معاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی

⚠ این متن با نرم‌افزار از روی تصویر خوانده شده و ممکن است خطا داشته باشد؛ برای استناد، اصلِ سند را ببینید. جمهوری اسلامی ایران ریاست جمهوری معاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی ۳ ی ۸ ۳ آب‌های سطحی (جاری) فشریه شماره ۵۹۶ معاونت نظارت راهبردی وزارت نیرو امور نظام فنی دفتر مهندسی و معیارهای فنی آب و آبفا 323233 امد ۱ ۱۳۹۱ -------- صفحهٔ بعد -------- ریاست جمهوری معاون برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رئیس‌جمهور بخشنامه به دستگاه‌های اجرایی. مهندسان مشاور و پیمانکاران ۱ 1 ۸۲ ۱ تاریخ: ۱۳۹۱۱۱۹/۵ موضوع: فهرست خدمات پایش کیفیت آب‌های سطحی (جاری) به استناد ماده (۲۳) قانون برنامه و بودجه و ماده (۶) آیین‌نامه استانداردهای اجرایی طرح‌های عمرانی- مصوب سال ۱۳۵۲و در چارچوب نظام فنی و اجرایی کشور (موضوع تصویبنامه شماره ۹ ت۹۷ مورخ ۱۳۸۵/۴/۲۰ هیأت محترم وزیران)» به پیوست نشریه شماره ۵۹۶ امور نظام فنی. با عنوان «فهرست خدمات پایش کیفیت آب‌های سطحی (جاری)» از نوع گروه سوم ابلاغ می‌شود. رعایت مفاد این ضابطه برای دستگاه‌های اجرایی. مشاوران. پیمانکاران و سایر عوامل ذی‌نفشع نظام فنی و اجرایی در صورت نداشتن ضوابط معتبر بهتر. از تاریخ ۱۳۹۱/۱۱/۱ اجباری است. او ۱ 3 -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- اصلاح مدارک فنی خواننده گرامی: امور نظام فنی معاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رییس جمهورء با استفاده از نظر کارشناسان برجسته مبادرت به تهیه این نشریه نموده و آن را برای استفاده به جامعه مهندسی کشور عرضه نموده است. با وجود تلاش فراوان؛ این اثر مصون از ایرادهایی نظیر غلط‌های مفهومیء فنی» آبهام» ایهام و اشکالات موضوعی نیست. از این‌رو از تسما خواننده گرامی صمیمانه تفاضا دارد در صورت مشاهده هرگونه ایراد و انسکال فنی مراتب را به صورت زیر گزارتس فرمابید: - تسماره بند و صفحه موضوع مورد نظر را مشخص کنید. ۳- ایراد مورد نظر را به صورت خلاصه بیان دارید. ۳- در صورت امکان من اصلاح تسده را برای جایکزینی ارسال نمایید. چ- نضانی خود را برای تماس احتمالی ذکر شرمایید. کارشناسان این آمور نظرهای دریافتی را به دقت مطالعه نموده و اقدام مقتضی را معمول خواهند داشت. پیشاپیش از همکاری و دقت نظر جنابعالی قدردانی می‌شود. نتسانی برای مکاتیه : تهران, میدان بهارستان» خیابان صفی علی‌شاه - مرکز تلفن ۳۳۲۷۱ معاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رییس جمهورء امور نظام فنی ۷۱022 وا را نت نار -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- بسمه تعالی مدیریت تقاضا و تامین أب جهت مصارف مختلف با در نظر گرفتن محدودیت‌های کمی و کیفی» کنترل آلودگی‌های مصرف‌کنندگان آب در راستای ارتقای شاخص‌های کیفی منابع آب و حفظ محیط زیست از رویکردهای مدیریت منابع آب کشور محسوب می‌گردد. در این راستا شناسایی و پایش کیفیت منابع آب به‌منظور شناخت از کیفیت آب متناسب با مصارف مختلف به عنوان یکی از گام‌های اصلی مدیریت کیفیت منابع آب از جایگاه ویژه‌ای برخوردار بوده, به‌طوری که در تبصره ۲ ماده ۱۰۶ قانون برنامه سوم توسعه با موضوعیت توسعه و تجهیز شبکه‌های آماربرداری از منابع آب کشور از نظر کمی و کیفی و ایجاد و توسعه شبکه‌های اندازه‌گیری منابع آلوده کننده آب و تقویت مبانی مدیریت کیفی آب تاکید ویژه‌ای بر این مهم شده است. از این‌رو برنامه‌ریزی و عملیاتی نمودن این موضوع مستلزم نظام‌مند نمودن آن برطبق استانداردها و ضوابط مربوط به‌منظور پوشش نیازهای اطلاعاتی بخش‌های مختلف مدیریت أب. صرف بهینه هزینه‌های اجرایی برنامه‌های پایش کیفیت آبء جلوگیری از موازی‌کاری انجام برنامه‌های گوناگون پایش اجرایی نمودن «دستورالعمل پایش کیفیت آب‌های سطحی (جاری)» نشریه شماره ۵۲۲ معاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رییس‌جمهور نیاز به یک فهرست خدمات دارد که در آن اهداف, دامنه» نیازهاء منابع مالی و نیروی انسانی و ساختار اقدامات مورد نیاز برای مطالعات پایش کیفیت آب‌های سطحی جاری را بیان کند. متولیان و مجریان این موضوع با استفاده از «فهرست خدمات پایش کیفیت آب‌های سطحی جاری» از خدماتی که باید توسط مشاوران یا پیمانکاران در این‌خصوص به آنها ارائه شود آگاهی پیدا نموده و مبنای فعالیت‌های آنها جهت اجرای برنامه پایش قرار خواهد گرفت. با توجه به اهمیت مبحث فوق» امور آب وزارت نیرو در قالب طرح تهیه ضوابط و معیارهای فنی صنعت آب کشورء تهیه نشریه «فهرست خدمات پایش کیفیت آب‌های سطحی (جاری)» را با هماهنگی امور نظام فنی معاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رییس‌جمهور در دستور کار قرار داد و پس از تهیه. آن را برای تایید و ابلاغ به عوامل ذینفع نظام فنی و اجرایی کشور به این معاونت ارسال نمود که پس از بررسی» براساس ماده ۲۳ قانون برنامه و بودجه و آیین‌نامه استانداردهای اجرایی مصوب هیات محترم وزیران و طبق نظام فنی اجرایی کشور (مصوب شماره ۴۲۳۳۹/ت ۳۳۴۹۷ ه- مورخ ۱۳۸۵/۴/۲۰ هیات محترم وزیران) تصویب و ابلاغ گردید. بدین وسیله معاونت نظارت راهبردی از تلاش و جدیت رییس آمور نظام فنی جناب آقای مهندس غلامحسین حمزه مصطفوی و کارشناسان محترم آمور نظام فنی و نماینده مجری محترم طرح تهیه ضوابط و معیارهای فنی صنعت آب کشور وزارت نیروه جناب آقای مهندس محمد ابراهیم‌نیا و متخصصان همکار در امر تهیه و نهایی نمودن این نشریه» تشکر و قدردانی می‌نماید و از ایزد منان توفیق روزافزون همه‌ی این بزرگواران را آرزومند می‌باشد. امید است متخصصان و کارشناسان با ابراز نظرات خود درخصوص این نشریه ما را در اصلاحات بعدی یاری فرمایند. معاون نظارت راهبردی پاییز ۱۳۹۱ -------- صفحهٔ بعد -------- تهیه و کنترل