مرکز تحقیقات را» مسکن و شهرسازی

⚠ این متن با نرم‌افزار از روی تصویر خوانده شده و ممکن است خطا داشته باشد؛ برای استناد، اصلِ سند را ببینید. بسمه تعالی جمهوری اسلامی ایران وزارت راه و شهرسازی مرکز تحقیقات را» مسکن و شهرسازی شماره: ۹۵-۵۰-۹۱ تاریخ: ۱۳۹۴ پیوست: رنیبس جناب آقای دکتر حناچی - معاون محترم شسهرسازی و معماری جناب آقای دکتر مظاهریان - معاون محترم مسکن و ساختمان ۱ جناب آقای دکتر ایزدی - معاون محترم وزیر و مدیرعامل سرکت عمران و بهسازی شهری ایران جناب اقای مهندس عظیمیان - معاون محترم وزیر و مدیرعامل سازمان ملی زمین و مسکن. . جناب آقای مهندس علیزاده - معاون محترم وزیر و مدیرعامل سازمان مجری ساختمان ها و تاسیسات دولتی و عمومی جناب آقای مهندس نریمان - معاون محترم وزیر و مدیرعامل سرکت عمران شهرهای جدید مدیران کل محترم ادارات راه و شهرسازی روسای محترم سازمان نظام مهندسی ساختمان استان ها ۱ جناب اقای مهندس خندان دل - معاون محترم عمران, توسعه امور سهری و روستایی وزارت کشور جناب آقای مهندس تابش - رییس محترم بنیاد مسکن انقلاب اسلامی جناب اقای دکتر گتمیری - رییس محترم جامعه مهندسان مشاور جناب آقای مهندس رجبی - رییس محترم شورای مرکزی سازمان نظام مهندسی ساختمان جناب آقای مهندس خندان دل - رییس محترم سازمان شهرداری ها و دهیاری های وزارت کشور جناب آقای م‌هندس صارمی زاده - مدیر محترم دبیرخانه نشست ادواری شسهرداران کلان شسشهرهای کشور با سلام و احترام پس از حمد خدا و درود و صلوات بر مخمد و آل مخحمد (ص) و پیرو دستور وزیر محترم راه و شهرسازی طی نامه شماره ۶۱۹۴۸/۱۱۰/۰۱ مورخ ۹۵/۱۲/۰۸ در اجرای ماده ۳۳ قانون نظام مهندسی و کنترل ساختمان مصوب سال ۱۳۷۴ بدینوسیله ویرایش سوم مبحث سیزدهم مقررات ملی ساختمان «طرح و اجرای تأسیسات برقی ساختمان‌ها» که مراحل تهیه تدوین و تصویب را در وزارت راه و شهرسازی گذرانده جهت استحضار و صدور دستور برای اجرا از تاریخ ۹۶/۰۴/۱۵ در کل کشور توسط آن معاونت/ اداره کل/ سازمان / بنیاد/ شورا/ جامعهء ابلاغ می گردد. زمان انقضای ویرایش سال ۱۳۸۲ مبحث سیزدهم مقررات ملی ساختمان, دوسال بعد از تاریخ این ابلاغ خواهد بود و بنابراین از تاریخ ۹۶/۰۴/۱۵ لغایت ‎٩۷/۱۲/۱۵‏ استفاده از هر کدام از دو ویرایش فوق الذکر مجاز شمرده خواهد شد. شایان ذکر است نسخه ای از کتاب مذکور پس از اتمام مراحل چاپ تا انتهای فروردین ماه سال ۱۳۹۶ ارسال خواهد شد. تهران بزرگراه شبیخ فضل ان نوری.» بین شهرک قدس و فرهنگیان صندوق پستی: ۱۳۱۴۵-۶۵۶ / تلفن: ۸۸۲۵۵۹۴۲-۶ نمابر: ۸۸۲۵۵۹۴۱ صفحه الکترونیک: ۷۷۷۷۷۷.۲۱۲۵.22.۱۲ / پست الکترونیک: ۲ ۱۲۱۲۵90۱۱۲2.20۱ -------- صفحهٔ بعد -------- و گ ‏ کی یه ها ۹ ,8۹ و رای اب دی با ی درم اه ار ۳۹ ان و و ۹ رد ترا ی را سر 3 ی هی سو نا فا اپ 0 9 ۱ اس را رو ۹ ی نر ۹ ۴ ۹ یه ور ۰ که یو دل و ال ک ۳ 2 3 امه رزوی رد و ها ورگ و هت رک وه هه هو واه ‎٩‏ ور ها ما 8 ویو دق "وا 2 ۶ یهن و کت ات ی رت ی ۳ 4 و عن ریگ اد هیک ۹ رک را ری با ون زر و ۹ و ری 3 1 ۳ ۰ ‌ فا با نی اد او را ی وا و و 9۶ رک کت ی با دیش بر و وش را ود 3 ورن مرش و هه ی ۳ رن اج مار را و ور ی رد بد را را و وم را مت و و او 8 ۹ ۰ - 9 ۵۳ 0 و ویا ۰ 9 ۹ هر 1 و و ۱ گر ی ۳ ۸ 3 دم و سیم اک ی تا 1 ولو ۳ . پ پا 5 رو رو ام ی رخ و هه ها و تس وه ک ایا چوسیایده وود کگو یه وکا ها ال 3 چا او ۱اه ۳ ار بط و ام رت وه هو ۰ 2 اس نا با یاه و اد وان ۳ انا او رس نا ر : 1 اد سا وه وی کح اه ۰ 0 که ۳ یا یر ته جن 27 1 راد 0 و 2 ۳ اه 4 ی ارت دا 1 + 2 ۶۵ ام انا رو و زد ۲ ما ون ی یه اجه ارگ و کی مب وا اه ۰ و رز و و ۱ 7 تا رخ ره را" وم ۰ ۷9 و ی و ان اس ری مد سا شا ۱ ۵ ۳ 1 ی جرا و ی وان دا جیار ره رت در رک ام من اک اما ما او چا رو کی نک ار یا موی رم ۰ وار ها ور ۳ نر را و یار اس تو مای نا هه هنر و او ادا اچ یا هف 4 ۴ تا راک یر هک وا و وس را پر کت ات اک ی و و وی کی وکا نم ما ی رواب رد۳ 1 یا ۳ 7 چگم: + 5 ۱ [ ی وا رس ار یهلا یه و نک و هم 1 ی :۳ ۳ !۳ ین 4 ی خی پا تاما شینن 2 چا [ وی وحن یه سس 9 ون 5 رک 3 کب و ی جوا ار هر لو اما و۱۹۹ نب وی و را واه 5 1 ۹ وا رس ای ۳ [ ,هیا رز و ابا مش مه ما 3 مه نا ی ای و ری یوگ 1 ۰ رک 5 ی رن 0 او ارو شک رای پا ای 1 ۸ دنو ْ :> نک زیاس نت ۰ 0 ۸ 0 ۳9 : ز و 5 1 ان ناس وا بو رابخا سن باه ام و کی اوح سر و و دی و یه ۳ ۷ ۸ یه راید یی ی م یگ 5 یم ها 11۰ و 2 1 ری و ۳2 1 1 ی و ۳ : : 8 نی ۹ وا ی وک رو وان اه تج و بای رک مه ات کت در :7.۲ رد و ۶ 0 گر 0 ی 2 که رای سر ی ۳ وس و 5ص ۲ ۱ ۸ 7 ماو ی بای 5 ۰ ۶ ار سا 5 را ی مد هه ۰ در ی ۰ ی نمی اه ما ی ور ۸ یانوتیرا 4 ۰ 2 ۱ اپ هم ی 7 نه یاوک 1 یا ی تک و کم او 9 ی ار ۵ پاش ای و لا 9 نت از وید او تاو رس بر 7 [1.* ۰ اوه وهی ین خه بهر در 1 7 چد ات پل یرای اه ام ۳ نف 1 4 ر را ی ی ی ناش ان اد ندز اک مرو کر ی رو هروک ای راو نا دپ 3 چوک رش ور ۳2 ۰ تک اه یه و 5 ما نت۳ رخ با 1 که دم انز ایا نادیز و و ل دیس یه هوا تک ۰ ها ی اپ ۳ 3 ی طب هی نا مد 4 | در 0 ار ۹ را و را هیات و یک و وا اچ در یک ور رگ او وا را یا اوج ۱ رد یر ی او وا یو هک کیو ا ی ان و هدع ۵ ی ان رو ۴ امش ور را و رای ار با سا دبک وس ام را یی ۸ ام اک و کی ان ود وی ی و ۳2 رش مد و یط 7 یک ان ار ۷ و ی یس سر وا ها کر هو ایر و ی ام ور و ی نیم و دیس هیچ و را وا ارش و ات ار 9 هر یا لا گنر2 سیم ۳ وت بر وا مه 1 . ۱۳ 2 سا و اش امه ای ی کچ 2 یود ۵ ژ 8 5 دوم یی چپ ان را یک کن کو اه نا را ۰ سو نر بو رک راک 1 هی راد تماشا (سه کم ۵ س هه یک ال 2 0 ند رال ده ۹ ق ۸4 با یی : ی تست مورک 0 ان کر ار اه هو ۰ ی ود با ی ای رک ای هد یر یا هی ۴۰ زک سا و 1 اور ری ی با رس 1۹ ی سا ار وا 8 بای را ۲۷ ۰ ۰ ی ی کنو یاک وا ار بو را رل تسوت : ی ۳ ی ی ۹ از کس 9 هوم دو اد گن را 0 دل هوش 5 اپ 7 کر رک ۸ ید هر هل 4 ۰ ای جای ۳ رب ۳ هل موی موی نا رقم زد 2 نه و اومد ال یا 1 ول هه ی مکعا و ور ره هود هر گز 1 دی ترا 3 هل در . : ی اپ تا سر ُ د ی شد ای را اوت ۰ هر را هیچ یر ی 1 اه یی او ها هو ۳ در ی سمت اه هر اد و ۹ هوم کر ی ۹ هل کا ۰ ۳, 2 ۴ یو ی : کی را ۱ و و ری و وا رت سوک ال ات۳ مد و مه و با و ز ور یگ بر تیه و ره و ی و ۷ ۳ وم شک ۳ راهان مج ری ی کر ۹ ها ی تسه اخا و بو وی نا و ۱ اس زو ۰ و با ‎٩‏ ۹ نا ارت ید ۹ وا او چم دا ۹ چیه < گم مس ۳ ری را ۷ که ک یا و اهر ار رو + زا وکار و وز ور 3 دص ۵ ۳ پر ترچ بو ی برد رن رگد او یس یه اد ویر یدج ۳ هو ای 1 سر لما وک دق رید وهی ۹ 0/4 ۷ ایس وم و ری نا ها [ و ۲ و 4 , 2 هه ۹ ۳ ره سا ا 7 اما ی 2 چ و 5 ۱ 4 از و ۰ ات ی و دم 1 7 ی ی مار ۰ 7۳ را مس ما 1 و اه ا 1 ۹ و و ۱ بخ یا ۳۹ ات ما مه موس نی و روص ار نو از امد 14 2 : اتوو ی را تا رسد ام 4 رو ای کار لا را اد ری ای و که کت 6 8 ار 2 ورا هو یو ای7 کر او ها ۳: قوا هب اچ خب کا ۳ هر را یا لآ ! و اه ‏ یاوسر ی ۶ از و را و ارگوو 0 و ۳ و 8 کته مد وی ی موی و ات ام ور تک مرو کی ور و اس رو مدا ی ۱ بر پا و ی ۹ نو هد .سم رس رم ی / و »۹ ۱ 1 ۱ ادا 5 ۷ ۱ که 2 ۵ ۱۴ رد : 4 هر ی . 11 کیت س وچ اساک یو ی رش هه سرا 7 ات ۳۳ ارو ۳ ماد خکمت مس موز با ممها رک پاک مور او ریس ردو اک سر 7 کج ۳ بو وا وا وا که مس و ان وا ون 2۶ وا بو سا یر را پا کی جر یا رو وه ۸ اد و ی و وال چا کت ۰ یس :۸ ۹ ی یک اه ای که 1 ر ۹ 5 و هم و ی یگ و ۱ سا هرن ۵ مار یهو تم را ون 1۲ ی 1 هری 9 و یعم را ۰ -‌ هوا وب ۳ 1 4 در هسخ 3 مو وک ال 9 جا روا 1 یک تن رز ار : و ۹ ها ده ارو و روا نس تا ۶ بو 2 هه و ی ۶ تا جک و او ۸ / ت ی 9 2 وب ناف اد رو دو اپ رج اس 1 تا سوق مر در سر هم 0 وات نا ور ۲ ات با ار ۰ 1 1 وی میا وی ۱ یک وود بو ۳ و و کی ان کل 1 ی ۳ ری پر ی 1 1 وا وم کت او اراک و فک ره و روص و اج وک وم ی وه لاک مرگ ی و ی ری ۳ اک او کی ده ان را و هد را اد هه ور و جر ی ار ایوات سم و اه ۹ ی ار ات ره 1 0 بو من دون که ها و2 وی با بدا وب یه س ۳ هر دیزی اک ی 1 ۲: ی ک اپ ار َ ی در 2 دز سا ناو یا را دم گر : زور ی اچ ی که و یا رو ام ‏[ ‎ دما رص ا !1 یاه اه 2 ۴ دعر ی 8 ۳ ۱ + ۲ و و 7 عاد: 7 ۰ 1 ل 1 اه یک امه شمه ۳ تسه ما لمع را هو ۰ ام هه ده امه 1 2 4 کر 1 مد ده ید دج رام ای رز ۸ ی ان و ۷ وت ما ه ۰ ص ۰3 ۰ ام ۶ وس ند کم ها ار وس وه ۹ سا او با یچ ض 2 ایکون ان 90 رار تا ایک ون راون ان ین ی او یه سره رزوی دید ره خی روج اور با سا ۲۳ مر ال و ار تا دا که ی رک بر ی ۲ ۰ 2 ۰ ری رگ رتاو و و و رک ها ار وس وا در ی کت امن مرک سار ایا دراد ها سک زک بر مایا بت هن وا و را زو و اب با بو اک و و رو تچ رات دیا رو رن و ره مها او ام ی هر اچ ایی امر ما را ۳ه( جم و ی و 1 مر ی رج عب و کن خم تم نهار ی سا ی هی و زور راو رک و ۴ با ی ها یا ار بای را 0 ۹ رک تا وه اک هد وگ وه کی 0 ی چا وگ گر ی و را وا ی و 5 مر یوم ۳ ۳ ام اکو هر و کو دا مر رو چا اد بواد او میا ره و ۰ اجکی یو رود چا 7 واه هس ۹ :۱ او مد خ رخ باه [ رو کم ارو ان 5 ب" ی و 1 سا رد 1 2 8 ی 2 تسش واه 1 درو چا و رخ مت ارو و ی َ 5 وی ی موم ۰ 8 ۰ ۰ یه رتم 9 بر دی ی ایک و اک ۰ و ۰ ۳ ار ۰7 مو گر سم 7 ۰ ی مگر یصلا مه ۰ او و را در نور را ۳: ی ک نک 1 5 ۰ ی ۱ 1 ب ی نورد رس وت ام و اد سا 7۳ نا مرح ۵ ی »۶ ای َ ید۱ امه ک دا 110 ی 9 تاه ۳ ۳ ,۱ و و ار مرو ام + واه و ۹ ۹ ۹۴ فد مه کر و مدای و اه سا رل ۰ ی [ سر بای دز ۳ ۳ ۲ ع ۳ و و او ۳ ه فا رامع ۵ اه 2 ولا ۵ مگ و / ری ْد من همه : پر کی و وک تزا یک ور چپ همم سگم ۰ ی خر ان وی پا دا اه تیا یم ه اه ال ۰ ود ۰ درمز رو هو هب ما ی با او ی چم د او او اس سک و اد ۵ ۸ لد رن مت هر مس وا ی 1 ی وه ۲ رل ده ۷ شرا ی ی دا + نا و رما نمی ی + ها ار اج سم ند ها نود ۹ بان مان و هک من برس بخ را ون رک ما و ورام در ال مد اور بای اج اه ان و را وا بخ اد و یو با را مد ۰ هم ا ره شا .۰" یش یگ اه نهد س تا هو ی دن یخ اور و یا کو وه ور ام ی کس ی ان رو میر زا دوو او : مگ و و موم را و وا وا نکر و ارو سس ی و ۳ و زگرد بو رک و هار 4 مهو هر 1 ۵ام گم ره ید و دیو اه اپ اه ات (شتر ما یا و اه هم ات را لا یا ی رو رخ: ۷ بو و هر ی را ال 3 ی ار هر الا اه هم یانگ رو 8 یون ۸ 1 یا گه و» اه زار هی بو او 2 ۰ 1 یک از ام هنر چهار رو ان را ی روح و و هوس سن اب یخ رپ هو ورک سارا من 2 و ویر ۵ وج هه ود جا و تچ وا < و و نو یط ونم ی او و 1 او و۹ و ۰ ی 8 او ۱ سعها ر ی وی ی تاداع ا رست اس ره کنر نی ابا با وس هم هد ایم طب مرا ی الا ی او را یو و تر او او کا ی و یا ار َ اما ۲ .. ۴۹ رگ یت 5 ۴ :. 7 ۹ 0 بتک ام ای یه ۴ تیه ۰ زد وید یو ی ۰ ۳ ی هی کی و و رک هو را و هم ود کی کل و کی و هی و ۹۹۳۴ و همه ودب یی ۸ 1 ی 0 ۰ و 9 ار خر یه و و در / را اکن اد ارو ید سر ایو سوب 1 نی اه و مه او دم کی ها هه ۳ مگ برد ۳ ۹ ۰ نی ۹ ۳ ای یی 0 ی . و اه تا , سا بس تک 45۹ ۳ تحت را اه رود اچ اور اس کز اپ ۳ مر "و دا ۹ هه اه اه پ هر او دا یا لا ی رب و اهر پیز و ۷ یکی ما ال شمه ار و :18 عون را 2 ۹ و و و کش دا یط . ی : وه 2 ۰ هر ۰۴۳+ ۸ دا ۳ ۰ ۰ اد . ری - ۰ یا ۹ ام 7 ار ۸ ی ی اس وا وا ۷ مرا ۳ ص ۷ اس وا ی ر ۴ ایو 8 ت را با وم 0 ره 4 واه یاو ی ی نا و کوب ار هر ۰ ون ۸ ری ان و میک هراد رگ ۷ وه خرن هن سل ره 9 خاک روموت رش با و ( رو یوت اد زرا وچ افد وا نوا ی امه ۹ ۹ ی ی اک از ( 1 ۹ او ۳ هب ما : هی 3 داور اد ید ری را 5 جز 0 َ ین لر ته ۹ ریون ۹ ار یا ایا هم زنا کا او با ناکراگ کام رم اج زر اس ی اه هدر ۷ جبر و گم و گر یک و او هرس اه وا ل 0 : ی ی » 0 نش هم 5 ۴ صچ اض 5 8 و دک . زه رس ی دک ۰ و فقو تشه ۰ بیط نع : ۳ دشی ی 1 پا ار ۸ ۷ ۴ 1 را یه ۳ رک ۱ نز 1 ی دم 4 2 - ۰ ۹و و ۶ 5 هر اش + تک یا اه همم : 0 ۰ 3 مه ز ای با و سا 2 ار ۱ 5 ار ۴ و اه ره 8 5 ؟ رای با هه رگ هرک 27 روا ابو پر ۰ ی عحی تازه ای ۳۸۵ که هد پیت لا وشن 1 هد ارت 5 ی ا را 1 4 ری 2 کر اس پوت پوس چا هرمز ی ۳ ۳ : ۳ و ده کی مق تیه یه ۰ ام ما و نا ۵ ۳ ۳ َ. او بارش ۰ یر او روا و ی دا ارام و او را هم هک وی در مچ ی و ی ی وط ی بان 230 2 هت اک چا وا اک وبا سس ‎٩۹۳‏ و رود و بو را نهر 2 ۹ 0 28 رد 0 نا روا وا زد 000 جوا زاس کب ایا 00 موه نّ وا 0 7 0 راهان کت کاس تا نان اسان ۳ +10 کون و تا راک بشید سل انا اتلد ( 4 یه من العف هد له ااشنره که -------- صفحهٔ بعد -------- ۹ چا ۴ وزارت راه و شهرسازی ر چم 4 مرکز تحقیقات راه, مسکن و شهرسازی ۳ میحتث سبر د شم ای ً ! ۷ یی ۵ ض ۰ طرح و اجرای تاسیسات برقی ساختمان‌ها دفتر تدوین مقررات ملی ساختمان ویرایش سوم (۱۳۹۵) -------- صفحهٔ بعد -------- ی را ی مقررات ملی ساختمان؛ [برای] وزارت راه و شهرسازی, مرکز تحقیقات راه؛ مسکن و شهرسازی. وضعیت وپراستث ویراست ۳ مشخصات نشر : تهران: مرکز تحقبقات راه» مسکن ر شهرسازی, ۱۳۹۵. فروست : مرکز تحقیقات را مسکن و شهرسازی» شماره نشر: ک- ۹۷۹۱ ۱ مقررات ملّی ساختمان اپران؛ مبحث ۱۳. شایک ۹۷۸-۹۰۰۱۱۳۱۵-۱ موضوع : ساختمان‌سازی -- صنعت و تجارت -- فوانین و مقررات -- ایران موضوع : 0ع7ا + 90اه عاوما مه ما -- و لها 1102عاکم00) موضوع : ساختمان‌ها -- تجهیزات برقی << طرح و ساختمان موضوع : 605161100 370 0عا5ع1 - ا0ع موه عزماعهاظ - فع م80۵0 موضوع : 510009 - 00 اعنتاقطم0 اصه نز065 ۰ 601 موه اواج + کومنفاند8 شناسه افزوده : فرکز تحفیفات راه» فسکن و شهرسازی شناسه افزوده : 6۶ طقفهک ۵0۵01 30۵ مقعطتا مه عصکه‌نز ,م۲۸ رده بندی کنگره ۱۳۹۵ مهم /۲ ۴0173۳۸۱ رده بندی دیوی : ۳۸۳/۵۵ شماره کنابشناسی ملی 1۹۹۲ ا / » مت بکشرازی نام کتاب: مبحث سیزدهم طرح و اجرای تاسیسات برقی ساختمان ها تهیه کننده: دفتر تدوین مقررات ملی ساختمان شماره نشر: ک- ۷۹۱ ناشر: مرکز تحقیقات راه» مسکن و شهرسازی نوبت چاپ: اول ۱۳۹۵ ویرایش سوم تبراژ: ۵۰۰۰ نسخه قطمع: وزبری لیتوگرافی. چاپ و صحانی: اداره انتشارات و چاپ مرکز تحقیقات راه» مسکن و شهرسازی شایک: ۹۷۸-۹۰۰-۱۱۳-۱۵۹-۱ 13-156-1 [-978-600 :1880 کلیه حقوق این اثر برای تهیه کننده محفوظ است. نشانی ناشر: تهران, بزرگراه شیخ فضل ا... نوری» روبروی فاز ۲ شهرک فرهنگیان. خیابان نارگل» خیابان شهید علی مروی» خیابان حکمت صندوق پستی: ۱۳۱۶۵-۱۹1۹۹ نلفن: ۸۸۲۵۵۹۶۲-۹ دورنگار: ۸۸۳۸۶۱۳۲ پست الکترونیکی :0)01013۳0.20.1۳ا0 فروش الکترونیکی: 1۲.ع2.ع7ط.طنام //:11۳] ٩۱۱۵۹9۳۱۵۵۰۱۲ -------- صفحهٔ بعد -------- به نام خدا مقررات ملّی ساختمان در تمامی کشورها قواعدی هستند که به نحوی اجرای آن‌ها توسط شهروندان الزام قانونی پیدا می‌کند. ادراک مشترک کلیه عوامل و عناصر مرتبط اعم از دولت. دولت‌های محلی. مردم و مهندسان, موجب می‌گردد که منافع ملی ناشی از حفظ و افزایش بهره‌وری از سرمایه‌گذاری‌های ملی و هم چنین حفظ جان و منافع عمومی بهره‌برداران ساختمان‌ها بر منافع سازمانی دستگاه‌های اجرایی و یا منافع دولت‌های محلی و هم چنین منافع فوری سرمایه گذاران ترجیح داده شود. بدیهی است توافق و التزام بر این دسته از منافع و خواسته‌ها در قالب برنامه توسعه نظام ملی ساخت و ساز تحقق می‌یاید. از سال ۱۳۶۶ مقررات حاکم بر جنبه‌های مهندسی و فنی ساختمان (طراحی - نظارت -اجرا)» توسط وزارت راه و شهرسازی در قالب مقررات ملی ساختمان به تدریج وضع و استفاده از آن الزامی شده است. توسعه آموزش عالی, مراکز فنی و حرفه‌ای و سازمان‌های نظام مهندسی موجب افزایش نیروی انسانی متخصص و ماهر در سطح کشور گردید و به موازات آن مقررات ملی ساختمان و استانداردها و آیین‌نامه‌های ساختمانی نیز به همت اساتید و صاحبنظران شاغل در حرفه به صورت دوره‌ای مورد بازنگری و تجدید چاپ قرار گرفته‌اند. در حال حاضر این مقررات به درجه‌ای از کمال و غنا رسیده است که به عنوان مرجع و منبع آموزشی ضمن تأمین نیاز نسبی دانشگاهیان و جامعه مهندسی کشوره سازندگان و بهره‌برداران» ابزار و مرجع کنترل لازم را برای اطمینان از کیفیت ساخت و سازها برای ناظران و بازرسان فراهم نموده است. مقایسه کیفیت ساختمان‌ها بویژه از حیث سازه‌ای در سال‌های آخیر با قبل از تدوین مقررات ملّسی ساختمان موّید تأثیر این مقررات در ارتقای کیفیت ساختمان‌ها و سیر تکاملی آن در جهت تأمین ایمنی» بهداشت. رفاه و آسایش و صرفه اقتصادی می‌باشد اما با مقایسه آمار کمی و کیفی. وضع موجود کشور با میانگین شاخص‌های جهانی فاصله قابل توجهی وجود دارد. برای جبران فاصله شاخص‌های پیش گفته شده لازم است اولاً نهادهای حاکمیتی سیاست‌گذار و برنامه‌ریز و مراجع صدور پروانه ساختارهای کنترل و نظارت را مورد بازنگری قرار داده تا سیستم پ -------- صفحهٔ بعد -------- اعمال گردد. ثانیاً سازمان‌های نظام مهندسی ساختمان. تشکل‌های حرفه‌ای دانشگاه‌ها و مراکز آموزشی و تحقیقاتی بیش از پیش در ترویج و تبیین مقررات وضع شده, الگوسازی و ارایه نمونه‌های عینی رعایت مقررات یاد شده و معرفی فن‌آوری‌های نوین و به نمایش گذاشتن مزایای آن تلاش نمایند. ثالشاً مهندسان و سازندگان که وظیفه اساسی در اعمال ضوابط و مقررات ساختمانی را در طراحی, اجرا و نظارت ساخت و سازها بر عهده دارند با به روز رسانی دانش فنی و مهارت حرفه‌ای و با تکیه بر اصل اخلاق حرفه‌ای خود نسبت به اجرای مقررات ملّی ساختمان بیش از پیش اصرار ورزیده و کارفرمایان و مالکان نیز تشویق یا ملزم به رعایت مقررات ملّی ساختمان آن شوند. همجنین مردم به عنوان بهره‌برداران نهایی می‌توانند با افزایش سطح آگاهی از حقوق خود نقش آساسی در ارتقای کیفیت از طریق افزایش مطالبات در کیفیت و بهره‌وری ساختمان‌ها و ایجاد انگیزه رقابت در آرایه ساختمان‌های با کیفیت ایفا نمایند. در خاتمه از کلیه اساتید و صاحبنظران و تدوین کنندگان که از ابتدا تاکنون در تدوین و تجدیدنظر مباحث مقررات ی ساختمان تلاش نموده و در همفکری و همکاری با این وزارت از هیچ کوششی دریغ ننموده‌اند. سپاس گزارم. همجنین برای دست اندرکاران ساخت و ساز از دستگاه‌های نظارتی و کنترلی مراجع صدور پروانه و کلیه عزیزانی که اجرای این مقررات را خدمتگزاری به میهن و مردم خویش می‌پندارند. آرزوی موفقیت و سربلندی در پیشگاه خدای متعال می‌نمایم. عباس آخوندی وزیر راه و شهرسازی 5۱۱۵۱۱۵۵۱۷ -------- صفحهٔ بعد -------- سپوی سای مرن ورارت‌رله و مر مارم هکس با سصرظ مهد مسبت ار هه انش نش دا یچست 7 ی چتاپ آقای دکتر خناچی « معاون محترم شهرسازی و معماری جناپ آقای دکتر مظلاهریان " معاین محترم مسکن و ساختمان یی آقای دکتر ایزدی -معاین سا وزیر و مدیرغامل شرت اسان و ماسازیم سک ایران جناب آقای مهندس عنظیمیان - معلون مححترم وزبر و مدیر ز زممن و جتاپ اقای مهندس فلیزاده - معاین محترم وزیر و مدیرعامل مازمان مجری ساختمان ها و تاسیسات دولتی و چناپ آقای مهندص لوبمان - مماین مجترم وزبر و مدبرعامل شرکت همران شهرهای جدید مدیران کل محنرم ادارات رله و شهرسازی روسای محترم سازمان اخلام مهندسی ساختمان استان ها ۱ چناپ آقای مهندس خندان دل - معاین محترم عمران» توسعه امور شهری و روستایی وزارت کشور چناپ آقای مهندس تایش - رییس معترم بنیاد مسکن نلاب اسلامی جناب آقای دکتر گنمیری " رییس محترم جامعه مهندسان مشاور ۱ جتاب اقای مهندس رجیی * رییس معترم شورای مرگزی سازمان نظام مهندسی ساختمان جتاب آقای مهندس خندان دل * رییس محترم سازمان شهرداری ها و دهیاری های وزارت کشور رن جتاب آقای مهندس صارمی زاده - مدیر محترم دییرخانه نشست آدواری شهرداران کاان شهرهای کشور پاسلام و لحترام پس از مد خدا و درود و صلوات بر محمد و ال مد (س) و پیرو دستور چزپر محترم راه و شیهرسازی طلّی تامه شماره ۶۱۹۴۸/۱۱۰/۰۱ مورخ ۸۸/۱۲/۰۸ در اجرای ساده ۲۳ قانون لغلام مهندسی و کتترل ساختمان مصوب سال ۱۳۷۳ پدینوسیله وبرایش سوم میحث سیز دهم مقررات ملی ساخجمان قطرح و اچرای تلسوسات برقی ساختمان‌ها» که مرلحل تپهپه تدوین و تصویب را در وزلرت راء و شبهرسازی گنرانده جهت استحضار و صدور دستهر برای جرا از تلرخ ۹۶۷۰۴۷۱۵ در کل شور توسها آن مماودت/ ادلره کل/ سازمان/ پزیاد/ شورا/ جلسمد بلاغ می گردد. زمان قضای وبرایش سال ۱۳۸۲ میت سیزدهم مقررات ملی ساختمان دوسال پسد از ری این ابلاغ خواهید برد و بنقبراین از ار ینم۹۶/۰۴/۱۵ نات ۹۷/۱۷/۱۵ استتان از هر کدام از دو ویراپانی قل الذ کر مظز شممرده خواهد شد داپلن ذکر است تسخه ای از کتاپ مذکیر پس از انمام مرلحل چاپ 0 انتهای فروردین مله سال ۱۳۹۶ ارسال خواهد شید سر , 0 مضمد شکرچی‌زاده ث -------- صفحهٔ بعد -------- هیأت تدوین‌کنندگان مبحث سیزدهم مقررات ملّی ساختمان - ویرایش سوم(۱۳۹۵) (بر اساس حروف الفبا) الف) شورای تدوین مقررات ملّی ساختمان * دکتر محمدتقی احمدی رئیس * مهندس شاپور طاحونی عضو * مهندس محمدرضا انصاری عضو ۹ مهندس بهروز علمداری میلانی عضو * دکتر حمید باقری عضو * مهندس مسعود غازی سلخشور . عضو * دکتر سعید بختیاری عضو * مهندس یونس قلی‌زاده طیار عضو دکتر حمید بدیعی عضو ۹ دکتر بهروز گتمیری عضو * دکتر ناصر بنیادی عضو * دکتر حامد مظاهریان عضو 9 مهندس محسن بهرام غفاری عضو _دکتر محمودرضا ماهری عضو * دکتر محسن تهرانی زاده عضو دکتر بهروز محمدکاری عضو مهندس سید ابراهیم دادسرشت عضو * مرحوم مهندس حشمت ا.. منصف عضو * دکتر علی اکبر رمضانیانپور عضو * مهندس نادر نجیمی شعضو دکتر محمد شکرچی‌زاده عضو * مهندس سیدرضا هاشمی عضو 9 مهندس علی‌اصغر طاهری‌بهبهانی عضو ب) اعضای کمیته تخصصی 9 مهندس یعقوب آصفی عضو دکتر احمد آلهی عضو * مهندس رحیم سلیمان آذر عضو * مهندس یونس قلی‌زاده طبار رئیس مهندس زینب شاکری کبریا ذبیر پ) دبیرخانه شورای تدوین مقررات ملّی ساختمان 8 مهندس سهیلا پاکروان معاون دفتر تدوین مقررات ملی ساختمان و دبیر شورا دکتر بهنام مهرپرور رئیس گروه تدوین مقررات ملی ساختمان 8 مهندس سیدمحمدرضا میرعبداللهی کارشناس معماری دفتر تدوین مقررات ملی ساختمان 0 -------- صفحهٔ بعد -------- مقدمه ویرایش سوم توسعه و پیشرفت فن‌آوری‌های جدید و اثر آن در صنعت ساختمان» گسترش شیوه‌ها و روش‌های جدید در مبانی و طراحی ساختمان و استفاده گسترده از سیستم‌های جدید الکتریکی, الکترونیکی, تجهیزات و دستگاه‌ها در تأسیسات برقی ساختمان‌ها و نیز منظور نمودن مفاد ویرایش‌های جدید مقررات و استانداردهای معتبرء لزوم بازنگری در ویرایش دوم (بازنگری اول- سال ۱۳۸۲) را ضروری نمود. لازم به ذکر است که کلیه پیوست‌های این مبحت الزامی بوده و رعایت آن‌ها اجباری است و همچنین در مدت اعتبار این مبحث چنانچه مقررات و استانداردها و یا ویرایش‌های جدیدی از آن‌ها به تصویب برسد.ء جانشین مقررات, استاندارد و معیارهای جدید در ویرایش جاری خواهد بود. بر این اساس تغییرات عمده در بازنگری این مبحث حاصل شد که مهمترین و عمده‌ترین سرفصل‌های آن‌ها را می‌توان به شرح زیر برشمرد. - ویرایش کلی متن, بازنگری در تعاریف» تکمیل لیست استانداردها و اصطلاحات -‏ گسترش حوزه شمول این مبحث به سیستم‌های جدید در تأسیسات برقی - بازنگری در مقررات, آیین‌نامه‌ها و استانداردها و بروزرسانی مبحث - بازنگری عمده و اضافه‌شدن بخش‌های جدید در فصل " اصول اساسی در تأسیسات برق -‏ بازنگری و تکمیل فصول اصول طراحی تأسیسات برق, نصب و برپایی و برآورد درخواست نیروی برق - بازنگری عمده و اضافه‌شدن بخش‌های جدید در فصول منابع تأمین نیروی برقء نیروی برق اضطراری و نیروی برق ایمنی - بازنگری و تکمیل فصل تابلوهای توزیع نیروء تجهیزات. وسایل حفاظت و کنترل - بازنگری عمده و اضافه‌شدن بخش‌های جدید در فصل مدارها (کابل کشی- سیم‌کشی) - بازنگری عمده در فصول تأسیسات جریان ضعیف و بروزرسانی این سیستم‌ها و اضافه نمودن بخش‌ها و سیستم‌های جدید - بازنگری و تکمیل فصل محیط‌های عادی و مخصوص -‏ بازنگری عمده و اضافه‌شدن بخش‌های جدید در فصل محیط‌های نمناک و مرطوب - بازنگری و تکمیل فصل نقشه‌ها و مدارک - بازنگری عمده و اضافه‌شدن بخش‌های جدید در پیوست ۱ مبحث. شامل سیستم‌های نیروه سیستم اتصال به زمین» سطح مقطع هادی‌های حفاظتی, حفاظتی- خنشی, هم‌بندی اصلی و اضافی, الکترودهای اتصال زمین ‏ . ۷ -‏ بازنگری و تکمیل پیوست ۲ مبحث. شامل مبانی عمومی سیستم روشنایی داخلی 3 -------- صفحهٔ بعد -------- - بازنگری و تکمیل پیوست ۲ مبحثء شامل مبانی عمومی استفاده از ضریب همزمانی - اضافه شدن پیوست ۴ به مبحث. شامل مبانی عمومی سیستم اعلام حریق اضاقه شدن پیوست .۵ به مبحث: شامل امبانی عمومی بانگ: خازن - اضافه شدن پیوست ۶ به مبحث. شامل درجه حفاظت بدنه لوازم و تجهیزات الکتریکی در برابر نفوذ رطوبت و اشیاء خارجی - اضافه شدن پیوست ۷ به مبحث. شامل حریم شبکه‌های برق - اضافه شدن پیوست ۸ به مبحث. شامل محتوای نقشه‌ها و مدارک فنی طرح تأسیسات برگی در انتها کمیته تخصصی از کلیه مهندسان, سازمان‌های نظام مهندسی ساختمان استان‌ها و صاحب‌نظران که نظرات و پیشنهادات خود را ارائه نموده‌اند. صمیمانه تشکر و قدردانی می‌نماید. بدیهی است در صورت دریافت نظرات و پیشنهادات جدید دیگر, کمیته تخصصی آن‌ها را حفظ و مجدداً مورد بررسی قرار داده و در ویرایش جدید. مورد بهره‌برداری قرار خواهد داد. کمیته تخصصی مبحث سیزدهم مقررات ملّی ساختمان ۱ ۱۳۹۵ ۱ 3 -------- صفحهٔ بعد -------- فهرست مطالب عنوان ۲-۳ کلیات ۲-۲-۳ هدف ۳-۳ اصول اساسی در تأسیسات برق ۱-۳-۳ اصول حفاظت ۲-۳-۴۳ طراحی -۳-۳‏ انتخاب تجهیزات الکتریکی ۴-۳-۳ نصب و برپایی ۵-۳-۳ آزمون‌های اولیه و کنترل ۴-۱۳ برآورد درخواست نیروی برق (تقاضا, دیماند) ۱-۳-۳ کلیات ۲-۴-۱۳ برآورد توان کل نصب شده ۴-۴-۴۳ غیر هم‌زمانی مصارف و تخمین ضریب هم‌زمانی ۵-۳ منابع تأمین نیروی برق (سرویس مشترک) ۱-۵-۳ کلیات ح ۱۳ ۱۳ ۳۱ ۳۵ ۳۶ ۳۷ ۳۹ ۳۹ ۳۹ ۳۱ ۳۱ -------- صفحهٔ بعد -------- ۲-۵-۳ تأسیسات انشعاب پرق فشارضعیف (منشعب از شبکه‌های عمومی) ۳-۵-۳ انشعاب برق فشار متوسط (اختصاصی) ۴-۵-۳ اتصال زمین ۵-۵-۳ نیروی برق اضطراری (برق اضطراری) ۶-۵-۳ نیروی برق ایمنی ۶-۳ تابلوهای توزیع نیروء تجهیزات. وسایل حفاظت و کنترل ۱-۶-۳ کلیات ۷-۳ مدارها (کابل کشی - سیم کشی) ۳ کلیات ۲-۷-۳ کابل و کابل کشی ۸-۳ تجهیزات سیم کشی ۱-۸-۳ کلیات ۲-۸-۳ کلیدها ۳-۸-۳ پریزها ۹-۳ تأسیسات جریان ضعیف ۱-۹-۳ کلیات ۲-۹-۳ سیستم تلفن ز -------- صفحهٔ بعد -------- ۳-۹-۳ سیستم‌های احضارء در بازکن (ارتباط صوتی و یا صوتی -- تصویری) و زنگ اخبار ۴-۹-۳ سیستم اعلامحریق ۵-۹-۳ سیستم صوتی و اعلام خطر ۶-۹-۳ سیستم آنتن مرکزی تلویزیون و ماهواره ۸-۹-۳ سیستم مدیریت هوشمند ساختمان (۵۸/۹) ۹-۹-۳ الزامات سایر سیستم‌های جریان‌ضعیف ۱۰-۳ محیط‌های عادی و محخصوص ۱-۱۰-۳ کلیات ۲-۱۰-۳ محیط‌های باشرایط عادی (محیط‌های خشک) ۳-۱۰-۴۳ محیط‌های نمناک - محیط‌های مرطوب ۴-۱۰-۲۳ حمام‌ها و دوش‌ها در منازل, هتل‌ها و نظایر آن 2-۳ استخز ۶-۱-۳ سونای خشک ۷-۱۰-۴۳ سونای بخار ۸-۱۰-۳ محیط‌های گرم ۹-۱۰-۳ محیط‌های مخصوص دیگر ۱۱-۳ محتوای نقشه‌ها ومدارک فنی طرح تأسیسات برقی ۱-۱۱-۴۳ کلیات پیوست۱- سیستم‌های نبروی برق ۱۴ ۱۰۴ ۱۵ ۱۷ ۱۸ ۱۱۵ ۱۸ ۱۱۹ ۱۱۹ ۱۳۱ ۱۲۲ ۱۳۳ ۱۳۹ ۵ ۱۳۴ ۱۳۵ ۱۳۵ ۱۳۷ ۱۳۷ ۱۳۹ -------- صفحهٔ بعد -------- پ ۱-۱ کلیات پ ۲-۱ مشخصه‌های اصلی سیستم ]1 پ ۳-۱۷ سطح مقطع هادی خنثی پ ۴-۱ سطح مقطع هادی حفاظتی, حفاظتی - خنثی پ ۵-۱ سطح مقطع هادی هم‌بندی اصلی پ ۶-۱ سطح مقطع هادی‌های هم‌بندی اضافی پ ۷-۱ هادی اتصال مین پ ۸-۱ ترمینال یا شینه اصلی اتصال زمین پ ۹-۱ مقررات اضافی مربوط به هادی‌های حفاظتی» هم‌بندی‌ها و اتصال زمین پ ۱۰-۱ الکترود زمین پیوست ۲- مبانی عمومی سیستم روشنایی داخلی پ ۱-۲ کلیات پ ۲-۲ استاندارد روشنایی داخلی پ ۲-۲ نحوه استفاده پ ۴-۲ نکات عمومی قابل توجه در طراحی سیستم روشنایی داخلی پ ۵-۲ جدول شدت روشنایی اماکن بر حسب لوکس پیوست ۳ - مبانی عمومی استفاده از ضریب همزمانی پ ۱-۲ کلیات پ ۲-۳ اصول و مبانی عمومی پ ۳-۳ حداکثر درخواست نیروی برق (تقاضاء دیماند) تأسیسات برقی ر -------- صفحهٔ بعد -------- ۰ 58 1 ۱ ۱۷ ۱ ری 8 ْد "۱ 1 و ۰ ۱ ۰ ۹۰ ۱ چ- اس ۱ ۱ ۱ ۱ ۰ ۱ 1 9 ۱ ۹ و و ِ | [ 0 و 1 1 ۱ 1 ۹ ِ ۱1 1 0 ۱ ری ۱ پ ۴-۲ مدارهای توزیع پ ۵-۳ مدارهای نهایی پیوست ۴ - مبانی عمومی سیستم اعلام حربق پ ۱-۴ کلیات پ۲-۴ سیستم‌های مرتبط با سیستم اعلام حریق پیوست ۵ - مبانی عمومی بانک خازن پیوست ۶ - درحه حفاظت بدنه لوازم و تجهیزات الکتریکی در برابر نفوذْ رطوبت و اشیاء خارجی پیوست ۷ - حریم شبکه‌های برق پ ۱-۷ کلیات پ ۲-۷ حریم شبکه برق پیوست ۸- محتوای نقشه‌ها و مدارک فنی طرح تأسیسات برقی پ ۳-۸ محتوای مدارک فنی طرح تأسیسات برقی ۱۹۱ ۱۹۱ ۱۹۳ ۱۹۳ ۱۹۸ ۳۰۱ ۳.۱ ۳۰۳ ۳.۳ ۳:۹ ۳.۹ ۳.۹ ۳۹۳ ۳۳ ۳ ۱۶ -------- صفحهٔ بعد -------- پیوست ۹- واژه نامه فارسی - انگلیسی پیوست ۱۰- مقررات و استانداردهای قابل استفاده ر ۳۱۹ ۳۲۲۳۵ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱-۳ مبانی عمومی ۱-۳ مبانی عمومی ۱-۱-۳ مراجع این مبحث مبتنی بر مقررات و استانداردهای معتبر می‌باشد. چنانچه در مصدت اعتبار این مبحث. ویرایش‌های جدیدی از مقررأت و با استانداردها به تصویب برسد. جانشین مقررات. استانداردها ۶ معیارهای مشابه در این مبحث خواهد شد. ۲-۱-۳ لوازم و تجهیزات و دستگاه‌هایی در تأسیسات برقی ساختمان‌ها قابل نصب و استفاده خواهند بود که طبق مشخصات یک یا چند استاندارد معتبر ساخته شده باشند. استفاده از هر نوع لوازم و تجهیزات غیراستاندارد اکیداً ممنوع خواهد بود. لازم به ذکر است که منظور از عبارت سازندگان و یا سازندگان معتبر در این مبحث مقررات. سازندگانی هستند که تولیدات آن‌ها طبق استانداردهای معتبر بوده و مورد تأٌیید موسسات و ادارات ذیصلاح قرار گرفته باشند. ۳-۱-۳ لیست مقررأت 8 استانداردهای قابل استفاده به قرار مندرج در پیوست شماره ۱ است. ۴-۱-۳ برای آشنایی با سیستم‌های توزیع نیرو. خلاصه‌ای از شرح مقررات ایمنی سیستم‌های نیرو در پیوست شماره ۱ آرائه شده است. مفاد و مقررات این پیوست باید مانند بقیه موارد این مبحث مراعات و طبق آن عمل شود. ۱-۴-۱-۳ سیستم الکتریکی منتخب برای کلیه ساختمان‌ها عموماً سیستم 77 از نوع 17-۳-85 یا 177-5" (پیوست شماره ۱ خواهد بود. ۲-۳-۱-۳ در همه یا جزئی از ساختمان‌هایی که به علت کار انجام شده یا به دلایل موجه دیگر, در آن‌ها از سیستم‌های نوع 17 و 77 (پیوست شماره ۱) یا روش‌های ایمنی دیگرء مانند ولتاژ خیلی پایین حفاظتی با اتصال زمین و محیط‌های با ولتاژ خیلی پایین ایمنی بدون اتصال زمین و غیره -------- صفحهٔ بعد -------- استفاده می‌شود. باید ضمن رعایت کلیات این مقررات از مقررات و آیین‌نامه‌های معتبر دیگر که در ردیف ۳-۱-۱۳ ذکر شده است استفاده شود. ۵-۱-۳ در تهیه طرح و اجرای تأسیسات برقی ساختمان‌هاء. شدت روشنایی مصنوعی برای هر نوع محیط کار باید بر اساس مقاأدبر ذکر شده در جدول شماره ب ۵-۲ («شدت روشنایی) انتخاب شود (پیوست شماره ۳+ ۶-۱-۳ در تهیه طرح تأسیسات برقی ساختمان‌ها یکی از شرایط مهم پیش‌بینی و برآورد هرچه دقیق‌تر درخواست نیروی برق (تقاضا و یا دیماند) با حداکثر توان مصرفی آن است. پیوست شماره ۳ همراه با مفاد بخش ۴-۱۳ و سایر قسمت‌های مقررات. راهنمای مفیدی برای حصول به این ۸-۱-۳ در کلیه مراحل, به خصوص مراحل اولیه طرح و اجرای کارهای ساختمانی و تأسیساتی, تأسیسات آن. وجود داشته باشد تا تبادل اطلاعات به موقع انجام شود. ۹-۱-۳ برای اطلاع از نظرات. مقررات و دستورالعمل‌های مقامات تأمین کننده سرویس‌های ساختمان و تأسیسات زیربنایی نظیر برق, تلفن, آتش‌نشانی و غیره, باید به موقع هماهنگی‌های لازم با آن مقامات ذیربط انجام شود و تماس و همکاری لازم تا خاتمه کار ادامه یابد. رعایت مقررات هر کدام از سازمان‌ها و یا شرکت‌های مذکور و خصوصاً رعایت قانون حریم شبکه‌های برق اجباری است (پیوست شماره ۷( ۱۰-۱-۱۳ کلیه پیوست‌های این مبحخت الزامی بوده و رعایت آن‌ها اجباری است. ۱۱-۱-۱۳ برای دسترسی به ترجمه انگلیسی اصطلاحات در متن مبحث باید به پیوست شماره ۹ رجوع شود. ۲ -------- صفحهٔ بعد -------- ۲-۳ کلیات ۲-۳ کلیات ۱-۲-۳ دامنه کاربرد ۱-۱-۲-۳ تأسیسات برقی ساختمان‌های مربوط به کاربری‌های زیرء که از سیستم نیروی 177 (پیوست شماره ۱) استفاده خواهند کرد. باید با رعایت مفاد این مقررات و سایر مباحث مقررات ملّی ساختمان و نیز آیین‌نامه‌ها و استانداردهای ذکر شده در ردیف ۳-۱-۱۳ اجرا شوند: الف) مسکونی ب) تجاری پ) آداری ت) درمانی ثُ) آموزشی ج) عمومی چ) صنعتی ح) نمایشگاه‌های دائمی و موقت؛ پارک‌های تفریحی» کارگاه‌های ساختمانی خ) کشاورزی و دامداری د) هرگونه ساختمانی که مقررات مخصوصی برای تأسیسات برقی آن وضع نشده باشد ذ) ساختمان‌های ویژه حیاتیء بسیار زیاد حساس و زیاد مهم که نمونه‌های آن‌ها مشخصاً در مبحث ۱ مقررات ملّی ساختمان آمده است. ۲-۱-۲-۳ این مقررات موارد زیر را در برمی گیرد: الف) تأسیسات سیم‌کشی سیستم‌های جریان متناوب با ولتاژٌ تا ۱۰۰۰ ولت موْثر ب) تأسیسات سیم‌کشی سیستم‌های جریان متناوب با ولتاژ بیش از ۱۰۰۰ ولت موثر (به جز سیم‌کشی داخلی دستگاه‌ها)» که از شیستم‌های فشار ضعیفاتا ۱۶۰۶ ولت تغذیه می‌کنند. مانند چراغ‌های تخلیه الکتریکی در گازها -------- صفحهٔ بعد -------- تبصره: در این مقررات سیستم‌های جریان متناوب با ولتاژ ۲۰۰۱۱ و ۳۳ کیلوولت. فشار متوسط و ولتازهای ۶۳ کیلوولت و بالاتر فشارقوی نامیده می‌شود. پ) تأسیسات سیم‌کشی کلیه سیستم‌های مربوط به لوازم و دستگاه‌هایی که مقررات خاصی برای آن‌ها وضع نشده باشد. ت) تأسیسات سیم‌کشی و کابل کشی سیستم‌های جریان ضعیف ثابت وسایل ارتباطی, انتقال علائم و فرمان و مشابه آن‌ها به استثنای سیم‌کشی‌های داخلی دستگاه‌ها تبصره: در طراحی و اجرای شبکه فشار متوسط و فشار قوی (شبکه شهری). آیین‌نامه‌هاء استانداردها و دستورالعمل‌های شرکت برق ردیف ۱۱-۵-۱۳ معتبر و نافدذ می‌باشد. ۴-۱-۳-۳ این مقررات موارد زیر را در بر نمی‌گیرد: الف) تأسیسات صاعقه‌گیر ساختمان‌ها ب) مواردی که برای آن مقررات خاص وضع شده باشد (از قبیل پُست‌های برق فشارقوی؛ پالایشگاه‌های نفت و گاز, تأسیسات خاص نظامی و غیره). ۲-۲-۳ هدف هدف از تدوین این مقررات تأمین ایمنی افراد و نیز سلامت ساختمان, سلامت تأسیسات. تجهیزات و محتویات آن, آسایش ساکنین و در عین حال ایجاد شرایطی است که در آن تجهیزات و دستگاه‌های مورد استفاده به نحوی صحیح و رضایت‌بخش کار کنند. ۳-۲-۳ تعاریف عمومی در این مقررات اصطلاحاتی با تعاریف زیر ارائه شده‌اند: ۱-۳-۲-۳ انواع سیستم اتصال زمین اتصال زمین برای حفاظت جان انسان و حیوان. تأمین شرایط کارکرد صحیح تأسیسات برقی و حفاظت سیستم‌های آن و غیره بکار می‌رود و شامل انواع زیر است: پ) سیستم اتصال زمین عملیاتی ت) سیستم اتصال زمین صاعقه گیر ای -------- صفحهٔ بعد -------- ۲-۳ کلیات ۲-۳-۲-۳ تجهیرزات الکتر یکی وسایل, لوازم» دستگاه‌ها و مصالحی‌اند که برای تولید. انتقال, توزیع یا مصرف آنرژی الکتریکی به کار مصالح و لوازم سیستم‌های سیم‌کشی و دستگاه‌های مصرف‌کننده انرژی الکتریکی» لوازم و تجهیزات سیستم‌های جریان ضعیف و سیستم‌های انتقال اطلاعات داده و غیره. ۳-۳-۲-۳ تأسیسات برقی ۴-۳-۲-۳ تحهیزات الکتریکی دستی تجهیزاتی هستند قابل حمل که در هنگام استفاده عادی در دست گرفته می‌شوند و در آن‌ها مو‌تورء در صورتی که وجود داشته باشد قسمتی جدا نشدنی از تجهیزات را تشکیل می‌دهد. ۵-۳-۲-۳ تجهیرات الکتر یکی نصب ثابت تجهیزاتی هستند که به نگهدارنده‌هایی محکم شده باشند یا به نحوی دیگر در محل معینی محکم 9 ثابت شده باشند. ۶-۳-۲-۳ مدار (مدار الکتریکی در تأسیسات) شده باشد. ۷-۳-۲-۳ الکترود زمین یک قطعه یا قسمت هادی یا گروهی متشکل از قطعات هادی که در تماس مستقیم و مدفون در زمین بوده و با آن اتصال الکتریکی برقرار می‌کند. ۸-۳-۲-۳ الکترودهای زمین مستقل از نظر الکتریکی. الکترود زمین مستقل الکترودهایی هستند که فاصله آن‌ها از همدیگر به قدری است که در صورت عبور حداکثر جریان از یکی از آن‌هاء پتانسیل (گرادیان ولتاژ) سایر الکترودها به ۵ -------- صفحهٔ بعد -------- مبحث سیز دهم ۹-۳-۲-۳ زمین (جرم کلی زمین) جرم هادی زمین است که پتانسیل همه نقاط آن به طور قراردادی برابر صفر انتخاب می‌شود. جرم کلی زمین را می‌توان دارای خواص زیر دانست: ۱ الف) آن را مانند شینه‌ای با مقطع بزرگ فرض کرد که مقاومت بین هر دو نقطه آن عملا نزدیک به صفر است. ب) وصل شدن به جرم کلی زمین تنها از راه الکترود زمین امکان‌پذیر است. پ) اتصال الکترود زمین به جرم کلی زمین همیشه همراه با مقاومتی است که همان مقاومت اتصال به زمین و یا مقاومت الکترود زمین و یا بطور خلاصه مقاومت زمین است. ۱-۳-۲-۳ بدنه هادی (دستگاه‌ها و تجهیزات الگتریکی) بدنه‌های هادی (فلزی) مربوط بد دستگاه‌ها ۳ تحهیزات الگتریکی که می‌توان آن‌ها را لمس نمود و بطور عادی برقدار نیستند اما در حالت وجود اتصالی» ممکن است برقدار شوند. ۱-۳-۲-۳ قسمت‌های هادی بیگانه و یا بدنه‌های هادی بیگانه قسمت‌های هادی‌ای است که جزء تأسیسات الکتریکی نمی‌باشد ولی قادر است پتانسیلی را که معمولاً پتانسیل زمین است در معرض تماس قرار دهد و در اثر بروز اتصالی برقدار گردد. قسمت‌ها و یا بدنه هادی بیگانه از جمله عبارتند از: الف) اسکلت فلزی و قسمت‌های فلزی ساختمان‌ها ب) لوله‌های فلزی گاز, آب. تأسیسات برودتی و حرارتی و سایر سیستم‌های تأسیسات مکانیکی و کلیه لوازم دیگر غیربرقی که ممکن است در اثر بروز اتصال الکتریکی برقدار شوند. (مانند رادیاتورهایی که متصل به لوله‌های فلزی تأسیسات حرارتی هستند و غیره) پ) کف‌ها و دیوارهای غیر عایق ۱۲-۳-۲-۳ هادی‌های برق‌دار شر سیم یا هادی دیگری که با نیت برقدار شدن آن در بهره‌برداری عادی مورد استفاده قرار می‌گیرد و شامل هادی خنثی نیز می‌باشد ولی بطور قراردادی هادی مشترک حفاظتی - خنشی (0۳۸) را شامل نمی‌شود. ۱۳-۳-۲-۳هادی خنثی (8۲) 17 2 ی ۸ 1 هادی‌ای است که به نقطه خنثی سیستم نیرو وصل بوده و می‌توان در انتقال انرژی الکتریکی از آن استفاده کرد. ٩۲۱۱۵9۳۱۵۵۱۰۷۲ -------- صفحهٔ بعد -------- ۲-۳ کلیات ۱۴۶-۳-۲-۳ هادی حفاظتی (: ۳7) هادی حفاظتی (8). که برای حفاظت در برابر برق گرفتگی لازم می‌باشد و هریک از اجزای زیر را از نظر الکتریکی به هم وصل می‌کند: الف) بدنه‌های هادی ب) ترمینال اصلی اتصال زمین پ‌( نقطه زمین شده منبع تغذیه ۱۵-۳-۲-۳ هادی مشترک حفاظلتی - خنشی ([۳۳: ۸) هادی‌ای است زمین شده که به صورت اشتراکی هر دو وظیفه هادی‌های حفاظتی (]۳) و خنشی (2۷7) را انجام دهد. ۱۶-۳-۲-۳ هادی هم‌بندی برای هم‌ولتاژ کردن هادی حفاظتی‌ای است که هم‌یندی برای هم‌ولتاژ کردن را تضمین می‌کند. ۱۷-۳-۲-۳ هم‌بندی برای هم‌ولتاژ کردن برقراری اتصال هادی بین کلیه اجزای فلزی است که پتانسیل بدنه‌های هادی و قسمت‌های هادی بیگانه مختلف را اساسا به یک سطح ولتاژ می‌آورد. ۱۸-۳-۲-۳ ترمینال یا شینه اصلی اتصال زمین ترمینال یا شینه‌ای است که برای اتصال هادی‌های حفاظتی (۳5). هادی خنشی (7). هادی‌های حفاظتی- خنثی (۳۴/۷)» هادی‌های هم‌بندی اصلی برای هم‌ولتا ژکردن, هادی‌های هم‌بندی سیستم اتصال زمین صاعقه گیر و سیستم اتصال زمین عملیاتی (در صورت وجود آن‌ها) پیش‌بینی و نصب می‌شود. ۹-۳-۲-۳ ۱ مقاومت کل اتصال زمین (مقاومت کل زمین) مقاومت بین ترمینال اصلی اتصال زمین و جرم کلی زمین است. ۲-۳-۲-۳ جریان مجاز (جریان مجاز حرارتی یا جریان اسمی یک هادی) حداکثر جریانی است که بطور مداوم در شرایط تعیین شده. بدون اینکه دمای وضعیت تعادل یک هادی از میزان معینی تجاوز نمایدء می‌تواند از آن عبور کند. ۱۵۵۱.