نامه طرح هندسی راه

⚠ این متن با نرم‌افزار از روی تصویر خوانده شده و ممکن است خطا داشته باشد؛ برای استناد، اصلِ سند را ببینید. 356 22 / 07 / 3001 آئین نامه طرح هندسی راه های برون شهری تبصره3. اگر میانه راه هاى مجزا، بسیار عریض و راه ،هاى رفت و برگشت، کامالً دور از هم باشد، شیروانى سمت میانه همانند شیروانى کناره مسیر خواهد بود و شیب شیروانى طرف میانه هم براساس ضوابطى تعیین خواهد شد که در با ال .ذکرشد تبصره2. به لحاظ پایدار ی، در زمین های رسی و الی دار که در معرض فرسایش قرار دارند، بهتر است از شیب های3:7 و مالیم.تر استفاده شود 2 - 2 - 6 - 6 - فاصله آزاد شیروانى تا حد حریم حداقل فاصله آزاد پاى شیروانى خاکریزى یا لبه باالی شیروانى خاکبردارى طرفین راه از لبه حریم، 7 متر و در صورت ام کان، 5 متر است. در برش هاى عمیق، مقادیر این حداقل، ب ه شرح زیر تعیین مى:شود الف- براى عمق هاى38 تا35 متر، حداقل فاصله آزاد7 ؛ متر ب- براى عمق هاى35 تا25 متر، حداقل فاصله آزاد5/3متر ؛ و پ- براى عمق هاى بیش از25 ،متر یک سوم عمق و حداکثر35 متر. بنابراین حریم راه ها در بعضى از قسمت ها با حریم اعالم شده مى تواند متفاوت باشد. مطالعه کننده باید محل هایى که راه به دلیل فوق به حریم بیشترى نیاز دارد، معین و به کارفرما پیشنهاد .کند 1 - 2 - 6 - 6 -پلکانى کردن شیروانى خاکبردارى وقتى ارتفاع خاکبردارى (برش)، کمتر از7 و ح تى تا38 متر باشد، معموالً شیروانى برش، به صورت یکسره و یکنواخت بین نهر کنارى و زمین طبیعى قرار مى گیرد. در صورت لزوم، بعد از نهر کنارى، پله اى منظور مى شود تا مصالح حاصل از ریزش، روى آ ن انباشته و در فواصل معین تخلیه شود و از پرشدن نهر کنارى و ایجاد مانع د ر برابر جریان یافتن و تخلیه آب جلوگیرى شود. شیب شیروانى به جنس زمین، نوع الیه ها و طرز قرار گرفتن آنها بستگى دارد. در محدوده ارتفاعى7 تا38 متر گاهى ایجاد شیروانى شکسته و انتخاب شیب متناسب با جنس هر الیه، ضرورت پیدا مى.کند با افزایش ارتفاع برش و تجاوز آن از38 متر، بهتر است شیروانى به شکل پلکانى درآید. درحالت کلى عرض پله ،ها ارتفاع بین پله ها و شیب شیروانى حد فاصل پله ها، بستگى به مشخصات الیه هاى زمین و ژئوتکنیک دارد و مى تواند مقدار .یکنواختى نباشد در کل بهتر است به منظرآرایى توجه و شیب یکنواختى اختیار ک.رد شیب طولى و عرضى پله ها، باید طورى باشد که تخلیه متناسب آب بارش را امکان پذیر کن د. درصورت لزوم باید آب بارش باالى شیروانى را از طریق ن هر جداکننده باالى شیروانى تخلیه کرد و شیروانی برش را محافظت نمود. براى پرهیز از انباشتگى فوق العاده مصالح ریزشى در مجا ورت نهر کنارى، بهتر است ارتفاع پله اول را کمتر در ن ظر گرفت. عرض پله ها، به ویژه پله اول، به میزانى باشد که ریزش ها را بتوان به وسیله ماشین هاى راه سازى نگهداری و ت خلیه کرد . به این منظور عرض3 تا7 متر توصیه مى .شود -------- صفحهٔ بعد -------- فصل ششم- مقاطع عرضی22 / 07 / 3001 357 0 - 2 - 6 - 6 - گرد کردن لبه شیروانى گرد کردن لبه شیروانى و به طورکلى تبدیل هر نوع تیزگوشگى نیمرخ عرضى و نقاط شروع و پایان برش ها ب ه گردگوشگى، به زیبایى راه و طبیعى نشان دادن مسیر و کاهش فرسایش و افزایش پایداری مسیر کمک مى.کند 6 - 7 - حفاظ های ترافیک حفاظ های ترافیکی یا ایمنی جهت جلوگیری از برخورد خ ودروی خارج شده از سواره رو با اشیایی است که برخورد با آنها شدت تصادف بیشتری را نسبت به حفاظ ایجاد می کند. از آنجایی که خود حفاظ ها به عنوان منبع تصادف به شمار می روند، باید در استفاده از آنها دقت کافی منظور نمود. حفاظ ها مانع سقوط وسایل نقلیه منحرف شده به خارج راه (حفا ظ طولی کناری) و یا انتقال از یک جهت به جهت دیگر (حفاظ های میانه) و مانع برخورد آنها با موانع خطر آفرین حاشیه راه و یا وسایل نقلیه ترافیک مقابل می شود و می تواند وسایل نقلیه منحرف شده را با خسارت مالی و جانی کمتر، متوقف و یا به ادامه حرکت در مس یر اصلی باز گرداند. عوامل مهم در انتخاب سیستم حفاظ طولی شامل عملکرد حفاظ، ویژگی های تغییرشکل جانبی، و فضای موجود برای تغییرشکل حفاظ است. حفاظ ها می توانند دو طرفه (دو سطحی) یا یک طرفه (یک .وجهی یا یک سطحی) باشند چنانچه اشاره شد، به کارگیری حفاظ های ترافیکی تنها زمانی کارا و توجیه پذیر هستند که صدمه برخورد با آنها از صدمه برخورد با موانع ثابت و یا سقوط به پرتگاه کمتر باشد. از این رو حفاظ های ترافیکی باید تنها در جایی نصب شوند که تا حدامکان از سایر روش های کاهش خطر موانع کناره راه، مقرون به صرفه تر باشد. گاهی اوقات به کارگیری نابجا و یا ناقص این حفاظ ها سبب افزایش شدت تصادفات و خسارات می:شود. شش روش اصالح موانع کناره راه عبارتند از 3 - ،حذف مانع 2 - طرح مجدد مانع به گونه،ای که قابل عبور باشد 7 - جابه جا کردن مانع به نقطه،ای که احتمال برخورد آن کاهش یابد 3 - کاهش شدت برخورد با استفاده از پایه،های شکننده مناسب 5 - بازگرداندن به مسیر خودرو با محافظت کردن مانع توسط حفاظ های طولی و یا استفاده از ضربه گیرها، و 7 - مشخص نمودن مانع در صورتی که گزینه.های فوق مناسب نباشد مقطع عرضی کف راه تاثیر چشمگیری در عملکرد حفاظ ترافیکی دارد. جداول بتن ی و آسفالتی، شانه های شیبدار، و میانه های پلکانی می توانند سبب پرش یا گیر کردن خودروی منحرف شده در زیر حفاظ شوند یا برخورد به حفاظ آن چ نان .انجام گیرد که خودرو واژگون شود -------- صفحهٔ بعد -------- 350 22 / 07 / 3001 آئین نامه طرح هندسی راه های برون شهری 6 - 7 - 3 - انواع حفاظ های ترافیکی 3 - 3 - 7 - 6 - طبقه بندی براساس سختی حفاظ ها بر اساس سختی به سه گروه تقسیم می :شوند 3 - انعطاف،پذیر 2 - نیمه صلب، و 7 - .صلب 2 - 3 - 7 - 6 - طبقه بندی بر اساس جنس حفاظ های ترافیکی را از لحاظ جنس می توان به چهار گروه دسته:بندی کرد 3 - فلزی (ورقه،)ای و کابلی 2 - ،بتنی 7 - پالستیکی، و 3 - .مرکب که در این میان بیشترین کاربرد را .انواع فلزی و بتنی دارند الف- حفاظ های فلزی حفاظ های فلزی معموالً از دو قسمت اصلی پایه و نرده تشکیل می شوند. پایه ها از جنس فوالد نرم و عموماً با مقطع ناودانی یاI ساخته می شوند. حفاظ های فلزی از نظر نوع نرده به دو گروه عمده تقسیم می شوند. پر استفاده تر ین آنها ن وع سپری است که شامل ورق فوالدی خم خورده است. این حفاظ با توجه به مشخصات و فاصله پایه ها می تواند انعطاف پذ یر یا نیمه صلب باشد. گروه دیگر، حفاظ هایی از جنس کابل فوالدی و موسوم به حفاظ کابلی است که از گروه حفاظ ه ای انعطاف پذیر می.باشند ب- حفاظ های بتنی حفاظ های بتنی، سیستمی صلب محسوب شده و در اثر ضربه تغییرشکل نمی ،دهند، بلکه انرژی برخورد در زوایای کم ،توسط سیستم تعلیق وسیله نقلیه و در برخورد با زوایای بزرگتر توسط جابجا شدن و له شدن بدنه فلزی وسیله نقلیه مستهلک می شود. نحوه اتصال حفاظ ها به یکدیگر جهت اطمینان از صلبیت آنها بسیار مهم است. این حفاظ هزینه نگهداری کمی داشته و نگهداری و تعمیر آن به گونه ای است که در هنگام انجام این فعالیت ها توسط کارکنان راهداری، تردد وسایل نقلیه مختل نمی .شود -------- صفحهٔ بعد -------- فصل ششم- مقاطع عرضی22 / 07 / 3001 359 از این نوع حفاظ برای تفکیک مسیرهای رفت و برگشت در راه های با ترافیک زیاد و در شرایطی که عرض کافی برای میانه وجود ندارد و همچنین برای جلوگیری از پرت شدن وسایل نقلیه به خارج راه در شرایط پرتگاهی استفاده می ش.ود 6 - 7 - 3 - 1 - طبقه بندی بر اساس کاربرد به طور کلی حفاظ ها را بر اساس موقعیت استفاده از آنها، می توان به سه نوع طبقه:بندی کرد الف- حفاظ،های طولی الف- 3 - حفاظ.های کناری الف- 2 - حفاظ.های میانه ب- نرده پل ها، و پ- ضربه.