شماره: ۹۵-۵۰۰ تاریخ: ۱۳۹۴ پیوست:

⚠ این متن با نرم‌افزار از روی تصویر خوانده شده و ممکن است خطا داشته باشد؛ برای استناد، اصلِ سند را ببینید. بسمه تعالی جمهوری اسلامی ایران وزارت راه و شهرسازی ۱ مرکز تحقیقات راه مسکن و شهرسازی ی شماره: ۹۵-۵۰۰ تاریخ: ۱۳۹۴ پیوست: جناب اقای دکتر حناچی - معاون محترم سهرسازی و معماری جناب اقای دکتر مظاهریان - معاون محترم مسکن و ساختمان : جناب آقای دکتر ایزدی - معاون محترم وزیر و مدیرعامل سرکت عمران و بهسازی سهری ایران جناب آقای مهندس عظیمیان - معاون محترم وزیر و مدیرعامل سازمان ملی زمین و مسکن . . جناب اقای مهندس علیزاده - معاون محترم وزیر و مدیرعامل سازمان مجری ساختمان ها و تاسیسات دولتی و جناب آقای مهندس نریمان - معاون محترم وزیر و مدیرعامل سرکت عمران سهرهای جدید مدیران کل محترم ادارات راه و شهرسازی روسای محترم سازمان نظام مهندسی ساختمان استان ها : ۱ جناب اقای مهندس خندان دل - معاون محترم عمران, توسعه آمور شهری و روستایی وزارت کشور جناب اقای مهندس تابش - رییس محترم بنیاد مسکن انقلاب اسلامی جناب اقای دکتر گتمیری - رییس محترم جامعه مهندسان مشاور ۱ جناب اقای مهندس رجبی - رییس محترم سورای مرکزی سازمان نظام مهندسی ساختمان ‏ . جناب اقای مهندس خندان دل - رییس محترم سازمان سهرداری ها و دهیاری های وزارت کشور جناب اقای مهندس صارمی‌زاده - مدیر محترم دبیرخانه نشست ادواری شهرداران کلان نسهرهای کشور با سلام و احترام پس از حمد خدا و درود و صلوات بر مخمد و آل مخمد (ص) و پیرو دستور وریر محترم راه و شهرسازی طی نامه شماره ۳۱ مورخ ۸ در اجرای ماده ۲۳ قانون نظام م‌هندسی و کنترل ساختمان مصوب سال ۰۱۳۷۴ بدینوسیله ویرایش دوم مبحخث بیست و یکم مقررات ملی ساختمان «پدافند غیرعامل» که مراحل تهیه. تدوین و تصویب را در وزارت راه و شهرسازی گذراند» جهت استحضار و صدور دستور برای اجرا از تاریخ ۹۶/۰۴/۱۵ در کل کشور توسط آن معاونت/ اداره کل / سازمان / بنیاد/ شورا/ جامعهء ابلاغ می گردد. زمان انقضای ویرایش سال ۱۳۹۱ مبحث بیست و یکم مقررات ملی ساختمان, دوسال بعد از تاریخ این ابلاغ خواهد بود و بنابراین از تاریخ ۹۶/۰۴/۱۵ لغایت ۵ استفاده از هر کدام از دو ویرایش فوق الذکر مجاز شمرده خواهد شد. شایان ذکر است نسخه ای از کتاب مذکور پس از اتمام مراحل چاپ تا انتهای فروردین ماه سال ۱۳۹۶ ارسال خواهد شد. ْ 0 محمد شکرچی زاده تهران - بزرگراه شیخ فضل ا... نوری» بین شهرک قدس و فرهنگیان صندوق پستی: ۱۳۱۴۵-۱۶۹۶ / تلفن: ۸۸۲۵۵۹۴۲-۶ / نمابر: ۸۸۲۵۵۹۴۱ صفحه الکترونیک: ۷۷۷۷۷۷.۲۱۲۵.22.۱۲ / پست الکترونیک: ۱۲۱۲۵90۱۱۳۴.20۲ -------- صفحهٔ بعد -------- ام وا وا ایور ی مار و ری ادها ی 2 ول 5 چا اب اور یش ۹ را اد نا ی و را رد هم 1 ۳ ۲۱ 2 رخ ۲ 4 اچ ر نی سا رب ام را ۳ ۵ وا و اد زوبد هم رک اهن ون ۳۲ و یی با ۰ ۹ ی هر ی دسر کور وه و ۶ ی ین 8 ۳ ۰ ۹ ای اه هر سن ۳ و ای ۳ بس ز تری هر 9 ۱ ‏٩‎ یر مرا ۵ اد را مپ و او ایا او ی اوج ویرون 0 را دنا نا در بوس او اوج ایا ۳ ری 0 رگ وا خط ار ک اقا زا تباجا سب ال رو روا انار ی و ایا و و و بخ زک ارات من ده وم ی کم ی ی چگ ۹ یا را 2 یار مره ۹ و ورگ او ای ی ما 9 ۸ ۶ ان یه 3 1 با فا ود اه 0 و او و نگ و 1 وود و وی و وم ۰ دف ۹ یاد ۷ و تا جا ۰ 5 ادای وار ام دز 5 ی یا دا اش 3 هر سا و کای رک ز ور را نرم ۱ هو نا هر ی ات ما ایا دشر ده پیز ۵ اج سج و 1 ام وا رسک ونیا جر از ار انوا مارا سس دار با او و ی با رنه و ۱ یر و ام یر دو وا او تا ارگ را او یر دا نا دور وی یاب را کون درج اس راد رای برا رک هر ایا ده سر ها ری ده یک ۹ دا ها ا گرا را کی رنه ماش ۰ او رتاو اراک چپ کی 5 ۰ چاه ۵ دس و کش ها 1۱۹ و ارو ۳ ث ریگ .و ۰ 1 رف له رکه او با یگ ری و ار ماما کم انا او ی سس هد یت یی و دک اچ نا ام تا ۰ وطن راک یوم و و یک رج یا دی رک کر دا ملا اب در اما اب نه ۸ ایا ۳ 0 و ۵ ات۶ 3 سا 8 1 9 سس ما : ده 9 9 زب چا ت ی ی پا امه 8 3 رش ۳ پر ل هی ُ 1 اس پچ 2 ۹ ی سح کار و و و اه مدا ی ری ها و ۲ لت ها فمی 2 مرمر و یا رب و را دم ست اونا و ایا درو و ام سرا ۵ او و را یا یو او وار هه و ( ی ور کو یک دا . ناب و اه اب یا او کا نیا از ی یا یا خب ۳. ور رو ال دا اچ نور ی و ار ی ی ی رک 1 ۱دی ی را و رک ی بدر را وا یو سم ام کا ی سوق کی اس ان شا جر 7 7 ۳ رش ۰ چا ره ۰ سس 1 ( شم طا سط 2 رال کی * ر ۱ خی و با ده ۰ و2 1 واه و مایا مس و ی و وی را دا او یم 8 ی 4 لا گم 4 مر کین که لا چا کت ۹ را ی ره و یی وج ور را ام و نی ی ان رِ مر ی :. مار رو و وا و درا هماخ اا و با دا بای ی ار و بت 7 9 نا که ی ادا ری مدید موی نزن اراد ای بر او ار مرا رگا ۳ بر یه 0 بوت ار ۹ کا اس و و هر 3 دسر را مه ۳ 1 ۱ ی تیبا ۳ سر مک کوک و و ۳ که رو و ام وت کا با و و نی ی مدید ا ب رخ ها اساک . ر یایاوز دز رد نورد و ۹ و اه ال کار کی بل اور 3 ار 0 و رز اه ری نی مه امیس 1 روا وی یر 1 دی او و هک هط 9 ۰ 3 کارا و مرا بو دا ی اک ود ارو وی چاه چ بر ای وا و با ون وه ار ۵ بان رون ی او و و رای ی اد ده و را سم کر هک دا ۵ ۱ و میم او راک ۳ ارت و راکو با روگ هن ها مش 4 ]1 مس درف نو ی ده ی َ مم رم و او اک خی چا وا و او وا ان رای اه ری ادا بش سس خی و هی مها ند نا سه و که + -" ۳7 را اد ۱ رو ای ۳ رک هس ۳ ها 2 پاوطا ای ری و ی ۳ مه 5 70 و و اچ کا شرم و که اه و و سو وب گو و هر ی شش من گه هک که کا کم هر رب ته و و ام اه دو که موم لک هو یا و وا ی هو مک یوم و دا ی در یمن جک که و کو و ار و ات جو در هر ها ی گی ورا ور ورم وی ۹ اش ما ست نا یک ی ای مر در یاه ال تا شک کرو سا را نشکا کر 10 دا وان ام راز او و با راو را ار با اد ور ۹ رو تک هه بدا یمه سا جر تیه هه" خ1 ۰ ۲۵ وم ۰ 2 ی | چ ک وس ی یه که با ها ژد 9 و از را جر خر بط دا باه ۳ َ ۹ رو زب ۹ وا خر دار رد وا اک رو تک و و رد کر - 5 ۰ میس یر یر" کو لو هر را 1 ی ما و 9 و نور دا دن اه ی امت ۲ اور و راون که رن اور رد درک 6 که کی تس رح و و من سید ور ما ۳ چا و ما چا ور :۹ 5 1 1 وه ای چا ی ۵ رام دی ما دوه ۳ ۱ یا و او اجر وا وا در و رام ی ار نا ۷۵ اس رسم خرم ی ری درد مر 9 اککا ۹ مر ۲ رد۱ موی وم ینش ا ی را رو و وه 1 و و رو رکه ما رت 1 وا رن وا مب را رد کاب ریک ی نون با کرو ادن او بر ای ی و وتات وکا رد و اد یا کرو هش رش ی تاد سید بضا ی را 4 تا و اه اه چا وه ره کی مدا رای ۹۷ هه دیکات ها 7۲ کم 7 یس امنگ اکن را نک ْ 3 ی گر تم رد۱ ص ۹ 3 اما تا ۱ مدیم ۹ و مه ار ال ۰ ۰ ۹ زا ی 9 دود 5 کچ لاه جر با و چ ۳ کی 4 ( و یطخ رنه ها که 2 یا ‎٩1۳‏ را اد سنا وا با با او وا با وا مخ رورا توب ۹۳ رای ییا ۷ یطخ واه ار او و سل هه مود او ای ۳ وهی ۳1 ۳ ۳ ۰ ی + ۰ ی ان ی ضمما جه رش ْ, و ۹ 1 ۹ ۱ یز ما سبط ی ۰ ی .۰ 7 ۰ ق". 5 1 و موه نا ها ماه ها سم سممم ی وه ۰ ی 9 ۳ اه مغ ور گر را فراع و اه هش 6 دس بر سس 1م یا یک ها نور اد و ن ور ارام نو کاخ ها ار در ین ام کوس ی اک ارت وکا یت کارا مک کون دادما موی کش ۴ رد یچ چا ی رود با رای کب را چا رد هد او تر 7 هی او ار یا ما گم مو در و جک وا ار شم گیس ها یه ورا یا ۸ موی + اش ماد ی ۳ 7 ریا ویک 9 ده ۹ ی وا ان ی را ها ی 7( رش 1 اه مک ی و و نی وود بو ی را رو نا خن با جر 0 با ابا را متا دنا ورد ما رک یت او اب هم سا و او ی 1 ۵ نک ی :۹ و ۵ دراد مسج اه ی مسر و ور از بای ۳ جیوه لاس دا و ی 7 ی هو ۲ ما رم راد بید اب یک را وه 7 هر دا ظمرو رو 0 سو ی و 1 ار هه جوم 1 و ی ۳ اه ۳ ان 1 رود اور روا زو وا او ی ۳ 9 ی 4 ی : 7 هت اس 2 :7 ارس اس وا ۹ رو انم ۰ 9 و 8 ۳ مه بدامهه مه باس ۶ رس کر و ها وا ود و کح وت واه مهو و اب رک یگ کر یی روا ی اد ما و میت اوه موه چا ۹ اس هرم اد هاو یا سی نر ی نوک را ا دوم رج دو ور هو برس هک مه ور سوت ماه 1 ری ۰.7 پا کر کرو : 2 ال ار مه ود ۳ مک وت تمه یک اما رس پم ی ب ام ۹ چا و ۹ پا ان ۴ یی ی و و وا کر وه اه و و را ای ان ریا کر را و را ی رو ری ار امک را #شگ خ جر اد پ ندش سس ۸ از ری :1 وا سل ری ۳ و نچ زر کات هه کی وه از اه مس شرت تشد ماما چم ها 1 ص ۳ از 5 ات زا ۳ ّس < مر رگ ور ما ۹تا 7 یک ترمز رس هک یا 7 - دم شیر دو یی ۰ ۳ نا + ی کا ور 2 ۰ یا ۱ ۶رب یم + 2 اه یو بل که وب ی رها اج ۰ 0 و وه ام او رها سوه کر 2۳۶ ۹ ٩و‏ دول هه ممرص له 2 :۳ ۰ ما وا رز نا رت روا راو و دا سح و ور یز چا اس اد وه ترس و و را ۹ اما اسان ما و سر و یخ و زا را را را یا کر با رب رک آر 2 ۹ تیک یک ورد ته کر ی یر مه اه تر هم ها کرد ی چا چا که و در و اه ماه وه کار او من ار وی مه ها را ی ید وی اپ نا وب و ۵ لر دام صور ها سارا دار یک یا ار تر اواخر هد دا اپ 6 ی ی ۳ خ 2 و وتو در هو وا و اف ۳ ما ند رک نت اد وا ار و و رب رواخ ند دز 1 اک اب با سر وا و را اد ود بر گر و یگ ره سای اه از هی نا ور ۹ 5 ی ار او سر وی 1! !ّ اه یا باتو 7 تسرنکر ها او در دس ورا وب ی ا اهم 4 ای بط رون اک او کنر ون با 0 ابا دک رل بر خر ری رد لیاسو ۲ ارو درا ود تس ۲ ۳ شه 4 2 لا ام و 0 و سرا و کم لک و در را ی نوت وان خاش را ورد 1 ری خه ایک و ار رنه ۹ 1 او ها ی ادا ورد ها بیج 9 ۲ ۳ 1 اک اور ی بنج یر : ار را یر اوت یا ی ور او از دب نا رج اوج و یا ام نور ورا با یر را یا نیک ار نا یون زر اب او نا ام ای 2 از با ویر ند یبای جرد لا همان رر و دوه او ما ۴ مد 3 وی رورم کار و درو ره وا هرت و اه اه دیار و و و ار تک 3 یر کاوه دار نر لر هو اس دو رب ما و با دم ودر را هم تاچ یر اه کر دا یا و وا اس ان ان اماب رخا ی رفن اس تسیا کر که انا ان راون را روا خرن اوه او ری وکا دک بو کم هو و ی و اک و 0 ۰ هم ۱۳ و ۶ ۹ ی ۰ 2 ۹ مر می و هم ی چو گرگ سویا "ی ۹ هو 0 ی تا 28 بر وان ای ود و را را اک وا وید را رم ان تن 9 و رن و دز ها اک وش شک رز ری زار ۵ و 1 هم ۳ ه 7 5 9/۰ وضو رکه وان 4 1 7 رت ود ۳۱ وک ار بو اد ره هر ان و ها دص وا 1۳۴1 ی ج > حچظ بر وا 1 او وس کم ی رون ون ود ۹ روایم موی مهم بر ان ی ه وود پم ِ [ تون :۳۰ رح 9 0 در 8 ور ی ری ها وک وم او ی همه که زج و کون رب لا وت اج رخا مدا اجه بدز رم قاجا ۳ 1 2 با ایا ار او ور ین وا رک رال او وی ی اه مور ۴ ام ره تنایص 8 را ری که بر شم ار کاوا ۷ / اند ۱ ۳ 1 ی سا ان اس اه 0 ۹ فا گرب کر را رد نمی هر ی 5 4 شاه ی ایکده ند پم امه ی 1 ۰ هه و وم رو وا ۱ ید۹ اک 2 و مج ما رون ی 1۳ اه .۰ ۵ دا ۹ این در پا ی ده واه 0 ور وی سوب ۴ ا ح ۳ 1 با خی کچ یاه ی ۰ ۳ میا دس و ی اس ۱ ۰ وت سیک مور ۹ 2 3 ده بید وا ۳ دب خن ره که هو و ۵ یز ال زاوج بر ار 4 ی با نا ریاد مض ری ای و دبا هک عم 21 ۴۳ ی و وس هه 5 دوز ی ۱12 با مخ ی سس ی رای و و سا از سک سای روا موز مر ی ۳ مر اک ی مر نا اه یرو 0 اد هه و که مد هی ما مهم مه وه که وک ی وزیا رای ۴ نوی و رت را اسف یهن ام رامین ی ضاا< و ما زک یه که ار ‎٩‏ روا رو موه ار باه وه رخ کر بو و و ان ار ان دا اد کی با شک ار مک وا رن انعم اه در ۹ ۳ تم ۳ : نج اب رو سس جر ی را یگ با ات ی ۹ : سا و وه مه و و خن رش ۶ مه هو از ۳ و لها کت رم ی اه ها 9 .1 اور ما - ۰ بو ماو ۹ ی اه و۳ ی ی هر اخر را جا یر ۸ هر و شک اه در رک عزا لر اره 8 زر ی ام عیب و یورو کد 3 کر و و * رو و 1 یی وب هرز رو اکو هر اله ۹ مع سام ی هد یا اش مای 5 از : هو ی تن وه ها او چا ریا رب تا وی ایک یروجچ ارو ورن نوی را ی ما بو زرا ۳ ال و وچ را او اک کم که اک او جر رم کم و 3و رواک ان وی رو او ای ری مدا اه جح و کر با تچ زرط خن وا مس ۳ و ری وی رس وبا ابا با ان ن و ی اش کم و ما ای زا ۷0 کاخ با ۷۷ ات جوا ان برد با ۶ ۱۳۹۵ ی با ۱ -------- صفحهٔ بعد -------- ۸ یی ۳ وزارت راه و شهرسازی ۱ وق ی رد کی هه « مرکز تحقیقات راهء مسکن و شهرسازی از وی 1 ۷" مقررات ملی ساختمان ابران ۰۰ ٩ ۰ دفتر تدوبن مقررات ملی ساختمان وبرایش دوم (۱۳۹۵) -------- صفحهٔ بعد -------- اقوا ۱ کی سا - ل 8 ار ۱ هی *۱ .۰ / ۰" ۰ او ی ل ۰ | 19 را یه سر ی 4 ۰ ار : .. ۰ تس ۱ یه و ۱ 8 9 9 ۹ ۰ ‌- ل ۱ مه ۰ ل ای ۰ ۰ زا ۱8 با 8 ۹ 1 , - ز ۰ ز 8۰ . پس 5 - ی ۰ ۰9 ل ل 8 . ۰ - ۳ :۳ ز ل ز ۹ ۰ | ی ۹ ۳ وک و ۰ . ۰ ۳۳ . یه ای ۰ ۹ 0 ۰. ۰ ۰ زا رس ۱ 2 ۰ ۰ 9 ۵ ۹ ۰ » 8 ۱۰ له سم 8 8 ی ۰9 3 ۰ ل عنوان و نام پدیداور : پدافند غبرعامل /تهیه کننده دفتر تدوین مقررات ملی ساختمان؛ [برای] وزارت راه و شهرسازی, مرکز تحقیفات راه, مسکن و شهرسازی. وضعیت ویراست : اویراست ۲]. مشخصات نشر : تهران: مرکز تحقیقات راه. مسکن و شهرسازی,۱۳۹۵. مشخصات ظاهری : ۱۱۶ص. مصور. جدول. مقررات ملّی ساختمان ایران؛ مبحث ۲۱. شابک :۹۱۳-۱۵۵ موضوع : ساختمان‌سازی -- صنعت و نجارت -- فوانین و مقررات -- ایران موضوع 1۳۵ -- 6813131100[ 200 ما -- واقالز اد 05 موضوع : دفاع غیرنظامی -- ایران -- پیش‌بینی‌های ایمنی مرضوغ ۲65با5 50101 -- ۲۵| -- موعاعل از شناسه افزوده : ۲-6167 ددع35 06۷۵100101 11۲۳۵ تمه ۲۵۳۲۵ ,۴۵۵۵ شناسه افزوده : مفررات ملی ساختمان ایران؛ مبحث ۲۱. رده بندی کنگره : ۲۱.۵ ۷م ٩الف/۲‏ ۴۷۲۱۳۸۰ ۱ رده بندی دیوبی : ۳۶۳/۵۵ مشش نی سس / 7 / تهیه کننده: دفتر تدوین مقررات ملّی ساختمان شماره نشر: ک- ۷۹۹ ناشر: مرکز تحقیقات را مسکن و شهرسازی تیراژ: ۵۰۰۰ نسخحه قطم: وزیری لیتوگرافی. چاپ و صحافی: اداره انتشارات و چاپ مرکز تحقیقات راه» مسکن و شهرسازی قیمت: ۰.۰۰ ۹۰ ریال شابک: ‎٩۹۷۸-۹۰۰-۱۱۳-۱۵۵-۶‏ 55-4 978-600-113-1 :1580 کس__-_<<<_<__-_<-<-<-< سس << << یتح .<< .<< ...۶-۰۰ نشانی ناشر: تهران. بزرگراه شیخ فضل ا... نوری. روبروی فاز ۲ شهرک فرهنگیان. خیابان نارگل. خیابان شهید علی مروی. خیابان حکمت صندوفق پستی: ۱۳۱۶۵-۱۹۹۹۱ تلفن: ۸۸۲۵۵۹۶۲-۹ دورنگار: ۲ پست الکترونیکی:01۲۴.20.۱۳ :0۳۵ فروش الکترونیکی: 00.0170.20.1۳ //:۳۲۳ -------- صفحهٔ بعد -------- به نام خدا مقررات ملّی ساختمان در تمامی کشورها قواعدی هستند که به نحوی اجرای آن‌ها توسط شهروندان الزام قانونی پیدا می‌کند. ادراک مشترک کلیه عوامل و عناصر مرتبط اعم از دولت. دولت‌های محلی, مردم و مهندسان, موجب می‌گردد که منافع ملّی ناشی از حفظ و افزایش بهره‌وری از سرمایه‌گذاری‌های ملّی و هم چنین حفظ جان و منافع عمومی بهره‌برداران ساختمان‌ها بر منافع سازمانی دستگاه‌های اجرایی و یا منافع دولت‌های محلی و هم چنین منافع فوری سرمایه گذاران ترجیح داده شود. بدیهی است توافق و التزام بر این دسته از منافع و خواسته‌ها در قالب برنامه توسعه نظام ملّی ساخت و ساز تحقق می‌یاید. از سال ۱۳۶۶ مقررات حاکم بر جنبه‌های مهندسی و فنی ساختمان (طراحی - نظارت - اجرا) توسط وزارت راه و شهرسازی در قالب مقررات ملّی ساختمان به تدریج وضع و استفاده از آن الزامی شده است. توسعه آموزش عالی, مراکز فنی و حرفه‌ای و سازمان‌های نظام مهندسی موجب افزایش نیروی انسانی متخصص و ماهر در سطح کشور گردید و به موازات آن مقررات ملّی ساختمان و استانداردها و آیین‌نامه‌های ساختمانی نیز به همت اساتید و صاحبنظران شاغل در حرفه به صورت دوره‌ای مورد بازنگری و تجدید چاپ قرار گرفته‌اند. در حال حاضر این مقررات به درجه‌ای از کمال و غنا رسیده است که به عنوان مرجع و منبع آموزشی ضمن تأمین نیاز نسبی دانشگاهیان و جامعه مهندسی کشورء سازندگان و بهره‌برداران» ابزار و مرجع کنترل لازم را برای اطمینان از کیفیت ساخت و سازها برای ناظران و بازرسان فراهم نموده است. مقایسه کیفیت ساختمان‌ها بویژه از حیث سازه‌ای در سال‌های اخیر با قبل از تدوین مقررات ملّی ساختمان موید تأثیر این مقررات در ارتقای کیفیت ساختمان‌ها و سیر تکاملی آن در جهت تأمین ایمنی» بهداشت. رفاه و آسایش و صرفه اقتصادی می‌باشد اما با مقایسه آمار کمی و کیفی» وضع موجود کشور با میانگین شاخص‌های جهانی فاصله قابل توجهی وجود دارد. برای جبران فاصله شاخص‌های پیش گفته شده لازم است اولاً نهادهایٌ حاکمیتی سیاست‌گذار و برنامه‌ریز و مراجع صدور پروانه ساختارهای کنترل و نظارت را مورد بازنگری قرار داده تا سیستم -------- صفحهٔ بعد -------- چم 0 و ی ۰ ۰ وش 5 سه *ی ", ۱ 5 ۱ یا ۳ ۹ ۰ و -- ۱۰ ی ۳ و دی 1 ۰ و۱ ا :. ی جر 8 ی ۹ 0 ۰ ۰ | وا اس ٩ ۰ ی ۰ ِ ۰ ۰ .۰ ۳ ۰ ۰ ی 1 [ سا ۰ ۱ ۰ ز ه-‌ ۰ ۰ ات بط ۰ و ی . - 5 ۰ 0 تا ۰ : ۱ : و ۰ ۰ ۰ ۰ ۱ 5 سا ۰ وش ۰ ۰ ۰ ۰ ۱ . ۹ ۰ ات یت سای ی ۱ سس بو نظارت جدی‌تری نسبت به تولید. توزیع و مصرف مصالح استاندارد و اجرای مقررات ملی ساختمان اعمال گردد. ثانیاً سازمان‌های نظام مهندسی ساختمان. تشکل‌های حرفه‌ای دانشگاه‌ها و مراکز آموزشی و تحقیقاتی بیش از پیش در ترویج و تبیین مقررات وضع شده الگوسازی و ارایه نمونه‌های عینی رعایت مقررات یاد شده و معرفی فن‌آوری‌های نوین و به نمایش گذاشتن مزایای آن تلاش نمایند. ثالشاً مهندسان و سازندگان که وظیفه اساسی در اعمال ضوابط و مقررات ساختمانی را در طراحی. اجرا و نظارت ساخت و سازها بر عهده دارند با به روز رسانی دانش فنی و مهارت حرفه‌ای و با تکیه بر اصل اخلاق حرفه‌ای خود نسبت به اجرای مقررات ملّی ساختمان بیش از پیش اصرار ورزیده و کارفرمایان و مالکان نیز تشویق یا ملزم به رعایت مقررات ملّی ساختمان آن شوند. همچنین مردم به عنوان بهره‌برداران نهایی می‌توانند با افزایش سطح آگاهی از حقوق خود نقش اساسی در ارتقای کیفیت از طریق افزایش مطالبات در کیفیت و بهره‌وری ساختمان‌ها و ایجاد انگیزه رقابت در آرایه ساختمان‌های با کیفیت ایفا نمایند. در خاتمه از کلیه اساتید و صاحبنظران و تدوین کنندگان که از ابتدا تاکنون در تدوین و تجدیدنظر مباحث مقررات ملّی ساختمان تلاش نموده و در همفکری و همکاری با این وزارت از هیچ کوششی دریخغ ننموده‌اند. سپاس‌گزارم. همچنین برای دست اندرکاران ساخت و ساز از دستگاه‌های نظارتی و کنترلی مراجع صدور پروانه و کلیه عزیزانی که اجرای این مقررات را خدمتگزاری به میهن و مردم خویش می‌پندارند. آرزوی موفقیت و سربلندی در پیشگاه خدای متعال می‌نمایم. عباس آخوندی وزیر راه و شهرسازی -------- صفحهٔ بعد -------- بسمه نبالی جمهورن ملامی یرل ۵ وزارت رله و شهرساری ۹ مرکز تحقیفات را مسکن و شهرسازی رنیس جناب آقای دکتر حناچی - معاون محترم شهرسازی و معماری جناب آقای دکتر مظاهریان - معاون محترم مسکن و ساختمان جناب آقای دکتر ایزدی - معاون محترم وزیر و مدیرعامل شرکت عمران و بهسازی شهری ایران جناب آقای مهندس عظیمیان - معاون محترم وزیر و مدیرعامل سازمان ملی زمین و مسکن جناب آقای مهندس علیزاده - معاون محترم وزیر و مدیرعامل سازمان مجری ساختمان ها و تأسیسات دولتی و عمومی جناب آقای مهندس نریمان - معاون محترم وزیر و مدیرعامل شرکت عمران شهرهای جدید مدیران کل محترم ادارات راه و شهرسازی روسای محترم سازمان نظام مهندسی ساختمان استان ها جناب آقای مهندس خندان دل - معاون محترم عمران, توسعه آمور شهری و روستایی وزارت کشور جناب آقای مهندس تابش - رییس محترم بنیاد مسکن انقلاب اسلامی جناب آقای دکتر گتمیری - ربیس محترم جامعه مهندسان مشاور جناب آقای مهندس رجبی - رییس محترم شورای مرکزی سازمان نظام مهندسی ساختمان جناب آقای مهندس خندان دل - رییس محترم سازمان شهرداری ها و دهیاری های وزارت کشور جناب آقای مهندس صارمی‌زاده - مدیر محترم دبیرخانه نشست ادواری شهرداران کلان شهرهای کشور شماره: مه تاریخ: ۴ ۱۳۹۵ پیوستم با سلام و اخنرام پس از حمد خدا و درود و صلوات بر مخمد و ال مخمد (ص) و پیرو دستور وزیر مخترم راه و شسهرسازی طی نامه شماره ۶۱۹۳۷/۱۱۰/۰۱ مورخ ۹۵/۱۲/۰۸, در اجرای ماده ۳۳ قانون نظام مهندسی و کنترل ساختمان مصوب سال ۰۱۳۷۴ بدپنوسیله ویرایش دوم مبحث بیست و یکم معررات ملی ساختمان «پدافند غیرعامل» که مراحل تهیه. ندوین و تصویب را در وزارت راه و شهرسازی گذرانده جهت استحضار و صدور دستور برای اجرا از تاریخ ۹۶/۰۴/۱۵ در کل کشور نوسطا آن معاونت/ اداره کل/ سازمان/ بنیاد/ شورا/ جامعه ابلاغ می گردد. زمان انعضای وبرایش سال۱۳۹۱ مسحث بیست و یکم مقررات ملی ساختمان, دوسال بعد از تاریخ این ابلاغ خواهد بود و بنابراین از تاریخ ۹۶/۰۴/۱۵ لفایت ۵ استفاده از هر کنام از دو ویرایش فوق الذکر مجاز شمرده خواهد شد. شایان ذکر است نسخه ای از کناب مذکور پس از اتمام مراحل چاپ تا انتهای فروردین ماه بسال ۱۳۹۶ ارسال خواهد شد. ی -------- صفحهٔ بعد -------- ۳ ۰ - «اص لا :۹ اه : رت و تچ وه 8 له ال سل ۰ ۳ 1 ار اه اوها 9. ی 2 1 من داره ان 1 ۱ ی .۹ 5 ۰ ۰ 9 او ی 8 و و و ۱ ۱ 5 ۱ 9 ۰ لاحم ۰ 39 با زا : 5 عم .| : و 1۱ 2 ۰ . <ه - 5 ۳ ۰ ۰ 3 ۰ ی ۰ 2 ۳ شا ۳ ۰ ۱ 4 : ۰ ۱۳ ۱ َ ۳ 5 ۱ . اش ۲۶ ۳ ۰ 8 و و وی ۴ ۳ ۳ ل رو و 7 8۰ ای * برد *_ 9 قاری ۰ و ۰ ۰ ات 5 ِ ۳8 ۹8 : ۳ ۰« : 1 ی ی ۳ ۱ .۰ 7 ٍ ۵ ۰ پا رت ۱ رد 5 2 9 یه و و و ۰ ی :۰ ۰ ۰ ع‌ و ۳۳ .۹ ۱ بت ۰ پو- ۱" ۰ ۳ ۰ ع ۱ ِ ۰ سوه با . ی 3 ۰ : ۳ 6 1 5 ۰ ِ را ما ۰ : : : ۰ ۳ ۰ ۳ 2. را ات ۱ ی ۱ ن. و هح 0 ٩۲۱۱۵۵9۳۱۵۵۰۷۲ ۳ -------- صفحهٔ بعد -------- هیأت تدوین‌کنندگان مبحث بیست و یکم مقررات ملّی ساختمان - ویرایش دوم(۱۳۹۵) (بر اساس حروف الفبا) الف) شورای تدوین مقررات ملّی ساختمان ۹ دکتر محمدتقی احمدی رئیس * مهندس شاپور طاحونی عضو 9 مهندس محمدرضا انصاری عضو مهندس بهروز علمداری میلانی عضو * دکتر حمید باقری عضو مهندس مسعود غازی سلحشور عضو دکتر سعید بختیاری عضو * مهندس یونس قلی‌زاده طیار عضو ۹ دکتر حمید بدیعی عضو دکتر بهروز گتمیری عضو * دکتر ناصر بنیادی عضو دکتر حامد مظاهریان عضو * مهندس محسن بهرام غفاری عضو * دکتر محمودرضا ماهری عضو * دکتر محسن تهرانی زاده عضو * دکتر بهروز محمدکاری عضو مهندس سید ابراهیم دادسرشت عضو 8 مرحوم مهندس حشمت ا.. منصف عضو 9 مهندس سید محمدتقی راتقی عصو 9 دکتر سیدرسول میرقادری عضو * دکتر علی اکبر رمضانیانپور عضو 9 مهندس نادر نجیمی عضو دکتر محمد شکرچی‌زاده عضو * مهندس سیدرضا هاشمی عضو * مهندس علی‌اصغر طاهری‌بهبهانی عضو ب) اعضای کمیته تخصصی * دکتر محمدتقی احمدی عضو دکتر احمد اصغریان جدی عضو * مهندس علی اصغر شهاب عضو * مهندس عباس صمدانی فرد عضو * مهندس شاپور طاحونی رئیس با تشکر از همکاری صمیمانه آقایان : مهندس آرش برخوردار - دکتر بهشید حسینی - دکتر رضا رفیعی دهخوارقانی و خانم مهندس صبا ترابی پ) دبیرخانه شورای تدوین مقررات ملّی ساختمان * مهندس سهیلا پاکروان معاون دفتر تدوین مغررات ملی ساختمان و دبیر شورا ۹ دکتر بهنام مهرپرور رئیس گروه تدوین مقررات ملی ساختمان 8 مهندس سیدمحمدرضا میرعبداللهی کارشناس معماری دفتر تدوین مقررات ملی ساختمان چ -------- صفحهٔ بعد -------- چ هد ۹ وا ر ۳ 1 ۱ یر ۰ ۰ ۸ یه -- 8 .