اثر مواد شیمیایی مختلف بر بتن و شیوه های حفاظت سطحی ۱۹۶

⚠ این متن با نرم‌افزار از روی تصویر خوانده شده و ممکن است خطا داشته باشد؛ برای استناد، اصلِ سند را ببینید. اثر مواد شیمیایی مختلف بر بتن و شیوه های حفاظت سطحی ۱۹۶ ۲ ۴-۱۰ -ارزیابی تاثیر حفاظت سطحی بتن با آزمایش حفاظت سطحی بتن معمولاً به دو روش انجام می گیرد : استفاده از سیلرهاا (اندود آب بند) و استفاده از روکش ها ۰ سیلرها ( اندود آب بند ) میزان نفوذ رطوبت . کلریدها ,سولفات ها و سار مواد مهاجم را بدرون بتن که عمدتاً از طریق حفرات و درزها و شکستگی ها صورت میگیرد . محدود می نماید . در حالیکه استفاده از روکش ها . جدایی کامل بین سطح بتن و مواد و مصالح موثر بر بتن ایجاد می کند . معمولاً کنترل سطح حفاظت شده با روشهای آزمایشی جهت اطمینان از عملکرد روکش مصرفی درحین بهره برداری ضروری است و این شیوه آزمایشی نیز در واقع بر پایه مقایسه خواص بتن ناحیه حفاظت شده و ناحیه حفاظت نشده بعنوان معیار ارزیابی تاثیر روکش یا ماده درزگیر مصرفی می باشد . آزمایش بتن به شرح پیش گفته می تواند شامل موارد زیر باشد : میزان پوسته شدن سطح بتن _چسبندگی بین پوشش و لایه زیرین گاهی اوقات نیز ممکن است مقاومت و مدول الاستیسیته ( ارتجاعی) بتن قبل و بعد از قرار گیری در محیط بهره برداری مقایسه شود . نتایج برخی از مطالعات می تواند در توسعه برنامه آزمایشی برای عملکرد شیوه های حفاظتی راهنمای خوبی باشد . برای مثئال یکی از این تحقیقات بر پایه ساخت نمونه مکعبی ۵ از ملات سیمان با همان نسبت ۷/0۰ بتن می باشد که در واقع بیانگر خواص نفوذپذیری و مقاومتی خمیر سیمان در بتن می باشد . متغیرهای مورد بررسی در این تحقیق شامل نوع سیمان. طول و نوع پوششهای عمل آوری » و همچنین مقاومت و نوع محلول های حفاظتی میباشد. ساختن نمونه ها طبق ۱۹21 2 1101۵۵ ۲۴ 0۲۵2160 ۷۱1 ۵۵1۴۵۵۱۵۲۷ ۳۲۵ ۲۵۱ ۷۵۲۹۱۵ ۷۷۷۷۷۷ 0 -------- صفحهٔ بعد -------- استاندارد ۲305 /۸۹7۱ بوده و به مدت ۲ تا ۲۸ روز مغروق بوده اند . پس از ساخت و عمل آوری نمونه . خواص نظیر طول اولیه » وزن ‏ مقاومت فشاری, مدول الاستیسیته دینامیکی اندازهگیری می‌شوند (طبق 5 ۸۹۷ ) مطالعات اضافی بر روی ساز و کار اثر تهاجم مورد نظر بر روی نمونه با استفاده از پرتوگرافی و اشعه 7 بر روی نمونه های تخریب شده صورت می گیرد . نتیجه این نوع مطالعات معمولاً منجر به آگاهی از نحوه عملکرد عامل مهاجم بر روی بتن .میزان مقاومت ماده خمیری در برابر این نوع تهاجم و یا پیش بینی مقاومت بتن در مقابل تمرکز همین عامل یا سایر ترکیبات شیمیایی مهاجم خواهد شد . متناوب و کاهش و افزایش دما و یا تغییرات دوره ای دمای مخزن می باشد. افزایش وزن یا افزایش طول نمونه بتنی می تواند به منزله جذب رطوبت یا هر مایع دیگر و یا تشکیل کریستال در بتن باشد . کاهش وزن یا کاهش طول نمونه بتنی می تواند به منزله شسته شدن و خارج شدن برخی ترکیبات خمیر سیمان ( مواد چسبنده بتن قابل حل نیستند ) از بتن و یا جایگزین شدن آب موجود در بتن با مایعی سبکتر باشد. افزایش فرکانس عرضی می تواند به مفهوم تداوم عمل هیدراتاسیون یا رسوب نمودن ذرات جامد ( کریستالها ) در نمونه باشد . همچنین کاهش این فرکانس ممکن است به سبب وقوع در یک شیوه آزمایشی "۰ ۶ نمونه مکعبی از بتن مصرفی در محل با ۳۰۰ کیلوگرم سیمان در متر مکعب . نسبت آب به سیمان ۰/۵ و ۶ درصد هوا تهیه می شود . هر ضلع نمونه ها ۱۰ سانتیمتر و وزن آنها ۲۴۰۰ گرم میباشد . ۲ عدد از نمونه ها اندود شده و ۲ عدد دیگر بدون اندود بوده و همگی به مدت ۵ روز در آب مستغرق می شوند. نمونه ها توزین شده و نتیجه‌کاهش جذب آب نمونه های اندود شده گزارش می‌گردد. سپس ۷۰ گرم از سطح نمونه برداشته‌شده و مجدداً مستغرق میگردد. این عملیات تکرار برداشت سطحی و می باشد » تا حصول نتیجه نهایی ادامه می یابد . 1 ۸1۵۲۱۵ 01 ۲۳۳۴ 0۲۵2160 ۷۱1۳ ۵01۳۵۵۵۲۷ ۳۲۵ ۵۱ ۷۵۲۹۱۵ ۷۷۷۷۷۷ 0 -------- صفحهٔ بعد -------- ۲ 5-10 - ترکیبات حفاظت سطحی بتن مقدار زیادی ترکیبات شیمیایی مختلف علاوه بر آنهایی که در این قسمت ذکر می گردد . بعنوان روکش و یا اندود بتن جهت حفاظت در شرایط محیطی مختلف موجود دارد و جهت استفاده از آنها باید حتماً با کارخانجات تولید کننده این نوع محصولات مشورت و تبادل نظر نمود . در صورت اجرای روکش و یا اندود نمودن سطح بتن . در ساعاتی از روز که بتن در حال خشک شدن میباشد کشیدن هوا به سمت خود را خواهد داشت و همین امر به نفوذ بهتر اندود سطحی کمک می کند و بر عکس ساعات گرم بعلت تبخیر آب سطحی و فرار بخار از سطح بتن زمان مناسبی برای حفاظت سطحی نمی باشد . ۱ فلوسیلیکات منیزیم یا فلوسیلیکات روی مرحله بکار میرود . هر یک از این دو نوع فلوسیلیکات ممکن است بطور جداگانه مصرف شوند ولی محصولات تجارتی عمدتاً ترکیبی از ۲۰ درصد فلوسیلیکات روی و ۸۰ درصد فلوسیلیکات منیزیم می باشد که نتیجه در مرحله اول ۰/۵ کیلوگرم از دانه های جامد ( کریستال ) فلوسیلیکات در ۴ لیتر آب حل می شوند و در مراحل بعد حدود ۱ کیلوگرم ذرات جامد در ۴ لیتر آب حل خواهد شد . محلول بدست آمده در هر مرحله با استفاده از برس های بزرگ بر روی سطوح قائم و با استفاده از گونی حدود ۳ الی ۴ ساعت جهت جذب سطحی . ایجاد واکنش و خشک شدن لایه قبل فاصله ایجاد نمود . حین اجرا باید سطح کاملاً خشک شده باشد. پس از آخرین مرحله سطح باید با استفاده از برس و آب شسته شود تا نمکها و یا ذرات بجامانده از محلول از روی سطح پاک شوند . روکش سطح بتن با فلوسیلیکات ها پودر شدگی " سطح بتن را کاهش میدهد و با ایجاد واکنش های شیمیایی سطح بتن را سخت و سفت می کند . ۱] ۲۳۳۴ 0۲۵2160 ۷۱1۳ ۵01۳۵۵۵۲۷ ۳۲۵ ۵۱ ۷۵۲۹۱۵ ۷۷۷۷۷۷ 0 -------- صفحهٔ بعد -------- این نوع حفاظت مقاومت بتن را در مقابل برخی از عوامل مهاجم حفاظت می کند ولی در مقابل برخی دیگر عملکردی ندارد و برای بتن های با کیفیت پایین موثر نیست . سطح بتنی که اجرای فلوسیلیکات روی آن مدنظر است . نباید حاوی ذرات و ترکیبات دفع کننده آب باشد زیر این نوع ترکیبات مانع از نفوذ محلول فلوسیلیکات به داخل بتن ( جهت انجام واکنش های شیمیایی ) مشکل می سازند . ۲ آب شیشه (01۵55 ۲ع۷/۵1) این ترکیب نیز جهت سخت نمودن سطح بتن عرضه شده و انواع تجارتی آن حاوی محلول ۴۰ درصد جهت رقیق نمودن آن به کیفیت محصول و نفوذپذیری سطح بتن بستگی دارد و معمولاً محلولی حاوی ۱ پیمانه سیلیکات سدیم و ۴ پیمانه آب مناسب است . در مورد مخازن و سازه های مشابه معمولا از محلولهای قوی تری ( غلیظ تری ) جهت اجرای حفاظت بیشتر استفاده می گردد . قبل از اجرای هر لایه پوشش » باید از خشک شن کامل لایه قبل اطمینان حاصل نمود . برای روکش سطوح افقی . محلول بطور آزادانه بر روی سطح ریخته شده سپس با استفاده از گونی ۰ برس و یا جارو روی سطح پخش می شود . معمولاً استفاده از برس های الیافی سفت و برس نمودن لایه پخش شده جهت نفوذ بهتر آن درون بتن مفید می باشد . در این حالت نیز سیلیکات سدیم در مقابل برخی عوامل مهاجم » مقاوم بوده و درمقابل برخی مقاوم نمی باشد . ۳ روغن‌های خشک شونده (دازه 0۲(۳۵) گاهی اوقات دو یا سه لایه از روغن برزک " بعنوان پوشش محافظ بکار میرود . روغن برزک جوشیده معمولاً سریعتر از روغن خام خشک شده و استفاده از آن معمول تر می‌باشد . در این راستا می توان از اسید لینولیک . اسید اولئیک . روغن های خام . روغن 50(۳۵۳ و روغن ۸۳۷ ( چوب چینی ) نیز استفاده نمود . آزه 11118660 1 ۲۳۳۴ 0۲۵2160 ۷۱1۳ ۵01۳۵۵۵۲۷ ۳۲۵ ۵۱ ۷۵۲۹۱۵ ۷۷۷۷۷۷ 0 -------- صفحهٔ بعد -------- پوشش ایجاد شده با این نوع ترکیبات در مقابل برخی عوامل شیمیایی و مهاجم مقاوم بوده و در مقابل برخی دیگر مقاومتی ندارد . سطح بتن حداقل به مدت ۱۴ روز قبل از اعمال اولین لایه از روغن » باید به خوبی عمل آوری شود. در صورتیکه انجام چنین امری ممکن نباشد . سطح باید با استفاده از محلولی شامل ۲۴ قسمت کلرید روی » ۰ قسمت آاسید ( ۸۵ درصد ) آرتوفسفریک که در ۱۰۰۰ سهم آب حل شده اندء بصورت خنثی دراید . پس کاملخشک شود . هرگونه کریستال یا ذرات جامد که باعث ناهمواری سطح بتن گردد باید با استفاده از برس های نرم و سبک زدوده شود و در ضمن از محلول فوق الذکر بر روی بتن های پیش تنیده نباید استفاده نمود . گاهی اوقات برای سخت نمودن سطح بتن قبل از اعمال روغن ها ۰ از فلوسیلیکات منیزیم نیز استفاده می شود . روکش های روغنی معمولاً با استفاده از گونی کشی . برس و یا اسپری ( ابزار پاششی ) برروی سطح بتن اجرا شده و اضافات آنها نیز با استفاده از نوعی پاروهای لاستیکی " قبل از چسبناک شدن روغن برداشته می شود . معمولاً سنگین نمودن پوشش محافظ سنگین به گونه ای که باعث نفوذ روغن به درون سطح مورد نظر گردد. عاقلانه نیست . بدین منظور روغن ها با اضافه نمودن روغن سقزا و یا کروزین رقیق می شوند تا با حفظ خواص و طرح اختلاط اولیه . قابلیت نفوذ بیشتری به درون بتن داشته باشند و معمولاً لایه های بعدی اعمال آن بر روی سطح گرم به بهبود خاصیت نفوذ کنندگی آن کمک می کند. حداقل فاصله زمانی بین اجرای دو لایه متوالی روغن حدود ۲۴ ساعت می باشد تا لایه قبلی خشک شده باشد . اجرای روکش های ۴ . کورمارون -- ایندن (1400 - ۵۳۵۵ ۵۳)) این نوع رزین مصنوعی که در رده های مختلف از قهوه ای تیره تا نوع بیرنگ قابل دسترس است در آب ژاول و محلولهای هیدروکربن قابل حل بوده و جهت سهولت انحلال بصورت پودر تهیه میشود . ترکیبی از ۲ ات و 210 ۲۴ 0۲۵2160 ۷۱1 ۵۵1۴۵۵۱۵۲۷ ۳۲۵ ۲۵۱ ۷۵۲۹۱۵ ۷۷۷۷۷۷ 0 -------- صفحهٔ بعد -------- خوبی را ایجاد می کند و اجرای دو لایه یا بیشتر از این ترکیب بر روی سطح بتن نسبتاً خشک مناسب است . روکش اجرا شده پس از مدتی درسطوح نمایان در مقابل نور خورشید به رنگ زرد متمایل می شود لیکن این زرد شدگی اثری بر خواص حفاظتی آن نخواهد داشت . امکان تهیه کورمارون - ایندن ۰ چند سالی است که به شدت کاهش یافته است و مواد جایگزین آن در حال حاضر پلیمرهای هیدروکربنی (رزین های هیدروکرین ) و صمغ صنوبر می باشند . ۵ استایرن - بوتادین (ع301۵010 - 51(۳۵۵) پلیمرترکیبی استایرن 7 بوتادین که از نوع رزین های مصنوعی باشد در انواع مختلف متوسط تا مقاوم و همچنین زمان خشک شدن کند تا سریع قابل دسترس می باشند . معمولاً اجرای ۳ لایه از این نوع رزین ها بر روی سطح توصیه می گردد .اولین لایه نیز جهت نفوذ بهتر به سطح باید نازکتر اجرا گردد . حداقل زمان بین اجرای دو لایه متوالی ۲۴ ساعت بوده و حداقل فاصله زمانی بین اجرای آخرین لایه و بهره برداری از سطوح نمایان به رنگ زرد متمایل می گردد . ۶ لاستیک های کلره (۳۳۵۲ 10۵۱۵4 این نوع پوشش شامل لایه ضخیم ماستیک ( مشابه آسفالت نرمه ) به ضخامت۳ میلیمتر یا ترکیبی از پوشش های با لزجت پایین میباشد که می تواند با ضخامت حداکثر ۰/۲۵ میلیمتر با استفاده قلم مو و یا بصورت پاششی روی سطح اجرا گردد . در صورتیکه سطح درمعرض ترکیبات مهاجم شیمیایی باشد اجرای یک لایه بطور کلی حداقل سن بتن جهت اجرای این نوع لایه محافظ حدود ۲ ماه است و در این حالت سطح بتن ممکن است قدری نمناک یا مرطوب باشد ولی بتن خیس یا آبدار قابل قبول نیست و وجود رطوبت زیادی مانع از چسبندگی قشر محافظ به بتن می گردد . هر چقدر لایه اولی نازکتر اجرا شود بهتر است و استفاده از ضخامت کمتر باید با توصیه و مشورت سازندگان صورت گیرد و معمولاً یک لایه خیلی نازک ممکن است ۲۴ 0۲۵2160 ۷۱1 ۵۵1۴۵۵۱۵۲۷ ۳۲۵ ۲۵۱ ۷۵۲۹۱۵ ۷۷۷۷۷۷ 0 -------- صفحهٔ بعد -------- قابل تراکم نباشند. معمولاً یک لایه تنها از این نوع پوشش پس از گذشت حدود ۱ ساعت خشک می شود . لیکن زمان توصیه شده بین اجرای دو لایه متوالی حدود ۲۴ ساعت می باشد . پوشش اجرا شده از این نوع پس از خشک شدن بدون بو ء» بدون صمع یا غیرسمی است و به شدت قابلیت انحلال دارد و ممکن است پس از رنگ آمیزی سطح بتن و یا در صورت تماس با روغن های حفاظتی یا ترکیبات قلیایی از بین برود . امروزه از این نوع پوشش ها استفاده زیادی نشده و تقریباً با به بازار آمدن ۷ . هیپالون (۲1۷۵100) ۴ لایه هر یک به ضخامت ۵۰ میکرون از این پوشش به همراه مواد مضاف آن جهت برطرف نمودن حفره های ریز و سطحی بتن توصیه می شود. اجرای ضخامت های کمتر از این حد لازم نیست مگر در موارد اجرای پاشیدنی و نیاز به کاهش خاصیت لزجت ترکیب و در این حالت نیز ۱۰ درصد از مقدار پوشش مصرفی باید از ضخامت های توصیه شده توسط سازندگان کمتر باشد . هر لایه از این محصول حدود ۱۰ تا ۰ دقیقه پس از اجرا در فضا بدون گردوغبار خشک شده و معمولاً اجرای نهایی یک لایه پوشش بطور کامل در رطوبت نسبی ۵۰ درصد و دمای ۲۱ درجه سانتیگراد حدود ۲۰ روز طول می‌کشد . در صورت عدم رنگ آمیزی سطح بتن » اجرای یک لایه ملات نرمه روی سطح لازم است . وجود رطوبت سطحی در بتن مانع از هزینه اجرای این نوع پوشش ها زیاد بوده و نیاز به تکنسین های تعلیم دیده دارند . در صورت کفایت پوشش ۸ وینیل (۷:۳(۱5) ترکیبات مختلف از وینیل ها شامل کلرید پلی وینیل .استات کلرید پلی وینیل و کلراید پلی وینیلیدن بطور وسیعی جهت کنترل خوردگی بتن بکار میروند . این نوع رزین ها فقط در حلالهای قوی قابل حل می باشند و به جهت لزجت بالای آنها . فقط ساخت محلولهایی با مقدار ذرات جامد کم امکانپذیر است . این نوع مواد بصورت چند لایه جهت تأمین ضخامت کافی و مناسب اجرا میشوند . از آنجا که زمان خشک شدن وینیل ها ۲۳۳۴ 0۲۵2160 ۷۱1۳ ۵01۳۵۵۵۲۷ ۳۲۵ ۵۱ ۷۵۲۹۱۵ ۷۷۷۷۷۷ 0 -------- صفحهٔ بعد -------- خیلی کوتاه ( حدود ۳۰ دقیقه ) می باشد .لذا اجرای آنها با برس مشکل بوده و معمولاً بر روی سطح بتن وینیل کلرایدها معمولاً لایه خوبی بعنوان قشر محافظ فوقانی بر روی وینیل کلراید -- اسیدی و دیگر لاتکس پلی وینیل استات " .۰ استفاده زیادی در پوششهای تزئینی دارند لیکن مانند سایر انواع لاتکس ها مقاومت چندانی در مقابل ترکیبات شیمیایی ندارند » علاوه بر این نوع ترکیبات نسبت به قلیایی های آزاد بتن حساس بوده و به مرور خرد شده و آسیب می بینند . )1311031 05 , ۷1۵500 , ۳۵۳۶۱۹( ‏مواد قیری‎ ٩ پوشش هایی ماند آسفالت یا قطران ممکن است بصورت سرد یا گرم و رنگها و بتونه ها ( ماستیک) نیز بصورت پس برگشته ( محلول ) و یا محلول جامد در مایع ( امولسیون ) اجرا شوند. این ترکیبات معمولاً در دو لایه بر روی سطح بتن خشک اجرا می شوند : لایه نازکتر اول که بصورت لایه استر (پرایم کت ) و جهت اطمینان از چسبندگی کافی بوده و لایه ضخیم تر بعدی پوشش نهایی و تمام شده را تشکیل می دهد . محلهای آستری معمولاً با برس های نرم و نازک سازگار بوده و باید بطور کامل سطح را پوشش دهند و نقاط بدون پوشش نیز باید مجدداً برس زده شوند . پس از آنکه لایه آستر برروی سطح خشک شد . می توان لایه روکش نهایی را اجرا نمود . اجرای لایه های چند گانه روکش نهایی باید به نحوی انجام گیرد که از پیوستگی و عدم ایجاد حفره و ضایعه های موضعی اطمینان حاصل نمود . امولسیون‌ها ( امولسیونهای قیری ) دیرتر خشک می شوند نفوذپذیرتر بوده و قابلیت حفاظت کمتری نسبت به سایر ترکیبات قیری دارند . عمل آوری ناقص امولسیون های قیری و قیرهای برگشتی باعث ایجاد بوی بد و ناخوشایند ناشی از تماس آنها با ماده مورد حفاظت ( بتن ) خواهد شد . در صورت استفاده از این نوع ترکیبات »توصیه سازندگان در مورد نوع بهره بردای و دمای اجرا و چگونگی اجرا باید همواره مدنظر باشد. بتونه‌های قیری را معمولاً بصورت سرد و برای ایجاد حالت سیلان بصورت گرم اجرا می کنند . بتونه‌های سرد معمولا محلولی از گرد سیلیس معدنی بعنوان فیلر و یا پوشش‌های غیرکارخانه‌ای می‌باشند تا به آنها حالت ۱ ۳۵1۷1 2061216 ۲۳۳۴ 0۲۵2160 ۷۱1۳ ۵01۳۵۵۵۲۷ ۳۲۵ ۵۱ ۷۵۲۹۱۵ ۷۷۷۷۷۷ 0 -------- صفحهٔ بعد -------- ضخیم .چسبناک و متراکم ( چگال ) بدهد . این افزایش چگالی و تراکم داخلی باعث افزایش مقاومت بتونه قیری در دمای بالا و همجنین افزایش مقاومت سایشی آن می گردد . بتونه ها در لایه های نازک ۱ میلیمتری به تناوب و پس از خشک شدن هر لایه قبل با استفاده از ماله بر روی سطح بتن اجرا می شوند تا ماسه دانه بندی شده با حداکثر اندازه ۶ میلیمتر می باشد و اجرای آن با استفاده از ماله در لایه های ۱۶ تا ۵ میلیمتری انجام می‌گیرد . لعاب " قیری باید ذوب شده »مرتباً هم زده شود و به گونه ای به دقت حرارت داده شود تا به دمای مورد نیاز جهت اجرا رسیده و سیس دمای أن در این حد ثابت بماند . در صورتی که لعاب قیری به دمایی بالاتر از دمای توصیه شده سازندگان برسد باید مردود شود . در صورتیکه اجرای لعاب با تأخیر انجام گیرد . دمای با دقت کافی بر روی یک لایه آستر قیر برگشتی اجرا نمودء زیرا سرعت گیرش آن باید زیاد بوده و سریعاً ۰ پلی استر " (۰۱(۹۸۵۲م) این نوع پوشش‌های رزینی سیستم‌های ۲ یا ۳ جزیی متشکل از پلی استر » کاتالیزور پیروکسید و بعضی اوقات فعال کننده میباشند . از آنجا که وجود کاتالیزور در ترکیب بر روی میزان و نرخ سخت شدگی ترکیب موثر است . لذا مقدار آن باید به دقت کنترل شود . کاتالیزور و فعالکننده بطور جداگانه در پلی استر مخلوط می شوند . استفاده از فیلرها و شبکه یا الیاف شیشه باعث کاهش انقباض پلی استر و کاهش ضریب انبساط رزین های غیر ترد و افزایش مقاومت آن ها خواهد شد . پلی استرها معمولاً شامل ترکیبات پرکننده سلیس نیز میباشند » مگر در موارد استفاده از آنها در مجاورت اسید هیدروفلوریک که نیازمند فیلرهای غیر سیلیسی روکشهای با زمان کار ( زمان چسب ) ۲ تا ۳ ساعت عمومابعد از اجرا به مدت ۲۴ تا ۳۶ ساعت در دمای ۲۴ درجه سانتیگراد عمل آورده می شوند . مدت زمان عمل آوری کوتاهتر مستلزم زمان کار کمتر با پلی استر ۱ ۳۵618 ۶ ۵01 ۲۳۳۴ 0۲۵2160 ۷۱1۳ ۵01۳۵۵۵۲۷ ۳۲۵ ۵۱ ۷۵۲۹۱۵ ۷۷۷۷۷۷ 0 -------- صفحهٔ بعد -------- بخاطر گرمای زیاد ناشی از واکنش های آن می باشد و معمولاً این نوع پوشش ها نسبت به تغییرات دما و رطوبت محیط در خلال عمل آوری حساس هستند . بعضی از انواع پلی استرها را میتوان در دمای کمتر از ۰ درجه سانتیگراد بر روی سطوح مرطوب نیز اجرا نمود . مقاومت قلیایی برخی انواع این نوع پوشش ها محدود است و معمولاً اجرای آنها توسط افراد آموزش دیده و مجرب توصیه می گردد . مشخصات پلی استر و فیلرهای سطحی از این نوع طبق ضوابط استاندارد ۸۹7۸/2722 تعیین و کنترل می شوند . ۱ . آورتان (ع11۲۵1۵) رطوبت عمل آوری شده و یا ترکیب آنها در تماس با نفت یا روغن اصلاح میشود . پوشش هایی که پس از استفاده در هوای مرطوب و به واسطه واکنش های شیمیایی عمل می آیند » باید جهت جلوگیری از پوسته اصلاح می شوند . به واسطه اکسیداسیون در هوای آزاد خشک شده و معمولاً دارای کمترین مقاومت سیستم های دو جزیی در دو نوع مختلف قابل دسترس می باشند » کاتالیزوری و عمل آمده با پلیمرها ( پلیمری ) پوشش کاتالیزوری معمولاً سریعاً سفت شده (قوام می یابند ) و زمان اجرای آنها محدود است. توپکا " ( پوشش های نهایی ) از جنس اورتان ارتجاعی ( الاستومر ) » به لحاظ شیمیایی تندگیر می باشند » لذا بلافاصله بعد از اجرا در معرض بخار . باران » پاشش ترکیبات شیمیایی قرار گرفته و حتی مستغرق توصیه می شود و در صورتیکه وجود ضربات سنگین و یا عوامل فرسایشی فوق العاده ۰ عمل آوری و قوام آنها حداقل به مدت چند روز باید بطول بیانجامد. در مورد روکش های پلیمری . ابتدا مخلوط بخوبی هم زده شده و حدود ۱/۵ ساعت قبل از استفاده رها می شود . این نوع پوشش‌ها باید زمان اجرایی معادل ۸ تا ۱۲ ساعت داشته باشند . پوشش های عمل آمده با پلیمر مقاوم‌ترین نوع اورتانها در مقابل تهاجمات شیمیایی می ۱*۵2 ۲۳۳۴ 0۲۵2160 ۷۱1۳ ۵01۳۵۵۵۲۷ ۳۲۵ ۵۱ ۷۵۲۹۱۵ ۷۷۷۷۷۷ 0 -------- صفحهٔ بعد -------- پلی اورتان های الاستومری روکش های الاستومری دو جزیی می باشند که اجرای آنها بر روی سطوح صلب ( لذا در محدوده بازشدگی ترکها ناپیوستگی ندارند . اجرای کلیه انواع پوششهای اورتان با استفاده از برس » پاشش و یا غلتک های دستی ساده و راحت است و سطوح متخلخل و ناهموار معمولاً نیازمند دو لایه روکش می باشند . در مورد سطوح مستغرق در آب یا محلولهای آبی » اجرای یک لایه پرایم کت ( لایه آستری ) معمولاً ضروری است و در این مورد سازنده و تولید کننده روکش اورتان باید مورد مشورت قرار گیرد . معمولاً قبل از اجرای پلی استر پلی اورتانها توسط دستگاههای پاشش ( اسپری ) یک لایه اپوکسی در محدودهٌ ناهمواریها و خلل و فرج سطح بتن اجرا می گردد . کیفیت و زمان قوام رضایت بخش این نوع ترکیبات معمولاًدر رطوبت نسبی بین ۳۰ تا ۹۰ درصد و درجه حرارت ۱۰ تا ۳۰ درجه سانتیگراد حاصل می شود ۰ البته دماهای پایین تر نرخ عمل آوری ( مدت زمان ) را به تعویق می اندازد . اورتان ها مقاومت فرسایشی خوبی دارند . در مقابل رنگها و لعاب ها پایدارند و در مقابل اشعه‌های فرابنفش چسبندگی لازم بین پوشش و سطح ایجاد گردد و برداشتن آنها بسیار مشکل بوده و جز با ماسه پاشی امکانپذیر نیست . در صورت وجود حفره های هوا ( خلل و فرج ) درسطح بتن » اجرای پوشش بصورت چند لایه بوده و اضافه نمودن فیلر نیز الزامی است ( همه انواع اورتانها قادر به پوشاندن شکاف ترکها و خلل و فرج بتن نیستند ) . گاهی اوقات از محلولهای رقیق اورتان بعنوان سخت کننده سطح بتن کفها استفاده می شود . ۲ اپوکسی ((0۵م8) این روکش یک ترکیب دو جزیی از رزین و مواد عمل آور می باشد . رزین اپوکسی معمولاً ترکیبی از نرم کننده ها . منبسط کننده ها , حلالها و پرکننده هاست . خواص پوشش ها وابسته به نوع و مقدار ترکیبات عمل آوری مورد استفاده در آن میباشد . موادی که عموماً برای عمل آوری مناسب هستند عبارتند از آمین ها, پلی آمین ها . پلی آمیدها . پلی سولفیدها و آمین های درجه ۳. اپوکسی های عمل آمده با پلی آمیدها ۲۴ 0۲۵2160 ۷۱1 ۵۵1۴۵۵۱۵۲۷ ۳۲۵ ۲۵۱ ۷۵۲۹۱۵ ۷۷۷۷۷۷ 0 -------- صفحهٔ بعد -------- اثر مواد شیمیایی مختلف بر بتن و شیوه های حفاظت سطحی ۳۱۰۷ اپوکسی های تک بسته ای استر- اپوکسی ها ( چسبهای قوی و مقاوم مورد استفاده در آب بندی های سبک » هستند که کیفیت حفاظتی کمتری در مقابل عوامل شیمیایی نسبت به نوع اول دارند. استفاده از این نوع اپوکسی مستلزم اجرای یک لایه آستر مقاوم قلیایی بوده و جهت بهره برداری در شرایط مستغرق توصیه نمی گردد . برخی از انواع اپوکسی ها کاملاً جامد بوده و بعضی بصورت محلول ارائه می شوند . برخی از انواع اپوکسی های جامد " جهت کاربرد بعنوان لایه آستر بر روی بتن خشک یا مرطوب و قبل از اجرای پلی اورتان ها یا اپوکسی اصلی ( توپکا ) طراحی می شوند . اپوکسی های نوع محلول " عموماً بعنوان اولیه لایه پوشش جهت نفوذ در خلل و فرج سطحی و درزبندی بتن های متخلخل مدنظر می باشند . لایه های چندگانه اآپوکسی در نوع محصولات . توصیه های سازندگان محصول معرفی جهت طرح و اجرای سیستم حفاظتی مناسب باید مدنظر باشد . بهره‌گیری از توصیه‌های تولیدکنندگان محصول مورد استفاده جهت اتخاذ بهترین شیوه اجرایی دمای مناسب و مدت زمان اجرای مناسب و متناسب با موقعیت پروژه » امری ضروری است . اپوکسی ها معمولاً با استفاده از ماله‌ای غلتک های دستی اجرا می شوند و به منظور حذف کامل حفره های سطحی و خلل و فرج بتن‌های زبر و متخلخل اجرای دو لایه پوشش توصیه می گردد . لایه رویی پوشش اپوکسی می‌تواند با کیفیت و ضخامت بالا یا متوسط اجرا شود و در صورت اضافه نمودن مصالح دانه ای ( سنگدانه ) گیرد ۰ در این راستا لایه آستری با استفاده از غلتک در ضخامتی حدود ۰/۲۳۵ میلیمتر اجرا شده است . سپس خرده شیشه یا الیاف شیشه به روی سطح پاشیده شده و تحت فشار قرار می‌گیرد . در مرحله بعد . لایه نهایی اپوکسی جهت پوشاندن الیاف شیشه بلافاصله بعد از لایه آستری و تسلیح آن . اجرا می گردد . 60۵0 ۱۱۷۷۵1۵ 6 501۷۵1 2۶ 0 ۷۷۷۷۷۷ ۷۵۲۹۱۵ ۵۱ ۳۲۵ ۵01۳۵۵۵۲۷ ۷۱1۳ 0۲۵2160 ۲۳۳۴ -------- صفحهٔ بعد -------- اثر مواد شیمیایی مختلف بر بتن و شیوه های حفاظت سطحی ۳۸ یک رده از پوشش ها که بر روی سطوح مخازن نگهداری نفت بکار میروند » شامل اپوکسی های انعطاف پذیری از جنس کوپولیمرها " هستند و عموماً این پوشش های مجاز ترکیبات نفتی در جاهایی که امکان باید سالم بوده و آلودگی های سطحی نیز قبل از اجرای روکش ۰ حتی المقدور از روی سطح زدوده شوند . انواعی از اپوکسی ها در دمای ۴ درجه سانتیگراد و کمتر عمل می آیند . قابلیت چسبندگی به سطوح مرطوب را داشته و حتی در صورت استغراق در آب بلافصله بعد از اجرا . عمل می آیند . اپوکسی های جامد ( خشک ) که بعنوان لایه نهایی استفاده می شوند . دوام مناسبی داشته . بوی بدی نمی دهند ء در هر جهت ایمن هستند و به آسانی تمیز می شوند . در صورت قرارگیری روکش اپوکسی در معرض تابش پرتوهای فرابنفش . سفیدک خواهند زد . محلولهای رقیق شده از اپوکسی ها ء بعضاً بعنوان سخت کننده سطح بتن بکار میروند . تماس مستقیم پوست بدن با رزین های اپوکسی یا محلولهای سخت کننده باعث آسیب دیدگی پوست و یا ایجاد حساسیت خواهد شد و مجهز بودن به وسایل حفاظتی در حین کار با این محصولات اکیداً از جانب کارخانجات سازنده توصیه می گردد . درصورت تماس اپوکسی با پوست . قبل از شستن آن با آب و یا صابون اجرای رزینهای اپوکسی و پراکننده های سطحی منطبق براستاندارد ۸۹7۹/۴722 بوده و چسبندگی سطحی آن نیز طبق استاندارد 882 /۸57۸ کنترل می گردد . ( آزمایش مقاومت رزین اپوکسی مورد استفاده روی بتن به روش برش مایل! ) ۳ نئوپرن ( لاستیک مصنوعی ) (ع:۸100۲۵) این نوع پوشش ها ممکن است در قالب سیستم تک جزیی و یا دو جزیی آرائه گردند . نوع تک جزیی بعنوان یک غشاء نا زکترنسبت به سیستم های دو بخشی بکار رفته معمولاً از مقاومت شیمیایی کمتری نسبت به آنها برخوردارند . این نوع دردمای اتاق ( حدود ۲۰ درجه سانتیگراد ) عمل می آید و استفاده از مواد عمل آوری ر00 3 0 51۵۱ ۱ 0 ۷۷۷۷۷۷ ۷۵۲۹۱۵ ۵۱ ۳۲۵ ۵01۳۵۵۵۲۷ ۷۱1۳ 0۲۵2160 ۲۳۳۴ -------- صفحهٔ بعد -------- نیز عمر ذخیره سازی آن را محدود می کند . استفاده از سیستم های دو بخشی مسئلزم رعایت یک فاصله زمانی بین اختلاط و اجرای روکش بر روی سطح است . معمولاً اجرای هر یک از انواع نئو پرن ها بر روی سطح بتن حدوداً ۱۰ روز پس از بازکردن قالبها انجام می گیرد تا آب بتن تبخیر گردد. برخی از انواع نئوپرنها نیازمند لایه آستری بوده و بعضی دیگر خود آستر هستند . جهت بهبود چسبندگی لاستیک و بتن معمولاً لایه اولیه حلال استفاده می شود تا نفوذ نئوپرن بدرون گردد . هر چند در صورت عمل آوری و سفت شدن بیش از حد لایه نئوپرن . قابلیت چسبندگی آن به لایه های بعدی کاهش می یابد و از بین میرود . جهت از بین بردن حفره های سطحی بتن اجرای سه لایه نئوپرن هر یک به ضخامت ۰/۰۵ تا ۰/۰۸ میلیمترتوصیه می گردد . در مورد سطوح مستغرق حداقل ضخامت نئوپرن خشک باید ۰/۵ میلیمتر باشد . ۴ پلی سولفید (91۵40ر۱ه۳ ) این نوع پوشش ها نیز ممکن است بصورت تک یا دو بخشی باشند . این نوع روکش ها با گذشت زمان سخت و محکم نمی شوند و در یک محدودهٌ دمای نسبتاً وسیع حالت لاستیکی و انعطاف پذیری خود را حفظ می کنند . اجرای لایه ای به ضخامت ۵۰۰ تا ۶۰۰ میکرون با این محصولات در یک مرحله امکانپذیراست . رطوبت موجود در هوا در صورت پایین بودن درصد رطوبت محیط . بعنوان عامل عمل آوری پوشش های تک بخشی مدنظر است و با استفاده از بخار آن و ذرات ریز آب در حد مه میتوان عمل آوری را تسریع نمود . انواع دو بخشی معمولاً زمان گیرش در حد ۳۰ تا ۴۵ دقیقه داشته و بعد از یک شبانه روز آماده بهره‌برداری ۵.