به: معاونان محت رم شهر دار نهران

⚠ این متن با نرم‌افزار از روی تصویر خوانده شده و ممکن است خطا داشته باشد؛ برای استناد، اصلِ سند را ببینید. ۱ ۱۲ ععج۳ سا شهار ۵: ۶۲/۷۰ ت۶۳ یی نم و مر ی پیوست:۲ بسم اللّه الرحمن الرحیم به: معاونان محت رم شهر دار نهران به: مشاوران محترم شهردار تهران به: شهرداران محترم مناطق ۳۳ کانه شهرداری نهران به: روسا و مدیران مخت رم سازمانها و ش رکنهای نابعه شهرداری نهران به: مدیران مخت ر م کل سنادی به: رنیس محنرم سازمان بازرسی ضوع ابلاغیه_شورای فنی_""ضوابط و مقررات شهرسازی و معماری برای افراد دارای معلولیت (نجد ید «ول) 7 با سلام و احترام» "ضوابط و مقررات شهرسازی و معماری برای افراد دارای معلولیت (تجدیدنظر اول)" به شماره بخشنامه پیمانکاران در چارچوب نظام فنی و اجرایی شهرداری تهران ابلاع می گردد. سما صبوری دشمی ماوت ثی و عمرآبی ۳ ی ۴ سس 9 0 خر یی رونوشت: جناب آقای مهندس اللهوردیزاده دبیر محترم شورای فنی شهرداری تهران جهت اطلاع مه یه تمه 598930530 ۹۶-09312670 99-۴۲ 1391-01 291/00483[ ۲۱1۵:///0:/1/۵83 -------- صفحهٔ بعد -------- جمهوری اسلامی ابران سازمان برنامه و بودجه کشور 5 ی ۳ ۸ مه 0 ۳ 0 ۸ ۸ ۰ 9 ۶ وش ۵ ۵ م ۷ (2 دنو وا لا و ور( دس ور ار ۸ م۸ یم 4 مه ۸ م ه ۹ م / ام یل ای ۵ ی سس ۰ ح 4 وم معاونت فنی, امور زیربنایی و تولیدی وزارت راه و شهرسازی معاونت شهرسازی و معماری امور نظام فنی اجرایی, مشاورین و پیمانکاران مرکز تحقیقات راه» مسکن و شهرسازی گ3ی13[(۳ ۱۱۱ ۱۳۹۹ -------- صفحهٔ بعد -------- ۳ 00و ۲ -------- صفحهٔ بعد -------- پاش باسمه تعالی و سازمان ام و لووجر سور ربیس سازمان بخشنامه به دستگاه‌های اجرایی. مهندسان مشاور و پیمانکاران بخشنا تاریخ: ۱۳۹۹۴ موضوع: ضوابط و مقررات شهرسازی و معماری برای افراد دارای معلولیت (تجدید نظر اول) به استناد ماده (۳۴) قانون احکام دائمی برنامه‌های توسعه‌ای کشور موضوع نظام فنی و اجرایی بکیارچه. ماده (۲۳) برنامه و بودجه و آیین‌نامه استانداردهای اجرابی طرح‌های عمرانی, به پیوست ضابطه شماره ۲۴۶ امور نظام فنی اجرابی. مشاورین و پیمانکاران. با عنوان «ضوابط و مقررات شهرسازی و معماری برای افراد دارای معلولیت (تجدید نظر اول)» که به تایید شورای عالی شهرسازی و معماری ایبران رسیده است از نوع گروه اول ابلاغ می‌شود. رعایت کامل مفاد این ضابطه از تاریخ ۱۳۹۹/۰۷/۰۱ الزامی است. امور نظام فنی اجرایی. مشاورین و پیمانکاران این سازمان دربافت‌کننده نظرات و پیشنهادهای اصلاحی در مورد مفاد این ضابطه بوده و اصلاحات لازم را اعلام خواهد کرد. ۴۱۱۵۹۶ -------- صفحهٔ بعد -------- ۳ 00و ۲ -------- صفحهٔ بعد -------- خواننده گرامی: امور نظام فنی و اجرایی» مشاورین و پیمانکاران معاونت فنی» آمور زیربنایی و تولیدی سازمان برنامه و بودجه کشورء با استفاده از نظر کارشناسان برجسته مبادرت به تهیه این ضابطه کرده و آن را برای استفاده به جامعه‌ی مهندسی کشور عرضه نموده است. با وجود تلاش فراوان, این اثر مصون از ایرادهایی نظیر غلط‌های مفهومی, فنی, ابهام, ایهام و اشکالات موصوعی نیست. |ا- در سامانه مدبریت دانش اسناد فنی و اجرابی (سما) ثنبت نام فرمایید: 1111.17( [۹۵۱1۵.۱1620(11 ۳- پس از ورود به سامانه سما و برای نماس احتمالی, نشانی خود را در بخش پروفاب ل کاربری تکمیل فرمایید. ۵- ایراد مورد نظر را به صورت خلاصه بیان دارید. ۶- در صورت امکان متن اصلاح شده را برای جایگزینی ارسال نمایید. کارشناسان این امور نظرهای دریافتی را به دقت مطالعه نموده و اقدام مقتضی را معمول خواهند داشت. پیشاپیش از همکاری و دقت نظر جنابعالی قدردانی می‌شود. نشانی برای مکانبه: تهران, میدان بهارستان. خیابان صفی علی‌شاه - مرکز تلفن ۳۳۲۷۱ سازمان برنامه و بودجه کشور. امور نظام فنی و اجرایی» مشاورین و پیمانکاران ۳:۵1:22 (۳ ۷۱: 22 -------- صفحهٔ بعد -------- ۳ 00و ۲ -------- صفحهٔ بعد -------- تاریخ* ۱۳۹۸/۱۱/۱۶ بسمه تعالی شماره: ۱۶۸۹۹۵/۳۰۰ رباست محترم مرکز تحقیقات راه» مسکن و شهرسازی با سلام واحترام شورای عالی شهرسازی و معماری ایران در چارچوب مفاد قانون «حمایت از حقوق افراد دارای معلولیت» مصوب ۹۷/۲/۱۳ مجلس شورای اسلامی و با تأکید بر رعایت مواد ۲ ۳. ۴. ۵ این قانون و همچنین پیرو بند ۶ مصوبه مورخ ۷۸/۹/۲۲ شورایعالی در خصوص ضوابط و مقررات شهرسازی و معماری برای افراد دارای معلولیت. در جلسه مورخ ۹۸/۸/۲۰ خود. پیشنهاد وزارت راه و شهرسازی در ارتباط با بازنگری مصوبه یاد شده و پیوست آن را به شرح زیر و ضوابط ضمیمه تصویب نمود: ۱. رعایت این مصوبه برای کلیه مراجع تهیه. بررسی, تصویب. نظارت. صدور پروانه. اجرا در تمامی طرح‌های توسعه و عمران شهری و روستایی الزامیست. ۲ در اجرای ماده ۴ قانون «تاسیس شورایعالی شهرسازی و معماری» و ماده ۴۲ آیین‌نامه «نحوه بررسی و تصویب طرح‌های توسعه و عمران محلی. ناحیه‌ای. منطقه‌ای و ملی». اعضای سازمان نظام مهندسی ساختمان موظف به رعایت ضوابط پیوست در تمام زمینه‌های خدمات مهندسی از قبیل طراحی. نظارت. اجراء بهره‌برداری 9 نگهداری هستند. مسئولیت نظارت بر اجرای ضوابط پیوست و حسن انجام این مصوبه بر عهده سازمان‌های نظام مهندسی ساختمان است. ۳ دهیاری‌هاء شهرداری‌ها و سازمان مجری ساختمان‌ها و تاسیسات دولتی و عمومی موظف به رعایت ضوابط پیوست در تمام زمینه‌های خدمات مهندسی از قبیل طراحی. نظارت. اجراء بهره‌برداری و نگهداری هستند. مسئولیت نظارت عالیه بر اجرای ضوابط پیوست و حسن انجام این مصوبه بر عهده وزارت راه و شهرسازی است. ۴ مر کز تحقیقات راه» مسکن و شهرسازی مکلف است با همکاری سازمان نظام مهندسی ساختمان و سایر دستگاه‌های مسئول در جهت ترویج ضوابط مجموعه پیوست. ارتقاء دانش حرفه‌ای و کسب مهارت فنی نسبت به ایجاد زمینه لازم برای برگزاری دوره‌های آموزشی تخصصی- حرفه‌ای برای جامعه مهندسی. دست اندرکاران موضوع, مهندسین مشاورء پیمانکاران و... و همچنین آموزش همگانی اقدام نماید. ۵ دبیرخانه شورای عالی با همکاری سازمان بهزیستی اقدامات لازم را به منظور فرهنگ سازی و آگاهی عمومی در زمینه مناسب‌سازی محیط برای افراد دارای معلولیت و برابری فرصت‌ها برای حضور آنان در جامعه از طریق برنامه‌های وزارت فرهنگ و وزارت علوم. تحقیقات و فناوری. وزارت آموزش و پرورش و سایر سازمان ها و موْسساتی که با امر آموزش نیروی انسانی در سطوح مختلف ارتباط دارند انجام دهد. معاون شهرسازی و معماری و دبیر شورای عالی شهرسازی و معماری ابران -------- صفحهٔ بعد -------- ۳ 00و ۲ -------- صفحهٔ بعد -------- ای ی ۹ ۰۰ ۱ ۰ ر نظام فنی و اجرایی کشور (مصوبه شماره ۴۲۳۳۹/ت ۵۳۳۴۹۷. مورخ ۱۳۸۵/۴/۲۰ هیات وزیران) به کار گیری معیارهاء استانداردها و ضوابط فنی در مراحل تهیه و اجرای طرح و نیز توجه لازم به هزینه‌های نگهداری و بهره‌برداری در قیمت تمام شده طرح‌ها را مورد تاکید جدی قرار داده است و این آمور براساس نظام فنی اجرایی یکپارچه. موضوع ماده ۳۴ قانون احکام دائمی برنامه‌های توسعه کشور, ماده ۲۳ قانون برنامه و بودجه و آیین‌نامه استانداردهای اجرایی مصوب هیات محترم وزیران» تهیه و تدوین ضوابط و معیارهای فنی طرح‌های توسعه‌ای کشور را به عهده دارد. از آنجا که تمامی افراد جامعه در استفاده از تسهیلات و امکانات عمومی دارای حقوق یکسان هستند و برای شکوفایی استعدادهاء باید امکانات به صورت مساوی در اختیار همگان قرار گیرد. لازم است مناسب سازی و دسترس‌پذیری محیط و اماکن جهت بهبود وضعیت زندگی و تلفیق اجتماعی و درک نیازهای ویژه افراد دارای معلولیت صورت پذیرد. ضابطه حاضر با عنوان "ضوابط و مقررات شهرسازی و معماری برای افراد دارای معلولیت (تجدیدنظر اول)" در راستای تحقق آیین‌نامه اجرایی ماده ۳ قانون حمایت از حقوق معلولان به شماره ۱۱۸۶۰۰ /ت ۵۶۲۹۷ه مورخ ۷ با همکاری وزارت راه و شهرسازی معاونت شهرسازی و معماری- مرکز تحقیقات راه» مسکن و شهرسازی و با همه تلاش‌های انجام شده قطعا هنوز کاستی‌هایی در متن موجود است که امید است. کاربرد عملی و در سطح وسیع این ضابطه توسط مهندسان موجبات شناسایی و برطرف نمودن آن‌ها را فراهم آورد. حمیدرضا عدل معاون فنی. امور زیربنایی و تولیدی بهار ۱۳۹۹ -------- صفحهٔ بعد -------- ۳ 00و ۲ -------- صفحهٔ بعد -------- تهیه و کنترل «ضوابط و مقررات شهرسازی و معماری برای افراد دارای معلولیت (تجدید نظر اول)» اضابطه شماره ۲۴۶] اعضای گروه هماهنگی و پیگیری: علی عمرانی‌پور مدیرکل دفتر ترویج معماری طراحی شهری و بافت‌های واجد ارزش وزارت راه و شهرسازی ابراهیم کاظمی مومن سرایی رییس دبیرخانه ستاد هماهنگی و پیگیری مناسب‌سازی کشور حمیدرضا مباشر دبیرکمیته حقوقی و نظارت ستاد هماهنگی و پیگیری مناسب‌سازی کشور محمد موسی زاده دبیر کمیته آموزش و اطلاع‌رسانی ستاد هماهنگی و پیگیری مناسب‌سازی کشور منصور نصیری کارشناس دبیرخانه ستاد هماهنگی و پیگیری مناسب‌سازی کشور اعضای کمیته بازنگری به ترتیب حروف الفبا: ریس کمیته: امیر نورانی تدوین کننده و دبیر کمیته: شعله نوذری مهدی اسماعیلی سازمان نظام مهندسی ساختمان منصور برجیان انجمن آفرینش‌های فرهنگی وهنری معلولان ایران حیدر بنایی تشکل‌های غیردولتی آمور ایثارگران حمیدرضا حاجوی وزارت کشور محبوبه خلوق انجمن برنا غزال راهب عضو هیئت علمی و رییس پژوهشکده معماری و شهرسازی ندا رفیع زاده عضو هیئت علمی مرکز تحقیقات راه» مسکن و شهرسازی سهیلا صادق زاده شهرداری تهران فرزانه صادق مالواجرد وزارت راه و شهرسازی مرحوم مسعود قاسم‌زاده عضو هیئت علمی مرکز تحقیقات راه» مسکن و شهرسازی محمود کاری انجمن ندای معلولین ایران -------- صفحهٔ بعد -------- محمد کمالی عضو هیئت علمی دانشگاه توانبخشی و بهزیستی مهران ماندگار شهرداری تهران سهیل معینی شورای هماهنگی تشکل‌های غیردولتی معلولان و انجمن باور سید مجید نادری اداره کل معماری و ساختمان شهرداری تهران شعله نوذری عضو هیئت علمی و رییس بخش معماری و طراحی محیط مرکز تحقیقات راه» مسکن و شهرسازی امیر نورانی کارشناس ارشد معماری و رییس کمیته بازنگری اعضای گروه هدایت و راهبری (سازمان برنامه و بودجه کشور): علیرضا توتونچی معاون آمور نظام فنی اجرایی» مشاورین و پیمانکاران فرزانه آقارمضانعلی رییس گروه آمور نظام فنی اجرایی, مشاورین و پیمانکاران فرزانه کلانتری دهقی کارشناس آمور نظام فنی اجرایی» مشاورین و پیمانکاران -------- صفحهٔ بعد -------- عنوان مقدمه فصل اول - کلیات ۱-۱- تعاریف ۲-۱- مبانی طراحی براساس صندلی چرخدار فصل دوم - ضوابط شهرسازی برای افراد دارای معلولیت ۱-۲- ضوابط طراحی و مناسب‌سازی فضای شهری ۱-۱-۲- پیاده‌رو ۲-۱-۲ اختلاف ارتفاع در فضای شهری ۳-۱-۲ پل‌های ارتباطی بین پیاده‌رو و سواره‌رو ۳-۱-۲ محل عبور عابر پیاده در سواره‌رو ۵-۱-۳ توقفگاه خودرو ۶-۱-۲ ایستگاه‌های حمل و نقل عمومی ۷-۱-۲- تجهیزات و مبلمان شهری فصل سوم - ضوابط طراحی معماری برای افراد دارای معلولیت ۱-۳- ضوابط طراحی و مناسب‌سازی ساختمان‌های عمومی ۱-۱-۳- عناصر مشترک در کلیه ساختمان‌های عمومی ۲-۱-۳- ضوابط خاص تصرف‌ها ۲-۳- ضوابط طراحی و مناسب‌سازی ساختمان‌های مسکونی ۱-۲-۳ هدف ۲-۲-۳- شرایط عمومی ۳-۲-۳ مسکن قابل دسترس منابع و مراجع ۱۳ ۱۵ ۱۵ ۲۳۶ ۳۷ ۳۷ ۳۲ ۳۴ ۳۳ ۳۵ ۳۵ ۷۲ ۹۱ ۹۱ ۹۱ ۹۲ ۹۷ -------- صفحهٔ بعد -------- عنوان شکل ۱-۱- ابعاد استاندارد صندلی چرخدار شکل ۳-۱- اندازه‌ها و دسترسی‌های مرد دارای معلولیت در حرکت به جلو شکل ۳-۱- اندازه‌ها و دسترسی‌های مرد دارای معلولیت در حرکت به بالا شکل ۴-۱- اندازه‌ها و دسترسی‌های زن دارای معلولیت در حرکت به جلو شکل ۵-۱- اندازه‌ها و دسترسی‌های زن دارای معلولیت در حرکت به بالا شکل ۶-۱- سطح موردنیاز برای گردش ۹۰ درجه‌ای صندلی چرخدار شکل ۷-۱- سطح موردنیاز برای گردش ۱۸۰ درجه‌ای صندلی چرخدار شکل ۸-۱- سطح موردنیاز برای گردش ۳۶۰ درجه‌ای صندلی چرخدار شکل ۹-۱- سطح مورد نیاز برای چرخش صندلی چرخدار از زاویه ۹۰ درجه شکل ۱۰-۱- فضای مورد نیاز برای حرکت مستقیم صندلی چرخدار بدون همراه شکل ۱۱-۱- فضای مورد نیاز برای حرکت مستقیم صندلی چرخدار با همراه شکل ۱۲-۱- فضای مورد نیاز برای حرکت دو صندلی چرخدار بدون همراه از کنار یکدیگر ل ۱۳-۱- فضای مورد نیاز برای حرکت دو صندلی چرخدار با همراه از کنار یکدیگر شکل ۱۴-۱- فضای مورد نیاز برای عبور افراد با سایر وسایل کمک حرکتی ل ۱۵-۱- محدوده عصا زدن افراد با محدودیت بینایی شکل ۱-۲- حداقل عرض مفید پیاده‌رو ل ۲-۲- حداقل عرض مفید پیاده‌رو پرتردد شکل ۳-۲- ابعاد فضای گردش در پیاده‌رو با عرض ‎٩۰‏ سانتی‌متر شکل ۵-۲- نمونه کفسازی مسیر با نشانگرهای لمسی شکل ۶-۲- چیدمان, فواصل و ابغاد کفپوش شیاردار منحنی ۴-۲- شبکه در سطح پیاده‌رو ۸-۲- چیدمان, فواصل و ابعاد کفپوش شیاردار سینوسی شکل ۹-۲- چیدمان, فواصل و ابعاد کفپوش سکه‌ای ۱۱-۲- ابعاد و فاصله بین دو میله هدایت کننده شکل ۱۲-۲- نحوه استقرار تجهیزات شهری در مسیر پیاده‌رو ۱۱ ۱۱ ۱۱ ۱۲ ۱۲ ۱۵ ۱۵ ۱۶ ۱۶ ۱۷ ۱۸ ۱۸ ۱۹ ۱۹ ۳۱ اه -------- صفحهٔ بعد -------- عنوان شکل ۱۳-۲- پیش‌آمدگی اشیای نصب شده روی دیوار تا ارتفاع ۷۰سانتی‌متر شکل ۱۴-۲- پیش‌آمدگی اشیای نصب شده روی دیوار در ارتفاع ۷۰ تا ۲۱۰ سانتی‌متر شکل ۱۵-۲- پیش‌آمدگی اشیای نصب شده روی پایه یا ستون بل ۱۶-۲- ارتفاع آزاد پایین اشیای آویزان از سقف ۱۷-۲- رمپ‌جدول شکل ۱۸-۲- رمپ‌جدول موازی شکل ۱۹-۲- رمپ‌جدول قطری شکل ۳۲۰-۲ رمپ‌جدول در امتداد خط کن عابر پیاده بل ۲۱-۲- گذر گاه هم‌سطح عابر پیاده شکل ۲۲-۲- محل سوار و پیاده کردن مسافر شکل ۲۳-۲- علامت بین‌المللی پارکینگ مخصوص افراد دارای معلولیت شکل ۲۴-۲ ابعاد فضا و مسیر دسترسی به محل توقف ویژه افراد دارای معلولیت شکل ۲۶-۲- جزییات نیمکت در ایستگاه اتوبوس اس شکل ۲۸-۲- علایم بین‌المللی دسترس‌پدیری بل شکل ۳۰-۲ ابعاد فضای استقرار صندلی چرخدار در کنار نیمکت ۲۷-۲- علایم هشداردهنده لبه سکوی مترو ۲۹-۲- فاصله بین دو فضای نشستن در یک مسیر پیاده شکل ۳۱-۲- ابعاد نیمکت شکل ۳۲-۲-ابعاد میز شکل ۳۳-۲- تلفن عمومی دسترس پذیر شکل ۳۴-۲- دستگاه خودپرداز دسترس‌پذیر شکل ۳۵-۳- آبخوری دسترس‌پذیر در دو ارتفاع شکل ۳۶-۲- ارتفاع شکاف صندوق پست دسترس‌پذیر شکل ۳۷-۲- نمونه ابعاد سرویس بهداشتی عمومی برای دسترسی صندلی چرخدار شکل ۱-۳- ابعاد و دسترسی به ورودی شکل ۲-۳- حداقل عرض راهرو ۲۳۲ ۲۳۲ ۳۳ ۳۳ ۲۳۴ ۳۵ ۳۵ ۳۶ ۳۸ ۳۱ ۳۱ ۳۲ ۳۳ ۳۴ ۳۶ ۳۷ ۳۷ ۳۸ ۳۸ ۳۹ ۴۱ ۴۱ ۴۳۲ ۴۵ ۳۸ -------- صفحهٔ بعد -------- عنوان شکل ۳-۳- تامین فضا برای امکان جرخش ۱۸۰و ‎۹٩۰‏ درجه‌ای شکل ۳-۳- کف و ارتفاع پاخور پله‌ها شکل ۵-۳- پاگردها در پله شکل ۶-۲- دماغه و پاخور پله‌ها شکل ۷-۳- نصب علایم حسی در پاگرد شکل ۹-۳- ابعاد رمپ و پاگرد شکل ۱۰-۳- ابعاد داخلی اتاق آسانسور شکل ۱۱-۳- محل قرارگیری در آسانسور شکل ۱۲-۳- ارتفاع دستگیره کمکی و دکمه‌های کنترلی اتاق آسانسور شکل ۱۳-۳- ارتفاع دکمه احضار و ابعاد سیگنال‌های بصری آسانسور شکل ۱۴-۳ بالابر عمودی برای طی ارتفاع کم‌تر از ۲۰۰ سانتی‌متر شکل ۱۵-۳-ابعاد بالابر عمودی برای طی ارتفاع ۲۰۰ تا ۴۰۰ سانتی‌متر شکل ۱۶-۳- بالابر جانبی شکل ۱۷-۳- عرض مفید انواع در برای عبور صندلی جرخدار شکل ۱۸-۲- وجود یک لنگه در لولایی کنار در گردان شکل ۱۹-۲- ارتفاع دستگیره, پاخور و علایم در کنار در شکل ۲۰-۳- حداقل فاصله بین دو در متوالی شکل ۲۱-۳- علامت‌گذاری بازشوی شیشه‌ای در خودکار شکل ۲۲-۳ ابعاد میله دستگرد کمکی روی در شکل ۲۳-۳ ابعاد مقطع عمودی میله دستگرد شکل ۲۵-۳ امتداد میله دستگرد در ابتدا و انتهای رمپ شکل ۲۶-۳- ارتفاع میله دستگرد از کف شکل ۲۷-۳ ارتفاع پایه میله دستگرد از کف شکل ۲۹-۳ ابعاد سرویس بهداشتی فرنگی و میله دستگرد بر دیوار پشت ۳۸ ۴۹ ۵۹۱ ۲ ۲ ۹۴ ۵۵ ۵۶ ۶ ۵۹۷ ۵۸ ۵۸ ۵۹ ۶۱ ۶۱ ۸9 ۶ ۶۳ ۶۳ ۶۴ ۶۴ ۶۴ ۶۵ ۶۶ -------- صفحهٔ بعد -------- عنوان شکل ۳۰-۳- ارتفاع روشویی از کف و ابعاد فضای آزاد جلوی آن شکل ۳۱-۳- ابعاد مفید وان و فضای آزاد جلوی آن شکل ۳۲-۳- ابعاد مفید دوش و فضای انتقال به آن شکل ۳۳-۳- ابعاد و تجهیزات اتاق مادر و کودک شکل ۳۴-۳- ابعاد آبخوری و فضای آزاد جلوی آن در ساختمان‌های عمومی شکل ۳۵-۳- توزیع محل استقرار صندلی چرخدار در مکان‌های تجمعی شکل ۳۶-۳ ابعاد فضای صندلی چرخدار در محل تجمع شکل ۳۷-۳- حفظ خط دید از بالای سر تماشاچیان شکل ۳۸-۳- فضای آزاد در اتاق یک نفره بستری شکل ۳۹-۳- فضای آزاد در اتاق دو یا چند نفره بستری شکل ۳۰-۲ ابعاد مسیر عبور و پیشخان در رستوران شکل ۴۱-۳- مسیر عبور و توقف جلوی پیشخان فروشگاه شکل ۴۲-۳- حداقل عرض آزاد مسیر بین ردیف‌های کتابخانه شکل ۳۳-۳ اندازه‌های مناسب برای دستیابی به قفسه‌ها از پهلو و مقابل شکل ۴۴-۳- محل استقرار صندلی چرخدار در اماکن ورزشی شکل ۳۵-۳- نمونه سرویس بهداشتی و حمام دسترس‌پذیر یک واحد مسکونی شکل ۴۶-۳- ابعاد فضای آزاد و مسیر عبور در یک اتاق خواب دسترس‌پذیر شکل ۴۷-۳ ابعاد کمد دسترس پذیر شکل ۴۸-۳- فضای آزاد برای چرخش و عبور در آشپزخانه شکل ۴۹-۳- ابعاد دسترسی و فضای آزاد جلوی سطح کار جهت قرارگیری صندلی چرخدار شکل ۵۰-۳- ابعاد و اندازه زیر سطح کار یا ظرفشویی جهت قرارگیری صندلی چرخدار شکل ۵۱-۳- ارتفاع دستیابی به قفسه‌های انبار از مقابل و از پهلو برای صندلی چرخدار ۳۷ ۶۸ ۶۸ ۶۹ ۷۴ ۷۴ ۷۵ ۷۶ ۷۶ ۷۷ ۷۸ ۷۹ ۷۹ ۹۲ ۹۴ ۹۴ ۹۵ ۹۵ ۹۶ ۹۶ -------- صفحهٔ بعد -------- فهرست جدول‌ها عنوان جدول ۱-۲- حداقل تعداد فضاهای پارک قابل دسترس برای افراد دارای معلولیت در پارکینگ‌های عمومی جدول ۱-۳- تغییرات شیب رمپ با توجه به طول آن جدول ۲-۲- تعداد محل‌های مورد نیاز برای صندلی جرخدار در مکان‌های تجمع ۳۱ ۲ ۷۳ -------- صفحهٔ بعد -------- مقدمه ۳۳/۳( ۱ مقدمه مشکلات موجود در طراحی شهری و معماری, یکی از بزرگترین موانع حضور افراد دارای معلولیت در فعالیت‌های اجتماعی است. افراد دارای معلولیت علی رغم برخورداری از قابلیت‌ها و توانایی‌های بسیارء به دلیل همین موانع با عدم دسترسی به تسهیلات محیط شهری روبرو هستند و جامعه نیز بی‌بهره از نیروهای بالقوه آنان است. سازگار ساختن محیط شهر با نیازهای افراد دارای معلولیت جسمی و حرکتی در واقع بازگردانیدن این افراد به اجتماع. زندگی و فعالیت است. مجموعه ضوابط و مقررات شهرسازی و معماری برای افراد معلول جسمی - حرکتی در سال ۱۳۶۸ در مرکز تحقیقات ساختمان و مسکن تهیه و به تصویب شورایعالی شهرسازی و معماری رسید. بازنگری نخست ضوابط و مقررات شهرسازی و معماری برای افراد معلول جسمی و حرکتی پس از انجام مراحل ویرایش ادبی و نظر خواهی از صاحبنظران فنی در تاریخ ۷۸/۹/۲۱ به تصویب شورایعالی شهرسازی و معماری ایران رسید و از تاریخ فوق مصوبه و پیوست آن جایگزین مصوبه قبلی و رعایت مفاد آن لازم الاجرا گردید. ویرایش سوم ضوابط و مقررات شهرسازی و معماری برای افراد دارای معلولیت در کمیته های تخصصی بازنگری در مرکز تحقیقات. کمیته فنی و تحقیقاتی ستاد مناسب سازی در وزارت کشورء کمیته تخصصی معماری, طراحی شهری و بافت های واجد ارزش و کمیته تخصصی مقررات. لوایح و سیاستگذاری شورایعالی شهرسازی و معماری ایران مطرح و مورد بررسی قرار گرفت. پس از اعلام نظرات تکمیلی, متن نهایی تدوین شد و در تاریخ ۱۳۹۸/۰۸/۲۰ به تصویب شورایعالی شهرسازی و معماری ایران رسید. اهداف هدف اصلی پروژه تحقیقاتی «ویرایش سوم ضوابط و مقررات شهرسازی و معماری برای افراد دارای معلولیت»» تأمین فضای قابل دسترس و فرصت‌های مساوی برای همه اقشار جامعه در جهت تسهیل حرکت و جابجایی مستقل در سطح شهر و دسترسی عادلانه و محترمانه به ساختمان‌ها و تجهیزات شهری است. بدین ترتیب بناها و فضاهای شهری باید به گونه‌ای طراحی یا مناسب‌سازی شوند که گروه‌های خاصی از مردم به دلیل محدودیت‌های موجود از استفاده از آن‌ها محروم نشوند و تردد.