۹ ۱ ای - ۰ - رس زو ۰ ۹۵ * وه | ده . او ۳ با هه سا اس ۰ ۱ زا ۰ ل ببس ۰ ام ۰ بدت "۱ 3 ُ. ز و ۰" حورض ۳ ۰ ۰" " 9 9 - وه وه ی " یه ی 9 ۰ ۰ ض 8 2 ,ره 9 با ۰ . - .- ال ۰ ۰ س ز ۹48 " ۰ ۰ ۱ ۰ ْ ۰ ۰ ۰ له ی ۹ ۱۵ ۰ 9 ز .۰ مقدمه ویرایش دوم انجام مطالعات پدافند غیرعامل به منظور شناخت تهدیدات و تدوین تهدید مبناء بررسی آسیب‌پذیری‌های زیرساخت‌هاء اماکن و تأسیسات و ارائه راهکارهایی به منظور مصون سازی و پایداری می‌باشد. تهدیدات از تنوع و پیچیدگی زیادی برخوردار هستند و مهندسین با تخصص‌های مختلف برای انجام طراحی ساختمان و تأسیسات. باید قابلیت‌های لازم را با آموزش و بهره‌گیری از اسناد بالادستی پدافند غیرعامل در خود ایجاد نمایند. اجرای الزامات و ملاحظات پدافند غیرعامل, موجب کاهش آسیب‌پذیری نیروی انسانی, ساختمان‌هاء تأسیسات و تجهیزات حیاتی, حساس و مهم کشور در مقابل تهدیدات غیرطبیعی ایجادشده توسط دشمن, می‌گردد. این امرء باعث تداوم اداره کشور و فعالیت‌های ضروری و کاهش آسیب‌پذیری زیرساخت‌هاء اماکن, تأسیسات و تجهیزات مهم کشور در زمان وقوع تهدید می‌گردد.این مبحث اختصاص به ضوابط پدافند غیرعامل در ساختمان‌ها دارد و طراحان. مجریان و ناظرین اجرای پروژه‌های ساختمانی» موظف به رعایت الزامات و ملاحظات پدافند غیرعامل مطابق با ضوابط مندرج در این مبحث می‌باشند. * فصل اول شامل کلیات. دامنه کاربرد مبحث. تعریف مفاهیم بنیادی در خصوص پدافند غیرعامل و کارکرد آن در مقررات ملی ساختمان می‌باشد. در این فصل ساختمان‌ها برمبنای نوع کاربری, تعداد ساکنین, زیربناء تعداد طبقات و ارزش سرمایه‌های داخل آن به پنج گروه تقسیم شده‌اند و سطوح مختلف بار انفجار و حداقل سطوح عملکرد سازه‌ای اجزای ساختمان‌ها برای گروه‌های مختلف ساختمانی ارائه شده است. * "فصل دوم به بررسی ملاحظات پدافند غیرعامل در طراحی معماری و محوطه ساختمان‌ها و مجموعه‌های زیستی می‌پردازد. * در فصل سوم به انواع انفجار, امواج ناشی از آن و مشخصه‌های این امواج و فشار ناشی از انفجار بر سازه پرداخته شده است. * در فصل چهارم مشخصات مکانیکی مصالح در برابر بار انفجار و سامانه‌های سازه‌ای مقاوم در برابر آنفجار معرفی شده آند. *‏ فصل پنجم شامل روش‌های تحلیل و طراحی سازه‌ها در برابر بارهای ناشی از انفجار می‌باشد. روش‌های تحلیل دینامیکی غیر خطی و استاتیکی معادل جهت تحلیل اعضای سازه معرفی شده و معیارهای پذیرش اعضا با توجه به سطوح عملکرد ارائه شده است. -------- صفحهٔ بعد -------- * در فصل ششم انهدام پیشرونده و روش‌های طراحی سازه در برابر آن به عنوان جایگزینی برای طرح در مقابل انفجارء بررسی شده است. در فصل هفتم نیز ملاحظات تأسیسات مکانیکی و برقی در حوزه پدافند غیرعامل آورده شده‌اند. موارد شمول فصل‌های فوق برای گروه‌های ساختمانی, مطابق جدول ۲-۱-۲۱ این مبحث می‌باشد. با توجه به جدید بودن مبحث و لزوم ارزیابی بازخورد آن در جامعه مهندسی, پس از اتمام دوره آزمایشی موارد شمول آن مورد ارزیابی و تجدیدنظر قرار خواهد گرفت. از آنجا که ضوابط کمی این مبحث برای اولین بار تدوین و ارائه گردیده است. بی‌تردید دارای نواقص و کاستی‌هایی است و از مهندسان و محققان محترم تقاضا می‌شود تا نظرات ارزنده و سازنده خویش را جهت بررسی و اعمال در ویرایش بعدی در اختیار این کمیته قرار دهند. ۱۳۹۵ -------- صفحهٔ بعد -------- ار مه ۳ 1 ۳ ی 5 وس ْ: و لک - ۳ :۹ 5 ۱ 3 هه -_- یه ی 2 : ۳ ِ 5 و 5 وی 3 ۱ ۱ رهم ۳5 2 ی ۳ 2 : یی ْ ۹ اس .۰ 2 چا سکس 2 ۱ ۱ رس ِ ۹ ثِ هه - 1 ۰ ِ ام یه ۰ 2 8 5 ۱ 5 ‌ ۳ که ون بع و هه ید دب 8 ی ۱ : ی ۹ 3 یط ۲ : ۱ زو ما 5 : ی 7 عد یچ 0 ۱۳ ۱ دید ی َ 2 ۰ ۰ ۰ ی لح ۰ پا ۰ اه 5 َ.. تا ۳ 1 ی ِ ها و اه لفق :۱ : ۱ ۱ هط ۱ 9 .۰ ۳ ی 2 ۰ َ ۱ ِ ی ۱ 2 0 ِ از وا : ۰ ۱ ۱ ۳ ًد 0 اد ۱ ۰.۰ 9 ۰ : 5 ۰ ۰ ۰ ۳ج ۱ ۱ 9 ۱ ۱ ۱ ۳ ۱ ۰ . ۱5 را تا " ۰ ۰ ۰ رنه ِ ۱ ۰ ره ۱ ۱ ۳ ۱ ۹ ۳ یه ی ۰ َ ِ : ۹ 1 ۰ ۰ ۳ لت ی ۳ 8 ۰.۱ ۱۳ ۳ ی : ۱ ۹ 3 که ۰ ی ینوی ّ زا ِ ۰ هه ۳۱۹9 -------- صفحهٔ بعد -------- عنوان ۱-۷۱ کلیات ۱-۱-۱ مفاهیم ۲-۱-۱ تهدیدها ۳-۱-۱ هدف ۴-۱-۱ دامنه کاربرد ۵-۱-۱ پناهگاه ۶-۱-۱ کارکرد میان رشته‌ای پدافند غیرعامل ۷-۱-۱ سطوح عملکرد ساختمان‌ها ۸-۱-۱ گروه‌بندی ساختمان‌ها ۹-۱-۱ بارهای ناشی از انفجار ۱۰-۱-۲۱ حداقل عملکرد سازه‌ای اجزای ساختمان‌ها ۱۱-۱-۲۱ نمودار گردشی طراحی ۱۳-۱-۲۱ تعاریف ۲-۱ ملاحظات معماری و محوطه ۱-۲-۱ معماری و پدافند غیرعامل ۲-۲-۱ ملاحظات برنامه‌ریزی و طراحی محوطه ۳-۲-۱ طراحی معماری ساختمان ۴-۲-۱ فضاهای امن ۱۷ ۱۷ ۱۷ ۲۲ ۳۸ -------- صفحهٔ بعد -------- ویو ی ترش ۰۱ ۸ ۱ یه ی 9 11 - ات ۹ ۱ سا - را ص۴۳۴ ۰ .۰ 5 7 .۰ > ۰ 9 : 2 ز ۰ ۰ ین ۰ ه. ا- ۰ 8 ی ی ۰ و * ی ۰ ۳ 5 ۰.2 پا ۰ تا ۳۲ ی ۰ اس و و ۰ ۰ ه‌ ۹8 ۰ ۳ و رح ۹ 7 . نا ...۰ ه‌ [چ هه > لو و ۲ 1 ی ۰ ۳ .۰ ی و ۳ 0 ۵ ۱ زا . ۵-۲-۱ اتاق مرکز کنترل و مدیریت ساختمان (و بحران) ۳-۱ بارهای ناشی از انفجار ۱-۳-۱ انواع موج انفجار ۲-۳-۱ موقعیت چشمه انفجار ۳-۳-۱ انفجار در هوای آزاد ۴-۳-۱ انفجار سطحی ۵-۳-۱ بارگذاری انفجار خارجی بر وجوه مختلف ساختمان ۶-۳-۱ انفجار در داخل زمین ۷-۳-۱ انفجار داخلی ۸-۳-۱ ترکش‌ها ۴-۱ مشخصه‌های مکانیکی مصالح و سامانه‌های سازه‌ای ۱-۴-۱ کلیات ۲-۴-۱ پاسخ استاتیکی- پاسخ دینامیکی ۳-۴-۱ ویژگی‌های دینامیکی مصالح ۴-۴-۱ مصالح ۵-۴-۱ سامانه‌های سازه‌ای مناسب برای مقاومت در مقابل انفجار ۵-۱ روش‌های تحلیل و طراحی سازه‌ها ۱-۵-۱ تحلیل دینامیکی غیرارتجاعی سازه یک درجه آزادی (5707) ۲-۵-۱ ترکیبات بارگذاری ۳-۵-۱ معیارهای پذیرش رفتار عضو سازه‌ای ر ۳۱ ۳۳ ۳۳ ۳۴ ۳۵ ۳۸ ۳۸ ۳۳ ۳۷ ۳۸ ۸8۱ ۵۱ ۵۱ ۵۲ ۵۴ ۵۶ ۵۹ ۵۹ ۶۶ ۶۶ -------- صفحهٔ بعد -------- ۴-۵-۱ روش استاتیکی معادل ۶-۱ انهدام پیشرونده ۱-۶-۱ کلیات ۲-۶-۱ ره‌یافت‌های طراحی ۳-۶-۱ انتخاب روش طراحی ۴-۶-۱ ضوابط روش مقاومت کلافی ۵-۶-۱ روش مستقیم- روش مسیر جایگزین ۶-۶-۱ روش مستقیم- روش ظرفیت ویژه ۷-۱- ملاحظات تأسیسات برقی و مکانیکی ۱-۷-۱ کلیات ۲-۷-۱ ملاحظات تأسیسات مکانیکی ۳-۷-۱ ملاحظات تأسیسات برقی ۴-۷-۱ آسانسورهای اضطراری ۵-۷-۱ تأسیسات فضای امن واژه‌نامه فارسی به انگلیسی فهرست مراجع قابل استفاده ۷۱ ۷۹ ۷۹ ۷۹ ۸۰ ۸۰ ۸۳ ۸۷ ۸۹ ۸۹ ۹۲ ۱۰۱ ۱.۶ ۱۷ ۱۹ ۱۳ -------- صفحهٔ بعد -------- ۹ ی ۳ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱-۱ کلیات ۱-۷۱ کلبات ۱-۱-۱ مفاهیم پدافند غیرعامل, مجموعه‌ای از اقدامات غیرمسلحانه‌ای است که به کارگیری آن‌هاء موجب افزایش بازدارندگی, کاهش آسیب‌پذیری, ارتقای پایداری ملیء تداوم فعالیت‌های ضروری و تسهیل مدیریت بحران در مقابل تهدیدها و اقدام‌های نظامی دشمن می‌گردد. اجرای الزامات و ملاحظات پدافند غیرعامل, موجب کاهش آسیب‌پذیری نیروی انسانی, ساختمان‌ها و تجهیزات حیاتی, حساس و مهم کشور در مقابل تهدیدات غیرطبیعی که توسط دشمن ایجاد می‌گردد. می‌شود. این امرء باعث تداوم اداره‌ی کشور و فعالیت‌های ضروری و کاهش آسیب‌پذیری زیرساخت‌هاء تأسیسات. اماکن و تجهیزات مهم کشور در زمان وقوع تهدید می‌گردد. در این راستاء ملاحظات معماری, سازه‌ای و تأسیسات مکانیکی و برقی در حوزه‌ی ساختمان و برنامه‌ریزی اقتصادی و مالی, به صورت میان رشته‌ای, مدنظر قرار می‌گیرد. ۲-۱-۱ تهدیدها تهدیدها به دو بخش طبیعی (طوفان, زلزله. سیل و..) و غیرطبیعی (انفجار. حملات نظامی, خرابکارانه و امنیتی) که از طریق دشمن ایجاد می‌گردد. تقسیم‌بندی می‌شود. این مبحث صرفاً به تهدیدهای غیرطبیعی که از طریق دشمن در حوزه ساختمان, تأسیسات و محوطه اماکن ایجاد می‌گردد. می‌پردازد. ۳-۱-۱ هدف هدف این مبحث. تعیین حداقل ضوابط برای طراحی و اجرای ساختمان, تأسیسات و فضای عمومی ساختمان در برابر اثرات ناشی از تهدیدهای غیرطبیعی که از طریق دشمن است. می‌باشد به طوری که با رعایت آن‌هاء انتظار می‌رود: * ساختمان‌ها بتوانند حداقل عملکرد سازه‌ای را مطابق جدول ۴-۱-۲۱ تامین نموده و خسارات سازه‌ای و تلفات جانی را به حداقل برسانند. -------- صفحهٔ بعد -------- و۳ ده ! ی ور زا تا ط ۰ .۳ 8 : .۰ ۰ ی . ره ۰ : 5 -_ . ۰ ی یه ف: ۳۳ ۰ . ۰ . 3 ۱۰ ۰ ۰ و اس م 92 - ۰ ۰ ۰ وه سا ۰ ۳ ۴ ۰ 5 " ۰ : ۰ ۱۵ ۳ 8 ۰ 0 زا هو ۰ مه ۳ ۰ ۰ هر ۰ 0 * ساختمان‌های گروه ۱ با درجه اهمیت ویژه», پس از انفجار قابلیت بهره‌برداری و خدمت‌رسانی خود را حفظ کنند. در صورتی‌که این ساختمان‌هاء به عنوان هدف راهبردی دشمن باشند (برخورد مستقیم)» طراحی براساس دستورالعمل‌های ویژه ابلاشی سازمان پدافند غیرعامل کشور صورت می‌گیرد. ۴-۱-۱- دامنه کاربرد ۱- ساختمان‌های جدید که در سه حوزه معماری, سازه و تأسیسات, در برابر بارهای ناشی از اصابت غیرمستقیم! (هوایی و سطحی) طراحی می‌شوند. پراکندگی استقرار ساختمان‌ها ۲- در صورت نیاز می‌توان ساختمان‌های متعارف موجود را با استفاده از تحلیل خطر و در نظر گرفتن سود به هزینه, به کمک این مبحث مقاوم و ایمن‌سازی نمود. ۳- دامنه کاربردء شامل ساختمان‌های گروه‌های ۱ تا ۵ به شرح مندرج در جدول ۰۲-۱-۲۱ و توضیحات مربوط به آن می‌باشد. ۴- به منظور ایمن‌سازی ساختمان‌های گروه ۱ و ۲ در برابر اثرات جنگ‌های الکترونیکی و سایبری, بمب‌های گرافیتی و پالس الکترومغناطیسی از آیین‌نامه‌های سازمان پدافند غیرعامل کشور استفاده شود. مخازن, برج‌های صنعتی, دکلهاء مستحدئثات نظامی و ...) در حوزه‌ی شمول این مبحث قرار نمی‌گیرند و تابع ضوابط مطالعاتی سازمان پدافند غیرعامل کشور می‌باشند. ۵-۱-۱- پناهگاه احداث پناهگاه برای مجموعه های زیستی الزامی است. ۶-۱-۱ کارکرد میان رشته‌ای پدافند غیرعامل پیچیدگی متغیرهای پدافند غیرعامل در مراحل طراحی» اجراء و بهره‌برداری ساختمان» نیاز به استفاده از تخصص‌های میان‌رشته‌ای را ضروری می‌سازد. بررسی این متغیرهاء در حوزه‌های علوم ۱ - انفجار هوایی و سطحی پرتابه‌ها (بمب. انواع گلوله توپ و خمپاره, موشک و...) که با فاصله از ساختمان است. ۲ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱-۷۱ کلیات انسانی (برنامه‌ریزی» اقتصاد) و علوم فنی و مهندسی (سازه- تأسیسات)» به رفع نیاز بالاء به صورت همه‌جانبه و مرتبط. کمک می‌کند. در این مبحث. الزامات شهرسازی, معماری, سازه و تأسیسات. با محوریبت طراح (مهندس معمار)» به شرح زیرء مطالعه می‌شود. ۱-۶-۱-۱ شهرسازی در طراحی شهرهاء برای ایجاد بستر مناسب استقرار ساختمان‌های دارای الزامات پدافند غیرعامل, حصول به اهداف زیرء در راستای حفظ جان مردمء تداوم بی‌وقفه فعالیت‌های ضروری و کاهش آسیب‌پذیری شهرهاء توسط مهندسین شهرساز با همکاری طراح, الزامی است: ۱- تعیین کاربری زمین به میزان لازمء برای پناهگاه عمومی به صورت چند عملکردی ۲- استفاده از طبیعت (پدافند غیرعامل طبیعی) ۳- تعیین کاربری‌های چندمنظوره به میزان لازم (به ویژه فضای سبز)» برای بهره‌گیری در بحران (اسکان موقت. امداد. درمان و...) ۴ تأمین قابلیت مدیریت بحران شهرها ۵- پراکندگی و پخشایش مناسب جمعیت. تأسیسات و مراکز حیاتی و حساس ۶- احتراز کامل از استقرار کاربری‌های با پیامد انفجاری در مراکز جمعیتی (نظیر پمپ بنزین» منابع سوختی, انبارهای شیمیایی و...) ۷- در نظر گرفتن تمهیدات پدافند غیرعامل در اطراف کاربری‌های مورد هدف راهبردی دشمن ۸- تعیین کاربری برای جان‌پناه‌هاء به ویژه در تلفیق با فضای سبز -٩‏ توجه به احداث پناهگاه در فضای باز عمومی به صورت چند عملکردی در بافت‌های متراکم شهری. مهندس معمارء در مکان‌یابی ساختمان و ارتباط آن با محیط‌های شهری, ملزم به رعایت موارد فوق نیز می‌باشد. ۲-۶-۱-۱ معماری در طراحی فضاهای داخلی ساختمان و دسترسی آنها به یکدیگر و ارتباط ساختمان با اطراف, باید تمهیدات ویژه‌ای برای کاهش خسارات جانی (و مالی) در برابر اثرات انفجارء فراهم شود. تعیین شکل بناء (با هماهنگی مهندس سازه)» تعیین محل رایزر (با هماظنگی مهندس تأسیسات). موقعیت ٩۲۱۱۵9۳۱۵۵۰۱۲ -------- صفحهٔ بعد -------- له ۰ 7 سا 1 ۹" ۱ ۰ ۰ 98 5 - شته ۰ یس ل زا - هت ۱ ی 3 - ۰ رت ی ل 9 ۰ ۰ ل او وه ْ ۰ ه 8 ِا " -- اس شا و ز و 8 - سح ۹ هه هه 8 9 ز زل ۰ ِ" ۱ 2 ِا زیچ حه لا ی ۰ او ی [ ۷ ۰ ۹ 5 ۰ " ۰ 2 1 ۰ یه َ: ۰ رس ۱ 8 ۰ ۱ ۲ ۰ ۰ - ز چچ //ععع. ِ- ر‌ رای و ی .۰ | کی و س ۰ ل ز ۵ و ۰ ۹ ز شا ۰ 8 | و ل ْ. ۰ اد ۳ یج و ‌ ۰ لما ی :۰ ۰ ۰ ۰ ی مق 8 ۰ و ابعاد بازشوها و پیش‌بینی فضای امن (به صورت چند عملکردی)» در راستای مدیریت بحران» بر عهده مهندس معمار است. ۳-۶-۱-۱ سازه طراحی سازه ساختمان برای مقاومت در برابر بارهای انفجاری مطابق این مبحث. با حداقل هزینه. برعهده مهندس محاسب (سازه) است. برای دستیابی به سامانه مناسب سازه‌ای و انتخاب مکان صحیح فضای امن» باید هماهنگی لازم با مهندس معمار صورت گیرد. بررسی سازه‌ای موارد زیرء باید مورد توجه ویژه, قرار گیرد: الف- نمای ساختمان و قاب‌بندی آن ب- تیرها و ستون‌های واقع در پوسته ساختمان پ- خرابی پیش‌روندهٌ سازه ۴-۶-۱-۱ تأسیسات طراحی تأسیسات. با در نظر گرفتن الزامات پدافند غیرعامل, موجب جلوگیری و یا کاهش آسیب‌های ناشی از انفجار و پیامدهای آن (نظیر نشت‌گازء آب‌گرفتگی, آتش سوزی و برق گرفتگی) می‌شود. قابلیت بهره‌برداری محدود و تداوم کارکردهای ضروری» مرمت‌پذیری و یا تغییرپذیری سامانه‌های تأسیسات ساختمان هماهنگ با عملکرد مورد نظرء توسط مهندس تأسیسات برقی و مکانیکی, باید مدنظر قرار گیرد. ۷-۱-۱- سطوح عملکرد ساختمان‌ها عملکرد ساختمان‌ها در برابر انفجارء در چهار سطح زیر مشتمل بر سطوح عملکرد سازه‌ای و غیرسازه‌ای قرار دارد: * سطح عملکرد آ- قابلیت استفاده بی‌وقفه: دارای سطح محافظت زیاد و خسارت سطحی. سطح عملکرد [ا- ایمنی جانی: دارای سطح محافظت متوسط و خسارت متوسط. ۹ سطح عملکرد ]]]- آستانه فروریزش: دارای سطح محافظت کم و خسارت شدید. ۰ سطح عملکرد ۲۷7 بی‌دفاع (لحاظ نشده): بدون محافظت و خسارت خیلی شدید. جدول ۰۱-۱-۲۱ عملگردهاء خسارات و مرمت‌پذیری سطوح پیش‌نوشته راء تعیین می‌کند. بر حسب درخواست کاربرء ساختمان می‌تواند دارای سطوح عملکرد مختلف در پلان یا ارتفاعء با رعایت حداقل‌های این مبحث, باشد. سا و از ارس بات مویکو ود سوریس یا -------- صفحهٔ بعد -------- ۱-۳۱ حد را 9 ۲ 3 از لل 3 - 3 رس اریک مهندس ۱-۳۱ در ایر آرزش ماندگار در اعضاه رخ - خرابی به اندازه‌ای انسانی ایجاد شود. ماندگار به میزان کمی در اعضا به وجود خواهد امد. خواهد بود ولی فروریسرزش اتفاق زباد است ولی انهدام پیشرونده خودبخودی, - فروریزش ناگهانی رخ می‌دهد. محاسب و مهندس دی ساختمانه مان‌ها برمبنای نو عل آن‌هاء به پنج ضای سازه‌ای و غیرسازهاو اسیساتی و مرمت‌پذیری معیارهای تأثیر - خرابی جزئی است. تفییر شکل‌ههای ماندگار رخ نمی‌دهد. شیشه‌ها اکشراً سالم مانده و شیشه‌های شکسته در قاب خود باقی می‌مانند. درها قابل استفاده خواهند بود. خرابی به گونه‌ای نیست که منجر - شیشه‌ها خواهند شکست. اما اکثراً در قاب خود باقی می‌مانند. - درها در قاب خود باقی می‌مانند اما احتمالاً قابل استفاده نخواهند بود, - تا حدودی فروریزش قابل قبول - شیشه‌ها خواهند شکست و تا یک می‌شوند و خطر ترکش دارند. - درها می‌شکنند و از قاب خود خارج می‌شوند. - فروریزش رخ می‌دهد. - شیشه‌ها خواهند شکست و صدمات ناشی از ترکش شیشه زیاد خواهد بود. پنجره‌ها از قاب خود خارج می‌شوند. - درها به درون پرتاب و از قاب خود خارج می‌گردند. تأسیسات. با هماهنگی یکدیگ 1 ع کاربری, تعداد ساکنین گروه مطابق جدول ۱-۲۱ ٩۲۱۵9۳۱۵۹۵۱۰۷۲ -------- صفحهٔ بعد -------- اب ۰ میا ۱ سا اس .۰ - ۹ ۰.۰ 8 ز ‌- ۳ :1 [ سا ۰" ۱ ام رز یت تاد و ۰ ۹ 8 19 ۰ ام .۰ ۱ یه زا ا اس ۹ ۱ ۳۱ 1 نوا ۰ : ۱ ۱ 7 ۱ او ۰ با و 1 زر ْ ی :- ۰ ۰ 6 پر ۱ 8 وه 9. ز با زا 9 نی ض ل ۰ -- ی" ٍ ل - سا زج 7 8 ۰ ی ۹ ۱۴ ۱ و . ۲ هه ۰ ۰ [ 1 س" 8 زا یت ۳ ۱ جدول ۳۱ ویزگی - ساختمان‌های دولتی حیاتی ِ - ساختمان‌های‌دولتی حساس - محل تجمع و یااستقرار جمفیت بیش از ۵۰۰ نفر - ساختمان بلندتر از ۱۵ طبقه و با بیشتر از ۱۵۰۰۰ متر مربع زبربنای مفید (گروه د مبحث دوم) - ساختمان‌های مهم ۰ تا ۵۰۰ نفر - ساختمان‌های ‎٩‏ تا ۱۵ طبقه و با ۰ ۱۵۰۰۰ متر مربع زیربنای مفید (گروه ج مبحث دوم) - ساختمان‌های با اهمیت متوسط - محر تجمع و بااستقرار جمعیست کمتر از ۲۰۰ نفر تا ۲۰ نفر - ساختمان‌های ۴ تا ۸ طبقه وبا ۰ تا ۸۰۰۰ متر مربع زیربنای مفید (گروه ب مبحث دوم) - ساختمان‌های با اهمیت کم - محر تجمع و یااستقرار جمفیست کمتر از ۲۰ نفر - ساختمان‌های تا ۳ طبقه و یاتا ۰ متر مریسع زیربفای مفید (گروه الف مبحث دوم) شامل ساختمان‌های نظامی, انتظاه معرض برخوردهای مستقیم نمی‌باء ل فصل‌های این مبحث در ارتباط با 00.۷۲ مبحث بیست و یکم -۳-۱- گروه‌بندی ساختمان ها" ف‌مار یت آن کک فرماندهی مدیریت بحرآن کشور * سداختمان‌های راهبردی آب ز * ساختمان‌های راهبردی ار تباطات و انرووی فن‌آوری اطلاعات ف * _دفیته موزه‌های مهم ۰ مراکزاسناد. رایانه‌ها و داده‌های حیاتی * ساختمان‌های راهبردی قوای سه‌گانه مجر به. مقننه و قضاییه * ساخنمان‌های راهبردی صدا و سیما * وزارتخانه‌های کشور. آمورخارجه. ارتباطات وفن‌آوری اطلاعات * بخش‌های رآهبردی بانک‌ها بویژه بانک مرکزی و ذخایر آن‌ها (دفینه). بیمارستان‌های بیش از ۹۶ تختخواب *‏ ساختمان‌های راهبردی فرودگاه‌های بزرگ ‏ * فرماندهی مدیریت بحران و * ساختمان‌های راهبردی حمل و نقل ریلسی ستادهای امداد و نجات استان و مراکز کنترل ترافیک ‎ *‏ مراکز اسناد. رایانه‌ها و * بخش‌های حساس شعبات مرکزی بانک‌ها داده‌های حناس *‏ وزارتخانه‌ها و مراکز اداری حساس * استانداری‌ها * ساختمان‌های راهبردی مراکز صنعتی و تولیدی حساس بیمارستان‌های کمتر از ۹۶ تختخواب دفاتر مرکزی صنایع مادر مراکز آموزشی بزرگ * _بخش‌های مهم شعبات مرکزی *‏ مراکز اداری مهم استانی بانک‌ها در استان * ساختمان‌های مسکونی, تجاری. صنعتی و * زندان‌های مهم و یا بزرگ تولیدی * فرماندهی مدیریت بحران و * مراکز خدماتی مهم ستادهای اناد و نجات * فروشگاه‌های بزرگ شهرستان *‏ مساجد و مراکز مذهبی و فرهنگی بزرگ و * مراکز اسناد. رایانه‌ها و متوسط داده‌های مهم * درمانگاه‌ها و کلینیک‌ها مراکز آموزشی متوسط واحدهای مسکونی, اداری, تجاری و خدماتی * تعاونی‌ها ساختمان‌های موقت با مدت بهره‌برداری کمتر از ۵ سال شد. طراحی پدافتدی اینگونه ساختمان‌ها تابع ضوابط ابلاغی سازمان گروه‌بندی فوق به شرح جدول ۲-۱-۲۱الف می‌باشد: ۶ 5۱۱۱ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱-۱ کلیات جدول ۲-۱-۲۱- الف - دامنه‌ی شمول فصل‌های مبحث تبصره: طراحی فضای امن برای ساختمان‌های گروه ۲و ۲ مطابق مفاد بندهای ۴-۲-۲۱ و ۵-۷-۱ الزامی است 9 برای ساختمان‌های گروه ۴ 9 ۵ توصیه می‌شود. ۹-۱-۱- بارهای ناشی از انفجار بارهای ناشی از انفجارء برای طراحی ساختمان‌هاء در چهار سطحء در جدول ۳-۱-۲۱ ارائه شده است. در هر مورد خاص, با انجام تحلیل خطرء می‌توان سطح بار انفجار ویژه را تعریف نمود.ء مشروط بر اینکه از مقادیر جدول ۳-۱-۲۱ کمتر نباشد. می‌شوند. ۷ ٩۲۱۵9۳۱۵۵۰۱۲ -------- صفحهٔ بعد -------- ی [ سا با یل 0 ات ز ۲ د"- هو هه .۰ ۰ ۰ ۰ - ل رز زد یا .۰ ۰ ۰- 9 ای ص‌‌9.- ز ٍ. ۰ ل ۰ ل ق. ۰ ۰ ل - اس ل 2 و ۰ ی و ۱ ت" زا ۰ 1 د په۱ ی زا ۰ ۳ ۱۷۸۱ - - و هه ۰ وت - ۱۹۹۳9 ل ۹" ۳2" ۰ ی ی ۰ ی ۰ .۰ ل ل -- ره ۶.۵ هه و ی" .۰ ۰ ل ل " اس .۰ - ۰ ل .. ۰ .۰ ۰.۰ ۰ ۹ ل ۰ ۱۰ ه هه 5۰ در هوا ٍ ۲ ۱ ٍ 2۳ ۸00 )۷۵/0( | )۷)8۵/0۳( ۱ ۳۵ فشار مبنای انفجار (بند ۲۱- شار بازتاب (بند ۳-۳-۳-۲۱) شار ناشی از انفجار درون زم. طراحی حداقل ۰- حداقل عملکرد عملکرد سازه‌ای اجزای در جدول ۳-۱-۲۱- سطح بار انف ۷ ِ (0۹/ع)) 10 زمان تداوم انفجار خاک‌های خاک‌های (میلی ثانیه) رسی ماسه‌ای غیراشباع متراکم ۱-۳-۳) . این فشار بر پوسته‌ی خارجی ساختمان نی بر سازهُ مدفون سازه‌ای اجزای ساختمان‌ها ل ۲-۱-۲۱)» مطابق جدول ۱-۲۱ ۷ ۸ ٩۲۱۱۵9۳۱۵۹۵ مبحخت بیب جار در خاک 10 زمان تداوم انفجار ٍ (میلی ثانیه) خاک‌های خاک‌های ماسه‌ای رسی اشباع با و غیراشباع متراکم وارد می‌شود. ست و یکم ۳ حداکثر جابجایی ذرات خاک (01) برای کلیه خاک‌ها -------- صفحهٔ بعد -------- ۱-۱ کلیات جدول ۴-۱-۲۱- حداقل سطح عملکرد اجزای ساختمان‌ها (محافظت تاش | اد که (محافظت متوسط) سس نش ی (محافظت زباد) (محافظت متوسط) استفاده بی وقفه تبصره: در صورت تمایل صاحب بنا و با توجه به امکانات مالی می‌توان سطح عملکرد بالاتر از موارد ۱۱-۱-۱- نمودار گردشی طراحی روند نمای طراحی ساختمان, در جهت رعایت ملاحظات پدافند غیرعامل, در شکل ۱-۱-۲۱ ارائه شده است. سا -------- صفحهٔ بعد -------- 2" ۱ ی و ۰ ۱۳ ۰ ه". :۱ ۰ رو ۱ ِ ۰ : ۱ 8 ۳ 3 سس ۰ ۰ - ی س ۱ _- ۰ ۰.۰ [ ما ۰ ن اش ۴۲۳ .