺷﺪه ا ﻧﺪ ﻛﻪ از ﻟﺤﺎظ ﺳﺎﺧﺘﺎری و ﺗﺮﻛﻴﺒﻲ ﻗﺎﺑﻞ ﻛﻨﺘﺮل ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ . اﻳﻦ دﻧـﺪرﻳﻤﺮﻫﺎی ﻧﻘـﺎط ﻣﺨﺘﻠـﻒ ﻛـﺎرﺑﺮدی ﺑـﺮای واﻛﻨﺶ و ﻣﺤﻞ ﻫﺎ ی اﺗﺼﺎل ﺑﺮای ﻫﺮ ﻣﻮﻟﻜﻮل دارﻧﺪ . ﺳﺎﺧﺘﺎر ﺷﺎﺧﻪ ﺷﺎﺧﻪ ای و ﺑﺰرگ اﻳﻦ دﻧﺪرﻳﻤﺮﻫﺎ ﻫﺎ آن را ﺑﺮای ﻓﻴﻠﺘﺮﺳﺎزی آﺳﺎن ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﭘﻠﻴﻤﺮﻫﺎی ﺧﻄﻲ ﻣﻨﺎﺳﺐ ﻣﻲ ﺳﺎزد . دﻧﺪرﻳﻤﺮﻫﺎی ﺑﻪ ﻛ ﺎر ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﺪه ﺣﻴﻦ ﻋﺒﻮر ﻳﻚ ﻣﺤﻠﻮل آﺑﻲ، ﺑﺎ آﻻﻳﻨﺪه ﻫﺎ ﭘﻴﻮﻧﺪ ﺗﺸﻜﻴﻞ دﻫﺪ ﻣﻲ . ﺑﺮای ﺑﻴﺶ ﺗﺮ ﺣﻞ ﺷﻮﻧﺪه )ﻫﺎ ﻣﺜﻞ ﻛﺎﺗ ﻫﺎ ﻴﻮن و آﻧ (ﻫﺎ ﻴﻮن ، ﻳﻚ ﺗﻐﻴ ﻴ ﺮ در ﻣﻴﺰان اﺳـﻴﺪی ﺷـﺪن ﻣﺤﻠـﻮل ﺑﺎﻋﺚ ﺗﺸﻜﻴﻞ ﭘﻴﻮﻧﺪ ﻳﺎ ﺟﺪا ﺷﺪن ﺣﻞ ﺷﻮﻧﺪه ی ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ ﻣﻲ ﺷﻮد . ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ ﻳﻚ ﻓﻴﻠﺘﺮﺳـﺎزی دو ﻣﺮﺣﻠـﻪ ای ﻣـﻲ ﺗﻮاﻧـ ﺪ ﺑـ ﺮای ﺑﺎزﻳﺎﺑﻲ و ﺗﻐﻠﻴﻆ ﻳﻚ ﮔﺴﺘﺮه ی وﺳﻴﻌﻲ از ﻳﻮن ﻫﺎی ﺣﻞ ﺷﺪه در آب ﺑﻪ ﻛﺎر رود . ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻓﺮآﻳﻨـﺪ ﻛـﺎرﺑﺮدی، اﻳـﻦ ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎی ﭘﻠﻴﻤﺮی ﺗﻮاﻧ ﻣﻲ ﻨﺪ در اﺛﺮ ﻧﺎﻗﺺ ﺑﻮدن ﺑﺨﺸﻲ از واﻛﻨﺶ وارد آب ﺷﺪه و ﺧﻮد ﻳﻜﻲ از ﻋﻮاﻣﻞ رﻳﺴﻚ ﺷﻮﻧﺪ . ﻟﺬا ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻛﻨﺘﺮل واﻛﻨﺶ ﻫﺎ ی اﻧﺠﺎم ﺷﺪه ﻫ ﻤﭽﻨﻴﻦ دﻗﺖ در ﻓﺮآﻳﻨﺪﻫﺎی ﭘﺎﻳ ﺶ ﭘﺴﺎب ﻫﺎ ﻳﻜﻲ از ﻣﻬﻢ ﺗﺮﻳﻦ ﺑﺤﺚ ،ﻫﺎ اﺳـﺘﻔﺎده و ﺑﻪ ﻛﺎرﮔﻴﺮی اﻳﻦ ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎی در ﺻﻨﻌﺖ آب و ﻓﺎﺿﻼب ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . 3 - 5 - 1 - 2 - 2 - ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎی ﺳﺮاﻣﻴﻜﻲ ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎی ﺳﺮاﻣﻴﻜﻲ ﺧﻮد ﺷﺎﻣﻞ اﻧﻮاع ﺗﺮﻛﻴﺒﺎت اﻛﺴﻴﺪی، ﻧﻴﺘﺮﻳﺪی، ﻛﺎرﺑﻴﺪی، و ... ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ ﻛﻪ ﺑﺮ ﺣﺴـﺐ ﻛـﺎرﺑﺮد ﺗﻮاﻧ ﻣﻲ ﻨﺪ در ﺻﻨﻌﺖ آب و ﻓﺎﺿﻼب ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﮔﻴﺮﻧﺪ از . ﺗﺮ ﻣﻬﻢ ﻳﻦ ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎی ﺳﺮاﻣﻴﻜﻲ ﻛﻪ ﺑﻪ وﻓـﻮر در ﺻـﻨﻌﺖ آب و ﻓﺎﺿﻼب ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮد ﺗﻮان ﻣﻲ ﺑﻪ ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎی TiO2 وZnO اﺷﺎره ﻛﺮد . ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻓﻮﺗﻮﻛﺎﺗﺎﻟﻴﺴﺘﻲ و آﻧﺘﻲ ﺑﺎﻛﺘﺮﻳﺎل دی اﻛﺴﻴﺪ ﺗﻴﺘﺎﻧﻴﻮم ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﺗﻮﻟﻴﺪ اﻧﻮاع ﻣﺨﺘﻠﻒ اﻛﺴﻴﮋن ﻓﻌﺎل ﺷـﺪه (ROS) ، ﻋﻠﻲ اﻟﺨﺼﻮص رادﻳﻜﺎل ﻫﺎ ی ﻫﻴﺪروﻛﺴﻴﻞ و ﭘﺮ اﻛﺴﻴﺪﻫﺎ ﺗﺤﺖ ﺗﺎﺑﺶ ﻧﻮر UV ) 320 اﻟﻲ400 ﻧـﺎﻧﻮﻣﺘﺮ ( ﻣـﻲ ﺑﺎﺷـﺪ ﻛﻪ ﺑـﺎ ﻫـﺮ دوﻣﺴﻴﺮ اﻛﺴﺎﻳﺶ و ﻛﺎﻫﺶ ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ1 . ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ آﻧﺘﻲ ﺑﺎﻛﺘﺮی دی اﻛﺴﻴﺪ ﺗﻴﺘﺎﻧﻴﻮم در ﻣﺤﻴﻂ ﺗﺎرﻳﻚ ﻧﻴﺰ دﻳﺪه ﺷﺪه اﺳﺖ ﻛﻪ اﻳﻦ ﻧﺸﺎ ن از ﺣﻀﻮر ﻣﻜﺎﻧﻴﺰم ﻫﺎ ی دﻳﮕﺮی ﺑﺮای از ﺑﻴﻦ ﺑﺮدن ﺑﺎﻛﺘﺮی ﻣﻲ ﻫﺎ ﺑﺎﺷﺪ2 .ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻫﺎ ی ﺗﺼﻔﻴﻪ ی آب اﻗﺘﺼﺎدی ﻛـﻪ ﺑﺮ ی ﭘﺎﻳﻪTiO2 ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ در ﺣﺎل ﺣﺎﺿﺮ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮﻧﺪ . ﻧﺎﻧﻮذرات ﻛﺎﺗﺎﻟﻴﺴﺘﻲ TiO2 وZnO ﺑـﻪ ﻋﻠـﺖ داﺷـﺘﻦ 1- Y. Kikuchi, K. Sunatla, T. Iyoda, K. Hashinioto, and A. Fujishinia 2- L. K. Adams, D. Y. Lyon, and P. J. J. Alvarez 132 راﻫﻨﻤﺎی ﻧﺤﻮه اﺳﺘﻔﺎده از ﻓﻨﺎور ی ﻧﺎﻧﻮ در ﺻﻨﻌﺖ آب و آﺑﻔﺎ ی ﻛﺸﻮر ﺳﻄﺢ ی وﻳﮋه ﺑﺴﻴﺎر ﺑﺎﻻ ﺳﺮﻋﺖ واﻛﻨﺶ ﺑﺴﻴﺎر ﺑﺎﻻﻳﻲ را ﻧﺸﺎ ﻣﻲ ن دﻫﻨﺪ وﻟﻲ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ اﻧـﺪازه ی ﺑﺴـﻴﺎر رﻳـﺰ اﻳـﻦ ﻧـﺎ ﻧ ﻮذرات ﺟﺪاﻳﺶ ﻣﺠﺪد اﻳﻦ ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎ ﺑﺴﻴﺎر دﺷﻮار ﺑﻮده و در ﺻﻮرت ورود ﺑﻪ آب ﻫﺎی زﻳﺮزﻣﻴﻨ ﻲ ﺳﺒﺐ اﻳﺠﺎد ﻣﺸـﻜﻼت ﻣﺨﺘﻠﻔـﻲ ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ . در ﻣﻄ ﺎ ﻟﻌﺎﺗﻲ ﻛﻪ ﺗﻮﺳﻂ EPA ﮔﺰارش ﺷﺪه اﺳﺖ، اﺛﺮات دی اﻛﺴﻴﺪ ﺗﻴﺘﺎﻧﻴﻮم، دی اﻛﺴـﻴﺪ ﺳﻴﻠﻴﺴـﻴﻢ و اﻛﺴـ ﻴﺪ روی ﺑﺮ روی ﺑﺎﻛﺘﺮی ﻫﺎ ی Escherichia coli وBacillus subtilis ﺑﺮرﺳﻲ ﺷﺪه اﺳﺖ . در اﻳﻦ ﮔﺰارش اﺛـﺮات ﺑﺴـﻴﺎر ﻣﺨـﺮب اﻳﻦ ﻧﺎﻧﻮذرات در ﺧﻮاص آﻧﺘﻲ ﺑﺎﻛﺘﺮﻳﺎل اراﺋﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ1 . اﻧﺘﺸﺎراتNMSP ازDuPont و Evonik ﭘﻴﺸﻨﻬﺎد داده اﺳﺖ ﻛﻪ ﻧﺎﻧﻮذراتTiO2 ﺑﺮای ﭘﻮﺳﺖ ﭼﻨﺪان ﺣﺴﺎﺳـﻴﺖ اﻳﺠـﺎد ﻤﻲﻧ ﻛﻨﻨﺪ و ﺗﻨﻬﺎ ﻳﻚ ﺳﻮزش ﻣﻼﻳﻢ درﺗﻤﺎس ﺳﻪ روزه ﺑﺎ ﭘﻮﺳﺖ اﻧﺴﺎن اﻳﺠﺎد ﻣﻲ ﻛﻨﻨﺪ2 3 . ﻣﻄﺎﻟﻌﺎﺗﻲ ﻛﻪGOntier وMerve و ﻫﻤﻜﺎراﻧﺸﺎن اﻧﺠﺎم داده اﻧﺪ ﭼﻨﻴﻦ ﭘﻴﺸﻨﻬﺎد ﻛﺮدﻧـﺪ ﻛـﻪ ﻧـﺎﻧﻮذرات TiO2 ﺑﻌـﺪ از2 ﺳـﺎﻋﺖ در ﻣﻌـﺮض ﻗﺮاردﻫـﻲ در ﻻﻳـﻪ ی corneum ﻧﻔﻮذ ﻧ ﻤﻲ ﻛﻨﻨﺪ4 5 .در ﻣﻄﺎﻟﻌﺎﺗﻲ ﻛﻪ E. I. du Pont de Nemours and Compony اﻧﺠﺎم دادﻧﺪ ﻣﻴﺰان اﺛﺮات ﻛﻤﻲ را ﺑﺮ روی ﻣﺎﻫﻲ ﻗﺰل آﻻ ﮔﺰارش ﻛﺮدﻧﺪ6 .ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ در ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ی ﻣﺸﺎﺑﻪ ﺑﺮ روی اﻳﻦ ﻧﻮع ﻣﺎﻫﻲ ﻗـﺰل آﻻ، Ramsden وHandy و ﻫﻤﻜﺎراﻧﺸﺎن ﭼﻨﻴﻦ ﮔﺰارش ﻛﺮدﻧﺪ ﻛﻪ در ﺻﻮرت در ﻣﻌﺮض ﻗﺮاردﻫﻲ رژﻳﻢ ﻏﺬاﻳﻲ اﻳﻦ ﻣﺎﻫﻲ ﺑﺎ ﻣﻴﺰان ﺑـﺎﻻ ﻳﻲ از ﻧـﺎﻧﻮذرات TiO2 ﻫﻴﭻ اﺛﺮی در ﻣﻴﺰان ﺳﻠﻮل ﻫﺎ ی ﺳﻔﻴﺪ و ﻗﺮﻣﺰ، ﻫﻤﺎﺗﻮﻛﺘﺮﻳﺖ، ﻛﻞ ﻫﻤﻮﮔﻠﻮﺑﻴﻦ ﻫﺎی ﺧﻮن، ﻳﺎ ﻳـﻮن ﻫـﺎ ی ﺳـﺪﻳﻢ ﭘﻼﺳـﻤﺎ ﻧﺪارد اﻣﺎ ﺑﺎ اﻳﻦ ﺣﺎل ﻳﻚ ﺗﻮزﻳﻊ ﺑﻴﻮﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ در ﻣﻐﺰ اﻳﺠـﺎد ﻣـﻲ ﻛﻨـﺪ 7 8 . ﻫـﺮ دوی اﻳـﻦ ﻣﻄﺎﻟﻌـﺎت ﻣﺸـﺎﻫﺪاﺗﻲ را در ﺗﺠﻤـﻊ ﻧﺎﻧﻮذرات TiO2 در دﺳﺘﮕﺎه ﺗﻨﻔﺴﻲ ﻣﺎﻫﻲ ، روده، ﺟﮕﺮ، ﻣﻐﺰ و ﻃﺤﺎل ﻣﺎﻫﻲ وﻗﺘﻲ ﻛﻪ در ﻣﻌﺮض اﻳﻦ ﻧﺎﻧﻮﺳـﺎﺧﺘﺎر ﻗـﺮار ﮔﻴـﺮد ﻧﺸﺎن داده . اﻧﺪ ﻧﺎﻧﻮذرات SiO2 ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﮔﺴﺘﺮه ی ﻛﺎرﺑﺮدﻳﺸﺎن در ﺻﻨﻌﺖ ﻳﻜﻲ از ﭘﺮﻛﺎرﺑ ﺮ دﺗﺮﻳﻦ ﻧﺎﻧﻮذرات ﻣﺤﺴـﻮب ﻣـﻲ ﺷـﻮد ﻛـﻪ ﺑـﻪ ﻃﺮق ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺗﻮاﻧ ﻣﻲ ﺪ در ﭘﺴﺎب ﻫﺎ وارد ﺷﺪه و ﺳﺒﺐ اﻳﺠﺎد آﻟﻮدﮔﻲ در ﻫﺎ آب ی ﺳﻄ ﺤﻲ و زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ ﺷـﻮد . ﻧﺎﻧﻮﺳـﺎﺧﺘﺎرﻫﺎی SiO2 در ﺻﻨﻌﺖ آب و ﻓﺎﺿﻼب ﺑﻪ ﻣﻴﺰان ﺑﺎﻻﻳﻲ در ﺑﺨﺶ ﺳﺎزه و ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺑﺨﺶ ﻫﺎ ی ﺗﺼﻔﻴﻪ ﺗﻮاﻧ ﻣﻲ ﺪ ﻣـﻮرد اﺳـﺘﻔﺎده ﻗـﺮار ﮔﻴﺮد . ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎی ﻣﺘﺨﻠﺨﻞ SiO2 ﺗﻮاﻧ ﻣﻲ ﺪ ﺑﺮای ﺟﺬب آﻻﻳﻨﺪه ﻫﺎ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﮔﻴﺮﻧﺪ . اﻳﻦ ﻧﺎﻧﻮذرات در ﺻﻮرﺗﻲ ﻛـﻪ 1- Adams, L. K. , Lyon, D. Y. , Alvarez, P. J. J. , 2006. Comparative eco-toxicity of nanoscale TiO2, SiO2, and ZnO water suspensions. Water Res. 40 (19), 3527–3532 2- E. I. du Pont de Nemours and Company DuPont Light Stabilizer Framework Example -Nanomaterial Risk Assessment Worksheet DuPont Light Stabilizer, 2007 3- Evonik Degussa Corporation NMSP Submission for Titanium Oxide, 2008 4- Gontier, E. ; Ynsa, M. -D. "Is There Penetration of Titania Nanoparticles in Sunscreens through Skin?" A Comparative Electron and Ion Microscopy Study. Nanotoxicology 2008, 2 (4), 218-231 5- van der Merwe, D. ; Tawde, S. ; “Nanocrystalline Titanium Dioxide and Magnesium Oxide in vitro Dermal Absorption in Human Skin”. Cutaneous and Occular Toxicology 2009, 28 (2), 78-82 6- E. I. du Pont de Nemours and Company DuPont Light Stabilizer Framework Example -Nanomaterial Risk Assessment Worksheet DuPont Light Stabilizer, 2007 7- Ramsden, C. S. ; Smith, T. J. ; " Dietary Exposure to Titanium Dioxide Nanoparticles in Rainbow Trout, (Oncorhynchus mykiss):No Effect on Growth, but Subtle Biochemical Disturbances in the Brain". Ecotoxicology 2009, 18 (7), 939-951 8- Handy, R. D. Case Study:Biological Effects of Nanomaterials. 2009 ﻓﺼﻞ ﺳﻮم- ﻧﺎﻧﻮﺗﻜﻨﻮﻟﻮژ در ی ﺻﻨﻌﺖ آب 133 ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻫ ﻤﻮژن ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﮔﻴﺮﻧﺪ ﺑﻌﺪ از ﺟﺬب ﻣﻲ ﺑﺎﻳﺴﺖ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻛﺎﻣﻞ ﺟﻤﻊ آوری ﺷﻮﻧﺪ، در ﻏﻴﺮ اﻳﻦ ﺻﻮرت ﺑﻪ راﺣﺘﻲ ﺗﻮاﻧ ﻣﻲ ﺪ وارد ﭘﺴﺎب ﻫﺎ ﺷﻮﻧﺪ و ﺳﺒﺐ اﻳﺠﺎد ﻣﺸﻜﻼت اﺣﺘﻤﺎﻟﻲ ﺷﻮﻧﺪ . ﻧﺎﻧﻮذرات ﺧﻮد ﺑﻪ ﺗﻨﻬﺎﻳﻲ ﺑﻪ ﻋﻠﺖ اﺑﻌﺎد ﺑﺴﻴﺎر رﻳﺰﺷﺎن ﺗﻮاﻧ ﻣﻲ ﻨﺪ ﺳﺒﺐ اﻳﺠﺎد ﻣﺸﻜﻼﺗﻲ در ﺷﺶ ﺷـﻮﻧﺪ . ﻫﻤﭽﻨـ ﻴﻦ ﻧﺘـﺎﻳﺞ ﺗﺠﺮﺑﻲ اﻧﺠﺎم ﺷﺪه ﻧﺸﺎن د اده اﺳﺖ ﻛﻪ ﻫﺮ روی دوی ﺳﻴﻠﻴﻜﺎی ﻛﻠﻮﺋﻴﺪی ﺑﺴﻴﺎر رﻳﺰ1 2 .و ﺳﻴﻠﻴﻜﺎی ﻛﺮﻳﺴﺘﺎﻟﻲ3 دارای ﺗ ﻮاﻧﺎﻳﻲ ﺑﺎﻻﻳﻲ در ﺻﺪﻣﺎت ﺷﺸﻲ ﺷﻮد . در ﻣﻄﺎﻟﻌﺎﺗﻲ ﻛﻪ ﺑﺮای اﺑﻌﺎد ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻧﺎﻧﻮذرات ﺳﻴﻠﻴﺲ اﻧﺠﺎم ﺷﺪه اﺳﺖ ﻧﺸﺎن داده ﺷـﺪه ﻛـﻪ ﻧﺎﻧﻮذرات ﺳﻴﻠﻴﻜﺎی ﺑﺎ اﺑﻌﺎد 50 ﻧﺎﻧﻮﻣﺘﺮ ﻫﻴﭻ ﻧﻮع اﺛﺮ ﺳﻤﻲ ﺑﺮ روی ﺳﻠﻮل در ﻫﺎ ﻏﻠﻈﺖ ﻫﺎ ی زﻳﺮ 0 . 1 ﻣﻴﻠﻲ ﺑ ﮔﺮم ﺮ ﻟﻴﺘـﺮ ﻧﺸـﺎن ﻧﻤﻲ دﻫﺪ 4 . اﻳﻦ درﺣﺎﻟﻴﺴﺖ ﻛﻪ ﻧﺎﻧﻮذرات ﺳﻴﻠﻴﻜﺎ ﺑﺎ اﺑﻌﺎد15 ﻧﺎﻧﻮﻣﺘﺮ ﺗﻮاﻧ ﻣﻲ ﺪ ﺳـﺒﺐ ﻛـﺎﻫﺶ glutathione (GSH) و اﻓـﺰاﻳﺶ ﺗﻮﻟﻴﺪ Malondialdehyde (MDA) ﺷﻮد5 . 3 - 5 - 1 - 2 - 3 - ﻧﺎﻧﻮذرات آﻟﻲ و ﭘﻠﻴﻤﺮی ﻧﺎﻧﻮذرات آﻟﻲ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده در ﺻﻨﻌﺖ آب و ﻓﺎﺿﻼب ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻋﻤﺪه ﺷﺎﻣﻞ ﻧﺎﻧﻮﻣﻮاد ﻛﺮﺑﻨﻲ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ ﻛﻪ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻛﻠﻲ ﺷﺎﻣﻞ ﻧﺎﻧﻮﺗﻴﻮب ﻫﺎ ی ﻛﺮﺑﻨﻲ (CNT) ،ﻧﺎﻧﻮاﻟﻴﺎف ﻫﺎی ﻛﺮﺑﻨﻲ، و ﻓﻮﻟﺮﻳﻦ ﻫﺎ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ . ﻧﺎﻧﻮﻣﻮاد ﻛﺮﺑﻨﻲ ﻳﺎ ﻋﺎﻣﻞ دار ﺷﺪه ﺷﺎﻣﻞ ﻣﻮاد ﺳﺎزﻧﺪه ی ﻣﺸﺨﺼﻲ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻛﻪ ﻫﺮ ﻛﺪام از اﻳﻦ ﻣﻮاد دارای ﭘﺎراﻣﺘﺮ ﻫﺎی ﻛﻠﻴﺪی ﻣﻨﺤﺼـﺮ ﺑـﻪ ﻓـﺮد ﺧﻮدﺷـﺎن ﻫﺴـﺘﻨﺪ . EPA ﺗﺴﺖ ﻫﺎی ﻣﻮﺟﻮد اراﺋﻪ ﺷﺪه را ﺑﺮای اﻧﺪازه ﮔﻴﺮی اﻳﻦ ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫﺎ اراﺋﻪ ﻛﺮده اﺳﺖ . اﻳﻦ ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫﺎ ﺗﻮاﻧ ﻣﻲ ﻨﺪ ﺷﺎﻣﻞ دﻳـﻮاره، ﻗﻄـﺮ داﺧﻠﻲ، ﻗﻄﺮ ﺧﺎرﺟﻲ، ﻃﻮل ﺑﻬﻴﻨﻪ ﺷﺪه، اﻧﺘﻬﺎ ﺑﺴﺘﻪ ﻳﺎ ﺑﺎز، ﺷﺎﺧﻪ دار ﻳﺎ ﺳﺎﺧﺘﺎر درﺧﺘﻲ و ﻏﻴﺮه ﺑﺎﺷﻨﺪ . ﻫﻤﭽﻨـﻴﻦ ﭘﺎ راﻣﺘﺮﻫـﺎی ﻛﻠﻴﺪی ﺑﺮای ﻓﻮﻟﺮﻳﻦ ﻫﺎ ﺗﻮاﻧ ﻣﻲ ﺪ ﺷﺎﻣﻞ ﻋﺎﻣﻞ دار ﺑﻮدن، ﺗﻮزﻳﻊ اﻧﺪازه ذرات ﺧﺸﻚ، ﺣﻼﻟﻴﺖ در آب، و ﺷﻴﻤﻲ ﺳﻄﺢ ﺑﺎﺷﺪ . ﻧﺎﻧﻮﺗﻴﻮب ﻫﺎ ی ﻛﺮﺑﻨﻲ ﺑﻪ ﻋﻠﺖ داﺷﺘﻦ ﺧﻮاص ﺟﺬﺑﻲ و ﻛﺎﺗﺎﻟﻴﺴﺘﻲ در ﺑﺨﺶ ﺗﺼﻔﻴﻪ ﺻﻨﻌﺖ آب و ﻓﺎﺿﻼب ﻣـﻮرد اﺳـﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮد ، ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺑﻪ ﻋﻠﺖ ﺧﻮاص ﻣﻜﺎﻧﻴﻜﻲ، اﻟﻜ ﺘﺮﻳﻜﻲ و ﺣﺮارﺗﻲ ﺑﺴﻴﺎر ﻣﻨﺎﺳﺐ در ﻫـﺎ ﺳﺎزه ی ﻛـﺎرﺑﺮدی ﺻـﻨﻌﺖ آب و ﻓﺎﺿﻼب ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮد . ﻧﺎﻧﻮﺗﻴﻮب ﻫﺎ ی ﻛﺮﺑﻨﻲ ﺑﻪ دو ﺷﺎﺧﻪ ﻛﻠﻲ ﺗﻚ ﺟﺪاره و دو ﺟﺪاره ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻘﺴﻴﻢ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ . ﻧﺎﻧﻮﺗﻴﻮب ﻫﺎی ﻛﺮﺑﻨﻲ دارای اﺑﻌﺎد 2 ﺗﺎ30 ﻧﺎﻧﻮﻣﺘﺮی ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻓﻠﺬا ﺑﻪ راﺣﺘﻲ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﻨﺪ در ﺑﺴﻴﺎری ا ز ﻣﺤﻴﻂ ﻫﺎی ﺳﻴﺎل از ﺟﻤﻠﻪ آب ﻣﻨﺘﺸﺮ ﺷﻮﻧﺪ . ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﮔﺴﺘﺮه ی وﺳﻴﻊ ﻛﺎرﺑﺮدی اﻳﻦ ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎ در ﺻﻨﻌﺖ آب و ﻓﺎﺿﻼب ﻧﮕﺮاﻧـﻲ ﻫـﺎ ی ﻣﻮﺟـﻮد در اﻳـﻦ زﻣﻴﻨﻪ ﻧﻴﺰ اﻓﺰاﻳﺶ ﻳﺎﻓﺘﻪ، ﻓﻠﺬا ﻧﻴﺎز ﺑﻪ ﻛﻨﺘﺮل ﻓﺮآﻳﻨﺪﻫﺎی ﻛﺎرﺑﺮدی اﻳﻦ ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎ ﺑﻴﺶ ﺗﺮ اﺣﺴﺎس ﻣـﻲ ﺷـﻮد ﺗـﺎ از ﺣﻀـﻮر اﻳـﻦ 1- Kaewamatawong T, Kawamura N, Okajima M, Sawada M, Morita T, Shimada A:Acute pulmonary toxicity caused by exposure to colloidal silica:particle size dependent pathological changes in mice. Toxicol Pathol 2005, 33:743-749 2- Wang JJ, Sanderson BJ, Wang H:Cytotoxicity and genotoxicity of ultrafine crystalline SiO2 particulate in cultured human lymphoblastoid cells. Environ Mol Mutagen 2007, 48:151-157 3- Wang JJ, Sanderson BJ, "Cytotoxicity and genotoxicity of ultrafine crystalline SiO2 particulate in cultured human lymphoblastoid cells". Environ Mol Mutagen 2007, 48:151-157 4 Chen M, von Mikecz A:Formation of nucleoplasmic protein aggregates impairs nuclear function in response to SiO2 nanoparticles. Exp Cell Res 2005, 305:51-62 5 Jin Y, Kannan S, Wu M, Zhao JX:Toxicity of luminescent silica nanoparticles to living cells. Chem Res Toxicol 2007, 20:1126-1133 134 راﻫﻨﻤﺎی ﻧﺤﻮه اﺳﺘﻔﺎده از ﻓﻨﺎور ی ﻧﺎﻧﻮ در ﺻﻨﻌﺖ آب و آﺑﻔﺎ ی ﻛﺸﻮر ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫ ﺎ در ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی ﺑﻪ ﻋﻤﻞ آﻳﺪ . ﺑﻪ ﻣﻮازات ﻛﺎرﺑﺮد ﮔﺴﺘﺮده ی اﻳﻦ ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎ در ﺻﻨﻌﺖ آب و ﻓﺎﺿـﻼب، ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﺑﺴﻴﺎری در زﻣﻴﻨﻪ ی ﺑﺮرﺳﻲ اﺛﺮات ﻣﺨﺮب زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ اﻳﻦ ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎ اﻧﺠﺎم ﺷﺪه اﺳﺖ . در ﻣﻄﺎﻟﻌﺎﺗﻲ ﻛﻪ Huczko و ﻫﻤﻜﺎراﻧﺶ در داﻧﺸﮕﺎهWassaw ﺑﺮ روی ﺗﺎﺛﻴﺮ ﻧﺎﻧﻮﺗﻴﻮ ب ﻫﺎی ﻛﺮﺑﻨﻲ ﺑﺮ روی ﺧﻮک اﻧﺠﺎم دادﻧـﺪ، ﻧﺸـﺎن دادﻧـﺪ ﻛـﻪ ﻣﻴـﺰان 25 ﻣﻴﻠﻲ ﮔﺮم از ﻧﺎﻧﻮﺗﻴﻮب ﻛﺮﺑﻨﻲ ﺑﻌﺪ از 4 ﻫﻔﺘﻪ ﺳﺒﺐ اﻳﺠﺎد ﺗﻐﻴﻴﺮاﺗﻲ در ﺣﺠﻢ، ﻓﺮﻛﺎﻧﺲ ﻫﺎی ﺗﻨﻔﺴﻲ، و اﺛﺮات رﻳﻮی ﺷ ﺪ1 . در ﻳﻜﻲ از ﻣﻄ ﺎ ﻟﻌﺎت اﻧﺠﺎم ﺷﺪه ﻛﻪ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﭘﺎﻳﻠﻮت در Lam and McCluskey در ﺳﺎل2000 ﺗﻮﺳﻂ داﻧﺸـﮕﺎهRice اﻧﺠﺎم ﺷﺪ و ﺑﻪ ﺻﻮرت ﭼﺎپ ﻧﺸﺪه ﻣﺎﻧﺪ، اﺛﺮ ﻧﺎﻧﻮﺗﻴﻮب ﻫﺎ ی ﻛﺮﺑﻨﻲ ﺗﻚ ﺟﺪاره ﺑﺮ روی ﻣﻮش ﻣﻮرد ﺑﺮرﺳﻲ ﻗﺮار ﮔﺮﻓـﺖ . در اﻳـﻦ ﺗﺤﻘﻴﻖ از درﺻﺪﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺗﺎ 1 ﻣﻴﻠﻲ ﮔﺮم ﻧﺎﻧﻮﺗﻴﻮب ﻛﺮﺑﻨﻲ در 100ﻣﻴﻜﺮو ﻟﻴﺘﺮ از ﺳﺮم اﺳﺘﻔﺎده ﺷﺪ . ﻣﻴﺰان ﺑﺎﻻی ﻧﺎ ﻧ ﻮﺗﻴﻮب ﻛﺮﺑﻨﻲ ﺳﺒﺐ ﻣﺮگ ﺗﻌﺪادی از اﻳﻦ ﻣﻮش ﺷ ﻫﺎ ﺪ ﻛﻪ دﻟﻴﻞ آن ﺧﻔﮕﻲ ﮔﺰارش ﺷﺪه ﺑﻮد . ﻓﻠﻮﺋﻮرﻳﻦ ﻫﺎ در ﺣﺎل ﺣﺎﺿ ﺮ ﺑﺮای ﺿﺪﻋﻔﻮﻧﻲ ﻛﺮدن آب ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮﻧﺪ، اﻣﺎ اﻧﻮاع ﺧﺎﺻﻲ از ﻓﻠﻮﺋﻮرﻳﻦ ﻫﺎ ﭘﺘﺎﻧﺴـﻴﻞ ﻛﺎرﺑﺮدی دارﻧﺪ . C60 ﻫﻴﺪروﻛﺴﻴﻞ ﺷﺪه ﻳﺎ ﻓﻠﻮرول، ﻛﻪ ﻧﺴﺒﺘﺎ ﻏﻴﺮﺳـﻤﻲ ﻣـﻲ ﺑﺎﺷـﺪ 2 ، از ﺧـﻮد ﺧﺎﺻـﻴﺖ ﻓﻮﺗﻮﻛﺎﺗﺎﻟﻴﺴـﺘﻲ ﻧﺸـﺎن ﻣﻲ دﻫﺪ ﻛﻪ ﻛﻪ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ ﺑﺮای ﺿﺪ ﻋﻔﻮﻧﻲ ﻛﺮدن ﻳﺎ ﺗﺠﺰﻳﻪ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﮔﻴﺮد3. ﺑﺎ اﻳﻦ ﺣﺎل اﻳﻦ ﻣـﺎده ﻧـﻪ ﻳـﻚ ﻣـﺎده ارزان ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ و ﻧﻪ اﻳﻨﻜﻪ ﻣﺜﻞ TiO2 ﻗﺎﺑﻞ دﺳﺘﺮﺳﻲ، ﻣﻌﻤﻮل ﺗﺮ و درای ﺧﻮاص ﻓﻮﺗﻮﻛﺎﺗﺎﻟﻴﺴﺘﻲ ﻗﻮی ﺗﺮی ﻣﻲ ﺑﺎﺷـﺪ . در ﻣﻘﺎﻳﺴـﻪ ﺑـﺎ TiO2 ﻓﻠﻮﺋﻮرﻳﻦ ﻫﺎ ﻣﻴﺰان ﻛﻢ ﺗﺮی از رادﻳﻜﺎل ﻫﺎی ﻫ ﻴﺪروﻛﺴﻴﻞ را ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻣﻲ ﻛﻨﺪ ﻛﻪ ﻗﻮی ﺗﺮﻳﻦ رادﻳﻜﺎل ﻫﺎی اﻛﺴﻨﺪه ﻣـﻲ ﺑﺎﺷـﻨﺪ . ﻣﺎﻧﻊ دﻳﮕﺮی ﻛﻪ اﺳﺘﻔﺎده از ﻓﻠﻮﺋﻮرﻳﻦ ﻫﺎ را در ﺗﺼﻔﻴﻪ ی آب ﻣﺸﻜﻞ ﺳﺎز ﻣﻲ ﻛﻨﺪ، ﺟﻤـﻊ ﻛـﺮدن، ﺟﺪاﺳـﺎزی، و ﺑﺎزﻳـﺎﺑﻲ ﻧـﺎﻧﻮذرات ﻓﻠﻮﺋﻮرﻳﻦ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . در ﺣﺎل ﺣﺎﺿﺮ ﻫﻴﭻ روش اﻗﺘﺼﺎدی و آﺳﺎن ﺑﺮای ﺣﺬف اﻳﻦ ﻧﺎﻧﻮذرات ﺳﺒﻚ و ﻛﻮﭼﻚ وﺟﻮد ﻧـﺪارد . ﺑـﺎ اﻳـﻦ ﺣﺎل ﭘﻴﻮﻧﺪ ﻓﻮﻟﺮﻳﻦ ﻫﺎی ﻛﺎرﺑﺮدی ﺑﺮای ﻳﻚ ﺳﻄﺢ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ ﻣﻮرد ﺗﻮﺟﻪ ﺑﺎﺷﺪ . C60 ﺗﺒﺪﻳﻞ ﺷﺪه ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻛﭙﺴﻮل در ﭘﻠﻲ وﻳﻨﻴﻞ ﭘﻴﺮوﻟﻴﺪان (PVP) ﺧﻮاص آﻧﺘﻲ ﺑﺎﻛﺘﺮﻳﺎل و ﻓﻮﺗﻮﻛﺎﺗﺎﻟﻴﺴﺘﻲ از ﺧﻮد ﻧﺸﺎن ﻣﻲ دﻫـﺪ اﮔﺮﭼـﻪ ﻣﻴـﺰان ﺳـﻤﻲ ﺑـﻮدن آن ﺑـﺮای ﺑﺸـﺮ ﻧﺎﻣﺸﺨﺺ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . Lewinski و ﻫﻤﻜﺎراﻧﺶ ﻧﺸﺎن دادﻧﺪ ﻛﻪ در ﺻﻮرﺗﻲ ﻓـﻮﻟﺮﻳﻦ در آب و ﭘﺴـﺎب ﻫـﺎ رﻫـﺎ ﺷـﻮد ﺳـﺒﺐ اﻳﺠـﺎد اﺧﺘﻼﻻت ﺳﻠﻮل ﻫﺎی ﺑﺪن ﻣﻲ ﺷﻮد ﻫﺎ آن . ﻧﺸﺎن دادﻧﺪ ﻛﻪ ﻓﻮﻟﺮﻳﻦ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ ﺳﻠﻮل ﻫﺎی ﺟﮕـﺮ، ﭘﻮﺳـﺖ و ﻣﻐـﺰ را ﺑﻜﺸـﺪ 4. ﻓﻠـﻮرﻳﻦ وﻗﺘﻲ در ﺗﻤﺎس ﺑﺎ آب ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮد ﻣﻘﺪار ﺑﺴﻴﺎری از آن رﺳﻮب ﻣﻲ دﻫﺪ درﺣﺎﻟﻲ ﻛﻪ ﺣﺪود ppm 100 از آن در آب ﺑﻪ ﺻـﻮرت ﻣﺤﻠﻮل ﺑﺎﻗﻲ ﻣﻲ ﻣﺎﻧﺪ 5 6 7 8 9 . ﮔﺮوه ﻫﺎی زﻳﺎدی ﻣﻄﺎﻟﻌﺎﺗﻲ را ﺑﺮ روی اﺛﺮات ﺳﻤﻴﺖ ﻓﻮﻟﺮﻳﻦ اﻧﺠﺎم داده اﻧﺪ ﻛﻪ اﺧﻴﺮا ﻣﺸﺨﺺ ﺷـﺪه 1 Huczko, A. , Lange, H. , Ca_lko, E. , Grubek-Jaworska, H. , and Droszcz, P. (2001). Physiological test of carbon nanotubes:Are they asbestoslike? Fullerenes Nanotubes Carbon Nanostruct. 9:251 2- C. M. Sayes, J. D. Fortnw, W. Guo, D. Lyon, A. M. Boyd, K. C. Ausinan, et al, “The differential cytotoxicity of water-soluble fullerenes” , Nano Letters, 4, 1881-1887,2004. 3- E. M. Hotze, J. Labille, P. Alvarcz, and M. R. Wicsner , “Mechanism of photochemistry and reactive oxygen production by fullerene suspension in water”, Enviromental Science Technology, 42, 4175-4180, 2008. 4- Lewinski, N. , Colvin, V. , Drezek, R. , 2008. Cytotoxicity of nanoparticles. Small 4, 26–49 5- Schuster, D. I. ; Cheng, P. ; J. Am. Chem. Soc. 2004, 126, 7257-7270 6- Scrivens, W. ; Tour, J, J. Am. Chem. Soc. 1994, 116, 4517-4518 7- Andrievsky, G. V. McHedlov- Petrossyan, N. O. Chem. Phys. Lett. 1999, 300, 392-396. 8- Andrievsky, G. V. ; Klochkov, V. K. ; Bordyuh, A. B. ; Dovbeshko, G. I. Chem. Phys. Lett. 2002, 364, 8-17 9- Deguchi, S. ; Alargova, R. G. ; Tsujii, K. Langmuir 2001, 17, 6013- 6017 ﻓﺼﻞ ﺳﻮم- ﻧﺎﻧﻮﺗﻜﻨﻮﻟﻮژ در ی ﺻﻨﻌﺖ آب 135 اﺳﺖ ﻛﻪ ﻓﻮﻟﺮﻳﻦ ﻫﺎ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﻨﺪ ﺳﺒﺐ اﻛﺴﻴﺪاﺳﻴﻮن ﭼﺮﺑﻲ ﻫﺎ در ﻣﻐﺰ ﻣﺎﻫﻲ ﺷـﻮﻧﺪ 1 . در ﻣﻄﺎﻟﻌـﺎﺗﻲ ﻛـﻪChristie و ﻫﻤﻜـﺎراﻧﺶ در ﻣﻴﺰان ﺳﻤﻴﺖ ﻓﻮﻟﺮﻳﻦ ﻗﺎﺑﻞ ﺣﻞ در آب اﻧﺠﺎم دادﻧﺪ، ﻫﺎ آن ﻧﺸﺎن دادﻧﺪ ﻛﻪ اﺟﺰای ﻓﻠﻮرﻳﻦ ﻗﺎﺑﻞ ﺣﻞ در آب ﻳﻜـﻲ از ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫـﺎی ﺣﺴﺎس ﻣﺸﺘﻘﺎت ﺳﻄﺤﻲ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ ﻫﺎ آن . ﻧﺸﺎن دادﻧﺪ ﻛﻪ ﻣﻴﺰان درﺻﺪ ﻛﺸﻨﺪﮔﻲ ﻓﻮﻟﺮﻳﻦ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ ﺑﺎ ﺗﻐﻴﻴﺮ ﺳﺎﺧﺘﺎر ﻓﻮﻟﺮﻳﻦ ﺗـﺎ 7 ﺑﺮاﻳﺮ ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻛﻨﺪ ﻫﺎ آن . ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﻧﺸﺎن ادد ﻧﺪ ﻛﻪ ﺣﺎﻟﺖ ﺗﺠﻤﻌﻲ C60 در ﺣﺎﻟﺖ ﻛـﻢ ﺗـﺮﻳﻦ ﻣﺸـﺘﻘﺎت از ﭼﻬـﺎر ﻣـﺎده، ﻧﺴـﺒﺖ ﺑـﻪ ﻣﺸﺘﻘﺎت ﺑﺴﻴﺎر ﺣﻼل از ﺟﻤﻠﻪ C3 وC60(OH)24 ﺑﺴﻴﺎر ﺳﻤﻲ ﺗﺮ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﺗﺨﺮﻳﺐ اﻛﺴﺎﻳﺸﻲ ﻏﺸﺎی ﺳﻠﻮل ﻫـﺎ در ﺗﻤـﺎﻣﻲ ﻣـﻮارد دﻳﺪه ﺷﺪه درﺣﺎﻟﻲ ﻛﻪ ﺗﻤﺎس ﻓﻮﻟﺮﻳﻦ ﻣﻨﺠﺮ ﺑﻪ ﻣﺮگ ﺳﻠﻮل ﺷﺪه اﺳﺖ . Christie و ﻫﻤﻜﺎراﻧﺶ ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﻧﺸﺎن دادﻧﺪ ﻛﻪ ﻓﻠـﻮرﻳﻦ در ﺷﺮاﻳﻂ ﻣﺤﻴﻄﻲ اﺗﻤﺴﻔﺮی در ﻣﺤﻴﻂ آﺑﻲ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ آﻧﻴـﻮن ﻫـﺎی ﺳـﻮﭘﺮ اﻛﺴـﻴﺪی را اﻳﺠـﺎد ﻛﻨـﺪ، و ﺑـﺪﻳﻬﻲ اﺳـﺖ ﻛـﻪ اﻳـﻦ رادﻳﻜﺎل ﻫﺎی اﻛﺴﻴﮋن ﻣﺴﻮول ﺗﺨﺮﻳﺐ دﻳﻮاره ﻫﺎی ﺳﻠﻮل و ﻧﻬﺎﻳﺘﺎ ﻣﺮگ آن ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ2 . ﺑﻴﺶ ﺗﺮ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت اﻧﺠﺎم ﺷﺪه ﺑﺮ روی اﺛﺮات ﻣﺨﺮب ﺣﻀﻮر ﻓﻮﻟﺮﻳﻦ ﻫﺎ در آب و ﻓﺎﺿﻼب ﺑﺮ روی ﻣﻮش ﻫﺎ و ﻣﺎﻫﻲ ﻫـﺎ اﻧﺠـﺎم ﺷﺪه اﺳﺖ . Chen و ﻫﻤﻜﺎراﻧﺶ ﺗﺎﺛﻴﺮC60 ﭘﻠﻲ آﻟﻜﻴﻞ ﺳﻮﻟﻔﻮﻧﺎت ﺷﺪه را ﺑﺮ روی ﺳﻠﻮل ﻫﺎی زﻧﺪه ﺑﺮرﺳﻲ ﻛﺮدﻧﺪ ﻫﺎ آن . ﻧﺸﺎن دادﻧﺪ ﻛﻪ ﻣﻴﺰان اﻧﺪک ﻓﻮﻟﺮﻳﻦ اﺛﺮات ﻛﺸﻨﺪه ی ﭼﻨﺪاﻧﻲ ﻧﺪارد وﻟﻲ ﻣﻴﺰان 600 ﻣﻴﻠﻲ ﮔﺮم ﺑﺮ ﻛﻴﻠﻮﮔﺮم از آن در ﺻـﻔﺎق اﺛـﺮات ﻣﻬﻠﻚ ﻣﺘﻮﺳﻄﻲ را ﻧﺸﺎن ﻣﻲ دﻫﺪ . C60 ﺗﺰرﻳﻖ ﺷﺪه ﺑﻪ ﺻﻔﺎق ﻳﺎ ﺳﻴﺎﻫﺮگ در ﻛﻠﻴﻪ ﺗﺠﻤـﻊ ﭘﻴـﺪا ﻛـﺮده و ﺳـﺒﺐ ﻧﻔﺮوﭘﺎﺳـﻲ ﻣﻲ ﺷﻮد3 4 . ﺗﻨﻔﺲ ﻓﻮﻟﺮﻳﻦ ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﻨﺪ اﺛﺮات ﻣﺨﺮﺑﻲ را ﺑﺮ ﺳﻴﺴﺘﻢ ﺑﺪن اﻳﺠﺎد ﻛﻨـﺪ . در ﻣﻄﺎﻟﻌـﺎﺗﻲ ﻛـﻪ Sayes و ﻫﻤﻜـﺎراﻧﺶ اﻧﺠﺎم داده اﻧﺪ ﻧﺸﺎن داده ﺷﺪه اﺳﺖ ﻛﻪ ﺗﻨﻔﺲ ﻓﻮﻟﺮﻳ ﻦ و ﻓﻮﻟﺮول اﺛﺮات ﻛﺸﻨﺪه ای را اﻳﺠﺎد ﻧﻤـﻲ ﻛﻨـﺪ 5 . ﻫﻤﭽﻨـﻴﻦBarker و ﻫﻤﻜﺎراﻧﺶ ﻫﻴﭻ ﻧﻮع زﺧﻢ ﻣﻴﻜﺮوﺳﻜﭙﻲ ﻳﺎ ﻓﺎﺣﺸﻲ را ﺑﺎ ﺗﻨﻔﺲ اروﺳﻞ ﺗﺠﻤﻊ ﻳﺎﻓﺘﻪ ی ﻓﻮﻟﺮﻳﻦ ﮔﺰارش ﻧﻜﺮدﻧ ﺪ6 . ﺑﺎ ﺑﺮرﺳﻲ اﺛﺮات ﺳﻤﻲ ﻓﻮﻟﺮﻳﻦ در ﻣﺎﻫﻲ ﻫﺎ ﻣﻴﺰان ﭘﺮاﻛﺴﻴﺪاﺳﻴﻮن ﻣﺸﺨﺼﻲ در ﻣﻐﺰ ﻣﺎﻫﻲ دﻳﺪه ﺷﺪ، ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﻣﺪت زﻣﺎن ﺑﻪ دﻧﻴﺎ آﻣﺪن ﺟﻨﻴﻦ ﻃﻮﻻﻧﻲ ﺷﺪه و ﺑﺎل ﻣﺎﻫﻲ ﺣﺎوی ﻧﻘﺺ ﺑﻮد7 8 9 . 1- Oberdorster, E. EnViron. Health Perspect. 2004, 112, submitted 2- Christie M. Sayes, John D. Fortner, Wenh Guo, Delina Lyon, Adina M. Boyd, Kevin D. Ausman, Yizhi J. Tao, Balaji Sitharaman, Lon J. Wilson, Joseph B. Hughes,Jennifer L. West,|, and Vicki L. Colvin . , “The Differential Cytotoxicity of Water- Soluble Fulleren 3- Kroto HW, Heath JR, O’Brien SC, Curl RF, Smalley RE. C60:Buckminsterfullerene. Nature 1985; 162-163, 318. 4- Ruoff RS, Lorents DC, Chan B, Malhotra R, Subramoney S. Single crystal metals encapsulated in carbon nanoparticles. Science 1993; 346-348. , 259: 5- Sayes CM, Marchione AA, Reed KL, Warheit DB. Comparative pulmonary toxicity assessments of C60 water suspensions in rats:Fe differences in fullerene toxicity in vivo in contrast to in vitro profiles. Nano Lett 2007; 2399-2406, 7. 6- Baker GL, Gupta A, Clark ML, Valenzuela BR, Staska LM, Harbo SJ, Pierce JT, Dill JA. Inhalation toxicity and lung toxicokinetics of C60 fullerene nanoparticles and microparticles. Toxicol Sci 2008; 122-131, 101. 7- Oberdörster E. Manufactured nanomaterials (Fullerenes, C60) induce oxide tive stress in the brain of Juvenile largemouth bass. Environ Health Perspect 2004; 1058-1062, 112 8- Zhu X, Zhu L, Li Y, Duan Z, Chen W, Alvarez PJJ. Developmental toxicity in Zebrafish (Danio Rerio) embryos after exposure to manufactured nanomaterials:Buckminsterfullerene aggregates (nC60) and fullerol. Environ Toxicol Chem 2007; 976-979, 26: 9- Usenko CY, Harper SL, Tanguay RL. Fullerene C60 exposure elicits an oxidative stress response in embryonic zebrafish. Toxicol Appl Pharmacol 2008; 44-55, 229: 136 راﻫﻨﻤﺎی ﻧﺤﻮه اﺳﺘﻔﺎده از ﻓﻨﺎور ی ﻧﺎﻧﻮ در ﺻﻨﻌﺖ آب و آﺑﻔﺎ ی ﻛﺸﻮر ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻛﻠﻲ اﮔﺮ ﻣﻴﺰان ﻣﻘﺎﻻت ﻣﻨﺘﺸﺮ ﺷﺪه در زﻣﻴﻨﻪ ﺑﺮرﺳﻲ ﻣﻴﺰان ﺳﻤﻴﺖ ﻧـﺎﻧﻮﻣﻮاد ﻛﺮﺑﻨـﻲ را در ﺳـﺎل ﻫـﺎ ی اﺧﻴـﺮ ﺑﺮرﺳﻲ ﻛﻨﻴﻢ، ﺗﻮان ﻣﻲ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻧﻤﻮدار زﻳﺮ آن را ﻧﺸﺎن داد . ﺷﻜﻞ 3 - 5 - ﮔﺰارش ﺗﺤﻮﻻت ﺳﻤﻴﺖ ﻧﺎﻧﻮﻣﻮاد ﻛﺮﺑﻨﻲ در ﻫﺎ ﺳﺎل ی اﺧﻴﺮ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت اﻧﺠﺎم ﺷﺪه و ﻓﺮآﻳﻨﺪ رو ﺑﻪ رﺷﺪ ﻛﺎرﺑﺮد اﻳﻦ ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎ ﻛﻪ ﺑﺨﺶ ﻋﻈﻴﻤﻲ از ﻛﺎرﺑﺮد ﻧﺎﻧﻮﻓﻨـﺎوری را در ﺻﻨﻌﺖ آب و ﻓﺎﺿﻼب ﺑﻪ ﺧﻮد اﺧﺘﺼﺎص داده اﺳﺖ، ﻧﻴﺎز ﺑﻴﺶ ﺗﺮ ی ﺑﻪ ﻛﻨﺘـﺮل و ﺟﻠـﻮﮔﻴﺮی از رﻫـﺎ ﺷـﺪن ﻣﺴـﺘﻘﻴﻢ اﻳـﻦ ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎ ﺑﻪ آب ﻫﺎی ﺳﻄﺤﻲ و زﻳﺮ زﻣﻴﻨﻲ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﻳﻜﻲ از روش ﻫﺎ ﻳﻲ ﻛﻪ ﺑﺮای ﺟﺪاﺳﺎزی اﻳـﻦ ﻧﺎﻧﻮﺳـﺎﺧﺘﺎرﻫﺎ ﻣـﻲ ﺗﻮاﻧـ ﺪ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﮔﻴﺮد، اﺳﺘﻔﺎده از روش ﺟﺪاﺳﺎزی از ﻃﺮﻳﻖ آﮔﻠﻮﻣﺮه ﺳﺎزی و ﺟـﺪاﻳﺶ رﺳـﻮﺑﻲ ﻣـﻲ ﺑﺎﺷـﺪ . ﻣﻤﻜـﻦ اﺳـﺖ روش ﻫﺎ ی دﻳﮕﺮی ﻧﻴﺰ ﺑﺮای ﺣﺬف و دﻓﻊ اﻳﻦ ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎ ﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻣﻜﺎﻧﻴﺰم و ﺑﺎزده ﺣ ﺬف ﻣـﻲ ﺑﺎﻳﺴـﺖ ﺑـﻪ ﺧـﻮﺑﻲ ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ ﺷﺪه و ﻫﻢ زﻣﺎن ﭘﺎﻳﺶ ﻣﺪاوم ﻓﺮآﻳﻨﺪ ﻧﻴﺰ ﺻﻮرت ﮔﻴﺮد . 3 - 5 - 1 - 2 - 4 - ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎی ﺑﻬﺒﻮد داده ﺷﺪه (modified) ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎی ﺑﻬﺒﻮد داده ﺷﺪه ﻳﺎ ﺑﻪ ﻋﺒﺎرﺗﻲ ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎی ﻛﺎﻣﭙﻮزﻳﺘﻲ ﺗﻮاﻧ ﻣﻲ ﻨﺪ ﺑﺮ ﺣﺴﺐ ﻛﺎرﺑﺮد از ﭼﻨﺪ ﺟﺰء ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺗﺸﻜﻴﻞ ﺷﻮﻧﺪ . ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻣﺜﺎل ﻧﺎﻧ ﻮ ذرات ﻣﻐﻨﺎﻃﻴﺴﻲ ﺑﻬﺒﻮد داده ﺷﺪه ﺑﺎ ﭘﻠﻴﻤﺮﻫﺎ ﻳﻜﻲ از اﻳﻦ دﺳﺘﻪ ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ ﻛﻪ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﺑﻬﺮه ﮔﻴﺮی از ﺧﻮاص ﻣﻐﻨﺎﻃﻴﺴﻲ و ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺳﻄﺤﻲ اﻳﻦ ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎ ﻣـﻮرد اﺳـﺘﻔﺎده ﻗـﺮار ﻣـﻲ ﮔﻴﺮﻧـﺪ . در اﻳـﻦ ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎ ﭘﻠﻴﻤﺮ ﻻﻳﻪ ﻧﺸﺎﻧﻲ ﺷﺪه ﺑﺮ روی ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎر ﻣﻐﻨﺎﻃﻴﺴﻲ (Fe2O3) ﻧﻘﺶ ﺟـﺬب ﻛﻨﻨـﺪﮔﻲ آﻻﻳﻨـﺪه را داﺷـﺘﻪ در ﺻﻮرﺗﻲ ﻛﻪ ﺧﻮد ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎر ﻣﻐﻨﺎﻃﻴﺴﻲ ﻧﻘﺶ ﺟﻤﻊ ﻛﻨﻨﺪﮔﻲ ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎی ﺟﺬب ﻛﻨﻨﺪه را اﻳﻔـﺎ ﻣـﻲ ﻛﻨﻨـﺪ . اﻳـﻦ ﺷـﻜﻞ از ﻧﺎﻧﻮﺳﺨﺘﺎرﻫﺎ ﻧﻴﺰ ﻣ ﻤ ﻜﻦ اﺳﺖ ﺑﻪ راﺣﺘﻲ ﻗﺎﺑﻞ ﺟﻤـﻊ آوری ﻧﺒﺎﺷـﻨﺪ ﻓﻠـﺬا ﺑﻬـﺮه ﮔﻴـﺮی از اﻳـﻦ ﻧﺎﻧﻮﺳـﺎﺧﺘﺎرﻫﺎ در ﺻـﻨﻌﺖ آب و ﻓﺎﺿﻼب ﻫﻨﻮز ﻛﺎرﺑﺮدی ﻧﺸﺪه و ﻧﻴﺎز ﺑﻪ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﺑﻴﺶ ﺗﺮ ی دارد . ﻓﺼﻞ ﺳﻮم- ﻧﺎﻧﻮﺗﻜﻨﻮﻟﻮژ در ی ﺻﻨﻌﺖ آب 137 3 - 5 - 2 - ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎی ﻫﺘﺮوژن ﻋﻼوه ﺑﺮ ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎ و روش ﻫﺎ ﻛﺎر ﺑﻪ ی ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﺪه در ﺻﻨﻌﺖ آب و ﻓﺎﺿﻼب ﻛﻪ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻫﻤﻮژن ﺗﻮاﻧ ﻣﻲ ﻨﺪ وارد آب و ﻓﺎﺿﻼب ﺷﻮﻧﺪ و ﻣﺴﺘﻘﻴﻤﺎ اﺛﺮات ﻣﺨﺮﺑﻲ را در ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ ﻳﺎ ﻣﺴﺘﻘﻴﻤﺎ در ﺳﻼﻣﺖ ﺑﺸﺮﻳﺖ اﻳﺠﺎد ﻛﻨﻨﺪ، ﺑﻴﺶ ﻛ ﺗﺮ ﺎرﺑﺮدﻫﺎی ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﻛﺎرﺑﺮد ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻫﺘﺮوژن ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ ، ﭼﺮا ﻛﻪ در اﻳـﻦ ﺣﺎﻟـﺖ ﻧﻴـﺎزی ﺑـﻪ ﻳـﻚ ﻓﺮآﻳﻨﺪ ﻣﻀﺎ ﻋ ﻒ ﺑﺮای ﺟﺪاﺳﺎزی ﻣﺠﺪد ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎی ﻛﺎر ﺑﻪ رﻓﺘﻪ ﻧ ﻤﻲ ﺑﺎﺷﺪ . اﻳﻦ روش دارای ﻣﻌﺎﻳﺒﻲ ﻧﻴﺰ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ ﻛـﻪ از آن ﺟﻤﻠﻪ ﺗﻮان ﻣﻲ ﺑﻪ ﺑﺎزده ﺗﺮ ﻛﻢ ﻧﺴﺒﺖ ﺑ ﻪ روش ﻫﻤﻮژن اﺷﺎره ﻛﺮد . در ﻓﺮآﻳﻨﺪ ﻫﺘﺮوژن ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ اﻳﻨﻜﻪ ﻧﺎﻧﻮﺳـﺎﺧ ﺘ ﺎرﻫﺎ ﺑـﺮ روی ﺳﻄﺤﻲ از زﻳﺮ ﻻﻳﻪ ﺗﺜﺒﻴﺖ ﻣﻲ ﺷﻮد ﻣﻴﺰاﻧﻲ از ﺳﻄﺢ ﻓﻌﺎل ﻛﻪ ﺗﻮاﻧ ﻣﻲ ﺪ در ﻓﺮآﻳﻨﺪﻫﺎی ﺗﺼﻔﻴﻪ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﮔﻴﺮد ﺻـﺮف اﻳﺠﺎد ﻓﺼﻞ ﻣﺸﺘﺮک ﺑﻴﻦ زﻳﺮ ﻻﻳﻪ و ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎر ﺷﺪه و ﺑﺪﻳﻦ ﺗﺮﺗﻴﺐ ﺳﻄﺢ ﻛﻞ ی وﻳﮋه ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ روش ﻫﻤﻮژن ﺗﺮ ﻛﻢ ﺧﻮاﻫـﺪ ﺑﻮد . ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺗﻮاﻧ ﻣﻲ ﻨﺪ ﺑﻪ ﻃﺮق ﻣﺨﺘﻠﻒ در ﺻﻨﻌﺖ آب و ﻓﺎﺿﻼ ب ﺑﻪ ﻛﺎر ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷـﻮﻧﺪ ﻛـﻪ ﺑـﻪ ﺻـﻮرت ﻛﻠـﻲ ﺗﻮان ﻣﻲ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻛﺎﺗﺎﻟﻴﺴﺘﻲ و ﻏﻴﺮ ﻛﺎﺗﺎﻟﻴﺴﺘﻲ ﻣﻄﺮح ﺷﻮﻧﺪ . 3 - 5 - 2 - 1 - ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎی ﻛﺎﺗﺎﻟﻴﺴﺘﻲ ﻳﻜﻲ از ﮔﺴﺘﺮده ﺗﺮﻳﻦ ﻛﺎرﺑﺮد ﻧﺎﻧﻮﻓﻨﺎوری در ﺻﻨﻌﺖ آ ب و ﻓﺎﺿـﻼب ﻋﻠـﻲ اﻟﺨﺼـﻮص در زﻣﻴﻨـﻪ ﺗﺼـﻔﻴﻪ آب و ﻓ ﺎﺿـﻼب، اﺳﺘﻔﺎده از ﺧﻮاص ﻛﺎﺗﺎﻟﻴﺴﺘﻲ ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . از اﻳﻦ ﺟﻤﻠﻪ ﺗﻮان ﻣﻲ ﺑﻪ ﺧﻮاص ﻓﻮﺗﻮﻛﺎﺗﺎﻟﻴﺴﺘﻲ اﺷﺎره ﻛﺮد ﻛﻪ در ﺗﻤـﺎم ﺻﻨﺎﻳﻊ ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺻﻨﻌﺖ آب و ﻓﺎﺿﻼب ﮔﺴﺘﺮه ی وﺳﻴﻌﻲ را ﺑﻪ ﺧﻮد اﺧﺘﺼﺎص داده اﺳﺖ . ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎی ﻛﺎﺗﺎﻟﻴﺴﺘﻲ ﻫﺘﺮوژن اﻏﻠﺐ ﺷﺎﻣﻞ ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎﻳﻲ ﻛﺎﺗﺎﻟﺴﻴﺘﻲ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻛﻪ ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﻳﻚ ﺑﺴﺘﺮ ﺑﺮای واﻛﻨﺶ ﻫﺎ ی ﻛﺎﺗﺎﻟﺴﻴﺘﻲ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗـﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮﻧﺪ . ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎی ﻫﺘﺮوژن ﻛﺎﺗﺎﻟﻴﺴﺘﻲ ﺧﻮد ﺗﻮاﻧ ﻣﻲ ﻨﺪ ﺑﺮ ﺣﺴﺐ ﻣﻮاد ﺳﺎزﻧﺪه ﺑﻪ ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎی ﻓﻠـﺰی، ﺳـﺮاﻣﻴﻜﻲ، و ﻛﺎﻣﭙﻮزﻳﺘﻲ ﺗﻘﺴﻴﻢ ﺑﻨﺪی ﺷﻮﻧﺪ . 3 - 5 - 2 - 1 - 1 - ﻧﺎﻧﻮ ﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎی ﻛﺎﺗﺎﻟﻴﺴﺘﻲ ﻓﻠﺰی ﻛﺎﺗﺎﻟﻴﺴﺖ ﻫﺎ ی ﻓﻠﺰی ﺑﻴﺶ ﺗﺮ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر اﻓﺰاﻳﺶ ﺳﻴﻨﺘﻴﻚ واﻛﻨﺶ ﻫﺎ در ﺻﻨﺎﻳﻊ ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺑـﻪ ﻛـﺎر ﮔﺮﻓﺘـﻪ ﻣـﻲ ﺷـﻮﻧﺪ ﻛـﻪ از ﺟﻤﻠﻪ ﺗﻮان ﻣﻲ ﻫﺎ آن ی ﺑﻪ Au ، Pt ، Pd ،وNb اﺷﺎره ﻛﺮد . ﻛﺎﺗﺎﻟﻴﺴﺖ ﻫﺎ ﺑﺮ ﺣﺴﺐ ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠـﻒ از ﺟﻤﻠـﻪ ﻋـﺪد اﺗﻤـﻲ، ﻗﺪرت اﻛﺴﺎﻳﺶ-ﻛﺎﻫﺶ، ﻗﺪرت اﻧﺘ ﻘﺎل اﻟﻜﺘﺮون و ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﻣﻮارد ﻛﺎرﺑﺮدﺷﺎن ﺗﻮاﻧ ﻣﻲ ﻨﺪ ﻣﻮرد اﺳـﺘﻔﺎده ﻗـﺮار ﮔﻴﺮﻧـﺪ . ﺗﻤـﺎﻣﻲ واﻛﻨﺶ ﻫﺎ ی ﻛﺎﺗﺎﻟﻴﺴﺘﻲ ﻓﻠﺰی در ﺳﻄﺢ ﻓﻠﺰ ﺻﻮرت ﻣﻲ ﮔﻴﺮد ﻓﻠﺬا در ﺻﻮرت ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ دﻗﻴﻖ ﺳﻄﺢ ﺗﻮان ﻣﻲ ﺑﺎ اﻓﺰاﻳﺶ ﺳـﻄﺢ ﺗﻤﺎس ﻛﺎﺗﺎﻟﻴﺴﺖ ﺑﺎ ﻣﺤﻴﻂ ﻣﻴﺰان واﻛﻨﺶ ﭘﺬﻳﺮ ی را در ﺳﻄﺢ اﻓﺰاﻳﺶ داد و ﺑﺎ ﺛﺎﺑﺖ ﺑﻮدن ﺟﻨ ﺲ ﻛﺎﺗﺎﻟﻴﺴﺖ ﻣﻴﺰان ﺑﺎزده ﻛﻞ را ﺑﻪ ﻣﻴﺰان ﺑﺎﻻﻳﻲ اﻓﺰاﻳﺶ داد . در اﻳﻦ ﻣﻴﺎن ﻧﺎﻧﻮﻓﻨﺎوری ﺑﺎ اراﺋﻪ ی راﻫﻜﺎرﻫـﺎی ﺳـﺎﺧﺖ و ﻣﺸﺨﺼـﻪ ﻳـﺎﺑﻲ اﻣﻜـﺎن دﺳﺘﺮﺳـﻲ ﺑـﺎ ﺑﺎﻻﺗﺮﻳﻦ ﺳﻄﺢ ﻣﻤﻜﻦ را ﻓﺮاﻫﻢ ﺳﺎﺧﺘﻪ و ﻋﺮﺻﻪ ی ﺟﺪﻳﺪی از ﻛﺎﺗﺎﻟﻴﺴﺖ ﻫﺎ ی ﻓﻠﺰی ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎر را ﻣﻌﺮﻓﻲ ﻣﻲ ﻧﻤﺎﻳﺪ . اﻛﺜﺮ ﻛﺎرﺑﺮدﻫﺎی ﻛﺎﺗﺎﻟﻴ ﺴﺖ ﻫﺎی ﻓﻠﺰی در ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ ﻓﺮآﻳﻨﺪﻫﺎ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮد ﻛﻪ از ﺟﻤﻠﻪ ﻣﻲ ﻫﺎ آن ی ﺗﻮان ﺑﻪ واﻛﻨﺶ ﻫﺎی ﺳﻮﺧﺘﻲ و اﻟﻜﺘﺮوﻟﻴـﺰی اﺷـﺎره ﻛـﺮد . در واﻛـﻨﺶ ﻫـﺎی ﺳـﻮﺧﺘﻲ ﻣـﻲ ﺗـﻮان از ﺗﺒـﺪﻳﻞ ﻣﻮﻧﻮاﻛﺴـﻴﺪﻛﺮﺑﻦ ﻳـﺎ دی 138 راﻫﻨﻤﺎی ﻧﺤﻮه اﺳﺘﻔﺎده از ﻓﻨﺎور ی ﻧﺎﻧﻮ در ﺻﻨﻌﺖ آب و آﺑﻔﺎ ی ﻛﺸﻮر اﻛﺴﻴﺪﻛﺮﺑﻦ ﺑﻪ ﻣﺘﺎن در ﺳﻄﺢ ﻛﺎﺗﺎﻟﻴﺴﺘﻲ ﻧﺎﻧﻮﺳـﺎﺧﺘﺎر ﻓﻠـﺰی از ﺟﻤﻠـﻪ ﭘﻼﺗـﻴﻦ ﻧﺎ ﻧ ﻮﺳـﺎ ﺧﺘﺎر اﺷـﺎره ﻛـﺮد . ﻫﻤﭽﻨـﻴﻦ از اﻳـﻦ ﻧﺎﻧﻮﺳﺨﺘﺎرﻫﺎ ﻧﻴﺰ ﻣﻲ ﺗﻮان ﺑﺮای ﺗﺠﺰﻳﻪ ی ﻟﻜﺘﺮوﻟﻴﺰی آب اﺳﺘﻔﺎده ﻛﺮد ﻛﻪ ﻣـﻲ ﺗﻮاﻧـﺪ ﺑـﺎزده ﻓﺮآﻳﻨـﺪ را در ﻣﻘﺎﻳﺴـﻪ ﺑـﺎ ﻓﻠـﺰات ﻛﺎﺗﺎﻟﻴﺴﺘﻲ ﻣﻌﻤﻮل اﻓﺰاﻳﺶ دﻫﺪ1 2 3 . ﻛﺎﺗﺎﻟﻴﺴﺖ ﻫﺎ ی ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎر ﻓﻠﺰی ﻛﻪ ﻳﻪ ﺻﻮرت ﻫﺘﺮوژن ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﻣـﻲ ﮔﻴﺮﻧـﺪ ، در ﺻـﻮرت اﺳـﺘﻬﻼک ﻳـﺎ اﺗﻤـﺎم ﻓﺮآﻳﻨﺪی ﺑﻪ ﺻﻮرت ﭘﺴﻤﺎﻧﺪ ﻓﻠﺰی رﻓﺘﺎر ﻣﻲ ﻛﻨﻨﺪ . ﺑﺪﻳﻦ ﺗﺮﺗﻴﺐ ﺗﻮاﻧ ﻣﻲ ﻨﺪ ﺑﻪ راﺣﺘﻲ در ﻓﺮآﻳﻨـﺪﻫﺎی ﺑ ﺎ زﻳـﺎﺑﻲ ﻣﺘـﺎﻟﻮرژﻳﻜﻲ ﺑـﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﻓﺮآﻳﻨﺪﻫﺎی ذوب ﻣﺠﺪد و ﻳﺎ ﻟﻴﭻ ﻣﺠﺪدا ﻗﺎﺑﻞ ﺑﺎزﻳﺎﺑﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ و ﻣﺸﻜﻼت ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺘﻲ اﻳﺠﺎد ﻧ ﻤﻲ ﻛﻨﻨـﺪ . ﻻزم ﺑـﻪ ذﻛﺮ اﺳﺖ در ﺻﻮرﺗﻲ ﻛﻪ اﻳﻦ ﻛﺎﺗﺎﻟﻴﺴﺖ ﻫﺎ ﺑﻪ ﺻﻮرت آزاد در ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ رﻫﺎ ﺷﻮﻧﺪ اﻣﻜﺎن اﻳﺠﺎد ﻣﺸـﻜﻼﺗﻲ ﺧﻮاﻫﻨـﺪ ﺑـﻮد وﻟﻲ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ آﺳﺎﻧﻲ ﺟﻤﻊ آوری اﻳﻦ ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎ ﻧﮕﺮاﻧﻲ زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ ﭼﻨﺪاﻧﻲ اﻳﺠﺎد ﻧ ﻤﻲ ﻛﻨﻨﺪ . 3 - 5 - 2 - 1 - 2 - ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎی ﻛﺎﺗﺎﻟﻴﺴﺘﻲ ﺳﺮاﻣﻴﻜﻲ ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎی ﺳﺮاﻣﻴﻜﻲ ﻣﻲ ﺗﻮان ﮔﻔﺖ ﻛﻪ ﻳﻜﻲ از ﺑﺰرگ ﺗﺮﻳﻦ ﺷﺎ ﺧﻪ ی ﻛﺎﺗﺎﻟﻴﺴﺖ ﻫﺎی ﻧﺎﻧﻮﺳـﺎﺧﺘﺎر ﻫﺘـﺮوژن را ﺗﺸـﻜﻴﻞ ﻣﻲ دﻫﻨﺪ . ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎی ﺳﺮاﻣﻴﻜﻲ ﺷﺎﻣﻞ اﻧـﻮاع اﻛﺴـﻴﺪی ، ﻧﻴﺘﺮﻳـﺪی ، ﻛﺎرﺑﻴـﺪی ، و از اﻳـﻦ ﺟﻤﻠـﻪ ﺑﺎﺷـﻨﺪ . ﻧﺎﻧﻮﺳـﺎﺧﺘﺎرﻫﺎی ﺳﺮاﻣﻴﻜﻲ ﻣﺜﻞ ﻧﺎﻧﻮذرات ﺳﺮاﻣﻴﻜﻲ ﻧﻪ ﺗﻨﻬﺎ ﺑﻪ ﻋﻠﺖ اﻳﺠﺎد ﺳﻄﺢ وﻳﮋه ی ﻓﻌﺎل ﺑﺴﻴﺎر ﺑﺎﻻ در ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ ﺑﺎ ﻣﻴﺮوﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎ ، ﺑﻠﻜﻪ ﺑـﻪ دﻟﻴﻞ ﺗﻐﻴﻴﺮ رﻓﺘﺎر در واﻛﻨﺶ ﻫﺎﻳﻲ از ﻗﺒﻴﻞ ﺗﺸﻜﻴﻞ اﻟﻜﺘﺮون ﺣﻔﺮه ﺳﺮﻋﺖ واﻛﻨﺶ ﻫﺎ را ﺑﻪ ﻣﻴﺰان ﺑﺴﻴﺎر ﺑﺎﻻﻳﻲ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺳﺎﻳﺮ ﻛﺎﺗﺎﻟﻴﺴﺖ ﻫﺎ اﻓﺰاﻳﺶ ﻣﻲ دﻫﻨﺪ . ﻳﻜﻲ دﻳﮕﺮ از ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎی ﺳـﺮاﻣﻴﻜﻲ ، ﻧﺎﻧﻮﻓﻴﻠﺘﺮﻫـﺎی ﺳـﺮاﻣﻴﻜﻲ ﻳـﺎ ﻓﻴﻠﺘﺮﻫـﺎی ﺳـﺮاﻣﻴﻜﻲ ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎر ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ . ﻧﺎﻧﻮﻓﻴﻠﺘﺮﻫﺎی ﺳﺮاﻣ ﻴﻜﻲ ﻳﻜﻲ از ﮔﺴﺘﺮده ﺗﺮﻳﻦ ﻣﺤﺼﻮﻻت ﻛﺎرﺑﺮدی در ﺻﻨﻌﺖ آب و ﻓﺎﺿﻼب ﻣﻲ ﺑﺎﺷـﻨﺪ ﻛﻪ ﺑﻪ دﻻﻳﻞ ﻣﺰاﻳﺎی ﺑﺴﻴﺎر ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﻓﻴﻠﺘﺮﻫﺎی ﭘﻠﻴﻤﺮی ) اﺳﻤﺰ ﻣﻌﻜﻮس ( در ﺣﺎل ﺟﺎﻳﮕﺰﻳﻨﻲ اﻳﻦ ﻓﻴﻠﺘﺮﻫﺎ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ . ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﺑﺴﻴﺎری در زﻣﻴﻨﻪ ی ﺳﺎﺧﺖ و ﻛﺎرﺑﺮد ﻧﺎﻧﻮﻓﻴﻠﺘﺮﻫﺎی ﺳﺮاﻣﻴﻜﻲ اﻧﺠﺎم ﺷﺪه اﺳﺖ ﻛﻪ در ﺣـﺎل ﺣﺎﺿـ ﺮ ﺑـﻪ ﻳﻜـﻲ از ﻣﺤﺼـﻮﻻت ﻛﺎرﺑﺮدی ﺻﻨﻌﺖ آب و ﻓﺎﺿﻼب ﺗﺒﺪﻳﻞ ﺷﺪه اﺳﺖ4 . ﺳﺮاﻣﻴﻚ ﻫﺎ ﻧﺎﻧﻮ ﺗﺨﻠﺨﻞ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت زﻳﺎدی را در ﺗﺼﻔﻴﻪ ی آب ﺑﻪ ﺧﻮد اﺧﺘﺼﺎص داده اﺳﺖ . ﺑـﻪ ﻋﻨـﻮان ﻣﺜـﺎل ﺷـﻜﻞ ﻫـﺎی ﺳﺮاﻣﻴﻜﻲ ﻣﺘﺨﻠﺨﻞ ﺗﻮﺳﻂ ﻫﻤﻜﺎران MetaMateria ﺳﺎﺧﺘﻪ ﺷﺪ ﻛﻪ ﺳﺮاﻣﻴﻚ ﻫﺎﻳﻲ ﺑﻮدﻧﺪ ﻛﻪ دارای وزن ﺑﺴﻴﺎر ﺳﺒﻚ ﺑـﻮد ه و اﻧﺪازه ﺣﻔﺮات ﻫﺎ آن ﻗﺎﺑﻞ ﻛﻨﺘﺮل ﺑﻮد ﻛﻪ ﺑﻪ ﺗﺨﻠﺨﻞ ﻫﺎی ﺳﻠﻮﻟﻲ ﻣﻌﺮوف ﺑﻮدﻧﺪ . اﻳﻦ ﻓﻴﻠﺘﺮﻫﺎی ﺳﺮاﻣﻴﻜﻲ ﻣﻴﺰﺑﺎن ﺑـﺎﻛﺘﺮی ﻫـﺎی 1- J. M. Sieben, M. M. E. Duarte, “Nanostructured Pt and Pt–Sn catalysts supported on oxidized carbon nanotubes for ethanol and ethylene glycol electro-oxidation” International Journal of Hydrogen Energy, 36, pp 3313–3321 2- Galina Karpacheva, Margarita Ermilova, Natalia Orekhova, Mikhail Efimov, Lev Zemtsov, Gennady Tereshchenko”Nanostructured metal–carbon membrane catalysts based on carbonized PAN” Catalysis Today, In press 3- Min-Kyu Song, Soojin Park, Faisal M. Alamgir, Jaephil Cho, Meilin Liu,” Nanostructured electrodes for lithium-ion and lithium-air batteries:the latest developments, challenges, and perspectives” Materials Science and Engineering:R:Reports” 72, pp203–25 4- Tim Van Gestel, Carlo Vandecasteel, Anita Buekenhoudt, Chris Dotremont, Jan Luyten, Roger Leysen, Bart Van der Bruggen, Guido Maes,” Salt retention in nanofiltration with multilayer ceramic TiO2 membranes” Journal of Membrane Science, 209, pp379–389 ﻓﺼﻞ ﺳﻮم- ﻧﺎﻧﻮﺗﻜﻨﻮﻟﻮژ در ی ﺻﻨﻌﺖ آب 139 ﻫﻮازی ﺑﻮدﻧﺪ ﻛﻪ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﻨﺪ ﺑﺴﻴﺎری از آﻻﻳﻨﺪه ﻫﺎ را ﺑﻪ ﻣـﻮاد ﻏﻴﺮﺳـﻤﻲ ﺗﺒـﺪﻳﻞ ﻛﻨﻨـﺪ 1 . ﻣﻮﺳﺴـﻪ ی ﻧﺎﻧﻮدﻳﻨﺎﻣﻴـﻚ ﻓﻴﻠﺘﺮﻫـﺎی ﺳﺮاﻣﻴﻜﻲ ﺗﺨﻠﺨﻞ ﺳﻠﻮﻟﻲ را ﻣﻌﺮﻓﻲ ﻛﺮدﻧﺪ ﻛﻪ ﺑﻪ راﺣﺘﻲ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺴﺘﺪ ﻧﺎﻧﻮﻛﺮﻳﺴﺘﺎل ﻫﺎ را ﺟﺬب ﻛﻨﻨﺪ2 . ﻧﺎﻧﻮ ﻓﻴﻠﺘﺮﻫﺎ ی ﺳﺮاﻣﻴﻜﻲ ﭘـﺲ از ﻣﺼـﺮف در ﺻـﻨﺎﻳﻊ ﻣﺨﺘﻠـﻒ از ﺟﻤﻠـﻪ ﺻـﻨﻌﺖ آب و ﻓﺎﺿـﻼب دارای ﭘﺴـﻤﺎﻧﺪی ﭼـﻮن ﻓﻴﻠﺘﺮﻫﺎ ی ﺳﺮاﻣﻴﻜﻲ ﻣﻴﻜﺮو اﺑﻌﺎد ﻫﺴﺘﻨﺪ، ﺗﻨﻬﺎ ﺑﺎ اﻳﻦ ﻣﺘﻔـﺎوت ﻛـﻪ دارای ﺣﻔـﺮات رﻳﺰﺗـﺮ ﺑـﻮده و دارای ﺧـﻮاص ﻛﺎﺗﺎﻟﻴﺴـﺘﻲ ﺗﺮ ﻗﻮی ی ﻫﺴﺘﻨ . ﺪ دﻗﺖ در ﺟﺎﻳﮕﺰﻳﻨﻲ ﺑﻪ ﻣﻮﻗﻊ و ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی از ﺳﺎﻳﺶ اﻳﻦ ﻓﻴﻠﺘﺮﻫﺎ ی ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎر از ﺗﺮ ﻣﻬﻢ ﻳﻦ ﻣﻮارد ﭘﻴﮕﺸﻴﺮی ﺑﺮای ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی از آﺛﺎر اﻳﻦ ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎ ﺑﻪ ﻣﺤﻴﻂ آب ﻳﺎ ﻓﺎﺿﻼب ﺣﻴﻦ ﺗﺼﻔﻴﻪ و ﻳﺎ ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﺑﺎ ﺟﺎﻳﮕﺰﻳﻨﻲ ﺑـﻪ ﻣﻮﻗﻊ ﻓﻴﻠﺘﺮﻫﺎ ی ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎر ﻳﺎ ﻧﺎﻧﻮ ﻓﻴﻠﺘﺮﻫﺎ اﻣﻜﺎن ﻛﻨﺘﺮل ﺑ ﻪ ﻣﻮﻗﻊ در اﺳﺘﻔﺎده از اﻳﻦ ﻧﺎﻧﻮ ﻓﻴﻠﺘﺮﻫﺎ وﺟـﻮد دارد . ﻓﺮآﻳﻨـﺪ ﺑﺎزﻳـﺎﺑﻲ اﻳﻦ ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎ ﻣﺜﻞ ﺳﺎﻳﺮ ﻓﻴﻠﺘﺮﻫﺎ ی ﻛﺎﺗﺎﻟﻴﺴﺘﻲ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ و ﺑﻪ راﺣﺘﻲ ﻗﺎﺑﻞ ﺑﺎزﻳﺎﺑﻲ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . 3 - 5 - 2 - 1 - 3 - ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎی ﻛﺎﺗﺎﻟﻴﺴﺘﻲ ﻛﺎﻣﭙﻮزﻳﺘﻲ اﺳﺘﻔﺎده از ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ در ﺻﻨﻌﺖ آب و ﻓﺎﺿﻼب ﻋﻤﺪﺗﺎ ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﻳ ﻚ ﺑﺴﺘﺮ ﺻﻮرت ﻣﻲ ﮔﻴﺮد ﭼـﺮا ﻛـﻪ ﻛﻨﺘـﺮل ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎ ﺑﺮای ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی از و ر ود ﺑﻪ ﻣﺤﻴﻂ اﻃﺮاف ﻣﺴﺘﻠﺰم اﺳﺘﻔﺎده از روش ﻫﺎی ﺟﺪاﺳﺎزی و ﻳﺎ ﺗﺜﺒﻴﺖ ﺑﺮ روی ﺳﻄﺤﻲ ﺻﻠﺐ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎی ﻛﺎﺗﺎﻟﻴﺴﺘﻲ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻛﺎرﺑﺮد ﻋﻤﺪه ﻫﺎ آن ی در ﺗﺼﻔﻴﻪ ی آب و ﻓﺎﺿﻼب ﻧﻴﺎز ﺑﻪ روش ﻫﺎﻳﻲ ﺑﺮای درﻳﺎﻓـ ﺖ ﺑﻬﻴﻨﻪ ﺗﺮﻳﻦ ﺑﺎزده و در ﻋﻴﻦ ﺣﺎل ﺳﺎدﮔﻲ ﻓﺮآﻳﻨﺪ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﺑﺴﺘﺮﻫﺎی اﺳﺘﻔﺎده ﺷﺪه در اﻳﻦ روش ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ از ﺟـﻨﺲ ﻫـﺎی ﻣﺘﻔـﺎوﺗﻲ ﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ از ﺟﻤﻠﻪ ﻣﻲ ﻫﺎ آن ی ﺗﻮان ﺑﻪ ﻣﺎﺗﺮﻳﻜﺲ ﻫﺎی ﭘﻠﻴﻤﺮی، ﻓﻠﺰی، ﺳﺮاﻣﻴﻜﻲ، و ﻳﺎ ﺗﺮﻛﻴﺒﺎت آﻟﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﮔﺮوه ﺗﺤﻘﻴﻘﺎﺗﻲ ﻣﺘﻌﺪدی ﻏﺸﺎﻫﺎی ﻧﺎﻧﻮﻛﺎﻣﭙﻮزﻳﺘﻲ ﻻﻳﻪ ﻧﺎ زک ﻛﻪ ﺣﺎوی ﻧﺎﻧﻮذرات ﻧﻘﺮه و ﺗﻴﺘﺎﻧﻴﺎ ﺑﻮد و ﻫـﺪف از آن اﻳﺠـﺎد ﭘﺘﺎﻧﺴﻴﻠﻲ ﺑﺮای ﺧﺎﺻﻴﺖ آﻧﺘﻲ ﺑﺎﻛﺘﺮی ﺑﻮدن و ﺳﺎﺧﺖ ﻏﺸﺎﻫﺎی ﻧﺎﻧﻮﻓﻴﻠﺘﺮ ﻓﻌﺎل ﺷﻮﻧﺪه ﺑﺎ ﻧﻮر UV ﺑـﻮد را ﻣـﻮرد ﺑﺮرﺳـﻲ ﻗـﺮار دادﻧﺪ3 4 .ﻏﺸﺎﻫﺎی ﻧﺎﻧﻮ ﻓﻴﻠﺘﺮ ﻧﺎﻧﻮﻛﺎﻣﭙﻮزﻳﺘﻲ ﺑﻪ روش ﺟﻴﻮﻧﮓ و ﻫﻤﻜﺎراﻧﺶ آﻣﺎده ﺷﺪ5 . ﻏﺸﺎﻫﺎی ﻧﺎﻧﻮﻛﺎﻣﭙﻮ زﻳﺖ ﻧﻘﺮه ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻣﺠﺎزی ﺟﺮﻳﺎن آب ﻣﺸﺨﺺ و ﺣﺬف ﻧﻤﻚ را ﺑﻪ ﻫﻤﺎن اﻧﺪازه ی ﭘﻠﻲ آﻣﻴﺪ ﻫﺎ ﻧﺸـﺎن . داد ﺑﺴﻴﺎری از ذرات Ag0 ﺣﺘﻲ ﺑﻌﺪ از ﺗﺴﺖ ﻋﻤﻠﻜﺮد ﻛﻪ ﺗﻮﺳﻂSEM ، XPS ، وAFM ﺗﺎﻳﻴﺪ ﺷﺪه ﺑـﻮد، روی ﺳـﻄﺢ ﺑـﺎﻗﻲ ﻣﺎﻧﺪﻧﺪ . ﮔﺰارﺷﻲ ﻣﺸﺎﺑﻪ از ﻣﺤﻘﻘﺎن ﻧﺸﺎن داده اﺳﺖ ﻛﻪ اﻟﺤﺎق ﻧﺎﻧﻮذرات TiO2 در ﻻﻳ ﻪ ﻧﺎزک ﻫﺎ ی MPD-TMC ﻣﻴﺰان ﺟﺮﻳﺎن آب ﻋﺒﻮری را ﺑﻪ ﻋﻠﺖ اﻓﺰاﻳﺶ ﻣﻴﺰان آﺑﺪوﺳﺘﻲ در ﻏﺸﺎﻫﺎی TFN اﻓﺰاﻳﺶ دﻫﺪ ﻣﻲ . ﻛﺎرﻛﺮد ﺑﻬﻴﻨﻪ ی ﻏﺸﺎ و ﺧﻮاص ﻣﻜـﺎﻧﻴﻜﻲ 1- Overview and corriparison of convention water nano-based treatement. Institute, Meridian. 2006 2- M. Haiken, Nanotecli takes on water pollution. coi~i/inagazines/~~iisiness2/t~iisi1iess2’arc~iivc/2007/07/01/100117050/i1idcx. htm, 2007. 3- H. S. Lee, S. J. Ini, J. H. Kim, H. J. Kim, J. P. Kim, and B. R. Xfin. Polymeride thin-filrn nanofilteration membranes containing Ti02 nanoparticles . Desalination, 2008, Vol. 219. 48-56 4- S. Y. Lee, H. J. Kim, R. Pat,el, S. J. Ini, J. H. Kim, and B. R. Min. Silver nanoparticles immobilized on thin film composite polyamide membrane:characterization, nanofiltratioion. Polymers for Advanced Technologies, 2007, Vol. 18. 562- 568 5- B. H. Jcong, E. M. V. Hoek, Y. S. Yan, A. Subraniarii, X. F. Huarig, G. Hurwitz et al. Interfacial polymerization of thin film nanocomposites:a new concept for reverse osmosis membranes. Journal of memberane science, 2007, Vol. 294. 1-7 140 راﻫﻨﻤﺎی ﻧﺤﻮه اﺳﺘﻔﺎده از ﻓﻨﺎور ی ﻧﺎﻧﻮ در ﺻﻨﻌﺖ آب و آﺑﻔﺎ ی ﻛﺸﻮر ﺧﻮب در ﻳﻚ اﻟﺤﺎق ﺗﺎ5 درﺻﺪ وزﻧﻲTiO2 ﺣﺎﺻﻞ ﻣﻲ ﺷﻮد . در درﺻﺪﻫﺎی ﺑﺎﻻی اﻳﻦ ﻣﻴﺰان ﺑﻬﻴﻨﻪ ﻏﻠﻈﺖ، ﺧﻮاص ﻣﻜـﺎﻧﻴﻜﻲ ﺿﻌﻴﻒ و ﺟﺪاﻳﺶ ﻛﺎرﻛﺮد ﮔ ﺰارش داده ﺷﺪه اﺳﺖ . ﻳﻚ ﺷﺮﻛﺖ در ﺣﺎل رﺷﺪ ﺑﻪ ﻧﺎم NanoH,O ﻛﻪ در ﻛﺎﻟﻴﻔﺮﻧﻴﺎ ﺷﻜﻞ ﮔﺮﻓﺘـﻪ ﺑـﻮد، ﺷـﺮوع ﺑـﻪ اﻗﺘﺼـﺎدی ﻛـﺮدن ﻏﺸـﺎﻫﺎی ﻧﺎﻧﻮﻛﺎﻣﭙﻮزﻳﺘﻲ ﺑﺮای ﻧﻤﻚ زداﻳﻲ و ﺗﺼﻔﻴﻪ ی آب ﻛﺮدﻧﺪ . ﻣﻄﺎﺑﻖ ﮔﺰارﺷﺎت ﺷـﺮﻛﺖ ﻫـﺪف ﺑﻬﺒـﻮد ﻏﺸـﺎﻫﺎی ﺑـﺮ ﭘﺎﻳـﻪ ی ﭘﻠﻴﻤـﺮ ﻣﻌﻤﻮل ﺑﺎ ﻣﻮاد ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎر ﺑﻮد ﻛﻪ ﻣﻴﺰان درﺟﻪ آزادی را ﺑﺮای ﻛﻨﺘﺮل ﺧﻮاص ﻏﺸـﺎﻫﺎ ﻓـﺮاﻫﻢ ﺳـﺎزد . ﻧﺘـﺎﻳﺞ ﺑـﻪ دﺳـﺖ آﻣـﺪه ﮔﺴﺘﺮه ی وﺳﻴﻌﻲ از ﺑﻬﺒﻮد ﺧﻮاص ﻏﺸﺎﻫﺎ ﺑﻮد ﻛﻪ ﺷﺎﻣﻞ ﺑﻬﺒﻮد در ﻧﻔﻮذﭘﺬﻳﺮی ﺑـﻪ ﻫﻤـﺮاه ﺣﻔـﻆ ﻧﻤـﻚ ﻫـﺎ ی ﻣﻔﻴـﺪ و ﺣـﺬف آﻻﻳﻨﺪه ﻫﺎ ، ﻣﻘﺎوﻣﺖ آﻻﻳﻨﺪه ﻫﺎ ی ﻓﻌﺎل و ﺗﺎﺑﻊ ﺑﻮد ﺑﻪ ﻃﻮری ﻛﻪ ﻛﺎرﻛﺮد آن ﺑﻪ ﺧﻮﺑﻲ ﻛﺎرﻛﺮد ﻏﺸﺎﻫﺎی ﺗﻨﻈﻴﻢ ﭘـ ﺬﻳﺮ ﺑـﺮای ﻫـﺪف ﻗﺮار دادن ﻣﻮاد ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ آب ﺑﻮد . ﻧﺘﺎﻳﺞ ﺣﺎﺻﻞ از ﺗﺠﺮﺑﻴﺎت آزﻣﺎﻳﺸﮕﺎﻫﻲ ﻧﻤﻮﻧﻪ ﻫـﺎ ی ﻣﺎﻛﺮوﺳـﻜﭙﻲ ﻧﺎﻧﻮﻛـﺎﻣﭙﻮزﻳﺘﻲ ﻏﺸـﺎﻫﺎی اﺳﻤﺰ ﻣﻌﻜﻮس را ﭘﻴﺸﻨﻬﺎد داده اﺳﺖ ﻛﻪ ﺗﻮاﻧ ﻣﻲ ﺪ ﺑﺎ ﻣﻴﺰان ﻣﺸﺎﺑﻪ ﺣﺬف اﻣﺎ دو ﻳﺎ ﺳﻪ ﺑﺮاﺑﺮ ﻗﺎﺑﻠﻴﺖ ﻧﻔﻮذ ﻧﺴـﺒﺖ ﺑـﻪ ﻏﺸـﺎﻫﺎی اﺳﻤﺰ ﻣﻌﻜﻮس ﺑﺮای آب درﻳﺎ ﺳﺎﺧﺘﻪ ﺷﻮد . ﺑﻪ ﻋﻼوه ﻧﺎﻧﻮذرات ﻣﺘﻔ ﺎوت ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﻨﺪ ﺑﺮای ﺑﻬﺮه ﮔﺮﻓﺘﻦ ا ز ﺗﻮاﻧﺎﻳﻲ ﻓﻮﺗﻮﻛﺎﺗﺎﻟﻴﺴﺘﻲ و آﻧﺘﻲ ﻣﻴﻜﺮوب ﺑﻮدﻧﺸﺎن اﻧﺘﺨﺎب ﺷﻮﻧﺪ ﻛﻪ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﻣﻴﺰان ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﺑﻪ آﻟﻮده ﺷﺪن را ﺑﻬﺒﻮد ﺑﺨﺸﺪ . ﻛﺎﻣﭙﻮزﻳﺖ ﻫﺎی ﻛﺎﺗﺎﻟﻴﺴﺘﻲ ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎر ﻧﻴﺎز ﺑﻪ ﺷﻨﺎﺧﺖ و ﻃﺮاﺣﻲ دﻗﻴﻖ ﻛﺎﻣﭙﻮزﺗﻲ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﺑﺮای اﻳﻦ ﻣﻨﻈﻮر ﻧﻴﺎز ﺑﻪ ﺷـﻨﺎﺧﺖ دﻗﻴﻖ در اﺗﺼﺎل و ﺗﺸﻜﻴﻞ ﭘﻴﻮﻧﺪ ﺑﻴﻦ ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎی ﻛﺎﺗﺎﻟﻴﺴﺘﻲ و ﻣﺎﺗﺮﻳﻜﺲ ﻛﺎﻣﭙﻮزﻳﺖ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ، ﭼـﺮا ﻛـﻪ در ﺻـﻮرت ﺿـﻌﻴﻒ ﺑﻮدن ﭘﻴﻮﻧﺪ ﺑﻴﻦ ﻓﺎز ﭘﺮ ﻛﻨﻨﺪه ﻳﺎ ﭘﻮﺷﺶ داده ﺷﺪه ) ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎر ﻛﺎﺗﺎﻟﻴﺴﺘﻲ ( و زﻣﻴﻨﻪ ) ﭘﻠﻴﻤﺮ، ﻓﻠﺰ، ﺳـﺮاﻣﻴﻚ، ﻳـﺎ ﺗﺮﻛﻴﺒـﺎت آﻟـﻲ ( اﻣﻜﺎن رﻫﺎ ﺷﺪن ﻧﺎﻧﻮ ﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎ در ﻣﺤﻴﻂ وﺟﻮد داﺷﺘﻪ ﻛﻪ ﻃﺒﻴﻌﺘﺎ رﻓﺘﺎری ﭼﻮن ﻧﺎﻧﻮﺳ ﺎ ﺧﺘﺎرﻫﺎی ﻫﻤﻮژن ﺧﻮاﻫﻨﺪ داﺷﺖ و اﻣﻜـﺎن اﻳﺠﺎد ﻣﺸﻜﻼت ﺟﺪی در ﻓﺮآﻳﻨﺪﻫﺎی ﺑﻴﻮﻟﻮژﻳﻜﻲ ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ ﺧﻮاﻫﻨﺪ داﺷﺖ . ﺻﻨﻌﺖ آب و ﻓﻀـﻼب ﺑـﺎ ﺗﻮﺟـﻪ ﺑـﻪ ﺣﺴﺎﺳـﻴﺖ ﺑﺴﻴﺎر ﺑﺎﻻﺗﺮ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺳﺎﻳﺮ ﺻﻨﺎﻳﻊ ﻧﻴﺎز ﺑﻪ دﻗﺖ ﺑﺎﻻﺗﺮ و ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﭘـﺎﻳﺶ ﻣـﺪاوم آب و ﻓﺎﺿـﻼب ﺣـﻴﻦ اﺳـﺘﻔﺎده از ﻣﺤﺼـﻮﻻت ﻛﺎﻣﭙﻮزﻳﺘﻲ ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎر دارد . ﺑﺮای اﻳﻦ ﻣﻨﻈﻮر ﻧﻴﺎز ﺑﻪ اراﺋﻪ ی ﺣﺘﻤﻲ ﻃﻮل ﻋﻤـﺮ ﺑـﺮای ﻣﺤﺼـﻮﻻت ﻛـﺎﻣﭙﻮزﻳﺘﻲ ﺑـﻪ ﻫﻤـﺮاه اراﺋـﻪ ﮔﻮاﻫﻴﻨﺎﻣﻪ ی ﻣﺼﺮﻓﻲ ﺑﺮای اﻳﻦ ﺷﺎﺧﻪ از ﻣﺤﺼﻮﻻت ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﺑﺎ ﻃﻲ ﻃﻮل ﻋﻤﺮ ﻛﺎﻣﭙﻮزﻳﺖ ﻫﺎی ﻛﺎﺗﺎﻟﻴﺴﺘﻲ ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎر، ﺑﺮ ﺣﺴـﺐ ﺟﻨﺲ ﻛﺎﻣﭙﻮزﻳﺖ ) ﭘﺮﻛﻨﻨﺪه و ﻓﺎز زﻣﻴﻨﻪ ( ﻧﻴﺎز ﺑﻪ ﻓﺮآﻳﻨﺪ ﭼﻨﺪ ﻣﺮﺣﻠﻪ ای ﺑﺮای ﺟﺪاﺳﺎزی و ﺑﺎزﻳﺎﺑﻲ دارﻧﺪ . ﻻزم ﺑﻪ ذﻛﺮ اﺳﺖ ﻛﻪ در ﻃﻮل ﻓﺮآﻳﻨﺪ ﺟﺪاﺳﺎزی ﻓﺎزی و ﺑﺎزﻳﺎﺑﻲ آن اﻗﺪاﻣﺎت ﻻزم ﺑﺮای ﻛﻨﺘﺮل دﻗﻴﻖ ﻓﺮآﻳﻨﺪ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . 3 - 5 - 2 - 2 - ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎی ﻏﻴﺮﻛﺎﺗﺎﻟﻴﺴﺘﻲ ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎی ﻏﻴﺮﻛﺎﺗﺎﻟﻴﺴﺘﻲ ﻫﺘﺮوژن ﺷﺎﻣﻞ ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎﻳﻲ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻛﻪ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﺑﻬﺮه ﮔﻴﺮی از ﺳﺎﻳﺮ ﺧﻮاص ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎ از ﺟﻤﻠﻪ ﺑﻬﻴﻨﻪ ﺳﺎزی ﺧﻮاص ﻣﻜﺎﻧﻴﻜﻲ، اﻟﻜﺘﺮﻳﻜﻲ، ﮔﺮﻣﺎﻳﻲ، و ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﺑﻪ ﺧﻮردﮔﻲ ﺳﺎزه ﻫﺎی ﻛﺎرﺑﺮدی در ﺻﻨﻌﺖ آب و ﻓﺎﺿـﻼب ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﺟـﺬب ﺑﺮﺧـﻲ آﻻﻳﻨـﺪه ﻫـﺎ در ﺑﺨـﺶ ﺗﺼـﻔﻴﻪ ی آب و ﻓﺎﺿـﻼب ﻣـﻲ ﺗﻮاﻧﻨـﺪ ﻣـ ﻮرد اﺳـﺘﻔﺎده ﻗـﺮار ﮔﻴﺮﻧـﺪ . ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎی ﻏﻴﺮﻛﺎﺗﺎﻟﻴﺴﺘﻲ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻛﻠﻲ ﺑﻪ ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎی ﺗﻚ ﺟﺰﺋﻲ و ﭼﻨﺪﺟﺰﺋﻲ ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻘﺴﻴﻢ ﺑﻨﺪی ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ . ﻓﺼﻞ ﺳﻮم- ﻧﺎﻧﻮﺗﻜﻨﻮﻟﻮژ در ی ﺻﻨﻌﺖ آب 141 3 - 5 - 2 - 2 - 1 - ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎی ﺗﻚ ﺟﺰﺋﻲ اﻳﻦ ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎ از ﻳﻚ ﺟﻨﺲ ﺗﺸﻜﻴﻞ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ و ﺑﺮ ﺣﺴﺐ ﻛﺎرﺑﺮد ﺗﻮاﻧ ﻣـﻲ ﻨـﺪ در ﺑﺨـﺶ ﻫـﺎ ی ﻣﺨﺘﻠـﻒ ﺻـﻨﻌﺖ آب و ﻓﺎﺿﻼب ﻛﺎرﺑﺮد د اﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﻨﺪ . ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎی ﻫﺘﺮوژن ﺗﻚ ﺟﺰﺋﻲ ﻏﻴﺮﻛﺎﺗﺎﻟﻴﺴـﺘﻲ از ﻟﺤـﺎظ واﻛﻨﺸـﻲ ﻣﺜـﻞ ﻧﺎﻧﻮﺳـﺎﺧﺘﺎرﻫﺎی ﻫﺘﺮوژن ﻛﺎﺗﺎﻟﻴﺴﺘﻲ از ﻣﺸﻜﻼت واﻛﻨﺸﻲ ﻛﻪ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﭘﺴﻤﺎﻧﺪﻫﺎی ﻧﻮع ﻫﺎ آن در ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ اﻳﺠﺎد ﻣﺸﻜﻞ ﻛﻨﻨﺪ، ﻧﺪارﻧﺪ و ﺗﻨﻬﺎ ﻧﻴﺎز ﺑﻪ ﻛﻨﺘﺮل رﻫﺎ ﺷﺪن اﻳﻦ ﻧﻮع ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎ ﺑﻪ دﻟﻴﻞ ﺟﺪا ﺷﺪن از ﺗﻮده ی ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎ ﻣﻲ ﺑﺎﺷـﺪ . ﻧﺎﻧﻮﺳـﺎﺧﺘﺎرﻫﺎی ﺗﻚ ﺟﺰﺋﻲ ﺗﻮاﻧ ﻣﻲ ﻨﺪ ﺑﻪ ﺻﻮرت آﻟﻲ و ﻏﻴﺮآﻟﻲ دﺳﺘﻪ ﺑﻨﺪی ﺷﻮﻧﺪ . - ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎی آﻟﻲ ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎی آﻟﻲ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﺗﺸﻜﻴﻞ ﻋﻤﺪه ﺳﺎﺧﺘﺎرﺷﺎن از ﻛﺮﺑﻦ ﺗﻮاﻧ ﻣﻲ ﻨﺪ ﺷﺎﻣﻞ اﻧـﻮاع ﭘﻠﻴﻤﺮﻫـﺎ، ﺗﺮﻛﻴﺒـﺎت ﻛﺮﺑﻨـﻲ از ﺟﻤﻠﻪ ﺻﻔﺤﺎت ﻛﺮﺑﻨﻲ و ﻏﻴﺮه ﺑﺎﺷﻨﺪ . ﺻﻨﻌﺖ آب و ﻓﺎﺿﻼب اﻣﺮوزه ﮔﺴﺘﺮه ی وﺳﻴﻌﻲ از ﭘﻠﻴﻤﺮﻫﺎ را ﺑﺮای دﺳﺘﺮﺳـﻲ ﺑـﻪ ﺣـﻞ ﻣﺸﻜﻼت ﻣﻮﺟﻮد ﻛﺎر ﺑﻪ ﮔﺮﻓﺘﻪ اﺳﺖ ﻛﻪ از ﺟﻤﻠﻪ ﺗﻮان ﻣﻲ ﻫﺎ آن ی ﺑﻪ ﻫﺎ ﻟﻮﻟﻪ ، ﻣﺨﺎزن، ﻛﻔﻲ ﻫﺎ، ورق ﻫـﺎی ﻛـﺎﻣﭙﻮزﻳﺘﻲ، و ﻏﻴـﺮه اﺷﺎره ﻛﺮد . از ﺟﻤﻠﻪ ی ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎی ﺗﻚ ﺟﺰﺋﻲ ﺗﻮان ﻣﻲ ﺑﻪ ﻧﺎﻧﻮ اﻟﻴﺎف ﻫﺎ ی ﭘﻠﻴﻤﺮ ی ﺗﻨﻴﺪه ﺷﺪه و اﻟﻴﺎف ﻫﺎ ی ﺗﻮﺧﺎﻟﻲ ﭘﻠﻴﻤﺮی اﺷﺎره ﻛﺮد ﻛﻪ در ﺣـﺎل ﺣﺎﺿـﺮ در دﻧﻴـﺎ و اﻳـﺮان در ﺻـﻨﻌﺖ آب و ﻓﺎﺿـﻼب ﻛـﺎرﺑﺮد زﻳـﺎدی ﭘﻴـﺪا ﻛـﺮده اﺳـﺖ . ﻫﻤﭽﻨـﻴﻦ ﻧﺎﻧﻮ ﻓﻴﻠﺘﺮﻫﺎ ی ﭘﻠﻴﻤﻴﺮی ﺗﻚ ﺟﺰﺋﻲ از اﻳﻦ ﺷﺎﺧﻪ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻛﻪ ﻣﻮرد ﺗﻮﺟﻪ ﺑﺴﻴﺎری از داﻧﺸﻤﻨﺪان ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻪ اﺳﺖ . اﻳـﻦ ﻧـﻮع از ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎ ﺎنﻫﻤ ﻃﻮر ﻛﻪ ﻗﺒﻼ ﻧﻴﺰ اﺷﺎره ﺷﺪ دارای ﺧﻮاص ﻛﺎﺗﺎﻟﻴﺴﺘﻲ ) ﻣﺜﻞ TiO2 ( ﻳﺎ ﺧﻮاص ﻳﻮﻧﻲ رﻫﺎ ﺷﻮﻧﺪه ) ﻣﺜﻞ Ag ( ﻧﺪارﻧﺪ، ﻓﻠﺬا ﺗﻨﻬﺎ ﻣﺸﻜﻞ ﻋﻤﺪه ی اﻳﻦ ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎ رﻫﺎﻳﺶ ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ در ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ در اﻳﻦ ﺣﺎﻟﺖ ﻧﻴـﺰ ﭼـﻮن ﻣﺤﺼﻮل از ﻳﻚ ﺟﻨﺲ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ ﺑﺎ ﻛﻨﺘﺮل ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی از واﻛﻨﺶ ﻫﺎ ی ﺷﻴﻤﻴ ﺎﻳﻲ و ﻳﺎ ﺳﺎﻳﺶ ﻣﺤﺼﻮل ﻣﻲ ﺗـﻮان از رﻫـﺎﻳﺶ آن و اﻳﺠﺎد ﻣﺸﻜﻼت زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی ﻛﺮد . ﻻزم ﺑﻪ ذﻛﺮ اﺳﺖ ﻛﻪ اﻳﻦ ﻣﺤﺼﻮﻻت ﻧﻴﺰ ﻧﻴﺎز ﺑﻪ اراﺋﻪ ﻃﻮل ﻋﻤﺮ داﺷﺘﻪ و ﺑـﻪ ﻣﻮﻗﻊ ﻣﻲ ﺑﺎﻳﺴﺖ ﺟﺎﻳﮕﺰﻳﻦ ﺷﻮد . ﺑﻪ ﻫﻤﻴﻦ ﺗﺮﺗﻴﺐ ﺑﺎزﻳﺎﺑﻲ اﻳﻦ ﻣﺤﺼﻮﻻت ﻧﻴﺰ ﻣﺜﻞ ﺗﺮﻛﻴﺒﺎت آﻟﻲ ﻣﻌﻤـﻮل ﺑـﻮده و ﺑـﺎ ﻃﺮاﺣـﻲ ﻣﻨﺎﺳﺐ ﻣﻲ ﺗﻮان ﺑ ﻪ ﺑﺎزﻳﺎﺑﻲ ﻣﺤﺼﻮل ﭘﺮداﺧﺖ . - ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎی ﻏﻴﺮآﻟﻲ ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎی ﻏﻴﺮآﻟﻲ ﻏﻴﺮﻛﺎﺗﺎﻟﻴﺴﺘﻲ ﺷﺎﻣﻞ ی ﻛﻠﻴﻪ ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎﻳﻲ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻛﻪ ﭘﺎﻳﻪ ﻣﻌﺪﻧﻲ داﺷـﺘﻪ و در ﺻـﻨﻌﺖ آب و ﻓﺎﺿﻼب ﺑﺮ ﺣﺴﺐ ﻛﺎرﺑﺮد ﺗﻮاﻧ ﻣﻲ ﻨﺪ ﻓﻠﺰی ﻳﺎ ﺳﺮاﻣﻴﻜﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ . از اﻳﻦ ﺟﻤﻠـﻪ ﻣـﻲ ﺗـﻮان ﺑـﻪ ﻧﺎﻧﻮ ﻓﻴﻠﺘﺮﻫـﺎ ی ﺳـﺮاﻣﻴﻜﻲ Al2O3 ، ZrO2، و ﻏﻴﺮه اﺷﺎره ﻛﺮد ﻛﻪ اﻳﻦ ﻧﺎﻧﻮ ﻓﻴﻠﺘﺮﻫﺎ ﺑﺮ اﺳﺎس ﻣﻜﺎﻧﻴﺰم ﻋﺒﻮری و ﻳﺎ اﻟﻜﺘﺮواﺳﺘﺎﺗﻴﻜﻲ ﻋﻤﻞ ﻣﻲ ﻛﻨﻨﺪ از . ﺷﺎﺧﻪ ی دﻳﮕـﺮ اﻳﻦ ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎ ﺗﻮان ﻣﻲ ﺑﻪ ﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎی ﺳﺮاﻣﻴﻜﻲ ﻧﺎﻧﻮ ﺗﺨﻠﺨﻞ اﺷـﺎره ﻛـﺮد ﻛـﻪ اﻣـﺮوزه ﺑـﻪ ﺻـﻮرت ﮔﺴـﺘﺮده در ﺻـﻨﻌﺖ ﺗﺼﻔﻴﻪ ی آب و ﻓﺎﺿﻼب ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺗﺼﻔﻴﻪ ی ﻫ ﻮا ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮﻧﺪ . اﻳﻦ ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎ ﻧﻴﺰ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑـﻪ اﻳﻨﻜـﻪ دارای ﺧﻮاص ﻛﺎﺗﺎﻟﻴﺴﺘﻲ ﻧﺒﻮده و ﻳﺎ ﺑﺴﻴﺎر اﻧﺪک ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ ، ﺗﻨﻬﺎ ﻣﺸﻜﻠﻲ اﻳﺠﺎد ﺷﺪه در اﻳﻦ ﮔﺮوه ﻧﻴﺰ آزاد ﺷﺪن اﺟﺰاﻳﻲ از در ﻫﺎ آن 142 راﻫﻨﻤﺎی ﻧﺤﻮه اﺳﺘﻔﺎده از ﻓﻨﺎور ی ﻧﺎﻧﻮ در ﺻﻨﻌﺖ آب و آﺑﻔﺎ ی ﻛﺸﻮر ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ اﻳﻦ ﺧﻮد ﺑﺴﺘﮕﻲ ﺑﻪ ﺷﺮاﻳﻂ ﻛﺎری و ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎر دارد . ﺑﺮای اﻳﻦ ﮔﺮوه ﻧﻴﺰ ﻣـﻲ ﺗـﻮان ﻣﺎﻧﻨـﺪ ﺳﺎﻳﺮ روش ﻫﺎ ی ﻣﻌﻤﻮل در ﻓﺮآﻳﻨﺪ ﺑﺎزﻳﺎﺑﻲ ﺗﻚ ﺟﺰ ﻳﻲ ﻫﺎ ﺑﻪ ﺟﻤﻊ آوری و ﺑﺎزﻳﺎﺑﻲ ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎر ﭘﺮداﺧﺖ . 