فهرست خدمات پایش کیفیت آب‌های سطحی جاری (نشریه شماره ۵۹۹) مجری: معاونت پژوهشی دانشگاه علم و صنعت مولف اصلی: نادر نجمی شرکت مهندسی ایمن محیط اسپادانا فوق‌لیسانس محیط زیست اعضای گروه تیه کننده: ابراهیم جباری دانشگاه علم و صنعت دکترای عمران آب نادر نجمی شرکت مهندسی ایمن محیط اسپادانا فوق‌لیسانس محیط زیست اعضای گروه نظارت: جواد حسن‌نژاد شرکت مدیریت منابع آب ایران فوق‌لیسانس مدیریت محیط مهین کاظم‌زاده طرح تهیه ضوابط و معیارهای فنی صنعت آب لیسانس مهندسی راه و ساختمان کشور - وزارت نیرو سیدحسین هاشمی دانشگاه شهید بهشتی دکترای علوم محیط زیست اعضای گروه تایید کننده (کمیته تخصصی محیط زیست طرح تهیه ضوابط و معیارهای فنی صنعت آب کشور): کامران اسماعیلی شرکت مهندسی آب و فاضلاب کشور فوق‌لیسانس مهندسی عمران محمدعلی حامدی شرکت مهندسین مشاور رویان دکترای برنامه‌ریزی توسعه منطقه‌ای جواد حسن‌نژاد شرکت مدیریت منابع آب ایران فوق‌لیسانس مدیریت محیط زیست بهروز دهزاد دانشگاه شهید بهشتی دکترای اکولوژی آب‌های داخلی الهام رسولپور طرح تهیه ضوابط و معیارهای فنی صنعت آب کشور - فوق‌لیسانس برنامه‌ریزی» مدیریت و وزارت نیرو آموزش محیط زیست نادیا روستایی سازمان حفاظت محیط زیست فوق‌لیسانس مهندسی شیمی محمد محمدی دانشگاه جامع علمی کاربردی دکترای علوم محیط زیست سیدحسین هاشمی دانشگاه شهید بهشتی دکترای علوم محیط زیست سیدرضا یعقوبی شرکت اندیشه زلال فوق‌لیسانس مهندسی محیط زیست اعضای گروه هدایت و راهبردی: خشایار اسفندیاری رییس گروه امور نظام فنی فرزانه آقارمضانعلی رییس گروه امور نظام فنی ساناز سرافراز کارشناس منابع آب امور نظام فنی -------- صفحهٔ بعد -------- عنوان مقدمه فصل اول- کلیات ۱-۱- مفاهیم پایه ۲-۱ منابع موجود و برنامه‌ریزی اولیه ۱-۲-۱ برنامه‌ریزی اولیه ۲-۲-۱- مشخص نمودن منابع مالی موجود جهت برنامه پایش ۳-۱ نوع پایش فصل دوم - مطالعات پایه ۱-۲- کلیات ۳-۲- بررسی اطلاعات هواشناسی حوضه (به‌ویژه دما و بارندگی) ۴-۲ بررسی اطلاعات هیدرولوژی (کمی و کیفی) و ایستگاه‌های هیدرومتری حوضه ۵-۳ بررسی اطلاعات کاربری اراضی حوضه ۶-۲- بررسی منابع آلاینده موجود در حوضه ۷-۲- شناسایی آزمایشگاه‌های قابل دسترس و معتمد فصل سوم - تهیه سامانه 715) و بانک اطلاعاتی ۱-۳- وارد نمودن نقشه‌های پایه ۲-۳- ایجاد بانک اطلاعاتی ۳-۳ وارد نمودن اطلاعات جمع‌آوری شده فصل چهارم - تهیه برنامه پایش ۱- ۴- تعیین پارامترها و نهایی نمودن روش آزمایش هر پارامتر ۳-۴- مشخص نمودن وضعیت تراکم ایستگاه‌های پایش ۴-۴- انتخاب کلی ایستگاه‌های پایش (با استفاده از نقشه‌های با مقیاس مناسب مطالعات) ۶-۴- تکمیل فرم‌ها و وارد کردن اطلاعات در سامانه 015 ۷-۳- براورد وسیله نقلیه» قایق مورد نیاز ۸-۳- مشخص نمودن دوره پایش ۱۱ ۱۱ ۱۱ ۱۲ ۱۲ ۱۳ ۱۳۴ ۱۷ ۹ ۱۹ ۳۱ ۲۳۳ ۲۳۳ ۲۳۳ ۲۳۳ ۳۳۴ ۲۳۳۴ ۲۳۳۴ ۳۳۴ -------- صفحهٔ بعد -------- عنوان ۹-۳- مشخص نمودن تواتر پایش برای هر پارامتر ۱۰۴- مشخص نمودن تواتر پایش در هر ایستگاه ۱۱-۴- برآورد تجهیزات نمونه‌برداری» اندازه‌گیری و آزمایشگاهی مورد نیاز ۱۳-۴ تعیین خطرات و ریسک‌های موجود در ایستگاه‌ها در فصول گرم و سرد ۳۴ تهیه دستورالعمل ایمنی و لوازم ایمنی مورد نیاز ۱۴-۴ برآورد منابع مالی مورد نیاز فصل پنجم - نمونه‌برداری» اندازه‌گیری و تضمین کیفیت ۱-۵ بررسی مجدد و نهایی روش‌های نمونه‌برداری و اندازه‌گیری ۲- ۵- آماده‌سازی ظروف نمونه‌برداری ۳-۵- ثبت مشاهدات نمونه‌برداری ۴-۵- کنترل ایمنی پرسنل و نحوه نگهداری تجهیزات و لوازم ۵-۵- برداشت و تثبیت نمونه‌ها ۶-۵ اندازه‌گیری‌ها و تکمیل فرم‌های میدانی ۷-۵- نگهداری و محافظت نمونه‌ها ۸-۵- حمل نمونه‌ها ۹-۵- انجام کنترل‌های کیفیت نمونه‌برداری و آزمایشگاهی ۱۰-۵- دریافت نمونه‌ها توسط آزمایشگاه ۱۱-۵- انجام آنالیزهای آزمایشگاهی ۱۳-۵- کنترل نهایی اجرای دستورالعمل کنترل و تضمین کیفیت عملیات نمونه‌برداری فصل ششم - تجزیه و تحلیل نتایج اندازه‌گیری ۱- ۶- بررسی کیفیت و اعتبار داده‌ها ۲-۶- تحلیل داده‌ها ۳-۶- مقایسه داده‌ها با استانداردهای مربوط ۴-۶- روند یابی مکانی و زمانی اطلاعات ۵-۶- تعیین شاخص کیفیت آب ۶-۶- تدوین گزارش‌ها فصل هفتم - ثبت اطلاعات در سامانه ۲15) ۱- ۷- عمق و دامنه کار ۳۵ ۳۵ ۳۵ ۳۵ ۲۳۶ ۲۳۶ ۳۷ ۳۹ ۳۹ ۳۹ ۳۹ ۳۰ ۳۰ ۳۰. ۳۰. ۳۰ ۳۱ ۳۱ ۳۱ ۳۳ ۳۵ ۳۵ ۳۵ ۳۵ ۳۵ ۳۶ ۳۹ ۳۱ -------- صفحهٔ بعد -------- ۲-۷- ثبت اطلاعات در سطوح مختلف بانک‌های اطلاعاتی ۴۱ ۳-۷ گزارش‌گیری در سطوح مختلف ۳۱ ۴-۷- نحوه گردش اطلاعات در وزارت نیرو و سازمان‌های مرتبط ۳۲ ۵-۷- به‌روز نگهداشتن و حفظ و نگهداری اطلاعات ۳۲ فصل هشتم - نظارت» بازنگری, ارزشیابی و آموزش برنامه پایش ۳ ۱- ۸- بررسی نیاز تغییر برنامه پایش ۳۵ ۲-۸- پیشنهاد اصلاح برنامه پایش در صورت نباز ۳۵ ۳-۸ بازنگری برنامه پایش در صورت نیاز ۳۵ ۳-۸ انجام ارزشیابی برنامه پایش ۳۵ ۵-۸- انجام کلیه آموزش‌های لازم در زمینه چگونگی اجرایی شدن برنامه پایش ارائه شده توسط مشاور» به سطوح مختلف کاربران ۴۵ منابع و مراجع ۷ -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- مقدمه ۱ مقدمه در راستای اجرایی نمودن «دستورالعمل پایش کیفیت آب‌های سطحی (جاری)» نشریه شماره ۵۲۲ معاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی - دفتر نظام فنی اجرایی» تهیه فهرست خدمات مربوط در دستور کار طرح تهیه ضوابط و معیارهای فنی صنعت آب کشور قرار گرفت. فهرست خدمات تهیه شده راهنمای کاربردی و اجرایی پایش کیفیت آب‌های سطحی جاری با توجه به دستورالعمل پایش می‌باشد. «فهرست خدمات پایش کیفیت آب‌های سطحی جاری» به عنوان یک چارچوب قراردادی می‌باشد به عبارتی شرکت‌های مسوول پایش آب‌های سطحی که نیاز به انجام پایش کیفیت آب‌های سطحی جاری دارنده جهت انجام این امر توسط شرکت‌های پیمانکار یا مشاور نیاز به