صفحهٔ اول ›
معاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رییس جمهور
معاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رییس جمهور
معاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رییس جمهور
⚠ این متن با نرم‌افزار از روی تصویر خوانده شده و ممکن است خطا داشته باشد؛ برای استناد، اصلِ سند را ببینید.
جمهوری اسلامی آیران
معاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رییس جمهور
صو اه ر؛ یعفی فر
فشربه شماره 5963
معاونت نظارت راهبردی وزارت نیرو
ی دفتر مهندسی و معیارهای فنی آب و آبفا
امور نظام فنی
337303 ۱۱۳۳۳
۱۳۹۰
-------- صفحهٔ بعد --------
-------- صفحهٔ بعد --------
۹
سا
ریاست جمهوری
معاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رییس جمهور
شماره : ۳۲۱۳۲
تاریخ : ۱۳۹۱۱/۲۳۹
بخشنامه به دستگاههای اجرایی» مهندسان مشاور و پیمانکاران
موضوع : ضوابط زیست‌محیطی برداشت مصالح رودخانه‌ای
به استناد ماده (۲۳) قانون برنامه و بودجه و ماده (۶) آیین‌نامه استانداردهای اجرایی طرحهای عمرانی
مصوب سال ۱۳۵۲و در چارچوب نظام فنسی و اجرایسی کشور (موضوع تصویبنامه شماره
۹ ۲۳۴۹۷ه. مورخ ۱۳۸۵/۴/۲۰ هیأت محترم وزیران)» به پیوست نشریه شماره ۵۶۳ امور
نظام فنی. با عنوان «ضوابط زیست‌محیطی برداشت مصالح رودخانه‌ای» از نوع گروه سوم ابلاغ می‌شود.
رعایت مفاد این ضابطه برای دستگاههای اجرایی» مشاوران» پیمانکاران و سایر عوامل ذینفع
۸۲۰
-------- صفحهٔ بعد --------
اصلاح مدارک فنی
خواننده گرامی:
این نشریه نموده و آن را برای استفاده به جامعه مهندسی کشور عرضه نموده است. با وجود تلاش فراوان» این اثر مصون از
ایرادهایی نظیر غلط‌های مفهومی, فنی, ابهامء ایهام و اشکالات موضوعی نیست.
از این‌رو» از شما خواننده گرامی صمیمانه تقاضا دارد در صورت مشاهده هرگونه ایراد و اشکال فنی مراتب را به صورت زیر
گزارشس فرمایید:
۱- نسماره بند و صفحه موضوع مورد نظر را مشخص کنید.
۳- ایراد مورد نظر را به صورت خلاصه بیان دارید.
۳- در صورت امکان متن اصلاح شسده را برای جایگزینی ارسال نمایید.
۴- نشانی خود را برای تماس احتمالی ذکر فرمایید.
کارشناسان این آمور نظرهای دریافتی را به دقت مطالعه نموده و اقدام مقتضی را معمول خواهند داشت.
نشانی برای مکاتبه : تهران» میدان بهارستان» خیابان صفی علی‌شاه - مرکز تلفن ۳۳۲۷۱
معاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رییس جمهورء آمور نظام فنی
3333, ۱۱0227
-------- صفحهٔ بعد --------
بسمه تعالی
استفاده از مصالح گوناگون با توجه به پیشرفت روزافزون طرحهای عمرانی و صنعتی در کشورهای مختلف و مخصوصا کشورهای
در حال توسعه هم‌چون ایران همواره مورد توجه ویژه‌ای بوده است. مصالح رودخانه‌ای نیز به‌واسطه آسان و پایین بودن هزینه
استحصالی, از جایگاه خاصی در این میان برخوردار می‌باشد.
از سوی دیگر برداشت مصالح رودخانه‌ای عمدتا دارای اثرات مخرب متعددی بوده که مشخصات فیزیکی و زیست‌محیطی
رودخانه و مناطق پیرامون آن را دستخوش تغییرات منفی می‌نماید. در این خصوص به عنوان نمونه می‌توان به مواردی هم‌چون
تغییرات نامطلوب فیزیکی رودخانه» تخریب فیزیکی مستقیم و غیرمستقیم پوشش گیاهی منطقه, اخلال در فرایندهای مختلف به
هواء کیفیت آب و آلودگی صوتی و همچنین اثرات منفی اقتصادی,» اجتماعی و فرهنگی اشاره نمود. در همین راستا جهت کنترل اثرات
نامطلوب مذکورء هرگونه تصمیم پیرامون صدور مجوز برداشت مصالح رودخانه‌ای با عنایت به موارد قانونی مختلف از جمله ماده ۴۸
قانون توزیع عادلانه آب مصوب سال ۱۳۶۱ و نیز ماده ۱۶ تبصره ۶۶ آیین نامه اجرایی قانون بودجه سال ۶۳ کل کشور به صورت
ویژه به کسب اجازه از وزارت نیرو منوط گشته و حق نظارت بر حسن اجرای آن نیز به این وزارتخانه داده شده است.همچنین مطابق
ماده اخیر هرگونه برداشت از محدوده های مرتبط با سایر سازمان‌های دیربط مانند سازمان حفاظت و محیط زیست نیز منوط به اخدذ
مجوز از این سازمان‌ها می‌باشد.
با توجه به اهمیت مبحث فوق امور آب وزارت نیرو در قالب طرح تهیه ضوابط و معیارهای فنی صنعت آب کشورء تهیه نشریه
«ضوابط زیست‌محیطی برداشت مصالح رودخانه‌ای» با هماهنگی امور نظام فنی معاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رییس جمهور
در دستور کار قرار داد و پس از تهیه» آنرا برای تایید و ابلاغ به عوامل ذینفع نظام فنی اجرایی کشور به این معاونت ارسال نمود که
پس از بررسی» بر اساس ماده ۲۳ قانون برنامه و بودجه و آیین‌نامه استانداردهای اجرایی مصوب هیات محترم وزیران و طبق نظام
فنی اجرایی کشور (مصوب شماره ۴۲۳۳۹/ت ۲۳۴۹۷ ه مورخ ۱۳۸۵/۴/۲۰ هیات محترم وزیران) تصویب و ابلاغ گردید.
نشریه حاضر به‌منظور ارائه اثرات زیست‌محیطی ناشی از بهره‌برداری مصالح رودخانه‌ای» تبیین مبانی و اصول انجام مطالعات
زیست‌محیطی طرحهای مربوط تهیه و تدوین چارچوب نحوه اعمال مدیریت زیست‌محیطی در مراحل گوناگون برداشت و همچنین
ارائه راهکارهای کاهش اثرات نامطلوب زیست‌محیطی و چگونگی بهره‌برداری بهینه و پایدار مصالح رودخانه‌ای در جهت کاهش
اثرات و پیامدهای نامطلوب آن بر محیط زیست و مسایل اقتصادی و اجتماعی تهیه و تدوین شده است.
بدینوسیله معاونت نظارت راهبردی از تلاش و جدیت رییس محترم امور نظام فنی جناب آقای مهندس غلامحسین حمزه
مصطفوی و کارشناسان محترم امور نظام فنی و نماینده مجری محترم طرح تهیه ضوابط و معیارهای فنی صنعت آب کشور وزارت
نیروه جناب مهندس محمد حاج‌رسولیها و متخصصان همکار در امر تهیه و نهایی نمودن این نشریه. تشکر و قدردانی می‌نماید از ایزد
منان توفیق روزافزون آنان را آرزومند می‌باشد.
امید است متخصصان و کارشناسان با ابراز نظرات خود درخصوص این نشریه ما را در اصلاحات بعدی یاری فرمایند.
معاون نظارت راهبردی
پاییز ۱۳۹۰
-------- صفحهٔ بعد --------
تهیه و کنترل
مجری: معاونت پژوهشی دانشگاه تربیت مدرس
مولف اصلی: شایان سبزیوند . شرکت مهندسی مشاور سبزآب اروند فوق‌لیسانس عمران - مهندسی آب
اعضای گروه تمیه کننده:
مرتضی افتخاری موسسه تحقیقات آب دکترای عمران - هیدرولیک
مهران افخمی سازمان آب و برق خوزستان دکترای علوم محیطزیست
رضا درخشنده سازمان حفاظت محیطزیست فوق‌لیسانس مهندسی شیلات
رضا سبزیوند شرکت مهندسی مشاور سبزآب اروند فوق‌لیسانس عمران - مهندسی آب
شایان سبزیوند شرکت مهندسی مشاور سبزآب اروند فوق‌لیسانس عمران - مهندسی آب
علیرضا عسکری دانشگاه علوم پزشکی شاهرود فوق‌لیسانس بهداشت محیط
سیدمحمدهادی مشکاتی شرکت مهندسی مشاور سبزآب اروند دکترای عمران - سازه‌های هیدرولیکی
محمد رضا مجد زاده دانشگاه صنعت آب و برق دکترای عمران
علیرضا نجفی وزارت نیرو فوق‌لیسانس عمران - تاسیسات آبی
محمد رضای نظرزاده شرکت مهندسی مشاور سبزآب آروند فوق‌لیسانس عمران - مهندسی آب
اعضای گروه نظارت:
محمود افسوس شرکت مهندسین مشاور سازه‌پردازی ایران فوق‌لیسانس سازه‌های هیدرولیکی
مهین کاظم‌زاده طرح تهیه ضوابط و معیارهای فنی صنعت آب لیسانس مهندسی راه و ساختمان
کشور - وزارت نیرو
محمد محمدی دانشگاه جامع علمی کاربردی دکترای علوم محیطزیست
اعضای گروه تایید کننده (کمیته تخصصی محیطزیست) طرح تهیه ضوابط و معیارهای فنی صنعت آب کشور:
کوشیار اعظم واقفی شرکت مهندسی آب و فاضلاب کشور لیسانس مهندسی شیمی
عالیه ثابت‌رفتار کارشناس ازاد دکترای علوم محیطزیست
محمدعلی حامدی شرکت مهندسین مشاور رویان دکترای برنامه‌ریزی توسعه منطقه‌ای
جواد حسن‌نژاد شرکت مدیریت منابع آب ایران فوق‌لیسانس مدیریت محیطزیست
بهروز دهزاد دانشگاه شهید بهشتی دکترای اکولوزی آبهای داخلی
نادیا روستایی سازمان حفاظت محیط زیست فوق‌لیسانس مهندسی شیمی
مهین کاظم‌زاده طرح تهیه ضوابط و معیارهای فنی صنعت آب لیسانس مهندسی راه و ساختمان
کشور - وزارت نیرو
محمد محمدی دانشگاه جامع علمی کاربردی دکترای علوم محیطزیست
سیدرضا یعقوبی شرکت اندیشه زلال فوق‌لیسانس مهندسی محیطزیست
اعضای گروه هدایت و راهبری پروژه:
علیرضا دولتشاهی معاون آمور نظام فنی
فرزانه آقارمضانعلی رییس گروه تدوین ضوابط فنی آمور نظام فنی
ساناز سرافراز کارشناس آرشد منابع آب امور نظام فنی
-------- صفحهٔ بعد --------
عنوان
مقدمه
فصل اول - کلیات
۱-۱- تعریف محدوده‌های مطالعاتی
۱-۱-۱ تعیین محدوده اجرایی طرح (محدوده بلافصل)
۲-۱- دره جریان رودخانه
۱-۲-۱ ویژگیهای فیزیکی دره جریان رودخانه
۳-۲۱ ویژگیهای زیستی دره جریان رودخانه
فصل دوم - شناخت رودخانه‌ها
۱-
۲- کلیات
۲-۲- ویژگیهای زیست‌شناسی رودخانه
۱-۲-۲- بوم سازگان آبی
۲-۲-۲- بوم سازگان خشکی
۳-۲ ویژگیهای محیط اجتماعی و اقتصادی رودخانه
فصل سوم- شناخت اثرات زیست‌محیطی ناشی از برداشت مصالح رودخانه‌ای
۱-
۳- کلیات
۳-۳ اثرات فیزیکی برداشت مصالح رودخانه‌ای بر محیطزیست رودخانه
۳-۳- اثرات زیست‌محیطی برداشت مصالح رودخانه‌ای بر محیط آبی رودخانه
۱-۳-۳ اثرات برداشت مصالح رودخانه‌ای بر جامعه گیاهی رودخانه
۲-۳-۳ اثرات برداشت مصالح رودخانه‌ای بر جامعه جانوری رودخانه
۳-۳-۳ اثرات برداشت مصالح رودخانه‌ای بر روی جمعیت ماهی‌ها
۴-۳- اثرات برداشت مصالح رودخانه‌ای بر محیط خشکی رودخانه
۱-۴-۳- آلودگی صوتی
۲-۴-۳- آلودگی هوا
۳-۴-۳- تردد ماشین‌آلات حمل و برداشت مصالح
۴-۴-۳ تاثیر بر جامعه گیاهی پیرامون رودخانه
۱۱
۱۱
۱۱
۱۵
۱۸
۱۹
۳۱
۳۱
۲۳۲
۲۳۲
۳۵
۳۳
۳۳
۳۵
۳۵
۳۶
-------- صفحهٔ بعد --------
۶-۴-۳- تاثیر بر جانوران و حیوانات منطقه ۳۶
۵-۳- اثرات برداشت مصالح رودخانه‌ای بر کیفیت آب رودخانه ۳۸
فصل چهارم - اثرات اقتصادی و اجتماعی برداشت مصالح رودخانه‌ای ۳۱
۱-
۴- کلیات ۴۳
۲-۴- برداشت‌های غیرمحاز ۳۳
۳-۴ تغییر کاربری اراضی کشاورزی ۳
۴-۴- راههای ارتباطی منطقه ۴۳۴
۵-۳۴- مهاجرت ۳۵
۶-۴- اشتغال ۴۵
۷-۳- سیمای منطقه ۴۵
۸-۴- سازه‌های منطقه ۴۶
۹-۴- تامین آب ۴۶
۱۰-۴- اثرات فرهنگی برداشت مصالح ۴۶
فصل پنجم - تهیه و تدوین چارچوب نحوه اعمال مدیریت زیست‌محیطی در مراحل گوناگون برداشست مصالح
رودخانه‌ای ۳۹
۱-
۵- انجام مطالعات زیست‌محیطی ۵۹۱
۱-۱-۵- جمع‌آوری و تهیه اطلاعات پایه ۲
۳-۱-۵ ارزشیابی پیامدهای زیست‌محیطی احتمالی ۵۸
۳-۱۵ توصیه روش‌ها و ملاحظات برای به حداقل رساندن پیامدهای منفی زیست‌محیطی ۸
۲-۵- نظارت پیوسته بر برداشت شن و ماسه و کنترل پیامدهای منفی آن ۶۴
۱-۳-۵- چک لیست ارزیابی ۶۵
۳-۵- احیا و بازسازی منطقه برداشت پس از اتمام عملیات ۷۱
۱-۳-۵- احیای پوشش گیاهی ۵
۲-۳-۵- حذف ساختمان‌ها و تاسیسات سطحی ۷۲
۳-۳-۵- حذف تحهیزات مستقر و مواد زاید ۷۲
۴-۳-۵- احیای مناطق انباشت مصالح و جاده‌های دسترسی ۷۲
۵-۳-۵ احیای حوضچه‌های آرامش (رسوب گیر) ۳
۶-۳-۵- احیای محل برداشت در بستر و سیلاب‌دشت رودخانه ۷۳
۷-۳-۵- احیای نهایی ۷۴
-------- صفحهٔ بعد --------
عنوان
۴-۵- مشار کت مردمی و برنامه‌های آموزشی
۲-۴-۵- برنامه‌های آموزش
فصل ششم - ضوابط زیست‌محیطی برداشت مصالح رودخانه‌ای
۱-
۶- ضوابط زیست‌محیطی انتخاب بازه مناسب از رودخانه
۱-۱-۶- معیارهای مکانیابی
۲-۱-۶- محیطزیست آبی
۳-۱-۶- محیطزیست خشکی
۴-۱-۶ کاریری اراضی
۵-۱-۶- رعایت فواصل لازم از مراکز حساس
۶-۱-۶- زمین ساخت منطقه
۷-۱-۶- سیلاب‌دشت‌هاً
۸-۱-۶- کشاورزی
۹-۱-۶- گونه‌های نادر یا در معرض خطر انقراض
۱۰-۱-۶- منابع فرهنگی, باستانی و تاریخی
۱۱-۱-۶- محل‌های مناسب برای شنا و تفریح
۱۲-۱-۶- اثرات اقتصادی و اجتماعی
۱۳-۱-۶- وضعیت زیبایی‌شناختی
۱۴-۱-۶- وضعیت فیزیوگرافی و شبکه هیدروگرافی حوضه آبریز
۱۵-۱-۶- مرحله احداث تاسیسات جانبی
۲-۶- ضوابط زیست‌محیطی انتخاب روش برداشت مصالح رودخانه‌ای متناسب
۱-۲-۶- ضوابط کنترلی روش برداشت مصالح رودخانه‌ای
۳-۶- ضوابط طراحی زیست‌محیطی برداشت مصالح رودخانه‌ای
۱-۳-۶- ملاحظات عمومی طراحی محل برداشست
۳-۳۶ معیارهای طراحی و بهره‌برداری از معادن شن وماسه
۳-۳-۶ معیارهای کاربردی برای ساخت برکه ته‌نشینی در محل فراوری
۳-۶- ضوابط اجرا و بهره‌برداری
۱-۴-۶- وظایف ناظرین
با شرایط گوناگون طرح و محیطزیس:
۷۵
۷۵
۷۶
۷۷
۷۹
۷۹
۸۱
۸۳
۸۷
۸۷
۸۸
۸۹
۲
۲
۳
۳
۹۴
۹۴
۹۴
۹۵
۹۵
۹۷
۹۷
۹۸
۹
-------- صفحهٔ بعد --------
۲-۴-۶- وظایف بهره‌برداران ۱.۳
فصل هفتم - الگوی برنامه پایش زیست‌محیطی طرحهای برداشت مصالح رودخانه‌ای ۱.۵
۱-
۷- کلیات ۱۰۷
۲-۷- استراتژی پایش و سیاست‌ها ۱۰۷
۳-۷- موارد مورد پایش در معادن شن و ماسه ۱۹
پیوست ۱- فهرست برخی استانداردهای مرتبط با شاخص‌های مورد پایش در طرحهای برداشت مصالح
پیوست ۲- وازژه‌نامه ۹۱۳۷
فهرست شکل‌ها
شکل ۱-۱- سه بخش اصلی نیمرخ عرضی دره جریان رودخانه ۶
شکل ۲-۱- نمایی از مقطع عرضی دره جریان رودخانه ۷
شکل ۱-۳- اثرات بهره‌برداری از شن و ماسه بر کل جمعیت بی‌مهرگان کف‌زی ۳۹
شکل ۲-۳- تخلیه پساب عملیات برداشت در کار گاه ۳۸
فهرست جدول‌ها
عنوان صفحه
جدول ۱-۳- آسیب‌های بالقوه ناشی از برداشت شن و ماسه بر محیطزیست ۲۳۱
جدول ۲-۳- نمونه‌هایی از آثرات فرایند برداشت شن و ماسه بر جوامع گیاهی رودخانه ۲۳۳
جدول ۳-۲۳- نمونه‌هایی از تاثیرات برداشت مصالح رودخانه‌ای بر جوامع جانوری ۳۹
جدول ۴-۲- نمونه‌ای از موجودات استفاده کننده از حاشیه رودخانه‌ها ۳۷
جدول ۵-۳- تاثیرات برداشت مصالح رودخانه‌ای بر کیفیت آب ۳۸
جدول ۱-۴- اثرات منفی اقتصادی, اجتماعی و فرهنگی به دلیل برداشت شن و ماسه ۳۷
جدول ۱-۵- اطلاعات پایه برای تخمین آثرات معمول زیست‌محیطی ۵۸
جدول ۲-۵- ارزشیابی اثرات زیست‌محیطی برداشت مصالح با توجه به اندازه طرح ۵۹
جدول ۳-۵- ارزشیابی اثرات زیست‌محیطی با توجه به پیچیدگی روش برداشت ۶
جدول ۴-۵- ارزشیابی اثرات زیست‌محیطی برداشت با توجه به حساسیت منطقه ۶
-------- صفحهٔ بعد --------
فهرست جدول‌ها
عنوان
جدول ۵-۵- نمونه‌ای از معیارهای ارزیابی پیامدهای زیست‌محیطی
جدول ۶-۵- نمونه‌ای از جدول اثرات زیست‌محیطی مرتبط با پروژه
جدول ۷-۵- نمونه‌ای از چک لیست ارزیابی اثرات زیست‌محیطی برداشت با به‌کار بردن شاخص‌ها
جدول ۸-۵- نمونه‌ای از تخمین اثرات زیست محیطی برای برداشت شن و ماسه
جدول ۹-۵- نمونه‌ای از چک لیست انتخاب محل برداشت مصالح
جدول ۱-۶- تعیین فراوانی نسبی با توجه به درصد گونه
جدول ۲-۶- نحوه برآورد کمی پستانداران وحشی
جدول ۳-۶- نحوه براورد دوزیستان در محدوده برداشت
جدول ۴-۶- نحوه برآورد کمی خزندگان
جدول ۵-۶- نحوه براورد کمی پرندگان در محدوده برداشت
جدول ۶-۶- حداقل فاصله صنایع د و ه از مراکز حساس
جدول ۷-۶- طبقه‌بندی آب برای آبیاری براساس میزان بر
جدول ۸-۶- استانداردهای لازم برای کیفیت آب مورد استفاده در آبیاری
جدول ۹-۶- طبقه‌بندی آب آبیاری بر حسب 5۸6 و درصد سدیم و هدایت الکتریکی
جدول ۱۰-۶- حداکثر غلظت‌های توصیه شده عناصر جزیی در آب آبیاری
جدول ۱۱-۶- حد تحمل کلرور در آب آبیاری به وسیله گیاهان
جدول ۱۳-۶- نمونه‌ای از یک ماتریس انتخاب محل مناسب با توجه به برخی از عوامل مربوط
جدول ۱-۷- جزییات پایش در مرحله احداث تاسیسات فراوری شن و ماسه و قبل از آغاز بهره‌برداری از مصالح
جدول ۲-۷- جزییات پایش در مرحله بهره‌برداری مصالح رودخانه‌ای و تاسیسات فراوری مربوط و پس از آن
جدول ۳-۷- پایش اثرات برداشت مصالح رودخانه‌ای
جدول ۴-۷- دوره تناوب لازم برای پایش فعالیتهای برداشت
جدول ۵-۷- پارامترهای پایه کیفیت آب
جدول ۶-۷- شاخص‌های مورد پایش برای تخلیه پساب تاسیسات فراوری مصالح رودخانه‌ای
جدول ۷-۷- برنامه پایش فرسایش خاک
جدول پ.۱-۱- استانداردهای کیفیت آب برای پرورش آبزیان
جدول پ.۲-۱- معیارهای کیفی تقسیم‌بندی منابع آب
جدول پ.۳-۱- استاندارد کیفی آب برای طبقه‌بندی منابع
جدول پ.۴-۱- استانداردهای کیفی آب
جدول پ.۵-۱- استانداردهای سازمان حفاظت محیطزیست برای پساب‌های صنعتی
جدول پ.۶-۱- استاندارد آب برای آبیاری
جدول پ.۷-۱- راهنمای مقدار مواد سمی در آب مورد مصرف دام
جدول پ.۸-۱- آزمایش مواد مغزی در خاک
جدول پ.۹-۱- استاندارد سر و صدای محیط
جدول پ.۱۰-۱- استانداردهای صدا در هوای آزاد در ایران (برحسب دسی‌بل)
جدول پ.۱۱-۱- استانداردهای هوای پاک (سازمان بهداشت جهانی)
جدول پ.۱۲-۱- حداکثر غلظت‌های محاز آلاینده‌های معمول در هوا
۱۱
۱۱
۱۱۲
۱۱۲
۱۳
۱۱۷
۱۱۸
۱۱۹
۱۱۹
۱۳۰
۱۳۲
۱۳۲
۱۳۲
۱۳۳
۱۳۳
۱۳۳
۱۳۴
-------- صفحهٔ بعد --------
فهرست جدول‌ها
عنوان
جدول پ.۱۳-۱- استانداردهای کیفی هوای آزاد برای مناطق مختلف
جدول پ.۱۴-۱- اقدامات ایمنی در مراحل مختلف
جدول پ.۱۵-۱- ابعاد و اندازه سپتیک تانک برای جمعیت‌های کمتر از ۱۰ نفر
جدول پ.۱۶-۱- حداقل فاصله تاسیسات فاضلاب از مناطق مختلف برحسب متر
۱۳۳۴
۱۳۵
۱۳۵
۱۲۳۶
-------- صفحهٔ بعد --------
مقدمه ۱
مقدمه
کشور ایران جزو کشورهای در حال توسعه محسوب می‌شود و همین موضوع منجر گردیده که پروژه‌های عمرانی و زیربنایی
متعددی در کشور و با سرعت بالایی در حال اجرا باشد و بدیهی است تامین مصالح مورد نیاز این طرح‌ها به عنوان یکی از
شاخص‌های مهم و تعیین کننده در هزینه تمام شده» زمان اجرا و کیفیت طرح‌ها به شمار می‌آید. این موضوع باعث گردیده تا صرف
اجرای پروژه‌ها به هر طریق ممکن نسبت به تامین مصالح مناسب و سهل‌الوصول از هر جای ممکن اقدام گردد. در این رهگذر
رودخانه‌ها و مسیل‌ها نیز که از این منظر منابع مطلوب تامین شن و ماسه این طرح‌ها به شمار می‌آیند. شاهد خیل عظیم بهره‌برداری
بی‌رویه و غیرفنی و بدون ملاحظه اثرات نامطلوب به محیطزیست رودخانه شده‌اند.
برداشت شن و ماسه از رودخانه که نوعی دخل و تصرف در آن محسوب می‌شود. معمولا آثار منفی فراوان فیزیکی و زیست‌محیطی به‌جای
می‌گذارد و لذا در برخی کشورها برداشت مصالح رودخانه‌ای به‌طور کلی ممنوع و یا بسیار محدود گردیده است که این امر در شرایط
فعلی و با توجه به طرحهای عمرانی متعدد در کشور امکان‌پذیر نیست و متاسفانه به همین دلیل برداشت مصالح از بستر و
سیلاب‌دشت رودخانه‌ها از گذشته تا کنون» وضعیت طبیعی بسیاری از رودخانه‌ها را تغییر داده و تبعات نامطلوب فراوانی برجای
گذاشته است. برداشت مصالح از رودخانه منجر به تغییر در مشخصه‌های مرفولوژیکی و هیدرولیکی مجرا گردیده که به نوبه خود
شرایط زیست‌محیطی موجود را تحت تاثیر قرار می‌دهد و باعث از بین رفتن مطلوبیت زیستگاهی رودخانه و محیط پیرامون آن
میگردد. افزایش موادمعلق رسوبی در مجاری آبی» کاهش کیفیت آبء از بین رفتن محل تخم‌ریزی ماهی‌ها و مدفون شدن تخم
ماهی‌هاء ماندابی شدن آب و از بین رفتن برخی گونه‌های گیاهی و جانوری تنها بخشی از اثرات نامطلوب بهره‌برداری شن و ماسه از
رودخانه‌ها به شمار می‌آید. البته چنانچه برداشت شن و ماسه تحت اصول فنی مناسب و مدیریت صحیح صورت گیرد نه تزها تبعات
منفی آن به حداقل می‌رسد. بلکه به عنوان مثال می‌توان با برداشت جزایر رسوبی در مسیر جریان» عملکرد رودخانه و پایداری آن را
در واقع از آن‌جاکه محیطزیست به محیطهایی گفته می‌شود که انسان و سایر موجودات به‌طورمستقیم یا غیرمستقیم به آن
وابسته می‌باشند و زندگی و فعالیتهای آنها در ارتباط با هم قرار دارندء لذا اجرای هرگونه طرحی از جمله طرحهای بهره‌برداری از
مصالح رودخانه‌ای اثراتی را بر محیطزیست برجای خواهد گذارد که عدم توجه به آثار آنها می‌تواند روند پیشرفت به سوی توسعه
پایدار را خدشه‌دار نماید. درحال حاضر عدم شناخت کافی از عواقب زیست‌محیطی برداشت‌های بی‌رویه شن و ماسه رودخانه‌ای و نیز
عدم وجود راهنماهاء مطالعات و دستورالعمل‌های مشخص در این خصوص باعث گردیده تا نسبت به این گونه بهره‌برداری‌ها از
رودخانه‌های کشور با اغماض برخورد شود.
بررسی‌ها نشان می‌دهد که درحال حاضر از هزاران منبع شن و ماسه رودخانه‌ای درحال برداشت صرفا تعداد کمی دارای مطالعات
فنی و بررسی اثرات زیست‌محیطی آن‌هم به‌صورت محدود و سلیقه‌ای در کشور می‌باشند. این در حالی است که اثرات نامطلوب
برداشت‌های بی‌رویه علاوه بر زمان دوره برداشت به دوره‌های زمان طولانی حتی پس از خاتمه عملیات بهره‌برداری و نیز مکان‌های
باللادست و پایین‌دست محدوده برداشت منتهی میگردد. لذا ضرورت انجام مطالعات مربوط به امکان‌سنجی برداشت شن و ماسه از
رودخانه‌ها به‌صورت موردی و در هر محل از لحاظ زیست‌محیطی در کنار مطالعات فنی کاملا ضروری می‌باشد.
-------- صفحهٔ بعد --------
۲ ضوابط زیست‌محیطی برداشست مصالح رودخانه‌ای
از سوی دیگر تاکنون راهنمای مدون استاندارد شده‌ای جهت انجام مطالعات زیست‌محیطی برداشت مصالح رودخانه‌ای و شناسایی
حوضه‌های اثرگذار ناشی از اجرای عملیات بهره‌برداری مصالح و ارزیابی اثرات برداشت شن و ماسه از رودخانه‌ها وجود نداشته و لذا این
نشریه با هدف حصول این موارد تهیه و تدوین میگردد. بدیمی است همان‌گونه که در نشریات شماره ۳۲۶و ۲۲۹ سازمان مدیریت و
برنامه‌ریزی کشور که در خصوص راهنمای فنی مربوط به بهره‌برداری از مصالح رودخانه‌ای درج گردیده ارائه ضابطه پس از انجام مطالعات
موردی مربوط به هر منطقه و محدوده برداشت قابل آنجام بوده و در حالت کلی ارائه ضابطه قابل انجام نمی‌باشد [ ۱۳ ۱۴
نشریه حاضر نیز با تاکید بر این موارد در تلاش است تا ضمن ارائه اثرات زیست‌محیطی ناشی از بهره‌برداری شن و ماسه از
رودخانه‌ها, مبانی و اصول انجام مطالعات زیست‌محیطی طرحهای مربوط و راهکارهای کاهش اثرات نامطلوب زیست‌محیطی را ارائه
و به صورت کاربردی بسترهای لازم» در جهت حفاظت و صیانت از رودخانه‌های کشور را فراهم نماید. در تهیه این نشریه تلاش شده
ضوابط مختلف زیست‌محیطی برداشت مصالح رودخانه‌ای براساس کلیه اطلاعات به‌دست آمده» تجارب و استانداردهای کشورهای
مختلف و وضعیت رودخانه‌های کشور بررسی گردند و در نهایت با توجه به تمام موارد فوق جدول‌ها و نمودارهایی ارائه شده است.
- هدف
در این نشریه تلاش گردیده‌است ابتدا حوضه‌های اثرگذار بهره‌برداری از مصالح رودخانه‌ای در محیطهای فیزیکی» زیست‌شناسی؛
اجتماعی - اقتصادی و فرهنگی معرفی شود و بدین منظور آثرات برداشت مصالح بر جوامع گیاهی, جانوری, ماهی‌هاء محیط خشکی
رودخانه» کیفیت آب و همچنین سایر آثرات اقتصادی,» اجتماعی و فرهنگی به تفصیل بیان شده است. از دیگر اهداف مهم این نشریه»
تهیه و تدوین چارچوب و ساختار نحوه اعمال مدیریت زیست‌محیطی در مراحل مختلف برداشت شن و ماسه از رودخانه‌ها می‌باشد.
این امر در قالب تشریح چگونگی انجام مطالعات زیست‌محیطی (شامل نحوه جمع‌آوری و تهیه اطلاعات پایه و ارزشیابی پیامدهای
زیست‌محیطی احتمالی)» ارائه آنواع چک‌لیست‌های آرزیابی در خصوص ملاحظات مختلف موردنیاز در زمان برداشت و در نهایت به
کمک ارائه راهکارهای احیا و بازسازی منطقه برداشت پس از انجام عملیات استحصال شن و ماسه, محقق شده است. تبیین ضوابط
زیست‌محیطی برداشت مصالح رودخانه‌ای شامل ارائه ضوابط زیست‌محیطی انتخاب بازه مناسب از جنبه‌های گوناگون» ارائه ضوابط
زیست‌محیطی انتخاب روش برداشت مصالح متناسب با شرایط طرح و محیطزیست. ضوابط طراحی زیست‌محیطی برداشت مصالح
رودخانه‌ای و ضوابط نحوه اجرا و بهره‌برداری مناسب و همچنین ارائه آلگوی برنامه پایش زیست‌محیطی شامل ارائه استراتژی و
سیاستهای پایش و موارد مورد لزوم جهت پایش در معادن شن و ماسه, به عنوان هدف اصلی و نهایی این نشریه به شمار می‌روند.
به‌طور خلاصه می‌توان هدف از تهیه این نشریه را راهنمای انجام مطالعات زیست‌محیطی چگونگی بهره‌برداری بهینه و پایدار
مصالح رودخانه‌ای به منظور حذف و اجتناب و یا کاهش اثرات و پیامدهای نامطلوب بر محیطزیست و متعاقب آن پیامدهای اقتصادی
و اجتماعی به کمک ارائه چک‌لیست‌های ارزیابی پایش و ارائه توصیه‌های لازم در راستای کاهش تبعات زیست‌محیطی و احیا مناطق پس
از اجرای عملیات برشمرد.
- دامنه کاربرد
این نشریه برای کلیه سازمان‌های دولتی از جمله وزارت نیروء شرکتهای آب منطقه‌ای» وزارت کشور و ادارات کل محیط زیست
استان‌ها و اداره کل راه و ترابری استان‌ها در ارتباط با صدور مجوز و نظارت بر برداشت مصالح رودخانه‌ای و نیز مشاورین دیصلاح
برای انجام مطالعات مربوط و پیمانکاران دولتی و خصوصی فعال در خصوص برداشت شن و ماسه قابل استفاده می‌باشد.
-------- صفحهٔ بعد --------
فصل |
کلیات
-------- صفحهٔ بعد --------
-------- صفحهٔ بعد --------
فصل اول - کلیات ۵
۱-۱- تعریف محدوده‌های مطالعاتی
۱-۱-۱- تعیین محدوده اجرایی طرح (محدوده بلافصل)
محدوده اجرایی طرح بازه یا بازه‌هایی از رودخانه‌ها و مسیل‌ها و یا سیلاب‌دشت حاشیه آنما بوده که در آن برداشت مصالح
رودخانه‌ای صورت می‌پذیرد. همچنین محدوده کارگاه تاسیسات مربوط به فراوری شن و ماسه واقع درحاشیه رودخانه‌ها و مسیل‌ها نیز
در محدوده اجرای طرح تعریف میگردد. مساحت محل اجرای طرح بستگی به نوع و وسعت طرح خواهد داشت و تعیین دقیق
محدوده اجرایی طرح برای هر طرح خاص باید انجام و باتوجه به شرایط خاص منطقه و وضعیت اجرایی پروژه تبیین گردد.
محدوده بهره‌برداری مصالح رودخانه‌ای و محل کارگاه و تاسیسات مربوط به فراوری مصالح باید بر روی نقشه با مقیاس ۱/۵۰۰
تا ۱/۲۰۰۰ همراه با مختصات سازمان جغرافیایی کشور ارائه گردد. همچنین لازم است تااین محدوده در نقشه‌های با مقیاس
حداکثر ۱/۲۵۰۰۰ به نحوی که مناطق مسکونی» تجاری»صنعتیءکشاورزی» جاده هاء خطوط راه آهن, مسیر لوله های گازءآب و
فاضلاب. برق و خطوط ارتباط تلفن وسازه‌ای واقع بر رودخانه درآن مشخص باشد. ارائه گردد.
۲-۱-۱ منطقه تحت تاثیر مستقیم
علاوه بر محدوده بلافصل اشاره شده که اثرات مستقیم ناشی از بهره‌برداری از مصالح رودخانه و نیز محل احداث کارگاه فراوری
شن و ماسه را در برمی‌گیردء به‌دلیل برهم خوردن شرایط تعادل رودخانه. تغییرات فیزیکی رودخانه تا بازه‌هایی از بالادست و
پایین‌دست محدوده اصلی برداشت در رودخانه صورت می‌پذیرد به این نحو که بستر و مقاطع عرضی رودخانه در مناطق فوق‌الذکر
دستخوش تغییرات شده و دامنه تاثیرات مستقیم زیست‌محیطی را به این مناطق که ممکن است کیلومترها بالاتر یا پایین تر از محل
اصلی برداشت باشد نیز گسترش می‌دهد. این دامنه گسترش اثرات مستقیم علاوه بربازه طولی, بازه عرضی رودخانه و سیلاب‌دشت را
نیز شامل میگردد. زیرا تخریب کناره‌های بازه‌های بالادست و پایین‌دست رودخانه از محل برداشت نیز رخ داده و محیطزیست آنجا
را متاثر می‌نماید. پیش‌بینی این محدوده‌ها با استفاده از مطالعات مهندسی رودخانه و پیش‌بینی تغییرات مرفولوژی رودخانه از یک
طرف و بررسی فعالیتهای عمده پروژه و بخشهای تاثیرپذیر محیط از سوی دیگر به صورت نسبی قابل تعیین خواهد بود.
منطقه جغرافیایی که به‌طور غیرمستقیم و یا با شدتی کمتر از آنچه در محدوده تحت تاثیر مستقیم اثرات زیست‌محیطی رخ
می‌دهد در این محدوده دسته‌بندی و ارزیابی میگردد به‌طور مثال مناطقی که تامین مصالح رودخانه‌ای آنها از این محل صورت می‌پذیرد.
جاده‌هایی که به دلیل تردد وسایل سنگین جابه‌جایی مصالح رودخانه‌ای تحت تاثیر قرار می‌گیرنده صنایعی که رونق یا رکود آنها به
تامین مصالح منطقه اجرای طرح می‌باشد.ء افزایش میزان درآمد حقوق دولتی و مالکان فروش مصالح و نیز کاهش و یا افزایش نرخ
املاک» ساختمان و یا کالا و فرآورده‌های وابسته به این مصالح در مناطق اطراف طرح» پیشرفت و یا کندی آهنگ اجرای پروژه‌های
عمرانی وابسته به مصالح و تبعات اجتماعی» اقتصادی و زیست‌محیطی مربوط ناشی از تاخیر دیرکرد اجرای آن در مناطق مختلف در
این محدوده دسته‌بندی میگردد.
-------- صفحهٔ بعد --------
به منظور درک بهتر مفاهیم فوق‌الذکر باعنایت به فعالیت‌ها و شاخص‌های تاثیرگذار پروژه و همچنین شاخص‌های حساسیت و
سیب پذیری رودخانه, لزوما باید وضعیت رودخانه به‌لحاظ ویژگیهای مختلف فیزیکی و زیست‌شناسی مورد بررسی قرار گیرد. در این
راستا مناسبترین تعریف ارائه شده مربوط به سازمان احیای سیل‌های آمریکا (۳۲1513۷۷0)" می‌باشد که این مفاهیم را در قالب دره
جریان یا دالان " رودخانه تعریف می‌نماید که در زیر ارائه میگردد [۳۶].
۱-۳-۱- ویژگیهای فیزیکی دره جریان رودخانه
مرتفع انتقالی ؟ می‌باشد. عملکرد این سه عامل با یکدیگر به عنوان دینامیک حرکتی یک رودخانه درنظر گرفته می‌شود و از برخورد
آزها چشم‌اندازی زیبا که دره جریان رودخانه را شکل می‌دهد. پدید می‌آید. این تحرکات کارکردهای مناسب و لازم را برای ادامه
حیات و مناسب شدن محیطزیست از طریق اثرگذاری مثبت در چرخه موادغذایی» فیلترکردن مواد آلاینده از جریان‌های سطحی,
جذب و آزاد کردن تدریجی آبهای سیلابی, حفظ و نگهداری زیستگاه‌های ماهی و حیات وحش و تغذیه آبهای زیرزمینی فراهم
می‌کند [۳۶].
۰( 0 ۷۷۵۳۵۵ 16۹۳۵110۵ ما5 مدید ۱-۳۵
2-7۲
3 - 51۳6۵1 01 3۵116[
4٩ - 1۳۵۳۹۱۱1۵۳۵ ۳۱۵۵ 6
-------- صفحهٔ بعد --------
فصل اول - کلیات ۷
تراز رودخانه
در دبی کم
پرتگاه
[آیر اهه اصلی |
دره جریان رودخانه
شکل ۲-۱- نمایی از مقطع عرضی دره جریان رودخانه
۳-۲-۱ ویژگیهای زیستی دره جریان رودخانه
رودخانه‌ها طیف وسیعی از حشرات آیزی» ماهی‌هاء پرندگان آبزی و پستانداران را در برگرفته و زیستگاه ویژه‌ای به شمار می‌رود.
روابط زیست‌محیطی بین آنها طوری است که بقای یکدیگر را تضمین می‌کنند. هر یک از موجوداتی که رودخانه به عنوان زیستگاه
آنها محسوب می‌شود. تمام یا بخشی از دوره زیستی خود را در آن می‌گذرانند.
به‌طور کلی از نظر گروه‌بندی» نقش و کارکرد زیستمندان رودخانه» می‌توان روابط زیر را برای آنها ترسیم نمود:
- گروه تولید کنندگان : ماکروفیت‌هاء جلبک‌ها (میکروفیت‌ها) و فیتوپلانکتون‌ها
- مصرف کنندگان : شامل مهره‌داران و بی‌مهرگان آبزی
- گروه تجزیه کنندگان : میکرو ارگانیسم‌ها به‌ویژه قارچ‌ها و باکتری‌ها
مصرف کنندگان از نظر کارکرد در چهار دسته متمایز از هم تفکیک می‌شوند:
- چراگران ": شامل علف‌خوارانی که از جلبک‌های چسبنده تغذیه می‌کنند.
- خردکننده‌ها": جانورانی که از ذرات درشت گیاهی استفاده می‌کنند.
- جمع کننده‌ها : جانورانی که از ذرات ریز گیاهی بستر یا داخل رودخانه استفاده می‌کنند.
- طعمه‌خوران": شامل همه جانوران طعمه‌خوار می‌باشد.
| - ۸۲۵۲۲۵۵
2-5
3 - 5
٩ - ۵
5 - ۵
6-۶۹
7 - ۵
-------- صفحهٔ بعد --------
-------- صفحهٔ بعد --------
فصل 2
شناخت رو دخانه‌ها
-------- صفحهٔ بعد --------
-------- صفحهٔ بعد --------
۱-۲۳- کلیات
این مبحث به‌طور کامل در نشریه شماره ۲۲۷ سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور با عنوان «دستورالعمل آرزیابی زیست محیطی
مطالب آتی باید لزوما با لحاظ موارد مندرج در نشریه فوق‌الذ کر مورد استفاده قرار گیرد.
۲-۲- ویژگیهای زیست‌شناسی رودخانه
.۰ ...۰ ۰ ۰.۰ 1 ۰۱۰ ۰ ۸ ۱ ۸ ۲ 5 ۰.۰ ی
شناخت زیست‌بوم‌های آبی رودخانه‌ای و جوامع جانوری (فون) و جوامع گیاهی (فلور) آن به منظور بررسی آثرات و پیامدهای حاصل از
جانوری زیست‌بوم آبی و خشکی وابسته به این زیست‌بوم که جزو لاینفک و درارتباط مستقیم و یا غیرمستقیم با این زیست‌بوم است مورد
شناسایی و بررسی قرار گیرد. در ادامه ویژگیهای زیست‌بوم‌های یاد شده و نحوه تعامل فون و فلور آنها تشریح میگردد.
۱-۲-۲ بوم سازگان آبی
۱-۱-۲-۲ جامعه گیاهی رودخانه
پوشش گیاهی آبهای شیرین روان (رودخانه‌ها) را عموما ماکروفیت‌های مختلف از گیاهان گلدار تشکیل می‌دهند. گیاهان
ماکروفیت آبزی عموما وابسته به خانواده گیاهان خشکی می‌باشند که از طریق ساز و کارهایی با شرایط آبی خود را سازگار کرده‌اند.
برخی از گیاهان آبزی برگ‌های شناور دارند و از یک سو با اتمسفر در تماس هستند. بعضی مانند خزه‌ها و هپاتیک‌ها و گل‌سنگ‌ها
خود را به صخره می‌چسبانند. بعضی مانند عدسک آبی (لمنا) بدون هرگونه تکیه‌گاهی در آب شناورند. جلبک‌های آبهای روان یا به
صورت اپی‌لیلتیک" هستند که در این صورت به سنگ‌ها می‌چسبند یا به صورت اپی‌فیتیک" هستند که در این صورت با ماکروفیت‌ها
دیده می‌شوند یا در گل و لای به سر می‌برند که در این صورت به آنها اپی‌پلیک " اطلاق می‌شود. جلیبک‌های چسبیده عموما به
صورت میکروسکوپی هستند ولی در میان آنها جلبک‌های رشته‌ای مانند کلادوفور نیز دیده می‌شود. پوشش گیاهی رودخانه‌ها در
مناطق مختلف از سرچشمه تا آنتها (مصب) متفاوت است. پوشش گیاهی رودخانه‌ها عبارتند از [۲۳]:
- گیاهان حاشیه‌ای "
این گیاهان با فاصله کمی از مجرای اصلی رودخانه قرار داشته و تا دیواره آن پیش می‌رود. این گیاهان در حفظ دیواره مجرای
اصلی» کنترل سیلاب و جلوگیری از فرسایش اراضی مجاور رودخانه‌ها به هنگام سیلاب موثر هستند. در مناطق مختلف گیاهان
حاشیه‌ای متفاوتی می‌توان دید. بید» گزء توسکا گونه‌های شاخص این نوع گیاهان هستند.
[1 - 40
2 - 4۵
3 - 4
4 - 60
5 - ۳۵۱۵۵
- 6
4 [۵ع 7-۱10۳
-------- صفحهٔ بعد --------
- گیاهان بن درآب!
ریشه این گیاهان و بخش‌هایی از ساقه آنها درخاک قرار داشته و اندام‌های تولید مثلی آنها بالاتر از سطح آب قرار دارد. این
گیاهان از نظر آبزیان حایز اهمیت بوده و درحفظ شکل رودخانه از نظر عرض و مسیر بستر نقش مهمی دارند. گیاهان بن در آب در
مقابل جریان‌های تند سیلابی به ثبات دیواره رودخانه‌ها کمک کرده و با کاهش سرعت آب از فرسایش رودخانه جلوگیری می‌کنند.
انواع زیر از جمله گیاهان بن در آب رودخانه‌ها به شمار می‌روند.
: 2۳۲ ی ۵ ۶ ۷ ۳ ۹ ی ۱۲
۱۴ ۰ ۱۳
- گیاهان شناور ۱*۹
۰ 0 مممح ۰ ۹ ی .۰ 5 ۱۶ س ی ۱۷ ۱۸ ۰ ی ۰
دارند و بیش‌تر گیاهان تالابی را شامل می‌شوند. گونه‌های عدسک ابی » گوشاب » هایدروچاریس را می‌توان در این طبقه نام برد.
- گیاهان غوطه‌ور *۱
یاهان عوطه‌ور
این گیاهان اهمیت زیادی برای آبزیان داشته و با استفاده از دی‌اکسیدکرین آب ضمن فرایند فتوسنتزء اکسیژن تولید کرده و در
۰ ۰ ۰ 1 ۳۰ ی ۳۱ ۰ ۱ ۳۳ ی ۰ ۲۳۳ ۰
غوطه‌ور می‌توان چنگال آبی » گوشاب کریپوس » برخی از انواع جلبک سبز » گوشاب لوسنس را نام برد.
[| - ۳۳۵۳۵۲۱ ۹
2- 0
3- 1۵۵۳۶۵
4- 4
5- ۲11۵۹
6- 0
7- 4۵
6
9- 5
10-
[1۱ -
12 5
13- 4
14 0
15 - ۳۱۵۵۵۵ ۳5
[6- 4
17
[6-
۳5 50۳۵۲۵6 - 19
ام ۲۵10ع0) -20
- 21
۵)) -22
23- ۳۵۲۵۵86100 5
-------- صفحهٔ بعد --------
۲-۱-۲-۲ جامعه جانوری رودخانه
رودخانه‌ها بسته به این که دارای جریان تند یا کند باشد یا در چه طول و عرض جغرافیایی قرار گرفته باشند و به تبع آن در چه
ارتفاعی قرار داشته باشند یا حتی با توجه به تغییرات فیریکی- شیمیایی آبء جوامع زیستی متفاوتی دارند. رودخانه‌ها به عنوان یک
زیست‌بوم آب روان " در مقابل آبهای ساکن " قرار دارند. هر رودخانه‌ای از نظر جامعه زیستی ویژگی‌هایی خاص خود را داشته و کاملا
این ویژگی‌ها قابل تعمیم نیستند. حیات جانوری هر رودخانه‌ای در ارتباط با حیات گیاهی آن قرار دارد. در ادامه جوامع زیستی جانوری
در نظام زیست‌محیطی رودخانه ارائه شده است.
زیستمندان آبزی رودخانه‌ها را برحسب جایگاه آنها می‌توان در چند طبقه تقسیم‌بندی کرد. برخی از گونه‌های جانوری نزدیک به
سطح آب قرار دارند که این طبقه نستون" نامیده می‌شود و معمولا در آبهای راکد و بدون تلاطم دیده می‌شود. بعضی از گونه‌ها در
میانه آب زندگی می‌گنند و شناگران بسیار قابلی هستند این طبقه به‌نام نکتون " خوانده می‌شود. بسیاری از گونه‌ها نیز فاقد توان
حرکتی هستند و همیشه کم و بیش دستخوش جریان آب می‌باشند. این طبقه را زئوپلانکتون" می‌گویند. زئوپلانکتون‌ها نیز مانند
فیتوپلانکتون‌ها" در پایین‌دست رودخانه اغلب دیده می‌شوند. زیرا فاقد ساز و کارهای لازم برای بقا در آبهای بالادست رودخانه
می‌باشند. از معمولی‌ترین زئوپلانکتون رودخانه‌ها می‌توان روتیفرها" و سخت پوستان کوچک را نام برد. در زیست توده بی‌مهرگان
رودخانه؛ زئوپلانکتون‌ها سهم زیادی ندارند.
بخش عمده بی‌مهرگان رودخانه در بستر آن قرار دارند و کف‌زی" نامیده می‌شوند. حشرات بیش‌ترین سهم را از نظر تعداد در
بی‌مهرگان رودخانه دارا هستند. بقیه گروه ها در رودخانه از اهمیت کم‌تری برخوردار هستند. اسفنج‌هاء کرم‌های پهن» کرم‌های کم
تار" نرمتنان و دو کفه‌ای ها از آن جمله هستند.
تمام ار گانیسم‌های زنده اعم از گیاهی با جانوری نسبت به هر عامل محدودکننده محیطی یک دامنه بردباری مشخصی دارند.
گونه‌هایی که نسبت به عوامل محیطی اعم از دما یا نور یا غذا دامنه بردباری محدود باریکی دارند به‌نام استنوسیو "" نامیده می‌شوند.
گونه‌های بالادست رودخانه استنوترمال هستند و دامنه حرارتی کمی را تحمل می‌کنند. گونه‌هایی که نسبت به عوامل مختلفی دامنه
بردباری بیش‌تری دارند به نام اوری سیوز"" نامیده می‌شوند. گونه‌های پایین‌دست رودخانه معمولا اوری ترمال هستند و دامنه حرارتی
بیش‌تری را می‌توانند تحمل کنند. سامانه رودخانه و شرایط متفاوت ناحیه‌های مختلف آن از نظر عوامل غیرزنده به گونه‌ای است که
زیستمندان آن از طریق ساز و کارهایی با آن سازگاری باید پیدا کنند.
به‌طور کلی عوامل زیست‌محیطی اعم از زنده یا غیرزنده باعث می‌شوند که گونه‌های خاصی با توجه به شرایط رودخانه بتوانند
زندگی کنند و از طریق ویژگی‌ها و ساز و کارهایی» سازگاری بقای خود را حفظ نمایند. به عنوان مثال اگر چه میانگین سرعت آب در
| - 40
2 - 60
3
4 - 0
5 - 700 0
6 -
7 ۵
6
9 - 16
[10 - 6
[| -
8
-------- صفحهٔ بعد --------
جهت پایین‌دست رودخانه کاهش می‌یابد. با این حال جریان آب روی اجتماع رودخانه تاثیر به سزایی دارد. در این بخش عمق آب
کم متلاطم و فشارآب روی بستر رودخانه زیاد هست. بدیهی است درچنین شرایطی تنها ارگانیسم‌هایی می‌تواند باقی بمانند که
بتوانند در برابر فشار آب و کنده شدن مقاوم باشند.
لاله در آبهای با جریان ملایم و بسترهای سنگی رشد می‌کند و چون مقاومت کمی در برابر جریان‌های آبی تند دارد معمولا
درحفاظ موانع» بقاء خود را تضمین می‌کند. میروفیلوم اسپیکاتوم" نیزشرایطی مشابهی دارد برعکس اسپارگانیوم ارکتوم " برای مقاومست
در برابر تند آب ها و برای جبران صدمات وارده از خصلت سریع الرشد بودن خود استفاده می‌کنند. بی‌مهرگان نیز هریک به نحوی و
بسیار متغیر با این ساز و کارها سازگاری پیدا کرده‌اند. استفاده از قلاب» چسب. تغییر طول و عرض بدن, پناه گرفتن از جمله
شیوه‌هایی است که بقاء گونه‌ها را در برابر جریان آب حفظ می‌کند. گونه‌های جانوری معمولا با سرعت مشخصی از جریان آب
ساز گاری یافته‌اند. به‌طوری که با تغییر سرعت آب و تغییر زمان (منطقه)» یک گونه ناپدید شده و گونه دیگری که سازگاری بیش‌تری
دارد جایگزین آن می‌شود. این موضوع در مورد ماکروفیت‌ها هم صادق است. به عنوان مثال آبیوم نو دیفلوریم " و میروفلوم
اپسیکاتوم " درآب‌های آرام» خزه ها در آبهای تند و لمنامینور" در آبهای بسیار کند دیده می‌شوند. طبیعت و بستر نیز نقش بسیار
مهمی روی انتشار بی‌مهرگان دارد. به عنوان مثال گونه‌هایی که دربین سنگ‌ها و شکاف ها سازگاری یافته‌اندء بدیهی است تنها جایی
می‌توانند دیده شوند که دارای بستر سنگی باشند.
برخی دیگر از بی‌مهرگان مانند حفارها برعکس به بسترهای نرم و متشکل از مواد ریز خو گرفته‌اند و بدیهی است دراین نوع
بسترهای بی‌ثبات نمی‌توان انتظار داشت که لار و حشراتی از جنس سیملویوم " یافت شود. برعکس برای یک‌روزه‌هایی مانند
افمراسیمولان" که قادر به حفاری می‌باشدء این بستر کاملا مناسب است. این مساله در مورد انتشار گیاهی نیز صادق است. مثلا
پوتاموژتون پستیناتو" اغلب در بسترهای سیلتی پراکنده‌اند. همبستگی زندگی جانوری با اجتماعات گیاهی در رودخانه‌ها نیز عامل مهم
دیگری است که در انتشار بی‌مهرگان کاملا موثر است. انتشار بسیاری از بی‌مهرگان به ماکروفیت‌ها نیز مرتبط است. زیرا بسیاری از
آنها روی گیاهان زندگی می‌کنند. برخی از بی‌مهرگان اگرچه با ماکروفیت‌ها زندگی می‌کنند ولی از بافت های آن استفاده نمی‌کنند.
بعضی درسطح گیاهان ماکروفیت زندگی و رشد نموده» درحالی که از جلبک‌های اپی فیت استفاده می‌کنند. بعضی از بی‌مهرگان نیز
- ماهی‌ها
هستند. تنوع زیستی و ویژگیهای طبیعی جمعیت‌های ماهی مستقیما با تغییرات (تنوع) و توسعه زیستگاه‌های طبیعی در بستر رودخانه
ره ۱1۷۲۹۵۵۷۱۱۲۵ - |
2 - 50۵۳822110 0
3 - ۸01۲۱ 0
4٩ - 11۷۳1۵۵ [۱۳۵ 50
5 - ]۵۱۱۱۵
6 -
7- ۳۹0۱۲۲۵ [5
له دزد 120 هن 06011۵5 ۳۵۱۵۵۵۶10 - 6
-------- صفحهٔ بعد --------
فصل دوم - تسناخت رودخانه‌ها ۵
ارتباط دارد. در نتیجه یک زیست‌بوم رودخانه‌ای دارای یک ساختار زیستگاهی پیجیده‌ای است تا سلامتی و تنوع جمعیت ماهی‌ها آن
محیط فیزیکی انتخاب شده به وسیله ماهی‌ها اساسا به ویژگیهای زمین‌شناسی» توپوگرافی, ریخت‌شناسی و شرایط هیدرولوژی
آن رودخانه بستگی دارد. برخلاف اغلب سامانه‌ها که دارای حد و مرز مشخصی هستند. جوامع زیست‌بوم‌های رودخانه‌ای با
فرایندهایی با محیط اطراف خود که بخشی از جوامع را تشکیل می‌دهند در ارتباط نزدیک با یکدیگرند و در مجموع رودخانه‌ها و
زیستگاه‌های آبی را تحت تاثیر قرار می‌دهد.
جریان آب عامل اصلی در تشکیل محیط فیزیکی زیستگاه و پیچیدگی رودخانه است که این عمل از طریق فرایند فرسایش و
رسوبگذاری صورت می‌گیرد. نهرهای کوچک که قبل از تشکیل رودخانه‌ها به‌وجود می‌آیند. معمولا عمل فرسایش را در طبیعت
سبب می‌شوند و بستر رودخانه‌ها در چنین مواردی از قلوه سنگ‌هاء تخته سنگ‌ها و رسوبات شن و ماسه که تشکیل مجموعه‌هایی از
گودال‌های کوچک را می‌دهند شکل می‌گیرد. ساختار بعدی رودخانه به‌وسیله بقایا و خرده و ریزها تشکیل می‌شود که این ناشی از
پوشش گیاهی اطراف رودخانه شامل ساقه‌ها و شاخه‌های درختان تا برگ‌های ریز می‌باشد که در این حالت زنجیره غذایی رودخانه را
شامل می‌شود. از نگاه دیگر رسوبات رودخانه‌ای از شن تا سیلت‌های ریز و بقایای ریزتر تشکیل موانعی را می‌دهند که در نهایت منجر
به شکل‌گیری گودال‌های کوچک و برآمدگی‌های طبیعی می‌شود. در عین حال فرایند فرسایش تشکیل پیچ خوردگی‌هایی در
مسیرهای رودخانه می‌دهد که انواع متنوعی از گودال‌ها را در بستر رودخانه و مناطق جلگه‌ای تشکیل می‌دهد.
اصطلاح زیستگاه معرف مکانی است که یک گونه از ماهی خاص بتواند بدون هیچ‌گونه منابع قابل استفاده خاص دیگر در آن
محیط برای مدتی زندگی نماید. یک ماهی خاص به‌ندرت کل چرخه زندگی خودش را در یک زیستگاه خاص سپری می‌کند و حتی
گونه‌هایی که به عنوان گونه‌های ساکن در بعضی از رودخانه‌ها مدنظر هستند و برای همیشه در آن زندگی می‌کنند نیز ممکن است از
بالادست رودخانه به پایین‌دست رودخانه برای اهداف مختلف از جمله تخم‌ریزی مهاجرت نمایند. ماهی در چرخه زندگی خود نیاز به
زیستگاه‌های مختلف در هر مرحله از زندگی خاص خود می‌باشد. این مکان مستقیما تحت تاثیر ساختار پیچیده رودخانه» میزان نفود
نورء متغیرهای هیدروشیمی, بقایا و میزان مواد زیستی قابل دسترس و غیره بستگی دارد.
۳-۲-۳ بوم سازگان خشکی
اجتماعات زیستی یک دره جریان رودخانه براساس ویژگیهای زیست‌بوم‌های حاشیه‌ای و آبزی مشخص می‌شود و احیا و
بازسازی موفق رودخانه بر پایه درک ارتباطات فرایندهای فیزیکی» شیمیایی و بوم شناسی توام خشکی و آبی در مقیاس زمانی
مختلف است که در ادامه تشریح میگردد.
۱-۲-۲-۲ جامعه گیاهی حاشیه رودخانه
یکپارچگی بوم‌شناسی رودخانه مستقیما به ویژگیهای اجتماعات گیاهان تشکیل‌دهنده و مناطق اطراف آن بستگی دارد. این
اجتماعات گیاهی منبعی با ارزش برای اجتماعات زیستی از طریق مهیا کردن شرایط فیزیکی زیستگاه و تبدیل جریان آنرژی خورشید
در محیطهای آبی اطراف و زیست‌بوم حاشیه‌ای هستند. در صورت مهیا شدن رطوبت» نور و درجه حرارت» اجتماعات گیاهی در یک
چرخه سالانه رشدء مشتمل بر مراحل تولید» پیری و توقف موقت» رشد می‌یابند. دوره رشد به‌وسیله تشعشعات آنرژی خورشیدی از
-------- صفحهٔ بعد --------
طریق فرایند فتوسنتز و تبدیل کردن کربن غیرآلی به موادآلی انجام میگردد. بخشی از این مواد آلی بیوماس" (زیست‌توده) ذخیره
شده» درحالی که بخشی از موادآلی, سالانه از طریق پیر شدن» خرد شدن و شسته شدن از سطح برگ‌ها و شاخه‌های کوچک به لایه
آلی خاک وارد و از مقدار آن کم میگردد.
پراکندگی و ویژگیهای اجتماعات گیاهی باتوجه به شرایط اقلیمیء آب در دسترس» سیمای توپوگرافی و ویژگیهای فیزیکی و
شیمیایی خاک شامل رطوبت و محتوای مواد مغدی تعیین و مشخص می‌شود. همچنین بدیهی است که ویژگیهای اجتماعات گیاهی
نیز مستقیما از تنوع در اجتماعات جانوری تاثیر می‌پذیرد. از طرفی حساسیت اجتماعات جانوری به ویژگیهای گیاهی کاملا مشهود
می‌باشد. عموما گونه‌های جانوری حسب مورد با اجتماعات گیاهی خاصی ارتباط دارند و مراحل توسعه ویژه این اجتماعات هم‌چون
سن- رشدء به هم وابسته هستند. موجودات آبزی ممکن است مستقیما از ساختار اجتماعات گیاهی حاشیه رودخانه از طریق ورود مواد
آلی» سایه‌انداختن» و نیز ازطریق ورود نخاله‌های چوبی تاثیرپذیرند [۵۰].
اجتماعات گیاهی می‌تواند با مجموعه‌ای از عوامل داخلی در نظر گرفته شود به‌طوری که ممکن است تعداد لایه‌های گیاهی
زیادی با توجه به گونه‌های قابل انطباق در هرلایه» رقابت بین گونه‌ای و حضور ارگانیسم‌های تجزیه کننده در تنه چوب هاء پوست
چوب» گیاهان چسبیده به درخت و درختچه‌ها شکل گیرد.
لایه‌بندی عمودی نیز که به مفهوم تنوع طبقات است در مطالعات بسیار اهمیت دارد که به وسیله کارودرز" و سایر همکاران به
صورت جامع و کاربردی معرفی شده است. همچنین یافته‌های محققین نشان می‌دهد که ارتباط زیادی بین تنوع گونه‌ای پرندگان
حاشیه‌ای و گوناگونی شاخ و برگ گیاهان حاشیه‌ای وجود دارد [۳۷].
زهکشی آن پراکنده شده‌اند. برخی گونه‌های گیاهی هم‌چون صنوبر" بید" و گز سازگاری پیدا کرده و شکل‌گیری اجتماعات جدید در
رسوبات ته نشین شده را فراهم نموده‌اند. همچنین برخی گونه‌های گیاهی نیاز به توقف موقت سیلاب برای یک مدت مشخص دارند
تا بذر درختان بتواند در آن رشد نماید [۷ع۶ ۷۹]. در این راستا پراکنش درختان در مناطق صاف و هموار در فواصل مختلف و
مکان‌هایی در پیچانرودهای* فعال رودخانه‌ایجاد شده و شکل می‌گیرد. گونه‌هایی دیگر هم‌چون سرو" عمدتا در دریاچه‌های نعل
در آریزونا به نواحی حاشیه‌ای برای بقای خودشان وابسته هستند [۷۳] و ۲۸۸ گونه از ۲۶۳ گونه مهره دار شناسایی شده وابستگ
]- 83۱0 5
2-۲۹
3 - ۳۵۱۵ ۳
4 - 5۵11 0
5-0
6 - 10001011 1
7 - 0۷
-------- صفحهٔ بعد --------
کامل به ناحیه حاشیه‌ای دارند .]٩۴[ دره جریان رودخانه نقش مهمی در حفظ تنوع زیستی همه گروههای مهره‌داران ایفا می‌نمایند.
مولفه‌های مختلف در دره جریان رودخانه بسته به چگونگی هشت عامل موجود در زیستگاه به شرح زیر صورت می‌پذیرد .]۹٩۳[
- وجود منابع پایدار و دایمی آب
- تولید اولیه و زیاد زیست‌توده
- میکرو اقلیم‌های مناسب
- کناره‌ها و حاشیه‌های فعال
- مهاجرت‌های موثر فصلی
- ارتباطات بالا بین گروههای گیاهی
دره جریان رودخانه زیستگاه مناسبی را برای بسیاری از گونه‌های حیات وحش فراهم می‌کند زیرا آب منبع بسیار مناسبی از انواع
از: زیستگاه‌های آبزی» حاشیه‌ای و مناطق مرتفع حاشیه.
- مارها و دوزیستان
تقریبا همه دوزیستان از جمله وزغ‌ها و قورباغه‌ها برای تولید مثل و زمستان گذرانی بهه زیستگاه‌های آبی وابسته هستند. زمانی که
محدودیتی از نظر آب به وجود آید. بسیاری از مارها ابتدا در دره‌های جریان رودخانه و زیستگاه‌های حاشیه‌ای یافت می‌شوند. به
عنوان نمونهء نیمی از ۶۳ گونه مار و دوزیست ییافت شده در ایالت آریزونای آمریکا از ناحیه‌های حاشیه‌ای استفاده می‌نمایند [۷۳].
- پرندگان
پرندگان عموما در مناطق حاشبه‌ای واقع در دره جریان رودخانه مشاهده می‌شوند. به عنوان مثال در آمریکاء بالغ بر۲۵۰ گونه از
پرندگان» نواحی حاشیه‌ای رودخانه را در طول سال مورد استفاده قرار می‌دهند. بیش‌ترین تراکم آشیان‌سازی پرندگان در شمال آمریکا در
زیستگاه‌های جنگلی حاشیه رودخانه می‌باشد |۳۶ غنای گونه‌ای پرندگان در دره جریان رودخانه نمایانگر تنوع گیاهی و عمق آن است.
در همین رابطه گزارش شده که در مناطقی از آمریکا پراکنش گونه‌های پرنده در زیستگاه‌های جنگلی به رطوبت خاک بستگی
دارد. که عمدتا در جنگل‌های کناره رودخانه یافت می‌شوند و زمینهای درختجه‌ای را برای تغذیه بر می‌گزینند [ ٩۲ |.
-------- صفحهٔ بعد --------
۸ ضوابط زیست‌محیطی برداشت مصالح رودخانه‌ای
- پستانداران
ترکیبی از پوشش گیاهی و آب و منابع غذایی درنواحی حاشیه‌ای» زیستگاه مناسبی را برای پستانداران بزرگ فراهم می‌نماید. این
پستانداران در برخی یا همه دامنه‌های وابسته به مناطق حاشیه‌ای وجود دارند که از جمله آنها می‌توان به سمور آبی» سگ آبی,
خرگوش و غیره اشاره نمود.
مناطق حاشیه‌ای پوشش مناسبی را برای آشیان‌سازی و فراوانی طعمه برای تعدادی از گونه‌های خفاش فراهم می‌کند. براساس
نتایج بررسی مطالعات انجام شده توسط استمپ و اوهمارت" و کروس" نواحی حاشیه‌ای تنوع و زیست‌توده بیش‌تری از پستانداران
کوچک را نسبت به نواحی مجاور مرتفع دارند. براساس یافته‌های محققین, تفاوت‌هایی بین تنوع گونه‌ها و تولید پستانداران در ناحیه‌های
حاشیه‌ای و اراضی مرتفع به‌ویژه در نواحی خشک و نیمه خشک وجود دارد [۴۰ ۸۸].
۳-۲- ویژگیهای محیط اجتماعی و اقتصادی رودخانه "
شناخت و آگاهی از شرایط و وضعیت اجتماعی و اقتصادی محل اجرای هرگونه پروژه و طرح در رودخانه از جمله طرحهای
برداشت مصالح و نواحی اطراف آن در راستای ارزیابی تاثیرات طرح بر عوامل اجتماعی و اقتصادی منطقه ضروری می‌باشد. زیرا
اجرای طرح‌ها در مراحل مختلف اجراء بهره‌برداری و پس از آن محیطهای اقتصادی و اجتماعی منطقه را دستخوش تغییرات
می‌نماید. مواردی هم‌چون افزایش یا کاهش قیمت اراضی, تغییر در سرانه درآمدهاء اثرگذاری بر مهاجرت» تغییر شغل, الگوی کشت
منطقه» جمعیت سلامت عمومی و سرویس‌دهی خدمات عمومی را می‌توان از جمله این تاثیرات برشمرد.
