دسهء رالعمل در ه‌برداری و

⚠ این متن با نرم‌افزار از روی تصویر خوانده شده و ممکن است خطا داشته باشد؛ برای استناد، اصلِ سند را ببینید. سازمان برنامه و بودجه - وزارت نیرو دسهء رالعمل در ه‌برداری و نگ.داری از تأسیسات و تجیزات شبکه‌های آبیاری و زهکشی معاونت امور فنی نشریه شماره ۱۵۸ ر دفتر تحقیقات و معیارهای فنی -------- صفحهٔ بعد -------- جمهوری اسلامی ایران سازمان برنامه و بودجه -وزارت نیرو دستورالعمل بهره‌برداری و نگهداری از تاسیسات و نشریه شماره ۱۵۸ معاونت امور فنی دفتر تحقیقات و معیارهای فنی انتشارات سازمان برنامه و بودجه ۷۵/۰۰/۹۲ ۱۳۹۷۵ -------- صفحهٔ بعد -------- فهرست برگه سازمان برنامه و بودجه. دفتر تحفیقات و معیارهای فنی دستورالعمل بهره‌برداری و نگهداری از تأسیسات و تجهیزات شبکه‌های آبیاری و زهکشی / معاونت امور فنی. دفتر تحقیقات و معیارهای فنی؛ وزارت نیرو. [امور آب ] - تهران: سازمان برنامه و بودجه. مرکز مدارک اقتصادی - اجتماعی و انتشارات. ۱۳۷۵. ۳ ص. : جدول - (سازمان برنامه و بودجه - دفتر تحفیقات و معیارهای فنی؛ نشریه شماره ۱۵۸) (انتشارات سازمان برنامه و بودجه؛ ۷۵/۰۰/۹۲) مربوط به دستورالعمل شماره: ۱۰۲-۷۱۹۸/۵۹-۱۶۸۶ مورخ ۷۵/۱۰/۳۰ کتابنامه: ص. ۵۳ ۱. مخزنهای آب - نگهداری و تعمیر. ۲. تلمبه - نگهداری و تعمیر. ۳. چاهها - نگهداری و تعمیر. ۶. آبیاری - دستنامه‌ها. ۵. زهکشی - دستنامه‌ها. الف. ایران. وزارت نیرو. امور آب. ب. سازمان برنامه و بودجه. مرکز مدارک اقتصادی - اجتماعی و انتشارات. ج عنوان. د. فروست. ش ۱۵۸ ۲س /۳۹۸ ۲۸ دستورالعمل بهره‌برداری و نگهداری از تأسیسات و تجهیزات شبکه‌های آبیاری و زهکشی تهیه کننده: دفتر تحقیقات و معیارهای فنی ناشر: سازمان برنامه و بودجه. مرکز مدارک اقتصادی - اجتماعی و انتشارات چاپ اول: ۵۰۰ نسخه ۱۳۷۵۰ قیمت: ۳۵۰۰ ریال چاپ و صحافی: موسسه زحل چاپ همه حقوق برای ناشر محفوظ است. -------- صفحهٔ بعد -------- بسمه تعالی به : دستورالعمل شماره :۱۰۲-۷۱۹۸/۵۹-۱۶۸۶ به استناد ماده ۲۳ قانون برنامه و بودجه کشور و آئین‌نامه استانداردهای اجرایی طرح‌های عمرانی به پیوست نشریه شماره ۱۵۸ دفتر تحقیقات و معیارهای فنی این سازمان با عنوان «دستورالعمل بهره‌برداری و نگهداری از تأسیسات و تجهیزات شبکه‌های آبیاری و زهکشی» از گروه دوم ابلاغ می‌گردد. تاریخ اجرای این دستورالعمل ۱۳۷۹/۲/۱ می باشد. شایسته است دستگاههای اجرایی و مهندسان مشاور مفاد نشریه یاد شده و ضوابط و معیارهای مندرج در آن را ضمن تطبیق با شرایط کار خود در طرحهای عمرانی مورد استفاده قرار دهند. حمید میرزاده معاون رئیس جمهور و رئیس سازمان برنامه و بودجه -------- صفحهٔ بعد -------- همه :۰ استفاده از ضوابط. معیارها و استانداردها در مراحل تهیه (مطالعات امکان‌سنجی). مطالعه و طراحی. اجرا بهره‌برداری و نگهداری طرحهای فنی و اقتصادی طرحها. کیفیت طراحی و اجرا (عمر مفید) و هزینه‌های نگهداری و بهره‌برداری عمرانی به لحاظ توجیه از اهمیت ویژه‌ای برخوردار می باشد. نظام جدید فنی و اجرایی طرحهای عمرانی کشور (مصوب جلسه مورخ ۱۳۷۵/۳/۲۳ هیات محترم وزیران) به کارگیری معیارها. استانداردها و ضوابط فنی در مراحل تهیه و اجرای طرح و نیز توجه لازم به هزینه‌های نگهداری و بهره‌برداری در قیمت تمام شده طرحها را مورد تأکید جدی قرار داده است. با توجه به مراتب فوق و شرایط اقلیمی و محدودیت منابع آب در ایران امور آب وزارت نیرو (طرح تهیه استانداردهای مهندسی آب کشور) با همکاری معاونت امورفنی سازمان برنامه و بودجه (دفتر تحقیقات و معیارهای فنی) براساس ماده ۲۳ قانون برنامه و بودجه اقدام به تهیه استانداردهای مهندسی آب نموده است. استانداردهای مهندسی آب با در نظر داشتن موارد زیر تهیه و تدوین شده است : - استفاده از تخصصها و تجربه‌های کارشناسان صاحبنظران شاغل در بخش عمومی و خصوصی. - استفاده از منابع و مأخذ معتبر و استانداردهای بین المللی. - بهره‌گیری از تجارب دستگاههای اجرایی. سازمانها. نهادها. واحدهای صنعتی. واحدهای مطالعه. طراحی و - ایجاد هماهنگی در مراحل تهیه. اجراء بهره‌برداری و ارزشیابی طرحها. - پرهیز از دوباره‌کاریها و اتلاف منابع مالی و غیر مالی کشور. - توجه به اصول و موازین مورد عمل موْسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران و سار موسسات معتبر تهیه کننده استاندارد. ضمن تشکر از بخش عمران آب مهندسین مشاوره شهر .برای بررسی و اظهار نظر در مورد این استاندارد. امید است مجریان و دست‌اندر کاران بخش آب. با به کارگیری استانداردهای یاد شده. برای پیشرفت و خودکفایی این بخش از فعالیتهای کشور تلاش نموده و صاحبنظران و متخصصان نیز با اظهارنظرهای سازنده. در تکامل این استانداردها مشار کت کنند. طرح تهیه استانداردهای مهندسی آب کشور دفتر تحفیقات و معیارهای فنی زمستان ۱۳۷۵ -------- صفحهٔ بعد -------- تر کیب اعضای کمیته اسامی اعضای کمیته فنی شماره ۳-۳ که در تهیه استاندارد حاضر شرکت کرده‌اند به شرح زیر می باشد: آقای جواد پورصدراله مهندسی مشاور ایران زمین فوق لیسانس مهندسی آبیاری و آبادانی آقای میر داود حسینی‌میلانی کشت و صنعت کارون فوق لیسانس مهندسی کشاورزی آقای محمود خاکسارفرد سازمان برنامه و بودجه فوق لیسانس مهندسی آبیاری و آبادانی خانم مهین کاظم‌زاده طرح تهیه استانداردهای مهندسی آب لیسانس راه و ساختمان کشور آقای ابراهیم کهریزی شر کت توسعه عمران اراضی کشاورزی فوق لیسانس مهندسی آبیاری و آبادانی (بانک زمین) و فوق لیسانس هیدرولیک آقای محمدجواد مولایی دفتر فنی آب وزارت نیرو لیسانس آبیاری -------- صفحهٔ بعد -------- عنوان ۱- ایجاد هماهنگی بین دستگاه تأمین کننده آب (وزارت نیرو ). سیاستگذار کشاورزی (وزارت کشاورزی) و مصرف‌کنندگان آب زراعی (کشاورزان) ۳ ۱-۱ معیارهای ایجاد هماهنگی بین دستگاه تأمین کننده آب (وزارت نیرو) و سیاستگذار کشاورزی (وزارت کشاورزی) دمم ۳ ۲-۱ معیارهای ایجادهماهنگی بین دستگاه تأمین کننده آب و مصرف‌کنندگان آب زراعی (کشاورزان) ب ین ۱-۲-۱ دستگاه تأمین‌کننده آب وک ۲-۲-۱ مصرف‌کنندگان آب مک ۲- دستورالعمل بهره‌برداری و نگهداری از تأسیسات انحراف آب و آبگیری ی ۱-۲ مدارک و اطلاعات موردنیاز 0 ۲-۲ وارسی و تنظیم جریان آب 0 ۳-۲ تعمیرات و سرویس 3 ۶-۲ تخلیه رسوب و تعیین میزان آبشستگی ۹ ۳- دستورالعمل بهره‌برداری و نگهداری ایستگاههای پمپاز ۱۷ ۱-۳ نصب مجدد موتور پمپ ( پس از تعمیرات ) ی ها ۲-۳ نحوه اتصال لوله‌های مکش و رانش به پمپ و ۳-۳ آماده‌سازی. راه‌اندازی. سرویس و نگهداری تجهیزات ایستگاههای پمپاژ ۱ ۶-۳ مراقبتها و بازدیدها در طول دوره بهره‌برداری ی ۱۳ ۱-۶-۳ بازدیدهای روزانه ۱۵ ۲-۶-۳ بازرسیهای دوره ای و ۱۵ ۳-۶-۳ بازرسیهای سالانه ۱۵ ۶-۳-ء۶ بازدیدها و وارسی کامل ۱۱ ۵-۳ عیب یابی پمپ و روش رفع آن ۱۳ ۱-۵-۳ پمپهای گریز از مرکز ۱۳ ۲-۵-۳ الکتروپمپهای شناور م۱۵ ۴ دستورالعمل بهره‌برداری و نگهداری جاههای کشاورزی موم ۱۹۷ ۱-۶ مراقبتهای لازم قبل از شروع فصل آبیاری ۱ ۲-۶ برنامه زمانی بهره‌برداری از چاه ۱ -------- صفحهٔ بعد -------- ۳-۶ مراقبتهای لازم به هنگام راه اندازی چاه | ۶-۶ مراقیت‌های لازم در حین بهره‌برداری از چاه ۱ ۵-۶ مراقبتهای لازم به هنگام خاموش کردن موتور ما ۲۹ ۵- دستورالعمل بهره‌برداری و نگهداری از دریچه‌ها دا ۱-۵ دریجه‌های قطاعی م ‏ ما ۲۱ ۲-۵ فرازبندهای مجاری تخلیه ها ۳-۵ جر ثقیلها ها ۶-۵ دریجه‌های غلتکی ۳۳ ۵-۵ دریچه‌های آویو. آویس. امیل و. با 1-۵ دریجه‌های کشویی لغزشی ما ۲۵ ۱-۹-۵ آببندی دریچه‌های کشویی را ۷-۵ مدولهای توزیع کننده آب ۳۹ ۸-۵ اشغالگیر و ۱۳۹ ۸-۵ اشغالگیر و ۳۹ ۹-۵ نگهداری دریچه‌ها در فصل غیر آبیاری ۳۹ -٩‏ دستورالعمل بهره‌برداری و نگهداری از وسایل و سازه‌های اندازه‌گیری آب و واسنجی آنها وا ۷- دستو رالعمل بهره‌برداری و نگهداری مخازن ذخیره آب در ایستگاههای پمپاز ۳۹ پیوست شماره ۱ ما ۳۹۳ ۱- مشخصات محل استقرار ایستگاههای پمپاژ در ۲- عوامل موثر در انتخاب .حمل و نصب موتور پمپها ار ۱-۲ انتخاب پمپ ار بر ۲-۲ حمل پمپ ۱۳ ۳-۲ نصب موتور پمپ بر ۱-۳-۲ پمپهای متصل به فونداسیون ما ۳۵ ۲-۳-۲ پمپهای سبکی که روی لوله وصل می‌گردند را ۳-۳-۲ پمپهای شناور که در درون آب به صورت شناور باقی می مانند ۱۳۹۵ ۶-۳-۲ پمپهایی که روی شاسی متحرک وصل می‌گردند ۱۳۹۵ پیوست شماره ۲ ۳۹ سازه‌ها و دستگاههای مخصوص اندازه‌گیری آب ۳۹ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱-۱ توزیع مور و مفید اب و ۲-۱ استفاده مفید از آب در سطح مزرعه و ۳-۱ تحفیقات کاربردی ۶-۱ توجه به عوامل اجتماعی - اقتصادی و ۵-۱ تعیین محلهای مناسب اندازه‌گیری آب و ۲- محدودیتها و موانع موجود م و ۳- روشها. سازه‌ها و وسایل اندازه‌گیری قابل استفاده و ۶- تغییرات حاصل شده و روند آن و ۵- واسنجی دستگاهها و سازه‌های مخصوص اندازه‌گیری آب و -------- صفحهٔ بعد -------- مقدمه در تقسیم‌بندیهای آب و هوایی. کشور ایران جزء مناطق خشک و نیمه خشک شناخته شده است. رشد روزافزون جمعیت کشور و نیاز به مواد غذایی و تولیدات کشاورزی. هر متخصص مسئولی را به این فکر وا می‌دارد که تنها تأمین آب و احداث سدها و مخازن ذخیره و... نمی‌تواند جوابگوی نیازهای یاد شده باشد و لازم است در بهره‌برداری از منابع و مصرف صحیح آن گام برداشت. بنابراین همراه با شناساندن ارزش واقعی آب. می‌باید فرهنگ استفاده صحیح از آن نیز در جامعه روستایی و شهری ترویج گردد. تا از آب تأمین شده استفاده مطلوب به عمل آید. بهره‌برداری صحیح از تأسیسات آبگیری و شبکه‌های آبیاری و توزیع آب و همچنین استفاده بهینه و مطلوب از آب تأمین شده اهمیتی بیش از احداثت سد دارد و باید به مردم آموزش داده شود. در حال حاضر در برخی مناطق راندمان آبیاری حدود ۲۵ درصد است. اگر بتوان با استفاده صحیح و به موقع از آب. این راندمان را به ۵۰ درصد افزایش داد به مثابه آن است که تأمین آب حدیدی مانند «احداث سد و تأسیسات موحود آن منطقه» ایجاد شده است و اگر بتوان این راندمان را با استفاده از تکنیکهای آبیاری تحت فشارکه عملی رایج و مرسوم در اغلب مناطق جهان است؛ به ۷۰ درصد با بیشتر رساند. مانند آن است که میزان آب استحصالی را به دو تا سه برابر وضع موجود افزایش داده‌ایم. بنابراین معطوف نمودن افکار به احداث سد و منابع تأمین و عدم توجه به بهره‌برداری صحیح و استفاده مناسب از آب نه تنها نمی‌تواند مشکل روزافزون کشور را حل کند. بلکه باعث اتلاف سرمایه و منابع ملی نیز می شود. در بخش کشاورزی آب در صورتی ارزش واقعی خود را به دست می آورد که از آن برای رسیدن به تولید محصولات کشاورزی با راندمان مناسب استفاده گردد. تأمین آب و احداث تأسیسات آبی بدون توجه به مسائل کشاورزی و امور تولید تنها نیمی از وظیفه فنی و تخصصی است که تا کامل نگردد نتیجه نهایی حاصل نمی‌شود ومانند ساختمان بدون سقف است که نه تنها استفاده از آن ممکن نیست .بلکه به مرور زمان و تحت تأثیر عوامل جوی. سرمایه‌گذاری انجام شده به تدریج از بین خواهد رفت. بنابراین در این راستا ایجاد هماهنگی بین دستگاه تأمین کننده آب و سیاستگذار کشاورزی و همچنین مصرف‌کنندگان آب نقش بسزایی دارد و برای رسیدن به این هدف باید از ابتدایی‌ترین و مهمترین عوامل که همانا ثبت امار و برآورد میزان پتانسیلهای آب و خاک است .شروع و به تعیین الگوی کشت و نظام بهره‌برداری و نگهداری از شبکه‌ها ختم شود. پس از انجام دادن این هماهنگی و استفاده از آمار و ارقام صحیح می‌توان مبادرت به احداث تأسیسات و مخازن آب کرد و به دنبال آن به بهره‌برداری و نگهداری مطلوب از تأسیسات احداث شده پرداخت. از این رو طرح استاندارد مهندسی آب طی جلسات و نشستهای پیاپی دستورالعملی تحت عنوان «دستورالعمل اجرایی خدمات بهره‌برداری و نگهداری شبکه‌های آبیاری و زهکشی» را تدوین و برای استفاده دست اندرکاران منتشر کرده است. از آنجایی که بهره‌برداری از تأسیسات تبعی دیگری همراه با شبکه‌های آبیاری و زهکشی مورد استفاده و نیاز است» لذا طرح در این راستا .