ء رسیدن, دستیابی و استفاده مستقل تمامی افراد از حرکتی برای دسترسی افراد به آن فضا و حرکت و فعالیت در درون آن وجود نداشته باشد. -------- صفحهٔ بعد -------- ۳ 00و ۲ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱ ۸ ۱ ۱ )۱ 5 .! و -------- صفحهٔ بعد -------- ۳ 00و ۲ -------- صفحهٔ بعد -------- فصل اول - کلیات ۳۳/۳۰ ۵ ۱-۱- تعاریف - اختلال جهت‌بابی محدودیت دائم یا موقت یک شخص در جهت‌یابی نسبت به فضاء زمان و موقعیت است. - استقلال فردی دسترسی به محیط‌های فیزیکی برای فرد. به طور مستقل و بدون کمک دیگران است. - بالابر وسیله‌ای که به طور دائمی نصب و بین طبقات ثابت استفاده می‌شود و شامل یک کفی هدایت شونده است که امکان دسترسی افراد دارای معلولیت با یا بدون صندلی چرخدار را فراهم می‌کند. به کابین آسانسور - پیاده‌رو متحرک وسیله‌ای جهت انتقال افراد در سطوح هم‌تراز یا سطوح با اختلاف ارتفاع کم است. به انواعی از آن که با سطح افق زاویه دارد (حداکثر تا شش درجه) رمپ برقی نیز گفته می‌شود. - پیاده‌رو مسیر پیاده‌ای که در داخل حریم راه و به موازات سواره‌رو ولی مجزا از آن قرار دارد. - تجهیزات و مبلمان شهری وسایل یا تجهیزات موقت یا دائمی هستند که به منظور هدایت. کنترل, حفظ امنیت. برقراری ارتباط راحتی» تبلیغات. تزیین و تفریح. با اجازه یا اطلاع مقامات دولتی در فضای عمومی شهر نصب شده و استفاده عمومی دارند مانند ایستگاه‌های اتوبوس., پارکینگ‌های اتومبیل, تلفن‌های عمومی. صندوق‌های پست. سرویس‌های بهداشتی و ... است. - ثابت ویژگی مصالحی که در کف یا نظایر آن به کار برده شده و به راحتی و بر اثر استفاده مداوم و متداول جابجا نگردد. - دسترس‌پذیر کیفیت ساختمان‌هاء فضاهای عمومی, تجهیزات و تسهیلات است به گونه‌ای که امکان دستیابی, ورود» خروج یا استفاده مستقل از آن‌ها بدون هیچ‌گونه مانع حرکتی برای همه افراد فارغ از محدودیت‌های جسمی و سنی آن‌ها فراهم باشد. - راه خروج قابل دسترس راه خروج پیوسته و بدون مانع که از هر نقطه از ساختمان مسیری دسترس‌پذیر را به یک مکان امن. یک خروجی افقی یا یک راه عمومی فراهم می‌سازد. - رمپ‌پله راه پله‌ای است که ارتفاع پله آن ۲ سانتی‌متر و کف پله آن با عمق حداقل ۶۵ سانتی‌متر دارای - رمپ‌جدول سطح شیب‌دار کوتاهی است که با بریدن یا افزودن بر جدول ایجاد شود و گذر از تراز خیابان به تراز پیاده‌رو را ممکن سازد. - رمپ‌جدول قطری یا گوشه‌ای سطح شیبداری است که در محل اتصال سواره‌رو و پیاده‌رو در گوشه تقاطع‌ها واقع گردد. -------- صفحهٔ بعد -------- ۶ ۰ فضوابط و مقررات شهرسازی و معماری برای افراد دارای معلولیت - ساختمان‌های عمومی آن دسته از ساختمان‌هایی هستند که یکی از انواع خدمات عمومی را در اختیار افراد - سخت ویژگی مصالحی که در کف یا نظایر آن به کار برده شده و بر اثر استفاده‌ی مداوم و متداول تغییر شکل ندهد. - سطح شیب‌دار یا رمپ سطح حرکت پیاده‌ای که شیب طولی داشته باشد و عبور از یک تراز به تراز دیگر را ممکن می‌سازد. - سیستم بهبود شنوایی شامل تجهیزات. سیستم‌ها سخت‌افزار یا سرویسی است که برای افزایش, حفظ با بهبود توانایی‌های شنیداری افراد با اختلالات شنیداری استفاده می‌شود. - عرض مفید عرض بدون مانع و خالص باقیمانده برای عبور یک فرد با صندلی چرخدار از یک گذرگاه. در طول یک راهرو یا اجزای دیگر مسیر (برای مثال دسترس خروج) است. - علایم بین‌المللی افراد دارای معلولیت علایمی هستند که برای شناساندن تسهیلات قابل دسترس برای افراد دارای معلولیت با رعایت ویژگی‌های مندرج در این ضوابط نصب یا ترسیم می‌شوند. - علایم راهنما شامل تجهیزاتی برای هدایت. کنترل, مسیریابی, اطلاع‌رسانی و هشدار به صورت‌های دیداری, شنیداری, لمسی و غیره است. - غیرلغزنده ویژگی مصالحی است که در کف یا نظایر آن به کار برده شده و بر اثر تماس با کفش., عصاء چرخ صندلی چرخدار و نظایر آن اصطکاک لازم و ایمن را برای فرد ایجاد نماید. - فرد دارای معلولیت جسمی و حرکتی فردی است که به دلیل اختلالات در سیستم عصبی, عضلانی و اسکلتی دچار محدودیت در عملکرد اندام‌هاء تنه و ستون فقرات است. - فرد کم بینا فردی است که میزان بینایی وی در هر دو چشم با بهترین اصلاح توسط عدسی‌های تصحیح - فرد کم شنوا فردی است که دچار اختلالات شنوایی بوده به طوری که با استفاده از سمعک. مداخلات جراحی و سایر وسایل کمک شنوایی و توانبخشی شنوایی مشکل ارتباطی کلامی فرد بر طرف خواهد شد. به عبارت دیگر آستانه‌ی شنوایی وی بین ۳۰ تا ۹۰ دسی بل می‌باشد. - فرد نابینا فردی است که میزان بینایی وی در هر دو چشم با بهترین اصلاح توسط عدسی‌های تصحیح کننده کم‌تر از - و یا میدان بینایی وی کم‌تر از ۱۰ درجه باشد به طوری که قادر به تشخیص حرکت دست و -------- صفحهٔ بعد -------- فصل اول - کلیات ۳ ۲ - فرد ناشنوا فردی است که دچار اختلالات شدید شنوایی بوده به طوری که با استفاده از سمعک. مداخلات جراحی و سایر وسایل کمک شنوایی مشکل ارتباطی کلامی فرد بر طرف نخواهد شد. به عبارت دیگر آستانه‌ی شنوایی وی بیش از ۹۰ دسی‌بل می‌باشد. - فضای آزاد حداقل سطح موردنیاز برای استقرار و چرخش یک فرد با صندلی چرخدار است. - کور رنگی محدودیت در تشخیص رنگ‌های خاص و تمیز دادن ترکیب رنگ‌ها است. - مجتمع مسکونی به ساختمان‌های مسکونی که دارای بیش از چهار واحد مسکونی در یک طبقه و یا بیش از هشت واحد در چند طبقه باشند اطلاق می‌شود. - محدودیت اختلال در عملکرد یا ساختار بدن که ممکن است موقت باشد (مثلا ناشی از آسیب‌دیدگی) با دائمی. ضعف و شدت آن می‌تواند در طول زمان نوسان داشته باشد. به طور خاص, زوال در اثر پیر شدن. - مناسب ویژگی محیط ساخته شده در طراحی, اجراء نصب یا مکان‌یابی با در نظر گرفتن نیازهای کاربر مورد - مناسب‌سازی وضع موجود به معنی اصلاح شرایطی است که از قبل به وجود آمده است. در این فرآیند تغییرات در اجزا یا تجهیزات محیط در جهت ایجاد محیط بدون مانع. قابل دسترس و مطابق با ضوابط مصوب - نشانگرهای لمسی سطح پیاده‌رو سطوح کف برجسته و متباین بصری که به منظور کمک به افراد با محدودیت بینایی که از عصای سفید. کف کفش‌ها یا بینایی مقدور کم‌بینایان برای تشخیص مسیر (هدایت کننده) یا تغییر مسیر و وجود خطر (هشداردهنده) استفاده می‌شوند. - واحد مسکونی قابل دسترس به واحد مسکونی اطلاق می‌شود که آفراد دارای معلولیت جسمی - حرکتی بدون نیاز به کمک دیگران و به طور مستقل با تضمین سلامت. ایمنی و آسایش بتوانند در آن زندگی کنند. - هموار ویژگی مصالحی است که در کف یا نظایر آن به کار برده شده که بر اثر تغییر ارتفاع در سطح مصالح عابر لرزش قابل تحملی را تجربه کند و میزان قابل قبول آن حداکثر ۶۰ میلی‌متر در یک مترطول است. ۳-۱- مبانی طراحی براساس صندلی چرخدار صندلی چرخدار به دلبل دارا بودن بیش‌ترین محدودیت در میان وسایل کمک حرکتی متداول مبنا قرار داده می‌شود. مبنای انتخاب اندازه‌ها و مشخصات در این ضوابط. افراد بزرگسال است. -------- صفحهٔ بعد -------- ۸ ۰ +د+وابط و مقررات شهرسازی و معماری برای افراد دارای معلولیت شکل (۱-۱) ابعاد یک صندلی چرخدار استاندارد را نشان می‌دهد." ۱۲ ۰ 1 ۱۳۰۵۱11 شکل ۱-۱- ابعاد استاندارد صندلی چرخدار شکل‌های شماره (۲-۱) تا (۴-۱) اندازه‌ها و دسترسی‌های افراد دارای معلولیت را در حرکت به بالا و جلو نشان شکل ۳-۱- اندازه‌ها و دسترسی‌های مرد دارای معلولیت در حر کت به بالا ۱- کلیه اندازه‌ها در شکل‌ها به سانتی‌متر است. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل اول - کلیات ۱۳/۳ ۹ شکل ۵-۱- اندازه‌ها و دسترسی‌های زن دارای معلولیت در حر کت به بالا شکل‌های شماره (۶-۱) تا (۱۳-۱) نمایانگر اندازه‌ها و فواصل لازم جهت حرکت و جابه‌جایی افراد با صندلی چرخدار است. ۰ 0 00 8000 001 0 0 00 00 00 0 0 0 00 0 00 0 با جح و۱۴ ۱۳| شکل ۶-۱- سطح موردنیاز برای گردش ۹۰ درجه‌ای صندلی چرخدار -------- صفحهٔ بعد -------- ۰ ی ۰ مم+غوابط و مقررات شهرسازی و معماری برای افراد دارای معلولیت یو 1 1 111111 ۱ پک ی و 0 ( ۱ ْ 1 نمسای من نماد لسن ۸۰ ۹ شکل ۷-۱- سطح موردنیاز برای گردش ۱۸۰ درجه‌ای صندلی چرخدار بخ کر ار هی رم ۰ 7 / ن ار ۹ ۱ / ۱ 1۱۹ 4 ۱۱ ز راز ۵ 1 ۱ را 4 7 ِ ۹ / تس یه یه ۱۵۰1 ۱۷۰ شکل ۸-۱- سطح موردنیاز برای گردش ۳۶۰ درجه‌ای صندلی چرخدار ۷01 سم و یت 5 1 1 ۱ / ۱ ۱ ۹۰۵۱۲ شکل ۹-۱- سطح مورد نیاز برای چرخش صندلی چرخدار از زاویه ۹۰ درجه 5 ۳ 7 یل شکل ۱۰-۱- فضای مورد نیاز برای حرکت مستقیم صندلی چرخدار بدون همراه -------- صفحهٔ بعد -------- فصل اول - کلیات ۳۳/۳۰ 1 00 0 0 00 00 00 0 00 00 0 00 00 00 00 0 00 00 00 00 00 شکل ۱۱-۱- فضای مورد نیاز برای حر کت مستقیم صندلی چرخدار با همراه 1 شکل ۱۳-۱- فضای مورد نیاز برای حرکت دو صندلی چرخدار بدون همراه از کنار یکدیگر شکل ۱۳-۱- فضای مورد نیاز برای حرکت دو صندلی چرخدار با همراه از کنار یکدیگر در شکل (۱۴-۱) عرض مورد نیاز برای عبور افرادی که از دیگر وسایل کمک حرکتی مانند عصا و واکر استفاده می‌کنند مشخص شده است. -------- صفحهٔ بعد -------- ۳ در شکل (۱۵-۱ ۰ م++دضوابط و مفررات شهرسازی و معماری بر شکل ۱۶-۱- فضای مورد نیاز برای عبور افراد با سایر وسایل کمک حرکتی » محدوده آزاد مورد نیاز برای افراد دارای محدودیت بینایی که از عصای سفید برا ان داده شده است. شکل ۱۵-۱- محدوده عصا زدن افراد با محدودیت بینایی یافراد دارای معلولیت -------- صفحهٔ بعد -------- ۰ ۰ وم که در ) ۱ ازی برای دراد دارای + ۱۳۵ ۹ 9 ِ تم ۰۰ -------- صفحهٔ بعد -------- ۳ 00و ۲ -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دوم - ضوابط شهرسازی برای افراد دارای معلولیت ۳۳( ۳ ۱-۲- ضوابط طراحی و مناسب‌سازی فضای شهری ۱-۱-۲- پیاده‌رو ۱-۱-۱-۲- عرض پیاده‌رو - مسیر عبور افراد پیاده باید واضح. خواناء پیوسته و بدون مانع باشد. ۲-۱-۱-۱-۲- حداقل عرض مفید پیاده‌رو باید ۱۲۵ سانتی‌متر باشد (شکل ۱-۲). شکل ۱-۲- حداقل عرض مفید پیاده‌رو ۳-۱-۱-۱-۲- به منظور عبور دو صندلی چرخدار از کنار یکدیگر در یک پیاده‌رو پرتردد عرض آن باید حداقل ۱۸۰ سانتی‌متر باشد (شکل ۲-۲). شکل ۲-۲- حداقل عرض مفید پیاده‌رو پرتردد 8-۱-۱-۱-۲- در مناسب‌سازی پیاده‌روهای موجود با استفاده از امکانات. حداقل عرض پباده‌روهای کم‌تر از ۰سانتی‌متر باید به ۹۰ سانتی‌متر رسانیده شود. این امکانات. شامل سرپوشیده کردن جوی آب. الحاق بخشی از سواره‌رو به پیاده‌رو کاهش عرض باغچه‌های کنار پیاده‌رو و... است. 6-۱-۱-۱-۲- در محل‌هایی که به دلیل محدودیت‌های فضایی عرض پیاده‌رو ‎٩۹۰‏ سانتی‌متر است. بهتر است در فاصله هر ۵۰ مترء فضای گردشی به عرض ‎٩۰‏ سانتی‌متر و طول ۲۰۰ سانتی‌متر به پیاده‌رو اضافه شود (شکل ۳-۲). -------- صفحهٔ بعد -------- ۶ ۰ +د+وابط و مقررات شهرسازی و معماری برای افراد دارای معلولیت مه شکل ۳-۲- ابعاد فضای گردش در پیاده‌رو با عرض ۹۰ سانتی‌متر 1۹-۱-۱-۱-۲- حداقل عرض پیاده‌رو در مقابل ساختمان‌های عمومی نظیر مراکز آموزشی. درمانی. تفریحی و تجاری ۷-۱-۱-۲ حداقل عرض مفید پیاده‌رو در مقابل جاذبه‌هایی مانند دکه‌های مطبوعات. گلفروشی و تابلوهای ۲-۱-۱-۲- کفسازی پیاده‌رو ۱-۲-۱-۱-۲- پوشش کف پیاده‌رو باید از مصالح سخت. ثابت. غیرلغزنده و هموار باشد. ۲-۲-۱-۱-۲- پوشش کف پیاده‌رو باید در مقابل شرایط جوی و تغییر شکل‌ها پایدار بوده و در شرایط گوناگون آب و هوایی قابل استفاده باشد. ۳-۲-۱-۱-۲- فاصله بین قطعات کفپوش پیاده‌رو در صورتی که به طور کامل پر شده باشد باید حداکثر ۱۰ میلی‌متر و در غیر این صورت حداکثر ۵ میلی‌متر باشد. 5-۲-۱-۱-۲- حتی‌الامکان از نصب هرگونه درپوش و دریچه بازدید در مسیر غالب عبور و مرور جلوگیری شود. در صورت لزوم هرگونه درپوش باید با کفسازی پیاده‌رو هم‌تراز باشد. 6-۲-۱-۱-۲- حتی‌الامکان از نصب هرگونه شبکه در سطح پیاده‌رو جلوگیری شود. در صورت لزوم شبکه باید هم‌تراز با سطح پیاده‌رو. عمود بر جهت حرکت و عرض فضای باز آن حداکثر ۲ سانتی‌متر باشد (شکل ۴-۲). 1۱۱۱ 1 حداکثر ۱۲617 -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دوم - ضوابط شهرسازی برای افراد دارای معلولیت ۳۳( ۳ 1-۲-۱-۱-7۲- پیاده‌رو باید دارای آبراه مناسب بوده و تخلیه آب‌های سطحی به گونه‌ای انجام شود که مانع از تجمع آب باران و برف در سطح آن گردد. ۷-۲-۱-۱-۲- قسمت اتصال دو پیاده‌رو که نسبت به هم اختلاف سطح دارند. باید به شکل مسطح و با ابعاد حداقل ۵ سانتی‌متر طراحی گردد. ۸-۲-۱-۱-۲- در محل تقاطع دو پیاده‌رو لازم است کفسازی محل تقاطع با بافت و رنگ متفاوتی اجرا گردد تا برای افراد با محدودیت بینایی قابل تشخیص باشد. ۹-۲-۱-۱-۲- نشانگرهای لمسی سطح پیاده‌رو - مسیر رفت و آمد باید برای عبور و مرور افراد با محدودیت بینایی توسط نشانگرهای لمسی سطح پیاده‌رو قابل - نشانگرهای لمسی سطح پیاده‌رو باید موازی مسیر تردد و هم‌تراز پیاده‌رو باشند تا مانعی در مسیر حرکت افراد دارای معلولیت نشوند. - نشانگرهای لمسی باید در محل‌های مشخص و منطقی قرار داده شوند تا باعث گیج شدن عابران نشوند. - برای کمک در مسیریابی به افراد با محدودیت بینایی استفاده از کفپوش‌های لمسی شیاردار با رنگ متضاد (ترجیحا زرد) به صورت نواری الزامی است. - برای هشدار در مورد خطرات. موانع تغییر جهت‌هاء اختلاف سطوح و اطلاع‌رسانی از امکانات عمومی استفاده از کفپوش‌های لمسی سکه‌ای با رنگ متضاد (ترجیحا زرد) الزامی است. - کفپوش‌های هشداردهنده سکه‌ای باید در محل تقاطع پیاده‌روهاء جداول» سکوهای خطوط ریلی و ابتدا و انتهای پلکان‌هاء شیب‌راهه‌هاء پله برقی‌هاء پیاده‌روهای متحرک. بالابرها و غیره به کار روند (شکل ۵-۲). شکل ۵-۲- نمونه کفسازی مسیر با نشانگرهای لمسی -------- صفحهٔ بعد -------- ۸ لس ۰ م+غوابط و مقررات شهرسازی و معماری برای افراد دارای مع - موزاییک‌های نشانگر لمسی سطح پیاده‌رو باید با عرض ۲۰ تا ۴۰ سانتی‌متر باشند. - موزاییک‌ها باید به آسانی از سطوح مجاور و احاطه‌کننده آن‌ها با برجستگی لمسی و تباین بصری - موزاییک‌های نشانگر لمسی هشداردهنده باید از نشانگرهای لمسی هدایت کننده قابل تشخیص باشند. - ارتفاع شیارها در کفپوش‌های شیاردار ۵-۴ میلی‌متر و فاصله مرکز به مرکز آن‌ها باید ۵۵-۳۰ میلی‌متر ب عرض شیارها در کفپوش‌های سر- تخت و منحنی ۲۵-۱۵ میلی‌متر و فاصله زهکش بین دو موزاییک بای بل ول فوزابیگ حداقل ۲۷۸۲۲۷۲۲1 ۵ عرضی شیارها ۱۵۰۲۵۲۲۹۲۹ عرض موزاسک حندائل ۲۵۰1۲۲۹/۲ ارتناغ شیلرها ۹-۵۲۲1/71 هاسقه زهکش ۲۰۰۳۲۰۲/۱ 5 فامله مرگزایه مرگز شیارها ۴۰۵۵111111 5 فلولی هوزاپیکگ حداقل ۰۲۳۷۲۲۱ ۳۷ ۳ آرتفاع شبلرها ی سر توت ۴۰5۳۲۲۴ ذامته رهش خذتتل ۳-۲۲۱۲۲۱ 0 غرفی قاعده شبار ۲10آ۵1 ۱۵-۲ شکل ۷-۲- چیدمان. فواصل و ابعاد کفپوش شیاردار سر-نتخت قابل ۳۲۰ -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دوم - ضوابط شهرسازی برای افراد دارای معلولیت ۳/۳( ۳ 8 با طول موزابیک حداقل ۳۷۰۳۱۲۱ 18 ارتفاع شبارهای سبتوسی :۴-۵11۲ ۷ غرفی موزاییگ حداقل ۲۵۰۲/۲۱ 8 قاصله مرک به مرگ ۴۰۵۵1۲1۱ شکل ۸-۳- چیدمان, فواصل و ابعاد کفپوش شیاردار سینوسی - در کفپوش‌های سکه‌ای گنبدهای ناقص به صورت شبکه مربعی یا قطری به فاصله مرکز به مرکز ۶۰-۳۵ میلی‌متر از هم قرار می‌گیرند. ارتفاع این گنبدها باید ۵-۴ میلی‌متر و قطر کف آن‌ها ۳۵-۲۲ میلی‌متر و قطر بالایی ۲۵-۱۲ میلی‌متر باشد (شکل ۹-۲). - لبه گنبدهای ناقص و شیارها باید پخ بوده یا گرد شده باشند تا احتمال سرخوردن را کاهش داده و ایمنی را - کفپوش‌های شیاردار سینوسی در مناطق جغرافیایی با بارش برف به کار می‌روند. این نوع کفپوش دچار صدمه 00 ۵ ۵ ۵ ۵ ۵ ۵ 9 0 ۵ ۵ ۵ ۵ ۵0 ۵ 9 0 ۵ ۵ ۵ ۵ ۵ ۵0 9 0 ۵ ۵ ۵ ۵ ۵0 ۵0 9 0 ۵ ۵ ۵ ۵ ۵ ۵ 9 0 ۵ ۵ ۵ ۵ ۵ ۵0 9 0 ۵ ۵ ۵ ۵ ۵0 ۵ 9 قرار گرفتن گنبدها در ردیف‌های قطری قرار گرفتن گنبدها به صورت شبکه مربعی 1 طول موزاییک را ۷ عرض موزاییک ۱. قرار گرفتن مخروط‌ها در ردیف‌های قطری ۱ ارتفاع گنبد- ۴-۵]۲(۲۱. قطر بالایی ۰۱۲-۲۵۲۲۱۲1۱ قطر کف- قطر بالایی+ ۱۰۲۳۲۲۱ ۲ قرار گرفتن مخروط‌ها به صورت شبکه مربعی ۲ فاصله مرکز به مرکز ۴۵-۶۰۲۲۱۲۲۱ ۳ مخروط ناقص شکل ۹-۲- چیدمان. فواصل و ابعاد کفپوش سکه‌ای -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۰ ۰ مفضوابط و مقررات شهرسازی و معماری برای افراد دارای معلولیت ۳-۱-۱-۲ شیب پیاده رو ۱-۳-۱-۱-۲- حداکثر شیب عرضی پیاده‌رو باید ۲ درصد باشد (شکل ۱۰-۲). ۲-۳-۱-۱-۲- حداکثر شیب طولی پیاده‌رو باید ۵ درصد باشد. پیاده‌روهای با شیب بیش از ۵ درصد ملزم به اجرای ۳-۳-۱-۱-۲-اگر بنا به شرایط جغرافیایی وجود شیب تند اجتناب‌ناپذیر است. باید یک مسیر جایگزین و فرعی (الف).مسیر با شیب دوطرفه (ب)مسیر با شیب بک‌طرفه شکل ۱۰-۲- حداکثر شیب عرضی پیاده‌رو ۴-۱-۱-۲ موانع در پیاده‌رو ۱-5-۱-۱-۲- در پیاده‌روهایی که به هر علت مانعی نصب می‌گردد. رعایت حداقل عرض مفید عبوری ۱۳۵ ۲-4-۱-۱-۲- در صورت لزوم» وجود اختلاف سطح در پیاده‌رو تا ۲/۵ سانتی‌متر مجاز است و بیش از آن مشمول ۳-5-۱-۱-۲- موانع فیزیکی عمودی" که برای تفکیک و محافظت مسیرهای پیاده‌رو از محل توقف یا حرکت اتومبیل باید حداقل ۱۳۵ سانتی‌متر بوده و با رنگ‌های متمایز مشخص شوند (شکل ۱۱-۲). 