برای بررسی‌ای اقتصادی

⚠ این متن با نرم‌افزار از روی تصویر خوانده شده و ممکن است خطا داشته باشد؛ برای استناد، اصلِ سند را ببینید. سازمان برنامه و بودجه - وزارت نیرو جداول راهنمای ادلااعات پایه دءرد‌نیاز برای بررسی‌ای اقتصادی تأمین, انتقال و توزیح آب‌کشاورزی معاونت آمور فنی نشریه شماره ۱۷۶ در آمور فنی و تدوین معیارها -------- صفحهٔ بعد -------- جمهوری اسلامی ایرآن سازمان برنامه و بودجه - وزارت نیرو پم 8 ۹ 9 ذنجای ۱ ۹2112 وا اه 9 9 و ۷19 ّ و ۰۰ ِ انتقال وآوزیی آب‌کشاورزی نشریه شماره ۱۷۳۴ معاونت آمور فنی دفتر آمور فنی 9 تدوین معبارها انتشارات سازمان برنامه و بودحه ۷۱ ۱۱۳۹۷ ی و -------- صفحهٔ بعد -------- فهر ستبرکه سازمان برنامه و بودجه . دفتر امور فنی و تدوین معیارها جداول راهنمای اطلاعات پایه مورد نیاز برای بررسیهای اقتصادی ‏ تأمین.انتقال و توزیع آب کشاورزی/ معاونت امور فنی. دفتر امور فنی و تدوین معیارها؛وز ارت‌نیرو.[ طرح تهیه‌استانداردهای انتشارات. ۱۳۷۷. ۶,۰ ص.:فر م.- (سازمان‌برنامه و بودحه دفتر امور فنی و تدوین معبارها: نشریه 964-425-068-0 15 فهرست نویسی بر اساس اطلاعات فیپا( فهرستنویسی پیش از انتشار). ۱.کشاورزی - تأمین آب - تأثیر هزینه. ۲. طر حهای کشاورزی - تأثیر هزینه. ۳ آب - افزایش منابع - تأثیر هزینه. ۴. هزینه - تأثیر - فرمهاو پرسشنامه‌ها.الف. ایران.وزارت یر و.طرح تهیه استانداردهای مهندسی آب کشور. ب. سازمان برنامه و بودجه. مرکز مدارک اقتصادی - اجتماعی و انتشارات. ج. عنوان. ۴ج ۷س /۱۴۱۵ (11] ۳۳۳ کتابخانه ملی ایران ۵ -۷۷م شایک ۰ ۹۶۴-۴۲۵-۰۶۸-۰ 964-425-068-0 15۸ جداول راهنمای اطلاعات پایه مورد نیاز برای بررسیهای اقتصادی تامین,انتقال و توزیع اب کشاورزی ناشر:سازمان برنامه و بودجه. مرکز مدارک اقتصادی - احتماعی و انتشارات چاپ اول: ۶۰۰ نسخه. ۱۳۷۷ قیمت: ۰.۰ ۴۰ریال چاپ و صحافی: موسسه زحل چاپ همه حقوق برای ناشر محفوظ است. -------- صفحهٔ بعد -------- بسمه تعالی جمهوری اسلامی ابران سازمان برنامه و بودجه شماره: ۰ ۱۰۲/۴۴۹-۵۴/۳۵۸ به:تمامی دستگاه‌های اجرایی و مهندسان مشاور تاریخ: ۱۳۷۷/۲/۵ موضوع: جداول راهنمای اطلاعات پایه مورد نیاز برای بررسیهای اقتصادی تأمینانتقال و توزیع آب کشاورزی به استناد ماده ۲۳ قانون برنامه و بودجه کشور و آیین نامه استانداردهای اجرایی طرح‌های عمرانی این دستورالعمل از نوع مذکور در ماده هفت آیین نامه در صفحه صادر می‌گردد. ۱۳/۱ به پیوست نشریه شماره ۱۱۷/۴ دفتر امور فنی و تدوین معیبارهای این سازمان تحت عنوان."جداول تاریخ مندرح در ماده ۸آیین نامه در مورد این دستورالعمل می باشد. راهنمای اطلاعات پایه مورد نیاز برای بررسیهای اقتصادی تأمین,انتقال و توزیع آب کشاورزی" ابلاع می‌گردد. دستگاه‌های اجرایی و مهندسان مشاور می‌توانند مفاد نشریه مذکور و دستورالعمل‌های مندرج در آن را ضمن تطبیق با شرایط کار خود در طرح‌های عمرانی مورد استفاده قرار دهند. معاون رییس جمهور و رییس سازمان برنامه و بودجه -------- صفحهٔ بعد -------- بسمه تعالی استفاده از ضوابط. معیارهاو استانداردها در مراحل تهیه (مطالعات امکان سنجی) مطالعه و طراحی. اجراء بهره‌برداری و نگهداری طرحهای عمرانی بلحاظ توجیه فنی و اقتصادی طرحها. کیفیت طراحی و اجرا (عمر مفید) و هزینه‌های نگهداری و بهره‌برداری از اهمیت ویژه‌ای برخوردار می‌باشد. نظام جدید فنی و اجرایی طرح‌های عمرانی کشور (مصوب جلسه مورخ ۳ هبات محترم وزیران) بکارگیری معیارها. استانداردها و ضوابط فنی در مراحل تهیه و اجرای طرح و نیز توجه لازم به هزینه‌های نگهداری و بهره‌برداری در قیمت تمام‌شده طرحها را مورد تأکید جدی قرار داده است. با توجه به مراتب یاد شده و شرایط اقلیمی و محدودیت منابع آب در ایران. امور آب وزارت نیرو (طرح تهیه استانداردهای مهندسی آب کشور) با همکاری معاونت امور فنی سازمان برنامه و بودجه (دفتر امور فنی و تدوین معیارها) براساس ماده ۲۳ قانون برنامه و بودجه اقدام به تهیه استانداردهای مهندسی آب نموده است. استانداردهای مهندسی آب با در نظر داشتن موارد زیر تهیه و تدوین شده است: - استفاده از تخصصهاو تجربه‌های کارشناسان و صاحبنظران شاغل در بخش عمومی و خصوصی - استفاده از منابع و ماأخذ معتبر و استانداردهای بین‌المللی - بهره‌گیری از تجارب دستگاههای اجرایی. سازمانها. نهادها. واحدهای صنعتی. واحدهای مطالعه. طراحی و ساخت - ایجاد هماهنگی در مراحل تهیه. اجرا. بهره برداری و ارزشیابی طرحها. - پرهیز از دوباره‌کاریها و اتلاف منابع مالی و غیرمالی کشور - توجه به اصول و موازین مورد عمل موْسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران و سایر موسسات تهیه‌کننده استاندارد ضمن تشکر از بخش عمران آب مهندسین مشاور ره شهر. برای بررسی و اظهار نظر در مورد این استاندارد. امید است مجریان و دست‌اندرکاران بخش آب. با بکارگیری استانداردهای یاد شده. برای پیشرفت و خودکفایی این بخش از فعالیتهای کشور تلاش نموده و صاحبنظران و متخصصان نیز با اظهار نظرهای سازنده در تکامل این استانداردها مشارکت کنند. دشترامور فنی و تدوین معیارها بهار ۱۳۷۷ -------- صفحهٔ بعد -------- ترکیب اعضای کمیته نشریه حاضر با مشارکت اعضای کمیته فنی شماره ۶ تهیه و تدوین شده که اسامی ایشان به ترتیب حروف الفبا بدین شرح است : آقای حسین ارفع عضو هیئت علمی دانشکده فنی دانشگاه تهران دکترای راه و ساختمان خانم طیبه آریان از مهندسین مشاور مهاب گدس لیسانس اقتصاد کشاورزی آقای احمد بهداد از سازمان برنامه و بودجه فوق‌لیسانس اقتصاد و ارزشیابی طرحها خانم لعیا پالیزبان از طرح تهیه استانداردهای مهندسی آب کشور ‏ لیسانس ریاضی و علوم کامپیوتر خانم فاطمه محبوب از سازمان برنامه و بودجه فوق‌لیسانس مدیریت بازرگانی آقای‌انوش‌نوری‌اسفندیاری از دفتر برنامه‌ریزی آب وزارت نیرو فوی‌لیسانس اقتصاد کشاورزی -------- صفحهٔ بعد -------- مقدمه ۱ فصل ۱-اهداف و مراحل انجام دادن کار ۱-۱ هدف و دامنه بررسی ۲-۱ مراحل انجام دادن کار ۳۹ ار تباط داده‌ها و روشهای محاسباتی فصل ۲- جداول تیپ ۱-۲ حداول اطلاعات ورودی ۲-۲ جداول وارسی اطلاعات ورودی ۳-۲ جداول تعدیل اطلاعات برای محاسبات اقتصادی ۴-۲ جداول محاسباتی ۵-۲ جداول خروجی پیبوست شماره ۳ پیوست شماره ۴ ۱۹ ۳۶ ۳۰ ۳۶ ۴۰ ۳۸ ۵۶ ۵۸ -------- صفحهٔ بعد -------- مقدمه این نشریه گامی است در جهت استانداردکردن مطالعات ارزیابی اقتصادی طرحهای توسعه منابع آب که هدف استانداردکردن اطلاعات پایه مورد نیاز در بررسی اقتصادی طرحهای تأمین و انتقال آب کشاورزی را در قالب دو فصل به شرح زیر مدنظر قرار می‌دهد: - در فصل اول مواردی چند از جمله: هدف و دامنه بررسی. مراحل انجام دادن کار و نهایتاً ارتباط داده‌ها و روشهای محاسباتی مطرح می‌گردد. - فصل دوم تحت عنوان «جداول تیپ» به طور مشخص به بررسی هزینه‌ها و فایده‌های طرح (زراعت و باغداری) براساس جداول اطلاعات ورودی و با توجه به نیاز مطالعات اقتصادی طرح در مرحله توجیهی می‌پردازد. به منظور پردازش و تنظیم اطلاعات مورد نیاز جداول مربوط به وارسی اطلاعات ورودی. تعدیل اطلاعات برای محاسبات اقتصادی. محاسبات تنزیلی (به منظور اعمال پارامتر زمان) و نهایتاً اطلاعات خروجی نیز ارائه می‌شود. - پیوست شماره ۱ شامل جداول مربوط به ریز اقلام هزینه‌های تولید زراعی است. - پیوست شماره ۲ شامل جداولی است که در کنار یا جایگزین جداول فصل دوم در خدمت انجام دادن مطالعات مرحله شناسایی قرار می‌گیرد. - در پیوست شماره ۳ فهرست عناوین اطلاعات ویژه مورد نیاز در مطالعات اقتصادی ارائه می‌گردد. - در پیوست شماره ۴ فرمولهای متداول برای محاسبه عواملی که در تحلیل طرحها به کار می‌رود. ارائه می‌شود. ۱ -------- صفحهٔ بعد -------- فصل اول - اهداف و مراحل انجام دادن کار ۱-۱ هدف و دامنه بررسی از پیش‌نیازهای مهم مطالعات ارزیابی اقتصادی. داده‌های پایه ویژه " و روشهای استاندارد محاسباتی آ است. تعیین استانداردها در مورد این دو پیش نیاز مهم. تأثیر تعیین‌کننده‌ای بر کیفیت کار و هماهنگی و یکدست‌بودن نتایج این مطالعات دارد. این امر در مطالعات ارزیابی اقتصادی, که اعتبار نتایج عمدتاً ناشی از ارزش مقایسه‌ای آنهاست. از اهمیت خاصی برخوردار است. ارزیابی اقتصادی از فعالیتهای اصلی مختلفی تشکیل شده است. این فعالیتها عبارتند از: - پیش‌بینی و طبقه‌بندی پیامدها براورد اهمیت هر پیامد - تحلیل و بررسی پیامدها - تبدیل پیامدها به آحاد تناسب‌پذیر - محاسبه ضوابط یا شاخصهای تنزیلی - تدوین ملاحظات تکمیلی و شاخصهای غیرپولی این بررسی صرفاً ناظر به آن بخش از پیامدهای آمهمی است که در هدف تَأمین انتقال و توزیع آب کشاورزی, قابل تبدیل به آحاد تناسب‌پذیر باشند. (محدوده داخل خطچین در نمودار شماره ۱). بدیهی است که برای پیش بینی و طبقه بندی . برآورد اهمیت . تحلیل وبررسی و ملاحظات تکمیلی نیاز به مجموعه حداول جداگانه و مستقّلی است که دردامنه کار این محموعه قرار نمی‌گیرد. در بیان استانداردهای موردنظر. اطلاعات به صورت مجموعه‌ای از جداول تیپ تنظیم شده که در جحهت تعیین داده‌های پایه ویژه و گامهای مشخص محاسباتی و نحوه ارائه نتایج محاسبات تهیه شده است. ۱- منظور از داده های پایه ویژه . اطلاعاتی است که به طور مستقیم درارزیابی اقتصادی طرح به کار گرفته می شود و فهرست آن براساس دستورالعمل ۳۰-الف در پیوست شماره ۳ همین نشریه ارائه شده است. ۲- منظور روشهایی است که داده‌های ورودی برای محاسبات ارزیابی اقتصادی را به برآورد هزینه و فایده اجتماعی و شاخصهای تنزیلی یا ملاحظات تکمیلی تبدیل می‌کند. ۳- منظور از پیامدهای مهم. نتایج و عواقب مهمی است که به واسطه اجرای طرحهای تأمین آب کشاورزی در طول دوره بررسی در جامعه ظاهر می‌شود و معادل انگلیسی این واژه 1۳۸۵۱ است. ۲ -------- صفحهٔ بعد -------- نمودار ۱- فعالیتهای اصلی مطالعات ارزیابی اقتصادی پیامذها محدوده بررسی ی ۲ . ! : ۱ ۱ ۱ ۱ تبدیل به آی‌ادلم ! پل و برر ۱ تناسب پذ یر ۱ پیامدها ۱ ۱ ۱ ۱ ۱ ۱ ۱ ۱ ۱ : ۱ ۱ ا ۱ تنزیلی ۱ شاخصهای غیرپولی ۱ ۱ ۱ ا ز ی نمودار ۲- مراحل اصلی مطالعات ارزیابی اقتصادی انحام دادن محاسبات ۳ -------- صفحهٔ بعد -------- ۲-۱ مراحل انجام دادن کار در بررسیهای اقتصادی. کار جمع آوری. بررسی. تقویم و ارزیابی هزینه‌ها و فایده‌ها و بالاخره محاسبه و ارائه ۱-۲-۱ جمع‌آوری و بررسی داده‌های ورودی در این مرحله داده‌های کمی و کیفی عمومی و ویژه طرح از طرق مختلف و بااستفاده از نتایج مختلف فنی - اقتصادی جمع آوری و بررسی می‌گردد. ۲-۳-۹ پردازش داده‌ها جون داده‌های جمع آوری شده به دلا یل مختلف. مستقیماً قابل استفاده در ارزیابیهای اقتصادی نیستند. از این رو لازم است اطلاعات ورودی وارسی. تعدیل وبرای محاسبات تنظیم شود. ۲-۲-۱ انجام دادن محاسبات مفروضات محاسباتی. آماده برای انجام دادن محاسبات می‌شوند. ۴-۲-۱ ارائه شاخصها نتایج محاسبات. به صورت شاخصهایی در جداول مناسبی تنظیم و برای تبیین و تحلیل در اختیار استفاده‌کنندگان ۱ ارتباط داده‌ها و روشهای محاسباتی گرجه در یک تسیم‌بندی کلی. می‌توان داده‌ها و محاسبات را از یکدیگر تفکیک نمود. اما در عمل ارتباط متقابلی بین روشهای محاسباتی و داده‌های پایه مورد نیاز وجود دارد (نمودار شماره ۳). از این رو در توضیح حداول داده‌های پایه و پردازش داده‌ها. روشهای محاسباتی متناب نیز ملحوظ شده است. -------- صفحهٔ بعد -------- مطالعات ارزیابی اقتصادی زک نامگ سسکمممسمتتجحم ۱ ۱ پیش‌نیازهای مطالمات ارزیابی اقتصادی ۱ ۲ مطالعات زمینه ساز و پایه ۱ ۱ ۱ 1 ۱ ۱ داده‌های بایه ۱ ۱ ّ ۱ ۱ ۱ ۱ ۱ [ ۱ ۱ ۱ ْ ْ ا ۱ ۱ ۱ > ۱ ا تقویم ۱ همزینه‌ها ۱ ۱ ۱ ۱ ۱ ۱ | أ [ 1 ا ۱ ا ۱ ۱ ر ال 1 عمده‌ترین ملاحظات در این زمینه به قرار زیر است : ۱-۳-۱ روشهای محاسباتی و جزییات اطلاعات موردنیاز در مراحل مختلف تکوین مطالعات طرح. متفاوت است. از این رو جداول ارائه شده در متن این استاندارد مربوط به مطالعات مرحله توجیهی است و تعدیلات قابل قبول برای مطالعات مرحله شناسایی در پیوست شماره ۲ ارائه شده است. ۲-۳-۱ روشهای محاسباتی عمدتاً مبتنی برامکانات فنی و اقتصادی مجموعه مشاوران رسته آب و نیازهای مدیریتی در وضع موجود و تجربیات شرکت مهندسی مشاور مهاب قدس انتخاب و براساس آن جداول اطلاعاتی تنظیم شده است. بدیهی است که استفاده از روشهای پیشرفته تر و کاملتر در مراحل بعدی و متناسب با اعتلای نیازها و زیرساختهای مدیریت منابع آب. در تجدید نظرهای دوره‌ای. در آینده مورد توجه قرار خواهد گرفت. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دوم - جداول تیپ همان‌طوری که در فصل اول اشاره شد. دامنه این بررسی مربوط به برآورد شاخصهای ریالی هدف تأمین آب کشاورزی است. لذا جداول تیپ ارائه شده نیز در همین چارجوب تهیه شده است. این جداول براساس نیاز مطالعات اقتصادی طرح در مرحله یکم با توجیهی " تنظیم می‌شود که اغلب آنها برای مطالعات شناسایی نیز با اندکی تغییر کاربرد دارد. حداول اضافی مربوط به مطالعات بهگزینی ؟ در مرحله شناسایی. در پیوست شماره ۲ ارائه گردیده است. ۲ این فصل شامل ۱۶ جدول و در قالب پنج بخش به شرح زیر تنظیم شده است:" بخش اول : جداول اطلاعات ورودی بخش دوم : جداول وارسی اطلاعات ورودی بخش سوم : جداول تعدیل اطلاعات برای محاسبات اقتصادی بخش چهارم : جداول محاسبات تنزیلی (برای اعمال عامل زمان) بخش پنجم : جداول اطلاعات خروجی به علاوه نمودار کلی ارتباطات جداول بخشهای مختلف تحت عنوان محاسبات شاخصهای اقتصادی (نمودارشمار۴) در صفحه ۳۹ارائه شده است. به استثنای بخش پنجم. سایر جداول از دو بخش مجزای فایده‌ها و هزینه‌ها (اقلام محاسبه شاخصهای اقتصادی) تشکیل شده‌اند. جداول مربوط به فایده‌ها و هزینه‌ها لازم است که به تفکیک نواحی عمرانی تکمیل گردند. زیرا: در مواردی محدوده مطالعاتی از نظر نظام طبیعی و اجتماعی از زیر مجموعه‌های متفاوتی تشکیل شده‌اند. هریک از ی ۲- مطالعات بهگزینی در مطالعات مرحله شناسایی برای ارائه گزینه (گزینه‌های) بهینه انجام می‌پذیرد. در ابتدای مطالعات توجیه‌پذیری نیز با توجه به تغییرات داده‌های پایه. ملحوظ کردن نظرات کارفرما و ... مطالعات بهگزینی می‌تواند انجام پذیرد. ۳- جداول شماره ۱ الی ۴ در شرایط آینده با طرح برای الگوهای مختلف کشت نیز تکمیل می‌گردد. با توجه به دقت مطالعات مرحله شناسایی : - جداول شماره ۱-۲ و ۲-۲ جایگزین جداول شماره ۵ (الف و ب) و ۶ (الف و اب) می‌شود. - جدول شماره ۳-۲ جایگزین جدول شماره ‎٩‏ می‌شود. - جداول شماره ۱۰ الی ۱۴ برای هر گزینه به طور مجزا تکمیل می‌گردد. - جداول شماره ۴-۲ الی ۷-۲ جایگزین جدول شماره ۱۵ می‌شود. ۴- ۷ جدول مربوط به ریز اقلام هزینه‌های تولید زراعی در پیوست شماره ۱ ارائه گردیده است. ۶ -------- صفحهٔ بعد -------- این زیر مجموعه‌ها می‌تواند یک ناحیه (زون) جداگانه در بررسیهای اقتصادی محسوب شود. در چنین مواردی باید مبانی اقتصادی منطقمه از نظر: عملکرد محصول. الگوی کشت و بازدهی اقتصادی متفاوت باشد. تفکیک مناطق از یکدیگر براساس اختلافات قابل ملاحظه در عوامل مور طبیعی و اجتماعی و با توجه به دقت مرحله مطالعاتی انجام برای سهولت استفاده از جداول در هر بخش توضیحات مختصری در قالب مقدمه یا مستقیماً در ارتباط با جداول ارائه شده است. در ارائه توضیحات سعی بر آن بوده که به خطوط اصلی (از نظر اهداف. روش محاسباتی و ...) اشاره شود و از پرداختن به حزییات خودداری شده است. ۱-۲ جداول اطلاعات ورودی ۱-۱-۲ فایده‌های طرح ! (زراعت و باغداری ) فایده‌های طرح در شرایط آینده بدون طرح و آینده با طرح از طریق بررسی اطلاعات کمی موجود برای برآورد درآمد خالص ناشی از فعالیتهای زراعت و باغداری در منطقه انجام می‌گیرد. در این ارتباط طبقه‌بندی اطلاعات هزینه و درامد در قالب جداول مشخصی به شرح زیر ارائه می‌گردد: - جدول شماره ۱ تحت عنوان "مشخصات الگوی زراعی و هزینه‌های تولید در هکتار" ضمن بررسی الگوی زراعی به تفکیک کشتهای اصلی و مجدد به بررسی هزینه‌های مربوط به اقلام تشکیل‌دهنده هزینه‌های تولید از جمله: بذرء سم. کود. ماشین آلات. کارگر و سایر موارد می‌پردازد. بدیهی است که این مشخصات می‌تواند براساس اطلاعات وضع موجود. شرایط آینده در صورت اجرای طرح و بدون اجرای طرح در منطقه تعیین شود. ماحصل اطلاعات مندرج در این جدول ۲ با توجه به ترکیب کشت و اراضی تحت پوشش, تعیین متوسط وزنی هزینه است که براساس سال انجام دادن مطالعات صحرایی مشاور محاسبه می‌شود. برای بهنگام‌کردن این رقم با سال تهیه گزارش ارزیابی اقتصادی (این سال می‌تواند منطبق بر سال مطالعات صحرایی نیز باشد) لازم است از نرخ با هه ۳ ی ۰ ۳ نرخهای مناسبی برای بهنگام‌کردن ارقام استفاده شود . 306115 ۳۳۵(۵01 -| ۲- در تکمیل اطلاعات مندرج در ۳- رشد قیمتهای گروههای مختلف تشکیل‌دهنده هزینه‌ها و فایده‌ها (کالاها و خدمات) مشابه و همسان نیست و لازم جدول‌های شماره ۱و ۲ لازم است. یکبار با قیمتهای مالی (بازار) و یکبار با -------- صفحهٔ بعد -------- - جدول شماره ۲ تحت عنوان "مشخصات الگوی زراعی و درامد ناخالص در هکتار " به منظور تعیین متوسط وزنی درآمد ناخالص در هکتار در شرایط وضع موجود. آینده با طرح و بدون طرح. تهیه شده است. - جدول شماره ۳ تحت عنوان "مشخصات الگوی زراعی و درامد خالص در هکتار " به منظور محاسبه درامد خالص در نواحی مختلف عمرانی واقع در محدوده مطالعاتی. طراحی شده است. ستون دوم در هریک از نواحی عمرانی (درآمد خالص) از مابه‌التفاوت ستونهای آخر جداول شماره ۲و ۱ یعنی درامد ناخالص و کل هزینه حاصل می‌شود. " - حدول شماره ۴ تحت عنوان آفایده طرح در فعالیت زراعی " انعکاس اطلاعات مربوط به درآمدهای طرح در شرابط موجود. آینده بدون طرح و آینده با طرح برای محاسبه فایده طرح در نواحی مختلف عمرانی در محدوده مطالعه است. ۱- ذکر سال براورد در کلیه جداول فوق برای یکسان‌سازی سال براورد هزینه و درامد از اهمیت بسزایی برخوردار است. ۸ -------- صفحهٔ بعد -------- ست و هزینه‌های تو لید در ۱ مواد مصرفی ّ - - لضربهای الگوی زراعی در هرز است. هزینه‌ها گنجانیده شود. ۳ هی لا اره ‏ ۲ ود لا رح 0 رح 0 : هزارریال -------- صفحهٔ بعد -------- ماره ( [8] وجیهی ‏ لا شماره [8] مو حود 0 باطرح ‏ 0 درامد ناخالص (هزار ریال) -------- صفحهٔ بعد -------- 1 ۱ ۶ ماره ) ۲ رجیهی . لا طرح ‏ 0 باطرح ‏ 0 قام : هزارریال مرانی ۲ ده درآمد خالطص مس مابه‌التفاوت -------- صفحهٔ بعد -------- شرح نواحی ناحیه عمرانی شماره ما - مابه‌التفاوت ستون ٩و‏ ۶ ره) 8 هی لا به : هزار ریال به : هکتار رد طر ناشی از اجرای طر -------- صفحهٔ بعد -------- ۲-۱-۲ هزینه‌های طرح اطلاعات مورد نیاز در این قسمت به تفکیک مراحل تأمین و انتقال و توزیع به شرح زیر ارائه می‌گردد: - جدول شماره ۵-الف تحت عنوان آهزینه‌های سرمایه‌گذاری طرح در مرحله تأمین آب کشاورزی" - جدول شماره ۵-ب تحت عنوان آهزینه‌های سرمایه‌گذاری طرح در مرحله توزیع و انتقال آب