3 - 5 - 2 - 2 - 2 - ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎی ﭼﻨﺪ ﺟﺰﺋﻲ ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎی ﭼﻨﺪﺟﺰﺋﻲ ﻳﺎ ﺑﻪ ﻋﺒﺎرﺗﻲ ﻛـﺎﻣﭙﻮزﻳﺘﻲ ﺷـﺎﻣﻞ ﺳـﺎﺧﺘﺎرﻫﺎﻳﻲ ﻣـﻲ ﺑﺎﺷـﻨﺪ ﻛـﻪ ﺣـﺪاﻗﻞ ﻳﻜـﻲ از اﺟـﺰای آن ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎر ﺑﻮده و ﺑﺮای ﻣﺼﺎرف ﻏﻴﺮﻛﺎﺗﺎﻟﻴﺴﺘﻲ از ﺟﻤﻠﻪ ﺑﻬﺒﻮد ﺧﻮاص ﻣﻜﺎﻧﻴﻜﻲ، اﻟﻜﺘﺮﻳﻜﻲ، ﮔﺮﻣﺎﻳﻲ، ﺧﻮردﮔﻲ، ﺧﻮاص ﺟﺬب آﻻﻳﻨﺪه ﻫﺎ ، و اﭘﺘﻴﻜﻲ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮد . اﻳﻦ دﺳﺘﻪ از ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎی ﻛﺎﻣﭙﻮزﻳﺘﻲ ﻋﻤﺪﺗﺎ ﺑﺮای ﻣﺼﺎرف ﺳﺎزه ای ﺧﺎص در ﺻﻨﻌﺖ آب و ﻓﺎﺿﻼب ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮﻧﺪ ﻛ ﻪ ﺑﻪ ﺻـﻮرت ﻣﻌﻤـﻮل ﻗﺎﺑـﻞ دﺳـﺘﻴﺎﺑﻲ ﻧ ﻤـﻲ ﺑﺎﺷـﻨﺪ . اﻳـﻦ ﺷـﺎﺧﻪ از ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎ ﻧﻴﺰ ﺑﻪ ﺳﻪ دﺳﺘﻪ ی آﻟﻲ، ﻏﻴﺮآﻟﻲ، و ﻛﺎﻣﭙﻮزﻳﺘﻲ آﻟﻲ- ﻏﻴﺮآﻟﻲ ﺗﻘﺴﻴﻢ ﺑﻨﺪی ﻣﻲ ﺷﻮد . - ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎی آﻟﻲ در اﻳﻦ ﺷﺎﺧﻪ از ﭼﻨﺪﺟﺰﺋﻲ ﻫﺎ، ﻫﺮ دو ﺟﺰء از ﺗﺮﻛﻴﺒـﺎت آﻟـﻲ ﺗﺸـﻜﻴﻞ ﺷـﺪه اﺳـﺖ ﻛـﻪ از ﺟﻤﻠـﻪ ﻫـﺎ آن ی ﻣـﻲ ﺗـﻮان ﺑـﻪ ﻛﺎﻣﭙﻮزﻳﺖ ﻫﺎ ی ﭘﻠﻴﻤﺮی ﭼﻨﺪ ﺟﺰﺋﻲ، ﻛﺎﻣﭙﻮزﻳﺖ ﻫﺎ ی ﭘﻠﻴﻤﺮی- ﻛﺮﺑﻨﻲ ) ﻣﺜﻞ CNT ، C60 (، و ﭘﻠﻴﻤﺮی ﺳﻠﻮﻟﺰی اﺷﺎره ﻛﺮد . ﺗﺤﻘﻴﻖ و ﺗﻮﺳﻌﻪ روی ﻏﺸﺎﻫﺎی ﻣﺎﺗﺮﻳﻜﺴﻲ ﻣﺨﻠﻮط ﺑﺮای ﺟﺪاﻳﺶ ﮔﺎز و آب اﻧﺠﺎم ﺷﺪه ﻛﻪ ﺑـﺮای ﺑﺮرﺳـﻲ ﺗﺮﻛﻴـﺐ ﻣـﻮﺛﺮ ﻣﺎﺗﺮﻳﺲ و ﻓﻴﻠﺮ و ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺑﻬﺒﻮد ﺑﺨﺸﻴﺪن ﻛﻨﺘﺮل روی ﺳﺎﺧﺖ ﻏﺸﺎﻫﺎ ﺻﻮرت ﭘﺬﻳﺮﻓﺘﻪ اﺳﺖ . ﻳﺎﻓﺘـﻪ ی دﻳﮕـﺮ در ﺗﻜﻨﻮﻟـﻮژی ﻓﻴﻠﺘﺮﻫﺎ ، دﺳﺘﻴﺎﺑﻲ ﺑﻪ ﻏﺸﺎﻫﺎی ﻧﺎﻧﻮ ﺗﻴﻮب ﻛﺮﺑﻨﻲ (CNT) ﻫﻢ راﺳﺘﺎ در ﺑﺴﺘﺮ ﭘﻠﻴﻤﺮ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ اﺧﻴﺮا ﮔﺰارش داده ﺷـﺪه اﻧـﺪ . اﻳﻦ ﻏﺸﺎﻫﺎ ﻣﻴﺰان اﻧﺘﻘﺎل ﺑﺴﻴﺎر ﺑﺎﻻ ﻳﻲ از ﻫﻮا و ﮔﺎز را ﻧﺸﺎن داده ﺪ اﻧ 1 2 .ﻋﻼﻗﻪ ی ﺷﮕﺮف ﺑﻪ ﻏﺸﺎﻫﺎی ﻧﺎﻧﻮﺗﻴﻮب ﻛﺮﺑﻨﻲ ﻫﻢ راﺳﺘﺎ در ﺟﺎﻳﻲ ﻇﺎﻫﺮ ﻣﻲ ﺷﻮد ﻛﻪ ﺗﺠﻤﻊ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻣﻴﺰان ﺟﺮﻳﺎن ﺑﺎﻻﻳﻲ از آب را از CNT ﻫﺎی ﺗﻨﻬﺎ ﻳﺎ ﻓﻴﻠﻤﻲ ازCNT ﻫﺎ ﺑﻪ ﺧﻮﺑﻲ اﻧﺘﻘﺎل ﻣﺤﻠﻮل ﻫﺎ ی اﻧﺘﺨﺎﺑﻲ ﻧﺸﺎن دﻫﺪ ﻣﻲ3 4 5 . ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻣﺜﺎل ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت دﻳﻨﺎﻣﻴﻚ ﻣﻮﻟﻜﻮﻟﻲ اﺧﻴﺮ ﭘﻴﺸﻨﻬﺎد داده اﺳﺖ ﻛﻪ ﻏﺸﺎﻫﺎی ﺷﺎﻣﻞ ﻧﺎﻧﻮﺗﻴﻮب ﻫﺎ ی ﻛﺮﺑﻨﻲ ﺑ ﺎ ﻗﻄﺮ زﻳﺮ ﻧﺎﻧﻮﻣﺘﺮی ﺗﻮاﻧ ﻣﻲ ﻨﺪ ﻧﻤﻚ زداﻳﻲ آب را زﻣﺎﻧﻲ ﻛﻪ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان اﺳﻤﺰ ﻣﻌﻜﻮس از ﻫﺎ آن اﺳﺘﻔﺎده ﻣـﻲ ﺷـﻮد ، اﻧﺠـﺎم دﻫﻨـﺪ . ﺣﻔـﺮات 1- J. K. Holt, H. G. Park, Y. M. Wang, M. Stadermann, A. B. Artyukhin, C. P. Grigoropoulos et al, “Fast mass transport. through sub-2-nanometer carbon nanotubes”, Science, 312, 1034-1037,2006. 2- D. S. Sholl and J. K. , Johnson, “Making high-flux riicmbrancs with carbon nanotubes”, Science, 312, 1003-1004, 2006. 3- A. Warshe, . A. Biirykin. Membranes assembled from narrow carbon nanotubes block proton transport and can form effective nano-filtration devices. Joumml of Computational and Theoretical Nanoscience, 2006, Vol. 3. 237-242. 4- J. Y. Li, Z. X. Yang, H. P. Fang, R. . H. Zhou, arid X. W. Tang,. Effect of the carhon-nanotubes length on water permeability. Chinese Physics Letters, 2007, Vol. 24. 2710-2713 5- S. R. Majurnder, N. Choudhury, and S. K. Gliosh. Enhanced flow in smooth single-filecchannel. Journml of Chemical Physics, 2007, Vol. 127. 5 ﻓﺼﻞ ﺳﻮم- ﻧﺎﻧﻮﺗﻜﻨﻮﻟﻮژ در ی ﺻﻨﻌﺖ آب 143 ﺑﺎرﻳﻚ ﻫﺎ ﻳﻮن را ﺑﻪ ﻣﻴﺰان ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻮﺟﻬﻲ ﺣﺬف ﻣﻲ ﻛﻨﻨﺪ، اﻣﺎ آب را 5 ﺗﺎ1000 ﺑﺮاﺑﺮ ﺑﻬﺘـﺮ از ﻏﺸـﺎﻫﺎی اﺳـﻤﺰ ﻣﻌﻜـﻮسTFC اﻗﺘﺼﺎدی ﻣﻮﺟﻮد ﻋﺒﻮر ﻣﻲ دﻫﻨﺪ1. اﮔﺮﭼ ﻪ ﺧﻮاص اﻧﺘﻘﺎل ﻣﻨﺤﺼﺮ ﺑﻪ ﻓﺮد و ﭘﺘﺎﻧﺴﻴﻞ ﻏﺸﺎﻫﺎی ﻧﺎﻧﻮﺗﻴﻮب ﻛﺮﺑﻨﻲ ﺑﻪ ﺧﻮﺑﻲ ﺷﻨﺎﺧﺘﻪ ﺷﺪه اﺳـﺖ، وﻟـﻲ ﺑـﺎ اﻳـﻦ ﺣـﺎل ﭼﺎﻟﺶ ﻋﻤﺪه روی ﻛﺎرﺑﺮد اﻳﻦ ﻏﺸﺎﻫﺎ ﺑﺮای ﺗﺼﻔﻴﻪ ی آب اﻳﻦ اﺳﺖ ﻛﻪ اﻳﻦ ﻏﺸﺎﻫﺎ ﺑﺮای اﻧﺪازه ﻫﺎی ﺑﺰرگ ﺳﺎﺧﺘﻪ ﺷـﻮد . روش ﻫـﺎی ﺳﺎﺧﺖ ﻏﺸﺎﻫﺎی ﻧﺎﻧﻮ ﺗﻴﻮب ﻛﺮﺑﻨﻲ ﺑﻪ ﺧﻮﺑﻲ ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ2 3 4 .اﮔﺮﭼﻪ ﺗﻌﺪاد ﻛﻤﻲ از اﻳﻦ ﻫﺎ ﺑﺮای ﺗﻮﻟﻴﺪ ﺳﺎده، ﺳﺮﻳﻊ، ارزان، و ﻣﻘﻴﺎس ﺑﺎﻻ ﺑﺮای ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻧﺎﻧﻮ ﺗﻴﻮب ﻫﺎی ﻛﺮﺑﻨﻲ ﻣﻨﺎﺳﺐ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ وﻟﻲ در ﺣﺎل ﺣﺎﺿﺮ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ رﺷﺪ ﺑﺴﻴﺎر ﺳﺮﻳﻊ اﻳﻦ داﻧﺶ ﻧﻴﺎز ﺑﻪ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻣﺸﻜﻼت اﺣﺘﻤﺎﻟﻲ ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺘﻲ اﻳﻦ دﺳﺘﻪ از ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎ در ﺻﻨﻌﺖ آب و ﻓﺎﺿ ﻼب ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ5 6 . داﻧﺸﻤﻨﺪان در آزﻣﺎﻳﺸﮕﺎه ﻣﻠﻲLos Alamos ﻛﻼس ﺟﺪﻳﺪی از ﻣﻮاد ﭘﻠﻴﻤﺮی ﻧﺎﻧﻮﺗﺨﻠﺨﻞ ﻛـﻪ ﺗﻮاﻧ ﻣـﻲ ﻨـﺪ ﺑـﺮای ﻛـﺎﻫﺶ ﻏﻠﻈﺖ ﺗﺮﻛﻴﺒﺎت آﻟﻮده ﻛﻨﻨﺪه ی در آب ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﺑﮕﻴﺮﻧﺪ را ﺗﻮاﻧﺴﺘﻨﺪ ﺑﺮای ﻫﺮ ﺗﺮﻳﻠﻴـﻮن ﻣﺮﺣﻠـﻪ ﺗﻮﻟﻴـﺪ ﻛﻨﻨـﺪ . اﻳـﻦ ﭘﻠﻴﻤﺮﻫﺎی ﻧﺎﻧﻮﺗﺨﻠﺨﻞ آﻟﻲ ﺑﺎ ﺗﻮزﻳﻊ ﺑﺎ رﻳﻜﻲ از اﻧﺪازه ی ﺣﻔﺮات )7/0 اﻟﻲ2/1 ﻧﺎﻧﻮﻣﺘﺮ ( و ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﺳﺎﻳﻜﻮدﻛﺴﺘﺮﻳﻦ ﻫـﺎ ﺑـﻪ ﻋﻨﻮان ﺑﻠﻮک ﻫﺎ ی ﺳﺎزﻧﺪه ﺳﺎﺧﺘﻪ ﺷﺪه . اﻧﺪ ﻣﺤﻘﻘﺎن ﺑﺮ اﻳﻦ ﺑﺎور ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻛﻪ ﭘﻴﻮﻧﺪ ﺑﻴﻦ آﻻﻳﻨﺪه ﻫﺎ ی آﻟﻲ و ﭘﻠﻴﻤﺮﻫﺎی ﻧﺎﻧﻮﺗﺨﻠﺨﻞ 100000 ﺑﺮاﺑﺮ ﺑﻬﺘﺮ از ﭘﻴﻮﻧﺪ ﺑﻴﻦ آﻻﻳﻨﺪه ﻫﺎ ی آﻟﻲ و ﻛﺮﺑﻦ ﻓﻌﺎل ﺷﺪه ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ ﺑـﻪ ﺻـﻮرت ﻣﻌﻤـﻮل ﺑـﺮای ﺗﺼـﻔﻴﻪ ی آب اﺳﺘﻔﺎده . ﺷﺪ ﻣﻲ اﻳﻦ ﻣﻮاد ﺗﻮاﻧ ﻣﻲ ﺪ ﺑﺮای ﺗﺼﻔﻴﻪ ی ذﺧﻴﺮه ﻫﺎ ی آب ﺷﻬﺮی و ﻳﺎ ﺑﺎزﻳﺎﻓﺖ و اﺳﺘﻔﺎده ﻣﺠﺪد از آب ﻫـﺎی دور رﻳـﺰ ﺻﻨﻌﺘﻲ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﮔﻴﺮد7 . ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ اﻳﻨﻜﻪ اﻳﻦ ﺷﺎﺧﻪ از ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎ ﻣﺘﺸﻜﻞ از ﺗﺮﻛﻴﺒﺎت ﻛﺮﺑﻨﻲ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ و دارای ﺧﻮاص ﻛﺎﺗﺎﻟﻴﺴﺘﻲ ﻧ ﻤﻲ ﺑﺎﺷـﻨﺪ ) ﻳﺎ ﺑﺴﻴﺎر ﺟﺰﺋﻲ ﻣﺜﻞ ﺣﻀﻮر ﻓﻠﻮرﻳﻦ در ﺳﺎﺧﺘﺎر ( ﻫﻤﺎن ﻃﻮر ﻛﻪ ﻗﺒﻼ ﻧﻴﺰ اﺷﺎره ﺷﺪ ﺑﺎ ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ دﻗﻴﻖ ﭘﻠﻴﻤﺮﻫﺎ و ﻳﺎ اﺳـﺘﻔﺎده از ﻋﺎﻣﻞ ﺳﺎزﻫﺎی ﭘﻴﻮﻧﺪی ﻣﻲ ﺑﺎﻳﺴﺖ اﻳﻦ ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎی ﭼﻨﺪ ﺟﺰﺋﻲ ﺑﻪ ﺧﻮﺑﻲ ﺑﺎ ﻫﻢ ﭘﻴﻮﻧﺪ داﺷـﺘﻪ ﺑﺎﺷـﻨﺪ و از ﻗﺮار ﮔﻴـﺮی اﻳـﻦ ﺳﺎﺧﺘﺎرﻫ ﺎ در ﻣﻌﺮض ﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎﻳﻲ ﺑﺎ ﺳﺨﺘﻲ ﺑﺎﻻ ﻛﻪ اﻣﻜـﺎن اﻳﺠـﺎد ﺳـﺎﻳﺶ در ﺳـﺎزه ﻣـﻲ ﺷـﻮد ﺟﻠـﻮﮔﻴﺮی ﻛـﺮد ﺗـﺎ از ورود 1- B. Corry. Designing carbon nanotube membranes for efficient water desalination. Journal of physic chemistry B, 2008, Vol. 112. 1427-1434 2- W. A. de Heer, W. S. Bacsa, A. Chatelain, T. Gerfin, R. . Humphreybaker, L. Forro, et al. Alignedd carbon nanotube film- production and optical and electronic properties. Science, 1995, Vol. 268. 845-847 3- B. . T. Hinds, N. Cliopra, T. Rxitell, R. . Andrews, V. Gavalns, and L. G. Bachas. Aligned rnultiwalled carbon nantube membrane. Science, 2004, Vol. 303. 62-65 4- W. L. Mi, Y. S. Liii, and Y. D. Li. Vertically aligned carbon nanotube membrane on macroporous alumina supports. Journal of memberane science, 2007, Vol. 304. 1-7 5- W. A. de Heer, W. S. Bacsa, A. Chatelain, T. Gerfin, R. . Humphreybaker, L. Forro, et al. Alignedd carbon nanotube film- production and optical and electronic properties. Science, 1995, Vol. 268. 845-847 6- B. . T. Hinds, N. Cliopra, T. Rxitell, R. . Andrews, V. Gavalns, and L. G. Bachas. Aligned rnultiwalled carbon nantube membrane. Science, 2004, Vol. 303. 62-65 7- M. C. Roco, et al. Visions for Nanotechnology Research and Development in the Next Decade. (eds) Loyola College, Maryland :Interagency Working Group on Nanoscience, Engineering, and Technology, 1999 144 راﻫﻨﻤﺎی ﻧﺤﻮه اﺳﺘﻔﺎده از ﻓﻨﺎور ی ﻧﺎﻧﻮ در ﺻﻨﻌﺖ آب و آﺑﻔﺎ ی ﻛﺸﻮر ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎی آﻻﻳﻨﺪه ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی ﺑﻪ ﻋﻤﻞ آﻳﺪ . ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎی ﭘﻠﻴﻤﺮی ﭼﻨﺪ ﺟﺰﺋﻲ ﺑﻪ دﻟﻴﻞ ﺟﻨﺲ ﻣ ﺸﺎﺑﻪ اﺟـﺰا ﻣـﻲ ﺗﻮاﻧﻨـﺪ ﻓﺮآﻳﻨﺪ راﺣﺖ ﺗﺮی را در ﺑﺎزﻳﺎﺑﻲ داﺷﺘﻪ و ﺑﻪ آﺳﺎﻧﻲ ﺑﺮای ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی از ورود ﺑﻪ ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ ﻛﻨﺘﺮل ﺷﻮﻧﺪ . ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎی ﻏﻴﺮآﻟﻲ ﭼﻨﺪ ﺟﺰﺋﻲ ﻋﻤﺪﺗﺎ ﺷﺎﻣﻞ ﻛﺎﻣﭙﻮزﻳﺖ ﻫﺎ ی ﺳﺮاﻣﻴﻜﻲ- ﺳﺮاﻣﻴﻜﻲ، ﺳـﺮاﻣﻴﻜﻲ- ﻓﻠـﺰی، و ﻳـﺎ ﻓﻠـﺰی- ﻓﻠﺰی ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ . از ﺟﻤﻠﻪ ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎی ﺳﺮاﻣﻴﻜﻲ- ﺳﺮاﻣﻴﻜﻲ ﺗﻮان ﻣﻲ ﺑﻪ زﺋﻮﻟﻴﺖ ﻫﺎ ی ﻧﺎﻧﻮﺗﺨﻠﺨـﻞ، ﺧـﺎک رس اﺗﺎﭘﻮﻟﮕﺎﻳـﺖ اﺷﺎره ﻛﺮد . اﻳﻦ ﻧﺎﻧﻮ ﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎ ﻋﻤﺪﺗﺎ ﺑ ﺮای ﺟﺬب آﻻﻳﻨﺪه ﻫﺎ ی ﻣﻮﺟﻮد در آب و ﻓﺎﺿﻼب ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮﻧﺪ . اﻳﻦ ﻣﻮاد ﻫﺎ ﺳﺎل ی زﻳﺎدی اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﺮای ﺗﺼﻔﻴﻪ ی آب از ﻫﺎ آن اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲ ﺷﻮد . ﭘﻴﺸﺮﻓﺖ ﻫﺎ ی اﺧﻴﺮ در ﻣﺤـﺪوده ی ﻧـﺎﻧﻮﻣﺘﺮی اﻣﻜـﺎن اﻳﺠﺎد دﻗﺖ ﺑﺎﻻ را در ﻃﺮاﺣﻲ اﻳﻦ ﻓﻴﻠﺘﺮﻫﺎ ﻣﻤﻜﻦ ﺳﺎﺧﺘﻪ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑـﻪ ﻋﻨـﻮان ﻣﺜـﺎل ﻣـﻲ ﺗـﻮان از ﻛﻨﺘـﺮل ﺑـﺎﻻ ﺑـﺮای ﺗﻮﻟﻴـﺪ ﺗﺨﻠﺨﻞ ﻫﺎ ی ﺑﺎ اﻧﺪازه ی دﻗﻴﻖ ﻧﺎم ﺑﺮد1 . اﺳﺘﻔﺎده از ﺧﺎک رس ﻣﻮﺟﻮد در ﻓﺮآﻳﻨﺪ ﻓﻴﻠﺘﺮ ﻛﺮدن ﻳﻚ روش اﻗﺘﺼﺎدی و ﻣﻮﺛﺮی ﺑﺮای ﺣﺬف ﻣﻘﺪار زﻳﺎدی از آﻻﻳﻨﺪه ﻫﺎ و دﻳﮕﺮ ﻣﻮاد آﻟـﻲ از آب ﺑـﺮای اﻃﻤﻴﻨـﺎن از ﻗﺎﺑـﻞ ﺷـﺮب ﺑـﻮدن آب اﺳـﺘﻔﺎده ﺑﺎ ﻣـﻲ ﺷـﺪ 2 . زﺋﻮﻟﻴـﺖ ﻫـﺎ ﺟﺎﻣـﺪات ﻛﺮﻳﺴـﺘﺎﻟﻲ ﻣﻴﻜﺮوﺗﺨﻠﺨﻞ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ ﻛﻪ دارای ﺳﺎﺧﺘﺎر ﺷﻨﺎﺧﺘﻪ ﺷﺪه ای ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ ﻫﺎ آن . ﻋﻤﻮﻣﺎ ﺣﺎوی ﺳﻴﻠﻴﻜﻮن، آﻟﻮﻣﻴﻨﻴـﻮم، و اﻛﺴـﻴﮋن در ﺳﺎﺧﺘﺎر و ﻛﺎﺗ ﻫﺎ ﻴﻮن ، آب، و دﻳﮕﺮ ﻣﻮﻟﻜﻮل ﻫﺎ در ﺑﻴﻦ ﺣﻔﺮاﺗﺸﺎن ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ . زﺋﻮﻟﻴﺖ ﺗﻮاﻧ ﻣﻲ ﺪ ﺑﺮای ﺟﺪاﺳﺎزی ﺗﺮﻛﻴﺒﺎت ﻣﻀﺮ از آب و ﺣﺬف ﻳﻮن ﻓﻠﺰات ﺳﻨﮕﻴﻦ از آب اﺳﺘﻔﺎده ﺷﻮد3 . ﺑﺪﻳﻦ ﺗﺮﺗﻴﺐ اﻳﻦ ﺷﺎﺧﻪ از ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎ دارای اﺑﻌﺎد ﺑﺰرﮔﻲ ﻫﺴـﺘﻨﺪ وﻟﻲ ﺑﻪ دﻟﻴﻞ داﺷﺘﻦ ﺳﺎﺧﺘﺎر ﻧﺎﻧﻮﺗﺨﻠﺨﻞ اﻣﻜﺎن دﺳـﺘﻴﺎﺑﻲ ﺑـﻪ ﺧـﻮاص وﻳـﮋه ﺣﺎﺻـﻞ ﻣـﻲ ﺷـﻮد . اﻳـﻦ ﺳـﺎﺧﺘﺎرﻫﺎ ﺑـﻪ راﺣﺘـﻲ ﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎی ﻣﻴﻜﺮو ﻗﺎﺑﻞ ﻛﻨﺘﺮل ﺑﻮده و ﺑﺎزﻳﺎﺑﻲ ﻫﺎ آن ﻧﻴﺰ ﻣﺸﺎﺑﻪ ﻫﺎ وش ر ی ﺳﺎﺑﻖ از ﺟﻤﻠﻪ Backwash ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﻛﺎرﺑﺮد ﻧﺎﻧﻮذرات ﻣﺨﺘﻠﻒ در ﺑﻬﺒﻮد ﺷﺮاﻳﻂ ﻛﻤـﻲ و ﻛﻴﻔـﻲ ﺑـﺘﻦ و ﺳـﺎﺧﺘﺎرﻫﺎی ﺳـﻴﻤﺎﻧﻲ ﻳﻜـﻲ دﻳﮕـﺮ از ﮔﺴـﺘﺮده ﺗـﺮ ﻳﻦ ﺷﺎﺧﻪ ﻫﺎ ی ﻛﺎرﺑﺮدی ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎ در ﺑﺘﻦ و ﻫﺎ ﺳﺎزه ی آﺑﻲ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . اﻳﻦ ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎ ﺑﺮای ﺑﻬﺒﻮد ﺧﻮاص ﻣﻜﺎﻧﻴﻜﻲ ) ﻓﺸـﺎری، ﻛﺸﺸﻲ، ﺧﻤﺸﻲ (، ﺧﻮردﮔﻲ ) ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی از ﻧﻔﻮذ ﻫﺎ ﻳﻮن ی ﻣﻀﺮ ﺑﻪ داﺧﻞ ﺑﺘﻦ و ﺳﺎزه ( ، ﻧﻔﻮذﭘﺬﻳﺮی و ﻏﻴﺮه ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗـﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮﻧﺪ . ﺷﺎﺧﻪ ای از اﻳﻦ ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎ ﺣﻴﻦ اﺿﺎﻓﻪ ﺷﺪن در ﺑﺘﻦ ﺣﻴﻦ واﻛﻨﺶ ﻫﺎ ی ﻫﻴﺪراﺳﻴﻮن ﻣﺼﺮف ﺷﺪه و اﺛـﺮی از آن ﺑﺎﻗﻲ ﻧ ﻣﺎﻧﺪ ﻤﻲ ) ﻣﺜﻞ SiO2 ، Fe2O3 ، TiO2 (و ﻋﺪه ای از اﻳﻦ ﻧﺎﻧﻮ ﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎ ﺑﻪ ﺻـﻮرت ﻛـﺎﻣﭙﻮزﻳﺘﻲ در ﺳـﺎﺧﺘﺎر ﺑـﺎﻗﻲ ﻣﺎﻧـﺪه و ﺳﺒﺐ ﺑﻬﺒﻮد ﺧﻮاص ﺳﺎزه ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ ﻋﻤﻮﻣﺎ اﻳﻦ دﺳﺘﻪ از ﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎ ﺗﻮاﻧ ﻣﻲ ﻨﺪ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﺗﻘﺮﻳﺒﺎ اﻳﻤـﻦ ﻣـﻮرد اﺳـﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﮔﻴﺮﻧﺪ . 1- Materials. , cientifica. com. Cientifica. Nanoporous 2- N. Savage, M. S. Diallo. Nanomaterials and water purification. Journal of Nanoparticle Research , 2005, Vol. 7. 331-342 3- bza. org. Association, British Zeolite. ﻓﺼﻞ ﺳﻮم- ﻧﺎﻧﻮﺗﻜﻨﻮﻟﻮژ در ی ﺻﻨﻌﺖ آب 145 - ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎی ﻛﺎﻣﭙﻮزﻳﺘﻲ آﻟﻲ-ﻏﻴﺮآﻟﻲ ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﻛﺎﻣﭙﻮزﻳﺖ ﻫﺎ ﻳﻲ ﻛﻪ ﺑﺨﺸ ﻲ از آن آﻟـﻲ و ﺑﺨـﺶ دﻳﮕـﺮ آن ﻏﻴﺮآﻟـﻲ ﺑﺎﺷـﺪ ﻣـﻲ ﺗـﻮان ﺧـﻮاص ﻣﻄﻠـﻮب و ﻳـﺎ ﻛﺎرﺑﺮدﻫﺎی ﻣﻄﻠﻮﺑﻲ را در ﺻﻨﻌﺖ آب و ﻓﺎﺿﻼب ﺑﻪ دﺳﺖ آورد . در اﻳﻦ ﺣﺎﻟﺖ ﺣﺪاﻗﻞ ﻳﻜﻲ از اﻳﻦ اﺟﺰا ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎر ﻣـﻲ ﺑﺎﺷـﺪ . ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ ﻫﻤﺎﻧﻨﺪ ﺳﺎﻳﺮ ﻧﺎﻧﻮ ﻛﺎﻣﭙﻮزﻳﺖ ﻣﻲ ﻫﺎ ﺑﺎﻳﺴﺖ ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ دﻗﻴﻖ اﺗﺼﺎل و ﻳـﺎ ﺗﻮزﻳـﻊ در اﻳـﻦ ﮔـﺮوه از ﺳـﺎﺧﺘﺎرﻫﺎ ﺑـﻪ دﻗـﺖ ﻃﺮاﺣﻲ ﺷﺪه و ﺣﻴﻦ اﺳﺘﻔﺎده از اﻳﻦ ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎ ﺑﺮ ﺣﺴﺐ ﺷﺮاﻳﻂ ﻋﻤﻠﻜﺮدی اﺣﺘﻴﺎط ﻫﺎی ﻻزم ﺑﻪ ﻋﻤﻞ آﻳﺪ ﺗـﺎ از ﺟـﺪاﻳﺶ ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎر و ورود اﺣﺘﻤﺎﻟﻲ اﻳﻦ ﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎ ﺑﻪ ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ ﻋﻠﻲ اﻟﺨﺼـﻮص آب و ﻓﺎﺿـﻼب ﺟﻠـﻮﮔﻴﺮی ﻛـﺮد . از اﻳـﻦ دﺳـﺘﻪ ﺗﻮان ﻣﻲ ﺑﻪ روش ﻫﺎ ی ﺣﺬف آﻧﻴﻮﻳﻨﻲ و ﻛﺎﺗﻴﻮﻧﻲ آﻻﻳ ﻫﺎ ﻨﺪه ﺗﻮﺳﻂ دﻧﺪرﻳﻤﺮه اﺷﺎره ﻛﺮد . در اﻳﻦ ﺣﺎﻟﺖ دﻧﺪرﻳﻤﺮﻫﺎی ﭘﻠﻴﻤﺮی ﺑﺮ روی ﺑﺴﺘﺮی ﺳﺮاﻣﻴﻜﻲ ) ﻓﻴﻠﺘﺮ ﺳﺮاﻣﻴﻜﻲ ( ﻻﻳﻪ ﻧﺸﺎﻧﻲ ﺷـﺪه و ﻣـﻮرد اﺳـﺘﻔﺎده ﻗـﺮار ﻣـﻲ ﮔﻴـﺮد . اﻳـﻦ ﺷـﺎﺧﻪ از ﺳـﺎﺧﺘﺎرﻫﺎی ﻛﺎﻣﭙﻮزﻳﺘﻲ ﻛﻪ ﺑﺮای ﺗﺼﻔﻴﻪ ی آب و ﻓﺎﺿﻼب ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮد اﺣﺘﻤﺎل ور ﺑﻴﺶ د و ﺗـﺮ ی از ﻧﺎﻧﻮ ﺳـﺎﺧﺘﺎر ﺑـﻪ داﺧـﻞ ﻣﺤﻴﻂ داردﻛﻪ ﻣﻲ ﺑﺎﻳﺴﺖ در اﻳﻦ ﺷﺮاﻳﻂ از ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻫﺎ ی ﭘﺎﻳﺶ ﻣﺪاوم اﺳﺘﻔﺎده ﻧﻤﻮد . ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ در ﺳـﺎزه ﻫـﺎ ﻣﻤﻜـﻦ اﺳـﺖ از ﺗﺮﻛﻴﺐ ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ از ﻗﺒﻴﻞ ﻧﺎﻧﻮاﻟﻴﺎف، ﻧﺎﻧﻮﻣﻴﻠﻪ، ﻧﺎﻧﻮذرات، ﻧﺎﻧﻮﺗﻴﻮب، و ﺳﺎﻳﺮ ﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎی وﻳﮋه ﺑﺮای ﺑﻬﺒﻮد ﺳﺎﺧﺘﺎر اﺳﺘﻔﺎده ﺷﻮد ﻛﻪ ﺑﺮ ﺣﺴﺐ ﻛﺎ رﺑﺮد ﻣﻲ ﺑﺎﻳﺴﺖ ﺑﻪ ﻛﻨﺘﺮل ﺷﺮاﻳﻂ ﻛﺎرﺑﺮدی ﻣﺤﺼﻮل ﭘﺮداﺧـﺖ و از اﻳﺠـﺎد ﺷـﺮاﻳﻂ ﻣﺨـﺮب ﻛـﻪ ﺳﺒﺐ رﻫﺎﻳﺶ ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎ ﺑﻪ آب ﻳﺎ ﻓﺎﺿﻼب ﻣﻲ ﺷﻮد ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی ﺑﻪ ﻋﻤﻞ آﻳﺪ . ﻣﺤﺼﻮﻻت اﻳﻦ ﺷﺎﺧﻪ ﻧﻴﺰ در ﺻﻮرت ﺗﺒﺪﻳﻞ ﺑﻪ ﭘﺴﻤﺎﻧﺪ ﺑﺮ ﺣﺴﺐ اﺟﺰای ﺳﺎزﻧﺪه آن ی ﺗﻮاﻧ ﻣﻲ ﺪ ﺟﻤﻊ آوری ﺷﺪه و در ﺻﻮرت ﻧﻴﺎز ﺑﺎزﻳﺎﺑﻲ ﺷﻮد . 3 - 6 - ﻣﻔﻬﻮم ﻧﺎﻧﻮﺑﻴﻮﺗﻜﻨﻮﻟﻮژی و ﺗﺎﺛﻴﺮ آن در ﺻﻨﻌﺖ آب و آﺑﻔﺎ 3 - 6 - 1 - ﻣﻔﻬﻮم و زﻣﻴﻨﻪ ﻛﺎرﺑﺮد ﺑﻴﻮﻧﺎﻧﻮﺗﻜﻨﻮﻟﻮژی ﺗﻠﻔﻴﻖ ﺑﻴﻮﺗﻜﻨﻮﻟﻮژی ﺑﺎ ﻓﻨﺎوری ﻧﻮﻇﻬﻮر ﻧﺎﻧﻮﺗﻜﻨﻮﻟﻮژی، ﻣﺒﺎﺣﺚ ﺟﺪﻳﺪی را ﺑﻴﻦ ﻣﺤﻘﻘﺎن، ﻫﻢ در ﺳﻄﺢ داﻧﺸﮕﺎﻫﻲ و ﻫﻢ در ﺣﻮزه ﺻﻨﻌﺖ ﺑﻪ وﺟﻮد آورده اﺳﺖ . ﻧﺘﻴﺠ ﻪ اﻳﻦ ﺗﻠﻔﻴﻖ، ﻇﻬﻮر » ﺑﻴﻮﻧﺎﻧ ﻮﺗﻜﻨﻮﻟﻮژی ﺑﻪ « ﻋﻨﻮان ﻳﻚ زﻣﻴﻨﻪ ﺗﺤﻘﻴﻘﺎﺗﻲ ﺑﻴﻦ رﺷـﺘﻪ ای اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﻪ ﺳﺮﻋﺖ در ﺣﺎل رﺷﺪ و ﺗﻮﺳﻌﻪ اﺳﺖ و ﺑﺎ ﻣﻘﻮﻟﻪ ﻋﻠﻢ و ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ در ﺳﻄﺢ ﻣﻮﻟﻜﻮل ارﺗﺒﺎط دارد . ﺑﺮﺧﻲ از ﺻﺎﺣﺐ ﻧﻈﺮان، ﺑﻴﻮﻧﺎﻧﻮﺗﻜﻨﻮﻟﻮژی را ﺑﻪ ﻋﻨﻮان زﻳﺮﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ای از ﻧﺎﻧﻮﺗﻜﻨﻮﻟﻮژی، ﺑﻪ اﻳـﻦ ﺻـﻮرت ﺗﻌﺮﻳـﻒ ﻛـﺮده اﻧـﺪ : » ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ و اﻳﺠﺎد ارﺗﺒﺎط ﺑﻴﻦ ﺑﻴﻮﻟﻮژی ﻣﻮﻟﻜﻮﻟﻲ ﺳﺎﺧﺘﺎری و ﻧـﺎﻧﻮﺗﻜﻨﻮﻟﻮژی ﻣﻮﻟﻜـﻮﻟﻲ . « ﺑﺮﺧـﻲ دﻳﮕـﺮ، آن را ﺑـﻪ ﻋﻨـﻮان زﻳـﺮ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ای از ﺑﻴﻮﺗﻜﻨﻮﻟﻮژی ﺑﺪﻳﻦ ﺷﻜﻞ ﺗﻌﺮﻳﻒ ﻛﺮده ﺑﻪ » : اﻧﺪ ﻛﺎرﮔﻴﺮی ﭘﺘﺎﻧﺴـﻴﻞ ﺑـﺎﻟﻘﻮ ه ﺑﻴﻮﻟـﻮژی در ﺳـﺎﺧﺖ و ﺳـﺎزﻣﺎﻧﺪﻫﻲ ﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎی ﭘﻴﭽﻴﺪه ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﻣﻮاد ﺳﺎده و ﺑﺎ دﻗﺖ در ﺣﺪ اﺗﻢ . « در اﻳﻦ زﻣﻴﻨﻪ، ﺗﻨﻬﺎ ﺗﻔﺎوﺗﻲ ﻛﻪ ﺑـﻴﻦ ﺑﻴﻮﻧـﺎﻧﻮﺗﻜﻨﻮﻟﻮژی و 146 راﻫﻨﻤﺎی ﻧﺤﻮه اﺳﺘﻔﺎده از ﻓﻨﺎور ی ﻧﺎﻧﻮ در ﺻﻨﻌﺖ آب و آﺑﻔﺎ ی ﻛﺸﻮر ﺑﻴﻮﺗﻜﻨﻮﻟﻮژی وﺟﻮد دارد اﻳﻦ اﺳﺖ ﻛﻪ ﻃﺮاﺣﻲ و ﺳﺎﺧﺖ در ﻣﻘﻴﺎس ﻧﺎﻧﻮ ﺟﺰء ﻻﻳﻨﻔﻚ ﭘﺮوژه ﻫـﺎ ی ﺑﻴﻮﻧـﺎﻧﻮﺗﻜﻨﻮﻟﻮژی اﺳـﺖ در ﺣﺎﻟﻲ ﻛﻪ در ﭘﺮوژه ﻫﺎ ی ﺑﻴﻮﺗﻜﻨﻮﻟﻮژی، ﻧﻴﺎزی ﺑﻪ ﻓﻬﻢ و ﻃﺮاﺣﻲ در ﺣﺪ ﻧﺎﻧﻮ ﻧﻴﺴﺖ1 . ﭼﻨﺎن ﻛﻪ ﻣﻼﺣﻈﻪ ﻣﻲ ﮔﺮدد، ﺑﺮﺧﻼف ﺗﻌﺮﻳﻒ » ﺑﻴﻮﺗﻜﻨﻮﻟﻮژی « ﻛﻪ ﺑﻪ ﻣﻌﻨﻲ ﻓﻨﺎوری اﺳﺘﻔﺎده از ﻣﻮﺟـﻮدات زﻧـﺪه و اﺟـﺰای ﻣﻮﺟﻮدات زﻧﺪه در راﺳﺘﺎی ﻧﻴﺎزﻫﺎی ﺻﻨﺎﻳﻊ ﻣﺨﺘﻠﻒ اﺳـﺖ و ﻫﻤﭽﻨـﻴﻦ ﺑـﺮﺧﻼف ﺗﻌـﺎرﻳﻒ واژه ﻫـﺎﻳﻲ ﭼـﻮن » ﺑﻴﻮﻣﺘﺮﻳـﺎل و « » ﺑﻴﻮﻣﻜﺎﻧﻴﻚ « ﻛﻪ ﻣﻌﻤﻮﻻ ﺑﻪ ﻣﻌﻨﻲ اﺳﺘﻔﺎده از ﻗﺎﺑﻠﻴﺖ ﻫﺎی ﻓﻨﺎوری ﻫﺎ » ی ﻣﻮاد » و ﻳﺎ « ﻣﻜﺎﻧﻴﻚ « در ﻛﺎرﺑﺮدﻫﺎی زﻳﺴـﺘﻲ اﺳـﺖ، در ﺗﻌﺮﻳﻒ ﺑﻴﻮﻧﺎﻧﻮﺗﻜﻨﻮﻟﻮژی، ﻫﻢ ﻛﺎرﺑﺮد اﺑﺰارﻫﺎی ﺑﻴﻮﻟﻮژﻳﻜﻲ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﺳﺎزﻣﺎن دﻫﻨﺪه و ﻣﺎده اوﻟﻴﻪ ﺟﻬﺖ ﺳﺎﺧﺖ ﻣﺤﺼـﻮﻻت و ﻣﻮاد ﻧﺎﻧﻮﻳﻲ، ﻣﻮرد ﺗﻮﺟﻪ اﺳﺖ و ﻫﻢ ﻛﺎرﺑﺮد ﻣﺤﺼﻮﻻت ﺗﻮﻟﻴﺪی ﺗﻜﻨﻮﻟﻮژی ﻧﺎﻧﻮ، ﺟﻬﺖ ﻣﻄﺎﻟﻌ ﻪ وﻗﺎﻳﻊ درون ﺳﻠﻮل ﻫﺎ ی زﻧـﺪه و ﺗﺸﺨﻴﺺ و ﻣﻌﺎﻟﺠ ﻪ ﺑﻴﻤﺎری .ﻫﺎ آﻧﭽﻪ ﻣﺴﻠﻢ اﺳﺖ ﻇﻬﻮر اﻳﻦ زﻣﻴﻨﻪ ﺗﺤﻘﻴﻘﺎﺗﻲ، ﺣﺎﺻﻞ ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻋﻘﻴﺪ ه ﺑﺴﻴﺎری از ﻣﺤﻘﻘﺎن در اﺳﺘﻔﺎده از راﻫﻜﺎرﻫـﺎی ﭘـﺎﻳﻴﻦ ﺑﻪ ﺑﺎﻻ )approach Bottom-Up ( ﺑﻪ ﺟﺎی اﺳﺘﻔﺎده از راﻫﻜﺎر ﺑﺎﻻ ﺑﻪ ﭘﺎﻳﻴﻦ )Top-Down approach ( ﺟﻬﺖ ﺳﺎﺧﺖ وﺳـﺎﻳﻞ و ﻣﻮاد ﺑﺴﻴﺎر رﻳﺰ اﺳﺖ . در راﻫﻜﺎ رﻫﺎی ﺑﺎﻻ ﺑﻪ ﭘﺎﻳﻴﻦ ﻧﺎﻧﻮﺗﻜﻨﻮﻟﻮژی، ﺳﻌﻲ ﺑﺮ اﻳﻦ اﺳﺖ ﻛﻪ وﺳـﺎﻳﻞ ﻣﻮﺟـﻮد ﻣﺮﺗﺒـﺎ ﻛﻮﭼـﻚ ﺗـﺮ ﺷﻮﻧﺪ؛ ﺑﻪ اﻳﻦ راﻫﻜﺎر، ﻧﺎﻧﻮﺗﻜﻨﻮﻟﻮژی ﻣﻜﺎﻧﻴﻜﻲ ﻧﻴﺰ ﮔﻔﺘﻪ ﻣﻲ ﺷﻮد . اﻣﺎ در راﻫﻜﺎر ﭘﺎﻳﻴﻦ ﺑﻪ ﺑﺎﻻ، ﻫﺪف اﻳﺠﺎد ﺳـﺎﺧﺘﺎرﻫﺎی رﻳـﺰ از ﻃﺮﻳﻖ اﺗﺼﺎل و ﻫﺎ اﺗﻢ ﻣﻮﻟﻜﻮل ﺑﻪ ﻫﺎ ﻳﻜﺪﻳﮕﺮ اﺳﺖ؛ در اﻳﻦ راﻫﻜﺎر از اﻟ ﮕﻮﻫﺎی ﺑﻴﻮﻟﻮژﻳﻜﻲ ﺑﻬﺮه ﮔﻴﺮی ﻣﻲ ﺷﻮد . 3 - 6 - 2 - ﻛﺎرﺑﺮد ﺑﻴﻮﻧﺎﻧﻮﺗﻜﻨﻮﻟﻮژی در ﺻﻨﻌﺖ آب 3 - 6 - 2 - 1 - ﻧﺎﻧﻮذرات ﻓﻌﺎل ﺷﻮﻧﺪه ﺑﻴﻮﻟﻮژﻳﻜﻲ ﺗﻨﻮع ﮔﺴﺘﺮده ای از اﻛﺴﻴﺪﻛﻨﻨﺪه )ﻫﺎ از ﻗﺒﻴﻞ ﻛﻠﺮﻳﻦ ( ﻫﺎ ﺑﺮای ﮔﻨﺪزداﻳﻲ ﭘﺎﺗﻮژن ) ﻫﺎ وﻳﺮوس و ﻫﺎ ﺑﺎﻛﺘﺮی ( ﻫﺎ در ﺗﺼﻔﻴﻪ آب ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮد از . آﻧﺠﺎﻳﻲ ﻛﻪ اﻳـﻦ ﺗﺮ ﻛﻴﺒـﺎت ﺗﻤﺎﻳـﻞ ﺑـﻪ ﺗﻮﻟﻴـﺪ ﻣﺤﺼـﻮﻻت ﺟـﺎﻧﺒﻲ ﮔﻨـﺪزداﻳﻲ از ﻗﺒﻴـﻞ ﺗـﺮی ﻫﺎﻟﻮ ﻣﺘﺎن ﻫﺎ، اﺳﻴﺪﻫﺎی ﻫﺎﻟﻮاﺳﺘﻴﻚ، و آﻟﺪﻫﻴ ﺪﻫﺎ دارﻧﺪ، ﮔﻨﺪزداﻫﺎی ﺟﺎﻳﮕﺰﻳﻦ ﺑﺮای ﺗﻄﺒﻴﻖ ﺑـﺎ ﻗـﻮاﻧﻴﻦ آب ﺳـﺎﻟﻢ ﻣـﻮرد ﻧﻴـﺎز ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﻧﺎﻧﻮﻣﻮادﻫﺎ ﻓﺮﺻﺖ ﻫﺎ ی ﺑﻲ ﻧﻈﻴﺮی را ﺑﺮای ﺗﻮﺳﻌﻪ آﻓﺖ ﻛﺶ ﻫﺎی ﻋﺎری از ﻛﻠﺮﻳﻦ ﭘﻴﺸﻨﻬﺎد ﻛﺮده . اﻧﺪ ﻫﻤـﺎن ﻃـﻮر ﻛـﻪ Stoimenov و ﻫﻤﻜﺎراﻧﺶ ﮔﺰارش ﻛﺮده اﻧﺪ ﻧـﺎﻧﻮذرات MgO ﮔﻨـﺪزداﻫﺎی اﺛﺮﮔـﺬاری ﻫﺴـﺘﻨﺪ ﻛـﻪ در ﺣـﺬف ﺑـﺎﻛﺘﺮی ﻫـﺎ و ﺗﺨﻤﻚ ﻫﺎی ﺑﺎﻛﺘﺮی ﺑﺴﻴﺎر ﭼﺸﻢ ﮔﻴﺮ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ2 . از آﻧﺠﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﻧﺎﻧﻮذرات AgI و ﻧﻘﺮه ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﺗﺮﻛﻴﺒﺎت آﻧﺘﻲ ﺑﺎﻛﺘﺮﻳﺎل ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴـﺮد، ﮔـﺰارش ﻫـﺎی ﺑﺴـﻴﺎ ر زﻳﺎدی در ﻛﺎرﺑﺮد اﻳﻦ ﻧﺎﻧﻮذرات ﺑﻪ ﻋﻨﻮان biocide اراﺋﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ . اﻳﻦ ﻧﺎﻧﻮذرات در ﺣﺬف ﮔﺴﺘﺮه وﺳـﻴﻌﻲ از ﺑـﺎﻛﺘﺮی ﻫـﺎ از 1- irche. com/chemical-industries/nanotech-biotech/154-bionano-nanobio 2- Stoimenov P. K. , R. L. Klinger, G. L. Marchin & K. J. Klabunde, 2002. Metal oxide nanoparticles as bactericidal agents. Langmuir 2002, 18, pp 6679-6686 ﻓﺼﻞ ﺳﻮم- ﻧﺎﻧﻮﺗﻜﻨﻮﻟﻮژ در ی ﺻﻨﻌﺖ آب 147 ﻗﺒﻴﻞStaphylococcus aureus ، Escherichia coli ، Klebsiella pneumonia ، وPseudomonas aeruginosa اﺛﺮﮔـﺬاری ﺑﺎﻻﻳﻲ را ﻧﺸﺎن داده . اﻧﺪ 3 - 6 - 2 - 2 - ﻛﻨﺘﺮل ﻟﺠﻦ ﺑﺎ ﻛﺎرﺑﺮ د ﻧﺎﻧﻮﺑﻴﻮﺗﻜﻨﻮﻟﻮژی اﻧﻮاع ﺑﺴﻴﺎری از ﺑﺎﻛﺘﺮی ﻫﺎ دارای ﺳﻴﺴﺘﻢ ارﺗﺒﺎط ﺳﻠﻮل ﺑﻪ ﺳﻠﻮل ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ ﻛﻪ واﺑﺴﺘﻪ ﺑﻪ داﻧﺴﻴﺘﻪ ی ﺟﻤﻌﻴﺘـﻲ ﺳـﻠﻮل ﻫـﺎ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . اﻳﻦ ﺳﻴﺴﺘﻢ اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ » ﺣﺪ ﻧﺼـﺎب ﺗﺸـﺨﻴﺺ 1 « ﻧﺎﻣﻴـﺪه ﻣـﻲ ﺷـﻮد . ﺑـﺎﻛﺘﺮی ﻫـﺎ ﻓﻌﺎﻟﻴـﺖ ﺧـﻮد را از ﻗﺒﻴـﻞ ﺗﺠﻠـﻲ ﺑﻴﻤﺎری زاﻳﻲ ﻳﺎ ﺗﻮﻟﻴﺪ ﺑﻴﻮﻟﻮژﻳﻜﻲ ﺗﻮﺳﻂ ﺣ ﺪ ﻧﺼﺎب ﺗﺸﺨﻴﺺ ﺗﻨﻈﻴﻢ ﻣـﻲ ﻛﻨﻨـﺪ . ﺑﺴـﻴﺎری از اﻧـﻮاع ﺑـﺎﻛﺘﺮی ﻫـﺎ از N-acyl-L- homoserine lactone (AHL) ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﺗﺮﻛﻴﺐ ﺳﻴﮕﻨﺎﻟﻲ ﺣﺪ ﻧﺼـﺎب ﺗﺸـﺨﻴﺺ اﺳـﺘﻔﺎده ﻣـﻲ ﻛﻨﻨـﺪ . AHL از ﺑﺴـﻴﺎری از ﻧﻤﻮﻧﻪ ﻫﺎی ﻣﺤﻴﻄﻲ از ﻗﺒﻴﻞ ﻓﻠﻮر روده ای ﻣﺎﻫﻲ، ﻓﻠﻮر ﻫﻤﺰﻳﺴﺘﻲ ﮔﻴﺎﻫﺎن، و ﻓﻠﻮر ﻣﻴﻜﺮوﺑﻲ در ﻟﺠﻦ ﻫـﺎی ﻓﻌـﺎل و ﺑﻴـﻮﻓﻴﻠﻢ ﻫـﺎ ﻋﺎﻳﻖ ﺑﻨﺪی ﺷﺪه اﺳﺖ . در ﺻﻨﻌﺖ آب و ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻫﺎ ی زﻫﻜﺸﻲ و و ﺳﻴﺴﻴﺘﻢ ﻫﺎی ﺗﺼﻔﻴﻪ ی ﻓﺎﺿﻼب، ﮔﺮﻓﺘﮕﻲ ﺑﻴﻮﻟـﻮژﻳﻜﻲ و ﺗﺸـﻜﻴﻞ ﺑﻴـﻮ ﻫـﺎ ﻓﻴﻠﻢ ﻳﻜﻲ دﻳﮕﺮ از ﻣﺸﻜﻼت ﺑﺮای ﺣﻞ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﺑﺴﻴﺎر واﺿﺢ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ ﺗﺸﻜﻴﻞ ﺑﻴﻮﻓﻴﻠﻢ ﺗﻮﺳﻂ ﺳﻴﺴـﺘﻢ ﺣـﺪ ﻧﺼـﺎب ﺗﺸـﺨﻴﺺ ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻨﻈﻴﻢ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﺗﺮﻛﻴﺐ ﻧﺎ ﻧﻮﺗﻜﻨﻮﻟﻮژی و ﺑﻴﻮﺗﻜﻨﻮﻟﻮژی ﺗﻮاﻧﺴﺘﻪ ﻳﻜﻲ از راﻫﻜﺎرﻫﺎی ﺑﺴﻴﺎر ﺳﻮدﻣﻨﺪ را در ﺣﻞ اﻳﻦ ﻣﺸﻜﻞ اراﺋﻪ ﻧﻤﺎﻳﺪ ﻛﻪ در اﻳﻦ ﺣﺎﻟﺖ از ﺧﻨﺜﻲ ﺳﺎزی آﻧﺰﻳﻤﻲ ﺗﻮﺳﻂ اﻧﻮاع ﻣﺨﺘﻠﻔﻲ از ﻧﺎﻧﻮﻣﻮاد اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲ ﺷﻮد . ﻳﻜﻲ از روش ﻫﺎی اﺻﻠﻲ در ﻛﻨﺘﺮل ﺣـﺪ ﻧﺼﺎب ﺗﺸﺨﻴﺺ روش ﺑﻪ دام اﻧﺪازی ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﻧﺎﻧﻮﻣﻮا د ﺑﻪ دام اﻧﺪازﻧﺪه ی AHL ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . اﻧـﻮاع ﻣﺨﺘﻠﻔـﻲ از ﻧـﺎﻧﻮﻣﻮاد ﻛـﻪ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﺑﻪ دام اﻧﺪازﻧﺪه AHL را دارﻧﺪ ﺗﻮﺳﻂ روش ﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻧﺎﻧﻮﻓﻨﺎوری ﻗﺎﺑﻞ ﺳﻨﺘﺰ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ . اﻳﻦ ﻧﺎﻧﻮﻣﻮاد ﻣـﻲ ﺗﻮاﻧﻨـﺪ در ﻛﻨﺘﺮل ﺣﺪ ﻧﺼﺎب ﺗﺸﺨﻴﺺ در ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻫﺎی ﺗﺼﻔﻴﻪ ی ﻓﺎﺿﻼب ﻣﻔﻴﺪ ﺑﺎﺷﻨﺪ2. 3 - 6 - 2 - 3 - ﺑﻴﻮﭘﻠﻴﻤﺮﻫﺎی ﻧﺎﻧﻮﻣﻘﻴﺎس در ﺣﺬف ﻓﻠﺰات ﺳﻨﮕﻴﻦ ﻳﻜﻲ از ﺷﺎﺧﻪ ﻫﺎی ﺑﺎرز در ﭘﻴﺸﺮﻓﺖ داﻧﺶ ﺗﺼﻔﻴﻪ و ﺣﺬف ﻓﻠﺰات ﺳﻨﮕﻴﻦ، اﺳﺘﻔﺎده از ﻣﻮاد ﻧﻮﻳﻦ ازﺟﻤﻠﻪ ﻧﺎﻧﻮﻣﻮادﻫﺎ ﻣـﻲ ﺑﺎﺷـﺪ، ﭼﺮا ﻛﻪ ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از روش ﻫﺎی ﻣﺮﺳﻮم ﻣﻴﺰان ﺑﺴﻴﺎر ﻛﻤﻲ از ﻓﻠﺰات ﺳﻨﮕﻴﻦ در ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ ﺑﺎ ﻧﺎﻧﻮﻣﻮادﻫـﺎ در ﺳﻴﺴـﺘﻢ ﺗﺼـﻔﻴﻪ ﺣـﺬف ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ ژﻧﺘ ﻴﻚ و ﭘﺮوﺗﺌﻴﻦ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان آﺧﺮﻳﻦ اﺑﺰار در ﺳﺎﺧﺖ ﻣﻮاد ﻧﺎﻧﻮﻣﻘﻴﺎس ﺷﻨﺎﺧﺘﻪ ﺷﺪه اﻧﺪ ﻛﻪ ﺑﻪ دﻗﺖ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﻨﺪ در ﻣﻘﻴﺎس ﻣﻮﻟﻜﻮﻟﻲ ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻨﻈﻴﻢ ﺑﺎﺷﻨﺪ . ﺑﺎ ﻇﻬﻮر ﺗﻜﻨﻮﻟﻮژی ﺗﺮﻛﻴﺒﻲ DNA ، ﺣﺎل اﻣﻜﺎن ﺳﺎﺧﺖ ﭘـﺮوﺗﺌﻴﻦ ﻫـﺎی » ﻣﻌﻤـﺎری ﺷـﺪه « ﺑـﺎ ﺳﺎزﻣﺎن دﻫﻲ ﻧﻮﻳﻦ ﻣﻮﻟﻜﻮﻟﻲ اﻣﻜﺎن ﭘﺬﻳﺮ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﺑﺎرزﺗﺮﻳﻦ آﻳﻨﺪ ه ی اﻳﻦ ﻧﺎﻧﻮﭘﻠﻴﻤﺮﻫـﺎی ﺑﻴﻮﻟـﻮژﻳﻜﻲ اﻳـﻦ اﺳـﺖ ﻛـﻪ اﻳـﻦ ﺷـﺎﺧﻪ از ﻣﺤﺼﻮﻻت در راﺳﺘﺎی ﻗﺎﻟﺐ ﻫﺎی ژﻧﻲ ﺳﺎﺧﺘﻪ ﺷﺪه از ﭘﻴﺶ ﻃﺮاﺣﻲ ﺷﺪه و ﺑﻪ راﺣﺘﻲ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ از ﻟﺤﺎظ اﺑﻌﺎدی، ﺗﺮﻛﻴﺐ و ﻛﺎرﺑﺮد در 1- quorum sensing 2- bic. searca. org/ 148 راﻫﻨﻤﺎی ﻧﺤﻮه اﺳﺘﻔﺎده از ﻓﻨﺎور ی ﻧﺎﻧﻮ در ﺻﻨﻌﺖ آب و آﺑﻔﺎ ی ﻛﺸﻮر ﻣﻘﻴﺎس ﻣﻮﻟﻜﻮﻟﻲ ﻗﺎﺑﻞ ﻛﻨﺘﺮل ﺑﺎﺷﺪ . در اﻳﻦ ﺣﺎﻟﺖ، ﻣﻲ ﺗﻮان ﻧﺎﻧﻮﭘﻠﻴﻤﺮﻫﺎی ﺑﻴﻮﻟﻮژﻳﻜﻲ را ﺑﺎ ﺧﻮاص ﻗﺎﺑﻞ ﭘﻴﻮﻧﺪ ﺑـﺎ ﻓﻠـﺰات و ﺧـﻮاص ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻨﻈﻴﻢ ﺑﺮای ﺣﺬف ﻓﻠﺰات ﺳﻨﮕﻴﻦ از ﻣﺤﻠﻮل ﻫﺎی رﻗﻴﻖ ﺷﺪه در ﻳﻚ ﻣﺮﺣﻠﻪ ﻃﺮاﺣﻲ و ﺗﻨﻈﻴﻢ ﻧﻤﻮد1 . 3 - 6 - 2 - 4 - ﺑﻴﻮ ﺳﻨﺴﻮرﻫﺎ ﻳﻜﻲ از اﺑﺰار ﺑﺴﻴﺎر ﻣﻬﻢ در ﺻﻨﻌﺖ آب و ﻓﺎﺿﻼب اﺳﺘﻔﺎده از ﺳﻨﺴﻮرﻫﺎ در ﺗﺸﺨﻴﺺ ﻧﻮع و ﻣﻴﺰان آﻻﻳﻨﺪه ﻫﺎ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﺑﻴﻮﺳﻨﺴﻮرﻫﺎ ﺑﺎ ﻳﻚ ﻧﺮخ اﻓﺰاﻳﺶ در ﺻﻨﻌﺖ و ﻓﺮآﻳﻨﺪﻫﺎی ﻏﺬاﻳﻲ، ﺗﺸﺨﻴﺺ ﻣﺤﻴﻄـﻲ، و ﻣﺮاﻗﺒـﺖ ﻫـﺎی ﺳـﻼﻣﺖ ﻣـﻮرد اﺳـﺘﻔﺎده ﻗـﺮار ﻣـﻲ ﮔﻴـﺮد . ﺑﻴﻮﺳﻨﺴﻮرﻫﺎ اﺑﺰاری ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻛﻪ ﺗﻮاﻧﺎﻳﻲ واﻛﻨﺶ ﻫﺎی ﺑﻴﻮﻟﻮژﻳﻜﻲ را ﺑﺮای ﺗﺸﺨﻴﺺ ﻣﻮاد ﺗﺠﺰﻳﻪ ﺷﺪه ﻧﺸﺎن ﻣﻲ دﻫﺪ . ﺑﻴﻮﺳﻨﺴﻮرﻫﺎ ﺗﻮاﻧﺎﻳﻲ ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ ﺑﻴﻤﺎری ﻫﺎی ﺧﺎﻛﻲ را دارد . ﻗﺎﻋﺪه ی اﺻﻠﻲ ﺗﺸﺨﻴﺺ ﺧﺎک ﺑﺎ ﺑﻴﻮﺳﻨﺴﻮرﻫﺎ اﻳﻦ اﺳـﺖ ﻛـﻪ ﻓﻌﺎﻟﻴـﺖ ﻣﻄﻠـﻮب ﻳـﺎ ﻧـﺎﻣﻄﻠﻮب ﻣﻴﻜﺮوب ﻫﺎ در ﺧﺎک ﺗﺨﻤﻴﻦ زده ﺷﻮد ﻛﻪ اﻳﻦ ﺧﻮد ﻣﻴﺰان ﻣﺼﺮف اﻛﺴﻴﮋن را ﺑﺮای ﺗﻨﻔﺲ ﻫﺎ آن ﻣﺸﺨﺺ ﻣﻲ ﻛﻨﺪ . ﺑﻌﻀﻲ از ﻫﺎ ﮔﺮوه ی ﺗﺤﻘﻴﻘﺎﺗﻲ روی ﺗﻮﺳﻌﻪ ی ﺑﻴﻮﺳﻨﺴﻮرﻫﺎ ﺑﺮ ی ﭘﺎﻳﻪ رزوﻧﺎﻧﺲ ﭘﻼﺳﻤﺎﻳﻲ ﺳﻄﺢ ﻛﺎر ﻣﻲ ﻛﻨﻨـﺪ ﻛـﻪ ﺗﻮﺳـﻂ ﻧﺎﻧﻮذرات ﻓﻠﺰی ﻧﺸﺎن داده ﻣﻲ ﺷﻮد2 3 .