201 عک 51۵ - |
0۵۵) - 2
۳- نشریه شماره ۲۲۷ معاونت امور فنی سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور با عنوان «دستورالعمل ارزیابی زیست محیطی طرحهای مهندسی رودخانه»
-------- صفحهٔ بعد --------
فصل 3
شناخت اثرات زیست‌محیعلی ناشی از
بنرداشت مصالح رودخانه‌ای
-------- صفحهٔ بعد --------
-------- صفحهٔ بعد --------
۱-۳- کلیات
مراحل اجرایی حفاری در بستر رودخانه و کناره‌هاء شستشوی شن و ماسه و حمل و نقل آن پتانسیل لازم را در ایجاد اثرات
تخریب فیزیکی و انتشار منابع آلودگی بر تمامی گونه‌های زیستی در محیطهای آبی و خشکی پیرامون را دارا می‌باشد. بنابراین با
توجه به ماهیت فعالیت برداشت شن و ماسه» تخریب زیستگاه و آلودگی محیطزیست امری اجتناب‌ناپذیر است. لیکن با مدیریت
زیست محیطی ناشی از برداشت مصالح رودخانه‌ای بررسی میگردد. که در جدول ۱-۲۳ فهرست خلاصه‌ای از انرات مضر بالقوه
ماهیگیری (به‌ویژه صید صدف و ماهی‌ها کف‌زی)
از بین رفتن زیبایی ساحل
آلوده‌سازی زیستی, مهاجرت ماهی‌هاء
ذخایر طبیعیء گیاهان آبزی»
زیبایی سواحل
کدورت ستون آب و ذرات
معلق
حذف ذخایر» کاهش تولیدمثل گونه‌های وابسته به گیاهان
آبزی
کشتیرانی (در رودخانه‌های بزرگ)
آلودگی‌های فیزیکی ِ فعالیتهای ماهیگیری,» تفریحی,
از بین رفتن زیستگاه‌های مناسب تخم‌ریزی,
تهدید تنوع زیستی, کاهش تکثیر طبیعی.
کاهش مهاجرت ماهی‌ها مهاجر و نیمه مهاجر
تشدید سیلاب: برنامه حفاظت ساحل, تغییرات جزر و مدی.
تغییرات بستر و را ی ذخایر طبیعی» ذخایر ماهی‌هاء
فرسایش و رسوبخداری, ماه گم کشت |
هی‌گیری, کشتیرانی»
بناهای تاریخی و زیبایی محیط
رقوم کف رودخانه
تداخل آب شور و شیرین
۲-۳ اثرات فیزیکی برداشت مصالح رودخانه‌ای بر محیطزیست رودخانه
برداشت شن و ماسه از رودخانه می‌تواند موجب فرسایش و کف کنی در آن گردیده و ناپایداری و تخریب سازه‌های موجود در
مسیر رودخانه و سایر پیامدهای نامطلوب را به دنبال داشته باشد. ایجاد حفره در بستر رودخانه» فرسایش شدید در بالادست و
نتیجه آن» سرعت جریان بالارفته و فرسایش شدید در بالادست حفره ایجاد میگردد. از سوی دیگر به دلیل تله اندازی رسوبات
ورودی در حفره برداشت ظرفیت انتقال رسوب رودخانه افزایش یافته و9 بنابراین فرسایش در پایین‌دست حفره نیز اتفاق می‌افتد. با
توجه به موارد مذکور فروافتادگی‌های ناشی از برداشت شن و ماسه ممکن است تا کیلومترها در مسیر رودخانه توسعه یاید.
-------- صفحهٔ بعد --------
۳۳ ضوابط زیست‌محیطی برداشست مصالح رودخانه‌ای
بدیهی است کف‌کنی بستر در نهایت موجب نأپایداری کانال, ریزش کناره‌ها و تغییر شکل رودخانه خواهد شد. انحراف مسیر
جریان نیز از دیگر آثرات منفی برداشت شن و ماسه به‌ویژه از مناطق سیلاب‌دشتی است که در اثر پدیده جذب حفره کانال توسط
مسیر اصلی جریان رودخانه اتفاق افتاده و منجر به تشدید خسارات سیل خواهد شد.
در مجموع می‌توان گفت که برداشت مواد آبرفتی از بستر رودخانه تاثیر مستقیم بر مرزهای فیزیکی رودخانه, قدرت حمل رسوب
و آبزیان موجود در رودخانه دارد. برخی از پیامدهای فیزیکی برداشت مصالح عبارتند از:
- فرسایش بستر و سیلاب‌دشت‌ها
- افزایش شیب مسیر رودخانه
- ایجاد تغییرات در ریخت‌شناسی رودخانه
- ریزش و فروریختن دیواره‌های مسیر اصلی رودخانه
- از بین رفتن کارایی مناطق و سازه‌های مجاور رودخانه
- فرسایش در بالادست به واسطه زیاد شدن شیب و افزایش سرعت جریان
- فرسایش در پایین‌دست به واسطه بالارفتن قدرت جریان در حمل رسوب
- تغییرات در الگوی پایین‌دست شامل بستر رودخانه و نوع محل سکونت آبزیان
- افزایش زیری بستر
قابل ذکر است که تاثیرات فیزیکی ناشی از برداشت مصالح رودخانه‌ای بسیار گسترده بوده که در این بخش فقط به برخی از آنیا
و به اختصار اشاره شده است. توضیحات کامل‌تر در راهنمای برداشت مصالح رودخانه‌ای [۱۳] به تفصیل بیان شده که در اینجا از
تکرار آنها خودداری می‌شود.
۳-۳- اثرات زیست‌محیطی برداشت مصالح رودخانه‌ای بر محیط آبی رودخانه
همان‌طور که آشاره شد برداشت مصالح رودخانه‌ای درصورتی که به‌طور نامناسب و غیرفنی انجام پذیرد می‌تواند موجب بروز
صدمات شدید زیست‌محیطی در محیط رودخانه شود. برداشت از بستر رودخانه با توجه به تاثیرات فیزیکی مذکور» ضررهای
جبران‌ناپذیری را بر محیطزیست رودخانه وارد می‌کند که از آن جمله می‌توان به افزایش کدورت آب به واسطه تعلیق رسوبات,
کاهش انسجام و کیفیت زیستگاه‌ها در اثر ناپایداری بستر و رسوبگذاری در آن و ایجاد اختلال در زندگی آبزیان و غیره اشاره نمود. در
این بخش به بررسی اثرات زیستی برداشت مصالح رودخانه‌ای بر محیط آبی آن پرداخته می‌شود. بدین منظور دامنه این اثرات در سه
گروه جامعه گیاهی, جانوری و ماهی‌ها به تفکیک تشریح میگردد.
۱-۳-۳ اثرات برداشت مصالح رودخانه‌ای بر جامعه گیاهی رودخانه
برداشت مصالح با توجه به تغییراتی که در زیست‌بوم و شرایط فیزیکی- شیمیایی رودخانه‌ها ایجاد می‌نماید. جوامع گیاهی رودخانه
را دستخوش تغییرات خواهد نمود. در این قسمت اثرات وارده بر این جوامع بیان میگردد.
-------- صفحهٔ بعد --------
۱-۱-۳-۳ اثرات برداشست سطحی و عمقی مصالح رودخانه‌ای
اجتماعات گیاهی از یک دیدگاه وابسته به این که در کدام یک از نواحی مسیر عبور رودخانه رشد کرده‌اند در سه نوع مختلف
گونه‌های غوطه‌ور در کانال, گونه‌های حاشیه‌ای در طول کناره رودخانه و گونه‌های حاشیه و تراس‌های مجاور رودخانه تقسیم‌بندی
می‌شوند. گیاهان آبزی و حاشیه‌ای غذای مورد نیازء پناهگاه و مواد لازم را برای آبزیان موجود در مسیر رودخانه فراهم می‌کنند.
جامعه گیاهی رودخانه ممکن است به‌طور فیزیکی به وسیله لایروبی, برش یا برداشت شن و ماسه تخریب شوند. تحقیقات برانت
و همکاران (۱۹۹۶) نشان می‌دهد که گیاهان واقع در حاشیه رودخانه ۱۰ تا ۱۵ متر و در برخی مکان‌ها تا ۱۰۰ متر در هر طرف
رودخانه طی فعالیت برداشت شن و ماسه دستخوش تغییر شده‌اند [۰|]۲۳
از سوی دیگر به دلیل تغییرات لایه‌های زیرین به واسطه عملیات برداشت مصالح, جوانه‌های گیاهان که در این محل‌ها ایحاد
شده‌اند در بالادست و پایین‌دست محل برداشت از بین خواهد رفت. این تغییرات ممکن است از سبز شدن و رویش جوانه‌ها جلوگیری
به عمل آورده و یا حداقل سبب غالب شدن پوشش خاصی نسبت به دیگری شود که خود عامل تغییر پوشش گیاهی و تراکم آن
خواهد بود.
در رودخانه‌هایی که جریان آب در آنها سرعت بالایی داردء مناطق کم عمق و دارای پوشش گیاهی در هضم و همانندسازی
فاضلاب های صنعتی و خانگی دارای ظرفیت بالایی بوده و لذا برداشت شن و ماسه باعث از بین رفتن بسترهای کم عمق شده و
ظرفیت بهسازی آنها را کاهش می‌دهد. کاهش وسعت این مناطق و کاهش سرعت آب در مجاورت گودال‌های لایروبی شده به‌طور
چشمگیری کارایی آنها را در جذب مواد غذایی کم می‌کند. افزایش میزان مواد غذایی موجب تسریع روند رشد جلبک‌ها و مواد علفی
سطح آب رودخانه‌ها گردیده و توان جذب نور و هوای محیط آبی را کاهش داده و در نهایت آن را به مخاطره انداخته و محیط آبی را
از نظر زیستی بی‌ارزش و نامناسب می‌سازد.
در جدول ۲-۳ برخی از اثرات برداشت مصالح رودخانه‌ای بر جامعه گیاهی نشان داده شده است. این اثرات به مراحل مختلف
جدول ۲-۳- نمونه‌هایی از اثرات فرایند برداشت شن و ماسه بر جوامع گیاهی رودخانه
برداشت مصالح رودخانه‌ای هش نفود تور تعلیق مواد رسوبی و
کاهش تولیدات گیاهی ناشی از کاهش فتوسنتز به تبع آن
کاهش اکسیژن در زیستگاه‌ها
آشفتگی در محیط گیاهی به دلیل آلودگی هوا و
تولید مصالح و حمل و نقل آن گرد و غبار ناشی از این فرایند
| - 1
-------- صفحهٔ بعد --------
لازم به ذکر است که اثرات برداشت مصالح با توجه به حجم و مخصوصا عمق چاله‌ها تغییر نموده و بدیهی است که با افزایش
عمق حفاری, دامنه تاثیر آن تشدید میگردد. بنابراین برداشت عمقی نیز اثراتی مشابه با برداشت سطحی داشته و فقط شرایط
حادتری را ایجاد می‌کند. در نتیجه مواردی که در این بخش به‌عنوان اثرات برداشت مصالح رودخانه‌ای بیان گردید به هر دو حالت
برداشت سطحی و عمقی مربوط بوده و تنها دامنه و میزان اثرات در دو مورد مذکور تغییر خواهد کرد. قابل ذکر است تعلیق رسوبات و
اثرات ناشی از آن بر محیط گیاهی رودخانه نیز بخشی از اثرات سطحی یا عمقی محسوب می‌شود لیکن به دلیل اهمیت آن به صورت
جداگانه و در ادامه بررسی شده است.
۳-۱-۳-۳ رسوبات معلق ناشی از برداشت مصالح رودخانه‌ای
اجتماعات وابسته به آب تاثیر گذارده و در درجه‌های بالاتر زندگی ماهی‌ها و پستانداران را تحت تاثیر قرار دهد. برداشت شن و ماسه
آن‌جاکه بیش‌ترین فعالیتهای برداشت در طول روز صورت می‌گیردء به‌طور مستقیم شدت فتوسنتز گیاهان را تحت تاثیر قرار می‌دهد.
جلبک‌ها و ماکروفیت‌ها" کاهش یابد و در نتیجه بر تراکم و سوخت و ساز آبزیان اثر گذارد. مطالعات انجام شده بر روی اجتماعات
دیاتومه‌های " اپی‌فیت" رودخانه‌ها نشان می‌دهد که میزان جذب انرژی نور با تراکم مواد رسوبی معلق در آب متناسب است. بررسی‌ها
نشان می‌دهند که افزایش کدورت رودخانه سبب کاهش تراکم جمعیت دیاتومه‌ها میگردد. میزان کاهش از ۵۴ تا ۹۴ درصد متغیر
است که بسته به فصل و مسافت محل تخلیه تغییر می‌کند و بدیهی است که این کاهش در فواصل نزدیک‌تر به محل تخلیه بیش‌تر
خواهد بود. به‌علاوه در مقایسه با بالادست رودخانه میزان کلروفیل ۵۰ تا ۷۰ درصد و تولید اولیه ۲۷ تا ۷۵ درصد در پایاب رودخانه
کاهش نشان می‌دهد. وجود عوامل رسوبی معلق سبب ته‌نشینی لای و لجن روی گیاهان شده و تبادل گازی را محدود می‌نماید. از
جنبه دیگر با کاهش فعالیتهای فتوسنتیک» در بلند مدت امکان خفگی و از بین رفتن گیاهان وجود دارد [۲۳].
کرک" تاثیرات ویژگیهای بار معلق را از نقطه نظر جذب نور و پیامدهای آن در محیطهای آبی و تولید مثل آبزیان مورد بررسی
قرار داد. رسوبات معلق باعث جذب نور و یا پراکنده شدن پرتوهای نوری میگردد. پراکنده شدن پرتوهای نور باعث ازدیاد طول مسیر
حرکت فوتون‌ها و افزایش احتمال جذب آنها توسط ذرات معلقء مواد حلال و یا خود آب می‌شود. همچنین ذرات ممکن است نور را
به سمت سطح آب منعکس نمایند در نتیجه فوتون‌های کم‌تری به اعماق آب خواهد رسید و عملا عمق فتوسنتز کاهش می‌یابد. این
عمل باعث کاهش عمق فتوسنتز در دریاچه برلی گریفین" استرالیا از ٩ متر به حدود ۲ متر شده است که نشان دهنده اهمیت این
مساله می‌باشد [۵۶]. طبق تحقیقات لوید " و همکاران (۱۹۸۷) شاخص کدورت [۸]1" ۵ می‌تواند میزان تکثیر را در آبهای زلال کم
| - ۷1۵0۳06
2 - 0
3 - ۵
4 - ۷
5 - 8۳1۵۷ 0
6 - 40
7 - 1601610161۳10 1۳۳1011۷ 17015
-------- صفحهٔ بعد --------
عمق به میزان ۳ تا ۱۳ درصد کاهش دهد. همچنین افزایش کدورت تا []۲۷1 ۲۵ منجر به افت تکثیر از ۱۳ تا ۵۰ درصد خواهد شد.
این مقدار در آبهای با عمق بیش از ۰/۵ متر تشدید میگردد [۶۲].
به‌طور کلی می‌توان گفت توسعه و تولید گیاهان آیزی که منابع اولیه رودخانه را تشکیل داده و بقای سطوح بالای زنجیره غذایی
محیطزیست رودخانه‌ها را تضمین کرده و از عوامل تشکیل دهنده زیستگاه‌های آنها محسوب می‌شوند.ء در اثر افزایش بار رسوبی و
مواد معلق, محدود گشته و در شرایط بحرانی متوقف خواهد شد.
۳-۳-۳ اثرات برداشست مصالح رودخانه‌ای بر جامعه جانوری رودخانه
با توجه به تغییرات ناشی از برداشت مصالح در شرایط طبیعی رودخانه هم‌چون تعلیق رسوبات و شرایط بستر بدیهمی است که
۱-۲-۳-۳ اثرات برداشست سطحی و عمقی مصالح رودخانه‌ای
برداشت مصالح بر موجوداتی که در رودخانه و اطراف آن زندگی می‌کنند تاثیر می‌گذارد؛ به‌طور نمونه برداشست رسوبات رودخانه
می‌تواند باعث کم شدن جمعیت آبزیان» جایگزین شدن گونه‌ای از آبزیان به جای گونه دیگرء جایگزینی و تغییر گروه سنی" آبزیان و
یا فراهم نمودن شرایطی برای تهاجم گونه‌های خطرناک شود. همچنین فعالیت‌هایی که در بستر و سیلاب‌دشت رودخانه‌ها صورت
می‌گیرد می‌تواند به طرق مختلف باعث برهم زدن تعادل اکولوژیکی شود. تغییر در مقطع خاصی از رودخانه باعث به‌وجود آمدن
تغییراتی در بالادست و پایین‌دست رودخانه و یا عریض شدن و پیشرفت رودخانه در سیلاب‌دشت گردد. تغییر در ساختار کنار
رودخانه‌ها نیز مانند حالت برداشت از خود بستر رودخانه باعث تغییرات زیادی در گونه‌های زیستی منطقه خواهد شد.
یکی از اثرات مهم برداشت مصالح رودخانه‌ای افزایش رسوبگذاری و کدورت آب می‌باشد. رسوبگذاری می‌تواند باعث دفن
ارگانیسم‌های آبزی و نابودی محل سکونت آنها شود. بالارفتن تیرگی آب بر ارگانیسم‌هایی که در چرخه آبزیان به عنوان مواد غذایی
محسوب می‌شوند. تاثیرگذار است. به خصوص لاروها" و ماهی‌های جوان, به دلیل امکان مسدود شدن یا ساییدگی و خراشیده شدن
آبشش‌ها توسط رسوبات معلق» حساسیت بسیار زیادی به کدورت آب دارند. از سوی دیگر به واسطه کم شدن نور در محل, قدرت
بینایی و توان یافتن مواد غذایی برای لاروها و ماهی‌های جوان کاهش قابل ملاحظه‌ای خواهد یافت.
وجود آب در سیلاب‌دشت از نقطه نظر اهمیت محیطزیست. دامنه وسیعی از گونه‌های حساس و در معرض خطر را محافظت
می‌کند. لذا اثرات ناشی از توسعه مکان‌های برداشت باید به دقت ارزیابی شوند. در محل زیستگاه‌های رودخانه‌ها باید این موضوع
جهت تعادل زیستی گونه‌های مختلف لحاظ گردد.
این عامل باعث از بین رفتن ۳۰ گونه از نوعی صدف ماسل" در ۱۰ رودخانه فرعی می‌سی‌سی‌پی شده است [۵۲]. در مورد بعضی از
گونه‌های آبزی حتی در مواقعی که به ظاهر شکل آبراهه تغییر نکرده» آبشستگی بسیار کم نیز می‌تواند مضر باشد [۴۸].
| - ۸۵26 0
2 - ]2۳۷۵[
3 - 0
4 - ۱/۵۵1
-------- صفحهٔ بعد --------
۳ ضوابط زیست‌محیطی برداشست مصالح رودخانه‌ای
حوضچه‌هاء خم رودخانه‌ها و پشته‌های رسوبی حاوی مواد معدنی مختلفی بوده که شرایط زیستی ارگانیسم‌های متنوع را تامین
می‌کنند. کاهش رسوبات کف عموما سبب تنزل کیفیت محیطزیست جانداران شده و سبب توسعه زیست حشرات سطحی و نوعی
همان‌طور که در بخش قبل نیز بیان گردید. تفاوتی میان نوع اثرات برداشت مصالح در دو حالت سطحی و عمقی وجود ندارد و
تنها دامنه و میزان اثرات در دو مورد مذکور تغییر خواهد کرد. در نتیحه مواردی که در این بخش به عنوان ارات برداشت مصالح
رودخانه‌ای بر جامعه جانوری بیان گردید را می‌توان به هر دو حالت برداشت سطحی و عمقی مرتبط دانست. لازم به ذکر است
ناپایداری بستر و تعلیق رسوبات و اثرات ناشی از آنها بر جامعه جانوری رودخانه نیز بخشی از اثرات سطحی یا عمقی محسوب
می‌شوند لیکن به دلیل اهمیت و غیرمستقیم بودن این موارد به صورت جداگانه و در ادامه بررسی شده‌اند.
۳-۲-۳-۳ اثرات ناپایداری بستر رودخانه ناشی از برداشت مصالح رودخانه‌ای
برداشت مصالح و تغییر در میزان رسوب جریان و پایین افتادگی بستر ناشی از آن باعث ایجاد بستری منقطع و ناهمسان در
مناطقی که برای بسیاری از جانواران آبزی و فعالیتهای آنها نامناسب است می‌شود و از این حیث آنها را تحت تاثیر قرار می‌دهد. با
برداشت مازاد از رودخانه» روند نابود شدن پوشش گیاهی ادامه یافته و شرایط به حد بحرانی می‌رسد و حتی امکان از بین رفتن و
نابودی کامل گونه‌های مختلف جانوری و گیاهی در بالادست و پایین‌دست منطقه نیز وجود دارد.
عریض شدن آبراهه جریان که یکی از اثرات برداشت مصالح رودخانه‌ای به شمار می‌رود. از عوامل موثر در تهدید گونه‌های
مختلف می‌باشد. کم عمق شدن جریان ناشی از تعریض بستر رودخانه سبب ایجاد جریان‌های چرخشی در مناطق بین پشته‌های
رسوبی در بستر شده که موجب می‌شود حرکت ماهی‌ها از میان این مناطق با دشواری صورت گیرد. همچنین با یکنواخت شدن
محدوده‌های کانال در کم عمق شدن و پرشدن حوضچه‌ها از شن و ماسه‌های درشت‌دانه‌تر,ء از پیچیدگی محل سکونت جانوران
کاسته شده و به دلیل وجود ماهی‌های بزرگ مهاجم امکان تهدید گونه‌های کوچکتر تشدید میگردد.
برداشت مصالح رودخانه تاثیر مهمی بر بی‌مهرگان ساکن در اعماق جریان دارد زیرا این گونه‌های آبزی سازگاری زیادی با اندازه
خاص درات نزدیک بستر داشته و ته‌نشینی رسوبات در جریان این شرایط را تغییر می‌دهد. با رسوب کردن ذرات در میان درزها و
شکاف‌های بستر امکان تنوع ساختار لایه نزدیک بستر کاهش یافته و به تبع آن تنوع, فراوانی و تولید مثل گونه‌ها کاهش خواهد
یافت. همچنین جامعه صدف‌ها بسیار وابسته به رسوبات ریزدانه و تغییرات لایه جریان زیرین بوده و با تغییر یافتن رسوبات بستر
تهدید می‌شوند و امکان از بین رفتن بسیاری از آنها نیز وجود دارد. از آنجا که سلامت جمعیت ماهی‌ها متکی بر تنوع گونه‌های
بی‌مهرگان می‌باشد.» بنابراین جامعه ماهی‌ها نیز به سبب تغذیه بی‌مهرگان نزدیک بستر متاثر خواهند شد [۷۵].
فرسایش و کف‌کنی ناشی از برداشت مصالح عامل مهم دیگری است که در جمعیت بی‌مهرگان بنتیک تاثیرات منفی دارد.
فرسایش سبب ناپایداری لایه‌های زیرین بستر رودخانه شده و زیستگاه این بی‌مهرگان را به تخریب می‌کشاند. کلاول در بررسیهای
خود نشان داده است که زیست‌توده بی‌مهرگان بنتیک در جایی یافت می‌شود که تحت تاثیر بار رسوبی مواد معلق قرار ندارند.
زیست‌توده نواحی که تحت تاثیر فرسایش قرار دارند در مقایسه با نواحی کنترل شده ۴۰ درصد کمتر است. به دنبال کاهش تعداد و
| - 6
-------- صفحهٔ بعد --------
زیست‌توده بی‌مهرگان بنتیک ناشی از تداوم رسوب مواد معلق معدنی در لایه‌های زیرین بسترء تعادل کیفی رودخانه به هم خورده و
شرایط برای گونه‌های اوری‌تروپیک؛" قابل تحمل میگردد که دامنه نیازهای اکولوژیکی محدودی دارند. بنابراین در چنین شرایطی
بی‌مهرگان ناپدید گشته و گونه‌های آوری‌تروپیک که مقاومت زیادی نسبت به آلودگی‌ها دارند جای آنها را می‌گیرند [۲۳].
بی‌مهرگان آبزی منبع غذایی مهمی را برای بسیاری از گونه‌های آبزی فراهم می‌کنند [۸۶]. راسته یک روزه‌های نابالغ » راسته
بهاره‌ها" و راسته بال‌موداران " که به مجموعه ای تحت عنوان 1:۳۲" معروف هستند به عنوان بیش‌ترین گروههای تولید شده در یک
زیست‌بوم رودخانه‌ای در نظر گرفته شده و غذاهای در دسترس و موجود برای ماهی‌ها رودخانه محسوب می‌شوند [۱۰۲]. در حقیفت
فراوانی این سه گروه از بی‌مهرگان بزرگ آبزی عموما به عنوان شاخص وجود غذا مورد استفاده قرار می‌گیرد [۶۱]. این موجودات ریز
اغلب در بین شکاف‌های موجود در کف رودخانه و لایه زیر بستر زندگی می‌کنند و میانگین چرخه زندگی و عمر مفید آنها یک سال
است. اگرچه چندین گونه با چرخه زندگی دو ساله هم دارند. تنوع و فراوانی گروه ]۳۳ مناثر از عملیات برداشت رسوبات خواهد بود
زیرا آنها شدیدا وابسته به شرایط زیستگاه‌های شکل گرفته در بستر" هستند [۳۱] و در بین فضاهای وابسته به حاشیه و بسترهای
درشت‌دانه (سنگ‌ریزه‌ای تا قلوه‌سنگ صاف) زیست می‌کنند. اگرچه برخی گونه‌هایی از یک‌روزه‌ها و حشرات آبزی مشخص دیگر
هم‌چون پشه‌ها" زندگی در رسوبات ریز غنی از موادآلی را ترجیح می‌دهند [۵۳].
شن و سیلت که بسترهای مناسبی برای بی‌مهرگان بزرگ آبزی به شمار می‌روند ازآن‌جاکه به راحتی جابه‌جا می‌شوند. ناپایدار
هستند [۴۶]. بنابراین رسوباتی که فضاهای بین قلوه‌سنگ و سنگ‌ریزه‌ها را کاهش می‌دهند؛ مستقیما مناطق زیستگاهی بی‌مهرگان
آپزی را کاهش خواهند داد. البته شایان ذکر است رودخانه به وسیله تغییرات بستر ناشی از سیلاب‌ها میزان اثرات این پدیده را کاهش
می‌دهد ولی دوره برگشت این عمل معمولا دو سال است. بنابراین ویژگیهای طبیعی رودخانه به تنهایی نمی‌تواند تمامی اثرات منفی
برداشت مصالح را جبران نماید. بدیهی است در چنین شرایطی کاهش شاخص غذایی رودخانه و در نتیجه کاهش آبزیانی که از گروه
]1تآتغذیه می‌کنند» به‌وجود خواهد آمد [۳۳].
۳-۲-۳-۳ اثرات رسوبات معلق ناشی از برداشت مصالح
بارهای معلق رسوبی به چندین شیوه می‌تواند بر محیطزیست آبی تاثیرگذار باشد. کدورت زیاد موجب کاهش فتوسنتز و به تبع آن
جلوگیری از تکثیر آبزیان در محیطزیست آبی و همچنین باعث کوچ جانوران آبزی از منطقه می‌شود. از سوی دیگر ازدیاد مواد معلق
باعث گیر آفتادن حشرات غداساز در لابلای رسوبات میگردد. با نشستن رسوبات بر سطح سنگ‌هاء اصطکاک بین سنگ‌ها و موادی
که نیاز به چسبندگی به درات شن و ماسه (مانندلارو) دارند کاهش می‌یاید. همچنین پر شدن فضای متخلخل بستر با رسوبات باعث
کاهش تبادل اکسیژن و متابولیسم موجودات زنده ساکن در کف رودخانه شده که این حالت در بدترین شکل خود باعث از بین رفتن
تمامی میکرو ار گانیسم‌های" زنده خواهد شد و فقط موجوداتی که با شرایط کمبود اکسیژن سازگاری دارند قادر به ادامه زندگی خواهند بود.
1 - 60
2-۲
3 - 4
4 -- ۵
5 - ۳۳۵۵۲۵۵۱۵۲۵ - ۳1۵00010-۵
6 - 16
5 ل1/ - 7
۵-۱100 3
-------- صفحهٔ بعد --------
همان‌طور که اشاره شدء افزایش کدورت آب و رسوبگذاری ناشی از عملیات برداشت مصالح اثرات نامطلوبی به واسطه مسدود
شدن یا خراشیدگی آبشش‌ها بر لارو ماهی‌ها و بی‌مهرگان دارد [۷۲]. کدورت آب باعث کاهش ورود نور خورشید شده و موجب عدم
توانایی فیتوپلانکتون‌ها" و زئوپلانکتون‌ها" در انجام عمل فتوسنتز گردیده و نهایتا باعث کاهش راندمان جستجوی غذا در آنها
می‌شود. با این وجود در شرایطی که تراکم طبیعی فیتوپلانکتون‌ها و زئوپلانکتون‌ها و ارگانیسم‌های لاروها در مناطق ساحلی زیاد
باشد تاثیر کدورت آب قابل ملاحظه نخواهد بود. دلیل این امر کمتر بودن نرخ میرایی به واسطه عمل برداشت مصالح در مقایسه با
نرخ مرگ و میر طبیعی چنین گونه‌هایی در شرایط طبیعی می‌باشد [۹۷ 1۹۹
درصورتی که زمان برداشت طولانی‌تر گردد اثرات مخرب وارده بر پلانکتون‌ها و لاروهای ماهی‌ها افزایش خواهد یافت. همچنین
در مواقعی از سال (بهار تا پاییز) که تراکم ارگانیسم‌ها در حد بیشینه خود قرار دارد امکان تاثیرگذاری منفی بیش‌تر خواهد بود. لازم به
ذکر است که اثرات منفی برداشت مصالح در دوره کوتاه مدت به صورت موضعی رخ داده و لیکن این اثرات در دوره بلند مدت به
اثرات مواد رسوبی و معدنی با منشا مختلف بر اجتماعات کف‌زیان رودخانه‌ها در تعدادی از مطالعات انجام گرفته نتایج مشابهی
داشته است. نتیجه‌گیری و جمع‌بندی کلی این مطالعات نشان می‌دهد که تراکم و زیست‌توده این اجتماعات کاهش قابل توجهی (تا
۰ درصد) داشته و تا کیلومترها از رودخانه‌این اثرات محسوس هستند. واگنر (۱۹۵۹) و زمیل (۱۹۶۰) در مطالعات خود به این نتیجه
رسیدند که مواد رسوبی معلق حاصل از برداشت شن و ماسهء تراکم حشرات آبزی پایین‌دست رودخانه را ۸۵ درصد کاهش می‌دهد.
برخی از پژوهشگران تراکم این اجتماعات را در بررسیهای خود در پایاب رودخانه ۹۰ درصد ذکر کرده‌اند [۲۳].
مطالعات کلاول و دیگر محققان نشان می‌دهد که کاهش خالص تراکم کلی و زیست‌توده این اجتماعات در پایاب رودخانه از
محل برداشت شن و ماسه به ترتیب بین ۱۳ تا ۷۵ درصد و ۱۰ تا ۸۱ درصد بوده است. دمون و ریویر در سال ۱۹۸۱ نشان دادند که
زیست‌توده بی‌مهرگان کف‌زی رودخانه در پایین‌دست رودخانه در اثر بهره‌برداری از شن و ماسه و تاثیر مواد معدنی معلق ۶۲ تا ۹۶
درصد کاهش می‌یابد. شکل ۱-۳ نشان‌دهنده این وضعیت است. بررسیهای انجام گرفته روی گروههای مشخصی از بی‌مهرگان
نشان می‌دهد که در اثر افزایش مواد معلق جمعیت برخی از آنها رو به کاهش می‌گذارد. در حالی که در مورد برخی دیگر به نظر
می‌رسد در اثر وجود مواد معدنی ریز در لایه‌های زیرین بستر جمعیت آنها افزایش می‌یابد. گروه‌هایی که در اثر افزایش مواد معلق
کاهش می‌پابند عبارتند از: بال‌موداران" بهاره‌هاً, کرم‌های شناور"ٌ, نوعی از پشه‌ها؛ یک‌روزه‌ها" و گروه‌هایی که در اثر مواد معلق در
لایه‌های زیرین افزایش می‌یابند عبارتند از: کرم‌های کم‌تار"/ نوعی از پشه‌ها" [۲۳].
| - ۳۷۵۱
2 00
3-۵
4- 4
5- 4
6-۹
7/1
8-16۵
9-6
-------- صفحهٔ بعد --------
تاثیر بار رسوبی
درزها آنها را به یک
موجودات کف‌زی
در جدول ۲-۳
شکل ۱-۳- اترات بهره‌برداری از شن و ماسه بر کل جمعیت بی‌مهرگان کف‌زی [۲۳]
معلق رودخانه محدود به موارد فوق الذکر نیست. تحقیقات نشان می‌دهد که شکاف و درزهای .
بطزیست رودخانه‌ها را تشکیل می‌دهد شدیدا تحت تاثیر رسوبات معلق قرار دارند. رسوب ریزدانه
دیگر چسبانده و در سطح لایه‌های زیرین بستر باعث تخریب زیستگاه می‌گردند. در مطالعاتی کا
که به دلیل رها شدن مواد معلق حتی تا ۱۰ کیلومتر پایین‌تر از محل برداشت شن و ماسه.
اهش یافته است [۲۲].
برخی از آثرات برداشت مصالح رودخانه‌ای بر جامعه جانوری نشان داده شده است. این اثرات ب
لح شامل زمان برداشت. آماده‌سازی محل برداشت و فرایند تولید مصالح و حمل و نقل آنها اشار
جدول ۳-۳- نمونه‌هایی از تاثیرات برداشت مصالح رودخانه‌ای بر جوامع جانوری
فرایند تاثیر
آماده‌سازی منطقه برداشت تخریب مستقیم محل سکونت آبزیان
برداشت لایه‌های زیرین بستر و زیستگاه‌ها
آشفتگی در زندگی کف‌زیان
آشفتگی محیطزیست جانوری (صدا و گرد و غبار)
توس و ل و نقل نت
۳۹
با پر کردن این
» در ارویا صورت
۵ درصد تراکم
۵ دارد.
ر
-------- صفحهٔ بعد --------
قرار داده و به نابودی یا مهاجرت آنها منجر می‌شود و برخی دیگر سبب تحریک تنوع و فراوانی گونه‌ها به صورت غیرمستقیم
می‌شود.اثرات برداشت مصالح بر ماهی‌ها به‌طور عمده به صورت مرگ و میر ماهی‌هاء کاهش فراوانی ماهی‌ها به واسطه مهاجرت آزها
از محل برداشت و کاهش تغذبه و نهایتا تحریب زیستگاه‌ها بروز می‌نماید.
اثرات مخرب افزایش رسوبات معلق بر روی ماهی‌ها از طریق سایش و مسدود شدن آبشش‌های آنها بروز می‌کند. تراکم بالای
مواد معلق در آب. سبب ایحاد اختلال در سیستم تنفسی ماهی‌ها شده و مرگ و میر قابل توجهمی بر جای می‌گذارد. هربرت در
بررسیهای خود نشان داده است چنانچه ماهی قزل‌آلا به‌طور مداوم در معرض آبی با مواد رسوبی ۱۰۰۰ تا ۶۰۰۰ میلی گرم بر لیتر
قرار گیرد, بافت پوششی لایه ثانویه آبشش‌ها ضخیم شده و به لایه بعدی می چسبد [۳۳]. والن و الیس و دیگر پژوهشگران نیز نشان
داده اند که مسدود شدن آبشش ها در گونه‌های مختلف ماهی‌ها نسبت به تغبیر تراکم مواد معلق از ۲۰ تا ۳۰۰ هزار میلی‌گرم بر لیتر
متفاوت است. کامپل در بررسیهای خود نشان داده است که ماهی قزل‌آلای رنگین کمان زمانی که به مدت ۲۰ روز در برابر بار مواد
برای نفوذْ عوامل بیماری‌زا بوده و میزان مرگ و میر آنها را به‌طور قابل توجهی افزایش می‌دهد.
افزایش غلظت رسوبات می‌تواند سبب کاهش رشد گیاهان آبزی به دلایل مختلفی هم‌چون خفه شدن, کاهش نور نفود کرده در
آب و ساییدگی گردد. همچنین با افزایش میزان رسوبات معلق در رودخانه تمایل بی‌مهرگان به ترک محل سکونت خود بالا می‌رود
بصری غذا و در شرایط حاد به خاطر مسدود شدن مجاری تنفسی آزها خواهد داشت.
رسوبات و مواد معلق مانعی در برابر تغدیه ماهی‌ها به شمار می‌رود و از تغذیه ماهی‌ها کم و بیش جلوگیری می‌کند. میزان اختلال
وارده بر تغذیه ماهی‌ها به نوع گونه‌ها و تراکم مواد معلق بستگی دارد. تاثیر مواد معلق بر گونه‌های مختلف ماهی‌ها به مواد غدایی
رسوبات تاثیر بسیار زیادی بر موجودات و گیاهانی دارند که در بستر و یا مجاورت بستر (کف‌زی) زندگی و یا رشد می‌کنند. بعضی
از ماهی‌ها شدیدا وابسته به این نوع موجودات و گیاهان می‌باشند و از آنها تغذیه می‌کنند. رسوبگذاری به سه طریق بر موجودات و
- اندازه لایه کف بستر را تغییر می‌دهد.
- منجر به تغییر در تنوع موجودات بستر زیست میگردد.
لایه‌های مختلف کف رودخانه هر کدام زیستگاه دسته خاصی از موجودات می‌باشند به‌طوری که می‌توان گفت این موجودات در
۰۰ ۰.۰ ات ۰۰ 0 ۰.۰ ۰ .2 : ۱ 2 ۲ : ۲ خ
ی
۹۵6۱ - 2
ب«[1د[200) - 3
-------- صفحهٔ بعد --------
ماهی‌هایی که از آنها تغذیه می‌کنند می‌شود. اگرچه ماهی‌هایی نیز وجود دارند که سازگار با بسترهای سیلتی و ماسه‌ای می‌باشند ولی
تنوع و تعداد این گونه ماهی‌ها نسبت به ماهی‌ها سازگار با بسترهای سنگی و شنی بسیار کم است.
آبزی بسیار حایز اهمیت است. آب در این لایه از لابلای شن‌ها و از طریق شکاف‌های موجود به سمت پایین‌دست حرکت کرده و در
می‌باشد. در جاهایی که این لایه رودخانه را قطع می‌کند خصوصا در فصول کم آب» جریان رودخانه می‌تواند به میزان زیادی کاهش
یابد و باعث از بین رفتن مستقیم ماهی‌ها و یا به‌طور غیرمستقیم» دیگر موجودات زنده رودخانه که غذای اصلی آنجا هستند شود.
می‌شود. این پدیده با مسدود کردن شکاف‌های زیرسطحی باعث نرسیدن اکسیژن به جنین ماهی‌ها و بجه ماهی‌ها شده و باعت از
اثر مهم دیگر برداشت مصالح در تغذیه جنین ماهی‌ها پس از خارج شدن از تخم می‌باشد. همه انواع مختلف ماهی‌های آزاده به
منظور تخم‌گذاری» شن‌های کف استخرهای موجود در رودخانه را کنده و تخم خود را بر روی آن می‌گذارند. این لایه سپس به وسیله
لایه نازکی از شن متخلخل پوشیده می‌شود. جنین ماهی‌هاء قبل از بیرون آمدن از تخم» برای ماه‌ها زیر این لایه قرار دارد. سپس
سس ۰ ۲ ۰ ۰ 0 ۰
ماهی‌ها در این حالت به جریان زیر لایه‌ای و جریان بین شن‌ها در زیر بستر»ء جهت کسب اکسیژن و خارج کردن مواد زاید حاصل از
فعالیت سلولی آنهاء بستگی دارد. پس از اتمام مواد مغذی تخمء» ماهی‌ها به منظور پیدا کردن غذا از بین لایه متخلخل شنی بالا آمده
ممهمی برای عده زیادی از موجودات می‌باشند که این موجودات. منبع غذایی بسیار ممهمی برای ماهی‌ها بکه شمار می‌روند. بدیهی است
به‌طور خلاصه ماهی‌ها به عنوان بالاترین واحد محیطزیست آبی به شدت تحت تاثیر رسوبات معلق قرار دارند. ماهی‌ها با
همچنین ماهی‌ها در رودخانه به مسیرهای سالمی نیاز دارند که بتوانند در آنها چهار نوع جابه‌جایی طولی» کناری» عمودی و
مهمی در اکولوژی آنها دارد. بقا و چرخه زندگی ارتباط مستقیمی به مسیر مهاجرت طولی دارد که شامل امکان مهاجرت به رودخانه‌ها
می‌باشد و اغلب برای تولیدمثل بسیار مهم است. همچنین این مکان‌ها مناطق پرورش لارو بچه ماهی‌ها هستند. هر مانعی در مسیر
رودخانه اثرات نامناسبی بر ترکیب گونه‌ای از جوامع ماهی‌ها دارد. مخصوصا این عامل در مورد ساختار جمعیتی ماهی‌های ساکن
| - 6
2 - ۲1۷00۲۳۱۵ ۷
-------- صفحهٔ بعد --------
بسیار مهم است. فعالیتهای آنسانی در مورد ماهی‌هایی که دارای مهاجرت طولی کوچک‌تری در یک رودخانه هستند اثرگذار
کف رودخانه دارای پستی و بلندی‌های منظمی است که به شکل گودال (استخر) و برآمدگی" معمولا پشت سر هم قرار می‌گیرند.
طول این استخرها و برآمدگی‌ها به جنس مصالح رودخانه و شکل جریان آب بستگی دارد. در گودال‌ها سرعت جریان آب کم و عمق
جریان زیاد می‌باشد. جریان موجود در استخرها ترکیبی از جریان‌های عمیق کم‌سرعت» جریان‌های چرخشی مانداب" و ساختارهای
مستغرق خاصی است که می‌تواند پناهگاهی برای ماهی‌ها و سایر موجودات به هنگام وقوع جریان‌های بزرگ و یا شرایط سخت مانند
زمستان باشد. به هنگام مهاجرت ماهی‌ها به بالادست. ماهی‌های بزرگ معمولا به سرعت از بسترهای پرشیب حرکت کرده و در این
استخرها استراحت می‌نمایند. همچنین به هنگام وجود جریان‌های کم» این مناطق پناهگاه ایمنی برای ماهی‌ها آزاد می‌باشد. بنابراین
با توجه به تاثیر عملیات برداشت مصالح رودخانه‌ای بر تخریب شرایط طبیعی بستر رودخانه بدیهی است که روند مذکور دستخوش
از آن‌جاکه کیفیت آب در کناره رودخانه‌ها به علت اغتشاش کمتر بهتر از مسیر اصلی جریان است به هنگام وقوع جریان‌های
بزرگ این مناطق پناهگاه امنی برای ماهی‌ها به حساب می‌آیند. لذا مناطق مذکور در اثر برداشت مصالح از سیلاب‌دشت‌هاء دیگر
محل امنی برای ماهی‌ها به حساب نخواهد آمد.
زیستگاه گونه‌های مختلف ماهی‌ها مثل همه آبزیان بخش‌هایی از رودخانه است که در آن تلفیقی از عوامل مختلف مانند سرعت
جریان آب. گستره لایه‌های زیرین بستر و عمق آب وجود دارد. تغییر این عوامل در نهایت تغییر شرایط زیستگاهی, محدود شدن
نیازهای بوم‌شناسی ماهی‌ها و تغییر محل تخم‌گذاری آنها را در پی داشته و جمعیت آنها را کاهش می‌دهد. این تغییرات برای بچه
ماهی‌های نزدیک لایه‌های زیرین بستر بیش از همه حایز اهمیت است. اثرات تلفیقی تغییرات زیستگاه و سطوح غذایی نیز در
اجتماعات ماهی‌ها اختلال به وجود می‌آورد. درجه اختلال به میزان دگرگونی محیطزیست محل تخم‌گذاری و طبیست جمعیت
ماهی‌ها بستگی دارد. این اختلال ابتدا به صورت کمی و سپس به صورت کیفی آشکار می‌شود.
رویش گیاهان در حاشیه رودخانه و در مسیر رودخانه زیستگاه مناسبی برای جابه‌جایی جانبی آبزیان به‌وجود می‌آورد. زیستگاه‌های
کنار رودخانه نه تنها مکان‌های تغذیه‌ای را فراهم می‌آورد بلکه برای خیلی از گونه‌ها مکان‌های تخم‌ریزی مناسبی نیز می‌باشد. از
آن‌جاکه در این مکان‌ها جریان آب آرام تر است لاروها و ماهی‌ها کمتر از یک سالء کناره‌های رودخانه را نسبت به وسط رودخانه
ترجیح می‌دهند. هنگامی که رودخانه دستخوش تغییرات قرار می‌گیرد و زیستگاه‌های حاشیه رودخانه از بین می‌رود تغییرات قابل
ملاحظه‌ای در ساختار جمعیتی ماهی‌ها به وجود می‌آید. در این گونه موارد برخی از گونه‌های ماهی‌ها ناپدید شده در حالی که بعضی
از ماهی‌ها که معمولا اهمیت کم‌تری دارند از نظر تراکم افزایش پیدا می‌کنند [۶۰].
ساختار زیستگاه نه تنها بر روی ترکیب گونه‌ای ماهی‌هایی که در رودخانه زندگی می‌کنند بلکه بر ساختار سنی جمعیت ماهی‌ها
اثر عمده‌ای دارد. ارتباط واضحی بین فضای مورد نیاز زندگی ماهی و فون ماهی نیز وجود دارد. غیریکنواختی بستر رودخانه در مقاطع
طولی مختلف و اعماق مختلف ارتباط پیچیدگی زیستگاه و اندازه جمعیت ماهی‌ها را نشان می‌دهد. به‌طور متوسط تنوع گونه‌ای ماهی
در رودخانه‌های دستکاری شده ۶۰ درصد کمتر از رودخانه‌های با شرایط طبیعی است [۶۰].
6[ ک |۳۵۵۱ - |
ده 00/۵16۲ - 2
-------- صفحهٔ بعد --------
فصل سوم - تسناخت اثرات زیست‌محیطی نائسی از برداست مصالح رودخانه‌ای ۳۳
۴-۳- اثرات برداشت مصالح رودخانه‌ای بر محیط خشکی رودخانه
در بخشهای قبل اثرات برداشت مصالح بر محیط آبی رودخانه به تفصیل بیان گردید. در این بخش به بررسی این اثرات در
خصوص محیط خشکی رودخانه پرداخته می‌شود. برای این منظور اثرات برداشت مصالح رودخانه‌ای در محورهای آلودگی صوتی,
آلودگی هواء تردد ماشین‌آلات. جامعه گیاهی پیرامون رودخانه» اراضی کشاورزی و تاثیر بر جانوران و حیوانات منطقه ارائه می‌شود.
۱-۴-۳ آلودگی صوتی
منبع تولید صدا در برداشت شن و ماسه عموما مربوط به دستگاه‌ها و ماشین‌آلات است. این منابع تولید صداء ذاتی بوده و بنابراین
رفع کامل آنها اجتناب‌ناپذیر می‌باشد. عوامل مختلفی از تجهیزات می‌توانند تولید صدا نمایند که عبارتند از:
- تجهیزات نیمه متحر ک: شامل حفارهاء بارگیرها و تاسیسات برداشت مصالح در محل
- تجهیزات متحرک: شامل کامیون‌های بارکش» گریدر و لودر
- تجهیزات ثابت: شامل سنگ‌شکن‌هاء تحهیزات شستشو و صاف‌کننده‌ها
تجهیزات فوق‌الذ کر همگی در کلیه فرایندهای بهره‌برداری مصالح رودخانه‌ای از جمله در حفاری» بارگیری,» آنباشت یا تخلیه و
سرند و فرآأوری شن و ماسه تولید صدا نموده و از این حیث بر محدوده‌های محاور خود تاثیرگذار هستند. اثرات عمده سر و صدا بر
حیات وحش و اختلال در تولیدمثل, زیستگاه‌ها و مهاجرت آتان است. در شرایط مجاورت محل فعالیت‌ها با مراکز جمعیتی مانشد
یکی از موانعی که در پیش گیری از آلودگی صوتی فعالیتهای برداشت مصالح وجود دارد آن است که این فعالیت‌ها اغلب موقتی
بوده و تجهیزات متحرک نیز بیش‌تر از تجهیزات ثابت مورد استفاده قرار می‌گیرند. از دیگر مواردی که مدیریت آلودگی صوتی را
مشکل‌ساز می‌کند می‌توان به موارد زیر آشاره نمود.
- محل‌های برداشت مصالح ثابت نبوده و بر اساس میزان برداشت از رودخانه تغییر می‌کند.
- بیش‌تر فعالیت‌ها در بیرون از کارگاه و در فضای بسته صورت می‌گیرد.
- تعداد زیادی از تجهیزات به صورت متحرک و نیمه متحرک به‌کار می‌روند.
با توجه به موارد فوق‌الذ کر مدیریت آلودگی صوتی دشوار خواهد بود.ء لیکن باید تلاش نمود تا استانداردهای موجود (مانند راهنمای
تهیه شده توسط سازمان بهداشت جهانی" (۷/۲10) و نشریات استاندارد ملی) در رابطه با حد مجاز آلودگی صوتی در فعالیتهای
مرتبط با بهره‌برداری از مصالح رودخانه‌ای رعایت گردد. به‌طور مثال با محدود کردن فعالیتهای لایروبی به ساعات روز و جلوگیری
از کار کردن در شب می‌توان از اثرات آلودگی صوتی تا حدی کاست.
۲-۴-۳ آلودگی هوا
عملیات برداشت مصالح شامل فعالیتهای گسترده‌ای هم‌چون برداشت مصالح» خردکردن مصالح درشت‌دانه, غربال کردن,
بارگیری, حمل و نقل» تخلیه از کامیون» خشک کردن» ترکیب کردن, آنبار کردن و انتقال به مصرف‌کنندگان می‌باشد. درصورتی که
0 (ا[۵ع71 ۷/۵۲۵ - |
-------- صفحهٔ بعد --------
استانداردهای مربوط خواهد شد. اغلب اثرات نامطلوب وارده به هوا از جانب فرایند برداشت مصالح به فعالیت‌هایی شامل انتشار
آلودگی ناشی از لایروب‌ها و فرایندهای برداشت مصالح» گرد و غبار ناشی از جمع‌آوری مصالح» انباشت آنها و فرسایش ناشی از باد بر
مصالح انباشت شده می‌باشد که در ادامه به اختصار به آن پرداخته می‌شود.
الف - انتشار آلودگی در هوا به‌واسطه فعالیتهای حفاری و برداشت مصالح
از اثرات عملیات برداشت بر آلودگی هوا می‌توان به انتشار موادی هم‌چون اکسیدهای نیتروژن (810) و آلاینده‌های دیگری
هم‌چون :50 (دی‌اکسید سولفور)؛ ۷0۴" (کرین‌های آلی سبک)» 20 (کبالت) و مواد جامد معلق اشاره نمود.
ب- انتشار آلودگی در هوا به‌واسطه برداشت. بار گیری و انتقال مصالح
بعد از برداشت و لایروبی مصالح از بسترء عامل مهم دیگر که در آلودگی هوا نقش موثری دارد به سایر فعالیتهای برداشت
هم‌چون بارگیری» حمل و نقلء خالی کردن بار» خردکردن مصالح و غربال کردن آن باز میگردد. این فرایندها تاثیر مهمی در ذرات
معلق واردشده به هوا به سبب کارکرد نامناسب ماشین‌آلات خواهند داشت. از جمله این فرایندها می‌توان به ترکیبی از روند شست و
شوی مصالح, غربال‌ها و جداکننده‌ها برای جداسازی درات با اندازه مشخص, خردکننده‌ها برای رسیدن به ابعادی خاص و تسهیلاتی
هم‌چون بارگیری و انبارکردن مصالح اشاره نمود. درصورتی که این فرایندها به صورت مرطوب و با استفاده از آب صورت گیرد تا حد
زیادی تولید ذرات معلق در هوا و اثرات منفی ناشی از گرد و غبار را کاهش خواهد داد.
ج- انتشار آلودگی در هوا به واسطه انباشت مصالح و فرسایش ناشی از باد
انتشار گرد و غبار و مواد معلق در فرایندهای انبار کردن» بارگیری تا محل انبار»ء پخش شدن به واسطه جریان باد قوی و انتقال
مصالح به داخل و یا خارج از آنبار نیز تشدید میگردد. زمانی که مصالح تازه جمع شده برای اولین بار به محل انبار منتقل می‌شود.
پتانسیل ایجاد مواد معلق در حین عملیات انبار کردن در حد بیشینه خود می‌باشد و بدیهی است که درات ریزدانه به دلیل سبکی, در
معرض پخش شدن به محیط اطراف می‌باشند.
برخی از آلاینده‌ها اثرات منفی بر درختان و پوشش گیاهی داشته و سیب جدی بر آنها ایجاد می‌کنند. اثر مواد آلاینده هوا به‌ویژه
آلاینده‌های شیمیایی بر روی گیاهان خوراکی به دلیل قابلیت تجمع و پایداری آنها برای انسان نیز مخاطره آمیز است. تاثیر گرد و
غبار بر روی گیاهان (درختان و درختچه‌ها) کمتر از گازهای سمی است و صدمات کم‌تری را به‌طور نسبی ایجاد می‌کند. درات نیز
مانند گازها هم از طریق نفود در روزنه‌های گیاهی و هم از طریق تماس مستقیم به گیاهان خسارت وارد می‌نماید. گرد و غبار بر روی
میدان دید انسان نیز تاثیر گذاشته و آنرا کاهش می‌دهد و به تبع آن موجب بروز خطرات جانی و مالی برای رانندگان خودروها
میگردد.
0۳22016 ع[۷۵1۵ -[
-------- صفحهٔ بعد --------
برحسب نوع وسایط نقلیه و ترافیک جاده‌هاء میزان خروجی آلاینده از خودروها و دستگاههای سنگین مورد استفاده در محل
بهره‌برداری از شن و ماسه متفاوت و براساس کاربری اراضی پیرامونی» ساعات اوج ترافیک, توزیع و تراکم پوشش گیاهی و نیز نحوه
ذرات سرب منتشر شده از اگزوز ماشین‌آلات از دو طریق گیاهان را آلوده می‌سازد. رسوب بر روی شاخ و برگ از طریق هوا و
توسط حشرات و به خصوص پرندگان امکان ورود بهه زنجیره غذایی ر دار می‌باشند. اهمیت آلودگی گیاهان چمنی و علف‌های یک
ساله و جذب زیاد سرب توسط آنها به دلیل پخش وسیع در سطح خاک دارا بودن ریشه افشان و کم بودن عمق نفوذ ریشه در نتیجه
حشرات بارور کننده مانند زنبور عسل می‌شود.
۲-۴-۳ تردد ماشین‌آلات حمل و برداشت مصالح
اغلب فرایندهای برداشت مصالح رودخانه‌ای در مناطق نزدیک به محل جریان صورت می‌گیرد. برخی از این عملیات هم‌چون
دسترسی از یک سمت بستر رودخانه به سمت دیگر نیازمند حرکت برخی ماشین‌آلات از داخل آب می‌باشد. این فعالیت‌ها پتانسیل
زیادی در پایین آوردن کیفیت آب به علت تولید رسوب را دارا هستند. رسوب بر ظاهر آب تاثیرگذار بوده و سبب کاهش ارزش آن از
جهت مصارف شهری» صنعتی و دیگر مصارف خواهد شد. همچنین رسوبات می‌تواند اثر معکوسی بر محل سکونت آبزیان و اکولوژی
آب خواهد بود. لازم است خطر انتشار سوخت» نفتء بنزین و روغن در آب به حداقل ممکن رسانده شود و برای این منظور مناسب
است تا حد ممکن ماشین‌آلات را از محیط رودخانه دور نگاه داشت و مواد ریخته شده در محل را جمع‌آوری نمود.
در برخی شرایط حسب ضرورت برداشت از داخل جریان آب صورت می‌گیرد. حتی در مواقعی که برداشت مصالح محدود به
سواحل خشک است نیز به دلیل برخی دسترسی‌ها لازم است در عرض جریان رودخانه حرکت نمود. در چنین شرایطی با کنترل و
دقت نمودن در انتخاب مناطق عبوری و همچنین کاهش تعداد دفعات عبور و سرعت وسایط نقلیه» می‌توان بده رسوب و آلودگی
ایجاد شده را کمینه نمود.
نکته مهم دیگر, اثر برداشت مصالح رودخانه‌ای بر شرایط حمل و نقل منطقه می‌باشد. حمل و نقل یکی از عوامل تولیدکننده سر
و صدا و گرد و غبار و همراه با اثرات منفی بر منطقه بوده که می‌تواند در برداشت شن و ماسه توسط کامیون‌های بزرگ قابل توجه
باشد. همچنین در برخی موارد انتقال مصالح برداشت شده به محل مصرف‌کننده امکان ایجاد مشکلات حمل و نقل و ترافیک در
جاده‌های نزدیک به کارگاه را نیز در پی خواهد داشت.
۳-۳-۳ تاثیر بر جامعه گیاهی پیرامون رودخانه
رودخانه هم به صورت مستقیم (تخریب پوشش گیاهی کناره‌ها) و هم به صورت غیرمستقیم (کاهش پایداری کناره‌ها) می‌تواند تحت
-------- صفحهٔ بعد --------
تاثیر عملیات برداشت قرار گیرد. توسعه محل برداشت و یا ایجاد یک محل برداشت جدید معمولا با از بین بردن پوشش گیاهی کناره
رودخانه‌ها و در نتیجه ناپایداری کناره‌ها همراه می‌شود. همچنین تعدد رفت و آمد ماشین‌آلات مربوط با برداشت. باعث تخریب
پوشش گیاهی کناره‌ها می‌شود.
کف‌کنی و پایین افتادگی بستر رودخانه از یک‌سو تهدید کننده سازه‌های موجود در منطقه بوده و از سوی دیگر باعث پایین رفتن
سطح آب زیرزمینی می‌شود. از آن‌جاکه در منطقه برداشت. چاله‌های بزرگ و عمیق ایجاد خواهد شد. آب زیرزمینی از طریق
چاهک‌هایی برای مقابله با خشک ماندن این چاله‌ها به داخل کانال رودخانه کشیده شده و همین امر سبب پایین افتادگی تراز آب
زیرزمینی می‌شود. با پایین آفتادگی سطح آب زیرزمینی و هدایت آن به سمت مسیر اصلی رودخانه» از میزان آب زیرزمینی در مناطق
سیلاب‌دشت کاسته شده و حیات گونه‌های گیاهی که در این مناطق وجود دارد به خطر می‌افتد.
در مناطق ساحلی به دلیل پایین رفتن تراز آب زیرزمینی امکان نفوذ آب شور به آن نیز وجود داشته که بسیار تهدید کننده خواهد
بود. اگر برداشت شن و ماسه در شاخه‌های پایین‌دست رودخانه انجام گیرد.ء گستره نیمرخ عرضی و مقطع آبراهه در نزدیکی گودال
لایروبی تعریض شده و به تبع آن سرعت آب کاهش خواهد یافت؛ در نتیحه ممکن است آب شور به بالادست رودخانه نفوذ نماید.
سرازیر شدن آب شور مقدار ذخیره آب شیرین را کاهش داده و آثار زیانباری برای محصولات زراعی تحت آبیاری و ذخایر آبی مورد
استفاده در مصارف خانگی خواهد داشت [۱۳]. از سوی دیگر با از بین رفتن پوشش گیاهی حاشیه رودخانه که نقش سایه‌بان را برای
آن ایفا می‌کند. دمای رودخانه و نهرهای منشعب از آن در تابستان افزایش یافته و این امر عامل مهمی برای از بین رفتن و به‌هم
مورد نیاز باشد. این نوع تغییرات در کیفیت آب که از جمله اثرات برداشت مصالح رودخانه‌ای است برای کشاورزی بسیار تعیین کننده
است. همچنین کاهش سرعت جریان آب در گودال‌های برداشت مصالحء باعث می‌شود که نهشته‌های ریز و مواد آلی ترسیب و بستر
گودال‌های مذکور را لای اندود کرده و از نفوذ آب رودخانه به لایه‌های آبدار زیرزمینی جلوگیری کنند. بنابراین مجموعه ای از عملیات
ممکن است حتی کاهش جزیی در تراز آب در سرنوشت مزارع و مراتع نقش تعیین کننده‌ای داشته باشد. در آب های راکد گودال‌های
برداشت مصالح امکان تجزیه مواد آلی وتبدیل محل های برداشت به گنداب وجود دارد.
تاثیر مهم دیگر عملیات برداشت ایجاد تغییر در کاربری اراضی و نیز عدم امکان آبگیری زمینهای زراعی موجود به دلیل
کف‌کنی و کاهش تراز بستر می‌باشد. گرد و غبار ناشی از بهره‌برداری از مصالح رودخانه‌ای بر محصولات کشاورزی پیرامون نیز
می‌تواند آثرات نامطلوبی گذارده و منجر به کاهش بازدهی محصولات گردد.
صدمه به این نواحی بر حیات وحش و موجودات آن و به‌طور کلی بر محیطزیست حاکم تاثیرات منفی دارد. بسیاری از دوزیستان برای
-------- صفحهٔ بعد --------
تولیدمثل و تکثیر از نواحی آرام رودخانه که دارای آب آرام برگشتی است استفاده می‌نمایند. همچنین این حیوانات از گیاهان و
موجودات حاشیه آب‌ها تغذیه می‌کنند. بنابراین تخریب حاشیه رودخانه‌ها باعث صدمه جدی به این جانوران دوزیست خواهد شد.
گونه‌های آبزی هم‌چون سمورء سگ آبیء موش آبی و راسو بیش‌ترین تاثیر را به دلیل تغییر در اندازه و ترکیب نواحی حاشیه‌ای
از سوی دیگر درصد بسیاری از پرندگان حداقل در مراحلی از زندگی خود از موجودات و گیاهان حاشیه آب‌ها تغذیه می‌نمایند.
برخی از پرندگان در حاشیه آبگیرها و رودخانه‌ها به صید و شکار حشرات آبزی اعم از لارو و موجودات بالغ می‌پردازند و برخی دیگر
گونه‌هایی هستند که دجار صدمه می‌شوند. وابستگی پرندگان به آب و آبزیان درجه‌های متفاوتی دارد. در ایران در حدود ۱۸۰ گونه
استفاده کننده از حاشیه رودخانه‌ها که تحت تاثیر برداشت شن و ماسه قرار دارند در جدول ۴-۳ ارائه شده است.
جدول ۴-۳- نمونه‌ای از موجودات استفاده کننده از حاشیه رودخانه‌ها [ ۵۷]
نوع گونه دلیل استفاده از دس استفاده از دلیل استفاده از آبهای راکد
توش ینغ وش وحط بر آثر رسو 5 تیر قرار
می‌گیرد
به منظور تولید مثل و پیدا کردن
می‌شود
8 به منظور تولید مثل در برکه‌ها نوع بالغ آن در لابلای سنگلاخ‌ها
وزغ در طول دوره‌های خشک | استراحت و گرفتن افتاب منظور نو .۹ نوع بالغ آن در «بلای ح
ساکن می‌شود زندگی می‌کنند
بسیاری از قورباغه‌ها از سیلاب‌دشت
برای زندگی استفاده می‌کنند
در زمینهای مرتفع لانه گزینی و به
خواب می‌روند
در زمینهای مرتفع لانه گزینی و به
خواب می‌روند
7 م500۵ - |
-------- صفحهٔ بعد --------
۵-۳- اثرات برداشت مصالح رودخانه‌ای بر کیفیت آب رودخانه
تاثیر عملیات برداشت شن و ماسه از رودخانه بر کیفیت آب آن به صورت مستقیم (مثلا افزایش کدورت آب ناشی از رسوبات
معلق و مواد آلی) و غیرمستقیم (مثلا انتشار نفت یا نشت سوخت از وسایل نقلیه یا حفار در منطقه) می‌باشد. همچنین امکان تغییر
مشخصات کیفی دیگر هم‌چون میزان اسیدیته" و دمای آب نیز به واسطه این عملیات وجود دارد. در جدول ۵-۳ برخی از اثرات
مربوط به کیفیت آب سطحی به‌دلیل برداشت شن و ماسه رودخانه‌ای ارائه شده است. از آنجا که بخشی از افزایش بار معلق
رودخانه‌ها مربوط به افزایش فرسایش بستر و دیواره و تلاطم جریان می‌باشد.ء انجام عملیات برداشت مصالح از رودخانه سبب افزایش
ذرات معلق جامد در محل برداشت و پایین‌دست آن و به تبع آن کاهش کیفیت آب آشامیدنی مصرف کنندگان و محیطزیست آبزیان
مناطق مذکور خواهد شد. شکل ۲-۲۳ نمونه‌ای از اثرات برداشت در منطقه را نشان می‌دهد.
جدول ۵-۳- تاثیرات برداشست مصالح رودخانه‌ای بر کیفیت آب [۸۹]
شیمیایی در ستون آب و به تبع آن افزایش هزینه مراقبت از آب در پایین‌دست
9 ۱ امکان فرسایش و آبشستگی موضعی به‌واسطه ریزش مواد
هش کیفیت کاربری زمین در منطقه ریزش
مسموم نمودن حیات آبزیان
و انتقال مواد جریان آب
افزایش هزینه مراقبت از کیفیت آب در پایین‌دست
شکل ۲-۳۲- تخلیه پساب عملیات برداشت در کارگاه
(۲1۷0708260 01 [01۵ع001) 0۲1 - |
-------- صفحهٔ بعد --------
قصل سو
از ان
در ا:
شده اس
ت موقت آب در منط
دلیل انباشتن» توده
سوخت از ماشین الا
ت فیزیکی (شوری (
برداشت مصالح رود
صل بعد ارائه می‌گرد
جدول ۶-۳- اثرات م
شرایط فیزیکی آب
محیط خشکی رودخانه
تغییرات خواص آب
جوامع گیاهی
جوامع جانوری
ماهی‌ها
ز برداست مصالح رودخانه‌ای
می‌توان به موارد زیر اشاره نمود:
قه برداشت مصالح به واسطه تعلیق بار بستر
ات حفاری و وسایل نقلیه مربوط به حمل و نقل مصالح
دما) و شیمیایی آب (هم‌چون میزان مواد حل شده در آن و میزان اسیدیته)
خانه‌ای که در این فصل به تشریح بیان گردید. به‌طور خلاصه در جدول زیر جم
د
ایجاد تغییرات در ریخت‌شناسی رودخانه
ریزش و فروریختن دیواره‌های مسیر اصلی رودخانه
تغییرات عوارض زمین در منطقه برداشت شن و ماسه
کدورت آب و از بین بردن شفافیت و زلالی آب
ایجاد لکه‌های آب گل‌الود در مناطق برداشت و پایین‌دست آن
لودگی صوتی هنگام کار و در منطقه تخلیه مواد
لودگی هوا به واسطه عملیات برداشت و حمل و نقل وسایل
آلودگی آب در اثر ریزش سوخت وسایل
کاهش اکسیژن محلول در آب و تغییر غلظت نیتروژن حل شده در آب
از بین رفتن گیاهان حاشیه رودخانه در اثر تعریض آن
کاهش نفوذ نور به دلیل تعلیق مواد رسوبی
کاهش تولیدات گیاهی ناشی از کاهش فتوسنتز
آشفتگی در محیط گیاهی به دلیل آلودگی هوا و گرد و غبار
دفن ارگانیسم‌های آبزی و نابودی محل سکونت آنها
بی‌ثباتی و ناپایداری لایه‌های زیرین بستر و زیستگاه بی‌مهرگان
کاهش تبادل اکسیژن و متابولیسم موجودات کف‌زی
عدم توانایی فیتوپلانکتون‌ها و زئوپلانکتون‌ها در انجام عمل فتوسنتز
از بین رفتن زیستگاه‌ها و نا امن شدن آن برای جوامع ساکن بستر رودخانه
اتلاف ماهی‌ها و آبزیان رودخانه‌ای و دریایی مهاجر
مرگ و میر ماهی‌ها به دلیل کاهش اکسیژن
کاهش قدرت بینایی و توان یافتن مواد غذایی برای لاروها و ماهی‌های جوان
تغییرات ایحاد شده در گونه‌ها به واسطه مهاجرت از منطقه نامناسب
از بین رفتن زیستگاه‌های آبزیان و تخم ماهی‌ها
از بین رفتن مناطق بکر تخم‌ریزی
۳۹
چ‌بنشدی
صادی»
-------- صفحهٔ بعد --------
-------- صفحهٔ بعد --------
ای ۱
رات اقتصلاد حتما ۵
ی و۱
وی
مصالح رود< خانه‌ای
-------- صفحهٔ بعد --------
-------- صفحهٔ بعد --------
فصل چهارم - اثرات اقتصادی و احجتماعی برداست مصالح رودخانه‌ای ۳۳
۱-۳۴- کلیات
بهره‌برداری از مصالح رودخانه‌ای که یک طرح اجرایی در رودخانه به شمار می‌رود. مانند هر طرح و پروژه عمرانی و اجرایی واقع
در محدوده رودخانه عامل ایحاد برخی تغییرات و آثرات بر محیط اجتماعی و اقتصادی رودخانه می‌باشد. این اثرات می‌تواند هم به
صورت مثبت و هم منفی نمایان گردد. در این خصوص قابل ذکر است که استخراج مصالح از رودخانه می‌تواند خسارات پرهزینه‌ای
حتی تا محل‌های دورتر از محل استخراج وارد کند. به عنوان مثال بر اساس یک آنالیز اقتصادی که در ۵ رودخانه ایالت آرکانزاس
آمریکا انجام شده» مشخص شد که هزینه هایی که در اثر استخراج شن و ماسه رودخانه‌ای به جامعه وارد می‌شود معادل ۷/۵۸
میلیون دلار است که ناشی از خسارت‌های وارده به زمینهای زراعی, املاک طبیعی» ماهیگیری و امکانات تفریحی می‌باشد که از
با وجود این که معمولا استخراج کنندگان شن و ماسه و صاحبان املاک منطقه از برداشت مصالح رودخانه‌ای سود می‌برند ولی
خسارات قابل توجهی به منابع طبیعیء اقتصادی و محیط اجتماعی منطقه وارد می آید. به دلیل خسارت‌های وارده باید قبل از هر
برداشت. خسارت بالقوه آن ارزیابی شود تا بتوان بر مبنای آن تصمیم‌گیری مناسبی را اتخاذ نمود. بنابراین لازم است که هزینه‌های
وارده به املاک و تاسیسات عمومی و خصوصی در اثر استخراجء در برآورد هزینه‌های ناشی از استخراج اعمال شوند تا هزینه‌های
در نشریه شماره ۲۲۷ معاونت امور فنی سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور با عنوان «دستورالعمل ارزیابی زیست‌محیطی
طرحهای مهندسی رودخانه» آثرات ناشی از طرح‌ها و پروژه‌های عمرانی در محدوده رودخانه‌ها از جمله ائرات اقتصادی و اجتماعی
تشریح گردیده است. لذا در این قسمت مطالب تکمیلی مرتبط با اثرات مذکور ناشی از بهره‌برداری از مصالح رودخانه‌ای ارأئه میگردد.