کشاورزی" در تقسیم‌بندی فوق اطلاعات براساس نوع تأسیسات عمده مربوط به تأمین. انتقال و توزیع آب کشاورزی ارائه گردیده است. با توجه به ویژگی هر طرح ممکن است برخی از این تأسیسات حذف و یا بعضاً تأسیسات دیگری مثل: کانال انتقال آب و ... اضافه شود. همچنین در لیست هزینه‌های سرمایه‌گذاری به اقلام عمده تأسیسات اشاره شده و از پرداختن به ریز عملیات (حفاری. خاکریزی و ...) خودداری به عمل آمده است. - ستونهای اطلاعاتی این جدولها شامل: اقلام مختلف هزینه است که مهمترین آنها هزینه‌های مستقیم به شمار می‌آید. - هزینه‌های مستقیم عمدتاً از حاصلضرب احجام عملیات در آحاد بها به دست می‌آید. - هزینه‌های پیش‌بینی نشده به منظور جبران اختلافاتی که در عمل ممکن است بین مقادیر واقعی و مقادیر برآورد و در مطالعات فنی - اقتصادی طرح مطرح شود. در نظر گرفته می‌شود. به عنوان مثال؛ تغییراتی که در بعضی از قسمتهای طرح پیش می‌آید و یا اصولاً اقلامی جزیی کار که بهنگام مطالعه از قلم‌افتاده است. در قالب درصدی از هزینه‌های مستقیم برآورد می‌گردد که رقم آن بین ۵ تا ۲۰ درصد است. - هزینه تجهیز کارگاه و بالاسری پیمانکار براساس درصدی از هزینه‌ها و با توجه به بخشنامه‌های سازمان برنامه و بودجه و همجنین کارهای خاص سدسازی و ... مدنظر قرار گرفته می‌شود. - ضریب منطقه‌ای : این نسبت براساس بخشنامه‌های سازمان برنامه و بودجه قابل استخراج و استفاده است. به‌طوری‌که برآورد هزینه‌های سرمایه‌گذاری طرح در ضرایب منطقه‌ای ذی‌ربط ضرب می‌شود. - هزینه‌های خدمات مهندسی و مدیریت طرح :این هزینه براساس بخشنامه‌های سازمان برنامه و بودجه برای مراحل مختلف مطالعاتی ۱ و۲ و ۳ (کارهای دفتری) و همچنین برآورد مشاور برای نظارت کارگاهی قابل - جدول شماره ۶- الف و ۶-ب تحت عنوان آهزینه‌های بهره‌برداری. دوره احداث و عمر مفید تأسیسات" تنظیم شده است. هزینه‌های نگهداری و بهره‌برداری برحسب شرایط طرح و نحوه اعمال مدیریت و روشهای بهره‌برداری در طول عمر مفید تأسیسات متغیر است. از این رو برای برآورد این نوع هزینه‌ها باید ابتدا یک سازمان مدیریت برای دوران بهره‌برداری و نگهداری از تأسیسات طرح متناسب با ابعاد و شرایط آن در نظر گرفته ۱ شود. سپس هزینه‌های مختلف این سازمان در طی دوره بهره‌برداری براورد شود. در مطالعات مرحله شناسایی ا ۹۳ ۹ چپ ۰ ۹ ی ی صا را هر دیار هال ا "۰ ۹ و هل * ۰ وا ۱ این هزینه به طور متوسص و سالانه براورد می‌شود. برای توضیحات بیستر رجوع کنید به استاندارد دستور العمل ارزبا ور را در اقتصاده منایم آب شمارم ۳۰اا: ۱۳ -------- صفحهٔ بعد -------- می‌توان هزینه‌های نگهداری و بهره‌برداری را براساس درصدی از هزینه‌های سرمایه‌گذاری محاسبه نمود. از آنجا که تأسیسات مختلف با توجه به ابعاد و حجم کار طی مراحل مختلفی آماده می‌شود. لذا در محاسبات تنزیلی و تنظیم برنامه اجرایی باید دوره احداث هریک از تأسیسات با توجه به مسائل و مشکلات فنی و همچنین پتانسیلهای اجرایی با توجه به دقت مرحله مطالعاتی تعیین و در ستون ۲ جدول شماره ۶- الف و ۶- ب درج توزیع زمانی هزینه‌ها: برای تهیه جدول گردش نقدی طرح (به منظور محاسبات تنزیلی) لازم است که توزیع زمانی هزینه هریک از تأسیسات طی سالهای احداث مشخص شود. در مطالعات مرحله شناسایی می‌توان این که برنامه زمانی اجرا را بخشهای ذی‌ربط برآورد کنند و در اختیار تحلیلگر اقتصادی قرار گیرد. عمر مفید تأسیسات به عنوان آخرین ستون اطلاعاتی جدول شماره ۶- الف و ۶- ب مطرح است. برای تنظیم و محاسبه فایده‌ها و هزینه‌ها در هر پروژه باید برای تأسیسات مختلف عمر مفید (اقتصادی) " فرض شود. با توجه به عمر اقتصادی مفروض, برای تأسیساتی که عمر مفید آنها کمتر از دوره بررسی ۲ است. هزینه جایگزینی " و برای تأسیسات با عمر بیشتر ارزش اسقاط " در نظر گرفته می‌شود. لذا درج عمر مفید تأسیسات مختلف در حدول شماره ۶-الف و ۶- ب از این نظر حائز اهمیت است. لازم به توضیح است که اطلاعات مربوط به شبکه‌های آبیاری و زهکشی و استفاده از آب زیرزمینی به عنوان یکی از منابع تأمین آب در قالب نواحی مختلف عمرانی قابل ارائه است. این مسئله در تنظیم جدول شماره ۶ب مدنظر قرار گرفته است. ۱ - عمر اقتصادی با توجه به نرمهای بین‌المللی و شرایط منطقه‌ای قابل تعیین است. اد برای پروژه‌های بزرگ سدسازی معمولاً دوره بررسی ۰ سال درنظر گرفته می‌شود و با توحجه به این دوره ای ۵ا|۷۵ 5۵1۷۵826 -4 1 161206161 -3 ۱۴ -------- صفحهٔ بعد -------- جدول شماره ۵- الف اقلام هزینه نو تأسیسات بازوی خاکی سدمخزنی| تونل انحراف و لوازم اندازه‌گیری خسارت ۳ زیربنایی توئل انتمّال ارماتورگذاری حوزه‌ای | جمع کارهای ساختمانی 1 ستگاه محوطه‌سازی پمپاژ ‏ | خرید انشعابات ِ آب زیرزمینی | چاه و اتاقک به : جمع‌کل ۷)+ (۱) صص داده شود یصس -. ی -------- صفحهٔ بعد -------- جدول شماره ۵- ب اقلام هزینه بند بازوی خاکی نحرانی ول ارماتورگذاری ۰ انا شکه ذ بیاری و | شبکه شرعی ۰ ۱ :2 ات ان ری تحت محوطه‌سازی ایستگاه | خرید انشعابات جمع ۱- شامل: شبکه‌های ابیاری و زهکشها به : جمع‌کل (۳)+ (۱) -------- صفحهٔ بعد -------- جدول شماره ۶- الف (اطلاعات ورودی) پیش فرضهای مهم در تنظیم برنامه زمانی هزینه‌ها سال برآورد: ارقام: شرح هزینه‌های بهره‌برداری و نگهداری دوره احداث توزیع زمانی هزینه‌ها عمر مفید تأسیسات نگهداری سالانه در حالت (سال) (درصد) (سال) نوع تأسیسات اجرای کامل طرح " شا ااا مدش ی ایا را ۱- درامد از دست رفته کشاورزی ۲- تغییرات هزینه‌های نگهداری و بهره‌برداری طرح قبل از اجرای کامل. به طور متناسب با پیشرفت کار در سالهای بهره‌برداری, لازم است جداگانه محاسبه و در جدول زمانی وارد گردد. ۱۷ -------- صفحهٔ بعد -------- جدول شماره ۶- ب (اطلاعات ۰ ۰ ی پیش فرضها در تنغطی وزمکشی | تحت آپ زیرزمینی| چاه و اتاقک خسارت مخزن درآمدازدست - ۰ ۳ رفته سالانه جمع - میزان برق مصرفی : و ۲- میزان گازوییل (برق) مصر فٍ ورودی) م بر نامه ز مانی هزد هزینه نگهداری و بهره‌برداری سالانه در حالت اجرای‌کامل طر ی واقم در مخزن سدذ ناحیه ۶ و توزیع آب) توزیع زمانی هزینه‌ها (درصد) مرانی شماره ۲ سال برآورد : ارقام هزینه : (سال) ی ی ی ی ی ی ی ی ی ۱ ۱ مت) ... ریال -------- صفحهٔ بعد -------- به طورکلی اقدامات مربوط به هر طرح در