ﻧﺎﻧﻮذرات ﻓﻠﺰی ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﻨﺪ ﺑﺴﺘﻪ ﺑﻪ ﺗﺮﻛﻴـﺐ و اﻧـﺪازه ﺷـﺎن ﺑـﺮای ﺗـﺎﺑﺶ ﻧـﻮر ﺑـﺎ ﻃـﻮل ﻣﻮج ﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻣﻄﺎﺑﻖ ﺑﺎ ﺧﻮاص رزوﻧﺎﻧﺲ ﭘﻼﺳﻤﺎی ﺳﻄﺢ ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺑﺎﺷﻨﺪ4 .ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻓﻨﺎوری ﮔﺮ ﺣﺲ ﻫﺎی ﺷـﻴﻤﻴﺎﻳﻲ ﻳﻜـﻲ از ﺗﺤﻘﻴﻘﺎت ﺟﺪی در زﻣﻴﻨﻪ ﻧﺎﻧﻮﺑﻴﻮ ﺳﻴﺴﺘﻢ اﺳﺖ ﻫﺎ ﮔﺮ ﺣﺲ . ﻫﺎی ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ ﺑﺎ اﻟ ﻬﺎم از ﺣﺴﺎس ﺗﺮ ﻳﻦ ﺣـﺲ ﮔﺮ ﻫـﺎی ﺷـﻴﻤﻴﺎﻳﻲ در ﺑﺪن ﺟﺎﻧﺪاران، ﻳﻌﻨﻲ ﺑﻴﻨﻲ و ﺳﺎﻳﺮ اﻋﻀﺎی ﺣﺴﻲ ﻃﺮاﺣﻲ ﺷﺪه . اﻧﺪ ﻃﺮز ﻛﺎر اﻳﻦ ﮔﺮ ﺣﺲ ﻫﺎ ﺑﻪ اﻳﻦ ﺷﻜﻞ اﺳﺖ ﻛﻪ ﻣﻠﻜﻮل ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ ) ﻛﻪ ﺑﺎﻳﺪ وﺟﻮد آن ﺣﺲ ﺷﻮد ( ﺑﻪ ﻳﻚ درﻳﺎﻓﺖ ﻛﻨﻨﺪ ه زﻳﺴﺘﻲ در ﻋﻀﻮ ﻣﻲ ﭼﺴﺒﺪ و ﺑﺎﻋﺚ ﺑـﺎز و ﺑﺴـﺘﻪ ﺷـﺪن ﻳـﻚ ﻛﺎﻧـﺎل ﻳﻮﻧﻲ ﻛﻪ در ﭘﻮﺳ ﺘﻪ ﺳﻠﻮل ﻋﺎﻳﻖ ﻗﺮار دارد، ﻣﻲ ﺷﻮد . 1- Chen, Wilfred , Matsumoto, Mark , Mulchandani, Ashok, “Nanoscale Biopolymers with Tunable Properties for Improved Decontamination and Recycling of Heavy Metals”, University of California – Riverside, 2005. 2- A. J. Haes, R. P. Van Duyne. A nanoscale optical biosensor:sensitivity and selectivity of an approach based on the localized surface plasmon resonance spectroscopy of triangular silver nanoparticles. J Am Chem Soc, 2002, Vol. 124. 10596–10604. 3 M. D. Malinsky, K. L. Kelly, Schatz GCVD, P. Richard . Chain length dependence and sensing capabilities of the localized surface plasmon resonance of silver nanoparticles chemically modified with alkanethiol self-assembled monolayers. J Am Chem Soc, 2001, Vol. 123. :1471–1482 4- T. A. Taton, G. Lu , CA. Mirkin. Two-color labeling of oligonucleotide arrays via size-selective scattering of nanoparticle probes. J Am Chem Soc, 2001, Vol. 123. 5164–5165 ﻓﺼﻞ ﺳﻮم- ﻧﺎﻧﻮﺗﻜﻨﻮﻟﻮژ در ی ﺻﻨﻌﺖ آب 149 ﺷﻜﻞ 3 - 6 - ﻧﺎﻧﻮﺑﻴﻮﺳﻨﺴﻮر ﺑﺮ ﭘﺎﻳﻪDNA 1 ﺑﻴﺶ ﺗﺮ ﻳﻦ ﻛﺎرﺑﺮد ﮔﺮ ﺣﺲ ﻫﺎ، در ﺗﻮﻟﻴﺪ ﮔﺮ ﺣﺲ ﻫﺎی ﺑﺨﺎر ﻳﺎ ﮔﺎز و ﺑﻪ ﻃﻮر اﺧﺺ ﺳﺎﺧﺖ ﺑﻴﻨﻲ اﻟﻜﺘﺮوﻧﻴﻜﻲ ﺑﻮده اﺳـﺖ . اﻳـﻦ ﻋﻤﻞ ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از اراﺋﻪ ﻫﺎﻳﻲ از ﮔﺮ ﺣﺲ ﻫﺎی ﻏﻴﺮﺗﺨﺼﺼﻲ )non-Specific ( و ﺑﻪ ﻛـﺎرﮔﻴﺮی ﻧـﺮم اﻓـﺰار ﺗﺸـﺨﻴﺺ اﻟﮕـﻮ اﻧﺠـﺎم ﻣﻲ ﺷﻮد . ﺑﻪ ﻛﻤﻚ اﻳﻦ ﻧﺮم اﻓﺰار، ﻣﻌﻴﻦ ﻛﺮدن ﺑﻮﻫﺎ، ﮔﺎزﻫﺎ و ﺑﺨﺎرﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ، دﻗﻴﻘﺎ ﻣﺎﻧﻨﺪ آﻧﭽﻪ ﻛﻪ در ﺑﻴﻨـﻲ ﺣﻴﻮاﻧـﺎت اﺗﻔـﺎق ﻣﻲ اﻓﺘﺪ، ﺻﻮرت ﻣﻲ ﭘﺬﻳﺮد . ﺗﻮﺳﻌﻪ ﮔﺮ ﺣﺲ ﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﺑﺘﻮاﻧﻨﺪ اﺟـﺰای ﻣﺨﻠـﻮط ﮔﺎزﻫـﺎ ﻳـﺎ ﻣﺎﻳﻌـﺎت را در ﻣﺤـﻴﻂ ﺻـﻨﻌﺘﻲ ﺗﺸـﺨﻴﺺ دﻫﻨـﺪ، از دﻳﮕـﺮ ﻛﺎرﺑﺮ دﻫﺎی اﻳﻦ ﮔﺮ ﺣﺲ ﻫﺎ اﺳﺖ ﮔﺮ ﺣﺲ . ﻫﺎی ﭼﻨﺪ ﻣﻨﻈﻮره ای ﻛﻪ از ﭘﻠﻴﻤﺮﻫﺎ، آﻧﺰﻳﻢ ﻫﺎ ﻳﺎ ﺳﺎﻳﺮ ﺗﺮﻛﻴﺒـﺎت اﺳـﺘﻔﺎده ﻣـﻲ ﻛﻨﻨـﺪ، ﻣﺜﺎل ﻫﺎﻳﻲ از اﻳﻦ ﻣﻮرد ﻫﺴﺘﻨﺪ2 . 3 - 6 - 2 - 5 - ﻧﺎﻧﻮﺑﻴﻮﺳﻨﺴﻮرﻫﺎی ﺑﺎ ﺗﺸﺨﻴﺺ اﻟﻜﺘﺮوﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ ﺑﺴﻴﺎری از ﺗﺮﻛﻴﺒﺎت ﺑﻴﻮﻟﻮژﻳﻜﻲ دارای ﺧﻮاص اﻟﻜﺘﺮﻳﻜﻲ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ و ﺗﺸـﺨﻴﺺ اﻟﻜﺘﺮوﺷـﻴﻤﻴﺎﻳﻲ در ﻫـﺎ لﺳـﺎ ی اﺧﻴـﺮ ﺑـﻪ ﻋﻨﻮان ﻳﻚ ﺗﺸﺨﻴﺺ ﮔﺮ ﺟﺎﻳﮕﺰﻳﻦ ﺗﺸﺨﻴﺺ ﻓﻠﻮروﺳﻨﺴﻲ ﺑﺮای ﺑﺮرﺳﻲ اﻧﻮاع آﻻﻳﻨﺪه ﻫﺎ ﺷﻨﺎﺧﺘﻪ ﺷـﺪه اﺳـﺖ . اﻳـﻦ ﺳﻨﺴـﻮرﻫﺎ ﺗﻮاﻧ ﻣﻲ ﻨﺪ ﺑﺮای ﻛﺎرﺑﺮدﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻔﻲ از ﻗﺒﻴﻞ ﻏﺬاﻳﻲ، ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴـﺘﻲ، و ﺻـﻨﻌﺖ آب ﻣـﻮرد اﺳـﺘﻔﺎده ﻗـﺮار ﮔﻴﺮﻧـﺪ . ﺗﺸـﺨﻴﺺ اﻟﻜﺘﺮوﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ ﺗﻮاﻧﺎﻳﻲ ﻧﺎﻧﻮﺗﻜﻨﻮﻟﻮژی و ﺧﻮاص وﻳ ﮋه ﻓﻠﺰات ﻛﻪ ﺑﺮای ﺳﻄﺢ اﻟﻜﺘﺮود اﻧﺘﺨﺎب ﻣـﻲ ﺷـﻮﻧﺪ ، را در اﺧﺘﻴـﺎر ﮔﺮﻓﺘـﻪ اﺳﺖ . ﻧﺎﻧﻮﺑﻴﻮﺳﻨﺴﻮرﻫﺎ ﺗﻮاﻧﺎﻳﻲ ﺗﺸﺨﻴﺺ آﻻﻳﻨﺪه ﻫﺎ ﻳﻲ از ﻗﺒﻴﻞ ﻫﻴﺪرو ﻛﺮﺑﻦ ﻫـﺎ ی آروﻣﺎﺗﻴـﻚ ﭘﻠـﻲ ﺳـﻴﻜﻠﻴﻚ )PAHs ( ، ﻛﻠـﺮو 1- ida. ens-cachan. fr 2- nanodetails. com 150 راﻫﻨﻤﺎی ﻧﺤﻮه اﺳﺘﻔﺎده از ﻓﻨﺎور ی ﻧﺎﻧﻮ در ﺻﻨﻌﺖ آب و آﺑﻔﺎ ی ﻛﺸﻮر ﻓﻨﻮل ﻫﺎ ، و ﻓﻠﺰات ﺳﻨﮕﻴﻦ را دارﻧﺪ . در اﻳﻦ ﺳﻨﺴﻮرﻫﺎ ﻫﺮ ﺳﻨﺴﻮر ﻧﻴﺎز ﺑﻪ ﻳﻚ ﭘﻮﺷﺶ ﺧﺎص ﺑﺮ روی اﻟﻜﺘﺮو دش دارد ﺗﺎ ﺑﺘﻮاﻧـﺪ ﺧﻮاص ﻣﻨﺤﺼﺮ ﺑﻪ ﻓﺮد ﺧﻮد را ﻧﺸﺎن دﻫﺪ . ﺑﻪ ﻋﻨ ﻮ ان ﻣﺜﺎل ﻧﺎﻧﻮﺑﻴﻮﺳﻨﺴـﻮر اﻟﻜﺘﺮوﺷـﻴﻤﻴﺎﻳﻲ ﺑـﺮای ﺗﺸـﺨﻴﺺ PAHs ﻧﻴـﺎز ﺑـﻪ ﭘﻮﺷﺶ دوپ ﺷﺪه اﻟﻤﺎﺳﻲ دارد . ﻧﺎﻧﻮﺳﻨﺴﻮرﻫﺎ ﺑﺮای ﺗﺸﺨﻴﺺ ﻛﺮﺑﻮ ﻫﻴﺪرات ﻫﺎ ، اﻧﺘﻘﺎل دﻫﻨﺪه ﻫـﺎ ی ﻋﺼـﺒﻲ، و ﮔﻠـﻮﻛﺰ ﺗﻮﺳـﻂ ﻧﺎﻧﻮذراﺗﻲ از ﻗﺒﻴﻞ ﻣﺲ، ﻃﻼ، و ﭘﻼﺗﻴﻦ ﻛﻪ ﺑﻪ اﻟﻜﺘﺮود ﻛﺮﺑﻨﻲ ﭼﺴﺒﺎﻧﺪه ﺷﺪه اﺳﺖ، ﺑﻬﺒﻮد داده . اﻧﺪ ﺷﺪه در ﻃﺮﺣﻲ ﺑﻴﻮﺳﻨﺴﻮر ﺑﺮای ﺗﺸﺨﻴﺺ آرﺳﻨﺎت، ﺷﺎﻣﻞ ﻻﻳﻪ ﻧﺸﺎﻧﻲ ﻃﻼ ﺑﺮ روی ﺳﻄﺢ اﻟﻜﺘﺮود ﻛﺮﺑﻨﻲ ﺷﻴﺸﻪ ای ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﺑـﺎ اﻓـﺰاﻳﺶ ﺳـﻄﺢ ﺗﻤـﺎس، ﻧﺎﻧﻮﻣﻮاد اﻧﺘﻈﺎر ﻣﻲ رود ﻛﻪ ﻗﺪرت ﺗﺸﺨﻴﺺ ﺑﺴﻴﺎر ﺑﺎﻻﺗﺮی را ﻧﺸﺎن دﻫﻨﺪ1 . 3 - 6 - 2 - 6 - ﻧﺎﻧﻮﺑﻴﻮﺳﻨﺴﻮرﻫﺎ ﺑ ﺎ ﺗﺸﺨﻴﺺ اﭘﺘﻴﻜﻲ و اﻣﭙﺪاﻧﺴﻲ ﻫﻴﺒﺮﻳﺪاﺳﻴﻮن DNA ﻳﻚ اﺑﺰار ﺑﻲ ارزش ﺑﺮای ﺗﺸﺨﻴﺺ وﻳﮋه ی ﺗﻮاﻟﻲ ﻧﻮﻛﻠﻮﺗﻴﺪ و ﺑـﺮای ﺗﺸـﺨﻴﺺ اﻳﻨﻜـﻪ آﻳـﺎ ﺳـﻠﻮل ژن ﺧﺎﺻﻲ را اراﺋﻪ ﻣﻲ ﻛﻨﺪ، ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﮔﺮوه ﺑﻴﻮﺳﻨﺴﻮرﻫﺎ و ﻧﺎﻧﻮﺗﻜﻨﻮﻟﻮژی ﻳﻚ دﺳﺘﻪ ﻧﻮﻳﻨﻲ از ﺑﻴﻮﺳﻨﺴﻮرﻫﺎ را اراﺋﻪ ﻛﺮده اﻧـﺪ ﻛـﻪ از اﺳﭙﻜﺘﺮوﺳﻜﭙﻲ اﻣﭙﺪ اﻧﺴﻲ ﺑﺮای ﺑﺮای ﻧﺸﺎن دادن واﻛﻨﺶ ﻫﺎی ﻓﺼﻞ ﻣﺸﺘﺮﻛﻲ ﺑﻴﻦ ﭘﺮوب DNA ﺧﻨﺜﻲ ﺷﺪه و داروی اﺗﺼـﺎل دﻫﻨﺪه ی ﺗﻮاﻟﻲ وﻳﮋه DNA اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲ ﺷﻮد . اﻧﺪازه ﮔﻴﺮی اﻣﭙـﺪاﻧﺲ ﺑﺮاﺳـﺎس ﺳـﻴﻨﻴﺘﻴﻚ اﻧﺘﻘـﺎل ﺑـﺎر ﺟﻔـﺖ ﻫـﺎی ﻛﺎﻫﺸـﻲ [Fe(CN)6] -3/-4 ﺻﻮرت ﻣﻲ ﮔﻴﺮد . ﺣﺴﺎﺳﻴﺖ ﺑﻴﻮﺳﻨﺴﻮرﻫﺎ ﺑﺎ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻣﺸﺨﺼﻲ ﺑﺎ ﻻﻳﻪ ﻧﺸ ﺎﻧﻲ اﻟﻜﺘﺮوﺷـﻴﻤﻴﺎﻳﻲ ﻧـﺎﻧﻮذرات ﻃﻼ ﺑﺮوی ﺳﻄﺢ ﻃﻼ اﻓﺰاﻳﺶ ﻣﻲ ﻳﺎﺑﺪ . ﺗﻬﻴﻴﺞ ﺧﻮاص ﻓﻠﻮرﺳﺎﻧﺴﻲ ﻧﺎﻧﻮﻣﻴﻠﻪ ﻫﺎی ﻃﻼ ﻛﻪ ﺑﺎ ﺗﺮﻛﻴﺐ اﻟﻜﺘﺮوﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ و ﺷـﻴﻤﻴﺎﻳﻲ ﺗﻬﻴﻪ ﺷﺪه اﻧﺪ، ﺑﺮای ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻧﺎﻧﻮﺑﻴﻮﺳﻨﻮرﻫﺎی اﭘﺘﻴﻜﻲ ﺗﻮﺳﻌﻪ داده ﺷﺪه . اﻧﺪ ﺑﺎزده ﺧﺎﻣﻮﺷﻲ ﻓﻠﻮرﺳﺎﻧﺲ ﻧﺎﻧﻮﻣﻴﻠﻪ ﻫﺎی ﻃﻼی ﺑﻬﺒﻮد داده ﺷﺪه ﺑﺮای ﺗﺸﺨﻴﺺ ﻫﻴﺒﺮﻳﺪاﺳﻴﻮن DNA ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺖ2 . 3 - 6 - 2 - 7 - ﺗﺸﺨﻴﺺ اﻣﭙﺪاﻧﺴﻲ زﻳﺮ ﻻﻳﻪ ﺳﻠﻮﻟﻲ اﻟﻜﺘﺮﻳﻜﻲECIS ﻧﺎﻧﻮﺑﻴﻮﺳﻨﺴﻮرﻫﺎیECIS اﻣﻜﺎن ﭘﺎﻳﺶ ﺳﻠﻮل ﻫﺎ ی زﻧﺪه را ﺑﻪ ﺻﻮرت درﺟﺎ و در زﻣﺎن واﻗﻌﻲ ﻓـﺮاﻫﻢ ﻣـﻲ ﺳـﺎزﻧﺪ . ﺑـﺎ ﻻﻳـﻪ ﻧﺸﺎﻧﻲ اﻟﻜﺘﺮود ﻃﻼ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻛﻠﻲ ﺑﺎ ﺳﻠﻮل ، ﻫﺎ ECIS ﺗﻮاﻧ ﻣﻲ ﺪ رﻓﺘﺎر ﺳﻠﻮل را زﻣﺎﻧﻲ ﻛﻪ ﺑﺎ ﻣـﺎده ی ﺧﺎﺻـﻲ در ﺗﻤـﺎس ﺑﺎﺷـﺪ ﻧﺸﺎن دﻫﺪ . ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ECIS ﺑﺮای ﺗﺸﺨﻴﺺ ﺳﻠﻮل ﻫﺎ ی ﻣﻴﻜﺮوﺑﻲ ﺗﻮاﻧ ﻣﻲ ﺪ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﮔﻴﺮد ﻛﻪ در اﻳـﻦ ﺣﺎﻟـﺖ ﻫـﺎ آن ﺗﻮاﻧ ﻣﻲ ﻨﺪ ﭘﺎﺗﻮژن ﻫﺎ ی ﻣﻴﻜﺮوﺑﻲ را در آب، ﻏﺬا، و ﺳﻴﺎﻻت ﺑﻴﻮﻟﻮژﻳﻜﻲ ﺑﺎ ﻗﺪرت ﺗﺸﺨﻴﺺ ﺑﺎﻻ ﺗﺸﺨﻴﺺ دﻫﻨﺪ1 . ﺑﻴﻮﺳﻨﺴ ﻮرﻫﺎ و ﻧﺎﻧﻮﺑﻴﻮﺗﻜﻨﻮﻟﻮژی ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﺳﺎﻳﺘﻮﺗﺎﻛﺴﻴﺴﻴﺘﻲ3 را ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﻛﻠﺮﻳﺪ ﺟﻴـﻮه، و ﻛﻠﺮﻳـﺪ ﻛـﺎدﻣﻴﻢ، آرﺳـﻨﺎت ﺳﺪﻳﻢ، اﻧﺠﺎم داده اﻧﺪ ﻛﻪ ﻛﻪ ﮔﺎﻫﻲ اوﻗﺎت آب را آﻟﻮده ﻛﺮده و ﺷﺎﻣﻞ آﺛﺎر ﺳﻮﺋﻲ ﺑﺮ ﺳﻼﻣﺖ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . 1- gc. ca/default. asp?lang=En&xml=42543862-123F-4FC7-9C53-838B8391CEA3 2- gc. ca/default. asp?lang=En&xml=42543862-123F-4FC7-9C53-838B8391CEA3 3- cytotoxicity ﻓﺼﻞ ﺳﻮم- ﻧﺎﻧﻮﺗﻜﻨﻮﻟﻮژ در ی ﺻﻨﻌﺖ آب 151 3 - 6 - 2 - 8 - ﻧﺎﻧﻮآﻧﺰﻳﻢ در ﺣﺬف ﺑﻴﻮﻓﻴﻠﻢ اﮔﺮﭼﻪ روش ﻫﺎ ی زﻳﺎدی ﺑﺮای ﺣﺬف و زداﻳﺶ ﺑﻴﻮ ﻓﻴﻠﻢ از ﺳﻄﻮح ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮد ، وﻟﻲ ﺑﺎ اﻳﻦ وﺟﻮد ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻛﺎﻣﻞ اﻳﻦ روش ﺗﻮاﻧ ﻤﻲﻧ ﻫﺎ ﻨﺪ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻛﺎﻣﻞ ﺳﻄﺢ ﺑﻴﻮﻓﻴﻠﻢ را از ﺑﻴﻦ ﺑﺒﺮد . روش ﻫﺎ ی زﻳـﺎدی ﺑـﺮای ﺗﺨﺮﻳـﺐ آﻧﺰﻳﻤـﻲ ﭘﻠـﻲ ﺳﺎﻛﺎرﻳﺪﻫﺎ و ﭘﺮوﺗﺌﻴﻦ ﻫﺎ ﻛﻪ دو ﺟﺰء اﺻﻠﻲ ﺑﻴﻮﻓﻴﻠﻢ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ ، ﺑﺮای ﺟﺪاﺳﺎزی ﺑﻴﻮﻓﻴﻠﻢ ﻣﻮرد اﺳـﺘﻔﺎد ه ﻗـﺮار ﮔﺮﻓﺘـﻪ اﺳـﺖ . ﺑـﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻧﻘﺶ ﺳﺎﺧﺘﺎری ﭘﻠﻲ ﺳﺎﻛﺎرﻳﺪﻫﺎ و ﭘﺮوﺗﺌﻴﻦ ﻫﺎ در ﺑﻴﻮﻓﻴﻠﻢ، ﺗﺮﻛﻴﺒﻲ از ﭘﺮوﺗﺰﻫـﺎ و ﭘﻠـﻲ ﺳـﺎﻛﺎروزﻫﺎ ﻣﻤﻜـﻦ اﺳـﺖ در ﺣﺬف ﻛﺎﻣﻞ ﺑﻴﻮﻓﻴﻠﻢ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﮔﻴﺮﻧﺪ . ﺗﺠﺰﻳﻪ ﭘﺬﻳﺮی ﺑﻴﻮﻟﻮژﻳﻜﻲ و ﺳﻤﻴﺖ ﭘﺎﻳﻴﻦ آﻧﺰﻳﻢ ﻫﺎ آن ﻫﺎ را ﺑﺮای ﻛﻨﺘﺮل ﻋﻮاﻣﻞ ﺑﻴﻮ ﻓﻴﻠﻢ ﻫﺎ ﺟﺎﻟﺐ ﺳﺎ ﺧﺘﻪ اﺳﺖ . روش ﻫﺎ ی ﻣﺨﺘﻠﻔﻲ ﺑـﺮای اﻓـﺰاﻳﺶ ﭘﺎﻳـﺪاری آﻧـﺰﻳﻢ، از ﺟﻤﻠـﻪ ﺑﻬﺒـﻮد آﻧـﺰﻳﻢ، ﺗﺜﺒﻴـﺖ آﻧـﺰﻳﻢ، ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ ﭘﺮوﺗﺌﻴﻦ، و ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ ﻣﺤﻴﻂ ﻛﺎر ﺑﻪ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ . اﮔﺮﭼﻪ اﻳﻦ روش ﻫـﺎ ﺑـﺮای ﺑﻬﺒـﻮد ﭘﺎﻳـﺪاری آﻧـﺰﻳﻢ ﻫـﺎ ﻣـﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﺑﻮده اﻧﺪ ، وﻟﻲ ﺗﻜﻨﻮﻟﻮژی ﻫﺎ ی ﻧﻮﻳﻨﻲ از ﻗﺒﻴﻞ ﺗﺜﺒﻴﺖ ﺧﻮدﺑ ﻪ ﺧﻮدی آﻧﺰ ﻳﻢ، ﺗﺜﺒﻴﺖ آﻧﺰﻳﻢ روی ﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎی ﻧﺎﻧﻮﻣﻘﻴﺎس، و ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻧﺎﻧﻮذرات ﺑﺎ آﻧﺰﻳﻢ ﺗﻨﻬﺎ ﺗﻮﺳﻌﻪ داده . اﻧﺪ ﺷﺪه ﺗﺜﺒﻴﺖ ﺧﻮدﺑﺨﻮدی آﻧﺰﻳﻢ ﻣﺴﺘﻠﺰم اﺗﺼﺎل ﻋﺮﺿﻲ آﻧﺰﻳﻢ ﻫﺎ ﺑﺎ ﻳﻜﺪﻳﮕﺮ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ، ﭘﺎﻳﺪاری، و ﺗﺜﺒﺖ آﻧﺰﻳﻢ ﻣﻲ ﻫﺎ ﺗﻮاﻧـ ﺪ ﺑﺎ ﻛﻮﭼﻚ ﺳﺎزی ﺣﺎﻣﻞ ﻫﺎ ی آﻧﺰﻳﻢ ﺑﻬﺒﻮد داده ﺷﻮد . ﻣﻮاد ﺣﺎﻣﻞ ﻧﺎﻧﻮﻣﻘﻴﺎس اﻣﻜﺎن اﺗﺼﺎل ﻣﻴـﺰان ﺑـﺎﻻﻳﻲ از آﻧـﺰﻳﻢ را در واﺣـﺪ ﺟﺮم، ﺑﺎزﻳﺎﺑﻲ ﻛﺎﺗﺎﻟﻴﺴﺘﻲ را ﻓﺮاﻫﻢ ﻧﻤﻮده و ﻣﻴﺰان ﻛﺎﻫﺶ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ آﻧﺰﻳﻢ را ﻛﺎﻫﺶ دﻫﺪ ﻣﻲ . ﻋﻼوه ﺑـﺮ آن آﻧـﺰﻳﻢ ﻣـﻲ ﺗﻮاﻧـ ﺪ ﺑـﺎ ﺗﻮﺳﻂ ﻧﺎﻧﻮذرات ﺗﻚ آﻧﺰﻳﻤﻲ ﺑﻬﺒﻮد داده ﺷﻮد ﻛﻪ ﺧﻮد ﺷﺎﻣﻞ آﻧﺰﻳﻤﻲ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ ﺗﻮﺳﻂ ﻧﺎﻧﻮﺳـﺎﺧﺘﺎری ﻣﺘﺨﻠﺨ ﻠـﻲ از ﺷـﺒﻜﻪ آﻟﻲ – ﻏﻴﺮآﻟﻲ ﺑﺎ ﺿﺨﺎﻣﺖ ﻧﺎﻧﻮﻣﺘﺮی اﺣﺎﻃﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ1 . 3 - 6 - 2 - 9 - ﻧ ﺎﻧﻮﺑﻴﻮراﻛﺘﻮرﻫﺎ ﻣﺎﺳﻴﻞ ﻫﺎی ﻣﻌﻜﻮس را ﻣﻲ ﺗﻮان ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻧﺎﻧﻮﺑﻴﻮراﻛﺘﻮرﻫﺎ، ﻫﻢ ﺑﺮای ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻛﺮﻳﺴـﺘﺎ ل ﻫـﺎی ﻧـﺎﻧﻮﻳﻲ ﺑﺎﻛﻴﻔﻴـﺖ و ﻫـﻢ ﺑـﺮای اﺻﻼح ﻣﻠﻜﻮل ﻫﺎی ﭘﺮوﺗﺌﻴﻦ ﻣﻨﻔﺮد ﺑﻪ ﺑﺮد ﻛﺎر . در ﻣﻮرد آﺧﺮ، ﻧﺎﻧﻮراﻛﺘﻮرﻫـﺎ ﺑـﻪ ﺑﺮﻃـ ﺮف ﻛـﺮدن ﻣﺸـﻜﻼت اﺳﺎﺳـﻲ و ﺑﻨﻴـﺎدﻳﻦ ﭘﺮوﺗﺌﻴﻦ ﻫﺎ، ﻳﻌﻨﻲ ﺣﻀﻮر ﻫﺎ آن در ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻫﺎی آﺑﻲ، ﻛﻤﻚ ﻣﻲ ﻛﻨﻨﺪ ﺑﻪ . ﻋﻨﻮان ﻣﺜﺎل، ﻣﻲ ﺗﻮان ﺑﻪ ﻛﻤﻚ ﻣﺎﺳﻴﻞ ﻫﺎی ﻣﻌﻜـﻮس، RNase A ﺗﻐﻴﻴﺮﺳﺎﺧﺘﺎر ﻳﺎﻓﺘﻪ را ﺟﻤﻊ آوری ﻛﺮد2 . 3 - 6 - 2 - 10 - ﺑﻴﻮراﻛﺘﻮرﻫﺎی ﻏﺸﺎﻳﻲ ﺑﺎ ﺑﻬﺒﻮد ﺳﺎزی ﺗﻮﺳﻂ ﻧﺎﻧﻮﻓﻨﺎوری ﻳﻜﻲ از ﺑﺰرگ ﺗﺮ ﻳﻦ ﻣﺸﻜﻼت در ﺻﻨﻌﺖ ﺗﺼﻔﻴﻪ ﭘﺴﺎب اﻳﻤﻨﻲ در ﺑﺮاﺑﺮ آﻟﻮدﮔﻲ ﻫﺎی ﻣﻴﻜﺮوﺑﻲ و ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ ﻛـﻪ در ﭘﺴﺎب ﻫﺎ ﺣﻀﻮر دارد . اﺳﺘﻔﺎده از ﺑﻴﻮراﻛﺘﻮرﻫﺎی ﻏﺸﺎﻳﻲ ﻳﻜﻲ از ﻣﻄﻤﺌﻦ ﺗﺮﻳﻦ روش ﻫﺎ ی ﺗﺼﻔﻴﻪ ﭘﺴﺎب ﻣـﻲ ﺑﺎﺷـﺪ ﻛـﻪ د ا رای 1- horizonpress. com/blogger/2010/01/nanozymes-in-biofilm-removal. html 2- nanodetails. com 152 راﻫﻨﻤﺎی ﻧﺤﻮه اﺳﺘﻔﺎده از ﻓﻨﺎور ی ﻧﺎﻧﻮ در ﺻﻨﻌﺖ آب و آﺑﻔﺎ ی ﻛﺸﻮر ،ﺑﺎزده ﺑﺴﻴﺎر ﺑﺎﻻ در ﺣﺬف ذرات ﻣﻌﻠﻖ آﻻﻳﻨﺪه ﻫﺎ ی آﻟﻲ، و ﭘﺎﺗﻮژن ﻣﻲ ﻫﺎ ﺑﺎﺷﺪ . ﻋـﻼ وه ﺑـﺮ آن اﻧﻌﻄـﺎف ﭘـﺬﻳﺮی ﻋﻤﻠﻴـﺎﺗﻲ اﻳـﻦ ﺗﻜﻨﻮﻟﻮژی ﺑﻪ آن اﺟﺎزه ﺗﺮﻛﻴﺐ ﺑﺎ ﺳﺎﻳﺮ ﭘﺮوﺳﻪ ﻫﺎ از ﻗﺒﻴﻞ ﻓﺮآﻳﻨﺪﻫﺎی اﻛﺴﻴﺪاﺳـﻴﻮن ﭘﻴﺸـﺮﻓﺘﻪ، راﻛﺘﻮرﻫـﺎی ﻓﻮﺗﻮﻛﺎﺗﺎﻟﻴﺴـﺘﻲ، ﻧﺎﻧﻮﻓﻴﻠﺘﺮاﺳﻴﻮن و از اﻳﻦ ﻗﺒﻴﻞ را ﻣﻲ دﻫﺪ 1. 3 - 6 - 2 - 11 - ﺑﻴﻮﺳﻴﺪﻫﺎی ﻓﻠﻮرﻳﻨﻲ ﻓﻠﻮﺋﻮرﻳﻦ ﻫﺎ در ﺣﺎل ﺣﺎﺿﺮ ﺑﺮای ﺿﺪﻋﻔﻮﻧﻲ ﻛﺮدن آب ﻣﻮرد اﺳﺘﻔ ﺎده ﻗﺮار ﻣـﻲ ﮔﻴﺮﻧـﺪ ، اﻣـﺎ اﻧـﻮاع ﺧﺎﺻـﻲ از ﻓﻠﻮﺋـﻮرﻳﻦ ﻫـﺎ ﭘﺘﺎﻧﺴﻴﻞ ﻛﺎرﺑﺮدی دارﻧﺪ . C60 ﻫﻴﺪروﻛﺴﻴﻞ ﺷﺪه ﻳﺎ ﻓﻠﻮرول، ﻛﻪ ﻧﺴﺒﺘﺎ ﻏﻴﺮﺳﻤﻲ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ2 ، از ﺧﻮد ﺧﺎﺻـﻴﺖ ﻓﻮﺗﻮﻛﺎﺗﺎﻟﻴﺴـﺘﻲ ﻧﺸﺎن دﻫﺪ ﻣﻲ ﻛﻪ ﻛﻪ ﺗﻮاﻧ ﻣﻲ ﺪ ﺑﺮای ﺿﺪﻋﻔﻮﻧﻲ ﻛﺮدن ﻳﺎ ﺗﺠﺰﻳﻪ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﮔﻴﺮد3 . ﺑﺎ اﻳﻦ ﺣﺎل اﻳﻦ ﻣﺎده ﻧﻪ ﻳـﻚ ﻣـﺎده ارزان ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ و ﻧﻪ اﻳﻨﻜﻪ ﻣﺜﻞ TiO2 ،ﻗﺎﺑﻞ دﺳﺘﺮﺳﻲ ﻣﻌﻤﻮل ﺗﺮ و درای ﺧﻮاص ﻓﻮﺗﻮﻛﺎﺗﺎﻟﻴﺴﺘﻲ ﺗﺮ ﻗﻮی ﻣﻲ ی ﺑﺎﺷﺪ . در ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ ﺑﺎ TiO2 ﻓﻠﻮﺋﻮرﻳﻦ ﻫﺎ ﻣﻴﺰان ﺗﺮ ﻛﻢ ی از رادﻳﻜﺎل ﻫﺎ ی ﻫﻴﺪروﻛﺴﻴﻞ را ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻣـﻲ ﻛﻨـﺪ ﻛـﻪ ﻗـﻮی ﺗـﺮ ﻳﻦ رادﻳﻜـﺎل ﻫـﺎ ی اﻛﺴـﻨﺪه ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ . ﻣﺎﻧﻊ دﻳﮕﺮی ﻛﻪ اﺳﺘﻔﺎده ا ز ﻓﻠﻮﺋﻮرﻳﻦ ﻫﺎ را در ﺗﺼﻔﻴﻪ ی آب ﻣﺸﻜﻞ ﺳﺎز ﻛﻨﺪ ﻣﻲ ، ﺟﻤﻊ ﻛﺮدن، ﺟﺪاﺳﺎزی، و ﺑﺎزﻳـﺎﺑﻲ ﻧﺎﻧﻮذرات ﻓﻠﻮﺋﻮرﻳﻦ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . در ﺣﺎل ﺣﺎﺿﺮ ﻫﻴﭻ روش اﻗﺘﺼﺎدی و آﺳﺎن ﺑﺮای ﺑﺮای ﺣﺬف اﻳـﻦ ﻧـﺎﻧﻮذرات ﺳـﺒﻚ و ﻛﻮﭼـﻚ وﺟﻮد ﻧﺪارد . ﺑﺎ اﻳﻦ ﺣﺎل ﭘﻴﻮﻧﺪ ﻓﻠﻮﺋﻮرﻳﻦ ﻫﺎ ی ﻛﺎرﺑﺮدی ﺑﺮای ﻳﻚ ﺳﻄﺢ ﺗﻮاﻧ ﻣﻲ ﺪ ﻣﻮرد ﺗﻮﺟ ﻪ ﺑﺎﺷﺪ . C60 ﺗﺒﺪﻳﻞ ﺷﺪه ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻛﭙﺴﻮل در ﭘﻠﻲ وﻳﻨﻴﻞ ﭘﻴﺮوﻟﻴﺪان (PVP) ﺧﻮاص آﻧﺘﻲ ﺑﺎﻛﺘﺮﻳﺎل، و ﻓﻮﺗﻮﻛﺎﺗﺎﻟﻴﺴﺘﻲ از ﺧﻮد ﻧﺸﺎن دﻫﺪ ﻣﻲ اﮔﺮﭼﻪ ﻣﻴﺰان ﺳﻤﻲ ﺑﻮدن آن ﺑﺮای ﺑﺸﺮ ﻧﺎﻣﺸﺨﺺ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . 3 - 6 - 2 - 12 - ﻧﺎﻧﻮذرات ﻛﺮﺑﻨﻲ در ﺗﻮﻟﻴﺪ اﺗﺎﻧﻮل ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از زﻳﺴﺖ ﺗﻮده ﻫﺎ ی ﭘﺴﻤﺎﻧﺪ ﻧﺎﻧﻮﻣﻮاد ﻛﺮﺑﻨﻲ از ﻗﺒ ﻴﻞ ﻧﺎﻧﻮﺗﻴﻮب ﻫﺎی ﻛﺮﺑﻨﻲ، ﻓﻠﻮرﻳﻦ، و ﻧﺎﻧﻮﻓﻴﺒﺮﻫﺎ ﺑﻪ ﻋﻠﺖ دارا ﺑﻮدن ﺳﻄﺢ ی وﻳﮋه ﺑﺎﻻ و واﻛﻨﺶ ﭘـﺬﻳﺮ ی ﺑﺎﻻ در ﻛﺎرﺑﺮدﻫﺎی ﻧﺎﻧﻮﺑﻴﻮﺗﻜﻨﻮﻟﻮژی ﺑﺴﻴﺎر ﻣﻮرد ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻮده اﺳﺖ . 1- adelaide. edu. au/ 2- C. M. Sayes, J. D. Fortnw, W. Guo, D. Lyon, A. M. Boyd, K. C. Ausinan, et al. The differential cytotoxicity of water-soluble fullerenes. Nano Letters, 2004, Vol. 4. 1881-1887. 3- E. M. Hotze, J. Labille, P. Alvarcz, and M. R. Wicsner. Mechanism of photochemistry and reactive oxygen production by fullerene suspension in water. Enviromental Science Technology, 2008, Vol. 42. 4175-4180. ﻓﺼﻞ ﺳﻮم- ﻧﺎﻧﻮﺗﻜﻨﻮﻟﻮژ در ی ﺻﻨﻌﺖ آب 153 3 - 7 - ﺑﺮرﺳﻲ ﻣﺮاﺟﻊ ﻣﻮﺟﻮد در دﻧﻴﺎ و ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ و ﺗﺸـﺮﻳﺢ ﻛﺎرﺑﺮدﻫـﺎی ﻧﺎﻧﻮﻓﻨـﺎوری در ﺑﺨـﺶ ﻫـﺎی ﮔﻮﻧﺎﮔﻮن ﺻﻨﻌﺖ آب دﻧﻴﺎ 3 - 7 - 1 - ﻛﺎرﺑﺮد ﻧﺎﻧﻮﻓﻨﺎوری در ﺑﺨﺶ ﻋﻤﺮان ﻛﺎرﺑﺮد ﻧﺎﻧﻮﻓﻨﺎوری در ﺑﺨﺶ ﻋﻤﺮان ﺻﻨﻌﺖ آب وﻓﺎﺿﻼب ﺑﻪ ﺻﻮرت ﮔﺴﺘﺮده ﻣﻮازی ﺑـﺎ ﺻـﻨﺎﻳﻊ ﻋﻤـﺮان در ﺣـﺎل رﺷـﺪ و ﮔﺴﺘ ﺮ ﻣﻲ ش ﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ ﺑﺮ ﺣﺴﺐ ﻛﺎرﺑﺮد ﺑﻪ ﺻﻮرت اﺟﺮاﻳﻲ ﻧﻴﺰ ﻗﺎﺑﻞ اﺟﺮا ﻣـﻲ ﺑﺎﺷـﺪ . ﻫﻤـﺎن ﻃـﻮر ﻛـﻪ ﻛـﺎرﺑﺮد ﻧﺎﻧﻮﺳـﺎﺧﺘﺎرﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ در ﺷﺎﺧﻪ ﻫﺎ ی ﻣﺨﺘﻠﻒ ﭼﺎرت ﻛـﺎرﺑ ﺮدی ﻧﺎﻧﻮﺳـﺎﺧﺘﺎرﻫﺎ در ﺻـﻨﻌﺖ آب و ﻓﺎﺿـﻼب اراﺋـﻪ ﺷـﺪه اﺳـﺖ، ﺑـﻪ ﻛـﺎرﮔﻴﺮی ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ در ﺻﻨﻌﺖ آب و ﻓﺎﺿﻼب ﺑﺮاﺳﺎس ﺧﻮاص ﻣﻨﺤﺼﺮ ﺑﻔﺮدی اﺳﺖ ﻛﻪ ﺗﻮاﻧ ﻣﻲ ﺪ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﮔﻴﺮد نآ از ﻛﻪ ﺟﻤﻠﻪ ﺗﻮان ﻣﻲ ﺑﻪ ﻣﻮارد زﻳﺮ اﺷﺎره ﻧﻤﻮد : 3 - 7 - 1 - 1 - ﺑﻬﺒﻮد ﺧﻮاص ﻣﻜﺎﻧﻴﻜﻲ از ﺟﻤﻠﻪ ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﻓﺸﺎری، ﺧﻤ ﺸﻲ، و . . ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻫﻤﺎن ﻃﻮر ﻛﻪ ﻗﺒﻼ ﻧﻴﺰ ﺑﻪ ﻫﺎ آن اﺷﺎره ﺷﺪ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﻨﺪ از ﻃﺮﻳﻖ ﺗﺸﻜﻴﻞ ﺗﺮﻛﻴﺒﺎت ﺟﺪﻳﺪ ﻳﺎ اﺗﺼﺎل ﻋﺎﻣﻞ دار ﺳﺒﺐ ﺑﻬﺒﻮد ﺧﻮاص ﻣﻜﺎﻧﻴﻜﻲ ﺳﺎزه ﻫﺎ ﺷﻮد ﻛﻪ از ﺟﻤﻠﻪ اﻳﻦ ﺳﺎزه ﻫﺎ ﻣﻲ ﺗﻮان ﺑﻪ ﻣﺤﺼﻮﻻت ﺑﺘﻨﻲ ﻳﺎ ﻛـﺎﻣﭙﻮزﻳﺘﻲ ﻣﺜـﻞ ﻣﺨـﺎزن آب، ﺳﺪﻫﺎ، ﻛﺎﻧﺎل ﻫﺎ و زﻫﻜﺶ ﻫ ﺎ، ﻟﻮﻟﻪ ﻫﺎ، و ﻏﻴﺮه اﺷﺎره ﻧﻤﻮد . از ﻃﺮﻳﻖ ﺑﻬﺒﻮد ﺧﻮاص ﻣﻜﺎﻧﻴﻜﻲ ﻣﻲ ﺗﻮان در ﺑﺴﻴﺎری از ﻣﻮارد راﻫﻜﺎرﻫﺎﻳﻲ را اراﺋﻪ ﻧﻤﻮد ﻛﻪ در ﺻﻨﻌﺖ آب ﺑﺴﻴﺎر ﻣﻮرد ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻮده و از ﻃﺮﻳﻖ روش ﻫﺎی ﻣﻌﻤﻮل ﻗﺎﺑﻞ دﺳﺘﺮﺳﻲ ﻧﻤﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﺷﺮﻛﺘﻲ ﺑﺎ ﻧﺎم Graphi Strength ﻣﺤﺼﻮﻟﻲ ﻣﺘﺸﻜﻞ از ﻧﺎﻧﻮﺗﻴﻮب ﻛﺮﺑﻨﻲ را ﺑ ﻪ ﻋﻨـﻮان ﻧـﻮﻋﻲ ﻣﺼـﺎﻟﺢ ﺑـﺮای دﺳﺘﺮﺳـﻲ ﺑـﺎ اﺳﺘﺤﻜﺎم ﺑﺎﻻ، ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﺣﺮارﺗﻲ و ﺑﻬﺒﻮد ﻫﺪاﻳﺖ اﻟﻜﺘﺮﻳﻜﻲ اراﺋﻪ داده اﺳﺖ ﻛﻪ ﺗﻮاﻧ ﻣﻲ ﺪ ﺑﻪ ﺻﻮرت اﺿﺎﻓﻪ ﺷﻮﻧﺪه ﻳﺎ ﺑـﻪ ﺻـﻮرت ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ در ﻓﺮآ ﻳ ﻨﺪ ﺗﻮﻟﻴﺪ ﺑﺮﺧﻲ از ﻣﺤﺼﻮﻻت ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﮔﻴﺮد . 3 - 7 - 1 - 2 - ﺑﻬﺒﻮد ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﺑﻪ ﺧﻮردﮔﻲ ﺳﺎزه ﻫﺎ ﺑﻬﺒﻮد ﺧﻮاص ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﺑﻪ ﺧﻮردﮔﻲ در ﺗﻮاﻧ ﻣﻲ ﻫﺎ ﺳﺎزه ﺪ ﺑﻪ دو ﺻﻮرت ﺑﻬﺒﻮد ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﺑـﻪ ﺧـﻮردﮔﻲ ﺑـﺘﻦ و ﻳـﺎ ﺑﻬﺒـﻮد ﺑـﻪ ﺧﻮردﮔﻲ اﺳﺘﺤﻜﺎم دﻫﻨﺪه ﻫﺎ از ﻓﺒﻴﻞ ﻣﻴﻞ ﮔﺮدﻫﺎ و ... ﺻﻮرت ﮔﻴﺮد . در اﻳـﻦ ﺣﺎﻟـﺖ ﻧﺎﻧﻮﺳـﺎﺧﺘﺎرﻫﺎ ﺑـﻪ ﻋﻠـﺖ اﻳﺠـﺎد ﺧـ ﻮاص ﺳﺎﺧﺘﺎری ﺗﻮاﻧ ﻣﻲ ﻨﺪ ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﺑﻪ ﺧﻮردﮔﻲ ﺑﺘﻦ را ﺑﻬﺒﻮد داده و ﺳﺎﺧﺘﺎر ﺳﺎزه را ا ز ﻟﺤﺎظ ﻇﺎﻫﺮی و ﻃﻮل ﻋﻤﺮی ﺣﻔﻆ ﻧﻤﺎﻳـﺪ . ﻫﻤﭽﻨ ﻴﻦ ﺑﻪ ﻋﻠﺖ ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی از ﻧﻔﻮذ ﻳﻮن یﻫﺎ ﻣﻀﺮ ﺑﻪ داﺧﻞ ﺳﺎزه ﺳﺒﺐ ﺟﻠﻮﮔﻴﺮ ی از ﺧﻮردﮔﻲ اﺳﺘﺤﻜﺎم دﻫﻨﺪه ﻫﺎ ی ﺑـﻪ ﻛـﺎر رﻓﺘﻪ در ﻫﺎ ﺳﺎزه ی ﻣﺴﻠﺢ ﺷﻮﻧﺪ . 154 راﻫﻨﻤﺎی ﻧﺤﻮه اﺳﺘﻔﺎده از ﻓﻨﺎور ی ﻧﺎﻧﻮ در ﺻﻨﻌﺖ آب و آﺑﻔﺎ ی ﻛﺸﻮر ﺷﺮﻛﺘﻲ ﺑﻪ ﻧﺎمTechKnow Logiks ﻣﺤﺼﻮﻟﻲ ﻛﺎﻣﭙﻮزﻳﺘﻲ ﺑﺎ ﻧﺎمN-Kot-M را ﺑﺮای ﺑﻬﺒﻮد ﻣﻘﺎوﻣـﺖ ﺑـﻪ ﺧـﻮردﮔ ﻲ ﺑـﺘﻦ اراﺋﻪ ﻧﻤﻮده اﺳﺖ ﻛﻪ در ﺣﺎل ﺣﺎﺿﺮ ﺑﻪ ﺻﻮرت اﻧﺒﻮه ﺑﺎ ﻫﻤﻴﻦ ﻧﺎم ﻋﺮﺿﻪ ﻣﻲ ﺷﻮد1 . اﻳﻦ ﺗﻜﻨﻮﻟﻮژی ﺑﺮای ﻛﺎرﺑﺮد در ﺻﻨﺎﻳﻊ ﺑﺘﻨﻲ در ﻫﺎ ﺳﺎزه ﻳﻲ ﭼﻮن ﻫﺎ ﻟﻮﻟﻪ ، دﻳﻮاره ﻫﺎ، ﻣﺨﺎزن، ﺑﺘﻦ ﻛﻒ وﻏﻴﺮه ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮد . 3 - 7 - 1 - 3 - ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﺑﻪ ﻧﻔﻮذ آب ﻳﻜﻲ از ﻣﺸﻜﻼت ﻣﻄﺮح ﺷﺪه در ﺑﺨﺶ ﻋﻤﺮاﻧﻲ ﺻ ﻨﻌﺖ آب درزﮔﻴﺮی و ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی از ﻧﺸﺖ و ﻧﻔﻮذﭘﺬﻳﺮی آب ﺑﻪ ﺑﻴـﺮون و ﻳﺎ داﺧﻞ ﺳﺎزه ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎ ﺑﻪ ﻋﻠﺖ ﺗﺸﻜﻴﻞ ﻓﺎزﻫﺎی ﻫﻴﺪراﺗﻲ و ﺳﺎﺧﺘﺎری ﺧﺎص ﺳﺒﺐ ﻛﺎﻫﺶ ﺣﻔﺮات ﺑـﺎز ﺷـﺪه و ﻣﻴﺰان ﻧﻔﻮذ ﻣﻮﻳﺮﮔﻲ ﺑﺘﻦ را ﺑﻪ ﻣﻴﺰان ﺑﺎﻻﻳﻲ ﻛﺎﻫﺶ دﻫﺪ ﻣﻲ . ﺑﺪﻳﻦ ﺗﺮﺗﻴﺐ ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از اﻳﻦ ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎ ﻧﻔﻮذﭘﺬﻳﺮی ﻫﺎ ﺳﺎزه ﺑﻪ ﻣﻴﺰان ﺑﺎﻻﻳﻲ ﻛﺎﻫﺶ ﻳﺎﻓﺘﻪ و در ﻣﻮاردی ﻧﻴﺎز ﺑﻪ اﺳﺘﻔﺎده از روش ﻫﺎ ی ﻣﺮﺳﻮم د ر ﺟﻠـﻮﮔﻴﺮی از ﻧﺸـﺖ ﻣﺨـﺎزن در ﺻـﻮرت اﺳﺘﻔﺎده از ﻧﺎﻧﻮﻓﻨﺎوری ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻛﺎﻣﻞ ﻗﺎﺑﻞ ﺣﺬف ﻣﻲ ﻧﻤﺎﻳﺪ . 1 - ﻣﺤﺼﻮﻟﻲ ﻛﻪ ﺗﻮﺳﻂSMAC(R) ﻣﻌﺮﻓﻲ ﺷﺪه اﺳﺖ ﺗﻮاﻧ ﻣﻲ ﺪ ﺳﻄﻮح ﺑﺘﻨﻲ را ﺑﺎ ﻣﻴﺰان ﺑﺴـﻴﺎر ﺑـﺎﻻﻳ ﻲ در ﻣﻘﺎﺑـﻞ رﻃﻮﺑﺖ، ﺣﻼل ﻫﺎی اﺳﻴﺪی، و آﻟﻜﺎﻟﻴﻦ ﻫﺎ ﻋﺎﻳﻖ ﻧﻤﺎﻳﺪ . اﻳﻦ ﻣﺤﺼﻮل ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺳﺒﺐ ﺑﻬﺒﻮد ﺧﻮاص ﻣﻜﺎﻧﻴﻜﻲ ﺑﺘﻦ ﺷﺪه و از ﻛﺮﺑﻨﺎﺗﻪ ﺷﺪن ﺑﺘﻦ ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی ﻛﻨﺪ ﻣﻲ2 . 2 - ﺷﺮﻛﺖPercent Ag ﻣﺤﺼﻮﻟﻲ را ﺑﺮای اﻳﺠﺎد ﭘﻮﺷﺶ ﺑﺮ روی ﻫﺎ ﺑﺘﻦ ی ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده در ﺻﻨﺎﻳﻊ ﺑﺘﻨﻲ در ارﺗﺒﺎط ﺑﺎ آب اراﺋﻪ ﻧﻤﻮد ه اﺳﺖ ﻛﻪ اﻳﻦ ﻣﺤﺼﻮل ﺗﻮاﻧﺎﻳﻲ ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﺑﻪ ﻧﻔﻮذ آب را در داﺧ ﻞ ﺳـﺎزه ﻫـﺎ ی ﺑﺘﻨـﻲ ﺑـﻪ ﻣﻴـﺰان ﺑﺎﻻﻳﻲ اﻓﺰاﻳﺶ دﻫﺪ ﻣﻲ . 3 - ﺷﺮﻛﺖNAYCON ﻣﺤﺼﻮﻟﻲ از ﻧﺎﻧﻮاﻟﻴﺎف ﻫﺎ ﺑﺎ ﻧﺎم Nycon-G Nano را اراﺋﻪ ﻧﻤﻮده اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑـﺮای ﻛﺎرﺑﺮدﻫـﺎی اﺳﺘﺤﻜﺎم دﻫﻲ ﻫﺎ ﺑﺘﻦ و ﻣﺤﺼﻮﻻت ﻛﺎﻣﭙﻮزﻳﺘﻲ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﺮدﮔﻴ ﻣﻲ3 . 4 - ﻣﺤﺼﻮل دﻳﮕﺮی ﻧﻴﺰ ﻛﻪ ﺗﻮﺳﻂ ﺷﺮﻛﺖSEAL IT ﺑﺎ ﻧﺎم ﺗﺠﺎریNano-Tuff Enhanced Sealer ﻣﻌﺮﻓﻲ ﺷـﺪه اﺳﺖ ﺑﺎ اﻋﻤﺎل ﺑﺮ روی ﺳﻄﻮح ﺑﺘﻨﻲ و ﻧﻔﻮذ در آن، ﺳﺎزه را درﻣﻘﺎﺑﻞ ﻧﻔﻮذ آب و ﻳﻮن ﻫﺎ ﻣﻘﺎوم ﻣﻲ ﺳﺎزد4 . 3 - 7 - 1 - 4 - ﺑﻬﺒﻮد ﻛﻤﻲ ﺳﺎﺧﺘﺎر ﺑﺎ ﺣﻔﻆ ﻛﻴﻔﻴﺖ ﺳﺎزه از آﻧﺠﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧ ﺘ ﺎرﻫﺎﻳﻲ از ﻗﺒﻴﻞ ﻧﺎﻧﻮذرات اﻛﺴﻴﺪی اﻣﻜﺎ ن دﺳﺘﺮﺳﻲ ﺑﻪ ﺧـﻮاص ﻣﻜـﺎﻧﻴﻜﻲ ﺑﺴـﻴﺎر ﻣﻨﺎﺳـﺒﻲ ﺣﺎﺻﻞ ﻣﻲ ﺷﻮد ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ ﻣﻲ ﺗﻮان ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از اﻳﻦ ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎ ﻣﻘﺎدﻳﺮ ﻛﻢ ﺗﺮی از ﻣﺼﺎﻟﺢ را ﺑﺮای دﺳﺘﺮﺳﻲ ﺑﻪ اﺳـﺘﺤﻜﺎم ﻣﻄﻠـﻮب ﺑﻪ ﻛﺎر ﮔﺮﻓﺖ ﻛﻪ اﻳﻦ وﻳﮋﮔﻲ ﻳﻜﻲ از ﻣﻬﻢ ﺗﺮﻳﻦ دﺳﺘﺎوردﻫﺎی ﻓﻨﻲ و اﻗﺘﺼﺎدی ﻧﺎ ﻧﻮﻓﻨﺎوری در ﺻﻨﻌﺖ آب ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . 1- indiamart. com/techknow-logiks/premium-nano-technology-products-for-corrosion-protection. html 2- smadhesives. net/water-proofing-chemicals. html 3- nycon. com/ncwp/product/nycon-g-nano/ 4- callsealit. com/nt_enhanced_sealer. htm ﻓﺼﻞ ﺳﻮم- ﻧﺎﻧﻮﺗﻜﻨﻮﻟﻮژ در ی ﺻﻨﻌﺖ آب 155 3 - 7 - 1 - 5 - دﺳﺘﺮﺳﻲ ﺑﻪ ﺧﻮاص ﻣﻄﻠﻮب ﺑﺎ ﺣﺬف ﺑﺮﺧﻲ ﻓﺮآﻳﻨﺪﻫﺎی ﺟﺎﻧﺒﻲ ﻗﺒﻼ در روش ﻫﺎ ی ﻣﺮﺳﻮم در ﺑﺮﺧﻲ ﻛﺎرﺑﺮدﻫﺎی ﻋﻤﺮاﻧﻲ ﺻﻨﻌﺖ آب و ﻓﺎﺿﻼب از واﺗﺮ اﺳﺘﺎپ ﻫﺎ اﺳﺘﻔﺎده ﻣـﻲ ﺷـﺪ ﻛـﻪ ﺑـﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﻧﺎﻧﻮﻓﻨﺎوری دﻳﮕﺮ ﻧﻴﺎزی ﺑﻪ اﺳﺘﻔﺎده از اﻳﻦ ﻣﺤﺼﻮﻻت ﭼﻨﺪان اﺣﺴﺎس ﻧ ﻮدﺷ ﻤﻲ و ﻳـﺎ در ﻣـﻮاردی ﺣﺘـﻲ ﻧﻴـﺎز ﺑـﻪ اﺳﺘﻔﺎده از و ﻫﺎ رﻧﮓ ﻋﺎﻳﻖ ﻫﺎ ی اﺳﺘﻔﺎده ﺷﺪه ﺑﺮای ﭼﻨﻴﻦ ﻫﺎ ﺳﺎزه ﻳﻲ در ﺻﻮرت اﺳﺘﻔﺎده از ﻧﺎﻧﻮﻓﻨﺎوری در ﺳﻴﺴﺘﻢ ﺳﺎزه وﺟﻮد ﻧﺨﻮاﻫﺪ داﺷﺖ . 3 - 7 - 1 - 6 - ﺻﺮﻓﻪ ﺟﻮﻳﻲ اﻗﺘﺼﺎدی ﻳﻜﻲ از روﻳﻜﺮدﻫﺎی ﻧﺎﻧﻮﻓﻨﺎوری در ﺻﻨﺎﻳﻊ ﻣﺨﺘﻠﻒ از ﺟﻤﻠﻪ ﺻﻨﻌﺖ آب ﻋﻼوه ﺑﺮ ﺑﻬﺒﻮد ﻛﻤﻲ و ﻛﻴﻔﻲ ﺳﺎزه ﻫـﺎ، ﺑﻬـﺮه وری اﻗﺘﺼﺎدی و ﻣﻘﺮون ﺑﻪ ﺻﺮﻓﻪ ﺑﻮدن اﺣﺪاث و ﻧﮕﻬﺪاری از ﻣﻲ ﻫﺎ ﺳﺎزه ﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ ﺑﺴﻴﺎر ﻣﻮرد ﺗﻮﺟﻪ ﺻﻨﺎﻳﻊ ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﺑﺪﻳﻦ ﺗﺮﺗﻴﺐ ﻛﻪ ﺑﺎ ﻛﺎﻫﺶ ﻣﻴﺰان ﻣﺼﺮف ﻣﻮرد ﻧﻴﺎ ز در ﻣﺼﺎﻟﺢ و ﺑﻬﺒﻮد ﺧﻮاص ﺗﻮﺳﻂ ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎ در ﺑﺴﻴﺎری از ﻫﺰﻳﻨـﻪ ﻫـﺎ ﺻـﺮﻓﻪ ﺟﻮﻳﻲ ﻣﻲ ﺷﻮد . 3 - 7 - 1 - 7 - ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﺑﻪ ﻧﻔﻮذ ﻳﻮن ﻫﺎی ﻣﻀﺮ ﺑﻪ ﺳﺎزه ﻫﻤﺎن ﻃﻮر ﻛﻪ ﻗﺒﻼ ﻧﻴﺰ اﺷﺎره ﺷﺪ ﺑﺎ ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی از ﻧﻔﻮذ ﻳﻮن ﻫﺎ ﻧﻪ ﺗﻨﻬﺎ از ﻣﺸﻜﻼت ﺧﻮردﮔﻲ ﺳﺎزه ﻫﺎ ﻣﻲ ﺗﻮان ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی ﻛﺮد ﺑﻠﻜﻪ از ﻧﻔﻮذ اﻳﻦ ﻳﻮن ﻫﺎ ﺑﻪ داﺧﻞ ﺳﺎزه از ﻣﺤﻴﻂ اﻃﺮاف ﻣﻲ ﺗﻮان ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی ﺑﻪ ﻋﻤﻞ آورد ﺑﺪﻳﻦ ﺗﺮﺗﻴـﺐ در ﺳﻴﺴـﺘﻢ ﻫـﺎی اﻧﺘﻘـﺎل آب و ﻓﺎﺿﻼب ﻣﻲ ﺗﻮان ﺑﺎ اﻃﻤﻴﻨﺎن ﺑﻴﺶ ﺗﺮی ﻋﻤﻞ ﻧﻤﻮد و از ﺑﺮوز ﻣﺸﻜﻼت ﻣﻮﺟﻮد در اﻳﻦ زﻣﻴﻨﻪ ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی ﺑﻪ ﻋﻤﻞ آورد . 3 - 7 - 1 - 8 - اﻓﺰاﻳﺶ ﻃﻮل ﻋﻤﺮ ﺳﺎزه ﺑﺎ اﻓﺰاﻳﺶ ﻣﻘﺎوﻣﺖ و اﺳﺘﺤﻜﺎم ﻣﻜﺎﻧﻴﻜﻲ ﺳﺎزه ﻫﺎ، ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی از ﻧﻔﻮذ ﻳﻮن ﻫﺎی ﻣﻀﺮ و آب ﺑـﻪ داﺧـﻞ ﺳـﺎزه، ﻫﻤﭽﻨـﻴﻦ ﻛـﺎﻫﺶ ﻣﻴﺰان ﻫﻮازدﮔﻲ در ﺳﺎزه ﻫﺎ ﻣﻲ ﺗﻮان ﺑﻪ ﻣﻴ ﺰان ﺑﺎﻻﻳﻲ ﻃﻮل ﻋﻤﺮ ﺳﺎزه ﻫﺎ را اﻓﺰاﻳﺶ داد ﻛﻪ اﻳﻦ ﺧﻮد ﻧﻪ ﺗﻨﻬﺎ در ارزﻳﺎﺑﻲ ﻫﺎی ﻓﻨـﻲ و اﻗﺘﺼﺎدی ﺑﺴﻴﺎر ﺣﺎﺋﺰ اﻫﻤﻴﺖ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ ﺑﻠﻜﻪ در ﺿﺮﻳﺐ اﻃﻤﻴﻨﺎن ﺗﺎﺳﻴﺴ ﺎت ﻣﺸﺎﺑﻪ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻧﻘﻄﻪ ﻛﻠﻴﺪی ﻣﻄﺮح ﺷﻮد . 3 - 7 - 1 - 9 - ﻋﺪم اﻳﺠﺎد ﻣﺸﻜﻼت زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ اﻳﻨﻜﻪ ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎ ﻳﺎ ﺑﻪ ﺻﻮ رت ﻣﺼﺮﻓﻲ ﻳﺎ ﻏﻴﺮﻣﺼﺮﻓﻲ در ﺳﺎزه ﻫﺎ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮﻧﺪ ﺗﻮاﻧ ﻣﻲ ﻨـﺪ در اﻳﺠﺎد ﻣﺴﺎﻳﻞ زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ ﻣﻮرد ﺑﺮرﺳﻲ و ارزﻳﺎﺑﻲ ﻗﺮار ﮔﻴﺮﻧﺪ . در ﺻﻮرت ﻣﺼﺮﻓﻲ ﺑﻮدن ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎ ازﻗﺒﻴـﻞ اﻛﺴـﻴﺪﻫﺎی ﻓﻠﺰی ) ﻣﺜﻞ ﻧﺎﻧﻮذرات SiO2 ، TiO2 ، Fe2O3، و . . ( ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﺑﻬﺒﻮد ﺧﻮاص ﻣﻜﺎﻧﻴﻜﻲ یﻫﺎ ﺳﺎزه ﺑﺘﻨﻲ، ﻧﺎﻧﻮذرات اﺳﺘﻔﺎده ﺷﺪه ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻣﻘﺎدﻳﺮ ﺑﺴﻴﺎر ﭘﺎﻳﻴﻨﺸﺎن در واﻛﻨﺶ ﻫﺎ ی ﺷـﻴﻤﻴﺎﻳﻲ ﺑـﺘﻦ ﺷـﺮﻛﺖ ﻛـﺮده و ﺗﺮﻛﻴﺒـﺎت ﺟﺪﻳـﺪ ﻫﻴـﺪروژﻟﻲ را ﺗﺸـﻜﻴﻞ ﻣﻲ دﻫﻨﺪ ﻛﻪ ﺟﺰو ﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎی ﻣﻌﻤﻮل ﺑﺘﻦ ﻣﺤﺴﻮب ﻣﻲ ﺷﻮد و دﻳﮕﺮ اﺛﺮی از ﻧﺎﻧﻮذرات در ﺳﺎﺧﺘﺎر ﺑﺘﻦ دﻳـﺪه ﻧ ﻤـﻲ ﺷـﻮد . در ﺻﻮرت ﻏﻴﺮﻣﺼﺮﻓﻲ ﺑﻮدن ﻧﻴﺰ ﭼ ﻪ در ﻫﺎ ﺳﺎزه ی ﺑﺘﻨﻲ و ﭼﻪ ﻛﺎﻣﭙﻮزﻳﺘﻲ ) از ﻗﺒﻴﻞ اﺳﺘ ﺤ ﻜﺎم دﻫﻨﺪه ﻫﺎ ﻳﻲ از ﻗﺒﻴـﻞ ﻧـﺎﻧ ﻮ ﺗﻴﻮب ﻫـﺎ، 156 راﻫﻨﻤﺎی ﻧﺤﻮه اﺳﺘﻔﺎده از ﻓﻨﺎور ی ﻧﺎﻧﻮ در ﺻﻨﻌﺖ آب و آﺑﻔﺎ ی ﻛﺸﻮر ﻧﺎ ﻧﻮ اﻟﻴﺎف ﻫﺎ و ، ﻣﻲ ( . . ﺗﻮاﻧﺪ از ﻃ ﺮﻳﻖ ﺗﺸ ﻜﻴﻞ ﭘﻴﻮﻧﺪﻫﺎی ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ ﺑﻪ ﺻـﻮرت در ﮔﻴـﺮ در ﺳـﺎﺧﺘﺎر ﻗـﺮار ﮔﺮﻓﺘـﻪ و در ﻣﺤـﻴﻂ زﻳﺴﺖ وارد ﻧﺸﻮد . ﺑﺪﻳﻦ ﺻﻮرت دﻳﮕﺮ ﻧﮕﺮاﻧﻲ از اﺳﺘﻔﺎده از اﻳﻦ ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎر ﻫﺎ در ﻫﺎ ﺳﺎزه وﺟﻮد ﻧﺪارد . ﺷﻜﻞ 3 - 7 - ﺷﻤﺎﺗﻴﻜﻲ از ﻣﺸﺎرﻛﺖ23 ﻣﻮﺳﺴﻪ ﺗﺤﻘﻴﻘﺎﺗﻲ و14 ﺷﺮﻛﺖ ﺻﻨﻌﺘﻲ در رﺷﺪ و ﺗﻮﺳﻌﻪ ی ﻣﺤﺼﻮﻻت ﻧﺎﻧﻮﻳﻲ در ﺳﺎزه ﻫﺎ ی ﺑﺘﻨﻲ آﺑﻲ ﺑﻪ ﮔﺰارش ﮔﺮوه Aalborg Portland Group’s در در ﮔﺰارشNANOCEM اروﭘﺎ اﺳﺘﻔﺎده و ﺑﻪ ﻛﺎرﮔﻴﺮی ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ در اروﭘ ﺎ ﺑﺎ ﻧﻈﺎرت ﺷﺮﻛﺖ ﻫﺎ و ﻣﻮﺳﺴﺎت ﺑﺴﻴﺎری ﺻﻮرت ﮔﺮﻓﺘﻪ ﻛﻪ در ﺣﺎل ﺣﺎﺿﺮ در اروﭘﺎ در ﺑﺴﻴﺎری از ﻃـﺮح و ﻫـﺎ ﭘﺮوژه ﻛﺎر ﺑﻪ ﻫﺎ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﻣﻲ ﺷﻮد1 . 