شرهنگ فنی آبیاری و زهکشی

⚠ این متن با نرم‌افزار از روی تصویر خوانده شده و ممکن است خطا داشته باشد؛ برای استناد، اصلِ سند را ببینید. ِ 0 ۳ مود ۰ به ۰ ارد شرهنگ فنی آبیاری و زهکشی ( فصل ۱۸-مهار سیل ) ی تیر ماه ۱۳۷۹ -------- صفحهٔ بعد -------- فرهنگ فنی آبیاری و زهکشی (فصل ۱۸-مهار سیل) -------- صفحهٔ بعد -------- پیشگفتار امروزه نش و اهمیت ضوابط. معیارها و استانداردها و آثار اقتصادی ناشی از بکارگیری مناسب و مستمر آنها در پیشرفت جوامع. تهیه و کاربرد آنها را ضروری و اجتناب‌ناپذیر ساخته است. نظر به وسعت دامنه علوم و فنون در جهان امروز. تهیه ضوابط. معیارها و استانداردها در هر زمینه به مجامع فنی - تخصصی واگذار شده است. با در نظر گرفتن مراتب فوق و با توجه به شرایط اقلیمی و محدودیت منابع آب در ایران. تهیه استاندارد در بخش آب از اهمیت ویژه‌ای برخوردار بوده و از این‌رو طرح تهیه استانداردهای مهندسی آب کشور وزارت نیرو در جهت یل به این هدف با مشخص نمودن رسته‌های اصلی مهندسی آب اقدام به تشکیل مجامع علمی - تخصصی با عنوان کمیته‌ها و زیر کمیته‌های فنی نموده که وظیفه تهیه این استانداردها را به عهده دارند. استانداردهای مهندسی آب با درنظر داشتن موارد زیر تهیه و تدوین می‌گردد: - استفاده از تخصص‌ها و تجارب کارشناسان و صاحبنظران شاغل در بخش عمومی و خصوصی - استفاده از منابع و ما خذ معتبر و استانداردهای بین‌المللی - بهره‌گیری از تجارب دستگاههای اجرایی. سازمانها. نهادها. واحدهای صنعتی. واحدهای مطالعه. طراحی و ساخت - ایجاد هماهنگی در مراحل تهیه. اجرا. بهره‌برداری و ارزشیابی طرحها - پرهیز از دوباره کاریها و اتلاف منابع مالی و غیر مالی کشور - توجه به اصول و موازین مورد عمل موسسه استاندارد و تحفیقات صنعتی ایران و سایر موسسات معتبر تهیه کننده استاندارد استانداردها ابتدا بصورت پیش‌نویس برای نظرخواهی منتشر شده و نظرات ارسالی پس از بررسی در کمیته تخصصی در نسخه نهایی منظور خواهد شد. امید است که کارشناسان و صاحبنظرانی که فعالیت آنها با این رشته از مهندسی آب مرتبط می‌باشد. با توجهی که مبذول می‌فرمایند این پیش‌نویس را مورد بررسی دقیق قرار داده و با ارائه نظرات و راهنمایی‌های ارزنده خود کمیته ژئوتکنیک را در تنظیم و تدوین متن باری و راهنمایی فرمایند. -------- صفحهٔ بعد -------- ترکیب اعضای کمیته اعضای کمیته فنی شماره ۲۰ که در ترجمه فصل ۱۸ - مهار سیل فرهنگ فنی آبیاری و زهکشی مشارکت داشته‌اند به ترتیب حروف الفباء به شرح زیر می‌باشند: مرحوم فیروز تربیت کارشناس هیدرولیک آقای حمید غنی‌زاده کارشناس سیویل (هیدرولیک) آقای محمدباقر قلی زاده کارشناس مکانیک سیالات خانم کیاندخت کباری کارشناس سیویل آقای محمد حسین موسوی کارشناس هیدرولوژزی شایان ذکر است کمیته واژه‌ها تا تاریخ دیماه ۷۸ از همکاری بسیار موْثر و مفید مرحوم جناب آقای دکتر فیروز تربیت در تهیه فرهنگها برخوردار بوده است روانش شاد و یادش گرامی باد. -------- صفحهٔ بعد -------- عنوان مدمه فصل ۱۸- مهار سیل بخش یکم - واژه‌های عمومی بخش دوم - هیدرولوژی سیلها بخش سوم - اقدامات مدیریت سیل بخش سوم - الف - اقدامات سازه‌ای بخش سوم -ب - تنظیم رود و عملیات کنترل بخش سوم -ج - انبارش. ذخیره بخش سوم - د - اقدامات غیرسازه‌ای بخش چهارم - درآمد - هزینه ۱۰ ۳۳ اه ۳۸ ۳۷ ۴۰ ۴۹ -------- صفحهٔ بعد -------- مه مقدمه کمیته فنی شماره ۲۰ طرح تهیه استانداردهای مهندسی آب کشور تحت عنوان «کمیته واژه‌های آب» در تاریخ آذرماه سال ۱۳۶۲ به منظور توصیف. ساختن و گزینش اصطلاحهای تخصصی آب و رشته‌های وابسته و سرانجام تدوین فرهنگهای تخصصی آب تشکیل شد. ترجمه فرهنگ‌های تخصصی از زبانهای خارجی. بخشی از فعالیتهای کمیته واژه‌های آب بوده و به این منظور چندین فرهنگ در زمینه‌های گوناگون مهندسی آب انتخاب و برنامه‌هایی جهت تر حمه جزیی یاکلی آنها تدوین شده است. این کمیته تاکنون فرهنگ بین‌المللی هیدرولوژی از انتشارات مشترک سازمان یونسکو و سازمان جهانی هواشناسی و همچنین فرهنگ فنی سدها از انتشارات کمیسیون بین‌المللی سدهای بزرگ را ترجمه و چاپ نموده است. کمیته واژه‌ها فرهنگهای هیدروژئولوژی. لغات و اصطلاحات فاضلاب و فرهنگ مهندسی رودخانه را نیز مورد کار بعدی کمیته تحدیدنظر در ترجمه فرهنگ فنی آبیاری و زهکشی از «انتشارات بین‌المللی آبیاری و زهکشی» می‌باشد. این فرهنگ در سال ۱۳۵۴ توسط کمیته ملی آبیاری و زهکشی از فرهنگ بین‌المللی آبیاری و زهکشی چاپ ۷ و در ۶ فصل به فارسی برگردانده شد. در سال ۰ متمم این فرهنگ با چهار فصل با عناوین زیر توسط کمیته واژه‌های طرح استانداردها ترجمه و به چاپ رسید. فصل ۱۸- تحلیل سیستمهای منابع آب - شماره استاندارد ۱-۹۲-ن. مرداد ۷۵ فصل ۰- تکنولوژی کامپیوتر - شماره استاندارد ۹- ن. فروردین ۷۷ فرهنگ بین‌المللی آبیاری و زهکشی در سال ۱۹۹۶ توسط «انتشارات بین‌المللی آبیاری و زهکشی» در ۲۲ فصل تجدید چاپ شده است. در فرهنگ جدید برای جوابگویی به عناوین مختلفی که در دنیا مطرح است فصول کتاب مجدداً نامگذاری و کدبندی شده است. به عنوان مثال فصل ۱۰ با عنوان «جاهها. لوله کشی و ابزار آبکشی» به دو فصل: «چاهها و حفاری» (فصل ۸) و «ایستگاههای پمپاژ» (فصل ‎)٩4‏ تقسیم شده است. فصل جدیدی نیز با عنوان «مهار سیلاب» (فصل ۱۸) به آن اضافه شده است و لغات مربوط به آن از فصل هیدرولوژی جدا و در این فصل گنجانده شده است. نشریه حاضر ترجمه فصل «مهار سیلاب» از فرهنگ جدید بین‌المللی آبیاری و زهکشی می‌باشد. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل ۸- مهار سل بخش یکم - وازژه‌های عمومی ۶ حادئه 1 - 9116 ۸0011 رویداد پیش‌بینی نشده که احتمالاً موجب بروز خسارات مالی و تلفات جانی گردد. ۷- مدیریت حوزه آبریز 1 ]21036 - 9117 5 06 60681100 بمنظور نیل به یکی از اهداف زیر انجام می‌شود: بهبود کیفی رواناب. کاهش خطر سیل در بالادست مثلاً (از طریق جنگل کاری. ساختن مخازن کوچک و ...) جلوگیری از خطر آتش‌سوزی جنگل‌ها. جلوگیری از فرسایش و حفظ پوشش گیاهی. ۸ زهکشی متفاطع. زهکشی عرضی 06 0۳055 - 9116 1 عل 0۳۵۵2۶۵ استفاده از سازه‌هایی (نظیر مجاری آبگذر. سیفونها. تخلیه کننده‌ها و تنظیم‌کننده‌ها) در خاکریزهای جاده یا راه‌آهن که برای تسهیل زهکشی عرضی خاکریزها از آب باران مازاد. آب زیرزمینی و یا طغیان حاصل از لبریزی آب از کناره رودخانه‌ها و یا از امواج توفان دریا. ایجاد گردد. ۹- بسترعادی 0 ۳1۳۹۲ - 9119 [۲ 0 سیلابدشت رودها : زمینی که توسط سیلهای عادی پوشیده می‌شود و نزدیکترین تراز به رودخانه است. ۰ بستر بزرگ 50000 - 9120 ۲[ بخش فوقانی بستر که بلافاصله در بالای بستر عادی قرار گرفته و در سیلهای بزرگتر به زیر آب می‌رود. تراز پادگانه بلافصل در بالای سیلابدشت که زمینهای آن بالاتر از تراز سیلابهای معمولی است. -------- صفحهٔ بعد -------- سیل 040 - 9121 0 جریان یا ارتفاع نسبتاً زیاد آب در رودخانه که به طور وضوح بیشتر از حالت عادی بوده و موجب زیر آب رفتن زمینهای پست شود. پیکره آبی که ترازش بالامی آید و زمینی را به زیر آب می‌برد که این زمین معمولاً توسط آب پوشیده نمی‌شود. موجی از آب شبیه موج توفان (نظیر موجهای جزر و مدی همراه با باد یا هجوم موجهای سنگین) که به سمت پایین‌دست رودخانه عبور می‌کند. برحسب منشاء آبهای افزایش یافته. سیلابها را می‌توان حداقل به پنج گروه زیر طبقه‌بندی کرد (الف) سیلهای ناشی از آب شدن برف در نواحی کوهستانی که منجر به افزایش آب در دره‌های پایین دست می‌شود. (ب) سیلهای ناشی از هجوم امواج توفانهای چرخه‌ای در اقیانوسها توام با امواج دریا (ج) سیلهای ناشی از بارانهای شدیدتر از ظرفیت انتقال آب رودخانه و مجاری زهکشی طبیعی یا مصنوعی دیگر (د) سیلهای ناشی از تراکم و شکستگیهای یخ بالای رودخانه موسوم به سیلهای بهاری (ه) سیلهای ناشی از شکست سازه‌های ساخته شده نظیر سدها. بندها. خاکریزها. و سایر سازه‌های کنترل نک: ۱۰۴۰و ۱۰۴۱ تسکین سیل ۳1000 - 9122 65 کما| 00۳۳۵ 1۳۵10110 اقدامات رای کاهث با تخفف آثار منم : ی برای داهس , ر منفی سب مهار سیل |0۵ ۳1000 - 9123 65 66| 00۳۲۲۵ ع16اا]ا به کارگیری فنهایی به منظور تغییر خصوصیات فیزیکی سیل. این فنها شامل احداث سازه‌های کنترل سیل در رودخانه می‌باشد. مدیریت جریان ورودی سیلاب در هر منطقه مانند جریان خروجی آن باید به نحوی باشد که در صورت وقوع سیل. طول دورهٌ زمانی پیش‌بینی شده (دوره بازگشت و دوام) حداقل ممکن حفظ پروژه مهار سیل. پروژه کاهش سیل یا طرح حفاظت در برابر سیل |00۳۵ ۳1۵0۵0 - 9124 6 ,0۳۵10110 ۳1۵۵۵ ۵۳۲ 61ع[م۳0 ۱۵۵10 ۳۵۵۵ ب:ا0ع[0۳۵ 6 ۳1۵0 باه کعبس کعل ۲۵10 06 ۳۳۵(۵۲ ز کبس کعا عام عااا ۵6 ۳۳۵۵۲ 65 معا 60۳۲۳۵ 010101100 -------- صفحهٔ بعد -------- ۱- یک پروژه ممکن است فقط با هدف مهار سیل طراحی گردد. در عین حال می‌توان در مقاصد دیگر نیز از آن بهره‌برداری نمود. ممکن است از یک یا چند روش مهار سیل استفاده شود. ۲- نک : ۹۸۵۹ ۵- کارهای مهار سیل. یا عملیات حفاظت در برابر سیل ۳1000 :۷۷۵۲۷۵ |0۵1۲۵ ۳1۵00 - 9125 6۵ 0101001100 6 ۱۳۵1۵110 ع6ل 00۳6۵ نحعنن معا مادم عااا عل دعع 00 65 کم سازه‌های مهندسی که به منظور حفاظت اراضی و اموال از خسارات سیل ساخته می‌شود. این سازه‌ها شامل گوره‌ها. خاکریزها و سایر عملیاتی است که به منظور هدایت سیل به مجاری خاص یا در طول مسیلها و یا مخزن مهار سیل طراحی می‌گردد. ۶ منطقه خطر سیل 06 مل1۵73۳ ۳1۵000 - 9126 0 م۳۹06 20 0700566 27006 ۱- منطقه مستعد خسارات مالی و جانی ناشی از سیل . ۲- ناحیه‌ای که با احتمال معینی دچار سیل گرفتگی می‌شود. ۷- غرقاب سازی 0 0۳۲ ۳10001086 - 9127 آوره ۱۱۹۹۱۵:۱۹ ۱- سرریز کردن آب از محدوده طبیعی رود. رودخانه. دریاچه و دریا و یا سایر پیکره آب. یا تجمع آب ناشی از فقدان