علاوه بر اقدامات انجام شده قبلی .با استفاده از نتایج تحقیقات .بررسیها و تحربیات کارشناسان و متخصصان مربوط .تهیه و تدوین دستورالعمل‌هایی را در زمینه تأسیسات انحراف آب و ۱ -------- صفحهٔ بعد -------- آبگیری. ایستگاههای پمپاژ. جاههای کشاورزی. دریجه‌ها و... در دستور کار خود قرار داده است و نشریه حاضر را تحت عنوان «دستورالعملهای بهره‌برداری و نگهداری از تأسیسات و تجهیزات شبکه‌های آبیاری و زهکشی» به طور کلی هدف از تهیه این دستو رالعملها رفع قسمتی از نیازها و کمبودهایی است که در زمینه بهره‌برداری و نگهداری از تأسیسات آبی وحود دارد"» و می‌تواند شروعی برای استفاده صحیح از امکانات موحود و اعتلای دانش بهره‌برداری و نگهداری از تأسیسات مربوط باشد. انتظار می‌رود کارفرمایان و مسئولان بهره‌برداری و نگهداری. مشاوران و طراحان و سایر دست‌اندرکاران ضمن استفاده از این دستورالعمل نتایج تحربیات خود را در جهت تکمیل آن به طرح ارائه کنند. اپ ورام اه ما ام و سا ۱۱ و ام ۰ ام ۱- مدیریت بهره‌برداری و نگهداری از شبکه‌های آبیاری و زهکشی عبارت از مجموعه فعالیتهای برنامه‌ریزی, سیاستگذاری, ب ب هدایت و نظارت که در چارچوب ضوابط و معیارهای پذیرفته شده به عمل می‌اید تا انجام دادن به موفع و هرجچه بهتر خحدمات ب امش یمام ام + سا گَ م۱ یار - ی ری اه |۱۱ بهره‌برداری و نگهداری شکه‌های ابباری و رهحسی و همچسن حقفصط سرمایه گذاریهای انجام شدذه ‎٩‏ در نهایت مصرف بهینه ات / را میسر سازد. -------- صفحهٔ بعد -------- ۱- ایجاد هماهنگی بین دستگاه تأمین کننده آب (وزارت نیرو )» سیاستگذار کشاورزی (وزارت کشاورزی) و مصرف‌کنندگان آب زراعی (کشاورزان) ۱-۱ معیارهای ایجاد هماهنگی بین دستگاه تأمین کننده آب (وزارت نیرو) و سیاستگذار کشاورزی (وزارت کشاورزی) اغلب مشاهده می‌شود مطالعات طرح جامع کشاورزی را در مناطقی که قبلا وزارت یرو مطالعات تأمین آب و نحوه تخصیص آن را انجام داده است. وزارت کشاورزی نیز انجام می‌دهد که به دلبل عدم ایحاد هماهنگی. نتیجه مطلوب حاصل نمی گردد. حال انکه به منظور ایجاد هماهنگی بین دستگاه تأمین کننده آب (وزارت نیرو) و سیاستگذار کشاورزی (وزارت کشاورزی) لازم است مطالعات طرح جامع کشاورزی برای دستیابی به استعدادهای منابع طبیعی. کشاورزی و دامپروری منطقه. قبل از مطالعات تأمین آب حوزه مورد نظر صورت پذیرد. برای تعیین الگوی کشت و برنامه کشاورزی. به مشخص بودن اهداف ملی کشور و سیاستهای کشاورزی نیاز است. اهداف ملی که در برنامه‌های ۵ ساله و یا دهساله مشخص می‌شود. استراتژی (خط مشی ) حرکت در برنامه کشاورزی را معین می‌سازد. با داشتن اهداف. استراتژی و سیاستها. مطالعات طرح جامع انجام و انتخاب پروژه‌ها به صورت منطقه‌ای و با اولویت رسیدن به اهداف برنامه. انتخاب و تعمین می‌شود. پس از تهیه طرح جامع مطالعات تأمین آب پروژه‌های مشخص شده در منطمّه برای دستیابی به اهمداف برنامه. انجام می‌گیرد و بد ین تر تیب هماهنگی مطالعات طرح جامع با انتخاب پروژه‌های مناسب با اهداف برنامه .از طریق تنظیم برنامه کشت و الگوی مناسب مناطق و تأمین آب برای پروژه‌های دارای اولوبت. دستر سی به اهداف برنامه .به وحود خواهد آمد. در مواردی که پس از مطالعات تأمین آب و اجرای طرحهای آبی .به لحاظ ضرورت رسیدن به اهداف برنامه کشور. نیاز به تغییر در الگوی کشت است. وزارت کشاورزی به عنوان دستگاه سیاستگذار می‌تواند با رعایت مبانی طراحی و مدول آبیاری. زراعتهای پیش‌بینی شده در طرح اولیه و با هماهنگی دستگاه اجرایی مربوط. برای جایگزین کردن کشتهای مختلف اقدام کند. ۳ -------- صفحهٔ بعد -------- ۲-۱ معیارهای ایجادهماهنگی بین دستگاه تأمین کننده آب و مصرف‌کنندگان آب زراعی (کشاورزان) ۱-۲-۱ دستگاه تأمین کننده آب به منظور هماهنگی لازم در برنامه‌های تأمین آب. برنامه ایجاد شبکه‌های آبیاری و زهکشی و استفاده از منابع آب و خاک در طرحهای بزرگ. باید کلیه مطالعات از شروع تأمین آب تا انتقال و توزیع و استفاده بهینه از منابع آب و خاک و با هدف رسیدن به تولیدات کشاورزی را تأمین کننده آب و با توجه به اهداف و برنامه‌های کشاورزی انجام دهد. با این ترتیب نتیجه اجرای طرحها و هزینه‌های سنگین سرمایه‌گذاری در بخش. قابل ارزیابی خواهد بود. به این منظور پیشنهاد می‌شود: الف - تخصیص آب فقط از طریق دستگاه متولی آب انجام پذیرد. ب - هماهنگی لازم بین تأمین آب و انتقال (شبکه‌های اصلی آبیاری و زهکشی) باید به نحوی انجام گیرد که همزمان با اتمام عملیات تأمین آب. ساختمان شبکه‌ها نیز پایان یابد و حداکثر استفاده از آن به عمل آید. در غیر این صورت ضمن عدم استفاده از سرمایه‌گذاریهای انجام شده در سد به علت آماده نبودن شبکه‌های آبیاری و زهکشی. استفاده از آب مقدور نیست و ظرفیت مفید مخازن سدها به لحاظ جمع شدن رسوب به تدریج از ج- شبکه‌های آبیاری و زهکشی اصلی (۱ و ۲) و فرعی (۳ وع) معمولا به علت ارتباطی که با هم دارند. از زمان طراحی توسط مهندسان مشاور بایستی یکجا مورد بررسی قرار گیرد. بدیهی است چنانچه عملیات اجرایی آنها نیز همزمان انجام پذیرد. ضمن صرفه‌جویی در زمان .باعث سهولت و ایجاد هماهنگی در نظام بهره‌برداری خواهد د- عملیات تسطیح. اصلاح و احیای اراضی" نیز بایستی همزمان با برنامه‌های تأمین آب و ایجاد شبکه‌های آبیاری و زهکشی به مورد اجرا گذاشته شود. در غیر این صورت محل مصرف آب تأمین شده. آماده نخواهد بود و موجب تخریب اراضی می‌گردد. ۲-۲-۱ مصرف‌کنندگان آب برای هماهنگی در مصرف بهینه آب و مهیا کردن زمینه برای رفع مشکلات کم آبی در مواقع بحرانی و همچنین ایجاد علاقه برای حفظ و نگهداری از شبکه‌ها باید کشاورزان در امر بهره‌برداری و نگهداری از شبکه‌های آبیاری و زهکشی همکاری کنند. مشارکت کشاورزان با حضور نمایندگان آنان در مدیریت شبکه محقق می‌شود. ۱- اصلاح و احیای اراضی در حد احداث زهکشهای زیرزمینی و پیش‌بینی آب موردنیاز برای شستشوی خاک برای خارج کردن املاح خاک در اراضی شور و قلیایی. 2 -------- صفحهٔ بعد -------- وحود سازمان مشخص بهره‌برداری کننده می‌تواند کمک موْثری برای احرای طرحهای آبیاری و کشاورزی باشد. برای یل به اهداف فوق تأکید می‌شود شرکتی" با مشارکت کلیه بهره برداران و دستگاه متولی آب به وحود آید. ۲- دستورالعمل بهره‌برداری و نگهداری از تأسیسات انحراف آب و آبگیری تأسیسات انحراف آب و آبگیری به آن دسته از سازه‌های آبی گفته می‌شود که آب موردنیاز را از منبع اصلی (رودخانه یا سراب) منحرف و به سیستم انتقال هدایت می‌کند. برحسب طراحی سیستم انتقال. آبگیری ممکن است به صورت ثمّلی و یا پمپاژز صورت گیرد که در این دستورالعمل, تأسیسات انحراف آب با سیستم انتقال به صورت ثقلی مورد بحث قرار خواهد گرفت. تأسیسات اصلی انحراف آب به‌طورکلی شامل: سد انحرافی سرریزها. دهانه‌های آبگیر... است و اجزای تبعی آن عبارت از: حوضچه آرامش. دریچه‌های تخلیه رسوب. دریچه‌های آبگیر حوضچه‌های رسوبگیر و... است. در بهره‌برداری و نگهداری از تأسیسات انحراف آب بایستی موارد زیر با دقت به کار بسته شود. ۱-۲ مدارک و اطلاعات موردنیاز در دستر س بودن یک دوره از کلیه نقشه‌های احرا شده" که مهندسان مشاور طرح در اختیار دستگاه بهره‌برداری قرار می‌دهند همچنین گزارشهای احرایی طرح و اطلاعات و مدارک قابل استفاده همراه با دستورالعملهای بهره‌برداری مربوط باید فراهم باشد. ۲-۲ وارسی و تنظیم جریان آب - استفاده از حداقل یک نفر آشنا به امور بهره‌برداری و نگهداری. اولویت با فردی خواهد بود که قبلا در احداث تأسیسات همکاری داشته و با مسائل آشنا باشد. - نصب وسائل و لوازم اندازه‌گیری مناسب و دقیق به منظور وارسی و تنظیم آب در بالادست و پائین دست (موضوع بند ‎.)٩ - برای آبگیری بایستی براساس نیازهای آبی شبکه و مقدار آب قابل تحویل .ضمن هماهنگی با مدیریت سد مخزنی (در صورت وجود)). برنامه‌ریزی لازم قبل از شروع فصل آبیاری انجام گیرد. بدیهی است در ۱(- تعداد و نحوه انتخاب اعضای هیئت مدذیره شرکت اداره‌کننده شنبکه و مجمع عمومی در استاندارد ۱۷ الفک عنوان شده است (111با3] ۸5)-2 -------- صفحهٔ بعد -------- این برنامه‌ریزی باید آب موردنیاز سایر مصارف (بر اساس شرایط طراحی. وضع موجود و نحوه تخصیص آب برای مصارف مختلف) مورد توجه قرار گیرد. - تنظیم رقوم ارتفاعی مهم براساس ضوابط طراحی شده نظیر: تراز سطح آب در کانال. حداکثر تراز سطح آب در سراب و پایاب سد انحرافی و تأثیرات در بهره‌پرداری. - حداقل و حداکثر مقدار آب موردنیاز شبکه در مقاطع مختلف زمانی مشخص و همراه با برنامه تأمین آب روزانه شبکه در اختیار اپراتور قرار گیرد. تا برحسب تغییرات احتمالی در مقدار جریان آب رودخانه و براساس دستورالعملهایی که برای این گونه موارد تهیه می‌شود. اقدامات لازم به عمل آید. - نحوه آبگیری و تنظیم جریان با توجه به میزان مواد معلق موجود در آب و سیستم شبکه توزیع آب مورد توجه و دقت مستمر قرار گیرد. - عوامل آلوده‌کننده آب و منشاً آنها مشخص شود و به‌طور مستمر مورد بررسی کامل قرار گیرد. - به هنگام وقوع سیلابها. اپراتور تأسیسات بایستی از دستورالعمل خاصی که در اختیار خواهد داشت استفاده نماید. - پدیده‌های ررژیم رودخانه‌ای و عوارض ناشی از وفوع سیلابها بررسی و ثبت گردد. - بهره‌برداری از معادن شن و ماسه در طول مسیر رودخانه باید مورد کنترل مستمر قرار گیرد و از انجام دادن هرگونه بپرداشت غیر مجاز شن و ماسه در محدوده سد انحرافی که بلاخص منجر به بروز خسارت به تأسیسات و محیطزیست گردد جلوگیری به عمل آید. - بازدید از بدنه سد انحرافی به لحاظ نشستهای احتمالی موضعی و همچنین دایکهای حفاظتی در محدوده تأسیسات آبگیری به صورت دوره ای و بخصوص بعد از وقوع هر سیلاب ۳-۲ تعمیرات و سرویس - برنامه تعمیرات حتی‌المقدور بایستی در خارج از فصل آبیاری و براساس برنامه زمانبندی مصوب (توسط مدیریت شبکه) انجام گیرد. - مانور و سرویس کامل دریچه‌ها در ابتدای هر فصل آبیاری صورت گیرد. رنگ آمیزی دریچه‌ها و کلیه ادوات فلزی در پایان هر دوره بهره‌برداری انجام شود. - ظرفیت دریچه‌های آبگیری و چگونگی عملکرد دریچه تخلیه رسوب در ابتدای هر فصل آبیاری وارسی 2-۳ تخلیه رسوب و تعیین میزان آبشستگی - در اهر دوره بهره‌برداری قبل از شروع آبیاری. لازم است که رسوبات پشت دریچه‌های آبگیر و حوضچه‌های رسوبگیر (ابتدای کانال آب‌رو) تخلیه شود. همچنین اجسام شناور در آب نظیر تنه درختان جمع آوری و به خارج از محدوده سد انحرافی منتقل گردد. -------- صفحهٔ بعد -------- - تخلیه رسوبات و حوضچه‌های رسوبگیر. برحسب ظرفیت و ابعاد آن به یکی از طرق زیر انجام می‌شود: ۰ با استفاده از انرژی آب (عملیات شاس) ۰ با استفاده از تحهیزات مکانیکی نظیر لودر ۰ و در حوضچه‌های کوچک به صورت دستی - سدهای انحرافی و تأسیسات پایاب آن نظیر حوضجه آرامش به لحاظ آبشستگی, نشست و... در پایان هر دوره بهره‌برداری و همچنین بعد از وقوع هر سیلاب باید مورد بررسی و دقت کامل قرار گیرد. در سدهای انحرافی - تنظیمی مدت زمان و چگونگی تخلیه آب پشت سد درحالت اضطراری مورد بررسی کامل قرار گیرد و بر اساس دستورالعملهای ارائه شده. انجام شود. به‌طورکلی می‌توان گفت که تخلیه آب باید به صورت تدریجی و حداکثر ۳۰ سانتیمتر در شبانه روز انجام گیرد. ۳- دستورالعمل بهره‌برداری و نگهداری ایستگاههای پمیاز برای به دست آوردن راندمان بهتر از تأسیسات پمپاژ و طولانی کردن عمر آن. همچنین برای پایین آوردن هزینه‌های مربوط و اقتصادی کردن سیستم.