۷۲ ان 1۵ ا5 -------- صفحهٔ بعد -------- مبحث سیزدهم در مورد هادی‌ها (سیم یا کابل) جریان اسمی همان جریان مجاز حرارتی است. ۲۱-۳-۲-۳ جریان اضاقه بار (یک مدار) اضافه جریانی است که علاوه بر جریان اسمی در مداری برقرار می‌شود که از نظر الکتریکی آسیب تدیده باشد. ۲۳-۳-۲۳ جریان اتصال کوتاه سیستم نیرو و هادی حفاظتی که در شرایط عادی دارای اختلاف پتانسیل می‌باشند. ایجاد شود. ۳-۳-۲-۳ ۲ اضافه جربان هرجریانی که بیش از جریان اسمی باشد. ۲۴-۳-۲۳ حریان باقیمانده این جریان جمع برداری مقادیر لحظه‌ای جریان‌هایی است که از همه هادی‌های برقدار یک مدار معین در یک نقطه از تأسیسات برقی عبور می‌کند. این جریان را گاهی به اشتباه (جریان به زمین و یا جریان نشت به زمین) نیز خوانده‌اند. ۲۵-۳-۲۳ جریان برق گرفتگی موجب برق‌گرفتگی شود. ۲۶-۳-۲-۴۳ جریان نشتی جریانی است که بین مداری که از نظر الکتریکی سیب ندیده است با زمین یابدنه‌های هادی که به صورت طبیعی در مدار موجود می‌باشد. ۲-۳- ۲۷-۳ برق‌گرفتگی پدیده‌ای است مربوط به آسیب‌های عضلاتی که در نتیجه عبور جریان الکتریکی از بدن انسان یا حیوان به وجود می‌آید. -------- صفحهٔ بعد -------- ۲-۳ کلیات ۲۸-۳-۲۳ تماس مستقیم ۲۹-۳-۲-۳ تماس غیر مستقیم تماس اشخاص و حیوانات با بدنه‌های هادی‌ای است که در شرایط بروز اتصالیء برقدار شده‌اند. ۳۰-۳-۲۳ فیوز وسیله‌ای است که اگر شدت جریان آن از مقدار تعیین شده در مدت زمان معین بیشتر شوده از طریق ذوب یک با چند المان خوده مداری را که در آن قرار گرفته است باز می‌کند. ۳۱-۳-۲۳ کلید جداکننده (ایزولاتور- مجزا کننده) یک وسیله مکانیکی قطع و وصل است که در حالت قطعء فاصله جدایی لازم را بین کنتاکت‌ها به وجود می‌آورد. کلید جداکننده قادر است فقط هنگامی یک مدار را قطع یا وصل کند که جریان‌های قابل اغماض برقرار شده یا قطع شوند و یا تغییر قابل ملاحظه‌ای بین ولتاژ دو سر هر یک از قطب‌های کلید جداکننده ایجاد نشود. همجنین کلید جداکننده می‌تواند جریان‌هایی را در شرایط عادی از مدار عبور دهد و برای زمانی مشخص جریان‌هایی را در شرایط غیر عادی مانند اتصال کوتاه تحمل کند. ۳۲-۳-۲۳ کلید جداکننده زیر بار (کلید ایزولاتور زیر بار) کلیذی است که هر دو خاصیت مربوط به کلیدهای جداکننده و قطع بار را دار باشد. ۳۳-۳-۲۳ کلید فیوز جداکننده کلید جداکننده‌ای است که در آن فشنگ فیوز و یا نگهدار (پایه) فیوز همراه با فشنگ فیوز, کنتاکت‌های متحرک کلید جداکننده را تشکیل می‌دهد (کلید فیوز چاقویی بدون محفظه جرقه‌گیر). ۳۴-۳-۲-۳ کلید فیوز قطع بار کلید قطع باری است که در آن فشنگ فیوز و یانگهدار (پایه) فیوز همراه با فشنگ فیوز: کنتاکت‌های متحرک کلید قطع بار را تشکیل می‌دهد (کلید فیوز چاقویی با محفظه چرقه‌گیر). -------- صفحهٔ بعد -------- نس مبحت سبزدهم ۵-۳-۲-۳ کلید قطع بار یک وسیله مکانیکی قطع و وصل است که قادر به وصل, عبوردادن و قطع جریان برق مدار در شرایط عادی می‌باشد. شرایط عادی ممکن است شامل وضعیتی با اضافه بارهای مشخص باشد و همینطور برای زمانی مشخص جریان‌هایی را در شرایط غیر عادی مدار مانند اتصالکوتاه تحمل کند. ۲۶-۳-۲-۳ کلید فیوز جداکننده و قطع بار کلید فیوزی است که هر دو خاصیت مربوط به کلید فیوزهای جداکننده و قطع بار را دار باشد (کلید فیوز با بدنه نوع بسته و با محفظه جرقه‌گیر). ۳۷-۳-۲۳ کلید خودکار (کلید اتوماتیک) وسیله مکانیکی قطع و وصل خودکار جریان است که قادر است در شرایط عادی مدار» جریان‌هایی را وصل یا قطع کند و یا از خود عبور دهد و در شرایط مشخص ولی غیرعادی مدار مانند اتصال کوتاه. جریان‌هایی را وصل و قطع کند یا به مدتی کوتاه از خود عبور دهد. این نوع کلید مجهز به وسایلی است که می‌تواند جریان‌های غیرعادی (اضافه بارء اتصال کوتاه) را به طور خودکار قطع کند. ۸-۳-۲-۳ ۳ کلید خودکار (کلید اتوماتیک) محدودکننده جربان اتصال کوتاه کلید خودکاری است که در برابر عبور جریان‌های بسیار بالاء سریع عمل کرده و در زمانی کوتاه‌تر از یک‌چهارم تناوب جریان, قبل از آنکه شدت جریان احتمالی به حداکثر خود برسد. جریان را قطع و ۹-۳-۲-۳ ۳ ولتاز تماس الف) از این اصطلاح فقط در ارتباط با حفاظت در برابر تماس غیرمستقیم استفاده می‌شود. قسمت‌ها است. به مقداری قابل ملاحظه تحت تاثیر قرار گیرد. ۴۰-۳-۲۳ قطعاتی که در آن واحد در دسترس‌اند هادی‌ها یا اجزایی از هادی هستند که همزمان توسط یک شخصٍ, با یک حیوان, قابل لمس باشند. قطعات زیر ممکن است در آن واحد در دسترس باشند؛ ۱۰ -------- صفحهٔ بعد -------- ۲-۳ کلیات الف) قسمت‌های برقدار ب) بدنه‌های هادی ت) هادی‌های حفاظتی ث) الکترودهای زمین ۴۱-۳-۲۳ دسترس منطقه‌ای است که حدود آن از سطح محل فعالیت یا رفت و آمد عادی افراد بدون هرگونه کمک رد رم ۳ 1 ۳ و 250 و ال 22 7 مر ی 1 ک12 ۶ رام 5 رض 0.75 ۵ 0.75 دید از کنار دید از جلو حد دس ررور یزور و زو زرم ور ر و : 5 : رل ۰ 1 ۰ : ی افراد برروی آن قرار گیرند ی را دید از بالا شکل ۴۱-۳-۲-۱۳ طرحواره نمایش منطقه دسترس ۴۲-۳-۲-۳ حد گذشت مقادیر مرزی پارامترهای الکتریکی که عبور از آن‌ها مجاز نمی‌باشد. ۷۳ ۱۱ .5۱1۵0۱۵۵۱ سا سس ی -------- صفحهٔ بعد -------- ۷ 7 ید3 -------- صفحهٔ بعد -------- ۳-۳ اصول اساسی در تأسیسات برق ۳-۳ اصول اساسی در تأسیسات برق ۱-۳-۳ اصول حفاظت ۱-۱-۳-۳ کلیات هدف از مقررات ذکر شده در این بخش, تضمین ایمنی افرادء حیوانات و سلامت ساختمان‌ها و محتویات و تجهیزات آن در مقابل خطرات و خسارات احتمالی ناشی از استفاده عادی از تأسیسات برقی است. در تأسیسات برقی دو عامل عمده خطر به قرار زیر وجود دارد: الف) جریان‌های برق گرفتگی ب) دماهای زیاد که ممکن است منجر به ایجاد سوختگی‌ها .آتش‌سوزی‌ها و دیگر صدمات شود ۲-۱-۳-۳ حفاظت در برابر تماس مستقیم اشخاص و حیوانات باید در مقابل خطرات ناشی از احتمال تماس با قسمت‌های برقدار تأسیسات برقی حفاظت شوند. این حفاظت ممکن است با یکی از روش‌های زیر تأمین شود: الف) جلوگیری از عبور جریان از بدن اشخاص یا حیوانات ب) حفاظت با استفاده از عایق‌بندی قسمت‌های برقدار قابل دسترس پ) حفاظت با استفاده از حصارکشی یا ایجاد موانع و یا استفاده از محفظه‌ها ت) حفاظت با استقرار در خارج از محدوده دسترس (ردیف ۴۱-۳-۲-۱۳) ث) محدود کردن جریانی که ممکن است از بدن عبور کند به میزانی کمتر از جریان برق گرفتگی ج) استفاده از کلید جریان باقی‌مانده (11۴70) به عنوان حفاظت اضافی چ) استفاده از منابع تغذیه با ولتاژ ایمنی خیلی پایین (۰۳۳1۷ 7۳1۷ 51,۷) مطابق استاندارد 1۳6۴36 ۱۳ -------- صفحهٔ بعد -------- مبحث سیردهم ۳-۱-۳-۳ حفاظت در برآابر تماس غیر مستقیم اشخاص و حیوانات باید در مقابل خطرات احتمالی ناشی از تماس با بدنه‌های هادی. حفاخلت شوند. این حفاظت ممکن است به یکی از روش‌های زیر تأمین شود: الف) جلوگیری از عبور جریان اتصالی از بدن اشخاص با حیوانات ب) محدود کردن جریان اتصالی که ممکن است از بدن عبور کند به میزان کمتر از جریان برقگرفتگی پ) حفاظت با استفاده از هادی حفاظتی و قطع خودکار مدار تفذیه, به محض بروز نقصی که ممکن است به عبور جریان از بدن که در تماس با بدنه هادی است. منجر شود. در موقعی که این جریان مساوی یا بیشتر از جریان برق‌گرفتگی است. ت) حفاظت بدون استفاده از هادی حفاظتی و قطع خودکار مدار تغذیه شامل موآرد زیر: - حفاظت با استفاده از تجهیزات کلاس عایق‌بندی ا] (عایق‌بندی دوبل دارای عایق اولیه و ثأنویه) - حفاظت با استفاده از تجهیزات کلاس عایق‌بندی آ]] (با ولتاژ ایمنی خیلی پایین ۳۳1۷ ۷ 51۷) مطابق استاندارد 60536 ۳0] - حفاظت با استفاده از هم‌بندی همولتاژکننده بدون اتصال زمین - حفاظت با استفاده از محیط‌های عایق - حفاظت با استفاده از جدایی الکتریکی (ترانسفورماتور ایزوله. سیستم آ]]) ۴-۱-۳-۳ حفاظطت در برابر هر دونوع تماس مستقیم و غیرمستقیم یکی از روش‌هایی که قادر به تأمین ایمنی هم در برابر تماس مستقیم و هم در برابر تماس غیرمستقیم است. استفاده از ولتاژز خیلی پایین می‌باشد که در تأسیسات محیط‌های خاص از قبیل این سیستم شامل سه نوع ولتاژ خیلی پایین است که شرح خلاصه شرایط و مدارهای این سیستم‌ها در جدول شماره ۴-۱-۳-۳ ذکر شده است. ۱۴ -------- صفحهٔ بعد -------- ۳-۳ اصول اساسی در تأسیسات برق جدول ۴-۱-۳-۱۳ سیستم‌های ولتاژهای خیلی پایین (557۷, 331,1, ۷ن۳1) , ترانسفورمانور مجزاکننده ایمن یا منبع ایمن معادل ۱ 5۷ آن. مدارهای با جدایی حفاظتی ۳۳ ۳۳۷ رابطه مدارهای سیستم و بدنه هادی با زمین مدارها بدون انصال به زمین می‌باشند. بدنه‌های هادی نباید دانسته به زمین اتصال داده شوندد از مدارهای با اتصال به زمین می‌توان استفاده گرد. بدنه‌های هادی می‌توانند به ززمین وصل باشند. 1 از مدارهای با اتصال به زمین می‌توان استفاده کرد بدنه‌های | هادی باید به هادی حفانلنی مدار اولیه وصل شوند. وصل هادی حفاظتی مدارهای ۳۳1-۷ به زمین مجاز می‌باشد. آن, مدارهای با جدایی حفاظتی _ منابع تغذیه ابمن نیستند و ایمن بودن آن‌ها الزامی ولتاژ خیلی پایین ایمنی ۷ > ع6ع ما۷۵ ۳۵۵۲۱۵۶ باکدد ولتاژ خیلی پایین حفاظتی ۷ عع ۷۵/۵ 1۵۶ ۳۳۷۵ ۳۲۵۵۵۷۵ ولتاژ خیلی پایین عملیاتی ۷ * ۷۵۱۵86 م1[ ۳۵ ۳۰۶۵ ۵-۱-۳-۳ حفاظت با استفاده از 8۳:1۷ و ۳۳:1۷ در موارد زیر حفاظت در برابر برق‌گرفتگی انجام شده به حساب می‌آید: الف) ولتاژ آسمی سیستم نباید از مقادیری که در باند یک استاندارد 60449 ۳۳] تعیین گردیده ب) منبع ولتاژ یکی از منابع ذکرشده برای منابع 581.۷ (بدون اتصال زمین) و یا منابع ۳۴,۷ (با تبصره: اگر در منبع تغذیه سیستم‌های مذکور بخش ولشاژ بالاتر شامل اتوترانسغورماتور یا پتانسیومتر یا وسایل الکتریکی و مانند آن‌ها باشد. مدار ولتاژ خیلی پایین ادامه مدار ولتاژ بالا به حساب آمده و حفاظت آن باید مانند قسمت با ولتاژ بالا در نظر گرفته شود. ۶-۱-۳-۳ منابع تغذیه 5۳:1,۷ (بدون اتصال زمین) در منابع تغذیه 5۳1۷ بدنه‌های هادی و مدارها بدون اتصال به زمین بوده و باید از نظر الکتریکی نیز از زمین و دیگر سیستم‌ها مجزا باشد. به این دلیل و نیز به منظور کاهش خطرات برق گرفتگی, این منابع باید طبق استانداردهای معتبر تولید شده و تجهیزات. قطعات مدارهاء لوازم و غیره باید به نحوی آنتخاب و در نظر گرفته شوند که اتصالی و سایر معایب دیگر به خود این منابع محدود گشته و قطعات هادی دیگر سیستم‌ها را تحت تاثیر قرار ندهند. این منایع شامل شش نوع است که در سه گروه به قرار زیر تقسیم می‌شوند: ۹ ۱-۶-۱-۳-۴۳ گروه اول منابع تغذیه ۷ات5 است که تغذیه آن با ولتاژ بالاتر از ولتاژ خروجی این منبع انجام می‌گیرد. این گروه شامل انواع زیر می‌باشد: ۱۵ ۱۱.ا0 ۵ ان اد -------- صفحهٔ بعد -------- مبحث سیزدهم الف) ترانسقورماتور ایمنی» که دارای سیم‌پیچی‌های مستقل اولیه جهت ولتاژ تغذیه بالاتر و سیم‌پیچی ثانویه با ولتاژ خروجی خیلی پایین ایمنی (551۷) باشد. این ترانسفورماتور باید مجهز به پرده فلزی بین سیم‌پیچی اولیه و ثانویه بوده و نیز مطابق استاندارد 61558-2-6 1۳۴2 تولید شده باشد. ب) موتور- ژنراتوره که در آن. موتور با ولتاژ بالاتر تغذیه شده و به عنوان نیروی محرکه ژنراتور با ولتاژ خروجی خیلی پایین ایمنی (551. ۷) بکار گرفته می‌شود. عایق‌بندی و درجه ایمنی این منبع باید معادل ترانسفورماتور ایمنی (بند الف فوق‌الذکر) باشد. پ) منابع تغذیه الکترونیکی که دارای حفاظت‌های لازم. قطعات و لوازم استاندارد در مدارهای داخلی بوده, بطوری‌که در اثر عیوب داخلی مقدار ولتاژ خروجی خیلی پایین ایمنی آن (581۷) افزایش نیافته و حفاظت در مقابل تماس غیرمستقیم نیز تأمین گردد. ۲-۶-۱-۳-۳ گروه دوم منابع تغذیه 5۳1۷ است که ولتاژ خروجی خیلی پایین ایمنی آن مستقل از هر گونه منبع تغذیه با ولتاژ بالاتر می‌باشد. این گروه شامل انواع منابع زیر است: الف) منابع جریان مانند باتری و یا سلول‌های خورشیدی که بطور مستقل عمل می‌نمایند. ب) دیزل ژنراتور» که در آن دیزل به عنوان نیروی محرکه ژنراتوری که دارای ولتاژ خروجی خیلی پایین ایمنی (5۴1. ۷) بوده, بکار گرفته می‌شود. ۳-۶-۱-۳-۴۳ گروه سوم منابع تغذیه 51.۷ شامل منابعی است. قابل حمل و سیار ایمن, مانند ترانسفورماتور ایمنی, موتور-ژنراتور (بندهای الف و ب ردیف ۱-۶-۱-۳-۱۳) و تجهیزاتی که با الزامات حفاظتی و مشابه با عایق‌بندی دوبل (کلاس عایق‌بندی [1]» مطابقت نماید. ۷-۱-۳-۳ منابع تغذیه ۳3۳:1,۷ (با اتصال زمین) منابع تغذیه ۳۳]۷ از نظر ساختار سیستم و آنواع مشابه منابع تغذیه 5۳1۷ بوده ولی در شرایطی مورد استفاده قرار می‌گیرد که احتمال مجزا و جدا بودن الکتریکی این سیستم از زمین و دیگر سیستم‌ها در طول بهره‌برداری قابل تأمین نباشد. در این منابع, مدارهای سیستم و بدنه هادی تجهیزاتی که در آن مورد استفاده قرار می‌گیرند. می‌توانند به زمین متصل شوند. تبصره: در منابع تغذیه خیلی پایین حفاظتی ۳۴1.۷ که تغذیه آن با ولتاژ بالاتر از ولتاژ خروجی خیلی پایین حفاظتی انجام می‌گیرد. حفاظت‌های مناسب و لازم در مدار ولتاژ بالاتر باید در نظر گرفته شود تا از بروز خطرات تماس غیرمستقیم جلوگیری و حفاظت لازم آن مدار نیز. تأمین گردد. ۱۶ -------- صفحهٔ بعد -------- ۳-۳ اصول اساسی در تأسیسات برق ۸-۱-۳-۳ الزامات عمومی برای مدارهای 5151:۷ و ۳21:۷ ۱-۸-۱-۳-۴۳ قسمت‌های برقدار مدارهای 5۳1۷و ۳۳1۷ قسمت‌های برقدار مدارهای 5۳1.۷ و ۳۳1۷ باید از نظر الکتریکی از سایر مدارها و از یکدیگرء مجزا ۲-۸-۱-۳-۳ هادی‌های مدارهای 5۳:1۷ و 8۳1۷ هادی‌های مدارهای 5۳1۷ و ۳۳1۷ باید از سایر مدارها جدا باشند. اگر انجام این کار به هنگام اجراء ممکن نباشد. باید یکی از موارد زیر مراعات شود: الف) مدارهای 5۳1-۷ و ۳۳1۷ علاوه بر عایق‌بندی اصلی از داخل یک غلاف غیرفلزی عبور کنند. ب) هادی‌های مدارهای با ولتاژزهای مختلف به کمک بک جداکننده با غلاف فلزی زمین شده از هم پ) مدارهای با ولتاژهای مختلف. می‌توانند با استفاده از رشته‌های یک کابل یا به صورت هادی‌های جمعی از داخل یک مجرا عبور داده شوند به شرطی که هادی‌های 5۳1۷ و ۳۴1۷ به صورت انفرادی یا دسته جمعی نسبت به بالاترین ولتاژ موجود در مسیرء عایق‌بندی شده باشند. ۹-۱-۳-۳ الزامات خاص مدارهای 5۳:1۷ (بدون اتصال زمین) الزامات خاص مدارهای 5۳1.۷ (بدون اتصال زمین) شامل موارد زیر است: ۱-۹-۱-۳-۳ قسمت‌های برقدار (مدارهای ,51) قسمت‌های برقدار مدارهای 5۳1.۷ نباید به زمین یا به هادی‌های حفاظتی مدارهای دیگر اتصال داده شوند. ۲-۹-۱-۳-۳ بدنه‌های هادی (مدارهای 5127,۷) بدنه‌های هادی نباید به اجزای زیر اتصال داده شوند: الف) زمین ب) هادی‌های حفاظتی با بدنه‌های هادی مدارهای دیگر پ) بدنه‌های بیگانه. به استثنای مواردی که تجهیزات الکتریکی از نظر ساختاری باید در تماس با بدنه‌های بیگانه باشتد. در این صورت باید اطمینان حاصل شود که این بدنه‌ها نخواهند توانست ولتاژهای بیش از ولتاژ موجود در شبکه تأسیسات برقی ساختمان را به خود بگیرد. ۷۷ -------- صفحهٔ بعد -------- مبحث سیزدهم ۳-۹-۱-۳-۳ حفاظت در برابر تماس مستقیم (مدارهای 5۳1۷) اگر ولتاژ اسمی از ۲۵ ولت موْثر در جریان متناوب و یا ۶۰ ولت جریان مستقیم بدون تموج تجاوز کند. حفاظت در برابر تماس مستقیم الزامی خواهد بود. حفاظت در برایر تماس مستقیم باید به یکی از دو روش زیر تأمین شود: الف) پیش‌بینی موانع یا با پوششی که درجه حفاظت (18۳) آن حداقل برابر با +1۳2 باشد. ب) دارای عایق‌بندی باشد که در برابر ولتاژ آزمونی ۵۰۰ ولت جریان متناوب موْئره حداقل یک دقیقه استقامت کند. تبصره ۱: برای محیط عادی و خشک. چنانچه ولتاژ اسمی از ۲۵ ولت موْثر در جریان متناوب یا ۶۰ ولت جریان مستقیم بدون تموج تجاوز نکند. حفاظت در برابر تماس مستقیم الزامی نمی‌باشد. تبصره ۲: رعایت مقررات برای حفاظت در برابر تماس مستقیم در محیط‌های غیرخشک از جمله حمام. دوش. استخر و یا در بعضی از محیط‌ها و شرایط دیگر. الزامی است (ردیف ۲-۳-۱۰-۱۳) و (ردیف ۱-۵-۱۰-۱۳). ۱-۱-۳-۳ الزامات خاص مدارهای ۳1,۷ (با اتصال زمین) در مواردی که مدارها دارای اتصال زمین بوده و یا داشتن منابع تغذیه ,ت51 لازم نباشد. شرایط زیر باید برگرار شود: ۱-۱۰-۱-۳-۳ حفاظت در برابر تماس مستقیم (مدارهای ۳۳1,۷) حفاظت در برابر تماس مستقیم باید به یکی از دو روش زیر تأمین شود: الف) پیش‌بینی موانع یا با پوششی که درجه حفاظت (1۳) آن حداقل برابر با 1۳2 باشد. ب) دارای عایق‌بندی باشد که در برابر ولتاژ آزمونی ۵۰۰ ولت جریان متناوب موئره یک دقیقه ۲-۱۰-۱-۳-۳ عدم لزوم حفاظت در برابر تماس مستقیم (مدارهای ۳۳:1,۷) اگر تجهیزات داخل حوزه اثر هم‌بندی برای همولتاژ کردن باشد و ولتاژ اسمی از مقادیر زیر تجاوز نکند. ایجاد حفاظت در برابر تماس مستقیم با توجه به ردیف ۱-۱۰-۱-۲-۱۳ لازم نخواهد بود: به طور معمول فقط در محیط‌های خشک مورد استفاده قرار می‌گیرند 9 انتظار نمی‌رود سطوح بزرگی از قسمت‌های برقدار با بدن تماس حاصل کند. ب) ۶ ولت موّْثر در جریان متناوب یا ۱۵ ولت جریان مستقیم بدون تموج در همه موارد دیگر. ۱۸ -------- صفحهٔ بعد -------- ۳-۳ اصول اساسی در تأسیسات برق ۱-۱-۳-۳ منابع تغذیه :17171 این سیستم با استفاده از ولتاژ شبکه تأسیسات برقی ساختمان, برای تأمین ولتاژ خیلی پایین عملیاتی مورد نیاز در شبکه‌های ارتباطات و مخابرات. سیستم‌های کنترل, سیستم‌های ابزاردقیق و غیره در صورتی مورد استفاده قرار می‌گیرد که رعایت همه مقررات مربوط به 5۳۷ و ۳۳17۷ لازم نبوده و یا رعایت نشده باشد. در این سیستم علاوه بر آلزامی نبودن شرط ایمن بودن منبع تغذیه. می‌توان از مدارهای با اتصال زمین نیز استفاده نمود. در این منابع وصل بدنه‌های هادی به هادی حفاظتی مدار اولیه الزامی بوده و نیز وصل هادی حفاظتی مدارهای ۳۳1.۷ به زمین عملیاتی» مجاز می‌باشد. علاوه بر موآارد مذکور برای اطمینان از عملکرد این منابع نسبت به حفاخلت در برآیر تماس‌های مستقیم و غیرمستقیم موارد زیر نیز باید رعایت شود: حفاظت در برابر تماس مستقیم باید با یکی از دو روش زیر انجام شود: الف) استفاده از حصار کشی‌ها یا محفظه‌هاً برای جلوگیری از تماس مستقیم ب) استفاده از عایق‌بندی که با حداقل ولتاژ آزمونی مدار اولیه مطابقت داشته باشد. در مواردی که مدارهای ۷آ۳1 قادر به تحمل این ولتاژ نباشندء عایق‌بندی بدنه‌های در دسترس تجهیزات در حین نصب باید تقویت شود تا حدی که بتواند در برابر ولتاژ آزمونی ۱۵۰۰ ولت متناوب مور استقامت کند. ۲-۱۱-۱-۳-۳ حفاظت در برابر تماس غیرمستقیم (مدارهای ۳۳:1,۷) حفاظت در برابر تماس غیرمستقیم باید با یکی از دو روش زیر انجام شود: الف) بدنه‌های هادی تجهیزات ۳۳1۷ به هادی حفاظتی مدار اولیه وصل شود به شرط اینکه یک وسیله حفاظتی در برابر تماس غیرمستقیم, منبع یا مدار تغذیه را در صورت بروز اتصالی بین فاز و بدنه قطع کند و ولتاژ تماس نیز از حدود ولتاژ قراردادی بیشتر نشود. این امر مانع وصل یکی از هادی‌های برقدار ۳۳1۷ به هادی حفاظتی مدار اولیه نخواهد شد. ب) بدنه‌های هادی تجهیزات ۴۳۳1۷ به هادی هم‌بندی هم‌ولتاژ کننده مدار اولیه که زمین نشده است» وصل شود. از این روش در مواردی استفاده می‌شود که مدار با روش حفاظتی جدایی الکتریکی, حفاظت می‌شود. تبصره: پریزها و دو شاخه‌های مدارهای 81-۷ 8۴1۷ و 31.۷ باید مخصوص هر یک از این منابع بوده و نباید قابل اتصال و استفاده در مدارهای دیگر باشد. اک اک ات ۹ کت با و ۱۹ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۲-۱-۳۳ حفاظت در برابر اثرهای حرارتی در بهره‌برداری عادی تأسیسات برقی باید طوری طراحی و اجرا شده باشد که برای مواد قابل اشتعال در اثر دماهای زیاد یا قوس الکتریکی امکان بروز هیچ نوع حریق وجود نداشته باشد. همچنین در موقع بهره‌برداری عادی از تجهیزات الکتریکی تباید هیچ نوع خطر سوختگی برای اشخاص با حیوانات وجود داشته باشد. ۱۳-۱-۳۳ حفاظت در برابر اضافه جریان اشخاص و حیوانات و همچنین وسایل و لوازم ساختمان‌ها باید در برابر صدمات و خسارات ناشی از دماهای زیاد و عوامل الکترومکانیکی که ممکن است در اثر هر اضافه جریانی در قسمت‌های برقدار به وجود آیند. حفاظت شوند. این حفاظت ممکن است به یکی از روش‌های زیر تأمین شود: الف) قطع خودکار تغذیه در موقع بروز اضافه جریان قبل از اینکه این اضافه جریان با توجه به مدت زمان برقراری آن» به مقدار خطرناک برسد. ب) محدود کردن حداکثر اضافه جریان با توجه به مدت زمان برقراری آن به میزانی که بسی‌خطر باشد. ۱۳-۱-۳۳ حفاظت در برابر حجربان‌های اتصالی هادی‌ها به جز هادی‌های برقدار و همه قطعات دیگری که برای هدایت جریان‌های اتصالی پیش‌بینی شده‌اند باید بتوانند این جریان‌ها را بدون ایجاد دماهای زیاد هدایت کنند. تبصره ۱: لازم است به جریان‌های اتصال زمین و جریان‌های نشتی توجه خاصی مبذول شود. تبصره ۲: هادی‌های برق‌دار در برابر هر نوع جریان اتصالی, از جمله جریان اتصالی که در اثر نقصی به وجود آمده باشد. باید محفوظ بماند (مشابه با ردیف ۱۳-۱-۳-۱۳). ۱۵-۱-۳۳ حفاظت اشخاص و حیوانات در برابر اضاقه ولتاژ ۱-۱۵-۱-۳-۳ اشخاص و حیوانات و همچنین وسایل, لوازم و ساختمان‌ها باید در برابر هر نوع صدمات و اثر مضری که ممکن است در نتیجه بروز اتصالی بین مدارهای با ولتاژهای مختلف ایجاد شودء محافظت شوند. ۲-۱۵-۱-۳-۳ اشخاص و حیوانات و همچنین وسایل, لوازم و ساختمان‌ها باید در برابر صدمات و خسارات تاشی از ولتازهای زیاد که ممکن است: در آثر عوامل دیکری مانند صاعقه با قطع و وصل مدارها به وجود آیند. محافظت شوند (ردیف ۱۶-۱-۳-۱۳). ۷ ٩۲۱۱۵9۳۱۵۵۰۱۲ شش سس ۳ج ور -------- صفحهٔ بعد -------- ۳-۳ اصول اساسی در تأسیسات برق ۱۶-۱-۳۳ حفاظت تأسیسات و تجهیزات در برابر اضافه ولتاژ اضافه ولتاژ گذرا در تأسیسات برق, از جمله در پُست‌های برق, تأسیسات برق فشارضعیف و همچنین اضافه ولتاز ناشی از آثرات صاعقه و یا کلیدزنی به عملکرد صحیح و سالم تجهیزات. دستگاه‌هاء اجزاء شبکه تأسیسات برق آسیب رسانده و در مواردی نیز ممکن است برای افراد خطر آفرین باشد. برای این منظور لازم است حفاظت‌ها و تمهیدات ایمنی در تأسیسات برقی به قرار زیر ۱-۱۶-۱-۳-۴۳ حفاظت در برابر اضافه ولتاژ در پُست‌های برق برای جلوگیری از اضافه ولتاژ در شبکه برق فشارضعیف به دلیل بروز اتصال زمین در تجهیزات شبکه برق فشار متوسط و اثر آن در شبکه برق فشار ضعیف. موارد زیر باید رعایت شود: الف) الکترود اتصال زمین قسمت برق فشار متوسط از الکترود اتصال زمین قسمت برق فشار ضعیف (متصل به نقطه خنثی ترانسفورماتور) مجزا و مستقل از هم اجرا گردد. که در این صورت پست برق دارای دو الکترود زمین مستقل خواهد بود (ردیف پ۶-۱۰-۱). تبصره ۱: الکترودهای اتصال زمین قسمت برق فشار متوسط و برق فشار ضعیف. هر کدام باید به ترمینال یا شینه اصلی زمین مخصوص خود وصل شوند. تبصره ۲: پیش‌بینی و اجرای الکترودهای اتصال زمین مجزا و مستقل در پُست برق, برای قسمت برق فشار متوسط و برق فشار ضعیف. یعتی دو الکترود برای هر پُست مطمئن‌تر از یک الکترود مشترک می‌باشد. ب) در صورتی که به دلایل محدودیت‌های اجرابی و یا شرایط طرح., فاصله مناسب بین دو الکترود فراهم نشود و الکترودها در حوزه ولنّاژ هم قرار گیرند و یا بدلایل وجود اجسام فلزی مدفون در محل. ایجاد دو الکترود اتصال زمین مستقل امکان‌پذیر نباشد. ایجاد الکترود مشترک برای سیستم‌های اتصال زمین برق فشار متوسط و برق فشار ضعیف الزامسی می‌گردد. در اینصورت مفاومت آلکتریکی اتصال زمین در یک الکترود مشترک برای سیستم‌های برق فشار متوسط و برق فشار ضعیف, نباید از یک اهم تجاوز کند. تبصره: در صورتی که امگان دستیابی به مقاومت یک اهم در الکترود اتصال زمین مشترک امکان‌پذیر نباشد. کلیدهای حفاظتی اتوماتیک تابلوهای فشار متوسط در پُست برق در زمان مناسب. جریان اتصالی در شبکه فشار متوسط را باید قطع کند (ردیف پ ۹-۶-۱۰-۱). ۲-۱۶-۱-۳-۴۳ حفاظت در برابر اضافه ولتاژ در تأسیسات برق فشار ضعیف برای حفاظت در مقابل اضافه ولتاژ در تأسیسات برق فشار ضعیف موارد زیر باید رعایت گردد: اس -------- صفحهٔ بعد -------- الف) برای جلوگیری از اضافه ولتا در هادی خنثی در صورت بروز اتصال بین هادی فاز و هادی خنثی, تجهیزات حفاظتی در مقابل اضافه ولتاژ باید در مدار پیش‌بینی گردد. ب) قطع هادی خنثی باعث مواج‌شدن ولتاز بین فازها و هادی خنشی شده و موجب شکست عایق‌بندی و در نتیجه سوختن لوازم و تجهیزات الکتریکی می‌شود. برای این منظور باید تمهیدات لازم برای پیشگیری از قطع هادی خنثی پیش‌بینی گردد. تبصره ۱: مسیر مجاری عبور و شرایط اجرایی مدارهای برق فشار ضعیف باید طوری در نظر گرفته شود که از احتمال اتصال تصادفی هادی فاز به سیستم اتصال زمین شبکه کامپیوتر و سیستم‌های فن‌آوری اطلاعات (17) که باعث بروز تغییرات شدید ولتاژ در آن شبکه‌ها می‌گردد. جلوگیری شود. تبصره ۲: برای حفاظت مصارف برقی سه فاز موتوری و یا سایر مصارف برقی دیگر که قطع فاز و جابجایی فاز به آن‌ها آسیب می‌رساند. بایستی از رله کنترل فاز و یا هر مکانیسم مشابه دیگری استفاده گردد. ۳-۱۶-۱-۳-۴۳ حفاظت در برابر اضافه ولتاژ ناشی از اثرات صاعقه تجهیزات. دستگاه‌ها و سیستم‌های مختلف تأسیسات برقی از جمله دستگاه‌های الکترونیکی حساس و گران قیمت. شبکه‌های کامپیوتری و سیستم‌های فن‌آوری اطلاعات (11) که امروزه در ساختمان‌های بزرگ و یا خاص بصورت گسترده مورد استفاده قرار می‌گیرند. باید در مقابل اضافه ولتاژ ناشی از اثرات صاعقه حفاظت گردند. این تجهیزات حفاظتی اصطلاحاً برقگیر حفاظتی نامیده می‌شوند که برای محدود کردن اثرات اضافه ولتاژ ناشی از صاعقه روی تأسیسات برق از جمله شبکه توزیع فیروء در تابلو ورودی برق اصلی پُست برق ساختمان و یا سایر تابلوهای برق مورد استفاده قرار می‌گیرند و دارای الزاماتی به قرار زیر می‌باشند: الف) تجهیزات برقگیر حفاظتی در صورت نیازء در اولین تابلو برق در نقطه ورودی و محل تحویل نیروی برق به ساختمان (سرویس مشترک) و یا در آولین تابلوی برق فشار ضعیف (تابلوی اصلی) در سیستم توزیع نیرو در نظر گرفته می‌شود. ب) اضافه ولتاژ ناشی از صاعقه به بعضی از دستگاه‌های الکترونیکی حساس و گرآن قیمت و با مشابه آن‌هاء آسیب رسانده و کار کرد آن‌ها را مختل می‌نماید. تابلوهای تغذیه‌کننده دستگاه‌های فوق باید علاوه بر دارا بودن سایر حفاظت‌های لازم دیگر, تجهیزات برقگیر حفاظتی مخصوص به خود را نیز داشته باشد (شکل شماره ۲-۱۶-۱-۳-۱۳). پ) تجهیزات برگگیر حفاظتی در هر تابلوی برق باید با یک برچسب مخصوص و دائسی مشخص شده باشد. ت) تجهیزات برقگیر حفاظتی بر اساس سطح و یا تراز ولشاژ حفاظت, جریان تخلیبه الکتریکی, جریان حداکثر و یا جریان ضربه و سایر مشخصات دیگر آن‌ها انتخاب می‌گردند. ۳۲ ٩۳۱۵ ‏ان‎ ۱۵۵۷. ۷۲ -------- صفحهٔ بعد -------- ۳-۳ اصول اساسی در تأسیسات برق در زرزشگتگکر شک حفاظتی از ۲/۵ کیلوولت بیشتر نمی‌باشد. ث) تجهیزات برقگیر حفاظتی در شبکه توزیع سیستم‌های نیرو باید در نقاط مشخص و مطابق شکل‌های شماره (۱:۴-۱۶-۱-۳-۱۳ تا ۴:۴-۱۶-۱-۳-۱۳). نصب شوند. 0 وسیله حفاظتی (فیوز) برفگیر حفاظتی 5۳ برقگیر حفاظتی | دستگاه ۰ بان تجهیزاتی که در مقابل اضافه ولتاز حفاضلت می‌شود. انصال زمین حفاظتی شکل ۳-۱۶-۱-۳-۱۳ طرحواره نصب وسیله حفاظتی و برقگیر حفاظتی در تابلو برق تغذیه‌کننده دستگاه و با تجهیزات ۴-۱۶-۱-۳-۴۳ محل قرارگیری وسیله حفاظتی و برقگیر حفاظطتی شکل‌های شماره (۱:۴-۱۶-۱-۳-۱۳ تا ۴:۴-۱۶-۱-۳-۱۳) نمایش داده شده است. توضیحات علائم شکل‌های ۱:۴-۱۶-۱-۳-۱۳ تا ۴:۴-۱۶-۱-۳-۱۳ به قرار زیر است: 3 ترمینال یا شینه اتصال زمین اصلی 4 برقگیر حفاظتی 5 اتصال هادی حفاظتی به برقگیر حفاظتی با گزینه‌های 58 و یا 5۳ 6: تجهیزاتی که باید محافظت شود 7 کلید حفاظتی جریان باقی‌مانده 1 وسیله حفاظتی اصلی تابلو ۸ الکترود اتصال زمین تأسیسات ۳2 وسیله حفاظتی برقگیر حفاظتی مها: الکترود اتصال زمین سیستم نیرو (به توصیه سارنده برقگیر حفاظتی) فازها * 3نآ,شآ, انا هادی خنثی - ۲ هادی حفاظتی - ۳۴ ۲۳ ٩۲۱۱۵0۱۱۵۵۱۷۲ -------- صفحهٔ بعد -------- مبحث سیزدهم ۳ سس اس سپس وب سح ون هد ساپس یب نیس 0 و یی وی این 5 2 : 8 لت اس اا لت ۳57 5 0 10 5 10 0 0 0 1 1 ۰ ٍ اه ی 50 ِ اه 5۵ سس 3 ۱ 3 ۳ شکل ۱:۴-۱۶-۱-۳-۱۳ طرحواره نصب برقگیر حفاظتی در شبکه توزیع سیستم 7۳1 یی سک و که ی و ی 1و متسه ات هت ٍ 7 72۱۱ 1 ۱ ا با رک ] اه ِ 6 ۱ اساسا 3 ۸ ۲ ۳ شکل ۲:۴-۱۶-۱-۳-۱۴ طرحواره نصب برقگیر حفاظتی در شبکه توزیع سیستم نیروی 17 با قرارگیری برقگیر حفاظتی در طرف تغذیه بار و بعد از کلید حفاظتی جریان باقی‌مانده (11۴) ۳۴ ٩۲۱۵۹9۳۱۵۵۰۱۲ -------- صفحهٔ بعد -------- ۳-۳ اصول اساسی در تأسیسات برق سییر یی واه کت اس وه 6 13 5۵ 3 شکل ۳:۴۶-۱۶-۱-۳-۱۳ طرحواره نصب برقگیر حفاظتی در شبکه توزیع سیستم نیروی 17 با قرارگیری برقگیر حفاظتی قبل از کلید حفاظتی جربان باقی‌مانده (1-).۲) ۳1 11 یا ۱ 0 712 سم 13 تسس خت- سیم 3 اساسا [ 1 ۳ را با رم اس لاساس-- ۲ و 52 6 ۱ لک فما سا 3 6 ۸ ۳۵ ٩۲۱۱۵9۳۱۵۵۰۱۲ -------- صفحهٔ بعد -------- مبحث سیردهم سر تبصره۱: در دیاگرام‌های شکل‌های شماره (۱:۴-۱۶-۱-۳-۱۳ تا ۴:۴-۱۶-۱-۳-۱۳) تجهیزاتی که باید توسط برقگیر حفاظتی محافظت شوند بطور شماتیک بصورت یک فاز نشان داده شده‌اند. تبصره ۲: محل نصب برقگیر حفاظتی در دیاگرام‌های شکل‌های شماره (۱:۴۳-۱۶-۱-۳-۱۳ تا ۴:۴-۱۶-۱-۳-۳) در تابلوی برق اصلی فشار ضعیف می‌باشد. تبصره ۳: برقگیر حفاظتی بر اساس نیاز و کاربری, در سه سطح ولتاژ تولید و ساخته می‌شوند. تبصره۴: تر کیب برقگیرهای حفاظتی 43 نمایش داده شده در شکل شماره ۳:۴-۱۶-۱-۳-۳ با ۱۷-۱-۳۳ حفاظطت در مقابل پایین بودن ولتاژ شوند. باید در مقابل کاهش ولتاز حفاظت شوند. ۱۸-۱-۳۳ حفاظت در برابر تداخل امواج الکترومغناطیسی اگر تأسیسات برقی و اجزاء آن در معرض امواج شدید الکترومغناطیسی قرار بگیرند. باید در مقابل اثرات تداخل امواج مذکور حفاظت شوند. تداخل بیش از حد امواج الکترومغناطیسی باعث اختلال در کارکرد تجهیزات مورد استفاده در 72 تأسیسات برق بخصوص تجهیزات الکترونیکی شده و به قطعات الکترونیکی نیز آسیب می‌رساند. این پدیده ممکن است بر اثر وفوع صاعفقه. قطع 9 وصل کلیدهای با آمپر بالا بخصوص در تابلوهای اصلی و نیمه اصلی, اتصال کوتاه در شبکه توزیع نیروء راه‌اندازی موتورهای با توان بالا و سایر 7 پدیده‌هایی که تداخل امواج و در نتیجه اضافه ولتاژ را در تأسیسات برق باعث می‌شوند. بوجود آید. تبصره ۱: وجود مُسیر مشترک بیش از حد مجاز در کابل‌کشی و یا سیم‌کشی شبکه توزیع نیرو با شبکه کامپیوتر و فنأوری اطلاعات (7]) و شبکه مخابرات و یا وجود هر گونه حلقه (لوپ) فلزی بزرگ در ساختمان در ظاهر شدن پدیده تداخل آمواج الکترومغناطیسی موّْثر می‌باشد. تبصره ۲: در طراحی تأسیسات برقی ساختمان‌های ویژه حیاتی و بسیار زیاد حساس, به منظور اجتناب از تداخل بیش از حد امواج الکترومغناطیسی الزامات استاندارد 61000 1۳62 رعایت گردد. همجچنین استفاده از تمهیدات لازم جهت حفالت سامانه‌های حساس الکتریکی زج الکترونیکی در ۳۶ -------- صفحهٔ بعد -------- ۳-۳ اصول اساسی در تأسیسات برق ۳۳۳ اصول اساسی در سابریا ی مقابل تهدیدات بمب‌های الکترومفناطیسی در این ساختمان‌ها توصیه می‌گردد (مبحث ۲۱ مقررات ۱-۱۸-۱-۳-۳ کاهش اثرات ناشی از تداخل امواج الکترومغناطیسی برای کاهش اثرات ناشی از تداخل امواج الکترومغفناطیسی تمهیدات و موارد زیر باید در نظر گرفته الف) پیش‌بینی برقگیر حفاظتی در تأسیسات برقی (ردیف ۳-۱۶-۱-۳-۱۳). ب) تأمین فاصله مناسب بین هادی نزولی (پایین‌رو) سیستم صاعقه‌گیر با کابل‌های شبکه توزیع نیروء کابل‌های حامل سیگنال‌های الکترونیکی و کابل‌های شبکه کامپیوتره طبق توصیه سازندگان سیستم‌های صاعقه گیر تبصره: هادی نزولی در سیستم صاعقه‌گیرء عبارت از هادیی است که صاعقه‌گیر را از طریق جعبه رسیدگی و آزمایش به الکترود اتصال زمین صاعقه‌گیر متصل می‌نماید (شکل شماره پ ۴-۸-۲-۱). پ؟( در ساختمان‌هایی که شبکه کامپیوتر و فن‌آوری اطلاعات (11) بطور گسترده مورد استفاده قرار می‌گیرد. سیستم نیرو باید از نوع 137-85 بوده و استفاده از سیستم نیروی 711-۳ در اینگونه ساختمان‌ها مجاز نمی‌باشد. ت) اگر تأسیسات برقی ساختمانی دارای سیستم نیروی 18-0 بوده و شبکه کامپیوتر و فن‌آوری اطلاعات (7]) بنا به ضرورت. بصورت گسترده در آن مورد استفاده قرار بگیرد. سیستم نیروی 181-۳ باید اصلاح و به نوع 5-/17 تبدیل گردد. ث) الکترود اتصال زمین حفاظتی. الکترود اتصال زمین عملیاتی و الکترود اتصال زمین سیستم استفاده از الکترودهای اتصال زمین مجزا از هم برای هر یک از سیستم‌های فوق» بدون هم‌بندی کردن آن‌ها مجاز نمی‌باشد (شکل شماره پ ۳-۸-۲-۱). ج) هادی‌های هم‌بندی برای هم‌ولتاژ کردن هادی اتصال زمین حفاظتی و عملیاتی هر کدام باید بصورت مستقل و مجزا از هم به ترمینال یا شینه اصلی اتصال زمین وصل گردند تا در صورت تبصره: هادی اتصال زمین صاعقه‌گیر نیز از طربق هادی هم‌بندی مربوط به خود به ترمینال با چ) چنانچه سازندگان برای تأمین شرایط و کارکرد مناسب دستگاه‌ها و تجهیزات الکترونیکی. استفاده از سیستم اتصال زمین عملیاتی را توصیه کرده باشند. هر یک از این دستگاه‌ها و تجهیزات باید از طریق یک هادی مجزا به ترمینال سیستم اتصال زمین عملیاتی وصل گردند. ۳۷ -------- صفحهٔ بعد -------- مبحث سیزدهم ح) در صورت استفاده از کابل‌های با زوج بهم تابیده و یا کابل‌های با حفاظ فلزی (شیلد) برای شبکه کامپیوتر و فن‌آوری اطلاعات (17). حفاظ فلزی کابل‌های فوق نهایتاً باید به ترمینال سیستم اتصال زمین عملیاتی وصل گردد. خ) کابل‌های شبکه توزیع نیرو (کابل کشی و یا سیم کشی نیرو) با کابل‌های سیگنال, شبکه کامپیوتر و فن‌آوری اطلاعات (7]) بدون حفاظ فلزی (شیلد)» در طول مسیر مشترک کمتر از ۳۵متر احتیاج به جداسازی ندارند (شکل شماره ۱:۱-۱۸-۱-۳-۱۳) و اگر طول مسیر مشترک بیش از ۵متر باشد. به غیر از طول مسیر ۱۵متر آخره در بقیه مسیر باید از طریق جداکننده فلزی جداسازی شوند (برای جلوگیری از القاء و یا ایجاد لوپ‌های القائی - شکل شماره ۱۸-۱-۳-۱۳- :۳( د) در آرایش و اجرای مسیرهای مشترک کابل‌های شبکه توزیع نیروء کابل‌های سیگنال, شبکه کامپیوتر و فن‌آوری اطلاعات (7]) باید موارد منعکس در شکل شماره ۳:۱-۱۸-۱-۳-۱۳. رعایت گردد. ذ) در سینی‌ها و نردبان‌های فلزی کابل‌های شبکه کامپیوتر و فن‌آوری اطلاعات (17) ضمن تأمین تداوم هدایت الکتریکی سینی‌ها و نردبان‌ها در کل مسیرء ابتدا و انتهای آن‌ها نیز باید به ترمینال یا شینه سیستم اتصال زمین وصل گردند. ر) فاصله کابل‌های شبکه کامپیوتر بدون حفاظ فلزی (شیلد) از چراغ‌های فلورسنت. بخار جیوه بخار سدیم. متال هالید (لامپ‌های تخلیه در گاز) باید حداقل ۱۳سانتی‌متر در نظر گرفته شود. ز) در صورت استفاده از سیستم ترانکینگ به عنوان مجرای عبور مشترک کابل‌های سیستم‌های فوق‌الذ کر تعداد محفظه‌های سیستم ترانکینگ باید بر اساس نوع و تعداد سیستم‌ها. کابل آن‌ها و تعداد رشته کابل‌ها که در داخل محفظه‌ها قرار می‌گیرند. تعیین گردد. ز) در صورت استفاده از ترانکینگ غیرفلزی باید به موضوع تداخل امواج الکترومغناطیسی و نیز نوع و ساختار کابل‌های شبکه کامپیوتر, تلفن و غیره توجه شده و چنانچه طول مسیر مشترک برابر و یا بیشتر از ۳۵ متر باشد. کابل‌ها باید از نوع شیلددار و یا فویل‌دار با توجه به نیاز انتخاب شوند. تبصره ۱: برای اجرای انشعابات, قطعات ارتباطی, جعبه کفی و ترانکینگ باید از تولیدات استاندارد استفاده شود. تبصره ۲: عموماً جهت کابل کشی پریزهای نرق (نرمال, اضطراری و برق بدون وقفه). کامپیوتر, تلفن و غیره در فضاهای آداری باز و غیره از سیستم ترانکینگ کفی و یا دیواری نوع فلزی ویا غیرفلزی استفاده می‌شود. لا ۳۸ را درد -------- صفحهٔ بعد -------- ۳-۳ اصول اساسی در تأسیسات برق سک یی پریزهای *- گامپیوتر و با کا اس دید یات سا دنت ماد نی را وراد ارو و و 1 وی مرو 3 نیس تکنولوژی ود اطلاعات ۲7 ۳ | در کعتر و یا هساوی طول مسیر ۳۵ متر نیا به جداسازی نیست را ام و تابلو برق تغذیه سیستم و شبکه ویا کابل برق (ثیرو) ۰.8 5 تاسیسات کابل کامپیوتر و پا تکنولوژی اطلاعات ‎ ]7‏ هب.۷ شکل ۱:۱-۱۸-۱-۳-۱۳ طرحواره مسیر مشترک کابل برق و کابل کامپیو تر با فناوری اطلاعات 11 برای طول مسیر کمتر با مساوی ۵ امتر رک شبکه ]1 کامپیوتر یا ها / الطلاعلات پرپزهای ویو یو و ۰ 1 ۲ و تابلو برق 3 وج ی برق تغذیه کامپیوتر جرج بووی وید گد رک هن هد ما مه مر شا وه ْ 9 درکفتریااری .