3 - 7 - 2 - ﻛﺎرﺑﺮد ﻧﺎﻧﻮﻓﻨﺎوری در ﺑﺨﺶ آب در ﺻﻨﻌﺖ آب ﻧﻴﺰ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻣﻄﺎﻟﺐ اراﺋﻪ ﺷﺪه در ﺑﺨﺶ ﺗﺸﺮﻳﺢ دﻳـﺎﮔﺮام ﻛـﺎرﺑﺮد ﻧﺎﻧﻮﺳـﺎﺧﺘﺎرﻫﺎ ﻣـﻲ ﺗـﻮان ﺑـﻪ ﺻـﻮرت ﮔﺴﺘﺮد ه ای از ﺧﻮاص ﻣﻨﺤﺼﺮ ﺑﻔﺮد ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎ اﺳﺘﻔﺎده ﻧﻤﻮد . در ﺑﺨﺶ ﺻﻨﻌﺖ آب ﻧﺎﻧﻮﻓﻨﺎوری ﻋﻤﺪﺗﺎ از ﻃﺮﻳﻖ ﺑﻬﺮه ﮔﻴـﺮی در ﺻﻨﻌﺖ ﺗﺼﻔﻴﻪ و ﺑﻬﺒﻮد ﻛﻴﻔﻴﺖ آب ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮد ﺑﻪ ﻃﻮری ﻛﻪ ﺑﺮﺧﻲ از اﻳﻦ ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎ ﺑﻪ ﺻﻮرت اﺟﺮاﻳﻲ ﻗﺎﺑﻞ ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری ﺑﻮده و ﺑﺴﻴﺎری از ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎ در ﺣﺎل ﺑﺮرﺳﻲ و ورود ﺑﻪ ﻣﺮﺣﻠﻪ ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری ﻫﺴﺘﻨﺪ . از ﺟﻤﻠﻪ ﻛﺎرﺑﺮدﻫـﺎی اﻳﻦ ﺣﻮزه ﻣﻲ ﺗﻮان ﺑﻪ ﻣﻮارد زﻳﺮ اﺷﺎره ﻧﻤﻮد : 1- Johansen, Vagn, "NANOCEM european effort", Industry Workshop on Nano Technology for Cement and Concrete ﻓﺼﻞ ﺳﻮم- ﻧﺎﻧﻮﺗﻜﻨﻮﻟﻮژ در ی ﺻﻨﻌﺖ آب 157 3 - 7 - 2 - 1 - ﺷﻴﺮﻳﻦ ﺳﺎزی و ﻧﻤﻚ زداﻳﻲ ﻧﻤﻚ زداﻳﻲ ﻳﻜﻲ از دﺷﻮارﺗﺮﻳﻦ ﻓﺮآﻳﻨﺪﻫﺎی ﺗﺼﻔﻴﻪ آب ﺑﻪ ﺷﻤﺎر ﻣﻲ رود ﻛﻪ در ﺣﺎل ﺣﺎﺿـﺮ روش ﻫـﺎی ﺑﺴـﻴﺎری ﺑـﺮای اﻳـﻦ ﻛﺎرﺑﺮد ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮد . از ﺟﻤﻠﻪ اﻳﻦ روش ﻫﺎ ﻣﻲ ﺗﻮان ﺑﻪ اﺳﻤﺰ ﻣﻌﻜﻮس، اﻟﻜﺘﺮودﻳﺎﻟﻴﺰ، ﺗﺒﺨﻴﺮ و ﻏﻴﺮه اﺷﺎره ﻧﻤـﻮد . در واﻗﻊ ﻧﻤﻚ زداﻳﻲ ﻋﺒﺎرت اﺳﺖ از ﺣﺬف ﻧﻤﻚ ﻫﺎی ﺣﻞ ﺷﺪه از آب ﻫﺎی ﺧﺎم ﻳـﺎ ﺗﺼـﻔﻴﻪ ﻧﺸـﺪه ﺗﻮﺳـﻂ ﻫـﺮ دو روش ﺣﺮارﺗـﻲ و ﻓﺮآﻳﻨﺪ اﺳﺘﻔﺎده از ﻏﺸﺎﻫﺎ . روش ﺣﺮارﺗﻲ ﻋﺒﺎرت اﺳﺖ از ﺗﺒﺨﻴﺮ آب ﺑﻪ رو ش ﺣﺮارت دادن و ﻛﻨﺪاﻧﺲ ﻛﺮدن ﻣﺠﺪد آن در ﺣـﺎﻟﻲ ﻛﻪ در ﻓﺮآﻳﻨﺪ اﺳﺘﻔﺎده از ﻏﺸﺎﻫﺎ ﺑﺎ اﻋﻤﺎل ﻓﺸﺎر آب ﺧﺎم از ﺑﻴﻦ ﻏﺸﺎﻫﺎ ﺑﺎ اﻋﻤﺎل ﻧﻴﺮو ﻋﺒﻮر ﻛﺮده ﻛﻪ در اﻳﻦ ﺣﺎﻟﺖ ﻧﻤﻚ ﻫﺎی ﺣـﻞ ﺷﺪه ﺗﻮﺳﻂ ﻏﺸﺎ ﺟﺪا ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . اﺳﻤﺰ ﻣﻌﻜﻮس (RO) ﺗﻤﺎم ﻧﻤﻚ ﻫﺎی ﻣﻮﺟﻮد در آب را ﺟﺪا ﻣﻲ ﻛﻨـﺪ در ﺣـﺎﻟﻲ ﻛـﻪ ﻧﺎﻧﻮﻓﻴﻠ ﺘﺮﻫـﺎ (NF) ﺑﻪ ﺻﻮرت اﻧﺘﺨﺎﺑﻲ ﺗﻨﻬﺎ ﻧﻤﻚ ﻫﺎی ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ را از آب ﺟﺪا ﻣﻲ ﻛﻨﺪ . ﻧﻤﻚ زداﻳﻲ ﺑﻪ دﻻﻳﻞ ﻣﺨﺘﻠﻔﻲ اﻧﺠﺎم ﻣﻲ ﺷﻮد از ﺟﻤﻠـﻪ ﻣﺤﺪود ﺑﻮدن آب ﺗﻤﻴﺰ، اﻓﺰاﻳﺶ درﺧﻮاﺳﺖ، ﮔﺮم ﺷﺪن ﺟﻬﺎﻧﻲ، ﺗﺎﺛﻴﺮات ﻫﺰﻳﻨﻪ، و ﺳﻴﺎﺳﺖ . ﻳﻚ ﻓﺸـﺎر 40 اﻟـﻲ80 ﺑـﺎری ﺑـﺮای اﺟﺎزه ی ﻋﺒﻮر آب از ﻏﺸﺎﻫﺎی اﺳﻤﺰی ﺑﺮای ﻧﻤﻚ زداﻳﻲ آب درﻳﺎ ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز اﺳﺖ . دو ورﻗﻪ ﻏﺸﺎ ﺑﻪ ﻳﻜﺪﻳﮕﺮ ﭼﺴـﺒﺎﻧﺪه ﺷـﺪه و ﺑـﻪ ﺻﻮرت ﮔﺮدﺷﻲ ﺣﻮل ﻣﺮﻛﺰ ﻣﺮﺟﻊ ﺗﻴﻮب ﭘﻴﭽﺎﻧﺪه ﻣﻲ ﺷﻮد . آب ﺗﻮﻟﻴﺪ ﺷﺪه از ﻣﻴﺎن اﻳﻦ ﺗﻴﻮب ﺧﺎرج ﻣﻲ ﺷﻮد . ﻣﺸﻜﻞ ﻋﻤﺪه ی ﻧﻤﻚ زداﻳﻲ اﻳﻦ اﺳﺖ ﻛﻪ ﻫﺰﻳﻨﻪ ی ﺗﻮﻟﻴﺪ ﺑﺴﻴﺎر ﺑﺎﻻﺳﺖ . ﺑﻨـﺎﺑﺮاﻳﻦ اﻧﺘﻈـﺎر آن ﻣـﻲ رود ﻛـﻪ ﻧـﺎﻧﻮ ﺗﻜﻨﻮﻟﻮژی ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎی ﻧﻤﻚ زداﻳﻲ را ﻛﺎﻫﺶ دﻫﺪ . ﻫﺰﻳﻨﻪ ی ﺟﺎﻧﺒﻲ دﻳﮕﺮی ﻛﻪ روش اﺳﻤﺰ ﻣﻌﻜﻮس را ﭘﺮﻫﺰﻳﻨﻪ ﻣﻲ ﻛﻨﺪ ﻧﻴـﺎز ﺑـﻪ ﻧﻴﺮوﻳـﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﺮای ﻋﺒﻮر دادن آب از درون ﻏﺸﺎی اﺳﻤﺰی ﻻزم اﺳﺖ . 1 - دﭘﺎرﺗﻤﺎنLong Beach Water ﻣﻴﺰان اﻧﺮژی ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز ﺑﺮای ﻧﻤﻚ زداﻳﻲ را ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﻓﺮآﻳﻨﺪ ﻧ ﺎﻧﻮ ﻓﻴﻠﺘﺮﺳﺎزی دو ﻣﺮﺣﻠﻪ ای ﻓﺸﺎر ﭘﺎﻳﻴﻦ، ﻛﺎﻫﺶ داد )20 اﻟﻲ30 درﺻﺪ . ( اﻳﻦ ﻓﺮآﻳﻨﺪ ﻣﻨﺤﺼـﺮ ﺑـﻪ ﻓـﺮد ﻫـﻢ اﻛﻨـﻮن در اﺷـﻞ ﺑﺰرگ ﺗﺮ ی ﻣﻮرد آزﻣﺎﻳﺶ ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺖ . 2 - آرﮔﻮﻧﺎﻳﺪ1 در آﻣﺮﻳﻜﺎ ﻳﻚ ﻧﻮع ﻓﻴﻠﺘﺮ ﻧﺎﻧﻮ ﻓﻴﺒﺮی اﻛﺴﻴﺪ آﻟﻮﻣﻴﻨﻴﻮﻣﻲ روی زﻳﺮﻻﻳﻪ ی ﺷﻴﺸﻪ ای اﻳﺠﺎد ﻛﺮد ﻛﻪ اﻳـﻦ ﻓﻴﺒﺮﻫﺎی آﻟﻮﻣﻴﻨﺎﻳﻲ ﻗﺎﺑﻠﻴﺖ ﻓﻴﻠﺘﺮ ﻛﺮدن ﺗﺮﻛﻴﺒﺎﺗﻲ از ﺟﻤﻠﻪ ﺑﺎﻛﺘﺮی ﻫﺎ و وﻳﺮوس ﻫـﺎ را از ﺟﺮﻳـﺎن آب داﺷـﺖ . ﺑـﺎ اﻳﻨﻜﻪ ﮔﻤﺎن آن ﻣﻲ رﻓﺖ ﻛﻪ ﺣﻔﺮات ﻣﻮﺟﻮد در اﻳﻦ ﻓﻴﻠﺘﺮﻫﺎ ﻧﺴﺒﺘﺎ ﺑﺰرگ ﺑﺎﺷﻨﺪ وﻟﻲ ﺑﺎ اﻳـﻦ ﺣـﺎل ﺑﺴـﻴﺎر ﻣـﻮﺛﺮ ﺑﻮدﻧﺪ زﻳﺮا ﻛﻪ اﻳﻦ ﻓﺮآﻳﻨﺪ دارای ﺟﺮﻳﺎن ﺑﺎﻻﺗﺮی ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ روش ﻫﺎی ﻣﺮﺳﻮم داﺷﺖ . اﻳﻦ ﻓﻴﻠﺘﺮ ﻫﺎ از ﻋﺒﻮر ﺑﻴﺶ ﺗﺮ از 999 / 99 ٪ از وﻳﺮوس ﻫﺎ ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی ﻛﺮده و ﺑﻪ ﻋﻠﺖ ﻧﻴﺎز ﺑﻪ ﻧﻴﺮوی ﻛـﻢ ﺟﻬـﺖ ﻋﺒـﻮر از ﻓﻴﻠﺘـﺮ ﺑـﺮای ﻣﻨـﺎﻃﻖ روﺳﺘﺎﻳﻲ ﻣﻨﺎﺳﺐ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . 3 - ﻳﻚ ﺷﺮﻛﺖ در ﺣﺎل رﺷﺪ ﺑﻪ ﻧﺎمNanoH2O ﻛﻪ در ﻛﺎﻟﻴﻔﺮﻧﻴﺎ ﺷـﻜﻞ ﮔﺮﻓﺘـﻪ ﺑـﻮد، ﺷـﺮوع ﺑـﻪ اﻗﺘﺼـﺎدی ﻛـﺮدن ﻏﺸﺎﻫﺎی ﻧﺎﻧﻮﻛﺎﻣﭙﻮزﻳﺘﻲ ﺑﺮای ﻧﻤﻚ زداﻳﻲ و ﺗﺼﻔﻴﻪ ی آب ﻛﺮدﻧﺪ . ﻣﻄﺎﺑﻖ ﮔﺰارﺷﺎت ﺷﺮﻛﺖ ﻫﺪف ﺑﻬﺒﻮد ﻏﺸـﺎﻫﺎی 1- www. argonide. come 158 راﻫﻨﻤﺎی ﻧﺤﻮه اﺳﺘﻔﺎده از ﻓﻨﺎور ی ﻧﺎﻧﻮ در ﺻﻨﻌﺖ آب و آﺑﻔﺎ ی ﻛﺸﻮر ﺑﺮ ی ﭘﺎﻳﻪ ﭘﻠﻴﻤﺮ ﻣﻌﻤﻮل ﺑﺎ ﻣﻮاد ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎر ﺑﻮد ﻛﻪ ﻣﻴﺰان درﺟﻪ آزادی را ﺑـﺮای ﻛﻨﺘـﺮل ﺧـﻮاص ﻏﺸـﺎﻫﺎ ﻓـﺮاﻫﻢ ﺳﺎزد . ﻧﺘﺎﻳﺞ ﺑﻪ دﺳﺖ آﻣﺪه ﮔﺴﺘﺮه ی وﺳﻴﻌﻲ از ﺑﻬﺒﻮد ﺧﻮاص ﻏﺸﺎﻫﺎ ﺑﻮد ﻛـﻪ ﺷـﺎﻣﻞ ﺑﻬﺒـﻮد در ﻧﻔﻮذﭘـﺬﻳﺮی ﺑـﻪ ﻫﻤﺮاه ﺣﻔﻆ ﻚﻧﻤ ﻫﺎ ی ﻣﻔﻴﺪ و ﺣﺬف آﻻﻳﻨﺪه ﻫﺎ ، ﻣﻘﺎوﻣﺖ آﻻﻳﻨﺪه ﻫﺎ ی ﻓﻌﺎل و ﺗﺎﺑﻊ ﺑﻮد ﺑﻪ ﻃﻮری ﻛﻪ ﻛﺎرﻛﺮد آن ﺑﻪ ﺧﻮﺑﻲ ﻛﺎرﻛﺮد ﻏﺸﺎﻫﺎی ﺗﻨﻈﻴﻢ ﭘﺬﻳﺮ ﺑﺮای ﻫﺪف ﻗﺮار دادن ﻣﻮاد ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ آب ﺑـﻮد . ﻧﺘـﺎﻳﺞ ﺣﺎﺻـﻞ از ﺗﺠﺮﺑﻴـﺎت آزﻣﺎﻳﺸﮕﺎﻫﻲ ﻧﻤﻮﻧﻪ ﻫﺎ ی ﻣﺎﻛﺮوﺳﻜﻮﭘﻲ ﻧﺎﻧﻮﻛﺎﻣﭙﻮزﻳﺘﻲ ﻏﺸﺎﻫﺎی اﺳﻤﺰ ﻣﻌﻜﻮس را ﭘﻴﺸﻨﻬﺎد د اده اﺳﺖ ﻛﻪ ﺗﻮاﻧ ﻣﻲ ﺪ ﺑﺎ ﻣﻴﺰان ﻣﺸﺎﺑﻪ ﺣﺬف اﻣﺎ دو ﻳﺎ ﺳﻪ ﺑﺮاﺑﺮ ﻗﺎﺑﻠﻴﺖ ﻧﻔﻮذ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﻏﺸﺎﻫﺎی اﺳﻤﺰ ﻣﻌﻜﻮس ﺑـﺮای آب درﻳـﺎ ﺳـﺎﺧﺘﻪ ﺷﻮد . ﺑﻪ ﻋﻼوه ﻧﺎﻧﻮذرات ﻣﺘﻔﺎوت ﺗﻮاﻧ ﻣﻲ ﻨﺪ ﺑﺮای ﺑﻬﺮه ﮔﺮﻓﺘﻦ از ﺗﻮاﻧﺎﻳﻲ ﻓﻮﺗﻮﻛﺎﺗﺎﻟﻴﺴﺘﻲ و آﻧﺘﻲ ﻣﻴﻜﺮوب ﺑﻮدﻧﺸﺎن اﻧﺘﺨﺎب ﺷﻮﻧﺪ ﻛﻪ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﻣﻴﺰان ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﺑ ﻪ آﻟﻮده ﺷﺪن را ﺑﻬﺒﻮد ﺑﺨﺸﺪ . 4 - در ﻓﺮاﻧﺴﻪ ﺷﺮﻛﺖ ﺑﺰرگ اﺑﺰارGenerale des Eaux ﺑﺎ ﻫﻤﻜﺎری ﺷﺮﻛﺖDow Chemical ﻛﻪ زﻳـﺮ ﺷـﺎﺧﻪ ای از ﺷﺮﻛﺖ Filmtec ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ، روی ﺗﻜﻨﻮﻟﻮژی ﻧﺎﻧﻮﻓﻴﻠﺘﺮﺳﺎزی در ﺣﺎل ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﺣﺪود 80 ٪ از ﻛﺎرﺧﺎﻧـﻪ ﻫـﺎ در ﺣﺎل ﺗﻮﻟﻴﺪ آب ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﺗﻜﻨﻮﻟﻮژی ﻧﺎﻧﻮ ﻓﻴﻠﺘﺮاﺳﻴﻮن ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ ﻛﻪ از ﺳﺎل 1960 اﻟﻲ1969 ) دﻫـﻪ ی 60 ( از ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻫﺎی ﺗﺼﻔﻴﻪ ی ﺑﻴﻮﻟﻮژﻳﻜﻲ اﺳـﺘﻔﺎده ﻣـﻲ ﻛﺮدﻧـﺪ . ﻫﻤﭽﻨـﻴﻦ در ﻓﺮاﻧﺴـﻪ ﺷـﺮﻛﺖ Ondeo Nalco ﻳـﻚ ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻧﺎﻧﻮﻓﻴﻠﺘﺮﺳﺎزی را در ﻳﻜﻲ ار ﺗﻀﻔﻴﻪ ﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎی ﻧﺰدﻳﻚ ﺷﻬﺮ ﭘﺎرﻳﺲ ﻧﺼﺐ ﻛﺮد ﻛﻪ اﻧـﺪازه ی ﺣﻔـﺮات اﻳـﻦ ﻓﻴﻠﺘﺮﻫﺎ ﻛﻮﭼﻚ ﺗﺮ از 100 ﻧﺎﻧﻮﻣﺘﺮ ﺑﻮد . 5 - در ﺳﻮﺋﻴﺲ ﻧﻴﺰ ﺷﺮﻛﺖ Ciba Specialty Chemicals Industries از ﻃـﺮفPCI-Memtech, Swansea اروﭘـﺎ ﺑﺮای ﻃﺮاﺣﻲ ﻧﻮع ﺟﺪﻳﺪی از ﻧﺎﻧﻮ ﻓﻴﻠﺘﺮﻫﺎ ﺑﺮای ﺗﺼﻔﻴﻪ ی آب ﺣﺎوی ﻣﻘﺎدﻳﺮ زﻳـﺎدی ﻛﻠـﺮ ﻣﺎﻣﻮر ﻳـﺖ ﻳﺎﻓـﺖ . PCI- Memtech ﺗﻜﻨﻮﻟﻮژی ﺟﺪﻳﺪی را ﺑﺮای ﺻﻨﺎﻳﻊ در ارﺗﺒﺎط ﺑﺎ رﻧﮓ ﭘﻴﺸﻨﻬ ﺎد ﻛﺮد ﻛﻪ ﺑﺘﻮان ﻣﻮاد ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ ﺧـﺎص را ﺑﺪﻳﻦ ﻃﺮﻳﻖ ﺟﺪاﺳﺎزی ﻛﻨﺪ . 6 - ﺷﺮﻛﺖArgonide, Pittsburgh ﻣﺤﺼﻮﻟﻲ ﺑﺎ ﻧﺎمNanoCeram ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻛﺮده اﺳـﺖ ﻛـﻪ از ﻓﺎﻳﺒﺮﻫـﺎی ﺑـﺎ ﻗﻄـﺮ2 ﻧﺎﻧﻮﻣﺘﺮ آﻟﻮﻣﻴﻨﺎﻳﻲ اﺳﺘﻔﺎده ﻛﺮده اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﺗﺼﻔﻴﻪ ﻛﻨﻨﺪه ﺣﺪود 9999 / 99 ٪ از ﺑﺎﻛﺘﺮی ، ﻫﺎ وﻳﺮوس ﻫـﺎ ، و ﻛﻴﺴﺖ ﻫﺎی ﭘﺮوﺗﻮزون را از آب ﺣﺬف ﻛﻨﺪ ﻣﻲ . ﭼﻨﻴﻦ ادﻋﺎ ﺷﺪه اﺳﺖ ﻛﻪ ﺳﺮﻋﺖ ﺟﺮﻳﺎن و ﻣﻘﺎوﻣـﺖ ﺑـﻪ ﻛﻠﻮﺧـﻪ ﺷﺪن ﺑﻴﻦ 10 ﺗﺎ100 ﺑﺮاﺑﺮ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﻏﺸﺎﻫﺎی ﻓﻴﻠﺘﺮی ﻣﻌﻤﻮﻟﻲ ﺑﻬﺘﺮ ﺷﺪه اﺳﺖ . 7 - اﻳﺎﻻت ﻣﺘﺤﺪه ی آﻣﺮﻳﻜﺎ ﺑﺎ ﺻﻨﺎﻳﻊ KX ﻳﻚ ﺳﺮی از ﻓﻴﻠﺘﺮﻫـﺎی ﺟﻬـﺎﻧﻲ را ﺗﻮﺳـﻌﻪ داد ﻛـﻪ از ﻳـﻚ ﺳـﺮی اﺑـﺰار ﻓﻴﻠﺘﺮی ﺑﺎ ﺟﺮﻳﺎن ﺟﺎذﺑﻪ ﻛﻪ ﺧﻮد از ﻧﺎﻧﻮﻓﺎﻳﺒﺮﻫﺎی ﺧﺎﺻﻲ ﺑﺮای اﺳﺘﻔﺎده در ﻛﺸﻮرﻫﺎی ﭘﻴﺸﺮﻓﺘﻪ ﺗﺸﻜﻴﻞ ﺷﺪه ﺑﻮد، ﻣﺤﻴﻂ ﻓﻴﻠﺘﺮﺳﺎزی از ﻳﻚ ﻻﻳﻪ ی ﭘﻴﺶ ﻓﻴﻠﺘﺮی ﻛﻪ آﻟﻮدﮔﻲ ﻫﺎی درﺷﺖ را ﺟﺪا ﻣﻲ ﻛﻨﺪ، ﻳﻚ ﻻﻳﻪ ی ﺟﺬب ﻛﻨﻨﺪه ﻛﻪ آﻻﻳﻨﺪه ﻫﺎی ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ را ﺣﺬف ﻣﻲ ﻛﻨﺪ، و ﻳﻚ ﻧﺎﻧﻮﻓﺎﻳﺒﺮی ﻛﻪ ذرات ﺑﺎ اﻧـﺪازه ی ﻛﻠﻮﺋﻴـﺪ ر ا ﺣـﺬف ﻣـﻲ ﻛﻨـﺪ، ﻓﺼﻞ ﺳﻮم- ﻧﺎﻧﻮﺗﻜﻨﻮﻟﻮژ در ی ﺻﻨﻌﺖ آب 159 ﺗﺸﻜﻴﻞ ﺷﺪه اﺳﺖ1 . ﻣﺤﻴﻂ ﻧﺎﻧﻮﻓﺎﻳﺒﺮی از ﻳﻚ ﺳﺮی ﭘﻠﻴﻤﺮﻫﺎی آﺑﺪوﺳـﺖ، رزﻳـﻦ ﻫـﺎ، و ﺳـﺮاﻣﻴﻚ ﻫـﺎ، ﺳـﻠﻮﻟﺰﻫﺎ، آﻟﻮﻣﻴﻨﺎ، و دﻳﮕﺮ ﻣﻮاد ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺗﺸﻜﻴﻞ ﺷﺪه اﺳﺖ . اﻳﻦ ﺗﻜﻨﻮﻟـﻮژی در داﺧـﻞ ﺧﺎﻧـﻪ و در ﻣﻘﻴـﺎس اﺟﺘﻤـﺎع ﻗﺎﺑـﻞ اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﻓﻴﻠﺘﺮﻫﺎی ﺟﻬﺎﻧﻲ ﮔﺰارش ﺷﺪه اﺳﺖ ﻛﻪ ﻣـﻲ ﺗﻮاﻧﻨـﺪ ﺣـﺪ ود 99 ٪ از ﺑـﺎﻛﺘﺮی ﻫـﺎ، وﻳـﺮوس ﻫـﺎ، اﻧﮕﻞ ﻫﺎ، آﻻﻳﻨﺪه ﻫﺎی آﻟﻲ، و دﻳﮕﺮ آﻻﻳﻨﺪه ﻫﺎی ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ را ﺣﺬف ﻛﻨﻨﺪ2 . ﺻﻨﺎﻳﻊKX اﻋﻼم ﻛـﺮده اﻧـﺪ ﻛـﻪ اﺑـﺰار ﻓﻴﻠﺘﺮ ﺟﻬﺎﻧﻲ در ﻣﻘﻴﺎس داﺧﻞ ﺧﺎﻧﻪ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ ﺣﺪود 378 ﻟﻴﺘﺮ ﻛﻪ از ﻫﺮ ﻓﻴﻠﺘﺮ ﺑﺎ ﺳﺮﻋﺖ4 ﺗﺎ6 ﻟﻴﺘﺮ ﺑـﺮ ﺳـﺎﻋﺖ درﻳﺎﻓﺖ ﻣﻲ ﻛﻨﺪ، ﺗﺼﻔﻴﻪ ی آب دا ﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ . ﻣﻘﻴﺎس روﺳﺘﺎﻳﻲ اﻳﻦ اﺑﺰار ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ ﺑﻴﺶ از 7500 ﻟﻴﺘﺮ ﺑﻪ ازای ﻫﺮ روز و ﺑﺎ ﺳﺮﻋﺖ 6/5 ﻟﻴﺘﺮ ﺑﺮ دﻗﻴﻘﻪ ﺗﺼﻔﻴﻪ آب داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ . ﻫﺮ ﻓﻴﻠﺘﺮ در ﻣﻘﻴﺎس روﺳﺘﺎ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ ﺑـﺮای ﺑـﻴﺶ از 95000 ﻟﻴﺘﺮ آب ﻣﻮﺛﺮ ﺑﺎﺷﺪ3 . ﻫﺮ اﺑﺰار ﻓﻴﻠﺘﺮی در ﻣﻘﻴﺎس ﺧﺎﻧﻪ و ﺑﻪ ﺻﻮرت ﺗـﻚ ﻓﺮوﺷـﻲ ﺑـﻴﻦ6 ﺗـﺎ11 USS ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ ﻗﻴﻤﺖ ﻓﻴﻠﺘﺮﻫﺎی ﺟﺎﻳﮕﺰﻳﻦ ﺑﻴﻦ 8/0 ﺗﺎ9/0 USS ﺑﺮای ﻫﺮ ﻓﻴﻠﺘﺮ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . در واﻗﻊ ﺑﻪ ازای ﻫﺮ ﻟﻴﺘﺮ ﺣﺪود002 /0 USS ﻫﺰﻳﻨﻪ ﺧﻮاﻫﺪ داﺷﺖ . اﺑﺰار ﻓﻴﻠﺘﺮی در ﻣﻘﻴﺎس روﺳﺘﺎ اﻧﺘﻈﺎر ﻣﻲ رود ﻛﻪ ﺑـﻴﻦ 100 ﺗـﺎ150 USS ﻫﺰﻳﻨﻪ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ ﺑﻪ ازای ﻫﺮ ﻟﻴﺘﺮ ﺣﺪود0003 /0 USS . دﺷﻮ ﻣﻲ ﺻﻨﺎﻳﻊ KX اﻇﻬﺎر ﻛﺮده اﺳﺖ ﻛـﻪ اﺳﺘﻔﺎده از ﻓﻴﻠﺘﺮﻫﺎی ﺟﻬﺎﻧﻲ ﻃﺮﺣﻲ ﺷﺪه ﻧﻴﺎز ﺑﻪ آﻣﻮزش و ﻳﺎ دﺳـﺘﻮر اﻟﻌﻤـﻞ زﻳـﺎدی ﻧﺪارﻧـﺪ . ﻫـﺮ دو ﻣﻘﻴـﺎس ﺧﺎﻧﻪ ای و روﺳﺘﺎﻳﻲ ﻧﻴﺎز ﺑﻪ ﻧﮕﻬﺪاری ﻧﺪاﺷﺘﻪ و دارای ﻫﻴﭻ ﺑﺨﺶ ﻣﺘﺤﺮﻛﻲ ﻧﻴﺴﺖ . ﺻﻨﺎﻳﻊ KX ﺗﺼﻤﻴﻢ دارد ﻛـﻪ اﻣﻜﺎﻧﺎت ﻣﺤﻠﻲ را ﺑﺮای ﻛﺸﻮرﻫﺎی در ﺣﺎل ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺑﺮای ﺗﻮﻟﻴﺪ وﺳﺎﻳﻞ اﻳﻦ اﺑﺰار و ﺑﻪ ﺧﻮﺑﻲ ﺳﻴﺴـﺘﻢ ﻫـﺎی ﻣﺸـﺎﺑﻪ ﺑﺮای اﺳﺘﻔﺎده ﺑﻪ ﺻﻮرت ﺑﻄﺮی آب آﺷﺎﻣﻴﺪﻧﻲ ﺗﺎﺳﻴﺲ ﻛﻨﺪ . ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ KX در ﻧﻈﺮ دارد ﻛﻪ ﺑـﺎ ﻫﻤﻜـﺎریNGO ﻫﺎ اﻳﻦ ﺑﺎزار را در ﻣﻨﻄﻘﻪ ﭘﺨﺶ ﻛﻨﺪ . 8 - آزﻣﺎﻳﺸﮕﺎه ﻫﺎ ی Seldon ﻳﻚ ﺷﺮﻛﺖ ﻛﻮﭼﻚ در آﻣﺮﻳﻜﺎ ﭼﻨﺪﻳﻦ ﻧﻤﻮﻧﻪ ی اوﻟﻴﻪ ای را ﺑـﺮ ﭘﺎﻳـﻪ ی ﻣﺤـﻴﻂ ﻓﻴﻠﺘـﺮی ﻧﺎﻧﻮﻣﺶ ﺗﻮﺳﻌﻪ داده . اﻧﺪ ﻧﺎﻧﻮﺗﻴﻮب ﺗﻮاﻧ ﻣﻲ ﻫﺎ ﻨﺪ روی ﻳﻚ ﺳﻄﺢ ﺻﺎف ﺑﺮای ﺗﺸﻜﻴﻞ ﻳﻚ ﻓﻴﻠﺘﺮ ﻛﺎﻏـﺬ ﻣﺎﻧﻨـﺪ ﻗـﺮار داده ﺷﻮﻧﺪ و ﻳﺎ اﻳﻨﻜﻪ ﺑﺮ روی زﻳﺮﻻﻳﻪ ی اﺳﺘﻮاﻧﻪ ای ﺷﻜﻞ ﻗﺮار داده ﺷﻮﻧﺪ ﻛﻪ ﺣﻮل ﻳﻚ ﻏﺸﺎی اﺳﺘﻮاﻧﻪ ی ﻣﺮﺳﻮم ﭘﻴﭽﻴﺪه ﺷﻮﻧﺪ و ﻳﺎ اﻳﻨﻜﻪ روی دﻳﮕﺮ اﻧﻮاع ﻓﻴﻠﺘﺮﻫﺎ اﻋ ﻤﺎل ﺷﻮﻧﺪ . ﻧﺎﻧﻮﻣﺶ ﻫﺎ ی ﺗﺨﺖ ﺗﻮاﻧ ﻣﻲ ﻨﺪ از ﻃﺮﻳـﻖ ﻣﻜـﺎﻧﻴﺰم ﭼﺮوک ﺷﺪن ﺳﻄﺢ ی وﻳﮋه ﺳﻄﺢ را اﻓﺰاﻳﺶ دﻫﻨﺪ4 .ﺷﺮﻛﺖ Seldon ﻳﻚ ﺳﺮی اﺑﺰار ﺗﺼﻔﻴﻪ ی ﻗﺎﺑﻞ ﺣﻤﻞ ﻛﻪ ﺑﺮ ی ﭘﺎﻳﻪ اﻳﻦ ﺗﻜﻨﻮﻟﻮژی ﺑﻮد را ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻧﻤﻮﻧﻪ ﻛﺎر ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻛﺮده اﺳﺖ، از ﺟﻤﻠﻪ ﻳـﻚ وﺳـﻴﻠﻪ ی ﺗﺼـﻔﻴﻪ ی ﻓﻴﻠﺘـﺮی ﺣﺼﻴﺮ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺑﻪ اﻧﺪازه ی ﺧﻮدﻛﺎر ﻛﻪ ﺑﺎ ﻧﺎم “Waterstick” ﺷﻨﺎﺧﺘﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ . ﺷﺮﻛﺖ Seldon ﺑﻴﺎن ﻛﺮده اﺳﺖ 1- Kevin McGovern (CEO of McGovern Capital LLC), presentation at Cornell University, Ithaca, NY, 2005. 2- E. E. Koslow, "Microporous filter media, filtration systems containing same, and methods of making and using",US Patent 6913154 , 2005 3- Kevin McGovern (CEO of McGovern Capital LLC), presentation at Cornell University, Ithaca, NY, 2005. 4- H. Christopher. Cooper, et al, “Nanomesh article and method of using the same for purifying fluids”, United States Patent Application 20050263456, 2005. 160 راﻫﻨﻤﺎی ﻧﺤﻮه اﺳﺘﻔﺎده از ﻓﻨﺎور ی ﻧﺎﻧﻮ در ﺻﻨﻌﺖ آب و آﺑﻔﺎ ی ﻛﺸﻮر ﻛﻪ ﻧﺎﻧﻮﻣﺶ ﺗﻮاﻧ ﻣﻲ ﻫﺎ ﻨﺪ ﺑﺮای ﺣﺬف ﮔﺴﺘﺮه ی وﺳﻴﻌﻲ از آﻻﻳﻨﺪه ﻫﺎ ی ﺑﻴﻮﻟﻮژﻳﻜﻲ، آﻟﻲ، و ﻏﻴﺮ آﻟﻲ اﺳﺘﻔﺎده ﺷـﻮد . ﻣﺤﻴﻂ ﻓﻴﻠﺘﺮ ﺗﻮاﻧ ﻣﻲ ﺪ از ﭼﻨﺪﻳﻦ ﻻﻳﻪ ی ﻧﺎﻧﻮﺗﻴﻮب ﻫﺎ ی ﻛﺮﺑﻨﻲ ﺳﺎﺧﺘﻪ ﺷﻮد ﻛﻪ ﻫﺮ ﻻﻳﻪ ﺑﺮای ﺣ ﺬف اﻧﻮاع ﻣﺨﺘﻠـﻒ آﻻﻳﻨﺪه ﻫﺎ اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲ ﺷﻮد . Seldon ﭼﻨﻴﻦ ﺑﻴﺎن ﻛﻨﺪ ﻣﻲ ﻛـﻪ ﻧـﺎﻧﻮﻣﺶ اﺳـﺘﻔﺎده ﺷـﺪه در waterstick ﺗﻮاﻧـﺎﻳﻲ ﺣﺬف ﺑﺎﻻی 99 / 99 ٪ از ﺑﺎﻛﺘﺮی ﻫﺎ ، ﻛﻴﺴﺖ ﻫﺎ، وﻳﺮوس ﻫﺎ ، ﺗﺨﻢ ﻗﺎرچ ، ﻫﺎ ﻛﭙﺮک ﻫﺎ ، ﺑﺎﻛﺘﺮی ﻛﻠﻴﻔـﺮم، اﻧﮕـﻞ ﻫـﺎ ، و ﻗﺎرچ ﻫﺎ و ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ آرﺳﻨﻴﻚ و ﺳﺮب را دارد . ﺳﺮی ﺑﻬﺒﻮد داده ی ﺷﺪه ﻧﺎﻧﻮﻣﺶ ﺗﻮاﻧ ﻣﻲ ﻫﺎ ﺪ آﻻﻳﻨﺪه ﻫﺎ ی آﻟﻲ ﻣﺜﻞ ﻫﺎ ﻛﺶ آﻓﺖ (pesticide and herbicide) را ﺑـﻪ ﺧـﻮﺑﻲ آﻻﻳﻨـﺪه ﻫـﺎ ی ﻏﻴﺮآﻟـﻲ ﻣﺜـﻞ ﻓﻠـﺰات ﺳـﻨﮕﻴﻦ،ﻛﻮدﻫﺎ، و ﻓﺎﺿﻼب ﻫﺎ ی ﺻﻨﻌﺘﻲ را ﺣﺬف ﻛﻨﺪ . ﻣﺤﻴﻂ ﻓﻴﻠﺘﺮﻫﺎ ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺗﻮاﻧ ﻣﻲ ﻨﺪ ﺗﻮﺳﻂ ﻳﻚ ﺳﺮی ﻋﻮاﻣﻞ آﻧﺘﻲ ﺑﺎﻛﺘﺮﻳـﺎل ﻻﻳﻪ ﻧﺸﺎﻧﻲ ﺷﻮﻧﺪ ﺗﺎ از ﺗ ﺸﻜﻴﻞ ﻫﺎ ﻻﻳﻪ ی ﺑﻴﻮﻟﻮژﻳﻜﻲ ﺟﻠـﻮﮔﻴﺮی ﺷـﻮد . Seldon اﻇﻬـﺎر ﻣـﻲ ﻛﻨـﺪ ﻛـﻪ ﺑـﺮ ﺧـﻼف روش ﻫﺎ ی دﻳﮕﺮ اﺳﺘﻔﺎده ﺷﺪه از ﺣﻔﺮات، ﻧﺎﻧﻮﻣﺶ ﻫﺎ ﻣﻴﺰان ﺟﺮﻳﺎن آب ﻛﺎﻓﻲ ﺑﺪون اﺳﺘﻔﺎده از ﻓﺸﺎر ﺟﻬﺖ ﻋﺒـﻮر ﺣﺠﻴﻢ از ﻏﺸﺎﻫﺎ را ﺗﺎﻣﻴﻦ ﻣﻲ ﻛﻨﻨﺪ . ﻧﻤﻮﻧﻪ ی ﺳﺎﺧﺘﻪ ﺷﺪه ﺑﺎ اﻧﺪازه ی 5 ﺳﺎﻧﺘﻲ ﻣﺘﺮ ﻗﻄﺮ ﻣﻴﺰان ﺳﺮﻋﺖ ﺟﺮﻳﺎ ن آب را از ﻏﺸﺎ ﺣﺪود 6 ﻟﻴﺘﺮ ﺑﺮ ﺳﺎﻋﺖ ﻓﺮاﻫﻢ ﻛـﺮد 1. ﻧﻤﻮﻧـﻪ ی Waterstick ﻣﻴـﺰان ﺟﺮﻳـﺎن1 ﻟﻴﺘـﺮ را در90 ﺛﺎﻧﻴـﻪ اﻣﻜﺎن ﭘﺬﻳﺮ ﺳﺎﺧﺘﻪ ﻛﻪ ﺗﻨﻬﺎ ﺑﻪ اﻧﺪازه ی ﻳﻚ ﺧﻮدﻛﺎر ﺑﻮد . ﻋﻤﺮ اﻳﻦ ﻧﻤﻮﻧﻪ 200 اﻟﻲ300 ﻟﻴﺘﺮ ﺗﺼﻔﻴﻪ ی آب ﺑﻮد و درﺻﻮرﺗﻲ ﻛﻪ ﻳﻚ ﭘﻴﺶ ﺗﺼﻔﻴﻪ ی اوﻟﻴﻪ اﻧﺠﺎم ﺷﻮد ﻋﻤﺮ آن ﻫﺎ ﺑﺴﻴﺎ ر اﻓﺰاﻳﺶ ﺧﻮاﻫـﺪ ﻳﺎﻓـﺖ 2 . Seldon در ﺗـﻼش ﺑﺮای ﻃﺮﺣﻲ ﻗﻴﻤﺖ ﻣﻨﺎﺳﺐ در ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ ﺑﺎ ﺑﻘﻴﻪ ی ﺗﻮﻟﻴﺪات ﻣﺸﺎﺑﻪ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑـﺮای اﻓـﺮاد در ﻛﺸـﻮرﻫﺎی در ﺣـﺎل ﺗﻮﺳﻌﻪ ﭘﻴﺸﻨﻬﺎد ﻣﻲ ﺷﻮد و ﺳﻌﻲ ﺑﺮ آن اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﺎ ﻛﻤﻚ ﺳﺎزﻣﺎن ﻫﺎ ی ﻫﻤﺮاه ﮔﺴﺘﺮش ﭘﻴـﺪا ﻛﻨـﺪ . waterstick ﺑﺮای اﺳﺘﻔﺎده ی اﻧﻔﺮادی ﻃﺮاﺣﻲ ﺷﺪه اﺳﺖ و ﺑـﻪ ﺻـﻮرت ﻧﻮﺷـﻴﺪﻧﻲ ﺑﺴـﺘﻪ ﺑﻨـﺪی اﺳـﺘﻔﺎده ﻣـﻲ ﺷـﻮد ﻛـﻪ آب آﺷﺎﻣﻴﺪﻧﻲ را ﺑﺮای اﺳﺘﻔﺎده ﻛﻨﻨﺪه ﻓﺮاﻫﻢ ﻣﻲ ﺳﺎزد . waterstick ﺑﺮای اراﺋﻪ ﻃﺮاﺣﻲ ﺷﺪه اﺳﺖ و در ﺣـﺎل ﺣﺎﺿـﺮ ﺷﺮﻛﺖ Seldon واﺣﺪی را ﺑﺮای ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻛﺎرﺗﺮﻳﺞ ﻫﺎ ی ﻓﻴﻠﺘﺮی ﻓﺎﺑـﻞ ﺗﻌـﻮﻳﺾ راه اﻧـﺪازی ﻛـﺮده اﺳـﺖ . ﻫﻤﭽﻨـﻴﻦ waterstick ﻃﻮری ﻃﺮاﺣﻲ ﺷﺪه اﺳﺖ ﻛﻪ زﻣﺎﻧﻲ ﻛﻪ ﻋﻤﺮ ﻓﻴﻠﺘﺮ ﺗﻤﺎم ﺷﺪ ﻋﺒﻮر ﺟﺮﻳﺎن آب از ﻓﻴﻠﺘﺮ اﻣﻜـﺎن ﭘـﺬﻳﺮ ﻧﺒﺎﺷﺪ . ﻣﺤﻴﻂ ﻧﺎﻧﻮﻣﺶ ﺗﻮاﻧ ﻣﻲ ﻫﺎ ﺪ ﺑﺮای اﺑﺰار ﻓﻴﻠﺘﺮی ﻣﻮﺟﻮد ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗـﺮار ﮔﻴـﺮد . Seldom ﻳـﻚ ﺳﻴﺴـﺘﻢ ﺗﻮﻟﻴﺪی ﻋﻤﺪه و ﻣﻘﺮون ﺑﻪ ﺻﺮﻓﻪ ای را ﺑﺮای ﺳﺎﺧﺖ ﻣﺤﻴﻂ ﻧﺎﻧﻮﻣﺶ ﺗﻮﺳﻌﻪ داده اﺳﺖ . ﺳﻴﺴﺘﻢ ﺗﻮﻟﻴﺪی ﻋﻤﺪ ی ه Seldon دارای ﻇﺮﻓﻴﺖ ﺗﻮﻟﻴﺪی276 ﻣﺘﺮ ﻣﺮﺑﻊ از ﻣﻮاد در ﻫﺮ ﻣﺎه را دارد ﻛﻪ ﻫﺮ ﻣﺘﺮ ﻣﺮﺑﻊ ﻣﻮاد ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز ﺑـﺮای 1- Device, Nanomechanical Water Purification, “Nanomechanical Water Purification Device” , NASA Small Business Innovation Research Proposal, 03-A5. 02-8173, 2003. 2- Derzko, W. , “Smart Straws – The Waterstick & LifeStraw – a water nanofilter”, smarteconomy. typepad. com, 2005. ﻓﺼﻞ ﺳﻮم- ﻧﺎﻧﻮﺗﻜﻨﻮﻟﻮژ در ی ﺻﻨﻌﺖ آب 161 395 وﺳﻴﻠﻪ را ﻓﺮاﻫﻢ ﻣﻲ ﺳﺎزد . waterstick در ﺣﺎل ﺣﺎﺿﺮ ﺗﻮﺳﻂ ﭘﺰﺷﻜﺎن آﻓﺮﻳﻘﺎ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴـﺮد 1 . waterstick در ﺣﺎل ﺣﺎﺿﺮ ﺗﻮﺳﻂ ﭘﺰﺷﻜﺎن آﻓﺮﻳﻘﺎ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮد . 9 - ﻳﻚ ﺷﺮﻛﺖ ﻛﺮه ای Saehan ﻳﻚ ﺳﺮی از ﻏﺸﺎﻫﺎی ﻓﻴﻠﺘﺮی را ﺑﺮای ﮔﺴﺘﺮه ی وﺳﻴﻌﻲ از ﻣﻘﻴـﺎس ﻫـﺎ ﻛـﻪ ﺷـﺎﻣﻞ اﺳﺘﻔﺎده داﺧﻞ ﻣﻨﺰل ﻧﻴﺰ ﺑﻮد ﭘﻴﺸﻨﻬﺎد ﻛﺮدﻧﺪ . ﻋﻼوه ﺑﺮ آن Saehan وﺳﻴﻠﻪ ای را ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻛﺮد ﻛﻪ ﻧﺎﻧﻮ ﻓﻴﻠﺘﺮﻫﺎ را ﺑـﺎ ﻣﺮاﺣﻞ ﻗﺒﻞ و ﺑﻌﺪ از ﺗﺼﻔﻴﻪ ی آب ﻗﺎﺑﻞ اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲ ﻛـﺮد ﺑـﺪون اﻳﻨﻜـﻪ ﻧﻴـﺎز ﺑـﻪ ﺗﺎﻧـﻚ ذﺧﻴـﺮه داﺷـﺘﻪ ﺑﺎﺷـﺪ . ﺗﺎﻧﻚ ﻫﺎ ی ذﺧﻴﺮه ی آب ﺑﺮای ﻓﺮآﻳﻨﺪ اﺳﻤﺰ ﻣﻌﻜﻮس ﻻزم ﺑﻮد در ﺣﺎﻟﻲ ﻛﻪ Saehan ادﻋﺎ ﻣﻲ ﻛـﺮد ﻛـﻪ ذﺧﻴـﺮه ی آب اﺣﺘﻤﺎل آﻟﻮده ﺷﺪن ﻣﺠﺪد را ﺑﺎﻻ ﺑﺮده و ﺳﻴﺴﺘﻢ ﺑﻬﺪاﺷﺘﻲ آب را ﺑﻪ ﻋﻠﺖ ذﺧﻴﺮه ﻣﺪت زﻣﺎن زﻳـﺎد ﻛـﺎﻫﺶ دﻫﺪ ﻣﻲ2 . Saehan ﺑﻴﺎن ﻛﺮد ﻣﻲ ﻛﻪ ﻧﺎﻧﻮ ﻓﻴﻠﺘﺮﻫﺎ ﻫﺎ ی آن ﺗﻮاﻧ ﻣﻲ ﺪ ﺗﻘﺮﻳﺒﺎ ﺗﻤﺎم آﻻﻳﻨﺪه ﻫﺎ ی آب از ﺟﻤﻠﻪ ﺑﺎﻛﺘﺮی ، ﻫﺎ و ﻓﻠﺰات ﺳﻨﮕﻴﻦ را ﺣﺪف ﻛﻨﺪ . Saehan ادﻋﺎ ﻛﺮد ﻣﻲ ﻛﻪ اﻳﻦ اﺑﺰار ﺑﺮای ﻧﻤﻚ زداﻳﻲ ﻣﻮﺛﺮ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ ﭼﺮاﻛﻪ آن ﻫﺎ ﺣﺪود 90 درﺻﺪ از ﻫﺎ ﻳﻮن ی آﻻﻳﻨﺪه و ﻧﻤﻚ را ﻫﺎ ﺣﺬف ﻣﻲ ﻛﻨﻨﺪ3 .اﺑﺰار ﻧﺎﻧﻮﻓﻴﻠﺘﺮی ﻣﻲ ﺗﻮ اﻧﻨـﺪ ﺑـﻴﻦ 1 اﻟـﻲ5/3 ﻟﻴﺘﺮ آب را در دﻗﻴﻘﻪ ﺗﺼﻔﻴﻪ ﻛﻨﻨﺪ ﻛﻢ . ﺗﺮ از ﻳﻚ ﻟﻴﺘﺮ ﺑﺮای اﻳﻦ اﺑﺰار ﻧﺎﻣﻨﺎﺳﺐ ﻗﻠﻤﺪاد ﻣﻲ ﺷﻮد و ﺑـﻴﺶ ﺗـﺮ از 5/3 ﻟﻴﺘﺮ ﻧﻴﺎزﻣﻨﺪ ﭘﻤﭗ ﺑﺰرﮔﻲ ﺑﺮای اﻋﻤﺎل ﻓﺸﺎر ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ1 .ﻏﺸﺎی ﻧﺎﻧﻮﻓﻴﻠﺘﺮی ﺑﺎ اﻧﺪازه ی ﻛﻮﭼﻚ Saehan ﺑﺎ ﻓﺸﺎر5 ﺑﺎر ﻛﺎر ﻛﺮد ﻣﻲ ، در ﺣﺎﻟﻲ ﻛﻪ ﻏﺸﺎی اﺳﻤﺰ ﻣﻌﻜﻮس دارای 36 درﺻﺪ آب ﺗﻮﻟﻴﺪی ﭘﺎﻳﻴﻦ ﺗﺮ ی ﺑﻮد و ﻧﻴﺎز ﺑﻪ 55 ﺑﺎر ﻓﺸﺎر دارد4 . ﻧﺘﻴﺠﺘﺎSaehan ﭘﻴﺸﻨﻬﺎد ﻛﺮد ﻛﻪ ﻧﺎﻧﻮ ﻓﻴﻠﺘﺮﻫﺎ دارای ﻫﺰﻳﻨﻪ ای ﺗـﺮ ﻛﻢ ی ﻧﺴـﺒﺖ ﺑـﻪ اﺳـﻤﺰ ﻣﻌﻜـﻮس ﺑﻮدﻧﺪ ﭼﺮا ﻛﻪ ﻧﻴﺎز ﺑﻪ اﻧﺮژی ﺗﺮ ﻛﻢ ی ﺑﺮای ﻓﻴﻠﺘﺮاﺳﻴﻮن دارﻧﺪ . اﺳﺘﻔﺎده از وﺳـﺎﻳﻞ ﻧـﺎﻧﻮﻓﻴﻠﺘﺮی ﺷـﺎﻣﻞ ورود آب از ﺑﺨﺶ ورودی و ﺧﺮوج آن از ﺑﺨﺶ ﺧﺮوﺟﻲ اﺳﺖ . ﺟﺰﺋﻴﺎت ﻧﮕﻬﺪاری اﻳﻦ ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻫﺎ دﻗﻴﻘﺎ ﻣﺸﺨﺺ ﻧﺸﺪه اﺳﺖ . ﻧﺎﻧﻮ ﻓﻴﻠﺘﺮﻫﺎ ﻣﺜﻞ دﻳﮕﺮ ﻓﻴﻠﺘﺮﻫﺎ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮﻧﺪ . اﻳﻦ ﻏﺸﺎﻫﺎ ﺑﺎﻳـﺪ در ﻣﺤـﻴﻂ ﺧﺸـﻚ و دﻣـﺎی اﺗـﺎق ﻧﮕﻬﺪاری ﺷﻮﻧﺪ ﻫﺎ آن . ﻧﺒﺎﻳﺪ در ﻣﺠﺎورت ﻫﻮای ﮔﺮم ﻳﺎ ﺳﺮد ﺷﺪﻳﺪ ﻗﺮار ﮔﻴﺮﻧﺪ . ﻏﺸﺎ ﻫﺎ در ﻫﺎ ﻛﻴﻒ ی ﻫـﻮای ﻛﻴـﭗ ﻓﺮوﺧﺘﻪ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ ﺗﺎ از رﺷﺪ ﺑﺎﻛﺘﺮی ﻫﺎ ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی ﺷﻮد و در ﻣﻮاردی ﻛﻪ ﻛﻴﻒ ﻫﻮا ﺳﻮراخ ﺷﻮد، ﻫﺎ آن ﺑﺎﻳﺪ در ﻳﻚ ﻛﻴﻒ ﻫﻮای ﺟﺎﻳﮕﺰﻳﻦ ﻗﺮار ﮔﻴﺮﻧﺪ و ﺑﻌﺪ از اوﻟﻴﻦ اﺳﺘﻔﺎده ﺑﺎﻳﺪ در ﺗﻤﺎم زﻣﺎن در ﻣﺤﻴﻂ ﻣﺮﻃﻮب ﻧﮕﻬﺪاری ﺷﻮﻧﺪ5 . ﺗﻜﻨﻮﻟﻮژیSaehan در اﻧﻮاع ﻣﺨﺘﻠﻔﻲ از ﻣﺤ ﻫﺎ ﻴﻂ از ﺟﻤﻠﻪ ﺑﺮای ﺗﺼﻔﻴﻪ در ﭼﻴﻦ و ﺑﺮای ﻧﻤـﻚ زداﻳـﻲ در اﻳـﺮان ﺗﺴﺖ ﺷﺪه اﺳﺖ2 . 1- O'Grady, P. , “Windsor, Vt. , Lab Applies for Grant to Make Water Purification Devices”, Eagle Times , Claremont, New Hampshire, 2004. 2- Yoon, S. R, “Domestic nanofiltration membrane based water purifier without storage tank”, US Patent, 6, 841, 68. 3- S. R. Yoon, “Domestic nanofiltration membrane based water purifier without storage tank”, US Patent, 6, 841, 068, 2005. 4- www. medgadget. com 5- www. medgadget. com 162 راﻫﻨﻤﺎی ﻧﺤﻮه اﺳﺘﻔﺎده از ﻓﻨﺎور ی ﻧﺎﻧﻮ در ﺻﻨﻌﺖ آب و آﺑﻔﺎ ی ﻛﺸﻮر 10 - ﻛﺖﺷﺮNanovation AG در آﻟﻤﺎن ﻳﻚ ﺳﺮی از ﻓﻴﻠﺘﺮﻫﺎ ی ﻏﺸﺎ ﺳﺮاﻣﻴﻜﻲ ﻣﺘﺨﻠﺨﻠـﻲ را ﺑـﺎ ﻧـﺎ م Nanopore و ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻫﺎ ی ﻓﻴﻠﺘﺮاﺳﻴﻮن ﻏﺸﺎﻳﻲ را ﺑﺎ ﮔﻨﺠﺎﻳﺶ ﻓﻴﻠﺘﺮی ﭼﻨﺪﺗﺎﻳﻲ را ﭘﻴﺸﻨﻬﺎد داده . اﻧﺪ ﻓﻴﻠﺘﺮﻫﺎ ی ﻏﺸﺎ ﺳـﺮاﻣﻴﻜ ﻲ Nanopore از ﻧﺎﻧﻮﭘﻮدرﻫﺎی ﺳﺮاﻣﻴﻜﻲ و ﺑﺮ روی ﻣﻮاد ﻧﮕﻬﺪارﻧﺪه ﻣﺜﻞ آﻟﻮﻣﻴﻨﺎ ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻣـﻲ ﺷـﻮﻧﺪ و در اﻧـﺪازه ﻫـﺎ ی ﻣﺨﺘﻠﻒ و دو ﺷﻜﻞ ﻛﻠﻲ : ﻓﻴﻠﺘﺮﻫﺎ ی ﮔﺮد ﺗﻴﻮب ﺷﻜﻞ و ﻳﻚ ﻓﻴﻠﺘـﺮ ﺻـﺎف دﻳﺴـﻚ ﺷـﻜﻞ ﻣﻮﺟـﻮد ﻫﺴـﺘﻨﺪ . اﻳـﻦ ﻣﺤﺼﻮﻻت ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﺧﻮاص ﺗﺸﻜﻴﻞ دﻫﻨﺪه ی ﻧﺎﻧﻮﭘﻮدرﻫﺎی ﺳﺮاﻣﻴﻜﻲ و ﻓﺮآﻳﻨﺪ ﺗﻮﻟﻴ ﺪ ﻣﺘﻮاﻟﻲ ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . Nanovation AG اﻇﻬﺎر ﻛﻪ ﻛﻨﺪ ﻣﻲ ﻓﻴﻠﺘﺮﻫﺎ ی ﻏﺸﺎ ﺳﺮاﻣﻴﻜﻲ Nanopore ، ﺑﺎﻛﺘﺮی ، ﻫﺎ وﻳﺮوس ﻫﺎ ، و ﻗﺎرچ ﻫﺎ را از آب ﺣﺬف ﻣﻲ ﻛﻨﺪ 1 .ﺑﻪ ﻋﻼوه ﺗﺴﺖ ﻛﻴﻔﻴﺖ آب ﻫﻴﭻ ﻓﺮم ﻛﻠﺮﻳـﺪی، ﻛﻠﺮوﻓـﻮرم ﻫـﺎ ی ﺗـﻪ ﻧﺸـﻴﻦ ﺷـﺪه، ﺑـﺎﻛﺘﺮی ﺳﺎﻟﻤﻮﻧﻼ، ﻳﺎ ﺑﺎﻛﺘﺮ ﯼ streptococci را در آ ب ﺗﺼﻔﻴﻪ ﺷﺪه ﻧﺸـﺎن ﻧـﺪاد 2 . ﻣﻴـﺰان آب ﺣﺎﺻـﻞ از ﻓﻴﻠﺘﺮﻫـﺎ ی ﻏﺸـﺎ ﺳﺮاﻣﻴﻜﻲ ﻣﺘﺨﻠﺨ ﻞ Nanopore ﺑﺴﺘﮕﻲ ﺑﻪ اﻧﺪازه و ﺷﻜﻞ ﻫﺎ آن دارد ﻛﻪ ﻣﺴﺘﻘﻴﻤﺎ ﺑﺎ ﻛﻴﻔﻴﺖ آب ﺣﺎﺻﻞ ارﺗﺒـﺎط ﺧﻮاﻫﺪ داﺷﺖ . ﻳﻚ واﺣﺪ ﻓﻴﻠﺘﺮی ﺑﺎ اﺑﻌﺎد 120 در60 در15 ﺳﺎﻧﺘﻲ ﺗﻮاﻧ ﻣﻲ ﻣﺘﺮ ﺪ 11 ﻣﺘﺮ ﻣﺮﺑﻊ از ﻣﺤـﻴﻂ ﻳـﻚ ﻓﻴﻠﺘﺮ را ﺗﺎﻣﻴﻦ ﻛﻨﺪ ﻛﻪ ﺗﻮاﻧ ﻲﻣ ﺪ ﺣﺪود 8000 ﻟﻴﺘﺮ از ﻫﺎ آب ی دور رﻳﺰ را در ﻫﺮ روز ﺗﺼﻔﻴﻪ ﻛﻨﺪ . Nanovation ﺑﻴﺎن ﻛﻨﺪ ﻣﻲ ﻛﻪ ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻫﺎ ی ﻓﻴﻠﺘﺮی ﻏﺸﺎ ﺳﺮاﻣﻴ ﻜﻲNanopore ﺗﻮاﻧ ﻣﻲ ﺪ ﺑﺎ ﺗﻮﻟﻴﺪ ﭘﻴﻮﺳﺘﻪ از ﻟﺤـﺎظ اﻗﺘﺼـﺎدی ﻣﻘﺮون ﺑﻪ ﺻﺮﻓﻪ ﺑﺎﺷﻨﺪ ﻛﻪ ﺑﻪ ﻃﻮر ﻫﻢ زﻣﺎن ﻛﻞ ﻫﺎ ﻻﻳﻪ ی ﻓﻴﻠﺘﺮی ﻧﺼﺐ ﻣﻲ ﺷـﻮﻧﺪ . ﻓﻴﻠﺘﺮﻫـﺎ ی ﻏ ﺸـﺎ Nanopore ﺗﻮاﻧ ﻣﻲ ﻨﺪ ﺑﺎ ﻏﺸﺎﻫﺎی ﭘﻠﻴﻤﺮی زﻣﺎﻧﻲ ﻛﻪ ﻛﻞ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎ ی ﻓﻴﻠﺘﺮ از ﺟﻤﻠﻪ ﻧﮕﻬﺪاری، ﻓﻴﻠﺘﺮﻫـﺎ ی ﺟـﺎﻳﮕﺰﻳﻦ، ﻋﻮاﻣـﻞ ﺗﻤﻴﺰﻛﻨﻨﺪه، و ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎ ی ﻋﻤﻠﻴﺎﺗﻲ ﻣﻮرد ﺗﻮﺟﻪ ﺑﺎﺷﺪ، ﻗﺎﺑﻞ ﻣﻘﺎﻳﺴـﻪ ﺑﺎﺷـﺪ ﻛـﻪ اﻳـﻦ ﺧـﻮد ﺳـﺒﺐ اﻓـﺰاﻳﺶ ﻋﻤـﺮ ﻓﻴﻠﺘﺮﻫﺎ ی Nanopore ﺷﺪه و ﻧﻴﺎزﻣﻨﺪ ﻓﺮآﻳﻨﺪ ﺗﻤﻴﺰﻛﺎری ﻛﻢ ﺗﺮی ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ3. ﻓﻴﻠﺘﺮﻫﺎی ﻏﺸﺎ ﺳـﺮاﻣﻴﻜﻲ ﻣﺘﺨﻠ ﺨـﻞ Nanopore و ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻫﺎ ی ﻓﻴﻠﺘﺮاﺳﻴﻮن ﻧﻴﺎزﻣﻨﺪ ﻓﺮآﻳﻨﺪ ﺗﻤﻴﺰ ﻛﺎری ﻏﻴﺮ ﻣﺘﻨﺎوب ﻫﺴﺘﻨﺪ زﻳﺮ ﻫﺎ آن ا دارای ﺧﻮاص ﺷﺪﻳﺪ ﺿﺪ رﺳﻮب ﮔﺬاری ﻫﺴﺘﻨﺪ . ﻏﺸﺎﻫ ﺎیNanopore ﻣﻘﺎوم ﺑﻪ ﺑﺎﻛﺘﺮی ، ﻫﺎ ﻗﺎرچ ﻫﺎ ، اﺻﻄﻜﺎک، اﺳﻴﺪﻫﺎ و ﺑﺎزﻫﺎی ﻗﻮی، دﻣﺎی ﺑﺎﻻ، و اﻛﺴﻴﺪ ﺷﺪن ﻫﺴﺘﻨﺪ1 . 11 - ﻳﻚ ﺷﺮﻛﺖ اﻧﮕﻠﻴﺴـﻲNanoMagnetics ﻳـﻚ ﺳـﺮی از ﻧـﺎﻧﻮذرات ﻣﻐﻨﺎﻃﻴﺴـﻲ را ﺑـﺎ ﻧـﺎمMagnetoFerriten )ﭘﺮوﺗﺌﻴﻦ ﻫﺎ ی ﺣﺎوی آﻫﻦ ﻣﻐﻨﺎﻃﻴﺴﻲ ( ﺗﻮﺳﻌﻪ داده اﻧﺪ و ﺗﻮاﻧﺎﻳﻲ ﻫﺎ آن را ﺑﺮای اﺳﻤﺰ ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ و اﻧﺮژی ﭘﺘﺎﻧﺴـﻴﻞ ﻣﻮﺛﺮ ﺟﺎﻳﮕﺰﻳﻦ ﺑﺮای اﺳﻤﺰ ﻣﻌﻜﻮس ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﻛﺮده . اﻧﺪ ﻧﺎﻧﻮذرات ﻣﻐﻨﺎﻃﻴﺴﻲ در ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻫﺎ ﻳﻲ اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲ ﺷـﻮد ﺗـﺎ ﻓﺸﺎر اﺳﻤﺰی ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز ﺑﺮای ﻫﻞ دادن آب از ﻏﺸﺎﻫﺎی ﻓﻴﻠﺘﺮی را ﺗﻮﻟﻴـﺪ ﻛﻨـﺪ ﺑـﺮ ﺧـﻼف اﺳـﻤﺰ ﻣﻌﻜـﻮس ﻛـﻪ ﻧﻴﺎزﻣﻨﺪ اﻧﺮژی اﻋﻤﺎﻟﻲ ﺧﺎرﺟﻲ ﺑﺮای ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻓﺸ ﺎ ر اﺳﻤﺰی ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ4 . MagnetoFerriten ﻛـﻪ در اﺳـﻤﺰ ﻣﺴـﺘﻘﻴﻢ 1- ItN Nanovation, < itn-nanovation. com>,2006. 2- S. Botker, "Small-scale sewage plant tests ceramic flat membranes", Water & Wastewater International, 20, 2005. 3- ItN Nanovation, < itn-nanovation. com>,2006. 4- UK Trade and Investment, < ukatnanofair. com/ex_nanomagnetics. html> ﻓﺼﻞ ﺳﻮم- ﻧﺎﻧﻮﺗﻜﻨﻮﻟﻮژ در ی ﺻﻨﻌﺖ آب 163 اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ ﺗﻤﺎﻳﻞ دارﻧﺪ ﻛﻪ ﻋﻤﻞ ﻧﻤﻚ زداﻳﻲ را اﻧﺠ ﺎم دﻫﻨﺪ . ﺑﺎ اﻳﻦ ﺣﺎل ﺑﻘﻴﻪ ی آﻻﻳﻨﺪه ﻫﺎ ﻧﻴﺰ ﺗﻮاﻧ ﻣـﻲ ﻨـﺪ ﺑﺴﺘﻪ ﺑﻪ ﻧﻮع ﻏﺸﺎی اﺳﺘﻔﺎده ﺷﺪه ﺣﺬف ﺷﻮﻧﺪ . ﺷﺮﻛﺖ Nanomagnetics اﻇﻬﺎر ﻛﻪ ﻛﻨﺪ ﻣﻲMagnetoFerriten ﺗﻮاﻧ ﻣﻲ ﺪ از ﻫﺎ آب ی ﺗﺼﻔﻴﻪ ﺷﺪه ﺑﺎزﻳﺎﺑﻲ ﺷﺪه و ﺑﺪون ﻫﻴﭻ ﻣﺤﺪودﻳﺖ ﺧﺎﺻﻲ ﻣﺠﺪدا ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗـﺮار ﮔﻴـﺮد . ﻫﺰﻳﻨﻪ ی ﻣﺨﺼﻮﺻﻲ ﺗﺎ ﺣﺎل ﻪﺑ ﺑﺮای MagnetoFerriten ﻣﺸـﺨﺺ ﻧﺸـﺪه اﺳـﺖ، اﻣـﺎMagnetoFerriten ﺑﻴـﺎن ﻛﻨﺪ ﻣﻲ ﻛﻪ ﻃﻮل ﻋﻤﺮ ﺑﺎﻻ و ﻗﺎﺑﻠﻴﺖ اﺳﺘﻔﺎده ﻣﺠﺪد اﻳﻦ ﻣﻮاد ﻫﺎ آن را ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ اﺳﻤﺰ ﻣﻌﻜﻮس ﺑﺴﻴﺎر ﻣﻘـﺮون ﺑـﻪ ﺻﺮﻓﻪ ﻛﻨﺪ ﻣﻲ . اﺳﻤﺰ ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ ﻧﻴﺰ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎ ی ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ اﻧﺮژی را ﺣﺬف ﻛﻪ ﻛﻨﺪ ﻣﻲ40 درﺻـﺪ ﻫﺰﻳﻨـﻪ ی اﺳـﻤﺰ ﻣﻌﻜﻮس را ﺑﻪ ﺧﻮد اﺧﺘﺼﺎص دﻫﺪ ﻣﻲ . ﻳـﻚ ﺳﻴﺴـﺘﻢ ﻣﺨﺼـﻮص ﺑـﺮای MagnetoFerriten ﺑـﻪ ﻃـﻮر ﻣﺸـﺨﺺ ﻃﺮاﺣﻲ ﻧﺸﺪه اﺳﺖ، اﻣﺎ ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻣﺸﺨﺺ ﻛﺮده اﻧﺪ ﻛﻪ ﻧﺎﻧﻮذرات ﻣﻐﻨﺎﻃﻴﺴﻲ ﺗﻮاﻧ ﻣﻲ ﻨﺪ در ﻳﻚ ﻃﺮف از ﻏﺸـﺎ ﺑـﺮای اﻳﺠﺎد ﻋﺪم ﺗﻌﺎدل ﺑﺎ آب ﻣﻨﺒﻊ، ﺑﻪ ﻣﻘﺪاری از آب ﺗﻤﻴﺰ » ﺑﻴﺮون ﻛﺸﻴﺪه ﺷﺪه « اﺿﺎﻓﻪ ﺷﻮﻧﺪ . اﻳﻦ ﺗ ﻔﺎوت در ﻏﻠﻈﺖ ﺳﺒﺐ اﻳﺠﺎد ﻓﺸﺎر اﺳﻤﺰی ﻻزم ﺑﺮای ﻫﻞ دادن آب ﻣﻨﺒﻊ از ﻓﻴﻠﺘﺮ ﻣﻲ ﺷﻮد . ﻧﺎﻧﻮذرات ﺗﻮاﻧ ﻣﻲ ﻨﺪ ﺑـﻪ راﺣﺘـﻲ از آب ﺗﺼﻔﻴﻪ ﺷﺪه ﺗﻮﺳﻂ ﻣﻴﺪان ﻣﻐﻨﺎﻃﻴﺴﻲ ﺟﺪاﺷﻮﻧﺪ . 