مشخص شدن لیست خدمات مورد نیاز جهت توافق طرفین و عقد قرارداد دارند. در این ارتباط تعیین نیازهای اطلاعاتی, امکانات و تجهیزات مورد نیازء نحوه کنترل‌های کیفیت و ایمنی و انجام تحلیل‌های آماری و ذخیره‌سازی اطلاعات. مورد نیاز می‌باشد. - هدف اهداف مختلف پایش در نشریه شماره ۵۲۲ ارائه شده است. لیکن برای مشخص شدن هدف یا اهداف پایش باید اقدامات زیر انجام شود: * هماهنگی اولیه بین کارفرما و مشاور یا پیمانکار در خصوص نیازهای کارفرما ۹ مطالعه کامل دستورالعمل پایش توسط مشاور یا پیمانکار هماهنگی با سازمان‌های دیگر در صورت نیاز *‏ توافق بین کارفرماء مشاور و پیمانکار در خصوص هدف یا اهداف پایش - دامنه کاربرد گسترده این فهرست خدمات» پایش کیفیت آب‌های سطحی جاری کشور بوده و به عنوان معیار و ضابطه‌ای برای این‌گونه طرح‌ها کاربرد دارد. مهم‌ترین کاربرد این فهرست خدمات» برای آرگان‌ها و سازمان‌هایی است که مسوولیت برنامه‌ریزی» کنترل و نظارت بر کیفیت منابع سطحی کشور را عهده‌دار می‌باشند. در رتبه دوم مشاوران» پیمانکاران» دانشگاه‌هاء و یا سازمان‌های غیردولتی که به‌نحوی پایش و اندازه‌گیری کیفیت آب‌های سطحی جاری را انجام می‌دهندء می‌توانند از این فهرست خدمات استفاده نمایند. هم‌چنین سازمان‌ها یا نهادهایی که به‌نحوی مسوولیت نظارت بر فعالیت‌های مورد نظر و یا تخصیص اعتبار برای آن را بر عهده دارند. می‌توانند از این فذهرست خدمات استفاده کنند. -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- فصل ۱ کلیات -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- فصل اول- کلیات ۱-۱- مفاهیم پایه مفاهیم مربوط به پایش کیفیت آب های سطحی جاری در «دستورالعمل پایش کیفیت آب‌های سطحی (جاری)» نشریه شماره ۲-۱- برنامه‌ریزی اولیه و منابع موجود ۱-۲-۱- برنامه‌ریزی اولیه برنامه‌ریزی اولیه جهت اجرای پایش باید با توجه به هدف پایش شامل مواردی از قبیل محدوده مکانی» محدوده زمانی» تیم اجرایی مورد نیازء تعیین امکانات دفتری و تجهیزات مورد نیاز, مشخص نمودن سازمان‌های مرتبط و هماهنگی با آنها می‌باشد. که به ۱-۱-۲-۱ تعیین محدوده مکانی - تعیین محدوده مطالعاتی - مشخص نمودن حوضه یا حوضه‌های آبریز مورد بررسی - مشخص نمودن نام زیر حوضه‌های حوضه یا حوضه‌های مورد مطالعه - استفاده از نقشه‌های با مقیاس مناسب (از ۱:۲۵۰۰۰ تا ۱:۲۵۰۰۰۰) - استفاده از نقشه‌های طرح‌های جامع آب کشور (جاماب) محدوده زمانی با توجه به دستورالعمل مربوط و براساس برنامه‌ریز ی کارفرما و امکانات و محدودیت‌های آن از طریقی کارفرما مشخصات تیم اجرایی و تخصص‌های مورد نیاز در نشریه شماره از ۸۵۵ ارائه شده است. تعداد هر تحصص با توجه بد حجم برنامه پایش و وضعیت کارکرد هر کدام از افراد باید تعیین شود. 2-۱-۲-۱ تعیین امکانات و تجهیزات دفتری مورد نیاز - برآورد دفتر مناسب جهت کار نیروی انسانی مورد نیاز (حداقل ۵ نفر) - برآورد کامپیوترهای مناسب و شبکه های ارتباطی - تامین نرم‌افزارهای مورد نیاز نظیر ۸۲۵6015 ۵11100 5055 و غیره -------- صفحهٔ بعد -------- - تامین تجهیزات اداری و لوازم مورد نیاز ۵-۱-۳-۱ مشخص نمودن سازمان‌های مرتبط مورد نیاز متولی برنامه‌های پایش کیفیت آبء یکی از سازمان‌های ذیربط در زمینه کیفیت آب یا تعدادی از آنها در قالب یک طرح یا برنامه خاص می‌باشند. لیکن جهت اجرای برنامه پایش به ویژه شناسایی وضعیت موجود حوضه آبریز مورد مطالعه نیاز به ارتباط با سازمان‌های مختلف می‌باشد. جهت ارتباط با سازمان‌های مختلف, لازم است اقدامات زیر انجام شود. - شناسایی سازمان‌های مورد نیاز * اداره حفاظت محیط زیست * اداره منابع طبیعی ۰ اداره جهاد کشاورزی * سازمان نقشه‌برداری * سازمان هواشناسی * اداره صنایع و معادن ۰ شرکت شهرک‌های صنعتی * شرکت پخش و پالایش فرآورده‌های نفتی شرکت ملی گاز شهرداری‌های منطقه ۹ اداره بهداشت و درمان منطقه * اداره راه و ترابری * فرودگاه‌ها * راه آهن شرکت آب و فاضلاب * شرکت برق منطقه‌ای * شرکت بهره‌برداری نیروگاه‌های منطقه * سازمان مسکن و شهرسازی * استانداری و یا معاونت های مربوط سازمان‌های نظامی متولی پادگان‌ها یا مراکز نظامی, دفاعی, انتظامی و قضایی. (ارتش» سپاه» نیروی انتظامی) - تهیه معرفی نامه از طرف سازمان اجراکننده طرح پایش برای سازمان‌های فوق - تشکیل جلسات با سازمان‌ها در صورت نیاز -------- صفحهٔ بعد -------- فصل اول- کلیات ۷ ۲-۲-۱ مشخص نمودن منابع مالی موجود جهت برنامه پایش اجرای برنامه‌های پایش در بخش بررسی وضعیت موجود جهت طراحی برنامه پایش و هم‌چنین اجرای برنامه اندازه‌گیری نیاز به منابع مالی دارد. منابع مالی مورد نیاز جهت پایش براساس سازمان مجری برنامه پایش می‌تواند از منابع مختلف کشوری, استانی با منطقه‌ای تامین شود. میزان منابع مالی مورد نیاز رابطه مستقیم با هدف پایشء نوع پایش, تعداد پارامترهاء تسداد ایستگاه‌ها و تواتر پایش دارد. هزینه‌های پایش را می‌توان در دو بخش طراحی یا اجرا تقسیم‌بندی نمود. ۱-۳-۲-۱- هزینه طراحی این بخش شامل بخش‌های مطالعات پایه و طراحی شبکه پایش می‌باشد که فصول ۲و ۲و ۴ این فبهرست خدمات است که مانند سایر مطالعات براساس موارد زیر قابل برآورد نمودن می‌باشد. - هزینه‌های نفر ماه کارشناسی مورد نیاز - هزینه خرید آمارو اطلاعات - هزینه اداری و دفتری - هزینه‌های آیاب و ذهاب و اقامت - وسعت حوضه مورد مطالعه - تنوع و تعدد کاربری‌های مختلف موجود در حوضه (تعدد و تنوع منابع آلاینده) ۲-۲-۲-۱ هزینه اجرا هزینه اجرا با توجه به نوع پایش» مشخصات طراحی برنامه پایش (تعداد ایستگاه‌هاء تواتر پایش, پارامترهای پایش در هر ایستگاه طول دوره پایش) تغییر خواهد کرد. می‌توان هزینه اجرا را با توجه به طراحی برنامه انجام شده پیش‌بینی نمود مهم‌ترین هزینه‌های اجرا شامل موارد زیر می‌باشد. - هزینه نیروی انسانی * هزینه تامین نیروی