زهکشی در اراضی که به طور عادی مستغرق نمی‌شوند. غرقاب‌سازی به طور معمول عبارت است از تنها چند دسیمتر آبی که الزاماً ناشی از سیل نیست. ۲- پخش تنظیم شده آب به منظور آبیاری و .... ۸ مدیریت سیل 1 م۳100 - 9128 که کعل 6063110 ۵ 1۳۵11216۳1 سازمان مسئول مخاطرات سیل ۹ طرح کاهمش سیل 1 |۵۳۳۵ ۳1۵۵۵ ۵0۳۲ اعع[ ۳ 111221100 ۳1۵00 - 9129 نک ۱۲۴٩و‏ ۹۸۵۹ 65 06 ]۵160۳۵1016۳ 1۳۵[۵۲ ۳ -------- صفحهٔ بعد -------- ۰ تجاوز به حریم سیلاب دشت 1 هام ۳1000 - 9130 0 مع6 هام ۵۵ ۵۲۳۲ ۳۱۵۵۲ توسعه سازه‌های پیش‌بینی نشده مانند ساختمانها. جاده‌ها. خاکریزهای راه‌آهن. دهنه پلها و سایر موانع متجاوز به حریم سیلابدشت که موجب کاهش ظرفیت تخلیه سیل می‌گردد. ۱ سیلابدشت 40 ۳1000 ,۳100۵۵1۵15 - 9131 با 2 0186 206 000131105 عصتهام باه مها ۱- بخشی از اراضی که به وسیله سیل غرقاب شود. وسعت سیلابدشت غالباً برحسب فراوانی سیل تعیین می‌شود. سیلابدشت با فراوانی صدساله عبارت از ناحیه‌ای است که توسط سیلی با دوره برگشت متوسط صدسال یا به عبارت دیگر با احتمال وقوع یک درصد در سال غرقاب می‌شود (به شکل مراجعه شود). ۲- اراضی مستعد مجاور رود و آبراه در معرض سیلاب موقتی یا دوره‌ای که پس از لبریز شدن رودخانه و آبراهه غرقاب می‌گردد. در اراضی هموارتر. سیلابدشت مانند یک مخزن کمکی. رواناب اضافه را ذخیره و اوج سیلاب را کاهش می‌دهد. بعلاوه سیلابدشتها ممکن است برحسب شکل و شیب زمین ظرفیت تخلیه را اضافه نماید. تعیین رسمی سیلابدشت برای تعیین حجم. تراز و دوره برگشت سیل کار دشواری است. عموماً تراز سل با دوره برگشت یکصدساله را به عنوان تعریفی برای حدود سیلابدشت ملاک عمل قرار می‌دهند. ۳ نک : ۱۰۹۴و ۱۹۵۱ 7۲ حاشیه سیلابدشت. حاشیهٌ مسیل 06 11000۷2 ۵۲ 1۳۱۳۵۵ ۵|م ۳1۵۵۵ - 9132 دعل 060010601 7006 ها عل ۳۳۵۵۵۵ با۵ 1۵۵06 عصنقام ۵ ۵6 ۲۳۵۵۵۵ ۵ ناحیه‌ای بین سیلابدشت و مرزهای مسیل. اراضی بلافصل مجاور مسیلها که گرچه در معرض سیل قرار دارند ولی برای تخلیه سریع سیلاب نیستند و غالباً کمتر و بادوام کوتاهتر از مسیلها غرقاب می‌شوند. در حاشیه سیلابدشت. تقریباً استفاده از حاشیه سیلابدشت مجاز است. به شرط اینکه حفاظت سیل رعایت شود وگرنه مقررات منطقه‌بندی سیل‌گیری نواحی مسکونی. تجاری و نظایر آن در نظر گرفته می‌شود. -------- صفحهٔ بعد -------- ۳*- حراست سیلابدشت 0 ۳100۵۵01۵ - 9133 0 01206 دعل ۳۳۵۹۵۳۷۵0۵ نگهداری ظرفیت هیدرولیکی و مشخصات سیلابدشت طبیعی با هدف کمینه نمودن خسارات سیل. ۴ _تراز سیل. سطح سیل 6 ۳1000 - 9134 0 هه کعل ۲1۷۵۷ موقعیت سطح آب در هنگام عبور سیل ویژه از آبراه. به عبارت ساده‌تر مکان هندسی مجموعه نفاط سطح آب هنگام عبور سیل ویژه از آبراه. ۵- جلوگیری سیل 5 ۳1000 - 9135 65 6ع6ل ۳۳۵۷۵110۵ روشها یا عملیات ساختمانی به منظور مبارزه با سیل. ۶- ناحیهٌ در معرض سیل 42۵ 0۳۵۲6 ۳1000 -9136 0 ۳1۹۵6 2 0700566 270۳6 ۷- حفاظت سیل م۳100 -9[137 65 66[ 60۳۵ ۳۳۵1۵110 مفهومی وسیع‌تر از کنترل سیل دارد. ۸- حفاظت بخشی سیل 0 11000 |۳۵۳۵ - 9138 16[ ۳۳۵1107 حفاظت به وسیله خاکریزهای زیرآب رفتنی. -۹‏ خطر سیل ۲ ۳1000 - 9139 6 06 11۹۵6 - احتمال وقوع خطر سیل. خطر سیل معمولاً به صورت دورهٌ برگشت دبیهای اوج سیل بیان می‌شود. اما ۵ -------- صفحهٔ بعد -------- گاهی سرعت جریان. بار رسوبی رودخانه و عمق آب نیز برای تشخیص خطر در ناحیه‌های مورد تهدید به کار می‌رود. ارزیابی خطر می‌تواند براساس خطرات جانی و مالی نیز بیان شود. ۲- حاصل ضرب احتمال یک رویداد در نتایج مربوطه (نظیر خسارات رویداد) این عبارت معادل ارزش مورد انتظار خسارت بوده و مفهومی مورد استفاده در تحلیل خطر است. نواحی سیل 5 م۳100 - 9140 م7066 ۱- بخشهای کوچکی از سیلابدشت. تمام زمینهایی که در معرض سیلهایی تقریباً با بسامد یکسان هستند. ۲- زمین حاشیه مخزن یا محل انباشتگی آب رودخانه که در تراز بالاتر از بهره‌برداری عادی در معرض طغیان قرار دارد. کاربری زمین 120 - 9141 دامه کعل عهدنا ۱-کارهای ترویجی در رابطه با سطح زمین که اثر تعیین‌کننده روی شرایط اجتماعی و اقتصادی منطقه داشته و بر مقدار و مشخصه رواناب و فرسایش تأثیر می‌گذارد. در این زمینه سه طبقه کلی شناخته شده است: زمینهای زراعی. مرتع و جنگل. ۲- کاربری اقتصادی موجود یا تنظیم شده زمین نظیر مناطق مسکونی. تجاری. صنعتی. زارعی ۳- کاربری در نظر گرفته شده برای یک قطعه زمین (خواه زمین مسکونی. کارخانه. جاده. مزروعی و با دامداری). بر نامه ریزی کاربری زمین 8ر ‏ ع۵ا ۵۵] -9142 دامد کعل 0060۵۵100 ۵۳۵ا1 تهیه برنامه برای کاربری زمین که در درازمدت تأمین‌کننده رفاه عمومی بوده و همراه با راهکارها و روشهای رسیدن به این هدف باشد. سیلابدشت طبیعی 00 ]1101۳۵ -9143 |31 01۵۵1100 11۵106 سیلابدشتی که تحت تأثیر فعالیت بشر نباشد. ۶ -------- صفحهٔ بعد -------- اهداف مدیریت آبهای سطحی در مناطق شهری ۷۷۵۱۵۲ ۹۳۲۵00 ۲۳۵۳ 0۳ 000011068 - 9144 173333 0 11116 6۵ 5۳1206 6ل جسش2ه کعل نامع ها عل کا0زط0 مجموعه‌ای از اهداف ویژه مدیریت آبهای سطحی شهری به ترتیب اهمیت به شرح زیر می‌باشد. ۱- حفاظت جانی و کاهش خطرات احتمالی به بهداشت عمومی (به طور مثال سیلابها می‌تواند ناقل مواد بالُوه مضر مانند مواد سمی حاصل از فعالیتهای صنعتی و باکتریهای بیماری‌زای حاصل از سیستم تخلیه فاضلابها و تصفیه‌خانه‌های فاضلاب باشد و اشیاء بالموه خطرناک حمل شده به وسیله سیل نظیر مخزنها و قطعات ساختمانهای تخریب شده و درختها و اجسام شناور دیگر.) کاهش خطرات خسارتهای مالی به اموال خصوصی و عمومی. ۳- به حداقل رساندن گسیختگی فعالیتهای عمومی (این گسیختگی اغلب فراسوی بخشهای سیب دیده از سیل گسترش می‌یابد و درزندگی بسیاری از مردمی که ساکن مناطق مذکور نیستند تأثیر می‌گذارد.) ۴ حفاظت کیفی آبهای سطحی و زیرزمینی ۵- بهبود کیفی زندگی شهری (نگهداری. حفاظت یا حتی احیاء ارزشهای تفریحی. زیباشناسی. محیط زیست و فرهنگی) طرح حفاظت 06 ۳۳۵1۵01107 - 9145 نک : ‎٩۹۱۲۴‏ 0 ع6ل ۲1۵0 ساماندهی حوزه آبریز 1 ۵۵0 131۷0۳ - 9146 41 02851 ۵6 161000661 ساماندهی منظم منابع آب و خاک حوزه آبریز برای مقاصد مختلف به منظور بهبود رفاه مردم. این امر عملیات مهندسی و مدیریت منابع آب در تمام وسعت حوزه آبریز از سراب رودخانه تا محل تخلیه آن به دریا را دربر می‌گیرد و شامل تخلیه شاخه‌های فرعی و زیر حوزه‌های آن می‌باشد. باتلاق سیلابدشت 0 ۳100۵01۵10 1۱۷۵۲ - 9147 0 م1306 عل ۱12۵۵5 باتلاقی که به دلیل مسطح بودن زمین و وقوع سیلهای مکرر در سیلابدشت پدید آید. مدیریت آبهای طغیان 1 500۳13۷۷210 - 9148 06 هه کعل 6068110 -------- صفحهٔ بعد -------- اگر تمام یا بخش اعظمی از حوزهٌ آبریز شاخه فرعی در محدوده یک مجتمع معین قرار گرفته باشد. عملیات پیشگیری یا جبرانی لازم برای حل مسائل ناشی از سیل می‌تواند به طور یک جانبه انجام شود. این راه‌حل. مدیریت آبهای طغیان نامیده می‌شود. در صورت وسعت حوزهٌ آبریز. همکاری بین شهرداریها الزامی خواهد بود. به نظر می‌رسد که اختلافات موجود بین مدیریت آبهای طغیان و مدیریت سیلابدشت بیشتر مسائل قیاسی و مالی است تا مباحث مهندسی . مدیریت آب سطحی شهری 1 ۷۷۵106 ۹۳1206 11۲020 - 9149 0 11116 60 5۳1206 عل م62 کعل 0681100 طرح و اجرای اقدامات سازه‌ای و غیرسازه‌ای بمنظور هدایت آبهای شهری به گودالها. دریاچه‌ها. کانالها و سیلابدشتها با توجه به نیازهای رشد جمعیت شهری. به عبارت ساده‌تر مدیریت آبهای سطحی شهری عبارت است از اصلاح مسایل فعلی آبهای سطحی و جلوگیری از بروز مشکلات جدید. از نقّطه‌نظر عملیاتی. مدیریت آبهای سطحی شهری شامل برنامه‌ریزی. طراحی. ساختمان و بهره‌برداری می‌باشد. این عملیات مدیریت آبهای سطحی شهری معمولاً به عهده بخش دولتی و تحت مدیریت مهندسی عمران است. عملیات برنامه‌ریزی. طراحی. ساخت و بهره‌برداری مدیریت منابع آبهای سطحی شهری با همیاری سرویسهاو تسهیلات عمومی انجام می‌شود. تحلیل آسیب‌پذیری 5 ۷۷1۵۳۵1111 - 9150 6 ع6ل ۸۵|۷۹۵ روش ارزیابی درجه امنیت کاربری اراضی و فعالیتهای مربوطه در برابر مزاحمت سیل اراضی سیل‌گیر یا اراضی سیلابدشت 0 0۳ ۷۷/۵۹]1۵0 - 9151 ۳13106 ,060208100 72006 ۱- ناحیه کم ارتفاع محصور در یک خاکریز در اطراف رودخانه یا مصب آن که معمولاً به عنوان جزیی از سیلابدشت طبیعی است که به منظور کنترل تراز زیاد آب در رودخانه به تناوب در معرض جریان سیل قرار می‌گیرد. ۲- نک ۱۰۹۴و ‎٩۹۱۳۱ ۳ نک ۱۶۵۴ فرهنگ آبیاری و زهکشی. چاپ ۱۳۷۶ سیل انبار 86 ۳10۵۵01۵1 ۵۳ ععه اد ۷۷2۶1۵0 - 9152 0 ع6 01۵0 8 کصعل ععها510 ,00200 72006 ۸ -------- صفحهٔ بعد -------- ساختمان محوطه‌ای در سیلابدشت برای ذخیره سیلاب و به منظور کاهش خطر سیل در پایین دست. حدی تجاوز کند) و یا به صورت فعال (ذخیره کردن آب در یک مخزن پس از باز شدن دریچه‌ها) باشند. بلایای طبیعی وابسته آب 5 ]۵۵ ۲۵1۵۵0 ۷/26۳ - 9153 7 کعل ۱165 کلع 2 کعماکدد126 این بلایا عبارتند از : سیلها و انواع طوفانها (گردبادها و امواج دریایی) سونامی. خشکسالیها. کویرزایی. زمین‌لغزه و همچنین فرسایش کناره‌ها و سواحل به وسیله جریان آب. ۹ -------- صفحهٔ بعد -------- بخش دوم - هیدرولوزی سیلها سریهای سالانه سیل 65 ۵0000012666 |۸۵۵۵ - 9154 20616 ۵۷۵۳۵۵ 1۳۵۵۳۵ عل آنبوهد سل کباعکعل-2 اه عل 56 ۱- سریهای مقادیر رویدادهای مستقل نظیر سیل که فراتر از یک مقدار پایه انتخابی اتفاق می‌افتد. به طوری که تعداد مقادیر موجود در سریها برابر تعداد سالهای آماری می‌باشد. ٩۹۱۶۰ ‏نک‎ -۲ سیل سالانه 40 ۸:۵۱ - 9155 |2006 ۲۳6 نک - ۱۶۰۳ فرهنگ آبیاری و زهکشی. چاپ ۱۳۷۶. سریهای حداکثر سالانه 5 ۹۵۲1۲۱ |۸۵۵۵ - 9156 ٩۵۳۲۱۵ 06 13187113۱۳۹5 2115 سریهای حداکثر سیل مشاهده شده در هر سال سیل متوسط سالانه 40 ]20۳۵1 ۸۷۲۵۵۵ - 9157 6 6ع6[ 20061 عبس) نک- ۱۶۰۵ فرهنگ آبیاری و زهکشی. چاپ ۱۳۷۶. تراز لبریزی 86 ]۷2۱ ۵۳ |۵۵۷۱ - 9158 0 - تام 06 ۲1۷۵ ۱- ترازی که در آن سیلاب در یک بازه معین رودخانه از خاکریزهای طبیعی و مصنوعی تجاوز کرده و سرریز آب به سیلابدشت و یا اراضی پست شروع می‌شود. ۲- تراز یا درجه اشل سطح آب یک رودخانه یا آبراهه که بالاتر از آن کناره‌های رودخانه در معرض سرریز قرار می‌گیرد. سرریزی کناره‌ها [[زم 0۷۵۳۹ اصه83 - 9159 1 معمعل باعل ع |۲۹۷۵ حجم آبی که از کنارهٌ رودخانه به سیلابدشت و یا اراضی پست سرریز می‌شود. ۱۰ -------- صفحهٔ بعد -------- سیل پایه 6 2 200۷6 ۳|۵۵۵ 0۳ 11000 ععدادمادد - 9160 باه بل کیاعععل تاه کعیض) با۵ عب0 عل آزیه5 برده می‌شود. این حد گاهی به عنوان حداقل سیل سالانه درنظر گرفته می‌شود. سیل با دبی اوج طولانی 40 3۳۵۵0-0۳510 - [916 عب) سیل بلاخیز 40 ۲1281۳0010 - 9162 6 م۲۳۷6 ۱- سیلی که بر اثر شرایط اقلیمی نادر و به دلیل بارشهای مصیبت بار با طول مدت بیشتر از زمان تمرکز یک حوزه و یا به دلیل رگبارهای شدید رعد و برقی به وقوع می‌پیوندد. ۲- بلای ناشی از یک سیل غیرعادی بخصوص پس از شکست آب‌بندهاو یا سدها. ۳ یک - ۱۰۶۹ ظرفیت آبراهه ۷ ۲۳۵۳۶۱ - 9163 ادا 00 6001061 0 غاد م۲ نک - ۱۰۸۰ بیشینهٌ سیل روزانه ۲1۵0۵۵ رازه1 - 9164 6 06 0۳۵116۲۵[ 1۵۵۲۵ نک - ۱۶۱۲ فرهنگ آبیاری و زهکشی. چاپ ۱۳۷۶. سیل طراحی 40 ق1051 - 9165 41 06 ۲۳۷6 نک - ۱۶۱۶ فرهنگ آبیاری و زهکشی. چاپ ۱۳۷۶. آینمود سیل طرح ۷۵۲۵۵۲۵ 1000 معزی12 - 9166 41[ 06 11۷۵۲08۳۵۲۵ نک - ۱۵۰۶و ۱۶۳۰ فرهنگ آبیاری و زهکشی. جچاپ ۱۳۷۶. ۱۱ -------- صفحهٔ بعد -------- ۷- رگبار طرح 0 1۵180 - 9167 1[ عل ۲۷16 نک - ۱۶۱۷ فرهنگ آبیاری و زهکشی. چاپ ۱۳۷۶. ۸ سیل ناشی از زمین‌لرزه یا سونامی 1 ۵0۳ 110۵0 ۳۵۲1۵۲۵۵ - 9168 1۹5۱۵1 ,5۵۹13۵71 1۵۳۲۵ 6ل 01 |۳۵ مق عبل 11۵4۵110 سیلی که پس از وقوع یک زمین‌لرزه و یا آتشفشان زیردریایی در سواحل با نواحی پست مجاور اقیانوس اتفاق می‌افتد. 4۹- روابط تجربی سیل 1۵۳۵ 11000 |[۵ع۳:۳1۲1 - 9169 ۶۶اه عل آبااقه عل 01۲1006 ۲۳۵۲۳۵۱۵ روابطی که دبی اوج سیل را به عنوان تابعی از حوزه آبریز و عوامل دیگر بیان می‌کند. ۰- احتمال فزونی ۳۵000206 - 9170 1 معمعل 1۱۵|[ 3۳۵۳۵ احتمال اینکه سیلی با دبی معین و با بیشتر از آن در یکسال اتفاق افتد. ۱- سیل غیرعادی. سیل حدی 40 ۳۲۵0۲۵1۵۷ ۵۲ :11۵0۵ ۳۳1۳۵۵ - 9171 2[ 06110 عبض) ۵ 001۳۵6 عبس) ۱- در محاوره عادی به سیلی بیشتر از سیل متوسط سالانه اطلاق می‌شود. ۲- سیلی که بیشتر از مقدار طراحی شده‌باشد. ۳ نک - ۱۰۶۱و ۱۰۶۸. نک - ۱۶۰۲ فرهنگ آبیاری و زهکشی. چاپ ۱۳۷۶. 7۲- سیل برق‌آسا؛ تند سیل 40 ۳1۵۵ - 9172 7۳ ۲۳۷6 نک - ۱۶۰۲ فرهنگ آبیاری و زهکشی. جچاب ۱۳۷۶. ۳- نقش مخزن در تسکین سیل 1 آ0 اممالاه 211۵0 ۳1۵۵۵0 - 9173 7 بل عس عل 060010۵۲ م۵۵ ۱۲ -------- صفحهٔ بعد -------- ۴۳ آاسه (محور) سیل 5[ ۳1000 - 9174 ۵ 06 6601661 بل ۵۳1۱۵۵6 101۳100 نک - ۱۶۵۱ فرهنگ آبیاری و زهکشی. چاپ ۱۳۷۶. ۵- رویداد سیل 1 ۳1۵000 - 9175 ۶۵اه ۵6 ۳۷۵۱۱۵۱۱۵۲ نک - ۱۶۰۹ فرهنگ آبیاری و زهکشی. چاپ ۱۳۷۶. ۶- نگرانی رویداد سیل 0 0۷۵۲ ۳1000 - 9176 6 ع6ل0 0۵۳10۵6 ۵۵ 1-۵۳۵6 نگرانی و تنش در زمان رویداد سیل. ۷۷ اوج سیل؛ بیشینه سیل 1 ۳1000 ۵0۳ 6ل۵عم ۳10۵۵ باکعت0 ۳1000 - 9177 عبسه 0۹۳۵ 5۵۳۳۵۲ با۵ عبس 01۳6 3۳۵۵۸۲۵ ببس مسل عاغن قل موج سیل می‌باشد. تر جیحاً به آن تراز اوج گویند نه دبی اوج. نک - ۱۶۴۲ فرهنگ آبیاری و زهکشی. چاپ ۱۳۷۶. ۸- ناحیه سیل زده 4 ۳[00000 - 9178 06 ۸1۳6 ۱- ناحیه پوشیده شده از آب در اثر جریانی بیش از ظرفیت آبراهه و یا در نتیجه انسداد پایین دست رودخانه. ۲- ناحیه سیل گرفته ناشی از (الف) امواج توفان و یا نتیجه شکستن بند (ب) عدم امکان زهکشی آب باران ۱۳ -------- صفحهٔ بعد -------- ۹ پیش‌بینی سیل 8 م۳100 - 9179 ۵ ع6ل 1۳۵۷1۹10۵ ۱- پیش‌بینی مشخصات (ساعت وقوع. ارتفاع و دبی ...)ایک سیل قریب‌الوقوع با استفاده از اطلاعات در دسترس. این پیش‌بینی براساس تحلیل داده‌های اساسی اقلیمی نظیر روند توفان. بارش پیشین. رطوبت هوا و نحوه تحول دمای هوا. وزش باد و ... انجام می‌گیرد. تحلیل این قبیل اطلاعات در ارتباط با نحوه پاسخ رودخانه و مشخصات حوزه آبریز آن می‌تواند مبنایی برای انتشار هشدار سیل فراهم کند. سرعت جمع آوری و تحلیل داده‌ها. و انتشار هشدار مربوطه در اثربخشی پیش‌بینی سیل حنبه حیاتی دارد. ۲- دانش پیش‌بینی ترازآب. دبی. زمان وقوع و دوام سیل بخصوص دبی اوج در اثر بارش و یا ذوب برف و با هر دوی آنها در مکانی مشخص از رودخانه براساس شرایط موجود هواشناسی و هیدرولوژی. هدف از پیش‌بینی دریافت داده‌های زمان واقعی بارش و جریان آب رودخانه از طریق شبکه مایکرویو رادیو با شبکه مخابراتی ماهواره و وارد کردن آنها در برنامه‌های محاسبات بارندگی - رواناب و روندیابی سیل و پیش‌بینی مقدار جریان و تراز آب حسب مورد با توجه به وسعت حوزه آبریز در یک دوره زمانی بین چند ساعت تا جچند روز آینده می‌باشد. ۳- نک ‎٩۹۱۷۲ ۴- نک ۳۴۹. فرهنگ هیدرولوژی 0۰ بسامد سیل؛ فراوانی سیل ۷( ۳1000 - 9180 ۵۹6 ۳۳۵۵۳۵۵ نک - ۱۶۲۵ فرهنگ آبیاری و زهکشی. چاپ ۱۳۷۶. نک - ۳۵۳. فرهنگ هیدرولوژی 0۱- تحلیل بسامد سیل: تحلیل فراوانی سیل 58 1۳۵۳۷۲ ۳1۵۵۵ - 9181 6 عل |1۳60 ۸۵۷56 تخمین فراوانی رویداد سیل در یک مکان. تحلیل فراوانی سیل عموماً شامل تعیین برازش یک توزیع احتمال به داده‌های دبی سیل و تعمیم نتایج برای استفاده از مکانهای دیگر که فاقد اطلاعات هستند. در این باره روشهای زیادی پیشنهاد شده و به کار برده می‌شود. 7۲ منحنی بسامد سیل 6 ۲۳۳۵۲۷ ۳1۵۵۵ - 9182 6 ع6ل 0131110110 06 60۳۵0۵۵ ۱-نمودار فراوانی سیل که محور افقی آن تعداد دفعات در سال و محور قائم آن دبی متناظر سیل است که به مقدار مشخصی رسیده و یا از آن تجاوز کند. ۲- نمودار مشابه قبلی با این تفاوت که روی محور طولها دوره‌های برگشت برده می‌شود. ۱۳۴ -------- صفحهٔ بعد -------- ۳ روش بسامدی محاسبه سیل 40 1۳۵۵۷ ۳۵۵۵ - 9183 65 کعل آباای» 06 ۵[ 1۳۵0۵۱ ۱1۵1006 روشی برای محاسبه سیل با بسامدی معین که فقط از آمار دبی سیل استفاده می‌شود. ۴- ناحیه همگن از نظر توزیع سیل 0 ۲۳۵۵۳۷ ۳1000 - 9184 65 فعل 01191101100 1۵ 00۳ ۳۵۳۵۵۵۵۵ ۸۵۱0۵ ناحیه‌ای که از نظر همه مشخصات بسامدی سیل یکسان و یا مشابه باشد. ۵- خطر سیل 40 م۳100 - 9185 ۲1۹06 06 6 شرایط مساعد برای وقوع سیل. ۶ منطقه در معرض خطر سیل. 4۵ ل[1272۳ ۳1۵0۵۵ - 9186 6 ۳1۹06 20 0700566 270۳6 ۷ اآبنمود سیل؛ هیدروگراف سیل ۳۷۵۲۵۵2۲۵ ۳1000 - 9187 6 06 ۲1۷۵۳۲082۳۵۲۵ نک - ۱۴۸۵و ۱۶۲۹ فرهنگ آبیاری و زهکشی. جاپ ۱۳۷۶. نک - ۵۰۵ - فرهنگ هیدرولوژی ۸ هیدرولوژی سیل ۷( م۳100 - 9188 که 06 ۲1۷۵۵10۵16 شاخه‌ای از هیدرولوژی که جنبه‌های آن را سیل. کنترل سیل. با تاکید بر تحلیل سیل. تشخیص خصوصیات. ساختار و احتمال وقوع آن را به منظور تسهیل جریان و پیش‌بینی اثر سیل در رودخانه‌ها. دریاچه‌ها و مخازن آب و مجموعه آنها مورد توجه قرار می‌دهد. ۹- احتمال سیل 7 ۳1000 ۵۳ 1100066 ۳100۵0 - 9189 ۶ 06 6ا11[ ۳۳۵۳۵ نک - ۲۰۰ - فرهنگ آبیاری و زهکشی. جچاپ ۱۳۷۶. نک - ۳۵۶ - فرهنگ هیدرولوژی, ۱۵ -------- صفحهٔ بعد -------- نمایه سیل م۳100 - 9190 6 06 100 نک - ۱۶۵۳ فرهنگ آبیاری و زهکشی. جچاپ ۱۳۷۶. تراز سیل |10۷۵ ۳1000 - 9191 6 06 ۲1۷6۵۷ ۱- تراز آب رودخانه در هنگام سیل ۲- نک - ‎٩۹۲۰۶ بزرگی سیل؛ اندازه سیل 6 ۳1000 ۵۳ ۳۵۵216 ۳1000 - 9192 6 0۹6 2016۴ با۵ عبس 0۹06 ۸۵006 حجم آب جریان یافته یا بیشینه آهنگ جریان در هنگام سیل. نقشه سیل یا نقشه خطر سیل؛ نقَشه سیلابدشت 11000 ۵۳ 1۵0 ۲156 11000 ,1۵0 ۳1000 - 9193 0121 ) 65‏ 20 0600511100 ,11۹006 ال علطامهعمابه) مکعض) ععل عزطامهع ماه 10۵5 1065هام کعل عز م2 )۲ 0 ۱- نقشه‌ای که حدود گسترش سیلهای قبلی یا یک سیل به اندازه معین را نشان دهد. ۲- تشخیص و نمایش نواحی خطر سیل در یک نقشه ۳- نقشه‌های توپوگرافی ناحیه سیلابدشت که در آن تراز سطح آب پیش‌بینی شده برای سیلهای با دور برگشت ۱۰ ۲۰. ۵۰و ۱۰۰ سال نشان دهد. داغاب سیل ۵ ۵۵6 ۵۲ ۵۳ ۷۷۵۵۲ ع۲] ,۵6 ۳1۵۵۵0 - 9194 6 556لها16 باه عبس عل عدعلها مجهه ما۳۵ ۵6 1۵۳۵۵ بعیس 06 6 ۱/12۵0 )0 ۱- علامت یا اثر باقی مانده از ذرات لای یا اجزای دیگر که نشاندهنده بالاترین سطح سیل و یا مدآب باشد. ۲- علایم یا نشانه طولی که در یک سازه یا اشیای مجاور رودخانه باقی مانده و بیشینهٌ ترازآب را نشان دهد. ۱۶ -------- صفحهٔ بعد -------- سیل‌ سنج: تراز آب‌سنج 86 10۷6[ ۷۷۵۱۵۲ ۵۳ ۵۵۳۲ ۳1۵0۵۵ - 9195 0 1۷۵۷ 06 1226 باه عبسه عل ۳۲۳۵|۱۵ نک - ۱۶۵۲ فرهنگ آبیاری و زهکشی. چاپ ۱۳۷۶. عامل مشخصه سیل یا پارامتر سیل 61 ۳1000 - 9196 6 0۹6 00801011۲ ۳۵۳۵۵۵ عواملی نظیر دوام. حجم (مترمکعب). بالاترین تراز. لبریزی (مترمکعب) یا دبی (مترمکعب در ثانیه) مربوط به یک سیل. نقشه‌برداری سیلابدشت ۳100001310۱8 - 9197 01206 46 عنطامه ماه عملیاتی برای نمایش گسترش سیلهایی با دوره برگشت مشخص و در مواردی بزرگترین سیل اتفاق افتاده. این نقشه‌ها غالباً مناطق در معرض سیلهایی با بسامدهای مختلف. اکثراً عمق سیل و مسیرهای جریان را نشان می‌دهد. در مناطقی که موقعیت دقیق سیلهای آینده قابل تشخیص نباشد (برای مثال در مناطق نیمه خشک که رودخانه‌ها بسترهای متغیری دارند) این قبیل نفشه‌ها باید محدوده‌های خطر را به نحوی نشان دهد. با توجه به تغییرات احتمالی در بالادست و پایین‌دست رودخانه‌ها که در شرایط سیل تأثیر می‌کند نظیر ساخت و ساز در سیلابدشت . انهدام جنگل در حوزه آبریز و ... این نقشه‌ها پیوسته باید مورد تجد یدنظر قرار گیرد. احتمال سیل ۲۵۵۷ ۳100۵0 - 9198 ۶ 06 16[[ ۳۳۵۳۵ ٩۹۱۸۹ - ‏نک نک - ۲۰۰ فرهنگ آبیاری و