| /7 ۱ ی : ۱ طول مسیر 1۵ مدر ۱ بخه و 1 ۱ نیاز یه جداسازی . | ۱ تاسیسات : نهست در صوهر بیش از ۲۰ متر نیاز به جدلسازی میباشده یل شش ها کایل برق ( نیرو ) تحت کابل کامهیوتر و یا تکنولوژی اطلاعات ۲1 یچ شکل ۲:۱-۱۸-1-۳-۱۳ طرحواره مسیر مجزا و مشترک کابل برق و کابل کامپیوتر یا فناوری اطلاعات ]11 برای طول مسیر بیش از ۲۵آمتر ۳۹ -------- صفحهٔ بعد -------- مبحث سیزدهم سر ی سا ات رک سینی های کابل 1 7 کابل پرق (نیرو) 0) ۱ از قبیل اعلام حریق و غیره 5 کابل شبکه کامپیوتر و با تکنولوزی چ ش فلزی سین ۱ ۱ :۱ مدارهای حالس از قبیل مدارهای 0 <روش غلط > سهنی کابل شبکه کامپیوتر و با ۱ اندازه گیری و ابزاردقیق اجرای درهم کابلها در صهنی قلزی تکنوئوزی اطلاعات (۲) 2 ی موی و موم میس درپوش فلزی سر سینی منارهای حالس از قییل آ |" طرحواره توصیه ای کابل کشی صپستم های مختلف در رک کابل / *روش صعیع > با استفاده از سینی های قلزی با و پا بدون درپوش فلزی تفکیک کابلها در سینی های فلزی برای سیستم های مخنلف شکل ۳:۱-۱۸-۱-۳-۱۳ طرحواره جداسازی کابل‌های سیستم‌های مختلف و سینی‌های مربوطه در تبصره: فاصله عمودی سینی‌های کایل در رک سینی‌ها از همدیگر در شکل شماره ۱۸-۱-۳-۱۳- ۱ حداقل برابر ۳۰ سانتی‌متر می‌باشد. ۱۹-۱-۳۳ حفاظلت در برابر قطع هادی نول در شبکه توزیع برق شهری در خصوص حفاظت تأسیسات برق به هنگام قطع نول در شبکه توزیع برق شهری و نیز برای جلوگیری از برق گرفتگی و غیره باید تمهیدات لازم. پیش‌بینی گردد. ۲۰-۱-۳۳ حفاظلت در برابر قطع انشعاب برق اصلی برای تأسیسات برقی مربوط به سیستم‌های اضطراری و ایمنی در ساختمان‌ها و همچنین موارد دیگری که قطع برق موجب بروز خسارات در بهره‌برداری از آن‌ها می‌گردد. باید تمهیدات لازم.» پیش‌بینی شود (ردیف ۳۲-۲-۲-۱۳). ۲ ۳۰ -------- صفحهٔ بعد -------- ۳-۳ اصول اساسی در تأسیسات برق ۲۱-۱-۳۳ حفاظت در برابر حرقه‌های شدید در تأسیسات برقی برای حفاظت در مقابل احتمال وقوع جرقه‌های شدید که موجب صدمات و آسیب به چشم و جسم انسان می‌گردد. باید تمهیدات لازم. پیش‌بینی شود. ۲-۳-۳ طراحی ۱-۲-۳-۳ کلیات در طراحی تأسیسات برقی باید به نکته‌های زیر توجه کرد: الف) حفاظت اشخاص, حیوانات. لوازم. وسایل و ساختمان‌ها طبق مقررات ردیف ۱-۳-۱۳ تأمین شود. ب) کارکرد صحیح تأسیسات برقی؛ مناسب با نوع استفاده‌ای که برای آن در نظر گرفته شده است تضمین شود. اطلاعات اولیه‌ای که برای طراحی لازم است. در ردیف‌های ۲-۲-۳-۱۳ تا ۵-۳-۳-۳ و شرایطی که طرح باید با آن‌ها مطابقت داشته باشد در ردیف‌های ۶-۲-۳-۱۳ تا ۱۲-۲-۳-۳ ذکر شده است. تبصره: در طراحی تأسیسات برقی موارد مرتبط در سایر مباحث مقررات ملّی ساختمان نیز باید رعایت گردد. ۲-۲-۳-۳ مشخصه‌های منبع با منابع تغذیه ۱-۲-۲-۳-۳ انواع جریان انواع جریان شامل جریان متناوب, جریان مستقیم و یا مجموعه‌ای از هر دو می باشد. ۲-۲-۳-۳-۳ انواع و تعداد هادی‌ها برای جریان متناوب نوع و تعداد هادی‌ها بشرح زیر است: الف) هادی با هادی‌های فاز ب) هادی خنثی پ) هادی حفاظتی ت) هادی حفاظتی - خنثی برای جریان مستقیم نیز هادی های معادل هادی فوق الذکر در نظر گرفته شود. ۳-۲-۲-۳-۳ مقادبر و حد گذشت‌ها مقادیر و حدگذشت‌ها شامل موارد زیر می‌باشد: ۲ الف) ولتاژ و حد گذشت‌های آن مس -------- صفحهٔ بعد -------- ب) فرکانس و حدر گذشت‌های آن پ) حداکثر مجاز شدت جریان ت) شدت جربان احتمالی اتصال کوتاه ۴-۲-۲-۳-۳ تدابیر حفاظتی شامل تدابیر حفاظتی موجود در سیستم. نظیر هادی خنثای زمین شده یا سیم وسط زمین شده. شامل مقررات مخصوص شرکت‌های تولید و توزیع‌کننده نیروی برق (شرکت برق)» می‌باشد. ۳۲-۳-۹۳ عوامل تعیین کننده برای درخواست نیرووی برق تعداد و نوع مداآرهای لازم برای روشنایی؛ پریزهای برق. تغذبه برق دستگاه‌ها و تجهیرات. سیستم‌های برودتی و حرارتی» مصارف سیستم‌های جریان ضعیف و غیره باید با توجه به شرایط زیر الف) نقاط استقرار مصرف کننده‌ها ب( بار پیش‌بینی شده برای هر کدام از مدارها پ) هر نوع شرایط اختصاصی ت) ضرایب هم‌زمانی ۴-۲-۳-۳ منابع تغذیه اضطراری در تعیین منابع تغذیه اضطراری باید موارد زیر در نظر گرفته شود: الف) نوع و مشخصات منبع تغذیه اضطراری تبصره: در سیستم جریان برق متناوب. منابع تَعذّیه برق بدون وقفه, مولد نیروی برق اضطراری و در سیستم جریان برق مستقیم. باتری و دستگاه شارژ آن جزء منابع تغذیه اضطراری محسوب ۵-۲-۳-۳ شرایط محیط هر یک از موارد و شرایط محیطی زیر و یا چند مورد از آن‌ها که در طراحی, اجرا و کارکرد تأسیسات‌برقی تاثیرگذار باشند» باید مدنظر قرار گرفته و الزامات مربوط به آن محیط در نظر گرفته شود: شش را ۳۲ -------- صفحهٔ بعد -------- ۳-۳ اصول اساسی در تأسیسات برق الف) حداکثر و حداقل دمای محیط ب) ارتفاع از سطح دریا پ) رطوبت محیط ت) محیط آلوده به گرد و غبار ث) محیط نمناک و یا با احتمال پاشش آب و یا مستغرق در آب ج) محیط با عوارض خورندگی جچ) محیط قابل انفجار و یا اشتعال ح) محیط با عوارض بار الکترواستاتیک خ) محیط در معرض آمواج شدید الکترومفناطیسی د) محیط در معرض صاعقّه ذ) محیط در معرض تابش مستقیم آفتاب ر) محیط در معرض بادهای شدید ۶-۲-۳-۳ سطح مقطع هادی‌ها سطح مقطع هادی‌ها باید باتوجه به عوامل زیر تعیین شود: الف) نوع مصرف ب) جریان مجاز هادی پ) شرایط محیط نصب هادی (ردیف ۵-۲-۳-۱۳) ت) شرایط نصب هادی‌ها ث) حداکثر دمای مجاز هادی ج) اثر هارمونیک‌ها روی هادی چ) آفت ولتاژ مجاز هادی ح) تنش‌های الکترومکانیکی که ممکن است در اثر اتصال کوتاه درآن‌ها به وجود آید خ) تنش‌های مکانیکی دیگری که ممکن است در هادی‌ها ایجاد شود د) حداکثر مقاومت ظاهری, با توجه به عملکرد وسیله حفاظتی در برابر حداقل جریان اتصال کوتاه تبصره: موارد و نکات فوق‌الذ کرء مربوط به تأمین حفاظت و کارکرد ایمن تأسیسات برقی است. ۷-۲-۳-۳ آنواع سیم‌کشی و طریقه‌های نصب آن با انتخاب نوع سیم‌کشی و طرز نصب به نکات زیر بستگی دارد: وس -------- صفحهٔ بعد -------- مبحث سیزدهم سا ی الف) شرایط محل و اجرای سیم‌کشی پ) نوع مجاری عبور سیم مانند لوله‌ها و ترانکینگ‌ها ت) قابلیت دسترسی به سیم کشی‌ها برای اشخاص و حیوانات ج) تنش‌های مکانیکی دیگری که ممکن است در حین نصب یا بهره‌برداری از تأسیسات برقی در سیم کشی‌ها به وجود آید. ۸-۳-۳-۳ تجهیزات حفاظتی ویژگی‌های تجهیزات حفاظتی باید با توجه به نوع حفاظتی که بوجود می‌آورند تعیین شود مانند آلک) اضافه جریان (اضافه بار اتصال کوتاه) ب) جریان اتصال زمین پ) اضافه ولتاز ت) ولتاژ کم و نبود ولتَار ث) مقادیری از جریان» ولتاژ و زمان؛ که باعث عملکرد وسیله حفاظتی می‌شود. باید با خصوصیات ۹-۳-۳-۳ فرمان اضطراری در مواردی‌گه در صورت بروز خطر به قطع فوری تَغذیه احتیاج باشد. وسیله قطع باید طوری نصب شود که به سادگی قابل تشخیص و به طور موّئر و سریع قابل استفاده باشد. ۱-۲-۳-۳ وسایل حداکننده وسایل جداکننده باید طوری پیش‌بینی شوند که برای انجام عملیات مربوط به تعمیرات. آزمایش‌هاء کشف و رفع معایب بتوان با آن‌ها تأسیسات برقی, مدارها یا دستگاه‌های مستقل را از مدار خارج ۱-۲-۳-۳ پیشگیری از تاثیر متقابل بین تأسیسات برقی و غیر برقی تأسیسات برقی را باید طوری در نظر گرفت که تاثیر زیان‌آور متقابل بین تأسیسات برقی و تأسیسات غیربرقی ساختمان به وجود نیاید. : ۳۴ -------- صفحهٔ بعد -------- ۳-۳ اصول اساسی در تأسیسات برق ۱۲-۲-۳۳ قابلیت دسترسی تجهیزات الکتریکی تجهیزات الکتریکی باید طوری آرایش داده شوند که در صورت لزوم» دارای امکانات زیر باشند: الف) فضای کافی برای نصب اولیه و تعویض بعدی هریک از اجزاء تجهیزات الکتریکی ب) دسترسی برای انجام عملیات مربوط به بهره‌برداری» آزمایش, بازرسی» نگهداری و تعمیرات پ) توسعه در آینده ۳-۳-۳ انتخاب تجهیزات الکتریکی ۱-۳-۳-۳ کلیات هریک از مصالح و تجهیزاتی که در تأسیسات برقی به کار می‌رود باید با مقررات و استانداردهای مربوط به آن براساس ردیف ۲-۱-۱۳ مطابقت داشته باشد. ۲-۳-۳-۳ ویژگی‌ها ویژگی‌های هریک از مصالح و تجهیزات الکتریکی انتخاب شده باید با شرایط و مشخصات تعیین شده برای تأسیسات برقی مطابقت داشته باشد (ردیف ۲-۳-۱۳) و به خصوص با مقررات زیر نیز ۱-۲-۳-۳-۴۳ ولتاژ تجهیزات الکتریکی باید برای حداکثر ولتاز مداوم تعیین شده (ولتاژز موْئر در جریان متناوب) و همچنین برای اضافه ولتاژهایی که ممکن است ایجاد شود مناسب باشد. تبصره: در مورد بعضی از تجهیزات. حداقل ولتاژی که ممکن است ایجاد شود نیز باید در نظر ۲-۲-۳-۳-۳ شدت حربان کلیه تجهیزات الکتریکی باید با توجه به حداکثر جریانی که در بهره‌برداری عادی به طور مداوم از آن‌ها عبور می‌کند (مقدار مور در جریان متناوب) و همچنین جریان غیرعادی احتمالیء جریان رأه‌اندازی و مدت زمان برقراری آن‌ها انتخاب شود. ۳- ۲-۲-۳-۳ فرکانس درصورتی که فرکانس بر روی کارکرد و ویژگی تجهیزات الکتریکی موثر باشد.ء فرکانس نامی داشته باشد. ۳۵ -------- صفحهٔ بعد -------- مبحث سیز دهم سا ۴-۲-۳-۳-۳ توان کلیه تجهیزات الکتریکی که برمبنای ویژگی‌های توان (توان موئرء توان ظاهری و یا هر دو) انتخاب ۲-۳-۳-۳ شرابط انتخاب و نصب کلیه تجهیزات الکتریکی باید طوری انتخاب شوند که بتوانند به نحوی مطمئن در مقابل آنواع تنش‌هایی که در آن‌ها به وجود می‌آیند و شرایط محیطی که در آن نصب می‌شوند یا احتمالاً در معرض آن قرار می‌گیرند ایستادگی کنند (ردیف ۵-۲-۳-۱۳). با وجود این اگر یکی از این اقلام تجهیزات الکتریکی از نظر ساختمان خود با محلی که در آن نصب می‌شود مطابقت نداشته باشد. به شرطی می‌توان از آن استفاده کرد که نوعی حفاظت اضافی برای آن پیش‌بینی شده باشد. ۴-۳-۳-۳ جلوگیری از اثرهای زیان آور و باعث اخلال در تغذیه برق چه در هنگام کار عادی و چه در هنگام قطع و وصل نشوند. در این زمینه عواملی که ممگن است مور باشند. بطور مثال,. عبارتند از: الف) ضریب توان ب) شدت جریان هجومی پ( تغییرأت شدید ولاز ت) بار نامتعادل ث) هارمونیک‌ها تبصره: در تأسیسات برقی فشار ضعیف بمنظور اصلاح ضریب توان» کاهش جریان راکتیو در شبکه توزیع و در نتیجه کاهش مقدار توان راکتیو در مقدار مصرف برق و بمنظور رعایت ضوابط و دستورالعمل‌های شرکت برق از خازن و با بانک خازن استفاده می‌شود (پیوست شماره ۵). ۱-۴-۳-۳ برای نصب تأسیسات برقی باید مجریان ذیصلاح با پروانه اشتغال به‌کار حرفه‌ای معتبر در تأسیسات برقی را به کار گرفت و از لوازم و تجهیزات مناسب استفاده کرد. ۳۶ -------- صفحهٔ بعد -------- ۳-۳ اصول اساسی در تأسیسات برق ۲-۴-۳-۳ در خلال عملیات نصب. نباید در مشخصه‌های تعیین تجهیزات آلکتریکی که شرایط استفاده از تفاوت رنگ عایق آن در محل ترمینال‌ها و در تمامی طول کابل‌ها قابل تشخیص باشند. ۴-۳-۳-۳ اتصالات بین هادی‌ها یا هادی‌ها با تجیهزات الکتریکی باید به نحوی انجام شود که ۵-۴-۳-۳ کلیه تجهیزات الکتریکی باید به نحوی نصب شوند که شرایط مورد نیاز برای کارکرد طبیعی آن‌ها تأمین شود. از جمله در سیستم خنک‌کننده آن‌ها خللی وارد نیاید. بعلاوه امکان سرویس, تعمیر و نگهداری آن براحتی فراهم باشد. ۶-۴-۳-۳ کلیه تجهیزات الکتریکی که احتمال دارد دمای زیاد یا قوس الکتریکی ایجاد کنند. باید به نحوی مستقر یا حفاظت شوند که خطر ایجاد آتش‌سوزی و اشتعال از آن‌ها رفع شده باشند. ۵-۳-۳ آزمون‌های اولیه و کنترل تأسیسات برگی را باید قبل از شروع بهره‌برداری و یا پس از هر تغییر عمده در آن مورد کنترل و آزمایش قرارداد و تنظیم‌های لازم در تجهیزات و لوازم بر اساس شرایط طرح: کارکرد آن‌ها و بهره‌برداری انجام تا نسبت به صحت کارهای آنجام شده طبق این مقررات اطمینان حاصل شود. برای این منظور لازم است آزمایش ها و کنترل های زیر انجام گیرد (استاندارد شماره 1۳0 60364-6): الف) آزمایش تداوم هادی مدارهای تأسیسات برق و برقراری هدایت الکتریکی آن‌ها ب) آزمایش مقاومت عایقی در تأسیسات برق ت) آزمایش حفاظت‌های اضافی ث) آزمایش ترتیب فازها در جریان متناوب و ولتاژهای مثبت و منفی در جریان مستقیم ج) آزمایش‌های عملیاتی تابلوهای برق. راه‌اندازها. کنترل و اینترلاک‌هاء لوازم حفاظتی و غیره شش سس یی سس ۳۷ -------- صفحهٔ بعد -------- چ) آزمایش‌های عمومی تأسیسات برق از قبیل راه‌اندازی» تنظیم و آزمایش دستگاه‌هاء تجهیزات برقی نصب ثابت. مراکز و شبگه سیستم‌های جریان ضعیف: کارکرد سیستم‌های تاسیسات برق و غیره ح( کنترل تأسسات برقی جرا شده 9 تطابق آن با نقشه‌های طرح تأسیسات برفضی ال ۲ شش هس ی ی ۳۸ ۱۵۵۱.۷ان ‎٩۳1۵ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱-۴-۳ کلیات ۱-۱-۴-۳ برای فراهم کردن مقدمات تأمین نیروی برق شر طرح (انشعاب» پست. مولد و غیره) لازم است قبل از اقدام به تهیه طرح تأسیسات برقی و در مراحل اولیه طرح حداکثر درخواست نیروی برق (تقاضاء دیماند) مورد نیاز آن را برآورد کرد. ۲-۱-۴-۳ روش صحیح تخمین حداکثر درخواست بر اساس محاسبه توان کل نصب شده و اعمال ضرایب همزمانی مناسب استوار است. به شرط آنکه تجربیات گذشته و یا اطلاعات لازم از طرح‌های مشابه که در محل بدست آمده باشد. این محاسبه را تأیید کند. پیش‌بینی حداکثر درخواست. مخصوصاً از نظر وسایل و دستگاه‌های قابل حمل, روشنایی» تعداد پریزهای نصب شده و تجهیزات سیستم‌های تأسیسات برقی و غیره, وابسته به نحوه بهره‌برداری و عرف و عادت محلی است. در پیش‌بینی حداکثر درخواست. عواملی نظیر رشد سریع کیفیت زندگی و افزایش طبیعی مصرف در طول عمر تأسیسات مدنظر قرار گرفته و حداکثر درخواست نیروی برق (تقاضاء دیماند) برآورده شده طرح در نهایت باید با مقررات و ضوابط شرکت برق هماهنگ گردد. این مقدار نیروی برق واگذاری, مبنای عقد قرارداد تأمین برق طرح خواهد بود. ۲-۴-۳ برآورد توان کل نصب شده ۱-۲-۴-۳ لازم است مبانی زیر جهت برآورد توان بر اساس نیازهای تأسیسات برقی مدنظر قرار گیرد: بود. در مراحل برآورد اولیه, این مقدار برابر توان بزرگترین لامپی است که بتوان در سرپیج آن ۳۹ ٩۲۱۵۵۳۱۵۹۵۰۱۱ -------- صفحهٔ بعد -------- مسحت سبزدهم ب) برآورد برق مدار چراغ‌های نصب ثابت و از نوع تخلیه‌ای در گاز (از قبیل لامپ‌های فلورسنت معمولی, بخارسدیم» بخارجیوه, متال‌هالید و غیره) در صورتی‌که در این چراغ‌ها از چوک ویا بالاست القایی استفاده شده باشد. برابز توان اسمی مصرفی لامپ‌های آن به اضافه مصرف چوک (بالاست القایی) می‌باشد. میزان برآورد برق این چراغ‌ها به ولت آمبر دو برابر درخواست برحسب:وات است (مصرف لامپ به اضافه مصضرف چوک :و یا بالاست القایی) پ) میزان درخواست نیروی برق چراغ‌های نصب ثابت از نوع تخلیه در گاز (بند ب فوق‌الذکر) با بالاست الکترونیکی برابر توان اسمی مصرفی لامپ به اضافه مصرف بالاست آن می‌باشد. تبصره: در انتخاب کلید حفاظتی و یا فیوز و سایر اجزاء» مدار لامپ‌های گازی, بخار جیوه: بخار سدیم و متال هالید به مقدار جریان راه‌اندازی هر یک از آن‌ها (بر اساس نوع لامپ, به هنگام وصل مدار) توجه شود. ت) برآورد برق مدار پریزهاء در مواردی که نوع لوازم و دستگاه‌هایی که از آن‌ها تغذیه خواهند شد. معلوم نباشند. از راه تخمین بار مجاز آن مدار انجام می‌گیرد. ث) برآورد برق مدار لوازم و دستگاه‌های نصب ثابت برابر توان اسمی آن‌هاء با اعمال ضرایب توان آن‌ها خواهد بود. ج) برآورد برق مدار بارهای القایی از قبیل موتور با توجه به ضریب توان آن‌ها تعیین می‌شود. ۳-۴-۳ غیر هم‌زمانی مصارف و تخمین ضریب هم‌زمانی ۱-۳-۴-۳ به دلیل وجود غیر هم‌زمانی در کارکرد تجهیزات و لوازم الکتریکی» باید برای هر گروه از بارهای مختلفء (روشنایی» پریزهای برقء دستگاه‌ها و تجهیزات سیستم‌های تأسیسات برقی و مکانیگی) از ضریب هم‌زمانی استفاده شود تا با اعمال آن‌ها در بارهای مربوط, حداکثر درخواست نیروی برق (دیماند) بدست آید. و یا آمار موجود و یا استفاده از منابع فنی یا دستورالعمل‌های معتبر دیگر می‌توان ضریب هم‌زمانی را از پیش به عنوان راهنما و بصورت تقریبی تخمین زد. ۱ ۳-۳-۴-۳ برای مبانی عمومی استفاده از ضریب هم‌زمانی به پیوست شماره ۳ مراجعه شود. ۴۰ -------- صفحهٔ بعد -------- ۵-۳ منابع تأمین نیروی برق (سروبس مشترک) ۵-۳ منابع تأمین نیروی برق (سرویس مشترک) ۱-۵-۳ کلیات ۱-۱-۵-۳ شرکت تولید. انتقال و توزیع نیروی برق, شرکت برق منطقه‌ای یا هر شرکت. موسسه یا تشکیلات دیگری که بنا به مقتضیات محل, ممکن است عهده‌دار تأمین نیروی برق مشترکان باشد از این پس به اختصار شرکت برق خوانده خواهد شد. ۲-۱-۵-۳ صرفنظر از ولتاژ برقی که توسط شرکت برق تحویل مشترکان خواهد شد تا جایی که بخش از تأسیسات و تجهیزات که انحصاراً در اختیار شرکت برق است کلاً تابع مقررات شرکت برق خواهد بود. ۳-۱-۵-۳ در مورد بخشی از تأسیسات که مقررات شرکت برق و این مقررات هر دو در آن تاثیر دارند. چنانجه تناقضی بین دو مقررات وجود داشته باشد. مقرراتی که از نظر ایمنی و حفاظت برتر ۴-۱-۵-۳ در مواردی که بنا به مقتضیات. تولید و یا انتقال و یا توزیع نیروی برق به غهشده خود مصرف‌کننده باشد. مصرف کننده در حکم شرکت برق تلقی می‌شود. ۵-۱-۵-۳ متقاضی یا نماینده مختار او باید قبل از شروع طرح ساختمان و نیز در مراحل طراحی آن با مقامات ذیربط شرکت برق تماس بگیرد و نسبت به تعیین نوع انشعاب. میزان برق مورد درخواست (تقاضاء دیماند) رعایت حریم شبکه برق موجود در محل, واگذاری زمین پُست برق در ۳۱ ر -------- صفحهٔ بعد -------- مبحث سبزدهم نیازهای این بخش اقدام کند. این تماس باید در کلیه مراحل ساختمان ادامه داشته باشد تا در ۶-۱-۵-۳ واحد تولید هم زمان حرارت و برق واحد تولید هم زمان برودت, حرارت و برق, سیستم سلول‌های خورشیدی فتوولتائیک. توربین تولید برق بادی و غیره, علاوه بر سیستم‌های متعارف, جزء منابع تأمین نیروی برق محسوب می‌شوند. لازم به ذکر است که ساختار سیستم‌های مذکور در حوزه شمول مقررات این مبحث تبوده ولی الزامات مربوط به شبکه برق این سیستم از نظر ایمنی, حفاظت. توزیع و غیره در نقطه سرویس مشترک و یا در تأسیسات برق داخل ساختمان, تابع مقررات این مبحث خواهد بود. ۱-۶-۱-۵-۴۳ در سیستم‌های ردیف ۶-۱-۵-۱۳ هر یک از موارد جهت راه‌اندازی و بهره‌برداری کامل از سیستم در ساختمان‌های مختلف. از جمله نوع و طرح سیستم. نحوه تولید نیروی برق, انرژی‌های حرارتی و برودتی و ترکیب آن‌هاء نحوه اشتراک با سایر منابع انسرژی, مشخصات فنی و ظرفیت سیستم, نحوه اشتراک با شبکه توزیع برق خارج از ساختمان, سیستم آندازه‌گیری تولید. مصرف و تبادل نیروی برق و غیره جزء ساختار سیستم محسوب می‌شوند. ۲-۵-۳ تأسیسات انشعاب برق فشارضعیف (منشعب از شبکه‌های عمومی) ۱-۲-۵-۳ متقاضی باید با راهنمایی و رعایت ضوابط شرکت برق, محلی را برای نصب تجهیزات انشعاب برق تحویلی از طرف شرکت برق پیش‌بینی و احداث کند. بسته به شرایطی مانند تعداد و توان انشعاب یا انشعاب‌های ساختمان, محل مورد بحث ممکن است یک پُست برق کامل. یک اتاق یا محل نصب مناسب جهت تابلوی برق دیواری باشد. اگر طبق مقررات و ضوابط شرکت برق, تأمین زمین و واگذاری احداث پُست عمومی برق ضروری باشد. متقاضی باید ضمن رعایت مفاد فوق نسبت به تأمین زمین و واگذاری آن جهت احداث پُست اقدام کند. ورودی پُست برق که در اختیار شرکت برق خواهد بود برای مامورین شرکت برق جهت بازرسی و یا جهت قرائت کنتور نصب شده در پُست باید در همه ساعات شبانه‌روز بطور مستقیم قابل دسترس باشد. هیچ‌گونه دودکش و لوله کشی اعم از آب. گازه سیستم‌های برودتی و حرارتی مرکزی و غیره نباید از فضای اختصاص یافته برای محل آنشعاب و یا پُست برق عبور کند. در صورت عبور آن‌ها از کنار فضای اختصاص یافته به محل انشعاب یا پُست برق, تمهیدات لازم برای جلوگیری از خطرات احتمالی ناشی از نشت آب. گاز, اثر حرارت و غیره انجام و دستورالعمل‌های مربوطه رعایت گردد. ۳۳۲ -------- صفحهٔ بعد -------- ۵-۳ منابع تأمین نیروی برق (سرویس مشترک) ۲-۲-۵-۳ محل نصب انشعاب باید فضای کافی برای نصب تابلوی برق و یا تابلوی اندازه‌گیری مصرف برق و همچنین نصب ترمینال یا شینه اتصال زمین (ردیف پ ۸-۱) و انجام سیم‌کشی‌های مربوط به آن را داشته باشد. ۳-۲-۵-۳ مسیر عبور و نحوه نصب هادی اتصال زمین (ردیف پ ۷-۱) باید به نحوی انتخاب و اجرا شود که هادی اتصال زمین از هرگونه صدمات احتمالی مکانیکی» شیمیایی» خوردگی و غیره محفوظ بماند و چنانچه بدون حفاظ مکانیکی نصب شود» باید خارج از دسترس ولی در معرض بازرسی دائم قرار داشته باشد. چنانچه برای حفاظت مکانیکی هادی زمین از نوعی لوله یا پوششی مشابه استفاده شده باشد» این لوله یا پوشش تباید از جنس فلز باشد. ۴-۳-۵-۳ مسیر مدارهای خروجی (انشعاب به مصرف کننده) و نحوه نصب آن‌ها باید به گونه‌ای انتخاب و اجرا شود که ردگیری و تعویض مدارها در آینده بدون اشکال انجام پذیر باشد. بدین منظور و به تناسب شرایط لازم است از انواع لوله ها یا مجاری مخصوص این کارء کانال یا رایزر قابل بازدید استفاده شود. مسیر مدارها باید به نحوی انتخاب شود که حرارت تأسیسات دیگر مانند لوله‌های آبگرم. بخارء دودکش‌ها و نیز نشت گاز. نشت آب و نظایر آن بر روی مدارها اثر سوء نداشته باشد. ۳-۵-۳ انشعاب برق فشار متوسط (اختصاصی) ۱-۳-۵-۳ چنانچه بنا به تشخیص شرکت برق احداث یک پُست ترانسفورماتور در داخل ساختمان با محوطه آن لازم باشد. آن قسمت از پُست که انحصاراً در اختیار شرگت برق خواهد ماند باید طبق ضوابط و مقررات شرکت برق» توسط مشترک ساخته و آماده شود. قسمت‌هایی از پُست که در اختیار مشترک خواهد ماند در صورت تأیید شرکت برق به نحو مقتضی مجزا از قسمت‌های در اختیار شرکت برق بوده و از نظر ارتباطی و عملیاتی باید با قسمت‌های در اختیار شرکت برق هماهنگی کامل داشته باشد و به نحوی طرح و اجرا شود که هیچگونه مانع و اشکالی در دسترسی و بهره‌برداری طرفین وجود نداشته باشد. مرز تقسیم به هرنحوی که تعیین شود. مشترک موظف است علاوه بر رعایت مقررات شرکت برق» مقررات این فصل (ردیف ۳-۵-۱۳) را نیز در محدوده خود رعایت کند. ۴۳۳ -------- صفحهٔ بعد -------- مبحث سیزدهم شش یبش تبصره: توصیه می‌شود که در ساختمان‌های ویژه حیاتی و بسیار زیاد حساس در صورت امکان و تأمین شرایط ترانسفورماتورهای فشار متوسط پُست برق با ۵۰ بار تقاضا (دیماند) خود در مدار تغذیه قرار گیرند تا در صورت از مدار خارج شدن یکی از ترانسفورماتورها در یک گروه دوتایی, ترانسفورماتور دیگر بتواند بصورت تمام بارء تابلوهای اصلی فشار ضعیف هر دو ترانسفورماتور را که از طریق یک کلید کوپلاژ با فرمان اتوماتیک بهم متصل‌اندء تغذیه نماید. ۲-۳-۵-۳ در مواردی نظیر مجموعه‌هاء مراکز صنعتی و غیره که احداث بیش از یگ پُست ترانسفورماتور لازم باشد و شرکت برق, انشعاب برق را از طریق یک مرکز قطع و وصل برق فشار متوسط یا پُست پاساژ تحویل مشترک دهد و پُست‌های داخلی تماما در اختیار مشترک باشد. علاوه بر مقررات شرکت برق, رعایت مقرراتی که در پی می‌آید نیز الزامی خواهد بود. لازم به ذکر است که پُست‌های داخلی در اختیار مشترک را عموماً پُست‌های اختصاصی می‌گویند. در صورت استفاده از پُست‌های پیش‌ساخته بتنی و فلزی کمپکت (کیوسکی کمپکت). طرح, نحوه ساخت و بکارگیری این پُست‌ها و ابعاد آن تابع استانداردهای معتبر و یا استانداردهای شرکت برق ۳-۳-۵-۳ اقاق ترانسفورماتور پُست اختصاصی در شکن‌های شماره ۱:۳-۳-۵-۱۳ نا ۴۷-۴۵-۱۳ طرحواره مقطع قائم دونوغ اتاق ترانسفورماتور روغنی و خشک با تهویه طبیعی و تهویه مکانیکی (جهت خنک کردن ترانسفورماتور). نشان داده شده است. در نوع (الف) اتاق ترانسفورماتور هم‌سطح زمین و در نوع (ب) در سطحی بالاتر از آن نصب می‌شود. نوع (ب) نسبت به نوع (الف) ترجیح دارد ولی اجرای آن در همه موارد امکان‌پذیر نخواهد بود. انتخاب یکی از دو نوع اتاق با توجه به شرایط طرح, به عهده مشترک خواهد بود. ابعاد اصلی سه اندازه اتاق ترانسفورماتور برای ظرفیت‌های مختلف در جدول شماره ۳۳-۵-۱۳ ارائه شده است. تبصره ۱: ارجحیت‌های خروجی هوای خنک‌کننده در شکل‌های شماره ۱:۳-۳-۵-۱۳ تا ۳-۵-۱۳- ۳ به ترتیب اولویت و امکان اجرای آن‌ها تعیین شده است. تبصره ۲: ارجحیت نشان داده شده جهت خروجی هوای خنک‌کننده در شکل‌های شماره ۲:۳-۳-۵-۳ و ۴۳-۳-۵-۱۳ برای نصب هواکش برقی و یا نصب دریچه کانالل تخلیه هوا (کانال اگزاست) می‌باشد. ۱ ۳۴ أً ۱۵۵۱ 1 الا!۱ 5 -------- صفحهٔ بعد -------- ۵-۳ منابع تأمین نیروی برق (سرویس مشترک) مشخصات مهم دیگری که باید در ساختمان اتاق ترانسفورماتور رعایت شود در ادامه ارائه شده است. تبصره ۳: هدف از تعیین ارجحیت‌های هوای خنک‌کننده هدایت مسیر هوای خنک‌کننده می‌باشد که بعد از برخورد به ترانسفورماتورء هوای گرم اطراف ترانسفورماتور و اتاق را بهتر خارج کند. نوع (آلف) شکل ۱:۳-۳-۵-۱۳ (نوع الف) - طرحواره قائم اتاق ترانسفورماتور روغنی با تهویه طبیعی و هم‌سطح زمین ۳۵ -------- صفحهٔ بعد -------- مبحث سیزدهم شکل ۱:۳-۳-۵-۱۳ (نوع ب)- طرحواره قائم آتاق ترانسفورماتور روغنی با تهویه طبیعی و بالاتر از سطح زمین شش ۳۶ -------- صفحهٔ بعد -------- ۵-۳ منابع تأمین نیروی برق (سرویس مشترک) ٍ ۱ ار جحیهت از م ارجحیت. یی 7 7 ی ز و زک رگا ۲ 7 ۳ ۷ حقل ای شک بان ی یره ژ ۲ لوله تخلیه آب و باران زاخ چاله روغن پر شکل ۲:۳-۳-۵-۱۳ (نوع الف)- طرحواره مقطح قائم اتاق ترانسفورماتور روغنی با تهویه مکانیگی و هم‌سطح‌زمین ۹ ۳۷ -------- صفحهٔ بعد -------- خروجی هوای خنک کننده آرجحیت ۱ شکل ۲:۳-۳-۵-۱۳ (نوع ب)- طرحواره مقطع قائم اتاق ترانسفورماتور روغنی با تهویه مکانیکی و بالاتر از سطح‌زمین ۳۸ -------- صفحهٔ بعد -------- جحیت ی 1 زر ۹08 ۳ آ تسا را سس سس حور در ورودی هه | اه اه اب - جر ر یی جر 7 ات و ر مج ار نوع (آلف) شکل ۳:۳-۳-۵-۱۳ (نوع الف) - طرحواره مقطع قائم اتاق ترانسفورماتور خشک با تهویه طبیعی و هم‌سطح زمین و هد ود دح اد وود و مک ره 0 1 -------- صفحهٔ بعد -------- مبحث سیزدهم ی ی ارجعیت ۱ ِ مر در ورودی هه || سم الا 4 / ی 0 زر 7 ار ۱ مومس 7 مین ۱ | تم سس أ نوع (ب) شکل ۳:۳-۳-۵-۱۳ (نوع ب)- طرحواره مقطع فائم اتاق ترانسفورماتور خشک با تهویه طبیعی و بالاتر از سطح‌زمین ۷۹ ۵۰ -------- صفحهٔ بعد -------- ۵-۳ منابع تأمین نیروی برق (سرویس مشترک) سس سمت تا کا سا نا را اخر ن نواب یابی بر 0 بالا ی ووو ویا ئ 1 4 سر در ورودی .وه ام ار ااور نف وان ۱) 0 ۹ , 7 ار ۳ رک ری ررر ۳ 22 ۲ ۱ 7 ر هت نوع (الف) لوله تخلیه آب و باران شکل ۴:۳-۳-۵-۱۳ (نوع الف) - طر حواره مقطع قانم اتاق ترانسفورماتور خشک با تهوبه مکانیکی و هم‌سطح زمین هآ ی ی ی ی ی ی ارجحیت ۲ 1 7 ارچحیت ۱ ۱ 8 1 ال 6۱ ۹ را / ۳ : "سس رم 2 ی ورودی هوای خشک کنشده : 5 آآسیی ‏ ک هکنآ ی 1 رطع زین ۳ ار سوق (ب) ۹ شکل ۴:۳-۳-۵-۱۳ (نوع ب)- طرحواره مقطع قائم اتاق ترانسفورماتور خشک با تهوبه مکانیکی و بالاتر از سطح‌زمین ۵۱ -------- صفحهٔ بعد -------- ۳ تر الم ۱-۳-۳-۵-۱ در خصوص نسفورماتور و جدول شه ) ابعاد اصلی اتاق تران استفاده از کانال تخل می‌باشد. » حداقل سطح مقطع در برای حالت تهویه طبی ِ ِ ِ گ 8 2 ار -------- صفحهٔ بعد -------- ۵-۳ منابع تأمین نیروی برق (سرویس مشترک) صورت فراهم بودن امکانات ساختمانی در پُست برق» بهتر است ابعاد سطح مقطع دریچه مشبک مذکور برای حالت تهویه مکانیکی اتاق ترانسفورماتور نیز در نظر گرفته شود. مشروط بر اینکه علاوه بر این دریچه‌هاء در فصل گرما و یا درجه حرارت محیط بالاء از هواکش برقی جهت تهویه مکانیکی که برق مدار تغذیه آن از طریق ترموستات اتاق ترانسفورماتور قطع و وصل می‌گردد پ) در صورتی که اتاق ترانسفورماتور جزئی از ساختمان بوده و یا امکان احداث دریچه مشبک هوای خروجی و ورودی خنک کننده ترانسفورماتور و یا هرکدام به هیج‌وجه موجود نباشد. باید از کانال کشی برای تهویه آناق استفاده نمود: در این خالت ابعاد کانال‌های هولی خروچی و ورودی خنک کننده اتاق ترانسفورماتوره میزان تخلیه و تعویض هواء مشخصات فنی هواکش برقی و غیره» بر اساس میزان اتلاف حرارتی (افت بار داخلی) ترانسفورماتور در شرایط و ظرفیت باردهی کامل و نامی ترانسفورماتورء شرایط و دمای محیط نصب و غیره محاسبه و تعیین می‌گردد. ت) ابعاد و یا سایر مشخصات فیزیکی ترانسفورماتور خشک متفاوت از ترانسفورماتور روغنشی می‌باشد. با وجود این تفاوت ابعاد موجود در جدول شماره ۳-۳-۵-۱۳ با لحاظ تقریب مثبت برای ترانسفورماتور خشک نیز یکسان منظور گردیده است. ث) برای ترانسفورماتورهای خشک باید از یک محفظه حفاظتی مناسب جهت کاهش خطرات برق گرفتگی استفاده شود. تبصره: ابعادء مشخصات و جزئیات اتاق ترانسفورماتورء پُست‌های برق عمومی و یا پاساژ که در اختیار شرکت برق خواهد بود تابع استانداردهای آن شرکت می‌باشد. ۲-۳-۳-۵-۳ انتخاب محل و جهت اتاق ترانسفورماتور در انتخاب محل و نحوه استقرار اتاق ترانسفورماتورء علاوه بر ملاحظات مربوط به مرکز ثقل بار و خواسته‌های نظیر آن که توضیح آن در این بحث نمی‌گنجد لازم است مراتب زیر نیز رعایت شود: الف) اتاق ترانسفورماتور باید حتی‌الامکان در طبقه همکف قرار بگیرد و یکی از جبهه‌های آن مشرف به فضای آزاد باشد و در برابر این جبهه هیچگونه ساختمان یا مانع دیگری که تهویه اتاق و داخل و خارج کردن ترانسفورماتور را با اشکال روبرو کند وجود نداشته باشد. در اصلی اتاق ترانسفورماتور باید در این جبهه قرار داشته تا نقل و انتقال ترانسفورماتور به سادگی انجام‌پذیر باشدء برای همین منظور ترجیح دارد وسیله نقلیه و جرثقیل بتوانند به این جبهه رفت و آمد ۵۳ -------- صفحهٔ بعد -------- مبحث سیزدهم زر به هر دلیلی اگر اتاق ترانسفورماتور در طبقات بالاتر از همکف و یا زیرزمین ساخته شود امکانات و فضای لازم برای نقل و انتقال ترانسفورماتور» دسترسی نفر و غیره و تمهیدات لازم برای تهویه آن در نظر گرفته شود. ب) چبانچه ساختمان از نوعی باشد که نصب پُست یا پُست‌های ترانسفورماتور در طبقات ساختمان, زیرزمین و با روی بام آن اجتناب‌ناپذیر شود و یا برای طبقه همکف آن شرایط بند الف قابل تأمین نباشد. ضمن رعایت کلیه مقررات مربوط به تهویه اتاق و دسترسی‌های لازم برای نقل و انتقال ترانسفورماتورها و سایر امکانات مورد نیاز باید در این پُست‌ها از ترانسفورماتور نوع خشک استفاده کرد. در این‌صورت مراعات و اجرای جزئیات مربوط به حائل آتش مشبک با شن و غیره منتفی خواهد بود. لازم به ذکر است که استفاده از ترانسفورماتورهای روغنی در این شرایط ممنوع می‌باشد. پ) در صورت امکان, جبهه مشرف به فضای آزاد اتاق ترانسفورماتور باید در جهتی انتخاب شود که تابش آفتاب به آن حداقل باشد (روبه شمال). ت) جبهه مشرف به فضای آزاد می‌تواند ضلع عرضی یا طولی اتاق باشد. در هر حال ترانسفورماتور را باید در راستای مناسب آن قرار داد. ثُ) اتاق ترانسفورماتور و یا پُست برق باید حداقل ۲ متر از خطوط شبکه گاز طبیعی فاصله داشته باشد (مبحث ۱۷ مقررات ملّی ساختمان). ج) در ساختمان‌های ویژه حیاتی و بسیار زیاد حساس تمهیدات لازم در پُست برق ساختمان و نیز نیروگاه برق اضطراری (ردیف ۳-۵-۵-۱۳) به نحوی در نظر گرفته شود که در موقع حریق و با خسارت ناشی از انفجار, احتمال از دست رفتن منابع تأمین نیروی برق ساختمان کاهش یابد (مبحث ۲۱ مقررات ملّی ساختمان). ۳-۳-۳-۵-۳ ابعاد اتاق ترانسفورماتور در انتخاب ابعاد اتاق ترانسفورماتور باید به موارد زیر توجه شود: الف) ابعاد اتاق ترانسفورماتور را باید با توجه به توسعه و رشد بار در آینده انتخاب کرد تاامکان استفاده از ترانسفورماتورهای با قدرت بیشتر بدون لزوم انجام تفییرات ساختمانی در اتاق فراهم باشد. برای همین منظور صرفنظر از قدرت پیش‌بینی شده اولیه» چنانچه در آینده احتمال استفاده از ترانسفورماتورهای با قدرت بیشتر از ۶۳۰ کیلوولت آمپر وجود نداشته باشد می‌توان از اتاق کوچک استفاده کرد ولی اگر این احتمال وجود داشته باشد. یا قدرت اولیه ۵۴ -------- صفحهٔ بعد -------- ۵-۳ منابع تأمین نیروی برق (سرویس مشترک) بیش از این مقدار باشد باید از اتاق ترانسفورماتور بزرگ با خیلی بزرگ (بسته به مورد) استفاده شود. در هر حال فضای آزاد در اطراف ترانسفورماتورنباید از ۰/۸ متر کمتر باشد. ب) ارتفاع اتاق ترانسفورماتور مهم‌ترین عامل در تهویه طبیعی جهت خنک کردن آن به شمار می‌رود. برای همین منظور ارتفاع اتاق نباید از مقادیر داده شده برای هر کدام از اندازه اتاق‌ها کمتر باشد (جدول شماره ۳-۳-۵-۱۳). پ) جنانجه از تهویه مکانیکی بمنظور خنک کردن ترانسفورماتور استفاده شوده» ارتفاع اتاق نباید از مقادیر داده شده برای هر کدام از اتای‌ها کمتر باشد (جدول شماره ۲-۲-۵-۳. ت) چنانچه به علت شرایط معماری و مشخصات ساختمان (شبکه‌بندی نامناسب. وجود ستون‌ها و غیره) احداث اتاق به ابعاد ذکر شده امکان‌پذیر نباشد ممکن است آن‌ها را با صلاحدید مجری مقررات تغییر داد (به هرحال این تغییر نباید از /۱۰- در طول و عرض اتاق بیشتر باشد). ۴-۳-۳-۵-۳ اجزای اناق ترانسفورماتور و خصوصیات آن اتاق ترانسفورماتور باید دارای خصوصیات زیر باشد: الف) در اتاق ترانسفورماتور نباید هیچ نوع پله یا شیب تند بیش از حد مجاز وجود داشته باشد. ب) در طرح اتاق باید مجاری عبور و خروج هوا با سطح مقطع کافی و مسیر مناسب برای خنک کردن ترانسفورماتور از راه تهویه طبیعی و یا مکانیکی پیش‌بینی شود. پ) در زیر محل استقرار ترانسفورماتور روغنی و پایین‌تر از مسیر عبور هوای خنک‌کننده باید حائلی مشبک که دارای پوشش ضدزنگ باشد پیش‌بینی شود. روی این شبکه باید حداقل به ضخامت (۲۰ سانتی‌متر) شن یا سنگ گرانیت شکسته ریخته شده تا مانع سرایت آتش احتمالی باشد. ت) زیر حائل آتش باید سطحی شیب‌دار ساخته شود تا روغنی را که ممکن است در صورت نشت یا ترکیدن محفظه ترانسفورماتور روغنی ریخته شود به سمت مخزن روغن هدایت کند. حداقل حجم مخزن روغن باید با حجم روغن بزرگترین ترانسفورماتور روغنی که ممکن است در اتاق نصب شود برابر باشد. برای هدایت روغن بطرف چاهکی که در پایین‌ترین نقطه مخزن ساخته می‌شود باید شیب‌های مناسب پیش‌بینی شود و یک لوله برای تلمبه کردن روغن باید بطور دائمی این جچاهک را به اتاق ترانسفورماتور وصل کند. ث) ارتفاع کف اتاق ترانسفورماتور باید حداقل (۲۰ سانتی‌متر) از سطح احتمالی سیلابروهای منطقه بالاتر باشد. ج) دریجه‌های ورودی و خروجی هوای خنک‌کننده باید مجهز به شبکه‌های جلوگیری کننده از دخول پرنده‌هاء حیوانات کوچک و آب باران به داخل اتاق باشد: ۵۵ ٩۳۱۵۵9۳۱۵۵۱۰۱۲ -------- صفحهٔ بعد -------- مبحث سیزدهم چ) کانال‌ها یا بازشوهای عبور کابل یا لوله‌های حامل کابل‌ها باید به نحوی در اطراف ترانسفورماتور پیش‌بینی, ساخته یا نصب شوند که مانع مسیر جریان هوای خنک‌کننده نباشند. شیب مسیر کانال‌ها یا لوله‌ها باید به سمت خارج باشد. ح) درٍ ورودی اتاق باید آهنی باشد و به سمت خارج باز شود. قغل در باید از نوعی باشد که حتی هنگامی که بسته است خارج شدن از اتاق امکان‌پذیر باشد. خ) برای جلوگیری از تعریق در مناطق مرطوب باید تمهیدات لازم, برای اتاق ترانسفورماتور د) در فضای داخل و در جداره داخلی و خارجی دیوارهاء سقف و کف اتاق ترانسفورماتور نباید هیچگونه لوله حامل آب. فاضلاب. سیستم‌های برودتی و حرارتی و گاز نصب شود. ذ) هیچگونه پنجره‌ای نباید در اتاق ترانسفورماتور وجود داشته باشد. ر) اتاق باید طوری ساخته شود که از نفوذ رطوبت و سرایت حریق به آن جلوگیری شود و با توجه به این خواسته باید از مصالح مناسب استفاده شود. ز) زمان مقاومت در مقابل حریق اتاق باید بر اساس مقفررات انتخاب شود (ردیف ۳-۳-۳-۵-۱۳). ز) دیواره‌های اتاق باید از مصالحی پوشانده شود که گردگیر نباشد. س) استفاده از گچ‌کاری و یا سایر مصالح در نازک‌کاری سقف پست که امکان سقوط اجسام و بروز اتصالی در ترانسفورماتور را در بر خواهد داشت. ممنوع می‌باشد. ش) تیرآهن و یا ناودانی‌های ناقل و استقرار ترانسفورماتور باید دارای زوآرهای هدایت چرخ ترانسفورماتور باشند و با توجه به استاندارد کوچکترین و بزرگترین ترانسفورماتوری که ممکن است در اتاق نصب شود. انتخاب شده باشند. ص) نگهدارنده‌های مناسب برای کابل‌های وصل شونده به ترانسفورماتور باید پیش‌بینی شود. ض) برای آتاق و زیرزمین ترانسفورماتور در ساختمانی که دارای سیستم اعلام حریق می‌باشد باید دتکتورهای اعلام حریق مناسب پیش‌بینی شود. ۵-۳-۳-۵-۳ جهت استقرار ترانسفورماتور در اتاق ترانسفورماتور باید به نحوی باشد که شرایط زیر برگرار باشد: الف) اگر محور طولی ترانسفورماتور روغنی و یا خشگ به موازات در باشد. بوشینگ‌های برق فشارمتوسط باید رو به داخل اتاق باشد. ب) اگر محور طولی ترانسفورماتور روغنی عمود بر در بوده و ترانسفورماتور دارای مخزن انبساط روغن باشد. الزامی است که روغن نما رو به در اتاق قرار گیرد. تبصره: ترانسفورماتورهای روغنی با مخزن انبساط روغن, ترانس‌فورماتور نوع کنسرواتیو و دون مخزن انبساط روغن و از نوع تمام بسته نامیده می‌شود. ۵۶ -------- صفحهٔ بعد -------- ۵-۳ منابع تأمین نیروی برق (سرویس مشترگ) ۴-۳-۵-۳ اجزای اتاق‌های برق فشارمتوسط و ضعیف و خصوصیات آن‌ها ۱-۴-۳-۵-۳ برای نصب تجهیزات و تابلوهای برق فشار متوسط یک اتاق و برای نصب تجهیزات و تابلوهای برق فشار ضعیف پُست ترانسفورماتور اتاق دیگری پیش‌بینی و احداث شود. تبصره: در برخی موارد ممکن است خصوصیات ساختمان ایجاب کند که برای تجهیزات برق فشار متوسط و فشار ضعیف از یک اتاق واحد استفاده شود. این کار به شرط استفاده از تابلوهای تمام بسته و حفظ فواصل مجاز, امکان‌پذیر خواهد بود. ۲-۴-۳-۵-۳ مقررات زیر باید در طرح و اجرای اتاق تابلوهای برق فشار متوسط و فشار ضعیف اجرا و فواصل مجاز داده شده رعایت شوند: الف) در اتاق تابلوهای برق فشار متوسط و فشار ضعیف یا اتاق مشترک برق فشار متوسط و فشار ضعیف حداقل فواصل, مطابق جدول شماره ۲-۴-۳-۵-۱۳ است. فاصله تابلوهای تمام بسته برق فشار متوسط و فشار ضعیف از هم نباید از ۱/۵ متر کمتر باشد. ب) ارتفاع اتاق‌ها باید با هر دو شرط زیر مطابقت کند: - ارتفاع اتاق > ارتفاع بلندترین تابلو + ۰/۵ متر - دراعین حال ارتفاع آتاق‌ها نباید هیچگاه از ۲ متر کمتر باشد تبصره ۱: چنانچه از کف کاذب یا سکوی استقرار تابلوی برق برای کابل‌کشی استفاده گردد. ارتفاع کف کاذب و یا سکوی استقرار در آن اتاق جزء ارتفاع تابلوی برق محسوب می‌شود. تبصره ۲: درهاء دیوارهاء سقف و کف اتاق‌های ترانسفورماتورء تابلوهای برق فشار متوسط. تابلوهای برق فشار ضعیف اصلی مستقر در پُست برق ساختمان, باید مانع حریق بوده و با درجه ۲ ساعت مقاومت در مقابل حریق باشد (مبحث ۳ مقررات ملّی ساختمان). جدول ۲-۴-۳-۵-۳ حداقل فواصل تابلوهای برق فلزی هم‌ولتاژ از هم و دیوار (قابل سرویس) جیهه پشت ال سرویی ک در که هت و ۵۷ ٩۲۱۱۵9۳۱۵۵۰۱۲ -------- صفحهٔ بعد -------- پ) ابعاد کانال‌ها و یا بازشوهای عبور کابل‌ها یا فضاهای زیر اتاق‌ها باید با یکدیگر و با کانال‌ها و با بازشوهای ار تباطی با اتاق ترانسفورماتور» هماهنگی کامل داشته و بقدرکافی عمیق و عریض باشند تا هنگام نصب و بهره‌برداری, شعاع انحنای کابل‌ها از مقدار مجاز کمتر نشود. به همین خاطر برای کابل‌های با مقطع بزرگ لازم خواهد بود زوایای داخلی کانال‌ها فارسی‌بُر شود. برای هدایت آب یا مایعات دیگری که ممکن است به داخل کانال‌ها و فضاهای مورد بحث رخنه کند باید برای آن‌ها شیبی مناسب براأی دفع به سمت خارج تعبیه شود. ت) ابعاد درهای اتاق تابلوی برق باید برای حمل و نقل تابلوها و دیگر متعلقات, مناسب و از نوع ضدحریق یا آهنی باشد. درهای اتاق باید به سمت خارج اتاق باز شود و قفل درها باید از نوعی باشد که خروج از اتاق حتی هنگامی که در قفل و یا بسته است امکان‌پذیر باشد. ث) ابعاد راهروهای داخلی و سایر درهای ساختمان در مسیر عبور تابلوهای برق, برای حمل و نقل تابلوها مناسب باشد. چ) چنانچه اتاق‌ها دارای پنجره به سمت فضای آزاد باشند بلندی هیچیک از آن‌ها نباید از بلندی تابلوهای برق بیشتر باشد. پنجره‌ها باید مجهز به شبکه محافظ یا شیشه‌های مسلح باشند. ۳-۴-۳-۵-۳ مقررات ذکر شده در بندهای مرتبط از ردیف ۴-۳-۳-۵-۱۳ برای اتاق‌های مجزا یا مشترک تابلوهای برق فشار متوسط و فشار ضعیف نیز معتبر است. ۴-۴-۳-۵-۳ در صورتی که ترانسفورماتور تابلوهای برق فشار متوسط و فشار ضعیف دارای یک اتاق مشترک باشند (بٌست برق) رعایت مقررات ذکر شده ردیف‌های ۳-۳-۵-۱۳و ۴-۳-۵-۱۳ لزامی است. ضمن اینکه فضای اختصاصی محل استقرار ترانسفورماتور باید با حفاظ مناسبی از فضای محل استقرار تابلوهای برق فشار متوسط و فشار ضعیف جدا شود. رعایت فواصل مندرج در جداول شماره ۳-۳-۵-۱۳ و ۲-۴-۳-۵-۱۳ الزامی می‌باشد. تبصره: توصیه می‌شود که در ساختمان‌های ویژه حیاتی و بسیار زیاد حساس آتاق‌ها و فضاهای ترانسفورماتورهای فشار متوسط. تابلوهای فشار متوسط. مولد نیروی برق اضطراری» برق بدون وقفه مرکزی یا منطقه‌ای» تابلوهای برق فشار ضعیف اصلی سیستم‌های مذکور مستقر در داخل ساختمان, یا خارج از آن. مستقل و مجزا از هم در نظر گرفته شوند. ۴-۵-۳ اتصال زمین کلیه مقررات ذُکر شده در پیوست شماره ۱ و بخصوص ردیف پ ۱۰-۱ باید در احداث الگترود زمین ۹ و همجچنین ردیف‌های پ ۷-۱ و پ ۸-۱ نیز باید در انجام اتصالات مراعات شوند. ۵۸ ۱1۵0۱۱۵۵۱۷. -------- صفحهٔ بعد -------- ۵-۳ منابع تأمین نیروی برق (سرویس مشترک) ۱-۴-۵-۳ الکترود زمین برای انشعاب برق فشارضعیف اعم از اینکه انشعاب برق مشترک (ردیف ۱-۵-۱۳) برق تکفاز باشد یا سه‌فاز. باید حداقل یک اتصال زمین ایمنی برای آن پیش‌بینی شود. در شهرهاء شهرک‌ها و مجموعه‌ها با توجه به شرایط ذکر شده در زیر الکترودهای اتصال زمین باید از نوع اساسی (پ ۴-۱۰-۱) یا از نوع ساده (پ ۱- ۵-۰) باشد. در سایر موارد انتخاب با مجری مقررات خواهد بود. الف) برای مشترکان با کنتور برق (تکفاز یا سه‌فاز تا ۳۲ آمپر) از یک الکترود زمین ساده با حداقل عمق ۲ متر در زمین بکر (پ ۵-۱۰-۱) استفاده شود. ب) برای مشترکان با کنتور برق از ۳۲ آمپر بالاتر تا ۷۵ آمپر سه‌فاز یا مجموعه‌های دارای چندین مشترک که کنتورهای آن‌ها در یک نقطه متمرکز باشد و جمع جریان‌های نامی کنتورهای هرفاز با اعمال ضریب همزمانی, از ۷۵ آمپر تجاوز نکند از یک الکترود زمین ساده به عمق ۲ متر یا دو الکترود زمین به عمق ۲ متر و حداقل فاصله ۴ متر از یکدیگر در زمین بکر (پ ۱۰-۱- ۵) استفاده شود. پ) برای مشترکان با کنتور برق بیش از ۷۵ آمپر سه‌فاز یا مجموعه‌های دارای چندین مشترک که کنتورهای برق آن‌ها در یک نقطه متمرکز باشد و جمع جریان‌های نامی کنتورهای هرفاز با اعمال ضریب همزمانی از ۷۵ آمپر تجاوز کند از یک اتصال زمین اساسی یا اتصال زمین مشابه بپست ترانسفورماتور تغذیه کننده آن (پ۴-۱۰-۱) استفاده شود. ت) در مورد مجموعه‌هایی که کنتورهای برق آن‌ها در بیش از یک نقطه متمرکز یا بصورت انفرادی نصب شده و فاصله آن‌ها نیز بیش از ۸ متر باشد. هر نقطه تمرکز یا کنتور انفرادی یک مشترک به حساب می‌آید و در مورد آن‌ها طبق بندهای الف- ب- پ فوق‌الذ کر عمل خواهد شد. ۲-۳-۵-۳ الکترود یا الگترودهای زمین پُست ترانسفورماتور برای حفاظت سیستم و تأمین ایمتی, هر بپُست ترانسفورماتور باید مجهز به اتصال زمین‌های مطمئن باشد. مقاومت کل اتصال زمین هادی نقطه خنثی یا هادی حفاظتی - خنثی ([۳۳1) نباید از دو اهم تجاوز کند (ردیف پ ۱-۲-۱). از یک اتصال زمین بشرطی می‌توان برای هم حفاظت و هم ایمنی استفاده کرد که شرایط ذکر شده در ردیف پ ۲-۶-۱۰-۱ از پیوست شماره ۱ امکان‌پذیر نباشد و شرط ردیف پ۳-۶-۱۰-۱ تأمین شده باشد. در نزدیکی هر پُست باید حداقل یک اتصال زمین اساسی احداث شود. اتصال زمین‌های دیگر باید در ادامه خطوط تغْذیه کننده با تابلوهای اصلی بعد از پست ترانسفورماتور (نقاط تغذیه ۵۹ ۵۱.