۳-۴ برداشت‌های غیرمجاز
در حال حاضر برداشت شن و ماسه از رودخانه‌ها مطابق قوانین موجود با صدور محوز توسط دفاتر فنی استانداری‌های سراسر
کشور پس از اخذ نظر ارگانهای متولی دیربط از جمله وزارت نیرو صورت می‌پذیرد. با این وجود بررسی‌ها نشان می‌دهد که در حدود
نیمی از برداشت‌های فعلی در کشور فاقد مجوز قانونی بوده و بنابراین برداشت از مکان‌ها و در زمان‌های نامناسب و تایید نشده در
رودخانه‌ها انجام می‌گیرد. این مساله منجر به عدم کنترل اثرات سوء برداشت مصالح رودخانه‌ای بر محیطزیست در مراحل آماده‌سازی
کارگاه» برداشت و نیز احیای پس از آن خواهد شد.
نوع دیگر برداشت غیرمجاز به صورت برداشت‌های بیش‌تر از حد اعلام شده توسط کارفرما و اغلب با تعمیق بستر و سبلابدشت
می‌باشد که در این حالت به دلیل ایحاد حفره‌های عمیق اثرات تخریب فیزیکی بستر در بالادست و پایین‌دست تشدید خواهد شد و
بدیهی است که اثرات مطرح شده به صورت حادتری در این خصوص بروز می‌کند.
۳-۳- تغییر کاربری اراضی کشاورزی
برداشت شن و ماسه به دو صورت منجر به از بین رفتن اراضی کشاورزی منطقه میگردد. در حالت اول به صورت مستقیم اراضی
کشاورزی واقع در بستر یا سیلاب‌دشت آبراهه مورد برداشت و استخراج مصالح قرار گرفته و منجر به از بین رفتن محصولات
-------- صفحهٔ بعد --------
کشاورزی و همچنین نابودی اراضی حاصل‌خیز رودخانه می‌شود. این امر اغلب به دلیل سودآور بودن در مقطع زمانی خاص برای
کشاورزان منطقه ممکن است با مخالفت آنها روبرو نشده و حتی از آن استقبال گردد. این مساله می‌تواند منحر به کاهش محصولات
همچنین به دلیل اثرات فیزیکی برداشت مصالح امکان و تغییر شیب رودخانه و ایجاد گودال‌ها و برآمدگی‌ها در بستر وجود دارد که
سبب توقف جریان میگردد. از سوی دیگر به واسطه وجود دپوهای متعدد در مسیر جریان سیلابی» تراز آب در بالادست افزایش یافته
و زمینهای آن منطقه غرقاب می‌شود که این امر باعث تخریب زمینهای کشاورزی و فرسایش سواحل خواهد شد.
نکته مهم دیگر تاثیرپذیری برخی از محصولات کشاورزی از برداشت مصالح رودخانه‌ای می‌باشد. به عنوان مثال برنج محصول
تک کشتی گیلان, گیاهی است که اکسیژن را به صورت محلول جذب می‌نماید. از آن‌جاکه یکی از اثرات برداشت شن و ماسه پایین
آوردن میزان اکسیژن محلول در آب است بنابراین به تبع آن سبب کاهش عملکرد این محصول نیز می‌شود. از سوی دیگر تنزل
کیفیت آب می‌تواند باعث ایجاد کاستی از نظر کمی و کیفی در زمینهای کشاورزی مربوط به این محصول گردد.
قابل ذکر است که گرد و غبار و آلودگی‌های ناشی از فعالیت برداشت شن و ماسه و کارگاههای مربوط (که در فصل سوم به
تفصیل بیان شد) در برخی مناطق منحر به کاهش راندمان محصولات کشاورزی شده و ضمن وارد کردن صدمات متعدد به اقتصاد
منطقه منجر به بروز تنش‌های اجتماعی نیز میگردد.
۴-۴- راههای ار تباطی منطقه
کارگاههای برداشت مصالح رودخانه‌ای عمدتا در مجاورت رودخانه احدات میگردد و لذا ایحاد راههای دسترسی از کارگاه به
رودخانه و سیلاب‌دشت آن معمولا در دستور کار بهره‌بردار قرار گرفته که می‌تواند با عدم رعایت ملاحظات زیست محیطی منجر به از
بین رفتن پوشش گیاهی منطقه و محیطزیست رودخانه و اطراف آن گردد. با این وجود معمولا حمل و نقل مصالح برداشت شده از
محل کارگاه به نقاط هدف با استفاده از راههای دسترسی موجود صورت می‌پذیرد و برای آن جاده و خط ارتباطی مجزایی طراحی
نمی‌شود. بدیهی است این امر سبب بروز مشکلاتی هم‌چون موارد زیر برای منطقه خواهد شد.
- تخریب جاده‌ها به‌ویژه در مناطق روستایی به دلیل تردد مکرر وسایل نقلیه سنگین
- افزایش میزان تصادفات به واسطه تردد زیاد و پخش مصالح حمل شده در سطح جاده
- ازدیاد ترافیک در مسیرهای ارتباطی و ایحاد مسایل مربوط مانند راه بندان‌هاء دیر رسیدن اهالی به محل کار
از سوی دیگر به دلیل آثرات ناشی از برداشت مصالح هم‌چون کف‌کنی و فرسایش آمکان تخریب جاده‌ها و مسیرهای منطقه
وجود دارد.
-------- صفحهٔ بعد --------
فصل چهارم - اثرات اقتصادی و احجتماعی برداست مصالح رودخانه‌ای ۳۵
۵-۳- مهاجرت
همان‌طور که قبلا بیان گردید. برداشت شن و ماسه رودخانه‌ای پتانسیل از بین بردن اراضی کشاورزی منطقه مورد برداشت و
ایجاد آلودگی‌های صوتیء هوا و کیفیت آب را دارا می‌باشد. از سوی دیگر با کف‌کنی رودخانه و عدم امکان آبگیری اراضی مجاور به
دلیل تعمیق بستر و تخریب زیستگاه‌های آبزیان فرصت‌های شغلی به‌ویژه در زمینه‌های کشاورزی و شیلات در مناطق روستایی از
بین می‌رود. لذا چنانچه برداشت مصالح به صورت کنترل شده و با بررسی تبعات آن بر جمعیت ساکنین محدوده‌های منطقه انجام
نگیرد. منجر به کاهش کیفیت زندگی در مراکز جمعیتی روستاها شده و بستر لازم جهت مهاجرت مردم منطقه را در شرایطی خاص
فراهم خواهد نمود.
۴-ع- اشتغال
شروع هر پروژه می‌تواند عاملی جهت ایجاد فرصت‌های شغلی مستقیم و غیرمستقیم برای ساکنین منطقه باشد. فعالیت
بهره‌برداری از مصالح رودخانه‌ای نیز هم‌چون سایر پروژه‌ها منجر به اشتغال در منطقه خواهد شد. تاثیر این فعالیت بر اشتغال می‌تواند
به صورت مستقیم و با به‌کارگیری آفراد در کارگاههای فراوری شن و ماسه, مراحل بارگیری» تخلیه و حمل مصالح به مراکز هدف
باشد. از سوی دیگر فروش مصالح سبب رونق پروژه‌های عمرانی و ساخت و ساز در منطقه و محیطهای مجاور می‌شود که خود باعث
باید توجه داشت که از سوی دیگر با از بین رفتن اراضی کشاورزی مجاور و کاهش کیفیت زیستگاه‌های آبزیان و افت آب
زیرزمینی به تدریج فعالیتهای کشاورزی» شیلات و مشاغل مربوط به بهره‌برداری مستقیم از رودخانه هم‌چون قایقرانی در منطقه با
مشکل مواجه شده و به تبع آن چنین مشاغلی تحت تاثیر منفی قرار می‌گیرند. لذا در مطالعات امکان‌سنجی برداشت مصالح
رودخانه‌ای این موارد باید به‌طور دقیق بررسی شده و آثرات مثبت یا منفی آن تحلیل و ارائه گردد.
۷-۳- سیمای منطقه
بهره‌برداری از مصالح رودخانه‌ای عمدتا با توجه به ماهیت آن منجر به از بین رفتن چشم‌انداز و زیبایی منطقه برداشت می‌شود
زیرا از جمله فعالیتهای آن پاکسازی منطقه برداشت و از بین بردن پوشش گیاهی بوده و اثراتی هم‌چون ایجاد گرد و غبار در منطقه,
تردد وسایل نقلیه سنگین» سلب آرامش روانی ساکنین و اهالی منطقهء از بین رفتن ایمنی جاده‌های اطراف, خطر سقوط در حفره‌های
برداشت و بعضا تخریب مناطق تاریخی در پی خواهد داشت. این موارد در تضاد کامل با چشم‌انداز مطلوب و زیبای رودخانه در شرایط
قبل از بهره‌برداری از مصالح رودخانه‌ای می‌باشد. بنابراین با توجه به اثرات مذکور جاذیه‌های زندگی و گردشگری هم در مراکز
جمعیتی مجاور بازه‌های برداشت مصالح و هم مناطق واقع شده در محل عبور ماشین‌آلات مربوط کاهش می‌یابد. البته با انجام
مطالعات لازم می‌توان با اجرای فعالیتهای احیا در مکان‌های برداشت پس از خاتمه کار و نیز رعایت نکات خاص مانند ایجاد فضای
مناسب در کارگاههای برداشت شن و ماسه, چشم‌انداز منطقه را تا حدودی بهبود بخشید.
-------- صفحهٔ بعد --------
۸-۳- سازه‌های منطقه
ایستگاه‌های پمپاژ اسکله‌ها و غیره که در مجاورت رودخانه احداث شده نیز در تعامل نزدیکی با شرایط جریان آب و رسوب حاکم بر
بهره‌برداری از مصالح رودخانه‌ای با بر هم زدن تعادل آب و رسوب در رودخانه و ایجاد شرایط فرسایش به صورت کف‌کنی و
و با قطع راههای ارتباطی و قطع جریان‌های برق, آب. گاز و غیره می‌تواند منجر به بروز بحران‌های اقتصادی و اجتماعی در منطقه
گردد. این خسارات صرفا مربوط به ترمیم آسیب‌های وارده به سازه‌ها نبوده و می‌تواند منجر به از بین رفتن اراضی کشاورزی منطقه
ذوقه و مایحتاج مردم و اثرات منفی فرهنگی و افزایش جرایم در منطقه با قطع انرژی,» برق و غیره در مناطق متاثر از تخریب
سازه‌های مذکور شود.
۹-۳۴- تامین آب
کدورت آب و کاهش کیفیت آن از جمله اثرات منفی برداشت شن و ماسه محسوب میگردد لذا در مناطق متاثر از بهره‌برداری از
مصالح رودخانه‌ای که از آب رودخانه جهت مصارف شربء» کشاورزی و صنعت استفاده می‌کنند». مشکلات متعددی بروز خواهد کرد.
بنابراین در چنین مناطقی به دلیل لزوم تصفیه مناسب‌تر آب. هزینه‌های بیش‌تری در این خصوص تحمیل می‌شود.
از بین رفتن سازه‌های روگذر و یا زیرگذر (مانند سیفون شبکه‌های آبیاری و خطوط انتقال آب) در اثر فرسایش رودخانه ناشی از
برداشت مصالح رودخانه‌ای نیز می‌تواند تامین آب شرب و کشاورزی را دچار مشکل نماید. از سوی دیگر فرسایش کف رودخانه و
پایین افتادن سطح آب باعث عدم ایجاد ارتفاع لازم برای جریان رودخانه شده به نحوی که امکان آبگیری برای نهرهای زراعی
احدائی در حاشیه رودخانه‌ها غیرممکن شده که منجر به عدم تامین آب لازم جهت کشاورزی اراضی مجاور و در نهایت خشک شدن
نکته حایز اهمیت دیگر در اثرات ناشی از برداشت مصالح رودخانه‌ای بر تامین آب» مساله آب زیرزمینی می‌باشد. برداشت شن و
ارزش‌های فرهنگی به مواردی اطلاق می‌شوند که سنت‌های مهمی برای مردم یک جمعیت به حساب می‌آیند. اساس حفاظت از
این ارزش‌ها بر پایه تشخیص منابعی استوار است که به‌طور مستقیم بر ایجاد ارتباط میان مردم و محیط پیرامون آنها اشاره دارد.
-------- صفحهٔ بعد --------
فصل چهارم -اثرات اقتصادی و احتماعی برداست مصالح رودخانه‌ای ۳۷
رودخانه‌ها به عنوان یک ویژگی مهم و با ارزش در تفریحاتی هم‌چون ماهیگیری» شناکردن و قایقرانی تلقی می‌شوند و از این حیث
می‌توانند دارای ارزش فرهنگی یا سنتی محلی باشند.
به دلیل عملیات برداشت مصالح برخی از رودخانه‌ها یا مناطق پیرامون آنها که مولفه‌های مهمی در چشم‌انداز داشته یا پوشسش
از سوی دیگر امکان صدمه یا تخریب آثار فرهنگی مدفون در محدوده برداشت و مدفون در بستر رودخانه نیز وجود دارد. مناطق
ماسه‌ای ساحلی اغلب دارای شواهد و آثاری از کانون‌های تمرکز انسانی هستند که از نظر تاریخی و باستان‌شناسی بسیار حایز اهمیت
می‌باشند. بخشی از ارزیابی پیامدهای زیست محیطی یا اجتماعی باید به بررسی میدانی و جامع ارزش‌های تاریخی و باستان‌شناسی
جایگاه‌های مهم منطقه قبل از این که در اثر بهره‌برداری از بین بروند» مستندسازی شوند. به‌طور کلی مناسب است که استخراج شن و
ماسه در جایگاه‌های تاریخی ممنوع باشد. همچنین باید به خواسته‌ها و مطالبات جوامع و گروههای قومی محلی توجه کافی مبدول
شده و زمینه‌های مشارکت فعال آنها در مورد هرگونه تصمیم‌گیری تامین گردد.
در انتها تاثیرات منفی برداشت مصالح رودخانه‌ای که در این فصل بیان گردید.ء به‌طور خلاصه در جدول زیر جمع‌بندی شده است.
اولیه پروژه‌های عمرانی و زیربنایی منطقه کاربری دارد. می‌تواند شکوفایی منطقه را به دنبال داشته باشد لیکن لازم است منافع
اجرای پروژه‌های مذکور و اثرات منفی آن مقایسه شده و با تحلیل توام آنها در این خصوص برحسب شرایط موردنظر تصمیم‌گیری
لازم اتخاد گردد.
جدول ۱-۴- اثرات منفی اقتصادی» اجتماعی و فرهنگی به دلیل برداشت شن و ماسه
صدمات وارده به آبزیان و9 ایحاد مشکل برای شبلات
بدمنظره کردن ساحل به دلیل استقرار ماشین‌آلات حفاری و تاسیسات وابسته
اثرات اجتماعی آیجاد ارتعاش در هنگام برداشت
یحاد محدودیتهای ترافیکی
مزاحمت برای صاحبان اراضی در مسیرهای انتقال مواد
بروز مشکلات در مکان‌های تفریحی رودخانه‌ای
تخریب سازه‌های منطقه و مشکلات تامین آب برای ساکنین
ز بین رفتن اراضی کشاورزی به واسطه عملیات برداشت
مشکلات اقتصادی به دلیل ایحاد خطر برای مشاغل کشاورزی» شیلات و غیره
اثرات اقتصادی
ثرات وارده به دلیل تخریب سازه‌های منطقه
اس
صدمه یا تخریب آثار فرهنگی مدفون در بستر رودخانه
صدمه یا تخریب آثار فرهنگی و باستانی در محدوده برداشت
-------- صفحهٔ بعد --------
-------- صفحهٔ بعد --------
ٍ فصل 5
نهیه و تدوین جارجوب نحوه اعمال
ار زیست‌محیعلی در مراحل
ناگون برداشت مصالح رودخانه‌ای
-------- صفحهٔ بعد --------
-------- صفحهٔ بعد --------
۱-۵- انجام مطالعات زیست‌محیطی
فعالیتهای انسان در راستای توسعه به هر طریقی که باشد دارای اثرات مختلف زیست‌محیطی خواهد بود. شن و ماسه
رودخانه‌ای نیز به عنوان یکی از مصالح اصلیء در کلیه پروژه‌های عمرانی نقش اساسی را دارا بوده و بهره‌برداری از آن می‌تواند
موجب آثار منفی از جمله, حذف فیزیکی ارگانیسم‌های کف‌زی» برهم خوردن محل تخم‌گذاری ماهی‌هاء برهم خوردن تنوع جامعه
آبزیان رودخانه» تغییرات نامطلوب الگوی رسوبگذاری و ایجاد تغییر در هیدرولیک جریان گردد. به منظور کاهش این اثرات منفی
می‌توان با انجام یک مطالعه صحیح و اصولی در ارتباط با اثرات زیست‌محیطی برداشت شن و ماسهء انتخاب محل مناسب برداشت و
راهبری صحیح و احیا در حین و بعد از بهره‌برداری را ایجاد نمود. در این راهبری لازم است محورهای مختلفی از جمله فراهم آوردن
شرایط مناسب برای زندگی آبزیان» استفاده از فن‌اوری‌های نوین در بهبود محصولات تولیدی و پایش آثار زیست‌محیطی ناشی از
برداشت شن و ماسه در حال و آینده مدنظر قرار گیرد.
فرایند برنامه‌ریزی و مطالعات برداشت مصالح رودخانه‌ای را می‌توان به‌طور کلی در چهار بخش زیر تقسیم‌بندی نمود.
الف - اقدامات اولیه
و عکس‌ها و بررسی وضعیت موجود می‌باشد.
ب- مطالعات
- مطالعات پایه شامل هواشناسی» هیدرولوژی,» زمین‌شناسی و ژئوتکنیک, اقتصادی و اجتماعی
ج- تلفیق و تجزیه و تحلیل مطالعات و ارائه برنامه برداشت و نظارت
د- تدوین گزارش‌ها و نقشه‌ها
موارد موردنظر در این قسمت عبارتند از: گزارش مطالعات پایه و تخصصی, اطلاعات و مشخصات کامل کلیه معادن موجود و
پیشنهادی در محیط 5آن) ارائه موقعیت راههای دسترسی, ارائه جداول مرتبط با محدوده‌ها و نقاط محاز برداشت. میزان و ابعاد
حفره‌های برداشت و برنامه زمانی آن» ارائه دستورالعمل و برنامه برداشت» کنترل و ساماندهی حفره پس از برداشت و نظارت بر آن.
لازم به ذدکر است توضیح مبسوط در خصوص فرایند برنامه‌ریزی و مطالعات برداشت مصالح رودخانه مشتمل بر ۴ بند فوق در نشریه
«فهرست خدمات مطالعه برداشت مصالح رودخانه‌ای» [۱۴] از انتشارات سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور آورده شده است.
-------- صفحهٔ بعد --------
۵2۳ ضوابط زیست‌محیطی برداشست مصالح رودخانه‌ای
۱-۱-۵- جمع‌آوری و تهیه اطلاعات پایه
به منظور بررسی و انجام مطالعات زیست‌محیطی مرتبط با برداشت مصالح رودخانه‌ای نیاز به جمع‌آوری اطلاعات پایه و اطلاعات
تخصصی می‌باشد. به‌طور کلی باید اطلاعات زیر برای انجام یک ارزیابی زیست‌محیطی تهیه و تدوین شوند.
الف - مقدمه
در مقدمه طرح آرزیابی زیست‌محیطی برداشت مصالح رودخانه‌ای باید اعضای تیم ارزیابی معرفی شوند که باید شماره تماس,»
آدرس دقیق پستی, آدرس پست الکترونیکی " و سایر اطلاعات لازم ارزیاب اول (مسوول تیم ارزیابی) برای برقراری هرگونه ارتباط
ب- توصیف طرح
- نوع سند: باید نوع گزارش ارزیابی مشخص شود و ذکر شود که این گزارش بر چه اساسی ارائه می‌شود و از چه روشی
برای ارزیابی استفاده شده است.
- هدف و محدوده ارزیابی: باید به وضوح هدف از ارزیابی و محدوده ارزیابی شده به‌طور مبسوط بیان شود.
- استفاده آتی از ارزیابی: باید استفاده‌هایی که از گزارش ارزیابی می‌شود به صورت دقیق ارائه شود.
- طرح: در ابتدا لازم است تاریخجه‌ای از طرح برداشت مصالح رودخانه‌ای ارائه شود و اگر طرحهای دیگری در نزدیکی
محل برداشت مصالح رودخانه‌ای در حال انجام است نیز به صورت مختصر ولی جامع به آنها اشاره شود. درصورتی که
تعداد طرحهای مشابه و یا نزدیک به محل برداشت مصالح زیاد است باید آنها را به صورت خلاصه در یک جدول که
دارای مشخصات زیر است ارأئه نمود.
* نام محل برداشت شن و ماسه
* تعداد مناطق برداشت
* دوره زمانی فعالیت در محل برداشت
۹ آیا ارزیابی شده است یا خیر
۹ تاریخ انجام ارزیابی
* _تاریخ ارائه گزارش ارزیابی
* میزان برداشت مصالح از محل
۹ نوع برداشت مصالح
۰ فاصله از محل در حال ارزیابی
* نام و مشخصات آرزیابی (در صورت آمکان)
لازم به ذکر است درصورتی که اطلاعات دیگری وجود دارد باید در این جدول ارائه شوند.
۳۲۳۵۵۱ - [
-------- صفحهٔ بعد --------
- محصولات تولیدی طرح: باید حجم و میزان تولید شن و ماسه محل انجام پروژه در گذشته (درصورتی که پروژه در
گذشته نیز کاربری داشته و در حال حاضر نیاز به توسعه دارد)» حال و آینده (به صورت پیش بینی) ارائه شود و توضیحات
امکان‌پذیری بهره‌برداری از مصالح رودخانه‌ای در آینده: لازم است امکان برداشت شن و ماسه در آینده و میزان
آن بررسی و با وضعیت موجود مقایسه شود و بررسی شود که در آینده طی چه سال‌هایی می‌توان به برداشت مصالح ادامه
داد.
روش‌های حفاری: باید به صورت کامل جزییات برداشت شن و ماسه و نحوه انجام آن ارائه شود و در صورت لزوم و
دسترسی» توضیحاتی مانند تفاوت روش برداشت در گذشته و حال (و حتی آینده)» ارائه شود و همچنین دلایل تغییر روش
حفاری به‌طور کامل و شفاف بیان شود.
- موقعیت طرح و حوضه ژئوگرافی: در این قسمت باید موقعیت دقیق محل طرح شامل فاصله از شهر یا روستاهای
اطراف (و یا سایر محل‌های سکونت نزدیک به محل برداشت)» محل طرح با ارائه مقیاس دقیق (مانند ۵۸۲۳۱۲ ۴۴
جنوبی)» نقشه محل برداشت. نوع ویژگی و نقشه زمین‌شناسی محل ارائه و در صورت وجود تاسیسات در نزدیکی محل
پروژه» موقعیت آنها و توضیحات لازم در خصوص آنها نیز بیان شود.
- منافع اقتصادی طرح بهره‌برداری از مصالح رودخانه‌ای: باید علت اقتصادی اجرای پروژه با ذکر دلایل قانع کننده و
اثرات اقتصادی آن بر منطقه به صورت کامل ارائه گردد.
- سایر طرح‌ها و شاخص‌های مرتبط در منطقه برداست مصالح: در این قسمت سایر پروژه‌های موجود در نزدیکی محل
و اثر آنها بر پروژه مذکور ارائه شده و اگر شاخص‌هایی وجود دارند که به حفاری در منطقه ارتباط پیدا می کنند. ذکر
در این قسمت لازم است موارد زیر به صورت کامل تحت پوشش قرار گیرند.
- موقعیت طرح: لازم است علاوه بر تعیین دقیق محل برداشت مصالح رودخانه‌ای به همراه تاریخچه‌ای از آن. محل‌های
نزردیک نک موقعیت از قبیل روستاهاء شهرهاء جاده‌های اصلی و فرعی؛ راه آهن, فرودگاه» پل‌ها و محدوده‌های متاثر ریست
تابستان و زمستان» متوسط بارش سالانه» رابطه توزیع بارش با ارتفاع و مساحت و سایر عوامل (الگوی مکانی بارش)
رابطه شدت - مدت - فراوانی بارش الگوی زمانی بارش و سایر اطلاعات مربوط در این قسمت باید جمع‌آوری و آرائه
- پوششس گیاهی: در این قسمت باید وضعیت پوشش گیاهی منطقه محل برداشت به‌طور کامل ارائه گردد و در صورت
لزوم جداول حاوی اطلاعات پوشش گیاهی منطقه پیوست شود.
-------- صفحهٔ بعد --------
۵۴
حیات وحش و ماهی‌ها: باید گونه‌های جانوری در منطقه مانند شیر»ء خرس» گوزن» روباه» بز کوهی» آهوء خرگوش,
گرگ» جوجه‌تیغی مار» عقاب و انواع گونه‌های ماهی موجود در رودخانه‌های اطراف (مانند قزل‌آلاء ماهی آزاد) مشخص و
اطلاعات مربوط به آنها جمع‌آوری شود. گونه‌های خاص و یا در معرض انقراض نیز باید به‌طور ویژه مدنظر قرار گیرند.
جاده‌های اصلی: مشخصات کامل جغرافیایی جاده‌های اصلی اطراف محل برداشت مصالح رودخانه‌ای ارائه شود و
درصورتی که جاده‌ای در دست توسعه یا احداث می‌باشد باید مشخصات کامل‌تری از آن جمع‌آوری و ارائه گردد.
ساختار و خدمات شهری: خدمات عمومی شهری و ساختارهای مهم مستقر در نزدیکی محل برداشت مصالح
رودخانه‌ای و اثرات احتمالی پروژه بر آنها باید بررسی و شناسایی شوند.
توپوگرافی: در این قسمت باید مشخصات توپوگرافی محل برداشت مانند ارتفاع از سطح دریاء نوع دره‌های اطراف و
نقشه‌های مورد نیاز جمع‌آوری و ارائه شوند.
زمین‌شناسی: اطلاعات مربوط به زمین‌شناسی منطقه برداشت مصالح رودخانه موردنظر باید به تفصیل ارائه شود.
فیزیوگرافی: حداقل اطلاعات مربوط به موارد زیر ارائه و جمع‌آوری شود.
محدوده حوضه
۹ شبکه آبراهه
* نیمرخ (پروفیل) طولی رودخانه
ه مساحت حوضه
هیدرولوژی: شرایط هیدرولوژی رودخانه محل برداشت و رودخانه‌های اطراف آن بیان شود. این اطلاعات باید حداقل
شامل رزیم متوسط جریان رودخانه, میزان سیلاب در محل, سیلاب‌های بزرگ رخ داده در سال‌های آخیرء بررسی صحت
و دقت آمار و بازسازی آمارهای ناقص, تعیین بده اوج سیلاب با دوره‌های بازگشت مختلف باشد.
رسوبات: باید میزان رسوبگذاری رودخانه در گذشته» حال و آینده مشخص شود. هیدرولیک رسوب نیز که شامل موارد
زیر می‌باشد باید بررسی و تعیین شود:
* ارزیابی میزان بار بستر با استفاده از روش‌های مختلف
* بررسی اثرات برداشت شن و ماسه بر سازه‌ها و تاسیسات رودخانه‌ای
* بررسی اثرات حفره‌های برداشت در پایین‌دست و بالادست محل برداشت مصالح
* ابعاد و تعداد حفره‌های برداشت
ویژگیهای اجتماعی و اقتصادی: شناخت و آگاهی از وضعیت اجتماعی و اقتصادی محل اجرای طرحهای برداشت
مصالح و نواحی اطراف آن باید انجام پذیرد. از جمله این شاخص‌ها موارد زیر است:
۹ سیمای اجتماعی و اقتصادی
کاربری اراضی
* ویژگیهای جمعیتی
-------- صفحهٔ بعد --------
فصل پنجم - تهیه و تدوین چارچوب نحوه اعمال مدیریت زیست‌محیطی در مراحل گوناگون برداشست مصالح رودخانه‌ای ۵۵
* ویژگیهای فرهنگی - سیاسی
* بهداشت عمومی و بیماری‌های مرتبط با آب
د- اطلاعات مربوط به اثرات و ارزیابی آنها
شن و ماسه, فرسایش و رسوبگذاری بستر ارائه شود.
- کیفیت آب: پارامترهایی که اطلاعات آنها به منظور بررسی کیفیت آب مورد نیاز است. شامل موارد زیر می‌باشد:
* کدورت آب: کدورت بالای آب بیانگر حضور مواد جامد معلق و مواد کلوئیدی آلی و غیرآلی می‌باشد. در فصل
زمستان جامدات معلق علت اصلی ایجاد کدورت هستند.
بالاخص زمانی که میزان جریان (سطح تراز آب) کم است مشکل زا خواهد بود. اطلاعات مربوط به دمای آب باید در
تخم‌گذاری آنها باید جمع‌آوری شود. همچنین اگر از رودخانه برای مقاصد تفریحی مانند شنا استفاده می‌شود باید
اطلاعات لازم در این زمینه نیز جمع‌آوری و ارائه گردد. اثرات مربوط به افزایش دما بر رشد گیاهان آبزی, تنوع
در رودخانه نیز باید بررسی شود.
* اکسیزن محلول (00): اکسیژن محلول برای ادامه حیات آبزیان بسیار اهمیت دارد. گونه‌های مختلف آبزیان در
شرایط مختلفی از میزان اکسیژن محلول در آب زندگی می‌کنند و بعضی از آنها نیازمند اکسیژن محلول زیادی
اکثر آبزیان ۹-۷ میلی گرم بر لیتر است و به عنوان مثال زمانی که این میزان به کم‌تراز ۵ برسدء زندگی ماهی آزاد به
خطر می‌افتد. بنابراین لازم است اطلاعات میزان اکسیژن محلول در پایین‌دست جریان و نیز سایر موقعیت‌ها طبق
نظر تیم ارزیاب جمع‌آوری و ارائه شود.
ه محصولات نفتی: استفاده از ماشین‌آلات موتوری در محل برداشت مصالح رودخانه‌ای احتمالا موجب ایجاد آلودگی
تعمیرات وسایل به وجود آید. باید اطلاعات مربوط به آلودگی‌های نفتی خاک آب و هوا ارائه شوند.
- تغذیه مجدد آب زیرزمینی و منابع آبی: وضعیت تغذیه مجدد آبهای زیرزمینی و منابع آبی در اثر تغییر مسیر احتمالی
رودخانه و گود افتادگی بستر آن در محل برداشت شن و ماسه باید بررسی شود.
12101۷600 -|
-------- صفحهٔ بعد --------
صید ماهی به صورت گسترده و توسط شیلات می‌باشد.ء اطلاعات کامل‌تری از قبیل نحوه تخم‌ریزی ماهی‌ها.ء فصل
تخم‌ریزی گونه‌های موجود و همچنین اطلاعات مربوط به پایش و نحوه پایش زندگی ماهی‌ها باید جمع‌آوری و ارائه
شود.
- حیات وحش و زیستگاه‌ها: باید اطلاعات کاملی از جانداران وحشی منطقه برداشت مصالح جمع‌آوری و ارائه شود.
- پوشش گیاهی: لازم است اطلاعات مربوط به پوشش گیاهی منطقه انواع گیاهان موجود و گیاهان در معرض خطر
ارائه شود. همچنین باید روش شناسایی و نحوه انجام آن و اثرپذیری آنها از برداشت مصالح رودخانه‌ای ارائه گردد.
- کیفیت هوا: در این قسمت باید استانداردهای کیفی هوا ارائه شوند. این استانداردها باید حداقل شامل موارد زیر باشد:
استانداردهای مربوط به گاز آزون» مونواکسید کربن» دی|اکسیدهای نیتروژن» دی|کسید سولفورء حداکثر میزان مجاز ذرات
معلق با قطر کمتر از ۱۰ و ۲/۵ میکرومترء سولفات, سولفید هیدروژن» وینیل کلراید. سرب و سایر شاخص‌های موثر و
همچنین اثرات هر یک از این آلاینده‌ها بر انسان؛ گیاهان. آبزیان و محیطزیست پیرامون بیان شود. در ضمن منبع ایحاد
هر آلودگی به صورت واضح و با ذکر جزییات و روش‌های اندازه‌گیری آنها و روش‌های کاهش نیز ارائه شود.
- جچشم‌انداز: در این قسمت باید اطلاعات کاملی به همراه تحلیل اطلاعات چشم‌اندازها و مناطق تفریحی در محل
برداشت مصالح ارائه شود.
_ ترافیک: باید اطلاعات مربوط به بررسی وضعیت جاده‌های موجود و منتّهمی به محل برداشت. مصالح رودخانه‌ای ظرفیت
حمل و نقل آنها و سایر موارد مرتبط ارائه شود. علل ترافیکی ناشی از بهره‌برداری از منابع شن و ماسه رودخانه‌ای را
می‌توان به صورت زیر خلاصه کرد:
۰ حمل و نقل مواد خام برای ذخیره در محل
۰ حمل و نقل مواد ذخیره شده برای فرأوری در کار گاه‌ها
حمل و نقل مواد خام برای کار در محل برداشت
* حمل و نقل مواد فراوری شده برای کار در محل
* به کارگیری وسایل حمل و نقل خصوصی
متوسط ترافیک روزانه باید براساس ححم مواد استخراجی, تعداد روزهای برداشت در هفته, تعداد ماه‌های برداشت در سال
و نقل مشخص و ارائه شود. البته لازم به یادآوری است که تعداد ماه‌های یاد شده در هر منطقه با توجه به شرایط فصلی و شرایط
بهره‌برداری و سایر عوامل متفاوت خواهد بود.
- سر و صدا: واحد اندازه‌گیری صدا دسی‌بل (0۳) می‌باشد که در شبکه ۸ اندازه‌گیری می‌شود (3۸ل- دسی‌بل در شبکه
-------- صفحهٔ بعد --------
فصل پنجم - تهیه و تدوین چارچوب نحوه اعمال مدیریت زیست‌محیطی در مراحل گوناگون بردائست مصالح رودخانه‌ای ۵۷
آموزشی (مدارس» دانشگاه‌ها)» مناطق مسکونی» موسسات تحقیقاتی» مناطق تفریحی» مساجد.ء کلیساها. همچنین مناطق
تجاری و صنعتی به میزان کم‌تری تحت تاثیر سر و صدا قرار می‌گیرند. بنابراین باید اطلاعات مربوط به آلودگی صوتی
ایحاد شده در این مناطق جمع‌آوری شوند. همچنین باید میزان سر و صدا در مناطق زیر اندازه گیری شود:
محل فراوری شن و ماسه
ه جاده‌های دارای ترافیک
شهرها و مناطق نزدیک به محل برداشت
٩ مناطق تجاری و صنعتی اطراف محل برداشت
* ایستگاه‌های انتقال و پمپاژ آب در نزدیکی محل برداشت
۹ سایر مناطقی که به نحوی تحت تاثیر فعالیت برداشت شن و ماسه هستند.
همچنین باید مدت زمان سر و صدای ناشی از استخراج» فراوری» منابع مستقرء ترافیک و غیره بررسی شود. اطلاعات مربوط به
بررسی سر و صدا باید حداقل دارای قسمتهای زیر باشد [۳].
محل اندازه‌گیری سر و صدا
* فاصله محل اندازه‌گیری از محل برداشت مصالح
* میزان سر و صدای زمینه (عبارت از مقدار سر و صدایی که به صورت طبیعی در محیط وجود دارد که ممکن است در
هر محلی متفاوت باشد)
* میزان سر و صدای اندازه‌گیری شده
٩ منبع ایجاد سر و صدا و روش اندازه‌گیری آن
همچنین باید اثرات سر و صدا بر انسان» جانداران و آبزیان و روش‌های کاهش آن ارائه شود.
- ساختارها و تاسیسات عمومی: باید فهرستی از تاسیسات و ساختارهای عمومی نزدیک به محل اجرای طرح برداشت
مصالح که ممکن است به هر طریق تحت تاثیر قرار بگیرند و اثرات احتمالی پروژه بر آنها تهیه شود. لازم است در این
خصوص اطلاعاتی هم‌چون نام ساختار یا تاسیسات تاریخ ساخت و بهره‌برداری» مدت زمان بهره‌برداری» نوع فعالیت,
فاصله از محل برداشت و نوع و میزان تاثیر از پروژه تهیه گردد.
- آثار باستانی: اطلاعات لازم مربوط به آثار تاریخی و باستانی در نزدیکی محل پروژه که ممکن است به هر طریقی
تحت تاثیر اجرای پروژه یا توسعه آن قرار گیرند به‌صورت کامل ارائه گردد.
- مناطق تفریحی و گردشگری: اطلاعات مناطق تفریحی اطراف محل برداشت باید به صورت کامل و با ذکر اثرات
احتمالی پروژه بر آنها بررسی و مشخص شود.
- اقتصادی و اجتماعی: در این قسمت اثرات اقتصادی و اجتماعی برداشت شن و ماسه در منطقه مورد بررسی قرار گرفته
و دلایل اجرایی لازم به لحاظ داشتن اثرات اقتصادی و اجتماعی پروژه به تفصیل ارائه می‌شود.
| - ۳۷1۳۵۲۳۵۲1۵۵۵ 1
-------- صفحهٔ بعد --------
جدول ۱-۵- اطلاعات پایه برای تخمین اثرات معمول زیست‌محیطی [۸۹]
نمونه‌ها یی از اطلاعات مورد نیاز محل نمونه برداری
مشخصات آبراهه شامل
(طول» عرض,» عمق, سرعت و بده جریان)
و ریم هیدرولوژی شامل
(حوضه آبریزء رودخانه فرعی)
۰ متر پایین‌تر و بالاتر از محل پروژه
وج سر سبلابدشت وتا ری آن سحل برااست تما
کاربری اراضی کشاورزی, ساکنین, گورستان ۱ کیلومتر پایین‌تر و بالاتر از محل پروژه
را در شرایط آزاد (758؛ روغن» چربی) ۰ متر بالاتر و پایین‌تر از محل پروژه
0 منبع آلودگی ۱ کیلومتر بالاتر از محل پروژه
۳-۹۱-۵- ارزشیابی پیامدهای زیست‌محیطی احتمالی
به منظور ارزشیابی پیامدهای زیست محیطی ناشی از برداشت مصالح رودخانه‌ای لازم است کلیه موارد طبق نظر تیم ارزیابی با
توجه به روش‌های مختلف ارزیابی» در قالب پیامدهای موجود بررسی و دامنه و شدت اثر هر یک از آنها تعیین شود. همچنین برای
بررسی اثرات زیست‌محیطی ارائه شده می‌توان آنها را به صورت زیر تقسیم‌بندی نمود:
- 5: قابل توجه - ان کمتر قابل توجه
- [آ٩: غیرقابل اجتناب - ۳۹5: دارای پتانسیل قابل توجه
جهت ارزشیابی پیامدهای زیست‌محیطی مذکور موارد زیر مشخص و بررسی میگردد.
۱-۲-۱-۵ اثرات فیزیکی برداشست
- اثر برداشت بر ریخت‌شناسی و ساختار رودخانه
- اثر برداشت بر پایداری سیلاب‌دشت رودخانه
- اثر برداشت بر ظرفیت و کف‌کنی کانال
- اثر برداشت در افزایش یا کاهش سطح تراز آب
- اثر برداشت در تخریب شاخه‌های فرعی رودخانه
۲-۲-۱-۵ اثرات شیمیایی برداشست
- اثر برداشت بر خواص آب هم‌چون میزان کدورت و میزان اسیدیته آن
- اثر برداشت در ایجاد آلودگی‌های نفتی و انتشار گازهای آلاینده هوا
- اثرات برداشت بر میزان کل مواد جامد معلق (۳95)" و کل مواد جامد محلول (۲15)"
50 6060 رداک [۵ا10 - |
501 1101۷۵0 لها10 - 2
-------- صفحهٔ بعد --------
فصل پنجم - تهیه و تدوین چارچوب نحوه اعمال مدیریت زیست‌محیطی در مراحل گوناگون بردائست مصالح رودخانه‌ای ۵۹
۳-۲-۱-۵ اثرات زیستی برداشت
- اثرات برداشت بر توزیع و تنوع گونه‌های آیزی
- اثرات برداشت بر توزیع و تنوع گونه‌های جانوری
- اثر ناشی از ایحاد سر و صدا بر حیات وحش
- اثرات برداشت بر زیستگاه گونه‌های متفاوت
- اثر برداشت بر نحوه و زمان تخم‌گذاری ماهی‌ها و سایر جانوران مانند قورباغه‌ها
۴-۲-۱-۵- اثرات اجتماعی- اقتصادی و فرهنگی برداشست
- اثرات برداشت بر حمل و نقل جاده‌ای و ریلی اطراف
- اثرات برداشت بر ترافیک جاده‌های اطراف
- اثرات برداشت در ایجاد سر و صدا در شهرهای اطراف و ساکنین رودخانه
- اثرات برداشت بر قابلیت رویت در جاده‌های اطراف و در طول رودخانه
۵-۲-۱-۵ سایر اثرات برداشت
- اثر برداشت بر آبهای سطحی و زیرزمینی
- اثر برداشت بر استخراج سایر منابع از رودخانه
- سایر اثرات متناسب با شرایط خاص محل برداشت
ارزشیابی اثرات زیست‌محیطی برداشت منابع شن و ماسه وابسته به اندازه طرح, پیچیدگی روش برداشت و حساسیت محدوده
برداشت به شرح جداول ۲-۵ الی ۴-۵ می‌باشد [۸۹]. همچنین نمونه‌ای از معیارهای ارزیابی پیامدهای زیست محیطی و چگونگی
بررسی اثرات زیست محیطی برداشت مصالح رودخانه‌ای در جداول ۵-۵ و ۶-۵ ارائه شده است [۷۸|. لازم به ذکر است که مقادیر
ذکر شده در جدول ۶-۵ نمونه‌ای خاص بوده که مربوط به صدور محوز معدن پیتر در کانادا می‌باشد.
جدول ۲-۵- ارزشیابی اثرات زیست‌محیطی برداشت مصالح با توجه به اندازه طرح [۸۹]
-------- صفحهٔ بعد --------
۶۰
یت یت یی
جد
جد
یدگی طرح
ساده
استفاده از حفار
پیجیده
ول ۳-۵- ارزشیابی اثرات زیست‌محیطی بر
دهانه رودخانه, مناطق حفاظتی جغرافیایی, محل‌ها
با <
عدم و
جدول ۵-۵- نمونه‌ای از معیارهای آرزیا
حساسیت بوم‌شناسی
میزان اثرگذاری بر محیطزیست
مدت زمان لازم برای احیای سامانه
عدم اطمینانی در حین اجرای پروژه
قابلیت اطمینان به اطلاعات
ضوابط زیست‌محیطی برداشست مصالح و
توجه به پیچیدگی روش برداشت [۸۹]
فعالیت
روش دستی» روش مکانیکی
داسشت با توحه به حساست منطقه ۸٩۱
با توجه ب ۱
ی در معرض فرسایش» ۵۰۰ متری محل آبگیری و مناطق درگیر
جود موارد ردیف فوق
بی پیامدهای زیست‌محیطی [۷۸]
مقیاس
- بدون اثر نابودی ارگانیسم‌های مجزا
- کاهش ارگانیسم‌های مجزا
- بدون اثر نابودی بر تمام جمعیت
- کاهش یا افزایش جمعیت
- با دامنه تاثیر کمتر از ۱ درصد محیطزیست
- با دامنه تاثیر ۱ تا ۵ درصد محیطزیست
- با دامنه تاثیر ۶ تا ۱۰ درصد محیطزیست
- با دامنه تاثیر ۱۱ تا ۵۰ درصد محیطزیست
- با دامنه تاثیر ۵۱ تا ۱۰۰ درصد محیطزیست
- کمتر از ۱ سال
- ۱تا ۵سال
- ۶ تا ۲۰ سال
- ۲۱ تا ۷۰ سال
- غیرقابل احیا
- بدون مشاهده اثر مستقیم
- احتمال اثر بر اصول بیولوژیکی ناشناخته
- احتمال اثر در پس تجربه با موقعیت‌های مشابه
- بعضی از اثرها اندازه‌گیری شده‌اند
- اثرات مستند شده‌اند
- اطمینان بالا
- اطمینان متوسط به بالا
- اطمینان متوسط
- اطمینان کم
- بدون اطمینان
ودخانه‌ای
-------- صفحهٔ بعد --------
۹-۵
مصالح
1۵
دوین چارچوب نحوه اعمال مدیریت زیست
جدول ۶-۵- نمونه‌ای از جدول
کاهش مواد مغذی خاک
کاهش تغذیه از طریق نشتابء آلودگی توسط
فلزات در خاک, آلودگی توسط دفع زائدات
افزایش حجم رواناب و رسوبات
آلودگی توسط دفع زائدات
کاهش محل تخم‌گذاری ماهی‌ها در رسوپات
کاهش مواد غذابی در اثر کاهش نفود نور
رشد گونه‌های غیربومی
کاهش مکان زندگی
افزایش انقراض توسط شکار
ایحاد توسعه در منطقه
افزایش انتشار سر و صدا
افزایش انتشار ذرات
در جدول فوق:
منفی ۳
5 ثانویه ۸/1
روس‌ها و ملاحظات برای به حدا
به‌طور کلی می‌توان از موارد زیر به عنوا
و نحوه برداشت
شن و ماسه باید خارج از مسیر رودخانه
باید تمام مراحل شستشوء خرد کردن و
سیل‌خیز انجام دهدء به‌طوری که آب گر
یا زمینهای مرطوب شود.
ت از سیلاب‌دشت حتی‌المقدور از تسطی
۶۱
ثرات
و دور
د وارد
-------- صفحهٔ بعد --------
۳ ضوابط زیست‌محیطی برداشست مصالح رودخانه‌ای
- در مخروط افکنه‌ها و در محل‌هایی که رودخانه به دشت رسیده بهره‌برداری باید ابتدا در داخل آبراهه‌های سال‌های قبل
و با در نظر گرفتن عرض و عمق آبراهه به تناسب چنان صورت گیرد تا این امکان حاصل آید که در مواقع سیلابی»
سیلاب‌ها از طریق همین آبراهه‌های بهره‌برداری شده به سادگی جاری گردیده و تخریبی به‌وجود نیاورد.
- مانعی در حد ۲ متر باید بین ساحل و محل برداشت حفاری وجود داشته باشد.
- در برداشت از جزایر رسوبی باید نوارهای حایل با حداقل عرض لازم برای کنترل جریان رودخانه طوری پیش‌بینی شوند
که ناحیه استخراج را از مجرای جریان جدا نمایند.
- برداشت فقط در زمان پایین بودن سطح جریان آب (تراز آب) انجام شود.
- برداشت مصالح از قوس داخلی رودخانه باعث می‌شود که جهت جریان به سمت قوس داخلی متمایل شده و از تند شدن
قوس جلوگیری شود. ضمنا با این عمل ظرفیت عبور سیلاب افزایش یافته و عدم جابه‌جایی عرضی و نهایتا پایداری بستر
را خواهد داشت.
- مسیر ماهی رو در رودخانه‌هایی که برداشت مصالح در آنها صورت می‌گیرد باید لحاظ گردد. پس از برداشت لازم است
این مسیرها به سرعت احیا و به رودخانه با زگردانده شود.
- سله‌گذاری در اطراف محل برداشت از رودخانه برای ممانعت از ورود رسوب به بخش ذخیره شده برای عبور و مرور
ماهی‌های رودخانه به صورت طبیعی ضروری است.
- ممانعت از برداشت رسوبات متصل به واریزه‌های جانبی ضروری است.
۲-۳-۱-۵- عمق برداشت
- برداشت فقط از لایه‌های بالایی بستر رودخانه و به صورت سطحی انجام شود.
- در برداشت از جزایر رسوبی رودخانه عمق حفاری نباید از کف بستر رودخانه تجاوز کند.
- در برداشت از سیلاب‌دشت پایین‌تر از زیر تراز آبی اجتناب شود.
- بازه‌های مستقیم رودخانه نسبت به تغییرات تراز بستر حساس‌تر بوده و لازم است برداشت مصالح در این نوع بازه‌ها تا حد
امکان با عمق و پهنای یکسان انجام گیرد تا از تمرکز و سمت‌گیری جریان که منجر به انحراف مسیر رودخانه میگردد
جلوگیری شود. بنابراین در بازه‌های مستقیم رودخانه برداشت مصالح باید به صورت یکنواخت و همگن و در صورت
امکان به صورت سطحی انجام پذیرد.
۳-۲۳-۱-۵- بازسازی محل برداشت
- احیا و مرمت باید به عنوان یک بخش اصلی از پروژه برداشت قلمداد شود و به عنوان یکی از شاخص‌های مهم در
انتخاب روش برداشت باشد.
- حوضچه‌های کم‌عمق باید با مواد طبیعی (از جمله موادی که در زمان حفاری برداشست شده) پوشانده شده و نباید
هیچ‌گونه ماده زاید یا زباله خطرناک در آنها تخلیه شود.
-------- صفحهٔ بعد --------
فصل پنجم - تهیه و تدوین چارچوب نحوه اعمال مدیریت زیست‌محیطی در مراحل گوناگون برداشت مصالح رودخانه‌ای ۳
- زمانی که حوضچه‌ها با مواد طبیعی پر می‌شوند باید از خاک موجود در محل برای پوشش آن استفاده شود و خاک
پوششی مورد استفاده برای پوشش حوضچه‌ها باید به اندازه‌ای باشد که بتوان در آن پوشش گیاهی را احیا نمود. همچنین
احیای خاک پوششی باید تا یکسال پس از اتمام عملیات ادامه داشته باشد.
- درصورتی که عمق حوضچه زیاد باشد می‌توان از مواد سالویج (مواد بازیابی شده) برای پرکردن آن استفاده نمود و لازم
است احیای مجدد حوضجه‌ها با حداقل شیب ۴ به ۱ انجام شود.
- در هنگام پرکردن و پوشش دادن حوضچه باید فرسایش را به حداقل ممکن رساند.
- نیاز به احیا پوشش گیاهی بستگی به طبیعت منطقه دارد.
- نباید از گونه‌های غیربومی برای پوشش گیاهی منطقه استفاده شود و گونه‌های گیاهی طبیعی باید به عنوان پوشش احیا
شده به کار روند. با این وجود استفاده از گونه‌های گیاهی غیربومی که دارای زندگی کوتاه (حدودا یکسال) هستند.ء برای
استقرار سریع پوشش گیاهی در منطقه می‌تواند در مواردی مجاز باشد.
- برای به‌دست آوردن بهترین نتایج به منظور احیا پوشش گیاهی» بذرپاشی گونه‌های بومی باید در اول بهار یا در پاییز سال
اول بعد از اتمام عملیات انجام شود. همچنین باید اطمینان حاصل شود که بذر به‌کار رفته برای احیا مطابق با قوانین
زیست‌محیطی بذرپاشی بوده باشد.
۳-۳-۱-۵- درنظر گرفتن اثرات برداشست
- برداشت شن و ماسه موجب رانش و لغزش زمین و فرسایش شدید خاک نگردد.
- اثرات ناشی از برداشت مصالح براساس راهنماها و قوانین ملی و بین‌المللی برآورد شود.
- برداشت نباید همزمان با زمان تخم‌گذاری ماهی‌ها باشد.
- روغن‌های حاصل از ماشین‌آلات در حال کار و غیره باید جمع‌آوری شود.
- منبع سوخت ماشین‌آلات باید از محل و تاسیسات آب شستشو فاصله مناسب داشته باشد.
- در برداشت محهز به سامانه‌های جمع‌آوری سوختء منبع سوخت دورتر از آزها باشد.
- در تمامی محل‌ها باید برنامه‌های منسجم به منظور نگهداری سوخت تهیه و اجرا شود.
- گرد و غبار ناشی از موتورهای دیزلی در جاده‌های اصلی و در محل برداشت کنترل شوند.
- حداقل ۸۰ / سطح منطقه برداشت باید دارای زهکش‌های سطحی باشد و زهکش باید براساس حداقل فرسایش ایجاد
شده در زمانی که رواناب‌ها زیاد هستند (مانند فصل بهار) طراحی و ایجاد شود. همچنین مساحت کل زهکش‌های ایحاد
شده نباید از ۰/۴ هکتار بیش‌تر شود.
۵-۳-۱-۵ مناطق ممنوعه برای برداشت
- در برداشت از جزایر رسوبی چنانچه در زمان‌های قبل از برداشت. رودخانه دارای فرسایش سریع توده‌ای انباشته شده تا
پایین‌تر از بستر آن باشد.ء برداشت از این نوع توده‌ها ممنوع است.
-------- صفحهٔ بعد --------
۳ ضوابط زیست‌محیطی برداست مصالح رودخانه‌ای
- هیچ‌گونه حفاری در فاصله ۶۰ متری از خط لوله‌ای که در عمق ۲ متری یا بیش‌تر بستر رودخانه مدفون است محاز
نمی‌باشد. برای خط لوله‌ای که کمتر از ۳ متر زیر کف رودخانه مدفون شده‌اند این فاصله به ۱۵۰ متر افزایش می‌یاید.
- برداشت مصالح در فاصله ۵۰ متری پنجه هر نوع خاکریز طولی فعالی (در سمت رودخانه) مجاز نمی‌باشد.
- برداشت مصالح در فاصله ۱۵۰ متری هر سازه آبگیر یا بند انحرافی مربوط مجاز نمی‌باشد.
پل‌ها مستند به مطالعات فنی و مطابق با توصیه‌های مطالعات موردی منطقه برداشت صورت پذیرد.
- از حیث محیطزیست آبی و خشکی اطراف رودخانه باید به مناطق مختلفی هم‌چون محل تجمع ماهی‌ها و آبزیان و با
محل‌های تخم‌گذاری توجه نمود (توضیحات کامل‌تر در بخشهای ۲-۱-۶ و ۲-۱-۶ ارائه شده است).
- فاصله لازم از سایر مناطق حساس هم‌چون مراکز جمعیتی» چشمه‌هاء چاه‌ها و محل‌های آبگیری جهت آب شرب. مراکز
درمانی» بزرگراه‌هاء تالاب‌ها و غیره رعایت شود (برای توضیحات کامل‌تر به جدول ۶-۶ مراجعه شود).
- فاصله لازم جهت حفاظت از گونه‌های نادر یا در معرض انقراض در نظر گرفته شود.
- در خصوص رعایت حریم محل برداشت با چاه‌های آب باید اختلاف ارتفاع محل چاه و بستر رودخانه نیز در نظر گرفته
شود و درصورتی که مشخص شود برداشت مصالح باعث افت آبدهی چاه‌های مجاور می‌شود در این‌صورت برداشت مصالح
از چنین مناطقی ممنوع می‌باشد.
- برداشت مصالح از مناطق دارای نهشته‌های سنگی طبیعی که عامل کنترل کف رودخانه بوده و زیستگاه با ارزشی برای
ماهی‌ها از لحاظ زیست‌محیطی می‌باشد. ممنوع است.
۶-۳-۱-۵- زمان مناسب برداشت مصالح
- در زمان پایین بودن سطح جریان آب رودخانه
- برداشت مصالح نباید در زمان تخم‌ریزی ماهی‌ها باشد.
برداشت سطحی موجب حذف پوشش گیاهی و تغییر در توپوگرافی منطقه می‌شود و موجب ایجاد تغییراتی در رزژیم هیدرولیکی
جریان و کیفیت آب میگردد. اثرات عمده ناشی از حفاری و برداشت مصالح رودخانه‌ای بر محیطزیست بستگی به تکنولوژی حفاری,
گستردگی محل حفرء ترکیبات فیزیکی و شیمیایی مواد معدنی؛ الگوی هیدرولوژیکی آبهای سطحی و زیرزمینی» نحوه استخراج,
نحوه فراوری مواد استخراجی و غیره دارد. انتخاب محل مناسب. راهبری منطبق بر اصول زیست‌محیطی و احیای صحیح محل
برداشت در حین انجام و پس از اتمام پروژه موجب کاهش اثرات زیانبار آن می‌شود. به همین منظور در ارزیابی اثرات زیست‌محیطی
برداشت شن و ماسه رودخانه‌ای نیاز به یک تیم قوی و متخصص می‌باشد تا بتوان به بررسی آثار زیست‌محیطی ناشی از حفاری یا
-------- صفحهٔ بعد --------
فصل پنجم - تهیه و تدوین چارچوب نحوه اعمال مدیریت زیست‌محیطی در مراحل گوناگون برداشست مصالح رودخانه‌ای ۵
۱-۳-۵- چک لیست ارزیابی
چک لیست مورد نیاز برای ارزیابی اثرات زیست‌محیطی برداشت مصالح رودخانه‌ای یا توسعه برداشت باید با توجه به شرایط
مختلف و طبق نظر تیم ارزیابی ارائه شودء لیکن لازم است در این چک لیست حداقل اطلاعات زیر مدنظر قرار گیرد تا بتوان اطمینان
حاصل نمود که ارزیابی صحیح انجام شده است [۰۱۱ ۰۱۲ ۴۴ ۵۵ ۶۵ ۶۶ ۷۰ ۸۴ ۸۹ ۹۰
۱-۱-۲-۵ ملاحظات مربوط به مکان برداشت مصالح رودخانه‌ای
- لزوم داشتن مجوز حفاری برای محل برداشت
- مشخص نمودن محدوده انتخاب شده برای برداشت از کانال اصلی یا محل سیلاب‌دشت
- تعیین میزان تطبیق پروژه برداشت با قوانین موجود
- جدید بودن محل انتخاب شده برای منطقه برداشت و یا وجود آن از قبل
- تعیین موقعیت حوضچه برداشت نسبت به مسیر جریان (داخل یا کنار آن)
- تعیین گزینه‌های ممکن در همسایگی پروژه (مشخص نمودن گزینه‌های جایگزین برای برداشست مصالح رودخانه‌ای در
نزدیکی محل مورد نظر)
- تعیین محل‌های دیگر برای برداشت شن و ماسه در منطقه (در صورت وجود)
- تعیین مدت زمان و دوره طرح محل برداشت
و سایر اطلاعات لازم باید در این بند ارائه شود.
۳-۱-۳-۵ ملاحظات مربوط به ویژگیهای فیزیکی
- تغییرات هندسه کانال
- تغییرات بستر رودخانه
- تغییر ترکیبات و پایداری مواد رودخانه‌ای در اثر برداشت
- وضعیت تراز آب در اثر برداشت
- وضعیت حمل رسوبات در اثر برداشت
و سایر اطلاعات مر تبط
۳-۱-۲-۵ ملاحظات مربوط به ساکنین رودخانه
- تاثیر تغییر الگوی جریان ناشی از اصلاح بستر رودخانه بر ساکنین آن
- تاثیر افزایش رسوبات معلق و افزایش کدورت بر ساکنین رودخانه
- تاثیر پایین‌افتادگی بستر رودخانه بر ساکنین آن
- تاثیر تغییرات جابه‌جایی رسوبات بر ساکنین رودخانه
-------- صفحهٔ بعد --------
عع ضوابط زیست‌محیطی برداشست مصالح رودخانه‌ای
- تاثیر کاهش نور در اثر افزایش کدورت بر ساکنین رودخانه
- تاثیر کاهش نور بر میزان فتوسنتز ساکنان گیاهی رودخانه
- تاثیر برداشت مصالح در برهم خوردن غذای در دسترس ماهی‌ها
- تاثیر میزان فرسایش و افزایش سرعت جریان در بالادست بر ساکنین آن
- تاثیر برهم خوردن محل زندگی ماهی‌ها بر میزان مهاجرت آنها
- تاثیر جریان هیدرولیکی رودخانه بر گونه‌های موجود
- تاثیر برهم خوردن ویژگیهای رودخانه‌ای بر فصل زاد و ولد و تخم‌گذاری ماهی‌ها
- اثر برداشت بر فرصت‌های تغذیه‌ای آبزیان
- اثر برداشت بر پراکندگی و توزیع گونه‌های موجود در بستر رودخانه
- آثار تجمعی اجرای پروژه بر هرگونه از موجودات
- آثار کوتاه‌مدت ناشی از اجرای پروژه بر هرگونه
- آثار بلندمدت ناشی از اجرای پروژه بر هرگونه
- اثر برداشت بر حذف و تغییر مواد بستر کانال
- اثر برداشت بر روی کاهش ساکنین منطقه
و سایر اطلاعات مربوط باید در اینجا ارزیابی شوند.
۴-۱-۲-۵ ملاحظات مربوط به پوشش گیاهی منطقه
- تغییرات پوشش گیاهی و میزان از بین رفتن آنها به علت تردد ماشین‌آلات
- تاثیر برداشت مصالح رودخانه‌ای بر گونه‌های گیاهی در منطقه
- تاثیر عملیات برداشت در پراکندگی گونه‌های گیاهی
- تاثیر برداشت مصالح بر پوشش‌های گیاهی خاص (در صورت وجود) در منطقه اجرای پروژه
- تاثیر گرد و غبار تولید شده ناشی از برداشت بر پوشش گیاهی منطقه
- تاثیر ایجاد آلودگی ناشی از روغن و سوخت وسایل حفاری و بهره‌برداری بر پوشش گیاهی
- تاثیر مواد زاید تولیدی در محل برداشت بر پوشش گیاهی منطقه
- تاثیر آلودگی آب ناشی از عملیات برداشت بر پوشش گیاهی
- تاثیر ایجاد فرسایش در اثر برداشت بر پوشش گیاهی
- تاثیر آلودگی هوای ناشی از برداشت مصالح بر پوشش گیاهی
- تاثیر انبالشت شن و ماسه در محل برداشت بر پوشش گیاهی
- اثر برداشت بر مناطق جنگلی اطراف (در صورت وجود)
-------- صفحهٔ بعد --------
فصل پنجم - تهیه و تدوین چارچوب نحوه اعمال مدیریت زیست‌محیطی در مراحل گوناگون برداشست مصالح رودخانه‌ای 7۷
۵-۱-۲-۵ ملاحظات مربوط به آب
- اثر برداشت مصالح رودخانه‌ای بر تغذیه آبهای زیرزمینی و منابع آبی
- اثر برداشت مصالح رودخانه‌ای بر کیفیت آبهای زیرزمینی
- اثر آب ناشی از شستشو بر کیفیت پایین‌دست جریان رودخانه
- اثر برداشت شن و ماسه در کدورت آب
- اثر برداشت شن و ماسه بر میزان اسیدیته آب
- اثر برداشت شن و ماسه بر جامدات معلق آب
- اثر برداشت شن و ماسه در دمای آب
- اثر برداشت شن و ماسه در میزان اکسیژن محلول آب
- اثر برداشت مصالح بر پارمترهای میکروبی آب پایین‌دست محل برداشت مصالح
- اثر برداشت شن و ماسه در برداشت آب آشامیدنی
- اثر برداشت شن و ماسه در برداشت آب به منظور آبیاری
- اثر برداشت شن و ماسه بر جامدات محلول در آب
- اثر برداشت بر کاهش مصرف آب در پایین‌دست جریان
- اثر برداشت بر لاگون‌هاء دریاچه‌ها و مرداب‌ها
- اثر برداشت بر سواحل, مناطق دریاچه‌ای و مشابه آنها
- اثر برداشت بر چاه‌های مجاور
- اثر برداشت بر چشمه‌های مجاور
- اثر برداشت بر رواناب‌های سطحی
و سایر اثرات مرتبط باید در این قسمت آرزیابی شود.
۶-۱-۲-۵ ملاحظات مربوط به آلودگی صوتی
- میزان آلودگی صوتی ایجاد شده در محل برداشت
- اثرات آلودگی صوتی در محل برداشت بر انسان و ساکنان اطراف رودخانه
- اثرات آلودگی صوتی ایجاد شده در مناطق با جمعیت زیاد
- میزان آلودگی صوتی ایجاد شده در محیطهایی مانند مدارس» مسجد. آزمایشگاه و غیره
- اثر آلودگی صوتی ایجاد شده بر پارک‌ها و زمینهای بازی اطراف
- اثر آلودگی صوتی بر مناطق تفریحی آبی همجوار محل برداشت
- اثر آلودگی صوتی بر مناطق کشاورزی و صنعتی نزدیک محل برداشت
-------- صفحهٔ بعد --------
۷-۱-۲-۵- ملاحظات مربوط به آلودگی هوا
- میزان ذرات معلق تولیدی با قطر کمتر از ۱۰ میکرومتر (۱۰ ۳۸۸) در محل برداشت
- میزان ذرات معلق تولیدی با قطر کمتر از ۲/۵ میکرومتر (۲/۵ ۳۸1) در محل برداشت
- میزان فیوم تولیدی ناشی از موتورهای دیزلی در جاده های اصلی و محل برداشت
- وضعیت منواکسید کربن تولیدی در ارتباط با برداشت مصالح
- وضعیت دی‌اکسید سولفور تولیدی در ارتباط با برداشت مصالح
- وضعیت دی‌اکسید نیتروژن تولیدی در ارتباط با برداشت مصالح
- وضعیت سولفات تولیدی در ارتباط با برداشت مصالح
- وضعیت سولفید هیدروژن تولیدی در ارتباط با برداشت مصالح
- وضعیت وینیل کلراید تولیدی در ارتباط با برداشت مصالح
- وضعیت سیلیکات» آلومینیوم» آهن و منگنز در ارتباط با برداشت مصالح
و سایر اثرات مرتبط باید در این قسمت آرزیابی شود.
۸-۱-۲-۵- ملاحظات مربوط به اثرات اقتصادی - اجتماعی و فرهنگی
- تعیین وضعیت تولید درآمد با استقرار طرح برداشت مصالح رودخانه‌ای
- تعیین وضعیت استخدام با استقرار طرح برداشت مصالح رودخانه‌ای
- تعیین وضعیت ساخت و ساز در منطقه با استقرار طرح برداشت مصالح رودخانه‌ای
- تعیین وضعیت ارزش زمین و نگهداری آن با استقرار طرح برداشت
- تعیین وضعیت زیبایی‌شناختی مناطق اطراف با استقرار طرح برداشت مصالح
- تعیین وضعیت ایمنی با استقرار طرح برداشت مصالح رودخانه‌ای
- اثر برداشت بر استفاده آتی از زمینهای اطراف
- وضعیت حمایت یا ممانعت‌های مردمی از طرح برداشت مصالح در منطقه
و سایر آثرات باید بررسی شوند.
-------- صفحهٔ بعد --------
فصل پنجم - تهیه و تدوین چارچوب نحوه اعمال مدیریت زیست‌محیطی در مراحل گوناگون برداشست مصالح رودخانه‌ای ٩
۹-۱-۲-۵ ملاحظات مربوط به ترافیک
- اثر استقرار پروژه بر ایحاد ترافیک در جاده‌های اصلی
- اثر استقرار پروژه بر ایجاد ترافیک در جاده‌های فرعی اطراف
- اثر استقرار پروژه بر ایجاد جاده‌های جدید
سایر اثرات مرتبط باید ارائه و ارزیابی شوند.
۱۰-۱-۲-۵- ملاحظات مربوط به مناطق حساس
- اثر برداشت بر مناطق توسعه‌ای محدود شده اطراف
- اثر برداشت بر محیطهای زیست حفاظت شده اطراف
- اثر برداشت بر پارک‌ها و باغ‌های ملی اطراف
- اثر برداشت بر محل‌های باستانی اطراف
- اثر برداشت بر محل‌های ژئولوژیک ویژه و غارها
- اثر برداشت برای جوامع خاص فرهنگی یا دارای علاقه‌مندی‌های خاص
- اثر برداشت بر شن‌زارهای ساحلی و تپه‌های ماسه‌ای اطراف
- اثر برداشت بر مناطق ویژه زیبای طبیعی اطراف
- اثر برداشت بر قبرستان‌های اطراف
۱۱-۱-۳-۵- ملاحظات مربوط به حیات وحش و جانوران
- اثر برداشت بر روی جمعیت جانوری منطقه
- اثر برداشت بر گونه‌های جانوری در معرض انقراض
- اثر برداشت بر گونه‌های جانوری خاص
- اثر برداشت بر زیستگاه‌های آبزیان حساس (کف‌زیان یا بنوتوزها و ماهی‌ها داری ارزش حفاظتی)
- اثر برداشت بر زندگی پرندگان منطقه
- اثر برداشت بر زندگی پستانداران منطقه
- اثر برداشت بر خزندگان منطقه
- اثر برداشت بر دوزیستان منطقه
- اثر برداشت بر زاد و ولد جانوران منطقه
- اثر برداشت بر مهاجرت جانوران منطقه
- اثر برداشت بر وضعیت تغذیه‌ای جانوران منطقه
- اثر برداشت بر وضعیت آب در دسترس جانوران منطقه
-------- صفحهٔ بعد --------
۱۳-۱-۲-۵- نمونه‌هایی از چک‌لیست‌های ارزیابی
این که شاخص‌هایی را از قبل تعریف نموده و سپس اقدام به بررسی اثرات می‌نمایند. به عنوان مثال روش به‌کار بردن شاخص‌ها در
جدول ۷-۵- نمونه‌ای از چک لیست ارزیابی اثرات زیست‌محیطی برداشت با به‌کار بردن شاخص‌ها [ ۸۷]
جزء اصلی برداشت برداشت برداشت جاده‌های جابه‌جایی
یلزنا ها اقا قااا کع ۲
را کاربری افیا 8 اقا اقا 0
ک ع ق اقا مق 8
که ده که که
ی وی امه اه اش 00
سح را مه اقا شا ۸
فلوروفود ۲ فلوووفون اس ۸ 8 ۸ 0۱0۱
اقا ولد تاداع اه 0 6۲
ام ناجیه ساخت وساز را 8 8اه 80 80
ازشزمن اقا اقا شا اه 80
زاناس شا شا 0
علایم به‌کار رفته در جدول فوق:
۸ اثر مثبت زیاد.
8: اثر مثبت متوسط. ": اثر مثبت کم» (آ: بدون اثر
رح
یا
بهره‌برداری
همان‌طور که در جدول فوق مشاهده می‌شود از سامانه نمره‌دهی برای بررسی اثرات استفاده شده» به‌طوری که نمره بالا به معنی
تاثیر زیاد و نمره پایین به معنی تأثیر کم می‌باشد. لازم به یاداوری است دادن این نمرات به نظر تیم ارزیاب و قضاوت انها بستگی
-------- صفحهٔ بعد --------
فصل پنجم - تهیه و تدوین چارچوب نحوه اعمال مدیریت زیست‌محیطی در مراحل گوناگون برداشت مصالح رودخانه‌ای ۳۱
دارد ولی معمولا دامنه نمره‌دهی می‌تواند بین ۱ تا ۱۰ و یا ۰ تا ۱ باشد. البته به کار بردن صورت‌های دیگر نمره‌دهی نیز با صلاحدید
تیم ارزیابی و توجیه منطقی آن قابل قبول می‌باشد. جدول زیر نیز بیانگر نمونه‌ای از معیارهای انتخاب محل برداشت مصالح می‌باشد.
