بپشریر ۵ هر خانال هاق روبال

⚠ این متن با نرم‌افزار از روی تصویر خوانده شده و ممکن است خطا داشته باشد؛ برای استناد، اصلِ سند را ببینید. جمهوری اسلامی ایران ٍ ۳ ی / ۳ یم ۴ ۰ + همه هی یکی ۱ بپشریر ۵ هر خانال هاق روبال ۰ به شماره ۸۲ ۲ سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور وزارت نیرو دفتر تدوین ضوابط و معیارهای فنی دفتر استانداردها و معیارهای فنی ۳۳ ی ۳۱ -------- صفحهٔ بعد -------- جمهوری اسلامی ایران سازمان مدیریت و برئنامه‌ریزی کشور ضوابط هیدرولیکی طراحی ساختملن‌های تنظیم سطح آب و آبگیرها در کانال‌های رویز نشریه شماره ۲۸۲۳ سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور وزارت نیرو معاونت آمور فنی شر کت مدیریت منابع آب ایران دفتر تدوین ضوابط و معیارهای فنی دفتر استانداردها و معیارهای فنی انتشارات سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور ۸۳/۰۰/۳۵ ۱۳۸۳ -------- صفحهٔ بعد -------- سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور.دفتر تدوین ضوابط و معیارهای فنی ضوابط هیدرولیکی طراحی ساختمانهای تنظیم سطح آب و آبگیرها در کانال‌های روباز/ معاونت امور فنی.دفتر تدوین ضوابط و معیارهای فنی ؛ وزارت نیرو.شرکت مدیریت منابع آب و معیارهای فنی ؛ نشریه شماره ۲۸۲)(انتشارات سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور:۸۳/۰۰/۳۵) 964-425-524-9 15۲ مربوط به بخشنامه شماره ۱۰۱/۴۲۵۶۲ مورخ ۱۳۸۳/۳/۱۶ کتابنامه:(ص.۵۸ ۱.سازه‌های هیدرولیکی - طرح و ساختامان. ۲. آبیاری - استانداردها. ۳. آبیاری - کانالها و نهرها - استانداردها.الف.سازمان مدیریت منابع آب ایران. دفتر استانداردها و ۳ ش.۲۸۲ ۲۴س/۳۶۸ 1۸ شابک ۹۶۴-۴۲۵-۵۲۴-۹ 964-425-524-9 15 ضوابط هیدرولیکی طراحی ساختمان‌های تنظیم سطح آب و آبگیرها در کانال‌های روباز چاپ اول: ۱۵۰۰ نسخه قیمت: ۷۰ ریال تاریخ انتشار:سال ۱۳۸۳ لیتوگر افی:قاسملو چاپ و صحافی: چاپ زحل همه حقوق برای ناشر محفوظ است. -------- صفحهٔ بعد -------- بسمه تعالی ریاست جمهوری سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور دفتر رنیس سازمان شماره: ۱۰۱1۳۳۹۹۲ بخشنامه به دستگاه‌های اجرایی مشاوران و پیمانکاران تاریخ: ۱۳۳۳۳۳۳/۹۶ موضوع: ضوابط هیدرولیکی طراحی ساختمان‌های تنظیم سطح آب و آبگیرها در کانال‌های روباز به استناد آیین نامه استانداردهای اجرایی طرح‌های عمرانی موضوع ماده ۲۳ فانون برنامه و بودجه و در چهار چوب نام فنی و اجرایی طرحهای عمرانی کشور (مصوبه شماره ۵۲۵ ,,ت ۹۸ مورخ ۱۳۷۵/۴/۴ هیأت محترم وزیران )به پیوست. نشریه شماره ۲۸۲ دفتر تدوین ضوابط و معبارهای فنی این سازمان با عنوان" ضوابط هیدرولیکی طراحی ساختمان‌های تنظیم سطح آن و ابگیرها در کانال‌های روباز" از نوع گروه سوم.ابلاغ می‌گردد. دستگاه‌های اجرایی . مهندسان مشاور.