قطران (727-500«(0 (۲۵۵) این نوع پوشش ها بسته به میزان آپوکسی به سه رده اصلی تقسیم بندی می شوند : پوشش های پر رزین برای ضخامت خشک معادل ۰/۳۴ میلیمتر. پوشش های با رزین متوسط برای روکش نمودن جزیی لوله های بتنی و پوشش های کم رزین برای اعضای ساختمانی بدون خیز و تغییر شکل زیاد و تا ضخامت حدود ۱ ۲۳۳۴ 0۲۵2160 ۷۱1۳ ۵01۳۵۵۵۲۷ ۳۲۵ ۵۱ ۷۵۲۹۱۵ ۷۷۷۷۷۷ 0 -------- صفحهٔ بعد -------- لیکن انواع دیگر نیازی به لایه آستری ندارند و می توانند در یک لایه اجرا شوند ولی زمان عمل‌آوری آنها نسبتاً طولانی تر است . برخی انواع پوشش های از جنس اپوکسی قطرانی با مواد کاتالیزور عمل آمده و سخت می شوند و در بعضی از موارد هم از کاتالیزورها و هم از محلولهای سخت کننده استفاده می شود . روکشهای اپوکسی قطرانی معمولاً در یک مجموعه دو بسته ای عرضه می شوند .یک بسته معمولاً شامل قطران » پرکننده » حلال و رزین اپوکسی بوده و دیگری حاوی ترکیبات عمل آوری می باشد که عمدتاً شامل آمین پلی آمین » پلی آمید و آمین سه گانه است . این دو بسته معمولاً به نسبت ۲۰ به ۱ یا ۱۰ به ۱ مخلوط می شوند و نسبتهای پایین تر ارجح تر است . در بعضی موارد قطران » پرکننده . حلال و ماده عمل آوری در قالب یک بسته بندی جدا با هم مخلوط می شوند و رزین اپوکسی در بسته بندی دیگری و جدا از آنها عرضه می گردد و این دو بسته معمولاً با نسبت ۳ به ۱ با هم مخلوط می شوند . اختلاط بسته های مختلف جهت صحت عمل آوری و کسب مقاومت شیمیایی لازم باید با دقت زیاد و بطور کاملاً صحیح انجام گیرد . زمان نگهداری و ذخیره این ترکیبات بسته به نوع مواد تشکیل دهنده بین ۶ ماه تا ۲ سال متغیر است . اختلاط ترکیبات و بسته بندی های فوق الذکر باید بطور کامل انجام شده و استفاده از همزن های قوی در این مورد اکیداً توصیه می گردد و اختلاط با مقادیر کم چندان مناسب نیست . عوارض ناشی از اختلاط ناقص ترکیبات بلافاصله بعد از عمل آمدن و سخت شدن لایه روکش. خود را نشان می دهد . برای بعضی انواع پوشش ها یک فاصله زمانی ۱/۵ ساعته بین اختلاط مواد و کاربرد آنها لازم است . زمان گیرش حین اجرا ( عمر اجرایی ) این مواد در دمای ۲۱ درجه سانتیگراد بین ۲ تا ۴ ساعت است . لیکن ممکن است بین چند دقیقه تا ۸ ساعت بسته به میزان و ترکیب بندی مواد متغیر باشد . استفاده از برخی انواع اپوکسی های قطرانی در مواردی که دمای محیط به زیر ۱۰ درجه سانتیگراد نزول می کند و یا احتمال مرطوب شدن روکش در ۲۴ ساعت اولیه بعد از اجرا وجود دارد . مجاز نمی باشد . البته انواع دیگری از اپوکسی‌های قطرانی وجود دارند که می توان آنها را در دمای کمتر از ۴ درجه سانتیگراد نیز اجرا نمود و رطوبت محیط حتی بلافاصله ‏ بعداز ‏ اجرا آسیبی ‏ به آنها ۲۳۳۴ 0۲۵2160 ۷۱1۳ ۵01۳۵۵۵۲۷ ۳۲۵ ۵۱ ۷۵۲۹۱۵ ۷۷۷۷۷۷ 0 -------- صفحهٔ بعد -------- اجرای این نوع محصول با استفاده از ابزار پاشیدنی معمولاً پوشش بهتری دارد . هر چند از برس های سفت و غلتک های پرز بلند نیز استفاده می شود . معمولاً لایه دوم برای جلوگیری از بروز مشکلات چسبندگی حدود ۸ ساعت بعد از اتمام لایه اول . اجرا می شود . در صورت خشک شدن لایه اول پوشش در دمای معمولی اجزای دو لایه متوالی لازم است و قبل از گذشت ۵ روز از اتمام زمان عمل آوری این پوشش ها نباید تحت بهره برداری قرار گیرند . ۶ آجرها . ملات و دوغاب مقاوم شیمیایی اجرها و سفالهای مقاوم شیمیایی معمولاً واحدهای بنایی توپر از جنس رس » شیست (رس مطبق) و یا ترکیبی از آنها بوده که در کوره های آجر پزی پخته شده و جهت مصارف بنایی تولید می‌شوند. در صورت نیاز به مقاومت بیشتر در مقابل عوامل شیمیایی این واحدها را می توان از جنس کربن » گرافیت و یا سایر مصالح مشابه تهیه نمود ( استاندارد ۱106 /۸۹7 ) مشخصات این نوع واحدهای بنایی باید مطابق ضوابط 09 ۸۹7۷ ۰ مشخصات واحدهای بنایی مقاوم شیمیایی . باشد . این مصالح در سه نوع قابل دسترس میباشند ۰ نوع ۲( یا نوع ۱ ) مخصوص مناطقی که جذب رطوبت پایین و مقاومت بالا در مقابل تهاجم اسیدها مورد نیاز نیست . نوع [| مخصوص محیطهایی است که نیاز به جذب رطوبت پایین و مقاومت بالا در مقابل عوامل اسیدی می باشد و نوع 111 ( یا نوع ا) که باید واجد حداقل خاصیت جذب رطوبت و حداکثر مقاومت در مقابل تهاجمات اسیدی باشند . اجرهای مقاوم شیمیایی مورد استفاده در کف سازیهای صنعتی باید مطابق ضوابط استاندارد 2410 ۰۸۹7۱۸ مشخصات آجر کفهای صنعتی . تهیه شوند . آجرهای نوع ۲ طبق این استاندارد در مواردی که مقاومت شیمیایی در حین بهره برداری مدنظر باشد لیکن نیازی به خواص جذب رطوبت پایین نباشد » مورد استفاده هستند . آجرهای نوع با طبق این استاندارد در موارد نیاز به حداقل جذب رطوبت و بالاترین میزان مقاومت در مقابل خورندگی های شیمیایی مورد استفاده می باشد » لیکن آجرهای نوع با با مقاومت سایشی زیاد . معمولاً مقاومت حرارتی و ضربه ای محدودی دارند . برای پر کردن درز بین آجرها و سفالهای مقاوم شیمیایی ۲۴ 0۲۵2160 ۷۱1 ۵۵1۴۵۵۱۵۲۷ ۳۲۵ ۲۵۱ ۷۵۲۹۱۵ ۷۷۷۷۷۷ 0 -------- صفحهٔ بعد -------- که در تماس با سایر آجرهاست » قبل از قرار گرفتن در موقعیت اصلی » مالیده میشود . معمولا دوغاب را در یک عرض ۶ میلیمتری داخل درز آجر و یا سفال و بعد از قرار گرفتن آن در کف اجرا می کنند . مقاومت ملات ها و دوغاب ها را در مقابل عوامل شیمیایی میتوان طبق ضوابط استاندارد ۲267 /۸۹7۸ ۰ روش تعیین مقاومت شیمیایی ملات ها » دوغاب ها و کف پوش هاء تعیین نمود . ملات ها و دوغاب هایی که استفاده بیشتری در عمل دارند به شرح زیر میباشند : الف - غشاهای آسفالتی و قیری - برای استفاده در یک ناحیهٌ محدود و تحت شرایط درجه حرات پایین می باشند. بعضی از آنها با ماسه پرشده و برخی دیگر نیز بسته به میزان تبخیر حلال ها ممکن است بصورت بتونه قیری یا آسفالت گرم ( حالت جوشان ) مورد استفاده قرار گیرند . ب - ملات یا دوغاب های رزین اپوکسی - سیستم های دو یا سه حزیی از این محصول با عمل آورنده های مین و یا پلی آمیدها در دسترس است و باید ضوابط استاندارد ۲395 /۸57۸ ۰ مشخصات ملات های رزینی مقاوم شیمیایی و ضوابط مشخصات دوغاب های رزینی مقاوم شیمیایی برای آجر (658) /۸۹7۸) را برآورده نمایند . جهت شیوه های کاربردی و مصرف آنها به استانداردهای 723 , ۲399 /۸۹7۱ و یا استاندارد ۸۹7۸ |81 . مشخصات رزینهای اپوکسی با خاصیت چسبندی برای بتن ۰ جهت اطلاعات کمکی مراجعه فرمایید . پ - ملات ها و دوغابهای رزین دار " - این نوع ملات ها باید مطابق با ضوابط استانداردهای ۸۹57۸ 8 باشند . معمولاً یک غشاء ضخامت ۱/۵ تا ۶ میلیمتر بر روی سطح بتن اجرا شده و سپس ملات رزین دار بعنوان لایه چسبنده یا ملات درزها اجرا می‌گردد. این نوع رزین ها دارای وسیع ترین محدوده مقاومتی در مقابل اسیدها و قلیایی ها را دارا می باشند. ( ام بین صفر تا ۱۴) و درجه حرارت محیط اطراف آنها می تواند تا ۲۲۰ درجه سانتیگراد افزایش یابد . شیوه و دستورالعمل کاربرد آنها در استانداردهای ۸۹7۱ 3,) ذکر شده است . ت 7 سیمان و دوغاب سیمان هیدرولیکی 7 مشخصات و نحوه کاربرد این نوع سیمان در ملات ها در استاندارد ۲398 /۸57۸ ۰ شیوه کاربرد ملات سیمان هیدرولیکی در آجرهای مقاوم شیمیایی » ذکر شده است 1 و۳ ۱ ۲۳۳۴ 0۲۵2160 ۷۱1۳ ۵01۳۵۵۵۲۷ ۳۲۵ ۵۱ ۷۵۲۹۱۵ ۷۷۷۷۷۷ 0 -------- صفحهٔ بعد -------- فنولی -- مشخصات آنها باید مطابق ضوابط استاندارد ۲395 /۸۹7۸ باشد . شیوه های حفاظتی در استاندارد 9) ذکر شده است . ج - ملات رزین پلی استر - مشخصات آن باید طبق استاندارد ۲395 /۸۹7۸ باشد .این نوع ملات ها مقاومت محدودی در مقابل عوامل مهاجم شیمیایی قوی داشته لیکن در مقابل محلولهای اکسیژن‌زا نظیر بتن نسبتاً پایدارند » البته انواع دیگری از پلی استرها هستند که مقاومت شیمیایی بسیار زیادی حتی در مقابل اسیدهای قوی دارند » دستورالعمل استفاده از آنها در استاندارد 09) ۸۹7۳۱۷ آمده است . چ "ملات های سیلیکاتی - مشخصات آنها در استاندارد ۲466 /۸57۸ ۰ مشخصات استاندارد برای ملات های مقاوم با گیرش شیمیایی از نوع سیلیکاتی و سیلیسی و نحوه کاربرد آنها در استاندارد ۳397 /۸5۹7۹ .۰ کاربرد ح - ملات های گوگردی - مشخصات آنها در استاندارد ۲287 /۸۹7۸ ۰ مشخصات ملات های گوگردی مقاوم شیمیایی و نحوه کاربرد آنها در استاندارد ۲386 /۸۹7۸ ۰ کاربرد عملی ملات های گوگردی مقاوم شیمیایی آمده است . خ 7 ملات های رزین وینیل استر " < مشخصات آنها و نحوه کاربرد عملی آن به ترتیب در استانداردهای 9 , ۲395 ۸۹7601 ذکر شده است . انواع ملات ها و غشاهای پیش گفته » در یک لایه حدفاصل رج آجر و بتن قرار می گیرند . ضخامت صفحات لاستیک و یا وینیل » یا سایر انواع آسترهای گرم حدود ۱۰ میلیمتر می باشد . بسته به میزان خورندگی مواد در تماس . استفاده از مصالح أسفالتی بصورت ساده و یا مسلح به الیاف شیشه ای جهت اجرای لایه آستری نسبت به سایر مصالح ارجح است. در این راستا مشخصات آنها باید طبق ضوابط 041 ۸۹7۸1 ۰ آستر آسفالتی مورد استفاده در سقف هاء رطوبت گیری و ضد آب نمودن کفها باشد و بطور استثناء در این موارد مقدار اسفالت موجود در ترکیب نباید کمتر از ۳۵ درصد وزنی کل باشد . کفهایی که روکش آجری روی آنها اجرا 1۱۷3 [63162 ۰ ۳۵۹115 ۲۳۳۴ 0۲۵2160 ۷۱1۳ ۵01۳۵۵۵۲۷ ۳۲۵ ۵۱ ۷۵۲۹۱۵ ۷۷۷۷۷۷ 0 -------- صفحهٔ بعد -------- با استفاده از مصالح بند (خ) میتوان سطوح یکپارچه بتنی را بطور بدون درز روکش نمود ( که آن را بعضاً استر و اپوکسی و ... ) بدون استفاده از آجرچینی برای روکش سطح بتنی بکار میروند . البته برای اجرای یکپارچه آنها رعایت ضوابط استاندارد ۲722 /۸۹7۸ ۰ مشخصات فنی رزین های مقاوم شیمیایی برای سطوح ۷ ورق های لاستیکی (۳۳۵۲ 5۵۵1) دربعضی موارد از ورق های لاستیک طبیعی و یا مصنوعی نرم با ضخامت بین ۲ تا ۱۳ میلیمتر که با استفاده از مواد چسبنده خاصی به بتن می چسبد » بعنوان یک روکش محافظ استفاده می شود . گاهی دو لایه لاستیک نرم بعنوان لاه آستر و یک لایه لاستیک سخت بعنوان پوشش نهایی اجرا می گردد . ترکیبات مصنوعی مقاوم شیمیایی که بصورت ورقه ای تولیدشده و در دسترس هستند عبارتند از نئوپرن ۰ لاستیکهای پلی اتیلن کلر و سولفاتی . ۸ ورق های رزین ( 56015 [۵۵) جایگزینی آنها بوده و بطور کلی با پوشش های رزینی توصیه شده قابل مقایسه هستند . این رزین ها معمولاً مسلح به الیاف و پا خرده شیشه بوده و با استفاده از چسبهای مخصوص بر روی سطح بتن اجرا می شوند . محصولات عمده از این نوع عبارتند از : ورق اکریلیک » ورق پلی اتیلن »ورق پلی پروپیلن » ورق پلی استیرن پلی وینیل کلراید » ورق ۸5 ۰ ورق پلاستیک مسلح به الیاف شیشه ای ( فایبر گلاس ) و ورق پلی کربنات ۰ ورق سرب (5601 (عما ) در ایالت متحده . از ورق های سربی بعنوان لایه محافظ در مقابل عوامل شیمیایی تحت عنوان سرب باید تا حد ممکن بزرگ باشد اما نه به اندازه ای که حمل و نقل آنها را با مشکل مواجه سازد . معمولاً ۶ ۱/۵۵11 168 ۲۳۳۴ 0۲۵2160 ۷۱1۳ ۵01۳۵۵۵۲۷ ۳۲۵ ۵۱ ۷۵۲۹۱۵ ۷۷۷۷۷۷ 0 -------- صفحهٔ بعد -------- ضخامت آنها بین ۰/۴ تا ۱۳ میلیمتر بوده و ورق های کم ضخامت در ابعاد ۶ ۷ ۲/۵ متر عرضه می شوند . ورق های سربی با استفاده از رنگ های آسفالتی به سطح بتن می‌چسبند . معمولاً ورق ها در محل درز همپوشانی داشته و با استفاده از تکنیک های خاص جوشکاری سربی » بهم جوش می شوند . در صورتیکه ورق سرب در معرض درجه حرارت زیاد باشد» ممکن است جهت کاهش تنش های حرارتی با استفاده از آجر ۲۰ شیشه (:د0)1۵) دو نوع شیشه برای حفاظت در مقابل عوامل خورنده بکار میرود : شیشه پرسیلیس ء و شیشه بروسیلیکات " . نوع دوم که حاوی مصالح مقاوم قلیایی است بیشتر توصیه میشود زیرا در اثر اسید سابی در بتن خاصیت قلیایی ایجاد می شود . شیشه ها با استفاده از چسب به سطح بتن می چسبند و معمولاً وقوع تنش های حرارتی باعث تخریب و گسیختگی این نوع پوشش ها می گردد . ۱ اکلریک . متیل متا کلریت و ملکولهای سنگین متا کلریت (/11۸/۷۷/۱) متیل متاکلریت ها . پلیمرهای اکلریک و محصولات اصلاح شده آنها ( اصلاح ملکولی ) معمولاً با استفاده از پاروهای لاستیکی و یا غلتک های دستی جهت کاهش نفوذ آب . یون کلراید و ترکیبات شیمیایی بدرون بتن روی آن اجرا می شوند و مورد استفاده آنها بیشتر در پل ها ءپارکینگ ها و سطوح بتن معماری می باشد . بسته به نوع رابطه سازی ترکیب شیمیایی ۰ متیل متا کلریت خالص می تواند کاملاً نفوذ ناپذیر در مقابل آب و هوا باشد و بعضی از انواع آنها علاوه بر نفوذ ناپذیری در عملیات ترمیم ترک خوردگی سطح بتن نیز مورد استفاده هستند . این محصولات معمولاٌ در اتصالات گوشه و با مصالح سنگدانه ای غیر صیقلی ( غیر لغزنده ) پلیمرهای ترکیبی اکلریت نیز معمولاً به سیمان مصرفی در ساخت ملات و یا بتن اضافه شده و خاصیت نفوذناپذدیری در آنها ایجاد می کنند . برخی آنواع اکلریک ها فاقد حلال بوده و لذا هیچ گونه انقباضی حین عمل آوری و گیرش نخواهند داشت . بسته به نوع ترکیب. این محصولات می توانند خیلی نرم و انعطاف پذیر تاخیلی سخت باشند . امکان استفاده از آنها در دماهای کمتر از ۱۰- درجه سانتیگراد نیز وجود دارد و بعضی دای ممزازد ۶۵1۱ ۱ دحمای 11۵1۵ زدن رن 1 ۶ ۲۴ 0۲۵2160 ۷۱1 ۵۵1۴۵۵۱۵۲۷ ۳۲۵ ۲۵۱ ۷۵۲۹۱۵ ۷۷۷۷۷۷ 0 -------- صفحهٔ بعد -------- اثر مواد شیمیایی مختلف بر بتن و شیوه های حفاظت سطحی ۳۱۶ از آنها در دماهای پایین سریع عمل می آیند. همچنین نتیجه برخی مطالعات حاکی از مقاومت عالی پوشش های از جنس لاستیک اکلریکی در مقابل هوازدگی بودند. یک پوشش سه لایه ای متشکل از لایه استر . لایه میانی و لایه رویی از جنس اکلریک اورتان ضخامتی در حدود ۱ میلیمتر خواهد داشت . لایه پایه ( بیس ) خاصیت ارتجاعی خود را در محدوده وسیعی از درجه حرارت بین ۵۰- تا ۷۰+ درجه سانتیگراد حفظ می نماید . نتایج کاربردهای عملی نشان داده اند که پس از گذشت حدود ۲/۵ سال لایه اکلریک بر روی ترکهایی با عرض ۱۴ میلیمتر پل زده است و این خاصیت با گذشت زمان بهبود می یابد . به گونه‌ای که روکش چسبندگی این محصولات در حدود ۱ مگاپاسکال بوده و از نفوذ نمکها نیز جلوگیری می کنند . ۲ سیلان و سیلوکسان ( ترکیبات آلی سیلیکون ) (5: 10::00. 5:100۵) رایج ترین ترکیبات سیلیکون آلی » سیلان » سیلوکسان و یا ترکیبی از ایندو می باشد . این ترکیبات که پایه انها نیز یکسان است . جهت کاهش نفوذ یون های کلراید به درون بتن پل ها و پارکینگ ها و همچنین کاهش خوردگی آرماتور و در مواردی جهت کاهش نفوذپذیری بتن ها و بلوک های بتنی در مقابل آب بکار می روند » در ضمن ممکن است بعنوان یک لایه محافظ در محیطهای خورنده سولفاتی نیز پیشنهاد شوند . امروزه محصولات دفع کننده آب رایج در امور اجرایی شامل یک ماده فعال ( حمال ) نظیر الکل بوده و می توانند براساس نسبت وزنی این ماده فعال که ممکن است تا ۱۰۰ درصد باشد » طبقه بندی شوند . کیفیت این مواد معمولاً با افزایش مواد جامد موجود در ترکیب بهبود می یابد . اکثر سیلوکسان های تجاری موجود که ترکیب پایه ای آنها مواد دافع آب است . کمتر از ۱۰ درصد ماده فعال داشته و سیلانها معمولاً حاوی ۴۰ درصد ماده فعال هستند . سیلانها و سیلوکسان ها با فشار کمی در ۱۰۰ تا ۲۰۰ کیلو پاسکال و نازل های با نرخ پاشش ۲/۵ تا ۳/۷ متر مربع بر لیتر اجرا می شوند . این نوع مواد هواگذر هستند و عبور بخار آب بتن از آنها ممکن است و مزیت عمده آنها عدم بیرنگ کردن سطح بتن و عدم تاثیر بر ضریب اصطکاک سطح بتنی است . سیلانها مولکولهای سبکتری در مقایسه با سیلوکسانها بوده و نفوذ بیشتری در سطح خشک بتن دارند. لیکن میزان نفوذ هر دو محصول بدرون سطح بتن مرطوب یکسان و قابل مقایسه است و نتیجه یک مطالعه حاکی 0 ۷۷۷۷۷۷ ۷۵۲۹۱۵ ۲۵۱ ۳۲۵ ۵۵1۴۵۵۱۵۲۷ ۷۱1 0۲۵2160 ۲۴ -------- صفحهٔ بعد -------- از وجود یک رابطه خطی بین میزان نفوذ به سطح بتن و درصد مواد فعال ترکیب سیلانهاست . هر چقدر مواد فعال نفوذی معادل ۸ میلیمتر بدرون سطح بتن با ۷/0-۰/۶ خواهد داشت. اجرای روکش سیلان نیازمند دقت ویژه ای است » چرا که در هوای گرم و یا در صورت وزش باد تبخیر می شوند. در صورت باقیماندن روی سطح بیش از زمان مجاز » اثر حفاظتی خود را از دست می دهند. سیلوکسانها مولکولهای سنگین تری بوده ۰ و هوای گرمء وزش باد و ماندن روی سطح اثر کمتری برخواص آنها خواهد داشت . در صورت کاهش نفوذپذیری و نسبت آب به سیمان بتن » خواص آب‌بندی و نفوذ سطحی سیلان‌ها بهبود می یابد . آنها نیازی به حلالهای نظیر الکل ندارند و در صورت استفاده بصورت خالص ۱۰۰ درصد اثر بیشتری مثلاً در مقایسه با یک سیلان ۴۰ درصد بعلاوه حلال خواهند داشت . سطحی که قبلاً روکش شده استغراق طولانی و تحت شرایط خشک و تر شدن متناوب انتخاب مناسبی نیست . ۳ اندود فلزی " ( عززاهاه/۱) در مواردی می توان فلزات مقاوم در مقابل خوردگی را با استفاده از فرآیند پاشش شعله ای یا تکنیک قوس پاشش بر روی سطح بتن اجرا نمود . در فرآیند پاشش با شعله سیم فلزی از جنس مورد نظر با استفاده از مذاب که حالت سیال دارد بر روی بتن پخش شده و سپس سرد میشود و پس از سرد شدن میتوان این پاشش قوس الکتریک از یک قوس الکتریکی جهت ذوب سیم فلزی استفاده می کند و سپس فلز مذاب برروی سطح بتن با استفاده از هوای فشرده دمیده شده و به شکل یک لایه روکش فلزی در میاید . آلومینیم » مس » برنز » فولاد ضد زنگ .کرم . نیکل » منل ( آلیاز ضد خوردگی شامل نیکل و مس ) قلع » روی و سایر ۳ ۲۳۳۴ 0۲۵2160 ۷۱1۳ ۵01۳۵۵۵۲۷ ۳۲۵ ۵۱ ۷۵۲۹۱۵ ۷۷۷۷۷۷ 0 -------- صفحهٔ بعد -------- فلزات و آلیاژها در این مورد قابل استفاده هستند » همچنین انواع سرامیک ها نظیر اکسید زیرکونیم نیز قابل 6-0 - راهنمای اثر مواد بربتن و انتخاب شیوه حفاظت این راهنما بیشتر به شیوه های حفاظتی رایج اختصاص دارد . برخی از روشهای خاص نظیر ورق های سرب . شیشه و یا روکش فلزی جز در موارد ضروری معرفی نشده اند .لیکن در شرایط ویژه‌ای می‌توانند مدنظر باشند . میزان حفاظت بتن به روشهای مختلف . متفاوت است . لذا در کنار استفاده از جدول باید با تولید ۲۴ 0۲۵21۵0 ۷۱1۳ ۵۵1۴۵۵۱۵۲۷ ۳۲۵ ۲۵۱ ۷۵۲۹۱۵ ۷۷۷۷۷۷ 0 -------- صفحهٔ بعد -------- اثر مواد شیمیایی مختل کمتر از ۱۰ درصد ۳۰ درصد ۱۰۰ درصد آبهای اسیدی با 0۲۱ حدود ۸ ۳ کمتر اسید آرسنیک اسید بوریک اسید کربولیک اسید کربنیک ( سود| ) میشود و خوردگی با افزایش ۶۷۱ شدت می بدون اثر اثر قابل اغماض مقدار کربن ۲۱ ۰/۳-۹ دی اکسید نامحلول در آب طبیعی باعث خوردگی ملایم بتن می شود . 0۱ ۷۷۷۷۷۷ 0 ۳۱۹ ۱۶-۱۳-۱۲-۱۱-۱۰-۹-۸-۶-۳-۲-۱ ۱۶۱۵-۱۳-۱۲-۱۰-۹-۸-۷-۶-۲ با ۱۶-۱۲-۱۰-۹-۸-۴-۳ ( ب.پ.ث. ج) ۱۶۱۵-۱۳-۱۲-۱۰-۹-۸-۴-۳-۲ (ب ۲۳۳ 0۲۵2160 ۷۷۱1۳ ۵01۳۵۵1۵۲۷ ۳۲۵ 1۲۱۵| ۷۵۲۹۱ -------- صفحهٔ بعد -------- نوع اسید کرومیک ۵ درصد ۰ درصد ۰ درصد ۰ درصد اسید هومیک اسید هیدرو کلر یک ۰ درصد ۷ درصد اسید هیدروفلوریک ۵ درصد بدون اثر" بدون اثر" بسته به نوع مصالح خاکی ترکیب خوردگی سریع بتن و فولاد خوردگی سریع بتن و فولاد خوردگی سریع بتن و فولاد خوردگی سریع فولاد و بتن ۳ ۳۳۰ ۱۶-۱۰-۹-۸-۷-۶-۲(ج چ مج ۱۹۲ ۶ چ) -۱۹ ۱۶-۱۵-۱۳-۱۰-۹-۳-۲-۱(ب مپ. ث) ۱۴-۱۲-۱۰-۹-۸-۷-۶-۵-۲- ۱۶-۱۲-۹-۸-۷-۶-۵(آجرهای کربنی و گرافیتی ۷۷ ۷۵۲۹۱۵۲۱ |1۲۱۵ ۳۲۵ ۵0۵۱۳۵۵1۵۲۷ ۷۱1۱ 0۲۵2160 ۲۳۴ -------- صفحهٔ بعد -------- نوع اسید هیپو کلرو ۰ درصد ۵ تا ۲۵درصد ۲ درصد ۰ درصد اسید اولئیک . ۱۰۰ درصد اسید اگزالیک اسید پر کلریک . ۱۰ درصد خوردگی سریع خوردگی سریع بدون اثر بدون خورندگی ۰ این اسید بتن را در مقابل اسید استیک . دی اکسید کربن و نمکهای درون آب محافظت می کند . ولی به شدت سمی است و نباید بر روی بتن در تماس با مواد خورنده ۳ ۳۳۱ ۱۶-۱۰-۹-۸-۵(جچ چ) ۱۶-۱۵-۱۳-۱۲-۱۱-۱۰-۹-۸-۷-۵-۴-۳(بپ. ۱۶-۱۳-۱۰-۹-۸-۶(جچ چج) ۲۰۲ ۱۶-۸ (چ) ۲۳۴ 0۲۵2160 ۷۱1۱ ۵0۵۱۳۵۵1۵۲۷ ۳۲۵ 1۲۱۵| ۷۵۲۹۱۵۲۱ ۷۷ -------- صفحهٔ بعد -------- اسید فسفریک ۰ درصد ۵ درصد ۰ درصد (اولئوم ) اسید سولفورو ( محلول ) خوردگی سریع خوردگی سریع خورنده خورندگی ملایم بدون اثر ۳ ۳۳۲ ۱۵-۱۴-۱۳-۱۲-۱۱-۱۰-۹-۸-۷-۶-۵-۳-۲-۱- ۶ب.پ.ث.ج,چ. ح ) - ۱۹-۱۷ ۱۶-۱۵-۱۴-۱۳-۱۰-۹-۸-۷-۵-۳-۲-۱( پ ث ج چم ح) ۱۹-۱۷ ۱۶-۱۵-۱۳-۱۲-۱۱-۱۰-۹-۸-۶-۵(ب پ.ث اج ۱۶-۱۵-۱۴۳-۱۳-۱۲-۱۰-۹-۸-۷-۶-۵( ب . پ . ث ۱۶ چ ) -۱۹۲ ۱۶-۱۳-۱۲-۱۱-۱۰-۹-۷-۶(ب ‏ پ . ث. ح)۱۹- ۳۰ ۱۶-۱۳-۱۲-۱۱-۱۰-۹-۸-۷-۶-۳-۲-۱( ب ‏ پا ۲۳۴ 0۲۵۵160 ۷۱1۱ ۵01۳۵۵1۵۲۷ ۳۲۵ 1۲۱۵| ۷۵۲۹۱۵۲۱ ۷۷ -------- صفحهٔ بعد -------- نمک ها و قلیایی ها نوع بی کربنات : آمونیوم . سدیم آمونیوم سد یم بی سولفیت سدیم کربنات : آمونیوم سد یم کلرات سدیم بدون اثر خورنده خورنده خورنده بدون اثر بدون اثر بدون اثر خورندگی ملایم ۳ ۳۳۳ ۱۶-۱۵-۱۳-۱۳-۱۲-۱۱-۱۰-۹-۸-۷-۶-۵(ب . پ. ۱۷ ۱۶-۱۳-۱۳-۱۲-۱۱-۱۰-۹-۸-۷-۶-۵-۲-۱(ب . پ ۷-۶-۴-۱ ۱۶۱۰-۹-۸ (ج چ جح ۱۹-۱۷۲ ۷۷ ۷۵۲۹۱۵۲۱ |1۲۱۵ ۳۲۵ ۵01۳۵۵1۵۲۷ ۷۱1۱ 0۲۵۵160 ۲۳۴ -------- صفحهٔ بعد -------- نمک ها و قلیایی ها نوع کلرید : (کلسیم +پتاسیمسدیم +استرونیوم) کلرید دی کلرید آلومینیم دی کرومات سدیم دی کرومات پتاسیم فروسبانید سدیم بدون اثر هستند مگر در صورت خورندگی ملایم . بدون اثر خوردگی ملایم خورنده بدون اثر ۱۲۱ ۷۷۷۷۷۷ 0 ۳۲۳۴ -۱۵-۱۳-۱۲-۱۱-۱۰-۹-۸۷-۶-۵-۴-۳-۱ -۱۵-۱۳-۱۲-۱۱-۱۰-۹-۸۷-۶-۵-۴-۳-۱ -۱۵-۱۳-۱۲-۱۱-۱۰-۹-۸-۷-۶-۵-۴-۳-۱ ۱۶-۱۳-۱۲-۱۰-۹-۷(ب . پ) ۱۷-۲ ۱۶-۱۵-۱۳-۱۲-۱۱-۱۰-۹-۸-۷-۶-۲-۱(ب. ۱۶-۱۵-۱۳-۱۲-۱۱-۱۰-۹-۸-۷-۶-۲-۱(ب. ۷۵۲۹۱ |1۲۱۵ ۳۲۵ ۵01۳۵۵1۵۲۷ ۷۷۱1۳ 0۲۵2160 ۲۳۳۴ -------- صفحهٔ بعد -------- فلورید : (آمونیوم و سدیم ) فلوسیلیکات منیزم هگزامتا فسفات منیزیم هیدر و کسید: (آمونیوم . باریم . کلسیم . درصد ‏ ,پتاسیم ۲۵ درصد ) هیدر و کسید : پتاسیم ۲۵ درصد سدیم ۲۰ درصد سرب) بدون اثر بدون اثر بدون اثر ۳ ۳۳۵ ۱۶-۱۵-۱۳-۱۲-۱۰-۹-۸-۷-۶-۵(ب.پ. ت )- ۱۷ ۱۶-۱۵-۱۴-۱۳-۱۲-۱۰-۸-۷-۵(آجر کربنی و گرافیتی ۰ ب » پ ) -۱۷ ۷۷ ۷۵۲۹۱۵۲۱ |1۲۱۵ ۳۲۵ ۵01۳۵۵1۵۲۷ ۷۱1۱ 0۲۵۵160 ۲۳۴ -------- صفحهٔ بعد -------- اثر مواد شیمیایی مختا نمک ها و قلیایی ها (منیزیم . پتاسیم . سدیم ) نیترات آمونیوم ار توفسفات سدیم اگزالیت آمونیوم پربورات سدیم استانات سد یم سولفغات : آمونیوم خورنده بدون اثر بدون اثر بدون اثر ء مگر در حضور سولفات خوردگی بتن های با مقاومت سولفاتی کم بدون اثر بدون اثر خورنده ۳ ۳۲۶ ۱۶-۱۳-۱۲-۱۱-۱۰-۹-۸-۶-۵-۲(ب پ ش .مج . چ. ح) ۲۰-۱۷ ۱۶-۱۳-۱۲-۱۰-۹-۸-۷-۶-۵-۲-۱(ب پ) ۱۷-۲ ح) ۱۷-۳ ۱۶-۱۵-۱۲-۱۰-۹-۸-۷-۶-۵(ب. پ ) ۱۷-۲ ۱۶-۱۵-۱۳-۱۳-۱۲-۱۱-۱۰-۹-۸-۷-۶-۵( ب. پ ۲۳۴ 0۵2160 ۷۱1۱ ۵0۵۱۳۵۵1۵۲۷ ۳۲۵ 1۲۱۵| ۷۵۲۹۱۵۲۱ ۷۷ -------- صفحهٔ بعد -------- اثر مواد شیمیایی مختل نمک ها و قلیایی ها ۰ سد یم ۰ روی سولفید آمونیوم سولفیت سدیم سولفیت آمونیوم سوپر فسفات آمونیوم خورنده بتن های کم مقاومت در آن در برابر سولفاتها افزایش می‌یاید خورنده بتن های کم مقاومت در آوری بتن تحت فشار بر مقاومت آن در برابر سولفاتها افزایش می یابد بدون اثر » مگر در حضور سولفاتها خورنده بی اثر مگر در حضور سولفاتها خورنده خورنده ۳ ۲۲۷ ۱۶-۱۵-۱۳-۱۲-۱۱-۱۰-۹-۸-۷-۶-۵-۴-۳-۱(ب ۱۶۲۱۵-۱۳-۱۲-۱۱-۱۰-۹-۸-۷-۶-۵-۳-۳-۱(ب ۱۶-۱۵-۱۳-۱۲-۱۱-۱۰-۹-۸-۷-۶(بپ )-۱۷ ۱۶-۱۵-۱۳-۱۲-۱۱-۱۰-۹-۸-۷-۶-۵-۲-۱(بپ. ث ) ۱۷ ۱۶-۱۵-۱۳-۱۲-۱۰-۹-۸(ب پ ث )۱۹-۱۷۲ ۷۷ ۷۵۲۹۱۵۲۱ |1۲۱۵ ۳۲۵ ۵0۵۱۳۵۵1۵۲۷ ۷۱1۱ 0۵2160 ۲۳۴ -------- صفحهٔ بعد -------- تترا بورات سدیم(بوراکس) تترا کلرید کربن تیوسولفات سدیم تیو سولفات آمونیم مصالج خشک معمولاً بر گاهی بعنوان ماده یخ ز ۰ روز پس از تکمیل عم در سطح بتن می گردد . های غذا سازی بکار رفته و نیازمند خورنده ترک خورده . عامل تهاجم به فولاد است و < دا در روسازی بتنی بکار میرود . در صور تیکه ۳ ۳۳۸ ۱۶-۱۵-۱۳-۱۲-۱۱-۱۰-۹-۸-۷-۶-۵(ب پ. اث ۱۶-۱۵-۱۳-۱۲-۱۰-۹-۸-۷-۶-۵-۲-۱م(ب.