زهکشی. چاپ ۱۳۷۶. رژیم سیل؛ رژیم طغیان 06 ۳100016 ۵۳ ,1۵16 ۳1000 - 9199 5 6ع6ل0 ۳6۵16 ۵۳ کعبس کعل عصرای ۸ مشخصات فیزیکی سیل نظیر سرعتها. بسامدها. دامنه‌ها و... در هنگام وقوع . ۱۷ -------- صفحهٔ بعد -------- رکه هاگ ۱ ۰۲ ۳ ۴ ۵ روندیابی سیل 8 ۳1000 - 9200 دعب دعل 1۳۳,۵22110 نک - ۱۶۶۳ فرهنگ آبیاری و زهکشی. جچابپ ۱۳۷۶. نک - ۳۵۸ فرهنگ هیدرولوژی رواناب سیل ۴۲ ۳1۵000 - 9201 باه ۵6 ۳۵۱۳۳۲ نک - ۱۶۴۱ فرهنگ آبیاری و زهکشی. جچابپ ۱۳۷۶. ردیف سیل 5[ ۳1۵000 - 9202 عیسه عل ک۳با۷3|0 ۵6 ]۳۳۵ نک - ۱۶۲۷ فرهنگ آبیاری و زهکشی. چاپ ۱۳۷۶. جدی بودن وقوع سیل 50۷1 ۳1۵005 - 9203 6 0۹۳6 56۵۷۵۲۱۵ ۱- احتمال وقوع. یکی از سنجشهای کمی جدی بودن سیل است. سیلی با بسامد ۱/ عبارتست از سیلی که با یک درصد احتمال در یک سال معین ممکن است سیل رودخانه مساوی و با بیشتر از آن باشد. همچنین یک سیل با بسامد ۰/۱۰ دریک سال معین ده درصد احتمال وقوع دارد. ۲- جدی بودن سیل را می‌توان با دوره‌های برگشت بر حسب سال با رابطه ۱/۳(«۱۰۰ )17 نشان داد که 7دوره برگشت و ۳ بسامد می‌باشد. به طور مثال یک سیل با بسامد ۰/۰۱ سیلی است که به طور متوسط یک بار درصدسال می‌تواند اتفاق افتاده و یا از آن مقدار تجاوز کند. اندازه سیل 6 ۳100 - 9204 عبسه عس 0۹ 0۲300۴۲ نک - ‎٩۹۱۹۲ پخش سیل ۳1۵000 - 9205 ۳۱۵۱10۳۵۲ ۵۳۵ ۳۶ غرقاب کردن زمینهای شنی و یا نسبتاً تراوا برای تغذیه آبخوان. ۱۸ -------- صفحهٔ بعد -------- ۶- تراز سیل ۵1[ 11000 ۵0۳ ععقاد ۳1۵۵۵ - 9206 6 06 ۲11۷6۵۷ ۵۳ 06 06 ۲12۵06۳ نک - ۱۶۱۰ فرهنگ آبیاری و زهکشی. جچاپ ۱۳۷۶. ۷ طغیان مدی 6 ۳1۵00۵0 - 9207 6 ۱12۳۵6 ۱- مد با بیشترین ارتفاع ۲- مترادف نادرستی از حریان سیل ۵۸ جریان مدی 41 ع6ل11 ۳1000 - 9208 1 عل ۲0۵۳۵۵۲ حریان ایجاد شده در آبراهه در اثر مد. ۹ جحجم سیل 06 م۳100 - 9209 6 6ل0 ۹/۵1۳۵ نک - ۱۶۴۰ فرهنگ آبیاری و زهکشی. چاپ ۱۳۷۶. ۰- سیل ماهانه 040 ۱1۵۲|۱۷ - 9210 |1۳۹۵ ۲۳۵ نک - ۱۶۰۴ فرهنگ آبیاری و زهکشی. چاپ ۱۳۷۶. ۷۱- سیل ۱ ساله 40 ۲-۷۵2۳ - 9211 5 ۲۲ ۲۲۵۳۴ عل0 00۳66 ع6ل مس نک - ۱۶۱۵ فرهنگ آبیاری و زهکشی. چاپ ۱۳۷۶. ۷۲- موج سیل 6 م۳100 - 9212 ۶۶اه 06 0۵6 نک - ۱۶۴۶ فرهنگ آبیاری و زهکشی. جچاپ ۱۳۷۶. ۱۹ -------- صفحهٔ بعد -------- داغاب 6 ۳10۷ - 9213 6 ع6ل0 11806 نک - ۱۶۵۰ ۵۵۳۷ ۸۳۱۷ فرهنگ آبیاری و زهکشی. جچاپ ۱۳۷۶. نک - ۱۰۹۰و ۳۱۱۲و ۴۷۲۳و ۹۰۴۷ فرهنگ آبیاری و زهکشی بالاترین تراز آب 7 ااع 651 عز1] - 9214 ۳2168 کام کعل ۲1۷۵ مرتفع ترین تراز شناخته شده آب سیل ناشی از تراکم یخ 40 20 106 - 9215 306 عبس) تجمع قطعات خرده شده بخ در بخش باریک رودخانه که غالباً سیلهای محلی را هنگام دوب ناگهانی بهاری تولید می‌کند و یا سیلهایی که در اثر پس‌زدگی ناشی از لبریزی کناره‌ها یا سیل‌بندهای بالادست ایحاد می‌شود. پیش سیل 40 11112 - 9216 6 ۲۳۷6۶ نک - ۱۶۱۸ فرهنگ آبیاری و زهکشی. جچاپ ۱۳۷۶. سیل بیشینه 40 ۱1۵11۷۱ - 9217 16 ۲۳۷6۶ نک - ۱۶۰۷ فرهنگ آبیاری و زهکشی. چاپ ۱۳۷۶. سیل بیشینه محتمل. سیل بیشینه ممکن :۱/۵11۷ ۵۳ 11000 1۵۳1۲۱ ۳۳۵۵016 - 9218 40 ع[0055[0 ۲۵۵۶ 1۵7۵6 عبس) عامازددمم 1۳۵۳۵6 عبس) ۳ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱- بزرگترین دبی لحظه‌ای ممکن که وقوع آن در اثر شرایط اقلیمی و پوشش برفی حوزه آبریز قابل تصور باشد. پیش فرض آن رویداد همزمان تمام شرایط طبیعی ممکن و مساعد برای سیلابهای بزرگ است. ۲- سیل بیشینه در نقطه انتخابی یک مسیر جریان با بسامد معلوم در طول دوره‌ای معین و یا نامحدود که به طور منطقی مورد انتظار باشد.با فرض اینکه تمام عوامل ایجاد کننده شدیدترین بارندگی و رواناب به طور همزمان اتفاق افتد. ۳- جدی ترین سیل ممکن در یک محل به علت شرایط اقلیمی و هیدرولیکی . منحنی فروکش 0 9219 (ور هه نک - ۱۴۹۶ فرهنگ آبیاری و زهکشی. جچاپ ۱۳۷۶. نک - ۸۳۲ فرهنگ هیدرولوژی دور بازگشت |11۷۵ 160۳۳۵۵۵ ۵۳ ۵۵۳۵۵ ۳۵ - 9220 7 ع6ل ۳۵۳۵۵۵ ۵۶ ۲۵۲۶۳ عل 16 نک - ۶۶و ۴۰۵ فرهنگ آبیاری و زهکشی. جاپ ۱۳۷۶. نک - ۸۵۷ فرهنگ هیدرولوژی نک - ۴۹و ۲۶۷ فرهنگ آبیاری و زهکشی سیل با قله تیز؛ سیل بااوج تند 40 0۳65160 - 5۳۵۳۵ - 9221 6 ۲۳6 نک - ۱۶۲۰ فرهنگ آبیاری و زهکشی. چاپ ۱۳۷۶. سیل ورقه‌ای 040 5۳۵ - 9222 6 10۵110 نک - ۱۶۲۴ فرهنگ آبیاری و زهکشی. جچاپ ۱۳۷۶. سیل برفابی 40 6۱ - 5۳۵۷۷ - 9223 65 کع6ل ۵۳۲۵ 6ل عبس) ۳۱ -------- صفحهٔ بعد -------- ۴۴- روند مخزن نک - ۱۶۶۵ فرهنگ آبیاری و زهکشی. جاپ ۱۳۷۶. ۵ ذخیره دره نک - ۱۵۰۱ فرهنگ آبیاری و زهکشی. چاپ ۱۳۷۶. ۲۲ 92290 - 690۷0۵1۲ 8 1۵1۵۵6 027 ۷ 7 9225 - ۷۵11|60 6 6 عل 1۵۸۵ عل ععقدا50 -------- صفحهٔ بعد -------- مدیریت همه جانبه برای جلوگیری از خسارت سیل ۵۵| ۶1۵0۵0 0۵1۳۵۳۵۳۹۱۷۵ - 9226 1 م۵ 0۳۴۷۵۲۱1۵۱ 65 20 کعل ۵65 00 دعل 00افعم عل ام 0۳600 عل عاهطمای 1۵۱۱۵۵ تلفیق اقدامات سازه‌ای و غیرسازه‌ای برای حلوگیری و کاهمش خسارات سیلها. اقدامات غیرسازه‌ای مدیریت سیل 111212801011 11000 01 1623۲05 [10۲۵ 0151۳0 - 9227 65اه کعل 1100فعع عل کع[|ع ۵1۳ 20۵ کعباک2 ۱1 اقداماتی که وضعیت حیات و اموال در معرض سیل را تغبیر می‌دهد نظیر برنامه‌ریزی کاربری اراضشی سیلابدشت. پیش بینی و اعلام خطر و کمک رسانی. اقدامات سازه‌ای مدیریت سیل 1 م1100 آ۵ که |5۵ - 9228 5ع) کعل 110 نع2 عل کعا باه کباک۱12 اقداماتی که مشخصات فیزیکی سیلها را تغییر می‌دهد (استفاده از بهره‌برداری سدها. مدیریت آبخیز در بالادست. اصلاح بستر. بندسازی و به کارگیری سازه‌های هیدرولیکی). اقدامات مدیریتی آبهای سطحی در مناطق شهری ۲۵۳۵80۲۵۲۱ ۷۷۵۱۵۲ ۵۳1۵00 17۲0۵0 - 9229 زا یه هو 65 ۹۳۲۵06 عل جسقه کعل عافجاوم عل کعباه ۱۷ تمهیدات سازه‌ای و اقدامات غیرسازه‌ای که به منظور بهبود وضعیت هدایت و ذخیره آب در گودالها. دریاچه‌ها. کانالها و سیلابدشت متناسب با فضا و نیازهای مربوط به جمعیت شهری در حال گسترش صورت می‌گیرد. این مدیریت شامل اقدامات سازه‌ای و عملیات دیگر می‌باشد. بیشتر این اقدامات قادر به حل مسائل موجودکمی و کیفی آبهای سطحی و جلوگیری از پیدایش مسائل جدید است. چالش عمده در برنامه‌ریزی مدیریت آبهای سطحی و طراحی در مناطق شهری این است که برای یک سیستم حوزه آبریز خاص. بهترین تلفیق اقدامات مدیریتی سازه‌ای و غیرسازه‌ای و یکپارچه کردن آنها در قالب یک طرح جامع بدست آید. ۲۳ -------- صفحهٔ بعد -------- بخشس سوم - الف - اقدامات سازه‌ای مسیل انحرافی. مسیل کنارگذر 0۷ 37-025 - 9230 6 06 00۳۱۷۵1100 عل [۵غ6اد| آهمه) آبراهه‌ای که در امتداد بازه کوتاهی از رودخانه به منظور انحراف بخشی از جریان سیل ساخته شده و حفاظت شهر یا مناطق حساس را تأمین می‌کند. بهسازی آبراهه ,|۲۳۵۵ ۵۲ ۱۳۵۷۳۳۵۲ [3۵۵۳۵) - 9231 1 ؟۲5با0ع بل ۱1۲ ۵ ۸۱۳۱۵۳۵۵016۲ نک - ۱۶۷۲و ۱۲۱۴۹ فرهنگ آبیاری و زهکشی. جابپ ۱۳۷۶. تحلیل شکست سد 228 8۳۵ 1800 - 9232 6 ۵۶۲ ۳۵۹۳۵ 06 51121100 تحلیل جریان سیل حاصل از شرایط فرضی شکست جزیی و کلی یک سد مخزنی. در شرایطی که جمعیت قابل ملاحظه‌ای در معرض خطر باشد. این تحلیل اهمیت زیادی دارد. به کمک نتایج این تحلیل. معیارهای هشدار سیل و نیز عوامل ایمنی موردنیاز در طراحی و تویت سد مشخص می‌شود. سد مصب 0 ۳۹۵۲۷ - 9233 6 م32۶6 سدی که در دهانه مصب ساخته می‌شود. این کار برای تأمین یک یا چندمنظور زیر انجام می‌گیرد. الف - ایجاد مخزن برای تولید نیرو از جذر و مد. ب - ایجاد مخزن آب شیرین برای آبیاری. ج - جلوگیری از هجوم آب شور. د - دفع اولیه امواج دریا با جایگزین کردن خاکریزهای طولانی در سواحل مصب و بخشهای پایاب رودخانه‌ها. در غالب موارد یک مجرای تنظیم کننده در سد مصب برای تخلیه آب رودخانه ساخته می‌شود. مسیل. مسیل کنارگذر. کانال انحراف سیل یاکانال تخلیه سیل 13۷-025 ,۳1۵0۵0۵۰ - 9234 [ 02 ۲۵۱1۵۲ ۳1۵۵۵ 0۳ اعحصقا 010100 ۳1۵۵۵ ,1۱۵۵۵۳۵۵ عل آ[208) باه عبس عل 06۳1۷۵1۵ عل اقهسه) بکعسن کعل 06۷20۵110۵ ۷۵۵ ال ۲۴ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱- آبراهه طبیعی یا مصنوعی که برای عبور سیل طراحی می‌شود. ۲- اراضی در معرض غرقاب شدن و در اکثر موارد مجاور آبراهه موجود که به عنوان مسیل طراحی شده. ۳- بستر رودخانه و بخشی از سیلابدشت که غالباً مجاور آبراهه بوده و برای انتقال و تخلیه سیل ضرورت دارد. در مهندسی رودخانه مسیلها به انواع کنارگذر. مسیلهای موازی و مسیلهای درون حوزه‌ای تقسیم می‌شود. محدود یک سیل صدساله عبارت از بخشی از سیلابدشت است که برای تخلیه مطمئن سیل صدساله کفایت کند. در این مورد مسیل شامل تمام بستر آبراهه به انضمام بخشی از سیلابدشت می‌باشد که به دلیل احتمال خسارات جانی و مالی برای سکونت مناسب نیست. گرچه تعیین مسیل عموماً به ملاحظات مهندسی وابسته است ولی عوامل غیر فنی نیز در تعیین حدود آن دخالت می‌کند. بنابراین در یک بازه رودخانه ممکن است شکلهای مختلفی داشته‌باشد. کاربری مجاز سیلابدشت معمولاً شامل کشاورزی. احداث پارک و فضاهای باز و پارکینگها و انبارها می‌باشد. استاندارد طراحی 40 0ع[۵ع1 - 9235 61[ عل ۲۳16۲6 تراز حفاظتی که بوسیله پروژه مدیریت سیل درنظر گرفته می‌شود. مثلاً می‌توان یک سیل صدساله را معیار و مبنا قرار داد. سیل بند [[۷۵ ۳1۵000 - 9236 با ۵5| ۵۳۲۲۵ ۳۵1110 ۱۷۳۵۵۴ نک. فرهنگ آبیاری و زهکشی. جاپ ۱۳۷۶. به شکل مراجعه شود. ۳۵ -------- صفحهٔ بعد -------- جریان دشت 0 ۳10۷۷ - 9237 1 |660۵ 0 ۲06 ۱- بخشی از سیلابدشت که شیب و شکل آن اجازه عبور مقدار قابل ملاحظه‌ای از سیل را خارج از بستر رودخانه فراهم کند. ٩۹۲۳۴ . ‏نک‎ -۲ تأثیرگذاری هیدرولیکی سیستمهای کنترل سیل 40 0۴ 11011655 11۵۵0116 - 9238 5 ,]0۵1۳۵ 65اه 6ل 01۳۵|۵6 عل که کعل عبساوزا ۷۵۳۵۵ ۵ا۵0 ۳ مقادیر آماری پار امترهای انتخابی سیل که میزان تأثیر اقدامات حفاظتی