پیمانکاران و عوامل دیگر می‌توانند از این نشریه به عنوان راهنما استفاده نمایند و در صورتی که روشها. دستور العمل‌ها و راهنماهای بهتری در اختبار داشته باشند. رعایت مفاد این نشریه الزامی نیست. عوامل یاد شده باید نسخه‌ای از دستورالعمل‌ها. روش‌ها یا راهنماهای جایگزین را برای دفتر امور فنی و تدوین معیارهای این سازمان. ارسال دارند. معاون رییس جمهور و رییس سازمان -------- صفحهٔ بعد -------- اصلاح مدارک فنی خواننده گرامی : دفتر تدوین ضوابط و معیارهای فنی سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور با استفاده از نظر کارشناسان برجسته مبادرت به تهیه این دستورالعمل نموده و آنر! برای استفاده به جامعه مهندسی کشور عرضه نموده است . با وجود تلاش فراوان » این اثر مصون از ایرادهایی نظیر غلطهای مفهومی » فنی » ابهام » ایهام و اشکالات موضوعی نیست . از این‌رو ؛ از نسما خواننده گرامی صمیمانه تقاضا دارد در صورت مشاهده ه رکونه ایراد و اشسکال فنی مراتب را بصورت | - نسماره بند و صفحه موضوع مورد نظر را مشخص کنید . ۳- ایراد مورد نظلر را بصورت خلاصه بیان دارید . ۳- در صورت امکان من اصلاح نسده را برای جایکزینی ارسال نمایید . ۴- نشانی خود را برای تماساحتمالی ذکر فرمایید . کارشناسان این دفتر نظرهای دریافتی را به دقت مطالعه نموده و اقدام مقتضی را معمول خواهند داشت. نشانی برای مکاتبه : تهران, خیابان شیخ‌بهائی,» بالاتر از ملاصدراء کوچه لادن, شماره ۲۴ سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور . دفتر تدوین ضوابط و معیارهای فنی صندوق پستی ۴۵۴۸۱- ۱۹۹۱۷ ۱ فا موه هه -------- صفحهٔ بعد -------- 2: استفاده از ضوابط معبارها و استانداردها در مراحل تهیه («مطالعات امکان سنجی) مطالعه و طراحی. اجراء بهره‌برداری و نگهداری طرحهای عمرانی بلحاظ توحجیه فنی و اقتصادی طرحها. کیفیت طراحی و اجرا (عمر مفید) و هزینه‌های نگهداری و بهره‌برداری از اهمیتی ویژه برخوردار می‌باشد. بکارگیری معیارهاء استانداردها و ضوابط فنی در مراحل تهیه و اجرای طرح و نیز توجه لازم به هزینه‌های نگهداری و بهره‌برداری در قیمت تمام‌شده طرحها را مورد تأکید جدی قرار داده است. با توجه به مراتب یاد شده و شرایط اقلیمی و محدودیت منابع آب در ایران. امور آب وزارت نیرو برنامه‌ریزی کشور (دفتر امور فنی و تدوین معیارها) براساس ماده ۲۳ قانون برنامه و بودجه اقدام به تهیه استانداردهای مهندسی آب نموده است. استانداردهای مهندسی آب با در نظر داشتن موارد زیر تهیه و تدوین شده است: - استفاده از تخصصها و تجربه‌های کارشناسان و صاحبنظران شاغل در بخش عمومی و خحصوصی - استفاده از منابع و ماأخذ معتبر و استانداردهای بین‌المللی _ بهره‌گیری از تجارب دستگاههای اجرایی. سازمانها. نهادها واحدهای صنعتی. واحدهای مطالعه. - پرهیز از دوباره کاریها و اتلاف منابع مالی و غیرمالی کشور تهیه کننده استاندارد ضمن تشکر از کارشناسان محترم برای بررسی و اظهار نظر در مورد این استاندارد. امید است مجریان و دست‌اندرکاران بخش آت. با بکارگیری استانداردهای