وه را اوه ۶۲۹۶۷

⚠ این متن با نرم‌افزار از روی تصویر خوانده شده و ممکن است خطا داشته باشد؛ برای استناد، اصلِ سند را ببینید. جد: ری اسّددی ازران متوفت برنامه‌ریزی و نننارت راشبردی ریس ج:: و 9 رای ۹ و0 9 0 و باکت رک عم م ۲۵ همه 9۵ رح ۱ : با مره ی ۹ ور ر ۹ وه را اوه ۶۲۹۶۷ امور نظام فنی 13730۳ ۱۳۹۱ -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- رباست جمهوری معاون برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رئیس‌جمهور شماره: ۱۰۰/۶۵۳۵۷ تاریخ: ۱۳۹۱/۰ موضوع : راهنمای ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای سامانه گازرسانی به استناد ماده (۲۳) قانون برنامه و بودجه و ماده (۶) آیین‌نامه استانداردهای اجرایی طرح‌های عمرآنی- مصوب سال ۱۳۵۲و در چارچوب نظام فنی و اجرایی کشور (موضوع تصویبنامه شماره ۹ ت۳۷ مورخ ۱۳۸۵/۴/۲۰ هیأت محترم وزیران)» به پیوست نشریه شماره ۶۰۶ امور نظام فنی. با عنوان «راهنمای ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای سامانه گازرسانی» از نوع گروه سوم ابلاغ می‌شود. رعایبت مفاد این ضابطه برای دستگاه‌های اجرایی. مشاوران. پیمانکاران و ساییر عوامل ذی‌نفع نظام فنی و اجراآبی. در صورت نداشتن ضوابط معتبر بهتر از تاریخ ۱۳۹۱/۱۰/۱ اجباری است. 5448 -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- اصلاح مدارک فنی امور نظام فنی معاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رییس جمهورء با استفاده از نظر کارشناسان برجسته مبادرت به تهیه‌ی این نشریه کرده و آن را برای استفاده به جامعه‌ی مهندسی کشور عرضه نموده است. با وجود تلاش فراوان» این اثر از این‌روء از تُسما خواننده‌ی کرامی صمیمانه تقاضا دارد در صورت مشاهده‌ی ه رگونه ایراد و اشسکال شی مراتب را به صورت زیر گزارس فرمایید: (-تسماره‌ی بند و صفحه‌ی موضوع مورد نظر را مشخ ص کنید. ۳-ایراد مورد نظر را به صورت خلاصه بیان دارید. ۳-در صورت امکان منن اصلاح تسده را برای جایگزین ی ارسال نمایید. 6-نشاتی خود را برای تماس احتمالی ذکر فرمایید. کارشناسان این امور نظرهای دریافتی را به دقت مطالعه نموده و اقدام مقتضی را معمول خواهند داشت. پیشاپیش از همکاری و دقت نظر جنابعالی قدردانی می‌شود. نضانی برای مکاتیه + تهران, میدان بهارستان» خیابان صفی علی‌شاه - مرکز تلفن ۳۳۲۷۱ معاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رییس جمهورء آمور نظام فنی ۳12[1:1۱ 10) ۷۷۵: 7 -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- بسمه تعالی انسان از آغاز خلقت همواره با موضوع بلایای طبیعی مواجه بوده و تلاش نموده است تا ضمن کنترل حوادث و سوانح طبیعی» زندگی خود را از این خطرات ایمن و محفوظ دارد. در میان بلایای طبیعی,» زلزله از ویژگی‌های خاصی برخوردار بوده و در قرن گذشته اهمیت بیشتری به مدیریت بحران زلزله داده شده‌است. کشور ما از نظر لرزه‌خیزی در منطقه فعال جهان قرار دارد و به گواهی اطلاعات و مستندات علمی از خطرپذیرترین مناطق جهان محسوب می‌شود. در سال‌های اخیر به طور متوسط هر پنج سال یک زمین‌لرزه با صدمات جانی و مالی بسیار بالاا در نقطه‌ای از کشور رخ داده است و در حال حاضر ایران در صدر کشورهایی است که وقوع زلزله در آن با تلفات جانی بالا همراه است. گرچه ترویج فرهنگ طراحی و بهسازی لرزه‌ای صحیح مستحدئات (ساختمان‌هاء تأسیسات زیربنایی و شریان‌های حیاتی)» می‌توان تا حد مطلوبی تلفات و خسارات ناشی از زلزله‌های آتی را کاهش داد. در همین راستا یکی از برنامه‌های مهم برای کاهش خطرپذیری کشور در برابر زلزله؛ برنامه مقاوم‌سازی ساختمانهای دولتی مهم» تاسیسات زیربنایی و شریانهای حیاتی کشور است که تدوین ضوابط دستورالعمل‌ها و معیارهای فنی طراحی و بهسازی لرزه‌ای از جمله نیازها و ملزومات مهم آن محسوب می‌شود. معاونت نظارت راهبردی (امور نظام فنی) در راستای وظایف و مسوولیتهای قانونی براساس ماده ۲۳ قانون برنامه و بودجه, نظام فنی و اجرایی کشور (مصوبه شماره ۴۲۳۳۹/ت۳۳۴۹۷ه مورخ ۱۳۸۵/۴/۲۰ هیات محترم وزیران) و برنامه مقاوم‌سازی ساختمانهای دولتی مهم» تاسیسات زیربنایی و شریانهای حیاتی کشورء اقدام به تهیه و تدوین این نشریه با عنوان «راهنمای ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای سامانه گاز رسانی» نموده‌است. در تدوین این راهنما از استانداردهاء آیین‌نامه‌ها و راهنماهای مشابه موجود در دیگر کشورها از جمله آمریکاء ژاین» هندوستان و کشورهای اروپایی در کنار آیین نامه طراحی ساختمانها در برابر زلزله, استاندارد شماره ۲۸۰۰ ایران و سایر آیین‌نامه‌ها و راهنماهای کشور استفاده شده است. حاصل کارء نشریاتی است که به عنوان راهنما تهیه شده و روال بارگذاری» طراحی و بهسازی لرزه‌ای شریان‌های حیاتی را برای سطوح مختلف عملکرد ارایه می‌نماید (نشریات شماره ۶۰۰ تا ۶۱۰). درمورد بسیاری از اجزای سازه‌ای و غیرسازه‌ای» سعی شده است تا معیارهای پذیرش و روند طراحی مناسب با شرایط ویژه کشور ایران عرضه شده و روش‌های جمع‌آوری اطلاعات. با شرایط کشور سازگاری لازم را داشته باشد. به دلیل تجربیات اندک در حوزه طراحی و بهسازی لرزه‌ای شریانهای حیاتی در دنیا و کشور و نیز تخصصی بودن موضوع» با وجود همه تلاش‌های انجام شده و همچنین زحمات کارگروه‌های فنی- تخصصی در بررسی و اصلاح این راهنماء قطعاً هنوز کاستی‌هایی در متن موجود است که انشاءا... کاربرد عملی و وسیع این نشریه توسط مهندسان و محققان» موجبات شناسایی و برطرف نمودن آن‌ها را فراهم خواهدنمود. معاونت نظارت راهبردی به این وسیله از شرکت مهندسین مشاور پارس‌آیندًب که مسوولیت انجام این پروژه را به عهده داشته‌است و همچنین تمامی افرادی که در تهیه, تدوین و پیشبرد این نشریه اهتمام ورزیده‌اند. جناب آقای مهندس حمزه مصطفوی رییس امور نظام فنی» سرکار خانم مهندس پورسید.» کارشناسان محترم امور نظام فنی و نیز نهادها و کارشناسانی که با اظهارنظرهای اصلاحی و ارشادی» این معاونت را در جچمست تکمیل آن یاری نموده‌انده سپاسگذاری و قدردانی می‌نماید. امید است که اینگونه حمایت‌ها و همکاری‌ها ادامه یافته و در آینده نیز ما را در جهت افزایش غنای فنی این نشریه مساعدت نمایید. معاون نظارت راهبردی پاییز ۱۳۹۱ -------- صفحهٔ بعد -------- تهیه و کنترل راهنمای ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای سامانه گازرسانی (نشریه شماره ‎۹٩‏ 1*۰) مجری: مهندسین مشاور پارس آیند آب اعضای کار گروه اصلی ترهیه کننده: نعمت حسنی (مدیر فنی) دکترای عمران- سازه (شریازهای حیاتی) محمد صافی (معاون مدیر فنی) دکترای عمران- سازه امید فرقانی (مدیر اجرایی) کارشناس مهندسی عمران سعید قربان‌بیگی دکترای عمران - زئوتکنیک رضا راستی اردکانی دکترای عمران - سازه (شریانهای حیاتی) احمد رضا محبوبی اردکانی دکترای عمران- خاک و پی عباس مهدویان دکترای لرزه‌شناسی مرتضی بسطامی دکترای عمران- زلزله امیرحسین خلوتی دکترای عمران- زلزله اعظم حسینی ارجمندی کارشناس ارشد مهندسی عمران- ژئوتکنیک مهبان سادات حسینی کارشناس مهندسی عمران- ساختمانهای آبی هادی کردستانی کارشناس ارشد مهندسی عمران- زلزله پیام پیران عقل کارشناس ارشد مهندسی عمران- زلزله نعیمه رفیعی کارشناس آرشد مهندسی عمران- زلزله مهدی شادابفر کارشناس ارشد مهندسی عمران- زلزله حمید قربان‌بیگی کارشناس مهندسی عمران نگار وکیلی فرد کارشناس مهندسی عمران- ساختمانهای آبی اعضای کار گروه همکار از کشور زاپن در تهیه پیش‌نویس اولیه: پرفسور شیرو تاکادا دانشگاه کوبه دکتر جونیچی ونو موسسه تحقیقاتی شریانهای حیاتی ‏ (1۳1]۳) دکتر یاسئو آوگاوا شرکت مهندسی گاز اوزاکا دکتر کیزو اوتومو مرکز تحقیقات برق مرکزی ژاپن دکتر یاسوکو کواتا دانشگاه کوبه مهندس ماسامی اوشیما شرکت مهندسی مشاور نفتی چیودای ژاپن (1125ع) مهندس فومیو آندو شرکت مهندسی مشاور نفتی چیودای ژاپن (۵5]ح) -------- صفحهٔ بعد -------- اعضای کار گروه‌های فنی- تخصصی بازخوانی و بررسی متن نهایی: عباس قلندرزاده (بارگذاری) دکترای عمران- ژئوتکنیک لرزه‌ای رضا کرمی محمدی (گاز) دکترای عمران - زلزله انوشه رضایی جوان (گاز) کارشناس ارشد مهندسی عمران- زلزله وحید اکرمی (گاز) کارشناس ارشد مهندسی عمران- زلزله فرزاد نیک‌فر (گاز) کارشناس ارشد مهندسی عمران- زلزله علیرضا آقابایایی مبار که (برق و مخابرات) کارشناس ارشد مهندسی عمران- زلزله فریبرز سهرابی (برق و مخابرات) کارشناس ارشد مهندسی عمران- زلزله هادی بهادری (آب و فاضلاب) دکترای عمران- خاک و پی سعید تاریوردیلوی اصل (آب و فاضلاب) دکترای عمران- سازه بهنام وخشوری (آب و فاضلاب) کارشناس ارشد مهندسی عمران- سازه‌های هیدرولیکی اعضای کارگروه ترجمه و ویرایش فنی: فرزانه مرادی دکترای زبان و ادبیات ژاپنی رسول خوشروان آذر کارشناس آرشد مهندسی عمران فاطمه قره‌خانی کارشناس آرشد زبان ژاینی فریده عاشوری کارشناس مهندسی عمران- آب و فاضلاب اعضای گروه هدایت و راهبری پروژه: علیرضا توتونچی معاون آمور نظام فنی فرزانه آقارمضانعلی رییس گروه آمور نظام فنی علی تبار مشاور عالی آمور نظام فنی فرزاد پارسا کارشناس مسئول پروژه در امور نظام فنی -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- فهرست مطالب عنوان صفحه فصل اول- کلیات ۱-۱- مقدمه م مه ۳ ۲-۱- اهداف. م۳ ۳-۱- دامنه کاربرد ۳ ۴-۱- موْلفه‌های هدف. ی هرا ۵-۱- مقررات مرتبط وم م۵ ۶-۱- ساختار راهنما م۵ فصل دوم- روند ارزیابی لرزه‌ای ۱-۲ رویکردهای ارزیابی لرزه‌ای وم ۵ ۲-۲- پیش ارزیابی. م و و وم ۱ ۱-۲-۲- انواع در خواست ارزیابی ۱ ۲-۲-۲ عوامل موثر در ارزیابی عملکرد ۳ ۱۵ ۳-۲-۲- شناسایی خطرات لرزهای ی ی ری ۳ ۱۵ ۴-۲-۲- شناسایی آسیب‌پذیری لرزهای ره ۵-۲-۲- عملکرد لرزهای رد ۶-۲-۲ برنامه‌ریزی مطالعات ارزیابی ام ۱ ۳-۲ مراحل ارزیابی لرزهای, بر ی ۱ ۱-۳-۲ تعیین اهمیت موْلفه یا سامانه ی ۱ ۲-۳-۲- سطوح خطر لرزه‌ای یر یی ی وی ویر ۱ ۳-۳-۲- سطوح عملکرد موّلفه‌های سامانه ی ۱ فصل سوم- روش‌های ارزیابی لرزه‌ای ۱-۳- موّلفه‌های هدف. و و و و و ی ۰ ۵ ۱۳ ۲-۳- رویکرد کلی تعیین آسیب‌پذیری. ی ۸ ۱ ۳-۳- روش‌های ارزیابی لرزهای موْلفه‌ها ۳ ۱-۳-۳ ارزیابی لرزهای ساختمانها ی یر هرا ۲-۳-۳ ارزیابی لرزهای سازههای غیر ساختمانی ی ی ۱ ۳-۳-۳ ارزیابی لرزهای تحهیزات یی یر ۱ ۴-۳-۳ ارزیابی لرزهای اجزای غیر سازه‌ای. ری ی ی ۱ -------- صفحهٔ بعد -------- و راهنمای ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای تسریانهای حیاتی سامانه گازرسانی ۵-۳-۳ ارزیابی لرزهای شبکه و خطوط وم ۳ ۴-۳- بازرسی در ارزیابی کیفی ام ۳ ۵-۳- گردآوری اطلاعات مورد نیاز در ارزیابی تفصیلی, وم ۳۳ ۱-۵-۳- جمعآوری اسناد و مدارک طراحی و بهرهبرداری ۳۳ ۳-۵-۳ بازرسی عینی و استخراج اشکالات مشهود و موثر و ۳۳۳ ۳-۵-۳- انجام آزمایشات مصالح و خاک و مطالعات تحلیل خطر و ۱۳۳ ۶-۳- ارزیابی لرزهای با استفاده از مدل‌سازی و تحلیل عددی سازه ییا یر هرهز ۱-۶-۳- روش استاتیکی معادل م۳ ۲-۶-۳- روش طیفی را ۳-۶-۳- روش تاریخچه زمانی بابرا ۷-۳- ملاحظه اثر اندرکنش لرزهای سامانزمها و ۳ ۸-۳- معیارهای پذیرش را ۱-۸-۳- ترکیبات بارهای وارده ار ۲-۸-۳-کنترل‌های مربوط به پایداری. را ۳-۸-۳ معیارهای پذیرش در روش‌های دینامیکی غیرخطی و ۳ فصل چهارم- روند و روش‌های بهسازی لرزه‌ای ۱- ۴- اولویت‌بندی بهسازی, ۳ ۲-۳- روند بهسازی لرزهای دمم مه ۳۱ ۳-۴ رویکرد انتخاب روش بهسازی وم ۳۳ ۴-۴- نوع روش بهسازی وم و ۳۳ فصل پنجم- روش‌های بهسازی لرزه‌ای پالایشگاه ۵- پالایشگاه ۳ ۱-۵- لولمکشی و قفسه مهار لوله دم و ۳ ۱-۱-۵- مدهای خرابی ار ۲-۱-۵- آرزیابی لرزهای ام هه 0 ۳-۱-۵- بهسازی لولهکشی و نشیمنگاه لوله ی یی ری یر ور ری ری ی ریب ۸۱ ۴-۱-۵- ایمنی اجرا و هزینه و و مه و و ۲-۵- محفظه افقی و و ۱-۲-۵- مدهای سیب و و و ۲-۲-۵ روند نمای ارزیابی لرزهای و و ۳-۲-۵- بهسازی مخازن افقی را را ری را -------- صفحهٔ بعد -------- ۴-۲-۵- روش‌های بهسازی ۱ ۴-۲-۵- سایر اقدامات پیشگیرانه ی ی ی رها ۳-۵- برج و محفظه قائم و و وک 8 ۱-۳-۵- مدهای آسیب. ی ۲-۲-۵ ارزیابی لرزهای و ۳-۳-۵- بهسازی برج و محفظه قائم ار ۴-۳-۵- روش‌های بهسازی وم و و و و و و و و و 0 ۵-۳-۵- تعیین روش بهسازی از نظر ایمنی اجرا و هزینه یبور یی وروی ۵ نا ۴-۵- مخزن کروی ار ۱-۴-۵- مدهای خرابی ار ۲-۴-۵- روند ارزیابی لرزهای 0 ۳-۴-۵- بهسازی مخزن کروی 0 ۴-۴-۵- فهرست روش‌های بهسازی ان ۵-۳-۵- تعیین روش بهسازی از نظر ایمنی» قابلیت اجرا و هزینه رپ ار ۱ ۵-۵- پی ۱۳ ۱-۵-۵- مدهای آسیب. ۱ ۲-۵-۵ روند ارزیابی, ۱۳ ۳-۵-۵- بهسازی پی و و و و و 0 0 ۴-۵-۵- فهرست روش‌های بهسازی وم 1 6 0 ۵-۵-۵- تعیین نوع بهسازی با توجه به ایمنی» عملی بودن و هزینه آن ۵ ۱۵ فصل ششسم- روش‌های بهسازی مخازن ۱- ۶- انواع مخزن ۱8۵ ۲-۶- بهسازی ری یی ری ی پر ۱۵۱ ۱-۳-۶- حذف یا تعویض ورقهای پوسته و همم 6 ۹ ۱۳ ۱-۱-۳-۶- حداقل ضخامت ورق پوسته جایگزین, و ۳ ۱۱۳ ۳-۱-۳-۶- حداقل ابعاد ورق پوسته تعویضی ۱ ۳-۱-۳-۶- طراحی اتصال جوشی وه موم ۳ ۹۱۱۳ ۴-۱-۳-۶- تسلیح ورقهای پوسته و و و و ۱۱۳۳ ۵-۱-۳-۶-ابعاد ورق اضافه شده به دیوار کناری ری و یویر ۱۵ ۶-۱-۳-۶- تعمیر عیوب مصالح ورق پوسته ره -------- صفحهٔ بعد -------- ح راهنمای ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای سربانهای حیاتی سامانه گازرسانی ۷-۱-۳-۶- تعویض پوسته‌های مخزن برای تغبیر ارتفاع پوسته ی رپ از۱۵ ۸-۱-۳-۶-تعمیر ورودی‌های پوسته (آدم‌رو افشانه دریجههای بازدید و غیره) اوه ۲-۳-۶- ورق‌های حلقوی. رد ۱-۲-۳-۶-صفحه تکیهگاه رد۱ ۳-۳-۶- ورق کف ۵رد ۱-۳-۳-۶-جایگزینی ورقهای کف مخزن هرد ۲-۳-۳-۶- ورق‌های جوشی اضافی و ۱۳۵ ۴-۳-۶- پی و و و و و و سوم ۱۳۵ ۱-۴-۳-۶- دالها درد ۲-۴-۳-۶ دیوارهای حلقوی 0 ۳-۴-۳-۶-شممع‌های بکار رفته برد ۴-۴-۳-۶- حفاظت تصفیه آب باران زیر پی ی ی یر رد۱ ۵-۴-۳-۶ پیجهای مهار و و ۱۴ ۴-۶- تجهیزات الحاقی هرد ۱ ۵-۶- روش‌های تعمیر ویژه وم و ۳ ۱۱ ۶-۶- تعیین روش بهسازی از نقطه نظر ایمنی» عملی بودن و هزینه ای یر و۱۵ ۷-۶- سایر اقدامات وم ۱ ۱-۷-۶- کف‌ها ۱۵0 ۲-۷-۶- پوسته‌ها و و و و و وم ۱۵0 ۳-۷-۶- سقف‌ها دمم م۱ فصل هفتم- روش‌های بهسازی خط لوله ۱- ۷- مولفه‌های هدف و و و و و ۱۵0 ۲-۷- مدهای آسیب در اثر زلزله و ۱0 ۳-۷ روند ارزیابی لرزه‌ای یی یویر زد :۱ ۴-۷- بهسازی و و وم ۱8۳ ۱-۴-۷ اولویت‌بندی بهسازی. ۱ ۲-۴-۷- فهرست روشهای ممکن رد۱ ۳-۴-۷- بررسی روش بهسازی از نظر ایمنی» امکانپذیری و هزینه ۵ ما۱ ۴-۴-۷ سایر اقدامات و ملاحظات ۱ -------- صفحهٔ بعد -------- فهرست ط فصل هشتم- روش‌های بهسازی خط لوله مدفون ۱- ۸- مدهای آسیب بر قزر زلز لس و ۱1 فصل نمهم- روش‌های بهسازی تجهیزات داخلی ۱-۹ موّلفه هلق ی و ۱ ۲- ۹- مدهای سیب لرزه‌ای سس و ۱۹ ۴-۹- انتخاب روش بهسازی با توجه به ایمنی» عملی بودن و هزین ۱۹ فصل دهم- روش‌های بهسازی سایر سازه‌های غیر ساختمانی ۱-۰ موّلفه های هلق ۱۹0 ۲۰ کالو را و و و ۱۹0 ۱-۲-۰- آسیبهای لرز هایس ۹ ۲-۲۰ ار ز یای ی و ۱1 ۲-۲۰ پهساژ ی ی ی ی و ۱۹0 ۲-۲-۲-۰ تعیین روش بهسازی از نقطه نظر ایمنی» عملی بودن و هزین ی ی ۳-۳-۲-۰ انتخاب روش بهسازی با توجه به ملاحظات مصالح کالو را ی ی 0 ۴-۳-۲-۰ اقداماتی به غیر از ن‌هساز ی ۹ ۲- منحنی‌های سیب پذیر ی سس و ۳ -------- صفحهٔ بعد -------- ی راهنمای ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای تسریانهای حیاتی سامانه گازرسانی ۴-۲- أسیب قطعات خط لوله ناشی از حر کات ارتعاشی زمین هر ۵-۲- آسیب قطعات خط لوله ناشی از جابجایی گسلها 1 ۶-۲-آسیب قطعات خطوط لوله ناشی از روان گرایی و ۹ ۱۳ ۷-۲- آسیب قطعات خط لوله ناشی از زمین لغزه ۱۳۹ ۱-۷-۲- آسیب تأسیسات گاز ناشی از حر کات ارتعاشی زمین هر ۲-۷-۲- آسیب علمک‌ها و شیرهای پیاده رو و ۱۳۹ ۸-۲- منحنی‌های شکست برای خطوط لوله م6 ۵ ۱۳۹ ۱-۸-۲- منحنی شکست برای آسیب لوله مستقیم تحت اثر امواج زلزله ۱۳۹ ۲-۸-۲- منحنی شکست خطوط لوله در اثر جابجایی گسل, ها ۳-۸-۲- منحنی شکست برای خرابی خم لولههای (زانویی) ناشی از امواج زلزله ۱۳۹۱۳ ۴-۸-۲- منحنی شکست برای خرابی خط لوله بر اثر نشست ناشی از روان گرایی رها ۵-۸-۲- منحنی شکست برای خرابی اتاق ایستگاههای تقلیل فشار ناشی از حرکات ارتعاشی زمین ها ۶-۸-۲- خرابی علمکها ناشی از حرکات ارتعاشی زمین ی ی ی ۱۵۸ -------- صفحهٔ بعد -------- فهرست شکل ۱-۲ نقشه راه ارزیابی عملکرد با شکل ۱-۳ رویکرد کلی تعیین آسیب‌پذیری و بهسازی لرزهای ۳ شکل ۱-۵ خرابی در لول‌مهای با قطر کم ی ی یه هرا شکل ۲-۵ جداشدگی لوله از محل نشیمنگاه در اثر شتاب پاسخ ۳۹ شکل ۳-۵ از دست رفتن عملکرد مفصل لوله انعطاف‌پذیر ی ی ی ی رورا درا شکل ۴-۵ صدمه به سیستم لوله کشی در اثر خرابی ساختمان ی ری یوررب درا شکل ۵-۵ شکست لوله کشی در محل ورود به دیوار یر و وروی ۸۵ شکل ۶-۵ روند نمای ارزیابی عملکرد لرزهای سیستم لوله‌های موجود ۳ شکل ۷-۵ روند نمای ارزیابی تفصیلی ار شکل ۸-۵ مثال خروجی ارزیابی کیفی به روش "۲۰۳۸/۲ زد شکل ۹-۵ نمونه‌ای از اثر کاهنده نیروی اینرسی و تغییر مکان پاسخ ی ی ۵ شکل ۱۰-۵ نمونه‌هایی از اثر کاهنده جابجایی پی ی ی ی و ی ی ی رو راز ۵ شکل ۱۱-۵ مدهای آسیب محفظه افقی و شکل ۱۳-۵ روند نمای ارزیابی محفظه افقی ی پر ۵ شکل ۱۳-۵ روند نمای بهسازی محفظه های افقی گاز ۱ شکل ۱۳-۵ نمونه بهسازی لرزهای پیچهای مهاری (الف) ی ی ۱۵ شکل ۱۵-۵ نمونه بهسازی لرزهای پیچ‌های مهاری (ب) یررر ررر ار ۱۵ شکل ۱۶-۵ نمونه بهسازی لرزهای پیچ‌های مهاری (ج) یر ‏ رررر ار ۵ شکل ۱۷-۵ نمونه بهسازی لرزهای پیچ‌های مهاری (د) ی ی یر ره شکل ۱۸-۵ نمونه بهسازی لرزهای پیچ‌های مهاری (ه» و) ر ‏ ر۸ ۱ شکل ۵- ۱۹ نمونه بهسازی لرزهای پیچ‌های مهاری (ز) ی ی ی ۱۸۸ شکل ۲۰-۵ نمونه کاهش تنش فشاری نشیمنگاه (تنشزدایی) ی ی ۱۸ شکل ۲۱-۵ نمونه ارتقاء سختی با افزایش مقاومت پایه و پی ی را شکل ۲۲-۵ تعیین روش بهسازی از نظر ایمنی» عملی بودن و هزینه ب ی ی ره ۱۵ شکل ۲۳-۵ نرخ موثر وزن مایع ۱۹ شکل ۲۴-۵ روند ارزیابی تفصیلی برج و محفظه قائم 8۴ شکل ۲۵-۵ روند نمای روند طرح بهسازی برای ارتقاء مقاومت لرزهای اه ۵ -------- صفحهٔ بعد -------- ل راهنمای ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای سریانهای حیاتی سامانه گازرسانی شکل ۲۶-۵ بهسازری لرزهای برج ای شکل ۲۷-۵ انواع آسیب به مخازن کروی و ۹ شکل ۲۸-۵ روند آرزیابی محفظه کروی 0 شکل ۲۹-۵ روند نمای آرزیابی تفصیلی ساده شده در بهسازی مخزن کروی یی یر ۵ شکل ۳۰-۵ تقویت با اضافه کردن بادبند مهاری یی ری وبا شکل ۳۱-۵ اضافه کردن پیچ مهاری ۱ شکل ۳۲-۵ اضافه کردن زبانه مهار یی ی ی ری ور ری ویر ۱۵ شکل ۲۳-۵ تقویت با فولاد شکل داده شده ری رب یر یویر ۱۵ شکل ۳۴-۵ کنترل ارتعاش با میر اگر (نوع استاندارد) ی ۱۵ شکل ۳۵-۵ کنترل ارتعاش با استفاده از میر اگر (از نوع میله بلند) یی از ۱۵ شکل ۳۶-۵ کنترل ارتعاش با استفاده از میر اگر با مواد ویسکو- الاستیک ۱ شکل ۲۷-۵ نمونه ای از جداسازی لرزهای با استفاده از میراگر اینرسی» شامل پاندول و میله یر ره ۱ شکل ۳۸-۵ نرخ موثر وزن مایع یوم 8 6 ۱ شکل ۳۹-۵ حالت‌های آسیب‌دیدگی پی یر ۱ شکل ۴۰-۵ روند نمای طرح آرزیابی پی یی ی ی یر یر یر ۱۵ شکل ۴۱-۵ روند نمای طرح بهسازی پی ری یور یور ری ۱ شکل ۴۲-۵ مثالی برای شمع‌های اضافه شده ی ی یور ۵ ۱۵ شکل ۱-۶ نیمکروی ساده ۸۵ شکل ۴-۶ نیمکروی ساده با برأمدگی منحنی یر ی ۱۵ شکل ۵-۶ جزئیات جایگزینی ورق‌های موجود مخازن فولادی ی ۱۵ شکل ۶-۶ ملزومات حداقل فاصله‌گذاری و طول جوشکاری در گام آخر برای جایگزینی ورقهای پوسته ۱۳ شکل ۷-۶ تسلیح ورق پوسته با استفاده از ورق اضافی یی ۱۵ شکل ۸-۶ تسلیح ورق پوسته با استفاده از ورق اضافی اطراف آدم‌روء افشانه یا دریجه بازدید ۱۳ شکل ‎۹٩-۶‏ حداقل فاصله بین ورقه‌ای اضافه شده برای تسلیح ورقه‌ای پوسته ۱۳ شکل ۱۰-۶ روشهای اضافه کردن ورق حلقوی جدید زیر پوسته کف مخزن بر ر ری ور یر ا ۱۵ شکل ۱۱-۶ تقویت بیرونی ورقه‌ای حلقوی یی ری یرو ری یر ویر ویر پر ویر یر ویر یورب :۱۵ شکل ۱۳-۶ نمونه صفحه تکیه‌گاه اضافه شده ی یور ی و ی را ۱۵ شکل ۱۳-۶ نقش صفحه تکیه‌گاه پس از اقدام متقابل لرزهای یر ۱۵ شکل ۱۴-۶ ورقه‌ای اتصال جوشی در کف مخازن رن -------- صفحهٔ بعد -------- شکل ۱۵-۶ محدودیت فاصله بین ورق اضافه شده و ورق تقویت کف و شکل ۱۶-۶ تعمیر کف مخازن به روش کف دوبل شکل ۱۷-۶ روش تعویضص ورق کف کارت رتیت شکل ۱۸-۶ بلند کردن کل مخزن با استفاده از جک برای تعمیر نشستهای پی او شکل ۱۹-۶ مخزن بلند شده برای تعمیر لایه زیری دم شکل ۲۰-۷ روش تقفویت پبی مخازن و شکل ۲۱-۶ روش تقویت پبی مخازن و شکل ۲۲-۶ شمع‌های مارپیچ بکار رفته با پی دیوار حلقوی را ار را ار ان را ار را را رن را را را را را ار را را ار رت ررض شکل ۲۳-۶ روش حفاظت تصفیه آب باران با استفاده از آب‌بند یر ری شکل ۲۴-۶ روش حفاظت تصفیه آب باران با استفاده از آب‌بند یر ری ری ری شکل ۲۵-۶ جزئیات ضعیف مهاربندی ی شکل ۲۶-۶ جزئیات ضعیف در مخازن مهار نشده و پیشنهادات بمسازری موم شکل ۲۷-۶ اتصال پوششی نرم موقت برای آب‌بندی سقف مخازن دم شکل ۲۸-۶ پوشش سقف بطانهای و شکل ۲۹-۶ محل برش کف و پوسته مخزن دا شکل ۱-۷ چین و چروک و کمانش لوله خم ما شکل ۲-۷ أسیب خط لوله به علت خرابی پل بر اثر روان گرایی وسیع و شکل ۳-۷ روند آرزیابی لرزهای خط لوله روزمینی شکل ۶-۷ مهار لوله فولادی و و پل لوله همهم ‎٩ شکل ۷-۷ قاب صلب به عنوان یک تکیه‌گاه جانبی لرزهای ی شکل ۱-۸ جابحایی بزرگ زمین بر اثر خطر زمین‌لغزه ی یی ی ری شکل ۲-۸ لوله تغییرشکل یافته بر اثر زمین‌لغزه.... شکل ۳-۸ اتصال کشویی شل در شیر مدفون ی شکل ۴-۸ روند آرزیابی لرزهای خط لوله مدفون و شکل ۵-۸ روند بررسی لرزهای خط لوله مدفون و شکل ۷-۸ تداخل ولتاز و شکل ۶-۸ تداخل جریان دم تأسیسات کنترل آن ی تأسیسات کنترل آن ی شکل ۱-۹ آسیب‌دیدگی اتصال لوله در اثر تغییر مکان مستقل پی و -------- صفحهٔ بعد -------- ن‌ راهنمای ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای شسریانهای حیانی سامانه گازرسانی شکل ۲-۹ آسیب‌دیدگی برج خنک‌کننده. به علت وجود پر کننده‌ها (سازه‌ها) هیچ لغزشی مشاهده نشده است. ها ۱ شکل ۳-۹ آسیب‌دیدگی لوله‌کشی خنک‌کننده آب. (در اثر نیروی لرزهای جانبی قسمت جوش شده لوله دچار أسیب‌دیدگی شده است) یویر یی ۵ :۱ شکل ‎۴-٩‏ لوله کشی در محل اتصال با ساختمان ۵ ۱۵ شکل ‎۵-٩‏ آسیب‌دیدگی عایق صدا ۱۵ شکل ‎۶-٩۹‏ حرکت اطاقک ی ۵ ۱ شکل ‎۷-٩‏ واژگونی مبدل (ترانسفورماتور) در تأسیسات برقی روباز ۱۹0 شکل ‎۸-٩‏ آسیب دیدگی قسمتهای اطراف ترانسفورماتور ۵۳ و شکل ‎۹-٩‏ روند نمای ارزیابی لرزهای تحهیزات داخلی 3 شکل ۱-۱۰ مدهای شکست معمولی کالورت ۱۵:۸ شکل ۲-۱۰ درز ایحاد شده در کالورت با مقطع مربعی در اثر زلزله ری وربا( شکل ۳-۱۰ روند نمای ارزیابی و بهسازی لرزهای کالورت ی ی ی ی ری ۱۵:۵ شکل ۴-۱۰ روندنمای ارزیابی لرزهای خاکریز وک ۱۳ شکل ۵-۱۰ مقطع درز در محلی که مواد انعطاف‌پذیر به آن اضافه میگردد را ۱۵ شکل ۶-۱۰ درز با مصالح انعطاف‌پذیر ۳ شکل ۱-۲- رفتار تنش - کرنش لوله ی یچ هرا شکل ۲-۲- رفتار لنگر- دوران لوله یر شکل ۲۳-۲- رابطه نیروی وارده و شتاب ورودی زلزله به لوله ری ۵ ۱ شکل ۴-۲- تغییر مکان نسبی تجمعی در گوشه خم (زانو) ی یی ری ی ۱۵ -------- صفحهٔ بعد -------- فهرست جداول جدول ۱-۱ موّلفه‌های هدف در این راهنما ۵ جدول ۲ -۱ معیارهای به کار رفته برای تعیین سطوح خطر نسبی (وضعیت ]۲) ار ۱۵ جدول ۲-۲ درجه آسیب‌پذیری اجزاء نسبت به خسارت لرزهای (وضعیت ۷) ری ۱۵ جدول ۳-۲ درجه‌بندی پی آ مدهای اختلال عملکرد سامانه (وضعیت 5) ۱۳ جدول ۴-۲ انتخاب سطوح ارزیابی ۳ ۱۱۸ جدول ۵-۲ ماتریس ارزیابی خطر برای سامانه گاز یر ری رو ۱۱۵ جدول ۶-۲ ماتریس ارزیابی آسیب‌پذیری ۱۵ جدول ۷-۲ ماتریس ارزیابی عملکرد ری یور ویر رورا ۱۱ جدول ۸-۲ تلاش لازم برای ارزیابی خطرء آسیب‌پذیری و عملکرد سامانه در سطوح مختلف ی ی ۱۱ جدول ۹-۲ طبقه بندی زیر سامانه‌ها و موّلفه‌های داخلی :۱ جدول ۱۰-۲ تعیین اهمیت با تر کیب موّلفه داخلی و کل سامانه ۱ جدول ۱۱-۲ سطح خطر لرزهای ۱۳ جدول ۱۳-۲ تعریف سطوح عملکردی بر اساس تراز لرزهای و درجه‌بندی اهمیت ۱۵ جدول ۱-۲ موّلفه‌های هدف ارزیابی لرزه‌ای ری ۸ ۱۳ جدول ۲-۲۳ روش‌های ارزیابی لرزهای موْلفه‌ها در سطوح مختلف ۳ جدول ۳-۳ آزمایشات مورد نیاز مصالح و خاک ۱۳۳ جدول ۱-۵ ملاحظات مربوط به نوع سازه در طراحی لرزهای سیستم لوله کشی ی ی رد جدول ۲-۵ نمونه‌ای از ارزیابی عملکرد لرزهای و اقدامات مربوطه ی ی ۸ جدول ۳-۵ مقایسه اقدامات بهسازی یی یی یی رو ری رو رو را ۱ جدول ۴-۵ حدود محاز وروی یی وراه جدول ۵-۵ تطبیق معیارهای بهسازی ی ی ی ور ی ری ری ور ان جدول ۶-۵ انواع تقویت لرزهای پی وم ۸ ۹ ۱ جدول ۷-۵ مقایسه اقدامات بهسازی ۳ ۹ ۱ جدول ۱-۷ مدهای آسیب از دیدگاه میزان خسارت سازهای یر ۱۱۸۵ جدول ۲-۷ مدهای آسیب از دیدگاه شاخص‌های عملکردی ۱۱۸۱ جدول ۲-۷ سطوح لرزهای مورد کاربرد برای هر مود خرابی ۱۱۸ جدول ۴-۷ روشهای محافظت در برابر نشت برای حالات گوناگون خرابی یر ۱۱۵ -------- صفحهٔ بعد -------- ع راهنمای ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای سریانهای حیاتی سامانه گازرسانی جدول ۱-۸ مدهای أسیب سازهای ی ۱۳ جدول ۳-۸ مواردی که باید در انتخاب اولویت مسیر خط لوله مدفون برای الگوهای مختلف نشت در نظر گرفته شود..ی ۱۷۷ جدول ۵-۸ روشهای قابل قبول تعمیر خط لوله برای تورفتگی» کمانش» چین‌وچروک» نشت پیشرونده و تعمیرهای ناقص قبلی.... ۱۸۰ پیوست جدول ۲-۲ تعریف حالت آأسیب برای ساختمان ایستگاه‌های تقلیل فشار سس ۳ -------- صفحهٔ بعد -------- علائم ف علائم فصل دوم 0 درجه بی آمد تأثیرات زیست محیطی سس درجه پی آ مدهای خسارت مالی 0 درجه پی ا مدهای ایمنی جانی ۳ درجه پی آ مد قطع خدمت رسانی ۲ درجه خطر و ضریب اصلاح کننده افزونگی 5 درجه عملکرد سامانه ۸ مساحت مقطع پایه 2 قطر متوسط دامنه 3 مدول الاستیسیته طولی 1 حداقل مقدار ,5 یا ,0.75 به عنوان مقاومت استاندارد. با وزن موثر ۲ طول پایه 1 حداقل شعاع زیرأسیون حداقل ممان دوم سطح پای پی؟ا نیروی لرزه‌ای افقی اصلاح شده ۱ طول فشاری پایه< ,0.711 50 مقاومت کششی 1 ضخامت صفحه دامنه ۷ ۷۷۵ وزن مرده تانک وزن مایع ذخیره شده در مخزن 0 نرخ موثر وزن مایع 7 نسبت لاغری -------- صفحهٔ بعد -------- ص راهنمای ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای سامانه گازرسانی نسبت لاغری حدی ۸ سطح مقطع جداره لوله» ضریب انبساط حرارتی خطی 1 دمای نصب 1 دمای حداکثر یا حداقل فلز در هنگام بهره‌برداری ۷ ضریب پواأسون (۱۱۵ ۵ تنش حلقوی بر اثر فشار درونی؛ بر اساس ضخامت جداره -------- صفحهٔ بعد -------- ی 4/ ۹/ ۷ [ ,م۸م 4 امه ل سس ن ی -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- فصل اول- کلیات 9 ۱-۱- مقدمه در جوامع مدرن, سامانه‌های گازرسانی» انرژی مورد نیاز برای حمل و نقل و تولید برق را تأمین کرده و در تولید کالاهای مورد نیاز و ارائه سرویس‌های ضروری از قبیل تأمین گرمای مورد نیاز و سایر موارد نیازمند انرژی برای حفظ زندگی در سطح مطلوب» مورد استفاده قرار می‌گیرند. زلزله از جمله خطرات طبیعی است که می‌تواند به این سامانه‌ها آسیب رسانده و باعث قطع جریان گاز و ایجاد حوادث ثانویه مانند انفجارء آش سوزی و مسمومیت شود. در صورت عدم آگاهی از میزان آسیب‌پذیری برای تأمین مقاومت و ایمنی لازم و عدم انجام بهسازی لرزه‌ای کافی» عواقب و خسارات ناشی از زلزله افزایش یافته و با عدم توانایی مهار مناسب شرایط اضطراری می‌تواند منجر به رویداد فاجعه و بروز شرایط بحرانی گردد. ۲-۱ اهداف هدف از ارزیابی آسیب‌پذیری و بهسازی لرزه‌ای سامانه گاز شهری» آگاهی از ایمنی و میزان قابلیت اطمینان لرزه‌ای و کاهش عواقب ناشی از اثر زلزله بر این سامانه و موّلفه‌های آن می‌باشد. حفظ یکپارچگی و تداوم عملکرد ایمن سامانه گاز شهری از این طریق باعث حصول اطمینان از عدم خطرپذیری و ریسک شامل اقدامات کاهش, حذف و علاج بخشی در حد معقول می‌گردد؛ لذا اهداف اصلی تهیه این راهنما عبارتند از: * تعریف و تعیین الزامات کلی ارزیابی أسیب‌پذیری لرزه‌ای سامانه گاز رسانی موجود که به صورت یکنواخت و هماهنگ در سراسر کشور مورد استفاده قرار گیرد. ۹ معرفی راهکارهای بهسازی لرزه‌ای موّلفه‌های سامانه گازرسانی و مدیریت کاهش خطر و شرایط اضطراری و بحرانی احتمالی آن‌ها. ۳-۱- دامنه کاربرد مطالب این راهنما برای کلیه موّلفه‌های شریان حیاتی گاز در بخش‌های تولید. خطوط انتقال و توزیع شهری در ظرفیت‌ها و اندازه‌های مختلف قابل استفاده است. محتویات این راهنما زمینه ارتقای سطح دانش مهندسی در بحث ایمنی لرزه‌ای را فراهم می‌آورد. لکن مسوولیت تفسیر صحیح و بکار بردن مفاد این راهنما به عهده کاربر می‌باشد. مفاد این راهنما در طول زمان مورد بررسی و بازنگری قرار می‌گیرد و استفاده کنندگان باید آخرین نسخه به روز شده آن را بکار گیرند. ارزیابی ایمنی در برابر سایر عوامل طبیعی و غیر طبیعی و ملاحظات مربوط به آن‌ها در چارچوب این راهنما نبوده و در صورت نیاز می‌باید به صورت تکمیلی بررسی شوند. -------- صفحهٔ بعد -------- ۳ راهنمای ارزیابی و بهسازی لرزد‌ای سامانه گازرساتی الزامات این راهنما برای تأسیسات دائم و موقت یکسان می‌باشد. 2-۱- موْلفه‌های هدف موّلفه‌های هدف در این راهنما به دو قسمت اساسی تقسیم می‌شوند: موْلفه‌های ایستگاهی شامل ساختمان‌هاء سازه‌های غیر ساختمانی» تحهیزات و اجزای غیر سازه‌ای در پالایشگاه‌ها و ۹ موّلفه‌های خطی (خطوط لوله انتقال گاز) و شبکه‌ای (توزیع گاز) موْلفه‌های ایستگاهی جز در مواردی معدودی, به طور عمده روزمینی هستندء در حالی که سازه‌های خطوط و شبکه‌ها به طور عمده زیرزمینی مدفون و در بعضی موارد روزمینی هستند. سازه‌های ایستگاهی به طور اصولی متأثر از پاسخ شتاب زمین به زلزله هستند. در حالی که سازه‌های خطی و شبکه‌ای که به طور عمده مدفون نیز هستند از پاسخ سرعت زمین به زلزله تأثیرپذیری بیشتری دارند. سازه‌های ایستگاهی شریان‌های حیاتی بر خلاف ساختمان‌ها که جرم آن‌ها به طور نسبتاً مرتب در ارتفاع توزیع گردیده است دارای توزیع مشخصی از جرم نیستند؛ لذا نیروی اینرسی ناشی از زلزله بر آن‌ها در مرکز جرم آن‌ها تأثیر داده می‌شود. این نیرو از ضرب جرم سازه در شتاب اصلاح شده در قالب ضریب لرزه بدست می‌آید. در مورد بعضی از سازه‌های نگهدارنده و ذخیره ای نظیر مخازن (اعم از استوانه‌ای با کروی حاوی مایعات یا دانه‌ها با سطح آزاد با تحت فشار) نیروی اینرسی حاصل از اثر زلزله بر جرم محتوی به صورت استاتیکی یا دینامیکی ملحوظ و یا توزیع می‌شود. در مورد معدود سازه‌هایی که نیمه مدفون هستند حسب روش تحلیل مورد استفاده و مدل ریاضی آن (قسمت‌های آزادء مقید یا نیمه مقید) بارگذاری مناسب لرزه‌ای صورت خواهد پذیرفت. سازه‌های طویل خطی و شبکه‌ای, اعم از زیرزمینی و روزمینی» نسبت به تغییر مکان نسبی تحمیل شده بر خود حساس هستند. تغییر مکان نسبی وارده تبدیل به کرنش و تنش در این سازه‌ها می‌گردد. اثر اینرسی در سازه‌های خطی و شبکه‌ای از روزمینی به مدفون کاهش زیادی پیدا می‌نماید در سازه‌های مدفون رفتار سازه عملاً تحت تأثیر رفتار خاک بوده و جرم آن در مقایسه با خاک محیطی خود بسیار ناچیز و قابل اغماض می‌باشد. موّلفه‌هایی که از سامانه گازرسانی در این راهنما برای ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای مورد بررسی قرار گرفته‌اند در جدول ۱-۱ داده شده‌اند. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل اول- کلیات ۵ جدول ۱-۱ موْلفه‌های هدف در این راهنما ۵-۱- مقررات مر تبط آیین‌نامه‌ها و دستورالعمل‌های مرتبط با این راهنما عبارتند از: *‏ ویرایش سوم استاندارد ۲۸۰۰ ایران» طراحی ساختمان‌ها در برابر زلزله» وزارت مسکن و شهرسازی دستورالعمل بهسازی لرزه‌ای ساختمان‌هاء نشریه شماره ۳۶۰ معاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی ریاست جمهوری. ٩‏ دستورالعمل ارزیابی سریع ساختمان‌هاء نشریه شماره ۳۶۴ معاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی ریاست جمهوری. ٩‏ شرح خدمات ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای ساختمان‌هاء نشریه شماره ۲۵۱ معاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی ریاست جمهوری. *‏ دستورالعمل تحلیل أسیب‌پذیری و بهسازی لرزه‌ای ساختمان‌های بنایی غیر مسلح موجودء وزارت مسکن و شهرسازی. *‏ مجموعه مقررات ملی ساختمانی ایران» وزارت مسکن و شهرسازی. دستورالعمل ارزیابی لرزه‌ای تأسیسات نیروگاه‌های برق, نشریه شماره ۵۱۳ معاونت برنامه ریزی و نظارت راهبردی ریاست جمهوری. استفاده از سایر راهنماها یا معیارها که ممکن است در پروژه های خاص مورد نیاز باشد. به شرطی که تطابق کلی با مفاهیم این راهنما داشته باشند و معیارهای حداقل آن‌را برآورده نمایندء بلامانع است. ۹-۱ ساختار راهنما راهنمای حاضر متشکل از فصول دیل می‌باشد. فصل دوم: روند ارزیابی لرزه‌ای فصل سوم: روش‌های ارزیابی لرزه‌ای فصل چهارم: روند و روش‌های بهسازی لرزه‌ای فصل پنجم: روش‌های بهسازی لرزه‌ای پالایشگاه فصل ششم: روش‌های بهسازی مخازن -------- صفحهٔ بعد -------- ۶ راهنمای ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای سامانه گازرسانی فصل هفتم: روش‌های بهسازی خط لوله فصل هشتم: روش‌های بهسازی خط لوله مدفون فصل نهم: روش‌های بهسازی تجهیزات داخلی فصل دهم: روش‌های بهسازی سایر سازه‌های غیر ساختمانی پیوست ۲: توابع خرابی در فصل دوم راهنما روند کلی ارزیابی لرزه ای سامانه ارائه شده است. این روند مطالعات ارزیابی لرزه ای را در دو بخش کلی پیش ارزیابی و ارزیابی تعریف نموده که روش پیش ارزیابی در همین فصل و روش‌های ارزیابی در فصل بعدی ارائه می‌شوند. روش پیش ارزیابی لرزه ای در این فصل برای پیش بینی آسیب پذیری لرزه ای کلی مولفه‌ها ارائه شده و با استفاده از آن غربال کردن اولیه موّلفه های سیب پذیر انجام می‌گردد. همچنین با توجه به انواع درخواست‌های ارزیابی بر اساس اهداف کارفرماء می‌توان سطح کلی مطالعات و نوع خروجی‌ها را مشخص نمود. برای انجام پیش ارزیابی عوامل موثر در ارزیابی عملکرد در این فصل معرفی شده و بر اساس آن شاخص سطح ارزیابی تعیین و سطح ارزیابی انتخاب می‌شود. در ادامه این فصل بر اساس سطوح انتخاب شده سرفصل‌های پیشنهادی برای برنامه ریزی مطالعات ارزیابی و نیز مراحل ادامه مطالعات پس از اتمام پیش ارزیابی جهت تهیه شرح خدمات مورد نیاز آرزیابی ارائه گردیده است. در فصل سوم پس از معرفی موّلفه های هدف در سامانه گاز روش‌های ارزیابی آسیب پذیری در سه دسته سریعء کیفی و تفصیلی برای سطوح مختلف ارزیابی مشخص شده در فصل دوم به صورت ماتریسی برای موّلفه های مختلف پیشنهاد شده است. برای هر یک از روش‌ها و موّلفه‌ها ضمن معرفی عوامل مهم در ارزیابی؛ مقررات مرتبط برای تعیین جزئیات روش‌ها فهرست گردیده است. در مورد ارزیابی سریع و کیفی» با توجه به اهمیت بازرسی فنی در این دو روش» نکات مهم جهت لحاظ در تهیه یا تکمیل کار برگ‌های مورد استفاده در این بخش در ادامه فصل سوم ارائه شده است. جزئیات روش‌های تفصیلی برای موّلفه های مختلف مانند ترکیبات بار و محاسبه ظرفیت لرزه ای و معیارهای پذیرش علاوه بر موارد ذکر شده در فصل سومء تابع جزئیات روش‌های طراحی لرزه ای هر موّلفه بوده و برای تعیین آن‌ها می‌توان به مقررات مرتبط معرفی شده در این فصل برای هر موّلفه مراجعه نمود. در فصول چهارم و پنجم به ترتیب روند و روش‌های بهسازی مورد بحث قرار گرفته‌اند. روند پهسازی شامل معرفی عوامل موثر در اولویت بندی ارائه طرح بهسازی و مراحل تهیه طرح بهسازی می‌باشد. روش‌های مختلف بهسازی برای موّلفه های مختلف به تفکیک و با جزئیات اولیه مورد نیاز موضوع فصل پنجم این راهنما می‌باشد. -------- صفحهٔ بعد -------- ب 4 ۸۹ دمم /" را ۸ ۱ ."۷ کم ۴ همم عم ۸ وت وی بر ۰۵۹۵۹۵ هه هه -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دوم- روند ارزیابی لوزه‌ای ۱-۳- رویکردهای ارزیابی لرزه‌ای ارزیابی لرزه‌ای در این راهنما در دو مرحله تعریف می‌شود. مرحله اول پیش ارزیابی است که در آن با بررسی سریع وضعیت شریان حیاتی» ضمن تعیین نیاز یا عدم نیاز به ارزیابی لرزه‌ای» سطح مطالعات ارزیابی نیز مشخص می‌شود. سپس در مرحله ارزیابی» فعالیت‌ها به دو صورت آرزیابی اولیه و تفصیلی تعریف می‌شود: ارزیابی اولیه شامل روش‌های تجربی و کیفی می‌باشد. این ارزیابی نسبتاً سریع انجام می‌گیرد و جهت تعیین اجزای آسیب‌پذیر یا ایمن نیازمند به ارزیابی تفصیلی می‌باشد. روش‌های ارزیابی اولیه در این راهنما عمدتاً مبتنی بر استفاده از کار برگ‌های ارزیابی اولیه با امتیازدهی کیفی یا کمی هستند. استعلام نوع درخواست ارزیابی لرزه ای پیش آرزیابی و تعیین سطوح ارزیابی ارزیابی کیفی با روشهای سریع و تجربی و تهیه فهرست اولویت اجزای أسیب پذیر با لحاظ محدودیتهای مالی و زمان بندی ۱ ۱ ۱ شکل ۱-۲ نقشه راه ارزیابی عملکرد -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۰ راهنمای ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای سامانه گازرسانی * ارزیابی تفصیلی شامل دو رویکرد تجربی و تحلیلی است. روش‌های تجربی مبتنی بر مودهای خرابی و آمار و سوابق خرابی در زلزله‌های گذشته بوده و روش‌های تحلیلی مبتنی بر مدل‌سازی و تحلیل محاسباتی و عددی می‌باشد. اغلب از روش‌های تجربی برای ارزیابی لرزه ای شبکه‌ها با تعداد موّلفه های زیاد استفاده می‌شود. این روش‌های تجربی عمدتاً بر اساس منحنی‌های خرابی تحربی و احتمالاتی موْلفه های مختلف در مدهای مختلف استوار هستند. توضیحات بیشتر در مورد منحنی‌های خرابی در پیوست ۱ این راهنما ارائه گردیده است. روش‌های تحلیلی نیز دو سطح دارند. سطح اول مشابه روش‌های ساده شده طراحی و عمدتاً به صورت معادل استاتیکی می‌باشد. سطح دوم برای مولفه‌ها با شرایط خاص یا رفتار پیچیده‌تر لرزه‌ای بکار رفته و شامل روش‌های دینامیکی و غیر خطی می‌گردد. ۳-۲- پیش ارزیابی بهره بردار یا مسوول شریان حیاتی گاز باید همواره آگاهی و اطمینان کافی از ایمنی و عملکرد لرزه‌ای مناسب تأسیسات خود داشته باشد. در غیر این صورت اعلام نیاز به انجام ارزیابی عملکرد تأسیسات گاز ارائه می‌شود. سطح و جزئیات مورد نیاز در ارزیابی؛ وابسته به میزان آگاهی مورد نیاز درخواست کننده دارد. پیش از شروع آرزیابی» مرحله پیش آرزیابی با اهداف دیل صورت می‌پذیرد که می‌تواند توسط مهندسین بهره بردار یا مسئول نیز انجام شود: شناسایی شدت خطر و ارزیابی آسیب‌پذیری کلی در برابر آن جهت تعیین میزان نیاز به ارزیابی تفصیلی‌تر *‏ حصول اطمینان از در دسترس بودن منابع و تخصص‌های کافی و مناسب جهت اجرای ارزیابی ۱-۲-۲ انواع در خواست ارزیابی درخواست آرزیابی می‌تواند دارای یکی از سه رویکرد زیر باشد: * _رویکرد فنی (عمدتا با هدف ارتقای ایمنی با انجام عملیات بهسازی) *‏ رویکرد مالی (عمدتاً با هدف برنامه ریزی بودجه و یا برآورد خسارات, بازیابی و ریسک سرمایه ای) *‏ رویکرد مدیریتی (عمدتاً با اهدافی از قبیل برنامه ریزی مدیریت بحران, برنامه ریزی اقدامات فوری و اضطراری» برنامه ریزی افزایش ایمنی با روش‌های نرم افزاری یا غیر بهسازی و مدیریت ریسک) موْلفه‌هایی که باید در آرزیابی در نظر گرفته شوند. تا حد زیادی به درخواست و عملکرد هدف بستگی دارند. بر این آساس؛ مسوول تأسیسات باید تصمیم بگیرد که کدامیک از مولفه‌ها می‌بایست مورد ارزیابی قرار گیرند. قابلیت اطمینان در این سناریو بر حسب میزان قطع خدمات رسانی و مدت زمان قطع گاز اندازه‌گیری می‌شود. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دوم- روند ارزیابی لوزه‌ای ۱ ممکن است این درخواست برای کل شبکه مطرح نشود و بر اساس اولویت‌های مدیریت بحران ارائه گردد. در این حالت محاسبه قابلیت اطمینان خدمت رسانی با اولویت مشترکین مهم‌تر که در زمان بحران نقش بیشتری در کنترل و مدیریت بحران دارند آغاز می‌شود. تهیه فهرست و نحوه انتخاب مشتر کین مهم در یک سامانه بر اساس راهنمائی‌های پیوست ۱ صورت می‌پذیرد. ۳-۲-۲ عوامل موثر در ارزیابی عملکرد عوامل اصلی یک ارزیابی عملکرد عبارتند از: ٩‏ خطر (1]): خطر لرزه‌ای شامل خطرات اولیه و ثانویه است. خطرات اولیه ارتعاشات و حرکات شدید زمین و تغییر شکل‌های ناشی از آن مانند روان گرایی» لغزش شیب و گسلش را در بر می‌گیرد. خطرات ثانویه شامل انفجار» آتش سوزی» آلودگی زیست محیطی و نظایر آن که به دلیل وقوع آسیب‌های اولیه زلزله ایجاد می‌گردند.ء می‌باشد. آسیب‌پذیری شامل پتانسیل تلفات جانی و آسیب‌های فیزیکی در ارتباط با تجهیزات و تأسیسات و ساختمان‌هاء سامانه های عملیانی و کنترلی» محیط زیست فعالیت‌های صنعتی و اداری و مالی و تجاری» امنیت تأسیسات و سرمایه‌ها و جامعه و میراث فرهنگی می‌باشد. عملکرد سامانه (5): عملکرد شریان حیاتی گاز در هنگام زلزله بر حسب خروجی‌ها یا اهداف عملیاتی و یا نقص ایمنی و اختلال عملکرد مورد آرزیابی و قضاوت قرار می‌گیرد. مهم‌ترین اهداف عملکردی سامانه گاز رسانی عبارتند از: ایمنی جانی مردم و کارکنان تأسیسات ۹ تداوم جریان گاز و قابلیت اعتماد به سامانه ٩‏ جلوگیری از صدمات زیست محیطی ۳-۲-۲- شناسایی خطرات لرزه‌ای متداول‌ترین معیار سنجش ارتعاشات. شتاب حداکثر سطح زمین ۳0۸ می‌باشد که از نقشه های پهنه بندی یا مطالعات محلی برای بررسی میزان خطرات تغییر شکل‌های ماندگار شامل روان‌گرایی» لغزش شیب و گسلش که عمدتاً بر اساس تغییر مکان حداکثر سطح زمین (آن)۳ می‌باشند نیز می‌توان از نقشه های پهنه بندی استفاده نمود. -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۲ راهنمای ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای سامانه گازرسانی اطلاعات این نقشه‌ها تقریبی و تا حدودی محافظه کارانه می‌باشد. به عنوان مثال» یک استان ممکن است در طبقه بندی ریسک جدول ۲ -۱ معیارهای به کار رفته برای تعیین سطوح خطر نسبی (وضعیت ۲1) 0.158 > ۳0۸ > 6 2-۲-۲ شناسایی آسیب‌پذیری لوزه‌ای یتانسیل آسیب در بخش‌های مختلف تأسیسات گاز نسبت به انواع خطرات لرزه‌ای متفاوت است. / ر بخس‌های ر نواع ره‌ای متعاو جدول ۲-۲ درجه بندی کلی این موضوع را در سه رده بالا (1])» متوسط (۸1) و پایین (-1) نشان می‌دهد. اگر یک جزء یا سامانه در داخل یک ساختمان باشد. آسیب‌پذیری ساختمان و آن جزء باید تواماً در نظر گرفته شوند. به عنوان مثال, در جایی که احتمال فروریزش ساختمان یا تخلیه اجباری آن وجود داشته باشدء تجهیزات موجود در داخل آن ساختمان در خطر می‌باشند. جدول ۲-۲ درجه آسیب‌پذیری اجزاء نسبت به خسارت لرزه‌ای (وضعیت ۷ ۳ ر< ب پُذ ری اجر بت , رت لرره‌ای (و ۵-۲-۲ عملکرد لرزه‌ای عملکرد لرزه‌ای به عوامل زیر بستگی دارد: * شدت و میزان خطر -------- صفحهٔ بعد -------- فقصل دوم- روند ارزیابی لرزه‌ای ۳ ۰ آسیب‌پذیری سامانه یا جزء *‏ پی آ مدهای ناشی از آسیب شامل جانی» مالی» قطع سرویس دهی, اثرات زیست محیطی و سایر اثرات. میزان افزونگی ماندگار سامانه مورد ارزیابی (افزونگی بالاء با افزونگی» یا بدون افزونگی) بزرگی سامانه در پیش ارزیابی» عملکرد با اندیس سطح .را به صورت حاصل‌ضرب ۰۲1 ۷و 5 تعریف می‌شود: (۱-۲) ( یکدوک یکی )۷۳۵۹ 11۷ را که در آن: 4 < درجه خطر (پایین < ۱ متوسط < ۲ بالا < ۳ طبق تعریف جدول ۱-۲) ۷ < درجه آسیب‌پذیری (پایین < ۱ متوسط < ۲ بالا < ۳ طبق تعریف جدول ۲-۲) 5 درجه عملکرد سامانه (حداکثر ی 6» ری وی و بی)) و <* درجه پی آ مدهای ایمنی جانیء بین ۱ تا ۳ متغیر است (طبق تعریف جدول ۳-۲) ۲۳ <* درجه پی ا مدهای خسارت مالی,ء بین ۰/۵ تا ۶ متغیر است (طبق تعریف جدول ۳-۲) ۳6۵ * درجه پی آمد قطع خدمت رسانی, بین ۰/۵ تا ۶ متغیر است (طبق تعریف جدول ۳-۲) ری <* درجه پی آمد تأثیرات زیست محیطی» بین ۱ تا ۳ متغیر است (طبق تعریف جدول ۳-۲) در جدول ۳-۲ از ضریب اصلاح کننده افزونگی (ع1) برای تعیین درجه خسارت مالی (.,,) و درجه پی آمد قطع سرویس دهی (رول)) استفاده شده است. استفاده از این ضریب اصلاح در واقع توجیه کننده کاهش پی آمدها به دلیل وجود افزونگی سامانه می‌باشد. ضریب اصلاح افزونگی انعطاف پذیری و امکان جایگزینی در برخی شرایط خاص را نشان می‌دهد. به عنوان مثال, ممکن است برای یک تأسیسات, به دلیل نبود ابزار جایگزین جهت سرویس رسانی به یک مشترک مهم ضریب افزونگی برابر ۲ (بدون افزونگی) تعیین شود در حالی که خود آن مشترک ممکن است فاکتور افزونگی را به علت وجود منابع انرژی کمکی, برابر ۰/۵ تعیین نماید. حسب ماهیت و ویژگی‌های درخواست و اینکه چه کسی ارزیابی را انجام می‌دهد. فاکتور قطع سرویس دهی (رره)) می‌تواند در هنگام اعمال ضریب اصلاح افزونگی به فاکتور خسارت مالی ( ربرن)) ملاحظات مشابهی وجود دارد. به عنوان مثالء خسارت مالی ناشی از تعمیر آسیب‌دیدگی برای یک تأسیسات, ممکن است به اندازه یک مشترک صنعتی یا یک محله که هیچ گونه امکاناتی جهت فراهم آوردن منابع انرژی جایگزین ندارده چشمگیر نباشد. در حالت عادی» ضریب اصلاح افزونگی برابر ۱ در نظر گرفته می‌شود. -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۴ مر خسارت مالی ی رسانی ده اثرات زیست محیطی. ربرلح سامانه را کاهش انجام شود) انتخا در امتیاز ده گام نهایی : سطوح پایه‌ای یب بر اساس تم سطح پایه ار سطح پایه با پایین (عادی) کمترین اثر بر امنیت جانی؛ بدون کار کنان تأسیسات یا بر مردم مناطق مجاور تأسیسات این بی تأثیر یا کم تأثیر ورس ۹ > ون بی تأثیر یا کم تأثیر بر محیط زونگی زیاد مقداری برابر ۰/۵ می‌دهد)؛ و بدون افزونگی برا ب می‌گردد. شنهادی جهت ارزیابی عملکر امی ترکیبات ممکن پارامترهاء زیابی عملکرد از طریق محدود عنوان یک نقطه شروع برای ت | ستعلام کننده سطح خاصی جه‌بندی پی ا مدهای اختلال عملکرد سامانه متوسط (غیر بحرانی) سیب یا قطع ممکن است به کارکنان تأسیسات یا مردم مناطق مجاور تأسیسات جراحاتی وارد 2و۲ زیادی شود. اما این ضررها بر یکپارچگی مالی وس ۹ قطع گاز بر جمعیت کمی, تأثیر می گذارد (کمتر از ۱۰ درصد) و کمتر از ۱ روز بطول می‌انجامد؛ و بر هیچ یک از مشترکین مهم و حیاتی تَأثیر خاصی نمی‌گذارد > و 2 رین بر ۲ (عملی که توسط آن عضو انجام می سط- ۲ و بالا- ۳ می‌باشد. اخص سطح را با محموعه ای از محدو ورودی» شاخص سطح می‌تواند بین مقا های زیر تعیین می‌شود. آرزیابی به کار می‌رود و ممکن است بز از مطالعات را بر اساس نیازهای خود در ی ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای سامانه گازرسانی بالا (بحرانی) 3-< در آسیب با قطع تأثیر چشمگیری بر یکپارچگی مالی تأسیسات و با یک یا تعدادی از مشترکین بزرگ و مهم دارد 3 َ سر قطع گاز منجر به موارد زیر می‌شود: ۱) بخش قابل توجهی از جمعیت را متأثر می‌کند (بیشتر از ۱۰ درصد). ۲ پتانسیل تأثیر بر جمعیتی بیش از ۱۰۰ هزار نفر را دارد. ۲) منجر به قطع گسترده ای که بیش از یک روز بطول ۴) عملکرد و بهره‌برداری از یک تأسیسات مهم و حیاتی 3 َ درو محیطی بزرگ شود (یعنی برطرف کردن اثرات آن ماه‌ها تا سال‌ها بطول انجامد) 3 رل ده های از پیش تنظیم شده‌ای می‌باشد که ! نیاز به ارزیابی‌های کامل‌تری احساس شود. -------- صفحهٔ بعد -------- ۶ 8 ۱۵ فقصل دوم- روند ارزیابی لرزه‌ای جدول 2-۲ انتخاب سطوح ارزیابی شاخص سطح (,/) سطح پایه برای ارزیابی عملکرد 7[ را >ک7 ارزیابی اولیه عمو ما کافی است (سطح ۱) 5 را > 17| ارزیابی اولیه و ارزیابی تفصیلی با روش‌های تجربی و محاسباتی معمولی (سطح ۲) ارزیابی اولیه و ارزیابی تفصیلی با روش‌های محاسباتی دقیق (سطح ۳) 1-۲-۲ برنامه‌ریزی مطالعات ار زیابی اطلاعات مورد نیاز برای ارزیابی لرزه‌ای و نوع مطالعات بر اساس سطوح مختلف لرزه‌ای متفاوتند. علاوه بر راهنمایی‌های جداول ۵-۳ تا ۸-۲ این بخش برای تعیین سطح اطلاعات و مطالعات اولیه مورد نیازء مواردی همجون هزینه و زمان بندی و نیز احتساب خطرات متعدد باید در برنامه‌ریزی نوع مطالعات ارزیابی لرزه‌ای لحاظ شوند. جداول ذیل به ترتیب بر اساس ارزیابی خطر, ارزیابی سیب پذیری و ارزیابی عملکرد می‌باشند. در جدول ۸-۲ نیز میزان تلاش و فعالیت‌های لازم برای ارزیابی خطرء آسیب‌پذیری و عملکرد سامانه در سطوح مختلف ارائه گردیده است. جدول ۵-۲ ماتریس ارزیابی خطر برای سامانه گاز اجرای شناسایی و بازدید کارگاهی (توسط زمین شناس ماهر) مشخص سازی گسل‌های فعال از طریق حفر ترانشه تخمین جابجایی و تغییر مکان‌های گسل با استفاده از روش‌های تجربی تعیین تغییر مکان‌های گسل و احتمال وقوع آن‌ها از طریق حفر گمانه, نمونه برداری» تعیین سن و آنالیز تک وه بررسی مستندات در خصوص ارتعاشات (لرزه پذیری) منطقه ای ارزیابی احتمالاتی خطر زلزله در کل سامانه بررسی نقشه های توپوگرافی بررسی نقشه های زمین شناسی سطح زمین را سس ی وک و را اه ۹ حداقل حفاری و گمانه زنی خاک. آزمایشات نفوذ استاندارد و/ یا نفوذ مخروطی 0 -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۶ راهنمای ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای سامانه گازرسانی حفاری و گمانه زنی گسترده خاک, آزمایشات نفوذ استاندارد و/ یا نفوذ مخروطی بازدید مقدماتی و شناسایی کارگاهی (صحرایی) (مهندسین ژئوتکنیک ماهر) شناسایی معادن خاک دارای پتانسیل روان‌گرایی از طریق قضاوت شناسایی معادن خاک با پتانسیل روان‌گرایی از طریق آنالیز داده های خاک تخمین میزان گسترش تغییر مکان‌های جانبی با استفاده از روش‌های تجربی تخمین پتانسیل روان گرایی با استفاده از نقشه های قابلیت روان گرایی تحلیل تفصیلی و تخمین احتمال روان گرایی و وسعت گسترش تغییر مکان‌های جانبی. خطر زلزله - ارتعاشات شدید زمین بررسی مستندات در زمینه ارتعاشات و لرزه پذیری منطقه بررسی نقشه های خطرات لرزه‌ای منطقه, در صورت وجود تعیین و توسعه عوامل و فاکتورهای تقویت کننده تکان‌های زمین تخمین سطوح و تراز تکان‌های زمین با استفاده از قضاوت و نقشه های موجود تخمین سطوح و تراز تکان‌های زمین با استفاده از روش‌های تجربی تخمین سطوح و تراز تکان‌های زمین با استفاده از روش‌ها و ابزارهای تحلیلی اجرای ارزیابی احتمالاتی خطر لرزه ای در کل سامانه بررسی نقشه های زمین شناسی سطح زمین ری ی و انجام بازدید مقدماتی و شناسایی کارگاهی (صحرایی) (زمین شناس ماهر) بررسی نقشه های موجود لرزش زمین برای منطقه ارزیابی پتانسیل زمین لغزه توسط قضاوت کارشناسی ارزیابی پتانسیل زمین لغزه با استفاده از نقشه های پایداری شیب‌ها ارزیابی پتانسیل زمین لغزه با استفاده از آنالیز آماری یا تجربی ارزیابی پتانسیل زمین لغزه با استفاده از روش‌های تحلیلی -------- صفحهٔ بعد -------- و9 صل دوم- روند ارزیابی لرزه‌ای ۱.۵ خطر زلزله < سونامی ۱۵۱ تعیین محل قرارگیری تأسیسات در محدوده ۲۰ کیلومتری ساحل ۱۵۲ بررسی نقشه های توپوگرافی نواحی ساحلی ۱۵۳ بررسی نقشه های باتی متریک (ژرفاسنجی/عمق نمایی) نواحی کرانه ای (نزدیک به ساحل) ۱.۳ بررسی رکوردهای ثبت شده توسط دستگاه‌های جز و مد نمای محلی ۱۵۵ تخمین پتانسیل طغیان آب سونامی با استفاده از قضاوت کارشناسی ۱۵۶ تخمین پتانسیل طغیان آب سونامی با استفاده از قضاوت و ارزیابی منابع احتمالی سونامی ۱۵۷ جدول 1-۲ ماتریس ارزیابی آسیب‌پذیری جزء (موْلفه) / اقدام ۱ ارزیابی آسیب‌پذیری خط لوله در برابر جابجایی زمین ۱ ارزیابی خطر عبور از مناطق دارای پتانسیل جابجایی زمین که با قضاوت مهندسی برای ترازهای مختلف تغییر شکل ۱ دائمی زمین انجام می‌شود. ۱۲ تحلیل تفصیلی خط لوله برای تعداد محدودی از موارد طبق قطر لوله؛ ضخامت دیوارء جهت جابجایی نسبت به خط لوله و غیره ۱۳ تحلیل تفصیلی خط لوله برای ساخت‌گاه ویژه ۱۴ تعیین معیارهای کرنش خط لوله بر اساس اطلاعات شرایط موجود لوله و جوش‌ها و بازبینی مقالات در مورد عملکرد لوله ۱.۵ تعیین معیارهای کرنش خط لوله با استفاده از مدل‌های ریاضی عددی ۱۶ تعبین معیارهای پذیرش تحلیل خط لوله با استفاده از برنامه‌های آزمایشگاهی و تحلیل المان محدود پوسته لوله ۷ ارزیابی تأسیسات با استفاده از تخمین‌های آگاهانه و داده های تجربی از رخدادهای گذشته (آماری) با حداقل داده‌های جمع آوری شده در محل ۱۸ ارزیابی تأسیسات با استفاده از داده های در محل حاصل از مراحل ۱.۲ تا ۱.۵ و داده های دقیق‌تر و تفصیلی‌تر. ۹ ارزیابی تأسیسات با استفاده از داده های در محل واقعی (طبق آنچه در مراحل ۱.۳ تا ۱۶ تشریح گردید) و نتایج جزء (موْلفه) / اقدام ۲ ارزیابی خرابی ساختمان‌های بحرانی و مهم ۳ جمع آوری اطلاعات با مصاحبه مدیران اجرایی تأسیسات و کارکنان تعمیر و نگهداری ساختمان ۲۲ تعیین کار کردهای بحرانی داخل ساختمان‌ها و آسیب‌هایی که این کار کردها را معیوب کرده و یا از کار بازمی دارند. س انجام بازدیدهای کلی از سایت برای ارزیابی شرایط محلی و جمع آوری اطلاعات در خصوص أسیب‌پذیری کلی ساختمان‌هاء محتویات آن‌ها و هر یک از تأسیسات مجاور و تکیه گاه‌هایشان. ۳۴ انجام بازدیدهای کلی از سایت برای ارزیابی خطرات موازی از منابع خارجی و سازه‌ها و تأسیسات مجاور. ۵ ارزیابی عملکرد ساختمان‌ها و تأسیسات پشتیبانی با استفاده از قضاوت (تخمین‌های آگاهانه) و یا داده های تجربی (آماری) از رخدادهای گذشته و یا با استفاده از ارزیابی تجربی آسیب‌ها با حداقل اطلاعات در محل. ۶ | بررسی نقشه های معماری و سازه, محاسبات. گزارش‌های ارزیابی پی و ارزیابی‌های سازه‌ای گذشته برای ارزیابی ظرفیت ساختمان ۱۷ 113 ۰ ۰ ۰ ۰ ۰ ۰ ۰ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۸ راهنمای ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای سامانه گازرسانی انجام محاسبات سازه‌ای مستقل برای ارزیابی ظرفیت ساختمان انجام تحلیل سازه‌ای کامپیوتری برای ارزیابی پاسخ ساختمان ارزیابی عملکرد سامانه بررسی نقشه های سامانه بررسی عملکرد سامانه در خطرات طبیعی/ رخدادهای گذشته ساخت مدل عمل بحرانی سامانه انطباق مدل سامانه بر روی نقشه های خطرات گوناگون (کار کرد 715)) تخمین عملکرد سامانه با استفاده از قضاوت کارشناسی تحلیل سامانه برای سناریوهای محدود (حداقل ۳ مورد) تحلیل احتمالاتی و قابلیت اطمینان سامانه ۱ تا ۱۵ نفر روز کار ۳ تا ۱۰ نفر هفته کار ۳ تا ‎٩‏ نفر ماه کار -------- صفحهٔ بعد -------- َ رو : ۱۹ فصل دوم- روند ارزیابی لرزه‌ای ۳-۲- مراحل ارزیابی لرزه‌ای این پارامترها که تعیین کننده حجم فعالیت‌های ارزیابی هر موّلفه خواهند بودء به ترتیب زیرند: ۱) درجه اهمیت و ارزش کلی سامانه ۲) محاسبه خطر لرزه‌ای ترازهای مختلف ۴) انتخاب روش ارزیابی لرزه‌ای اولیه ۵) تعیین آسیب‌پذیری اولیه ۶) انتخاب روش ارزیابی لرزه‌ای تفصیلی ۱-۳-۲- تعیین اهمیت موْلفه یا سامانه اولین گام در ارزیابی لرزه‌ای» تعیین اهمیت و نقش سامانه در شبکه می‌باشد که مطابق جدول ۳-۲ انجام می‌گیرد. نحوه تر کیب نقش موْلفه داخلی و کل سامانه در آرزیابی لرزه‌ای در جدول ۱۰-۲ آرائه گردیده است. جدول ۹-۲ طبقه بندی زیر سامانه‌ها و مولفه‌های داخلی نقش مستقیم در عملکرد سامانه دارند قطوگاز ۱ -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۰ راهنمای ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای سامانه گازرسانی سطوح اهمیت بدست آمده به صورت کلی زیر هم تعریف می‌شوند: ۱- بسیار زیاد: موْلفه‌هایی که آسیب آن‌ها باعث شرایط بحرانی» تلفات انسانی و خسارات مالی فراوان می‌شود. ۲- زیاد: مولفه‌هایی که آسیب آن‌ها باعث قطع جریان و خدمت رسانی و خسارات مالی می‌شود. ۳- متوسط: موّلفه‌هایی که آسیب آن‌ها باعث اختلال در جریان می‌شود. ۲-۳-۲ سطوح خطر لوزه‌ای سه تراز خطر لرزه‌ای به شرح زیر برای آرزیابی لرزه‌ای تعریف می‌گردد: * "سطح خطر یک لرزه‌ای: حداکثر زلزله بهره‌برداری (۸101) * سطح خطر دو لرزه‌ای: حداکثر زلزله طراحی (۸/015) *‏ تراز سه لرزه‌ای: حداکثر زلزله بحرانی ( ۸۸6) این سطوح خطر لرزه‌ای» معادل ترازهای ایمنی زیر هستند که تعریف دقیق آن‌ها برای درجات اهمیت مختلف در جدول ۱۱-۲ ارائه شده است: ۹ ایمنی بهره‌برداری: در این سطحء آسیب‌های احتمالی نباید هیچ اختلالی در گاز رسانی ایجاد نماید. ایمنی طراحی: در این سطح, آسیب‌های احتمالی ممکن است اختلال موقت و کوتاه مدت در گاز رسانی ایجاد نماید ولی نباید منجر به خرابی عمده فروریزش» آتش سوزی انفجارء ناپایداری شبکه و نظایر آن شود. * ایمنی از بحران : در این سطحء علیرغم بروز آسیب عملکردی زیاد. نباید آسیب سیستمی روی دهد؛ لذا لازم است که تمهیدات لازم جهت کاهش اثرات ثانویه صورت پذیرد. جدول ۱۱-۲ سطح خطر لرزه‌ای سطح خطر لرزه‌ای احتمال فراگذشت در ۵۰ سال (دوره بازگشت به سال) تراز ایمنی ۲-۳-۲ سطوح عملکرد موّلفه‌های سامانه تعریف سطوح عملکردی بر اساس سطوح خطر و درجه‌بندی اهمیت تجهیزات در جدول ۱۳-۲ داده شده است. -------- صفحهٔ بعد -------- فص دوم- روند ارزیابی لرزه‌ای جدول ۲-۲ ۳ایمنی از بحران) بحرانی هم رخ نمی‌دهد اختلال موقت در عملکرد سامانه ولی شرایط بحرانی رخ نمی‌دهد در عملکرد تجهیز و سامانه ولی قابل تعمیر و بازیابی در زمان قابل قبول ۱ تعریف سطوح عملکردی بر اساس . سطح خطر لرزه‌ای (سطح عملکرد) ۲ (ایمنی طراحی) تجهیزات سیب می‌بینند. لیکن سامانه عملکرد خود را حفظ می‌کند اختلال موقت در عملکرد سامانه در عملکرد تجهیز و سامانه ولی قابل تعمیر و بازیابی در زمان قابل قبول نراز لرزه‌ای و درجه‌بندی اهمیت ۱ (ایمنی بهره‌برداری) بدون هرگونه سیب و اختلال در عملکرد بدون هرگونه آسیب و اختلال در عملکرد سیب جانی ندارد. همجنان عملکرد خود را انجام می‌دهند. سیب جانی ندارد. سامانه عملکرد خود را حفظ می‌کند ۲ -------- صفحهٔ بعد -------- نی ۳ شم همم ۸ 0 6 یره ۰۵۹۹۵ -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- فقصل سوم- رونس‌های ۱-۳- موّلفه‌های هر موْلفه‌های هدف در از نظر آرزیابی عمل؟ یک سامانه صورت می‌پ از میان موّلفه‌های ۳۲-۳ رویکرد کلی ۳۱ جمع‌ اور فرآیندی ۲- بررسی نفرد هر موْلفه و عملکرد سامانه‌ای < بانی و نظایر آن بر اساس ضوابط : رزیابی لرزه‌ای ریان‌های حیاتی نشان داده شده اس وصیات خاک و عوارض ثانویه از قَب ۳۵ دستورالعمل‌های موجود نفرد و سامانه‌ها از نظر بل لغزش» روان گرایی و -------- صفحهٔ بعد -------- ۲۶ راهنمای ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای سامانه گازرسانی ۳- بررسی اسیب‌پذیری لرزه‌ای ۴- بهسازی لرزه‌ای در صورت لزوم ۱ ۱ داده‌های مربوط به عملکرد سامانه داده‌های سازه‌ای : 1 اثرات ناشی از وفقه | وضعیت کارکرد. اهمیت مولفه در سامانه دا رام با عمر مفید و فعلی اعطکردی ۱ قطی سامنه ومولقههایین لاک ۴ص ساره زلزله‌های تاریبخی ۱ را شرایط زلزله ۱ کنهای ال موجود ۱ ِ ۱ شرابط زمین سا روانگرابی ی ِ بازرسی و آرزیابی کیفی (مشساهده ای) ۹ ۱ 1 استخراج مولفه‌های نبازمند بهساری ." ارزبابی دقبق ک ۱ : ظ " انتخاب فناوری و روش انجام بهسازی ‏ " نعین تراز لرزهای بهسازی نیروی کار ۱ بهساری زلزنه سطح ۱ و ۲ و ۳ مراحل و روش اجرایی " : کنترل ایمنی رزه‌ای شکل ۱-۳ رویکرد کلی تعیین آسیب پذیری و بهسازی لرزه‌ای ۳-۳- روس‌های ارزیابی لرزه‌ای موّلفه‌ها روش‌های ارزیابی لرزه‌ای اولیه و تفصیلٍ برای سازه‌های اد یستگاهی شامل ساختمان‌هاء سازه‌های غیر ساختمانی؛ تجهیزات و اجزای غیر سازه‌ای و سازه‌های خطی و شبکه‌ای به صورت زیر می‌باشند. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سوم- رونس‌های | عنوان موْلفه سازه‌های ساختمانی سازه‌های غیر ساختمانی اجزای غیر سازه‌ای و خطوط لوله انتقال و توزیع رورمینی و زیررمینی ۱-۳-۳ ارزیابی لر عوامل کلیدی و مو ارزش اقتم ۹ کاربری سا و تلفات در عملکرد سا اهمیت تار ٩‏ خطر لرزه!: ارزیابی لرزه‌ای اولی راهبردی تحت عنوان را فصل سوم دستورالعمل ارزیابی تفصیلی سا ساختمان‌های موجود (ن رزیابی لرزه‌ای جدول ۲-۳ روش« روش‌های ارزیابی سطح ۱ ارزیابی سریع کاربرگ‌های ارزیابی کیفی و روش امتیاز دهی کاربرگ‌های ارزیابی کیفی و روش امتیاز دهی کاربرگ‌های ارزیابی کیفی کاربرگ‌های ارزیابی کیفی و روش امتیاز دهی زه‌ای ساختمان‌ها بادی سازه و سال‌های باقیماند ختمان شامل تعداد افراد در مع بیرون از سازه شود. زه و اثرات اقتصادی و اجتماع بخی سازه و اثرات بهسازی لرز بهسازی نسبت به عواید حاه ساختمان‌های بتنی و فلزی وش ارزیابی سریع چشمی برای ختمان‌های بتنی و فلزی با |: ای ارزیابی لوزه‌ای موّلفه‌ها در سطوح : روش‌های ارزیابی سطح ۲ ارزیابی سریع کنترل رفتار لرزه‌ای با بررسی مدارک طراحی و استفاده از روش‌های ساده و معادل استاتیکی آیین‌نامه ای کنترل پایداری کلی لرزه‌ای با بررسی مدارک طراحی و استفاده از روش‌های ساده و معادل استاتیکی آیین‌نامه ای و یا روش‌های تجربی بر اساس منحنی‌های خرابی کاربرگ‌های آرزیابی کیفی کنترل پایداری کلی لرزه‌ای تحت مخاطرات ژئوتکنیکی (لغزش, گسلش., روان گرایی و ...) و اثر سازه‌های مجاور با بررسی مدارک طراحی و استفاده از روش‌های ساده و تجربی ها به صورت زیر هستند: » از عمر بهره‌برداری آن. رض خطر درون سازه و عوامل خراب در صورت خسارت به خدمات آن ب ای بر منابع فرهنگی و میرائی. ر. سله از آن. و بنایی با استفاده از دستورالعمل ساختمان‌های فولادی و بتتی مسا ساختمان‌های با مصالح بنایی» صور مه‌ریزی و نظارت راهبردی ریاست . روش‌های ارزیابی سطح ۲۳ تحلیل رفتار دینامیکی و اندرکنشی با مدل‌سازی تحلیلی و عددی تحلیل رفتار دینامیکی و اندرکنشی با مدل‌سازی تحلیلی و عددی کنترل پایداری کلی با استفاده از روش‌های تجربی زئوتکنیکی (لغزش» گسلش, روان گرایی و ...) و اثر سازه‌های مجاور با مدل‌سازی تحلیلی و عددی 1 سازه‌ای که باعث رهاشدن مواد ر اثر اسیب ناشی از زلزله. و روش ارزیابی کیفی سریع ارائ سریه ۲۵۱ و دستورالعمل بهسازء جمهوری) و ارزیابی تفصیلی ساخ ۳۷ خطرناک » شده در لرزه‌ای نمان‌های -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۸ راهنمای ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای سامانه گازرسانی بنایی موجود با استفاده از دستورالعمل تحلیل أسیب‌پذیری و بهسازی لرزه‌ای ساختمان‌های بنایی غیر مسلح موجود (معاونت ساختمان وزارت مسکن و شهرسازی) صورت می‌پذیرد. ۲-۳-۳ ارزیابی لرزه‌ای سازه‌های غیر ساختمانی ارزیابی اولیه سازه‌های غیر ساختمانی که به صورت موّلفه ای انجام می‌شود را می‌توان با رویکردهای ذیل انجام داد: *‏ بررسی اسناد و مدارک طراحی لرزه‌ای با توجه به وضعیت چون‌ساخت و شرایط سازه در صورت وجود ۰ بازرسی محلی و تهیه و استفاده از کاربرگ‌های لرزه‌ای با توجه به نوع سازه و امتیاز دهی کیفی *‏ استفاده از روش‌های ساده و معادل استاتیکی آیین‌نامه ای و کنترل پایداری کلی لرزه‌ای در ارزیابی اولیه سازه‌های غیر ساختمانی معمولاً بررسی سامانه ای انجام نمی‌شود. در صورت آسیب پذیر بودن موّلفه‌ها در این مرحله» ارزیابی تفصیلی موّلفه ای و سامانه ای انجام می‌شود. ارزیابی تفصیلی سازه‌های غیر ساختمانی با استفاده از مدل‌سازی و تحلیل عددی انجام می‌گیرد. این بررسی شامل مطالعه رفتار دینامیکی و اندرکنشی سازه می‌باشد. استفاده از روش تفصیلی برای سازه‌های پیچیده یا با رفتار دینامیکی نامشخص یا دارای اندرکنش قابل توجه با محیط یا سایر سازه‌ها ضروری می‌باشد. ۳-۲-۳ ارزیابی لرزه‌ای تجهیزات ارزیابی اولیه تجهیزات با استفاده از رویکردهای دیل صورت می‌پذیرد: بررسی اسناد و مدارک کنترل لرزه‌ای با توجه به وضعیت تجهیز که شامل مدارک آزمایشات لرزه‌ای و کنترل عملکرد داخلی توسط سازنده می‌باشد. ۰ استفاده از روش امتیازدهی کمی *‏ استفاده از روش‌های ساده و معادل استاتیکی آیین‌نامه ای و کنترل پایداری کلی لرزه‌ای در ارزیابی اولیه تجهیزات معمولاً بررسی سامانه ای انجام نمی‌شود. در صورت آسیب پذیر بودن موّلفه‌ها در این مرحلهء ارزیابی تفصیلی موّلفه‌ای و سامانه‌ای انجام می‌شود. ارزیابی تفصیلی تجهیزات با استفاده از مدل‌سازی و تحلیل عددی انجام می‌گیرد. این بررسی شامل مطالعه رفتار دینامیکی و سازه‌ها و تجهیزات ضروری می‌باشد. 2-۳-۳ ارزیابی لرزه‌ای اجزای غیر سازه‌ای وله کشی‌ها و کانال‌ها یک مرحله ای بوده و بر اساس ضوابط و راهنمایی‌های دیل صورت می‌پذ برد: -------- صفحهٔ بعد -------- فقصل سوم- رونس‌های ارزیابی لرزه‌ای ۳۹ راهنمای بهسازی لرزه‌ای تأسیسات نفتی دستورالعمل بهسازی لرزه‌ای ساختمان‌هاء نشریه شماره ۳۶۰ ٩‏ دستورالعمل طراحی لرزه‌ای شریان حیاتی گاز ۹ دستورالعمل ارزیابی لرزه‌ای تأسیسات نیروگاه‌های برق» نشریه شماره ۵۱۲ ۰ سایر مراجع معتبر و معرفی شده در این راهنما ۵-۳-۳ ارزیابی لرزه‌ای شبکه و خطوط ارزیابی اولیه خطوط و شبکه به صورت زیر انجام می‌شود: ۹ بررسی اسناد و مدارک طراحی لرزه‌ای شبکه در صورت وجود ۹ تهیه و استفاده از کاربرگ‌های لرزه‌ای با توجه به نوع شبکه و امتیاز دهی کیفی استفاده از روش‌های ساده و معادل استاتیکی آیین‌نامه ای و کنترل پایداری کلی لرزه‌ای موّلفه‌ها ۹ استفاده از منحنی‌های أسیب‌پذیری موّلفه‌ها و تعیین آسیب‌پذیری کلی شبکه با استفاده از فرمول بندی ترکیبی مبتنی بر ارزیابی تفصیلی خطوط و شبکه به شرح زیر صورت می‌پذیرد: *‏ تحلیل محاسباتی و عددی أسیب‌پذیری لرزه‌ای موّلفه ۰ تعیین أآسیب‌پذیری کلی شبکه با استفاده از فرمول بندی ترکیبی مبتنی بر قابلیت اطمینان 2-۳- بازرسی در اآرزیابی کیفی بازرسی محلی عموماً توسط یک مهندس یا گروهی از مهندسین واجد شرایط انجام می‌شود. این روش به صورت معین و سیستماتیک انجام می‌شود تا از پیوستگی و کامل بودن کارء اطمینان حاصل گردد. مراحل این روش معمولاً به صورت زیر می‌باشد: جلسات با کارفرمایان» تکنسین‌هاء مسوولین استانداردهاء مهندسین ایمنی و یا طرف‌های ذینفع دیگر تا در ارتباط با اهداف این بازرسی بحث و بررسی نموده و امکانات لازم را در اختیار گروه قرار دهند. شناسایی تجهیزات. سازه‌ها و سایر موّلفه‌های مورد نظر. در صورتی که تجدید نظر به عنوان بخشی از تحلیل خطر و یا تحلیل ایمنی انجام شده باشدء مهندسین بازرسی محلی می‌باید فرضیات مورد استفاده در تحلیل خطر مربوط به زلزله محتمل آتی در سیستم‌های بحرانی را مورد تجدید نظر قرار دهند. ۹ برای مقاصدی همچون آرزیابی بیمه و یا تعیین خطر کلیء چنانچه تجدید نظرء اختیاری باشدء مهندسین آرزیاب باید بازدید از تحهیزات اصلی و سازه‌ها را انجام دهند. * دسته‌بندی مدهای أسیب‌پذیری ۰ گردآوری داده‌های محلی از قبیل خطر لرزه‌ای» موقعیت گسل‌هاء حفره‌های موجود در خاک -------- صفحهٔ بعد -------- ۳ راهنمای ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای سامانه گازرساتی ۹ بازرسی محلی موّلفه‌ها که به طور سیستماتیک و با استفاده از کاربرگ‌هایی برای هر قسمت انجام می‌شود تا ارزیابی مستندسازی و ضوابط یادآوری شود. ٩‏ بازبینی نقشه‌ها در صورت لزوم جهت کنترل کفایت سازه بتن مسلحء تعیین جزئیات مهار و یا تشخیص و تعیین مواردی مانند انجام پوشش‌های ضد آتش» ایزولاسیون و غیره که بازید چشمی آن‌ها امکان‌پذیر نیست. مورد استفاده قرار می ۰ شناسایی اقدام جهت تجدید نظر تحلیلی که شامل اجزایی با وضعیت بحرانی و یا هر بخشی که از نظر لرزه‌ای آسیب پذیر به نظر می‌رسد. می‌باشند. این آسیب‌ها شامل آسیب‌دیدگی‌هایی با خطر بالقوه‌ای آزادسازی مواد سمی, تولید آلودگی و یا هر نوع عملکرد غیر قابل قبولی همچون اخلال در امر اقتصاد و تجارت. می‌باشند. مستندسازی اقلام ضعیف یا شک‌برانگیز برای کارفرمایان و یا ضابطین استاندارد شامل توضیحات کافی از قبیل عملیاتی اصلاحی,» نگهداری ارزیابی اضافی و غیره باید ارائه گردد. * _توصیه‌های سازه‌ای یا مکانیکی که ممکن است خطرات فوق را کاهش دهند. مهندس باید با مهندسین فرآیند. ایمنی و مدیران در خصوص ارزیابی اقتصادی و امکان اجرایی گزینه های بهسازی مشورت نماید. *‏ اولویت‌بندی اقدامات کاهش خطرپذیری پیشنهادی باید بر اساس عواقب آسیب‌های ارزیابی شده انجام شود. در عمل, تیم کارشناسان به صورت پیاده در طی مسیر حرکت نموده و موّلفه‌های اساسی را مورد بازدید قرار می‌دهند. برای مثال هر یک از موّلفه‌ها معمولاً برای مواردی مثل نشت مواد خطرناک, احتمال آتش‌سوزی,» احتمال واکنش با مواد دیگر و انفجار یا سقوط مورد ارزیابی قرار می‌گیرند. اغلب این ارزیابی‌ها مستقل از تحلیل‌های خطر اولیه انجام می‌شود. تیم بازنگری لرزه‌ای از جمله مهندسان ایمنی باید بتوانند اثرات احتمالی زلزله بر تأسیسات را به مالکان توضیح دهند. برای مثال: ۰ بدون هشدار قبلی» سرتاسر تأسیسات با هم به لرزش در می‌آیند. *‏ لرزش ممکن است ۱۰ ثانیه یا بیشتر طول بکشد. در زلزله‌های خیلی بزرگ (بیشتر از ۸) لرزش در حدود ۶۰ ثانیه طول می‌کشد. ٩‏ احتمال از مدار خارج شدن گاز پشتیبان ممکن است چندین سیستم نظیر: تلفن» آب و... همزمان و طولانی مدت, آسیب ببیند. ممکن است لوله‌کشی‌های مدفون شکسته شوند. * اجزای آسیب‌پذیر تجهیزات ویژه و سیستم لوله‌کشی از کار بیافتند. * سرویس‌های ضروری خارج از محدوده» ممکن است به علت مشکلات به وجود آمده در سازه‌های حیاتی, (نظیر پل و بزرگراه) یا بهره‌برداری غیرعادی در دسترس نباشند. ه حفظ جان و ایمنی شخصی یا خانواده بر حفظ ایمنی تأسیسات. اولویت داشته و استفاده از اپراتور در کاهش صدمات -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سوم- روش‌های ارزیابی لوزه‌ای ۳ مهندس کارشناس بازرس محل می‌بایستی در ارتباط متقابل با اپراتورهاء مالکان» مهندسان ایمنی طرح و دیگر متخصصین مربوطه باشد. لیکن باید این موضوع به وی تأکید شود که هر خرابی بالقوه‌ای نیاز به کاهش ندارد. عوامل مهم‌تر در اولویت‌دهی خطرات شامل ملاحظاتی از قبیل تداوم بهره‌برداری و یا چگونگی حفظ تولید می‌باشند. در طی یک زلزله ویرانگر» احتمال منهدم شدن تسهیلات خارج از ساخت‌گاه و از بین رفتن آن‌ها برای مدت طولانی وجود دارد. در این موارد تدارک اجزایی از قبیل تجهیزات مولد گاز پشتیبان و مخازن آب» ضروری به نظر می‌رسد. تیم بازرسان محلی باید وجود سایر سیستم‌های اضطراری موثر در عملکرد سامانه که به منظور کاهش اثرات زلزله در نظر گرفته به ویژه ضرورت وجود سیستم هشدار و اطفای حریق» سیستم‌های مخابراتی و سیستم‌های بازدارنده به منظور اجرای کارکردهای فعال پس از زلزله, باید تاکید گردد. سطح خطر زلزله: در مناطق با خطر لرزه‌ای کمترء ساختمان‌های عظیم و محفظه‌ها برای بار باد یا طراحی شده باشند. با ه شدت مخاطرات ژئوتکنیکی (گسلش, شکست خاک و لغزش زمین) : تیم بازرسی باید مراقب آسیب‌های احتمالی لوله های مدفون و تحهیزات متکی بر سیستم‌های سازه‌ای مختلف در مقابل مخاطرات ژئوتکنیکی موجود در نزدیکی محل باشند. اگر گسل از محل عبور می‌کند. ارزیابی باید با تحقیقات ژئوتکنیکی اضافی تکمیل گردد. *‏ آیین‌نامه‌های کاربردی در زمان ساخت و ساز: آیین‌نامه‌های کاربردی و روش‌های طراحی لرزه‌ای ممکن است نسبت به در زمینه أسیب‌هایی از قبیل تغییر فرم» بتن أسیب‌دیده» خوردگی فولاد و غیره باشد. * در صورتی که کیفیت کلی تعمیرات و نگهداری مناسب نباشد. تیم بازرسان محلی باید تعداد پیچ و مهره‌های از دست رفته» صدمات ترمیم نشده» تغییرات و اصلاحات میدانی و غیره ر خصوصاً در مسیر بار اولیه و نیز در اتصالات مورد بررسی قرار دهند. ۹ مهندسان ایمنی فرآیند و کارفرمایان از طریق بازرسان محلی باید از بررسی اولیه ایمنی» آلودگی یا پیامدهای اقتصادی * تیم بازرسان محل باید همواره مراقبت نواحی مستعد خوردگی باشند. این نگرانی به زنگ‌زدگی سطحی چندان مربوط -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۲ راهنمای ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای سامانه گازرسانی ناحیه دیگری که در آن خوردگی ممکن است مشکل‌ساز گرددء جایی است که پوشش بتن جدا شده و آرماتورها در معرض شرایط محیطی قرار می‌گیرند. این ناحیه معمولاً یکی از موارد ترمیمی محسوب می‌شود. از آنجا که خوردگی اغلب یکی از نگرانی‌های عمومی با اولویت بالا در تأسیسات محسوب می‌شود. از گروه‌های بازرسی به منظور کمک به شناسایی مناطق مشکل‌ساز می‌توان استفاده نمود. حین انجام بازرسی ساده» مهندسان می‌توانند تأسیسات نصب شده مشکل دار را نیز بررسی نمایند. این اشکالات ممکن نتوانند به اندازه ظرفیت کششی طراحی خود مقاومت نمایند. اندرکنش لرزه‌ای در مجاورت و برخورد در مواردی روی می‌دهد که فاصله کافی میان دو جزء برای جلوگیری از برخورد. وجود نداشته باشد. این حالت ممکن است بر اثر لغزش تأسیسات مهار نشده» حرکت لوله‌های آویزان» سینی کابل‌هاء خیز تابلوهای الکتریکی برخوردکننده با تابلوهای مجاورء دیواره‌ها یا اعضای سازه‌ای ایجاد گردد. تغییر مکان نامتقارن بیشتر در مورد تأسیساتی متصل به سیستم‌های سازه‌ای مختلفء نگران کننده می‌باشد. مهندسان باید از وضعیت‌های تغییر مکان احتمالی تأسیسات مانند لوله‌های متصل کننده» داکت‌هاء مجاری» لوله‌ها و غیره که باید از موارد نگرانی جاییست که سیستم‌های آب‌پاش عملکرد تجهیزات الکتریکی را تحت تأثیر قرار دهند. لوله آب آتش بررسی آسیب پذیری ابنیه موجود در مجاورت موّلفه های شبکه توزیع و خطر برخورد آن‌ها با موّلفه های شبکه در صورت تخریب, می‌باید مورد ارزیابی قرار گیرد. بدین منظورء ابتدا آن دسته از ابنیه که به حد کافی به موّلفه های شبکه توزیع نزدیک باشند تا در صورت تخریب کلی یا اجزای آن‌هاء خطر برخورد با موّلفه های شبکه وجود داشته باشد. می‌باید مشخص گردند. پس از مشخص شدن ابنیه خطرزا در مجاور شبکه, ابنیه مورد نظر در مرحله بعد می‌باید مورد ارزیابی لرزه ای قرار گیرند. ارزیابی لرزه ای ابنیه مجاور شبکه توزیع بر حسب مورد می‌باید بر اساس دستورالعمل‌های مربوطه (دستورالعمل‌های شماره ۲۶۰ و ۲۶۴ معاونت برنامه ریزی و نظارت کاربردی ریاست جمهوری برای ساختمان‌های دارای سازه بتن مسلح یا فولادی و دستورالعمل شماره ۳۷۶ برای ساختمان‌های مصالح بنایی) و حتی‌الامکان با استفاده از روش‌های کمی صورت گیرد. سطح عملکرد مورد نظر در ارزیابی این ابنیه, برای سطح خطر طرح طبق این دستورالعمل, می‌باید برابر آستانه فروریزش و برای موّلفه های با اهمیت زیاد. ایمنی جانی منظور شود. در صورت عدم امکان انجام ارزیابی کمی برای ارزیابی ابنیه مورد نظرء انجام ارزیابی‌های کیفی تکمیلی طبق دستورالعمل‌های مد کورء الزامی است. در مورد موّلفه های با اهمیت زیاد شبکه» ارزیابی ابنیه مجاور آن‌ها به روش کمی -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سوم- روش‌های ارزیابی لوزه‌ای ۳ بازرسی مولفه‌های مختلف شریان حیاتی گاز می‌تواند با الگوگیری از توصیه‌ها و کاربرگ‌ها و جداول راهنمای ارزیابی و بهسازی ۵-۳- گردآوری اطلاعات مورد نیاز در ارزیابی تفصیلی گردآوری اطلاعات مورد نیاز ارزیابی کمی می‌باید طی یک فرآیند برنامه‌ریزی شده صورت گیرد. منابع موجود برای تعیین و گردآوری اطلاعات مورد نیاز شامل موارد زیر می‌گردند: اسناد و مدارک موجود در مراحل مختلف طراحی, بهره برداری و تعمیرات دوره‌ای: اسناد موجود می‌باید به صورت عینی با بازدید و برداشت اطلاعات با استفاده از روش‌های عینی و اندازه‌گیری‌های مورد نیاز: بدین منظور در صورت نیاز می‌باید اقدام به سونداژ و تخریب پوشش‌ها و لایه‌های روبی نموده (بدون ایحاد اخلال یا ضعف در عملکرد یا رفتار موّلفه) و انجام آزمایش‌های مورد نیاز: در صورت نیاز و عدم احراز اطلاعات مورد نیاز بر اساس مدارک یا کاتالوگ‌های موجود. می‌باید با استفاده از روش‌های آزمایشی, اطلاعات مورد نیاز تهیه و گرداوری گردند. مهم‌ترین موارد کاربرد روش‌های آزمایش برای تعیین مشخصات مورد نیاز خاک 9 ساخت‌گاه 9 مشخصات مکانیکی مصالح می‌باشد. ید طور کلی انجام آزمایش‌های غیر مخرب ارجح می‌باشند. در صورت نیاز به انجام آزمایش بر روی وسایل اتصال مانند پیچ‌ها و یا مقره‌ها یا موارد نظیر» حتی‌الامکان می‌باید وسیله مورد آزمایش با نمونه مشابه خود جایگزین گردد. در هر صورت. هنگام سونداژ یا آزمایش می‌باید از ایجاد صدمه یا ضعف در هر یک از اجزاء موجود در شبکه احتراز نمود. ۱-۵-۳ جمع‌آوری اسناد و مدارک طراحی و بهره‌برداری در ابتدای مطالعات ارزیابی لرزه‌ای» باید اسناد و مدارک سازه‌ای تأسیسات شامل ساختمان‌هاء سازه‌های غیر ساختمانی و تجهیزات؛ تا حد امکان جمع‌آوری شده و مورد بررسی دقیق قرار گیرد. نقشه‌های اجرایی باید با آنجه که اجرا شده مطابقت داده شده و در صورت عدم تطابق زیاد به روز شوند. جمع‌آوری اطلاعات مربوط به تغییرات و تعمیرات احتمالی و حوادث اثرگذار بر رفتار تأسیسات نیز ضروری می‌باشد. ۳-۵-۳ بازرسی عینی و استخراج اشسکالات مشهود و موتر در رفتار لرزه‌ای تأسیسات ایجاد نماید, انجام می گیرد. -------- صفحهٔ بعد -------- ۲۳۴ راهنمای ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای سامانه گازرسانی این مرحله از جمع‌آوری اطلاعات در صورتی که بررسی‌های فوق کفایت مدارک و اسناد و اطلاعات موجود به تشخیص مهندس مشاور جهت ارزیابی اولیه یا تفصیلی را تایید ننماید. باید پس از تصویب کارفرما انجام شود. در جدول ۳-۳ شرایطی که انجام آزمایشات مصالح یا خاک را لازم می‌دارد و سطح این آزمایشات ذکر شده است. تعریف آزمایشات متعارف و جامع برای ساختمان‌ها طبق نشریه ۳۶۰ می‌باشد. در مورد سازه‌های غیر ساختمانی و تجهیزات تعریف مشخصی برای آزمایشات فوق ارائه نمی‌شود و سطح آزمایشات مورد نیاز در این موارد باید به تشخیص مهندس مشاور و با تأیید کارفرما تعیین گردد. جدول ۳-۳ از مایشات مورد نیاز مصالح و خاک اهمیت نسبی سامانه ۱ اطلاعات مصالح و خاک / / برای مصالح و خاک بسیار زیاد سس 1-۳- ارزیابی لرزه‌ای با استفاده از مدل‌سازی و تحلیل عددی سازه روش‌های مدل‌سازی و تحلیل مبتنی بر تعیین و مقایسه نیاز- ظرفیت لرزه‌ای تجهیزات. سازه‌ها و اتصالات آن‌ها می‌باشد. روش‌های مدل‌سازی و تحلیل عددی سازه دو جنبه اساسی ذیل را در بر می‌گیرد. تهیه مدل مناسب با توجه به مشخصات مکانیکی و دینامیکی بارگذاری لرزه‌ای و تحلیل عددی سازه مدل تهیه شده روش‌های تحلیل عددی سازه مورد توصیه این راهنما عبارتند از: - روش استاتیکی معادل - روش طیفی - روش تاریخچه زمانی -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سوم- روش‌های ارزیابی لوزه‌ای ۵ ۱-1-۳- روش استاتیکی معادل در تحلیل لرزه‌ای تجهیزاتی که اثر مود اول ارتعاشی در آن‌ها می‌تواند به عنوان مود غالب پذیرفته شودء روش استاتیکی معادل مطابق ضوابط بخش سازه‌های غیر ساختمانی استاندارد ۲۸۰۰ معادل توصیه می‌گردد. برای تجهیزات با پرید طبیعی کوچک‌تر از ۰/۰۳ ثانیه اعمال نیروی حاصل از ضرب شتاب 72۳۸ در جرم قطعات مختلف» به مرکز جرم آن قطعاتء بدون نیاز به هیچ‌گونه ضریب تشدید.ء قابل قبول می‌باشد. ۳-۹-۳- روش طیفی برای تحهیزات پیجیده با مودهای متعدد ارتعاشی دور از هم استفاده از تحلیل طیفی مطابق ضوابط بخش سازه‌های غیر ساختمانی استاندارد ۲۸۰۰ قابل توصیه می‌باشد. ۳-1-۳- روش تاریخچه زمانی در آرزیابی لرزه‌ای تجهیزات پیچیده با مودهای ارتعاشی نزدیک به هم استفاده از تحلیل تاریخچه زمانی مطابق ضوابط بخش ۷-۳ ملاحظه اثر اندر کنش لرزه‌ای سامانه‌ها اندرکنش لرزه‌ای سامانه‌ها عبارت است از مجموعه‌ای از تأثیرات بر رفتار لرزه‌ای و تشدید عواقب ناشی از زلزله شامل تغییر نامطلوب در مشخصات دینامیکی ناشی از اندرکنش سازه‌ای و برخورد سامانه‌های مجاور هم» سقوط سامانه‌ها بر روی یکدیگرء تغییر مکان نسبی سامانه‌های مجاور و تغییر در شرایط محیطی و عملیاتی که موجب اختلال در عملکرد سامانه‌ها یا صدمه به کارکنان گردد. علل رایج اندرکنش به صورت دیل قابل طبقه‌بندی است: ۱- مجاورت: هرگونه تأثیر منجر به سوء عملکرد ناشی از همسایگی سامانه‌ها شامل برخورد. تغییر شکل نسبی و اندر کنش سازه‌ای ۲- گسیختگی و سقوط: هرگونه تأثیر منجر به سوء عملکرد ناشی از خرابی و گسیختگی و سقوط ۳- آب فشان: تأثیرات ناشی از گسیختگی لوله‌ها یا عملکرد آبفشان‌های اطفای حریق که ممکن است موجب بروز اتصال کوتاه یا عدم امکان دسترسی به اجزای نیروگاه گردد. ۴- آب‌گرفتگی: تأثیرات ناشی از غرقاب شدن سامانه‌ها و عدم امکان دسترسی به آن‌ها ۵- آتش سوزی: تأثیرات ناشی از حریق اعم از پخش دود ازهدام سامانه‌ها هر کدام از سامانه‌ها که در معرض آثرات منفی ناشی از اندرکنش‌های فوق قرار داشته باشند «هدف آندرکنش» و سامانه‌هایی که سوء عملکرد آن‌ها موجب اندرکنش‌های فوق گردد «منبع اندرکنش» می‌باشند. -------- صفحهٔ بعد -------- ۳ راهنمای ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای سامانه گازرسانی اندرکنش در صورتی که موجب خرابی یا سوء عملکرد سامانه مورد نظر گردد «اندرکنش قابل توجه»» و در شرایطی که سوء اثر آن قابل صرف‌نظر باشد «اندرکنش غیرقابل توجه» می‌باشد. ملاحظه اثرات اندر کنش لرزه‌ای در ارزیابی سامانه‌های «هدف اندرکنش» می‌تواند با استفاده از یکی از ۴ رویکرد ذیل صورت ۱- صرف‌نظر کردن از اثرات اندرکنش (اندرکنش غیرقابل توجه) ۲- اصلاح سامانه‌های «منبع اندرکنش»» جهت حذف اثرات اندر کنش (اندر کنش قابل توجه) ۳- افزایش اهمیت نسبی سامانه‌های «منبع اندرکنش» تا حد سامانه‌های هدف اندرکنش (اندرکنش قابل توجه) ۴- استفاده از پارامتر اصلاح عملکرد مناسب برای تحجهیزات «هدف اندرکنش» در روش امتیازدهی (اندر کنش قابل توجه) مگر آنکه تحهیزات «منبع اندرکنش» با فرض اهمیت نسبی برابر با تحهیزات «هدف اندرکنش» (رویکرد ۳) مورد ارزیابی قرار گیرد. ۸-۳- معیارهای پذیرش احراز أسیب‌پذیری تجهیزات منوط به تجاوز نیاز کل بدست آمده از ترکیب بارگذاری لرزه‌ای و سایر بارهای قابل اعمال از ظرفیت لرزه‌ای اجزا می‌باشد. بارهای مرده+بارهای هنگام بهره برداری+بار زلزله افقی (در دو جهت مستقل) +بار زلزله قائم (در دو جهت به طور مستقل) در ترکیب بار فوق در سطح خطر طرح» بارهای ناشی از زلزله (افقی و قائم) باید در ضریب باری برایر ۱.۴ ضرب گردند. ۳-۸-۳ -کنترل‌های مربوط به پایداری در مورد قطعات و تجهیزات مهار نشده علاوه بر بررسی نیازها و ظرفیت لرزه ای به لحاظ مقاومت» کنترل واژگونی و لغزش و تغییر مکان لازم می‌باشد. تجهیزات و قطعات مهار نشده باید در برابر نیروهای لرزه ای وارده» به لحاظ وازگونی و لغزش کنترل گردند. مقادیر حداقل ضریب اطمینان لازم برای وازژگونی و لغزش در هر دو سطح خطر به ترتیب برابر ۱/۷۵ و ۱/۵ می‌باشند. ۳-۸-۳ معیارهای پذیرش در روش‌های دینامیکی غیرخطی به طور کلی در روش‌های دینامیکی غیرخطی, ارزیابی و پذیرش اجزاء مختلف با معیارهایی متشکل از ترکیب نیرو و تغییر مکان صورت می‌گیرد. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سوم- روش‌های ارزیابی لوزه‌ای ۳۷ در شبکه‌های توزیع گاز با توجه به عملکرد مورد نظر تجهیزات و موّلفه‌های شبکه» در صورت انجام تحلیل‌های غیر خطی باید تنش‌ها و نیروهای داخلی ایجاد شده در اجزاء غیر شکل‌پذیر (کنترل شونده با نیرو) همانند روش‌های خطی (ارائه شده در بندهای قبل) کنترل شوند. در اجزاء شکل‌پذیر که وارد محدوده غیرخطی می‌شوندء تغییر مکان‌ها و دوران‌های ایحاد شده باید در حدی باشند که باعث اخلال در عملکرد مورد انتظار موّلفه مورد ارزیابی نگردند. تشخیص این موارد نیز بر اساس مشخصات فنی تحهیزات و قضاوت افراد خبره باید انجام گیرد. -------- صفحهٔ بعد -------- ۴ 4 + ,۳ ید ۶ ۸ ۰ اه ۰ ۰۸ ات ۵ یی نوی بر ود 0 هه -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- فصل چهارم- روند و روش‌های بهسازی لرزه‌ای ۳۱ ۱-۶- اولویت‌بندی بهسازی اولویت‌بندی بهسازی با توجه به شاخص‌های زیر انجام می‌پذیرد: ۹ اندیس سطح ر ] تغییر سطح عملکرد مورد انتظار ۹ هزینه بهسازی ٩‏ سهولت اجرایی روش بهسازی روش کلی تعیین اولویت بهسازی بر اساس تحلیل ریسک است. برای انجام این تحلیل لازم است بر اساس نتایج مطالعات آسیب‌پذیری عواقب عدم بهسازی تعیین شده و بر اساس آن تصمیم گیری شود. عواقب عدم بهسازی در پنج دسته تلفات جانی» احتمال وقوع بحران‌های اجتماعی و سیاسی با توجه به زمان قطع جریان» خسارات مالی مستقیم به تأسیسات» خسارات اقتصادی ناشی از قطع شریان حیاتی و خسارات زیست محیطی بررسی می‌گردد. این معیارها در واقع ایمنی کلی سازه یا تجهیز را مشخص می‌نمایند. بالاترین اولویت بهسازی به دو حالت اول اختصاص می‌یابد. در حالات دیگر با مقایسه هزینه بهسازی و هزینه خسارات پیش بینی شده میزان ریسک عدم بهسازی مشخص شده و بر اساس آن تصمیم‌گیری می‌گردد. در انجام تحلیل ریسک می‌توان مدهای خرابی و نیز سطوح مختلف بهسازی مختلف را نیز با یکدیگر مقایسه نمود. -۳- روند بهسازی لرزه‌ای روند بهسازی لرزه‌ای سازه‌ها و تجهیزات که یک روش آزمون و خطایی است. پس از محرز شدن آسیب‌پذیری سازه و بر اساس مراحل زیر صورت می‌گیرد: ۱- انتخاب روش‌های بهسازی بر اساس مد خرابی تجهیزات و سازه‌ها و عملکرد مورد نیاز آن‌ها ۲- اعمال تغییرات ناشی از هر یک از روش‌های بهسازی در مدل سازه‌ای و بررسی مجدد أسیب‌پذیری تا حصول عملکرد مناسب مورد نظر ۳- مقایسه روش‌های بهسازی قابل قبول بر اساس شاخص‌های هزینه؛ زمان و سهولت اجرایی به صورت مهندسی ارزش و اولویت‌بندی روش‌های بهسازی هر سازه و تجهیز ۴- اولویت‌بندی بهسازی لرزه‌ای موّلفه‌های سامانه بر اساس بند ۱-۴ -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۲ راهنمای ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای سامانه گازرسانی ۳-۶- رویکرد انتخاب روش بهسازی روش‌های کاهش عواقب لرزه‌ای سازه‌ها و تجهیزات را می‌توان به طور کلی به دو دسته تقسیم نمود: روش‌های سخت افزاری به صورت بهسازی و اصلاح سازه‌ای و در نهایت نوسازی *‏ روش‌های نرم‌افزاری به صورت تغییر برنامه بهره‌برداری» تغییر سطح عملکرد مورد انتظار و افزایش ایمنی و کاهش احتمال وقوع حوادث ثانویه نوع روش بهسازی بستگی به مد خرابی غالب تجهیز دارد. بنابراین انتخاب روش بهسازی مناسب ارتباط مستقیم به اعتبار نتایج ارزیابی آسیب‌پذیری دارد. در این مطالعات باید مد خرابی و میزان آسیب در آن به طور کامل مشخص شود. مدهای خرابی محتمل را با انجام عملیات بهسازی متناسب با آن کنترل نمود. در بررسی مدهای خرابی و ارائه روش‌های بهسازی کلیه مدهای آسیب اولیه و ثانویه باید مد نظر قرار گیرند. مدهای آسیب ثانویه شامل تغییر شکل‌های دائم زمین» آتش‌سوزی» انفجار» اندرکنش و برخورد سازه‌ها و فروریختن آوار خرابی سایر موّلفه‌ها روی آن‌ها و ۶-2- نوع روش بهسازی در فصول بعدی روش بهسازی لرزه‌ای سازه‌ها و تجهیزات گاز رسانی در چهار بخش پالایشگاه» مخازن» خطوط لوله انتقال و توریع و سایر ابنیه وابسته» بر اساس مدهای آسیب لرزه‌ای ارائه شده است. -------- صفحهٔ بعد -------- ی 4 4 من ب ور وی رو و ار را ور ورس ۰ : مهم م / .. ی( مورک نو( چا ماس -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- فصل پنجم- روس‌های بهسازی لرزه‌ای پالایشگاه ۵ ۵- پالایشگاه موْلفه‌های هدف پالایشگاه در این راهنما به صورت زیر است: *‏ لوله‌کشی و قفسه لوله‌ها: لوله‌کشی به چند دسته لوله‌کشی مخزن, لوله‌کشی فرآیندی» لوله کشی روزمینی/ زیرزمینی و تجهیزات لوله کشی تقسیم می‌شود. محفظه افقی: این راهنما باید برای محفظه افقی که نیازمند طراحی لرزه‌ای هستند (با حجم ذخیره 31 یا :30010 بیشتر) قابل اجرا باشد. ۰ برج و محفظه عمودی: شامل برج (در تأسیسات گاز فشار قوی برای واکنش, جدا کردن, خالص سازی,» تقطیر و غیره» طول بدنه یا محفظه باید 517 یا بیشتر باشد)» چگالنده (نوع سیلندر عمودی که طول بدنه ۰517 یا بیشتر باشد) و محفظه عمودی (ظرفیت ذخیره 30017 یا 31 یا بیشتر). محفظه کروی: این راهنما برای محفظه کروی که نیازمند طراحی لرزه‌ای (با گنجایش ذخیره 31 یا -3001۳ یا بیشتر) ۱-۵- لوله کی و قفسه مهار لوله ۱-۱-۵- مدهای خرابی سیستم لوله‌ کشی واقع در پالایشگاه گاز و کارخانه‌های پتروشیمی آسیب‌های زیادی در اثر زلزله می‌بینند. خرابی لوله به خرابی سیستم لوله‌کشی و خرابی سازه نگهدار تقسیم می‌شوند. آسیب‌دیدگی‌ها اغلب به أسیب المان لوله (لوله و تکیه‌گاه) و سیستم لوله کشی در اثر نیروی اینرسی ناشی از تغییر مکان نسبی و حرکت زمین رده‌بندی می‌شوند. ۱- أسیب لرزه‌ای سیستم لوله کشی ۱-۱- آسیب لرزه‌ای لوله و تکیه‌گاه لوله الف) آسیب لرزه‌ای در لوله ) ترکیدگی و شکست جوش لب به لب این مورد زمانی اتفاق می‌افتد که جوشکاری معیوب باشد.ء یا مقاومت جوش کمتر از لوله اصلی باشد و اثر کاهش گشتاور خمشی در زانویی قابل پیش‌بینی نباشد. در صورتی که عیوب سطحی مانند ترک‌های موجود در امتداد ضخامت یا کمبود نفوذ جوش در شرایط آب و هوایی با دمای پایین» وجود داشته باشدء گسیختگی در اثر تردی در دمای پایین نیز ممکن است. اتفاق بیفتد. [) لقی اتصال فلنج این مورد زمانی اتفاق می‌افتد که گشتاور شروع نشت در فلنج کمتر از گشتاور تسلیم لوله فولادی باشد و اثر 1) ترک» گسیختگی و بیرون کشیدگی قسمت‌های پیچ‌دار تجهیزات لوله کشی -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۶ راهنمای ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای سامانه گازرسانی تغییر شکل خمیری فقط در قسمت مربوط به پیچ به خاطر کوچک بودن ریشه ناحیه پیچ شده» پیش‌رونده می‌باشد. ۷) ترک دیواره لوله بر روی سطح جوش خورده تکیه‌گاه لوله کشی در لوله‌ کشی اصلی کوره و یا در لوله‌های طویل و قطور جداره نازک و غیره. در حالتی که جابه‌جایی ناشی از انبساط حرارتی لوله» در راستای محوری در یک نقطهء باید مهار گردد. این نوع ترک در محل جوش شدن تکیه‌گاه بهک دیواره وله ظاهر می‌شود. ۷) ترک لوله‌های وینیل کلراید سخت (پی وی سی) وینیل کلراید سخت نسبت به مواد فولادی دارای شکل‌پذیری کمتری بوده در آن تغییر شکل خمیری زانویی نباید اتفاق بیفتد. شکل‌پذیری این لوله‌ها عمدتاً تحت کرنش‌های سریع از بین می‌رود و نسبت به ضربه نیز 1) ترک خوردگی دریچه چدنی دریجه چدنی از مواد ترد ساخته شده است. بسیاری از شکست‌ها به علت عدم استفاده از توان جذب انرژی با ب‌( سیب لرزه در سازه تکیه‌گاه لوله با وقوع آسیب در تکیه‌گاه موارد زیر که باعث نشت نمی‌شوندء به صورت زیر گزارش می‌شود. لرزش و آسیب لوله در اثر عملکرد ناصحیح تکیه‌گاه به علت فرسودگی تکیه‌گاه آسیب لوله به علت جابجایی نسبی بین تجهیزات طرفین آن آسیب لوله به علت جابجایی نسبی بین برج و نگهدارنده در اثر شکست تثبیت کننده برج که به نگهدارنده خمش تکیه‌گاه تثبیت کننده باعث جذب بیشتر انرژی زلزله و انتقال کمتر آن به لوله مربوط می‌شود. روشی در اثر تغییر مکان نسبی زمین و کاهش تأثیر آن بر لوله بسیار موثر است. ۲-۱- أسیب لرزه‌ای در سیستم لوله‌ کشی سیب لرزه‌ای در سیستم لوله کشی در اثر نیروی اینرسی و تغییر شکل زمین می‌باشد. الف) آسیب لرزه‌ای به علت نیروی اینرسی و تغییر شکل زمین بیشتر آسیب‌ها به علت تغییر مکان نسبی به انضمام عوامل ثانویه ناشی از لرزش و تغییر مکان لوله‌کشی می از شکست لوله‌کشی در اثر تغییر مکان نسبی بین برج و سازه قاب به علت لرزش تیرهای تکیه‌گاهی (تغییر مکان پاسخ سازه تکیه‌گاه) -------- صفحهٔ بعد -------- ۰ ی ۰ ۰ 3 ۳۷ فصل پنجم- روس‌های بهسازی لرزه‌ای پالایشگاه شکست لوله‌های کوچک که ناشی از تغییر مکان نسبی ایجاد شده در اثر لرزش لوله‌های قطور می‌باشد. (تغییر مکان پاسخ لوله کشی) شکل ۱-۵ خرابی در لوله‌های با قطر کم ۷ سقوط لوله از تکیه‌گاه (لغزش لوله) ۷) رها شدن از روی کفشک (سّر خوردن لوله) ۷1) شکست در تحهیزات لوله کشی به علت جابه‌جایی‌هایی در اثر لرزش زیاد محرک قطع اضطراری شیرفلکه [۷) شکست لوله‌های متصل شده و از دست رفتن عملکرد ژنراتور به خاطر تغییر مکان نسبی به‌وجود آمده در اثر حرکت ژنراتور در بالای میز جداساز (سّر خوردن سازه تکیه‌گاهی) آسیب‌های زیر نیز با وجود اینکه تأیید نشده‌اند, احتمال وقوع خواهند داشت. سقوط لوله به دلیل جدایی اتصال نگهدارنده‌های معلق (جابه‌جایی پاسخ لوله) ) شکست در لوله کشی به علت تغییر مکان نسبی حاصل از نیروی بالا برنده مخزن استوانه‌ای ۳۹ شکل ۲-۵ جداشدگی لوله از محل نشیمن گاه در اثر شتاب پاسخ -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۸ راهنمای ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای سامانه گازرسانی در صورت سرد شدن هنگام توقف کارء لوله در جمت مخالف منقبض شده و می‌تواند دلیلی برای شکست خط لوله شود. اگر دلیل افتادن لوله لرزش سازه تکیه‌گاهی بوده و ملاحظات سازه‌ای مانند پایدار کننده‌هاء در نظر گرفته شده باشندء از بسیاری از آسیب‌ها باید بطور جدی جلوگیری شود. موارد زیر به دلیل حرکت زمین گزارش شده‌اند. تغییر مکان نسبی ناشی از روان‌گرایی زمین در واقع یک بارگذاری یک سویه می‌باشد که پدیده خستگی را به وجود نمی‌آورد. ولی با این حال أسیب‌های جدی در صورت بزرگ بودن نیروی لرزه‌ای» مانند زلزله هوگوکن نامبو به وجود خواهد آمد. [ْ) آسیب ناشی از تغییر مکان نسبی به علت نشست و نوسان پیرامون مخزن با پی شمعی. 1 ترک نازل پمپ چدنی» ترک غلاف و بهم خوردن هم محوری به علت جابه‌جایی و نشست پمپ با پی ۷ أسیب ناشی از برخورد لوله‌های فرعی (کم قطر) با سازه مجاور وقتی لوله اصلی با حرکت زمین جابه‌جا می شود. ۷) سیب وارده به لوله کشی‌های انعطاف‌پذیر به خاطر تغییر مک آن‌های نسبی بیش از حد طراحی 9 ۱ »9 ۳ ا ۳۲ ۷ چیحجِ ۳ «چچجچجحج ۹ اب ‌ س شکل ۳-۵ از دست رفتن عملکرد مفصل لوله انعطاف پذیر 1) نشت از فلنج به خاطر کمبود انعطاف‌پذیری سیستم لوله‌کشی در مواردی که جابجایی نسبی ایجاد شده بیش از مقدار مجاز جذب جابه‌جایی در لوله انعطاف‌پدیر می‌باشد. -------- صفحهٔ بعد -------- ۰ ۰ ۰ ی ۳۹ فصل پنجم- روئس‌های بهسازی لرزه‌ای پالایشسخاه در بندهای ۷ و ۷1 برای آماده‌سازی در مقابل تغییر مکان نسبی بیش از تغییر مکان مجاز لوله انعطاف‌پذیرء برای بند ۷1 برای جلوگیری از بیرون‌زدگی شیر قطع اضطراری و مخزن هوایی» پی مشترک مورد نیاز خواهد ۲- سیستم لوله‌کشی مهار شده اثر زلزله بر سیستم لوله کشی که با تجهیزات یا سازه‌هایی از قبیل برج‌هاء مخازن و سازه‌های قابی شکل, مهار شده‌اند به شرح زیر می‌باشد: [) آثر نیروی اینرسی سازه پشتیبان ْ) تأثیر تغییر مکان نسبی بین نقاط مهاری در اثر جابجایی سازه پشتیبان زز) تأثیر تغییر مکان نسبی بین نقاط مهاری در اثر نشست و جابه‌جایی افقی و انحراف پی سازه تکیه‌گاهی ناشی ۷ تأثیر برخورد سازه مجاور (لوله‌های قطور) به علت لرزش‌های بزرگ یا در اثر جابجایی نسبی ۷) سیب دیدن سیستم لوله‌کشی به دلیل فروریزی سازه پشتیبان ا َ اف ۲ ۵ ۷ ۱ اس ۳ 7 ۹۹ نی ۰ شکل 2-۵ صدمه به سیستم لوله کشی در اثر خرابی ساختمان ۷1) أسیب دیدن سیستم لوله‌کشی به دلیل فروریزی سازه‌های مجاور [) خرابی ناشی از سقوط اجسام از بالا موارد بند 11) و آ11) ناشی از تغییر مکان نسبی می‌باشد. اما بارگذاری بند 11) سیکلی و بارگذاری بند [11) به صورت یکنواخت یک‌سویه می‌باشد. لوله‌های قطور سازه پشتیبان لوله‌های کوچک منشعب از خود به حساب می‌آیند. ۳- ملاحظات سازه‌ای در طراحی لرزه‌ای سیستم لوله کشی -------- صفحهٔ بعد -------- ۵۰ های دینامیکی تجهیزات یا سازه‌ها در تجهیزات در واقع» مد سیب سازه‌های جدول ۱-۵ ملاحظات مربوط نکات طراحی لرزه‌ای پیشگیری از انقباض نازل حرارتی, نشست لرزش زیاد نوک برج تغییر مکان نسبی بین برج و قاب سازه پیشگیری از انقباض نازل حرارتی آزادسازی عکس‌العمل لوله پیشگیری از انقباض نازل حرارتی نیرو بالا برنده گودال حرکت اسکله و حرکت مستقل پایه) علاوه بر نیروی اینرسی» لوله‌هاء فرآیندی نسبت به تغییر مکان‌های لوله کشی‌های زیر و روی زمین : مکان‌های بین لوله‌هاء تحهیزات روان‌گرایی بر تمامی لوله‌ها موثر راهنمای ارزیابی زلزله» متاثر از شکل سازه آن‌هاست. م به نوع سازه در طراحی لرزه‌ای سیستم لو نوع سیستم لوله کشی لوله کشی زیرزمینی (مخصوصاً قسمت صعودی) مخزن نسبت به تغییر مکان‌های ند نسبی بین تأسیسات» سازه‌ها و لوله‌ها بوده و اثر آن در نزدیکی مناطق سا< امانه گازرسانی بز نسبت به تغییر -------- صفحهٔ بعد -------- ۰ ی ۰ ۰ 3 ۱ ۵ فصل پنجم- روس‌های بهسازی لرزه‌ای پالایشگاه ۹ شیر آلات ۹ انشعابات لوله و لوله‌های انحنادار * تماس و برخورد سیستم لوله‌ها و سازه‌های مجاور * سیستم لوله‌ها روی سازه نگهدارنده * لوله‌های با مقطع کوچک ۹ سیستم لوله در حوالی ورود به دیوار * فرو ریزش سازه نگهدار وله حالت‌های سیب به شرح زیر می‌باشد: الف) اتصال فلنج احتمال نشت محتویات اشتعال‌پذیر و سمی با شل شدن فلنج در اثر نیروها و ممان‌های لرزه‌ای, باعث به وجود آمدن آسیب‌های جدی می‌گردد. برای جلوگیری از تغییر مکان‌های اتصالات (که بر اثر لنگر خمشی به وجود می‌آید) باید تمهیدات ویژه‌ای اتخاذ نمود. ب) لوله شکل‌پذیرء اتصال شکل‌پذیر صورت در مواقعی که تغییر مکان‌های جانبی افزایش می‌یابندء لوله‌های شکل‌پذیر قادر به جذب این گونه نیروها نمی‌باشند و این شرایط منجر به آسیب‌در سیستم لوله‌کشی و سازه نگهدار می‌شود. ج) شیر آلات حتی اگر شیرها با فولاد ساخته شده باشندء تمرکز تنش در« بعضٍ نقاط منجر به ترک شده و در شیر نشتی به در مواقعی که اثر تماسی لوله‌ها با پمپ بیشتر می‌شود قسمت‌های ضعیفی در محل اتصال لوله و پمپ به وجود -------- صفحهٔ بعد -------- فد راهنمای ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای سامانه گازرسانی لنگرهای خمشی به دلیل سختی‌های مختلفی که بین پمپ و لوله وجود دارد در این محل‌ها باعث تمرکز تنش می‌شود. ه) انشعابات لوله و لوله‌های انحنادار لنگرهای خمشی به دلیل وجود شکل و اندازه‌های مختلف در انشعابات و لوله‌های خمء باعث تمرکز تنش در این لوله‌ها در مقایسه با سایر لوله‌ها می‌گردد. این امر باعث گسیختگی لوله‌ها در این نقاط می‌شود. لوله های جدنی و) اتصالات پیچی لوله ز) تماس و برخورد لوله‌ها و سیستم‌های سازه‌ای مجاور حرکت‌های مستقل سیستم لوله کشی و سازه نگهدار در یک زلزله منجر به تماس و برخورد و در نهایت باعث سیب دیدن دو سیستم می‌گردد. ح) سیستم لوله روی سازه نگهدار بریدن لوله‌های کوچکی که با لوله‌های بزرگ در تماس هستند به دلیل ناتوان بودن لوله‌های کوچک در جذب ط) لوله‌های با قطر کوچک در لوله‌ کشی‌هایی که بین سازه‌های نگهدار کشیده می‌شود مواردی وجود دارد که تکیه‌گاه لوله, آسیب دیده و از سازه نگهدارنده جدا می‌شود. دلیل این امر ناتوانی لوله‌ها در تحمل تغییر مکان نسبی بین لوله‌ها و سازه نگهدار ی) لوله کشی در قسمت نفود به دیوارها -------- صفحهٔ بعد -------- پا ۰ ۰ ۰ نی ۵۳ فصل پنجم- روس‌های بهسازی لرزه‌ای پالایشگاه ۲ ۱ رو چم با ۳ 7 ۱ ۹ ۱ ۰ تس یمیت 0 ۳ / 1 ۹ ۳ 1 1 و "» ۰ ۶ : ۹ 1ص ۴ سین ۱ 4 ٩‏ خن ۱.۹ ِ س ج زا مک با عْ سروس ص ۹۷ ۰ شکل ۵-۵ شکست لوله کشی در محل ورود به دیوار ک) فرو ریزش سازه نگهدارنده لوله وقتی سازه نگهدار لوله, نظیر سازه قابی و تأسیسات منهدم شود به سیستم لوله‌کشی آسیب‌های بزرگی وارد می ۳-۱-۵- ارزیابی لرزه‌ای اولین گام در اجرای برنامه لرزه‌ای» ارزیابی سیستم لوله‌کشی موجود می‌باشد. در این روش» کل سیستم لوله‌کشی برای ارزیابی عملکرد لرزه‌ای در نظر گرفته می‌شود و سپس ارزیابی به صورت زیر شروع می‌گردد. روند نمای آرزیابی عملکرد لرزه‌ای سیستم لوله های موجود در شکل ۶-۵ نشان داده شده است. ۱- ارزیابی کیفی با استفاده از روش 1۳3۸ و بازرسی محلی ۲- ارزیابی تفصیلی ۳- اقدامات بهسازی ۴ اجرای اقدامات بهسازی اولین گام در ارزیابی تفصیلی» تعیین سطح و هدف ارزیابی می‌باشد. روش مناسبی به نام دهانه مجاز در راهنمای طراحی لرزه‌ای سامانه گازرسانی داده شده است که می‌تواند برای لوله های با اهمیت کم استفاده گردد. -------- صفحهٔ بعد -------- ۳ راهنمای ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای سامانه گازرسانی شروع ارزیابی کیفی بازرسی محلی کارشناسان ۲ مطالعه بازرسی توسط ۹ (سیستم ساده) : ۲ پایان عیب یابی < َ ریسک بالا بله ۰ ۲ بله ۳ ۲ ۲ عیب‌یابی در سطح استاندارد رایج عیب یابی در سطح مشخصات ویژه ۱- تنظیم اهمیت طبقهبندی لوله‌ها ۱ تنظیم شدت طرح زلزله ۲ ارزیابی توسط روش دهانه مجاز < : سیستم لوله ها دارای کارایی لرزه ای است؟ ۲ بهسازی شکل 1-۵ روند نمای ارزیابی عملکرد لرزه‌ای سیستم لوله‌های موجود -------- صفحهٔ بعد -------- فصل پنجم- رونس‌های بهسازی لرزه‌ای پالایشگاه ۲ بززسی نیاز به روش طراخی ۲ تعیین شدت سطح زلزله زمین + 3 > شدت زلزله جایگزین ۱ بله ۲ تعیین شدت سطح زلزله زمین ارزیابی با استفاده از روش طراحی شکل‌پذیر ارزیابی توسط روش تنش مجاز ۲ ۲ » اتصال انبساطی, پایه ارزیابی نشت فلنج, لوله کشی, اتصال انبساطی, پایه لوله, اجزای لوله‌کشی و نازل لوله, اجزای لوله‌کشی و نازل ۲ ۲ ۳ ارضای عملکرد لرزه‌ای خیر ارضای عملکرد لرزه‌ای (نیروی اینرسی و تغییرمکان پاسخ) (نیروی اینرسی و تغییرمکان پاسخ) بله ۲ ارزیابی عملکرد لرزهای مربوط به ۲ بله ۲ ارزیابی عملکرد لرزه‌ای مربوط به تغییرمکان زمین ارضای عملکرد لرزه‌ای . : ارضای عملکرد لرزه‌ای بله ۲ ۲ پایان عیبیابی عملکرد لرزه‌ای ۲ پایان عیب‌یابی عملکرد لرزه‌ای پایان عیب‌یابی عملکرد لرزه‌ای « شکل ۷-۵ روند نمای ارزیابی تفصیلی ۸۸( -------- صفحهٔ بعد -------- ۵۶ راهنمای ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای سامانه گازرسانی برای اولین گام در نظر گرفتن کل سیستم لوله‌کشی برای ارزیابی عملکرد لرزه‌ای مناسب می‌باشد و روند نمای این روش در شکل ۸ نشان داده شده است. روش ۱- ارزیابی کیفی با استفاده از روش نگهداری بر مبنای ریسک ‎[٩3۸‏ و بازرسی محلی روش ۲- ارزیابی تفصیلی روش ۳- اقدامات بهسازی روش ۴- اجرای اقدامات بهسازی چون اقدامات بهسازی را نمی‌توان بدون انجام ارزیابی مورد مطالعه قرار داد جدول بازرسی برای پیشبرد روش‌های زیر یکی پس از دیگری ضروری می‌باشد. ۱- ارزیابی کیفی با استفاده از روش 113۸ و بازرسی محلی قبل از هر گونه اقدامی» انجام ارزیابی عملکرد لرزه‌ای توسط تکنیک 11138 از اولویت خاصی نسبت به دیگر روش‌ها برخوردار می‌باشد. از مزایای این روش» تشخیص اولویت ارزیابی در زمان کوتاه» به صورت کیفی می‌باشد. ارزیابی کیفی وسیله تکنیک (/1۳13۸ ) در واقع برنامه‌ریزی نگهداری بر مبنای خطر می‌باشد. این تکنیک خرابی‌هایی که در اثر عمر زیاد ایجاد و باعث بروز مشکل می‌گردد را مشخص می‌نماید. این تکنیک روشی جدید بر مبنای بازرسی و نگهداری است که آسیب را بر اساس احتمال و بزرگی آن ارزیابی می‌کند. جزئیات 13۸1٩1در‏ ۸۳1581موجود می‌باشد. با استفاده از این روش ارزیابی کیفی برای تشخیص اولویت در بسیاری از تأسیسات می‌تواند مورد استفاده قرار گیرد. (مخازن و برج‌هاء سیستم لوله‌کشی و سازه قاب‌بندی شده) ۱-۱- تکنیک 113۸1 مثالی از ارزیابی کیفی با استفاده از تکنیک 18۸/1[ به صورت زیر شرح داده می‌شود. الف) آیتم ورودی داده های زیر در هر سیستم لوله کشی به عنوان ورودی استفاده می‌شوند. [) ارزیابی امکان آسیب 66 :۵ ۱۹۴ -| -------- صفحهٔ بعد -------- فصل پنجم- رونس‌های بهسازی لرزه‌ای پالایشگاه ۷ بر اساس بزرگی زلزله محتمل (شدت لرزه‌ای طرح)» شرایط محل (شامل امکان روان‌گرایی)» شرایط اجراء سال خوردگی, و عوامل سازه‌ای (شامل قیدهای سیستم لوله کشی و غیره) شکل می‌گیرد. ز) ارزیابی مقدار آسیب بر اساس شکل آسیب» وقوع آسیب ثانویه» فاکتور گسترش آسیب» فاکتور بازیابی و حوادث مصنوعی بیان می‌شود. ب) بازرسی تأسیسات موجود برای داده های ورودی (شامل بازرسی‌های محلی) همان گونه که اشاره شد کل داده‌های ورودی؛ مشخصات فنی طرح لرزه‌ای و نقشه‌های آن برای تأسیسات قبلاً مورد بررسی قرار گرفته و بازرسی‌ها انجام شده و مکان تأسیسات به تایید رسیده است. در این حالت» باید مشخص گردد که از آئین نامه لرزه‌ای رایج استفاده یا شدت لرزه‌ای مستقل بکار گرفته شده است. ج) خروجی اطلاعات ورودی در یک سیستم ارزیابی کیفی مورد ارزیابی قرار می‌گیرد و نتایج حاصله به صورت یک ماتریس که احتمال و بزرگی خرابی را به عنوان خروجی می‌دهد. بیان می‌شود. طبق این خروجی می‌توان درجه خطر را غیرقابل قبول* عیب یابی تفصیلی لرزه‌ای و لزوم تغییر برنامه< عیب یابی تفصیلی لرزه‌ای قابل قبول با شرایط< موقعیت خاص پیشنهاد ۹ 4 می‌شود. 7 در محدوده رواداری ۳ : یا : درجه خرابی شکل ۸-۵ مثال خروجی آرزیابی کیفی به روش 18۱1" ۲- ارزیابی تفصیلی لرزه‌ای اولین گام ارزیابی لرزه‌ای تفصیلی» تعیین هدف آرزیابی و سطح عملکرد لرزه‌ای می‌باشد. ب) روش دهانه مجاز -------- صفحهٔ بعد -------- ۵۸ راهنمای ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای سامانه گازرسانی اگر دسته‌بندی‌های لوله کشی از نظر اهمیت درجه ۲ و یا کمتر باشندء برای آرزیابی از روش دهانه محاز استفاده می‌گردد. اگر نتایج ارزیابی مورد قبول باشد. مراحل ارزیابی به پایان می‌رسد و اگر نهء ارزیابی برای تحلیل دقیق ادامه می یاید. روند نمای تحلیل دقیق برای عیب یابی تفصیلی سیستم لوله‌کشی در شکل ۶-۵ مشخص می‌باشد. اصولاً تحلیل و ارزیابی طبق روش راهنمای طراحی لرزه‌ای انجام می‌شود و موارد زیر مورد بررسی قرار می‌گیرند. [) مدل‌سازی بر اساس محل تحقیقات یا بازرسی ساخته می‌شود.ء و برای نمونه‌هایی که نقشه‌ای برای آرزیابی طرح موجود نیست» شرایط محلی پایه لوله مربوطه مورد ارزیابی قرار می‌گیرد. در تحقیقات» تکیه‌گاه لوله و قسمت‌های مختلف تکیه‌گاه آن مثل خم های 1 شکل مورد ارزیابی قرار داد و با این روش مقاومت لوله‌هایی که صلبیت کافی ندارندء. مشخص می‌شود. 11) می‌توان با استفاده» از روش تحلیل ۳۸1 تنش‌های جزئی‌تر را در نازل مخزن‌هاء برج‌ها و تکیه‌گاه لوله‌ها ارزیابی نمود. مبانی بهسازی به شرح زیر می‌باشد: ۱- ارزیابی کیفی هر چند که باید اقداماتی در خصوص موارد ناقص در بازرسی محلی صورت گیرد. ولی در حالت‌های آسیب جزئی, مقاومت لرزه‌ای تعیین می‌گردد. برای آسیب‌های جدی, مطالعه باید به صورت ارزیابی تفصیلی انجام شود. ۲- بهسازی بر اساس ارزیابی تفصیلی الف) نکات مورد توجه برای طرح بهسازی نکات زیر باید برای انجام بهسازی مورد توجه قرار گیرند. هماهنگی و یکپارچگی کل تجهیزات از نظر کارکرد. ابعاد و اقتصادی بودن» باید مورد توجه قرار گیرد. سازه موجود و سازه جدید باید به صورت یک محموعه عمل نمایند. از زلزله, نحوه کنترل آسان مقاومت لرزه‌ای بسیاری از تجهیزات موجود توصیف شده است. ج) شرایط مطالعه بهسازی شرایط ارزیابی تفصیلی, پیش از شروع به ویژه نکات زیر باید مشخص گردد: -------- صفحهٔ بعد -------- قصل پنجم- روش‌های بهسازی لرزه‌ای پالایشگاه ۵۹ ) آیا سیستم لوله‌ها با توقف عملکرد سیستم لوله‌کشی, قابل تعویض می‌باشد (تغییر شکل)؟ ز) یا محدودیتی در شرایط ساخت., مانند بهسازی تکیه‌گاه لوله وجود دارد؟ د) انتخاب اقدامات مختلف بهسازی و محاسبه بهسازی لوله به منظور کنترل آن‌ها اقدامات زیر باید بر اساس نتایج ارزیابی» مورد مطالعه قرار گرفته و به منظور کنترل آن‌هاء محاسبات نیز انجام می شود. ز) کاهش ضریب لرزه‌ای طرح از طریق تغییر پریود طبیعی در سازه تکیه‌گاهی ۵) محاسبات کنترلی فلج‌ها و شیرهای دارای خروج از مرکزیت محاسبات کنترلی مقاومت فلنج, شیرهای خارج از محورء درزهای انبساط تکیه‌گاه لوله و برج‌ها و نازل مخازن نیز در انتها انجام می‌شود. اقدامات بهسازی این قسمت‌ها از طریق ارتقاء مقاومت آن‌هاء انجام می‌شود. ۳- اقدامات بهسازی با استفاده از نتایج ارزیابی کیفی موارد زیر زمانی مورد توجه قرار می‌گیرد که سیستم لوله‌کشی باید به علت نقص و خرابی قابل ملاحظه‌ی مشخص شده در بازرسی محلی» تعویض گردد. الف) بهتر است که نازل از نظر تأمین مقاومت کافی در برابر نیروی ناشی از لوله‌های متصل, پس از بررسی انعطاف پذیری سیستم لوله‌هاء مورد بررسی قرار گیرد. ب) بهتر است لوله‌هایی که تأسیسات یک مخزن مجاور را مستقیماً به یکدیگر وصل می‌کنند. دارای خم باشند. ج) بهتر است اتصال لوله به مخزن مستقیم نباشد. د) بهتر است بخشی از لوله‌ای که به‌طور قائم از زمین بیرون می‌آید خم گردد. ۴- روش بهسازی در ارزیابی تفصیلی آنچه باید در روش بهسازی در ارزیابی تفصیلی مورد توجه قرار گیرد برطرف نمودن نقاط ضعف می‌باشد. اقدامات کاهش آسیب‌های لرزه‌ای در زیر فهرست شده‌اند: ۱-۴- برطرف نمودن نقاط ضعف اجزاء لوله‌کشی الف) کنترل جوش: ضعف موجود در جوشکاری نباید نادیده گرفته شود. تردی ناشی از دمای پایین در مناطق با آب و هوای سرد به چشم می‌خورد. ب) محدودیت استفاده از مصالح ترد: بهتر است از کاربرد شیرهای چدنی و لوله‌های سخت کلرید وینیل در سیستم -------- صفحهٔ بعد -------- راهنمای ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای سامانه گازرسانی د) اتصالات فلنحی: استفاده از فلنج در نواحی گشتاور خمشی زیاد» توصیه نمی‌شود ولی برای اتصالاتی که در آن‌ها ۰) عدم استفاده از زانویی با ضخامت زیاد: بهتر است از تغییر زاویه لوله با ضخامت زیاد اجتناب گردد. و) ساختار مناسب تکیه‌گاهی لوله: ساختار تکیه‌گاهی, ساختاری است که در آن واکنش تکیه‌گاه در محدوده وسیعی از لوله» پخش شود (بیشتر و پهن‌تر) ز) مدیریت خوردگی سیستم لوله‌ها: خوردگی و کاهش ضخامت و به ویژه نازک شدن یک ناحیه باریک مانند خوردگی شیاری» بطور خاص مورد توجه قرارگیرد. ح) اجتناب از بخش کاهش یافته سطح مقطع: از ایجاد بخش کاهش یافته سطح مقطع» به‌طور موضعی باید اجتناب گردد. ۲-۴- رفع نقص سازه‌ای تکیه‌گاه لوله نکات زیر باید درباره تکیه‌گاه لوله مورد توجه قرار گیرند: الف) کنترل جوش: در طراحی و اجرا باید توجه شود که در هنگام نصب پایدار ساز در سازه قابی و غیره» شکستگی در جوش گوشه اتفاق نیفتد. ب) مدیریت خرابی تکیه‌گاه لوله: باید توجه شود که کارکرد تکیه‌گاه مطابق با هدف طراحی به عنوان بخشی از کار تعمیر و نگهداری, حفظ گردد. ۳۴ تکیه‌گاه لوله برای طراحی لرزه‌ای به‌طور کلی, مهار (قید)» پایه (تکیه‌گاه وزن مرده)» قید عمودی (قید تغییر مکان در راستای عمود بر محور) و قید محوری (قید تغییر مکان محوری) و غیره» لرزش و لغزش لوله‌ها را کنترل می‌کنند. ابزارهای ویژه» شامل دستگاه ضد لرزش هیدرولیکی, دستگاه ضد لرزش فنری و تکیه‌گاه جاذب انرژی» نیز قابل استفاده هستند. ۴-۴- کاهش اثرات ناشی از نیروی اینرسی و تغییر مکان پاسخ لف) تکیه‌گاه لوله در محل مناسب قرار گیرد تا لرزش لوله‌ها کنترل شده و از تولید خمش اضافی و کشش محوری اجتناب گردد. ب) تکیه‌گاه لوله در محل مناسبی قرار گیرد تا لرزش اضافی و لغزش لوله‌ها کنترل شده و از اثر بر روی لوله‌های با قطر کوچک مانند برخورد با سازه‌های دیگرء افتادن از روی تکیه‌گاه و گسیختگی مهارهاء جلوگیری شود. ایده اصلی که اثر تغییر مکان پاسخ را کاهش می‌دهد. به شرح زیر می‌باشد. ج) ایجاد انعطاف‌پذیری و جذب تغییر مکان نسبی د) لوله‌ها با تغییر مکان پاسخ کوچک. در موقعیت و ارتفاع مشخص متصل می‌شوند. ۰) کنترل لرزش سازه تکیه‌گاهی ۵-۴- کاهش اثر حرکت پی کاهش اثر حرکت پی ناشی از حرکت زمین» به صورت زیر تأمین می‌شود: الف) با استفاده از پی یکپارچه» اثر حرکت پی برطرف شده یا کاهش می‌یاید. -------- صفحهٔ بعد -------- فصا ُس‌های بهسازی لرزه‌ای پالایشگاه ب) با حفظ انعطاف‌پذیری» حرکت نسبی جذب می‌شود ج) ترکیب موارد الف) و ب) حرکت نسبی بین نقاط تکیه‌گاهی بر اثر حرکت , قائم» تجاوز نماید. استهلاک این حرکت با استفاد مکان نسبی بزرگ و نیز استفاده از تکیه‌گاه آزاد. ام ههایی از اقدامات پهسازی نه‌هایی از آقدامات بهسازی به شرح زیر می‌باشد: ۱- نمونه‌ای از کاهش تأثیر نیروی اینرسی و تغییر مکار مونه‌ای از کاهش تأثیر نیروی اینرسی و تغییر مکان پاد اثر زیاد لوله‌های بر روی نگهدارنده لوله کشی اطراف کمپرسور نازل لرزش ی لوله کشی اطراف برج با تکیه‌گاه قابی جنه شکل ۹-۵ نمونه‌ای از اثر کاهنده نیرو ر مثال ۱ قید عمودی به منظور جلوگیری از تغییر مکا جاور و نیز جلوگیری از افتادن از سازه قابی به علت لغز ی» ممکن است از چند ده سانتی‌متر در هر دو راستای | » از ظرفیت تغییر شکل پلاستیک زانویی به منظور جذب کان‌پذیر می‌گردد. پاسخ سخ در شکل ۹-۵ نشان داده شده است. ن نسبی لوله فرعی, جلوگیری از برخورد سازه کوچک و ذ ش لوله بزرگ‌تر بر روی سازه قابیء در نظر گرفته شده اد ۶۱ فقی و -------- صفحهٔ بعد -------- ۶۲ راهنمای ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای سامانه گازرسانی در مثال ۲ تکان لوله‌های آویزان توسط کابل ثابت در راستای محوری, توسط میله‌ای مهار شده است تا بار لرزه‌ای بر نازل کمپرسور تأثیر نگذارد. در مثال ۳ پس از پایین آمدن لوله تا موقعیتی که تغییر مکان پاسخ آن کوچک است. لوله به سمت یک سازه قابی پیش می‌رود تا لوله قرار گرفته بر روی سازه قابی, تأثیری از تغییر مکان نسبی برج تکیه‌گاه (دامنه) را دریافت ننماید. در بالای برج می‌توان تکیه‌گاه حلقوی (ع10) در نظر گرفت تا قفل‌شدگی کنترل شده و تغییر مکان نسبی برای فاصله مهارهاء کاهش یاید. تکیه‌گاه مهاری که در موقعیتی دورتر از مرکز ثقل به تیر متصل شده است در صورت عدم وجود مهار مانند یک فنر چرخشی, با تیر شروع به تکان خوردن و حرکت می‌کند. ۲) نمونه‌ای از کاهش اثر از طریق حرکت پی نمونه‌ای از کاهش اثر از طریق حرکت پیء در شکل ۱۰-۵ نشان داده شده است. در جدول ۲-۵ نیز نمونه‌ای از آرزیابی عملکرد لرزه‌ای و اقدامات مربوطه ارائه گردیده است. -------- صفحهٔ بعد -------- نس‌های بهسازی لرزه‌ای پالایشگاه اثر زیاد تکیه‌گاه عمود بر محور / لوله‌کشی اطراف مخزن ۳ شکل ۱۰-۵ نمونه‌هایی از ان ر مثال ۱ برای فرونشست پمپ» پی مشترک به صورت ر مثال ۲ یک تکیه‌گاه موضعی برای لوله‌ای بین سا رههای تکیه‌گاهی به صورت قید عمودی و تکیه‌گاه آزاد ۶۲ ایحاد -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۳ راهنمای ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای سامانه گازرسانی در مثال ۳ برای لوله تخلیه مربوط به مخزن استوانه‌ای افقی» از رسیدن اثر مربوط به ناحیه بحرانی (از شیر قطع اضطراری به نازل) حتی در صورت وقوع حرکت زمین» جلوگیری شده است و این کار توسط ثابت نمودن لوله نوک شیر قطع اضطراری بر روی پی مشترک با مخزن انجام شده است. درباره لوله موجود بر روی نوک تکیه‌گاه ثابت» از انعطاف‌پذیری لوله مستقیم و زانویی اطمینان حاصل شده» واکنش لوله کاهش ییافته و طراحی تکیه‌گاه لوله ثابت, آسان شده است. در مثال ۴ در مورد پر و خالی شدن لوله مخزن با کف تخت و در دمای پایین» پس از ایجاد انعطاف‌پدیری به منظور جذب تغییر مکان‌های نسبی بزرگ قائم و افقی که برای زانویی» لوله مستقیم و تکیه‌گاه آزاد انجام شده است. اثر بر روی ناحیه بحرانی از طریق ایجاد اتصال به حلقه لوله‌ها به منظور جذب تغییر مکان نازل (در هنگام ورود مایع» انقباض و سقوط نازل) که بر روی پی مشترک واقع شده‌اند» کاهش می‌یاید. در مثال ۵ یک تغییر مکان نسبی افقی با استفاده از بخش عبور از روی جاده, جذب شده است. اگر تغییر مکان نسبی در مجاورت دیوار ساحلی جذب شودء اثر منتقل شده به اطراف تأسیسات قابل کاهش و استهلاک می‌باشد. در این حالت تغییر مکان افقی بزرگ می‌باشد. مثال ارزیابی عملکرد لرزه‌ای و طرح اقدامات مربوط به لوله‌های موجود. در جدول ۲-۵ نشان داده شده است. بعلاوه» ارزیابی عملکرد لرزه‌ای و طرح اقدامات مربوط به سازه قابی موجود (سازه تکیه‌گاهی لوله) توسط روشی مشابه روش مربوط به لوله‌هاء مورد مطالعه قرار می‌گیرد. روش نصب صفحات فلنج در مقطع فولادی عضو از طریق جوشکاری, معمولاً به عنوان روش بهبود عملکرد سازه قابی موجود (تیرها و بادبندها) مورد استفاده قرار می‌گیرد. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل پنجم- رونس۸ مورد در مسیر لوله در راستای عمود بر محور در مسیر لوله در راستای مخوری در انشعاب لوله کمبود قیدهای موجود در تحهیزات اطراف نازل در زلزله ۶-۱-۵ ایمنی |< پس از ارائه تقریب بهسازی با شرایص عبور لوله‌ها از رو برابر شتاب زلزله مش داشته باشد. در این < تصمیمات مربوط پس از محاسبه « لایشکاه ۲-۵ نمونه‌ای از ارزیابی عملکرد لوزه نتیجه ارزیابی لرزه‌ای عملکرد از آنجا که قیدهای موجود در راستای عمود بر محور لوله کافی نمی‌باشند. تنش ایجاد شده در لولهء در بخش تکیه‌گاه و در لوله در راستای عمود بر محورء از حد مجاز تنش ایحاد شده در لولهء در محل زانویی گاهی لوله عمودی موجود. از تنش مجاز بیشتر می‌شودء چرا که لوله در راستای محوری مقید نشده است. از آنجا که قیدهای لوله‌های انشعابی نماید. نیروی اضافی به نازل سیستم در زمان زلزله وارد می‌شودء زیرا قیدهای لوله‌های ایجاد از تنش محاز تجاوز می‌نماید. به علت ایجاد تغییر مکان نسبی بین سازه های مختلف و در لوله‌های متقاطع بین این سازه‌ها در زمان زلزله تش ایحاد شده از تنش مجاز تجاوز می‌نماید. صورتی که بهره‌برداری قابل توقف ن آن‌ها بین سازه‌های مختلف به مند ندود کننده» بررسی شود. با توجه به ایمنی» عملی و اقتصادی ازی» در صورتی که هزینه بهسازی بیر مسیرها و غیره نیز به وجود می! اقدامات قید عمود بر محور برای لوله اضافه می‌شود. قید در راستای محوری به تکیه‌گاه لوله اضافه می شود. تکیه‌گاه وله عمود بر افزوده می‌شود. برای کاهش بار نازل» تکیه گاه‌های لوله اضافه با کاهش تکیه‌گاه عمود بر لوله, انعطاف‌پذیری افزایش می‌یاید. سی قرار گیرد. باشد.ء نیازمند مطالعه و ب لوله‌ها کافی نبوده و نیاز بودن» گرفته می‌شود. بیشتر یا معادل با نوساز بد. ۸۶۵ توجه زیاد به لوله قائم (افتادن لوله از روی میله‌های تکیه‌گاهی) توجه به بخش تکیه‌گاهی اضافی لوله به منظور افزایش مقاومت تکیه گاه درزمان افزایش احتمال بار حین زلزله» ضروری می‌باشد. تنش بالا بوده و تنش ایحاد شده به سادگی افزایش می‌یاید. دارای ضریب لرزه‌ای بالایی باشند. زیر فهرست اهمیت لوله‌هاء دارای فهرست اهمیتی یکسانی از تجهیزات تا حد شیر قطع گاز می‌باشد. شتاب زلزله افزایش یافته و بنابراین لوله, کافی نمی‌باشد. به تغییر شرایط تکیه‌گاهی وجود -------- صفحهٔ بعد -------- ۶۶ راهنمای ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای سامانه گازرسانی ۲-۵- محفظه افقی محفظه یا وسل استوانه های جدار نازک تحت فشاری هستند که برای نگهداری فراورده های پرفشار استفاده می‌شوند. بدنه طولی استوانه‌ای و دو انتهای شبه نیمکره ایء ویژگی‌های شاخص شکل کلی این محفظه‌ها می‌باشد. برای تحلیل رفتار لرزه‌ای» ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای آن‌ها باید به بدنه» پایه های زینی و کمربندی, اتصال به پی و خود پی در این قسمت نحوه ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای این محفظه‌ها با توجه به استفاده از آن‌ها در سامانه های گاز و رفتارشان در زلزله ۱-۳۲-۵- مدهای آسیب در آیین‌نامه طراحی تحهیزات جدیدء محاسبه برای چهار حالت آسیب پوسته در نشیمنگاه» پوسته در مقطع میانیء نشیمنگاه و پیچ مهار انجام می‌شود. حالت‌های آسیب در شکل ۱۱-۵ نشان داده شده‌اند. شکل ۱۱-۵ مدهای آسیب محفظه افقی ۳-۳-۵ روند نمای ارزیابی لرزه‌ای روش ارزیابی که در روند نمای شکل ۱۳-۵ نشان داده شده» روش تفصیلی می‌باشد. روش دیگری برای ساده‌سازی مدل تحلیلی و روش محاسبه ارائه شده است که در آن حالت آسیب حاکم و موارد مطالعاتی متناظر برای ارزیابی آسان تجهیزات موجود با شرایط نصب مختلف, بررسی شده است. این روش برای محاسبه تنش در تکیه‌گاه و قضاوت درباره مقاومت بر اساس تنش مجاز مورد استفاده قرار می‌گیرد. برای تجهیزاتی که با الزامات تحلیلی سازگار نمی‌باشند. ارزیابی با استفاده از روش تفصیلی شامل تحلیل پاسخ دینامیکی و مدل سازی دقیق, باید انجام شود. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل پنجم- رونس‌های بهسازی لرزه‌ای پالایشگاه شروع ارزیابی کیفی بازرسی محلی ۲ تعمیر بل ۲ نیاز به تعمیر دارد؟ 4 ۲ بله ۲ ۲ ارزیابی بوسیله آیین‌نامه مشخصات بازرسی ات ۳ 72 ۹ ۲ محاسبه دوره طبیعی ۲ محاسبه شدت لرزه‌ای میله مهاری. خرک محاسبات تنش محفظه ۲ بهسازی شکل ۱۳۵ روند نمای ارزیابی محفظه افقی ۸۳۷ -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۸ راهنمای ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای سامانه گازرسانی ۳-۲-۵- بهسازی مخازن اففی *‏ اولویت بهسازی مخازن افقی بر اساس وسعت خسارت وارده بر این مخازن بعد از زلزله انجام می‌شود. * یکی از عوامل اصلی» فاصله از مرزهای سایت مرکزی است. * عامل دیگر نوع گاز و خطر آن برای انسان در صورت نشت به بیرون می‌باشد. * _وسعت خسارت اجتماعی و اقتصادی و هزینه‌های بازسازی نیز در اولویت‌های بعدی قرار می‌گیرند. * هر مود سیب بر اساس وسعت آن اولویت‌بندی می‌شود. * عامل شدت آسیب بر اساس میزان خطر برای انسان» هزینه‌ها و دیگر عوامل ذکر شده تعیین می‌شود. * روش ارزیابی کیفی تفصیلی روشی است که مودهای آسیب را شناسایی کرده و راه حل‌های مناسبی نیز برای جلوگیری از آن‌ها ارائه می‌دهد. *‏ جهت تعیین اولویت‌های بهسازی» معیارهای بهسازی باید تعیین گردد. اساس و روش اصلی بهسازی به صورت زیر می‌باشد: ۱- ارزیابی کیفی تجهیزاتی که در بررسی‌ها معیوب تشخیص داده شده‌اند. باید اندازه‌گیری و بررسی شوند. در مورد آسیب‌های جزئی» اندازه‌گیری‌ها باید در سطح بررسی‌های روزانه و ساده انجام شود و از مفاد کیفی برای توصیف اقدامات بهسازی مربوط به مقاومت لرزه‌ای» استفاده شود. در مورد آسیب‌های جدی باید از بررسی‌ها و ارزیابی‌های تفصیلی استفاده شود. ۲- بهسازی بر اساس ارزیابی تفصیلی الف) نکات شایان توجه برای طرح بازسازی ز) قسمت تحت فشار نباید به طور مداوم اندازه‌گیری و آزمایش شود. ) از تشکیل ناپیوستگی سازه‌ای و تمرکز تنش باید اجتناب گردد. ززْ) هماهنگی کل تأسیسات از نظر عملکرد. اندازه‌گیری, اقتصادی و ... باید مورد توجه قرار گیرد. ۷) سازه موجود و سازه جدید باید با به صورت یک سیستم یکپارچه با هم کار کنند. در این راهنماء اقدامات بهسازی برای محدود کردن مودهای أسیب و کنترل آسان مقاومت لرزه‌ای تجهیزات موجود. با توجه به نحوه نصب و مشخصات متفاوت آن‌هاء توضیح داده شده است. روش طراحی بهسازی اساساً بر پایه ارزیابی تفصیلی ساده و محدود به چندین مود آسیب می‌باشد. ۳- ارزیابی تفصیلی ساده شده : الف) شرایط استفاده از آرزیابی تفصیلی ساده شده پیچ‌های مهاری در مخازن افقی استوانه‌ای» ضعیف‌ترین نقاط هستند. -------- صفحهٔ بعد -------- ۰ ۰ ۰ ی ۳۹ فصل پنجم- روئس‌های بهسازی لرزه‌ای پالایشسخاه در مواردی که شرایط زیر محقق شود فقط با محاسباتی ساده می‌توان طراحی بهسازی پیچ‌های مهاری را انجام داد: [) خوردگی جدی در مخزن, سازه محافظ و اعضاء پی وجود نداشته باشد. 11) اندازه» وزن و شکل سازه در محاسبات باید بر اساس سازه واقعی در نظر گرفته شده باشد. ز) لوله‌ها و پایه‌های آن‌هاء اثرات قابل ملاحظه‌ای بر رفتار لرزه‌ای سازه اصلی» نداشته باشند. ۷) مخزن را می‌توان یک سازه صلب فرض کرد. پی باید مستقیماً روی زمین قرار داشته باشد. همچنین ارتفاع پایه پی باید کمتر از ۳ متر از سطح زمین تا حتی اگر خصوصیات و شرایط سازه در اثر خوردگی‌های زیاد یا تعمیر یا بهسازی تغییر کنده مقاومت لرزه‌ای را می توان با این روش ساده به دست آورد. به شرطی که ضخامت موثر موجود اندازه‌گیری شده و شکل سازه در طراحی‌های بهسازی و تعمیر تثبیت شود. ب) حدود مجاز تنش تنش برشی مجاز پیچ مهاری فرض می‌شود. در این فرمول ,5 مقاومت کششی است. در فرمول محاسباتی نشان داده شده در فوق از روش تنش مجاز استفاده شده است. روش آرزیابی کیفی شده» در واقعم روش طرح بهسازی است که در آن ضریب ثابت بزرگنمایی پاسخ افقی برای راحتی کار برابر با ۲ در نظر گرفته می‌شود. برای تقویت برشی پیچ مهاری با روش ارزیابی تفصیلی ساده شده می‌توان در محاسبات سازه‌ای از مقاومت لرزه ای ارتقاء یافته صرف نظر کرد. زیرا اندازه اعضایی از قبیل سخت‌کننده‌ها بر اساس مطالعه موردی» تعیین می شود. ۴ ارزیابی تفصیلی مخازن افقی که دارای شرایط کاربرد ارزیابی تفصیلی ساده شده نباشد.ء باید عملکرد لرزه‌ای آن‌ها با استفاده از آیین‌نامه طراحی با اطلاعات اندازه‌گیری شده در ارزیابی کیفی» بررسی گردد. وضعیت تنش تجهیزات بهسازی شده باید برای حالت آسیب کلی ارزیابی شود. -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۰ راهنمای ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای سامانه گازرساتنی ارزیابی تأسیسات ۲ ۱ شروع ۲ ۱ بررسی نیاز به انجام عیب یابی ۱ خیر و ۳ ک ۹ 5 4 بله ۱ - جداره اطراف نشیمنگاه ۳ - جداره مقطع میانی را بله بررسی نیاز اندازه گیر قابل قبول ۴ - ی رک : - نشیمنگاه(پایه) قابل قبول َ بررسی نیاز به تقویت برشی پیچ مهار : ۲ ۲ فابل قبول قابل قبول انجام سخت‌سازی مه سختی تکیه‌گاه : : روش (الف) : < ۲ ۲ ۱ اجرای روش کنترل لرزه محاسبات افزایش سختی پیچ مهار ۲ ۲ اجرای تقویت با روش اجرای تقویت با روش (الف) برای پیچ مهار (الف) برای پیچ مهار شکل ۱۳-۵ روند نمای بهسازی محفظه های افقی کاز ۶-۳-۵ روش‌های بهسازی ۱- اقدامات بهسازی بر اساس نتایج مطالعات میدانی اقدامات بهسازی برای تحهیزاتی که از طریق بررسی معیوب تشحیص داده شده‌اند به شرح زیر می‌باشند. این اقدامات معمولاً, اقدامات با قابلیت اجرایی آسان می‌باشند. مطالعه ایمنی هنگام ساخت و اثرات بهسازی» قبل از اجرا باید انجام شود. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل پنجم- روش‌های بهسازی لرزه‌ای پالایشگاه ۳ ۱-۱- پی در صورت وجود ترک در پایه» رزین تزریق می‌شود ولی اندازه ترک‌ها باید بطور نسبی کوچک باشند. ۳-۱ خوردگی اگر تهدید جدی برای پیچ‌ها مطرح می‌باشد. ابتدا باید زنگارها را پاک کرده و سپس رنگ‌کاری و روغن‌کاری انجام پیچ‌هاء دوباره شیار زده می‌شوند و مهره‌ها نیز با مهره‌های جدید جایگزین می‌شوند. ۴-۱- شل شدگی الف) در مواردی که پیچ کج شده و مهره درست سر جایش قرار نگرفته و به صفحه پایه نمی‌چسبد. با قرار دادن واشر بین پیچ و صفحه پایه آن‌ها را بهم چسبیده است. ۵-۱- اضافه کردن لوله ج) لوله محافظ سوپاپ‌ها و اندازه گیرها در سازه کوتاه باشند. د) سوپاپ‌ها و لوله‌ها حتی اگر توسط لوله‌های کوتاه مهار شوند.ء بهتر است به مخزن متصل باشند تا همانند یک سازه صلب عمل کنند و همان خواص لرزه‌ای ر داشته باشند. ۵) بهتر است. در سوپاپ خروج و سوپاپ قطع که زیر مخزن نصب گشته‌اند و از طرف زمین نیز محافظت می‌شوند یک فضای خالی بین سوپاپ و محافظ در نظر گرفته شود. ز) بهتر است لوله‌هایی که مستقیما بین تأسیسات محفظه مجاور ارتباط برقرار می‌کنند. دارای خم لآشکل و خم لوله شود. [) بهتر است در ابتدای لوله‌هایی که در زیرزمین کار گذاشته می‌شوند. از خم لوله استفاده شود. ۲- اقدامات بهسازی لرزه‌ای بر اساس ارزیابی تفصیلی ۱-۳ تقویت برشی پیچ‌های مهاری روش‌های بهسازی مخازن افقی با استفاده از روش ارزیابی تفصیلی در شکل‌های ۱۳-۵ تا ۲۲-۵ نشان داده شده است. قسمت‌های موجود با قسمت‌های تقویتی جدید. توسط پیچ به هم متصل می‌شوند. -------- صفحهٔ بعد -------- ۳ راهنمای ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای سامانه گازرسانی 3 : ری جزییات مقطع ۸ 08 ٍ الحاق لوله گاز 1 ۳ را را 7 [ ۷۱ ات 1 پیچ مهاری دس ره 8 ان . ان ۱ 1 " ها 1 سوه + ی ِ ۱ ۱ شکل ۱۶-۵ نمونه بهسازی لرزه‌ای پیچ‌های مهاری (الف) -------- صفحهٔ بعد -------- فصل پنجم- رونس‌های بهسازی لرزه‌ای پالایشگاه ۳ ی محصور کردن با : : ۱ ۱ ۱ ا صفحات فولادی ! ٍ ۰ ۱ ا ۱ ۰ , ۱ ْ ۱ 1 ۱ شکل ۱۵-۵ نمونه بهسازی لرزه‌ای پیچ‌های مهاری (ب) ِ ی ْ ۱ ,1 شکل ۱۹1-۵ نمونه بهسازی لرزه‌ای پیچ‌های مهاری (ج) -------- صفحهٔ بعد -------- ۷۴ راهنمای ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای سامانه گازرسانی سر استت مهاری 1 سس ٍ ۱ 3 اج شکل ۱۷-۵ نمونه بهسازی لرزه‌ای پیچ‌های مهاری (د) ۱ ۱ تقویت جوش در پوشش بتن ایا ۱ ۱ ۱ شکل ۱۸-۵ نمونه بهسازی لرزه‌ای پیچ‌های مهاری (ه» و) -------- صفحهٔ بعد -------- ۰ ۰ ی ۰ ۰ ی ۳۵ فصل پنجم- رونس‌های بهسازی لرزه‌ای پالایشگاه شکل ۵- ۱۹ نمونه بهسازی لرزه‌ای پیچ‌های مهاری (ز) ۲-۲- کاهش تنش فشاری نشیمنگاه (تنش‌زدایی) بعد از مقاوم‌سازی قبل از مقاوم‌سازی شکل ۲۰-۵ نمونه کاهش تنش فشاری نشیمنگاه (تنش‌زدایی) ۳۲ تقفویت سازه تکیه‌گاه الف) مقاوم‌سازی با تیر در قسمت روزمینی در این حالت از طریق بهبود صلبیت سازه تکیه‌گاهی و کاهش پریود طبیعی آن» با اثر لرزه مقابله می‌شود. -------- صفحهٔ بعد -------- ۷۶ راهنمای ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای سامانه گازرساتی ۱ / / / ۳ ۹ أ ب) مقاوم‌سازی با تیر در قسمت زیرزمینی ۹ / 1 سل / ۹ نبرک تقویت ده مر | ا ی ار تقاء سختی با تیر زیرزمینی ج( مقاوم‌سازی با افزایش ابعاد شالوده / ۱ را ای ۳ ناه غر, شده 1 / د) روش کنترل ارتعاش در این روش با استفاده از میر اگر اضافی در تکیه‌گاه» اثرات لرزه‌ای کاهش داده می‌شود. -------- صفحهٔ بعد -------- ۰ ی ۰ ۰ 3 ۷۷ فصل پنجم- روس‌های بهسازی لرزه‌ای پالایشگاه ۹ ۱ ۵ ۱ / میرا کننده ۱ صصص ی ی | ل نا نمونه اول از یک میرا کننده 1 ل یی با مقطع ۸-۸ ضلع نمونه دوم از یک میرا کننده شکل ۲۲-۵ تعیین روش بهسازی از نظر ایمنی, عملی بودن و هزینه با توجه به اقدامات بهسازی متفاوت هزینه‌ها محاسبه شده و با توجه به ایمنی و اجرایی بودن اقدامات مختلف با از انجا که هزینه بهسازی معمولا" به هزینه مصالح در زمان و محل مورد نظر بستگی داردء برتری و انتخاب روش -------- صفحهٔ بعد -------- ۷۸ راهنمای ارزیابی و ب جدول ۲-۵ مقایسه اقدامات بهسازی مشخصات معیارهای بهسازی نمای کلی تقویت ۱ دا 3] در موارد وجود تنش نامساعد در پیچ مهاری ۹ ال ۱ / ناحبه خوش گُوشه صت ناحبه خوبتن گوشه ۹ 7 أ 1 علامت 0 نشان دهنده روش با بهترین اثر» علامت 0 نشان دهنده روش با اثر خوب و علامت ۸ نشار ک کح -------- صفحهٔ بعد -------- فصل پنجم- رونس‌های بهسازی لرزه‌ای پالایشگاه 2-۲-۵ سایر اقدامات پیشگیرانه می‌توان با محدودسازی سطح مایع در داخل مخزن» به جای اعمال روش‌های بهسازی ایمنی لرزه‌ای را افزایش داد. با کاهش سطح مایع» پریود طبیعی سازه کاهش یافته و نیروی زلزله بطور قابل ملاحظه ای کاهش می‌پیاید. ۱- تمهیدات کاهش ورودی لرزه‌ای با کاستن از سطح مایع نحوه عملکرد در برابر زلزله معمولاً بر این اساس گذاشته شده که تا ۰ محفظه از مایع پر شده است. وزن موثر م۷۷ بر حسب پریود طبیعی و نیروی لرزه‌ای افقی اصلاح شده» به صورت زیر تعیین می‌گردند. (۱-۵) ع ۳ (۲-۵) ,۷۷۵ ۷/۶ ۵ وزن مرده تانک (1ع) می‌باشد. ,۷ وزن مایع ذخیره شده در مخزن (وزن حد بالا بعد از اعمال تمهیدات کاهشی) (81») ی با لس 0.5 1 :1 48 هه ار ۵ 041 03 3 4 03 رز 02 ,0 0 4 09 03 0".7 03 2( 1 014 شکل ۲۳-۵ نرخ موثر وزن مایع ۷۹ -------- صفحهٔ بعد -------- ۸۰ راهنمای ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای سامانه گازرسانی ۳-۵- برج و محفظه قائم ۱-۳-۵- مدهای آسیب رایج‌ترین حالت آسیب شامل شل شدن پیچ‌های مهاری و گسیختگی بتن می‌باشد. بر اثر نیروی لرزه‌ای» هیچ‌گونه آسیبی به خود محفظه وارد نمی‌شود. در صورت مشاهده کاهش ضخامت جداره در هنگام بازرسی» کنترل ایمنی محفظه ضروری می‌باشد. مقاومت لرزه‌ای بخش تکیه‌گاهی مانند دامنه و پایه در مقایسه با محفظه‌های موجود در برج‌هاء یک مسئله مهم می‌باشد. واژگونی» یک حالت مهم آسیب برج می‌باشد. مقاومت کششی پیچ‌های مهاری و تنش کمانش دامنه و پایه, باید در رابطه با این نوع آسیبء کنترل شوند. الف) حالت سیب برج دامنه‌دار (دامنه‌دار) (1) پوسته (11) 51011 دامنه (111) پیچ مهاری (1۷) صفحه پایه ب) حالت آسیب برج پایه‌دار (1) پوسته (11) پایه (111) پیچ مهاری (۱۷) اتصالات پایه -------- صفحهٔ بعد -------- فصل پنجم- رونس‌های بهسازی لرزه‌ای پالایشگاه ([) پوسته ۳-۳-۵ ارزیابی لرزه‌ای روند طرح بهسازی بر اساس روش تنش مجاز به صورت زیر می‌باشد. ۸۱ -------- صفحهٔ بعد -------- ۸ راهنمای ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای سامانه گازرسانی ۱ شروع ۱ ۲ ارزیابی کیفی ۲ تعمیر سا بله نیاز به تعمیر دارد؟ : 4 .۰ ۲ له ر ۱ بله ۲ ۱ ۰ کی ۲ محاسبه دوره طبیعی ۲ محاسبه شدت لرزه‌ای ۲ ۲ ۱ ۹ ۲ ۲ ۱ - دامنه - پیج مهاری ۱ ۱ (۲) نوع پایه - پایه (فشاری,خمشی و برشی) ‏ - پیج مهاری ۲ ۲ : فشار موجود< 1 بله : فشار موجود< :1 ۲ ۲ ۱ بهسازی بهسازی شکل ۲۶-۵ روند آرزیابی تفصیلی برج و محفظه قائم -------- صفحهٔ بعد -------- فصل پنجم- روس‌های بهسازی لرزه‌ای پالایشگاه ۸ روش ساده دیگری نیز به منظور ساده‌سازی مدل تحلیلی و روش محاسبات وجود دارد که از طریق استخراج مود سیب غالب و مطالعه موارد مربوط به ارزیابی آسان تأسیسات موجود با شرایط نصب مختلف, انجام می‌شود. این روش برای محاسبه تنش در تکیه‌گاه و نیز برای قضاوت درباره مقاومت لرزه‌ای تأسیسات با توجه به تنش مجاز بکار برده می‌شود. اگر این ارزیابی کیفی بکار گرفته شودء از نظر هم خوانی با ملزومات بازرسی محلی با توجه به مدهای آسیب و محدوده مجاز تنش» باید کنترل شود. برای تأسیساتی که با الزامات تحلیل سازگار نمی‌باشند. باید ارزیابی توسط روش تفصیلی انجام شود که شامل تحلیل پاسخ دینامیکی به همراه مدل‌سازی دقیق می‌باشد. ۳-۳-۵ بهسازی برج و محفظه قانم *‏ اولویت بهسازی برج و محفظه قائْم بر اساس مقدار تخریب برج و محفظه قائم بر اثر زلزله» تعیین می‌گردد. عامل تعیین اولویت بهسازی, بر اساس درجه اهمیت می‌باشد که با توجه به فاصله سایت از مرزهاء نوع گاز و ظرفیت لولهکشی مشخص می‌گردد. ۹ معبار اصلی تلفات انسانی در صورت نشت گاز می‌باشد. ۰ از عوامل دیگر مقدار اثر اقتصادی و اجتماعی آسیب می‌باشد. این عوامل» مواردی هستند که بر مشترکین و هزینه بازسازی ساختمان‌ها و غیره اثرگذار می‌باشند. ۰ اولویت بهسازی برج و محفظه قائم در هر مد آسیب» بر اساس بزرگی آثار آن بر برج و محفظه قائم در حالت *_ضریب تأثیر عبارت از درجه خطر برای زندگی انسان, هزینه بازسازی و غیره. ۹ ارزیابی تفصیلی ساده» روشی برای کم کردن دامنه آسیب‌هایی می‌باشد که به راحتی ایحاد می‌گردند. * برای تعیین اولویت‌های بهسازی» معیارهای لازم باید تعیین گردد. مبانی و روش بهسازی به شرح زیر می‌باشند: ۱- ارزیابی کیفی * برای آسیب جزئی, اقدامات در سطح بازرسی روزانه و یک مطالعه ساده» انجام می‌شود و نیز مفهوم کمی برای اقدامات مربوط به ارتقای مقاومت لرزه‌ای تعیین می‌گردد. ۲- بهسازی بر اساس ارزیابی تفصیلی الف) نکاتی که باید در طرح بهسازی در نظر گرفته شوند. * ناحیه تحت فشار نباید به طور مکرر بهره‌برداری شود. * از ناپیوستگی سازه‌ای و تمرکز تنش تا حد امکان اجتناب گردد. * _توازن و هماهنگی میان کلیه تجهیزات از نظر کارکردء ابعاد و رویکرد اقتصادی تأمین شود. سازه موجود و سازه جدید باید به صورت یک مجموعه عمل نمایند. -------- صفحهٔ بعد -------- ۸۳۴ راهنمای ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای سامانه گازرسانی در بهسازی لرزه‌ای» لازم است که ظرفیت لرزه‌ای بسیاری از تجهیزات موجود که دارای الزامات نصب و مشخصات گوناگونی می‌باشندء به سادگی بررسی شود. برای این منظورء در اینجا ارزیابی تفصیلی ساده شده بر اساس آسیب ناشی از زلزله و مطالعه موردی» تشریح می گردد. این روش بر حالت‌های غالب آسیب تمرکز نموده و به اقدامات بهسازی مربوط به حالت آسیب‌دیدگی محدود می گردد. تنش در قسمت مورد مطالعه» محاسبه شده و مقاومت لرزه‌ای تأسیسات بر اساس حد مجاز و با توجه به مقاومت نهایی عضو سازه‌ای» تعیین می‌گردد. در این دستورالعمل, روش طرح بهسازی اصولاً بر اساس ارزیابی تفصیلی ساده شده و تمرکز بر روی چندین حالت آسیب می‌باشد. اما برج‌ها و محفظه‌های قابمی که برای شرایط موجود مناسب نمی‌باشند.» باید با توجه به راهنمای طراحی» مورد مطالعه قرار گیرند. ۳- ارزیابی تفصیلی ساده شده فرض می‌شود که هیچ‌گونه آسیب‌دیدگی قابل توجهی بر روی برج» دامنهء پایه» دستهء قاب و پی» در ارزیابی تفصیلی ساده شده وجود نداشته باشد. در اولین بازرسی که با دقت زیاد انجام می‌شود. کاهش مقاومت بر اثر خوردگی یا تغییر و صدمات ناشی از تعمیرات» پیش از ارزیابی تفصیلی» بررسی می‌شود. این امر به علت در نظر گرفتن مصالح سازه با مشخصات بدون سال‌خوردگی می‌باشد. اگر مشخصات سازه در زمان ساخت بر اثر خوردگی زیاد و یا ترمیم و بهسازی تغییر کرده باشد. مقاومت لرزه‌ای با این روش ساده کنترل می‌شود و ضخامت موثر موجود صفحات» برای کنترل خوردگی و شکل سازه از نظر ایجاد تغییراتی بر اثر ترمیم و بهسازی, با نقشه‌ها کنترل می‌شود. ج) مود سیب در بررسی واژگونی برج‌هاء مقاومت کششی پیچ‌های مهاری» مقاومت کمانشی دامنه یا پایه در ارتباط با این حالت أسیب» مورد مطالعه قرار می‌گیرد. در برج مخروطی (دامنه‌دار)؛ تنش فشاری در پایه دامنی و تنش کششی در پیچ مهاری محاسبه می‌شود. در برج پایه‌دار تنش فشاری» خمشی و برشی در پایه و تنش کششی و برشی در پیچ مهاری محاسبه می‌شود. برای برج‌های با تکیه‌گاه حلقوی 18]ء تنش کششی پیچ تنظیمی باید مورد مطالعه قرار گیرد. از روش تنش مجاز طراحی برای سازه جدید» استفاده می‌شود. د) حد تنش مجاز -------- صفحهٔ بعد -------- فد سل پنجم- روئس‌های بهسازی ل این محدوده ۱ زیر وجود دار( تجهیزات برج‌های با تکیه‌گاه دامنی برج‌های با تکیه‌گاه پایه‌ای برج‌های با تکیه‌گاه حلقوی 18 توضیح فشاره مقاومت ۳ مدول الا : قطر م ۸ نسبت لا )۳-۵( رزد‌ای پالایشگاه نا حدی که امکان جذب جد با لیم صفحه دامنه وسط دامنه غری غری حدی< انرژی لرزه‌ای توسط تغییر شکل ول (د حدود مجاز ٩/)60+ 6 (* + 2 کرد ری 1.4 ۸۵ غیر الاستیک در سازه تکیه‌گاهی به شرح یا 1.2۳ ۱+ 0.004 (0 5 7 وا ای ۸ ۷ 0.5۳ 9 ۸ ۱ ۱ 72 ۸ 5 0 5 او 3 5 زا ام ۸ 2 06۳ -------- صفحهٔ بعد -------- ۸۶ راهنمای ارزیابی و بهسازی لوزه‌ای سامانه گازرساتی : طول فشاری پایه< 0711 طول پایه : حداقل شعاع ژیراسیون | نحداقل ممان دوم سطح پای ۲ حداقل مقدار 5 یا ,0.75 به عنوان مقاومت استاندارد. ۴- ارزیابی تفصیلی برج و محفظه‌ای که دارای شرایط ارزیابی تفصیلی ساده شده نمی‌باشند. باید بر اساس آیین‌نامه طراحی ارزیابی شوند. اطلاعات اندازه گیری شده با ارزیابی کیفی نیز به آن اضافه گردد. تأسیسات بهسازی شده برای حالت آسیب کلی باید کنترل و بازنگری شود. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل پنجم- رونس‌های بهسازی لرزه‌ای پالایشگاه شروع بازرسی ۲ بله تعیین شدت لرزه‌ای پایه <ر ۲ بله نواحی با اهمیت کم ۲ : ۲ : : ۲ تحلیل مودال روش ضریب افقی اصلاح شده روش ضریب لرزه‌ای ۱ برج خود ایستا با تکیه‌گاه دامنی : : برج خود ایستا با تکیه‌گاه پایهای : بله ٍ ۲ بله ۱ محاسبه دوره تناوب طبیعی ۲ محاسبه دوره تناوب طبیعی ۱ ۱ ۲ نیروی لرزه‌ای استاتیکی طراحی ۲ ِ نیروی لرزه‌ای اصلاح شده طراحی ۲ نیروی لرزه‌ای اصلاح شده طراحی سده و غیره محاسبه تنش شکل ۲۵-۵ روند نمای روند طرح بهسازی برای ارتقاء مقاومت لرزه‌ای ۶-۳-۵- روش‌های بهسازی ۸۷ -------- صفحهٔ بعد -------- ۸۸ راهنمای ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای سامانه گازرسانی اقدامات بهسازی لرزه‌ای در ارزیابی تفصیلی, اساساً مواردی مانند تقویت برشی پیچ‌های مهاری» آزادسازی تنش‌ها فشاری» تقویت تکیه‌گاه‌ها و روش کنترل لرزش را شامل می‌شود. ۱- ترک بتن پی * در مواردی که ترک‌هایی با اندازه کوچک در بتن باشد. از تزریق رزین استفاده می‌گردد. * در موارد وجود ترک نسبتاً کوچک در پوشش ضد حریق, از ملات جهت ترمیم استفاده می‌شود. ۲- خوردگی پیچ * در صورت وجود خرابی جدی در پیچ‌هاء ابتدا بخش زنگ‌زده تراشیده و سپس روغن‌کاری و رنگ‌آمیزی انجام می‌شود. مهره و پیچ تنظیمی که به آسانی امکان جدا شدن دارند.ء باید عوض شوند. ۳- شل شدگی پیچ و مهره * برای مواردی که پیچ دارای انحنا بوده و مهره به صفحه پایه کاملاً محکم نشده است. با قرار دادن یک واشرء می توان مهره را به صفحه پایه محکم نمود. ۵- درباره یک لوله متصل شده و غیره در مورد شیر قطع گاز و شیر توقف که در زیر مخزن نصب شده‌اند و از طرف زمین دارای تکیه‌گاه می‌باشند. برای جذب ارتعاش باید فاصله‌ای میان شیر و تکیه‌گاه» در نظر گرفته شود. 9 افشانه باید در برابر نیروی خارجی وارده از سوی لوله‌های متصل, دارای مقاومت کافی بوده و در این رابطهء انعطاف پذیری لوله‌ها در نظر گرفته شود. * اگر در بازرسی محلی, انعطاف‌پذیری سیستم لوله‌کشی غیر کافی تشخیص داده شودء باید اقدامات لازم با توجه به مقاومت افشانه صورت گیرد. ۶- درباره دستگاه‌ها و لوازم جانبی متصل شده ۹ لوازم الحاقی, توسط اتصال محکمی به برج یا محفظه نگه داشته می‌شود. لوازم جنبی» بر روی سکویی محکم می‌شود که این سکو به صورت صلب به برج یا محفظه متصل می‌باشد. برای لوازم الحاقی که توسط سازه قابی مستقلی نگهداری شده و دارای لوله ارتباطی کوتاهی به برج یا محفظه می باشد» بهتر است که امکان لغزش نسبت به سازه قابی تکیه‌گاهی فراهم گردد. ۱-۶- اقدامات بهسازی لرزه‌ای بر اساس ارزیابی تفصیلی اقدام بهسازی باید تا حد امکان» انرژی جذبی توسط تغییر شکل غیر الاستیک را افزایش دهد. این ملاحظه بر اساس نتایج آزمایش لرزه‌ای برج فولادی است که با ایجاد امکان تغییر شکل غیر الاستیک مناسب برای سازه تکیه‌گاهی, می‌تواند مقدار زیادی از آنرژی را جذب نماید. -------- صفحهٔ بعد -------- ۰ ی ۰ ۰ 3 ‎۸٩ فصل پنجم- روس‌های بهسازی لرزه‌ای پالایشگاه اهم اقدامات بهسازی لرزه‌ای در زیر نشان داده شده است. الف) کاهش نیروی لرزه‌ای اگر نیروی لرزه‌ای آزاد شودء تنش اعمالی بخش مورد نظرء کاهش یافته و امکان تعلیق تنش تا زیر حد مجاز فراهم می‌گردد. برای کاهش پاسخ زلزله» نیروی لرزه‌ای را می‌توان با میر اگر روغنی و ویسکو الاستیک میرا نمود. ب) کاهش تنش اعمالی از طریق کنترل نیروی زلزله توسط سایر قسمت‌ها 9 هرچند که نیروی زلزله برای قسمت‌های دامنه» پایه و پیچ مهارها در برج محاسبه می‌شود.ء اما با توزیع و تخصیص نیروی اعمالی زلزله بر روی قسمت‌های مختلف آن, تنش ایجاد شده در دامنه» پایه و پیچ مهاری» بدون بهسازی مستقیم نیز قابل کاهش می‌باشد. 9 نمونه ای از این اقدامات می‌تواند به شرح زیر باشد: - تقویت با سازه قابی - تقویت با کابل‌ها ج) تقویت بخش مورد مطالعه تنش اعمالی را می‌توان با افزایش مساحت مقطع بخش مورد نظر تا حد کمتر از مقدار مجاز کاهش داد. در مواردی که در اثر تقویت» صلبیت برج تغییر کندء محاسبه مجدد تحلیل پاسخ» ضروری می‌باشد. ۳-۶- اقدامات بهسازی لرزه‌ای برج نمونه اقدامات و روش‌های بهسازی لرزه‌ای برج در شکل ۲۶-۵ نشان داده شده است. -------- صفحهٔ بعد -------- ۹۰ راهنمای ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای سامانه گازرسانی 0 ل اسر 9 62 لاه کر ی ات سس ۸۷ 1 5 // ۹ / / باس( ول بتصححسسسس۳۲۳ 1 ۱ 1 دامنه مخازن مرا سا با ۱۱0 ۱ / ۱۹ / 0 ۱ / ۱ / تقورت اد تقویت لرزه‌ای ۲ برج با : نقویت برج با کمک سیم کمک دمیر رو عی شکل ۲۹-۵ بهسازی لرزه‌ای برج -------- صفحهٔ بعد -------- ۵ اسا صل پنجم- رونس‌های بهسازی لرزه‌ای پالایشگاه ۵-۳- تعیین روش بهسازی از نظر ایمنی اجرا و هزینه با توجه به اقدامات بهسازی لرزه‌ای مختلفی که از طریق ارزیابی تفصیلی بدست می‌آید. شکا س روش طراحی ساده و یا روش دقیق به همراه جزئیات» تعیین می‌شوند. انگاه هزینه‌ها محاسبه شده» و کارایی مربوط به محل, به صورت مقایسه‌ای مطالعه شده و فرای از آنجا که هزینه بهسازی معمولاً به هزینه مصالحء زمان و محل مورد نظر بستگی دارد, برتری ب مورد و محل مورد نظرء متفاوت می‌باشد. به عنوان مرجعی برای فهرست روش‌های واقع‌بینانه. برای طرح بهسازی و محاسبه هزینه, نم ۸ در زیر نشان داده شده است. جدول ۵-۵ تطبیق معیارهای بهسازی مشخصات معیارهای بهسازی نمای کلی تقویت ناحیه جوش نواری ۳ج علامت بهترین اثر»ء علامت 0 اثر خوب و علامت ۸ بدون آثری واضح و مشهود (نامشخص) می‌باشد. روشی دیگر جهت کاهش نیروی لرزه‌ای» کاهش سطح ذخیره‌سازی مایع در مخزن می‌باشد. ۹۱ د : روش‌های ذکر ید نک -------- صفحهٔ بعد -------- ۲ راهنمای ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای سامانه گازرسانی 2-۵- مخزن کروی ۱-2-۵ مدهای خرابی حالت‌های آسیب مخزن کروی و معیارهای کنترلی آن‌ها در زیر آمده است: الف) سیب میله مهار بادبند د) آسیب میله مهاری ه) سیب صفحه برشی و) آسیب صفحه پایه (ع0121م 1۵۹6) * تسلیم خمشی به دلیل تحمل فشار توسط بتن پی نمونه شماتیک این آسیب‌ها در شکل ۲۷-۵ نمایش داده شده است. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل پنجم- رونس‌های بهسازی لرزه‌ای پالایشگاه 1۳ هی یم هی ۹ ۰ ۱ / 1 را را ۱ ۹ ۹ ۱/۹۱ ۱ / (۲) برش ستون بالایی (۱) خمیدگی ستون بالایی شرایط نرما ل ار ع ۹ / ۹ / ۹ / ۷ ۹ ۱ ۱ 3 ۳/۷ ۷ را ۱ _ (۵) (پیچش) بادبند (۴) بادبند (۳) ستون پایینی هه ۰ پا ۵ یی ( 0 ( ۹ مج )ها ها (۸) صفحه پایه (۷) صفحه برشی (۶) پیچ مهاری شکل ۲۷-۵ انواع آسیب به مخازن کروی ۳-2-۵ روند ارزیابی لرزه‌ای ارزیابی تفصیلی اصولاً بر اساس آخرین ویرایش آیین‌نامه طراحی» برای هر یک از حالت‌های آسیب می‌باشد. روند طرح بهسازی بر اساس روش تنش مجاز آیین‌نامه جدیدء به‌صورت زیر (شکل ۲۸-۵) می‌باشد: -------- صفحهٔ بعد -------- ۹۳ راهنمای ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای سامانه گازرسانی شروع ارزیابی کیفی ۲ 4۸ خیر ۷ انا" 1 بزرسی نیاز به عیب یابتی نله در بله ۲ ارزیابی بوسیله آیین‌نامه ۲ ۲ محاسبه شدت لرزه‌ای ۲ ۲ ۲ ۲ - بادبند سس < ستون - مهار ۱ ۱ فشار موجود< : بله : فشار موجود< فشار مجاز فشار مجاز ۹ ۳7 ۲ بهسازی ‌ بهسازی شکل ۲۸-۵ روند ارزیابی محفظه کروی مطالعاتی متناظر برای ارزیابی آسان تجهیزات موجود با شرایط نصب مختلف, ارائه شده است. -------- صفحهٔ بعد -------- ۰ ی ۰ ۰ 3 ۹۵ فصل پنجم- روس‌های بهسازی لرزه‌ای پالایشگاه این روش برای محاسبه تنش در مصالح سازه تکیه‌گاهی و قضاوت درباره مقاومت تجهیزات در برابر زلزله بر اساس تنش مجاز مورد استفاده قرار می‌گیرد. باید کنترل شود. برای تجهیزاتی که با الزامات تحلیلی سازگار نمی‌باشند؛ ارزیابی با استفاده از روش تفصیلی شامل تحلیل پاسخ دینامیکی و مدل سازی دقیق» باید انجام شود. ۳-2-۵ بهسازی مخزن کروی اولویت بهسازی مخزن کروی بر اساس مقدار تخریب مخزن کروی بر اثر زلزله تعیین می‌گردد. اثرگذار می‌باشند. اولویت بهسازی مخزن کروی» در هر مد آسیب» بسته به بزرگی آثار آن تعیین می‌شود. برای تعیین اولویت‌های بهسازی» باید معیارهای مربوطه تعیین گردد. مبانی و روش بهسازی به شرح زیر می‌باشند: ۱- ارزیابی کیفی آسیب‌های جزئی» اقدامات در سطح بازرسی و مطالعه ساده» انجام می‌شود. ۲- بهسازی بر اساس ارزیابی تفصیلی ۱-۲- نکاتی که باید در طرح بهسازی در نظر گرفته شوند. - ناحیه تحت فشار نباید مانند گذشته به طور مکرر بهره‌برداری شود. - توازن و هماهنگی میان کلیه تجهیزات از نظر کار کرد.ء ابعاد و رویکرد اقتصادی - سازه موجود و سازه تازه‌ساخت باید به صورت یک محموعه عمل نمایند. ۲-۲- قسمتی که باید بهسازی شود: ۳ ارزیابی تفصیلی ساده شده -------- صفحهٔ بعد -------- ۹۶ راهنمای ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای سامانه گازرسانی ۱-۳- شرایط استفاده از ارزیابی تفصیلی ساده شده * برای استفاده از روش ارزیابی تفصیلی ساده شده» شرایط زیر باید احراز گردد. * _چگونگی احراز این شرایط از طریق بررسی کلیه نقشه‌هاء مشخصات و وضعیت مخزن کروی» انجام می‌شود. ۹ آسیب خوردگی جدی در مخزن» سازه محافظ و اعضاء پی وجود نداشته باشد. * وزن, شکل و اندازه‌های محاسبه شده مطابق با سازه اصلی باشد. * لوله‌کشی و پایه‌های آن» تأثیر زیادی بر رفتار لرزه‌ای سازه‌ی اصلی نداشته باشد. * مخزن را بتوان به صورت یک جسم صلب در نظر گرفت. * پی مستقیماً روی زمین باشد. * بادبندهای بین اتصالات ستون‌ها به صورت زوج مرتب شوند. ۰ محل اتصال پی به ستون مفصلی در نظر گرفته شده باشد. ۲-۳- مود های آسیب و تقسیم‌بندی مطالعات با در نظر گرفتن وضعیت تخریب بدنه مخزن کروی (وازگون شدن)» مقاومت کششی و گسیختگی سازه‌های تکیه گاهی زیر باید مطالعه شود: بادبند ستون ۷ صفحه برشی ۳-۳- محدوده تنش محاز * حد مجاز تنش کششی برای بادینده 35 فولاد معمولی و 251 فولاد پر مقاومت (کابلی)» ( (5: تنش روش ساده شده طراحی بهسازی در مورد اقدامات ارتقاء مقاومت لرزه‌ای در شکل ۲۹-۵ نشان داده شده ۴ ارزیابی تفصیلی عملکرد لرزه‌ای مخزن کروی که دارای شرایط ارزیابی تفصیلی ساده شده نباشد.» باید با استفاده از آیین‌نامه طراحی به انضمام اطلاعات اندازه‌گیری شده با ارزیابی کیفی» بررسی و ارزیابی گردد. حالت تنش تأسیسات بهسازی شده برای حالت آسیب کلی باید کنترل و بازنگری شود. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل پنجم- روس‌های بهسازی لرزه‌ای پالایشگاه ۹۷ ابزار مورد نیاز مطالعه ۲ ۲ کنترل ارتعاشی و عایق لرزه‌ای ‏ ه کنترل ار ش با روش ایزو کردن ۱ یشنم ۳ بل بل ۱ ۲ ی خیر سس تقویت ستون ج مقاومت ستون بل , بله ی لس ۲ بسچ خیر ۲ ۲ بله : بله ۱ ۱ ۹ - قابل قبول ری سس تقعویت صفحه برشی 4 ۹ َ ۲ َ 7 شکل ۳۹-۵ روند نمای ارزیابی تفصیلی ساده شده در بهسازی مخزن کروی -------- صفحهٔ بعد -------- ۹۸ راهنمای ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای سامانه گازرسانی 4-2-۵ فهرست روش‌های بهسازی اقدامات بهسازی برای تجهیزاتی که از بررسی محلی, معیوب تشخیص داده شده‌اند. (قدم زدن در طول مسر پروژه و ارزیابی کردن) اقدامات عملی ساده می‌باشند. بررسی محلی اقدامات بهسازی لرزه‌ای بر اساس عیب یابی تفصیلیء اکثراً شامل تقویت برشی پیچ مهاری» کاهش تنش در نشیمنگاه‌هاء تقویت سازه تکیه‌گاه و روش کنترل ارتعاش می‌باشد. ۱- اقدامات بهسازی بر اساس نتایج مطالعات میدانی اقدامات بهسازی برای تجهیزاتی که از طریق بررسی معیوب تشخیص داده شده‌اندء به شرح زیر آورده می‌باشند. این اقدامات معمولاً به سادگی قابل اجرا می‌باشند. مطالعه ایمنی سازه هنگام ساخت و اثرات بهسازی» قبل از اجرا باید انجام شود. ۱-۱- ترک در پی الف) در صورت وجود ترک در پی» رزین تزریق می‌شود ولی اندازه ترک‌ها بطور نسبی باید کوچک باشند. ۲-۱ خوردگی اگر تهدید جدی برای پیچ‌ها مطرح باشد. باید ابتدا زنگارها را پاک کرده و سپس رنگ‌کاری و روغن‌کاری انجام شود. ۳-۱- فرسودگی پیچ و مهره پیچ‌هاء دوباره شیار زده می‌شوند و مهره‌ها نیز با مهره‌های جدید جایگزین می‌شوند. ۴-۱- شل شدگی الف) در مواردی که پیچ کج شده و مهره درست سر جایش قرار نگرفته و به صفحه پایه نمی‌چسید. با قرار دادن واشر بین پیچ و صفحه پایه. می‌توان آن‌ها را بهم چسباند. ب) پیچ‌ها توسط آچارهای مخصوص بطور یکنواخت محکم می‌شوند. ۵-۱- اضافه کردن لوله الف) بهتر است که محل آن مستقیماً از طرف مخزن مهار شود. ب) پله‌ها در کنار مخزن قرار بگیرند. ج) بهتر است که لوله محافظ سوپاپ‌ها و اندازه گیرها در سازه کوتاه باشند. د) سوپاپ‌ها و لوله‌ها حتی اگر توسط لوله‌های کوتاه مهار شوندء بهتر است به مخزن متصل باشند تا صلب عمل کنند. ۰) بهتر است» در سوپاپ خروج و سوپاپ قطع که در زیر مخزن نصب شده‌اند و از طرف زمین نیز محافظت می‌شوند یک فضای خالی بین سوپاپ و محافظ در نظر گرفته شود. و) بهتر است که دهانه لولهء مقاومت کافی در برابر فشارهای خارجی را داشته و انعطاف پذیری لوله‌ها نیز در نظر گرفته شده باشد. ز) لوله‌هایی که مستقیماً با تأسیسات محفظه مجاور ارتباط برقرار می‌کنند. ترجیحاً [ا شکل و خم لوله باشند. ح) بهتر است لوله‌هایی که به دیواره محافظ مایعات وارد می‌شوند» دارای انحناء باشند. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل پنجم- روس‌های بهسازی لرزه‌ای پالایشگاه 1 [) ترجیحاً در ابتدای لوله‌هایی که در زیرزمین کار گذاشته می‌شوند. از خم لوله استفاده شود. ۲- اقدامات بهسازی لرزه‌ای بر اساس آرزیابی تفصیلی ۱-۲- تقویت بادبند اگر بادبند تقویت شده باشد.ء باید عملکرد لرزه‌ای با احتساب صلبیت کل مخزن بهسازی شده» دوباره کنترل گردد. الف) بادبند اضافه در عملیات بهسازی باید ورق جناحی با اتصال پینی در نظر گرفته شوند. همان‌طور که در شکل پایین در بندهای (ب) و (ج) نشان داده شده است.» ملاحظات مشابهی مورد نیاز می‌باشد. ۹ اضافه کردن اعضای قطریٌ 1 شکل ۳۰-۵ تقویت با اضافه کردن بادبند مهاری ب) جابجایی اکسل (میل مهار) بجای میل مهارهای با قطر کم از میل مهارهای مقاوم» قطور و سخت استفاده شود. ج) افزایش سطح مقطع بادبند فولادی با مقطع لوله‌ای سطح مقطع بادیند لوله ای با جوش نبشی به آن» افزایش می‌یاید. ۳-۲ تقویت ستون صلبیت کلی مخزن با احتساب تقویت ستون و بادیندء مورد ارزیابی قرار می‌گیرد. شکل ۳۱-۵ روش تقویت با جوش نبشی به ستون می‌باشد. زمانی که ستون‌های بالایی نیاز به بهسازی دارندء باید تقویت ستون‌های پایینی نیز مشابه بالایی انجام شود. -------- صفحهٔ بعد -------- ۱ راهنمای ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای سامانه گازرسانی ۳ میانه مخزن تقویت 5 ۱ تقویت ستون ۳-۲- تقویت مهار 09 ورق جناحی برای عضو قطری اه ۸ 58 ِ ۵ 5 ورق برشی پیچ مهاری موجود شکل ۳۱-۵ اضافه کردن پیچ مهاری ْ) اضافه کردن پیچ مهاری -------- صفحهٔ بعد -------- فصل پنجم- رونس‌های بهسازی لرزه‌ای پالایشگاه ۳ 00 ورق جناحی برای عضو قطری ۹ وس ست همم زب پیچ مهار اضافی سم (جوش کاری با ورق پایه) ک2____ ۹ شکل ۳۲-۵ اضافه کردن زبانه مهار - مانند بند 1) - مانند بند 11) 1( تقویت با فولاد شکل داده شده 1 ۱ ورق جناحی | ی 1 شکل ۳۳۲-۵ تقویت با فولاد شکل داده شده ۴-۲- روش کنترل ارتعاش و جداسازی لرزه‌ای کنترل ارتعاش روشی برای اعمال مکانیزم افزایش میرایی در سازه و کاهش واکنش لرزه‌ای آن است. -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۲ راهنمای ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای سامانه گازرسانی جداسازی لرزه‌ای روشی برای کاهش واکنش لرزه‌ای با تعدیل مود نوسان و پریود سازه» می‌باشد. الف) کنترل ارتعاش با استفاده از میر اگر (اشکال ۳۴-۵ و ۳۵-۵) گیره مهاری / : 1 قاب جزئیات بخش ۸ شکل ۳۶-۵ کنترل ار تعاش با میر اگر (نوع استاندارد) -------- صفحهٔ بعد -------- فصل پنجم- رونس‌های بهسازی لرزه‌ای پالایشگاه میر اگر مخزن کروی 6 گیره مهاری پی ریگ : سس ی 0 4 و 8 مه : مهم پیچ مهارک 9 زر با گیره مهاری کناره مخزن ۱ سلسصضر جزئیات بخش ۸ شکل ۳۵-۵ کنترل ار تعاش با استفاده از میر اگر (از نوع میله بلند) ب) مثالی از کنترل ارتعاش میر اگر با مواد ویسکو- الاستیک (شکل ۳۶-۵) ۱۰۳ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳ راهنمای ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای سامانه گازرسانی 7 و و نع نک 1 امد میر اگر : 4 ۱ ج) مثالی از جداسازی لرزه‌ای با استفاده از میراگرهای اینرسی که شامل پاندول و میله هستند (شکل ۳۷-۵). پاندول نسب شده ۱ ِ 9 ۱ پاندولی ِ شکل ۳۷-۵ نمونه ای از جداسازی لرزه‌ای با استفاده از میراگر اینرسی» شامل پاندول و میله ۵-2-۵ تعیین روش بهسازی از نظر ایمنی» قابلیت اجرا و هزینه با توجه به اقدامات مختلف بهسازی لرزه‌ای» شکل‌ها و ابعاد طراحی اولیه تهیه می‌گردند. پس از آن هزینه و قابلیت اجرا در محل مقایسه شده و عملیات ساخت طرح نهایی بهسازی شروع می‌شود. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل پنجم- روس‌های بهسازی لرزه‌ای پالایشگاه ۱۵ از آنجایی که هزینه مصالح بر اساس زمان تغییر می‌کند. نوع بهسازی نیز بر اساس زمان و مکان تعیین می‌شود. باید برای هر روش بهسازی شامل مقاومت سازه هزینه قابلیت اجرا و محدودیت طرح جدول تطبیقی تهیه شود. محدودسازی سطح مایع مخزن تا دستیابی به شرایط ایمنی در مقابل زلزله می‌تواند نیاز به پهسازی را منتفی نماید. ۱- تمهیدات کاهش ورودی لرزه‌ای با کاستن از سطح مایع نحوه عملکرد در برابر زلزله معمولاً بر این اساس گذاشته شده که تا 1/۹۰ محفظه از مایع پر شده است. وزن موثر بر حسب پریود طبیعی و نیروی لرزه‌ای افقی اصلاح شده طرح, به صورت زیر تعیین می‌گردند. (۳-۵) یگ ری (۵-۵) ۷ ۷۷/۵ - ۷/۵ که ۷۷۵ : وزن مرده تانک (81) می‌باشد. ,۷ وزن مایع ذخیره شده در مخزن (وزن حد بالا بعد از اعمال تمهیدات کاهشی) (81») 0 نرخ موثر وزن مایع بدست آمده از شکل ۳۸-۵ سطح مایعء نیروی زلزله را بطور قابل ملاحظه ای کاهش می‌دهد. 0 ۵9 ۵۵ ۵.7 زا و از 1 006 شکل ۳۸-۵ نرخ موثر وزن مایع ۵-۵- بی ۱-۵-۵- مدهای آسیب محل‌های مورد نظر برای مطالعات لرزه‌ای به شرح زیر است : پیچ مهاری و صفحات مهاری ۷ پای‌بست (پای‌ستون) -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۰۶ راهنمای ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای سامانه گازرسانی ۵ شالوده بحشی از آسیب‌دیدگی پی در شکل زیر نشان داده شده است (شکل ۳۹-۵). نیروی افقی نیروی فشاری پی شمعی (0ا) شکل ۳۹-۰۵ حالت‌های آسیب‌دیدگی پی آسیب‌های جابجایی عرضی به علت روان‌گرایی به شرح زیر است: - گسیختگی سر شمع‌ها در اثر حرکات زلزله - گسیختگی سر شمع‌ها به علت کاهش مقاومت جانبی در اثر روان گرایی - گسیختگی سر شمع‌ها به علت نیروی اینرسی - انحراف به علت کاهش ظرفیت باربری زمین در پی‌های گسترده -------- صفحهٔ بعد -------- فصل پنجم- روس‌های بهسازی لرزه‌ای پالایشگاه شروع ۱ ی ۲ ۲ بله ِ تعمیر ص : ایا به تعمیر نیاز دارد یا خیر ۱ : ۲ بله ۲ بله خیر ْ ارزیابی با کد ۱۴۳ داده مربوط به بارگذاری ۲۱ تجهیزات و سازه تکیه‌گاهی لوله ۲ 7 شدت زمین لرزه ۳/۰۳ : بله نا ۱ ارزیابی روانگرایی : روشهای جایگزین : 9 < خیر ۱ ۱ : ۲ ۱ طراحی شکل‌پذیر تنش قابل قبول بله خیر ۲ ۲ ۲ ۲ ۲ ۱ ۲ ۲ کاهش پارامتر خاک تحلیل نیروی پایداری خاک مقاه‌مت * پایداری زمین ال :۳ 1 ومت سمع ا ! ینرسی لرزه‌ای زیر سطحی ۲ معقاومت شالوده لرزهای ۱ ۲ حرکت و نشست به علت روانگرایی ۲ ارتجاعی قابل قبول تنش قابل قبول> تنش وارد شو ۲ ۱ بروز رسانی بله بله 4 قابل قبول < شکل 2۰-۵ روند نمای طرح ارزیابی پی -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۰۸ راهنمای ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای سامانه گازرسانی ۳-۵-۵- بهسازی پی اولویت بهسازی پی بر اساس میزان شدت خسارت تأسیسات تخریب شده بر اثر زلزله تعیین می‌شود. فاکتور اصلی برای تعیین اولویت بهسازی و تعویض قطعات. میزان اهمیت آن‌ها می‌باشد که بر اساس فاصله آن‌ها از سایت همچنین نوع گاز و ظرفیت لوله‌ها که در صورت نشت به زندگی انسان‌ها مربوط می‌شود. عامل دیگر وسعت اجتماعی و اقتصادی خسارت است. عواملی مثل میزان فشار بر مشتری» هزینه ساخت مجدد و غیره را نیز موثرند. نقاط بروز آسیب معمولاً در پایه شالوده و شمع‌ها قرار دارند و اقدامات بهسازی بسته به محل متفاوت می‌باشند. اولویت بهسازی بر اساس شدت فشار تأسیسات به پی در نظر گرفته می‌شود. در مواردی که بخشی از پی تخریب شده باشد. تأسیساتی که به پی نزدیک‌تر می‌باشند.ء دارای اولویت بیشتری می‌باشند. در موارد زیر پی باید بهسازی شود: الف) مقاومت و قابلیت تغییر شکل پی‌های قدیمی کم یا برای تقویت لرزه‌ای تأسیسات روی پی» مقاومت تسلیم پی ب) پی با مقاومت اندک در برابر روان گرایی ج) گسترش جانبی ناشی از روان‌گرایی در ارزیابی کیفی» اطلاعات لازم باید به انضمام اطلاعات مربوط به بازرسی محلی جمع آوری شود. در بهسازی لرزه‌ای پی‌های قدیمی, اطلاعات اولیه مانند نوع پیء شکل, اندازه و غیره در بسیاری از موارد روش‌های حفاری جزئی اکتشافی, کندن بخشی از پوشش بتن» آزمایش‌های غیر مخرب یا آنالیزهای معکوس بر طبق آیین‌نامه طراحی در زمان ساخت پی» به منظور تحقیق و تخمین داده‌های اساسی یا اولیه به‌کاربرده می ارزیابی تفصیلی پی باید بر اساس ارزیابی تفصیلی تأسیسات روی پی» انجام شود. روند بهسازی لرزه‌ای پی با در نظر گرفتن موارد فوق‌الذ کر در شکل ۴۱-۵ نشان داده شده است. -------- صفحهٔ بعد -------- ِ ۰ ی ۰ ۰ ۹ ۱ فصل پنجم- روس‌های بهسازی لرزه‌ای پالایشگاه چ ۱ عملکرد لرزه‌ای هدف ۰ ٍ عیب‌یابی اولیه (بازرسی محلی) ْ ر ۱ بهسازی پی < َ ایا بار فعلی را تحمل می‌کند؟ : بله ۱ ااماماماماماماممممممممممم ‏ ۷ ارزیابی عملکرد لرزه‌ای پی براساس نتایج عیب‌یابی ۲ ۱ میزان آسیب پی(کافی نبودن ظرفیت باربری زمین یا کمبود ظرفیت باربری شمع) ط بله : آیا عملکرد لرزه‌ای قابل قبول است؟ : تنظیم شرایط برای بهسازی لرزهای: ۱ ۰ نوع زیربنا و روبنا ۰ نوع آسیب( کمبود ظرفیت باربری زمین یا مقاومت تسلیم اعضا) ۰ وضعیت سازه ۱ ۱ ۲ ٍ بررسی دوباره از جمله بازسازی ۰ 1 امکان‌پذیری بهسازی ۱ بله [ ۲ ۱ 9 اقدامات بهسازی برای کمبود ظرفیت باربری زمین )۱۱( اقدامات بهسازی برای کمبود مقاومت تسلیم اعضاء طراحی اقدامات بمسازی ۲ : : آیا عملکرد لرزه‌ای قابل قبول است؟ : بله ۱ ۲ ۱ پایان > شکل ۶2۱-۵ روند نمای طرح بهسازی پی 2-0-۵ فهرست روش‌های بهسازی بهسازی لرزه‌ای بر اساس ارزیابی تفصیلی عموما شامل تقویت پایه و اضافه کردن شمع‌ها می‌باشد. -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۱۰ راهنمای ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای سامانه گازرسانی ۱- اقدامات بهسازی بر اساس نتایج بازرسی محلی ترک‌های نسبتاً کوچک پایه و شالوده با تزریق رزین پر می‌شوند. ۲- اقدامات بهسازی در ارزیابی تفصیلی ۱-۳ تقویت پایه این مورد در زمانی انجام می‌شود که مقاومت برشی و مقاومت فشاری پایه نامناسب باشد. بتن مسلح نیز زمانی تقویت می‌شود که ظرفیت خمشی آن نامناسب باشد. وزن شالوده نیز در مواردی که کشش پی نامناسب است. افزایش داده می‌شود. انواع تقویت لرزه‌ای پی در جدول ۶-۵ نشان داده شده است. ۲-۲ انواع تقویت لرزه‌ای پی و زمین سیب لرزه‌ای پی در گذشته» بسیار اندک بوده است. تعریف دقیقی از تقویت برای بهسازی لرزه‌ای ویژه پی وجود نداشته است. بهسازی یا تقویت لرزه‌ای به دو دسته» تقویت لرزه‌ای به علت ضعف باربری زمین و همچنین رفع کمبود مقاومت مصالح طبقه‌بندی می‌شوند. خلاصه این مطالب در جدول ۶-۵ برای هر مورد از اقدامات بهسازی لرزه‌ای شرح داده است. جدول 1-۵ انواع تقویت لرزه‌ای پی تقویت لرزه‌ای برای کاهش پایداری پی تقویت لرزه‌ای در حالت کاهش مقاومت مصالح (ظرفیت باربری زمین) علامت 0 روشی است که موثر می‌باشد. علامت ۸ روشی است که زیاد موثر نمی‌باشد و علامت - روشی است که به کلی از آن استفاده نمی‌شود. روسی موتر می روسی رسد موتر نمی و روسی رز آن نمی سو ۳-۲- مثال‌هایی از افزودن شمع -------- صفحهٔ بعد -------- فصل پنجم- روئس‌های بهسازی لرزه‌ای پالایشسخاه این روش در مواردی مورد استفاده است که ظرفیت باربری سازه نامناسب است. ظرفیت باربری با افزودن بخش‌هایی به سازه موجود تقویت می‌شود. در بین بخش‌های اضافه شده افزودن شمع معمول‌ترین روش است. روشی دیگرء ساخت درجای دیواره دیافراگم است. روش افزودن شمع‌های با قطر کوچک که به روش میکرو-شمع موسوم است. اخیراً, توسعه پیدا کرده است. روش دیگر روش اتصال پی‌های قدیمی و جدید است که با افزایش ابعاد شالوده پی فعلی از طریق افزودن شمع به اطراف پیء همان‌طور که در شکل ۴۲-۵ نشان داده شده است., انجام می‌شود. تقسیم بار بین شمع‌های جدید و قدیم به نسبت ابعاد.ء نوع بنا و شرایط ساخت متفاوت می‌باشد. بار عمودی بجز بار لرزه‌ای پی موجود. توسط شمع‌های قبلی تحمل می‌شود و بار افقی توسط هر دو نوع شمع (هم جدید و هم قدیم) تحمل می‌شود. توجه به پیوستگی پی جدید و قدیم بسیار مهم است. شمع‌های موجود شمع‌های اضافه شده - شکل 2۳۲-۵ مثالی برای شمع‌های اضافه شده ۵-۵-۵ تعیین نوع بهسازی با توجه به ایمنی, عملی بودن و هزینه آن برای اجرای بهسازی لرزه‌ای پی» بعد از تشخیص درجه آن در مودهای آسیب مختلف. اقدامات بهسازی» نوع ساخت و درجه بهسازی کلی با ملاحظه درجه آسیب پی از روی میزان کارایی و نتایج آرزیابی» باید مشخص گردند. مطالعه موارد زیر بعد از تعیین معیار بهسازی ضروری است: (۲) نوع پی (۳) نوع أسیب پی (۴) شرایط ساخت و زمین در طراحی بهسازی لرزه‌ای تأسیسات پیء شکل و اندازه بر اساس آیین‌نامه طراحی تعیین می‌شود. در مواردی که مقاومت پی نامناسب است. بهسازی پی و نوع آن تعیین می‌شود. هزینه‌ها برآورد شده و مطالعات تطبیقی نیز انجام می‌شود. از آنجایی که هزینه مصالح بر اساس زمان تغییر می‌کندء نوع بهسازی نیز بر آساس زمان و مکان تعیین می‌شود. -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۱۲ طراحی و اجزاء د نی ند ( یی نی که روش‌های قابل اجرا را بررسی می‌کنند جدول ۷-۵ مقایسه اقدامار طرح کلی از نحوه تقویت نوع طرح کلی از نحوه تقویت نو -------- صفحهٔ بعد -------- نگ -_ سازی لوزه‌ای پالایشگاه طرح کلی از نحوه تقویت رد ۸ ,330 2 بقچلقبلنلزل سس 99‌. مدا ۷ سای 8 888 5 سل : بت رو برای مواردی که مقاومت تسلیم شمع‌های موج طرح کلی از نحوه تقویت 0 برای مواردی که مقاومت تسلی ۱۱۳ 1 7 ۹ ل 1 ۹ ل -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۱۳۴ علامت 0 راهنمای ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای سامانه گازرسانی نوع اقدام بهسازی طرح کلی از نحوه تقویت ۵ ۹ ل شالوده موجود میلگرد مهار شالوده موجود ۱ ۱ در مواردی که مقاومت تسلیم پایه ناکافی است د/ علامت 20 نشان تأثیر مناسب و ۸ نشان دهنده تأثیر نامشخص است. -------- صفحهٔ بعد -------- ۰ با م" ۴ م۰ اتید ونس ری عون -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سشسم- روس‌های بهسازی مخازن ۱-۹- انواع مخزن مخازن با پوسته استوانه‌ای و سقف‌های گنبدی با مخروطی برای فشارهای کمتر از حدود ۴۳۵ ۳۵ استفاده می‌شوند. کف این مخازن می‌تواند تخت با شکلی شبیه به سقفء داشته و در آن معمولاً مهاربند نگه‌دارنده پوسته مورد نیاز می‌باشد. برای فشارهای بیشتر از ۴۳۵۸ ۳۵ معمولاً از مخازن نیمه‌کروی» کروی و کروی شبکه‌ای استفاده می‌شود. این نوع مخازن دارای شیرهایی برای جلوگیری از افزایش فشار بیش از مقادیر طراحی» هستند. مخازن با سقف کروی ساده و مخازن با سقف کروی شبکه ای به ترتیب در اشکال ۱-۶ و ۲-۶ نشان داده شده‌اند. نمای سطح مقطع در شکل ۳-۶ نمایش داده شده است. شکل ۴-۶ نشان دهنده سقف کروی با برآمدگی منحنی یا تغییر حالت نرم در فصل مشترک پوسته و قسمت بالایی است. در شبه کروی از المان‌هایی با شعاع‌های مختلف استفاده می‌شود. که شکلی مسطح حاصل می‌گردد. شبه کروی شبکه‌ای برای حجم‌های بزرگ‌تر استفاده می‌شود و9 خاموت‌های داخلی و9 تکیه‌گاه‌ها به توریع تنش‌های پوسته کمک می‌کنند. ۱ سم 7 9 رصم رت موه رم شکل ۱-۹ نیم کروی ساده ار رو ۰ 0 تیه "مه هط ۳۶ه ۶ - +/ ۰ ۰ ۰ ۰ تا روا وی ۰ ۰ ۱ ۰ ۱ ۸ ۰ .هه 5 - ۰ ۰ ۰ #ح 5 َ ۳ > ۱ سود [] ۰ هر چر << ۳ #2 وس :5 ۰ س اسص ای کید چا راید نیموسجحجحو ۲حا نا سا کشت 7 یا ام : شکل ۲-1 نیم کروی شبکه‌ای -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۱۸ راهنمای ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای سامانه گازرسانی !/ 1 ۱ , / ْ/ / ۱۱ ۱ 17 ل ی 1 ‌ ی ۲/ را شکل ۳-۹ ترسیم نیم کره ٍ 1 ۳ ۵ ۸ ۱ 1 شکل 2-1 نیم کروی ساده با برآمدگی منحنی ۲-۹- بهسازی تحلیل و ارزیابی کمی مخازن با مدل‌سازی سه بعدی به روش عددی امکان پذیر است. بارگذاری و روش تحلیل مشابه روند تحلیل و طراحی مخازن جدید می‌باشد. در مورد بهسازی اولویت بندی مخازن و موّلفه‌ها باید با توجه به پارامترهای زیر در نظر گرفته الف) سن: اولویت‌بندی مخازن برای آسیب‌پذیری در زلزله با ساده‌ترین گروه شروع می‌شود. مخازنی که بدون رعایت ملزومات لرزه‌ای در مناطق با خطر لرزه‌ای بالا و بسیار بالا ساخته شده‌اند اولین گروهی هستند که باید برای کفایت لرزه‌ای ارزیابی شوند. اولویت بعدی مخازنی هستند که در مناطق با خطر لرزه‌ای -------- صفحهٔ بعد -------- فقصل تُسنْسم- روئس‌های بهسازی مخازن ب) نسبت ارتفاع به عرض: مخازن بلند و باریک در مقایسه با مخازن پهن و کوتاه در حوادث لرزه‌ای آسیب‌پذیرتر هستند. تنش‌های فشاری پوسته افزایش یافته و منجر به پدیده کمانش پافیلی شده و احتمال وازژگونی کامل را افزایش می‌دهد. علاوه بر این مخازن بلند به نسبت مخازن کوتاه بیشتر جابجا می‌شوند. ج) جزئیات ساخت: مخازن پرچی به نسبت مخازن جوشی آسیب‌پذیرتر هستند. در مخازن بسیار قدیمی ممکن است جوش‌های روی هم یا جوش‌های لب به لب با نفوذپذیری ناقص بکار رفته باشند. احتمال خرابی این نوع اتصالات در فعالیت لرزه‌ای بسیار شدید بسیار بیشتر از سازه‌های ساخته شده با میزان تغییر شکل سریع در اثر فعالیت لرزه‌ای می‌تواند منجر به شکست ترد گردد. د) جزئیات الحاقی: بیشترین خرابی در حوادث لرزه‌ای در اثر گسستگی لوله‌کشی, نردبان» سکو یا سایر تجهیزاتی صلبی که جابجایی در دیوار مخزن باعث شکستگی آن‌ها می‌گردد. ایجاد می‌شود. ۵) مخازن مهارشده: در مخازن مهار شده در مقایسه با مخازن مهار نشده» تنش‌های فشاری پوسته به طور قابل ملاحظه‌ای کمتر است. همچنین تغییر مکان ناشی از نیروی برکنش در مهار و جایجایی صلب موّلفه‌ها و لوله کشی‌های متصل به مخزن نیز کاهش می‌یاید. و) مخازن مهار نشده: وجه تمایز اصلی پاسخ لرزه‌ای مخازن مهارشده با مهارشده» تغییر مکان بزرگ بلند شدگی ناشی از برکنش است که معمولاً در اطراف لبه مخازن مهار نشده مشاهده می‌شود. این برکنش در دیواره مخزن, صفحه پایه و فصل مشترک این دوء نیروهای کششی, فشاری و مکان‌های خمشی بزرگ ایجاد می‌کند. اثرات برکنش زیاد در مخازن می‌تواند در اثر تغییرات در جزئیات اجرایی مخازن نیز تشدید شود. در بسیاری از موارد بهسازی تعدادی از این اجزای آسیب‌پذیر لرزه‌ای لازم خواهد بود. اولویت أسیب‌ها در مخازن به صورت زیر است: * وازگونی کل مخزن * لغزش کل مخزن * کمانش کلی پوسته مخزن ناشی از تنش‌های فشاری یا اثرات تلاطم ٩‏ نشست متغیر و ناپایداری خاک زیر پی (برای مثال زمین‌لغزه یا روان گرایی) * ناپایداری سقف‌های شناور * آسیب به سقف‌های ثابت یا شناور ۹ آسیب به اتصالات و جوش‌ها * بیرون کشیدگی پیچ‌های مهار -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۰ راهنمای ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای سامانه گازرسانی ۱-۳-۹- حذف یا تعویض ورق‌های پوسته ۱-۱-۳-۹ حداقل ضخامت ورق پوسته جایگزین ضخامت اسمی هیچ یک از ورق‌های قشر مجاور ورق جایگزین باشد مگر آنکه ورق مجاور ضخیم شده باشد. (۲) هرگونه تغییر شرایط اصلی طراحی مانند وزن مخصوص, فشار طراحی» تراز سیال و ارتفاع پوسته باید در نظر گرفته شود. (۳) اگر تنها برخی از ورق‌ها تعویض شوند باید از ورق‌هایی با ضخامت مشابه استفاده شود. (۴) اگر کل ورق‌های قشر پوسته تعویض شودء ورق‌های جدیدتر می‌تواند ضخیم‌تر باشد. ۲-۱-۳-۹ حداقل ابعاد ورق پوسته تعویضی (۱) حداقل ابعاد ورق پوسته جایگزینی ۳۰۰ میلی‌متر یا ۱۲ برابر ضخامت ورق عوض شده» هرکدام که بزرگ‌تر است. می باشد. ورق جایگزینی می‌تواند دایره‌ای» مستطیل, مربع با گوشه‌های گرد یا مستطیل با گوشه‌های گرد باشد مگر زمانی که کل ورق پوسته جایگزین می‌شود. برای جزئیات ورق‌های پوسته جایگزینی قابل قبول به شکل ۵-۶ مراجعه کنید. (۲) وقتی یک یا کل ورق پوسته یا قطعات با ارتفاع کامل ورق‌های پوسته حذف یا جایگزین می‌شوند. ملزومات حداقل فاصله گذاری برای اتصالات جوشی قائم باید رعایت شود. در حذف یا جایگزینی» کل ورق‌های پوسته یا قطعات با ارتفاع کامل به صورت برش و جوش مجدد در طول اتصالات جوشی افقی موجود بهسازی می‌شود. پیش از جوشکاری اتصالات قائم جدید.ء جوش‌های افقی موجود باید بریده شوند تا حداقل فاصله ۲۰۰ میلی‌متر تا اتصالات قائم جدید حفظ گردد. اتصالات گذاری و طول جوشکاری در گام آخر باید حفظ شود. ۳-۱-۳-۹ طراحی اتصال جوشی (۱) کرنش‌های باقیمانده ناشی از جوشکاری ورق‌های جایگزین شده در مقایسه با مخازن تازه ساخته شده می‌تواند بسیار بزرگ باشد و لازم است فرآیند طراحی به گونه‌ای انجام شود که این کرنش‌ها را کاهش دهد. (۲) ورق‌های جایگزینی پوسته باید جوش لب به لب با نفود و دوب کامل داده شوند مگر مواردی که برای تعمیر پوسته اتصال پوششی نیز مجاز است. (۳) طراحی اتصال جوشی برای ورق‌های پوسته جایگزینی باید مطابق با 650.3.1.5.1 ‎٩10‏ ]۸۳ تا 3.1.5.3انجام شود. اتصالات در مخازن با پوسته دارای جوش روی‌هم می‌توانند مطابق با استانداردهای ساخت تعمیر شوند. جزئیات جوشکاری نیز باید مطابق با 5.2 ,650 544 ۸۳1 باشد. (۴) برای ورق‌های پوسته موجود با ضخامت بیشتر از ۰/۵ اینچ لبه خارجی جوش لب به لب متصل به ورق پوسته جایگزینی باید حداقل ۸ برابر ضخامت جوش یا ۱۰ اینچ از لبه خارجی هر یک از اتصالات پوسته موجود دارای جوش روی‌هم» هر -------- صفحهٔ بعد -------- فصل تُسنسم- روس‌های بهسازی مخازن کدام که بیشتر است. باشد. برای ورق‌های پوسته موجود با ضخامت ۰/۵ اینچ و کمترء فاصله می‌تواند تا ۶ اینچ از لبه خارجی اتصال قائُم یا ۲ اینچ از لبه خارجی اتصال افقی کاهش داده شود. برای ورق‌های پوسته موجود با ضخامت بیشتر از ۰/۵ اینچ, لبه خارجی جوش لب به لب متصل به ورق پوسته جایگزینی باید حداقل ۸ برابر اندازه جوش یا ۱۰ اینچ از لبه جوش نواری اتصال پوسته کف به کف باشد. به غیر از زمانی که ورق پوسته جایگزینی امتداد یافته و اتصال ورق به کف تقریباً ۹۰ درجه باشد. اد * 1 ِ یم #سه ۱ به بادداشت ۲ مراجمه شود 6 ۷ ۷ . 8 سم سل که ی ۱-۱ ۱ : 7 ۱ جوشهای موجود ۱ ا زا ۴ ۱ ۱ موه جوشهای موجود ۹ 2 ۱ سا اه به یادداشت ۳ مراجه شود ورق کف) ۱- تقاطع تمامی جوش‌ها باید قائم یا به عبارتی ‎٩۹۰‏ درجه باشند. ۲- قبل از جوشکاری قائم جدیده جوش‌های افقی موجود باید به اندازه حداقل ۱۳ اینچ از بر جوش قائم برداشته شوند. در آخر جوش افقی باید انجام شود. ۳- قبل از جوشکاری قائم جدید. جوش‌های ورق به کف موجود باید به اندازه حداقل ۱۳ اینچ از بر جوش قائم برداشته شوند. مقدار برداشت جوش باید دست کم به اندازه ۳ اینچ یا 51 از محل قطع جوش ورق کف موجود ادامه یابد. جوش ورق به کف در آخر انجام شود. بعد اینچ ] ۰/۵< اینچ ] ۵/+> ۳ ۶اینچ ‏ بزرگ‌تر از ۶ اینچ یا ]۶ 8 ۶اینچ بزرگ‌تر از ۱۰ اینچ یا ]۸ 7 ۳اینچ بزرگ‌تر از ۱۰ اینچ با ]۸ ۷ غ۶اینچ بزرگ‌تر از ۱۰ اینچ با ]۸ ۸ ۱۲اینچ بزرگ‌تر از ۱۲ اینچ با ]۱۲ 8 بزرگ‌تر از ۳ اینچ با ]۵ شکل ۵-1 جزئیات جایگزینی ورق‌های موجود مخازن فولادی -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۲ راهنمای ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای سامانه گازرسانی ۳۳ ۳ (الف) جایگزینی تنها یک ورق پوسته 0۵ ۱۳" ]7 (ب) جایگزینی چندین ورق پوسته ۱ لقهه ۲ 0 ۷۱۷۰ 8 4 ورف حلفوی با ورف کف (ج) جایگزینی ورق پوسته در کف ٍ ۰ 5 ۱۶ (د) جایگزینی ورق پوسته میانی ۰ ۰ هن قرغ ف ۱ . سس ): ضخامت ورق پوسته : جوشکاری در گام آخر شکل 1-1 ملزومات حداقل فاصله گذاری و طول جوشکاری در گام آخر برای جایگزینی ورق‌های پوسته جایگزینی باید در ۳ اینچ یا ۵ برابر از لبه اتصال جوشی در رینگ حلقوی کف یا اتصال جوشی در ورق‌های کف زیر پوسته مخزن باشد. در شکل ۵-۶ حداقل ابعاد آمده است. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سشم- روس‌های بهسازی مخازن ۱۳ (۵) برای کاهش پتانسیل اعوجاج ناشی از جوش ورق جایگزینی به پوسته مخزن موجودء قابلیت» گرماء ورودی و مراحل 2-۱-۳-۹ تسلیح ورق‌های پبوسته (۱) تعمیر پوسته اتصال پوششی یک شکل قابل قبول تعمیر پوسته مخازن پرچی» جوش روی هم یا پوششی و جوش لب به لب است. منظور از این تعمیرات» تعمیرات دائمی مربوط به بازرسی و برنامه نگهداری مداوم است. این ملزومات برای ارزیابی تعمیرات پوسته موجود با اتصال پوششی است. هرچند نیازی به اعمال حدود ضخامت ورق نیست. (۲) همه مصالح تعمیرات باید مطابق با ملزومات راهنمای موجود و 653 544 ۸۳1 باشد. (۲) تعمیرات پوسته اتصال پوششی نباید برای پوسته (ساخت اصلی) با ضخامت بیشتر از ۰/۵ اینچ یا درپوش جایگزینی یا ورق‌های پوسته استفاده شود. (۴) مصالح ورق تعمیر باید ۰/۵ اینچ یا ضخامت ورق پوسته مجاورء هرکدام که کوچک‌تر است باشد. اما به هر حال نباید کمتر از ۲/۱۶ اینچ شود. (۵) شکل ورق تعمیر می‌تواند دایره» چهارگوش, مربع یا مستطیل باشد. همه گوشه‌ها به غیر از اتصال پوسته به کف باید گرد و با شعاع حداقل ۲ اینچ باشد. شکل ورق تسلیح افشانه 650 510 ۸۳1 نیز قابل قبول است. (۶) ممکن است ورق تعمیر از نوارهای پوسته افقی یا قائم با جوش لب به لب همتراز با زمین عبور کند اما باید حداقل ۶ اینچ همپوشانی بین نوارهای پوسته وجود داشته باشد. ملزومات فاصله‌گذاری جوش شکل ۵-۶ باید به عنوان مبنا برای محل قرارگیری ورق‌های تعمیر مربوط به جوش لب به لب» جوش نواری و نوارهای پرچی و سایر ورق‌های تعمیری استفاده شود. (۷) اگر وجوه قائم با کف مخزن زاویه ‎٩۰‏ درجه ایجاد کرده و جوش کف به پوسته مطابق با شکل ۵-۶ نباشدء ممکن است ورق‌های تعمیر امتداد پیدا کرده و به اتصال بیرونی ورق به کف برسند. ورق‌های تعمیر داخل پوسته باید طوری قرار گیرند که فاصله باز جوش پنجه به پنجه حداقل ۶ اینچ تا جوش کف به پوسته باشد. (۸) حداکثر ابعاد قائئم و افقی ورق تعمیر به ترتیب ۴۸ اینچ در ۷۲ اینچ است. حداقل بعد ورق تعمیر ۴ اینچ است. )٩(‏ بازشوهای پوسته و تسلیح آن‌ها نباید در اتصال پوششی قرار گیرد. ( ۱۰) پیش از استفاده از پوسته تعمیر اتصال پوششی, نواحی که قرار است جوشکاری در آن‌ها انجام شودء باید به روش اولتراسونیک از نظر عیوب ورق و ضخامت باقیمانده بازرسی شوند. ( ۱۱) ورق‌های تعمیر نباید در قسمت نوارهای پوسته جوش شده» پرچ شده سار ورق‌های تعمیر اتصال پوششی, نواحی (۱۳) ورق‌های تعمیر اتصال پوششی برای مسدود کردن حفره‌های ناشی از جداشدگی بازشوهای ورق موجود یا جداشدگی نواحی به شدت خورده شده استفاده می‌شوند. -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۳ راهنمای ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای سامانه گازرسانی (۱۳) جوشکاری باید تا خارج محیط ورق تعمیر و داخل محیط سوراخ بر ورق پوسته ادامه پیدا کند. حداقل قطر سوراخ ۲ اینچ و حداقل شعاع گوشه بازشوهای پوسته ناشی از جداشدگی ورق نیز ۲ اینچ است. (۱۴) دهانه افشانه و ورق‌های تسلیح باید پیش از نصب ورق تعمیر کاملاً جدا شوند. (۱۵) جوش‌های ورق تعمیر باید جوش نواری کامل باشد. حداقل ابعاد ورق پوسته ۴ اینچ با حداقل همپوشانی ۱ اینچ و (۱۶) ضخامت ورق تعمیر نباید از ضخامت اسمی ورق پوسته مجاور آن تجاوز کند. (۱۷) ورق‌های تعمیر با اتصال پوششی می‌توانند برای تسلیح قسمت‌هایی از ورق پوسته که به شدت آأسیب دیده‌اند و مقاومت کافی برای تحمل بارهای بهره‌برداری اعمالی بر مخزن را ندارندء استفاده شود. همچنین این ورق‌ها می‌توانند برای ورق های پوسته که ضخامتشان کم است نیز بکار روند به شرط آنکه ملزومات اضافی زیر رعایت شده باشند. (۱۸) ضخامت ورق‌های تعمیر بر اساس طراحی تایید شده توسط استاندارد چون ساخت و 653 510 ]۸۳ و با استفاده از بازده اتصالی که از ۰/۳۵ تجاوز نکند. انتخاب می‌گردد. جوشکاری پیرامونی باید از نوع جوش نواری کامل باشد. (۱۹) ضخامت ورق تعمیر نباید از چهار سوم ضخامت ورق پوسته‌ای که در پیرامون آن قرار دارد تجاوز نماید و از یک هشتم اینچ نیز بیشتر نشود. ضخامت ورق تعمیر نیز نباید از یک دوم اینچ تجاوز نماید. (۲۰) مقاومت باقیمانده ناحیه‌ای که دچار خرابی شده است نباید به عنوان مقدار موثر در بارهای هیدرولیک و بهره‌برداری (۳۱) ورق‌های تعمیر اتصال پوششی می‌تواند برای تعمیر تراوش‌های کم پوسته استفاده شوند یا اگر ملزومات زیر ارضا گردند. پتانسیل تراوش از حفره‌های پراکنده و عایق‌کاری شده به حداقل می‌رسد. (۲۲) ضخامت پوسته موجود به استثنای سوراخ‌ها و حفره‌های باید بیشتر از حداقل ضخامت قابل قبول پوسته تعیین شده (۲۳) ورق تعمیر طوری طراحی می‌شود که با فرض وجود سوراخ در پوسته و بازده اتصال ۰۰/۳۵ بتواند بار فشار هیدرولیک بین ورق تعمیر و پوسته را تحمل کند. (۲۴) ضخامت ورق تعمیر نباید از چهار سوم ضخامت ورق پوسته‌ای که در پیرامون آن قرار دارد تجاوز نماید و از یک هشتم اینچ نیز بیشتر نشود. ضخامت ورق تعمیر باید بیشتر از سه شانزدهم اینچ و کمتر از یک دوم اینچ بوده و جوشکاری پیرامونی به صورت نواری کامل باشد. (۲۵) اگر جوش نواری در مجاورت فرآورده‌ها باعث بروز ترک‌های ناشی از خوردگی شده و یا بین ورق پوسته و ورق تعمیر احتمال ایجاد پیل خوردگی می‌رود.» از این روش تعمیر نباید استفاده شود. (۲۶) اگر وجود فرآورده بین ورق پوسته و ورق تعمیر باعث جلوگیری از خارج شدن گاز از مخزن شودء از این روش برای -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سشم- روس‌های بهسازی مخازن ۳۵ (۲۷) ورق پوسته موجود در زیر ورق تعمیر باید در هر بازرسی ارزیابی شود تا از ارضای ملزومات بند (۲۲) اطمینان حاصل شود. اگر ضخامت ورق پوسته موجود بند (۲۲) یا ورق تعمیر بند (۱۷) - (۲۳) را ارضا نکندء آن ناحیه باید مطابق با بند (۲۸) اساس روش‌های تسلیح لرزه‌ای ورق‌های پوسته برای پیشگیری از کمانش معمولاً بر استفاده از ورق‌های اضافی می (۳۹) شکل‌های ۷-۶ و ۸-۶ چندین روش تسلیح ورق پوسته با استفاده از ورق‌های اضافی را نشان می‌دهد. -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۶ راهنمای ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای سامانه گازرسانی شکل ۷-1 تسلیح ورق پوسته با استفاده از ورق اضافی -------- صفحهٔ بعد -------- ی ی : ۳ ۱۳۷ فقصل نُسسم- روئس‌های بهسازی مخارن شکل ‎۸-٩‏ : بوسته با استفاده از ورق اضاف اطراف آدم‌ری افشانه با در بجه باز دید ی ورق پوسته : ز ورق اصافی مرو با دریچه بازد, ۵-۱-۳-۹-ابعاد ورق اضافه شده به دیوار کناری ابعاد ورق اضافه شده نباید آنقدر زیاد باشد که در اثر حرارت ناشی از جوشکاری در آن کرنش پسماند زیادی ایجاد شود. بعد قائُم ورق پوسته اضافه شده نباید از ۵۰۰ میلی‌متر تجاوز نماید. ۵ ۰/۷۵ مر مربع وصله داخلی درز آفقی حداقل فواصل علامت‌گذاری شده ۵۰ میلی‌متر یا 81 است که ] ضخامت پوسته مخزن می‌باشد. شکل ‎۹-٩‏ حداقل فاصله بین ورق‌های اضافه شده برای تسلیح ورق‌های بوسته -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۸ راهنمای ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای سامانه گازرساتی 1-۱-۳-۹ تعمیر عیوب مصالح ورق پوسته مواردی که که نیازمند تعمیرند مانند ترک‌هاء شکستگی (مانند قسمت‌هایی که اغلب بعد از برداشتن ملحقات به جا می‌ماند) حفره‌های پراکنده و نواحی خورده شده که در حین بازرسی از پوسته محزن یافت شده‌اند باید در موارد خاص تعیین شوند. در قسمت صاف بدست آورد.ء تا زمانی که ضخامت باقیمانده طبق شرایط طراحی کافی باشد. در مواردی که سایش سطح برای رسیدن به سطح آزمایش‌ها انجام می‌شود. اگر بخش وسیع‌تری از ورق پوسته نیاز به تعمیر داشته باشد. از ورق جایگزین پوسته با جوش لب به لب یا ورق اتصال و ند رس استفاده می‌شود. ۷-۱-۳-۹ تعویض پوسته‌های مخزن برای تغبیر ارتفاع پوسته برای افزایش ارتفاع پوسته مخزن می‌توان ان ر با پوسته‌های اضافی از جنس جدید تعویض نمود. ارتفاع اصلاح شده پوسته باید استاندارد بوده و همه بارهای پیش‌بینی شده مانند بار باد و زلزله در نظر گرفته شوند. ۸-۱-۳-۹-تعمیر ورودی‌های پوسته (آدم‌رو افشانه دریچه‌های بازدید و غیره) فاصله‌گذاری جوش 650 5404 ۸۳1 را داشته باشد. (۱) ضخامت مورد نیاز ورق حلقوی نباید از ضخامت پوسته کف تجاوز کند. (۲) شکل ۱۰-۶ روش‌های اضافه کردن ورق حلقوی زیر پوسته کف مخزن را نشان می‌دهد. (۳) شکل ۱۱-۶ روش تقویت بیرونی ورق حلقوی را نشان می‌دهد. ۱-۲-۳-۹-صفحه تکیه‌گاه (۱) اگر تنش فشاری زیر ورق کف یا ورق حلقوی زیر دیوار مخزن از مقادیر مجاز تجاوز نماید. می‌توان صفحه تکیه‌گاه را زیر ورق کف با ورق حلقوی برای افزایش ظرفیت باربری و صلبیت ورق‌ها بکار برد. ۲۱( اگر تنش فشاری منتقل شده به بالای پی از مقدار محاز تنش باربری پی تحاوز نماید. صفحه تکیه‌گاه می‌تواند به بالای پی و زیر ورق کف یا ورق حلقوی اضافه شود تا تنش‌های منتقل شده را کاهش و پایداری پوسته مخزن را افزایش دهد. (۳) شکل ۱۲-۶ یک نمونه از صفحه تکیه‌گاه اضافه شده به بالای پی و زیر ورق کف یا ورق حلقوی را نشان می‌دهد. (۴) اگر تنش فشاری زیر ورق کف یا ورق حلقوی زیر دیوار مخزن از مقدار مجاز تجاوز نماید. این ورق‌ها تغییر شکل یافته و باعث دوران ی جابجایی پوسته می‌شوند (شکل ۱۳-۶) در چنین مواردی صف‌حه تکیه‌گاه صلبیت ورق‌ها را افزایش می دهد. -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۹ فصل تسنسم- روشس‌های بهسازی مخازن ام ممممرم نمی دس اد ام کت گت جک که جرد کت و ورق ار ورق نغویت آلولار اجدیدا پ و یک مد یی دی شکل ۱۰-۹ روش‌های اضافه کردن ورق حلقوی جدید زیر پوسته کف مخزن واه روج واه موه ره للم ووو-ونو ما ۲ شکل ۱۲-۹ نمونه صفحه تکیه‌گاه اضافه شده کف یا صفحه حلقوی اضافه شده و تنش فشاری در پی را کاهش و پایداری مخزن را افزایش دهد. -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۰ راهنمای ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای سامانه گازرسانی .۰ ۰ ۰ 9 برای ورق‌های اتصال جوش‌شده (وصله) کمتر از ۱۲ ۳ اینچ(حداقل) اینچ ۰ ۰ م 1 ۱ : همپوشانی سه ورق ۰ : خط اتصال کف ۱ 1 ۱ ی [ ۱ ل ۱ ۱ 7 خط اتصال کف ۱ ۲ اینچ(حداقل) ۱ 0 ۱ ۹ سم نک تس ی یر ۲ اینچ(حداقل) ۹ جوش‌های نوعی سنگ قبر شکل بر ورق 1 ۵ اینچ(حداقل) ۰" 1 ۱ 4 7 ۲ اینج(حداقل) و ۹ ۲ اینچ(حداقل) شا 8 1 همپوشانی سه ورق ۰ ۰ ۳ اینچ(حداقل) اینج(حداقل) عم ۶ اینچ(حداقل) ۰ ۱ : سس ۰ : ۸ ورق پوسته مخزن 3 _توچه ۲ 1 پلان توجه ۲۳ توجه ۳ ورق اتصال جوش‌شده ناحیه بحرانی ‏ ؛ (یک چهارم اینچ حداکثر ۱- ابعاد از پنحه جوش‌های گوشه یا از خط مرکزی جوش لب به لب داده شده است و در جوش‌های موجود و جدید قابل استفاده هستند. پوسته اضخامت در ناحیه بحرانی ۲ حداقل فاصله بین دو ورق اتصال جوش‌شده در ناحیه بحرانی باید نصف کمترین مقدار 1ب و 2.