پ ث) -۱۷ ۱۶-۱۵-۱۳-۱۲-۹-۸(پ . ث) -۱۷ عوردگی فولاد باعث پکیدن بتن می گردد . "ابتن فاقد حباب هوازی کافی بوده و یا حداقل به مدت ز هر نوع مصالح دیگری بعنوان یخ زدا باعث ایجاد شوره بساط بدون گسیختگی در بتن اتفاق می افتد . ۷۷ ۷۵۲۹۱۵۲۱ |1۲۱۵ ۳۲۵ ۵01۳۵۵1۵۲۷ ۷۱1۱ 0۲۵۵160 ۲۳۴ -------- صفحهٔ بعد -------- اثر مواد شیمیایی مختل نوع مصالح نفتی ( نباید در تماس با مصالح بنایی باشد) گازوئیل پراکتان ممکن است حاوی برخر عصاره های قطران زغال سنگ بدون اثر بدون اثر مواد نیاز به بتن نفوذ ناپذیر است و معمولاً از حفاظت سطحی استفاده خوردگی ملایم در حضور نفت چربی دار جهت جلوگیری از آلودگی های سطح بتن و با استفاده از قلیایی ها گیاهان و نفت چرب ( روغنی ) باشند و در | ۳ ۳۳۹ ۱۶-۱۴۳-۱۲-۱۱-۱۰-۸-۲-۲-۱ (ب. پ.ث. ج )- ۱۹-۷ ۱۷-۱۴-۱۱-۰ ۷۷ ۷۵۲۹۱۵۲۱ |1۲۱۵ ۳۲۵ ۵0۱۳۵۵1۵۲۷ ۷۱1۱ 0۲۵2160 ۲۳۴ -------- صفحهٔ بعد -------- نوع قطران بنزین ۰ کومول . پارافین . قیر . تولوئن . اکسیلن روغن قطران.کرزولءفنول. دی نیتروفنول(۵/ - ۸۲۵/) بدون اثر بدون اثر . بتن های نفوذناپذیر لازم است تا نفوذ مواد به حداقل برسد و معمولاً یک روکش سطحی بکار میرود . ۳ ۳۳۰ ۲۳۴ 0۲۵۵160 ۷۱1۱ ۵01۳۵۵1۵۲۷ ۳۲۵ 1۲۱۵| ۷۵۲۹۱۵۲۱ ۷۷ -------- صفحهٔ بعد -------- متیل ایبزوبوتیل فش بر بتن و شیوه های حفاظت سط اثر روی بتن بدون ان * ۰ داد بدون ار بدون ار بدون ار بدون ار 000 ۳۳۱ ۱۶-۱۲-۱(پ . ث) ۱۹-۲ )۱۹-۱۷ ۶رپ . ث ) ۱۹-۱۷ ۷۷ ۷۵۲۹۱۵۲۱ |1۲۱۵ ۳۲۵ ۵01۳۵۵1۵۲۷ ۷۱1۱ 0۲۵۵160 ۲۳۴ -------- صفحهٔ بعد -------- الکل تی - بوتیل ً م۰ دی سولفید کربن می‌گردد . * گاهی اوقات در غذاه بدون اثر بدون اثُر بدون اثر بدون اثر » ممکن است حاوی دن نفوذ این مواد . بتن نفوذناپذیر لازم و داروها مورد استفاده است . در این موارد ۳ ۳۳۲ ۱۶۲ب پ. ث) چ) ۱۷۳ ح) -۱۷ است و معمولاً یک لایه روکش روی سطح اجرا لازم است که با کارشناس تغذیه و دارو جهت انتخاب ۷۷ ۷۵۲۹۱۵۲۱ |1۲۱۵ ۳۲۵ ۵01۳۵۵1۵۲۷ ۷۱1۱ 0۲۵۵160 ۲۳۴ -------- صفحهٔ بعد -------- روغن های گیاهی نوع روغن روغن رزین بادام .کرچک . چوب بزرک . زیتون . بادام ر مینی ۰ دانه ص خشخاش ۰ درخت جلا ؛. گردو مارگارین روغن کرچک . کره . نارگیل نشاسته. دانه کتون در پوشش های نازک . ۰ : اثر روی بتن بدون اثر ملاحظه ۰ بتن نفوذ ناپذیر لازم است و معمولاً از روکش سطحی استفاده می شود . خوردگی ملایم » در حالت گرم خورنده . بخصوص اگر درمعرض هوا فامل به سرعت اکسیده شده و اثر ندارد . نتاب الت مایع باشد . ۳ ۳۳۳ ۱۶-۱۴۳-۱۲-۱۱-۱۰-۸-۲-۱(ب .پاش ج )-۱۷ برای روغنهای گران قیمت ‏ ۲۰ بکار میرود . ۱۶-۱۳-۱۲-۱۱-۱۰-۸-۲-۱(به پ. ث. ج ) ۱۶-۱۳-۱۲-۱۱-۱۰-۸-۲-۱(ب. پ . ث . ج) ۱۷ نشان داده شده دربالا برای حالتی است که بتن بطور ثابت در ۷۷ ۷۵۲۹۱۵۲۱ |1۲۱۵ ۳۲۵ ۵0۵۱۳۵۵1۵۲۷ ۷۱1۱ 0۵2160 ۲۳۴ -------- صفحهٔ بعد -------- چربی ها و اسیدهای چرب ( ح لیکور ماهی روغن ماهی روغن نهنگ ته مانده چربی خوک و روغن آن یپیه آب کرده چربی گاو . چربی اسب . فضولات کشتار گاه بوانی ) خورنده اکثر روغنهای ماهی به مقدار کمی خورنده هستند . خوردگی ملایم در تماس با چربی جامد خوردگی شدید با چربی مذاب خورنده در حضور اسیدهای آلی ۳ ۳۳۴ ۱۶-۱۳-۱۲-۱۰-۸-۳(ب. پ . ث . ج) ۱۷۳ ۱۶-۱۳-۱۲-۱۰-۸-۳-۲-۱(ب. پ. ث . ج )-۱۷ ۱۶-۱۳-۱۲-۱۰-۸-۳-۲-۱(ب پ .ث. ج) ۱۷۳ ۱۶-۱۳-۱۲-۱۰-۸-۳-۲-۱(ب پ .ث. ج) ۱۷۳ ۱۶-۱۳-۱۲-۱۰-۸(ب . پ مث ) ۷۷ ۷۵۲۹۱۵۲۱ |1۲۱۵ ۳۲۵ ۵01۳۵۵1۵۲۷ ۷۱1۱ 0۲۵۵160 ۲۳۴ -------- صفحهٔ بعد -------- اثر مواد شیمیایی مختل آب آمونیاک بخارها خاکسترهای سرد خاکستر گرم دود اتومبیل و موتورهای سودا| بدون اثر . مگر اینکه حاوی نمکهای امونیوم مضر باشد . امکان خورندگی ملایم بتن مرطوب و آرماتوردر معرض حمله عوامل در صورت مرطوب بودن و تماس با ( نمکها و قلیایی ها را ببینید . ) احتمال خوردگی بتن مرطوب بدلیل اسیدهای سولفوری وجود دارد . بدون اثر خوردگی پیش رونده ای نداردءلیکن منابع نگهداری آبجو بدلیل وجود لاکتیک و اسید تانیک ,معمولاً ۷ ۳۳۵ ۳-۲-۱ ۱۶-۱۳-۱۰-۹-۸(ب.پ. ث ) ۶ ( سیما آلومینات کلسیم . آهک پخته و ملات ۱۶-۱۲-۱۰-۸(ب .پ . ث ) -۱۷ ۷۷ ۷۵۲۹۱۵۲۱ |1۲۱۵ ۳۲۵ ۵01۳۵۵1۵۲۷ ۷۱1۱ 0۲۵۵160 ۲۳۴ -------- صفحهٔ بعد -------- اثر مواد شیمیایی مخ براکس ( نمک ) براین برومین استریت بوتیل دی اکسید کربن ) گاز ( گاز کلرین آب باطری معمولا بدون تأثیر » ولی در جایی که در معرض تر و اخشک شدن متناوب با محلول حاوی کلرید کلسیم باشد . در صورتیکه برومین به صورت گاز و یا بصورت مایعی حاوی آاسید ممکن است باعث انقباض با خورندگی ملایم روی بتن مرطوب مانند اسید کربنیک 7 خورندگی ملایم ۳ ۳۳۶ ۱۶-۱۳۰ (جچ چ) ۱۶-۱۳-۱۲-۱۱-۱۰-۹-۸-۷-۴-۳-۲(ب پث. ج) ۱۷۳ ۱۶-۱۵-۱۳-۱۲-۱۱-۱۰-۹-۸-۶-۳-۲-۱(ب اپ اث ۱۶-۱۰-۹-۸-۲(ج چ) ۱۷۳ ۷۷ ۷۵۲۹۱۵۲۱ |1۲۱۵ ۳۲۵ ۵01۳۵۵1۵۲۷ ۷۷۱1 0۲۵2160 ۲۳۳۴ -------- صفحهٔ بعد -------- محلول های روکش کُرم 1۳ خاکستر سرد و گرم شیره ذرت بخ زداها اثر روی بتن خوردگی ملایم ( به اسید استیک اکثر سازه ها خرابی نداشتند .موارد آهن)و رطوبت زیاد مختصر اثر دارد. است و این اثر با علاج سطح متوقف می گردد . کلرایدهاء اوره, الکل اتیل باعث شوره زدگی سطح بتن های باز می‌گردند . بتن‌های با ماده حباب هوازی نیازی به پوشش در مقابل ضدیخ‌ها ندارند . ۳ ۳۱۷ ۱۶-۱۰-۹-۸-۷ ( ی ) -۰ ۲ ۱۶-۱۴-۱۲-۱۰-۹-۲-۱(به پ . ث .ج . چ)-۱۷ ۱۶-۱۳-۱۲-۱۰-۹-۸-۷-۶-۳-۲-۱ (ب مث مج بح ) -۱۷ ۱۶-۱۳-۱۲-۱۰-۹-۸-۷-۳-۲-۱(ب پ ج) ۱۷۳ محلول ۵۰ درصد روغن جوشیده در کروزین روغن اپوکسی قیر و قطران و ۲۱ ۲۳۴ 0۵2160 ۷۱1۱ ۵0۵۱۳۵۵1۵۲۷ ۳۲۵ 1۲۱۵| ۷۵۲۹۱۵۲۱ ۷۷ -------- صفحهٔ بعد -------- ریزش مواد برج تقطیر فرمالین ( ۳۷/) سولفید هیدروژن گازهای گرم (۲۰۰تا۶۰۰درجه) می‌گردند و گازهای سرد و متراکم شده باعث خوردگی ملایم میگردند. محلول آبدار فرمالدئید خورنده است اکثر آب میوه ها تأثیر اندکی دارند . کفهای زیر ماشین های بذر افشان کشمش احتمالا قدری تأثیر ناشی از بدون اثر درمحیطهایی که سولفید هیدروژن به اسیدهای سولفوری تبدیل می مرطوب می گردد. ۷۷۷ ۳۳۸ -۱۷ ۱۶-۱۲-۱۰-۹-۸-۳-۲-۱(ب پ . ث ) ۱۷-۲ ٩‏ کاملا" مذاب ) ۱۶۲۱۳-۱۳-۱۲-۱۱-۱۰-۸-۶-۵-۲(بپ.ث. ۱۶-۱۲-۱۱-۱۰-۹-۸-۷-۶-۳-۲-۱(ب اپ ث ) -۱۷ ۱۶-۱۳-۱۲-۱۱-۱۰-۹-۸-۷-۶-۵-۲-۱ ب اپ . ۷۷ ۷۵۲۹۱۵۲۱ |1۲۱۵ ۳۲۵ ۵0۵۱۳۵۵1۵۲۷ ۷۱1۱ 0۵2160 ۲۳۴ -------- صفحهٔ بعد -------- سس آب دریا اوره ولی در صورت ترش شدن » اسید سولفیدها » سولفاتها و اسیدهای موجود باعث خوردگی بتن و حمله به آرماتور خواهند شد . خوردگی ملایم در دمای ۵۰ درجه اکسید شدن سولفیدها و تبدیل آن بخش اسیدها را ببینید . درصورت ‏ عدم مقاومت سولفاتی باعث خوردگی بتن و ارماتوربندی بتن‌های ترک خورده می گردد . بدون اثر ۳ ۳۳۹ ۹-۸-۳-۳- ۱۶-۱۳-۱۲-۱۱-۰(ب.پ. ج)-۱۷ ۱۶-۱۵-۱۳-۱۲-۱۰-۹-۸-۵-۲-۱(بپ.ث.جچ)- ۱۷ ۱۶-۱۳-۱۲-۱۰-۹-۸-۷-۲-۱(یپ. ث)-۱۷ -۱۵-۱۴-۱۳-۱۲-۱۱-۱۰-۹-۸-۷-۶-۵-۲-۱ ۱۶-۱۳-۱۰-۹-۸-۷(ت. ج)-۱۷ ۱۲-۱۰-۹-۸-۷-۲-۲-۱- ۶-۱۵-۱۳ ۱(ب.ث. ج)-۱۷ ۲۳۴ 0۲۵۵160 ۷۱1۱ ۵01۳۵۵1۵۲۷ ۳۲۵ 1۲۱۵| ۷۵۲۹۱۵۲۱ ۷۷ -------- صفحهٔ بعد -------- اثر مواد شیمیایی مختلف سر که مایعات باغی شوره(نیترات سدیم یا پتاسیم) شوره ( کلرور آمونیوم ) خمیر کاغذ سازی سود شست و شو شراب سرباره روی بر بتن و شیوه های حفاظت سطحی خوردگی ملایم بدلیل اسید استیک بدون اثر بدون اثر » در صورتیکه مایع حاصله اسیدی باشد » خورنده بتن است . بدون اثر بدون اثر مانند کلرید آمونیوم بدون اثر بدون اثر بدون اثر ممکن است سولفات روی در اثر 0 ۷۷۷۷۷۷ ۱ ۳۴ ۱۶-۱۳-۱۰۰۹( ب . پ . ث. ح) -۱۷ ۱۶-۱۳-۱۲-۱۱-۱۰-۹-۸-۶-۵-۳-۲-۱(ب. پ ۱۶-۱۳-۱۲-۱۰-۹-۸(ب ‏ پ . ث چم حج) - ۱۷ ۳۳۴ 0۲۵2160 ۷۷۱1۳ ۵01۳۵۵1۵۲۷ ۳۲۵ 1۲۱۵ 0 -------- صفحهٔ بعد -------- ۲ عمل آوردن بتن 241 قصل بازدهم عمل اوردن بتن [1-11- کلیات عمل آوری فرآیندی است که طی آن از افت رطوبت بتن جلوگیری و دمای بتن در حدی رضایت بخش حفظ می شود . عمل آوردن بتن بر ویژگیهای بتن سخت شده از قبیل میزان نفوذ پذیری مقاومت در برابر یخ زدن و آب شدن اثری بسزا دارد. عمل آوردن باید بلافاصله پس از تراکم بتن آغاز شود تا بتن در برابر عوامل زیانبار مورد محافظت قرار گیرد . عمل آوردن بتن از مراقبت . مراقبت به مجموعه تدابیری گفته می شود که باعث شود سیمان موجود در بتن به مدت کافی مرطوب بماند » بطوریکه میزان آب گیری آن در لایه های سطحی دانه ها و در حجم آنها میسر محافظت به مجموعه تدابیری اطلاق می شود که به موجب آنها از اثر نامطلوب عوامل بیرونی مانند شسته شدن بوسیله آب باران یا جاری » اثر بادهای گرم و خشک . سردشدن سریع یا یخبندان . لرزش و ضربه خوردن بتن جوان جلوگیری شود. منظور از پروراندن بتن » سرعت بخشیدن به گرفتن و سخت شدن آن به کمک حرارت است . با خشک شدن بتن » در آن انقباض ( جمع شدگی ) بوجود می آید. بنابراین اگر خشک شدن در هنگامی رخ دهد که مقاومت ناچیز است ۰ در آن تراک بوجود می آید. به علاوه از آنجاییکه خشک شدن ابتدا در سطح بتن بوجود می آید ء در سیمان لایه سطحی هیدراتاسیون رخ نداده و بعد از خشک شدن . همانند یک لایه پودر در سطح بتن در می‌آید که هیچگونه مقاومتی برای یکپارچه نگه داشتن دانه های سطحی ندارد. 0 ۷۷۷۷۷۷ ۷۵۲۹۱۵ ۵۱ ۳۲۵ ۵01۳۵۵۵۲۷ ۷۱1۳ 0۲۵2160 ۲۳۳۴ -------- صفحهٔ بعد -------- ۲ عمل آوردن بتن 242 2-11- تاثیر حرارت حرارت بتن در حین واکنشهای شیمیایی آبگیری ( هیدراتاسیون ) » تاثیر مهمی بر سرعت افزایش میاندازد و یا به صفر می رساند . در صورتیکه درجه حرارت پائین تر از نقطه انجماد آب باشد » آب درون بتن یخ می زند و چون حجم یخ بزرگتر از حجم آب معادل در حالت مایع است . ساختار بتن شکسته شده و بعد از ذوب باشد ۰ خطر بزرگی وجود دارد که آب مخلوط بتن به سرعت تبخیر شود که جایگزین کردن این آب تبخیر شده به سختی امکان پذیر است و نیاز به زمان مراقبت طولانی تری برای هیدراتاسیون کامل دارد. به همین علت مسائل مربوط به مراقبت بتن در هوای گرم بیشتر از مسائل مربوط به هوای سرد است . وقوع ترکهای سطحی بتن در روزهای گرم تابستان محتمل است زیرا واکنشهای گیرش سریعتر رخ داده و حرارت داخلی به علت هیدراتاسیون ( آبگیری ) باعث انبساط داخلی بزرگتری در فرآیندهای عادی عمل آوری بتن در درجه حرارت های بین 0 تا 27 درجه سانتیگراد باید سعی به عمل آید که با حضور دائمی رطوبت سطحی ۰ بتن بصورت مرطوب نگه داشته شود. خشک و مرطوب شدن متوالی می تواند باعث صدمات بیشتری نسبت به حالت عدم عمل آوری گردد. برای رسیدن به هدف فوق, دو سیستم عمل آوری اصلی وجود دارد: (1) آب اندازی سطحی بطوریکه همیشه لایه ای از آب در سطح بتن وجود داشته باشد . ( 2 ) پوشش سطحی با موادی که از فرار رطوبت به علت تبخیر » جلوگیری نماید . در این روش بعد از ماله کشی سطحی » توسط افشانک لایه ای از مواد شیمیایی روی بتن پاشیده می شود که این فیلم نازک از سرعت تبخیر آب از بتن تازه » می کاهد . چنین موادی فقط از تبخیر آب بتن حالت پلاستیک جلوگیری می کنند و هیچ ماده خاص عمل‌آوری نیستند و جانشینی برای عمل آوری کامل نمی باشند . این مواد نباید بر روی بتنی که دارای آب اندازی سطحی است به کار روند . همچنین نباید در شرایط رطوبت زیاد و یا در حین جریان باد شدید به کار روند » زیرا جریان باد فیلم عایق را از سطح بتن می زداید. ۲۳۳۴ 0۲۵2160 ۷۱1۳ ۵01۳۵۵۵۲۷ ۳۲۵ ۵۱ ۷۵۲۹۱۵ ۷۷۷۷۷۷ 0 -------- صفحهٔ بعد -------- 8 عمل آوردن بتن 243 3-11- عمل آوری توسط آب یک روش برای عمل آوری توسط آب . آب اندازی سطحی بتن ریزی های افقی . مثل دال ۰ می باشد . در این روش توسط خاک دیواره پیرامونی کوچکی در محیط دال ایجاد می کنند بطوریکه بتواند برکه ای از آب با ضخامت حدود 2 سانتیمتر روی سطح بتن ایجاد نماید . همین نتیجه را می توان از پاشش دائمی توسط افشانک بر روی سطح بتن بدست آورد . افشانکها باید طوری آرایش داده شوند که تمام سطح بتن را پوشش دهند ء. در این حالت باید به تاثیر آبهای جاری شده به خاک اطراف و زیر دال توجه داشت . از روشهای دیگر ایجاد رطوبتهای سطحی ۰ کشیدن گونی های ا مرطوب به روی بتن است . گونی‌ها باید دارای بافت متراکم بوده و وزن آنها از 500 گرم بر متر مربع کمتر نباشد . قبل از پهن کردن گونی ها , باید اطمینان حاصل شود که سطح بتن قدری سخت شده است . در غیر اینصورت نقش گونی بر روی بتن خواهد ماند . با کشیدن دو لایه گونی » انداختن عایق بر روی آنها و یا پاشش آب بر روی آنها . سعی می شود که گونی بصورت مرطوب نگه داشته شود. پوشاندن سطح بتن توسط ماسه مرطوب نیز از روشهای مناسب برای ایجاد رطوبت دائمی در سطح بتن است . ماسه ها باید گرد گوشه بوده و حتما" مرطوب باشند . زیر این خطر وجود دارد که ماسه استفاده از کاه با ضخامتی در حدود 15 سانتیمتر از روش های دیگر است . البته روی کاه توسط گونی پا مشمع پوشانده شود تا کاهها در اثر وزش باد پراکنده نشوند. استفاده از لحافهای پنبه ای فشرده بین دو لایه گونی . به خاطر قدرت زیاد جذب از روشهای مناسب دیگر است . وزن این لحافها حدود یک کیلوگرم بر متر مربع می باشد که عیبی برای بکارگیری آنها روی بتن تازه است و به همین علت قبل از پهن کردن آنها باید از سخت شدن سطحی بتن اطمینان حاصل نمود . برای کار شاید لازم باشد که سطح بتن قبلاً توسط گونی قدری به‌عمل آید. فرشهای مستعمل وسیله عالی برای پوشش سطحی می باشند » چون دارای قدرت جذب آب زیاد و و1 232 ۲۴ 0۲۵2160 ۷۱1 ۵۵1۴۵۵۱۵۲۷ ۳۲۵ ۲۵۱ ۷۵۲۹۱۵ ۷۷۷۷۷۷ 0 -------- صفحهٔ بعد -------- ۲ ۲ عمل آوردن بتن 244 4-11- پوشش های نفوذ ناپذ یر استفاده از پوشش های نفوذ ناپذیر و مقاوم در مقابل تبخیر » به منظور عمل آوری بتن » نیاز به مراقبت و آب کمتری در زمان عمل آوری دارد . اولین پوشش های نفوذ ناپذیر از ورقهای کاغذی ضخیم ( مقوا ) ساخته می شدند که بین آنها یک لایه قیری و یا قیر و گونی قرار داشت . این نوع پوشش‌هاء معمولاً صدمه پذیر هستند و کاربرد مجدد آنها باید با این شرط انجام پذیرد که سوراخهای قابل توجهی در آنها که امکان فرار بخار آب را فراهم می سازند » بوجود نیامده باشد . در صورت استفاده صحیح ۰ می شود آنها را تا 20 بار مورد استفاده قرارداد و در صورت زیاد بودن صدمات وارده ۰ می توان بصورت دولا مورد استفاده قرارگیرد. فرآورده های قبلی شده است . این مشمع ها به صورت رول با ضخامت 1/4 تا 4 میلیمتر و بصورت شفاف و یا سفید کدر در بازار موجود هستند . در مناطق گرم استفاده از مشمع های سفید که قابلیت انعکاس حرارت آفتاب را دارا می باشند » بهتر است . لیکن مشمع های شفاف بسیار ارزانتر می‌باشند. از مشمع های سیاه نیز در مناطق سرد و معتدل می توان استفاده کرد . مشمع هایی که توسط الیاف گونی و یا فایبر گلاس مسلح شده اند . در بازار یافت می شود که گرانتر هستند . لیکن دوام بیشتری دارند . پوشش های نفوذ ناپذیر در محل لبه ها و آنتها باید دارای همپوشانی باشند و معمولاً در این نواحی روی آنها خاک ریخته می شود تا هم نفوذ ناپذیر شوند و هم در معرض باد از جای کنده نشوند. بوجود می آورند . از چنین ترکیباتی می توان در سطوح قائم و افقی استفاده نمود. این مواد که با اسامی مختلفی نظیر مواد نفوذ ناپذیر ا. ترکیبات عمل آوری " و یا غشاء مراقبت " معروف هستند. ۹۵۵1106 ۱ ۵ عصست ۶ 0 ۷۷۷۷۷۷ ۷۵۲۹۱۵ ۵۱ ۳۲۵ ۵01۳۵۵۵۲۷ ۷۱1۳ 0۲۵2160 ۲۳۳۴ -------- صفحهٔ بعد -------- عمل آوردن بتن 245 مواد رنگ مانندی می باشند که پس از پاشیده شدن در روی بتن » یک غشاء نفوذ ناپذیر در سطح آن ایجاد می نمایند . ترکیب شیمیایی آنها شامل رزین ها ۰ موم ها . چسب ها , حلال ها ۰ و سایر ترکیبات نظیر رنگهای فرار یا رنگ دانه ها می باشند. مواد پاشیدنی به انواع سفید » خاکستری و شفاف رده بندی می‌شوند که نوع آخر شامل رنگهای فرار برای کمک به جذب پوشش می باشد. رنگ باید غشا پوششی را حداقل به مدت یکساعت بعد از پاشیدن بطور واضح نشان دهد و بعد از یک هفته بطور کامل محو گردد. تمام مواد باید دارای قابلیت پاشش یکنواخت . چسبندگی مناسب به بتن مرطوب در سطوح افقی و قائم » عدم واکنش مضر با بتن و اثرات سوء زیست محیطی باشند . مواد شفاف نباید رنگ طبیعی بتن را کدر سازند. مواد پاشیدنی می توانند از نوع رزین مومی و یا ترکیبی از آنها باشند که در نوع رزینی کامل, تمایل به جدا شدن و رسوب مواد وجود ندارد و اغلب بر سایر آنواع ترجیح داده می‌شوند. مقدار مصرف مواد پاشیدنی در سطوح افقی 2/) لیتر بر هر متر مربع و در سطوح قائم 0/27 لیتر بر متر مربع می باشد . سطوح زبرتر نیاز به مواد بیشتری نسبت به سطوح صاف تر دارند . بهترین زمان برای پاشیدن مواد ۰ زمانی است که آب سطحی کاملاً تبخیر شده ولی هنوز سطح بتن لایه دوم در امتداد متعامد پاشیده می شود. در وجوه قالب بندی زمان مناسب برای پاشیدن مواد » زمانی است که درخشش آب سطحی محو شده ولی هنوز مرطوب است . اگر به علت تاخیر ۰ سطوح خشک شده باشند . باید قبل از پاشیدن مواد مرطوب شوند . در نواحی آب اندازی شده باید از پاشیدن مواد خودداری نمود. هنگام قالب برداری خشک شده باشند . باید قبل از پاشیدن مواد » مرطوب گردند . در هنگام پاشیدن باید دقت خاصی به گوشه ها . کنج ها و لبه ها شود . هرگونه تعمیر سطحی . باید بعد از پاشیدن مواد انجام شود . در روی سطوح تعمیر شده . نباید مواد را توسط قلم مو به کار برد. در صورتیکه هدف فقط عمل آوردن بتن باشد ۰ عمر لازم برای پوشش های غشایی, (3 روز می‌باشد و ٩ ۳۵06 ۳۵۲۳۹۵۵ ۵ 0 ۷۷۷۷۷۷ ۷۵۲۹۱۵ ۵۱ ۳۲۵ ۵01۳۵۵۵۲۷ ۷۱1۳ 0۲۵2160 ۲۳۳۴ -------- صفحهٔ بعد -------- ۲ عمل آوردن بتن 2416 بعد از آن می توان این پوشش ها را زدود. این پوشش ها تا 4 روز به خوبی از تبخیر هرگونه آب داخلی بتن جلوگیری می کنند و تا 14 به مرور قابلیت آنها کاهش یافته و به صفر می‌رسد. در صورتیکه نمای سطحی بتن برای ما مهم باشد » باید از مواد شفاف استفاده نماییم . در مواردیکه 6-11- عمل آوری تحت حرارت زیاد و بخار در کار گاههای تولید قطعات پیش ساخته بتنی » روشهای خاصی برای تسریع عمل آوری وجود دارد که زمان عمل آوری را کاهش داده و در نتیجه از فضای انبار کردن قطعات و زمان لازم برای تحویل مشتری » کم می کند . در کلیه این روشها . وجود آب لازم برای واکنشهای گیرش (هیدراتاسیون) اصل اولیه می باشد . با افزایش دما می توان عمل هیدراتاسیون را تسریع بخشید . لیکن این افزایش دما نباید با سرعتی باشد که سبب ایجاد تنشهای داخلی و یا تبخیر بدون برنامه آب درون بتن باشد. یکی از روشهای عمل آوری سریع » استفاده از بخار آب تحت فشار آتمسفر می باشد . جدول زمانی برای چنین روشی بصورت زیر است: 1- گیرش اولیه در این مدت به بتن اجاره داده می شود که بطور اولیه خود را بگیرد . واکنشهای هیدراتاسیون سیمان طی این مدت شروع شده و قطعه قوام پیدا می کند . سپس قطعه به خیمه های بخار حمل می شود باید از خشک شدن بتن جلوگیری نمود . و در صورت نیاز آن را مرطوب نمود . در هوای سرد . لازم است درجه حرارت را بالای 15 درجه حفظ نمود . مدت این مرحله 2 تا 5 ساعت می‌باشد. دوره افزایش دما طی این مدت قطعه در خیمه بخار ( که کیلن " نامیده می شود ) محبوس شده و به منظور افزایش دما » به آن بخار داده می شود . برحسب ابعاد و خصوصیات قطعه تولیدی » سرعت افزایش دما 20 درجه سلسیوس در ساعت می باشد .این مدت حدود 5 ساعت طول می کشد. 1 ۲۳۳۴ 0۲۵2160 ۷۱1۳ ۵01۳۵۵۵۲۷ ۳۲۵ ۵۱ ۷۵۲۹۱۵ ۷۷۷۷۷۷ 0 -------- صفحهٔ بعد -------- ۲ ۲ عمل آوردن بتن 247 3 دوره حداکثر دما برای اینکه مقاومت لازم در قطعه حاصل گردد. لازم است دمای خیمه به مدت 6 تا 12 ساعت در مقدار حداکثر حفظ گردد. در بعضی کارگاهها ۰ این مقدار ممکن است به صفر برسد . حداکثر دما 4 خیس خوردن وقتیکه قطعه به حداکثر دما رسید . بخار قطع می گردد و قطعه درون خیمه بصورت خیس رها می‌شود تا درجه حرارت آن کاهش یابد . کاهش دما به اندازه 20 درجه در ساعت می باشد. این مرحله نیز حدود 2 تا 3 ساعت طول می کشد. 6 خنک شدن با باز شدن در خیمه ء با سرعت مناسبی اجاره داده می شود که قطعه خنک شده و دمای به آن به دمای محیط برسد . سرعت خنک شدن نیز بستگی به اندازه و شکل قطعه دارد. 7-11- عمل آوردن در اتو کلاو برای عمل آوردن سریع بتن و رسیدن به مقاومت های مورد نظر و قالب برداری فوری » استفاده از این روش معمول بوده و توصیه می شود. درجه حرارت عمل آوردن بین 165 تا 190 درجه سلسیپوس و فشار کار در سیستم بخار دهی 5/5 تا 11/7 مگاپاسکال می باشد .این روش در ساخت لوله‌های بتنی و بعضی از اعضا و قطعات ساختمانی سبک استفاده می شود. 8-11- مدت عمل آوردن مدت عمل آوردن بتن بطور معمول نباید از مقادیر مندرج در جدول 1-11 کمتر باشد . این مدت زمان به نوع سیمان » شرایط محیطی و دمای بتن بستگی دارد و طی آن » دمای هیچ قسمت از سطح بتن نباید از 5 درجه سلسیوس ( سانتیگراد ) کمتر باشد. ۲۳۳۴ 0۲۵2160 ۷۱1۳ ۵01۳۵۵۵۲۷ ۳۲۵ ۵۱ ۷۵۲۹۱۵ ۷۷۷۷۷۷ 0 -------- صفحهٔ بعد -------- عمل آوردن بتن 248 جدول 1-11- حداقل زمان عمل آوری بتن شرایط محیطی پس از ریختن نوع سیمان 5 تا 10 درجه بالاتر از 10 درجه هر دمایی بین 5 تا بتن در قالب * 0 روز 0 روز متوسط و و 3و 5و همه سیمانهای حاوی مواد 0 روز پوزولانی یا روباره ای 0 روز 7 روز 1+10 * شرایط محیطی مندرج در این ستون به شرح زیر تعریف می شوند: خوب : محیط مرطوب 9 محافظلت شده 1 رطوبت ر نسبی بی با بیستر از 80 درصد 9 محافقظت شده در برایر تابش مستقیم خورشید و باد ) ضعیف : محیط خشک و محافظت نشده ( رطوبت نسبی کمتر از 50 درصد و محافظت نشده در برابر تابش مستقیم خورشید و باد ( متوسط : شرایطی بین دو حد خوب و ضعیف ** در صورتیکه دمای سطح بتن اندازه گیری یا محاسبه نشود. می توان آنرا معادل دمای هوای مجاور سطح بتن قفرض کرد. ۲ 9-11- عمل آوری بتن روسازی . بام عرشه پلها و کفهای روباز دال های افقی نظیر روسازی پیاده رو . پارکینگ . جاده عرشه پل » بام و سایر کفهای در معرض شرایط آب و هوایی خارج . باید به روشی عمل آورده شوند که کنترل درجه حرارت امکان پذیر باشد. تحت هر شرایطی .