یاد شده. برای پیشرفت و خودکفایی این بخش از فعالیتهای کشور تلاش نموده و صاحبنظران و متخصصان نیز با اظهار نظرهای سازنده در تکامل این استانداردها مشارکت کنند. بهار ۱۳۸۳ -------- صفحهٔ بعد -------- ترکیب اعضای کمیته ترکیب اعضای کمیته فنی شماره ۳ (آبیاری و زهکشی) که در تهیه و تنظیم این استاندارد مشارکت داشته‌اند. به شرح زیر هستند: آقای محمدکاظم سیاهی مهندسین مشاور پندام فوق‌لیسانس مهندسی عمران - آب و آبیاری و آبادانی آقای محمدحسن عبدا... شمشیرساز مهندسین مشاور پژوهاب فوق‌لیسانس مهندسی آبیاری و آبادانی آقای احمد قزل‌ایاغ مهندسین مشاور آبفن فوق‌لیسانس مهندسی راه و ساختمان آقای محمدجواد مولایی وزارت نیرو لیسانس آبیاری و آبادانی آقای منصور طهماسبی وزارت نیرو - سازمان مدیریت لیسانس مهندسی راه و ساختمان منابع آب ایران آقای ماشاءا... تابع جماعت طرح تهیه استانداردهای مهندسی ‏ لیسانس مهندسی عمران - آب آب کشور -------- صفحهٔ بعد -------- فهرست مطالب مقدمه بخش اول : ساختمانهای تنظیم سطح آب در کانالهای آبیاری ۱ ملاحظات عمومی ۲-۱ انواع روشهای تنظیم سطح آب ۳-۱ سایر ملاحظات ۲- معیارهای طراحی هیدرولیکی ساختمانهای تنظیم سطح آب از بالادست ۱-۲ ضوابط کلی طراحی ۲-۲ ضوابط طراحی هیدرولیکی ساختمان تنظیم سطح آب مجهزبه دریچه قطاعی ۳-۲ معیارهای طراحی هیدرولیکی ساختمانهای تنظیم سطح آب مجهز به دریچه های کشویی ۴-۲ ساختمانهای تنظیم مجهز به دریچه‌های خودکار هیدرولیکی ۵-۲ ساختمانهای تنظیم سطح آب با سرریز ثابت ۶-۲ ساختمانهای تنظیم سطح آب از پائین دست ۱ ملاحظات کلی ۱-۱ کلیات ۲-۱ ظرفیت ساختمانهای آبگیری ۳-۱ انواع ساختمانهای آبگیر ۲- مشخصات هیدرولیکی دریجه‌های مدول ۳ ضوابط طراحی هیدرولیکی آبگیر مجهز به مدول نیرپیک ۴ ساختمان آبگیر با دریچه کشوی ۱-۴ کلیات ۲-۴ ضوابط طراحی هیدرولیکی ۵- ساختمانهای آبگیر مجهز به دریچه‌های کشویی با بار هیدرولیکی ثابت ۱-۵ معیارهای طراحی هیدرولیکی ۲-۵ افت بار در ساختمان ابگیر -------- صفحهٔ بعد -------- مقدمه هدف از تهیه و تدوین این نشریه. ایجاد هماهنگی در انتخاب معیارها و طراحی هیدرولیکی ساختمان‌های تنظیم سطح آب و ساختمان‌های آبگیری از کانال‌ها می‌باشد. در این نشریه. انواع ساختمان‌های گفته‌شده که در شبکه‌های آبیاری متداول می‌باشند. در دو بخش به‌شرح زیر ارائه گردیده است: بخش اول : معیارهای طراحی هیدرولیکی ساختمان‌های تنظیم سطح آب در کانال‌های آبیاری. و طراحی هیدرولیکی ساختمان‌های تنظیم آب مجهز به دریچه‌های قطاعی کشویی و دریچه‌های خودکار هیدرولیکی و در بخش دوم. ملاحظات کلی طراحی ساختمان‌های آبگیری. ظرفیت طراحی. انواع ساختمان‌های آبگیری با دریجه‌های مدول. نیمه مدول. غیرمدول مورد بررسی قرار خواهد گرفت. انتخاب و به کارگیری انواع ساختمان‌های مورد بحث در این نشریه. باید با ملاحظه شرایط فیزیکی. مهارت‌ها و ۱ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱ ساختمان‌های تنظیم سطح آب در کانال‌های آبیاری " ملاحظات عمومی این ساختمان‌ها. برای تنظیم سطح آب در کانال‌های آبیاری. برای تأمین سطح آب مناسب آبگیری کانال‌های درجات پایین‌تر یا آبگیری واحدهای مزارع مورد استفاده قرار می‌گیرند. در مواقعی که کانال با بده طراحی کار نکرده و فقط بخشی از ظرفیت کانال در آن جریان دارد. اینگونه ساختمان‌ها می‌توانند سطح آب کانال را برای آبگیری مناسب به تراز مورد نظر برسانند. همچنین در مواردی‌که در مقطع کانال در پایین‌دست مسیر. شکستگی رخ دهد و یا در موارد اضطراری دیگر. ساختمان‌های تنظیم سطح آب به دریچه‌های قطاعی و کشویی مجهز باشند می‌توانند جریان آب به پایین‌دست مسیر را کنترل یا قطع کرده و از تلفات آب جلوگیری نمایند. ساختمان‌های تنظیم سطح آب را می‌توان توام با ساختمان‌های هیدرولیکی دیگر مانند آبشار و سیفون طراحی و اجرا نمود. توام نمودن این ساختمان‌های هیدرولیکی به‌منظور صرفه جویی در هزینه‌ها. کاهمش حجم عملیات اجرایی و راحتی نگهداری را دربردارد. ۱-۱-۱ روش‌های تنظیم سطح آب به‌طورکلی تنظیم سطح آب در مسیر کانال‌های آبیاری. با توجه به شیب اراضی و شرایط بهره‌برداری از کانال. ممکن است به یکی از دو روش زیرصورت گیرد. تنظیم سطح آب از بالادست ۲ - تنظیم سطح آب از پایین‌دست " انتخاب هر یک از دو روش بالاء باید با توجه به شرایط فیزیکی و ملاحظات طراحی. بهره‌برداری و هزینه‌های ۱-۱-۱-۱ تنظیم سطح آب از بالادست مسیر به‌وسیله ابنیه هیدرولیکی 5 ۴ ۱-۱-۱-۱ ساختمان‌های تن ات به در بحه‌های خو دکار هید که اب را در کانال د ی ض ب مججخهر به دریچه‌های خوددار هیدرو- ب را در ر بالادست محل ساختمان‌های گفته‌شده. به‌طور نسبی تشیت می‌نمایند. [۵م] |00۳۵ ۹6۵0 نا -2 1065/6205 معا -| 3- 100۹۳6۵ ۵۵| ],۵[ 4- 11۷۵۵۱۱1۵ [| ۷ 40 -------- صفحهٔ بعد -------- شناخته شده‌ترین نوع تجهیزات هیدرومکانیکی موجود برای این ساختمان‌ها دریچه‌های خودکار هیدرولیکی موسوم به آمیل (۸1۳1) می‌باشد. ۲-۱-۱-۱-۱ ساختمان‌های تنظیم سطح آب با سرریز ثابت با طول بلند ". که اغلب به‌صورت سرریزهای نوک اردکی ۱ یا سرریز مورب طراحی و اجرا می‌شوند. این سرریزها. به‌طور خودکار در شرایط مختلف جریان. سطح آب کانال را به‌طور نسبی در بالادست خود تثبیت می‌کنند. ۳-۱-۱-۱-۱ ساختمان‌های تنظیم سطح آب مجهز به دریچه‌های قطاعی. کشویی و با تیرک آب بند که دریچه‌های کشویی و تیرک آب بند اغلب به‌روش دستی ن دریچه‌های قطاعی به‌روش دستی یا توسط تجهیزات بالابر موتوری مانور می‌شوند. ساختمان‌های تنظیم سطح آب مجهز به دریچه‌های کشویی و قطاعی. به‌طور معمول توام با سرریز تخلیه (متعامد یا متقاطع با جهت جریان) طرح و اجرامی‌شوند. تا اضافه جریان ورودی. با عبور از روی آن‌ها به‌طرف پایین‌دست کانال هدایت شود. تأمین نیروی برق مقدور باشد. صورت می‌گیرد. ساختمان‌های مجهز به دریچه‌های خودکار هیدرولیکی. به‌طور نسبی. سطح آب را در پایین‌دست