را در شرایط وجود با نبود اقدامات کنترل سیل در یک منطقه نشان می‌دهد. این عامل به صورت درصدی از حالت نظری حفاظت مسیل درون حوزه‌ای ۱۷ ,110۳-0۵51 - 9239 58 - ۱۵۱۵۲ کعیس 6ل ۵۵۷۵۵10۵۵ ۹۷/۵۵ این نوع مسیل بخشی از سیل را از یک رودخانه به رودخانه دیگر منتقل می‌کند. این راه حل در حالی ممکن است که سیل دو رودخانه یک فاصله زمانی با هم داشته باشند و همچنین در مواقعی که تراز خروجی مشترک پایین‌تر از تراز رودخانه در خلال سیل باشد. مسیل موازی ۱ ملع[ [737۵ - 9240 65 06 016۷۵0۵110 ۵7266 ۷۵۱۵ مسیلی که در طول کم و یا زیاد موازی بستر رودخانه بوده و برای انحرافی بخشی از سیلاب ساخته می‌شود. برای این کار از بستر قدیمی رودخانه هم می‌توان استفاده نمود. شکستن حفاظها؛ برش حفاظها ذابان 1۷16 - 9241 165 ۳۵065 بریدگیهای ایجاد شده به وسیله کشاورزان و یا سکنه محلی. آبراهه‌های زهکشی پیش‌بینی نشده و یا به صورت غیرمجاز عموماً توسط کشاورزان از میان دیواره‌های حفاظتی یا در عرض سیلابدشت ایجاد شده به طوری که غالباً موجب اختلال در عملکرد سیستمهای زهکشی و مدیریت برنامه‌ریزی سیل و یا بی‌اثر کردن کامل آنها می‌شود. ۳۶ -------- صفحهٔ بعد -------- ۲- خدمات عمومی 1 ۳1۵ - 9242 زا ام 50۳166 تشکیلات عمومی خدمات صنعتی نظیر خدمات آب ۳ سد ضد توفان 07۳ ۵۳۵۳۵ 50۳ - 9243 ۵1-6 32۳۵۵6 ۳۷ -------- صفحهٔ بعد -------- بخش سوم - ب - تنظیم رود و عملیات کنترل پشت خاکریر 060 آ0 ع2 - 9244 ال 0۹6 ۸۳۳1۵۳۵ حبهه‌ای از خاکریز مشرف به ناحیه حفاظت شده. حفاظت ساحل 0 ۳۵06 - 9245 65 ععل ۳۳۵10110 نک - ۵۰۳۷ فرهنگ آبیاری و زهکشی. چاپ ۱۳۷۶. سازه‌های حفاظتی ساحل 0۳۵1001105 206 - 9246 65 کعل 0۳۵110 06 5۳65 سازه‌هایی که به منظور حفاظت کناره‌های شیب دار و کنترل آنها در امتداد دلخواه ایجاد می‌شود. نظیر دریجهه تخلیه؛ دریجهه کنترل 06 3206 - 9247 6 ع6ل ۳۵۳۳۵۱۹ نک. ۵۰۲۹ فرهنگ آبیاری و زهکشی. جچاپ ۱۳۷۶. سکو 0 - 9248 ۳ نک. ۳۷۸۰ نک. ۸۹۱۹ فرهنگ آبیاری و زهکشی. جچاپ ۱۳۷۶. دیوار حائل 40 - 9249 4 باه 1212۲۲ ۱- به طور عادی خاکریزی کم ارتفاع (تا امتر) که برای کنترل جریان آب رودخانه و یا زمینهای آبیاری به ۲-نک. ‎٩۹۲۶۰ ۳۸ -------- صفحهٔ بعد -------- گسستگی؛ بریدگی 267ع3۳ - 9250 ۳ ۱- برش عمقی که غالباً در اثر فرسایش پدید می‌آید. ۲- شکسته شدن یا ایجاد شکاف در خاکریز کانال و یا دیواره‌های مهار سیل که به توسط حیوانات ایجادکننده سوراخ. نشت آب. لغزشها. آب شستگی بوسیله باران. سیلابهاء به وسیله خاکبرداری غیرمجاز بوسیله آبیارها و یا اشخاص بی‌احتیاط و غیرمسئول به وجود می‌آید. ۳- بریدگیهای ناشی از فرسایش در آب بندهای کنترل سیل و یا سدها که عموماً در دور سیلاب اتفاق می‌افتد. ۴- برشهای ناشی از آب شستگی زیر پی. جریان آب زیرزمینی و لبریز شدن به وسیله سیل و یا امواج نک. ۱۱۶۴۱ تحاوز به مسیلها 1 ]0۵ - 9251 21 ع1ا2 زر ۹۳ ۳۱۵۱۵16۳۲ تجاوز انسانها به مسیلها در طول آبراهه. حد تجاوز به آبراهه ]60۳۵۵616 ]0۱۵۵۵ - 9252 ۵1 ]1 حدی که توسط مقامات دولتی برای جلوگیری از تجاوز به آبراهه معین می‌شود. ضابطه تعیین آن محدوده سیلهای سالانه تا هفت برابر آن یا محدودهٌ سیلهای با بسامد صدسال می‌باشد. گوره؛ پشته؛ دیواره آب‌بند ۵ :از - 9253 11 نک. ۳۱۲۰ فرهنگ آبیاری و زهکشی. جچاپ ۱۳۷۶. نک. ۵۰۲۶ آبراهه آب گردان؛ مجرای کنارگذر 211261 ۷0255 ۵۳ ,6۳۵006 101۷005100 - 9254 1 ععل [2۳۵) باه 0461۵10 عل همه نک. ۱۰۱۰۵ فرهنگ آبیاری و زهکشی. جچاپ ۱۳۷۶. ۲-نک. ۳۲۰۹ ۵۷۸۴و ۶۴۲۷ ۳۹ -------- صفحهٔ بعد -------- خاکریز 1 - 9255 ۳ نک. ۵۰۲۶ فرهنگ آبیاری و زهکشی. جابپ ۱۳۷۶. سازه طولی که معمولاً از خاک و شن در بالا تراز سطح زمین طبیعی به منظور نگهداشت آب و جلوگیری از سرریز آب در اطراف مخازن. برکه‌ها. سواحل رودخانه‌ها. کنار جاده و یا راه‌آهن طراحی و ساخته می‌شود. مانند گوره. پشته و دیواره‌های خاکی بستر سیل 4 ۳1۵000 - 9256 6[ ۲ بخشی محدود بین خاکریزهای حفاظتی سیلاب که بر خلاف سیلابدشت. رودخانه را هم شامل می‌شود. (به شکل مراجعه شود). آبراهه سیل 1 ۳1۵0۵0 - 9257 6 |۲۳۳۵ ۱- آبراهه‌ای برای عبور سیل. ۲- آبراهه‌ای که به وسیله مد در مصب ایجاد می‌شود. ۳- عریض شدگی آبراهه در دوره‌های طغیان آب. حریم سیل؛ منطقه حاشیه سیل 06 م۳100 - 92586 1۵۵۵ ۳۳۵۵۵۵ ۱- در برخی کشورها. نواحی خطر خیز سیل و یا مناطق با خطر سیل کمتر روی نقشه‌ها مشخص می‌گردد (به عنوان مثال سطوحی که با سیل دور برگشت صدساله و یا بیشتر مشخص شده‌است به شکل مراجعه شود). ۲-نک. ‎٩۹۱۳۲ دریچه سیل‌بند 06 ۳1۵00 - 9259 6۵ کم ۲۵۳1۳۵ 0۳۵1110 06 ۷/۵۳6 ۱-نک. ۶۱۷۱ فرهنگ آبیاری و زهکشی. جچابپ ۱۳۷۶. ۲- دریچه‌ای فلزی به منظور جلوگیری از پس‌زدگی آب به یک مجرای بسته در هنگام طغیان آب. ۳ نک. ۳۵۰۴ ۳۰ -------- صفحهٔ بعد -------- گوره سیل؛ پشته سیل؛ دیواره خاکریز سیل ۰ [۷1۵ ,0۷۵۵] ,۷6| ۳1000 - 9260 6۰ 00۳11۳۵۲ بعمانل موسیگ ما1 بعاو1 هط ماک باص ما۳ 340 ۵0۳ 0:6 ۸/۸۵ 0 باه کبس دما 006 0۲0101100 عل 06 سازه مصنوعی خاکی با مقطع ذوزنقه‌ای شکل که در امتداد رودخانه به منظور حفاظت اراضی یا مناطق مسکونی در برابر سیل ساخته می‌شود. قدیمی‌ترین و متداول‌ترین روش به منظور جلوگیری از سیل. گوره‌ها. سازه‌های خاکی است که در طول رودخانه به منظور محدودکردن سرریز آب از مجرای اصلی و جلوگیری از پخش آن در سیلابدشت احداث می‌شود.گوره یا دیواره‌های خاکریز غالباً در امتداد و موازی مسیر رودخانه اصلی ساخته می‌شود. این دیواره‌های خاکریز. همجنین ظرفیت آبراهه‌ها و مناطق حفاظت شده از سیل را افزایش می‌دهد. خاکریز به منظور حفاظت سیل از دو قسمت اصلی تشکیل می‌شود: بدنه و خاک پی که زیر جسم گوره قرار دارد (به شکل مراجعه شود). ۲- نک ۹۲۴۹و ‎٩۹۲۵۵ ار تفاع آزاد 40 1۳۳6 0۳ ,۵۵۲۵ ۳۵۵ ۲۲ ,۳۳۵۵۵۲۵ - [926 ۵اه 06 6۷۵۳۵ با 566 2 ۷۵۳۵ با ۹۵۷۵۵۳۵ ,۸۷۵۵ نک - ۳۲۰۸ فرهنگ فنی سدها نک - ۰۴۶۰۳ ۵۳۸۵ ۷۳۲۱ ۸۹۰۸ فرهنگ آبیاری و زهکشی. چاپ ۱۳۷۶. ۱- فاصله قائم بین سطح آب مخزن و تاج سد. ارتفاع قائم بین بیشینه سطح آب و تاج سد. ارتفاع آزاد خالص. ارتفاع آزاد خشک یا ارتفاع آزاد سیل نامیده می‌شود. فاصله قائم بین تراز نگهداری آب مخزن و تاج سد. ارتفاع آزاد خالص یا ارتفاع آزاد نامیده می‌شود. بخشی از ارتفاع آزاد که به عمق سیل مربوط می‌شود ارتفاع آزاد مرطوب نامیده می‌شود. اما استفاده از آن توصیه نمی‌شود. زیرا بهتر است ارتفاع آزاد نسبت به تاج سد درنظر گرفته شود (به شکل مراجعه شود). ۲- چنانچه تاج خاکریز بالاتر از داغ آب حداکثر طراحی درنظر گرفته شود. این فاصله ارتفاع آزاد خاکریز نامیده می‌شود. ارتفاع خاکریز درجه اطمینانی در برابر رویدادهای پیش‌بینی نشده‌است که به تحلیل‌های هیدرولوژیکی مربوط نمی‌باشد (مواردی مانند عمل موجهای شدید. سیلهای ناشی از تراکم یخ. سیلهای خارق‌العاده و ...). وظیفه مهم دیگر ارتفاع آزاد جلوگیری از تأثیرات مکانیکی به بدنه خاکریز اصلی می‌باشد (عمل جانوران حفار. ریشه‌های گیاهان و عبور و مرور در تاج خاکریز). ۳- عملکرد دیگر ار تفاع آزاد به قرار زیر است: الف - جبران نبود داده‌ها یا غیرقابل اطمینان بودن آنها که ممکن است به پیدایش سطح آب بالاتر از ۳۱ -------- صفحهٔ بعد -------- ی یرت سر اک اضر ص کر سح سس چا رّ کح 9260 9261 ر سا بر و 7 ۳ ی س ۳۲ -------- صفحهٔ بعد -------- ب - تثبیت سطح آب نسبت به سازه. ج - امکان کنترل سطح آب در اثر وزش باد (در مخزن یا ساحل). د - بمنظور پرهیز از اثر امواج. استفاده از ارتفاع آزاد از یک سو. بمنظور درنظر گرفتن ایمنی سازه و از طرف دیگر برای درنظر گرفتن ارزشهای فرضی می‌باشد. ارتفاع آن معمولاً ۱ متر و گاهی ۱/۵ متر و کمترین آن ۰/۵ متر درنظر گرفته می‌شود. نک ۰۲۹۶۶ ۳۸۰۵ ۴۵۶۰و ۵۸۶۰ خاکریز اطمینان 6 م۳۵ - 9262 ۶۵1 1166 نک - ۵۸۰۸ فرهنگ آبیاری و زهکشی. جچاب ۱۳۷۶. هسته ناتراوا 6 11306۳۷۵۶5 - 9263 6 30۷۵۷ هسته یک سد خاکی یا خاکریز که از رس مخلوط یا متراکم و یا از مصالح دیگر که به منظور ایجاد مانع بین بخشهای بالادست و پایین دست آن تعبیه می‌شود. خاکریز: گوره 6 6و0 6اه ماک با ۳۸ بععما] ۱۷۵۵۵ معا - 9264 40 0۳ ععازل ۴۵ بعمانل ۵۲۳۳۵۵ مععانل مگ عل 006 بغاه 0 006 با۵ م۳۵ بعاهم ۳۳ ۱۵۵ ,10۵۵ 6 ع6ل ۵۷۵ ,۲011۵ نک. ‎٩۹۲۶۰ خاکریز اصلی ۹ ۷1۵ - 9265 16 1186 خاکریزی که حفاظت یک ناحیه مهم اقتصادی (صنعتی. کشاورزی ...) را تأمین کند. این خاکریزها بمنظور ایجاد اطمینان کافی در مقابل سیلها احداث می‌گردد (به تصویر نگاه کنید). خاکریز جانبی ۵ ]۱۷1۵۳۵1۵ - 9266 06 201 6۵ 166 نک. ۵۰۲۸ ۱۲۱۱۰ فرهنگ آبیاری و زهکشی. جچابپ ۱۳۷۶. نک. ۱۷۲۱ ۷۵۷۸ ۳۳ -------- صفحهٔ بعد -------- سرریز شدن ۵1 ۷۷۵16۲ ۳۱۵ 6۶ 00۳۵01۳۵ ۵۳ ,00۲110۷1۵5 - 9267 خعاباه ۳ کم 027 1۳۵۳1۹۵0۲ باه رواک ناگ چنانچه تراز آب در یک خاکریز بالاتر از تراز تاج آن باشد. جریان آب در ناحیه حفاظت شده افزایش یافته و موجب طغیان می‌شود. همچنین لبریز شدن تاج در اثر امواج نیز این حالت را پدید می آورد. آب شستگی زیر پی. رگاب 8 - 9268 40 ع6ل 1۳60۵۱66 نک - ۴۶۰۴۷ فرهنگ سدسازی نک - ۴۸۵۷و ۱۰۰۷۹ فرهنگ آبیاری و زهکشی. چاپ ۱۳۷۶. نک - ۱۶۰۶و ۵۸۰۵ اراضی پست ساحلی 7 - 9269 7017 نک ۰۷۴۸ فرهنگ هیدرولوژی نک ۳۱۱۹ فرهنگ آبیاری و زهکشی. جاپ ۱۳۷۶. منطقّه حفاظت شده 2۵ 3۳۳۵10160 - 9270 270 بخشی از سیلابدشت که با احداث خاکریز از سیل محافظت می‌شود. این مفهوم در نواحی که ارزشهای بوم‌شناسی مورد حمایت قرار می‌گیرد. بکار گرفته می‌شود در جایی که عملیات حفاظت از سیل مورد توجه نمی‌باشد. ساماندهی رودخانه 8 31۷۵۲۳ - ]9271 0 ۲8با0ع 0۳ ۲0۵۲۳10۵ نک . ۱۱۰۵۴ فرهنگ فنی سدها نک . ۴۹۹۱ فرهنگ آبیاری و زهکشی. چابپ ۱۳۷۶. خاکریز پشتی؛ خاکریز ثانوی 1 9272 6 6 ال عل عع(0 