لازم است دستورالعملهایی برای نگهداری وبهره‌برداری از ایستگاههای پمپاژ و تأسیسات و وسایل جنبی و ملحقات آنها داشته باشیم. تا با برنامه‌ریزی صحیح و استفاده از این دستورالعملها بتوان به اهداف اصلی پروژه نایل آمد. کارخانه‌های سازنده موتور پمپها خلاصه‌ای از مشخصات دستگاهها. نحوه کار و چگونگی استفاده از آنها را تدوین و همراه با موتور پمپ ارائه می کنند. علاوه بران. نحوه بسته‌بندی. روغنکاری قطعات برای جلوگیری از زنگ زدن. چگونگی حمل‌ونقل و همچنین مشکلاتی که در علاوه بر رعایت کامل این دستورالعملها بایستی موارد جنبی دیگری را از ابتدای طراحی اد تگاههای پمپاژ تا بهره‌برداری از آنها را رعایت کرد. تا از خطرات وخسارات احتمالی جلوگیری گردد. زیرا خرابی سیستم پمپاژ گذشته از ضرر و زیانی که در اثر تعمیرات یا تعویض قطعات در بردارد. زیانهای ناشی از نرسیدن به موقع آب در حین کار و در طول دوره بهره‌برداری از سیستم مورد توجه قرار گیرد. ۱-۳ نصب مجدد موتور پمپ ( پس از تعمیرات ) اصول کلی در نصب مجدد موتور پمپ باید رعایت کرد. عبارتند از : -------- صفحهٔ بعد -------- - ضربه‌گیر یا ارتعاش‌گیرهای فلزی که بین پمپ و خطوط لوله مکش و رانش نصب شده‌اند. باید در مواقع لزوم برای اطمینان از کار صحیح آنها کنترل شوند. - ضربه‌گیرهای بین پمپ و خطوط لوله مکش و رانش (با رعایت اصول طراحی اولیه) وارسی شود. - تراز کردن پمپ و موتور روی فونداسیون؛ این عمل بوسیله ترازهای بنایی و در جهات مختلف باید صورت گیرد بدین‌ترتیب که با قرار دادن تکه‌های آهن یا ریختن بتون یا... موتور و پمپ را باید کاملا تراز نمود. به‌طوری که انحرافی با سطح افق نداشته باشند. عمل تراز کردن را در جهات مختلف و روی پوسته و شاسی موتور پمپها باید انجام داد. تا کاملا اطمینان حاصل شود که موتور پمپ تراز است و حین کار کردن نیز از حالت تراز خارج نمی گردد. - در موقع نصب موتور پمپها باید دقت شود که موتور و محور پمپ بر روی خط افقی قرار گیرند. این عمل را هم‌راستا کردن موتور و پمپ می‌نامند. اگر چه این کار در کارخانه سازنده صورت می‌گیرد و موتور پمپ روی شاسی نصب می‌گردد. ولی در حین حمل و نقل یا مواردی خاص ممکن است این حالت جابه‌جا شود که لازم است در موقع نصب مجدداً مورد توجه قرار گیرد. در مورد چگونگی هم راستا کردن و انحرافات مجازی که برخی از موتور پمپها می‌توانند تحمل نمایند. کارخانه سازنده درمورد هر دستگاه موتور پمپ مشخصاتی ارائه می‌دهد. - پس از عمل تراز و هم‌راستا کردن محور موتور و پمپ برای ثابت کردن آن در روی فونداسیون قشری از بتون در زیر شاسی آن می‌ریزیم. تا کاملا شرایط صحیح به وجود آید و نصب دائمی موتور پمپها روی فونداسیون انجام شود. در این مرحله به فاصله چند روز. پیچهای اتصال بدنه موتور و همچنین شاسی به فونداسیون را باید محکم کرد تا حرکات و لرزشهای ایجاد شده باعث جابه‌جایی موتور پمپها نگردد. ۲-۳ نحوه اتصال لوله‌های مکش و رانش به پمپ پس از تعمیرات پمپها برای نصب و آماده کردن آنها (یا تعویض لوله‌ها برحسب مورد) باید لوله‌های مکش و رانش را به آنها متصل کرد تا بتوان مجدداً بهره‌برداری از پمپ را شروع کرد. برای نصب صحیح لوله‌ها باید نکاتی را رعایت نمود. زیرا نصب صحیح آنها باعث بهره‌دهی بیشتر پمپ می‌شود و اشکالات موجود در نصب لوله‌ها سبب پایین آوردن راندمان پمپ خواهد شد. برای نصب صحیح لوله‌ها باید موارد زیر را در نظر گرفت: - در موقع نصب لوله‌های مکش و رانش باید دقت کرد که وزن آنها بر روی بدنه موتور پمپها منتقل نگردد و فشار وزن بر روی فونداسیون یا دیواره‌های اطراف قرار گیرد. - در موقع اتصال لوله‌ها به موتور پمپها باید دقت کرد که حرکات و ضربه‌های وارد شده باعث خارج شدن پمپ از تراز نگردد. برای اطمینان بیشتر پس از نصب لوله‌ها لازم است تنظیم موتور پمپها و تراز آنها دوباره وارسی شود. بنابراین باید اتصال لوله‌ها به آرامی و بدون فشار صورت گیرد. ۸ -------- صفحهٔ بعد -------- - درصورت پیش‌بینی انبساط یا انقباض بر اثر تغییرات درجه حرارت لازم است از اتصالات انبساطی مخصوص استفاده گردد. - هنگام اتصال لوله مکش به پمپ باید دقت شود تا کاملا آببندی شود. به‌طوری که هوا به هیچ نحو داخل آن نشود. برای آببندی بهتر توصیه می‌گردد از اتصالات فلنج‌دار استفاده شود. - لوله مکش باید حتی‌المقدور کوتاه انتخاب شود و ارتفاع مکش نیز کاهش یابد. همچنین قسمت افقی لوله‌های مکش می‌تواند دارای شیب کمی به طرف پمپ باشد تا هوا در داخل لوله مکش باقی نماند. در صورتی که بالاجبار از لوله‌های افقی طویل برای مکش استفاده می‌گردد لازم است شیر در بالاترین نقطه مسیر آن تعبیه شود. - در مخزنی که آب پمپاژ می‌گردد باید از توریهایی برای جلوگیری از ورود شاخ و برگ درختان و سایر مواد درشت دانه استفاده گردد. زیرا ورود این مواد به داخل پمپها باعث گرفتگی و پایین آوردن راندمان پمپ می‌شود. - حداقل ارتفاع آب بالای لوله مکش را کارخانه سازنده تعیین می‌کند و معمولا از نیم متر کمتر نیست. - به منظور تنظیم کار الکترو پمپ معمولا در ابتدای لوله مکش شیر فلکه خودکار نصب می‌شود که لازم است در هنگام نصب دقت لازم به عمل آید تا درباره کارآیی آن اطمینان حاصل گردد. ۳-۳ آماده‌سازی, راه‌اندازی» سرویس و نگهداری تجهیزات ایستگاههای پمیاز راه اندازی صحیح ایستگاههای پمپاژ و طریقه روشن کردن موتور پمپها می‌تواند تاثیر عمده‌ای در بالابردن عمر سیستم داشته باشد؛ زیرا هرگونه اشتباه در راه‌اندازی باعث خرابیهایی در قسمتهای مختلف موتور می‌شود و نهایتاً استهلاک آنها را بیشتر و سریعتر می‌کند. - مواردی را که برای راه اندازی صحیح سیستم باید رعایت کرد. عبارتند از: ۰ لوله مکش پمپ باید قبل از راه‌اندازی پر از آب باشد. این عمل در مورد موتور پمپها و چگونگی پرکردن لوله مکش را کارخانه سازنده تعیین می‌کند. ۰ لوله مکش و صافی ابتدای آن باید وارسی شود. همچنین شیر لوله مکش باید باز باشد تا پس از راه‌اندازی پمپ آب داخل آن انتقال یابد. ۰ . عمل هواگیری به دقت انجام پذیرد. این عمل در موتور پمپهای مختلف متفاوت است و روش هرایک را کارخانه سازنده ارائه می‌دهد. معمولا شیر هواگیری بالای پوسته را باز و به وسیله قیف .آب را به آرامی وارد پمپ می کنند؛ به‌طوری که همه فضای پمپ پر از آب و هوای آن خالی شود. در این حالت. عمل هواگیری انجام شده است. ۰ موتور پمپ باید به‌طور روان با دست چرخیده شود و دقت شود که پیچهای کوپلینگ محور محکم شده باشد. جهت چرخش موتور نیز وارسی گردد. ۹ -------- صفحهٔ بعد -------- - در پمپهای گریز از مرکز" باید شیر لوله رانش بسته باشد و پس از روشن کردن موتور وقتی فشار و خلاً به میزان مشخصی رسید که کارخانه سازنده ارائه داده است. می‌توان کم کم شیر رانش را باز نمود. در صورتی که مدتی پمپ با شیر رانش بسته کار کند. درجه حرارت سیال درون پمپ بالا می‌رود و به پره‌های پمپ خسارت وارد می‌گردد؛ لذا باید بلافاصله پس از روشن کردن موتور پمپ با توجه به دستگاه اندازه‌گیری فشار. شیر را آهسته باز کرد. ۰ . در صورتی که شیر یکطرفه نصب نشده باشد. لازم است قبل از روشن و خاموش کردن الکتروپمپ. ابتدا شیر فلکه نصب شده در لوله رانش پمپ کاملا بسته شود. سپس اقدام به روشن یا خاموش کردن الکتروپمپ نمود. بدیهی است عمل باز کردن شیر پس از روشن شدن الکتروموتور به تدریج باید انجام ۰ به هنگام قطع برق در زمان کار پمپ باید کلید راه‌اندازی پمپ را قطع کرد. ۰ هنگامی که پمپ به مدت طولانی خاموش می‌ماند (مخصوصاً در زمستان) باید شیر تخلیه آب محفظه پمپ را که در زیر پمپ قرار دارد و همچنین شیر رادیاتور موتور را باز و آب داخل آن را کاملا خارج ساخت تا از یخ‌زدگی احتمالی جلوگیری شود. در صورت لزوم باید پوششی جهت جلوگیری از ورود گرد و خاک به داخل سطوح ماشین یاتاقانهای محور. محفظه آببندی و... فراهم آورد. - مواردی که برای سرویس و نگهداری باید رعایت کرد. عبارتند از: ۰ از راه‌اندازی الکتروپمپ بدون آب خودداری شود. ۰ از روشن نگه داشتن الکتروپمپ به مدت طولانی درحالی که شیر فلکه کاملا بسته است. خودداری شود. ۰ . در موقع کار پمپ پیچهای قسمت آببندی باید به اندازه‌های سفت باشند که جلو چکه کردن آب را بگیرند. ۰ روغنکاری و تعویض گریس: بلبرینگها به وسیله گریس نسوز روغنکاری می‌شوند. زمان گریسکاری برحسب نوع بلبرینگ متفاوت است و معمولا بعد از هر دو سال یا سه هزار ساعت‌کاری بایستی گریسکاری شود. ۰ . در دسترس بودن کلیه وسایل اندازه‌گیری. آچار و سایر لوازم و قراردادن آنها به‌طورمنظم‌درمحل مخصوص تعویض نوارهای آببندی: در صورتی که نوارهای آببندی کهنه شده و از کار افتاده باشند. نشت آب از قسمت آببندی زیاد می‌شود؛ در این حالت باید از سفت کردن بیش از حد پیچهای درپوش قسمت آببندی خودداری و اقدام به تعویض نوارهای آببندی کرد. زمان تعویض نوارهای آببندی برحسب نوع پمپ (فشار قوی یا ضعیف) متفاوت و به‌طور متوسط هراشش ماه یکبار است. 2-۳ مراقبتها و بازدیدها در طول دوره بهره‌برداری برای بالا بردن راندمان و عمر مفید پمپ و جلوگیری از خسارت کلی. لازم است به طور دائم کارکرد موتور پمپ مورد بازدید قرار گیرد؛ زیرا اشکالات جزیی را که می‌توان به سهولت برطرف کرد. در صورت بی توجهی تبدیل به خسارات جبران‌ناپذیر می‌گردد و ممکن است سیستم را از حیز انتفاع خارج نماید. از آنجایی که پمپهای 5 ]۱-061۱۲۵21 ۱۰ -------- صفحهٔ بعد -------- مختلفی را کارخانه سازنده تولید می‌کند که هر نوع آن از لحاظ اندازه. نحوه طراحی. جنس مواد ساختمانی. متفاوت است. لذا دستو رالعملهای بهره‌برداری و نگهداری تدوین شده تو سط کارخانه سازنده حنه کلی و بهره‌برداری صحیح از موتور پمپها را به‌طورکلی می‌توان به چهار دسته زیر تفسیم کرد: ۱-۶-۳ بازدیدهای روزانه! مسئول ایستگاه پمپاژ باید به‌طور مستمر کارکرد موتور پمپ را زیر نظر داشته باشد و تغییرات احتمالی آن را (ترجیحاً هر ساعت) گزارش نماید. این موارد عبارتند از: تغییرات حاصل در صدای موتور پمپ. لرزشها. تغییر درجه حرارت در موتور پمپها. جچکه کردن آب از منافذ و اتصالات قطعات. دستگاه نشاندهنده فشار و اندازه گیری دبی و خلاصه هر تغییر ناگهانی که موجب تغییر روند کار پمپ شود. باید به مسئولان مربوط گزارش شود و بلافاصله مورد بررسی و رفع عیب قرار گیرد. ۲-2-۳ بازرسیهای دوره ای " به‌طور مرتب همه ماهه لازم است برخی از قسمتهای موتور پمپ مورد بررسی و بازدید قرار گیرد. که عبارتند از: وضعیت روغن و تعویض آن با روغن مناسب که بنا به توصبه کارخانه سازنده میزان و مدت استفاده از آن مشخص شده است. بازدید گریس در محلهای گریس خور و اضافه کردن در صورت نیاز. تمیز کردن و سرویس حزیی موتور پمپها و در صورت نیاز تعویض قطعات از کارافتاده. حرکتها و حابه‌جایی احتمالی ایحاد شده در طرز قرار گرفتن جعبه دنده و سایر قطعات وابسته ۳-2-۳ بازرسیهای سالانه " بررسی و سرویسهای کلی موتور پمپ نیز باید همه ساله انجام گیرد. به‌طوری که کلیه قطعاتی که قابل جدا و تمیز کردن‌اند تمیز شده و پس از گریس‌خوردن در جای خود بسته شوند. قطعات خورده شده یا شکسته تعویض گردند. واشرها تعویض شوند و در صورت سالم بودن تمیز گردند. پره‌ها تنظیم و پس از روغنکاری در حای خود بسته شوند. سیم‌پیچهای داخل و خارج وارسی شده و در صورت سوختگی محافظ آنها تعویض گردد. کلیه محورهای موتور و پمپ بازدید و پس از گریسکاری در جای خود تنظیم و بسته شوند. کلیه وسایل اندازه‌گیری آب. فشار. درحه حرارت و... مورد بررسی قرار گیرد و در صورت خراب بودن تعمیر با تعویض گردد. بازدید و تعمیرات کلی موتور پمپها بستگی به شرایط خاص دارد و نمی‌توان گفت که هر چند سال یکبار لازم 5 ۷ا(02 -۱ 5 |]ا۳۳1۵۵1۵- 2 0 ]3-۸۵ [۶ا۵ 0۷6۲۳ ع1ع0۱ 4-00 ۱۱ -------- صفحهٔ بعد -------- فیزیکی و شیمیایی آب که پمپاژز می‌شود. ارزیابی اقتصادی در مورد نقصانهای ایحاد شده در پمپها. هزینه تعمیرات و سایر عوامل می‌تواند در تعمیرات کامل مورد توجه قرار گیرد. بنابراین برخی از پمپها ممکن است هر مسئله جزیی باز شود مگر اینکه مشکل به وجود آمده در تخریب تدریجی و از کار افتادن موتور پمپ موْثر موْثر باشد. ۵-۳ عیب یابی پمپ و روش رفع آن ابتدا عیب دستگاه را مشخص و سپس کد رفع عیب را از ستون مربوط پیدا می‌کنیم و با مراجعه به آیتم عیب و روش رفع آن . راه رفع عیب به دست می آید. ۱-۵-۳ پمپهای گریز از مرکز پس از مشخص شدن عیب پمپهای گریز از مرکز .