گیر تصادفات الف- 3 - حفاظ کناری این حفاظ ها در حاشیه راه و در راستای حرکت وسایل نقلیه برای محافظت از برخورد وسیله نقلیه منحرف شده با موانع ثابت کنار را ه یا جلوگیری از سقوط وسیله نقلیه به پرتگاه یا ورود به شیب بحرانی مورد استفاده قرار می گیر ند. هر جا استفاده از حفاظ های کناری ضروری باشد، باید در دورترین نقطه ممکن از لبه سواره رو نصب شوند تا احتمال برخورد وسایل نقلیه با آنها به حداقل برسد. موارد بسیار زیاد ی از طراحی و یا نگهداری نامناسب حفاظ ها وجود دارند که سبب بروز تصادفات مرگبار شده اند. همین امر نشان می دهد که هدف اصلی کاهش شدت تصادف است و باید توسط یک سیستم نظارتی قوی مواردی همچون طراحی و انتخاب مناسب، اجرای صحیح و نگهداری طبق برنامه و به موقع حفاظ ها را کنترل .کرد الف- 2 - حفاظ میانه این حفاظ طولی در حاشیه میانه و در راستای حرکت وسایل نقلیه برای جدا کردن ترافیک رفت و برگشت در آزادراه ه ا و بعضی از راه های شریانی درجه یک و دو جداشده استفاده می شود. این حفاظ ها برای جلوگیری از عبور وسیله نقلیه از میانه، رو به رو شدن آن با ترافیک جهت مقابل و بازگشت مجدد آن به مسیر اصلی نصب می.شوند ب- نرده پل ها نرده پل ها جهت بازگرداندن به مسیر خودرو و حداقل نمودن احتمال نفوذ خودرو به نرده است. همچنین جهت کاهش احتمال افتادن خودروها، عابران پیاده، و دوچرخه سواران از روی سازه می شوند. در حقیقت نرده پل ها نوعی از حفاظ های ترافیکی طولی هستند که عمدتا از نظر فونداسیون متفاوت از سایر حفاظ های ترافیکی هستند. این نرده ها به عن وان بخشی -------- صفحهٔ بعد -------- 360 22 / 07 / 3001 آئین نامه طرح هندسی راه های برون شهری از سازه پل در نظر گرفته می شوند در حالی که حفاظ های دیگر معموالً در داخل یا روی خاک نصب می شوند. د ر مسیرهای منتهی به پل، نرده پل باید در ادامه حفاظ.های کناری دارای پایانه حفاظ مناسب باشد پ- ضربه گیرها ضربه گیرها یا تجهیزات کاهنده شدت ضربه، تجهیزات حفاظتی هستند که از برخورد وسایل نقلیه منحرف شده با موانع ثابت جلوگیری می کنند. ضربه گیرها قادر به کاهش تدریجی سرعت وسیله نقلیه تا توقف برای برخوردهای رو به رو یا تغییر جهت وسیله نقلیه پیش از رسیدن به مانع در برخوردهای جانبی می باشند. به طور ایده آل از ضربه گیرها در مکان هایی استفاده می شود که امکان حذف، جابجایی، شکننده کردن و محافظت از موانع ثابت وجود ندارد . از کاربردهای متداول ضربه گیرها می توان به استفاده در دماغه رابط های خروجی، محافظت پایه پل ها، پایه عالئم باالسری، انتهای کوله ها و دیوارهای حائل، مهار انتهای نرده پل و مهار انتهای حفاظ های میانی اشاره کرد . در صورتی که طراح تشخیص دهد که ضربه گیر مقرون به صرفه تر از حفاظ است، می تواند از آن برای ایمن.سازی موانع ثابت واقع در کنار یا میانه راه استفاده کند 6 - 7 - 2 - کاربرد حفاظ در کاربرد حفاظ به نکته:های زیر توجه شود الف- در انتخاب نوع حفاظ، طراح باید از رده عملکردی حفاظ و میزان تغییرشکل جانبی بر اساس استاندا ردEN1317 یا گزارش NCHRP350 .آگاه باشد ب- در انتخاب نوع حفاظ، موقعیت و محل نصب، حجم و ترکیب ترافیک (سهم وسایل نقلیه سنگین)، سرعت، شرایط اقلیمی، الزامات و قابلیت نگهداری و هم .خوانی با محیط و منظرآرایی را باید در نظر گرفت پ- در انتخاب نوع حفاظ باید فضای پشت حفاظ کنترل شود تا فضای کافی برای تغییرشکل جانبی داشته ب اشد. این موضوع به ویژه در حفاظ های میانه که احتمال تأثیر حفاظ تغییرشکل یافته بر جریان ترافیک مقابل وجود دارد، بسیار مهم است. بهتر است به اندازه یک و نیم برابر میزان تغییرشکل جانبی ،حفاظ فضا در پشت حفاظ وجود داشته باشد. ت- در قسمت هایی از راه که احتمال انحراف وسایل نقلیه افزایش می یابد مانند قوس های تند، باید در انتخاب نوع .حفاظ و میزان صلبیت آن دقت بیشتری کرد ث- رعایت ارتفاع حفاظ ها بر اساس رده عملکردی و مشخصات فنی آنها، ضروری است. معموالً لبه باالی ی گاردریل با ریل دو موج در33 سانتی متری، ریل سه موج در07 سانتی متری و نیوجرسی در03 تا338 سانتی متری از سطح روسازی .قرار دارد ج- .در صورت استفاده از جدول، سپر حفاظ باید جلوتر از جدول باشد چ- انتهای حفاظ با استفاده از روش های ایمن سازی انتهای حفاظ ها، م هار و با استفاده از تجهیزات مناسب، آشکار سازی .شود -------- صفحهٔ بعد -------- فصل ششم- مقاطع عرضی22 / 07 / 3001 363 ح- انتهای حفاظ های طولی نباید در امتداد حرکت ترافیک جهت مقابل قرار گیرد. این مورد به ویژه در قوس های افقی بسیار مهم است. در این حالت، انتهای حفاظ طولی باید بعد از قوس افقی قرار گرفته و به سمت خارج قوس هدا یت ش .ود خ- اتصال مناسب حفاظ ها با رده عملکردی متفاوت مانند صلب به نیمه صلب (نواحی انتقالی) بسیار مهم است و باید .دقت شود 6 - 0 - میانه میانه بخشی از راه است که جهت های مخالف سواره رو را از هم جدا می کند. میانه ها در راه های3 خطه یا بیشتر خیلی مطلوب هستند. ع رض میانه حد فاصل لبه هاى داخلى سواره ی رو جهت های رفت و برگشت یک راه جداشده است که شامل شانه های چپ (شانه میانه) یا حاشیه ایمن چپ نیز می شود. از مزایای اصلی میانه در راه های پرسرعت می توان به ایجاد فضای بازیابی برای خودروهای منحرف شده، ناحیه توقف در مواقع ا ضطراری، فضایی برای خطوط کمکی (شامل خطوط ،تغییر سرعت و خطوط گردش به چپ یا خطوط دوربرگردان)، عرضی برای توسعه خطوط آتی، جدا کردن ترافیک مخالف کاهش خیرگی نور چراغ جلو اشاره نمود. عرض میانه می تواند طیف وسیعی از میانه های باریک تا میانه .های عریض داشته باشد از میانه هاى عریض براى توسعه راه و افزایش خط هاى عبور و یا اختصاص به سیستم حمل و نقل جمعى، مى توان استفاده.کرد پایه میانی پل هاى روگذ ر یا پایه روشنایی در صورتی مى تواند در میانه قرار گیرد که فاصله تغییرشکل جانبی و ناحیه دخالت حفاظ میانه برای پایه روشنایی یا پل حفظ شود .لذا پیشنهاد می شود ترجیحاً در میانه.های متوسط و عریض از پایه پل و روشنایی استفاده شود از فضاى میانه در شرایط خاصى مى توان براى انباشتن برف حاصل از برف.روبى نیز استفاده کرد میانه هاى پهن و دارا ى شیب مالیم، براى خودروهایى که به هر دلیل از خط ع بور خارج مى شود، فرصت و محل مناسبى جهت مهار کردن فراهم مى.کند و به این ترتیب، عامل افزایش ایمنى است این موضوع به ویژه در آزادراه ها اهمیت دارد. جهت تأمین حداکثر کارایی، میانه باید در شب و روز به خوبی قابل رویت باشد و باید با سواره.رو کامال متمایز باشد ار تفاع میانه، در حالت کلى پایین تر )(فرونشسته و گاهى باالتر از کف راه )(برجسته و یا هم سطح با سطح سوار رو ه است (شکل7 - 0) .البته شکل های (پ)، (ت)، و (ث) از شکل7 - 0 بیشتر برای مقاطع درون .شهری مناسبند در آزادراه ها، میانه پیوسته است ولى میانه راه های شریانی ج داشده در برخی موارد ، در محل تقاطع ها و محل هاى دورزدن، بریدگى دارد . در راه های جمع کننده و محلی برون شهری معموال میانه استفاده نمی.شود -------- صفحهٔ بعد -------- 362 22 / 07 / 3001 آئین نامه طرح هندسی راه های برون شهری )(الف- همسطح با حفاظ میانه )(ب-همسطح بدون حفاظ میانه )(پ- برجسته با جدول و تاج دار )(ت- برجسته با جدول و با پوشش گیاهی )(ث- فرونشسته و جدولدار، و با پوشش گیاهی )(ج- همسطح و فرونشسته، و با پوشش گیاهی )(چ-همسطح و با پوشش گیاهی- میانه بسیار عریض شکل6 - 0 - انواع میانه در راه های جداشده میانه، به لحاظ جداسازى جریان هاى عبور مخالف، باید با توجه به مطال ب زیر در صورت امکان عریض.تر باشد - عرض میانه باید به اندازه ای باشد که ایمنی جریان های ترافیکی دو طرف را تأمین کند. مقدار عرض میانه برای ایجاد فضای کافی برای مهار خودروهای خارج شده و عدم ورود به مسیر مقابل و جلوگیری از برخورد نور چراغ خودروهای روبرو مهم و .تأثیرگذار است - تصرف حریم بزرگتر در زمین هاى بیابانى و بایر، مستلزم صرف هزینه اندک است. لیکن در مورد زمین هاى دایر ، مسائل و مشکالت اقتصادى و اجتماعى موجب کاهش عرض حریم مى شود. وجود حریم باریک، طبعاً در نظر گرفتن میان ه عریض را مشکل مى کند ولى در صورت امک.ان بهتر است حریم با توجه به آینده دور تعیین شود - پاره اى از هزینه هاى احداث راه و نگهدارى آن، با پهناى میانه، نسبت مستقیم .دارد هزینه احداث ،آبروها پل هاى روگذر و تقاطع ها، از موردهایى است که میانه پهن موجب افزایش آن مى.