مقاطع مختلف دامنه گسترده‌ای داشته که فراتر از مرز تأثیر بر فرد یا گروه خاص است. بنابراین سنجش صحیح آثار طرح و برآورد نزدیک به واقعیت فایده‌ها و هزینه‌ها در مطالعات ارزیابی اقتصادی از نحوه برآوردهای معمول اقلام درآمد و هزینه فعالیتها متفاوت است و نیاز به دقت برای استفاده از اطلاعات پایه استاندارد و فنون و تعاریف اقتصادی دارد. عدم دقت کافی در تهیه اطلاعات پایه منجر به ارائه شاخصهای اقتصادی غیردقیق می‌شود که پیامدهای زیر را در پی خواهد داشت : - توصیه ناصحیح ابعاد و اندازه‌های طرح در مطالعات بهگزینی اقتصادی - توجیه یک طرح غیراقتصادی یا عدم توجیه یک طرح اقتصادی - ارائه اطلاعات نادرست به دستگاه برنامه‌ریز برای الویت‌بندی و انتخاب طرحها و ... با توجه به این نکته که روش برآورد هزینه‌ها و فایده‌ها تاکنون استاندارد نشده است و مشاوران مختلف (حتی کارشناسان مختلف در یک گروه مهندسان مشاور) روشهای گوناگونی برای برآوردها به کار می‌گیرند. ضروری است که تحلیلگران اقتصادی. داده‌های مورد نیاز خود را با استفاده از روشهای مناسب بررسی. تنظیم و تکمیل نمایند. حداول ارائه شده در این بخش گامی در جهت تحقق این مهم است. ۱-۲-۲ فایده‌های طرح جدول شماره ۷ تحت عنوان جدول وارسی اطلاعات ورودی (فایده‌های طرح ) برای سنجش و ارزیابی فایده‌های طرح در موارد زیر است : - از نظر رابطه منطقی بین درآمدهای وضع موجود. آینده با طرح و بدون طرح در منطقه مورد مطالعه با توجه به تفکیک تأثیر نهاده آب از سایر نهاده‌ها - از نظر رابطه منطقی بین درآمدهای برآورد شده در مقاطع مختلف زمانی در مورد یک محدوده واحد با توجه به نرخ رشد افزایش درآمدهای کشاورزی بر اثر اجرای طرح - از نظر رابطه منطمّی بین درآمدهای محدوده مورد مطالعه با مناطق همجوار. میانگینهای استان و کل کشور بنابراین قسمت اول جدول شماره ۷ درآمدهای طرح را براساس تلفیقی از اطلاعات مندرج در حداول فصل دوم (جداول اطلاعاتی) نشان می‌دهد. به طوری‌که با توجه به سهم هریک از محصولات در قالب الگوی زراعی و اطلاعات مندرج در ستونهای عملکرد در هکتار و قیمت واحد. درامد ناخالص تعیین می‌گردد. درامد خالص. حاصل تفاضل رقم درآمد ناخالص با جمع مقادیر هزینه‌های سرمایه‌ای و کارگری است که در ستونهای بعدی منعکس است. ۱۹ -------- صفحهٔ بعد -------- اطلاعات مندرج در قسمت دوم جدول مذکور مربوط به مناطق همجوار و یا میانگینهای استان و کل کشور است. ستونهای اطلاعاتی این قسمت مشابه قسمت اول است و فقط با توجه به تاریخ مطالعات انجام شده در مناطق موردنظر. درامد خالص در سال مطالعه بهنگام می‌شود تا ارقام به دست آمده. قابلیت مقایسه با ارقام ستونهای مشابه مربوط به طرح مطالعاتی را دارا باشد. درصد اختلاف مربوط به هریک از ستونهای اطلاعاتی در انتهای جدول و در ستونهای مجزا مشخص می‌گردد. بدیهی است که مقایسه‌ها ابتدا از درآمد خالص محصولات شروع می‌شود و در صورت وجود اختلاف غیرقابل توجیه. به ترتیب به مقایسه هزینه کل. درآمد ناخالص کل. هزینه‌های سرمایه‌ای هزینه‌های کارگری. قیمت واحد و ... می‌پردازد. ۳۲۰ -------- صفحهٔ بعد -------- جدول شماره ۷ : به : هزار ریال کرد : تن در هکتار -------- صفحهٔ بعد -------- ۲-۲-۲ هزینه‌های طرح - جدول شماره ۸ تحت عنوان آوارسی اطلاعات ورودی (هزینه‌های طرح)" به صورت نمونه ارائه می‌گردد: با توجه به این نکته که بخش عمده هزینه‌های تأمین. انتقال و توزیع آب کشاورزی را هزینه احداث سد مخزنی و شبکه‌های آبیاری و زهکشی تشکیل می‌دهد. لذا در این جدول صرفاً به ارائه هزینه این تأسیسات اکتفا شده است. ضمن آنکه سایر هزینه‌ها مثل هزینه تأمین آب از منابع زیرزمینی یا پمپاژ آبهای سطحی با ارقام مشابه در محدوده مورد مطالعه یا مناطق همجوار قابل سنجش است. برای تکمیل قسمت اول این جدول می‌توان از اطلاعات طرحهای در دست مطالعه و جاری بخش آب استفاده کرد. پس از تعیین نوع سد در ستون سوم حجم کار. در ستون چهارم رقم کل سرمایه‌گذاری مورد نیاز (هزینه‌های مستقیم. بالاسری و ...) با ذکر سالی که در آن برآورد انجام شده است. در ستون پنجم حاصلضرب اطلاعات مندرج در ستون چهارم در نرخ رشد مناسب (فاصله سال برآورد و سال مطالعه فعلی). در ستون ششم حاصل تقسیم ستون چهارم بر ستون سوم به منظور تعیین هزینه واحد عملیات منعکس می‌گردد. هزینه یک متر مکعب خاکریزی یا بتن‌ریزی. شاخص مناسبی برای مقایسه و سنجش هزینه‌های سد مخزنی با دقت مورد نیاز در هر مرحله از مطالعات (مثلاً مرحله شناسایی) است. بدیهی است که هزینه فوق در طرحهای مختلف یکسان نیست. ولی با توجه به ابعاد هر طرح و مشخصات فنی و جغرافیایی (دور یا نزدیک بودن منابع قرضه. وجود جاده دسترسی و ...) باید اختلاف قابل قبولی بین ارقام وجود داشته باشد. قسمت بعدی جدول اطلاعات مربوط به تأسیسات انتقال و توزیع آب کشاورزی است. در اینجا شبکه‌های آبیاری و زهکشی به عنوان مهمترین این تأسیسات عنوان شده است. مشخصات شبکه‌های آبیاری و زهکشی در اولین ستون این قسمت (ستون ۷ جدول شماره ۸) و به دنبال آن هزینه احداث هر هکتار شبکه آبیاری و زهکشی عمقی در سال انجام دادن برآورد در ستونهای ۸و ٩و‏ بالاخره ارقام بهنگام شده احداث هر هکتار شبکه آبیاری و زهکشهای عمقی با نرخ رشد مناسب برای مفایسه با طرح در دست مطالعه در ستونهای ۱۰ و ۱۱ منعکس می‌گردد. چنانچه هزینه شبکه آبیاری و زهکشی طرح مورد بررسی با مشخصات فنی مشابه در طرحهای مختلف (در یک سال پایه مشخص) و با توجه به ویژگیهای آب و هوایی اختلاف منطقی داشته باشد نیازی به تعدیل هزینه نمی‌باشد. در غیر این صورت لازم است قبل از بکارگیری هزینه در محاسبات اقتصادی تعدیل لازم صورت پذیرد. برای مقایسه بهتر لازم است هزینه تأسیسات اضافی شبکه‌های آبیاری و زهکشی نظیر ایستگاههای پمپاژ بزرگ و زهکشهای زیرزمینی از هزینه کانالها تفکیک شوند. - جدول شماره ‎٩‏ تحت عنوان آمشخصات فنی - اقتصادی طرح" شامل دو بخش اطلاعات فنی و اقتصادی می‌باشد. ۲۲ -------- صفحهٔ بعد -------- در بخش اطلاعات فنی با توجه به حجم آب تأمین شده از منابع سطحی و زیرزمینی و از طریق ایستگاههای پمپاژ به تفکیک منظورهای مختلف تأمین آب کشاورزی. شرب و صنعت مشخص می‌گردد. در رابطه با فعالیت زراعت که مورد بحث در این نشریه است. اراضی تحت پوشش شبکه‌های آبیاری و زهکشی به تفکیک