برای رفع آن می‌توان از جدول شماره ۱-۳ که در ارتباط با این نوع پمپها تهیه شده است استفاده نمود. جدول شماره ۱-۳ نوع عیب و روش رفع آن در پمپهای گزیز از مرکز درجه حرارت بلبرینگ‌ها زیاد است. ۱ و ۲۲ و ۲۳و ۲۶ ۲۵ نشت زیاد آب از رینگ آببندی محور ۹ و ۱۷و ۱۸و ۱۹و ۲۰و ۲۱و۲۲ ۳۲ افزایش بیش از اندازه حرارت داخل پمپ ۱ ۳و ۳۱.۹ شیر فلکه خروجی را بیشتر باز کنید تا پمپ راحت‌تر کار کند. ۲- فشار معکوس خیلی زیاد است. پروانه را بزرگتر انتخاب کنید. دور موتور را افزایش دهید. ۱(- این قسمت عیناً از نشریات شرکت پمپیران نفل شده است. ۱۲ -------- صفحهٔ بعد -------- ۳- پمپ و لوله‌ها کاملا از آب پر نشده است و احتیاج به هواگیری دارد. - پمپ ولوله‌ها را هواگیری کنید. 4۶- جلوی لوله مکش با پروانه گرفته است. - اجسام خارجی را از داخل پمپ ویا لوله مکش خارج کنید. ۵- حبابهای هوا در لوله - وضعیت لوله‌ها را عوض کنید. - شیر خودکار هواگیری نصب کنید. -٩‏ پمپ از عمق زیادی مکش می‌کند. - شیر فلکه لوله مکش پمپ را کاملا باز کنید. - وضعیت صافیها را در لوله مکش کنترل کنید. ۷- فشار مکش خیلی زیاد است. - سوپاپ پمپ را تمیز کنید. - پمپ را کمی بالاتر از سطح آب قرار دهید. ۸- هوابه محفظه آببندی نفوذ می‌کند. - نوار آببندی محور را عوض کنید. - فشار روغن آببندی را افزایش دهید. ۹- جهت گردش معکوس - جای سیم‌ها را عوض کنید. ۰- سرعت دورانی (دور موتور ) خیلی کم است. - ولتاژ برق را افزایش دهید. ۱- اجزای داخلی پمپ بیش از حد فرسوده شده‌اند. - آنها را تعویض کنید. ۲- فشار پمپ کمتر از اندازه است. - با بستن شیر فلکه خروجی پمپ. فشار را زیاد کنید. - در صورت تحمل بار زیاد به‌طور مداوم .پروانه را تراش بدهید. ۳- درپوش محفظه آببندی بیش از اندازه سفت است. - فشار را کم کنید. ۶- دور موتور بیش از اندازه است. - دور را کم کنید. - با دفتر فنی سازنده تماس بگیرید. ۵- واشر خراب شده است. واشر بین درپوش خنک‌کننده و محفظه اببندی را عوض کنید. ۱۳ -------- صفحهٔ بعد -------- ۹- نوار آببندی محور خراب شده است. - نوار آببندی را کنترل و در صورت لزوم عوض کنید. - فشار مایع آببندی را وارسی کنید. ۷- سفت بودن بوش محافظ محور - پوش محافظ محور مذکور را عوض کنید. ۸- کم بودن مایع خنک‌کننده یا کثیف بودن محفظه خنک‌کننده - مقدار مایع خنک‌کننده را افزایش دهید. - مایع خنک‌کاری را عوض کنید. ۹- محفظه آببندی و درپوش آن و نوار آببندی به‌طور صحیح و در جای خود بسته نشده‌اند. - اشکال را رفع کنید. ۰ پمپ به سختی کار می‌کند. -‏ وضعیت مکش را تغییر دهید. - پمپ را مجدداً تراز کنید. - روتور را بالانس دینامیکی کنید. - فشار نازل مکش پمپ را افزایش دهید. ۱- پمپ و موتور تراز نیستند. - کوپلینگ را وارسی و در صورت لزوم مجدداً تراز کنید. ۲- پمپ از تعادل خارج شده است. -‏ وضعیت لوله‌ها را وارسی کرده و محل اتصال پمپ را محکم کنید. ۳- فشار محوری بیش از اندازه است. - سوراخهای بالانس پروانه را تمیز کنید. - رینگهای محفظه حلزونی را عوض کنید. ۶- مقدار نامتناسب ماده روغنکاری - مقدار لازم را به کار ببرید. ۵- فاصله صحیح بین کوپلینگها رعایت نشده است. - طبق نقشه آن را وارسی کنید. ۹- ولتاژ برق خیلی کم است. ۷- موتور دوفاز کار می‌کند. - فیوز خراب را عوض کنید. - محل اتصال کابلها را وارسی کنید. ۱ -------- صفحهٔ بعد -------- ۸ پیجها شل شده‌اند. - واشرها را عوض کنید. ۳۰ بلبرینگها خراب شده‌اند. ۱- آبدهی خیلی کم است. - آبدهی را افزایش دهید. ۳۲ اشکال در مقدار ی مورد گردش به وحود آمده است. - شیر فلکه را بیشتر باز کنید پس از مشخص شدن عیب پمپهای شناور می‌توان به جدول شماره ۲-۳ مراجعه و عیب مربوط را برطرف کرد. جدول شماره ۲-۳ نوع عیب و روش رفع آن برای الکتروپمپهای شناور او ۲وءو ۵و ۱۵و ۱۷و ۱۸و ۱۹ ۳۰ نمی کند ارتفاع آبدهی کم است. ۲ و ۶و ۵و ۱۵و ۲۰.۱۸ آمپر زیادی جذب می‌کند. ۵ و ۸و ٩و‏ ۱۲و ۱۶و ۱۸و ۲۱و ۲۲و ۲۳ قدرت مصرفی زیاد است. ۵ و ‎٩‏ و ۷و ۱۳و ۳۲۳ ۲۶ الکترو پمپ صدا می‌دهد. ۲و ۳و ۵و ٩و‏ ۱۰و ۲۰و ۲۳ ۲۵ - شیر فلکه خروجی را تدرجاً باز کنید تا به نقطه مناسب خود برسد. ۲- قسمت مکش پمپ یا پروانه‌ها به وسیله اشیای خارجی گرفته شده است. ۱۵ -------- صفحهٔ بعد -------- - شیرفلکه در خط مکش را باز کنید. - در صورت نیاز. خط مکش را تعویض نماید. - مراقب شود که الکتروپمپ ازحداقل فشار مجاز عدول نکند. 4- جهت گردش معکوس. - دوسیم فاز را جابه‌جا کنید. ۵- استهلاک بیش از حد قطعات. - قطعات مستهلک شده را تعویض کنید. - شیر فلکه لوله خروجی را به اندازه مناسب باز کنید. ۷- وزن یا چسبندگی مایع پمپاژ بیش از مقدار درخواست شده است. ۹- الکتروموتور دوفاز کار می‌کند. - فیوزهای سوخته شده را تعویض کنید. ۰- روتور از بالانس خارج شده است. - آن را تمیز نمایید. - روتور را دوباره بالانس دینامیکی کنید. - سیستم برق را بررسی نمایید. ۲- روتورگیر کرده است (به علت خوردگی یا اکسیده شدن ) احتمالا بدون آب کار کرده است. ۳- لجن و آب گل‌آلود در الکتروپمپ رفته است. - داخل الکتروپمپ و شیر یکطرفه را تمیز کنید. - کابل را تعمیر ودر صورت نیاز تعویض کنید. ۵- لوله‌ها و قطعات نصب شده خراب شده‌اند. لوله‌ها و قطعات خراب شده را تعویض کنید. ۹- الکتروپمپ به علت شکستن لوله در اثر زنگزدگی با خوردگی از لوله‌ها جدا شده است. ۷- پایین رفتن غیر عادی سطح آب. ۱۹ -------- صفحهٔ بعد -------- ۸- کلید راه‌انداز ستاره مثلث الکتروموتور درحین راه‌اندازی بر روی ستاره گیر کرده است. ۹ - شیر فلکه لوله خروجی کاملا باز نیست. - آن را باز کنید. ۰- هوا یا گاز بیش از حد در آب وحود دارد. ۱- آمپرسنج خراب است. - آن را عوض کنید. ۲- مقاومت عایق سیم پیچی کافی نیست (حداقل مقاومت عایق برای شرایط گرمسیری, در حین کار کردن. بایستی ۱۰۰۰ اهم در هر ولت در ولتاژ جاری باشد). ۳- دیسک کفگرد الکتروموتور خراب است. - آن را عوض کنید. ۶- یاتاقان کفگرد خراب است. - آن را عوض کنید. ۵- ارتعاشات ناشی از نصب الکترویمپ ۴- دستورالعمل بهره‌برداری و نگهداری چاههای کشاورزی" اصولی راکه تحت عنوان ضوابط و دستورالعمل در امر بهره‌برداری و نگهداری از چاههای کشاورزی می‌توان ذکر نمود و رعایت آنها در به دست آوردن راندمان بهتر و همچنین طولانی‌تر نمودن عمر مفید تأسیسات و وسائل جنبی و ملحقات آنها موْثر است علاوه بر دستورالعملهایی که برای نصب. راه‌اندازی و بهره‌برداری از موتور پمپها توسط کارخانه‌های سازنده تهیه و توصیه شده است تفمریبا همان مواردی است که تحت عنوان ۱- انتخاب محل چاه باید براساس مشخصات فنی و هیدروژئولوژیکی منطقّه به گونه‌ای انتخاب شود که حداقل فاصله را تا اراضی تحت آبیاری داشته باشد و ترجیحاً در بالاترین نقطه آن قرار گیرد. تا علاوه بر صرفه‌جویی در مصرف انرژی. تلفات آب در انتقال به حداقل ممکن برسد. علاوه بر آن از تسهیلات لازم نظیر: جاده دستیابی تأمین نیروی برق و سایر خدمات ضروری برخوردار و این قبیل امکانات در دسترس باشد. ساختمان موتورخانه - معمولاا برای ساختمان موتورخانه از نقشه‌های تیپ استفاده می‌شود به نحوی که متناسب با ابعاد وسائل و تجهیزات نصب شده و دارای فضای کافی باشد و امکان استفاده از جرثقیل برای نصب و تعمیرات در آن پیش‌بینی شده باشد. محل موتورخانه حتی الامکان باید در نقطه‌ای مرتفع انتخاب شود .تا از خطرات ناشی از جریان جریان سیل حتی‌الامکان مصون باشد. به علاوه در اطراف آن ایجاد زهکش به منظور ممانعت از ورود هرز آبها ضروری است. بنای موتورخانه باید با مصالح مقاوم ساخته شود و جهت ساختمان و نحوه نصب موتور پمپ می بایست با توجه به جریان هوا و جهت بادهای منطقه طوری انتخاب شودکه تهویه هوای موتورخانه از طریق پنجره‌ها به آسانی انجام شود تا در خنک کردن موتور پمپ به هنگام کار کمک نماید. مرجع است انتهای لوله‌های آبده در محل خروج آب به طرف بالا خمیده باشد (چپقی شکل ).تا آب خروجی با هوا مخلوط گردد ۱۷ -------- صفحهٔ بعد -------- «دستورالعمل بهره‌برداری و نگهداری ایستگاههای پمپاژ» تهیه و برای هر یک از مراحل به‌طور جداگانه تدوین گردیده است. نکاتی که در جهت تکمیل موارد یاد شده برای ایستگاههای پمپاژ در مورد بهره‌برداری و نگهداری از چاههای کشاورزی به عنوان دستورالعمل باید رعایت کرد. عبارت است از: ۱-2 مراقبتهای لازم قبل از شروع فصل آبیاری - اندازه‌گیری سطح آب زیرزمینی و مقایسه آن با رقوم اولیه به منظور تعیین میزان تغییرات احتمالی سطح آب و انجام دادن تمهیدات لازم در صورت افزایش بیش از حد مجاز سطح آب برای احیای چاه براساس مقررات و ضوابط مو حود. این عمل را معمولا سازمان آب منطقّه‌ای ویا شر کت بهره‌برداری به صورت دوره‌ای انجام می‌دهد. - سرویس و روغنکاری موتور پمپ و رنگ‌آمیزی و زنگزدایی‌های لازم و وارسی قسمتهای حساس تجهیزات نظیر روغندان ۰قطره جکانها و غیره - بازدید پروانه و وارسی قسمتهای خنک کننده موتور پمپ (نظیر پمپ آب! ورادیاتور) - بازدید و وارسی موتور و پمپ و هم‌راستا بودن اجزای مختلف آن مخصوصا در مورد چاههایی که نیروی محر که توسط موتور دیزلی تأمین. از طریق میل گاردان و جعبه دنده به پمپ منتقل می شود. - بازرسی و وارسی وضعیت فونداسیون موتور پمپ از نظر نشست و اطمینان از استقرار صحیح موتور پمپ - وارسی وضعیت پروانه‌های پمپ (در پمپهای شفت و غلافی) و تنظیم آنها براساس بروشورهای مربوط به - بازدید از محل اتصالات و وارسی واشرها و ترمیم و تعویض قسمتهای معیوب در صورت لزوم ۲-2 برنامه زمانی بهره‌برداری از چاه - تهیه برنامه زمانی برای راه‌اندازی و توقف چاه در شبانه‌روز با توجه به برنامه کشت و میزان نیاز آبی - تهیه برنامه تلفیق بهره‌برداری از آبهای سطحی و زیرزمینی در شبکه‌هایی که از هر دو منبع استفاده می‌کنند. - تنظیم ساعت شروع و خاتمه کار موتور پمپهای برقی مجهز به سیستم اتوماتیک طبق برنامه بهره‌برداری از چاه - ثبت ساعات کار کرد موتور پمپ و برآورد میزان آب استحصالی از چاه به صورت روزانه - ثبت ساعات کارکرد موتور پمپ و برآورد میزان آب استحصالی از چاه در طول فصل آبیاری |- ۷۷/۵16۲ ۱۸ -------- صفحهٔ بعد -------- ۳-۶ مراقبتهای لازم به هنگام راه اندازی چاه - بازدید روغن موتور و وارسی کیفیت ان. همچنین اب رادیاتور و سیستمهای خنک‌کننده در موتورهای دیزلی - بازدید از تابلو برق و وارسی ولتاژ و امپر برق ۰ - *. 2 : ۰ ۱ - اندازه‌گیری میزان سوخت به منظور اطمینان از وجود سوخت کافی در مخزن موتور برای بهره‌برداری - پیش‌بینی و تأمین سوخت موردنیاز در جوار موتورخانه برای مصرف حداقل یک هفته (مخزن ذخیره) - وارسی کابلها و کلیدهای قطع و وصل در چاههای برقی و اطمینان از دقت عملکرد آن - وارسی قسمتهای ایمنی مربوط به تابلو برق و همچنین توری حفاظتی میل گاردان به منظور جلوگیری از بروز خطرات احتمالی .