۰ . که 8 ی : 1 ْ. ۱ زک ۳ ۹ ۰ ۰ ۰ ۱ ۰ رس اس ۱ ۰ .۰ ۰ ۰ هو ۱ ده 3 ! خواسته‌های کارفرما و مدارک بالادستی گروه‌یدی ساختمان نسین سطوح عملکرد ساخنمان طراحی معماری ساخنمان طراحی بلان محوطه خلمانی ساختمان ‏ . تین سطح باز انفخار و فشاز طراخی [ ی ] رای تس | |[ بلاط و ودی و خروجی‌ها + سکه‌های ره ساخنی .۰ طراحی فماهای حند عملگردی - ۱ سای سروی ناما .| از ارگ را بحامی آنهدام پیش ونده سای داهی ساخال . وارانه موا معماری تعنال دیامگی مر رنقامی صو]] مستفیم عبرمستنفیم رنه صویط معماری تباستات طراحی و خرنبات سکل بدیری شکل ۱-۱-۷۱ روند نمای طراحی ساختمان‌ها از دیدگاه پدافند غیرعامل ۱۳-۱-۱- تعاریف اسانسور و پله برقی به سامانه‌هاء. تجهیزات و اجزایی اطلاق می‌شود که در مبحث ۱۵ مقررات ملی ساختمان به آنها پرداخته شده است. شش سس سس سییر ی ۱۰ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱-۷۱ کلیات انشعاب منفرد انشعابی است که صرفاً دارای یک شیر برداشت بوده و خروجی آن در حد لیتر در دقیقه ۰ انفجار واکنشی است که در آن نرخ سوختن مواد با سرعتی به مراتب بیشتر از سرعت صوت انجام می‌شود که در نتیجه آن گرادیان دما و فشار بسیار بالا ایجاد و موج شوک بلافاصله تولید و با سرعت بسیار زیاد منتشر می‌شود. ۹ انفجار در سطح زمین انفجار در هوا و در فاصله نزدیک به سطح زمین که امواج حاصل از آن به صورت نیم‌کره با زمین برخورد کرده و امواج حاصل از بازتاب با موج اولیه ترکیب می‌شود که معمولاً آن را موج ماخ یا جبهه ماخ می‌گویند. ۹ انفجار در هوا انفجار در هوای آزاد و در فاصله قابل توجهی از سازه» که امواج حاصل از آن به صورت کروی و بدون هیچگونه برخورد و انعکاس به سازه اثر می‌کند. ۹ انفجار شیمیایی انفجار ناشی از اکسیداسیون سریع عناصر سوختی موجود در ترکیب ماده منفجره که به همراه آزادسازی مقادیر قابل ملاحظه‌ای انرژی گرمایی با حجم زیادی از محصولات داغ گازی می‌باشد. ۹ بازشوهای خارجی بخش‌هایی از ساختمان هستند که سازه را به فضای خارج مرتبط می‌سازند. بحران پیشامدی است که به طور طبیعی و یا توسط بشرء به طور ناگهانی و گاهی فزاینده رخ می‌دهد و سبب ایجاد وضعیتی خطرناک و ناپایدار برای ساختمان, تجهیزات. فردء گروه و یا جامعه می‌شود که برطرف کردن آن نیازمند اقدامات اساسی و فوق‌العاده است. بحران معمولاً غیرقابل پیش‌بینی است اما معمولاً غیرمنتظره نیست و یک وضعیت اضطراری و آنی است ولی ماندگار نمی‌باشد. ۱ ۱ ٩5۲۱۵9۳۱۵۵۰۱۱ -------- صفحهٔ بعد -------- ز نم ٍ مرو بر ی ۰ که ۱۳3 لد هد ۳۵ و ۰ ۰ ۰ ای 9 و ص:.-- لو ص 5 بخ یه ه :1 ۳ ۰ ایو ات ۰ . : ۳ ۰.۰ ۱ زو ت ۰ ار ی ۹ ی .۰ ٍ ۰ ۰ زا یه ۰ ۰ وا ۰ ۱ ۱ ۱ ۳ ۱۰ ۰ اه زا م۳ ار بت ۳ ه . ۰ ۰ 8 هو 3 که ی ۰ ۰ ۱ ٍ ۰ ۹ ۰ 3 ۴ ۱۰ ی ۱ ۱۱ ۰ ۰ ۰ 3 م۳ ۰ ۰ زوا پا ۳ ی .0 ۰ ۹ ۱ پدافند غیرعامل مجموعه اقدامات غیرمسلحانه‌ای که به کارگیری آنها موجب افزایش بازدارندگی. کاهش آسیب‌پذیری, ارتقاء پایداری ملی. تداوم فعالیت‌های ضروری و تسهیل مدیریت بحران در برابر تهدیدها و اقدامات نظامی دشمن می‌گردد. پراکندگی گسترش. باز و پخش نمودن و تمرکززدایی ساختمان‌ها. تجهیزات. تاسیسات با پناهگاه نسبت به ساختمان‌های متعارف از درجه حفاظت به مراتب بالاتری برخوردار باشد و امنیت جانی و روانی بیشتری را برای افراد فراهم نماید. تأسیسات اطفای حریق به سامانه‌هاء تجهیزات و اجزایی اطلاق می‌شود که با عمل این تأسیسات. آتش در محل آتش‌سوزی خاموش می‌شود و در مبحث ۳ مقررات ملی به آن پرداخته شده است. تأسیسات برقی ساختمان به سامانه‌هاء تجهیزات و اجزایی اطلاق می‌شود که در مبحث ۱۳ مقررات ملی ساختمان به آنها پرداخته شده است. به سامانه‌هاء. تجهیزات و اجزایی اطلاق می‌شود که در مبحث ۱۶ مقررات ملی ساختمان به آنها پرداخته شده است و شامل تأسیسات آبرسانی سرد و گرم و سامانه دفع فاضلاب و آب باران می‌شود. تأسیسات خطر آفرین خرابی و از کارافتادگی یک جزء تأسیساتی منجر به ایجاد خطرات دیگر شامل نشت گازهای سمی, انفجارهای متعدد و عوارض دیگر می‌گردد. ود -------- صفحهٔ بعد -------- ۱-۷۱ کلیات رارخان یر ات اووووواد توا وا 00 0 15 0 سس تأسیسات ساختمان به سامانه‌هاء تجهیزات و اجزایی اطلاق می‌شود که انتظارات مورد نیاز از تأسیسات مکانیکی» برقی و آسانسور را برآورده سازند. تأسیسات کم‌خطر خرابی و از کارافتادگی یک جزء تأسیساتی منجر به از بین رفتن کارایی همان عضو می‌شود و لاغیر. ٩‏ تأسیسات گرمایی, تعویض هوا و تهویه مطبوع تأسیسات مکانیکی ساختمان به سامانه‌هاء تجهیزات و اجزایی اطلاق می‌شود که انتظارات مورد نیاز از تأسیسات گرمایی. تعویض هوا و تهویه مطبوع, تأسیسات بهداشتی, لوله‌کشی گاز طبیعی ساختمان و تاسیسات اطفاء حربق را برآورده می‌سازند. تنهویه مطبوع توزیع مناسب هواء همراه با کنترل همزمان دماء رطوبت و پاکیزگی هواء برای تامین شرایط مورد نیاز فضاهای ساختمان. ۰ حد ۸ که ۰ ۱ کی شتابی که وسیله می‌تواند تحمل کند و همچنان قابل استفاده باقی بماند. * دریچه پادری با بازشو با خم اضافی دریچه‌ای که برای تهویه و تامین هوای احتراق مولد در حال کار بگونه‌ای تعبیه می‌شود که اثرات انفجار روی مولد اضطراری را کاهش دهد. ۱۳ -------- صفحهٔ بعد -------- فضاهای دو با چند منظوری قابلیت بهره‌برداری عملکردهای متفاوت از یک فضای معین در شرایط عادی و بحرانی فضای امن فضای امن به فضائی اطلاق می‌گردد که در مقابل اثرات بارهای ناشی از انفجار. کمتر در معرض خطر قرار گرفته و نسبت به سایر فضاهای ساختمان از ایمنی و مقاومت بیشتری برخوردار باشد. فضای امن حتی‌المقدور باید به صورت دو یا چند منظوره مورد بهره‌برداری قرار گیرد. لوله کشی گاز طبیعی ساختمان به سامانه‌هاء. تجهیزات و اجزایی اطلاق می‌شود که در مبحث ۱۷ مقررات ملی ساختمان به آنها پرداخته شده است و شامل لوله‌کشی گاز طبیعی ساختمان, نصب وسایل گازسوز و نصب دودکش‌های ساختمانی می‌شود. مجتمع‌های مسکونی مجموعه‌های مسکونی با تعداد بلوک‌های ساختمانی ۴ طبقه به بالا و بیش از ۲ بلوک. مجتمع مسکونی نامیده می‌شود. مجموعه‌ی زیستی هر محل حضور انسان‌ها که قالب معماری و شهرسازی دارد و دارای محوطه‌ی باز مرکز کنترل حریق مرکزی برای کنترل عملکرد سامانه‌های کنترل دود. ارتباط ساکنین, هشداردهنده‌ها, کنترل آتش‌سوزی و تخلیه افراد می‌باشد. مرمت‌پذیری درصد هزینه نوسازی). جهت پایداری در برابر آثرات انفجارء امکان‌پذیر باشد. مشروط بر اینکه بنا به هر علتی میراث ملی شناخته شود. ۱۴ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱-۱ کلیات معایب دایمی معایبی که با از کار افتادن وسیله مشخص می‌شوند. شدت آسیب در حدی است که توانایی وسیله در انجام عملکرد مطلوب برای همیشه از بین می‌رود. ۹ معایب موقت معایبی که اغلب به آن‌ها اختلال یا عیب فنی می‌گویند و با وقفه در عملکرد جاری وسیله ۹ مکان‌یابی انجام اقدامات لازم به منظور انتخاب مکانی مناسب با توجه به تهدیدات و آسیب‌پذیری‌های مربوطه برای استقرار و احداث ساختمان, تأسیسات و نگه‌داری * موازی‌سازی تعدد و چندگانه‌سازی در تجهیزات تأسیساتی با همپوشانی مناسب. ۹ موج انفجار انرژی زیادی که در اثر انفجار در یک محیط گازی آزاد می‌شود. باعث افزایش ناگهانی فشار در محیط می‌شود که به این فشار نامنظم» موج انفجار می‌گویند. موج انفجار به صورت شعاعی و با سرعت کاهشی که همیشه از سرعت صوت در محیط بیشتر است. از محیط انفجار انتشار می‌یاید. هه هدف سیاسی, اقتصادی یا روانی به آن صدمه زده شود.ء منهدم گردد. تسخیر شود یا تحت کنترل درآید. ۹ هواساز ۱ با زگرداندن آن را از طریق کانال‌های هواء انجام می‌دهد. ۱۵ -------- صفحهٔ بعد -------- ۳ ی ی ۰ الط , دام" ل اه ۰ 3 سر با ی له زا 0 ۱ - ۴۳ ۰ ۰ س و ی - 0 . 3 ۰ :۹ 5 ۶ نس ۰ ۰ -. ۰ ۳ ی و اه 8 ۱ ْ ۹ ۰ یه ۰ ۰ ت 7 ۰ 9 یط ی ۳ 2 5 ۰ ۱ | و ۰ ۱ ۰ 1 ۴ ۰ با و ۰ 5 8۰ ی 8 ۰ ۰ .۰ ۱ ۳ 0 وی« ۰ ۰.۰ ۱ ان کت : و ۰ . ۰ ی را 5۲۱۵9۳۱۵۵۰۷۲ ۷۳ -------- صفحهٔ بعد -------- ۲-۱ ملاحظات معماری و محوطه رعایت الزامات معماری پدافند غیرعامل, باعث پایداری نسبی مجموعه‌های زیستی. ساختمان‌ها و تأسیسات در شرایط بحران ناشی از تهدیدات می‌شود. توجه و عنایت به مبحث «پدافند غیرعامل» به صورت «میان‌رشته‌ای» و مرتبط با دیگر عوامل اثرگذار در معماری و شهرسازی, پایداری بیشتری را به دنبال خواهد داشت. حوزه شمول این فصل مطابق جدول ۲-۱-۲۱-الف می باشد. ۱-۲-۱-معماری و پدافند غیرعامل رعایت ملاحظات پدافند غیرعامل در طراحی معماری, (که ایمنی مجموعه‌های زیستیء ساختمان‌ها و تأسیسات را بالا می‌برد) الزامی است. اثرات موج انفجار (به ویژه ناشی از بمباران)» نه‌تنها باید در برنامه‌ریزی کلان و طراحی مجموعه‌های زیستی, ساختمان‌ها و تأسیسات منظور گردد. بلکه در انتخاب مصالح و طراحی و اجرای جزئیات مهندسی نیز به صورت همه‌جانبه و متعادل بررسی شده و موردنظر, قرار گیرد. برای ارائه طرح مایه (مفهوم ذهنی). طراح باید قادر به نظریه‌پردازی تهاجم احتمالی دشمن بوده و راهکارها راء با اخذ نظرات کارفرماء بهره‌بردار و کارشناسان میان‌رشته‌ای به صورت طرح‌های اولیه ارائه دهد. پس از انتخاب طرح بهینه. طرح‌های تفصیلی (اعم از شهرسازی و یا معماری)» ارائه می‌شود. ۲-۲-۷۱ ملاحظات برنامه‌ریزی و طراحی محوطه برنامه‌ریزی و طراحی محوطه. همراه ایجاد فضای لطیف و زیبا برای زندگی, باید براساس اصول پدافند غیرعامل, هدایت سریع و مطمئن افراد به پناهگاه‌های خارج از ساختمان و جان‌پناه‌هاء اتخاذ تمهیداتی در جهت کاهش خطرات ناشی از ریزش آوار بر سر افراد و تسهیل اقدامات امداد و نجات برای کاهش خطرسازی ساختمان‌هاء صورت گیرد. این بخش. جنبه‌های مختلف طراحی محوطه را مشخص کرده و برخی از ویزژگی‌ها را ارائه می‌دهد. ۱۷ ی -------- صفحهٔ بعد -------- و مس مه نی ب . ی س ز تا ار ی ماه ۳ ۵ ۰ په ۰ 5 و۱ ۰ ی ۳ ی 5 ۱ 5 ْ "۴ ۵ - 0 و ۶ ۰ ۰ 2 ۹ مد وه و تا ۰ ۳۴ ه‌ ۹ . ی - ۰ ۱ و و ۱ ۰ ۹ __- 1 دا ۱ 8 ی ۱-۲-۲-۱ جانمایی ساختمان از آنجا که جانمایی مناسب ساختمان‌هاء می‌تواند تأثیر مهمی بر کاهش آسیب‌پذیری داشته باشد. حداقل تمهیدات لازم برای طراحی. به شرح زیر است: ۱-۱-۲-۲-۱- با توجه به افزایش خطرپذیری در تمرکز ساختمان‌هاء افرادء فعالیت‌ها و سرمایه‌ها. طراحی باید به صورت غیرمتمرکز صورت گیرد. ۲-۱-۲-۲-۱- به منظور کاهش خسارات 9 اثرات انفجار. توصیه می‌شود بین ساختمان 0 راه دسترسی اصلی؛ فضاهای حایل ایجاد گردد. (شکل ۱-۲-۲۱) شکل ۱-۲-۲۱ ایجاد فضای حایل با استفاده از پوشش گیاهی ۳-۱-۲-۲-۱- به منظور کاهش خطر ریزش‌آوار» فضایی با عرض حداقل َ ارتفاع ساختمان, به عنوان حریم آوار. باید در نظر گرفته شود. در این حریم, صرفاً ایجاد فضای سبز و مستحدئات ایمن در برابر آوارء مجاز است. ۴-۱-۲-۲-۱- مکانیابی ساختمان تا حد امکان هماهنگ با عوارض طبیعی و یا مصنوعی (دفاع غیرعامل طبیعی) و یا مدفون, صورت گیرد. ۵-۱-۲-۲-۱- به منظور پرهیز از پیامدهای انفجار, احداث مخازن سوخت غیر ایمن در حریم ۲-۲-۲-۱ فضاهای باز پیرامون ساختمان ۱-۲-۲-۲-۷۱- در فضاهای باز. باید مکان‌ها و دیوارک‌هایی به عنوان جان‌پناه ایجادگردد. (شکل ۸3 ۲-۲-۱) ۱۸ -------- صفحهٔ بعد -------- ۲-۱ ملاحظات معماری و محوطه شکل ۲-۲-۲۱- عملکرد دیوارک در مواقع اضطراری به عنوان جان پناه ۲-۲-۲-۲-۱- اجزای فضاهای باز باید براساس اصل انعطاف‌پذیری و با عملکردهای چند منظوره. طراحی شوند به نحوی که در شرایط عادی, امکان فعالیت‌های معمول را فراهم نموده و در شرایط بحرانی. به عملکردهای اضطراری اختصاص یابند. (شکل ۳-۲-۲۱) بیمارستان افمطراری ۳ اسگان موفبت ۱۶ ۹ ۳ مسدودسده شکل ۳-۲-۲۱ انعطاف پذیری و طراحی چند منظوره فضاهای باز ۳-۲-۲-۲-۷۱- در عناصر و اجزای مبلمان شهری. تا حد امکان از احداث و ایجاد لبه‌های تیز گوشه (تا ارتفاع ۲ متری از زمین)» جلوگیری شود. ۴-۲-۲-۲-۱- به منظور انجام عملیات آمداد و نجات. مکان‌هایی در فضای باز با عملکرد چندمنظوره پیش‌بینی شود که تا حد امکان دارای ویژگی‌های زیر باشند: 9 خارج از حریم آوار -‏ مصون از اثر عوامل نامساعد طبیعی ۹۹ 5۲1۵0۱۱۵۵۱۷۷ سس -------- صفحهٔ بعد -------- ی ۱ ) 3 5 وه 1 " ۰ 9 ۰ ۹.۰ ۰ ۰ ی 5 ۳ نه ی . ۱ سا ۰ ۰ ۰ . زو با 5 2 و و :۳ ۱ 2 ۰ ۰ ۰ ۰ ۹ .۰ ۱ ۱ ۳ ۰ ۳ و 5 ی ار .۰ ۳ 9 . لس ۰ و و 5 وه ۰ ۰ ۱ ۳ . ۹ زو . ۰ ی ۰ 5 .۰ ۹ .۰ ۱۰ و : ۱ ۰ ی [ ۰ ۰ ۰ لا و - کف هموار و شیب حداکثر چهار (۴) درصد - دارای زیرساخت‌های لازم برای نصب سریع و استقرار تجهیزات امدادرسانی ۵-۲-۲-۲-۱- در مجموعه‌های زیستی و هر محله شهری, در حد امکان باید محل‌های مناسبی برای عملیات امداد و نجات. با امکانات فرود بالگرد»ء پیش‌بینی شوند. ۶-۲-۲-۲-۱- جانمایی ساختمان در خیابان‌های باریک و یک‌طرفه. به‌نحوی که عملیات امداد و نجات با اخلال و تأخیر مواجه شود. مجاز نمی‌باشد. ۷-۲-۲-۲-۱- در کلیه ساختمان‌هایی که در خیابان‌های باریک و یک‌طرفه قرار دارند و امکان گردد که تأخیر و کندی عملیات امداد و نجات و اطفاء خودروهای آتش‌نشانی را جبران نماید. سنگ‌های بزرگ تزئینی, که ایجاد نوعی جان‌پناه مقاوم می‌نمایند. در صورت نداشتن گوشه‌های ۳-۲-۲-۱ ورودی‌های مجموعه زیستی ۱-۳-۲-۲-۱- محوطه‌ی هر مجموعه زیستی با بیش از ۲۰۰ واحد مسکونی (یا معادل آن)» باید دارای حداقل دو ورودی- خروجی (دروازه) باشد که با فاصله مناسب و دور از یکدیگر قرار گیرند(رعایت اصل پراکندگی). ۲-۳-۲-۲-۱- ابعاد دروازه‌ها باید متناسب با حجم تردد سواره و پیاده در زمان بحران» پیش‌بینی شوند. ۳-۳-۲-۲-۱- دروازه ها باید به گونه‌ای باشند که در صورت تخریب. موجب انسداد تردد وسایل ۴-۲-۲-۱- دسترسی‌های مجموعه زیبستی ۱-۴-۲-۲-۱- مسیرهای دسترسی باید به نحوی طراحی شوند که با حداقل نمودن تداخل حرکت عابرین پیاده و وسایل نقلیه کارایی به حداکثر برسد. ۱ (منحنی) و فاقد زوایای تند باشند و مسیریابی اضطراری در آن‌هاء به سادگی صورت گیرد. ۲. ۰ -------- صفحهٔ بعد -------- ۲-۱ ملاحظات معماری و محوطه کت ی رم یی ۳-۴-۲-۲-۱- تا حد امکان. ریزش آوار و شیشه نباید موجب انسداد مسیرهای دسترسی و ایجاد خطر برای افراد شود (حریم آوار رعایت شود). ۴-۴-۲-۳۲-۱- در حاشیه مسیرهای پیاده و سواره‌رو حداقل یک ردیف درخت در ترکیب با پشته‌ی خاکی چمن‌کاری شده و یا جعبه گلدان, طراحی و اجرا شود. ۵-۴-۲-۲-۱- در طراحی شبکه سواره‌رو داخل مجموعه‌های زیستی با بیش از ۳۰۰ واحد مسکونی (یا معادل آن) به بالک لازم است حداقل یک مسبر دسترسی محوری سواره‌رو متناسب با ترافیک زمان بحران (بویژه حمله هوایی) پیش‌بینی شود. حریم آوار ساختمان‌های مجاور این مسیر, نصف ارتفاع آن‌ها است. ۶-۴-۲-۲-۱- معابر پیاده باید فاقد ناهمواری, برأآمسدگی 0 سطوح لغزنده باشند و از بکاربردن مصالح کندکننده حرکت در آنها خودداری شود. ۷-۴-۲-۲-۱- برای سهولت حرکت در مواقع بحران ناشی از تهدیدات. هر آنجه سرعت گریز از خطر را محدود نماید. باید از طرح محوطه حذف شده و یا مناسب‌سازی شود. ۸-۴-۲-۲-۱- ابعاد پله‌ها در فضای بازء برای حفظ ایمنی و راحتی,» باید به صورت زیر باشند: - عرض حداقل ۱/۵ متر - ارتفاع حداکثر ۱۵ سانتیمتر - حداقل کف مفید ۲۰ سانتی متر ۹-۴-۲-۲-۱- شیبراهه نباید بیش از ۵ درصد شیب داشته باشد. عرض آن باید بیش از ۱/۸ متر بوده و کف آن زبر باشد. برابر موج انفجار (موضوع بند ۳-۳-۳-۲۱)» در هماهنگی با مهندس تأسیسات. الزامی است. این گونه معابر باید قابلیت گذر تأسیسات اصلی و زیرساخت‌ها (موضوع بند ۳-۸-۲-۷-۲۱) را ۵-۲-۲-۱- جان‌پناه‌ها ۱-۵-۲-۲-۱- فضاهای‌باز, باید به‌نحوی طراحی شوند که درترکیدب باعوارضی نظیر پشته‌ی چمن‌کاری‌شده. فرورفتگی. جعبه گلدان و دیوارک. ضمن ارتقاء محیط برای تامین فعالیت‌های شرایط عادی (مانند بازی و نشستن). جان‌پناه‌های مناسب در آن‌ها, ایحاد شوند, ۳۱ -------- صفحهٔ بعد -------- ۰ ۱ ۵(‏ ی ی ۰ 0 ٍ ۰ ی هه پا ی ۰ .۰ ۱ ال 2 و ‎٩ یاه .1 ل زا 9 ۰ ل 1 ۰ ۳ ۰ ۰۹ ی و" ۰ ۱ ۱ ۳ ۳ اس یا از از ل ۱ ه ۰ ل ۹ ِ- 1 یم ۰ ۲ .۰ .۰ 8 - سس 8 ۱ ۴۶۰ ۰ ۱ .۰.۰ پا َ ل هی و* ه سجم کته ۰ 9 ۱ ۱ ی وا" وا 8 ۱ ۱ ۰ ۰ ۰ ۰ ۰ ۰ ده ۰ س ز ۹ 5 ۱ ْ, و 5 ی زا ۹ ۰ لیر ابا یش .۰ ۳ ۱ ۱ .5 ۱ . ‌ 9 - و ۲۹ تا ۰ ۱ ل بح ۰ ۱ ۰ ۲-۵-7-7-۱- محل استقرار جان پناه‌ها باید خارج از حریم آوار باشد. ۳-۵-۲-۳-۱- جان‌پناه‌ها باید با ظرفیت کم و پراکندگی مناسب. در خارج مسیرها و فضای باز, ۴-۵-۲-۲-۱- شکل جان پناه‌ها باید نرم (منحنی) و فاقد نقاط تیز گوشه بوده و سازه‌ی آنهاء ۵-۵-۲-۲-۱- فاصله جان‌پناه‌ها از یکدیگر, حداکثر ۲۰ متر باشد. ۳-۲-۱ طراحی معماری ساختمان ۱-۳-۲-۱- طراحی حجم ساختمان ۱-۱-۳-۲-۱- شکل (فرم) ساختمان بیش از ۶ طبقه باید به صورتی باشد که آوار آن باعث انسداد دسترسی‌ها به ساختمان نشود (نظیر اشکال پلکانی- شکل ۴-۲-۲۱). شکل ۴-۲-۲۱- شکل‌های مناسب نمای ساختمان برای کاهش ربزش آوار به محیط ۲-۱-۳-۲-۱- شکل کلی ساختمان‌های مجاور خیابان اصلی, به‌گونه‌ای باشد که در صورت تخریب., سبب انسداد معبر نشوند (با رعایت بند ۲-۱-۲-۲-۲۱). ۷۱ ۳-۱-۳-۲-۱- طراحی پیلوت‌های از دو طرف باز» توصیه می‌شود (شکل ۵-۲-۲۱). ۲۳۲ -------- صفحهٔ بعد -------- ۲-۱ ملاحظات معماری و محوطه شکل۵-۲-۲۱- تخلیه موج انفجار از پیلوت باز ۴-۱-۳-۲-۱- شکل ساختمان تا حد امکان باید محدب و یا مدور باشد. استفاده از اشکال مقعر توصیه نمی‌شود (شکل ۶-۲-۲۱). با توجه به اهمیت شکل ساختمان در بارگذاری انفجارء در ی ی ی کی کی مه ی یر ی را ی ار اک کر که یر یر را اد با ار با ام با نا لا پلان مناسب نمای مناسب ورودی موج انفجار به ساختمان. کمینه (حداقل) گردد. ۲۳۳ -------- صفحهٔ بعد -------- 1 7 رد ۳ وی - امد ۹ ۴ ره 1 3 اه ۱۹ اک 1 ۰ ۱ ۰ چِ ۰ 1 و : واه . نو ۳ 5 ۰ . ۰ ۰ ۵ ی را ۵ 2 ْ. ۹ و ی ی [ و ی ۱ لا ۰ ___ ۰ .۰« 9 ِ ۶ " ۰ ۰ 7 ۲ ی * ده ۰ ۳ ه- ۱ .۳ .۰ ۰ 1 و ۰ ۰ ۱ ز س ۱ 1 ۴ ۱ ۰ ۱ ۹ 0 ۰.۰ ۱ ۱۰ ب 5۰ ۳ زح ک ۳ هم هس و نیع ۲-۲-۳-۲-۱- در فضاهای مکث بزرگ (مانند هال, لابی و..) ساختمان» مسیرهای حرکت نباید روبروی هم و مستقیم باشند. ۳-۲-۳-۲-۱- از ایجاد فضاهای دارای طرح خطی (مانند راهروهای طولانی و مستقیم) پرهیز ۳-۳-۲-۱ نمای ساختمان ۱-۳-۳-۲-۱- کلیات در هنگام وقوع انفجار» پوشش بیرونی و نمای سازه به عنوان جزء غیرسازه‌ای نقش بسیار مهمی در کاهش خسارات و تلفات ناشی از انفجار دارد. در اثر فشار انفجار مقادیر زیادی از اجزا نما مانند شیشه و سایر مصالح به صورت ترکش در فضای داخل و بیرون ساختمان پراکنده می‌شوند. قسمتی از تلفات ناشی از انفجار مربوط به عدم انتخاب صحیح هندسه پیرامونی سازه و استفاده از مصالح و سامانه‌های نامناسب نما می‌باشد. برای کاهش این آثرات مضر لازم است تا موارد زیر برای طراحی و اجرای هندسه پیرامونی و نمای سازه در نظر گرفته شوند. ۲-۳-۳-۳-۱- هندسه پیرامونی سازه باید ساده, صاف و دارای شکل محدب باشد. اشکال مقعر و دارای پیش آمدگی (مانند بالکن) و فرورفتگی باعث محبوس شدن امواج و تشدید اثرات انفجار می- شوند. ۳-۳-۳-۲-۱- ضمن در نظر گرفتن ضوابط معماری, سطوح شیشه خور نما و تعداد بازشوها به کمترین مقدار ممکن برسد. این موضوع در طبقات پایین‌تر ساختمان باید بیشتر مورد توجه قرار گیرد زیرا فشار انفجار در این طبقات بیش از طبقات بالایی است. ۴-۳-۳-۲-۱- مصالح رو کار نما باید به گونه ای انتخاب شوند که در اثر فشار انفجار دچار خردشدگی نشده و به قطعات کوچک تیز تبدیل نشوند. ۵-۳-۳-۲-۱- برای نصب مصالح روکار نما باید از قاب‌های مجزا استفاده شده و این قاب‌ها با اتصالات مستقیم به دیافراگم سقف‌ها متصل شوند تا از انتقال لنگر خمشی موضعی به ستون‌ها جلوگیری شود. ۶-۳-۳-۲-۱- قاب‌بندی نمای ساختمان به گونه ای طراحی شود که امکان بازرسی و در صورت نیاز تعویض و نصب قطعات آسیب دیده به راحتی فراهم شود. ۷-۷-۲-۲-۱- بکارگیری نماهای شکننده و تصر دارای اتصضال سست به سازه (در نمای ساختمان) و یا بدون اتصال مناسب به سازه, ممنوع است. ۲۳۴ -------- صفحهٔ بعد -------- ۲-۱ ملاحظات معماری و محوطه رارق یناور دیون ...با ارو وا ۹ کی یکبس ۸-۳-۳-۲-۱- اتصال دیوارهای خارجی به سازه» ضمن حفظ انعطاف‌پذیری لازم, باید بطور مطمکن. طبق فشار وارده انجام شود. ۹-۳-۳-۲-۱- در نمای مجاور معابرء از طبقه‌ی جهار به بالای ساختمان‌هاء احداث بالکن یا شبه بالکن سراسری الزامی است. در صورت وجود عقب‌نشینی در طبقات بالای پایه (پودیوم)» لزومی به ۱۰-۳-۳-۲-۱- قسمت بیرونی ورودی ساختمان, باید با ایجاد سقف و یا هرگونه حائل مقاوم در ۱۱-۳-۳-۲-۱- قرارگیری عناصر الحاقی شکننده و یا فاقد اتصال مناسب به‌سازه, در لبه بام مجاز ۱۲-۳-۳-۲-۷۱- تأسیسات مستقر در بامء باید به فاصله کمینه ۲ مثر از لبه‌ی مجاور معابر و حیاط ۱۳-۳-۳-۲-۱- اجرای انواع نمای اندودی از ملات ماسه‌سیمان یا مشابه, نقش موْئری در پایداری دیوارهای خارجی داشته و آسیب‌پذیری آنها را نسبت به دیوارهای خارجی بدون اندود نما به مراتب کاهش می‌دهد . هم‌چنین در برابر نیروی لغزشی» مقاوم‌تر از نماهای آجری و سنگ بوده و احتمال ۱۴-۳-۳-۲-۱- در صورت استفاده از نمای آجری. آن ر باید با ضخامت کمینه ۳۲ سانتیمترء به صورت مسلح و با اتصال لازم به سازه» اجرا نمود. ۱۵-۳-۳-۲-۱- از کاربرد سنگ (و مشابه نظیر سرامیک و دیگر مصالح شکننده) بصورت خشک در نماء خودداری شود و لازم است عناصر نمای ساختمان دارای قاب‌بندی با مقاومت و ۱۶-۳-۳-۲-۱- نماهای پیش‌ساخته بتن مسلح,ء با اتصال لازم به سازه, در برابر انفجار بسیار مناسب می‌باشند. اتصال نمای پیش‌ساخته بتنی به اعضای محیطی ساختمان, باید قابلیت تحمل بارهای ناشی از انفجار (مطابق جدول ۲-۱-۲۱) را دارا باشد. به طور کلی, عناصر نما نباید موجب ۴-۳-۲-۱- پنجره‌ها و بازشوها ۷ ۱-۴-۳-۲-۱- تا حد امکان از پنجره‌های کم‌تر و یا کوچک‌تر استفاده شود. ۳۵ ۱ -------- صفحهٔ بعد -------- له وی هه .