کارشناسی و اجرایی با توجه به تعداد مورد نیاز و طول مدت مطالعه قابل برآورد می‌باشد. جهت برآورد هزینه این افراد از دستورالعمل‌های مصوب در خصوص نیروی انسانی با در نظر گرفتن ضریب منطقه و سایر ضریب‌های مربوط می‌توان استفاده نمود. - هزینه اداری و پشتیبانی * حمل و نقل * آیاب و ذهاب ۹ اقامت در منطقه * تجهیزات و وسایل ایمنی و اقامتی * دفاتر و تجهیزات دفتری -------- صفحهٔ بعد -------- - هزینه انجام آزمایش‌ها و آنالیزها ۹ هزینه تحهیزات نمونه‌برداری * هزینه آنالیزهای دستگاهی * هزینه‌های کنترل کیفیت و تضمین کیفیت ۳-۲-۲-۱- هزینه تحلیل و ثبت و ذخیره‌سازی - هزینه تجزیه و تحلیل داده‌ها - هزینه ثبت و ذخیره‌سازی اطلاعات - هزینه تهیه گزارش‌ها و نقشه‌ها ۳-۱- نوع پایش تعاریف انواع پایش در نشریه شماره ۵۲۲ ارائه شده است. -------- صفحهٔ بعد -------- مطالعات پایه -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- فقصل دوم - مطالعات پایه )۱ ۱-۳ کلیات پس از مشخص شدن چارچوب کلی برنامه پایش (هدف پایش, نوع پایش) انجام مطالعات پایه با هدف شناسایی ویژگی‌های حوضه و جمع‌آوری داده‌ها و اطلاعات پایه مورد نیازء باید انجام شود. در این مطالعات پایه لازم است کلیه سوابق اطلاعاتی در خصوص پایش کیفیت حوضه جمع‌آوری گردد. ۳-۲- بررسی وضعیت فیزیوگرافی حوضه شاخص‌های زیر را می‌توان محاسبه نمود. - محیط حوضه آبریز - طول مستطیل معادل حوضه - قطر دایره معادل حوضه - ضریب گراولیوس - زمان تمرکز - طول رودخانه - ارتفاع میانگین (حداقل و حداکثر ارتفاع حوضه) ۳-۲- بررسی اطلاعات هواشناسی حوضه (به‌ویژه دما و بارندگی) براساس اطلاعات موجود در گزارش‌های هواشناسی ایستگاه‌های موجود در حوضه آبریز» شاخص‌های هواشناسی زیر تهیه گردد. در صورت عدم وجود ایستگاه‌های هواشناسی مناسب باید از روش‌های برآورد و استفاده از ایستگاه‌های سایر مناطق مجاور استفاده نمود. - حداقل, متوسطء حداکثر دمای ماهانه و سالانه منطقه و حداقل و حداکثر مطلق ثبت شده - حداقل, متوسط حداکثر بارندگی ماهانه و سالانه - حداقل, متوسط و حداکثر رطوبت ماهانه و سالانه - متوسط میزان تبخیر در منطقه ماهانه و سالانه ۱- در این زمینه از «دستورالعمل مطالعات فیزیوگرافی در حوضه‌های آیخیز» نشریه شماره ۴۹۵ دفتر تحقیقات و معیارهای فنی سازمان برنامه و بودجه» نیز می‌توان استفاده نمود. 0 110۳1۵110 [ه 06020 -2 -------- صفحهٔ بعد -------- ۳ فهرست خدمات پاش کیفیت آب‌های سطحی (جاری) - جهت باد غالب و سرعت متوسط آن در فصول مختلف (گلباد فصلی منطقه) 2-۳- بررسی اطلاعات هیدرولوژزی (کمی و کیفی) و ایستگاه‌های هیدرومتری حوضه اطلاعات این بخش با استفاده از مطالعات و گزارش‌های منابع آب منطقه و طرح‌های جامع آب - مشخصات شاخه‌های فرعی و اصلی رودخانه - بررسی ایستگاه‌های هیدرومتری موجود منطقه (سال تاسیس, نوع ایستگاه» طول دوره آماری). - وضعیت آبدهی رودخانه ایستگاه‌های موجود منطقه (میزان آبدهی در ماه‌های سال‌های مختلف, حداقل, متوسط حداکثر آبدهی با میزان انحراف معیار آن) - وضعیت میزان رسوب در ایستگاه‌های هیدرومتری - بررسی کیفیت آب رودخانه در ایستگاه‌های هیدرومتری (متوسطء حداکثرء حداقل پارامترها در ماه‌ها یا فصول مختلف در طول دوره آماری) - وضعیت هیدروبیولوژیکی و لیمنولوزیکی رودخانه (شاخص‌های زیستی) - نقشه هیدرولوزی و ایستگاه‌های هیدرومتری ۵-۲۳ بررسی اطلاعات کاربری اراضی حوضه با استفاده از نقشه‌های موجود منطقه (۱:۳۵۰۰۰ منطقه)» عکس های هواییء تصاویر ماهواره‌ای با تهیه نقشه کاربری اراضی میدانی» لازم است نقشه کاربری اراضی تهیه شود. از آنجا که تغییرات کاربری در طول زمان اتفاق می‌افتد لازم است منابع مورد استفاده جهت تهیه نقشه‌های کاربری اراضی حداکثر مربوط به ۱۰ سال پیش باشد. بهتر است از منابع ۵ ساله اخیر استفاده شود. توصیه می‌شود در صورت تغبیرات شدید در منطقه کاربری اراضی با استفاده از تصاویر ماهواره‌ای جدید و کنترل‌های میدانی تهیه شود. در هر صورت باید کاربری‌ها و عوارض زیر در نقشه کاربری آراضی که قابل استفاده در نرم‌افزارهای 0015 باشد. تهیه گردد. - سکونت‌گاه‌های روستایی و شهری - اراضی زراعی (باغ, اراضی دیم» اراضی آبی) - مراتع و مرغزارها - جنگل‌ها - پهنه‌های آبی (رودخانه‌هاء رودهاء دریاچه‌هاء مسیل‌ها) - قنات‌ها و چشمه‌های (معمولی» معدنی» آب گرم) - شن‌زارها و نمک‌زارها - اراضی بایر -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دوم - مطالعات پایه ۳ - مراکز گردشگری, توریستی و پذیرایی و کمپینگ‌ها - فرودگاه‌هاء ایستگاه‌های راه آهن و ترمینال‌های باری و مسافرتی - واحدهای صنعتی و شهرک‌های صنعتی - گورستان‌ها - تصفیه‌خانه‌های آب و فاضلابء پمپاژخانه‌های آب و فاضلاب» مخازن آب و فاضلاب - مناطق تخلیه و دفن زباله‌ها و پسماندها - محدوده‌های تغذیه‌ی آبخوان‌ها با پساب‌های حاصل از تصفیه - مراکز نظامی و امنیتی 1-۲ بررسی منابع آلاینده موجود در حوضه کلیه منابع آلاینده شامل منابع آلاینده طبیعی و انسان ساز موجود در یک حوضه باید شناسایی شوند در صورت تهیه نقشه کاربری اراضی (بند قبلی) بخشی ازفعالیت شناسایی منابع آلاینده انجام گرفته است. شناسایی منابع آلاینده باید با دیدگاه کمی و کیفی انجام شود به عبارتی تعداد منابع آلاینده و وضعیت کیفیت هر کدام از منابع آلاینده (جهت مشخص شدن شدت تاثیرگذاری هر منبع آلاینده) اهمیت قابل توجهی دارد. - سکونت‌گاه‌های روستایی و شهری - چشمه‌های معدنی» آب گرم - شن‌زارها و نمک‌زارها - مراکز گردشگری,» توریستی و پذیرایی و کمپینگ‌ها - فرودگاه‌هاء ایستگاه‌های راه آهن و ترمینال‌های باری و مسافرتی گورستان‌ها * پمپ بنزین و پمپ‌های گاز -------- صفحهٔ بعد -------- تصفیه‌خانه‌های آب و فاضلاب» پمپاژخانه‌های آب و فاضلاب؛ مخازن آب و فاضلاب * مرغداری‌هاء دامداری‌هاء پروش ماهی و