۰ : ۰ ۰ ۰ .27 ۰ ‌ ۰ ۰ ۰ - هواگیری پمپ در چاههای سطحی و نیمه عمیق که با پمپهای گریز از مرکز کار می‌کنند. ۵ م۰ ۰ ۰ ۰ ۲ 2-2 مراقبت‌های لازم در حین بهره‌برداری از چاه - رعایت نظافت در محوطه موتورخانه و زدودن هرگونه آلودگی از وسائل و تجهیزات - در دسترس بودن وسایل ایمنی و آتش نشانی برای استفاده به هنگام بروز حوادث - در دسترس بودن کلیه وسایل اندازه‌گیری. اجار و سایر لوازم و قراردادن انها به‌طور منظم در محل مخصوص اولیه در محل مخصوص ۱- در موتورهای دیزلی پس از روشن کردن باید مدت زمانی بگذرد تا موتور گرم شود. بدین لحاظ در مرحله استارت باید ارتباط موتور و پمپ قطع باشد و موتور با دور کم کار کند و سپس با وارسی دماسنج موتور و رسیدن به درجه حرارت م طلو بت دور آن را درحد مجاز تنظیم و ار تباط موتور را با پهمب برقرار کرد. ۲- برای بهره‌برداری از چاههای کشاورزی در صورتی که نیبروی محرکه را موتور دیزلی تأمین می‌کند معمولا" در هر شیفت کار لازم است یک نفر موتوربان به‌طور مستمر بر نحوه کار نظارت داشته باشد (بهتر است موتوربان در محل چاه ساکن باشد و اتاقی مجهز به لوازم اولیه برای استراحت او پیش‌بینی شود) در مورد چاههای برقی. مخصوصا چاههایی که با کنتور ساعتی شروع به کار می‌نمایند. برای هرچند موتورخانه برحسب فاصله بین چاههاء یک موتوربان کافی است که مرتبا سرکشی کند و مراقبت و دقت عمل موتوربان بر نحوه کار موتور پمپ در بهره‌برداری صحیح و طولانی شدن عمر مفید تأسیسات نقش اساسی دارد. چجه در غیر این صورت عدم توجه به یک اشکال کوچک. ممکن است از یک طرف موجب بروز حوادث و خساراتی مستقیم به دستگاهها شود و از سوی دیگر زیانهایی در سطح وسیعتر به محصولات کشاورزی در اثر قطم جریان ۱۹ -------- صفحهٔ بعد -------- - نظارت مستمر بر نحوه کار موتور و پمپ و متوقف کردن آنها به محض تشخیص کوجکترین نارسایی در هر یک از قسمتها و اقدام در رفع آن - کنترل قسمتهای مختلف موتور پمپ نظیر: در حه حرارت. روغندان. قطره‌جکانها و سایر قسمتهای خنک کننده موتور و پمپ و رفع نارساییهای آنها - اندازه‌گیری موردی میزان آبدهی چاه به منظور وارسی تغییرات کمی" و همچنین وارسی کیفیت آب چاه با نمونه گیری و انجام دادن آزمایشهای لازم بر روی نمونه‌ها - تامین سوخت کافی به عنوان ذخیره. تعو یض به موفع روغن مو تور (در مو‌تورهای دیزلی) پس از ساعات کار تعیین شده (طبق بروشور) و انجام دادن گریسکاری. ی ه م۳ ۳ ۰ ۳ ۰.۰ وا ی : ۰ - وارسی ولتاژ و امپر برف در چاههای برقی و قطع جریان برفق در صورت بروز نوسانات بیش از حد ۵-4 مراقبتهای لازم به هنگام خاموش کردن موتور _ موتور های دیزلی: در جاههایی که نیروی محر که انها را موتور دیزلی تامین می‌کند. توقف بهره‌برداری از چاه و خاموش کردن آن باید طی مراحل زیر انجام پذیرد: ۰ با کشیدن اهرم کلاج ارتباط موتور با جعبه دنده و پمپ قطع گردد. دور موتور کاهش داده شود (موتور کم گاز کار کند). ۰ "سوییچ موتور بسته و موتور خاموش شود. - موتورهای برقی: چاههای برقی نیز در صورتی که الکتروموتور از طریق میل گاردان به جعبه دنده و پمپ - الکتروپمپ نباید برای مدت طولانی متوقف باشد. برای جلوگیری از تأثیرات رسوبات آهک و آهن بر روی انداخت. ۱- این عمل را موتوربان با تجربه با گوش دادن به صدای موتور. جعبه دنده و پمپ و سایر منضمات آن در حین کار به سادگی انجام می‌دهد. ۲- به دلایلی از قبیل: هوا کشیدن. فرسودگی. خرابی پمپ میزان آبدهی چاه کاهش می‌یاید. ۳- به هنگام قطم برق و یا خاموش شدن اتفاقی موتور. ستون آب موجود در لوله آبگیر به درون چاه تخلیه و این عمل باعث می‌شود که پروانه‌های پمپ در حجهت معکوس چجرخش نمایند. در این حالت به منظور احتراز از بریدگی شفت و اختلال در کار جاه لازم است بلافاصله با کشیدن اهرم کلاج ار تباط موتور با یمب قصع شود و در جاههای برقی کلید اتصال را خاموش نمود. تا آب کاملا تخلیه و پمپ متوقف شود به هر حال هیچگاه قبل از توقف کامل پمپ. درباره راه‌اندازی مجدد چاه نباید اقدام نمود. رعایت این نکات در مورد چاههایی که مجهر به پمب شناورند. در سلامت پمپ و طولاتی شدن غمر مفید آن مور است. ۷۲۰ -------- صفحهٔ بعد -------- پس از خاموش کردن موتور لازم است که محل اتصالات بازدید و در صورت مشاهده هرگونه نارسایی در مورد ترمیم و تعمیر آنها اقدام شود. - تسمه پروانه و شیلنگهای روغن و آب بازدید و در صورت لزوم تعمیر و یا تعویض گردد. - در پایان کار روزانه محیط مو‌تورخانه باید تمیز و منظم وبرای شروع کار در شیفت بعدی کاملا آماده باشد. - شیرهای مربوط به جریان سوخت در موتورهای دیزلی بسته و کلیدهای اصلی اتصال برق خاموش گردد. ۵- دستورالعمل بهره‌برداری و نگهداری از دریچه‌ها دریچه‌های مورد استفاده در سدهای انحرافی. شبکه‌های آبیاری و زهکشی به صور گوناگون و برای مقاصد مختلف به کار گرفته می‌شوند. که از آن جمله: دریچه‌های آبگیری. تخلیه رسوب سدها و کانالها. دریچه‌های تنظیم سطح آب. دریجچه‌های یکطرفه و... را می‌توان نام برد. دریچه‌ها ممکن است به صورت هیدروالکتریکی. هیدرومکانیکی و یا دستی باز و بسته شوند. دریچه‌ها از لحاظ شکل و نوع به صورت قطاعی" کشویی" و... طبقه‌بندی می‌شوند. بنابراین بهره‌برداری و نگهداری از آنها با توجه به خصوصیات و تجهیزات مربوط متفاوت است و باید کارخانه سازنده. راهنمای استفاده صحیح از دریجه و تجهیزات مربوط و جگونگی بهره‌برداری و نگهداری از آنها را ارائه کند. ۱-۵ دریچه‌های قطاعی این دریچه‌ها برای تخلیه آب اضافی از سدهای انحرافی و شبکه‌های آبیاری .تنظیم سطح آب در کانالهاء تخلیه رسوبات و... به کار برده می‌شود. مانور این دریچه‌ها بسته به کوچک و بزرگ بودن آن به وسیله دست یا برق انجام می‌شود. در دریچه‌هایی که به وسیله برق مانور می‌گردند. هندل دستی برای حالتهای اضطراری و قطع برق پیش‌بینی شده است. این دریچه‌ها باید هر ماه یکبار در فصل بهره‌برداری بازدید شود و در آخر فصل آبیاری سرویس دریچه‌ها به‌طور کامل انجام گیرد و در ابتدای آبگیری ضمن بازدید. سرویسهای موردی نیز به عمل آید. در این ارتباط لازم است قسمتهای زنگزده پس از تمیز شدن طبق دستور کارخانه رنگ آمیزی" گردد و در حین رنگ آمیزی لاستیک آببندی نباید رنگی شود. لاستیکهای آببندی باید حداقل سالی یکبار مورد بازدید قرار گیرد و در صورت نشت آب آنها را تنظیم و در صورت پارگی و فرسودگی آنها را تعویض کرد. توصیه می‌شود در فواصل معین زمانی در مورد گشودن دریچه‌ها برای تخلیه رسوب پشت آنها اقدام گردد. تا از انباشته شدن رسوبات در پشت دریچه جلوگیری شود. اگر دریچه‌های فوق‌الذ کر دارای بالابر برقی باشند. باید برای سرویس و |-120[2[ 2-06 ۳- معمولا با رنگ اپوکسی شماره ۳۶۹۲ یک لایه وسپس با ایوکسی شماره ۳۶۵۲ دولایه ۳۱ -------- صفحهٔ بعد -------- نگهداری قطعات و وسایل آن نیز اقدام گردد. در حدول شماره ۱-۵ نام قطعات و نحوه مراقبتهای لازم مشخص شده است. حدول شماره ۱-۵ قطعات بالا بر برقی و نحوه مراقبت آنها ۱ الکتر وموتور ترمزدار بازدید از ذغالها هر ‎٩‏ ماه یکبار و تنظیم ترمز در صورت ۲ جعبه‌دنده حلزونی دوبل ‏ | لزوم ۳ محور انتقال حر کت بازدید روغن هر هفته و تعویض آن هر ‎٩‏ ماه یکبار ۵ قرقره بکسل جمع کن هر دو هفته یکبار چرخ دنده پینیون گریسکاری شود. ۹ نشاندهنده" یاطاقانها هر دو هفته یکبار گریسکاری شود. ۷ سیم بکسا کنتا کتها هر ماه یکبار بازدید شود. ماهانه بازدید و در صورت پوسیدگی گردد. ۰۷ و ۲ ۳-۵ فرازبندهای مجاری تخلیه آبگیر و سایر دریچه‌ها و ساختمانهای آبی و به کار می‌روند. در مواقعی که دریچه‌ها سرویس. تعمیر و تعویض می‌شوند. از فرازبندها برای قطع جریان استفاده می‌گردد. مانور فرازبندها بسته به کوچک یا بزرگ بودن آنها به وسیله دست یا جرثقیل انجام می‌شود. این فرازبندها باید حداقل سالی یکبار مورد بازدید و بررسی قرار گیرد و در مواردی که برای آببندی آنها از لاستیکهای مربوط استفاده می‌شود. در صورت پارگی و فرسودگی. باید آنها را تعویض نمود و همچنین زنگزدگی بدنه دریچه‌ها را (در صورت فلزی بودن) با رنگ آمیزی برطرف کرد. ۳۵ جرد هی ا معمولا در شبکه‌های آبیاری و زهکشی که در آن دریچه‌های بزرگ و فرازبندهای مختلف به کار رفته است و با در ایستگاههای پمپاژ و غیره. نیاز به جرثقیل برای جابجایی دریچه‌ها و قطعات مختلف تأسیسات است. جر ثفیل‌ها متناسب با کار و ظرفیت کارآیی آنها انتخاب و مورد استفاده قرار می‌ گیرند. مراقبت و نگهداری از آنها معمولا طبق حدول شماره ۳۲۵ انجام می‌شود. 7 ۳۵۹۱110۱ - | 8 5100- 2 ۲۲ -------- صفحهٔ بعد -------- جدول شماره ۲-۵ قطعات جرثقیل و نحوه مراقبت از آنها ۱ الکترومو تور ترمزدار مربوط به وینج بازدید از ذغالها هر ‎٩‏ ماه یکبار و تنظیم ترمز در صورت لزوم ۲ جعبه دنده حلزونی مربوط به وینچ روغن آن هر هفته بازدید وهرشش ماه یکبار تعویض شود (نوع روغن آن را کارخانه سازنده تعیین می‌کند) ۳ محور انتقال حرکت و وینچ و سیم بکسل | یاتاقانها هر دو هفته یکبار گریسکاری شود.سیم بکسل هر ماهه وارسی و در صورت فرسودگی تعویض گردد. با وینچ دستی و زنجیری یاتاقانها هر دو هفته یکبار گریسکاری شود. ۵ الکتر ومو تور ترمزدارمربوط به چرخ جرئفیل ‏ هراشش ماه یکبار ذغالها بازدید و ترمز تنظیم شود. ۹ جعبه دنده حلزونی مربوط به چرخ روغن آن هر هفته بازدید شود و هراشش ماه یکبار تعویض گردد (نوع روغن را کارخانه سازنده تعیین میکند) ۷ چرخ دنده و پینیون مربوط به چرخ گریسکاری چرخ دنده و پینیون هر دو هفته یکبار انجام گردد 2-۵ دریچه‌های غلتکی دریچه‌های غلتکی در ابتدای مسیر ورودی حوضچه‌های رسوبگیر کانال اصلی ابتدای سیفونها و انتهای حوضچه‌های آبگیر کانال اصلی قرار داده می شوند و بسته به بزرگی و کوچکی آن توسط هندل دستی یا بالابر الکتر یکی مانور می‌گردند. نگهداری از این دریجه‌ها به صورت بازدید ‎٩‏ ماهه انجام می گردد و در صورت مشاهده زنگزدگی باید محل آن خشک شود و همانند انجه در مورد دریچه‌های قطاعی گفته شد. رنگ آمیزی گردد. درموقع رنگ آمیزی باید دقت شود که لاستیکهای آببندی رنگی نشوند. بهره‌برداری از این دریچه‌ها باید به گونه‌ای باشد که حداقل میزان گشودگی از یک چهارم حداکثر آن کمتر نباشد. لاستیکهای آببندی این دریجه‌ها قابل تنظیم است و در صورت مشاهده نشت اضافی می‌توان برای تنظیم و در صورت پارگی و فرسودگی در مورد تعویض آنها اقدام کرد. بازدید از لاستیکهای آببند حداقل یکبار در سال باید صورت گیرد و در صورتی که دریچه به‌وسیله بالابر برقی مانور می‌گردد. باید طبق جدول شماره ۳-۵ قطعات بالابر مورد بازدید ماهانه و سرویس منظم قرار گیرد. ۳۳ -------- صفحهٔ بعد -------- جدول شماره ۳-۵ قطعات بالابر برقی و نحوه مراقبت از آنها الکتروموتور ترمزدار | هر ‎٩‏ ماه یکبار زغالها بازدید ودر صورت ره ترمزها تنظیم گردد. جعبه دنده حلزونی ‏ , بازدید روغن هر هفته و تعویض آن سالی یکبار انجام گردد. محور انتقال حرکت هر سال یکبار وارسی گردد. کوپلینگ هر سال یکبار وارسی شود. جک دندهای گریسکاری جعبه دنده آن هر ۱۵ روز یکبار انجام شود. نشاندهنده کنتاکتها هر ماه بازد ید شود. این دریچه‌ها به‌طور اتوماتیک سطح آب را در ارتفاع مشخص تنظیم می‌کنند» نحوه تنظیم سطح آب در انواع دریجه‌ها طبق کاتالوگ ارائه شده توسط کارخانه سازنده است. بازدیدهای موردنیاز این دریچه به صورت زیر است: بازدید روزانه: این دریچه‌ها همه روزه باید مورد بازدید قرار گیرند. تا قطعات شناور (چوب. درخت »...) که به بدنه آنها گیر کرده است جمع‌آوری و خارج گردند. تا سبب بروز اشکال در تنظیم سطح آب نشوند. بازدید سه ماهه. هر سه ماه یکبار یاتاقانهای محور اصلی دریچه باید گریسکاری شود. تا از نفوذ قطره‌های آب یا بخار به داخل آن جلوگیری گردد. بازدید سالانه: هر ساله در موقع قطع آب لازم است کل دریجه بازدید شود و درصورت وجود زنگزدگی آن را تمیز و رنگ نمود. همچنین در هنگام مشاهده شکستگی درباره تعویض قطعات یا تعمیر آنها مبادرت گردد. 1-۵ دریچه‌های کشویی لغزسی : این گونه دریجه‌ها نوعی دریجه کشویی‌اند که برای تخلیه رسوبات حوضجه رسوبگیر مورد استفاده قرار می‌ گیرند. این دریچه‌ها در انتهای حوضچه رسوبگیر نصب و در مواقع شستشوی حوضچه آنها را باز می‌کنند و پس از تمیز کردن حوضچه رسوبگیر بسته می‌شوند. اغلب این دریچه‌ها به وسیله بالابر برقی (دریچه‌های بزرگ) یا جک دنده‌های دستی مانور می‌گردند. نگهداری از این دریچه‌ها به صورت زیر است: هر سه ماه یکبار بالاپر گریسکاری گردد. - لاستیکهای آببندی هر سه ماه یکبار مورد بازدید ودر صورت پارگی یا نشت تعویض گردد. 1-۸۷1۵, ۸۷15, ۸ 2-5116 16 ۳ -------- صفحهٔ بعد -------- - حداقل سالی یکبار ودر مواردی که میزان رسوبات زیاد باشد سالی دوبار حوضچه رسوبگیر را شستشو و جلو دریچه باز شود. همواره باید دقت کرد که از انباشته شدن رسوبات پشت دریچه‌ها جلوگیری گردد. - سالی یکبار بدنه دریچه بازدید و نقاط زنگزده را تمیز و سپس رنگ آمیزی شود و در صورت شکسته شدن در مورد تعویض و یا تعمیر