شود - سبزکردن میانه با بوته ها و درختان پاکوتاه، سبب آرایش منظر و دلپذیر شدن آن براى استفاده کنندگان راه مى .شود جلوگیرى از برخورد نور چراغ خودرو هاى روبرو، به وسیله رستنى هاى پاکوتاه یا با استفاده از تورى فلزى، تیغه پلى اتیلن و سایر مانع ها به عمل مى آید. درختان با تنه مقاوم، در میانه هاى کم عرض و معمولى (و به طور کلى تا فاصله0 متر از لبه -------- صفحهٔ بعد -------- فصل ششم- مقاطع عرضی22 / 07 / 3001 361 هر سواره رو) ایجاد خطر مى کنند و نباید کاشته شوند. درصورت وجود چنین درختانى باید آنها را قطع یا به طریق مقتضى .محافظت کرد 6 - 0 - 3 - عرض میانه عرض میانه بهتر است به میزانى باشد که با توجه به توسعه هاى مو رد نیاز آینده دور، بتواند وظیفه اصلى یعنى جدا کردن ایمن.جریان عبور دو طرف را عملى کند عرض اکثر میانه ها می تواند از2/3 متر تا8/ 23 .متر باشد حداقل عرض میانه در توسعه نهایى راه با فرض حفاظ میانه بتنی38 سانتی متری، ،)برای آزادراه چهار خطه (دو خط در هر جهت 38 /7 متر ،)و برای آزادراه شش خطه (سه خط در هر جهت38 /7 متر .است چنانچه از حفاظ نیمه صلب مانند دو عدد سیستم ،گاردریل نوع نیمه صلب یک طرفه استفاده شود در انتخاب عرض میانه، باید تغییر شکل مجاز این نوع حفاظ تا پایه ه ای پل یا پایه روشنایی و عرض شانه های چپ (ی ا حاشیه های ایمن چپ) میانه در نظر گرفته شود. استفاده از سیستم گاردریل دوطرفه پیشنهاد نمی شود. در عرض میانه باریک، مساله دفع آبهای سطحی و زیرسطحی باالخص در آزادراه ها که عرض کف راه زیاد است، بغرنج تر می شود و پیشنهاد می شود در کف راه با عرض زیاد، از میانه ه ای عریض تر با کف های دور از هم استفاده شود به گونه.ای که بتوان از زهکشی میانه استفاده نمود در خصوص نصب پایه های روشنایی، به فصل پنجم رج وع .شود چنانچه فرض شود که راه در آینده، نیاز به تعریض یک خطه عبور در هر طرف دارد و تبدیل به راه شش خطه خواهد ،شد عرض میا نه راه، حداقل88 / 33 متر منظور مى .شود،در این حالت براى پیش بینى توسعه دو خط عبور در آینده دور ، حداقل عرض میانه78 / 23 متر در نظر گرفته مى.شود زمانی که عرض میانه32 متر و بیشتر باشد ، رانندگان احساس جدایی از ترافیک مقابل را دارند و بنابراین آزادی و راحتی م طلوبی برای رانندگان ایجاد می شود، همچنین سر و صدا و فشار هوای ناشی از عبور ترافیک مقابل قابل توجه نیست و خیرگی ناشی از چراغ های جلوی خودروها در شب به طور قابل مالحظه ای کاهش می باید. در عرض های30 متر و بیشتر، میانه حالت پارک را دارد که به لحاظ منظرآرایی خ وشایند است. در عرض های باالی35 متر، نیازی به استفاده از حفاظ میانه، به لحاظ فاصله بین دو سواره رو نیست (ممکن است با توجه به موانع موجود در میانه نیاز باشد). در عرض ه ای زیر38 متر معموالً باید از حفاظ میانه استفاده شود. البته میزان ترافیک روزانه عبوری نیز اثرگذار است. در عرض ها ی بین 38 تا35 .متر باید استفاده از حفاظ میانه بررسی شود و انتخابی است در آزادراه های مناطق برون شهری میانه های35 تا78 متر رایج ترند. در میانه های با عرض35 متر و بیشتر می توان طبیعت را حفظ نمود (شکل7 - 0 ). در حالت35 متر فضای بازیاب ی و زهکشی سطحی مناسبی وجود دارد و برای حفظ پایه های واقع در میانه ممکن است از حفاظ استفاده شود (شکل7 - 38 - الف). میانه های حدودا78 متر دارای پروفیل طولی مستقل، کمک می کند که طراح بیشتر راه را با محیط اطراف تطابق دهد (شکل7 - 38 -ب). میانه های با عرض38 /7 تا8/0 متر مطابق شکل7 - 33 در مناطقی که محدودیت های حریم راه دیکته می کند یا در مناطق کوهستانی ممکن است استفاده -------- صفحهٔ بعد -------- 360 22 / 07 / 3001 آئین نامه طرح هندسی راه های برون شهری شود. این میانه ها معموال روسازی شده و جایی که مقطع کف راه تاجدار در وسط میانه است، باید سیستم زهکشی .زیرسطحی تأمین شود ( در شکل7 - 32)، روش های مختلف ا.یجاد میانه عریض نشان داده شده است شکل6 - 9 - میانه طبیعی بسیار عریض و کامالً مستقل )(الف- فرونشسته و ارتفاع خط پروژه موازی )(ب-فرونشسته با خط پروژه های مستقل شکل6 - 30 - نمونه ای از میانه با ارتفاع پایین در آزادراه شکل6 - 33 - میانه همسطح روسازی شد ه انتخاب مسیرهاى دور از هم براى آزادراه و بعضا راه های شریانی ، امرى است که در شرایط خاص، از نظر فنى و اقتصادى توجیه پذیر است. دراین حالت، میانه ممکن است عرض ثابتى نداشته و در مقطع .هاى مختلف، متغیر باشد در صورت نصب اضطرارى موانعى همچون پایه پل و پایه روشن ایى در میانه، باید آثار ناشى از آن به لحاظ ایمنى بررس ى و روش های الزم (با نصب حفاظ و ضربه )گیر جهت ارتقا ایمنی میانه.به عمل آید 54 متر -------- صفحهٔ بعد -------- فصل ششم- مقاطع عرضی22 / 07 / 3001 365 تخلیه آب هایى که به هر ترتیب، در میانه به جریان مى افتد، باید مورد توجه قرارگیرد. این آب ها، مگر در شرایط خاص در طول میانه جریا ن مى یابد و در محل هاى مناسب از طریق مجارى عرضى به خارج راه هدایت مى.شود 6 - 0 - 2 - جدول و حفاظ در میانه الف- جدول کاربرد جدول در میانه عمومیت ندارد و مخصوص بخش هایى است که مسیر در مجاورت مناطق شهرى و مر ا کز جمعیت قرار مى .گیرد مشخصات ذکرشده در بند7 - 5 ،دربار ه جدول میانه نیز صدق می.کند ب- حفاظ براى میانه و کنار راه، یکى از انواع حفاظ هاى متداول را مى توان ب کار ه .برد مشخصات ذکر شده در بند7 - 3 ،درباره حفاظ میانه نیز صدق می.کند شکل6 - 32 - روش های مختلف ایجاد میانه عریض 6 - 0 - 1 - توسعه نهائی راه شریانی دوخطه به راه شریانی چندخطه جداشده با اینکه بسیاری از راه های شریانی برون شهری ظرفیت کافی برای خدمت ،رسانی به تقاضای آتی ترافیک عبوری دارند نمونه های متعددی، به خصوص در طرح های بهسازی افزایش ظرفیت ترافیک عبوری، وجود دارد که ضرورت توسعه به شریانی های درجه باالتر را ایجاب می نماید. این مورد به خصوص در بافت شهرک برون شهری بیشتر مرسوم می باشد. د ر -------- صفحهٔ بعد -------- 366 22 / 07 / 3001 آئین نامه طرح هندسی راه های برون شهری راه های شریانی جداشده بهتر است عرض میانه به حدی باشد که بتوان توسعه نهایی را از سمت میانه انجام داد. در راه ه ای دوخطه شریانی نیز می توان توسعه نهایی را به گونه ای انجام داد که در نهایت یکی از کف.های راه چهارخطه جداشده باشد به دلیل اینکه در هر حالت، میانه ایجاد می شود، بر حسب عرض میانه، کف راه جدید بهتر است فاصله بیشتری داشته باشد تا دفع آبهای سطحی به صورت خود-زهکش عمل نماید. در این صورت کف راه جدید در فاصله ای مناسب از مسیر موج ود احداث می شود. در میانه های باریکتر (نباید کمتر از2/3 متر باشد)، می توان راه جدید را در یک طرف یا از دو طرف مقطع راه موجود اضافه نمود. ولی جهت اقتصادی نمودن سازه زهکش، بهتر است دفع آبهای سطحی به سمت بیرون راه .باشد 6 - 9 - راه های جانبى راه های جانبی بسته به نوع راه شریانی که به آنها خدمت دهی می کنند و ویژگی های مناطق اطراف آنها، وظایف متعددی دارند. آنها می توانند جهت کنترل دسترسی کنار آزادراه ها و راه های شریانی احداث شوند، به عنوان یک خیابان وظیفه خدمت رسانی به امالک مجاور را انجام دهند، گردش ترافیک در هر سمت از راه شریانی را حفظ کنند. در حقیقت راه های جانبی، ترافیک محلی را از ترافیک عبوری پرسرعت جدا می کنند و راه های اتصالی مناطق مسکونی و تجاری احداث شده در امتداد راه را جدا می کنند. اتصاالت عرضی که شامل"رابط های کناری" هستند دسترسی بین سواره رو و راه های جانبی را تأمین نموده و معموال در مجاورت راه های متقاطع قرار می .گیرند ورود و خروج به راه جانبی باید به صورت ایمن انجام شود. در محل های ورود و خروج به راه جانبی باید فاصله دید انتخاب تأمین شده باشد. طول راه جانبی و فاصله بین ورودی و خروجی به راه جانبی باید به حدی باشد که باعث کاهش .