4-4-۱-۱-۲- ارتفاع موانع فیزیکی عبوری باید بین ۷۵ تا ۹۵ سانتی‌متر در نظر گرفته شود (شکل ۱۳-۲) 1۵ -| -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دوم - ضوابط شهرسازی برای افراد دارای معلولیت ۳۳( ۳ حداقل جرن ۲۱۲۵ ۰ ۹ شکل ۱۱-۲-ابعاد و فاصله بین دو میله هدایت‌ کننده 6-8-۱-۱-۲- موانع و تجهیزات شهری باید تا حد امکان در بیرون از مسیر حرکت در پیاده‌رو قرار گیرند. تجهیزاتی مانند چراغ‌هاء مبدل‌هاء صنوق‌های پست. کیوسک‌های روزنامه. سطل‌های زباله و ایستگاه‌های اتوبوس باید خارج از حداقل عرض مفید پیاده‌رو جای‌گذاری شده و در صورت امکان در امتداد یک خط قرار گیرند (شکل ۱۲-۲). شکل ۱۳-۲- نحوه استقرار تجهیزات شهری در مسیر پیاده‌رو 1-2-۱-۱-۲- در صورت کاهش یا مسدود شدن عرض مسیر پیاده به دلیل انجام عملیات عمرانی. باید مسبر غبور جایگزین برای عبور ایمن ارائه شود. ۷-4-۱-۱-۲- در مواقع ضروری که سطح پیاده‌رو به هر علت حفاری می‌گردد. نصب پل موقت با حداقل عرض ‎٩۹۰ سانتی‌متر با سطح غیرلغزنده الزامی است. 2-۱-۱-۲ -۸- برای هشدار به افراد با محدودیت‌های بینایی, تیرهای چراغ برق در محدوده پیاده‌رو باید با نوارهای علامت‌دار رنگی متضاد با رنگ تیر برق با حداقل طول ۳۰ سانتی‌متر تجهیز شده و در ارتفاع بین ۱۴۰ سانتی‌متر تا ۹-4-۱-۱-۲- در اطراف موانع موقت. بر روی سطح پیاده‌رو باید علایم و تجهیزات هشداردهنده لمسی مطابق شرایط بند ۹-۲-۱-۱-۲ نصب گردد. این تجهیزات باید به عرض ۶۰ سانتی‌متر در اطراف ناحیه موردنظر امتداد یابند. ۱۲-ه-. ۱- پیاده‌روهای مسقف باید حداقل ۲۱۰ سانتی‌متر ارتفاع آزاد داشته باشند. در صورتی که در قسمت‌هایی از مسیر پیاده‌رو ارتفاع از ۲۱۰ سانتی‌متر کم‌تر باشد. باید رنگ آن متضاد با محیط بوده و جهت هشدار به اشخاص دارای محدودیت بینایی سطوح هشداآردهنده لمسی تامین گردد. -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۳ ۱۱-4-۱-۱-۲- پیش‌آمدگی اشیاء شهرسازی و معماری است (شکل ۱۲-۶4-۱-۱-۲- پیش‌آمدگی اشباه بین ۷۰ تا ۲۱۰ سانتی‌متر از کف : شکل ۰۱۳-۲ شکل ۱۴-۲- بب: ۱۳-۶-۱-۱-۲- پیش‌آمدگی اشیاء ۰ م++غوابط و مقررات ۱۳-۱). 8 نصب شده بر روی دیوار پیاده‌رو مانند تابلر مام شده قرار داشته باشند. نباید از ۰ سانت 7 ربیف 1 ۲۳۲7 1 ۱ ۱ ۱ ۱ ۱ ۱ ۱ ۱ ۱ و ْ ۱ 2 / 1 / پیش آمدگی اشیای نصب شده روی دیوار تا ارتفاع حداکثر 2 9 1 9 سس آمدگی اشیای نصب شده روی دیوار در ارتفاع ۷۰ نصب شده روی پایه یا ستون در ار تفاع بیر باشد. تا ۳۰ سانتی‌متر مجاز است (شکل ۲ هرسازی و معماری برای افراد دارای معلولیت عایت بند ۱-۱-۲ تابع سایر مقررات ها که لبه‌های خارجی آن‌ها در ارتفاع تا ۲۱۰ سانتی‌متر *۷ تا ۲۱۰ سانتی‌متر از کف تمام .)۱۵- -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دوم - ضوابط شهرسازی برای افراد دارای معلولیت ۳/۳( ۳ شکل ۱۵-۲- پیش آمدگی اشیای نصب شده روی پایه با ستون ۱۶-4-۱-۱-۲- ارتفاع آزاد پایین اشیای آویزان از سقف مانند تابلوها از کف نباید کم‌تر از ۲۱۰ سانتی‌متر باشد (شکل ۱۶-۲). شکل ۱۶-۲- ارتفاع آزاد پایین اشیای آویزان از سقف ۱۵-4-۱-۱-۲- در حریم معابرء باید از کاشت گیاهانی که میوه یا صمغ آن‌ها موجب لغزندگی سطح معبر را فراهم ۵-۱-۱-۲- حدفاصل پیاده‌رو 9 دیگر مسبرهای عبوری ۱-6-۱-۱-۲- ایحاد جدول به ارتفاع حداقل ۵ سانتی‌متر به رنگ متضاد با محیط اطراف. بین پیاده‌رو 0 سواره‌رو 0 همچنین بین پیاده‌رو و فضای سبز یا جوی کنار پیاده‌رو الزامی است. ۲-6-۱-۱-۲- فضاهای سبز خطی در حاشیه خیابان می‌توانند به عنوان جداکننده بین پیاده‌رو و سواره‌رو قرار گیرند. -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۴ ۰ م+د+دوابط و مقررات شهرسازی و معماری برای افراد دارای معلولیت ۶-۱-۱-۲۳- رمپ‌جدول ۱-1-۱-۱-۲- در صورت وجود اختلاف سطح بین پیاده‌رو و سواره‌رو در تقاطع خیابان‌ها و در امتداد خط کشی عابر پیاده. همچنین در نزدیک‌ترین فاصله از محل پارک خودرو آفراد دارای معلولیت و ورودی ساختمان‌های عمومی باید رمپ‌جدول نصب گردد. 1-۱-۱-۲ -۲- رمپ‌جدول نباید در مسیر حرکت و توقف خودرو پیشروی داشته باشد. ۳-۹-۱-۱-۲- کف رمپ‌جدول باید غیرلغزنده, ثابت. سخت و هموار باشد. 4-1-۱-۲ حداقل عرض رمپ‌جدول به استثنای بریدگی‌های کناری آن باید ۹۰ سانتی‌متر باشد (شکل ۱۷-۲). 6-1-۱-۱-۲- شیب رمپ‌جدول نباید بیش‌تر از ۸ درصد و کم‌تر از ۶ درصد باشد (شکل ۱۷-۲). ۱-1-۱-۱-۲- در مناسب‌سازی پیاده‌روهای موجود با عرض حداقل ‎٩۰‏ سانتی‌مترء حداکثر شیب رمپ‌جدول باید ۱۵ ۷-1-۱-۱-۲- در رمپ‌جدول‌هایی که دارای بریدگی در دو طرف هستند حداکثر شیب بریدگی‌ها باید ۱۰ درصد ۸-1-۱-۱-۲- حداقل عرض آزاد پیاده‌رو پس از رمپ‌جدول باید ۹۰ سانتی‌متر باشد (شکل ۱۷-۲). شکل ۱۷-۲- رمپ‌جدول ۹-1۱-۱۲ در جایی که عرض پیاده‌رو محدود باشد می‌توان از رمپ‌جدول موازی پیاده‌رو استفاده کرد. در این حالت شیب پیاده‌رو در محل رمپ‌جدول باید بین ۶ تا ۸ درصد و حداقل عرض فضای چرخش آن ‎٩۹۰‏ سانتی‌متر باشد (شکل ۱۸-۲). -------- صفحهٔ بعد -------- ۱-۱۲ فضای آزا -۱-۱-۲ سانتی‌متر ۱-۱-۲- به صورث بط شهرسازی برای افراد دارای معلولیت ۳۳/۰ هس سس سس : شکل ۱۸-۲- رمپ‌جدول موازی ۱۰-1- در صورتی که رمپ‌جدول به صورت قطری و یا گوشه‌ای در محل تقاطع‌ها قرار گیرد د ۱۲۳۰ سانتی‌متر در داخل خط‌کشی عابر پیاده باشد (شکل ۱۹-۲). #ا ۰ جاح 0 ۳ 1 ای 7 ی 4 ر د ب دنت / « ساقل1 ر رِ ۴ ب اسو سا شکل ۱۹-۲- رمپ‌جدول قطری ۱۱-1- در صورتی که رمپ‌جدول‌ها در امتداد خط کشی عابر پیاده قرار داشته باشند. باید - فضای آزاد در داخل خط کشی عابر پیاده قرار بگیرد (شکل ۲۰-۲). ۱۳-1- در صورتی که رمپ‌جدول‌های قطری دارای بریدگی کناری باشد. این بریدگی‌ها باید ۶۰ ۳۵ وسرست سس باید دارای حداقل ۱۲۰ ۳۰ -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۶ ۲ ۲ گ ۱-۲ ۱-۲ ۲ ل ۲ ۲ ۲ گ ۰ م+ضف+وابط و مقررات شهرسازی و معماری برای افراد دارای مع -۱۳-۱-۱-۱- شبکه جمع‌آوری آب‌های سطحی به هیچ عنوان نباید در ابتداء انتها و یا روی رمپ‌جدول واقع ش -۱۶-1-۱-۱- رمپ‌جدول باید به گونه‌ای طراحی شود که مانع از تجمع آب باران و برف در ابتداء انتها و سط ۵3 ازاسر ره لبلبل) ۰4۱ / / 5 ۱ 7 سرا 1 ۹1 7 1 اشیته 1 یلام پا - سم ۸ سا : با بل الا ]از ]| ۱ لب اشششسشسشسشسسسسس للملا رز ابا اما 9 لا /۱ لا لا /ل 7/1 دا یی چ شکل ۲۰-۲- رمپ‌جدول در امتداد خط کشی عابر پیاده ۱-۲- پله -۱-۱-۲-۱- وجود علایم حسی در کف. لبه اولین و آخرین پله و در پاگرد برای هشدار به افراد دارای محد, نایی مطابق شرایط بند ۹-۳-۱-۱-۲ الزامی است. در رشته پله‌هایی تا ۳ پله. اولین و آخرین کف پله باید با سی به عرض ۴-۵ سانتی‌متر در طول پله مشخص شوند. در رشته پله‌هایی با بیش از ۳ پله. این نوار باید در 4ها وجود داشته باشد. -۳-۱-۲-۱- بهتر است میله‌های دستگرد متناسب با فضای پله در محیط باز طراحی و اجرا شود. -5-۱-۲-۱- در صورتی که پله در هوای آزاد واقع شود باید دارای آبراه مناسب بوده و تخلیه آب‌های سطح نه‌ای انجام شود که مانع از تجمع آب بارآن و برف در سطح آن گردد. و ح آن نوار به -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دوم - ضوابط شهرسازی برای افراد دارای معلولیت ۱۳۳/۳۰ ۳۷ 2-۱-۲-۱-۲- جزییات دیگر پله باید مطابق شرایط بند ۵-۱-۱-۳ در ضوابط طراحی معماری باشد. ۲-۲-۱-۳ سطح شیب‌دار (رمپ) ۱-۲-۲-۱-۲- در صورتی که سطح شیب‌دار در هوای آزاد واقع شود باید دارای آبراه مناسب بوده و تخلیه آب‌های سطحی به گونه‌ای انجام شود که مانع از تجمع آب باران و برف در سطح آن گردد. ۲-۲-۲-۱-۲- کف سطح شیب‌دار باید غیرلغزنده, ثابت. سخت و هموار باشد. ۳-۲-۲-۱-۲- جزییات دیگر سطح شیب‌دار باید مطابق شرایط بند ۶-۱-۱-۳ در ضوابط طراحی معماری باشد. ۳-۱-۲- پل‌های ار تباطی بین پیاده‌رو و سواره‌رو ۱-۳-۱-۲- پیش‌بینی پل ارتباطی بین پیاده‌رو و سواره‌رو در هر ۵۰۰ مترء در تقاطع‌ها و امتداد کلیه خط کشی‌های عابر پیاده ضروری است. ۲-۳-۱-۲ اتصال پل‌های ار تباطی و پیاده‌رو باید بدون اختلاف سطح باشد. در صورت وجود اختلاف سطح.ء رعایت ضوابط مربوط به سطح شیب‌دار مطابق شرایط بند ۲-۲-۱-۲ الزامی است. ۳-۳-۱-۲- عرض پل‌های ارتباطی که در امتداد مسیر پیاده‌رو نصب می‌شوند. باید برابر عرض پیاده‌رو باشد. حداقل عرض پل‌های ارتباطی عمود بر مسیر پیاده‌رو باید ۱۵۰ سانتی‌متر باشد. ۴-۳-۱-۲- محل ارتباط پیاده‌رو با سواره‌رو باید دارای علایم حسی قابل تشخیص برای افراد دارای محدودیت بینایی مطابق شرایط بند ۹-۲-۱-۱-۲ باشد. ۵-۳-۱-۲- سطح پل‌های ارتباطی باید از مصالح سخت. ثابت. غیرلغزنده و هموار باشد. ۶-۳-۱-۲- در کناره‌های عرضی پل ارتباطی, تعبیه‌ی لبه‌ی مخصوص به ارتفاع حداقل ۵ سانتی‌متر با رنگ متضاد با محیط الزامی است. ۷-۳-۱-۲ در طرفین عرضی پل ارتباطی بین پیاده‌رو و سواره‌رو تعبیه‌ی میله دستگرد مطابق شرایط بند ۱۱-۱-۱-۳ ضروری است. ۳-۱-۲ محل عبور عابر پیاده در سواره‌رو ۱-۴-۱-۲ گذرگاه هم‌سطح | خط‌کشی عابر پیاده ۱-۱-4-۱-۲-ایجاد خط کشی عابر پیاده در سواره‌رو در کلیه تقاطع‌ها و حداکثر در هر ۲۰۰ مترء ضمن فراهم آوردن تمهیدات ایمنی پیاده الزامی است. ۲-۱-4-۱-۲- در محل تردد افراد دارای معلولیت و در مکان‌های خاص آن‌ها ایجاد خط کشی عابر پیاده با علامت بین‌المللی افراد دارای معلولیت الزامی است. -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۸ ۰ م++دوابط و مقررات شهرسازی و معماری برای افراد دارای معلولیت ۳-۱-4-۱-۲- در خیابان‌های دوطرفه با عرض بیش از ۲۲ متر و خیابان‌های یک طرفه با عرض بیش از ۱۵ متر باید جزیره ترافیکی در میانه سطح سواره‌رو ایجاد شود. 5-۱-5-۱-۲- رفوژ (جزیره‌های میانی) واقع در مسیر خط کشی عابر پیاده باید بدون جدول و اختلاف سطح باشد. ۵-۱-۶-۱-۲- حداقل عرض رفوژ باید ۱۵۰ سانتی‌متر بوده تا فرد با صندلی چرخدار فضای کافی برای توقف و استراحت روی آن را داشته باشد. 1-۱-4-۱-۲- عرض خطکشی عابر پیاده برای عبور صندلی چرخدار باید حداقل ۱۸۰ سانتی‌متر باشد. ۷-۱-5-۱-۲- کفسازی ابتدا و انتهای مسیر خط کشی عابر پیاده باید با علایم حسی قابل تشخیص برای افراد دارای محدودیت بینایی مطابق شرایط بند ۹-۲-۱-۱-۲ اجرا گردد تا برای اشخاص نابینا و کم‌بینا قابل تشخیص باشد. ۸-۱-4-۱-۲- پیش از خط کشی عابر پیاده باید تمهیدات آرام‌سازی حرکت سواره» جهت کاهش سرعت عبوری وسایل نقلیه و افزایش ایمنی عابران ایجاد شود. ترسیم خط ایست در فاصله حداقل ۱۰۰ سانتی‌متر و به موازات گذرگاه برای جلوگیری از محدود شدن دید رانندگان نسبت به عابرین کوتاه قد و افراد با صندلی چرخدار توصیه می‌شود. ۹-۱-5-۱-۲- محل گذرگاه باید عمود بر سواره‌رو باشد. گذرگاه باید طوری طراحی شود که افراد منتظر برای ترافیک شکل ۲۱-۲- گذرگاه هم‌سطح عابر پیاده ۲-۴-۱-۲ چراغ راهنمایی ۱-۲-4-۱ چراغ راهنمایی در ابتدا و آنتهای محل عبور عابر پیاده باید مجهز به هشداردهنده شنیداری باشد. ۲-۲-5-۱-۲- دکمه‌های کنترل چراغ‌های راهنمایی باید در ارتفاع ۹۰ تا ۱۲۰ سانتی‌متر نصب شوند. ۳-۲-4-۱-۲- دکمه‌های کنترل چراغ‌های راهنمایی باید مجهز به خط بریل باشند. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دوم - ضوابط شهرسازی برای افراد دارای معلولیت ۳۳( ۳ 54-۲-۶-۱-۲-این دکمه‌ها باید به گونه‌ای باشند که در صورت استفاده از هر قسمت از دست یا بازو فعال شوند. ۳-۴-۱-۲- گذرگاه غیرهم سطح در صورت ایجاد گذرگاه غیرهم‌سطح در آزادراه‌ها و بزرگراه‌ها رعایت شرایط زیر الزامی است: ۱-۳-۶-۱-۲- این گذرگاه‌ها باید برای کلیه عابرین پیاده قابل شناسایی, قابل دسترس و ایمن باشند. ۲-۳-۶-۱-۲- موقعیت گذرگاه باید در امتداد کوتاه‌ترین مسیر اصلی باشد. ۳-۳-4-۱-۲- دسترسی به ورودی گذرگاه باید به وسیله نرده و حفاظ ایمنی محافظت شده تا استفاده کامل از آن 5-۳-4-۱-۲- گذرگاه‌ها باید به نحو مقتضی در مقابل عوامل جوی و همچنین ورود آب‌های سطحی و زیرسطحی 9-۳-5-۱-۲- برای عبور از گذرگاه غیرهم‌سطح ترجیحا از رمپ مناسب با رعایت شرایط بند ۲-۲-۱-۲ استفاده شود. 1-۳-۶-۲ در صورت وجود پله, استفاده از تجهیزاتی نظیر پله برقی, آسانسور و سطح متحرک با رعایت شرایط بندهای مرتبط در این ضوابط الزامی است. ۷-۳-4-۱-۲- حتی‌الامکان باید محور راه پله زیرگذر مستقیم و در امتداد محور زیرگذر باشد. ۸-۳-۶-۱-۲- عرض پله یا شیبراه باید برابر عرض زیرگذر در نظر گرفته شود. ۹-۳-۶-۱-۲- کفسازی مسیر گذرگاه غیرهم‌سطح باید مطابق شرایط بند ۲-۱-۱-۲ از مصالح سخت. ثابت. غیرلغزنده و هموار همراه با کفپوش‌های رآاهنما برای مسیریابی و هشدار برای افراد دارای محدودیت بینایی مطابق شرایط بند ۹-۲-۱-۱-۲ باشد. ۱۰-۳-4-۱-۲- گذرگاه غیرهم‌سطح باید دارای روشنایی کافی مطابق شرایط بند ۲-۷-۱-۲ و اشراف و دید مناسب ۱۱-۳-4-۱-۲- برای عدم کاهش نفوذپذیری بصری, ارتفاع تمام شده تبلیغات محیطی نباید بیش از ۵۰ سانتی‌متر از کف عرشه پل بالاتر باشد. ۱۲-۳-8-۱-۲- در صورتث استفاده من مشترک عابر پیاده 9 دو چر خه از پیاده‌رو مسیر آن‌ها باید با توجه به شرایط بنشد -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۰ ۰ م+د+دوابط و مقررات شهرسازی و معماری برای افراد دارای معلولیت ۵-۱-۲- توقفگاه خودرو ۱-۵-۱-۲ پارکینگ حاشیه‌ای ۱-۱-0-۱-۲- به منظور پیاده شدن افراد دارای معلولیت از وسیله نقلیه سواری و نیز سوار شدن آنان در خیابان‌های سانتی‌متر با ارتباط مناسب با پیاده‌رو الزامی است (شکل ۲۲-۲). شکل ۲۲-۲- محل سوار و پیاده کردن مسافر ۲-۱-6-۱-۲- اختصاص دو پارکینگ ویژه‌ی افراد دارای معلولیت با نصب علامت بین‌المللی افراد دارای معلولیت در حاشیه خیابان‌های اصلی. در هر ۵۰۰ متر فاصله و در محدوده‌ی ساختمان‌های عمومی الزامی است. ۳-۱-6-۱-۲- توقفگاه خودرو آفراد دارای معلولیت. در هر سمت نباید بیش از ۲ درصد شیب داشته باشد. ۳-۵-۱-۲ پارکینگ‌های عمومی ۱-۲-6-۱-7- حداقل تعداد فضاهای پارکینگ قابل دسترس برای افراد دارای معلولیت در پارکینگ‌های عمومی باید براساس جدول (۱-۲) تعیین گردد. ۲-۲-6-۱-۲- محل توقف ویژه خودرو افراد معلول باید در نزدیک‌ترین فاصله به درهای ورودی یا خروجی و آسانسور ۳-۲-6-۱-7- در پارکینگ‌های طبقاتی محل توقف ویژه خودرو افراد دارای معلولیت باید در اولین طبقه واقع شود. ۶-۲-6-۱-۲- محل توقف ویژه خودرو افراد دارای معلولیت باید با نصب علامت بین‌المللی مشخص گردد (شکل ۲۳-۲). -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دوم - ضوابط شهرساز جدول ۲- ۵-۲-۵-۱-۲- حدا ون ویزه افراد دارای ی برای افراد دارای معلولیت ۱۳۰( 1 ۱ په هت ار با شم : [ ۳ 1 ۱ - ۰- حداقل تعداد فضاهای پارک قابل دسترس برای افراد دارای معلولیت در پارکینگ‌ها, حداقل تعداد فضاهای بارک تعداد فضاهای پارک موحود 1 ثل ۱ سم قابل دسترس برای افراد معلول معلولیت ۴۳۰ سانتی‌متر است (شکل ۲۳-۲). محدوده نشان‌گذاری شده محدوده نشان‌گذاری شده ٩‏ 9 ج رم ۹ ی ای رو رز ۱ که را ۱ ۱ دا 1! !۱ ! پل سل 1" 3 اه 7 ! ! ! ال سس سا 1 ۱ ! زر ! 1 ۱ ۱ مس ۱ زد !1 1 1 ۷ص ۱۱ ۱" ! ! !۱ َ- ۵ زر ۱" ی !! 8 . !1 ۱ . ۱" ار زر 1 ۱ ۹2ص هد را ۷ زر ! ۱ ی ۱ !۱ ظ- ار ۹ ْ ۱ ! رامست ۱۱ !۱ ! !1 1 : او م۱ 1" !! !۱ ! زر !! !1 1 !۱ ! ۱! !۱ !۱ 1۱ ۱ !!!۱ !"۱ !"۱ لا ۰ 1۱ 1 ا! سا را 1 1 رن ۳۳۰ ۱۰۰۲۳۳۳0 تست ۱۳ شکل ۲۴-۲- ابعاد فضا و مسیر دسترسی به محل توقف ویژه افراد دارای معلولیت ۳۱ ی عمومی داقل عرض محل توقف -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۳ ۰ م++دوابط و مقررات شهرسازی و معماری برای افراد دارای معلولیت 1-۲-6-۱-۲- محل توقف خودرو افراد دارای معلولیت. در هر سمت نباید بیش از ۲ درصد شیب داشته باشد. و کانال‌های تاسیساتی و غیره از ارتفاع مفید آن بکاهد. ۸-۲-۵-۱-۲- ورودی پارکینگ و تجهیزات پرداخت باید بدون نیاز به پیاده شدن راننده قابل دسترس باشند. ۶-۱-۲۳ ایستگاه‌های حمل و نقل عمومی ۱-۶-۱-۲ اتوبوس ۱-۱-۹-۱-۲- دسترسی به ایستگاه اتوبوس از پیاده‌رو باید به صورت پیوسته و بدون مانع باشد. ۲-۱-۹-۱-۲- سطح محل انتظار مسافر برای اتوبوس باید هم‌تراز با کف اتوبوس باشد. حداکثر اختلاف ارتفاع و فاصله ۳-۱-1-۱-۲- حداقل فضای آزاد با ابعاد ۲۵۰۷۱۵۰ سانتی‌متر در محل سوار و پیاده‌رو شدن از اتوبوس باید وجود 5-۱-1-۱-۲- مسیر دسترسی و ورودی ایستگاه اتوبوس باید توسط تابلوهای راهنما مجهز به خط بریل و نشانگرهای لمسی سطح پیاده‌رو مطابق شرایط بند ۹-۲-۱-۱-۲ مشخص شود. 6-۱-1-۱-۲- در ایستگاه‌های اتوبوس» پیش‌بینی سرپناه» حفاظ مناسب» نیمکت و صندلی با ارتفاع ۴۵ سانتی‌متر و با میله دستگرد به ارتفاع ۷۰ سانتی‌متر از کف الزامی است (شکل ۲۶-۲). شکل ۲۵-۲ ابستگاه اتوبوس سرپوشیده -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دوم - ضوابط شهرسازی برای افراد دارای معلولیت ۳/۳( سم سح حح. بج. با شکل ۲۶-۲- جزبیات نیمکت در ایستگاه اتوبوس 1-۱-1-۲ - در ایستگاه‌های اتوبوس, پیش‌بینی علایمء تابلوها و تجهیزات اطلاع‌رسانی لمسی, بصری و شنیداری الزامی است. ۷-۱-1-۱-۲- تجهیزات پرداخت و صدور بلیط باید دسترس‌پذیر باشند. ۸-۱-1-۱-۲- جزییات علایم لمسی و بصری ایستگاه‌های اتوبوس باید مطابق شرایط بند ۱-۷-۱-۲ باشد. ۹-۱-1-۱-۲- ایستگاه‌های اتوبوس باید مطابق شرایط بند ۲-۷-۱-۲ نورپردازی شوند. ۲-۶-۱-۲- بی آرتی ۱-۲-1-۲ - دسترسی به ایستگاه بی‌آرتی باید به صورت ایمن و با بهره‌گیری از خط‌کشی عابر پیاده و چراغ‌های ۲-۲-1-۱-۲- کف ایستگاه بی‌آرتی باید از مصالح سخت. ثابت. غیرلغزنده و هموار مجهز به نشانگرهای لمسی برای مسیریابی و هشدار برای افراد دارای محدودیت بینایی مطابق شرایط بند ۸-۲-۱-۱-۲ باشد. ۳-۲-1-۱-۲- بدنه‌های ایستگاه باید مجهز به میله‌های دستگرد مطابق شرایط بند ۱۱-۱-۱-۳ باشد. 5-۲-1-۱-۲- سطح محل انتظار مسافر برای اتوبوس باید هم‌تراز با کف اتوبوس باشد. حداکثر اختلاف ارتفاع و فاصله افقی قابل قبول ۲ سانتی‌متر است. ۳-۶-۱-۲ مترو ۱-۳-1-۱-۲- مسیر دسترسی از خارج از ایستگاه تا سکوها باید با توجه به شرایط بند ۱-۱-۲ به صورت پیوسته. دسترس‌پذیر و بدون مانع باشد. ۲-۳-1-۱-۲- دسترسی به ایستگاه‌ها باید به وسیله اسانسور در کنار پله و پله برقی امکان‌پذیر باشد. ۳-۳-1-۱-۲- مسیریابی برای افراد دارای محدودیت بینایی به وسیله نشانگرهای لمسی سطح پیاده‌رو از خارج از ایستگاه تا سکوها باید به صورت پیوسته مطابق شرایط بند ۹-۲-۱-۱-۲ امکان‌پذیر باشد. همجنین باید به وسیله علایم هشداردهنده لمسی و بصری خطرات موجود مانند لبه پله‌ها و سکوها مشخص شوند (شکل ۲۷-۲). -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۴ ۰ م+دوابط و مفررات شهرسازی و معماری برای افراد دارای معلولیت شکل ۲۷-۲- علایم هشداردهنده لبه سکوی مترو 2-۳-1-۱-۲- آسانسور پباید همیشه در شرایط آماده به کار قرار داشته باشد. برای دیگر شرایط آسانسور به بند ۷-۱-۱-۳ رجوع شود. ۵-۳-۹-۱۲- جزییات علایم للم ۴ بصری ایستگاه‌های مرو باید مطابق شرایط بند ۱-۷-۱-۲ باشد. ۹-۳-۹-۱-۲- نورپردازی ایستگاه‌های مترو باید مطابق شرایط بند ۲-۷-۱-۲ باشد. ۷-۳-۹-۱-۲- محل درهای واگن قطار در هنگام توقف باید از طریق نشانگرهای لمسی در کف سکو مشخص شود. ۴-۶-۱-۲ تاکسی مسیریابی و دیگر نشانه‌ها را مطابق شرایط بندهای مربوطه در این ضوابط داشته باشند. ۲-2-1-۱-۲- ایستگاه‌های تاکسی باید به گونه‌ای باشند که مسافران بتوانند از نزدیک‌ترین فاصله به خودرو دسترسی ۷-۱-۲ تجهیزات و مبلمان شهری ۱-۷-۱-۲ علایم ۱-۱-۷-۱-۲- کلیه‌ی اماکن, فضاهای شهری و قسمت‌هایی از ساختمان‌های عمومی که برای استفاده ویژه افراد معلول طراحی و تجهیز گردیده‌اند باید به وسیله علایم بین‌المللی ویژه افراد دارای معلولیت مشخحص گردند ر(رشکل ۲۸-۲). ۲-۱۷-۱۲ علایم برای اطلاع‌رسانی باید قابل درک و قابل خواندن باشد. علایم باید به گونه‌ای طراحی شوند که واضح و ساده بوده و به آسانی تفسیر و تفهیم شوند. استفاده از نمادها و نشانه‌های تصویری شناخته شده بین‌المللی -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دوم - ضوابط شهرسازی برای افراد دارای معلولیت ۳۳۳( ۳۵ ۳-۱-۷-۱-۲- علایم و نوشته‌ها باید واضح بوده و فاقد انعکاس نور و در تضاد با زمینه خود باشند. 