آنها اقدام شود. ۱-1-۵ آببندی دریجه‌های کشویی دریچه‌های کشویی معمولا به وسیله لاستیکهای مخصوصی که در چهار طرف آن (شکل شماره ۱) نصب شده است آببندی می گردد. هر دریچه با توجه به مشخصات فنی و نوع آن دارای مقداری نشت مجاز و قابل‌قبول است که عبارتند از: ۱- نشت موضعی: نشتی است که از یک محدوده خاصی و با از قسمتی از لاستیک آببندی خارج می‌شود و در طول هر متر لاستیک آببندی برابر یک لیتر بر ثانیه است. ۲- نشت متوسط: مجموعه نشت مجازی است که در کل طول لاستیک آببندی دریچه تراوش می‌کند و در طول هر متر لاستیک آببندی برابر ۰/۵ لیتر بر ثانیه است. در بازدیدهای سالانه اگر میزان نشت بیش از حد تعیین شده باشد باید لاستیک تعویض شود. همانطوری که اشاره گردید هر دریچه با توجه به مشخصات خود دارای نشت مجاز و قابل‌قبولی است که آن را کارخانه سازنده تعیین می‌کند و در نگهداری و بهره‌برداری از آن باید مورد نو حه قرار گیرد. ۲-۹-۵ بالابرهای دریچه: بالابر دریچه‌ها معمولا برای بار معینی محاسبه و طراحی گردیده است؛ به‌طوری که یک کارگر می‌تواند به راحتی آن را با چرخاندن دستگیره بالا و پایین ببرد. بنابراین باید از وارد آوردن فشار اضافی روی دستگیره دریچه خودداری نمود و در صورتی که مانعی در چرخاندن دستگیره مشاهده گردید. فورا برای رفع ان اقدام نمود. برای بهره‌پرداری و نگهداری بهتر بالابرها موارد زیر را باید رعایت نمایند: - هر ۳ یا۶ ماه یکبار داخل دنده‌ها و یاتاقانها را روغنکاری کرد. تا در مجاورت هوای آزاد از زنگزدگی آنها جلوگیری شود. در این ارتباط باید روغن داخل جعبه دنده‌ها را تخلیه نمود و با روغن مناسب که از طرف کارخانه تعیین شده است تعویض شود. - هر دو سال یکبار بالابرها بازدید وکاملا باز شود و درصورت صدمه دیدن قطعات یا ساییدگی دنده‌ها و... نسبت به تعویض قطعات آن اقدام گردد. لازم است در موقع بستن بالابرها دقت شود که فواصل مجاز بین محورها و یاتاقانها کاملا رعایت گردد تا به سهولت بتوان در بالا و پایین بردن دریچه استفاده کرد. - روی دسته بالابرها معمولا دنده‌ای تعبیه شده است. که با قرار گرفتن تیغهای روی آن. فقط به یک جهت حرکت می‌کند و با چرخاندن دستگیره و بالا آمدن دریچه به اندازه موردنیاز و با رها کردن دستگیره دریچه در همان حالت باقی می‌ماند. در صورتی که بخواهیم دریچه را پایین بیاوریم. لازم است تیغه را از جلو ۳۵ -------- صفحهٔ بعد -------- دنده‌ها رها کرد تا بتوان در یجه را به سمت پایین حر کت داد. این دنده‌ها و گیره هر ماه بررسی و روغنکاری شود و در صورت زنگزدگی باید برای رنگ آمیزی آن اقدام کرد (شکل شماره ۲(. ۷-۵ مدولهای توزیع کننده آب مدولهای توزیع‌کننده آب (دریچه‌های نیرپیک) بسته به ظرفیت آبگیری ویک نقابه یا دو نقابه بودن (دقت در آبگیری...) به انواع مختلف تقسیم‌بندی می‌شوند؛ ازجمله این مدولها می‌توان -ا, ۳,۳,2 را که با اندیس ۱و ۲ برحسب یک یا دو نقابه بودن مشخص می‌گردد. نام برد. آنچه در هر دو مدولها مشترک است وجود قابهای مختلف است که داخل شیاری به صورت کشویی باز و بسته می‌گردند و می‌توان با باز یا بسته کردن آنها میزان آب موردنیاز را دریافت نمود. برخی ازمدولهای فوق می‌تواند به صورت مقسم مورد استفاده قرار گیرد (:!) و...) به‌طورکلی نگهداری و بهره‌برداری از مدولهای فوق‌الذ کر مشابه است و با توجه به بزرگ و کوچک بودن مدول و اهمیت کار آن می‌توان برای بازدیدها و سایر عملیات نگهداری به صورت زیر اقدام کرد: - یاتاقانهای برنزی این نوع دریچه‌ها باید سالی یکبار بازدید و در صورت شکستگی یا خرابی نسبت به تعویض یا تعمیر آنها اقدام شود. - رنگ آمیزی دریچه به‌طورکلی هر سال یکبار باید انجام پذیرد و نقاط زنگزده را ابتدا تمیز و سپس رنگ کرد. در موقع رنگ آمیزی لاستیکهای آببندی لازم است باز و پس از خشک شدن رنگ دوباره وصل شود. - در موفع رنگ‌آمیزی باید دقت کرد که یاتاقانهای دریچه رنگی نشود. تا در موقع نصب دچار اشکال نگردد. - لاستیکهای آببندی همه ساله بازدید شود و در صورت اشکال در مورد تنظیم یا تعویض آنها اقدام گردد. - برای رنگ آمیزی ابتدا دریجه ضد زنگ زده و پس از خشک شدن با ایوکسی مخصوص دوباره رنگ‌آمیزی ۳۹ -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۷ ۳ -------- صفحهٔ بعد -------- 2۱۱ ۰ ۰ 2 ۰ ۰ ۰ ۰ آَ ۰ ۰2 ۲ اشغالگیرها که به صورت شبکه‌های فلزی طرح می‌گردد. در جلو برخی از ساختمانهای ابی (دهانه‌پلها. ابگذر . سیفون. دریجه‌های بزرگ ...) قرار داده و مانع عبور قطعات بزرگ شناور در آب می‌شود. لازم است همه روزه (برحسب ضرورت و با توجه به میزان مواد و اجسام شناور در آب آشغالگیرها یک. یا چند بار در روز بازدید و تمیز گردند) آشغالها جمع‌آوری و آشغالگیر نیز هر ‎٩‏ ماه یکبار بازدید شود و در صورت نیاز تعمیر و رنگ آمیزی گردد. ۹-۵ نگهداری دریچه‌ها در فصل غیر آبیاری به منظور بهره‌برداری و نگهداری بهتر دریچه‌ها در خارج از فصل آبیاری باید تمهیداتی را به عمل آورد که هم عمر دریچه‌ها افزایش یابد و هم بهره‌برداری با سهولت بیشتر و بهتری صورت گیرد. این تمهیدات عبارتند از: - حداقل هفته‌ای یکبار اجزای (کشوهای) مختلف دریچه باز و بسته شود تا رسوبات موجود در لابلای شیارها و اطراف لاستیکهای آببندی برطرف گردد. - در مواقع قطع آب و در دوران تعمیرات کلی لازم است. هر ۱۵ روز یکبار دریجه‌ها از لحاظ زنگزدگی مورد بازدید قرار گیرند و در صورت لزوم محل زنگزده رنگ‌آمیزی گردد. - قسمتهای برنزی دریچه (در مورد دریچه‌های ۲۱ آببندها برنزی هستند) و همچنین لاستیکها هر ماهه برای جلوگیری از پوسیدگی و پارگی بازدید و در صورت نیاز تعمیر یا تعویض گردند. " ‏دستورالعمل بهره‌برداری و نگهداری از وسایل و سازه‌های اندازه‌گیری آب و واسنجی‎ -٩ آزها اندازه گیری آب در شبکه‌های آبیاری. از نظر توزیع موْثر و مفید آب. استفاده بهینه از آب در سطح مزرعه. توزیع و تحویل عادلانه و صحیح آب به بهره‌برداران. به حداقل رساندن تلفات آب آبیاری و تأثیرات زیانبخش آبیاری بی‌رویه. اعمال مدیریت موْثر. انجام دادن آزمایشهای صحرایی و ارزیابی عملکرد شبکه آبیاری و تأسیسات مربوط بخصوص برآورد راندمان شبکه اعمال وارسیهای لازم برحسب مورد ومواردی از این قبیل. حائز کمال اهمیت است. حفظ مداوم ومستمر کارایی و صحت ودفت کار وسایل و سازه‌های اندازه‌گیری نصب شده از نظر 1] - 2-1 3-۲0 ۳۸ -------- صفحهٔ بعد -------- فراهم نمودن شرایط و امکان تحقّق اهداف مشروحه فوق نیز ازجمله اقداماتی است. که الزاماً باید در برنامه بهره‌برداری و نگهداری از شبکه‌های آبیاری گنجانده شود. از آنجا که غالباً وسایل و سازه‌های اندازه‌گیری آب در محلهای آبگیری و انحراف آب از منبع اصلی (رودخانه یا سد ) به خط انتقال و همچنین در نقاط تقسیم وتحویل آب به بهره‌برداران نصب می‌شود و به علاوه از نظر بهره‌برداری و نگهداری با دریچه‌ها دارای وجوه تشابه زیادی است. لذا توصیه می‌شود در زمانهای پیش‌بینی شده دریچه‌ها به شرح مندرج در بخش دستورالعمل بهره‌برداری و نگهداری از دریچه‌ها. وسایل و سازه‌های اندازه‌گیری نیز مورد بازدید و سرویسهای لازم قرار گیرد. علاوه بر موارد مشترک. در ارتباط با وسایل و سازه‌های اندازهگیری اختصاراً رعایت مواردی به شرح زیر توصیه می‌شود: - توجه شود که در وضعیت نصب وسایل از نظر تراز بودن. جابه‌جایی و غیره شرایط استاندارد حفظ شده باشد. - جنانچه بر اثر فشار و برخورد اجسام خارجی یا شناور تغییر شکل با خرابی در وسایل و سازه‌ها ایجاد شده است. باید به نحو مقتضی به حالت اولیه برگردانده و تعمیر و تنظیم شود. - باتوجه به اینکه بروز تغییرات فیزیکی در بالادست یا پایین‌دست محل استقرار وسیله یا سازه اندازه‌گیری غالباً بر دقت دستگاه اثر می‌گذارد. لذا باید هرانوع تغییراتی در این رابطه منعکس و در صورت لزوم به‌طور موردی برای اصلاح وضعیت و واسنجی وسیله یا سازه اندازه‌گیری اقدام شود. - همانطور که قبلا اشاره شد. حفظ مستمر. دقت و صحت کار وسایل و سازه‌های اندازه‌گیری درواقع ضامن تداوم و واقعیت بخشیدن به مقاصدی است که براساس آنها. با صرف هزینه‌های زیاد. اقدام به نصب وسایل یا ساخت سازه‌های اندازه‌گیری شده است. بدین منظور واسنجی کلیه وسایل و سازه‌های مذکور قبل از آغاز فصل بهره‌برداری ضروری است. به علاوه چنانچه طی دوره بهره‌برداری از شبکه. تعمیر وسایل یا سازه‌های مذکور ضرورت یابد یا در تراز بودن یا وضعیت محیطی آنها تغییراتی حاصل شود. پس از تعمیر یا مشاهده تغییر وضعیت واسنجی و وارسی مجدد و در صورت لزوم اصلاح جداول و منحنی‌های مربوط لازم خواهد بود. شرح بیشتر درباره سازه‌ها و وسایل اندازه‌گیری آب و همچنین واسنجی آنها به صورت پیوست شماره ۲ این استاندارد است. ۳۹ -------- صفحهٔ بعد -------- ۷- دستورالعمل بهره‌برداری و نگهداری مخازن " ذخیره آب در ایستگاههای پمپاز اینگونه مخازن را می‌توان برای نبل به اهداف زیر ایجاد کرد: - تنظیم جریان آب در شبکه برحسب تغییرات مصرف - تنظیم مقدار آبگیری از رودخانه بهنگام نوسانات سطح آب - کاهش تأثیرات قطع جریان برق در برنامه آبیاری (بخصوص در دوره پیک مصرف برق) - جلوگیری از تأثیرات نامطلوب کاهش جریان بر روی برنامه کار پمپها - انجام دادن تعمیرات احتمالی در تأسیسات آبگیری و انتقال و رفع نقص فنی (در کوتاه‌مدت) - بهره‌برداری با راندمان مطلوب از پمپها. بخصوص در دوره حداقل مقدار جریان آب در رودخانه و یا دوران حداقل نیاز ابی پروژه برای بهره‌برداری و نگهداری از مخازن ذخیره آب در ایستگاههای پمپاژ لازم است موارد زیر رعایت گردد: ۱- برای جلوگیری از تلفات ونفوذ آب باید تمهیدات لازم برحسب مورد به عمل آید. - کف مخزن و شیب شیروانی مخزن از لحاظ نشت و یا فراز آب وارسی گردد. - دیواره دایکها به سمت داخل مخزن باید با پوششهای مناسب نظیر: سنگ لاشه. بلوکهای بتنی و... ساخته شده و با مواد مناسب عایقکاری شود و در طول دوران بهره‌برداری مورد مراقبت قرار گیرد. ۲- کارایی دریجه تخلیه رسوبات که معمولا در کف مخزن تعبیه می‌گردد. باید مورد وارسی قرار گیرد. ۳ وارسی کارآیی سرریز که در دیواره مخزن پیش‌بینی می‌شود. تا آب مازاد بر مصرف از طریق آن مستقیماً به ۱- مخازن ذخیره آب معمولا در شبکه‌های آبیاری کوچک (با مساحت کمتر از ۵۰۰۰ هکتار) که آب موردنیاز آنها به طریق پمپاژ از منابع تنظیم نشده (جریان بهنگام رودخانه) تأمین می‌شود. احداث می‌گردد. طراحی این مخازن با توجه به شرابط توپوگرافی محل. وضع آب‌وهواء نتایج آزمایشهای مکانیک خاک انجام و با استفاده از مصالح و سایر امکانات موجود محلی (به صورت گودبرداری, دایکهای خاکی. دیوارهای با سنگ لاشه و ملات و یا بتون و غیره) احداث می‌گردد. ظرفیت مخازن ذخیره با در نظر گرفتن کلیه عوامل مور نظیر: - منابع تأمین آب (چاه. رودخانه. کانال و غیره) - و بالاخره در رابطه با متغیر اصلی؟ یعنی میزان آب مصرفی در دوره پیک آبیاری بین ۶ تا ‎٩‏ ساعت برای آبیاری به روش ثقلی و ۱ بین ۱۰ تا ۱۵ ساعت به روش آبیاری بارانی است. مخازن ذخیره به صورت روباز است و ارتفاع ازاد (7[ . ۳) مخازن نیز اه بر چخسبت ظرفیت ان و متناسب با شرایط افلیمی ( تاثیرات باد) در طراحی منظور گردد. ۳۰ -------- صفحهٔ بعد -------- ۶- رسوبات داخل مخزن همه ساله از طریق دریچه‌های تخلیه رسوب به زهکشهایی که برای این منظور در نظر گرفته شده‌اند. تخلیه می‌شوند. این زهکشها باید از ظرفیت لازم برخوردار باشند و کارایی آنها در طی دوران بهره‌برداری مورد وارسی قرار گیرد (بهره‌برداری مخازنی که در خاکبرداری قرار دارند. معمولا با مشکلات کمتری مواحه است). ۵- در صورت ایجاد ابینه انرژیگیر. لازم است که در طول دوران بهره‌برداری کارایی این ابنیه مورد توجه قرار ۹٩‏ شرایط و نحوه تخلیه رسوبات: - معمولا تخلیه رسوبات مخزن پس از هر دوره آبیاری با توجه به میزان مواد معلق و رسوبات موجود در آب - برنامه زمانی عملیات رسوب زدایی باید طوری تنظیم گردد. تا مصارف با دوره پیک آبیاری نباشد. بهتر است مخازن به صورت دوقسمتی طراحی شوند. تا به هنگام لایروبی. آبیاری زراعتهای دچار وقفه نگردد. - تخلیه رسوبات باید حتی الامکان با استفاده از انرژی آب (شاس) صورت گیرد. - در مواردی که تخلیه رسوبات نیاز به ماشین‌آلات سنگین نظیر لودر داشته باشد .