۰ ی ۱ سا ۱۳ ۳ ۹ ی ۰ و 8 721 :8 ۳ 8 که و : ی 3 ۹ ت یچ یهت ۰۰ ه س ۰ زا "وه ها ۰ : [ 5 ی ۰ . ۳ ۳ ی ۰ اش ۳ ۰ ۰ ْ ۱« 1 و | ۳ ۱ [ ۳ .۰ ۰ - ۹ ف۰ یر ۱ 8 ۰ مه ۰ اه ۱ ۱ ۵ ۰ سس ۱ َ- ۰ ۰ ۹ ۱ ع ه‌ _-- ی ی ۲-۹۱ ۲-۴-۳ استفاده از پنجره‌های بزرگ, مشروط به قاب‌بندی داخلی و تقسیم به اجزای کوچک 9 رعایت تمهیدات ضروری برای جلوگیری از آسیب‌رسانی شیشه‌ها (مانند استفاده از روکش‌های جچسبنده به شیشه)» بلامانع است. ۳-۴-۳-۲-۱- ارتفاع پنجره‌ها تا جایی که ممکن است به سقف طبقات نزدیک باشد تا ترکش‌های ناشی از خرد شدن شیشه‌ها به افراد داخل ساختمان برخورد نکند. ۴-۴-۳-۲-۱- جنس شیشه‌های به کار رفته در پنجره ها باید از نوع لمینیت (چندلایه) باشد تا پس از گسیختگی قطعات خرد شده به اطراف پرتاب نشوند. ۵-۴-۳-۲-۱- در نورگیرهای (سقفی) ساختمان, باید از صفحات شفاف نشکن. به جای شیشه. استفاده شود. ۶-۴-۳-۲-۱- قاب پنجره‌ها باید دارای استحکام و مقاومت بیشتری از شیشه‌ها باشند. این قاب‌ها باید با اتصال مناسب به اطراف متصل شوند تا در صورت وقوع انفجار, قاب و شیشه‌های متصل به آن به صورت یک قطعه منفرد به داخل پرتاب نشوند. ۷-۴-۳-۲-۷۱- چهارچوب پنجره‌ها به سازه باید کاملاً مهار شوند. ۸-۴-۳-۲-۱- مهاربندی‌ها و چهارچوب‌های جداره خارجی به سازه در ترکیب با بازشوها(درهاء کرکره‌ها و دیگر بازشوها)» باید برای تحمل فشار بازتاب (بند ۳-۳-۳-۲۱). طراحی شوند. ۹-۴-۳-۲-۱- درهای ورودی ساختمان مراکز تجمع و پنجره‌هاء باید به سمت خارج باز شوند (با رعایت عقب‌نشینی لازم در معابر عمومی). اتصال لازم به سازه باشند. ۵-۳-۲-۱ اجزای غیرسازه‌ای ۱-۵-۳-۲-۱- اجزای غیرباربر (مانند تیغه. سقف کاذب و...) باید به گونه‌ای طراحی و اجرا شوند ۲-۵-۳-۲-۷۱- دیوارهای غیرباربر باید دارای اتصال لازم به سازه باشند. ۳-۵-۳-۲-۱- دیوارهای بنایی باید با شبکه‌ی میلگرد. مسلح شوند. ۳۶ -------- صفحهٔ بعد -------- ۲-۱ ملاحظات معماری و محوطه ۴-۵-۳-۲-۱- لازم است: - از کاربرد مصالحی که پس از شکستن» تیز گوشه و برنده می‌شوند. خودداری گردد. - وسایل, تجهیزات و تزئینات سنگین» در زیر سقف و بالای دیوار» نصب نشوند. - وسایل, تجهیزات و تزیینات نیمه‌سنگین و سبک. با اتصال مناسب» نصب گردند. - از شیشه غیرایمن در سقف کاذب و دیوار جداکننده, استفاده نشود. عناصر غیرساختمانی (مانند کتابخانه, قفسه, ویترین, کمد. دکور)» به نحو مناسب. به سازه و یا اجزاء ساختمانی. متصل شوند. ۵-۵-۳-۳-۱- ضروری است: - دیوارهای جداکننده داخلی تاحد امکان, سبک. انعطاف‌پذیر و دارای بهم پیوستگی (با استفاده از الیاف‌های طبیعی و یا مصنوعی) باشند. - اتصالات اجزای غیرسازه‌ای و تزئینات داخلی, باید براساس حداقل‌های اشاره شده در آیین‌نامه طراحی ساختمان‌ها در برابر زلزله (استاندارد ۲۸۰۰) و برمبنای خطر لرزه‌خیزی خیلی زیاد (۰/۳۵ - ۸) طرح شوند. - اتصالات دیوارهای جداره‌ی خارجی ساختمان و قاب‌بندی نما و اجزای نمای پیش‌ساخته بتنی باید برای فشار بازتاب بند ۳-۳-۳-۲۱ طراحی شوند. - از نصب هرگونه تزئینات و تابلوهای شکننده آسیب‌رسان, خودداری شود. - مبلمان تا حد ممکن. دور از پنجره‌های خارجی. قرار گیرند. ۶-۳-۲-۳۱- آسانسور و راه‌پله ۱-۶-۳-۲-۱- در چاهک (شافت) آسانسورها باید تمهیداتی در نظر گرفته شود که از انتقال موج ۲-۶-۳-۲-۱- راه‌پله باید از چاه آسانسورء فاصله مناسبی داشته و ورودی آن. مقابل درب ۳-۶-۳-۲-۱- ارتفاع کف اتاقک آسانسور (درصورت وجود) از روی بام» باید به میزان ۵۰ سانتیمتر افزایش یابد و این فاصله با دیوارهای سبک پران (رو به بیرون) پوشانده شود. ۴-۶-۳-۲-۱- برای امداد و تخلیه اضطراری, باید راه‌پله‌ای در"جداره‌ی خارجی آن‌هاء طراحی و ۳۷ ۱ جح را ۱ ۱۵۵ ا: 5 ص -------- صفحهٔ بعد -------- و ۵-۶-۳-۲-۱- راه‌پله ساختمان‌هاء باید از فضاهای پرخطر (مانند منابع سوخت) دور باشد. این مکان می‌تواند به عنوان فضای امن درنظر گرفته شده و برمبنای بند ۴-۲-۲۱ طراحی شود. ۴-۲-۱- فضاهای امن ۱-۴-۲-۱ تعریف فضای امن, بخشی از ساختمان, با عملکرد چند منظوره است که به میزان کمترء در برابر آثار ناشی از انفجارء قرار می گیرد. این فضا نسبت به سایر قسمت‌هاء از مقاومت و ایمنی بیشتری برخوردار است. فضای امن حفاظت نسبی افراد راء تامین کرده و دارای قابلیت‌های زیر می‌باشد: ۹ ایمنی بیشتر در برابر ریزش آوار ۹ مقاوم در برابر ترکش‌های ثانویه حداقل نمودن نفوذ دود و غبار به داخل خود. ۲-۴-۲-۱- مکان‌ یابی ۱-۲-۴-۲-۱- مکان فضای امن نباید در مسیر مستقیم موج انفجار قرار گیرد و تاحدامکان. در بین سایر فضاها و در محدوده مرکزی ساختمان پیش‌بینی شود و بین آن تا جداره خارجی, حداقل یک دیوار باشد. راهروهای داخلی, اتاق‌هاء انبارهاء زیرزمین و سایر فضاهای مشابه عملکرد فضای امن را می‌توانند داشته باشند. ۲-۲-۴-۲-۱- فضای امن عمومی باید در هر طبقه‌ی ساختمان عمومی (برای عموم) و فضای امن خصوصی در واحدهای آپارتمانی بیش از ۱۳۰ مترمربعء در نظر گرفته شود. ۳-۲-۴-۲-۱- مکان فضای امن باید به‌گونه‌ای باشد که دسترسی آن به راه خروج. به راحتی و در ۴-۲-۴-۲-۱- در ساختمان‌های عمومی, مکان فضای امن می‌تواند بخشی از اماکنی مانند پارکینگ» کتابخانه, نمازخانهء محل اجتماعات. غذاخوری, بخصوص در طبقات زیرزمین و یا بخش میانی باشد. ۵-۲-۴-۳-۱- در واحدهای مسکونی» باید قسمت کوچکی (نظیر اتاق اندرونی» انباری» پستو و کمد دیواری) برای فضای امن, منظور شود. ۱ ۶-۲-۴-۲-۱- راهروها و راه‌پله‌های داخلی هم می‌توانند به عنوان فضای امن منظور شوند. -------- صفحهٔ بعد -------- ۲-۱ ملاحظات معماری و محوطه حداقل زمان قابل تبدیل به فضای امن برای ادامه‌ی فعالیت‌های ساختمان باشند. ب: فضای امن در زیرزمیل شکل ۷-۲-۲۱- موقعیت فضای امن در ساختمان‌های مسکونی ۳۹ ٩۲۱۱۵9۳۱۵۵۰۱۷۲ -------- صفحهٔ بعد -------- شکل ۸-۲-۱- موقعیت فضای امن در ساختمان‌های عمومی ۳-۴-۲-۱ الزامات طراحی ۱-۳-۴-۲-۱- در برنامه‌ریزی فضایی- عملکردی ساختمان. فضای امن باید مستقل و چندمنظوره بوده ولی نمی‌تواند بخشی از فضاهای دیگر باشد. ۲-۳-۴-۲-۱- ظرفیت فضای امن. بر اساس کاربری ساختمان. مطابق جدول ۱-۲-۲۱ محاسبه می‌شود: جدول ۱-۲-۲۱- ظرفیت فضای امن بر اساس کاربری ساختمان , ۱ ۸ اماکن عمومی (مانند سینما و رستوران) ۵ درصد زیربنای سالن اصلی ۱ مراکز آموزشی به ازای هر دانش‌آموزه ۰/۲۵ مترمریع ۳ ۱۳ دح ۷۱ ۱۵0ات -------- صفحهٔ بعد -------- ۲-۱ ملاحظات معماری و محوطه ۴-۴-۲-۱- باربری و مصالح ۱-۴-۴-۳-۱- فشار طراحی فضای امن» برای مقاومت در برابر موج انفجار و آتش, باید مطابق بند ۹-۱-۱ تعیین شود. ۲-۴-۴-۲-۱- دیوارء سقف و کف تاحد امکان, از بتن مسلح باشند. در دیوارهاء از آجر مسلح (توپر) و یا پوشش مقاوم کننده پلیمری» می‌توان بهره گرفت. ۳-۴-۴-۲-۱- کاربرد مصالح و اجسام تیزء لبه‌دارء ترد و شکننده در فضای امن مجاز نیست. ۵-۴-۴-۲-۱- دریچه خروج اضطراری مستحکم با عرض ۶۰ سانتی‌متر و ارتفاع ۸۰ سانتی‌متر و با رعایت جزء ۰۱-۴-۴-۲-۲۱ در ارتفاع حدود ۹۰ سانتی‌متری از کف (با بازشوی رو به داخل فضای امن) نصب شود. لازم است تمهیداتی برای نحوه خروج پیش‌بینی شود. ۶-۴-۴-۲-۱- ایجاد نورگیر و پنجره و نصب هرگونه تزئینات مجاز نیست. ۷-۴-۴-۲-۱- تأسیسات روشنایی, باید ساده و ایمن باشند. ۵-۲-۱ اتاق مرکز کنترل و مدیریت ساختمان (و بحران) مکان‌یابی و طراحی فضایی خاص برای مدیریت بحران» در ساختمان الزامی بوده و باید دارای ویژگی‌های زیر باشد: الف- طراحی چیدمان مناسب برای تجهیزات بند ۷-۱-۷-۲۱. ب- مقاومت و ایمنی لازم در برابر پیامدهای موج انفجار. پ- مقاوم دربرابر آتش و نفوذ دود. ۱ ت- تسهیلات لازم برای دسترسی و حضور متخصصین ایمنی و امنیتی. ث- طراحی دسترسی به منظور جلوگیری از ورود افراد غیرمجاز. ۳۱ -------- صفحهٔ بعد -------- از وی بای با با مه وا ی مد ی ۰ .۰ جح - را ۰ ۰ - ۰ نع مک" 2 ۰ ی ۰ قروو ( هه سس زک رو ۱ .۰ با و ۰ زر 8 ی را ی ۰ ص ‌‌: زا 9 4 ۰ ۱ یس ری هه ۰ ل ۰ ْ. ‌- یه 8 9 ما او ۰ ۱۰ س ۰ ۱ ۰ .۰ - ۰. ۰۱ ۰ ۰ ۹ کً-‌ ۰ ۳ رچص ۱ ۳ ۰ ۱ ۰ را [ 0( رب ی ۰ ۰ ۰ از ۱ تا ِ ۰ ۱ ۲ - ۰ یپ ۰ و ی ار « ۳ أ هب ال روط ۰ ۹ ۰ ۹ اس _ را 5۰ ۰ . ۳ ۰ : - .۰ هد و ٍ ۰ ۰ ل ۰ 8 زا ۹ زو - ۰ زا ۰ ۳ 0 0 یه ۱ ۰ ۹ 9 و ۰ و :هه هه 8 نی .۰ َ- ی ۵۵ و" ۳ ۰ اه ۰ ی ۰ ۰ -وه. ۰ گرا اه ۰ - نم ای ی و 6 ۰ ّ وه < ۰ -- 4 ه ‏ یو ۳ ی یچ - ۹ ۹ ۵ یه "و رم ۹۳ ۷ ۰ ۸ ۷ ٩۳۱۱۵9۳۱۵۹۵۰۲۲ -------- صفحهٔ بعد -------- ۳-۱ بارهای ناشی از انفجار انفجار واکنش شیمیایی مواد منفجره است که انرژی قابل ملاحظه‌ای را آزاد می‌نماید. در اثر فشار و دمای بسیار زیاد. مواد منفجره به گاز تبدیل شده و با افزایش بسیار سریع فشار هواء موج انفجار بوجود می‌آید که با سرعت اولیه حدود ۲۰۰۰ تا ۱۰۰۰۰ متر بر ثانیه منتشر می‌شود. بارهای ناشی از برخورد موج انفجار به سازه و زمان تاثیر آن, براساس مفاد این فصل تعیین می‌شود. حوزه شمول این فصل مطابق جدول ۳-۱-۲۱- الف می‌باشد. ۱-۳-۱ انواع موج انفجار امواج انفجار بر حسب منشاً آن به دو نوع «موج ضربه» و «موج فشار» تقسیم می‌شوند. ۱-۱-۳-۱ موج ضربه موج ضربه, ناشی از انفجارء در حوزه نزدیک مواد منفجره‌ی جامد است. در هر نقطه از مسیر انتشار موج. در مرحله‌ی اول, فشار محیط به فشار مینای انفجار افزایش یافته و با گذشت زمان به فشار محیطی کاهش می‌یابد که به آن گام مثبت گویند. با عبور موج. کاهش فشار یا مکش رخ می‌دهد که به آن گام منفی می‌گویند (شکل ۱-۳-۲۱-الف). فشار گام منفی, نسبتاً کوچک و تدریجی بوده و در اکثر مواقع از اثر آن صرف نظر می‌شود. ۲-۱-۳-۱ موج فشار موج فشارء از انفجار حوزه نزدیک مواد منفجره گازی و مایع و حوزههٌ دور مواد منفجره جامد ایجاد می‌شود. در هر نقطه از مسیر انتشار آن, میزان فشار محیط به صورت تدریجی تا فشار مبنای انفجار افزایش یافته و سپس به فشار محیطی کاهش می‌یاید و معمولاً گام منفی ندارد. (شکل ۱-۳-۱-ب) ۳۳ -------- صفحهٔ بعد -------- (الف) موج ضربه 800۶ فشار محیط (ب) موج فشار شکل ۱-۳-۲۱- شکل‌های موج ضربه و موج فشار ۲-۳-۱- موقعیت جشمه انفجار انفجارها از نظر موقعیت چشمه انفجار نسبت به سازه به دو دسته اصلی «انفجار خارجی (خارج از سازه)» و «انفجار داخلی (داخل سازه)» تقسیم می‌شوند. ۷ انفجار خارجی خود به سه دسته‌ی «انفجار در هوا (هوایی) »» «انفجار در سطح زمین (سطحی)» و «انفجار در داخل زمین (زیرزمینی)» تقسیم می‌گردد. (شکل ۲-۳-۲۱) ۳۴ -------- صفحهٔ بعد -------- ۳-۱ بارهای ناشی از انفجار در انفجار هوایی, امواج به صورت کروی منتشر شده و مستقیما به سازه برخورد می‌کنند. در انفجار سطحی, انتشار امواج در هواء بصورت نیم‌کره بوده و مستقیما به سازه برخورد می‌کنند. علاوه بر آن. انتشار امواج در زمین نیز رخ خواهد داد (مشابه زمین لرزه). در انفجار زیرزمینی» آنرژی حاصل از انفجار به صورت امواج فشاری و برشی در زمین منتقل شده و با انتشار آن‌هاء شوک‌های شدیدی ایجاد می‌گردند که می‌توانند اثرات تخریبی شدیدی بر سازه‌های زیر زمینی داشته باشند. علاوه بر بارهای ناشی از موج انفجارء اثر ترکش‌های انفجاری نیز باید در نظر گرفته شود. انفجارداخلی, بستّه به شرایط ساختمان 0 نحوه تهویه آن به دو دسته محبوس و نیمه محبوس تقسیم می‌گردد. در انفجار محبوس گاز ناشی از انفجار امکان تخلیه ندارد و فشار ناشی از آن مجموع فشار انعکاسی و فشار گاز است. در انفجار نیمه‌محبوس با تعبیه‌ی دریجچه‌های پران و یا دریچه‌های بازء امکان تخلیه گاز انفجار مهیا شده و فشار ناشی از انفجار داخلی نسبت به حالت محبوس کاهش می‌یاید. (40) انفجار در هوای آزاد ۳ ملع انفجار داخل زممن الف: انفجار خارجی ب: انفجار داخلی شکل ۲-۳-۲۱- موقعیت چشمه انفجار ۳-۳-۷۱ انفجار در هوای آزاد انفجار در هوای آزاد. باعث فشردگی شدید هوا و ایجاد جبهه موج می‌شود. در پشت این جبهه. هوا با سرعت کمتری حرکت می‌نماید. برخی اثرات انفجار در هوا و شخصات آن‌هاء در این بخش آمده است. ۳۵ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱ 6 ۰ " سن ل ۳ ها ۱7" 0 0 : ل 9 .۰ یه بو مه - ی ۳ ۰ ۲2" ۰ ۰ ۹ " نها 9 رز 9 8 که ۰ ِ- "ث یا ت و :2 ۳ ی ار هه 2 .ی " اس ط. شم ها 1 یی ۱-۳-۳-۱ فشار مبنای انفجار م7 مقدار حداکثر اضافه فشار ناشی از انفجار هوایی در هر نقطه را «فشار مبنای انفجار» گویند. در این مبحث مقادیر فشار مبنای انفجار از جدول ۲-۱-۲۱ برای سطوح بار مختلف. به دست می‌آید. ۲-۳-۳-۱ حداکثر فشار دینامیکی (ء,0) در هنگام انتشار موج انفجار در هواء هوای پشت جبهه‌ی موج با سرعت کمتری, به طرف خارج منتشر می‌شود. که اثر آن همانند جریان هوا یا باد می‌باشد. به این پدیده, «فشار دینامیکی» با «فشار هوا» گویند و حداکثر آن (,) از رابطه زیر محاسبه می‌شود: ۵0 (۱-۳-۲۱) سب سس 0 ( و۷ + ,)۲ که در آن: 0و فشار مبنای انفجار و 770 فشار محیطی (جو) می‌باشد. ۳-۳-۳-۱ بازتاب موج انفجار و فشارهای ناشی از آن موج انفجار پس از برخورد با مانع صلب» منعکس می‌شود. بازتاب موج در اطراف مانعء به زاویه‌ی برخورد موجء مشخصات هندسی ساختمان و اندازه آن. بستگی دارد. با توجه به اهمیت شکل ساختمان در بارگذاری انفجار هوایی و سطحی, در راستای اجرای بند ۴-۱-۳-۲-۲۱» تعامل با بحرانی‌ترین حالت بازتاب موج انفجارء در هنگام برخورد آن به صورت عمودی به دیوار صلب است که در این حالت. فشار بازتاب از رابطهٌ زیر تعیین می‌شود: ۴ لد ( ۷ (۲-۳-۲۱) اه ۲ ,ظ الف: سرعت جبهه‌ی موج انفجار (و[]) سرعت انتشار جبهه‌ی موج انفجار (موج فشار و موج ضربه) در هر نقطهء از رابطه ۳-۳-۲۱ محاسبه می‌شود: ۱ (۳-۳-۲۱) ۳۴۰۰/۱۰/۸۳ 7] ۳۶ -------- صفحهٔ بعد -------- ۳-۱ بارهای ناشی از انفجار که در این رابطه ,ل]. سرعت انتشار موج بر حسب متر بر ثانیه و ,ءللٍ فشار مبنای انفجار برحسب کیلوگرم برسانتیمترمربع است. ب: مدت زمان گام مثبت (زمان تداوم انفجار - ر]) مدت زمان گام مثبت (/))» زمانی است که فشارء بیش از فشار محیطی است. و مقدار آن برای سطوح بارگذاری مختلف در جدول ۳-۱-۲۱ ارایه شده است. پ: تکانه ویژه انفجار (,7) سطح زیر منحنی فشار- زمان را تکانه ویژه آنفجار برای هر نقطه محدوده انفجار گویند که به دو جزء مثبت و منفی تقسیم می‌گردد (شکل ۱-۳-۲۱الف). تکانه مثبت از رابطه ۴-۳-۲۱ بدست می‌آید. (۴-۳-۲۱) برای موج ضربه و۷ ۰/۵ > وا برای موج فشار و۲ ۷ ۰۱۶۴ > وا به دلیل کوچک بودن مقدار تکانه منفی, از آن صرف نظر می‌شود. برای موج انعکاسی, در روابط فوق 7۲/ جایگزین 0و7/ می‌شود. ت: طول موج (بر۸) فاصله هر نقطه تحت فشار مبنا واقع در سطح جبهه انفجار تا اولین نقطه تحت فشار محیطی واقع در پشت جبهه آنفجار. «طول موج» نامیده می‌شود. مقدار طول موج برحسب مترء از رابطه ۵-۳-۱ محاسبه می‌شود. (۵-۳-۲۱) را بل > با وا < سرعت انتشار موج, برحسب متر بر ثانیه - مدت زمان (زمان تداوم) گام مثبت بر حسب ثانیه. شکل ۳-۳-۲۱- طول موج انفجار ۳۷ و -------- صفحهٔ بعد -------- زیت ی ی ۳ و :. ۱ ۳ ۹ ۰ ۰ ۱ چات ۰ ا بت اه پا ۰ ۰ ده ضِ, ۹ ۳ . ۳ ه ۳ اس - : : - ۰ ۰ زا 1 8 اه ۵ 1 ۳ را مبحث بیست و یکم ۰ ۴-۳-۱- انفجار سطحی انفجار سطحی, انفجاری است که در سطح زمین و یا خیلی نزدیک به آن. رخ می‌دهد. در اثر بازتاب موج انفجار و تقویت آن در همان لحظات اولیه, موج واحدی به وجود می‌آید که فشار مبنای آن ۸ برابر فشار مبنای انفجار هوایی است. در این نوع انفجارء نیروی وارد بر سازه‌های رو زمینی و تکانه زمین وارد بر سازهٌ زیرزمینی اهمیت زیادی دارد. ۵-۳-۷۱ بارگذاری انفجار خارجی بر وجوه مختلف ساختمان در شکل ۴-۳-۲۱ صورت ساده شده بارهای انفجاری وارد بر ساختمان با فرض انفجار در نقطه ۸ و اعمال فشار از چپ به راست. نشان داده شده است که .آ طول ساختمان در جهت انتشار موج, ] عرض ساختمان و ]] ارتفاع متوسط آن است. ۱ 0 ۳ ! ! موج انفجار پ: فشار ۵ وارد بر سقف در نقطه‌ای ب: پلان به فاصله 1.1 از جشمه در لحظه‌ی ] جبهه موج شکل ۴-۳-۲۱- بارگذاری عمومی انفجار برای ساختمان مستطیلی ۱-۵-۳-۱ بارگذاری دبوار مقابل انفجار فشار دوخطی وارد بر دیوار جلو مطابق شکل ۵-۳-۲۱ می‌باشد که به بار مثلشی معادل تبدیل می‌شود. حداکثر اضافه فشار وارد بر دیوار مقابل (جبهه موج) انفجار . معادل فشار بازتاب (ر مطابق رابطه ۲-۳-۱) می‌باشد که در زمان تسطیح (رابطه ۶-۳-۱) به فشار رکود ,۲ (رابطه ۷-۳-۱) می‌رسد. ۳۸ -------- صفحهٔ بعد -------- ۳-۱ بارهای ناشی از انفجار بارضای دسی از از از ی ۳ درو 0 ۹ ۹ ۹ ۹ ۹ ۹ 4 ۱ 0 سا سا س ۹ ۹ ۹ ۹ 1 شکل ۵-۳-۲۱- بارگذاری دیوار جلو ۴5 , ۶-۳-۲۱ ری ۳۲۱ + در رابطه فوق: 77 5 - فاصله تسطیح که کوچکترین 8 (عرض ساختمان) و ۳ می‌باشد. 5 77 نسبت چ که )۰ بزرگترین قا (عرض ساختمان) ور می‌باشد. + < سرعت صوت که مقدار آن از نمودار شکل ۶-۳-۲۱ به دست می‌آید. ۳۹ -------- صفحهٔ بعد -------- که کت ۰ راساسماین ی ی یاسده 8 8 9 : ی اد باه 8 - :8 ل پادیدت را تایه ۱ ۹.۰ 8 - 8 ۰ 5 ی وت ز1 :۹ "۱ - .۰ ّ یا ۰ 5 ود . ز ز سا سج کا- ۱ ۱ 9 2 ۳ ۰ .۹ ۱ ور َ: ۰ ز ۹ ۰ ً.. ۰ ۱ ۰ ۰ ۰ .7 ری ل ۰ ۳ 8 ی ۰ .۰ ۱ ۰ ۲ ۹ :95 8 ۰ ۰ ۰ 9 ۱ [ ۰. زنل ۰ ۹ :0 زو ۰ ی ,۰ وت ی < ی ۰ ۱ 8 ۶ ۹ 1۵[ 1 ۱ و ۴ ۳۳۰ فشار مبنای انفجار - (*8/601) 14۰ شکل ۶-۳-۲۱- مقادیر سرعت صوت 9 ۷-۳-۲) :۹ ۳+ ۳ _ 77 که در رابطه فوق: ۵ * فشار مبنای انفجار 6 «حداکثر فشار دینامیکی (رابطه ۱-۳-۲۱) 0۳ <- ضریب پسا (کشانی) که برای دیوار جلو در محدوده‌ی فشارهای حاضر برابر یک درنظر گرفته می‌شود. با توجه به فشار رکود(ء7/). زمان تسطیح (م)) و زمان تداوم انفجار(/)) ۰ زمان تداوم موثر بار مثلشی معادل از رابطه ۸-۳-۲۱ به دست می‌آید. (۳۲۱ل + ملاع 0 ۳ ۲-۵-۳-۱ بارگذاری دیوارهای جانبی بار وارد بر دیوارهای جانبی, به علت عدم وجود بازتاب موج. کمتر از بار دیوار مقابل انفجار است و مطابق شکل ۷-۳-۲۱ به صورت مثلثی می‌باشد. ۴ -------- صفحهٔ بعد -------- ۳-۱ بارهای ناشی از انفجار 1۳ 5 شکل ۷-۳-۲۱- بارگذاری دیوارهای جانبی و سقف مقدار اضافه فشار حداکثر (0م2)) برابر است با: (۹-۳-۲۱) + مین > ,2 در رابطه فوق: ۰ < ضریب کاهش انفجار که به طول سازه (./) در امتداد حرکت موج و طول موج انفجار (» ۸۳) بستگی دارد و مقدار آن از نمودار شکل ۸-۳-۲۱ محاسبه می‌گردد. - حداکثر فشار دینامیکی (رابطه‌ی ۱-۳-۲۱) 4 <- ضریب پسا (کشانی) که از جدول ۱-۳-۲۱ محاسبه می‌گردد. ۸ < طول موج انفجار (رابطه‌ی ۵-۳-۲۱) 5 :3 ۵ مد مکی هه که که که کت کی ی هه کت ی 8 و 5 8 5 30 ۹ ۹ تن تج 1 بیسن7 شکل ۸-۳-۲۱- مقادیر ضریب کاهشی ,) ۳۱ -------- صفحهٔ بعد -------- ۳ ار هه [ 0 تاد 1 بای ۳ ۰ اد و باروج ۱ ود ۹ ۰ یه اه ۰ رس ۰ ۳1 ۱ ۰ سا نج ۱ 6۳۳ ی 1 ۰ ۱ 9 ۰ ی ۰ ۱ یقت ۳ 9 تیاس 8 ۰.۹ ۳ ۰ ۹ | و 1 . ۱ ۰ ۱ سا ٍ و ۱ 5 ۳ ۰ :۳ ۹ ۰ .۰ ۰ ۰ ۲ ۳ ۳ ۰ و ۳-۸ ما َ یه ۰ ۳ مهو << ۰ اه 2 را هار کو مت " ۹ 8 جدول ۱-۳-۲۱- ضریب پسا (,۲) حداکثر فشار دینامیکی (,0) (*18/01۳) ۳-۵-۳-۱ بارگذاری سقف در ساختمان‌های با سقف مسطح (شیب کمتر از ۱۰ درجه) هنگامی که موج انفجار به صورت افقی حرکت می‌نماید. بازتاب رخ نخواهد دادء در نتیجه اضافه فشار وارد بر سقف. همانند دیوارهای جانبی مساوی 0۰ در نظر گرفته می‌شود. فشار وارد بر دیوار پشت. مشابه دیوارهای جانبی از رابطه ۹-۳-۲۱ به دست می‌آید. در دیوار پشت. برای محاسبه ضریب کاهش آبق ۳ ارتفاع سازه(77) نیز به طول سازه (7) اضافه می‌شود و فشار وارده» معادل ۲۸ در نظر گرفته می‌شود. بار دیوار پشتی جهتی مخالف با بار دیوار جلویی داشته و در نتیجه. نش کاهنده‌ای در کل بار جانبی انفجار خواهد داشت. در این راستا از اثرات دیوار پشتی بر روی رفتار کل قاب یا ساختمان در بسیاری از اوقات و در جهت اطمینان صرف نظر می‌شود. لیکن, اجزای نما و عناصر الحاقی دیوار پشت. باید قادر به تحمل فشار یا مکش حاصل از انفجار باشند. 1 بل و 7[ ]۴ ای ۳۲ -------- صفحهٔ بعد -------- ۵-۵-۳-۱ توزیع فشار انفجار در ارتفاع برای بارگذاری ساختمان‌ها تحت انفجار تا ارتفاع ۱۵ متر از سطح زمین. از مقادیر فشار معرفی شده در بندهای ۱۵-۳-۲۱ تا ۴. استفاده می‌شود. برای ارتفاع ۱۵ تا ۲۵ مترء از ۵۰ درصد این فشار و برای ار تفاع بالاتر, از ۱۰ درصد فشار مذکور استفاده می‌شود (شکل ۱۰-۳-۲۱). 