سطح کیفیت ترافیک مسیر اصلی نشود بهتر است ترافیک ورود و خروج به مسیر راه جانبى ب ا خط هاى عبور کمک ى کاهش و افزایش سرعت و لچکى هاى تغییر تدریجى عرض و انباره صف ، هدایت شود. هر قدر راه مورد نظر با اهمیت تر و جریان ورودى یا خروجى ب یشتر باشد، استفاده از راه جانبى ضرورى تر خواهد بود. عالوه بر آزادراه، براى راه هاى شریانی اصلى و حتى راه فرعى پرترافیک به ویژه در نواحی مسکونی و میان گذرها مى توان راه جانبى در نظر .گرفت راه های جانبی را می توان برای همه انواع راه ها به کار برد. به طور کل ی احداث راه جانبی در نواحی با تراکم باالی تقاطع یا محل دسترسی اختصاصی یا راه .های اتصالی، ضروری است با آنکه امتداد راه جانبى در بسیارى از مو ا رد، به مواز ی مسیر اصلى است ولى این قاعده عمومیت ندارد و در صورت نیاز مى توان امتداد غیر موازى و متفاوتی در نظر گرفت. با احداث راه جانبى در یک سمت یا هر دو سمت آزادراه ها و راه های شریانی ، ارتباط با مسیر اصلى راه از طریق رابط هاى کناری امکان پذیر خواهد بود. پیش بینى راه جانبى در صورتى قابل قبول است که ساخت آن از سایر راه حل ها، براى دسترسى به مسیر اصلى آزادراه یا راه شریانی ،ایمن تر و اقتصادى.تر باشد هنگامى که یک آزادراه یا راه شریانی د ر مجاورت یک راه موجود قرار دارد ، گاهى از تمامى راه موجود یا بخشى از آن به عنوان راه جانبى استفاده مى .شود در صورت نیاز به راه جانبى در محل هایى که نتوان از شبکه راه موجود به عنوان راه ج انبى استفاده کرد.، باید نسبت به احداث آن اقدام نمود -------- صفحهٔ بعد -------- فصل ششم- مقاطع عرضی22 / 07 / 3001 367 در شکل های7 - 37 و7 - 33، دو نوع راه جانبى نشان داده شده است، که یکى به صورت یک طرفه و دیگرى به صورت دو طرفه عمل مى.کند تعداد خط هاى عبور، یک طرفه یا دو طرفه بودن راه جانبى، تابع نیاز ترافیکى است و با تو ج ه به حجم و ترکیب ترافیک محاسبه می.شود سرعت حرکت وسایل نقلیه در راه جانبى، معموالً از سرعت حرکت مسیر اصلى .کمتر است 6 - 30 - جداکننده کناری حد فاصل لبه داخلى سواره روى راه جانبى و لبه خارجى سواره ،روى مسیر اصلى« جداکننده کناری » .نام دارد حداقل عرض جداکننده کناری با توجه به محل پایانه های رابط های اتصالی تعیین می شود و در مناطق شهری حتی تا58 متر هم می .رسد اگر عرض جداکننده کناری در راه جانبی دوطرفه35 متر یا کمتر باشد، باید از حفاظ کناری در مسیر اصلى .استفاده شود هر چقدر این فاصله بیشتر باشد تأثیر ترافیک محل ی بر روی جریان ترافیک عبوری کمتر خواهد بود. در شکل 7 - 35 .انواع مختلف مقاطع عرضی جداکننده کناری نمایش داده شده است شکل6 - 31 - راه جانبی سه خطه یک طرفه در دو سمت آزادراه و رابط های کناری -------- صفحهٔ بعد -------- 360 22 / 07 / 3001 آئین نامه طرح هندسی راه های برون شهری شکل6 - 30 - راه جانبی دوخطه دوطرفه در دو سمت آزادراه و پایانه رابط ها ی کناری مقطع عرضی شکل7 - 35 -الف، برای راه های شریانی کم سرعت در مناطق توسعه یافته متراکم مناسب است. شکل7 - 35 -ب حداقل مقدار جداکننده کناری را نشان می دهد که در آزادراه های همسطح زمین کاربرد دارد. این نوع جداکننده کناری حالت ساده ای است که شامل شانه های مسی ر اصلی و راه جانبی و مشخصات حفاظ ترافیکی است. شکل7 - 35 - پ حالت یک راه شریانی پایین گذر با یک راه جانبی طره ای را نشان می دهد. در این حالت لبه داخلی راه جانبی دقیقا بر روی لبه بیرونی مسیر عبوری قرار گرفته است. شکل7 - 35 -ت نوع متداولی از جداکننده کناری در امتد اد یک مقطع آزادراه پایین گذر را نمایش می دهد. در شکل7 - 35 -ث یک مقطع دیواردار شریانی پایین گذر همراه با رابط را نشان می دهد، و در نهایت شکل7 - 35 -ج نمونه ای از جداکننده کناری آزادراه با رابط را نشان می دهد. در شکل7 - 37 نمونه ا ی از مقطع عرضی راه شریانی جداش ده با احتساب راه.های جانبی لحاظ شده است -------- صفحهٔ بعد -------- فصل ششم- مقاطع عرضی22 / 07 / 3001 369 )(الف )(ب )(پ )(ت )(ث )(ج شکل6 - 35 - جداکننده های کناری برای انواع مختلف راه های شریانی شکل6 - 36 - نمونه ا ی از مقطع عرضی راه شریانی جداشده با احتساب راه های جانبی 6 - 33 - نواحی انتقال سرعت ور ود به شهرک های برون شهری راه های برون شهری، اتصاالت مهمی با شهرک های برون شهری تامین می کنند. جایی که یک راه با سرعت باالی برون- شهری از بافت برون شهری خارج و وارد بافت شهرک برون شهری یا دیگر نواحی توسعه یافته می شود، الزم است که تبدیل ی -------- صفحهٔ بعد -------- 370 22 / 07 / 3001 آئین نامه طرح هندسی راه های برون شهری از سرعت باال به سرعت پایین به گونه ای ایجاد شود که راننده سرعت خود را متناسب با محیط شهرک برون شهری کا هش دهد. این بخش، منطقه انتقال نامیده می شود. منطقه انتقال باید به گونه ای موثر طراحی شود که راننده را تشویق به کاهش سرعت نماید؛ چرا که اگر رانندگان سرعتشان را به طور موثر کاه ،ش ندهند، در این صورت ممکن است با سایر وسایل نقلیه عابران پیاده و دوچرخه سواران برخورد داشته باشند و سبب ایجاد اثرات نامطلوب بر قابلیت زندگی آن ناحیه اجتماعی :گردد. اقدامات ناحیه انتقال عبارتند از 3 - تغییرات طرح هندسی از قبیل جزایر وسط، میانه های برجسته، میدا ن ها، باریک کردن مسیر، و کاهش تعداد خط عبوری؛ 2 - وسایل کنترل ترافیک از قبیل خط کشی های عرضی روسازی، و تابلوهای بازخورد سرعت- فعال شده؛ 7 - عناصر کناره راه از قبیل تابلوهای خوش آمد گویی، و منظرآرایی دروازه ای؛ و 3 - اقدامات مرتبط با سطح راه ،از قبیل نوار لرزاننده عرضی .و روسازی رنگی یک منطقه انتقال مطابق شکل7 - 33 شامل سه جزء است: بافت برون شهری، ناحیه انتقال سرعت، و بافت شهرک برون شهری. ناحیه انتقال خود از دو بخش منطقه درک-عکس.العمل و یک منطقه کاهش سرعت تشکیل شده است شکل6 - 37 - مناطق نواحی انتقال ناحیه انتقال باید چنان طراحی شود که با مشخصات مسیر و بافت محیط آن تطابق داشته باشد. اصول طراحی ناحیه :انتقال عبارتند از 3 - اقدامات اصالحی خیلی زیاد و بیش از حد، می تواند سبب افت شدیدتر سرعت و در نتیجه افزایش احتمال رخداد سوانح نسبت به اقدامات کم اثر تر و کم.تر باشد 2 - الزم است ک ه ارتباط مشخصی بین محدودیت سرعت شهرک برون شهری و تغییر مشخصات کف راه باشد. تاکید بر تغییرات محیطی سبب آگاهی بیشتر راننده می.شود -------- صفحهٔ بعد -------- فصل ششم- مقاطع عرضی22 / 07 / 3001 373 7 - تغییرات فیزیکی کف راه و کناره راه از اقدامات مطلوب هستند چرا که آنها اثرات درازمدت و ماندگار دارند. تأثیر برنامه های اعمال مقرر.ات پلیس و آموزش گذراتر و از اثر کمتری برخوردار هستند 3 - هر ناحیه انتقال و شهرک برون شهری ویژگی های منحصر به فردی دارد. در نتیجه، هیچ اقدام خاصی، برای همه شرایط مناسب نیست. در هر ناحیه انتقال و شهرک برون شهری، باید قبل از انتخاب یک اقدام یا ترکیبی از اقدامات .اصالحی، با توجه به شرایط آن ناحیه یا آن شهرک، اقدامات مذکور بررسی شود 5 - قبل از انتخاب یک اقدام اصالحی، باید توجه شود که دو بخش است که ناحیه انتقال را تشکیل می دهد. در ناح یه درک-عکس العمل، اقدام های روانشناختی و یا هشدار دهنده مناسبترند، در حالی که در بخش کا هش سرعت .اقدامات اصالحی فیزیکی باید پیاده شوند 7 - ترکیب اقدامات اصالحی در کاهش سرعت و تقلیل سوانح در ناحیه انتقال و در طول ناحیه شهرک برون ،شهری .نسبت به انتخاب تنها یک اقدام واحد، مؤثرترند 3 - جهت حفظ سرعت در پایین دست ناحیه انتقال، بهتر است اقدامات اضافه تری د ر طول ناحیه شهرک برون شهری ایجاد شود؛ وگرنه سرعت ممکن است در طول ناحیه شهرک برون.شهری افزایش یابد 0 - استفاده مناسب از عناصر منظرآرایی از قبیل چمن، درختچه ها، و درختان که در ترکیب ساختار و درجه رسمیت طول ناحیه انتقال تغییر ایجاد می کند، می تواند سبب اثرگذاری ویژگی.های محیط پیرامون شود 0 - .باید توجه شود که از سبقت در طول ناحیه انتقال باید ممانعت شود سرعت طرح در بافت شهرک برون شهری از78 تا38 کیلومتر بر ساعت است. کاهش سرعت طرح و مجاز می تواند به صورت مرحله ای اعمال شود. استفاده از پارکینگ حاشیه ای و تسهیالت عابرپ یاده و دوچرخه می تواند نشان دهنده محیط شهرک برون.