باید حتی المقدور از لودرهای چرخ لاستیکی استفاده شود. - در مخازن بزرگ که الزاما لودر باید به داخل مخزن راه یابد .باید مسیر مناسب برای ورود آن به مخزن و - به منظور حفاظت پوشش کف مخزن. لازم است عملیات رسوب‌زدایی تا عمق ۱۰ تا ۱۵ سانتیمتر کف مخزن با استفاده از ماشین آلات انجام شود و رسوبات باقیمانده تا کف مخزن به وسیله عملیات شاس و یا به وسیله کارگر و بیل دستی برداشته شود. ۳۱ -------- صفحهٔ بعد -------- پبوست شماره ۱ ۱- مشخصات محل استقرار ایستگاههای پمیاز تأسیسات آبگیری که آب را به ایستگاههای پمپاژ منتقل می‌کند. باید به گونه‌ای طراحی و احداث گردد که از خطرهای ناشی از سیل درامان باشد و حوادث طبیعی باعث از کار افتادن و نهایتاً (تعطیل شدن) ایستگاههای در طراحی ایستگاههای پمپاژ به موارد زیر باید توجه نمود: - پمپها باید تا حد امکان به مخزن مکش نزدیک باشد. تا طول لوله مکش کوتاهتر گردد. همچنین ارتفاع مکش را باید حتی‌المقدور کاهش داد. تا در این محدوده ارتفاع. کاویتاسیون روی ندهد در هر حال بهتر است ارتفاع و طول لوله مکش از حدی که کارخانه سازنده پیشنهاد کرده است. کمتر باشد. - رقوم ارتفاعی کف ایستگاه پمپاژ باید به گونه ای باشد که حداقل ارتفاع مکش را ایجاد نماید. - ابعاد ایستگاه پمپاژ باید به اندازه‌ای باشد که امکان رفت و آمد برای تعمیرات و تعویض قطعات مختلف پمپ میسر شود و فضای کافی برای جابجایی قسمتهای مختلف پمپ موجود باشد. - در طراحی ایستگاههای پمپاژ باید امکان استفاده از جرثقیل برای خارج کردن پمپها و لوله و تعویض با تعمیرات آنها پیش‌بینی گردد. - طراحی ایستگاههای پمپاز سیار باید به نحوی باشد که در مواقع تغییر سطح آب. جابه‌جایی پمپها به سهولت و در حداقل زمان امکان پذیر گردد. - به منظور حفاظت از ایستگاههای پمپاژ در مواقع بروز سیل. لازم است انتخاب محل ایستگاهها به نحوی صورت پذیرد که به‌طور طبیعی در معرض سیل با احتمال وقوع پیش بینی شده .قرار نگیرد. - برای انجام دادن وارسیهای لازم در ایستگاههای بزرگ در صورتی که در سطح پایین‌تری ساخته شده باشد. می‌توان از طبقات بالایی برای اتاق فرمان استفاده نمود. - در انتخاب محل ایستگاه باید چگونگی جاده دستیابی مورد توجه قرار گیرد. تا در مواقع ضروری بتوان به سهولت به آن دسترسی داشت و از ضایعات احتمالی جلوگیری نمود. -‏ نزدیک بودن به خطوط انتقال نیرو می‌تواند یکی از محاسن انتخاب محل ایستگاه پمپاژ باشد. - احداث زهکش (بسته به شرایط و مورد) در اطراف ایستگاه پمپاژ برای جمع‌آوری آب باران و جلوگیری از ورود آب به داخل ایستگاه ضرورت دارد. ی ی الیماهام به [ا نگیرا.م ای م مق لهام حزاا: ض ارط ط | استگاههاست لک. ا» آنحا ۱ هر دستورالعمنهای بهره‌برداری و نکهدذاری یستگاههای : پار مقوله‌ای جلذ! از صوابص طراحی ایستگاههاست. نکن ار ان که عانت ای | ۱ 1 ری ون دارم لد شلد است؟ 2 بماه ۱:۱ و بغوام ار خی دا. است بزی- که رعایت صول صراحی در نحوه بهره‌برد ری و طوب غمر مقید ایستگاههای یمپاز از اهشمیت ویزه‌ای بر حوردار س__.. بدین لبحاظ > ۰ ه ۳ م ی 1 ۳ ط ند در موارد ول صروژوری سبت. ۳۲ -------- صفحهٔ بعد -------- - از آنجا که مسئله مواد معلق و رسوب در آبی که پمپاژ می‌گردد. از لحاظ خوردگی پره‌ها و ته‌نشینی در گوشه و زوایای پمپها و نهایتاً در کاهش راندمان پمپ و کم کردن عمر مفید آنها موثر است. لذا لازم است آبی که منحرف می‌گردد. فرصت کافی و محل مناسب برای ته‌نشینی رسوبات را داشته باشد (حوضچه رسوبگیر) تا از ورود آنها به داخل پمپها جلوگیری کند. معمولا کارخانه سازنده پمپها میزان رسوبات و دانه‌بندی آنها را که برای پمپها زیان‌آور و یا بدون خطر است. همراه با مشخصات پمپ ارائه می‌کند. علی‌هذا بهتر است میزان رسوبات آبها از حد مجازی که کارخانه سازنده تعیین کرده است. کمتر باشد. - تجهیزات اندازه‌گیری موردنیاز ایستگاههای پمپاژ و وسایل و ابزار کار در محلهایی قرار گیرد که در حین کار پمپ در معرض دید متصدی ایستگاه قرار داشته باشد. - انجام دادن تمهیدات لازم برای حفاظت ایستگاههای پمپاز از آسیب سیلهای محتمل ضروری است. ۲- عوامل موّْثر در انتخاب ,حمل و نصب موتور پمیها ۱-۲۳ انتخاب پمپ برای انتخاب پمپ لازم است موارد کلی زیر را مورد توجه قرار داد: - خواص سیال مورد پمپاز ۰ "درجه حرارت سیال. فشار بخار مایع در درجه حرارت پمپاز ۰ وزن مخصوص سیال ۰ "صاف (زلال) بودن سیال یا میزان مواد معلقه و دانه‌بندی رسوبات موجود در آب ۰ کیفیت شیمیایی سیال از لحاظ 011 .خورندگی و... - حداکتر و حداقل دبی مورد نیاز - شرایط مکش پمپ ۰ ارتفاع استاتیک مکش . طول و قطر لوله مکش - شرایط رانش پمپ ۰ ارتفاع استاتیک رانش. ثابت بودن یا متغیر بودن ارتفاع رانش ۰ میزان اصطکاک یا اتلاف انرژی ۰ "حداکثر ارتفاع مورد لروم در شرایط کارکرد پمپ ارتفاع کل -------- صفحهٔ بعد -------- قدرت موجود برای به حرکت آوردن پمپ. برق قابل دسترس سه فاز موتور ژنراتور مشخصات ایستگاه پمپاژ (سر پوشیده یا باز. ارتفاع از سطح دریا. تغییرات درجه حرارت محیط) در موقع حمل. الکتروپمپ باید کوپله شود و طناب یا زنجیر زیر پمپ و موتور قرار گیرد و از وصل کردن طناب به حلقه روی الکتروموتور خودداری گردد. ۳-۲ نصب موتور پمپ ۱-۳-۲ پمیهای متصل به فونداسیون از آنجا که خصوصیات ساخت فونداسیون می‌تواند عمر مفید پمپ را افزایش دهد. لذا در مورد پمپهای سنگین که روی فونداسیون متصل می‌گردند. باید در ساخت و ایجاد فونداسیون شرایط زیر را رعایت کرد: - فونداسیون با حداقل هزینه ممکن احداث گردد. ضمن اینکه بیشترین مقاومت را در مقابل ضربه‌های وارد شده از طرف پمپ تحمل کند. معمولا فونداسیون‌های بتونی دارای مزایای زیادی‌اند که در ایستگاههای پمپاژ می‌توانند مورد استفاده قرار گیرند. سطح فونداسیون کاملا صاف و افقی باشد تا بتوان پمپ را کاملا تراز کرد. زیرا عدم تراز می‌تواند عاملی برای اختلال در کار پمپ. پایین آوردن راندمان و کاهش عمر مفید آن باشد. برای تراز کردن و محکم شدن پمپ باید آن را در فاصلهای مناسب (حدود ۳ سانتیمتر) بالاتر از فونداسیون قرار داد و بین آن را با بتون پر - ابعاد فونداسیون باید به اندازه کافی بزرگ باشد که بتوان پمپ را در وسط آن قرار داد و امکان کار و تعمیرات جزیی روی آن وجود داشته باشد. معمولاا گوشه‌های سکوها و فونداسیونهای بتونی شکنندگی بیشتری دارند؟ بدین‌لحاظ از نصب پمپها در گوشه‌های فونداسیون باید اجتناب نمود. معمولا ابعاد فونداسیون با توجه به نوع پمپ و اندازه آنرا کارخانه سازنده تعیین می‌کند. - نکات فنی و مهندسی را در ساختمان فونداسیون باید رعایت کرد .برای مثال خطر ترانشه. قالب‌بندی. ریختن بتون مگر در کف. نگهداری و رطوبت دادن به آن بعد از بتون‌ریزی یا استفاده از مواد شیمیایی مخصوص ۳ -------- صفحهٔ بعد -------- - پس از عملیات بتن‌ریزی باید صبر کرد. تا فونداسیون کاملا برای نصب موتور پمپ آماده گردد (معمولا بتون پس از گذشت ۸ روز. مقاومت حداکثر خود را پیدا می‌کند؛ بنابراین باید به اندازه کافی فرصت داده شود تا فونداسیون مقاومت لازم را برای نصب موتور پمپ پیدا می‌کند). - ارتفاع فونداسیون همیشه باید از سطح زمین بالاتر باشد تا هم کار کردن و تعمیرات جزیی آن ممکن باشد و هم از زنگزدگی در مجاورت رطوبت جلوگیری شود و پوسیدگی به حداقل برسد. - برای بستن پیچهای موتور پمپها به شاسی و فونداسیون لازم است جای پیچها را در داخل بتون جاگذاری کرد و درون این منافذ یک لوله باریک قرار داده شود. تا پس از بتون‌ریزی کاملا سفت و پیچهای داخل آن بسته شود. پس از احداث فونداسیون باید پمپها و موتورها را که جداگانه. یا مشترکاً بر روی یک شاسی صحیح موتور پمپها تذکر داده است باید به دقت مورد توحه قرار داد. ۲-۳-۲ پمپهای سبکی که روی لوله وصل می‌گردند این پمپها که به نام پمپهای روی خطی معروف‌اند. به علت سبکی وزنشان مستقیماً بر روی سیستم لوله کشی متصل می‌گردند. این پمپها برای دبی‌های پایین و استفاده در منازل یا باغجه‌ها و یا در انبارهای نفت و... مورد استفاده قرار می گیرند. ۳-۳-۲ پمپهای شناور که در درون آب به صورت شناور باقی می مانند این نوع پمپها از دو قسمت. شامل پمپ گریز از مرکز و الکتروموتور تشکیل می‌گردد که کاملا در داخل آب قرار می‌گیرد. برای بالا بردن عمر مفید پمپهای شناور رعایت دستورالعمل‌هایی در ابتدای راه‌اندازی ضروری ابعاد مخزن آب. عمق نصب الکتروپمپ در چاه با مخزن آب و... است. 2-۳-۲ پمپهایی که روی شساسی متحرک وصل می‌گردند در کنار نهرها و رودخانه‌ها مورد استفاده قرار می گیرند. نوع سنگین این پمپها بر روی یک شاسی متحر ک وصل وبه وسیله چرخ و یا ماشینهای سبک جابه جا می‌شوند. از این نوع پمپها در آبرسانی اراضی کشاورزی استفاده می‌گردد. ۳۵ -------- صفحهٔ بعد -------- پیوست شماره ۲ سازه‌ها و دستگاههای مخصوص اندازه‌گیری آب موضوع مورد بحت در این بخش عبارت است از: اندازه گیری آب در شبکه‌های آبیاری با روشهایی که استفاده از دستگاهها و سازه‌های اندازه‌گیری ارزانقیمت را میسر سازد و ضمن سهولت اندازه‌گیری نتایج اندازه‌گیری قابل اعتماد باشد. تقریبا هر نوع مانعی که در مسیر جریان عادی آب در یک کانال آبیاری اندک محدودیتی ایجاد کند. می‌تواند به عنوان یک وسیله اندازه‌گیری مورد استفاده قرار گیرد؛ مشروط بر اینکه این مانع قابل واسنجی باشد. هرچند. آزمایشهای واسنجی لازم برای تهیه یک منحنی یا جدول دقیق معین. مستلزم صرف هزینه‌ها و وقت نسبتاً زیاد است و هنگامی که وسیله اندازه‌گیری مورد واسنجی قرار می‌گیرد. باید در سطح وسیعی قابل استفاده یا اندازه و ظرفیت دستگاه بزرگتر از اندازه‌های معمول باشد ؛ به طوری که انجام دادن واسنحی قابل تو حیه باشد. برای اندازه‌گیری جریانهای با دبی کم (کمتر از ۱۰۰۰ لیتر در ثانیه) تمریبا در تمام موارد بهتر است از یکی از وسایل اندازه گیری استاندارد و با حدولها و منحنی‌هایی که فبلا تصحیح و تدقیق شده است. استفاده کرد. در این بخش فقط دستگاههای اندازه‌گیری استاندارد مورد تأکید است. منظور دستگاههایی است که مشخصات آنها تعریف یا به درستی و با دقت واسنجی شده و نصب آنها صحیح باشد و صحت کار و قابلیت بهره‌برداری مستمر لزوم اندازه گیری جریان آب آبیاری ومحلهای مناسب برای اندازه‌گیری مفید خواهد بود. ۱- دلایل لزوم اندازه‌گیری جریان آب ۱-۱ توزیع موْثر و مفید آب وجود تقاضای فزاینده برای استفاده از منابع آب و افزایش روزافزون هزینه‌های توسعه تأسیسات آبیاری ایجاب می‌کند که در مصرف آب رعایت صرفه‌جویی کامل و از تلفات آن جلوگیری شود. تجارب به دست آمده حاکی از این است که بدون اندازه‌گیری و آب‌سنجی این امر تحقق نمی پذیرد. اندازه‌گیری آب امکان حصول اطمینان از تحویل بدون وقفه آب برابر برنامه تنظیمی. تعیین مقدار آب تحویلی. رفع مغایرتها و تخمین و ردیابی منشاً تلفات ناشی از انتقال و توزیع آب را فراهم می‌نماید. ۲-۱ استفاده مفید از آب در سطح مزرعه آگاهی بیشتر درباره روابط موجود بین رطوبت خاک و گیاه باعث می‌شود تا شبکه‌های آبیاری به گونه‌ای طراحی شود که به وسیله آن بتوان آب را به مقدار لازم و در زمان مناسب از نظر وضعیت رطوبت خاک مصرف کرد و -------- صفحهٔ بعد -------- در نتیجه امکان مصرف آب با حداکثر راندمان و حداقل خسارت به زمین وخاک فراهم شود. جنین آگاهی فقط از طریق اندازه‌گیری صحیح آب مصرفی میسر است. ۳-۱ تحقیقات کاربردی به منظور مدیریت موْئُر آب و استفاده بهینه از آن. انجام دادن آزمایشهای صحرایی و ارزیابی عملکرد سیستم آبیاری موجود ازجمله: برآورد راندمان شبکه آبیاری موجود .