نک . ۵۰۲۷ فرهنگ آبیاری و زهکشی. جابپ ۱۳۷۶. ۳۴ -------- صفحهٔ بعد -------- دیواره حلقه‌ای؛ گوره مسدود دنل ۱۳۵ - 9273 6 1186۶ سازه‌ای برای حفاظت مناطق مسکونی, کارخانه‌های صنعتی و ... در سیلابدشت با در فضای بین آبراهه‌های یک رودخانه. جاهک ماسه‌زا؛ ماسه‌زا 0۵ 5۵00 0۳ بدا|۷۵ 2۳۳1۵8 - 58۵0۵ - 9274 6[ 2 ۴باعاانبا80 باه ,5201056 ۵۹۳۵۳6۵ ۱- تخلیه قابل ملاحظه آب زیرزمینی در مواردی که در اثر سرعت زیاد جریان. ذرات خاک حتی در جهت بالا حرکت می‌کند. این پدیده به پیشرفت فرسایش داخلی و تشکیل حفره در زیرزمین کمک می‌کند. حفره‌های ماسه‌زا در زیر خاکریزها موجب تضعیف آنها شده و به مرور به لغزش و ناپایداری آنها منتهی می‌شود. ۲-نک. ‎٩۹۲۶۸ حفره‌های آبشستگی پشت دیواره ال 1۵6 1۵عط کعامط - #با0ع5 - 9275 ال 128 00۳16۲۵ 1061 |[[با۸1]۵ حفره‌های عمیقی که در اثر شکستگی‌های قبلی و در نتیجه فرسایش محلی خاک زیرین در اثر جریان آب پدید آمده‌اند و مربوط به مواردی است که پس از یک سیل بزرگ. خاکریز جدیدی در اطراف حفره‌ها و بعضاً در بخش کم ارتفاع آنها ساخته می‌شود. دیوارهای دریایی 502/35 - 9276 6 11866 سیل‌ بندهای نواحی ساحلی به این نام خوانده می‌شود که در مقابل امواج هم مقاومت می‌کند. دیوارهای سپری ؛ دیوار حائل 5ا[۷۵ 1۳۵۲۵۱1۳۵ 0۳ ,|۷۵ عازم 5۳۵۵1 - 9277 1 ممع6ل ۱۲۳۲ 0۵۶ 02101200065 6ل ۱۳۲ چنانچه برای احداث یا تقویت دیواره ذخیره آب یا سازه نگهداری خاک. فضای کافی در اختیار نباشد از دیوارهای سپری یا رآ شکل استفاده می‌شود در گذشته موج برگردانهای بتنی یا سنگ چین در روی تاج دیوارهای دریایی برای محدودکردن فضا و حجم موردنیاز بدنه خاکی بکار برده می‌شد. ۳۵ -------- صفحهٔ بعد -------- ۸- دیواره آب‌شکن؛ دیواره آب برگردان 4:0 17۵8۷0۲۹0 ۵۳ ,0۳۵۷۵ بعکانل ماگ بابام5 - 9278 ۳۳ سازه‌هایی از سنگی. قلوه‌سنگ. الوار. پر چین‌های چوبی. خاک یا سایر مصالح که به منظور حفاظت کناره‌ها و هدایت جریان آب. نگهداری یک آبراه کشتیرانی یا برای بدام‌انداختن رسوبات بستر در عرض رودخانه‌ها ساخته می‌شود. این نوع سازه‌ها ممکن است به صورت تراواء نیمه تراوا یا ناتراوا باشد. ۹- دیواره تابستانی. دیواره مستغرق. دیواره کنار رودخانه 6 1۷۵۳۲ بفعمازل با - 9279 دمعازل عا ازع طاباگ ۵۳ ,۳۵۹5 5 ام[ 0 اد کعاع 10 ۵۶ ,۲۱۷1۵۳۵ عل 00 عل دعع0 بغاغ ال 065 خاکریز کوتاه در امتداد رودخانه یا ساحل دریا باهدف حفاظت در مقابل سیلهای کوچک و با بسامد زیاد و یا برای حفاظت از سیل در طول مراحل اولیه سیل (حاصل سیلایی شدن تأخیری). این سازه‌ها برای حفاظت زمینهای تحت کشت در مقابل سیلهای کوچک و متواتر در بستر سیل ساخته می‌شود. مسلماً امواج سیلهای بزرگ با بسامد کم از این سازه سرریز شده و از این رو مستغرق شدن مسیل در فاصله زمانی طولانی تر از حالت عادی (دوره سیلابی) صورت می‌گیرد. ۰ خاکریز مستغرق (گوره. دیواره) (علال بعارل ,ع۷6ع1) 020005 عا از ناگ - 9280 ماما زد اناد (کع106) کعع1 خاکریزهایی در طول رودخانه که به طریقی طراحی می‌شوند که سرریز شدن آب از آنها خسارت مهمی پدید نمی‌آورد. این سازه‌ها در نواحی جنوب شرقی آسیا دارای بارانهای موسمی برای کنترل سیلابهای زودرس ساخته می‌شود. از این رو یک کشت بیشتر برداشت شده. و از اثرات جانبی منفی حفاظت کامل سیل جلوگیری بعمل می‌آید. ۱ سازه‌های سامانده 5۵ 1۳۵1۳۵6 - 9281 0 معمعل 0۷۲۵۵6 این سازه‌ها اغلب برای هدایت و تنظیم جریان بکار می‌رود و اقسام مختلف دارد: پایه‌ها. دیواره‌ها مجاری تنگ شده. دیواره‌های هادی. دیواره پره‌ای. دیواره‌های جداکننده. ۷۲ وجه آبگیر. وجه مرطوب. وجه خارجی دیواره ‏ 0۳۲ ,۵100 ۷/0۵1 ,۵100 ۷۷/۵10۲۳01۵ - 9282 ال ع۳] ۵۲ 51016 06۲ ال 13[ عل عماجم 6۵6 بان غاانبا۵ ۵ 6۵۵ بش 6ا۵) بخشی از دیواره که رو به روی رودخانه است. ۳۶ -------- صفحهٔ بعد -------- بخش سوم -ج - انبارزش, ذخیره ذخیره تأخیری, آب نگهداشت 06 101011007 - 9283 ]۳۳۳۵82251616 نک. ۱۶۸۳ فرهنگ آبیاری و زهکشی. چاپ ۱۳۷۶. تراز سیلاب طراحی. تراز سیل طرح 10۷۵1 11000 0عزدع1 - 9284 641 06 0۳6 13 06 ۲1۷۵۷ بالاترین ترازی که آب در سطح مخزن به هنگام وقوع سیلی معادل سیل طرح برآورد می‌شود. این اصطلاح برای گوره‌ها هم بکار می‌رود. تأسیسات نگهداشت موقت. تأسیسات تأخیری اازان10 16100 - 9285 6 ۳16 ع6ل زاککه80 تسهیلات ذخیره موقت آب سطحی که معمولاً خالی بوده و برای نگهداشت موقت آبهای سطحی در طول سیلاب و بلافاصله پس از آن طراحی می‌شود. باتلاقهای طبیعی که با سکوهای سرتاسری خاکی محصور گردیده‌اند. فرورفتگی‌های مصنوعی یا طبیعی. مخازن کوچک و بزرگ زیرزمینی و حوضچه‌های رسوبگیر یا نفوذی نمونه‌هایی از آنها به شمار می‌آیند. مخزن تنظیم سیل. مخزن مهار سیل 1 ,أ[001۳۵ ۳1۵۵۵ - 9286 6 06 ۲6۵121100 ۵6 16۹50۳۵۲ نک. ۵۳۱۳ فرهنگ آبیاری و زهکشی. چاپ ۱۳۷۶. انبارش مهار سیل. انبارش تنظیم سیل 06 ,00۰۹۳۵۱ ۳1۵۵۵ - 9287 6 ع6ل0 ۲۵2121100 06 ع2ه 50 بخشی از گنجایش فعال که بخصوص برای مهار سیلاب بکار می‌رود. این اصطلاح نباید با سیل مازاد اشتباه شود و عبارتست از ظرفیتی است که برای نگهداشت تمام و یا بخشی از سیلاب در طول وقوع سیل درنظر گرفته شده و معمولاً به محض مساعد شدن شرایط پایین دست تخلیه می‌شود. ۳۷ -------- صفحهٔ بعد -------- انبارش در سیلابدشت. انبارش در حوزه طغیان 06 ۳100۵۵01۵10 - 9288 0 3۵۳۳ | کحصعل ععها5۱۵ ۲- حجم آبی که می‌توان بطور موقت در سیلابدشت ذخیره نمود. حوضچه انبارش سیل. حوضچه سیل‌گیر ۹0۳۵86 ۳1000 - 9289 ۵ ع6ل 1002826 عل مزدکه80 نک. ۱۶۸۵ فرهنگ آبیاری و زهکشی. چاپ ۱۳۷۶. سیل مازاد 6 م۳100 - 9290 ٩۳۳۵۲۵۵ 06 6 نک. ‎٩۹۲۹۸ سرریز مسلح با الیاف 1 ره 2۳285 1۵۱10۲۵۵ - 9291 6 ۳۷۵0۵16۲ سرریزی که بخش تندآب آن برای جلوگیری از فرسایش با الیاف ویژه تقویب شده‌باشد. مخزن تنظیم 17 3621۵1166 - 9292 ع[ ای ازمطغل خ مدای ۵6 ۵۹0۵۲ نک. ۱۶۸۶ فرهنگ آبیاری و زهکشی. جچاپ ۱۳۷۶. نک. ۱۱۲۵ حوضچه کند کننده. مخزن سرشکن سیل 0 1۵1۵۲۵18 - 9293 5 8ع6ل ]۵60۳۵1016 1650۵۳ نک. ۵۳۱۴ فرهنگ آبیاری و زهکشی. جچاپ ۱۳۷۶. نک. ۱۱۲۸ مخزن کندکننده. مخزن تأخیری 7 101011006 ۵۲ ,۲۳۵۵۲۷۵۱۲ ۵۱۵۵۵۵ - 9294 ع[20اع۲ 0۵ ازمطاغل خ مدای 06 ۳۵۹00۳ نک. ۱۶۸۶ فرهنگ آبیاری و زهکشی. جچاپ ۱۳۷۶. نک. ۱۱۲۶ ۳۸ -------- صفحهٔ بعد -------- مخزن نگهداشت. تأسیسات نگهداشت باازانج؟ 1110 - 9295 6 ع6ل زدکه 8 مخزن نگهداشت رواناب سطحی که همیشه آب قابل توجهی را برای مقاصد تفریحی. زیبایی و یا امور دیگر ذخیره می‌کند. در این مخازن هنگام جریان سیل و بلافاصله پس از آن. آب در ترازی بالاتر از تراز عادی مخزن نگهداشته می‌شود. تأسیسات مربوطه شامل حوضچه‌ها و دریاچه‌های کوچک در نواحی مسکونی. تجاری و مکانهای عمومی است . سیل طراحی سرریز 40 صعاحعل 50111۳۵ - 9296 0 0۳0[661 6ل عبس) ۱- اندازه سیل که برای طراحی سرریز درنظر گرفته می‌شود. ۲- دبی سیل بیشینه که بدون وارد کردن خسارت یا تهدید جدی به پایداری سازه‌های آبی نظیر سدها. سرریزهاء نیروگاهها. آبگیرها و سازه‌های تخلیه می‌تواند جریان یابد. نک. ۵۸۰۴ فرهنگ آبیاری و زهکشی. جچاپ ۱۳۷۶. انبارش. آب انباشت 0۵۶ - 9297 ۳33 نک. ۱۱۲۱و ۹۴۵۱ نک. ۱۶۸۲و ۵۳۲۳و ۱۴۳۱۱ فرهنگ آبیاری و زهکشی. جچاپ ۱۳۷۶. گنجایش مازاد. ار تفاع آزاد خیس شده 0 م۷۷۵6 ۵۲ ,6ع 5۳۳۵۲ - 9298 1۵۵ ۵۷۵۳۵ باه بعع2 ع۳با٩ ا-نک. ۵۲۲۹ فرهنگ آبیاری و زهکشی. چاپ ۱۳۷۶. ۲-نک. ۲۹۰۴و ۹۰۰۳ انبارش در کناره‌های رودخانه 806 ۷۷۵۹11۵ - 9299 6 ع6ل 50۵826 ٩۹۲۸۸ ‏نک. ۳۹ -------- صفحهٔ بعد -------- بخش سوم - د - اقدامات غیرسازه‌ای تملیک 0 با - 9300 ۳0 نک . ‎٩۹۳۱۹ کمک. امداد 0۳ ,۸ .9301 06 ,۸1 تأمین لوازم یا پول برای قربانیان که می‌تواند بلافاصله پس از سیل در اختیار مجتمع قرار گرفته و براساس نیازها بین آسیب‌دیدگان تقسیم شود. پناهگاه توفان 67 001006 - 9302 65 ما 0۳۵ ۸0۳1 ساختمانی که بعنوان پناهگاه در هنگام سیلهای ناشی از خیزش امواج طراحی می‌شود. این سازه ممکن است بمنظور فوق ساخته شده و یا در اکثر مواقع با تقویت ساختمانهای عمومی نظیر مدارس ایجاد گردد. تراز هشدار. تراز خطر 6 ۷۷۵۳۱۳۵۶ 0۳ ,|1۷ 12086 ,|1۷ جها۸ - 9303 6 آنبه5 باه 011106 ۱11۷6۵۷ ترازی برابر تراز سیل یا نزدیک به آن که خطرناک تشخیص داده شده باشد و باید هشدار سیل شروع گردد. ترازی که در آن زیان یا ناراحتی بطور موضعی یا در یک اشل خاص شروع می‌شود. این تراز ممکن است در بالا یا پایین سطح انبارش لبریز یا تراز انبارش سیلابدشت باشد. استانداردهای ساختمان 065 1۵زا - 9304 عمع6ل ۱0۳۵۹ اعمال کنترل در استانداردها و یا مشخصات ساختمان‌ها در قالب یک برنامه به منظور حداقل رساندن زیانهای سیل. این استانداردهای ساختمان مثلاً پیش‌بینی می‌کند که تمام املاک نسبت به سیل صدساله بی‌خطر گردد و می‌تواند داوطلبانه و یا بوسیله سازمانهای عمومی به اجرا گذاشته شود. این استانداردها نظیر رعایت حداقل ارتفاع برای کف و یا سقف حداقل مشخصات برای پی‌ها و یا دیوارها یا ممنوع کردن احداث زیرزمین در ساختمانها یا حتی هر نوع ساخت و ساز در یک محدوده خاص را می‌تواند شامل ۴ -------- صفحهٔ بعد -------- امداد بلایا. امداد بحران | 1192816۳ - 9305 06 ع6ل ۸551512066 سازماندهی و تأمین عملیات نجات اضطراری و امداد کوتاه مدت برای کسانی که در معرض خسارات شدید سیل قرار گرفته‌اند و همچنین تخلیه نواحی در این موارد. برای امداد موثر آمادگی شرط اصلی بوده و باید شامل تهیه برنامه‌های تفصیلی برای عملیات امداد. شناخت نیروی انسانی. مسئولیتها و منابع باشد. این مقدمات نباید در زمان پیش آمد بلایا صورت گیرد. انتشار. پخش آگهی 0 - 9306 1 0 12111810 خبررسانی به کسانی که در خطر قرار دارند. حفاظت در برابر سیل 8 - 11000 1 - 9307 5 6ع[ 6۵۲۲۵ ۳۳۵1110 