کشتار گاه‌ها مهم‌ترین منابع آلاینده و شناسایی منابع آلاینده با انجام اقدامات زیر قابل انجام می‌باشد. - جمع‌آوری اطلاعات و گزارش‌های موجود منطقه - جمع‌آوری اطلاعات بروز از سازمان‌ها و مراکز دیربط - استفاده از نقشه‌های کاربری اراضی جهت شناسایی منابع آلاینده - تهیه پرسشنامه‌های اختصاصی برای هرگروه از منابع آلاینده - بازدید میدانی و تکمیل پرسشنامه‌ها و مشخص نمودن مختصات هرکدام از منابع آلاینده - وارد کردن اطلاعات میدانی به بانک اطلاعاتی 5آن0) - دهیه نقشه منابع آلاینده ۹۷-۲- شناسایی ازما ین بشگاه‌های قابل دسترس و معتمد جهت شناسایی آزمایشگاه‌های قابل دسترسی و اعتماد باید در استان یا شهرستانی که حوضه مورد مطالعه در آن وجود دارد. اقدامات زیر انجام شود. - شناسایی کلیه آزمایشگاه‌های موجود منطقه (مرتبط با آنالیز آب): جهت این امر لازم است با سازمان‌های زیر ارتباط برقرار نمود: * شرکت‌های آب منطقه‌ای و آب و فاضلاب * اداره حفاظت محیط زیست * دانشگاه‌هاء پژوهشکده‌هاء مراکز تحقیقاتی * صنایع بزرگ و مادر (نظیر هن و فولادء پتروشیمی» نیروگاه‌هاء پالایشگاه‌ها) * آزمایشگاه‌های معتمد سازمان محیط زیست * سازمان ملی استاندارد ایران - دریافت مشخصات هر آزمایشگاه * لیست پرسنل و سوابق کاری و تجربی هر کدام * داشتن روش‌های اجرایی جهت کنترل کیفیت و تضمین کیفیت *سوابق کاری مرتبط با پایش کیفیت آب * مدارک تاییدیه و گواهینامه های ملی و بین المللی - ارزیابی و غربال‌سازی اولیه (با توجه به اطلاعات جمع‌آوری شده) و شناسایی لیست اولیه آزمایشگاه‌های قابل اعتماد و توانا -------- صفحهٔ بعد -------- فقصل دوم - مطالعات پایه ۱ ارزیابی و غربال‌سازی نهایی و شناسایی آزمایشگاه قابل اعتماد با تاکید بر آزمایشگاه‌های معتمد سازمان حفاظت محیط -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- تهیه سامانه ای و فصل ۲ بانک اطلاعاتی -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سوم - نهیه سامانه 13+ و بانک اطلاعانی اه ۱-۳- وارد نمودن نقشه‌های پایه - نقشه‌های ۱:۲۵۰۰۰ حوضه - نقشه‌های کاربری اراضی حوضه - نقشه زمین‌شناسی حوضه - نقشه آبادی‌های منطقه - نقشه ایستگاه‌های هواشناسی - نقشه پوشش گیاهی منطقه - نقشه مناطق چهارگانه سازمان حفاظت محیط زیست رودخانه‌های حفاظت شده و9 رودخانه‌ها با ارزش شیلاتی ۳۲-۳- ایجاد بانک اطلاعاتی این بانک‌های اطلاعاتی باید توانایی دریافت اطلاعات مرتبط با امر پایش کیفیت آب‌ها را داشته باشند. بانک‌های اطلاعاتی مورد نیاز باید دارای خصوصیات زیر باشند: - قابل استفاده در سیستم‌های عامل رایج کشور (۷۷111۵0۷/۶) - توانایی متصل شدن به نرم‌افزارهای سیستم‌های جغرافیایی 5آن) - قابلیت ارتباط با نرم‌افزارهای آماری نظیر 5058 - دارای آمنیت و حفاظت بالا" جهت دسترسی - امکان استفاده راحت جهت کاربران مختلف در کل کشور - قابلیت ارتباط با یکی از زبان‌های برنامه نویسی - بانک‌های اطلاعاتی قابلیت ارتباط با شبکه های داخلی و خارجی را داشته باشد. لازم به ذکر است در نرم‌افزارهای 5ان) بانک‌های اطلاعاتی وجود دارد که توانایی ذخیره نمودن اطلاعات را در یک حد معین دارند اما در صورت وجود حجم اطلاعات بالا در یک منطقه استفاده از بانک‌های اطلاعاتی نظیر ع[0۲۵0) توصیه می‌شود. در ایحاد بانک‌های اطلاعاتی باید موارد زیر در نظر گرفته شود: - برای هر نوع از عوارض و اطلاعات باید یک لایه اطلاعاتی تهیه شود. - کلیه اطلاعات باید دارای تاریخ و منبع اطلاعاتی باشند. -------- صفحهٔ بعد -------- ۳-۳- وارد نمودن اطلاعات جمع‌آوری شده در بانک اطلاعاتی باید کلیه اطلاعات مرتبط با وضعیت موجود حوضه از نظر هیدرولوژی و هیدروژئولوژی» هواشناسی, زمین‌شناسی» خاک‌شناسی؛ پوشش گیاهی؛ کاربری اراضی؛ سکونت گاه‌هاء راه‌های ارتباطی و کلیه منابع آلاینده مورد مطالعه به‌صورت لایه‌های اطلاعاتی ایجاد شود و اطلاعات آن وارد گردد. در وارد نمودن اطلاعات باید موارد زیر در نظر گرفته شود. - وارد نمودن کلیه اطلاعات - صحبح وارد نمودن اطلاعات و انجام کنترل‌های مجدد اطمینان از ذخیره‌سازی اطلاعات -------- صفحهٔ بعد -------- فصل ۴ تهیه برنامه پایش -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- قصل جهارم - نهیه برنامه پایش ۳۳ ۱-4 تعیین پارامترها و نهایی نمودن رونس آزمایش هر پارامتر - انتخاب هدف و نوع پایش - شناسایی منابع آلاینده (در خصوص پایش اثر) - شناسایی پارامترهای شاخص با توجه به نوع منبع آلاینده (براساس دستورالعمل پایش کیفیت آب های سطحی جاری) - بررسی وضعیت منابع مالی - انتخاب پارامترهای مورد پایش - بررسی و انتخاب روش‌های اندازه‌گیری میدانی و آزمایشگاهی مورد نیاز براساس دستورالعمل‌های ۳۳۸" یا معادل آن ۲-2- تهیه دستورالعمل کنترل و تضمین کیفیت عملیات نمونه‌برداری این دستورالعمل باید توسط کارشناس آزمایشگاه برای هر پارامتر تهیه شود. - بررسی وضعیت هیدرولوژی حوضه (تعداد شاخه‌های فرعی و اصلی) < بررسی وصعیت منابع آلاینده و9 تهیه نقشه منابع آلاینده - بررسی نقاط برداشت آب و نوع مصارف - بررسی ایستگاه‌های هیدرومتری موجود و سایر ایستگاه‌های پایش کیفیت - تعداد ایستگاه‌های پیشنهادی اولیه - بررسی منابع مالی موجود و سطح منابع موجود - مشخص نمودن تراکم ایستگاه‌ها (با توجه به دستورالعمل مربوط) 2-2 انتخاب کلی ایستگاه‌های پایش (با استفاده از نقشه‌های با مقیاس مناسب مطالعات) - مشحخص نمودن شاخه‌های فرعی؛ منابع آلاینده» نقاط برداشت روی نقشه - مشخص نمودن جاده‌های دسترسی مناسب ۷( ۳۳۵1۵00 ۱-1۷1۳۵۳۵۵ -------- صفحهٔ بعد -------- به سکونت‌گاه‌ها - مشخص نمودن ایستگاه‌های پیشنهادی بر روی نقشه ۵-2- پیمایش میدانی و انتخاب دقیق ایستگاه پاش آماده نمودن تدار کات لازم جهت عملیات میدانی - آماده‌سازی مقدمات بازدید از منطقه - تهیه تجهیزات و امکانات لازم نظیر ۰0۳5 