12 ۵ <ظ 07 ۲۵۵ > ط > ۱۵:۱ ۵۸ > ۱۵۸۵ ۶-۳-۱- انفجار در داخل زمین انفجار بمب (یا پرتابه‌های دیگر) در زیرزمین, با فشار گاز حاصل از انفجار و انبساط بدنه, منجر به تشکیل موج فشار تقریباً کروی, در تمام جهات می‌شود که سرعت انتشار کمتری (نسبت به انفجار هوایی و سطحی) دارد. با توجه به اثرات تخریب این موج بر سازه‌های مدفون, رعایت شرایط بارگذاری انفجار زیرزمین, برای قسمت مدفون سازه الزامی است. ۱-۶-۳-۱ میزان نفود بمب در داخل زمین میزان نفوذ بمب‌ها در داخل زمین به سرعت و زاویه برخوردء جرم و سختی سر بمب و جنس زمین بستگی دارد. در نفوذهای کم عمق. آثار انفجار مشابه انفجار سطحی است. اما در نفوذهای عمیق, ۳۳ -------- صفحهٔ بعد -------- تکانه انفجار بزرگی در زیر زمین بوجود می‌آید. بمب‌های مدرن قدرت نفوذی بیش از ۳۰ متر در درون خاک و قدرت عبور از لایه‌های بتن مسلح به ضخامت بیش از ۶ متر را دارا می‌باشند. در طراحی سازه‌های مدفون باید با شناسایی بمب‌های مورد استفاده دشمن. میزان نفوذ آن‌ها به دست آید. ۲-۶-۳-۱ ناحیه‌بندی خاک در محل انفجار در اثر فشار ناشی از انفجار زیرزمین, چهار ناحیه خردشدگی, گسیختگی, خمیری و ارتجاعی در خاک اطراف محل انفجار ایجاد می‌شوند (شکل ۱۱-۳-۲۱). در ناحیه خرد شدگی پس از پرتاب ذرات خاک به اطراف. مقداری از آن به صورت نخاله به محل انفجار بر می‌گردد. در انفجار کم عمق نواحی خردشدگی, گسیختگی و خمیری به سطح زمین منتقل شده و باعث بروز تغییر شکل هایی در سطح زمین می شوند. در انفجار عمیق, نواحی خردشدگی, گسیختگی, و خمیری از سطح زمین (مشابه زمین‌لرزه) به سطح زمین می رسند. 10 عمق انفجارء ,1 < شعاع بدون نخاله, ,ل) < عمق بدون نخاله. ,7 < شعاع کلی (با نخاله). , < عمق کلی شکل ۱۱-۳-۲۱- ناحیه‌بندی خاک در محل انفجار ۲- برای اطلاعات دقیق‌تر. رجوع به منابع تخصصی ضروری است. ۴۳۴ -------- صفحهٔ بعد -------- ۳-۶-۳-۱ تکانه زمین به آثار انتشار امواج (ناشی از انفجار عمیق یا سطحی) در سطح و با زیر زمین, تکانه زمین می‌گویند. قویترین تکانه زمین ناشی از انفجار درون زمین است که هیچگونه فاصله‌ای بین ماده منفجره (بمب) و زمین موجود نباشد. امواج ناشی از انفجار (سطحی یا مدفون) شامل امواج حجمی و امواج سطحی (مشابه زمین لرزه) می‌باشند. امواج حجمی. خود شامل موج طولی یا فشاری (۳) و موج عرضی یا برشی (5) در انفجارات زیرزمینی» در فاصله نزدیک به انفجارء امواج طولی و عرضی موثر بوده و امواج رایلی )]٩(‏ علاوه بر حوزه نزدیک. در فواصل دور نیز حاکم هستند. ذرات نزدیک به سطح زمین تحت تأثیر حرکات چرخشی ناشی از امواج رایلی (16) قرار می‌گیرند. ۴-۶-۳-۷۱- مشخصه‌های اصلی تکانه زمین مشخصه‌های اصلی تکانه زمین شامل حداکثر فشار. حداکثر سرعت ذرات. حداکثر جابجایی ذرات, سرعت موج در زمین و تکانه ویزه انفجار می‌باشد. مقدار این مشخصه‌هاء با افزایش فاصله از مرکز انفجار کاهش می‌یابند و نرخ میرایی آن‌ها تابع نوع خاک است. ۱-۴-۶-۳-۷۱- حداکثر جابجایی ذرات خاک (0) حداکثر جابجایی ذرات (در اثر انفجار زیرزمین)» منجر به حرکت سازه‌های مدفون و تجهیزات متصل به آنهاء می‌شود. مقادیر جابه‌جایی بر اساس سطح خطر انفجار و نوع خاک از جدول ۳-۱-۲۱ به دست می‌آید. ۲-۴-۶-۳-۱- فشار انفجار بر سازه مدفون (مپ0) مقدار فشار ناشی از انفجار زیرزمینی بر سازه مدفون» بر اساس سطح خطر انفجار و نوع خاک. از جدول ۳-۱-۲۱ به دست می‌آید. این فشار ممکن است در اثر بازتاب امواج انفجار از سنگ بستر و همچنین از سطح زمین تغییر یابد. با توجه به موقعیت انفجار بمب و بازتاب موج از سطوح مختلف. فشار ناشی از انفجار زیر زمینی بر وجه های مختلف سازه. تغییر می‌کند. برای تشریح موضوع بالاء با فرض انفجار در نقطه فل در شکل ۱۳-۳-۳۱ دیده می‌شود که فشار مستقیم انفجار (نمودار 2)» زودتر از امواج بازتاب به سازه (نقطه ‎)۸٩۸‏ می‌رسد. موج بازتاب از سطح زمین؛ که موج کششی است (نمودار 0) و موج بازتاب از سنگ بستر که موج فشاری است (نمودار ی رس ی -------- صفحهٔ بعد -------- 2) باعث کاهش و افزایش فشار در نقطه ۸۸ می‌شوند و مجموع آن‌ها فشار نهایی را به وجود 1۵ ۶ طان‌احه) با فرض شکل ۱۲-۳-۲۱- موقعیت انفجار و نیروهای وارده بر سازه زیرزمینی ۵-۶-۳-۱ اثرات تکانه بر سازهٌ مدفون و اجزای غیرسازه‌ای بر اثر تکانه زمین» به پی سازه مدفون ضربه وارد شده و تکان‌هایی را ایجاد نموده و اجزای غیرسازه‌ای نصب شده بر روی دیوار یا کف سازه حرکت خواهند نمود. در ادامه روش ساده‌ای برای محاسبه این حرکات. ارائه شده است. ۱-۵-۶-۳-۱- حرکات دیوار و کف حرکت افقی دیوار قائم. که در طراحی اجزای سازه مدفون, مبنای بارگذاری است. از رابطه زیر به دست می‌آید: (۱۰-۳-۲۱) ۳ برد که در آن مقدار جابجایی دیوار و 7 مقدار جابجایی ذرات خاک در میدان آزاد در اثر تکانه زمین مطابق جدول ۳-۱-۲۱ می‌باشد. ۳۶ -------- صفحهٔ بعد -------- ۳-۱ بارهای ناشی از انفجار شکل ۱۳-۳-۲۱- حرکات افقی دیوار و کف آزاد (جدول ۳-۱-۲۱ می‌باشد. (۱۱-۳-۲۱) ملد که در آن ,* مقدار جابجایی کف می‌باشد. ۲-۵-۶-۳-۱- حرکات اجزای غیرسازه‌ای حداکثر میزان حرکت اجزای غیرسازه‌ای که دارای اتصالاتی با میرایی ۵ تا ۵ درصد به دیوار با کف سازه های مدفون هستند. از رابطه ۱۲-۳-۲۱ به دست می‌آید: (۱۳۲-۳-۲۱) ۳ /۱> بد که در آن ,7 حداکثر جابجایی تجهیزات می‌باشد. ۷-۳-۱- انفجار داخلی انفجار داخلی نسبت به انفجار خارجی, خارق‌العاده‌تر بوده و فشار حاصل از آن نیز بدین روال است (شکل ۱۴-۳-۲۱). در این پدیده ابتدا فشار مبنای انفجار همانند انفجار در سطح زمین رخ می‌دهد و سپس این فشار تحت انعکاس‌های متعدد دیوارهای محدود کننده انفجار قرار می‌گیرد. در ادامسه فشار گاز با زمان تداوم بزرگتر تولید می‌شود. نتیجه عمل. فشار دوخطی مطابق شکل (۱۵-۳-۲۱) خواهد شد. قسمت اول این بارگذاری مطابق فشار محاسبه شده برای دیوار جلو (سمت انفجار) بوده سس -------- صفحهٔ بعد -------- و قسمت دوم آن فشار مثلثی گاز با شدت کمتر و زمان تداوم بزرگتر خواهد بود و از نمودارهای شکل ۱۴-۳-۲۱- فشار حاصل از انفجار داخلی زمان شکل ۱۵-۳-۲۱ - فشار دوخطی ناشی از انفجار داخلی ۸-۳-۱- ترکش‌ها زمانی که فشار به وجود آمده در داخل بمب باعث انفجار بدنه آن می‌شود. پوسته ماده منفجره متلاشی و ترکشهای اولیه ایجاد می‌گردد. ترکشها مثل گلوله‌های انفجاری با شکل‌های نامنظم عمل ۹ ۳۸ -------- صفحهٔ بعد -------- ۳-۱ بارهای ناشی از انفجار می‌کنند. اثر این ترکش‌های پرتاب شده بر روی هدف به شکل, وزن» سرعت اولیه و هم چنین فاصله بین هدف و نقطه انفجارء موقعیت ساختمان» جهت محور ماده منفجره و نیز محور هدف بستگی دارد. خصوصیات اصلی ترکش‌های اولیه سرعت اولیه بسیار زیاد. تعداد زیاد و اندازه نسبتاً کوچک آنها می‌باشد. ترکش‌های اولیه ترکش‌هایی هستند که بطور مستقیم از بدنه سلاح انفجاری و ملحقات آن ایجاد می‌شوند. ترکش‌های ثانویه ترکش‌هایی هستند که در اثر انفجار بر روی سازه‌ها و یا تجهیزات مجاور محل انفجار تولید می‌گردند. اثر ترکش‌ها بیشتر باعث صدمات انسانی و بر عناصر غیرسازه‌ای است و تاثیر عمده‌ای بر سازه باربر اصلی ندارد. ۴۹ -------- صفحهٔ بعد -------- ۴-۱ مشخصه‌های مکانیکی مصالح و سامانه‌های سازه‌ای ۴-۱- مشخصه‌های مکانیکی مصالح و سامانه‌های سازه‌ای ۱-۴-۷۱ کلیات طراحی سازه‌ها در برآبر انفجار. مستلزم آگاهی از ویژگی‌های دینامیکی مصالح است. مصالح تست بارگذاری دینامیکی. افزایش مقاومتی از خود نشان می‌دهند که به طور قابل ملاحظه‌ای مقاومت سازه‌ای را افزایش می‌دهد. سازه‌ها برای جذب انرژی بارهای انفجاری» وارد محدودهٌ تفییر شکل‌های فرا ارتجاعی می‌شوند. بدین‌رو مصالح سازه‌ها باید دارای طاقت کافی و سامانه‌های سازه ای باید دارای رفتار فرا ارتجاعی و شکل‌پذیری مناسب باشند که در این فصل به آن پرداخته شده است. حوزه شمول این فصل مطابق ۲-۴-۱ پاسخ استاتیکی - پاسخ دینامیکی بارهای رایج. نظیر بار باد و بارهای قائم, با آهنگ آهسته به سازه وارد می‌شوند که زمان تداوم بسیار بزرگتر از زمان تناوب سازه را دارا هستند. در بارهای انفجاری, اعمال بار و افزایش تنش در اعضاء بسیار سریع (درحد چند ده میلی‌ثانیه) کوتاه‌تر از زمان تناوب سازه می‌باشد. محدوده فرا ارتجاعی می‌شود. جذب انرژی انفجار با ایجاد تعادل بین انرژی انفجار در مقابل انرژی مقدار آنرژی کرنشی قابل جذب توسط سازه, تابعی از ویژگی‌های مکانیکی مصالح. جزییات‌بندی اعضا (شکل‌پذیری) و مقدار تغییرشکل‌های خمیری مجاز می‌باشد. سازه باید بتواند در محدوده ارتجاعی, فرا ارتجاعی و یا سایر مکانیزم‌های میرایی» آنرژی حاصل از انفجار را جذب و مستهلک نماید ۱ ۵۱ -------- صفحهٔ بعد -------- ۴ ۰ ی ۹.۳ ۵ میک ز ۹ ها ۰ 9 وی عو ]۱ و ۱۰ ی ط 5 - ه- هو ۰ ۰ ۳ [ .۰ ۰ ع ی » ۰ ۰ ۰ یه ۰ ۰ ۳ ۰ ری : ۴ ۰ ۰ ۰ ۰ ۰ زا ۱ ۰ - ۰ زا ۰ ۰ وه و زس ۰ ۰ ی . ق ۴ اس ۰ ۰ . بو ۳ نس ض ۰ ۰ ۸ ز ۰ ار ی ۲ ه‌ِ ۰ ۰ پاسخ مصالح تحت بارگذاری دینامیکی. به طور محسوسی متفاوت از بارگذاری استاتیکی است. در بارگذاری سریع, مصالح نمی‌توانند با نرخ مشابه بار وارده, تغییر شکل دهند. این خاصیت. باعث افزایش تنش تسلیم و تنش نهایی قبل از گسیختگی می‌شود. بطور کلیء هر چه نرخ کرنش بزرگتر باشد. مصالح مقاومت بیشتری از خود نشان می‌دهند. افزایش مقاومت مصالح, به علت بارگذاری سریعء به عضو اجازه می‌دهد تا مقاومت بیشتری نسبت به حالت استاتیکی از خود نشان دهد. این تاثیرات در طراحی انفجاری, با استفاده از ضریب افزایش دینامیکی در نظر گرفته می‌شود. ۳-۴-۱- ویژگی‌های دینامیکی مصالح این بخش به تشریح ویژگی‌های دینامیکی مصالح مورد استفاده در سازه‌های مقاوم انفجاری ۱-۳-۴-۱- ضریب افزایش مقاومت (57) ضریب افزایش مقاومت مطابق جدول ۱-۴-۲۱ برای مصالح فولادی و بتنی منظور شود. جدول ۱-۴-۲۱ ضریب افزایش مقاومت" ۹ ۳ مقاومت بتن در طول زمان افزایش می‌یابد. مقاومت واقعی مصالح فولادی نیز از مقدار مقرر ارائه شده توسط کارخانه بیشتر است. برای منظور کردن این عوامل, مقاومت مشخصه بتن و مقاومت مقرر فولاد در ضرایب افزایش مقاومت برای طراحی مقاوم در مقابل انفجار». ضرب می‌شوند. ۵۲ -------- صفحهٔ بعد -------- ۴-۱ مشخصه‌های مکانیکی مصالح و سامانه‌های سازه‌ای ۲-۳-۴-۱- ضریب افزایش دینامیکی (101[1) ضریب افزایش دینامیکی برای بتن مسلح (بتن و میلگرد) و مصالح بنایی مطابق جدول ۲-۴-۲۱ و برای فولاد مطابق جدول ۳-۴-۲۱ اعمال شود. جدول ۲-۴-۲۱- ضریب افزایش دینامیکی برای بتن مسلح و مصالح بنایی تنش مصالح بنایی ۳ 1 1 را پگ 7 0 1 1 جدول ۳-۴-۲۱- ضرایب افزایش دینامیکی برای سازه‌های فولادی مصالح ۰ ۸ ۸ * ۸۰ تنش نهایی برای در نظر گرفتن تاثیر افزایش مقاومت مصالح به علت نرخ کرنش سریعء ضریب افزایش دینامیکی به مقادیر مقاومت استاتیکی اعمال می‌شود. این ضریب به ماهیت تنش (مئلاً خمشی, برش مستقیم) بستگی دارد. تنش‌های خمشی خیلی سریع شکل میل‌گیرند. در حالیکه برش‌های ۵۳ -------- صفحهٔ بعد -------- حداکثر به طور نسبی با تاخیر بیشتری به خاطر نرخ کرنش پایین در برش رخ می‌دهند. مقدار نرخ کرنش برای کشش و فشار محوری در اعضا فولادی و بتنی نیز» کمتر از حالت خمشی است. آزمایشات نشان می‌دهد که مدول الاستیسیته دینامیکی نسبت به مدول الاستیسیته استاتیکی در مصالح فولادی تغییر نمی‌کند و در بتن اندکی افزایش می‌یابد که در محاسبات تاثیرگذار نیست. ۳-۳-۴-۱ تنش تسلیم طراحی در سازه‌های مقاوم در برابر انفجار تنش تسلیم دینامیکی طرح (رنً) و تنش نهایی دینامیکی طرح (. ۵) که در طراحی‌های انفجاری به کار می‌روند. با اعمال ضریب افزایش مقاومت و ضریب افزایش دینامیکی به تنش تسلیم و تنش نهایی بدست می‌آیند. الف: فولاد (۱-۴-۲۱) *(51۳01) حور (۲-۴-۲۱) نا 51۳(۳)11۳(۴) رن (۳-۴-۲۱) *(51۳) < رک ۴-۴-۷۱- مصالح ۱-۴-۴-۱- بتن غیرمسلح بتن غیرمسلح., به علت رفتار ترد. به‌تنهایی مصالح مناسبی برای سازه انفجاری نمی‌باشد. اما در ضخامت و حجم زیاد. برای عملیات پدافندی کاربرد دارد. ۲-۴-۴-۱ بتن مسلح بتن مسلح به طور ویژه‌ای در برابر بارهای انفجاری, آتش و نفوذ ترکش مقاومت مناسبی دارد و از مصالح ممتاز برای سازه‌های مقاوم در برابر انفجار به شمار می‌آید. بتن مسلح در سازه‌های مقاوم در برابر انفجار باید بر حسب اهمیت ساختمان, علاوه بر رعایت ضوابط فصل ۵ این مبحث. ضوابط شکل‌پذیری ویژه سازه‌های انفجاری را نیز برآورده نماید که تا تدوین چنین ضوابطی» می‌توان از ضوابط شکل‌پذیری ویژه مبحث نهم مقررات ملی ساختمان استفاده کرد. مشش -------- صفحهٔ بعد -------- ۴-۷۱ مشخصه‌های مکانیکی مصالح و سامانه‌های سازه‌ای ۳-۴-۴-۱ بتن الیافی بهره گیری از الیاف در بتن یکی از راه‌های افزایش شکل‌پذیری بتن است. به منظور کاهش تردشکنی بتن و ایجاد محیط همگن و همسان» رشته‌های نازک و نسبتاً بلند الیاف در بتن به طور یکنواخت پخش می‌شوند. استفاده از الیاف در بتن» باعث افزایش مقاومت خمشی, برشی و کششی. مقاومت در برابر بارهای دینامیکی بویژه بارهای ضربه‌ای» مقاومت مقطع در ترک خوردگی و میزان جذب انرژی و هم‌چنین کاهش در میزان انقباض» خزش و سایش سطحی و کاهش نفوذ پرتابه‌ها می‌شود. قابلیت انعطاف پذیری بتن الیافی باعث می‌شود که گسیختگی ناگهانی اتفاق نیفتاده و از گسترش ترک نیز جلوگیری گردد. الیاف بلند و شکل‌پذیر قابلیت شکل‌پذیری مقطع را بیشتر از الیاف ترد و کوتاه افزایش می‌دهند. ۴-۴-۴-۱ مصالح بنایی غیر مسلح مصالح بنایی غیر مسلح به علت تردشکنی و عدم یکپارچگی, مصالح مناسبی برای سازه‌های مقاوم ۵-۴-۴-۱ مصالح بنایی مسلح مصالح بنایی مسلح, به دلیل جرم زیاد می‌توانند برای بارهای انفجاری حوزهٌ دورء در ساختمان مورد استفاده قرار گیرند. مسلح نمودن دیوارهای بنایی با میلگردگذاری داخلی یا شبکه سطحی و بتن‌پاشی» و یا تسلیح با نوارهای ۳۳ انجام می‌شود. در این خصوص باید به مبحث ۸ مراجعه شود. ۶-۴-۴-۱ مصالح سنگدانه‌ای و خاک مصالح سنگدانه‌ای ریز و خاک. به علت قابلیت استهلاک انرژی بارهای انفجاری» می‌توانند به صورت کیسه‌ای برای ساخت فضاهای امن سطحی و حفاظت جنبی ساختمان‌ها در کارهای پدافندی مورد استفاده قرار گیرند. در صورت اضافه شدن سیمان و آهک به این مصالح, کیسه‌های خاک پس از با استفاده از مصالحی نظیر ژئوگرید. خاک حالت مسلح پیدا کرده"و دارای یکپارچگی و مشخصات مکانیکی برتری خواهد شد. ۵۵ -------- صفحهٔ بعد -------- ۷-۴-۴-۱ فولاد ساختمانی فولادهای ساختمانی رد 51۳۷ و ۵۲ 51 از شکل‌پذیری کافی برای طراحی انفجاری برخوردار هستند. فولادهای با مقاومت بالاتر می‌توانند در موقعیت‌های مشخص. نظیر درهای انفجاری و پیچ‌ها استفاده شوند. به طور کلی سازه‌های فولادی مقاوم در مقابل انفجارء باید بر حسب اهمیت آنهاء علاوه بر رعایت ضوابط فصل ۵ این مبحث. ضوابط شکل‌پذیری ویژه سازه‌های انفجاری را نیز برآورده نمایند که تا تدوین چنین ضوابطی, می‌توان از ضوابط شکل‌پذیری ویژه مبحث دهم مقررات ملی ساختمان استفاده کرد. ۵-۳-۱ سامانه‌های سازه‌ای مناسب برای مقاومت در مقابل انفجار ۱-۵-۴-۱ تاثیر جرم بار ضربه‌ای انفجار به علت تاثیر بسیار کوتاه مدت آن بر سازه, برخلاف نیروهای زلزله, قادر به تحریک تمام جرم سازه نیست. بدین رو. در سازه‌های مقاوم در مقابل انفجارء افزایش جرم. تاثیر مثبت بر مقاومت سازه دارد. به همین علت. سازه‌های بتن مسلح بر سازه‌های سبک (مشل فولاد و چوب) ارجح هستند. ۲-۵-۴-۱ سازه‌های بتن مسلح روش‌های ساده شده طراحی انفجاری سازه‌های بتن مسلح بر اساس پاسخ خمشی بوده و مشروط به حذف مودهای شکست ترد شکن می‌باشند. برای رسیدن به پاسخ شکل‌پذیرء جزئیات‌بندی مناسبی از میلگردها ضروری است. با افزایش تنش و کرنش در مقطعی از عضوء میلگردها به تسلیم می‌رسند و اجازه شکل‌گیری مفصل پلاستیک می‌دهند. بتن در این نواحی در سطح کششی دچار ترک شده و متعاقباً به حد کرنش فشرده شدن در سطح فشاری می‌رسد. اگر دوران مفصل این نقطه افزایش یابد. بتن فشاری خرد و مقاومت خمشی آن از بین می‌رود. ظرفیت دوران اضافی برای اعضای بتن مسلح را می‌توان با میلگردگذاری دو طرفه و خاموت‌بندی با فاصله کم ایجاد نمود. در این حالت در نواحی مفصل پلاستیک. لنگر مقاوم مقطع توسط زوج‌نیروی ایجادشده در میلگردهای مسلح کننده تامین می‌شود. استفاده از مقاطعی که به صورت یکطرفه. میلگردگذاری می‌شوند در طراحی انفجاری توصیه نمی‌شود. جلوگیری از ایجاد مودهای شکست ترد با محدود کردن تنش‌های برشی بتن یا افزایش مقاومست بتن و یا افزایش ضخامت مقطع یا تنگ‌های محصور کننده برشی حاصل می‌شود. ۵۶ -------- صفحهٔ بعد -------- ۴-۱ مشخصه‌های مکانیکی مصالح و سامانه‌های سازه‌ای مقدار میلگردهای خمشی نیز در یک عضو باید محدود شود تا عضو دچار گسیختگی ترد نشود. استفاده از تنگ با فاصله‌بندی مناسب جهت افزایش مقاومت و محصور کردن میلگرد خمشی و جلوگیری از کمانش میلگردها قابل توصیه است. میلگردهای 5۵۰۰ و کمتر دارای شکل پذیری کافی برای بارگذاری دینامیکی می‌باشند. میلگردهای خاص با مقاومت تسلیم بالاتر ممکن است شکل‌پذیری مورد نیاز برای خم‌کاری را وصله‌های جوشی و اتصالات بوشنی (مکانیکی) در صورت انطباق با مشخصات فنی می‌توانند به جای وصله‌های پوششی مورد استفاده قرار گیرند. دیوارهای بتن مسلح» به‌عنوان دیوارهای محیطی و نما از اجزای مقاوم در برابر بارهای انفجاری شناخته می‌شوند. ۳-۵-۴-۱ سازه‌های فولادی مصالح فولادی تحت اثر بارهای استاتیکی و دینامیکی با نرخ کرنش بالاء قادرند پس از عبور از مرحله تسلیم» بدون اعمال تنش اضافی» تا رسیدن به مرحله سخت‌شدگی مجدد. حدود پانزده برابر یکی از مهم‌ترین مسائل در سازه‌های فولادی مقاوم در برابر انفجارء اتصالات آن‌ها می‌باشد که باید تا حدامکان به صورت شکل‌پذیر طراحی شوند. شکل‌پذیری اتصالات در سازه‌های فولادی معمولاً به صورت قابلیت چرخش اتصال تحت بارهای وارده تعریف می‌شود. سازه‌ها یا اتصالات شکل‌پذیر می‌توانند با مقاومت استاتیکی نسبی کمترء نیروی بیشتری را در هنگام اعمال بارهای دینامیکی و ضربه انفجار جذب نمایند. هم‌چنین سازه‌های در معرض انفجارء واکنش‌های تکیه‌گاهی قابل توجهی دارند و این واکنش‌ها منجر به لزوم طراحی صفحه ستون به همراه میل‌مهارهای با ظرفیت بالا می‌شود. هنگامی که مهارها به طور کامل و براساس اصول محاسباتی در بتن مهار شوند. سازوکار شکست آن‌ها از نوع در روند تحلیل و طراحی انفجاری, اجازه تشکیل مفاصل پلاستیک در سراسر طول عضو داده موضعی نشوند و شرایط مقاطع فشرده لرزه‌ای را مطابق مبحث ۱۰ برآورده سازند. موضوع مهمی که در طرح دینامیکی سازه‌های فولادی تحت اثر بارهای انفجاری مطرح می‌شود. احتمال معکوس شدن جهت تنش‌ها است., سازه‌های فولادی تحت اثر انفجار, در معرض تنش‌های ۵۷ -------- صفحهٔ بعد -------- معکوس نسبتاً بزرگی قرار می‌گیرند. تامین مهاربندی جانبی برای بال‌های مقاطع فشاری مهار نشده که قبل از معکوس شدن تنش‌ها در کشش بوده‌اند» از اهم موارد قابل توجه است که این مساله انفجاری کوتاه‌مدت قرار دارندء بحرانی‌تر است. ۴-۵-۴-۱- مستپلک کننده‌های انرژی استفاده مناسب از وسایل مکانیکی مانند میراگرها و جداسازها که باعث افزایش استهلاک انرژی و جداسازی سازه از پایه می‌شوند. برای سامانه‌های سازه‌ای مقاوم در مقابل انفجار ۰ قابل توصیه است. جداسازها و میراگرها باعث بهبود رفتار کلی سامانه‌های سازه‌ای می‌شوند. لیکن تاثیر چندانی در جلوگیری از خرابی‌های موضعی که می‌توانند باعث گسیختگی‌های پیش‌رونده (فصل ۶-۲۱) شوند. ندارند. بنابراین» این وسایل کاربرد مناسبی در بهبود رفتار سامانه‌های سازه‌ای در مقابل انفجارهای حوزه دور دارند زیرا در این انفجارها بخش‌های وسیعی از سازه تحت تاثیر بارهای انفجاری قرار می‌گیرند و بار وارده باعث تحریک کل سازه می‌شود. چالش اصلی در استفاده از جداسازهاء امکان بروز تغییرشکل‌های بزرگ در پایه سازه (در هنگام بروز انفجارهای شدید) می‌باشد. این پدیده می‌تواند باعث خرابی جداسازها و همجنین برخورد ساختمان به دیوار یا سازه‌های هم‌جوار شده و ضربه ایجاد شده. می‌تواند باعث بروز خرابی‌های بیشتر شود. بدین‌رو باید دقت کافی در تامین ظرفیت تغییرشکل جداسازها صورت گیرد. در صورت فراهم نبودن فاصله لازم برای تامین ظرفیت تغییرشکل, می‌توان از تجهیزات کنترلی فعال و غیرفعال (کنش‌گر و واکنش‌گر) مناسب (علاوه بر جداسازها) استفاده نمود. جداسازها و میراگرها باعث کاهش تغییرشکل‌های کلی و بین طبقاتی سازه می‌شوند ولی توانایی ۷ ۵۸ -------- صفحهٔ بعد -------- ۵-۱ روش‌های تحلیل و طراحی سازه‌ها ۵-۱- روش‌های تحلیل و طراحی سازه‌ها در این مبحث به عنوان روش اصلی برای تحلیل ساختمان در مقابل فشارهای ناشی از انفجار از روش دینامیکی غیرارتجاعی و برای طراحی از معیارهای تغییرشکل شامل ضریب شکل‌پذیری (۱) و دوران‌های انتهایی اعضا و مفاهیم عملکردی استفاده می‌شود. به عنوان روش جایگزین. روش تجویزی استاتیکی معادل نیز مورد استفاده قرار می‌گیرد. حوزه شمول این فصل مطابق جدول ۲-۱-۲۷ الف می‌باشد. ۱-۵-۱ تحلیل دینامیکی غیرارتجاعی سازه یک درجه آزادی (500[7) مدل تحلیلی پایه. که بیشترین کاربرد را در طراحی انفجاری دارد. روش سازه یک درجه آزادی معادل ارتجاعی- خمیری کامل" (الاستوپلاستیک کامل) می‌باشد. ۱-۱-۵-۱ سازه یک درجه آزادی معادل اغلب اعضای سازه‌هاء دارای بیش از یک‌درجه آزادی هستند. اما بسیاری از آن‌ها را می‌توان با دقت کافی به سازه‌های یک‌درجه آزادی معادل, تبدیل نمود. بسیاری از تحلیل‌های دینامیکی سازه‌های مقاوم در برابر انفجار» بر مبنای سازه یک‌درجه آزادی معادل است. عناصر اصلی در معرض فشار مستقیم انفجار نظیر قاب‌های صفحه‌ای یک طبقه. دیوارهای طره‌ای, تیرها و دال‌هاء قابل معادل‌سازی با سازهٌ یک‌درجه آزادی می‌باشند (شکل ۱-۵-۱). در مدل یک‌درجه آزادی معادل, مفاهیم نیروی خارجی» جرم و سختی با نیروی معادل (7/) جرم معادل (,11) و سختی معادل (ء) جایگزین می‌شوند که در بند ۴-۱-۵-۲۱ تعریف می‌شوند. ۴ - از این به بعد این عبارت به صورت ساده ارتجاعی- خمیری بیان می‌شود. ۵۹ -------- صفحهٔ بعد -------- سا ری ده لا مد اه سا 0 و ی - ۳ 1 جح ۰ ۰ 7 ۰ 0 ۰ ی اس لا . ۳۰ سس ۱ ۰ ۰ 9 از س ۰ ۰ 0 ز 9 ی و ۹ مدل بکدرجه آزادی معادل تیر الف - تیر وه 0( ۲ ۹ ۳ و مدل یکدرجه آزادی معادل قاب ب- قاب را ۷ ۲ / مدل یکدرجه آزادی معادل دال پ- دال شکل ۱-۵-۲۱ معادل‌سازی سازه‌ها با مدل یک‌درجه آزادی ۲-1-۵-۱- بار دینامیکی ضربه‌ای بار تابع زمان انفجار را می‌توان مطابق شکل ۲-۵-۲۱ بصورت مثلثی مدل کرد که مقدار حداکثر آن ۳و مدت تاثیر آن بر سازه ۵ می‌باشد. در نتیجه نیروی تابع زمان برابر خواهد شد با: (۱-۵-۲۱) سای 1 4 ضربه انفجار (7)» تقریبا مساوی سطح زیر نمودار بارگذاری«است و از رابطه زیر به دست می‌آید: (۲-۵-۲۱) بر ]1 ۲ ۶۰ | ی -------- صفحهٔ بعد -------- ۵-۱ روش‌های تحلیل و طراحی سازه‌ها ۳) 1 شکل ۲-۵-۲۱- تغییرات بار انفجاری روی سازه یک‌درجه آزادی ۳-۱-۵-۱- سازه یک درجه آزادی ارتجاعی- خمیری در شکل‌های ۱(-۳-۵الف وب سازه‌های یک‌درجه آزادی ارتجاعی- خمیری و در شکل در این شکل 6[ نیروی وارده» مقاومت نهایی سازه یک‌درجه آزادی است. با توجه به شکل ۳-۵-۱-پ. ضریب شکل‌پذیری سازه ارتجاعی- خمیری (ل) از رابطه زیر به زرا (۳-۵-۲۱) تج را ل بر آل < تغییرمکان حداکثر نظیر تراز عملکردی هل[ < تغییرمکان حد ارتجاعی (الف) ر(ب) (پ) شکل ۳-۵-۲۱- سازه یک‌درجه آزادی ارتجاعی- خمیری ۶۱ -------- صفحهٔ بعد -------- ۴-۱-۵-۱ ضرائب تبدیل به سازه یک درجه آزادی معادل ار تجاعی- خمیری برای تبدیل سازه با جرم. سختی و بارگذاری گسترده به سازه یک‌درجه آزادی معادل ارتجاعی- خمیری, از ضرائب تبدیل استفاده می‌شود. مقادیر جرم معادل, سختی معادل, نیروی معادل و مقاومت معادل با استفاده از ضرانب تبدپل, از روابط زیر به دست می‌آیند: سختی معادل کر کیک جرم معادل 1 ی ۱1 (۴-۵-۲۱) تیروی معادل ار تمارک سای مقاومت معادل یت کی که در آن‌هاء .6۸ ضریب تبدیل بار پا سختی و )۲۸ ضریب تبدیل جرم می‌باشند. هممرجحسسم دار سم ۸ ار یس 4 (۵-۵-۳۲۱) زان ۳ کی مقادیر ضرایب تبدیل, بستگی به نوع تغییرشگل عضو سازه‌ای دارند. به عنوان متال»ء برای تیر ساده متفاوتی بدست می‌آید. در موارد عملی ضرائب تبدیل در طول تحلیل, ثابت فرض می‌شوند. برای انتخاب ضرایب مناسب. از قضاوت مهندسی و متناسب با ماهیت پاسخ حاکم سازه (عضو). استفاده می‌شود. گاهی از میانگین ضرایب انتقال ارتجاعی و خمیری نیز استفاده می‌شود. درصورت تغپیر رفتار اعضای سازه از حالت ارتجاعی به خمیری و بر عگس ضرایب تبدیل نیز تغپیر می‌کنند. ر (1) ۲ )1( 0 1 تسیا ست اس سس ۳ ۱۶ ۲ کح و0 (*3+ "۷-۲1 1۲)سد(3) ,۹ ی ره ۶ مگ ۹/۲۳۲ رطع رگ م1۸ +ع وی ۵ / ع وگ ۶۴/+ع با (ب) پاسخ خمیری (الف) پاسخ ارتجاعی ۷ شکل ۴-۵-۱ تابع شکل و ضرایب انتقال برای تبر دو سر ساده ۲ ٩5۲۱۵9۳۱۵۵۰۲۲ -------- صفحهٔ بعد -------- ۵-۱ روش‌های تحله ضرایب تبدیل و روابط ضرایب‌های تقلیل ظرف جدول ۱-۵-۲۱- ضرای ۱ 8 ۱ ۲ ارتجا ها گاهی اعضای مختلف برای بارگذاری و شرایط » شده است. در این جدول‌هاء م1 ظرفیت ۸ یت خمشی تهایی | مقطع در تکیه‌گاه اسب ضای یک طرفه (تیر یا دال یکطرفه) با تکیه‌گاه‌ها ریب مقاومت ۱ سره | زج 0( (۷) (ر) ۱" ۸ ۳۸۴۳ سس 8 ۵ ۱ ۳ 0 ۸ ۳۴ + ,۰۱۳۸۹ با ۴۸ ۴۸۳ ۰/۳۹ درد سس ۸۳۴ ۰.