آباشد. ۳ حداکثر اندازه (بعد) ورق اتصال جوش‌شده در ناحیه بحرانی ۲۴ اینچ می‌باشد. ۴در صورتی که لبه‌های ورق اتصال جوش‌شده موازی با اتصال کف باشد. لبه‌ها باید در هر دو اینچ از خط اتصال مهار شکل ۱۶-۹ ورق‌های اتصال جوشی در کف مخازن -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سشم- روس‌های بهسازی مخازن ۳ ۳-۳-۹- ورق کف استفاده از ورق‌های با اتصال جوشی برای تعمیر کف مخازن با تکیه‌گاه یکنواخت, مطابق با محدودیت‌های زیر است: (۱) حداقل ابعاد ورق با اتصال جوشی که درز طولی کف و اتصال موجود همپوشانی دارند برابر ۱۲ اینچ است. ورق اتصال جوشی می‌تواند دایره» چهارگوش یا چند گوشه با گوشه‌های گرد باشد. (۲) ورق اتصال جوشی کوچک‌تر از ۱۲ اینچ در صورتی مجاز است که: قطر آن ۶ اینچ یا بیشتر باشد؛ با درز طولی کف همپوشانی نداشته باشد؛ به صورت کامل یا بخشی از آن روی اتصال موجود قرار نگرفته باشد؛ اگر حداقل ۲ اینچ بیشتر از ناحیه خورده شده کف توسعه یافته باشد. (۳) ورق‌های اتصال جوشی نباید بیشتر از قسمت‌هایی از کف مخزن که دچار پوسته شدگی کلی یا محلی قرار گیرد. اگر نشست مخزن همچنان ادامه دارد, اضافه کردن ورق اتصال جوشی توصیه نمی‌شود. (۴) استفاده از ورق اتصال جوشی در دندانه‌های مکانیکی یا پوسته شدگی محلی در صورتی مجاز است که: ابعاد قسمت‌های کف موجود باشد؛ درزهای طولی با سایر اتصالات همپوشانی نداشته باشند به غیر از مخازنی که مطابق با 650 510 ۸۳1 (۵) این تعمیرات, تعمیرات دائمی هستند که موضوع برنامه بازرسی و نگهداری می‌باشند. ۱-۳-۳-۹ -جایگزینی ورق‌های کف مخزن (۱) ملزومات نصب ورق جایگزین روی ورق کف در موارد (۲) تا (ع) آمده است. (۲) مصالح ضربه‌گیر غیر خورنده مناسب مانند ماسه» شن یا بتن باید بین کف قبلی و کف جدید استفاده شوند. (۲۳) پوسته باید با یک برش یکنواخت موازی کف مخزن شیار داده شود. لبه‌های برش در شیار باید به گونه‌ای باشد که بتواند سرباره و همه ذرات ایجاد شده در اثر عمل برش را تخلیه کند. همان‌طور که در 650 510 ۸1 گفته شده ورق کف جدید باید تا خارج پوسته ادامه داشته باشد. همه قوانین مربوط به فاصله‌گذاری جوش نیز باید رعایت شود. (۴) فضاهای خالی درون پی زیر کف قدیمی باید با ماسه, سنگ آهک شکسته. دوغاب یا بتن پر شوند. (۵) به غیر از موارد مجاز ذکر شده در مورد (۱۳)» ورودی‌های موجود در پوسته باید بالا برده شوندء یا اگر تراز کف جدید طبق جزئیات تقویت افشانه (به 3.7.2 , 650 510 ]۸۳1 مراجعه کنید) کافی نباشد یا ملزومات فاصله‌گذاری جوش طبق ۸۳1 3 ,650 10گرعایت نشده باشدء ورق‌های تقویتی باید اصلاح گردند. (۶) برای مخازن با سقف شناور» پروفیل کف جدید باید به گونه‌ای باشد که وقتی روی پایه‌های تکیه‌گاهی خود قرار گرفت. تراز سقف را حفظ کند. تراز سقف را می‌توان با تغییر طول پایه‌های تکیه‌گاهی تنظیم کرد. برای حفظ ارتفاع اصلی باللای کفء پایه‌های تکیه‌گاهی را می‌توان با همان طول نگهداشت, یا به اندازه ضخامت مستهلک شده و ورق کف جدید کاهش طول داد. -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۲ راهنمای ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای سامانه گازرسانی (۷) صفحات تکیه‌گاهی جدید برای پایه‌های تکیه‌گاهی سقف‌های شناور و برای ستون‌های نگه‌دارنده سقف‌های ثابت باید قبول (برای مثال تفلون) باید برای تفکیک تکیه‌گاه‌ها از کف فولاد کرین‌دار بکار رود. (۸) برای جدا کردن پوسته از کف مخازن یکی از روش‌های زیر بکار می‌رود: الف) بریدن پوسته موازی کف مخزن حداقل ۵۰ میلی‌متر بالای جوش کف به پوسته ب) جدا کردن کل جوش اتصال پوسته به کف شامل کل منطقه نفوذ و تأثیر حرارت به روش مناسب مانند سایش همه نواحی قوسی جوش پوسته به کف مخزن باید با ذره مغناطیسی آزمایش شده و نواحی سیب دیده تعمیر و )٩(‏ نصب کف جدید پس از برداشتن کف موجود باید مطابق با رعایت همه ملزومات 650 510 ]۸۳ انجام گیرد. به غیر از موارد مجاز دکر شده در مورد (۱۲۳)» ورودی‌های موجود در پوسته باید بالا برده شوند. یا اگر تراز کف جدید طبق جزئیات تقویت افشانه (به 3.7.2 , 650 514 ]۸۳ مراجعه کنید) کافی نباشد یا ملزومات فاصله‌گذاری جوش طبق 514 ۸۳1 3 ,650رعایت نشده باشد» ورق‌های تقویتی باید اصلاح گردند. برای مخازنی که سفتی ورق پوسته آن‌ها نامعلوم است. اتصالات جوشی جدید در کف یا رینگ حلقوی باید در فاصله حداقل ۳ اینچ یا 51 هرکدام که بزرگ‌تر است. از اتصالات جوشی قائم موجود در قشر پوسته کف قرار گیرد.ء در اینجا 1 ضخامت پوسته کف به اینچ است. (۱۰) جایگزینی بخش‌هایی از کف مخازن موجود (ورق‌های مستطیلی یکپارچه یا قطعات بزرگ ورق) که در ناحیه بحرانی قرار ندارند» تحت قوانینی مشابه با قوانین حاکم بر نصب کف در ساخت مخازن جدید 650 510 ]۸۳ انجام می‌شود. (۱۱) برای مخازن با حفاظت کاتدی و کشف تراوش زیر کف موارد زیر باید در نظر گرفته شوند: الف) در مخازن دارای حفاظت کاتدی نصب شده زیر کف موجودء کل کف باید جداشده و پوسته قدیمی برای حفاظت کاتدی کف جدید بکار نمی‌رود. جدا کردن کف قدیم نیز برای جلوگیری از خوردگی گالوانیک (به 6۳[ [۸۳ 51 مراجعه کنید) مهم است. در صورت امکان کل کف قدیمی به استثنای پوسته قدیمی غیرقابل استفاده و مساحتی حلقوی به قطر کمتر از ۱۸ اینچ از کف نصب شده به پوسته باید جدا شود. ب) باید سیستم کشف تراوش زیر کف نصب شود تا در صورت تراوش از کف آن را به قسمتی انتقال دهد که از خارج از مخزن قابل رویت باشد. ( ۱۲) در مخازنی که از مصالح با مقاومت تسلیم ".101/10 ۵۰۰۰۰ یا کمتر ساخته شده‌اندء اگر شرایط زیر برقرار باشدء نیازی به بالا بردن ورودی‌های موجود در پوسته نیست: الف) برای ورودی‌های تقویت شده شامل انواع پایین آن» حداقل ۱۰۰ میلی‌متر باید بین پنجه جوش پوسته به کف و نزدیک‌ترین پنجه جوش اتصالی ورودی حفظ شود. (جوش پیرامونی ورق تقویت یا جوش دهانه افشانه به ورق تقویت از نوع پایین و جوش‌های پوسته) ب) برای ورودی‌های خود تقویت شده ۳ اینچ یا ] ۲/۵ هرکدام که بزرگ‌تر باشد.ء باید بین پنجه جوش پوسته به کف و نزدیک‌ترین پنجه جوش اتصالی ورودی حفظ شود. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سشم- روس‌های بهسازی مخازن ۳ ج) جوشکاری کف به پوسته باید با الکترودهای هیدروژنی پایین و دستورالعمل جوش که اعوجاج و تنش پسماند را محدود می‌کند. انجام شود. د) پنجه جوش‌ها باید برای به حداقل رساندن تمرکز تنش, به صورت یکنواخت باشد. [) برای ورق‌های تقویت دایره‌ای» یکنواخت کردن جوش پیرامونی از موقعیت ساعت چهار تا موقعیت ساعت هشت انجام می‌شود. عمل سایش و یکنواخت کردن جوش داخل و خارج پوسته به کف حداقل به اندازه یک طول قطر نفوذ در هر طرف خط مرکزی نفود انجام می‌شود. 1) برای ورق‌های تقویت به شکل لوزی» طول افقی پایینی لوزی» سایش داده می‌شود. سایش داخل و خارج جوش پوسته به کف, حداقل به اندازه یک طول قطر نفوذ در هر طرف خط مرکزی نفوذ انجام می‌شود. ْ) برای آنواع پایین‌تر ورودی‌هاء. جوش افشانه (ورق تقویت و پوسته) یکنواخت سازی از موقعیت ساعت چهار تا موقعیت ساعت هشت انجام می‌شود. سایش داخل و خارج جوش پوسته به کف حداقل به اندازه یک طول قطر نفود در هر طرف خط مرکزی نفوذ انجام می‌شود. ۵) طول سایش جوش‌های قسمت (د) باید قبل و بعد از آزمایش هیدرولیک به وسیله ذره مغناطیسی آزمایش شوند. یساس ٍ ۳ ۹ جرا 27 مر 7 ۹ اس ۳ ۱ ۱ ۱ ۹ 71 ۱ مت ۳ سل این اس 0 ۱۴لا ول چ بان مت ام شکل ۱۵-۹ محدودیت فاصله بین ورق اضافه شده و ورق تقویت کف (۱۴) اگر نیاز به تعویض کل ورق‌های کف مخزن باشدء ورق جایگزینی را می‌توان از بین شیاری که بر پوسته کف تعبیه شده یا از ورودی وارد کرده و از داخل مخزن در شیار جاسازی نمود. همان‌طور که در شکل ۶۰ نشان داده شده است. زمانی که کف جدید در شیار نصب می‌شود. قبل از بریدن شیار بعدی» هر ورق باید در جای خود جوش شده یا به صورت ایمن توسط قسمت بالایی ورق پوسته نگهداشته شود. با این کار از تاب برداشتن پوسته بین شیارها جلوگیری می‌شود. لایه پیرامونی از جنس ماسه تمیز, شبکه فلزی یا لایه بتنی باید در زیر و حداقل در ۷۶ میلی‌متری کف جدید نصب شود -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۳۴ عایق ۹ راهنمای ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای سامانه گازرساتی تا پوسته روی پی و در سرتاسر کف جدید نگهداشته شود. این روش» روش کف دوبل نیز نامیده می‌شود. ( ۸۲۳1575 923 (۱۵) برای جایگزینی کف مخازن معمولی به روش کف دوبل قطعه زیر کف جدید معمولاً برای مقاومت طراحی نشده و اغلب به کف جدید و قسمتی از مخزن که بالای آن قرار دارد متصل نمی‌شود. با افزایش فاصله بین کف قبلی و جدید. عمده وزن می‌تواند برای مقاومت در برابر ممان وازگونی اعمال شود. هرچند جزئیات طراحی مورد نیاز برای اتصال کف‌های قبلی و جدید به یکدیگر با مقاومت کافی مهم است. به این دلیل که اگر مخزن دچار برکنش شده نه تنها کف جدید و محتویات مخزن بلکه کف قدیم و مصالح جداکننده نیز (معمولاً بتن) باید جایجا شوند. استفاده از بتن باعث افزایش مدول ظرفیت موثر مخزن را کاهش می‌دهد چون کف جدید باید حداقل در فاصله ۷۶ میلی‌متری (یا در موارد خاص ۳۰۰ میلی‌متر) بالای کف قدیم قرار گیرد تا موثر باشد. هس دس رو جوش گوشه ۰ وگ و ی ی وس هر را ار را ۰ ۹ .۰ ۰ ری ۰ ۰ ۰ ۰ ۰ ی مه شکل ۱1-1 تعمیر کف مخازن به روش کف دوبل (۱۶) روش تغییر ورق کف مخازن با سقف ثابت گام ۱: اگر آدم‌رو مناسبی در سقف در دسترس نباشد» یک ورودی در سقف باید برای جدا کردن ورق‌های کف تعبیه گردد. (شکل ۱۷-۶ - الف)) گام ۲: قسمت‌های کوچکی از ورق کف باید بریده شوند که می‌توانند از آدم‌رو یا ورودی جدا شوند. (شکل ۱۷-۶ - الف)) گام ۳: جداکردن قسمت‌هایی از ورق کف (شکل ۱۷-۶ -ب)) گام ۴: جدا کردن مصالح پی یا خاک که باید از آدم‌رو عرضی بهسازی شوند (شکل ۱۷-۶ - ب) گام ۵: تعمیر پی (شکل ۱۷-۶ - ب) گام ۶ بازسازی ورق کف (شکل ۱۷-۶ -ج) گام ۷: کنترل مخزن برای تراوش (شکل ۱۷-۶ -۳ ج) -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۵ فصل سشسم- روس‌های بهسازی مخازن (ج) (ب) (الف) شکل ۱۷-۹ روش تعویض ورق کف ۳-۳-۳-۹ ورق‌های جوشی اضافی (۱) اگر سایر ورق‌های جوشی مانند جداسازها و صفحات تکیه‌گاهی به کف مخازن اضافه شوند. باید آزمایش شوند. برای ورق جوشی اضافی, اگر ملزومات فاصله جوش روی‌هم قسمت چهارم شکل ۱۳-۶ رعایت نشده باشد.ء نیاز به انجام آزمایش مغناطیسی (۸11) یا نفوذ (۳1) برای بخشی از جوش که حداقل معیارهای فاصله‌گذاری در آن رعایت نشده, می‌باشد. (۲) ورق‌های جوشی که در ناحیه بحرانی قرار گرفته‌اند باید مطابق با تمام ملزومات داده شده نصب گردند. -4-۳-۹٩‏ پی مخازن روزمینی بر پی‌های خاک متراکم‌شده یا دیوارهای حلقوی بتنی یا دال‌ها یا ترکیبی از آن‌ها قرار می‌گیرند. مخازنی که مستقیماً روی زمین هستند» بر روی لایه ماسه, شن, آسفالت پا سنگ شکسته قرار می‌گیرند. مهار چنین مخازنی مشکل است. سه روش برای مهار مخازن با پی خاکی وجود دارد. [) در مخازن کوچک و متوسط می‌توان مخزن را بلند و دال جدید پی زیر آن بنا کرد یا بخشی از پی را با خاک‌برداری و کار در محیط مخزن ساخت. در این نوع بهسازی پیچ‌های مهار باید در مقابل پی جدید قرار گیرد و نباید از مهارهای بتن بهسازی استفاده کرد. لازم نیست خاک بار برکنش را مانند پی تحمل کند. برای این منظور مهارها اجرا می‌شوند. تنش‌های مجاز باید مانند طراحی معمولی پی برای حوادث لرزه‌ای و همچنین برای کفایت پی در تحمل بارهای مهاربندی کنترل شود. شکل‌های ۱۸-۶ و ۱۹-۶ روش بلند کردن پی به وسیله جک برای تعمیر نشست پی را نشان می‌دهد. گام‌های این روش به صورت زیر است: گام ۱: اضافه کردن ورق برای جک (شکل ۱۸-۶ -الف) گام ۲: با استفاده از سیم‌های مناسبء ورق کف تغییرش کل یافته کشیده می‌شود (شکل ۱۸-۶ -الف) گام ۳: بلند کردن مخزن (شکل ۱۸-۶ -ب) گام ۴: تعمیر نشست رخ داده در پی (شکل ۱۸-۶ -ب) گام ۵: قرار دادن ورق کف مسطح روی پی تعمیر شده (شکل ۱۸-۶ -ج) -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۶ راهنمای ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای سامانه گازرسانی 1 وه وه ۰ هت سم (ج) (ب) (الف) شکل ۱۸-۹ بلند کردن کل مخزن با استفاده از جک برای تعمیر نشست‌های پی 2 ۹ شوه < سس نمی شکل ۱۹-۹ مخزن بلند شده برای تعمیر لایه زیری ز) جابجا کردن مخازن بزرگ‌تر بدون سیب رساندن به آن‌ها مشکل‌تر و هزینه‌بر تر است. * هرچند امکان بهسازی دیوار حلقوی زیر پوسته مخزن را فراهم می‌آورد. * در بسیاری از موارد وزن دیوار حلقوی برای تأمین مقاومت در برابر برکنش کافی نیست. * برای بهسازی نیاز به شمع‌های مارپیچی و صندوقه‌ها می‌باشد. * شکل‌های ۲۰-۶ و ۲۱-۶ دو روش تقویت پی مخازن (دیوار حلقوی) را نشان می‌دهد. * بهسازی لرزه‌ای اغلب در اتصالات با تعویض کف مخزن انجام می‌شود. -------- صفحهٔ بعد -------- ی شرس تراسا زک زر تانگ مخزن نمونه اسفالت!" م : 7 و وان 9 کت یک 9 ی ۳ ۹ ِ : ۹ ری هد ۹ هی ری ۱ ۱ ۹ 2 :5 ۹ ۱ ۰ کم 2 3 مر ی ه: وه مس کم :8 13 سم : / ص ی و و و کتک ۳ ها ارم شکل ۲۰-۷ روش تقویت پی مخازن مخرن در رابطه با اقدامات لازم مقابله با زلزله برای مخازن (4 * بیرونی مرچ ۲ پر ر]رسگتت نموته آسفالت افو ۹ ۵ نکم 3 ۱ ۰ ۹ ۰.۰ ید 592 ۴ شکل ۲۱-1 روش تقویت پی مخازن ۱-2-۳-۹ دال‌ها مخازن با دال زیر آن‌ها معمولاً به حداقل بهسازی نیاز دارد. پی بدون بهسازی توانایی مقاومت در برابر نیروهای واژگونی را نداشته و باید کنترل گردد. مخزن می‌تواند مستقیما به دال مهار شودء اگر فاصله لبه بین پیچ مهار و پی کم باشدء باید پی را به صورت شعاعی گسترش دهیم تا پیچ مهار کافی را در بر گیرد. -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۸ راهنمای ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای سامانه گازرسانی در دال‌های نازک نیاز به پیچ‌هایی است که از میان دال عبور کند. در چنین مواردی از واشر یا ورق‌هایی زیر دال استفاده می‌شود که بار مهاری را در سطح وسیع‌تری توزیع کند. با انجام همه بهسازی‌هاء ظرفیت باربری خاک باید کنترل شده و تایید شود که دال توانایی تحمل نیروهای واژگونی لرزه‌ای ایجاد شده را دارد. در غیر این صورت. اصلاحاتی باید روی پی صورت گیرد. ۳-2-۳-۹ دیوارهای حلقوی (۱) زمانی که یک مخزن برای زمین‌لرزه به دیوار حلقوی مهار می‌شود. باید طراحی دیوار حلقوی برای بارهای اضافی ایجاد شده در اثر زلزله برش و ممان نأشی از مهار مخزن انجام شود. (۲) دیوار حلقوی به صورت یک تیر یکسره با تکیه‌گاه در محل قرارگیری شمع‌ها تحلیل می‌شود. (۳) بسته به محل قرارگیری دیوار حلقوی و راستای بار ممان می‌تواند مثبت یا منفی باشد. (۴) راستای بار می‌تواند از بارهای کششی روی پیچ‌ها یا تنش‌های فشاری از پوسته مخزن باشد. (۵) خروج از مرکزیت بین پیچ‌ها و شمع‌ها باعث ایجاد پیچشی در دیوار حلقوی می‌شود که در طراحی باید در نظر گرفته (۶) برای مقاومت در برابر نیروهای برکنش» شمع‌ها باید دارای اتصالات برکنشی باشند که مقاومت کافی برای تحمل کل بارهای لرزه‌ای را داشته باشند. (۷) شمع‌های اضافه شده زیر دیوار حلقوی آن را در برابر بارهای قائم نسبت به مرکز مخزن که روی خاک قرار گرفته است. مقاوم‌تر ماست. )٩(‏ برای مخازن موجود با دیوار حلقوی» نشیمن مهار روی پوسته نصب شده و پوسته به دیوار حلقوی مهار می‌شود. ممکن است دیوار حلقوی برای تحمل نیروهای واژگونی نیاز به اصلاح داشته باشد. (۱۰) یکی از انواع این اصلاحات گسترش شعاعی دیوار حلقوی و افزایش وزن مقاوم است. (۱۱) معمولاً افزایش شمع‌های مارپیچی و صندوقه‌ای نیز نیاز است. ٩۲-۶-۳-۹-سمع‌های‏ بکار رفته (۱) در این بند یک سری اطلاعات پایه در مورد شمع‌های مارپیچی داده شده و با انواع دیگر شمع مقایسه می‌شود.ء به طراحی تفصیلی نمی‌پردازیم. برای مقاومت در برابر زلزله» لازم است مخزن توانایی انتقال نیروی زلزله به خاک را داشته باشد. معمولاً زلزله باعث ایجاد برکنش بر وجهی از پی می‌شود که می‌تواند با استفاده از شمع‌ها در برابر کشش مقاومت کند. شمع‌های زیر در برابر کشش می‌توانند مقاومت کنند: -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سشم- روس‌های بهسازی مخازن ۳ صندوقه‌ها (۲) به دلایل اقتصادی, شمع‌های مارپیچ می‌توانند بهترین گزینه باشند. شمع‌های مارییجی صفحات بزرگی هستند که به شکل مارپیچ دور شفت پیجانده شده‌اند. آن‌ها معمولاً با حرکت دورانی در محل خود قرار می‌گیرند. تجهیزاتی که برای این منظور بکار می‌روند. در مقایسه با سایر انواع شمع بسیار کوچک‌تر بوده و معمولاً بر روی کامیون نصب می‌شوند. (۳) مقاومت در برابر بیرون کشیدگی توسط خود خاک تأمین می‌شود و برای اعماق کم خرابی در مخروط برش از کف ورق مارپیچ به سمت بالا رخ می‌دهد. منظور از جایگیری کم عمق» کمتر از ۵ دور مارپیچ و مقدار بیشتر از آن جایگیری عمیق است. در جایگیری عمیق سطح خرابی به اندازه قطر مهاربندی است. بهتر است از مهاربند عمیق استفاده شود چون به جای بیرون‌کشیدگی از خاک دارای مد خرابی شکل‌پذیر است. محدوده قطر مهاربندی ۸ تا ۱۴ اینچ است. شمع مارپیچ داخل پی قرار می‌گیرد و در نتیجه بیرون کشیدگی رخ نمی‌دهد. یک نمونه شمع مارپیچ در شکل ۲۳-۶ نشان داده شده است. ورق و بتن اطراف آن باید برای موارد زیر کنترل گردد. ۰ فشار تکیه‌گاهی بتن زیر ورق * تنش‌های برشی و خمشی در ورق (۴) زمانی که شمع مارپیچ می‌تواند در کشش یا فشار باشدء سه مورد بالا باید در هر دو جهت کنترل شود. (۵) زمانی که شمع‌ها نمی‌توانند به سنگ مهار شوند» عمق خاک باید به قدری باشد که جایگیری عمیق محسوب شود (۵ برابر قطر). همچنین زمانی که شمع‌های مارپیچ در محل خود قرار می‌گیرند. خاک نمی‌تواند زیاد متراکم بوده یا دارای (۶) ملاحظات فاصله‌گذاری معین نیز اعمال می‌شود: حداقل فاصله بین شمع‌ها ۲ برابر قطر است. حداقل فاصله بین سازه‌های محاور ۵ برابر قطر است. (۷) اگر امکان اعمال محدودیت‌های بالا وجود نداشته باشد. باید از نوع دیگری از شمع‌ها استفاده شود. (۸) هزینه شمع‌های مارپیچ در مقایسه با صندوقه کمتر است اما شرایط خاک می‌تواند فاکتور تعیین کننده انتخاب اقتصادی )٩(‏ بررسی دقیق شرایط خاک زیر مخزن برای اطمینان از کفایت مهاربندی لازم است. (۱۰) عمر شمع مارپیچ باید همراه با نرخ خوردگی پیش‌بینی شده در نظر گرفته شود. در صورت لزوم می‌توان برای افزایش عمر مهاربند مارپیچ از حفاظت کاتدی استفاده کرد یا مهاربندها به قدر کافی بزرگ انتخاب شوند که مقدار مجاز خوردگی کافی باشد. (۱۱) ممکن است خاک به دلیل کم عمق یا ضعیف بودن توانایی مقاومت در برابر نیروهای بیرون کشیدگی را نداشته باشد. در چنین مواردی استفاده از شمع‌ها یا صندوقه اقتصادی‌تر است؛ و از روش ترکیبی مهاربند لرزه‌ای با جایگزینی کف مخزن -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۰ راهنمای ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای سامانه گازرسانی باید استفاده گردد. در آین روش از وزن خود مخزن برای مهار آن استفاده شده و برای همه سیستم‌های پی تا زمانی که بارهای خاک کمتر از بارهای محاز هستند قابل کاربرد است. ممکن است این روش اقتصادی‌ترین گزینه نباشد. محور میل مهار میل مهار با مهره و واشر 1 - ۱ دیواره مخزن موجود ٍ ا و ۱ کف مخزن موجود ۱ 0 1 وس سس 8 7 ۳ ۳۳۹ و ۰ 91اه خاموت هر دنت سس ۳ فاصله مساوی 4 را و 8[ 9 0 ما خاموت‌های #4 (3) 7 سل[ بولت‌های (4) را شکل ۲۲-۹ شمع‌های مارپیج بکار رفته با پی دیوار حلقوی -------- صفحهٔ بعد -------- فقصل تُسنسم- روئس‌های بهسازی مخازن داخل ممخزن آسقالت نش بشتنی ( جدول) ورگ آنو لار هه ات مر 2 ی که و ۵ ی ویک 5 ی 1 رز را ممط شکل ۲۶-۹ روش حفاظت تصفیه آب باران با استفاده از آب‌بند ممکن است مخازن مهارشده با پیچ مهار دارای اتصال ضعیف, باعث پاره شدن ورق کف یا پوسته مخزن شوند. با جایگزینی اتصالات شکل‌پذیرتر می‌توان این خطرات را کاهش داد. -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۲ راهنمای ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای سامانه گازرساتی ۰.۹ خرک" ارتفاع کوتاه غیرمعمول مهاری که به ورق کف بسته شده شکل ۲۵-۹ جزئیات ضعیف مهاربندی (۲) برای توسعه سیستم مهاربندی شکل‌پذیرء باید ظرفیت موّلفه فولادی کمتر از ظرفیت تعیین شده برای بتن باشد. (۳) ملاحظات دقیق برای فاصله‌های لبه نیاز است تا بتن قبل از مقدار محاسبه شده دچار خرابی نشود. (۴) معمول‌ترین انواع مهارهای استفاده شده بر اساس اولویت عبارتند از: [) مهارهای درجا ساخته شده ) مهارهای کپسولی ۷ پیچ‌هایی که در ضخامت پی قرار داده شده‌اند. ) مهارهای درجا ساخته شده: این نوع مهار بهترین آن می‌باشد چون بتن در اطراف مهار ریخته شده و بهترین اتصال برقرار می‌شود. محدودیت استفاده از آن این است که تنها در پی‌هایی که احتیاج به بتن‌ریزی جدید دارند قابل 1) مهارهای کپسولی: در این نوع مهار از اپوکسی‌های چسبنده برای اتصال بیشتر بین مهار و بتن استفاده می‌شود. در این روش مهاربندی مناسب به گونه‌ای تأمین می‌شود که احتیاج به طول مدفون کمتر بوده و می‌توان آن را در مدفون برای توسعه سیستم مهاربندی شکل‌پذیر کافی است. برای پی مخازن داغ باید مطمئن شد که اپوکسی -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سشم- روس‌های بهسازی مخازن ۳ مدفون انجام شود. ز) پیچ‌های ۸-307 درجه تزریق شده: زمانی که شرایط بالا مربوط به فاصله‌گذاری و فاصله از لبه برقرار نباشدء از این نوع پیچ استفاده می‌شود. از مزیت‌های این نوع پیچ می‌توان به موارد زیر آشاره کرد: ۹ فاصله از لبه کم نیاز است. * می‌توان مهارها را در حداقل عمق پوشش بتن قرار داد. * _چون نیاز به سوراخ‌های بزرگی است» خروج از مرکزیت بزرگی نیز رخ می‌دهد. * به علت تغییرپدیری بزرگ ظرفیت مخروط بتن نیاز به ضریب اطمینان بزرگ‌تری می‌باشد. ۷ پیچ‌های فولادی: برای دال‌ها و پی‌هایی که ضخامت زیادی ندارند»ء می‌توان از مهارهایی استفاده کرد که در پی نفود می‌کنند. پیچ فولادی ضد زنگ زمانی پیشنهاد می‌شود که احتمال حمله خوردگی به مهارهای فولاد کربن دار وجود دارد. -2-٩‏ تجهیزات الحاقی یک مد خرابی معمول در مخازن شکستگی لوله‌کشی متصل شده به مخزن در نتیجه جابجایی نسبی بین مخزن و نزدیک‌ترین تکیه‌گاه لوله است. اگر لوله‌کشی قوی‌تر از دیوار مخزن یا صفحه پایه‌ای که به آن متصل است باشد دیوار یا صفحه پایه دچار پارگی می‌شود. لوله‌کشی نباید مستقیماً و با انعطاف‌پذیری کم یا بدون انعطاف‌پذیری از پوسته یا کف مخزن یا به دیوارهای صلب بتنی, حوضجه., پمپ‌هایی که به صورت صلب به زمین متصل شده‌اند عبور کند. انواع خرابی توضیح داده شده در بالا با جزئیات در شکل های ۲۶-۶ (الف) تا ۲۶-۶ (د) نشان داده شده است. در سه حالت اول انعطاف‌پذیری لوله‌کشی اضافی باید با افزودن خم‌های قائم و افقی یا نصب یک قطعه لوله‌کشی انعطاف‌پذیر در چهار حالت لوله‌کشی باید به مرکز مخزن متصل شود یا اگر لوله‌کشی به اندازه کافی انعطاف‌پذیر باشد, حوضچه بتنی می‌تواند تا اتصال لوله به مخزن توسعه داده شود. (۱) همان‌طور که در شکل ۲۶-۶ (ه) نشان داده شده است» خرابی‌های مشابه ناشی از جابجایی نسبی بین دو مخزن متصل شده به وسیله لوله صلب رخ می‌دهد. انعطاف‌پذیری لوله کشی اضافی باید همان‌طور که در بالا توضیح داده شده است (۲) در جایی که لوله قائم به صورت صلب به زمین یا پی متصل می‌شود و همچنین به صورت صلب در طول دیواره مخزن نگهداشته می‌شودء خسارت جزئی محتویات ممکن است در نتیجه انواع جزئیات نشان داده شده در شکل ۲۶-۶ (و) ایجاد گردد. -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۳ راهنمای ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای سامانه گازرساتی (۳) جزئیاتی که ریسک کمتری را ایجاد کرده» اما در موارد بیشتری وجود داردء تکیه‌گاه دیوار مخزن است که از یک پیج لا شکل بزرگ که امکان حرکت رو به بالا و پایین لوله همراه با مخزن فراهم می‌کند. تشکیل شده است ... هرچند ممکن است پیچ لا شکل به لوله متصل شود و در نتیجه تبدیل به یک اتصال صلب شده و منجر به پارگی دیوار مخزن شود. (۴) همه اتصالات صلب در طول پوسته مخزن باید با یک اتصال نزدیک به فصل مشترک پوسته /اسقف» متصل به اتصالات لغزشی یا هادی‌هایی در طول دیوار پوسته جایگزین شود. در بسیاری موارد شل کردن ساده پیچ‌های لا شکل کفایت می کند. (۵) دسترسی به سقف با راهروهای قرار گرفته در دهانه‌های بین مخازن امکان‌پذیر است. یک نمونه آرایش راهروها در شکل ۰ (ز) نشان داده شده است. (۶) در هر دو حالت جابجایی نسبی بین مخازن ممکن است منجر به شکست یا پارگی دیوار یا سقف شود. درحالی که آرایش راهروهای پایینی نشان داده شده در شکل ۲۶-۶ (ز) ممکن است منجر به خسارت جزئی به محتویات مخزن شود آرایش راهروهای بالایی در بدترین حالت منجر به سیب به خود راهرو و / یا سقف می‌شود؛ بنابراین» هیچ‌گونه خسارتی به محتویات مخزن وارد نمی‌شود. فرق بین دو آرایش از آنجایی دارای اهمیت می‌شود که راهروی پایینی می‌تواند باعث رها شدن محتویات مخزن شود در حالی‌که خرابی راهرو بالایی تنها باعث رها شدن بخارها شده و خسارت اقتصادی کمتری ایجاد می‌کند. در هر یک از دو حالت, برای بهسازی لازم است که انعطاف‌پذیری راهرو افزایش یابد. همچنین برای مخازن مرتفعی که در سایتی با رفت و آمد زیاد و تجهیزات حساس قرار گرفته‌اند. خطر سقوط نیز وجود دارد. در صورت لزوم باید راهروهای با کابل به عنوان یک وسیله نگه‌دارنده ثانویه به مخزن متصل شوند تا از سقوط آن‌ها جلوگیری شود. (۱) پلکان‌ها نباید هم به پوسته مخزن و هم پی متصل شونده به شکل ۲۶-۶ (ح) مراجعه کنید. هرچند تنها در مخازن با پوسته نازک چنین جزئیاتی منجر به خرابی دیواره مخزن و خسارت به محتویات می‌شود. بنابراین باید بین این حالت و مخازن با جدار ضخیم تمایز قائل شد چون در مخازن با جدار ضخیم چنین جزئیاتی تنها منجر به آسیب به خود پلکان می‌شود. در هر یک از این دو حالت. می‌توان خطر را با اتصال پلکان به پوسته مخزن یا استفاده از اتصالاتی برای جلوگیری از تغییر مکان قائم پلکان کاهش داد. (۲) همان‌طور که در شکل ۲۶-۶ (ط) نشان داده شده است. لوله‌کشی مخازن در یک ناحیه متمرکز شده است و اغلب راهروهای بین دهانه‌ای برای دسترسی به لوله کشی تعبیه می‌شود. (۳) اگر راهرو به صورت صلب به زمین متصل شده باشد و اگر فاصله باز کافی بین لوله کشی و راهرو نباشدء برکنش مخزن ممکن است منجر به برخورد بین لوله‌کشی و راهرو شده و به یکی از آن‌ها سیب برساند. (۴) در لوله‌ کشی‌های با قطر کم با مخازن جدار نازک احتمال دارد به محتویات نیز آسیب برسد. در غیر این‌صورت آسیب‌ها تنها به خود راهرو محدود می‌شود. در هر دو حالت, با افزایش انعطاف‌پذیری لولهء اتصال راهرو مخصوصاً به پوسته مخزن با در نظر گرفتن فاصله باز لوله کشی بیشتر می‌توان خطرات را کاهش داد. همان‌طور که در مورد (۵) بالاا برای پلکان اشاره شدء یکی دیگر از جزئیات دارای پتانسیل أسیب‌پذیری لرزه‌ای حالتی است که راهرو به پوسته مخزن و پی متصل -------- صفحهٔ بعد -------- فصل تُسنْسم- رو الف های بهسازی مخازن ۱ دیواره بنثنی پوسته محزن هچ او کوخ ۱ پوسته مخزن ما۳ ۳ ۳۹۱۱ ار را 1 و2 ص اما ا پوسته مخزن ۱ یی بش , ۱ یی او اما »۸ پوسته مخزن 2 1 : | ۲ ۹ ۱ ی ی ری« ۹ ۱۳۵ اضافه کردن لوله اضافه کردن لوله اضافه کردن لوله اتصال لوله‌کشی به مرکز مخزن یا توسعه دیوار داخلی -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۶ راهنمای ارزیابی و بهسازی لوزد شکل ۲۹-1۹ جزئیات ضعیف در مخازن مهار نشده و پیشنهادات بهسازی ای سامانه گازرسانی افزایش انعطاف پذیری با استفاده از خم‌های افقی و قائم مهار لوله در سقف به جای مهار در طول دیوار پوسته پدیری راهرو برای مکان‌های نسبی تنها به پوسته مخزن افزایش انعطاف اتصال راهرو تنها با پوسته مخزن با ایجاد فاصله باز لوله -------- صفحهٔ بعد -------- فصل نسنسم- روئس‌های بهسازی مخازن برای انجام بازرسی‌های میدانی» باید از مهندس باتجربه و آشنا به طراحی لرزه‌ای و اثرات زلزله استفاده شود تا به این سوّال پاسخ داده شود که چه مقدار انعطاف‌پذیری کافی است. مقدار مفروض برکنش مخزن برای پاسخ به این سوّال بحرانی است. در گذشته مقادیر ۱۵۰ تا ۲۰۰ میلی‌متر معمولاً رخ داده است. استفاده از مقدار ۱۵۰ تا ۳۰۰ میلی‌متر تغییر مکان قائم و ۱۰۰ تا ۲۰۰ میلی‌متر تغییر مکان افقی (حداقل در ناحیه‌ای که در بالاترین تراز لرزه‌ای قرار دارد) محافظه‌کارانه خواهد بود. مقادیر مورد انتظار واقعی تابعی از ابعاد مخزن» ارتفاع پرء نسبت طول به عرض و خاصیت لرزه‌ای محلی و نوع خاک است. -۵-٩‏ روش‌های تعمیر ویژه زمانی که حفره‌های عمیق در فاصله نزدیک به هم یا به صورت گسترده قرار نداشته و بنابراین بر مقاومت مخزن تأثیر نمی گذارند. می‌توان با تعدادی از روش‌ها آن‌ها را تعمیر یا پر نمود. با توجه به نوع محتویات مخزن» می‌توان آن‌ها را با اپوکسی‌های چسبنده به فولاد پر کرد. برای تعمیرات موقت می‌توان از هر گونه مصالح طبیعی دیگر بتونه کاری که با خشک شدن محکم می‌شوند استفاده کرد. این مصالح علاوه بر ایجاد اتصال سخت با ورق فولادی باید بتوانند در برابر محتویات مخزن مقاومت کنند. در همه موارد پیش از پر کردن باید حفره‌های به خوبی تمیز شوند. استفاده از آپوکسی و سایر رزین‌های حرارتی می‌تواند محافظ خوبی در برابر خوردگی برای پوسته» کف. سقف و پل شناور مخازن باشد. ترکیب آن‌ها با پشم شیشه نیز می‌تواند برای تعمیر کف. سقفء پل شناور و همچنین اعضای با تنش پایین موثر باشد. برای اطلاعات بیشتر در مورد تعمیرات پوشش به 652 1۳ ]۸۳ مراجعه کنید. (۱) تراوش از سقف می‌تواند با اتصال پوششی نرم بدون برش» جوشکاری» پرچ کاری یا پیج فولاد تعمیر شود. اتصالات نرم می‌تواند از مصالح مختلف شامل پلاستیک. نئوپرن» پوشش شیشه‌ای, آسفالت و بطانه یا مصالح آب‌بند اپوکسی ساخته شود. انتخاب بهترین گزینه به محتویات مخزن و شرایط بهره‌برداری بستگی دارد. روش استفاده از اتصال پوششی مشابه روش استفاده از آن در سقف ساختمان است. اگر نکات ایمنی مناسب رعایت شودء می‌توان این نوع اتصال را همزمان با بهره‌برداری از مخزن استفاده کرد. شکل ۲۷-۶ و ۲۸-۶ به ترتیب اتصال پوششی و پوشش کامل را نشان می‌دهد. (۲) اگر تعمیرات در ناحیه بزرگی انجام شود ملاحظات ایمنی پرسنل و احتمال سقوط پرسنلی که بر روی سقف مشغول به کار هستند وجود دارد. در مخازنی که تعمیرات همزمان با بهره‌برداری از مخزن انجام می‌شود. ممکن است مصالح به داخل مخزن سقوط کنند و بخشی از آن‌ها وارد لوله کشی یا سیستم پمپاژ شده و موجب مسدود شدن» خرابی آب‌بند و یا -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۸ راهنمای ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای سامانه گازرساتی وت ید ی ی ام 1 ۱ کرق ۱ هُ 1 ۱ ۸ با ۱ چ زا ی ۰ ۰.۱۱۹ 9 ۴ شکل ۲۷-1 اتصال پوششی نرم موقت برای آب‌بندی سقف مخازن 7[ 5۲ ۳ ۲ وروی یک کج و یی و 4 اط ص و ۳۹ ۳ 1 ۳۹۹ ی سا ْ: 0 شکل ۲۸-۹ پوشش سقف بطانه‌ای 1-1 تعیین روش بهسازی از نقطه نظر ایمنی, عملی بودن و هزینه در بهسازی باید به ایمنی» عملی بودن و هزینه توجه شود. - ایمنی (۱) طرح بهسازی باید از نظر ایمنی مورد ارزیابی قرار گیرد. (۲) ارزیابی باید برای بازرسی, انتقال سیالات داخل مخزن, جداکردن مصالح اصلی»ء جوشکاری, برش» نصب مجدد و ساخت ورق‌ها و تجهیزات انجام شود. (۳) قبل از فرآیند بهسازی» برای جلوگیری از آتش‌سوزی تمامی مصالح خطرناک باید از مخزن خارج شود. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سشم- روس‌های بهسازی مخازن ۳ (۵) ناپایداری سازه‌ای در حین عملیات بهسازی از اهمیت خاصی برخوردار است و باید در طراحی فرآیند بهسازی به حساب آید. (۶) پایداری جرثقیل باید کنترل شود. -عملی بودن (۱) عملی بودن روش‌های مورد نظر در این نوشته برای هر یک از حالت‌های بهسازی مخازن باید توسط سازمانی مورد بازبینی قرار گیرد که دارای پرسنل بازرسی و مهندسی تکنیکی و باتجربه در زمینه طراحی مخزن» ساخت. تعمیرات و بازرسی باشد. (۲) برای آرزیابی عملی بودن طرح بهسازی باید به زمان بازرسی» زمان بهسازی,» هزینه‌هاء تجهیزات در دسترس برای بهسازی و ساخت» پرسنل تکنیکی و ایمنی توجه شود. هزینه (۱) هزینه اولیه بهسازی لرزه‌ای شامل طراحی» بازرسی و اجرا معمولاً توسط مالک پرداخت می‌شود. (۲) هزینه‌های اضافی مربوط به برنامه‌های کاهش خطر لرزه‌ای آن‌هایی هستند که برای توسعه و اجرای برنامه مانند هزینه های شناخت مخازن با ریسک بالاء گزارش‌های مربوط به مسائل محیطی و اقتصادی-اجتماعی» برنامه‌های آموزشی و کنترل طرح و بازرسی مخزن پرداخته می‌شوند. (۳) بهسازی لرزه‌ای شامل سایر ملزومات محلی مانند حذف مصالح خطرناک نیز می‌شود. (۴) هزینه‌های مربوط به تقویت عملکردی یا لرزه‌ای سیستم‌های غیر سازه‌ای نیز باید در نظر گرفته شود. (۵) هزینه‌های قطع موقت بهره‌برداری از مخزن در حین بهسازی نیز باید مد نظر قرار گیرد. (۶) اگر بهسازی لرزه‌ای هدف اولیه ساخت باشد.