12 - ﭘﺎﻳﻠﻮت اﺟﺮا ﺷﺪه در ﺳﻨﮕﺎﭘﻮر ﺗﻮﺳﻂ داﻧﺸﮕﺎهSurrey ﺑﺮای ﺷﻴﺮﻳﻦ ﺳﺎزی آب درﻳﺎ از ﻧﺎﻧﻮﻓﻴﻠﺘﺮﻫﺎ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻳﻚ ﻓﺮآﻳﻨﺪ ﭘﻴﺶ ﺗﺼﻔﻴﻪ اﺳﺘﻔﺎده ﺷﺪه اﺳﺖ ﻛﻪ اوﻟﻴﻦ ﭘﺎﻳﻠﻮت ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری ﺷﺪه از ﻧﺎﻧﻮﻓﻴﻠﺘﺮﻫﺎ ﺑﺮای ﭘـﻴﺶ ﺗﺼـﻔﻴﻪ ی اﺳﻤﺰ ﻣﻌﻜﻮس ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ1 . 3 - 7 - 2 - 2 - ﮔﻨﺪزداﻳﻲ آب ﻳﻜﻲ از ﻋﻤﺪه ﺗﺮ ﻳﻦ ﻓﺮآﻳﻨﺪﻫﺎی ﺗﺼﻔﻴﻪ ﮔﻨﺪزداﻳﻲ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ ﺷﺎﻣﻞ ﺣﺬف و ﻛﺸـﺘﻦ ﻣﻴﻜﺮو ارﮔﺎﻧﻴﺴـﻢ ﻫـﺎ ی ﺑﻴﻤـﺎری از زا ﺟﻤﻠﻪ ﺑﺎﻛﺘﺮی ﻫﺎ ی ﻣﻀﺮ و وﻳﺮوس ﻲﻣ ﻫﺎ ﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ در آب ﻣﻮﺟﻮد ﻫﺴﺘﻨﺪ . ﻫﻤﺎن ﻃﻮر ﻛﻪ ﻗﺒﻼ اﺷـﺎره ﺷـﺪ، روش ﻫـﺎ ی ﻣﺮﺳـﻮم زﻳﺎدی ﺑﺮای ﮔﻨﺪزداﻳﻲ وﺟﻮد دارد ﻛﻪ ﺑﺴـﻴﺎری از ﻫـﺎ آن ﻧﻴﺎزﻣﻨـﺪ اﺳـﺘﻔﺎده از ﻣـﻮاد ﺷـﻴﻤﻴﺎﻳﻲ ﻣﺼـﺮف ﺷـﻮﻧﺪه ﻣـﻲ ﺑﺎﺷـﻨﺪ . ﻋﻤﺪه ﺗﺮﻳﻦ ﺑﺨﺶ ﮔﻨﺪزداﻳﻲ ﺣﺎوی ﺣﺬف ﺑﺎﻛﺘﺮی و ﻫﺎ وﻳﺮوس ﻫﺎ ی ﻣﻮﺟﻮد در آب ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ ﻛـﻪ ﻧـﺎﻧﻮﺗﻜﻨ ﻮﻟﻮژی ﻣـﻲ ﺗﻮاﻧـ ﺪ ﺑـﺎ اراﺋﻪ ی راﻫﻜﺎرﻫﺎی ﺑﺴﻴﺎر ﻛﻢ ﻫﺰﻳﻨﻪ و ﻣﻴﺰان ﺳﺮﻋﺖ ﺗﺼﻔﻴﻪ ی ﺑﺎﻻ در ﮔﻨﺪزداﻳﻲ ﺗﺤﻮل ﻋﻈﻴﻤﻲ در داﻧﺶ ﺗﺼﻔﻴﻪ ی آب اﻳﺠﺎد ﻛﻨﺪ . ﻋﻤﺪه ﺗﺮﻳﻦ روش ﻫﺎ ی اراﺋﻪ ﺷﺪه ﺑﺮای ﮔﻨﺪزداﻳﻲ و ﺣـﺬف ﻣﻴﻜﺮو ارﮔﺎﻧﻴﺴـﻢ ﻫـﺎ ی ﺑﻴﻤـﺎری زا اﺳـﺘﻔﺎده از ﮔـﺎز ﻛﻠـﺮ و ﻳـﺎ ﺗﺮﻛﻴﺒﺎت ﻛﻠﺮدار ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ ﮔﻨ . ﺪزداﻳﻲ ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده ﻧﺎﻧﻮﻓﻮﺗﻮﻛﺎﺗﺎﻟﻴﺴﺖ ﻫﺎ و ﻧﺎﻧﻮ ﻓﻴﻠﺘﺮﻫﺎ ﻧﻪ ﺗﻨﻬﺎ ﻳﻜﻲ از روش ﻫﺎ ی ﻗﺎﺑـﻞ اﻋﺘﻤـﺎد در ﮔﻨﺪزداﻳﻲ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ ﺑﻠﻜﻪ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی ﺷﺪه ﻣﻲ ﺗﻮاﻧـ ﺪ ﺑـﻪ ﻋﻠـﺖ ﺻـﺮﻓﻪ اﻗﺘﺼـﺎدی و ﻛﻴﻔﻴـﺖ اراﺋـﻪ ﺷـﺪه ﺟـﺎﻳﮕﺰﻳﻦ روش ﻫﺎ ی ﻣﻮﺟﻮد ﺷﻮد . 1- "Desalination Plant in Singapore Final Report", Faculty of Engineering and Physical Sciences Surrey university, Singapore,2010. 164 راﻫﻨﻤﺎی ﻧﺤﻮه اﺳﺘﻔﺎده از ﻓﻨﺎور ی ﻧﺎﻧﻮ در ﺻﻨﻌﺖ آب و آﺑﻔﺎ ی ﻛﺸﻮر 1 - ﺷﺮﻛﺖ ﺑﺎ ﻋﻨﻮانEnvironmentalCare از ﻫﻨﮓ ﻛﻨﮓ ﻳﻚ ﺗﻜﻨﻮﻟﻮژی اﻛﺴﻨﺪﮔﻲ ﻧﺎﻧﻮ ﻓﻮﺗﻮ ﻛﺎﺗﺎﻟﻴﺴـﺘﻲ را ﺑـﺮای ﺣﺬف ﺑﺎﻛﺘﺮی ﻫﺎ ازآب ﺗﻮﺳﻌﻪ داد1 . در ﻫﺎ آن اﻳﻦ ﻃﺮح از ﻳﻚ ﻓﻴﻠﺘﺮ ﻧـﺎﻧﻮ ﭘﻮﺷـﺶ داده ﺷـﺪه ﺑـﺎ TiO2 اﺳـﺘﻔﺎده ﻛﺮدﻧﺪ ﻛﻪ ﻣﺒﻨﺎی آن ﺑﺮ ﻓﺮآﻳﻨﺪ ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ ﺑﻮد . در اﻳﻦ ﺣﺎﻟﺖ اﻳﻦ ﻓﻴﻠﺘﺮ ﻻﻳﻪ ﻧﺸﺎﻧﻲ ﺷﺪه ﺑـﺎ دی اﻛﺴـﻴﺪ ﺗﻴﺘـﺎﻧﻴﻮم آﻻﻳﻨﺪه ﻫﺎ ی ﻣﻀﺮ را ﺑﻪ ﻣﻮاد ﺑﻲ زﻳﺎن از ﺟﻤﻠﻪ دی اﻛﺴﻴﺪ ﻛﺮﺑﻦ و آب ﺗﺠﺰﻳﻪ ﻛﻨﺪ ﻣﻲ . در ﻓﺮآﻳﻨﺪ ﻓﻮﺗﻮﻛﺎﺗﺎﻟﻴﺴـﺘﻲ آب از ﻣﻴﺎن ﻧﺎﻧﻮ ﻣﻮاد ﻋﺒﻮر داده ﺷﺪه و ﺑﺎ ﻗﺮارﮔﻴﺮی در ﻣﻌﺮض ﻧﻮر UV ﺗﺮﻛﻴﺒﺎت آﻻﻳﻨﺪه ﻫﺎ را ﺗﺨﺮﻳﺐ ﻛﻨﺪ ﻣﻲ . 2 - رﺷﺪ ﺧﺰه ﻫﺎ ﻳﻜﻲ از ﻫﺪف ﻫﺎ ی ﺷﺮﻛﺖ آﻣﺮﻳﻜﺎﻳﻲ Altairnano ﺑﻮد ﻛﻪ ﻣﺤﺼﻮﻟﻲ ﺑﺎ ﻧﺎم NanoCheck ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻛﺮده اﺳﺖ . در اﻳﻦ ﻣﺤﺼﻮل از ﻧﺎﻧﻮذرات دی اﻛﺴﻴﺪ ﺗﻴﺘﺎﻧﻴﻮم اﺳﺘﻔﺎده ﺷﺪه اﺳﺖ ﻛـﻪ ﻣـﻲ ﺗﻮاﻧـ ﺪ ﺳـﻮﻟﻔﺎت ﻣﻮﺟـﻮد در ﻣﺤﻴﻂ آﺑﻲ از ﺟﻤﻠﻪ ﺗﺎﻻب ﻫﺎ و اﺳﺘﺨﺮﻫﺎ و ﻋﻠﻲ اﻟﺨﺼﻮص ﻣﺤﻞ ﭘﺮورش ﻣﺎﻫﻲ را ﺟﺬب ﻛﻨﺪ . 3 - اﻳﺎﻻت ﻣﺘﺤﺪه ﺑﺎ ﻫﻤﻜﺎری ﺷـﺮﻛﺖArgonide ﺗﻜﻨﻮﻟـﻮژی ﻧﺎﻧﻮﻓﺎﻳﺒﺮﻫـﺎی ﺟـﺬب ﻛﻨ ﻨـﺪه را ﺑـﺎ ﻣﺤـﻴﻂ ﻓﻴﻠﺘـﺮی NanoCeram و ﻓﻴﻠﺘﺮﻫﺎ ی ﻛﺎرﺗﺮﻳﺠﻲ ﭘﻴﺸﻨﻬﺎد داد، ﻛﻪ ﺑﺎ ﻧﺎﻧﻮﻓﺎﻳﺒﺮﻫﺎی آﻟﻮﻣﻴﻨـﺎﻳﻲ دارای ﺑـﺎر ﻣﺜﺒـﺖ روی زﻳـﺮ ﻻﻳﻪ ی ﺷﻴﺸﻪ ﺳﺎﺧﺘﻪ ﺷﺪه ﺑﻮدﻧﺪ . ﻧﺎﻧﻮ ﻓﺎﻳﺒﺮﻫﺎی آﻟﻮﻣﻴﻨﺎﻳﻲ دارای ﺳﻄﺢ وﻳﮋه ی ﺑﻴﺶ ﺗﺮ ی ﻧﺴـﺒﺖ ﺑـﻪ ﻓﻴﻠﺘﺮﻫـﺎ ی ﻓﺎﻳﺒﺮی ﻣﺮﺳﻮم ﻫﺴﺘﻨﺪ و ﻣﻴﺰان ﺑﺎر ﻣﺜﺒﺖ ﺑﻴﺶ ﺗﺮ ی را از ﺧﻮد ﻧﺸﺎن ﻣـﻲ دﻫﻨـﺪ ﻛـﻪ ﺷـﺮﻛﺖ Argonide ﺑﻴـﺎن ﻛﻨﺪ ﻣﻲ ﻛﻪ اﻳﻦ ﻧﺎﻧﻮﻓﺎﻳﺒﺮﻫﺎ ﺗﻮاﻧﺎﻳﻲ ﺟﺬب ﻣﻴﺰان ﺑﺎﻻﻳﻲ از آﻻﻳﻨـﺪه ﻫـﺎ ی ﺑـﺎ ﺑـﺎر ﻣﻨﻔـﻲ را از ﺟﻤﻠـﻪ وﻳـﺮوس ، ﻫـﺎ ﺑﺎﻛﺘﺮی ﻫﺎ ، و ﻛﻠﻮﺋﻴﺪﻫﺎی آﻟﻲ و ﻏﻴﺮ آﻟﻲ در ﺳـﺮﻋﺖ ﻫـﺎی ﺑـﺎﻻ دارﻧـﺪ . ﺷـﺮﻛﺖ Argonide ﺑﻴـﺎن ﻣـﻲ ﻛﻨـﺪ ﻛـﻪ ﻓﻴﻠﺘﺮﻫﺎ ی NanoCeram ﺗﻮاﻧ ﻣﻲ ﻨﺪ ﺣﺪود 99 / 99 ٪ از وﻳﺮوس ،ﻫﺎ ﺑﺎﻛﺘﺮی اﻧﮕﻞ ،ﻫﺎ ﻫﺎ ، ﻣﻮاد آﻟﻲ ﻃﺒﻴﻌـﻲ، DNA و ﮔﻞ آﻟﻮدﮔﻲ آب را ﺣﺬف ﻛﻨﺪ2 . ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ اﻳﻦ ﻓﻴﻠﺘﺮﻫﺎ ﺗﻮاﻧﺎﻳﻲ ﺟﺬب 9/ 99 ٪ ﻧﻤﻚ از ،ﻫﺎ ﻓﻠﺰات رادﻳﻮ اﻛﺘﻴـﻮ، و ﻓﻠﺰات ﺳﻨﮕﻴﻦ ﻣﺜﻞ ﻛﺮوم، آرﺳﻨﻴﻚ، و ﺳﺮب را ﺣﺘﻲ اﮔﺮ ﻧﺎﻧﻮذره ﺣﻞ ﻳﺎ و ﺷﺪه ﺑﺎﺷـﻨﺪ، ﻧﻴـﺰ دارد3 . ﻓﻴﻠﺘﺮﻫـﺎ ی NanoCeram در ﺑﺎزه ی PH ﺑﻴﻦ5 اﻟﻲ9 ﻛﺎر ﻣﻲ ﻛﻨﻨﺪ1 . ﺷﺮﻛﺖArgonide ﻳﻚ ﺳﺮی ازNanoCeram ﻫـﺎ را اراﺋﻪ ﻛﻨﺪ ﻣﻲ ﻛﻪ داﻧﻪ داﻧﻪ ﺑﻮده و ﺗﻮاﻧﺎﻳﻲ ﺣﺬف 99 درﺻﺪ از ﻧﻤﻚ ﻫﺎ ، ﻓﻠﺰات ﺳﻨﮕﻴﻦ، وﻳﺮوس ، ﻫـﺎ ﺑـﺎﻛﺘﺮی ﻫـﺎ ، و ﺗﻴﺮه ﻛﻨﻨﺪه ﻫﺎ را دارﻧﺪ2 . ،ﺑﺪون اﻋﻤﺎل ﻓﺸﺎر ﻓﻴﻠﺘﺮﻫﺎ ی NanoCeram دارای ﺟﺮﻳﺎن ﺣﺪود1 اﻟـﻲ 5/1 ﻟﻴﺘـﺮ ﺑـﺮ ﺳﺎﻋﺖ ﺑﻪ ازای ﻫﺮ ﺳﺎﻧﺘﻲ ﻣﺘﺮ ﻣﺮﺑﻊ از ﻣﺤﻴﻂ ﻫﺴﺘﻨﺪ . ﺗﺎ ﻣﺎﻛﺰﻳﻤﻢ ﻓﺸﺎر 4 ﺑﺎر اﻣﻜﺎن اﻋﻤﺎل ﻓﺸﺎر ﺑﻪ اﻳﻦ ﻓﻴﻠﺘﺮﻫـﺎ وﺟﻮد دارد، ﻛﻪ ﻧﺘﻴﺠﺘﺎ ﺳﺒﺐ اﻓﺰاﻳﺶ ﺟﺮﻳﺎن 9 ﺗﺎ10 ﻟﻴﺘﺮ ﺑﺮ ﺳﺎﻋﺖ ﺑﻪ ازای ﻫﺮ ﺳﺎﻧﺘﻲ ﻣﺘﺮ ﻣﺮﺑﻊ از ﻣﺤﻴﻂ وﺟﻮد دارد . ﻛﺎرﺗﺮﻳﺞ ﻫﺎ ﻓ ی ﻴﻠﺘﺮﻫﺎ ی NanoCeram ﺑﻪ ﺻﻮرت ﭼﻴﻦ وﭼﺮوک ﻣﺎﻧﻨﺪ ﻃﺮاﺣﻲ ﺷﺪه اﻧﺪ ﺗﺎ ﺑﻴﺶ ﺗﺮ ﻳﻦ ﺳـﻄﺢ را داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﻨﺪ ﻛﻪ ﺳﻄﺢ وﻳﮋه را اﻓﺰاﻳﺶ دﻫﺪ ﻛﻪ ﺑﻪ ﺑﻴﺶ ﻫﺎ آن ﺗـﺮ ﻳﻦ ﻣﻴـﺰان ﻇﺮﻓﻴـﺖ ﻧﮕﻬـﺪاری را ﻣـﻲ دﻫـﺪ . 1- www. fotocide. com/index. html, Nano-Fotocide. 2- NanoCeram® Fast-Flo Filters – Technical Data, ” Argonide Corporation, Sanford, FL, 2006. 3- Fred Tepper and Leonid Kaledin, “Nano Fiber Biological Filter,” Argonide Corporation, Sanford, FL, ﻓﺼﻞ ﺳﻮم- ﻧﺎﻧﻮﺗﻜﻨﻮﻟﻮژ در ی ﺻﻨﻌﺖ آب 165 ﻣﺤﻴﻂ اﻳﻦ ﻓﻴﻠﺘﺮﻫﺎ ﮔﺰارش ﺷﺪه اﺳﺖ ﻛﻪ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﻏﺸﺎﻫﺎی اﻟﺘـﺮا ﺗﺨﻠﺨـﻞ دارای ﺗـﺮاﻛﻢ ﺑـﻴﺶ ﺗـﺮ ی ﻫﺴـﺘﻨﺪ . ﺷﺮﻛ ﺖ Argonide اﻋﻼم ﻛﺮده اﺳﺖ ﻛﻪ ﻓﻴﻠﺘﺮﻫﺎ ی NanoCeram ﺑﺮای ﺗﻮﻟﻴـﺪ ارزان ﻣـﻲ ﺑﺎﺷـﻨﺪ ﭼﺮاﻛـﻪ ﺑـﺮای ﺗﻮﻟﻴﺪ اﻳﻦ ﻓﻴﻠﺘﺮﻫﺎ ﺗﻮاﻧ ﻣﻲ ﻨﺪ از ﺗﻜﻨﻮﻟﻮژی ﺗﻮﻟﻲ ﻛﺎﻏﺬ اﺳﺘﻔﺎده ﻛﻨﻨﺪ . ﻣﺤﻴﻂ ﻣﻌﻤﻮل ﻓﻴﻠﺘﺮ ﺑﻪ ازای ﻫـﺮ ﻣﺘﺮﻣﺮﺑـﻊ ﺣﺪود 10 USS ﻗﻴﻤﺖ دارد ﻛﻪ اﻳﻦ ﻣﻴﺰان در ﺗﻮﻟﻴﺪ اﻧﺒﻮه ﻣﻲ ﺗﻮاﻧـ ﺪ ﺑـﻪ 3 USS ﻛـﺎ ﻫﺶ ﻳﺎﺑـﺪ . ﻛـﺎرﺗﺮﻳﺞ ﻓﻴﻠﺘـﺮ دارای ﻗﻴﻤﺖ ٧۵ USS ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻛﻪ ﺑﺮای20 ﺗﺎ200 ﻓﻴﻠﺘﺮ ﺑﺴﺘﻪ ﺑﻪ ﺷﻌﺎﻋﺸﺎن ﻛﺎﻓﻲ اﺳﺖ . ﻣﺤﻴﻂ اﻳـﻦ ﻓﻴﻠﺘﺮﻫـﺎ ﺗﻮاﻧ ﻣﻲ ﺪ ﺣﻮل ﻳﻚ ﻓﻠﺰ ﭘﻴﭽﻴﺪه ﺷﻮد، ﺑﻴﻦ دو ﻓﻴﻠﺘﺮ ﻣﺮﺳﻮم ﻗﺮار ﮔﻴﺮد، ﻳﺎ در ﻳﻚ ﻇﺮف اﻟﻚ وار ﻧﮕﻬـﺪاری ﺷـﻮد ﻛﻪ ﻣﻴﺰان ﻫﺰﻳﻨﻪ ی اﺑﺰار ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز ﻓﻴﻠﺘﺮﺳﺎزی را ﻛﺎ ﻫﺶ دﻫﺪ ﻣﻲ از . آﻧﺠﺎﻳﻲ ﻛـﻪ ﻓﻴﻠﺘﺮﻫـﺎ ی NanoCeram ذرات ﺑﺴﻴﺎر رﻳﺰ را ﺑﻪ ﺟﺎی اﻳﻨﻜﻪ روی ﺳﻄﺤﺸﺎن ﻧﮕﻪ دارد، ﺑﻪ ﺧﻮد ﺟﺬب ﻣـﻲ ﻛﻨـﺪ ﻫـﺎ آن ، ﻧﺴـﺒﺘﺎ درای ﻃـﻮل ﻋﻤـﺮ ﺑﺎﻻﻳﻲ ﻫﺴﺘﻨﺪ1 . ﻣﻄﺎﺑﻖ ﻧﺘﺎﻳﺞ ﺷﺮﻛﺖArgonide ﻓﻴﻠﺘﺮﻫـﺎ ی NanoCeram ،ﻧﻴـﺎزی ﺑـﻪ ﭘـﻴﺶ ﻳـﺎ ﭘـﺲ ﺗﺼـﻔﻴﻪ ﺗﻤﻴﺰﻛﺎری، ﺗﻌﻮﻳﺾ ﻣﺘﻮاﻟﻲ ﻓﻴﻠﺘﺮﻫﺎ ، ﻳﺎ ﻣﻮاﺟﻪ ﺷﺪن ﺑﺎ ﻣـﻮاد دور رﻳـﺰ ﻣﻀـﺮ ﻧﺪارﻧـﺪ . ﺑـﻴﺶ ﺗـﺮ ﺗﺎﺳﻴﺴـ ﺎت د ا رای ﻃﺮاﺣﻲ واﺿﺤﻲ ﻫﺴﺘﻨﺪ . ﻧﺸﺎن داده ﺷﺪه اﺳﺖ ﻛﻪ اﻳﻦ ﻓﻴﻠﺘﺮ ﺑﻪ ﻃﻮر ﻫﻢ زﻣﺎن ﺗﻮاﻧ ﻣﻲ ﻨﺪ آﻻﻳﻨﺪه ﻫﺎ ی ﺑﻴﻮﻟﻮژﻳﻜﻲ، و ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ، و ﺣﺘﻲ ﻫﺎ آب ی ﺗﻴﺮه ی ﻧﻤﻜﻲ را ﺑﺪون ﮔﻨﺪزداﻳﻲ ﺷﻴﻤﺎﻳﻲ را ﺣﺬف ﻛﻨﻨﺪ . ﺷﺮﻛﺖ Argonide ﺑﻴـﺎن ﻛﺮد ه اﺳﺖ ﻛﻪ ﭘﻮدرﻫﺎی ﻓﻠﺰی و ﻋﻮاﻣـﻞ ﺳـﺮد ﻛﻨﻨـﺪه ﻛـﻪ ﺗﻮﺳـﻂ ﻓﻴﻠﺘﺮﻫـﺎ ی NanoCeram ﺣـﺬف ﺷـﺪه اﻧـﺪ ﺗﻮاﻧ ﻣﻲ ﻨﺪ ﻣﺠﺪدا ﺑﺮای ﺗﻮﻟﻴﺪات ﺻﻨﻌﺘﻲ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﮔﻴﺮﻧﺪ . 4 - ﺷﺮﻛﺖ ﺳﺮاﻣﻴﻚ ﻫﺎ ی ﻣﺘﺨﻠﺨﻞ LLC ﺑﺎ ﻫﻤﻜـﺎریMetaMateria در اﻳـ ﺎ ﻻت ﻣﺘﺤـﺪه ی آﻣﺮﻳﻜـﺎ ﻳـﻚ ﺳـﺮی از ﺳﺮاﻣﻴﻚ ﻫﺎ ی ﺳﺒﻚ ﺑﺎ ﻛﻨﺘﺮل ﻣﻴﺰان ﺗﺨ ﻠﺨﻞ را ﭘﻴﺸﻨﻬﺎد دادﻧﺪ ﻛﻪ Cell-Pore ﻧﺎﻣﻴﺪه ﺷﺪ ﻣﻲ ﻧﺪ ﻛﻪ ﺑـﻪ ﺻـﻮرت ﺗﺠﺎری ﺑﺮای ﺗﺎﻧﻚ ﻫﺎ ی ﻧﮕﻬﺪاری آب ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﺮﻓﺘ . ﻨﺪ ﻣﻮاد ﺳﺮاﻣﻴﻜﻲ ﻣﻴﺰﺑﺎن ﺑﺎﻛﺘﺮی ﻫﺎ ی ﻫـﻮازی در ﻣﻴﺎن ﺳﺎﺧﺘﺎر ﻣﺘﺨﻠﺨﻠﺸﺎن ﺑﻮدﻧﺪ . اﻳﻦ ﺑﺎﻛﺘﺮی ﻫﺎ آﻻﻳﻨﺪه ﻫﺎ را ﺑﻪ ﻣﻮاد ﻏﻴﺮﺳﻤﻲ ﺗﺠﺰﻳﻪ ﻣﻲ ﻛﻨﻨﺪ . ﺑﺎﻛﺘﺮی ﻫـﺎ ی ﻫﻮازی ﻣﻴﺰﺑﺎن در ﻣﻴﺎن ﻣﻮاد ﺳﺮاﻣﻴﻜﻲ آﻻﻳﻨﺪه ﻫﺎ ی آﻟﻲ و ﺑﻌﻀﻲ از ﺑﺎﻛﺘﺮی ﻫﺎ ی ﻣﻀﺮ را ﺑﻪ ﻣﻮاد ﻏﻴﺮﺳﻤﻲ ﺗﺠﺰﻳﻪ ﻛﻨﺪ ﻣﻲ2 . اﻳﻦ ﺳﺮاﻣﻴﻚ ﻫﺎ ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺗﻮاﻧ ﻣﻲ ﻨﺪ ﺑﺎ واﻛﻨﺶ دﻫﻨﺪه ﻫﺎی ﻃﺮاﺣﻲ ی ﺷﺪه ﻧﺎﻧﻮﻳﻲ ﺑﺮای ﺣﺬف ﻓﺴﻔﺎت ، ﻫﺎ آﻻﻳﻨﺪه ﻫﺎ ی ﺑﻴﻮﻟﻮژﻳﻜﻲ، ﻓﻠﺰات ﺳﻨﮕﻴﻦ ﻣﺜـﻞ ﺳـﺮب و آرﺳـﻨﻴﻚ و دﻳﮕـﺮ آﻻﻳﻨـﺪه ﻫـﺎ ﺗﺮﻛﻴـﺐ ﺷـﻮﻧﺪ 3 . ﺷـﺮﻛﺖ ﺳﺮاﻣﻴﻚ ﻫﺎ ی ﻧﺎﻧﻮﺗﺨﻠﺨﻞ ﺷﻜﻞ (Pourous Ceramic Shapes) اﻇﻬﺎر ﻛﺮد ﻛﻪCell-Pore دارای ﺳﻄﺢ وﻳـﮋه ی ﺣﺪود 100 ﺑﺮاﺑﺮ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ دﻳﮕﺮ ﻣﺤﺼﻮﻻت ﺳﺮاﻣﻴﻜﻲ ﺑﻴﻮﻟﻮژﻳﻜﻲ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﻣﻮاد ﺳﺮاﻣﻴﻜﻲ ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺗﻮاﻧ ﻣـﻲ ﻨـﺪ ﺑﺮای ﻧﮕﻬﺪاری ﻏﺸﺎﻫﺎی ﻏﻴﺮ آﻟﻲ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﺟﺎﻳﮕﺰﻳ ﻦ اﺳﻤﺰ ﻣﻌﻜـﻮس ﻛـﻪ از ﻏﺸـﺎﻫﺎی آﻟـﻲ ﺗﺸـﻜﻴﻞ ﺷـﺪه اﻧـﺪ، 1- NanoCeram® Fast-Flo Filters – Technical Data, ” Argonide Corporation, Sanford, FL, 2006. 2- Cell-Pore, Inc. , < cellpore. com/>. 3- MetaMateria Acquires Porous Ceramic Shapes Water Filtration Technology, AZoM, 2006. 166 راﻫﻨﻤﺎی ﻧﺤﻮه اﺳﺘﻔﺎده از ﻓﻨﺎور ی ﻧﺎﻧﻮ در ﺻﻨﻌﺖ آب و آﺑﻔﺎ ی ﻛﺸﻮر اﺳﺘﻔﺎده ﺷﻮﻧﺪ . ﻓﻴﻠﺘﺮﻫﺎ ی ﺳﺮاﻣﻴﻜﻲ ﺗﻮاﻧ ﻣﻲ ﻨﺪ زﻣﺎﻧﻲ ﻛﻪ ﻗﻴﻤـﺖ ﻧﻔـﺖ ﺑـﺎﻻ رود ﻣـﻲ و ﻧﺘﻴﺠﺘـﺎ ﻗﻴﻤـﺖ ﻏﺸـﺎﻫﺎی ﭘﻠﻴﻤﺮی و آﻟﻲ ﺑﺎﻻ رود ﻣﻲ ، در ﻛﺎﻫﺶ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎ ﻣﻮﺛﺮ ﺑﺎﺷﺪ . ﺷﺮﻛﺖ ﺳﺮاﻣﻴﻚ ﻫﺎ ی ﻣﺘﺨﻠﺨﻞ ﺷﻜﻞ ﺑﻴﺎن ﻣـﻲ ﻛﻨـﺪ ﻛﻪ ﺗﺨﻠﺨﻞ Cell-Pore ﻫﺎ از ﺗ ﺠﻤﻊ در اﺑﺰار ﭘﻴﺶ ﻓﻴﻠﺘﺮﺳﺎزی ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی ﻛﻨﺪ ﻣﻲ ﻛﻪ ﺑﺎ اﻳﻦ ﺟﺎﻳﮕﺰﻧﻲ ﻫﺰﻳﻨـﻪ ﻫـﺎ ﻛﺎﻫﺶ ﻳﺎﺑﺪ ﻣﻲ2 . Cell-Pore ﻣﻘﺪاری ﻧﻴﺎزﻣﻨﺪ ﻧﮕﻬﺪاری ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ ﻛﻪ ﺷﺎﻣﻞ زﻣﺎﻧﻲ ﺑـﺮای ﺑـﺎﻛﺘﺮی ﻫـﺎ ی ﻫـﻮازی ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ ﺗﺎ از ﺑﻴﻦ ﻣﻮاد ﭘﻴﺸﻴﻦ ﺗﺸﻜﻴﻞ ﺷـﻮﻧﺪ و ﺑـﻪ ﺻـﻮرت ﻣـﻮردی ﺳـﻄﺢ ﻓﻴﻠﺘﺮﻫـﺎ را ﺗﻤﻴـﺰ ﻛﻨﻨـﺪ . ﺷـﺮﻛﺖ ﺳﺮاﻣﻴﻚ ﻫﺎ ی ﻣﺘﺨﻠﺨﻞ ﺷﻜﻞ اﻇﻬﺎر ﻛﻨﺪ ﻣﻲ ﻛﻪ ﻓﺮآﻳﻨﺪ ﺳﺎﺧﺖ Cell-Pore اﻧﻌﻄﺎف ﭘﺬﻳﺮ ﺑﻮده و رﻧـﭻ وﺳـﻴﻌﻲ از ﻣﻮاد ﺑﺮای ﻣﻮاد اوﻟﻴﻪ ﺗﻮاﻧ ﻣﻲ ﻨﺪ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﮔﻴﺮﻧـﺪ . MetaMateria در ﻧﻈـﺮ دارد ﺗـﺎ ﻣـﻮاد را ﺑـﻪ ﺧـﻮﺑﻲ ﻓﺮآﻳﻨﺪ ﺳﺎﺧﺘﺸﺎن ﺑﺮای ﺗﺼﻔﻴﻪ ی آب ﮔﺴﺘﺮش دﻫﺪ . 3 - 7 - 2 - 3 - ﺣﺬف ﻓﻠﺰات ﺳﻨﮕﻴﻦ ﻳﻜﻲ از ﻫﺎ ﺣﻮزه ی ﮔﺴﺘﺮده در ﻧﺎﻧﻮﻓﻨﺎوری ﺣﺬف ﻓﻠﺰات ﺳﻨﮕﻴﻦ ﻣﺨﺘﻠـﻒ از آب ﻫـﺎی ﺳـﻄﺤﻲ و در ﻣـﻮاردی زﻳﺮزﻣﻴﻨـ ﻲ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﻓﻠﺰات ﺳﻨﮕﻴﻦ از ﺟﻤﻠﻪ ﺗﻬﺪﻳﺪات ﺑﺴﻴﺎر ﺟﺪی در آب ﻫﺎی آﺷﺎﻣﻴﺪﻧﻲ ﺑﻪ ﺣﺴﺎب ﻣﻲ آﻳﺪ ﻛﻪ ﻧﻴﺎز ﺑﻪ ﺣﺼﻮل ﻛﺎﻣـﻞ از ﻋﺪم ﺣﻀﻮر اﻳﻦ آﻻﻳﻨﺪه ﻫﺎ در آب ﻫﺎی آﺷﺎﻣﻴﺪﻧﻲ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﻧﺎﻧﻮﻓﻨﺎوری ﺑﺎ ﺗﻮ ﺟﻪ ﺑﻪ اراﺋﻪ روش ﻫﺎ ﻳﻲ از ﻗﺒﻴـﻞ ﻧﺎﻧﻮﻓﻴﻠﺘﺮاﺳـﻴﻮن و ﻧﺎﻧﻮذراﺗﻲ از ﻗﺒﻴﻞ ﻧﺎﻧﻮذرات آﻫﻦ و آﻟﻮﻣﻴﻨﻴﻮم ﺑﺎ ﻇﺮﻓﻴﺖ ﺻﻔﺮ و ﻧﺎﻧﻮذرات ﭘﻠﻴﻤﺮی روش ﻫﺎ ﻳﻲ ﺑﺮای ﺣﺬف اﻳﻦ آﻻﻳﻨﺪه ﻫﺎ اراﺋـﻪ ﻧﻤﻮده اﺳﺖ ﻛﻪ در ﺣﺎل ﺗﻮﺳﻌﻪ و ﮔﺴﺘﺮش ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . 1 - ﺳﺎﻟﻤﺘﻜﺲ1 درآﻣﺮﻳﻜﺎ از ﺗﺠﺮﺑﻪ و ﻣﻬﺎرت ﻣﻮﺟﻮد ﺑـﺮای ﺗﻮﺳـﻌﻪ ی ﺷـﻴﻤﻲ آب، ﺷـﻴﻤﻲ ﺳـﻄﺢ، ﻋﻠـﻢ ﺟﺪاﺳـﺎزی اﺳﺘﻔﺎده ﻛﺮد ﺗﺎ رزﻳﻦ ﻫﺎ ﻳﻲ ﺑﺎ ﭘﻴﻮﻧﺪ ﻓﻠﺰات ﺳﻨﮕﻴﻦ ﺑﺮای ﺣﺬف ﻓﻠﺰات و ﺗﺮﻛﻴﺒﺎت ﻓﻠﺰی از آب را ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻛﻨـﺪ ﻛـﻪ ﺷﺎﻣﻞ ﺟﻴﻮه، آرﺳﻨﻴﻚ، ﺳﻴﺎﻧﻴﺪ، و ﻛﺎدﻣﻴﻮم ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . 2 - ﻓﻴﻠﻤﺘﻚ ﻳﻜﻲ از اﻋﻀﺎی ﺷﺮﻛﺖ ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲDOW ﻋﻨﺎﺻﺮ ﻧﺎﻧﻮﻓﻴﻠﺘﺮاﺳﻴﻮﻧﻲ ﻛﻪ ﺑﺮای ﺗﺼﻔﻴﻪ ی آب آﺷﺎﻣﻴﺪﻧﻲ ﻧﻴﺎز اﺳﺖ را ﻓﺮاﻫﻢ ﻛﻨﺪ ﻣﻲ . اﻳﻦ ﻋﻨﺎﺻﺮ ﺑﺮای ﺗﺼﻔﻴﻪ ی آب ﺷﻬﺮی در ﺟﺎﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﻧﻴﺎز ﺑﻪ ﺣﺬف ﻧﻤﻚ ﻫﺎ ﻳﻲ از ﺟﻤﻠـﻪ ﻛﻠﺴﻴﻢ و ﻣﻨﮕﻨﺰ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . ﻏﺸﺎﻫﺎی ﻧﺎﻧﻮﻓﻴﻠﺘﺮ ﻓﻴﻠﻤﺘـﻚ ﻣﻴـﺰان ﺣـﺬف ﺑـﺎﻻﻳﻲ از ﻋﻮاﻣـﻞ ﺿـﺪ ﻃﺎﻋﻮن و دﻳﮕﺮ ﺗﺮﻛﻴﺒﺎت ﺣﻞ ﻧﺸﺪه، ﺣﺬف ﻛﻢ ﻧﻤﻚ ﻫﺎ ، ﻣﺼﺮف اﻧﺮژی ﻛﻢ، ﺑﺎزده ﭘﺎﻳﺪار ﺑﻌﺪ از ﺗﻤﻴﺰﻛﺎری ﻣﺠـﺪد را ﭘﻴﺸﻨﻬﺎد ﻛﻨﺪ ﻣﻲ . 3 - آزﻣﺎﻳﺸﮕﺎه ﻣﻠﻲ ﺷﻤﺎل ﻏﺮب اﻳ ﺎ ﻻت ﻣﺘﺤﺪه آﻣﺮﻳﻜﺎ (PNNL) ﺗﻜﻨﻮﻟﻮژیSAMMS را ﻛﻪ از ﻣـﻮاد ﺷﻴﺸـﻪ ای ﻳـﺎ ﺳﺮاﻣﻴﻜﻲ ﺑﺎ ﺗﺨﻠﺨﻞ ﻫﺎ ی ﻧﺎﻧﻮﻳﻲ ﻛﻪ ﻳﻚ ﺗﻚ ﻻﻳﻪ از ﻣﻮﻟﻜﻮل ﻫﺎ روی آن اﺿﺎﻓﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ، ﺗﻮﺳﻌﻪ داد . ﻫـﺮ دوی ﻧﮕﻬﺪارﻧﺪه ی ﺗ ﻚ ﻫﺎ ﻻﻳﻪ و ﻣﺰو ﺗﺨﻠﺨﻞ ﺗﻮاﻧ ﻣﻲ ﻫﺎ ﻨﺪ ﺑﺮای ﺣﺬف آﻻﻳﻨـﺪه ﻫـﺎ ی وﻳـﮋه ﻃﺮاﺣـﻲ ﺷـﻮﻧﺪ . SAMMS 1- Solmetex. , < solmetex. com/>. ﻓﺼﻞ ﺳﻮم- ﻧﺎﻧﻮﺗﻜﻨﻮﻟﻮژ در ی ﺻﻨﻌﺖ آب 167 ﻣﻴﺰان ﺟﺬب ﺑﺎﻻ، ﻇﺮﻓﻴﺖ ﺑﺎﻻ، و ﻣﻴﺰان اﻧﺘﺨﺎب ﭘﺬﻳﺮی ﺑﺎﻻﺗﺮی ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺑﻘﻴﻪ ی ﻏﺸﺎﻫﺎ و ﺗﻜﻨﻮﻟﻮژی ﻫﺎ ی ﺟـﺬب دارد . SAMMS ،ﺑﺮای ﺣﺬف ﻓﻠﺰات آﻻﻳﻨﺪه از آب آﺷﺎﻣﻴﺪﻧﻲ ﻫﺎ آب ی زﻳﺮزﻣﻴﻨ ﻲ، و ﻫـﺎ آب ی دور رﻳـﺰ ﻃﺮاﺣـﻲ ﺷﺪه اﺳﺖ1 . PNNL ﺑﻴﺎن ﻛﻪ ﻛﻨﺪ ﻣﻲSAMMS ﺗﻮاﻧ ﻣﻲ ﺪ ﻣﻴﺰان 9/ 99 ،درﺻﺪ از ﺟﻴﻮه، ﺳﺮب، ﻛﺮوم، آرﺳـﻨﻴﻚ ﻛﺎدﻣﻴﻢ، و دﻳﮕﺮ ﻓﻠﺰات ﺳﻤﻲ را ﺣﺬف ﻛﻨﺪ . SAMMS ﺗﻮاﻧ ﻣﻲ ﺪ ﺑﺮای ﺣﺬف ﻓﻠﺰات ﺧﺎص ﻳﺎ ﺣﺬف ﻧﺸﺪن ﻓﻠﺰات ﻣﻄﻠﻮب ﻣﺜﻞ ﻛﻠﺴﻴﻢ، ﻣﻨﻴﺰﻳﻢ، و روی ﻃﺮاﺣﻲ ﺷﻮد2 . SAMMS ﺑـﺮای ﺣـﺬف آﻻﻳﻨـﺪه ﺎﻫـ ی آﻟـﻲ و ﺑﻴﻮﻟـﻮژﻳﻜﻲ ﻣﻨﺎﺳﺐ ﻧﻴﺴﺘﻨﺪ . SAMMS ﮔﺰارش ﺷﺪه اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﺮای ﺗﺼﻔﻴﻪ آب از ﻫﺎ آب ی دور رﻳﺰ ﺻﻨﻌﺘﻲ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻋﻤﺪه ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻪ اﺳﺖ ﻫﺎ آن . ﺣﺪود 600 اﻟﻲ1000 ﻣﺘﺮﻣﺮﺑﻊ ﺳـﻄﺢ وﻳـﮋه را ﺑـﺮای ﻫـﺮ ﮔـﺮم از ﻣـﻮاد ﮔﺰارش ﻛﺮده اﻧﺪ 3 . SAMMS ﻣﻴﺰان ﻫﺰﻳﻨﻪ ی 150 USS را ﺑﺮای ﻫﺮ ﻛ ﻴﻠﻮﮔﺮم ﮔﺰارش داده اﺳﺖ ﻛـﻪ ﺑـﺎ ﺗﺒـﺎدل ﻳﻮﻧﻲ رزﻳﻦ ﺑﺎ 42 USS ﺑﺮای ﻫﺮ ﻛﻴﻠﻮﮔﺮم و ﻛﺮﺑﻦ ﻓﻌـﺎل ﺑـﺎ 78 /1 USS ﺑـﻪ ازای ﻫـﺮ ﻛﻴﻠـﻮﮔﺮم ﻗﺎﺑـﻞ ﻣﻘﺎﻳﺴـﻪ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ ﺑﻪ . ﻃﻮری ﻛﻪ ﺑﺮای ﺣﺬف 1 ﻛﻴﻠﻮﮔﺮم ﺟﻴﻮه ﺣﺪود13 ﻛﻴﻠﻮﮔﺮمSAMMS ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز اﺳﺖ درﺣـﺎﻟﻲ ﻛـﻪ ﻣﻘﺪار ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز ﺑﺮای رزﻳﻦ ﻫﺎی ﺗﺒﺎدل ﻳﻮﻧﻲ ﺣﺪود 154 ﻛﻴﻠﻮﮔﺮم و ﺑﺮای ﻛﺮﺑﻦ ﻓﻌﺎل ﺣﺪود40000 ﻛﻴﻠـﻮﮔﺮم ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز اﺳﺖ4 . AMMS ﺑﻪ ﺻﻮرت ﭘﻮدر ﻳﺎ ﺑﻪ ﺻﻮرت اﻛﺴﺘﺮود وﺟﻮد دارﻧﺪ ﻛﻪ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧـ ﺪ ﺑـﺮای ﺗﺒـﺎدل ﻳـﻮﻧﻲ دوﺑﺎره ﺑﺎزﻳﺎﺑﻲ ﺷﻮد . SAMMS ﻧﻴﺎزﻣﻨﺪ ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻣﻮردی ﺑﺎ ﻳﻚ ﻣﺤﻠﻮل اﺳﻴﺪی ﺑﺮای ﺣـﺬف آﻻﻳﻨـﺪه ﻫـﺎ ی ﺑـﻪ دام اﻓﺘﺎده ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﺗﺼﻔ ی ﻴﻪ آب ﺗﻮﺳﻂ SAMMS دارای اﻣﻼح ﺳﻤﻲ ﻧﻤﻲ ﺑﺎﺷﺪ5 . 4 - ﺷﺮﻛﺖAdedge Technologies در اﻣﺮﻳﻜﺎ ﻳﻚ ﻣﺤﻴﻂ آﻫﻨﻲ ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎر داﻧﻪ ای ﺑﺎ ﻧﺎم AD33 را ﺑـﺮای ﺣـﺬف آرﺳﻨﻴﻚ ﭘﻴﺸﻨﻬﺎد داد . AD33 ﺑﺎ ﺧﻮاص ﻣﺮﻛﺐ ﻛﺎﺗﺎﻟﻴﺴـﺘﻲ و ﺟـﺬب ﻛﻨﻨـﺪﮔﻲ اﻛﺴـﻴﺪ آﻫـﻦ آرﺳـﻨﻴﻚ را ﺑـﻪ ﻣﺤﺼﻮﻻت ﻏﻴﺮﺳﻤﻲ ﺗﺒﺪﻳﻞ ﻛﺮده و ن زﻣﺎ ﻫﻢ آن را از آ ب ﻓﻴﻠﺘﺮ ﻛﻨﺪ ﻣﻲ . ﺷﺮﻛﺖ Adedge ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﻳﻚ ﺳـﺮی از اﺑﺰار ﻣﺨﺼﻮص ﻣﺤﻴﻂ را ﻛﻪ ﺷﺎﻣﻞ AD33 ﺑﻮدﻧﺪ را ﭘﻴﺸﻨﻬﺎد داد6 . AD33 ﻧﺸﺎن داده اﺳﺖ ﻛﻪ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧـ ﺪ 99 درﺻﺪ از آرﺳﻨﻴﻚ را ﺣﺬف ﻛﻨﺪ . آن ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺗﻮاﻧ ﻣﻲ ﺪ ﺳﻄﻮﺣﻲ از ﺳﺮب، روی، ﻣـﺲ، ﻛـﺮوم، و دﻳﮕـﺮ ﻓﻠـﺰات ﺳﻨﮕﻴﻦ را ﻛﺎﻫﺶ دﻫﺪ7 . AD33 ﻧﺸﺎن داده اﺳﺖ ﻛﻪ آﻻﻳﻨﺪه ﻫﺎ ی ﺟﺬب ﺷﺪه را ﻟﻴﭻ ﻧ ﻤﻲ ﻛﻨـﺪ . ﻣﺤـﻴﻂ AD33 ﻋﻤﻮﻣﺎ دارای ﻃﻮل ﻋﻤﺮ2 اﻟﻲ4 ﺳﺎل ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻫﺎ ی ﺗﺼﻔﻴﻪ ی ﺧـﺎﻧﮕﻲ Adedge’s Medallion Series ﺑﺎ ﺳﻪ ﺳﺮﻋﺖ ﺟﺮﻳﺎن ﻣﻮﺟﻮد ﻫﺴﺘﻨﺪ : 19 ، 26 ، و38 ﻟﻴﺘﺮ ﺑﺮ دﻗﻴﻘﻪ . Adedge ﻫﻤﭽﻨـﻴﻦ ﻛـﺎرﺗﺮﻳﺞ ﻫـﺎ ی ﺷـﺎﻣﻞ AD33 ﺑﺎ ﻣ ﻴﺎﻧﮕﻴﻦ ﺳﺮﻋﺖ ﺟﺮﻳﺎن 2 ﻟﻴﺘﺮ ﺑﺮ دﻗﻴﻘﻪ را ﭘﻴﺸﻨﻬﺎد داده اﺳﺖ . اﻳـﻦ ﻛـﺎرﺗﺮﻳﺞ ﻫـﺎ دارای ﻋﻤـﺮ ﻣﻔﻴـﺪ 1- SAMMS - Technical Explanation of the Technology, Pacific Northwest National Laboratory,2006. 2- Mercury Sponge’ technology goes from lab to market, Pacific Northwest National Laboratory, 2006. 3- www. terradaily. com/reports/Nano_World_NanoSponges_For_Toxic_Metals. html 4- SAMMS Technical Summary, 9-11. 5- SAMMS Technical Summary, 7-9. 6- www. wtsgroup. com/arsenic. html 7- Introducing the Medallion Series from Adedge, Adedge Technologies, Inc. 2003. 168 راﻫﻨﻤﺎی ﻧﺤﻮه اﺳﺘﻔﺎده از ﻓﻨﺎور ی ﻧﺎﻧﻮ در ﺻﻨﻌﺖ آب و آﺑﻔﺎ ی ﻛﺸﻮر 3800 ﺗﺎ11400 ﻟﻴﺘﺮ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻛﻪ4 ﺗﺎ6 ﺑﺮاﺑﺮ دارای ﻃﻮل ﻋﻤﺮ ﺑﺎﻻﺗﺮی ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺟﺬب ﻛﻨﻨـﺪه ﻫـﺎ ی ﻣﻮﺟـﻮد ﺻﻨﻌﺘﻲ ﻫﺴﺘﻨﺪ1 . Adgedge ﺑﻴﺎن ﻛﻨﺪ ﻣﻲ ﻛﻪ ﻣﺤﺼﻮﻻت ﺳﺮی Medallion ﺑﺎ ﻣﺤﺼﻮﻻت ﺗﺒﺎدل ﻳﻮﻧ ﻲ از ﻟﺤـﺎظ ﻗﻴﻤﺘﻲ ﻗﺎﺑﻞ ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ ﻫﺴﺘﻨﺪ . ﻫﺰﻳﻨﻪ ی ﻛـﺎرﺗﺮﻳﺞ ﻫـﺎ ی ﻓﻴﻠﺘـﺮ AD33 ﺣـﺪود50 US$ ﺑـﻪ ازای ﻫـﺮ ﻛﺪاﻣﺸـﺎن ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﻫﺰﻳﻨﻪ ی ﻣﺤﻴﻂ از ﺑﻴﻦ رﻓﺘﻪ واﺑﺴﺘﻪ ﺑﻪ ﻣﻘﺪار ﺧﺮﻳﺪاری ﺷﺪه دارد اﻣﺎ ﻋﻤﻮﻣﺎ ﺑـﻴﻦ ٨US$ ﺗـﺎ13 $ ﺑـﻪ ازای ﻫﺮ ﻟﻴﺘﺮ ﻣـﻲ ﺑﺎﺷـﺪ 2 . ﻣﻄـﺎﺑﻖ ﮔﺰارﺷـﺎتAdgedge ﻣﺤـﻴﻂ AD33 و ﻣﺤﺼـﻮﻻ ت آن ﺑـﻪ ﻧـﺪرت ﻧﻴﺎزﻣﻨـﺪ ﺟﺎﻳﮕﺰﻳﻨﻲ ﻫﺴﺘﻨﺪ و ﻧﻴﺎزﻣﻨﺪ اﺳﺘﻔﺎده از ﻣﻮاد ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ ﻳﺎ اﺣﻴﺎ ﻛﻨﻨـﺪه ﻧﻴﺴـﺘﻨﺪ از . آﻧﺠـﺎﻳﻲ ﻫـﺎ آن ﻛـﻪ ﺧﺸـﻚ ﻫﺴﺘﻨﺪ، ﻣﺤﻴﻂ AD33 ﮔﺰارش ﺷﺪه اﺳﺖ ﻛﻪ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﻣﺤﻴﻂ ﻫﺎ ی ﻓﻴﻠﺘﺮﺳﺎزی ﭘﺎﻳﻪ آﻫﻦ ﺧﻴﺲ راﺣﺖ ﺗﺮ ﺑـﻮده و در اﻧﻮاع ﮔﺴﺘﺮده ای از ﺳﻴﺴﺘﻢ ﺗﻮاﻧ ﻣﻲ ﻫﺎ ﺪ اﺳﺘﻔﺎده ﺷﻮد ﺑﻪ . ﻋﻼوه AD33 ﻫﺎی اﺳـﺘﻔﺎده ﺷـﺪه ﻣﻀـﺮ ﻧﺒـﻮده و ﻣﻄﺎﺑﻖ اﺳﺘﺎﻧﺪارد U. S. Environmental Protection Agency ﺗﻮاﻧ ﻣﻲ ﺪ در ﻣﺤﻴﻂ ﻗﺮار ﮔﻴﺮد ﺤﻣ . ﻴﻂ ﺗﻮاﻧ ﻣﻲ ﺪ در ﻫﺮ ا ﺑ ﺰار اﺳﺘﺎﻧﺪارد داﻧﻪ ای ﺑﺎ ﻳﻚ ﺳﺎﺧﺘﺎر ﺟﺮﻳﺎن رو ﺑﻪ ﭘﺎﻳﻴﻦ اﺳﺘﻔﺎده ﺷـﻮد . ﭼﻨـﻴﻦ اﺑـﺰاری ﻧﻴﺎزﻣﻨـﺪ دو ﺑـﺎر ﺷﺴﺘﺸﻮ در ﻃﻮل ﻣﺎ ه دارد ﺗﺎ ﺳﺮﻋﺖ ﺟﺮﻳـﺎن آن ﺣﻔـﻆ ﺷـﻮد 3 . ﺳﻴﺴـﺘﻢ ﻫـﺎ ی Medallion Series ﺑـﻪ ﺻـﻮرت ﺣﺮﻓﻪ ای ﺑﺴﺘﻪ ﺑﻨﺪی ﺷﺪه و ﺑﺎ ﺻﻮرت اﺗﻮﻣﺎﺗﻴﻚ ﺑﺮای ﺷﺴﺘﺸﻮ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی . اﻧﺪ ﺷﺪه 3 - 7 - 2 - 4 - ﺣﺬف آﻻﻳﻨﺪه ﻫﺎ ی زﻳﺮزﻣﻴﻨ ﻲ از ﻗﺒﻴﻞ TCE وDCE آﻫﻦ ﺑﺎ ﻇﺮﻓﻴﺖ ﺻﻔﺮ ﺑﻪ ﻃﻮر ﻣﻮﻓﻘﻴﺖ آﻣﻴﺰی در ﮔﺬﺷﺘﻪ ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﺣﺼﺎرﻫﺎی و اﻛﻨﺸﻲ ﻧﻔﻮذﭘﺬﻳﺮ (PRB) ﺣﺎوی آﻫـﻦ ﺑﺎ ﻇﺮﻓﻴﺖ ﺻﻔﺮ ﺑﺮای ﺗﺼﻔﻴﻪ آب ی ﻫﺎی زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ و ﺑﺮای ﺣﺬف و ﻛﻠﺮ زداﻳﻲ ﻫﻴﺪرو ﻛﺮﺑﻦ ﻫﺎ ی ﻛﻠﺮﻳﻨﻪ ﻣﺜﻞ ﺗﺮی ﻛﻠـﺮو اﺗـﻴﻠﻦ (TCE) در ﭘﺎﻟﭗ ﻫﺎ ی آب ﻫﺎی زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ اﺳﺘﻔﺎده ﺷﺪه اﺳﺖ . آﻫﻦ ﺑﺎ ﻇﺮﻓﻴﺖ ﺻﻔﺮ در ﻫﺮ دو اﻧﺪازه ﻣﻴﻜﺮو و ﻣﺎﻛﺮو در PBR ﻫﺎ ﺑﺮای ﺗﺼﻔﻴﻪ ی آب ﻫﺎی زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ ﺑﺮای ﺣﺬف آﻻﻳﻨﺪه ﻫﺎ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻪ اﺳﺖ . در ﺣﺼﺎر PBR ﺑﻴﺶ ﺗـﺮ از آﻫـﻦ ﺑـﺎ ﻇﺮﻓﻴﺖ ﺻﻔﺮ ﺑﻪ ﺻﻮرت داﻧﻪ ای ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻣﺤﻴﻂ واﻛﻨﺸﻲ ﺑﺮای ﺗﺠﺰﻳﻪ ی ﻣﻮاد آﻟﻲ ﻛﻠﺮﻳﻨﻪ ﺑﻪ ﺗﺮﻛﻴﺒﺎت آﻟـﻲ ﻏﻴﺮﺳـﻤﻲ ﺑـﺪون ﻫﺎﻟﻮژن و ﻛﻠﺮﻳﺪﻫﺎی ﻏﻴﺮآﻟﻲ ﻛﻪ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻣﺠﺰا از آب در ﭘﺎﻳﻴﻦ و ﺑﻪ ﻫﻤﺮاه ﺳﺎﻳﺮ رﺳﻮب ﻫﺎ رﺳﻮب ﻣﻲ دﻫـﺪ ، اﺳـﺘﻔﺎده ﺷـﺪه اﺳﺖ . ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻛﻠﻲ PBR ﭼﺎﻫﻲ اﺳﺖ ﻧﻔﻮذﭘﺬﻳﺮ ﻛﻪ در ﻣﺴﻴﺮ ﺟﺮﻳﺎن آب و ﺣﻀﻮر ﭘﺎﻟﭗ ﻫﺎ ی ﻣﻮﺟﻮد در آب ﻫﺎی زﻳﺮزﻣﻴﻨـﻲ ﺳﺎﺧﺘﻪ ﻣﻲ ﺷﻮد . PBR از ﻣﺤﻠﻮل ﺣﺎوی آﻫﻦ ﺑﺎ ﻇﺮﻓﻴﺖ ﺻﻔﺮ ﺑﺎ واﻛﻨﺶ ﭘﺬﻳﺮی ﻣﻨﺎﺳﺐ و ﺑﺴﺘﺮ ﻣﻨﺎﺳﺐ ﭘﺮ ﻣـﻲ ﺷـﻮد و ﺑـﺪﻳﻦ ﺗﺮﺗﻴﺐ ﻣﻨﺎﺑﻊ ﺗﺎﻣﻴﻦ ﻛﻨﻨﺪه ﻳﺎ ﭘﺬﻳﺮﻧﺪه را در ﻣﻘﺎﺑﻞ آﻻﻳﻨﺪه ﻫﺎ ی آب ﻫﺎی زﻳﺮزﻣﻴﻨ ﻲ ﺣﻔﺎﻇﺖ ﻛﻨﺪ ﻣﻲ . ﻣﺤﻴﻂ ﺗﺼﻔﻴﻪ ﺑﺮ ﺣﺴـﺐ ﻧﻮع آﻻﻳﻨﺪه ﻫﺎ ی ﻣﺪ ﻧﻈﺮ ﺑﺮای ﺣﺬف ﻃﺮاﺣﻲ و اﺟﺮا ﻣﻲ ﺷﻮد4 . 1- www. adedgetechnologies. com/LiteratureSource/2710S_4510S. PDF 2- Sales Representative (Adedge Technologies), telephone conversation, 2006. 3- www. wtsgroup. com/ptentry. html 4- ERT2 Multimedia Training Tools:www. ert2. org/prb/tool. aspx; (accessed July 9, 2009) ﻓﺼﻞ ﺳﻮم- ﻧﺎﻧﻮﺗﻜﻨﻮﻟﻮژ در ی ﺻﻨﻌﺖ آب 169 اﺳﺘﻔﺎده از ﻧﺎﻧﻮذرات آﻫﻦ ﺑﺎ ﻇﺮﻓﻴﺖ ﺻﻔﺮ ﺑﻪ ﺟﺎی اﺳﺘﻔﺎده از آﻫﻦ ﺑﺎ ﻇﺮﻓﻴﺖ ﺻﻔﺮ ﻣﻴﻜﺮو ﻳﺎ ﻣﺎﻛﺮو اﻧﺪازه ﺗﻮاﻧ ﻣﻲ ﺪ ﻧﻴ ﺎز ﺑـﻪ اﺳﺘﻔﺎده از PRB ﻫﺎ ﻛﺎﻫﺶ دﻫﺪ و در ﺣﺬف آﻻﻳﻨﺪه ﻫﺎ ﻣﻮﺛﺮﺗﺮ ﺑﻮده و ﺑﻪ ﻣﻴﺰان ﺑﺎﻻﻳﻲ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎ ی ﻣﺮﺑﻮﻃـﻪ را ﻛـﺎﻫﺶ دﻫـﺪ . ﺗﺤﻘﻴﻘﺎت آزﻣﺎﻳﺸﮕﺎﻫﻲ ﻧﺸﺎن داده اﺳﺖ ﻛﻪ ﮔﺴﺘﺮه ی وﺳﻴﻌﻲ از ﻫﻴﺪرو ﻛﺮﺑﻦ ﻫﺎ ی ﻛﻠﺮﻳﻨﻪ ﺗﻮاﻧ ﻣﻲ ﺪ ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﻧﺎﻧﻮذرات آﻫﻦ ﺑﺎ ﻇﺮﻓﻴﺖ ﺻﻔﺮ ﻛﻠﺮ زداﻳﻲ ﺷﻮد ﻛﻪ ﺗﻮاﻧ ﻣﻲ ﺪ ﺷﺎﻣﻞ ﻣﺘﺎن ﻫﺎ ی ﻛﻠﺮﻳﻨﻪ، اﺗﺎن، ﺑﻨﺰن وﻋﻤﺪﺗﺎ ﺑﺎی ﻓﻨﻴﻞ ﻫﺎی ﭘﻠﻲ ﻛﻠﺮﻳﻨـﻪ ﺑﺎﺷـﺪ 1. ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫﺎی زﻳﺎدی در ﻗﺪرت واﻛﻨﺶ ﻧﺎﻧﻮذرات آﻫﻦ ﺗﺎﺛﻴﺮ ﮔﺬار ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ از ﺟﻤﻠﻪ ی آن ﻫـﺎ ﻣـﻲ ﺗـﻮان ﺑـﻪ اﻧـﺪازه ﻧـﺎﻧﻮذرات، ﻣﻴﺰان ﺳﻄﺢ ی وﻳﮋه واﻛﻨﺶ، ﺣﻀﻮر ﻳﺎ ﻋﺪم ﺣﻀﻮر ﻛﺎﺗﺎﻟﻴﺴﺖ ﻫﺎ ی ﻫﻴﺪروژﻧﻪ ﺳـﺎز ﻣﺜـ ) ﻞ ﭘـﺎﻻدﻳﻢ ( ، روش ﺗﻮﻟﻴـﺪ، ﻣﻮﻓﻮﻟـﻮژی ﻧﺎﻧﻮذرات، ﺳﺎﺧﺘﺎر ﻛﺮﻳﺴﺘﺎﻟﻲ ﻧﺎﻧﻮذرات ﺗﻮﻟﻴﺪ ﺷﺪه، ﻧﺎ ﺧﺎﻟﺼﻲ و ﻫﺎ ﭘﻮﺷﺶ ﻫﺎ ، در ﻣﻌﺮض ﺑﻮدن ﻳﺎ ﻧﺒﻮدن ﻧﺎﻧﻮذرات ﺣـﻴﻦ ﺳـﻨﺘﺰ ﺑﺎ ﺷﺴﺘﺸﻮی اﺳﻴﺪی ) ﺳﻨﺘﺰ ﻧﺎﻧﻮذرات ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﺑﻮروﻫﻴﺪرات ﺳﺪﻳﻢ (2 .از دﻻﻳﻞ ﺗﺎﺛﻴﺮ ﺑﺴﻴﺎر زﻳﺎد ﻧﺎﻧﻮذرات آﻫﻦ ﺑﺎ ﻇﺮﻓﻴﺖ ﺻﻔﺮ در ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ ﺑﺎ ذرات آﻫﻦ ﺑﺎ ﻇﺮﻓﻴﺖ ﺻﻔﺮ ﻧﻔﻮذ ﻧﺎﻧﻮذرات ﺑﻪ ﻋﻤﻖ ﺑﻴﺶ ﺗﺮ ی از ﻣﻨﻄﻘـﻪ ی آﻻﻳﻨـﺪه ﻫـﺎ و ﻫﻤﭽﻨـﻴﻦ ﺳـﻄﺢ ی وﻳﮋه ﺑﺴﻴﺎر ﺑﺎﻻی ﻧﺎﻧﻮذرات ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﺑﺎ وﺟﻮد ﭘﺘﺎﻧﺴﻴﻞ ﺑﺴﻴﺎر ﺑﺎﻻی اﺳﺘﻔﺎده از اﻳﻦ ﻧـﺎﻧﻮذرات ﻫﻨـﻮز در زﻣﻴﻨـﻪ ی ﻛـﺎرﺑﺮد و ﻗﺪرت واﻛﻨﺶ اﻳﻦ ﻧﺎﻧﻮذرات ﺟﺎی ﻛﺎر ﺑﺴﻴﺎری وﺟﻮد دارد . اﻳﻦ ﻣﻮارد ﺗﻮاﻧ ﻣﻲ ﺪ ﺷﺎﻣﻞ ﺗﻮاﻧﺎﻳﻲ ﺟﺎﺑﺠﺎﻳﻲ ﻧـﺎﻧﻮذرات در ﺳـﻄﻮح زﻳﺮزﻣﻴﻨ ﻲ، ﺳﻴﻨﻴﺘﻴﻚ و ﻣﺤﺼﻮﻻت ﺣﺎﺻﻞ از ﺗﺠﺰﻳﻪ ی آﻻﻳﻨﺪه ﻫﺎ ﺗﻮﺳﻂ ﻧﺎﻧﻮذرات آﻫﻦ ﺑﺎ ﻇﺮﻓﻴﺖ ﺻﻔﺮ، و ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ اﻳﻨﻜـﻪ ﺗـﺎ ﭼﻪ ﻣﻴﺰان ﻧﺎﻧﻮذرات آﻫﻦ ﺑﺎ ﻇﺮﻓﻴﺖ ﺻﻔﺮ ﺗﻮاﻧ ﻣﻲ ﻨﺪ در ﻣﺪت ﺗﺼﻔﻴﻪ ی آﻻﻳﻨﺪه ﻫﺎ ﻓﻌﺎل ﺑﺎﻗﻲ ﺑﻤﺎﻧﻨ . ﺪ اﻛﺴﻴﺪ ﻣﻮﻓﻘﻴﺖ آﻣﻴﺰ ﻓﻨﻞ ﻫﺎ و ﻛﺎﻫﺶ آﻻﻳﻨﺪه ﻫﺎ ی ﻏﻴﺮآﻟﻲ ) ﻧﻴﺘﺮﻳﺖ ، ﻫﺎ ﻧﻴﺘـﺮات ﻫـﺎ ، ﻛـﺮوم ﺷـﺶ ﻇﺮﻓﻴﺘـﻲ، و آرﺳـﻨﻴﻚ ( ﺗﻮﺳﻂ ﻧﺎﻧﻮذرات آﻫﻦ ﺑﺎ ﻇﺮﻓﻴﺖ ﺻﻔﺮ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﮔﺴﺘﺮه ﻣﻮرد ﺑﺮرﺳﻲ ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻪ اﺳﺖ3 4 .ﺳﻴﻨﻴﺘﻴﻚ واﻛﻨﺶ ﭘﺬﻳﺮی ﻧﺎﻧﻮذرات آﻫﻦ ﺑﺎ ﻇﺮﻓﻴﺖ ﺻﻔﺮ ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از دو ﻓﻠﺰ ﭘﻮﺷﺶ داده ﺷﺪه روی ﻧﺎﻧﻮذرات آﻫﻦ ﺑﺎ ﻇﺮﻓﻴـﺖ ﺻـﻔﺮ از ﺟﻤﻠـﻪ ﭘـﺎﻻدﻳﻢ، ﻧﻴﻜـﻞ، ﭘﻼﺗﻴﻦ، ﻣﺲ، و ﻧﻘﺮه ﺑﻬﺒﻮد داده ﻣﻲ ﺷﻮد5 6 7 8 9 . دو ﻓﻠﺰ Pd/Fe0 ﺑﺮای ﺣﺬف ﻛﺎﻫﺸﻲ ﻣﻮﻧـﻮ و دی ﻛﻠـﺮو ﺑﻨـﺰن و ﭘﻨﺘـﺎﻛﻠﺮو ﻓﻨﻮل ﮔﺰارش ﺷﺪه اﻧﺪ ﻛﻪ دارای واﻛﻨﺶ ﭘﺬﻳﺮی ﺑﺴﻴﺎر ﺑﺎﻻﺗﺮی در ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ ﺑﺎ ذرات آﻫﻦ ﺑﺎ ﻇﺮﻓﻴﺖ ﺻﻔﺮ ﺗﻨ ﻬـﺎ ﻣـﻲ ﺑﺎﺷـﻨﺪ 3و6 . ﺳﻨﺘﺰ ﻧﺎﻧﻮذرات آﻫﻦ ﺑﺎ ﻇﺮﻓﻴﺖ ﺻﻔﺮ ﺑﺮای ﺳﻨﺘﺰ ﻧﺎﻧﻮذرات آﻫﻦ ﺑﺎ ﻇﺮﻓﻴﺖ ﺻﻔﺮ ﻛﺮوی ﺷﻜﻞ ﺗﻮﺳﻂ ﻛﺎﻫﺶ ﺗﻮﺳﻂ ﺑﺮوﻫﻴﺪرات ﮔﺰارش ﺷﺪه اﺳﺖ ﻛﻪ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ ﺑﻪ ﺻﻮرت ذرات ﻛﺮوی nZVI ﻳﺎ ﺑﻪ ﺻﻮرتnZVI ﭘﻮﺷﻴﺪه ﺷﺪه ﺑﺎ ﻳﻚ ﻻﻳﻪ ﺑﺎﺷﺪ10 1 . 1- USEPA Nanotechnology White Paper (2007):EPA 100/B-07/001 | February 2007, www. epa. gov /osa; (accessed June 10, 2009) 2- DuPont Chemicals (2007) Nanomaterial Risk Assessment Worksheet:Zero Valent Nano Sized Iron Nanoparticles (nZVI) for Environmental Remediation www. edf. org/documents/6554_nZVI_Summary. pdf (Accessed June 15, 2009) 3- M. J. Alowitz, M. M. Scherer, Environ. Sci. Technol. 36 (2002) 299–306 4- D. H. Bremner, A. E. Burgess, D. Houllemare, K. -C. Namkung, Appl. Catal. B:Environ. 63 (2006) 15–19. 5- Y. H. Kim, E. R. Carraway, Environ. Sci. Technol. 34 (2000) 2014–2017. 6- Y. Xu, W. X. Zhang, Ind. Eng. Chem. Res. 39 (2000) 2238–2244. 7- B. Schrick, J. L. Blough, A. D. Jones, T. E. Mallouk, Chem. Mater. 14 (2002) 5140–5147 8- B. W. Zhu, T. T. Lim, Environ. Sci. Technol. 41 (2007) 7523–7529. 9- J. P. Fennelly, A. L. Roberts, Environ. Sci. Technol. 32 (1998) 1980–1988. 