مسیر کانال تثبیت نمایند. از شناخته شده‌ترین انواء تحهیزات هیدرومکا: د استفاده در این ساختمان‌ها. دریجه‌ها می نرین انواع تجهیزات هیذرومحانیجی مور ر این ریچه‌های موسوم به آویس (۸۷15) و آویو (۸۷1۵) است. ۳-۱-۱-۱ تنظیم سطح آب به روش کنترل از راه دور 5 تجهیزات پیشرفته تنظیم سطح آب. کنترل جریان و مانور دریچه‌ها. شامل سیستم کنترل از راه دور است که امکان کنترل دریجه‌های ساختمان‌های تنظیم سطح آب کانال‌های آبیاری را از یک مرکز کنترل فراهم می‌سازد. اساس کنترل. بر نوسان شناورهای مجهز به سنسور الکترونیکی استوار است که تغییرات سطح آب را به مرکز کنترل منتقل می‌کنند. این تغییرات. به‌وسیله تجهیزات الکترونیکی و یا یک رایانه مرکزی به سیستم مانور دریچه‌ها منتقل و از این طریق. سطح آب درحد مورد نظر تثبیت می‌گردد. دا 1[ 20] -2 ۵ ادع) 10۳۵8 -| 44( ۷1۵۵|۱۷ -4 دعم] ما5 -3 52 1010008 ۵۵۵ )۵۲۲۵[ -------- صفحهٔ بعد -------- ۲-۱-۱ سایر ملاحظات ۱-۲-۱-۱ مزایای سیستم دریچه‌های خودکار هیدرولیکی به‌طور کلی. می‌توان مزایای سیستم دریچه‌های خودکار هیدرولیکی نسبت به سیستم موتوری یا دستی مانور دریچه‌ها را به‌شرح زیر بیان نمود: - راحتی نصب - کنترل سطح آب بدون نیاز به نیروی کارگری - نیاز کمتر به تعمیر - عدم نیاز به نیروی برق (عدم مصرف انرژی) در مقایسه. محدودیت‌های سیستم خودکار هیدرولیکی نسبت به دریچه‌های مانور شونده دستی و موتوری. به‌شرح زیر می‌باشد: - نیاز به حجم بیشتر عملیات خاکی و پوشش بتنی (برای ساختمان‌های تنظیم سطح آب مجهز به دریچه‌های خودکار هیدرولیکی کنترل سطح آب از پایین‌دست) - امکان نداشتن تغییر درعملکرد دریچه‌های خودکار هیدرولیکی. از نظر تنظیم سطح آب پس از نصب - امکان نداشتن کاربرد دریجه‌های خودکار هیدرولیکی به‌صورت کنترل از راه دور. که استفاده از مزایای کاربرد سیستم کنترل مرکزی با این تجهیزات را غیرممکن می‌سازد. - تحت تأثیر قرار گرفتن مانور دریجه‌های خودکار هیدرولیکی توسط رسوبات . انبوه آلگ‌ها و قطعات شناور بزرگ و دست‌کاری در قسمت تعادل دریچه به وسیله کشاورزان ۲-۱ معیارهای طراحی هیدرولیکی ساختمان‌های تنظیم سطح آب کانال از بالادست ۱-۲-۱ ضوابط کلی طراحی ۱-۱-۲-۱ محل استقرار ساختمان‌ها موقعیت محل استقرار و تعداد ساختمان‌های تنظیم سطح آب در یک مسیر مشخص از کانال. که در وهله اول برای تأمین رقوم سطح آب مناسب برای هدایت آب به آبگیرهای بالادست مسیر به‌ کار گرفته می‌شوند. باتوجه به شیب هیدرولیکی کانال تعیین خواهد شد. -------- صفحهٔ بعد -------- در شرایطی که شیب کف کانال تند باشد. باید فاصله این ساختمان‌ها در طول مسیر به‌هم نزدیک‌تر در نظر گرفته شود. به طورکلی. از محل مورد نظر برای طرح یک ساختمان کنترل سطح آب در مسیر کانال. با درنظر گرفتن یک خط افقی در تراز سطح آب تنظیمی موردنظر می‌توان دورترین آبگیر بالادست راکه توسط این ساختمان تغذیه می‌شود. فاصله بین ساختمان‌های تنظیم سطح آب در