8-۱-۷-۱-۲- به منظور هدایت افراد با محدودیت بینایی در مکان‌های عمومی, استفاده از نور چراغ‌ها و رنگ‌ها در طول مسیر توصیه می‌شود. 3-۱-۷-۱-۲- علایم هشداردهنده باید در موقعیت‌های خطرساز و در مجاورت موانع نصب شوند. درهای ؟-1-۱-۷-۱- علایم راهنمایی, تابلوهای اطلاع‌رسانی. کروکی‌ها و نقشه‌ها و مانند آن باید در ارتفاع قابل دسترس برای افراد با صندلی چرخدار قرار داده شوند. ۷-۱-۷-۱-۲- امکان لمس خط بریل بر روی علایم راهنمایی تابلوهای اطلاع‌رسانی» کروکی‌ها و نقشه‌ها و مانند آن ۸-۱-۷-۱-۲- در جایی که اعداد. حروف. خط بریل و نمادهای برجسته استفاده می‌شود. باید در ارتفاع ۱۱۰-۸۰ سانتی‌متر از سطح زمین واقع شوند. ارتفاع برجستگی باید حداقل ۱/۵ میلی‌متر باشد. ۹-۱-۷-۱-۲- از رنگ‌ها می‌توان برای کمک به تشخیص در پله‌ها. رمپ‌هاء مسیرهای عبوری و غیره استفاده کرد. ۱۰-۱-۷-۱-۲- برای راهنمایی افراد کوررنگ باید علاوه بر رنگ از سیستم‌های اطلاع‌رسانی دیگر هم استفاده شود. ۱۱-۱-۷-۱-۲- اطلاعات بصری در مکان‌هایی مثل فرودگاه و ایستگاه راه‌آهن باید همراه با اطلاعات شنیداری باشد. سیستم‌های بلندگو باید به وضوح قابل شنیدن باشد. ۱۲-۱-۷-۱-۲- در علایم نوشتاری حروف. کلمات و خطوط باید با فاصله کافی از هم تفکیک شده و واضح باشند. -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۶ ۱-۱-۲ ۲ ۲ ۲ ۲ سا ۰ م+د+دوابط و مقررات شهرسازی و معماری برای افراد دارای م ۱ | ۱ ۱ رد ۳ ۹ 5 ۹ 4 08 : ۱ ریا 6 [۲ ۲۲۱۲۰1 ۲۸ 8 8 ۹ 8 8 | ۱ ۴ ۰« ر و ۰ ۱ ۱ امکانات یا ورودی دسترس پذیر خروجی اضطراری دسترس پذیر پار کینگ ویژه معلولان ۱ | ۱ ۱ ۱ ۱ کی - َ« یا ی ی ۱ / 1 : نک , 1 ات ۹ ۱ ً ۰ ۱ ۰ ۱ ۱ ی یا ۹ را ی اوت ۱ ۱1 ۱1 1 امکانات برای ناشنوایان و کم‌شنوایان ‏ امکانات برای نابینایان و کم‌بینایان رمپ با مسیر شیب‌دار ۱ ۱ ۱ | ۱ ا ل ۰ ۱ ۱ ۱ 2 ۱ :۰ ۰ ه که که بت ۱ ۱ سر 8 ۹ ب سرویس بهداشتی دسترس پذیر. بانوان سرویس بهداشتی دسترس‌پذیر. آقایان آسانسور دسترس‌پذ یر شکل ۲۸-۲- علایم بین‌المللی دسترس‌پذیری ۳-۱- نورپردازی و روشنایی ۱-۲-۷-۱ مسیرهای دسترسی باید نور کافی برای تسهیل آگاهی از تغییرات مسیرء سطح یا شیب را« ند. ۲-۲-۷-۱ نورپردازی در مسیرهای پیاده باید در جهت طولی باشد. ۳-۲-۷-۱ مو قعیت چراغ روشنایی نباید موجب تابش حبره کننده. انعکاس یا سایه سود. 8-۲-۷-۱ نورپردازی در کف مسیر به سمت بالا نباید استفاده شود. منابع نورپردازی باید حداقل در ارتفاء ۸: 3 ۱ ۲ ۰۰ -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دوم - ضوابط شهرسازی برای افراد دارای معلولیت ۳/۳( ۳ ۵-۲-۷-۲ سطوح ن م سیب‌دار, ورودی‌ها. پله‌هاء علامت‌هاء و غیره» باید بد طور طبیعی و مصنوعی با شدت روشنایی حداقل ۱۰۰ لوکس روشن شوند. ۳-۷-۱-۲ مبلمان شهری ۱-۳۷-۱۲ نیمک" - نیمکت‌ها باید در طول مسیر پیاده در فواصل منظم هر ۱۰۰ تا۲۰۰ متر تعبیه شوند (شکل ۲۹-۲). شکل ۲۹-۲- فاصله بین دو فضای نشستن در یک مسیر پیاده - قرارگیری نیمکت‌ها در طول مسیر نباید از عرض مفید آن بکاهد. - محل نیمکت‌ها و مناطق مشخص شده برای صندلی چرخدار نباید مانع تردد باشد. - نیمکت‌ها باید به وضوح قابل مشاهده بوده و با رنگ متضاد از محیط اطراف باشند تا برای افراد با محدودیت بینایی قابل تشخیص باشند. - نیمکت‌ها باید در مناطق امن با روشنایی کافی قرار داده شوند. - برای استقرار صندلی چرخدارء باید فضایی به ابعاد حداقل ۱۳۰۷۸۵ سانتی‌متر در مجاورت نیمکت در نظر شکل ۳۰-۲- ابعاد فضای استقرار صندلی چرخدار در کنار نیمکت - نشیمنگاه نیمکت باید در ارتفاع بین ۴۰ تا ۴۵ سانتی‌متر و بشن آن در ارتفاع ۷۵ تا ۸۰ سانتی‌متر از سطح قرارگیری صندلی چرخدار را داشته باشد (شکل ۳۲-۲). -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۸ ۰ م++دوابط و مقررات شهرسازی و معماری برای افراد دارای معلولیت شکل ۳۱-۲- ابعاد نیمکت ۱1۱ سس 1111 تسم شکل ۳۲-۲- ابعاد میز ۲-۳-۷-۱-۲- سطل زباله - سطل رباله باید در مجاورت مسیر پیاده‌روی و به گونه‌ای قرار گیرد که مانع تردد نباشد. - حداکثر ارتفاع سطل زباله از کف باید ۹۰ سانتی‌متر باشد. - طراحی سطل رباله باید به گونه‌ای باشد که دسترسی و استفاده از آن آسان بوده, برف و باران در آن نریزد. ۳-۳-۷-۱-۲- تلفن عمومی - در محلی که تعدادی اتاقک تلفن عمومی تعبیه گردیده است. باید حداقل یک تلفن عمومی قابل دسترس برای اشخاص استفاده کننده از صندلی چرخدار و یک تلفن عمومی برای اشخاص با شنوایی کمء مجهز به سیستم تقویت کننده صدا اختصاص داده شود. این تلفن‌ها باید با علامت ویژه افراد دارای معلولیت مشخص - حتی‌المقدور تلفن‌های همگانی باید به صورت دیواری, تک پایه و یا باجه‌ای بدون در باشند. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دوم - ضوابط شهرسازی برای افراد دارای معلولیت ۳۳( ۳ - حداقل ابعاد فضای آزاد جلوی تلفن ۱۲۰*۷۵ سانتی‌متر باشد. - دکمه‌های تلفن باید خواناء واضح و قابل لمس بوده و به سیستم نشان دهنده شماره مجهز باشند. - ارتفاع محل شکاف برای وارد کردن سکه و یا کارت. صفحه شماره‌گیر تلفن و گوشی تلفن باید بین ۸۰ تا ۰ سانتی‌متر از کف باشد. - ارتفاع بلندترین قسمت موردنیاز تلفن از کف نباید بیش از ۱۴۰ سانتی‌متر باشد. - طول سیم تلفن نباید کم‌تر از ۷۵ سانتی‌متر باشد. - پیش‌بینی پیشخان در ارتفاع ۷۰ سانتی‌متر و به عمق حداقل ۲۰ سانتی‌متر جهت استفاده‌ی افراد دارای شکل ۳۳-۲- تلفن عمومی دسترس‌پذبر 5-۳-۷-۱-۲- دستگاه‌های خودپرداز - در مکان‌هایی که دستگاه‌های خودکار پرداخت و دریافت وجود دارد حداقل یک دستگاه باید برای افراد با - فضای رانو به ارتفاع حداقل ۷۰سانتی‌متر و عمق ۵۰ سانتی‌متر باید وجود داشته باشد (۳۳۴-۲). - دستگاه‌های خودپرداز باید به گونه‌ای طراحی شوند که دیگران نتوانند صفحه کلید آن را بینند و در عین حال دید کاربر به محیط اطراف مختل نشود. -------- صفحهٔ بعد -------- - لازم است فضای آزاد به ابعاد ۱۵۰۷۱۵۰ سانتی‌متر در مقابل دستگاه وجود داشته باشد تا در عین دسترسی و نزدیکی به کنترل‌ها حریم شخصی یک کاربر با صندلی چرخدار نیز حفظ شود. - دستگاه‌های خودپرداز باید همزمان مجهز به پیام‌های دیداری, شنیداری و نوشتاری باشند. - صفحه کلید دستگاه باید در حالت ایستاده و نشسته برای کاربر قابل خواندن و استفاده باشد. شکل ۳۴-۲- دستگاه خودپرداز دسترس‌ یذ بر - دکمه‌های دستگاه باید با طراحی لمسی و تباین بصری برای افراد دارای محدودیت بینایی قابل استفاده باشند. 6-۳-۷-۱-۲- آبخوری و آب سردکن - کلیه آبخوری‌های نصب شده در فضاهای باز و عمومی باید برای افراد دارای معلولیت نیز قابل دسترس و استفاده باشد. - آبخوری باید دارای فضای آزاد زانو به ارتفاع ۷۰ سانتی‌متر از کف باشد و بین ۴۵ تا ۵۰ سانتی‌متر عمق داشته - لازم است فضای آزاد به ابعاد ۱۲۰۷۷۵ سانتی‌متر جلو آبخوری برای حرکت صندلی چرخدار وجود داشته باشد تا در مواقعی که فضای آزاد برای زانو وجود ندارد. فرد روی صندلی چرخدار بتواند به صورت موازی از آن استفاده نماید. - ارتفاع فواره نباید از ۹۰ سانتی‌متر از کف تمام شده بیش‌تر باشد. - آبخوری‌ها می‌توانند دو فواره در ارتفاع ۸۵ سانتی‌متر برای دسترسی افراد با صندلی چرخدار و در ارتفاع ۹۵ سانتی‌متر برای دیگر افراد داشته باشند (۳۵-۲). - شیر جریان آب بایستی حداقل ۱۰ سانتی‌متر ارتفاع داشته تا امکان قرارگیری فنجان یا لیوان را در زیر جریان -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دوم - ضوابط شهرسازی برای افراد دارای معلولیت ۳۳( ۳ شکل ۳۵-۳- آبخوری دسترس پذیر در دو ارتفاع 1-۳-۷-۱-۲- صندو ق پست - ارتفاع شکاف صندوق پست ۸۰ تا۱۱۰ سانتی‌متر از کف باشد (شکل ۳۶-۲). - در جلوی دستگاه‌های خرید. صندوق پست و صندوق صدقات فضای آزاد به ابعاد ۱۲۰۷۵ سانتی‌متری وجود شکل ۳۶-۲- ارتفاع شکاف صندوق بست دسترس یذ بر ۳-۷-۱-۲ سرویس بهداشتی عمومی ۱-4-۷-۱-۲- در معابر و فضاهای شهری و در محل‌هایی که سرویس بهداشتی عمومی احداث می‌شود. ایجاد حداقل یک سرویس بهداشتی مخصوص افراد دارای معلولیت. مجهز به توالت فرنگی مطابق شرایط بند ۱۳-۱-۱-۳ الزامی ۲-5-۷-۱-۲- فضای آزاد به قطر ۱۵۰ سانتی‌متر برای عبور و گردش صندلی چرخدار در سرویس‌های بهداشتی ۳-8-۷-۱-۲- در سرویس بهداشتی عمومی بزرگ به ازای هر ۱۰ واحد سرویس معمولی, باید یک واحد سرویس -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۳ 88-۷-۱۲ در نظر گرفتن فضای تی شور در سرویس‌های بهداشتی عمومی از اشغال شدن سرویس بهداشتی افراد شکل ۳۷-۲- نمونه ابعاد سرویس بهداشتی عمومی برای دسترسی صندلی چرخدار -------- صفحهٔ بعد -------- ۵ وم .۰ ا ۱ )۱ دا راعی مععاری برای آدراد با ی -------- صفحهٔ بعد -------- ۳ 00و ۲ -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سوم - ضوابط طرا: ۱-۳- ضوابط طر ساختمان‌های ع در اختیار افراد جامء ۱-۱-۳ عناصر م. ۱-۱-۱-۳- ورودذی « حی معماری برای افراد دارای معلولیت ۰ ۱۳۹۹/۲/۲۰ 4 قرار می‌دهند. در طراحی این گونه ساختمان‌ها باید ضوابط زیر رعایت گردد. سترک در کلیه ساختمان‌های عمومی 1 رودی اصلی باید برای استفاده همگان قابل دسترس باشد. یاده‌رو منتهی به ورودی قابل دسترس باید با نشانگرهای لمسی برای افراد با محد ۹-۲-۰ مشخص شود. رودی ساختمان حتی‌الامکان هم سطح پیاده‌رو باشد. داقل عمق فضای جلوی ورودی برای انتظار و گردش باید ۱۵۰ سانتی‌متر باشد. داقل عرض بازشوی ساختمان باید ۱۰۰ سانتی‌متر باشد (شکل ۱-۳). ۱ از حدال .|| نا ۱ 1 کت 2 - 1 0 | اس تن شکل ۱-۳- ابعاد و دسترسی به ورودی ۵ ودیت بینایی مطابق -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۶ ۰ +ضفضوابط و مقررات شهرسازی و معماری برای افراد دارای معلولیت 1-۱-۱-۳ - ورودی قابل دسترس باید توسط راه قابل دسترس به ایستگاه وسایل نقلیه عمومی, پارکینگ قابل دسترس و محل‌های سوار شدن مسافران و نیز به خیابان‌های عمومی و پیاده‌روها مرتبط باشد. ۷-۱-۱-۱-۳- ورودی باید با ایجاد راه قابل دسترس به تمام فضاها و عناصر قابل دسترس در داخل بنا یا تسهیلات. ۸-۱-۱-۱-۳- ورودی قابل دسترس باید با استفاده از علایم بین‌المللی نشان دهنده درهای ورودی اصلی و فرعی. قابل شناسایی باشد. ۹-۱-۱-۱-۳- ورودی باید سرپوشیده باشد. تاثیر شرایط آب و هوایی فصلی, مانند بادهای شدید و بارش برف در طراحی ورودی‌های ساختمان در نظر گرفته شوند. ۱۰-۱-۱-۱-۳- ورودی باید روشنایی کافی داشته باشد. ۲-۱-۱-۳ راه‌های خروج علاوه بر رعایت الزامات مبحث سوم مقررات ملی ساختمان (حفاظت ساختمان‌ها در برابر حریق). در طراحی راه‌های خروج., بندهای زیر نیز باید رعایت شوند. ۱-۲-۱-۱-۳- ساختمان‌ها باید به نحوی طراحی و ساخته شوند که در صورت وقوع حریق و دیگر حوادث غیرمترقبه, مسیرهایی امن بدون مانع و دسترس‌پذیر برای فرار از ساختمان به محل امنی در خارج از ساختمان وجود ۲-۲-۱-۱-۳- در هر ساختمان متناسب با کاربری, ابعاد و ارتفاع آن باید راه‌های فرار به تعداد و ظرفیت کافی وجود داشته و در محل‌های مناسبی از ساختمان قرار گرفته‌باشند. به نحوی که افراد صرف نظر از میزان توانایی جسمی, جنس و سن قادر باشند در صورت وقوع حریق و دیگر حوادث غیرمترقبه خود را به یک محل امن برسانند. ۳-۲-۱-۱-۳- موانعی نظیر پیش‌آمدگی‌های اجزای ساختمانی, کوتاه بودن سقف. اشغال مسیر به وسیله اجسام متفرقه. تغییر ناگهانی تراز کف. ناهماهنگی اندازه‌های پله‌هاء لیز بودن کف زمین. ابعاد کوچک درء چرخش ناصحیح در به درون مسیر خروج و از این قبیل نباید در راه‌های خروج وجود داشته یا به حداقل برسد. 5-۲-۱-۱-۳- ارتفاع سقف راه‌های خروج نباید کم‌تر از ۲۱۰ سانتی‌متر باشد. 9-۲-۱-۱-۳- سطح کف مسیرهای خروج باید مطابق شرایط بند ۱۷-۱-۱-۳ از جنس مقاوم در برابر سر خوردن 1-۲-۱-۱-۳- مسیر حرکت در راه‌های خروج نباید با هیچ عنصر ساختمانی به غیر از اجزای راه خروج, قطع شود. هیچ مانعی نباید در عرض لازم راه خروج قرار داده شود. ۷-۲-۱-۱-۳- فضاهای قابل دسترس باید حداقل یک راه خروج قابل دسترس مطابق شرایط بند ۴-۱-۱-۳ داشته باشند که به صورت پیوسته تا یک راه عمومی ادامه یابد. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سوم - ضوابط طراحی معماری برای افراد دارای معلولیت ۰ ۱۳۹۹/۲/۲۰ ۴۳۲۷ ۸-۲-۱-۱-۳- روشنایی لازم و مناسب مطابق شرایط بند ۱۶-۱-۱-۳ باید در مسیرهای خروج تامین گردد. ۹-۲-۱-۱-۳- مسیرها و درهای خروج باید به نحو مناسب مطابق شرایط بند ۱۵-۱-۱-۳ علامت‌گذاری و مشخص ۱۰-۲-۱-۱-۳- مکان علامت خروج باید چنان باشد که هیچ نقطه‌ای در راهروی دسترسی خروج بیش از ۳۰ متر از ۱۱-۲-۱-۱-۳- در مجاورت هر در مربوط به راه‌پله خروج. گذرگاه خروج و تخلیه خروج باید یک علامت خروج ۱۲-۲۱-۱۳ علایم خروج باید به صورت داخلی یا خارجی نورپردازی شوند. استفاده از علایم شبرنگ در مواقع اضطراری برای راهنمایی افراد در مسیر خروج توصیه می‌شود. ۳-۱-۱-۳ سرسرا و فضای پذیرش ۱-۳-۱-۱-۳- هنگامی که یک در به سرسرا باز می‌شود. باید فضای آزاد به قطر حداقل ۲۰۰سانتی‌متر در سرسرا در نظر گرفته شود. ۲-۳-۱-۱-۳- بخش پذیرش باید به وسیله علایم و نورپردازی کاملا واضح و مشخص باشد. ۳-۳-۱-۱-۳-ارتفاع پیشخان برای مراجعان دارای معلولیت باید حداکثر بین ۷۰ تا ۸۵ سانتی‌متر بالاتر از کف تمام 5-۳-۱-۱-۳- عمق فضای آزاد برای قرارگیری زانو زیر پیشخان باید حداقل ۵۰ سانتی‌متر باشد. 3-۳-۱-۱-۳- طراحی نورپردازی در لابی باید به گونه‌ای باشد که تضاد بین فضای خارج و داخل ساختمان کاهش یابد. ۳-۱-۱-۳-- فرش‌های پادری باید هم‌سطح کف تمام شده باشند. ۷-۳-۱-۱-۳- در طراحی پیشخان‌های خدماتی از قرار دادن آن‌ها در معرض تابش شدید آفتاب اجتناب شود. زیرا باعث می‌شود صورت مراجعه کننده در سایه قراربگیرد و لب خوانی برای افراد دارای محدودیت شنوایی سخت شود. ۸-۳-۱-۱-۳- در بخش‌های پذیرش, به ویژه در محیط‌های پر سر و صداء باید حداقل یک پیشخان با سیستم تقویت صدا (مثل سیستم حلقه القایی) برای خدمت‌رسانی به کاربران دارای محدودیت شنوایی تجهیز شده و با نماد مناسب. ۹-۳-۱-۱-۳- همه اطلاعات لازم پاید با کلمات ساده و با کنتراست تصویری کافی و همجنین به صورت دیداری و شنیداری آرائه شود. -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۸ ۰ +ف+فوابط و مقررات شهرسازی و معماری برای افراد دارای معلولیت ۴-۱-۱-۳ راهرو ۱-4-۱-۱-۳- حداقل عرض راهرو باید ۱۴۰ سانتی‌متر باشد (شکل ۲-۳). شکل ۲-۳- حداقل عرض راهرو ۲-۶4-۱-۱-۳- فضای چرخش آزاد با قطر حداقل ۱۵۰سانتی‌متر باید در گوشه‌ها وجود داشته باشد (شکل ۳-۳). شکل ۳-۳- تامین فضا برای امکان چرخش ۱۸۰و ۹۰ درحه‌ای ۳-2-۱-۱-۳- در راهروهای طولانی در هر ۵۰ مترء باید فضای گردشی به عرض ۹۰ سانتی‌متر و طول ۲۰۰ 5-8-۱-۱-۳- اشیای نصب شده روی دیوار راهری که لبه خارجی آن‌ها بین ۷۰ تا ۲۱۰ سانتی‌متر بالای کف تمام دیوار راهرو که ارتفاع لبه خارجی آن‌ها کم‌تر از ۷۰ سانتی‌متر از کف تمام شده است. مشروط بر آنکه عرض مفید عبوری مطابق شرایط بند ۱-۴-۱-۱-۲۳ رعایت گردد. به هر اندازه از دیوار مجاز است. 6-5-۱-۱-۳- کف راهرو باید ثابت. غیرلغزنده و هموار باشد و از نصب کفپوش با پرز بلند خودداری شود. 1-5-۱-۱-۳- چنانچه کف راهرو با فرش یا موکت پوشیده شده باشد. باید در نصب آن ایمنی افراد دارای معلولیت -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سوم - ضوابط طراحی معماری برای افراد دارای معلولیت ۰ ۱۳۹۹/۲/۲۰ ۳۹ ۷-84-۱-۱-۳- در راهرو باید میله دستگرد مطابق شرایط بند ۱۱-۱-۱-۳ وجود داشته باشد. 0 باید بین دیوارها و : هه بین دیوارها و کف تباین بصری وجود داشته باشد. ۵-۱-۱-۳ پله‌ها ۱-۵-۱-۱-۳- پله خارجی - شرایط پله در فضای باز خارج از ساختمان پاید مطابق شرایط بند ۲-۱-۲ در ضوابط طراحی فضای شهری ۲-9-۱-۱-۳- پله داخلی - در مجاورت مسیر پلکانی موجود باید رمپ سراسری و یا آسانسور هم وجود داشته باشد. - پلکان مستقیم برای استفاده افراد با محدودیت‌های حرکتی مناسب‌تر است. - تمام پله‌ها در یک مسیر باید دارای ارتفاع و عمق یکسان باشند. - پله باید از جنس سخت. ثابت و غیرلغزنده باشد. - عرض کف پله باید ۳۰ سانتی‌متر و حداکثر ارتفاع آن ۱۷ سانتی‌متر باشد (شکل ۴-۳). شکل ۴-۳- کف و ارتفاع پاخور پله‌ها -------- صفحهٔ بعد -------- 2۰ ۰ +ضفوابط و مقررات شهرسازی و معماری برای افراد دارای معلولیت نوا .ْ 1 سس . ۱ ره ۱ با که ! اوه مت ۱ ۰ ۰ شکل ۵-۳- پاگردها در پله (الف). پاخور عمودی شکل ۶-۳- دماغه و پاخور پله‌ها - در پله‌هایی با عرض بیش از ۳ مترء می‌توان از میله‌های دستگرد در وسط عرض پله استفاده کرد. - برای تامین امنیت افراد با محدودیت‌های بینایی فضای زیر راه‌پله‌ها و رمپ باید بسته باشد یا با موانع فیزیکی مهارشده باشد. - وجود علایم حسی در کف. قبل از ورود به قفسه پله و در پاگردها برای هشدار به افراد نابینا و کم‌بینا الزامی است (شکل ۷-۳). -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سوم - ضوابط طراحی معماری برای افراد دارای معلولیت ۰ ۱۳۹۹/۲/۲۰ ۵۱ شکل ۷-۳- نصب علایم حسی در پاگرد - برای هشدار به افراد دارای محدودیت بینایی» باید رنگ بین پاگردها و پله‌های بالایی و پایینی متضاد باشد. - نصب هر گونه اجزای الحاقی غیر هم‌سطح بر روی کف پله ممنوع است. - در کناره‌های عرضی پله. پیش‌بینی جزییات اجرایی به نحوی که مانع لغزش عصا شود الزامی است. ۶-۱-۱-۳- سطح شیب‌دار (رمپ) ۱-۹-۱-۱-۳- سطح شیب‌دار خارجی - شرایط سطح شیب‌دار در فضای باز خارج از ساختمان یاید مطابق شرایط بند ۲-۱-۲ در ضوابط طراحی فضای ۲-1-۱-۱-۳- سطح شیب‌دار داخلی - حداقل عرض سطح شیب‌دار باید ۱۲۰ سانتی‌متر باشد. (شکل ۸-۳). -------- صفحهٔ بعد -------- 2۲ ۰ +ضفوابط و مقررات شهرسازی و معماری برای افراد دارای معلولیت شکل ۸-۳- شیب رمپ - در سطوح شیب‌دار بیش از سه متر طول (تا حد مجاز ‎٩‏ متر) به ازای هر متر افزایش طول ۵ سانتی‌متر به عرض مفید آن اضافه و ۰/۵ درصد از شیب آن کاسته شود (جدول ۱-۳). جدول ۱-۳- تغییرات شیب رمپ با توجه به طول آن - پیش‌بینی یک پاگرد به عمق حداقل ۱۵۰ سانتی‌متر با در نظر گرفتن حداکثر طول افقی ‎٩‏ متر الزامی است. (شکل ‎)٩-۳ - حداقل ابعاد پاگرد سطح شیب‌دار در گوشه‌ها برای تامین فضای گردش باید ۱۵۰۱۵۰ سانتی‌متر باشد (شکل ‎)٩-۳ )۱۲۰۵۱۱(( (ب) رمپ با تغییر مسیر شکل ۹-۳- ابعاد رمپ و پاگرد -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سوم - ضوابط طراحی معماری برای افراد دارای معلولیت ۰ ۱۳۹۹/۲/۲۰ 2۳ - در صورتی که سطح شیب‌دار ارتفاعی بیش از ۲۵ سانتی‌متر را طی کند و طول افقی آن بیش از ۱۸۵ سانتی‌متر باشدء نصب میله دستگرد در طرفین آن الزامی است. مشخصات میله‌های دستگرد باید مطابق با شرایط بند ۱۱-۱-۱-۳ باشد. - در سطوح شیب‌دار با عرض بیش از ۳ مترء می‌توان از میله‌های دستگرد در وسط عرض آن استفاده کرد. - در کناره‌های عرضی و پاگرد سطح شیب‌دار پیش‌بینی لبه محافظ. حداقل به ارتفاع ۵ سانتی‌متر با رنگ متضاد با محیط. به نحوی که مانع لغزش استفاده کننده گردد. الزامی است. - برای هشدار به افراد دارای محدودیت بینایی, باید نشانگرهای لمسی رنگی با بافت متمایز در ابتدا و انتهای - در امتداد و ابتدا یا انتهای رمپ نباید پله‌ای وجود داشته باشد. ۷-۱-۱-۳ آسانسور در ساختمان‌های عمومی که برای قابل دسترس بودن طبقات از آسانسور استفاده می‌شود. وجود حداقل یک آسانسور ۱۷-۱-۱۳ آسانسور باید هم‌سطح ورودی و یا در دسترس بلامانع صندلی چرخدار قرار گیرد. ۲-۷-۱-۱-۳- حداقل فضای انتظار در جلوی آسانسور در هر طبقه باید ۱۵۰۱۵۰ سانتی‌متر باشد. ۳-۷-۱-۱-۳- کف آسانسور باید هم‌تراز با کف پاگرد باشد. 5-۷-۱-۱-۳- حداقل ابعاد مفید اتاقک آسانسور باید ۱۱۰*۱۴۰ سانتی‌متر و عرض مفید در آن باید حداقل ۸۰ سانتی‌متر باشد (شکل ۱۰-۳). 