۰ اولین گام جلوگیری از خشک شدن سطحی می باشد . یکی از روش هاء پوشاندن سطح بتن با مشمع یا ورقه های نازک و سبک پلی آتیلن بعد از سفت شدن بتن است . در مناطق با هوای گرم . پاشش مداوم آب بصورت دانه های ریز هم باعث عمل آوری سطحی و هم کاهش دمای بتن می شود . ره حل سنتّی پوشاندن سطح توسط گونی و9 مرطوب نکگه داشتن آن می باشد. 0 ۷۷۷۷۷۷ ۷۵۲۹۱۵ ۲۵۱ ۳۲۵ ۵۵1۴۵۵۱۵۲۷ ۷۱1 0۲۵2160 ۲۴ -------- صفحهٔ بعد -------- ۲ عمل آوردن بتن 249 راه حل جدیدتر استفاده از پوشش های پاشیدنی می باشد که در بخش 5-11 بطور مبسوط مورد بحث قرار گرفتند. غشاهای پاششی معمولاً بلافاصله بعد از ماله کشی » پاشیده می شوند و بعد از آن عملیات عمل آوری اضافی لازم نیست . استفاده از این روش در دماهای 5 تا 27 درجه سانتیگراد مور است . در صورتیکه بتن در معرض تابش شدید آفتاب بوده و یا شرایط آب و هوایی خاصی باشد که درجه حرارت بتن از 38 درجه سانتیگراد تجاوز نماید . باید از مواد پاششی که دارای رنگدانه های سفید می باشند . استفاده نمود. در صورتیکه دمای محیط کمتر از 7 درجه سانتیگراد بوده و خطر یخ زدگی در سه روز اول عمر بتن باشد . باید تدابیری جهت جلوگیری از یخ زدگی بتن به کار بست. یک روش ساده این است که بعد از سفت شدن سطحی بتن ۰ روی آن لایه ای به ضخامت 30 سانتیمتر علف و یا کاه ریخته شده و توسط برزنت و یا ورقه های پلی اتیلن پوشانده شود . نمناک بودن علف و یا کاه می تواند کاهش اب سطحی بتن را جبران نماید. در این حالت نیاز به آب سطحی بیشتری که بتواند باعث یخ زدگی استفاده از لایه کاه . علف و یا ماسه می تواند عایق خوبی برای عمل آوری بتن در هوای گرم باشد که در این صورت مرطوب نگه داشتن مداوم این لایه تاکید می شود. در صورتیکه دمای محیط کمتر از 7- درجه سلسیوس باشد » بتن عرشه پل باید از زیر نیز محافظت گردد . مگر اینکه قالب چوبی عایق مناسبی را فراهم کرده باشد. راه حل مناسب در این حالت به روشن کردن بخاری در فاصله ایمن و مناسب در زیر پل است. رویه عرشه نیز توسط عایق مناسب [10-11- عمل آوری بشن دبوارها 9 کف های داخلی در هوای گرم فقط کافی است از خشک شدن سطحی دیوارها و کف های داخلی ساختمان جلوگیری نمود . این کار را می توان با پاشش آب ریزدانه » پوشاندن با گونی و مرطوب نگه داشتن آن » پوشاندن با مشمع و یا پاشش غشاهای شیمیایی انجام داد. در مورد کفهای داخلی . پوشاندن آن با یک لایه ماسه و یا خاک اره که دارای ضخامت کافی بوده و دائماً مرطوب نگه داشته می شود نیز قابل توصیه است. ۲۳۳۴ 0۲۵2160 ۷۱1۳ ۵01۳۵۵۵۲۷ ۳۲۵ ۵۱ ۷۵۲۹۱۵ ۷۷۷۷۷۷ 0 -------- صفحهٔ بعد -------- ۲ در هوای سرد . علاوه بر رساندن رطوبت به سطح بتن » باید محیط داخلی مسدود شده و هوای آن به کمک بخاری گرم گردد. بازشوهای ساختمان ( شامل پنجره ها . درها و موارد مشابه ) غالبا با مشمع بی رنگ پوشانده می شوند . دمای مناسب گرم کردن در حدود 15 درجه سانتیگراد است. برای جلوگیری از کربناتاسیون سطحی بتن ۰ باید گازهای حاصل از احتراق تهویه شوند. در صورتیکه سطح دال آزاد باشد ۰ یکی از روش های مناسب برای عمل آوری آن در مقابل سرما این است که ابتدا قاب بندی سبکی به ارتفاع حدود 0/5 تا 1 متر در روی آن ایجاد شود ۰ سپس روی قاب بندی برزنت یا مشمع کشیده شود و دست آخر فضای محدود ایجاد شده, توسط بخار هواء بخاری های برقی و یا هوای گرم » تا دمای مناسب گرم می شود. 11-11- عمل آوری بتن دیوارها و ستونهای خارجی و پایه های پل ها عمل آوری سطوح قائم نظیر دیوارء ستونها و پایه ها بعد از قالب برداری, چه از نظر جلوگیری از کاهش رطوبت سطحی و چه از نظر جلوگیری از یخ زدن مشابه به سطوح افقی است. متداولترین روش برای حفظ رطوبت سطحی ۰ پوشاندن ستون و یا دیوار با گونی و مرطوب کردن آن است . در این حالت درصورت وجود املاح آهن و سولفات در آب . لکه های دائمی در روی بتن باقی می ماند که سابیدن آنها بسیار مشکل است . در دمای متوسط » استفاده از غشاهای ترکیبی پاشیدنی در یک یا دو دست می تواند بسیار مفید است . اگر قرار باشد نمای بتن بصورت آب ساب در آید . اینکار نمای آب ساب یکدست نخواهد بود. در هوای سرد ء روش ساده پتو پیچ کردن ستون است . در سرمای بیشتر » ابتدا اسکلت سبکی توسط لوله دار بست دور ستون بر پا شده و توسط برزنت و یا ورقهای پلی اتیلن کاملاً هوا بند می‌شود داخل این فضا را می توان توسط بخار ‏ بخاری و هوایی گرم به دمای مطلوب رساند. ۲۳۳۴ 0۲۵2160 ۷۱1۳ ۵01۳۵۵۵۲۷ ۳۲۵ ۵۱ ۷۵۲۹۱۵ ۷۷۷۷۷۷ 0 -------- صفحهٔ بعد -------- ۲ ۲ روس های خاص بس ربری فصل دوازدهم روش های خاص بتن ریزی 1-2- کلیات در این فصل سه روش پمپ کردن بتن . پاشیدن بتن و بتن ریزی در زیر آب ( بتن ترمی ) تحت عنوان روش های خاص بتن ریزی مورد بررسی قرار می گیرد. 2-2- پمپ کردن بتن 1-2-2- مقدمه شرایطی نظیر سهولت اجرا ۰ شلوغی و تراکم کارگاه به علت مصالح » ماشین آلات و کمبود راههای دسترسی ( نظیر کار گاههای شهری ) از عوامل مهم ترغیب به استفاده از پمپ است . اکثر پمپ‌هایی موجود می توانند تا ارتفاع ۳۰ تا ۴۵ متر پمپ نمایند. در نتیجه استفاده از آنها برای اجرای ساختمانهای بلند مناسب است. ارتفاع پمپاژز بتن در سالهای اخیر به حد نصاب‌هایی تا حدود ۲۲۰ متر افزایش یافته است . پمپ فضای کوچکی را اشغال کرده و در هر مکانی که برای تراک میکسر ( نظیر سراشیبی یک تپه ) پمپ به آسانی می تواند بتن را از روی موانعی که به سختی برای تراک قابل دسترسی هستند. عبور دهد. بیشتر اوقات هزینه پمپ نمودن بتن کمتر از سایر روشهای انتقال همانطور که در جدول 1-2 نشان داده شده است . پمپ های بتن می توانند بتنی با اسلامپ 0 5 را در خط لوله‌ای به قطر 125 میلیمتر . تا بیش از 1220 متر و در ارتفاعی بیش از 305 متر پمپ نمایند. حداکثر اندازه سنگدانه ها می تواند تا 65 میلیمتر بالغ گردد. ۲۳۳۴ 0۲۵2160 ۷۱1۳ ۵01۳۵۵۵۲۷ ۳۲۵ ۵۱ ۷۵۲۹۱۵ ۷۷۷۷۷۷ 0 -------- صفحهٔ بعد -------- روش های خاص بتن ریزی جدول 1-12 مشخصات پمپ‌هایی زمینی 8000-1۹ 2000-0۹ 750-1 حداکثر طول پمپ ( متر ) افقی ۳۰۰ ۵۳۰ ۱۳۲۳۰ قائم ۹۰ ۱۳۵ ۳۵ 2 [2-2-1- انواع پمپ ها از نظر عملکرد از نظر عملکرد . سه نوع پمپ به شرح زیر وجود دارد . الف - پمپ ها پیستونی ب < پمپ های دورانی مکنده پ < پمپ های بادی عملکرد پمپ های پیستونی به این ترتیب است که وقتی پیستون به سمت عقب حرکت می کند . دریچه ورود بتن باز شده و بتن به داخل پیستون وارد می شود ( دریچه تخلیه بسته است ) . وقتی پیستون به سمت جلو حرکت می کند . دریچه ورودی بسته شده و دریچه تخلیه باز می شود و در نتیجه بتن به داخل لوله انتقال رانده می شود . پمپ های دورانی مکنده متشکل از یک جفت غلتک لاستیکی است که بتن را از یک لوله مکیده و پس از عبور از محفظه نیم استوانه خلاء . به داخل لوله انتقال لاستیکی می راند . سیستم هوای فشرده» متشکل از دو مخزن می باشد که بتن ابتدا وارد مخزن اول می‌گردد و دریچه ورودی بسته می شود. سپس فشار درون مخزن افزایش می یابد تا فشار آن مساوی واحد تحتانی گردد که در این موقع دریچه بین دو مخزن باز شده و مخلوط بتن وارد آن می شود . در اثر فشار و دوران همزن . مخلوط از داخل یک خرطومی لاستیکی به سمت بیرون رانده می شود. ۲۳۳۴ 0۲۵2160 ۷۱1۳ ۵01۳۵۵۵۲۷ ۳۲۵ ۵۱ ۷۵۲۹۱۵ ۷۷۷۷۷۷ 0 -------- صفحهٔ بعد -------- روس های خاص بس ربری 3-2-2 انواع پمپ از نظر حمل و نقل از نظر حمل و نقل » پمپ ها به پمپ متحرک ( بوم دار ) و پمپ زمینی تقسیم می شوند. 3-2-2 1- پمپ های متحرک ابداع پمپ‌هایی متحرک مستقر بر کامیون با بازوهای متحرک و بازوهای بتن‌ریزی مجزا که بر روی جراثقالهای برجی ۰ یا پایه های ثابت و یا پایه های هیدرولیکی خود بالا رونده نصب می شوند » انقلابی در بتن ریزی و پمپ بتن بوجود آورد . برجها و پایه ها دارای شعاع انحنای صفر می باشند که اجاره بتن ریزی از مجاورت پایه یا برج تا فاصله ای بالغ بر 50 متر و در360 درجه را می‌دهد . قطر لوله مورد استفاده از 100 تا 150 میلیمتر تغییر می‌کند. 2-3-2-2 پمپ های زمینی پمپ‌هایی بتن در ابعاد و ظرفیتهای گوناگون که هر یک در محدوده خاصی بهترین بازده را دارند ۰ تولید می شوند . پمپ‌هایی که قطر لوله انتقال آنها کوچکتر از 100 میلیمتر است . در مقایسه با پمپ‌هایی بزرگ ( سنگین ) که قطر لوله های انتقال آنها بیش از 125 میلیمتر است . پمپ‌هایی بسیاری از این تجهیزات به قدر کافی کوچک و قابل حمل و نقل می باشند که می توان آنها را در پشت یک وانت حمل و نقل نمود. سایر آنها بر روی کامیون نصب می‌شوند . ظرفیت اسمی آنها بیش از 00 متر مکعب بر روز است » لیکن ظرفیت واقعی آنها به طول لوله . ارتفاع پمپاژ ۰ حداکثر اندازه سنگدانه . تناسبات مخلوط و اسلامپ بتن بستگی دارد. 16 7 4-2-12 لوله های انتقال قطر لوله های انتقال برای ماشین های سنگین در حدود 200 میلیمتر است. در یک انتقال طویل می توان انتظار داشت مقدار نسبتاً زیادی بتن ذخیره شود که لازم است حجم بتن ذخیره شده در در طراحی خط لوله برای یک عملیات بتن ریزی لازم است اصلاحات و تنظیم هایی برای مسیرهای قائم و خمها و تبدیل آنها به مسیر افقی معادل انجام داد . برای این کار مقادیر زیر پیشنهاد یک متر مسیر قائم < 8 متر مسیر افقی خم 90 درجه 127 متر مسیرافقی خم 30 درجه 4 متر مسیرافقی ۲۳۳۴ 0۲۵2160 ۷۱1۳ ۵01۳۵۵۵۲۷ ۳۲۵ ۵۱ ۷۵۲۹۱۵ ۷۷۷۷۷۷ 0 -------- صفحهٔ بعد -------- روس های خاص بس ربری برای مثال خط لوله ای با طول واقعی 110 متر را در نظر بگیرید که شامل موارد زیر می باشد : 5 متر مسیر افقی . دو خم 90 درجه و 4 خم 45 درجه و همجنین یک مسیر 12/2 متری قائم در انتهای خط لوله. طول معادل مسیر افقی لوله به صورت زیر تعیین می گردد. مسیر مستقیم افقی با ده 5 متر دو خم 90 درجه ( هر کدام معادل 12 متر مسیر مستقیم افقی)......24 متر 4 خم 45 درجه ( هر کدام معادل 6 متر مسیر مستقیم افقی ).........24 متر جمع 311 من طرح مسیر خط لوله برای هر اندازه و نوع پمپ مهم است . باید به خاطر داشت که خمها مقاومت اصطکاکی اضافی ایجاد می نمایند . به همین دلیل تا حد امکان مسییر لوله انتقال از محل پمپ تا محل تخلیه بتن باید مستقیم باشد . در بتن ریزی سطوح بزرگ » با پیشرفت عملیات . طول لوله با اضافه کردن قطعات لوله . افزایش داده می شوند . در برخی حالات ( نظیر یک دال بزرگ ) ممکن است انجام عملیات بتن ریزی در جهت مخالف ( از نقطه دور به سمت نزدیک ) انجام شود که در این حالت متناسب با پیشرفت کار قطعات لوله‌ها برداشته می‌شود. قطعات برداشته شده باید بلافاصله تمیز شوند . معمولاً در انتهای لوله و در محل تخلیه بتن از یک خرطومی قابل انعطاف جهت تسهیل در هدف گیری نقطه تخلیه استفاده می شود . وقتی که لازم است لوله از روی محدوده وسیعی که آماده بتن ریزی است ۰ عبور نماید . می توان لوله را بر روی تکیه گاه های فلزی متکی نمود. این تکیه‌گاهها در جای خود باقی می‌مانند و در پایان کار از زیر تراز نهایی بریده می شوند. به طور معمول هر چه قطر لوله یا خرطومی بزرگتر باشد » فشار کمتری برای حرکت دادن مقدار مشخصی بتن در فاصله زمانی ثابت لازم است ( در هر صورت خرطومی به فشاری بیش از لوله به جهت مقاومت اصطکاکی بیشتر آن لازم دارد ). لوله بزرگتر برای جابجایی نیاز به کارگران و نیروی بیشتری دارد و ممکن است به تکیه‌گاه‌ها و مهارهای بیشتری هم نیاز داشته باشد . وزن کل یک خرطومی به قطر 73 میلیمتر و طول 3 متر که کاملاً پر از بتن معمولی باشد » در حدود 30 کیلوگرم است . همچنین خرطومی مشابه با شرایط فوق ولی با قطر 125 میلیمتر . دارای وزن 92 کیلوگرم است نباید از لوله های آلومینیومی به دلیل واکنش آن با سیمان موجود در بتن . که باعث ایجاد انبساط ۲۳۳۴ 0۲۵2160 ۷۱1۳ ۵01۳۵۵۵۲۷ ۳۲۵ ۵۱ ۷۵۲۹۱۵ ۷۷۷۷۷۷ 0 -------- صفحهٔ بعد -------- روش های خاص بتن ریزی 200 5-2-2 - مصالح 1-5-2-2 سنگدانه ها (شن و ماسه . اندازه. شکل . دانه‌بندی و تناسبات سنگدانه ها برای تولید بتن قابل پمپ. مهم می‌باشند. برخی اپراتورها پیشنهاد می کنند که حداکثر اندازه مصالح سنگی نباید بزرگتر از 40درصد قطر مجرای با سنگدانه های رودخانه ای (کروی و هموار ) مخلوط بهتری برای پمپ کردن نسبت به مصالحی طور مناسبی می توان به کار برد. اگر استفاده از مصالح شکسته ناگزیر باشد » همانگونه که در بخش مخلوط‌ها توضیح داده شد باید تناسبات را جهت رسیدن به حداکثر خاصیت خمیری رعایت نمود. دانه بندی مصالح سنگی باید با ضوابط آیین نامه و یا مشخصات فنی و یا تجاربی که در حین کار حاصل شده . مطابقت داشته باشد . ماسه باید شامل ریزدانه کافی به میزان 15 تا 30 درصد عبور کرده از الک نمره 50 و یا حداقل 5 تا 10 درصد عبوری از الک نمره 10 باشد . در مخلوط با حداکثر اندازه 25 و 38 میلیمتر باید کل مصالح سنگی شامل 10 تا 15 درصد شن نخودی باشد. مصالح سنگی بد دانه بندی شده, مستعد ایجاد مشکل در پمپ کردن می باشند. اصطکاک چنین بتنی در داخل مجرا مقاومتی را بوجود می آورد باعث عدم حصول حداکثر کارایی پمپ می‌شود. دانه بندی های گسسته مناسب نیستند. 2-5-2-2 سیمان همه آنواع معمول سیمان پرتلند را می توان در بتنی که پمپ می شود به کار برد. 3-5-2-2 افزودنی ها در استفاده از افزودنی‌ها محدویت آیین نامه أآی خاصی برای بتن پمپی وجود ندارد و مشخصات فنی اجرایی» حاکم بر موضوع می باشند . در هوای گرم . در پمپاژها با مسیر طویل . استفاده از کندگیر کننده ها و روان سازها قابل توصیه است. مواد افزودنی خاصی جهت سهولت عملیات پمپاژ قابل حصول هستند که می توانند در عملیات پمپا مشکل, نظیر خط لوله طویل ۰ مرتفع » مخلوط خشن یا بد دانه بندی شده مفید باشند . از جمله مواد اخیر می توان به مصالح ریز آسیاب شده نظیر آهک شکفته . پودر کوارتز یا سنگ آهک . و پوزولان اشاره کرد . برخی از استفاده کننده ها گزارشهایی از نتایج خوب استفاده از پلیمرهای سلولزی محلول در آب ارائه کرده‌اند. ۲۴ 0۲۵21۵0 ۷۱1۳ ۵۵1۴۵۵۱۵۲۷ ۳۲۵ ۲۵۱ ۷۵۲۹۱۵ ۷۷۷۷۷۷ 0 -------- صفحهٔ بعد -------- روش های خاص بتن ریزی 236 جدول 2-12 حداکثر اندازه مصالح سنگی برای لوله انتقال با قطرهای مختلف (۱۱1) (۲۲) 6-2-2- مخلوط (بتن ) بتن برأای پمپ شدن باید خمیری و روان و بطور خلاصه کارپذیر باشد . به همین دلیل بسیاری این احساس را دارند که درصد ماسه خیلی زیادی » تا حد 65 درصد کل سنگدانه برای مخلوطی با اندازه حداکتر 25 میلیمتر مورد نیاز است . لیکن در هر صورت پمپ‌هایی سنگین می توانند بتن با پمپ‌های مقدار کم ماسه را پمپ نمایند و پمپ‌های سبک با خط انتقال کوتاه نیز هم اکنون در سنگین می توانند بتنی را متشکل را سنگدانه هایی به‌اندازه حداکثر 38 میلیمتر . با نسبت 33 اگر شرایط فوق حاصل شود . می توأن به بتنی با قابلیت پمپاژز خوب . حتی با دانه بندی مصالح نسبتاً بد » دست ییافت » لیکن در هر صورت دانه بندی بهتر نتایج بهتری برای پمپ شدن دانه را اگر لازم است از شن تیز گوشه و یا خش استفاده گردد . اطمینان از دانه بندی خوب سنگدانه های درشت و ریز اهمیت ویژه ای دارد. استفاده از کمی سیمان و به تناسب آن ماسه بیشترء نسبت به ۷۷/۵۲۵۵ ۲۳۳۴ 0۲۵2160 ۷۱1۳ ۵01۳۵۵۵۲۷ ۳۲۵ ۵۱ ۷۵۲۹۱۵ ۷۷۷۷۷۷ 0 -------- صفحهٔ بعد -------- روش های خاص بتن ریزی 23 حالت عادی مفید می باشد و همجنین حداکثر اندازه شن باید در حدود 20 میلیمتر حفظ گردد. افزودن هوا به میزان 4 درصد مفید خواهد بود. داشتن اسلامپی در حدود 65 تا 125 میلیمتر برای مخلوط خمیری و کارا بهترین حالت است . بازرسی های چشمی بتن وقتی که از خط لوله خارج می شود به تخمین خمیری آن کمک می‌کند. دامنه معرفی شده برای اسلامپ به اندازه کافی وسیع می باشد تا تقریبا در همه شرایط کاری و شرایط مصالح بتوان به آن دست یافت . لیکن نباید آنها را به صورت حدی برای همه کارها در نظر گرفت. در صورت نیاز به نسبت آب به سیمان کم . می توان برای روان سازی مخلوط از روان سازهاء تحت کنترل دقیق .۰ استفاده نمود . اگر اسلامپ خیلی کم باشد .۰ اصطکاک در عملیات پمپ کردن زیاد می شود و در نتیجه حجم کمتری از بتن به ازای واحد قدرت پمپ ( اسب بخار ) پمپ می شود . لیکن استعداد جدا شدگی در بتن کاهش می یابد. در مقابل اگر آب مخلوط زیاد باشد » بتن برای جدا شدگی مستعدتر می‌گردد . وجود بلوک های ضعیف و یا حفرات هوا در چنین بتنی قابل مقدار سیمان مصرفی معمولاً در حدود 280 تا 320 کیلوگرم بر متر مکعب می باشد .( با حداقلی در حدود 230 کیلوگرم بر متر مکعب ) مخلوط‌های پر عیارتر به طور موفقیت آمیزی پمپ می‌شوند. پمپ‌ها می‌توانند سنگدانه‌هایی با قطر حداکثر 38 میلیمتر را حمل کنند » لیکن معمولاً اندازه حداکثر سنگدانه ها بین 20 تا 25 میلیمتر است. معمولاً مشکلاتی که در حین پمپ کردن بتن پیش می‌آید. ناشی از عواملی هستند از قبیل؛ اسلامپ خیلی زیاد یا خیلی کم بتن زبر » بتن ناکارا ( در اثر استفاده از دانه بندی نامتاسب و پر و یا مصالح شکسته و تیز گوش )۰ بتن متخلخل . سنگدانه با قابلیت جذب آب زیاد و شن درشت. منظور گردد. کاهشی به میزان 25 میلیمتر برای طول 300 متر چندان غیر منتظره نیست . البته مقدار فوق به دمای هوا . طول خط لوله . فشار اعمال شده برای انتقال بتن و میزان رطوبت سنگدانه ها در هنگام اختلاط بستگی دارد . میزان کاهش برای لوله های خرطومی بیشتر از لوله‌های فلزیست و گاهی این مقدار به 20 میلیمتر برای 30 متر طول لوله می رسد . بتن های هوادار به طور رضایت‌بخشی پمپ می شوند . اگر چه برخی اپراتورها توصیه می کنند میزان هوا مقداری کمتر از مقدار مورد نیاز برای پایایی اختیار گردد. احتمال کاهش هوا در حین عملیات پمپ کردن وجود دارد ( تحت فشار موجود در خط انتقال ) که باعث ایجاد یک کاهش موقت در کارایی بتن به دلیل فشرده شدن حفرات هوا می شود. ۲۴ 0۲۵2160 ۷۱1 ۵۵1۴۵۵۱۵۲۷ ۳۲۵ ۲۵۱ ۷۵۲۹۱۵ ۷۷۷۷۷۷ 0 -------- صفحهٔ بعد -------- روس های خاص بس ربری 7-2-2 عملیات پمپ کردن قبل از شروع پمپاز اصلی ۰ ابتدا باید یک پیمانه ملات روان برای لیز و لزج کردن لوله‌های انتقال . پمپ شود. مقدار ملات طبق یک قانون سرانگشتی » یعنی 23 لیتر ملات برای 15 متر لوله 100 زمانی که بتن در انتهای لوله ظاهر شود به آهستگی پمپ می شود و سپس سرعت پمپ کردن تا است. موضوع خیلی مهم . وجود بتن در مخزن پمپ به طور مداوم است که برای حصول آن لازم است زمان بندی ارسال تراک میکسرها . دقیق باشد . از نظر اپراتور پمپ . بهتر است یک تراک بصورت آماده به کار ا برای چند دقیقه جهت تخلیه بتن وجود داشته باشد تا پمپا قطع نگردد . عدم کارایی مخلوط بتن در اثر دانه بندی ضعیف » خشکی یا کم ماسه بودن مخلوط . آب انداختگی در خطوط انتقال بزرگ . گرفتگی لوله باعث ایجاد تأخیر یک تا چند ساعته برای تعیین محل گرفتگی و رفع آن می شود . مقدار این اتلاف را می توان با تخمین نیروی کار لازم برای جابه‌جایی لوله ای به طول 3 متر و قطر 200 میلیمتر » با وزن بتنی بالغ بر (90 کیلوگرم ارزیابی نمود. در صورتیکه یک تاخیر طولانی در عملیات بتن ریزی وجود داشته باشد ۰ به عنوان یک تجربه خوب توصیه می شود پمپ هر چند دقیقه یکبار . راه اندازی شود تا بتن داخل آن به منظور جلوگیری از انسداد خط لوله خارج گردد. عمل فوق خصوصاً برای آب و هوای گرم لازم است . یک روش برای رفع انسداد در خط لوله » کار کردن پمپ به صورت معکوس است ( در واقع حرکت معکوس بتن ) . در صورتیکه در روش فوق پس از یک یا دو مرتبه سعی . انسداد بر طرف نشد . باید برای رفع انسداد و تمیز کردن سیستم از روش دیگری استفاده نمود. محل گرفتگی را می توان با زدن ضربه به بدنه لوله تعیین کرد . بعد از گرفتگی . لوله باید صدای 51۵ 0(۷ ۲۳۳۴ 0۲۵2160 ۷۱1۳ ۵01۳۵۵۵۲۷ ۳۲۵ ۵۱ ۷۵۲۹۱۵ ۷۷۷۷۷۷ 0 -------- صفحهٔ بعد -------- روش های خاص بتن ریزی 200 روش دیگری دیگر شل کردن (نه باز کردن ) اتصالات لوله ها می باشد . اگر بین پمپ و گرفتگی اتصال وجود داشته باشد ۰ شل کردن اتصال باعث خروج شیره می گردد. بعد از ناحیه گرفتگی با شل کردن اتصالات » شیره بیرون نمی زند. بتن را می توان به سمت بالا پمپ نمود اما پمپ کردن بتن به پایین چند مسئله ویژه دارد که دلیل در مقابل آن وجود داشته باشد . این مقاومت را می توان با تعبیه یک شیر در انتها و در محل تخلیه و یا بوسیله شیب دادن لوله آنتهایی به سمت بالا" تامین نمود. اگر لازم است خط لوله از روی مانعی عبور کند . نصب یک شیر تخلیه هوا در بالاترین نقطه خط انتقال برای جلوگیری از تجمع هوا و ایجاد انسداد در لوله توصیه می گردد. باید محاسبه گردد تا زمان مناسب برای قطع بتن و جلوگیری از هدر رفتن بتن مشخص گردد. خط لوله در آخرین مراحل بتن ریزی با فرستادن توپی ۱ تمیز می شود . در صورت استفاده از هو . مقداری آب بعد از عبور توپی هدر می رود که مشکل عمده ای نیست » لیکن باید دقت شود تا در انتهای لوله توپی با سرعت و به صورت گلوله خارج نشود . هنگامی که توپی به انتهای لوله نزدیک می شود ( بازدن ضربه بر روی لوله مشخص می شود ) از فشار هوا باید به تدریج کاسته شود. مقاومت در مقابل توپی در نزدیکی انتها کاهش می‌یابد و نقطه‌ای می‌توان جریان هوا را قطع نمود که هوای فشرده داخل مجرا , قادر به رانش توپی به سمت جلو باشد. استفاده از آب تحت فشار به اندازه هوای تحت فشار ایمن نیست . به هر حال باید ترتیباتی اتخاذ شود تا آب شستشو درون قالبها ریخته نشود . برای این منظور می توان خط لوله را قبل از داخل شدن آن به قالب قطع و جدا کرد. پمپ‌هایی سبک با خط لوله کوتاه را می توان با پمپ کردن آب تمیز نمود. این عمل با دخول یک اسفنج بزرگ یا توپی لاستیکی در مجرای ورودی قابل انجام است . در پمپ های دورآنی مکنده شده و پمپ روشن می شود . نیروی آب توپی را به سمت جلو رانده و در نتیجه کلیهٌ بتنهای بافیمانده در لوله به بیرون رانده می‌شود . یک نوع پمپ وجود دارد که پمپ شستشوی مجزا دارد که فشار آب مورد نیاز را برای شستشو تامین می کند . همه قسمتهای پمپ که در تماس با بتن هستند. شامل ؛ قیف. مخزن و سیلندرها باید از بتن و با بهم پیوستن پمپ‌هایی دورانی مکنده بصورت سری ۰ می توان قدرت آنها را برای پمپاژ به ارتفاع افزایش داد. در این روش لوله مکش یک پمپ به لوله تخلیه پمپ قبلی به طور مستقیم وصل می‌شود و در نهایت همه پمپ‌های از یک پانل مرکزی کنترل می شوند. |8010 0 ۷۷۷۷۷۷ ۷۵۲۹۱۵ ۲۵۱ ۳۲۵ ۵۵1۴۵۵۱۵۲۷ ۷۱1 0۲۵2160 ۲۴ -------- صفحهٔ بعد -------- ۲ روش های خاص بتن ریزی 20 در این روش می توأن جریان خروجی ثابتی بدون توجه به مسافت و ارتفاع تامین نمود . فقط یک قفیف تغذیه بتن برأای پمپ اول مورد نیاز است و پمپ‌های میانی دارای مخزن نیستند . سیستم رودی را می توان معکوس نمود تا تمیز کردن و تخلیه آب شستشو در تراز زمین آسان شود. بتن سبک سازه‌ای را می توان به طور مداوم و پیوسته پمپ نمود. مسئله اصلی در پمپ کردن بتن سبک کاهش پلاستیسیته ( حالت خمیری ) بتن می‌باشد که در اثر جذب آب بوسیله سنگدانه های متخلخل و خشک هنگامی که بتن در طول خط لوله تحت فشار می باشد بوجود می آید. تعدادی از اپراتورها کاهش اسلامپی به میزان 75 میلیمتر بین زمان ریختن بتن در داخل مخزن پمپ و زمانیکه بتن از خرطومی خارج می شود ء گزارش داده اند . این امر لازم می سازد حداقل اسلامپی به میزان 175 میلیمتر یا بیشتر در پمپ وجود داشته باشد . کاهش اسلامپ را می توان با مرطوب کردن سنگدانه ها به حداقل رساند . عمل فوق را می توان بوسیله تولید سنگدانه ها در شرایط مکش ( خلا ) و سایر روشهای کارگاهی انجام داد . اگر برای سنگدانه های ریز دانه از ماسه ط ۹ استفاده شود موفه ففیت بیشتر است. 1-3-2 معرفی ملات پاشیدنی خشک ( با اختلاط خشک ) طی سالیان متمادی برای ساختن سازه های جدید و همجنین تعمیر سازه های موجود استفاده شده است . تجهیزات پاشیدن بصورت خشک و ترء برای مخلوط‌هایی با دانه هایی با اندازه حداکثر ۲۵ میلیمتر » توسعه یافته است . در بسیاری از کارها قالب‌بندی نیاز نیست و همچنین شکلهای پیچیده و با ضخامت کم را می‌توان با تامین مصالح مناسب و روش صحیح به طور مناسبی اجرا نمود. ۲-۳-۲ بتن پاشیدنی خشک ۱-۲-۳-۲- کلیات روشی که در آن » ملات سیمان بر روی یک سطح پاشیده می شود . بنام بتن پاشیده یا شات کریت ( و گاهی مواقع گانایت ) معروف است . مراحل ساخت شامل اختلاط خشک ماسه و سنگدانه و سیمان در داخل مخلوط کن و سپس ریختن این مخلوط به داخل دستگاه بتن پاش می‌باشد. بخش اول این دستگاه یک مجرای عمودی دو محفظه ای می باشد که تفنگ " نامیده شده و در آن فشار و دوران هصمزن» مخلوط از داخل یک خرطومی لاستیکی به یک نازل ( دهانه ) جریان (و1 ۲۳۳۴ 0۲۵2160 ۷۱1۳ ۵01۳۵۵۵۲۷ ۳۲۵ ۵۱ ۷۵۲۹۱۵ ۷۷۷۷۷۷ 0 -------- صفحهٔ بعد -------- روش های خاص بتن ریزی 261 پیدا می کند که در این محل آب به مصالح اضافه می شود . مخلوط تر. از نازل با سرعت زیاد خارج می شود. عمل تراکم بوسیله ضربه ناشی از برخورد ملات روی سطح مورد نظر حاصل می شود. بتن پاشیدنی مصالحی با کیفیت بالا و خواص مطلوب زیر تولید می کند . ۱- نسبت آب به سیمان کم که باعث افزایش مقاومت و کاهش نفوذ پذیری می شود. ۲- بتن توپر به علت آب کمتر و سرعت برخورد زیاد. ۳- قابلیت چسبندگی زیاد که آنرا برای استفاده در تعمیرات بتن مناسب می سازد. ۴- به تجهیزات نسبتاً ساده‌ای نیاز دارد . برای بتن پاشیدنی فقط به کمپرسور هوا و مخزن آب مورد نیاز است و دستگاههایی از قبیل جرئقیل‌ها ۰ بالابرها ۰ کامیون‌ها ۰ جام های بتن ریزی و تجهیزاتی شبیه آنها مورد نیاز نیست. در این حالت بتن یا ملات به آسانی از داخل دستگاه بتن پاش به محل مورد نظر پاشیده می شود. ۵- استفاده از بتن پاشیدنی امکان ساخت شکل‌های متنوع و مقاطع نازک را با حداقل قالب‌بندی و یا بدون قالب بندی فراهم می سازد. ۶- بتن پاشیدنی مقاومت خوبی در برابر عوامل جوی و بسیاری از انواع عوامل شیمیایی و همچنین مقاومت خوبی در برابر سایش دارد. ۲-۲-۳-۲ کاربرد استفاده از بتن پاشیدنی هم برای اجرای جدید و هم تعمیر سازه های موجود امکان پذیر است . اجرای جدید شامل پوشش کانال‌ها ۰ جدار مخازن ۰ تونل‌ها و لوله ها . بتن ریزی » دالها ۰ دیوارها و گنبدها, کنترل فرسایش شیبهای زمین و استخرها شنا می باشد. پوشش را می توان برای تعمیر بتن یا مصالح بنایی خراب شده ( پس از برداشتن بخش نا سالم ) . سطوح سنگی برای جلوگیری از خردشدگی سطوح جدید . فولاد و چوب برای محافظت دربرابر آتش . شمعها برای روکش کردن آنها به کار برد . پوششها را می‌توان برای سطوح سدها و محافظت سقف در معادن و تونل‌ها به کار برد. ۳-۲-۳-۲- مصالح همه سیمانهای منطبق بر ضوابط استاندارد 6595 , ۳150-/۸57۸ قابل استفاده هستند . معمولاً سیمان تیپ ۱ یا ۲ مورد استفاده قرار می‌گیرد. مگر نوع دیگری مشخص شده باشد . سیمانهای دارای آلومینیوم به عنوان پوشش های نسوز مورد استفاده قرار می گیرند . سنگدانه ها به استثنای دانه بندی . باید منطبق بر ضوابط 0-330 , ۸51۸/1033 باشند. برای دانه بندی به جدول ۳-۱۲۳ مراجعه نمایید . برای جلوگیری از جداشدگی و تضمین کارایی مخلوط و کاربرد آن. ماسه باید بین ۳ تا ۶ درصد رطوبت داشته باشد. ۲۴ 0۲۵2160 ۷۱1 ۵۵1۴۵۵۱۵۲۷ ۳۲۵ ۲۵۱ ۷۵۲۹۱۵ ۷۷۷۷۷۷ 0 -------- صفحهٔ بعد -------- هر نوع آب آشامیدنی قبل از بتن پاشی » ار شوند . فولاد مصرفی چسبندگی را کاهش ۴-۲-۳-۳ اخنلاه نسبتهای معمول براء بصورت حجمی می‌با میلیمتر مربع می باس ری سیدنی شامل میلگرد » و ماتورها باید به کمک خ باید عاری از مواد مضر جدول ۳-۱۲- دانه بندءه 1 شد. مقاومت مخلوط فوذ می اوقات استفاده می ده 090 ن را می توان برای بتن پاشیدنی نب ریز » گرد و غبار » روغن » رنگ یاه« مصالح ریزدانه برای بتن پاشیدنی درصد عبوری حداقل حداکثر ۱۰ ۹۵ ۱۰ ۸۰ ۱ ۵ ۸۵ ۳۵ ۶۰ ۱ .۳ 9 ۱ مان ۴ تا ۴/۵ قسمت سنگدانه خن در سن ۲۸ روز معمولاً بین ۲۰ ت مخلوط ۱ به ۴ کمی بیشتر باشد . بوند اما مقدار بر جهیدن! برای مخا ۱ ۵ ( بصورت وزنی ) تغییر می ؟ ۲۵ 1۲۱۵| ۷۵۲۹۱۵۲۱ ۷۷۷۷۷۷ ۰1 2602 ز استفاده کرد. برای جای خود محکم ر مصالحی که ک به حالت شل . ۱ ۳۵ نیوتن بر مخلوط‌های کم مایه وط‌های کم مایه 1 ۳۵ ۲۴ 0۵2160 ۷۷۱1۱۱ ۷ -------- صفحهٔ بعد -------- روش های خاص بتن ریزی 20 ۵-۲-۳-۲ آماده سازی سطوح قالها , در صورتیکه مورد استفاده قرار گیرند . باید استحکام سازه ای داشته و از نظر راستا وی برای ستونها قالب بندی دو وجه کناری و برای تیرها قالب بندی کف و یک نما کافی می باشد . سطح نهایی کار باید با استفاده از ریسمان کشی و سایر نقاط کنترل بخوبی تعریف گردد تا ایراتور بتن پاش. قادر به حصول سطح نهایی باشد. بر روی سطح سالم اجرا شود . همه بتن ها و مصالح بنایی هوازده و ناسالم باید با وسایل ضربه‌زن مناسب بصورت تیشه ای برداشته شوند . سطوح بی عیب در محدوده ای که برداشت لازم نیست باید سند بلاست شوند و در نهایت سطوح باید با فشار هوا و آب تمیز شوند . فولادهای با خوردگی باید خیس شوند ( نه مستغرق ) تا عمل مکش کاهش یابد. سطوح زمین که بر روی آنها بتن پاشیدنی انجام می‌شود » باید به خوبی متراکم شده و تسطیح شده باشند و عادی از رطوبت بیش از حد و یا ورقه های یخ و یا لایه یخ زده باشند. ۰.