۷ ۱۵ان 5۲1۵ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱ ه ۰ ل 1 ۱ . ِ ها ۱ رس لا ۱ ۱ - با ۰ ای ۱ ۱ . ۱ ۱ "۰ ۱۷ ۱ بو ۱ ی مشترکین) احداث شوند. انتخاب نوع اتصال زمین با توجه به ردیف ۱-۴-۵-۱۳ (الکترود زمین انشعاب برق فشارضعیف) به عمل می‌آید. ۵-۵-۳ نیروی برق اضطراری (برق اضطراری) ۱-۵-۵-۳ برای تأمین و تغذیه برق مصارف اضطراری تأسیسات برقی ساختمان از قبیل سیستم‌ها, دستگاه‌هاء. تجهیزات و غیره باید از نیروی برق اضطراری که در محل ساختمان توسط مولدهای نیروی برق اضطراری تولید می گردند. استفاده شود. نیروی محر که ژنراتور این مولدها معمولاً موتورهای دیزل و یا در بعضی از موارد موتورهای گازسوز (گاز شهری) می باشد. بر این اساس مصارف اضطراری زیر باید از نیروی برق اضطراری تغذیه گردند: الف) سردخانه‌های عمومی و صنعتی ب) مراکز صنعتی که قطع برق طولانی مدت در آن‌ها ممکن است موجب خسارت جبران ناپذیر شود. پ) هر نوع ساختمان یا مجموعه یا مرکز دیگری‌که به تشخیص مقامات ذیصلاح باید دارای نیسروی برق اضطراری باشد. ت) ساختمان‌هایی که نوع فعالیت آن‌ها به‌نحوی است که ممکن است قطع برق, خطر یا خسارت جبران‌ناپذیر بوجود آورد. ث) در ساختمان‌های مسکونی و اداری خصوصی (غیرعمومی). که دارای وأحدهای مجزاأ از هم بوده و طول مسیر حرکت آسانسور(ها) بیش از ۲۱ متر از کف اصلی ورودی بوده که الزاماً دارای آسانسور حمل بیمار (برانکاردبر) می‌باشد. ۱-۱-۵-۵-۳ در ساختمان‌های مسکونی که شامل شرایط بند (ث) فوق‌الذ کر نمی‌گردند. توصیه می‌شود که آسانسور(ها) در صورت امکان مجهز به سیستم منبع تغذیه شامل مبدل جریان با باتری پشتیبان و شارژ آن باشد. به گونه‌ای که به هنگام قطع برقء آسانسور(ها) به نزدیک‌ترین طبقه هدایت و متوقف گردد. در این صورت بازرسی و بازدید دوره‌ای از شرایط کارکرد آن سیستم و باتری‌هاء باید جزء برنامه و دستورالعمل نگهداری ساختمان قرار گیرد. ۲-۱-۵-۵-۳ در تأمین نیروی برق اضطراری مرکز داده ضمن توجه به رده‌بندی آن (7ع11) موارد مرتبط در استانداردهای ‎۸7٩1/۲1۸-942‏ و 002-(۸3[51/81۳5 باید ملاک عمل قرار گرفته و رعایت گردند. ۶ -------- صفحهٔ بعد -------- ۲-۵-۵-۳ برآورد نیروی برق اضطراری مورد نیاز باید بر اساس کل بار مصارف اضطراری و پس از اعمال ضرایب همزمانی با در نظر گرفتن جریان راه‌اندازی مصارف, جریان هارمونیک‌ها و دیگر ملاحظات به عمل آید و با توجه به مقدار نیروی برق اضطراری موردنیاز ممکن است از یک یا چند مولد برای این منظور استفاده شود. این مولدها بسته به شرایط ممکن است از طریق راه‌اندازی خودکار, با وقفه کوتاه و یا بی‌وقفه (مولدهای 8۲6۵ ۸10) شبکه نیروی برق اضطراری را تغذیه ۳-۵-۵-۳ در انتخاب محل و ابعاد نیروگاه برق اضطراری» ظرفیت, مشخصات مولد یا مولدهاء استقرار در نزدیکی مرکز بارء افت ولتاژ شرایط راه‌اندازی» شبکه توزیع» ارتباط با سیستم تغدیه برق اصلی (برق نرمال)» دور در ثانیه مولدء افت توان مولد ناشی از شرایط اقلیمی از قبیل درجه حرارت و ارتفاع از سطح دریا و غیره, تأمین هوای مورد نیاز احتراق مولد و خنک کردن آن (تأمین بازشوهای ورود و خروج هوا)» تخلیه دود ناشی از احتراق و غیره» باید مورد توجه قرار گرفته و موارد زیر نیز رعایت گردد: الف) نیروگاه در محلی ساخته و نصب شود که از نظر لرزش,» سر و صدا و دود اثر سویی بر محیط اطراف آن نداشته باشد. ب) حمل و نقل و نصب و بهره‌برداری از مولدهای برق اضطراری به سهولت انجام‌پذیر باشد. پ) فونداسیون نصب مولد مستقل از پی و یا سازه ساختمان بوده و باید. مجهز به لرزه‌گیرهای مناسب با شرایط محل استقرار آن باشد: ت) جنس لوله اگزوز و انباره (صدا خفه‌کن) مولد.ء با توجه به مکان استقرار و کاربری ساختمان تبصره: برای ساختمان‌های احداث شده در مناطق عمومی و مسکونی باید از انباره اگزوز (صدا خفه‌کن) با دسیبل نویز مناسب این مناطق استفاده شود. استفاده از انباره اگزوز مخصوص مناطق صنعتی و یا ساختمان‌های صنعتی (انباره دسیبل نویز بالا) در این مناطق مجاز نمی‌باشد. ث) نصب دودکش مولد و یا دودکش‌های مولدهای نیروگاه در بام ساختمان و یا فضای آزاد مجاور نیروگاه, باید طوری در نظر گرفته شود که دود ناشی از مولدها به راحتی در محیط اطراف پخش شده و مزاحمتی برای ساختمان‌ها و فضاهای مجاور بوجود نیاورد. ج) مخزن سوخت دائمی مولدهای نیروگاه پاید طبق مقررات و ضوابط شرکت نفت و با فاصله مناسب از نیروگاه و به صورت مدفون ساخته شود و در انتخاب محل استقرار مخزن سوخت لازم است به راه‌های ارتباطی تانگر سوخت‌رسانی و لوله‌هایی که سوخت را به نیروگاه می‌رساند. توجه مخصوص: شود ۶۱ -------- صفحهٔ بعد -------- مبحت سیردهم یی سس چ) جرثقیل سقفی جهت تعمیرات بر حسب نیاز و متناسب با نوع نیروگاه و مولدهای منصوبه ح) چنانچه برای مرکز نیروی برق اضطراری, از اتاق در داخل ساختمان استفاده شود. مولد و یا مولدهای نیروی برق اضطراری, تابلو و یا کلید تبدیل اتوماتیک و یا تابلوی سنکرون, باید در یک اتاق جداسازی شده با درهاء دیوارهاء. سقف مانع حربق بوده و با درجه ۲ ساعت مقاومت در برابر حریق باشد (مبحث ۳ مقررات ملّی ساختمان). تبصره: رعایت شرایط فوق‌الذ کر برای آتاق تابلو برق. باطری‌ها و دستگاه برق بدون وقفه مرکزی ساختمان نیز الزامی است. خ) مولدهای برق اضطراری در ساختمان‌های ویژه حیاتی و بسیار زیاد حساس باید در فضای ایمن و دارای دیوارها و سقف‌های ایمن با رعایت اصل استحکام, نصب شوند. (مبحث ۲۱ مقررات ملّی ساختمان) ۴-۵-۵-۳ بنا به دلایل زیر از ژنراتور گازی که در آن از شبکه از شهری به عنوان سوخت نیروی محرکه مولد برق اضطراری استفاده می‌شود فقط برای تأمین مصارف برق اضطراری و به غیر از مصارف سیستم‌های تأمین ایمنی می‌توان استفاده کرد. الف) مدت زمان راه‌اندازی ژنراتورهای گازی بیش از ۱۵ ثانیه می‌باشد (ردیف ۲-۲-۶-۵-۱۳). ب) احتمال قطع گاز شبکه شهری به دلایل ناخواسته وجود دارد. ۵-۵-۵-۳ مولد نیروی برق اضطراری به هنگام قطع برق شهر از طریق تابلو و یا کلید تبدیل اتوماتیک (۸715) به شبکه توزیع برق اضطراری وصل و برق مورد نیاز مصارف اضطراری را تأمین می‌نماید. کلیدهای خودکار (اتوماتیک) با مکانیسم موتوری و یا کلیدهای خودکار مفناطیسی (کنتاکتور) مورد استفاده در تابلو و یا کلید تبدیل اتوماتیک (۸175) مذکور در سیستم نیروی -118 5 سه‌فاز و نیز کلید حفاظتی اصلی مدار خروجی برق ژنراتور از نوع چهار پل و بقیه کلیدهای حفاظتی تابلو برق اصلی آن از نوع سه‌پل خواهند بود. ۵-۵-۵-۳ اجزای تابلو و یا کلید تبدیل اتوماتیک (۸15) مولد نیروی برق اضطراری در سیستم نیروی 731-۳ سه‌فاز و نیز کلیدهای حفاظتی اصلی مدار خروجی برق ژنراتور و تابلو برق اصلی آن از نوع سه‌پل خواهند بود. ۶-۵-۵-۳ ترمینال نقطه خنثی (ل) ژنراتور برق اضطراری سه‌فاز در سیستم نیروی 11۷-2 باید از طریق هادی عایق‌دار با حداقل سطح مقطع هادی اتصال زمین سیستم نیرو به ترمینال یا شینه اصلی اتصال زمین وصل شده و علاوه بر آن هادی حفاظتی - خنثی (۳۳۸7) نیز باید به ترمینال یا شینه حفاظتی- خنشی (۴]۳(۷) تابلو و یا کلید تبدیل اتوماتیک مولد نیروی برق اضطراری متصل ۲ ۱۵۵.۷ ان0 5۲۱۵ -------- صفحهٔ بعد -------- ۵-۳ منابع تأمین نیروی برق (سرویس مشترک) گردد. بدنه دستگاه مولد نیروی برق اضطراری در سیستم نیروی ع- 1 نیز به هادی حفاظتی - خنثی (۳۳۸7) تابلو و یا کلید تبدیل اتوماتیک مولد نیروی برق اضطراری وصل می‌گردد. ۷-۵-۵-۳ ترمینال نقطه خنثی (۷) ژنراتور برق اضطراری سه فاز در سیستم نیروی 11۷-5 باید از طریق هادی عایق‌دار با حداقل سطح مقطع برابر با سطح مقطع هادی اتصال زمین سیستم نیرو مستقیماً به ترمینال یا شینه اصلی اتصال زمین وصل گردد. بدنه دستگاه نیز در این سیستم نیرو از طریق هادی عایق‌دار با حداقل سطح مقطع برابر با سطح مقطع هادی اتصال زمین سیستم نیرو به عنوان هادی حفاظتی (۳۳) مستقیماً به ترمینال یا شینه اصلی اتصال زمین وصل می‌گردد. ۶-۵-۳ نیروی برق ایمنی ۱-۶-۵-۳ در مواردی که قطع نیروی برق ممکن است برای افراد و ساکنین ایجاد خطر نموده و با باعث ضرر و زیان گردد. پیش‌بینی نیروی برق ایمنی الزامی می‌گردد. نیروی برق آیمنی می‌تواند مکمل نیروی برق اضطراری یا مستقل از آن باشد. انتخاب سیستم ایمنی وسایل و دستگاه‌هایی که باید از منابع ایمنی تغذیه شوند بستگی به نوع کار آن‌ها خواهد داشت. منابع نیروی برق ایمنی ممکن است جزئی از خود وسیله یا دستگاه باشد و با آن یک واحد تشکیل دهد (چراغ‌های ایمنی باتری سرخود و غیره). سیستم‌های ایمنی در ساختمان‌هایی از قبیل ساختمان‌های بلندمرتبه مسکونی. تجاری. اداری.» ساختمان‌های مرکزی بانک‌هاء فروشگاه‌های بزرگ. ساختمان‌های ویژه حیاتی» بسیار زیاد حساس و زیاد مهم بناهای درمانی و بیمارستان‌ها. تالارهای اجتماعات. سینماهاء تغاترها و غیره بر اساس مقررات. ضوابط استانداردها و یا نیاز به استفاده از آن‌هاء در نظر گرفته می‌شود. ۲-۶-۵-۳ سیستم‌های تأمین ایمنی برای تأمین ایمنی افراد و جلوگیری از ضرر و زیان به ساختمان, اموال, اسناد. دستگاه‌ها. تجهیزات و غیره. سیستم‌های ایمنی در طرح ساختمان به قرار زیر در نظر گرفته می‌شوند. تغذیه بعضی از این سیستم‌ها بسته به نوع. شرایط و نیاز آن. از طریق نیروی برق اضطراری و بعضی دیگر از آن‌ها با برق بدون وقفه و یا منبع تغذیه پشتیبان مستقل و مخصوص خود شامل باتری و شارژ آن خواهد بود. ۹ الف) روشنایی ایمنی مسیرهای تخلیه افرادء پلکان‌های خروج و راه‌های خروج آلزامی ۳ ۱۱۱۱۵۵. -------- صفحهٔ بعد -------- سا اک ب) سیستم اعلام حریق پ) سیستم اعلام نشت گاز سوخت ت) پمپ‌های آب آتش‌نشانی (جهت اطفاء حریق) ث) تغذیه برق آسانسور. مصارف تأسیسات مکانیکی, روشنایی چاه و موتورخانه و غیره مربوط به آسانسور دسترسی آتش‌نشان (مبحث ۳ مقررات ملّی ساختمان) ج) سیستم تلویزیون مدار بسته چ) سیستم کنترل تردد و حراستی ح) سیستم اعلام و هشدار سرقت خ) سیستم اعلام خطر گاز مونواکسیدکربن د) سیستم تخلیه گاز مونواکسید کربن ذ) سیستم تأمین هوای فشار مثبت پلکان‌های خروج بسته. راه‌های خروج الزامی و چاه آسانسور دسترسی آتش‌نشان ر) سیستم تخلیه دود به هنگام حریق ز) تهویه محیط‌های فاقد ورودی هوای خارج ژ) سایر سیستم‌های تخلیه افراد در مواقع اضطراری س) تجهیزات. دستگاه‌ها و تأسیسات خاص مراکز درمانی و بیمارستانی که در صورت قطع برق آن‌ها جان بیماران و افراد به خطر می‌افتد و یا هرگونه قطع تغذیه برق که موجب اختلال در سرویس‌های ایمنی آن‌ها می‌شود. ش) سیستم صوتی و اعلام خطر ص) سیستم مخابرات و ارتباطات ض) سیستم تلفن آتش‌نشان ط) سیستم فرمان حسگر (سنسور) زلزله ظ) هرگونه سیستمی که تأمین نیروی برق آن درخواست شده باشد. ع) در کلیه مواردی که به هر علت, قطع برق, ایمنی افراد را به خطر بیاندازد. تبصره: برای راه خروج الزامی, پلکان‌های خروج و آسانسور دسترسی آتش‌نشان به مبحث ۲ مقررات ملّی ساختمان رجوع شود, ۱-۲-۶-۵-۳ تغذیه سیستم‌های تأمین ایمنی زیر از منبع تغذیه پشتیبان مستقل و مخصوص خود شامل باتری و شارژ آن و یا برق بدون وقفه, طبق استانذاردهای مربوطه و یا دستورالعمل سازندگان آن خواهد بود. سس -------- صفحهٔ بعد -------- ۵-۳ منابع تأمین نیروی برق (سرویس مشترک) الف) روشنایی ایمنی مسیرهای تخلیه افراد. پلان‌های خروج و راه‌های خروج الزامی ب) سیستم اعلام حریق پ) سیستم اعلام نشست گاز سوخت ت) سیستم تلویزیون مداربسته ث) سیستم کنترل تردد و حراستی ج) سیستم اعلام و هشدار سرقت چ) سیستم اعلام خطر گاز مونواکسید کرین ح) سیستم صوتی و اعلام خطر خ) سیستم مخابرات: و ارتباطات د) سیستم تلفن آتش‌نشان ذ) سیستم فرمان حسگر (سنسور) زلزله ر) تجهیزات. دستگاه‌ها و تأسیسات خاص مراکز درمانی که باید از طریق منبع تغذیه پشتیبان و با برق بدون وقفه تَغذیه شوند. ز) هرگونه سیستم که نیاز به منبع تغذیه پشتیبان داشته باشد. تبصره ۱: به غیر از سیستم‌ها و موارد ذکر شده در بندهای ردیف ۰.۱-۳۲-۶-۵-۱۳ بقیه سیستم‌ها و مواردی که در بندهای ردیف ۲-۶-۵-۱۳ باقی می‌مانند. بطور مستقیم از نیروی برق اضطراری (بدون نیاز به منبع تغذیه پشتیبان و یا برق بدون وقفه)» تغذیه خواهند شد. تبصره ۲: در صورت الزام به رعایت مقررات و یا ضوابط سازمان آتش‌نشانی برای تغذیه پمپ‌های آب آتش‌نشانی جهت اطفاء از جمله در ساختمان‌هایی که در ردیف ۵-۲-۶-۵-۱۳ آمده است. از دیزل ژنراتور مستقل و مجزا از نیروی برق اضطراری ساختمان و یا مجموعه دیزل پمپ (یکپارچه) باید استفاده گردد. تبصره ۳: در صورتی که سیستم اعلام حریق دارای منبع تغذیه پشتیبان مستقل و مخصوص خود (باتری و شارژر آن) باشدء تغذیه آن از برق بدون وقفه (11۳5) مجاز نمی‌باشد. تبصره ۴: در شرایط عادی تغذیه برق ورودی سیستم‌های تأمین ایمنی که دارای منبع تغذیه اولیه مستقل و مخصوص خود شامل باتری و شارژر آن می‌باشند. در صورت وجود نیروی برق اضطراری در ساختمان» از تیروی برق اضطراری و در غبر اینصورت از برق عادی (نرمال) خواهد بود مکر اینکه تغذیه آن‌ها از برق بدون وقفه توسط استانداردهای معتبر و یا سازندگان آن سیستم‌ها مجاز یا لازم اعلام شده باشد. ۸ ۳۵ ۲۱ ام چم مایم پم هام ۱0۵۱۱ ۹ ( ۱۱ -------- صفحهٔ بعد -------- مبحث سیزدهم تبصره ۵: مراکز سیستم‌های تأمین ایمنی عموماً در اتاق مرکز کنترل و مدیریت ساختمان نصب می‌شوند. ۲-۲-۶-۵-۳ مولد نیروی برق اضطراری که مصارف برق اضطراری سیستم‌های تأمین ایمنی را بطور مستقیم تغذیه می‌نماید. باید بتواند حداکثر در مدت زمان ۱۵ ثانیه (زمان راه‌اندازی کامل مولد)» از طریق تابلو و یا کلید تبدیل اتوماتیک. مصارف برق سیستم‌های ایمنی را تأمین و تغذیه تبصره: در صورتی که بیش از یک مولد تأمین و تغذیه برق اضطراری سیستم‌های ایمتی را به عهده داشته باشد. صرفنظر از نحوه و روش قرار گرفتن مولدهای مذکور در مدار تغذیه باید مدت زمان راه‌اندازی کامل مولدهاء حداکثر ۱۵ثانیه (ردیف ۲-۲-۶-۵-۱۳) برای این حالت نیز برقرار باشد. ۳-۲-۶-۵-۳ سیستم‌های ایمنی باید دارای مدار مستقل تغذیه مخصوص به خود بوده و هیچ انشعابی برای تغذیه مدارهای غیرایمنی از آن انجام نگرفته باشد. ۴-۲-۶-۵-۳ به منظور تأمین پایداری کارکرد مدارهای سیستم‌های ایمنی» کابل‌های تغذیه آن‌ها و جلوگیری از صدمه به آن‌هاء به هنگام حریق و غیره, باید یکی از روش‌های زیر ملاک عمل قرار الف) استفاده از جداکننده مناسب در مسیر سیم‌کشی و یا کابل‌کشی به منظور حفاظت در مقابل حریق. صدمات فیزیکیء مکانیکی و سایر مواردی که ممکن است پایداری مورد نظر را به ب) استفاده از کابل‌های دارای نوار محافظ فلزی پ) استفاده از کابل‌های مقاوم در مقابل حریق طبق استانداردهای معتبر و با توصیه سازندگان سیستم ۵-۳۲-۶-۵-۳ توضیه می‌شود که در صورت تأمین امکانات و شرایط لازم در طرح به منظور تأمین پایداری و برقراری برق تغذیه در مصارف سیستم‌های ایمنی ساختمان‌های بلندمرتبه مسکونی, اداری و تجاری, بیمارستان‌هاء مراکز کامپیوترء مرکز داده, ساختمان‌های مرکزی بانک‌هاء ساختمان‌های ویژه حیاتی و بسیار زیاد حساس و غیره» تغذیه برق مصارف ایمنی و یا سایر مصارف برقی مربوط به آسانسور دسترسی آتش نشان, سیستم تأمین هوای فشار مثبت پلکان خروج. راه‌های خروج الزامی و چاه آسانسور دسترسی آتش نشان» سیستم تخلیه دود به هنگام حریق و غیره از طریق دو مدار مجزا و به ترتیب اولویت از تابلوهای زیر تغذیه گردند: الف) تابلوهای اصلی دو منبع تغذیه متفاوت وی رو وت مر ی موم ٩۲۱۱۵9۳۱۵۵۰۷۲ -------- صفحهٔ بعد -------- ۵-۳ منابع تأمین نیروی برق (سرویس مشترک) ب) دو تابلوی اصلی متفاوت از یک منبع تغذیه پ) دو تابلوی نیمه اصلی متفاوت با دو منبع تغذیه متفاوت ت) دو تابلوی نیمه اصلی متفاوت با یک منبع تغذیه و مدارها هم در دو مسیر مجزا اجرا شده و در نقطه تغذیه و مصرف, این دو مدار از طریق یک تابلو و یا کلید تبدیل اتوماتیک (۸15) به تابلوی برق مصرف‌کننده و پا مصرف‌کننده‌های مورد نظر وصل گردند. ۶-۲-۶-۵-۳ تمامی و یا هر یک از کابل‌های تغذیه برق, کنترل» روشنایی, مصارف تأسیسات مکانیکی و غیره مربوط به آسانسور دسترسی آتش‌نشان که در خارج از چاه و موتورخانه آن قرار می‌گیرند باید توسط ساختاری با حداقل ۹۰ دقیقه مقاومت در برابر آتش محافظت شوند و یا دارای حداقل ۹۰ دقیقه مقاومت در برابر آتش باشند (مبحث ۳ مقررات ملّی ساختمان). تبصره: تمامی ارتفاع چاه آسانسور دسترسی آتش‌نشان در زمانی که عملیات امداد و نجات در جریان است. باید دارای حداقل ۱۱ لوکس روشنایی باشد (مبحث ۳ مقررات ملّی ساختمان). ۲-۶-۵-۳ روشنابی ایمنی ۱-۳-۶-۵-۳ در روشنایی ایمنی نباید بیش از ۲۰ نقطه روشنایی از یک مدار تغذیه گردد و نیز کل جریان مدار نباید از 7۶۰ جریان مجاز کلید حفاظتی (با اعمال ضرایب کاهش باردهی کلید حفاظتی) آن مدار بیشتر باشد. تبصره: استفاده از ستسور حرکتی و یا حضور در مدارهای روشنایی ایمنی مجاز نمی‌باشد. ۲-۳-۶-۵-۳ مدارهای چراغ‌های ایمنی برای کاربری‌های متفاوت باید براساس جدول شماره ۳-۶-۵-۳ تغذیه گردند. ۳-۳-۶-۵-۳ روشنایی ایمنی پلکان‌های خروج. راه‌های خروج الزامی. تخلیه افراد. فضاهای کار با ریسک بالاء اتاق امدادرسانی و اتاق مدیریت بحران باید از دو منبع متفاوت (جدول شماره ۵-۱۳- ۳-۶) از منابع زیر تغذیه گردند. الف) سیستم منبع تغذیه مرکزی مانند برق بدون وقفه (17۳5) و یا سیستم باتری و شارژر آن ب) سیستم منبع تغذیه منطقه‌ای مانند برق بدون وقفه (11۴5) و یا سیستم باتری و شارژر آن پ) سیستم منبع تغذیه با باتری و شارژر مستقل و سرخود ۷ -------- صفحهٔ بعد -------- ۴-۳-۶-۵-۳ نیازها و الزامات تغد کاربری‌های متفاوت» در جدول شمار جدول ۳-۶-۵-۱۳ مثال مثال‌هایی از کاربرد اتاق یا سالن اجتماعات سالن نمایشگاه‌ها سالن‌های تغاترء سینما و نمایش ورزشگاه‌ها فروشگاه‌های بزرگ و مراکز تجاری ۳ رستورآن‌ها بیمارستان‌ها و مراکز درمانی هتل‌ها و مهمانخانه‌ها آقامتگاه‌ها یا خانه‌های نگهداری افراد آداری و تجاری ساختمان‌های مرکزی بانک‌ها مراکز آموزشی و فرهنگی پار کینگ‌های پلکان‌های خروج راه‌های خروج الزامی, تخلیه افراد فضاهای کار با ریسک بالاء اتاق امدادرسائی و اتاق مدیریت بحران + سیستم‌های مناسب و قابل استفاده چ4 ِ آمده است. ٩5۲۱۱۵9 ی» نیازها و الزامات و الزامات با باتری و شارژر مستقل و سرخود وجود هر یک از مناب سحت سبزدهم ساختمان‌ها با .آن یسم تَغذ به از دو -------- صفحهٔ بعد -------- ۵-۳ منابع تأمین نیروی برق (سرویس مشترک) تبصره: چراغ ایمنی با منبع تغذیه مستقل و سر خود (باتری و شارژ آن) در زمان قطع برق مدار تغذیه اصلی آن» باید بتواند حداقل به مدت ۱/۵ ساعت شدت روشنایی مقرر را تأمین نماید. ۵-۳-۶-۵-۳ شدت روشنایی متوسط ایمنی مکان‌های زیر نباید از ۱۰ لوکس کمتر باشد: الف) پلکان‌های خروج. راه‌های خروج الزامی, گریدورهای دسترسی خروج و گذرگاه‌ها ب) اجزای داخلی و خارجی راه و تخلیه اضطراری (مبحث ۳ مقررات ملّی ساختمان) پ) آسانسورها و فضای انتظار جلوی آسانسور در طبقات ت) محوطه‌هایی که در مسیر راه‌های خروج الزامی قرار دارند ۶-۳-۶-۵-۳ در تالارهای سینما و تئاترء در هنگام نمایش, شدت روشنایی متوسط ایمنیء نباید از ۲ لوکس کمتر باشد. بشرط آنکه در صورت به کار افتادن سیستم اعلام حریق و آتش‌سوزی روشنایی محیط و شدت آن به طور خودکار به حالت اولیه بازگردد. علائم روشن (خروج) باید در بالای همه درهای خروجی و راه‌های خروج الزامی. نصب و مقررات ردیف‌های ۲-۶-۵-۱۳ و ۵-۳-۶-۵-۳ نیز باید رعایت شود. ۷-۳-۶-۵-۳ کلیه مقررات ذکرشده در ردیف ۶-۳-۶-۵-۱۳ در مورد تالارهای اجتماعات نیز صادق است. با این تفاوت که شدت روشنایی ایمنی متوسط در این تالارها نباید هیج‌گاه از ۱۰ لوکس کمتر باشد. ۳-۶-۵-۳ کلید و هادی حفاطتی دستگاه برق بدون وقفه ۱-۴-۶-۵-۳ ترمینال نقطه حفاظتی - خنثی ([۳1: 7) در ورودی تغذیه دستگاه برق بدون وقفه (11۳5) در سیستم نیروی 111-0 سه‌فاز, باید از طریق هادی عایق‌دار با حداقل سطح مقطع برابر با سطح مقطع هادی اتصال زمین سیستم نیرو به ترمینال یا شینه اصلی اتصال زمین وصل شده و علاوه بر آن هادی حفاظتی - خنثی (۳2) نیز باید به ترمینال مشترک شده حقاظتی - خنشی (۳2(1) دستگاه متصل گردد. ۲-۴-۶-۵-۳ بدنه دستگاه برق بدون وقفه (1(۳5) در سیستم نیروی 17-۳ به هادی حفاظتی - خنثی (7(-۲1]) مدار تغذیه برق ورودی وصل می‌گردد. ۴-۴-۶-۵-۳ کلیدهای حفاظتی مدار خروجی برق دستگاه برق بدون وقفه (11۳8) و تابلوی برق اصلی آن, در سیستم نیروی 7۳-2 سه‌فاز از نوع سه‌پل خواهند بود. ۴-۳۴-۶-۵-۳ ترمینال نقطه خنشی (ل) در ورودی تغذیه دستگاه برق بدون وقفه (778]) در سیستم نیروی 73-8 سه‌فاز, باید از طریق هادی عایق‌دار با حداقل سطح مقطع برابر با سطح مقطع هادی اتصال زمین سیستم نیرو به ترمینال یا شینه اصلی اتصال زمین وصل گردد. ۶۹ ٩۳۱۵9۳۱۵۵۱۰۱۲ -------- صفحهٔ بعد -------- مبحث سیردهم ۵-۴-۶-۵-۳ بدنه دستگاه نیروی برق بدون وقفه (11۳5) در سیستم نیروی 113-5 به هادی حفاظتی (۳2) مدار تغذیه برق ورودی وصل می گردد. ۳- ۶-۳-۶-۵ فقط کلید حفاظتی مدار خروجی برق دستگاه برق بدون وقفه (171۳5) در سیستم نیروی 131-5 از نوع چهار پل و بقیه کلیدهای حفاظتی تابلو برق اصلی آن از نسوع سه‌پل خواهند بود. شش ری ۷۰ .5۳1۵0۱1۵۵۱ سا -------- صفحهٔ بعد -------- ۶-۳ تابلوهای توزیع نیرو. تجهیرات. وسایل حفاظت و کنترل ِ ۶-۳ نابلوهای نوزیع نیرو تجهیزات. وسایل ۱-۶-۳ کلیات ۱-۱-۶-۳ ساختمان تابلوها تابلوی برق محفظه‌ایست که دارای تجهیزات و وسایل الکتریکی مورد نیاز برای تغذیه و یا حفاظت و کنترل مدارهای الکتریکی می‌باشد. تابلو می‌تواند از یک یا چند صفحه از جنس عایق, که جاذب رطوبت و خودسوز نباشد (فیبر الکتریکی و یا پلیمرهای تقویت‌شده) تشکیل شده و با تمام فلزی باشد. چنانچه تابلو در محلی که افراد غیرمتخصص در آن رفت و آمد می‌کنند نصب شده باشد نباید هیچ یک از قسمت‌های برقدار آن در دسترس یا قابل لمس باشد. به عبارت دیگر تابلوء باید با صفحات با درهای عایق (فیبر الکتریکی و یا پلیمرهای تقویت‌شده) و یا فلزری محصور شده باشد., برای دسترسی به قسمت‌های برقدار تابلو باید بتوان صفحات محافظ با درهای سرویس آن راء با استفاده از نوعی ابزارء باز و یا پیاده کرد. علاوه بر این در چنین محل‌هابی تابلو باید مجهز به در قفل‌شو باشدء به نحوی که کلیه کلیدهای حفاظتی و لوازم و تجهیزات کنترل تابلو در پشت آن قرار گرفته باشد. ۱-۱-۱-۶-۳ چنانچه تابلو مجهز به کلیدهای کنترل روشنایی و یا فرمان و نظایر آن باشد. مکانیزم‌های قطع و وصل,» فرمان» کنترل و غیره می‌توانند موقع قغل بودن در تابلو در دسترس باقی بمانند و از محل نصب آن‌ها نباید امکان دسترسی به ترمینال آن‌ها و یا داخل تابلو وجود داشته باشد. ۲-۱-۱-۶-۳ برای کمک به خنک‌شدن لوازم داخلی تابلو می‌توان آن را به منافدذ عبور هوای خنک کننده و یا فن مجهز به ترموستات. تجهیز کرد. مشروط به اینکه قسمت‌های برق‌دار تابلو در مقابل نفودٌ آب محافظت شده و تابلو دارای درجه حفاظت مناسب در محل نصب آن باشد. ۳-۱-۱-۶-۳ در مناطقی که احتمال تعریق تابلوها وجود"داشته باشد. تمهیدات لازم برای جلوگیری از تعریق تابلوها پیش‌بینی گردد. ۷۱ ٩۳۱۵۹9۳۵۵۰۲ -------- صفحهٔ بعد -------- مبحث سیزدهم ۴-۱-۱-۶-۳ تابلو باید مطابق استانداردهای ملی یا بین‌المللی معتبر ساخته شود. ۵-۱-۱۳ تابلو ممکن است از یک یا چند منبع .برای مصارف مستقل تغذیه شود مانند منبع عادی (نرمال)» منبع اضطراری,» منبع برق بدون وقفه و غیره. در این مقررات آن قسمت از تابلو که از یک منبع مستقل تغذیه می‌شود یک تابلو به حساب می‌آید. ۲-۱-۶-۳ مشخصات اصلی الکتریکی تابلوها تابلوها باید با مقررات زیر مطابقت کنند: الف) هر تابلو باید به یک کلید اصلی جدا کننده قابل قطع و وصل زیر بار و یا کلید خودکاری که بعنوان کلید مجزاکننده هم عمل نماید مجهز باشد. جریان نامی این کلید باید متناسب با شرایط مورد نیاز مصارف و حداقل برابر جریان مصرفی کل تابلو باشد و جریان نامی ایستادگی کلید در برابر اتصال کوتاه نباید کمتر از جریان اتصال کوتاه احتمالی در محل نصب آن باشد. ب) هر تابلو باید به وسیله حفاظتی (کلید خودکار, فیوز) مخصوص خود مجهز باشد. جریان نامی وسیله حفاظتی متناسب با شرایط مورد نیاز مصارف تغذیه شونده توسط آن تابلو و همچنین حداقل جریان نامی و یا جریان مصرفی کل تابلو انتخاب می‌شود. چنانچه تابلو با مدار مختص به آن از طریق تابلوی بالادست تغذیه شود وسیله حفاظتی آن مدار می‌تواند وسیله حفاظتی تابلو نیز به شمار آید و نیازی به پیش‌بینی وسیله حفاظتی مجزا در تابلو نخواهد بود. تبصره ۱: بدین ترتیب تنها تابلوهایی باید دارای فیوز یا کلید خودکار اصلی باشند که به صورت انشعابی (با استفاده از مفصل یا ترمینال) از یک مدار تغذیه می‌شوند (یعنی یک کابل یا مدار چند تابلو را تغذیه کند). تبصره ۲: چنانچه وسیله حفاظتی اصلی تابلو از انواع کلیدهای خودکارء که دارای مشخصات کلید جداکننده نیز هستند. انتخاب شود. از این کلید می‌توان برای هر دو منظور حفاظت و جداکردن استفاده کرد. پ) چنانچه تابلو علاوه بر کلید اصلی جداکننده به فیوز نیز مجهز باشده فیوز باید بعد از کلید (در طرف مصرف کلید) نصب شود. در این حالت. تعویض فیوز درحالت بی‌بار امکان‌پذیر خواهد بود. ت) مدار تغذیه‌کننده وسایل کنترل و اندازه‌گیری که از سیستم برق تابلو تغذیه می‌شود. باید دارای وسیله حفاظتی مناسب خود باشد. ۱ ٩۱۱۵9۳۱۵۵۲ -------- صفحهٔ بعد -------- ۶-۳ تابلوهای توزیع نیرو نجهیزات. وسایل حفاظت و کنترل ث) اگر در یک تابلو از کلیدهای مینیاتوری استفاده شودء باید یک سری فیوز یا کلید خودکار مخدودکننده جریان اتصال کوتاه: بالا دست آن‌ها در تابلوی مورد بحث و پا در تابلوی پالادست وجود داشته باشد. در صورت استفاده از فیوز» جریان نامی فیوز بالادست کلیدهای مینیاتوری, نباید از مقادیر زیر بزرگتر باشد: اگر جریان نامی قطع اتصال کوتاه یک با چده کلیه مینیاتوری تا ۱/۵ کیلو آمپز باشد: ۶۳ آمبر - اگر جریان نامی قطع اتصال کوتاه یک یا چند کلید مینیاتوری ۳ تا ۱۰ کیلوآمپر باشد. ۱۰۰ آمپر تبصره: قدرت قطع کلیدهای مینیاتوری در اتصال کوتاه کم است. برای همین دلیل» باید در برابر جریان‌های اتصال کوتاه احتمالی بیش از ظرفیت آن‌ها محافظت شوند. ج) کلیه تابلوهاء اعم از یک‌فاز و سه‌فاز علاوه بر شیته‌ها پا ترمینال‌های مربوط به قسمت‌های برقدارء (فازها و خنثی) باید برای وصل هادی‌های حفاظتی (713) یک شینه یا ترمینال داشته باشد. قابلیت هدایت الکتریکی شینه یا ترمینال هادی حفاظتی باید نظیر هادی‌های برقدار باشد. شینه یا ترمینال هادی حفاظتی باید با نوعی قطعه اتصال‌دهنده قابل پیاده‌کردن هم اندازه شینه, به شینه با ترمینال خنثی قابل وصل باشد. وصل و پیاده کردن قطعه اتصال‌دهنده باید فقط به کمک نوعی ابزار امکان‌پذیر باشد. چنانچه مدار تغذیه‌کننده تابلو دارای هادی مشترک حفاظتی - خنتی باشد.ء این هادی به شینه حفاظتی وصل و سپس به کمک قطعه اتصال دهنده یاد شده به شینه یا ترمینال خنشی اتصال داده می‌شود (پیوست شماره ۱ و شکل شماره پ۳:۱-۱) کلیه سیم کشی‌های داخلی تابلو باید با هادی‌های مسی عایق‌دار مناسب با ولتاژ و جریان‌های نامی و مجاز وسایل حفاظتی و مطابق استانداردهای مربوط به ساخت تابلو انجام شود. چنانچه شینه‌ها محکم و ثابت نصب شده باشند.ء می‌توانند بدون عایق‌بندی باشند. ولی ترجیح دارد که رنگ‌آمیزی شده باشند. چ) شینه‌ها و ترمینال‌ها باید دارای علامت‌گذاری مناسب, مشخص و دائمی زیر باشند: فازها : 3آ, 2آ, 1.] حفاظتی - خنشی : [۳:۸ حفاظتی : ۳۴ مدارهای خروجی, کلیدهاء فیوزها و دیگر تجهیزات نصب شده بادِد دارای برچسب‌های مشخص و دائمی باشند تا بتوان آن‌ها را شناسایی کرد. ٩5۲۱۵9۳۱۵۵۰۷۲ ی -------- صفحهٔ بعد -------- ح) بدنه تابلو باید مجهز به ترمینال علامت‌گذاری شده اتصال زمین باشد و این ترمینال به شینه با ترمینال حفاظتی ([۳۳ یا ظ۳) وصل شود. در تابلوهایی که کلیه مدارهای ورودی و خروجی آن دارای هادی مشترک حفاظتی - خنشی (8331) (پیوست شماره۱ و شکل شماره پ۲:۱-۱) هستند. می‌توان از نصب شینه حفاظتی (ن۲1) صرفنظر کرد. ۳-۱-۶-۳ محل نصب تابلوها ۱-۳-۱-۶-۳ چنانجه تابلو در اتاقی مخصوص این کار نصب شده باشد و تنها افراد متخصص و مجاز اجازه رفت و آمد به آن را داشته باشند. می‌توان از تابلوهای نوع باز استفاده کرد. در این مورد باید مقررات ردیف ۴-۳-۵-۱۳ مراعات شود. ۲-۳-۱-۶-۳ اگر تابلو در فضای عمومی که افراد غیرمتخصص در آن‌ها رفت و آمد می‌کنند نصب شودء فضای محدود به کف اصلی و سقف اصلی محل نصب تابلو و عمق آن که برابر عمق تابلو است. فضای اختصاصی تابلو به حساب می‌آید. در اطراف تابلو باید فضای کافی برای انجام عملیات و تعمیرات و بازدید و غیره وجود داشته باشد., ۳-۳-۱-۶-۳ از محل نصب تابلو اعم از اتاق مخصوص یا فضای اختصاصی نصب تابلو هیچگونه دودکش یا لوله‌های حامل آب. گازء لوله‌های سیستم‌های برودتی و حرارتی و سایر سیستم‌های تأسیسات مکانیکی و غیره نباید عبور نماید یا آن را قطع کند. ۴-۲-۱-۶-۳ در صورتی که تابلوهای فوق در فضای عمومی نصب شده باشند. حداقل فاصله نصب تابلوها (فضای نصب اختصاصی آن‌ها) از لوله‌های آب. لوله‌های سیستم‌های برودتی و حرارتی و سایر لوله‌های سیستم‌های تأسیسات مکانیکی, برابر ۳۰ سانتی‌متر می‌باشد و نیز برای فضای نصب تابلوهای مذکور باید یک دیوار جداکننده مناسب» جهت جداسازی تابلوهای برق از لوله‌هاء در نظر ۵-۳-۱-۶-۳ فاصله کنتور گاز طبیعی با کنتور برق (تابلو کنتور برق و یا تابلوهای برق فشارضعیف) نصب شده در فضای عمومی, باید حداقل ۵۰ سانتی‌متر باشد (مبحث ۱۷ مقررات ملّی ساختمان). ۲-۶-۳ تجهیزات. وسایل حفاظت و کنترل ۱-۲-۶-۳ فیوزها ۱ ۱-۱-۲-۶-۳ از فیوزها می‌توان به عنوان وسیله حفاظتی در موارد زیر استفاده کرد: الف) حفاظت مدارها: در برابر جریان‌های اتصال کوتاه و اضافه بار ۷۴ ٩۲۱۵9۳۱۵۵۰۱۲ -------- صفحهٔ بعد -------- ۶-۳ تابلوهای توزیع نیرو. تجهیزات. وسایل حفاظت و کنترل ب) حفاظت دستگاه‌ها: در برابر جریان اتصال کوتاه پ) تأمین ایمنی: درصورت اتصال کوتاه بین یک هادی فاز با بدنه‌های هادی و یا هادی حفاظتی و یا هادی حفاظتی - خنثی (8۳7) (پیوست شماره ۱) ۲-۱-۳-۶-۳ فیوزهای پیچی باید مجهز به قطعه محدودکننده فشنگ پذیری (ته فشنگ) باشند تا جایگزینی با فشنگی که جریان نامی آن بیشتر از فشنگ مورد نظر است امکان‌پذیر نباشد. ۳-۱-۲-۶-۳ خارج و داخل کردن فیوزهای تیغه‌ای یا چاقویی باید فقط با استفاده از فیوزکش عایق امکان‌پذیر باشد. ۴-۱-۲-۶-۴۳ هنگامی که فیوز پیچی بسته و کامل شده است هیچ یک از قسمت‌های برقدار فیوز. از جمله ترمینال‌های آن‌ها نباید در دسترس یا قابل لمس باشند. قطب ته پایه فیوزهای پیچی باید به طرف تغذیه مدار (فاز) وصل شده باشد. ۵-۱-۲-۶-۳ استفاده از فیوزهای غیر استاندارد یا فیوزهایی که المان ذوب شونده آن قابل ۶-۱-۳-۶-۳ تعمیر و تعویض و ترمیم المان عبور جریان در داخل فشنگ فیوزهای استاندارد به هر نحو و شکلی ممنوع است. ۷-۱-۳-۶-۳ استفاده از فیوز در تأسیسات انشعاب برق (کنتور) باید طبق ضوابط شرکت برق انجام شود. ۲-۲-۶-۳ کلیدهای خودکار مینیاتوری ۱۲-۲-۶۳ موارد استفاده کلیدهای خودکار مینیاتوری مانند فیوزهاست (ردیف ۱-۱-۲-۶-۱۳). ۲-۲-۳-۶-۳ هیچ یک از قسمت‌های برق‌دار کلیدهاء از جمله ترمینال‌های آن نباید در دسترس یا قابل لمس باشد. کلیدهای نوع تابلویی که ترمینال‌های آن در دسترس است باید دارای پوشش ۳-۲-۲-۶-۳ در تأسیسات برقی جدید استفاده از کلیدهای مینیاتوری نوع پیجی که بجای فیوز, در پایه فیوز نصب می‌شوند ممنوع است. ۴-۲-۲-۶-۳ صرفنظر از جریان اتصال کوتاه احتمالی در محل نصب کلیدهاء باید طبق آنچه که در بند (ث) از ردیف ۲-۱-۶-۱۳ گفته شد. عمل شود. ۳-۲-۶-۳ کلیدهای خودکار (اتوماتیک) ۳-۳-۶-۳ از کلیدهای خودکار می‌توان به عنوان وسیله حفاظتی در موارد زیر استفاده کرد: ۷۵ -------- صفحهٔ بعد -------- الف) حفاظت مدارها و دستگاه‌ها: در برابر جریان‌های اتصال کوتاه و اضافه بار تبصره: منظور از حفاظت اضافه‌بار در کلیدهای خودکار (اتوماتیک). کلیدهایی هستند که دارای رله قابل تنظیم اضافه‌بار می‌باشند. ب) تأمین ایمنی: درصورت اتصال کوثاه بین یک هادی فاز با بدنه‌های هادی و یا هادی حفاظتی (0) و یا هادی حفاظتی - خنثی (۳1-7) (پیوست شماره ۱) ۲-۳-۳-۶-۳ هیج یک از قسمت‌های برقدار کلید نباید در دسترس یا قابل لمس باشتد. ۳-۳-۳-۶-۳ چنانچه از فیوزها بصورت سری بمنظور تأمین قدرت قطع بیش از ظرفیت کلیدهای خودکار استفاده شوند. لازم است مراتب زیر رعایت شود: الف) بین جریان نامی کلیدهای خودکار و فیوز هماهنگی وجود داشته باشد. ب) فیوز باید در طرف ورودی کلیدهای خودکار (بالادست) قرار گیرد. ۴-۲-۶-۳ کلیدهای مغناطیسی (کنتاکتورها) ۶-۳- ۱-۴-۳ از کلید مغناطیسی برای قطع و وصل» کنترل, فرمان مدار و موارد دیگر با توجه به نوع مصرف‌کننده مدار, استفاده می‌گردد. جنانجه این کلید به همراه رله حرارتی به کار گرفته شده باشه. می‌توان از آن بعنوان وسیله حفاظتی در پرابر جریان اضافه بار تیز استفاده کرد. برای حقاظت در برابر اتصال کوتاه, همراه این کلیدها باید از فیوزها یا کلیدهای خودکار استفاده شود و این وسایل باید در طرف ورودی کنتاکتورها نصب شوند. ۲-۴-۶۳ همراه کلیدهای مغناطیسی می‌توان از انواع رله‌هاء از جمله رله خساس به افزایش 7 با کاهش ولتاژ کنترل فازء رله‌های کمکی و غیره» استفاده نمود. ۵-۳-۶-۳ کلیدهای مجزا کننده زیربار ۱-۵-۳-۶-۳ به منظور کنترل» تعمیر و سرویس مدار و یا دستگاه‌ها و تجهیزات برقی» باید کلیه مدارهای خروجی از تابلوه مجهز به نوعی کلید مجزا کننده زیربار در تابلو باشد. ۶-۳- ۲-۵-۲ کلید مجزا کننده زیر بار باید بتواند جریان نامی خود راء که از جریان نامی مدار کمتر نخواهد بود. قطع و وصل کند و قادر به ایستادگی در برابر جریان‌های اتصال کوتاه احتمالی در محل نصب آن باشد. ۳-۵-۳۲-۶-۳ کلید مجزا کننده باید در طرف ورودی فیوزها یا کلیدهای خودکار محافظ مدار (بالادست) نصب شود. ۷۶ ٩۲۱۵9۳۱۵۹۵۱۰۷۲ -------- صفحهٔ بعد -------- ۶-۳ تابلوهای توزیع نیروء تجهیزات. وسایل حفاظت و کنترل ۴-۵-۲-۶-۳ چنانجه کلید مجزا کننده از محل فیزیکی وسیله یا دستگاه تغذیه شونده قابل ریت نباشد باید یک کلید مجزا کننده دیگر راء که دارای مشخصات کلید مجزا کننده ذکر شده در بالا باشد به صورت تکی و مجزا در نزدیکترین محل مناسب از دستگاه نصب کرد. تبصره: پیش‌بینی کلید مجزاکننده جهت قطع و وصل برق دستگاه‌های برقی که در پشت‌بام ساختمان نصب می‌گردند. از جمله برای هواکش‌هاء کولرها و غیره. الزامی است. ۵-۵-۲-۶-۳ از بعضی از انواع کلیدهای خودکار می‌توان به عنوان کلید مجزاکننده نیز استفاده کرد. در این صورت شرط زیر باید برقرار باشد: ۱ استانداردی که کلید طبق آن ساخته شده است قابل قبول باشد و اجازه این کار را صریحا داده تبصره ۱: از کلیدهای خودکار مینیاتوری می‌توان به عنوان کلید مجزا کننده استفاده کرد. تبصره ۳: از کلیدهای خودکار مینیاتوری نباید به عنوان کلید کنترل مدار (قطع و وصل) استفاده تبصره ۳: کلید فیوزها (کلیدهایی که فیوزها در آن نقش تیغه‌های کلید را دارند) باید از نوع قابل قطع زیربار باشند. مگر در مواردی که مدار مجهز به کلید قابل قطع زیربار نیز باشد. تبصره ۴: مدارهای مجهز به کلیدهای مغناطیسی (کنتاکتورها) باید دارای کلید مجزا کننده در طرف ورودی کنتاکتورها باشند. ۶-۲-۶-۳ کلید یا وسیله حفاظتی جریان باقیمانده ((1-)1) ۱-۶-۲-۶-۳ از انواع کلیدها یا وسایل حفاظتی جریان باقیمانده می‌توان برای قطع مدار تغذیه در صورت تماس یکی از هادی‌های برقدار مدار با یکی از موارد زیر استفاده نمود: الف) بدنه‌های هادی لوازم و تجهیزات برقی ب) هادی‌های بیگانه که در تماس با زمین می‌باشند پ) هرگونه نشت جریان از مدار به زمین تبصره: شدت جریان باقیمانده عامل این نوع وسایل حفاظتی بر حسب مورد استفاده می‌تواند از ۶-۳- ۲-۶-۲ از آنواع کلیدها یا وسایل حفاظتی جریان باقیمانده به شرطی که جریان باقیمانده عامل آن‌ها بیشتر از ۳۰ میلی‌آمپر نباشد. در شرایط عادی و مصارف معمولی می‌توان به عنوان وسیله حفاظتی در برابر برق‌گرفتگی در صورت تماس غیر مستقیم استفاده نمود. ۷۷ ٩۱۱۵۹9۳۱۵۵۰۱۲ -------- صفحهٔ بعد -------- م۴ ان ۰ - . و ی پ --. ‌- .۰ - ۰ ۰ .۱۰ ۰ ۹ ۰- 1 ۱ ی ْ- ی . - ل ه_- << - ی .