۱۷۸ ی ] ۴ ۰۳۳ 0 ۴ ۰۱۷۵۵ ] ۷ ]۵۶/۴۳ ۰.۵۲ 0 ات ۵۳۴۳ - ۰.۱۵۲۵۳ ]۲ ا ۶۸1 ۵۶ 0 اد اش ۰۱۵۲۵۹ یا ۹ ۶,۳ من ت که با با فرض ی ساده نقاط کنترل ِ زگ 1 4 4 3 -------- صفحهٔ بعد -------- مقاومت وی ۱۲۹ 0 ) م۷۱ + وم )۸ ۲ (مم ۷۷ + وم ۸۵ 8 ( م۸۸ + وم )۴ سا (مم ۷ + وم )۲ با م۷ + و 8 (مو۷ + دم )۶ سا ۷۱ ۶۴ ۱۱9 ون با دال یکطرفه واکنش تکیه گاهی‌دینامیکی 0۷0 ۷ ۰.۱۷۵۸ ۵۴ 11 ۱۵۲8 ۴ 1 ت و یکم ) با نقاط کنترل ْ ٩ اه و + 5 0 -------- صفحهٔ بعد -------- ۵-۱ روش جدول | ۳-1 ۸ 3 ۷ ۷ ۲۳ بل 2 ۱۲ ۱ 1۲" ۲ ۲۱۲ 7 ۱1۳/۳ ۱-۱-۵-۱ جرم سازه ی دائم روی 1 ازه‌ها ای اعضای یک « به‌گاه های ساده ۱ ( یم ۲۸+ وم )۴ ( یم ۳۸ + وم )۲ ]1 ( م۱ ۳ + وم )۲ ] آزادی معادل مل جرم اعضای - آن‌ها به شتاب - ۶۵ [۲۱۵۵.۱۲ واکنش تکیه‌گاهی‌دینامیکی (۷) یدمک منمها ۴ با/ ۱۷+ ۱۱۱۳.+ ۱۳۹۸ 08 [/ ۲+ ۱۱۲۳+ ۱۳۸۴۲ ده ۷ ۷ ۱۲۵ +۳ ۴۳+ چ۱۵۴. ۷ ب]/ ۵+ ۱۷۸۴-۱۲۸۳ 05 سا ۰.۱۷۵ -.۱۲۵۳ +۲۷ /] ۷ 08 ۷ ۱۱۷8 + ۳ ۳+ چ۱۳۳.- ۷ ۱۵۲۵۲ ۰.۱۰۲۵۳ +۸ 7] 05 ب][/ +۰۲۳ چ۱۵۲. 08 0 جرم تجهیزاتی است که به : اس ٍ آند. مممشمشمششتتی -------- صفحهٔ بعد -------- ۶-۱-۵-۱- سختی سازه یک‌درجه آزادی معادل ضریب تبدیل سختی سازه یک‌درجه آزادی معادل, با توجه به شرایط تکیه‌گاهی و بار وارده از ۷-۱-۵-۱- تحلیل سازه یک‌درجه آزادی معادل پس از تعیین مشخصات سازهٌ یک‌درجه آزادی معادل, آن را تحت بار دینامیکی وارده» به یکی از روش‌های دینامیکی تحلیل نموده و تغییرشکل حداکثر (,لا) محاسبه می‌شود. با انجام تحلیل استاتیکی نیز تغییرمکان (ءلز) تعیین شده و از رابطه ۳-۵-۲۱ ضریب شکل‌پذیری (|) به دست می‌آید. دوران‌های تکیه‌گاهی و وسط دهانه نیز از شکل ۵-۵-۲۱ قابل محاسبه است. تغییرشکل عضوء صرفاً بر اثر بارهای ناشی از انفجار محاسبه شده و فرض می‌شود بارهای عادی طراحی بر تغییرشکل عضو بی‌تاثیر است. فرض برآن است که انرژی کرنشی معادل, گشتاور خمشی, نیروی برشی» تغییرمکان, سرعت و شتاب سازه یک درجه آزادی, برابر پاسخ نقاط کنترلی سازه اصلی باشد. نقاط کنترل, معمولا نقاطی از سازه هستند که بیشترین پاسخ سازه‌ای را دارند (مانند محل مفصل خمیری داخل دهانه و یا تکیه‌گاه گیردار عضو). ۲-۵-۷۱ ترکیبات بارگذاری بارهای انفجارء تنها با بارهایی که به هنگام آن حضور دارندء ترکیب می‌شوند. بنابراین» بار انفجار با بار زلزله و باد ترکیب نمی‌شود. ترکیب بارگذاری عموماً مطابق زیر می‌باشد: (۶-۵-۲۱) (آ۱/۰)8+ (آا) ۰/۵+ (۱/۲)101یا ۰/۹ که در آن. 121 بار مرده. ۱۹5 بار زنده ۳ ۹15 بار انفجار است. ۳-۵-۱ معیارهای پذیرش رفتار عضو سازه‌ای معیارهای پذیرش طراحی اعضای سازه‌ای در مقابل انفجارء شامل محدودیت‌هایی است که در موارد زیر اعمال می‌شود: الف- سطوح عملکرد سازه‌ای ب- محدودیت تغییر شکل اعضاء (شامل ضریب شکل‌پذیری ۸/4 و میزان دوران حداکثر ,ر6) معمولا ملاحظات بهره برداری مربوط به طراحی متعارف سازه‌هاء در سازه‌های مقاوم در برابر انفجار ۶۶ -------- صفحهٔ بعد -------- الف- سطوح عملکرد سطوح عملکرد مطابق جدول ۴-۱-۲۱ فصل اول این مبحث تعیین می‌شوند. ب- محدودیت تغییر شکل اعضاء (ضوابط پذیرش) محدودیت‌های تغییر شکل. برای کسب اطمینان از پاسخ مناسب در برابر بارهای انفجاری, اعمال می‌گردند و براساس مفاهیم ایمنی و ضوابط حفاظت در برابر اثرات انفجارء براساس سطح عملکرد در طراحی انفجاری میزان تغییر شکل‌های فراارتجاعی, مبنایی برای قضاوت پذیرش سازه بر اساس سطح عملکرد آن می‌باشد. این محدودیت‌هاء بر اساس مقادیر آزمایشگاهی یا شواهد تجربی» تعیین می‌شوند. از آنجا که بارهای ناشی از انفجار قابل پیش‌بینی دقیق نیستند. مقدار محافظه‌کارانه‌ای برای اطمینان از عملکرد سازه, در نظر گرفته می‌شود. روش اولیه برای اندازه‌گیری پاسخ سازه, تعیین ضریب شکل‌پذیری برای اعضای سازه‌ای می‌باشد (رابطه ۳-۵-۲۱). این مقدار. مشخصه‌ای از درجه پاسخ غیر ارتجاعی عضو می‌باشد. میزان دوران در محل مفصل (0)) نیز معیار دیگری است که پاسخ تغییر شکل حداکثر را تابعی از طول دهانه عضو می‌نماید و نشان‌دهنده درصد ناپایداری در نواحی بحرانی عضو می‌باشد. این مقدار, با دو روش تعیین می‌شود(شکل ۵-۵-۲۱). روش اول تعیین دوران مفصل در تکیه‌گاه (: 0) و روش دوم دوران مفصل در وسط دهانه (+0) است. در این مبحث. از روش اول استفاده شده و مقادیر مجاز آنء بر اساس سطح عملکرد. در جداول ۴-۵-۲۱ تا ۷ ارائه شده است. اگر عضو سازه‌ای قاب باشد. باید علاوه بر موارد اخیر ضوابط اضافی دیگری را نیز برآورده نماید. محدودیت‌های حرکت جانبی نسبی طبقه (دریفت) به سامانه‌های قابی شکل جهت کاهش خطر ازهدام پیشرونده و کاهش اثرات ۳-۸ در ستون‌هاء مطابق جدول ۸-۵-۲۱ اعمال می‌گردد. تیر یا دال 0 کین اسان ۳ دوران مفصل در تکیه‌گاه - ,0 وابسته به محل نقاط کنترلی است. دوران در وسط دهانه -,۵ ۲ - ,6 شکل ۵-۵-۲۱- دوران مفصل خمیری مقادیر ضریب شکل‌پذیری ( //) و دوران تکیه‌گاهی محاسبه شده. باید با مقادیر جداول ۴-۵-۲۱ تا ۷ مقایسه شوند تا با توجه به سطح عملکرد مورد نظرء در دامنه مجاز قَرار گیرند. این مقادیرء با نوع ره ا -------- صفحهٔ بعد -------- رس هروه سا 5 ۷" ۰ ۰ ۰ ۰ ۸ ْ- 8 یچ ز ها ۰ وه ی - ۰ و۳ ۹ ۱ ۹ ی ۹ نز ن-- ۰ ۹ ۰ ۰ " ۰ ۰ ل . ۳ ۰ ۰ - َ- ی زو ل 1 ی 1 ِ-" ص ل ۰ زا ۰ ۰ 9 َ ۱ ۰ ۰ 8 ۰ . ۱۰ ۰ ۱ ۰ ز چرخش مفصل, به عنوان ضابطه کنترل‌کننده در نظر گرفته می‌شود. جدول ۴-۵-۲۱ معیارهای پذیرش بتن مسلح سطح عملکرد (خسارت مورد انتظار) قابلیت استفاده ایمنی جان ِ نوع ۱۲ ۵ ۶ | آستانه فروریزش (زیاد) | بی‌دفاع (خیلی شدید) بی‌وقفه (سطحی) (متوسط) بتن مسلح - اعضای خمشی تیرها زح دال‌ها با ۱ ۳ میلگرد تک سفره تیرها و دال‌ها با دو سفره میلگرد فوفانی و ۳ تحتانی. بدون میلگرد برشی تیرها و دال‌ها با دو سفره میلگرد فوقانی و "۶ .۱ تحتانی با میلگرد برشی بتن مسلح - اعضای فشاری با نک با ره 2 ۱ ان اف ۳ میلگرد. بدون میلگرد برشی ۰ سفره میلگرد اف اس ۳ فوقانی و تحتانی با میلگرد برشی ارها و تیر-ستون‌ها ۳ و یرون ۹ ۲ ۳ با خاموت‌گذاری ویژه ۳ تیه ها ۰ رون 09 | پر ۸ اه ۱ خاموت‌گذاری ویژه سس سس سس سس سس ری ۶۸ -------- صفحهٔ بعد -------- ۵-۱ روش‌های تحلیل و طراحی سازه‌ها خ هطلس ۴-۵-۱ ادامه | سطح عملکرد (خسارت مورد انتظاری را عملکرد (خسارت مورد انتظار) ستفاده ایمتی جانی استانه فروریزش بی‌دفاع (خیلی شدید) تیرها و دال‌ها با 003 تیرها و دال‌ها با 0.15>0 3 تیرها و دال‌ها با 0,5 بدون تیرها و دآل‌ها با 0,5 با میلگرد برشی مقدار م به صورت زیر تعریف می‌شود. ۸ 5 1 5 که در آن م۸ سطح مقطع میلگرد پیش‌تنیده در ناحیه کششی و وم تنش موجود در فولاد پیش‌تنیده تحت بارهای طراحی می‌باشد. جدول ۵-۵-۲۱- معیارهای پذیرش دیوارهای با مصالح بنایی قابلیت ه ایمنی جانی آستانه فروریزش بی‌دفاع (متوسط) (زباد) (خیلی شدید) ۳ ۳8۴ سا کاس ۳ اسکلا اک ۹ اس کج لا تا اه سیگ کاسطا کات ۹ ایا تشگ اه نوع ۶۹ -------- صفحهٔ بعد -------- وه ست ار ۰ 8 ی ۰ ۸ __" ۰ ی ت ست ۰ ۰ ۰ ۹ یو ۰ ۰ ۰ 5 ۰ ۰ مه ۰ لا ۰ ۱ ۱8 5 ۱ ۰ ۰ ۰ ۰ وه ۰ ۰ ۱ ن ه ۰ ۰ ۱ ان یط مبحث بیست و یکم شش »سس شش جدول ۶-۵-۲۱ معیارهای پذ برش اعضای سازه‌ای فولادی قابلیت استفادهٌ ایمنی جانی آستانه فروریزش بی‌دفاع بی‌وقفه (سطحی) (متوسط) (زیاد) (خیلی شدید) فولاد نورد گرم تیرها با مقطع ۱ ۳ ۳ ۲ .۱ ۳۵ .۳ فشرده ها با مقط غیرفشرده خمش درون صفحه حول محور ۴ اند ۸ ۳ :۲ ۶ ۴ ۱۳۳ تیرچه‌های جان باز بار گذاری روبه م "۶ ک بایین بار گذا بالا ابر ا ۷ اس اه اس اه اش دا سس فولاد نورد سرد لاهسا زا اس اش ۴ ا سا سا ۲ 0 تونک دیوار که از سنونف دیوار ثه از 1۵ ۱ ۳ بالا و پایین متصل‌اند ستونک دیوار به همراه صفحات ۵ لاد ۲ ۳ (یکطرفه) با پوسته ۱ ۳ ۳۳ ۶ ۶ ۱۰ ۱۳ (یکطرفه) با پوسته ۱ !۱ ۳ ۸ (یکطرفه) با پوسته ۱ ۱/۸ ۱۳۳ ۳ ۲۳ ۶ ید کششی محدود ۷۰ -------- صفحهٔ بعد -------- ۵-۱ روش‌های تحلیل و طراحی سازه‌ها جدول ۷-۵-۲۱ معیار پذیرش اعضاء با سایر مصالح سطح عملکرد (خسارت مورد انتظار) 0 شک که هد هگ پ- محدودیت تغییر شکل جانبی قاب‌ها محدودیت تغییر شکل جانبی طبقات مطابق جدول ۸-۵-۲۱ می‌باشد. جدول ۸-۵-۲۱- محدودیت تغییر مکان جانبی نسبی طبقات (دریفت) سس را اس 0 استانه فروریزش 1 ارتفاع طبقه می‌باشد. ۴-۵-۱ روش استاتیکی معادل به عنوان جایگزینی برای روش دینامیکی غیرارتجاعی, می‌توان از,روش استاتیکی معادل استفاده نمود. این روش می‌تواند مطابق گام‌های زیر انجام شود. ۷۱ -------- صفحهٔ بعد -------- عر قم ایو و 5 ۱ ۱ 5 ۳ . - ۹ ۹ : 2" ۱ ۹ ۲۰ ۰ | گام ۱- بارگذاری برحسب اهمیت سازه, از جدول ۳-۱-۲۱ فصل ۱ فشار طراحی و زمان تداوم آن استخراج می‌شود. گام ۲- تبدیل فشار دینامیکی ضربه‌ای به استاتیکی معادل با محاسبه ضریب بار دینامیکی و ضرب آن در فشار دینامیکی, فشار استاتیکی معادل محاسبه می‌گردد. برای محاسبه ضریب بار دینامیکی ابتدا باید زمان تناوب اصلی عضو سازه‌ای مورد نظر محاسبه شود. برای تیرهاء زمان تناوب اصلی برابر است با: (۸-۵-۲۱) اجه 7 1ب 7۲۷ که در آن: ۳ < وزن واحد طول عضو - طول عضو ۵ < مدول الاستسیته دینامیکی [‏ ممان اینرسی مقطع <* مساوی ۲ برای تیرهای دو سر ساده, مساوی ۰/۸۹ برای تیرهای دو سر گیردار و ۱/۲۸ برای تیر یکسر ساده و یکسر گیردار است. زمان تناوب اصلی دال‌ها وابسته به مشخصات هندسی, مصالح و شرایط تکیه‌گاهی آن‌ها است. برای دال‌های مستطیلی زمان تناوب برابر است با: ۲7 ۲ (۹-۵-۲۱) اه 7 (/ ۷ 0 که در روابط فوق: 2 < ضلع بزرگ دال 8 - جرم واحد سطح دال 2 الا (] < صلبیت خمشی دال برابر با سس سس به منظور تامین اثرات ترک‌خوردگی, مقدار (۱۲)۱-۱ حاصل از رابطه‌ی فوق باید نصف شود. ۵ <* ضخامت دال مشش هه ۷۲ ٩۱۱۵۵۳۱۵۹۵۱۰۱۲ -------- صفحهٔ بعد -------- 0 <* ضریب پواسون ۵ *مدول الاستیسیته دینامیکی بتن < ضریبی که با توجه به ابعاد و شرایط تکیه ؟ جدول ۹-۵-۲۱- ضریب 0 برای ۵۷۲۵۲ /0-۱/۵۷۹۱+۲ ۲۴۴۲+ 0-۱/۵۷۰/۵/۱۴+۲/۹۳/۲ ۲/۴۴/۲+ ۱/۵۷۹/۱+۲/۳۳۹/۲-ه ۲۴۲ ۷۲۲ /۱/۵۷۰/۲/۴۴+۲-ه ۲ ۱/۵۷۹/۵/۱۴+۳/۱۳۷۲-ه0 علامت هاشور نشان‌دهنده تکیه‌گاه گیردار و خط 3 / اش 0 2 < ضلع بزرگ دال 0 - ضلع کوچک دال اهی دال از جدول ۹-۵-۲۱ محاسبه می‌شود. دال‌ها با شرایط تکیه‌گاهی مختلف ساده نشان‌دهنده تکیه‌گاه مفصلی می‌باشد. ۷۳ -------- صفحهٔ بعد -------- ۳ ه مه ۰ ۰ ۱ زا ام 6 0 ۰ ۰ ۹ هی - ز ل ۰ ل ن 8 ً: لا ۰ مره ل ۰ ۰ ی .۰ ۱ ل ل ل ز ی زا ل ل ۰ ل ژ 9 ل یا سس ۲ ۰ نی ۰.۰ ۰ تا ۳-۰ ز ز - َ- 9. . "۰ - . زک ۰ ۰ اس اجزای محدود و با فرض رفتار ارتجاعی مصالح محاسبه نمود. باید توجه نمود شرایط مرزی عضو تا سپس با استفاده از شکل ۶-۵-۲۱ ضریب بار دینامیکی محاسبه می‌شود. در این شکل 1 مدت زمان تأثیر نیروی دینامیکی و ا زمان تناوب اصلی عضو می‌باشد. ۱/۵ 1۵ ۰.۰۱ ۰/۵ ۱ 1۵ ۱ ۵ ۱۰ 1 شکل ۶-۵-۲۱- ضریب بار دینامیکی برای انفجار با فاصله فشار استاتیکی معادل وارد بر عضو از رابطه‌ی ۱۰-۵-۲۱ محاسبه می‌گردد: (۱۰-۵-۲۱) ۷7 0 > ۷۷ ۷۵ < فشار استاتیکی معادل وارد بر عضو 0 ضریب بار دینامیکی ۷ - فشار ناشی از انفجار مطابق گام ۱ -------- صفحهٔ بعد -------- ۵-۱ روش‌های تحلیل و طراحی سازه‌ها گام ۳- طراحی برای هر عضو حداکثر فشار قابل تحمل باید برمبنای مقاومت نهایی آن‌ها محاسبه شود. ظرفیت خمشی نهایی تیرها و دال‌ها براساس تحلیل خمیری و نظریه خطوط گسیختگی از جدول‌های ۱۱-۵-۲۱ تا ۱۳-۵-۲۱ محاسبه می‌گردد. در محاسبه‌ی ظرفیت خمشی اعضاء ضرایب ایمنی 0 در ضریب ۱/۱ ضرب می‌شوند (00-۱/۱۵). ضرایب اضافه مقاومت مصالح شامل ضرایب ‎٩1۳‏ و 1۳(] نیز با مقادیر مناسب در محاسبات لحاظ می‌شود. با استفاده از جداول ۱۱-۵-۲۱ تا ۱۳-۵-۲۱ ضریب اطمینان عضو (نسبت ۷۷۲ به ,۷۹ ) نباید از ضرایب اطمینان مندرج در جدول ۱۰-۵-۲۱ کمتر شود. ضریب اطمینان سازه براساس سطح عملکرد مفروض برای آن تعیین می‌گردد. جدول ۱۰-۵-۲۱- ضرایب اطمینان _ایستی جاای ۷۵ کم حدم دام وحم مر -------- صفحهٔ بعد -------- م۷1 1 جدول ۱۱-۵-۲۱ ]1 ۴ آ (م ]۲۸+ )۴ (م]/۲۸ + )۲ ( م۸ + )۸ ٍ (م ۸/1 + )۴ ۳ - 1 1۲[ ۸ لم ,رم آ ۶ ملس ۳ 1 لنگر خمیری منفی ۲۱۵۵|. ۱۲ - ظرفیت نهایی تیرها شرایط تکیه‌گاهی و بار گذاری سس با سس ۳ ۱ 1/۲ 1۲ 7 ر مسا امسممم سم اس 2 ۲ 0/۲ ۱/۳ وا 1/۳ ۷۶ ۱ -------- صفحهٔ بعد -------- ۵-۱ روش‌های تحلیل و طرا< جدول ۱۲-۵-۲۱- ظر << مد ۱ :۱ ط ح ا مایا اک ا< 3 2 ست|+ <را+ دک 2 هه ۵ ۳ 2 ۳3 ۳2 اه اد 5 له اد 2 + + ۱+ اْح م۳ > 5 3 3 زی > ۷ ۷ <5 »2 0 ۳ ۰ ۱ ‌ ی را ی 0 ۹ 1 ۳-۳ ۱ ی / ۹ ‌ ار ۵ و ۶ 0 ۳۳ ۹ و 2 1۳ - لنگر خمیری مثبت در راستاً در < لنگر خمیری منفی در راستا ۶ -لنگر خمیری مثبت در راستا ۱/1۸ < لنگر خمیری منفی در رأستا ی سازه‌ها فیت نهایی دال‌های دوطرفه (خ اس را چا 2 2 َ 3 ۹ اس اس یی م اقا ای 7 ج 5 5 ب ۹۷ ۷۱ ججم + ۳1 ً توص ان سر : د وس :۱ ّ ان 5 ۴ ی ضلع ۷ ۱ ۷۷ طوط تسلیم متقارن) ٍ پم 2 ص 2 2 ۱۱ ۱۱ س‌ ام ۳ عم ۱ ات ّ سا اد ای ۳ 2 5 ها ها اد اف 5 ح ۳ 2 ۲۱1 سا + 2 1 ج را ۳ 25 ۳:4 ۷ ۷ > «» ۱ ۸ ۱ ۹۱ دم ۹ ۹ ۹ ۳ ۸ : ۱ : + شش -------- صفحهٔ بعد -------- جدول ۳-۵-۲۱ ۱- ظرف بت نهایی دال‌های دوطرفه (خد ن 2 له ج را -» و ‌‌ + ا-۶ نم ۳ 7 ۱ » << نم اه 2 را ۳1 ۹ اد 2 > بط اج ۱ 2 ِ << 3ات > اس 7 ی در : مک اد | اد اخ دا 5 2 2 سیب + ات تک ۰ اه 1 ت ۳ اس 9 - اد | ابعغ 1 دح 6 + 2 مسا 2 ص ات + ما <«ادک ۷ ۷ < هر ۳۹ , ان ۳ سس ۳ ص سر / دراو م--- ۳ ۱ _‌ ۰ 1 : ی ا: :۱ 1 3 :5 1 0 ۷۸ لوط تسلیم غیرمتقارن) 1 یک و ۷ ۷ جح ل. د‌ ۹ ۷ ۹ 0 نما مت : مر > یکم 1 0 3 1 3 4 7 1 1 : ط ۹ -------- صفحهٔ بعد -------- ۶-۱ ازهدام پیشرونده << ۰ ۰ ۰ انهدام پیشرونده گسترش شکست موضعی از عضوی به عضو دیگر است که منجر به فروریزش کل سازه و یا قسمت اعظمی از آن می‌شود. این فصل به روش‌های طراحی سازه در مقابل انهدام ۱-۶-۱ کلبات نیروهای ناشی از انفجار به صورت فشارهای شدید به ناحیهٌ محدودی از جبههٌ مقابل انفجار وارد می‌شود و به اعضای دورتر فشار کمتری اعمال می‌گردد. روال جاری برای طراحی سازه در مقابل انفجارء طراحی در مقابل تخریب موضعی عناصر موجود در جبهه مقابل موج طبق روش‌های ارائه شده در بخش‌های ۳-۱ تا ۵-۲۱ می‌باشد. در صورت عدم تحقق. روش دیگر. پذیرش تخریب‌های موضعی و اندیشیدن تدبیری برای جلوگیری از گسترش این تخریب‌ها به بخش‌های دیگر سازه ۲-۶-۱ ره‌یافت‌های طراحی در حالت کلی دو ره‌یافت برای طراحی در مقابل ازهدام پیش‌رونده وجود دارد؛ روش مستقیم و در روش مستقیم» انهدام موضعی ایجاد شده و مسیر جایگزینی ایجاد می‌شود تا از انهدام پیش‌رونده جلوگیری شود و به آن روش مسیر جایگزین می‌گویند. به عنوان گزینه دومء در روش مستقیم ظرفیت اعضای مجاور انفجار به قدر کافی در نظر گرفته می‌شود تا در مقابل بارهای انفجار مقاومت نماید. روش غیرمستقیم» شامل دستورات تجویزی می‌باشد که حداقل«مقاومت پایه برای جلوگیری از خرابی پیش‌رونده را بوجود می‌آورند. ۷۹ -------- صفحهٔ بعد -------- در روند نمای شکل ۰۱-۶-۲۱ روش‌های طراحی در مقابل انهدام پیش‌رونده ارائه شده است. طراحی در مقابل انهدام پیش‌رونده شکل ۱-۶-۲۱- روند نمای طراحی در مقابل انهدام پیشرونده ۳-۶-۱ انتخاب روش طراحی برای ساختمان‌های گروه ۰۱ باید علاوه بر مقاومت کلافی افقی و مقاومت کلافی قائم» شرایط مسیر جایگزین نیز تامین گردد. در این ساختمان‌هاء به منظور اطمینان از پاسخ شکل‌پذیر برای ستون‌های خارجی طبقههٌ همکف. مقاومت برشی آنها باید بزرگتر از نیروی برشی نظیر تشکیل مفصل پلاستیک در دو انتهای تحتانی و فوقانی ستون‌ها باشد. علاوه بر مقاومت کلافی و روش مسیر جایگزین» لازم است چشمه‌های کف‌ها و بام» بطور جداگانه برای فشار رو به بالای خالص مساوی وزن دال و نصف بار زنده طراحی شوند (آ ۰/۵ +1 ۱/۰). استفاده از این روش برای ساختمان‌های گروه ۲ مورد توصیه اکید می‌باشد. در این حالت نیز به علت تأثیر سریع بارهاء برای محاسبه ظرفیت اعضا و کلاف‌هاء از مقاومت افزایش یافتهٌ مصالح استفاده می‌شود. توصیه می‌شود برای ساختمان‌های گروه ۲. هر دو مقاومست کلافی افقی و قائم تامین شود. در صورت عدم تامین مقاومت کلافی قائم می‌توان از روش مسیر جایگزین استفاده نمود. ۴-۶-۱ ضوابط روش مقاومت کلافی در هر سازهٌ قابی باید کلاف‌های زیر تعبیه گردد: ۱- کلاف‌های داخلی ۲- کلاف‌های محیطی ۸۰ -------- صفحهٔ بعد -------- ۳ کلاف‌های افقی به ستون‌ها یا دیوارهای خارجی ۴- کلاف‌های ستون گوشه ۵- کلاف‌های قائم شکل ۲-۶-۲۱ کلاف‌بندی لازم در قاب ساختمانی را نشان می‌دهد. کلاف‌ها باید الزامات زیر را برآورده نمایند: ۱- کلاف‌های داخلی در تراز کف‌ها و بام در دو امتداد متعامد بصورت مستقیم و پیوسته از یک لبه تا لبهُ مقابل امتداد دارند. ۲- آرماتورهای کلاف‌ها می‌تواند دارای وصلهٌ پوششی, جوشی و یا مکانیکی باشند. ۳- کلاف‌های داخلی باید به کلاف‌های محیطی مهار شوند. کلاف‌های داخلی می‌توانند در ضخامت دال و یا تیرها تعبیه شوند. ۴- کلاف‌های محیطی باید در کف‌ها یا بام در محیط ساختمان و در محدوده عرض ۱/۳۲ متری از لبهٌ محیط به داخل تعبیه گردند. ۵- در تراز کف‌ها و بام» لازم است کلاف‌های افقی» ستون‌های خارجی را به سازه داخلی متصل نمایند. لزومی به پیوستگی این کلاف‌ها نیست و فقط باید در دو آنتها مهار شوند. ۶- در تراز کف و بام, لازم است کلاف‌های افقی در دو امتداد متعامد.ء ستون‌های گوشه را به سازهٌ داخلی متصل نمایند. ۷- به منظور تامین کلاف‌های قائمء لازم است ستون‌ها از تراز فونداسیون تا بالاترین تراز بصورت ممتد ادامه یابند. ۸- فاصله آزاد بین کلاف‌های قائم نباید از ۵ متر تجاوز کند. ۹- وصلهٌ ستون در ارتفاع طبقه باید در یک‌سوم میانی ارتفاع ستون قرار گیرد. ۰- در سازه‌هایی که از چند بخش مجزا تشکیل شده‌اند و یا دارای درز انقطاع هستند.