۰ با استفاده از سیستم زهکش مشابه . هرگونه تراوش آب باید در حین پاشیدن بتن قطع گردد. تراوش آب از سنگها یا بتن قدیمی باید با ملات زودگیر نظیر مخلوط سیمان پرتلند و آلومینیوم با ۲ آرماتور بندی باید در مکان مناسب محکم مهار شود تانتوانند حرکت کنند. برای تعمیر سازه‌های موجود و برای تعبیه آرماتور باید بتوان فولاد را به آرماتور بندی موجود جوش نمود و با سیم بست یا در داخل سوراخهای ایجاد شده در بتن مهار نمود . وصله میلگردها باید به اندازه ۴۰ برابر قطر انتخاب پوشش بتنی همانند بتنهای در جا ریز است و مقدار آن بر حسب شرایط محیطی تعیین ۶-۲-۳-۲ تجهیزات مخلوط کن‌ها می‌توانند از نوع استوانه ای دوار و هم از نوع پره‌ای باشند . در برخی دستگاههای ۲۴ 0۲۵2160 ۷۱1 ۵۵1۴۵۵۱۵۲۷ ۳۲۵ ۲۵۱ ۷۵۲۹۱۵ ۷۷۷۷۷۷ 0 -------- صفحهٔ بعد -------- روش های خاص بتن ریزی 204 تجهیزات فوق بر روی یک کامیون یا تریلر تعبیه می شوند معمولاً ظرفیت این تجهیزات حدود ۱۵ خرطومی‌های خاص در قطرهای ۳۰ تا۵۰ میلیمتر موجود می باشند. بیشتر سازنده‌ها ماشینهایشان را با شیلنگهایی به طول ۴۵ ت۶۰ متر مجهز می‌سازند. لیکن برخی اوقات طولهای ۱۵۰ و بندرت طول ۲۰۰ متر نیز ساخته می‌شود. انجمن پیمانکاران بتن پاش ۲011۳۵۵10۲۹۵ 116)) فشار هوا در محفظه را ۰/۳ نیوتن بر میلیمتر مربع ( معادل ۳ آتمسفر ) توصیه می کند . اگر به شیلنگ بلندتر از ۳۰ متر نیاز است . فشار محفظه باید برای هر ۱۵ متر افزایش طول » به میزان تحت فشاری به میزان ۰/۱ نیوتن بر میلیمتر مربع ( یک آتمسفر ) بزرگتر از فشار شیلنگ ملات به سمت افشانک هدایت می‌شود. سوراخهای موجود در انتهای شیلنگ آب . آب را بصورت پودری به ۷-۲-۳-۲ اجرا قبل از شروع بتن پاشی با مخلوط خشک . باید عملیات پیشگیرانه ای انجام شود . سطوح مجاور کار که به هر نحوی ترشحات پاشش بتن می تواند به آنها آسیب برساند. باید با استفاده از مشمع و یا جلوگیری کند و همچنین هیدراتاسیون سیمان را تامین کند. افشانک ( نازل ) تا حد امکان عمود بر سطح به کار برده شود و به طور یکنواخت در فاصله یکسانی نسبت به سطح در طول اجرا نگه داشته شود. فاصله فوق برای یک نازل بزرگ در حدود ۶۰۰ تا ۰ میلیمتر و برای نازل کوچک در حدود ۳۰۰ میلیمتر می باشد. وقتی آرماتور بندی وجود دارد ۰ جریان خروجی از نازل باید تحت زاویه نه بیشتر از ۴۵ درجه برای کاهش بر جهیدن .۰ دستیار اپراتور نازل باید به کمک جت هوا . مواد جهیدن را از جلوی نازل دور کند. جریان بتن پاشیدنی خروجی از نازل باید یکنواخت و بدون کلوخه‌های خشک و یا تر باشد . با مشاهده کلوخه , پاشش را باید از سطح دور کرد تا جایی که خروج کلوخه ها پایان یافته و جریان یکنواخت بر قرار شود . کلوخه ها معمولاً به علت هوای ناکافی یا طول زیاد خرطومی بوجود می‌آید. 0 ۷۷۷۷۷۷ ۷۵۲۹۱۵ ۵۱ ۳۲۵ ۵01۳۵۵۵۲۷ ۷۱1۳ 0۲۵2160 ۲۳۳۴ -------- صفحهٔ بعد -------- روش های خاص بتن ریزی 265 عملیات پاشیدن بتن نباید در هوای بارانی انجام شود » به دلیل اینکه باران سیمان داخل مصالح را را از آب و هوا محافظت نمود. عملیات بتن پاشی نیاز به کارگران ماهر و دقیق از لحاظ کار و مهارت دارد و باید این عملیات با دقت مناسب و بوسیله کارگران با تجربه انجام شود . طبق توصیه های راهنمای بتن پاشی ۸1 گروه عملیات عبارتند از یک نفر استادکار . دو نفر اپراتور نازل ۰ یک نفر ماله کش . یک نفر دستیار اپراتور نازل » یک نفر اپراتور دستگاه بتن پاش و یک نفر اپراتور میکسر . اگر پروژه بیش از یک گروه داشته باشد به یک سرپرست یا مهندس پروژه نیز نیاز است. اپراتور نازل کسی است که باید مطابق ضوابط 506.3 آ[ن)۸ دارای گواهینامه بوده و یا حداقل ۰ ساعت تجربه بتن پاشیده داشته و یک پروژه را به عنوان اپراتور نازل تکمیل کرده باشد. او مسئول تائید سطح برای اجرای بتن پاشیدنی از نظر تمیزی » سالم بودن » عاری از مواد مضربودن, بر جهیدن و شکم دادن نیز از مسئولیتها اپراتور نازل است. ماله کش. شیب و سطح بتن پاشیدنی را مرتب و پرداخت می کند تعمیر حفرات ماسه. حفرات خشک و پرکردن چاله چوله ها نیز بر عهده وی است. پرداخت کننده باید دارای تجربه کافی برای جایگزینی با اپراتور نازل در موانع لزوم باشد . دستیار اپراتور نازل مسئول کشیدن و حمل لوله خرطومی . رساندن پیامهای بین اپراتور نازل و اپراتور دستگاه ۰ و دمیدن بر جهندگی در جلوی اپراتور نازل است . این دستیار باید کارآموز اپراتوری نازل نیز باشد که تجربه جایگزینی کسب کند. اپراتور دستگاه باید با سیستم تخلیه بتن پاشیدنی و آماده کردن مصالح آشنا باشد. در سطوح قائم یا سقفی » ملات معمولاً در لایه هایی با ضخامت کمتر از ضخامت زیاد لایه ها باعث می‌شود ملات شکم داده یا پوسته شود . شکم دادن همچنین در صورت ناکافی بودن زمان بین اجرای لایه ها بوجود می اآید . زمان بین لایه های متوالی باید حداقل ۲۰ دقیقه باشد . لیکن باید به قدری طولانی باشد که لایه های قبلی به صورت سطحی با استعداد خشک شدن ( لعابی شدن ) در آیند و چسبندگی بین لایه ها کاهش یابد . یک جاروی آهسته و ملایم سطح را از مواد بر جهنده پاک می کند و به چسبندگی سطح به لایه بعدی ملات کمک می‌کند. ۲۳۳۴ 0۲۵2160 ۷۱1۳ ۵01۳۵۵۵۲۷ ۳۲۵ ۵۱ ۷۵۲۹۱۵ ۷۷۷۷۷۷ 0 -------- صفحهٔ بعد -------- روش های خاص بتن ریزی 26 ۸-۲-۳-۲ بر جهیدن " مقداری از ملات از سطحی که کار بر روی آن انجام می شود به بیرون جهیده می‌شود که مقدار آن با فشار هوا. کیفیت ماسه (سنگدانه)» شرایط بتن پاشی و مقدار آب و سیمان تغییر می کند . مقدار بر جهیدن از ۲۵ تا ۵۰ درصد وقتی بتن پاشی به صورت سقفی اجراً می شود و ۱۵ درصد یا کمتر برای حالت تخت و بین ۱۵ تا ۲۵ درصد برای حالت قائم یا شیبدار متغیر است . برای نازل‌های با می یابد . حرکت متناوب یا موجی نازل یا بتن پاشی زاویه‌دار» مقدار بر جهیدن را افزایش می دهد . گاهی مواقع مقدار بر جهیدن را کاهش می دهد. ۹-۲-۳-۲ پرداخت سطوح و وجوه سدها از مواردی هستند که به کمک بتن پاشی تعمیر می شوند. برای اجرای پوشش نهایی, نقاط نشانه و کرم بندی تکیه داده شده و با حرکتهای جانبی و تکراری . ملاتهای اضافی از سطح بتن جدا می‌گردد. بعد از شمشه‌کشی . سطح نهایی را طبق مشخصات فنی ارائه شده می توان به موارد مشابه نیز قابل حصول هستند. ۱۰-۲-۳-۲- عمل آوری به منظور جلوگیری از خشک شدن سطحی » عملیات پاشش آب بصورت افشانک ریز دانه و یا ایجاد را آغاز نمود . در شرایط آب و هوایی معتدل, مدت عمل آوری با آب ۷۰ روز پیشنهاد می گردد. 100 ۲۳۳۴ 0۲۵2160 ۷۱1۳ ۵01۳۵۵۵۲۷ ۳۲۵ ۵۱ ۷۵۲۹۱۵ ۷۷۷۷۷۷ 0 -------- صفحهٔ بعد -------- روش های خاص بتن ریزی 20 آب و هوای گرم خشک ( داغ ) به ویژه وقتی با باد همراه شود . باعث می شود سطح بتن پاشیدنی پوشانده شده و در مدت عمل آوری کاملاً مرطوب نگه داشته شود. پاشیدن ترکیبات عمل آوری ۱۱-۲-۳-۲- آزمایشهای بتن پاشیدنی بتن پاشیدنی به دو روش آزمایش می شود. اولین روش گرفتن ۳ مغزه از بتن پاشیدنی تمام شده برای هر "۲۲ ۳۸ یا هر شیفت می باشد . این مغزه ها به مدت حداقل ۴۰ ساعت قبل از آزمایش در داخل آب قرار داده می شوند. روش دیگر استفاده از قالب آزمایشی به ابعاد ۵ میلیمتر می باشد که مشابه سازه اصلی به روش بتن پاشی ساخته می‌شود. برای هر * ۳۸ بتن پاشیدنی یا هر شیفت کاری, حداقل یک نمونه باید ساخته شود . نمونه در شرایط مشابه سازه اصلی عمل آوری می شود به جز اینکه مغزه ها قبل از آزمایش » به مدت حداقل برای انجام آزمایش مطابق ضوابط ۲42 ۰۸۹7۸ ۳ مغزه به قطر ۷۵ میلیمتر و یا مکعب به ابعاد ۷۵ میلیمتر از هر نمونه بریده می شود . میانگین مقاومت فشاری این ۳ مغزه از سازه یا نمونه باید مساوی یا بزرگتر از ج 0.85 باشد و مقاومت هیچ مغزه‌ای نباید کمتر از ن] 0.75 گردد. میانگین مقاومت ۳ مغزه مکعبی نمونه باید مساوی و یا بزرگتر از ما باشد و مقاومت هیچ یک از این ۳ مغزه نباید کمتر از .۲ 0.88 گردد. یا مکعبهای به ابعاد ۵۰ میلیمتر را برای قالب و مغزه گیری از سازه هنگامی که حداکثر اندازه سنگدانه ها کمتر از ۱۰ میلیمتر باشد ۰ مجاز می داند. وجود محلهای تو خالی ( پوک ) یا محدوده های با بر جهندگی زیاد در بتن پاشیدنی را می توان با صدای برخورد ناشی از ضربات یک چکش بر روی سطح بتن » مشخص نمود. عیوب باید برداشته ۳-۳-۲- بتن پاشیدنی با اختلاط تر مباحث ارائه شده در قسمتهای قبل این فصل ارتباط با بتن پاشیدنی با اختلاط خشک بود» 0 ۷۷۷۷۷۷ ۷۵۲۹۱۵ ۵۱ ۳۲۵ ۵01۳۵۵۵۲۷ ۷۱1۳ 0۲۵2160 ۲۳۳۴ -------- صفحهٔ بعد -------- روش های خاص بتن ریزی 205 بتن پاشی تر ارائه می شود . مزیت اصلی بتن پاشیدنی تر نسبت به بتن پاشیدنی خشک کنترل دقیق مقدار آب مخلوط در هنگام اختلاط است. پمپ‌ها از نوع دورانی پیجوار" هستند که مخلوط را تحت فشار به داخل شیلنگ بتن پاشی هدایت می‌کند . جریان هوای تحت فشار » مخلوط را به دهانه خروجی نازل می راند که در آنجا بتن بر روی سطح دریافت کننده پاشیده می شود . نوع دیگر شامل یک مخزن فشار می باشد که با دوران پره‌ای در داخل آن. ملات و هوای فشرده به داخل شیلنگ رانده می‌شود. این ماشینها قادرند بتن هایی با ۰ کیلوگرم بر مترمکعب سیمان و سنگدانه هایی با اندازه حداکثر ۲۰ میلیمتر و اسلامپ صفر را بپاشند. توصیه می شود برای ترکیب دانه بندی بتن پاشیدنی از جدول ۴-۱۳۲ استفاده شود. بسیاری از مطالب ارائه شده در قبل نظیرء آماده سازی سطح . پرداخت سطحی ۰ و عمل آوری بتن پاشیدنی جدول ۴-۱۲ - محدوده توصیه شده برای دانه بندی اندازه الک ها سا هو 0 اس 70-0 90-0 ۱00 ۰ میلیمتر ۱ ۸۵۵۴۲ ۲۴ 0۲۵2160 ۷۱1 ۵۵1۴۵۵۱۵۲۷ ۳۲۵ ۲۵۱ ۷۵۲۹۱۵ ۷۷۷۷۷۷ 0 -------- صفحهٔ بعد -------- ۲ ۲, ‌ ۰ 0 ۴-۲- بتن‌ریزی در زیر آب با استفاده از سیستم های زهکشی . در صورت امکان باید از بتن ریزی زیر آب اجتناب نمود . در شرایط خاص ۰ وقتیکه امکان دیگری نباشد , با استفاده از چهار روش زیر می توان در زیر آب ۱- جام های زیر آبی ۲- قیف و لوله ( ترٍمی ) ۳- سنگدانه پیش آکنده بتن را در زیر آب سردتر از ۲ درجه سانتیگراد نباید ریخت زیرا در این دما افزایش مقاومت بسیار مقدار سیمان نیز در حدود ۴۰۰ کیلوگرم بر متر مکعب است که در احجام بزرگ می تواند تولید بتن ریزی زیر آب معمولاً در داخل صندوقه ها , سپرها و یا قالب ها صورت می گیرد . تمیزکاری پی در زیر آب کمی مشکل است لیکن با پمپ ها و جتهای هیدرولیکی می توان آن را انجام داد . بتن را نباید در آب در حال جریان ریخت و یا داخل آب از بالا ریخت . در اینصورت سیمان بتن شسته شدن بتن اضافه می شود ء می توان این کار را انجام داد. ۱-۴-۲- جام زیر آب در این روش جام مخصوصی حاوی بتن به زیر آب و به ته پی رفته و به آرامی از پایین باز می شود تا بتن را به آرامی و بدون لرزش و احتمال مخلوط شدن با آب روی بستر بریزد . جامهای بعدی باید از خارج باشد . جام باید آب‌بند باشد و با مستغرق شدن آن » امکان ورود آب به بالا و یا دریچه امکان پذیر نباشد . عیار سیمان بتن برای این روش »۰ بین ۳۵۰ تا ۴۰۰ کیلوگرم در متر مربع مکعب با اسلامپ ۱۲۰ تا ۰ میلیمتر و حداکثر اندازه دانه های سنگی بین ۳۷/۵ تا ۵۰ میلیمتر و ماسه به میزان ۴۰ درصد می باشد. روش بتن ریزی با جام . می تواند شروع کننده روش قیف و ترمی نیز باشد . بدین معنی که ابتدا به کمک جام به ضخامت حدود ۹۰ سانتیمتر بتن با جام پخته می شود . سپس لوله ترمی داخل بتن ۲۴ 0۲۵2160 ۷۱1 ۵۵1۴۵۵۱۵۲۷ ۳۲۵ ۲۵۱ ۷۵۲۹۱۵ ۷۷۷۷۷۷ 0 -------- صفحهٔ بعد -------- روش های خاص بتن ریزی 270 شده و ادامه عملیات با ترمی انجام می شود . برای این کار لوله خالی با درپوش انتهایی به پایین رانده شده و داخل بتن ریخته شده قرار می‌گیرد. سپس بتن به داخل لوله ریخته می‌شود. هنگامیکه ۲-۴-۲ قیف و لوله ( ترمی ) هنگام بتن ریزی بایستی در همه حالات انتهای لوله در داخل بتن قبلا ریخته شده قرار گیرد . وسیله باید طوری تنظیم و حائل شود که بتوان به آسانی آن را بالا آورده و لوله هایی را از آن جدا نمود. این کار با بالا آمدن سطح بتن بایستی صورت پذیرد. فاصله ترمی ها نباید بیش از ۳/۶ تا ۴/۸ متر از هم و یا ۲/۴۰ متر از کناره‌های انتهای کار باشد. اگرچه در ابعاد بزرگتر و قائم بتن ریزی‌هایی با موفقیت انجام شده است. بتن از طریق جام » کامیون مخلوط کن . پمپ و یا نوار نقاله به قیف ترمی منتقل می شود . تحویل بتن باید با میزان کافی و بدون وقفه صورت پذیرد . به هر دلیلی که زیاد می شود . از نتایج دیگر تاخیر در بتن» بسته شدن لوله با بتن قبلی و تشکیل درزهای سرد را می توان نام برد. شروع بتن ریزی با روش قیف و لوله بسیار مهم است . اگر دقت بالا و روش مناسب اتخاذ نشود . اکثر بتن اولیه ریخته شده با آب مخلوط شده و یا توسط آب شسته می شود . بتن اولیه را باید با دقت و به آهستگی به داخل آب ریخت و این بتن بهتر است با داشتن سیمان بیشتر ( و احتمالاً پوزولان ) چسبندگی بیشتری داشته باشد. دو روش اساسی برای شروع بتن ریزی با قیف و لوله به نام های لوله 7 خیس و لوله 7 خشک وجود دارد. روش لوله 7 خیس برای آب های با عمق بیش از ۳۰ مترو سطح بزرگ بتن ریزی عملی است. روش لوله -- خشک برای کارهای عمیق تر و مکان های محدودتر که کل آزادی عمل برای اولین بتن ریزی روی پی مهم است . به کار می رود. در روش لوله 7 خیس یک درپوش یا لوله پاک کن درداخل لوله ترمی در تراز حدود آب قرار می‌دهند و انتهای لوله داخل آب آماده برای بتن ریزی قرار می گیرد. این نقطه محلی است که در بالای آن در داخل لوله و قیف بتن به اندازه کافی ریخته می شود تا بر اصطکاک درپوش و لوله غلبه کیسه گونی, یک استوانه بسته از ۳۷۳ یا یک توپ باد کرده باشد تا در محل باقیمانده و بعد از ریختن بتن در بالای آن به ارامی آب داخل لوله در قسمت پایین را به بیرون رانده و خود به سمت ۲۳۳۴ 0۲۵2160 ۷۱1۳ ۵01۳۵۵۵۲۷ ۳۲۵ ۵۱ ۷۵۲۹۱۵ ۷۷۷۷۷۷ 0 -------- صفحهٔ بعد -------- روش های خاص بتن ریزی 271 خارج لوله حرکت کند. لوله را نباید بالا کشید تا مطمئن شد ( از روی بتن ریخته شده در لوله و بالا آمدن آن در قیف ) که درپوش به انتهای لوله رسیده است. لوله سپس به آرامی و به اندازه ای بالا کشیده می شود که اجازه دهد درپوش رها گردد. کنترل این حالت با مشاهده فرو رفتن بتن در قسمت مرکز قیف می توان انجام شود . لوله سپس با سرعت پایین می افتد تا از بتن ریزی در آب جلوگیری شود . سپس چند بار به میزان کم و به آرامی لوله بالا و پایین کشیده می شود تا بتن به آرامی و نه با فشار از پایین لوله خارج شده و از عمق یابی متوجه شویم که انتهای لوله در داخل بتن قبلی و نه در آب ریخته می‌شود . در روش لوله - خشک نیاز به یک سری لوله آب بند با واشر و صفحه اتصال و ۴ پیچ در اتصال ها است . صفحه آب بند شده با فشار به انتهای لوله طوری متصل می‌شود که فشار آب آن را کاملاً آب بند نموده و داخل لوله کاملاً خالی از آب باقی بماند. دیواره های لوله باید به اندازه کافی سنگین و محکم باشد تا از شناور شدن آن جلوگیری کنند. برای شروع لوله را در انتها در محل قرار داده و آن را از بتن که ترجیحاً در شروع پر عیار و چسبنده و پلاستیک است پر می کنند. هنگامی که لوله کمی بالا می آید در این حال وزن ستون بتن داخل لوله سیم های نگهدارنده صفحه آب بند انتهایی را پاره کرده و بتن به آرامی ریخته می شود. در این روش نیازی نیست لوله را به آندازه‌ای که در روش قبل لازم بود تا صفحه و جسم اتصالی از پایین خارج شود » بالا آورد. براین اساس با عمل دقیق آهسته و به میزان بسیار کم بالا و پایین بردن لوله. بتن با سرعت کم از انتها ریخته شده و حداقل بتن در داخل آب ریخته شده و یا شسته می شود. پس از ریختن بتن به میزان کافی و در شروعء انتهای لوله در داخل بتن قرار می گیرد و از این بعد ریزی و انرژی سینتیک مربوطه بالا رفته و بتن های با کیفیت بهتری نتیجه می شود . به هر حال پیوستگی بتن ریزی و تحویل بتن مورد نیاز است . اگر بتن طوری به داخل قیف تخلیه شود که جدایی پیش نیاید می توان اطمینان یافت که بتن بهتری نتیجه شده و احتمال مسدود شدن لوله بسیار کم شود . در هنگام مسدود شدن لوله ممکن است با چند سانتی‌متر بالا کشیدن لوله با سرعت گرفتگی مرتفع شود » به هر حال انداختن و پایین تر بردن لوله گرفتگی را بیشتر می کند. در همه اوقات لوله باید در بتن قبلی به اندازه حدود ۹۰ سانتی متر تا ۱/۵ متر قرار بگیرد. لوله را نباید در هیچ زمانی بیش از ۱۵ تا ۳۰ سانتی متر بالا آورد . در هنگام بتن ریزی» عمق هارا باید مرتباً کنترل کرد و تراز سطح بتن و محل انتهای لوله در سطح را مرتباً یادداشت و علامت گذاری و با ترازهای قبلی مقایسه نمود. بتن ریزی باید از مرکز قسمت بزرگ کار شروع شود و دیگر ترمی ها نیز از مرکز با فاصله مناسب آغاز شوند . با پمپ های هواکش می توان گل و لای نزدیک انتهای لوله 0 م1۲۱۵ ۳۲۵ ۵01۳۵۵1۵۲۷ ۷۷۱1 06۲۵2160 ۳۳۴ -------- صفحهٔ بعد -------- روش های خاص بتن ریزی 272 برای ریختن بتن با روش قیف و لوله به کارایی بالایی نیاز می باشد . بتن با اسلامپ ۱۷۵ میلی متر و حدود ۳۵۰ تا ۴۰۰ کیلوگرم مترمکعب سیمان مناسب می باشد . حداکثر قطر سنگدانه ۳۷/۵ تا ۰ میلی متر و ماسه تا حدود ۴۵ درصد باید استفاده شود. موادی که بتوانند کارایی را بهبود بخشند ریختن بتن با این روش را اسان تر می کند . به عنوان مثال استفاده از ماده حباب هواساز , پوزولان ها . شن طبیعی به جای شن شکسته . کم کردن سنگدانه شکسته درشت و ریز در مخلوط و کاربرد ماسه ریز دانه بیشتر. اگر ماسه درشت در دسترس است می تواند کارایی را افزایش دهد. ۳-۴-۲ سنگدانه پیش آکنده در این روش سنگدانه های درشت درون قالب یا در فضای مورد نظر چیده شده و یا با وسایلی مناسب و به نحوی مشخص ریخته . توزیع و متراکم می شوند . سپس ملات سیمان که معمولاً حاوی مواد روان کننده و منبسط شونده است . بطور مدام از پایین به بالا تحت فشاری بین ۵ تا ۸ اتمسفر بطور یکنواخت در فضای خالی بین سنگدانه ها تزریق می شود. کوچکترین اندازه سنگدانه مصرفی باید حداقل ۸ تا ۱۰ برابر بزرگترین اندازه دانه های ماسه موجود در دوغاب باشد . قالب و تزریق از پایین قالب انجام می شود و در بالای قالب یا در بالاترین قسمت فضای مورد بتن ریزی لوله هواکش سر ریز نماید. است . تزریق باید تا موقعی ادامه یابد که در ملات خروجی حباب زیاد دیده نشود. به منظور حفظ کارایی دوغاب . سنگدانه های درشت مورد استفاده . باید از نوعی انتخاب شوند که قابلیت جذب آب آنها کم باشند . در هر مورد که استفاده از بتن پیش آکنده مورد نظر باشد . باید با همان نوع مصالح سنگی و سیمان که برای بتن ریزی در نظر گرفته شده اند . آزمایش های لازم گردد. ۳-۴-۲ بتن ریزی با پمپ یکی از روشهای بتن‌ریزی زیر آب. استفاده از پمپ برای بتن ریزی می باشد که تاکنون این روش با موفقیت همراه بوده است . در این روش قسمت آنتهای لوله پمپ درپوش شده به پائین محفظه‌ای که در بالای محل بتن ریزی و زیر آب قرار می‌گیرد. آورده می شود . با فشار بتن درپوش جدا شده و بتن ریزی از پائین آغاز میگردد. با افزایش مقاومت پمپ به آرامی بالا کشیده می‌شود . قسمتهای ۲۴ 0۲۵2160 ۷۱1 ۵۵1۴۵۵۱۵۲۷ ۳۲۵ ۲۵۱ ۷۵۲۹۱۵ ۷۷۷۷۷۷ 0 -------- صفحهٔ بعد -------- 8 مرمت بتن ۳۷۳ 1-3- کلیات بتن از مصالح چند کاربردی ساختمانی می باشد که با هزینهٌ مناسبی ساخته شده . دارای دوام و استحکام مناسبی بوده و شکل قالبی را که در آن ساخته می شود . به خود می گیرد . اغلب اعضاء و اشکال بتنی در محل و در موقعیت نهایی خود اجرا و ساخته می شوند . برخی مسائل حاشیه ای و شیوه های اجرایی غلط منجر به بروز نواقص و مشکلاتی می گردند که تعمیر و مرمت بتن را ایجاب می کند . عوامل و نیروهای محیطی ۰ و مسائل بهره‌برداری از سازه به مرور زمان » موجب بروز خرابیها و آسیب‌هایی در عضو بتنی میگردد که مرمت و تعمیر آنها باید در برنامه تعمیر نگهداری ساختمان مورد توجه قرار گیرد . اغلب کارهای تعمیری کوچک به منظور بهبود و تأمین قابلیت پذیرش ظاهر بتن بوده و پس از اتمام آنها باید هماهنگی و یکنواختی از لحاظ رنگ و طرح ظاهری بین ناحیه مرمت شده و نواحی دست نخورده اطراف مشهود باشد . علاوه براین ناحیه مرمت شده باید واجد شرایط زیر نیز باشد : ۱ پیوستگی سراسری دائمی با بتن مجاور. ۳ عاری بودن از ترک های انقباضی و ترک های موی . ۴ - داشتن مقاومت کافی در مقابل یخبندان و آب شدن متناوب در موارد لزوم . مرمت بتن قدیمی نیازمند تحلیل و تدبیر بیشتری است به گونه ای که ناحیه آسیب دیده از بقیه نواحی جدا شده و سپس برداشته و جایگزین گردد . بعضی از سدهای بتنی پس از مدتی نیازمند کشورهای زلزله خیز تقویت ساختمانهای قدیمی و مرمت آسیب های ناشی از زمین لرزه به کاری عادی تبدیل شده است . این فصل مصالح و شیوه های اجرایی انواع مختلفی از مرمت بتن را شرح ۲۳۳۴ 0۲۵2160 ۷۱1۳ ۵01۳۵۵۵۲۷ ۳۲۵ ۵۱ ۷۵۲۹۱۵ ۷۷۷۷۷۷ 0 -------- صفحهٔ بعد -------- ۲ مرمت بتن ۳۷۴ 2-3- مصالح مرمت بتن انتخاب مصالح مناسب با توجه به سازگاری حرارتی با بتن اصلی » دوام مورد نیاز ۰ شرایط بهره برداری ۰ طبیعت شیمیایی و الکتریکی محیط . خواص انقباضی ۰ ضریب ارتجاعی مصالح و شرایط جادادن و اجرای مصالح مورد نظر ۰ صورت می‌گیرد . 1-2-3- سیمان پرتلند سازگاری ناحیه مرمت شده و بتن اصلی » بهتر است که سیمان مصرفی و سیمان اصلی یکسان باشند . سیمان تیپ ۲ و تیپ ۵ به ترتیب در شرایط متوسط و شدید خورندگی سولفاتی بکار بکار میرود . سیمان های ضد انقباضی و سیمان های پر آلومین نیز در شرایط خاصی بکار می روند . استاندارد ‎۸٩7۸/-0928‏ باشند. بر این اساس . استفاده از این نوع سیمان ها باید با تحقیق و بررسی بیشتری توام باشد چرا که مثلاً در صورتیکه حاوی گچ باشد ( بخاطر بهبود کیفیت زودگیری سیمان اضافه میشود ) مسلماً در سطوح بیرونی و نواحی مرطوب یا کلریدی دوام لازم را نداشته و خوردگی آنها در این گونه شرایط محیطی مشکلات زیادی به همراه خواهد داشت . خواص گیرش و سخت شدگی سریع این سیمان‌ها . باعث محدودیت کاربردشان در مقدارهای کم می شود . هر گونه مصالح دیگری که به سرعت سخت شده و یا می‌گیرد باید از برنامه حذف شود. 2-2-3 - سنگدانه ها ضوابط مربوط به سنگدانه ها مشابه مقررات مذکور در مورد بتن و ملات می باشد . در کارهای تعمیری ممکن است از سنگدانه های ویزه ای مطابق ضوابط اجرایی ۰ در مرمت نماسازی های بتنی ۳- ۳-۲- افزودنی ها استفاده از افزودنی ها نیز در کارهای تعمیری مجاز است . این مواد شامل روان کننده ها . مواد حباب هوازاء زوگیرهای شیمیایی ۰ فولاد ۰ فایبرگلاس و یا پلی پروپیلن از نوع مقاوم قلیایی. سیلیس فعال ( دوده سیلیس )» خاکستر بادی ۰ پوزولانهای طبیعی و پلیمرهای ترکیبی می باشند . 0 ۷۷۷۷۷۷ ۷۵۲۹۱۵ ۲۵۱ ۳۲۵ ۵۵1۴۵۵۱۵۲۷ ۷۱1 0۲۵2160 ۲۴ -------- صفحهٔ بعد -------- مرمت بتن ۳۷۵ 4-2-3- مواد چسباننده مواد چسباننده در سه گروه قرار می‌گیرند که عبارتند از؛ مواد با پایه اپوکسی" ۰ مواد با پایه لاتکس . و مواد با پایه سیمانی". ترکیبات اپوکسی باید منطبق بر ضوابط ۸57۸4-881 باشند . بخاطر ضریب انبساط حرارتی و مقاومت کششی بزرگتر این مواد نسبت به بتن . در اثر تغییرات دمایی زیاد به شکست این ناحیه گردد . با توجه به اینکه عمر چسبندگی مفید اپوکسی در خلال کار کوتاه می باشد .۰ کمیت مخلوط از لحاظ اندازه محدودیت داشته و این محدودیت در محیط های با درجه های زیاد نرم می شوند و در دمایی بیش از ۲۳۰ درجه سانتیگراد ذوب شده و میسوزند . ترکیبات دو نوع هستند : نوع ۱ با قابلیت تعلیق محدود"" و نوع ۲ بدون قابلیت تعلیق مجدد؟ . نوع ۱ برای ایجاد چسبندگی دریک دوره زمانی کوتاه معادل چند روز مورد استفاده بوده و در مجاورت رطوبت زیاد یا هوای نمناک قابل استفاده نمی باشد . این نوع برای کارهای سازه ای توصیه نمی شود . نوع ۲ مقاومت چسبندگی بیشتری نسبت به نوع قبل داشته و ممانعتی در استفاده از آن پلی‌استرها . اکریلیک‌ها و متیل متاکریلیت‌ها ۰. صمغ‌های چسبنده‌ای مشابه اپوکسی ها و لیکن اقتصادی تر می باشند . این ترکیبات تمایل به انقباض بیشتری نسبت به اپوکسی ها دارند. پلی‌استرها به سطوح غیر متخلخل نظیر فلزات و شیشه بخوبی نمی چسبند » با سطوح مرطوب و نمناک نظیر سطح بتن تازه سازگار نیستند و زمان انبارداری آن‌ها کوتاه است . نیاز به استفاده از سیلرها و روکش‌ها باشد . سیلرها شفاف بوده و در داخل سطح نفوذ میکنند. بدون 0 ۳۵۱۷ ۱ 04 1.۸16 ۶ 0 0011۵111 3 10۵ [د ب11رته۲ ‎٩ ما1۵ زد[ 1۵۵1111۸ 1۱۵11 ‎٩ 0 ۷۷۷۷۷۷ ۷۵۲۹۱۵ ۲۵۱ ۳۲۵ ۵۵1۴۵۵۱۵۲۷ ۷۱1 0۲۵2160 ۲۴ -------- صفحهٔ بعد -------- ۲ مرمت بتن ۳۷۶ رنگ بوده و مقداری در سطح نفوذ میکنند ولیکن لایه قابل رویتی از خود بر سطح باقی میگذارند . هر دو نوع سیلرها و روکش‌ها باید قابلیت اشاعه بخارات سطحی را از سطح بتن داشته باشند و لیکن در مقابل ورود رطوبت پس از عمل‌آوری بتن ۰ نفوذناپذیر باشند . استفاده از سیلان" و سیلوکسان‌ها بخاطر ویژگیهایی نظیر عمر بهره برداری طولانی ( بین ۵ تا ۱۰ سال ) » عمق نفوذ موْثر (معادل ۳ تا ۶ میلیمتر) و تاثیر ناچیز روی رنگ بتن» رواج بیشتری دارد . به واسطه مقررات حفظ محیط زیست. ترکیبات محلول بصورت امولسیون های آب اصلاح شدند که همین امر موجب تغییر در ویژگیهای روکش‌هایی نظیر نوارهای اپوکسی کلریدی, اپوکسی های رنگی .