10- J. H. Kim, P. G. Trantnyek, Y. S. Chang, Environ. Sci. Technol. 42 (2008) 4106–4112 1- J. T. Nurmi, P. G. Tratnyek, V. Sarathy, D. R. Baer, J. E. Amonette, K. Pecher, C. Wang,J. C. Linehan, D. W. Matson, R. L. Penn, M. D. Driessen, Environ. Sci. Technol. 39 (2005) 1221–1230. 170 راﻫﻨﻤﺎی ﻧﺤﻮه اﺳﺘﻔﺎده از ﻓﻨﺎور ی ﻧﺎﻧﻮ در ﺻﻨﻌﺖ آب و آﺑﻔﺎ ی ﻛﺸﻮر در ﺳﻄﺢ ﺑﻴﻦ اﻟﻤﻠﻠﻲ ﭘﺮوژه ﻫﺎ ی زﻳﺎدی در ﺳﻄﺢ ﭘ ﺎﻳﻠﻮت و اﺟﺮاﻳﻲ ﺻﻮرت ﭘﺬﻳﺮﻓﺘﻪ ﻛﻪ در زﻳﺮ ﺑﻪ آن ﻫﺎ اﺷﺎره ﻣﻲ :ﺷﻮد 1 - ﭘﺎﻳﻠﻮت اﺟﺮا ﺷﺪه در Shipyard(USA) Hunter Point ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده ازZVI وnZVI در ﻛﺎﻫﺶTCE 2 - ﭘـﺎﻳﻠﻮت اﺟـﺮا ﺷـﺪه در Naval Air Station (NAS) Jacksonville(USA) ﺑـﺎ اﺳـﺘﻔﺎده ازZVI وnZVI در ﻛﺎﻫﺶ TCE 3 - ﭘﺎﻳﻠﻮت اﺟﺮا ﺷﺪه در Naval Air Engineering Station (NAES) Lakehurst(USA) ﺑـﺎ اﺳـﺘﻔﺎده ازZVI و nZVI در ﻛﺎﻫﺶTCE 4 - ﭘﺎﻳﻠﻮت اﺟﺮا ﺷﺪه در ﻛﺎﻟﻴﻔﺮﻧﻴﺎی ) اﻣﺮﻳﻜﺎ ( ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از nZVI در ﻛﺎﻫﺶTCE 5 - ﭘﺎﻳﻠﻮت اﺟﺮا ﺷﺪه در اﻳﺎﻻت (USA) Alabama, West Virginia, Florida, Georgia, .ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از nZVI در ﻛﺎﻫﺶ TCE 6 - ﭘﺎﻳﻠﻮت اﺟﺮا ﺷﺪه در اﺳﻠﻮاﻛﻲ ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده ازnZVI در ﻛﺎﻫﺶDCE , TCE 7 - ﭘﺎﻳﻠﻮت اﺟﺮا ﺷﺪه درCzech Republic ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده ازnZVI در ﻛﺎﻫﺶDCE , TCE, PCE 8 - ﭘﺎﻳﻠﻮت اﺟﺮا ﺷﺪه در اﻳﺘﺎﻟﻴﺎ ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از nZVI در ﻛﺎﻫﺶDCE , TCE 9 - ﭘﺎﻳﻠﻮت اﺟﺮا ﺷﺪه در آﻟﻤﺎن ﺑﺎ اﺳﺘﻔ ﺎده از nZVI در ﻛﺎﻫﺶDCE , TCE در اﻛﺜﺮ ﻣﻮارد ﻓﻮق از ذرات آﻫﻦ ﺑﺎ ﻇﺮﻓﻴﺖ ﺻﻔﺮ و ﭘﺮاﻛﺴﻴﺪﻫﺎ اﺳﺘﻔﺎده ﺷﺪه ﻛﻪ ﺑﻪ ﺻﻮرت درﺟﺎ اﻧﺠﺎم ﺷﺪه اﺳﺖ . ﻧﺘـﺎﻳﺞ ﺣﺎﺻﻞ در ﺑﻪ ﻛﺎرﮔﻴﺮی اﻳﻦ داﻧﺶ ﺑﺴﻴﺎر ﻣﻮرد ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻮده و ﺗﻨﻬﺎ دﻟﻴﻞ ﻣﺤﺪودﻳﺖ آن ﻫﺰﻳﻨﻪ ی ﻣﻮاد اوﻟﻴﻪ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﻧﻘﺸﻪ ی زﻳﺮ ﺑﺮﺧﻲ از ﻫﺎ ﻳﺖﺳﺎ ی اﺟﺮا ﺷﺪه در دﻧﻴﺎ ﺑﺮای ﺑﻬﺒﻮد ﻛﻴﻔﻲ آب ﻫﺎی زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﻧـﺎﻧﻮذرات آﻫـﻦ ﺑـﺎ ﻇﺮﻓﻴﺖ ﺻﻔﺮ را ﻧﺸﺎن دﻫﺪ ﻣﻲ . ﻫﻤﺎن ﻃﻮر ﻛﻪ دﻳﺪه ﻣﻲ ﺷﻮد اﻳﻦ داﻧﺶ ﺑﻪ ﺻﻮرت اﻧﺒﻮه در دﻧﻴﺎ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲ ﺷﻮد و ﺗﻤـﺎم ﺗﻤﻬﻴﺪات ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺘﻲ و ﺑﻬﺪاﺷﺘﻲ ﺗﺰرﻳﻖ اﻳﻦ ﻧﻮع از ﻧﺎﻧﻮذرات ﻣﻮرد ﺗ ﻮﺟﻪ ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻪ و ﻧﺸﺎن داده ﺷﺪه اﺳﺖ ﻛﻪ از ﻟﺤـﺎظ زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ اﻳﻦ ﻧﺎﻧﻮذرات ﭘﺲ از ﻣﺼﺮف ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻣﻮاد دوﺳﺘﺪار ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ در ﺧﺎک ﺗﺜﺒﻴﺖ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . ﺷﻜﻞ 3 - 8 - ﺷﻤﺎﺗﻴﻜﻲ از ﻣﻨﺎﻃﻘﻪ اﺟﺮای ﺑﻬﺒﻮد ﻫﺎ آب ی زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﻧﺎﻧﻮذرات آﻫﻦ و آﻟﻮﻣﻴﻨﻴﻮم ﻓﺼﻞ ﺳﻮم- ﻧﺎﻧﻮﺗﻜﻨﻮﻟﻮژ در ی ﺻﻨﻌﺖ آب 171 3 - 7 - 2 - 5 - ﻛﺪورت زداﻳﻲ ﻛﺪورت ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻣﺸﺨﺼﻪ ی ﻓﻴﺰﻳﻜﻲ آن ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻣﻌﻤﻮل ﺑﺎ روش ﻫﺎ ی ﻣﺮﺳﻮم ﻗﺎﺑﻞ ﺣﺬف ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ وﻟﻲ در ﺑﺮﺧـﻲ از ﺷﺮاﻳﻂ ﻣﺤﻴﻄـﻲ و ﺟﻐﺮاﻓﻴـﺎﻳﻲ ﻫﻤﭽﻨـﻴﻦ در ﻣـﻮاردی ﻛـﻪ ﻛـﺪورت ﺑﺴـﻴﺎر ﺑـﺎﻻ ﻧﺒﺎﺷـﺪ ﻣـﻲ ﺗـﻮان از ﺑﺮﺧـﻲ از روش ﻫـﺎ ی ﻧﺎﻧﻮﻓﻴﻠﺘﺮاﺳﻴﻮن ﺑﺮای ﻛﺪورت زداﻳﻲ اﺳﺘﻔﺎده ﻛﺮد . ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر اﻓﺰاﻳﺶ ﺳﺮﻋﺖ ﻛﺪور ت زداﻳﻲ ﺗﻮان ﻣﻲ از اﺿﺎﻓﻪ ﺷـﻮﻧﺪه ﻫﺎی ﻧﺎﻧﻮﻳﻲ اﺳﺘﻔﺎده ﻧﻤﻮد ﻛﻪ در ﺑﺮﺧﻲ ﻣﻮارد ﻧﻪ ﺗﻨﻬﺎ از ﻟﺤﺎظ ﻓﻨﻲ ﺑﺴﻴﺎر ﻣﻮرد ﺗﻮﺟﻪ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ ﺑﻠﻜﻪ از ﻟﺤـﺎ ظ اﻗﺘﺼـﺎدی ﻧﻴـﺰ ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻮﺟﻴﻪ ﺑﻮده و ﺗﻮاﻧ ﻣﻲ ﺪ در ﻣﺼﺎرف ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﮔﻴﺮد . ﭼﻬﺎر ﻓﺮآﻳﻨﺪ ﻏﺸﺎ ی ﺗﺤﺖ ﻓﺸﺎر وﺟﻮد دارد ﻛﻪ ﺷﺎﻣﻞ ﻣﻴﻜﺮ و ﻓﻴﻠﺘﺮی (MF) ، اﻟﺘﺮا ﻓﻴﻠﺘـﺮی (UF) ، ﻧـﺎﻧﻮ ﻓﻴﻠﺘـﺮی (NF) ، و اﺳﻤﺰ ﻣﻌﻜﻮس (RO) ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . اﻳﻦ ﻓﺮآﻳﻨﺪﻫﺎ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﺗﻮﺳﻂ اﻧﺪازه ی ﺣﻔﺮه ﻫﺎ ، ﻣﻜﺎﻧﻴﺰم اﻧﺘﻘﺎل، ﻓﺸﺎر اﻋﻤﺎﻟﻲ، و ﮔﺴﺘﺮه ی ﻛﺎرﺑﺮدی ﺷﺎن ﺗﺸﺨﻴﺺ داده ﺷﻮﻧﺪ . اﻧﺪازه ی ﺣﻔﺮات ﻓﻴﻠﺘﺮﻫﺎ ی MF ، UF ، NF ، وRO ﺑﻪ ﺗﺮﺗﻴﺐ05 /0 اﻟﻲ10 ﻣ ﻴﻜﺮوﻣﺘـﺮ، 1 اﻟﻲ100 ﻧﺎﻧﻮﻣﺘﺮ، ﻛﻮﭼ ﻚ ﺗﺮ از 2 ﻧﺎﻧﻮﻣﺘﺮ، و ﻛﻮﭼﻚ از ﺗﺮ 1 ﻧﺎﻧﻮﻣﺘﺮ ﻣﻲ ﺑﺎﺷـﺪ . اﻧـﺪازه ﺣﻔـﺮات ﻣﺮﺑـﻮط ﻣـﻲ ﺷـﻮد ﺑـﻪ اﻧـﺪازه ی ﻣﻮﻟﻜﻮل ﻫﺎ ﻳﻲ ﻛﻪ ﺗﻮﺳﻂ ﻏﺸﺎء ﺟﺪاﺳﺎزی ﻣﻲ ﺷﻮد . ﻧﺎﻧﻮ ﻓﻴﻠﺘﺮﻫﺎ و اﺳﻤﺰ ﻣﻌﻜﻮس ﺑﻪ ﻃﻮر ﮔﺴﺘﺮده ای در ﻓﺮآﻳﻨـﺪ ﺗﺼـﻔﻴﻪ ی آب ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮد . ﻣﺰﻳﺖ ﻋﻤﺪه ی اﺳﺘﻔﺎده از اﻳﻦ ﻏﺸﺎءﻫﺎ در اﻳﻦ اﺳﺖ ﻛﻪ در اﻳﻦ ﺣﺎﻟﺖ ﻧﻴﺎز ﺑـﻪ اﺳـﺘﻔﺎده از ﻣـﻮاد ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ ﻧ ﻤﻲ ﺑﺎﺷﺪ و ﻧﻴﺎز ﺑﻪ اﻧﺮژی ﻛﻢ و ﻧﻴﺰ آﺳﺎن ﺑﻮدن روش ﺑﺮای اﻧﺠﺎم و ﻧﮕﻬﺪاری ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ1 2 . 1 - در ﭘﺎﻳﻠﻮﺗﻲ ﻛﻪ در ﻋﺮﺑﺴﺘﺎن ﺗﻮﺳﻂ ﻣﻮﺳﺴﻪ ﺗﻮﺳﻌﻪ و ﺗﺤﻘﻴﻖ ﺑﺎ ﻫﻤﻜﺎری ﻣﺮﻛﺰ ﻧﻤﻚ زداﻳﻲ اﺟـﺮا ﺷـﺪه اﺳـ ﺖ در ﻛﻨﺎر ﺣﺬف آﻻﻳﻨﺪه ﻫﺎ ی ﻣﻴﻜﺮوارﮔﺎﻧﻴﺴﻤﻲ، ﻛﺪورت زداﻳﻲ از آب ﻧﻴﺰ ﺻـﻮرت ﮔﺮﻓـﺖ ﻛـﻪ ﺑـﻪ ﻣﻴـﺰان 98 درﺻـﺪ ﺗﻮاﻧﺎﻳﻲ ﺣﺬف ﻛﺪورت و ﻣﻴﻜﺮوارﮔﺎﻧﻴﺴﻢ ﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ را ﻧﺸﺎن داد1 . 2 - اﻛﺜﺮ ﻣﺤﺼﻮﻻت و ﻣﻄﺎﻟﻌﺎﺗﻲ ﻛﻪ در ﺑﺨﺶ ﻧﺎﻧﻮﻓﻴﻠﺘﺮاﺳﻴﻮن اراﺋﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﻛـﺪورت زداﻳـﻲ را ﻧﻴﺰ در ﻛ ﻨﺎر ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﺣﺬف آﻻﻳﻨﺪه ﻫﺎ و ﺷﻴﺮﻳﻦ ﺳﺎزی اﻧﺠـﺎم داده اﻧـﺪ ﻛـﻪ ﻧﺸـﺎن از ﺗـﻮان ﺑﺴـﻴﺎر ﺑـﺎﻻی اﻳـﻦ ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎ در ﻛﺪورت زداﻳﻲ دارد . 1- OP. Mulder, J. L. Moitsheki, Evaluation of the Performance of Nanofiltration Membranes in Detrimental Ion Rejection and To Monitor Fouling and Membranes with Their Subsequent Chemical Cleaning. , master’s thesis, Potchefstroom University, Potchefstroom, Sou 2- Developments in Wastewater Treatment Methods. Ghate, A. Sonune and R. Desalination, 2004, Vol. 167. 55 – 63 1- A. M. Hassan, M. AK. Al-Sofi, A. M. Farooque, A. G. I. Dalvi, A. T. M. Jamaluddin, N. M. Kither, A. S. Al-Amoudi, and I. A. R. Al-Tisan,A NANO FILTRATION (NF) MEMBRANE PRETREATMENT OF SWRO FEED AND MSF MAKE-UP (PART – I), Research and Development Center. 172 راﻫﻨﻤﺎی ﻧﺤﻮه اﺳﺘﻔﺎده از ﻓﻨﺎور ی ﻧﺎﻧﻮ در ﺻﻨﻌﺖ آب و آﺑﻔﺎ ی ﻛﺸﻮر ﺷﻜﻞ 3 - 9 - ﻏﺸﺎﻫﺎی اﺳﺘﻔﺎده ﺷﺪه ﺑﺮای ﺗﺼﻔﻴﻪ ی آب ﺑﺮ ﺣﺴﺐ اﻧﺪازه ذرات ﻋﺒﻮری 3 - 7 - 2 - 6 - ﺗﺒﺨﻴﺮ ﺳﻄﺤﻲ آب ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻛﻠﻲ دو روﻳﻜﺮد در زﻣﻴﻨﻪ ی ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی و ﻳﺎ ﻛﺎ ﻫﺶ از ﺗﺒﺨﻴﺮ ﻣﻨﺎﺑﻊ آﺑـﻲ وﺟـﻮد دارد : روﻳﻜـﺮد اول ﻣﺮﺑـﻮط ﺑـﻪ ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی از ﺗﺒﺨﻴﺮ ﺑﺎ ﻣﻜﺎﻧﻴﺰم ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی از ﺧﺮوج ﺑﺨﺎرات ﺳﻄﺤﻲ ﺑﻮده و روﻳﻜﺮد دوم ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی از ﻋﺒـﻮر ﺑﺨـﺶ اﻋﻈﻢ ﺣﺮارﺗﻲ ﻧﻮر ﻳﻌﻨﻲ ﻧﻮر ﻣﺎدون ﻗﺮﻣﺰ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . در زﻣﻴﻨﻪ ی روﻳﻜﺮد اول در اﺳﺘﺮاﻟﻴﺎ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت اﻧﺠﺎم ﺷﺪه ﺑﻪ ﺻﻮرﺗﻲ ﺑـﻮده ﻛﻪ از ﻧﻮﻋﻲ ﭘﻠﻴﻤﺮ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی از ورود ﻣﻮﻟﻜﻮل ﻫﺎ ی آب از ﻣﺎﻳﻊ ﺑﻪ ﻓﺎز ﻫﻮا اﻧﺪ ﺷﺪه ﻛﻪ ﺑـﺪﻳﻦ ﻃﺮﻳـﻖ ﺗﻮاﻧﺴـﺘﻪ اﻧـﺪ در ﻣﺨﺎزن ﻧﮕﻬﺪاری آب ﺑﻴﻦ 20 ﺗﺎ40 درﺻﺪ از ﺗﺒﺨﻴﺮ ﺳﻄﺤﻲ ﻣﺎﻳﻊ اﺳﺘﻔﺎده ﻛﻨﻨﺪ . اﻳﻦ ﻣﻮاد ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ اﻳﻦ اﻣﺮ ﻛﻪ ﻳـﻚ ﻻﻳـﻪ ﺑﺴﻴﺎر ﻧﺎزک ﺗﻚ ﻣﻮﻟﻜﻮﻟﻲ ﺑﺮ رو ی ﺳﻄﺢ اﻳﺠﺎد ﻣﻲ ﻛﻨﻨﺪ ، از ﺧﺮوج ﻣﻮﻟﻜﻮل ﻫﺎ ی آب از ﻓﺎز ﻣﺎﻳﻊ ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی ﻣﻲ ﻛﻨﻨﺪ . ﻧﺎﻧﻮﻓﻨﺎوی ﺑﺎ اراﺋﻪ و ﻣﻌﺮﻓﻲ ﻣﺤﺼﻮﻻﺗﻲ از ﻗﺒﻴﻞ ﭘﻠﻴﻤﺮﻫﺎی ﻃﺒﻴﻌﻲ در ﻫﺮ دوﺷﺎﺧﻪ راﻫﻜﺎرﻫﺎی ﺑﺴﻴﺎر ﻣﻮﺛﺮی را اراﺋﻪ ﻣﻲ ﻧﻤﺎﻳﺪ و از آﻧﺠـﺎ ﻛﻪ ﻣﺤﺪوده ﻛﻨﺘﺮل اﻳﻦ داﻧﺶ در اﺑﻌﺎد ﻧﺎﻧﻮﻣﺘﺮی ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ ﺗﻮاﻧ ﻣﻲ ﺪ ﻫﻢ از ﻟﺤﺎظ ﻣﻴﺰان ﻣﻮاد ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده و از ﻟﺤﺎظ ﻛﻨﺘـﺮل ﺑﺎزده ﺑﺴﻴﺎر ﻣﻮرد ﺗﻮﺟﻪ ﺑﺎﺷﺪ . ﻃﻲ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎﺗﻲ در اﺳﺘﺮاﻟﻴﺎ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی از ﺗﺒﺨﻴﺮ ﺳﻄﺤﻲ آب ﺑﻪ ﺻﻮرت ﺗﻚ ﻻﻳﻪ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻪ اﺳﺖ . ﭘﻠﻴﻤﺮ ﻣﺮﺑﻮﻃﻪ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ اﻳﻨﻜﻪ در اﺛﺮ ﺟﺮﻳﺎﻧﺎت ﺳﻄﺤﻲ و وزش ﺑﺎد اﻣﻜﺎن ﭘﺎره ﺷﺪﮔﻲ داﺷﺖ و ﻧﻴﺎز ﺑﻪ ﻓﺮآﻳﻨﺪی ﺑﺮای ﺟﻮش دادن ﻣﺠﺪد ﺑﻮد، ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت زﻳﺎدی ﺑﺮای اﺗﺼﺎل اﻳﻦ ﭘﻠﻴﻤﺮ اﻧﺠﺎم ﺷﺪه ﻛﻪ ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﺳﻴﺴﺘﻢ ﭘﻴﻮﻧﺪی ﻧﺎﻧﻮﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎ، اﻳﻦ اﻣﻜﺎن ﻓﺮاﻫﻢ ﺷﺪه و در ﻣﻄﺎﻟﻌﺎﺗﻲ ﻧﺘﺎﻳﺞ ﻣﻄﻠﻮﺑﻲ ﮔﺰارش ﺷﺪه اﺳﺖ . اﻳﻦ ﭘﻠﻴﻤﺮ ﻧﻪ ﺗﻨﻬﺎ ﺗﻮاﻧﺎﻳﻲ ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی از ﺗﺒﺨﻴﺮ ﺳﻄﺤﻲ را دارد، ﺑﻠﻜﻪ از رﺷﺪ ﺟﻠﺒـﻚ و ﻓﺼﻞ ﺳﻮم- ﻧﺎﻧﻮﺗﻜﻨﻮﻟﻮژ در ی ﺻﻨﻌﺖ آب 173 ﺧﺰه ﻧﻴﺰه ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی ﻛﺮده و از ﻟﺤﺎظ ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ ﻧﻴﺰ ﻣﺸﻜﻞ ﺳﺎز ﻧﻴﺴﺖ . اﺳﺘﻔﺎده از اﻳﻦ ﭘﻠﻴﻤﺮ دارای ﻃﻮل ﻋﻤﺮ 5 ﺳـﺎل ﺑـﻮده و ﻣﺎﻧﺪﮔﺎری آن ﺑﺮ ﺣﺴﺐ ﺷﺮاﻳﻂ ﻣﺤﻴﻄﻲ ﻣﺘﻐﻴﺮ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﻃـﺮح اﺟـﺮا ﺷـﺪه ﺑـﺮای ﺟﻠـﻮﮔﻴﺮی از ﺗﺒﺨﻴـﺮ ﺳـﻄﺤﻲ آب ﺑـﻪ ﻣﻨﻈـﻮر ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی از ﻛﺎﻫﺶ ﺣﺠﻢ ﻋﻈﻴﻤﻲ از ﻣ ﻨﺎﺑﻊ آب اﺳﺘﺮاﻟﻴﺎ اﻧﺠﺎم ﺷﺪ ﻛﻪ در ﻫﺎ ﺣﺠﻢ ی ﻛﻮﭼـﻚ در ﻣﺨـﺎزن ﻧﮕﻬـﺪاری آب و ﺑـﺰرگ ) ﺳﻄﺢ درﻳﺎﭼﻪ و ﺳﺪ ( اﻣﺘﺤﺎن و ﻧﺘﺎﻳﺞ آن ﻣﻮرد ارزﻳﺎﺑﻲ ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺖ ﻛﻪ ﺑﺴﻴﺎر ﻣﻮرد ﺗﻮﺟﻪ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . 3 - 7 - 2 - 7 - ﻧﺎﻧﻮﺳﻨﺴﻮرﻫﺎ ﺑﺮای ﺗﺸﺨﻴﺺ آﻻﻳﻨﺪه ﻫﺎ و ﻋﻮاﻣﻞ ﺑﻴﻤﺎری زا ﻧﺎﻧﻮﺳﻨﺴﻮرﻫﺎ ﺑﺮای ﺗﺸﺨﻴﺺ آﻻﻳﻨﺪه ﻫﺎ و ﻋﻮاﻣﻞ ﺑﻴ ﻤﺎری ﺗﻮاﻧ ﻣﻲ زا ﻨﺪ ﺳﻼﻣﺖ را ﺑﻬﺒﻮد داده و از ﺗﺎﻣﻴﻦ ﻛﻨﻨﺪه ﻫﺎ ی ﻏﺬاﻳﻲ و آب ﻧﮕﻬﺪاری ﻛﻨﺪ و ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ اﻣﻜﺎن اﺳﺘﻔﺎده از دﻳﮕﺮ ﻣﻨﺎﺑﻊ آﺑﻲ را ﻓﺮاﻫﻢ ﻣﻲ ﺳـﺎزد . ﻣﻄﺎﻟﻌـﺎت ﻛﻴﻔـﻲ آب ﻣﺮﺳـﻮم ﻧﻴـﺎز ﺑـﻪ ﺗﺮﻛﻴﺐ در ﻣﺤﻞ و آﻧﺎﻟﻴﺰ آزﻣﺎﻳﺸﮕﺎﻫﻲ دارد ﻛـﻪ ﻧﻴﺎزﻣﻨـﺪ آﻣـﻮزش ﻳـﻚ ﮔـﺮوه ﻋﻠﻤـﻲ ﺑـﺮای ﻧﻤﻮﻧـﻪ ﮔﻴـﺮی و دﺳﺘﺮﺳـﻲ ﺑـﻪ ﻧﺰدﻳﻚ ﺗﺮ ﻳﻦ ﻣﺮﻛﺰ آزﻣﺎﻳﺸﮕﺎﻫﻲ ﺑﺮای اﻧﺠﺎم آزﻣﺎﻳﺶ ﻫﺎ ی ﺑﻴﻮﻟﻮژﻳﻜﻲ و ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﻧﺎﻧﻮﺳﻨﺴﻮرﻫﺎ ﺗﻮاﻧ ﻣﻲ ﻨﺪ ﺳﻠﻮل ﻫـﺎ ی ﺗﻨﻬﺎ و ﺣﺘﻲ ﻫﺎ اﺗﻢ را ﻧﻴﺰ ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ ﻛﻨﻨﺪ ﻛﻪ ﻫﺎ آن را در ﻣﻘﺎﺳﻴﻪ ﺑﺎ ﺗﺮﻛﻴﺒﺎت ﺑﺰرگ ،ﺗﺮ ﺣﺴﺎس ﺗﺮ ﻧﺸﺎن ﻣـﻲ دﻫـﺪ . ﺗﻜﻨﻮﻟـﻮژی ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ ﺑﺮای ﺗﺼﻔﻴﻪ ی آب ﺑﻪ اﻓﺮاد اﻳﻦ اﻣﻜﺎن را ﻓﺮاﻫﻢ ﻣﻲ ﺳﺎزد ﻛﻪ ﺑﺘﻮاﻧﻨﺪ آﻻﻳﻨﺪه ﻫﺎ را ﺑﺪون ﻧﻤﻮﻧﻪ ﺑـﺮداری و ارﺳـﺎل ﺑـﻪ آزﻣﺎﻳﺸﮕﺎه ﺗﺸﺨﻴﺺ دﻫﻨﺪ . در ﺗﻜﻨﻮﻟﻮژی ﺳﻨﺴﻮرﻫﺎی ﺟﺪﻳﺪ اﻧﺘﻈﺎر آن رود ﻣﻲ ﻛﻪ ﺑﺘﻮان ﺑﻪ ﺳﻨﺴﻮرﻫﺎی ﻛﻮﭼﻚ، ﻗﺎﺑﻞ ﺣﻤﻞ، و دﻗﺖ ﺑﺎﻻ ﺑﺮای ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫﺎی ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ و ﺑﻴﻮ ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ دﺳﺘﺮﺳﻲ ﭘﻴ ﺪا ﻛﺮد . ﺑﺮای اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮع از ﺗﻜﻨﻮﻟﻮژی ﺳـﺎﺧﺖ ﻧﺎﻧﻮ و ﻣﻴﻜﺮو ﺑﺮای ﺗﻮﻟﻴﺪ اﻳﻦ ﺳﻨﺴﻮرﻫﺎ اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲ ﺷﻮد . ﺗﺎﺛﻴﺮ ﭘﺘﺎﻧﺴﻴﻞ ﻧﺎﻧﻮﺗﻜﻨﻮﻟﻮژی در ﺳﺎﺧﺖ ﺑﺎزار ﺳﻨﺴﻮرﻫﺎ ﺑﺴﻴﺎر ﺑﺰرگ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻣﺜﺎل ﺑﺎزار ﻧﺎﻧﻮﺳﻨﺴﻮرﻫﺎ در آﻣﺮﻳﻜﺎ ﺗﺨﻤﻴﻦ زده ﻣﻲ ﺷـﻮد ﻛـﻪ ﺣـﺪود 190 ﻣﻴ ﻠﻴـﻮن دﻻر آﻣﺮﻳﻜـﺎ ﺑﺎﺷـﺪ و ﺗﺨﻤﻴﻦ زده ﻣﻲ ﺷﻮد رﺷﺪ ﺳﺎﻟﻴﺎﻧﻪ ی ﺣﺪود 26 ٪ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ . ﺳﺎزﻣﺎن ﻫﺎ زﻳﺎدی در ﺣﺎل ﺑﺮرﺳﻲ و ﺗﻮﺳـﻌﻪ ی ﺳﻴﺴـﺘﻢ ﻫـﺎ ﻳﻲ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻛﻪ ذرات و وﻳﺮوس ﻫﺎ ی ﻧﺎﻗﻞ ﺗﻮﺳﻂ آب را ﺑﻪ ﻃﻮر واﻗﻌﻲ و ﺑﻪ ﻣﻮﻗﻊ ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ ﻛﻨﻨﺪ . اﻳﻦ ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻫﺎ ﻣﻤﻜﻦ اﺳـﺖ ﺑـﻪ زودی ﺑﻪ ﺻﻮرت اﻗﺘﺼﺎدی ﻫﻢ ﻣﻮرد ا ﺳﺘﻔﺎد ه ﻗﺮار ﮔﻴﺮد . ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻣﺜﺎل در ﺑﻌﻀﻲ از ﺗﺤﻘﻴﻘﺎت از ﻧﺎﻧﻮﺗﻴﻮب ﻫﺎ ی ﺗﻚ ﺟـﺪاره و دو ﺟﺪاره ﺑﺮای ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ ﻣﻮاد ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ در آب اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲ ﺷﻮد . ﻛﻤﻴﺘﻪ ی اروﭘﺎﻳﻲ، ﭘﺮوژه ﻫﺎ ی ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﮔﺬاری ی ﺷﺪه زﻳـﺎدی را ﺑﺮای ﺗﻮﺳﻌﻪ ی اﺑﺰار ﺗﺸﺨﻴﺺ ﻣﻮﻟﻜﻮﻟﻲ ﺗﻚ اﻧﮕﺸﺘﻲ (BioFinger) ،ﻗﺎﺑﻞ ﺣﻤﻞ، دارای اﻧﻮاع ﻣﺨﺘﻠﻒ و ﺑـﺎ ﻫﺰﻳﻨـﻪ ی ﭘـﺎﻳﻴﻦ ﺗﺨﺼﻴﺺ داده اﺳﺖ . ﺗﻚ اﻧﮕﺸﺘﻲ ﻫﺎ اﺑﺰار ﻗﺎﺑﻞ ﺣﻤﻞ ﻳﺎ دﺳﺘﻲ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻛﻪ ﺑﺮای ﺳﺎﺧﺖ آن ﻫﺎ از ﻛﺎﻧﺘﻠﻴﻮرﻫـﺎی ﻧـﺎﻧﻮ و ﻣﻴﻜـﺮو روی ﻣﻴﻜﺮوﭼﻴﭗ ﻫﺎ اﺳﺘﻔﺎده ﺷﺪه اﺳﺖ . 1 - ﻧﺎﻧﻮﺳﻨﺴﻮر ﻃﺮاﺣﻲ ﺷﺪه ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﻛﻨﺘﺮل و ﻣﻮﻧﻴﺘﻮرﻳﻨﮓ ﻛﻴﻔﻴﺖ د ر ﻛﻨﺎر ﺳﻨﺴـﻮرﻫﺎی دﻳﮕـﺮ در ﻛﺎﻟﻴﻔﺮﻧﻴـﺎ ﺑـﻪ ﺻﻮرت ﭘﺎﻳﻠﻮت اﺟﺮا و ﻣﻮرد ﺗﺎﻳﻴﺪ ﻗـﺮار ﮔﺮﻓﺘـﻪ اﺳـﺖ . اﻳـﻦ ﺳﻨﺴـﻮر ﺑـﻪ ﺻـﻮرت ﻳـﻚ ﺳﻨﺴـﻮر ﺑﺴـﻴﺎر ﺗﻮاﻧـﺎ در 174 راﻫﻨﻤﺎی ﻧﺤﻮه اﺳﺘﻔﺎده از ﻓﻨﺎور ی ﻧﺎﻧﻮ در ﺻﻨﻌﺖ آب و آﺑﻔﺎ ی ﻛﺸﻮر اﻧﺪازه ﮔﻴﺮی ﻣﻴﺰان ﺟﺮﻳﺎن ﻋﺒﻮری آب، ﺗﺸﺨﻴﺺ ﻧﺸﺖ آب، ﻓﺸﺎر آب، دﻣﺎی آب، و ﻛﻴﻔﻴﺖ آب در ﻣﺴﻴﺮ ﺟﺮﻳﺎن ﺗﻮاﻧ ﻣﻲ ﺪ ﺑﺮای ﺑﺴﻴﺎری از ﻣﻨﺎﻃﻖ از ﺟﻤﻠﻪ ﻣﻨﺎﻃﻖ دور اﻓﺘﺎده ﻧﻴﺰ ﻣﻮرد ﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﮔﻴﺮد1. 2 - ﻃﺮاﺣﻲ و ﺳـﺎﺧﺖ ﻧﺎﻧﻮﺳﻨﺴـﻮری ﺑـﺎ ﻋﻨـﻮان ﻃـﺮحEU Hybrid Molecule/Nanocrystal Assemblies ﺑـﺮای ﺗﺸﺨﻴﺺ ﻫﺎ ﻳﻮن از ﻗﺒﻴﻞ ﺳﺪﻳﻢ، ﭘﺘﺎﺳﻴﻢ، ﻛﻠﺴﻴﻢ و ﻏﻴﺮه در ﻣﺮاﻛـﺰ ﻣﺨﺘﻠـﻒ ﺗﻮﺳـﻂ 9 ﮔـﺮوه ﻫﻤﻜـﺎر در ﺳـﺎل 2011 در اروﭘﺎ ﺻﻮرت ﮔﺮﻓﺖ ﻛﻪ در ﺣﺎل ﺣﺎﺿﺮ در ﺣﺎل ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺑﺮای اﺳﺘﻔﺎده در ﺣﺠﻢ اﻧﺒﻮه ﺎﺷﺪﺑ ﻣﻲ . 3 - 7 - 3 - ﻛﺎرﺑﺮد ﻧﺎﻧﻮﻓﻨﺎوری در ﺑﺨﺶ ﻓﺎﺿﻼب 3 - 7 - 3 - 1 - ﺣﺬف ﺑﻮ ﺣﺬف ﺑﻮ ﻫﻤﺎن ﻃﻮر ﻛﻪ ﻗﺒﻼ ﻧﻴﺰ اﺷﺎره ﺷﺪ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ و ﻣﺮﺳﻮم ﺗﻮاﻧ ﻣﻲ ﺪ ﺻـﻮرت ﮔﻴـﺮد، وﻟـﻲ ﺑـﺎ اﻳـﻦ ﺣـﺎل اﺳﺘﻔﺎده از ﻧﺎﻧﻮﻓﻨﺎوری ﺑﺎ اراﺋﻪ روش و راﻫﻜﺎرﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺑﺎ اﻓﺰاﻳﺶ ﻛﺎراﻳﻲ و ﺳﺮﻋﺖ ﻓﺮآﻳﻨﺪی ﻣﺴﻴﺮی ﻧﻮ و ﻛﺎرا را ﺑﺮای ﺣﻞ ﻣ ﺸﻜﻼت اراﺋﻪ ﻛﺮده اﺳﺖ ﻛﻪ در ﺣﺎل ﺣﺎﺿﺮ ﮔﺴﺘﺮه ﻛﺎرﺑﺮدی ﺑﺴﻴﺎر ﺑﺰرﮔﻲ را ﺑﻪ ﺧﻮد اﺧﺘﺼﺎص داده اﺳﺖ . ﻧﺎﻧﻮﺳـﺎﺧﺘﺎرﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺗﻮاﻧ ﻣﻲ ﻨﺪ از ﻃﺮﻳﻖ ﻣﻜﺎﻧﻴﺰم ﻫﺎ ی ﻣﺘﻔﺎوﺗﻲ ﺑﻮ را ﺑﻪ دو ﺻﻮرت ﺟﺬﺑﻲ ﻳﺎ ﺗﺠﺰﻳﻪ ای ﺣﺬف ﻧﻤﺎﻳﻨﺪ . ﺑـﺪﻳﻦ ﺗﺮﺗﻴـﺐ ﻛـﻪ ﺑـﺎ ﻣﻜﺎﻧﻴﺰم ﻫﺎ ﻳﻲ ﭼﻮن ﻣﻜﺎﻧﻴﺰم ﻫﺎ ی ﻛﺎﺗﺎﻟﻴﺴﺘﻲ ﻳﺎ ﻓﻮﺗﻮ ﻛﺎﺗﺎﻟﻴﺴﺘﻲ ﺷـﺒﻜﻪ ﻣﻮﻟ ﻜـﻮﻟﻲ ﻋﻮاﻣـﻞ اﻳﺠـﺎد ﺑـﻮ را ﺗﺠﺰﻳـﻪ و ﻫـﺎ آن را ﺑـﻪ ﺗﺮﻛﻴﺒﺎت دﻳﮕﺮی ﺗﺒﺪﻳﻞ ﻧﻤﺎﻳﻨﺪ ﻳﺎ اﻳﻨﻜﻪ ﺑﺎ ﻣﻜﺎﻧﻴﺰم ﻫﺎ ی ﺟﺬﺑﻲ ﭼﻮن ﻧﺎﻧﻮ زﺋﻮﻟﻴﺖ ﻫﺎ ﻋﻮاﻣـﻞ اﻳﺠـﺎد ﺑـﻮ را ﺟـﺬب و از ﻣﺤـﻴﻂ ﺣﺬف ﻧﻤﺎﻳﻨﺪ . 1 - ﺷﺮﻛﺘﻲ ﺑﺎ ﻋﻨﻮانServiceMaster Professional Cleaning Services ﻧﺎﻧﻮﻓﻴﻠﺘﺮی ﺑﺮای ﺣﺬف ﺑﻮﻫﺎی زﻧﻨﺪه از ﻗﺒﻴﻞ ﺑﻮی ﻓﺎﺳﺪﺷﺪﮔﻲ، دود، و ﻓ ﺎﺿﻼب را ﻃﺮاﺣﻲ و ﺑﻪ ﺑﺎزار ﻋﺮض ﻧﻤﻮده اﺳﺖ . ﻓﻴﻠﺘﺮ ﻃﺮاﺣﻲ ﺷﺪه ﺑﺎ اﺑﻌـﺎد 16 در16 ﻣﻴﻠﻲ ﻣﺘﺮ ﺳﻄﺢ وﻳﮋه ای ﺑﻪ اﻧﺪازه ﻳﻚ زﻣﻴﻦ ﻓﻮﺗﺒﺎل را اراﺋﻪ ﻣﻲ ﻧﻤﺎﻳﺪ ﻛﻪ در ﻛﻨﺎر ﻣﻜﺎﻧﻴﺰم ﺣﺬف ﻛﻨﻨﺪﮔﻲ ﺳﻄﺢ ﺑﺴﻴﺎر ﺑﺎﻻﻳﻲ را ﺑﺮای واﻛﻨﺶ ﻓﺮاﻫﻢ ﻣﻲ ﺳﺎزد . 2 - ﺷﺮﻛﺘﻲ ﺑﺎ ﻋﻨﻮانNanoSilver ﻣﺤﺼﻮﻟﻲ ﺑﺎ ﻧﺎمNanoGreen را ﺑـﺮای ﻣﺼـﺎرف ﻣﺨﺘﻠـﻒ از ﻗﺒﻴـﻞ ﺣـﺬف ﺑـﻮ و ﻛﺎﻫﺶ COD وBOD اراﺋﻪ ﻧﻤﻮده اﺳﺖ ﻛﻪ اﻳﻦ ﻧﺎﻧﻮﭘﻮدر دوﺳﺘﺪار ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ ﻣﻌﺮﻓـﻲ ﺷـﺪه و ﭼﻨـﻴﻦ ﺑﻴـﺎن ﺷﺪه ﻛﻪ ﻋﺎری از ﻣﻮاد ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ ﻣﻀﺮ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ1 . 3 - ﻣﺤﺼﻮﻟﻲ ﺑﺎ ﻋﻨﻮانGens Nano ﺑﻪ ﺻﻮر ت ﻧﻮع ﺟﺪﻳﺪی از ﭘﻮﺷﺶ ﺑـﻮده ﻛـﻪ ﺑـﺮای ﺣـﺬف و ﺗﺠﺰﻳـﻪ ی ﺷـﺒﻜﻪ ﻣﻮﻟﻜﻮﻟﻲ ﻋﻮاﻣﻞ اﻳﺠﺎد ﺑﻮ ﻋﻤﻞ ﻛﺮده و ﺑﻪ ﺻﻮرت ﭘﻮﺷﺶ در ﺳﻄﻮح ﺑﺮای ﻛﺎرﺑﺮدﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ اراﺋﻪ ﻣﻲ ﺷﻮد2 . 1- Liu, Yu-Feng Lin and Chang, "Smart Pipe:Nanosensors for Monitoring Water Quantity and Quality in Public Water Systems",MTAC Report TR09-03 Contract Report 2009-11. 1- www. nanosilver. com. my/nanogreen. asp 2- www. gensnano. com/odor-elimination. php ﻓﺼﻞ ﺳﻮم- ﻧﺎﻧﻮﺗﻜﻨﻮﻟﻮژ در ی ﺻﻨﻌﺖ آب 175 3 - 7 - 3 - 2 - ﺣﺬف آﻻﻳﻨﺪه ﻫﺎ ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﻧﺎﻧﻮﻓﻴﻠﺘﺮاﺳﻴﻮن ﻫﻤﺎن ﻃﻮر ﻛﻪ ﻗﺒﻼ ﻧﺎﻧﻮ ﻓﻴﻠﺘﺮﻫﺎ ﻣﻌﺮﻓﻲ ﺷﺪﻧﺪ، اﻳﻦ دﺳﺘﻪ از ﻓﻴﻠﺘﺮﻫﺎ ﺗﻮاﻧ ﻣﻲ ﻨﺪ ﺑﺎ ﺑﻪ ﻛﺎرﮔﻴﺮی ﻣﻨﺎﺳﺐ ﻣﺮاﺣﻞ ﭘﻴﺶ ﺗﺼـﻔﻴﻪ ﺑﺮای ﺣﺬف ﻋﻤﺪه آﻻﻳﻨﺪه ﻫﺎ ی ﻣﻮﺟﺪ در ﻓﺎﺿﻼب ﻧﻴﺰ ﻛﺎر ﺑﻪ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﻮﻧﺪ و در ﻣﻮارد ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﮔﻴﺮﻧﺪ . 1 - ﭘﺮوژه ﻫﺎی ﻣﻌﺪودی ﺑﺮای ﺗﺼﻔﻴﻪ ی ﻓﺎﺿﻼب در ﺑﺮﺧﻲ از ﻛﺸﻮرﻫﺎ اﻧﺠﺎم ﺷـﺪه ﻛـﻪ در ﺑﺮﺧـﻲ از ﻫـﺎ آن ﺑـﻪ ﺻـﻮرت ﺗﺼﻔﻴﻪ ﺧﺎﻧﻪ درآ ﻣﺪه اﺳﺖ . از ﺟﻤﻠﻪ ی ﻣﻲ ﺗﻮان ﺑﻪ ﻛﺸﻮر ﻫﻠﻨﺪ و ﺗﺮﻛﻴﻪ اﺷﺎره ﻛﺮد ﻛﻪ در ﻃﺮح اﺟﺮا ﺷﺪه ﺑﻪ ﺻـﻮرت ﺗﺼﻔﻴﻪ ﺧﺎﻧﻪ در اﻳﻦ ﻛﺸﻮرﻫﺎ از ﻏﺸﺎﻫﺎی ﻧﺎﻧﻮﻓﻴﻠﺘﺮی ﺑﻴﻮﻟﻮژﻳﻜﻲ ﺑﺮای ﺣﺬف ﺷﻴﺮاﺑﻪ ﻫﺎ اﺳﺘﻔﺎده ﺷﺪه اﺳﺖ1 . ﺷﺮﻛﺖ ﺗﻮﻟﻴﺪیNanoSpun ﺳﺮی ﺟﺪﻳﺪی از ﻓﻴﻠﺘﺮﻫﺎ ی ﺗﻮﺧﺎﻟﻲ ﭼﻨﺪ ﻻﻳﻪ ای را ﺑﺮای ﺗﺼﻔﻴﻪ ی ﻓﺎﺿﻼب اراﺋﻪ داده اﺳﺖ ﻛﻪ ﻳﻜﻲ از ﻣﻮﺛﺮﺗﺮﻳﻦ روش ﻫﺎ ی ﻣﻄﻤﺌﻦ در ﺗﺼﻔﻴﻪ ﻓﺎﺿﻼب در رژﻳﻢ اروﭘﺎ ﺷﻨﺎﺧﺘﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ . 1- www. warrr. org ﻣﻨﺎﺑﻊ و ﻣﺮاﺟﻊ 177 ﻣﻨﺎﺑﻊ و ﻣ ﺮاﺟﻊ ﻣﻨﺎﺑﻊ و ﻣﺮاﺟﻊ 1 - »ﺳﻨﺪ ﻧﻘﺸﻪ ﺟﺎﻣﻊ ﻋﻠﻤ ﻲ ﻛﺸﻮر « ، ﺷﻮرا ﻲﻋﺎﻟ ی اﻧﻘﻼب ﻓﺮﻫﻨﮕ ﻲ- 1389 2 - ﺳﻨﺪ راﻫﺒﺮد ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻓﻨﺎور ی ﻧﺎﻧﻮ در ا ﻳﺮان - 1384 3 - »ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ اﺳﺘﺮاﺗﮋﻳﻚ ، ﻓ « ﺮد آر . دﻳﻮﻳﺪ، ﺗﺮﺟﻤﻪ دﻛﺘﺮ ﻋﻠﻰ ﭘﺎرﺳﺎﺋﻴﺎن و دﻛﺘﺮ ﺳﻴﺪ ﻣﺤﻤـﺪ اﻋﺮاﺑـﻰ، ﺗﻬـﺮان، دﻓﺘـﺮ ﭘﮋوﻫﺶ ﻫﺎى ﻓﺮﻫﻨﮕﻰ، 1379 4 - ﺷﻨﺎﺳﺎ ﻳﻲ و دﺳﺘﻪ ﺳ یﺑﻨﺪ ﻴﺎﺳﺖ ﻫﺎ و راﻫﻜﺎرﻫﺎ در ﺻﻨﻌﺖ ﺳﺮﻣﺎ ﻳﻪ ﮔﺬاری ﺧﻄﺮﭘﺬ ﻳﺮ- ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﻣﻮرد ی ﻧـﺎﻧﻮ؛ ﺣﺒ ﻴـﺐ رودﺳﺎز، ﺣﺒ ﻴﺐ اﻟﻪ ﻃﺒﺎﻃﺒﺎ ﻳﻴﺎن، ﺣﺪ ﻳﺜﻪ ﻲﺧﺮﻣ- ﻣﺎﻫﻨﺎﻣﻪ ﻓﻨﺎور ی ﻧﺎﻧﻮ ﺷﻤﺎ ره 162 - 1390 5- www. nano. ir 6- www. ukspa. org. uk/news/nanofinance-2008 7- NSTC (U. S. National Science and Technology Council), 2000, "National Nanotechnology Initiative:The Initiative and Its Implementation Plan" 8- NSTC (U. S. National Science and Technology Council), 2000, "National Nanotechnology Initiative:The Initiative and Its Implementation Plan" 9- M. C. Roco, W. Bainbridge ،2001, “Societal Implications of Nanoscience and Nanotechnology ”, NSF Report, Kluwer Academic Publishers, Boston 10- M. C. Roco, "A Frontier for Engineering", J. of Mechanical Engineering, May 2001 11- Tim Harper, Cientifica Ltd, July 2011 12- “Potential Impacts of Nanotechnology Development in Iran” by S. GHAZINOORY AND E. HEYDARI -2008 13- abfairan. net 14- Schmoch, Ulrich, “Concept of a Technology Classification for Country Comparisons1”, Final Report to the World Intellectual Property Organisation (WIPO), Fraunhofer Institute for Systems and Innovation Research, Karlsruhe, Germany, 2008. 15- nanops. ir/tabid/352/Default. aspx 16- yazdnano-fa. mihanblog. com/post/14 17- www. afarineshdaily. ir/afarinesh/News. aspx?NID=27333 18- www. nano. ir 19- nanops. ir/tabid/352/Default. aspx 20- www. nano. ir 21- www. nano. ir 22- M. Keenann, “ Identifying emerging generic technologies at the national level:the UK experience”, Discussion paper series, 2002, PREST (The University of Manchester Oxford Road), paper 02-11. 23- “Fostering Nanotechnology to Address Global Challenges:Water”, OECD, 2011. 24- statnano. com 25- www. nano. gov 178 راﻫﻨﻤﺎی ﻧﺤﻮه اﺳﺘﻔﺎده از ﻓﻨﺎور ی ﻧﺎﻧﻮ در ﺻﻨﻌﺖ آب و آﺑﻔﺎ ی ﻛﺸﻮر 26- National nanotechnology initiative, Research and development leading to a revolution in technology and industry, Supplement to the president's FY 2010 Budget 27- www. nano. gov 28- “Environmental, health, and safety research strategy”, Nationa Nanotechnology Initiative , October 2011. 29- nano. gov/node/695 30- usswi. org 31- statnano. com 32- www. nanovip. com 33- “UK Nanotechnologies Strategy:Small Technologies, Great Opportunities”, HM Governemet, 2010. 34- Iain Gray, “Nanoscale Technologies, Strategy 2009-12”, the Technology Strategy Board, 2009. 35- statnano. com 36- www. 1swn. it/en/press_releases/2007/german_nano_spending_outstrips_that_of_other_member_states 37- www. cordis. europa. eu 38- www. nanotruck. de 39- statnano. com 40- www. nanovip. com 41- statnano. com 42- Lerwen Liu, "EMERGING NANOTECHNOLOGY POWER", Nanotechnology R&D and Business Trends in the Asia Pacific Rim, 2009. 43- statnano. com 44- OECD (2010), The Water Challenge:OECD's Response, OECD, Paris 45- groups, www. iwahq. org/ (see specialist) 46- www. aquafed. org 47- DST, National Nanotechnology Strategy for South Africa, 2004 48- Savage N. , Diallo M. S. , Journal of Nanoparticle Research 7 331 (2005) 49- Theron J, Walker J. A. , Cloete T. E. Critical Reviews in Microbiology 34 43 (2008) 50- L. P. Lukhele, B. B. Mamba, M. Ndeke, V. Wepener "Nanotechnology for Safe Drinking Water in South Africa:what are the Risks?" Department of Chemical Technology, Doornfontein University of Johannesburg 51- State of Israel (2008), “Water the Israeli Experience”, Ministry of Industry, Trade and Labour Foreign Trade Administration – Investment Promotion Center. 52- www. nanoisrael. org 53- Ben-Artzi, A. (2007), “Israel pushing hard on nanotechnology R&D”, EE Times, 54- www. water. org/waterpartners. aspx?pgID=887 55- www. indiawaterportal. org 56- India Edu News (2007), “National mission to make India global nano hub”, net/In Focus/November_2007/National_mission_to_make_India_global_nano_hub_2394 ﻣﻨﺎﺑﻊ و ﻣﺮاﺟﻊ 179 57- Ministry of Water Resources of China (2009), Water Resources in China 58- Mackenzie T. (2009), “China’s giant step into nanotech”, The Guardian, www. guardian. co . uk/ technology/2009/mar/26/ 59- Helmut Kaiser Consultancy (2006), “Nanotechnologies in Water, Drinking Water and Waste Water worldwide 2007-2010-2015; Technologies, Applications, Companies, Markets, Region and selected Countries, Trends, Competitions and Developments to 2015”, www. hkc22 60- www. nanowerk. com/news/newsid=14501. php 61- cientifica. com 62- “Fostering Nanotechnology to Address Global Challenges:Water”, OECD 2011 63- Arnold C. Hax, Nicolas S. Majluf, "STRATEGIC MANAGEMENT:AN INTEGRATIVE PERSPECTIVE",1984, Prentice-Hall,Inc. 64- OECD. National Innovation Systems, OECD Publications, Paris, 1997 65- Edquist, C. , (1997), “The Innovation Policy Implications of the ‘Innovation Systems and European ntegration’ (ISE) Research Projec 66- www. nanoforum. org 67- eu. int/comm/health/ph_risk/events_risk_en. , NANOTECHNOLOGIES:A PRELIMINARY RISK ANALYSIS ON THE BASIS OF A WORKSHOP ORGANIZED IN BRUSSELS ON 1–2 MARCH 2004 BY THE HEALTH AND CONSUMER PROTECTION DIRECTORATE GENERAL OF THE EUROPEAN COMMISSION. 68- Dr. Christoph Lauterwasser Allianz Center for Technology, ”Opportunities and risks of Nanotechnologies” , Report in co-operation with the OECD International Futures Programme 69- M. Clause Birraux, Deputy for Haute-Savoie, OPECST First Vice-President, M. Daniel Raoul, Senator for Maine-et-Loire , M. Claude Saunier, Senator for Côtes-d’Armor, OPECST Vice- President, “Nanotechnologies:potential risks and ethical challenges” Public h 70- www. luxresearchinc. com 71- www. luxresearchinc. com 72- www. luxresearchinc. com 73- Harford A, Edwards J, Priestly B, Wright P, Current OHS best practices for the Australian nanotechnology industry:a position paper by the NanoSafe Australia, (2009). 