فرم‌های شناسایی ایستگاه‌ها - تاأمین تجهیزات آنفرادی و موارد ایمنی لازم - استفاده از راهنمایان آشنا به منطقه - بررسی وضعیت ایستگاه‌های موجود هیدرومتری و پایش کیفیت - بررسی منابع آلاینده و نقاط برداشت آب - بررسی وضعیت ایستگاه‌های پیشنهادی (دسترسی» ایمنی و بررسی نقاط مزایا و معایب ایستگاه‌ها و خطرات آنها و سایر موارد عنوان شده در نشریه شماره ۵۲۲) - تکمیل فرم‌های شناسایی رودخانه و ایستگاه‌های پایش (نشریه شماره ۵۲۲) 1-2- تکمیل فرم‌ها و وارد کردن اطلاعات در سامانه 715) - فرم‌های شناسایی حوضه و رودخانه - فرم شناسایی منابع آلاینده - فرم شناسایی نقاط برداشت - فرم شناسایی ایستگاه‌های هیدرومتری یا پایش کیفیت - فرم شناسایی ایستگاه‌های پایش ۷-4- برآورد وسیله نقلیه» قایق مورد نیاز - مشخص شدن نوع پایش ۱- 0602۵0 10۵] ۳0۵۹۲0۱۲۵۶ 0 -------- صفحهٔ بعد -------- فصل چهارم - تهیه برنامه پاش ۳ - مشخص شدن تعداد ایستگاه - وضعیت منابع مالی و سطح آن ۹-2- مشخص نمودن تواتر پایش برای هر پارامتر - مشخص شدن نوع پایش - مشخص شدن تعداد ایستگاه - مشخص شدن پارامترهای مورد نیاز در هر ایستگاه - وضعیت منابع مالی و سطح آن - مشخص کردن دوره پایش هر پارامتر (نشریه شماره ۵۲۲) ۱۰-۶ مشسخص نمودن تواتر پایش در هر ایستگاه - مشخص شدن نوع پایش - مشخص شدن تعداد ایستگاه - مشحص شدن پارامترها در هر ایستگاه - وضعیت منابع مالی و سطح آن - مشخص کردن تواتر پایش در هر ایستگاه (نشریه شماره ۵۲۲) ۱۱-2 براورد تجهیزات نمونه‌برداری, اندازه‌گیری و آزمایشگاهی مورد نیاز برآورد تحهیزات نمونه‌برداری» اندازه‌ گیری و آزمایشگاهی را انجام داد. ۱۳-2- تعیین خطرات ۳ ریسک‌های موجود در ابستگاه‌ها در فصول گرم 9 سرد ایستگاه و سایر شرایط منطقه و تحهیزات و امکانات مورد نیاز جمهت دسترسی و عملبات نمونه‌برداری و آنالیز, خطرات و - خطرات احتمالی ناشی از عملیات آزمایشگاهی نیز با توجه به نوع پارامترهاء تجهیزات مورد نیاز و مواد شیمیایی مصرفی, -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳-۶- تهیه دستورالعمل ایمنی و لوازم ایمنی مورد نیاز - شناسایی خطرات احتمالی در هر مرحله - تدوین روش‌های حذف» کنترل و کاهش خطر - مشخص کردن نوع تجهیزات حفاظت فردی" (۳۳]۴) و تجهیزات حفاظت عمومی - تهیه دستورالعمل ایمنی (با تاکید به خطرات هر ایستگاه) ۱۶-۶- برآورد منابع مالی مورد نیاز جهت برآورد میزان منابع مالی یک برنامه پایش باید جزییات هزینه‌های یک برنامه پایش را مشخص نمود. هزینه‌های برنامه - هزینه نیروی انسانی هزینه تامین نیروی کارشناسی و اجرایی با توجه به تعداد مورد نیاز و طول مدت مطالعه قابل برآورد می‌باشد. جهت برآورد هزینه این افراد از دستورالعمل‌های مصوب درخصوص نیروی انسانی با در نظر گرفتن ضریب منطقه و سایر ضریب‌های مربوط می‌توان استفاده نمود. - هزینه اداری و پشتیبانی * حمل و نقل * آیاب و ذهاب * اقامت در منطقه * تجهیزات و وسایل ایمنی و آقامتی * دفاتر و تجهیزات دفتری - هزینه انجام آزمایش‌ها و آنالیزها * هزینه تجهیزات نمونه‌برداری * هزینه تجهیزات آنالیز میدانی * هزینه مواد شیمیایی * هزینه آنالیزهای دستگاهی ۱- ۳۵۲۹۵۵ ۳۳۵۱۵1۷6 1 -------- صفحهٔ بعد -------- فصل ۵ نمونه‌برداری» اندازه گیری و نضمین دا چم جه -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- قصل پنجم - نمونه‌برداری» اندازه‌گیری و تضمین کیفیت ۳۹ ۱-۵- بررسی مجدد و نهایی روس‌های نمونه‌برداری و اندازه‌گیری - مشخص شدن پارامترهای مورد پایش - مشخص شدن روش‌های نمونه‌برداری و اندازه‌گیری براساس ۸1011100 51۵0270 با ۳: ۳۸ - بررسی دستورالعمل‌های کنترل کیفیت - بررسی مجدد روش‌های نمونه‌برداری, آنالیز و آزمایشگاهی با توجه به بندهای فوق - نهایی نمودن روش‌های نمونه‌برداری و اندازه‌گیری ۲-۵- آماده‌سازی ظروف نمونه‌برداری - مشخص نمودن نوع ظرف برای هر پارامتر (براساس روش‌های نمونه‌برداری و اندازه‌گیری برای هر پارامتر و دستورالعمل‌های کنترل کیفی) - مشخص نمودن تعداد و نوع ظروف نمونه‌برداری مورد نیاز - انجام عملیات‌های لازم جهت شستشو یا استریل نمودن ظروف ۳-۵- ثبت مشاهدات نمونه‌برداری - آماده نمودن فرم‌های آنالیزهای میدانی - تکمیل فرم‌های آنالیز میدانی و ثبت نتایج آنالیز میدانی منطقه,» اجرای پروژه‌های خاص در رودخانه یا محاور آن. شرایط خطرناک ایحاد شده» عبور و مرور انسان یا حیوانات از 2-۵- کنترل ایمنی پرسنل و نحوه نگهداری تجهیزات و لوازم - اجرای دستورالعمل ایمنی تهیه شده و مجهز بودن افراد به لوازم حفاظت فردی و بهداشتی - حفاظت از پرسنل به ویژه در شرایط خاص آب و هوایی (بارندگی» پرأبی و سیلاب و تخریب جاده) - حفاظت از تجهیزات و لوازم -------- صفحهٔ بعد -------- ۵-۵- برداشت و تثبیت نمونه‌ها - براساس روش نمونه‌برداری و روش‌های آزمایشگاهی و هم‌چنین دستورالعمل کنترل کیفیت مربوطه باید نمونه‌ها برداشت و در ظروف از پیش تعیین شده ریخته شده و در صورت نیاز به تثبیت براساس روش تثبیت هر پارامتر عملیات تثبیت انجام شود. - نمونه شاهد یا نمونه دوم نیز برداشت و عملیات‌های مشابه برای آن انجام شود. - اطمینان از داشتن برچسب مشخصات نمونه بر روی ظروف نمونه‌برداری انجام شود. 1-۵- اندازه‌گیری‌ها و تکمیل فرم‌های میدانی - اندازه‌گیری‌های میدانی جهت تعدادی از پارامترها نظیر دمای آب و هواء []0 اکسیژن محلول و سایر پارامترهای عنوان می گردد. - قبل از اندازه‌گیری باید از واسنجی تجهیزات اطمینان حاصل شود. - براساس روش دستورالعمل نمونه‌برداری و کنترل کیفیت مربوط ظروف در جعبه نمونه‌برداری که از نمونه‌ها محافظضت می‌نماید قرارداده شود. - جعبه نمونه‌برداری در وسیله نقلیه به‌صورت مطمئن قرارداده شده و در صورت آمکان به بدنه داخل وسیله نقلیه متصل گردد. ۸-۵- حمل نمونه‌ها - نمونه‌ها باید با سرعت مطمئن و در زمان مشخص شده