۰ رنگهای اکریلیک-لاتکس در کارهای تعمیری مورد استفاده هستند . لیکن سازگاری آنها با تغییرات دمایی مورد انتظار در محیط اجرایی » رنگ بتن مجاور ناحیه مرمت شده و دیگر شرایط و مقتضیات بهره برداری باید بررسی و ۳-۳- آماده سازی بشن برای مرمت اغلب کارهای تعمیری بتن شامل برداشتن بتن ناحیه ای است که ممکن است پوسیده و یا تخریب شده باشد . انتخاب روش های متعدد برداشتن بتن معیوب با توجه به شدت و موقعیت ناحیه آسیب دیده . اقتصاد طرح » ایمنی کار . تاثیر بر روی بتن نواحی مجاور و تأثیر ناحیه آسیب دیده بر بهره برداری فعلی سازه . تعیین می شود . در مشخصات فنی لازم است روش تخریب نواحی معیوب . روش تعمیر و همچنین شرایط و آزمایش های پذیرش ناحیه تعمیر شده . ذکر گردند . انجام تعمیرات بزرگ که نیازمند برداشتن و اجرای مجدد بخش قابل توجهی از بتن سازه ای است . باید حتی المقدور بلافاصله پس از بازکردن قالب ها صورت گیرد . زمانیکه ناحیه مورد مرمت مسلح باشد بتن نواحی اطراف آرماتورها باید به مقدار بیشتری برداشته ا ‏ 11110 ۱ 0 ۷۷۷۷۷۷ ۷۵۲۹۱۵ ۲۵۱ ۳۲۵ ۵۵1۴۵۵۱۵۲۷ ۷۱1 0۲۵2160 ۲۴ -------- صفحهٔ بعد -------- ۲ مرمت بتن ۳۷۷ 4-3- روشهای برداشتن بتن روشهای برداشتن بتن معیوب در خلال عملیات مرمت ۰ میتواند به سایش بتن! ۰ برش بتن "۰ ضربه زنی بتن ؟» پیش شکافت بتن " و نهایتاً روش انفجار بتن "۰ طبقه بندی شود. روشهای سایش بتن شامل ماسه پاشی . ساچمه پاشی و آب پاشی پر فشار می باشد . این روشها جهت برداشتن لایه نازکی از بتن آسیب دیده یا رنگ پریده و همچنین زبر و ناهموار نمودن سطح در آماده سازی به جهت مرمت بکار میروند . ماسه پاشی ممکن است هم بر روی سطوح قائم و هم سطوح افقی انجام شود . ولیکن ساچمه پاشی مختص سطوح افقی نظیر بتن کف‌ها می باشد . آب روش ضربه زنی شامل استفاده از قلم ها یا چکش های هوای فشرده یا برقی . قلم و چکش دستی. تیشه‌های سنگتراشی, و در احجام بزرگ » دج بر و کله گاوی سوار شده بر بازوهای مکانیکی می‌باشد . قلم و چکش هوای فشرده متشکل از دستگاه ضربه زن هوای فشرده می باشد که سرمته های قلمی و یا چکشی ( با برجستگیهای دندانه ای ) بر روی آن قابل نصب هستند . ضربات چکشی با زاویه قائم نسبت به سطح بتنی اعمال می شود و برای برداشتن لایه آسیب دیده از سطوح کاملاً عمودی و یکنواخت بکار میرود . برای تخریب بتن های حجیم . از دج بر و کله گاوی که بر روی یک ماشین متحرک سوار است استفاده می شود . دج بر متشکل از قلم بزرگی متصل به انتهای یک سیلندر می باشد که با فشار هوا کار میکند . امکان تنظیم ماشین و فشار وارده برای برداشتن عمق از پیش تعیین شده ای از مصالح سطحی . امکانپذیر است . کله گاوی متشکل از تیغه های برنده بر روی یک سر دوار می باشند که با اعمال چرخش و دوران » سطح مورد نظر را می برد . استفاده از این وسیله در سطوح قائم و افقی که دارای شبکه آرماتور می‌باشند » امکانپذیر است . جمع آوری گرد و خاک و خرده شکاف بتن شامل گوه زنی مکانیکی "۰ ضربات پرفشار آب " و بهره گیری از تورم شیمیایی * است . گوه‌زنی مکانیکی که به منظور برداشتن حجم بزرگی از بتن حجیم بکار می رود » متشکل از یک ید۱ 2 3 رده ‎٩ 5111 ٩ ۱1۵۵11۵۵ 8 ۳۸۵ ۳۵۵۵11۵ ۵1۵00 ۲۱۷۷ ( ۵0 021 ) 01101110۵ ۷۵ ۵1 مت ‎٩ 0 ۷۷۷۷۷۷ ۷۵۲۹۱۵ ۲۵۱ ۳۲۵ ۵۵1۴۵۵۱۵۲۷ ۷۱1 0۲۵2160 ۲۴ -------- صفحهٔ بعد -------- ۲ مرمت بتن ۳۷۸ گوه شکافنده هیدرولیکی است که در یک حفره که از قبل توسط مته در بتن تعبیه شده است . اعمال میگردد . وجود ترک در بتن ممکن است مانع از اعمال فشار هیدرولیکی کامل در حفره گردد. درصورت وجود آرماتور فولادی در ناحیه مورد مرمت » روش مکملی برای بریدن آرماتور باید مورد استفاده قرار گیرد . در روش تورم شیمیایی » مخلوطی از ماده شیمیایی مورد نظر (کت راک) تر می باشند » ولیکن مزیت عمدهٌ روش پیش شکافت بتن از طریق اعمال مواد متورم شونده . آنست که با ریختن این مواد در یک حفره نسبتاً عمیق . در مدت زمان کوتاه . امکان برداشتن حجم قابل توجهی از بتن امکانپذیر است » بدون اینکه اثر زیادی بر روی بتن باقیمانده داشته باشد . روشهای برش بتن » شامل اعمال جت پرفشار آب . استفاده از اره های الماسه یا از جنس سنگ سنباده , استفاده از سیمهای الماسه و روشهای حرارتی می باشد . جت پرفشار آب » بهره گیری از جت کوچک و باریکی از آب می باشد که با فشار ۷۰۰ تا ۳۰۰۰ کیلوگرم بر سانتیمتر مربع اعمال استفاده از جت آب بهترین راه حل می باشد . فرز یا اره های الماسه و سنگ سنباده در اندازه های مختلفی قابل دسترسی می باشند که انتخاب آنها بستگی به مقتضیات پروژه دارد ۰ لیکن فرآیند برشکاری با آنها کند و پرهزینه است . برشکاری با سیم های الماسه . با حلقه کردن یک سیم الماسه بدور بخشی از سازه که قصد برداشتن آنرا داریم . انجام می گیرد . این حلقه سیمی با دورانهای رفت و برگشتی » موجب برش قطعه در محل مورد نظر می شود . انفجار آخرین شیوه در برداشتن بتن معیوب است . در این روش مواد منفجره در چال هایی که در نقاط و امتداد مناسب حفاری شده اند . قرار گرفته و با انفجار آنها . ناحیه مورد نظر از سایر قسمتهای جدا می شود . این شیوه مختص برداشتن مقدار قابل توجهی از بتن و عمدتاً مناسب سازه های حجیم است . 5-3- تمیز کردن و عمل آوری پس از برداشتن بتن پوسیده یا تخریبی به یکی از شیوه های فوق الذکر . هرگونه گرد و خاک . آشغال و خرده مصالح اضافی باید با استفاده از آب پاشی که عمدتاً با دمیدن هوا با رطوبت اضافی همراه است. از سطح کار برداشته شوند . در صورتیکه مصالح مرمت بتن سیمانی هستند . بتن اصلی مورد مرمت باید حداقل به مدت ۴۸ ساعت قبل از اعمال مصالح ترمیمی . مرطوب نگاهداشته شود . در صورت مشاهدهٌ روغن و یا هر نوع ماده آلوده دیگر در ناحیه تعمیری . سطح مورد نظر باید با ۲۳۳۴ 0۲۵2160 ۷۱1۳ ۵01۳۵۵۵۲۷ ۳۲۵ ۵۱ ۷۵۲۹۱۵ ۷۷۷۷۷۷ 0 -------- صفحهٔ بعد -------- ۲ مرمت بتن ۳۷۹ اسیب‌هایی که مورد مرمت قرار می گیرند » جهت اتخاذ یک روش اصولی برای ترمیم بتن ضروری است. مثلا تزریق مایع اپوکسی جهت مرمت ترک های ناشی از بار یا ترکهای حرارتی . اثر دائمی ندارد. در این حالت با بررسی علت یا علل وقوع این ترک‌ها » می‌توان یک راه حل دائمی نیز ارائه نمود. نوع برنامه ریزی مربوط به نگهداری سازه . معمولا عمر مرمت مورد انتظار را مشخص می‌کند. نوع کاربری سازه ممکن است اتخاذ شیوه ای از کارهای تعمیری را ایجاب نماید که کمترین اثر را روی عملکرد بهره دهی سازه در خلال انجام مرمت داشته باشد . شرایط جوی نیز ممکن است شرایط زیست محیطی موجود انجام شود تا از بروز آسیب ها و پوسیدگی ها در آینده جلوگیری گردد . روشهای رایج مرمت و اصلاح بتن عبارتند از : بتن ریزی مجدد ( که می تواند با بتنی مشابه بتن اصلی و یا اصلاح شده به کمک میکروسیلیس »۰ اکریلیک. استیرن لاتکس, یا اپوکسی انجام گردد )» سیمانکاری , ۱-۶-۳ بتن ریزی مجدد با بازسازی بتن در صورتیکه در ناحیه مورد مرمت . قالب بندی » بتن ریزی و انجام تراکم . امکانپذیر باشد ۰ می‌توان مواردی نظیر وجود حفره های بزرگ. حفراتی با سطح بیش از ۵۱۲ ۱۰۰۰ و عمق بزرگتر از ۱۰ سانتیمتر در بتن غیر مسلح و حفراتی با سطح بزرگتر از ۵۱۰ ۲۵۰ و عمق بیش از ۱۰ سانتیمتر در بتن مسلح و یا عدم پوشش روی میلگرد در سطحی بیش از 2۱۲۲ ۲۵۰ کاربرد دارد. استفاده از افزودنی‌ها به منظور افزایش حباب های هوا . افزایش یا کاهش زمان گیرش بتن . افزایش مقاومت . بهبود کارآیی مخلوط در هنگام ریختن . کاهش مقدار آب مورد نیاز و یا اصلاح سایر خواص . امکانپذیر است . در صورتیکه مشکل اصلی ناشی از واکنش زایی قلیایی سنگدانه ها باشد ۰ استفاده از مواد پوزولانی نه تنها موجب افزایش مقاومت در مقابل چنین واکنش‌هایی شده » بلکه منجر به ۱ 200616 61 [01261رع ۳ ۲و 2 ۶ 311 ٩ ۳۳۳10060 826 و ٩ ۱۵۵۵۱ 2006 0 ۲۳۳۴ 0۲۵2160 ۷۱1۳ ۵01۳۵۵۵۲۷ ۳۲۵ ۵۱ ۷۵۲۹۱۵ ۷۷۷۷۷۷ 0 -------- صفحهٔ بعد -------- مرمث بتن ۸ طرح اختلاط بتن اصلی باشد که متأثر از امکانات و فن آوری های جدید و یا طبق محدودیتهای فضای عبورء بسته به حداقل اندازه کوچکترین سنگدانه » تعیین میشود . استفاده از سیمان‌های ضدانقباض در کارهای تعمیری » نتیجه مفید و موفقی دارد . معمولاً بتنی با اسلامپ کم . حداقل انقباض را خواهد داشت . شیوهٌ معمولی مرمت بتن شامل قالب بندی هر دو وجه مقطع بتنی به گونه است که قالب ها . ناحیه تعمیری را کاملاً احاطه نمایند . یک قیف در بالای قالب مستقر شده و تا قسمتی وارد قالب می‌شود. ارتفاع قیف فشار هیدرواستاتیکی لازم برای جادادن بتن را فراهم می سازد . حداقل شیب سطح بوده و بازشدگی آن نیز جهت بتن ریزی مناسب .کافی باشد بطوریکه امکان نفوذ ویبراتور (لرزاننده) به داخل آن فراهم گردد. سطح بتن مورد مرمت . قبل از بتن ریزی باید مرطوب شود تا مشابه یک سطح اشباع خشک بنظر برسد . ضخامت هر لایه بتن ریزی نباید بیش از ۳۰ سانتیمتر باشد و بازشوهایی باید در ترازهای مناسب به گونه ای تامین شوند تا امکان بتن ریزی و تحکیم آن از پایین به بالا وجود داشته باشد. قالب بندی باید به گونه ای باشد که بتوان ظرف مدت یک روز از بتن ریزی آنها را باز کرد. همچنین افزودن میکروسیلیس به مقدار ۵ تا ۱۰ درصد وزن سیمان موجب افزایش مقاومت فشاری بتن می‌گردد . مقاومت فشاری بتن با افزودن میکروسیلیس می تواند ۱۰۰ نیوتن بر میلیمتر مربع بالخ گردد. نتیجهُ اصلاح بتن با ترکیبات اپوکسی » کسب مقاومت خمشی . فشاری و کششی زیاد می باشد . دوام بتن در مقابل یخ زدگی و آب شدن مکرر نیز در این مورد رضایتبخش می‌باشد. در عین حال خواصی نظیر عدم نفوذپذیری بتن ( ناتراوایی ) » مقاومت شیمیایی و پیوستگی آن نیز بهبود می‌یاید . نسبت آب به سیمان معمولاً بین ۰/۲۵ تا ۰/۳۵ بوده و میزان ماد اپوکسی اضافه شده به بتن» بین ۵ تا ۲۰ درصد وزن سیمان . بصورت ذرات پلیمری می باشد . بعنوان مثال یک نمونه طرح اختلاط بتن اصلاحی با اپوکسی به قرار زیر است . سیمان ۳۳۵ کیل و گرم آب ۱۱۰ لیتر ماسه ۶۸ کیلو گرم سنگدانه عبوری از الک نمره ۴ ۵۷۵ کیلو گرم ۲۳۳۴ 0۲۵2160 ۷۱1۳ ۵01۳۵۵۵۲۷ ۳۲۵ ۵۱ ۷۵۲۹۱۵ ۷۷۷۷۷۷ 0 -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۸۱ مرمث بتن صمخ آپوکسی ۵۵ کیلوگرم مواد عمل آور اپوکسی ۸۵ کیلوگرم قبل از جادادن بتن اصلاحی ۰ یک روز عمل آوری بتن موجود با رطوبت و سپس خشک شدن آن با هوای ۱۵ تا ۲۶ درجه لازم است . بوتادین استیرن و لاتکس های اکریلیک در کارهای معماری تأثیر مناسب و رفتاری قابل پیش بینی دارند . درصد موْثر وزنی ذرات جامد پلیمر نسبت به وزن سیمان مشابه آپوکسی ها می باشد و مصالح » تورم سطحی زودرس »۰ و وقوع ترکهای انقباضی مشاهده می شود . با توجه به پائین بودن ضریب ارتجاعی مخلوطهای اصلاح شده با ترکیبات لاتکس . استفاده از آنها در مرمت اجزای سازه‌ای با ظرفیت باربری زیاد » باید با تحقیق و بررسی بیشتری توأْم باشد . استفاده از اکریلیک ها در مرمت سطوح خارجی و برای بتن های سفید یا رنگی و در مواردی که حفظ رنگ بتن الزامی است . مفید می باشد . 2-6-3- مرمت روبه‌ای بتن قالب بندی نشده بازسازی کامل بتن موجود می باشد . در بازسازی کامل » بتن موجود کاملا تخریب شده و پس از قالب بندی » بتن تازه با کیفیت مطلوب و پرداخت کامل سطحی رییخته می شود . در صورتیکه مبنا ) . لازم است . حداکثر اندازه سنگدانه براساس ضخامت لایه رویی و آرماتورهای موجود در ناحیه مرمت تعیین می گردد . هرگونه ترک موجود در دال مبنا از طریق پرکردن با اپوکسی که دارای ضریب ارتجاعی پایینی است . یا بطریق اجرای یک روکش از نوارهای غیر چسبنده . باید مرمت شود . کلیه درزهای موجود در دال مبنا. باید در لایهه رویی نیز تکرار شوند . اجرای غشاء پیوستگی بین لایه رویی و بتن دال‌هاء از طریق مالیدن یک ملات نسبتاً غلیظ و کرم مانند شامل یک سهم سیمان و یک سهم ماسه بر روی سطح موجود و قبل از اعمال لایه مرمت سطحی . تامین می گردد . در این مورد استفاده از امولسیون ( محلول معلق جامد در مایع ) لاتکس اکریلیک و اپوکسی نیز نتایج مثبتی را در پی دارد . البته نسبت ها و درصد محلول از جانب صنایع سازنده مشخص می شود . بخاطر عمر کوتاه چسبندگی ترکیبات مصنوعی . مدت زمان اختلاط و اعمال آنها بر روی سطح باید بین ۲۰ تا ۳۰ دقیقه محدود باشد . به منظور جلوگیری از محبوس شدن هوای اضافی در بتن » زمان اختلاط ملاتهایی که حاوی ترکیبات و افزودنی های مصنوعی می‌باشند. ۲۴ 0۲۵2160 ۷۱1 ۵۵1۴۵۵۱۵۲۷ ۳۲۵ ۲۵۱ ۷۵۲۹۱۵ ۷۷۷۷۷۷ 0 -------- صفحهٔ بعد -------- مرمت بتن ۳۲ حداکثر به ۲ دقیقه محدود می شود . در مورد اپوکسی هایی که نیازمند عمل آوری در هوای مرطوب و پیوستگی به سطح مرطوب می باشند. باید به ضوابط استاندارد ۸57۸/۳881 مراجعه نمود . اضافه نمودن الیاف پلی پروپیلن ءفولاد و شیشه » می تواند باعثت کاهش و به حداقل رساندن ترکهای سطحی گردد . البته در بعضی پروژه ها . الیاف فولادی دچار خوردگی یا زنگ زدگی شده اند ( عمدتاً بخاطر ضخامت کم این لایه مرمت ) . کیفیت ظاهری سطح رویه های شامل الیاف پلی پروپیلن یا الیاف شیشه ای به صافی سطوح تخته ماله شده با ماله های فلزی نیست » لیکن این الیاف ( که ناهمواری سطح نیز عمدتاً بواسطه آنهاست ) به مرور زمان در اثر ساییدگی و یا تاثیر عوامل جوی .۰ ناپدید می شوند . به منظور بریدن سطح بتن بلافاصله پس از پرداخت کردن ۰ از اره‌های کوچک و سبک می توان استفاده نمود . عمق برش بدین طریق به ۲۰ میلیمتر محدود 3-6-3-بتن پاشی بتن پاشی یکی از روشهای عالی و مفید برای مرمت سطوح قائم و سقفی میباشد . جزئیات مربوط به طرح اختلاط و مصالح مصرفی در فصل دوازدهم آمده است . هنگامی که عمق عوارض در سطوح مورد مرمت . زیاد باشد ۰ بتن پاشی باید در چند لایه متوالی صورت گیرد و زمان اعمال لایه های متوالی باید قبل از گیرش اولیه هر لایه . بخاطر جلوگیری از پوسته شدن نهایی باشد . در میلیمتر لازم است . که در سطوح بزرگ .این مش فولادی باید با استفاده از شاخکهایی به سطح ۵ درجه آنجام می شود تا امکان نفوذ بتن به لابه لای فضای آرماتورها وجود داشته و بتن پاشیده شده در پشت آرماتورها نیز جا داده شود . امکان استفاده از هر دو مخلوط خشک و تر در بتن پاشی سطوح تعمیری وجود دارد. در مورد مخلوط های خشک آب مورد نیاز در قسمت افشانک وسیلهٌ بتن پاشی به مخلوط سیمان و ماسه اضافه میشود . البته این مخلوط کاملاً خشک نیست و دارای رطوبتی حدود ۳ تا ۶ درصد وزنی ماسه ناشی از رطوبت سطحی ماسه است . لیکن در مخلوطهای تر . آب مورد نظر در محل اختلاط هدایت میشود که این پمپ نیز مخلوط بتن یا ملات را به افشانک پمپ میکند . از هوای تحت فشار ۲۴ 0۲۵2160 ۷۱1 ۵۵1۴۵۵۱۵۲۷ ۳۲۵ ۲۵۱ ۷۵۲۹۱۵ ۷۷۷۷۷۷ 0 -------- صفحهٔ بعد -------- مرمت بتن ۳۸۳ شود. عمل آوری نیز با استفاده از غشاء های عمل آور یا ورقه های ناتراوا صورت می گیرد . در بعضی پروژه ها از الیاف به منظور تسلیح بتن استفاده می شود . این مصالح منجر به بهبود مقاومت بتن تعمیری خواهند شد , لیکن اطلاعات کافی در مورد هزینه ها و مزایای اقتصادی این تقویت . وجود ندارد . 4-6-3 بتن پیش آکنده با ملات تزربقی بتن پیش آکنده در کارهای تعمیری بزرگ نظیر شمع ها ءکوله ها و دیوار ها ۰ رواج پیدا کرد. دراین شیوه .بتن معیوب طبق روشهای مذکور برداشته میشود و سنگدانه درشت در ناحیهٌ مورد مرمت و بین قالب ها ریخته میشود . سپس تزریق دوغابی از سیمان و ماسه از کف ناحیه قالب بندی شده به منظور پر کردن حفرات بین سنگدانه ها و به سمت بالاء انجام می گیرد . همزمان با بالا آمدن دوغاب . لول تزریق نیز به سمت بالا کشیده می شود . لیکن کماکان در زیر سطح دوغاب باقی می ماند . این شیوه برای کارهای زیر آبی مناسب است . چرا که با پر شدن حفرات توسط دوغاب سیمان آب نفوذی از داخل آنها خارج میشود . این نوع مرمت برای مخازن ذخیره آب » تیرها و ستون در کارخانجات صنعتی نتایج مثبتی داشته است. به لحاظ فشار زیادی که این فناوری برجدارهٌ قالب ها وارد می کند . درزهای قالب باید جهت جلوگیری از هر گونه نفوذ ملات به بیرون » مهر و آب بند شوند . 5-0-3 روش نزریق مصالح تزریقی متنوعی جهت مرمت ترک های ایجاد شده در دالهای روی زمین یا سقف . پرکردن حفرات در سطوح تکیه گاهی . مرمت ترک خوردگی و پرکردن حفرات اعضای ساختمان . بکار میروند . این مصالح شامل, دوغاب سیمان! ۰ اپوکسی " اکریلامیدها "۰ پلی اورتان " و ترکیبات متیل" می باشند ( متیل متاکریلیت ) که بواسطه فشار یا نیروی نقلی به داخل ترک یا حفره تزریق می شوند . 8۵۶۱ 2۵11۵111 ۱ کرد ٩ ۸0171208 4 . ( ۱۹۱۱۸۹۹۱۹ ٩ ۵111۷1 11۵11120۷1215 ۲۳۳۴ 0۲۵2160 ۷۱1۳ ۵01۳۵۵۵۲۷ ۳۲۵ ۵۱ ۷۵۲۹۱۵ ۷۷۷۷۷۷ 0 -------- صفحهٔ بعد -------- مرمت بت ۳۸۴ دوغاب سیمان هم میتواند بصورت درجا در محل ساخته شده و یا در بسته های آماده ای خریداری گردد » که عموماً حالت اخیر از لحاظ اقتصادی و سهولت کاربرد بصرفه‌تر می باشد . افزودنی هایی به منظور کاهش انقباض دوغاب تزریقی و همچنین پرکننده های معدنی به منظور اقتصادی نمودن این دوغاب ها در مواردی که مصرف زیاد است . در دسترس می باشند . زمانیکه دوغاب سیمان مرمت بخش تحتانی یا تکیه گاهی دالهای متکی بر زمین ( روسازی ها ) یا فونداسیون ۰ با استفاده از تزریق دوغاب تحت فشار به بخشهای زیرین » امکانپذیر است . مشاهدهٌ پیوستهه تراز دوغاب تزریقی به منظور جلوگیری از اعمال فشار برخاست از کف به چنین دال هایی در هنگام مرمت. ضروری است . اغلب دوغاب ها تزریقی باید مطابق ضوابط کیفی استاندارد ۸۹7۸/01107 باشند. اپوکسی‌ها دارای محدوده وسیعی از لحاظ خاصیت لزجت ( نرمی ) و زمان گیرش می‌باشند. چسبندگی این نوع مصالح با سطوح و مواد تمیز و خشک بسیار عالی بوده و بعضی از انواع آنها قابلیت چسبندگی به بتن پلاستیک را دارا می باشند . بعنوان نمونه پیوستگی سازه ای یک قطعهه سازه‌ای ترک خورده می تواند با تزریق اپوکسی تامین گردد . یکپارچگی دالهای ترک خورده متکی بر زمین و ظرفیت باربری تکیه گاهی مورد انتظار ۰ می تواند با استفاده از تزریق اپوکسی تامین گرد . در هنگام تزریق باید به عمر کوتاه و مفید مواد اپوکسی پس از باز کردن در قوطی آنها توجه نمود . در بعضی شرایط ممکن است برداشتن بتن معیوب و بتن ریزی مجدد در مورد نواحی ترک خوردهٌ دالهای متکی بر خاک , نسبت به مرمت تزریقی آنها با اپوکسی » بصرفه تر باشد . استفاده از ترکیبات ژٍل مانندی نظیر اکریلامیدها و پلی اورتان ها برای ترمیم معایب سازه های در جوار رطوبت ( مثلاً مخازن ذخیره آب ) بسیار مناسب است . به گونه ای لزجت این ترکیبات ۰ امکان تزریق آنها را به داخل ترک ها و یا هرگونه بازشدگی هایی را که آب از آنها جریان دارد را فراهم می کند . استفاده از این ترکیبات در مرمت اعضای سازه‌ای ممکن نیست . ترمیم ترکهای سازه أی و مرمت دالهای متکی بر زمین با استفاده از ترکیبات متیل (۷101۳201۵10 ارط1ع۱ ) در سه مرحله صورت می‌گیرد. ابتدا ترک ها با بهره‌گیری از ظرفی با خروجی می شود . در مرحلهه آخر لازم است که مصالح پخش شده روی سطح . با استفاده از جارومک از جنس الیاف سخت . به سمت داخل سطح » جارو شود. این روش موجب رفع نقص یا رفع ضعف سازه ای نمی شود . لیکن نفوذ ناپذیری و صلبیت کف را بهبود می بخشد . در این روش استفاده از روکش محافظ الزامی است . در مکانهایی که تهویه مناسبی صورت نمی گیرد . استفاده از ماسک ۲۳۳۴ 0۲۵2160 ۷۱1۳ ۵01۳۵۵۵۲۷ ۳۲۵ ۵۱ ۷۵۲۹۱۵ ۷۷۷۷۷۷ 0 -------- صفحهٔ بعد -------- مرمت بتن ۳۸۵ در تزریق های تحت فشار لازمست سطح ترک ها را با استفاده از مواد اپوکسی یا واکس سنگین . مهر و درزگیری نمود و در فواصل ۲۵ تا ۳۰ سانتیمتر لوله هایی به منظور تزریق نصب نمود . افشانک تزریق دارای دو لوله همگرا می باشد که اپوکسی و کاتالیزور مصرفی ( عمدتاً اثر زودگیری دارند ) را قبل از تزریق به داخل درز ء با هم مخلوط میکند . این افشانک ها دارای یک شکاف برای تزریق به محل بازشدگی ها و یا یک سرنوک تیز برای تزریق به داخل درزها باشد . تزریق آپوکسی یا ژل از یک انتهای ترک اعمال میشود تاجایی به ورودی دیگر برسیم .در این حالت. دستگاه تزریق به محل ورودی دیگر که از قبل در داخل درز کار گذاشته است . منتقل میگردد ۰ و عملیات مشابه تکرار میگردد تا ترک یا درز مربوط پر شود. ترک های دال های متکی بر زمین از زیر قابل مهرکردن و درز گیری نیستند . لذا مدت زمان تزریق تا نفوذ مناسب به داخل ترک در این گونه سازه . قبل از حرکت به سمت ورودی بعدی » براساس قضاوت مسئول مربوطه می باشد و دور ریز قابل توجهی در مواد تزریق وجود خواهد داشت . دربعضی موارد . استفاده از یک مایع غلیظ می تواند حفرات اطراف بخش تحتانی ترک را مهر نموده و از دور ریز مواد بکاهد. به جهت همین دور ریز ها . هزینه ترمیم ترک در دال‌های متکی بر زمین بیش از دال های طبقات است . مگر اینکه هزینه های داربست در حالت دوم مخارجی اضافه را تحمیل نماید . معمولاً زمان اجرای کارهای تعمیری بخصوص در مورد رو سازیها و کارهای صنعتی . در شبها یا روزهای آخر هفته که بهره‌برداری از آنها کمتر است . مناسبتر می باشد. در این حالت شکستگی ها و معایب ناشی از بهره‌برداری زود هنگام از ناحیه مرمت شده, کمتر خواهد شد و سطح مورد مرمت مثلاً در صبح روز بعد. آماده بهره برداری است. در صورتیکه ترافیک عبوری از روی دالهای روسازی سبک بوده و ترکها دارای لبه‌های پکیده " باشند. با اجرای یک شیار در روی ترک و پر کردن شیار با اپوکسی با مدول الاستیسیته کم می توان از گسترش خرابی جلوگیری نمود. این نوع اپوکسیها دارای سختی ۰ ازنوع ۸ 511085 ) و۵۰ ( از نوع 0 51105 )» مقاومت کششی ۲/۸ تا ۳/۵ نیوتن بر میلیمتر مربع ۰ و مقاومت چسبندگی به بتن معادل ۱/۰۵ تا ۱/۷۵ نیوتن بر میلیمتر مربع می باشند. ۶-۶-۳ مرمت با بتن سفت ملاتهای سفت شامل یک سهم سیمان . ۲/۵ الی ۳ سهم سنگدانه عبوری از الک نمره ۱۶ و مقدار کافی آب می‌باشند. به میزانی که این ترکیب شکل گلوله‌ای بخود بگیرند و فشار کمی بر بدنه قالب داشته و اثر واضحی از رطوبت بر روی دست نداشته باشد . بخاطر نسبت آب به سیمان کم این مخلوط . انقباض ملات حداقل ممکن بوده و مرمت انجام شده دوام » آب بندی و مقاومت خوبی خواهد داشت . گاهی اوقات از ترکیب سیمان سفید و سیمان خاکستری به منظور نزدیک شدن کیفیت ظاهری ناحیه تعمیری به بتن مجاور . استفاده می شود . استفاده از این شیوه برای لکه 22اه 5۳21160 ۱ 0 ۷۷۷۷۷۷ ۷۵۲۹۱۵ ۵۱ ۳۲۵ ۵01۳۵۵۵۲۷ ۷۱1۳ 0۲۵2160 ۲۳۳۴ -------- صفحهٔ بعد -------- مرمت بتن ۳۸۶ گیری های سطحی مناسب نیستند » لیکن نتایج بسیار خوبی برای ترمیم حفره های کوچک و خیلی عمیق و همچنین اصلاح نواحی کرمو و سوراخهای ناشی از بولتهای قالب ها دارد . مصالح این مورد باید توجه داشت که از تخماق های با سر زبر جهت کوبیدن مصالح استفاده شود. در غیر اینصورت ۰ سطح مصالح بواسطه تماس با تخماق صیقلی .صاف شده و پیوستگی لازم را با لایه بعدی تامین نخواهند کرد . کوبه های مورد استفاده در ترمیم سوراخ بولت قالب‌بندی, بهتر است از تخماق های با برجستگی میله های چوبی به جای میله های فلزی استفاده نمود . در صورتیکه اکریلیکها چسباننده به مقدار جزئی و در حدود ۲۰ الی ۲۵ درصد آب مخلوط به ملات سفت اضافه شوند. در بهبود کارایی مخلوط بدون اثرمنفی پررنگ . موْثر خواهند بود . عمل آوری محل ترمیم . با استفاده از پوشاندن ناحیه مصالح شده با مشمع و یا گونی مرطوب و یا بصورت اعمال یک غشاء محافظ ۰ صورت می گیرد. استفاده از ایوکسی باید با مطالعات بیشتری توأم باشد ۰ چرا که تغییر رنگ نواحی اصلاح شده با بهره گیری از آپوکسی .۰ بعد از هوادیدگی و نوردیدگی ناحیه مورد نظر . مشاهده شده است . 7-6-3- اجرای دستی ملات ملاتهایی که بطور دستی اجرا میشوند » میتوانند در محل مخلوط شوند و عموماً مخلوطی از سیمان پرتلند با ماسه. و یا مخلوطهای آمادهٌ کارخانه‌ای. و یا ملاتهای اصلاح شده با پلیمر می باشند . استفاده از این مصالح در مرمت نواحی معیوب با آرماتورهای نمایان و یا بریده شده . که تراکم خشن باشد تا پیوستگی لازم برای اعمال ملات فراهم گردد . عمل آوری ملات در این روش بسیار مهم است و باید در مورد سطوح بزرگ بعد از تکمیل یک ناحیه و در سطوح کوچک بلافاصله پس از لکه‌ گیری انجام گیرد . در این مورد استفاده از غشاء های عمل آوری, بازد خوبی دارد . در زمانبندی مراحل عمل آوری باید دقت نمود تا لایه های مورد استفاده بر روی قسمتهای تکمیل 8-6-3 مرمت نواحی یکیده درز در مسیر حرکت لیفت تراک‌هاست . این نواحی به مرور زمان تحت بارهای وارده ۰ تمایل به تعریض و تعمیق دارند . به گونه ای که میزان خرده سنگ و نخاله های بتن که قلوه کن شده و به فرورفتگی این عارضه ممکن است بقدری عمیق شود که موجب دست انداز در مسیر حرکت لیفت تراک شده و منجر به فروریزی بسته های مورد حمل و نقل ( پالت ها ) گردد . این مشکل می تواند 0 ۷۷۷۷۷۷ ۷۵۲۹۱۵ ۲۵۱ ۳۲۵ ۵۵1۴۵۵۱۵۲۷ ۷۱1 0۲۵2160 ۲۴ -------- صفحهٔ بعد -------- مرمت بتن ۳۸۷ از طریق ایجاد شیاری در روی درز به عمق ۲۵ میلیمتر و پر کردن آن با اپوکسی با مدول الاستیسیته کم .هم سطح با نواحی مجاور درز مرتفع گردد . پکیدن بتن ممکن است در اثر دوران پوشش بتنی موجود در روی درز ممکن از سایر قسمتها لق شده و جدا گردد . اندازه و موقعیت ناحیه پکیده شدهْبتن » روش مرمت را مشخص می نماید . سطوح کوچکی که بر اثر ضربههٌ سقوط آزاد اجسام صدمه دیده‌اند. قبل از مرمت باید تمیز شده و سطح آن ها مرطوب گردد . انجام می گیرد .آب مورد استفاده باید شامل ۲۵ تا ۳۰ چسب اکریلیک باشد که مقداری از آن به مخلوط مصالح خشک اضافه میشود تا کارأیی لازم را جهت ریختن دوغاب فراهم کند . استفاده از آب زیاد در این مورد منجر به انقباض وقوع ترکهای مویی خواهد شد . عمل آوری ملات با استفاده از غشاء مراقبت و یا پوشاندن آن با ورقه های پلی اتیلن ( مشمع ) و یا رطویت سطحی انجام می‌شود. بعد از ۴۸ ساعت عمل آوری . باید اجازه داده شود محل تعمیر خشک گردد . زمان مفید اجرای ملات " تقریباً بین ۲۰ تا ۳۰ دقیقه می باشد و به منظور جلوگیری از محبوس شدن حباب های هوای اضافی در مخلوط. زمان اختلاط به ۲ دقیقه محدود میشود . در صورتیکه درز ایجاد شده حاصل از پکیدن بتن در دو لبه بیش از ۲۰ میلیمتر نباشد ۰ عملیات ترمیم شامل شیارزنی و تمیز کردن شیار از خرده سنگ . مصالح سست و خرد شده و آلودگی ها و سپس پرکردن درز با اپوکسی کم مدول و به طریقهٌ ثقلی است . سطح درزگیر بهتر است مقداری در صورتیکه عرض درز سیب دیده بیش از ۲۰ میلیمتر باشد . برای مرمت بتن ابتدا شیارهایی به فاصله ۲۵ میلیمتر از لبه های پکیده و عمق ۳۰ میلیمتر به موازات درز به کمک فرز ( اره ) ایجاد می گردد و حد فاصل شیارها به کمک قلم چکش به عمق ۳۰ میلیمتر تمیز می گردد .