بهبود و توسعه مطرح می‌شود. در رابطه با مشخصات اعلام شده و ابعاد پروژه در بخش مشخصات اقتصادی. ستونهای مربوط به هزینه سرمایه‌گذاری اولیه (شامل: ارقام مندرج در ستون جمع کل هزینه‌های سرمایه‌گذاری در جداول شماره ۵- الف و ۵- ب در فصل دوم ). هزینه‌های بهره‌برداری و نگهداری (شامل: ارقام مندرج در ستون هزینه‌های بهره‌برداری - نگهداری در جداول شماره ۶- الف و ۶- ب در فصل دوم ) و بالاخره فایده‌های طرح (شامل: ارقام مندرج در ستون آخر جدول شماره ۴ تحت عنوان "کل درآمد طرح". مطرح می‌شود. ۳۳ -------- صفحهٔ بعد -------- جدول شماره ۸ (وارسی اطلاعات ورود نام طرح ۱- شامل: کانالهای [ ۵ ۵ مرها تسطیح در ریال ون متر مکعب بهنگام شده هزینه زهکش ۳ در هکتار -------- صفحهٔ بعد -------- جدول شماره ‎٩‏ (گزینه رگوم‌نرمال‌بهره‌برداری ۰ ۱ مثر از سطح دریا ۲ جمع کل هزینه‌های ۳- جمع کل هزینه‌های ۴- مأخحذ جدول شماره ال به : میلیون ریال جم آب به : میلیون متر مکعب -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۲-۳۲ جداول تعدیل اطلاعات برای محاسبات اقتصادی روشهایی که تاکنون برای بررسیهای اقتصادی به کار گرفته شده. ترکیبی از روشهای تحلیل مالی و اقتصادی است که متاسفانه هیچ یک از اهداف تحلیلهای مذکور را به طور روشن و مطلوب تأمین نمی‌کند. مهمترین موضوعی که از نظر تحلیل اقتصادی مطرح است. توجه به تفاوت قیمتهای بازار و مالی با قیمتهای اقتصادی و با قیمتهای مبتنی بر سیاستهای ملی و برنامه‌ای است؛ در حالی که در برآورد هزینه‌ها و فایده‌های طرح هم از قیمتهای مالی (مثل: قیمت ماشین آلات و ...) استفاده می‌شود. در صورت فراهم بودن داده‌های پایه به میزان کافی. تحلیلگر اقتصادی می‌تواند نتایج بررسی خود را در زمینه بازار و تعدیل قیمتها را در مورد ارزشگذاری اقلام عمده هزینه و درآمد به کار گیرد و سپس نتیجه را (چه از نظر مقایسه و ۰ هر ‌ ۰ :- ۱ ‌ ۰ ۰ ۰ توصضیح جامع درزمینه تعدیل فیمتهای مالی به اقتصادی و ارائه کلیه جداول مربوط خارج از چهارچوب این نشریه است. در این فصل با توجه به اطلاعات پایه قابل دسترس به موارد عمده و مهم در تعدیل قیمتهای مالی به اقتصادی ۱-۳-۲ فایده‌های طرح همان‌طوری که در بحث فایده‌های طرح در فصل دوم اشاره گردید. برای برآورد فایده‌های طرح با قیمتهای اقتصادی می‌توان از همان جداول ارائه شده در فصل دوم استفاده کرد. منتها به جای قیمتهای مالی لازم است از قیمتهای سایه‌ای استفاده شود. ۲-۳-۲ هزینه‌های طرح حداول شماره ۰و ۱۱ اطلاعات لا زم برای تعدیل مهمترین موارد را در برآورد هزینه‌های طرح مطرح می‌نماید. حدول شماره ۰ تحت عنوان آحدول تعدیل اطلاعات (هزینه‌های سرمایه گذاری اولیه طرح) ۱ عمدتاً مربوط به برآورد هزینه‌های طرح با نرخهای مختلف برابری دلار - ریال است. به طوری که در ارتباط با تأسیسات مورد نیاز ۱- برای اطلاع بیشتر رجوع شود به : پرایزگی تینگر, تحلیل اقتصادی طرحهای کشاورزی. اسفند ۱۳۶۶ ترجمه مجید کوپاهی انتشارات دانشگاه تهران. فصل هفتم. ۳۶ -------- صفحهٔ بعد -------- طرح. هزینه سرمایه‌گذاری اولیه به تفکیک سهم ریالی و ارزی (مستقیم و غیرمستقیم) مشخص و نهایتاً هزینه کل سرمایه‌گذاری طرح با نرخهای مختلف برابری ارز مشخص می‌گردد. جدول شماره ۱۱ تحت عنوان آجدول تعدیل اطلاعات (هزینه‌های اقتصادی طرح) * مربوط به تعدیل هزینه‌ها براساس نرخ سوخت. دستمزد کارگر و ... است. ستون ۱ این جدول کل هزینه را با احتساب نرخ برابری دلار (مثلاً هر دلار معادل ۱۷۵۰ ریال ) و هزینه ریالی مفروض در محاسبات را نشان می‌دهد. ستون ۲ مربوط به هزینه‌های سیویل (تفاضل کل هزینه با هزینه تجهیزات) و ستون ۳ مربوط به میزان هزینه سوخت است. هزینه سوخت معمولاً براساس درصدی از هزینه ماشین‌آلات و هزینه ماشین‌آلات براساس درصدی از هزینه‌های سیویل از بخشهای فنی قابل دریافت است. با محاسبه میزان ارزش سوخت و همچنین نوع سوخت و قیمت به کار گرفته شده در محاسبات (از سوی بخشهای تخصصی ذی ربط ) میزان سوخت قابل برآورد است. ستون ۴ مربوط به تعداد نیروی کار ساده است که هزینه‌های آن با توجه به سهم کل هزینه‌های نیروی کار در عملیات سیویل و سهم نیروی کار ساده از کل نیروی انسانی برآورد می‌گردد. تعداد نیروی کار با توجه به هزینه نیروی کار و دستمزد هر روز کار قابل محاسبه می‌شود. ستون ۵ مربوط به هزینه ضریب منطقه‌ای است که معمولاً با توجه به بخشنامه‌های سازمان برنامه و بودجه از طرف بخش تخصصی ذی‌ربط براساس درصدی از هزینه سرمایه‌گذاری محاسبه می‌گردد. بیمه و مالیات مربوط به پیمانکار است که آن هم از کل هزینه‌های بالاسری قابل محاسبه است. ستون ۷ در رابطه با جمع تعدیلات از فرمول زیرقابل برآورد است: * تعداد نیروی کار ساده ) + (قیمت سوخت براساس نرخ برابری دلار به ریال »میزان سوخت ) -کل تعدیلات (بیمه و مالیات ) + (هزینه ضریب منطقه‌ای) + (شبه قیمت موردنظر برای کار ساده ستون ‎٩‏ از مابه‌التفاوت مقادیر مندرج در ستون ۲و ۸ به دست می‌آید. ۳۷ -------- صفحهٔ بعد -------- جدول شماره ۱۰ (تعدیل اطلا: شبکه آبیاری و زهکشی بند انحرافی چاهها (آب زیرزمینی ) ۱(-در این نشریه ارز خارجی ۵ ۲- هزینه مستقیم ارزی شامل: ۳ هزینه غیرمستقیم ارزی شام ات) هزینه های سر ۰ سهم ریالی (میلیون ریال) .۱ ...۰ 1 در درنظم گرفته شده اس ا ۷ص / همزینه ابزار دقیق دریجه 15 ریال -------- صفحهٔ بعد -------- جدول شماره ۱۱ (تعدیل اطلاعات) ارقام هزینه به : میلیون ریال نرخ برابری دلار به ریال : میزان تعداد نیروی پرداختهای انتقالی ۹ ۱ ۲ : شرح اکل هزینه | هزینه سیویل اسوخت . کار ساده | هزینه‌ضریب بیمه و کل تعدیلات | هزینه‌های منطمه‌ای مالیات اقتصادی مدمر ی را ل ان نا ما ان لا شبکه آبیاری و زهکشی دحا ال لا ایگا بسا را ل نا نا ما ایور زر نب لا ۱- هزینه منظور شده هر کیلو وات ساعت انرژی (یا لیتر گازو پیل ) با قیمتهای مالی برابر است با ... ۲ هزینه هر روز کار با قیمتهای مالی برابر است با ی ۳۹ -------- صفحهٔ بعد -------- ۴۳۲ جداول محاسباتی ۱-۴-۲ جریان فایده‌ها حدول شماره ۲۳ تحت عنوان توزیع زمانی ارزش اسمی فایده‌ها در قالب ستونهای متعدد به بررسی مقادیر درآمد در نواحی مختلف عمرانی در محدوده طرح طی سالهای بهره‌برداری از تأسیسات می پر دازد. همان‌طورکه قبلاً نیز توضیح داده شد. اقلام