ء ضوابط مربوط به کلاف‌ها در مورد هر بخش باید به تنهایی صادق باشد. ۱- تمام مسیرهای انتقال بار در کلاف‌ها باید به صورت مستقیم باشد و تغییر جهت در مسیر بازشوها مجاز نمی‌باشد. ۸ ۸۱ -------- صفحهٔ بعد -------- ی شکل ۲-۶-۲۱- حداقل ضوابط کلاف‌بندی سازه‌های قابی ۱-۴-۶-۱- مقاومت کلاف‌ها آرماتورهای تعبیه شده برای کلاف‌ها برای سایر مقاصد طراحی. می‌تواند به عنوان بخشی از آرماتور لازم برای کلاف منظور شود. مقاومت لازم برای کلاف‌ها بصورت زیر محاسبه می‌شود: الف: کلاف‌های داخلی باید مقاومتی بیش از بزرگترین دو مقدار زیر را داشته باشند (تن بر واحد عرض دال): 4 )۱ اآ۱/۰+ ۱/۰12 ۵ ۷/۵ (۲-۶-۲۱) ۳ (‏ بار مرده (تن بر مترمربع) بار زنده (تن بر مترمربع) , - حداکثر فاصله بین مراکز ستون‌هاء قاب‌ها یا دیوارهایی که دو چشمه مجاور را در امتداد کلاف موردنظر تحمل می‌کنند (متر) مقاومت پایه که کوچکترین دو مقدار ([ ۰/۴ + ۲) یا ۶ تن می‌باشد (تن). ۸۲ -------- صفحهٔ بعد -------- ۶-۱ انهدام پیشرونده تعداد طبقات بِِ کلاف‌های گوشه و پیرامونی باید دارای مقاومت ۳ باشند. پ: کلاف‌های افقی که ستون‌ها یا دیوارهای خارجی را به سازه متصل می‌کنند. باید مقاومتی بیش از بزرگترین مقدارهای زیر را داشته باشند: ۱ ترین ۲۳۲ یا 1اه کمترین ۷۲۶۱ ۱" ری /۲ ۲- سه درصد بزرگترین نیروی محوری ضریبدار ستون یا دیوار در تراز موردنظر تحت اثر بارهای متعارف ت: کلاف‌های قائم باید دارای مقاومت کششی مساوی بزرگترین نیروی قائم ضریبدار ناشی از بار قائم هر یک از طبقات به علت ترکیب‌های بارگذاری عادی باشند. برای محاسبه مقاومت طرح کلاف‌هاء. ضریب کاهش مقاومت ۰/۷۵* ( منظور می‌شود. کلاف‌ها باید بطور کامل وصله شده و در دو انتها بطور کامل مهار شوند. ۵-۶-۱- روش مستقیم- روش مسیر جایگزین در این روش برای انجام کار باید سناریوهای مختلف مدنظر قرار گیرد. در هر سناریوء دیوار باربر یا ستونی به صورت آنی در نقطه‌ای از سازه حذف شده و سازه باقیمانده برای ترکیب‌های بارگذاری خاص همراه با ضرایب افزایش مقاومت تحلیل می‌شود. برای تحلیل سازه باقیمانده می‌توان از روش‌های ارتجاعی و یا غیرارتجاعی استفاده نمود. در این بخش فقط روش‌های ارتجاعی مدنظر قرار می‌گیرند. ۱- ستون‌های خارجی که باید حذف شوند در نزدیکی وسط ضلع کوچک ساختمان, نزدیک وسط ضلع بزرگ ساختمانء و گوشه‌های ساختمان انتخاب می‌شوند (شکل ۳-۶-۲۱). برای هر یک از ستون هایی که در پلان حذف میشوند. پایداری سازه مورد نظرء باید با حذف ستون در طبقات زیر مورد بررسی قرار گیرد: - طبقه اول بالای تراز پایه - طبقه در ارتفاغ میانی برای ساختمان‌هایی که دارای پارکینگ در زیرزمین و یا نواحی کنترل نشده می‌باشند. انتخاب یک ستون داخلی نیز لازم است. ستون‌های داخلیٌ در نزدیکی وسط ضلغ کوچک ساختمان, نزدیک وسط ضلع بزرگ ساختمان و گوشه نواحی کنترل نشده باید حذف شوند (شکل ۴-۶-۲۱). ۸۳ ٩۲۱۱۵9۳۱۵۵۰۱۲ -------- صفحهٔ بعد -------- س سط ص و مه مطابق شکل ۵-۶-۲۱ ستون از زیر اتصال در تراز وجه تحتانی تیر حذف می‌شود. مطالب ارائه شده جنبه توصیهٌ کلی دارد و هدف تعیین بحرانی‌ترین ستون برای حذف است. در این خصوص قضاوت ستون گناری نزدیگ وسط ضلع گوچگ پلان رک کب 7 ستون گوشه 0 ۹ 9 0 :۱ شکل ۳-۶-۲۱- موقعیت ستون‌های خارجی که برای تحلیل انهدام پیش‌رونده باید حذف شوند. 6 ۹ را تا تر 9 ی ایا ۰ ۹ بح کی ی رل رنه ی ان نک و ونان و و دا ناحبه گنترل ند : هرا ره ۹۵ به کنترل نشده : ی من نی کیک 9 0 ۸ مه هه همهن شکل ۴-۶-۲۱- موقعیت ستون‌های داخلی که برای تحلیل انهدام پیش‌رونده باید در طبقه پارکینگ حذف شوند. ۸۴ سا سم -------- صفحهٔ بعد -------- ۶-۳۱ انمهدام پیشرونده سِِ اد روش صحیح حذف ستون ۹ هندسه ساره اصای ی شکل ۵-۶-۲۱- روش صحیح و غلط حذف ستون ۲- دیوارهای باربر خارجی که باید حذف شوند در نزدیکی وسط ضلع کوچک ساختمان, نزدیک وسط ضلع بزرگ ساختمان و گوشه‌های ساختمان انتخاب می‌شوند (شکل ۶-۶-۲۱) . برای هر یک از دیوارهایی که در پلان حذف می‌شوند. پایداری سازه مورد نظرء باید با حذف دیوار در طبقات زیر مورد بررسی قرار گیرد: - طبقه اول بالای تراز پایه - طبقه در ارتفاع میانی برای هر دیوار. طولی معادل دو برابر ارتفاع مفید طبقه باید حذف شود. در گوشه‌های ساختمان نیز که محل تقاطع دو دیوار باربر می‌باشند. طولی برابر با ارتفاع مفید طبقه در هر جهت از دیوار حذف می‌شود. در ساختمان‌هایی که دارای پارکینگ‌های زیرزمینی و یا نواحی کنترل نشده هستند. دیوارهای باربر داخلی در نزدیکی وسط ضلع کوچک ساختمان, نزدیک وسط ضلع بزرگ ساختمان و گوشه نواحی کنترل نشده باید حذف شوند (شکل ۷-۶-۲۱). ۸۵ -------- صفحهٔ بعد -------- ۰ یس دنوارهای باربر خارحی ۱ محل حذف د یوار باربر گوشه شکل ۶-۶-۲۱ موقعیت دبوارهای پاربر خارجی که برای تحلیل انهدام پیش‌رونده باید حذف شوند., ی آرهای دار حار حی 2 ۱ : محل حدذف دبوارهای باربر ۳ شکل ۷-۶-۲۱ موقعیت بت دبوارهای پاربر داخلی که برای تحلمل انهدام پیش‌رونده باید حذف شوند. 4 ۸۶ ٩۳۱۱۵9۳۱۵۵۱۰۷۲ سس ی -------- صفحهٔ بعد -------- ۳- بارهای مرده برای منظور کردن اثر ضربه ناشی از انفجار باید در ضریب ضربه ضرب شوند. با توجه به عدم احتمال حضور تمام بار زنده» ضریب کوچکتر از واحدی برای آن منظور می‌شود. برای تحلیل استاتیکی ارتجاعی, ترکیب بار ثقلی زیر در روش مسیر جایگزین منظور می‌شود: (۳-۶-۲۱) (//۲)1+۰۱۲۵: ترکیب بار که در آن: 1 بار مرده نآ بار زنده به منظور تعیین ظرفیت نهایی اعضاء مقاومت مصالح (شامل بتن و فولاد) ۲۵ درصد افزایش داده می‌شوند. این افزایش به علت تاثیر سریع بارگذاری است. ضرایب کاهش ظرفیت 0 نیز مساوی ۱ فرض می‌شود. ۵- بعد از تحلیل سازه باقیمانده تحت ترکیب بارگذاری بند ۳ به روش استاتیکی با منظور کردن انر ۰۳-۵ نسبت تقاضا به ظرفیت (1۳-)(]) برای نیروهای داخلی (شامل لنگر خمشی. نیروی محوری» نیروی برشی و یا لنگر پیچشی) برای تک‌تک اعضا تعیین می‌گردد: (۴-۶-۲۱) هی ۱8:۵۷ در «را) < نیروی داخلی در سازه باقیمانده تحت ترکیب بارگذاری بند ۳ ۶) <- ظرفیت نهایی بدون ضریب عضو اگر نسبت چ1-)(] برای عضوی بیش از ۲ برای ساختمان‌های معمولی و بیش از ۱/۵ برای ساختمان‌ها با پلان پیچیده شود. آن عضو قابل پذیرش نبوده و فرض بر خرابی آن است و باید تقویت گردد. ۶- میزان انهدام‌های ناشی از حذف ستون, باید به کوچکترین سه ناحیه زیر محدود گردد: الف: دهانه‌هایی که بطور مستقیم به ستون حذف شده مربوط هستند. ب: ۱۶۵مترمربع از سقفی که بطور مستقیم روی ستون خارجی حذف شده قرار دارد. پ: ۳۳۰ مترمربع از سقفی که بطور مستقیم روی ستون داخلی حذف شده قرار دارد. ۶-۶-۱- روش مستقیم- روش ظرفیت ویژه در بعضی از مواقع, بطور مثال در ستون‌های گوشه. احتمال انهدام پیش‌رونده پس از حذف ستون اصول مشروحه در فصل‌های ۲ تا ۵ این مجموعه باشد. ۸۷ ۱100۱0۵0. -------- صفحهٔ بعد -------- ۷ ٩5۲۱۵9۳۱۵۵۰۲۲ -------- صفحهٔ بعد -------- ۷-۱ ملاحظات تأسیسات برقی و مکانیکی ۷-۱- ملاحظات تأسیسات برقی و مکانیکی ۱-۷-۷۱- کلیات ۹ ۱-۱-۷- حوزه شمول این فصل مطابق جدول ۲-۱-۱ الف می باشد. ۲-۱-۷-۱- مهندس تأسیسات ساختمان, علاوه بر رعایت الزامات مندرج در سایر مباحث مرتبط برای کاهش آسیب‌پذیری تأسیسات در پیامدهای انفجار و ادامه عملکرد.ء باید اصول پدافند غیرعامل زیر را نیز مدنظر قرار دهد: الف- موازی‌سازی* : تعدد و چندگانه‌سازی سامانه تأسیساتی با هم‌پوشانی مناسب. ب- مکان‌یابی: نصب تجهیزات تأسیساتی در مکان‌های امن‌تر. پ- پراکندگی: قرار دادن تأسیسات موازی‌سازی‌شده در مکان‌های جداگانه و یا دور از هم. ت- استحکام: استفاده از تجهیزات مقاوم‌تر و نصب آن در فضای ایمن. ث- نصب پایدار: نصب متناسب تأسیسات به سازه ساختمان بصورت مستحکم و یا انعطاف پذیر. ج- مرمت‌پذیری: تعمیرپذیری سریع و یا قابلیت جایگزینی فوری, برای استمرار فعالیت. ۳-۱-۷-۱ تأسیسات ساختمانی به لحاظ خطرآفرینی به گستره‌ی کم خطر تا پرخطر, تقسیم می‌شوند. تأسیسات پرخطر به تأسیساتی اطلاق می‌شود که خرابی آنها منجر به ایجاد خطرات ثانویه (مانند نشت گازهای سمی و انفجارهای مجدد) گردد. ولی در تأسیسات کم خطرء خرابی و از کارافتادگی تجهیزء تنها منجر به از بین رفتن عملکرد آن تجهیز می‌شود. به منظور کاهش اسیب‌پذیری در پیامدهای انفجار. باید از تاسیسات پرخطر کمتر استفاده شود. درغیراین‌صورت. تمهیدات لازم برای جلوگیری از خطرات ثانویه و هم‌چنین استقرار در فضاهای ایمن صورت گیرد. ۴-۱-۷-۱ اتصال تجهیزات به سازه تکیه‌گاهی. باید براساس حداقل‌های اشاره‌شده در بند ۶-۴ آیین‌نامه طراحی ساختمان‌ها در برابر زلزله (استاندارد ۲۸۰۰) و برمبنای خطر لرزه‌خیزی خیلی زیاد (۰/۳۵ < ۸) طراحی شود (شکل‌های ۱-۷-۲۱و ۲-۷-۲۱). : ۵ - توجه شود که موازی‌سازی به معنای دو برابر کردن ظرفیت‌ها نیست. مىزان هم‌پوشانی با توجه به مطالعات مهندسی تعیسین می‌شود و حداکثر آن ۱۰ درصد مقرر می شود. ۸۹ -------- صفحهٔ بعد -------- ۰ ۰ زا - لقط ۰ ی له ۰ ۰ ۰ - ۰ ۰ ۰ [ و َ. ۰.9 5 ل ئِ ی ۰ ۰ ل لا ۰ ۱ ۱ نا در ۷ ۰ ل ل نم یک ل ل ۵-۱-۷-۱- ظرفیت تحمل تجهیز در مقابل ضربه و ارتعاش معمولا بر حسب حدشکنندگی (بیشینه شتاب تحمل‌شده با حفظ قابلیت استفاده)» بیان می‌شود. اکثر تجهیزات مکانیکی و شتاب ثقل را تحمل کنند. جدول ۱-۷-۲۱ میزان تحمل شتاب تجهیزات مختلف را ارائه می‌دهد. اتصال یخی و استفاده از واسر سازه یکنه‌گاهی نچهنز لاسسکی در سطح بماس 7 را | ا اه ٍ‌ ۹ ۲ ی ۱ و ۳ اب : ٍ ۱ 1 ۱ ۰ مه ی یر 8 هه ۳ سم شکل ۱-۷-۲۱- نمونه‌ی اتصال تجهیز به سازه تکیه‌گاهی یه انصال انعطاف دب بر و لر زه‌گر ره بر شکل ۲-۷-۲۱- اتصال تجهیز با استفاده از اتصالات انعطاف پذیر و لرزه‌گیر ۹۰ ٩۱۱۵9۳۱۵۵۰۱۲ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱ ۱ اثْر را ۱ ۱ 3 آن -۷ ملاحظات تأسیسات برقی و مکانیکی جدول ۱-۷-۲۱- میزان تحمل پمپ‌ها با توان تا ۱۰۰ اسب بخار تابلوهای کنترل و تابلوهای برق ۶-۱-۷-۱- با توجه به اصل هزینه- فایده در پدافت ات انفجار برای نصب و عبور تجهیزات و تأسیسات ۵-۲-۲ الزامی است. در این اتاق تجهیزات آشکارس ۹۱ 2۲۱۵۵۱۰۷۲ م شتاب تجهیزات مخ شتاب بدون ایجاد آسیب ۴/۵ ۳/۵ ۴ ۴ ۴/۵ ۳ ۳ ۴۳/۵ ۴۳/۵ ۳/۵ ۳/۰ ۳/۵ د غیرعامل, ایجاد فد (مانند موتورخانه, اتاو تمان (و بحران)» با ازی 9 اعلام دود << تردد افراد و سامانه ار: ۷ ٩5۲۱۵ ساهای مقاوم در براب برق, اتاق هواساز رد. رعایت الزامسات بحخه باطات اضطراری (مان ْ حِ زا ن نه د -------- صفحهٔ بعد -------- ۲-۷-۱ ملاحظات تأسیسات مکانیکی ۱-۲-۷-۱- مقررات کلی انفجار دارای آثاری نظیر موجء حرارت. ترکش اولیه و ثانویه. آوارء گرد و غبارء دود و آلودگی ناشی از انتشار گازهای مختلف (از جمله منواکسیدکربن) است. این پیامدها (بر اساس نوع و فاصله محل انفجار) بر تأسیسات مکانیکی و عملکرد آن‌ها تأثیرگذار بوده و باید تمهیدات لازم برای حفاظت.کاهش آسیب‌پذیری و استمرار فعالیت آن‌ها تا حد امکان, در نظر گرفته شوند. بدین‌رو تأسیسات باید در مکان‌هایی تعبیه شوند که در درجه اول آسیب نبینند (به‌ویژه در ساختمان‌های گروه ۱) و در صورت آسیب‌دیدن, مرمت‌پذیر باشند و در نهایت. تلفات جانی بر اثر آسیب‌دیدگی و ۱-۱-۳-۷-۱- دهانه‌های ورودی تأسیسات. به ویژه بازشوهای ورود (و خروج هوا) باید خارج از حریم آوار (جزء ۳-۱-۲-۲-۲۱) قرار گیرند. در غیر این صورت. تمهیدات لازم برای ایمنی آنها اتخاذ شود. ۲-۷-۱ ۲-۱- برای ته‌نشینی گردوغبار و تخلیه سریع آن‌ها و دود ناشی از آتش‌سوزی, هم‌چنین جایگزینی هوای سالم, باید تجهیزات لازم, تعبیه شود. وجود چنین تأسیساتی, علاوه بر کاهش خفگی افراد. امدادرسانی به آسیب‌دیدگان را نیز سهولت می‌بخشد. ۳-۱-۲-۷-۱- محل تأسیسات تا حدامکان باید از ساختمان اصلی جدا باشد. ۴-۱-۲-۷-۱- مکان‌هایی که تجهیزات اصلی, تأسیسات نیروی برق اضطراری (مانند مولدهای برق اضطراری)» لوله‌های قائم شبکه بارنده و آتش‌نشانی, سامانه اعلام حریق, سامانه تخلیه گرد و غبار و دود.تأسیسات پرخطر (مثل مخزن سوخت) و دودکش‌ها در آن‌ها قرار می‌گیرند. باید با دیوارها و سقف‌های ایمن محافظت شوند (رعایت اصل استحکام). ۵-۱-۲-۷-۱- عبور کانال‌هاء لوله‌های تأسیساتی و دودکش‌ها در جداره دیوارهای خارجی و یا نمای ساختمان‌هاء مجاز نمی‌باشد. در غیراین‌صورت. معبر (کانال) آن‌هاء باید در برابر فشار بازتاب(بند ۱ ۳-۳-۳-۲)» مقاوم باشد. ۶-۱-۲-۷-۱- تجهیزات تأسیساتی» لوله‌ها و کانال‌های روی پشت‌بام. باید در برابر پیامدهای انفجار و یا دستکاری افرادء محافظت شوند. ۷-۱-۲-۷-۱- عایق حرارتی کانال‌ها و لوله‌هاء باید از مواد مصالح غیرقابل اشتعال باشند و عایق لوله‌های سردوگرم نباید جاذب رطوبت باشند. ۹۲ ٩۲۱۱۵9۳۱۵۵۰۱۲ -------- صفحهٔ بعد -------- ۷-۱ ملاحظات تأسیسات برقی و مکانیکی ۸-۱-۲-۷-۱- در ورودی و خروجی هواء باید تمهیدات ایمنی در برابر پیامدهای انفجار (مانند دمپر ضدانفجار)» اتخاذ گردد. ۹-۱-۲-۷-۱- در کانال‌های مستقیم هوا در فواصل لازم و محل اتصال آن‌ها به دستگاه. باید از اتصالات و یا قطعات لاستیکی مقاوم و نسوز (مانند لاستیک‌های ساخته شده از ترکیبات موادی مانند 58108 و 87818-80۷ و یا مواد سیلیکونی) استفاده شود. ۱۰-۱-۲-۷-۷۱- درصورت عبور لوله وکانال هوا از درز انبساط یا انقطاع ساختمان, باید از حلقه انبساط. لرزه‌گیر و یا اتصالات خرطومی با انعطاف‌پذیری سه محوره (متناسب با تغییرمکان‌های سازه)؛ استفاده گردد. ۱۱-۱-۲-۷-۱- سامانه‌های هوارسانی. تهویه مطبوع و دمنده‌های هواء علاوه بر قطع خودکار در حالت اضطراری, باید به صورت دستی نیز سریعا قابل‌قطع باشند. در صورت بروز آتش‌سوزی, هواکش‌ها نیز باید به ترتیب فوق عمل نمایند. برای جلوگیری از بروز فشار منفی در هنگام قطع سامانه‌هاء از دمپرهای کم نشت استفاده شود. ارجح است این دستگاه‌ها خاموش نشوند. بلکه باید تحت کنترل سامانه مدیریت تخلیه دود قرار گیرند. در هنگام خروج اضطراری افرادء تمهیدات لازم اتخاذ شود. ۱۳-۱-۲-۷-۱- تأسیسات ساختمان به‌ویژه شیرآلات. دمپرها و سایر ابزار و ادوات کنترل دستی, باید دارای نقشه و علائم راهنما بوده در محل‌های مناسب قابل مشاهده, نصب شوند. ۱۴-۱-۲-۷-۱- اجرای لوله‌های اصلی به‌صورت آویز از سقف طبقات. به‌ویره در دسترسی و ۱۵-۱-۲-۷-۷۱- ایجاد فضای هوابند و درزبندی ورودی‌های ساختمان. الزامی است. ۱۶-۱-۲-۷-۱- مهندس تأسیسات باید با هماهنگی طراح معماری و مهندس سازه, نسبت به اجرای بند ۶-۱-۷-۲۱ و جزءهای ۴-۱-۲-۷-۲۱. ۵ ۸و ۱۴ اقدام نماید. ۲-۲-۷-۱ سامانه‌ی تهویه و تخلیه هوا سامانه‌ی تهویه. هوای تازه مورد نیاز را تامین نموده و آلودگی‌ها را به حد مجاز, کاهش می‌دهد. در طراحی, اجرا و نگهداری این سامانه. باید علاوه بر رعایت الزامات مبحث چهاردهم ( تأسیسات گرمایی. تعویض هوا و تهویه مطبوع). موارد زیر نیز مدنظر قرارگیرد: ۹۳ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱-۲-۲-۷-۷۱- سامانه‌های تهویه‌ی ساختمان. برای بهره‌برداری پایدار طراحی شوند. ۲-۲-۲-۷-۱- کانال‌های هواء باید در محل‌های عبور از دیوار و نصب به دستگاه دارای ۳-۲-۲-۷-۱- از اتصالات قابل‌انعطاف. لرزه‌گیرهاء اتصالات خرطومی و جاذب تکانه در آویزها و نگهدارنده‌های کانال‌ها در محل‌های با احتمال برخورد موج انفجار استفاده شود. ۴-۲-۲-۷-۱- برای جلوگیری از اثرات پالس الکترومغناطیس, تمهیدات مکمل باید اتخاذ شود. ۳-۲-۷-۱ سامانه‌های سرمایش و گرمایش در کاربرد سامانه‌های سرمایش و گرمایش. علاوه بر رعایت الزامات مبحث چهاردهم (تأسیسات گرمایی تعویض هوا و تهویه مطبوع)» موارد زیر باید در نظر گرفته شوند: ۱-۳-۲-۷-۱- در ساختمانهای گروه ۱ باید از بکارگیری سامانه‌های تبرید با احتمال نشت بالا و یا تبریدی دارای کویل مستقیم (و مانند آن) خودداری گردد. در صورت استفاده از مبرد کم‌خطر از نظر اشتعال‌پذیری و سمی بودن. استفاده از سامانه‌های تبریدی دارای کویل مستقیم مجاز می‌باشد. این امر برای ساختمان‌های گروه ۲ مورد توصیه اکید می‌باشد. ۲-۳-۲-۷-۷۱- در سایر ساختمان‌ها. درصورت کاربرد سامانه‌های اشاره شده در بند ۱-۳-۲-۷-۱. هنگام اخطارحملات هوایی. باید گازها و یا مواد مبرد داخل آن‌ها در فضای بیرونی ۳-۳-۲-۷-۱- استفاده از دستگاه‌های گرم‌کننده وخنک‌کننده ویژه (به‌خصوص وسایل حرارتی با سوخت گاز. مایع و جامد) مجاز نبوده و نصب بخاری برقی فقط با رعایت الزامات مبحصث ۴-۳-۲-۷-۱- استفاده از سامانه‌های تهویه مطبوع (مانند هواساز) توصیه می‌شود. ۵-۳-۲-۷-۱- تاحدامکان. از سامانه‌های دارای شبکه لوله‌کشی سیال حامل انرژی (مانند ۶-۳-۲-۷-۱- درصورت بکارگیری فن‌کویل, اجرای لوله‌ها از کوتاه‌ترین مسیر صورت گیرد. هم‌چنین از اجرای دریچه هوای تازه در دیوار خارجی پشت فن‌کویل خودداری شده و هوای تازه از طریق هوارسانی مرکزی و فیلتراسیون تامین گردد. ۷-۳-۲-۷-۱- لوله‌ها و کانال‌ها باید دارای اتصالات انعطاف‌پذیر سه‌محوره (متناسب با تغییرمکان‌های سازه) و قطعه انبساطی در محل نصب دستگاه‌ها و محل عبور آن‌ها از دیوارها باشند (شکل ۳-۷-۲۱). ۹۴ -------- صفحهٔ بعد -------- ۷-۱ ملاحظات تأسیسات برقی و مکانیکی شکل ۳-۷-۲۱ اتصال انعطاف‌پذ یر کانال در محل نصب دستگاه موارد لازم. با اجرای تمهیدات مناسب. قابلیت تحمل و جابجایی در اثر تکانه ناشی از انفجار راء داشته باشند. ۹-۳-۲-۷-۱- با رعایت مفاد مبحث چهاردهم. بهتر است از لوله‌های ترموپلاستیک مجاز و دارای عایق غیرقابل اشتعال (به استثنای سامانه‌های بارنده‌ی خودکار) بجای لوله‌های فولادی سیاه» استفاده شود. ۱۰-۳-۳-۷-۱- از لوله‌های فولادی بی‌درز (برای شرایط دشوار و تحمل ضربات فیزیکی) مطابق مبحث چهاردهم استفاده شود. ۱۱-۳-۲-۷-۱- لازم است موتورخانه. اتاق هواساز و سایر تجهیزات مهم در مکانی مقاوم در برابر پیامدهای انفجارء قرار گیرند. به طور کلی موتورخانه‌ها تا حدامکان, خارج از ساختمان جانمایی ۱۲-۳-۲-۷-۱- از دو یا چند تجهیز (مانند دیگ حرارتی, چیلرء پمپ برج‌های خنک‌کننده)» با هم‌پوشانی کافی (رعایت اصل پراکندگی) استفاده شود. ۱۳-۳-۲-۷-۱- تجهیزاتی مانند پمپ‌ها و مخازن بصورت افقی و روی کف نصب شوند. ۱۴-۳-۲-۷-۱- مشعل‌های حرارتی موتورخانه‌ها باید دوگانه‌وز باشند. ۹۵ ٩۱۱۵۵9۳۱۵۵۰۷۲ -------- صفحهٔ بعد -------- متناسب با پیش بینی شرایط بحران و مصرف دست‌کم سه شبانه‌روز باشد. این مخازن باید در ۱۶-۳-۲-۷-۱- از سامانه‌ها و تجهیزات تأسیساتی مرمت‌پذیر استفاده شود. ۱۷-۳-۲-۷-۱- محل نصب تجهیزات جانبی موتورخانه (مانند مخزن انبساط بازء برج خنک‌کننده, چگالنده -کندانسور- هوایی)» باید در برابر پیامدهای انفجار ایمنی لازم را داشته باشد. ۱۸-۳-۲-۷-۱- سامانه مدیریت هوشمند تأسیسات ساختمان, با رعایت الزامات امنیتیء توسط شرکت‌های داخلی و بدون وابستگی به بیگانه, با رعایت الزامسات مبحث سیزدهم. طراحی و اجرا شود. ۴-۲-۷-۱- گازرسانی طراحی و لوله‌کشی گاز طبیعی در ساختمان, نصب وسایل گازسوز و نصب دودکش‌هاء علاوه بر الزامات مبحث هفدهم (لوله‌کشی گاز طبیعی ساختمان‌ها)» موارد زیر را باید برآورده نماید: ۱-۴-۲-۷-۱- اجرای شبکه گاز در داخل ساختمان مجاز نمی‌باشد. این ممنوعیت شامل موتورخانه و آشپزخانه‌ی رستوران مرکزی و بخش‌های آزمایشگاهی مرکزی نمی‌شود. ۲-۴-۲-۷-۱- نصب شیر خودکار قطع گاز حساس در مقابل زلزله و تکانه‌های ناشی از انفجار در نقطه ایمن ورودی ساختمان, الزامی است. ۳-۴-۷-۷-۱- نصب شیر خودکار قطع جریان کاز اضافی (برای جلوگیری از غبور پیش از احن گاز). الزامی است. ۹۶ -------- صفحهٔ بعد -------- ۷-۱ ملاحظات تأسیسات برقی و مکانیکی 4 ۰ ۹ جوا ۷ ۹ ۵ ۸ ‌ ۹ + ۸ / یا در ۱ ۳ ( +۲ ۰ ی ز ی ۳ ده .۰ ۳ 5 ۰ 1۰ یف : 1 ۰ ۱ آنر پا :۱ ۳ : اج ور 0 ی ۳ 1 : 0 مس ۰ ۱ ۰ ۱ 4 1 ۳ یا ۷ ۷ ۰ ۳ سس : ۳ ۳۳ ۱ ۴ | مس ۹ ۹ ۷ نش + : 9 ۱ : ۱ : ۴ 1ر۸ و و ۱ هر شکل ۴-۷-۲۱- شیر خودکار قطع جریان گاز حساس در مقابل زلزله قائم و افقی معمولی اعض یک نس سس 0 ویک و سس هس ور یی ی سا ِ ا ۰ مدا یه ۱ 1 بر :۲« / ۰ ۳2 ان مه ۳ ا ۱ ۱ ۱ مس را ۷ ۱ ۰ 4 ۷ " [ ای 11 ی ۹ ۳ یت 3 ۲ انشیر پا 8 ۹ ۱ ۸ ۶ یم زر ی ی شکل ۵-۷-۲۱- شیر خودکار قطع جریان گاز حساس در مقابل زلزله قائم و افقی فلنجی ۴-۴-۲-۷-۱- استفاده از وسایل ایمنی مضاعف مانند گازیاب (آشکارساز گاز طبیعی)» آشکارساز منواکسیدکرین و کنترل وجود اکسیژن (در موتورخانه, آشپزخانه مرکزی و فضاهای امن)» الزامی است. ۵-۴-۲-۷-۱- شیر قطع سریع گاز دارای علائم راهنما و قابل دسترس افراد مجازء در ورودی‌های محوطه و ساختمان باید نصب شود و تمهیدات فنی لازم برای تخلیه اضطراری گاز موجود در لوله‌ها به فضای باز و ایمن, اتخاذ شود. ۶-۴-۲-۷-۱- وارسی سلامت لوله‌های گاز طبیعی, دستگاه‌های گازسوز و دودکش‌ها. پس از هر انفجار آسیب‌زاء الزامی است. ۹۷ ٩5۲۱۵9۳۱۵۵۷۰۷۲ -------- صفحهٔ بعد -------- ۵-۲-۷-۱ تأسیسات آبرسانی در طراحی؛ اجرا و سایر کارهای تأسیسات آبرسانی, علاوه بر رعایت الزامسات مبحخث شانزدهم (تأسیسات بهداشتی)» باید موارد زیر مدنظر باشند: پیش‌بینی شرایط بحران صورت گیرد. ۲-۵-۲-۷-۱- مخازن آب ذخیره در فضای ایمن قرار گیرند. ۳-۵-۲-۷-۱- آب حداقلی بهداشتی, در زمان بحران, از طریق رایزر جداگانه و انشعاب کم‌آیده» مجهز به پمپ جایگزین متصل به برق اضطراری تامین گردد. ۴-۵-۲-۷-۷۱- استفاده از لوله‌های چندلایه (تا قطر موجود) و با رعایت ضوابط مبحث شانزدهم ۵-۵-۲-۷-۱- در سامانه‌ی لوله‌های فولادی, استفاده از اتصالات قابل انعطاف. لرزه‌گیرها. شیلنگ‌های خرطومی, اتصالات آکاردئونی مقاوم در برابر آتش یا حلقه‌های انبساطی در لوله‌های افقی طویل و در محل تقاطع لوله‌ها با دیوارهای اصلی لازم است (شکل ۶-۷-۲۱). ۰ ۴ پ پ 3 ا ۳ 1 شکل ۶-۷-۲۱- استفاده از حلقه‌های انبساطی در لوله‌های آبرسانی فولادی ۶-۵-۲-۷-۷۱- تغذیه شبکه آبرسانی بهداشتی از دو سس" جداگانه ساختمان انجام شده و بوسیله شیرآلات در هر طبقه به یکدیگر متصل شوند. اک اک اک ان اکن که نا اس بر ار که و و و ۹۸ ٩۱۱۵9۳۱۵۵۰۷۲ -------- صفحهٔ بعد -------- ۷-۱ ملاحظات تأسیسات برقی و مکانیکی ۷-۵-۲-۷-۱- شیرآًلات قطع سریع مجهز به ضربه قوچ‌گیر در ورودی و رایزرهای اصلی شبکه آبرسانی ساختمان نصب گردد. ۸-۵-۲-۷-۱- ذخیره‌سازی و نگهداری آب آشامیدنی به‌صورت ایمن و یا بسته‌بندی توصیه می‌شود. ۶-۲-۷-۱ تأسیسات فاضلاب در طراحی, انتخاب مصالح, اجرا و نگهداری تأسیسات فاضلاب. باید علاوه بر رعایت الزامات مندرج در مبحث شانزدهم (تأسیسات بهداشتی) موارد زیر نیز لحاظ شوند: ۱-۶-۲-۷-۱- در صورت وجود فضای امن و یا پناهگاه در پایین‌ترین طبقه ساختمان, پیش‌بینی تمهیدات تخلیه سریع بیشینه جریان لحظه‌ای پساب و فاضلاب (در موارد شکستگی, واژگونی و جاری شدن یکباره محتویات لوله‌هاء رایزرها و مخازن آب در پیامد انفجار)» با اجرای چاله آب جمع‌کن و یا کفشوی به تعداد و قطر مناسب ضروری است. ۲-۶-۲-۷-۱- تمهیدات لازم برای تخلیه آب حاصل از شکست لوله‌ها و جمع‌شده براثر اطفاء حریق در طراحی و اجرای تأسیسات فاضلاب. اتخاذ شود. ۳-۶-۲-۷-۱- سامانه‌ی لوله‌کشی فاضلاب علاوه برمقاومت و تکیه‌گاه‌های کافی. باید دارای انعطاف پذیری لازم در مقابل تغییرشکل‌های