جدول ۹-۵- نمونه‌ای از چک لیست انتخاب محل برداشت مصالح ]۸٩[
۳-۵ احیا و بازسازی منطقه برداست پس از اتمام عملیات
محیطزیست را در طولانی مدت دارا هستندء کنترل شده و سعی در نگهداری و پایش آنها گردد.
لازم است قبل از اجرای پروژه در روش‌های حفاری» نوع ماشین‌آلات مورد استفاده» نیروی کارگر مورد نیاز و غیره کمال دقت را به
برشمرد که به عنوان یکی از عوامل مهم در انتخاب و تصمیم‌گیری برای روش حفاری تاثیرگذار باشد. بنابراین لازم است ملاحظات
اساسی به منظور احیا بعد از اتمام پروژه و یا در حین انجام آن به عمل آید. در قسمت بازسازی محل برداشت از بخش ۱-۳-۵ به برخی
از نکات در خصوص احیای منطقه برداشت اشاره شد. در ادامه توضیحات جامع‌تری با توجه به اجزای مختلف روند احبا و بازسازی آرائه
۱-۳-۵- احیای پوششس گیاهی
تمامی مناطقی که از برداشت مصالح تاثیر می‌پذیرند باید به منظور جلوگیری از فرسایش و نیز ایجاد شرایط مناسب طبیعی در آنها
کاشت گیاه صورت گیرد. قبل از این که اقدام به گیاه کاری شود لازم است در منطقه مورد نظر به اندازه کافی و با صلاحدید
متخصصین امر اقدام به کودپاشی شود و درصورت نیاز به خاک پوششی لازم است تا حد امکان از خاک محل استفاده شود. گیاه
کاری باید برای مدت ۶ سال کافی باشد و بعد از آن نیازی به کوددهی و نگهداری نداشته باشد. لازم به ذکر است در مناطق جنگلی
و درصورتی که وضعیت احیای طبیعی منطقه خوب و قابل قبول باشد نیاز به بذرپاشی نیست مگر آنکه منطقه دارای فرسایش سریع باشد.
-------- صفحهٔ بعد --------
۳۳ ضوابط زیست‌محیطی برداشست مصالح رودخانه‌ای
۳۲-۳-۵- حذف ساختمان‌ها و تاسیسات سطحی
تمام ساختمان‌ها و تاسیسات سطحی ایجاد شده باید حذف شوند مگر این که برای رسیدگی, نگهداری و احیای منطقه به آنها نیاز
باشد. ساختمان‌هایی که باید حذف شوند عبارتند از:
- ساختمان مدیریت و دفاتر اداری
- ساختمان سرویس‌دهی و واحدهای فراوری
- تاسیسات مرتبط با حمل و نقل مانند پارکینگ‌ها
به‌طورکلی محل کارگاه» دفتر محل کار باید پس از جمع‌آوری همه تجهیزات. مواد زاید و هر نوع مشخصات سازه‌ای ساخته شده
یا ایجاد شده در محل برداشت, احیا شوند و همه محل‌های خالی از پوشش گیاهی یا چمن و یا جاهایی که خاک در اثر تردد متراکم
شده باید شخم زده شوند و در صورت ضرورت از رویش مجدد گیاهان اطمینان حاصل شود. درصورتی که تشخیص داده شد که روند
احیا کند استء باید نمونه خاک را بررسی و پس از آن و با استفاده از راهنمای بخش کشاورزی اقدام به بذرپاشی نمود.
در خصوص احیای محوطه ماشین‌آلات و انبارها باید این مناطق از هرگونه خاک آلوده عاری شوند و سطح خاک تا عمق ۳۰
سانتی‌متری شخم زده و از خاک مناسب برای کشت گیاهان استفاده شود که در صورت لزوم برای تقویت رشد گیاهان استفاده از
کوددهی نیز توصیه می‌شود. درصورتی که در بررسی‌ها مشخص شد که آثار زیانباری در خاک وجود دارد که مانع رشد گیاهان
می‌شود.ء لازم است تا آثار زیانبار حذف شده و با صلاحدید متخصصین کشاورزی اقدام به بذرپاشی نمود.
۳-۳-۵- حذف تجهیزات مستقر و مواد زاید
تجهیزات الکتریکی و الکترونیکی مانند کابل‌های برق و ترانسفورماتورها باید از محل حذف شوند, هرچند ممکن است برای احیا
و پایش به آنها نیاز باشد. همچنین تجهیزات حفاری مانند پمپ‌هاء تجهیزات فراوری (مانند سرندها و خردکن‌ها) و ماشین‌آلات سنگین
موتوری باید پس از اتمام فعالیت حفاری از محل جمع‌آوری شوند.
مواد زاید خطرناک معمولا در ارتباط با استفاده از روغن» گریس, حلال‌ها و غیره در منطقه تولید می‌شوند که نیاز به توجه خاصی
دارند و باید این‌گونه مواد را به محل تولید بازگرداند. برای این منظور لازم است در صورت امکان آنها را بازیافت نموده و در
غیراین‌صورت به صورت اصولی دفع یا استفاده مجدد شوند. البته مقدار این مواد در برخی شرایط کنترل کننده خواهد بود به عنوان
مثال اگر پلی کلروبی فنیل‌ها (۳۳13)" با غلظت بیش‌تر از 0080 ۵۰ باشد باید به محل تولید بازگردانده شود. همچنین مواد جامد
زاید که حاصل ساخت و ساز در محل کارگاه می‌باشد لازم است به‌طور اصولی و صحبح به محل‌های دفن بهداشتی هدایت شده و با
در صورت امکان بازیافت شوند.
۴-۳-۵- احیای مناطق انباشت مصالح و جاده‌های دسترسی
استفاده نمود و درصورتی که رشد گیاهان در منطقه احیا شده کند باشد باید علت کندی رشد بررسی و با مشورت متخصصیبر
کشاورزی اقدام به بدرپاشی شود.
۱06۵ ۳۵۱۲۷۵۳۱۵۳۱1۵۲۵۵ - |
-------- صفحهٔ بعد --------
فصل پنجم - تهیه و تدوین چارچوب نحوه اعمال مدیریت زیست‌محیطی در مراحل گوناگون برداست مصالح رودخانه‌ای ۳۳
نکته مهم دیگر در امر احیای محل برداشت مصالح توجه به جاده‌های دسترسی احداث شده در منطقه می‌باشد. پس از اتمام
عملیات برداشت و یا عدم تحدید مجوز برداشت باید هرگونه راه دسترسی که برای برداشت ایحاد شده است دوباره به حالت اول
برگردانده شود. به منظور اطمینان از رشد محدد گیاهان باید جاده ها شخم زده شوند و مواد معدنی که ممکن است در رشد مجدد
گیاهان اختلال ایجاد کنند جمع‌آوری شده و در بازسازی و احیا از آنها استفاده نشود. در صورت تشخیص کند بودن احیای مجدد
پوشش گیاهی, کارفرما باید نمونه خاک را بررسی مجدد نموده تا آثار زیانبار شناسایی شده و محددا با استفاده از راهنماهای بخش
کشاورزی, بذرپاشی انجام شود. لازم به ذکر است درصورتی که جاده دسترسی به گونه‌ای باشد که از مناطق روستایی عبور نموده و
مزایایی را برای ساکنین منطقه دارد لازم است تا تیم ارزیاب نظر نهایی خود را با توجه به بررسیهای دقیق در رابطه با تخریب و یا
عدم تخریب جاده‌های مورد نظر آرائه دهد. در محموع زمانی که جاده‌ها برای طولانی مدت مورد نیاز نباشند باید به صورت زیر احیا
شوند:
الف- حذف پل‌ها و لوله‌ها
ب- درصورتی که ایجاد پوشش گیاهی نتواند مانع فرسایش شود باید از مواد گرانولی و مشابه برای جلوگیری از فرسایش استفاده
نمود.
ج- جاده‌های سطحی و شیب‌های ایجاد شده که به صورت قانونی یا غیرقانونی هستند باید به منظور جلوگیری از فرسایش احیا
۵-۳-۵- احیای حوضچه‌های آرامش (رسوب‌گیر)
حوضچه‌های آرامش پس از اولین جمع‌آوری مواد زاید از چاله‌های زباله احیا خواهند شد و روش احیای شامل احیا مواد زاید نیز
میگردد به‌طوری که مواد زاید با استفاده از مواد حفاری شده قبلی حوضچجه‌ها در سراسر محل پوشانده خواهند شد. خاک سطحی
ذخیره شده قبلی در مجاورت محل برداشت به محل خود برگردانده می‌شود و شرایط محل برای رشد گیاهان آماده خواهد شد و
درصورتی که در طی بررسی مشخص شود که احیای پوشش گیاهی به کندی انجام می‌شود باید علت شناسایی شود و با مشاوره
متخصصین کشاورزی اقدام به بذرپاشی شود.
۶-۳-۵- احیای محل برداشت در بستر و سیلاب‌دشست رودخانه
پس از اتمام بهره‌برداری باید منطقه و محل برداشت را تا حد ممکن به شرایط قبل از حفاری باز گرداند. مناسبترین راهکار که
پیش از هر گزینه دیگر بیش‌ترین سازگاری را با اصل حفاظت محیطزیست دارا می‌باشد. آن است که تمامی گودال‌های حفر شده»
مجددا از مصالح جایگزین پر شده و به شکل قبل از برداشت تبدیل شوند. از آن‌جاکه به لحاظ فنی امکان و توان چنین اقدامی با
محدودیتهای مختلف همراه استء لذا به ناچار گزینه‌های دیگر که از دیدگاه محیطزیست و نظام بوم‌شناسی از قابلیت های مناسبی
برخوردارند مطرح می‌شوند. به‌طور مثال می‌توان در این خصوص به موارد زیر اشاره نمود.
۱-۶-۳-۵ تثبیت و حفاظت دیواره و کف گودال‌ها از طریق کشت گیاهان مناسب
درصورتی که پرکردن گودال ممکن نباشدء ضروری است که دیواره‌های گودال‌ها از شیب ملایم برخوردار گردند. گونه‌های گیاهی
انتخابی نیز باید کاملا منطبق بر جامعه گیاهی موجود در محدوده مطالعاتی باشد. در این افدام ضمن این که بستر و دیواره‌های
-------- صفحهٔ بعد --------
۴ ضوابط زیست‌محیطی بوداشت مصالح رودخانه‌ای
گودال‌ها حفاظت و تثبیت می‌گردند.ء پوشش گیاهی محدوده‌های عملیاتی طرح نیز گسترش می‌یابند. علاوه بر این چنانچه گودال‌ها
در حد معمول از آب پر شوندء امکان جذب آب توسط گیاهان و نیز تبخیر و تعرق وجود خواهد داشت. لازم به‌ذکر است چنانچه با
طراحی درست و مطلوب با این گزینه برخورد شودء می‌توان چشم‌اندازهای زیبایی را نیز به‌وجود آورد.
۳-۶-۳-۵ تبدیل گودال‌های به‌وجود آمده به استخر پرورش ماهی‌ها
چنانچه مطالعات لازم در زمینه ارزیابی اثرات زیست‌محیطی برای تبدیل گودال‌ها به استخرهای پرورش ماهی صورت گیرد و
حجم‌های مورد نیاز آب استخرها با توجه به حقابه‌های پایین‌دست رودخانه, قابل تخصیص باشد. تبدیل گودال‌های یاد شده به
استخرهای پرورش ماهی می‌تواند گزینه‌ای قابل پیگیری و ارزیابی باشد. البته در این صورت ضروری است قبل از بهره‌برداری از
گودال‌ها به‌عنوان استخرء تغییراتی در ساختار گودال‌ها ایحاد شود تا علاوه بر پوشش‌دار نمودن جداره‌هاء امکانات آبگیری و تخلیه آب
نیز فراهم آید.
لازم به ذکر است که درصورتی که قرار باشد از این گودال‌ها برای پرورش آبزیان استفاده شود» باید تمام قسمتهای گودال کاملا
ایزوله شده و امکان هیچ‌گونه نشتی به آبهای زیرزمینی وجود نداشته باشد و در صورت استقرار این محل‌ها برای پرورش آبزیان
تاسیسات تصفیه پساب نیز در نظر گرفته شود. همچنین باید از آبزیانی برای پرورش استفاده کرد که نیاز آبی بالای نداشته باشند و در
ضمن پرورش آبزیان و استفاده از این گودال‌ها در دشت‌های ممنوعه و ممنوعه بحرانی ممنوع می‌باشد.
۳-۶-۳-۵- تبدیل گودال‌ها به پارک. برکه و دریاچه تفریحی برای جذب گردشگران
از جمله اقداماتی که جهت حفظ محیطزیست و برگرداندن شرایط تقریبا طبیعی محل برداشت مصالح رودخانه‌ای صورت می‌پذیرد
آن است که محل برداشت را به حال خود رها نکرده و در خصوص استفاده بهینه از آن طراحی مهندسی انجام می‌دهند که از جمله
آنها ایجاد فضای سبز و تبدیل محل مذکور به محلی برای تفریح ساکنین محلی و شهرهای اطراف می‌باشد.
از جمله دیگر اهداف احیای محل برداشت شن و ماسه آن است که هرگونه ماده خارجی مانند آهن‌قراضه‌ها و مواد زاید خارجی از
بستر رودخانه جمع‌آوری و تخلیه شوند و این امر باید جزو عملیات برداشت مصالح رودخانه‌ای تلقی شده و از شسته شدن توسط
جریان بالادستی جلوگیری شود. مواد زایدی مانند تخته سنگ‌هاء سنگ‌ها یا سایر ابعاد شن‌ها در حین عملیات برداشت ماسه باید در
محدوده وسیعی از بستر رودخانه پخش شوند و در صورت امکان در عمق ۵۰ سانتی‌متری دفن گردند. در صورت از بین رفتن پوشش
گیاهی و نیزارهای محل برداشت ماسه باید اقدام به احیای آنها شود و همچنین در صورت رشد گونه‌های گیاهی غیربومی باید اقدام
به هرس کردن و پاکسازی آنها شود.
۷-۳-۵- احیای نهایی
هرگونه تاسیسات. تحجهیزات. خانه‌های موقت و سایر موارد استفاده شده در حین دوره برداشت مصاح باید از محل برداشت
جمع‌آوری شوند. مواد زاید جامد مانند فلزات, آهن قراضه‌هاء خرده سنگ‌هاء لاستیک ماشین‌ها باید از محل برداشت جمع‌آوری شوند.ء
به هیچ‌وجه سوزاندن زباله‌ها در محل برداشت مجاز نمی‌باشد. حفره‌های ایجاد شده مطابق موارد فوق‌الذکر احیا شده و احیای نهایی
سطحی و کامل منطقه برداشت باید بلافاصله پس از پایان عملیات صورت گرفته و طی شش ماه یا مدتی که از سوی کارفرما اعلام
می‌شود. انجام گردد.
-------- صفحهٔ بعد --------
فصل پنجم - تهیه و تدوین چارچوب نحوه اعمال مدیریت زیست‌محیطی در مراحل گوناگون بردائست مصالح رودخانه‌ای ۷۵
۱-۳-۵- مشار کت مردذمی
مشارکت مردمی عبارت است از قدرت‌بخشی به مردم به‌وسیله افزایش توانایی و تقویت دانش آنها در زمینه تجزیه و تحلیل,
برنامه‌ریزی» اجرا و نظارت و ارزیابی. مشارکت را می‌توان فرایند نیازسنجی, تصمیم‌گیری» برنامه‌ریزی, اجراء بازنگری» ارزشیابی و
بهره‌مندی مشترک افراد دانست. این نکته حایز اهمیت است که در امور و قسمتهای مختلف یک کشور با توجه به شرایط خاص
خودء جریان مشارکت می‌تواند موثر باشد. در این راستا بهره‌برداری از مصالح رودخانه‌ای نیز به عنوان یک طرح باید در کلیه مراحل
متضمن تامین منافع مردم منطقه باشد و این امر صرفا از طریق مشارکت مردمی در مراحل مختلف آن امکان‌پذیر است. پذیرش طرح
و مقبولیت عمومی آن جهت اجرای طرحی که اثرات منفی آن به صورت حداقل باشد. جدی گرفتن دیدگاه‌های مردم منطقه در ادامه
یا توسعه طرح و مشارکت آنها در تصمیم‌گیری‌های مربوط و نیز واگذاری برخی مسوولیت‌های متناسب در پایش و نظارت در راستای
حفظ محیطزیست منطقه از جمله نمونه‌های بارز مشارکت مردمی در طرحهای فوق‌الذ کر می‌باشد.
استفاده از نیروهای مردمی و محلی علاوه بر صرفه‌جویی در هزینه کسب اطلاعات و اجرا و نظارت بهتر طرح‌هاء باعث ایجاد
صحیح‌ترین و کامل‌ترین و پایدارترین برنامه‌ها خواهد شد. از مسایل بسیار مهم در بحث مشارکت» شناخت راهبردها و موانع ایجاد
مشارکت برحسب مناطق و پروژه‌ها می‌باشد. اساسا مشار کت مقوله‌ای اجتماعی است که اگر برخوردی سنجیده و از پیش اندیشیده با
آن به عمل نیاید. نه تنها نتیجه مورد انتظار را در پی نخواهد داشت بلکه ممکن است رسم و آیین مشارکت را نیز تضعیف کرده و در
برخی موارد آن را در آستانه نابودی قرار دهد. برای پرهیز از چنین ضایعه‌ای باید مشارکت را با در نظر گرفتن محدودیت‌ها و امکانات
زمانی و مکانی, در قالب یک سازماندهی مناسب برنامه‌ریزی» طراحی و اجرا نمود.
نکته‌ای که در خصوص موانع باید مد نظر داشت این است که در طیف فرایند مشارکت موانع متفاوت است. در هر صورت موانع
یا عواملی که بیش‌تر به آنها اشاره می‌شود عبارتند از:
الف- برنامه‌ریزی متمرکز
در این گونه برنامه‌ریزی» بدون در نظر گرفتن ساختارهای محلی و فقدان هماهنگی‌های محلی از طرف مقامات بالا تصمیمات اتخاذ و
به اجرا گذاشته می‌شود. این نوع برنامه‌ریزی یک مانع اساسی در مشارکت مردم محسوب میگردد.
ب- موانع فرهنگی
در سال‌های اخیر درک و حساسیت نسبت به موانع فرهنگی که مردم را از مشارکت باز می‌دارد. افزایش یافته است. باید توجه
داشت که در این خصوص بعضا توده‌های مردم منطقه بدون هیچ‌گونه دسترسی به مواهب توسعه یا حق اظهار نظر و مشارکت در آن,
«فرهنگ سکوت» را پیش گرفته‌اند. این تحزیه و تحلیل موجب پیدایش تعبیر جدیدی در مورد علت عدم مشارکت گردید.
ج- موانع ساختاری
در اکثر کشورها روابط حاکم قدرت و تولید ارزش‌های عقیدتی که به آنها مشروعیت می‌بخشند. موانع ساختاری جدی را بر سر
راه رونق مشارکت عامه ایجاد می‌کنند. دوام این گونه ساختارهای «ضد مشارکتی» موجب شکست بسیاری از ابتکارات محلی و
-------- صفحهٔ بعد --------
۷۳۴ ضوابط زیست‌محیطی برداشست مصالح رودخانه‌ای
تشویق به مشارکت شده است. بنابراین ساختارهای موجود در سطح منطقه‌ای و محلی, شرایط مشارکت را تعیین می‌کند و چنانچه
در این شرایط تحدید نظر شود به شدت واکنش نشان می‌دهد.
در بحث راهبردهاء یک راه عمومی و کارساز در ایجاد مشارکت فعال, تشکیل گروههای مردمی درسطح منطقه است. در واقع اگر
بتوان مردم را به سمت نوعی ساختار سازمانی سوق داد مشارکت آنها تضمین شده است. بنابراین جستجو برای یافتن سازمان‌های
معتبر مردمی سرآغاز این مساله است. ایجاد گروههای غیردولتی» بدون مبارزه و برخورد با گروه‌ها و ساختارهای فعلی» یکی از راههای
ممکن و موثر در ایجاد مشار کت است.
یکی از عوامل موثر در راهبردهای مشارکت خصوصا در امر ایجاد گروههای مردمی تسهیل‌گری مناسب می‌باشد. شیوه‌های مورد
استفاده برای تشویق مشارکت. ذاتی نبوده بلکه اکتسابی هستند و آموزش آنها باید در زمان‌های مناسب و توسط افراد ورزیده و
کاردان صورت پدیرد. افراد تسهیل‌گر در ایجاد مشارکت و تشکیل گروه نقش مهمی را به عهده دارند و فرایند ایجاد گروه را تسهیل
می‌کنند.
در مجموع به منظور ایحاد مشارکت عمومی در طرحهای برداشت مصالح رودخانه‌ای استفاده از نظرات و دیدگاه‌های جوامع محلی
و گروههای دینفع و تحت تاثیر طرح یا پروژه» تشکل‌های مردمی» سازمان‌های غیردولتی و متخصصین دانشگاهی در منطقه جمت
راهبری بهینه گزارش ارزیابی ضرورت دارد. به عبارت دیگر مشارکت عمومی بخش مهمی از آرزیابی زیست‌محیطی محسوب می‌شود
که در مراحل مختلف تهیه گزارش از نتایج آن استفاده میگردد. ارائه مستندات کسب نظرات جوامع عمومی در گزارش ارزیابی جهت
آگاهی از دیدگاه‌های آنان یک ضرورت مهم می‌باشد.
۲-۴-۵- برنامه‌های آموزش
ارائه برنامه‌های آموزش زیست‌محیطی در گزارش‌های ارزیابی نقش مهمی در کاهش و کنترل عوامل تخریب و آلودگی
محیطزیست محل‌های برداشت مصالح رودخانه‌ای دارد. نخستین اقدام در این زمینه تعیین مسوولیت مدیریت محیطزیست در محل
طرح یا پروژه است. جمع‌آوری اطلاعات پایه؛ تدوین استراتزی‌های مدیریت» پیگیری امور عملیاتی و کنترل و بازبینی آنهاء برگزاری
دوره‌ها و کارگاههای آموزشی برای کارکنان و متخصصین شاغل و بهینه‌سازی سامانه اطلاعات زیست‌محیطی از برنامه‌های آموزشی
می‌باشد که باید در گزارش درج شوند. در یک برنامه آموزش محیطزیست. موارد زیر برای گروههای مختلف در نظر گرفته می‌شود:
- آگاه‌سازی جوامع محلی از طریق رسانه‌های گروهی, صدا و سیما
- برگزاری دوره‌های آموزشی جهت کارکنان ساده
- برگزاری دوره‌های آموزشی برای پرسنل فنی و مهندسین شاغل در محل برداشت
- برگزاری دوره‌های آموزشی برای مدیریت موظف در محل برداشت
- آموزش دوره‌های تخصصی برای نمونه‌برداری و آزمایش‌های مختلف
-------- صفحهٔ بعد --------
فصل 6
صوانط زدست‌محیعلی برداشت مصالح
-------- صفحهٔ بعد --------
-------- صفحهٔ بعد --------
فصل تُسسم - ضوابط زیست‌محیطی بردائست مصالح رودخانه‌ای ۳۹
۱-۶- ضوابط زیست‌محیطی انتخاب بازه مناسب از رودخانه
به منظور ارزیابی اثرات برداشت مصالح رودخانه بر محیطزیست نیاز است تا به ضوابط زیست‌محیطی انتخاب بازه مناسب از
رودخانه شامل معیارهای مکانیابی که هدف از آن انتخاب محلی مناسب منطبق با شرایط و نیازمندی‌های زیست‌محیطی,
محیطزیست آبی» محیطزیست خشکی, کاربری اراضی, مراکز حساس» زمین‌ساخت منطقهء سیلاب‌دشت‌هاء گونه‌های نادرء مناطق
فرهنگی و اثرات اقتصادی و اجتماعی می‌باشدء توجه کاملی معطوف گردد. هدف از بررسی محیطزیست آبی پی بردن به اثرات بالقوه
برداشت که بعدا به صورت بالفعل خواهند شد و باید راه کارهایی برای مقابله با این اثرات ارائه شود.ء می‌باشد. در خصوص
محیطزیست خشکی باید ضوابط ارائه شده در نظر گرفته شوند و هدف از آن حفظ و حراست از محیطزیست مرتبط با خشکی
می‌باشد. هرچند که در نگاه اول برداشت مصالح از رودخانه انجام می‌شود و شاید توجه به محیطزیست خشکی چندان مد نظر قرار
نگیرد. همچنین باید کاربری فعلی اراضی حوضه محل برداشت مصالح رودخانه‌ای و تغییرات آن پس از برداشت مشخص شود و در
این بین باید اثرات زیست‌محیطی این تغییرات احتمالی کاربری اراضی مشخص شوند. در خصوص رعایت فواصل لازم از مراکز
حساس, هدف از بررسی این قسمت توجه کافی و لازم به رعایت فاصله محل برداشت مصالح رودخانه از مراکز حساس تعریف شده
در قوانین کشور می‌باشد که خود موجب حفظ و حراست محیطزیست خواهد شد. همچنین زمین‌ساخت منطقه و ویژگیهای
زمین‌شناسی آن باید مورد توجه قرار گیرد. استفاده فعلی از سیلاب‌دشت‌ها و رعایت ضوابط زیست‌محیطی در مورد برداشت مصالح
رودخانه‌ای نیز رعایت شود.
همچنین جهت مکانیابی برداشت مصالح باید توجه کافی و لازم به گونه‌های نادر یا در معرض خطر انقراض شود زیرا گونه‌های
گیاهی و جانوری در معرض خطر انقراض یا انواع نادر یکی از مسایل بسیار مهم در محیطزیست می‌باشند و نباید برداشت مصالح
رودخانه‌ای منجر به تشدید خطر انقراض گونه‌های نادر و کمیاب شود. منابع فرهنگی» باستانی و تاریخی نیز جزو مواردی است که
باید اثرات برداشت مصالح رودخانه‌ای بر روی آنها مورد توجه قرار گیرد تا کم‌ترین آسیب ممکن به این منابع وارد شود. توجه به
محل‌های مناسب برای شنا و تفریح نیز که ممکن است در پایین‌دست محل برداشت مصالح رودخانه‌ای قرار گرفته باشند.ء لازم است
تا میزان اثرات زیست‌محیطی ناشی از برداشت مصالح رودخانه‌ای و فعالیتهای مرتبط با آنها بر روی شناگاه‌ها و مناطق تفریحی
مشخص شود و راهکارهای لازم جهت مقابله با این اثرات ارائه شوند. اثرات اقتصادی و اجتماعی مثبت و یا منفی ناشی از برداشست
مصالح رودخانه‌ای نیز باید بررسی شوند. وضعیت زیبایی‌شناختی منطقه برداشت مصالح رودخانه و اثرات برداشت مصالح بر روی آن
نیز یکی از موارد مهمی است که باید مورد بررسی و تجزیه و تحلیل قرار گیرد. در نهایت لازم است وضعیت فیزیوگرافی و شبکه
هیدروگرافی حوضه آبریز و احداث تاسیسات جانبی و اثرات آنها بر محیطزیست نیز مورد توجه قرار گیرد.
۱-۱-۶- معیارهای مکانیابی
ساختار زمین و کاربری اراضی, تشخیص صدمات وارده به زمین مصرفی و حوضه محل برداشت مصالح در حال و آینده می‌تواند
به سبب مسایل تجاری,» منابع معدنی» ایجاد نواحی تفریحی» تامین بهداشت عمومی و سلامت و یا به خاطر ارزش زیبایی منطقه و
شکل محل برداشت باشد. هرگونه تخریب موقتی روی زمین مصرفی و اطراف آن به دلیل فعالیتهای ساختمانی» چگونگی اثر
فعالیتهای برداشت بر روی ویژگیهای مختلف مانند ساخت جاده‌هاء شاهراه‌هاء کانال‌ها و غیره دارای اهمیت می‌باشد و همچنین
-------- صفحهٔ بعد --------
زمینه تخریب منطقه به خاطر استفاده از محل‌های حیاتی بالفعل و بالقوه در برداشت مصالح رودخانه‌ای اهمیت دارد و لذا به‌طور کلی
محل برداشت مصالح رودخانه‌ای باید از جهات گوناگون اعم از زیست‌محیطی, اجتماعی و اقتصادی کم‌ترین مشکلات را به‌وجود
آورد. مکانیابی صحیح محل برداشت از موارد مهمی است که می‌تواند پیامدهای زیست‌محیطی را به حداقل برساند. به‌طور کلی محل
برداشت مصالح رودخانه‌ای باید به گونه‌ای انتخاب شود که [۴۶. ۵۷ و ۷۲|:
لف- تاثیرات منفی محل موردنظر بر محیطزیست به حداقل رسانده شود.
ب- هزینه‌های محل برداشت برای کاربران به حداقل ممکن برسد.
چ- تاثیرات منفی بر محیطهای اجتماعی و فرهنگی کاهش یابد.
همچنین سوالات متداولی که باید قبل از انتخاب محل برداشت به آنها پاسخ داده شود عبارتند از:
- کاربری فعلی زمین محل برداشت چیست؟
- کاربری مجاز زمین محل برداشت با توجه به قوانین چگونه است؟
- وضعیت مالکیت محل برداشت به چه صورت است؟
- شرایط و نوع خاک‌های محل چگونه است؟
- وضعیت ژئوفیزیکی رودخانه محل برداشت چگونه است؟
- وضعیت توپوگرافی رودخانه محل برداشت چگونه است؟
- ملاحظات مرتبط با تولید ذرات معلق و آلودگی صوتی برای ساکنان مجاور چیست؟
- ظرفیت رودخانه برای خودپالایی آلاینده‌های احتمالی ورودی چگونه است؟
- وضعیت موجودات آبزی در محل برداشت چگونه است؟
- وضعیت محیط فیزیکی اطراف محل برداشت چگونه است؟
- وضعیت میزان رسوبگذاری در رودخانه چگونه است؟
- وضعیت اقلیم و هیدرولوژی محل برداشت چگونه است؟
- ظرفیت خاک برای پالایش و تبادل یونی آلاینده‌های احتمالی چگونه است؟
- آیا آثار باستانی و تاریخی در مجاورت محل برداشت وجود دارد؟
- آیا گونه‌های گیاهی و حیوانی نادر یا در معرض خطر انقراض در محل و یا مجاورت آن وجود دارند؟
- آیا از آب رودخانه در محدوده برداشت مصالح رودخانه‌ای, استفاده شرب یا کشاورزی می‌شود؟
- وضعیت تالاب‌ها و دریاجه‌های مجاور که ممکن است تحت تاثیر قرار بگیرند چگونه است؟
- میزان دسترسی به جاده‌های اصلی چقدر است؟
- آیا وضعیت ترافیکی خاص در جاده‌های اطراف وجود دارد؟
- آیا آبخوان‌های ویژه تغذیه در نزدیکی محل برداشت وجود دارد؟
- آیا در نزدیکی رودخانه و سایت برداشت مصالح, چاه‌های آب و یا عبور عرضی خطوط لوله آب وجود دارد؟
-------- صفحهٔ بعد --------
فصل تُسسم - ضوابط زیست‌محیطی بردائست مصالح رودخانه‌ای )۸
دوری و نزدیکی نسبت به سد به‌طور دقیق مشخص شود.
- آیا مسیر و محل برداشت جزو مناطق چهارگانه تحت مدیریت سازمان حفاظت محیطزیست می‌باشد؟ در صورت منفی
بودن موقعیت آن نسبت به مناطق چهارگانه (از لحاظ دوری و نزدیکی) مشخص گردد.
- هزینه‌های کلی بهره‌برداری و وضعیت زمینهای واگذار شده چگونه است؟
۲-۱-۶ محیطزیست آبی
محیطزیست آبی در محل اجرای پروژه یا پایین‌دست آن رخ می‌دهد. اثرات ایجاد شده در پی عملیات برداشت مصالح رودخانه‌ای
ممکن است به صورت پیامدهای کوتاه‌مدت و یا بلندمدت بر روی محیطزیست آبی باشد. تاثیر آلاینده‌های ناشی از محل‌های
برداشت مصالح رودخانه‌ای بر کیفیت آب در محل برداشت و پایین‌دست آن به عوامل مختلف و متعددی بستگی دارد. مواد آلی
محلول منجر به کاهش اکسیژن در رودخانه می‌گردند که خود عواقب وخیمی را بر محیطزیست آبی و از جمله ماهی‌ها خواهد
گذاشت. وجود مواد آلی باعث ایحاد بو و مزه نامطلوب بر آب می‌شود و مواد جامد معلق نیز منجر به کاهش شفافیت آب و در نتیجه
آورد. پیدایش رنگ» کدورت» مواد نفتی و مواد شناور در سطح آب نیز از گوارایی و زیبایی آب می‌کاهد و بر شفافیت و روند فتوسنتز در
محیطزیست آبی تاثیر سوء خواهد گذاشت. برای انتخاب گزینه‌های مناسب جهت برداشت مصالح رودخانه‌ای لازم است به اثرات
بالقوه آن بر محیطزیست آبی موجود در منطقه توجه شود. ویژگیهای مورد بررسی محیطزیست آبی باید شامل موارد زیر باشد:
- موقعیت نواحی تخم‌ریزی ماهی‌ها: این بخش شامل اطلاعات مهم و قابل توجهی هم‌چون محل تخم‌ریزی (بستر
حاشیه» پیچ رودخانه و یا در بازه‌های مستقیم)» نوع و گونه ماهی‌هاء زمان و دوره تخم‌ریزی می‌باشد.
- حداقل فاصله محل برداشت از محل تخم‌ریزی ماهی‌ها ۵۰۰ متر می‌باشد و در غیر این صورت باید با استفاده از مدل
کاهش کل مواد معلق جامد (155) رودخانه حداقل محل فاصله محل برداشت از ایستگاه زاد ولد ماهی‌ها به‌دست آید.
- نواحی تغذیه‌ای آبزیان: با توجه به نحوه تغذیه و رژیم غذایی ماهی‌ها باید مشخص شود.
- نواحی ماهیگیری تجاری: در ابتدا گونه‌های تجاری منطقه تعریف شده و بر اساس رتبه ارزشمندی اقتصادی» نواحی
مربوط به هر کدام از گونه‌های مذکور مشخص گردند.
- نواحی ماهیگیری تفریحی: در ابتدا گونه‌های تفریحی منطقه تعریف شده و سپس نواحی هر کدام مشخص گردند.
- نواحی تولید مثل سایر آبزیان (به‌جز ماهی‌ها): لازم است فاصله‌ای تا محل برداشت از نواحی تولید مثل سایر آبزیان نیز
مشابه ماهی‌ها (۵۰۰ متر) رعایت شود و درصورتی که گونه‌های آبزی نادر و یا در معرض انقراض در رودخانه وجود دارد
باید فاصله برداشت از این مناطق به قدری باشد که هیچ‌گونه آسیبی به این آبزیان وارد نشود.
- برآورد نرخ تولید مثل آبزیان (به‌خصوص گونه‌های موجود ماهی‌ها)
- برآورد عوامل محدود کننده تولید مثل آبزیان
- برآورد میزان تامین آب مصرفی (برداشت آب از رودخانه برای مصارف شرب آبیاری و غیره)
-------- صفحهٔ بعد --------
- براورد میزان فاضلاب ورودی به رودخانه
- برآورد میزان ورود سایر زایدات (به جز فاضلاب) مانند آلودگی‌های نفتی به رودخانه
- برآورد میزان مصرف و وابستگی جانوران و پرندگان به رودخانه
جامعه گیاهان آبزی شامل گروههای فیتوپلانکتون‌هاء پری‌پلانکتون‌ها و ماکروفیت‌ها می‌باشد. بررسی فیتوپلانکتون‌ها باید
براساس دستورالعمل‌های مراجع [۳۰] و [۴۵] انجام شود. برای بررسی فیتوپلانکتون‌ها باید از بالادست و پایین‌دست محل برداشت
نمونه‌برداری شود و لازم است ایستگاه‌های نمونه‌برداری در نقاطی انتخاب شوند که دور از هر نوع تاثیر از عوامل خارجی مانند
مخازن سدهاء سازه‌های مختلف آبی و یا مصب‌ها باشد. درصورتی که تیم ارزیابی تشخیص دهد تعداد نمونه‌برداری‌ها را می‌توان
افزایش دادء نمونه‌برداری از فیتوپلانکتون‌ها باید در بهار و تابستان هر هفته یکبار و در پاییز و زمستان هر ماه یکبار انجام شود.
نمونه‌برداری باید از زیر سطح آبء در کانال اصلی رودخانه و به دور از محل‌های تشکیل فرا آب" انجام شود. حجم نمونه‌های مورد
نیاز در محل‌های تجمع فیتوپلانکتون‌ها حدود ۱ تا ۲ لیتر و در محل‌هایی که تراکم کمی وجود دارد (کمتر از ۵۰۰ در هر میلی‌لیتر)
نیاز به نمونه‌های ۶ لیتری می‌باشد. بر اساس اصول اکولوژیک هرگاه تعداد فیتوپلانکتون‌ها یک یا دو گونه در یک نمونه بیش از ۷۵
درصد کل جمعیت فیتوپلانکتون‌ها باشد نشان می‌دهد که در محل نمونه‌برداری دگرگونی غیر طبیعی ناشی از آلودگی و یا اختلال
به‌وجود آمده است. برای تجزیه و تحلیل کمی فیتوپلانتون‌ها می‌توان از دستورالعمل هیدروبیولوژی * [۸۳] و یا مراجع مشابه دیگری
مانند [۳۰] و [۴۵] استفاده کرد. معمولا در تجزیه و تحلیل‌ها از دو شاخص تعداد در هر میلی‌لیتر و تنوع گونه‌ها (و یا تعداد هرگونه به
تعداد کل) استفاده می‌شود.
پری فیتون‌ها طی مشاهدات میدانی قابل ارزیابی هستند چرا که در غالب اوقات در رودخانه‌های کم عمق به‌صورت لایه‌های
قهوه‌ای, قهوه‌ای - سبز و یا سبز قابل مشاهده هستند. برای بررسی کیفی و کمی پری‌فیتون‌ها در منابع آبی باید طبق روش
دستورالعمل هیدروبیولوژی [ ۸۲| و یا از دستورالعمل‌های مشابه استفاده نمود [۳۰]| و [۴۵]. محل نمونه‌برداری پری‌فیتون‌ها از بستر
رودخانه می‌باشد و این عمل با برداشت مقطع مشخصی از بستر به همراه اجزای تشکیل دهنده آن مانند گیاهان غوطه‌ور» سنگ‌ها و
رسوبات و سپس جداسازی موجودات چسبیده به این اجزا و یا مستقیما با جداکردن آنها از مواد کف بستر به کمک کاردک و وسایل
مشابه انجام می‌شود. حجم نمونه لازم حدود ۵ تا ۱۰ میلی‌لیتر بوده که بلافاصله در ظروف مخصوص نگهداری و به آزمایشگاه منتقل
می‌شود. به منظور تجزیه و تحلیل کمی پری فیتون‌ها تعیین دقیق تعداد ارگانیسم تشکیل‌دهنده آنها در واحد سطح مد نظر است که
باید مطابق با دستورالعمل هیدروبیولوژی [۸۲] و یا روش‌های مشابه انجام شود [۳۰] و [۴۵]. شاخص‌های اصلی ارزیابی در این
روش‌ها تعداد پری فیتون‌ها بر میلی‌لیتر مربع و تنوع گونه و فراوانی هر یک از آنها می‌باشد.
ماکروفیت‌ها به کلیه گیاهان آبزی و غیرآیزی پرسلولی گفته می‌شود که از نظر اندازه از حد میکروسکوپی تا گیاهان درشت اندام
را شامل می‌شود. ماکروفیت‌های آبزی به سه گروه زیر تقسیم‌بندی می‌شوند.
- گیاهان برآمده: در این گیاهان ریشه گیاه در بستر و سایر قسمتهای آن بیرون از آب است.
_ گیاهان شناور: ریشه این گیاهان در آب غوطه‌ور و بقیه گیاه بیرون از آب است.
7 --1
(ع ۲1۷001010 آ0 د0 ۱1 -2
-------- صفحهٔ بعد --------
فصل تُسسم - ضوایط زیست‌محیطی برداست مصالح رودخانه‌ای ۸۳
- گیاهان غوطه‌ور: ریشه این گیاهان در بستر قرار داشته و بقیه بخشهای گیاه به‌طور کامل و یا قسمتی از آن در داخل آب
غوطه‌ور است.
محل نمونه‌برداری, ابعاد و فواصل ایستگاه‌های نمونه‌برداری در مورد ماکروفیت‌ها با توجه به نظر کارشناسی و پس از پیمایش
دقیق محدوده مورد مطالعه مشخص خواهد شد. تراکم ماکروفیت‌ها طی پیمایش و بازدید از محل مورد مطالعه و براساس مشاهدات
عینی به سه گروه زیر تقسیم می‌شود:
- متراکم: رویت پوشش یکدست ماکروفیت‌ها
- متوسط: رشد معمول ماکروفیت‌ها
- تنک: رشد پراکنده و نادر ماکروفیت‌ها
نمونه‌برداری از ماکروفیت‌ها در آب های کم عمق توسط شن کش و کاردک انجام می‌شود ولی در آبهای عمیق باید از وسایل
ویژه مانند چنگک اکمن برای نمونه‌برداری از گیاهان غوطه‌ور استفاده شود. لازم است نمونه‌برداری از ماکروفیت‌ها یکبار در هر فصل
انجام شود. تجزیه و تحلیل کمی ماکروفیت‌ها شامل تعیین تولید زیستی برحسب وزن باقی‌مانده خشک گیاهان در واحد سطح و بر
اساس دستورالعمل مرجع [۴۵] و یا روش‌های مشابه می‌باشد.
جامعه جانوران آبزی شامل زئوپلانکتون‌هاء کف‌زیان و ماهی‌ها می‌باشد. زئوپلانکتون‌ها در زنجیره غذایی پس از فیتوپلانکتون‌ها
می‌باشند. محل و عمق نمونه‌برداری از زئوپلانکتون‌ها دقیقا مشابه فیتوپلانکتون‌ها می‌باشد. حجم نمونه لازم در مورد رودخانه‌های
کوچک برای ارزیابی اطمینان‌بخش زئوپلانکتون‌هاء برداشت نمونه‌های سطحی به حجم ۲۰ لیتر پس از صاف کردن توسط توری
شماره ۲۰ (0.076 ,۲01 20 ۸) کافی است. در رودخانه‌های عمیق با عمق بیش از ۶ مترء برداشت نمونه‌های زیر سطحی افقی
توسط تورهای ویژه زئوپلانکتون به حجمی معادل ۱/۵ متر مکعب و در نمونه‌برداری زیر سطحی مایل به کمک تورهای ویژه به
حجمی معادل ۵ متر مکعب در هر نمونه‌برداری نیاز است. در شمارش گونه‌های زئوپلانکتون به منظور مقایسه نسبی فراوانی آنها از
روش ارائه شده در جدول ۱-۶ استفاده می‌شود [۳۸].
جدول ۱-۶- تعیین فراوانی نسبی با توجه به درصد گونه [۳۸]
فراوانی نسبی درصد گونه در مجموع نمونه
کف‌زیان یا بی‌مهرگان آبزی شامل کلیه جانورانی است که با چشم دیده می‌شوند و تمام دوران حیات یا بخشی از آن را در بستر و
یا روی بستر محیطزیست آبی می‌گذرانند. ارزیابی جامعه بی‌مهرگان آبزی در محیطزیست آبی با نمونه‌برداری» شناسایی و
اندازه گیری‌های کمی مقدور است و برای بررسی کمی و کیفی آنها باید از دستورالعمل‌های هیدروبیولوژی [۸۲] [۴۵] و [۳۰] استفاده
نمود. در مورد کف‌زیان لازم است تا در هر فصل یک نمونه برداشت شود و محل نمونه‌برداری از بستر رودخانه و از لحاظ آماری باید
-------- صفحهٔ بعد --------
معرف کل منطقه نمونه‌برداری باشد. در تجزیه و تحلیل کمی نمونه‌ها شاخص‌های مهم شامل تعداد هرگونه در واحد سطح (و یا واحد
حجم نمونه) و تنوع گونه‌ها می‌باشند.
ماهی‌ها در بخش فوقانی هرم غذای محیطزیست آب قرار می‌گیرند و بنابراین تغییر در سطوح زیرین بر روی آنها نیز اثرگذار
است. بررسی کمی و کیفی ماهی‌ها باید به روش ارائه شده در مراجع [۳۰] و [۴۵] و یا دستورالعمل‌های مشابه باشد. به دلیل تغییرات
کمی و کیفی ماهی‌ها در فصول مختلف سال لازم است تا در هر فصل حداقل یکبار نمونه‌برداری انجام شود. محل نمونه‌بردای از
ماهی‌ها در محدوده طرح برداشت مصالح بوده که به کمک کارشناسان و متخصصین تیم ارزیابی مشخص خواهد شد. نمونه‌برداری از
جامعه ماهی‌ها به دو صورت انفعالی و فعال انجام می‌شود. در نمونه‌برداری انفعالی وسایل نمونه‌برداری مانند تورهای ماهیگیری در
محل نمونه‌برداری ثابت است ولی در نمونه‌برداری فعال, بخشهای موردنظر از محیطزیست آبی از طریق شیوه‌هایی مانند شوک
الکتریکی و یا تورهای دستی و مواد شیمیایی مورد نمونه‌برداری قرار می‌گیرد. عمق نمونه‌برداری باید طبق توصیه‌های ارائه شده در
مراجع [۳۰] و [۴۵] باشد. تجزیه و تحلیل کمی نیز مطابق روش‌های توصیه شده در دستورالعمل‌های مذکور و بر پایه طولء وزن و
سن ماهی‌ها انجام می‌شود و شامل تعیین تعداد ماهی‌ها بر حسب طول,» و تعیین رابطه طول با سن ماهی‌ها خواهد بود. بررسی
حلقه‌های ایجاد شده بر روی فلس ماهی‌ها و یا بخشهای استخوانی گوش ماهی منعکس کننده رشد ماهی‌ها طی فصول و یا تاثیر
پس از بررسی جامعه گیاه و جانوری محدوده مورد نظر برای برداشت مصالح چنانچه حساسیت زیست محیطی منطقه و اثرات
نامطلوب آن بالا باشد و یا آنکه زیستگاه گونه‌های نادر در این مناطق مشخص شود هرگونه بهره‌برداری مصالح از این مناطق باید
ممنوع گردد. بدیهی است در سایر شرایط انجام پایش شاخص‌های زیست محیطی پس از انجام فعالیتهای بهره‌برداری باید ادامه
یافته و در صورت بروز شواهد نامطلوب برا ی محیطزیست منطقه نسبت به تصمیم‌گیری ادامه بهره‌برداری مصالح و سایرتمهیدات
لازم در این خصوص اقدام نمود.
۳-۱۶- یر از موه ۷
بیش‌ترین اثرات بر گونه‌های گیاهی و حیوانی که از اجزای اصلی محیطزیست خشکی و در واقع زیست‌شناسی محل برداشت و
اطراف آن می‌باشند. در داخل و در مجاورت منطقه تحت عملیات برداشت مصالح رودخانه‌ای خواهد بود. اثرات عمومی بر
محیطزیست خشکی به تغییرات جمعیت جانوری و گیاهی و توزیع جغرافیای آنها بستگی دارد. اولین گام اساسی در پیش‌بینی اثرات
برداشت مصالح بر محیط بیولوژیکی تهیه و تدارک جزییات کامل از محیطزیست خشکی می‌باشد و قدم دوم بسط تشریح گونه‌ها
برای هر نوع اجتماع است. موثرترین راه برای نشان دادن اطلاعات گونه‌هاء سازمان دادن اطلاعات به‌وسیله نوع اجتماع است و در
صورت لزوم از اطلاعات کمی برای نشان دادن تراکم جمعیتی گونه‌های خاص گیاهی و جانوری استفاده شود. ضوابط لازم چمت
کاهش اثرات برداشت مصالح رودخانه‌ای بر محیطزیست خشکی شامل موارد زیر می‌باشد.
- کاهش یا از بین رفتن زیستگاه‌های حیات وحش: درصورتی که بهره‌برداری و فعالیتهای مرتبط با برداشت مصالح
رودخانه‌ای منجر به از بین رفتن زیستگاه‌های حیات وحش جانوران و به خصوص گونه‌های نادر و یا در معرض انقراض
در منطقه شود که امکان ترمیم و یا جلوگیری از آن وجود نداشته باشد.ء برداشت از این محل‌ها ممنوع خواهد بود.
-------- صفحهٔ بعد --------
فصل تسسم - ضوابط زیست‌محیطی برداست مصالح رودخانه‌ای ۸۵
- کاهش یا از ین رفتن زنجیره غذایی حیوانات: محل برداشت مصالح رودخانه‌ای باید به گونه‌ای انتخاب شود که تاثیر قابل
- تغبیر یا از بین رفتن زنجیره غذایی پرندگان: لازم است عملیات برداشت به گونه‌ای صورت پذیرد تا گونه‌های آبزی که
تأمین کننده غدذای پرندگان بومی ی مهاجر ید شکل مستقیم 1 غیرمستقیم در منطقه می‌باشند.ء تست تاثیر پیامدهای
ملاحظات سازمان محیطزیست و معیارهای سازمان‌های جهانی مانند سازمان بین‌المللی حفاظت محیط زیست (7۴77]])!
مدنظر قرار گیرد.
- هرگونه تغییر در گونه‌های جانوری حساس منطقه ممنوع می‌باشد.
جانوری و گیاهی منطقه رعایت گردند.
جامعه جانوری پیرامون محیطزیست آبی از جنبه‌های مختلفی قابل بررسی است به‌طور کلی این جامعه را می‌توان به صورت زیر
بررسی نمود:
شمارش قرار داد. در مورد بررسی کمی گونه‌های وحشی می‌توان از جدول ۲-۶ استفاده نمود.
دیده شود و یا به همین تعداد. آثاری از فعالیت حیاتی آنها در محدوده موردنظر مشاهده شود.
ل روز دیده شود و یا به همین تعداد. آثاری از فعالیت حیاتی آنها در محدوده موردنظر مشاهده شود.
۱ مورد و یا بیش‌تر در طی چندین روز دیده شده و یا به دام بیفند.
۱مورد و یا بیش‌تر در طی چندین فصل دیده شده و با به دام بیفتد.
بدون جستحوی فراوان دیده نمی‌شوند و حداکثر ۱ تا ۲ مورد در طول سال دیده شود.
- پستانداران گوشتخوار: نحوه برآورد این گروه نیز مانند پستانداران گیاه‌خوار می‌باشد.
دوزیستان 0 خزندگان: نحوه برآورد این دسته از جانوران به ترتیب در جداول ۲۳۶ و ۴۳-۶ ارائه شده است.
جدول ۳-۶- نحوه برآورد دوزبستان در محدوده برداشت [ ۱۰]
۰ تا ۳۰ عدد طی چند ساعت جستجو دیده شود.
۵ تا ۱۹ عدد طی چندین ساعت جستجو دیده شود.
۱ عدد طی چندین فصل دیده شود.
1- 11۳۵110 ۵[ ۳101 10۳ 00۹۵۲۷۵۲1۵ 0۳ 6
-------- صفحهٔ بعد --------
جدول ۴-۶- نحوه برآورد کمی خزندگان [۱۰]
۰ عدد و با بیش‌تر طی یک روز جستجو در محدوده دیده شود.
۱عدد و یا بیش‌تر طی یک روز جستجو در محدوده دیده شود.
بدون جستجوی زیاد دیدن ۱ مورد نیز میسر نباشد.
۱یا بیش‌تر در هر فصل دیده شود.
مشترک بوده و لا وجود این نوع از پرندگان دلالت بر پایداری زیست‌محیطی منطقه دارد. برآورد پرندگان شکاری مطابق
جدول زیر صورت می‌گیرد.
جدول ۵-۶- نحوه برآورد کمی پرندگان در محدوده برداشت [۱۰]
فقط چند عدد هر جند ماه یکبار دیده شود.
جامعه گیاهی پیرامون محیطزیست آبی نیز که به صورت اراضی کشاورزی» جنگل‌های زمین پست. جنگل‌های زمین بلند.
درختان و درختجه‌های اراضی بازء نباتات علفی و گونه‌های نادر تقسیم می‌شود عمدتا بر اساس درصد پوشش آنها در نواحی حاشیه
ارزیاب تعیین خواهد شد برداشت از این مناطق ممنوع گردد.
در رابطه با ارزیابی جامعه جانوری و گیاهی پیرامون محیطزیست آبی دستورالعمل جامعی در نشریه شماره ۳۳۸ سازمان مدیریت و
مدیریت و برنامه‌ریزی کشور - وزارت نیرو نیز که در رابطه با ارزیابی اقدامات مهندسی رودخانه نیز می‌باشد رجوع شود [۱۰].
۴-۱-۶- کاربری اراضی
کلیه اراضی یک حوضه آبخیز یا یک منطقه با توجه به عوامل محیطی به عنوان منابع اراضی آن منطقه یا حوضه نامیده می شود.
با توجه به استانداردها و دستورالعمل‌های موجود در کشور (موسسه تحقیقات خاک و آب) کلیه منابع اراضی از نظر شکل ظاهری و
فیزیوگرافی به ٩ دسته اصلی" و ۳ دسته فرعی تقسیم‌پندی می‌شوند .]٩[ هر یک از این دسته‌ها نیز براساس تقسیمات ژئومرفولوژی و
توپوگرافی به چند واحد اراضی " تقسیم شده و هر واحد اراضی براساس محدودیتهای خاک و اقلیم به اجزای کوچک تر به‌نام اجزای
واحد اراضی " تقسیم می‌شوند. در مطالعات انتخاب محل‌های برداشت مصالح رودخانه‌ای باید به کاربری فعلی اراضی موجود و
سازگاری پروژه با برنامه آتی آن توجه کافی مبذول شود. عوامل فراوانی از مراحل برداشت مصالح بر حاصل‌خیزی خاک‌های زراعی و
06 سا - ۱
1 هآ - 2
1 3-0
-------- صفحهٔ بعد --------
فصل تُسسم - ضوایط زیست‌محیطی برداست مصالح رودخانه‌ای ۸۷
نیز کاربری اراضی تاثیرگذار هستند. از اثرات ثانویه احداث تاسیسات و تجهیزات مرتبط با پروژه‌های برداشت مصالح رودخانه‌ای
می‌توان به احداث کمپ‌ها و واحدهای مسکونی برای پرسنل شاغل در محل برداشت. تبدیل کاربری منابع آب به مصارف غیر
آشامیدنی» افزایش فشار اضافی به منابع طبیعی موجود در منطقه»ء ایجاد تغییرات در تفرج‌گاه و محل‌های تفریح در منطقه اشاره نمود.
همچنین باید در انتخاب محل‌های برداشت مصالح رودخانه‌ای به امکان ایحاد سایر کاربری‌ها به جای برداشت مصالح از رودخانه نیز
توجه کافی مبذول شود.
۵-۱-۶- رعایت فواصل لازم از مراکز حساس
معدن به حساب می‌آیند بر اساس این ضابطه در گروه «ه» و«د» قرار گرفته و این صنایع مجاز هستند خارج از حریم مصوب هر
شهر مشروط بر رعایت فواصل لازم از مراکز حساس که در جدول ۶-۶ ارائه شده استقرار یابند [۳۷]. با توجه به این جدول می‌توان
جمله مراکز جمعیتی» تالاب‌ها و غیره را به دست آورد و درصورتی که فاصله کمتر از این مقدار باشد برداشست ممنوع خواهد بود.
همچنین فراوری شن و ماسه باید خارج از گستره عرضی رودخانه در دوره بازگشت ۲۵ ساله صورت پذیرد. مگر آنکه تیم متخصص
جدول ۶-۶- حداقل فاصله صنایع گروه «ه۰ ودد» از مراکز حساس [۲۷]
تس
بزرگراه و جاده ترانزیت (فاصله از محور)
جاده اصلی (فاصله از محور)
چاه‌های عمیق و نیمه عمیق
۶-۱-۶- زمین ساخت منطقه
اطلاعات پایه در مورد ویژگیهای اصلی زمین‌شناسی و زلزله‌نگاری منطقه و مناطق همجوار 7 جمع‌آوری شود تا امکان ارزیابی
وجود داشته باشد. همچنین اطلاعات جمع‌آوری شده باید شامل توصیف کلی خاک‌های منطقه و شرایط خاص حاکم بر منطقه مانند
موقعیت آبهای زیرزمینی و میزان احتمال آلودگی آنء سطح ایستابی آبهای زیرزمینی منطقه و غیره را نیز باشد.
-------- صفحهٔ بعد --------
در این رابطه هیچ‌گونه برداشت شن و ماسه نباید پایین‌تر از سطح آب زیرزمینی باشد. این میزان برای مناطق محدوده منابع آب
شرب باید حداقل ۳ متر بالاتر از سطح محتمل تراز آب زیرزمینی در آینده فاصله داشته باشد. در تعیین فاصله مجاز فوق‌الذکر موارد
زیر نیز باید مدنظر قرار گیرد [۱۰۱]:
- ضخامت مناسبی از خاک غیر اشباع که در صورت نفوذ مواد نفتی و سوختی به داخل آنء این مواد طی مدت نسبتا زیادی
- ضخامت مناسبی از خاک که طی آن تبخیر آب از منابع آبی به حداقل خود برسد.
موجب کاهش ذخیره لایه آبی" نمی‌شود.
۷-۱-۶ سیلاب‌دسشت‌ها
به همراه داشته باشد. سیلاب‌دشت‌هاً ر معمو لا" با دوره برگشت سیلابی که به وسیله آن غرقاب می‌شوند. از یکدیگر متمایز می‌نمایند.
ماسه از آنها و در حالت دوم استفاده از این مناطق به عنوان تاسیس کارگاه» دپوی مصالح, انبار سوخت و غیره می‌باشد. که در این
بازدید میدانی در تعیین مناسب این فاصله به‌گونه‌ای که حداقل خسارات فیزیکی بر رودخانه و در نتیحه کاهش آثار
- حتی‌المقدور تلاش گردد در سیلاب‌دشت‌های دارای پوشش گیاهی استخراج صورت نگیرد و به جای آن سایر گزینه‌های
ممکن هم‌چون مصالح کوهی» مسیل‌های متروکه به عنوان گزینه‌های جایگزین پیشنهاد شود.
- در شرایطی که نتوان از مناطق با پوشش گیاهی اجتناب کرد می‌باید بهره‌برداری از مصالح رودخانه‌ای در این مناطق در
دوره‌هایی خارج از فصل تخم‌ریزی پرندگان منطقه صورت گیرد.
- دیوی مصالح در پهنه سیلابی۲ ساله ممنوع می‌باشد و مکان دپوی مصالح در سایر پهنه‌های سیلابی باید با نظر تیم
ارزیابی و نتایج مطالعات فنی صورت پذیرد.
لیکن درصورت ضرورت و نظر تیم آرزیاب می‌باید اثر ناشی از سیل بر سلامتی انسان» بهداشت. رفاه اجتماعی و اقتصاد
۰ ساخت و نگهداری مخازن سوختی و مخازن ذخیره روغن‌های حلال و سموم تا شعاع ۵۰۰ متری از حاشیه
[- 7
-------- صفحهٔ بعد --------
فصل تُسسم - ضوایط زیست‌محیطی برداست مصالح رودخانه‌ای ۸
۰ نصب مخازن سوختی فقط به صورت مخازن روسطحی و مرتفع مجاز می‌باشد و ایجاد این مخازن در شعاع چشمه‌ها
و چاه‌های برداشت آب زیرزمینی ممنوع می‌باشد.
* ماکزیمم ظرفیت ذخایر سوختی در مناطق مجاز ۵۰۰۰ لیتر می‌باشد.
۰ احداث کارگاههای بهره‌برداری از مصالح باید خارج از بستر و پهنه ۲۵ ساله رودخانه صورت پذیرد درصورتی که تیم
ارزیاب با توجه به شرایط خاص منطقه و بررسی مطالعات فنی و زیست‌محیطی طرح نظر دیگری را ارائه نمایده میزان
اخیر ملاک کار قرار می‌گیرد. به هر صورت این میزان نباید در بستر رودخانه قرار گیرد.
۸-۱-۶- کشاورزی
خاک توده بی‌جان نبوده بلکه در آن علاوه بر مواد آلی» معدنی» هوا و آب» موجودات زنده مانند باکتری‌هاء قارچ‌هاء کرم‌های خاکی
و بسیاری دیگر از موجودات وجود دارند که وجود هریک از آنها برای حاصل‌خیزی خاک و فعالیتهای کشاورزی اهمیت دارد.
فعالیتهای برداشت مصالح رودخانه‌ای به صورت مستقیم یا غیرمستقیم بر روی خاک و آب اثر گذاشته و بالطبع بر کشاورزی تاثیر
دارد و هرچقدر این آلودگی‌ها بیش‌تر باشدء اثرات آن بر کشاورزی بیش‌تر خواهد بود. به‌طور کلی محل‌های برداشت مصالح
رودخانه‌ای دارای اثرات مختلفی بر اراضی کشاورزی منطقه هستند که می‌توان از این اثرات به تغییرات احتمالی در وضعیت آب برای
آبیاری و یا آلودگی آب این دست محل برداشت (که برای کشاورزی به کار می‌رود) اشاره نمود. درصورتی که از آب رودخانه در
می‌شود در محدوده‌های برداشت مصالح و کارگاههای فراوری شن و ماسه رعایت گردد. در ادامه برخی از استانداردهای مصرف ال 9
در جه مطلوبیت آب برای آبیاری گیاهان حساس گیاهان نسبتا مقاوم گیاهان مقاوم
۷ ال ۷
-------- صفحهٔ بعد --------
۹
جدول ۸-۶- استانداردهای لازم برای کیفیت آب مورد استفاده در آبیاری [۲]
مشکلات بالقوه آبهای آبیاری ,
شوری بر آب در دسترس گیاه اثر می‌گذارد
نفوذپذیری (بر سر نفوذ آب به داخل خاک اثر امی‌گذارد و با استفاده از )6 و 5۸1۳ یا ریجکاز24 با هم ارزیابی میگردد)
سدیم(0۵: سدیم(0۵:
کر کلرید(0ح: را
سایر اثرات (بر گیاهان حساس اثر می کند):
بیکربنات (فقط در آبیاری‌های بارانی)
جدول ۹-۶- طبقه‌بندی آب آبیاری بر حسب 5۸/4 و درصد سدیم و هدایت الکتریکی [۲]
۲ میکروموس بر سانتیمتر
1۹10 ۲۵:۵۵ 0
0101 ۸01:0۳01101 0
بانه‌ای
- |
-2
-------- صفحهٔ بعد --------
۴ 1 ی - ضوا
آرسنیک (۸۰)
بریلیوم (۵)
کادمیوم (0-))
کبالت (۵:))
فلوئور (۴)
آهن (۳۵)
لیتیم (ذمأآ)
منگنز (۱111)
نیکل (۱71)
سرب (۳۳)
وانادیوم (۷)
روی (7:
10)
و
جدول -
بلندمدت در
آبیاری
(میلی گرم بر لیتر)
بو
تقریبا برای
گیاهان حساس به‌طور جزیٍ
ناوم به‌طور جزیی تا متوسه
بعضی از گیاهان مقاوم به
ای ۹۱
های توصیه شده عناصر جزیی در آب آبیاری [۲]
ملاحظات
می‌تواند در خاک‌های اسیدی (011>5/5) موجب عدم حاصل‌خیزی خاک گردد. اما بیش‌تر خاک‌های
قلیایی در ۳]1<7 قادرند این یون را رسوب داده و هرگونه سمیت را از بین ببرند.
حد مسمومیت آن برای گیاهان مختلف فرق می‌کند و از ۱۲ میلی‌گرم بر لیتر برای سودان گراس تا کمتر
از ۰/۰۵ میلی گرم بر لیتر برای برنج متغیر است.
حد مسمومیت آن برای گیاهان مختلف فرق می کند و از ۵ میلی‌گرم بر لیتر برای کلم تا ۰/۵ میلی گرم بر
لیتر برای نوعی لوبیا متغیر است.
در غلظت‌های پایین حدود ۰/۱ میلی‌گرم بر لیتر موجود در محلول‌های مغذی, برای لوبیا چغندر و شلغم مسموم کننده
است. به دلیل قابلیت تجمع آن در خاک و گیاه و رسیدن به حدی که برای انسان مضر باشد ارقام محافظه کارانه ای از آن
در آب آیباری توصیه شده است.
در غلظت ۰/۱ میلی‌گرم بر لیتر در محلول مغذی برای گوجه فرنگی مسموم کننده است و توسط
خاک‌های قلیایی و خنثی, تمایل به غیرفعال پیدا می‌کند.
معمولا به عنوان یک عنصر ضروری برای رشد گیاه درنظر گرفته نمی‌شود به دلیل فقدان اطلاعات در زمینه سمیت
آن برای گیاهان مقادیر محافظه کارانه‌ای از آن در آب آبیاری توصیه شده است.
در غلظت ۰/۱ میلی‌گرم بر لیتر در محلول‌های مغذی برای تعدادی از گیاهان مسموم کننده است.
توسط خاک‌های قلیایی و خنثی غیرفعال می‌شود.
برای گیاهانی که در خاک‌های با هوای کافی کاشته می‌شوند مسموم کننده نیست اما می‌تواند به اسیدی شدن خاک و
عدم دسترسی گیاه به فسفر و مولییدن کمک کند. در اثر آبیاری بارانی ممکن است لکه‌های زشتی روی گیاهان و
تا سقف ۵ میلی گرم بر لیتر توسط اکثر گیاهان قابل تحمل است و قابلیت حرکت در خاک را دارد. غلظت‌های پاین
برای مرکبات. سمی است. (کمتر از ۰/۰۷۵ میلی‌گرم بر لیتر) این عنصر شبیه «بر» عمل می‌کند.
در غلظت‌های کم حدود چند دهم تا چند میلی‌گرم بر لیتر برای تعدادی از گیاهان مسموم کننده است اما
در غلظت‌های طبیعی که در آب و خاک موجود است برای گیاهان مسموم کننده نیست. برای دام‌ها که
علوفه‌های کاشته شده در زمین‌هایی که دارای مولیبدن قابل دسترس زیادی هستند مصرف می‌کنند
در غلظت‌های خیلی زیاد می‌تواند مانع از رشد سلولی گیاه شود.
علوفه های کاشته شده در خاک‌های با میزان سلنیوم باللا مصرف کننده مسموم کننده است.
در غلظت‌های نسبتا پایین برای بسیاری از گیاهان مسموم کننده است.
در غلظت‌های گسترده ای برای بسیاری از گیاهان مسموم کننده است. سمیت آن در 011۲6 کاهش می‌باید.
ل کلرور در آب آبیاری به وسیله گیاهان [۲]
غلظت کلرور (میلی گرم بر لیتر)
می‌دهند ولی برای گیاهان مقاوم
۱۴۰-۰
-------- صفحهٔ بعد --------
۹-۱-۶ گونه‌های نادر یا در معرض خطر انقراض
درصورتی که منطقه دارای گونه‌های گیاهی, جانوری و یا آبزی در معرض خطر انقراض و یا گونه‌های نادر باشدء باید در انتخاب
محل برداشت مصالح رودخانه‌ای توجه کافی به حفاظت کامل از آنها انجام شود. لازم به ذکر است در شرایطی که احداث محل
برداشت و بهره‌برداری از آن موجب انقراض این گونه‌ها شودء برداشت ممنوع خواهد بود. در مورد گونه‌های در معرض خطر (15۸)"
می‌توان از قوانین ایالات متحده مصوب سال ۱۹۷۳ با «عنوان قانون گونه‌های در معرض خطر» استفاده نمود که برای محافظت از
گونه‌های در حال انقراض و در معرض خطر و با تعریف زیر شاخه‌های آنها و نیز احیای بهبود وضعیت بحرانی آنها تصویب شده است.
در رابطه با تخم‌گذاری و مهاجرت ماهی و اثرات برداشت مصالح بر روی این فعالیت‌ها می‌توان از راهنمای مرجع [۷۰] استفاده نمود
که برای رودخانه‌ها و زیر شاخه‌های آنها و شامل پایش و حفاظت گونه‌های در معرض انقراض و خطر ماهی‌ها می‌باشد. همچنین در
سال ۲۰۰۵ نیز قانون بهبود وضعیت گونه‌های در حال انقراض و در معرض خطر (7۳351۸)" در ایالات متحده به تصویب رسیده
۱۰-۱-۶- منابع فرهنگی, باستانی و تاریخی
تاریخی آینده نیز دارای اهمیت می‌باشند. بنابراین برای تشخیص مکان‌هایی که حفظ آنها حایز اهمیت است نیاز به ارزیایی مناسب
می‌باشد. لازم است که هنگام انتخاب محل برداشت مصالح رودخانه‌ای به موقعیت مکان‌های فرهنگی» تاریخی و باستانی و اثرات
احتمالی استقرار پروژه بر آنها توجه کافی مبذول شود. اثرات بالقوه برداشت مصالح رودخانه‌ای در این خصوص شامل تاثیر آن بر
مکان‌های معماری,» تاریخی و باستان‌شناسی و همچنین مناطق با اهمیت منحصر به فرد است که لازم است اهمیت آن را در
اطلاعات بوم شناسی» علمی یا زمین‌شناسی جستجو کرد. حوزه منابع فرهنگی نه تنها حدود دقیق منطقه برداشت را در بر می‌گیرد
بلکه شامل مناطق اطراف نیز میگردد. محل برداشت مصالح رودخانه‌ای باید با رعایت فاصله ایمن از آثار مذکور انتخاب شود. قابل
ذکر است که این فاصله توسط سازمان‌های مربوط و یا تشخیص تیم آرزیاب با توجه به پیش بینی اثرات احتمالی برداشت مصالح
تعیین می‌شود. در مورد منابع فرهنگی می‌توان از قانون مصوب سال ۱۹۷۴ ایالات متحده با عنوان «قانون حفظ میراث فرهنگی و
باستان‌شناختی» استفاده کرد. مواردی که باید در بررسی منابع فرهنگی, باستانی و تاریخی به آنها توجه شود عبارتند از:
- منابع فرهنگی شناخته شده در منطقه مورد نظر برای برداشت مصالح شامل مواردی هم‌چون مکان‌های تاریخی و
باستان‌شناسی,» مناطق با اهمیت بوم شناختی» علمی یا زمین‌شناسی و مناطق با اهمیت قومی تعیین شوند.