سطوح داخلی و لبه های این کانال کنده شده باید عاری از دانه شل و مقداری خشن باشند . پس از آماده سازی یک تسمه چوبی به ضخامت ۲ میلیمتر بطور قائم در مرکز کانال نصب می شود. وظیفهٌ نوار ایجاد درز جدایی بین مصالح پرکننده تعمیری در دو طرف درز است . سپس درون کانال به آرامی و بصورت ثقلی توسط مخلوطی شامل یک سهم اپوکسی و سه سهم ماسه سیلیسی خشک ۰ پر می مسطح میگردد . که در این حالت سطح فوقاتی نوار جدا ساز نیز ساییده می شود. می‌توان از تسمه جداساز استفاده نکرد و پس از گرفتن ملات تعمیری . به کمک آارهٌ شیاری در امتداد درز ایجاد "۵۱ 11 ۲۴ 0۲۵2160 ۷۱1 ۵۵1۴۵۵۱۵۲۷ ۳۲۵ ۲۵۱ ۷۵۲۹۱۵ ۷۷۷۷۷۷ 0 -------- صفحهٔ بعد -------- 8 مرمت بتن ۳۸۸ وجود داشته که این فرآیند موجب تخریب تعمیر می گردد . اگر عامل پکیدگی بتن . انبساط درونی ناشی از وجود چرت یا واکنش های قلیایی سنگدانه‌ها باشد ۰ پکیدگی درمای قطعی نخواهد بود . به منظور جلوگیری از واکنش های مخرب بیشتر سنگدانه های ضمن مشاهدات و بررسی های بیشتر جهت اطمینان از هماهنگی رنگ ناحیه مرمت شده با سایر نواحی باید صورت گیرد . ۷-۳ عملکرد برخی از مصالح تعمیری در مرمت سازه های بتنی عملکرد مواد و مصالح تعمیری در سازه های بتنی و بتنی مسلح به عوامل گوناگونی بستگی دارد . از مهمترین این عوامل شرایط محیطی که سازه در آن قرارداد و بارهای وارده بر سازه را می‌توان نام برد. همچنین عملکرد مواد و مصالح در شرایط محیطی مشابه در انتخاب نوع مواد بسیار موثر است. بهر حال با انتخاب مصالح مناسب تعمیری در صورتیکه آماده سازی بتن بستر و شیوه اجرای تعمیر کارهای تعمیراتی بسیاری در سطح جهان و در کشور بر روی سازه‌های بتنی صورت گرفته است که نشان داده است که عدم شناخت نوع خرابی و میزان گسترش آن منجر به تعمیری ناموفق گشته است. همچنین عدم اطلاع از عملکرد مواد و مصالح بر پایه سیمانی یا پلیمری و یا تلفیقی از این دو ماده در شرایط محیطی مختلف گاه سبب خرابی مواد و مصالح تعمیری در زمانی نسبتا کوتاه گشته کارهای تعمیراتی بر روی سازه های بتنی عمدتا در جنوب کشور و در سواحل و بنادر حاشیه خلیج فارس انجام شده است . این منطقه بعلت قرارگیری در یک محیط دریایی و وجود یونهای کلرید و دما و رطوبت » محیطی بسیار خورنده برای سازه‌های بتنی مسلح بوده و خوردگی آرماتور و خرابی بتن در ابعاد گسترده ای اتفاق افتاده است . در کار تعمیراتی حوضچه های تصفیه خانه در یکی از بنادر جنوبی کشور که بعلت خوردگیهای توام سولفاتی و کلریدی آسیب دیدگی گسترده ای در اغلب دیوارها و کف بوقوع پیوسته بود از بتن سیمان پرتلندی توام با ماده پلیمری ]5۳ ( لاتکس استایدین بوتادین ) استفاده گردید . کاربرد این 0 ۷۷۷۷۷۷ ۷۵۲۹۱۵ ۵۱ ۳۲۵ ۵01۳۵۵۵۲۷ ۷۱1۳ 0۲۵2160 ۲۳۳۴ -------- صفحهٔ بعد -------- مرمت بتن ۳۸۹ ماده در ملات و بتن تعمیراتی ممکن است سبب کاهش جزئی مقاومت و مدول الاستیسیته گردد . لیکن افزایش ظرفیت کرنش کششی و شکل پذیری بتن »کاهش جمع شدگی و به ویژه کاهش قابل ملاحظه نفوذٌ پذیری در مقابل نفوذ یونهای مخرب از مزایای کاربرد این ماده بعنوان یک ماده شده این عملکرد را تکمیل نموده است . در کار تعمیراتی گسترده دیگری که در اسکله ها و ساختمانهای بندری در جنوب کشور انجام گردید از مواد تعمیراتی آماده با ماده سیمانی و الیاف استفاده گردید. خواص ملاتهای آماده شده از این ماده نشان دهنده کیفیت مناسب و خواص مکانیکی و مقاومتی بالای آن داشت . این ماده در کشورهای دیگر نیز در کارهای تعمیراتی مصرف شده و عملکرد قابل قبولی را نشان داده بود . در این کار تعمیراتی اآرزیابی وضعیت موجود و تشخیص نوع خرابی و گستردگی آن با استفاده از تکنیکهای جدید غیر مخرب و نمونه گیری و آزمایش در بار اول تعمیرات با دقت و به میزان لازم صورت نپذیرفت و کار تعمیرات با ماده آماده نگردید. بررسی های بعدی نشان داد که وجود یون های کلرید بیش از حد مجاز حتی تا پشت آرماتورهای اصلی و نیز بروز پدیده کربناتاسیون و وجود رطوبت ادامه فعالیت خوردگی را بهمراه داشته و عدم برداشت بتن نامناسب و دارای املاح بالا خرابیهای بعدی را بدنبال داشته است . انجام عمل آوری مناسب بویژه در روزهای اولیه و بعضا جمع شدگی بیش از حد. مواردی از جدایی دو لایه را نیز بهمراه داشته است . در کار تعمیراتی دیگری که کف و دیوارها و پایه‌های اسکله های مجتمع بندری در جنوب کشور بعلت خوردگی و خرابی شدید مورد تعمیر و مرمت قرار گرفت از سیمان پرتلند مخلوط با دوده سیلیس و فوق روان کننده استفاده گردید . آزمایشهای قبلی بر روی این نوع مواد و مصالح نشان می دهد که در صورت کنترل جمع شدگی در این ملات یا بتن با کاهش مصرف آب می توان به خواص لازم مکانیکی و نفوذ ناپذیری قابل قبول دست یافت. البته عمل آوری مناسب و نیز آماده سازی قبلی از ارکان اصلی موفقیت در این تعمیر است که در مواردی که ضعف هایی از این نقطه نظر در عمل مشاهده گردد خرابی در همان نواحی مجددا بروز ۲۳۳۴ 0۲۵2160 ۷۱1۳ ۵01۳۵۵۵۲۷ ۳۲۵ ۵۱ ۷۵۲۹۱۵ ۷۷۷۷۷۷ 0 -------- صفحهٔ بعد -------- مرمث بتن ۹ کارهای تحقیقاتی و میدانی که در آزمایشگاه و در محل برای بررسی عملکرد مواد و مصالح تعمیراتی با پایه های سیمان پرتلندی بهمراه پوزولانهای مصنوعی و نیز سیمان پرتلند پلیمری استفاده از ملاتهای خشک آماده و مطابق استاندارد و نیز کاربرد 581 می تواند پیوستگی مناسبی بین بتن قدیم و جدید ایجاد نماید . جمع شدگی در بتن های با پایه سیمانی که شکل عمده این مواد است می تواند کنترل گردد و همچنین می توان با کاربرد پلیمر کاهش قابل ملاحظه ای در این پدیده بوجود آورد . کاربرد هر دو سیستم می تواند در کاهش نفوذپذیری یونهای مخرب موثر باشد بشرط آنکه مساله عمل آوری با دقت لازم صورت پذیرد. ۲۴ 0۲۵2160 ۷۱1 ۵۵1۴۵۵۱۵۲۷ ۳۲۵ ۲۵۱ ۷۵۲۹۱۵ ۷۷۷۷۷۷ 0 -------- صفحهٔ بعد -------- 8 ۲ ساخت بتن و بتن ریزی در هوای سرد 201 ساخت بتن و بتن ریزی در هوای سرد 1-4- کلیات هدف از این دستورالعمل حصول پی آیندهائی بشرح زیر می باشد: | جلوگیری از خرابی بتن تازه در اثر یخ زدگی. زمانی که آب خارجی وجود نداشته باشد ۰ با گیرش بتن درصد اشباع آن کاهش می یابد و هنگامی که مقاومت بتن به 0 ع 5 برسد » درصد اشباع آن از درصد اشباع بحرانی ( درصد اشباعی که در آن یخ زدگی باعث خرابی می شود ) کمتر می شود . برای بتنهای خوب طرح شده عموماً پس از روز دوم. بتن مقاومت مذکور را کسب می نماید. 2- اطمینان از اینکه بتن مقاومت کافی جهت برداشتن قالبها و یا پشت بندها را بدست آورده است. 3- استفاده از روش عمل آوری مناسب که تضمین کننده بدست آوردن مقاومت لازم بدون استفاده از حرارت زیاد و یا رسیدن به درصد اشباع بحرانی تا انتهای زمان عمل آوری باشد. 4- جلوگیری از تغییرات زیاد دما در بتن قبل از اینکه بتن مقاومت لازم جهت مقابله با ائرات آنرا بدست آورده باشد. 3 تامین پایایی لازم برای بتن جهت مقابله با دوره های متناوب یخ بندان و ذوب یخ. 2-4 تعریف هوای سرد هوای سرد به دوره‌ای اطلاق می گردد که در آن برای مدتی بیش از 3 روز متوانی یکی از شرابط زیر برقرار باشد: الف - دمای متوسط هوا در شبانه روز کمتر از 7 درجه سلسیوس ( سانتیگراد ) باشد ( دمای متوسط روزانه میانگین حداکثر و حداقل دمای هوا در فاصله زمانی نیمه شب تا نیمه روز ب - دمای هوا برای مدتی متجاوز از نصف روز در هر دوره 24 ساعته کمتر از 10 سانتیگراد ۲۴ 0۲۵216۵0 ۷۱1۳ ۵01۴۳۵۵۱۵۲۷ ۳۲۵ ۲۵۱ ۷۵۲۹۱۵ ۷۷۷۷۷۷ 0 -------- صفحهٔ بعد -------- 8 8 ساخت بتن و بتن ریزی در هوای سرد 22 1-3-4 استفاده از سیمانهای با حرارت زائی زیاد ( استفاده از سیمان تیپ ][] در مواردی که 2-3-4 اگر نرمی سیمان حدود 0۳/8۲ 4000 تا ۳/8۲ 4800 باشد. میزان آب مورد نیاز و آب اندازی بتن کاهش قابل ملاحظه ای می یابد . لازم به ذکر است که استفاده از سیمانهای با نرمی فوق برای بتن های غیر هوازا مجاز می باشد . برای بتنهای هوازا ۰ استفاده از سیمان با نرمی 3-3-4- استفاده از مواد افزودنی تندگیر کننده » روان کننده و هوازاً در جهت بهبود کیفیت بتن بسیار موثر خواهد بود. لازم به ذکراست برای بتنهایی که در معرض دوره های متناوب یخ بندان- ذوب یخ قرار خواهند گرفت. استفاده از مواد هوازا با رعایت ضوابط لازم برای ساخت آنها . آلزامی 4-3-4- استفاده از سنگدانه هایی که درصد زیادی از ذرات آنها دراز و باریک باشد قابل توصیه نیست . ضمناً برای بتنهایی که در معرض دوره‌های تناوب یخ بندان -ذوب یخ قرار می گیرند حداکثر اندازه سنگدانه ها باید محدود به ۱۲۱ 15 باشد . در مورد سایر بتنها نیز استفاده از 5-3-4- استفاده از مصالح سنگی سبک وزن در جهت کاهش ظرفیت هدایت حرارتی بتن و در مربوط به طرح و استفاده از بتنهای سبک باید کاملاً رعایت گردد. 4-4- طرح مخلوط بتن فوق‌الذ کر باید با مواد مضاف روان کننده و یا هوآزا تامین شود. حد ممکن نسبت آب به سیمان را در حدود 0/35 نگاه داشت . در هر حال این نسبت به هیچ وجه ۲۴ 0۲۵21۵0 ۷۱1۳ ۵۵1۴۵۵۱۵۲۷ ۳۲۵ ۲۵۱ ۷۵۲۹۱۵ ۷۷۷۷۷۷ 0 -------- صفحهٔ بعد -------- ۲ ساخت بتن و بتن ریزی در هوای سرد 23 نباید از مقدار 0/5 بیشتر باشد. ضمناً در صورت استفاده از مواد هوازا می توان نسبت آب به سیمان بیشتری در مقایسه با بتن معمولی برای حصول شرائط یکسان پایایی بکار برد. لازم است تاکید گردد که استفاده از نسبت آب به سیمان کمتر در هر شرائطی مفید می باشد. 5-4- دمای بتن تازه 1-7-4- دمای بتن تازه در هنگام بتن ریزی در هنگام بتن ریزی دمای بتن تازه نباید از مقادیر مندرج در سطر | جدول 1-14 پائینتر باشد. باید توجه داشت که اگر دمای بتن تازه خیلی بیشتر از مقادیر ذکر شده باشد . سرعت از دست دادن گرما بالاتر خواهد رفت و در عوض زمان گیرش را پایین آورده و افت اسلامپ را تسریع خواهد کرد . از اینرو دمای بتن تازه در هنگام ریختن نباید بیش از 1 درجه سانتیگراد از دماهای حداقل ذکر شده بالاتر باشد . بطور کلی بهتر است بتن در درجه حرارتی بین 7 تا 21 درجه سانتیگراد گیرش نماید و در خلال 3 روز پس از گیرش دمای آن کمتر از 10 درجه سانتیگراد نگردد. جدول 1-14- دماهای توصیه شده برای بتن کوچکترین بعد مقطع (13130) 300-900 ! 1900 0 حداقل دمای بتن در هنگام بتن ریزی حداقل دمای بتن در هنگام مخلوط کردن در دماهای مختلف هوا 7 ) < 2 10 (1-) تا (18-) 3 135 )> 4 حداکثر مجاز افت تدریجی دمای بتن در 24 ساعت پس از پایان دوره محافظت 5 8 20۳ 220۳ 110 2-5-4 دمای بتن در هنگام مخلوط کردن با توجه به دمای هوا باید دمای بتن در هنگام مخلوط کردن بیشتر از دمای لازم در هنگام بتن ۲۳۳۴ 0۲۵2160 ۷۱1۳ ۵01۳۵۵۵۲۷ ۳۲۵ ۵۱ ۷۵۲۹۱۵ ۷۷۷۷۷۷ 0 -------- صفحهٔ بعد -------- ۲ ساخت بتن و بتن ریزی در هوای سرد 24 اینرو در سطرهای ۰.2 3. 4 از جدول 1-4 مقادیر توصیه شده برای دمای بتن در هنگام اختلاط درجه حرارتهای مختلف هوا آورده شده است . باید توجه داشت که دمای بتن در هنگام مخلوط اگر بین زمان مخلوط کردن تا زمان ریختن بتن تاخیر رخ دهد می توان میزان تقریبی آفت دمای مخلوط را به‌ازای هر 1 ساعت تاخیر در بتن ریزی برای مخلوط کن های خمره‌ای گردان محاسبه نمود. (1-14) ( +7۲-7) ۲۳-0/25 7 <افت دمای بتن به‌ازای هر | ساعت تاخیر در بتن ریزی ( ۴) ۱ 7 * دمای لازم برای بتن در محل بتن ریزی (۲) ,7 * دمای هوای محیط (: ۲) برای زمانهای بیش از |[ ساعت می توان عدد حاصل را بصورت خطی افزایش داد. مقدار بدست آمده برای آ را باید با مقدار +آ جمع کرد تا دمای لازم برای مخلوط بتن در هنگام 6-4- روش برآورد دمای مخلوط بتن با در دست داشتن مقادیر جرم و دمای هر کدام از مصالح و میزان رطوبت هر کدام از آنها می‌توان دمای نهایی مخلوط بتن را از رابطه زیر تعیین کرد. در رابطه فوق داریم : . : 0 7<دمای نهایی مخلوط بتن ( ۴ ) خدمای سیمان 9 ۰ ( دمای مصالح ریز دانه ( ‌ ( *دمای مصالح درشت دانه ( 6 ( 7 -دمای آب افزوده شده به مخلوط ) ۵ 0 ( *جرم سیمان ( ۳8 ) ۰ * جرم مصالح ریز دانه در حالت اشباع با سطح خشک ( 6[ )* ,7 جرم مصالح درشت دانه در حالت اشباع با سطح خشک ( 6[ )* *جرم آب اضافه شده به مخلوط ( ۳8 ) *جرم آب آزاد مصالح ریزدانه ( ۳8 ) ۲۳۳۴ 0۲۵2160 ۷۱1۳ ۵01۳۵۵۵۲۷ ۳۲۵ ۵۱ ۷۵۲۹۱۵ ۷۷۷۷۷۷ 0 -------- صفحهٔ بعد -------- 8 ساخت بتن و بتن ریزی در هوای سرد 205 7 *جرم آب آزاد مصالح درشت دانه ( ۳8 ) ۱ وضقست آب موجود در سنگدانه‌ها بصورت شکل زیر می‌باشد. خثف شده در اون نشف شده در هوا فالث افباع با مذع نفک عالت برقوب ب رطویت جذب غده رفوبت آزاد اباب آب ) ذرمد رطوبت | اگر در هنگام مخلوط کردن دمای یکی از مصالح سنگی درشت دانه و ریزدانه و یا هر دو آنها پائینتر از صفر درجه سانتیگراد باشد. آب موجود در این سنگدانه ها یخ می زند و در این حالت باید اصلاح زیر در رابطه ( 2-4 ) انجام شود. عبارت (80-,0/57) ,۷۷ جایگزین شود. 7-4- گرمایش مصالح جهت رسانیدن دمای مخلوط بتن به دماهای مندرج در بند 5-14 باید مصالح را گرم کرد . ساده ترین روش حصول به دماهای فوق الذکر گرم کردن آب در مخلوط می باشد. در موارد معدودی نیز می توان از گرمایش مصالح سنگی سود جست. 1-7-4- گرمایش آب گرمایش آب روش بسیار خوبی جهت بالابردن دمای مخلوط می باشد . در این حالت باید توجه کامل مبذول داشت تا آب بصورت همگن گرم شود و به مقدار کافی نیز آب گرم دراختیار باشد . بسته به نیاز . می توان دمای آب را تا ۴ 7 60 و حداکثر تا 2 807 بالا برد . در هنگام مخلوط کردن مصالح با آب در چنین دمایی حتماً باید موارد ذکر شده در بند 11-14 این دستورالعمل خواص بتن مثل اسلامپ . تبخیر آب » آب اندازی » سرعت گیرش و ..... از یک مخلوط کن با مخلوط کن دیگر تفاوت نکند. ۲۳۳۴ 0۲۵2160 ۷۱1۳ ۵01۳۵۵۵۲۷ ۳۲۵ ۵۱ ۷۵۲۹۱۵ ۷۷۷۷۷۷ 0 -------- صفحهٔ بعد -------- ساخت بتن و بتن ریزی در هوای سرد 26 2-7-4 - گرمایش سنگدانه ها زمانی که مصالح سنگی عاری از هرگونه یخ زدگی باشند دمای لازم در هنگام مخلوط کردن رامی نوأن تنها با گرمایش آب بدست آاورد. ولی زمانی که دمای هوا بطور مداوم کمتر از 4 باشد. عموماً نیاز به گرم کردن سنگدانه ها بوجود می آید.اگر آب مخلوط تا دمایی حدود ۲ ؟ 60 گرم شود معمولاً نیازی به گرمایش سنگدانه ها تا دمایی بالاتر از ۲ 15 نخواهد بود. اگر مصالح درشت دانه عاری از برفک . یخ و توده های یخ زده باشند حصول دمای لازم برای بتن را می توان تنها با گرم کردن مصالح ریزدانه تا دمای حدود ۲ * 40 بدست آورد. جهت گرم کردن مصالح استفاده از سیستم لوله های مارپیچ حاوی بخار آب توصیه می‌شود. در این سیستم گرمایش » باید سطح آزاد سنگدانه ها را با برزنت پوشاند تا توزیع حرارت بصورت توجه داشت که از گرم شدن موضعی مصالح جلوگیری شود . لازم به یادآوری است که در اثر خوردگی در لوله های حاوی بخار امکان چکه آب از آن وجود دارد که باید مدنظر قرار گیرد. برای حجمهای کوچکتر مصالح می توان از بخاری نیز استفاده کرد . در این حالت نیز باید مانع از گرم استفاده از دمیدن بخاربه مصالح می باشد . در این حالت باید اثر رطوبت اضافی حاصل از بخار را در حجم بخار دمیده شده کاست بصورتیکه بخار لازم تنها مانع یخ زدن مجدد سنگدانه ها گردد. 24 25 2-2-7-4- توصیه های ویژه در مورد گرمایش سنگدانه ها مصالح سنگی باید بحدی گرم شوند که کلیه برف و یخ موجود در آنها ذوب شود . بطور کلی توده‌های یخ‌زده سنگدانه که دارای اندازه بیش از 6 میلیمتر باشند در هنگام مخلوط کردن و یس از بتن ریزی در بتن باقی می مانند و بطور کامل از هم جدا و یخ آنها ذوب نمی شود . نحوی که گرمای نقطه ای از مصالح نباید بیش از 100 درجه سانتیگراد و گرمای متوسط آنها نباید بیش از 65 درجه سانتیگراد باشد ( البته این دماها بسیار بیشتر از دماهای لازم برای مصالح هستند ) . درنهایت باید توجه داشت که مصالح باید بطور یکنواخت گرم شوند تا نارسائیهائی در میزان آب مورد نیاز » هوای محبوس در بتن » زمان گیرش اسلامپ و ..... بوجود نیاید. ۲۴ 0۲۵2160 ۷۱1 ۵۵1۴۵۵۱۵۲۷ ۳۲۵ ۲۵۱ ۷۵۲۹۱۵ ۷۷۷۷۷۷ 0 -------- صفحهٔ بعد -------- 8 ساخت بتن و بتن ریزی در هوای سرد 29 8-4- مدت زمان لازم جهت محافظت از بتن تازه در مقابل بخ زدگی شود . تمهیدات لازم جهت پوشاندن ۰ عایق کردن . محصور کردن و یا گرمایش بتن تازه باید قبل از بتن ریزی صورت گیرد . محافظت باید بگونه ای باشد که تمام قسمتهای بتن ریخته شده در شرایط در شرایط آب و هوای سرد ء دمای بتن تازه باید برای دوره های زمانی ارائه شده در جدول 2-14 نزدیک به دماهای مذکور در جدول 1-14 نگاه داشته شوند . دوره های زمانی ذکر شده. برای بتنهای هوازا می باشد و برای بتنهای غیر هوازا این مدتها باید 2 برابر شوند . ضمناً برای بتنهای سازه ای که قبل از برداشتن قالبها . بتن باید درصد زیادی از مقاومت نهائی خود را بدست آورده بتن بوسیله آزمایشهای صحرائی تعیین کرد ( به بند 1-8-14 این دستورالعمل توجه شود. ) جهت پائین آوردن طول مدت محافظت می توان از روشهای زیر استفاده کرد: الف ) استفاده از سیمان تیپ آ]] ب استفاده از مواد افزودنی تسریع کننده ج ) استفاده از "18/17 60 سیمان اضافه بر سیمان مورد نیاز باید توجه داشت که مدتهای ذکر شده در بالا تنها زمانی قابل کاربرد هستند که اولاً عمل آوری بتن طبق ضوابط تا زمان لازم جهت کسب مقاومت لازم برای برداشتن قالبها ادامه یابد و ثانیاً بتسی که دارای درصد اشباع بحرانی است .۰ در معرض یخبندان قرار نگیرد. ضمناً اگر نیاز به مقاومت اولیه بالا وجود دارد زمازهای حداقل ذکر شده باید افزایش داده شوند. این عمل را می توان با کاهش تدریجی منابع گرمازا و یا استفاده از لایه های عایق تابه تعادل رسیدن دمای بتن با دمای محیط بانجام رسانید . بجای استفاده از قالب با لایه های عایق . برای لایه های نایلون کاملاً پوشاند بطوریکه هوا در سطح بتن در جریان باشد. ۲۳۳۴ 0۲۵2160 ۷۱1۳ ۵01۳۵۵۵۲۷ ۳۲۵ ۵۱ ۷۵۲۹۱۵ ۷۷۷۷۷۷ 0 -------- صفحهٔ بعد -------- ساخت بتن و بتن ریزی در هوای سرد 206 جدول ۲-۱۴ : مدت زمان لازم جهت محافظت از بتن در هوای سرد زمان لازم برای محافظت از بتن دردماهای مذکور در جدول 1[ سطر ۲ شرایط بهره برداری کننده و یا استفاده از 1۳8/1۳ 60 سیمان اضافی بدون بارگذاری خارجی - بتن غیر نمایان 2- بدون بارگذاری خارجی - بتن نمایان قسمتی از بارگذاری خارجی بتن نمایان 4 تمام بارگذاری خارجی باید با توجه به آزمایشهای مقاومت تعیین گردد. * شرایط بهره برداری ذکر شده در جدول ۲ بصورت زیر می باشد : حالت ا- بدون بارگذاری خارجی - بتن غیر نمایان :این حالت شامل پی ها و زیر سازه هائی می‌گردد که تحت تاثیر بارگذاری زود هنگام قرار نمی گیرند و بعلت اینکه در زیر زمین قرار دارند و یا پشت آنها با خاک پر می شود . درطول مدت بهره برداری تحت اثر دوره های یخبندان - ذوب یخ قرار نمی گیرند. حالت 2- بدون بارگذاری خارجی - نمایان : این حالت شامل پایه ها و ستونهای حجیم و سدها می‌باشد که سطوح آنها در دوره بهره برداری در معرض یخ زدگی و هوای سرد قرار می گیرند ولی نیازی به مقاومت اولیه زیاد ندارند. حالت 3- قسمتی از بارگذاری خارجی - نمایان :این گروه شامل سازه هائی می گردد که بصورت نمایان در مقابل هوا قرار دارند و ممکن است در سنین اولیه تحت اثر بارگذاریهای کمتری نسبت به بار طراحی خود قرار بگیرند و زمان لازم جهت کسب مقاومت کافی قبل از اعمال بار نهائی برای آنها وجود دارد. حالت ۴- تمام بارگذاری خارجی : این گروه شامل سازه هائی می گردد که جهت تحمل نیروهای هنگام ساخت نیاز به پایه ها و شمعهای موقت دارند. جدول 3-14 : حداکثر سرعت مجاز افت دمای بتن در طول24 ساعت پس از پایان دوره محافظت 300-0 900 1800 << 0 ۲۴ 0۲۵2160 ۷۱1 ۵۵1۴۵۵۱۵۲۷ ۳۲۵ ۲۵| ۷۵۲۹۱۵ ۷۷۷۷۷۷ 0 -------- صفحهٔ بعد -------- ساخت بتن و بتن ریزی در هوای سرد 299 1-8-4 توصیه های ویژه برای بتنهای سازه ای برای بتنهای سازه ای که در سنین اولیه تحت اثر بارگذاریهای زیادی قرار می‌گیرند ( حالت 4 بهره برداری مندرج در جدول 2-14 ) مدت محافظت و مدت زمان لازم جهت نگهداری قالبها و شمعها براساس مقاومت کسب شده توسط بتن مشخص می شود و زمانزهای حداقل ذکر شده در جداول برای این منظور کافی نمی باشد. جهت حصول اطمینان از کسب مقاومت لازم توسط بتن می توان حداقل 6 نمونه آزمایشگاهی از آخرین * 17 75 بتن ریخته شده و یا حداقل 3 نمونه آزمایشگاهی به‌ازای هر 2 ساعت بتن ریزی ( هر کدام که تعداد نمونه های بیشتری می دهد ) تهیه کرد. این نمونه ها باید تا زمانی که تحت شرایطی مشابه بتن ریخته شده در محل قرار می‌گیرند در مقابل یخ زدگی محافظت شوند . پس از آزمایش نمونه ها و اطمینان از کسب مقاومت لازم توسط آنها می توان اقدام به قالب برداری نمود. استفاده از آزمایشهای غیرمخرب در کنار نمونه گیری از بتن نیز توصیه می شود . ضمناً بکارگیری روشهای موجود جهت برآورد میزان عمل آمدن بتن نیز در تخمین مقاومت. مفید خواهد بود. در مواقعی که عمل اوری و محافظت از بتن به نحو مقتضی انجام شده است با مراجعه به جدول شماره 4-14 نیز می‌توان از میزان کسب مقاومت بتن اطلاع حاصل کرد . لازم به ذکر است استفاده از نمونه های آزمایشگاهی در تعیین میزان کسب مقاومت نسبت به جدول 4-14 در اولویت قرار دارد. جدول 4-14 : مدت زمان لازم برای نگهداری بتن ( بر حسب روز ) جهت حصول مقاومت لازم دمایی که در آن بتن عمل آورده شده است ۴ ۲۱ ۴ ۱۰ نسبت مقاومت حاصل به نوع سیمان مصرفی مقاومت نهایی ( درصد ) سا هس سک ۳ انا دک اه اکآ ای ۳ ۲۳۳۴ 0۲۵2160 ۷۱1۳ ۵01۳۵۵۵۲۷ ۳۲۵ ۵۱ ۷۵۲۹۱۵ ۷۷۷۷۷۷ 0 -------- صفحهٔ بعد -------- ۲ ساخت بتن و بتن ریزی در هوای سرد 00 ۹-۴- روشها و مصالح لازم جهت محافظت از بتن در مقابل یخ بندان پس از بتن ریزی در هوای سرد لازم است دمای بتن در مدت زمان های ذکر شده در حدود دماهای مذکور در بندهای پیشین این دستورالعمل نگاهداری شود . باین منظور با توجه به دمای محیط . طرح مخلوط بتن و هندسه سازه می توان از روشهای مختلفی استفاده کرد که در زیر به آزها اشاره خواهد شد . روش مناسب جهت محافظت از بتن باید توسط دستگاه نظارت تائید شود. ۱-۹-۴ استفاده از پوششهای عابق حرارت از آنجائیکه قسمت عمده حرارت هیدراتاسیون بتن در طی ۲ روز اول آزاد می‌شود. در صورتیکه بوسیله پوششهای عایق مانع از دست رفتن این حرارت شویم عموماً نیازی به منابع خارجی گرما سطوح قالب بندی شده را با قالبهای عایق حرارت بیوشانیم . لایه های عایق باید در تماس کامل با سطح بتن یا قالب قرار گیرند تا از کارایی لازم برخوردار باشند. ۱- ورقهای فوم پلی استایرن ‎٩۳۵۵1۹(‏ 1۵۵۲ ۳۵1۷۹۱۷۲۵۵) ۲- فوم اورتان ((0۵۳] 1۳۵1۵۵] . ۳- پتوهای فوم وینیل (د1۵661 ۷۱۵۹۱ ۳۵۵۲۵۵) ۴- پشمهای معدنی یا الیاف سلولز (د1106 0۹6 باا[ع0 0۳ ۲۵۵۱ ۱1۲۵۱ . ۵- حصیر (۹1۵:ع۲1. تعیین ضخامت لازم جهت پوششهای عایق باید با استفاده از روشهای ذکر شده در آیین نامه ]۸ باید به تائید دستگاه نظارت برسد . دراین موارد باید توجه داشت که برای نگاهداری بتن در دمای ۳-۹-۴ محصور کردن سطوح بتن ریزی شده استفاده از این روش زمانی که دمای هوا در هنگام بتن ریزی کمتر از( ۴ج ۲۰-) باشد لازم خواهد بود. حصارها باید در مقابل بارهای برف » باران و باد مقاومت کافی داشته باشند و مانع ورود آنها به محدوده محصور شده و نیز مانع خروج هوای گرم ازداخل محدوده گردند. ۲۴ 0۲۵2160 ۷۱1 ۵۵1۴۵۵۱۵۲۷ ۳۲۵ ۲۵۱ ۷۵۲۹۱۵ ۷۷۷۷۷۷ 0 -------- صفحهٔ بعد -------- ۲ ساخت بتن و بتن ریزی در هوای سرد 301 هوای داخل محدوده محصور شده را می توان توسط دمیدن بخار آب » دمیدن هوای داغ و با استفاده از بخاری گرم کرد . در هنگام استفاده از بخاری باید توجه داشت که اولاً از گرم شدن موضعی بتن جلوگیری شود و ثانیاً دود حاصل از بخاری را به نحو مطلوبی از محیط خارج ساخت . باید توجه داشت که حتی اگر بخاری در خارج از محدوده محصور شده قرار بگیرد و هوای داغ توسط داکتهایی به محدوده محصور شده هدایت شود نیز باید از عدم آلودگی هوا توسط دود اطمینان حاصل کرد. به علاوه باید دقت کرد که در اثر گرم کردن هوای داخل محوطه محصور شده ۳-۹-۴ استفاده از جریانهای الکتریکی با استفاده از کارگذاری سیمهای حامل جریانهای با ولتاژ کم در نزدیکی سطح بتن می‌توان دمای ضمناً می‌توان با حذف تدریجی جریان در سیمها دمای بتن را بصورت تدریجی پایین آورد . در این روش بسته به مدت زمان گیرش ۰ گرم کردن بتن را می توان از حدود ۴ تا ۵ ساعت پس از بتن‌ریزی آغاز کرد . به‌این دلیل باید جهت حفاظت از بتن تازه در مقابل یخزدگی در ساعات اولیه از قالبها و پوششهای عایق استفاده کرد. ۱۰-۴- آمادگیهای قبل از بتن ریزی قبل از بتن ریزی حتماً باید توجه داشت که دمای سطوحی که در تماس با بتن هستند باعث یخ زدن و یا به تاخیر افتادن زمان گیرش بتن نشود . عموماً اگر دمای سطوح در تماس با بتن چند درجه بالاتر از دمای یخ زدن باشد ( حدود ۴ ۲) و بیشتر از ۴ ۵ از حداقل دمای بتن بیشتر نباشد » شرایط برای بتن ریزی مناسب خواهد بود. قبل از بتن ریزی باید تمام برف و یخ موجود در محل بتن ریزی ذوب شود . برای این کار میتوان از هوای گرم استفاده کرد. باید توجه داشت در این حالت آب حاصل از ذوب برف و یخ در کف قالب باقی نماند. بستر را می توان با پوشاندن روی آن چند روز قبل از بتن ریزی و یا با استفاده از منابع گرمازا ذوب کرد. در صورت نیاز مصالح گرم شده را باید دوباره کوبید. در نهایت باید توجه داشت که زمان انجام این کارها باید طوری تنطیم شود که قبل از بتن‌ریزی محل دوباره یخ نزند. ۲۳۳۴ 0۲۵2160 ۷۱1۳ ۵01۳۵۵۵۲۷ ۳۲۵ ۵۱ ۷۵۲۹۱۵ ۷۷۷۷۷۷ 0 -------- صفحهٔ بعد -------- 8 8 ساخت بتن و بتن ریزی در هوای سرد 302 ۱۱-۴- مخلوط کردن بتن مخلوط‌کن گردد. در هنگام اضافه کردن سیمان باید سرعت گردش مخلوط کن کم باشد. اگر سیمان جدا از مصالح ریزدانه وارد مخلوط کن می شود باید دقت بیشتری در بتن سازی انجام داد. در این حالت باید حدود -آب اختلاط قبل از مصالح دیگر وارد مخلوط‌کن شود.