شهری باشد 6 - 32 - حریم راه حریم راه عبارت است از زمین های بین حد نهایی بدنه راه تا خطی به فاصله ء مشخص از محور راه. اگرA وB طبق ( شکل7 - 30 )، دو حد ساختمان راه و1 A و1 B دو حد حریم راه باشد، بنا به تعریف یاد ش ده، حریم راه، عبارت است از نوارهای1 AA و1 BB و نوار بین مرزA تا مرزB (به لحاظ زمین طبیعی، بستر راه و به لحاظ راهی که ساخته شده یا می شود، بدنه راه نام دارد). در جاده های جداشده یا جدانشده بدون راه جانبی، از پاشنه شیروانی (محل تالقی شیروانی جلویی و شانه ر اه) تا انتهای حریم در هر طرف کرانه راه نامیده می شود. در جاده )های با راه جانبی (دو طرفه یا یک طرفه این فاصله از بر راه جانبی تا انتهای حریم اندازه گیری می.شود شایان ذکر است که در خصوص حریم راهها، قانون ایمنی راه و راه آهن و در نهایت مصوبه کمیسیون حریم تع یین کن نده .مقدار آن خواهد بود -------- صفحهٔ بعد -------- 372 22 / 07 / 3001 آئین نامه طرح هندسی راه های برون شهری شکل6 - 30 - حریم راه براساس مصوبه شماره3732 مورخ83 / 82 / 3737 :هیئت وزیران، پنج نوع حریم تعریف شده که به شرح زیر است الف: حریم آزادراه حریم آزادراه عبارت است از اراضی بین حد نهایی بدنه راه تا فاصله70 متر از محور راه در هر طرف به قسمی که مجموع عرضی بدنه راه و حریم طرفین آن37 .متر شود ب: حریم درجه یک حریم درجه یک عبارت است از زمین های واقع بین حد نهایی بدنه راه تا فاصله5/ 22 متر از محور راه در هر طرف به قسمی که مجموع عرضی بدنه راه و حریم طرفین آن35 .متر شود پ: حریم درجه دو حریم درجه دو عبارت است از زمین های واقع بین حد نهایی بدنه راه تا فاصله5/ 33 متر از محور راه در هر طرف به قسمی که مجموع عرضی بدنه راه و حریم طرفین آن75 .متر شود ت: حریم درجه سه حریم درجه سه عبارت است از زمین های واقع بین حد نهایی بدنه راه تا فاصله5/ 32 متر از محور راه در هر طرف به قسمی که مجموع عرضی بدنه راه و حریم طرفین آن25 .متر شود ث: حریم درجه چهار حریم درجه چهار عبارت است از زمین های واقع بین حد نهایی بدنه راه تا فاصله5/3 متر از محور راه در هر طرف به قسمی که مجموع عرضی بدنه راه و حریم طرفین آن35 متر شود. توضیح اینکه مطابق آیین نامه اجرایی تبصره7 ماده33 اصالحی قانون ایمنی راه ها و راه آهن مصوب مورخ37 / 33 / 3703 هیات وزیران حریم آزادراه ها37 متر و328 متر می باشد که انتخاب حریم328 متری برای آزادراه.ها ارجح است همچنین مفاد آیین نامه اجرایی تبصره3 ماده33 اصالحی قانون ایمنی راه ها و راه آهن در نظر گرفته می.شود -------- صفحهٔ بعد -------- فصل ششم- مقاطع عرضی22 / 07 / 3001 371 برای رابط ها، حریم درجه یک اعمال شود و برای رابط های گردراهه در قسمت بیرونی، حریم درجه یک اعمال شده و کلیه قسمت های داخلی آن جزو حریم می.باشد ً معموال کارفرما، نوع حریم مورد نیاز را مشخص می کند. هم چنین حریم مربوط به حالت های خاص، از قبیل راه های رفت و برگشت دور از هم، مورد به مورد بررسی و برای آن، پیشنهاد مناسب ارائه می شود. در این حالت می توان بین حریم انتخابی از محور میانه مسیر و یا حریم انتخابی از هر کدام از محور مسیرهای رفت و برگشت، حالت بحرانی را انتخاب ن .مود در راههایی که مسیرهای رفت و برگشت از هم جدا هستند، در صورتی که عرض میانه ک م تر از38 متر باشد، حریم از وسط میانه راه و در صورتی که38 متر یا بیشتر باشد، حریم هر مسیر به طور جداگانه از وسط همان مسیر به دو طرف لحاظ می .شود در خصوص نوع حریم مو رد نیاز باید آخرین ابالغیه ها و بخشنامه ،ها مورد استناد قرار گیرد. در هر صورت حریم پیشنهادی بهتر است فضای مورد نیاز به هنگام ساختن راه و نیز نگهداری و توسعه و بهسازی بعدی آن را تامین کند. برای بحث های تکمیلی در این زمینه به"آیین نامه ایمنی راه ها- نشریه273 " .رجوع شود 6 - 31 - سازه های راه کلیه پل ها، آبروها، دیوارها، تونل ها، و سایر سازه های راه باید مطابق مقررات مربوطه طراحی شوند مگر اینکه در این آئین نامه راجع به آنها ضابطه ارائه شده باشد. به سازه های راه قبال ابنیه فنی راه اطالق می.شد 6 - 31 - 3 - پل پل، ساز اى ه با دهانه بیش از7 متر است که امکان عبور راه از روى آبراهه، دره، خط انتقال انرژى ، راه آهن و یا راه دیگرى را میسر مى سازد. دهانه پل در طول محور راه و در فاصله بین دو تکیه گاه اندازه گیرى مى.شود در پل چند دهانه، طول هر ،دهانه7 .متر یا بیشتر است پل روگ ذر راه از روى ارتباط هاى زمینى، باید حداقل فاصله آزاد جانبى و حداقل ارتفاع آزاد مورد نیاز ارتباط هاى مزبور را در تمام عرض و طول پل تأمین کند. حداقل فاصله و ارتفاع در نقاط بحرانى ، مبناى تعیین دهانه ها و ارتفاع پل روگذ ر خواهد بود. بهتر است در صورت امکان از س اختن پایه هاى غیرضرورى براى پل هاى روگذر خوددارى شود. وقتى راه از زیر خط هاى انتقال یا ارتباط زمینى دیگر مى گذرد، دهانه (یا دهانه ها) و بلندى پل، طورى در نظر گرفته مى شود که فضاى الزم براى ساختن راه و همچنین حداقل ارتفاع آزاد مورد نیاز تأمین و باالخره، امک ان بهسازى و توسعه آتی .فراهم شود 3 - 3 - 31 - 6 - عرض و دهانه پل عرض سواره رو در روی پل هاى بزرگ و طویل مانند بقیه راه است، مگر در مو ا رد بسیار استثنا ی ى که کاهش عرض سواره رو مستلزم کسب مجوز مربوط است. کاهش پهناى شانه یا تبدیل آن به پیاده رو (که در هر شرایطی امکا ن پذیر )نیست -------- صفحهٔ بعد -------- 370 22 / 07 / 3001 آئین نامه طرح هندسی راه های برون شهری پیشنهاد نمی شود ،در موارد استثنا و فقط برای پل های موجود باید به طور تدریجى همراه با نصب عالئم و تجهیزات ایمنى کافى باشد (بند7 - 7). عرض سواره رو، شانه راست و چپ )(شامل شانه خاکی و راه جانبى باید در محل زیرگذر )(دهانه پل حفظ شود. ولى عرض میانه (به غیر از شانه)های میانه ، جوى کنارى و عرض جداکننده کناری مى تواند تغییر کند . بدیهى است که این تغییرها باید بر اساس مطالعات فنى و اقتصادى، پیشنهاد و پس از تصویب کارفرما انجام شود . در صورت نصب حفاظ ب اید عرض حفاظ و میزان تغییرشکل مجاز آن در انتخاب دهانه پل در نظر گرفته شود. به طور کلی در مورد طول دهانه و موقعیت پایه،هاى پل زیرگذر باید وضعیت نهایى راه زیرگذر مد نظر قرار .گیرد به طور کلی عرض پل، باید برابر با کل عرض سواره.رو و شانه راه منتهى به آن باشد ( جزئیات عرض پل در شکل7 - 30 ) اعمال شده است که:در آن A )= فاصله لبه خارجی عرشه پل تا لبه داخلی حفاظ نرده پل (عرض نرده پل- بر اساس نوع حفاظ78 تا58 سانتی متر .در نظر گرفته شود. این فاصله در صورت استفاده از قرنیز برابر با عرض قرنیز است B= پهنای برجسته- در صورت لحاظ پیاده رو حداقل328 سانتی متر در نظر گرفته شود . این فاصله را در راه های جداشده در سمت چپ می توان در نظر نگرفت. این پهنا باید به طور ایمن و با نصب عالئم مناسب، آشکارسازی شود. در راه های شریانی در صورتی که حجم عابر پیاده زیاد باشد جهت جدا کردن کف راه از پیاده رو می توان با حفاظ جانبی در مرز این پهنا، ای منی عابران را تأمین نمود . البته به دلیل اینکه رفتار جدول از ایمنی عبور و مرور می کاهد توصیه می شود ک ه از .حفاظ مناسب در انتهای شانه استفاده شود C= عرض شانه- برابر با عرض شانه راه مجاور می.باشد شکل6 - 39 - جزئیات عرض پل 2 - 3 - 31 - 6 - شیب عرضى شیب عرضى پل در بخ ،ش مستقیم همان شیب عرضى راه منتهى به آن و در قوس ،های افقی، بسته به موقعیت پل .مطابق بربلندی مورد نیاز است -------- صفحهٔ بعد -------- فصل ششم- مقاطع عرضی22 / 07 / 3001 375 1 - 3 - 31 - 6 - میانه میانه راه هاى مجزا، در روى پل ها نیز ادامه مى یابد ولى در میانه هاى با عرض،زیاد نوار جداکننده وسط معموال در پل هاى بزرگ قطع مى شود،. دراین حالت پل هاى رفت و برگشت داراى عرشه (تابلیه)هاى مجزا و جدا از هم خواهد .بود در راه چندخطه مجزا، باید مسیرهاى رفت و برگشت در روى پل نیز از هم جدا باشد. همچنین مى توان راه را بر روى یک سازه واحد یا دو سازه مجزا قرار داد . ترجیحا سازه مجزا از نظر عمل کردی مناسب.تر است 0 - 3 - 31 - 6 - کوله پل ها کوله ها یا دهانه های انتهایی می توانند از نوع باز یا بسته باشند. با توجه به مزایای کوله باز، پیشنهاد می شود که در .