تعیین مقدار آب دریافتی. مقدار جریان آب در بخشهای مختلف شبکه. طول فاروها. برآورد تلفات و غیره. ضروری است. اندازه گیری آب استفاده از وسایل اندازه گیری مناسب برای انجام دادن آزمایشها و ارزیابیهای مذکور اجتناب‌ناپذیر است. 2-۱ توجه به عوامل اجتماعی - اقتصادی اعم از اینکه آب متعلق به دولت یا بخش خصوصی باشد. اندازه‌گیری آب عامل مهمی برای تهیه الگوی توزیعی است که با استفاده از آن بتوان نیازهای واقعی یا حقابه‌های قانونی یا هر دوی آنها را برآورد نمود و با استفاده از الگوی مذ کور مبنای درستی برای محاسبه آب بها به دست آورد. ۵-۱ تعیین محلهای مناسب اندازه‌گیری آب محل اندازه‌گیری آب را می‌توان در ابتدای شبکه توزیع یا در آبگیر کانالهای فرعی ( درجه ۲ و غیره ) و یا در هر نقطه دیگر انشعاب از کانال پیش‌بینی نمود. لیکن مهمترین نقطه اندازه‌گیری محل آبگیر مزرعه" است که درواقع نقطه تلاقی منافع مدیریت بهره‌برداری شبکه با منافع بهره‌بردار است. حدود نیاز به استفاده از دستگاه اندازهگیری در محل تحویل آب. بستگی به سیستم و چگونگی تحویل آب مورد درخواست دارد. معمولا تحویل آب به متقاضیان براساس اندازه‌گیری. مبنای صحیحی است هم برای توزیع عادلانه آب و هم به منظور محاسبه آب بهاء. در جایی که مبنای توزیع آب بین بهره‌بردارانی که از یک کانال درجه ۲ (یا درجه۳ یاءغ) آب دریافت می‌نمایند» گردش آبیاری است و در حالتی که مقدار آب تحویلی به هر بهره‌ردار در طول مدت تحویل متغیر باشد. صب وسیله اندازه‌گیری در نقطه تحویل ضروری است. از طرف دیگر هرگاه مقدار آب تحویلی به بهره‌برداران که از طریق یک کانال انجام می‌شود. براساس مساحت مزرعه یا نوع محصول تعیین شود؟ معمولا اندازه‌گیری آب لزومی ندارد. مگر اینکه اهداف دیگری نظیر اصلاح و بهبود راندمان آبیاری مدنظر باشد. همجنین در شبکه‌هایی که ممّدار جریان آب ثابت است. به‌طورکلی اندازه‌گیری ضرورتی ندارد. لیکن می‌تواند 1- 1۳۳۵۱۲, ۳۵۲۱ 01 -------- صفحهٔ بعد -------- هرگاه چندین بهره‌بردار در آب تحویلی از یک آبگیر سهیم و مقدار آب کانال به میزان قابل توجهی متغیر و دارای نوسان باشد. این چنین آبگیرهایی باید با وسیله اندازه‌گیری تجهیز شود حتی اگر در موقع توزیع و تحویل آب بین آبگیرها عملا انصاف و عدالت رعایت شود. به این ترتیب با نصب وسیله اندازه‌گیری در هر آبگیر. هر یک از گروههای بهره‌برداری که از یک آبگیر آب دریافت می‌نمایند. در هر زمان قادر خواهند بود که از مقدار آب موجود و دریافتی از آبگیر خودآگاه باشند. نتیجه آنکه چنانچه کل آب آبیاری که از یک آبگیر در زمان معینی تحویل می‌شود تنها به یک مزرعه متعلق باشد مناسبترین محل برای نصب وسیله اندازه‌گیری آبگیر مذکور است و در صورتی که قرار باشد که آب بین چند کانال تقسیم شود.نصب یک وسیله اندازه‌گیری ساده در محل تحویل آب به هر ایک از کانالهای مذکور (درجه ۲یا ۳یا ۶) راه‌حل مناسب خواهد بود. ۲- محدودیتها و موانع موجود اندازه گیری آب در تعداد زیادی از شبکه‌های آبیاری مسئله ساده‌ای نیست. کمبود فشار یا اختلاف سطح لازم در بعضی از شبکه‌های آبیاری ممکن است به حدی باشد که اندازه‌گیری صحیح را امکانپذیر ننماید. تغییرات نیاز آبی در مزارع و در مقدار آب تحویلی به بهره‌برداران موجب بروز نوساناتی در رقوم سطح یا سرعت آب یا هر دو می‌شود. وجود علفهای هرز. سیلت. عدم نظارت و دقت مستمر لازم در مرحله ساخت شبکه و عوامل عدیده دیگر می تواند از صحت و دقت اندازه‌گیری آب بکاهد. با درنظر گرفتن اینکه در یک شبکه آبیاری ممکن است آبگیرهای زیادی وجود داشته باشد. ایجاد سیستم تحویل آب براساس اندازه‌گیری در محل آبگیرها در مواردی مستلزم ایجاد سازمانی وسیع و پر هزینه بهره‌برداری از شبکه‌های آبیاری است که به نوبه خود مسائل پرسنلی. استخدامی. آموزشی و غیره را به همراه خواهد داشت. عامل هزینه بخصوص در مواردی که واحدهای بهره‌برداری (مزارع) کوچک یا بازده اقتصادی آنها ناچیز است. از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. در چنین مواردی به ناچار باید ادوات اندازه‌گیری ساده با دقت کمتر انتخاب ۳- روشهاء سازه‌ها و وسایل اندازه‌گیری قابل استفاده سرریزها از نظر کاربردی واقتصادی مناسبترین وسیله اندازه‌گیری آب به‌شمار می‌روند. مشروط بر اینکه اختلاف سطح (شیب) آب کافی وجود داشته باشد. فلومها تقریبا برای هر نوع وضعیت جریان به میزان وسیعی در شبکه‌های آبیاری قابل استفاده هستند. مهمترین مزیت آنها. ایجاد افت فشار کم. دقت مطلوب برای دبیهای مختلف با دامنه تغییرات زیاد +عغدم حساسیت زیاد نسبت به تغییرات سرعت جریان است و درعین‌حال وحود مواد معلق و شناور در آب تأثیر زیادی بر دقت کار آنها ندارد. از گروه فلومها. علاوه بر پارشال فلوم انواع ۳۸ -------- صفحهٔ بعد -------- دیگری که با ایجاد تغییراتی در شکل و ابعاد آنها ساخته شده. در کشورهای مختلف مورد استفاده قرار می‌گیرد. از جمله می‌توان فلوم بدون گلو " و 11۷1۳۴ ۷۷/۵۷2 را نام برد. نوع اخیر در مواردی که شیب سطح آب زیاد است و شرایط سققوط آزاد آب فراهم است. کاربرد دارد. فلوم ذوزنقه‌ای شکل نوع دیگری از فلومهاست که به صورت بتنی در محل مورد نظر در جا ساخته می‌شود. وسیله‌ای است ارزانقیمت که ساخت آن نیز اسان است. دستگاههای اندازه‌گیری پروانه‌ای" ادوات اندازه‌گیری تجارتی آب هستند که نزدیک انتهای خروجی لوله یا مجرای آب با جریان ثقلی نصب می‌شود. این نوع دستگاهها مخصوصاً برای شبکه‌هایی که افت فشار مجاز نیست و آب به صورت حجمی فروخته می‌شود. طراحی و ساخته شده است. است. تعدادی از آبگیرها طوری طراحی و واسنجی شده که علاوه بر نقش اصلی آنها به عنوان تنظیم کننده حریان آب. نقش وسیله اندازه‌گیری آب را نیز داشته باشند. بعضی از این قبیل آبگیرها که عمومیت بیشتری دارند عبارتند از: آبگیرهایی به شکل فلوم. آبگیرهایی به شکل روزنه مضاعف " مقسمهای نیرپیک. دریچه‌های مخصوص اندازه‌گیری" برای آبگیرهای به شکل آبگذر. میزان دقت این دستگاهها (سازه‌ها) در شرایط کاری معمولا در حد ۵/ + و گاهی ممکن است به ۱۰/ + برسد و یا ندرتاً از آن تجاوز نماید. آبگیرهایی نیز وجود دارد که یا واسنحی نشده. یا برای اندازه‌گیری مناسب نیستند. هر جا که از این قبیل سازه‌ها یا ادوات استفاده شده است. برای دستیابی به دقت کافی در اندازه گیریها بدون انکه نیاز به اصلاح آنها یا تحمل هزینه‌های ساختمانی اضافی باشد. نصب ادوات اندازه‌گیری استاندارد در فاصله‌ای در پایین‌دست آبگیرهای مذکور می تواند مناسبترین راه‌حل باشد. 2- تغییرات حاصل سده و روند آن سیر تکامل فن اندازه‌گیری و ادوات مربوط. در قسمتهای زیادی از جهان و در هر قسمت به‌طور مستقل در جهت بهبود و پیشرفت تداوم یافته است و نتیجه آن ساخت انواع دستگاهها و تهیه طرحهای فراوانی بوده است که هریک با شرایط محلی خاص سازگار شده است. هرچند که تعداد زیادی از دستگاههای ساخته شده برای شرایط خاص محلی در سایر نقاط با وضعیتهای مشابه نیز قابل استفاده بوده است. همچنین درمواردی. از ترکیب برخی از خصوصیات چند دستگاه اندازه‌گیری. دستگاههای تکامل یافته جدیدی با وسعت کاربردی بیشتر ساخته شده 06 ]1۳3۳۵۵ ابت)-| 5 ]۳۳۵0۵ -2 6 0۲111166 3-10۱6 4-3/1010۳5 5-1 ۳۹ -------- صفحهٔ بعد -------- است. میزان دقت دستگاه اندازه‌گیری را می‌توان با واسنجی بهتر و ساختن سازه‌هایی با ابعاد کاملا استاندارد افزایش داد. هزینه ساخت ادوات و دستگاههای اندازه‌گیری را با ایجاد تغییرات و اصلاحاتی می‌توان کاهش داد. فلوم بدون گلو ازجمله این موارد است؛ همچنین با استاندارد کردن و واسنجی بیشتر سازه‌های توزیع و وارسی آب. صرفه‌جویی بیشتر در هزینه‌های اندازه‌گیری امکانپذیر است؟؛ مثلا استفاده از کالورتها به اعنوان سازه مخصوص اندازه گیری. همانطور که ملاحظه شد. در این بخش به لحاظ هماهنگی با محتوا و اهداف نشریه حاضر به ذکر کلیاتی درباره اندازه گیری آب و ادوات و سازه‌های مربوط اکتفا شده است. به علاوه عمدتاً شبکه‌های آبیاری با جریان ثقلی روباز مدنظر بوده است. شرح تفصیلی دستگاهها و سازه‌های اندازه‌گیری با موارد استفاده از آنها. مزایا و محدودیتهای هریک. نحوه بهره‌برداری و نگهداری و غیره در نشریه شماره ۲۹ فائو با اعنوان «سازه‌های هیدرولیکی کوچک» ونشریه شماره ۱۰۹ دفتر تحقیقات و معیارهای فنی سازمان برنامه و بودجه" مندرج است. ۵- واسنجی " دستگاهها و سازه‌های مخصوص اندازه‌گیری آب به منظور برقراری رابطه دقیق عددی بین تراز آب یا ارتفاع اشل با مقطع جریان (در صورت استفاده از روزنه‌ها) و دبی جریان آب» واسنجی دستگاهها و سازه‌های مخصوص اندازه‌گیری ضروری است. اغلب سرریزها و پارشال فلومهای استاندارد شده برای اندازه‌گیری دبی .در سطح وسیعی در شرایط آزمایشگاهی یا صحرایی واسنجی شده و نتایج حاصل شده به صورت جدول یا منحنی چاپ و منتشر شده است. چنانچه وسایل اندازه گیری با ابعاد و مشخصات استاندارد ساخته شود. می‌توان مستقیماً از جدولها و منحنیهای مذکور استفاده کرد. در این موارد دقت اندازه‌گیری زیاد و بین ۱/ + تا ۵/ + خواهد بود. در مورد سازه‌های ساختمانی ثابت مخصوص اندازه‌گیری .در صورتی که از نظر مصالح مورد استفاده واندازه ها استانداردهای مربوط رعایت نشده باشد .استفاده از جدولها ومنحنیهای استاندارد نتایجی با تفریب بیش از ۵./ * به دست خواهد داد و به منظور افزایش دقت. در هر مورد واسنجی صحرایی در محل استقرار سازه مورد نظر لازم است. معمولا در مواردی که برای اندازه‌گیری دبی جریان از دریچه‌های معمولی. کشویی و یا سایر دستگاههای موجود استفاده می‌شود. واسنجی آنها ضروری است. در موقع واسنجی یک دستگاه یا سازه. اندازه‌گیری دبی و ارتفاع یا تراز آب مربوط باید با مقادیر مختلف انجام شود. دامنه تغییرات مفادیر دبی در مرحله واسنجی باید به ترتیبی باشد که کلیه مقادیر مختلف دبی قابل اندازه‌گیری به وسیله دستگاه مذکور را در بر گیرد. با استفاده از اعداد حاصل از اندازه‌گیری. جدول یا منحنی مربوط تهیه یا رسم می‌شود. همان‌طور که در بیشتر کتابها یا نشریات کلاسیک مربوط به وسایل اندازه‌گیری شرح داده شده است. برای اندازه‌گیری دبی در موقع واسنجی از دستگاه مولینه 5 11۷0۳۵۷۱۱۶ |[|5۵ -۱ ۲- ضوابط ومعیارهای فنی شبکه آبیاری و زهکشی. اندازه‌گیری جریان 5 )-د ۰ -------- صفحهٔ بعد -------- استفاده می‌شود. در محل اندازه‌گیری باید ابعاد مقطع انتخابی معلوم و برای ترازهای مختلف سطح آب مدرج شده باشد. محل انتخابی برای واسنجی باید در بالادست محل دستگاه اندازه‌گیری مورد واسنجی قرار گرفته باشد و در قسمتی از مسیر جریان که مستقیم و فاقد انحناست وخارج از شعاع تأثیر امواج یا هر عامل ایجادکننده عدم یکنواختی جریان در نظر گرفته شود. به منظور دستیابی به جدول یا منحینهای با قابلیت انطباق دقیق و مناسب. لازم است اندازه‌گیری به وسیله مولینه و با قرائتهای متعدد انجام گیرد. زیرا اندازه‌گیری به تعداد کم. نتایجی با اختلاف زیاد به دست می‌دهد. در بالا دست دستگاه مورد واسنحی (دستگاه اندازه گیری دائمی) به‌ طور موقت نصب می‌شود. استفاده از این روش مستلزم وجود شیب مناسب یا اختلاف ارتفاع کافی سطح آب در محل نصب دستگاه موقت است. به‌طوری که شرایط ریزش آزاد (غیر مستغرق) آب فراهم باشد. ترجمه از متن انگلیسی نشریه شماره ۲۹ جلد دوم : 2 ۷۵۱۲۵ ۹0۳۲۲۵۹-1975 11۷020116 ااس؟ ۳206۲ 10۳۵۱۵26 220 1۳۳122۵02 ,۲۸0 2۵ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱- نشریات شرکت صنایع پمپ سازی ایران (پمپیران ) ۲- نشریات شرکت نیر پارس 0 60۱2۵010۲ ۸۹۸۳-1980 57۹۲۹ 1۳۳102200 12۳1 01 000۳2000 200 069129 -3 2 ۷۵1۲۱۵ ۹0۳۷۳۵۹-1975 110۳26 2[۱ 5۳۳ ۳۹06۲ 0۳۵۱26 200 1۳۳122000 ,۲۸0 -4 ۲ -------- صفحهٔ بعد -------- 40 0۲ ۲12۵ 1۳۵ 1 0 0 ۱۱۵ م۳۳ 1۹126 01 0 ۱۷11۱۹1۲۹۷ 0۰ ]۷1028061 1۵۵۳۵۵۹ ۷۷/۵۱۵۲ 11۵۵ 0 0 1۶ 4۵ [ 12031۵ 20 5100120 ان 0116 7۹۳۲/۵۹ [07 00607011070 6 060 0[ 1/7۵۹1 0۳۵ ۸:۸۵ 117۱۵71۲ [ 77۳120170 ۷:۵ (7071710860 5 ۲۳۵۳۱1۵110 ۲10. 48