- اهمیت منابع فرهنگی بالقوه شناخته شده مربوط به منافع اصلی منطقه‌ای و محلی تعیین شود.
- اثرات مختلف بر روی منابع فرهنگی بالقوه شناخته شده در منطقه برداشت تعیین شود. این آثرات باید به منظور مراحل
قبل از مرحله ساختمانی» مرحله ساختمانی» مرحله بهره‌بردای و پس از مرحله بهره‌برداری تعیین گردند.
1 خع ارگ ۳۵۵۵26۲۵۵0 -1
1 ۲1۵۲۱ +ع اک ۵26۵0 00 ۳۵1۵۵۵0 1۳۵ -2
-------- صفحهٔ بعد --------
فصل تسشسم - ضوابط زیست‌محیطی برداشست مصالح رودخانه‌ای ۳
۱۱-۱-۶- محل‌های مناسب برای سنا و تفریح
محل‌های برداشت مصالح رودخانه‌ای می‌توانند اثرات نامطلویی بر روی محل‌های شنا و تفریحگاه‌های آبی پایین‌دست محل
برداشت داشته باشند. از مهم‌ترین این اثرات می‌توان به تغییر و تنزل کیفیت آب و آلودگی احتمالی آن برای شنا و نیز تغییرات کمی
آب برای سایر موارد تفریحی و استفاده از رودخانه و همچنین تغییرات جمعیتی منطقه و حتی فشار بر مکان‌های تفریحی ناشی از
افزایش تعداد جمعیت مصرف کننده اشاره نمود. لذا در صورت وجود چنین مکان‌هایی در محدوده و به‌ویژه پایین‌دست محل برداشست
لازم است تا ممنوعیت برداشت مصالح لحاظ گردد. فاصله بهینه برداشت مصالح با نظر تیم ارزیاب و پس از انجام مطالعات در
محدوده مورد نظر تعیین میگردد. سایر مواردی که باید بررسی و مشخص شوندء عبارتند از:
- مقاصد تفریحی استفاده از آب رودخانه در پایین‌دست
- مقاصد تفریحی با امکان تماس مستقیم بدن انسان با آب
- مقاصد تفریحی زمانی که تماس مستقیم نبوده (هم‌چون ماهیگیری, قایقرانی و امثال آن) ولی آشامیدن آب امکان دارد
- مقاصد پرورش ماهی در دریاچه های مصنوعی
- مقاصد پرورش ماهی قزل‌آلا در برکه‌های مصنوعی
۱۳۲۳-۱-۶ اثرات اقتصادی و اجتماعی
تغییرات اقتصادی و اجتماعی ممکن است دارای اثرات سودمند با زیان بار باشد. نتایج حاصل از بررسی اثرات اقتصادی و
اجتماعی معمولا مورد توجه انسان می‌باشد. استقرار محل‌های برداشت مصالح رودخانه‌ای و به‌ویژه در آبعاد بزرگ ممکن است بر
شرایط اقتصادی و اجتماعی منطقه تاثیرات مختلفی بگذارد که در این خصوص می‌توان به تأثیر مواردی هم‌چون احداث واحدهای
اداری» مسکونی, افزایش اشتغال در منطقه و غیره اشاره نمود. لازم است در انتخاب محل‌های برداشت مصالح رودخانه‌ای با انجام
مطالعات میدانی و تفسیرهای اقتصادی لازم به مواردی هم‌چون نکات زیر توجه شود.
- بررسی میزان و منابع اصلی و جانبی درآمد ساکنین و میزان وابستگی معیشتی افراد به رودخانه
- نحوه بهره‌برداری از آب رودخانه و اراضی حاشیه آن
- نوع منافع افراد در آب مورد استفاده از رودخانه و وضعیت مالکیت اراضی محدوده رودخانه
- نحوه استفاده از حریم رودخانه در عرف
- بررسی تقابل‌های قومیء محلی و مذهبی بین مردم واقع در محدوده طرح
- بررسی سابقه بروز اختلافات در استفاده از رودخانه
- بررسی افزایش یا کاهش شاغلین و افراد بیکار و تغییر در توزیع شغلی منطقه
- بررسی تغییرات در تقاضای خدمات بهداشتی و خدمات اجتماعی
- بررسی تغییرات در خواسته‌های حمل و نقل و جابه‌جایی
- بررسی میزان آمادگی مردم برای مشارکت در اجرای طرح
-------- صفحهٔ بعد --------
همچنین در صورت وجود بحث‌های جدی اجتماعی در محدوده طرح لازم است با استفاده از تسهیل کننده‌ها (که باید شناسایی شوند)
مانند شناخت افراد با نفوذ و با پرهیز از تشدید عوامل مقاومت زا مانند برخورد آمرانه و بی‌توجهی به سنت‌های محلی مشکل رفع شود.
می‌باشد. در این خصوص توصیه می‌شود حداقل در حدود ۲۰ تا ۲۵ درصد از کل مساحت محل برداشت به ایجاد فضای سبز
اختصاص داده شود.
۱۴-۱-۶- وضعیت فیزیوگرافی و شبکه هیدروگرافی حوضه آبریز
رودخانه‌ای و شیوه تداوم آورد رسوبی کمک قابل توجهی می‌نماید. در این زمینه توضیحات کاملی در نشریه شماره ۱۶۰ با عنوان
۱۵-۱-۶- مرحله احداث تاسیسات جانبی
رودخانه‌ای باید از ضوابط ارائه شده از سوی سازمان شهرک‌های صنعتی ایران در رابطه با ضوابط و مقررات ساخت و ساز» ضوابط و
توسعه و غیره استفاده شود.
ایجاد فرسایش و از بین رفتن پوشش گیاهی منطقه نیز از مهم‌ترین مشکلات مربوط به برداشست مصالح رودخانه‌ای در حین
احداث تاسیسات مرتبط با آن می‌باشد. به منظور کنترل فرسایش و جلوگیری از تخریب پوشش گیاهی محل می‌توان از مرحله‌بندی
تهیه شده و پس از ارزیابی جوانب مختلف نسبت به انتخاب محل برداشت اقدام نمود
جدول ۱۲-۶- نمونه‌ای از یک ماتریس انتخاب محل مناسب با توجه به برخی از عوامل مربوط
معیارهای قابل قبول عمومی
دسترسی و غیره خاک. جایگزینی و غیره
حلص لک
0 0
سح شا
-------- صفحهٔ بعد --------
۲-۶- ضوابط زیست‌محیطی انتخاب روش برداشت مصالح رودخانه‌ای متناسب با شرایط گوناگون
طرح و محیطزیست
انتخاب روش برداشت مصالح رودخانه‌ای باید به گونه‌ای باشد که کم‌ترین أسیب و پیامدهای زیست‌محیطی را ایجاد کند.
درصورتی که محل برداشت مصالح رودخانه‌ای در حال بهره‌برداری و فعال می‌باشد و قبلا مورد ارزیابی قرار نگرفته» لازم است
بازنگری کلی در روش برداشت از سوی مسوولین دیصلاح صورت پذیرد تا در صورت قدیمی بودن روش و وجود امکانات مالی و
هزینه‌های طرح اقدام به جایگزینی روش‌های جدید که آثار سوء زیست محیطی کم‌تری دارند شود. درصورتی که طرح اجرا نشده
لازم است تا مطالعه کاملی در مورد روش‌های برداشت مصالح رودخانه‌ای انجام گیرد تا ارزیاب بتواند بهترین گزینه را که کم‌ترین
آنها کانال‌های رودخانه‌ای و سیلاب‌دشت‌ها می‌باشند. در برخی از کشورها برای بهره‌برداری از این مصالح محدودیت‌هایی در نظر
گرفته شده است به عنوان مثال حفاری عمیق رودخانه‌ها در کانادا و آمریکا مجاز نمی‌باشد چرا که می‌تواند موجب کاهش بار رسوب
ته نشین شده» حذف فیزیکی ارگانیسم‌های کف‌زی» بر هم خوردن محل تخم‌گذاری ماهی‌ها و غیره شود که در نهایت موجب برهم
خوردن جامعه آبزی رودخانه خواهد شد. انتخاب مناسبء بهره‌برداری و احیای صحیح معادن برداشت شن و ماسه موجب کاهش اثرات
زیانبار ناشی از فعالیتهای انسانی در منابع طبیعی می‌شود [۹۱ ۹۵].
سه نوع روش استخراج شن و ماسه از رودخانه وجود دارد که شامل روش حوضچه خشک » روش حوضچه مرطوب" در کانال
فعال و نیز روش برداشت سطحی " می‌باشد. در حوضچه‌های خشک معمولا از بیل مکانیکی و لودر برای حفاری استفاده می‌شود. در
حالی که در حوضچه مرطوب از دراگلاین (ماشین حفاری گل و لای) یا حفر کننده‌های هیدرولیکی برای جابه‌جایی و برداشت شن و
ماسه از رودخانه استفاده می‌شود. در برداشت سطحی از لایه بالایی ماسه و شن بدون حفاری در فصل تابستان که سطح آب پایین
است. استفاده می‌شود. هر کدام از روش‌های برداشت را باید به گونه‌ای انتخاب نمود که از یک طرف با وضعیت طرح و به عبارتی
گزینه‌های فنی و مهندسی تطابق داشته باشد و از سوی دیگر کم‌ترین اثر زیست‌محیطی را به وجود آورد. در ضمن لازم است تا در
گزارش ارزیابی روش برداشت مصالح رودخانه‌ای و علت انتخاب آن به صورت کامل و قانع کننده ارائه شود [۷۴].
۱-۲-۶ ضوابط کنترلی روش برداشت مصالح رودخانه‌ای
۱-۱-۲-۶ محل برداشست
- محل حفاری نباید پایین‌تر از سطح آب باشد؛ بنابراین باید از تسطیح پوشش گیاهی و برداشت شن و ماسه از زیر تراز آب
| - 0۳۷-1
2 - ۷۷۵1-11
3 - 8۵۳ 8
-------- صفحهٔ بعد --------
- فعالیتهای برداشت شن و ماسه با حجم بالا باید خارج از بستر و در محل‌های مشابه با سیلاب‌دشت مستقر شوند تا
نیازی به استفاده از آبراهه فعال رودخانه با تجهیزات سنگین برطرف شود.
- بازه مستقیم رودخانه نسبت به تغییرات تراز بستر حساس بوده و لازم است برداشت مصالح در این نوع بازه‌ها تا حد امکان
با عمق و پهنای یکسان انجام گیرد تا از تمرکز و انحراف جریان که منجر به تغییر مسیر رودخانه میگردد جلوگیری شود.
بنابراین لزوما در بازه‌های مستقیم رودخانه, برداشت مصالح به صورت یکنواخت و همگن صورت پذیرد.
- تشکیل حوضچه در محدوده بستر به‌طور عرضی و همچنین برداشت شن و ماسه به‌طور لکه‌ای و پراکنده که منجر به
ایجاد گودال گردد.ء ممنوع است.
۲-۱-۳-۶ - روش و نوع برداشست
- استفاده از روش برداشت به شیوه حفر چاله در رودخانه‌های بزرگ و بلند نسبت به انواع کوچکتر ارجح می‌باشد زیرا این
رودخانه‌ها دارای شن و ماسه بیش‌تر با یک سیلاب‌دشت عریض‌تر هستند. همچنین به‌طور کلی برداشت به صورت حفر
چاله در تراس‌ها و دشت‌های سیلابی نسبت به برداشت سطحی ارجحیت دارد [ ۴۳|
- حفر چاله‌ها زمانی به کار می‌رود که مقدار مصالح مورد نیاز حجمی بیش از ۵۰۰۰۰ مترمکعب دارد و لذا برداشت سطحی
از آبراهه جوابگو نمی‌باشد. در این شرایط برداشت به شیوه حفر چاله در سیلاب‌دشت غیرفعال مناسب خواهد بود.
- استفاده از روش حفر چاله محدود به مناطق سیلاب‌دشت (ترجیحا سیلاب‌دشت‌های غیرفسال) جزایر پایدار با مناطق
حایل و تراس‌ها گردد. جهت طراحی روش حفر چاله متصل و غیرمتصل, به نشریه شماره ۳۳۶ سازمان مدیریت و
برنامه‌ریزی کشور - وزارت نیرو آب مراجعه شود [۱۳].
- در برداشت از جزایر رسوبی رودخانه» عمق حفاری نباید از تراز عمومی کف بستر تجاوز نماید و همچنین باید فقط در
زمان عبور جریان‌های با عمق کم انجام شود.
- در برداشت از جزایر رسوبی باید نوارهای حایل با حداقل عرض لازم برای کنترل جریان رودخانه طوری پیش‌بینی شوند
که ناحیه استخراج را از مجرای جریان جدا نمایند.
- در برداشت از جزایر رسوبی, اگر رودخانه دارای فرسایش سریع رسوبات انباشته شده تا پایین‌تر از بستر آن باشدء برداشت
این نوع توده‌های رسوبی ممنوع است. به‌طور کلی چنانچه رودخانه از نظر فرسایش سریع توده شن و ماسه و یا پایین
افتادن بستر دارای سابقه باشد (به‌ویژه در سال‌های نزدیک) استفاده از روش برداشت سطحی ممنوع خواهد بود.
- تناوب استخراج, محدود به امکانات و نوع روش برداشت است. لذا طول زمان پیش‌بینی شده برای برداشت برای برخی
پروژه‌ها در انتخاب روش برداشت هم موثر می‌باشد.
- به منظور ثبات شرایط زیست‌محیطی, حداقل نمودن حذف گیاهان در انتخاب نوع روش برداشت باید لحاظ گردد.
-------- صفحهٔ بعد --------
فصل سشم - ضوابط زیست‌محیطی برداشست مصالح رودخانه‌ای ۹۷
۳-۱-۲-۶ سایر موارد
- برای جداسازی محل برداشت از سایر قسمتهای رودخانه لازم است تمهیداتی هم‌چون استفاده از حفاظ حایل در نظر
- در محل‌هایی که رودخانه به دشت رسیده و یا در مخروط افکنه‌هاء بهره‌برداری باید در داخل آبراهه‌های سال‌های قبل, با
در نظر گرفتن عرض و عمق آبراهه» طوری انجام شود که در مواقع سیلابیء سیلاب‌ها از طریق آبراهه‌های بهره‌برداری
شده به سادگی جاری گردیده و تخریبی به‌وجود نیاورند.
- در هنگام استخراج شن و ماسه نباید بستر رودخانه مسدود شده و یا تغییر نماید.
- جریان نباید به یک کانال غیرفعال و برکه جدا شده منتقل شود که باعث به دام افتادن ماهی‌ها گردد.
- برداشت شن و ماسه نباید موجب رانش و لغزش زمین و فرسایش شدید خاک و رسوب‌زدایی گردد.
- استخراج باید در شرایط جریان کم انجام شود و ترجیحا در فصل تابستان باشد.
- انتخاب روش لایروبی فقط زمانی که حذف رسوبات در راستای ساماندهی رودخانه مدنظر باشد صورت پذیرد.
- جریان رودخانه نباید از مسیر اصلی خود منحرف شود ویا مسیر رودخانه را از زیر شاخه‌های حوضه آبریز در بالادست
علاوه بر مطالب مذکور مطالب تکمیلی ارائه شده در نشریه شماره ۳۳۶ سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور - وزارت نیرو نیز
باید رعایت گردد [۱۳]|.
۳-۶- ضوابط طراحی زیست‌محیطی برداشت مصالح رودخانه‌ای
برداشت شن و ماسه از رودخانه می‌تواند موجب آسیب به اموال عمومی و خصوصی شود که در بخش اثرات ناشی از برداشست
مصالح رودخانه‌ای اشاره شد.ء به‌طور نمونه اثرات سوء حفاری بر پل‌ها و لوله‌های کار گذاشته شده در بستر رودخانه و تبعات منفی
زیست محیطی مربوط از جمله آزهاست. مطالعات متعدد نشان داده است که حفاری نامناسب و طراحی‌های نه چندان صحیح موجب
بروز مشکلات فراوانی در اجرا و برداشت مصالح شده است. به‌طور کلی جهت کاهش اثرات منفی برداشت شن و ماسه در مرحله اول
لازم است برخی ملاحظات عمومی را بررسی و مدنظر قرار داد. همچنین در ارتباط با ملاحظات و محاسبات میزان بهره‌برداری شن و
ماسه توجه به برخی معیارها الزامی است. از سوی دیگر پس از عملیات برداشت نیز باید برخی نکات در زمینه نحوه بازسازی محل
مورد توجه قرار گیرد. در ادامه به برخی از مهم‌ترین نکات در خصوص موارد مذکور پرداخته می‌شود. همچنین نحوه به‌کارگیری
مدلهای کامپیوتری جهت استحصال نتایج مطلوب‌تر ارائه شده است.
۱-۳-۶ ملاحظات عمومی طراحی محل برداشست
لازم است ملاحظات عمومی زیر در برداشت مصالح رودخانه‌ای بررسی و تعیین گردد.
- نام کارفرماء نوع پروژه (خصوصی یا دولتی) و خط مشی آن
- لیست افراد و حرفه‌های آنها که قرار است به حفاری و برداشت مشغول شوند.
-------- صفحهٔ بعد --------
- تعیین وجود یا عدم وجود محل دیگری برای برداشت شن و ماسه در آن منطقه
- جدید بودن منطقه تحت عملیات یا داشتن سابقه پیشین از قبل و نحوه مدیریت پروژه در حال و آینده
- اثرات اجرای پروژه بر شرایط فیزیکی و زیستی محیط رودخانه
- میزان اطمینان و ایمنی از روش حفاری و اندازه‌گیری آن
- نحوه دسترسی به محل, ساختمان‌ها و تاسیسات
- روش پایش و فرایند نگهداری پساب با توجه به قوانین و ملاحظات زیست‌محیطی
- روش‌های مورد استفاده برای نگهداری مواد شیمیایی
- میزان اطمینان از ثبات حضور مواد فیزیکی و شیمیایی در محل و اندازه‌گیری آن
- لزوم تطابق پروژه با قوانین ملی و منطقه‌ای و بررسی نیازمندی‌های قانونی پروژه
- صدور مجوز عملکرد بر پایه اصول مهندسی توسعه حداکثر برای ۵ سال البته به شرطی که اثرات برداشت» شدید یا قابل
توجه نباشد. و نتایج پایش سالیانه کم اثر بودن فعالیتهای بهره‌برداری بر محیطزیست را تایید نماید. در صورت مشاهده
۳-۳-۶ معیارهای طراحی و بهره‌برداری از معادن شن وماسه
به منظور طراحی و بهره‌برداری از مصالح رودخانه‌ای لازم است مطالعات جامعی در خصوص تغییرات مشخصات هیدرولیکی و
کیفی جریان و نیز تغییرات هندسه آبراهه و سیلاب‌دشت و محیطزیست حاشیه آن انجام گیرد. بدیهی است پس از تعیین نتایج
مطالعات برای هر رودخانه و حاشیه اطراف آن به صورت موردی ملاحظات مربوط قابل حصول خواهد بود. لیکن اصول کلی که باید
در این زمینه مد نظر قرار گیرد به شرح زیر ارائه شده است.
محل برداشت و محل انباشت مصالح منضم به گزارش روش های اجرایی و ملاحظات زیست‌محیطی توسط پیمانکار
تهیه و به مسوولین و متولیان ذیربط قبل از انجام فعالیت اجرایی تحویل داده شود.
- تعیین محدوده مورد استفاده برای عملیات از کانال اصلی یا سیلاب‌دشت و موازی یا مستقل بودن حوضچه از جریان
- سیلاب‌دشت محل برداشت مصالح رودخانه‌ای به گونه‌ای نباشد که با شهر ادغام شده باشد
مصالح در بازه‌های بالادست. پایین‌دست و محدوده برداشت بررسی شود.
- رعایت حریم چاه چشمه و قنات از محل احداث تاسیسات برداشت مصالح انجام شود.
- لازم است جوامع گیاهی و جانوری و محیطزیست منطقه متاثر شده از موارد فوق‌الذکر و سایر عوامل هم‌چون آلودگی
هواء صوتی و غیره بررسی و تعیین گردد.
- بررسی سازه‌های موجود در بالادست و پایین‌دست محل حفاری شامل پل تاسیسات ساختمانی» راه آهن و غیره و تعیین
- در مورد محل حفاری باید عمق, از سطح آبهای زیرزمینی بالاتر باشد و جزییات هیدرولوژیکی منطقه گزارش شوند.
-------- صفحهٔ بعد --------
فصل تُسسم - ضوایط زیست‌محیطی برداست مصالح رودخانه‌ای 1
- زمانی که محل حفاری در حال طراحی است باید حفاظت کامل سطح سرچشمه, مناطق حفاظتی ویژه» مناطق آبی
حساس مدنظر قرار بگیرند.
- در صورت امکان» محل حفاری باید دارای زه کش داخلی باشد تا آسیب‌های احتمالی به آبهای زیرزمینی به حداقل
برسد و به‌طور کلی استفاده آتی از محل برداشت موجب افزایش آسیب‌پذیری آب زیرزمینی محل نشود.
- محل حفاری نباید به عنوان محل دفن پسماند شهری و غیره قرار گیرد. فقط مواد طبیعی بومی را می‌توان در این
- سطوح آلودگی هوا و صدا و آب در برابر وضعیت قبل از بهره‌برداری مصالح باید ارزیابی و پتانسیل تاثیر مشخص و با
استانداردهای موجود مقایسه گردد.
- در رودخانه‌هایی که بار رسوبی آنها بیش از ۱۰۰ میلی‌گرم بر لیتر است. به منظور حفاظت حیات آیزی افزایش بار رسوبی
- در صورت ضرورت احداث جاده‌های دسترسی به سایت. موارد زیر باید مدنظر قرار گیرد:
* مسیر جدید طوری طراحی گردد که پوشش گیاهی حتی‌المقدور تخریب نگردد.
٩ سرعت مجاز وسایل عبوری جهت اجتناب از وقوع تصادفات, آلودگی صوتی» گردوغبار و جراحت احشام رعایت گردد.
- به منظور کنترل گردوغبار درجاده دسترسی استفاده از تمهیداتی مانند پخش آب و کنترل سرعت وسایل حمل و نقل باید
رعایت گردد.
- همه وسایل نقلیه عملیات باید به تجهیزات صدا کم کن در اگزوز محهز شوند. همچنین ضمن اطمینان از عدم نشت
- به منظور حفاظت منابع آبی از آلاینده‌های هیدروکربنی برداشت کنندگان شن و ماسه باید طرح سوخت رسانی مورد
استفاده در کارگاه را که دارای موارد زیر است تنظیم و اعلام نمایند:
* برنامه پیش‌گیری از نشت مواد سوختی از طریق ماشین‌آلات و یا مخزن سوخت
جزییات برنامه سوخت گیری و حمل سوخت
* طرح اضطراری مبارزه و مقابله با ریزش مواد سوختی به هنگام بروز چنین شرایط
* برنامه کنترل و پایش آب زیرزمینی به منظور اطلاع از هرگونه آلودگی محتمل
۳-۳-۶ معیارهای کاربردی برای ساخت برکه ته‌نشینی در محل فراوری
- حتی‌المقدورحوضچجه‌های آرامش نباید در سیلاب‌دشت قرار گیرد.
- برکه باید به صورت مناسب برای به دام انداختن رسوبات حمل شده طراحی شده باشد.
- دو برکه باید به صورت موازی ساخته شوند تا بتوان یکی را تمیز نمود.
- برکه‌ها باید به صورت مرتب و منظم نگهداری شوند و لازم است مواد رسوبی در کانال‌های ورودی حذف و جداسازی شوند.
- رسوبات جدا شده از برکه نباید در نزدیک محل رودخانه تخلیه یا قرار بگیرد.
-------- صفحهٔ بعد --------
- برکه نباید در نزدیکی کانال طبیعی یا جریان ساخته شود.
- درصورت وجود اثرات زیاد برای به دام اندازی رسوبات باید چند برکه کوچک به صورت سری که بزرگ‌تر از یک برکه
باشد ساخته شوند به‌طوری که برای حجمی معادل ۱۰۰ مترمکعب.» طراحی پنج برکه بهتر از ۲ برکه (با حجم کلی معادل)
خواهد بود [۴۱].
سا برای تاسیسات رسوب دهنده ذرات بزرگ. طول بر که باید ۸ برابر عرض باشد |۴۱
۳-۶- ضوابط اجرا و بهره‌برداری
ضوابط اجرا و بهره‌برداری از مصالح رودخانه‌ای در نشریه شماره ۳۳۶ سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور - وزارت نیرو ارائه
۱-۴-۶- وظایف ناظرین
وظایف ناظرین در خصوص اجرا و بهره‌برداری از مصالح رودخانه‌ای عبارتند از:
الف- بازدید منظم و مداوم
بازدید منظم و مداوم از منطقه قبل, بعد و در حین عملیات طبق برنامه کاری مشخص
- برای علامت‌گذاری در فصل‌های پر آب از میله‌ها یا ستون‌های فلزی یک متری (که تقریبا نیم متر در زمین فرو رفته
باشد) و یک پرچم قرمز (با ابعاد در حدود ۱۵ * ۱۵ سانتیمتر) استفاده شود.
- در زمستان همه مناطق کاری (مانند کانال‌های فعالء محل مناطق حایل, نواحی دارای پوشش گیاهی و نهشته‌های شن
و ماسه) باید از نقاط مرجعی که در طی بازدیدهای اولیه فصل آبی مشخص شده‌اند. نقشه‌برداری گردند. نقاط مرجع باید
به صورتی انتخاب شوند که در هنگام پوشش برف قابل رویت باشد.
ج- کنترل تغییرات رودخانه شامل
- تعیین نقاط بحرانی» میله کوبی جهت اندازه‌گیری‌های هیدرولیکی و مورفولوژیکی رودخانه
- نظارت بر میله کوبی (بند قبل) توسط بهره‌بردار و ثبت مرتب اندازه‌گیری‌های آن
- بررسی تغییرات رودخانه در بالادست و پایین‌دست محدوده معدن و اظهار نظر در خصوص امکان ادامه فعالیت برداشت در
طول دوره قرارداد منعقده
- دستور به انجام نقشه‌برداری درصورت نیاز با هماهنگی آب منطقه‌ای
-------- صفحهٔ بعد --------
فصل سم - ضوابط زیست‌محیطی برداشت مصالح رودخانه‌ای ۰۱
د- کنترل روش استخراج
کنترل روش استخراج مصالح مطابق ضوابط ارائه شده در مباحث قبلی
ه- نظارت بر برداشت
نظارت بر برداشت باتوجه به ابنیه, سازه‌ها و خطوط لوله مجاور یا متقاطع با رودخانه شامل:
- هیچ‌گونه حفاری در ۶۰ متری خط لوله‌ای که میزان ۳ متر یا بیش‌تر زیر کف رودخانه مدفون باشد مجاز نیست. برای خط
لوله‌ای که کمتر از ۳ متر زیر کف رودخانه مدفون شده‌اند این میزان به ۱۵۰ متر می‌رسد.
- هیچ‌گونه برداشت مصالح در فاصله ۵۰ متری پنجه (در سمت رودخانه) هر نوع خاکریز طولی فعال در کنار رودخانه مجاز نمی‌باشد.
- هیچ‌گونه برداشت مصالح در فاصله ۱۵۰ متری هر سازه آبگیر یا بند انحرافی مربوط مجاز نمی‌باشد.
- فعالیتهای برداشت تا فاصله ۱۵۰ متری از زهشته سنگی (در صورت وجود آن در رودخانه) ممنوع است.
- برداشت شن و ماسه از حریم پل‌ها مستند به مطالعات فنی و مطابق با توصیه‌های مطالعات موردی منطقه برداشست
و- کنترل شرایط ویژه زیست‌محیطی منطقه برداست شامل
- ممنوعیت و قطع برداشت مصالح در صورت مشاهده تنش‌های زیست‌محیطی و تغییرات بارز در حیات ماهی‌ها و سایر
آبزیان
- ممنوعیت برداشت در فصل تخم‌ریزی ماهی‌ها
- اتخاذ تدابیر لازم و مستمر جهت جلوگیری از انتشار گرد و غبار ناشی از استخراج» تردد وسایط نقلیه» حمل و نقل مواد
- ذخیره‌سازی مناسب سیالات از قبیل سوخت. مواد نفتی و سیالات هیدرولیکی جهت جلوگیری از ورود احتمالی آنها به
مجرای رودخانه
- بهره‌بردار باید تمام مراحل شستشوء خرد کردن و دانه‌بندی شن و ماسه را در ساحل و در ارتفاع مناسب در یک زمین
غیرمرطوب دور از ناحیه سیل‌خیز انجام دهدء به‌طوری که شن» سلیت و آب شستشو نتواند وارد رودخانه یا زمینهای
مرطوب شود. به‌طور کلی آب شستشوی ناشی از فرایند نباید قبل از احیا مستقیما به جریان رودخانه برگشت داده شود.
ز- کنترل عدم تشدید سیلاب شامل
- تعلیق برداشت مصالح در زمان احتمال و یا هشدار سیل
- ممنوعیت هر نوع بهره‌برداری که منجر به احتمال وقوع یا تشدید سیلاب شود.
-------- صفحهٔ بعد --------
۲ ضوابط زیست‌محیطی برداشت مصالح رودخانه‌ای
- ممنوعیت دپوی مصالح و قرار دادن ماشین‌آلات بهره‌برداری در مسیر رودخانه به‌طوری که در هنگام سیل موجب تشدید
سیلاب گردد.
ح- نظارت بر عدم تجاوز به بستر و حریم رودخانه در محدوده معدن شامل
- هر نوع بهره‌برداری از حریم و بستر رودخانه که منجر به احتمال وقوع و تشدید سیلاب گردد و باعث به مخاطره انداختن
زمینهای زراعی» باغی و منابع طبیعی گردد. ممنوع است.
- کنترل رعایت شیب شیروانی مجاز به منظور حفظ بستر و حریم و پایداری دیواره‌های محل برداشت الزامی است.
- دپوی مصالح برداشت شده در بستر و حریم رودخانه مجاز نمی‌باشد.
- عملیات پردازش مصالح (از قبیل شستن» خرد کردن» دانه‌بندی و غیره) و ذخیره کردن آنها نباید در بستر و حریم رودخانه
انجام شود.
- هرگونه ساخت و ساز در بستر و حریم رودخانه ممنوع است.
- عدم تعریض رودخانه و تخریب زمینهای اطراف کنترل گردد.
ط- برداشت از مکان‌های زیر به هیچ وجه نباید انجام پذیرد
- زیستگاه‌های منحصر به فرد
- سواحل دارای پوشش گیاهی فرسایش یافته و نواحی ساحلی رودخانه‌ای مربوط
- چشمه‌ها
- کانال فعال در رودخانه‌های کوچک منئاندری» سینوسی و مستقیم
- نواحی حیات وحش, پارک‌هاء نواحی باستانی (تاریخی) و نواحی خاص
ی- نظارت بر حسن انجام فعالیت پاکسازی محدوده برداشت مصالح پس از اتمام مدت قرارداد توسط پیمانکار شامل
- بعد از خاتمه عملیات لازم است منطقه برداشت مصالح و محیطزیست رودخانه توسط بهره‌بردار احیا و بازسازی شده و تا
حد ممکن به شرایط قبل از حفاری بازگردانده شود.
- بعد از برداشت مصالح کلیه نقاط تسطیح شده و موانع در مسیر رودخانه برطرف گردد.
- در پایان فصل بهره‌برداری» مصالح و مواد غیرقابل استفاده از محدوده بهره‌برداری جمع‌آوری شود.
ک- ارائه گزارش‌ها و ارزیابی‌ها شامل
- ارائه گزارش از تخلفات احتمالی, اظهار نظر در خصوص تغییر» محدود کردن و یا توقف عملیات برداشت
- تعیین خسارات وارده و برآورد ریالی هزینه تخریب‌های ناشی از برداشت مصالح
- تهیه گزارش ماهیانه از روند اجرای عملیات بهره‌برداری با توجه به ضوابط بهره‌برداری و وضعیت رودخانه در محل معدن
و محدوده آن به نماینده وزارت نیرو و سازمان حفاظت محیطزیست
- بررسی و اظهار نظر درخصوص استمرار مجوز صادره برداشت مصالح رودخانه‌ای در معدن موردنظر
-------- صفحهٔ بعد --------
فصل سشم - ضوابط زیست‌محیطی برداشست مصالح رودخانه‌ای ۱۳
- ارائه گزارش خاتمه برداشت و وضعیت نهایی معدن در اتمام دوره برداشت
- تهیه گزارش‌های مورد نیاز محاکم قضایی در صورت تخلف بهره‌بردار و بنا به درخواست کارفرما
۳-۳-۶ وظایف بهره‌برداران
وظایف بهره‌برداران در خصوص اجرا و بهره‌برداری از مصالح رودخانه‌ای به‌طور خلاصه عبارت است از:
- ارائه تعهد لازم جهت رعایت ضوابط فنی و حسن انجام کار
- همکاری با مهندس ناظر
- علامت‌گذاری محل برداشت با میله‌ها یا ستون‌های فلزی یک متری
- نقشه‌برداری از نقاط خاص رودخانه به منظور کنترل و ارزیابی تاثیرات برداشت بر رودخانه
- انجام نقشه‌برداری پس از دوره بهره‌برداری
- جمع‌آوری و خارج نمودن کلیه تاسیسات و تجهیزات در پایان دوره بهره‌برداری
- احیا و بازسازی منطقه برداشت و محیطزیست رودخانه پس از خاتمه عملیات
-------- صفحهٔ بعد --------
-------- صفحهٔ بعد --------
ٍ فصل 7
نوی برنامه بایش ز
پایش ۹
سا زیست‌محیطلی
حهای برداشت مصالح رودخانه!
ی
-------- صفحهٔ بعد --------
-------- صفحهٔ بعد --------
۱-۷- کلیات
پایش یکی از بخشهای ضروری گزارش تخمین اثرات زیست‌محیطی (1۸ت])" بوده و بدون آن نظارت‌های قانونی مناسب,
بازرسی و ممیزی مستمر بعد از تصویب گزارش به درستی صورت نمی‌گیرد. پایش» یک ساز و کار کنترلی برای کارایی افدامات
اصلاحی و روشی برای کاهش عدم قطعیت‌ها است. بازخوردها و اطلاعاتی که به واسطه پایش حاصل می‌شود خط مشی‌های مناسبی
برای کنترل و کاهش اثرات سوء پروژه فراهم می‌نماید. به‌طور کلی انجام اقدامات کاهش اثرات ارائه شده در گزارش ارزیابی از طریق
برنامه مدیریت محیطزیست و طرح پایش تضمین شده و به نتیجه می‌رسد.
این مرحله شامل اقدامات و کنترل‌هایی است که به صورت دوره ای انجام می‌شود و به منظور اطمینان از صحت عملکرد اقدامات
اصلاحی و دستیابی به وضعیت محیط‌زیستی که در صورت اعمال اقدامات کاهشی حاصل میگردد. می‌باشد. اصولا پایش قبل از
مرحله ساخت و بهره‌برداری شروع شده و تا پایان بهره‌برداری از طرح استمرار می‌یاید.
۲-۷- استراتزی پایش و سیاست‌ها
لزوم اجرای برنامه مدیریت محیطزیست و پایش از آنجا آشکار می‌شود که بروز بسیاری از تغییرات به خوبی مشهود نیست به
عبارتی محیطزیست بسیاری از تغییرات را تحمل کرده و تا زمانی که به حد آستانه نزدیک نشودء عمق اثرات نمایان نمی‌گردد. علاوه
بر آن برخی از اثرات در طول زمان و یا در حضور سار اثرات و شرایط جدید شدیدتر شده و خسارات بیش‌تری به بار می‌آورند.
بنابراین داشتن اطلاعات دقیق از وضعیت محیطزیست برای پروژه ضروری است. با اجرای برنامه مدیریت محیطزیست و طرح پایش
همواره می‌توان این اطلاعات را کسب و تغییرات احتمالی را مهار نمود. به این ترتیب از انباشت اثرات و بروز تغییرات تحمعی
نامناسب کاسته خواهد شد.
در این بخش باید شاخص‌های کلیدی عملیات و فعالیت‌هایی که منجر به پیامدهای بارز زیست‌محیطی می‌گردند. طبق
روش‌های اجرایی مدون» مورد پایش و اندازه‌گیری قرار گیرند. پایش باید به نحوی برنامه‌ریزی شود که منجر به اخد اطلاعاتی گردد
که برای تعیین وضعیت زیست‌محیطی متاثر از طرح مفید باشد و امکان پیش‌بینی اثرات و پیامدهای آتی را نیز میسر سازد. همچنین
سیاست‌هاء اقدامات اصلاحی و کاهش اثرات سوء فراهم نماید.
مراحل اصلی برای اجرای برنامه پایش زیست‌محیطی عبارتند از:
- جمع‌آوری اطلاعات از طریق آزمایش‌هاء مشاهدات و بازرسی‌ها
- ارزیابی اطلاعات جمع‌آوری شده
- فرمول‌بندی نتایج شامل تعیین جنبه‌های مورد نیاز برای بهبود و اصلاح
جهت انجام موارد مذکور ابتدا باید تیم پایش زیست‌محیطی تشکیل گردد و به اعضای تیم آموزش لازم داده شود. برنامه پایش
1 م1۳۵۲ ۷۱۳۵۵۵۱ - |
-------- صفحهٔ بعد --------
گروه کاری طبق برنامه پایش» گزارش‌های لازم را ماهیانه به هیات نظارت عالی ارائه نموده و این هیات طی جلساتی هر ۳ ماه
یکبار؛ تطابق نتایج پایش را با اهداف ارزیابی اثرات زیست‌محیطی و اقدامات مقابله با آن بررسی می‌نماید. در صورت نیاز به هرگونه
بازنگری و یا تغییر در برنامه پایش آنرا اعمال نموده و نتایج به‌دست آمده را به‌طور مداوم به اداره کل حفاظت محیطزیست استان
مربوط ارسال می‌نماید.
هیات مشاور عالی گروهی متشکل از افراد زیر می‌باشد:
- نماینده مدیر کل حفاظت محیطزیست استان مربوط
- نماینده شرکت آب منطقه‌ای استان
- نماینده‌ای از اساتید صاحب‌نظر دانشگاهی در زمینه ارزیابی اثرات زیست‌محیطی
- نماینده مهندسین مشاور مطالعه کننده طرح (در صورت انجام)
اطلاعات مورد نیاز برای انجام پایش زیست‌محیطی عبارتند از:
- جزییات دقیق تغییرات ایجاد شده در اثر برداشت مصالح رودخانه‌ای بیان شود؛ به عنوان مثال در خصوص شاخص
کدورت و مواد معلق رودخانه موارد زیر باید ارائه شود:
* اندازه‌گیری و نمونه‌برداری باید در سه مرحله قبل, بعد و در حین انجام عملیات برداشت. انجام شود.
۹ میزان اسیدیته (011)
سنحش اندازه دانه‌ها برای سنحش رسوبات کف
لیست کناره‌های فرسایشی رودخانه (به‌ویژه کناره‌هایی که معمولا دارای درصد بالایی از رسوبات ریزدانه هستند و
اثرات اکولوژ یک قابل توجهی مثلا بر ماهی‌ها آزاد دارند)
* آلاینده‌های معمول تولید شده شامل فاضلاب» سوختء روغن» ضدیخ و غیره در حین عملیات مختلف
- محل نمونه‌برداری مشخص شود.
- شرایط اندازه‌گیری و نمونه‌برداری در محل بیان شود؛ به‌طور مثال در نمونه‌برداری‌های مربوط به شاخص کدورت باید
اطلاعات مربوط به سرعت جریان آب و غیره در حین نمونه‌برداری ذکر شود.
- تاریخ زمان و تناوب نمونه‌برداری و سایر متغیرهای مربوط ارائه شود.
- سازمان/ بخش/ شخص سنجش‌کننده مشخص شود.
- روش به کار رفته و فن‌اوری‌های آنالیزی و میدانی مورد استفاده ذکر شود.
- آزمایشگاه معتبر اندازه گیری کننده مشخص شود.
- نتایج آنالیز ارائه شود.
- دسترسی عموم به اطلاعات فراهم گردد.
- نحوه ارتباط با پایش کننده ذکر شود.
- هرگونه جزییات اثرگذار بر روی پایش بیان شود.
-------- صفحهٔ بعد --------
قصل «
۳۷
به
بود که
مراحل
نحوه»
ح
جدول
به این
- موارد مورد پایش در معادن شن و ماسه
طور کلی مواردی که باید در یک گزارش ارزیابی برای قسمت پایش زیست‌محیطی در نظر گرفته شود مربوط به اثراتی خ
قبل از شروع بهره‌برداری, در مرحله اجرای بهره‌برداری از مصالح رودخانه‌ای و پس از اتمام برداشت نماید. در این فهرس
زمان و تناوب پایش آثرات زیست‌محیطی به صورت کامل آرائه و در صورت نیاز به فرایند کاهش اثرات زیست‌محیطی,
و روش کاهش آن نیز ارائه شود.
۱-۷ الی ۴-۷ می‌باشد و باید تیم آرزیاب موارد لازم را با توجه به شرایط موجود و نیازمندی‌های زیست‌محیطی محل مور
جدول ۱-۷- جزییات پایش در مرحله احداث تاسیسات فراوری شن و ماسه و قبل از آغاز بهره‌برداری از مصالح
ی
1111111111111111
1111111111111111
00۳1106 ۹۳60 [۵]
٩۵۵۵ 504
۱6110۵ [| )((۷86 40
۹
ش در
باید
۵3 در
-|
-2
-د3
-------- صفحهٔ بعد --------
۱۱۰
ادامه جدول ۱-۷- جزییات پایش در مرحله احدات تاسیسات فراوری شن و ماسه و قبل از آغاز بهره‌برداری از مصالح
ورد هنت عموی
تناوب پایش داخلی توسط پیمانکار به صورت دوره‌ای و هر هفته ی
ی
سوانح و خولات کار
تناوب پایش به صورت متناوب و متغیر
تناوب پایش داخلی توسط پیمانکار به صورت متناوب و متغیر
-------- صفحهٔ بعد --------
ادامه جدول ۲۳-۷- جزییات پایش در مرحله بهره‌برداری مصالح رودخانه‌ای و تاسیسات فراوری مربوط و پس از آن
به صورت نامشخص و در طول زمان تخلیه
پایش کیفیت فاضلاب تولیدی (سپتیک
تانک و غیره)
خروجی محل تصفیه فاضلاب و ورودی به رودخانه
نیاز بیولوژیکی اکسیژن " (800» 00 85 011 و غیره
به صورت نامشخص و در طول زمان تخلیه
به صورت نامشخص و در طول زمان تخلیه
جدول ۳-۷- پایش اثرات برداشت مصالح رودخانه‌ای [ ۸۹]
فرسایش کانال و
رسوبگذاری در
بررسی عمومی
ناحیه‌بندی حفاری
فعالیتهای اصلاحی راهبری طرح دستورالعمل حفاری
در مورد پایش زیستی به خصوص پایش زیستی ماهی‌ها و آبزیان کف‌زی که در زنجیره غذایی تاثیر دارند لازم است تا حداقل
۱ مترمربع از رسوبات کف بستر رودخانه به عنوان نمونه مورد آنالیز جمع‌آوری شود و این کار باید در طی سال‌های بهره‌برداری
اول» سوم پنجم و هفتم باشد که البته این سال‌ها به صورت حداقل در نظر گرفته شده است و بسته به نظر تیم آرزیابی این
نمونه‌برداری و پایش باید انجام شود. حداقل آنالیزهای لازم در این ارتباط عبارتند از:
- بررسی وضعیت گونه‌های موجود
- بررسی تخم ماهی‌های موجود در نمونه
40 08260 [0[0210۵ظ -[
-------- صفحهٔ بعد --------
بررسی سم‌شناسی در نمونه‌های جمع‌آوری شده
- اندازه‌گیری جرم زیستی تولید برای سنجش میزان تولیدات ثانویه
جدول ۵-۷- پارامترهای پایه کیفیت آب
سس
رن کل سر
درجه حرارت نباید به گونه‌ای باشد که
بیس از ۳ تدرجه سانی کراد در شعاع
درجه سانتی گراد 8
۰ منری حل تخلیه باعت کاهش با
افزایش دمای اب رودخانه شود.
8 ۱ ۱ ۱ :۲ میلی گرم بو لیت |۶۰ میلی گرم بولتر
تخلیه زمانی محاز است که در شعاع ۲۰۰
کل مواد جأمد محلول منری پیش از ۱۰ ۱ افزایش در علظشت
۱ ماهانه لحظه ای .
(115) کلراید. سولفات و مواد حلول در آب
# برای اندازه‌گیری کدورت باید دو نمونه‌برداری حداقل ۲۴ ساعت فاصله داشته باشند.
دما باید در ماه‌های تیرء مرداد و شهریور اندازه‌گیری شود.
4 هرگونه تغییر در وضعیت ظاهری خروجی که به صورت متفاوت با وضعیت روزمره باشد را شامل می‌شود.
-------- صفحهٔ بعد --------
در مورد ثبات و فرسایش خاک لازم است تا به منظور به حداقل رساندن اثرات زیست‌محیطی به‌وجود آمده در اثر ایجاد و حفر
گودال‌های مختلف در محل‌های برداشت مصالح رودخانه‌ای, گودال‌ها و محل‌های حفر شده پس از اتمام برداشت پر شده و به عنوان
یک شاخص برای پایش در نظر گرفته شود. در چنین شرایطی طول و مدت دوره پایش به صورت هفتگی در حین بهره‌برداری در
نظر گرفته می‌شود و نحوه پایش» مشاهده مستقیم چگونگی پر کردن چاله‌ها و گودال‌ها و قسمتهای آسیب دیده می‌باشد. در
خصوص پایش میزان فرسایش رودخانه لازم است که جدول ۷-۷ نیز مورد توجه قرار گیرد.
همان گونه که اشاره شد در مورد تغییرات کیفیت آب و خاک لازم است تا به منظور به حداقل رساندن اثرات زیست‌محیطی
به‌وجود آمده» برداشت مصالح رودخانه‌ای به صورت مناسب و اصولی و منطبق با آخرین استانداردها باشد هر چند ممکن است در
پاره‌ای از موارد تکنولوژی و امکانات موجود اجازه استفاده از آخرین دستاوردهای برداشت را ندهد ولی باید برداشت به گونه‌ای باشد
که حداقل أسیب‌های زیست‌محیطی ایجاد شود. همچنین لازم است تا تغییرات کیفیت آب و خاک نیز به عنوان یک گزینه پایش در
نظر گرفته شود و نحوه برداشت. دفع زایدات و فاضلاب نیز به عنوان شاخص پایش در این قسمت در نظر گرفته شود. پایش در مورد
نحوه برداشت به صورت روزانه و در مورد تخلیه زایدات به صورت هفتگی و ماهانه در طول دوره بهره‌برداری می‌باشد.
جدول ۷-۷- برنامه پایش فرسایش خاک
موقعیت محل
در سال اول بهره‌برداری پایش
یک سال پس از
بهره‌برداری
یک بار در فصل بارانی و سیلاب
رسیدگی در محل سایت و بررسی یک بار در سال پس از
در موقعیت اجرای پوشش گیاهی
همچنین به منظور کاهش سر و صدا لازم است پایشی در این زمینه نیز صورت گیرد به گونه‌ای که به صورت هفتگی میزان سر
و صدای تولیدی و اثر آن بر محیطزیست و شنوایی کارگران و جامعه اطراف بررسی و پایش شود. به منظور کاهش سر و صدا لازم
است تا وسایل و تجهیزات به صورت مناسب و اصولی نگهداری شوند و کارگران نیز از وسایل حفاظت فردی مناسب استفاده نمایند تا
سیب کم‌تری به شنوایی آنها برسد.
در مورد کاهش پوشش گیاهی لازم است پایشی در مورد پوشش گیاهی از بین رفته در اثر استقرار تجهیزات و ماشین‌آلات به
صورت هفتگی و در طول زمان بهره‌برداری انجام شود. به منظور کاهش این اثرات می‌توان از احیای پوشش گیاهی بهره برد.
در رابطه با ساختارهای فرهنگی و اجتماعی لازم است تا این مورد نیز به عنوان یک شاخص پایش در نظر گرفته شود. برای این
منظور باید به کارگران برای داشتن رفتارهای صحیح اجتماعی آموزش‌های لازم داده شود و گزینه‌های مختلف اجتماعی در این رابطه
به صورت روزانه در طول دوره بهره‌برداری پایش و کنترل شود.
-------- صفحهٔ بعد --------
به منظور رعایت موازین بهداشتی لازم است تا آموزش‌های مناسب در رابطه با بهداشت آب و بهداشت فردی به پرسنل و
کارگران داده شود و میزان آگاهی کارگران هر سه ماه یکبار در حین مرحله ساخت بررسی و پایش شود. همچنین به منظور رعایت
ایمنی و بهداشت حرفه‌ای لازم است تا افراد ماهر و سالم استخدام شوند و سلامت این افراد به صورت هفتگی و به عنوان یک
شاخص در طول مرحله ساخت و بهره‌برداری مورد پایش قرار بگیرد.
علاوه بر شاخص‌های مورد نیاز جهت اندازه‌گیری و پایش که در این بخش ارائه شده است باید استانداردهای موجود و مرتبط در
این زمینه نیز بررسی و کنترل گردد. برخی از این استانداردها در قالب جداولی به پیوست ارائه شده است.
-------- صفحهٔ بعد --------
فهرست برخی استانداردهای مرتبط
با شاخص‌های مورد پایش در
طرحهای برداشت مصالح رودخانه‌ای
-------- صفحهٔ بعد --------
-------- صفحهٔ بعد --------
پیوست ۱- فهرست برخی استانداردهای مرتیط با شساخص‌های مورد بایس در طرحهای برداست مصالح رودخانه‌ای ۱۱۷
پ.۱-۱- کلیات
در این قسمت برخی از استانداردهای موجود به صورت جداولی آرائه شده و جهت اطلاعات کامل‌تر می‌توان به منابع مربوط
مراجعه نمود. جداولی که در این بخش پیوست شده‌اند عبارتند از:
- استانداردهای کیفیت آب برای پرورش آبزیان
- استاندارد کیفی آب برای طبقه‌بندی منابع
- استانداردهای کیفی آب
- استانداردهای سازمان حفاظت محیطزیست برای پساب‌های صنعتی
- استاندارد آب برای آبیاری
- راهنمای مقدار مواد سمی در آب مورد مصرف دام
- آزمایش مواد مغزی در خاک
- استاندارد سر و صدای محیط
- استانداردهای صدا در هوای آزاد در ایران (برحسب دسی‌بل)
- استانداردهای هوای پاک (سازمان بهداشت جهانی)
- حداکثر غلظت‌های مجاز آلاینده‌های معمول در هوا
- استانداردهای کیفی هوای آزاد برای مناطق مختلف
- اقدامات ایمنی در مراحل مختلف
- ابعاد و اندازه سپتیک تانک برای جمعیت‌های کمتر از ۱۰ نفر
جدول پ.۱-۱- استانداردهای کیفیت آب برای پرورش آبزیان [۸]
۳ ۳
اس :1 بو
ملی‌گوم بو یرد ۰ > قلیاییت
میلی گرم بر لیتر۱۰۰ < قلیاییت
-------- صفحهٔ بعد --------
۱۱۸
ادامه جدو
سیانید هیدروژن
سولفید هیدروژن
آهن
۲
شوری
نقره
سولفات
7105
اورانیوم
روی
جدو
معیار
(میلی گرم بر لیتر)
اکسیژن محلول ((0)0])
نیاز بیولوژیکی اکسیژن ((۳)(1)
نیاز شیمیایی اکسیژن ((1))
نیتروژن (۷)
فسفر (۲۳)
قلیاییت (:۸20)
اسیدیته (011)
کل مواد جامد معلق (155)
روی (700)
کروم (1۲))
مس (۱0))
نیکل (۱۷1)
سرب (۲0)
کادمیوم (ل-))
جیوه (۲18)
خانه‌ای
-------- صفحهٔ بعد --------
پیوست ۱- فهرست برخی استانداردهای مرتیه
5
جدو
حداکثر هدایت الکتریکی در ۲۵۵ برحسب
۸: منبع آب بدون نیاز به تصفیه فقط گندزدایی (شر
8 منبع آب بدون نیاز به تصفیه ولی نیاز به گندزدار
0 مورد نیاز برای زندگی جانوران و ماهی‌ها
آبیاری» آب خنک سازی صنایع
# واحدهای معرفی نشده در جدول برحسب میلی‌گر
حداکثر ز
11۹
یی
۶/۵-۵
-------- صفحهٔ بعد --------
۱۳۰
و
ادامه
حدا؟
حدا؟
حداکثر هیدروکربن آنروماتیک ,
حداکثر س
حدا؟
حدا
حداکثر
حداکثر
حشر
جدول پ.۵-۱- استاندا رده
باریم
برلیم
بور
کادمیوم
کلسیم
کروم ۶
کروم ۳
کبالت
مس
منیزیوم
جیوه
مولیبدن
آهن
سرب
نقره
روی
وانادیوم
رادیواکتیوها
کلر
سس
جدول پ.۴-۱- استاند
ثُر روی
شر کروم
ی آنیونی (۸18۸5)"
لی نو کلثار (چندهسته‌ای) ۲1
وخت معدنی
ثر باریم
ثر نقره
انتشار آلفا
مکش ها
بو
مزه
ای سازمان حفاظت م<
(میلی گرم بر لیتر)
۵
(هر
۲
۳۲
۷۵
۵
۲
۱
۱
۳/۵
۱.۰
۱
[و
۲
۳
۱
۱
۱
۲
(هر
(هر
۱
ضوابط
آب نفوی
(میلی گرم بر لیتر)
۱
۱
۱
از۵
۱
۲
۱
۱
۲/۵
۱.۰
۱
۱
۲
۳
۱
۰/۹
ها
۲
۰/۹
ها
۱
ره
1۹(
عدم حضور
نامطلوب نباشد
بدون مزه
بای صنعتی [۳۲۸]
آب کشاورزی و آبیاری
(میلی گرم بر لیتر)
[هر
اف
216 ۸0۲۱۷6
۸۳۵۲۵۲۱ 0
صالح رودخانه‌ای
6 1
60 -2
-------- صفحهٔ بعد --------
پیوست ۱- فهر.
نکاتی در م
- مقر
- مقد
- مقد
- مهد
درص
- افزا
مد
ست برخی استانداردهای مرتیط با شا
ادامه جدول پ.۵-۱- استاندار
کلرید
فلوئور
قسفر
0:)- فرمالدیید
امونیوم
د۹- نیتریت
+ نیترات
,5- سولفات
3- سولفید
مجموع رسوبات معلق
مواد قابل ته نشینی
محموع رسوبات محلول
روغن و چربی
5- دترجنت
کدورت
رنگ (واحد رنگ)
اسیدیته (011))
کل کلی‌فرم‌ها (تعداد درصد میلی‌لیتر)
افزایش درجه حرارت
رد استانداردهای سازمان حفاظت :
ار کلر بار منفی در صورت اختلال
ار سولفات در آبهای پذیرنده تا ذ
ار کل جامدات محلول در آبهای
ار کاهش نیاز بیولوژیکی اکسیژن
یش درجه حرارت پساب در فاصله
خص‌های مورد پایشس د
دهای سازمان حفاظت ,
آب سطحی
(میلی گرم بر لیتر)
حیط‌زیست در ارتباط
پذیرنده تا فاصله ۲۰۰
(18010) و نیاز شیمیای
۰ متری از نقطه خ
از ۱۰ درصد مقدار ار
ر طرحهای بردائست مه
محیطزیست برای پسا:
آب نفوذی
(میلی گرم بر لیتر)
با پساب‌های صنعتی:
۰ درصد تجاوز نما
امتر نباید از ۱۰ درص
ی اکسیژن (00) ۱
روجی نباید از ۳ درجه
در آب آشامیدنی بان
مالح رودخانه‌ای
بهای صنعتی [۲۸]
آب کشاورزی و آبیاری
(میلی گرم بر لیتر)
۶.
پ
۰/۱
۱
۱
۵۰
۱
۱۰
۱۰
۱۰
۲۳۰
پ
۵
۵۰
۷۵
۸/۵ - ۶
۱
ر نمونه ۲۴ ساعته نباب
سد.
۱۳۱
-------- صفحهٔ بعد --------
جدول پ.۶-۱- استاندارد آب برای آبیاری
جدول پ.۷-۱- راهنمای مقدار مواد سمی در آب مورد مصرف دام
نیتروژن در دسترس
فسفر در تماس
(کیلوگرم بر هکنار) ۳
استال آمونیوم پناسیم (کیلوگرم بر هکتار)
-------- صفحهٔ بعد --------
هم
/
ست ۱- فهرست برخی استانداردهای مرتیط با تساخص‌های مورد پایش در طرحهای برداست مصالح رودخانه‌ای ۱۳۳
جدول پ.۹-۱- استاندارد سر و صدای محیط
محدودیت تراز معادل صدا بر حسب د در شبکه
کد منطه نطه ودیت نرار ل بر ب دسی‌بل در سم
۸ (1.20 (۸)
08)
سو وف
وشوو اش ۴8
ی ملق رای وت وااش | فا ۲
جدول پ.۱۰-۱- استانداردهای صدا در هوای آزاد در ایران (برحسب دسی‌بل) [۲۸]
روز (۷ صبح الی ۱۰ شب) .شب (۱۰ شب الی ۷ صبح)
جدول پ.۱۱-۱- استانداردهای هوای پاک (سازمان بهداشت جهانی) [۲۸]
استاندارد اولیه استاندارد ثانویه
نوع آلوده کننده میکروگرم در :
0 میکروگرم در مترمکعب رد
مسر :
- حداکثر غلظت ۸ ساعته ۱ ۹ ۱
۹
- حداکثر غلظت ۱ ساعته ناد ۳۵ ۴۰ ۳۵
دی اکسید گوگرد
- معدل سالیانه ۸ ۳ ۶ ۳۰
- حداکثر غلظت ۲۴ ساعته ۳۵ ۴ ۳۶ :
- حداکثر غلظت ۳ ساعته ۱۳۰ ۵
هیدرو کربن‌ها به جز متان
- حداکثر غلظت ۲ ساعته (۹-۶ صبح) ۱۳۰ ۲۴ ۱۶۰ ۲۴
دی اکسید نیتروژن
- متوسط غلظت سالیانه ۱.۰ ۵ ۱.۰ ۵
ذرات معلق
- معدل سالیانه ۷۵ ۶
- حداکثر غلظت ۲۴ ساعته .۳۶ ۱۵۰
- حداکثر غلظت یک ساعته ۶۰ ۸ ۶۰ ۸
-------- صفحهٔ بعد --------
۱۳۴(
ی
دی
اک
مو
موا
(ذرار
3333333333333
جدول پ.۱۲-۱- حداکثر غلظت‌ها
جدول پ.۱۳-۱- استانداردهای ک
1 مناطق مناطق مناطو
۳ برحسب میکروگرم در مترم
(۳۹۸)"
میکرون)
ضوابط زیست‌محیطی برداست مصالح رود
س و
ی مجاز آلاینده‌های معمول در هوا
بفی هوای آزاد برای مناطق مختلف
روستایی و
کعب
ه روش وست گی‌کی یا رنگ‌سنجی
۸ روش فلوئورسنس اولتراوایولت"
۶ روش اصلاح شده جاکوب و هاچیسر"
۸ روش کمیلومینانس فاز گازی"
۱۳ روش نمونه‌گیری با سرعت زیاد"
۳۰ (متوسط نرخ جریان نباید کمتر از ۱/۱ مترمکعب در دقیقه با
۶
۱ نمونه‌برداری ذرات معلق تنفسی"
40 606266 20 ۷۷۵۵۲ 0۳0۷۵۵
6 مع[۲۵۷10۱]
40 (ع۱[ :0-۸۳ 0) ۷10011160 ۵۹۵۳ ۲10 نک ان
٩ ۳۳۸۵۵۵ ۲6
7 ۳۵۳۲1۵1۵16 ۵06060
56 ۷۵۱۲۳۵ اع
7 ۳۵۲1۱۵6 ۵01۳۵16
13۵116۴ 02711001216 ۵01۳۵016
انه‌ای
۱
- |
انآ -2
1[ -3
4 -4
ناک -5
-6
[٩ -7
-8
-------- صفحهٔ بعد --------
پیوست ۱- فهرست برخی استانداردهای مرتیط با شساخص‌های مورد بایس در طرحهای برداست مصالح رودخانه‌ای ۱۳۵
و
ادامه جدول پ.۱۳-۱- استانداردهای کیفی هوای آزاد برای مناطق مختلف
۱ مناطق مناطق | مناطق روستایی و
آلاینده یا حساس_ | صنعتی مسکونی روس سنجخش
رمان 8 1
برحسب میکروگرم در مترمکعب
سرب .۰
آمونیاک
0 0 0
مونو کسید کربن ۳
جدول پ.۱۴-۱- اقدامات ایمنی در مراحل مختلف
تمیز نمودن محل یا
استقرار ساخت و ساز شامل: - نیش حشرات - استفاده از دور کننده‌های حشرات
- قطع درختان - نیش مار - داشتن کنب موردنیاز برای زهر مار
- ساخت تاسیسات و استقرار وسایل
آماده‌سازی محل
- نیش حشرات دور کننده های حشرات
برای شروع استخراج شامل: ی ار
- قطع درختاد - نیش مار - داشتن کتب موردنیاز برای زهر مار
1 - گزیدن سایر جانوراد - استفاده از چکمه و دستکش ایم:
- حذف پوشش گیاهی و خاک سا گزیدن سایر جانوران ار + و دستکش ایمنی
ای ی - ورود ذرات معلق به چشم - استفاده از عینک محافظ
۱ - ورود ذرات معلق به مجرای تنفسی - استفاده از ماسک مانع ذرات
و و کل - سر و صدای بالای ناشی از وسایل - استفاده از گوشی محافظ
- ورود ذرات معلق به چشم - استفاده از عینک محافظ
آماده‌سازی و فرآوری مواد - ورود ذرات معلق به محرای تنفسی - استفاده از ماسک مانع ذرات
- سر و صدای بالای ناشی از وسایل - استفاده از گوشی محافظ
جدول پ.۱۵-۱- ابعاد و اندازه سپتیک تانک برای جمعیت‌های کمتر از ۱۰ نفر [۸۱]
(مترمکعب در روز) (مترمکمب)
3,3
11116۴7 6001۷2161 ۵۲ 2000 ۳۳۵ عون 108 امه معاکد 00طع1 کک۸ -۱
(271114) ۹6۵ 101۳۵ 119067۹1۷6 3100 -2
560100 -3
-------- صفحهٔ بعد --------
بهداشتی تولیدی نها در نظر گرفته شود.
- این محدودیت می‌تواند با توجه به عوامل مختلف و میزان فاضلاب تولیدی تا ۲۰ نفر نیز افزایش یابد.
- درصورتی که تعداد کارگران بیش‌تر از ۲۰ نفر باشد لازم است تا یک سامانه تصفیه فاضلاب نیز برای آن طراحی شود.
منبع آلودگی :
چاه (متر) (متر)
اس ی و
و و ینک
# فواصل ارائه شده در جدول فوق‌الذکر به صورت حداقل بوده و در هیچ شرایطی نباید فواصل به‌کار رفته کمتر از این مقادیر باشد. ولی درصورتی که تیم
-------- صفحهٔ بعد --------
ْ] از هنامه
-------- صفحهٔ بعد --------
-------- صفحهٔ بعد --------
پیوست ۳- واژه‌نامه ۱۳۹
نوعی درخت پهن برگ» نام فارسی آن افرا و متعلق به خانواده ۸22۲20226 است. ۸
نوعی درخت پهن برگ, نام فارسی آن افرا و متعلق به خانواده ۸06۲۵0626 است. دواد ان تن ده
بارهنگ آبی متعلق به خانواده ۸11۹1112120626 ها
کرفس متعلق به خانواده خانواده چتریان ۸120626 ۸01۱
موجوداتی که در بستر رودخانه یا منابع آبی زیست می‌کنند. کف زیان 17010120626 3105
و۱1۱۱
از گیاهان آبزی متعلق به خانواده ۷067۵0226( که به فارسی جگن یا نی زرد نامیده می‌شود. و در اه
مناطق مرطوب جنگلی, مرداب‌هاء باطلاق‌هاء گودال‌ها و نهر آب‌ها و یا در حاشیه آب‌ها می‌روید.
از گیاهان آبزی متعلق به خانواده 6۲۵1011140626 که به فارسی چنگال آبی نامیده می‌شود. م۲۳۵1
از جلبک‌های سبز متعلق به خانواده ۲1۵۳۸0226 که در آبهای شیرین زیست می‌کند. انوا وه
از گیاهان آبزی متعلق به خانواده ۲۷06۲۵0226 که به فارسی جگن یا نی زرد نامیده می‌شود. ۳۳5
گیاهان بن در آب ۹اصه|۳ ۳۵۲۳۵2۵۲
جلبک‌های آبهای روان که بستر زیست آنها در گل و لای می‌باشد. رنیرت
جلبک‌های آبهای روان که برای زیست خود به سنگ‌ها می‌چسبند. ۳0
جلبک‌های آبهای روان که برای زیست خود به ماکروفیت‌ها و با آَن‌ها دیده می‌شوند م۳
از کف زیان متعلق به راسته یک روزه‌ها ۳۳۳۲۳۵۲۵۳1۵۲۵ ٩۱۱۶۵ ۳۵۳۵۲۳۵۲۵
یکی از راسته‌های کف زیان» راسته یک روزه‌ها ۳۳۱۵۱۵۲۵1۵۲۵ ماه ریت روت وه ند
از گیاهان آبزی متعلق به خانواده ع۳:۵1۵2]2022 که به فارسی دم اسب نامیده می‌شود. ۳
گونه‌هایی که نسبت به فاکتورهای مختلفی دامنه بردباری بیش‌تری دارند. 5 ۳۳
جانوران» جانوران یک منطقه یا یک دوره‌ی زمین‌شناسی. ۳
گیاهان» شکل‌های زندگی گیاهان یا باکتری‌های یک منطقه یا یک دوره‌ی زمین‌شناسی تراد
گیاهان شناور ۳1۵05 ۳۱۵۵۳۵
منطقه‌ای که این توانایی را به زیست‌بوم‌های رودخانه‌ای می‌دهد که قادر به برداشتن موجودات ۳0
ذره‌بینی و مکان‌های پناهگاهی برای بی‌مهرگان باشند. این منطقه می‌تواند تا چندین سانتیمتر و
گاهی اوقات به بیش از ۱ متر بالغ گردد.
جریان زیر سطحی در منطقه ۲110071612 ۷ ۲1100۲۱12
جریان زیر سطحی در منطقه ع1ع1100110] ۷ ۲1100۲۱12
از گیاهان آبزی متعلق به خانواده 110-20026[ که نام فارسی آن جگن است. 15(
عدسک آبی کوچک 7 ۵ ]
عدسک آبی ]1
به زیست‌بوم آبهای ساکن و راکد اطلاق میگردد. ]1
-------- صفحهٔ بعد --------
به زیست‌بوم‌های آب روان اطلاق میگردد. 101
گیاهان حاشیه‌ای 5 ۱1۵۲182۵1
پشه‌های ریز دععهل:]/۱
از گیاهان آبزی 50 ۱۲۷۳۵۵۹11۱۵
بعضی از گونه‌ها در میانه آب زندگی می‌کنند و شناگران بسیار قابلی هستند. 0ع۳
زیستمندان آبزی رودخانه‌ها و منابع آبی که نزدیک به سطح آب زیست می‌کنند. 0ع۳
کرم‌های کم تار 00
دریاچه‌هایی که به شکل از جریان رودخانه درسر یک پیچان رود یا مئاندر جدا می شوند. 000
71 : ارزشی که تعیین می‌کند آیا یک ماده بازی است» خننی است یا اسیدی است و از روی تعداد 1
هیدروژن موجود محاسبه می‌شود. اندازه گیری آن برمبنای مقیاس از صفر تا ۱۴ است و درآن ۷ به
معنی ماده‌ی خنثی است ارزش‌های زیر ۷ نشانه‌ی اسیدی بودن و ارزش‌های بالای ۷ نشانه ی بازی
بودن یک ماده‌اند.
گونه‌های گیاهی موجود در منابع آبی که فاقد توان حرکتی هستند و دستخوش جریان آب می‌باشند. ۳0
یکی از راسته‌های کف زیان» راسته بهاره‌ها ۳/۵
از گیاهان آبزی که به فارسی علف هفت بند نامیده می‌شود. ۳۵۵
صنوبرء نام نوعی درخت ۰ ۵ا[ م۳۵
از گیاهان آبزی متعلق به خانواده ۳۵1۵108010120026 که به فارسی گوشاب می‌نامند. ۳0۳
از گیاهان آبز ی متعلق به خانواده ۳۵1۵11۵801012062 که به فارسی گوشاب می‌نامند. 0150۵ ۳۵1۵۳۵8261010
از گیاهان آبز ی متعلق به خانواده ۳۵1۵110801012062 که به فارسی گوشاب می‌نامند. ۶۵ ۳۵1۵1۵8210
از گیاهان آبزی متعلق به خانواده ۳01۵108010120626 که به فارسی گوشاب می‌نامند. ۳0۳
1۳۳5
از گیاهان آبزی متعلق به خانواده 11۱۳1206۵۴ که نام فارسی آن آلاله آبی است. جدا نی ندید
بسیاری از گونه‌ها نیز فاقد توان حرکتی هستند و همیشه کم و بیش دستخوش جریان آب می‌باشند. ۳,0
گل بداغه یا گل انبه متعلق به خانواده چلیپاییان و010(
گردان‌تنان متعلق به زئوپلانکتون ها یا زی شناوران آبزی او ره
بید نام نوعی درخت 5۳0 5۵11
از گیاهان آبزی متعلق به خانواده ۸11۵11۵120226 که به فارسی تیرکمان آبی می‌نامند. اور
از کف زیان ۱۱اه
از گیاهان آبزی متعلق به خانواده 502۳811120026 که به فارسی اسپرغان نامیده می‌شود. 5
از گیاهان آبزی متعلق به خانواده 502۳811120026 که به فارسی اسپرغان نامیده می‌شود. 0 502۲8211
گونه‌هایی که نسبت به عوامل محیطی اعم از دما یا نور یا غذا دامنه بردباری محدود باریکی دارند به 55
نام 51011000115 نامیده می‌شوند.