براساس استاندارد به آزمایشگاه انتقال داده شود. ۹-۵- انجام کنترل‌های کیفیت نمونه‌برداری و آزمایشگاهی - براساس روش‌های نمونه‌برداری و کنترل کیفیت» کنترل تکمیل فرم‌ها و برچسب های نمونه‌برداری توسط کارشناس کنترل نمونه‌ها و اندازه‌گیری میدانی مشخص شود. در صورت عدم تایید روش نمونه‌برداری باید نمونه‌برداری مجددا انجام شود. ۱۰-۵- دریافت نمونه‌ها توسط آزمایشگاه - پس از تایید کارشناس کنترل کیفیت از صحت انجام روش‌های نمونه‌برداری و نگهداری و تثبیت آنهاء نمونه‌ها توسط آزمایشگاه دریافت می گردد. -------- صفحهٔ بعد -------- قصل پنجم - نمونه‌برداری» اندازه‌گیری و تضمین کیفیت )۳ - تکمیل فرم تایید دریافت نمونه‌ها (مشخصات نوع تعداد ظروف نمونه دریافت شدهء تاریخ دریافت» ساعت دریافت», شخص ۱۱-۵- انجام آنالیزهای آزمایشگاهی - واسنحی تحهیزات مورد استفاده - انجام آزمایش‌ها بر روی نمونه‌ها براساس روش توافق شده ۱۳-۵ تکمیل فرم ثبت نتایج - پس از تایید انجام آزمایش» نتایج در فرم‌های مربوط ثبت می‌شود. -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- فصل ۶ تحزیه و تحلیل نتایج اندازه گیری -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- فصل نسسم - نجزیه و تحلیل ننایج انداز ه‌گیری ۳ - وارد کردن اطلاعات در یک نرم‌افزار آماری یا محاسباتی (براساس ایستگاه و تاریخ) - بررسی تغییرات داده‌ها و مشخص نمودن داده‌های پرت -_ کنترل وضعیت زمان نمونه‌برداری و آنالیز در خصوص داده‌های پرتثت _ تصمیم‌گیری در خصوص داده‌های پرت (براساس دستورالعمل و توصیه‌های آماری) ۲- ۹- تحلیل داده‌ها - تفکیک داده‌ها به دو بخش داده‌های پارامتریک و غیر پارامتریک - انجام محاسبات آماری اولیه برای داده‌های پارامتریک و غیرپارامتریک (با استفاده از روش‌های توصیه شده در نشریه - بررسی وابستگی پارامترهای مرتبط با یکدیگر - تجزیه و تحلیل نتایج محاسبات آماری انجام شده ۳-۹- مقایسه داده‌ها با استانداردهای مربوط - مقایسه نتایج داده‌ها با استانداردهای مربوط - بررسی دلایل عدم تطابق و تصمیم‌گیری در خصوص آن 2-۹- روند یابی مکانی و زمانی اطلاعات - مشخص کردن دوره زمانی مورد مطالعه - مشخص کردن اطلاعات هر پارامتر در هر ایستگاه - تهیه نمودارهای تغییرات یک پارامتر یا چند پارامتر مرتبط با یکدیگر در طول زمان در یک ایستگاه - تهیه نمودار تغییرات یک پارامتر یا چند پارامتر مرتبط با یکدیگر در ایستگاه‌های مختلف در یک زمان -------- صفحهٔ بعد -------- - محاسبه شاخص کیفیت در ایستگاه‌های مختلف و در زمان‌های مختلف ۹-۹ تدوین گزارش‌ها - گزارش‌های بخش‌های مختلف مطالعات پایه و طراحی می‌تواند شامل موارد زیر باشد: * گزارش‌های ماهیانه پیشرفت مطالعات * گزارش شناسایی وضعیت موجود حوضه گزارش شناسایی منابع آلاینده حوضه * گزارش طراحی برنامه پایش * گزارش نهایی مطالعات پایه و طراحی برنامه پایش - گزارش‌ها باید براساس ساختار توافقی و یا توصیه شده کارفرما تهیه شود. بهر صورت لیست عنوان مطالب پیشنهادی به شرح زیر توصیه می‌شود ٩‏ مقدمه * معرفی حوضه مورد مطالعه و تاریخچه وضعیت منابع آب حوضه و دلایل انجام مطالعات * مشخصات کلی وضعیت موجود حوضه (فیزیوگرافی» هواشناسی» هیدرولوزی» زمین‌شناسی» خاک‌شناسی» کاربری اراضی» وضیت سکونت‌گاه‌ها و آبادی‌ها) مشخصات وضعیت مصارف آب در حوضه» نقاط برداشت و تاسیسات ذخیره‌سازی» تصفیه و انتقال و توزیع آب موجود در حوضه ه مشخصات منابع آلاینده حوضه (سکونت‌گاه‌های شهری و روستایی» واحدهای صنعتی و معدنی»ء اراضی کشاورزی» واحدها پرورش دام پرندگان و آبزیان» تصفیه‌خانه‌ها و خطوط انتقال فاضلاب, تاسیسات مرتبط با نفت, گاز و پتروشیمی» نیروگاه‌ها و پست‌های برق» تاسیسات و امکانات مرتبط با حمل و نقل (فرودگاه هاء راه آهن» پایانه‌ها و ترمینال‌ها)» اماکن پذیرایی و توریستی» گورستان‌هاء مراکز دفن یا بازیافت زباله و پسماندها) * برنامه پایش (هدف و نوع پایش, موقعیت ایستگاه‌هاء پارامترهای مورد پایش» دوره پایش» تواتر پایش» وضعیت ایمنی, تجهیزات و امکانات مورد نیازء هزینه‌های مربوط) - گزارش‌های بخش عملیات اجرایی با توجه به دوره و تواتر پایش» گزارش‌های مختلفی می‌تواند به‌صورت دوره ای تهیه شود. دوره گزارش دهی باید براساس نظرات کارفرمای طرح انجام شود. * گزارش ماهیانه عملیات نمونه‌برداری و اندازه گیری -------- صفحهٔ بعد -------- * گزارش سه ماه عمیات نمونه‌برداری و اندازهگیری * گزارش ۶ ماهه عملیات نمونه‌برداری و اندازه‌گیری * گزارش‌های سالیانه عملیات نمونه‌برداری و اندازه‌گیری * گزارش نهایی تجزیه و تحلیل داده‌ها و توصیه‌ها و راهکارهای پیشنهادی - گزارش‌ها باید براساس ساختار توافقی و یا توصیه شده کارفرما تهیه شود. لیست عنوان مطالب پیشنهادی به شرح زیر توصیه می‌شود * مقدمه * معرفی حوضه مورد و خلاصه مشخصات حوضه * خلاصه مشخصات برنامه پایش (به‌صورت جدول) * وضعیت شرایط ایستگاه‌های نمونه‌برداری و اندازهگیری (مشکلات و موانع) حوادث یا شرایط غیرایمن شرایط خاص طبیعی یا انسان ساز و یا تغییرات در حوضه (مشاهدات میدانی) * نتایج اندازه گیری های میدانی انجام شده * وضعیت نمونه‌برداری های انجام شده و کنترل کیفیت انجام شده (چک لیست ها) * نواقص تحهیزات و امکانات مورد نیاز * وضعیت تحویل نمونه به آزمایشگاه‌ها و شرایط آزمایشگاه‌ها * تجزیه و تحلیل اطلاعات (تحلیل‌های آماری) * تهیه نقشه‌های پهنه‌بندی کیفی رودخانه * نتیجه‌گیری و ارائه توصیه‌ها و راهکارها *_پیوست‌ها (جداول, نمودارهاء تصاویرء فیلم‌ها و سایر مدارک) -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- فصل ۷ سامانه ‎)7]۹٩ -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- فقصل هفنم - ثبت اطلاعات در سامانه 75 2 ۱-۷- عمق و دامنه کار عمق و دامنه کار با توجه به موارد زیر و با توافق با کارفرما تعیین شده