عملیات حفاظتی در مایملک برای جلوگیری از ورود آب. برنامه عملیات اضطراری 0 2011010 ۳۳۵۲۵۵۲۷ - 9308 06 0/2010 ۲۵ مجموعه مراحل کامل و از پیش برنامه‌ریزی شده که بوسیله یک مجتمع یا تعدادی از آنها قبل از وقوع طغیان یا مسایل دیگر ناشی از جریان آبهای سطحی و یا هنگام وقوع سیلاب و همچنین پس از وقوع آن درنظر گرفته می‌شود. هدف این عملیات اضطراری تخفیف خسارتها و از هم گسیختگی‌ها و کاهش تهدید سلامت و بهداشت ساکنین محل است. در یک مجتمع این برنامه‌ها مشابه اقدامات حفاظت سیل است که گاهی برای یک ساختمان یا تسهیلات مصون‌سازی درنظر گرفته می‌شود. این برنامه‌ها شامل چهار مرحله است: الف - آمادگی قبلی برای سیل. ب- مراقبت و هشدار ج: مبارزه با سیل د- ساماندهی بعد از آن. حفاظت اضطراری در برابر سیل 68 ت- 11000 ۳۵۲۵۵۵۷ - 93090 5 6عا| 0۸۳۲۵ 0۳۵2666 ۳۳۵11100 حفاظت اموال (مثلاً با کیسه‌های شن) پس از دریافت هشدار که ممکن است برنامه‌ریزی شده و با ۳۱ -------- صفحهٔ بعد -------- ۰*- برنامه‌ریزی اضطراری 8 ۳۵۳۵۱۱۷ - 9310 ۱۳۵۲۵ 20110۳5 کعل 11۵۱1121100 ۱- تهیه برنامه‌های عملیات بوسیله مقامات دولتی که باید به محض هشدار سیل انجام شود این برنامه‌ها شامل: تشخیص مقامات مسئول. ترازهای هشدار سیل. اهداف و راههای تخلیه ساکنین. تعیین نیروهای امداد یا نجات. تأمین و نگهداری تجهیزات و لوازم. عملیات اضطراری کنترل جریان آب و نیازهای آموزشی می‌باشد. ۲- نک . ‎٩۹۳۰۵ ۷۱- آمادگی اضطراری 5 ۳۳۵۳۵۳۵۷ - 9311 65 20۳6 1۲۳۵۵۳۵10 تهیه زیر بنای فیزیکی و سازمانی برای مقابله با طغیان. ۲ تخلیه 0 - 9312 ۳۳۳0 جابجایی اشخاص و اموالی که در معرض خطر قرار دارند. پس از صدور هشدار. ۳ سیل نشانی. فرونشانی سیل 1 ۳1۵000 - 9313 0۳۶۶ ۵۳۵ ۸1161۵1100 نک. ۱۶۷۵ فرهنگ آبیاری و زهکشی. چاپ ۱۳۷۶. ۴ سازش با سیل 7 م۳100 - 93[4 5 20 ۸030121100 متقاعد کردن ساکنین محدوده در معرض خطر برای آموزش همزیستی با سیل. این مفهوم. ایجاد حالتی در مردم برای پذیرش جریان سیل به عنوان یک مسئله طبیعی و انجام اقدامات فردی یا جمعی برای کاهش سیلابهای دوره‌ای است. این برداشت برای مردمی که در اراضی آسیب‌پذیر زندگی می‌کنند. همچنین در مناطقی که اقدامات سازه‌ای و غیرسازه‌ای موثر نبوده و یا اقتصادی نباشد خیلی مهم است. ۵- کمک در برابر سیل 06 ۳1۵00 - 9315 3 20۳65 512066 1کک۸ پشتیبانی‌های مالی و عملی به قربانیان سیل (کمک. وام. قرض. تخفیف در مالیات و حق بیمه) ۴۳۲ -------- صفحهٔ بعد -------- سیستم هشدار اولیه سیل 0 ۷۷۵۳1۵6 ۷اه ۳1000 - 9316 65 فعل 012۳۳۵۵۵ 5۷۹1۵۵ سیستم کنترل از راه دور هشدار زمان واقعی رویداد بوسیله رادیو به منظور اطلاع رسانی به ایستگاه مرکزی. مجموعه این سیستم برای جمع آوری. انتقال و تحلیل داده‌ها و اطلاعات مورد استفاده قرار می‌گیرد. پیش‌بینی سیل بترتیبی است که زمان هشدار در سیلابدشت را برای عکس‌العمل ساکنین به حداقل برساند. پیش‌بینی و هشدار سیل 8 ع20 10۳62۹118 ۳1000 - 9317 65 کع6ل 2۳066 6۲ ۳۳۵۷1۹10۵ ۱- پیش‌بینی سیل قریب‌الوقوع و هشدار به ساکنین اراضی موردخطر. ۲-نک. ‎٩۹۱۷۹ مبارزه با سیل 68 م۳100 - 9318 65 | ۵۵۲۳۵ غالا عملیاتی که در زمان وقوع سیل‌ها برای جلوگیری از خسارات و درست عمل نکردن سازه‌های حفاظتی در انحراف سیل از اراضی مستعد سیل انجام می‌پذیرد. مبارزه با سیل عبارتست از اقدام فوری بمنظور تخفیف اثرات سیل در جامعه و محیط زیست بخصوص هنگامی که حفاظت سیل و سازه‌های کنترل از کار افتاده باشند. این مبارزه شامل تخلیه ساکنین نواحی مورد تهدید و بستن جاده‌ها براساس برنامه پیش‌بینی شده. مراقبت‌های پزشکی آمادگی پلیس. استفاده از تلمبه‌های قابل حمل برای امداد و تخلیه آبهای اضافی. کیسه‌های شن. ساختن بندهای خاکی موقت و بازرسی مداوم تسهیلات کنترل و حفاظتی می‌باشد. تملک سیلابدشت 0 ,۳100001210 - 9319 6[ 7006 600 ۸60151100 خریداری و تخریب مایملک اراضی واقع در مناطق خطر توسط مسئولین دولتی برنامه‌ریزی کاربری اراضی سیلابدشت 8 ۹6 1300 ۳10۵۵01۵0 - 9320 1۵۳۵۵5 70065 کعا 05قل دامد کعل ۱۵۵۵100 06 ۳1۵1121100 مطالعه و برنامه‌ریزی بمنظور استفاده مناسب از اراضی سیلابدشت (منطفقه‌بندی. مفررات. مالکیت. اسکان ساکنین). ۳۳ -------- صفحهٔ بعد -------- مدبریت سیلابدشت 1 01310 ۳1۵۵۵ - [932 5[ 70066 کعل 0051100 کنترل و نظارت مسئولین در توسعه ساختمانی سیلابدشت‌های مشخص شده. تعمیر و نگهداری مخازن ذخیره. مجاری عبور سیلها و یا محلهایی که از نقطه‌نظر عمومی در معرض خطر سیل قرار گرفته‌اند. مدیریت سیلابدشت با کوشش در جلوگیری از احداث بنا و راه‌های خاکی یا توسعه موانعی نظیر (تمرکز درختکاری) جریان را محدود کرده و باعث افزایش عمقی با زمان سیل و با هر دو می‌گردد. همچنین سعی در جلوگیری از افزایش تعداد ساکنین. صنایع و سایر مظاهر توسعه که باعث افزایش خطر و هزینه در سیلابدشت‌ها برای عموم می‌باشد. می‌نماید. مقررات سیلابدشت 358 ۵۳ ,۲۵1311005 ۳1۵۵۵۵1۵ - 9322 1۵۳۵۶ 7006 60 ۸۵۵100121105 قوانین تشخیص کاربری اراضی سیلابدشت به کمک منطقه‌بندی آن. همچنین تصویب و اجرای ابزارهای قانونی برای کنترل نوع و حدود توسعه دره رودخانه که بوسیله مجتمع‌ها تدوین می‌گردد. این مقررات شامل الزامات مصونیت از سیل می‌باشد. اسکان در سیلایدشت ۳1۵۵۵01۵1 - 9323 0( جابجایی مردم و مایملک به اراضی بی‌ خطر که ممکن است اجباری یا داوطلبانه باشد. مصون‌سازی ۳1000-008 - 9324 5 6ع | 0۵۲۵ 3۳۳۵1110 ۱- اصلاح ابنیه و سازه‌ها و محوطه اطراف آنها برای کاهش خسارات در دوره سیل. ۲- نک ۹۳۰۷ ۹۳۴۰ ۹۳۴۶و ۹۳۶۶ کشت‌های مماوم در برابر سیل 5 ]۲۳۵1312101 ۳1000 - 9325 5 20 ۲۵۵۱:1065 فان کشت گیاهانی که در مقابل سیلهای با شدت معین مقاوم بوده و یا موجب افزایش تدریجی عمق آب می‌شود. (نوعی مصون‌سازی از سیل در کشاورزی). ۴۳۴ -------- صفحهٔ بعد -------- منطمه‌بندی سیلابدشت. منطقه‌بندی سیل یا منطقه‌بندی ‏ ۳1000 ,701108 ۳100001210 - 9326 68 0۲ ,7011108 6 10۵۵06 7006 60 کامد کعل 00210 ۱- تعیین نواحی در سیلابدشت به منظور تخصیص کاربری‌ها مختلف. شامل: مناطق باز تفریحی. مناطق کشاورزی. صنایع روباز و موارد مشابه مبنای این طبقه‌بندی براساس خطرات سیل معین می‌شود و تاسیسات مهم از ناحیه پر خطر دور نگهداشته می‌شود. ۲- گزینش کلی اراضی سیلابدشت با توجه به در معرض سیل قرار داشتن آنها به منظور کنترل کاربری و توسعه بعدی . منطقه‌بندی بر ای آگاه کردن استفاده‌کنندگان از نوع خطرات سیل. تشخیص مناطق از لحاظ بیمه‌گذاری و همچنین تعیین حدود اجباری قانونی برای کاربری اراضی که در معرض سیل می‌باشد. منطقه‌بندی سیل عموماً باید در مناطق مجاور نواحی توسعه یافته اعمال شده و مبتنی بر نقشه‌های خطر سیل بوده و برای رعایت الزامات و محدودیت‌های مربوطه توان اجرایی داشته‌باشد. برنامه‌ریزی واکنشی برای سیل 68 ۳۳۹۵۳۹۵ ۳1۵0۵۵ - 9327 5 20 ۳0۵۳۹6 18 06 0۲2201521100 آماده‌سازی جامعه در مقابل حوادث ناشی از سیل و سپس اجرای بعضی اقدامات ساماندهی (نظیر تخلیه ساکنین) به منظور حصول اطمینان از اینکه بی‌نظمی و خسارات سیل به حداقل برسد. دهش. اعانه 1 - 9326 0٩۲ 0‏ 10 ۱- تداراک هدایای نقدی یا جنسی . این روال بیشتر متوجه افراد یا بعضی مقامات خاص محلی می‌گردد. ۲-نک. ۹۳۰۱. مر تفع سازی سازه‌ها و خانه‌ها 5۳۳61۳658 200 110865 - 93290 4118 کعل 6۲ ۵15055 کعل ۳1۵۷۵0 مرتفع سازی سازه‌ها و خانه‌ها (یا اجزایی از آنها) در ترازی بالاتر از سطح طغیان بیمه 06 - 9330 هه نها پیش خرید تضمین‌های مالی به کمک پرداخت مستمری که قبل از وقوع سیل انجام می‌گیرد. یارانه بیمه ممکن است از اعتبارات عمومی نیز پرداخت شود. ۳۵ -------- صفحهٔ بعد -------- مدیریت اراضی 1 ملع 20] - |9331 ۵ خعل ۲062110 نک. ۱۶۷۳ فرهنگ آبیاری و زهکشی. جاپ ۱۳۷۶. زمان تاخیر. زمان تاخیر هشدار 6 1220 ۷۷/۵۳۵۵ ۵۳ ,1۳6 ۵0م] - 9332 6 ع6ل 0۳6۵۷15 6ل بدا06 پعیس عل ۲۳۳۵۷۵ فاصله زمانی بین صدور اخطار و وقوع سیل. هشدار سیل 8 م۳1۵0 - 9333 6 عل ۸۷5 ۱- انتشار نتایج پیش‌بینی خطر سیل به عموم یا مقامات دولتی. تذکر قبلی در مورد احتمال وقوع سیلی که ممکن است در آینده نزدیک در محل خاص و یا در حوضه آبریز رودخانه اتفاق افتد. ۲- اخطار عمومی برنامه‌ریزی شده به افرادی که در معرض سیلهای در حال وفوع و یا مورد انتظار قرار دارند. این اخطار بوسیله یک سازمان شهری مسئول پس از تحلیل شرایط اقلیمی و هیدرولوژیکی و ارزیابی احتمال و شدت سیلهای قریب‌الوقوع به مقامات محلی و عموم صادر می‌شود. علاوه بر هشدار به اشخاص در معرض خطر سیل. انتشار هشدار سیل برای فعال کردن گروههای مسئول سازمانهای مختلف نظیر خدمات عمومی. پلیس. گروه نجات. بیمارستانها. مقامات امنیتی و امداد و ... انجام می‌شود. به نحوی که منابع و واکنش‌ها با فاصله زمانی کافی تحجهیز شده و خسارت و آسیبها به حداقل برسد. هشدارهای سیل به تناسب وخامت وضع. طبقه‌بندی می‌شود و مواردی مانند: حالت احتیاط اعلام خطر و خطر شدید را دربر می‌گیرد. هشدارهای سیل براساس پیش بینی‌ها و با بصورت متداول برطبق تحلیل داده‌های جریان آب رودخانه. بارندگی و روندیابی سیل متکی می‌باشد که زمان مورد انتظار و موقعیت ترازهای مختلف سیل رادر مناطق پر جمعیت نشان می‌دهد. هشدارهای سیل همچنین بطور روزمره برای بخشهای پایاب نیروگاههای برقابی بمنظور اعلام افزایش ناگهانی دبی رودخانه با شروع کارکرد واحدهای تولید نیرو صادر می‌شود. این هشدارها عندالزوم بوسیله یک شبکه اعلام عمومی به کمک برجهایی که در امتداد رودخانه قرار گرفته‌اند انتشار می‌یاید. وام 0 - 9334 1۳ تدارک پول قابل بازپرداخت که ممکن است با نرخهای یارانه‌ای باشد. ۴۶ -------- صفحهٔ بعد -------- ۵- عملیات تاسیسات آبی ۷۵۲۵ 6۵1۵۱۵۵ ۷۵۳۵|۱۵ ۵۲ 000۳۵110 - 9335 ۷۵۲۵۱1۵۵۶۵ 