-------- صفحهٔ بعد --------
پیوست ۳- واژه‌نامه ۱۳۱
گیاهان غوطه‌ور 15 5۱0016۲226
بستر زیست (سوبسترا) ۹.۹1
از گیاهان آبزی که به دار تالاب مشهور است ۲۵0010"
یکی از راسته‌های کف زیان» راسته بال موداران 7/1۵
از گیاهان آبزی که به فارسی لویی نامیده می‌شود. 1۵
گونه‌های جانوری موجود در منابع آبی که دارای توان حرکتی کمی هستند و همیشه کم و بیش ارو اج ۱یا( رورم
دستخوش جریان آب می‌باشند.
-------- صفحهٔ بعد --------
-------- صفحهٔ بعد --------
منابع و مراجع ۱۳۳
منابع و مراجع
ارشد. دانشگاه تربیت مدرس.
-) .]1[ع1۲۵11-011۷1۳011111 ۷۷۷۷۷۷۰
۵ روشن طبری» م.» ۰۱۳۷۳ هیدرولوژی و هیدروبیولوژی رودخانه تجن, مرکزتحقیقات شیلات
۶ روشن طبری,» م» ۰۱۳۸۵ «بررسی اثرات بهره‌برداری شن و ماسه در تخریب رودخانه‌های مهم استان مازندران (شیرود.ء
تنکابن و تجن)» سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی مازندران.
۷ سازمان حفاظت محیطزیست- دفتر حقوقی و امور مجلس, حفاظت محیطزیست ایران- جلد آول
انتشارات سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشورء نشریه شماره ۰.۱۶۰
۱- سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور - وزارت نیری ۰.۱۳۸۳ «راهنمای ارزیابی پیامدهای زیست‌محیطی پالایشگاه و
پایانه‌های نفتی»» انتشارات سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشورء نشریه شماره ۲۵۴-۴.
صنعتی»» انتشارات سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشورء نشریه شماره ۲۵۴-۵.
مدیریت و برنامه‌ریزی کشورء نشریه شماره ۳۲۳۶
۴- سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور - وزارت نیری ۱۳۸۴ «فهرست خدمات مطالعات برداشت مصالح رودخانه‌ای»
مرحله تفصیلی »» انتشارات سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشورء نشریه شماره ۳۳۸.
۷- شرکت سهامی مدیریت منابع آب وزارت تیرقی (۱۳۸۲) «ساختار نظام حفاظت و بهره‌برداری از مصالح رودخانه‌ای»
مصوبه شماره ۳۲۶ مورخ ۳۳/۳(
-------- صفحهٔ بعد --------
۸- شرکت مهندسین مشاور پندام» ۱۳۸۶ «مطالعات ساماندهی معادن شن و ماسه در مخروطافکنه رودخانه‌های جاجرود و
کردان».
۰ صفری»غ» ۱۳۸۲ «بررسی کارایی روش فیلتراسیون با مدیای شناور در آماده‌سازی پساب ثانویه برای مصارف غیرشرب
۱- کیابی, ب» ۰۱۳۷۱ «کلیاتی پیرامون ارتباطات اکولوژیک پرندگان و آبزیان»» ماهنامه آبزیان» شماره ۲۱ و ۲۲.
۲- کیابی, ب» ۱۳۷۴. «خانه‌سازی به قیمت بی‌انی آبزیان»» سال ششمء» ماهنامه آبزیان» شماره ۳.
۳ مجنونیان» ه ۱۳۷۷ «حفاظت رودخانه‌ها (ویژگیهای بیوفیزیکی,» ارزش‌های زیستگاهی و ضوابط بهره‌برداری)»» سازمان
۴ منوری, م» ۰۱۳۸۱ «الگوی ارزیابی اثرات زیست‌محیطی زباله‌سوزهای شهری»» انتشارات سینه سرخ.
۵ مهرجوءع» ۱۳۸۷ «بررسی و تحقیق رودخانه‌های قره‌سو تا زرینگل و بررسی اثرات اقتصادی و زیست محیطی برداشت
شن و ماسه از رودخانه‌های مذکور»» شرکت سهامی آب منطقه‌ای گلستان.
۱۹ وزارت نیرو استاندارد مهندسی آب» ۱۳۷۷ فرهنگ مهندسی رودخانه, نشریه شماره -۶
-۷ هیئت محترم وزیران» ضوابط و معبارهای استقرار صنایع مصوب ۱۳۷۸/۱۲/۲۶ - محموعه قوانین و مقررات
قوانین و مقررات
۹۲۳۵۰ ۲۵۵۷۲ ۳۵۵ 2 رز 1020 060 دک ,(1986) .۸ ۳ ۲10۹6۵ 200 با من ممعل م۸۱ ۰ -29
9-۰ :6 ۷1۵286161 ۳۹۳6۵ اه م0[ م۸
م1910 ,1100۵ 51000270 ,(1995) ,(ه۳7۸ش) رهمداش اد ما۳ مش ۸ -30
۰( ,۷۷۵۵۱۵0۰
0 آ0 دزذراه 20 1۳6 1 0۹106۵100 ۰۵1062116 ,(ر1987) مهم زد 200 .۸ معاطاهط -[3
٩۵0۹1۵۳۵ ۵۵ ۹۲۵۵۵ ۹۳۳۵ 200 1۳110 1 6 2 که ۳۳۵۵۳۵۵ حصا وحم
۰ ۷101۵۵2 1701۷۰ ,5101100 آهزعو|0ظ ععاها ۳1۵۵۵0 ,24-28 امش فاد هام0 300
٩۱۳۵۵ ۷۵۲۵10۵2۱۷ 40 ۵0 دامعاله عمام لام ,ر1985) 0 .ل م66 ۳ه] 200 4۰ 0 معزلا فرظ -32
235-۰ :21 011600 کعع ۳۵۵ ۷۷۵67 فاد |ا۸ معا 0202 ۲۳616 9۵111 ۷۵1۵۲
داز 200 ٩1۳208 از 5601161 2۳۵0116 ۵۲ ۳1۳۵۵۵00 ب(1977) مخ مطاانهم زد 00 کاطا زرط -33
0 .1600108 مهد ۷۷۵0 ام 006 ما10 کلنا] بدا 0هه مامعحوز ۵۵ کامعلاه
۳-036-۰ 0ع[۳۲۵ 00۲ع 1 0016100 هط ]1
0 م۸ ٩1۳۵۵۰ ۷۷۵1۲۵ 0ع01ع1عد 1۵ دحعل0ا۵ ۰۳ ,ر1967) .۷۸ بقا مدز 200 ۳۰ م۵0۳۵ 34
433-۰ رازه0 [۵ 601۳۵۵ آ0 [۵ 0۳[ ,0۳02۳۵ [۵ ۵110 1۳۵ ۱۵
۵ 131200 دوع ۵26 فلگ 51۳۵۵ ,(1966) 60۵06 مه ۳۵۵ او 10 هنم ماه -35
66-۰ .0 ]00۲عا ۸011۹11211۷6
-------- صفحهٔ بعد --------
منابع و مراجع ۱۳۵
۰ ل01۳ 0۳۵۵12 ۷۵۱16 ۷۵۲۵۵ ۳۵ اه مه ۸ ۱971۰ دمحم 0ل لگ 200 5.۷۷۰ ,خع 60 -36
83-6 1602160 ۳۹۵ 200 026 ۸۳17002 46-64 :16-10 ۳۷۷ ۲0۳ 10 ۱970.00
007
[2 500 200 ۹1۳6 ۳۵۵1۵1100 1974 ۸:10 5.۷۷۰ 200 70۹00 لا یگ ,6۵ 37-601
۰ -97 :14 رع700[0 ۸61۵0 ۰خ10ط ۳10۵1۵0 0ع1 ۳ ابا0د ان 0۳2۵0172110
۰ 00۷1۳011۵ 200 آهد0م دنل عا۵د۷ بوام‌مناد ۷۷/۵۵۳ ,ر2005) بکلا۸ معع(ه )۱ -38
۳۰ ۱۵۵
6 20 0۵ 1042108 [اع اک +عادر0 آ0 ۳۹۵ ۳1۸۵ (1979) سابل 00 زک 200 ۷۷.0۰ ,0۵6 -39
740-۰ ,(9)6 5016006 ۱۷۵106 آهاحد) 200 ۳۵۵۳۱۵۴ ۲0 علط 50
۰ 1 26090-275 دعهد۳ .06۳۵0 1۵۳۵۲ ما داه ۵ الممد نو حعحدو‌ممط .1985 5.۳ بذدم0) -40
7 ۱۷1۵۵۱ ۳۱۵1۵ ۳.۳۰ 10 بکعفیه) ۲120۳۵ ۵ 106 ۱۵زا ۳۹۵ .1990 00 ۳۳۰ #مشسا.ظ ۲۳۳۵۵۰
160216۲ دعادا5 1101160 .(۳۵۵۰) وافهظ شا 200 ۹۵۲ ۳.۳۰ داانگط ۳۵۵ ان 1۷۵22000 1۳۵
۰ ,۸۳1810 56۳۷106 ۷۷1101116 200 ۳۵۵ ,13160 1۳6
1 ]۳۷1۳۵۲۵۲1۵ ۹51۵04۵۲0 ,(1998) بدمنهاا۸ جع ۵00 ۵۵۱ :۱ هام1 4۱-۲
با ۹/16 ۳۵۵ 0۳ 10۵00 ,شاک ,۱۷۵ ۵ 1۳۵۵ هک اه ۵02 عطا 1۵۶ ع 0 ۳۵۵۵
۰ مطاناه5 ,۸1۲۵۳ ۳۵۵۶۷ ود ۱/1۵۵ اه امعمادم 1
٩۵060 1 01 رازه0 ۵ ,(1966) ۳۰ ,1121 300 ۷۰ .ل[ قاط 200 ۸۵۰ ۷۷۰ 100 -42
-2869 :15 00۵111۷ 60۷1۳۵۵ 01 [۵ 0۳[ 112 لدم مداد ۵ معاعزماه ک0ع ۷۵ 11۵1۵
.203
40 ۳1۵ ۱۵۵۵206۲ ۲۵۵۵۳۵۵ عادعیعی۸ جاصهام) هم دمک 1۵1۲ ,ر0994) بعادزمودد۸ ۳۳۲ -د43
6۰ ,۳۳۵۹۵۰ ۹۵۵ ۰ معا 1۵۵01 ۳۳۷۱۳۵۵۵۵
1 ۲10106 :ا۳۳۵[۵0 ۱۵۵۵ 036 ک 0دک [ ۷/۵۵۵ ,(2003) 00۵۳۵0۵۰ ۳۵۷۷10 44
1 .۲0 ۳۵۲۳۳ عدنا |0۵0۵ ومع 1۵6 ۳۷۳۵۵۵۵ هه ۵۲ ۳۵۵۳۵0۵
۰ .۳0 ۱1001110211010
7 0 ۵۵ 1۵00 01 1۵۵۵۲ [۵۵ ۰۳۵۷۱۲۵ ,(1973) ,(۳۳۸) ومویش۸ ما۳۵ ۳۵۷۳۵۵۵۵ +45
۰ ۳1۵ رازه0
با .1.۷/۷ ۵ ۵۵۳۲ ۱۷۳ 0۵۳6 10۵۲ عط) 1۵ عصزامصحد ال (6ز ,(1982) ۷۷.۲۰ ,حل |۳۵ -46
.۰ ۲10۷۵۵۵۲16 بدعادزمودد۸ 200
۰ 53705 ۳۵ 00 ع ند نع1ع00 اعاع ۵۲ ۳۵ ,بر1974) ما .۷ معا امد .۸ 47-۳۵۹۳۵۵۲۵
27:65 ۳۳۵۵۵۵۵۵۵ دحتم ۳۹۵ مه عم آهن ماه مدش معاحه ابوک
0 م1۷6۲ 0286 10۷۵۲ 6 اه (حلعدعی) ک۵06 ۰*۸۵ ب(1981) ممصممقطاباظ ب .۸ 300 .ظ 1 م0 -48
۰ 6116۹0[ 0۹6۲۳۷۵110۰ ان 1602161 آسا۱۹۵۵ ب سامد۹ ۱ ۴۸۷6۳۰ کع 3 مه امین
۷ ,۸161900 10 1۵00۵۹6 200 کا 601۵0 51۳۳۵0 0۵ ۱۵2202 ا۵ ۳۵ ,ر1979) مسا مطام 49-032
79-0۰ :۱3 ۳۵۵۲ 1۳۵۷/۵1۵۲ 200 ۵16 01 0۵[ #مداه7
0 م۸ 1991 مکصص کت ۳.۷۷۰ مهد کل ۷۷۸۵.۱ 5۳۵0۹0۵ ۳ یگ و0عع0 +50
۰[ -540: 41 510۵0606 .72006۵ ۳10۵1۵ ۵ 00۹0611۷6
٩1۳۵ 1۵۵ 2 ۵0۵ ۷۵۹۵25 ۵00-11 او امعانه 1۳۵ ب(ر[0960) .0 بل ۳۵۱0۵۰ -51
435-۰ :۱4 ع[ع 1000 220۳2006 مس عط ۲۳0۹ ۸۵۳ عس ۷۳۵ 1۳۵110۵6
۰ .کل رز 131-141 دعیهد۳ ب داعدد با 1۳۵۳۳۵۵۲ 00 امعاله معط 200 ۳100 ,(1993) ,۳ ,|۳۸۳۵ -52
1۵282661 200 ۲00۹6۳۷۵0 010۲۵ ماما ۵ با 200 بط ب) بش۸ مدعد ات
-------- صفحهٔ بعد --------
7 ,رد۱1۵۵ من م۵ 1۸۳۲ ۵ اه دعدنلمم ۲۳ دلع۹۵ 1۳۵۳۳۹۵۵۳
۰ ,1۵1۵0 ۲۵۵۴ ,6۵/۵۰ 00۵0۷۵110
۰ ,۳۳۵۵ 100010 701] اد ۷۷ ۵۵۱۵۵ ان جعمامم 1۳۵ ,1970 ۳8۰ ,۲9۵ -53
40 ۳۹۱ دل] 0۳000 1 کعاددا 1111۵۵ عاهی وش 1۹۵۵۳ ,(20(03) م6 قاط ۵00 ۰ 13006 54
3
۳1007 16 [۵۷6 60۳ ۵00 50 ,(2004) معا ییامام تم م60 ک وعما۵ ۲1۶۵ مجعلا۳ 1۳ -55
۰ 2801 با ۷1۵1000۵ ان اما اما ۳۵۵۵ مالس ناهارمه ص۲۳ عدنا
۰ ۵ ۳۳۵۵۵۱۶۹ ماگ مع 1
٩010۳ ۲۵11۵11010 0 0۲ 0661721100 0۵ (از1ط ۲ کلزمحم مه ان ۳۹ ,0985 10 بل ام -56
۱95-۰ :125 ۲1۵۲00۱0۵21۵ حادم 20۵16
۷۷/۵۹1۵210۵ ۲۵۳ ۳۳۵0۵110۹ ۰۹/10۵02001 ب(1997) سا۷ ۲۵6 ۵00 ماگ ,۳۵۲۵۵۵ 57-۰
۰ ۷۷/۸۰ 01۷101۵ .[۷۷:10 20 ۳۵۳ 101 ۷۷۵۵۵۰ ۰ ۳۱۵۵۳۵۵ :۵۱۵۹ 0۳10
۵ ۷111۵ |0۲26 له ۵05 ا۵ ۳۹ :۷۷ ۳۵۵ ۳۵۵ بر(199) 3۰ ۵0 ۳۵۵۵0۱۲ -58
533-۰ .00 ,4 310 ,21 ۷۵۱۰ ۷1۵۵8061 ۳۷۱۳۵۵۵۵۱ حاعصصحضس
40 1112 [ع02۷ ۰۳۳۵۳۵۵۲ ,(2002) ما با|۵ ۱۳ 200 ۵ 176 1ع 5 ۵00 ,۵ 0 ۸۵۵۵|۱۲ -59
0 ۵ ۷۷1101116 ۵00 ۳۵۳ 0۲ 10۵101 ۷۷۵۵1۵100 ۲۵۲ ۳۵۳60 ها 8 ع 0
۰ ]0 160211 ۷۷۵۵810 ۵00 هام۲ اه اصعصاد م1
۰( 11۵ 10۲ 1۱۷۵۵ ان ۳۳۵۱1۵1100 ,(1998) ۷۷۰ ما ۸۵۵ 2300 6 هه -6۵0
۳ 16100 0011001100 002111011۷6 ۵ ۹1۳8 28۹61 بااااشن ۹۹۷/۵۵۳ (1988) 0۸ باهمما -61
7 م50 0010 ۸ ل ب کعا ع۵0010 ع 0
0 1 ۳۳111۷ ۵1۲ ۳۵۵ ,(1987) 10 بل ب6 1 ۳ه] ۵00 ۳۲۰ بل ,۳۵۵۱۵۵ ۵00 یک 0 ]1 -62
1-۰ :7 ,)1۵28016 دع 110 ان موز م۸ 1۵۸۵ مب مادها۸ ان کعاد ۷
7 0 ۷1۵۵2061 ۳۵) 1۵0۳ کولس - 2 ۸0 مالس جاناشس0 ۷۷/۱۵۲ ,ر1994) ,۷/۳ -63
4۰ ع 0[ ۷۷۵۱11۵210۰ ۳۷۱۲۵۲۵۵۰ ۳۵ ۱۵۹/1۵۳ اقا 20 سوام
7 مم,(19960) ال .9 بکا بع0 ۵00 با ب10 ,10101 ۵00 ۳۰ 1۰ 11۵2۵۵ 200 )1 ,ات۱۷1 64
15 ۸/1026 1 ۷۵110۷۱ ۳۵0 20 1۵0۵1 ۷۷۱۵00 ۵ ۵0۵ام۲ ۳۵۱۳ هد 00۵1۵1100۹
۱63-۰ :۱6
۰ ۷11۱۲۶۵ 6073۷1 200 ۹۵۳۵ ,(2005) ,ا۵ ۳۷۱۲۵۵۳۵ ان امعصا م1 جع ۱ -65
|600۵ 1۹0۳۵۲۵۵ ۷۷۵۵1۵۵۲ هاوگ ۳۱۱1۱۹۵110۵ عع م10 |۲۳۵۱ ما۸ بجاناه0
۳1
7 011006[ 36 ان عم 00 ۳۵ لمع 110۵10 (2006) ,۷۱06۹ ۵00 عمط ان جا ۷ -66
۰ 03۷1/0۵۲۷ 5۵۵ ۵ 1۵۲ ۳۵۵۳۵۳۵ ۳۵1۵۳۵110 ۵0۵ ۷/۵۳
1 ۵۵۵۲۵۲ ۳۵۳۵۵۲ ۱978۵ ادها ماش ۵00 700۹00 لگ ,۷1011100 ۸.۷۰ شا ,67-0۳۵
1 مل2 0۳۵10110۳ 107 دعلع 5۳ زا محعاهاگ مادنا ماد 0 عط) 1۵ ماد جلدام 11000
۷100۲10۰ ۲۰ .ل 200 ,100۵00 ۲۹۰ 60 بخفصعاه دمم مادم معطان ۵00 ک1000 ۷1 0لدام 11۵۵۵ 0
00 ۳۵۳۵۲ 171510۸ .2360-242 00۰
6 0 0۳۳۵۷۷۱۵ 200 30۵۳1۹۳۳۵۲ ۵00 آ۵ ۳۹۵ ,(1982) ببصلا۳۵ ۳۳۰ ۵00 5.3۰ 3001 -68
اهادد0) ,۲۳۵۱۲۹ 0۲ 008٩ بسوجورش۸ کل ۵۵ ۲۵۲ ۳۳۵۳۵۵ 82-14 0 ۱۲ ب م0
۰ ,0616۲ ۳۵0۵۳۵ ۲۳۵۵۱۵۳۵۵
-------- صفحهٔ بعد --------
منابع و مراجع ۱۳۷
0 ۷۷0۵۲۶ 8 0 1ع 1 ۲ل ان 1۵۵۲ 1۵ ,(19980) .10 1110000 300 .لس نهک 300 ۲ ,ااع م1 -69
1010810۵1 0۲ ۵0۷ اداناک 20 ۵06 کال ۵ اعد ۳6 ان 0۳۷0 داد ۷ آماحد00
27-۰ 36:1 ,6۷ ۸0 [0[ظ ۵۳ 006۵00 ۵۵۰ معد ۵طا 00 کع ۲۹0
0 ۳۵۷۷۵۲۵۳ 1۲۵۲۵ ۲۵۳۳۵۷۵ ۹0161 ,(2004) معا احع نامگ - خع ۳۹۳ 310۸۸ -70
45 ۵۷۵۱ 5001161 ان ۳۷۵۱۵۲10 ۳۵ 1۵۳ الماک دم۳ ۳۵۳ 110۸۸ ما مالس :۲۵۸۵
لا 1۵۷۵ 500101 5۷۷ 51۳۵۹ 1110۳1۵ ۲1۳۵
40 .۸ .1 ,۹/1۵۵ ۵00 ۸۰ ۴۰ دام ۵00 1 .5 با۵ ۷۷ 300 .60 .ل ما۲۵ 200 ۸۰ ۵۰ ,]00۵ -[7
۳ ۲1۵01101 ۳۳۵۷1۵۱۵۵ 1 2006۵ ۱۵۵21 ۸۵۵۵۵ ان ۳۷۵۵۹ ,(2000) ۳۵ ۹5 ۲۳۵۳۹۵۵۰
.۱-00-01 1۳۷۷-۷۷۸ ۹۵۵0۵۲۱ 0011166 0۳ ,با ۷۷:1۵ 20 1100۳/۳۹۵ ۷۷:1۵
5 ۵16 ۵ دنله ۵1| ناه ۹۳۵۵6 ب(1998) لا ۳۷۱۳۵۵۵۵ 00000 -72
1 ۱۷1۳۵۶ ,10100۲ عطا ۵ هام10 بکنا با((]۳1۸۵1)ک) عدعلجل
56۳,۷۷ ۵۹2100 0. ۲0۵۳۵۵۲ 30. 1435-01 -98-0 1-4۰
آن ۵10۳۵ ۵00 1۷0۳۷ 1۵ ۵۵ ۹۵۵۵۵ 1986 م۸ 8.۷۳۷ 00ههد ۸.0 0۵ -73
۰ .۱69-201 ب0م بانشاگ .۲ ۵00 بل#لر0ظ لها 00000100 بلاب۸ بل با۵اا1۵ ۷۷۱1۵1116
0 ,10 ,۲6 06 56۳ ۷1۵22001 0۵فا اه هط ,131۳0 ۳۵ ان اا ۱۱0
0 112015 0151۳۵06 ۹5۵161 ,(1995) ناذا مدا سوه ۷/00 ۹1-0۵00 74-0۷
: |۷۵ لها عاها5 ان 111100 0200 ۳۵ ۵۳ ۲00 ۸ مطااه ماد 200 ۵۵۲ ماه
۰ 225 ۳۵00۲1۰ ۵080 [01۵ 100 :2 ۷۵۱ .00 ۹2 ۵۵0۵ با یگ
0 هن (ع100 100 ما۳ ما00 داح ۳۳۵۳۵۵۳ ,(0993) ۳.۷۷ ۳۵۳۵|6۵ -75
6 0۲ دا۸۵ ۱۷۵۲ م1006 علاانا ۵طا ان ۵۱ 1۵۵ معالاد دجم ۱۷۵ ها
10۹1۲, ۷۰ 62, 0. ۱-۰
76- آ۵ |۳۵ ,(19868) بط 10 معو۳۵ ۵00 0 کل 1000 200 بل با ,م۳۵ 10۳066 1۵1۵|۹٩
11۵۳1۵۵ بل بخ 1۵ 113-132 جعوو۲ بهاد10۳ اخ 0[ عزاند۳ ان کصادید ۳۵006 ۰
له 1۹۳6 11۳۵۵110۵۹۰ ۳۵۳۵۷ له ۷۷:1۵ مادم نام مع ۷ عل م5 1
۰ 50216 ,10100 ۷۷/۵۵ ا۵ با 703۷] ,59 .۸0 01۳۱110 بکع ۵
1 01۳201100 272۷01 ان دانعاله م8۸01 200 [۵م۹۱ ۰۳۲۳۹۷ ,(ر1985) بل هگ 300 .ظ ,77-۸۷۵
-[0.13م :6۵ 11۵ 1۳۵۳۵۵۲ هد ما۵۵ ۲۳۳۵ بل0ع کل ماد ۸10 :1۵ باح0 0
۰ ,]46۰11۲۷/۵۳ |
۰ ۸۵۵0۵۵16۲ 1۵۵ ۳۵۷۱۳۵۵۵۵ ۵۲۲ ,(2003) ,11۳۵10۵ هدس عمط -78
۰ ل[00) ۷1۵۵۱۵ ۱1۵۷۵۱
0 00۷/۹1۴210 دا10۳۵ دام 10۵1۵۵ ان مدمداان .1990 موعحو ۱ 7.3 له یک ,۸۵۵۵ ۰ -70
[۵ ۳۷1۳۵/۲۵۸ .11118221100 10۲ 0۳0۵005 200 جهن 206 00 تلزنم ۷۷۵۳0 هرز کل
4۰| 45 :14 ۱۷10۱۵2001
[ 7 10۷10 ۸ :51۳۵۵ ۷7 00 ا نلک ۵۲ ۹۵ |۳۵۵۵ ب(1991) ۳۸۵ مد -80
207-۰ 00 25:2 ۵۲0۰ع۹عا ۳۳۹۳۳۵۵۲ 200 ۱1۵1۵۴
۳۵۱۵۲۱1۳۵ [۵۵ ۰۳۵۷۲۵ ,(2003) ۳ ]۸0۸ 200 سا ,00 هل 52۷010 ۲[
۰ ک 50 عک ۷۷:۱۵ 0[ ۳۵۱۱۵۵۰
:۲ ۳۵۵ ,11۷۵010100 ان د00ط ۰۹ ,(1970) .ل ماع هک 82۲
]5۳1 آ0 61 ددع۸ 10۵01 ۳۷۱۲۵۲۳۵۵ ,(2005) 111160 ۳۱۷۵۵ 00| کاصما ادن 5۳۵۳۹ -3
4 ان 80۵0 ۳۵۲۵۳۵۵ عک معناسنک ۱۷۵۵ مجعام م6 لسکا - 8000 اد عصنللسط 006
5۳)
-------- صفحهٔ بعد --------
, 06060 ال کعااع 2 سسوم دعل 06اد ۱۵۱ ۵۵ ان ماما امین ل خن حعل میک 54
6 11018 6000۵1 لاه ۳۵۵ ۳۳۵۱۱1۵10۵ مارگ ۱۵۵۵ ۵ عمادم۳ 1۵۳ لالز
5۰ ۳۵[۱۱۵0ع ۳
۳1000۰ 13617 200 ۱۷۵۳۵ عع ما ان ۷1۵20 اد رد۳ ۵۶ ۵00 ,(1995) سلطا مانمگ -85
امه 000۷6 200 ۷1۵1116 لاصد اکتا عممل وم ماد دمم عنمل منم با اه ممعطام ۵6عط 1
۰ (45)3 .500006 آهاع0|0ظ ان 1۹06 م۸ ۵010506
0 م۸ ,(1996) ,0۷17 ۳۰ ,6۵ ۲۵ 200 ۲۰۵۰ اضما بش0 له طظ بع و5 -86
0 ۳۷1۳۵۵۵ 7.00100 96-605- ]1۳۹501 م0 مدمه امنصمصح له ما 200۳0۵
0۰ ,1۵ ]60۲۷۵ .0070 50۷06۵
7 ع6ع) ۵0 10۵61 ۳۷۱۲۵۲۵۲۵ داز 200 ۱۱۵۵۵ ده ۵دک با بادا۵ ۳:۵ 200 یک ,87-۹۲0۵
06 ۲۵ج ]۷11مه با۵ ۸۳۵ ۳۳۱۳00 101۵ اخع ۷ امک لها ۷۵۵۶۵۵ اه اطعا
365-7 .00 ,1۳1۳۷۵۱۵۲1۵۷۳۵۲۲ انا ۸ بککا0 ,2006 بکحعع 00
3 ۳۵۳۵5 ۷۵۵۵۱۵۵ ۳۱۵۵۵۵ هه طاسطه ال ان دامل۵ ۸ ۱9/9۰ با 0 ۸۰۵۰ 200 لا 868-0
۰ 24 11210۳۵1۹1 501۳/۹100 1۰ 500۲۵ 1۳۵
41 ۰۰۳۷۱۳۵۲۳۲۵ ,(2000) ب(۳۳1) 1۵1 ۲۵۳۹۵۳۷۵۵۵ ۳۵۷۳۵۵۳۵۵۱ عاداک -9
۹۵۳۵ 3111۵۰ 106 200 5200 ۱۷۵۲ 10۶ دعزاعلاسس رخا ام ددع۸
۰ ]6006۵ [0۲3۷۵) ۵00 5200 1۳۵ ,(2004) |۲۵ ان امعصا دما ج اطع ۷۷ ان مادک -90
01۷101۵
4۵ 1۳6 آ0 د1در 3021 1۵01 16 م0 م20 ند ما۲۵ ,بر1993) مداد ندش جهن دمک -(9
,0۵ ۷۵000 ۱۷۵۳ 000 عطا 0۵ صعام موجه ما۱ ای م۸ ماما
۰ ,00۲0۷۵ ۳۵۵۵ زا ۷۷۵ ۳۵۵۲۵ ۵۶ ۳۳۵۳۵۵
۰ ۷۷/۵۲ 8116۳ ,۵۵۱ بازاد0 ۷۷/۵۵۲ ان دعام ۳ ,(1998) 111 1000 -92
0 ,(۱998) ,(/۳15[۷۷) 000 ۷۷۵۵۵ ۵۵۵0۵ هاگ جممدعداطا ۲۳۵۱ ع 1 -93
۰ له ,۳۳۵۵۵6۵ ,۳۳۵۵|65 ۲۵۵۳۵1100 001007
40 0۳68011 آ۵ 10۵۵ 85106 1۳۵ تدا 1۵ ۵۵200 ۱۵ ۱۵۵۲ 1۱6 ( ۷۷:1۵ .1979 ب0ع 7.۷۷۰ ,1۳۵۵۵ -94
۰ ۳۵۲۵ ۳6 اباا ۸ اه ا ماه یکلا بذک ۲۵00 وش اعد ناک ۷۷
۳ 1۵1۵ ۳۲۵۵ باعلا ۹۵ 1۵۲ 110۷8 ماه امن بر0972) بکا ,1۳۵۵۵۵۵ -95
۷۵۵0۷0 0۹۹100 مرک ۱۷۵۲ ۲۷۷۷ ۳۵۵۰ م۷۷۵۳ امعم ۳۸
0 ال عازه مد ومدال اداماد لععولمل ۷۷ عطا ده کاط ۶ م۵ اممصوامسک ,099 ,15۳۳۸ -96
1 ۷۵۲ ۸0۷ عطا دز (۲۸۳۹) عازک ما۵ جعمش ۳۹۵ عط) ان همع ال ۳۵ 10۵۳
۰ 168107 ,115۳۳۸ م۸
۰ 1۹۵۱|1۵ ۵00 1۰۷۰ 101۹6 ۵00 1۸۰ 1۵10۲6 300 ۳.۲۰ ۷۷/۵۵۵ 2۵00 ۳۰ ما10 ۷۵۵ -97
1 30:0 11620 ۲111000 ۳۵ آ۵ لماک 310۵110۳۵۵ م8010 مه م۲۳۶۹ ۸ ,(۱992)
4 50 ع3] 200 1120 ۲120 ۲1:10 ان 100 ۳۵ 1۵۲ 0۳,۵60 ۲0۲ |۳۵ م۲۳۲۵
۰[ [۵امد0)
0 ۲120 ۲۱۱0۵ ۵ آ0 لاد ۵101۵ آهاع ۵10 200 دوم ۸ ,(1992) ,۳ ما10 ۷۵۵ -98
۰ ۱159 )5 ,۵715100 1۹6 ۵۵۳ معس ۵0 6 1۵ ع(0 0 10۵۹۵۲
۰ 0۵۳۹۳۳۵ ۵0 ۳۵۱۱۶ ۳۵۵ ان ما0۵ ۰۳۵۹۵۵۵۵۱ ,(0994 ملظ بط۵ا1۵۵ ۷۵۵ -99
۰ 101 )5 ,۲۳۵۲1۵10 1011۹100 سوم ۵0۵6 مصنامی ایوگ ۵۳۲۰ [11۳۵
-------- صفحهٔ بعد --------
منابع و مراجع ۱۳۹
0 ۲۱۳۱1۳6 لامع دام ان دا۵ا ۳ ,(1986) 0 بل با ۳ه] ۵00 ۳ ۳۵ ۲1۵۳۵۷۹۵ ۷۵۵ -100
- |[ 22:9 ,11ع1]با0 ۵0۵065 ۷/۵00 مهاددا۸ ان کصههنای نا ماه دز ۵۳۵010 0۳۱۳۵۲۹
40 511102 200 00۹1۳1103 1۵۳ کع 1 اعل 6 ۵0 زا۲۳۲۵ ,(1999) رصم ۲۷۹ 0 ۱01-۷۷۶
0 ۲0۹۵10 ۳۷۹ ند ۷۷۵۵۳ کش مگ ۷۷۵۳ ۳۵۵ ۳۵۵۵ ۱۵ ۱۱۵۳۵۵
.۰ .810 ۲۳۵۱۱۵۷
0 0001۳0 200 بخامعااه ما10 بذعسمد تاد ج ملگ ,(0995) ۳۰ 1 ,۷/۵ -102
. 7 100821201 500101 ۲۳۵۳۳۵۵
103- ۷۷/۹6 ۹60
40 1101100۷ ۳6 اه ۲110 ۷۷۵۵۳0۵0 00 ها دیوگ ۰۹۵۵۱۵۳۵۵ ,(2001) لا 7001۵ -104
۰ 21-24
-------- صفحهٔ بعد --------
-------- صفحهٔ بعد --------
1۹12۳6 1۵۵ 0۶
۷1۵ ۳۲۹۱۵۵ ۲۵۹۲ ۹۳۲۹126 ۳۱۵186 20 5
۲۳۲۷1۲0۵۳1۱۵۳ 12[| )۷1)6712 7
۲7601 2[| 01 111۷۵۲ ۷12712
0.3
۷( 01۲ ۱111۹۲۷ 0 51۳316816 1۵۲ م1 01۲ 016
16611621 200 ۳۵1661182 اه 50۳۵ 0 1601162 اه ۲5۳۵۲
7 م0 ۷۷۵1۵۲ 1۵۳۲ 011611۵5
وا نماد با ی3[3۳[
-------- صفحهٔ بعد --------
مصالح رودخانه‌ای» با هدف ضابطه‌مند نمودن
برداشت مصالح رودخانه‌ای از دیدگاه انرات
زیست‌محیطی مربوط به آن تهیه شده است. این
برای جهت‌دهی روند اعمال مدیریت
زیست‌محیطی در مراحل گوناگون برداشست
مصالح رودخانه‌ای و تدوین چارچوب آن و
همچنین ترسیم الگوی نظارت پیوسته بر
برداشت شن و ماسه و کنترل پیامدهای منفی
آن تدوین گردیده است. همچنین به بررسی
مواردی هم‌چون احیا و بازسازی منطقه برداشت
پس از اتمام عملیات و مشارکت مردمی و
برنامه‌های آموزشی از دیدگاه زیست‌محیطی نیز
پرداخته شده و در انتها ضوابط زیست‌محیطی
برداشت مصالح رودخانه‌ای و الگوی برنامه پایش
زیست‌محیطی طرحهای مربوط به تفصیل ارائه
شده است.
12531307130813121320133013311333133413351336133713381339134013411342134313441346134713481349136013611362136313641365136613671369139113921393193119891992199319941995199620212149215121592160216521682175223522372251229823042307230923122319232623282330234323462351235323912443246324912502250725222523252425252530253125352538254225442545254625572558256025612563256425652566256725682569257125752576259826132615261626202621262226232624262526262627262826292630263126322634265926602661266226632665266626672668266926712682268326852686268727022706270727102712272027212725272727282729273027662841284228432844284528462847284828492850285128522853285428552856285728582859286028622863286428652866286828692870287128722873287428752877287828792880288128822883288428852886288728882889289028912892289328942895289628972898289929002901290229032904290529062907290829092910291129122913291429152916291729182919292029212922292329242925292629272928292929302931293229332934293529362937293829392940294129422943294429452946294729482949295029512953295429552956295729582959296029612962296329642965296629672968296929702971297229732974297529762983298429852986299430093010303230563082308430893090313631373138313931403142314731513152316131733177320132133237324232463248325132543255325632573284329933163318331933203323333733413348335233553356335733723373337433783384339433973398340334263428342934523453345434553456345734663467346834823483348434853486348834893490349634983500350535213524352535283530353135533554356335643566357136183619362036213622362436253626362736283630363236353636363836393640364336443646364736563658366336643681368237193725373037313732373337343743374437463748377337873793379938153821383438383843386438653866386738683872388038813882388338843885388638873888389038913892389338943896389738983899390039013902390439053906390739083909391239163917391839193922392339253926392939313932393339343935393739383940394239443945394739493953395539563959396139633964396539663967396839703971397239743975397639783980398739933994401240154017401940224023402440254026402783168317833983418368836984028407842784498452845384748582858485858594861086248638863986438644955695699570957695779578958095819582958396029605963796399640964196469647964896539698970097019719973297409759976497659780979797999809982998349933993599409948996199639982998399879988999099959997999899991000010004100071000810010100241004010048100571006010069101261014810152101581017910180101931019610197102071021310223102251022810243102471025510261102671028810292103051030610329103361033810341103421039910410104141044410446104481045010459104601046210465104921049310501105101052910565105671058210586105881058910591105951059710598106121061810620106241062510628106331063410638106391064010644106451064610648106491065510656106571066110673106761069010692107091071010711107131071510717107181071910720107211074610755107561076010762107701077510778107791079010793107981079910800108041081110812108161081710818108191082010821108271083210844108451084610849108511086510872108751089610908109121093510936109541095810959109701097110972109731097410975109761098210985109871099010992109931099410997109981099911003110081100911010110111101311021110271103111035110391104211043110451104611047110491105111052110531105711060110611106211063110641106511067110681107411075110771107911081110851108611087110881108911090110911109311095110961109711099111001110211105111061110711108111091111111112111161111711120111221112411125111261113111132111331113411136111381113911140111481114911150111511115211153111541115711159111601116111162111631116811170111731117711178111791118311190112091121111212112131121411218112221123111232112331123411236112381124611248112491125411256112571125811263112641126511267112681126911270112711127311276112781128111285112891129211293112951129611300113011130511307113091131311314113151131711318113201132211332113331133411335113361133911341113431134411345113461134711352113551135611357113591136011363113661136711370113771137811379113811142211431114331143411436114391144011441114421145311455114571146411465114661146811469114761147911484114851148911496114981149911500115011150311508115121151711523115241152811533115341154011541115431154411553115541155711566115681156911570115771157911582115861158911590115941159711600116031160411609116251163011635116401164111651116551165711660116621166711668116781168311684116851168611687116881168911690116911169311694116951169611697116981169911700117011170211703117041170511706117071170811709117101171711720117221173911755117651176611767117741177711778118181181911824118251182611832118411184311844118461185711858118591186011861118651187611877118811189111895118961189711898119171191911920119211192411927119291193311934119391195211953119631196411972119741197511977119781198011983119851198711995119961199912003120041200512007120081202412035120381204012041120431204612050120571206212064120671207812106121081211012111121121211312114121151211612117121181211912120121211212212123121241212512126121271212812129121301213112132121341213512136121371213812139121401214112142121541215512164121651216812170121731217412182121891219412195122161221712218122201222312224122261224212243122601226112264122651226612267122681226912270122721227612279122911229212296123111232012323123301233112333123371233912342123431234712368123691237012373"با صلوات بر محمد و آل محمد""با صلوات بر محمد و آل محمد""با صلوات بر محمد و آل محمد""با صلوات بر محمد و آل محمد""با صلوات بر محمد و آل محمد""با صلوات بر محمد و آل محمد""با صلوات بر محمد و آل محمد""با صلوات بر محمد و آل محمد""با صلوات بر محمد و آل محمد""با صلوات بر محمد و آل محمد""با صلوات بر محمد و آل محمد""با صلوات بر محمد و آل محمد""با صلوات بر محمد و آل محمد""با صلوات بر محمد و آل محمد""با صلوات بر محمد و آل محمد""با صلوات بر محمد و آل محمد""با صلوات بر محمد و آل محمد""با صلوات بر محمد و آل محمد""با صلوات بر محمد و آل محمد""با صلوات بر محمد و آل محمد""با صلوات بر محمد و آل محمد""با صلوات بر محمد و آل محمد""با صلوات بر محمد و آل محمد""با صلوات بر محمد و آل محمد""با صلوات بر محمد و آل محمد""با صلوات بر محمد و آل محمد""با صلوات بر محمد و آل محمد""با صلوات بر محمد و آل محمد""با صلوات بر محمد و آل محمد""با صلوات بر محمد و آل محمد""با صلوات بر محمد و آل محمد""با صلوات بر محمد و آل محمد""با صلوات بر محمد و آل محمد""با صلوات بر محمد و آل محمد""با صلوات بر محمد و آل محمد""با صلوات بر محمد و آل محمد""با صلوات بر محمد و آل محمد""با صلوات بر محمد و آل محمد""با صلوات بر محمد و آل محمد""با صلوات بر محمد و آل محمد""با صلوات بر محمد و آل محمد""با صلوات بر محمد و آل محمد"!"با صلوات بر محمد و ال محمد""با صلوات بر محمد و ال محمد""با صلوات بر محمد و ال محمد""با صلوات بر محمد و ال محمد""با صلوات بر محمد و ال محمد""با صلوات بر محمد و ال محمد""با صلوات بر محمد و ال محمد""با صلوات بر محمد و ال محمد""با صلوات بر محمد و ال محمد""با صلوات بر محمد و ال محمد""با صلوات بر محمد و ال محمد""با صلوات بر محمد و ال محمد""با صلوات بر محمد و ال محمد""با صلوات بر محمد و ال محمند""با صلوات بر محمد وآل محمد"*"با صلوات برمحمد و آل محمد""تامین کالا و تجهیزات. ساختمان"رک اسلا یا راب"یا صلوات بر محمد و آل محمد"#صیه هایی در مدیریت منایع آبهای زیرزمینی| موضوع مصوبه: مقررأت تامین برق مراکز استخراج رمزارزها« بخشنامه به کلیه دستگاه های اجرایی موضوع ماده (۵) قانون مدیریت خدمات کشوری »« ما لرا ری رای ولیر»«اصلاحیه سوم تنقیح و تلخیص بخشنامه (۱۱) جدید در آمد و ملحتات«با صلوات بر محمد و آل محمد»«با صلوات بر محمد و آل محمد»«با صلوات بر محمد و آل محمد»«با صلوات بر محمد و آل محمد»«با صلوات بر محمد و آل محمد»«با صلوات بر محمد و آل محمد»«با صلوات بر محمد و آل محمد»«با صلوات بر محمد و آل محمد»«با صلوات بر محمد و آل محمد»«با صلوات بر محمد و آل محمد»«با صلوات بر محمد و آل محمد؛«با صلوات بر محمد و آل محمده«با صلوات بر محمد و آل محمده«با صلوات پر محمد و ال محمد:«فهرست مصادیق خدمات بیمه های زندگی و درمان»آئین نامه تشکیلات و طبقه بندی مشاغل دانشگاه ها و دانشکده های علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درآئین نامه جامع مدیریت دانشگاه‌ها و مْسسات آموزش عالی,آب تصفیه شده برای صنایعآبین‌نامه طراحی لرزه‌ای تاسیسات و سازه‌های صنعت نفت (نشر یه شماره ۰۳۸)آبین‌نامه طرح هندسی تقاطع‌هاآبین‌نامه طرح پاهای راه و راه آهن در برابر زلزلهآح را رجا مر و رمع کی ماو رهم وی رال مورآسیب‌شناسی و ارزیابی وضع موجودآسیب‌های وارد بر اتصالات بتنی به شرح زیر طبقه‌بندی می‌شود:آشنایی با سازمان ملی استاندارد ابرانآشنایی با سازمان ملی استاندارد ایرانآشنایی با سازمان ملی استاندارد ایرانآشنایی با موْسسهٌ استاندارد و تحقیقات صنعتی ابرانآصو با مرت وزبرانآصو با مرت وزهرانآماده سازی لجن حاصل از تصفیه فاضلابآمور مالباتی شهر و استان تهرانآن برای ادامه مطالعات و انجام طراحی تفصیلی انجام می‌شود. هرگاه مشاور نظری در مورد تکمیل, بآنها در پیشرفت جوامع » تهیه و کاربرد آنها را ضروری و اجتناب‌ناپذ یر ساخته است . نظر به وسعآوقاء زایه زروانه اشتخال به کار تاردافیآیین نامه اجرای بند ۵ ماده ۱۳ قانون بیمه همگانی خدمات درمانی کشور (مصوب ۱۳۷۴/۰۶/۰۵)آیین نامه اجرایی ماده ۱۹۳ قانون برنامه سوم توسعه اقتصادی, اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی اآیین نامه اجرایی ماده (۷) قانون بیمه همگانی خدمات درمانی کشور (مصوب ۱۳۷۴/۰۳/۱۷)آیین نامه اجرایی موضوع ماده59آیین نامه اجرایی موضوع ماده219آیین نامه اجرایی موضوع ماده 79 قانون تامینآیین نامه استخدامی سازمان بیمه های احتماعی مصوب 13/12/1348 (قانون سازمان بیمه هایآیین نامه جدید استخدامی سازمان مصوب 28/12/1386آیین نامه مالی و معاملاتی دانشگاه های علوم پزشکی و خدماتآیین نامه معاملات شهرداری تهران - مصوب ۱۳۵۵/۱/۲۵ با اصلاحات فصل اول - نصاب معاملاتآیین‌نامه اجرانی ماده 46 آیین‌نامه استخدامی سازمانآیین‌نامه اجرایی بند ۷ ماده واحده قانون تسریع در امر تخلیه و بارگیری کشتیها در بنادر ٍآیین‌نامه طرح هندسی راههای ایرانآییین نامیه اجرایی میمیور مامییات ارزد امیواا و ارایی هیاک انتتیاا یاوتیه بیه شیریتا قانون اصلاح ماده (۵) قانون بیمه‌های اجتماعی کار گران ساختمانیاا اک هس۲۱ اوه هک مش ازاب بر فسات فهاج ۳ هی اتعقتضصااصیابالغ ارزش معامالتی امالال منالاط22ابعاد فلانج ها در اتصالات خطوط لوله برایابلاغ 71 جبران بار مالی ناشی از کرونا _ ابلاغ اولابلاغ شیوه نامه اصلاحی موضوع بند (1-3) ماده (3) اصلاحی آیین نامه اجرایی تبصره (2) مادهابلاغ صورتجلسه شورای عالی مالیاتی درخصوص مرور زمان مالیاتی جرایم موضوع ماده 169ات ی ارم ریم را ان نز او مراتاق دارو و کار تمیز (در مراکز سطح ۲-در مراکز سطح ۳ به صورت مجزا در منطقه مراقبت متوسط و ماثر مواد شیمیایی مختلف بر بتن و شیوه های حفاظت سطحی ۱۹۶اجتماعی و زیست محیطی (۶۱)اجتماعی» ارزش گذاری و توجیهاجراغ اعلان به هوابیما - اضافه بها برای طول بیش از ۵۰ متراجرای کامل مقررات نظام درآمداجرایی شهرداری تهراناجرایی شهرداری تهراناجرایی شهرداری تهراناجرایی شهرداری تهراناجرایی شهرداری تهراناجرایی شهرداری تهراناح نا و اس اد سسکا دج بدااحتراماًء به استناد مصوبات پنجاه و ششمی ین جلسه شورای عالی فنی شهرداری ت تهران به تار ریخاحتراها با توجه به بررسیهای به عمل آمده وضرورت بازنگری مدارک و شرایط تاسیس موسساتاحداث ساختمان استاندار بهااحمدی, محمد رضا. ۱۲۳۷۶. هرس سازگار با طبیعت درختان. موسسه علمی- فرهنگی «نص».احکام مالیاتی قانون بودجه سال1404اختراما؛ با غنایت به نامگذاری سال ٩۶ به عنوان سال اقتصاد مقاومتی» ولید و اشتغال» در اجرااختیارات هیأت امناء در تصویب بودجه تفصیلی دانشگاههااخیر|۱" مشاهده میگردد که واحدهای حساب انفرادی و نامنویسی بدون رعایت مفاداد وم سور ی اسا یا رایادارات کل امور مالیاتی شمال و جنوب استان تهرانادارات کل امور مالیاتی شمال. جنوب . شرق و غرب استان تهرانادارات کل امور مالیاتی شهر و استان تهرانادارات کل امور مالیاتی شهر و استان تهرانادارات کل امورمالیاتی شهر و استان تهراناداری با موضوع ابطال نامه وزارت بهداشت. درمان و آموزش پزشکی به شماره 100/18 مورخ 1401/01/2ادامه بیمه به تور اختیاری با بیمه اجباری ..ادامه جدول پ ۵-۲ شدت روشنابی اماکن بر حسب اوادحع اه شاب که یه هل مهادعمای بمردین‌هاری و کن‌هاری ازادور فننام فنی سازمان رادداری و حدل و نثل جاددایادچار ۱ را تون ۳۹اذرلسو لیر در یویر ال زرف رام ْار از اداره کل هما هنگی نی و عمرانی مناطق و سازما نها تاش 2 یی وش ویار موضوع: ایجاد تسهیلات برای کارفرمایان ,ار کر ار را را خر اراک هر نارای السا کرومارت بس مت در لاورارت مت را ناورارتباط با فصل مالیات بر درآمد حقوقارزش افزوده مصوب 0 اعمال معافیت مالیاتی در خصوص مواد خوراکی بند (الف) ماده یاد شده» منوط بارزش مطبوعیت زیست محیطی (مثل چشم‌انداز) در قیمت دارایی‌ها منعکس می‌شود. این روش بر پایه ایارسال قانون الحاق یک بند به تبصره (6) قانون بودجه سال 1402 کل کشورارسال قانون تفسیر ماده18) قانون مالیات های مستقیمارهانن مرا و نوی ورارو وافا ی کی ام وتو مس اس و ایاز ۹ / رات . ایا رای ایا را ییا ریاس ساسا یت کشا اسآ کیرش ایساز 9 دای ول صنایماز ۲۹ رد زنط و اوعد کار سر ان سل ووداز آنجا که زمینهاز تأسیسات نمک زدایی ( آب شیرین کن)از تصغضه خانه آب / فاضلاباز تصفیه خانه های آب / فاضلاباز دیدش کگ مات ار ات در نی یاز لحاظ اداراز ورقهای فلزی در شکل ۲۹-۵ نشان داده شده است.از وهای مایماس ا! ایکا سر ات را ارتاست. از محدودیتهای مندرج در ماده (۱) این قانون مستثنی می‌باشند و کلیه امتیازات مندرج دراست. برای اءعرا ابلاغ می گردد. ۰استاندارد ۱۹۲۸۱ موسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران)استاندارد ملی ایران شمارهٌ ۲۲۹۶۷ (چاپ اول): سال ۱۴۰۰استاندارد ملی ایران شمارهٌ ۲۲۹۶۷ (چاپ اول): سال ۱۴۰۰استانداردها از ضروریات صنعت هستند. برای خود کفایی در هر صنعت باید به تهیه استانداردهای لازاستانداردها از ضروریات صنعت هستند. برای پیشرفت و ترقی در هر صنعت باید به تهیه استانداردهایاستانداردها از پایه‌های صنعت می‌باشند و در جهت نیل به خودکفانی در هر صنعت باید به تهیه استاستانداردها از پایه‌های صنعت هستند. برای خودکفایی در هر صنعت باید به تهیه استانداردهای لازاستان‌هاء دستگاههای اجرایی پیمانکاران و مهندسان مشاور سراسر کشور یاستفاده از برق نرمال دراستفاده از پساب‌های شهری برای مصارفاسر ریاد راوس از ره راررهداسناد همسان بیمان تعمیرات اساسی دراشت. درمان و آموزش پزشکاشل رودخانه با استفاده از روشاصالحیه آیین نامه اجرایی موضوع تبصره5اصالحیه دستورالعمل اجرایی موضوع ماده39) قانون احکام دائمیی ررنامیهاصلاح آیین نامه اجرایی ماده ۸ قانونی تشکیل وزارت بهداشت. درمان و آموزش پزشکی (۱۳۶۶/۱۱/۲۸)اصلاح آیین نامه اجرایی ماده (۸) قانون تشکیل وزارت بهداشت» درمان و آموزش پزشکی (۱۳۹۱/۰۷/۲۳)اصلاح و الحاق یک بند (به‌عنوان بند ۷۲) بخشنامه تنقیح و تلخیص ضوابط بیمه‌ای مقاطعه کاراناصلاحیه مصوبه تعیین وظایف سورای عالی فنی سهرداری تهران ابلاغی بهاصلی‌ترین شیوهٌ جابه جایی درون‌شهری و مناسبترین شیوه برای سفرهای کوتاه و متوسطاصمفی ودرآس دیوان عدالت اذاری مورکاصو رب با مرت وزراناصول و تحلیل سیاستهای مدیریت آباصول و مبانی برنامه ریزی بخش آباضافه بها به ردیف های بتن پاشی در تونل هرگاه فاصله از تهیه بتن و بتن پاشی جداره تونل با بتاطالعات پولی و مالی واصله از جمله تراکنش های بانکی، با توجه به آرای متعدد صادره از سوی شعباعتراض به رأی کمیسیون پزشکی بدویاعلام ارزش انواع ماشین آلات راهسازی و کشاورزی (اعم از تولید داخل یا وارداتی)افراد موضوع این تبصره چنانچه از همسر دوم خود طلاق بگیرند یا همسر دوم آناناقلا را رمارد زدال موی الا یاران شماره: رش هد داالا تسد را همست یتالحاق سه بند به فصل هفتم بخشنامه تنفیح و تلخیص بازنشستگی با موضوعات اشتغال بکارمحدد و اعادالحاق یک تبصره به بند " الف " ماده (۳) آیین نامه اجرایی بند ۵۲" ماده (۱۳) قانون بیمه همگانالزامات اساسی (اصول ایمنی و عملگرد) وسایل پزشکیالف - به منظور زمینه‌سازی برای تربیت نیروی انسانی متخصص و متعهد. دانش‌مدارء خلاق والف) فضای اداری و کارکنان شامل اتاق های زیر است :الف- طول مورد نیاز برای سرریزاللهم صل علی محمد و آل محمداللهم صل علی محمد و آل محمد و عجل فرجهمالینه مدنی استکه رابطه نعمیمیافنه 148011 که از عدد پایداری استفاده می‌کند [رابطه /۲۰-۵)) بام آیین‌نامه ادامه بیمه به طور اختیاری موضوع تبصره مادهام سای مور ی اسلای‌ا را پیوستاماالی ساان ااری و ایوراماده سازی و تمیزکاری سداوح کاریامر وزه نقش و اهمیت ضوابط معبارها و استانداردها و آثار اقتصادی ناشی از به کارگیری مناسب وامروزه نقش و اهمیت ضوابط معیارها و استانداردها و آثار اقتصادی ناشی از به کارگیری مناسب و مامروزه نقش و اهمیت ضوابط. معیارها و استانداردها و آثار اقتصادی ناشی از به کارگیری مناسب وامس وزارت ادن کار و فاد ای ۷۳ /۸/ ۱۳۰۲امن داریا یام و لووی ور وت نداردامه افتی و درآمد استان تهران اسامور مالیاتی شهر و استان تهرانامور مالیاتی شهر و استان تهرانامور مالیاتی شهر و استان تهرانامور مالیاتی شهر و استان تهرانامور مالیاتی شهر و استان تهرانامور مالیاتی شهر و استان تهرانامور مالیاتی شهر و استان تهرانامور مالیاتی شهر و استان تهرانامور مالیاتی شهر و استان تهرانامور مالیاتی شهر و استان تهرانامور مالیاتی شهر و استان تهرانامور مالیاتی شهر و استان تهرانامور مالیاتی شهر و استان تهرانامور مالیاتی شهر و استان تهرانامور مالیاتی شهر و استان تهرانامور مالیاتی شهر و استان تهرانامور مالیاتی شهر و استان تهرانامور مالیاتی شهر و استان تهرانامور مالیاتی شهر و استان تهرانامور نظام فنی معاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رییس جمهور با گذشت بیش از سی سال فعالیت تامکان اتصال قطعات پوسته به یکدیگر و نیز جوشنها فراهم باشد. وزن یک قطعه پوسته فلزی حدود ۱۳۰امکانات خدماتی(باجه. رختکن. سایه‌بان و...) در حریم ساحل نباید دید به دریا را مختل نماید.ان کل محترم امور مالیاتیان کل محترم امور مالیاتیان کل محترم امور مالیاتیان یه زوا استقال به تاو توذافیاند / نویه و برآینده ار ارم صرح زد اماندازه گیری جریان نشتی زمین و جریان دراندها باید طوری انتخاب و طراحی شوند که حداقل برای ۲۰ سال شبکه را حفاظت نمایند و پس از گذشتانفورماتیکی پیمانکاران، مشاوران و شرکتهای ،دستگاههای اجرایی به بخشنامهاه و ام ماه مه تمهاوفقاء ده زروافه اشتخال به کار کاردانیاونان محترم شهردار تهراناونین محترم شهردار تهراناپ ۱۱اه تا دار هک هااک هم با شورای عالی رفاه و تامین‌اجتماعی)اکتشاف متایج هشبدر 9 کر پنی در صتنیت ذمشتاگر ما بتوانیم تولید داخلی را رونق ببخشیم مساله تورم حل خواهد شد.(مقام معظم رهبرری)اگرمه را هه ۷ زرهاگرمه را هه ۷ زرهای تاسیسات و سازه های صنعت نفت )نشریه شمارهای فرم درخواست احتساب مدت خدمت نظام وظیفه و حضور در جبهه :ایران. ریاست جمهوری. معاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی. دفتر نظام فنی اجراییایعاد بیرون‌رفتگی ایستگاه برای راههای شریاتی درجه ۲ به شرح زیر تعیین می‌شود: :.ایمنی در برپا کردن اسکلت فلزیاین حالت‌ها در ارتباط با ظرفیت باربری حداکثر ساختمان تعریف شده که گذر از آنها باعثاین دستورالعمل در اجرای ماده۲۲ قانون پیش‌فروش ساختمان مصوب ۱۳۸۹ و بند «د» ماده (۱)این دستورالعمل در راستای یکسان‌سازی و ایجاد وحدت رویه در تدوین لایحه تأخیرات پیمان‌هاء کاهاین سند از تاریخ تصویب معتبر و از تاریخ ابلاغ لازم‌الاجرا است.این صفحه توسط کمیته تحقیقات و توسعه فناوری نیروگاه تکمیل می‌شود.این فصل از آییناین مدرک تحت کنترل مدیریت طرح و برنامه و بودجه قرار دارد و در هنگام به کارگیری این مستند.این نامه دبیرخانه ار زیابی فناوری سلامت درمورد تجییزات بپزشگیاین نوع نرده که نمونهٌ آن رادر شکل ٩ می‌بینید. از پروفیل فوطی شکل ساخته می‌شود.این نوع کلاس کارایی برای مجموعه مولدی کاربرد دارد که در تجهیزات متصل, تقاضاهای شدیدی در موب) گسترش عدالت اجتماعی با:با : سازه بردازی ایرانبا استفاده از شناسایی ارگانهای ذی‌مدخل دولتی و غیر دولتی (بخشهای ۱-۱-۲-۸و ۲-۱-۲-۸ استانداربا استناد به مادهبا بسچرب لمعلاروتسد 9 بابا توجه به اجرایی شدن قانون پایانه های فروشگاهی و سامانه مودیان و فراخوان اجرای این قانونبا توجه به استقبال مودیان محترم مالیاتی از افزایش میزان تسهیلات بخشودگی جرایم در نظر گرفتهبا توجه به اطالعات واصله، برخی از دستگاهبا توجه به اینکه رعایت قوانین و مقررات توسط سازمان تامین اجتماعی به عنوان یک سازمانبا توجه به بررسی های به عمل آمده و اطالعات دریافتی از سااماههبا توجه به سوالات و ابهامات مطرح شده و به منظور ایجاد وحدت رویه در خصوص چگونگیبا توجه به عدم انطباق تاریخ الزم االجرا شدن قاانون ماییااب بار ارزف ادازوده م او1400با توجه به مصوبه اخیر مراجع قانونی، واردات طال، پالتین و نقره بههبا توجه به مفاد بندد2با توجه به موضوعات مطروحه توسط مودیان محترم مالیاتی در زمان برپایی میز خدمت، در بررسی هاابا توجه به نقش صنعت آب و برق به عنوان یک صنعت زیربنایی در توسعه کشور و اهمیت عنصربا درخواست مرکز دانشگاهی وموجود بودن کالای ارز حمایتی از فرم حواله به شماره 1۳-۳0-09 استفابا درنظر گرفتن مراتب فوق و با توجه به شرایط اقلیمی و محدودیت منابع آب در ایران تهیه استاندبا روش پبزومتریبا ری مبه رستشبا زان احرای وست:با سای مورک اسی‌اران 9با سلام و دعای خبربا صلوات بر محمد و آل محمد»با صلوات بر محمد و آل محمد»با صلوات بر محمد و آل محمدهبا عنابت به أن خ که معطابق بند (ت) ماده (۶) آپینن امه اجرابی موضوع ماده (۹۵) اصادحی فانونبا عنایت به اینکه آراء هیأت های حل اختلاف مالیاتی بلافاصله پس از صدور در سامانه های سازمانبا عنایت به بخشنامه شماره39با عنایت به تعطیلی روز شنبه موورخ20با عنایت به سوالات و ابهامات مطروحه در خصوص اجرای مقررات تبصره (3( ماده )17( قانون مالیاتبا عنایت به مت و تلاش بحدانه کلیه عوامل دست اندر کار » مقدمات و پیش نیازهای لازم جهت ارائهبا عنایت به مجوز مراجع قانونی» مهلت تسلیم اظهارنامه مالیاتی صاحبان مشاغل و پرداخت مالیات مبا عنایت به مفاد ماده1با عنایت به مفاد ماده237) قانون مالیاتبا عنایت به مفاد ماده (4) آیین نامه اجرایی بند (ب) ماده (11) قانون جهش تولید دانش بنیان» «با عنایت به نامه شماره 1401/300/58170 مورخ 1401/12/24 سازمان حفاظت محیط زیست و همچنین ابلابا قطعات اتصالی و متعلقات آنها برای خطوط آبرسانی تحت فشاربا محوربت ماشینهای دواربا معاونت محترم نیروی انسانئی ستاد کل نیروهای مسلح , احتساب مدت حضور داوطلیانه دربا موضوع ارسال فهرست برخی از مودیان صاحبانبا نام و یاد خداباذکشهای متالمات ری ۵ بن دای ازباران اداری واعرای لور بت داردباز کردت, تحلیه. نرمیم و بستن مش هاباس تک و رک را ۱۳۹۹۰بانک اطلاعاتی موجود در انجمن شرکتهای برق کانادا که با استفاده از داده‌های واحدهای تولیدیباه تصاویر سرپرسات محتارک ووارت اماور اقتصااد و دارایاا و وویار محتارک داد،ساتر رسایده اساببلا تناکک هیک و یلاکشا اجه فمرهاد هام اداوزئلنیبتن خودتراکم بتنی است که تحت وزن خود جاری شده و بدون نیاز به هرگونه تراکم خارجی به طور کامبتنی که در پانل‌های پیش‌ساخته به کار می‌رود باید حداقل دارای مقاومت ۲۸ روزهای معادل ۱/۳۵بخش اول: قانون تأمین اجتماعی و آیین‌نامه‌های آن (۳۲- آیین‌نامه‌ها) ۹ ۲۰۱بخش شیمی‌درمانی به‌صورت یک بخش مستقل بیمارستانی استبخش چهارم: قانون برنامه پنجم توسعه؛ فصل سوم 2 ۴۰۱بخشنامه به دستگاهبخشنامه به دستگاهبخشنامه به دستگاهبخشنامه به دستگاهبخشنامه به دستگاهبخشنامه به دستگاهبخشنامه به دستگاهبخشنامه به دستگاهبخشنامه به دستگاهبخشنامه به دستگاه های اجرابیمهندسان مشاور و پیمانکاران سسبخشنامه به دستگاههای اجرایی و مهندسان مشاوربخشنامه به دستگاههای اجرایی مهندسان مشاور و پیمانکارانبخشنامه به دستگاههای اجرایی مهندسان مشاور و پیمانکارانبخشنامه به دستگاههای اجرایی مهندسان مشاور و پیمانکارانبخشنامه به دستگاههای اجرایی مهندسان مشاور و پیمانکارانبخشنامه به دستگاههای اجرایی مهندسان مشاور و پیمانکارانبخشنامه به دستگاههای اجرایی, مهندسان مشاور و پیمانکارانبخشنامه به دستگاههای اجرایی, مهندسان مشاور و پیمانکارانبخشنامه به دستگاههای اجرایی, مهندسان مشاور و پیمانکارانبخشنامه به دستگاههای اجرایی, مهندسان مشاور و پیمانکارانبخشنامه به دستگاههای اجرایی, مهندسان مشاور و پیمانکارانبخشنامه به دستگاههای اجرایی, مهندسان مشاور و پیمانکارانبخشنامه به دستگاههای اجرایی, مهندسان مشاور و پیمانکارانبخشنامه به دستگاههای اجرایی, مهندسان مشاور و پیمانکارانبخشنامه به دستگاههای اجرایی, مهندسان مشاور و پیمانکارانبخشنامه به دستگاههای اجرایی, مهندسان مشاور و پیمانکارانبخشنامه به دستگاههای اجرایی, مهندسان مشاور و پیمانکارانبخشنامه به دستگاههای اجرایی, مهندسان مشاور و پیمانکارانبخشنامه به دستگاههای اجرایی, مهندسان مشاور و پیمانکارانبخشنامه به دستگاههای اجرایی, مهندسان مشاور و پیمانکارانبخشنامه به دستگاههای اجرایی, مهندسان مشاور و پیمانکارانبخشنامه به دستگاههای اجرایی, مهندسان مشاور و پیمانکاران سسبخشنامه به دستگاههای اجرایی. مهندسان مشاور و9 پیمانکارانبخشنامه به دستگاههای اجرایی. مهندسان مشاور و9 پیمانکارانبخشنامه به دستگاههای اجرایی. مهندسان مشاور و پیمانکارانبخشنامه به دستگاههای اجرایی. مهندسان مشاور و پیمانکارانبخشنامه به دستگاههای اجرایی. مهندسان مشاور و پیمانکارانبخشنامه به دستگاههای اجرایی. مهندسان مشاور و پیمانکارانبخشنامه به دستگاههای اجرایی» مهندسان مشاور و پیمانکارانبخشنامه به دستگاههای اجرایی» مهندسان مشاور و پیمانکارانبخشنامه به دستگاههای اجرایی» مهندسان مشاور و پیمانکارانبخشنامه به دستگاههای اجرایی» مهندسان مشاور و پیمانکارانبخشنامه به دستگاههای اجرایی؛ مهندسان مشاور و پیمانکاران سسبخشنامه به دستگاههای اجراییء مهندسان مشاور و پیمانکاران ۱۰ 1بخشنامه به دسنگه‌های اجرایی, میندسان فشاور و بیممگارانبخشنامه به مراجع قضایی سراسر کشوربخشنامه به کارفر مایان. تامین کنندگان و بذ برندکا,.بخشنامه به کلیه دستگاههای اجرایی موضوع ماده (۵) فانون مدیریت خدمات کشوریبخغش چهارم مجموعه مقررات ارزی و در راستای اهرای ماده یک قانون برنامهبدین وسیله فهرست انواع گوشت و فرآورده های گوشتی موضوع جزء (4-5) بند (الف) ماده (9) قانون مبدینوسیله اعلام می‌دارد بند. ۱-۱۷-۲ مندرج در پیوست ۱ (دستورالعمل تجهیز بر چیدن کارگاه)بر آورد اعتببر اساس تحلیل با مقاطع ترک‌خوردهبر رز اسارمر, ایرارهبر ری اسلا ان ری ۱۳/۵بر زرز اساریر ایرانبر زرز اسانیر ایراربر فامه ریزی و محئالحعات بریثه‌سازیبر ژوهشکده مطالعات فناوریبراساس ماده (۳۴) قانون احکام دائمی برنامه‌های توسعه و در چارچوب نظام فنی و اجرایی یکپارچهبرای بررسی‌ای اقتصادیبرای دوره طراحی ۲۰ ساله ۲ دوره طراحی ۴۰ سالهبرای زدگش‌دای زیرژزمنبشیبرای کارهای دج‌تدسی رو‌دخانهبرحسب سرعت طرح این راهپاء در تجدول ۹ تعیین شده است. این حداکثر برای تقاطعپایبررسی اندازه سازگاری پروژه ها بابررسی و تحلیل نتایج آزمون‌های آتش و آتش سوزی‌های واقعی, مبنایی را برای برآورد چهار نرخ رشدبررسی وضعیت کلرزنی اب مشروب در کشوربرنامه ار تقای سلامت و کاهش آلاینده های محصولات مهمبرنامه ارایه خدمات رفاهی به دانشجویانبرنامه‌ریزی درست (اقتصادی)» مال اندک را افزایش می‌دهد وبرنامه‌ریزی شده باشد معقول و منطقی نیست زیرا تکنولوژی به سرعت در حال پیشرفت بوده و دائماًبسته‌بندی» دارای دو درب در طرفین با دستگیره ازبسمه‌تعالی فرماندهی کل قوا بربقل به دعس و کگازبقل یه بت و داربلاستیک ها- سامانه های لوله گذاری برای شکهبمهره‌برداری اولیه از واحدهای نیروگاه‌هایبند (د) تبصره (19) ماده واحده قانون بودجه سال 1402 کل کشورء برای اجرا ارسال می گردد.به : معاونین محترم وزارت نفتبه : معاونین محترم وزارت نفتبه : معاونین محترم وزارت نفتبه : وزبر محترم نیروبه : وزبر محترم نیروبه : وزبر محخترم نیروبه : وزیر محترم نیروبه استناد بند ۵-۱-۳-۴ از ضوابط مدیریت امور بیمه‌ای وزارت نیرو منضم به بخشنامه شماره ۵۴۹۹۶/به استناد ماده (۲۳) قانون برنامه و بودجه و نظام فنی و اجرایی کشور (موضوع تصویبنامه شمارهبه اطلاع می‌رساند:به تعداد کافی و با رنگ‌های غیر محرک جهتبه شرح زیر تصویب کرد:به شماره ۳۲۳به مناسبت فرا رسیدن دهه مبارک فجر و تکریم مودیان محترم مالیاتی» با رعایت مقررات ماده 191 قبه منظور ارتقای سالمت اداری در کلیه فرایندها و فعالیت ها بوویهه ف ،راینودهای مربووب بوه رربه منظور تسهیل فرایند اجرایی حکم بند (ذ) تبصره (6) قانون بودجه سال 1401 کل کشور مبنی بر «کبه منظور رفع ابهام درخصوص مفاد جزء3به منظور رفع ابهام درخصوص مفاد جزء3به منظور قدردانی از خدمات کارکنان شاغل در شرکتهای وابسته (غیردولتی) و در اجرایبه منظور کمک به صنعت. تولید. رونق کسب و کار تحقق سیاستهای اقتصاد مقاومتی و مساعدت با کارفربه پیوست تصویر آیینبه پیوست تصویر آیینبه پیوست تصویر آیین نامه اجرایی ماده )4( قانون مانع زدایی از توسعه صنعت برق. موضوع تصویب نبه پیوست تصویر آیین نامه حمایت از تولید. دانش‌بنیان و اشتغال آفرین در حوزه اقتصاد و اصلاحیبه پیوست تصویر آیین‌نامه حمایت از نخبگان ایرانی موضوع تصویب نامه شماره 235461/ت 60421ه موربه پیوست تصویر اصالحیه بند3به پیوست تصویر اصالحیه های بند3) ضوابط اجرایی موض وع ماده172به پیوست تصویر اصلاحیه بند (3) ضوابط اجرایی موضوع ماده 172 قانون مالیات های مستقیم که به ابه پیوست تصویر تصویببه پیوست تصویر تصویببه پیوست تصویر تصویب نامه شمماره139211/ت58962به پیوست تصویر تصویبنامه شماره 137057/ت61217ه- مورخ 1402/08/03 هینت محترم وزیران با موضوعبه پیوست تصویر نامه شماره73403به پیوست تصویر نامه شماره 11/105938 مورخ 1402/05/04 نانب رئیس محترم شورای راهبری فناوری هابه پیوست دستورالعمل اجرایی موضوع بند (3) تصویب نامه شماره 83877/ت60021ه مورخ 1401/05/19 هیبه پیوست دستورالعمل انتشار صکوک اجاره لریالی و ارزی] در سیستم بانکی؛ که در تاریخبه پیوست شیوه‌نامه "" تشخیص و تفکیک اسرار دولتی از اطلاعات عمومی ""مصوب کمیسیون انتشاربه پیوست شیوه‌نامه "شیوه‌نامه انتشار و دسترسی آزاد به اطلاعات متضمن حق و تکلیف برایبه پیوست شیوه‌نامه "شیوه‌نامه انتشار و دسترسی آزاد به اطلاعات متضمن حق و تکلیف برایبه پیوست صور تجلسه شماره 201-9 مورحخ 120 شورای عالی مالیاتی در خصوص «ابهامات در نحوهبه پیوست. تصویر دادنامه شماره 140109970905810073 مورخ 1401/01/16 هیأت عمومی دیوانبه پیوست. تصویر نامه شماره 122/142676 مورخ 1402/09/22 سازمان بورس و اوراق بهادار شامل فهرسبه پیوست، تصویر تصویببه پیوسه هررسه وهاهدفاآ ههروورآ مهوهد م هدمو به به موهه مامه شهماره352673به کلیه شر کتهای آب منطقه‌ای. توسعه منابع آب و نیروی ایرات توسمه آپ و خاک میرستانبه. شه رداران محترم مناطق ۲۲ گکانه شهرداری نهرانبه: جناب آقای سید محمدعلی افشانیبه: جناب آقای پیروز حناچیبه: شهرداران محترم مناطق ۳۳ کانه شهرداری تهرانبه: شهرداران محتن رم مناطق ۳۲ کانهبه: شهرداران محنرم مناطق ۳ گانه شهرداری نهرانبه: شهرداران محنرم مناطق ۳۳ کانهبه: شهرداران محنرم مناطق ۳۳ کانه شهرداری نهرانبه: مدیراآن مخت ر مکل سنادیبه: مشاوران محت رم شهردا رتهرانبه: مشاوران محترم شهردار تهرانبه: مشاوران محن رم شهردار نهرانبه: معاوئین محترم شهردار تهرانبه: معاوئین محترم شهردار تهرانبه: معاوئین محترم شهردار تهرانبه: معاوئین محنرم شهردار تهرانبه: معاونان محت رم شهر دار تهرانبه: معاونان محت رم شهر دار تهرانبه: معاونان محت رم شهر دار تهرانبه: معاونان محت رم شهر دار تهرانبه: معاونان محت رم شهر دار نهرانبه: معاونان محت رم شهر دار نهرانبه: معاونان محت رم شهر دار نهرانبه: معاونان محت رم شهر دار نهرانبه: معاونان محت رم شهر دار نهرانبه: معاونان محترم شه ر دار تهرانبه: معاونان محترم شهر دار نهرانبه: معاونان محترم شهر دار نهرانبه: معاونان محترم شهر دار نهرانبه: معاونان محترم شهر دار نهرانبه: معاونان محترم شهردار تهرانبه: معاونان محترم شهردار تهرانبه: معاونان محترم شهردار تهرانبه: معاونان محترم شهردار تهرانبه: معاونان محترم شهردار تهرانبه: معاونان محترم شهردار نهرانبه: معاونان محترم شهردار نهرانبه: معاونان محترم شهردار نهرانبه: معاونان محترم شهردار نهرانبه: معاونان محترم شهردار نهرانبه: معاونان محتن رم شهر دار تهرانبه: معاونان محتن رم شهر دار تهرانبه: معاونان محن رم شهر دار نهرانبه: معاونان محن رم شهر دار نهرانبه: معاونان محن رم شهر دار نهرانبه: معاونان محن رم شهر دار نهرانبه: معاونان مخت رم شهر دار نهرانبه: معاونان مخت رم شهر دار نهرانبه: معاونان مخت رم شهر دار نهرانبه: معاونان مخت رم شهر دار نهرانبه: معاونین مجت رم شهر دار نهرانبه: معاونین محت رم شهردا ر تهرانبه: معاونین محترمبه: معاونین محترم شهر دار نهرانبه: معاونین محترم شهر دار نهرانبه: معاونین محتن رم شهر دار نهرانبه: معاونین محتن رم شهر دار نهرانبه: معاونین محتن رم شهر دار نهرانبه: معاونین محتن رم شهر دار نهرانبه: معاونین محتن رم شهر دار نهرانبه: معاونین محتن رم شهر دار نهرانبه: معاونین محتوم شهردار نهرانبه: معاونین محن رم شهر دار تهرانبه: معاونین محن رم شهر دار نهرانبه: معاونین محن رم شهر دار نهرانبه: معاونین محن رم شهر دار نهرانبه: معاونین محن رم شهر دار نهرانبه: معاونین محن رم شهر دار نهرانبه: معاونین محن رم شهر دار نهرانبه: معاونین محن رم شهر دار نهرانبه: معاونین محن رم شهر دار نهرانبه: معاونین محن رم شهر دار نهرانبه: معاونین محن رم شهر دار نهرانبه: معاونین محن رم شهر دار نهرانبه: معاونین محن رم شهر دار نهرانبه: معاونین محن رم شهردار نهرانبه: معاونین مخت رم شهر دار نهرانبه: معاونین مخت رم شهر دار نهرانبه: معاونین مخت رم شهر دار نهرانبه: مماو تین مخظرم وزارت نتبهتر است فاصله حدود ۲ متر بین منبع نور و دوربین در نظر گرفته شود. چون حشرات در مناطق خاصیبپشریر ۵ هر خانال هاق روبالبیر و دستورا لعملها ی ها دره‌درا رتباط با مدا رک لزم جهت صدور دفترچهبیس نامه طراحی و اجرای معابر درونبیمه شدگان / مستمری بگیران و افراد تحت تکلفل آنانت- تاثیر امتداد و شیب ناییوستگی بر تونلسازی (شیبها. شیب ظاهری در امتداد محور تونل می‌باشندتاج ما کل دا ی ما در مکی یامد واگ استاریخ ۱۴۰۰/۵/۱۲ با موضوع جبران آثار ناشی از شیوع بیماری کرونا ۱تاریخ ارسال پرونده تأخیرات و درخواست تشکیل اولین جلسه کارگروه تاخیرات :تاریخ جلسه شماره پیمان موضوع پیمانتاریی‌چه مدلمهای کاهیدگی و معیارهاییتاسیسات برقی سال ۱۴۰۲تاسیسات ففتی میاذین ففتی غرب ککارون در برابر سیلابتاسیسات و سازه‌های صنمت نفتتاسیسات گرمایی» تعویض هوا و تهویه مطبوعتال «مقررات زدایی و وحدت رویه»تبصره ۱- پزشکان روانپزشک و فوق تخصص در صورتی می‌تواند از تعرفه‌های مذکور استفادهتبصره ۱- کلیه اختیارات و وظایف قانونی وزارت جهاد سازندگی (سازمان دامپزشکی کشور) و وزارت کشتبصره ۲ ماده ۳۵ آیین نامه اداری استخدامی کار کنان غیر هیات علمی دانشگاهتبصره (2) ماده (119) قانون برنامه پنج ساله پنجم توسعهتبصره ماده (۷۶) قانون تأمین اجتماعی مصوب ۱۳۵۴ و الحاق دو تبصره به ماده (۷۶) مصوب ۱۳۷۱تجح رام و یس ره کهتجدید نظر اولتحریک انتخاب و اعلام گردد. این ترانسفورماتور باید قابلیت تحمل شرایط جریان نامی تحریک و ولتتحقیقات صنعتی ایران. مصوب بهمن ماه ۱۳۷۱ تنها مرجع رسمی کشور است که وظیفه تعیین. تدوین 9 نشتحلیلیهای اقتصادی طرحهای آب در سطح ملیتخر به فمارد ۷۸۱ معالونمت مبنه‌سی,» جزژوهشی و فناوریتدوین و9 ارائه سیاست‌هاءتعیین خط مشی‌ها 9 نیز برنامه‌ریزی برای فعالیتهای مربوط به تربیت نتر کیب با ر گذاری نیروها برسازه هایتشر به شما ۱۶۰تشرید شندارد زارد معاونمت همبشدسی» وژوهش و خناوریتصشه‌خانه‌های در دست ساخت و در حال بیره‌برداری)تصن ید به اس 1 مبد‌فیتصو بری از وضعیت کنونی شرکتهای بهره برداریتصویب نامه در خصوص تعیین تکلیف اراضی مازاد بر نیاز دانشگاههاتصویب نامه شورای عائی اجرای سیاستهای یتصویب نامه هیأت وزیرانتصویب نامه هیأت وزیرانتصویب نامه هیأت وزیرانتصویب نامه هیأت وزیرانتصویب نامه هیأت وزیرانتصویب نامه هیأت وزیرانتصویب نامه هیأت وزیرانتصویب نامه هیأت وزیرانتصویب نامه هیأت وزیرانتصویب نامه هیأت وزیرانتصویب نامه هیأت وزیرانتصویب نامه هیأت وزیرانتصویب کننده | مدیر کل تجهیزات پزشکی دکتر رضا مسائلی در ۳تصویر 13۷1 با اعمال حد آستانهتعاون ،کار و رافه اجتماعیتعرفه قیمت مطالعات شناسایی تأسیسات و عوارض زیر سطحی بهتعیین عمق مورد نیاز در ارزیابی پتانسیل روانگراییتمدید مهلت تسلیم اظهارنامه مالیاتی واحد های حقیقی و حقوقیتمدید مهلتت اتتتراب بته اوراا مالیتاتی و راأ یتیت تاأ اختتف مالیتاتی کته انیضتاأ مهلتت ن دتمدیود ملتوا ترتورته بوه تورتل ماییواتر و رتته وهست کاس را را هکتهیه و تنظیم: دفتر قوانین و مقررات معاونت حقوقی وامور مجلس سازمان تاأمین اجتماعیتهیه کننده: سازمان طرح تهیهٌ آیین‌نامهتوان از خاموت یا گل میخ سردار و یا کالهک برشی استفاده کرد و مطابق با فصل هشتم آیینتوجه : این فرم به عنوان نمونه بارگذاری شده است. پژوهشگران باید برای اخذ فرمتوجه اصلی طراح تاسیسات مکانیکی باید به فضاهای حساس بخش (اتاق های عمل, فضای ریکاوری, فضایتوزیح آن در مدعازن سد4 ۱۵جات اس اک اما سا مار با و انجدول ۱-۳- انواع ترکیبات عایقی به همراه علائم اختصاریجدول ۷-۷- ضریب معادل وسیله نقلیه سبک برای وسایل نقلیه تفریحی در سربالاییجدول ۱۴-۱۵- بر آورد هزینه استهلاک خودروی شخصی به ازای یک خودرو -کیلومترجدول شماره ۳- در آمدجزء (1) بند (الف) ماده (9) قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوبجمهوری اسلا می‌ابران تاریخ:جمهوری اسلامی ایران شماره :۹۲/۴۲۰/۷۷۰۷۲/دجمهوری اسلامی ایران شماره :۱۴۴۳۸/۴۰۰جمهوری اسلامی ایران شماره :۱۷۰۴۷/۱۰۰/۰۲جمهوری اسلامی ایران شماره :۲۲۸۱۳/۱۰۰/۰۲جمهوری اسلامی ایران شماره :۲۷۰۴۲/۱۰۰/۰۲جمهوری اسلامی ایران شماره :۳۲۰۵۱/۱۰۰/۰۲جمهوری اسلامی ایران شماره :۳۲۰۵۸/۱۰۰/۰۲جمهوری اسلامی ایران شماره :۳۲۰۶۵/۱۰۰/۰۲جمهوری اسلامی ایران شماره :۴۹۱۷۸/۴۰۰جمهوری اسلامی ایران, ضوابط اجرایی قانون بودجه سال ۱۳۹۹ کل کشور را به شرح زیر تصویب کرد: ۱جناب آتقای دکتر رحمانی فضلی - وزبر محترم کشورجناب آثای دکنر رحمانی فضلی-وزبر محترم گشورجناب آفای ممندسا بر مدیر غامل محترم شرکت ملی حشاری ابرانجناب آقای دکتر خجسته‌مهر. معاون محترم وزیر و مدبرعامل شرکت ملی نفت ابرانجناب آقای دکتر رحمانی فضلی - وزیر محترم کشورجناب آقای دکتر رحمانی فضلی - وزیر محترم کشورجناب آقای دکتر محمود احمدی نژاد-ریاست محترم جمهوری اسلامی ایرانجناب آقای صالح آبادی مدیرعامل محترم بانک توسعه صادرات ابرانجناب آقای مهندس امانی مدیر کل محترم هماهنگی فنی و عمرانی سازمان ها و مناطیجناب آقای مهندس جوانبخت-معاون محترم آب و آبفاءرئیس هیات مدیره و مدیر عامل شرکت مدیریتجناب آقای مهندس خیرخواه مدیر عامل محترم سازمان مشاور ثُنی و مهندسی شهر تهرانجناب آقای نظر پورجناب آقلی مهری مدیرعامل محترم بانگ صنعت و معدنجناجه حسب شرایط و ویژگی های پیمان. گزارش واصله از کارگروه رسیدگی بهجهت دسته‌بندی سطح تمیزی هوا براساس ترکیب شیمیایی آن ۱ باید به استاندارد 14644-8 150 ارجاعحجم سنگدانه‌ی بیش‌تر.