۰ اه 9 ل ل ی سِ- - ی ۲ زا - - ۰ ی ۱ - . ی - 8۰ ی - ۳-۶-۲-۶-۳ از انواع کلیدها یا وسایل حفاظتی گفته شده در ردیف ۲-۶-۲-۶-۱۳. می‌توان در شرایط عادی برای حفاظت در برابر برق گرفتگی در تماس مستقیم (تماس مستقیم بدن با یک هادی برقدار) فقط به عنوان یک حفاظت آضافی استفاده نمود (بند ت ردیف ۲-۱-۳-۱۳). یعنی به صرف استفاده از این وسایل, نمی‌توان از دیگر خواسته‌های مقررات صرفنظر کرد. بعنوان مشال در برخی موارد مانند تماس همزمان با دو هادی فاز یا یک هادی فاز و هادی خنثی» این کلیدها ممکن است کارایی نداشته باشند. ۴-۶-۲-۶-۳ از انواع کلیدها یا وسایل حفاظتی جریان باقیمانده در سیستم‌های نیروی 11 5 و 1۳-۳-۹5 و آ] می‌توان استفاده نمود. بنابراین استفاده از این وسایل بدون هادی حفاظتی (۳۳) به طور کلی ممنوع است. در سیستم 1۳1-۳ استفاده از کلیدها و وسایل جریان باقیمانده فقط با اضافه کردن هادی حفاظتی به قسمتی از مدار که تحت پوشش کلید یا وسیله حفاظتی می‌باشد و تبدیل آن قسمت از مدار به 721-5 ممکن خواهد بود. ۵-۶-۲-۶-۳ استفاده از کلیدها یا وسایل حفاظتی جریان باقیمانده, نصب وسایل حفاظتی در برابر چریان‌های اضافه بار و اتصال کوتاه (کلید خودکار اتوماتیک- کلید خودکار مینیاتوری- فیوز) را منتفی نمی‌نماید. تبصره: بعضی از انواع کلیدها یا وسایل حفاظتی جریان باقیمانده ممکن است با کلیدهای خودکار اتوماتیک و یا کلید خودکار مینیاتوری. بصورت اشتراکی یک واحد تشکیل دهند. ۶-۶-۲-۶-۳ کلید یا وسیله حفاظتی جریان باقیمانده باید آخرین وسیله‌ای باشد که در طرف مصرف مدار یعنی بعد از کلید مجزاکننده, فیوز و کلید خودکار اتوماتیک یا کلید خودکار مینیاتوری هرکدام که وجود داشته باشند. نصب می‌شود. تبصره: اگر کلید یا وسیله حفاظتی جریان باقیمانده با کلید خودکار اتوماتیک یا کلید خودکار مینیاتوری به صورت اشتراکی یک واحد را تشکیل داده باشد. باید مانند بالاء. آخرین وسیله حفاظتی نصب شده در طرف مصرف مدار باشد. 33333333 -------- صفحهٔ بعد -------- مرو رو ارس وزاب ارو ان یناک 1 0 چگ کتک اک سب ۷-۳ مدارها (کابل کشی - سیم کشی) ۱-۷-۳ کلیات ۱-۱-۷-۳ در انتخاب نوع مدارها و مشخصات آن‌ها باید به موارد زیر توجه شود: - شدت جریان مصرفی مدار - سطح مقطع هادی مدار بر اساس ردیف ۶-۲-۳-۱۳ ۲-۱-۷-۳ اعمال ضرایب همزمانی (پیوست شماره ۳( فقط در مورد مدارهای تابلوها یا مدارهایی که غیر همزمانی دارند مجاز است. ۳-۱-۷-۳ در مورد مدارهای نهایی (مانند روشناییء موتور و غیره) نباید ضریب همزمانی اعمال شود. اینگونه مدارها با بار کامل در نظر گرفته می‌شوند. ۴-۱-۷-۳ در انتخاب جریان مجاز هادی‌های مدار باید به تاثیر مدارهای همجوارء دمای محیط و شرایط نصبء محیط نصب. نوع مصرف‌کننده و غیره توجه و در صورت لزوم از ضرایب تعدیل مناسب استفاده شود. وسایل حفاظتی مدار باید با توجه به جریان مجاز تعدیل شده (پس از اعمال ضرایب همزمانی) انتخاب شوند. ۵-۱-۷-۳ در اساس دیاگرام زدر افت ولتاژ کل در مدار توزیع و نهایی نباید از مقادبر داده شده در جدول شماره ۵-۱-۷-۱۳, بیشتر باشد: | : | ۹ | ۷۹ -------- صفحهٔ بعد -------- ۳- تابلوی برق ترانسفورماتور توزیع: نقطه شروع افت ولتاژ در سیستم برق فشارضعیف. از این تابلو به بسد حساب می‌آید. اگر ترانسفورماتور اختصاصی باشد. افت ولتاژ از این تابلو به بمدء مشمول این مقررات است. آما در ترانسفورماتور شبکه‌های توزیع عمومی. افت ولناژ تا سرویس مشترک (کنتور برق). طبق مقررات شرکت برق خواهد بود. - شبکه توزیع : این مدار ممکن است مرکب از چند مدار مختلف باشد که پس از عبور از چند تابلو یا انشعاب. به ورودی سرویس مشترک یا تابلوی اصلی ساختمان می‌رسد. افت ولتاژ دراین مدارء اگر ترانسفورماتور اختصاصی باشد طبق جدول شماره ۵-۱-۷-۱۳ خواهد بود و افت ولتاژ در مورد ترانسفورماتورهای شبکه توزیع عمومی, تابع مقررات شرکت برق خواهد بود. 53 - نقطه تغذیه : ورودی سرویس مشترک یا تابلوی اصلی ساختمان می‌باشند. ۳ مدار داخلی : مدار داخلی شامل کلیه مدارهایی است که از تابلوی اصلی ساختمان یا سرویس مشترک ساختمان تا مصرف‌کننده‌ها ادامه دارند. مدار داخلی کلاً در حوزه شمول این مقررات است. مدار نهایی آخرین جزء مدار داخلی است. - تجهیزات مصرف : تجهیزاتی هستند که به صورت ثابت نصب می‌شوند از جمله چراغ‌هاء پریزها و غیره جدول ۵-۱-۷-۱۳ حداکثر افت ولتاژ مجاز در مدارهای توزیع ترانسفورماتورهای اختصاصی و مدارهای تأسیسات برقی توزیع (مدا رهای اصلی) (08 تابلوی اصلی یا ورودی سرویس مشترک (11[3) )۳( تجهیزات (۲) ۸۰ ٩۲۱۵0۱۱۵۵۱۷۷۲ -------- صفحهٔ بعد -------- ۷-۳ مدارها (کابل کشی - سیم کشی) تبصره: در انتخاب سطح مقطع هادی‌های مدار تغذیه‌کننده مصارف موتوری غعلاوه بر افت ولتاژ مندرج در جدول شماره ۵-۱-۷-۱۳ در نقطه تغذیه موتورء افت ولتاز مدار تغذیه بر اساس جریان راه‌اندازی موتور نیز باید مورد توجه قرار گیرد. ۶-۱-۷-۳ هادی‌های مربوط به یک مدار شامل فاز (سیستم تک‌فاز) یا فازها (سیستم سه‌فاز) و هادی خنثی و هادی حفاظتی (7۴) و یا هادی حفاظتی - خنشی (۳۴۸7) در صورت عبور از مجراهایی مانند لوله, اسلیو کابل, داکت مخصوص کابل, ترانکینگ و غیره باید از طریق یک مجرای مشخص عبور نماید. این شرط برای مدارهایی که به دلیل بالا بودن توان انتقالی و یا کاهش افت ولاز در مسیر مدارء با استفاده از کابل‌های مشابه چند رشته و بصورت موازی اجرا و نصب می‌گردند. اجباری نبوده و هر یک از کابل‌های موازی چند رشته می‌توانند از یک مجرا مانند لوله. غلاف کابل, داکت مخصوص کابل, ترانکینگ و غیره عبور نماید. ۷-۱-۷-۳ در صورت استفاده از کابل‌های تک رشته بجای کابل‌های چند رشته برای مدارهایی که به دلیل بالا بودن توان انتقالی و یا کاهش افت ولتاژ در مسیر مدار بصورت موازی جرا و نصب می‌گردند. لازم است کابل‌های تک رشته بصورت یک مدار واحد یعنی یک هادی یا هادی‌های فاز به اضافه هادی خنثی دسته‌بندی گردند و در صورت استفاده از محخاری مانند لوله. اسلیو کابل., داکت مخصوص کابلء ترانکینگ و غیره هر مدار باید از طریق یک مجرای واحد و مشخص عبور نماید. برای تأمین شرط فوق لازم است در مراحل طراحی ساختمان, فضای مناسب و کافی جهت کانال‌هاء لوله‌ها. هندهول‌ها و منهول‌ها, سینی‌های کابل, نردبان‌های کابل, رایزرهای قابل بازدید با دسترسی از فضاهای عمومی پیش‌بینی و احداث شود. ۱-۷-۱-۷-۳ عبور یک کابل تک رشته مربوط به یک فاز از یک مدار از داخل لوله فلزی مجاز نمی‌باشد مگر اینکه در طول لوله فلزی یک درز یا شکاف طولی ایجاد شده باشد. در شکل‌های شماره ۱:۱-۷-۱-۷-۱۳ تا ۹:۱-۷-۱-۷-۱۳ آرایش صحیح کابل‌های تک‌رشته موضوع ردیف ۷-۱-۷-۱۳. نمایش داده شده است. ۳ ۸۱ ۱ ٩۳۱۵09۱۱۵۵۷۰۷۲ -------- صفحهٔ بعد -------- توضیحات مربوط به شکل‌های آرایش کابل‌های تک رشته موازی در سیستم سه‌فاز به قرار زیر است: ربآ- فاز اول مآ< فاز دوم ما فاز سوم 6]- قطر خارجی کابل - هادی خنشی (تعداد. تابع تعداد هادی فازهای موازی) شکل ۱:۱-۷-۱-۷-۱۳ آرایش چسبیده به هم و همتراز برای ۶ رشته کابل تک‌رشته موازی (سه‌فاز) شکل ۲:۱-۷-۱-۷-۱۳ آرایش چسبیده به هم و در دو تراز برای ۶ رشته کابل تک‌رشته موازی (سه‌فاز) شکل ۴:۱-۷-۱-۷-۱۳ آرایش مخصوص همتراز برای ‎٩‏ رشته کابل تک‌رشته موازی (سه‌فاز) ۸۲ -------- صفحهٔ بعد -------- ۷-۳ مدارها (کابل کشی - سیم کشی) ۶ ۲ دا یا 6 هد ی راد اس شکل ۵:۱-۷-۱-۷-۱۳ آرایش چسبیده به هم در سه تراز و هر تراز به فاصله ۳۰ سانتی‌متر از هم برای ‎٩‏ رشته کابل تک‌رشته موازی (سه‌فاز) ۵ 3۵0 ج ۹ < 3۵0 ۹ شکل ۶:۱-۷-۱-۷-۱۳ آرایش مثلشی مخصوص برای ‎٩‏ رشته کابل تک‌رشته موازی (سه‌فاز) رس ماهر ردیر مار را مر اس شکل ۷:۱-۷-۱-۷-۱۳ آرایش چسبیده به هم و همتراز برای ۱۲ رشته کابل تک‌رشته موازی (سه‌فاز) < 300 رشته کابل تک‌رشته موازی (سه‌فاز) ۸۳ 5۳۱۵9۳۱۵۵۱۰۱۲ -------- صفحهٔ بعد -------- ۸-۱-۷-۳ در مورد سیم‌کشی‌ها نیز رشته‌های مربوط به یک مدار سیم‌کشی باید در داخل یک سینی کابل یا نردبان کابل یا بصورت دفنی نیز مطابق شکل‌های شماره ۱:۱-۷-۱-۷-۱۳ تا ۹:۱-۷-۱-۷-۳ خواهد بود. ۱-۱-۷-۳ استفاده از یک نول مشترک برای چند مدار اصلی که هر کدام دارای حفاظت مستقل ۱۱-۱-۷۳ کلیه کابل‌ها و سیم‌ها باید به نحوی در داخل مجاری ساختمانی (کانال‌هاء رایزرهای با دریچه بازدید و غیره) کانال‌های مخصوص سیم‌کشی و کابل‌کشی (مانند ترانگینگ‌ها و نظایر آن) یا لوله‌ها یا نگهدارنده‌های مخصوص, مانند سینی کابل یا نردبان کابل و غیره, نصب یا هدایت شوند که بازدید. خارج کردن و نصب مجدد آن‌ها در داخل مجاری مذکورء بدون ایجاد خرابی و کندوکاو امکان‌پذیر باشد. برای تأمین شرط فوق نیز لازم است در مراحل طراحی ساختمان, فضای مناسب و کافی جهت کانال‌ها. لوله‌ها. هندهول‌ها و منهول‌هاء سینی‌های کابل, نردبان‌های کابل و رایزرهای قابل بازدید با دسترسی از فضاهای عمومی پیش‌بینی شود. ۱۳-۱-۷-۳ در انتخاب سطح مقطع هادی خنلی در مدارهای سه‌فاز, باید دقت کافی به عمل آید و در صورت لزوم سطح مقطع این هادی معادل هادی‌های فاز انتخاب شود. ۱-۱۲-۱-۷-۳ به علل مختلف. مانند ضرایب توان مختلف بارهای وصل شده به یک فاز, عدم امکان متعادل کردن بارها بین فازها و به خصوص وجود جربان‌های هارمونیک در مدارهای ۸۴ 5۳۱۵9۳۱۵۹۵۱۰۱۲ -------- صفحهٔ بعد -------- ۷-۳ مدارها (کابل کشی - سیم کشی) هالید. بخارجیوه, بخارسدیم و غیره) چراغ‌های نآلا و دستگاه‌های الکترونیگی هارمونیک‌زا نظیر مصرف‌کننده‌های غیرخطی, دستگاه برق بدون وقفه» سیستم سرعت متغیر موتورهای برقی, راه‌اندازهای نرم موتورهای برقی, منابع تغذیه الکترونیکی و غیره ممکن است در بعضی موارد جریان در هادی خنثی معادل هادی فاز و یا حتی از آن بیشتر نیز باشد. ۲-۱۳-۱-۷-۳ اگر میزان هارمونیک سوم جریان یک مدار بیش از مقدار ۱۵/۰ باشد. مقطع نول یا هادی حفاظتی - خنثی (۳۴(7) در این مدار حداقل باید برابر مقطع فاز در نظر گرفته شود. لازم به ذکر است که مقطع هادی حفاظتی (۳8) تابع این حکم نمی‌باشد. ۱۳-۱-۷۳ استفاده از چاه (شافت) آسانسورها به عنوان کانال بالارو برای هر نوع مداری جز مدارهای مربوط به خود آسانسور ممنوع است. مگر اینکه کانال عبور اینگونه مدارها با دیواری که حداقل ضخامت آن به اندازه عرض یک آجر (۱۰سانتی‌متر) یا معادل آن از بتن باشد و از چاه (شافت) آسانسور مجزا شده باشد. در هر حال استفاده از این دیوار بدون پیش‌بینی تکیه‌گاه‌ها و بستر مناسب به عنوان حامل کابل‌ها ممنوع است. رعایت مبحث ۱۵ مقررات ملی ساختمان در این خصوص آالزامی می‌باشد. ۱۴-۱-۷۳ سطح مقطع هادی آنواع مدارهاء به هیج عنوان نباید از مقادیر داده شده در جدول شماره ۱۴-۱-۷-۱۳ کمتر باشد: جدول ۱۴-۱-۷-۱۳ حداقل سطح مقطع هادی‌ها 0 | نوی مت ۱ کنترل ارسال علائم و نوع مدار نیرو* | روشنایی | پریز ۱ ۱ ِ ا نیرو سابرمدارهای کنترل مقطع هاد سطح ۹ ]| ۱۵ ۱/۵ ۳/۵ ۱ 1۵ (میلی‌متر مربع) اْ #8 هرنوع مصرف‌کننده جز روشنایی و پریز ۱۵-۱-۷-۳ چنانچه در طول یک مدار تغییر سطح مقطع داده شود. یا انشعابی با سطح مقطع کوچکتر از آن گرفته شود. در نقطه تغییر مقطع یا انشعاب باید وسیله حفاظتی مناسب جهت اضافه جریان و یا اتصال کوتاه و یا هر دو برای مقطع کوچکتر پیش‌بینی شود. مگر اینکه یکی از شرایط زیر موجود باشد: الف) حداکثر طول مدار یا انشعاب با مقطع کوچکتر, ۳ مثر باشد. ب) وسیله حفاظتی در شروع مدار اصلی, مناسب مدار پا انشعاب با مقطع کوچکتر باشد. ۸۵ -------- صفحهٔ بعد -------- لپ ی ۰ ۰ ی ز1 ی ری ۱ ی ۱ .۰ 9" - ۱" - ز] - ز سا سه " . ر 8 - ۰ - زا ۰ ۱ [ ۰ ی - ۱ , زا ۰ ۰ ۱ _ "۱ . ۰ ۰ ۱ 9 ۰ - ۱ 2 ۰ ۱ ۰ ۱ مبحتث سبزدهم ۱۶-۱-۷-۳ در بعضی از ساختمان‌ها به دلایل خاص و یا تأمین شرایط مورد نیاز شبکه توزیع برق و سیستم‌های تأسیسات برقی و غیره» از سیستم باس‌داکت بجای کابل استفاده می‌گردد. در این جایگزینی و استفاده از باس داکت. باید بررسی‌های لازم در خصوص نوع و شرابط ساختمان, لزوم استفاده از آن. نیاز شبکه توزیع. توجیه فنی استفاده از آن. هزینه نصب و اجراء نوع باس‌داکت. اتصالات. انشعابات و سایر شرایط دیگر. انجام گرفته و چنانچه نتیجه بررسی برای این جایگزینی قابل فبول تشخیص داده شد. در این حالت استفاده از سیستم باس‌داکت بجای کابل. قابل توجیه خواهد بود. ۲-۷-۳ کابل و کابل کشی ۱-۲-۷-۳ هنگام عملیات نصب کابل‌ها و پس از خاتمه آن. شعاع خمش کابل‌ها نباید از مقادیر زیر کمتر باشد: الف) در کابل‌های دارای روپوش فلزی (کابل‌های زره‌دار. هم مرکز و هم‌محور) رابطه زیر باید رعایت گردد: ۲-9)(+0( ب) درکابل‌های بدون روپوش فلزی با عایق پلی‌وینیل کلراید (۳۷2). کابل با عایق کراسلینک پلی اتیلن (2)1. 88). پلی‌اتیلن (۳۴) و غیره رابطه زیر باید رعایت گردد: (۲<8)0+۵ اختصارات رابطه‌ها و شرح علائم: 7: شعاع خمش کابل 0 قطر خارجی کابل قطر هادی بزرگترین رشته کابل ۸ سطح مقطع هادی درمورد هادی‌های به شکل قطاع (سکتور). قطر هادی معادل از رابطه زیر محاسبه می‌شود. ۸عل0 ۲-۲-۷-۳ نصب کابل‌ها بر روی دیوار باید با استفاده از انواع بست‌های مخصوص این کارء که از مواد عایق ساخته شده‌اند و دو عدد پیچ دارند. انجام شود و فاصله کابل از دیوار باید صدود ۲ سانتی‌متر باشد. فاصله بست‌ها یا بازوهای تکیه کابل در نصب افقی نباید از مقادیر زیر بیشتر باشد: الف) کابل‌های دارای نوعی روپوش فلزی, 3510 ب) کابل‌های بدون روپوش فلزی, (2)0«*1 ۸۶ 5۳۱۱۵9۳۱۵۵۱۰۱۲ -------- صفحهٔ بعد -------- ۷-۳ مدارها (کابل کشی - سیم گشی) پ) بمنظور حفاظت کابل در تنش‌های مکانیکی حاصل از اتصال کوتاه حدود ۵/ اضافه طول در فاصله بین دو بست یا تکیه‌گاه ثابت برای کابل پیش‌بینی و رعایت گردد. درمورد نصب کابل‌هاً به صورت قائمء می‌توان به مقادیر افقی. ۵۰/ اضافه کرد. ۳-۲-۷-۳ چنانچه کابل‌ها در یک یا چند تراز بر روی بازوها (رک کابل). سینی یا نردبان کابل نصب شوند. لازم است فاصله بین ترازهای بازوهاء سینی‌ها و با نردبان‌ها از هم نیز حداقل ۲۳۰ ۴-۲-۷-۳ کابل‌ها باید در برابر تابش مستقیم آفتاب دارای حفاظ مناسب باشند. ۵-۲-۷-۳ کابل‌های دفن شده در خاک باید از انواع مجاز برای این کار باشند و علاوه بر رعایست شرایط ذکر شده برای مدارها و کابل‌هاء لازم است شرایط زیر نیز درباره آن‌ها رعایت شود: ۳- ۱-۵-۲-۷ عمق دفن کابل‌های برق فشارضعیف باید بین ۰/۷ تا ۱ متر باشد. ۲-۵-7-۷-۳ عمق دفن کابل‌های برق فشارمتوسط باید حداقل ۰/۳ متر بیشتر از کابل‌های برق فشار ضعیف باشد. ۳-۵-۲-۷-۳ چنانچه کابل‌ها به موازات هم کشیده شوند. کابل‌های برق فشارمتوسط نباید مستقیماٌ در زیر کابل‌های برق فشار ضعیف قرار گیرند. ۳- ۴-۵-۲-۷ کابل‌ها باید در داخل ماسه نرم خوابانده شوند.ء به نحوی که حداقل ۱۰ سانتی‌متر ماسه اطراف کابل را احاطه کند. ۵-۵-۲-۷-۳ برای حفاظت کابل در برابر عوامل مکانیکی باید لایه‌ای از آجر و یا بلوک سیمانی کنار هم روی ماسه چیده شود. طول آجر یا بلوک سیمانی عمود بر محور کابل خواهد بود. ۶-۵-۲-۷-۳ چنانچه چند کابل به موازآت هم کشیده شوند. ضمن رعایت فواصل مجاز. کل سطح کابل‌ها باید از آجر یا بلوک سیمانی پوشیده شده و درمورد کابل‌های کناری (طرفین). حداقل نصف طول آجر یا بلوک سیمانی از مرکز کابل به سمت خارج قرارگیرد. ضمناً به منظور جلوگیری از صدمات مکانیکی به کابل در حفاری‌هاء لازم است که روی آجر یا بلوک سیمانی نوار پلاستیکی هشدار دهنده در کل مسیر کابل‌کشی قرار گیرد. ۷-۵-۲-۷-۳ جابجا کردن, بازکردن. کشیدن یا نصب کابل در هوای آزاد. نباید در دمای کمتر از ۳+ درجه سانتی گراد انجام شود. مگرآنکه کابل, قبلاً حداقل به مدت ۷۲ ساعت در فضایی بسته (انبار) که دمای آن از ۲۰+ درجه سانتی‌گراد کمتر نبوده است انبار شده باشد و عملیات کابل‌کشی نیز ظرف مدت ۸ ساعت خاتمه یاید. تبصره: جابجایی قرقره با کابل پیچیده بر روی آن در دماهای کم مجاز است. ٩۳۱۵0۳۱۵۵۱۰۱۲ ار -------- صفحهٔ بعد -------- مبحث سیزدهم ۸-۵-۲-۷-۳ کلیه تجهیزات انتهایی و اتصال‌دهنده کابل‌ها (سر کابل‌ها, کابلشوهاء چند راهه‌ها. مفصل‌ها و غیره) باید مناسب نوع و مشخصات کابل با توصیه سازنده باشد و کلیه دستورالعمل‌های سازنده اینگونه وسیله‌ها نیز باید در موقع نصب مراعات شود. در مورد کابل‌های زره‌دار یا دارای نوعی پوشش فلزی باید نسبت به وجود پیوستگی الکتریکی پوشش فلزی در محل‌های اتصال و انشعاب اطمینان حاصل شود. ۹-۵-۲-۷-۳ اتصال الکتریکی کابل‌ها به وسایل و دستگاه‌ها با شینه‌ها باید پا استفاده از تجهیزات مناسب با نوع و مشخصات کابل و همچنین مناسب با جنس نقطه اتصال, انجام شود. ۱-۵-۲-۷-۳ در مورد اتصال کابل‌های برق فشارضعیف (ردیف ۹-۵-۲-۷-۱۳) با توجه به سطح مقطع آن‌ها باید از ترمینال‌های پیچی یا کابلشو استفاده شود. کابلشوها باید از انواعی باشند که یا حداقل دو عدد پیج داشته باشند و یا اتصال آن‌ها به کمک پرس مناسب انجام شود. استفاده از کابلشوهایی که اتصال آن‌ها فقط به کمک لحیم (قلع و سرب) انجام می‌شود به طور کلی ممنوع است. ۱۱-۵-۲-۷-۴۳ چنانچه کابل از زیر جاده‌ها, محوطه‌های مفروش و یا از زیر سنگ‌چین‌ها عبورکند. باید در زیر سطح مفروش یا جاده برای کل طول کابل یک لوله محافظ ازجنس پلاستیک صلب (۳۹/۲) فشارقوی و غیره پیش‌بینی شود. نسبت قطر لوله به قطرٍکابل نباید از حدود ۱/۳ (یک و سه دهم) کمتر باشد. ۱ در محل‌های ورود و خروج کابل از داخل لوله, باید برای حفافلت کابل در برابر ساییدگی ناشی از تماس با لبه لوله, نوعی بالشتک در نظر گرفت. ۱۳-۵-۲-۷-۳ کایل‌ها و سایر هادی‌های الگتریکی در عبور از درز انبساط ساختمان باید طوری اجرا گردند که حرکت درز انبساط به آن‌ها آسیب نرساند. ۱۳-۵-۲-۷-۳ در مورد کابل‌های برق فشار متوسط با توجه به نوع کابل از سر کابل‌های مناسب با نوع و مشخصات کابل استفاده شود. ۱۴-۵-۲-۷-۳ استفاده از کابل‌های با هادی آلومینیومی در تأسیسات برقی و یا شبکه توزیع برق (ردیف ۵-۱-۷-۱۳) بشرطی مجاز است که مقطع هادی فاز آن کمتر از ۲۵ میلی‌مترمربع نباشد. ۶-۳-۷-۳ فاصله کابل‌ها از هم در هر نوع از نحوه نصب کابل حداقل دو برابر (بزرگترین قطر کابل) باشد (فاصله آزاد) اگر فاصله یاد شده از این مقدار کمتر باشد باید از ضرایب مناسبی برای کاهش ظرفیت کابل‌ها (جریان نامی کابل) استفاده شود. ۳ ۷-۲-۷-۳ حداقل فاصله کابل‌های برق فشار متوسط. فشار ضعیف و یا جریان ضعیف که بصورت مدفون در خاک و یا روی رک مخصوص کابل در کانال یا تونل آدم‌رو» روی سینی کابل در شفت و سس 5۳۱۵9۲۱۵۵۱۰۱۲ -------- صفحهٔ بعد -------- ۷-۳ مدارها (کابل کشی - سیم‌گشی) سیستم‌های تأسیسات مکانیکی. آب. بخار و سوخت مایع, حداقل ۳۰ سانتی‌متر می‌باشد. چنانچه شرایط مشابه, در جوار کابل‌ها و لوله‌های فوق‌الذ کر نصب و اجرا گردندء ضمن رعایت حداقل فاصله ۰ سانتی‌متر, کابل‌های فشار متوسط باید در سیتی کابل فلزی با درپوش فلزی نصب گردیده و بسته به شرأبط از یگ دیوار و با از یک جداکننده مناسب نمر برای جداسازی سسمی کابل‌های فشار توسط از کابل‌ها و لوله‌های همجوار, استفاده گردد. ۸-۲-۷-۳ نصب و اجرای لوله‌های خطوط شبکه گاز طبیعی در کانال‌های کابل برق در صورتی امکان‌پذیر است که این لوله‌ها در مقابل انتقال حرارت و یا اتصال الکتریکی, توسط عایق مناسب محافظت شوند (مبحث ۱۷ مقررات ملّی ساختمان). ۹-۲-۷-۳ حداقل فاصله کابل‌های برق فشار ضعیف در مسیرهای موازی با خطوط شبکه گاز طبیعی برابر یک متر و در مسیرهای متقاطع برابر ۵۰ سانتی‌متر و برای کابل‌های برق فشار متوسط در مسیرهای موازی و یا متقاطع برابر یک متر می‌باشد (مبحث ۱۷ مقررات ملّی ساختمان). تبصره: در صورتی که از سازه مناسب بتنی بین کابل و لوله فلزی خطوط شبکه گاز طبیعی استفاده شود فاصله مذکور در مسیر موازی برای کابل‌های فشارضعیف به ۵۰ سانتی‌متر و برای کابل‌های فشار متوسط فقط در مسبرهای متقاطع به ۵۰ سانتی‌متر کاهش می‌یابد (مبحث ۱۷ مقررات ملّی ۱-۲-۷-۳ حداقل فاصله کابل‌های برق فشار ضعیف با لوله‌های توکار گاز طبیعی که با مصالح ساختمانی پوشیده می‌شوند برابر ۱۰ سانتی متر می‌باشد (مبحث ۱۷ مقررات ملّی ساختمان). ۱۱-۲-۷۳ در ساختمان‌های ویژه حیاتی 9 بسیار زیاد حساس در فضای خالی محل ورود کابل‌های تأسیسات برق به ساختمان باید از مواد ضدحریق مناسب استفاده شود. ۳-۷-۳ سیم کشی ۱-۳-۷-۳ کلیه سیم کشی‌های داخلی ساختمان‌هاء اعم از روکار و توکار, باید در داخل لوله‌های مخصوص سیم‌کشی یا مجاری مخصوص این کار انجام شود و برای اجرای آنشعابات خم‌ها, زانوها, سه و چهار راهه‌ها و غیره باید از وسایل و متعلقات استاندارد و مخصوص هر لوله یا مجرا استفاده ۸۹ ٩5۳۱۵9۳۱۵۵۱۰۱۲ -------- صفحهٔ بعد -------- مبحث سیزدهم شود. جعبه‌های زیر کلید و پریز و دیگر متعلقات مشابه در سیم‌کشی‌های توکار باید با نوع لوله‌کشی ۳-۳-۷-۳ لوله‌های قابل استفاده در سیم‌کشی‌های روکار و توکار در جدول شماره ۲-۳-۷-۱۲ جدول ۲-۳-۷-۱۳ لوله‌های قابل استفاده در سیم‌کشی‌ها فولادی پی جی (رزوه- ۳8) از نوع سیاه یا نیز 8 لاسکی سلب ازع شب خوصوز نع ساتمان + محیطهای اخطرخووتدتی ا و سس مت ۱-۲-۳-۷-۳ لوله‌ کشی‌هایی که در دیوار و سقف, کف سازی, بتن و غیره بصورت دفنی اجرا می‌کردد. از نوع لوله‌کشی توکار محسوب می‌شود. ۲-۲-۳-۷-۳ استفاده از لوله‌های پلی‌آمید و یا سایر لوله‌های پلاستیکی که در معرض آتش مشتعل شده و می‌سوزد. بطور کلی ممنوع می‌باشند. ۳-۳-۷-۳ اندازه لوله‌ها با توجه به قطر داخلی آن‌ها باید با احتساب تعداد سیم‌ها, قطر آن‌ها. طول لوله و تعداد خم‌های موجود در آن به نحوی انتخاب شود که انجام سیم‌کشی بدون مصرف نیروی بیش از حد امکان‌پذیر باشد و در عایق‌بندی سیم‌ها ساییدگی یا پارگی ایجاد نشود. برای تأمین این شرط لازم است نسبت قطر داخلی لوله به قطر دسته سیم‌ها و یا قطر کابل چند رشته‌ای. حداقل برابر ۱/۳ (یک و سه دهم) باشد. ۴-۳-۷-۳ لوله‌ها باید در هنگام نصب خالی باشند و سیم‌ها یا کابل‌ها پس از تکمیل و پایان لوله کشی (اتمام نازک‌کاری) به داخل آن‌ها هدایت شوند. 5۳۱۵۹۳۱۵۵۱۰۱۲ -------- صفحهٔ بعد -------- ۷-۳ مدارها (کابل کشی - سیم‌کشی) ۵-۳-۷-۳ مدارهایی که در زیر کف‌ها قرار می‌گیرند باید فقط با استفاده از لوله‌های فولادی با پلاستیکی صلب اجرا شوند. این لوله‌ها به هنگام اجرا و بعد از آن باید در مقابل ضربات مکانیکی محافظت شوند. تبصره ۱: برای جلوگیری از صدمه و یا شکست لوله‌های برق عبوری از محل درز انبساط در سقف و کف ساختمان. لازم است که از لوله‌های خرطومی رابط جهت تأمین انعطاف‌پذیری لوله‌ها استفاده شود. تبصره ۲: لوله کشی بصورت مورب در دیوارها بطور کلی ممنوع می‌باشد. ۶-۳-۷-۳ بست‌های لوله‌های روکار باید دو پیجچه و از انواعی باشند که لوله با دیوار یا سقف تماس پیدا نکند و حدود ۶ میلی‌متر با آن‌ها فاصله داشته باشد. ۷-۳-۷-۳ در طول هر قسمت از لوله‌کشی که بین دو جعبه تقسیم با وسیله‌ای مشابه قرار دارد نباید بیش از چهار خم ۰درجه (جمعاً ۰ درجه) وجود داشته باشد. در غیر اینصورت باید از جعبه تم تفسیم دس کششی مناسب استفاده شود. مناسب با نوع لوله. استفاده شود تا از زخمی شدن سیم با کابل جلوگیری شود . ۹-۳-۷-۳ استفاده از لوله بُر در لوله کشی‌های فولادی ممنوع است. لوله‌ها باید با اره بریده شده و لبه‌های تیزمحل برش نیز صاف شوند. ۱۰-۳-۷۳ تغییر نوع لوله از فولادی به پلاستیکی بدون تعبیه جعبه تقسیم مناسب در محل ۱۱-۳-۷۳ در صورت استفاده از کابل‌های مخصوص (کابل‌های با عایق‌بندی معدنی 9 غیره). به شرط رعایت کلیه مقررات مربوط به کابل‌کشی‌ها و استفاده از لوازم و تجهیزات مخصوص مربوط ۹۱ ٩۳۱۵0۱۱۵۵۱۷۷۲ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۲-۳-۷-۳ برای ترانکینگ های فلزی یا پلاستیکی توکار یا روکار, باید از جعبه تقسیم‌هاء جعبه مخصوص به خود استفاده شود. تبصره: ترانکینگ‌های فلزی باید به پیج‌های مخصوص پیوستگی الکتریکی بدنه مجهر باشند و در سراسر سیستم مجراء بدنه‌ها به طور کامل به یکدیگر متصل و همی به هادی حفاظتی تابلوی مربوطه وصل شوند. ۱۳-۳-۷۳ اتصال لوله به دستگاه‌های دارای لرزش (موتورها و غیره) باید به کمک لوله‌های باشتد. جنس هادی سیم‌ها مس خواأهد بود و استفاده از سیم‌ها با هادی آلومینیومی بجای هادی در صورت استفاده از سیم‌های افشان. بجای سیم‌های تک‌مفتولی سر سمیم‌ها جهت اتصال به ترمینال‌هاء کلیدهاء پریزها و سایر تجهیزات باید لحیم‌کاری یکپارچه شده و یا از سٌرسیم‌های مخصوص (سَرسیم گلویی و یا مشابه) استفاده گردد. ۱۵-۳-۷-۳ سیم‌های کشیده شده در لوله‌ها یا مجاری باید از هر نظر سالم و بدون هیچگونه شکستگی و پیچیدگی باشند و بین دو جعبه تقسیم با در محل‌های دسترسی باید به صورت ۱۶-۳-۷-۳ اتصالات سیم‌ها به همدیگر و انشعابات از سیم‌هاء باید با استفاده از ترمینال‌های پیچی انجام شود. تبصره ۱: استفاده از ترمیتال‌های نوع دیگر, که ضمن انجام اتصال و همجنین تضمین تداوم الکتریکی» عایق‌بندی لازم را نیز تأمین کنند. محاز است. تبصره ۲: پیچیدن سیم‌ها به دور هم برای ایجاد اتصال الکتریکی و عایق‌بندی محل اتصال با ۹۲ 5۲۱۵0۱۱۵۵۷۰۷۲ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۷-۳-۷۳ برای هر محل انشعاب یا محل‌های اتصال سیم کشی به وسایل مصرف کننده با مانند آن استفاده شود. استفاده از سرچپقی و نظایر آن ممنوعغ است. ۱۸-۳-۷۳ انجام سیم کشی‌های نوع روکار با استفاده از سیم‌های چندلا و نی بست‌های میخی ۱۹-۳-۷۳ از سیم‌ها ۳ کابل‌های مخصوص (زیرگجی) فقط در مواردی می‌توان استفاده کرد که طول انشعاب از محل سیم‌کشی ثابت تا محل مصرف کننده (چراغ) بیش از ۱/۵ متر نباشد. در سایر موارد استفاده از این آنوع سیم‌کشی‌ها و کابل کشی‌ها در تأسیسات اکیداً ممنوع خواهد بود. دیاگرام تابلو باید علامت‌گذاری پایدار (کدگذاری) شده که تشخیص مدارها در مراحل اجراء کنترل» آزمایش و بهره برداری امکان‌پذیر گردد. ۲۱-۳-۷-۳ سیم کشی باید به گونه‌ای باشد که تعویض و اجرای مجدد سیم‌کشی در آینده در همان لوله و یا مجرا امکان‌پذیر باشد. ۲۲-۳-۷-۳ فاصله کنتور گاز طبیعی از کابل‌کشی و سیم‌کشی روکار تأسیسات برقی باید حداقل ۰ سانتی‌متر باشد (مبحث ۱۷ مقررات ملّی ساختمان). ۲۳-۳-۷-۳ حداقل فاصله سیم‌کشی‌های روکار از لوله‌های گاز طبیعی برابر ۵ سانتی‌متر می‌باشد (مبحث ۱۷ مقررات ملّی ساختمان). سا ی ۹۳ ٩۲۱۱۵9۳۱۵۵۰۱۷۲ -------- صفحهٔ بعد -------- ۷ ٩5۲۱۱۵9۳۱۵۵۰۱۲ ۱ ۱ 7 ۱ ۱ ۱ ۱ ۱ 1 ۱ ْ اس سیب ی -------- صفحهٔ بعد -------- ۸-۳ تجهیزات سیم‌کشی م‌ ۰ مه ۸ ۱-۸-۳ کلیات شرایط محلی که در آنجا نصب خواهند شد. یا بالاتر از آن انتخاب شود. تبصره: استفاده از تحهیزات سیم‌کشی مخصوص داخل ساختمان (معمولی) در هوای آزاد ممنوع بوده و برای این منظور لازم است از آنواع تحهیزات مقاوم در برأبر عوامل طبیعی استفاده شود. ۲-۱-۸-۳ چنانجه محفظه‌های تجهیزات (جعبه‌تقسیم پشت کلید. پریز و غیره) از جنس عایق نباشند و از جنس هادی (فلزی) باشند. باید مانند سایر بدنه‌های هادی با آن‌ها رفتار شود و آن‌ها را به هادی حفاظتی متصل کرد. تبصره ۱: انواع تجهیزاتی که صفحات رویی فلزی دارند. به شرط داشتن لایه عایق در پشت آن (رویه داخلی). از وصل به هادی حفاظتی معاف خواهند بود. ۲-۱-۸-۳ ولتار اسمی تجهیزات زکلید. پریره شستی ز غیره) باید با ولاز اسمی سیستم بسرق هماهنگی داشته باشد. ۲-۸-۳ کلیدها ۱-۲-۸-۳ کلیدها باید برای استفاده در سیستم‌های جریان متناوب و از نوع قطع و وصل سریع, بذون دخالت نحوه ,۶ سرعت عمل دست. مناسب باشند. ۲-۲-۸-۳ جز در مواردی که استاندارد ساخت کلید به نحوی دیگر مشخص کرده باشد. جریان اسمی کلیدهاء با توجه به نوع باری که قطع و وصل می‌کنند. باید برابر یا بزرگتر از مقادیر ذکر شده در زیر باشند: ۹۵ 5۱۱۱۱۵0۷۷ -------- صفحهٔ بعد -------- الف) برای بارهای با ضریب قدرت واحد (لامپ‌های رشته‌ای و نظایر آن) : جریان مصرف ب) برای بارهای با ضریب قدرت راکتیو (موتورها و نظایر آن) : ۱/۲۵ برابر جریان مصرف پ) برای بارهای با ضریب قدرت خازنی (کاپاسیتیو) و مواردی نظیر لامپ‌های تخلیه در گاز (از قبیل لامپ‌های فلورسنت. گازی, بخارسدیم» بخارجیوه. متال هالید و غیره) با خازن‌های تصحیح ضریب قدرت و موتورهای با راه‌اندازی خازنی و نظایر آن : ۲ برابر جریان مصرف ۳-۲-۸-۳ کلیدهای کنترل مدارها (از جمله چراغ‌ها) باید هادی فاز را قطع و وصل کنند. قطع و وصل هادی خنثی برای کنترل مدار ممنوع است. ۳-۸-۳ پریزها ۱-۳-۸-۳ کلیه پریزهاء اعم از یک‌فاز یا سه‌فاز باید برای وصل هادی حفاظتی یک اتصال اضافی ۲-۳-۸-۳ جریان نامی پریزهای یک فاز باید حداقل ۱۶ آمپر و ساختمان آن‌ها به نوعی باشد که وصل دوشاخه‌های دوبپّل معمولی (بدون اتصال به هادی حفاظتی) به آن‌ها امکان‌پذیر نباشد. در حالی که باید بتوان دوشاخه‌های مخصوص لوازم دارای عایق‌بندی مضاعف (کلاس آ[) راء که به هادی حفاظتی احتیاج ندارند. به آن‌ها وصل کرد. تبصره: هادی فاز در پریزهای تکفاز باید به ترمینال سمت راست پریز وصل شود. ۳-۳-۸-۳ جریان نامی پریزهای سه‌فاز باید حداقل ۱۶ آمپر و دارای یک با دو اتصال اضافی برای وصل هادی حفاظتی یا هادی‌های حفاظتی و خنثی باشد. تبصره ۱: چنانچه از پریزهای سه‌فاز دارای یک اتصال اضافی استفاده شود این اتصال باید منحصراً برای وصل به هادی حفاظتی اختصاص داده شود. تبصره ۲: در پریزهای دارای دو اتصال اضافی» یک اتصال مخصوص هادی حفاظتی و اتصال اضافی دوم مخصوص هادی خنثی است. باید دقت شود که هر یک از هادی‌های یاد شده به کنتاکت‌های مربوط به خود اتصال داده شده باشند و برعکس وصل نشوند. همین دقت باید در سیم‌کشی و انجام اتصال در چند شاخه‌های مربوطه نیز به عمل آید. ۲ ۹۶ ٩۳۵0۳۵۵۲ سو 3 یپ -------- صفحهٔ بعد -------- ۴-۳-۸-۳ در محیط‌هایی که در آن‌ها.ء به علت نوع کارء به سیستم‌های دیگری غیر از جریان برق عادی نیاز هست. (جریان ۶۰ ۰۱۰۰ ۴۰۰ هرتز یا جریان مستقیم) یا در محیط‌هایی که به هر علت. از روش‌های ایمنی مخصوص (حفاظطت از طریق ایحاد محیط عایق) استفاده می‌شود. باید برحسب مورد از انواع پریزهای مناسب استفاده شود. در این موارد باید مقررات معتبر مربوط برای هر سیستم رعایت شود. ۷ ۹۷ ٩۲۱۵9۳۱۵۹۵۱۰۷۲ -------- صفحهٔ بعد -------- ۹-۳ تأسیسات جریان ضعیف ۹-۳ تأسیسات جریان ضعیف ۱-۹-۳ کلیات تأسیسات جریان ضعیف ساختمان در صورت نیاز طرحء شرایط کاربری» بهره‌برداری و غیره شامل هر یک از سیستم‌های زیر خواهد بود: - مرکز تلفن, مخابرات و ار تباطات - سیستم اعلام‌حریق - سیستم اعلام نشت گاز سوخت - سیستم اعلام خطر گاز مونواکسیدکرین - سیستم در بازکن و زنگ اخبار - سیستم احضار - سیستم صوتی و اعلام خطر - سیستم صوتی آنالوگ مراکز تجمع و همایش - سیستم آنتن مرکزی تلویزیون و ماهواره - سیستم شبکه کامپیوتر و فن‌آوری اطلاعات (7]) - سیستم مدیریت هوشمند ساختمان و سیستم مدیریت آنرژی - سیستم چندرسانه‌ای - سیستم تابلوهای نمایشگر دیجیتال و نمایش تصویری - سیستم تلویزیون مداربسته (دوربین مداربسته - ۳71۷)) - سیستم کنترل تردد و حراستی - سیستم اعلام و هشدار سرقت - سیستم کنترل عبور و راه‌بندها - سیستم حضور و غیاب ۲ - سیستم ویدیو پروژکتور» سیستم‌های صوتی و تصویری ویژه - سیستم‌های کنترل و ابزار دقیق ۹۹ ٩۲۱۱۵9۳۱۵۵۰۱۲ -------- صفحهٔ بعد -------- مبحث سیردهم - سیستم ترجمه همزمان - سیستم کنفرانس - سیستم مدیریت پارکینگ - سیستم صوتی دیجیتال مراکز تجمع و همایش - سیستم شبکه فرمان حسگر (سنسور) زلزله - سایر سیستم‌های دیگر که مورد نیاز ساختمان باشد. ۱-۱-۹-۳ علاوه بر رعایت کلیه دستورالعمل‌ها و راهنمایی‌های سازندگان معتبر اینگونه سیستم‌ها و همچنین دستورالعمل‌ها و راهنمایی‌های سازمان‌هایی که ممکن است بر سیستم‌های یاد شده نظارت داشته باشند (شرکت مخابرات. سازمان آتش‌نشانی و غیره) لازم است مقررات آین فصل نیز رعایت شود. در صورت وجود مغایرت. به مقرراتی که از نظر ایمنی ارجحیت دارد عمل خواهد شد. تشخیص این آرجحیت با مقام مجری مقررات خواهد بود. ۱-۱-۱-۹-۳ در ساختمان‌های مسکونی, اداری خصوصی و ساختمان‌های اداری عمومی. که بنا به دلایل خاص و یا محدودیت‌های معماری و غیره, تأمین اتاق برق در طبقات ساختمان جهت نصب سیستم‌های جریان ضعیف امکان‌پذیر نباشد. پیش‌بینی تابلو و یا جعبه تجهیزات و با ترمینال مستقل برای نصب اجزاء و تجهیزات هر یک از سیستم‌های جریان ضعیف در طبقات ساختمان و در محل‌های مناسب و به تعداد مورد نیاز, آلزامی است. ۲-۱-۹-۳ مدارهای هر یک از سیستم‌های جریان‌ضعیف باید به طور مستقل کشیده شود. جز در مواردی که مجاز اعلام می‌شود. نباید با مدارهای سیستم‌های دیگر, به خصوص با مدارهای قدرت (روشنایی, پریزء» موتور و غیره) یکجا کشیده شود. تبصره: نباید از رشته‌های مختلف یک کابل یا هادی‌های کشیده شده در یک لوله. برای سیستم‌های مختلف یا مدارهای قدرت استفاده شود. ۱-۳-۱-۹-۳ در موارد زیر می‌توان از کشیدن مدارهای سیستم‌های ذکر شده به صورت یکجا در کنار هم استفاده کرد. مشروط به اینکه ولتاژ هیچ یک از هادی‌ها از ولتاژ اسمی عایق‌بندی هادی‌های جریان ضعیف مورد استفاده تجاوز نکند: الف) تلفن, نمابر و نظایر آن سس هه را -------- صفحهٔ بعد -------- پ) خطوط ارتباطی سیستم اعلام‌حریق با مرکز آتش‌نشانی یا پانل تکرارکننده (در صورت وجود) ۴-۱-۹-۳ کلیه مقررات عمومی مربوط به سیم‌کشی. کابل‌کشی مدارها و تجهیزات (بخش‌های ۷-۳ و ۸-۱۳) در مورد مدارهای تأسیسات جریان‌ضعیف نیز نافذند. ۴-۱-۹-۳ کابل‌ها و یا سیم‌های مربوط به هر سیستم باید از نظر قطر و یا سطح مقطع و نوع و ۵-۱-۹-۳ دفن کابل‌های جریان‌ضعیف در زمین به شرطی مجاز خواهد بود که نوع و مشخصات کابل برای این کار مناسب باشد. ۶-۱-۹-۳ چنانجه کابل‌های سیستم‌های جریان ضعیف در یک کانال بصورت دفنی یا در یک مجرای بنایی و نظایر آن همراه با کابل‌های قدرت کشیده شوند. باید نوعی حصار بنایی (اجر. دیوار آجری, با دال بتنی) آن‌ها را از هم جدا کند. در کانال‌های کابل‌کشی و یا تونل‌هایی که مخصوص عبور کابل و لوله‌های سیستم‌های تأسیسات مکانیکی و غیره, تعبیه شده‌اند و کابل‌های موجود در آن‌ها بر روی سینی, نردبان و یا زک مخصوص کشیده می‌شوند. می‌بایست حداقل ۳۰ سانتی‌متر فاصله بین کابل‌های غیر همولتازژ و همچنین بین کابل‌ها و لوله‌ها رعایت شود. نوری) در مسیرهای موازی و یا متقاطع با خطوط شبکه گازطبیعی برابر ۴۰ سانتی‌متر بوده و در صورت استفاده از کابل‌های فیبر نوری برای سیستم‌های مذکور. حداقل فاصله در مسیرهای موازی ساختمان). ۸-۱-۹-۳ در ساختمان‌های طبقه‌بندی شده در جدول شماره ۸-۱-۹-۱۳ عمده‌ترین سیستم‌های جریان ضعیف آلزامی و اختیاری تعیین گردیده است. ۱۰۱ ٩۲۱۵۵0۱۱۵ ۵۱۷.۷۲ ری -------- صفحهٔ بعد -------- مبحت سبزدهم جدول ۸-۱-۹-۱۳ حداقل سیستم‌های جریان ضعیف الزامی و اختیاری مراکزا اجتماع (مساچد. ۱-۸-۱-۹-۳ در همه ساختمان‌ها علاوه بر سیستم‌های مندرج در جدول شماره ۸-۱-۹-۱۳ از هر یک از سیستم‌های دیگر جریان ضعیف که در ردیف ۱-۹-۱۳ ذکر شده است. با توجه به نیاز طرح و بهره‌برداری به عنوان سیستم‌های اختیاری می‌توان استفاده نمود. الزام به استفاده از بعضی از سیستم‌های اختیاری تابع مقررات ضوابط و یا دستورالعمل‌های مربوطه خواهد بود. ۹-۱-۹-۳ قطریا سطح مقطع هادی‌های مربوط به هر یک از سیستم‌های جدول شماره ۸-۱-۹-۳ نباید از مقادیر داده شده در جدول شماره ۹-۱-۹-۱۳ کمتر باشد. جدول ۹-۱-۹-۳ حداقل قطر پاسطح مقطع هادی‌های جریان ضعیف بت مطابق نیاز سیستم. ۰ استانداردها ۳ پروتکل‌های مربوطه و 7 دستورالعمل‌های سازنده سیستم ۷ تبصره ۱: حداقل قطر یا سطح مقطع هادی‌های اشاره شده در جدول شماره ۹-۱-۹-۱۳ مربوط به ۱۰۲ ٩5۲۱۵9۳۱۵۵۰۷۲ دس -------- صفحهٔ بعد -------- ۹-۳ تأسیسات جریان ضعیف تبصره ۲: نوع و مشخصات کابل‌ها و یا سیم‌های سیستم جریان ضعیف مورد اشاره در ردیف ۱-۹-۳ بر اساس نیاز سیستم, استانداردها وایا پروتکل‌های مربوطه و یا دستورالعمل سازندگان آن‌ها تعیین می‌گردد. ۲-۹-۳ سیستم تلفن ۱-۳-۹-۳ در ساختمان‌هایی که مراکز اختصاصی تلفن (متعارف) دارند. لازم است اتاق مرکز و یا اتاق‌های سایر تجهیزات مربوط به سیستم تلفن در محلی مناسب از نظر ارتباط با شبکه تلفن شهری و مدارهای داخلی ساختمان, پیش‌بینی شود و از آن جز برای نصب تجهیزات مربوط به تلفن و در صورت داشتن فضای کافی برای دیگر تجهیزات جریان‌ضعیف. برای هیچ منظور دیگری استفاده نشود. اتاق و راهروهای اطراف کابینت‌ها و میزهای مربوط به سیستم. باید برای انجام کلیه ۳-۳-۹-۳ در ساختمان‌های فاقد مرکز تلفن اختصاصی (متعارف). محل جعبه ترمینال اصلی که خطوط ورودی تلفن به آن وصل می شود باید به نحوی انتخاب شود که ارتباط بین این جعبه و خطوط شبکه شهری و جعبه ترمینال‌های فرعی به سهولت انجام شود. در صورتی که ساختمان بر اساس شرایط شرکت مخابرات نیاز به فضای مستقل جهت موارد فوق داشته باشد. تمهیدات لازم ۳-۳-۹-۳ جعبه ترمینال‌های اصلی و فرعی باید با توجه به توسعه‌های بعدی پیش‌بینی شوند و برای اتصالات اضافی فضای کافی داشته و به ترمینال زمین مجهز باشند. ۴-۳-۹-۳ ارتباط بین جعبه ترمینال‌های فرعی و جعبه ترمینال‌های نیمه اصلی یا جعبه ترمینال مرکز تلفن باید با کابل کشیده شده در لوله‌ها یا مجاری کابل انجام شود. ۵-۲-۹-۳ کابل‌های مورد استفاده در سیستم‌های تلفن باید دارای نوعی پرده فلزی مانند شیلد ۷ یا فوبل فلزی بوده و شامل یک رشته هادی مخصوص اتصال زمین تیز باشند. ۱۰۳ ٩۲۱۱۵9۳۱۵۵۰۱۲ -------- صفحهٔ بعد -------- ۶-۳-۹-۳ هادی‌های اتصال زمین سیم‌ها و یا کابل‌های تلفن باید از طریق یک هادی حفاظتی. جعبه ترمینال اصلی تلفن یا مرکز تلفن را به ترمینال یا شینه اصلی اتصال زمین ساختمان متصل ۷-۲-۹-۳ در صورت استفاده از سیستم تلفن تحت 18 بجای سیستم تلفن متعارف آن در ساختمان‌هاء به ردیف ۱-۴-۷-۹-۱۳ مراجعه شود. ۳-۹-۳ سیستم‌های احضار. در بازکن (ارتباط صوتی و با صوتی - تصویری) و زنگ اخبار ۱-۳-۹-۳ رعایت دستورالعمل سازندگان سیستم‌های فوق در طراحی و بکارگیری اجزاء و تجهیزات آن الزامی است. ۲-۳-۹-۳ انتخاب نوع هادی, قطر با سطح مقطع و تعدان هادی‌ها و سایر مشخصات کابل و با سیم در هر سیستم باید با توجه به توصیه‌های سارنده سیستم انجام شود. ۴-۹-۳ سیستم اعلام حربق ۱-۴-۹-۳ مراکز سیستم اعلامحریق باید از نوع تحت مراقبت دائم باشد. به گونه‌ای که عمل یکی از دتکتورها و پا شستی‌های اعلام حریق و یا سایر اجزاء سیستم اعلام حریق» در تابلوی مرکزی مشخص و وقوع حریق را اعلام نماید. قطعی یا بروز اتصالی در هر مدار باید به نحوی مطلوب اعلام و ثبت شود. بروز خرابی» از هر نوع, در یک مدار و یا اجزای سیستم اعلام حریق نباید سبب از کار افتادن سایر مدارها یا کل سیستم شود. هر مرکز باید به وسایل تأمین نیروی برق ایمنی مخصوص به خود (باتری» دستگاه شارژکننده و غیره) محهز باشد تا سبستم همیشه آماده به کار باشد. تبصره: سیستم اعلام حریق به دو نوع متعارف و آدرس‌پذیر تقسیم می‌شود. ۲-۴-۹-۳ مرکز سیستم اعلامحریق باید در محلی که خارج از دسترس عموم است نصب شود و به طور دائم تحت مراقبت افراد کارآزموده باشد. ۲ ۳-۴-۹-۳ کلیه مدارهای سیستم اعلام حریق باید مستقل از سایر سیستم‌ها کشیده شود. ۱۰۴ ٩۲۱۱۵9۳۱۵۵۰۱۲ -------- صفحهٔ بعد -------- ۹-۳ تأسیسات جریان ضعیف ۴-۴-۹-۳ در ساختمان‌هایی که به سیستم اعلام‌حریق مجهز می‌شوند. علاوه بر محل‌های نصب انواع دتکتورها برحسب ضرورت؛ حداقل در محل‌های زیر نیز باید دتکتور مناسب با نوع کاربری و شرایط محیط (دودی, حرارتی» ترکیبی و غیره) نصب شود. الف) اتاق‌های ترانسفورماتورء اتاق‌های تابلوهای برق (اتاق برق) و اتاق تجهیزات سیستم‌های جریان سب اناق‌های مربوط به تاسیسات سکازیگی پ) تونل‌های تاسیساتی ت) موتورخانه, چاه و فضای انتظار جلوی آسانسور (مبحث ۱۵ مقررات ملّی ساختمان) ث) راهروهاء پلکان‌های خروج و راه‌های خروج الزامی ج) اتاق مراکزتلفن, مراکز سیستم‌های جریان‌ضعیف. مرکز کامپیوتر و فن‌آوری اطلاعات (1]) ۵-۳-۹-۳ پلکان‌هاء چاه آسانسور و شفت‌های عمودی ساختمان, در سیستم اعلام حریق متعارف ۶-۴-۹-۳ آژیرهای سیستم اعلام حریق متعارف باید حداقل دارای دو مدار باشند. ۷-۴-۹-۳ طراحی و اجرای سیستم اعلام حریق باید مطابق مقررات و با ضوابط سازمان آتش‌نشانی انجام گیرد. در صورت وجود مغایرت به مقرراتی که از نظر ایمنی ارجحیت دارد عمل خواهد شد. ۸-۳-۹-۳ برای ملاحظه سایر موارد و نکات عمده سیستم اعلام حریق. به پیوست شماره ۳ ۵-۹-۳ سیستم صوتی و اعلام خطر ۱-۵-۹-۳ دستگاه‌های مرکز تقویت و پخش سیستم صوتی (پیام‌رسانی) متعارف باید از نوع با ولتاز زیاد (۷۰ 9 ۱*۰ ولت) 9 یا امپدانس زیاد باشد. قدرت اسمی سینوسی سیستم باید حداقل معادل جمع قدرت بلندگوهاء با احتساب قدرت خروجی از ترانسفورماتورهای تطبیق آن‌ها و افشت 1۳۵ ٩۲۱۱۵9۳۱۵۵۰۱۲ -------- صفحهٔ بعد -------- مبحث سیزدهم هر مدار خروجی از مرکز باید مجهز به وسیله حفاظت مخصوص به خود باشد. به نحوی که خرابی در یک مدار سبب از کارافتادگی کل سیستم نشود. انجام کلیه اتصالات باید با بکارگیری اتصال‌های مخصوص برای هر مورد انجام شود. ۳-۵-۹-۳ استفاده از سیستم صوتی برای اعلام خطر با توجه به نیاز. زیربناء شرایط. نوعغ کساربری و بهره‌برداری؛ در ساختمان‌های بلندمرتبهء ساختمان‌های خاص و غیره باید منطبق بر موارد مرتبط در مبحث ۳ مقررات ملّی ساختمان و یا استانداردهای معتبر باشد. مرکز سیستم صوتی با اعلام خطر باید خصوصیاتی از قبیل اولویت دادن به پخش خبرهای خطر و نیز توانایی ارتباط با مرکز سیستم اعلام حریق و نیز سیستم مدیریت هوشمند ساختمان (۸/15]) را داشته باشد. ۱-۲-۵-۹-۳ در صورت استفاده از سیستم صوتی و اعلام خطر تحت 1۳ بجای سبستم صوتی و اعلام خطر متعارف آن در ساختمان‌هاء به ردیف ۲-۴-۷-۹-۱۳ مراجعه شود. ۳-۵-۹-۳ هادی‌های مدار میکروفن باید مخصوص این کار (مجهز به شیلد حفاظتی و نظایر آن) باشد و همراه با هیچ مدار دیگری مانند مدار بلندگو به داخل یک لوله هدایت نشوند. ۴-۵-۹-۳ مدارهای تغذیه‌کننده بلندگوها باید مستقل از سیستم‌های دیگر و در داخل لوله‌های فولادی اجرا گردد. مگر آنکه کابل مدارهاء دارای نوعی پرده فلزی مانند شیلد یا فویل, که نهایتاً به سیستم اتصال زمین وصل می گردد.: باشد که در این صورت استفاده از لوله پلاستیکی برای لوله کشی مدارهای صوتی مجاز خواهد بود. ۵-۵-۹-۳ کلیه اتصالات مربوط به ترانسفورماتورهای تطبیق بلندگوها باید با لحیم‌کاری یا با استفاده از لحیم‌کاری و اتصال‌های مخصوص اجرا شود. استفاده از اتصالات پیچیء جز در مواردی که اجزای سیستم مجهز به این گونه اتصالی‌ها باشندء ممنوع است. ۶-۵-۹-۳ در ساختمان‌هایی که به سیستم صوتی محهر می‌شوند: علاوه بر محل‌های نصب انواع بلندگو برحسب ضرورت» در محل‌های زیر نیز باید بلندگو نصب شود: ب) فضای انتظار جلوی آسانسور پ) راهروهاء پلکان‌های خروج. سرسراها و راه‌های خروج الزامی( ۱۰۶ 9 ٩۲۱۵9۳۱۵۹۵۱۰۷۲ -------- صفحهٔ بعد -------- ۹-۳ تأسیسات جریان ضعیف ۷-۵-۹-۳ کابل تغذیه مدار بلندگوها در سیستم صوتی و اعلام خطر از نوع متعارف و یا تست ۳ باید از نوع مقاوم در مقابل حریق بوده و براساس استانداردهای معتبر تولید شده باشد.