74- Khetriwal DS, Kraeuchi P, Widmer R, Producer responsibility for e-waste management:Key issues for consideration e Learning from the Swiss experience of Environmental Management, 90, 153-165, (2009). 75- Shukla R, Nune SK, Chanda N, Katti K, Mekapothula S, Kulkarni RR, Welshons WV, Kannan R and Katti KV, Soybeans as a Phytochemical Reservoir for the Production and Stabilization of Biocompatible Gold Nanoparticles, Small, 4 (9) , 1425–1436, (2008). 76- Moore, J. Nanowaste needs attention of EPA, industry and investors. Project on Emerging Nanotechnologies. EurekAlert. (2007). 77- Dahm M, González, P and Porteiro N, Trials, Tricks and Transparency:How Disclosure Rules Affect Clinical Knowledge, Journal of Health Economics, (2009). 180 راﻫﻨﻤﺎی ﻧﺤﻮه اﺳﺘﻔﺎده از ﻓﻨﺎور ی ﻧﺎﻧﻮ در ﺻﻨﻌﺖ آب و آﺑﻔﺎ ی ﻛﺸﻮر 78- Powell, M. C. , Griffin, M. P. A. , Tai, S. Bottom-up risk regulation? How nanotechnology risk knowledge gaps challenge federal and state environmental agencies. Environmental Management 42, 426–443. (2008). 79- Handy, R. D. , Owen, R. The ecotoxicology of nanoparticles and nanomaterials:current status, knowledge gaps, challenges andfuture needs. Ecotoxicology 17:315-325, (2008). 80- Dr. Christoph Lauterwasser Allianz Center for Technology, ”Opportunities and risks of Nanotechnologies”,Report in co-operation with the OECD International Futures Programme 81- www. observatorynano. eu 82- Iain Gray, “Nanoscale Technologies, Strategy 2009-12”, the Technology Strategy Board, 2009. 83- Hussain, S. M. , Hess, K. L. , Gearhart, J. M. , Geiss, K. T. , Schlager, J. J. , 2005. In vitro toxicity of nanoparticles in BRL 3A rat liver cells. Toxicology in Vitro 19 (7), 975–983 84- Lee C, Kim JY, Lee WI, Nelson KL, Yoon J and Sedlak DL. 2008. Bactericidal effect of zero- valent iron nanoparticles on Escherichia coli Environ Sci Technol. 42:4927-4933 85- Kim H-J, Phenrat T, Tilton RD and Lowry GV. 2009. Fe0 nanoparticles remain mobile in porous media after aging due to slow desorption of polymeri surface modifiers. Environ Sci Technol. 43:3824-3830 86- Li H, Zhou Q, Wu Y, F J, Wang T and Jiang G. 2009. Effects of waterborne nano-iron on medaka (Oryzias latipes):Antioxidant enzymatic activity, lipid peroxidation and histopathology. Ecotoxicol Environ Saf. 72(3):684-692 87- A. Gupta, S. Silver, “Silver as a biocide:will resistance become a problem”, Nature Biotechnology, 16, 888, 1998. 88- J. R. Morones, J. L. Elechiguerrit, A. Camacho, K. Holt, J. B. Koiiri, J. T. Rarriircx, et al, “The bactcricidal effect of silver nanoparticles”, Nanotechnology, 16, 2346-2353, 2005. 89- Maynard, A. D, “Nanotechnologies:overview and issues” , Nonotechnology - Toxicological Issues and Environmental Safety and Enviromental Safety, Washington, D. C. , Project on Emerging Nanotechnologics, Woodrow Wilson International Center for Scholars, 1-14, 90- X. C. Chen, and H. J. Schluesenera, “Nanosilver:A nanoproduct medical application”, Toxicology Letters, 176, 1-12, 2008. 91- Lee KJ, Nallathamby PD, Browning LM, Osgood CJ, Xu XN. 2007. In vivo imaging of transport and biocompatibility of single silver nanoparticles in early development of zebrafish embryos. Am Chem Soc 1(2):133_143 92- SUSAN W. P. et al. “Nano-silver :a review of available data and knowledge gaps in human and environmental risk assessment” Nanotoxicology, June 2009; 109_138, 3(2) 93- Lee KJ, Nallathamby PD, Browning LM, Osgood CJ, Xu XN. 2007. In vivo imaging of transport and biocompatibility of single silver nanoparticles in early development of zebrafish embryos. Am Chem Soc 1(2):133_143 94- Asharani PV, Nair G, Zhiyuan H, Manoor P, Valiyaveettil S. 2007. Potential health impacts of silver nanoparticles. Abstracts of Papers, 234th ACS National Meeting, Boston, MA, USA, August 19_23, 2007. pp:TOXI-099 95- Hussain SM, Hess KL, Gearhart JM, Geiss KT, Schlager JJ. 2005. ﻣﻨﺎﺑﻊ و ﻣﺮاﺟﻊ 181 96- Ji JH, Jung JH, Kim SS, Yoon JU, Park JD, Choi BS, Chung YH, Kwon IH, Jeong J, Han BS, Shin JH, Sung JH. , Song KS, Yu IJ. 2007. Twenty-eight-day inhalation toxicity study of silver nanoparticles in Sprague-Dawley rats. Inhal Toxicol 19:857_871 97- www. runyoutech. com/htm/FAQ. htm#calcium_peroxide_aquaculture 98- Y. Kikuchi, K. Sunatla, T. Iyoda, K. Hashinioto, and A. Fujishinia 99- L. K. Adams, D. Y. Lyon, and P. J. J. Alvarez 100- Adams, L. K. , Lyon, D. Y. , Alvarez, P. J. J. , 2006. Comparative eco-toxicity of nanoscale TiO2, SiO2, and ZnO water suspensions. Water Res. 40 (19), 3527–3532 101- E. I. du Pont de Nemours and Company DuPont Light Stabilizer Framework Example - Nanomaterial Risk Assessment Worksheet DuPont Light Stabilizer, 2007 102- Evonik Degussa Corporation NMSP Submission for Titanium Oxide, 2008 103- Gontier, E. ; Ynsa, M. -D. "Is There Penetration of Titania Nanoparticles in Sunscreens through Skin?" A Comparative Electron and Ion Microscopy Study. Nanotoxicology 2008, 2 (4), 218- 231 104- van der Merwe, D. ; Tawde, S. ; “Nanocrystalline Titanium Dioxide and Magnesium Oxide in vitro Dermal Absorption in Human Skin”. Cutaneous and Occular Toxicology 2009, 28 (2), 78- 82 105- E. I. du Pont de Nemours and Company DuPont Light Stabilizer Framework Example - Nanomaterial Risk Assessment Worksheet DuPont Light Stabilizer, 2007 106- Ramsden, C. S. ; Smith, T. J. ; " Dietary Exposure to Titanium Dioxide Nanoparticles in Rainbow Trout, (Oncorhynchus mykiss):No Effect on Growth, but Subtle Biochemical Disturbances in the Brain". Ecotoxicology 2009, 18 (7), 939-951 107- Handy, R. D. Case Study:Biological Effects of Nanomaterials. 2009 108- Kaewamatawong T, Kawamura N, Okajima M, Sawada M, Morita T, Shimada A:Acute pulmonary toxicity caused by exposure to colloidal silica:particle size dependent pathological changes in mice. Toxicol Pathol 2005, 33:743-749 109- Wang JJ, Sanderson BJ, Wang H:Cytotoxicity and genotoxicity of ultrafine crystalline SiO2 particulate in cultured human lymphoblastoid cells. Environ Mol Mutagen 2007, 48:151-157 110- Wang JJ, Sanderson BJ, "Cytotoxicity and genotoxicity of ultrafine crystalline SiO2 particulate in cultured human lymphoblastoid cells". Environ Mol Mutagen 2007, 48:151-157 111- Chen M, von Mikecz A:Formation of nucleoplasmic protein aggregates impairs nuclear function in response to SiO2 nanoparticles. Exp Cell Res 2005, 305:51-62 112- Jin Y, Kannan S, Wu M, Zhao JX:Toxicity of luminescent silica nanoparticles to living cells. Chem Res Toxicol 2007, 20:1126-1133 113- Huczko, A. , Lange, H. , Ca_lko, E. , Grubek-Jaworska, H. , and Droszcz, P. (2001). Physiological test of carbon nanotubes:Are they asbestoslike? Fullerenes Nanotubes Carbon Nanostruct. 9:251 114- C. M. Sayes, J. D. Fortnw, W. Guo, D. Lyon, A. M. Boyd, K. C. Ausinan, et al, “The differential cytotoxicity of water-soluble fullerenes” , Nano Letters, 4, 1881-1887,2004. 182 راﻫﻨﻤﺎی ﻧﺤﻮه اﺳﺘﻔﺎده از ﻓﻨﺎور ی ﻧﺎﻧﻮ در ﺻﻨﻌﺖ آب و آﺑﻔﺎ ی ﻛﺸﻮر 115- E. M. Hotze, J. Labille, P. Alvarcz, and M. R. Wicsner , “Mechanism of photochemistry and reactive oxygen production by fullerene suspension in water”, Enviromental Science Technology, 42, 4175-4180, 2008. 116- Lewinski, N. , Colvin, V. , Drezek, R. , 2008. Cytotoxicity of nanoparticles. Small 4, 26–49 117- Schuster, D. I. ; Cheng, P. ; J. Am. Chem. Soc. 2004, 126, 7257-7270 118- Scrivens, W. ; Tour, J, J. Am. Chem. Soc. 1994, 116, 4517-4518 119- Andrievsky, G. V. McHedlov- Petrossyan, N. O. Chem. Phys. Lett. 1999, 300, 392-396. 120- Andrievsky, G. V. ; Klochkov, V. K. ; Bordyuh, A. B. ; Dovbeshko, G. I. Chem. Phys. Lett. 2002, 364, 8-17 121- Deguchi, S. ; Alargova, R. G. ; Tsujii, K. Langmuir 2001, 17, 6013- 6017 122- Oberdorster, E. EnViron. Health Perspect. 2004, 112, submitted 123- Christie M. Sayes, John D. Fortner, Wenh Guo, Delina Lyon, Adina M. Boyd, Kevin D. Ausman, Yizhi J. Tao, Balaji Sitharaman, Lon J. Wilson, Joseph B. Hughes,Jennifer L. West,|, and Vicki L. Colvin . , “The Differential Cytotoxicity of Water-Soluble Fulleren 124- Kroto HW, Heath JR, O’Brien SC, Curl RF, Smalley RE. C60:Buckminsterfullerene. Nature 1985; 162-163, 318. 125- Ruoff RS, Lorents DC, Chan B, Malhotra R, Subramoney S. Single crystal metals encapsulated in carbon nanoparticles. Science 1993; 346-348. , 259: 126- Sayes CM, Marchione AA, Reed KL, Warheit DB. Comparative pulmonary toxicity assessments of C60 water suspensions in rats:Fe differences in fullerene toxicity in vivo in contrast to in vitro profiles. Nano Lett 2007; 2399-2406, 7. 127- Baker GL, Gupta A, Clark ML, Valenzuela BR, Staska LM, Harbo SJ, Pierce JT, Dill JA. Inhalation toxicity and lung toxicokinetics of C60 fullerene nanoparticles and microparticles. Toxicol Sci 2008; 122-131, 101. 128- Oberdörster E. Manufactured nanomaterials (Fullerenes, C60) induce oxide tive stress in the brain of Juvenile largemouth bass. Environ Health Perspect 2004; 1058-1062, 112 129- Zhu X, Zhu L, Li Y, Duan Z, Chen W, Alvarez PJJ. Developmental toxicity in Zebrafish (Danio Rerio) embryos after exposure to manufactured nanomaterials:Buckminsterfullerene aggregates (nC60) and fullerol. Environ Toxicol Chem 2007; 976-979, 26: 130- Usenko CY, Harper SL, Tanguay RL. Fullerene C60 exposure elicits an oxidative stress response in embryonic zebrafish. Toxicol Appl Pharmacol 2008; 44-55, 229: 131- J. M. Sieben, M. M. E. Duarte, “Nanostructured Pt and Pt–Sn catalysts supported on oxidized carbon nanotubes for ethanol and ethylene glycol electro-oxidation” International Journal of Hydrogen Energy, 36, pp 3313–3321 132- Galina Karpacheva, Margarita Ermilova, Natalia Orekhova, Mikhail Efimov, Lev Zemtsov, Gennady Tereshchenko”Nanostructured metal–carbon membrane catalysts based on carbonized PAN” Catalysis Today, In press 133- Min-Kyu Song, Soojin Park, Faisal M. Alamgir, Jaephil Cho, Meilin Liu,” Nanostructured electrodes for lithium-ion and lithium-air batteries:the latest developments, challenges, and perspectives” Materials Science and Engineering:R:Reports” 72, pp203–25 ﻣﻨﺎﺑﻊ و ﻣﺮاﺟﻊ 183 134- Tim Van Gestel, Carlo Vandecasteel, Anita Buekenhoudt, Chris Dotremont, Jan Luyten, Roger Leysen, Bart Van der Bruggen, Guido Maes,” Salt retention in nanofiltration with multilayer ceramic TiO2 membranes” Journal of Membrane Science, 209, pp379–389 135- Overview and corriparison of convention water nano-based treatement. Institute, Meridian. 2006 136- M. Haiken, Nanotecli takes on water pollution. coi~i/inagazines/~~iisiness2/t~iisi1iess2’arc~iivc/2007/07/01/100117050/i1idcx. htm, 2007. 137- H. S. Lee, S. J. Ini, J. H. Kim, H. J. Kim, J. P. Kim, and B. R. Xfin. Polymeride thin-filrn nanofilteration membranes containing Ti02 nanoparticles . Desalination, 2008, Vol. 219. 48-56 138- S. Y. Lee, H. J. Kim, R. Pat,el, S. J. Ini, J. H. Kim, and B. R. Min. Silver nanoparticles immobilized on thin film composite polyamide membrane:characterization, nanofiltratioion. Polymers for Advanced Technologies, 2007, Vol. 18. 562- 568 139- B. H. Jcong, E. M. V. Hoek, Y. S. Yan, A. Subraniarii, X. F. Huarig, G. Hurwitz et al. Interfacial polymerization of thin film nanocomposites:a new concept for reverse osmosis membranes. Journal of memberane science, 2007, Vol. 294. 1-7 140- J. K. Holt, H. G. Park, Y. M. Wang, M. Stadermann, A. B. Artyukhin, C. P. Grigoropoulos et al, “Fast mass transport. through sub-2-nanometer carbon nanotubes”, Science, 312, 1034- 1037,2006. 141- D. S. Sholl and J. K. , Johnson, “Making high-flux riicmbrancs with carbon nanotubes”, Science, 312, 1003-1004, 2006. 142- A. Warshe, . A. Biirykin. Membranes assembled from narrow carbon nanotubes block proton transport and can form effective nano-filtration devices. Joumml of Computational and Theoretical Nanoscience, 2006, Vol. 3. 237-242. 143- J. Y. Li, Z. X. Yang, H. P. Fang, R. . H. Zhou, arid X. W. Tang,. Effect of the carhon-nanotubes length on water permeability. Chinese Physics Letters, 2007, Vol. 24. 2710-2713 144- S. R. Majurnder, N. Choudhury, and S. K. Gliosh. Enhanced flow in smooth single- filecchannel. Journml of Chemical Physics, 2007, Vol. 127. 5 145- B. Corry. Designing carbon nanotube membranes for efficient water desalination. Journal of physic chemistry B, 2008, Vol. 112. 1427-1434 146- W. A. de Heer, W. S. Bacsa, A. Chatelain, T. Gerfin, R. . Humphreybaker, L. Forro, et al. Alignedd carbon nanotube film-production and optical and electronic properties. Science, 1995, Vol. 268. 845-847 147- B. . T. Hinds, N. Cliopra, T. Rxitell, R. . Andrews, V. Gavalns, and L. G. Bachas. Aligned rnultiwalled carbon nantube membrane. Science, 2004, Vol. 303. 62-65 148- W. L. Mi, Y. S. Liii, and Y. D. Li. Vertically aligned carbon nanotube membrane on macroporous alumina supports. Journal of memberane science, 2007, Vol. 304. 1-7 149- W. A. de Heer, W. S. Bacsa, A. Chatelain, T. Gerfin, R. . Humphreybaker, L. Forro, et al. Alignedd carbon nanotube film-production and optical and electronic properties. Science, 1995, Vol. 268. 845-847 150- B. . T. Hinds, N. Cliopra, T. Rxitell, R. . Andrews, V. Gavalns, and L. G. Bachas. Aligned rnultiwalled carbon nantube membrane. Science, 2004, Vol. 303. 62-65 184 راﻫﻨﻤﺎی ﻧﺤﻮه اﺳﺘﻔﺎده از ﻓﻨﺎور ی ﻧﺎﻧﻮ در ﺻﻨﻌﺖ آب و آﺑﻔﺎ ی ﻛﺸﻮر 151- M. C. Roco, et al. Visions for Nanotechnology Research and Development in the Next Decade. (eds) Loyola College, Maryland :Interagency Working Group on Nanoscience, Engineering, and Technology, 1999 152- Materials. , cientifica. com. Cientifica. Nanoporous 153- N. Savage, M. S. Diallo. Nanomaterials and water purification. Journal of Nanoparticle Research , 2005, Vol. 7. 331-342 154- bza. org. Association, British Zeolite. 155- irche. com/chemical-industries/nanotech-biotech/154-bionano-nanobio 156- Stoimenov P. K. , R. L. Klinger, G. L. Marchin & K. J. Klabunde, 2002. Metal oxide nanoparticles as bactericidal agents. Langmuir 2002, 18, pp 6679-6686 157- quorum sensing 158- bic. searca. org/ 159- Chen, Wilfred , Matsumoto, Mark , Mulchandani, Ashok, “Nanoscale Biopolymers with Tunable Properties for Improved Decontamination and Recycling of Heavy Metals”, University of California – Riverside, 2005. 160- A. J. Haes, R. P. Van Duyne. A nanoscale optical biosensor:sensitivity and selectivity of an approach based on the localized surface plasmon resonance spectroscopy of triangular silver nanoparticles. J Am Chem Soc, 2002, Vol. 124. 10596–10604. 161- M. D. Malinsky, K. L. Kelly, Schatz GCVD, P. Richard . Chain length dependence and sensing capabilities of the localized surface plasmon resonance of silver nanoparticles chemically modified with alkanethiol self-assembled monolayers. J Am Chem Soc, 2001, Vol. 123. :1471– 1482 162- T. A. Taton, G. Lu , CA. Mirkin. Two-color labeling of oligonucleotide arrays via size-selective scattering of nanoparticle probes. J Am Chem Soc, 2001, Vol. 123. 5164–5165 163- ida. ens-cachan. fr 164- nanodetails. com 165- gc. ca/default. asp?lang=En&xml=42543862-123F-4FC7-9C53- 838B8391CEA3 166- gc. ca/default. asp?lang=En&xml=42543862-123F-4FC7-9C53- 838B8391CEA3 167- cytotoxicity 168- horizonpress. com/blogger/2010/01/nanozymes-in-biofilm-removal. html 169- nanodetails. com 170- adelaide. edu. au/ 171- C. M. Sayes, J. D. Fortnw, W. Guo, D. Lyon, A. M. Boyd, K. C. Ausinan, et al. The differential cytotoxicity of water-soluble fullerenes. Nano Letters, 2004, Vol. 4. 1881-1887. 172- E. M. Hotze, J. Labille, P. Alvarcz, and M. R. Wicsner. Mechanism of photochemistry and reactive oxygen production by fullerene suspension in water. Enviromental Science Technology, 2008, Vol. 42. 4175-4180. 173- indiamart. com/techknow-logiks/premium-nano-technology-products-for- corrosion-protection. html ﻣﻨﺎﺑﻊ و ﻣﺮاﺟﻊ 185 174- smadhesives. net/water-proofing-chemicals. html 175- nycon. com/ncwp/product/nycon-g-nano/ 176- callsealit. com/nt_enhanced_sealer. htm 177- Johansen, Vagn, "NANOCEM european effort", Industry Workshop on Nano Technology for Cement and Concrete 178- www. argonide. come 179- Kevin McGovern (CEO of McGovern Capital LLC), presentation at Cornell University, Ithaca, NY, 2005. 180- E. E. Koslow, "Microporous filter media, filtration systems containing same, and methods of making and using",US Patent 6913154 , 2005 181- Kevin McGovern (CEO of McGovern Capital LLC), presentation at Cornell University, Ithaca, NY, 2005. 182- H. Christopher. Cooper, et al, “Nanomesh article and method of using the same for purifying fluids”, United States Patent Application 20050263456, 2005. 183- Device, Nanomechanical Water Purification, “Nanomechanical Water Purification Device” , NASA Small Business Innovation Research Proposal, 03-A5. 02-8173, 2003. 184- Derzko, W. , “Smart Straws – The Waterstick & LifeStraw – a water nanofilter”, smarteconomy. typepad. com, 2005. 185- O'Grady, P. , “Windsor, Vt. , Lab Applies for Grant to Make Water Purification Devices”, Eagle Times , Claremont, New Hampshire, 2004. 186- Yoon, S. R, “Domestic nanofiltration membrane based water purifier without storage tank”, US Patent, 6, 841, 68. 187- S. R. Yoon, “Domestic nanofiltration membrane based water purifier without storage tank”, US Patent, 6, 841, 068, 2005. 188- www. medgadget. com 189- www. medgadget. com 190- ItN Nanovation, < itn-nanovation. com>,2006. 191- S. Botker, "Small-scale sewage plant tests ceramic flat membranes", Water & Wastewater International, 20, 2005. 192- ItN Nanovation, < itn-nanovation. com>,2006. 193- UK Trade and Investment, < ukatnanofair. com/ex_nanomagnetics. html> 194- "Desalination Plant in Singapore Final Report", Faculty of Engineering and Physical Sciences Surrey university, Singapore,2010. 195- www. fotocide. com/index. html, Nano-Fotocide. 196- NanoCeram® Fast-Flo Filters – Technical Data, ” Argonide Corporation, Sanford, FL, 2006. 197- Fred Tepper and Leonid Kaledin, “Nano Fiber Biological Filter,” Argonide Corporation, Sanford, FL, 198- NanoCeram® Fast-Flo Filters – Technical Data, ” Argonide Corporation, Sanford, FL, 2006. 199- Cell-Pore, Inc. , < cellpore. com/>. 200- MetaMateria Acquires Porous Ceramic Shapes Water Filtration Technology, AZoM, 2006. 186 راﻫﻨﻤﺎی ﻧﺤﻮه اﺳﺘﻔﺎده از ﻓﻨﺎور ی ﻧﺎﻧﻮ در ﺻﻨﻌﺖ آب و آﺑﻔﺎ ی ﻛﺸﻮر 201- Solmetex. , < solmetex. com/>. 202- SAMMS - Technical Explanation of the Technology, Pacific Northwest National Laboratory,2006. 203- Mercury Sponge’ technology goes from lab to market, Pacific Northwest National Laboratory, 2006. 204- www. terradaily. com/reports/Nano_World_NanoSponges_For_Toxic_Metals. html 205- SAMMS Technical Summary, 9-11. 206- SAMMS Technical Summary, 7-9. 207- www. wtsgroup. com/arsenic. html 208- Introducing the Medallion Series from Adedge, Adedge Technologies, Inc. 2003. 209- www. adedgetechnologies. com/LiteratureSource/2710S_4510S. PDF 210- Sales Representative (Adedge Technologies), telephone conversation, 2006. 211- www. wtsgroup. com/ptentry. html 212- ERT2 Multimedia Training Tools:www. ert2. org/prb/tool. aspx; (accessed July 9, 2009) 213- USEPA Nanotechnology White Paper (2007):EPA 100/B-07/001 | February 2007, www. epa. gov /osa; (accessed June 10, 2009) 214- DuPont Chemicals (2007) Nanomaterial Risk Assessment Worksheet:Zero Valent Nano Sized Iron Nanoparticles (nZVI) for Environmental Remediation www. edf. org/documents/6554_nZVI_Summary. pdf (Accessed June 15, 2009) 215- M. J. Alowitz, M. M. Scherer, Environ. Sci. Technol. 36 (2002) 299–306 216- D. H. Bremner, A. E. Burgess, D. Houllemare, K. -C. Namkung, Appl. Catal. B:Environ. 63 (2006) 15–19. 217- Y. H. Kim, E. R. Carraway, Environ. Sci. Technol. 34 (2000) 2014–2017. 218- Y. Xu, W. X. Zhang, Ind. Eng. Chem. Res. 39 (2000) 2238–2244. 219- B. Schrick, J. L. Blough, A. D. Jones, T. E. Mallouk, Chem. Mater. 14 (2002) 5140–5147 220- B. W. Zhu, T. T. Lim, Environ. Sci. Technol. 41 (2007) 7523–7529. 221- J. P. Fennelly, A. L. Roberts, Environ. Sci. Technol. 32 (1998) 1980–1988. 222- J. H. Kim, P. G. Trantnyek, Y. S. Chang, Environ. Sci. Technol. 42 (2008) 4106–4112 223- J. T. Nurmi, P. G. Tratnyek, V. Sarathy, D. R. Baer, J. E. Amonette, K. Pecher, C. Wang,J. C. Linehan, D. W. Matson, R. L. Penn, M. D. Driessen, Environ. Sci. Technol. 39 (2005) 1221– 1230. 224- OP. Mulder, J. L. Moitsheki, Evaluation of the Performance of Nanofiltration Membranes in Detrimental Ion Rejection and To Monitor Fouling and Membranes with Their Subsequent Chemical Cleaning. , master’s thesis, Potchefstroom University, Potchefstroom, Sou 225- Developments in Wastewater Treatment Methods. Ghate, A. Sonune and R. Desalination, 2004, Vol. 167. 55 – 63 226- A. M. Hassan, M. AK. Al-Sofi, A. M. Farooque, A. G. I. Dalvi, A. T. M. Jamaluddin, N. M. Kither, A. S. Al-Amoudi, and I. A. R. Al-Tisan,A NANO FILTRATION (NF) MEMBRANE PRETREATMENT OF SWRO FEED AND MSF MAKE-UP (PART – I), Research and Development Center. 227- Liu, Yu-Feng Lin and Chang, "Smart Pipe:Nanosensors for Monitoring Water Quantity and Quality in Public Water Systems",MTAC Report TR09-03 Contract Report 2009-11. ﻣﻨﺎﺑﻊ و ﻣﺮاﺟﻊ 187 228- www. nanosilver. com. my/nanogreen. asp 229- www. gensnano. com/odor-elimination. php 230- www. warrr. org