ء ضمن حفظ خصوصیات بتن خودتراکم تازه» استفاده نمود. با این وجود در اغلحد آستانه به کار گرفته شده برای استخراج پوشش گیاهی. ۰/۸ می‌باشد.حداقل دو چراغ راهنماء از فاصله‌هایی که در جدول ۸ تعیین شده» باید در داخل مخروط دیذحدول ۳-۴- لیست توابع مختص رده‌های بهره‌وری انرژی در اتوماسیون ساختمان (ادامه)حذف واژه "خوک" از ردیف (2-1) فهرست پیوست بخشنامه های شماره 31091 مورخحسب مصوبه مراجع اعانون واردات طع،، پ،تعیو و نهعرهحسب مصوبه مراجع قانونی، احکام ذیل جهت اطالع و اقدام مقتضی ابالغ میحضشیش هر آهشحقوقی ارتباط تنگاتننگ داشته و قوانین و راهکارهای آیین‌نامه‌های اجرایی یکی از ابزارهای اعماحمایت مالی از هسته‌های دوره پیش‌رشدحور" موضوع: پوشش بیمه ای گروههای خاص جامعه اس رلحوزه ... موضوع: نحوه اجرای آئین نامه بیمه اختیاری مصوب بخشنامه شماره ۶۵۱حوزه تلخیص دستور العملها و ضوابط نحوه رسید گی به ادعای افرادحوزه ستادی وزارت نیرو و شرکتهای تابعه (دولتی) مشمول قانون مدیریت خدمات کشوری به شرححوزه فنی و درآمد موضوع: تمدید کسر حق بیمه تگمیلیحوزه مشترک معاونت‌های حقوقفی» مجلس و آمور بین‌المئل و بیمه‌ایحوزه معاونت بیمه ای و درمانحوزه معاونت فنی و موضوع: ارسال پیام گوتاه به مستمری بگیرانحوزه موضوع: بازنشستگی مشمولینحوزه موضوع: دستورالدمل اجرائی بخشودگی 1 دستور اداریحوزه: بیمه آی و درمانحوزه: بیمه ای و درمانحوزه: درمان و بیمه ایحوزه: مشترک حقوقی و معاونت بیمه ایحوزه: مشترک درمان و بیمه ایحوزه: معاونت بیمه ای و معاونت برنامه ریزی» مالی و پشتیبانیحوضه‌های آبریز و دفاتر مستقل شرکت مدیریت منابع آب ایرانحوطاسوت ار موضوع: ضوابتط اجرائیحیین قیمت تمام شده واحد آب زیرزمینی وخازن های موازی در پست های فشار قویخازن های موازی در پست های فشار قویخاکب‌ای شور و ددیدی در آیرانخر رح کلعر یاهع وا له دح درخر روا او را امه اهخزانه دار محترم کل کشورخم که منطبق بر ضوابطخمهوری سا ین ایران تاریخ؛ ۹ رزخمینی ( ره ) که کمتر از ۵۰ سال سن داشته و مشمول مقررات حمایتی خاص دیگری قرار نداشتهخن الاسلام و اتمملهین چناب آقای لیسی اون اول محترم قوه قسالیهخود مالک مشمول یارانه .بافندگان فرش وضاغلان صنایع دستی شناسه دار و..) درقالبخوزه بخ موضوع: بیمه اعضاء انجمن صنفی بخشنامر انخی و ار تال ,کار وراه احّی پوت دارد7۵ در اسمش هر رشتد- پایداری در برابر عوامل جویدار تبرت در لا رندار تبرت درل دردارآن محترم مناطق ۲۲ گانه شهرداری تهراندارح‌های آب 9 کاضصلاب در در حله تقصیلیدارم از ۲ ید ری زارت ارداز وسانی به صنایمدتم رالحدل اجرایی خدمات بر هدب رداریدختران، پسران، مردان و زنان بالیای طبیعی را به اشکال متفاوتددماید دراحی سارهدهای اتحال ودر ااهرا مرهرراتدر اجراء اصل یکصلد و بیست و سوم (۱۳۳) قانون اساسی جمهوری اسلامی‌ایراندر اجرای اصل یکصد و بیست و سوم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران به پیوست «قانون موافقتنامهدر اجرای بخشنامه شماره ۷۹۳۳ مورخ ۱۳۹۹/۱/۲۶ وزارت تعاون کار و زفاه اجتماعی و دستورالعماندر اجرای بخشنامه شماره ۲۵۱۱۹۲ مورخ ۱۳۹۹/۱۲/۲۷ وزارت تعاون. کار و رفاه اجتماعی.در اجرای بند (ب) ماده (۲۸) قانون برنامه پنج‌ساله ششم توسعه اقتصادی, اجتماعی و فرهنگیدر اجرای بند «۱» هزارو دهمین جلسه هبأت مدیره مورخ ۸۶/۷/۲۳ مقرر گردید تا اعحضاء شرکت تعاونیدر اجرای ماده ۲۳ قانون نظام مهندسی و کنترل ساختمان مصوب سال ۰۱۳۷۴در اجرای ماده «۴» قانون حمایت از صنعت برق کشور مصوب ۱۳۹۴ و به موجب ابلاغیه شمارهدر اجرای مفاد تبصره (11) ماده (27) قانون مالیات بر ارزش افزوده و با عنایت به مفاد قانون اصدر اجرای مفاد دستورالعمل شماره200/1401/530در اجرای مقررات تبصره (1) ماده (123) اصلاحی قانون ثبت (موضوع ماده 10 قانون الحاقدر ارتباط با رسیدگی هاا و بررسای هاان ان ااه شادهدر این آیین‌نامه اصطلاحات زیر در معانی مشروح مربوط به کار می‌روند:در این بخش برآوردی از توانایی و قابلیت ایجاد خوردگی داخلی انجام خواهد شد. خوردگی داخلی. کادر این بخش فرض می‌شود که ۶۵ درصد از مسافرین ساعت اوج در ۳۰ دقیقه اوج به بازرسی گمرک وارد مدر این دستگاه تشعشعات خورشید از طریق یک کره شیشه‌ای شفاف که بر روی پایه‌ای متصل است با متمدر این فصل ضوابط ارزیابی و بهسازی اعضا و اتصالات بتنی مربوط به سیستم‌های مقاوم در برابر بادر این فصل مشخصات فنی عمومی و اجرایی سیستم‌های صوتی و کاربرد آنها در طراحی و اجرای پروژه‌در بسیاری موارد. جمع کننده جدید در امتداد خط یک تیر یا شاه‌تیر قرار می‌گیرد. معمولاً این مدر تصفبه خانه‌های فاضلاب و بردازش آندر جهت گردش کاری مناسبء نحوه وارد شدن به اتاق احیا و خارج شدن از آن به دو روش امکان‌پذیردر دی خدمات محالحاتشدر راستای اجرای بودجه مصوبه سالیانه شهرداری تهران و با هدف شفاف سازی و اصلاحدر راستای اجرای سیاستهای کلی نظام اداری مصوب ۱۳۸۹ و قانون ارتقای سلامت نظام اداری و مبارزدر راستای بهینه‌سازی و بهبود مستمر فرآیندهای اجرائی, از تاریخ صدور این دستور اداری. تغییرادر راستای تنقٌیح, تجمیع و تلخیص بخشنامه ها و دستورهای آداری. شفاف سازی مقررات. تسهبل در اردر راستای تنقیح» تجمیم وتلخیص بخشنامه ها ودستورهای آداری» شفاف سازی مقررات. تسهیل دردر راستای تکریم مودیان محترم مالیاتی میزان بخشودگی جرائم موضوع ماده22در رال نادٌذ‌اری و حشاریدر رت خمان درحاه فنادایی رایدر رست خددات دتاالحاتدر رست مرس( رل رسدر رسی بتانسیل لنذزش دردر صنایع مرتبط بادر صورت استفاده از تابلوی ایزوله کلیه کلیدهای خطوط خروجی آن از نوع دو پل انتخاب شوند.در صورت لزوم می توان برای عبور این جریان هواء ازکانال |[ اشکل در داخل سقف کاذب بادر صورت نیازدر صورت پیش‌بینی این واحد. در نظر گرفتن هراسه‌ی این فضاهادر صورتی که قفل نمودن درپوش‌های سیستم لوله ایستاده خشک مورد نظر باشد. این کار منوط به تأییدر صورتی که نرخ رشد دستمزد اعلام شده کارگران در دو سال آخر خدمت آنها بیش از نرخ رشد طبیعیدر صورتی‌که طول راهروی مستقیمی از ۲۲ متر بیش‌تر باشد.ء بهتر است با ایجاد تغییراتی شامل تغیدر قراردادهای صنعت‌نفتدر نامه ریژزی ازمایشی‌ای رد ویدر وت و اس نقص در جوش (موجود)در ورد خدار زمین ذرزهدر وردعش کی ماش دم !النافتشدر پاسخ به استعالم های به عمل آمده بدینوسیله تصریح میدر پایین سپرء فشار مقاوم از راست به‌چپ برابر است با :در پیشرفت جوامع. تهیه و کاربرد آنها را ضروری و اجتناب ناپذیر ساخته است. نظر به وسعت دامنهدر یرم سّدی...دراجرای اصل یکصد و بیست و سوم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران به پیوست « قانون موافقتنامسهدراجرای بند " ۴" یک هزار و پانصد وهفتادونهمین جلسه‌هیات مدیره محترم سازمان» مصوب ۹۴/۱/۲۶ ددرادن ,یسو یا یا یاناسدرامد در موارد زیر اصلاح و جایگزین میگردد:درجه‌بندی بیمارستانها بر حسب امتیازات مکتسبه بیمارستانهای عمومیدرخصوص اجرای قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب 1400/03/02درخواست. اعلام و بهره برداری از سوابق بیمه شدگان همچنین حذف مکاتبات دستی و تشکیلدرزهای باز: این درزها باید با فروکردن و سپس درآوردن نوار چوبی» صفحه فلزی یا سایر قطعات موردزمان ام و پوو سوردزمان بنادو و تشتیرا دردستمرالحم, فموئه بر داری |دسته رالحمل حذر و تجیزدستو رالعمل محاسه حریم حاه و ثناتدستور العمل نحوه تشویق گزارشگران فرار مالیاتی موضوع ماده (37) اصلاحیه آیین نامه اجراییدستورائدمل حفانلت از دارایی مشتریدستورالحمل حفاذلت و ایمنئی دردستورالع مل نگارش ضوابط نظام فنی و اجراییدستورالعمل اجرائی آن به شماره ۸۰۵۵ مورخ ۱۳۹۷/۱/۲۹ (تصویر پیوست) و بر اساس طرح طبقه‌بندیدستورالعمل اجرایی آن به شماره ۲۶۵۳۷۹ مورخ ۱۳۹۷/۱۲/۲۸ و بر اساس طرح طبقه‌بندی و ارزشیابیدستورالعمل اجرایی شورای حفغ حقوق بیت‌المال در آمور اراضی و منابع طبیعی کشوردستورالعمل احجام و اوزان قانون بودجه سالانه کشورء به منظور تبیین حیطه مسئولیت‌هایدستورالعمل بررسی ویژگیهای عمومی آندستورالعمل تعیین مناسب ترین پیشنهاد در مناقصات پیمانکاریدستورالعمل ثبت کشتیها به صورت اجاره کاملدستورالعمل شستشو و گندزدایی شبکه‌های آپرسانیدستورالعمل صخور پروافه اشتغال به کار آموزشدستورالعمل ضوابط پذیرش و محاسبه کسر بهای آسفالت دردستورالعمل نحوه استرداد مالیات و عوارض دریافتی از خریداران کالاها و خدمات معاف از مالیات ودستورالعمل نحوه استرداد مالیات و عوارضص پرداختی سفارتخانه ها مأموریت های دیپلماتیک. پستدستورالعمل نحوه تکمیل و تنظیم اسناد همسان پیمان‌های پژوهشی میدان /اکتشافی محور بالادستیدستورالعمل نگارش ضوابط نظام فنی و اجراییدستورالعمل نگارش ضوابط نظام فنی و اجراییدستورالعمل نگارش ضوابط نظام فنی و اجراییدستورالعمل نگارش ضوابط نظام فنی و اجراییدستورالعمل نگارش ضوابط نظام فنی و اجراییدستورالعمل نگارش ضوابط نظام فنی و اجراییدستورالعمل نگارش ضوابط نظام فنی و اجراییدستورالعمل و ضوابط تعیین مشاغل حاکمیتی در موسسهدستگاه های اجرایی،مهندسان مشاور و پیمانکاران به بخشنامهدستگاه های اجرایی،مهنذسان مشاور و پیمانکاران به بخشنامهدستگاههای اجرایی, مشاورین و پیمانکاراندستگاههای اجرایی، مهندسان مشاور و پیمانکاران بخشنامه بهدسذم رالحدل در هدر داری ودسهء رالعمل در ه‌برداری ودشریه هار رد مسااروندت مبنتسمی, رپژوهش و ضاورقدعاد را دبس رودخاده‌ها 9 دخازن مرهادفتر آدور مقررات ملی ساختمان پبوست. :دفتر امور فنی » تدوین معیارها و شرکت مدیریت منابع آب ایراندفتر امور فنی و تدوین معیارهادفتر امور فنی و تدوین معیارهادفتر امور مقررات ملّی ساختماندفتر توسعه مدیریت و تحول اداریدفتر توسعه منابع فیزیکی و آمور عمرانیدفتر مدیریت منابع فیزیکی و مجری طرح های عمرانیدفتر مقررات ملی و کنترل ساختماندفتر مقررات ملی و کنترل ساختماندفتر مهندسی و معارهای فنیدفتر مهندسی و معیارهای فنندفتر مهندسی و معیارهای فنیدفتر نظام فنی اجرایی دفتر مهندسی و معیارهای فنی آب و آبفادفتر نظام فنی اجرایی دفتر مهندسی و معیارهای قنی آب و آبفادفتر نظام فنی اجرایی دفتر مهندسی و معیارهای قنی آب و آبفادفترنظام فنی اجرایی معاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رییس جمهورء با گذشت بیش از سی سال فدقد یاه دفت و دارده از نظر طول تیرء قدرت |ده مه و همم ام هممدوابنا فعالیت شرکتهای ثالث ارائه دهنده خدمات پس از فروشدوب در ساماندمی رودشاده۵۵)دوخت به پشت (اتصال بار جانبیی)دومین جلسه مورخ ۸۷/۸/۱۴ هیات محترم مدیره " زفان خانه دار" با رعایت شرایط مقرر دربیمه صاحبادون پا ره آیین نامه شورای عالی تامین اجتماعی موضوع ماده 18دکتر سید‌حسن امامی رضوی و دکتر محمودرضا محققدیافراگم باید از اتصال مناسب جهت انتقال بار به قاب فولادی مهاربندی شده یا قاب‌های فولادی بدیران کل محترم امور مالیاتیدیزل ژنراتورهای اضطراری دردیزل ژنراتورهای اضطراری دردین مقدس اسلام بعنوان مکتبی اجتماعی و انسان سازء اصل مشارکت و مسئولیت همگانی در پیشبرد اهدذکر این نکته ضروری است که استفاده از این منحنی‌ها و تعریف فشار آب منفذی مورد استفاده در نمرآهنمای مشار کت مردمی در طرح های اب 9 خاکرئیس محترم جمهوری اسلامی ابرانرئیس محترم جمهوری اسلامی ابرانرئیس محترم جمهوری اسلامی ایرانرئیس محترم جمهوری اسلامی ایرانرئیس منترم دانشگاه عاوم پزشگی و خدمات بهداشتی درمانی سراسر کشوررئیس هیأت مدیره و مدیرعامل محترم روزنامه رسمیرا تممو ری امامت ۱۳۳۳۶۸را خنمای واگذاری از نشعاب فاضااب بهرا سار وتمارت ارو ی حرات لا مات رو پنسا اشرا مت ۷وری «ست ۲9 صفحهرا معاونت امور فنیرا نام یا ی رد یرواف« ورک رس علواعمرا یا هارو راک نواعا ترازو یرات عاولی ,کار و راد ای وت وارورات مموری وه راراخنمای یننه‌بندی سبل و تتیین حد بسترراد اندازی و نحوه استفاده از نرم افزارهایرادنثمای کار برد ددل‌های تجچربی و نذاریرادننمای بررسی پیشروی آبهای شور دررافتمای برّره برداری دبدرولیگی ازرال مو ریاس ی‌ارالی شماره: ۹۹/۲۱۷۰۸/۵۰۰رامئثمای را بار دل راسدحب رودخاده 15رامنمای بر. رد در داری وذن.داریرانئها ی کار برد اشنماد مرشد‌دی درراه جانبی سه خطه یک طرفه در دو سمت آزادراهراهخنمای باز رسی در دسدک‌های بزرفراهعتمای بر داشت مصالح رودخادئه‌ایراهنمای ار زیابی ایمنی و اقدامات اضطراری در سدها و سازه‌های وابستهراهنمای ارزیابی و بهسازی لوزه‌ای شریانهای حیاتی سامانه گازرسانیراهنمای انتخاب مشاور به روش بودجه ثابتراهنمای انتخاب مشاور به روش تعرفهراهنمای انتخاب مشاور به روش تک گزینه‌ایراهنمای انتخاب مشاور به روش کیفیتراهنمای انتخاب مشاور به روش کیفیت و قیمتراهنمای انتخاب گباهان در فضای سبزراهنمای برنامه‌ریزی و طراحی معماری بخش مراقبت ویژه جراحی قلب ۲516راهنمای جامع مطالعات طرح» بهره‌برداری و نگهداری سامانه پیش‌بینی و هشدار سیلراهنمای طرا حی» ساخت و نگهذاری کو ره‌هاراهنمای فعالیتهای دارای ۵ درراهنمای فنی پایش وضعیت درراهنمای فنی پایش وضعیت در سیستمراهنمای مطالعات خیدروژ نو شیمیایی درراهنمای مطالعات ژئوفیزیک در آهای زیرزمینیراهنمای نمونه‌برداری از آب زیرزمینیراهنمای نگهداری و تعمیرات تصفیه خانه‌های آبراهنمای کاربرد مدلهای ریاضی درراکب سهامی ابر یت اینراکتورهای موازی در پستهای فشار قویراکتورهای موازی در پستهای فشار قویراکنمای دز ردق در سازه‌های ازرای ال داب ری ور یمال ! مل سب‌شمرای عالی فنی شهرداریرباص تموری ب وست راربر ردیابی در کشوررت‌ساان سازمانع اداری واسیرای لوررخنمودهایی در سیاستگذاری مدیریت آبرخواران به صورت همزمان انجام شده و کمردیف سواالت با توجه به شرایط و محدودیترس یا واتر را, نلااخا بسرارورسای موْسسات دولتی باگستره کشوری حداکثر(۳) پست در سقف پستهای مصوبرسد کید مد را ما مه یچ اصرضایت کارکنان قراردادی کارگاههای پیمانکاری» از تاریخ اجرای نصب اولین نگارش پائیزهرعایت ضوابط فاصله تکیه‌گاه‌ها در کانال‌ها مطابق با 5۸1۸۳1۸رفع ابهام از قسمت اخیر بند1رل بر رت را ری ا۵ ای اب اراس ۱۴۰۳/۰۴/۱۹رم این ۲۷۳ ما۹۵رم هر ام اما وا را رم مت تر مت ی کت ی رو تو اپ ارد تا ار تب تومن ۷رنگ خاک-رنگ زمینه خاک را با سامانه علائم مانسل (هیوء ولیو و کروما) مشخص نمائید. به عنوان مرنگینه‌های زرد شامل اکسید کرومء اکسید روی و اکسید کادمیومرنیس کل محترم بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایرانره تما زد که امه که ری خی روصتره شطی کر چا شماره سا اسرو ارور نا از نره نا اد او ۹ هر ۶۸ موجرو و ریا سا اهاط داح باروش ساده شده مدل تحلیلی که اینجا توضیح داده می شود. عبارت است از مدل کردن قاب دال -ستونی,روش های اکتشاف در زمین های کارستیروش های جلو کیری از خوردکیروشای الکذریکی مقاومت ویژه و لر زه‌ایرول بازکن همراه با دستگاهرک به را اره ۲۸۵رگا : ضریب زلزله جانبی اصلاح شدهری * توان مورد نیاز در خروجی موتور (اسب بخار یا کیلووات)ری اسلا ی اران راز باری اطای رای اس ۱۳۹۲/۱/۱۷ری در فاصم مویارم و خصشرریاس یاران ده ریا راریاست جمهوری بسمه تعالیریاست محترام تأمین اجتماعیریاست محترر جموروری بره سیوسرت«ریاست محترم جمهوری اسلامی ایرانریاست محترم جمهوری اسلامی ایرانریاست محترم جمهوری اسلامی ایرانریاست محترم جمهوری اسلامی ایرانریاست محترم جمهوری اسلامی ایرانریاست محترم جمهوری اسلامی ایرانریاست محترم جمهوری اسلامی ایرانریاست محترم جمهوری اسلامی ایران :ریاست محترم جمهوری اسلامی ایران ِریاست محترم شعبهریز اقلام مشمول و غیر مشمول پیوست یازدهم تنقیح و تلخیص بخشنامه (۱۱) جدید در آمد و ملحقات آزئوشیزیک و نقش آن در مهندسی آبزئوفیزیک و نقش آن در ممهندسی آبزئوفیزیک و نقشس آن در ممهندسی آبزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیزان اداری راکو راعت: ۱۱:۲زان باه و لوور ورزان رام و وج تورزب عح کا را هکیت لس سَنَ سرزدوفیزیک ونتش آن در مندسی آب,زرد رل فدمام رشرت لجرانت ن ریت در سرزشگندی و بعازی خای برای دشترایی کهزمینه‌های بروز فساد و با هدف استفاده بهینه از ظرفیت‌های پیمانکاران. مشاوران و تأمین‌کنشدگازهکشسی 9 بسازی خاک برای دشتهایی کهزک کا. کار را ان نت ۳ ۴ رز ها ملظسأدان بر مت و یاه رک سور رت نداردسا ری ولذارت را وی حراشت الا مات رو ای " ,سا مان "امن احای ۱ صاوو ساب غرم و بو مر مت جما وی » بوست: نداردسا یا ورا جیب یر سا دا اه دیر اور اسم ۳5 راساختمان‌های با اسکلت فلزی (جوشی یا پیچ و مهره‌ای) معمولا به لحاظ الکتریکی پیوسته هستند و دساختمان‌های حغالت در مقابلسادالش ان یلگ با سین وآروسار ماه رس در رم ارساران "انا ای راساربان اداری وا کدی سور را نداردسارمان مدیریت و برنامه ریزی کشورسارمان مدیریت و برنامه ریزی کشورساز ان مور و وربا ورویساز مان برنامه و بودجه کشورساز مان بناهدر و دریانوردیسازدان ارنامه و (ءدجه تَدْ ورسازمان آب و برق خوزستانسازمان آدرای و استخدامی کشورسازمان اداری و استخدامی کشورسازمان اداری و استخدامی کشورسازمان اداری و استخدامی کشورسازمان اداری و استخدامی کشورسازمان اداری و استخدامی کشورسازمان اداری و استخدامی کشورسازمان ام و لووجر سورسازمان امور اداری و استخدامی کشورسازمان برفامه و بودجه کشورسازمان برفامه و بودجه کشورسازمان برفامه و بودجه کشورسازمان برفامه و بودجه کشورسازمان برفامه و بودجه کشورسازمان برفامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه -وزسازمان برنامه و بودجه -وزارت نیروسازمان برنامه و بودجه آبرانسازمان برنامه و بودجه ابرانسازمان برنامه و بودجه وزارت نیروسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه کشورسازمان برنامه و بودجه- وزارت نیروسازمان برنامه و بودجه- وزارت یروسازمان برنامه و بودجه. دفتر فنیسازمان برنامه و بودجه. دفتر فنیسازمان برنامه و بودجه. دفتر فنیسازمان برنامه و بودجه. دفتر فنیسازمان برنامه و بودجه. دفتر فنیسازمان برنامه و بودحجه کشورسازمان ربانمه و بودجه کشورسازمان ربانهم و بودهج کشورسازمان ربانهم و بودهج کشورسازمان ربانهم و بودهج کشورسازمان ربانهم و بودهج کشورسازمان ربانهم و بودهج کشورسازمان ربانهم و بودهج کشورسازمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران - سازمان ملی استاندارد آبرانسازمان مد بربت و برنامه‌ریزی کشورسازمان مد بریت و برفامه ریزی کشورسازمان مد بریت و برفامه‌ربزی کشورسازمان مد بریت و برفامه‌ریزی کشورسازمان مد بریت و برفامه‌ریزی کشورسازمان مد بریت و برفامه‌ریزی کشورسازمان مد بریت و برفامه‌ریزی کشورسازمان مد بریت و برفامه‌ریزی کشورسازمان مد بریت و برفامه‌ریزی کشورسازمان مد بریت و برفامه‌ریزی کشورسازمان مد بریت و برفاهه‌ریزی کشورسازمان مد بریت و برنامه‌ریزی کشورسازمان مد بریت و برنامه‌ریزی کشورسازمان مد بریت و برنامه‌ریزی کشورسازمان مد بریت و برنامه‌ریزی کشورسازمان مد بریت و برنامه‌ریزی کشورسازمان مد بریت و برنامه‌ریزی کشورسازمان مد بریت و برنامه‌ریزی کشورسازمان مدبریت و برنامه‌ربزی کشورسازمان مدبریت و برنامه‌ربزی کشورسازمان مدبریت و برنامه‌ربزی کشورسازمان مدبریت و برنامه‌ربزی کشورسازمان مدبریت و برنامه‌ربزی کشورسازمان مدبریت و برنامه‌ربزی کشورسازمان مدبریت و برنامه‌ربزی کشورسازمان مدبریت و برنامه‌ربزی کشورسازمان مدبریت و برنامه‌ربزی کشورسازمان مدبریت و برنامه‌ریزی کشورسازمان مدبریت و برنامه‌ریزی کشورسازمان مدبریت و برنامه‌ریزی کشورسازمان مدبریت و برنامه‌ریزی کشورسازمان مدبریت و برنامه‌ریزی کشورسازمان مدبریت و برنامه‌ریزی کشورسازمان مدیربت و برنامه‌ریزی کشورسازمان مدیریت و برفامه ریزی کشورسازمان مدیریت و برنامه ربزی کشورسازمان مدیریت و برنامه ربزی کشورسازمان مدیریت و برنامه ریزی کشورسازمان مدیریت و برنامه ریزی کشورسازمان مدیریت و برنامه ریزی کشورسازمان مدیریت و برنامه ریزی کشورسازمان مدیریت و برنامه ریزی کشورسازمان مدیریت و برنامه ریزی کشورسازمان مدیریت و برنامه ریزی کشورسازمان مدیریت و برنامه ریزی کشورسازمان مدیریت و برنامه ریزی کشورسازمان مدیریت و برنامه ریزی کشورسازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور وزارت نیروسازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور وزارت نیروسازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور وزارت نیروسازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور وزارت نیروسازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور وزارت نیروسازمان مدیریت و برنامه‌رپزی کشورسازمان مدیریت و برنامه‌رپزی کشورسازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشورسازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشورسازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشورسازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشورسازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشورسازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشورسازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشورسازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشورسازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشورسازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشورسازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشورسازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشورسازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشورسازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشورسازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشورسازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشورسازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشورسازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشورسازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشورسازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشورسازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشورسازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشورسازمان ممدیریت و برفامه‌ریزی کشورسازمان ممدیریت و برنامه‌ریزی کشورسازمان ممدیریت و برنامه‌ریزی کشورسازمان ممدیریت و برنامه‌ریزی کشورسازمان ممدیریت و برنامه‌ریزی کشورسازمان ممدیریت و برنامه‌ریزی کشورسازمان ممدیریت و برنامه‌ریزی کشورسازمان ممدیریت و برنامه‌ریزی کشورسازمان ممدیریت و برنامه‌ریزی کشورسازمان ممدیریت و برنامه‌ریزی کشورسازمان ممدیریت و برنامه‌ریزی کشورسازمان ممدیریت و برنامه‌ریزی کشورسازمان ممدیریت و برنامه‌ریزی کشورسازمان ممدیریت و برنامه‌ریزی کشورسازمان میراث فرهنگی. صنایع دستی و گردشگریسازمان ها و دستگاه های زیر مجموعه وزارت امور اقتصادی و داراییسازمان یام و لووم ورسازممان مد بریت و برفاهه‌ریزی کشورسازه و تمامی اجزای آن باید در برابر گسیختگی در زمان رویداد نهایی مانند زلزله طراحی شوند.سازیازه نادار دسا یور و تداردسامان با و لوو لورسامان با و لوو لورسامانه سرمایش ایستا درجه حرارت فضای داخل را به استفاده از پدیده حرارت طبیعی تنظیم می‌کند.سای در شود ترادسخصی افراد باید از پرده یا سایر روش‌ها استفاده نمود.سر فصل‌های نمونه برای خلاصهسر کتهای حفاری و پمپازسرا زا تسیا کم را وی بو دنل وسرپرست محترم دفتر امور هماهنگی امور مالیاتی استان تهرانسرپرست محترم دفتر امور هماهنگی امور مالیاتی استان تهرانسرپرست محترم دفتر امور هماهنگی امور مالیاتی استان تهرانسرپرست محترم دفتر امور هماهنگی شهر و استان تهرانسرپرست محترم دفتر هماهنگی امور مالیاتی شهر و استان تهرانسرپرست محترم دفتر هماهنگی امور مالیاتی شهر و استان تهرانسرپرست محترم دفتر هماهنگی امور مالیاتی شهر و استان تهرانسرپرست محترم دفتر هماهنگی امور مالیاتی شهر و استان تهرانسرپرست محترم دفتر هماهنگی امور مالیاتی شهر و استان تهرانسرپرست محترم دفتر هماهنگی امورمالیاتی شهر و استان تهرانسرپناه ایستگاه های اتوبوس و اتوبوسسری یا موانعیسس وزارت «فاع و سای سروا یم بیوست:سسط ست سار هگا رک وسشورای ی سهرداری دیهان درسل فقروردین ماه ۱۳۹۸ در استان‌هاسلامت کارکنان صنعت آب و برق و با عنایت به موافقت سازمان تأمین اجتماعی و مجوز بیمه مرکزیسم رک ست ی اهر وی اک اه یا ویک وج یهسنا تابن بای دج موب درا است. ام سم رممری دود العان)» ریک نداردسند 3292سند 3360سند 3361سند 3362سند 3363سند 3364سند 3365سند 3367سند 3368سند 3369سند 3370سند 3371سند 3448سند 3451سند 3506سند 3515سند 4007سند 4059سند 4102سند 4209سند 4503سند 4504سند 4628سند 4914سند 5012سند 5015سند 5023سند 5025سند 5027سند 5029سند 5053سند 5060سند 5088سند 5096سند 5098سند 5099سند 5103سند 5104سند 5119سند 5120سند 5139سند 5141سند 5146سند 5149سند 5150سند 5151سند 5154سند 5155سند 5156سند 5159سند 5161سند 5162سند 5163سند 5167سند 5170سند 5171سند 5176سند 5178سند 5179سند 5184سند 5197سند 5199سند 5200سند 5211سند 5215سند 5223سند 5227سند 5230سند 5231سند 5233سند 5235سند 5236سند 5251سند 5253سند 5255سند 5256سند 5257سند 5260سند 5262سند 5263سند 5276سند 5299سند 5302سند 5303سند 5305سند 5306سند 5311سند 5330سند 5333سند 5335سند 5338سند 5339سند 5340سند 5348سند 5352سند 5389سند 5402سند 5436سند 5437سند 5439سند 5553سند 5568سند 5681سند 5719سند 5721سند 5733سند 5745سند 5750سند 5762سند 5864سند 5893سند 6001سند 6007سند 6010سند 6013سند 6018سند 6032سنف ملی توسعه بخش بهداشت و دره‌انسنگ مصرفی از هر گونه که باشد باید تمیر محکم. بادوام» متجانس و بدون رگه بوده و عاری ازسوزن تا ابتدای قوس قائم با ۰/2 در نظر گرفته شود. در صورت عدم وجود فضای کافی, حداقل فضای بیسیستم های کنترل و اتوماسیون در پست های فشار قویسیم از ال در اثرازنسیون آمور زیربنایی؛ صنمت و محیط زبست در جلسه مورخ ۱۳۸۶/۱۲/۱۹ بنا به پیشنهادشاخ صه‌های مرحله‌بندی کار در رودخانه. امکان پذ بری اجراء زمان‌بندی مراحل کار و سرعتشبوه نامه انتشار و دسترسی آزاد به اطلاعات « قراردادها»شده دوره ها با اولو یشده مرام من گروه از مودیان اشخاص حیحا (صا مان مشاغل) که مورام ممکرورد وال1401شر کتهای مادر تخصصی و مراکز آموزشی و پژوهشی وابستهشرایط عمومی بیمه تمام خطر نصبشرایط عمومی قراردادشرایط مدیریتی و اجرایی اندازه‌گیریشرت سیهامی مد بر پت سابع ۸شرح ردیف : لوله فولادی سیاه درز دار به قطر نامی ۱۵ (یک دوم اینچ). رستّه ؛ ساختمان و ساخ<شرح عمومی خدماتشرهنگ فنی آبیاری و زهکشیشرکت تأمین اندیش ایرانیان به موجب دادخواستی اعلام کرده اند که :شرکت سهامی مد بر بت منامن آب ابرانشرکت سهای مذبریت این اب ۲شرکت مادر تخصصی مهندسی آب و فاضلاب کشورشرکت مهندسی آب و فاضلاب کشورشرکت مهندسی و توسعه نفت وزارت نفت هندسه پارس هندسه پارس کاوششرکتهای زیرمجموعه در صورت عدم اجرای چارچوب قرارداد ضمیمه با شرکتهای بیمه‌گرشرکتهای ماک بیس سی مشاأور در طرحهیای دیشرکت‌های مادر تخصصی, ساتبا و مراکز آموزشی و پژوهشی وابستهشرکت‌های مادر تخصصی, ساتبا و مراکز آموزشی و پژوهشی وابستهشرکت‌های مادر تخصصی, ساتبا و مراکز آموزشی و پژوهشی وابستهشرکت‌های مادر تخصصی, ساتبا و مراکز آموزشی و پژوهشی وابستهشرکت‌های مادر تخصصی, ساتبا و مراکز آموزشی و پژوهشی وابستهشرکت‌های مادر تخصصی, ساتبا و مراکز آموزشی و پژوهشی وابستهشرکت‌های مادر تخصصی, ساتبا و مراکز آموزشی و پژوهشی وابستهشرکت‌های مادر تخصصی, ساتبا و مراکز آموزشی و پژوهشی وابستهشرکت‌های مادر تخصصی, ساتبا و مراکز آموزشی و پژوهشی وابستهشرکت‌های مادر تخصصی, سازمان‌ها و موسسات تایعهشرکت‌های مادر تخصصی,. ساتبا. موسسات و مراکز آموزشی و پژوهشیشر‌رداران محترم مناطق ۱ الی ۲۳شفاره: شرا ار باشماره ۲۱۰۶۹ 0۵0۵3( روزنامه رسمیشماره ۱۸۵۴۲۱ ۱۳شماره نشرد شر به ۰۵ ۰شماره ویزه نامه ۱۰۵۲شماره ویزه نامه ۱۱۱۹شماره ویزه نامه: ۹۸۵شماره ویزه نامه: ۱۰۱۰شماره ویزژه نامه: ۲۱۱۶۷شماره ویژه نامهشماره ویژه نامه: ۱۰۰۰شماره ویژه نامه: ۱۰۲۵شماره ویژه نامه: ۱۰۳۴شماره: ۹۵-۵۰۰ تاریخ: ۱۳۹۴ پیوست:شماره: تشاد هرهبشماره: وفرفدرب مهشماره: یرف در رده هرشهر دارآان محترم مناطق ۲۲ گانه تهرانشهر دارآن محترم مناطق ۲۲ کانهشهردار محترم تهرانشهردارآان محترم مناطق ۲۲ کانه تهرانشهردارآن محترم مناطق ۱ الی ۲۳شهرداراآان محترم مناطق ۱ الی ۲۳۲شهرداران محترم مناطق ۱ آلی ۲۲شهرداران محترم مناطق ۱ الی ۲۲شهرداران محترم مناطق ۱ الی ۲۲شهرداران محترم مناطق ۱ الی ۲۲شهرداران محترم مناطق ۱ الی ۲۳شهرداران محترم مناطق ۱ الی ۲۳شهرداران محترم مناطق ۳ کانه شهرداری تهرانشهرداران محترم مناطق ۲۲ کانه تهرانشهرداران محترم مناطق ۲۲ گانه تهرانشهرداران محترم مناطق 22 گانه شهرداری تهرانشهرداران محنرم مناطق ۲۳ کانه شهرداری تهرانشهرست و شناسنامه نرم افزارهایشهفرست خدمات مطالعان مر حله دوم( تشریحی) وشورای اقتصاد در جلسه مورخ 13شورای عالی فناوری اطلاعات و در راستای آیجاد وحدت رویه در اجرای فعالیت های مرتبط با توسعه فشورای عالی فنی شهرداری تهرانشورای عالی فنی شهرداری تهران (شورای عالی فنی شهرداری تهران >شورای عالی فنی شهرداری تهران >شورای عالی فنی شهرداری تهران ؟شورای عالی فنی شهرداری تهران رشورای عالی فنی شهرداری تهران رزشورای عالی فنی شهرداری تهرانشورای عالی کار با حضور نمایندگان سه کروه (دولت .کارفرمایان و کار گران ) در جلسه مورخ ۱۳۹۷/شورای فنی شهرداری تهرانشورای فنی شهرداری تهرانشورای فنی شهرداری نهرو ی ینشورای ملی توسعه و نظارت بر مراکز پذیره‌نویسی اهدای سلول‌های بنیادی خون‌ساز و بانکهای خونشورای‌عالی اجرای سباستهای کلی اصل ۴۴ ثانون اساسیشویا و پاسوخیای ایجاد شوده در اعضوای سواختمان را می توان به دو رروهشکل ۰-۱۸-۱۰ اشکال مختلف برای مهار تجهیزاتشکل ۸-۶- نحوه اجرا با یک رول پیوستهشکل ۲۳-۳: مفصل نوع یا راشکل ۳۷-۱۲- نمایی از آسیب دیدگی سگمنت در حین پیشروی ۲881شکل ۳۹ تقرس مرکب حداقل برای رابط چنبری خروجی (مرعت طرح رابط ۳۰ کیلومتر در ساعت)شیرهای سولنوییدی در مدار هیدرولیکیشین لیسی فهرروی و دیش میت نان وت ۹ در ایصاحبان حرف و مشاغل آزاد در این آئین‌نامه به افرادی اطلاق می‌شود که برای انجام حرفه و شغل مصفحه پوششی شماره ویرایش:صلی دفتر هماهنگی امور مالیاتی شهر و استان تهرانصنفی نمایندگان شرکت بیمه معلم از تاریخ ۸۷/۳/۱ مشمول مقررات قانون تأمین اجتماعی قرارصوس با رخست «ارانضای کارگروه تخصصی و عمومی و ویژه تدوین دستورالعمل نحوه رسیدگی به تأخیرات پیمان در وزارت نفضریب ریالی سال ۱۴۰۱ به میزان ۳۳۵۳ ریال تعیین شده است. به استناد ماده ۴۹ قانون خدمت وظیفه عضوابتدٌ نصب و راه اندازی» جایگزینی (استان) و جابجایی تجهیزات پزشکی سرمایه‌ایضوابط خدمات پس از فروش شرکت های تجهیزات پزشگیضوابط و معیارهای انتخاب سامانهضوابط پذیرش و محاسبه کسر بهای عملیات اجرایضوابط کلی پذیرش طرح‌ها به منغظور اجرایی‌سازی شمضوع مقررات ناظر بر جرانم موضوع ماده 169 قانون مالیات های مستقیم اصلاحی مصوبطبق ضوابط قیمت گذاری کلیه کالاها (تجهیزات پزشکی ) که با ارز آزاد وارد کشور می شوند ومتقاضیطراحی بناهای در(طول موج‌های کوتاه‌تر نور به شکل شدیدتری توسط جو پراکنده می‌شوند و بنابراین بر کار رصد تاثیع مصوبه: ابلاغ نرخ خرید تضمینی برق از نیروگاه‌های تجدیدپذیر و پاکعا موضوع: اصلاح نحوه محاسبه مستمریعبارت زیر به عنوان تبصره به بخشنامه شماره 200/1400/65 مورخ 1400/10/01 الحاقعرضه کنندگان تجهیزات و ملزومات پزشکی سراسر کشورعطف به نامه شماره ۱۱۰۳۷۹ مورخ ۱۶۰۰/۹/۲۱ در اجرای اصل یکصدعملیات خاک‌ریزی و تراکم آن پس از لوله‌گذاریعنلوین و سرفصاهای دوره های آموزشی برایعنلوین و سرفصاهای دوره های آموزشی برایعنلوین و سرفصاهای دوره های آموزشی برایعنلوین و سرفصاهای ضوره های آموزشی برایعنلوین و سرفصفهای شوره های آموزشی برایعنلوین و سرفصلهای ضوره های آموزشی برایعنوان دوره: الزامات عمومی تأسیسات برقیعنوان ضابطه حمابت از تولیدعنوان فرم درخواست. ثبت وسابل پزشکی ۱عون دستورالعمل ثبت تجهپزات وملزومات پزشکی (تولید داخل و وارداتی) ٍعون نی و جهز ایغیر مخرب اسکت که با اسکتفاده از خاصکیت موئینگی برای آشککارفراخوان بکارگیری کارشناسان واجد شرایط برای همکاری کارشناسی با شورای عالی فنیفرسایش رسوب در آبخیزهافرسایش شدید سواحل دریا در محل مصب گردیده و کف کنی زیادی در پایین‌دست آن به وجود آمده» ضمنفرم انصراف از درخواست انتقال کسور بازنشستگی از سایر صندوقها به سازمان تامین اجتماعیفرم درخواست معرفی به کمیسیون پزشکیفرم درخواست معرفی به کمیسیون پزشکیفصل تسنسم - جداسازی لرزه ای در بهسازی سازه‌ها ۳۹فصل دهم : الزامات کاب لکنسی منوازن و فیبر نوری ۱۹۷فصل دهم: سازه با میراگر109فصل سوم- دستورالعمل طراحی و کنترل لرزهفصل سوم- طراحی و ساخت منظرراه ۳۶( ۵۸۳فصل ششم - رفتارسنجی زمین‌لغزش با استفاده از تکنیک نداخل‌سنجی راداری ۹۹/۰۹/۲۶ ۱۷۹فصل شم الزامات طراحی سیستم‌های سازه‌ای با عملکرد برتر ۱۴۰۳/۰۶/۱۵ ۱۵۵فصل مالیات بر درآمد حقوقفصل نهم- رونسنایی پل‌هاء راههای مرنفع و تفاطع‌های غیر هم‌سطح )۱۳فصل هفتم - اصول فنی و مراحل ساخت آیشکن‌ها ۸۳فصل هفتم- شرح تحولات پیش رو و تحولات تولید در طول زمان 133فصل چهاردهم - قیر در راهسازی ۳۹۵فصل چهارم: مالیات بر درآمد مشاغل ی ۳۱فعالیتهای خدمات‌رسانی مرتبط با سامانه‌هایفلاش تانک)- تعیین معیار مصرف آب وفنی و زیربنایی پژوهشگاه نیروفنی‌و درآمد و درمان سیستم جامع کمیسیون های پزشگی «فهر ست و شناسنامه نرم افزارهای مهندسی آنفهرست برخی از مودیان مالیاتی که نسببت ببه ارسبا س اسبتردادظ انهارنامبه دوره مالیباتی (هبارفهرست بهای تعمیرات پالایشگاه - سال ۱۳۹۳فهرست بهای تعمیرات پالایشگاه - سال ۱۳۹۴فهرست بهای تعمیرات پالایشگاه - سال ۱۳۹۵فهرست بهای رشته تعمیرات پالایشگاه - سال ۱۳۹۴فهرست بهای رشته تعمیرات پالایشگاه - سال ۱۳۹۴فهرست بهای نص تلمیبه خانه های نفت و انبارهای نفت منطقه اک - سال ۱۳۹۵فهرست بهای نصب تلمبه خانه هاک نفت و انبارهای نفت منطقه اک - سال ۱۳۹۳فهرست بهای نصب تلمبه خانه های نفت و انبارهاکی نفت منطقه اک - سال ۱۳۹۴فهرست بهای نصب واحدهای بهره برداری نفت و گاز و ابستگاه‌هاکی تراکم گاز - سال ۱۳۹۵فهرست بهای نصب واحدهای بهره برداری نفت و گاز و ابستگاه‌های تراکم گاز - سال ۱۳۹۴فهرست بهای نصب واحدهای بهره برداری نفت و گاز و ابستگاه‌های تراکم گاز - سال ۱۳۹۴فهرست بهای نصب واحدهای بهره برداری نفت و گاز و ابستگاه‌های تراکم گاز - سال ۱۳۹۵فهرست بهای نصب واحدهای بهره برداری نفت و گاز و ایستگاه‌های تراکم گاز - سال ۱۳۹۳فهرست بهای نصب واحدهای بهره برداری نفت و گاز و ایستگاه‌های تراکم گاز - سال ۱۳۹۳فهرست بهای نصب واحدهای سرجاهی نفت و گاز و جند راهه ها - سال ۱۳۹۴فهرست بهای نصب واحدهای سرجاهی نفت و گاز و جند راهه ها - سال ۱۳۹۵فهرست بهای نصب واحدهای سرجچاهی نفت و گاز و چجند راهه ها - سال ۱۳۹۳فهرست بهای واحد پایه رشته ابنیه سال ۱۳۹۹فهرست بهای واحد پایه رشته تاسیسات برقی سال ۱۳۹۹فهرست بهای واحد پایه رشته تاسیسات برقی سال ۱۴۰۰فهرست بهای واحد پایه رشته پستهای انتقال و فوفق توزیع نیروی برق سال ۱۳۰۲فهرست بهای واحد پایه رشته پستهای انتقال و فوق توزیم نیروی برق سال ۱۴۰۰فهرست خدمات مرحله بهره‌برداری و نگهداری سدهافهرست خدمات مرحلهه شناسایی رسوب‌سنجی و رسوب شناسیفهرست دانشگاههای دولتی دارای حداقل یکی از رشته های مهندسیقابلیت تنظیم درجه حرارت بدن نوزاد از ۳۴ تا ۳۸قانم‌مقام محترم وزیر ات۳ 2قانون اصلاح بعضی از مواد قانون مربوط به مقررات امور پزشکی و دارویی و مواد خوردنی و آشامیدنقانون برنامه پنحم توسعهقانون بودجه سال ۱۳۸۹ کل کشورقانون تأمین اجتماعی مصوبت ۱۳۹۵۴ و الحاقی دو تبصره به ماده (۷۶)مصوب ۹۳۱ مصوبه بواره اه موصوقانون تدوین و تشیح قوانین و مقررات کشور که با عنوان طرح به مجلسس‌شورای اسلامیقانون جهش تولید دانش بنیان- مواد 1055-147-148قانون جهش تولید مسکن سقانون راجع به اصلاح ماده ۲۱ قانون مربوط به مقررات امور پزشکی و داروبی و مواد خوردنی و آشامقانون ساختار نظام جامع رفاه و تأمین اجتماعی (مصوب ۱۳۸۳/۰۲/۱۲)قانون مالئیات های مستقیمقانون مالیات برقانون مالیات بر ارزش افزودهقانون مالیات بر ارزش افزوده مصوبقانون مالیات بر ارزش افزوده مصوبقانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب1387قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب1400قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب1400قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب1400قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب1400قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب1400قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب1400/03/02قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب 1400قانون مالیات بر ارزش‌افزوده مصوب 1400قانون مالیات هایقانون مالیات های مستقیمقانون مالیات های مستقیمقانون مالیات های مستقیمقانون مالیات های مستقیمقانون مالیات های مستقیم (به شماره6978قانون مالیات های مستقیم مقانون مالیات های مستقیم مقانون مالیات های مستقیم مقانون مربوط به مصوبات شورای عالی انقلاب فرهنگی در خصوص ترکیبقانون نغلام مهندسی و کنترلی ساختمانقانون پایانه های فروشگاهی وقانون چگونگی اداره مناطق آزاد تجاری، صنعتی موادقانون کنوانسیون چارچوب حفاظت از محیط زیست دربایی دربای خزرقرارداد شماره یدقعمرات اساسی. خرید تجهیزات وقنک آب‌ها و قأسیسات پایانه‌ای استباایکقچء ست نات مک کت ده که نفورکیملا وزارت امور اقتصادی و دارایی مدالاه ی رای کا سو وی ها رای زکلغو ماده (۷) آیین نامه اجرایی قانون بیمه همگانی خدمات درمانی کشور (مصوب ۱۳۷۸/۰۶/۱۰)لوسر هس وکا 7 حمایت تأمین‌اجتماعی از حادثه‌دیده ناشی از کار مشروطلوله یا قوطی با قطر یا بعد کوچکتر و مساوی177لوله‌کشی آب سرد و آب گرم مصرفیل‌سا ان نارمان یام و نووی آسور بومت: تاردما ّ ,کت صوییم هیا و مهن کی سم اس طسقما یر پیش را شیمماده۱) این دستورالعمل با توجه به مشکلات موجود در عدم استفاده مجدد از کاشتنیهای ارتوپدی درماده11) قانون مالیات بر ارزش افزودهماده17) قانون جهش تولید مسکنماده 1 تعریف: نظام مهندسی و کنترل ساختمان عبارت است از محموعه قانون» مقررات, آئین‌نامه‌هاءماده ۱- سرپرستی کودکان و نوجوانان فاقد سرپرست به منظور تأمین نیازهای مادی و معنوی آنان, باماده ۱۵- رئیس هیأت مدیره و مدیرعامل سازمان مکلف است کل هزینه واحدهایماده ۱۹ - کلیه دستگاههای مشمول این قانون موظفند با مرخصی استعلاجیماده واحده - بند یک ماده ۲۰ قانون مربوط به مقررات آمور پزشکی و دارویی و مواد خوردنی و آشامماده واحده - بند یک ماده ۲۰ قانون مربوط به مقررات آمور پزشکی و دارویی و مواد خوردنی» آشامیمارا ن "ان بای برمارا ن "ان بای برمالیاتی به سود تقسیم نشده شرکتماما رام و وود ورماما مار و لو ورماما ناران رام و لووی سورمان باه و لووجرم ورمان نامه وود ازمان یام و لوویز سورماندان "نی ور ارت عاولن کار و رداه اتا 59 موست: اروماوت اس ری بر و فاوری مور یسلا امران ۱ ۳۶ ۱۶ماوت ای رای سمه تعالیماولی) مار کی) رد «فاوری مور ی اسلای ان ۲ به به۵م۱مبالغ به میلیون ریالمبانی و ضوابط طراحی شبکه‌های جمع آوریمبحث یازدهم مقررات ملی ساختمانمبند‌سی در دروزه‌های مدندسی آتمتاون محترم وزیر ورئیس شورای قدوین مقررات ملی ساختمانمتاونت برنامه‌ریزی و فنأرت راهبردی رییس جه: ورمتقاضی انذرادی (انعقاد پیمان با موسسه و پژوهنده)متقاضی انفرادی (انعقاد بیمان با بژوهنده)متمم فرهنگ شنی آبیاری و زهکشیمتمم فرهنگ شنی آبیاری و زهکشیمتناسب با سنوات پرداخت حق بیمهمجلس شورای اسلاسی یلا پدوسسش ومجموع خارج از قضور با آهنسات همپوشانی هامجموعه قوانین مرتبط با هیأت امناءمجموعه قوانین مرتبط با هیأت امناءمجموعه قوانین مرتبط با هیأت امناءمجموعه قوانین مرتبط با هیأت امناءمجموعه قوانین مرتبط با هیأت امناءمجموعه قوانین مرتبط با هیأت امناء ۳۷مجموعه قوانین و مقررات حوزه سازمان بیمه سلامت ایرانمحاول سم ری زر ولو فاوری در ی املّی اران ۱7۸۳محاون مرن رک رو و او دی ای این ۲ب رحمحاونن در ری ور (1) ومد ۳۹۳محترم شهردار تهرانمحدوده نوسانات ولتاژٌ در نقطه اتصالمحص و اس هس حطر, وممحمصصصی ۹ که اس امس سر در موم متاممحو مت مر ی ول وفاوری در ی اسّای امانمحورهای بلند و کوتاه با روابط زیر بیان می‌شوند:مختلف اعم از خریدء مناقصه» مزایده» سرمایه‌گذاری» مشارکت یا ترک تشریفات» توافق‌نامه یا تفاهمخلوط کن (از جمله کامیونهایمدا این ای رت داردمدارهای برق‌رسانی و کنترل به نحو رضایت‌بخشی نصب شده‌اندمدب رآن عامل شرکتهای اصلی و فرعیمدبران کل محترم ستادیمدری کل محترم ستادیمدری کل محترم ستادیمدری کل محترم ستادیمدری کل محترم ستادیمدریان کل محترم مستقل ستادیمدریکل محترم تأمین اجتماعی استانمدریکل محترم تأمین اجتماعی استانمدریکل محترم تأمین اجتماعی استانمدیبران و روسای محترم واحدهای ستادیمدیر کل محترم امو... ر مالیاتیمدیر کل محترم امور مالیاتیمدیر کل محترم امور مالیاتیمدیر کل محترم امور مالیاتیمدیر کل محترم امور مالیاتیمدیر کل محترم امور مالیاتیمدیر کل محترم امور مالیاتیمدیر کل محترم امور مالیاتیمدیر کل محترم امور مالیاتیمدیر کل محترم امور مالیاتیمدیر کل محترم امور مالیاتیمدیر کل محترم امور مالیاتیمدیر کل محترم امور مالیاتی ...مدیر کل محترم امور مالیاتی ...مدیر کل محترم امور مالیاتی استانمدیر کل محترم دفتر روابط عمومی و فرهنگ‌سازی مالیاتیمدیران عامل محترم بانکهای دولتی، غیر دولتی، شرکت دولتی پستمدیران محترم دادرسی سراسر کشورمدیران محترم دادرسی مالیاتیمدیران محترم دادرسی مالیاتی استان ها /شهر و استان تهرانمدیران محترم شرکت های پذیرفته شده در بورس و فرابورسمدیران محترم واحدهای تابعهمدیران کل محترم ادارات امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتیمدیران کل محترم امور مالیاتی ...مدیران کل محترم واحدهای ستادی ِمدیران کل و روْسای محترم واحدهای مستقل ستادیمدیران/ سرپرست های محترم دادرسی مالیاتیمدیرعامل محترم بانک ملی ایرانمدیرعامل محترم روزنامه رسمی کشورمدیرعامل محترم شرکت مشاور مدیریت و خدمات ماشینی تامینمدیرکل محترم/معاون محترم حسابرسی/مسئول محترم حوزه حسابرسی اداره کل امور مالیاتیمدیریت تعار الزام شهرداری تهران به تهیه و ارائه لایحه برنامه عملیاتی واکنش اضطراریمدیریت محترم مهندسی 9 طرحهای شرکت ملی گاز آبرانمر در یرم مرومر عم جتماعی و فرهنگیمراحل کلی ثبت تا شناسه گذاری وسبله پزشکگی دار اداره کل تحهیزات و ملزومات بپزشکی سازمان غد)مرت وک بای را چا مکمرروی بر تجربیات برنامه ریزی آبمروری بر ضوابط 9 استانداردهای انتخابمرکز تحقیقات را» مسکن و شهرسازیمس وا مرا 7 را سا اندمشارکت مارون کاران و مهندسی و خدمات چاه سی لندمشاعصات ثنی عمومی و اجراییمشاور مختلف خارجی در طول سالیان متمادی, پایگاه سست و ضعیفی را برای نظام برنامه‌ریزی فراهممشاوران محترم شهردار تهرانمشاوران محترم شهردار تهرانمشاوران محترم شهردار تهرانمشاوران محترم شهردار تهرانمشاوران محترم شهردار تهرانمشاوران محترم شهردار تهرانمشاوران محترم شهردار تهرانمشاوران محترم شهردار تهرانمشاوران محترم شهردار تهرانمشاوران محترم شهردار تهرانمشاوران محترم شهردار تهرانمشاوران محترم شهردار تهرانمشاوران محترم شهردار نهرانمشاوران محترم شهردار نهرانمشاوران محترم شهردار نهرانمشاوران محترم شهردار نهرانمشاوران محترم شهردار نهرانمشتدل بر :سار جدد)مشخصات عمومی ساختمان در فرم ارزیابی سریع با مشاهده از بیرون ساختمان تکمیل می‌شود.