ء سایر مشخصات این کابل نیز باید طبق توصیه سازندگان معتبر سیستم انتخاب شود. لازم به ذکر است که در سیستم صوتی متعارف و بدون سیستم اعلام خطرء الزامی به استفاده از کابل مقاوم در مقابل حریق برای تغذیه مدار بلندگوها نمی‌باشد. ۶-۹-۳ سیستم آنتن مرکزی تلویزیون و ماهواره ۱-۶-۹-۳ سیستم آنتن‌مرکزی متعارف برای دریافت و توزیع سیگنال‌های تلویزیونی در ساختمان, به کار می‌رود. این سیستم شامل اجزاء مورد نیاز طرح از قبیل آنتن تمام کانال, تقویت کننده مرکزی, مخلوط کننده سیگنال, تقویت‌کننده خط (میانی)» تضعیف‌کننده سیگنال, منبع تغذیه, جعبه تقسیم عبوری (با یک عبور و با یک و یا چند انشعاب). جعبه تقسیم انشعابی (با یک ورود و چند انشعاب)» پریز تلویزیون میانی» پریز تلویزیون آنتهایی» شبکه کابل کشی, اتصالات مخصوص (138۳) و غیره است و رعایت موارد زیر در طرح این سیستم الزامی می‌باشد: الف» آنتن پاید دارای بهنای باند مناسب برای دریافت کلیه کانال‌های موجود در منطقه نصب: پهنره مناسب و دارای مشخصات مکانیکی لازم برای مقابله با تغییرات شدید جوی. بادهای شدید. زنگ‌زدگی و غیره بوده و نیز دارای میله یا لوله فلزی مناسب جهت نصب باشد. ب) آنتن باید در مکانی نصب گردد که مناسب‌ترین شرایط را برای دریافت سیگنال‌ها فراهم نماید و از موانع ساختمانی, قطعات فلزی» دودکش, سایر آنتن‌ها و غیره فاصله مناسب داشته باشد. پ) باید محل مناسب و قابل دسترس برای نصب تجهیزات مرکزی و اجزای مشترک سیستم. در نظر گرفته شود. ت) مرکز تقویت سیگنال سیستم باید کلیه کانال‌های قابل دریافت در منطقه نصب را شامل شده و ضریب تقویت و یا حداقل قدرت آن معادل حداکثر افت سطح سیگنال در شبکه توزیع و اجزاء سیستم در نظر گرفته شود. تا بدین طریق سطح سیگنال بهینه موجود در منطقه قابل دریافشت گردد. ث) برای جلوگیری از اثرات اضافه ولتاژ ناشی از صاعقه و غیره اجزای فلزی سیستم از قبیل پایه فلزی آنتن, جعبه تقسیم‌های فلزی, پرده فلزی (شیلد) کابل آنتن و غیره باید به سیستم هم‌بندی برای هم‌ولنتاژ کردن متصل شوند. ۲-۶-۹-۳ سیستم آنتن ماهواره (غیّر از سیستم تحت ۳[) برای دریافت و توزیع سیگنال تلویزیونی و رادیویی ماهواره‌ایی در ساختمان به کار گرفته می‌شود. این سیستم شامل اجزاء مورد ۱۰۷ ٩۱۱۵۹9۳۱۵۵۰۱۲ -------- صفحهٔ بعد -------- مبحث سیبزدهم نیاز طرح از قبیل آنتن بشقابی, 1.3۷8 با یک و یا چند خروجی برای پلاریزاسیون‌های افقی و عمودی و نیز فرکانس‌های بالا ۳( پایین ماهواره» سوییج ماهواره. تقویت کننده سیگنال, منبع تغذیه. شبکه کابل کشی. ریز مخصوص ماهواره» اتصالات مخصوص ([<35) و غیره است. رعایت موارد زیر در طرح این سیستم الزامی می‌باشد: الف) آنتن باید دارای قطر مناسب برای دریافت سطوح سیگنال موجود در منطقه نصب را دارا باشد و نیز دارای مشخصات مکانیکی لازم برای مقابله با تغییرات شدید جوی, بادهای شدید. زنگ‌زدگی [ت غیره بوده 9 دارای پایه فلزی مناسب جهت نصب باشد. ب) رعایت موارد مشابه در بندهای ب تا ث از ردیف ۱-۶-۹-۱۲ در سیستم آنتن ماهواره نیز الزامی است. ۳-۶-۹-۳ کابل شبکه و سیستم توزیع آنتن مرکزی تلویزیون و ماهواره با توجه به نوع سیستم. مرکز آن و ساختار شبکه کابل کشی» می‌تواند کابل نوع هم‌محور (کواکسیال) با امپدانس مشخصه ۵ اهم و یا کابلی که سازنده سیستم توصیه می‌نماید انتخاب گردد. ۴-۶-۹-۳ مدارهای سیستم آنتنمرکزی تلویزیون و ماهواره باید به صورت مستقل از دیگر ۵-8-4-۳ در صورت استفاده از سیستم آنتن مرکزی و ماهواره تحت 1۳[ بجای سیستم متعارف آن در ساختمان‌ها به ردیف ۴-۹-۷-۹-۱۳ مراجعه شود. تبصره: رعایت موارد مشابه در ردیف ۴-۶-۹-۱۳ و نیز بندهای (ب تاث) از ردیف ۱-۶-۹-۱۳ برای سیستم آنتن مرکزی ۳ ماهواره تحت ۳] نیز الزامی است. ۷-۹-۳ شبکه کامپیوتر ۱-۷-۹-۳ کلبات به دلیل پیشرفت فن‌آوری داده, فن‌آوری اطلاعات: محیط چندرسانه‌ای, اینترنت. اترنت و شبکه بی‌سیم آن‌ها, کامپیوتر و غیره ایجاب می‌نماید که برای تأمین ارتپاطات لازم بین این شبکه‌ها, برای ساختمان‌هایی که به این سیستم‌ها نیاز دارند شبکه کامپیوتر مناسب. در نظر گرفته شود. ۱۸ ٩۱۱۵9۳۱۵۵۰۱۲ -------- صفحهٔ بعد -------- ۹-۳ تأسیسات جریان ضعیف تبصره ۱: در این مقررات فقط به بخش غیرفعال شبکه کامپیوتر و در قالب تأسیسات برقی و بصورت عامء اشاره شده و از پرداختن به موارد بخش فعال شبکه و غیره که در حوزه تخصصی بخش فن‌آوری اطلاعات قرار داردء پرهیز شده است. تبصره ۲: رعایت مقررات عمومی ذکر شده در این مقررات مربوط به کابل‌کشی مدارهاء در خصوص کابلکشی شبکه کامپیوتر نیز الزامی است. ۲-۷-۹-۳ ساختار شنکه کامپیوتر توپولوژی مورد استفاده در شبکه کامپیوتر دارای ساختار ستاره بوده و طراحی آن با توجه به نیاز شامل اجزائی به قرار زیر است: ۱-۲-۷-۹-۳ پریز مخصوص شبکه کامپیوتر (پریز 14145) از نوع روکارء توکار» با یک و یا چند سوکت. مدولار و یا معمولی, که باید بر اساس استانداردهای معتبر بین‌المللی تولید شده باشد. ۲-۲-۷-۹-۳ کابل چند زوج بهم تابیده مسی (کابل مسی شبکه) در انتخاب و استفاده از کابل‌های چندزوج بهم تابیده با هادی مسیء که برای کابل‌کشی جهت اتصال پریزهای شبکه کامپیوتر به تجهیزات رک‌های فرعی شبکه کامپیوتر در ساختمان (رک‌های منطقه‌ای) بکار می‌رودء باید به نکات زیر توجه شود: الف) نوع کابل شبکه که با توجه به حجم اطلاعات انتقالی در شبکه, سرعت انتقال اطلاعات. سرعت اتصال کاربران و سایر عوامل دیگر بر اساس رده‌بندی آن تعیین می‌گردد. ب) در نظر گرفتن شرایط محیطی نصب. مسیر اجراء نوع اجرا و دسترسی,» تداخل امواج الکترومغناطیسی, میزان اثر نویز ناشی از سایر سیستم‌های تأسیسات برقی و غیره, که در انتخاب نوع کابل, از قبیل کاپل بدون شیلد. شیلددارء فویل‌دار و غیره مور می‌باشد. پ) رعایت حداکثر طول مجاز قابل استفاده از این کابل‌ها در طرح شبکه. که پریزهای شبکه کامپیوتر را به پچ پانل و هاب سوییچ در رک فرعی شبکه کامپیوتر وصل می‌نماید و به آن اصطلاحاً طول کابل‌کشی افقی نیز می‌گویند. الزامی است. ت) در انتخاب نوع مجاری جهت عبور کابل شبکه در ساختمان از قبیل لوله» ترانکینگ» سینی کابل, داکت کابل و غیره باید امکانات دسترسی به کابل‌ها نیز در نظر گرفته شود. ۱۰۹ ٩۱۱۵۹9۳۱۵۵۰۷۲ -------- صفحهٔ بعد -------- مبحث سیزدهم ثُ) سایر موارد و مشخصات دیگری که طبق نیاز شبکه کامپیوترء استانداردها و پروتکل‌های بین‌المللی در انتخاب نوع کابل و کابل‌کشی آن را الزامی می‌نماید. ۳-۲-۷-۹-۳ رک فرعی شبکه کامپیوتر رک‌های فرعی شبکه کامپیوتر برای نصب تجهیزات شبکه کامپیوتر از قبیل پچ پانل, هاب سویج. سایر سویج‌ها و غیره بکار می‌رود. این رک‌ها دارای کیت‌های نگهدارنده افقی و عمودی کابل‌ها. نوارهای برس دار عبور کابل (برای جلوگیری نفوذ گرد و خاک)» منبع تغذیه برق رک. فشن تهویه و غیره بوده و دارای مشخصات عمومی و شرایطی به قرار زیر می‌باشد: الف) رک‌ها باید دارای در بازشو از قسمت جلو بوده و در صورت نیاز کابل کشی و نصب تجهیزات, دارای در قسمت پشت و دیواره‌های جانبی قابل برداشت و دارای بازشوهای لازم برای گردش هوا نیز باشد. ب) رک‌ها باید دارای عرض و عمق استاندارد و مناسب برای نصب تجهیزات شبکه باشد. پ) ارتفاع رک و با تعداد رک مورد نیاز, بر اساس تعداد واحدهای تحهیزات قابل نصب و مورد نیاز شبکه تعیین می‌گردد. ت) تعداه واحدهای .رک فرعی متناسب :با تعداد :و پورت‌های پچ بائل» هاب سویج سایر سویع‌ها منبع تغذیه و غیره انتخاب می‌گردد. تبصره: تعداد پورت‌های پچ پانل متناسب با تعداد خطوط شبکه کامپیوتر و تعداد پورت‌های سویچ‌ها متناسب با نیاز طرح انتخاب می گردد. ث) منبع تغذیه این رک باید از طریق برق بدون وقفه تغذیه گردد. ج) برای نصب رک‌های فرعی در ساختمان باید محل مناسب با توجه به طول مسیر کابل‌کشی افقی در نظر گرفته شود. محل نصب این رک‌هاء ترجیحاً اتاق برق سیستم‌های جریان ضعیف و یا اتاق برق تأسیسات برقی و یا کابینت مخصوص آن می‌باشد. تبصره: در صورت نصب رک فرعی در اتاق برق تأسیسات برقی, باید فاصله عملیاتی لازم برابر حداقل ۸۰ سانتی‌متر با تأسیسات برق فشار ضعیف و تابلوهای برق رعایت گردد. چ) سایر موارد و مشخصات دیگری که نیاز شبکه کامپیوتر و یا استانداردها و پروتکل‌های بین‌المللی آن را الزامی می‌تماید. تبصره: در صورت نیاز به شبکه اینترنت و تلفیق آن با شبکه بی‌سیم اینترنت برای پوشش دادن تبادل اطلاعات در بستر شبکه کامپیوتر» تجهیزات خاص این سیستم» در نقاط مورد نیاز ساختمان در نظر گرفته شود و امکانات لازم نیز در رک‌های فرعی شبکه کامپیوتر» پیش‌بینی گردد. ٩۲۱۱۵9۳۱۵۵۰۱۲ -------- صفحهٔ بعد -------- ۹-۳ تأسیسات جریان ضعیف ۴-۲-۷-۹-۳ کابل پشتیبان شبکه کامپیوتر کابل پشتیبان و یا مسیر اصلی شبکه کامپیوتر جهت ارتباط و اتصال رک‌های فرعی به رک و یا رک‌های اصلی شبکه کامپیوتر مستقر در مرکز کامپیوتر و یا چنانچه ساختمان دارای مرکز داده متعلق به خود باشد. بکار می‌رود. این ارتباط و اتصال و نوع کابل آن بر اساس حجم اطلاعات. سرعت انتقال و اتصال کاربرانء طول مسیر کابل‌کشی. پیش‌بینی امکانات لازم برای توسعه آیندهه» تعمیرات. بهره‌برداری, نهایتاً نیاز کلی شبکه کامپیوتر و یا فن‌آوری اطلاعات (11) و غیره تعیین می‌گردد. در انتخاب نوع کابل پشتیبان و کابل‌کشی آن, باید به نکات زیر توجه شود: الف) کابل‌های پشتیبان اکثراً از نوع فیبر نوری می‌باشند. کابل چندزوج بهم تابیده مسی در صورت پاسخگو بودن به حداکثر طول مجاز می‌تواند به عنوان کابل پشتیبان با در نظر گرفتن شرایط طرح مورد استفاده قرار گیرد. ب) تعداد رشته‌های کابل فیبر نوری» نوع چند مود و یا تک مود و تعداد رشته و سایر مشخصات دیگر آن بر اساس نیاز طرح و شبکه کامپیوتر تعیین می‌گردد. پ) توپولوژی مورد استفاده در کابل‌کشی کابل پشتیبان نیز دارای ساختار ستاره می‌باشد. ت) رعایت حداکثر طول مجاز کابل فیبر نوری در کابل‌کشی کابل پشتیبان الزامی است. ث) در انتخاب نوع مجاری جهت عبور کابل پشتیبان از قبیل لوله. سینی کابل, نردبان کابل, داکت کابل, شفت عبور کابل, باید امکانات دسترسی به کابل‌ها نیز در نظر گرفته شود. ج) سایر موارد و مشخصات دیگری که نیاز شبکه کامپیوتر و یا استانداردها و پروتکل‌های بین‌المللی در انتخاب کابل پشتیبان آن را الزامی می‌نماید. ۵-۲-۷-۹-۳ رک اصلی شبکه کامپیوتر این رک‌ها در مرکز کامپیوتر و یا فضای معادل آن و یا چنانچه ساختمان دارای مرکز داده و متعلق به خود باشد مستقر می‌شود. رک‌های فرعی ساختمان از طریق کابل پشتیبان شبکه کامپیوتر با توپولوژی ستاره به رک و یا رک‌های اصلی متصل می‌گردند. در این رک‌ها تجهیزات اصلی شبکه کامپیوتر از قبیل پج پانل‌هاء سویج‌هاء سرورهاء کیت‌های نگهدارنده افقی و عمودی کابل‌هاء نوارهای برس‌دار عبور کابل, منبع تغذیه رک فن تهویه و غیره که مشخصات آن‌ها توسط متخصصین شبکه کامپیوتر یا فن‌آوری اطلاعات تعیین می‌گردد. نصب می‌شود. این رک علاوه بر موارد عمومی ردیف ۳-۲-۷-۳ باید دارای مشخصات و شرایط زیر باشد: الف) رک‌ها باید دارای در بازشو از قسمت جلو و پشت و نیز دیواره‌های جانبی قابل برداشت باشد. ب) برای نصب این رک‌ها در مرکز کامپیوتر و یا مرکز داده باید هماهنگی لازم بعمل آمده و شرایط مورد نیاز فراهم گردد. ۱۱ ۱ ٩۲۱۵9۳۱۵۵۰۱۲ نیت را یک ات و 1 و و و -------- صفحهٔ بعد -------- پ) منبع تغذیه این رک باید از طریق برق بدون وقفه تغذیه گردد. تبصره ۱: در نحوه و تأمین پایداری تغذیه برق رک‌های اصلی, نحوه نصب و چیدمان, تهویه رک‌ها: رعایت فاصله کابل‌های مسی مربوط به داده و برق, نیازهای تأسیسات برقی, مکانیکی, معماری. سازه و غیره در مرکز داده, باید موارد مرتبط در استانداردهای ۸۲۲51/۲1۸-942 و -۸151/131051 2 رعایت شود. تبصره ۲: چنانچه شبکه کامپیوتر ساختمانی فقط یک رک فرعی کامپیوتر داشته باشد. این رک. به عنوان رک اصلی تلقی شده و دارای عملکرد و خصوصیات رک اصلی خواهد بود. ۳-۷-۹-۳ مرکز داده مرکز داده, هم بصورت ساختمان مستقل و یا جزئی از یک ساختمان که دارای این مرکز نیز می‌باشد. طراحی و مورد استفاده گرار می‌گیرد. مرکز داده دارای چهار رذه‌بندی (1167) از نظر مشخصات. امنیت. تداوم فعالیت و غیره (116۲1,116۳2,110۳3,11674) بوده. که در استانداردهای 92- ۸۲۷5۲/11۸ و 0-51-002 ‎۸۲۷٩۱/801‏ تعریف و مشخص گردیده است. رده‌بندی‌های مرکز داده بر اساس نیاز طرح و بهره‌بردار تعیین می‌گردد. الزامات خاص و مورد نیاز برای طراحی تأسیسات برقی, مکانیکی, معماری. سازه و غیره برای هر چهار رده‌بندی مرکر داده در استانداردهای فوق‌الد کر تعیین ۳ مشخص گردیده است. بر اساس رده انتخاب شده برای مر کز داده. آلزامسات همان رده نیز باید بطور کامل رعایت گردد. تبصره: سیستم اتصال زمین عملیاتی مرکز کامپیوتر و یا مرکز داده باید به ترمینال یا شینه اتصال اصلی زمین وصل و هم‌بندی گردد. ۴-۷-۹-۳ سیستم‌های جریان ضعیف تحت پروتکل اینترنت (11256 ۳]) سیستم‌های جریان ضعیف تحت ۳] به دلیل امکانات آن‌هاء توانایی تحمیع با هم و یا با سایر سیستم‌ها, قابلیت انعطاف. بهره‌گیری از سیستم‌ها و فن‌آوری روز و غیره, در انواع ساختمان‌ها از جمله اداری,. تجاری‌های بزرگ. ساختمان مرکزی بانک‌هاء مراکز خرید بزرگ و غیره با توجه به کاربری فضاهای ساختمان و نیاز بهره‌بردار. مورد استفاده قرار می‌گیرد که عمده‌ترین آن‌ها به قرار زیر است: ۱-۴-۷-۹-۳ سیستم تلفن تحت 7] سیستم تلفن تحت ۱۳| (ع۳-00۸] و یا ۳-8286]) بطور مستقل و یا مشترک با سیستم تلفن متعارف با توجه به نیاز ساختمان و بهره‌بردار. شرایط طرح و غیره با خصوصیات, شرایط و الزامات زیر مورد استفاده قرار می گیرد: ۱۱۲ ۱۵۵۱.۷ان 5۲1۵ -------- صفحهٔ بعد -------- ۹-۳ تأسیسات جریان ضعیف الف) این سیستم باید با رعایت پروتکل‌های اینترنت. استانداردهای مربوط به مخابرات و ارتباطات و نیز صدا تحت 1۳ (۷01۳) طراحی و بکار گرفته شود. ب) شبکه غیرفعال این سیستم از قبیل پریزهاء کابل مسی شبکه. رک‌های فرعی و اصلی. کابل پشتیبان و غیره دارای الزامات یکسان با الزامات شبکه کامپیوتر می‌باشد. پ) این سیستم می‌تواند در بستر و ساختار مستقل و یا در یک بستر مشترک با شبکه کامپیوتر و شبکه داده طراحی و مورد بهره‌برداری قرار گیرد. ت) تعداد خطوط تلفن این سیستم بر اساس نیاز فضاها تعیین می‌گردد. مرکز این سیستم ( ۳] )از طریق مرکز کامپیوتر و یا مرکز داده خطوط تلفن داخلی, شهری. کشوری, فاکس و غیره را بهم مرتبط می‌نماید. ث) بخش فعال مرکز این سیستم شامل سوییج‌هاء سرورهاء نرم‌افزار و سایر تجهیزات آن, توسط متخصصین مخابرات و یا فن‌آوری اطلاعات تعیین و انتخاب می گردد. ۲-۴-۷-۹-۳ سیستم صوتی و اعلام خطر تحت ۳] سیستم صوتی و اعلام خطر تحت 1۳ جهت پخش صوت. پیام رسانی و اعلام خطر با توجه به نیاز ساختمان, شرایط طرح و غیره با خصوصیات و الزامات زیر بکار می‌رود: الف) در طراحی این سیستم باید پروتکل‌های اینترنت. استانداردهای مربوطه و دستورالعمل سازندگان رعایت گردد. ب) این سیستم باید امکانات و همخوانی‌های لازم برای مرتبط شدن با مرکز اعلام حریق و سیستم مدیریت هوشمند ساختمان را داشته باشد. پ) باید محل مناسب جهت نصب مبدل‌های دیجیتال به آنالوگ. تقویت‌کننده‌های صوتی محلی در طبقات ساختمان که بلندگوهای سیستم صوتی هر طبقه و یا منطقه‌ای را تغذیه می‌نمایند. در نظر گرفته شود. این محل می‌تواند اتاق برق جریان ضعیف و یا اتاق برق فشار ضعیف تأسیسات برقی باشد. ث) در مرکز سیستم. سیگنال صوتی پس از تبدیل از حالت آنالوگ به دیجیتال,. سیگنال دیجیتال از طریق بستر شبکه کامپیوتر و یا شبکه داده, به عنوان سیگنال ورودی مبدل و تقویت‌کننده ۳-۴-۷-۹-۳ سیستم آنتن مرکزی (تلویزیون) تحت ۳] سیستم آنتن مرکزی تحت 1۳ (7۷ 83296 1۳) جهت دریافت و ارسال سیگنال تصاویر تلویزیونی و ماهواره‌ای با تصاویر دیگر و همچنین کانال‌های رادیویی و ضوتی با توجه به نیاز ساختمان, بهره‌بردار» شرایط طرح و غیره با خصوصیات و الزامات زیرء مورد استفاده قرار می‌ گیرد: ۱۱۳ 5۱۱۵0۱۱۵۵۱۷۲ -------- صفحهٔ بعد -------- مبحث سیزدهم سسکا اک الف) در طراحی این سیستم باید استانداردهای مربوطه و دستورالعمل سازندگان معتبر آن. رعایت گردد. ب) سیگنال‌های تصاویر تلویزیونی دریافتی از طریق مرکز این سیستم به صورت دیجیتال و داده درآمده و سپس این سیگنال‌ها در بستر شبکه کامپیوتر و یا شبکه داده که دارای مشخصات و امکانات لازم جهت ارسال تصاویر با کیفیت مناسب است. قرار می‌گیرد. پ) تعداد کانال‌های تلویزیونی, ماهواره‌ای و تصاویرء توسط کارت‌های سیگنال مخصوص در مرکز سیستم تعیین می‌گردد و بر اساس آن کانال‌های قابل دریافت تعیین و یا افزایش و کاهش داده می‌شود. ۴-۴-۷-۹-۳ سیستم‌های امنیتی و حراستی تحت ۳[ سیستم‌های امنیتی و حراستی تحت 10 عمدتاً شامل سیستم‌های زیر می‌باشند: - سیستم تلویزیون مداربسته (دوربین مداربسته) - سیستم کنترل تردد تحت ۳[ - سیستم اعلام و هشدار سرقت رعایت موارد زیر در طراحی و بکارگیری سیستم‌های فوق در ساختمان‌ها آلزامی می‌باشد: الف) بستر شبکه داده سیستم‌های فوق می‌تواند همان بستر شبکه کامپیوتر و داده باشد ولی عموماً بستر شبکه سیستم‌های فوقء برای افزایش ایمنی و جلوگیری از نفوذ و تخریب افراد غیرمجاز مستقل در نظر گرفته می‌شود. ب) تجهیزات سیستم‌های فوق باید از نوعی انتخاب و به نحوی نصب شوند که انجام دستکاری و تخریب در آن‌ها به حداقل برسد. پ) مجاری و مسیرهای عبور مدارها و کابل‌کشی‌های سیستم‌های مذکور باید ایمن و غیر قابل دستکاری و تخریب باشد. ت) سیستم‌های فوق باید امکانات و هم‌خوانی‌های لازم را برای مرتبط شدن با مرکز اعلام حریق و همچنین سیستم مدیریت هوشمند ساختمان داشته باشد. ث) مرکز سیستم‌های مذکور باید از نوع متکی به خود باشد. ج) رعایت استانداردها و دستورالعمل سازندگان معتیر سیستم‌های فوق‌الذکر در طراحی و بکارگیری اجزاء تجهیزات و شبکه سیستم‌های فوق الزامی است. چ) مراکز سیستم‌های فوق‌الذکر باید دارای فضای نصب و کنترل مستقل و ایمن باشد. اجزای سیستم. کابل‌های شبکه و همچنین تجهیزات مراکز فوق. از قبیل سویچ‌ها. سرورهاء سیستم ت چممشمشمشمشمشچشچشچشجشجشججججت سل .|۵۵ ۱۱۰ات -------- صفحهٔ بعد -------- ۹-۳ تأسیسات جریان ضعیف ضبط تصاویر»ء سیستم ثبت تردد. مانیتورهای تصویرء پانل‌های کنترل و غیره باید بر اساس نیاز سیستم و بهره‌بردار تعیین و تأمین گردد. تبصره: سیستم‌های جریان ضعیف تحت ۳] مورد اشاره در بندهای فوق اصلی‌ترین آن‌ها می‌باشد. سیستم‌های جریان ضعیف تحت ۳[ دیگری نیز از فبیل سیستم مدیریت پارکینگه» سیستم دربازکن» سیستم نمایش تصویر و آگهی و غیره وجود دارند که در آن‌ها نیز معیار طراحی و بکارگیری, نیاز ساختمان و بهره‌بردارء بر طبق استاندارد و دستورالعمل سازندگان معتبر آن سیستم. ۸-۹-۳ سیستم مدبریت هوشمند ساختمان (1۸185)! برای راهبری؛ نظارت. تنظیم و تثبیت شرایطء اتوماسیون و کنترل» مدیریت و بهره‌برداری بهینه از سیستم‌های تأسیسات برقیء مکانیکی و سایر سیستم‌های موجود در طرح ساختمان, با توجه به اهمیت. شرایط طرح» کاربری و بهره‌برداری از ساختمان» سیستم مدیریت هوشمند ساختمان و یا به عبارت دیگر سیستم مدیریت ساختمان در ترکیب با سیستم مدیریت انرژی با هدف اتوماسیون و کنترل و نیز مدیریت آنرژی جهت و صرفه‌جویی در مصرف آنرژی» طراحی و اجرا می‌گردد. ۱-۸-۹-۳ طراحی سیستم مدیریت هوشمند ساختمان به دلیل تخصصی بودن. دارا بودن استانداردهای خاص سیستم: پروتکل‌های ارتباطی» اطلاعات داده, شبگه ارتباطی» ترم‌افزازهای مدیریت و راهبری و سازگار با اجزای سیستم و ساختار شبکه, باید توسط شرکت‌های معتبر و صاحب صلاحیت در این زمینه و نیز بر اساس نیازهای سیستم‌های تأسیسات برقی» مکانیکی و سایر سیستم‌های دیگر موجود در طرح ساختمان, انجام گیرد. برنامه‌ریزی و طراحی این سیستم. باید از آبتدای شروع مطالعات طرح و نیز در طول مراحل طراحی توسط شرکت مذکور با هماهنگی طراحان رشته‌های تأسیسات برقی» مکانیکی و غیره و یا توسط طراحان با تجربه سیستم مدیریت هوشمند ساختمان که طرح آن‌ها به تأیید شرکت فوق الذکر نیز برسد. انجام گرفته و شرکت مذکور باید در طول اجرای طرح, نظارت کامل بر اجرای آن داشته و یا اجرای آن مستقیماً توسط شرکت مذکور انجام گیرد. در هر حال نصب. برنامه‌ریزی و راه‌اندازی سیستم بعهده شرکت مذکور خواهد بود. ۹ ۱. توضیح: برای عنوان سیستم مدیریت هوشمند ساختمان (113815) و یا به عبارت دیگر سیستم اتوماسیون کنترل ساختمان (۸)5ا. عنوان 75 که بیشتر مصطلح شده و مورد استفاده قرار می‌گیرد. آنتخاب گردیده است. ۱۱۵ ٩۲۱۵۵۳۱۵۵۰۱۲ -------- صفحهٔ بعد -------- مبحث سیزدهم ۱-۱-۸-۹-۳ سیستم مدیریت هوشمند ساختمان باید طبق سناریوی از پیش تعریف شده برای هر یک از سیستم‌های طرح. با هدف کنترل و فرمان, نظارت. مشاهده وضعیت و حالت, اندازه گیری مصارف. انجام تنظیم و تثبیت. محاسبه. استخراج., ثبت اطلاعات و شرایط موجود و مورد نیاز در سیستم‌های تأسیسات برقی, مکانیکی و سایر سیستم‌های موجود دیگر انجام گیرد. ۲-۱-۸-۹-۳ در انتخاب روش‌هاء سیستم‌ها, سناریوهای مصرف آنرژی, شرایط مورد نظر در بررسی و ارزیابی هر یک از اجزای مصرف‌کننده انرژی و عوامل دیگر که در صرفه‌جویی در مصرف انرژی مور می‌باشند. باید موارد مرتبط در این مقررات و مبحث ‎۱٩‏ مقررات ملی ساختمان رعایست شوند. ۳-۱-۸-۹-۳ برای کنترل و فرمان. نظارت. مشاهده وضعیت و حالت, اندازه‌گیری مصارف. تنظیم و تثبیت. عملکرد. ارتباط داده, تأمین شرایط مورد نیاز جهت اتوماسیون و کنترل و کارکرد مناسب اجزای سیستم‌های تأسیسات برقی, مکانیکی و سایر سیستم‌های دیگر (که اصطلاحاً سیستم‌ها و اجزای سطح اول نامیده می‌شوند) و نیز تأمین سیستم‌ها, شرایط و تجهیزات لازم برای اعمال مدیریت در سیستم‌های فوق‌آلذ کر (که اصطلاحاً سیستم‌های سطح دوم نامیده می‌شوند) و نهایتاً تأمین سیستم‌هاء شرایط و تجهیزات لازم برای اعمال مدیریت هوشمند و نیز مدیریت انرژی با نرم‌افزارهای خاص (که اصطلاحاً سیستم‌های سطح سوم نامیده می‌شوند)» ایجاد یک ساختار شبکه ارتباطی داده با دستگاه‌ها و تجهیزات کل سیستم 8۹/8 الزامی می‌باشد. برای این منظور باید نقاط مورد نظر در اجزای سیستم‌های فوق‌الذکر از طریق ورودی‌های دیجیتال, خروجی دیجیتال, ورودی‌های آنالوگ و یا خروجی آنالوگ مورد نیاز برای هر یک از اجزاء و نقاط. عموماً توسط ماژول یا مدول و یا هر سیستم ارتباطی و اطلاعات داده مورد نیاز و همخوان دیگر به کنترلرهای سیستم 5 وصل گردند. کنترلرهای سیستم 8۸1۹ باید با استفاده از کابل کشی با کابل‌های استاندارد و با توپولوژی استاندارد و سازگار با سیستم و تحت پروتکل‌های ارتباطی داده معتبرء به سویچ‌های ارتباطی فرعی و نیز تجهیزات دیگر شبکه. متصل گردند. این سویج‌ها از طریق کابل پشتیبان, سویچ‌های مرکزی. سرورها و تجهیزات دیگر مرکز سیستم 3۸48 اطلاعات داده لازم را جهت اعمال اتوماسیون و کنترل و مدیریت هوشمند در سیستم‌های ردیف‌های ۴-۱-۸-۹-۱۳ مبادله می‌نمایند. ۴-۱-۸-۹-۴۳ در صورت نیاز به استفاده از سیستم 8۸15 در طرح ساختمان ضمن در نظر گرفتن شرایط طرح» کاربری و بهره‌برداری و در صورت موجود بودن هر یک از سیستم‌های زیر در طرح., چنانکه ارتباط آن‌ها با سیستم 88/5 لازم تشخیص داده شوند. هر یک از این سیستم‌هاء می‌توانند تحت کنترل و مدیریت تجمیع شده با سیستم 8۸15 قرار گیرند. الف) تابلوهای برق تغذیه. کنترل و فرمان سیستم روشنایی داخلی ۱۱۶ -------- صفحهٔ بعد -------- ب) پرده کرکره اتوماتیک پنجره (پ ۴-۲ تبصره۱) پ) تابلوهای برق تَغذیه و مدارهای سیستم روشنایی ایمنی ت) تابلوهای برق تغذیه, کنترل و فرمان روشنایی محوطه ث) تابلوهای برق تغذیه, کنترل و فرمان سیستم نورپردازی نما و یا نورپردازی ویژه ج) تابلوهای برق تغذیه» کنترل و فرمان دستگاه‌ها و تجهیزات تأسیسات مکانیکی از جمله هوارسان‌هاء فن کویل‌هاء هواکش‌هاء سیستم حجم هوای متغیر و نیز پمپ‌های تأمین آب آشامیدنی؛ پمپ‌های آب آتش‌نشانی» سطوح آب در منابع ذخیره, پمپ‌های سیستم‌های برودتی و حرارتی» برج‌های خنک‌کن و پمپ‌های آن, بویلرهای سیستم حرارتی, چیلرهای سیستم برودتی و غیره چ) تابلوهای برق و یا مدار تغذیه, کنترل و فرمان سیستم تخلیه دود به هنگام حریق ح) تابلوهای برق و یا مدار تغذیه, کنترل و فرمان سیستم تأمین هوای فشار مثبت چاه آسانسور دسترسی آتش‌نشان خ) تابلوهای برق و یا مدار تغذیه, کنترل و فرمان سیستم تأمین هوای فشار مثبت پلکان‌های خروج و راه‌های خروج الزامی د) تابلوهای برق تغذیه آسانسورها ذ) تابلوهای برق تغذیه پلکان‌های‌برقی ر) تابلو برق و یا مدار تغذیه, کنترل و فرمان سیستم تخلیه گاز مونواکسید کرین ز) تابلو تغذیه, سیستم کنترل و رگولاتور بانک خازن ز) تابلو اصلی برق و کنترل مولد نیروی برق اضطراری س) تابلو و یا کلید تبدیل اتوماتیک مولد نیروی برق اضطراری و یا سایر کلیدهای تبدیل اتوماتیک موجود در طرح ش) کنترل شرایط تابلو برق بدون وقفه و نیز عملکرد و شرایط کار دستگاه برق بدون وقفه و منابع تغذیه پشتیبان سیستم‌های تأمین ایمنی» دستگاه‌ها و تجهیزات حساس ص) تابلوهای برق فشار ضعیف که نیاز به کنترل, فرمان, نظارت و غیره. توسط سیستم 8۸/5 دارند. ض) تابلوهای برق فشار متوسط که نیاز به کنترل, فرمان؛ نظارت و غیره» توسط سیستم 81/15 دارند. ط) ترانسفورماتور فشار متوسط (نظارت بر شرایط کارکرد رله‌های"آن) ۱۱۷ -------- صفحهٔ بعد -------- مبحث سیزدهم ظ) اندازه‌گیری پارامترهای شبکه تأسیسات برق از قبیل ولتاژ. جریان. ضریب توان, فرکانس و غیره در تابلوهایی که این اندازه‌گیری جهت نظارت بر شرایط. کنترل مصرف آنرژی, محاسبه و استخراج اطلاعات لازم از جمله مصرف برق اکتیو و راکتیو در دوره‌های زمانی و فصول مختلف و غیره. مورد نیاز است. ع) سایر موارد دیگری که ممکن است در طرح موجود باشد. ۹-۹-۳ الزامات سایر سیستم‌های جریان‌ضعیف در کلیه سیستم‌های جریان ضعیف دیگر به غیر از ردیف‌های تشریح شده قبلی مانند سیستم اعلام نشت گاز سوخت. اعلام خطر گاز مونواکسیدکربن, شبکه مدیریت انرژی» سیستم صوتی دیجیتال مراکز تجمع و همایش, تابلوهای نمایشگر دیجیتال و تصویری,» سیستم حضور و غیاب. سیستم ویدیو پروژکتوره سیستم‌های صوتی و تصویری ویژه» سیستم کنفرانس و ترجمه همزمان, سیستم کنترل و ابزار دقیق, سیستم تلفن آتش‌نشان, شبکه فرمان حسگر (سنسور) زلزله و غیره. رعایت موارد زیر الزامی است: الف) در سیستم‌های فوق‌الذکر علاوه بر رعایت کلیه مقررات ذکر شده برای انجام سیم‌کشی و با کابل کشی در این مبحث, باید استانداردهای معتبر مربوطه و یا دستورالعمل سازندگان معتبر سیستم نیز مراعات شود. ب) مدارهای هر سیستم باید مستقل از مدارهای سیستم‌های دیگر جز در مواردی‌که مجاز اعلام می‌شود. اجرا گردد. ۱-۹-۹-۳ در صورت استفاده از سیستم تلفن آتش‌نشان در طرح ساختمان. کابل این سیستم باید از نوع مقاوم در برابر حریق بوده و بر اساس استانداردهای معتبر تولید شده باشد. سایر ۲-۹-۹-۳ در صورت استفاده از شبکه فرمان حسگر (سنسور) زلزله در ساختمان, فرمان‌های اعلام خطر و قطع این حسگر از طریق سیستم مدیریت هوشمند ساختمان و یا بطور مستقل و مستقیم به شیر برق ورودی گاز سوخت. آسانسورهاء اجزاء تأسیسات برقی از قبیل تابلوهای فشار متوسط ورودی برق شهر در پُست برق اختصاصی و یا تابلوهای برق فشار ضعیف اصلی برق عادی (نرمال) و نیروی برق اضطراری و سایر دستگاه‌ها و تجهیزاتی که به هنگام زلزله و طبق سناریوی تعریف شده» کارکرد آن‌ها باید متوقف شوند. ارسال خواهد نمود. ۱۱۸ شش سا -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۰-۳ محیط‌های عادی و مخصوص ۱۰-۳ محیط‌های عادی و مخصوص ۱-۱۰-۲۳ کلیات مقررات ذکر شده در این بخش. در تأسیسات برقی همه انواع ساختمان‌ها قابل اجرا است (ردیف ۱-۱-۲-۱۳). تبصره ۱: برای مقررات محیط‌های خشک. محیط‌های نمناک. مرطوب. گرم و مخصوص به ردیف‌های مربوطه از این فصل رجوع شود. تیصره ۲ مقررات ذکر شده برای محیط‌های مخصوص کلی است 9 چنانجه نامی از محیط مخصوص برده نشده باشده دلیل بر عدم زوم رعایست مقررات مخصوص در آن نخواهد بود. به طورکلی مقررات مربوط به هر محیط مخصوص باید براساس کلیات ذکر شده در این مقررات و دستورالعمل‌هاً و مقررات ذکر شده در استانداردهای معتبر دیگر (کلیات بخش ۱-۱۳) رعایت شود. ۱-۱-۱-۳ هر لامپ تخلیه الکتریکی در گازها (فلورسنت. بخار جیوه بخار سدیم. متال‌هالید و غیره بد بالاست القایی) حتی اگر مجهر به خازن‌های تصحیح صریب قدرت باشند. باید در محاسبه جریان مجاز مدار مربوط به آن‌ها بدون خازن به حساب آورده شود. توان وسیله راه‌اندازی و تثبیت جریان آن‌ها (بالاست یا چوک القایی) نیز در تخمین درخواست نیروی برق باید منظور شده باشد (به ردیف ۱-۳-۴-۱۳ بند ب رجوع شود) ۳-۱-۱-۳ مدارهای تغذیه‌کننده چراغ‌ها یا نقاط روشنایی نباید پریزهای برق یا هرگونه وسیله یا دستگاه دیگر را تغذیه کنند. تبصره ۱: از هر مدار روشنایی می‌توان یک یا دو موتور کوچک را.ء به شرط آنکه مجموع توان آن‌ها تبصره ۲: در محاسبه جریان مدارهای تغذیه کننده مخلوطی از انواع چراغ‌های مختلف. علیرغم وجود اختلاف فاز ناشی از ضریب توان‌های متفاوت چراغ‌ها. جریان‌ها به صورت جبری جمع شوند. ۱۱۹ -------- صفحهٔ بعد -------- مبحتث سیز دهم ۳-۱-۱-۴ در ساختمان‌های مسکونی هر مدار روشنایی نباید بیش از ۱۲ جراغ یا نقطه روشنایی (غیر از روشنایی ایمنی) راء اگر در بیش از یک آتاق یا فضای مشخص قرار گرفته باشندء تغذیه کند. تبصره: تعداد چراغ‌های مدار که در یک اتاق یا فضای مشخص نصب می‌شوند فقط به جریان مجاز هادی مدار و حفاظت آن محدود می‌شود. ۴-۱-۱-۳ هرمدار پریز برق نباید بیش از ۱۲ پریز مربوط به مصارف عمومی (غیرمشخص) را تغذیه کند. تبصره: اگر نوع و توان وسایلی که از پریزها تغذیه خواهند شد معلوم باشد: تعداد آن‌ها برای هر مدار محدود به جریان مجاز هادی مدار و وسیله حفاظتی آن خواهد بود. به شرط آنکه از ۱۲ عدد ۵-۱-۱-۳ کلیه مدارهای نهایی, اعم از روشنایی و پریز برق» باید برای وصل به بدنه‌های هادی چراغ‌ها با کنتاکت پریزها (برحسب مورد) شامل هادی حفاظتی باشند. تبصر ه: چنانجه بدنه چراغی از جنس عایق باشد. هادی حفاظتی در محل آن به دقگت عایق‌بندی و رها می‌شود تا اگر احتمالاً در آینده در محل آن چراغ با بدنه عایق, چراغی با بدنه هادی نصب شود.ء از آن هادی حفاظتی استفاده شود. ۶-۱-۱-۳ ارتفاع پریزهای برق نصب شده روی دیوار از کف تمام شده نباید کمتر از ۰/۳ متر ۷-۱-۱-۳ حداقل فاصله کلیدها و پریزهای برق و جعبه فیوز در صورتی‌که شیر گاز طبیصی اجباراً زیر آن‌ها نصب شده باشد فاصله حداقل برابر ۵۰ سانتی‌متر خواهد بود (مبحث ۱۷ مقررات می‌باشد (مبحث ۱۷ مقررات ملّی ساختمان). ۹ شش ۱۳۰ ۵۱.۷ ۱۵ان 5۲1۵ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۰-۱۳ محیط‌های عادی 9 مخصوص ۹-۱-1۱۰۳ حداقل ارتفاع نصب پریزهای برق برای ماشین لباسشویی و ماشین ظرفشویی در منازل مسکونی برابر ۶۰ سانتی‌متر از کف تمام شده و حداقل فاصله آن از محل خروجی لوله آب و ۱۰-۱-۱۰-۳ ارتفاع و محل نصب پریزهای برق وسایل و تجهیزات برقی نصب ثابت و پریزهای برق و خروجی‌های مدار تغذیه جهت تأمین برق دستگاه‌هاء تجهیزات. مصارف اختصاصی و غیره باید بر پریزها مجهز به درپوش ایمنی یا پرده محافظ باشد. ۱۳-۱-۱۰-۳ کلیه پریزهای برق باید مجهز به هادی حفاظتی باشند. ۱۳-۱-۱۰۴۳ استفاده از پریزهای برق جند خانه مجاز است و در این صورت از نظر ردیف لوازم برقی با کلاس عایق‌بندی آا (عایق‌بندی دوبل)» می‌توان وصل کرد. ۱۵-۱-۱۰-۳ توان مصرفی هر مدار پریز برق را باید با توجه به ضریب همزمانی آن مدار انتخاب گردد. ۱۶-۱-۱۰-۳ توان مصرفی تجهیزات نصب ثابت. باید برابر توان نامی آن‌ها انتخاب شود. ۲-۱۰-۲۳ محیط‌های باشرایط عادی (محیط‌های خشک) منظور محیط‌هایی است که در آن‌ها دما و رطوبت و شرایط دیگر عادی‌اند. در این‌گونه محیط‌ها معمولاً زاله‌زایی یا تعرق صورت نمی‌گیرد وبه عبارت دیگر هوا از رطوبت اشباع نمی‌شود این گونه محیط‌ها ازجمله عبارتند از : ۲ ادارات. مغازه‌هاء محیط‌های کار خشک ونظایر آن‌ها. آشپزخانه منازل مسکونی و سرویس‌های بهداشتی (توالت و دستشویی) به غیر از حمام و دوش جزء محیط‌های خشک به حساب می‌آید. ۱۳۱ ٩۲۱۱۵۵9۳۱۵۵۰۱۱ -------- صفحهٔ بعد -------- مبحث سیزدهم ۱-۲-۱-۳ آپارتمان‌ها و منازل مسکونی ۱-۱-۲-۱۰-۳ همه واحدهای مسکونی, بدون در نظر گرفتن سطح زیربنای آن‌ها باید حداقل دو مدار نهایی مستقل» به شرح زیر داشته باشند: الف) یک مدارمختص روشنایی ب) یک مدار مختص پریزهای برق در هر حال, شرایط ذکر شده درکلیات این فصل (ردیف ۱-۱۰-۱۳) باید رعایت شده باشد. تبصره: در واحدهای بزرگترء تعداد مدارهای یادشده ممکن است بیش از ۲ مدار باشد. ۲-۱-۲-۱۰-۴۳ در همه اتاق‌ها و فضاهای مسکونی (جز آشپزخانه. دستشویی, حمام و نظایر آن) پریزهای برق باید در نقاطی تعبیه شوند که فاصله هیچیک از نقاط خط پیرامون کف اتاق, از تصویر پریزها برروی خط پیرامون از ۱/۵ متر بیشتر نباشد. بدین معنی‌که فاصله دو پریز در طول و عرض اتاق حداکثر برآبر ۲ متر می‌باشد. اندازه‌گیری بر روی خط پیرامون انجام می‌شود درها و پنجره‌های شروع شده از کف نباید در اندازه‌گیری دخالت داده شوند. فاصله تصویر پریز بر روی خط پیرامون از نزدیکترین لبه دریا پنجره‌ای که از کف شروع شده است نباید از ۱/۵ متر بیشتر باشد. تابلو یا تابلوهای داخل واحدهای مسکونی نباید در محیط‌های مرطوب (حمام‌ها و نظایر آن). و یا در اتاقی که ممکن است خارج از دسترس قرارگیرد. مستقر شود. ۳-1-۲-۱۰-۳ در آشپزخانه منازل مسکونی الزامی به هم‌بندی اضافی نیست. چنانچه کمترین شکی نسبت به کارایی قطع وسایل خودکار مدار وجود داشته باشد در اینصورت. از هم‌بندی اضافی برای هم‌ولتاز کردن استفاده می‌گردد (ردیف پ ۵-۸-۲-۱). ۴-۱-۳-۳ محل و تعداد پریزهای برق آشپزخانه باید با توجه به چیدمان تجهیزات و وسایل برگی, محل‌های کار و همچنین قفسه‌بندی (کابینت) انتخاب شوند. ۳-۱-۳ محیط‌های نمناک - محیط‌های مرطوب محیط‌های نمناک محیط‌هایی‌اند که در آن‌ها وجود نمء ژأله‌زایی یا آثار موادشیمیایی و غیره, ممکن است مانع کار صحیح وسایل الکتریکی شود. این گونه محیط‌ها برای نمونه عبارتند از: فضای تهیه علوفه, اصطبل, زیرزمین نمناک, آشپزخانه بزرگ (صنعتی). قصابی» نانوایی. سردخانه موتورخانه تأسیسات مکانیکی, گلخانه. محیط باز (هوای آزاد) و نظایر آن. ۱۳۳۲ ۱۵۵۱.۷ ان ۵ ان -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۰-۳ محیط‌های عادی و مخصوص محیط‌های مرطوب محیط هایی‌اند که در آن‌ها علاوه بر وجود نم دیوارها و کف‌ها برای نظافشت. معمولاً با آب تحت فشار (آب شیلنگ) شسته می‌شوندهء این‌گونه محیط‌ها برای نمونه عبارتند از: قصابی‌های بزرگ.» دباغ خانه. کار گاه و کارخانه شیمیایی. آبکاری فلزات (الکترولیز)» استخرها 9 نظایر آن‌ها: لوله پلاستیکی سخت و برای مجاری سیم ‌کشی از نوع روکار با استفاده از لوله فولادی گالوانیزه مجاز است. سیم کشی مورد استفاده باشد تا از نفوذ رطوبت به داخل لوله‌ها و تجهیزات (چراغ‌هاء جعبه تقسیم‌هاء کلیدهاء پریزها, وسایل مصرف کننده 9 غیره) جلوگیری شود. ۳-۳-۱-۳ با توجه به مفاد ردیف ۳-۴-۱۰-۱۳. کلیه لوازم و تجهیزات بکار رفته در این گونه محیط‌ها باید از درجه حفاظت زیر برخوردار باشد: الف) در محیط‌های نمناک. لوازم و تجهیزات ضد ترشح آب» با درجه حفاظت حداقل 1۳74 (حفاظت شده در برابر ترشح آب) ب) در سایر محیط‌های مرطوب و به غیر از حمام و استخرء لوازم و تجهیزات ضد آب تحت فشارء با درجه حفاظت حداقل ۳(5] (حفاظت شده در برابر فوران آب) برای درجه حفاظت تجهیزات حمام و استخر به ردیف‌های ۳-۷-۴-۱۰-۱۳و ۵-۵-1۰-۱۳ رجوع شوه. تبصره: عدد اول درجه حفاظت بر اساس استانداردهای معتبر و توسط سازندگان معتبر لوازم برقی تعیین و متناسب با شرایط و محیط نصب انتخاب می‌گردد. ۴-۳-۱-۳ قطعات فلزی بکار رفته در تأسیسات این نوع محیط‌ها باید در مقابل زنگ‌زدگی دارای پوشش مناسب 0 حفاظت شده باشند. ۴-۱۰-۴۳ حمام‌ها و دوش‌ها در منازل, هتل‌ها و نظایر آن ۱-۴-۱-۳ در حمام‌ها و دوش‌هاء مانند کلیه محیط‌های دیگر«پریزهای برق مورد استفاده باید مجهز به هادی حفاظتی باشند. مگر در مواردی که از پریزهای مخصوص مجهز به ترانسفورماتور ۱۳۳ ٩۱۱۵۹9۳۱۵۵۰۷۲ یس و مس یج ین -------- صفحهٔ بعد -------- ایمنی (دارای دوسیم پیج جدای اولیه 9 ثأنویه) استفاده شده باشد. که در این صورت احتیاجی به هادی حفاظتی نخواهد بود (پریز معروف به ریش تراش). ۱-۱-۴-۱۰-۴۳ دوش‌های اضطراری که در صنایع 9 آزمایشگاه‌ها مورد استفاده قرار می گیرند جرزء این بخش از مقررات نبوده و تابع مقررات مخصوص خود خواهند بود. ۲-۱-۴-۱۰-۴۳ در دوش‌ها و حمام‌های بیمارستان‌ها که ممکن است به شرایط خاصی احتیاج باشد. مقررات مخصوص خود باید رعایت شود و به هرحال کلیه پریزهای برق مورد استفاده در آن‌ها باید مجهز به هادی حفاظتی باشند. ۳-۴-۱-۳ این بخش از مقررات شرایط لازم‌الاجرا برای تأسیسات فشار ضعیف در حمام‌ها و دوش‌ها را شامل می‌شود. به منظور رعایت این الزامسات و شرایط. حمام به ۲ منطقه شامل (0 ۰2026 1 ۰2006 2 2016) تقسیم می‌گردد.