6-۷-۱-۱-۳- پوشش کف اتاقک آسانسور باید محکم. ثابت و غیرلغزنده باشد. -------- صفحهٔ بعد -------- ۸۴ ۰ +فوابط و مقررات شهرسازی و معماری برای افراد دارای معلولیت ۸۰ شکل ۱۰-۳- ابعاد داخلی اتاق آسانسور 1۷-۱-۱۳ در صورتی که آسانسور دو درء در دو سمت مخالف دارد. درها باید در سمت باریک اتاقک قرار گرفته و حداقل عرض مفید بازشوی آن‌ها ۸۰ سانتی‌متر باشد (شکل ۱۱-۳). ۷-۷-۱-۱-۳- اتاقک‌های آسانسور با مساحت بیش از ۱/۷۰ مترمربع می‌توانند دو درء» در دو سمت مجاور داشته دورترین مکان ممکن نسبت به در دیگر قرار بگیرند (شکل ۱۱-۳). -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سوم - ضوابط طراحی معماری برای افراد دارای معلولیت ۰ ۱۳۹۹/۲/۲۰ 2۵ با ۸ زرد ی ج ۱ [ ۰ ۰ ۰ ۳ ۹ ی ] "اه آساسور ‏ فرت در رای معالی وا دق سیر با درس فر ار خم شکل ۱۱-۳- محل قرارگیری در آسانسور ۸-۷-۱-۱-۳- اتاقک آسانسور باید مجهز به در کشویی با ساز و کار برگرداننده بر اثر ضربه و با چشم الکترونیکی در دو ارتفاع ۱۵ و ۷۵ سانتی‌متر از کف باشد. ۹-۷-۱-۱-۳- در اتاقک آسانسور باید مجهز به سیستم بازشوی خودکار مجدد با حداقل ۷ ثانیه زمان توقف باشد. ۱۰-۷-۱-۱-۳- لازم است رنگ در اتاقک آسانسور متضاد با رنگ دیوار همجوار خود بوده و به علامت بصری و صوتی ۱۱-۷-۱-۱-۳- اتاقک آسانسور باید مجهز به میله دستگرد در دیواره‌ها در ارتفاع ۸۵ سانتی‌متر باشد (شکل ۱۲-۳). -------- صفحهٔ بعد -------- 2۶ ۰ +دوابط و مفررات شهرسازی و معماری برای افراد دارای معلولیت 23 ه : ۹ شکل ۱۲-۳- ارتفاع دستگیره کمکی و دکمه‌های کنترلی اتاق آسانسور ۱۲-۷-۱-۱-۳- در اتاقک آسانسور باید یک صندلی تاشو و یک آینه برای هدایت صندلی چرخدار روبروی درب ۱۶-۷-۱-۱-۳- دکمه‌های طبقات خارج و داخل اتاقک آسانسور باید مجهز به خط بریل باشد. ۱۹-۷-۱-۱-۳- ارتفاع دکمه‌های کنترل کننده در داخل و خارج از اتاقک آسانسور باید ۱۰۰ تا ۱۲۰ سانتی‌متر از کف. فاصله آن‌ها از گوشه اتاقک آسانسور ۰ سانتی‌متر بوده» حداقل برجستگ آن ۵ سانتی‌مترء حداقل قطر آن ۳ سانتی‌متر و نیز قابل استفاده برای نابینایان باشد (شکل ۱۳-۳)). ۳ ۱ 8 . 9 ِ ِ [ را اج شکل ۱۳-۳- ارتفاع دکمه احضار و ابعاد سیگنال‌های بصری آسانسور -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سوم - ضوابط طراحی معماری برای افراد دارای معلولیت ۰ ۱۳۹۹/۲/۲۰ ۵۷ ۱1-۷-۱-۱-۳- در صورت نصب تلفن در اتاقک آسانسور ارتفاع آن از کف حداکثر ۱۲۰ سانتی‌متر و مجهز به تقویت کننده صدا باشد. ۱۷-۷-۱-۱-۳- لازم است دکمه‌ای که طبقه همکف (ورودی). را نشان می‌دهد. با اختلاف رنگ مشخص شده و کلیه دکمه‌های کنترل کننده آسانسور دارای رنگی متضاد با رنگ زمینه خود بوده تا برای افراد کم‌بینا قابل تشخیص باشد. ۱۸-۷-۱-۱-۳- لازم است توقف آسانسور با علامت صوتی مشخص شود. علامت صوتی باید طوری تنظیم گردد که برای بالا رفتن» یک بار و برای پایین آمدن دوبار به صدا درآ ید. ۹۷-۱-۱۳ ۱- چنانجچه آسانسورهای باری,» برای مراجعان و کارمندان هم قابل استفاده باشد. باید استانداردهای ایمنی و قابل دسترس بودن, در آن‌ها اعمال شود. ۲۰-۷-۱-۱-۳- سایر ویژگی‌های فنی آسانسور باید مطابق با استاندارد شماره ۶۳۰۳ سازمان ملی استاندارد ایران ۸-۱-۱-۳- بالایر ۲-۸-۱-۱-۳- استفاده از بالابر تنها در صورتی مجاز است که نصب آسانسور در ساختمان‌های موجود با توجه به ۳-۸-۱-۱-۳- برای اختلاف سطوح حداکثر تا ۲۰۰ سانتی‌متر و در ساختمان‌های مسکونی حداکثر تا ۴۰۰ سانتی‌متر می‌توان از بالابرهای عمودی برای جابجایی استفاده کرد. 5-۸-۱-۱-۳- بالابرهای عمودی و شیب‌دار باید به صورت مستقل و یا با همراه قابل استفاده باشند. ۹-۸-۱-۱-۳- فضای زیر سکوی بالابر باید بسته باشد (شکل ۱۴-۳). 1-۸-۱-۱-۳- پالابر باید مجهز به دستگیره‌های کمکی در ارتفاع ۸۰- ۸۵ سانتی‌متر باشد (شکل ۱۴-۳). شکل ۱۴-۳- بالابر عمودی برای طی ارتفاع کم‌تر از ۲۰۰ سانتی‌متر -------- صفحهٔ بعد -------- 4۵/۸ ۰ +دفوابط و مقررات شهرسازی و معماری برای افراد دارای معلولیت ۷-۸-۱-۱-۳- برای جابجایی در ارتفاع بیش از ۲۰۰ سانتی‌متر و حداکثر تا ۴۰۰ سانتی‌مترء بالابر باید در یک فضای بسته و با درهای مناسب برای ورود و خروج قرار گیرد (شکل ۱۵-۳). ۸-۸-۱-۱-۳- حداقل عرض بالابر باید ۹۰ سانتی‌متر و حداقل طول آن ۱۲۰ سانتی‌متر باشد (شکل ۱۵-۳). شکل ۱۵-۳ ابعاد بالابر عمودی برای طی ارتفاع ۳۰۰ تا ۴۰۰ سانتی‌متر ۹-۸-۱-۱-۳- بالابرها می‌توانند در کنار دیوار پلکان نصب شوند. به شرطی که مانعی برای عرض مفید خروجی نباشند. حداقل عرض پلکان برای نصب بالابر باید ۹۰ سانتی‌متر باشد (شکل ۱۶-۳). ۱۰-۸-۱-۱-۳- سایر ویژگی‌های فنی بالابر باید مطابق با استاندارد شماره ۲۲۳۹۱ سازمان ملی استاندارد ایران باشد. شکل ۱۶-۳- بالابر جانبی -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سوم - ضوابط طراحی معماری برای افراد دارای معلولیت ‏ ۱۳۹۹/۲/۲۰ 24۹ ۹-۱-۱-۳- پله برقی و پیاده‌رو متحرک ۱-۹-۱-۱-۳- در ساختمانی که دسترسی به طبقات از طریق پله برقی صورت می‌گیرد باید راه پله مطابق شرایط بند ۵-۱-۱-۳ نیز فراهم شود. ۲-۹-۱-۱-۳- سرعت پله برقی نباید بیش از ۰/۵ متر/ثانیه باشد. 4-۹-۱-۱-۳- باید معادل حداقل ۳ پله فضای افقی و مسطح در ابتدا و انتهای مسیر پله برقی در نظر گرفته شود. 6-۹-۱-۱-۳- در مجاورت پیاده‌روهای متحرک باید مسیر حرکتی بدون مانع مطابق شرایط بند ۴-۱-۱-۲ در نظر 1-۹-۱-۱-۳- حداکثر سرعت پیاده‌روهای متحرک نباید بیش از ۰/۵ متر بر ثانیه باشد. ۷-۹-۱-۱-۳- زاویه شیب پیاده‌رو متحرک نباید بیش از ۷ درجه یا ۱۲/۳۲/ باشد. ۸-۹-۱-۱-۳- پله برقی و پیاده‌رو متحرک همیشه باید در موقع نیاز آماده به کار باشند. ۹-۹-۱-۱-۳- سایر ویژگی‌های فنی پله برقی باید مطابق با استاندارد شماره ۱۳۴۷۶ سازمان ملی استاندارد ایران ۱-۱-۱-۳ بازشوها ۱-۱۰-۱-۱-۳-درها - حداقل عرض مفید هر لنگه در برای عبور صندلی چرخدار باید ۸۰ سانتی‌متر باشد (شکل ۱۷-۳). ۸ ۸۰0 ۸ ا ۲1 | اعسچم ابج -صط / .۹ (الف)در لولایی (ب)در کشویی (پ)در تاشو شکل ۱۷-۳- عرض مفید انواع در برای عبور صندلی چرخدار - در صورت استفاده از درهای چرخان. گردشی., کشویی و ... که برای افراد دارای معلولیت غیرقابل استفاده است. پیش‌بینی یک در با شرایط شکل (۱۷-۳) در جوار آن‌ها الزامی است (شکل ۱۸-۳). -------- صفحهٔ بعد -------- 2 ۰ ضفوابط و مقررات شهرسازی و معماری برای افراد دارای معلولیت [ 01۱۱ ی سا شکل ۱۸-۳- وجود یک لنگه در لولایی کنار در گردان - در مورد درهایی که به مسیر عبور عمومی باز می‌شوند تامین دید کافی الزامی است. در هر صورت - حداکثر ارتفاع دید از کف تمام شده باید ۱۰۰ سانتی‌متر باشد (شکل ۱۹-۲). - رنگ درها و چهارچوب آن‌ها باید در تضاد با رنگ دیوار همجوار خود باشد. - درها باید دارای پاخور به ارتفاع ۲۵ سانتی‌متر باشند (شکل ۱۹-۳). - درها باید بدون آستانه باشند. در صورت اجبار حداکثر ارتفاع آستانه باید ۲ سانتی‌متر باشد. - زاویه بازشوی در باید حداقل ۹۰ درجه باشد. - کلیه درها باید به سهولت" باز و بسته شوند. برای کمک به افرادی که محدودیت توانایی در دست یا بازوان ۱- حداقل زمان برای بسته شدن درهای داخلی از حالت باز در ۷۰ درجه تا حالت نیمه بسته در ۵ درجه. ۲ تانیه است. درهای ورودی با نیروی معادل ۴ کیلوگرم نیرو و درهای داخلی با نیروی کمتر از ۲/۲ کیلوگرم نیرو باز شوند. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سوم - ضوابط طراحی معماری برای افراد دارای معلولیت ۰ ۱۳۹۹/۲/۲۰ ر۶ شکل ۱۹-۳ ارتفاع دستگیره. پاخور و علایم در کنار در - حداقل فاصله بین دو در متوالی چنانچه هر دو در در یک جهت باز شوند ۲۰۰ سانتی‌متر و چنانچه هر دو به داخل باز شوند. باید ۲۸۰ سانتی‌متر باشد (شکل ۲۰-۳). - به منظور تسهیل در حرکت. پیش‌بینی سطحی هموار در هر دو سوی در آلزامی است. - برای محافظت افراد با محدودیت بینایی درهایی که به فضاهای خطرناک باز می‌شوند (مانند درهای بارانداز, اتاق‌های تاسیسات حرارتی, انبارها و مشابه آن‌ها) باید با اختلاف رنگ و نیز علایم حسی لامسه‌ای مشخص بازشوی شیشه‌ای کلیه درها و پنجره‌هایی که تا کف دارای شیشه هستند در مقابل ضربه باید محافظت شوند. شکل ۲۰-۳- حداقل فاصله بین دو در متوالی - بازشوهای شیشه‌ای باید با علایم نوار یا خط رنگی مشخص شوند (شکل ۲۱-۳). -------- صفحهٔ بعد -------- ۶۳ ۰ +فوابط و مقررات شهرسازی و معماری برای افراد دارای معلولیت - نصب علایم هشداردهنده در دو طرف درهای دوطرفه الزامی است. شکل ۲۱-۳- علامت‌گذاری بازشوی شیشه‌ای در خودکار ۲-۱۰-۱-۱-۳- پنحره‌ها - برای آنکه افراد با صندلی چرخدار بتوانند به راحتی از پنجره به بیرون دید داشته باشند باید أستانه کف - بازشوی پنجره نباید مانع و مزاحمتی برای تردد افراد ایجاد نماید. ۳-۱۰-۱-۱-۳- تجهیزات و یراق‌آلات - ارتفاع دستگیره درب و پنجره از کف باید حداکثر ۱۰۰ سانتی‌متر باشد (شکل ۱۹-۲). _ نصب میله دستگرد کمکی بر روی پنجره‌ها و درها ضروری است (شکل ۲۳۲-۳). - دستگیره‌ی درها باید از نوع اهرمی بوده و رنگ آن در تضاد با رنگ در و فاصله‌ی داخلی بین آن و سطح در ۵ تا ۷ سانتی‌متر باشد. - دستگیره‌ی درٍ فضاهای مخاطره‌زا (اتاق تاسیسات برق, ...). باید به رویه‌ی قابل تشخیص با لامسه مجهز شود. شکل ۲۲-۳- ابعاد میله دستگرد کمکی روی در -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سوم - ضوابط طراحی معماری برای افراد دارای معلولیت ۰ ۱۳۹۹/۲/۲۰ ۶۳ ۱-۱-۱-۳ میله‌های دستگرد ۱-۱۱-۱-۱-۳- قطر یا عرض میله‌ی دستگرد باید بین ۳/۵ تا ۴ سانتی‌متر باشد (شکل ۲۳-۳). ۲-۱۱-۱۱۱۳ فاصله بین میله دستگرد و دیوار روی دیوارهای هموار باید حداقل ۴ سانتی‌متر و برای دیوارهای ناهموار حداقل ۶ سانتی‌متر باشد (شکل ۲۲-۳). ۳-۱۱-۱-۱-۳- اگر میله دستگرد در فرورفتگی دیوار نصب شده باشد باید عمق فضای تو رفته حداقل ۷/۵ سانتی‌متر و حداقل ۴۵ سانتی‌متر بالای میله ادامه داشته باشد (شکل ۲۳-۳). 1 8 او 126 / / گر | ۴۳ ۴۴ لس جا الا ۳ را : شکل ۲۳-۳- ابعاد مقطع عمودی میله دستگرد 4-۱۱-۱-۱-۳- میله دستگرد باید در محل اتصال خود ثابت باشد. ۱۱-۱۱۳ رنگ میله‌های دستگرد باید متضاد با محیط اطراف باشد. 1-۱۱-۱-۱-۳- میله دستگرد در دو طرف رمپ و یا راه‌پله باید به صورت ممتد باشد. ۷-۱۱-۱-۱-۳- میله‌ی دستگرد در کنار پله پا سطوح شبب‌دار باید حداقل ۳۰ سانتی‌متر از ابتدا و انتهای آن ۸-۱۱-۱-۱-۳- آغاز و پایان میله دستگرد در دو طرف رمپ و یا راه‌پله باید به صورت مدور و بدون تیزی باشد و یا باید به طرف کف. دیوار و یا پایه برگشته باشد. ۳ ۳۰۲71 شکل ۲۴-۳- امتداد میله دستگرد در بالا یا پابین پله -------- صفحهٔ بعد -------- ۶۴ ۰ مضفوابط و مقررات شهرسازی و معماری برای افراد دارای معلولیت شکل ۲۵-۲ امتداد میله دستگرد در ابتدا و آنتهای رمپ ۹-۱۱-۱-۱-۳- میله دستگرد و سطوح در جوار آن باید عاری از هر عنصر نوک‌تیز و ساینده باشد. ابتدا و انتهای میله ۰-۱۱-۱۱۱۳ ۱- ارتفاع میله دستگرد از کف راهرو سطح شیب‌دار یا پله. باید برای بزرگسالان ۸۵ سانتی‌متر و برای کودکان ۶۰ سانتی‌متر باشد (شکل ۲۶-۳). شکل ۲۶-۳- ارتفاع میله دستگرد از کف ۱۱-۱۱-۱-۱-۳- برای راهنمایی افراد با محدودیت بینایی که از عصا استفاده می‌کنند میله‌های دستگرد باید در ارتفاع ۱۵-۱۰ سانتی‌متر از کف یا بر روی جدول به ارتفاع ۷/۵-۵ سانتی‌متر نصب شود (شکل ۲۷-۲)). ۱۲-۱۱-۱-۱-۳-در راه پله‌ها و به ویژه مسیرهای خروج. در ۳۰ سانتی‌متر ابتدا و انتهای میله دستگرد. علایم ۱۳-۱۱-۱-۱-۳- برای میله دستگرد باید از مصالحی استفاده نمود که در فصول مختلف سال و در فضاهای باز به شکل ۲۷-۳- ارتفاع پایه میله دستگرد از کف -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سوم - ضوابط طراحی معماری برای افراد دارای معلولیت ۰ ۱۳۹۹/۲/۲۰ ۵ ۱۳-۱-۱-۳- فضاهای بهداشتی ۱-۱۲-۱-۱-۳- در ساختمان‌های عمومی تعبیه سرویس بهداشتی مخصوص افراد دارای معلولیت الزامی است. ۲-۱۲-۱-۱-۳- مسیر دسترسی به سرویس بهداشتی عمومی باید بدون مانع باشد. ۳-۱۲-۱-۱-۳- کف فضاهای بهداشتی باید غیرلغزنده باشد. ۶-۱۳۲-۱-۱-۳- فضاهای بهداشتی قابل دسترس باید ایمن باشند. نصب زنگ خطر در ارتفاع ۱۲۰ سانتی‌متر در سرویس بهداشتی و حمام ویژه افراد دارای معلولیت آلزامی است. در صورت امکان سیستم تماس با پشتیبانی نصب شود. 6-۱۳۲-۱-۱-۳- حداقل عرض مفید در فضاهای بهداشتی باید ۸۰ سانتی‌متر باشد. ۱-۱۳۲-۱-۱-۳- در فضاهای بهداشتی باید به بیرون باز شود تا گشودن آن در مواقع اضطراری از بیرون امکان‌پذیر ۷-۱۲-۱-۱-۳- مکانیسم بسته شدن در فضای بهداشتی باید لولایی ثقلی یا فنری باشد که به طور خودکار بسته ۸-۱۲-۱-۱-۳- در فضای بهداشتی باید از داخل قفل شود. در عین حال قابل باز شدن از خارج در مواقع اضطراری ۹-۱۲-۱-۱-۳- حداقل اندازه فضای سرویس بهداشتی باید ۱۵۰۷۱۷۰ سانتی‌متر باشد تا گردش صندلی چرخدار در آن امکان‌پذیر باشد (شکل ۲۸-۳). شکل ۲۸-۳- حداقل ابعاد فضای سرویس بهداشتی 0 ۱- نصب کاسه‌ی ۰ ۷ اح فرنگی به ارتفاع ۴۳۵ سانتی‌متر از کف و با فاصله ۰ سانتی‌متر از دیوار مجاور الزامی است (شکال ۲۹-۲۳). ۱۱-۱۲-۱-۱-۳- نصب میله‌های دستگرد مطابق شرایط بند ۱۱-۱-۱-۳۲ در طرفین کاسه‌ی مستراح به ارتفاع ۷۰ سانتی‌متر از کف و ۲۰ سانتی‌متر جلوتر از لبه‌ی جلویی کاسه الزامی است (شکل ۲۹-۳). -------- صفحهٔ بعد -------- ۶۶ ۰ +فوابط و مقررات شهرسازی و معماری برای افراد دارای معلولیت از نشیمن مستراح بر روی دیوار مجاور الزامی است. دامنه‌ی نوسان میله‌های عمودی باید ۸۰ تا ۱۲۰ سانتی‌متر از کف باشد (شکل ۲۹-۳). ۳17 ورس ۶۰ 1 ۳. 07 شکل ۲۹-۳- ابعاد سرویس بهداشتی فرنگی و میله دستگرد بر دبوار پشت و مجاور آن ۱۳-۱۲-۱-۱-۳- نصب میله‌های دستگرد اضافی افقی بر روی قسمت داخلی در به ارتفاع ۸۰ سانتی‌متر از کف و حداکثر ۱۵ سانتی‌متر فاصله از محور لولا و با طول حداقل ۳۰ سانتی‌متر الزامی است. ۱۶-۱۲-۱-۱-۳- کاسه روشویی باید در فضایی به ابعاد ۱۲۰*۷۵ سانتی‌متر قرار گیرد تا امکان دستیابی از روبرو را فراهم سازد (شکل ۳۰-۳). ۱۵۱۲-۱-۱۳ - پیش‌بینی فضای از زادء به ارتفاع حداقل ۷۵ سانتی‌متر از کف تا پایین لبه‌ی دستشویی آلزامی است. عمق فضای آزاد برای زانو باید ۲۰ سانتی‌مترء و برای نوک پا ۴۵ سانتی‌متر باشد (شکل ۳۰-۳). ۱۹-۱۲-۱-۱-۳- لوله‌های آب گرم و فاضلاب زیر روشویی باید حفاظت و عایق‌بندی شوند. در زیر روشویی نباید ۱۷-۱۲-۱-۱-۳- شیرهای روشویی باید به صورت اهرمی و به راحتی باز و بسته شوند و حداکثر فاصله آن‌ها از لبه‌ی -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سوم - ضوابط طراحی معماری برای افراد دارای معلولیت ۰ ۱۳۹۹/۲/۲۰ ۶۷ شکل ۳۰-۳- ارتفاع روشویی از کف و ابعاد فضای آزاد حلوی آن ۱۸-۱۲-۱-۱-۳- تجهیزات فضاهای بهداشتی باید در جای ایمن نصب شده و به سهولت قابل استفاده باشند. ۱۹-۱۲-۱-۱-۳- ارتفاع لبه‌ی پایین آینه روشویی از کف برای افراد دارای معلولیت باید حداکثر ۹۰ سانتی‌متر باشد (شکل ۳۰-۳). برقی از کف نباید بیش از ۱۰۰ سانتی‌متر باشد. ۲۱-۱۲-۱-۱-۳- روی یکی از دیوارهای سرویس بهداشتی باید رخت آویز و یک قفسه در ارتفاع حداکثر ۱۳۰ ۲۲-۱۲-۱-۱-۳- حداکثر ار تفاع آستانه در حمام ۲ سانتی‌متر باشد. ۲۳-۱۲-۱-۱-۳- فضای آزاد کف. در جلو وان باید به ابعاد ۸۰۱۵۰ سانتی‌متر باشد (شکل ۳۱-۳). ۲5-۱۲-۱-۱-۳- فضای آزاد زیر دوش باید ۱۲۰۷۱۲۰ سانتی‌متر باشد (شکل ۳۲-۳). ۲۹-۱۲-۱-۱-۳- فضای آزاد به ابعاد ۱۲۰۸۰ سانتی‌متر باید برای جابجایی از نشیمن صندلی چرخدار به صندلی زیر دوش در نظر گرفته شود (شکل ۲۳-۳). ۲۷-۱۲-۱-۱-۳- نصب میله‌های دستگرد با طول حداقل ۹۰ سانتی‌متر و در ارتفاع ۸۰-۷۰ سانتی‌متر از کف حمام در دیوارهای اطراف دوش 9 وان الزامی است. ۲۸-۱۲-۱-۱-۳- در حمام یک سر دوشی با شلنگ به طول حداقل ۱۵۰ سانتی‌متر که به هر دو صورت دوش ثابت ۲۹-۱۲-۱-۱-۳- قطر آبرو کفشور با توجه به شرایط فیزیکی افراد دارای معلولیت باید بیش‌تر از حد معمول بوده و دارای حفاظ باشد. -------- صفحهٔ بعد -------- ۶۸ ۰ مضفضوابط و مقررات شهرسازی و معماری برای افراد دارای معلولیت شکل ۳۲-۳- ابعاد مفید دوش و فضای انتقال به آن ۱۳-۱-۱-۳- اتاق دوستدار مادر و کودک ۱-۱۳-۱-۱-۳- اتاق دوستدار مادر و کودک باید در فضای جداگانه‌ای از سرویس بهداشتی افراد دارای معلولیت قرار ۲-۱۳-۱-۱-۳- ابعاد اتاق مادر و کودک باید حداقل ۲۰۰۷۲۰۰ سانتی‌مترمربع باشد (شکل ۳۳-۳)). ۳-۱۳-۱-۱-۳- حداقل عرض مفید در باید ۸۰ سانتی‌متر و بازشوی آن رو به بیرون باشد. میله دستگرد افقی با قطری روی آن نصب شده باشد. ۶5-۱۳-۱-۱-۳- بازشوی در باید از نوع اهرمی و دارای قفل باشد که در مواقع اضطراری امکان باز شدن آن از بیرون ۱۳-۱-۱-۴۳-*- رنگ چارچوب ها و در باید با دیوارها و کف متمایز باشند. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سوم - ضوابط طراحی معماری برای افراد دارای معلولیت ۰ ۱۳۹۹/۲/۲۰ ۶۹ 1-۱۳-۱-۱-۳- میز تعویض باید حداکثر ۵۰ سانتی‌متر عمق داشته باشد و در ارتفاع ۷۵ سانتی‌متر از سطح کف قرار ۷-۱۳-۱-۱-۳- میز باید به طور ایمن و ثابت جلوی دیوار نصب شود. ۸-۱۳-۱-۱-۳- سینک شستشو باید در ارتفاع ۷۵ سانتی‌متر از سطح کف نصب شود. ۹-۱۳-۱-۱-۳- خشک کن دست و آویز حوله باید در ارتفاع حداکثر ۱۰۰ سانتی‌متر از سطح کف نصب شوند.. ۱۰-۱۳-۱-۱-۳- صندلی مناسب برای استفاده باید فراهم شود. خشک‌کن سطل زباله دستگاه ای خودکار ۱ میز تعویض ۵ ای د لاس با 8 ۱ 2 ۱ یس 1 6 سس شکل ۳۳-۳- ابعاد و تجهیزات اتاق مادر و کودک ۱۴-۱-۱-۳- تجهیزات و مبلمان ۱-۱۶-۱-۱-۳- آبخوری و آب سردکن - لازم است کلیه آبخوری‌های نصب شده در ساختمان‌ها برای افراد دارای معلولیت نیز قابل استفاده باشد. - آبخوری باید دارای فضای آزاد زانو به ارتفاع ۷۰ سانتی‌متر از کف و عمق ۴۵ تا ۵۰ سانتی‌متر باشد. استفاده به صورت موازی از آبخوری وجود داشته باشد (شکل ۳۴-۳). - حداکثر ارتفاع فواره از کف تمام شده باید ۹۰ سانتی‌متر باشد (شکل ۳۴-۳). -------- صفحهٔ بعد -------- ۳ ۰ دفوابط و مقررات شهرسازی و معماری برای افراد دارای معلولیت ۱ ۱ ۱۳۲ /|_حلت 5 بمسخم ا ال لس ّ شکل ۳۴-۳- ابعاد آبخوری و فضای آزاد جلوی آن در ساختمان‌های عمومی ۲-۱۶-۱-۱-۳- تلفن - ضروری است تلفن‌های مجهز به سیستم تقویت صداء در بیمارستان‌هاء فضای سالن انتظار هتل‌هاء پایانه‌های مسافربری» زندان‌ها و سایر مکان‌های مشابه تعبیه گردند. - ابعاد و اندازه‌های تلفن عمومی تعبیه شده در ساختمان‌های عمومی با توجه به شرایط بند ۳-۷-۱-۲ باشد. ۳-۱۶-۱-۱-۳- نیمکت و میزکار - در صورتی که در ساختمانی, نیمکت. میز یا میزهای کار به صورت ثابت یا جاسازی شده پیش‌بینی شده باشد. حداقل ۵ درصد از فضاهای نیمکت‌هاء میزها یا میزهای کار یا حداقل یکی از آن‌ها (هر کدام بیش‌تر باشد) باید مطابق شرایط زیر قابل دسترس افراد دارای معلولیت باشد: - در صورتی که فضاهای نیمکت برای اشخاص با صندلی چرخدار جلو میزها یا سطوح کار پیش‌بینی شده باشد. حداقل باید ۷۰ سانتی‌متر ارتفاع و ۷۵ سانتی‌متر عرض و ۵۰ سانتی‌متر عمق داشته باشد. - ارتفاع آزاد زیر سطح میزها و سطوح کار باید بین ۷۰ تا ۸۵ سانتی‌متر از کف یا زمین باشد. ۱۵-۱-۱-۳- علایم و مسیریابی ۱-۱۵-۱-۱-۳- کلیه‌ی قسمت‌هایی از ساختمان‌های عمومی که برای استفاده ویژه افراد دارای معلولیت طراحی و ۲-۱۵-۱-۱-۳- علایم داخلی ساختمان باید در کنار و طرف قفل درها و در ارتفاع بین ۱۳۰ تا ۱۷۰ سانتی‌متر از کف تمام شده نصب شوند. ۳-۱۹-۱-۱-۳- به منظور هدایت افراد کم‌بینا به مکان‌های عمومی, لازم است با استفاده از چراغ‌ها و رنگ‌ها به علامت‌گذاری در طول مسیر پرداخت. 4-۱6-۱-۱-۳- علایم و نوشته‌ها باید واضح بوده و فاقد انعکاس نور و در تضاد با زمینه خود باشند. مانند نوشته‌های روشن روی زمینه تاریک یا بالعکس. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سوم - ضوابط طراحی معماری برای افراد دارای معلولیت ۰ ۱۳۹۹/۲/۲۰ )۳ ۵-۱۵-۱-۱-۳- در طراحی علایم باید محدودیت های افراد مبتلا به کوررنگی را نیز در نظر گرفت. مانند عدم استفاده از رنگ‌های قرمز و سبز در کنار یکدیگر. 1-۱۵-۱-۱-۳- تابلوی راهنمای طبقات باید مجهز به خط بریل باشد. ۱۶-۱-۱-۳- نورپردازی ۱-۱۹-۱-۱-۳- نورپردازی باید مسیریابی و ادراک محیط را تسهیل کند. ۳-۱۹-۱۱۱۳ نورپردازی فضای ورودی. راهروها و لابی با هدف آماده کردن افراد برای ورود از فضای خارج به داخل ساختمان و بالعکس طراحی شوند. ۶-۱۹-۱-۱-۳- زمان‌بندی نورپردازی‌های خودکار باید به اندازه کافی باشد تا زمانی که مردم هنوز در مسیر شیب‌دار و یا پله‌ها هستند. خاموش نشود. 6-۱۹-۱-۱-۳- همه روشنایی‌هاء از جمله نور طبیعی, باید برای جلوگیری از تابش خیره کننده, قابل کنترل باشند. رو سای ۳ ار تور باید برای جلوگیری از تابش حیر بل : ۱۷-۱-۱۳ کفسازی ۱-۱۷-۱-۱-۳- پوشش کف باید سخت. ثابت. غیرلغزنده و مقاوم در شرایط متفاوت آب و هوایی باشد. ۲-۱۷-۱-۱-۳- سطوح دیوار و کف باید در برابر تابش خیره کننده مقاوم باشند. ۳-۱۷-۱-۱-۳- از بازتاب نور ناشی از سطوح صیقلی کف. دیوارء محل آینه‌ها و شیشه‌ها باید اجتناب شود. ۱۸-۱-۱-۳- کنترل‌های الکتریکی و مکانیکی ۱-۱۸-۱-۱-۳- کنترل‌های الکتریکی و مکانیکی باید در فاصله ۴۰ تا ۱۲۳۰ سانتی‌متر از کف و حداقل ۴۰ سانتی‌متر ۲-۱۸-۱-۱-۳- فضای آزاد کف به ابعاد ۰ سانتی‌متر باید در مجاور کنترل‌های الکتریکی پیش‌بینی شود تا از روبرو به طور موازی برای فرد با صندلی چرخدار قابل دسترس باشد. ۳-۱۸-۱-۱-۳- برای کمک به افراد با محدودیت‌های بینایی» رنگ کنترل‌های الکتریکی و مکانیکی باید با زمینه 6-۱۸-۱-۱-۳- برای کمک به عملکرد افرادی که دارای محدودیت‌های حرکتی با بینایی هستند کلیدهای برق و 1-۱۸-۱-۱-۳- کنترل دربا زکن‌های برقی نباید در جایی قرار گیرد که هنگام باز شدن درب با صندلی چرخدار. عصاء -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۲ ۰ +فوابط و مقررات شهرسازی و معماری برای افراد دارای معلولیت ۷-۱۸-۱-۱-۳- لوله کشی به کار رفته برای توزیع سرویس آب گرم در ساختمان‌های مراقبتی و مسکونی باید در ۱۹-۱-۱-۳- اعلام خطر ۱-۱۹-۱-۱-۳- نصب سیستم‌های هشداردهنده شنیداری و دیداری در کلیه ساختمان‌های عمومی الزامی است. ۲-۱۹-۱-۱-۳- هشداردهنده‌های لامسه‌ای باید شناخته شده و در محدوده یک ساختمان یکنواخت باشد. ۳-۱۹-۱-۱-۳- درهایی که به فضاهای خطرناک باز می‌شوند (مانند درهای باراندازء اتاق‌های تاسیسات حرارتی, انبارها و مشابه آن‌ها). باید برای هشدار به افراد با محدودیت بینایی با اختلاف رنگ و نیز علایم حسی لامسه‌ای 5-۱۹-۱-۱-۳- سیستم‌های هشداردهنده برای افرادی که دارای اختلالات شنوایی هستند. به خصوص در فضاهای بسته (مانند حمام و اتاق جلسه) و مناطق پر سر و صدا باید به صورت دیداری نیز طراحی شود. 6-۱۹-۱-۱-۳- طراحی اتاق. سطح روشنایی و چیدمان مبلمان باید به گونه‌ای باشد تا اطمینان حاصل شود که این هشدارها قابل مشاهده اند. ۲-۱-۳- ضوابط خاص تصرف‌ها ۱-۲-۱-۳ استتنائات ۱-۱-۲-۱-۳- بناها و تسهیلات با هر نوع تصرف باید با این ضوابط انطباق داشته باشند. به استثنای موارد زیر: - استثنائات کلی: دسترس پذیری اتاق‌های تعمیر و ماشین‌آلات آسانسورهاء اتاق‌های تاسیسات مکانیکی. لوله کشی‌ها و کانال‌های سرویس, راه‌های تاسیسات زیرزمینی, قفسه‌های برق و تلفن. اتاق‌های عمومی تاسیسات و خدمات الزامی نیست. - استثنائات اآرتش: دسترس‌پذیری تسهیلات به شرح ذیل الزامی نبوده اما با توجه به امکان تغییر کاربری در برای استفاده و اشتغال افراد نظامی با توانایی جسمی پیش‌بینی شده باشند. ب- آن قسمت از تسهیلات مربوط به سربازان و دیگر کارهای نظامی و مشابه آن‌ها که تنها برای استفاده افراد نظامی با توانایی جسمی طراحی و ساخته شده است. به جز قسمت‌هایی که استخدام افراد نظامی دارای محدودیت‌های جسمی - حرکتی را مجاز می‌داند و به جز قسمت‌هایی از ساختمان که مورد مراجعه و استفاده -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سوم - ضوابط طراحی معماری برای افراد دارای معلولیت ۰ ۱۳۹۹/۲/۲۰ ۳۳ افراد خانواده آن‌ها ست. حداقل ۵ درصد از کل خانه‌های ساخته شده باید برای افراد معلول جسمی- حرکتی ۲-۱-۲-۱-۳- محوطه‌ها و فضاهای عمومی مانند پیاده‌روها و ورودی‌های مشترک باید منطبق با بندهای دیگر ضوابط حاضر باشند. ۲-۲-۱-۳ تصرف‌های تجمعی ۱-۲-۲-۱-۳- کلیه فضاهای عمومی تصرف‌های تجمعی از جمله ورودی‌هاء راهروها و عناصر وابسته مانند سرویس‌های بهداشتی و پارکینگ‌ها باید طبق شرایط بندهای مربوطه در این ضوابط قابل دسترس باشند. ۲-۲-۲-۱-۳- تعداد محل پیش‌بینی شده برای صندلی چرخدار در مکان‌های تجمع مانند سینماها و سالن های اجتماعات باید با جدول (۲-۳) مطابقت داشته باشد. ۳-۲-۲-۱-۳- محل‌های صندلی چرخدار باید هم‌ردیف و پیوسته به صندلی‌های ثابت و در تمام سطوح صندلی‌های ثابت پخش شده باشد. این محل‌ها باید به یک راه قابل دسترس که به عنوان راه خروج اضطراری نیز هست. متصل باشند و باید در موقعیت زاویه دید برابر با دید قسمت‌های دیگر قرار گیرد (شکل ۳۵-۲). جدول ۲-۳- تعداد محل‌های مورد نیاز برای صندلی چرخدار در مکان‌های تجمع ی وس تعداد لازم محل برای صندلی چرخدار سا ها ی ۶ تا ۰ ۱ تا ۱۵۰ ۵ 3333333333333 ات که ۲ درصد. به اضافه ۱ برای هر ۰ -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۴ ۰ م+د+وابط و مفررات شهرسازی و معماری برای افراد دارای معلولیت شکل ۳۶-۳ ابعاد فضای صندلی چرخدار در محل تجمع ۵-۲-۲-۱-۳- استقرار محل‌های دید قابل دسترس به صورت مجزاء در مکان‌های با شیب بیش از ۵۰ درصد. با شرط حفظ خطوط دید مجاز است. استقرار محل‌های دید قابل دسترس به صورت مجزا در مکان‌های هم‌تراز نظیر بالکن‌ها 1-۲-۲-۱-۳- زمین یا کف در محل‌های صندلی چرخدار باید هموارء محکم. ثابت و غیرلغزنده باشد. ۷-۲۲-۱۳ یک مسیر و راه قابل دسترس بایستی محل‌های استقرار صندلی چرخدار داخل سالن 5 منطقه را به باز یگران مورد استفاده قرار می‌گیرد متصل و مرتبط نماید. ۸۲-۲-۱۳ لبه‌های باز جایگاه یا سن, بایستی با لبه‌ای به ارتفاع حداقل ۱۰ سانتی‌متر محافظت شود. به طوری که ۹-۲-۲-۱-۳- در صورتی که گوشی برای صندلی‌های ثابت پیش‌بینی شده باشد. این صندلی‌ها باید در فاصله دید ۱۵ متر از صحنه یا محدوده نمایش قرار داده شوند. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سوم - ضوابط طراحی معماری برای افراد دارای معلولیت ۰ ۱۳۹۹/۲/۲۰ ۳۵ شکل ۳۷-۳- حفظ خط دید از بالای سر تماشاچیان ۳-۲-۱-۳ مراکز بهداشتی. درمانی و آسایشگاهی ۲-۳-۲-۱-۳- حداقل یک ورودی قابل دسترس در جلو ساختمان طراحی شود. ۳-۳-۲-۱-۳- ورودی باید در جوار یا در امتداد فضای سوار شدن مسافر به خودرو, با حداقل عرض ۱۵۰ سانتی‌متر و حداقل طول ۶ متر در نظر گرفته شود. 8-۳-۲-۱-۳- تمامی فضاهای تردد و حمل بیمارء دسترسی‌ها و راه‌های خروجی باید قابل دسترس باشند. در ۹-۳-۲-۱-۳- حداقل ۱۰ درصد از اتاق‌های بستری و سرویس‌های بهداشتی باید برای افراد دارای معلولیت 1-۳-۲-۱-۳- تمامی فضاهای اماکن توانبخشی باید برای افراد دارای معلولیت دسترس‌پذیر باشند. ۷-۳-۲-۱-۳- هر اتاق باید فضای آزاد به قطر ۱۵۰ سانتی‌متر برای گردش ۱۸۰ درجه صندلی چرخدار را داشته ۸-۳-۲-۱-۳- هر اتاق یک نفره باید حداقل فضای آزاد به عرض ‎٩۰‏ سانتی‌متر در دو طرف تختخواب و ۱۰۰ سانتی‌متر بین پای تختخواب تا دیوارها داشته باشد (شکل ۳۸-۳). -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۶ ۰ +فوابط و مقررات شهرسازی و معماری برای افراد دارای معلولیت شکل ۳۸-۳- فضای آزاد در اتاق یک نفره بستری 1-۳-۲-۱-۳- در هر اتاق با دو یا چند تختخواب باید فضاهای آزاد به اندازه حداقل ۱۰۰ سانتی‌متر (ترجیحا ۱۳۰ سانتی‌متر) حد فاصل پایین تختخواب با دیوار مقابل, حداقل ‎٩۰‏ سانتی‌متر حد فاصل لبه‌ی کناری تختخواب با دیوار ۳ ۱ تس اس 3 ی سکس | اس ۱16 هی شکل ۳۹-۳- فضای آزاد در اتاق دو با چند نفره بستری ۱۰-۳-۲-۱-۳- لازم است برای هر اتاق بستری و یا خواب یک سرویس بهداشتی قابل‌دسترس با توجه به شرایط بند ۱۳-۱-۱-۳ پیش‌بینی شود. ۱-۳-۲-۱ ۱- حداقل ۱۰ درصد از فضای توقف خودرو در پارکینگ مراکز درمانی باید با توجه به شرایط بند ۱-۲- -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سوم - ضوابط طراحی معماری برای افراد دارای معلولیت ۰ ۱۳۹۹/۲/۲۰ ۳۷ ۴-۲-۱-۳ رستوران و چابخانه ۱-5-۲-۱-۳- کلیه فضاهای عمومی رستوران و چایخانه از جمله ورودی‌هاء سرویس‌های بهداشتی و پارکینگ‌ها باید ۲-8-۲-۱-۳- حداقل ۵ درصد از سطوح غذاخوری یا حداقل یکی از آن‌ها (هر کدام بیش‌تر باشد)» در رستوران‌ها با ۳-۶-۲-۱-۳- عرض آزاد برای گذر افراد با صندلی چرخدار بین میزها و در صف دریافت غذا باید حداقل ۹۰ سانتی‌متر باشد (شکل ۴۰-۲۳). 5-4-۲-۱-۳- در سلف سرویس‌هاء پیشخان مسیر حرکت سینی‌ها نباید بیش از ۸۵ سانتی‌متر از کف تمام شده ارتفاع داشته باشد (شکل ۴۰-۲۳). 6-۶-۲-۱-۳- قفسه‌های سلف سرویس و لوازم مورد نیاز برای صرف غذا از جمله ظروف. قاشق و چنگال غذاء ادویه‌جات و نوشیدنی‌ها باید در ارتفاع حداقل ۴۰ سانتی‌متر و حداکثر ۱۲۳۰ سانتی‌متر بالای کف تمام شده و 1-4-۲-۱-۳- پیشخان در قسمت سلف سرویس باید دارای فضای آزاد برای زانو به عمق حداقل ۴۵ سانتی‌متر باشد (شکل ۴۰-۳). ۵-۲-۱-۳ هتل‌ها ۱-۵-۲-۱-۳- کلیه فضاهای عمومی هتل‌ها از جمله ورودی‌هاء فضای پذیرش, سرویس‌های بهداشتی و پارکینگ‌ها ۲-۱-۳--۲- کلیه هتل‌ها تا ظرفیت ۲۵ اتاق, باید یک اتاق قابل دسترس با سرویس‌های بهداشتی و لوازم مناسب برای افراد دارای معلولیت داشته باشند. به ازای هر ۲۵ اتاق اضافه» پیش‌بینی یک اتاق مناسب دیگر برای افراد دارای -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۸ ۰ +دوابط و مقررات شهرسازی و معماری برای افراد دارای معلولیت ۳-۹-۲-۱-۳- کلیه مسافرخانه‌ها و مهمانسراها تا ظرفیت ۳۰ تخت باید یک تخت و یک سرویس بهداشتی مناسب برای استفاده افراد دارای معلولیت داشته باشند. به ازای هر ۳۰ تخت دیگرء یک تخت با سرویس بهداشتی مناسب برای افراد دارای معلولیت اضافه شود. ۱-۳- 5-6-۲ - اتاق‌های قابل دسترس در هتل و مهمانسراها باید در طبقات نزدیک‌تر به همکف و در نزدیکی آسانسور قرار گیرند. ۶-۲-۱-۳- مراکز تجاری ۱-۱-۲-۱-۳- کلیه فضاهای عمومی مراکز تجاری از جمله ورودی‌هاء سرویس‌های بهداشتی و پارکینگ‌ها باید طبق شرایط بندهای مربوطه در این ضوابط قابل دسترس باشند. ۲-1-۲-۱-۳- در محلی که پیشخان مورداستفاده برای خرید و فروش اشیا و همچنین پخش اجناس به مراجعان بیش‌تر از ۹۰ سانتی‌متر ارتفاع داشته باشد.ء بخشی از پیشخان اصلی باید با حداکثر ارتفاع بین ۷۰ تا ۸۵ سانتی‌متر بالاتر از کف تمام شده در نظر گرفته شود. ۳۹-۲۱۳ فضای عبوری در فروشگاه‌ها باید قابل دسترس بوده, حداقل عرض این مسیر در تمام طول آن باید ‎٩۹۰ سانتی‌متر و ارتفاع پیشخان مجاور از کف تمام شده نباید در طول مسیر از ۸۵ سانتی‌متر بیش‌تر باشد. در کاربری‌های تجاری مسیرهای تردد به عرض حداقل ۱۱۰ سانتی‌متر پیشنهاد می‌شود. ۶-1-۲-۱-۳- در فروشگاه‌ها باید حداقل یک مسیر پرداخت دسترس‌پذیر به عرض حداقل ‎٩۰‏ سانتی‌متر با فضای آزاد برای توقف و گردش به قطر ۱۵۰ سانتی‌متر پیش‌بینی شود (شکل ۴۱-۳). ار آ ۰ / گردش زاد / در جداقل ۱۵۰61۲--۱ ۱ ۱ شکل ۴۱-۳- مسیر عبور و توقف جلوی پیشخان فروشگاه ۷-۲-۱-۳ کتابخانه ۱-۷-۲-۱-۳- کلیه فضاهای عمومی کتابخانه از جمله ورودی‌هاء. سرویس‌های بهداشتی و پارکینگ‌ها باید طبق شرایط بندهای مربوطه در این ضوابط قابل دسترس باشند. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سوم - ضوابط طراحی معماری برای افراد دارای معلولیت ۱۳۹۹/۳/۲۰ ۳۹ ۲-۷-۲-۱-۳- حداقل ۵ درصد یا حداقل یکی (هر کدام بیش‌تر باشد) از هر عنصر نیمکت ثابت. میزها یا محل‌های مطالعه و همچنین فضای آزاد بین میزها باید قابل دسترس باشند. ۳-۷-۲-۱-۳- حداقل فضای آزاد مسیر بین ردیف‌هاء در محل برگه‌دان. قفسه مجلات. یا قفسه‌ی کتاب‌های مرجع باید ۹۰ سانتی‌متر باشد. مسیرهای تردد در کتابخانه با عرض حداقل ۱۱۰ سانتی‌متر پیشنهاد می‌شود (شکل ۴۲-۳). شکل ۴۲-۳- حداقل عرض آزاد مسیر بین ردیف‌های کتابخانه 5-۷-۲-۱-۳- ارتفاع قابل دسترس از روبرو باید بین ۴۰ تا ۱۲۰ سانتی‌مترء و از پهلو باید بین ۱۵ تا ۱۳۵ سانتی‌متر از کف تمام شده باشد (شکل ۴۳۲-۳۲ ۵-۷-۲-۱-۳- در کتابخانه‌هایی که حجم زیاد کتاب‌ها اجازه تقسیم آن‌ها را در قفسه‌هایی با مشخصات فوق نمی‌دهد. استفاده از قفسه‌هایی با آرتفاع بیش‌تر برای نگهداری کتاب مجاز است. ۴۳-۳ اندازه‌های مناسب برای دستیابی به قفسه‌ها از د مقا ره‌ضای برای ی ر هلو و مفا, 1-۷-۲-۱-۳- رخ قرائت باید برای مجهز به فضای لازم برای افراد با محدودیت بینایی که به کمک دیگران قرائشت -------- صفحهٔ بعد -------- ۸۰ ۰ م++غوابط و مفررات شهرسازی و معماری برای افراد دارای معلولیت ۷-۷-۲-۱-۳- در کتابخانه‌های عمومی دارای منابع اطلاعاتی ویژه افراد نابینا و کم‌بینا (شامل منابع چاپی. شنیداری. دیجیتالی و ...) فضا و امکانات ویژه برای استفاده از این منابع پیش‌بینی شود. ۸-۲-۱-۳ اماکن ورزشی ۱-۸-۲-۱-۳- کلیه فضاهای عمومی اماکن ورزشی از جمله ورودی‌هاء راهروهاء تسهیلات خدماتی. سرویس‌های ۲-۸-۲-۱-۳- در سکوها و در مجاورت صندلی ها فضای آزاد به ابعاد ۰ سسانتی‌متر جهت استقرار افراد با ۳-۸-۲-۱-۳- محل استقرار صندلی چرخدار باید از هر جهت با نرده‌های افقی, تا ارتفاع ۸۰ سانتی‌متر از سطح زمین, احاطه شود تا از خطر ورود و برخورد احتمالی دیگران در داخل محوطه و بالعکس. جلوگیری به عمل آید (شکل ۴۴-۳). 1 ۳ ۱ و ۰ ۹ یه . ی و آب را ۳ ۵ 0 شکل ۴۴-۳- محل استقرار صندلی چرخدار در اماکن ورزشی 4-۸-۲-۱-۳- محل استقرار افراد دارای معلولیت باید دسترس‌پذیر باشد. در صورت لزوم باید آسانسورء رمپ یا بالابر برای جابجایی آن‌ها به تراز مورد نظر وجود داشته باشد. ۸-۲-۱-۳-*- در تمامی اماکن ورزشی, محل ویژه تماشاگران با صندلی چرخدار باید به طور واضح مشخص گردد و به هیچ وجه از طرف دیگران تصرف نگردد. 1-۸-۲-۱-۳- محل استقرار صندلی چرخدار باید در نزدیکی ورودی‌های اصلی و خروجی‌های اضطراری قرار داشته و ۷-۸-۲-۱-۳- محل‌های ویژه صندلی چرخدار باید در کنار یکدیگر و در ردیف‌های اول یا آخر صفوف تماشاگران قرار -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سوم - ضوابط طراحی معماری برای افراد دارای معلولیت ۰ ۱۳۹۹/۲/۲۰ ۸ ۸-۸-۲-۱-۳- توصیه می‌گردد در سالن‌هاء میدان‌ها و استادیوم‌های ورزشی تعدادی از صندلی‌ها را به صورت متحرک در نظر گرفت تا در صورت لزوم بتوان آن‌ها را جابجا کرده محل مناسب صندلی چرخدار را به وجود آورد. در این صورت. صندلی‌های متحرک. در ردیف‌های کناری و نزدیک راهروهای جانبی یا میانی سالن ورزشی قرار داده شوند. ۹-۸-۲-۱-۳- رختکن و دوش‌ها باید در کنار هم و در مجاورت زمین بازی, استخر و یا سالن ورزشی و هم‌سطح با آن ساخته شوند. ۰-۸-۲-۱-۳ ۱- در نظر گرفتن فضای آزاد به قطر حداقل ۱۵۰ سانتی‌متر برای چرخش صندلی‌های چرخدارء در رختکن‌ها ضروری است. ۱۱-۸-۲-۱-۳- دوش‌ها بایستی به تعداد کافی فراهم باشد و معلولی که بر روی صندلی چرخدار نشسته است یا فرد نابیناء باید بتواند به آسانی و بدون کمک دیگران, لباس‌های خود را بیرون آورده» در داخل کمد لباس قرار دهد و لباس حمام خود را بپوشد. ۱۳-۸-۲-۱-۳- سطوح کف فضاهای بهداشتی و رختکن باید ضدلغزش باشند. ۱۳-۸-۲-۱-۳- آویزهاء نیمکت هاء دستگیره‌های قفسه و وسایل دیگر باید رنگ و تضاد خوبی نسبت به پس زمینه- ۱۶-۸-۲-۱-۳- دستگیره رخت‌آویز و کمد لباس, باید در فاصله ۱۲۰ تا ۱۵۰ سانتی‌متر از سطح زمین قرار داده ۱۹-۸-۲-۱-۳- در نظر گرفتن میله دستگرد با طول حداقل ‎٩۰‏ سانتی‌متر و در ارتفاع ۸۰-۷۰ سانتی‌متر از کف در دیواره‌های اطراف رختکن طبق شرایط بند ۱۱-۱-۱-۳ ضروری است. ۱۹-۸-۲-۱-۳- رختکن خصوصی ویژه افراد دارای معلولیت باید به ابعاد حداقل ۲۲۰ ۱۸۰۷ سانتی‌متر. دارای آویز حوله در ارتفاع ۸۰ سانتی‌متر و میله دستگرد افقی در ارتفاع ۸۰ سانتی‌متر از سطح زمین باشد. زنگ اعلام خطر برای ۱۷-۸-۲-۱-۳- در داخل محوطه رختکن عمومی بایستی نیمکت چوبی به طول ۱۳۰ سانتی‌مترء عرض ۲۰ تا ۴۰ سانتی‌متر و ارتفاع ۵۰ سانتی‌متر در نظر گرفته شود تا معلولینی که در هنگام تعویض لباس نیاز به کمک دارند. ۹-۲-۱-۳ مراکز مذهبی و مساجد ۱-۹-۲-۱-۳- کلیه فضاهای عمومی در مساجد و مراکز مذهبی از جمله ورودی» صحن و شبستان. سرویس‌های بهداشتی و پارکینگ‌ها باید طبق شرایط بندهای مربوطه در این ضوابط قابل دسترس باشند. -------- صفحهٔ بعد -------- ۸۲ ۰ +فضوابط و مقررات شهرسازی و معماری برای افراد دارای معلولیت ۲-۹-۲-۱-۳- ارتفاع پیشخان کفشداری و کمدهای دسترس پذیر برای افراد با صندلی چرخدار باید در محدوده ۴۰ تا ۱۳۲۰ سانتی‌متر از کف تمام شده باشد. ۳-۹-۲-۱-۳- برای حفظ حرمت فضاهای مذهبی, پوشش کف بهتر است از جنس موکت یا فرش با پرزهای کوتاه و 8-۹-۲-۱-۳- چیدمان وسایل موجود در فضا نباید مانعی برای تردد برای افراد با صندلی چرخدار یا دیگر وسایل ۹-۲-۱-۳-- فضای گردش به قطر ۱۵۰سانتی‌متر در ورودی و محل نماز گزاردن افراد دارای معلولیت در نظر 1-۹-۲-۱-۳- در نمازخانه‌ها لازم است میزهایی برای نماز خواندن افراد با محدودیت حرکتی در نظر گرفته شود. ۱-۲-۱-۳ مراکز فرهنگی خدماتی و اداری و عناصر وابسته مانند سرویس‌های بهداشتی و پارکینگ‌ها باید طبق شرایط بندهای مربوطه در این ۳-۱۰-۲-۱-۳- سطح پیشخان باجه فروش بلیط باجه فاقد تیزی و سطوح برنده باشد. ۲۱۳ ۶4-۱ ارتفاع پیشخان از سطح زمین ۷۰ سانتی‌متر باشد. 6-۱۰-۲-۱-۳- چیدمان مبلمان اداری و آموزشی در اتاق‌ها باید به گونه‌ای باشد که امکان تردد صندلی چرخدار در 1-۱۰-۲-۱-۳- در نمازخانه‌ها لازم است میزهایی برای نماز خواندن افراد با محدودیت‌های حرکتی در نظر گرفته ۷-۱۰-۲-۱-۳- افراد دارای معلولیت‌های مختلف باید بتوانند به تمام نمایشگاه‌های دائمی یا موقت دسترسی پیدا کرده. از آن لذت ببرند ۲ درک کنند. ۸-۱۰-۲-۱-۳- فضاهای نمایشگاهی باید به طور کامل برای افرادی که از وسایل کمک حرکتی استفاده می کنند. ۹-۱۰-۲۱۳۳ اقلام نمایشگاه باید به گونه‌ای نصب شوند تا فردی که از صندلی چرخدار استفاده می کند. بتواند به راحتی از موقعیت نشسته به آن‌ها نگاه کند. این اقلام باید در ارتفاع حداکثر ۹۰ سانتی‌متر قرار داده شوند. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سوم - ضوابط طراحی معماری برای افراد دارای معلولیت ۰ ۱۳۹۹/۲/۲۰ ۸۳ ۱۰-۱۰-۲-۱-۳- در جایی که نیاز است (آثار به صورت افقی نمایش داده شده‌اند یا برای نزدیک شدن به صفحه کتاب یا دیدن یک شیء کوچک) باید فضای آزاد زانو در ارتفاع ۷۰ سانتی‌متر برای دستیابی مستقیم فرد وجود ۱۱-۱۰-۲-۱-۳- برای افراد دارای محدودیت های دیداری, باید اطلاعات نمایشگاه و آثار به صورت لمسی, متن بزررگ چاپی یا به صورت صوتی باید در دسترس باشند. ۱۲-۱۰-۲-۱-۳- روشنایی در مناطق نمایشگاهی باید در مکان های کلیدی برای لذت بردن از نمایشگاه توسط افرادی که دارای محدودیت‌های بصری هستند افزایش یاید. ۱۳-۱۰-۲-۱-۳- روشنایی در فضاهای نمایشگاهی باید به گونه‌ای طراحی شود تا انعکاس و بازتابش نور را تا حد امکان کاهش دهد. ۱۱-۲-۱-۳- پایانه‌های حمل و نقل ۱-۱۱-۲-۱-۳- کلیه فضاهای عمومی پایانه‌ها از جمله ورودی‌هاء راهروهاء امکانات و تسهیلات تجاری, خدماتی و اداری و عناصر وابسته مانند سرویس‌های بهداشتی, تلفن‌ها و پارکینگ‌ها باید طبق شرایط بندهای مربوطه در این ضوابط قابل دسترس باشند. ۲-۱۱-۲-۱-۳- مسیرهای بین پارکینگ‌های ویژه افراد دارای معلولیت و ترمینال باید بدون جدول, عاری از هرگونه مانع و به نحوی باشد که افراد دارای معلولیت مجبور نباشند از پشت خودروهای پارک شده عبور کنند. ۳-۱۱-۲-۱-۳- محل استقرار این پارکینگ‌ها باید تا حد امکان نزدیک به ترمینال مسافری باشد تا فاصله پیاده‌روی به حداقل برسد. ۶-۱۱-۲-۱-۳- با توجه به حجم بالای رفت و آمد در پایانه‌ها استفاده از درهای خودکار با ابعاد مناسب و با قابلیت بالا برای خروج اضطراری, توصیه می‌شود. 6-۱۱-۲-۱-۳*- پا رکومترهاء پنجره گیشه‌هاء ماشین‌های صدور بلیت و کلیه وسایل مشابه باید در محدوده قابل دسترس برای افراد دارای معلولیت قرار داشته باشند. 1-۱۱-۲-۱-۳- مسیرهای حرکتی برای افراد دارای معلولیت. شامل ورودی‌ها و راه‌های قابل دسترس, باید حتی‌الامکان با مسیر رفت و آمد سایر مسافران یکی باشد. در مکان‌هایی که مسیرهای حرکتی متفاوت است. باید نسبت به نصب علایم و تابلوهای راهنما و همچنین نشانگرهای لمسی اقدامات لازم انجام شود. ۷-۱۱-۲-۱-۳- کلیه مسیرهای حرکتی در ترمینال از جمله راهروهاء رمپ‌هاء پیاده‌روهای متحرک. آسانسورها و سایر وسایل رفت و آمد افقی یا عمودی باید در نزدیک ترین فاصله ممکن. مکان یابی و طراحی شوند تا افراد دارای معلولیت به آسانی 9 با پیمودن حداقل مسیر پیاده‌روی از آن استفاده کنند. -------- صفحهٔ بعد -------- ۸۴ ۰ ضصضوابط و مقررات شهرسازی و معماری برای افراد دارای معلولیت ۸-۱۱-۲-۱-۳- بهره گیری از پیاده‌روی متحرک (نوار نقاله افقی و یا شیب‌دار) برای فواصل پیاده‌روی طولانی (بیش از ۲۰۰ متر) توصیه می‌شود. ۹-۱۱-۲-۱-۳- محوطه‌های اطلاع‌رسانی, فروش و کنترل بلیت و بارء باید طوری طراحی شوند تا افراد دارای معلولیت بتوانند به سهولت و در اسرع وقت عملیات مورد نیاز خود در این بخش را انجام دهند. ۱۰-۱۱-۲-۱-۳- محوطه کنترل باید طوری جانمایی شود که فواصل پیاده‌روی برای افراد دارای معلولیت و سالمندان, فاصله حمل بار تا نقطه کنترل و همچنین طول صف‌ها به حداقل ممکن برسد. ۱۱-۱۱-۲-۱-۳- پیشنهاد می‌شود در کلیه پیشخان‌ها از وسایل کمک شنوایی استفاده شود. در نقاطی که از وسایل کمک شنوایی استفاده می‌شود. نصب علایم لازم برای شناساندن آن نقاط به افراد دارای معلولیت الزامی است. ۱۲-۱۱-۲-۱-۳- سیستم اطلاع‌رسانی در پایانه‌ها علاوه بر سیستم‌های گفتاری, باید اطلاعات را برای افراد با محدودیت شنوایی به صورت نوشتاری و تصویری به نمایش بگذارد. ۱۳-۱۱-۲-۱-۳- تمامی بخش‌های ترمینال باید با علایم ویژه برای افراد دارای معلولیت مشخص و تعریف شوند تا امکان دسترسی به نقاط مختلف و انجام کلیه امور لازم جهت سفر را برای آنان تسهیل کند. ۱۳-۲-۱-۳- ساختمان‌های آموزشی ۱-۱۲-۲-۱-۳- کلیه فضاهای عمومی و مشترک مراکز آموزشی از جمله ورودی‌ها راهروهاء امکانات و تسهیلات جانبی» خدماتی و آداری و عناصر وابسته مانند سرویس‌های بهداشتی, تلفن‌ها و پارکینگ‌ها باید طبق شرایط بندهای مربوطه در این ضوابط قابل دسترس باشند. ۲-۱۲-۲-۱-۳- در چیدمان صندلی‌های سالن‌های کنفرانس یا کلاس‌های پله‌ای باید دسترسی افراد با صندلی ۳-۱۲-۲-۱-۳- تعداد طبقات مدارس برای دوره‌های آبتدایی و راهنمایی حتی‌الامکان دو طبقه و در صورت ضرورت حداکثر سه طبقه و برای دبیرستان‌ها و هنرستان‌های فنی و حرفه‌ای و کار و دانش حداکثر چهار طبقه مجاز است. 4-۱۳۲-۲-۱-۳- طراحی فضای مدرسه و نقشه طبقات باید خوانا باشد تا دانش‌آموزان بتوانند به راحتی موقعیت 6-۱۲-۲-۱-۳- پیاده‌روی همجوار با ورودی مدرسه باید از عرض کافی برخوردار باشد تا دانش‌آموزان پس از خروج از مدرسه. مجبور به استفاده از سواره‌رو به جای پیاده‌رو نباشند. ۱-۱۲-۲-۱-۳- حداقل عرض مفید بازشوهای ورودی ساختمان ۱۶۰ سانتی‌متر است. عرض ورودی اصلی مدرسه باید حداقل ۶ متر باشد تا سبب ایجاد تراکم و ازدحام نگردد. ۷-۱۲-۲-۱-۳- حتی‌الامکان مسیر عبوری از ساختمان مدارس تا سرویس‌های بهداشتی سرپوشیده شود. ۸-۱۲-۲-۱-۳- در محوطه و فضای باز مدرسه نباید هیچ نوع مانعی وجود داشته باشد. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سوم - ضوابط طراحی معماری برای افراد دارای معلولیت ۰ ۱۳۹۹/۲/۲۰ ۸۵ ۹-۱۲-۲-۱-۳- راهروها باید به اندازه کافی عریض باشند. به گونه‌ای که در مواقع اضطراری امکان عبور جمعی را میسر سازد. عرض راهروها بایستی حداقل ۲۴۰ سانتی‌متر باشد. حداقل عرض راهرو برای مدارسی که در دو سمت راهرو دارای کلاس هستند ۳ متر است. حداقل عرض راهرو در قسمت‌های اداری ۱/۵ متر است. عرض مسیرهای ۱۰-۱۳۲-۲-۱-۳- راهروها باید دارای تابلوهای راهنما و اطلاع‌رسانی باشند. استفاده از علایم تصویری در تابلوهای راهنما بسیار مفیدتر از علایم نوشتاری است. ۱۱-۱۲-۲-۱-۳- راهروهای ارتباطی ساختمان‌هایی که در فضای آزاد قرار گرفته‌اند باید سرپوشیده باشند. ۱۲-۱۲-۲-۱-۳- تجهیزاتی مانند آبخوری‌ها نباید در مسیرهای پرتردد قرار گیرند تا امکان برخورد دانش‌آموزان با آن‌ها کاهش یابد. بهتر است این تجهیزات در فرورفتگی داخل دیوارها قرار گیرند تا کم‌تر خطرساز باشند. ۱۳-۱۲-۲-۱-۳- با استفاده از تغییر رنگ در کف. پاخورء یا کف‌سازی سطح منتهی به پله باید توجه دانش‌آموزان را به استقرار پله‌ها جلب نمود. ۱۶-۱۲-۲-۱-۳- جهت بازشوی درهای فضاهای آموزشی باید به طرف خارج باشد. ۱۵-۱۲-۲-۱-۳- در مدارس باید حتی‌المقدور از کاربرد درهای شیشه‌ای اجتناب نمود. ۱۹-۱۲-۲-۱-۳- در چیدمان و اندازه‌های ابعادی کلاس‌ها باید قابلیت دسترسی دانش‌آموزان دارای معلولیت درنظر ۱۷-۱۲-۲-۱-۳- برای قرار گرفتن صندلی چرخدار در کلاس باید فضایی خالی (بدون نیمکت) به ابعاد ۱۴۰۷۹۰ ۱۸-۱۲-۲۱۳۲ حداقل یک واحد سرویس بهداشتی برای افراد دارای معلولیت براساس ضوابط در طبقه همکف و در مجاورت سرویس‌های بهداشتی کادر آموزشی احداث گردد. حداقل ابعاد این توالت باید ۰۱۷۰ ۱۵۰ سانتی‌متر ۱۹-۱۲-۲-۱-۳- حداکثر ارتفاع دستشویی برای کودکان دارای معلولیت باید در مدارس ابتدایی ۶۵ سانتی‌متر از کف و برای مدرسه راهنمایی ۷۰ سانتی‌متر و برای مدارس متوسطه ۷۵ سانتی‌متر از کف باشد. ۱۳-۳۲-۱-۳- بوستان‌ها و زمین بازی ۱-۱۳-۲-۱-۳- کلیه فضاهای عمومی بوستان‌ها و زمین‌های بازی از جمله ورودی‌هاء مسیر عبورء امکانات و تسهیلات جانبی خدماتی و عناصر وابسته مانند غرفه‌های تجاری. سرویس‌های بهداشتی. تلفن‌ها و پارکینگ‌ها باید طبق شرایط بندهای مربوطه در این ضوابط قابل دسترس باشند. ۲-۱۳-۲-۱-۳- ورودی اصلی بوستان‌ها و زمین‌های بازی باید برای استفاده همگان قابل دسترس باشد. -------- صفحهٔ بعد -------- ۸۶ ۰ +فضوابط و مقررات شهرسازی و معماری برای افراد دارای معلولیت ۳-۱۳-۲-۱-۳- شرایط مسیر دسترسی منتهی به ورودی اصلی بوستان‌ها و زمین‌های بازی مطابق شرایط بند ۱-۲- ۱ باشد. 8-۱۳-۳۲۱۳ در صورت قرارگیری ورودی بوستان در مجاورت خیابان تندروه یک دسترسی کندرو برای دسترسی به پارک احداث شود. ۹-۱۳-۲-۱-۳- ورودی بوستان مستقیما در کنار بزرگراه‌ها و مسیرهای پر رفت و آمد قرار نگرفته باشد. 1-۱۳-۲-۱-۳- استقرار کیوسک‌های اطلاع رسانی و استفاده از تابلوهای راهنما در ورودی پارک در خوانا شدن محیط موثر است. ۷-۱۳-۲-۱-۳- حداقل عرض مسیرهای اصلی بوستان‌ها ۲۴۰ سانتی‌متر در نظر گرفته شود. ۸-۱۳-۲-۱-۳- مسیرهایی که دارای پیچ و خم هستند. باید حداقل از فاصله ۳ متری پیش از تغییر مسیرء جنس ۹-۱۳-۲-۱-۳- در محل استقرار آبخوری‌ها باید فاصله‌ای برابر با ۹۰ سانتی‌مترء علاوه بر عرض معابر بوستان وجود داشته باشد. ۱۰-۱۳-۲-۱-۳- پست‌ها و دروازه‌های ورودی (بولاردها) باید به گونه‌ای طراحی شوند که در عین ایجاد مانع برای سانتی‌متر باشد تا افراد با صندلی چرخدار و یا افراد دارای محدودیت بینایی به راحتی از آن‌ها عبور کنند. ۱۱-۱۳-۲-۱-۳- اگر به هر دلیلی فاصله بین پست‌های ورودی کم‌تر از ۱۳۰ سانتی‌متر است. حداقل یکی از آن‌ها باید قابل برداشتن باشد تا مسیر آزاد برای عبور افراد با صندلی چرخدار تامین شود. ۱۲-۱۳-۲-۱-۳- ساختار فیزیکی پارک یا زمین بازی باید به گونه‌ای باشد که برای افراد با محدودیت بینایی یا افراد ۱۳-۱۳-۲-۱-۳- در سرتاسر محوطه باید مسیر پیاده‌روی پیوستهء بدون مانع و قابل دسترس مطابق شرایط بند ۲- ۱-۱ در ضوابط طراحی فضای شهری وجود داشته باشد. ۱۶-۱۳-۲-۱-۳- سطح مسیرها باید سخت و هموار بوده و با محیط اطراف و پارک همخوانی داشته باشند. ۱۵-۱۳-۲-۱-۳- مسیرها باید نورپردازی کافی مطابق شرایط بند ۲-۷-۱-۲ داشته باشند. ۱۹-۱۳-۲-۱-۳- مسیرها باید دارای آبراه مناسب بوده و به گونه‌ای طراحی شوند که آب‌های سطحی را هدایت کرده یا به خود جذب کرده و مانع از ایجاد گودال آب یا سطوح یخی شوند. ۱۷-۱۳-۲-۱-۳- نواحی استراحت باید در فواصل مناسب (هر ۱۰۰ متر) در امتداد هر مسیر پیاده‌روی در نظر گرفته ۱۸-۱۳-۲-۱-۳- در صورت لزوم. نواحی استراحت باید در مقابل شرایط مختلف آب و هوایی محافظت شوند. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سوم - ضوابط طراحی معماری برای افراد دارای معلولیت ۰ ۱۳۹۹/۲/۲۰ ۸۷ ۱۹-۱۳-۲-۱-۳- نواحی استراحت باید محدود به حجم بالای تردد افراد پیاده باشد. تا به مکانی خلوت برای افراد ۲۰-۱۳-۲-۱-۲- علایم نصب شده در محوطه پارک‌ها و زمین‌های بازی باید مطابق شرایط بند ۷-۱-۲ در ضوابط طراحی فضای شهری باشند. ۲۱-۱۳-۲-۱-۳- جای‌گذاری مبلمان در پارک‌ها و فضاهای بازی نباید عرض مفید مسیر را کاهش دهد. رعایت بند ۳-۷-۱-۲ در ضوابط طراحی فضاهای شهری در چیدمان تجهیزات و مبلمان الزامی است. ۲۲-۱۳-۲-۱-۳- نیمکت‌های دسته‌دار و دارای تکیه‌گاه باید در مجاورت مسیر دسترسی قرار داشته باشند. ۲۳-۱۳-۲-۱-۳- سطوح نشستن باید به گونه‌ای طراحی شوند که مانع از جمع شدن برف و گل و لای شوند و آب باران از زیر آن‌ها بگذرد ولی وارد سطح پیاده‌رو نشده و خطرساز نشود. ۲5-۱۳-۲-۱-۳- نیمکت‌ها باید مطابق شرایط بند ۱-۳-۷-۱-۲ بوده و رنگ متضاد از محیط اطراف داشته باشند تا افراد دارای نقص دید به راحتی آن‌ها را تشخیص دهند. ۲۹-۱۳-۲-۱-۳-ارتفاع نیمکت باید بین ۴۵ تا ۵۰ سانتی‌متر از سطح زمین باشد. جادستی‌ها باید در ۲۰ سانتی‌متر بالاتر از سطح نیمکت قرار داده شوند. تعبیه چای پاشنه نیز لازم است تا بلند شدن از حالت نشسته آسان‌تر شود. ۲۹-۱۳-۲-۱-۳- برای استقرار یک فرد با صندلی چرخدارء باید در کنار نیمکت فضایی مسطح به ابعاد حداقل ۰ سانتی‌متر وجود داشته باشد. ۲۷-۱۳-۲-۱-۳- میزهای پیک نیک باید در نزدیکی مسیرهای قابل دسترسی, روی سطوح سخت و محکم قرار داشته باشند. فضای زانو زیر میز باید حداقل ۷۵ سانتی‌متر عرض, ۵۰ سانتی‌متر طول و ۷۵ سانتی‌متر ارتفاع داشته باشد. سطح میز و صندلی‌ها باید به گونه‌ای طراحی شوند که آب روی آن‌ها نریزد و به دور از برف و گل و لای بمانند. ۲۸-۱۳-۲-۱-۳- محل‌های سرگرمی مانند چمنزارء ماسه بازی, آب بازی و همچنین وسایل بازی باید برای افراد دارای معلولیت و همچنین نابینایان و کم‌بینایان از مسیرهای اصلی و مسیرهای فرعی قابل دسترس باشند. ۲۹-۱۳-۲-۱-۳- سطل‌های زباله باید در نزدیکی مسبرهای پیاده‌روی قرار داشته باشند اما نباید همچون یک مانع عمل کنند. ۳۰-۱۳-۲-۱-۳- طراحی سطل زباله باید به گونه‌ای باشد که استفاده از آن آسان باشد. و برف و باران در آن نریزد. همچنین باید کار کردن با آن‌ها با یک دست باشد. حداکثر ارتفاع در آن باید ۹۰ سانتی‌متر باشد. ۳۱-۱۳-۲-۱-۳- زمین بازی باید برای استفاده و تفریح تمامی افراد طراحی شود. تمام موانع دسترسی باید حذف ۳۲-۱۳-۲-۱-۳- در طراحی مسیر عبوری, دسترسی والدین یا مربیان دارای معلولیت باید در نظر گرفته شود. مسیر باید عرض کافی داشته و محکم و هموار باشد تا والدین دارای معلولیت بتوانند فرزندان خود را همراهی کنند. ۳۳-۱۳-۲-۱-۳- طراحی زمین بازی باید با رعایت تمامی شرایط مربوط در بخش‌های دیگر این ضوابط انجام گیرد. -------- صفحهٔ بعد -------- ۸۸ ۰ +فوابط و مقررات شهرسازی و معماری برای افراد دارای معلولیت ۳۶-۱۳-۲-۱-۲- زمین بازی باید محصور بوده و ورودی با حداقل عرض ۱۰۰ سانتی‌متر داشته باشد. ورودی فضای بازی باید جذاب و دعوت کننده بوده و با اطلاعات و علایم کافی نشانه‌گذاری شده باشد. یراق آلات در باید در ارتفاع ۰ سانتی‌متر نصب شده و به آسانی قابل استفاده باشد. ۳۹-۱۳-۲-۱-۲- عناصر شاخص مانند درخت. حوض, استخرء وسیله بازی و هر چیز دیگری که بلند بوده و از تمام نقاط قابل دیدن باشد.ء اهمیت دارند. ۳۹-۱۳-۲-۱-۳- شبکه‌ای پیوسته از مسیرهای بدون مانع باید تمامی ورودی‌ها و خروجی‌ها و فضاهای فعالیت اصلی را به هم مرتبط کند. ۲۷-۱۳-۲-۱-۳- مسیرها باید ثابت. هموار و غیرلغزنده. فاقد شبکه دریچه باز تاسیساتی و بدون اختلاف سطوح ۳۸-۱۳-۲-۱-۳- برای سطح زمین بازی باید از کفپوش‌های لاستیکی ایمن استفاده شود. ۳۹-۱۳-۲-۱-۳- می‌توان از آسفالت. موزاییک یا کفپوش‌های لاستیکی در رنگ‌های مختلف برای مشخص کردن عملکردها یا فضاهای مختلف و تغییر در ارتفاع استفاده کرد. بافت‌های متفاوت کفپوش می‌توانند راهنمایی برای تمایز در قسمت‌های مختلف یک زمین بازی باشند. ۶۰-۱۳-۲-۱-۲- وسایل بازی - انواع مختلف وسایل بازی قابل دسترس باید در زمین بازی در نظر گرفته شود تا امکان لذت بردن از بازی برای افراد با توانایی‌های متفاوت را فراهم سازد. - نیمکت و یا سایبان به فواصل ۵۰ متر برای افرادی که قصد استراحت یا تغییر فعالیت دارند تامین شود. - میزهاء نیمکت‌ها و فضاهای استراحت باید برای کودکان و بزرگسالان دارای معلولیت قابل دسترس باشند. - مکان‌هایی خارج از محدوده بازی باید در نظر گرفته شود تا کودک بتواند قبل از استفاده از وسایل بازی آن‌ها را تماشا کرده و برای استفاده از آن‌ها تصمیم بگیرد. - طراحی عناصر موجود در زمین بازی با هدف تشویق به تحرک. استفاده و رشد حواس صورت می‌گیرد. امکان ارتباط با وسایل می‌تواند از طریق نمادهای دیداری و شنیداری باشد. تکرار نشانه‌ها و جهت یابی ایجاد سیستم ردیابی با استفاده از رنگ, بافت. گرافیک یا صدا بسیار مفید است. - تونل‌های بازی و پل‌ها باید به اندازه کافی محکم و عریض باشند تا افراد با صندلی چرخدار بتوانند از آن‌ها استفاده کنند. - الاکلنگ و سایر تجهیزات باید به گونه‌ای طراحی شوند تا کودک دارای معلولیت بتواند از صندلی چرخدار به آن‌ها سوار شود. - پله و رمپ باید در کنار یکدیگر برای دسترسی به وسایل بازی که در ارتفاع قرار دارند وجود داشته باشد. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سوم - ضوابط طراحی معماری برای افراد دارای معلولیت ۰ ۱۳۹۹/۲/۲۰ ۸۹ - سرسره‌ها باید امکان استفاده با صندلی چرخدار را داشته باشند یا امکان انتقال و دسترسی ایمن و مطمئن را فراهم کنند. - دسترسی به وسایل بازی باید از طریق رمپ با شیب حداکثر ۵ درصد و مجهز به میله دستگرد صورت گیرد. - رمپ‌ها باید به بالاترین سطح دسترسی داشته باشند و به عنوان بخشی جدایی‌ناپذیر از تجهیزات طراحی - سطوح هموار با ابعاد مناسب برای ترددء مکان‌های استراحت و فضای چرخش باید وجود داشته باشند. - سطوح تجهیزات بازی آبیء مانند حوضچه‌های آب بازی, باید غیرلغزنده بوده و فاقد لبه‌های تیز باشند. تا کودکان دارای معلولیت بتوانند به طور کامل به آن‌ها دسترسی داشته باشند. - در جایی که فرصت‌های باغبانی» مطالعه طبیعت و بازی با خاک فراهم شده است. باید سینی‌های شن و ماسه. تخته‌های گل و تجهیزات موردنظر در ارتفاع‌های مختلف قرار داده شوند تا برای کودکان با صندلی چرخدار ۱۴۶-۲-۱-۳- ساختمان‌های تاریخی ۱-۱۶-۲-۱-۳- دسترسی به ساختمان‌های باارزش تاریخی باید برای تمامی افراد براساس ضوابط بافت و بناهای ۲-۱۶-۲-۱-۳- تحت هر شرایطی, وجهه تاریخی یک بنا باید حفظ شود. هرگونه تغییر که به طور جدی به شخصیت بناء مصالح, خصوصیات یا فضاهای آن آسیب وارد کند ممنوع است. 5-۲-۱-۳ ۳-۱- مناسب‌سازی بناهای تاریخی باید با رویکرد حفظ و نگهداری میراث فرهنگی که با الزامات حفاظت بنا مغایرت نداشته باشند به اجرا درآید. 