ناشی از فشار حاصل از انفجار باشد. ۴-۶-۲-۷-۱- لوله‌های افقی فاضلاب. آب باران و هواکش فاضلاب در زیر سقف فضاهای مهم ۵-۶-۲-۷-۱- شیریکطرفه خروجی فاضلاب ساختمان‌ها جهت جلوگیری از برگشت فاضلاب ۷-۲-۷-۱ تأسیسات آتش نشانی برای محافظت در برابر آتش در هنگام حریق و مباحث مرتبط با اطفاء حریق, علاوه بر الزامات مبحث سوم (حفاظت ساختمان‌ها در مقابل حریق)» موارد زیر باید لحاظ شوند: ۱-۷-۲-۷-۱- استفاده از آشکارسازهای حساس به دود و حرارت و سامانه هشدار و اعلام‌حریق و شبکه بارنده خودکار, الزامی است. ۲-۷-۲-۷-۱- اجرای رایزرهای مرطوب و خشک و جعبه آتش‌نشانی ضروری می‌باشد. سس -------- صفحهٔ بعد -------- بر را اک کت ۳-۷-۲-۷-۱- نصب اتصالات قابل انعطاف. لرزه‌ گیرهاء لوله‌های قابل انحناء و یا شیلنگ‌های خرطومی مقاوم در برابر آتش, در لوله‌های افقی آتش‌نشانی طویل و محل گذر از دیوارهای اصلی لازم است. ۴-۷-۲-۷-۱- رعایت موارد زیر الزامی است: الف- تغذیه شبکه‌های خشک و مرطوب آتش‌نشانی از دو یا چند سامانه و مسیر جداگانه. ب- تغذیه شبکه آتش‌نشانی ساختمان از آب شهری, علاوه بر وجود آب ذخیره کافی مجهز به پمپاز ج- نصب پمپ‌های جایگزین (رزرو) برگی و دیزلی. د- تغذیه پمپ‌های اصلی و جایگزین از نیروی برق اضطراری. ۰- تامین فشار ثقلی آب شبکه آتش‌نشانی در صورت امکان. و- آموزش و تمرین دوره‌ای کارکنان و یا ساکنان برای امداد. نجات و استفاده از تجهیزات آتش‌نشانی. ۵-۷-۲-۷-۱- محل و نحوه نصب کپسول‌های آتش‌نشانی به گونه‌ای انتخاب شود که کپسول‌ها در اثر برخورد موج انفجارء آسیب نبینند و باعث آسیب جانی نشوند (مانند نصب در حفره‌های داخل دیوارها) ۶-۷-۲-۷-۱- نقشه و علائم راهنمای شبرنگ برای تعیین محل کپسول و جعبه آتش‌نشانی و خروج اضطراری در فضاهای عمومی و راهروها باید نصب شوند. ۸-۲-۷-۱- زیرساخت‌های تأسیساتی در محوطه ۱-۸-۲-۷-۱- زیرساخت‌ها و تأسیسات محوطه. باید بیش از یک تجهیز کنترلی داشته باشند. ۲-۸-۲-۷-۱- تامین حداقل دو انشعاب جبرانی, قابل کنترل و انعطاف‌پذیر با فاصله مناسب از ۳-۸-۲-۷-۷۱- زیرساخت‌ها و تأسیسات اصلی محوطه ساختمان, باید بصورت مدفون در کانال آدم‌روی مقاوم. با رعایت الزامات بند ۰۱۰-۴-۲-۲-۲۱ قرار گیرند. ۴-۸-۲-۷-۱- تأسیسات پرخطر (مانند تأسیسات گازرسانی و مخازن سوخت - موضوع بند ۵-۱-۲-۲-۱) در حریم آوارمجاز نیست. ۵-۸-۲-۷-۱- تأسیسات پرخطر در محوطه. باید دست کم به میزان ۱/۵ برابر شعاع اثرگذاری انفجار آن‌هاء از ساختمان فاصله داشته باشند. در غیر این‌صورت باید با معماری مناسب و سازه مقاوم, پیامدهای انفجار آن‌ها محدود شوند. ِ ۱. ۰ -------- صفحهٔ بعد -------- ۷-۱ ملاحظات تأسیسات برقی و مکانیکی ۷ ۶-۸-۲-۷-۱- در صورت الزام هم‌جواری تأسیسات پرخطرء باید با معماری مناسب و اتخاذ تمهیدات لازم, پیامدهای انفجار هریک به خود محدود شوند. ۱ ۷-۸-۲-۷-۱- نصب مخازن اکسیژن مایع در محوطه یا فضاهای محصور (به خصوص فضاهای بیمارستانی). باید با حفظ ضوابط ایمنی مربوطه صورت پذیرد. ۸-۸-۲-۷-۱- نصب شیرهای آتش‌نشانی در محوطه. مطابق با ضوابط سازمان آتش‌نشانی و خدمات ایمنی الزامی است. ۹-۸-۲-۷-۱- برای تسهیل امداد و نجات در بحران, باید تأسیسات موردنیاز (نظیر آب. آب‌گرم. برق و تلفن) در محوطه ساختمان‌ها تاحدامکان پیش‌بینی شود. ۳-۷-۷۱ ملاحظات تأسیسات برقی از دیدگاه پدافندی, وظیفه تأسیسات برقی ساختمان علاوه بر تأمین انرژی پایدار و مطمئن, شامل سامانه‌های مخابراتی. اطلاع‌رسانی. پایش. اخطار و شبکه‌های رایانه‌ای نیز می‌باشد. با توجه به جایگاه ویژه تأسیسات برقی ساختمان در کارآمدی, ایمنی و استمرار فعالیت در ساختمان, رعایت اصول پدافند غیر عامل در طراحی و اجرای تجهیزات الکتریکی و الکترونیکی ضروری می‌باشد. در این راستا اجتناب از نصب این تجهیزات در مناطق پر خطر می‌تواند احتمال از دسترس خارج شدن آن‌ها را کاهش دهد. از سوی دیگر نگرش جداسازی این تجهیزات در طراحی‌هاء می‌تواند به عنوان مناسب‌ترین گزینه در حفظ ارتباطات و امنیت انرژی الکتریکی ساختمان مطرح گردد. از نظر سازه‌ای, دیوارها و کف‌هایی که در مجاورت تجهیزات مرکزی تأسیسات برقی قرار دارند باید از عناصر سازه‌ای مقاوم ساخته شده باشند. تقویت سازه ای مسیر کابل‌های تغذیه اصلی مربوط به برق عادی (نرمال). اضطرای, برق بدون وقفه (در صورت استفاده از برق بدون وقفه مرکزی و با منطقه‌ای) و شفت کابل‌های داخل ساختمان مربوط به سامانه‌های ایمنی (مطابق مبحث سیزدهم مقررات ملی) جهت حفظ ایمنی و تداوم برق‌رسانی ساختمان توصیه می‌گردد. نگهداری نقشه‌های نهایی ساخت تأسیسات برقی ساختمان در محل امن و قابل دسترس, نزدیک درب ورودی الزامی است. ۱-۳-۷-۱ مقررات کلی رعایت مفاد این بخش, علاوه بر الزامات مبحث سیزدهم مقررات ملی ساختمان (طرح و اجرای تأسیسات برقی ساختمان‌ها) الزامی است. سس -------- صفحهٔ بعد -------- اه اه و ال .۰ ما حچ ی با اه ۳ ی *. د اد ۰ ۵ 2 ۲ بش ۰ ی ی 7 ست ی ۱ ۰ ۳ ۰ ۳ اک ال ی ً, - ۰ زا ل ۱5 0 ب ۴ "٩ ۳ 3 ۱ 3 *" ای 8 ۰ راو ل ل 9 ی ز ی او ]۲ ۰ رو ۱ 1 3 ۹ ‌- نا [] ل - ۳ .۰ و رح ‎٩ 9 اس ۰ ۱ 8 + در ۰ 9 88 ۰ ۰ ۲ ۴ ل ۰ ۰ ۰.۰ ند ۱ ۰ - ه 98 ۰ مر ل 1.۹ اه ۰ ل ّ بت ۰ 1 7 زو ۰ ی 2 2 ۰ ۰ ۱-۱-۳-۷-۱- در طراحی سامانه توزیع برق فشار ضعیف ساختمان, سه بخش عادی, اضطراری و ایمنی در نظر گرفته شود. برق عادی تنها توسط برق شهر تغذیه شده و جهت برق‌رسانی به تجهیزات برقی با درجه اهمیت کم استفاده می‌گردد. بخش برق اضطراری باید در صورت قطع برق شهر به صورت خودکار و طی کوتاه‌ترین فاصله زمانی ممکن به مولدهای برق اضطراری موجود در ساختمان متصل شده و بارهای الکتریکی با اهمیت را تغذیه نماید. بخش برق ایمنی باید به سامانه منبع تغذیه پشتیبان شامل باطری و شارژ آن و یا منبع تغذیه برق بدون وقفه (۳5(]) متصل گردد و تأمین انرژی بارهای حساس مانند روشنایی مسیرهای فرار و فضای امن. سامانه‌های اخطار و اعلام حریق. سامانه‌ها و روشنایی موجود در اتاق مدیریت بحران, سامانه‌های امنیتی و شبکه‌های رایانه‌ای را بر عهده بگیرد. استفاده از منبع تغذیه بدون وقفه جهت اطلاع‌رسانی و مراکز مخابراتی و نیز منبع تغذیه پشتیبان برای سامانه اعلام حریق پیشنهاد می‌شود. همچنین به منظور حفظ قابلیت اطمینان برق‌رسانی. توصیه می‌گردد ترانسفورماتورهای برق فشار متوسط. مولدهای برق اضطراری, برق بدون وقفه مرکزی, تابلوهای برق فشار متوسط. تابلوهای فشار ضعیف اصلی مربوط به برق عادی (نرمال)» اضطراری و بدون وقفه در اتاق‌ها و یا فضاهای مجزا از هم قرار گیرند. ۲-۱-۳-۷-۱- برای جلوگیری از شکست لوله‌های برق, پیش‌بینی‌های لازم در محل‌های درز انبساط انجام شود و تا حد امکان از اتصالات انعطاف‌پذیر استفاده گردد. ۳-۱-۳-۷-۱- چراغ‌های جهت‌دار ایمنی با باتری داخلی باید در مسیرهای فرار جهت نمایش مسیر خروج از ساختمان مدنظر قرار گیرد. همچنین توصیه می‌گردد جهت روشنایی فضای امن ساختمان و اتاق مدیریت بحران علاوه بر روشنایی معمول از چراغ‌هایی با باتری داخلی نیز استفاده شود. ۴-۱-۳-۷-۱- علاوه بر چراغ‌های ایمنی نمایشگر سمت خروج با باتری داخلی. چراغ‌هایی متصل به نیروی برق ایمنی در راهروهاء اماکن عمومی و فضاهای تجمع افراد. طراحی و نصب گردد. ۵-۱-۳-۷-۱- از نصب هر گونه چراغ آویز در فضاهای عمومی اجتناب گردد. پوشش چراغ‌ها باید از جنس مواد پلاستیکی بوده و به نحوی باشند که در هنگام اصابت ضربه یا شکستن موجب جراحت در افراد نشوند. ۶-۱-۳-۷-۱- ایجاد فشار مثبت در محل نصب تجهیزات حساس الکتریکی, الکترونیکی و مخابراتی مانند اتاق تابلوهای برق و اتاق کنترل توصیه می‌شود. تا حد امکان سامانه تهویه اتاق‌های تأسیسات برقی ساختمان از سامانه تهویه مرکزی ساختمان مجزا باشد. ۱۰۲ -------- صفحهٔ بعد -------- ۷-۱ ملاحظات تأسیسات برقی و مکانیکی ۷-۱-۳-۷-۷۱- نگهدارنده‌های لوله‌ها و سینی‌های کابل باید استحکام لازم جهت تحمل تکانه‌های ناشی از انفجار را داشته باشند. ۸-۱-۳-۷-۱- استفاده از کابل دفنی در فضای خارجی ساختمان توصیه می‌گردد. از مواد ضد حریق مناسب در فضای خالی محل ورود کابل‌های فشار متوسط و فشار ضعیف به ساختمان و اتاق تجهیزات برقی استفاده گردد. ۹-۱-۳-۷-۱- موتورهای الکتریکی, تابلوهای برق, تابلوهای کنترلی. ترانسفورماتورها و مولدهای برق اضطراری باید به گونه‌ای بر روی سازه فونداسیون مهار شوند که از حرکات جنبی بیش از حد این تجهیزات در اثر موج انفجار جلوگیری به عمل آید. ۱۰-۱-۳-۷-۱- در طراحی تابلوهای برق ساختمان‌هایی که دارای سامانه‌های الکترونیکی حساس و یا مدارهای کنترلی دیجیتال هستند. باید از تجهیزات حفاظتی اضافی جهت مقابله با اضافه جریان و اضافه ولتاژ استفاده شود. ۱۱-۱-۳-۷-۷۱-در طراحی تأسیسات برقی ساختمان به منظور اجتناب از تداخل الکترومغناطیسی, الزامات استاندارد 61000 ۳6 رعایت گردد. ۱۳-۱-۳-۷-۱- در مرحله طراحی لوله‌های برق رزرو و مدارهای تغذیه‌کننده اضافی در تابلوهای برق جهت توسعه‌های آینده مدنظر قرار گیرد. ۲-۳-۷-۱ سامانه ار تباطی ۱-۲-۳-۷-۷۱- از سامانه تلفن آتش‌نشان (تلفن اضطراری) که بطور مستقیم و پیوسته به مراکز امدادی مرکزی متصل شده باشد. استفاده شود. ۲-۲-۳-۷-۷۱- استفاده از فیلترینگ مناسب در سامانه‌های مخابراتی جهت تفکیک و پالایش امواج مزاحم فقط برای ساختمان‌های گروه ۱. توصیه می‌شود. ۳-۲-۳-۷-۱- مدارهای سامانه‌های اطلاع‌رسانی و هشداردهنده باید مستقل بوده و نباید با مدارهای دیگر داخل یک لوله اجرا شوند. این مدارها در قسمت‌های مختلف ساختمان. حداقل در دو مسیر مجزا از همدیگر اجرا گردند. ۴-۲-۳-۷-۱- کابل‌های سامانه‌های جریان ضعیف تا حد امکان شیلددار بوده و باید به صورت جداگانه از سایر مدارهای سامانه‌های دیگر کشیده شوند. ار ,۱ هه ۱۵۵.۱۱ ات۱ ار -------- صفحهٔ بعد -------- ۵-۲-۳-۷-۱- برای کابل‌های کنترلی و مخابراتی, استفاده از کابل‌های فیبر نوری عموماً به هادی‌های مسی ترجیح داده می‌شوند. ۶-۲-۳-۷-۱- به منظور اخطار بموقع به ساکنین درهنگام تهدیدات. ساختمان دارای سامانه اطلاع‌رسانی داخلی باشد. ۳-۳-۷-۱ سامانه برق اضطراری و ایمنی ۱-۳-۳-۷-۱- مولدهای برق اضطراری, باید برای تأمین توان الکتریکی سامانه‌های هشدار, روشنایی مسیرهای خروجی» روشنایی فضاهای امن علائم خروج, سامانه‌های مخابراتی اضطراری» تجهیزات اعلام حریق, پمپ‌های آتش‌نشانی و آبرسانی» سامانه تخلیه دود و آسانسورهای اضطراری در یک نقطه امن تعبیه شوند. در تعیین ظرفیت مولدهای برق اضطراری امکان توسعه‌های آینده ۷-۳-۳-۷-۱- محل نصب مولدهای برق اضطراری در فضاهای ایمن و مقاوم در برایر انفجار در ۳-۳-۳-۷-۱- مخزن سوخت ذخیره باید به اندازه کافی دور از دیزل ژنراتور و تا حد امکان بصورت مدفون تعبیه شده باشد. در غیر این صورت مخزن سوخت ذخیره باید در فضای محافظظت شده و مقاوم در برابر انفجار قرار گیرد. ظرفیت مخزن ذخیره باید برای ذخیره‌سازی مصرف سوخت برای سه روز طراحی شده باشد و مخزن سوخت روزانه دیزل ژنراتور دارای ظرفیت سوخت مورد ۴-۳-۳-۷-۱- جهت اتصال دیزل ژنراتور اضطراری سیار به سامانه فشار ضعیف ساختمان, باید تمهیدات لازم در تابلوی برق اصلی ساختمان لحاظ گردد. ۵-۳-۳-۷-۱- مولدهای برق اضطراری» عموماً نیازمند دریچه‌های لووردار و یا بازشوهای با خم‌های اضافی برای تهویه مولد در حال کار می‌باشند. به گونه‌ای که اثرات موج انفجار برروی مولد اضطراری کاهش یابد. ۶-۳-۳-۷-۱- مولدهای برق اضطراری باید در دو نقطه مختلف و با فاصله‌ی مناسب از یک‌دیگر, قادر به تأمین توان اضطراری ساختمان باشند. ۷-۳-۳-۷-۷۱- کابل‌های توزیع برق اضطراری باید دارای حصار محکم بوده و یا در لوله داخل بتن محصور گردند. ۸-۳-۳-۷-۱- بعضی از اماکن ویژه مانند اتاق‌های عملجیمارستان‌ها نقش سرویس‌رسانی خاص و بحرانی را دارند و به همین سبب نیاز به برق بدون قطعی را دو چندان می‌کنند. بنابراین ۱۰۴ -------- صفحهٔ بعد -------- ۷-۱ ملاحظات تأسیسات برقی و مکانیکی مه بکارگیری تمهیدات لازم جهت تأمین برق پایدار و قابل اطمینان از قبیل منابع انرژی وقفه ناپذیر ۴-۳-۷-۱ ترانسفورماتورها ۱-۴-۳-۷-۱- ترانسفورماتورهای اصلی قدرت باید در صورت امکان در فضاهای داخلی ساختمان و دور از دسترس عموم قرار گرفته باشند. برای ساختمان‌های بزرگ‌ترء ترانسفورماتورها باید بصورت غیر متمرکز و در اتاق‌های مستقل مخصوص خود قرار گیرند تا قابلیت اطمینان را در زمانی‌که یکی از ترانسفورماتورها در اثر انفجار آسیب می‌بیند. افزایش دهند. ۲-۴-۳-۷-۱- محل قرارگیری ترانسفورماتورهای اصلی تا حد امکان از محل نصب مولدهای برق اضطراری دور باشد تا در مواقع حریق و خسارات ناشی از انفجار احتمال از دست رفتن تأمین انرژی الکتریکی کاهش یابد. ۵-۳-۷-۱ اتاق مرکز کنترل و مدبریت ساختمان ۱-۵-۳-۷-۱- این اتاق برای کنترل عملکرد سامانه‌های تخلیه دود. ارتباط با ساکنین. هشداردهنده‌هاء کنترل آتش‌سوزی و تخلیه افراد می‌باشد. برای اتاق‌های حساس کنترلی, مخابراتی و امدادرسانی پانل‌های تکرارکننده اعلام حریق و یا نمایشگر تصویری نشان دهنده محل حریقء به صورت مجزا از هم در نظر گرفته شوند تا امکان اطلاع عملکرد سامانه حریق در موقعیت‌های ۳-۵-۳-۷-۱- پانل‌های تکرارکننده اعلام حریق و یا نمایشگر تصویری نشان دهنده محل حریق باید در نزدیکی نقطه دسترسی مأمور آتش‌نشانی به ساختمان قرار گیرند. اگر مرکز کنترل در مجاورت لابی باشد. باید آن را توسط راهرو یا سطح واسط از لابی جدا نموده و برای مرکز کنترل حریق. سازه مقاوم اجرا نمود. ۶-۳-۷-۲۱- آشکارسازی و اعلام دود و آنش ۱-۶-۳-۷-۱- ترکیبی از آشکارسازهای دود و حرارت با عملکرد سریعء سوئیچ‌های مربوط به کنترل سامانه‌های آبپاش, شستی‌های فشاری دستی, آژیرهای صوتی و نمایشگرهای تصویری باید در سامانه اعلام حریق ساختمان استفاده گردیده تا باعث عکس‌العمل به موقع نسبت به وقوع حریق گردد. ۱۰۵ -------- صفحهٔ بعد -------- ۷-۶-۳-۷-۱- با فعال‌شدن سامانه اعلام حریق باید فرآیندهای کنترل دود. فعالیت سامانه‌های هشدار و اطلاع رسانی آغاز گردیده تا امکان انتقال ساکنین به فضاهای امن در ساختمان مهیا گردد. ۳-۶-۳-۷-۱- سامانه اعلام حریق از نوع آدرس پذیر و کابل‌های سامانه‌ی اعلام حریق از نوع ۴-۷-۲۱- آسانسورهای اضطراری در طراحی‌ها و اجرای سامانه‌های آسانسور و پله‌برقی, علاوه بر رعایت الزامات مبحث پانزدهم مقررات ملی ساختمان (آسانسورها و پله‌های برقی) موارد زیر نیز باید مدنظر قرار گیرد: مورد استفاده قرار گیرند. ۲-۴-۷-۱ در شرایط اخطار حملات هوایی, کابین آسانسورها باید بتوانند در طبقات از قبل تعیین شده متوقف شوند و توسط افراد آتش‌نشان مورد استفاده قرار گیرند. همچنین آسانسورها باید با سامانه اعلام حریق و اتاق مدیریت بحران ارتباط داشته تا در مواقع ضروری از سرویس خارج ۳-۴-۷-۱- در شرایط پس از آسیب احتمالی ساختمان. مأموران آتش نشانی ممکن است آسانسور را برای انجام عملیات آتش‌نشانی و نجات افراد انتخاب نمایند. وجود آسانسور با ملاحظات سازه‌ای خاص و ضد دود. می‌تواند به عملیات مأموران امدادی کمک نماید. لذا باید متناسب با طراحی ساختمان, آسانسورهایی با قابلیت مقاومت در برابر حریق و تجهیزات مربوطه, مطابق با استانداردهای 5۳:۱۷61-72/2009] و 135۳:۳۷61-73/2005 برای انجام عملیات آتش‌نشانی و نجات افراد تعبیه گردد. ۴-۴-۷-۱- برق آسانسورهای امدادی (اضطراری)» باید از طریق مولد برق اضطراری نیز قابل ۵-۴-۷-۱- چاه آسانسور باید درزبندی شده و دارای فشار مثیت هوا باشد.ء تا از نفوذ دود و گرد و غبار به داخل آن و انتقال آلودگی به سایر قسمت‌هاء جلوگیری نماید. ۱۰۶ -------- صفحهٔ بعد -------- ۷-۱ ملاحظات تأسیسات برقی و مکانیکی ۶-۴-۷-۱- در ساختمان‌هایی که طبقات زیرین آن‌ها دارای فضای امن می باشدء اجرای چاهک 9 چاه آسانسور در مجاورت این فضاها مجاز نیست. ۷-۴-۷-۲۱- تابلوی کنترل آسانسور باید دارای باتری داخلی جهمت پیاده کردن مسافران در نزدیک‌ترین طبقه پس از قطع برق باشد. ۵-۷-۷۱ تأسیسات فضای امن با توجه به الزامات بخش ۴-۲-۱ (فضای امن)» مدت محدود استقرار پناه‌گیران (به علت به حداقل ۱-۵-۷-۱ درزبندی کامل درب (بازشو به بیرون فضای امن) و دریچه خروج اضطراری ( بازشو به داخل فضای امن)» برای جلوگیری از ورود دود و گرد و غبار صورت گیرد. ۲-۵-۷-۱ در فضاهای امن با زمان سکونت موقت. از اتصال هرگونه تأسیسات تهویه‌ی هوا خودداری شود (فضای امن تهویه نشده). در فضاهای امن با زمان سکونت زیادء نیاز به تأسیسات تهویه با مشخصات فنی کامل شامل فیلتراسیون و... می‌باشد. ۳-۵-۷-۱- استفاده از سامانه‌های تبرید با احتمال نشت بالا و یاد تبریدی دارای کویل مستقیم (و مانند آن) در فضای امن مجاز نمی‌باشد. ۴-۵-۷-۱ به طور معمول اجزای سامانه کنترل فشار هوای داخل فضاهای امن شامل ۱۰۷ -------- صفحهٔ بعد -------- سس سس ۳ اص : الف) ز(ب) ی شکل ۷-۷-۲۱- سوپاپ ضدانفجار الف) جریان هوای نرمال. ب) جریان هوای اضافی از خارج, ج) جریان هوای اضافی از داخل ۵-۵-۷-۱ چراغ اضطراری (برای مدت استقرار) علاوه بر برق شبکه (قابل تغذیه از مولد برق اضطراری) تعبیه شود. ۶-۵-۷-۱ تابلو اطلاعات مشتمل بر حداکثر مدت استقرار پناه‌گیران و شماره تلفن‌های اضطراری موردنیاز نصب گردد. ۷-۵-۷-۱- تجهیزات نجات ( نظیر تبر و بیل کوچک) و کمک‌های اولیه در فضای امن قرار داده شوند. ۸-۵-۷-۱ علائم شبرنگ در اطراف درب و دریچه خروج اضطراری نصب گردد. ۹-۵-۷-۱- پیش‌بینی‌های لازم در خصوص مایحتاج موردنیاز در مدت مجاز استقرار (مانند آب شرب و غذای خشک) صورت گیرد. ۱۸ -------- صفحهٔ بعد -------- واژه‌نامه فارسی به انگلیسی واژه‌نامه فارسی به انگلیسی آسانسورهای اضطراری 5 ۳۳۵۲۵۵۳۷ آستانه فروریزش (0۳) ۳۲۵۷۵11۵۵ ۲0112096 آشکارسازی و اعلام دود و آتش 0 لک 161601100 ۳1۲۵ بک 5۳۵۵ اتصالات انعطاف پذیر 15 ع[ ۳1۵۳/0 امنیتی 560۳۲ انفجار در هوای آزاد 1 ۸۱۳ ۲۳۲۵۵ ایمنی جانی (5آ) براع1د5 11۵ تابلوهای کنترل 65 00۸1۲۵1 تپ الکترومغناطیسی (۳۸/1۳) ۳۷1۶۵ ع3/1282611 ۳1601۲۵ تجویزی 10101 جداساز 0107 د1 جرم معادل 5 ۳۵1۷۵16 جعبه گلدان ۳10۷/6۲ جوش کام 0 ع۳۵۵[6 چند درجه آزادی 0 06 عع7عع0 عاط‌زاان ۱ (۱110۳) چند عملکردی [۳:11۵۲۵ ۲۵1۷ چیلر پیچشی ۲ 50۳۵۷۷ چیلر جذبی 7 ۸۳۶0۲011۵۵ چیلر گریز از مرکز 7 ا2ع م۲ چیلر هواخنک 7 0ع[0م ۸:۳ حد شکنندگی 141 ازع ۳۲۵ حوزه دور 460 ۳۵۳ حوزه نزدیک 0 ۸62۳ درب‌های هوابند 5 ]۳ ع11 قد6 دریچه پادری 6111 دمپر کم نشت 10۷۷-35-7 سس -------- صفحهٔ بعد -------- راهرو روش مسیر جایگزین سامانه‌ی تهویه و تخلیه هوا سوپاپ ضدانفجار سوپاپ فشار اضافی سیار شکل شبکه‌ی آبپاش شیر خودکار قطع جریان گاز حساس مقابل زلزله ضربه ضریب پسا (کشسانی) طاقت طرح تفصیلی طرح مایه فشار گاز قابلیت استفاده بی‌وقفه کنترل غیرفعال کنترل فعال لحاظ نشده مبدل‌های برق محفظه‌ی هوابند مراکز کنترل موتور مرکز کنترل حریق ۱۱۰ 0۳07 ۸116۳211۷6 ۳۵۱ 4۹ ۳۳۵۲۵۵۷ ۳۵۷/۲ 70 ۷۵11۵110 0 ۳۹۷۱۷۵125 ۳ 81296 ۳۳۶۶۷۲۵ ۷۷۵1۷6067 ۳۵۳۸۵۳۵ ۳ 507 50۱151۳۱6 6 111۳۹1 (11۳) ۳۵01۵۶ 1۳۵۵86 12۷2/6 (51۳) ۳۵۵1۵۲ 16۳6286 51۳6۵13 1 عععد:0۳ 105" 16121] 0 او ده زج 6 هده0 1۳106 ۳۳۲۶5۷۲۵ )۳۶۵( 11۳۵۵1۵1۵ 026۳۵6۲ )10( ۳2331۷6 00۲۵| ۸01۷6 00۲۵1 (11/۸) 1216ام م۸ ۸105 وت وه رمو ان 6 ۸:۲ ۴ 310۱۵۲ 00۵۵| 5 ۳1۲۵ 00۳۵| ۲ -------- صفحهٔ بعد -------- مقاومت مقرر موع رأیلی میراگر ناحیه ار تجاعی ناحیه خردشدگی ناحیه خمیری نسبت تقاضا به ظرفیت نیروی معادل هدف همسان همگن هواساز یک درجه آزادی 8113 60ع11(عع50 6 ااع[|۷ا۳۵ 40 ۳۲6 ات و۱8۱ 6 ۳1۵5116 6 عطنطعسن) 6 ۳1391101۷ 6 ۳۳۳6 (1601) 3۵۸0 202010 1202۵0 ۹۵ ۳۵۹۵۱۷۵۲ 1221 1500 ۳73,05 ۸1۳۲- 12۵1108 ]1 0 0 6و0 عاعا5 (510۳) ۱۱۱ -------- صفحهٔ بعد -------- ۷ 5۲۱۱۵9۳۱۵۵۰۷۲ -------- صفحهٔ بعد -------- ...را اوه تاه هس ی فهرست مراجع قابل استفاده ] ,۳۹۵10۹10 اهادع1زمم۸ ۶و دماج عط ادزدعا ما کعسه ماگ .| 48 ,۳۵۲۵ دعنازانمق۳ ۵0 تا ,3-340-02 -5 77/1 ,اجه لهعنصط0 7 بصعزفعل 2۳6 ۵۳ [ها۵ ۳۵۵۵ .2 6 بیاعاصج1 آهعنصداع76 موصصخ عطا 0۶ 10601 کنا ,655-1 ۶و جعزی06 اصماوزوه۸ احدا8ظ 0۳ 006 ۳۵0 .م00 موصطا10 :3 0 ,76۳56 310۷۷ بفط50 وصه بو6از 0 0ل ,فعطنلو ان -۸/]0.0۳2۷ باقنسدد 2 اعسطنساگ5 ۵ ۵۵۵۵ 1.01 مفوعنظط .4 4 ,۷۵۳ 36 ,از ۸0:1 ۵۶ دامعالط معط ادزدع۴۸ ۵ کعه 5 ۲و صعوز0 ۵۵ .5 ۶ 0602۳61 کناآ ,3120۵ اهعنصط16 ,1015-1300 ,قط۱0510ما 0 ب..0ع دماعدنطعه ۱۷۷ ۳۵۳۵۵۶ «نش۸ فصه ‎٩۵0‏ موحصحخ۸ عط) 67 6لا6 0عزیع1 آععا5 ,یماگ نادزد اکقا ۶و زد 6۰ 3 ,۲0۶۵ [ع6ا5 1و عانهناکصا ۸616۵ ۳۵0111168 آهع ۳۵0 دز عصنلوانسظ اصمادزدعا احماظ و موز .7 7 ,47 .114571 ۸5۲۳ م۸ 1009 ا2نام20 2/2216 ما امتسد/ ۹۱۳۵۵6 .6 5۰ ,100280601 مافنظ ,426 ۳۳۵۸ ,اقعط1۵نظ اعمندی۸ 3 100606۴ 1 2/0826 ۵ دهد الانظ8 ۵ م0 ام معن0 1۵۳ ۳۳۵۵۳ .9 3 166606۳ ,560165 ۱1222601 105 ,427 ۳۳۵۸ "عل‌هاا۸ 1 ۶۴ 6کع) دز 2+60 اممطک5 عکدک عون ۵ 10۰۳۵۵۳ 03 6۴ 06ع10 .566 امعم ومع مه مان ,428 ۲۳۵/۸ ما۸ کاونا ,430 ۳۳۵/۸ و50 10۶ موز قطن مصه عار۹ 11۰ 7 06۴ 16060 ,کع1 56 ۱1۵۵261 وه خی زد در 0 دا کل با اس -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۵1۵۲۵1 ۱/8216 ۵ا علنسس ما-ب770 ۸ ناععدعش۸ 6و۸ .12 ۴ ,452 ۳۳۵/۸ بفعطالانسظ افصندیی۸ علما۸ 1۳۳۵۶۹۲ 5 2027۷[ ,56۲165 2861621 1/13 -4-023 171۳6 00112096 ۳۳۵۵۲۳:۷6 1655۲ ۵ کع ۵11 ‎٩۶‏ دون .13 5 ,07116712 ۳301111165 171011100 ,03 40 1020108 8281" .ع ,۸۵۳۹۵۶ پیش مقاصا .۳ ,۱/1۵8 :1 ,0ع2 .14 |0۳۳۵[ ۳101۲۵۵۵ ,0۷6۳۷16۷ هه +کعی هساک ۵ کاالنط اعدا8 ۰ ,76-91 ,7 ۳۵166۲18 |5۳۳۵ سس سس ۱۱۴