ء این منطقه‌بندی در شکل‌های شماره ۱:۲-۴-۱۰-۳و ۲:۲-۴-۱۰-۱۲ نمایش داده شده است. ۱۳۳۳-۱-۹۳ تعاریف ۳ موقعیت مناطق الف) منطقه 0 206 داخل وان حمام یا زیردوشی است. ب) حمام بدون زیردوشی تا ارتفاع ۱۰ سانتی‌متری از کف شامل 0 7016 می‌شود. پ) 20061 در حمام با زیردوشی و بدون زیردوشی و یا وان حمام شامل پلان افقی از کف تمام شده تا بلندترین نقطه خروجی دوش آب و یا ۵ سانتی‌متر از کف تمام شده 9 یا هر کدام که بیشتر باشد (شکل‌های شماره ۱:۲-۴-۱۰-۱۳ و ۲:۲-۴-۱۰-۱۳). ت) 2 72016 در حمام با زیردوشی و یا وان حمام مشابه | 2016 از نظر پلان افقی بوده که در پلان قائم ۶۰ سانتی‌متر به آن اضافه می‌شود (شکل شماره ۱:۲-۴-۱۰-۱۳). تبصره۲: برای دوش‌های بدون زیردوشی 20062 وجود نداشته و 1 206 فقط در سطح افقی به ۰ سانتی‌متر افزایش می‌یاید. ۲-۲-۴-۱۰-۳ الزامات ایمنی الف) درجه حفاظت لوازم برقی که در 0 7006 نصب می‌گرددء برابر 1۳77 (حفاظت شده در برابر فرورفتن در آب) می‌باشد. ۱ ۱۲۳۴ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۰-۳ محیط‌های عادی و مخصوص ب) درجه حفاظت لوازم برقی که در | 2006 نصب می‌گردد. برابر 1۳34 (حفاظت در برابر پاشیدن آب) می‌باشد. پ) درجه حفاظت لوازم برقی که در 2 2016 نصب می‌گردد. برابر 1۳4 (حفاظت در برابر پاشیدن آب) می‌باشد (مشابه 1 206). تبصره۱: جهت اطلاع از درجه حفاظت («1۳ به پیوست شماره ۶ رجوع شود. تبصره۲: عدد اول درجه حفاظت بر اساس استانداردهای معتبر و توسط سازندگان معتبر لوازم برگی تعیین و متناسب با شرایط و محیط نصب انتخاب می‌گردد. ت) لوله کشی برق در 0 206 1 2016 2 7086 حداقل در عمق ۵ سانتی‌متری انجام گیرد. ث) در 0 2006 نباید هیچگونه کلید قطع و وصل و بالاست و یا چوک القایی نصب شود. ج) در |[ 2006 در صورت نصب پریز برق» باید آلزامات منابع تغذیه 5۳1۷ و ۳۳1۷ رعایت شود یمنی حداکثر ولتاژ متناوب آن ۲۵ ولت (۸۳) و ولتاژ مستقیم آن ۶۰ ولت (1۳) بدون تموج و منبع تغذیه آن باید در خارج از 0 2016و 1 2016 نصب شود. چ) در 20062 نصب منبع تغذیه 51-۷ و 81.۷ در صورت نیاز مجاز می‌باشد. ح) نصب کلید. چراغ و پریز برق در 2 2086 با ولتاژ نامی ۲۳۰ ولت (۸۳) به شرط رعایت درجه حفاظت 1۳4 مجاز می‌باشد. خ) در 0 2006 فقط وسایل برقی که سازندگان اجازه نصب آن را در این 2086 داده‌اند و توسط منبع تغذیه 51۷ با ولتاژ کار ۱۲ ولت (۸) و یا ۳۰ ولت (06) بدون تموج تغذیه و حفاظت می‌شوند. مجاز می‌باشند. د) در | 2086 فقط تجهیزات نصب ثابت که سازندگان اجازه نصب آن را در این منطقه داده‌اند از قبیل پمپ‌های برقی وان. دوش و یا جکوزی. هواکش‌ها, حوله‌خشک‌کن برقی, آبگرمکن برقی, چراغ‌های روشنایی که مدار تغذیه آن‌ها ۲۳۰ ولت جریان متناوب بوده که از طریق کلید جریان باقی‌مانده (8۸): 1) با جریان عامل ۳۰ میلی آمپر حفاظت می‌شوند و همچنین تجهیزات برقی که با ولتاژ کار ۲۵ ولت (۸۴) و یا ۶۰ ولت (۳]) بدون تموج در سیستم 581.۷ و ۳۳1۷ تغذیه و حفاظطت می‌گردند. مجاز است. ۳-۴-۱-۳ در کلیه حمام‌ها و دوش‌هاء صرفنظر از اینکه وسایل, نصب ثابت در آن‌ها وجود داشته باشد پا نه. باید هم‌بندی اضافی برای هم‌ولتاژ کردن» اجرا شود. ترمینال هم‌بندی اضافی به شکل ۱۳۵ -------- صفحهٔ بعد -------- یک ترمینال پا شینه مسی هم‌بندی در داخل جعبه دردار (جعبه ترمینال هم‌بندی) قابل بازدید نصب خواهد شد. این هم‌بندی باید موارد زیر را شامل شود (شکل شماره پ ۴-۸-۲-۱): الف) وان یا زیردوشی فلزی ب) لوله‌های آب سرد وگرم فلزی (لوله‌های فلزی با روکش پلاستیکی شامل هم‌بندی اضافه نمی‌شود) پ) بدنه‌های فلزی وسایل غیربرقی نصب ثابت و قسمت‌های هادی بیگانه از هر نوع ت) لوله فلزی فاضلاب ث) قسمت‌های فلزی سیستم تعویض و تهویه هواء حرارت مرکزی یا هر نوع لوله فلزری دیگر ج) لوله‌های گاز چ) سازه و قطعات فلزی قابل دسترس ۱-۳-۴-۳ ترمینال یا شینه هم‌بندی اضافی حمام و دوش توسط هادی هم‌بندی اضافی به ترمینال یا شینه حفاظتی (۳1) تابلوی برق تغذیه‌کننده مدارهای برق حمام و دوش وصل می‌گردد (شکل شماره پ ۴-۸-۲-۱). و شود و مامح لخاد .تروص ود هب دناوت‌یم شود و مامح یدنب‌مه لانیمرت هبعج ۳-۳-۴-۲ یا خارج از آن روی دیوار یکی از فضاهای همجوار حمام و دوش نصب گرددء توضیح اینکه برای حفظ یک دستی کاشی‌کاری در حمام و دوش و نیز جلوگیری از زنگ‌زدگی جعبه ترمینال نوع فلزی هم‌بندی,» بهتر است روی دیوار فضای همجوار حمام و دوش نصب گردد (شکل شماره ۴-۸-۲-۷ ۴-۳-۴-۳ هادی‌های حفاظتی مدارهای روشناییء پریزهای برق, تجهیزات و وسایل الکتریکی (۲۳۰ولت ۸). در حمام و دوش باید به ترمینال یا شینه حفاظتی (۳8)» تابلوی تغذیه‌کننده مدارهای مذکور متصل گردند. ی سس ۱۳۶ ٩۱۱۵۵۳۱۵۹۵۱۰۱۲ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۰-۳ محیط‌های عادی و مخصوص ۲) دید از بالا ۳) دید از بالا با دیوار جداکننده ثابت و حدمجاز دسترسی ۴) دید از کنار (زیردوشی) شکل ۱:۲-۴-۱۰-۱۳ طرحواره موقعیت و ابعاد مناطق (7006)‌ها با موقعیت زبردوش ۹ تبصره: ابعاد اشاره شده در شکل‌های شماره ۱:۲-۴-۱۰-۱۲ و ۲:۲-۴-۱۰-۱۳ به سانتی‌متر ۱۲۳۷ ٩۲۱۱۵9۳۱۵۵۰۷۲ -------- صفحهٔ بعد -------- سس سر ِ ی |" ۱ ۱ ره ٍ ِ ای ْ 281 8 ٍ ْ 1 ۱ ۱ شش | ُ! ا ۰ دیور جداً کننده : ٍ الما ی ْ ِ را گ از[ ریا و )دید از بالا با دیوار جداکننده ۱) دید از کنار و حد مجاز دسترسی دست 1 1120 ۳ ام أ ۱ ۳ ۳) دید از بالا برای موقعیت های مختلف نتصب دوش ۷ بر 1:2 ۱ ۶۴20 ۱ رد | هه 20000 ٍ ٍ دیوار مراکنده! ۱ [9) دوش آپ ۹ ٍ ٍ لس ۴) دید از بالا با موقعیت نصب دوش و دبوار جداکننده با حداقل شعاع حد دسترسی از اطراف دیوار جداکننده شکل ۲:۲-۴-۱۰-۱۳ طرحواره موقعیت و ابعاد مناطق (2006)‌ها در حمام بدون زبردوشی سر سر اک و ۱۳۸ ٩۲۱۱۵9۳۱۵۵۰۱۲ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۰-۳ محیط‌های عادی و مخصوص ۵-۱۰-۴۳ استخر این بخش از مقررات شرایط لازم‌الاجرا برای تأسیسات برق فشارضعیف در استخر را شامل می‌شود. به منظور رعایت این الزامات و شرایط. استخر و فضاهای اطراف آن به ۳ منطقه(1 2006, 2 2076 0 ) تقسیم می‌شود که در شکل‌های شماره ۰۱:۵-۱۰-۱۳ ۲:۵-۱۰-۱۳ و ۳:۵-۱۰-۱۳ نشان داده‌شده است. 1 1.5۳۵ 2.0 ۵ 2.0 ۵ 1.50 شکل ۲:۵-۱۰-۳ طرحواره ابعاد مناطق (20126) برای استخر احداث شده روی کف مین (دید از کنار) ۷ ۱۳۹ ٩۲۱۱۵9۳۱۵۵۰۱۲ -------- صفحهٔ بعد -------- مبحث سیزدهم 5 2000دا۶ م 20001 را 125 وو ناه 1 8 ,1 ری 7 7 پیج مس ی ی و ی و و رک یم دیوار جداکننده ثابت ]5 قاصله استخر از ذیوار جداکننده ثابت 2 شغخامت دیوارجداکننده ثابت شکل ۳:۵-۱۰-۱۳ طرحواره ابعاد مناطق (2016) استخر, با دبوار جداکننده ثابت حداقل به ارتفاع ۵ متر (دید از بالا) ۱-۵-۱-۳ در 0 2006 و 1 2006 تأسیسات برق قابل نصب و بهره‌برداری باید از طریق منابع می‌باشد. تغذیه گردد. منابع تغذیه سیستم‌های مذکور باید در خارج از 0 2006 و 1 2006 نصب گردند: ۲-۵-۱۰-۳ در 20062 شرایط زیر باید از نظر حفاظلت و نصب منابع 5,۷ رعایت گردد. الف) لوازم و تجهیزات برقی نصب شده در 2 2006 استخر علاوه بر پیش‌بینی سایر حفاظت‌های لازم دیگر, باید از طریق کلید جریان باقی‌مانده (44۳0) با جریان عامل ۳۰ میلی‌آمپر نیز حفاظت ب) جداسازی عایقی بین مدارهای الکتریکی و تجهیزات لازم ۳7 که در خارج از 0 20۳06 1 72006 و 2 2006 نصب می‌گردد. انجام گیرد. ۱۳۰ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۰-۳ محیط‌های عادی و مخصوص ۳-۵-۱۰-۳ کلیه قطعات فلزی قابل دسترس و همچنین قطعات قلزی نصب شده در هر سه " منطقه استخر (0 120806 2006 و 2 2016) باید به سیستم هم‌بندی اضافی بمنظور هم‌پتانسیل کردن وصل گردند. موارد هم‌بندی به قرار زیر می‌باشند: الف) کلیه لوله‌های آب» گاز. گرمایش 9 سرمایش فلزی ب) لوله فلزی فاضلاب پ) قسمت‌های فلزی سازه ساختمان ت) قسمت‌های فلزی سازه داخل استخر ج) بدنه‌های فلزی وسایل غیربرقی نصب ثابت و قسمت‌های هادی بیگانه از هر نوع چ) آرماتوربندی کف و دیواره استخر غیرعایق‌بندی شده (عایق‌بندی آب) تبصره: هادی‌های حفاظتی مدارهای روشنایی و پریزهای برق» تجهیزات و وسایل الکتریکی (۲۳۰ ولت )۸) استخرء باید به ترمینال یا شینه اتصال زمین تابلوی تغذیه‌کننده مدارهای برق مذکور متصل گردند. ۴-۵-۱-۳ در مناطق سه‌گانه (0) 120726 2076 و 2 20716) سیستم لوله‌کشی و سیم‌کشی برق نباید دارای قطعات فلزی قابل دسترس باشند و چنانچه تأمین این شرایط از نظر اجرایی با مشکلاتی همراه باشند این قطعات باید به سیستم هم‌بندی اضافی متصل گردند. در این مناطق فقط اجرای لوله‌کشی و سیم کشی برای تغذیه دستگاه‌هایی که مناسب نصب در این مناطق ساخته شده‌اند مجاز می‌باشد. عمق دفن لوله‌کشی و سیم‌کشی در هر سه منطقه حداقل ۵ سانتی‌متر می‌باشد. ۵-۵-۱۰-۳ دستگاه‌های قابل نصب در هر سه منطقه باید دارای درجه حفاظت مطابق جدول شماره ۰.۳ ۵-۵-۱ باشند. ۱۳۱ -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۳ توت ها مبحث سیزدهم حدول ۵-۵-۱۰-۱۳ حداقل درجه حفاظت (1۳) برای دستگاه‌ها و تجهیزات الکتریکی در مناطق (زون) استخر ۱ استخر داخل ساختمان | استخر داخل ساختمان و | استخر محوطه باز و | استخر محوطه باز و و بدون استفاده از آب استفاده از آب تحت بدون استفاده از آب استفاده از آب تحت هل تحت فشار برای تمیز ۱ فشار برای نمیز کردن | تحت فشار برای تمیز | فشار برای تمیز گردن کردن آن ۱ آزن کردن آن آن هه هس ۶-۵-۱-۳ برای استخرهایی که دارای 2 206 نبوده و سیستم روشنایی آن در 1 27006 نصب و اجرا می‌گردد و همچنین از منابع تغذیه 5۳1۷ تغذیه نمی‌گردند. پاید شرایط زیر در آن برقرار الف) مدارهای روشنایی علاوه بر سایر حفاظت‌های مورد نیاز دیگر. باید از طریق کلید جریان باقی‌مانده (121) با جریان عامل ۳۰ میلی‌آمپر حفاظت گردند. ب) ارتفاع نصب چراغ‌ها از پایین‌ترین نقطه از 1 72076 حداقل از ۲ متر کمتر نباشد. ۷-۵-۱-۳ استفاده از منابع تغذیه ۳۳1۷ در استخر مجاز نمی‌باشد. ۸-۵-۱-۳ هادی حفاظتی مدارهای تأسیسات برقی در استخر از جمله مدارهای روشنایی و غیره با ولتاژ ۲۳۰ولت (ن)۸)» باید به ترمینال یا شینه حفاظتی تابلو تغذیه کننده مدارهای مذکور وصل گردند. ۶-۱۰-۴۳ سونای خشک این بخش از مقررات مربوط به اجرای تأسیسات برق سونای خشک می‌باشد. محدوده عملکرد این بخش از مقررات اتاق سونا و همجنین منطقه‌ای که هیتر (گرمکن سونا) در آن نصب می‌گردد را شامل می‌شود. سس ی ی ی ۱۳۲ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۰-۳ محیط‌های عادی و مخصوص بمنظور رعایت این الزامات و شرایط ردیف‌های زیر سونا به سه منطقه (1 2006 و 2 2006 و غ201 3) مطابق شکل شماره ۶-۱۰-۱۳ تقسیم می‌گردد. ۱ 7 1 ۹3 با ان ۱ دید از بالا عابق حرارتی ۱ 2 ی و 4 90.5 ۱ 5 ۱ + از لد دید از کنار - جعبه اتصال مدار تغذیه گرمکن برقی سونا شکل ۶-۱۰-۱۳ طر حواره مناطق (ع7011) مربوط به سونا بر اساس درجه حرارت محیط آن موارد زیر باید رعایت گردد: الف) استفاده از منابع تغذیه 51۷ و ۴81۷ (به غیر از گرمکن برقی) برای کلیه تأسیسات برق سونا و مدارهای کنترل و فرمان ۱۳۳ ٩۲۱۵۹9۳۱۵۵۰۱۲ -------- صفحهٔ بعد -------- ب) عایق مدارهای 5۳1۷ و 8۳1۷ در محدوده سونا پس از اجرا باید به مدت ۱ دقیقه تحت ولتاژ متناوب ۵۰۰ ولت ۸) آزمایش شده باشند. پ) بعنوان حفاظت اضافی علاوه بر سایر حفاظت‌هاء برای کلیه تأسیسات برق (۲۳۰ولت ج۸) سونا به غیر از مدار تغذیه‌کننده گرمگن برقی باید از کلید جریان باقی‌مانده (1:؟1) با جریان عامل ۰ میلی‌آمپر استفاده شود. ت) اجرای سیستم لوله‌ کشی و سیم‌کشی باید حتی‌المقدور خارج از مناطق سه‌گانه (1ع200 20162 و 20863) انجام گیرد. در صورت اجرای سیستم لوله‌کشی و سیم ‌کشی در [ع201 و 20163 سیم‌هاء باید از نوع مقاوم در برابر حرارت (سیم نسوز) و لوله‌ها هم باید از نوع فلزی انتخاب شوند. ث) نصب پریز برق در فضای سونا ممنوع است. ج) سیستم گرمایش (گرمکن برقی) سونا باید طبق دستورالعمل سازندگان آن که مطابق استانداردهای معتبر تولین شده باشد.» نصب و اجرا گردد. چ) کلیه قطعات فلزی قابل دسترس و همچنین بدنه‌های قسمت‌های هادی بیگانه نصب شده در هر سه منطقه (زون) سونا باید به سیستم هم‌بندی اضافی وصل گردد. ح) کلیه لوله کشی‌های آب. گاز. گرمایش و لوله‌های فلزی فاضلاب و قسمت‌های فلزی ساختمان, باید به سیستم هم‌پندی اضافی وصل گردد. خ) برای تغذیه مدارهایی که از منابع تغذیه 5۳1۷ و ۳1۷ تغذیه می‌گردند. باید تابلوی برق مجزا از تابلوی تغذیه‌کننده سونا پیش‌بینی گردد. ۲-۶-۱-۳ هادی حفاظتی مدارهای تأسیسات برقی با ولتاژ ۲۳۰ ۲آولت (۸0) از جمله مدار روشنایی باید به ترمینال با شینه حفاظتی (۳]۳) تابلو تغذیه‌کننده مدارهای مذکور وصل گردند. ۷-۱۰-۱۳ سونای بخار رعایت شرایط زیر برای محخیط سونای بخار الزامی است: الف) در محیط سونای بخار نصب هر گونه تجهیزات الکتریکی بغیر از چراغ روشنایی مجاز ب) مدار تغذیه چراغ روشنایی سونای بخار چنانچه با ولتاژ ۲۳۰ ولت (۸2) تغذیه گرد باید از طریق کلید جریان باقیمانده (11۳1) با جریان عامل ۰ میلی‌آمپر حفاظظلت شود. در غیر ۱۳۴ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۰-۳ محیط های عادی و مخصوص اینصورت تغذیه چراغ روشنایی سونای بخار توسط منبع تغذیه ۷ات5 با ولتاژ کار ۱۲ولت پ) نصب منبع تغذیه 51.۷ و کلید قطع و وصل چراغ در محیط سونای بخار مجاز نمی‌باشد. ت) عمق دفن لوله کشی و سیم‌کشی در محیط سونای بخار حداقل ۵ سانتی‌متر می‌باشد. ث) درجه حفافلت چراعغ روشنایی سونای بخار باید برآأبر ۳7| انتخاب شود. ترمینال یا شینه حفاظتی (۳۳) تابلو تغذیه کننده مدار مذکور وصل گردد. ۸-۱۰-۴۳ محیط‌های گرم محیط‌های گرم محیط‌هایی‌اند که دمای آن‌ها بیش از ۳۵ درجه سانتی‌گراد باشد. این گونه محیط‌ها معمولاً جزء محیط‌های نمناک یا مرطوب نیز هستند. این گونه محیط‌هاء برای نمونه عبارتند از: کارخانجات فولاد. شیشه, ذغال کُک. محیط‌های همجوار کوره‌های آبدهی فلزات. ذوب‌کاری. کوره‌های خشک‌سازی و نظایر آن‌ها. ۱-۸-۱-۳ کلیه مقررات ذکر شده در ردیف ۳-۱۰-۱۳ (محیط‌های نمناک و مرطوب) باید در ۲-۸-۱۰-۳ هادی‌ها. تجهیزات و اقلام برقی بکاررفته در محیط‌های گرم باید برای کار و استفاده در این گونه محیط‌ها مناسب باشد و ضرایب تقلیل مناسب برای هادی‌ها. تجهیزات و اقلام برقی که اثر درجه حرارت باعث کاهش جریان مجاز و ظرفیت آن‌ها می‌گردد. اعمال شود. ۹-۱۰-۳۳ محیط‌های مخصوص دبگر ۱-۹-۱-۳ تأسیسات برقی در محیط‌های مخصوص که به علت اوضاع محیطی با عملیاتی. خطرات عدیده‌ای را از نظر ایمنی به وجود می‌آورند یا تاثیر تامناسبی بر نحوه کار تجهیزات, وسایل و لوازم دارند باید طبق مقررات مربوط به هریک از آن‌ها اجرا شود: این قبیل محیط‌ها عبارتند از: الف) محیط‌های باخطر آتش‌سوزی و یا انفجار ب) محوطه‌های تأسیسات کشاورزی و دامداری ۱۳۵ -------- صفحهٔ بعد -------- مبحث سیز دهم پ) محوطه‌های مربوط به مرکز کامپیوتر و مرکز داده ت) پارک‌ها و کمپ‌ها ث) اسکله‌های بنادر ج) کاروان‌های مسافرتی چ) راهروهای تعمیراتی و عملیاتی تبصره: برای محیط‌های مخصوص, استفاده از یکی از مقررات. آنین‌نامه‌ها با استانداردهای بین‌المللی معتبر و مورد تأیید سازمان ملّی استاندارد ایران الزامی خواهد بود. ۹ ۱۳۶ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۱-۳ محتوای نقشه‌ها و مدارک فنی طرح تأسیسات برقی و و 1 ۰۰ ۰ ۰ ۰ ۰. ۱۱-۳ محتوای نقشه‌ها ومدارک شسسی طرح ناسسات برقی ۱-۱۱-۳ کلیات برای مبانی و نکات عمومی و نیز سایر موارد دیگر مربوط به چهارچوب کلی محتوای نقشه‌ها و مدارک فنی طرح تأسیسات برقی به پیوست شماره ۸ رجوع شود. ۱۳۷ -------- صفحهٔ بعد -------- ۷ 0و 0و سس -------- صفحهٔ بعد -------- پیوست ۱ پیوست۱- سیستم‌های نیروی برق پ ۱-۱ کلیات سیستم‌های نیروی برق فشارضعیف از دیدگاه ایمنی و مشخصه‌های اجزای سیستم منتخب که لازمه طرح و اجرای تأسیسات برقی ایمن و بهره‌برداری موْئر از آن می‌باشد داشتن شناختی کامل از نوع سیستم نیروی تغذیه‌کننده آن و انتخاب صحیح روش‌های ایمنی و وسایل حفاظتی و لوازم و تجهیزات بکار رفته در تأسیسات الزامی است. به طور کلی سه نوع سیستم نیرو ]آ, 17و 17 متداول می‌باشد. مفهوم حروف اختصاری بکار رفته در نام‌گذاری سیستم‌های نیروی فوق‌الذکر به شرح زیر است: حرف اول از سمت چپ مشخص کننده نوع رابطه سیستم نیرو با زمین است. 7 یک نقطه از سیستم مستقیماً به زمین وصل است (معمولاً نقطه خنثی). ]: قسمت‌های برقدار سیستم نسبت به زمین عایق بوده و یا یک نقطه از سیستم از طریق آمپدانسی که به اندازه کافی بزرگ است. به زمین وصل می‌باشد. حرف دوم از سمت چپ مشخص کننده نوع رابطه بدنه‌های هادی تأسیسات با زمین است. آ: بدنه‌های هادی از نظر الکتریکی به طور مستقیم و مستقل از اتصالات زمین سیستم نیرو به زمین وصل‌آند. بدنه‌های هادی از نظر الکتریکی مستقیماً به نقطه زمین شده سیستم نیرو وصل می‌شوند. علاوه بر دو حرف اصلی تعیین‌کننده نوع سیستم نیرو درمورد سیستم‌های 111 برای مشخص کردن نحوه استفاده از هادی‌های حفاظتی (۳۳) و خنثی (1) از حروف اضافی استفاده می‌شود. 5 در سرتاسر سیستم. بدنه‌های هادی از طریق یک هادی حفاظتی مجزا (۳۴) به نقطه خنثی (ل]) در مبداً سیستم وصل‌آند. + در سرتاسر سیستم, بدنه‌های هادی به هادی مشترک حفاظتی - خنثی (۳521) وصل‌اند. در مواردی که قسمتی از سیستم از مبدأً تا نقطه تفکیک. هادی توأم حفاظتی - خنشی ([۳۳2) دارند و از آن به بعد دو هادی حفاظتی (813) و خنثی (۸۷) از هم جدا می‌شوند. از هر دو حرف ۲ و 5 استفاده خواهد شدء به نحوی که چنین سیستمی به صورت 7721-0-5 مشخص می‌شود. دیاگرام‌های سیستم‌های نیرو در شکل‌های پ ۱:۱-۱ تا پ۸:۱-۱ نشان داده شده و علائم خطوط مدارهای بکار رفته در سیستم‌های نیرو نیز در جدول شماره پ ۱-۱ مشخص گردیده است. ۱۳۹ -------- صفحهٔ بعد -------- مبحث سیزدهم علائم خطوط مدارها ۰ سس پ ۱-۱-۱ سیستم [۳ 1 دارای نقطه‌ای است که مستقیماً به زمین وصل است (نقطه خنشی [۸) و کلیه بدنه‌های هادی تأسیسات برقی از طریق هادی‌های حفاظتی (: ۳۳) به این نقطه وصل‌اند. بسته به نحوه استفاده از هادی خنثی ([) و هادی حفاظتی 0۳ این سیستم خود به سه گونه تقسیم می‌شود: پ ۱-۱-۱-۱ سیستم 111-85 که در سرتاسر آن از یک هادی حفاظتی (:۳]۳) مجزا استفاده می‌شود (شکل شماره پ ۱:۱-۱). سیستم اتصال زمین با یک و پا چند آلکترود زمین شکل پ۱:۱-۱ سیستم 1۳-۹5" در سیستم سه‌فاز پنج سیمه با هادی‌های مجزای حفاظتی و خنشی در سرتاسر سیستم ۱۳۰ -------- صفحهٔ بعد -------- پبوست ۱ پ ۲-۱-۱-۱ سیستم 1۳-20 که در سرتاسر آن از یک هادی مشترک به عنوان هادی حفاظتی - خنثی ((:۳]۳) استفاده می‌شود (شکل شماره پ ۲:۱-۱). شبکه توزیع یناه ,۲ اه 3 ۳۱۴۸ اتصال زمین حفاظتی ‏ اتصال زمین ر_ درشبکه توزیم سیستم نیرو شش 3 متسیس سیستم اتصال زمین با یک و با چند الکترود زمین شکل پ۲:۱-۱ سیستم :17۷-6 در سیستم سه‌فاز چهار سیمه با هادی مشترک حفاظتی - خنشی در سرتاسر سیستم پ ۳-۱-۱-۱ سیستم 1۳17-0-5 که در بخشی از آن از یک هادی مشترک به عنوان هادی حفاظتی- خنتثی ([۳۳۳) و در ادامه مدار سیستم نیرو هادی‌های حفاظتی و خنثی از همدیگر جدا می‌شوند (شکل‌های شماره ۳:۱۱ 8 پ۴:۱-۱). سر رت مش سر را ان و و ۱۳۱ ٩۲۱۱۵9۳۱۵۵۰۷۲ -------- صفحهٔ بعد -------- شبکه توزیع ط تاسیسات ۱ عنبع نیرو ۱ اتصال زمین حفاظتی اتصال زمین در شبکه توزیع سیستم نیرو . . سیستم اتصال زمین با یک و یا چند الکترود زمین شکل پ ۳:۱-۱ سیستم 5--)-171 در سیستم سه‌فاز چهار سیمه که هادی مشترک حفاظتی - خنشی. در بخشی از سیستم به هادی حفاظتی و هادی خنثی تفکیک شده است. ۱۳۲ -------- صفحهٔ بعد -------- پیوست ۱ تاسیسات ۱ نس ا ا أ ا أ ۱ با ی : 5 - ۲ ۲۷۳۷۲۸ 2 ترا هه هچ ۹ 3 2 که هم ط ار 1 ۳۴۲ ۱ 0 سم گر سا : ۱ ۱ ۱ | و هت س ۱ 1 ! 9 ۱ ار ی ی تقطه سرویس مشترک بذئف قاد شعاب در ‎٩‏ ۱ ۱ شا با ری سا س مشترک پا فشماب برق سیستم نیرو شکل پ۴:۱-۱ سیستم 5--)-117 در سیستم سه‌فاز چهار سیمه که هادی مشترک حفاظتی - خنشی. در نقطه سروبس مشترک با انشعاب به هادی حفاظتی و خنشی تفکیک شده است. مگر درمواردی که به صورت مشخص استفاده از سیستم‌های نیروی دیگر مجاز یا لازم باشد. پ سس و ی ۱۳۳ ات و -------- صفحهٔ بعد -------- مبحث سیرزردهم پ ۲-۱-۱ سیستم 77 جز در موارد خاصی که شرایط محلی برای استقرار آن مناسب باشد و با وسایل حفاظتی مخصوص (کلیدهای جریآن باقیمانده) بهره‌برداری از آن را ممکن کند. قابل استفاده نیست و استفاده از آن تنها با اجازه مخصوص مقامات صلاحیت‌دار مجاز خواهد بود (شکل‌های شماره پ۵:۱-۱ و پ۶:۱-۱). سم مه مت -- اتصال زمین حفاظتی اتصال زمین در تاسیسات سیستم یرو شکل پ۵:۱-۱ سیستم ]1 در سیستم سه‌فاز با هادی حفاظتی و بدون توزیع هادی خنثی در سرتاسر سیستم ۱۴۳۴ -------- صفحهٔ بعد -------- پیوست ۱ ۳۲۳۷۹ ۵ - ۱ یم ۱ ۱ رسب ۱ ۱: ۱ ۱ ۱ ۱ ۱ ۱ ۱ ۱ 1 ۱ سن-- لک اتصال مین حقانلحی اتصال زمین در تاسیسات سیستم تیرو شکل پ۶:۱-۱ سیستم 177 در سیستم سه‌فاز با هادی حفاظتی و با توزیع هادی خنشی در سر تاسر سیستم پ ۳-۱-۱ سیستم 17 به علت لزوم استفاده از وسایل حفاظتی مخصوص در آن» جز در مواردی که ضرورت ایجاب کند مورد استفاده نخواهد بود. استفاده از این سیستم منوط به کسب اجازه مخصوص از مقامات صلاحیت‌دار خواهد بود. از این سیستم در مواردی استفاده می‌شود که لازم است اولین اتصال به زمین سبب قطع مدار تغذیه نشود. مانند اتاق‌های عمل در بیمارستان‌هاء خطوط زنجیره‌ای تولید و سایر مواردی که تداوم و برقراری مدار تغذیه لازم و ضروری است (شکل‌های شماره پ۷:۱-۱ و پ ۸:۱-۱). لف) سیستم از طریق یک امپدانس به اندازه کافی بزرگ به اتصال زمین سیستم نیرو وصل می‌گردد (نقطه 1). ۰ ب) امکان توزیع یا عدم توزیع هادی خنثشی در سیستم وجود دارد (نقطه 2). ۱۳۵ -------- صفحهٔ بعد -------- امکان اتصال زعین حفاظتی کمکی یا جایگزین در تاسیسات درتاسیسات صیستم نیرو شکل پ۷:۱-۱ سیستم 7] که در آن کلیه بدنه‌های هادی به صورت گروهی از طریق یک هادی حفاظتی به اتصال زمین حفاظتی وصل گردیده است. شبکه توزیع تاسیسات ۲ | فنبع نیرو | اتصال زمین اتصال زمین حفاظلتی در تاسیسات ۱ تم نیرو شکل پ۸:۱-۱ سیستم ]1[ که در آن بدنه‌های هادی بصورت گروهی یا منفرد به اتصال زمین حفاظطتی وصل گردیده است. ۱۳۶ -------- صفحهٔ بعد -------- پیوست ۲۱ پ ۲-۱ مشخصه‌های اصلی سیستم 1۳ پ ۱-۲-۱ مقاومت الکتر یکی اتصال به زمین کل مقاومت الکتریکی نقطه خنتی یا هادی خنثای یک سیستم 111 (برای هر نوع منبع تغذیه, اعم از ترانسفورماتور یا ژنراتور) نسبت به جرم کلی زمین» نباید از دو آهم تجاوز کند. مقاومت کل دو اهم را ممکن است علاوه بر اتصال زمین پُست برق یا نیروگاه. از طریق احداث اتصال زمین‌های مکرر و اضافی در طول شبکه توزیع برق و وصل هادی حفاظتی یا هادی حفاظتی - خنشی این خطوط به زمین تأمین کرد (شکل شماره پ۱-۲-۱). ۴ سس چ عمج 8 رح میس .۰ ٍ ٍ ٍ ٍ ٍ ٍ ا ٍ ٍ ٍ ٍ ٍ ٍ ٍ ۱ | ۱ ۱ ٍ ا ۳5 34 اک 82« ۳81 8 شش الکترود زمین الکترودهای زمین اضافی اصلی شکل پ ۱-۲-۱ اتصال زمین حفاظتی مکرر و اضافی لازم به توضیح است که در شکل شماره ب ۱-۲-۱ مقاومت معادل ۵ و 51 و 2 و و (رزع ۱۵ یعنی مقاومت کل (7) باید حداکثر برابر دو اهم باشد. در مورد ساختمان‌های مرتفع که امکان ایجاد اتصال زمین‌های مکرر وجود ندارد. باید طبق ردیف ب ۵-۸-۲-۱ برای همولتاژز کردن. هم‌بندی اضافی انجام شود. ۱۳۷ ۱1۱01 -------- صفحهٔ بعد -------- با وجود تعیین دو اهم به عنوان حداکثر مجاز مقاومت نقطه خنثی نسبت به جرم کلی زمینء هرگاه برای ناظر رسمی مقررات ثابت شود که در یک منطقه مقاومت اتصال اتفاقی بین هادی فاز و جرم کلی زمین (از راه تماس مستقیم هادی فاز با زمین یا هادی‌های بیگانه که به هادی خنشی با حفاظتی وصل نیستند) از ۷ اهم بیشتر است., مجری مقررات می‌تواند به جای دو آهم کل مقاومست مجاز نسبت به جرم کلی زمین در آن منطقهء مقدار جدیدی را که از رابطه زیر به دست می‌آید که در این رابطه: کت 0 ,لا +]: مقاومت کل معادل مجاز جدید (به جای دو اهم)» برحسب اهم مقاومت اتصال اتفاقی فاز به زمین (مقدار تجربی آماری) » برحسب اهم پ ۲-۲-۱ سطح مقطع هادی مشترک حفاظتی - خنشی سطح مقطع هادی مشترک حفاظتی - خنثی (8۳77) در تأسیسات نصب ثابت به دلایل تنش‌های مکانیکی (بریدگی و قطع احتمالی در برابر فشار و صدمات مکانیکی) نباید از ۱۰ میلی‌مترمربع برای هادی مسی و ۱۶ میلی‌مترمریع برای هادی آلومینیومی, کمتر باشد. در این صورت مدارهای سه‌فاز ۴رشته‌ای و مدارهای تک‌فاز ۲ رشته‌ای خواهند بود (ن-111). در غیر این صورت باید از یک هادی به عنوان هادی حفاظتی و از یک هادی دیگر نیز به عنوان هادی خنثی استفاده شود و در اینصورت مدارهای سه‌فاز ۵ رشته‌ای و مدارهای تک‌فاز ۳ رشته‌ای پ ۳-۲-۱ رنگ عایق هادی‌های مدارهای توزیع نیرو و مدارهای نهایی رنگ عایق کابل‌های چند رشته باید به قرار زیر باشد: الف) (,-آ) قرمزء (مآا) زرد و (3آ) سیاه برای تشخیص فازها تبصره: در بعضی از کابل‌های چندرشته‌ای تولیدکنندگان کابل برای کابل‌های چند رشته‌ای از دو رنگ قهوه‌ای 9 یک سیاه 9 یا دو سیاه و9 یک قهوه‌ای برای تشخیص فازها استفاده می‌کنند توصیبه می‌شود مبنای رنگ سیستم سه فاز فوق‌الذ گر یعنی قرمزء زرد و سیاه برای تشخیص فازها توسط تولیدکنندگان نیز رعایت گردد. ۱۳۸ ٩۲۱۱۵9۳۱۵۵۰۱۲ -------- صفحهٔ بعد -------- پیوست ۱ ب) در کابل‌های تک‌رشته. رنگ عایق فاز می‌تواند هریک از رنگ‌های قرمزه زرد و سیاه انتخاپ شود. جنانجه کابل های تک رشته برای سیستم سه فاز مورد استفاده قرار گیرد (ردیف ۷-۱-۷-۱۳) هر یک از کابل‌های هر فاز در هر گروه باید از رنگ‌بندی فوق‌الذ کر تبعیت کند. پ) آبی کمرنگ برای تشخیص هادی خنشی(۸۷) (در همه موارد) ت) سبز و زرد (راه راه) برای تشخیص هادی حفاظتی (۳۴) (در همه موارد) تبصره ۱: ترجیح دارد هادی مشترک حفاظتی - خنتی (۳۳17) دارای عایقی به رنگ سبز و زرد (راه راه) باشد در غیر این‌صورت می‌توان به این منظور از هادی با عایق آبی کمرنگ نیز استفاده کرد. در هر صورت در هر دو انتهای هادی مشترک حفاظتی - خنشای هر مدار باید با نصب برچسب‌های مخصوص وظیفه دوگانه هادی مشترک مشخص شود تااز ایجاد اشتباه درحین بهره‌برداری جلوگیری شود. تبصره ۲: رنگ شینه‌ها در تابلوهای برق باید از رنگ عایق هادی‌ها تبعیت کند (ردیف پ ۳-۲-۱). تبصره ۳: مطابق استاندارد 60227-1 1۳2 رنگ انتخابی برای تشخیص فازها به قرار ربا (قهوه‌ای). با (سیاه) و دا (خاکستری) می‌باشد ولی با توجه به شرایط تولید کابل‌ها در حال حاضرء رنگ عابق کابل‌ها و سیم‌ها مطابق ردیف‌های پ ۲-۲-۱ و پ ۴-۲-۱ انتخاب گردیده است. پ ۴-۲-۱ رنگ عایق سیم‌ها در مدارهای نهایی رنگ عایق سیم‌ها در مدارهای نهایی از قبیل سیستم روشنایی, پریزهای برق و غیره به قرار زیر الف) (,ا) قرمزه (2ا) زردء (:.آ) سیاه برای تشخیص فازهاء برای حالتی که تغذیه تابلو برق و مدارهای نهایی سه‌فاز باشد و در صورت یک فاز بودن تابلو تغذیه‌کننده مدارهای نهایی. رنگ عایق مدارهای نهایی در این تابلو باید از رنگ فاز کابل تغذیه تابلو مذکور از تابلو بالادست ب) آبی کمرنگ برای تشخیص هادی خنشی (۷۷) پ) سبز و زرد (راه راه) برای تشخیص هادی حفاظتی (۳۳) ت) خاکستری و یا سفید برای برگشت مدار فاز پ ۵-۳-۱ ممنوع بودن وصل مجدد هادی‌های حفاظتی و خنشی پس از تفکیک اگر در نقطه‌ای از تأسیسات. هادی مشترک حفاظتی - خنثی ([: ۳1) تفکیک شده و از آن به بعد هادی‌های حفاظتی (۳3) و خنثی (7 به طور جداگانه کشیده شوند.» نباید در هیچ نقطه دیگری بین این دو هادی تماس یا اتصال الکتریکی برقرار کرد. در نقطه تفکیک. هادی مشترک حفاظتی - خنثی (۳1:[1) باید به شینه مربوط به هادی حفاظتی (:]۳) وصل شود. ۱۳۹ ٩۱۱۵0۱۱۵۵۱۷۷۲ -------- صفحهٔ بعد -------- مبحث سیزدهم پ ۶-۲-۱ لزوم دقت درنصب هادی‌های خنثی و حفاظتی هادی خنثی (۸). هادی مشترک حفاظتی - خنثی(۳8۲1) یا هادی حفاظتی (۳8۴) باید با همان عایق‌بندی و دقتی که در نصب هادی‌های فاز به عمل می‌آید نصب شود و در مدارهایی که هادی حفاظتی جدا از هادی‌های فاز می‌باشد باید هادی حفاظتی در مسیر مدار اصلی کشیده شود. پ ۷-۲-۱ انواع وسایل حفاظتی قابل استفاده در سیستم‌های 1۷ در سیستم‌های 10 می‌توان از انواع وسایل حفاظتی زیر استفاده کرد: الف) فیوزها ب) کلیدهای خودکار مینیاتوری پ) کلیدهای خودکار (کلید اتوماتیک) ت) کلیدهای جریان باقیمانده (کلید (آ-)) تبصره: از کلید خودکار جریان باقیمانده می‌توان فقط در قسمت‌هایی از تأسیسات که هادی‌های مجزای حفاظتی (۳8) و خنثی (1+) دارند استفاده کرد. پ ۸-۲-۱ هم‌بندی اصلی برای هم‌ولتاز گردن پ ۱-۸-۲-۱ در هر ساختمان یک هم‌بندی اصلی باید کلیه قسمت‌های زیر را از نظر الکتریکی به الف) هادی حفاظتی اصلی (۳۴ با [۴۳۴7) ب) هادی خنثی (۸7) پ) لوله‌های اصلی فلزی آب ت) لوله‌های اصلی گاز ث) لوله‌های فلزی اصلی و یا بالارو (رایزرها) تأسیسات از هر نوع از قبیل سیستم‌های برودتی و حرارتی. فاضلاب و غیره ج) ریل‌های کابین و ریل‌های وزنه تعادل آسانسورهای کششی و چک آسانسورهای هیدرولیکی چ) قسمت‌های اصلی فلزی ساختمان‌ها ( اسکلت فلزی و آرماتورهای بتن مسلح فونداسیون) ج) الکترودهای اصلی و فرعی اتصال زمین پ ۲-۸-۲-۱ الزام به استفاده از سیستم اتصال زمین عملیاتی (ردیف ۱-۳-۲-۱۳) توسط استانداردهای معتبر و یا توسط سازندگان دستگاه‌های الکترونیکی سیستم‌های جریان ضعیف از -------- صفحهٔ بعد -------- پیوست ۱ جمله تجهیزات مرکز کامپیوتر و یا مرکز داده. مرکز تلفن, مخابرات و ارتباطات و غیره, به منظور تضمین کارکرد صحیح و قابل اطمینان تجهیزات سیستم‌های مذکور تعیین می‌گردد. اتصال زمین عملیاتی این سیستم‌ها باید در نهایت به ترمینال اصلی اتصال زمین ساختمان وصل و هم‌بندی گردد. پ ۳-۸-۲-۱ طرحواره عمومی روش غلط (الکترودهای اتصال زمین مجزا از هم) و روش صحیح (الکترودهای اتصال زمین متصل به هم) و همچنین نحوه اتصال الکترودهای اصلی اتصال زمین حفاظتی, عملیاتی و صاعقه‌گیر به ترمینال اصلی اتصال زمین در شکل شماره پ ۳-۸-۲-۱ نشان داده شده است. هادی نزولی سیستم هادی های اقصال زمین حفاظتی و عملیاتی صاعقه گهر نقطه اتصال برای رسیدگی و آزماپش سیستم ساعقه م زد لیا < روش شلط ‏ < روش صحیح > الکترودهای زمین مجزا از هم الکترودهای زمین متصل بهم شکل پ ۳-۸-۲-۱ طرحواره نحوه اتصال الکترودهای زمین حفاظتی. عملیاتی و صاعقه گیر تبصره: در صورتی که برای سیستم اتصال زمین عملیاتی یک ترمینال مستقل و مجزا از ترمینال اصلی اتصال زمین طراحی و پیش‌بینی شده باشد. این ترمینال باید به ترمینال با شینه اصلی اتصال زمین متصل و با آن هم‌بندی گردد. پ ۴-۸-۲-۱ طرحواره عمومی سیستم هم‌بندی اصلی و نیز سیستم هم‌پندی اضافی در حمام و دوش برای همولتاژز کردن در ساختمان‌ها در شکل شماره پ ۴-۸-۲-۱ نشان داده شده است و نیز شرح علائم اختصاری این شکل در جدول شماره پ ۴-۸-۲-۱ آمده است. ۱۵۱ 5۲1۵010۵0. -------- صفحهٔ بعد -------- یس اس ماس 1۹ 5ناً لو پوس ای 1 6 ۱ : همبندی افافی در خمام و دوش ۱ وی ۱ 3 لک ۱ : ۱ 51 ۱ شا شا هه هه سک سس سکس 1۱ 7 وا ۱ و و با 4 و و وی 4 ۱ ی ۴3 1۸ ال 21 28 | / ۷۲۲۲۲۲۹۲۲۹۱ ۱ ۱ ۱ اسلسستت ۱ نقطه اتصال برای نس 2 ۱ 2 نقطه اتصال برای رسیدگی و آزمایش [ ۱ : ۱ اسک]ً رسیدگی و آزمایش 5 5 5 ایو ای ام یت سم سم موس رف ماج زین 712 اک شمیت کش مس لس اس مه چا اس رطاخ و و پا را کی شکل پ ۴-۸-۲-۱ طرحواره عمومی هم‌بندی اصلی و اضافی برای هم‌ولتاژ کردن ۷ ۱۵۹۲ ٩۲۱۵9۳۱۵۹۵۱۰۷۲ سس ی ی و ) -------- صفحهٔ بعد -------- پیوست ‎٩۱ ی 8 ک ۳۳۸ تبصره ۱: پ ۸-۲-۱ سیستم‌ها: جدول پ۴-۸-۲-۱ شرح علائم استفاده شده در شکل شماره پ۴-۸-۲-۱ هادی حفاظتی (:]۳) و با هادی حفاظتی - خنشی (0۳-۸) از تابلو توزیع اصلی (برای موارد مورد نیا هادی هم‌بندی جهت اتصال به ترمینال اصلی اتصال زمین هادی هم‌بندی برای هم‌بندی اضافی هادی نزولی سیستم صاعقه‌گیر (1-85) هادی اتصال زمین ۱ علاوه بر لوله‌های فلزی آب و فاضلاب در حمام و دوش (۳ و ۳۶ در جدول شماره ۴) در صورت وجود دیگر موارد از قبیل قطعات و بدنه‌های فلزی, سایر لوله‌های فلزی موجود در حمام و دوش نیز به ترمینال یا شینه هم‌بندی اضافی حمام و دوش (5۳37 ۵ پ ۴-۸-۲-۱) وصل می‌گردد. نا ۱۹۳ ٩۲۱۵0۳۱۵۹۵۷۷۲ -------- صفحهٔ بعد -------- مبحث سیزدهم تبصره ۴: در شکل شماره پ ۴-۸-۲-۱ علت عدم انشعاب‌گیری هادی هم بندی اضافی (مدار 3) جهت اتصال به ترمینال یا شینه هم‌بندی اضافی (5۳]87) از ترمینال اتصال زمین متصل به هادی حفاظتی (: ۳1) بدنه هادی دستگاه الکتریکی (۵/4) نصب ثابت و موجود در محل هم‌بندی,» در نظر گرفتن مشکلات اجرایی اتصال و انشعاب‌گیری هادی هم‌بندی اضافی از ترمینال اتصال زمین بدنه هادی دستگاه الکتریکی می‌باشد. در صورتی که امکان اجرا وجود داشته باشد. اجرای این اتصال (مدار 3) بجای اتصال به تابلو توزیع فرعی (])» ترجیح خواهد داشت. تبصره ۳: ترمینال اتصال زمین متصل به هادی حفاظتی (۳1) بدنه هادی دستگاه الکتریکی (۸1) نصب ثابت. عموماً به عنوان ترمینال هم‌بندی اضافی جهت اجرای سیستم هم‌بندی اضافی برای هم ولتاژ کردن پایه فلزی نصب دستگاه و غیره نیزء مورد استفاده قرار می‌گیرد. پ ۵-۸-۲-۱ هم‌بندی اضافی برای هم‌ولتا زکردن چنانچه کمترین شکی نسبت به کارایی وسایل قطع خودکار مدارء (فیوزها و انواع کلیدهای خودکار) وجود داشته باشد. باید از هم‌بندی اضافی برای هم‌ولتاژ کردن استفاده کرد. هم‌بندی اضافی ممکن است کلیه تأسیسات» قسمتی از آن ویا یک دستگاه»وسیله با محل :را در بر گیرد. هم‌بندی اضافی برای هم‌ولتاژ کردن باید کلیه قسمت‌های هادی یا فلزی را که به طور همزمان در آن محل در دسترس‌اند. در برگیرد از جمله: الف) کلیه بدنه‌های هادی دستگاه و لوازم نصب ثابت ب) قسمت‌های هادی بیگانه از هر نوع پ) قسمت‌های فلزی قابل دسترس در ساختمان‌ها مانند اسکلت فلزی و غیره تبصره: در صورت نیاز به ایجاد هم‌بندی اضافی در هر قسمت از ساختمان, ترمینال یا شینه هم‌بندی اضافی آن قسمت توسط هادی هم‌بندی اضافی به ترمینال یا شینه حفاظتی (۳8۴) تابلو برق تَغذیه‌کننده مدارهای آن قسمت متصل می‌گردد (ردیف پ ۴-۸-۲-۱). پ ۹-۲-۱ قطع خودکار مدار در اثر اتصال کوتاه قطع خودکار مدار» در زمانی مجاز: مهم‌ترین مشخصه هر سیستم الکتریکی است. بنابراین از نظر ایمنی در صورت بروز اتصالی بین یک هادی فاز و یکی از مدارهای زیر قطع خودکار مدار در زمانی مجاز الزامی است. الف) بدنه‌های هادی ۲ ب) هادی حفاظتی (۳۴) ۱۵۴ -------- صفحهٔ بعد -------- پ) هادی حفاظتی - خنتی (۳۴7) ولتاژ ظاهر شده بر روی بدنه‌های هادی در اثر اتصالی نباید هیچگاه به مدتی طولانی از ۵۰ ولست تجاوز کند و هرچه این ولتاز بیشتر باشد لازم است تغذیه مدار در زمانی کوتاهتر قطع شود. برای رسیدن به این هدف لازم است رابطه‌زیر برقرار باشد : ولآ 5 ,7.۳ که در آن رابطه: : امپدانس حلقه اتصال کوتاه از منبع تغذیه (هادی فاز + هادی حفاظتی با هادی حفاظتی - خنثی + فاز ژنراتور یا ترانسفورماتور)» برحسب اهم. 28 را می‌توان از راه محاسبه یا به طریق اندازه گیری بدست آورد. 2 : شدت جریان اتصال کوتاهی است برحسب آمپر که وسیله حفاظتی را در زمانی مجاز قطع ولا : ولتاز بین هادی فاز و زمین سیستم که برابر ۹۵ ولتاژ نامی می‌باشد (ولتاژ ننامی برایسر ۲۳۰ ولت). پ ۱-۹-۲-۱ حداکثر مجاز زمان قطع در صورت بروز اتصال کوتاه بین یک هادی فاز و بدنه با هادی حفاظتی و یا هادی حفاظتی - ختثی در جدول شماره پ۱-۹-۲-۱ نشان داده شده است. جدول پ۱-۹-۲-۱ حداکثر مجاز زمان قطع اتصال کوتاه بین هادی فاز و بدئه یا هادی حفاظتی و یا هادی حفاظتی - خنشی 5 0 ٍ تبصره: سیستم 11 فقط از نظر مقایسه نشان داده شده است. اگر در یک سیستم 11 هم‌بندی کامل بین همه سیستم‌های لوله‌کشی و سازه‌های دیگر انجام شده باشد می‌توان در آن از مقادیر مربوط به سیستم 11 از جدول شماره پ ۱-۹-۲-۱ استفاده نمود. نظر به اینکه فیوزها و کلیدهای خودکار با توجه به ملاحظاتی مانند شدت جریان بارء شدت جریان راه‌اندازی و غیره انتخاب می‌شوند لازم است پس از انجام انتخاب اولیه نسبت به کارآیی آن‌ها از نظر ۵ 10۵0.۷ ان 5۲1۵ -------- صفحهٔ بعد -------- مبحث سیزدهم سس ی ایمنی طبق ردیف فوق اقدام شود. چنانچه مقدار جریان اتصال کوتاه برای قطع وسیله حفاظتی در شرایط موجود و قطع در زمان مناسب کافی نبود باید از یک یا چند روش زیر استفاده شود: الف) سطح مقطع مدار تغذیه بزرگتر انتخاب شود تا امپدانس حلقه اتصال کوتاه کمتر شود و جریان اتصال کوتاه به مقدار کافی افزایش یابد. ب) به جای وسیله حفاظتی انتخاب اولیه از وسیله حفاظتی مناسب‌تر استفاده شود. پ) در صورت عدم امکان تأمین شرایط بند الف وب فوق‌الذکرء طبق ردیف پ ۵-۸-۲-۱ از هم‌بندی اضافی برای هم‌ولتاژ کردن استفاده شود. روش اخیر مطمئن‌ترین راه جلوگیری از برق‌گرفتگی در همه موارد است. درسیستم‌های 1۳ وصل مستقیم بدنه‌های هادی به الکترود زمین مستقل» یعنی الکترودی که مستقل از اتصال زمین خنثی باشد. جز در مواردی که مدارهای تغذیه توسط کلیدهای جریان باقیمانده ((1-)1) حفاظت شوندء ممنوع است که در اینصورت مدار تغذیه کننده تجهیزات باید دارای هادی‌های حفاظتی (۳۳) و خنثای (1) مجزا بوده و مقاومت الکترود مستقل نیز در رابطه زیر صدق کند: با]1 > وا*مط که در این رابطه : ۸ : مقاومت الکترود زمین مستقل نسبت به جرم کلی زمین» برحسب اهم ۸[ : جریان عامل کلید جریان باقیمانده ((1۹): 1) بر حسب آمپر 1[ : حداکثر ولتاژ تماس مجازء برحسب ولت (برای محیط‌های عادی ۵۰ ولت) پ ۳-۱ سطح مقطع هادی خنثی سطح مقطع هادی خنثی (سیستم سه‌فاز) نباید از مقادیر آرائه شده در جدول شماره پ ۲۳-۱ کوچکتر باشد: جدول پ۳-۱ حداقل مقطع هانهی خنشی (سیستم سه‌فاز) ۳۹۹۳۰ » وس و ۱۵۶ ٩۲۱۱۵9۳۱۵۵۰۱۷۲ -------- صفحهٔ بعد -------- پیوست ۱ یی شا ی ی پ‌ ۱-۳-۱ هادی‌های فاز و خنثی باید از یک جنس باشند. پ ۲-۳-۱ جنس هادی‌های فاز و خنثی مدارهای نهایی (روشنایی» پریز و غیره) باید از مس باشد. پ ۳-۲-۱ استفاده از کابل با هادی آلومنیومی در شبکه توزیع و تغذیه میانی با رعایت شرط ردیف ۱۴-۵-۲-۷-۱۳ بلامانع می‌باشد. پ ۴-۳-۱ در صورت وجود ضریب توان‌های متفاوت فازهاء عدم تعادل بارها و یا وجود هارمونیک‌هاء سطح مقطع هادی خنثی در این موارد معادل حداقل هادی فاز و یا حتی از آن بیشتر پ ۵-۳-۱ سطح مقطع هادی خنثشی در سیستم یک فاز معادل سطح مقطع هادی فاز می‌باشد. پ ۶-۳-۱ در صورتی می‌توان از کلید یا وسیله حفاظتی در مسیر هادی خنثی استفاده کرد که کنتاکت مربوط به هادی خنثی قبل از هادی با هادی‌های فاز وصل و در موقع قطع بعد از جدایی فاز قطع شود. در غیر اینصورت از هیچ نوع کلید و یا وسیله حفاظتی که شرایط مذکور را نداشته باشد نباید در مسیر هادی خنثی استفاده شود. سطح مقطع هادی حفاظتی. باید با توجه به شرایط زیر انتخاب شود: الف) قطع مطمئن کلید حفاظتی مدار در حداقل جریان اتصال کوتاه فاز به هادی حفاظتی در زمان مجاز ب) تحمل حداکثر جریان اتصال کوتاه با توجه به زمان قطع کلید (حداکثر ۵ ثانیه) پ ۱-۴-۱ در صورت رعایت بندهای آلف و ب و انجام محاسبات لازم برای تعیین سطح مقطع هادی حفاظتی بر اساس استاندارد 60364-5-7 )سل نتایج به دست آمده از محاسبات مبنای تعیین سطح مقطع هادی حفاظتی قرار خواهد گرفت. در غیر اینصورت و عدم انجام محاسبات و با عدم تأمین شرایط فوق‌الذکرء جدول شماره پ ۱-۴-۱ مبنای تعیین حداقل سطح مقطع هادی ۲ مس و ۱۶ میلی‌مترمریع برای هادی آلومینیومی کمتر باشد (ردیف پ۲-۲-۱). ۱۹۷ ۱۵۵.