5-۱۶-۲-۱-۳- هنگامی که نتوان با راه‌حل‌های کالبدی مانند حذف موانع فیزیکی, الحاق یا دخل و تصرف در عناصر کالبدی و یا عبور از پیرامون موانع. دسترسی افراد دارای معلولیت را فراهم کرد باید از راه‌حل‌های جایگزین با دیگر روش‌های مبتکرانه استفاده کرد. ۵-۱۶-۲-۱-۳- جابجایی خدمات عمومی از طبقات بالا به همکف. به کارگیری فن‌آوری رایانه‌ای برای دسترسی به خدمات. تنظیم مجدد مسیرهای حرکتی از جمله اقدامات جایگزین برای تامین دسترسی افراد دارای معلولیت ۱-۱۶-۲-۱-۳- معمولا تغییر و دخل و تصرف در کفسازی‌های اصیل تاریخی به سختی قابل پذیرش است. در -------- صفحهٔ بعد -------- ۹۰ ۰ +د+وابط و مفررات شهرسازی و معماری برای افراد دارای معلولیت به کفسازی اصلی باید در محل مناسب و قابل دسترسی در اختیار عموم قرار گیرد. معمولا کفسازی‌های بسیار براق و ۶-۲-۱-۳ ۷-۱- درگاه‌های باریک. آستانه‌های بلند. تغییر ارتفاع از در به دالان و هشتی ورودی» شیب تند دالان‌ها و گاهی کفسازی نامناسب از مشکلاتی است که عمدتا جرو ویژگی‌های خاص معماری بومی محسوب شده 0 تعییر در آن‌ها به سادگی میسر نخواهد بود. توصیه می‌شود در مواجهه با این شرایط و برای رفع موانع از شیوه الحاق عناصر ارزش‌های هنری و محیطی نیز توجه داشت. 4-۲-۱-۳ ۸-۱- در بسیاری از بافت‌های تاریخی به دلیل عرض کم معابرء جدا کردن پیاده‌رو از سواره‌رو میسر نخواهد بود. پیشنهاد می‌شود در این موارد با برنامه‌ریزی دسترسی‌های بافت و تفکیک معابر پیاده‌رو و سواره از یکدیگر و یا با مدیریت زمانی عبور و مرور تا حدی با این مشکل برخورد شود. ۹-۱8-۲-۱-۳- نورپردازی مناسب نقش مهمی در نمایان کردن موانع حرکتی داشته و رفت و آمد در بافت تاریخی را تسهیل می‌سازد. نصب و الحاق تجهیزات نورپردازی در مناطق موردنیاز به ویژه در مناطقی که ارتفاع کفسازی ۱۰-۱8۵-۲-۱-۳- علایم راهنما و تابلوهای اطلاع‌رسانی نقشی اساسی در دسترسی عمومی به بناهای تاریخی دارند. تابلوها ذکر شوند. ۱۵-۲-۱-۳- پناهگاه و اسکان اضطراری ۱-۱۵-۲-۱-۳- پناهگاه‌ها معمولا در ساختمان‌های عمومی مانند مدارس, ساختمان‌های دولتی و ساختمان‌های درمانی قرار دارند که باید از دسترس‌پذیر بودن آن‌ها مطمئن بود. دسترس‌پذیری باید یکی از خصوصیات کلیدی پناهگاه‌ها خصوصا مراکز اسکان اضطراری جدید الاحداث باشد تا بتوانند به تمام افراد جامعه خدمت‌رسانی کنند. ۲-۱6-۲-۱-۳- به طور طبیعی در جریان یک سانحه راه‌ها برای همگان مسدود می‌شوند. در این شرایط افراد با معلولیت حرکتی نمی‌توانند از آوار بالا رفته و عبور کنند و برای حرکت خود نیاز به کمک دارند. راه‌ها و پیاده‌روها باید بدون مانع باشند تا امکان عبور افراد با وسایل کمک حرکتی مانند صندلی چرخدار و عصا وجود داشته باشد. ۳-۱۹-۲-۱-۳- کلیه فضاهای عمومی پناهگاه‌ها از جمله ورودی‌هاء مسیر عبورء امکانات و تسهیلات جانبی خدماتی و عناصر وابسته مانند سرویس‌های بهداشتی, تلفن‌ها و ... باید طبق شرایط بندهای مربوطه در این ضوابط قابل -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سوم - ضوابط طراحی معماری برای افراد دارای معلولیت ۰ ۱۳۹۹/۲/۲۰ ۹ ۶-۱6-۲-۱-۳- مسیرهاء درهاء ورودی‌هاء رمپ. پله و سایر بخش‌های پناهگاه باید مطابق ضوابط دسترس‌پذیری طراحی و ساخته شوند. ۵-۱۵-۲-۱-۳- فضای گردش باید حداقل ابعاد ۱۵۰۷۱۵۰ سانتی‌متر داشته باشد. 1-۱۵-۲-۱-۳- مسیر عبور باید عاری از هر گونه مانع باشد. تخت خواب و دیگر وسایل موجود در پناهگاه نباید مسیر عبور را برای افراد با صندلی چرخدار مسدود کنند و برای افراد با محدودیت بینایی خطرساز باشند. ۷-۱۹-۲-۱-۳- یک مسیر عبور بدون مانع باید فضاهای اقامت و خدماتی مانند سرویس بهداشتی, غذاخوری, درمانی و اطلاعات را به هم مرتبط کند. ۸-۱۹-۲-۱-۳- سیستم‌های ارتباطی باید در شکل‌های مختلف صوتی. بصری» نوشتاری و الکترونیکی ارائه شوند. ۹-۱۵-۲-۱-۳- افراد دارای معلولیت باید در کنار خویشاوندان و دوستان خود باشند. آن‌ها نباید در مکانی جداگانه از ۱۰-۱۹-۲-۱-۳- باید فضایی اضافی در کنار محل خواب افراد با صندلی چرخدار ب برای نگهداری صندلی چرخدار ۱۱-۱۹-۲-۱-۳- برخی افراد نمی‌توانند بر روی زمین بخوابند. بنابراین باید تدار کات لازم برای فراهم آوردن تخت خواب برای آن‌ها انجام شود. ۱۲-۱۹-۲-۱-۳- افراد با محدودیت بینایی برای مسیریابی در پناهگاه تا زمانی که به فضای آن آشنا شوند به راهنمایی و کمک نیاز دارند. لذا ضروری است حضور افراد راهنما در پناهگاه پیش‌بینی شود. ۲-۳- ضوابط طراحی و مناسب‌سازی ساختمان‌های مسکونی ۱-۲-۳ هدف عمده‌ترین هدف از ارائه ضوابط طراحی مسکن. به وجود آوردن شرایط استقلال فردی شخص دارای معلولیت در محیط مسکونی و ایجاد زمینه برای قرار دادن افراد دارای معلولیت در کنار خانواده به عنوان یک عضو فعال, از طریق به کار گرفتن تمهیدات معماری است. ۳-۲-۳ شرایط عمومی ۱-۲-۲-۳ در مجتمع‌های مسکونی حداقل ۵ درصد واحدهای مسکونی باید قابل استفاده برای افراد دارای معلولیت طراحی شده باشد. همچنین در مجتمع‌های مسکونی ساخته شده با اعتبارات کامل دولتی که کم‌تر از ۲۰ واحد مسکونی دارند. حداقل یک واحد قابل دسترس برای افراد دارای معلولیت باشد. -------- صفحهٔ بعد -------- ار ۰ ضصضوابط و مقررات شهرسازی و معماری برای افراد دارای معلولیت ۲-۲-۲-۳ در ساختمان‌های مسکونی که بر طبق ضوابط شهرداری محل می‌باید دارای آسانسور باشد. آسانسور و ۳-۲-۲-۳ در ساختمان‌های مسکونی که در آرتفاع کم‌تر از ارتفاع مندرج در بند ۲-۲-۲-۳ ساخته می‌شوند. سطح ۳-۲-۳ مسکن فابل دسترس ۱-۳-۲-۳ ورودی واحد مسکونی باید مطابق شرایط بند ۱-۱-۳ این ضوابط باشد. ۲-۳-۲-۳ راهرو واحد مسکونی باید مطابق شرایط بند ۴-۱-۱-۳ این ضوابط باشد. ۳-۳-۲-۳ راه‌پله واحد مسکونی باید مطابق شرایط بند ۵-۱-۱-۳ این ضوابط باشد. ۳-۳-۲-۳- سطح شیب‌دار در واحد مسکونی باید مطابق شرایط بند ۶-۱-۱-۲ این ضوابط باشد. ۵-۳-۲-۳- آسانسور در واحد مسکونی باید مطابق شرایط بند ۷-۱-۱-۳ این ضوابط باشد. ۶-۳-۳-۳- بازشوهای واحد مسکونی (در و پنجره) باید مطابق شرایط بند ۱۰-۱-۱-۳ این ضوابط باشد. ۷-۳-۲-۳ میله‌های دستگرد در واحد مسکونی باید مطابق شرایط بند ۱۱-۱-۱-۳ این ضوابط باشد. ۸-۳-۲-۳- حداقل یک فضای بهداشتی (حمام. توالت و دستشویی) باید مطابق شرایط بند ۱۳-۱-۱-۳ این ضوابط باشد (شکل ۳۵-۲). ۹-۳-۲-۳ کنترل‌های الکتریکی و مکانیکی واحد مسکونی باید مطابق شرایط بند ۱۸-۱-۱-۳ این ضوابط باشد. س ۰11 ۸سم 1 0 8 ی 1 شکل ۴۵-۳ نمونه سرویس بهداشتی و حمام دسترس‌پذیر یک واحد مسکونی -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سوم - ضوابط طراحی معماری برای افراد دارای معلولیت ۰ ۱۳۹۹/۲/۳۰ ۳ ۱-۳-۲-۳ پارکینگ برای هر واحد مسکونی قابل دسترس باید حداقل یک واحد پارکینگ قابل استفاده برای افراد دارای معلولیت با ۱-۱-۳-۲-۳- مسیر پیاده‌ی قابل دسترس از محوطه پارکینگ تا ورودی واحد مسکونی باید مطابق با شرایط بند ۱-۱-۳ باشد. ۲-۱-۳-۲-۳- ابعاد و شرایط دسترسی پارکینگ باید مطابق شرایط بند ۲-۵-۱-۲ در این ضوابط باشند. ۳-۱۳-۲۳ حتی‌الامکان حد فاصل بین پارکینگ و ورودی ساختمان برای محافظت فرد دارای معلولیت ۲-۳-۲-۳ اتاق‌ها ۱-۲-۳-۲-۳- حداقل عرض مسیبر تردد در فضاهای داخلی واحد مسکونی دسترس‌پذیر باید ۹۰ سانتی‌متر باشد. ۲-۲-۳-۲-۳- ورودی, فضاهای زندگی, غذاخوری, خواب و ایوان در واحد مسکونی دسترس‌پذیر باید دارای فضای آزاد به قطر حداقل ۱۵۰ سانتی‌متر جهت چرخش, عبور و استفاده از وسایل باشد. ۳-۲-۳-۲-۳- برای استفاده از تجهیزات ثابت در اتاق‌ها باید فضای آزاد کف به ابعاد حداقل ۱۲۰*۷۵ سانتی‌متر فراهم شود (شکل ۳۶-۳). 5-۲-۳-۲-۳- پیش‌بینی فضای آزاد به عرض حداقل ‎٩۰‏ سانتی‌متر در اتاق خواب و در اطراف تختخواب برای انجام امورات ضروری است (شکل ۴۶-۳). 3-۲-۳-۲-۳- در جلوی کمد باید فضای آزاد به ابعاد حداقل ۱۲۰*۷۵ سانتی‌متر در نظر گرفته شود (شکل ۴۶-۳). 1-۲-۳-۲-۳- قفسه‌های کمد دسترس‌پذیر باید در ارتفاع حداقل ۴۰ و حداکثر ۱۲۰ سانتی‌متر از کف قرار گیرند (شکل ۴۷-۳). ۷-۲-۳-۲-۳- حداکثر ارتفاع قابل دسترس میله رخت‌آویز در کمد ۱۴۰ سانتی‌متر باشد. استفاده از میله‌های رخت‌آویز با قابلیت تنظیم ارتفاع توصیه می‌شود (شکل ۴۷-۳). -------- صفحهٔ بعد -------- ۴ ۰ م++غوابط و مفررات شهرسازی و معماری برای افراد دارای معلولیت شکل ۴۷-۳- ابعاد کمد دسترس پذیر ۳-۳-۲-۳ آشپزخانه ۱-۳-۳-۲-۳- فضای آزاد کف به قطر حداقل ۱۵۰ سانتی‌متر باید به گونه‌ای طراحی شود که تمام وسایل ضروری آشپزخانه (اجاق, یخچال, ظرفشویی و ...). برای شخص با صندلی چرخدار از روبرو و یا از پهلو قابل دسترس باشد (شکل ۴۸-۳). ۲-۳-۳-۲-۳- در مجاورت وسایل ضروری آشپزخانه باید فضای آزاد به قطر حداقل ۱۵۰ سانتی‌متر جهت چرخش ۰ درجه‌ای, عبور و استفاده از وسایل باشد (شکل ۴۸-۳). -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سوم - ضوابط طراحی معماری برای افراد دارای معلولیت ۰ ۱۳۹۹/۲/۲۰ ۹۵ شکل ۴۸-۳- فضای آزاد برای چرخش و عبور در آشپزخانه ۳-۳-۳-۲-۳- حداقل سطح کار آزاد با عرض حداقل ۷۵ سانتی‌متر و ارتفاع بین ۷۵ تا ۸۵ سانتی‌مترء با فضای آزاد برای قرارگیری پا به عمق ۴۰ سانتی‌متر و ارتفاع ۶۵ تا ۷۰ سانتی‌متر در زیر آن باید در نظر گرفته شود (شکل ۳- ۳۹ 5-۳-۳-۲-۲۳- حداکثر ارتفاع پایین‌ترین طبقه قفسه‌های فوقانی ۱۳۰ سانتی‌متر و قفسه‌های پایینی ۸۰ سانتی‌متر باشد (شکل ۴۹-۳). شکل ۴۹-۳- ابعاد دسترسی و فضای آزاد جلوی سطح کار جهت قرارگیری صندلی چرخدار ۹-۳-۳-۲-۲- ارتفاع سینک ظرفشویی باید ۷۰ تا ۸۵ سانتیمتر بوده و زیر آن باید فضای آزاد برای قرارگیری پا به 1-۳-۳-۲-۳- زیر ظرفشوها نباید سطوح نوک تیز و ساینده وجود داشته باشد. لوله آب گرم و لوله تخلیه آن. در زیر ظرفشو باید با پوشش عایق پیش‌بینی شود. -------- صفحهٔ بعد -------- ۹۶ ۰ +خ+وابط و مقررات شهرسازی و معماری برای افراد دارای معلولیت ۳-۳-۲-۳ ۷- شبر ظرفشویی باید با یک دست قابل دسترسی و استفاده باشد و به راحتی عمل کند. ۸-۳-۳-۲-۳- توصیه می‌شود قفسه‌های آشپزخانه قابل جابجایی و برداشتن باشند تا به آسانی با نیازهای فرد دارای ۹-۳-۳-۲-۳- دستگیره‌های کابینت‌ها باید قابل دسترسی و استفاده آسان برای افراد دارای معلولیت باشند. ز تیا ی ۳ جراات << چ-» شکل ۵۰-۳- ابعاد و اندازه زیر سطح کار یا ظرفشویی جهت قرارگیری صندلی چرخدار ۴-۳-۲-۳ انباری ۱-5-۳-۲-۳- فضای آزاد کف به ابعاد ۱۲۰۷۷۵ سانتی‌متر باید به گونه‌ای طراحی شود که کلیه‌ی قسمت‌های انباری برای فرد با صندلی چرخدار از روبرو یا از پهلو قابل دسترس باشد. ۲-8-۳-۲-۳- حداکثر ارتفاع دستیابی از روبرو به وسایل داخل انباری باید بین ۴۰ تا ۱۳۰ سانتی‌متر و از پهلو بین ۵ تا ۱۳۵ سانتی‌متر باشد (شکل ۵۱-۳). ۳ و ۳ اه رد ۱ / اس اه ام ک ۱۵ ۳ ۱ ا 4 | نشخ شک ]۱ شکل ۵۱-۳- ارتفاع دستیابی به قفسه‌های انبار از مقابل و از پهلو برای صندلی چرخدار -------- صفحهٔ بعد -------- منابع و مراجع ۱۳۳۰ ۹۷ منابع و مراجع ۱ تیبرگ. سون او دیگران ]. «دیدگاه‌هایی درباره ایجاد و گسترش محیط شهری بدون مانع». سازمان ملل متحد. ترجمه مهدی بابایی آهری, سازمان مشاور فنی و مهندسی شهر تهران» ۱۳۷۴۳ -۲‏ رستمی, ژنیت. «بازبینی مشکلات معلولین از دیدگاهی نو و شیوه‌های مقابله با آن‌ها». در مجموعه مقالات دوره آموزشی طراحی فضاهای عمومی قابل دسترس برای کم‌توانان جسمی- معابر شهری, مرکز تحقیقات ساختمان و ۳- رفیع‌زاده. ندا. نوذری,» شعله. قاسم زاده» مسعود. ماندگارء مهران. «راهنمای کاربردی ضوابط و مقررات شهرسازی و معماری برای افراد معلول جسمی - حر کتی»» مر کز تحقیقات راه» مسک- و9 شهرسازی. ۰۳۹۲ ۴ سازمان برنامه و بودجه. «تسهیلات پیاده‌روی»» نشریه شماره ۱۳۴ انتشارات معاونت فنی دفتر تحقیقات 9 معیارهای فنی. ۰.۱۳۷۵ (۸ سازمان برنامه و بودجه. «دستورالعمل اجرایی محافظت ساختمان‌ها در برابر آنش‌سوزی» نشریه شماره ۱۲( ۶- سازمان برنامه و بودجه. «محافظت ساختمان‌ها در برابر حریق»» نشریه شماره ۰۱۱۱ دفتر تحقیقات و معیارهای فنی, تهران, ۱۳۷۳ ۷ سازمان بهزیستی کشور. «قانون حمایت از حقوق معلولان و آیین‌نامه‌های اجرایی مربوطه». معاونت پشتیبانی و امور مجلس, تهران» ۰.۱۳۹۷ ۸ سازمان مشاور فنی و مهندسی شهر تهران. «اولویت‌بندی رفع موانع از شبکه معابر شهر تهران»» حبیبی» میترا و دیگران ]» تهران. ۰۱۳۷۵ ۹ سازمان مشاور فنی و مهندسی شهر تهران. «رهنمودهایی برای ایجاد و گسترش محیط بدون مانع». مجیدی, ۰ سازمان مشاور فنی و مهندسی شهر تهران. «برنامه اقدام جهانی برای معلولین. مصوب سی و هفتمین اجلاس مجمع عمومی, سازمان ملل متحد- بخش اطلاعات اقتصادی و اجتماعی». ترجمه مهدی بابایی اهری, ۰.۱۳۷۲ ۷۱- سازمان ملل متحد. «دقت در طراحی- راهنمای مناسب‌سازی بناها و فضاهای شهری برای معلولین و کم‌توانان جسمی»» ترجمه مهدی بابایی اهری. سازمان مشاور فنی و مهندسی شهر تهران» ۰۱۳۷۳ ۲- سازمان ملل متحد. «کنوانسیون حقوق افراد دارای معلولیت». ترجمه محمد پورنجف. اداره حقوق بشر وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی ایران. ۱۳۸۶ ۳- سازمان ملی استاندارد ایران. «کفی‌های بالابر برقی برای افراد دارای اختلال حرکتی - قوانینی برای ایمنی, ابعاد و کار کرد عملیاتی»» استاندارد شماره ۲۲۳۹۱ تهران» ۰.۱۳۹۶ -------- صفحهٔ بعد -------- ۹۸ ۰ مفصضوابط و مقررات شهرسازی و معماری برای افراد دارای معلولیت ۴- سازمان ملی استاندارد ایران. «مقررات ایمنی و ساختار آسانسور». استاندارد شماره ۶۳۰۳. تهران. ۰.۱۳۹۳ ۵- شهرداری تهران. «دستورالعمل مناسب‌سازی ساختمان‌های عمومی برای معلولین جسمی و حرکتی». ۱۳۹۰ ۶- شهرداری تهران. «دستورالعمل مناسب‌سازی فضای شهری برای معلولین جسمی و حرکتی». ۱۳۹۰ ۷- مرکز تحقیقات ساختمان و مسکن. «آیین‌نامه محافظت ساختمان‌ها در برابر آتش». وزارت مسکن و شهرسازی. شماره ض ۰۳۴۴ تهران. ۰۱۳۸۵ ۸- مرکز آمار ایران. «طبقه‌بندی بین‌المللی عملکرد. ناتوانی و سلامت»» سازمان جهانی بهداشت. ترجمه‌ی محمد کمالی, منوچهر ارجمند حسابی, تهران. ۰.۱۳۸۴ ۹- مرکز تحقیقات ساختمان و مسکن. «ضوابط و مقررات شهرسازی و معماری برای معلولین جسمی - حرکتی. ویرایش دوم نشریه شماره ۰۱۰۴ تهران» ۰۱۳۷۸ ۰ مرکز مطالعات و تحقیقات شهرسازی و معماری ایران. «آیین‌نامه طراحی راه‌های شهری». ۱۳۷۴ ۱- معاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی ریاست جمهوری. «قانون برنامه پنجم توسعه اقتصادی, اجتماعی و فرهنگی دولت جمهوری اسلامی ایران». ۰.۱۳۸۹ ۲- موسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران. «آیین کاربرد اصول اساسی طراحی فضا برای معلولین جسمی- حرکتی»» استاندارد شماره ۲۹۴۸ تهران. ۰.۱۳۶۷ ۳- نوذری, شعله. «نیازهای افراد دارای کم‌توانی در ساختمان‌ها. راهنمای طراحی» 1509527 مرکز تحقیقات ساختمان و مسکن. ۱۳۸۸ ۴۳- نوذری, شعله. رفیع‌زاده. ندا. قاسم‌زاده» مسوعود. «رهنمودهای طراحی معماری برای ایمن‌سازی حرکت در مدارس»» مرکز تحقیقات راه» مسکن و شهرسازی» ۱۳۹۲ ۵- نوذری, شعله. رفیع‌زاده ندا. قاسم زاده» مسعود. راهب. غزال. صادقی, زینب. «رهنمودهای مناسب‌سازی پایانه‌های حمل و نقل برای افراد دارای معلولیت». مرکز تحقیقات راه» مسکن و شهرسازی, ۰۱۳۹۵ ۶- نوذری, شعله. رفیع‌زاده, ندا. قاسم‌زاده. مسعود. «روش‌های مناسب‌سازی ساختمان‌های آداری برای افراد دارای محدودیت‌های جسمی و حرکتی»» مرکز تحقیقات ساختمان و مسکن. تهران. ۰.۱۳۸۷ ۷- _نورانی امیر. «آسان‌سازی, به‌ کار گیری, آموزشی نمودن و ارزیابی اجرایی ضوابط و مقررات شهرسازی و معماری برای افراد معلول جسمی-حرکتی»» مرکز مطالعاتی و تحقیقاتی شهرسازی و معماری ایران» تهران» ۱۳۸۳ ۰ 5000111۶8 200 1208 ۵۶۲ 006 اخم۸ ۸ مش لس بجعنجطا م۲۵ عاطانکمم ۸ -28 6۰ ,ا[[ ۱۷1۵0۵۷۷-1 ,۷۵ ۸10۳ بدعازک 200 مکعمزلانظ 9 ۱1,۱[ |۸۸ 106[ ۳۵۵11108 ۵00 دع انا عاطامدن] مود عام م۸ بل هاگ 1300۵ مممز و۸ -29 دل00م۲ 1۳۵ 0 ۱۵ دعطا دم مش 1۳۵۳۲ له دجمزلانسظ و مع 0 بعا 1 لماک ۹۳ظ -30 ۰( :6300 ۵5 ۳۳۵۵00۰ او 006 عام۳۵ 1۵100 4۰ .| 04-65 ۵ ۳۵۷۱۳۵۵۲۰ ا[زاظ ۵ 1۵۳ اعدا ۵[ م۸ ماه مکش کل لماک مدمه -ا3 2010 .105100 ع1 م۸ ۵۶ کل لماک ۸۸ ناک[ اه ا ما0 -32 -------- صفحهٔ بعد -------- منابع و مراجع ۱۳۳۳۰( ۹۹ ۳ 6010611068 بنازازم م۸ ۸۵۸ ممعنز عاطانددمم ۸ 1۵۳ دلمعلمداک ۸۸ مععناحدل او ام م0 -33 4 دع1111(ع۳۵ 200 دع زانط ۰ ,500268 بذاعع5 :1 ۳۵۳۲ :۳۵۷۱۲۵۵۵ اان0اظ ۳۳۵۵ مع ۵ 1۵۵۵۵۰ نا 1۹ کعطاه 10 34 6024۰ 1010.1 فعام ۳۲۱۵ معزف0ا :حل همع ۳1۵ وه م۸ ۳۵0 1۵۵۹00۰ ۳۵۱۵ 40 ,]۸۳۵ 1۵۶ 6011۵006 ۳۳۵۵ ۲و ۱120۵ ۸ بمعن0ا هک 1 برلعک مطاا 0011 -35 )1 108 دزاطام ۳۳۵۹۹0۵ هه ۳۵۵0۵۵۱ [10۵ ۸۳۵110 ,010 ۳۵۳۵۵20 0۳ 1۳6 بدعاماهد 1۳۵ 1۵۳۲ عمنمعند10 50 بطانصحلام) ‏ -36 7۰ ,0155 ۵ اع02 م۸0 ۸۳11۵ عم لها ۸ معا عازک وه شیک بل مجقممما ,م۲۵ -37 ۰ ,505 200 ۷۷:16 مد 0ل 10166121100 هدع 20 ماع دک ۸ ۰ 1۵۲1086 ۵00۰م]آ ,16۹120 200 مها ماه تعمزد۲۵ عام م۸ ۵۰۰ 16 -38 ,۳۷1۳۵۵۵ عا ددع۸ ع م0010 0ص عمصنصعز مصعند 1۵۱۷۴ ۸۵۰۳ ,1۳6 -39 ۰ ,۳۳۵۵۹ 50 ۰ ۶ 0ان0ظ ۵ 0 ۵ 11 +اتمصم) 006 11۵0۵ -4(0 101200 1۵۳ ک00ع۲ :۲0۹1110 علاط 0101172110 هاگ 1۵۳ 022017110۵ 41-1۵0۵ 4۰ .9527 150 .6010611068 معزدع] کع ملظ ۱۵ ۳۵۵۱6 40 1111۷ ددع۸ :۲0۹1110 عطالا ۵ 1117۵110 هاگ 1۵۳ ۵ 0220170 ۵ 1۵0 42۲ ۰[ .21542 ۳۵۷1۲۵۵۵۲۰1۹50 اازظ 06 01 بازانمهدنا] ۰ ددع۸0 10۳ معن 1 .ا )6 وت معاحعطا ۱/0 -43 ۰ 200 ۳1۵01۵2 ۸۳۵1۳۵ ۱۵۳ ۲۳1۵۵000۴ مشک علاط" بش مه هط بلع۵0 ۱ 44 4۰ ,۱100۳0۷-۲111 40 200 دعدال|نظ ,۱01 مه ددعممش۸ 1۵۳ هنز بانمصم) لحملمهاک ممعلد7 ب3۳ -45 ۰ .2[1 ۲75.41۱ ۰ ۵ع۳۵0[11116 4 ,]۷10۵-11 ۷۵۳۰ 0۳ بدع 1 الط ۳۳۵۵-عز ۵ ما۸۱ ۳۱۵۵۵۰ -46 ۵ ددع۸0 1۵۵6 ۵ ۳1۵1۵۵ بداه‌ماک عاطانددممن ۸ خعا 0000 آهوط مهد منک م۳۵ -47 ۰ ,۳۵1۵ ,رد۸ ل) دع 0 )۸ ۳۵۵0۵ اما ,دا م۳ ۵۵0160 1۵۶ دامماک5 ۰ ۷/۵۵1۲ 10۳ 0۹۹10 هنوگ 00 ۳00۵ ۲۵00005 معانصنا ا۳۵ظ 500۳۹۳۵ -485 ۰ ۳۷1۳۵۵1۰ ۳۳۵۵ ۵26 ۸ 1۵۳ [۵ 1200 معزد 1 ۸ 1۵0100 ۳۵ 1۵۲ زانط حدم ۸" ۰ 200 ۷۷116۷ 00[ ,۷۵۲ ۵ ,۳۵۷۱۳۵۵۵ ۳۳۵۵ معط ,۳۵۵ معندا عمز۲1۵۵ عام م۸ 49-1۸6 ۱995 ۰ مد 5100000 معزدا] دمن ۸ 0111۰ ددع۸ 0۵ ععا 0 و۸0 مصععاف) اه و 1۵۵ -50 4۰ .600116116۵ 2زا از دمم ۰۸ 0106۰ ان حطاام1 ۳ +1000 اه ج 16 -ا5 ۰ از[ 0۲۵ ۱0 دع 10 1ع 10 0ص حعلم) اسمعک امسعانط ۰۸ ۲۵۵۳۲ ۷۷:۵۶ 52 -------- صفحهٔ بعد -------- ۳ 00و ۲ -------- صفحهٔ بعد -------- خواننده گرامی مشخصات فنی عمومی و مقاله. به صورت تالیف و ترجمه. تهیه و ابلاغ کرده است. ضابطه حاضر در راستای موارد فهرست نشریات منتشر شده در سال‌های اخیر در سایت اینترنتی 116721111211111.1۳ قابل دستیابی می‌باشد. -------- صفحهٔ بعد -------- ۳ 00و ۲ -------- صفحهٔ بعد -------- 151216 1160۱۱1۲ 0۴] 0 ۲1۵0 200 3006] 0 ام پچ چچه 4 4 9 ۳۹ ۸ ۳۹ خدی شد هس اس یه یه سا مدمدمرییا! شد هد مدمدسش) مدمدسش خه۱ شحد ۴ ر ر ۰ 2 ص2م- هم ج ی من حوم ۸ ۵ ۵۳۱ ۳۹ * مه 90 و ۳ » »> پوسووچچبچ ی مههد امه تما کم گرجچم ( هم‌هدها ی تن 20 سرد لوسر عدعط مد 170. 0 1 1۳۳۵ 200 ۵۵0۹5 ۵۱ ۱۱۵۱۹۳۷ 40 131۳۵۹1۳61۲6 ,[۵ع160301 آ0 م1 200 ۳1۵12۶ 1110۵0 ۲ 0 8 ۳۳۵۵۲۱۵۱۱ 1 11۳۳۵0 200 ۲10۹۱۵۶ ,۹۵۵۰ ۰ ۳0۲۱۷6 یک م1600 آ0 ا 0 0۸ 1۹۵۵۲ 5 200 اما |000۹ [3237023 (777 2020 -------- صفحهٔ بعد -------- این نشریه با عنوان «ضوابط و مقررات شهرسازی و معماری برای افراد دارای معلولیت» به منظور کمک به برنامه‌ریزان». طراحان, مهندسان و مدیران شهری بازنگری شده تا از بروز مشکلات دسترسی در طرح‌های آتی جلوگیری نموده و همچنین نسبت به رفع موانع و مناسب‌سازی ساختمانهای و معابر موجود اقدام نمایند.