صورت عدم محدودیت به خصوص جهت تأمین ظرفیت ترافیکی آتی از آنها استفاده نمود شیب انتهایى خاکریزى در پل ک وله باز نباید تندتر از2:7 (2 عمودى به 7 افقى) .اختیار شود 5 - 3 - 31 - 6 - روگذر و زیرگذر غیرهمسطح ویژه عابر پیاده عرض روگذر و زیرگذر پیاده باید حداقل38 /2 .متر باشد براى تعیین عرض و ارتفاع زیرگذر پیاده، در هر مورد، تحلیل جداگانه اى صورت مى پذیرد تا از وجود دید ک.افى در راه و زیرگذر اطمینان حاصل شود 6 - 3 - 31 - 6 - زیرگذر مال رو محل عبور تجهیزات کشاورزی ، گله و حیوان ات .وحشى در صورت نیاز، باید در طرح هندسى مسیر در نظر گرفته شود در بعضى مواقع وجود گذر ذکر شده، نه به لحاظ اقتصادى بلکه به لحاظ ایمنی و مسا ئ ل محیط زیست ی ، الزا مى است. زیرگذر مال رو به طور معمول، داراى عرض و ارتفاعى به میزان سه متر است. از احداث زیرگذر با قوس افقی باید اجتناب شود تا تمام طول سازه از دو طرف دیده شود. براى این منظور، مى توان با رعایت حداقل ابعاد باال از بعضى آبروها استفاده .کرد در محیط هایی که در د و طرف راه، ارتباط اکوسیستم محیط زیستی وجود دارد، می توان عبور و مرور حیوانات را به صورت غیرهمسطح، زیرگذر یا روگذر، تأمین نمود. این گذرگاه ها از نظر طول، شیب طولی و گیاه کاری روی آن باید به .گونه طبیعی به نظر برسند که حیات وحش تردد نمایند 7 - 3 - 31 - 6 - زیرگذر و روگذر راه آهن در محل تالقی راه با راه آهن، بهتر است از تقاطع های غیرهمسطح استفاده شود. به ویژه روگذر کردن راه ، به جاى زیرگذر کردن آن ، در تقاطع راه با راه .آهن برترى دارد این مورد از نظر عدم تداخل در بهره برداری خطوط ریلی اهمیت ویژه .ای دارد راه آهن، فقط د ر موارد خاص از روى راه عبور داده مى.شود -------- صفحهٔ بعد -------- 376 22 / 07 / 3001 آئین نامه طرح هندسی راه های برون شهری 0 - 3 - 31 - 6 - نرده پل نرده پل نوعی حفاظ طولی مسیر است که برای جلوگیری از سقوط وسایل نقلیه از لبه پل یا آبرو، به کار گرفته می .شود معموال نرده پل ها از پایه و نرده فلزی یا پایه بتنی و نرده فلزی و یا مجموعه ای از فلز و بتن ساخته می شوند. نرده پل ها به لحاظ اینکه بخشی از سازه پل است با حفاظ های کناری راه ها فرق دارند و لذا باید با حفاظ انتقالی به طور ایمن به هم وصل شوند. نرده پل ها از نوع صلب طراحی می شوند و باید قابلیت بازگرداندن وسیله نقلیه منحرف شده را بدون انحنای جا نبی تأمین کنند. مهار ایمن انتهای نرده پل یا اتصال آن توسط حفاظ انتقالی به حفاظ های حاشیه راه (قبل و بعد از پ )ل .ضروری است برای اطالعات بیشتر به آئین نامه ایمنی راه ها- نشریه273 .، مراجعه شود ً معموال نرده پل ها از دو قسمت بتنی در پایین و فلزی در باال تشکیل می شوند (شکل7 - 28 ). پنج عامل مهم در انتخاب نرده پل عبارتند از: رده عملکردی، تطابق و سازگاری، هزینه، تجربیات میدانی و قابلیت نگهداری، و هم خوانی با محیط و .منظرآرایی شکل6 - 20 - مقطع عرضی محل نرده پل 9 - 3 - 31 - 6 - ارتفاع آزاد پل الف- حداقل ارتفاع آزاد پل از سطح راه باید28 /5 متر ( 38 /5 متر ارتفاع آزاد نهایى و38 سانتى متر روکش آسفالت )آتی برای همه انواع راه ها.باشد ،تأمین این ارتفاع درکلیه بخش هاى راه مثل خط اصلى سواره رو ، شانه، تبادل، خط تغییر .سرعت ضرورى است با ارائه توجیه فنی و اقتصادی، ارتفاع آزاد مطلو ،ب پل7/5 متر توصیه می.شود ب- حداقل ارتفاع آزاد پل عابر پیاده ، و پل عبور دوچرخه از سطح راه، باید78 /8 متر بیشتر از حداقل اشاره شده در بند الف در .نظر گرفته شود پ- حداقل ارتفاع آزاد عالئم ترافیکى باال سر ى راه از سطح راه، باید58 /8 متر بیشتر از حداقل اشاره ش ده در بند الف .در نظر گرفته شود ت- ،در عبور راه از روى راه آهن جهت تعیین حداقل ارتفاع آزاد بین باالترین سطح ریل و پایین ترین نقطه سازه زیر راه )(قواره ساختمان، به آئین نامه طرح هندسی راه آهن- نشریه شماره200 ، مراجعه یا باید.به طور رسمی استعالم شود -------- صفحهٔ بعد -------- فصل ششم- مقاطع عرضی22 / 07 / 3001 377 6 - 31 - 2 - دیوارهاى حا ئ ل دیوارهاى حا ئ ل براى نگهدارى خاک و نیز سربار ناشى از راه یا تأسیسات مختلفِ روى آن در پاى خاک بردارى یا خاکریزى ب ه کار مى رود. بسته به ارتفاع خاک، محدودیت هاى اجرایى، نوع تأسیسات واقع برروى خاک و شرایط اقلیمى مى توان از دیوارهاى حا ئ ل مختلف است.فاده کرد دیوارهاى حا ئ ل مى تواند در کنار مسیر راه و در مجاورت تأسیسات پیش.بینى شود 3 - 2 - 31 - 6 - انواع دیوارهاى حا ئ ل دیوارهاى حا ئ ل بسته به موقعیت شامل انواع زیر است: الف- دیوار حا ئ ل وزنى این نوع دیوار معموال از مصالح بنایى مانند آجر یا سنگ و یا بتن ساده س اخته مى شود و به دلیل نوع مصالح مصرف ی ، جهت پایدارى نیاز به ضخامت هاى زیاد دارد. کاربرد دیوار وزنى در ارتفاع زیاد غیراقتصادى است و در محل هایى با لرزه خیزى باال که سربار زیادی را تحمل مى کند، مناسب نیست. به لحاظ اقتصادى حداکثر ارتفاع مناسب براى چنین دیوارها ی ى3 تا 5 متر است. ابعاد اولیه الزم براى طراحى هندسى برحسب ارتفاع دیوار مطابق شکل(7 - 23 ) توصیه مى.شود ب- دیوار حا ئ ل طره اى این دیوار از نوع بتن مسلح و براى ارتفاع تا33 متر قابل استفاده است. استفاده از این دیوارها تا ارتفاع7 متر اقتصادى مى باشد. ابعاد تقریبى دیوارها براى احتساب در طرح اجزاى نیمرخ عرضى بر حسب ارتفاع دیوار مطابق شکل (7 - 22 ) توصیه مى.شود بهتر آن است به این نکته توجه شود که در نقاط لرزه خیز، نیروهاى زلزله موجب افزایش ابعاد دیوار مى.شود در حالت هایى که نتوان از دیوار هاى طره اى پاشنه دار اس تفاده کرد ، مى توان در صورت امکان از دیوارهاى طره اى پنجه دا ر به صورتL استفاده کرد. باید تأثیر این نوع دیوار در مقطع عرضى مسیر پایین دیوار در نظر گرفته شود. بهتر ا ست براى .پایدارى بیشتر این دیوارها از زبانه برشى استفاده شود پ- دیوار حا ئ ل با پشت بند از این نوع دیوار( شکل(7 - 27 )) معموال در مواردى استفاده مى شود که حداقل حرکت جانبى دیوار مدنظر است و امکان خاکبردارى براى پاشنه دیوار میسر نیست و یا ارتفاع دیوار زیاد است. باید فضاى کافى براى پشت بندهاى دیوار در نیمرخ عرضى راه مد .نظر قرارگیرد حلت مشابه دیگری نیز وجود دارد که دیوار ئ حا ل با جلوبند نامیده می.شود ت- دیوار حا ئ ل صندوقه اى این نوع دیوار(شکل (7 - 23 ) ) در ارتفاع زیاد قابل استفاده است و جهت نگهدارى سربار ناشى از بار راه، مادامى مناسب است که بناها و تأسیسات سنگین در روى خاکریز قرار نگیرد. این دیوار شامل انو اع بتنى، فوالدى و چوبى مى باش د. نوع بتنى آن تا ارتفاع37 متر و نوع فوالدى تا ارتفاع38 متر و نوع چوبى مى تواند تا ارتفاع5/7 مترى مورد استفاده قرار .گیرد -------- صفحهٔ بعد -------- 370 22 / 07 / 3001 آئین نامه طرح هندسی راه های برون شهری نوع چوبى آن به لحاظ ظاهر و جلوه طبیعى چوب در مناطق خاصى از راه بیشتر مناسب است که منظرآرایى مسیر مورد توجه مى.باشد ث- خاک مسلح به جاى دیوار حایل مى توان از روش هاى مختلف مسلح سازى خاک، نظیر جوشن هاى فلزى(شکل (7 - 25 )) و ژئوگرید ( شکل(7 - 27 ) .)، استفاده کرد در خصوص جزئیات طراحی دیوارهای ئ حا ل به" راهنمای طراحی دیوارهای لئ حا- ضابطه 780 " .مراجعه شود شکل6 - 23 - دیوار حائل وزنی شکل6 - 22 - دیوار حائل طره ای -------- صفحهٔ بعد -------- سل نسم ماس عرصی 1 ۱/۹ 91 5 ۰ 9 ا ۱ ۱ 1۱ ٍ الم ۱ 9 ا ر وت سک لس سس 1 شکل ۳۳-۶- دبوار حائل با پشت بند ۳ / 2 زر ر ۱ شخسسشسشگگ ۳ ی شکل ۲۴-۶- دیوار حائل صندوقه‌ای ی س ص شکل ۲۵-۶- خاک مسلح ا 7 سح ّ سس دومن شکل ۲۶-۶- خاک مسلح با ژئوگرید -------- صفحهٔ بعد -------- 300 22 / 07 / 3001 آئین نامه طرح هندسی راه های برون شهری 2 - 2 - 31 - 6 - منظرآرایى دیوارهاى حا ئ ل در طراحى دیوارهاى حا ئ ل، باید جوانب منظرآرایى مد نظر ق رار گی رد. تغییر شیب در پروفیل طولى باالى دیوار، بهتر است توسط خم هاى مناسب و هموار، انجام و از شکستگى هاى ناگهانى در نیمرخ طولى، اجتناب شود. در صورت امکان با در نظر گرفتن محیط اطراف و امکان هاى فنى در انتخاب نوع مصالح و شکل ظاهرى دیوار، هماهنگى الزم با مسی ر انجام شود. 1 - 2 - 31 - 6 - استفاده از حفاظ در دیوار حا ئل دیوار حا ئ ل کنار مسیر راه ، در صورتی،که در ناحیه عاری از مانع قرار گرفته باشد باید به حفاظ مناسب مجهز شود . نحوه اتصال حفاظ به دیوار و نیز ابعاد هندسى دیوار در محل اتصال باید قبال بررسى و در طرح هندسى مسیر هاى باال و پای ین دیوار مد نظر قرارگیرد. چنین ضرورتى به ویژه در تبادل ها.