ء سپس مصالح ۴ ۱ ۹ درشت دانه و ریزدانه و بدنبال آنها سیمان وارد مخلوط کن گردد. در نهایت باید ۳ اب باقی مانده وارد مخلوط کن گردد. ۱۳-۴- عمل آوردن بتن " بطور کلی در سنین اولیه باید بتن را در شرائطی از رطوبت قرار داد که هیدراتاسیون بتن بطور کامل و بدون تاخیر انجام گیرد. عموما در شرائط آب و هوای سرد ء بتن به مقدار زیادی خشک نمی بهترین روش برای حفاظت از بتن و عمل آوری آن استفاده از دمیدن بخار آب بر روی سطوح بتنی است. زمانی که حفاظت از بتن با استفاده از حرارت دادن به آن و یا با دمیدن هوای داغ صورت می گیرد. لازم است سطح بتن با لایه های محافظ پوشانده شود و یا اینکه از مواد مضاف مخصوص عمل آوری بتن استفاده شود. در شرائط آب و هوای سرد استفاده از آب جهت عمل آوری توصیه نمی شود زیرا ممکن است در اثر آورده می شود از لحاظ درصد اشباع در شرائط بحرانی قرار دارد و باید حداقل ۱۲ ساعت قبل از سرعت باد و رطوبت نسبی هوا بگونه ای باشد که امکان خشک شدن وجود داشته باشد استفاده از ۲۳۳۴ 0۲۵2160 ۷۱1۳ ۵01۳۵۵۵۲۷ ۳۲۵ ۵۱ ۷۵۲۹۱۵ ۷۷۷۷۷۷ 0 -------- صفحهٔ بعد -------- ساخت بتن و بتن ریزی در هوای گرم 303 ساخت بتن و بتن‌ریزی در هوای گرم 1-5- کلیات باید توجه داشت که عدم رعایت این الزامات هم در کوتاه مدت و هم در دراز مدت. می‌تواند باعث خرابیهای زیادی شود. قابل ذکر است که تهیه مقدمات لازم درست بلافاصله قبل از شروع بتن‌ریزی در اکثر موارد ناموفق بوده و برنامه‌ریزی مناسب جهت تهیه و ذخیرهٌ مصالح, ساخت. حمل و ریختن بطور کلی برای پائین آوردن اثر مخرب گرمای هوا بر روی بتن باید موارد زیر را رعایت کرد: الف - حتی‌الامکان باید از مصالح و طرح اختلاطی برای ساخت بتن استفاده کرد که قبلا در هوای گرم استفاده شده و نتایج مطلوبی داده‌اند. ب- استفاده از بتن با دمای پایین. پ- استفاده از بتنهائی با روانی مناسب که امکان ریختن و پخش بتن در حداقل زمان و ویبره کردن کامل بتن را فراهم آورد. ت- انجام عملیات حمل, ریختن. ویبره کردن و پرداختن سطوح در حداقل زمان ممکن. ج- جلوگیری از تبخیر رطوبت بتن در هنگام ریختن و عمل آوردن آن. ذیلا توصیه‌های لازم جهت انجام مواد ذکر شده آورده شده است. 2-5- حدود کاربرد بطور کلی منظور از هوای گرم عبارت است از هر ترکیبی از دمای بالاء رطوبت نسبی پائین و وزش باد که در تغییر خواص بتن تاثیر بگذارد. بطور کلی در روزهائی که دمای هوا بالاترء رطوبت نسبی کمتر و سرعت وزش باد بالاتر است. عملیات ساخت. حمل و ریختن بتن باید با دقت بیشتری انجام ۲۳۳۴ 0۲۵2160 ۷۱1۳ ۵01۳۵۵۵۲۷ ۳۲۵ ۵۱ ۷۵۲۹۱۵ ۷۷۷۷۷۷ 0 -------- صفحهٔ بعد -------- ساخت بتن و بتن ریزی در هوای گرم 304 گیرد. جهت بدست آوردن دید کلی نسبت به وضعیت هوا برای بتن‌ریزی می‌توان از جدول زیر استفاده کرد: جدول شماره ۱-۱۵- ترکیبات مختلف بحرانی برای دمای هوا و رطوبت نسبی رطوبت نسبی محیط (درصد) دمای هوا لح با توجه به جدول فوق اگر دمای هوا برابر یکی از مقادیر مندرج در جدول باشد. در صورتیکه رطوبت نسبی محیط از مقدار قید شده در مقابل آن کمتر باشد » وضعیت هوای گرم حاکم است و باید حتماً مفاد این دستورالعمل رعایت گردد. لازم به ذکر است که اعداد جدول بالا با فرض اینکه سرعت وزش باد حداکثر ۱۶17/1 (باد ملایم) و اختلاف درجه حرارت بتن و هوای اطراف حداکتر ۶ درجه سانتیگراد است. تهیه شده و در صورت بالا رفتن سرعت باد وضعیت بحرانی‌تر می‌شود و باید با تعبیه بادشکن از وزش مستقیم باد به سطح بتن‌ریزی شده جلوگیری کرد. بیشتر باشد. جهت برآورد میزان تبخیر از نمودار ۱-۱۵ استفاده می‌شود. راهنمای استفاده از شکل در کنار شکل آورده شده است". بعنوان یک روش تجربی می‌توان گفت که در نقاط گرم و خشک. وقتی کارگران بعلت تبخیر سریع از لحاظ تعریق ناراحتی ندارند بتن در معرض شرایط خشک شدن سطحی قرار دارد و باید حتماً تدابیر ویژه بتن‌ریزی رعایت گردد. در نقاط گرم و مرطوب زمانی که تعرق کارگران زیاد باشد. نشان‌دهنده مناسب بودن شرایط برای بتن‌ریزی می‌باشد. در این مناطق اگر تعرق کارگران کم باشد.ء نشان‌دهندهٌ وجود باد است. در هر حال استفاده از روشهای تئوری ذکر شده در متن جهت برآورد شرایط مناسب بتن‌ریزی ضروری است. ۲۳۳۴ 0۲۵2160 ۷۱1۳ ۵01۳۵۵۵۲۷ ۳۲۵ ۵۱ ۷۵۲۹۱۵ ۷۷۷۷۷۷ 0 -------- صفحهٔ بعد -------- ساخت بتن و بتن ریزی در هوای گرم 3505 لازم به ذکر است که در مناطقی که شرایط هوای گرم در دوره محدودی از سال حاکم است. باید مقایسه اقتصادی بین موکول کردن زمان بتن‌ریزی به زمانهای مناسبتری از لحاظ وضعیت جوی و یا ایجاد تمهیدات لازم و بتن‌ریزی در هوای گرم انجام شود. ناشی از خوردگی فولاد بسیار بالا می‌رود" و جهت مقابله با آن تدابیر ویژه‌ای اتخاذ کرد که در ذیل 260 دبال هرا 0 0 ادرط 14 رت - ۱ ۱ اوه : 1 ۳ / 1 ۱۵۳ 96 ۵0 7۵ 6۵ 5۵ 40 ۱ سس ۶ 464 ۱ روش آششماده ۱ ر از نمودار: 08 2 بصورت عمودی بالا (پائین) می‌رویم تا هس نمودار مربوط به رطوبت نسبی را قطع کند. وش ۲- از نقطهٌ بدست آمده بطرف راست حرکت 1۵3 کرده تا نمودار مربوط به دمای بتن را قطع ۳ 3. 9 بطرف پایین حرکت کرده تا نمودار سرعت ی باد را قطع کند. ۴ بسمت چپ و یا راست حرکت کرده تا نمودار ۱-۱۵- اثر دمای بتن. دمای هواء رطوبت نسبی و سرعت وزش باد بر روی میزان تبخیر سطحی از سطح بتن بالا بودن رطوبت برای بتن معمولی نه تنها مضر نیست بلکه برای عمل‌آوری مناسب نیز می‌باشد. ۲۳۳۴ 0۲۵2160 ۷۱1۳ ۵01۳۵۵۵۲۷ ۳۲۵ ۵۱ ۷۵۲۹۱۵ ۷۷۷۷۷۷ 0 -------- صفحهٔ بعد -------- ساخت بتن و بتن ریزی در هوای گرم 306 3-15۲ تدابیر ویژه جهت بتن‌ریزی در هوای گرم 1-3-5- مصالح 1-1-3-5- آب بطور کلی آبی که برای تهیه و عمل‌آوری بتن استفاده می‌شود باید دارای کیفیت آب آشامیدنی باشد. با توجه به اینکه در نواحی گرم آب دارای املاح زیادی است باید مقدار حداکثر این املاح محدود به مقادیر ذکر شده در مشخصات فنی طرح باشد . بعنوان یک روش سریع جهت شناخت آب مناسب برای بتن از روش زیر می‌توان استفاده کرد: اول باید نمونه‌های مکعبی با آب مورد نظر و آب مقطر ساخت. اگر زمان گیرش بتن ساخته شده با از ۹۰ درصد مقاومت بتن ساخته شده با آب مقطر نباشد. آب مورد نظر می‌تواند برای استفاده در 2-1-3-5 فولاد فولاد مصرفی در نواحی با آب و هوای گرم و مرطوب با فولاد به‌کار رفته در سایر نقاط تفاوت عمده‌ای ندارند فقط باید توجه داشت که سطح فولاد مصرفی عاری از علائم زنگ‌زدگی و خوردگی باشد. بعنوان یک روش کارگاهی می‌توان گفت که اگر فولاد مصرفی با شعاعی معادل نصف شعاعی که در کار استفاده می‌شود. خم شود و در آن علائمی حاکی از ترک‌خوردگی مشاهده نشود. مصرف آن بلامانع است. اگر زنگ‌زدگی سطحی روی فولاد وجود داشته باشد. باید قبل از مصرف آنرا با 3-1-3-5 سیمان بطور کلی در نواحی که احتمال حمله سولفاتها وجود دارد باید از سیمان تیپ ۷ استفاده کرد مگر اینکه میزان یونهای کلر (نمک) زیاد باشد که در این صورت باید جداً از مصرف سیمان تیپ ۷ خودداری کرد. در این حالت استفاده از سیمان تیپ |[ با درصد بالائی از سربارهٌ کوره بلند (حدود ۵ تا ۷۰ درصد وزنی) و یا سیمان نوع [] با حدود ۳۰ درصد وزنی خاکستر بادی مناسب‌تر است. بطور کلی استفاده از سیمان تیپ ][ ۰ سیمان سرباره و یا سیمان پوزولانی وضعیت گیرش بتن را کوره بلند و دوده سیلیسی تاثیر بسیار خوبی بر خواص بتن دارد. ۲۳۴ 0۲۵۵1۵0 ۷۱1 ۵0۵۱۳۵۵۵۲۷ ۳۲۵ 1۳۵۱ ۷۵۲۹۱۵۵ ۷۷۷۷۷۷ 0 -------- صفحهٔ بعد -------- ساخت بتن و بتن ریزی در هوای گرم 301 4-1-3-5 سنگدانه‌ها رعایت ضوابط و مقررات ذکر شده در مشخصات فنی و انجام آزمایشهای مواد زیان‌آور بر روی مصالح در نواحی گرم بخصوص نواحی که رطوبت هوا بیش از ۷۰ درصد است و احتمال گسترش خوردگی وجود دارد. ضروری است. در مورد مصالح باید نکات زیر را کاملاً مد نظر داشت: - مصالحی که دارای مقادیر زیادی نمک محلول و یا سولفات هستند به هیچ‌وجه برای کاربرد در - استفاده از مصالح خاکدار باعث می‌شود که مقدار آب زیادتری جهت حصول به اسلامپ مورد نظر لازم باشد که خود باعث بالا رفتن تخلخل و در نتیجه ضعف بتن می‌شود. بنابراین حتی‌الامکان باید از بکاربردن چنین مصالحی خودداری کرد. در صورت استفاده, این مصالح حتماً باید بخوبی - مصالحی که دچار هوازدگی شده‌اند و پا تخلخل زیاد دارند. جهت استفاده مناسب نیستند. ضمناً سنگدانه‌ها به ۲ درصد محدود می‌گردد. - از مصرف مصالحی که دارای دانه‌بندی مناسبی نیستند باید جداً احتراز شود. لازم است جمت حصول به کارآئی بهتر از سنگدانه‌های گرد گوشه و رودخانه‌ای برای مصالح درشت دانه استفاده - استفاده از مصالحی که دارای ضریب انبساط حرارتی کمتری هستند جهت استفاده در مناطق با هوای گرم مناسبتر می‌باشد. - در نواحی گرم و خشک مصالح ریزدانه عموماً دارای املاح محلول زیادی هستند که باید مقادیر آنها کنترل شود. در نواحی گرم و مرطوب ساحلی مصالح ریزدانه معمولاً بسیار یکنواخت هستند که باید دانه‌بندی آنها کاملاً کنترل گردد. با توجه به موارد ذکر شده در نواحی فوق‌الذ کر بهترین ماسه. 5-1-3-5- مواد افزودنی استفاده از مواد افزودنی مناسب و آزمایش شده برای بالا بردن کارآئی و کاهش نسبت آب به سیمان توصیه می‌شود. لازم به توضیح است که استفاده از مواد شیمیائی دیرگیر کننده تاثیر چندانی بر روی تداوم کارآأئی ندارد در حالیکه استفاده از مواد دیرگیر کننده به همراه مواد کاهش دهنده مقدار آب و یا روان کننده‌ها تاثیرات مثبتی بر روی کارآئی بتن دارد. در نهایت باید ذکر کرد که قبل از استفاده از مواد افزودنی حتماً باید از تاثیر آن بر روی بتن اطلاعات کافی داشت و استفاده از این مواد باید قبلاً به تائید دستگاه نظارت رسیده باشد. ۲۳۴ 0۲۵۵1۵0 ۷۱1 ۵0۵۱۳۵۵۵۲۷ ۳۲۵ 1۳۵۱ ۷۵۲۹۱۵۵ ۷۷۷۷۷۷ 0 -------- صفحهٔ بعد -------- ساخت بتن و بتن ریزی در هوای گرم 3505 2-3-5- دپو و نگهداری مصالح بیش از اندازه بالا نرود. در مورد سیمان باید توجه داشت که سیمان حتماً از رطوبت دور نگاه داشته شود. سیمانهای کیسه‌ای باید در اتاقهائی با کف بتنی انبار شوند. یک تخته باید حدفاصل کیسه سیمان و زمین باشد و حداکثر تعداد ۷ کیسه سیمان روی هم انبار شود. حتی در شرایط بسیار خوب نگهداری نیز نگهداری کیسه‌های سیمان بیش از ۶ ماه مجاز نیست. ضمناً جهت جریان داشتن هوا و پائین نگه داشتن دمای هوا اتاق باید از کولر استفاده کرد. حداکثر دمای سیمان باید به 0 ۷۵ محدود باشد. فولادها باید طوری نگهداری شوند که در معرض تماس مستقیم با خاک نباشند و در صورت زنگ‌زدگی در اثر رطوبت بر روی آن» حتماً باید با سندبلاست سطح آنرا عاری از هر گونه آلودگی در نهایت باید توجه داشت که نگهداری مواد افزودنی به مدتهای طولانی باعث فاسد شدن آنها می‌گردد و از مواد فاسد شده به هیچ وجه نباید استفاده کرد. 3-3-5- طرح اختلاط بتن در طرح اختلاط بتن باید توجه کرد که جهت به‌دست آوردن بتن پایا حداقل‌های زیر در مقادیر برای قسمتهای پائین‌تر از سطح زمین ۳۸۵ الی ۴۳۰ کیلوگرم بر متر مکعب. برای قسمتهای مجاور سطح زمین که درمعرض نفوذٌ کلرور و سولفات قرار دارند» ۳۸۵ آلی ۴۲۰ کیلوگرم بر متر مکعب و برای قسمتهای بالاتر از سطح زمین که در معرض حمله کلرورها و سولفاتها قرار ندارند. ۳۳۰ الی ۵ کیلوگرم بر متر مکعب. را به ۵۰۰ کیلوگرم بر متر مکعب محدود ساخت. حداکثر نسبت آب به سیمان در نواحی خورنده باید به ۰/۳۴ محدود شود در نواحی که مسئله خوردگی وجود ندارد. می‌توان این نسبت را تا ۰/۴۵ افزایش داد. جهت افزایش کارآئنی و جلوگیری از افت سریع اسلامپ حداً باید از اضافه کردن آب خودداری کرد و در مواقع لازم با استفاده از مواد افزودنی مناسب خواص بتن را بهبود بخشید. لازم به ذکر است که جهت جلوگیری از ایجاد ترکهای پلاستیک و افت سریع اسلامپ بتن لازم است دمای بتن تازه در حدود ۲۴ تا ۲۲ درجه سانتیگراد 0 ۷۷۷۷۷۷ ۷۵۲۹۱۵۵ 1۳۵۱ ۳۲۵ ۵0۵۱۳۵۵۵۲۷ ۷۱1 0۲۵۵1۵0 ۲۳۴ -------- صفحهٔ بعد -------- ساخت بتن و بتن ریزی در هوای گرم 30 شود. برای پایین آوردن دمای نهائی بتن یا نسبتهای متعارف باندازه ۰/۵ درجه سانتیگراد باید دمای اجزای تشکیل دهنده آنرا بشرح زیر کاهش داد: کاهش دمای سیمان " باندازه ۴ درجه سانتیگراد» کاهش دمای آب باندازه ۲ درجه سانتیگراد و با کاهش دمای سنگدانه‌ها باندازه ۱ درجه سانتیگراد. با توجه به اینکه حجم زیادی از بتن را سنگدانه‌ها تشکیل می‌دهند. بنابراین طبیعی است که کاهش سایه بر روی دپوی سنگدانه‌ها و آب پاشی قطره‌ای بر روی آنها دمای آنها را پائین نگاه داشت. لازم بیشترین جرم را دارند»ء کاهش دمای آنها در کاهش دمای بتن بسیار موثر است. برای مثال مشاهده شده است که بازای هر ۰/۸ تا ۱/۱ درجه سانتیگراد کاهش دمای مصالح درشت دانه دمای بتن باندازه ۰/۵ درجه سانتیگراد پایین آمده است. برای پایین آوردن دمای آب مصرفی می‌توان به آن یخ اضافه کرد. اضافه کردن یخ تاثیر بسیار عمده‌ای در پائین آوردن دمای آب دارد. قابل توجه است که پائین آوردن دمای آب (بدون استفاده از یخ) تاثیر متوسطی در پائین آمدن دمای نهائی بتن دارد. از آنجائیکه پائین آوردن دمای آب نسبت به مصالح دیگر ساده‌تر و عملی‌تر است. استفاده از آن توصیه می‌شود. است یخ مستقیماً به درون مخلوط کن رییخته شود نه درون آب. ضمناً باید دقت کرد که تمام یخ جهت ممانعت از به تاخیر افتادن زمان مخلوط کردن بتن, لازم است حداکثر جرم یخ مصرفی به ۵ جرم آب لازم محدود شود. باید توجه داشت که در این حالت جرم کل آب موجود در بتن برایر جرم آب بعلاوه جرم یخ و آب آزاد سنگدانه‌ها می‌باشد. از اینرو زمانی که به مقدار زیادی یخ ویاآب سرد نیاز باشدء باید سنگدانه‌ها را تا حد امکان خشک کرد تا آب آزاد بتن کاهش یابد. ذکر این نکته لازم است که در اکثر موارد حداکثر کاهش دمای ایجاد شده در بتن تنها با استفاده از یخ حدود ۱۱ درجه سانتیگراد بوده است و برای نیل به کاهش دمای بیشتر لازم است از روشهای دیگر کاهش معمولاً از سرد کردن سیمان برای سرمایش استفاده نمی‌شود. استفاده از سیمانهای با حرارتزایی کم می‌تواند در پایین آوردن دمای حداکثر بتن بسیار موثر باشد. ضمناً از آنجائیکه حرارتزایی ناشی از هیدراتاسیون سیمان بستگی مستقیم به مقدار سیمان مصرفی دارد باید مقدار سیمان مصرفی را تا حد ممکن محدود کرد و از بکار بردن سیمان اضافی اکیداً خودداری نمود. 0 ۷۷۷۷۷ ۷۵۲۹۱۵۲ 1۵۱ ۳۲۵ ۵01۳۵۵1۵۲۷ ۷۱1 0۲۵2160 ۲۳۳۴ -------- صفحهٔ بعد -------- ساخت بتن و بتن ریزی در هوای گرم 510 دمای بتن به موازات استفاده از یخ بهره برد. جهت تخمین دمای بتن تازه می‌توان از روابط زیر استفاده کرد. در حالتی که بخ وجود ندارد: ۰/۲۷۷, +۷/( +۷ +۷ ۱1 ۱1 در حالتی که یخ صفر درجه سانتیگراد وجود دارد : ۳ ./۲۲)7 ۷۷ +7۷7. ۷ ۰ -۷(7 + ۷ 7 ۰/۲۲) +۷۷ (+ ۷ +۷, +۷ ۰/۲۲) +۷۷/.( +۷ +۷, +۷ ۱۱ 1 (۷۹/۶-۰/۵7) ,1۷+ ۷- نا ۲۲7۷۲ ۱1 (1 ۷+ + 1۷+( ۷۷+ ۰/۲۷۷ + بلاج ۷+( ۷۷+ ۰/۲۷۷ ۱4 ۱ در این روابط : 1 دمای بتن تازه بر حسب درجه سا تیک اد 777 7. 7: بترتیب دمای سنگدانه‌هاء سیمان, آب مخلوط شده, آب سنگدانه‌ها و یخ بر حسب درجه سانتیگراد ,۰۷۷۰/۷ 1/,۰۷۷: بترتیب جرم سنگدانه‌هاء سیمان, آب مخلوط شده و آب آزاد سنگدانه‌ها و یخ بر حسب کیلوگرم در هر حالت باید روش اقتصادی و عملی جهت نگهداشتن دمای بتن تازه در حدود مقرر شده» توسط پیمانکار بکار گرفته شود. لازم به ذکر است که ساخت بتن در مواقعی از شبانه‌روز که دمای ۴-۳-۵- وسائل تهیه. ساخت و حمل بتن حتی‌الامکان باید سعی کرد که کلیه وسائلی که در ارتباط با ساخت و حمل بتن قرار دارند. از قبیل سیلوی سیمان, تانکر ذخیره آب. وسائل توزین مصالح, دستگاه ساخت بتن (بچینگ پلنت) و مخلوط کن حمل بتن در محیط سایه قرار بگیرند. در صورتیکه امکان چنین کاری وجود نداشته باشد. باید آنها را به رنگ سفید درآورد تا کمتر حرارت خورشید را جذب نمایند. ۲۳۳۴ 0۲۵2160 ۷۱1۳ ۵01۳۵۵۵۲۷ ۳۲۵ ۵۱ ۷۵۲۹۱۵ ۷۷۷۷۷۷ 0 -------- صفحهٔ بعد -------- ساخت بتن و بتن ریزی در هوای گرم 511 ضمناً می‌توان با آب پاشی پیوسته بر روی آنها دما را در حد قابل قبول نگاهداشت. لازم به ذکر است که نگاهداری این وسائل در سایه بسیار مفید است و این کار اکیدا توصیه می‌شود. ۵-۳-۵ ساخت و حمل بتن برای ساخت بتن باید به ترتیب مصالح سنگی, سیمان و آب را وارد مخلوط کن کرد. عملیات مخلوط کردن دمای بتن را بالا می‌برد به همین جهت باید مدت زمان اختلاط را حتی‌الامکان کوتاه نمود. در هر حال باید پیوستگی و یکنواختی عملیات مخلوط کردن حفظ شود. در مواقعی که زمان حمل بتن از محل ساخت تا محل مصرف قابل توجه می‌باشد. جهت جلوگیری از تبخیر آب بتن و افت اسلامپ, مخلوط کردن بصورت مرحله‌ای توصیه می‌شود. در مواردی که فاصله حمل نسبتاً زیاد نباشد. می‌توان سنگدانه‌هاء سیمان و حدود ۸۰ درصد آب لازم را در محل ساخت در مخلوط کن ریخت و مقدار آب باقیمانده را در محل مصرف به مخلوط اضافه کرد. بتن(بچینگ پلنت) مصالح سنگدانه‌ای را در مخلوط کن ریخت و روی آن سیمان مصرفی را وارد مخلوط کن کرد (مخلوط‌کن نباید همواره بچرخد) و در محل مصرف آب مورد نیاز را وارد مخلوط کن نموده و عمل مخلوط کردن را انجام داد. در صورت استفاده از چنین روشی جهت مخلوط کردن مقاومت نهائی بتن به‌ازای هر ۳ ساعت تاخیر در مخلوط کردن حدود ۲تا۵ درصد کاهش می‌یاید که باید اثر آنرا یا در طرح اختلاط اولیه و یا طراحی سازه مد نظر قرار داد. قابل توجه است که استفاده از این روش زمان بارگیری مخلوط کن را افزایش می‌دهد و در نتیجه از ظرفیت بتن‌سازی می‌کاهد. تعداد دورهای مخلوط کن جهت مخلوط کردن را باید ۷۰ تا ۱۰۰ دور و حداکثر به ۱۲۵ دور محدود کرد. در مواقعی که عمل مخلوط کردن در محل ساخت انجام می‌گیرد. باید در هنگام حمل بتن تا محل مصرف از چرخش مخلوط‌کن جلوگیری کرد و در محل مصرف در یک دوره کوتاه دوباره بتن را مخلوط کرد. در هنگام مخلوط کردن,ء روی مخلوط کن آب پاشی شده تا دمای بتن پائین نگاه داشته شود. 0 ۷۷۷۷۷۷ ۷۵۲۹۱۵ ۲۵۱ ۳۲۵ ۵۵1۴۵۵۱۵۲۷ ۷۱1 0۲۵2160 ۲۴ -------- صفحهٔ بعد -------- ساخت بتن و بتن ریزی در هوای گرم 512 0-3-35 زمان بتن‌ریزی بتن‌ریزی اواخر بعد از ظهر (هنگام غروب) می‌باشد. لازم به ذکر است که در صورت بتن‌ریزی در صبح زودء در طول مدت روز که دمای هوا بالا است. حرارت زیادی از هیدراتاسیون سیمان آزاد می‌شود که باعث بالا رفتن بیش از حد دمای بتن می‌گردد. از اینرو توصیه می‌شود از بتن‌ریزی در صبح زود نیز خودداری شود. 7-3-5- قالب‌بندی در مناطق با هوای گرم لازم است به مسئله قالب‌بندی توجه خاص مبذول شود. از آنجائیکه هدایت حرارتی قالبهای فلزی بسیار بالاست. دمای آن بسرعت بالا میرود و استفاده از آن توصیه نمی‌شود. در صورت استفاده از این قالبها باید از تابش مستقیم خورشید بر آن جلوگیری بعمل آورد و یا با آب پاشی مانع بالا رفتن دمای آن شد. دمای این قالبها باید قبل از بتن‌ریزی» در هنگام بتن‌ریزی و در مدت عمل‌آوری در حد قابل قبول نگاهداری شود. در صورت استفاده از قالیهای چوبی نیز باید به مسئله خشک شدن سریع توجه شود. لذا شستشوی کامل و خیس کردن آنها قبل از بتن‌ریزی ضروری است. باید توجه داشت که در هیچ حالتی نباید استفاده از قالبهای چوبی ساخته شده از تخته چند لائی با روکش(پلی وود) نسبت به سایر قالبها ار جحیت دارد و استفاده از آن توصیه می‌شود. نکات اصلی که باید در مورد همه قالبها رعایت گردد. بشرح زیر است: الف- باید قالبها کاملاً آب‌بند بوده و از هدر رفتن شیرهٌ بتن جلوگیری شود. این کار با استفاده از ماستیک و یا تعبیه واشرهای لاستیکی با لبه صاف میسر است. البته باید خاطر نشان ساخت که تعبیه پشت‌بندهای کافی همراه با سخت‌کننده‌های طولی و عرضی جهت پایداری و استحکام قالب ضروری است. ب- روغنکاری و چرب کردن قالبها چنانچه مدتها قبل از بتن‌ریزی انجام پذیرد. مقدار زیادی گرد و غبار بر روی قالب چسبیده و باعث ایجاد تخلخل در سطح بتن خواهد شد و به همین جهت باید به موقع عملیات روغن مالی قالبها انجام شود. پ- از تعبیه گوشه‌های تیز باید پرهیز شود و باید حتی‌الامکان بجای گوشه‌های تیز از گوشه‌های گرد استفاده کرد و یا حداقل با تعبیه پخی. اثر تیزی گوشه را تا حدودی کاهش داد. ت- باید توجه داشت که وجود قالب تا حدود زیادی از تبخیر آب سطح بتن جلوگیری می‌نماید و نیاز به عمل‌آوری را کاهش می‌دهد. از اینرو زمانی که جهت بازکردن قالبها لازم است. نباید تنها بر 0 ۷۷۷۷۷۷ ۷۵۲۹۱۵ ۵۱ ۳۲۵ ۵01۳۵۵۵۲۷ ۷۱1۳ 0۲۵2160 ۲۳۳۴ -------- صفحهٔ بعد -------- ساخت بتن و بتن ریزی در هوای گرم 515 اساس کسب مقاومت لازم برای بتن تعیین شود. ذکر این نکته لازم است که پس از اطمینان از حصول مقاومت کافی توسط بتن باید قالبها را شل کرده و با نگه‌داشتن آنها در محل عمل آب‌پاشی را انجام داد. 3-3-5 بتن‌ریزی برای بدست آوردن بتن پایا لازم است به بتن‌ریزی توجه ویژه مبذول شود. نکته کلی که در هنگام بتن‌ریزی در هوای گرم باید به آن توجه کرد این است که دمای بتن تا حد ممکن باید در تمام حجم بصورت یکنواخت باشد. از اینرو لازم است دمای قالبها و آرماتورها را قبل از بتن‌ریزی با استفاده از آب پاشی قطره‌ای و یا ایجاد سایه بر روی آنها در حدود دمای بتن تازه (بین ۲۴ تا ۲۲ درجه سانتیگراد) نگاه داشت. الزامات زیر برای بتن‌ریزی در هوای گرم باید رعایت گردد: الف- باید تدابیر لازم جهت جلوگیری از ایجاد جدائی دانه‌ها و افت اسلامپ در هنگام حمل رعایت گردد. ب- بتن باید در محل مصرف ریخته شود و از حمل آن توسط بیل یا فرقان جداً خودداری گردد. هوای گرم بتن زودتر می‌گیرد. لازم است ضخامت لایه‌های بتن‌ریزی شده کمتر باشد تا در هنگام ویبره کردن لایه بالانی بتوان ویبره را در لایه پائینی فرو برد قبل از اتمام کامل کار قالب‌بندی و آرماتوربندی, بتن در محل تحویل نشود. توجه به این نکته لازم نمانند و اگر چنین اتفاقی رخ داد باید مخلوط کن‌هایی که زودتر به محل رسیده‌اند. زودتر تخلیه ث - نفراتی که کار بتن‌ریزی را بعهده دارند. باید هم از لحاظ تعداد و هم از لحاظ کاراآئنی در حد ۲۳۳۴ 0۲۵2160 ۷۱1۳ ۵01۳۵۵۵۲۷ ۳۲۵ ۵۱ ۷۵۲۹۱۵ ۷۷۷۷۷۷ 0 -------- صفحهٔ بعد -------- ساخت بتن و بتن ریزی در هوای گرم 514 ج- می‌توان با قالب‌بندی و بتن‌ریزی دیوارها قبل از دالهاء از وزش باد و یا تابش مستقیم خورشید بر روی سطوح دالها جلوگیری نمود و بدینوسیله تکیه‌گاه‌های مناسبی برای ایجاد سایه بر روی دال بوجود آورد. بتنهای نمایان (6۳00560) اهمیت ویژه دارد. ۹-۳-۵- عمل آوری * بعلت تبخیر سریع آب بتن» عمل‌آوری صحیح و با دقت بخصوص در چند ساعت اول پس از بتن‌ریزی و ادامه آن تا چند روز پس از بتن‌ریزی الزامی است. لازم به ذکر است بتن با نسبت آب به همچنین بتنهای با سیمان دیرگیر برای عمل‌آوری به زمان بیشتری نیاز دارند. مدت زمان لازم برای عمل‌آوری باید با توجه به شرایط آب و هوائی تعیین شود و در هر حال نباید از ۷ روز کمتر باشد. ضمناً در نواحی گرم که رطوبت هوا خیلی کم است. طول دوره عمل‌آوری باید طولانی‌تر شود. عمل‌آوری بتن با آب بر هر روش دیگری ترجیح دارد و آب مصرفی باید حتماً از نوع آبی باشد که در ساخت بتن مصرف شده است و استفاده از آب دریا و یا آبهایی که برای ساختن بتن مناسب نیستند برای عمل‌آوری اکیداً ممنوع می‌باشد. کلیاتی که باید در عمل‌آوری مد نظر قرار داد» بشرح زیر می‌باشد: ۱-بلافاصله پس از اتمام پرداختن سطح بتن باید سطح آن با نایلون پوشانده شود. در هیچ حالتی نباید بیش از ۰/۵ متر مربع از سطح تمام شده بتن بصورت محافظت نشده باقی بماند. ۲- پس از گیرش اولیه بتن باید سطح روی آنرا با پتو و یا حصیر کلفت پوشاند و استفاده از نایلون مجاز نمی‌باشد. ۳- پوشش روی بتن باید بطور پیوسته مرطوب باشد. باید دقت کرد که خشک شدن و مرطوب شدن متوالی بتن می‌تواند باعث خسارات زیادی شود از اینرو باید سطح بتن و پوشش آن حداقل در مسدت ۷ روز اولیه بطور متوالی مرطوب باشد. ۴- پوشش روی بتن باید از گردش هوا بر روی سطح بتن جلوگیری نماید. "این مطالب مکملی بر مطالب فصل یازدهم می‌باشند. ۲۳۳۴ 0۲۵2160 ۷۱1۳ ۵01۳۵۵۵۲۷ ۳۲۵ ۵۱ ۷۵۲۹۱۵ ۷۷۷۷۷۷ 0 -------- صفحهٔ بعد -------- ساخت بتن و بتن ریزی در هوای گرم 515 خیس و مرطوب نگاه داشته شوند. ضمناً در اولین زمان ممکن و بدون آسیب رساندن به بتن باید این قالیها را شل کرد. ۶- در مورد سطوح قائم. پس از قالب‌برداری باید حتماً آنها را با پوشش مرطوب محافظت نموده و مانع خشک شدن سطوح روی آنها گردید. ۷- در نهایت پس از سپری شدن مدت زمان عمل‌آوری با آب لازم است در مدتی حداقل برابر ۴ روز 0 ۷۷۷۷۷۷ ۷۵۲۹۱۵ ۵۱ ۳۲۵ ۵01۳۵۵۵۲۷ ۷۱1۳ 0۲۵2160 ۲۳۳۴ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱ - نشریه شماره ۱۰۱ سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور ۲- نشریه شماره ۵۵ سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور ۳ - آئین نامه بتن ایران » آبا » نشریه شماره ۱۲۰ سازمان مدیریت و برنامه کشور ۴ - دستنامه اجرای بتن » دکتر رمضانیانپور » مهندس طاحونی » مهندس پیدایش ۵ - ویژگیهای سیمان پرتلند - چاپ هشتم - استاندارد ۳۸۹ موسسه استاندارد و ۶ - سنگدانه های بتن - ویژگیها - تجدید نظر دوم - استاندارد ۲۰۲ موسسه استاندارد ۰ 318-02 |۸0) 00۱۵۲۵1۵ ۹1۳۵۳۳۲۵۱ 1۵۲ ۲۵۵۱۲۵۲۱۵۲1 ۵06 8۱۵۱۵9 -۷ ۰ |۸0 ۱۶۵۵۵1۵۵ 00۱۲۵1۵ ۵1 ۱۷۵۳۲۷۵۱ ۸0۱ -۸ ۰ 00۱۱6۲۵16 ۵1 0001۲۵۱ 200 ۵۱۸-6۹۱9۲ -۹ ۰ ۳۲۵1۵01۷6 200 60۲۵۲۵۱۵ ۵۲ 505120065 ۷2۲05 ۵1 - ۵۱۵۸ -۱۰ 0 ۷۷۷۷۷۷ ۷۵۲۹۱۵ ۵۱ ۳۲۵ ۵01۳۵۵۵۲۷ ۷۱1۳ 0۲۵2160 ۲۳۳۴