ء هزینه کارهای مختلف غیر لرزه‌ای مورد نیاز باید به صورت مستقیم در نظر گرفته شود. از سوی دیگرء اگر کارهای لرزه‌ای مشخصه اضافی تغییر وضعیت اصلی باشد.ء شاید تقویت غیر لرزه‌ای در هر صورت مورد نیاز باشد و نباید به عنوان بهسازی لرزه‌ای در نظر گرفته شود. (۷) اگر هزینه بهسازی لرزه‌ای کم شود ممکن است هزینه‌های اجتماعی و سیاسی اثرات متقابل آن‌ها در نظر گرفته نشده باشد. متأسفانه در اصلاح لرزه ای اغلب نیاز به حذف تجهیزات و بخش‌های آسیب‌پذیر سازه مخزن است. (۸) هزینه‌های بازرسی داخلی: این هزینه‌ها بسیار مهم بوده و می‌تواند برای یک شرکت نفتی سالانه بالغ بر میلیون‌ها دلار شود. بیشتر هزینه‌ها مربوط به آماده سازی مخزن برای بازرسی داخلی و توقف بهره‌برداری از مخزن است. در این نوشته و 653 510 ۸۳1 روش‌های مختلفی آمده است که به کمک آن‌ها می‌توان فاصله زمانی بازرسی داخلی را از چندین سال به ۲۰ سال افزایش داد. )٩(‏ هزینه‌ها بر اساس یافته‌های بازرسی: در ارزیابی کفایت برای بهره‌برداری» فرصت صرفه‌جویی در هزینه‌ها وجود دارد. برای مثال مخزنی که طبق استانداردهای موجود دارای نقایص زیادی می‌باشد را می‌توان بدون توجه به هزینه‌ها به روز یا با آرزیابی مهندسی تعیین کرد. نتایج این ارزیابی به ما می‌گوید که چه اقداماتی برای بروز کردن مخزن و بالا بردن کفایت آن برای بهره‌برداری لازم است. تفاوت قیمت این دو دیدگاه می‌تواند قابل ملاحظه باشد. -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۵۰ راهنمای ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای سامانه گازرساتی (۱۰) هزینه مربوط به نگهداری اطلاعات: دایر کردن و نگهداری سیستم دفترداری. یکی از اهداف توسعه و استانداردسازی سیستم دفترداری کاهش هزینه‌های کلی مالک یا بهره‌بردار است. ۹-/۷- سایر اقدامات سقف.؛» پوسته 9 ورق‌های کف می‌تواند به قطعات کوچکی بریدذه شده و برای بازسازی به سایت جدید نت شود. -۱-۷-۹٩‏ کف‌ها (۱) ورق‌های کف که قرار است محدداً استفاده شوند باید با استفاده از درزگیری جوشکاری یا برش در طول جوش‌های باقیمانده در حداقل فاصله ۲ اینچ از جوش‌های موجود بریده شوند به غیر از قسمت‌هایی که برش‌ها نوارهای جوش موجود را قطع می‌کند. (۲) اگر کف مورد استفاده قرار گرفت. یکی از روش‌های زیر قابل قبول است: تراشیده و ورق کف مستقیما به پوسته وصل شود. ب. اگر کل کف مجدداً مورد استفاده قرار گیرد. کف از خط ح-۲ برش داده و از پوسته جدا می‌شود. 3-3 برش داده می‌شود.ء یا در غیر این صورت جوش رینگ حلقوی به پوسته موجود جدا می‌شود. پو سته وروی 1۴. -------- صفحهٔ بعد -------- فقصل تُسنْسم- روئس‌های بهسازی مخازن ۹-/۳۲-۷- پوسته‌ها (۱) ورق‌های پوسته مخزن را می‌توان با یکی از روش‌های زیر یا ترکیبی از آن‌ها جدا کرد: الف. همه رینگ‌های پوسته را می‌توان با برش نوار جوش موجود و ناحیه موثر حرارت (۲1۸2) جوش جدا کرد. برای هدف این روش» حداقل ,۳1۸7 که جدا می‌شود. ۰/۵ عرض فلز جوش یا یک چهارم اینچ» هر کدام که کمتر باشد. در هر دو طرف نوار جوش خواهد بود. ب. رینگ پوسته با ضخامت یک دوم اینچ یا کمتر را می‌توان با برش جوش بدون جدا کردن ۲1۸27 جدا نمود. ج. رینگ‌های پوسته را می‌توان با برش‌های افقی و/یا قائم پوسته در حداقل فاصله ۶ اینچ از جوش‌های موجود جدا نمود به غیر از قسمت‌هایی که برش با جوش موجود متقاطع باشد. (۲) رینگ‌های سخت‌کننده پوسته شامل بادبندها می‌تواند متصل به ورق‌های پوسته باقی مانده یا با برش جوش‌های متصل کننده جدا شود. (۳) همان‌طور که در شکل ۲۹-۶ نشان داده شده است. باید اتصال پوسته و ورق کف را در طول خط 83-8 برش داد. اتصال جوش کف به پوسته موجود نباید محدداً مورد استفاده قرار گیرد مگر آنکه کل کف سالم بوده و محدداً مورد استفاده قرار ۳-۷-۹- سقف‌ها (۱) ورق‌های سقف باید با استفاده از درزگیری جوشکاری یا برش در طول جوش‌های باقیمانده در حداقل فاصله ۵ میلی‌متر از جوش‌های موجود بریده شوند به غیر از قسمت‌هایی که برش‌ها نوارهای جوش موجود را قطع می‌کند. ۲۱( سازه نگه‌دارنده سقف باید با جدا کردن پیچ‌ها یا جوش درزگیری لحقاتن سازه‌ای جدا شود. -------- صفحهٔ بعد -------- ۰+ 4 ۸ هم 1 بر - ۳ ۰ مره مه م۸۸ ۱ ۰ ٩‏ مد ۳ 3 ‌ ‌ مها شو) آست رات وی -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- فصل هفنم- روئس‌های بهسازی خط لوله ۱۹۵ ۱-۷- موْلفه‌های هدف خطوط اصلی یا خطوط لوله انتقال عبارتند از لوله‌هاء شیرها و اتصالات بین شیر بلوک اصلی خط خروجی تلمبه‌خانه و شیر بلوک اصلی خط ورودی ترمینال. خطوط لوله روزمینی بر حسب شرایط نصب به دو گروه تقسیم می‌شوند؛ (۱) لوله کشی روزمینی: لوله کشی و تکیه‌گاه‌های لوله روزمینی باید برای خوردگی» یکپارچگی مکانیکی,» پایداری و افت و زوال بتن‌های تکیه گاه‌ها بررسی شوند. (۲) خطوط لوله انتقال روزمینی: خطوط لوله انتقال روزمینی باید برای خوردگی» یکپارچگی مکانیکی و پایداری زمین بررسی شوندء بازرسی و مراقبت دوره‌ای در محل در طول مسیر لوله برای جلوگیری از سوانح انسانی لازم است. (۳) پل‌های لوله: پل لوله در مواقعی که عبور از زیر زمین عملی نیست در محل تقاطع با موانع طبیعی یا جاده‌ها می‌تواند بکار برده شود. پل‌های لوله باید طبق استانداردهای سازه‌ای, با فاصله آزاد کافی برای اجتناب از آسیب احتمالی ناشی از ترافیک و با دسترسی برای تعمیر و نگهداری طراحی شوند. ۲-۷- مدهای آسیب در اثر زلزله خطرات لرزه‌ای که بر خطوط روزمینی و پل‌ها اثر می‌گذارد: الف) حرکت گسل خط لوله‌ای که از گسل عبور می‌کند توسط تغییر شکل دائمی زمین (]۳0) دچار تغییر شکل شده و مودهای آسیب ب) خطر روان گرایی روان گرایی در خاک‌های ماسه‌ای با تراز بالای آب زیرزمینی» مخصوصاً در نواحی اصلاح شده باعث بروز تغییر شکل‌های بزرگ زمین می‌شود. گسترش جانبی یا نشست باعث آسیب‌های جدی در سازه‌های روزمینی می‌شود. ج) زمین‌لغزه زمین‌لغزه معمولاً در خاکریزهای با شیب زیاد ایجاد می‌شود. در این شرایط اگر تجهیزات پایش در طول مسیر خط لوله نصب شده باشد. ناچار دچار سیب می‌شوند. -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۵۹۶ راهنمای ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای سامانه کازرسانی زرط سس و شکل ۱-۷ چین و چروک و کمانش لوله خم د) پل لوله وقتی پایه پل بر اثر زلزله حرکت‌کند و یا بچرخد. نه تنها سازه بالایی» بلکه خط لوله نصب‌شده هم ممکن است دچار اسیب‌های قابل توجهی شود. خرابی پایه ناشی از تغییر شکل‌های بزرگ زمین مانند روان گرایی» حرکت گسل و زمین لغزه می‌باشد. شکل زیر نمونه‌ای از خرابی پل را بر اثر روان گرایی نشان می‌دهد. خط لوله هم آسیب‌های قابل توجهی دیده است. ۳ ۹ اد و ر « ب 3 ۰ 4 7ص موی 7 وه سس ۳ ۸4 را اپ اس ام ِ ۰ ه 7 ت ۰ ی ۰ : ان سا ‌- ۱ ‌ ط 4 ص تسه ِ ص شکل ۲-۷ آسیب خط لوله به علت خرابی پل بر اثر روان گرایی وسیع با توجه به موارد فوق مدهای سیب خط لوله عبارتند از: (۱) مد خرابی شدید مد شدید خرابی برای سامانه خط لوله به صورت قرار داشتن یک لوله در حالت پلاستیک یا حدی نهایی با جابجایی و (۲) مد خرابی متوسط -------- صفحهٔ بعد -------- فصل هفنم- روشر قابل تو (۳) مد مد خرا مدهای مر بوطه های بهسازی خط لوله بی متوسط برای سامانه خط لوله بی خفیف برای سامانه خط لوله می‌شود. آسیب برای هرکدام از اجزای نیز در جدول ۲-۷ ارائه شده اس جدول ۱-۷ ما اجزا خط لوله روزمینی لوله روی پل ابزارهای پایش تجهیزات محافظت در برابر خوردگی لوله متصل به تجهیزات سازه‌ای خط لوله انتقال مرکز کنترل تأسیسات پایانه‌ای با امکان بهره برداری تعریف به صورت سیب موضعی و سازه‌ای در جدول ۱-۷ داد از یک لوله در حالت پلا می‌شود. تغییر شکل محدود و عدم ن » شده است. مدهای آسیب مودهای آسیب سازه‌ای آسیب‌هایی در طول‌های معین ۱۹۷ عملکردی برای اجزای -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۵۹۸ سطوح لرزه‌ای م لوله در این مودهای جدول ۲-۷ خوردگی ورد کاربرد شامل اثرات موج زا راهنمای ارزیابی و بهسازی دهای آسیب از دیدگاه شاخص‌های عملکردی مودهای آسیب سازه‌ای فرعی متوسط انتقال انتقال انتقال انتقال ٍ قابل استفاده ولی کفایت آن باید تقریبا سالم : بعدا کنترل شود تقریباً سالم ۱ 5 بعدا کنترل شود تقریبا سالم : بعدا کنترل شود امکان بهره‌برداری با احتیاط انتقال با فشار کم امکان بهره‌برداری با احتیاط عیب در جزئی از سامانه امکان بهره‌برداری با احتیاط عیب در جزئی از سامانه زله و تغییر شکل‌های دائمی زمین باید به منظور ارزیابی فرعی از کار افتادن از کار افتادن از کار افتادن خطرپذیری سامانه خط -------- صفحهٔ بعد -------- فصل هفتم- روش‌های بهسازی خط لوله ۱۹۹ جدول ۳-۷ سطوح لرزه‌ای مورد کاربرد برای هر مود خرابی زلزله - : ۱ گسترش جانبی- ناشی از روان گرایی 7 0 0 تغییر شکل‌های دانمی زمین ۳-۷- روند ارزیابی لرزه‌ای مراحل ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای سامانه خط لوله در زیر شرح داده شده و روند نمای مربوط به آن در شکل‌های ۳-۷ و ۴-۷ نشان داده شده است. مرحله ۱: ارزیابی اولیه مرحله ۲: ارزیابی تفصیلی مرحله ۳: ارائه طرح بهسازی لرزه‌ای مرحله ۴: بررسی کفایت طرح بهسازی لرزه‌ای در شکل ۳-۷ چند معیار بهسازی لرزه‌ای بر اساس نتایج بازرسی ارزیابی شده» درحالی که در شکل ۴-۷ جزئیات روند بازرسی و بحث پیرامون لزوم اولین و دومین ارزیابی و ارزیابی لرزه‌ای به ترتیب آمده است. (۱) ارزیابی اولیه بررسی سریع و عمومی عملکرد لرزه‌ای سامانه خط لوله موجود باید با بازرسی پیاده محلی انجام شود. این بازرسی برای ارزیابی لزوم بررسی و ارزیابی تفصیلی لازم است. بازرسی تکی و یا جمعی باید بسته به اهمیت سامانه خط لوله موجود. مقدم بر عملیات بازرسی کنترل و انتخاب شود. (۲) ارزیابی تفصیلی خط لوله هدف و عملکرد لرزه‌ای مورد نظر باید در اولین قدم از ارزیابی لرزه‌ای تفصیلی انتخاب شده و توسط کارفرما تأیید شود. -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۶۰ راهنمای ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای سامانه کازرسانی شروع بررسی اولیه بازرسی پیاده محلی بررسی دوم نیاز به بهسازی یا نوسازی ؟ : ۲ اولویت را ۲ گزارش آرزیابی بهسازی یا نوسازی نیاز به پهسازی دوره زمانی و ۲ ۲ نوسازی اس ۲ 4 گزارش ارزیابی و بهسازی : گ پایان شکل ۳-۷ روند ارزیابی لرزه‌ای خط لوله روزمینی و پل لوله (۲) ارائه طرح بهسازی لرزه‌ای بر مبنای گزارش ارزیابی تفصیلی, اقدامات بهسازی لرزه‌ای مناسب برای اجزای سازه‌ای مشخص‌شده با رعایت ترتیب اختیار می‌شود. اگر اقدام نوسازی انتخاب شده است. مطالعات دقیقی بر اولویت» مدت زمان لازم و هزینه‌ها باید انجام (۴) بررسی کفایت طرح بهسازی لرزه‌ای بررسی کافی درباره کفایت طرح‌های بهسازی لرزه‌ای انتخاب‌شده باید قبل از اجرا انجام شود. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل هفنم- رونئس‌های بهسازی خط لوله ۱۳۱ ۹۹۹۹۹۹۹۹۹۹۹۹۹۹۹۹ شروع بازرسی خی آماده کردن مدارک لازم ۲ بررسی اولیه ۲ پلوس اهمیت تجهیزات مهم است؟ تخیر 7 ۲ بازرسی کامل بازروسی نمونه ۲ ۱ ۰ احتیاج به بررسی ثانویه می‌باشد؟ ‏ : ۲ ۲ : ۲ : بازرسی تفصیلی بازرسی استاندارد ۲ ۲ ۲ ۲ ٍ بازرسی خارجی بازرسی داخلی تشخیص شرایط خرابی تشخیص شرایط خرابی : ۲ : ۲ ارزیابی با معیارهای آیین‌نامه ارزیابی با معیارهای آیین نامه : ۲ : : ۲ : ۲ : ۲ ۲ ۲ َ خطوله عملکرد لرزه‌ای موردنظر را دارد؟ َ ا : خطوله عملکرد لرزه‌ای موردنظر را دارد؟ َ بله یا پل ۲ بهسازی ٍ : ۲ پایان بازرسی پایان بازرسی شسکل ۶-۷ روند نمای بازرسی لرزه‌ای خط لوله روزمینی و پل لوله -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۲ راهنمای ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای سامانه گازرسانی 2-۷ بهسازی ۱-2-۷ اولویت‌بندی بهسازی اولویت بندی بهسازی بر اساس موارد زیر انجام می‌گردد: (۱) به حداقل رساندن خسارت‌های جانی ناشی از زلزله (۲) انتخاب خط لوله در منطقه با بیشترین خطر لرزه‌ای (۴) انتخاب مهم‌ترین خط لوله از نظر مدیریت ریسک و مالی ۳-2-۷ فهرست روش‌های ممکن برای بهسازی سه روش مختلف به شرح زیر پیشنهاد شده‌اند: (۱) بهسازی با استناد به نتایج بازرسی: با وجود اینکه اطلاعات بازرسی محلی کافی نمی‌باشد اما می‌توان با اتکا به آن‌ها نقایص زیادی را در خط لوله و تجهیزات مربوط برطرف کرد. روش‌های زیادی برای این کار در سامانه خط لوله وجود دارد که برخی از آن‌ها در جدول ۴-۷ آورده شده است. (۲) بهسازی بر اساس ارزیابی تفصیلی: در ارزیابی تفصیلی می‌توان ارزیابی دقیق‌تر و قابل‌اطمینان‌تری را بدست آورد. چنانچه در این مرحله بر اساس گزارشات خطر نشت قابل توجه یا آسیب و فرسودگی سازه‌ای تشحیص داده شود قسمت آسیب (۳) بهسازی بر اساس روش‌های تعمیر و نگهداری سامانه خط لوله: این روش‌ها شامل موارد زیر می‌گردد: الف) خط لوله روزمینی و پل لوله ج) شیر کنترل در جدول ۵-۷ نمونه‌هایی از این روش‌های بهسازی ارائه شده است. برخی از این روش‌ها در شکل‌های ۵-۷ تا ۷-۷ به صورت نمونه نشان داده شده‌اند. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل هفنم- روس‌های بهس روش بهسازی برای محا برابر ۰ ۰.۰ جازدن لوله پوشش ( روکش ی روکش کردن داخلی (توجه) : قابل کاربرد ظت در 1 1 رق فولادی ۱ 0 1 جدول ۵-۷ روش ق ی اسیب یا فرسودگی پوشش و مواد ضد خوردگی گیرداری ناپایدار لوله‌ها ترک» سیب خوردگی در تجهیزات ۱۳۳ برابر نشت برای حالات گوناگون خرابی ۳ | اتصال مکانیکی چدن انعطاف ۱ ی ۱ اتصال فلنجی بدیر ال ی سا سس عا با بهسازی سامانه خط لوله اقدامات بهسازی کنترل نشست خط لوله, پس از آن» در صورت لزوم. کم کردن تنش و تعویض لوله -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۳ راهنمای ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای سامانه گازرسانی ۵ است. ناشن ۹ ۳۲ ۹.7 ه ۳ ۹ ۳ ۵ اض ۱ ۱ مر 1 ید ۱ ‌ ۳ ٍ ٍ ۹ انه ۶ سا سا ض ‌ ‌ : شکل ۵-۷ آرایش پیچ لا شکل شکل ۹-۷ مهار لوله فولادی ح ام أ یام 4 :ْ 5 ( شکل ۷-۷ قاب صلب به عنوان یک تکیه‌گاه جانبی لرزه‌ای جدول 1-۷ روش بهسازی شیر قطع را (۱) محکم کردن پیج فلنج برای توقف نشت شیر قطع نشت ی (۲) تعمیر یا تعویض در هنگام نشت از بدنه شیر , (۱) روغن‌کاری دستگیره دستگیره در ظرفیت بهره‌برداری ۱ (۲) در صورت لزوم» پیاده و سوار کردن یا تعویض را ۱ (۱) تمیز کردن داخل حفره در عملکرد ضداب ۱ (۲) در صورت لزوم تعمیر برای ضداب کردن ۱ (۱) تمیز کردن قسمت اتصال پوشش حفره در عملکرد بستن روکش آدم‌رو ی . : (۲) در صورت لزوم تعویض پس از تعمیر موقتی -------- صفحهٔ بعد -------- فصل هفتم- روئس‌های به. افزایش فشار در پایه کاهش فشار در پایه اثر نانوی به علت تغییرات زیاد ۳-2-۷- بررسی روئثر در بررسی خطوط لوله خرابی‌های چشم‌گیر به خط دلایل خرابی‌ها شامل تهد: می‌باشند. در جدول ۸-۷ ر مازی خط لوله جدول ۷-۷ روش بهسازی شیر کن دلایل (۱) ضعف بدنه شیر (۲) بسته شدن ناکافی خط جانبی (۳) عملکرد نامناسب لوله‌کشی (۱) عملکرد نامناسب تجهیزات کنترل (۲) عملکرد نامناسب لوله کشی ثانویه (۳) افت فشار (۴) بسته شدن با شیر قطع (۱) عملکرد نامناسب تجهیزات کنترل (۲) تغییرات فشار سریع (۳) نامتعادل شدن فشار جریان (۴) جریان کوتاه (۲) عملکرد نامناسب سامانه اعلام خرابی م بهسازی از نظر ایمنی» امکان‌پدیری و هزی از خرابی‌های ناشی از نشت در مقیاس‌های بزرگ بای لوله و در نهایت نشت آن می‌شود.ء بلکه فعالیت‌های دات انسانی» اثرات خوردگی و زوال, مراقبت ناکافی | وش‌های بهسازی خرابی ناشی از نشت بر اثر دلایل م امکان‌پذیری و هزینه مورد بررسی قرار گرفته‌اند. ۱۳۵ اقدامات بهسازی تعمیر قسمت‌های آسیب‌دیده یا تنظیم شرایط نصب شیر اصلی کامل بستن خط جانبی تمیز کردن لوله کشی ثانویه باز کردن شیر قطع و بازرسی علت عملکرد نامناسب تعویض شیر اصلی با قابلیت پاسخ سریع کنترل شرایط نصب یا تعویض سامانه اعلام خرابی 4 انسانی نیز می‌تواند موجب این امر شود. معمول‌ترین ز بست‌های اتصال و نهایتا آسیب‌های ناشی از زلزله ختلف مقایسه شده است. هر کدام از روش‌ها به طور -------- صفحهٔ بعد -------- ۶۶ علت ترک و خوردگی علت خوردگی علت آسیب‌های لرزه‌ای 2-5-۷ سایر اقدا: الزامات نظارت بر ف جداسازی,» کنتورها و ترا و یاتاقان‌های دستگاه‌ها: ردیابی آتش و هوای خص سامانه‌های جمع ور جدول ۸-۷ مفای شرایط عملکردی مورد نیاز ترک و شکستگی (۲) داشتن مقاومت کافی برای محافظت از شکستگی در طی بهره‌برداری طولانی (۱) حفظ ایمنی در برابر نشت از وله و انصالات (۲) داشتن مقاومت کافی برای نگهداری (۱) حفظ ایمنی در برابر نشت در اتصالات (۱) برای ارضای ملزومات راهنمای طراحی لرزه‌ای در تغییر شکل‌های زمین تعمیر شود. (۲) حفظ ایمنی در برابر نشت تحت شرایط (۳) داشتن مقاومت کافی برای حفاظت از شکستگی بر اثر فشار داخلی در خط لوله روباز طی بهره‌برداری طولانی بات و ملاحظات سار دماء دبی» مشخصات فیزیکی سیال مخازن» همراه شرایط اعلام خطر مان ی چرخشی, سطوح بالای ارتعاش, فشا لرناک باید تعیین و در طراحی سامانه بر داده و کنترل نظارتی (52-۸1](۸) با راه سه روش‌های بهسازی ایمنی تحلیل سازه‌ای برای با وجود عیب‌های مشاهده‌شده لازم است. خوردگی و ضخامت باقی‌مانده جداره وله کنترل حالت محکم ی خردن عملکردی خط لوله اسیب‌دیده باید برای پاسخ زمین و ۲۳631 ارزیابی شود. مورد انتقال» اطلاعات د قطع منبع تغدیه برو بد برای کنترل تجهیز هزینه س زناد زد ای الکتریکی 1 غیرعادی و اظ شود. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل هفتم- رونس‌های بهسازی خط لوله ۱۳۷ الزامات بهره‌برداری از سامانه خط لولهء مانند الزامات ایمنی و زیست‌محیطی, باید مبنای تعیین نیاز اجزای نظارتی» ارتباطی و منبع تغدیه پشتیبان قرار بگیرند. ۱- خطر زلزله سامانه‌های حسگر از راه دور گوناگونی برای شریان‌های حیاتی در خصوص نظارت بر رخدادهای لرزه‌ای وجود دارد که به تناسب مورد استفاده قرار می‌گیرد. ۲- بازبینی نشت از خطوط در هنگام بهره‌برداری» تمام قسمت‌های لوله باید به طور دوره‌ای بازبینی شوند تا از عدم نشت آن اطمینان حاصل شود. پرسنل در محل, افراد نزدیک به سامانه و مسئولین اجرایی» نشت‌های زیادی را کشف می‌کنند. مسئولین اجرایی می‌باید توجه ویژه‌ای را به گزارشات نشت و بازرسی‌های چشمی داشته باشند. علاوه بر این» باید روش‌هایی به غیر از روش چشمی را نیز برای این امر در نظر بگیرند. در انجام مراحل مختلف نشت یابی» باید هم احتمال و هم نتایج نشت را به حساب آورد. بعضی از عواملی که اپراتور برای تعیین نوع و دوره زمانی بازرسی‌ها جزء موارد با خطر پایین در نظر می‌گیرد» عبارتند از: ۱-۲- کاربری: مایعات تمیزء» غیر خورنده و با فشار بخار کم ۲-۲- محل: دور از جمعیت» در محل کنترل شده توسط اپراتور» دور از نواحی غیر قابل تعمیرء دور از آبراهه‌های با عبور و مرور تفریحی یا تجاری. ۳-۲- ساخت: موادی با عملکردهای قابل‌قبول زیر حدود آستانه ۴-۲ نوع بهره‌برداری: بهره‌برداری در سطوح تنش پایین مدت پاسخ در یک نشت یا حادثه اضطراری» عامل مهم دیگری است که باید در نظر گرفته شود. همجنین دقت بازرسی و اجتناب از شناسایی‌های اشتباه از عواملی است که قابلیت اطمینان روش ارزیابی انتخاب‌شده را کم یا زیاد می کند. اپراتورها باید به دقت روش نشت یابی را انتخاب نمایند. سرکشی‌های برنامه‌ریزی‌شده و منظم هوایی» زمینی یا آبی؛ تحلیل فشار محبوس, بازبینی تغییرات جریان یا فشار نسبت به حالت پایدار» تعادل حجمی و یا هر روش دیگری که قابلیت نشت یابی به موقع را داشته باشد از جمله مواردی است که در سامانه بازرسی می‌توان بکار برد. بازه‌های بازبینی و پایش از بازبینی بی‌وقفه در نرم‌افزارهای ارزیابی رایانه‌ای, تا بازبینی روزانه و هفتگی در روش‌های بازبینی چشمی متغیر است. در صورت استفاده از روش‌های نظارت رایانه‌ای استاندارد 1130 ۳[ [۸۳ باید مورد استفاده قرار گیرد. هر روشی که انتخاب می‌گرددء مسئولین اجرایی باید رفتار نشت را به صورت دوره‌ای بازرسی و تحلیل نمایند و تنظیمات و تطابق لازم را برای کاهش نشت به روش انتخابی بدهند. ۳- پیکربندی سامانه افزونه به عنوان یک سامانه شبکه‌ای ۱-۳- ملاحظات عملکردی در طراحی -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۸۳۸ راهنمای ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای سامانه کازرسانی درمواردی که نیازی به طراحی ویژه نباشد. تصمیمات طراحی باید بر اساس عملکردهای درخواستی اتخاذ شوند. سه خصوصیت مهم یک سامانه که می‌تواند عملکردهای اضطراری را به طور قابل‌توجهی بهبود بخشد. افزونگی؛ استفاده از اجزای استاندارد و قابلیت دسترسی به اجزای کلیدی می‌باشد. افزونگی از اجزای اصلی یک سامانه برای بازیابی آسیب‌های محدود می‌باشد. برای یک سامانه بزرگ توزیع, معمولاً مراکز آسیب جدی را می‌توان جدا نموده و خدمت رسانی برای بیشتر مشتریان را دوباره ادامه داد. اما از آنجا که تولیدات معمولاً از داخل یک خط منتقل می‌شود در خصوص سامانه‌های انتقال نمی‌توان مانند سامانه‌های توزیع عمل نمود. به عبارتی افزونگی این سامانه‌ها کمتر از افزونگی سامانه‌های توزیع می‌باشد. هرچند. در هردو سامانه می‌توان برای عدم قطع خدمت رسانی بی‌وقفه در یک تجهیز بحرانی» از افزونگی مانند یک پمپ یا کمپرسور استفاده نمود. اجزای افزونه را برای دست یابی به پشتیبانی لازم و برای استفاده پس از خرابی در سامانه اصلیء برای تعمیر یا تعویض اجزای آسیب‌دیده نصب می‌نمایند. علاوه بر در نظر گرفتن افزونگی در طراحی,» در نظر گرفتن لزوم قطع یک سامانه پس از زلزله» سیل و یا زمین‌لغزه نیز اهمیت دارد. ۲-۳- سامانه پاسخ اضطراری بیشترین خطر شامل سامانه‌هایی است که برای زلزله طراحی نشده‌اند. باید با به وجود آوردن موقعیت‌های مشابه این سامانه‌ها را برای رویارویی با انواع گوناگون أسیب‌های زلزله بررسی و در صورت لزوم سامانه پاسخ اضطراری را برای آن‌ها مجهز نمود. -------- صفحهٔ بعد -------- همم ِ تس << از ل‌ سید تب ی ر -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- فصل هشسم- روس‌های بهسازی خط لوله مدفون ۱۳۱ ۱۹-۸- مدهای سیب در اثر زلُزله خطرهای مختلف زلزله و آسیب‌های وارده شامل موارد زیر می‌باشد: (۱) خطرهای زلزله شامل زمین‌لغزه» روان‌گرایی و حرکت گسل (۲( آسیب‌های سازه‌ای (۳) آسیب شیرها (۱) خطرهای زلزله شامل زمین‌لرزه روان‌گرایی و حرکت گسل زلزله اغلب باعث تغییر شکل‌های بزرگ دائمی زمین مانند زمین‌لغزه» روان‌گرایی و حرکت گسل‌ها می‌شود. نمونه‌ای از ۱ َ : ی 8 ۹ . 4 ِ شکل ۱-۸ جابجایی بزرگ زمین بر اثر خطر زمین‌لغزه (۲) آسیب‌های سازه‌ای زلزله حداکثر مورد انتظار (]-)۸1) با تولید حرکت جدی زمین می‌تواند کرنش‌های کششی بزرگی را به لوله مدفون تحمیل کند. در صورت وجود پتانسیل خرابی در اتصال جوشی» این حرکات می‌تواند باعث به وجود آوردن ترک یا خرابی در -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۷۲ راهنمای ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای سریانهای حیاتنی سامانه گازرساتی شرع ۳ 2 گذر از حد مجاز ۱ 16 سس سس 2 یه سر خمش آغاز کمانش ی خمش در جهت عکس ** گذر از حد مجاز ‏ *آغاز نشت کردن شکل ۲-۸ لوله تغییرشکل یافته بر اثر زمین‌لغزه (۳) آسیب شیرها شیرهای مدفون عموماً با تجهیزات اتصال کشویی مانند شکل ۳-۸ به لوله متصل شده‌اند. به علت شل شدن پیچ‌های اتصال حداقل ۸۵ میلیمنر ۱ ِ ۱ 1 نمونه لغزنده دسته اتصال کشویی درقسمت برآمدگی و تورم شکل ۳-۸ اتصال کشویی شل در شیر مدفون (۱) مد خرابی اصلی در مد اصلی خرابی یک المان لوله در حالت حدی نهایی واقع می‌گردد. (۲) مد خرابی متوسط در مد خرابی متوسط هیچ آلمان لوله‌ای در حالت حدی نهایی واقع نشده اما در بهره‌برداری وقفه‌های جزئی وارد گردیده است. (۲۳) مد خرابی فرعی -------- صفحهٔ بعد -------- فصل هشسّم- روثر جدول ۲-۸ داده شا های بهسازی خط لوله مدفون فرعی آسیب‌های جزئی وارد گر سازه‌ای برای هرکدام از اجزای ۵ است. اجزا خط لوله مدفون تجهیزات حفاظت در برابر خوردگی لوله متصل به تأسیسات سازه‌ای خط لوله انتقال مرکز کنترل تأسیسات پایانه‌ای ۱۷۳ دیده و بهره‌برداری با احتیاط ادامه دارد. سازه‌ای در جدول ۱-۸ و مدهای آسیب عملکردی برای اجزای مربوطه نیز در دول ۱-۸ مدهای آسیب سازه‌ای مدهای آسیب سازه‌ای فرعی سیب ناچیز أسیب‌هایی در طول فواصل معین -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۷۳۴ نیروهای لرزه‌ای در این مدهای خرابی به عنوان اولین ! لرزه‌ای سامانه خط ل روند ۳: ارزیابی د پیرامون لزوم اولین و (۱) روند اولی < تحهیزات محافظت در برابر خوردگی قابل کاربرد شامل اثرات موج ۱ مانند دسته بندی شوند. ابی لرزه‌ای له موجود در زیر شرح داده شد خیص و آرزیابی لرزه‌ای سامانه زیابی لرزه‌ای هسازی لرزه‌ای ی ارزیابی بهسازی لرزه‌ای ند معیار پهسازی لرزه‌ای بر اس دومین بررسی و ارزیابی لرزها: ن بررسی و ارزیابی لرزه‌ای راهنمای ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای سریانهای دول ۲-۸ مدهای آسیب عملکردی فرعی متوسط غالباً سالم کنترل شود نشت کم نشت نسب بهره‌برداری با احتیاط انتقال با فشار کم بهره‌برداری با احتیاط عیب در جزئی از سامانه و تغییر شکل‌های دائمی زمین باید به منظور ارزیابی خ رد لرزه‌ای کل خط لوله را در بردارد دارای اولویت است ی به ترتیب آمده است. فرعی نشت قابل توجه از کار افتادن طرپذیری سامانه خط لوله . روند ارزیابی و بهسازی -------- صفحهٔ بعد -------- فصل هشستم- روئس‌های بهسازی خط لوله مدفون ۱/۵ بررسی سریع و عمومی عملکرد لرزه‌ای سامانه خط لوله موجود باید با بازرسی محلی انجام شود. این بازرسی برای بررسی و آرزیابی دوم ضروری می‌باشد. (۲) روند دومین بررسی و ارزیابی لرزه‌ای خط لوله هدف و عملکرد لرزه‌ای مورد نظر باید در اولین قدم در این مرحله انتخاب شود. این مهم‌ترین قدم در ارزیابی عملکرد لرزه‌ای است و باید برای جلوگیری از انجام مجدد کارهای به صورت موّئری تحت نظر مراجع ذی‌صلاح تأیید شود. شروع ۲ 1 عیب یابی اول 1 ۱ تجهیزات کنترل ۱ خط لوله مدفون ۲ ۲ بازرسی بازرسی ۲ نیاز به بهسازی یا نوسازی دارد؟ ی ۲ اولویت ۱ گزارش عیب یابی بهسازی یا نوسازی هزینه سم ۱ نیاز به پهسازی دوره زمانی ۱ ۲ ۲ ۲ نیازبه نوسازی؟ (تحلیل زنجیره ای ارزش) نله ۲ ۲ تعویض گزارش عیب یابی و بهسازی ‏ " < ۲ پایان شکل 2-۸ روند ارزیابی لرزه‌ای خط لوله مدفون و تأسیسات کنترل آن -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۷/۶ راهنما ی ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای سریانهای حیانی سامانه گازرسانی شروع بأزرسی ۱ ۱ ۲ عیب یابی اول یی بررسی اولیه ۲ ۱ ۱ بازرسی کامل بازرسی نمونه ِ 7 : ۳ خر ( بایان بازرسی اس نیازبه عیب یابی دوم؟ : ۲ : : ۲ بازرسی تفصیلی بازرسی استاندارد را ات ی ۲ ۲ ۲ : ۲ ۲ بازرسی خارجی بازرسی داخلی و خارجی ٍ ارزیابی شرایط آسیب بازرسی داخلی و خارجی ِ ارزیابی شرایط سیب ارزیابی با معیارهای آیین‌نامه ارزیابی با معیارهای آیین نامه ۲ ۲ تحلیل تنش مجاز < 0۰ 4 تحلیل تنش مجاز ۲ ۲ تحلیل دفیق کرنش و تغییرمکان ص : )1 ا 4 تحلیل غیرالااستیک ساده‌شده ۲ ۲ : خط لوله عملکردلرزهای موردنظر رادارد؟ : : : خط لوله عملکردلرزهای مناسب را دارد؟ : : ! ۲۱ ۳ : شکل ۵-۸ روند بررسی لرزه‌ای خط وله مدفون و9 تاسیسات کنترل آن -------- صفحهٔ بعد -------- فصل هشستم- روئس‌های بهسازی خط لوله مدفون ۱۷ ۳-۸ بهسازی پهسازی به منظور عملکرد موّثرتر و اقتصادی‌تر و همچنین به عنوان نوعی پیشگیری از أسیب در برابر زلزله انجام می‌گیرد. بهسازی خط لوله موجود شامل نوعی بازسازی می‌باشد. در این بازسازی» حتی‌الامکان بدون تعویض یا حذف لوله مدفون می‌توان سال‌های بیشتری از خدمت رسانی خط لوله استفاده نمود. با در نظر داشتن کیلومترها شبکه لوله فولادی در حال توسعه و بروز مشکلاتی همچون خوردگی,» بازسازی سامانه‌های لوله‌کشی امری اجتناب ناپذیر خواهد بود. پاک سازی و پوشاندن خطوط لوله نفت و گاز در محل به علت هزینه کم به جای تعویض آن‌هاء در بین اقدامات اجرایی شناخته شده‌تر است. ۱-۳-۸- اولویت بهسازی اجزا اولویت بندی بهسازی بر اساس موارد زیر انجام می‌گردد: (۱) حداقل رساندن خسارت‌های جانی ناشی از زلزله (۲) انتخاب خط لوله دارای در منطقه با بیشترین خطر لرزه‌ای (۳) حداقل رساندن آسیب‌های اجتماعی و (۴) انتخاب مهم‌ترین خط لوله از نظر مدیریت ریسک و مالی اولویت بندی بهسازی مسیر لوله در برابر الگوی نشت را می‌توان بر اساس داده‌های بازرسی موجود که در جدول ۲۳-۸ نشان داده شده است. انجام داد. جدول ۳-۸ مواردی که باید در انتخاب اولویت مسیر خط لوله مدفون برای الگوهای مختلف نشت در نظر گرفته شود الگوی شتا نست مورد ترک و شکستگی | خوردگی | شلی اتصال پایداری ز رمین (توجه) : قابل کاربرد -------- صفحهٔ بعد -------- ۷۸ راهنمای ارزیابی و بهسازی لوزه‌ای شسریانهای حیاتی سامانه گازرسانی ۳-۳-۸- فهرست روش‌های بهسازی روش‌های مختلفی برای بهسازی خط لوله مدفون وجود دارد که در ادامه برخی از آن‌ها آورده شده است: ۱- مسلح کردن خط لوله اعوجاج‌های زمین می‌تواند باعث تغییرشکل قابل توجهی در خط لوله مدفون شود. اقدام رایج در این خصوص تعیین و تعویض قسمت‌هایی است که این تغییر شکل‌ها در آن‌ها ایجاد شده است. در بعضی موارد برای آزاد شدن تنش می‌توان عملیات برش خط لوله را انجام داد. این عملیات چنانجه مصالح خط لوله هنوز در محدوده الاستیک باشد. باعث آزاد شدن کرنش‌ها نیز می‌شود اما در مواردی که مصالح در محدوده غیر الاستیک دچار تغییر شکل شود مقداری کرنش پسماند پس از برش در لوله باقی می‌ماند. در هنگام برش خط لوله باید توجه زیادی شود. ممکن است انرژی کرنشی زیادی که در خط لوله ذخیره شده است در طول روند برش آزاد شود. همچنین در صورتی که سطح تنش در خط لوله بالا باشد» پاره شدگی ناگهانی و ریختن محتویات لوله محتمل خواهد بود. جابجایی‌های نسبی محل برش می‌تواند از چند اینچ تا چند فوت تغییر کند. نیروی انسانی انجام دهنده این عملیات باید از این خطر آگاه باشند و اقدامات پیشگیرانه‌ای لازم برای جلوگیری از صدمات ناشی از آتش‌سوزی و حرکت‌های ناگهانی احتمالی خط لوله انجام دهند. روش‌های قابل‌قبول تعمیر برای لوله‌های بدون کمانش» چین‌خوردگی و تورفتگی در جدول ۴-۸ داده شده است. در حالی که روش‌های قابل قبول تعمیر برای تورفتگی‌هاء کمانش» چین‌خوردگی, نشت و نقایص دیگر در جدول ۵-۸ داده‌شده است. -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۷۹ محدود (توجه ۸) محدود (توجه ۸) محدود (توجه ۸) » داشته