بیشتر اهمیت دارد 0 - 2 - 31 - 6 - زهکشى دیوار حا ئل در طرح هندسى مسیرهایى که در باالى دیوار حایل قرار مى گیرد، باید موقعیت آبروها کامال تعیین شود تا از آب شستگى دیوار، جلوگیرى به عمل آید. بای د تخلیه آب سطحى جمع آورى شده به پایین و خارج از محوطه دیوار در طرح هندسى در نظر گرفته شود. زهکشى خاک پشت دیوار و مسیر تخلیه آب حاصل از زهکشى در پایین دیوار باید مشخص و در مق طع عرضى نیز پیش.بینى شود 5 - 2 - 31 - 6 - فاصله جانبى دیوار از راه بهتر است در طراحى مقط ع عرضى راه، فاصله دیوار حایل از لبه خارجی شانه راه از05 /3 متر کمتر نباشد. همچنین در طراحى مسیر افقى در محل دیوار حایل، مسائل مربوط به فاصله دید مورد توجه قرار .گیرد 6 - 31 - 1 - تونل ها توسعه راه ها در مقاطعی که در آن تونل احداث می شود یا به دلیل عبور راه از ز یر یا میان موانع طبیعی است یا به دلیل .حداقل نمودن اثر راه بر جامعه انتخاب تونل مى تواند به دالیل اقتصادى، کاهش طول مسیر، عبور بهتر راه در ارتفاع ها و حفاظت در دامنه هاى برف گیر، بهمن گیر و محل.هاى با خطر لغزش و ریزش باشد تونل، سازه اى پرهزینه است و به هم ین علت در راه هاى کم اهمیت یا کم ترافیک (مثال راه های محلی )، از پیش بینى تونل پرهیز مى شود و راه ها با افزایش طول و شیب های طولی (در حد مجاز) ساخته می.شوند تونل هاى راه، معموال دو خطه یا سه خطه است. در راه هاى مجزا، معموال هر یک از جهت هاى رفت و برگشت، دا.راى تونل مستقل است این امر به لحاظ تهویه هوای داخلی تونل نیز مناسب تر است. تونل ها عموما بر اساس روش اجراء به دو دسته بزرگ تقسیم می شوند: تو نل های ساخته شده با روش های معدنی و روش های کند-و- پوش؛ که بر اساس نوع محل حفاری سنگ سخت و یا زمین نرم متفاوت -------- صفحهٔ بعد -------- فصل ششم- مقاطع عرضی22 / 07 / 3001 303 است. ه مچنین نکته حائز اهمیت از نظر خدمت رسانی ترافیکی، معیارهای طراحی تونل ها نباید متفاوت از سازه های تق اطع غیرهمسطح باشد. با این تفاوت که در تونل ها ممکن است به دالیل هزینه باال و محدودیت های حریم از مقادیر حداقل .استفاده شود 3 - 1 - 31 - 6 - گروه بندى تونل ها تونل ه ا را مى توان به دو صورت زیر گروه بندى کرد: الف) برحسب نوع مسیر راه ؛ و ب) برحسب شکل مقطع تونل. 2 - 1 - 31 - 6 - گروه بندى تونل ها برحسب نوع مسیر راه 3 - تونل هاى یک طرفه(که معموال در آزادراه ها و راه های شریانی جداشده ساخته مى شود.) 2 - تونل هاى دو طرفه(که معموال در راه هاى شریانی جدانشده و جمع کننده ساخته مى شود.) 1 - 1 - 31 - 6 - گروه بندى تونل ها برحسب شکل مقطع تونل 3 - تونل هاى طاقى شکل (با یک یا چند شعاع قوس مثل تونل،)های نعل اسبی، بیضی، و غیره 2 - تونل هاى با مقطع دایره اى کامل، و 7 - تونل هاى با مقطع مستطیلى. در ا ین آیین نامه، از گروه.بندى بر اساس نوع مسیر راه استفاده شده است 0 - 1 - 31 - 6 - مقطع عرضى تونل ها ابعاد مقطع عرضى تونل، تابع حجم و نوع ترافیک، تجهیز ات تونل و وضع زمین شناسى مسیر تونل است. عالوه بر ا ،ین طول و محل قرارگرفتن تونل و تعداد تونل هاى پشت سر هم نیز از عامل.هاى مؤثر است ( اجزای مقطع عرضی در شکل7 - 23 .) نشان داده شده است با توجه به این که تونل، در مقایسه با راه هاى واقع در هواى آزاد، غیر قابل توسعه ،است لذا هتر ب است نکات ذیل مد نظر قرار گیرد: 3 - پیش بینى فضاى الزم جهت تأمین نیاز ترافیک آینده( الاقل بیست سال پس از افتتاح تون)ل. 2 - در راه هاى دو طرفه با بیش از سه خط عبور، ب ه ،جاى یک تونل با مجراى بزرگ، احداث دو تونل با مجراى کوچک به دالیل زیر توصیه مى شود: الف) با ساختن تونل اول مى توان از آن به صورت دو .طرفه استفاده کرد ب) با ساختن تونل دوم، از هر تونل مى توان در .یک جهت استفاده کرد -------- صفحهٔ بعد -------- 302 22 / 07 / 3001 آئین نامه طرح هندسی راه های برون شهری پ) هزینه ساخت و نگهداری.دو تونل با مجراى کوچک، از یک تونل با مجراى بزرگ کمتر است ت) در آینده دور مى توان تونل سوم را ساخت و از یکى از تونل ها براى یک جهت و از تونل دیگر براى جهت مخالف ولى از تونل سوم(که معموال تونل وسط خواهد ب ود) براى جهت متراکم استفاده کرد. به این ترتیب جهت عبور از تونل وسط، بسته به جهت تراکم ترافیک، در ساعت هاى اوج تغییر مى.کند 7 - پیش بینى فضاى مناسب براى روشنایى و تهویه تونل.ها در صورت نیاز شکل6 - 27 - اجزاء مقطع عرضى تونل 5 - 1 - 31 - 6 - سواره رو الف- تعداد خط هاى عبور تعداد خط هاى عبور داخل تونل همانند قسمت هاى عمومی راه است. چنانچه در توسعه آتى راه، افزایش خط هاى عبور منظور شده باشد، وضع نهایى خط ها را مالک عمل قرار داده و تونل را طبق وضع نهایى می سازند یا احداث تونل دیگرى را براى تأمین توسعه آینده در نظر می.گیرند ب- عرض خط هاى عبور معموال ع رض معمولى خط هاى اصلى در داخل تونل برابر با عرض خط هاى مسیر راه .است البته بهتر است پهناى هر ،خط عبور تونل در راه اصلى و راه فرعى با توجه به آینده دور78 /7 متر در نظر گرفته .شود 6 - 1 - 31 - 6 - شانه ها شانه هاى راه در تونل بدون وجود اختالف سطحى به سواره رو متصل مى شود (شکل (7 - 20 ) .)کاهش عرض سواره رو و شانه ها در تونل پیشنهاد نمی شود و الزم است برابر با عرض راه منتهی به تونل باشد. در تونل ،های موجود تبدیل عرض -------- صفحهٔ بعد -------- فصل ششم- مقاطع عرضی22 / 07 / 3001 301 شانه هاى راه در بیرون تونل به شانه هاى کاهش،یافته داخل تونل ب ه طور تدریجى و قبل از ابتدا و پس از انتهاى ل تون اعمال مى.شود شانه راست و چپ در داخل تونل، از نوع رویه دار است. این شانه ها فاقد هرگونه مانعى است و براى جلوگیرى از اثر دیوار کنارى روى خط عبور در نظر گرفته شده است. در ضمن از شانه سمت راست براى توقف اضط رارى نیز استفاده مى ش .ود شکل6 - 20 - مقطع تونل به همراه پیاده روها، شانه ها، زهکشى و فضاى ویژه توقف)گاه (پارکینگ اضطرارى 7 - 1 - 31 - 6 - توقف گاه اضطرارى در تونل هاى با طول بیش از3888 متر، باید در هر588 متر یک توقف گاه اضطراری با مشخصاتى احداث شود که در شکل هاى(7 - 20 ) و(7 - 20 ) نشان داده شده است. در تونل هاى دو طرفه بهتر است که توقف گاه های دوطرف در مقابل هم قرار .نگیرد 0 - 1 - 31 - 6 - پیاده روها معموال ورود عابران پیاده به داخل تونل هاى آزادراه ها مجاز نیست و پیاده روها ی مرتفع در راه های غیرآزادراهی فقط براى استف اده ماموران بهره بردارى و تخلیه اضطراری احداث مى.شود این پیاده روها باید داراى شرایط زیر باشند: 3 - در تونل با طول کوتاهتر از78 متر ، حداقل عرض پیاده رو38 /3 .متر باشد 2 - در تونل با طول78 متر یا بیشتر ، حداقل عرض پیاده رو58 /3 متر باشد. 7 - حداقل ارتفاع پیاده رو از لبه راه28 سانتی متر و حداکثر آن38 سانتی متر باشد. توضیح این که هر چه ارتفاع پیاده رو بیشتر باشد، ایمنی عابر پیاده در مقابل تصادف، بیشتر و دسترسى به آن نیز مشکل تر .است برخورد به این پی اده روها که -------- صفحهٔ بعد -------- 300 22 / 07 / 3001 آئین نامه طرح هندسی راه های برون شهری مثل جداول عمل می کنند، از نظر ایمنی وسایل نقلی ه نیاز به حفاظ کناری و میانه دارد و بهتر است از حفاظ ایمنی مناسب .استفاده شود شکل6 - 29 - مشخصات هندسی توقف گاه اضطراری در تونل ها -------- صفحهٔ بعد -------- فصل ششم- مقاطع عرضی22 / 07 / 3001 305 9 - 1 - 31 - 6 - ارتفاع حداقل ارتفاع آزاد تونل از سطح سواره رو تا ت آ سیسات تونل مانند روشنایى و سیستم ،هاى تهویه28 /5 ( متر38 /5 متر م + جاز38 سانتی متر روکش آسفالت آتى) .