و براساس آن سامانه اطلاعات جغرافیایی یا 15 طراحی و اجرا می‌شود. - محدوده مطالعاتی (حوضه‌های اصلی و فرعی) - برنامه پایش (ایستگاه‌هاء پارامترهاء تواترهاء دوره زمانی) - گزارش‌های مورد نیاز خروجی اطلاعات - نیازهای کارفرما - سامانه‌های اطلاعات جغرافیایی موجود کارفرما ۳-۷- ثبت اطلاعات در سطوح مختلف بانک‌های اطلاعاتی - اطلاعات حوضه آبریز - اطلاعات منابع آلاینده - اطلاعات نقاط مصرف - اطلاعات نوع و هدف پایش - اطلاعات ایستگاه‌های پایش - اطلاعات نتایج اندازه گیری - اطلاعات مشاهدات میدانی - اطلاعات پیشنهادها و راهکارها ۳-۷- گزارش گیری در سطوح مختلف طبقه‌بندی گزارش‌ها از نظر ساختار سازمان و سطوح هرمی می‌تواند براساس نیازهای کارفرما طبقه‌بندی شود. این موضوع بستگی به ساختار سازمان مجری و نیازهای آن سازمان در خصوص گزارش‌گیری از برنامه پایش دارد و باید با توافق کارفرما انجام شود. از نظر فنیء امکان گزارش‌گیری از سیستم براساس موضوعات زیر و دوره‌های زمانی مشخص انجام شود. - گزارش ایستگاه‌های پایش - گزارش نتایج اندازه‌گیری - گزارش مشاهدات میدانی -------- صفحهٔ بعد -------- 2-۷- نحوه گردش اطلاعات در وزارت نیرو و سازمان‌های مر تبط این بخش باید با هماهنگی کارفرمای مربوطء شرکت مدیریت منابع آب ایران» معاونت امور آب و آبفا وزارت نیرو انجام شود. ۵-۷- به‌روز نگهداشتن و حفظ و نگهداری اطلاعات برنامه به‌روز نگهداری و حفظ و نگهداری اطلاعات باید مطابق با دستورالعمل پایش کیفیت آب‌های سطحی نشریه شماره ۵۲۲ و سایر الزامات ابلاغی توسط وزارت نیرو تهیه شود. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل ۸ نظارت» بازنگری» ارزشیابی و آموزش برنامه پایش -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- فصل هثم - نظارت» بازنگری, ارزسیابی ‏ وآموزس برنامه پایش ایک ۱-۸- بررسی نیاز تغییر برنامه پایش - بررسی نتایج پایش و توصیه‌ها و راهکارها - بررسی تغییر نوع پایش (براساس نتایج پایش یا تغییرات در منطقه) <" بررسی وضعیت ایستگاه‌ها - بررسی وضعیت پارامترها - بررسی وضعیت تواتر پایش بررسی وضعیت دوره پایش ۲-۸- پیشنهاد اصلاح برنامه پایش در صورت نیاز اصلاح نوع و اهداف پایش - اصلاح و تغییر ایستگاه‌های پایش - اصلاح و تعییر پارامترهای مورد پایش - اصلاح و تغییر دوره و تواتر پایش ۳-۸- بازنگری برنامه پایش در صورت نیاز - بررسی پیشنهادهای اصلاحی با هماهنگی مشاورء کارفرما و سایر سازمان‌های ذیربط 2-۸- انجام ارزشیابی برنامه پایش ارزشیابی براساس موضوع‌های زیر باید انجام شود: - تحقق اهداف تعیین شده - رعایت معیارهای فنی مندرج در نشریه شماره ۵۲۲ در طراحی برنامه پایش - رعایت معیارهای فنی مندرج در نشریه شماره ۵۲۲ در اجرای برنامه پایش - رعایت اجرای دستورالعمل‌های تضمین کیفیت و کنترل کیفی - رعایت اجرای دستورالعمل در تهیه گزارش‌هاء تجزیه و تحلیل داده‌ها و نگهداری داده‌ها - بررسی نواقص و معایب معیارهای فنی مندرج در نشریه شماره ۵۲۲ با توجه به نتایج اجرای برنامه پایش ۵-۸- انجام کلیه آموزش‌های لازم در زمینه چگونگی اجرایی شدن برنامه پایش ارائه شده توسط -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- منابع و مراجع 4۷ منابع و مراجع ۱- راهنمای آزمایش آب و فاضلاب - وی دین آدامز - خانم دکتر صادقی - انتشارات سازمان حفاظت محیط زیست - ۱۳۹ ۲- مهارآلودگی آب ناشی از فعالیت‌های کشاورزی - گروه کار سیستم‌های آبیاری در مزرعه - کمیته ملی آبیاری و زهکشی ۳- هیدرولوژی کاربردی - دکتر محمد مهدوی - انتشارات دانشگاه تهران - ۱۳۷۱ ۴- راهنمای کنترل و تضمین کیفیت نمونه‌برداری از آب‌های سطحی و خروجی فاضلاب - گروه آلاینده‌های محیط زیست جاماب - ۱۳۸۲ ۶ دستورالعمل نمونه‌برداری آب نشریه شماره ۲۷۴ - سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور ۷ دستورالعمل تعیین اسیدیته و قلیاییت و تعیین نیتروژن آب نشریه شماره ۲۶۶ - سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور ۸ دستورالعمل آمار برداری منابع آب نشریه شماره ره ۵ و سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور ۹ دستورالعمل آزمون میکروبیولوژی آب نشریه شماره ۲۵۹- سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور ۲۳- گزارش‌های هیدرولوژی و هواشناسی حوضه‌های مختلف کشور - شرکت جاماب ۱۳۷۵ - وزارت نیرو ۳- گزارش مطالعات کیفی آب رودخانه ژاوه _ شرکت مشانیر پا وزارت تیرو ۰۳/۸۵ 6 - 500 ۳۵۳۲ -ظ ع2ل[ - (17۸1۳۳-۷۷/] 10) - ۱0۵10۵۵ ناه ۷۷/۱۵۷ -14 6 ۵0۵۱م]1 -۲۳۳] ,۷۷110 , 1۳۳۹۲0 - ]0ع ددع دد۸ بازآه0 ۷۷۵۵۲ -۱5 2 -11111 ب0۵۳ ۱0 - ع۳ظ ۴۰ ۳۳۵ 11300000 ۷0۵10۳1۵۵ ۳۵۷۱۳۵۵۵۵ -۱6 - 1116۲ .۸ 00 0ل ب 1101۵۵ ۷۰ 0,6۲ -[0 01۳ 200 ۵۵102 بازاهدو ۵۵۲ ععد اه اه جعام۳۳۵ -7 ۱ 7 -۷۵۳ 30 - 6۳۵ ۳۵۳۵ ۵۲ ۶ ۲1۵۳۵06۶ 4 ادناعا۸ - ۳۳۸ - 60110 0 مععک -00ظ ۲1200 - د هلاک رازه0 ۷۷۵۵۲ -۱۵ 71 آ0 011166 - بوازاه ۷۷۵۵۲ 010۵۵ ۱20۵ ۱005 ۸ :۱0۵۵:0۳۵۵ ماگ ۷۵۱۵۵۳ -۱9 171 -۸ ۳۳ 5 -6005ک۹] - 12۵10 1اه ۷۷/۵۵۲ 0۲ 0110100 ع۳) 1۵۶ [۵ ۷120 ۳۵1۵ [۵ ۱1۵110 -20 8 م0۵1۷ ۷۷/۵6۲ 2000 ۱:11 ناه ۳۵۷۱۳۵۵۵۵۱ 0۲ ا م1 ۷۵۱۵۵ -ا2 (۲)۵۷1۵[101 2004) اعا5۳۵ 45 311300 ۹5۵00۵0 -22 -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- کم ۳۵/۲ 15۱2016 53 220 ۳1218 ۹۳۳۵1۵21 ۳۵۳ مدعلز۳۵ ۷۵ ب ۰ ٩۷۳۲206 7‏ 10۳ کعمز۳۲۲ع؟ ام :]1 ۰ ب ب 8 211۲ ن 6 .۲0 ۳۲8۱۷ 0 ۹/1۵5۷ 15100 06۳۷اگ 51۳۵۱216 1۵۲ م1 او 01۱16 [1102عع1 200 ۳۳۵16۲1۵ آ۵ 8۳۵۲ 5 ]1601۵ 0۲ 0۱ع0271ع1 7 م0 ۷۷/۵۱۲ ۱۵۲ ۲0711611۵ تنم ۱۹ ,ش323۳ 2012 -------- صفحهٔ بعد -------- آب‌های سطحی جاری» به‌عنوان یسک چارچوب قراردادی جهت انجام امور مربوط به پایش کیفیت آب‌های سطحی جاری راهنمای کاربردی و اجرایی پایش کیفیت آب‌های سطحی جاری با توجه به نشریه شماره ۵۳۲ می‌باشد.