درامد ناشی از اجرای طرح پیشنهادی از طریق مقایسه ارقام شرایط آینده با اجرای طرح و بدون اجرای طرح., برآًورد می‌شود. دوره بهره‌برداری (آینده با طرح و بدون طرح) به دو دوره "تطبیق "و آنرمال " تقسیم می‌شود. در دوره تطبیق با شرایط جدید بهره‌برداری از هر ناحیه عمرانی. پس از آنکه نواحی تحت پوشش طرح قرار گرفتند نیاز به زمان مناسبی برای تطبیق شرایط قبلی با شرایط جدیدند. تا به نحو مطلوب و موْئری از امکانات طرح استفاده نمایند. لذا هزینه‌ها و درآمدهای تولید کشاورزی به طور سالانه طبق برنامه پیش‌بینی شده در دوره تطبیق. به تدریج به سمت حد نهایی در شرایط بهره‌برداری از طرح تغییر پیدا می‌کند. نحوه این تغییر بستگی به شرابط منطفه طرح. اهداف برنامه‌ریزی شده. امکانات ایجاد شده. کیفیت سازمانهای ذی‌ربط (اجرایی. خدماتی و ترویحی) و آمادگی بهره‌برداران برای پذیرش تحولات دارد. معمولاً دوره تطبیق در طرحهای تأْمین آب کشاورزی از ۵ تا ۱۵ سال متغیر است. درآمد هرسال را می‌توان با توجه به شرایط ذکر شده به شکل ضریبی از درآمد نرمال در نظر گرفت و در محاسبات منظور کرد. در دوره نرمال واحدهای بهره‌برداری به طور مستمر در حد تعیین شده و ثابتی از تولید و درآمد و استفاده از امکانات برنامه‌ریزی شده. قرار می‌گیرند. ۲-۴-۲ جریان هزینه‌ها جدول شماره ۱۳ تحت عنوان "توزیع زمانی ارزش اسمی هزینه‌ها" توزیع زمانی هزینه‌های طرح را با توجه به دوره احداث (جداول شماره ۶-الف و ۶-ب ) به تفکیک تاسیسات مختلف برای هریک از نواحی عمرانی مورد بررسی چنانچه اولویت‌بندی نواحی عمرانی مدنظر باشد. لازم است که باتوجه به حجم موردنیاز آب در هریک از نواحی انحرافی به طور سرجمع برای کلیه اراضی تحت پوشش طرح محاسبه شود. و انعکاس آن در یک فرم کفایت می‌کند. ۳۰ -------- صفحهٔ بعد -------- لازم به یادآوری است که اگر سد چند منظوره باشد. ابتدا باید با توجه به روشهای مختلف تخصیص هزینه !. میزان هزینه مربوط به هر هدف را محاسبه و سپس در جداول موردنظر وارد نمود. ۳-۴-۲ جریان گردش نقدی حدول شماره ۱۴ تحت عنوان "حریان گردش نقدی طرح ۰ شامل سه ستون است که اطلاعات مربوط در قالب سالهای دوره بررسی مطرح می‌شود. ستون ۱ حدول که فایده‌های طرح در آن منعکس است. همان فایده‌های کل طرح است که از تفاوت ارقام ستون ۶ و ۱ جدول شماره ۱۲ حاصل می‌شود. ستون ۳ مربوط به هزینه‌های طرح شامل: سرجمع هزینه‌های نواحی مختلف عمرانی مندرج در ستون آخر جدول شماره ۱۳ است. ستون ۴ در این جحدول تحت عنوان آفایده خالص * تفاوت ارقام ستون ۲و ۳ است که فایده‌های خالص طرح را در هر سال دوره بررسی نشان می‌دهد. ۴-۴-۲ ارزش حال فایده‌ها و ... حدول شماره ۱۵ تحت عنوان ارزش حال فایده‌ها. هزینه‌ها. فایده خالص مربوط به جدول محاسبات تنزیلی است. برای محاسبات ارزش حال معمولاً از برنامه‌های کامپیو تری استفاده می‌شود. مع هذا برای محاسبات دستی ضرایب تبدیل ارزش اسمی به ارزش حال با نرخهای مختلف در اغلب کتب اقتصاد مهندسی وجود دارد که در پیوست شماره۴ نیز این ضرایب و فرمهای مربوط برای نرخهای ۶ ۸ ۰ درصد ارائه شده است. ستون دوم جدول شماره ۱۵ از ضرب‌کردن ارقام ستون دوم جدول شماره ۴ در ضرایب تبدیل با نرخ موردنظر حدول شماره ۱۴ حاصل می‌شود. ۳۱ -------- صفحهٔ بعد -------- ام به : میلیون ریال : ۳101731۵1 -| -------- صفحهٔ بعد -------- جدول شمار ٍ در دوره اس - مشابه جل ۹ ره لا ٍ ال) تنظ -------- صفحهٔ بعد -------- جمع کل -------- صفحهٔ بعد -------- سال ۱- تفاوت ستون ۱۱ و سباتی) جریسان‌ گردش : ۱ ۶ حدول شماره ۱۲ ۵ نقشدی طرح هزینه‌ها فایده خالص -------- صفحهٔ بعد -------- ۵-۳ جداول خروجی نتایج حاصل از کلیه محاسبات انجام شده در فصول قبل به عنوان نتایج مطالعات و بررسیهای اقتصادی در زرمینه رشد اقتصادی در قالب شاخصهای نسبت فایده به هزینه. فایده خالص و ... در این فصل مطرح می‌گردد. حدول شماره ۶ تحت عنوان ُشاخصهای اقتصادی طرح ی این نتایج را در قالب یاد شده نشان می‌دهد. حالت اصلی بررسی براساس اطلاعات دریافتی از سایر بخشهای تخصصی مشاور اعم از: برآورد هزینه‌ها و درآمدها است. با توجه به عدم قطعیت در برآورد هزینه‌ها و فایده‌ها وهمچنین مفروضات. ضروری است که تحلیل حساسیت به منظور سنجش آثار تغییرات برروی بازده اقتصادی طرح انجام پذیرد. برای تعیین موارد تحلیل حساسیت ضروری است که. تحلیلگر اقتصادی از ابتدای مطالعات و تعیین سیمای طرح در جریان تکوین مطالعات قرار گیرد. تا بتواند موارد مهم نارسایی و ابهامات را شناسایی کند و در تحلیل حساسیت به کار گیرد. بررسی تطویل دوران اجراء افزایش هزینه‌های اجرایی, کاهش فایده‌های طرح. تعدیل در قیمتها (استفاده از شبه قیمتها). تأثیرات متفاوت تورم بر روی هزینه و درآمد از مهمترین موارد تحلیل حساسیت است. ستونهای مربوط به حدول شماره ۶ براساس نرخهای بهره ع ۸ ۰ درصد تنظیم شده است. در نرخهای یادشده. شاخص نسبت فایده به هزینه تفاضل فایده و هزینه و هزینه هر مترمکعب آب در پای سد و سرمزرعه در حالت به‌صورت درصد ارائه می‌گردد. ۳۶ -------- صفحهٔ بعد -------- جدول شماره ۱۵ (محا : ۴ سباتی) ش ال فایدهها» ۸ ۱ ۷ زینه‌ها و فایده خا نرخ بهره - ۳ هرگ -------- صفحهٔ بعد -------- عات خر حدو شاخص شرح حالت اصلی نسست به هربنه (:6/ 9 فایده . زد 9 ۱ به‌ال خالص (:)-8) مابه 1 نهد داخلی (]11۹]) : نازده د انقدر با ۹ َ سیمی : براساس رو - روش ترس ۶/ هزینه یک متر مکعب آب (ریال) م ردیف جممع فایده‌ها بر ردیف جمع ه ۱ ِ ع فایده‌ها و هزینه‌ها در جدول شماره ۰ می‌شود : پل رادر محاسبات جدول شماره ۱۵ - ۵ تنریل ارزش خالص رسم می‌شود. ٍ ای اقتصادی طرح ۸/ هزینه یک متر مکعب آب (ریال) پای سد سرمزرعه شماره ۱۵ به دست می‌آید. ۴ جدول شماره رص ۶ فقانده حالص (سته د _ منحنی رسم شده و خط صفر نرخ بازده ۳۸ 7/۱۰ ۳ مکی آبت زینه یک متر مکعب اب هرینه, 98 در (ریال) -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۹ -------- صفحهٔ بعد -------- بیوست شملره | جداول اطلاعات پایه مربوط به ریز اقلام هزینه‌های تولید زراعی و باغدا ری -------- صفحهٔ بعد -------- ط نام محصول له تو جیهی 0 ع موجود ا بدون طرح ‏ 0 نده با طرح 8 مقادیر به : کیلوگرم قیمت به : ریال جس | کش قیمت واحد -------- صفحهٔ بعد -------- اط ل شماره ۲-۱ ( جدو نا 9 [ [8] 8 8 [8 [8] کیلوگرم ریال ٍ -------- صفحهٔ بعد -------- جدول شماره ۳-۱ (اطا له توجیهی . ا » شناسایی 0 سع موجود ۱ بدون طرح ‏ ۵ نده با طرح ‏ 0 هزینه به : -------- صفحهٔ بعد -------- ط جدول شماره ۴-۱ ( سس محصول شامل: هزینه آب به ۱- شامل: م ا: جمع کل هزینه‌های کارگری (هزارریال) رحله تو جیهی 0 وضع موجود ا نده بدون طرح 0 آینده با طرح 0 سایر هزینه‌ها ! (هزار ریال) -------- صفحهٔ بعد -------- جدول شماره ۵-۱ (اطا ۱- این هزینه با توجه ب است. ۲- ستون جمع کل جدا لاعات ورودی) هزرنه|< هزینه‌های سالانه احدانت " » کل هزینه‌های احداث هزینه‌های نگهداری - (جدول شماره ۱-۵-۱ ۳۵ مرحله توجیهی ‏ 0 وضع موجود ا آینده بدون طرح ‏ 0 آینده با طرح 0 هزینه به : جمع کل هزینه تولید ) و عمر مفید باغ قابل محاسبه -------- صفحهٔ بعد -------- ۱ ۱ ۵- ۹- شماره لت جدو باغ نوع وجیهی . لا موجود. لا با طرح ‏ ۵ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱ شماره لت جدو باغ نوع مرحله توجیهی. 0 مرحله شناسایی ‏ ۲ وضع موجود. ۲ آینده بدون طرح ‏ 0 آینده با طرح [8] -------- صفحهٔ بعد -------- بیوست شملره ۲ حداول اضافی مربوط به معثالعات بهگزینی -------- صفحهٔ بعد -------- جدول شماره ۱-۳۲ هزینه ۱- هزینه هریک از تأ ۲- این هزینه با توجه ررد. جمع کل تجهیز کارگاه. 9 براورد است. -------- صفحهٔ بعد -------- عمر مفید (سال) -------- صفحهٔ بعد -------- سس ۹ 72 ۱- رقوم کف بس ی ۰ حجم اب تامین شده سطحی جای موارد اشاره شده از مشخصه فنی -اقتصاد ی گزینه های :۱ )1٩11( ۱/۲‏ استفاده کرد. ۵۱ ررد : ب به : میلیون متر مکعب ینه به: خصات اقتصادی هزینه‌های ‏ فایده‌های نگهداری - طرح -------- صفحهٔ بعد -------- ۳] درصد -------- صفحهٔ بعد -------- جدول شماره ۵-۲ سس ۳ گزینه ۱ابه ۲ ۲ به ۲ ۳به ۴ ۴ به ۵ توضیح - این جدول در ۰/ - با سالانه ۶ ریال -------- صفحهٔ بعد -------- جدول شماره ۶-۲ شاخصهای اقتصادی گز ینه های مختلف طرح در تحلیل حساسیت. ‏ ارام : میلیون ریال سال بر او رد: لا با لا نا لا ال ان ابا مأخحذ : فرم شماره ۵-۲ ۱- نسبت فایده به هزینه (:)/) ۲-ارزش خالص - 8) ۵۴ -------- صفحهٔ بعد -------- جدول شماره ۷-۲ شاخصهای اقتصاد ی گز ینه های مختاف طرح در نز یه و ارقام : میلیون ریال تحلیل افزایشی (تحلیل حساسیت) سال برآورد : سس سس سب هه و ابر ۳به ۴ ۴ به ۵ مأخحذ : جدول شماره ۶-۲ ۵۵ -------- صفحهٔ بعد -------- بیوست شملره ۳ املا عات و یز ه -------- صفحهٔ بعد -------- - مشخصات کلی تأسیسات تأمین و توزیع آب و عمر مفید آن - حجم آب قابل تأمین از منابع مختلف و درجه اطمینان آن - مساحت گسترش طرح و برنامه زمانی گسترش آن - هزینه‌ها و برنامه زمانی سرمایه‌گذاری تأسیسات طرح - هزینه‌ها و برنامه زمانی سرمایه گذاری عمران اراضی - هزینه‌های بهره‌برداری - نگهداری از تأسیسات و تجهیزات طرح - هزینه‌ها و درآمدهای زراعی. دامی و باغی در صورت اجرای طرح و پیش‌بینی روند تحولات آن - هزینه‌ها و درآمدهای زراعی. دامی و باغی در صورت عدم اجرای طرح و پیش‌بینی روند تحولات آن - تغییر در میزان اشتغال نیروی انسانی بر اثر اجرای طرح ۱-نقل از نشریه شماره ۳۰- الف استاندراد دستورالعمل بررسیهای اقتصادی منابع آب " ۵۷ -------- صفحهٔ بعد -------- بیوست شملره ۴ فرمو لهای ارزش حال و ضرایب مربوط به آن -------- صفحهٔ بعد -------- قرار گیرد. در این فرمولها [ نرخ بهره و 1 تعداد دوره (یا سال) ۲ ارزش حال یا مبلغ در زمان حال (:)) را نشان می‌دهند. ۲ ارزش آتی. یا مبلغ در آینده یعنی آخر دوره (سال) 0 عامل سالانه یا مبلغ باز پرداختی که در آخر هر دوره باید انجام شود. عامل ترکیب برای این عامل برابر است با : " (1+1) از آن در محاسبه ارزش آتی (۲1) یک مبلغ در زمان حال (۳) در آخر دوره ام با نرخ بهره [ استفاده می‌شود که فرمول آن عبارت است از : ۳( - ۳ عامل ترکیب یک واحد در سال )1+[( "۲ - [ 1 در محاسبه ارزش انباشت شده آتی (۲۳) در آخر دوره ام با نرخ بهره [ درصد. در نتیجه بازپرداختهای ثابت (که مبلغ هرکدام برابر ۸ باشد) در آخر هریک از 17 دوره از این عامل استفاده می‌شود و فرمول آن عبارت است از : 11 ال 1 19 1( ۸ اج أ عامل تعیین اقساط " باز پرداخت وام [ این عاما عبارت است از : سا ین عامل عبارت رز [ - ۳ ([+1) از این عامل در محاسبه مبلغ باز پرداخت تابت (۸)که باید در آخر هریک از 1 دوره انجام شود تا با نرخ بهره آدرصد سا پ ۰ ۰ س 1 در اخر 1 دوره دارای ارزش اتی ۲ گردد استفاده می‌شود و فرمول ان عبارت است از : 1+۳1 ۲ م۸ ملاحظه می‌شود که این عامل عکس عامل ترکیب یک واحد در سال است. عامل تنزیل 1 اد. عاما عارت است از: ای بن عامل عبارت ۷ ([+1) |- 511۵۵ ۳۵ 07۳ ۵۹ -------- صفحهٔ بعد -------- از این عامل در محاسبه ارزش حال (۳) یک مبلغ آتی (۳) در آخر دوره ام با نرخ بهره 1 درصد استفاده می‌شود. : 1 فرمول مربوط عبارت است از : س ۳ (1+1) ارزش حال یک عامل درآمدی مستمر ۲-1 (ز+۱) ای عاما برایر است با: سید ین عامل برابر 0 (ز+1)ز از این عامل در محاسبه ارزش حال (آ1) یک مجموعه پرداختهای مساوی (۸) در آخر هریک از 11 دوره با نرخ بهره | ۲-1 (ز+1) ۲ < ۸ [)1+[( ۷ درصد استفاده می‌شود و فرمول آن عبارت است از : ملاحظه می‌شود که عامل بازیافت سرمایه برابر عکس ارزش حال یک عامل درآمدی مستمر است. عامل بازیافت سرمایه (ز+1) | اد. عاما عارت است از: ی با استفاده از این عامل مبلغی را (۸) که باید در آخر هریک از 11 دوره باید پرداخت تا نهایتاً برابر مبلغ (1) ریال در ۷ ([+1)[ ۸ )1+[( ۲ - [ زمان حال باشد. می‌توان محاسبه کرد و فرمول آن عبارت است از : دیده می‌ شود که عامل بازیافت سرمایه برابر عکس ارزش حال یک عامل سالانه است. در حداول شماره ۱-۴ الی ۴-۴ ضرایب فرمولهای بالا برای نرخهای ۸ ۰ و ۲ درصد ارائه گردیده و باید اضافه کرد که به حای علامت ممیر (/) از نقطه (.) استفاده شده است. ۶۰ -------- صفحهٔ بعد -------- 40 0۲ 126 1۳۵ 1 0 0 ۱۱۵م ۳ 1۹126 01 0 ۱۷11۱۹1۲۹۷ 0۰ ]۷102806 1۹۵۵۳۵۵۹ ۷۷/۵۱۵۲ 11۵۵ یآ 11۶ 4۵ [ 12031۵ 20 5120120 آن 011 710011 [| 200160 0۹1۶ 10107 7007۱071 1۱۳۵۱11۶۸10۲ ۱ 1771901700 7 ۹:۷۵], 770۹/07 ۷۵ (10۱0 5 ۲۳۵۳۱1۵110 ۲0. 4 -------- صفحهٔ بعد -------- ۱ مرکزمدارک 1 2