است تبصره 3 . با توجه به38 سانتی متر ضخامت روکش آسفالت آتى، براى ضخامت بیشتر از38 سانتی متر، روکش قبلى تراشیده و روکش جدید جایگزین شود. تبصره 2. در صورتى که تونل نیاز به روشنایى یا تهویه داشته باشد و نتوان از فضاهاى م وجود در مقطع تونل براى تأمین نیازمندى هاى فوق استفاده کرد، ناچار فضاى اضافى مناسب براى روشنایى و یا سیستم تهویه با توجه به رعایت معی ارهاى حداقل فضاى آزاد در نظر گرفته مى.شود 30 - 1 - 31 - 6 -شیب عرضى تخلیه آب بارش، در تونل مطرح نیست ولى براى تخلیه سریع آب هایى ک ه به هر دلیل دیگر بر کف آن مى ریز د، سواره رو و شانه باید داراى شیب عرضى و طولى مناسب .باشد شیب عرضى سواره رو و شانه در داخل تونل، براى قسمت هاى مس تقیم و قوس های باز مشابه سایر قسمتًهای راه است و معموال 3 تا5/3 .درصد است براى محاسبه بربلندى (شیب عرضى یکسر ه) در قوس های افقی در تونل، مى توان ضوابط مربوط به قسمت هاى م عمولى (خارج تونل) را مالک عمل قرار داد. 6 - 30 - مقاطع عرضی نمونه مقاطع عرضی نمونه برای انواع راه ها در شکل( های7 - 78 الی7 - 77 .) نشان داده شده است F1 - آزادراه چهار خطه باDDHV کمتر از250 -------- صفحهٔ بعد -------- 306 22 / 07 / 3001 آئین نامه طرح هندسی راه های برون شهری F2 - آزادراه چهار خطه باDDHV برابر و بیشتر از250 F3 - آزادراه شش خطه باDDHV کمتر از250 F4 - آزادراه شش خطه باDDHV برابر و بیشتر از250 F5 - آزادراه با سه کف راه باDDHV کمتر از250 F6 - آزادراه با سه کف راه باDDHV برابر و بیشتر از250 -------- صفحهٔ بعد -------- فصل ششم- مقاطع عرضی22 / 07 / 3001 307 F7 - آزادراه چهار خطه باDDHV کمتر از250 با میانه متوسط F8 - آزادراه چهار خطه باDDHV کمتر از250 با میانه عریض F9 - آزادراه چهار خطه باDDHV برابر و بیشتر از250 با میانه متوسط F10 - آزادراه چهار خطه باDDHV برابر و بیشتر از250 با میانه عریض F11 - آزادراه شش خطه باDDHV کمتر از250 با میانه متوسط -------- صفحهٔ بعد -------- 300 22 / 07 / 3001 آئین نامه طرح هندسی راه های برون شهری F12 - آزادراه شش خطه باDDHV کمتر از250 با میانه عریض F13 - آزادراه شش خطه باDDHV برابر و بیشتر از250 با میانه متوسط F14 - آزادراه شش خطه باDDHV برابر و بیشتر از250 با میانه عریض شکل6 - 10 - مقاطع عرضی نمونه برای آزادراه ها -------- صفحهٔ بعد -------- فصل ششم- مقاطع عرضی22 / 07 / 3001 309 A1 - راه شریانی جداشده چهار خطه A2 - راه شریانی جداشده شش خطه A3 - راه شریانی دو خطه باADT کمتر و برابر2000 A4 - راه شریانی دو خطه باADT بیشتر از2000 -------- صفحهٔ بعد -------- 390 22 / 07 / 3001 آئین نامه طرح هندسی راه های برون شهری A5 - راه شریانی جداشده چهار خطه با م یانه متوسط A6 - راه شریانی جداشده چهار خطه با میانه عریض A7 - راه شریانی جداشده شش خطه با میانه متوسط A8 - راه شریانی جداشده شش خطه با میانه عریض شکل6 - 13 - مقاطع عرضی نمونه برای راه های شریانی -------- صفحهٔ بعد -------- فصل ششم- مقاطع عرضی22 / 07 / 3001 393 C1 - راه جمع کننده دو خطه باADT کمتر از250 C2 - راه جمع کننده دو خطه باADT بین250 تا000 C3 - راه جمع کننده دو خطه باADT بین000 تا2000 C4 - راه جمع کننده دو خطه باADT بیشتر از2000 شکل6 - 12 - مقاطع عرضی نمونه برای راه های جمع کننده -------- صفحهٔ بعد -------- 392 22 / 07 / 3001 آئین نامه طرح هندسی راه های برون شهری L1 - راه محلی دو خطه باADT کمتر از000 L2 - راه محلی دو خطه باADT بین000 تا600 L3 - راه محلی دو خطه باADT بین600 تا2000 L4 - راه محلی دو خطه باADT بیشتر از2000 شکل6 - 11 - مقاطع عرضی نمونه برای راه های محلی- روستایی -------- صفحهٔ بعد -------- :مراجع 1- American Association of State Highway and Transportation Officials (AASHTO), A Policy on Geometric Design of Highways and Streets (The Green Book), 7th Edition, 2018. 2- American Association of State Highway and Transportation Officials (AASHTO), Roadside Design Guide, 4th Edition, 2011. 3- American Association of State Highway Officials (AASHO), A Policy on Geometric Design of Rural Highways, 1965. 3 - ،سازمان برنامه و بودجه، آئین نامه طرح هندسی راههای ایران ضابطه 335 ، 3702 . 5 - ،سازمان برنامه و بودجه، معیارهای طرح هندسی راههای اصلی و وفرعی ضابطه05 ، 3775 . 7 - قانون ایمنی راهه ا و راه آهن مصوب3730 /3/3 و اصالحات بعدی ، 3730 . 7- Federal Highway Administration (FHWA), Highway Design, 2012. 8- Federal Highway Administration (FHWA), Mitigation Strategies for Design Exceptions-Safety, 2019. 9- Federal Highway Administration (FHWA), Project Management and Highway Design, 2018. 10- United Nations Development Programme, ASIAN HIGHWAY CLASSIFICATION AND DESIGN STANDARDS, 2011. 11- Transportation Research board Annual Meeting, Overview of Cross Section Design Elements, 1998. -------- صفحهٔ بعد -------- خواننده گرامی امور نظام فنی و اجرایی سازمان برنامه و بودجه کشور، با گذشت بیش از پنجاه سال فعالیت تحقیقاتی و مطالعات ی خود، افزون بر هشتصد عنوان ضابطه تخصصی- فنی، در قالب آیین نامه، ضابطه، معیار، دستور العمل، مشخص ات فنی عمومی و مقاله، به صورت تألیف و ترجمه، تهیه و ابالغ کرده است. ضابطه حاضر در راستای موارد یادشده تهیه شده، تا در راه نیل به توسعه و گسترش علوم در کشور و بهبود فعالیت های عمرانی به کار برده شود. فهرست نشریات منتشر شده در سال های اخیر در سایت اینترنتی قابل دست یابی می.باشد -------- صفحهٔ بعد -------- 5 ]۳۵1 0 ۷12۵ 301۳۵۲۵ 15102 6060۵1۳۵ 900-1 1۳-000 1*۲ 5 0۹۵۱۲۶ آ۵ا70 112۱۵۲ :۱120226۲ ۲۳۰[۵۲ (۸۵8207۲ ۳۲۵[01) ۳۳۵1۵۵۲ [[0۷) [1105127 130۲۳2۵0 7 ]01۷ ۳ ۱۷1072113 ]0 6120 1۱۵06۲ 5 6۶6 0۹۱11) 1128 ۵۲۵۶۲ :20100۳ 200 ۵۳۹11۵۲ ۲۳۳۰۵۲ 6۹ - ۳۳۵۱6۲ ]0۷1 500107 0 1012931 1۵۲۱۲ 20 ۲110۷۵۷ - ۳۳۵1۲1۵ |( ۵ ۳۳۰۵۰ 116۳۵110۵1 ,۳۴۳۵۲۳۳۵۵ 1۵۵ 21 0۳010۵07 ۵00 ۲۳۳۵۱۳۳۵۵ ۳۳۵۵۲ ۸۲۵۱ ۸۱۱ ]1 1 ۸۵11010۳6 [۷186 ۳۵۱۳ ۱۷1061 ۳:۱۵ 1 6۲۳۹۷۱۵۳ ۹۱6۳1۲۵ 200 60206 م6 اه د۲ ۸1 ۳۵۱۷۵ نه 11 او جاس1 1001007 ۸۱۱۳۵7۵ 61لا 8 ۵0 ۳1۵1۵ ۲0۲ ۸11۲٩ ۵ 1۳6 0۳2201701100‏ ۳۵۷۵ 200 ما1 اه ۲۳۵ [۷122 ۳21۳011201 12۳6۲" ۳1 ۵0 ۳1۵۱۱1۳۵ 5 هس00 [۵ا ۵۳۷۵۲ ان جد0ظ عطا او حمهشش [11051210 130۲۵۲ 6 اه2 ۸1۲۵۳5 3:۷۵ 200 زنط 1 اه مردام ۳ وم 520 170104271 ‎٩۵۱20 81لا 200 ۳1۵006 1۵۳ 0۲8201721100 -------- صفحهٔ بعد -------- :ی ۳ عل0ه 0عادعل 200 ۳1۳6 ۵ دز ۲112۵5 ادسسطا که ۱۵00۵ عمط معا 6 6000 ۳۵ ۵ 1۳6 0616165 مداه ۷۳۵۳ برع ۳۵ ان نحل عاع 1 معع عط) اه مامعانی مه معله عط) عمنمنعل0 6 کل۳۵۵ ۲۵۲ ۳2121005 [۵ ۵100 16۰ 11۳۹۲ ۲۳۵ 1۵۳ ,012۳ ۵0اه دلطا 1 .ح۵۵0 اه حعمین اند اه حدوناه مهد 3100 0 ۸۸577105 10102 ,دلج ماد ۷۷۵۵ 0۵ 1010۳۵10 احعاها| عط) ما نله ۳۵۲ عط) ۵ ملعاممحعمم ماه 6 ۵] 2000۳102 032۵200 12۵۹ ۳۵ اه 1۵00 ندحداه ۵۵۵ ۳۵ ۷0۳0۷۵۳۰ لعف ۵۵ع۵ط خقط بام00ظ ۰ هلا ۵ 0۳۳۵۵۵0 6ع 3۵۷6 د 0 ۷۳۵۵ مه م۷۵۵۳ ۳۵۳۳۹۵۳۵۰ مام00ظ مععیی -------- صفحهٔ بعد -------- 5 0 ۳۵۵۵۱۶ 1513۳16 )83826 ومد م00ص۳ص۲۱ (1118۸/1) [2 و۱12 110۳۳۲۵۲5 1۳۸۱1۵ 5 ]|۳۵ اه ۱12۵ 301۵۲۵ 151۶2 1۵ 0ع0) 0 1*۲ 10-13-24 :۳:۵0 1.251 5 ۳۳۵۵۱۲۵۱ 200 11۳291۳۲1۳۵ ,10۲۳1۵ اه 127601 5 مم۵01[۷۱۵ ۳:۷ 200 100101۵1 آ0 02۳16ع(1 ی 2024 -------- صفحهٔ بعد -------- این ضابطه با عنوان ین آی نامه طرح هندسی راه های برون شهری از سلسله ضوابط آیین نامه راه( های ایران)آرا پس از بیان مقررات به تفکیک دربردارنده کلیات، تعریف ه ا و اختصارها، طبقه بندی راه ها، معیارها و عوامل کنترل کننده طرح، اجزای طرح هندسی راه .ها و مقاطع عرضی است هدف از تدوین و بازنگری این ضابطه ایجاد هماهنگی درطرح های پروژه های راه.سازی کشور است