مشخصات فنی تهیه، نصب، نگهداری و تعمیر چراغمشخصات فنی ساخت، نصب و نگهداری تابلوهای ترافیکیمشخصات فنی ساخت، نصب و نگهداری حفاظ هامشخصات فنی عمومی و اجرابیمشخصات فنی عمومی و اجرابیمشخصات فنی عمومی و اجرابیمشخصات فنی عمومی و اجرابیمشخصات فنی عمومی و اجرابیمشخصات فنی عمومی و اجرابیمشخصات فنی عمومی و اجرابیمشخصات فنی عمومی و اجرابیمشخصات فنی عمومی و اجرابیمشخصات فنی عمومی و اجرابیمشخصات فنی عمومی و اجرابیمشخصات فنی عمومی و اجرابیمشخصات فنی عمومی و اجراییمشخصات فنی عمومی و اجراییمشخصات فنی عمومی و اجراییمشخصات فنی عمومی و اجراییمشخصات فنی عمومی و اجراییمشخصات فنی عمومی و اجراییمشخصات فنی عمومی و اجراییمشخصات فنی عمومی و اجراییمشخصات فنی عمومی و اجراییمشخصات فنی عمومی و اجراییمشخصات فنی عمومی و اجرایی تاسیسات برقی جریان ضعیف ساختمانمشخصات فنی و اجرایی روسازی مسیر اتوبوس های تندرومشخصه‌های حرکت زمین در حین وقوع زلزله از طریق لرزه‌نگاری در نقاط نصب لرزه‌نگارها به‌صورت تمشموئین ماده ۹۵ قانون تأمین اجتماعیمصالح و فر آورده‌های ساختمانیمصرح در این قانون از جمله قانون تخصیص سهمیه برای زنان در پذیرش دستیاریمصوبه شورای عالی اداری در مورد واگذاری امور پشتیبانی دستگاههای اجرایی به بخش غیر دولتیمضخصات فنی عمومی راهمعا و مت اس ری ار لو ناوری مسر ی اسلّمی امرانن رامعاد لیس مود و دسا ایمعالونت برفامه‌ریزی و تغظارت راهبردی ریس جمهورمعالونت برفامه‌ریزی و تغقارت راهبردی ریس جمهورمعاوئت حقوقی و آمور مجلسمعاوئین محترم وزیر و مدیران عامل چهار شرکت اسلیمعاودت فنی و عمرانی پل ۳۳معاودت فنی و عمرانی پوسمعاودت فنی و عمرانی پوسمعاوست فنی و عمرانی نمیمعاوشت دی رایمعاول اس ری دس وفاوری در ی الم مان ۲ب ,۱۳۹۸معاول در ای راست مموری سم ۳۴۴۲معاولی ر ور سارمالش ام و لو وجلور پوت نداردمعاون برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رئیس جمهورمعاون برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رئیس جمهورمعاون برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رئیس جمهورمعاون برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رئیس جمهورمعاون برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رئیس جمهورمعاون برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رئیس جمهورمعاون برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رئیس جمهورمعاون برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رئیس جمهورمعاون برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رئیس‌جمهورمعاون محترم توسعه بازرگانی وزارت جهاد کشاورزیمعاون محترم توسعه بازرگانی وزارت جهاد کشاورزیمعاون محترم علمی, فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان رئیس جمهور منضم به فهرست اطلاعات (1098)معاون محترم منابع انسانی و تحقیقات شرکت توانیرمعاون محترم وزیر و مدیرعامل شرکت ملی نفت ایرانمعاون وزبر و رئیس سازمان فدمعاونان محترم سازمانمعاونان محترم سازمانمعاونان محترم شهردار تهرانمعاونان محترم شهردار تهرانمعاونان محترم شهردار تهرانمعاونان محترم شهردار تهرانمعاونان محترم شهردار تهرانمعاونان محترم شهردار تهرانمعاونان محترم شهردار تهرانمعاونان محترم شهردار تهرانمعاونان محترم شهردار تهرانمعاونان محترم شهردار تهرانمعاونان محترم شهردار تهرانمعاونان محترم شهردار تهرانمعاونان محترم شهردار تهرانمعاونان محترم شهردار تهرانمعاونان محترم شهردار تهرانمعاونان محترم شهردار تهرانمعاونان محترم شهردار تهرانمعاونان محترم شهردار تهرانمعاونان محترم شهردار تهرانمعاونان محترم شهردار تهرانمعاونان محترم شهردار تهرانمعاونان محترم شهردار تهرانمعاونان محترم شهردار تهرانمعاونان محترم شهردار تهرانمعاونان محترم شهردار تهرانمعاونان محترم شهردار تهرانمعاونان محترم شهردار تهرانمعاونان محترم شهردار تهرانمعاونان محترم شهردار تهرانمعاونان محترم شهردار تهرانمعاونان محترم شهردار تهرانمعاونان محترم شهردار تهرانمعاونان محترم شهردار تهرانمعاونان محترم شهردار تهرانمعاونان محترم شهردار تهرانمعاونان محترم شهردار تهرانمعاونان محترم شهردار تهرانمعاونان محترم شهردار تهرانمعاونان محترم شهردار تهرانمعاونان محترم شهردار تهرانمعاونان محترم شهردار تهرانمعاونان محترم شهردار تهرانمعاونان محترم شهردار تهرانمعاونان محترم شهردار تهرانمعاونان محترم شهردار تهرانمعاونان محترم شهردار تهرانمعاونان محترم شهردار تهرانمعاونان محترم شهردار تهرانمعاونان محترم شهردار تهرانمعاونان محترم شهردار تهرانمعاونان محترم شهردار تهران ۱معاونان محترم شهردار ثهرانمعاونان محترم شهردار ثهرانمعاونان محترم شهردار نهرانمعاونان محترم وزبر نفتمعاونان محترم وزبر و مدیران عاسل شرکتهای اصلیمعاونان محترم وزبر و مدیران عامل شرکتهای اصلیمعاونان محترم وزبر و مدیران عامل شرکتهای اصلیمعاونان محترم وزبر و مدیران عامل شرکتهای اصلیمعاونان محترم وزیرمعاونان محترم وزیر نفتمعاونان محترم وزیر نفتمعاونان محترم وزیر نفت ۱معاونان محترم وزیر و مدیران عامل شرکت های اصلیمعاونان محترم وزیر و مدیران عامل شرکتهای اصلیمعاونان محترم وزیر و مدیران‌عامل شرکتهای اصلیمعاونان محترم وزیر و مدیران‌عامل شرکتهای اصلیمعاونان محضرم هر دار تهرانمعاونت آمور آب و آبفامعاونت آمور آب و آبقامعاونت آمور آب و آبقامعاونت آمور آب و ابفامعاونت آمور مهندسی و فناوریمعاونت آمورمسکن و ساختمان عادیمعاونت امور آب و آبفامعاونت امور آب و آبفامعاونت امور آب و آبفامعاونت امور آب و آبقامعاونت امور آب و آبقامعاونت امور آب و آبقامعاونت امور آب و ابفامعاونت امور مسکن و ساختماد رهمعاونت بر نامه ریزی و نغثارت راهبردی رئیس جمهورمعاونت برفامه ریزی و نظارت راهبردی رئیس جمهورمعاونت برنامه ریزی و نظارت راهبردی رئیس جمهورمعاونت برنامه ریزی و نغفارت راهبردی رئیس جمهورمعاونت برنامه‌رپزی و نظارت راهبردی رییس جمهورمعاونت برنامه‌ریزی و تغقارت راهبردی رییس جمهورمعاونت برنامه‌ریزی و تغقارت راهبردی رییس جه‌وورمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردیمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردیمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردیمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردیمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردیمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردیمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردیمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردیمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردیمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردیمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردیمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردیمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردیمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردیمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردیمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردیمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردیمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردیمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردیمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردیمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردیمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردیمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردیمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردیمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردیمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رئیس جمهورمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رئیس جمهورمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رئیس جمهورمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رئیس جمهورمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رئیس جمهورمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رئیس جمهورمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رئیس جمهورمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رئیس جمهورمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رئیس جمهورمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رئیس جمهورمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رئیس جمهور وزارت نیرومعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رئیس جمپور وزارت نیرو - شرکت توانیرمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رئیس جمپور وزارت نیرو - شرکت توانیرمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رئیس جمپور وزارت نیرو - شرکت توانیرمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی ربیس جمهورمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی ربیس جمهورمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی ربیس جمهورمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی ربیس جمهورمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی ربیس جمهورمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی ریاست جمهوریمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی ریاست جمهوریمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی ریبس جمپهورمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی ریبس جمپورمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی ریس جمپورمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی ریس جمپورمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رییس جممهورمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رییس جمهورمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رییس جمهورمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رییس جمهورمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رییس جمهورمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رییس جمهورمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رییس جمهورمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رییس جمهورمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رییس جمهورمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رییس جمهورمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رییس جمهورمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رییس جمهورمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رییس جمهورمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رییس جمهورمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رییس جمهورمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رییس جمهورمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رییس جمهورمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رییس جمهورمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رییس جمهورمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رییس جمهورمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رییس جمهورمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رییس جمهورمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رییس جمهورمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رییس جمهورمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رییس جمهورمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رییس جمهورمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رییس جمهورمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رییس جمهورمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رییس جمهورمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رییس جمهورمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رییس جمهورمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رییس جمهور وزارت نیرو - شرکت توانیرمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رییس جمهور وزارت نیرو - شرکت توانیرمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رییس جمورمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رییس جمپورمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رییس جمپور وزارت نیرو - شرکت توانیرمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رییس جمیورمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رییس جمهورمعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رییس جمهورمعاونت برنامه‌ریزی و نغفارت راهبردی رییس جموورمعاونت برنامه‌ریزی و نغقارت راهبردی ریاست جه‌موریمعاونت برنامه‌ریزی و نغقارت راهبردی رییس جمهورمعاونت برنامه‌ریزی و نغقارت راهبردی رییس جمهورمعاونت توسعه مدیریت و سرمایه انسانی رئیس جمهورمعاونت علمی و فناوری ریبیس جمهورمعاونت فنی و عمراتی ماشمعاونت فنی و عمرانی را شوهمعاونت فنی و عمرانی را وهمعاونت فنی و عمرانی شهرداری تهران رامعاونت فنی و عمرانی شوهمعاونت فنی و عمرانی وال۳۳معاونت فنی و عمرانی وسمعاونت فنی و عمرانی پوسمعاونت فنی و عمرانی پوسمعاونت فنی و عمرانی پوسمعاونت فنی و عمرانی پوسمعاونت فنی و عمرانی پیرس,معاونت فنی و عمرانی پیرس,معاونت فنی و عمرانی پیرست:معاونت فنی و عمرانی پیوسس,معاونت فنی و عمرانی یرسمعاونت فنی. آمور زیربنایی و تولیدی وزارت راه و شهرسازیمعاونت فنی. امور زیربنایی و تولیدی سازمان نقشه‌برداری کشورمعاونت فنی، امور زیربنایی ومعاونت فنی، زیربنایی و تولیدی سازمان نقشهمعاونت قوانین؛ بررسی و اظهارنظر نمایید.معاونت مالی و اقتصاد شهری شهرداری تهرانمعاونت مهندسی, پژزوهش و فناوریمعاونت مهندسی, پژوهش و فناورکمعاونت مهندسی, پژوهش و فناورکمعاونت مهندسی, پژوهش و فناوریمعاونت مهندسی, پژوهش و فناوریمعاونت مهندسی, پژوهش و فناوریمعاونت مهندسی, پژوهش و فناوریمعاونت مهندسی, پژوهش و فناوریمعاونت مهندسی, پژوهش و فناوریمعاونت مهندسی, پژوهش و فناوریمعاونت مهندسی, پژوهش و فناوریمعاونت مهندسی, پژوهش و فناوریمعاونت مهندسی, پژوهش و فناوریمعاونت مهندسی, پژوهش و فناوریمعاونت مهندسی, پژوهش و فناوریمعاونت مهندسی, پژوهش و فناوریمعاونت مهندسی, پژوهش و فناوریمعاونت مهندسی, پژوهش و فناوریمعاونت مهندسی, پژوهش و فناوریمعاونت مهندسی, پژوهش و فناوریمعاونت مهندسی, پژوهش و فناوریمعاونت مهندسی, پژوهش و فناوریمعاونت مهندسی, پژوهش و فناوریمعاونت مهندسی, پژوهش و فناوریمعاونت مهندسی, پژوهش و فناوریمعاونت مهندسی, پژوهش و فناوریمعاونت مهندسی, پژوهش و فناوریمعاونت مهندسی, پژوهش و فناوریمعاونت مهندسی, پژوهش و فناوریمعاونت مهندسی, پژوهش و فناوریمعاونت مهندسی, پژوهش و فناوریمعاونت مهندسی, پژوهش و فناوریمعاونت مهندسی, پژوهش و فناوریمعاونت مهندسی, پژوهش و فناوریمعاونت مهندسی, پژوهش و فناوریمعاونت مهندسی. پژوهش و فناوریمعاونت مهندسی. پژوهش و فناوریمعاونت مهندسی. پژوهش و فناوریمعاونت مهندسی. پژوهش و فناوریمعاونت مهندسی. پژوهش و فناوریمعاونت مهندسی. پژوهش و فناوریمعاونت مهندسی. پژوهش و فناوریمعاونت مهندسی. پژوهش و فناوریمعاونت مهندسی. پژوهش و فناوریمعاونت مهندسی. پژوهش و فناوریمعاونت مهندسی. پژوهش و فناوریمعاونت مهندسی. پژوهش و فناوریمعاونت مهندسی. پژوهش و فناوریمعاونت مهندسی، پژوهش و فناوریمعاونت مهندسی، پژوهش و فناوریمعاونت مهیدسی و ساخت داحلمعاونت مهیدسی, پژوهش و فناوریمعاونت مهیدسی, پژوهش و فناوریمعاونت مور آب و آبقامعاونت نظارت راهبردی وزارت تهرو ۱ 1 ۱ تبدیل های نوع سوم و چهارم تنها در ورودی سازه بکار میمعاونت پژوهش و مطالعات پایهمعاونسن محترم شهردار تهرانمعاونین محترم شهردا ر تهرانمعاونین محترم شهردا ر تهرانمعاونین محترم شهردا رتهرانمعاونین محترم شهردار تهرانمعاونین محترم شهردار تهرانمعاونین محترم شهردار تهرانمعاونین محترم شهردار تهرانمعاونین محترم شهردار تهرانمعاونین محترم شهردار تهرانمعاونین محترم شهردار تهرانمعاونین محترم شهردار تهرانمعاونین محترم شهردار تهرانمعاونین محترم شهردار تهرانمعاونین محترم شهردار تهرانمعاونین محترم شهردار تهرانمعاونین محترم شهردار تهرانمعاونین محترم شهردار تهرانمعاونین محترم شهردار تهرانمعاونین محترم شهردار تهرانمعاونین محترم شهردار تهرانمعاونین محترم شهردار تهرانمعاونین محترم شهردار تهرانمعاونین محترم شهردار تهرانمعاونین محترم شهردار تهرانمعاونین محترم شهردار تهرانمعاونین محترم شهردار تهرانمعاونین محترم شهردار تهرانمعاونین محترم شهردار تهرانمعاونین محترم شهردار تهرانمعاونین محترم شهردار تهرانمعاونین محترم شهردار تهرانمعاونین محترم شهردار تهرانمعاونین محترم شهردار نهرانمعاونین محترم شهردار نهرانمعاونین محترم شهردار نهرانمعاونین محترم شهردار نهرانمعاونین محترم شهردار نهرانمعاونین محترم فنی و عمرانی مناطق بیست و دو گانهمعاونین محترم وزبرمعاونین محترم وزبر و مدبران عامل شرکتهای اصلیمعاونین محترم وزبر و مدبران عامل شرکتهای اصلیمعاونین محترم وزبر و مدیران عامل شرکت های اصلیمعاونین محترم وزبر و مدیران عامل شرکتهای اصلیمعاونین محترم وزیبرمعاونین محترم وزیرمعاونین محترم وزیرمعاونین محترم وزیرمعاونین محترم وزیرمعاونین محترم وزیرمعاونین محترم وزیر و مدبران عامل شر کتهای اصلیمعاونین محترم وزیر و مدیبران عامل شرکتهای اصلیمعاونین محترم وزیر و مدیرآن عامل شرکتهای اصلیمعاونین محترم وزیر و مدیران عأمل شرکتهای اصلیمعاونین محترم وزیر و مدیران عامل شرکت های اصلیمعاونین محترم وزیر و مدیران عامل شرکت های اصلیمعاونین محترم وزیر و مدیران عامل شرکتهای اصلیمعاونین محترم وزیر و مدیران عامل شرکتهای اصلیمعاونین محترم وزیر و مدیران عامل شرکتهای اصلیمعاونین محترم وزیر و مدیران عامل شرکتهای اصلیمعاونین محترم وزیر و مدیران عامل شرکتهای اصلیمعاونین محترم وزیر و مدیران عامل چهار شرکت اصلیمعاونین محنرم وزبر و مدبران عامل شرکت های اصلیمعاونین محنرم وزیر و مدیران عامل چهار شرکت اصلیمعاونین محنرم وزیر و مدیران عامل چیار شرکت اصلیمعاونین و مشاورین وزیرء دفاتر مستقل حوزه ستادیمعبرهایی که برای لولهمعطوف به پروژه نشانمعلونت بر نامه‌ریزی و تغقارت راهبردی رسسی جمهورمعلونت برفامه ریزی و تغفارت راهبردی ریس جمهورمعلونت برفامه ریزی و تغقارت راهبردی ریس جمهورمعلونت برفامه ریزی و نغظارت راهبردی ریس جمهورمعلونت برفامه ریزی و نغفارت راهبردی ریس جمهورمعلونت برفامه ریزی و نغقارت راهبردی ربیس جمهورمعلونت برفامه‌ریزی و ارت راهبردی ریس جمهورمعلونت برفامه‌ریزی و تغقارت راهبردی ریس جمهورمعلونت برفامه‌ریزی و نغفارت راهبردی ربیس جمهورمعلونت برفامه‌ریزی و نغقارت راهبردی ریس جمهورمعلونت برفامه‌ریزی و نغقارت راهبردی ریس جمهورمعلونت برفامه‌ریزی و نغقارت راهبردی ریس جمهورمعلونت برفامه‌ریزی و نغقارت راهبردی ریس جمهورمعلونت برفاهه‌ریزی و نغقارت راهبردی ریس جمهورمعلونت برفنامه‌ریزی و تغارت راهبردی ریس جمهورمعلونت برنامه‌ریزی و تغثارت راهبردی ریس جمهورمعلونت برنامه‌ریزی و نغقارت راهبردی ریس جمهورمعلونت برنامه‌ریزی و نغقارت راهبردی رییس جمهورمعلونت برنامه‌ریزی و نغقارت راهبردی رییس جموورمعلونت برنامه‌ریزی و نغلارت راهبردی رییس جمهورمعلونت فنی و توسعه آمور زیر بناییمعمول‌ترین روش آب‌بندی بامها و سایر قسمتهای ساختمان, استفاده از قیر و گونی است که درمعوون مهندیی ووه و هعوریمعیارهای اجباری, برای تأمین هدف‌های طراحی مورد نیاز است. چنین معیارهایی مانند این بند با حمفاونان محترم شهردار تفرانمقررات زدایی و وحدت رویهمقررات فصل نهم باب چهارم قانون مالیات های مستقیممقررات ملی ساختمان ابرانملاع مک سیخ بامماوران محترم شهردار تهرانممعال «بخشنامه تلخس شماره ۲۲ مور بسبه‌شدگان »من ررض در ایرارنمنابع آب زیر زمینی ومناسب ترین پیشنهاد در مناقصات پیمانکارمناسب و مستمر آنها در پیشرفت جوامع, تهیه و کاربرد آنها را ضروری و اجتناب‌نا پذیر کرده است.مناسب و مستمر آنها در پیشرفت جوامع. تهیه و کاربرد آنها را ضروری و اجتناب‌ناپذ پر کرده است.مناوزن و سرفصامای دوره‌دای آدوزشی برایمناونان محترم شهردار تهرانمنظور متمرکز نمودن کلیۀ ضوابط کفالت، نحوه بررسی وچگونگی احراز شرایط ومنمم فرهنگ فنی آبیاری و زهکشیمننوررش در امرانمننیررش در ایرانمننیوررش در امرانمهاونت برفامه‌ریزی و نغفارت راهبردی رییس جمهورمهاونت برنامه ریزی و نغثارت راهبردی رئیس جمهورمهاونت برنامه ریزی و نغقارت راهبردی رییس جمهورمهاونت برنامه‌ریزی و نغفارت راهبردی رییس جمهورمهاونت برنامه‌ریزی و نغقارت راهبردی رییس جمهورمهرودن هی و جهز ایمهلونت برفامه ریزی و تغقارت راهبردی رسسی جمهورمهلونت برفامه ریزی و تغقارت راهبردی رسسی جمهورمهلونت برفامه ریزی و تغقارت راهبردی ریس جمهورمهلونت برفامه ریزی و تغقارت راهبردی ریس جمهورمهلونت برفامه ریزی و تغقارت راهبردی ریس جمهورمهلونت برفامه ریزی و تغقارت راهبردی ریس جمهورمهلونت برفامه ریزی و تغقارت راهبردی ریس جمهورمهلونت برفامه ریزی و تغقارت راهبردی ریس جمهورمهلونت برفامه ریزی و تغقارت راهبردی ریس جمهورمهلونت برفامه ریزی و تغقارت راهبردی ریس جمهورمهلونت برفامه ریزی و نغفارت راهبردی رسی جمهورمهلونت برفامه ریزی و نغقارت راهبردی رسسی جمهورمهلونت برفامه ریزی و نغقارت راهبردی ریس جمهورمهلونت برفامه ریزی و نغقفارت راهبردی ریس جمهورمهلونت برفامه‌ریزی و تخفارت راهبردی ریس جمهورمهلونت برفامه‌ریزی و تخفارت راهبردی ریس جمهورمهلونت برفامه‌ریزی و تغثارت راهبردی ریس جمهورمهلونت برفامه‌ریزی و تغخقارت راهبردی ریس جمهورمهلونت برفامه‌ریزی و تغخقارت راهبردی ریس جمهورمهلونت برفامه‌ریزی و تغخقارت راهبردی ریس جمهورمهلونت برفامه‌ریزی و تغخقارت راهبردی ریس جمهورمهلونت برفامه‌ریزی و تغخقارت راهبردی ریس جمهورمهلونت برفامه‌ریزی و تغفارت راهبردی ریس جمهورمهلونت برفامه‌ریزی و تغقارت راهبردی ربیس جمهورمهلونت برفامه‌ریزی و تغقارت راهبردی ربیسی جمهورمهلونت برفامه‌ریزی و تغقارت راهبردی ریس جمهورمهلونت برفامه‌ریزی و تغقارت راهبردی ریس جمهورمهلونت برفامه‌ریزی و تغقارت راهبردی ریس جمهورمهلونت برفامه‌ریزی و تغقارت راهبردی ریس جمهورمهلونت برفامه‌ریزی و تغقارت راهبردی ریس جمهورمهلونت برفامه‌ریزی و تغقارت راهبردی ریس جمهورمهلونت برفامه‌ریزی و تغقارت راهبردی ریس جمهورمهلونت برفامه‌ریزی و تغقارت راهبردی ریس جمهورمهلونت برفامه‌ریزی و تغقارت راهبردی ریس جمهورمهلونت برفامه‌ریزی و نخارت راهبردی ریس جمهورمهلونت برفامه‌ریزی و نغارت راهبردی ریس جمهورمهلونت برفامه‌ریزی و نغفارت راهبردی ریس جمهورمهلونت برفامه‌ریزی و نغقارت راهبردی ربیس جمهورمهلونت برفامه‌ریزی و نغقارت راهبردی ربیس جمهورمهلونت برفامه‌ریزی و نغقارت راهبردی رسسی جمهورمهلونت برفامه‌ریزی و نغقارت راهبردی رسسی جمهورمهلونت برفامه‌ریزی و نغقارت راهبردی رسسی جمهورمهلونت برفامه‌ریزی و نغقارت راهبردی رسسی جمهورمهلونت برفامه‌ریزی و نغقارت راهبردی ریس جمهورمهلونت برفامه‌ریزی و نغقارت راهبردی ریس جمهورمهلونت برفامه‌ریزی و نغقارت راهبردی ریس جمهورمهلونت برفامه‌ریزی و نغقارت راهبردی ریس جمهورمهلونت برفامه‌ریزی و نغقارت راهبردی ریس جمهورمهلونت برفاه» ریزی و نغقارت راهبردی ریس جمهورمهلونت برفاهه ریزی و نغقارت راهبردی ریس جمهورمهلونت برفاهه ریزی و نغقفارت راهبردی ریس جمهورمهلونت برفاهه‌ریزی و تغقارت راهبردی ریس جمهورمهلونت برفاهه‌ریزی و تغقارت راهبردی ریس جمهورمهلونت برفاهه‌ریزی و تغقارت راهبردی ریس جمهورمهلونت برفاهه‌ریزی و نغفارت راهبردی ربیس جمهورمهلونت برنامه ریزی و نغفارت راهبردی رییس جمهورمهلونت برنامه ریزی و نغقارت راهبردی ریس جمهورمهلونت برنامه‌ریزی و تغقارت راهبردی رییس جمهورمهلونت برنامه‌ریزی و نغظارت راهبردی ریس جمهورمهلونت برنامه‌ریزی و نغفارت راهبردی رییس جمهورمهلونت برنامه‌ریزی و نغفارت راهبردی رییس جمهورمهلونت برنامه‌ریزی و نغفارت راهبردی رییس جمهورمهلونت برنامه‌ریزی و نغفارت راهبردی رییس جهم‌هورمهلونت برنامه‌ریزی و نغفارت راهبردی رییس جهم‌هورمهلونت برنامه‌ریزی و نغفارت راهبردی رییس جهم‌هورمهلونت برنامه‌ریزی و نغفارت راهبردی رییس جهم‌هورمهلونت برنامه‌ریزی و نغقارت راهبردی ریس جمهورمهلونت برنامه‌ریزی و نغقارت راهبردی ریس جمهورمهلونت برنامه‌ریزی و نغقارت راهبردی رییس جمهورمهلونت برنامه‌ریزی و نغقارت راهبردی رییس جمهورمهلونت برنامه‌ریزی و نغقارت راهبردی رییس جمهورمهلونت برنامه‌ریزی و نغقارت راهبردی رییس جمهورمهلونت برنامه‌ریزی و نغقارت راهبردی رییس جمهورمهلونت برنامه‌ریزی و نغقارت راهبردی رییس جمهورمهلونت برنامه‌ریزی و نغقارت راهبردی رییس جمهورمهلونت برنامه‌ریزی و نغقارت راهبردی رییس جمهورمهلونت برنامه‌ریزی و نغقارت راهبردی رییس جمهورمهلونت برنامه‌ریزی و نغقارت راهبردی رییس جمهورمهلونت برنامه‌ریزی و نغقارت راهبردی رییس جمهورمهلونت برنامه‌ریزی و نغقارت راهبردی رییس جمهورمهندسان مشاور شرکت های انفورماتیک و،دستگاه های اجرایی به بخشنامهمهندسان مشاور و دستگاه های اجرایی به بخشنامهمهندسان مشاور و دستگاه های اجرایی به بخشنامهمهندسان مشاور و دستگاه های اجرایی به بخشنامهمهندسان مشاور و پیمانکاران ،دستگاههای اجرایی به بخشنامهمهندسی و توسعه نفت :ان نف شرکت مهندسین مشاور سازهمواد مرتبط قانون برنامه ششم توسعه با سازمان تأمینموارد استاندارد ایمنی آزمایشگاهی را هنگام استفاده از گازهای فشرده رعایت نمائید. کپسولهای گمواردی که باید در راه‌اندازی دستگاه رعایت شود:موافقتنامه حاغره همراه پا اسناد و مذارک موضوع ماده ۲ آن» که محم‌وعه‌ای غیر قابلموجن دمم ردان رد تایناخد تدم کین ایشا یت مت ٩ همینا شا مشک دددت نس شارت شاه دک و شاموجن دمم ردان رد تایناخد تدم کین ایشا یت مت ٩ همینا شا مشک دددت نس شارت شاه دک و شامور ۱ امراله را را رت را ار ار رل ارمور املای ارانن هر ام ۹۴مور ای ومقررات سال ۱۳۸۸مور خ 1401/03/11 هیات محترم وزیران منضم به فهرست شهرستان های غیر برخوردار از اشتغال درمور ی اسلا یرال رایمور ی املایارران از رتمور یاملای‌ارانی شماره : ۸۹۵ اس ,۲۸مور یلا یاهمان ارو بر رت رامور یلا یاهمان را را را ارمور یلایامان ی را ار ایک یر ریمورا یسایس را لکمورک اسلا ار۱ تاره . را ی ای ار رامورک اسلا ی امران رامورک اسلا یا رال سرمورک اسلا یاران در : ۱۳۹۹۳مورک ام م‌اران تا ۱۳۹۷۳۶موری اسلا یاران باره وموری املایاران باره رای ار را رک را رهموز مطاوات موضوع: قانون حمایت خانواده بخشنامه شمارهموز کار (در صورت استفاده)موس ؛ دارد یمس هر کمن ری اسلای رایموسسات آموزش عالی و پژوهشیموسسه استاندارد و تحقیقات صنئعتی امرانموسسهٌ استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران به موجب بند یک ماده۳ قانون اصلاح قوانین و مقررات مْموضوع : ابلاغ فهرست‌بهای واحد پایه رشته تأسیسات مکانیکی سال ۱۶۰۰موضوع : ابلاغ فهرست‌بهای واحد پایه رشته ترمیم و بازسازی نوار حفاری در معابر شهری سال ۱۶۰۰موضوع : ابلاغ فهرست‌بهای واحد پایه رشته توزیع نیروی برق سال ۱۳۹۹موضوع : ابلاغ فهرست‌بهای واحد پایه رشته خطوط هوایی انتقال و فوق توزیع نیروی برق سال ۱۶۰۰موضوع : ابلاغ گهرست‌بهای واحد پایه رسته خطوط زمینی انتقال و قوق توزیع ثیروی برق سال ۱۳۹۹موضوع : بیمه اعضاء انعمن صنفی نمایندگانموضوع : تداوم برداخت حق بیمه کارگران فصلیموضوع : تعیین مزد سال ۱۴۰۲ مشمولین قانون کارموضوع : تغییر در حداقل شرایط اختصاصی و ظرفیت شرکتهای پیمانکاری آیین‌نامه طبقه‌بندی و تشخیصموضوع : درمان بیمه شدگان حرف‌ومشاغل آزادو اختیاریموضوع : دستورالعمل تعدبل حق‌الزحمه خدمات تهمیه طرحهای توسعه و عمران. حوزه نفوذ و تفصیلی شموضوع : دستورالعمل تعدیل حق‌الزحمه خدمات تهیه طرح توسعه و عمران (جامع) ناحیهموضوع : دستورالعمل تعدیل حق‌الزحمه خدمات تهیه طرحهای هادی روستاییموضوع : ماخذ احتساب حق بیمه فراردادهای مکانیزهموضوع : کاهش دعاوی قراردادی و خسارات ناشیه (از طریق بهسازی فرایند مناقصات و قراردادهای عموموضوع استرداد اضافه پرداختی بابت مالیات بر درآمد حقوقموضوع حذف شرط "تازه بودن" محصوالت کشاورزی از کلیه فهرست های کاالموضوع راه اندازی سامانه صدور برخط گواهی عدم بدهی مالیاتی بین المللیموضوع صدور گواهی اقامت مالیاتی از طریق سامانه برخطموضوع عدم امکان مطالبه جرایم (با ماهیت تاخیری) شخص ورشکسته پس از تاریخ توقفموضوع ماده (۱۰) قانون نحوه انجام امور مالی و معاملاتیموضوع مصوبه: تصویب نمونه قراردادهای تضمین خرید آب/پساب از تصفیه‌خانه‌های آب/فاضلابموضوع مصوبه: تعرفه‌های آب. خدمات دقع فاضلاب و شرایط عمومی آنهاموضوع مصوبه: تعرفه‌های برق و شرایط عمومی آنهاموضوع نحوه اجرای احکام مالیاتی مرتبط با قانون الزام به ثبت رسمی معامالت اموال غیرمنقولموضوع: ابطال مصوبه صد و سیزدهمین جلسه مورخ 1397/10/9 شورای اسلامی شهر کرج درموضوع: ابلاغ آیین نامه ضوابط فعالیت واحد بیماران بین الملل درموسسات پزشکیموضوع: ابلاغ تعرفه خدمات ژئوتکنیک و مقاومت مصالح سال ۱۴۰۱موضوع: ابلاغ مشاغل حوره فناوری اطلاعاتموضوع: اجرای بند ج تبصره ۱۱ قانونموضوع: اجرای قانون بازنشستگی پیش از کوبموضوع: اجرای ماده ۴۰ فانون رفع موانع تولیدموضوع: ارایه خدمات برقراری غیرحضوری مستمری بازماندگان و تعهدنامه غیرحضوری فرزندان اناث بازموضوع: اصلاح برخی از بندهای بخشنامه تنقیح و تلخیص بازنشستگی به شماره ۱۰۰۰/۹۷/۱۳۱۹۶ مورخموضوع: اصلاح برخی از بندهای بخشنامه تنقیح» تلخیص و تجمیع بخشنامه ها و دستورهای آداری بیمهموضوع: اصلاح بند (۱۱) بخشنامه شماره ۱۲ مشترک فنی و د رآمدموضوع: اصلاح بندهای ۲۹ و ۳۰ بخشنامه شماره ۱۷ امور فنی بیمه شدگانموضوع: اصلاح سقف سنی جهت پذیرشموضوع: اصلاح شیوه پرداخت مستمس‌ی بازماندگانموضوع: اصلاح مبنای محاسبه حق بیمهموضوع: اصلاح موضوع پرداخت حق‌بیمه توسط بازماندگان متوفی مندرج در بخشنامه شماره ۲۲ امور بیمموضوع: افزایش مستمری و کمک‌های جنبی و تعیین حداقل مستمری در سال ۱۴۰۴ (بخشنامه شماره ۸۱ مستموضوع: افزایش مستمری و کمگ‌های جنبی و تعیین حداقل مستمری در سال ۱۴۰۲ (بخشنامه شماره ۸۰ مستموضوع: الحاق اصلاحیه ماده (۱۱) آئین نامه هیات‌های تشخیص مطالباتموضوع: الحاق بخش نهم و دهم به بخشنامه تنقیج» تلخیص و تجمیع بخشنامه بازرسی کارگاهیموضوع: الحاق بخش هشتم " بازرسی از کارگاههای دارای نیروی کار خارجی"موضوع: الحاق بندهای (۴۷) و (۴۸) به بخشنامه شماره ۱۶ اآمور فنی بیمه شدگانموضوع: الحاق یک جزء به بند (۴-۷) بخشنامه تلخیص و تجمیع بخشنامه‌هاء دستورالعمل‌ها و دستورهاموضوع: امهال حق بیمه قراردادهای مهندسین مشاور و پیمانگاران مشمول ضوابط طرح های تملگ داراییموضوع: انتتال مکانیزه اطلاغاتموضوع: انتقال عملیات وصول و اقدامات اجرائی پرونده های مهم به اداره کل مبارزه با فرار مالیاموضوع: بازنشستگی کارگنانموضوع: بخشودگی جرائم کارفرمایان خوش حساب وموضوع: بخشودگی جرایمموضوع: بیمه شدگان ادامه بیمه به طور اختیاری سس اداریموضوع: بیمه پدید آورندگان» بخشنامهموضوع: تجدید محاسبه مستمری مشمولین بخشنامه شمارهموضوع: تصویب دستورالعمل کنترل و بازرسی در اجرای مقاوثه‌نامه دریایی ۲۰۰۶موضوع: تعرفه های تشخیصی و درمانی سال ۱۳۴۰۱موضوع: تعرفه‌های خدمات تشخیصی و درمانی سال ۱۴۰۳موضوع: تعرفه‌های خدمات تشخیصی و درمانی سال ۱۳۴۰۲موضوع: تَقسیط بدهی مستمری بگیران 1موضوع: حق‌بیمه ساختمانی پروژه‌های مسکن مهرموضوع: دستمزد مبنای کسر حق‌بیمه در سال ۱۳۰۳موضوع: دستورالدمل طرح کارورزی دانش آموختگان دانشگاهیموضوع: دستورالعمل اجرایی صدور گواهینامه حداقل پرسنل ایمن شناورموضوع: دستورالعمل نحوه محاسبه تفاوت بهای گرموضوع: رفع برخی محدودیتهای فرزند یا فرزندان چهارم باهموضوع: ساماندهی و شعال کردن پروئده‌هایموضوع: سامانه استعلام پروانه میارت فنیموضوع: سوابق اشتغال پزشکان سازمان به صورتموضوع: شاخص‌های تعدیل مربوط به دوره‌های سه‌ماهه اول و دوم سال ۱۶۰۳موضوع: قانون نقل و انتقال سوابق بیمه با کسور بازنشستگی بین صندوق های بازنشستگیموضوع: مبنای پرداخت حق بیمه بخشنامه ۶۸۶/۱موضوع: متناسب‌سازی حقوق مستمری‌یگیران در قانون برنامه هفتم پیشرفتموضوع: میزان حق سرانه درمان سال ٩۹۸ بیمه‌شدگان صاحبان حرف و مشاغل آزادموضوع: میزان حق‌سرانه درمان سال ۱۳۰۳ بیمه‌شدگان صاحبان حرف و مشاغل آزادموضوع: میزان حق‌سرانه درمان سال ۱۴۰۲ بیمه‌شدگان صاحبان حرف و مشاغل آزادموضوع: میزان حق‌سرانه درمان سال ۱۴۰۴ بیمه‌شدگان صاحبان حرف و مشاغل آزادموضوع: نحوه آجرای قانون بیمه های اجتماعی کارگران ...*موضوع: نحوه اجرای ماده ۳۱ قانون برنامه پنجمموضوع: نحوه احتساب اضافه کارموضوع: نحوه احرای ماده ٩٩ آئین نامهموضوع: نحوه استعلام و در یافت اسنحقاق درمانموضوع: نحوه انجام هزینهموضوع: نحوه بازرسی و تغقارت بر پوششموضوع: نحوه دریافت مستندات قیزیگی در فرایند تشخیص صلاحیت سرکبای مهندسان مشاور و پیمانگارانموضوع: نحوه معرفی مشمولین قانون بیمه اجباریموضوع: نحوهء اجرای قانون موافقتنامه تأمین اجتماعی بین دولت جمهوری اسلامی ایران و دولت جمهوموضوع: نظارت دادستانی انتظامی مالیاتی بر فرآیندحسابرسی مالیاتی عملکرد سال1400موضوع: واگذاری بخشی از فرآیند ۰موضوع: پذیرش سنوات ارفائی کار کنانموضوع: پرداخت عیدی پایان سال ۱۴۰۲ مستمری‌بگیرانموضوع: پوشش بیمه ای گروههای خاص شماره ۱۰موضوع: چگونگی اجرای بخشودگی جرایمموضوع: چگونگی پرداخت حق الزحمه همکاران فعال در طرح پرونده الکترونیکموضوع: کمک هزینه مسکن کارگران مشمول قانون کار در سال ۱۳۰۲موضوع: یکنواخت سازی گواهیموم یا رب ورا راموْسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی ایرانموْسسهٌ استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران به موجب بند یک ماده۳ قانون اصلاح قوانین و مقررات مموی املای ان و رورممکدبسی و سید : مکدیسی و سید منحنی طیف تشدید شتاب زمین در بدنه سد را مطابق شکل (پ۴-۴) ارائهمکرر قانون اجرای سیاستمکرر قانون مالیاتهاینأییر یسات و سازه های صتد صنمت نفئتنار و ادیتان سر ایرزاننارا نیام و لووزر سورناربالن اداری و یرای ور ادناریا نیام و لوور سورناریا نیام و لوور سورناریا نیام و لوور سورناریا نیام و لوور مورنازمان ام و اووم لورنازمان ام و لووم لورنام فنی و اجرایی شررداری تزراننام فنی و اجرایی شرّرداری تّران رانام فنی و اجرایی شهرداری تیراننام قنی و اجرایی شررداری ترراننامه طرح هندسی راهنامه طرح هندسی راهنامه طرح هندسی راهنان "من احّشی و ول کار ور ای موست: ارونانان۴ااحتای ور ارس عاون کار ورفاهز تا موست: ینحوه اجرای مقررات تبصره (1) ماده (146) مکرر قانون مالیات های مستقیم در خصوصنحوه اعمال بخشودگی جرایم مالیات بر ارزش افزوده قطعی شدده در اجدرام مفداد بندد (ت) تبصدره 6نحوه ثبت و رسیدگی به اعتراض بیمه شدگاننحوه رسیدگی به اعتراضات اشخاص نسبت به اطالعات و اطالعیه های خرید و فروش و بارنامه در فرآیننحوه نگهداری و استفاده از فرم مفاصاحسابنحوه پذ برش مدت خدمت نظام وظیفه و حضور .۷نداشت. درمان و آموزس بزسنذنصب پالایشگاه های زه نغت و کازنرتسو ترا و با زر اس سیدنرخ عوامل موثر در فهرست‌های بهای واحد پایه سال ۱۳۹۹ - نرخنشام فنی و اجرایی شررداری ترراننشام فنی و اجرایی شررداری ترراننشام فنی و اجرایی شررداری ترراننشام فنی و اجرایی شررداری تزراننشام فنی و اجرایی شرّرداری قرراننشریه سماره ۱۷۳ دفتر امور فنی و تدوین معیارهانشریه شمارزه ۱۹۲ دفتر امور فنی و تدوین معیارهانشریه شماره ۲/۲۸۰- الف مرداد ماه ۱۳۸۹نشریه شماره ۳۷ - ازینشریه شماره ۴۳ - الف یرما ۳۳نشریه شماره ۵۲عغنشریه شماره ۶۶- الفنشریه شماره ۷۳- اننشریه شماره ۹۹ اننشریه شماره ۱۱۹-ن شروردین ماه ۱۳۷۷نشریه شماره ۱۴۹-ن دی ماه ۱۳۸۲نشریه شماره ۱۵۳ دفتر تحقیقات و معیارهای فنینشریه شماره ۱۵۵ دفتر تحقیقات و معیارهای فنینشریه شماره ۱۶۰نشریه شماره ۱۶۲نشریه شماره ۱۶۵نشریه شماره ۱۷۷ دفتر آامور فنی و تدوین معیارهانشریه شماره ۱۸۵ دفتر امور فنی و تدوین معیارهانشریه شماره ۱۸۷ دفتر امور فنی و تدوین معیارهانشریه شماره ۱۸۸ دفتر امور فنی و تدوین معیارهانشریه شماره ۱۹۰ دفتر امور فنی و تدوین معیارهانشریه شماره ۱۹۱ دفتر امور فنی و تدوین معیارهانشریه شماره ۱۹۸ دفتر امور فنی و تدوین معیارهانشریه شماره ۱۹۸- الفنشریه شماره ۱۹۹ دفتر امور فنی و تدوین معیارهانشریه شماره ۲۰۱ دفتر امور فنی و تدوین معیارنضانشریه شماره ۲۰۵ دفتر امور فنی و تدوین معیارهانشریه شماره ۲۰۶ دفتر امور فنی و تدوین معیارهانشریه شماره ۲۱۲ دفتر امور فنی و تدوین معیارهانشریه شماره ۲۱۵ دفتر امور فنی و تدوین معیارهانشریه شماره ۲۱۸ - الفنشریه شماره ۲۲۵نشریه شماره ۲۲۶نشریه شماره ۲۲۷نشریه شماره ۲۳۶نشریه شماره ۲۵۹نشریه شماره ۲۶۵نشریه شماره ۲۶۶نشریه شماره ۲۶۸نشریه شماره ۲۶۹نشریه شماره ۳۱۲ الفی خرداد ماه ۱۳۸۶نشریه شماره ۳۳۷ - الفنشریه شماره ۳۳۸- الف اسفندماه ۱۳۸۷نشریه شماره ۶۷۷نشریه شماره ۶۷۸نشریه شماره ۱۲۳۷ دفتر تحقیقات و معیارهای فنینشریه شماره ۲۳۰۹نشریه شماره ۱۴۶۳۲نشریه شماره غ۶۶عنشریه شماره ۸٩ (تجدیدنظر اول) معاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردینشریه شمازره ۲۱۲۳ دفتر امور فنی و تدوین معیارهانصب ثتلمبه خانه‌های نفت و کازنضام فنی و اجرایی شررداری ترراننظام فنی و اجرایی سهرداری تهراننظام فنی و اجرایی شررداری تزراننظام فنی و اجرایی شهردارینظام فنی و اجرایی شهرداری تمهراننظام فنی و اجرایی شهرداری تمهراننظام فنی و اجرایی شهرداری تهراننظام فنی و اجرایی شهرداری تهراننظام فنی و اجرایی شهرداری تهراننظام فنی و اجرایی شهرداری تهراننظام فنی و اجرایی شهرداری تهراننظر به این که هیأت محترم وزیران با توجه به نرخ تورم اعلامی از سوی مرکز آمار ایران در اجراینظر به اینکه اقدامات سازمان در دریافت حق بیمه ساختمانی مربوط به سه ماهه اول سال ۹۲/۱/۱(۹۲نظر به اینکه تنظیم لیست (صورت مزد با حقوق) بیمه شدگان مستلزم شناسایی کامل کارگاه ونظر به اینکه حسب بند3نظر به اینکه واحدهای اجرائی در برخی موارد پیرامون نحوه تشخیص دستگاه‌ها و کارگاههای مشمول قنقطه با اختلاف دماینم کون شا میب و کحنمی ا رای وزرا ت ماو کار وراه احّی وت اروننام فنی و اجرایی شدرداری تزرانننام فنی و اجرایی شررداری تررانننام فنی و اجرایی شررداری ترّرانننام فنی و اجرایی شررداری ترّرانننام فنی و اجرایی شررداری ترّرانننام فنی و اجرایی شررداری ترّرانننام فنی و اجرایی شررداری ترّرانننام فنی و اجرایی شهرداری ترزرانننثام فنی و اجرایی شدرداری ترّرانننثام فنی و اجرایی شدّرداری ترّرانننثام فنی و اجرایی شررداری تررانننثام فنی و اجرایی ش‌رداری تررانننلام فنی و اجرایی شیرداری تیراننهاد بازرسی: شخص حقوقی یا بخشی از شخص حقوقی است کهنو ری اسلا یا رالنوس نی و هر امینون اجرای سیاست هی اصل ۴۴نگهداری وسرویس ماشینهای همودیالیز و دستگاههای تصفیه آب ( در سال ۱۳۸۵)نی زرش در ایراننیرو نامه شماره ۰ مورخ ۳ به بیوست بخشنامه شماره ۳۲۳۸ مورخنیروی انسانی در تصفیه خانه های آب و مراقبتنیروی برشی ستون در بالای چشمهٌ اتصالنیروی مفاوم افقی: نیروی اصطکاک کف. تفاوت بین فشار خاک محرک و مقاومنیز تصمیمات متخذه در جلسه مورخ ۱۳۹۳/۱۲/۲۴ شورایعالی کارء میزان افزایش مستمری و کیکهای جنیه۶ ۵۸۵۴ تا هد مممم ممه مکن تمبر هر یار ی السا یره ۲۲۴۰۶ تا ۹۹۳۳۷۱ راه را هر مور ی‌اسوی‌ارانه مراحل تواتری مرتبط با عملیات زهکشی زیرزمینیه) به طور کلی بر اساس بند قبلی» آسانسورها می‌توانند به صورت گروهی در کنار یکدیگر و یا روبرها اک یرم ور وه موش مد دا ات ی کی اه مک وها بر اساس عملکردها بر سکس : یه ان وا سیگ سر : جراهای اجرایی ملی و استانیهای برای طراحی لرزههای برای طراحی لرزههای تقاضای حمل و نقلهای سرمایش متداول در ایرانهای عمومی شارژ خودرو و موتورسیکلت برقیهای قطار شهری و حومههای مستقیم مصوب ۰1380 به پیوست اصلاحیه حکم قسمت صدر جزء 3 بند (د) آیین نامه اجرایی مذکور کهای واحد پایه رشته توزیع نیروی برق سال ۱۳۹۹های واحد پایه رشته توزیع نیروی برق سال ۱۴۰۱هبأت وزیران در حلسه مورخ ۱۳۹۹/۹//۸ نا به پیشنهاد شماره .۱هبئت وزیران در جلسه مورخ ۱۳۸۹/۳/۵ بنابه پیشنهاد مشترک وزارت آموراقتهادی و دارایی.هبات وزیران» دستگاه های اجرایی می توانند نست به ارائه امکاناتهت را ااشسن نج زرلسای خن که سیک یت مه ساهدف: تأیید توانایی مزرعه بادی در راه‌اندازی و خاموشی مطلوب مورد نظر است. این تست برای تطابهر ایراشم دوره ام هر جورهر تغذیه‌کننده مواد شیمیایی خشک باید مجهز به محلول‌ساز با حداقل زمان ماند پنج دقیقه در حداهر ست یمای اختصاصیهر ست یهای ااختصاهر ست یهای ااختصاهر ست یهای اختصاهر ست یهای اختصاصیهر ست یهای اختصاصیهر ست یهای اختصاصیهر ست یهای اختصاصیهر ماک نود وتهر کس انسانی را از مرگ رهایی بخشد. چنان است که گوبی همه مردم را زنضذه کرده است.هر کس انسانی را از مرگ رهایی بخشد. چنان است که گویی همه مردم را زنده کرده است.هریک از غلتک‌های سه‌چرخ یا ردیف دوچرخ و سه‌چرخ باید هنگام کار باری معادل ۴۵ الی ۶۵هزینه بالاسری, به طور کلی به هزینه بالاسری عمومی و هزینه بالاسری کارء به شرح زیر تفکیک می‌هشتمین جلسه مورخ ۹۶/۹/۱۱ مقرر گردید. اعضاء سازمان نظام کاردانی ساختمان از تاریخ اجرای اینهعا ًٍت بر ًاه َْرهفتاد و هشتمین جلسه مورخ ۹۶/۶/۲۰ مقرر گردید اعضاء سازمان نظام مهندسی کشاورزی و منابع طبیعیهمان گونه که واقفید به موجب احکام قوانین بودجه سنوات1398همانطو رکه در عنوا ن آگیننامه‌قیدگر دیده استفا ده از مقررات آئیننامه‌مصوب شورایعالی‌سازمانهمانطور که در شکل (۱۷-۱۰) نشان داده شده است برای اجتناب از ایجاد ترک در پایه بتنی اغلب ازهمسران بیمه شدگان متوفی که مجدداً ازدواج دایم کرده‌اند و به تبع آن مستمری آنها قطع شده استهمه رت با وکا ۳ ها کرهنارت و انا ری او ردانهناوون و سرفصامای دوره های آموزشی برایهناگی دا روص ۱ رو ار ولد ری که یو اد هرهه کد ی درد رام اتش رم شش ی کارا یر تک بت تک هر تا یا ساهی ااتجام رمکلات رو سک رای ام اسهی ته نقشه و اطالعات مکانهی نگیدآری» تعمیرات (۱1) در صنعت نفت ابرانهیأت نظارت سازمان تأمین اجتماعی که در این آیین‌نامه هیأت نامیده خواهد شد. لااقل هفته‌ای یکهیئت وزبرآأن در جلسسه ۱۳۹۹/۲/۳ به پیشنیاد وزارت امور اقتصادی و دارایی و به استنادهیئت وزیرآن در جلسه ۱۴۰۱/۳/۱۶ به پیشنهاد وزارت امور اقتصادی و دارایی و به استنادهیئت وزیران در جلسه ۱۳۹۳/۲/۱۰ به پیشنهاد مشترک وزارت بهداشت. درمان و آموزش پزشکی وهیئت وزیران در جلسه ۱۳۹۹/۶/۵ به پیشنهاد مجمع عمومی فوق‌العاده شرکت ملی نفت ایران وهیئست وزیران در جلسسه ۱۳۹۴/۲/۶بسه پیش نهاد مش ترک وزارتخانه‌هایهیئشت وزیرآان در جلسه ۱۳۰۵/۲/۲۷ به پیشنهاد وزارت آمور اقتصادی و دارایی و به اسستنادهیئشت وزیران در حجلسه ۱۳۳۳/۳/۸ بسه پیشنهاد وزارت علسوم. تحقیقات 9 فناوری (با همکاریهیات وزیران در جلسه مورخ ۱۳۷۶/۱۲/۲۷ بنا به پیشنهاد شماره ۶۲۷۸ ام /الف مورخ ۱۳۷۶/۸/۱۱ وزارتهیات‌وزیران» این نظامنامه در چارچوب اصول اخلاق حرفه‌ایهیشت وزیران در جلسه ۱۳۹۹/۲/۷به پیش نهاد مشترک وزارتخانه‌هایهیشت وزیران در جلسه ۱۴۰۰/۱/۱۸ به پیشنهاد شماره ۳۸۰۶۴ مورخ ۱۳۹۹/۴/۱هیشت وزیران در جلسه ۱۴۰۰/۴/۲۰ به پیشنهاد شماره ۳۹۹۰۷۳ مورخ ۱۳۹۹/۷/۲۷و۵ جدبد در آمدو اداره گل هماهنگی فنی وعمر انی مناطق وسازما نها تاریخ ۱۳۹و ارت عاو ,کار وراه ایو ارت مهداست, درمان پبوست:و با توجه به ابهامات مطرح شده، به اطالع می رساندو با یو زمر امه بو بدون استوانه فو لادیو رات موری تم ۳۰و زمینی دو واضی قحت آبیارهو سایر کارهای مشابه است. با احداث چاه عمیق یا نیمه عمیق و پرداخت هزینه‌های برداشست آبت. تعو مدیران اشخاص حقوقی غیردولتیو مه یمه کیت کل بدا سکو موازی در طول تونل برای تامین هد مورد نیاز مورد استفاده قرار گیرند.و پیمانکاران مهندسان مشاور ،دستگاههای اجرایی بخشنامه بهواحد مددکاری اجتماعی توسط افراد واجد صالحیت و باتجربه و برمبنای شرح وظایف مشخصیوان محترم شهردار تهرانواهنمدای دما جات با رام هم ار تافص اووت اس ری ردو ری در ی ای ان و سور هدنود 11 ونان سا راردا این راون اور انم موز نم مهن ما و جاح سر مس ناوشا ب کش بای نها ای بش باور ار ست‌یاواه, کار و رف و۱۴ور ارس بادن بهار و ربا ایور املای اران تاریخ: ۱۳۹۶/۹/۱وران محترم شهردار تهرانوریاسلای اراان راوزارت آمور اقتصادی و داراییوزارت آمور اقتصادی و دارایی- سازمان برنامه و بودجه کشوروزارت اطلاعات- وزارت دادگستری - سازمان برنامه و بودجه کشوروزارت امور اقتحکدی و دار ابیوزارت امور اقتصادی و داراییوزارت امور اقتصادی و داراییوزارت امور اقتصادی و دارایی-وزارت امور اقتصادی و دارایی- بانک مرکزی جمهوری اسالمی ایرانوزارت امور اقتصادی و دارایی- وزارت نفتوزارت امور اقتصادی و دارایی- وزارت نفتوزارت امور اقتصادی و دارایی- وزارت نفت- وزارت نیرووزارت امور اقنصادی و داراییوزارت امورخارجه و به استناد ماده واحده قانون اجازه تصویب مقررات قنی ۹ قواعد مربوط بهوزارت اون ,کار و رفاه احای وتوزارت اون ,کار و رفاو ایوزارت اون کار و را ایوزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی ۲۶۵وزارت بهداشت. درمان و آموزش پزشکیوزارت بهداشت. درمان و آموزش پزشکیوزارت بهداشت. درمان و آموزش پزشکیوزارت بهداشت. درمان و آموزش پزشکیوزارت بهداشت. درمان و آموزش پزشکیوزارت بهداشت. درمان و آموزش پزشکیوزارت بهداشت. درمان و آموزش پزشکیوزارت بهداشت. درمان و آموزش پزشکیوزارت بهداشت» درمان و آموزش پزشکیوزارت بهداشت» درمان و آموزش پزشکیوزارت تعاون ،کار و رافهوزارت تعاون ،کار و رافهوزارت تعاون ،کار و رافهوزارت تعاون ،کار و رافهوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون ،کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون، کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون، کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون، کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون، کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون، کار و رافه اجتماعیوزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعیوزارت راه و شهرسازی و تأیید وزارت امورخارجه و به استناد ماده واحده قانون اجازه تصویب مقرراوزارت راه و شهرسازی- وزارت تنعاون. کار و رفاه اجتماعیوزارت راه و شهرسازی- وزارت کشور- وزارت نفتوزارت صنعت» معدن و تجارتوزارت علوم, تحقیقات و فناوری- وزارت کشوروزارت مسکن و شهر سازیوزارت نبرو شماره : فدوزارت نفت- سازمان برنامه و بودجه کشوروزارت نیرو - معاونت برنامه ریزی و نظارت راهبردی رییس جمهوروزارت نیرو- وزارت تهاون. کار و رفاه اجتماعیوزارت کشور- وزارت اموراقتصادی و دارایی- وزارت نفتوزارت کشور- وزارت اموراقتصادی و دارایی- وزارت نفتوزارت گار و آمور اجتماعی- وزارت هلوم» تحقیقات و فناوری- وزارت آموزش و پرورش- معاونتوزارتأ تعاون ،کار و رف هأ اجتماأعیأوزارتأ تعاون ،کار و رف هأ اجتماأعیأوزیر محترم امور اقتصادی و دارایی در صصیووزیر محترم تعاون» کار و رفاه اجتماعیوزیر محترم کشوروزیر محترم کشوروزیران عضو کمیسیون لوایح در جلسه ۱۳۹۹/۱/۳۰ به پیشنهاد وزارت راه و شهرسازی و به استنادوزیران» با موضوع آیین نامه اجرایی بند (ت) ماده (99) قانون برنامه هفتم پیشرفت جمهوری اسلامیوسیله‌ای که کار یک کنتاکتور را با استفاده از یک جزء نیمه هادی قطع و وصل کننده انجام می‌دهدوش‌های مختلفی برای طرح مخلوط بوصول مالیات عوارض سبز موضوع ماده (27) قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب 1400/03/02 از واحدهوفیزیک و نقش آن در مونوله بین نی ار ان با و ادون با ای جوسای بایونان محترم شهر دار تمرآانونان محترم شهردار تهرانونان محترم شهردار تهرانونان محترم شهردار تهرانونان محترم شهردار تهرانونان محترم شهردار تهرانونان محترم شهردار تهرانونان محترم شهردار تهرانونان محترم شهردار تهرانونان محترم شهردار تهرانونین محترم شهردار تمرانونین محترم شهردار تمرانونین محترم شهردار تهرانونین محترم شهردار تهرانونین محترم شهردار تهرانونین محترم شهردار تهرانونین محترم شهردار تهرانونین محترم شهردار تهرانونین محترم شهردار تهرانونین محترم شهردار تهرانوه دا : وهی بر اس ای بسا اس مس ووه را اوه ۶۲۹۶۷وچ ویو او کوک ارو وِ از تاسیسات فمک زدایی (آب شیرین کن)ِ حوزه موضوع: بخشودگی جرائم رفرمایان خوش از مشاه ۱ْ ونین محترم شهردار تهرانپا ان توا و هم مد ین مج رک سای نیپالایشگاه هاء تاسیسات و خطوط لوله در صنعتپانل‌ها و سازه‌های شامل قاب فولادیپایان مهلت ایفای تعهدات ارزی حاصل از صاادرات ااال1402پس از فروش شرکتهای فعال در زمینه تجهیزات پزشکی و بر اساس ضوابط خدمات پس از فروشپست ها خطوط فوق توزیع و انتقالپست ها خطوط فوق توزیع و انتقالپلاستیک ها- سامانه های لوله گذاری برای شبکهپوششی جدار (وله‌ها و اتصالات دولادیپی های تجپیزات در پست های فشار قویپیرو ابلاغ آیین‌نامه نیازسنجی تأمین و ساماندهی تیروی انسانی شرکتهای وابسته (غیردولتی) بهپیرو بخشنامه شماره 200/56944/د مورخ 1402/08/21 با موضوع اصلاح مفاد بخشامه تفویضصپیرو بخشنامه شماره 210/99/42 مورخ 1399/04/21 مبنی بر ابلاغ رای موضوع دادنامه شمارهپیرو بخشنامه شماره 281/1400/1482369 مورخ 1400/10/29 درخصوص نحوه اقدام در ارتباط با معافیتپیرو بخشنامه های ۶۹/0 و 1۹/۹ مستمری‌ها وبا عنایت به اینکه بعضاً عدم پرداخت به موقعپیرو دستورالعمل شماره ۱) ساماندهی ودر راستای ضابطه مند نمودن آمور جاری و ایجاد وحدت رویه وپیرو نامه شماره ۱/۲۰۶۲۲۰ مورخ ۱۳۹۸/۱۲/۲۵ بدین وسیله متن اصلاحیه مصویهپیرو نامه شماره 200/12234/ص مورخ 1400/10/26 به پیوست فهرست شرکتهای دارای پروانهپیرو نامه شماره 200/15519/ص مورخ 1401/07/27 به پیوست فهرست شرکت های دارای پروانه بهرهپیرو نامه شماره 200/69314/د مورخ 1403/09/14 با موضوع بلامانع بودن محاسبه و اخذ برخی از مناپیش نویس ضوابط مدیریت نگهداشت وسایل و تجهیزات پزشکی نگارش |پیشرفت جوامع. تهیه و کاربرد آنها را ضروری و اجتناب‌ناپذیر ساخته است. نظر به وسعت دامنه علوپیشرفت جوامع. تهیه و کاربرد آنها را ضروری و اجتناب‌ناپذیر ساخته است. نظر به وسعت دامنه علوپیش‌نیازهای لازم برای استفاده از طیف آسیب‌پذیریپیمانکار باید در تدوین برنامه زمانی» کنترل کیفی و انتخاب تجهیزات اجرای کارء اصل اجرای هر چپیوست ۱ مشخصات مصالح و فر آورده‌های ساختمانی مصرفی در برخی سیستم‌های ساختمانیپیوست ۱- تسناسنامه حفاری جاه‌های عمیق و نیمه عمیق ۸۵پیوست ۵ - میزان کردن دریچه‌های تنظیمی توربین» پس از مونتاز مجدد ۳۸۱پیوست ٩ - تعاریف مربوط به عملیات نمونه‌برداری و انواع نمونه‌برداری از آبهای سطحی ۸۵چا با شما ره: ۱۳۷۷۴۹۴/۷۰چراغ‌های راهنمایی و رانندگی شهر تهرانچم تمه له و وچ ۶و ۶ ۳۹ نج مت ۳۹ چم ۳۹ نج تمه ۲۹ (چ تمسچکیده برحخی از استانداردهایژئوفبزیک و نقش آن در مهندسی آبژتوفیز یک و تفش آن در ممهندسی آبژدوفیزیک و نقش آن در مندسی آبکا رگزاری های رسمی سازمان تأمین اجتمامی و موسسات حساپرسی عضو جامعه حسابداران رسمیکابرد لوله و فیتینگ پلی‌وینیل کلرایدکار «وسان , به صنایمکاربردهای پشتیبانی‌شده در کابل کشی متوازنکانالای آبباری و زهکشی‌ای روبازکاهش خطر پذیری ناشی از رلزله «فتر استانداردها و معیارهای فنیکاهش خطر پذیری ناشی از زلزله دفتر استانداردها و معیارهای قنیکته در لسسته نس تو روه رشارشت به متورکر اد بو دنر بر او رای باکر یکس رو اچ تر هر بوک دمو راس ور دا شم ها هر دن یو ۰ ۱ ۱کس سم تهی در هر مک او وکار سه رخ موس یارکشور و به منظور ایجاد وحدت رویه در خصوص اعمال معافیت/نرخ صفر مالیاتی موضوع بند (ط)کظ ّر ابالغ گردیده اشت. براشاس ای ً دشج ّرانعیم صدور گ ّا ُی که ّنی ج ِت ىجلاضیان اخذ پرواکل را ی‌سلای شماره چاپ:کلیه استانداران محترم و رؤسای محترم سازمان برنامه و بودجه استانهاکلیه دیوارهای برشی نوع 11 باید در ابتدا و انتها به قطعات دیوار برشی با نسبت ارتفاع به عرضکلیه شرکتهای آب منطلقه آیء سازمان آب و برقی خوزستان و شرکت توسعه منابع آب و نیروی ایرانکلیه کارفرمایان و کارگاههای مشمول قانون کارکلیه‌ی تجهیزات تغذیه مواد شیمیایی و تاسیسات ذخیره سازی باید از مصالحی ساخته شوند که در مقاکمترین قیمت متناسب در مناقصات وزارت نفتکمربندی, تغذیه و شبکه گازکمیته تخصصی سلامت و علوم زیستیکمیسیون اقتصادی سازمان مقل برای ارویا (1۲:۳۲۴)) یکی از ۵ کمیسیونکنترل نظارتی و حمع آوریکنترل و بازرسی از شناوران مشروط / ممنوع ال ورود ورود الکه با مخزن متکیکه مکی ای راتکه ویک را رم را هچ دوز رجا او وت ور وان ار چا را دمن چا که وا 9 و و ازریم را خر چاو داد ماکیفیت زهکشی در این آئین‌نامه برای مصالح غیر أسفالتی روسازی (زیراساس و اساس تثبیت نشده) برگام هام اه ابش شماره : ۱۳۳۳۴۲گاه هاء احا سا مش شماره : ۱۳۳۱۳۴۶گاه هاء اه با مش شماره : ۱۳۴۷گاه هاء اه با مش شماره : ۱۳۱۳۱۳۵گراردان عهمسان دمن ونصب ابزار دگق بیدها اقرازداد با نیجانکار ساخنت‌یی:گروه برنامه ریزی راهبردی- تنظیم: مجری طرح تدوین سند چشم اندازگزارش ارزیابی کمی ایمنی سد معمولا به صورت سالانه توسط بهره‌بردار یا مهندس مشاور وی تهیه وگزارش تجزیه بهای ردیف های موثر درگزارش نهائی کمیسیون تلفیقگنوی اسا یا راگواهی‌های صادر شده باید هرگونه تغییراتی که با استانداردهای مربوط یا ضوابط و معیارهای مندرجی خط لوله برای برآورده سازی نیازهای فرآیندی و مکانیکی از قبیل فشار، دما، نوع سیالی سس دج ۲۱ ما و رهطم یک مورک ون برسی ود چا چیه تک وگ مک اش ان موی تور مر و لارام هه کی ۵ او را مه هر اه 1 2 وری وزارت ناونع ,کار و رفاه! سای لت ۹۹ هه ندی یز انم (بگ راییا خر با کر انا ۲۸۳۱ هام نمهبیا مس 3 اه امد ماس نتیا نا ار و ۳ تا ایا هه زیر یومیا وزارت ماد کار رزاد ای ۵/۲۱/ ۱۳۲یا پایین آمدن) خود را متوقف کنند تا به رشته مخالف اجازه ادامه دهند. از طرفی با توجه به باریا گید بخار و ظرف تحت فشاریام کار را رد و مس وه زر رایت از ییا ۱۲ ۲۷۷ اریت را وا که مس 1 4 سای ۳۳ ناتیت یی نم و تدم آمییت یی نم و تدم آمییر پیش را شیمیر یر یا نیک یکی ایا ای یا وا یا ویا وا یا ری ی را یا ی ار ایا اب نا ابا وا ایا از اس ایایراق آلات در پست های فشار قوییراق آلات در پست های فشار قوییرای اتساعی و ریست محرلی کی وتویط کار برای پروژهای معابر شهرییل مروت و مامت کلیچ وس را اعد + هاچیک لیست از پزشکان، متخصصان یا مشاوره‌دهندگان آنکال یا مقیم که در موارد اورژانس بتوان با 4-یکصد و سی و هشتم فانون اساسی جمهوری اسلامی آیران آیین‌نامه اجرایی ماده پادشده رایکپارچه عملیات حفاری چاه‌های نفت و گازیکپارچه عملیات حفاری چاه‌های نفت و گازیکی از امتیازهای پایه و همه ]۳۸1 های قابل اعمال با توجه به پهنه‌بندی خطرنسبی زلزله انتخابیی شهرداری تهرانیی شهرداری تهران اجتماعی کارگران ساختمانی با موضوع قانون تفسیر ماده (۵) قانون بیمه های اجتماعی کارگران سا ماس مها اج که رسمیشود. باید با نمونه کاملاً مطابقت داشته باشند.پ: به ازای هر ۱۹۰۹۰۰ متر مکعب مصالح ریزدانه مصرفی یکبار آزمایش دانه‌بندی» حدود روانی و