۷ ان ‎٩۱۱۵ -------- صفحهٔ بعد -------- هادی حفاظتی باید دارای هدایت الکتریکی برابر هادی هم جنس به دست آمده از جدول شماره پ۱-۴-۱ باشد. پ ۳-۴-۱ برای هادی حفاظتی- خنثی رعایت ردیف‌های (پ ۱-۳-۱ تاپ ۵-۳-۱) نیز الزامی پ ۴-۴-۱ برای مدارهایی که هادی حفاظتی (۳1۴) آن همراه مدار (رشته‌ای از کابل یا رشته‌ای از یک مدار در داخل لوله) نبوده و در یک مسیر و به صورت جدا اجرا شده باشد. سطح مقطع آن نباید از مقادیر زیر کوچکتر باشد: الف) ۲/۵ میلی‌متر مربع برای هادی مسی یا ۱۶ میلی‌مترمربع برای هادی آلومینیومی؛ اگر هادی ب) ۴ میلی‌مترمربع برای هادی مسی یا ۱۶ میلی‌مترمربع برای هادی آلومینیومی, اگر هادی پ ۵-۴-۱ هادی‌های حفاظتی (]۳) همراه مدار (مدارهای داخل لوله و مجراها) باید هادی عایق‌دار باشند. در موارد دیگر نیز مانند مدارهای داخل کانال و سینی و نردبان کابل‌هاء به منظور حفاظت در برابر خوردگی و امکان شناسایی آن هادی لازم می‌نماید که از هادی عایق‌دار برای هادی حفاظتی (:]۳) استفاده شود. پ ۶-۴-۱ در صورت اجبار؛ چنانچه هادی حفاظتی به صورت مشترک برای دو یا چند مدار مورد استفاده قرار گیرد باید سطح مقطع هادی حفاظتی معادل با بزرگترین سطح مقطع هادی حفاظتی مدارها انتخاب گردد. جدول پ ۱-۴-۱ حداقل سطح مقطع هادی حفاظتی سطح مقطع هادی فاز مدار 5 حداقل سطح مقطع هادی حفاظتی (۳3۳) (میلی‌مترمربع) ِ (میلی‌مترمربع) (چنانچه هادی حفاظتی از جنس هادی فاز باشد) ۱۵۸ -------- صفحهٔ بعد -------- پیوست ۱ پ ۵-۱ سطح مقطع هادی هم‌بندی اصلی پ ۱-۵-۱ سطح مقطع هادی هم‌بندی اصلی به قرار زیر می‌باشد: ِ الف) سطح مقطع هادی هم‌بندی اصلی نباید از ۶ میلی‌مترمربع برای هادی مسی, ۱۶ میلی‌مترمربع برای هادی آلومینیومی و ۵۰ میلی‌مترمربع برای هادی فولادی کوچکتر باشد. ب) از طرف دیگر سطح مقطع هادی‌های حفاظتی در تأسیسات هر چه باشد. لزومی نخواهد داشت سطح مقطع هادی هم‌بندی از ۲۵ میلی‌مترمربع برای مس و یا سطح مقطع معادل آن (از نظر هدایت الکتریکی) برای آلومینیوم و فولاد بزرگتر باشد. پ) بین دو سطح مقطع بندهای الف و ب سطح مقطع هادی هم‌بندی اصلی نباید از نصف سطح بزرگترین هادی حفاظتی در تأسیسات و متصل به ترمینال اصلی اتصال زمین کوچکتر باشد. پ ۳-۵-۱ هادی‌های هم‌بندی اصلی به ترمینال اصلی یا شینه اصلی اتصال زمین وصل می‌گردند. پ ۶-۱ سطح مقطع هادی‌های هم‌بندی اضافی پ ۱-۶-۱ سطح مقطع هادی هم‌بندی اضافی نباید از مقادیر زیر کوچکتر باشد: هم‌بندی اضافی از حفاظت مکانیکی برخوردار باشد. ب) ۴ میلی‌مترمربع برای هادی مسی یا ۱۶ میلی‌مترمربع برای هادی آلومینیومی, اگر هادی تبصره: در حمام و دوش‌ها سطح مقطع هادی هم‌بندی اضافی نباید از ۴ میلی‌مترمربع برای هادی مس کمتر باشد. پ ۲-۶-۱ جهت اتصال هادی‌های هم‌بندی اضافی به ترمینال یا شینه هم‌بندی اضافی و نیز به ترمینال یا شینه اتصال زمین تابلو برق فرعی آن قسمت. به شکل شماره پ ۴-۸-۳-۱ رجوع شود. پ ۳-۶-۱ سطح مقطع هادی هم‌بندی اضافی که بدنه هادی دو دستگاه الکتریکی را به هم وصل می‌کند نباید از سطح مقطع کوچکترین هادی حفاظتی (۳۳۲ یا ۳۳8) در مدار تغذیه‌کننده و متصل به بدنه‌های هادی دو دستگاه مذکور کوچکتر باشد. ۱۹۹ -------- صفحهٔ بعد -------- ای ۴-۶-۱ حداقل سطح مقطع هادی هم‌بندی اضافی که بدنه هادی دستگاه‌ها و تجهیزات الکتر یکی را به قسمت‌های هادی بیگانه وصل می‌کند نباید از نصف سطح مقطع هادی حفاظتی در مدار تغذیه‌کننده دستگاه الکتریکی کوچکتر باشد. پ ۵-۶-۱ حداقل سطح مقطع هادی هم‌بندی اضافی که قسمت‌های دو هادی بیگانه را به هم وصل می‌کند باید مطابق ردیف پ ۱-۶-۱ باشد. پ‌ ۶-۶-۱ می‌توان اجزای فلزی ساختمان را به عنوان قسمتی از مسیر هم‌بندی به تنهایی با همراه با هادی‌های دیگر به عنوأن هادی هم‌بندی اضافی به کار گرقت. پ ۷-۶-۱ هادی هم‌بندی برای هم‌ولتاژ کردن (اصلی و اضافی) می‌تواند به صورت بدون عایق (لخت) اجرا گردد. ولی لازم به ذکر است که استفاده از هادی عایق‌دار برای این منظور ممنوعیت مقرراتی ندارد. پ ۷-۱ هادی اتصال زمین هادی اتصال زمین آن قسمت از سیستم زمین است که الکترود زمین را به ترمینال یا شینه اصلی الکتروشیمیایی (خوردگی و زنگ‌زدگی)» تنش‌ها و صدمات مکانیکی حفاظت نشده باشند. بر اساس جدول شماره پ۴-۲-۱۰-۱ انتخاب می‌گردد. تبصره: در نقطه اتصال هادی اتصال زمین به الکترود زمین از یک قطعه هادی بعنوان هادی رابط قابل بازشدن و جدا شدن بمنظور انجام آزمایشات و آندازه گیری‌های لازم با سطح مقطع, نوع و جنس هادی اتصال زمین استفاده می‌شود. پ ۱-۷-۱ استفاده از آلومینیوم به عنوان هادی اتصال زمین مجاز نمی‌باشد. پ ۲-۷-۱ آن قسمت از هادی اتصال زمین که در تماس با خاک و یا به صورت دفنی در خاک یا ۹ تبصره: حفاظت هادی اتصال زمین در مقابل اثرات الکتروشیمیایی (خوردگی و زنگ‌زدگی) ۱۶۰ 5۱۱۵۱۱۵۵0۱۷ -------- صفحهٔ بعد -------- پیوست ۱ می‌شود که بمنظور افزایش حاشیه ایمنی در برابر عوامل مذکور برای انتخاب حداقل سطح مقطع هادی اتصال زمین به مقادیر جدول شماره پ ۴-۲-۱۰-۱ اکتفا شود. پ ۸-۱ ترمینال یا شینه اصلی اتصال زمین یک ترمینال اصلی و یا شینه اصلی اتصال زمین برای اتصال زمین حفاظتی در تأسیسات و یا اتصال زمین سیستم نیرو باید در محل ورود برق به ساختمان در نقطه سرویس مشترک (کنتور) و یا تابلوی برق اصلی ترانسفورماتور (در صورت وجود) نصب شود تا علاوه بر هادی اتصال زمین (الکترود زمین) هادی‌های زیر نیز به آن وصل شوند. الف) هادی‌های حفاظتی (۳8) (شکل شماره پ ۱:۱-۱) یا هادی‌های مشترک حفاظتی - خنشی (071) (شکل‌های شماره پ ۲:۱-۱ و پ ۳:۱-۱) ب) هادی‌های خنثی, برای حالتی که در نقطه سرویس مشترک اتصال زمین حفاظتی نصب شده باشد. (شکل شماره پ ۴:۱-۱) پ) هادی‌های هم‌بندی اصلی برای هم‌ولتاژ کردن ت) در صورت وجود سیستم صاعقه‌گیر در طرحء هادی هم‌بندی سیستم صاعقه‌گیر از طریق ترمینال رسیدگی و آزمایش آن سیستم به ترمینال یا شینه اصلی اتصال زمین وصل می‌شود (ردیف پ ۳-۸-۳-۷ و اشکل شماره:پ۳-۸-۲-۱) ث) در صورت وجود سیستم اتصال زمین عملیاتی این سیستم نیز به ترمینال یا شینه اصلی اتصال زمین وصل و هم‌بندی می‌گردد (ردیف پ ۲-۸-۲-۱ و شکل شماره پ-۳-۸-۲-۱). پ 1-۸-۱ ترمینال یا شینه اصلی اتصال زمین باید به نحوی ساخته و نصب شود که باز کردن هادی اتصال زمین از آن برای انجام اندازه گیری‌های دوره‌ای مقاومت زمین امکان‌پذیر باشد. اتصال هادی اتصال زمین به ترمینال یا شینه اصلی اتصال زمین و الکترود زمین باید قابل اطمینان و محکم باشد و نسبت به برقراری پیوستگی الکتریکی آن نباید هیچ شکی وجود داشته باشد. پ ۲-۸-۱ حداقل سطح مقطع شینه اصلی اتصال زمین با هادی مس برابر ۵۰ میلی‌مترمربع می‌باشد. (ردیف ب‌ ۸-۱ و جدول شماره ب‌۰-۱ ۴-۲-۱) ۹ پ ۳-۸-۱ در ساختمان‌های بزرگ و وسیع که بیش از یک ترمینال یا شینه اصلی اتصال زمین وجود دارد. باید این ترمینال‌ها به هم متصل گردند. ۱۶۱ ٩۳۱۵۹9۳۱۵۵۰۱۲ -------- صفحهٔ بعد -------- مبحث سیز دهم پ ۹-۱ مقررات اضافی مربوط به هادی‌های حفاظتی, هم‌بندی‌ها و اتصال زمین از لوله‌های فلزی آب. گاز, انواع دیگر سوخت‌رسانی. سیستم برودتی و حرارتی و غیره نباید به عنوان الکترود زمین با اصل هادی‌های حفاظتی یا هادی‌های زمین استفاده کرد. البته از نظر هم‌بندی باید لوله‌های فلزی گوناگونی را که در ساختمان کار گذاشته می‌شوند به هادی الکترودینامیکی حفاظت شده باشد. اتصالات هادی حفاظتی از هر نوع باید مطمئن و محکم باشند پ ۱-۹-۱ از بدنه‌های هادی که در مسیر هادی حفاظتی قرار می‌گیرند نباید به عنوان قسمتی از مسیر هادی حفاظتی استفاده شود. پ ۱۰-۱ الگترود زمین پ ۱-۱-۱ ملاحظات عمومی الکترود زمین عبارتست از یک قطعه هادی با گروهی متشکل از قطعات هادی که در تماس مستقیم با زمین بوده و با آن اتصال الکتریکی برقرار می‌کند. الکترود زمین باید از طرفی با الزامات حفاظتی سیستم و از طرف دیگر با مقررات ایمنی در برابر برق گرفتگی در اثر تماس با بدنه‌های هادی مطابقت کند. پ ۱-۱-۱-۱ مقاومت الکتریکی الکترود زمین به عوامل فراوان مخصوصاً به نوع ترکیبات خاک اطراف الکترود. رطوبت خاک و ابعاد الکترود بستگی دارد. برای حجم معینی از فلز الکترود. هر چه یکی از ابعاد الکترود بزرگتر از دو بعد دیگر آن باشد و تماس الکترود در این بعد با خاک بیشتر باشد. مقاومت کل الکترود نسبت به جرم کلی زمین کمتر خواهد شد. بنابراین یک الکترود میله‌ای یا تسمه‌ای که بصورت قائم (در چاه اتصال زمین) و افقی (در محوطه) اجرا شده باشد نسبت به پ ۲-۱-۱-۱ در صورت استفاده از چند الکترود بصورت موازی هم و یا هم‌بندی اجزای فلزی دیگر با این الکترودها که دارای جنس‌های متفاوتی از هم بوده و به هم متصل می‌گردند باید به ۱۸۳۳۲ ۷۱.ا۵0 ۱۱۵ات -------- صفحهٔ بعد -------- پیوست ۱ خورندگی متقابل در اثر جریان‌های گالوانیک (الکتروشیمیایی) دقت کرد (جدول شماره پ۵-۲-۱۰-۱). نباشد می توان از مواد شیمیایی مجاز و یا مواد کاهنده مقاومست مخصوص خاک که سازگار با محیط زیست باشند استفاده کرد. این مواد عبارتند از: الف) بنتوئیت و یا ترکیبات مشابه آن پ) بتن خاص (بتن هادی که در آن از گرانول‌های کربن یا خاک زغال استفاده می شود) تبصر ه: این نوع آماده‌سازی مخصوصاً در زمین‌های سنگی ۴ زمین‌هایی که لایه سنگی در نزدیکی سطح آن قرار دارد بسیار مور می‌باشد. الف) زمین‌های اشباع و یا مملو از آب ب) بستر رودخانه و آب های زیرزمینی پ) چاه های آب ت‌( چاه های فاضلاب پ ۲-۱-۱ انواع الکترودهای زمین الکترودها از نظر شکل و طرز قرار گرفتن آن‌ها در زمین به شرح زیر تقسیم می‌شوند: ب) الکترودهای قائم پ‌ ۱-۳-۱۰۷۱ الگترودهای صفحه‌ای در مناطق با خاک مرطوب و نمناک از الکترود صفحه‌ای کم‌عمق استفاده می‌شود. حداقل بوشش خاک از لبه بالایی صفحه برابر ۱/۵ متر خواهد بود. در غیر اینصورت نصب الکترود صفحه‌ای در عمق زیاد (بیش از ۲ متر) با هدف رسیدن به لایه‌های نمناک رم انجاه می‌گیرد. در هر دو حالت این صفحه بصورت عمودی در زمین قرار می گیرد. ۱۳۳ ٩۱۱۵۹9۳۱۵۵۰۱۲ -------- صفحهٔ بعد -------- مبحث سیزدهم پ ۱-۲-۲-۱ الکترودهای قائم الگترودهای قائم به خاطر تماس بیشتر لایه‌های خاک در طول قائم الکترود و همچنین در مواردی که فضای افقی کافی در دسترس نباشد از متداول‌ترین نوع الکترودها می‌باشند. انواع الکترودهای قائم که با روش کوبیده شدن در زمین و یا به روش دفنی (حفر چاه) نصب می‌شوند عبارتند از : الف) الکترودهای میله‌ای ب) الکترودهای لوله‌ای تبصره: عمق دفن الکترودهای قائم کوبیده شده در زمین نباید از دو متر کمتر باشد. پ ۱-۲-۳-۱ الکترودهای افقی استفاده از این الکترود وقتی مطرح است که امکانات و محوطه با وسعت کافی جهت اجرای آن وجود داشته باشد. الکترودهای افقی در شکل‌های مختلف در عمق ۰/۵ تا ۰/۸ متری از سطح زمین نصب می‌شوند و انواع این الکترودهای افقی عبارتند از: الف) تسمه ت) هر نوع فلز دفن شده در زمین و در تماس با آن, مانند زره و غلاف فلزی کابل‌ها و اجزای فلزی سازه‌ها 9 غیره پ ۴-۱-۲-۱ الکترودهای زمین و حداقل اندازه آن‌ها حداقل اندازه الکترودهای زمین که در خاک و یا بتن دفن می‌گردد و بدون حفاظت در مقابل اثرات الکتروشیمیایی (خوردگی و زنگ‌زدگی) و نیز بدون حفاظت مکانیکی در محیط نصب می باشند. در جدول شماره پ‌۱-* ۴-۲-۱ آمده است, ۱۸۶۳۴ تشگ »مه -------- صفحهٔ بعد -------- جدول پ ۴-۲-۱۰-۱ الکترودهای زمین و حداقل اندازه آن‌ها از نظر خوردگی, زنگ زدگی و قطر سطح مقطع ضخامت ه ۱ ۳ ۰ ۱ ۰۰ ۵ ۰ 8 ۹ 1 سس ۹ ات میکرون فولاد دفن شده | سیم لخت مفتولی یا میله ۱ | در داخل بتن گرد (از نوع لخت. گالوانیزه عمقی داغ | تسمه ۳۵ ۳ و با فولاد ضدزنگ) | سوسیا[ ۳ بله با مقطع گرد نصب ۱۶ ۳۵ |" شده بصورت عمودی فولاد گالوانیزه سیم لخت مفتولی نصب ۱ ۳۵ عمقی داغ شده بصورت افقی وله (هر دو جدار ۳۵ ۲ ۴۵ گالوانیزه) ا .۷ دفن‌شده در بتن فولاد با روکش مس |" گرد نص ۱۵ ۳۰ ا شده بصورت عمودی میله با مقطع گرد نصب ۹ ۱ 5 گرد نص ۱۴ ۳۵ فولاد با روکش مس شده بصورت عمودی عجین شده تسمه نصب شده رس 1 ۹ ۳ :۷ آفقی سا تا ها ات ۰ ۱ شده بصورت عمودی ۱ ۱ شده بصورت افقی ار شش سس سس سس ی ۱۳۵ ۱۵۵۱۷.۷۲ان0 ‎٩۳۱۵ -------- صفحهٔ بعد -------- ادامه حدول پ ۴-۲-۱-۱ الکترودهای ز زدگی و ۰ (حداقل قطر هر مفتول تبصره: در صورت استفاده از الکترود صفحه‌ای شده در زمین (چاه) ابعاد آن حداقل باید ۵۰ » پ ۵-۱۰-۲-۱ خوردگی الکترودها در اثر ه هم‌بندی اجزای فلزی مختلف مدفون در خاک الکترود زمین و یا برای هم‌ولتاژ کردن اجزای ذ جدول شماره پ‌۰-۱ ۵-۲-۱ آمده است. ۱. مین و حداگل اندازه آن‌ها از قاومت مکانیکی میلی‌متر | میلی‌مترمربع ۳۵ ۱ را ۳ا ۱ , بعنوان الکترود اتصال زمین سانتی‌متر و با حداقل ض م‌بندی با فلزات دیگر +۳ ۱۶۶ ٩۳۱۵ ‏ای‎ ۱۵ از نوع صفحه مسی دفر فاده قرار می‌گیرد. د نا 5 ر -------- صفحهٔ بعد -------- پیوست ۱ جدول پ۱۰-۱- ماده‌ای که دارای سطح فولاد گالوانیزه + مناسب برای هم: *# خوردگی کوچکتر باشد. پ ۳-۱-۱ اندازه‌گیر: در پایان کار احداث هر ال به جرم کلی زمین به کم اتصال زمین با احداث الک ۵-۲ مقاومت مواد فلزی در برابر آثر خوردگی ماده‌ای که دارای سطح بز فولاد فولاد | فولاد گالوانیزه فولاد ۱ گالوانیزه در بس در ابش ی لا لا 50 ۱ ۱ ندی ول در فلز روی (ع21) موجود در پوشش گالوانی جدول شماره پ۵-۲-۱۰-۱ باید حداقز ی مقاومت الکتریکی الکترود زمین کترود زمین و از آن پس به صورت دوره‌ای, ب در مقاومت الکتریکی مشاهده شد. نسجت به رودهای جدید.ء با هدف احراز مقاومت اتصال ۱۳۷ ٩۲۱۵9۳۱۵۵۰۱۲ هم‌بندی مس میس 9 + 0 + + + ی و نا + ی هم بندی گیری کرد و اگر | توسعه سیستم -------- صفحهٔ بعد -------- برای هر الکترود زمین یا سیستم زمین باید یک پرونده مخصوص تشکیل شود و اندازه‌گیری‌های دوره‌ای با ذگر تاریخ در آن ثبت گردد. این پرونده باید در اختیار فرد. افراد با تشکیلات بهره‌بردار از سیستم برای بازرسی در دسترس باشد. تبصره: برای تقلیل مقاومت الکترود زمین می‌توان آن را با وسایل مختلف آبیاری کرد. مشروط بر اینکه آبیاری به صورت مداوم انجام شود. پ ۴-۱-۱ الکترود زمین اساسی (برای هر دو نوع زمین. شامل حفاظت سیستم و ایمنی) یکی از متداول‌ترین روش احداث الکترود زمین اساسی, حفر چاه اتصال زمین می‌باشد. عمق چاه زمین از منطقه‌ای شروع می‌شود که نم طبیعی به طور دائم وجود داشته باشد. در این روش برای انتخاب الکترودی که داخل چاه قرار می‌گیرد. می‌توان از سیم لخت چند مفتولی مسی ویا از الکترود صفحه‌ای مسی که در ته چاه قرار می‌گیرد و بوسیله سیم لخت چند مفتولی مسی متصل به صفحه به ترمینال اصلی زمین وصل می‌شود. استفاده نمود. تبصره ۱: انتخاب سیم لخت چند مفتولی مسی به عنوان الکترود هم از نظر اقتصادی و هم از نظر یک پارچه بودن الکترود و هادی اتصال زمین تا ترمینال اصلی زمین, نسبت به الکترود صفحه‌ای مسی که ایجاد نقاط اتصال سیم به صفحه با جوش یا بست و پیچ و مهره مخصوص در آن اجتناب‌ناپذیر است. برتری محسوسی دارد برای این منظور می‌توان در آنتهای چاه سیم لخت چند مفتولی مسی را بصورت ۵ حلقه مارپیچ به قطر هر حلقه حدود ۵۰ سانتی‌متر پیچیده و در زمین قرار داد و بقیه سیم را بصورت یک پارچه تا سطح زمین و از آنجا تا محل ترمینال اصلی اتصال زمین هدایت کرد. تبصره ۲: علاوه بر انواع ذکر شده در ردیف پ ۴-۱۰-۱۱ از آنواع الکترود زمین مناسب دیگر که در جدول شماره پ ۴-۲-۱۰-۱ آمده است. می‌توان استفاده نمود. تبصره ۳: ته چاه با مواد کاهنده مقاومت (بنتونیت و غیره) به ارتفاع مناسب پر شده و بعد از سفت شدن مواد کاهنده مقاومت. بقیه چاه با مخلوطی از خاک رس و خاک سرند شده حاصل از حفاری, پُر و فشرده شود. پ ۴-۱۰-۱-ا۱ در صورت استفاده از صفحه مسی در داخل چاه. اتصال هادی مسی اتصال زمین به صفحه از اهمیت زیادی برخوردار است و باید از اتصالات سست. پرهیز نمود. این اتصال به یکی از دو روش زیر انجام می‌شود: ۱۳۸ ۱۵۵.۷ ان0 51۵ -------- صفحهٔ بعد -------- پیوست ۱ کم الف) در انتهای هادی مسی یک کابلشوی مسی پرسی مناسب نصب شده و به کمک دو عدد پیچ مجهز به مهره‌های اصلی و قفغل شونده از جنس مس به صفحه محکم شود. ب) به جای استفاده از کابلشو و پا پیچ می‌توان اتصال هادی به صفحه را با جوش مناسب انجام داد. پ ۲-۴-۱-۱ در صورتی‌که از وجود نم طبیعی در سال‌های بعد به علت تغییرات آب و هوایی و پایین رفتن عمق آب‌های سطحی در هر منطقه‌ای اطمینان وجود نداشته باشد. ضروری است برای الکترود اساسی اقدام به ایجاد چاهک و دریجه بازدید حداقل به ابعاد ۳۰۷۳۰۲۲۳۰ سانتی‌متری نمود (مانند آنجه که در ردیف پ ۵-۱-۱ ذکر شده است) و به منظور تزریق آب به الکترود زمین یک لوله غیرفلزی که در تمام جهات دارای سوراخ بوده و داخل لوله با سنگریزه پر شده باشد از ۱۰ سانتی‌متری دریچه سطح زمین تا لبه بالایی مواد کاهنده ته چاه, تعبیه نمود. پ ۳-۴-۱۰-۱ انواع دبگر الکترودهای اساسی در مورد الکترود اساسی غیر از آنجه که ذکر شد (ردیف پ ۴-۱۰-۱)» می‌توان با نصب الکترودهای میله‌ای متعدد به اشکال مختلف و ارتباط آن‌ها به همدیگر به مقاومست مورد نظر دسترسی پیدا کرد. الکترودهای میله‌ای می‌توانند در طول اضلاع مستطیل و یا در طول یک خط مستقیم که به همدیگر متصل باشند.» توزیع گردند رعایت فاصله بهینه الکترودها از همدیگر به اندازه دو برابر عمق الکترود مورد توجه قرار گیرد. در جاهایی که فضای افقی لازم وجود دارد بخصوص در محوطه‌ها و یا در جاهایی که با زمین سنگلاخی و با مقاومت ویژه خیلی بالایی روبرو باشیم می‌توان از الکترود افقی که بصورت شکل‌های کمربندی, مستقیم و یا مستطیل و شبکه پنجره‌ای که در عمق بین ۰/۵ تا ۰/۸ منری سطح زمین قرار داده می‌شود استفاده نمود. در صورت نیاز برای دست‌یابی به مقاوصت کمتر می‌توان خاک اطراف الکترود را با مواد کاهنده مقاومت تعویض نمود. پ ۵-۱-۱ الکترود زمین ساده (فقط برای وصل به هادی خنثای فشار ضعیف) در مواردی‌که تعداد مشترکان در سیستم توزبع برق زیاد باشند. می‌توان با احداث تعدادی الکترود ساده‌تر و با مقاومت بیشتر به مقاومت زمین مطلوب» دست ییافت (ردیف پ ۱-۲-۱). الکترود زمین ساده می‌تواند از یک میله یا یک لوله که بصورت قائم در زمین کوبیده و یا دشن می‌شود: تشکیل شود. در جالت:دفتی برای لوله و با میله, جاهی حداقل به عمق ۷ متر حفر می‌شود و پس از قرار دادن میله یا لوله در وسط چاه فضای اطراف الکترود با مواد کاهنده مقاومست ۱۶۹ ر -------- صفحهٔ بعد -------- ی پر می‌گردد (برای انتخاب نوع میله و یا لوله به جدول شماره پ۴-۲-۱۰-۱ مراجعه شود). در محل خروج میله یا لوله از زمین یک چاهک بتنی یا آجری با ابعاد حداقل ۳۰۳۰۷۳۰ سانتی‌متر ایجاد گردیده و سر لوله یا میله حداقل ۲۰ سانتی‌متر بالاتر از کف چاهک قرار می‌گیرد. چاهک با یک دریچه فلزی متصل به چهارچوب بسته می‌شود. سر وله و یا میله با بست مخصوص و یا بوسیله جوش به هادی اتصال زمین متصل می‌گردد. جنس هادی اتصال زمین و الکترود میله‌ای یا لوله‌ای و بست مخصوص اتصال باید با هم‌دیگر هم‌خوان باشند (به جدول شماره پ۵-۲-۱۰-۱ مراجعه شود) و نباید از جنس آلومینیوم یا آلیاژهای آن باشد. هادی اتصال زمین از محل اتصال به الکترود تا محل ترمینال اصلی اتصال زمین باید قابل رویت باشد و یا این هادی برای محفوظ ماندن از درون یک لوله غیر فلزی محافظ عبور داده شده باشد و باید بصورت دوره‌ای جاهک و هادی اتصال زمین و اتصالات آن از نظر محکم بودن و خوردگی و زنگ‌زدگی مورد بازدید قرار گیرد. برای کاهش مقاومت زمین الکترود ساده در صورت نیاز می‌توان با افزایش طول میله و یا لوله و با ایجاد دو یا چند الکترود ساده مشابه و موازی بستن آن‌ها به هم اقدام نمود. رعایت فاصله بهینه بین این الکترودها به میزان حداقل دو برابر عمق هر الکترود مورد توجه قرار گیرد. تبصره: در صورت استفاده از روش دفنی (حفره چاه) برای الکترود زمین ساده. علاوه بر انواع ذکر شده در ردیف پ ۵-۱۰-۱ء از آنواع الکترود زمین مناسب دیگر که در جدول شماره پ۴-۲-۱۰-۱ پ ۶-۱-۱ شرایط استفاده از یک با دو الکترود زمین برای حفانلت سیستم و ایمنی برای تأمین ایمنی در شبکه. پُست برق, برق فشار متوسط و فشار ضعیف بسته به شرایط و امکانات. نیاز به استفاده از دو یا یک الکترود زمین می‌باشد و عمدتاً الکترودهای فوق‌الذکر در پُست برق و یا محوطه همجوار آن اجرا و نصب می‌شود. پ ۱-۶-۱-۱ کلیات در پست برق هر دو ولتاژ فشار متوسط (۱۱ ۲۰و ۲۳۲ کیلوولت) و فشار ضعیف ۴۰۰/۲۳۱ ولت در کنار هم وجود دارند. در صورت اتصال کوتاه بین یکی از فازهای فشار متوسط با بدنه هادی تجهیزات فشار متوسط. حوزه اثر این اتصالی در شبکه برق فشار ضعیف نیز تا دورترین نقطه ادامه خواهد داشت. بنابراین برای تأمین ایمنی و حفاظت سیستم برق فشار متوسط و فشار ضعیف و نیز پست برق بسته به شرایط محیطی. فضای اختصاص یافته به پپست برق و نیز ورودی و خروجی ۱۷۰ 5۱۱۵0۱۱۵۵0۱.۷۷۱ -------- صفحهٔ بعد -------- پیوست ۱ رکه خطوط برق فشار متوسط و فشار ضعیف (خطوط هوایی و زمینی)» لازم است که یکی از گزینه‌های زیر جهت دو الکترود زمین و یا یک الکترود برای حفاظت سیستم و ایمنی, بسته به شرایط و پ ۲-۶-۱-۱ در صورتی که امکان احداث دو الکترود زمین (به منظور حفاظت سیستم و ایمنی) مستقل از هم. از نظر شرایط و امکانات فراهم باشد. بطوری که: الف) فاصله بین دو الکترود زمین فشار متوسط و فشار ضعیف کمتر از ۲۰ متر نباشد (برای جلوگیری از اثر حوزه ولتاژ روی همدیگر- گرادیان ولتاز). این موضوع در صورت وجود الکترود زمین برق فشار متوسط در ساختمان پُست برق موجود در همسایگی ساختمان مورد احداث و یا برعکس نیز باید رعایت گردد. ب) هیچگونه ارتباط هادی در فاصله بین دو الکترود زمین وجود نداشته باشد. (از قبیل لوله‌های آب. گاز و غیره دفن شده و همجنین فونداسیون بتن آرمه ساختمان‌ها) پ ۱-۲-۶-۱۰-۱ چنانچه تفکیک عایقی تابلوهای برق فشار ضعیف از تابلوهای برق فشار متوسط. ترانسفورماتور و سازه فلزی پُست برق نأمین و تضمین شده باشد (مانند جداسازی تابلوی برق فشار ضمیف با کف‌پوش‌های عایق از اسکلت فولادی و تجهیزات برق فشار متوسط) باید بدنه تابلوی برق فشار ضعیف و نقطه خنتای برق فشار ضعیف به الکترود زمین ایمنی (دورتر از سازه پست. با فاصله حداقل ۲۰ متر) متصل شود و کلیه بدنه‌های برق تابلوی فشار متوسط. ترانسفورماتور و کلیه قطعات فلزی سازه پُست به الکترود زمین حفاظتی (داخل یا مجاور پُست) متصل گردد. پ ۲-۳-۶-۱۰-۱ چنانچه امکان تفکیک و جداسازی عایقی تابلوهای برق فشار ضعیف از تجهیزات برق فشار متوسط و سازه فلزی پُست برق وجود نداشته باشد. در این حالت باید بدنه تابلوهای برق فشار ضعیف و بدنه‌های تابلوهای برق فشار متوسط و ترانسفورماتورها (تجهیزات برق فشار متوسط) و همچنین کلیه اجزای قلزی سازه پست برق به الکترود زمین حفاظتی متصل گردد و نقطه خننای برق فشار ضعیف با استفاده از کابل و غلاف کابل غیرفلزی (ایزوله از تماس با زمین و اجزاء فلزی) به الکترود اتصال زمین ایمنی در فاصله حداقل ۲۰ متری از پست برق. اتصال داده شود. پ ۳-۶-۱-۱ در صورتی که هیچ‌یک از شرایط موضوع ردیف پ۲-۶-۱۰-۱ و بندهای آن فراهم نباشد. یعنی احداث دو الکترود زمین مستقل امکان‌پذیر نباشد. باید از یک الگترود زمین مشترک برای هر دو منظور حفاظت سیستم و ایمنی استفاده کرد. در این حالت مقاومت کل الکترود زمین نسبت به جرم کلی زمین نباید از یک اهم تجاوز نماید. ۱۷۱ ۱۵۵۱.۷۲ ان 1۵ اد -------- صفحهٔ بعد -------- پ ۴-۶-۱-۱ چنانچه در یک پُست برق خطوط ورودی و خروجی برق فشار متوسط همگی کابلی باشند و طول هر یک از خطوط ورودی و یا خروجی به پُست کمتر از ۳ کیلومتر نباشد. می‌توان برای هر دو منظور حفاظت سیستم و ایمنی از یک الکترود زمین استفاده کرد. لازم بذکر است که در صورتی که طول هر یک از خطوط ورودی و یا خروجی به پُست برق کمتر از ۲ کیلومتر باشد باید از دو الکترود زمین مستقل و مجزا از هم استفاده شود. پ ۵-۶-۱-۱ اگر همه یا قسمتی از کابل‌های متصل به پُست برق اعم از برق فشار متوسط و برق فشار ضعیف دارای زره فولادی در پوشش لایه بیرونی کابل بوده و این زره فولادی در طول مسیر کابل در تماس با زمین باشد و طول کل این کابل‌ها یک کیلومتر و یا بیشتر باشد. می‌توان برای هر دو منظور حفاظت سیستم و ایمنی از یک الکترود زمین استفاده کرد. تبصره: در صورت استفاده از یک الکترود زمین برای هر دو منظور حفاظظت سیستم و ایمنی در پُست برق و تأمین یکی از موارد ردیف‌های پ ۴-۶-۱-۱ و یا پ۵-۶-۱۰-۱ توصیه می‌شود که پ ۶-۶-۱-۱ چنانچه حتی یکی از خطوط برق فشار متوسط ورودی یا خروجی پُست برق از نوع خط هوایی باشد. علیرغم مجهز بودن خط به برقگیر باید از دو الکترود زمین به منظور حفاظت سیستم و ایمنی. استفاده کرد 8 شرط مستقل بودن دو الکترود از هم باید تأُمین شود (ردیف پ۱- ۲-8۰ پ ۷-۶-۱-۱ چنانچه حتی بخشی از خطوط ورودی و یا خروجی برق فشار متوسط به پُست برق در فاصله‌ای کمتر از ۳ کیلومتر از پُست برق خط هوایی باشد (قسمتی از خط بصورت هوایی و قسمتی از خط بصورت کابل زمینی)» باید از دو الکترود زمین به منظور حفاظت سیستم و ایمنی استفاده کرد و شرط مستقل بودن دو الکترود زمین از هم باید تأمین شود (ردیف پ۲-۶-۱۰-۱). پ ۸-۶-۱-۱ در تمام موارد فوق‌الذ کر که لزوم ایجاد دو الکترود زمین به منظور حفاظت سیستم و ایمنی» ضرورت پیدا کند ولی احداث دو الکترود مستقل از هم به هر دلیلی امکان‌پذیر نباشد. می‌توان از یک الکترود زمین برای پُست ترانسفورماتور برق استفاده کرد. در این حالت باید تمام اجزاء فلزی مدفون در زمین در محدوده پُست برق (مانند. لوله‌هه‌ی فلزی آبء گاز و تأسیسات: میلگردهای بتن آرمه و اسکلت فلزی و غیره) با هم هم‌بندی شده و نهایتاً به ترمینال یا شینه اصلی ۱۷۲ ٩۲۱۱۵9۳۱۵۵۰۱۲ -------- صفحهٔ بعد -------- پیوست ۱ اتصال زمین الکترود زمین حفاظتی متصل گردد» مشروط بر اینکه مقاومت کل الکترود زمین نسبت به جرم کلی زمین از یک اهم تجاوز نکند. تبصره: در صورت استفاده از دو الکترود اتصال زمین به منظور حفاظت سیستم و ایمنی» مقاومت کل الکترود اتصال زمین ایمنی که نقطه خنثی یا هادی خنثی ترانسفورماتور را در سیستم نیروی ۷ به زمین وصل می‌کند. نسبت به جرم کلی زمین» نباید از دو اهم تجاوز کند. پ ۹-۶-۱-۱ در حالتی‌که پُست برق دارای دو الکترود زمین به منظور حفاظت سیستم و ایمنی باشد و بدنه تابلوهای برق فشار ضعیف همراه با بدنه تابلوها و تجهیزات برق فشار متوسط به الکترود زمین حفاظتی و نقطه خنثی برق فشار ضعیف به الکترود زمین ایمنی متصل باشد (ردیف پ۲-۲-۶-۱۰-۱). تابلوهای برق فشار ضعیف باید با درجه عایق‌بندی بالاتری نسبت به ولتاژ اسمی بین فاز و خنثی انتخاب شده و برای سطح عایق‌بندی و زمان قطع کلید اتوماتیک فشار متوسط در این حالت. باید موارد جدول شماره پ ۹-۶-۱۰-۱ رعایت گردد. جدول شماره پ۹-۶-۱۰-۱ سطح عایق‌بندی در تابلوهای برق فشار ضعیف و زمان قطع کلید اتوماتیک سطح عایقی ولتاژ در تأسیسات فشار ضعیف مدت زمان مجاز قطع کلید اتوماتیک فشار متوسط (ثانیه) «لآء ولاز اسمی بین فاز و خنثی در طرف برق فشار ضعیف 1 مدت زمان بر حسب ثانیه ۱۷۳ ٩۲۱۵۵9۳۱۵۵۰۷۲ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱ ۰ ز ۱ نا ز 8 1 ز ز] لب زا 1 و وید * 8 ۰ ۹ ۰ ۳۹ بل ۳ -- 9 ار حالس - ۱۳ رایس اوه هه ۱ ی ۰ - ۰ ز ۰ ۰ ی ۰ 9 ۰ مگ ز رها ورن 8 ۰ 1 او - 5 ز ۰ ۰ نو ۰ 4 ۵- ۱ ۰ ۱ ۱ - ۱ ۰ ۰ ۰ ۰ ز ۰ ۱ 5 .۰ ره 9 5 زا ل ز - 0 ۹ ر و ی بو فا وسوی ۸ ۰ ی با ی از و رل "سم چ۳ ۳:۳2 یت ۰ ۳77 8 وله سارت سب 5 و ۸9 ند هه ۱ هیچ ز ۳ سال و : 2 1 1۱ ۲ ۹ وس تساج که ۹۳۱۹9 -------- صفحهٔ بعد -------- پیوست ۲ پیوست ۲ - مبانی عمومی سیستم روشنایی داخلی پ ۱-۲ کلیات این مبانی شامل شدت استاندارد روشنایی اماکن مسکونی عمومی. دفاتر ۳ ادارات, کتابخانه. مدارس, کار خانجات 9 کار گاه‌ها (جدول شماره پ ۵-۲) 8 نکات عمومی قابل توجه در طراحی سیستم روشنایی داخلی می‌باشد. پ ۲-۲ استاندارد روشنایی داخلی هدف این استاندارد تعیین شدت روشنایی داخلی و برای هر محل بر حسب لوکس (لومن بر مترمربع) است. این شدت روشنایی در دو مقدار»ء شدت روشنایی حداقل نقطه‌ای(شدت روشنایی مینیمم-۳1۱) و شدت روشنایی پیشنهادی (شدت روشنایی متوسط<* ۳۵۷) در نظر گرفته شده است که مقادیر هر یک از آن‌ها در جدول شماره پ ۵-۲ آمده است. تبصره: در صورت استفاده از نرم‌افزارهای محاسبات و طراحی سیستم روشنایی. خروجی و نتیجه این محاسبات عمدتاً شامل شدت روشنایی متوسط (۴۵۷). شدت روشنایی حداقل نقطه‌ای (510). شدت روشنایی حداکثر نقطه‌ای (8: ۵۷). ضرایب یکنواختی (6ل) و (شلل چگالی توان (وات بر مترمربع) و غیره می‌باشد که در طراحی سیستم روشنایی بکار گرفته می‌شود. لازم زا ذکر است که نسبت مقدار شدت روشنایی حداقل به پیشنهادی در جدول شماره پ ۵-۲ [وواد ۱ ۳3 ضریب یکنواختی مربوط به (گللل آن محل را تعیین می‌نماید. پ ۲-۲ نحوه استفاده ۱۷۵ -------- صفحهٔ بعد -------- مبحث سبز دهم پ ۴-۲ نکات عمومی قابل توجه در طراحی سیستم روشنایی داخلی در طراحی سیستم روشنایی داخلی ضروری است که به نکات عمومی زیر توجه شود: پ ۱-۴-۲ استفاده از لامپ‌های با راندمان بالا (لومن بر وات) که مناسب فضاو با محل کار مربوطه باشد. پ ۲-۴-۲ استفاده از لامپ‌های با طول عمر زباد پ ۳-۴-۲ از لامپ‌های با رنگ نور و شاخص نور مناسب کاربری فضا و شرایط استفاده از فضایی که سیستم روشنایی برای آن طراحی می‌گردد. استفاده شود. پ ۴-۴-۲ برای تأمین شدت روشنایی مورد نیاز از چراغ‌های با ضریب بهره بالا و مناسب با شرایط [( کاربری فضا استفاده شود. پ ۵-۴-۲ استفاده از چراغ‌ها با لامپ‌های مناسب با توجه به شرایط کاربری فضاهای درمانی و بهداشتی (فضاهای درمانی و بیمارستانی) مد نظر قرار گیرد. پ ۶-۴-۲ در طراحی سیستم روشنایی فضاهاء باید به موضوع خیرگی حاصل از سیستم روشنایی توجه شده و از چراغ‌های مناسب با هدف کاهش آن استفاده گردد. پ ۷-۴-۲ چنانچه از لامپ‌های هارمونیک‌را مانند لامپ‌های تخلیه در گاز از قبیل فلورسنت معمولی و یا کمپکت. گازی, بخار جیوه, بخار سدیم. متال هالید و غیره و یا سایر لامپ‌ها و منابع روشنایی مانند چراغ‌های 1.۴10 استفاده شود به اثر هارمونیک‌ها روی کلیدها یا فیوزهای حفاظتی. سطح مقطع هادی‌های آن‌هاء شبکه توزیع برق, بانک خازن و غیره توجه شده و از روش‌های مناسب برای کاهش اثرات نامطلوب آن, استفاده شود. پ ۸-۴-۲ در صورت استفاده از لامپ‌های تخلیه در گاز (از قبیل لامپ گازی, بخار جیوه» بخار سدیم. متال هالید) به زمان مورد نیاز برای رسیدن لامپ به لومن نامی به هنگام روشن شدن مجدد ۳ و یا قطع و وصل برق توجه شده و در صورت نیاز تمهیدات لازم برای تأمین روشنایی حداقل, برای این وققه زمانی در سیستم روشنایی پیش‌بینی شود. ۱۷۶ -------- صفحهٔ بعد -------- نس ل ز نوت ره 1 . ۱ رهم 5 ۳ اف اج اکن 8 ۹ 8 ۱اسیت ی یگ اه ره ی 1 ۱ ۲ هج 9 ع. ره او 1۹ " ۰ ط ۴ 8 ها ۹ ۱ 9 ۱ ۰ ز ۱9 ۰ ِا :۰ ۰ ۰ ۰ ۹ ۰ ز ز ز ز ۰ ۰ 1 ّ. ز پیوست ۲ پ ۹-۴-۲ در طراحی سیستم روشنایی داخلی و به منظور صرفه‌جویی مصرف انسرژی» علاوه بر موارد مرتبط در ردیف‌های فوق, بندهای زیر باید مد نظر قرار گیرد. الف) علاوه بر رعایت نکات فنی و استفاده از لامپ‌ها و چراغ‌های مناسب و مورد نیاز فضاء در محاسبات و طراحی سیستم روشنایی به مقدار چگالی توان (وات بر مترمربع) سیستم روشنایی توجه شده و تمهیداتی در نظر گرفته شود که مقدار چگالی توان و نهایتاً مصرف برق سیستم روشنایی بهینه گردد. ب) در طراحی سیستم روشنایی باید بیشتر به تأمین شدت روشنایی مورد نیاز موضع کار و یا سطح کار (محدوده کار و فعالیت) توجه شده و چنانچه شرایط کاربری فضا ایجاب نماید از تأمین شدت روشنایی عمومی مورد نیاز برای کل سطح فضاء پرهیز گردد. پ) استفاده از سیستم قطع و وصل دستی در مدارهای روشنایی ت) استفاده از سیستم‌های کنترل و فرمان قتوسل و یا تایمر جهت قطع و وصل مدارهای روشنایی در زمان‌های معین برای محوطه‌ها و یا فضاها ث) استفاده از دیمر جهت کاهش میزان شدت روشنایی ج) استفاده از حسگر حرکت و یا حضور جهت قطع و وصل مدارهای روشنایی در حالت حضور و عدم حضور افراد چ) استفاده از سیستم اتوماسیون و کنترل روشنایی شامل سویج‌ها و یا کلیدهای هوشمند قابل تنظیم و برنامه‌ریزی. شبکه ارتباطی تبادل اطلاعات خاص خود. کنترلرها و کنترل مرکزی با قابلیت اتصال به شبکه‌های متفاوت و همخوان با پروتکل‌های ارتباطی داده و نیز با قابلیت اتصال و مدیریت از طریق سیستم مدیریت هوشمند ساختمان و مدیریت انرژی (ردیف ۸-۹-۱۳) تبصره: پرده کرکره‌های اتوماتیک پنجره که از طریق سنسورهای شدت روشنایی از تابش نور مستفیم خورشید به اتاق جلوگیری می‌کنند در ترکیب با سیستم اتوماسیون و کنترل روشنایی و یا سیستم مدیریت هوشمند ساختمان و مدیریت آنرژی بعنوان یک سیستم مکمل جهت تأمین شدت روشنایی مورد نیاز فضا با هدف صرفه‌جویی در مصرف برق و نیز کاهش بار سرمایشی (تأسیسات مکانیکی) بکار گرفته می‌شود. ۱ ٍ ۱۷۷ -------- صفحهٔ بعد -------- پ۵-۲ جدول ۱ شدت روشنایی اماکن بر حسب لوکس جدول پ ۵-۲ شدت روشنابی اماکن بر حسب لوک اتاق خواپ: ٍ - . روشنایی عمومی مره -‏ اینه‌ها (برای اصلاح صورت) تمام کارهای عمومی ٍ 9 قفسه‌ها (در سطح قائم) ۹ سالن مطالعه روی میز مطالعه ۱ ۱۷۸ ٩۳۱۱۵9۳۱۵۵۰۱۲ ۹ ۵۰ ٍ ۱ ۱ ۵۰۰ -------- صفحهٔ بعد -------- پوست ۲ ۴-۴-۵-۲ پ ۵-۳-۵-۷ پ ۶-۴-۵-۳ پ ۳-۵-۵-۲ پ ۴-۵-۵-۲ پ ۳-۶-۵-۲ پ ۴-۶-۵-۲ پ ۸-۵-۲ آپ ۲۵-۲ ٍ سس ی ادامه جدول پ ۵-۲ شدت روشنایی اماگن بر حسب لو 333333333333 کلاس درس. آمفی تئاتر تخته سیاه (در سطح عمودی) کلاس نقاشی و کارهای دستی ۱ اتاق انتظار و اطلاعات اتاق‌های بیمار و سالن‌های عمومی: َ روشنایی عمومی - _ روشنایی روی تخت روشنایی عمومی - میزعمل با چراغ مخصوص عمل ِ محل قوطی پرکنی اقاق تنور: ّ - روشنابی عمومی تلور نخ ۱۷۹ ۱۵۵۱۷۷ان ‎٩۳۱۵ ۱۰۰ .۳ ۵۰ ۱ ۱ د ۵۰ ۳۰ ره ۵5۰۰ -------- صفحهٔ بعد -------- پ ۹-۵-۲ ِ پ ۱-۹-۵-۲ پ ۱-۵-۲ ۱۱۵ ۲۱۸-۲ 9 فِ ۳-۱۰-۵۲ ۲ پ ۴-۱-۵-۲ ۹ پ ۵-۱۰-۵-۲ پ ۳-۱۱-۵۲ پ ۴۲۱۱-۵-۲ پ ۲-۱۳۲-۵-۳ پ ۳-۱۳-۵-۲ و کارخانه شکلات و آینبات سازی -‏ روشتایی عمومی -‏ روشنابی روی نوار ۱ -_ _آزیین و بسته‌بندی کارخانه ماءالشعیرسازی محل شستشوی لوازم محل پرکردن چا بخانه و گراورسازی ماشین حروفچینی: 9 روشنایی عمومی -. محل حروف‌چینی ماشین‌های چاپ: - روشنایی عمومی - روی ماشین ٍ گراورسازی أ ۱۸۰ ۱۵۰ ۵۰۰ ۳۰۰ ۳ ۵۰۰ ۳۰۰ ۵ ۷۰.۰ ۳ -------- صفحهٔ بعد -------- بیبوست ۲ ادامه جدول پ۵-۳ شدت روشنایی اماگن بر حسب لوکس عل | حداقل | پیشنهادی ۱ - روشنایی ۱.۰ ۳۰ پ ۲-۱۳-۵۲ مخلوط کردن مواد خام: ِ ْ - روشنایی عغمومی شخظا ۱۵۰ - _ روی دستگاه‌های توزین _ شمه ۳۰۰ ۳۰ بِِ ۳-۱۳-۵۲ دمیدن و برس کردن: ۱ - روشنایی غمومی ۱۰ ۱۵۰ -_ روشنایی محل کار ۳ ۳ پ ۹-۱۳-۵-۲ | بازرسی: - روشنایی عمومی ۳۹۰ ۳۹۰ _- روشنایی محل کار ۷۰۰ ۱.۰۰ پ ۱-۱۴-۵۲ | عدل شکن: ْ ا ْ - روشنایی عمومی ۳۰ ۳ ۱ ۱ - روشنایی محل کار ا را ای پ ۳-۱۴-۵-۲ | نخ ربسی و دولاتایی: - روشنایی عمومی ۳ ۳۰۰ ْ پ ۴-۱۳-۵-۲ دوک کردن: - روشنایی عمومی ۳۰۰ ۳۸ ۱ -__ روشنایی محل کار ۱ ۱ ۳۰۰ ۵۰ پ ۵-۱۴-۵-۲ | بافندگی: ۹ | ِ - روشنایی عمومی :۳ بت ۱۸۱ ٩۲۱۱۵9۳۱۵۵۰۱۲ -------- صفحهٔ بعد -------- ردیف پ‌ ۶-۱۴-۱۲ پ ۷-۱۳-۵-۲ ی وس میس ادامه جدول پ ۵-۲ شدت روشنابی اماکن بر حسب لو ونگرزی: - روشنایی عمومی - روشنایی محل کار آزمایشگاه رنگ: ۹ - روشنایی عمومی -‏ روشنایی محل کار سس کارخانه نساجی (پشم) - . روشتایی عمومی -‏ روشنایی محل کار حوضچه‌ها - روشنایی عمومی روشنایی محل کار ۱ ۱ -‏ روشنایی عمومی 7 روشنایی محل کار ی رنگرزی: -‏ روشنایی عمومی روشنایی محل کار آزمایشگاه رنگ: با روشنایی محل کار پشم ریسی و دولاتایی: -‏ روشنایی عمومی ۹ روشنایی محل کار - . روشنایی عمومی -‏ روشنایی محل کار بافندگی: - روشنایی عمومی ۲ -‏ روشنایی محل کار ْ ۱۸۲ ٩۲۱۱۵9۳۱۵۵۰۱۷۲ پیشنهادی ۳۰۰ ۵۰ ۵+۰ ا ۳ ۱۰۰ ۳ ۳: ۳: ۳ ۳۰ ۵۰ ۱ ۵ ۱ ۱ ۳۰ ۵.۰ ۳۰ ۵۰ ۳۰. ۵۰ -------- صفحهٔ بعد -------- ْ ۱ ۱ موست ۲ ردیف پ ۸-۱۵-۵۲ پ ۱۷۱۶-۵-۲ پ ۲-۱۶-۵-۲ پ ۴-۱۶-۵۲ پ ۱۷-۵-۳۲ پ ۱۰۱۷-۵-۲ پ ۳-۱۷-۵-۲ پ ۴-۱۷-۵-۲ پ ۱۸-۵-۲ آب ۲-۱۸-۵-۲ پ ۳۰۱۸-۵-۲ پ ۱۹-۵-۲ پ ۱-۱۹-۵-۲ ادامه جحدول پ ۵-۲ شدت روشنابی اماکن بر حسب لو - روشنایی عمومی -‏ روشنایی محل کار 8 کار خانه نساجی (ابریشم طبیعی و الیاف مصنوعی) ریسندگی و دولاتایی: روشنایی عمومی - روشنایی محل کار ۱ ی بافندگی: - روشنایی عمومی روشنایی محل کار بازرسی منسوجات: - روشنایی محل کار جلوی دستگاه‌های مخلوط کننده و خردکننده روی دستگاه‌های کنترل و سنجش (در سطح عمودی) | زمایشگاه‌ها: - روشنایی عمومی ِ ۱ ‏روشنایی محل کار‎ - مخلوط کردن, آسیاب کردن و پودر کردن پرکردن و توزین: - روشنایی عمومی - _ روشنایی محل کار ۳ آزمایشگاه رنگ: - روشنایی عمومی - روشنایی محل کار گارخانه لاستیگ سازی تهیه مواد اولیه: ۱ -‏ ماشین مخلوط کنی و ورزدادن - نوار کردن ۱ ی | ۱۸۳ ٩۲۱۱۵0۱۱۵۵۷۰۷۲ پیشنهادی ۱ ۱۹۰ ۰ ۷۰ ۱۵۰۰ که .۷ ۳۰۰ ۳۴۰۰ بکه ۱۰۰ ۳۰۰ -------- صفحهٔ بعد -------- ۳-۱۹-۵۲ پ ۵-۱۹-۵-۲ ۱۳۲۳-۵-۲ ۲-۲۳-۵-۲ پ ۳-۲۲-۵۲ ادامه جدول پ ۵-۲ شدت روشنایی اماکن بر حسب لو محل - برش الیاف و تهیه لایه‌ها ٍ - روی ماشین‌ها ۱ ۱ ٍ ساخت لاستیک وسایل نقلیه: ۳ روشنای محل‌کار سس بازرسی: ۳ روشنایی محل کار روشنایی عمومی تابلوهای کنترل ماشین‌های بسته‌بندی کارگاه‌های مکانیکی کارهای خشن» مانند شمارش و بازرسی سطحی اشیاء موجود در محل: - روشنایی عمومی ْ -‏ روشنایی محل کار کارهای متوسط. مانند بازرسی اشیاء با شاخص: - روشنایی عمومی یا روشنایی محل کار کارهای ‏ دقیق, مانند کار با وسایل مخابراتی و:دستگاه‌های و وسایل دقیق کارهای خیلی دقیق مانند سنجش و بازرسی اجزاء*و وسایل شناخته شده ۱۸۴ ٩۲۱۱۵9۳۱۵۵۰۱۲ در ۸ -------- صفحهٔ بعد -------- پیوست ۲ ادامه حدول پ ۵-۲ شدت روشنایی اماکن بر حسب لو وی مه مس تیه تس کار با ماشین‌های افزار (صنایع فلزی) ْ روشنایی محل کار: الف) با قطعات متوسط روی میزیا ماشین و تراش قطعات بزرگ ب) با قطعات کوچک روی میز یا روی ماشین و تراش قطعات | متوسط و کوچک و تنظیم ماشین‌های خودکار ج) با قطعات خیلی ظریف روی میز کار یا روی ماشین و ساختن ابزار و سنجش قطر کالیبر و تراش قطعات دقیق پ ۲۶-۵-۲۳ جوش کاری و لحیم‌کاری ۱۸۵ ٩۲۱۱۵9۳۱۵۵۰۱۲ ۵۰ ۵۰ ۳۰۰ ۳۰۰ ۳۴۰۰ ٍ ۵۰ ۳۰۰ ۵۰ ا