00۲۵۵6۹5 ۱/1۵0۵ به کاراندازی سازه‌هایی نظیر آب‌پندها و سدهای مخزنی برای کاهش شدت سیل در پایاب. ۶- مصون سازی دائمی سیل 8 - ۲1۵۵۵ ۳۳۳۵۳۲ - 9336 65 6عا ۲۵۳۵ ۵0۳۳۵۵۱۵ 1۳۳۵1110 اصلاح فیزیکی مایملک با هدف مصون‌سازی آنها پیش وقوع سیل ۷ آموزش عمومی 0 ۳۵16 - 9337 امابام با2 1۲۵۳۳۵11۵ ارائه اطلاعات و توصیه‌ها به مردم درباره اقدامات موردنیاز پس از دریافت هشدار سیل. ۸ مقررات ۳۳۵۱58 - 9336 011 0اه نگاه کنید به مقررات سیلابدشت ۹ اسکان 0 - 9339 ی( جابجایی اموال و ساکنین از یک محل در معرض خطر سیل به محلی امن‌تر. ۰ تغییر مدل ۵۲۳۵-85 - 9340 عاونا روا اصلاح سازه موجود به طریقی که در مقابل سیل مقاوم شود. ۱- کیسه شن 6 - ]934 عآماده 00 5۵26 نک. ۱۱۶۴۴ فرهنگ آبیاری و زهکشی. چاپ ۱۳۷۶. ۲ گوره کیسه شنی 0 5۵۳4۳۵2 - 9342 عاطاده عل دعده 0۵ 166 پوشش اطراف ساختمان. تاسیسات و محلهای سکونت با کیسه‌های شن ۳۷ -------- صفحهٔ بعد -------- تخفیف مالی مالیاتی 05 127 - 9343 ۵10۵۹ 160011055 معافیت اموال آسیب دیده از دیون مالیاتی. زمان تاخیر هشدار 6 1220 ۷۷۵۳۵۱۵۵ - 9344 6 ع6ل 0۳۵۵۷5 عل ن(هاغ1 نک. ۹۳۳۲. قانون آبراه ۷ ۷۷/۵10۳0۳۹۵ - 9345 0 حقی که مالکین کنار یک آبراه برای حفظ اموال خود در مقابل سیل آبراه مجاور بدون ایراد خسارت و آسییها دارد. مصونسازی محیط تر شده ۲10-8 ۷/۵ - 9346 02۳ با۵عل۷ ۲۹۵مط ۱11۵۵ پذیرش سیلاب برای ورود به بخشی از ملک به منظور حداقل نمودن بار سازه‌ای آن به ساختمان. ۴۳۸ -------- صفحهٔ بعد -------- بخش ۴- درآمد - هزینه میانگین خسارات سالانه. خسارت مورد انتظار سالانه. ارزیابی آماری خسارات ۱131110211621 ۵۳ ,012226 |2۵ ۳۳۵۵۵ مععق هل 2000۵ ۸۳۵26 - 9347 65 آ۴ه ۷26 67066121100 ۵ 0۳۵۷۲۹ کأعا200 5ع6ع 10۵ ,۵0۹ کأع 200 120۵265 865 ک6عل ۹1311511006 ۳۷۵1۵110۵ ۱- خسارت کلی سیل در درازمدت که میانگین آن بر حسب سال معین شود. میانگین خسارت سالانه شاخص متداولی از پتانسیل خسارت سیل است و عموماً با ارزیابی احتمال مقادیر مسختلف خسارتهای وارد شده محاسبه می‌شود. (در عمل سطح زیر منحنی احتمال خسارت) ۲-نک. ۹۳۵۵. ارزیابی زیانهای وارده 68 نت 9348 (27۵۳۴۵80) 0001511300108 روشی برای ارزیابی معادل پولی زیانهای غیرقابل سنجش از زیانهای مستفیم هزینه پاکسازی 4 مرا 01620 - 9349 6 بل ۲06 هزینه برداشت گل و لای و خرده ریز و مواد آلاینده بجای مانده سیل همراه با خشک کردن اجناس آب مازاد مصرف ۹۳,۵۶۹ 00۹۵۲ - 9350 0 عل 5۳۳۵|۷۵ برآورد "تمایل به پرداخت" برای اندازه‌گیری و سنجش تغییرات حاصل در مطلوبیت برای مصرف کننده در پی اجرای یک طرح ارائه شده‌است. از آنجا که مطلوبیت قابل مشاهده نیست بجای استفاده از کالاهای عرضه شده در بازار می‌توان مازاد مصرف رااز منحنی تمّاضا بدست آورد. بدین معنی که مازاد مصرف. سطح زیر منحنی منهای جمع پول پرداختی برای کالا می‌باشد. مازاد مصرف از یکطرف آثار اجرای طرح و از جانب دیگر آثار درآمدی باقیمانده مصرف را شامل می‌گردد. زیرا از لحاظ نظری اندازه صحیح و دقیق تمایل به پرداخت از منحنی تقاضای جبرانی درآمد بدست می‌آید که سطح مطلوبیت فردی قبل از اجرای طرح و یا بعد از اجرای آن درنظر گرفته می‌شود. مقیاسها و یا ۳۹ -------- صفحهٔ بعد -------- معیارهای وابسته به تمایل به پرداخت بترتیب تحت عناوین "تغییرات جبرانی" یا "تغییرات معادل" ار اثه شده‌است که در تحت شرابط : سله مازاد ف قفا ده و با اتقرب قفا ر ر سرایط معینی بویت راد مصر بل بررسی بوده و با بفریس / توجهی محاسبه و ارائه می‌گردد. خسارت مستقیم یا زیانهای مستقیم 65 11۳06 ۵۳ 26 12 1۳601 - 9351 658 ۳68 باه کال 65ع 2 10 ۱- تمامی زیانهای ناشی از آبگرفتگی یا از عمل سیلاب بطور مستقیم. ۲-نک. ۹۳۵۵. فواید مهار سیل ۱۹ 0۳1۳۵۱ ۳1۵۵۵ - 9352 5اه کعل ۵11۳1۵6 12 06 کععق1 ۸۷:۵ ۱-ارزش حفاظت سیل که براثر حذف خسارت یا آثار مفید دیگر طرح سنجیده می‌شود. ۲- برگشت سرمایه در یک طرح حفاظت سیل که ممکن است مشهود یا غیرقابل سنجش باشد. ۳-نک. ۴۰۲۵ فرهنگ آبیاری و زهکشی. چاپ ۱۳۷۶. خسارت سیل 6 ۳1۵0002 - 9353 5 10۳2266 نک. ۱۶۷۷ فرهنگ آبیاری و زهکشی. جاپ ۱۳۷۶. نک. ۱۱۱۵و ۹۳۵۷. کارایی اقتصادی سیستم مدیریت سیل 40 2 ۰۲ ۵۲۲۵۱۷۵۳۵۵ ۳۵۵۵۵ - 9354 0 ]1112112861736 65 کعل 13۵11۳186 عل صقام سل 600۵19۵ ۳۲۵۵۲۵ ظرفیت یک پروژه مدیریت سیل و ایجاد فواید اقتصادی. با توجه به اشکالات موجود در تشخیص و تعیین کمیت فواید مدیریت سیل. برآورد آن معمولاً مشکل است. تحلیل هزینه - درآمد (یا درآمد - هزینه) غالباً برای مقایسه هزینه‌ها و سودهای طرح بکار می‌رود. خسارت متوسط سالانه که با وجود پروژه از آن جلوگیری به‌عمل می آید معمولاً به عنوان سود طرح درنظر گرفته می‌شود و برخی مطالعات خسارتهای غیرمستفیم و غیرملموس راهم دربر می‌گیرد. ۵۰ -------- صفحهٔ بعد -------- بررسی خسارت سیل 0 18886 ۳00۵۵ - 9355 5 ک6ع6ع :۳ 0۳ل دعل ۷۵م۱م ۳۸ بررسی صحرایی مناطق در معرض سیلاب پیش ‌بینی شده با ترازهای مختلف. به منظور ارزیابی وسعت و ممّدار خسارت احتمالی. در این ارزیابی عواملی از قبیل از بین رفتن یا تخریب اراضی و سازه‌ها. خسارت از بین رفتن اموال. لوازم و تجهیزات و همچنین از بین رفتن تولیدات کشاورزی چه بصورت نابودی کامل و یا کاهش محصول. باید مورد توجه قرار گیرد. این اصطلاح به بررسی‌های پس از وفقوع خسارت نیز اتلاق می‌شود. ارزش افزوده سیل 1 م۳100 - 9356 0 2 ۲3000۳ 02۲ ۸۵110۳۵10 افزایش قیمت زمین پس از اجرای طرح حفاظت سیل. نک. ۱۶۷۷ فرهنگ آبیاری و زهکشی. چاپ ۱۳۷۶. خسارت سیل یا تلفات سیل 5 ۳1000 ۵0۳ ,ع6ع2 42 ۳۵۵۵ - 9357 5 ما۳۳ 0۶ ۵0102۵10 65ع ۵ 120 خسارات و تلفات ایجاد شده به وسیله سیل معمولاً به دو بخش قابل سنجش که ارزش پولی پیدا می‌کند و یا غیرقابل سنجش که با ارزش پولی بطور مستقیم نمی‌توانند معین شود. تقسیم می‌گردد. خسارت غیرقابل سنجش شامل از بین رفتن محیط زیست و بهداشت محیطی می‌گردد که برای به کمیت درآوردن آن کوشش‌هایی بعمل آمده‌است. خسارت سیل می‌تواند مستقیم که بوسیله سیل ایجاد می‌شود یا غیرمستقیم که بر اثر حوادث ناشی از سیل پدید می‌آید. باشد. مثلاً از بین رفتن تولیدات صنعتی یک خسارت غیرمستقیم است. خسارت سیل با عمق. سرعت. دوام. زمان وقوع (برحسب فصل یا ساعت و روز) و بار رسوبی تعیین می‌شود. نک. ۱۱۱۴و ۹۳۵۳ خسارت و زیانهای غیرمستقیم 65 101۳601 ۵۳ ,6ع 2 42 101۳601 - 93586 5 ۳۵۳۱۵ ,کا0 100 65ع 2 10 نک. ۱۶۷۹ فرهنگ آبیاری و زهکشی. چاپ ۱۳۷۶. فواید غیرقابل سنجش کنترل سیل |00۳۲۳۲۵ 11000 01۲ ۵ا۲ع۳ ع[ط[ع 13130 - 9359 01۳۵|۵6 عل 8عا 11۵2 کععقا ۸۷:0 جلوگیری از جراحات. تلفات و بیماریها و حفظ روحیه مردم. ۵۱ -------- صفحهٔ بعد -------- ۰ خارت غیرقابل سنجش سیل 6 11000 11۵02106 - 9360 5 ۵011۳۵۵۵1100 10۳۵265 شوک. تلفات جانی و عوامل دیگر که بطور مستقیم قابل سنجش نمی‌باشد. ۰۱ هیأت آب ناحیه‌ای. هیأت بندهای آبی 0۳۲ ,۳۵۵۲۵۶5 ۷۷۵1۵۲ 1151۳101 با0 ال 0۷۵۵] - 9361 07 ۵۲ ۱۵۵۲۵ ۷/۵۱۵۲ عل باهه دعل |0۵۵۱ باه ۲6۵10 عل هه کعل [نع0۳۹) ,کال عل 5۵121 007 سازمانی که طبق قانون به منظور ایجاد و نگهداری گوره‌ها بوجود آمده‌است. ۲ رابطه «احتمال - زیان» ۲1۵11050 0۲211 - کدما - 9362 06۳1-0۵ 31۵1100 رابطه بین زیانهای پیش آمده و احتمال وقوع سیل ۳ _توانش وقوع سیل - استعداد وقوع سیل 6 11000 ۳۵1۲۱۵۱ - 9363 وقوع سیل بالقوه 0 5اع 001011 10۵۵265 خسارات قابل انتظار سیل آتی. ۴- ناحیه سیل‌گیر اولیه 06 ۲1۵۵۵168 ۳۳۵۳۹۷ - 9364 60 01۵۵110 272006 ۲- نک. ۹۳۷۱. ۵- ارزش باقیمانده 6 ]۳۹100۵ - 9365 ع[اعبالزدغ۲ باه|۷/۵ ارزش اموال (یا محصولات) صورت‌برداری شده پس از غرقاب شدن آنها. تفاوت بین ارزش اولیه و ارزش باقیمانده. نشان دهنده مقدار زیان وارده به سبب وقوع سیل می‌باشد. ۵5۲ -------- صفحهٔ بعد -------- خطرپذیری - 9366 ما۵ ۱- زمانی که نتایج تصمیم‌گیری از قبل با قطعیت مشخص نشده‌باشد. مفهوم خطرپذیری با احتمال وابسته به هر نتیجه ممکن بیان می‌گردد. ۲- امکان (احتمال) هر نتیجه از هر فعالیت. مقابله با خطرپذیری 06 ۳۸(56 - 9367 5 6ع6ل0 ۵(61 ۲ اشخاص با پرداخت مبالغ بیشتر قاطعیت را به خطرپذیری ترجیح می‌دهند. بدین معنی که حاضرند مالیات بیشتری بدهند. مثلاً بجای ۵ پوند سالانه حاضرند ۱۰ پوند برای خطرپذیری کمتر بپردازند (۲ به ۱). بی‌تفاوتی خطرپذیری |۲۵ 56( - 9368 65 20 101116666 فردی بی تفاوت در خطرپذیری است که سعی در بیشینه نمودن ارزش مورد انتظار هر پیش آمد ممکن را بنماید. استقبال خطر 68 6و( - 9369 58 ع6ل0 ۳۳۹۵ اشخاصی خطرپذیرند (خطر را ترجیح می‌دهند) که بجای گزینه‌های خطرپذیر بعنوان مثال پرداخت مالیات سالانه کمتر از ۵ پوند را می‌پذیرند. این انتخاب نشان می‌دهد که فایده جنبی افزایش درامدها چندان مورد نظر نیست. زمینهای جنبی 40 580۳05۵6۲ - 9370 6 ,6۳۳۵1 ] زمینهایی که از فوائد محسوس حفاظت سیلها بی‌بهره‌اند نظیر زمینهای معمولی. ذخایر طبیعی و نواحی تفریحی. ۳ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱- ناحیه سیلگیر ثانوی 06 1100۵۵8 5000042 - 9371 6 ۵102110 27006 ۱- مناطقی که با وجود قرار گرفتن خارج از منطقه سیلاب ممکن است به علت ارتباط هیدرولیکی با ناحیه سیلگیر اولیه خسارت ببینند. نمونه‌هایی از این ارتباط هیدرولیکی در شبکه‌های جمع آوری فاضلابهای بهداشتی و مختلط می‌باشد. ۲- نک ۹۳۶۴. ۷۲- منحنی تراز - خسارت 6ع28 51380-012 - 9372 1۷6۵-65 006 رابطه بین وسعت خسارت با تراز سیلاب ۳- داده‌های مصنوعی تراز - خسارت 4 ع0ع2 3/0423 011ع0 51۵6 - 9373 65 1۷۵ 5۷۳16۹6 06 10665 داده‌ها یی که بجای نتایج مربوط به سیل واقعی از بازسازی اطلاعات مربوط به خسارات سیلهای ۷۴- سودو زیانهای محسوس 15 200 105965 ع[0[ع 120 - 9374 122108 3۷2012265 ا6 کا ۳ ۹۵۴