کانال‌های با پوشش بتنی راء اغلب با توجه این‌که افت سطح آب کانال در فاصله بین این ساختمان‌ها محدود است. تعیین می‌نمایند. تا در شرایطی که به‌هر دلیل. بهره‌برداری از سیستم به‌طور ناگهانی متوقف شود. میزان پایین افتادن " سطح آب کانال تحت کنترل باشد. زیرا در شرایط وجود تعداد کافی ساختمان کنترل سطح آب در مسیر کانال. تغییرات سطح آب محدود بوده و در بین دو حد سطح آب کنترل شده و سطح آب نرمال در نوسان است. در چنین حالتی. از جابه‌جایی احتمالی پوشش بتنی کانال توسط فشارهای هیدرواستاتیک غیر مساوی جلوگیری شده یا جابه‌جایی به‌حداقل می‌رسد و سرانجام. ممکن است فاصله بین ساختمان‌های کنترل سطح آب تحت تأثیر ملاحظات زیر تعیین گردد: - ذخیره آب در کانال : قرار گرفتن ساختمان‌های کنترل سطح آب در فاصله‌های نزدیک به‌هم. مقدار ذخیره آب در کانال را افزایش می‌دهد. - فاصله زمانی پیمایش بین ساختمان‌های تنظیم سطح آب: فاصله بین ساختمان‌های تنظیم سطح آب. ممکن است تحت تأثیر فاصله زمانی که مامورین بهره‌برداری برای پیمودن مسافت بین این ساختمان‌ها صرف می‌کنند. تعیین - تغییر مقطع یا ظرفیت کانال: ساختمان‌های تنظیم سطح آب. ممکن است در محلی که مقطع کانال یا ظرفیت طراحی آن تغییر می‌نماید. پیش‌بینی شود. ۲-۱-۲-۱ سرعت طراحی سرعت جریان عبوری از ساختمان‌های تنظیم سطح آب در شرایط کاربرد تیرک‌های آب‌بند. باید به حدود ۱ متر بر ثانیه محدود شود. سرعت جریان از ساختمان‌های تنظیم سطح آب مجهز به دریجه کشویی. ۱ تا ۱/۵ متر بر ثانیه در مورد ساختمان‌های تنظیم سطح آب که به دریجه‌های قطاعی مجهزند. سرعت طراحی جریان عبوری از دریجه می‌تواند برای کاهش ابعاد دریچه و صرفه‌جویی در هزینه. تا ۲ متر بر ثانیه پیش‌بینی شود. 12۳۵ -| ۵ -------- صفحهٔ بعد -------- ۳-۱-۲-۱ افت انرژی مقدار افت انرژی در ساختمان تنظیم سطح آب در شرایط عبور جریان نرمال. معادل ,]۸ ۰/۵ می‌باشد که ,]۸ معادل اختلاف بین ارتفاع معادل سرعت در مقطع کانال در بالادست ساختمان تنظیم و ارتفاع معادل سرعت عبور جریان از دریچه می‌باشد. بدیهی است در مواقعی که بده حریان در کانال. از میزان طراحی کمتر باشد. چون سطح آب بالادست ساختمان کنترل حداقل تا حد تراز نرمال آب در کانال افزایش می‌یاید. اختلاف سطح آب بالادست و پایین‌دست ساختمان تنظیم. نسبت به شرایط جریان نرمال اضافه می‌شود. ۴-۱-۲-۱ سرریزهای ساختمان تنظیم سطح آب در ساختمان‌های تنظیم سطح آب مجهز به دریچه‌های کشویی با قطاعی. در مجاورت و دو طرف محل نصب دریچه‌ها. سرریز تخلیه جریان پیش‌بینی خواهد شد که به‌صورت دو دیواره عمودی یا مایل نسبت به جهت جریان در دو طرف دریجه قرار می‌گیرند. اهمیت این سرریزها که حریان مازاد کانال بالادست را به‌طرف پایین‌دست کانال هدایت می‌کنند. به‌ویژه برای مواقعی که دریجه‌ها به‌حالت نیمه بازبوده و سطح آب در تراز تنظیم شده قرار دارد. نمایان می‌شود. در چنین شرایطی. اگر بده جریان کانال بالادست افزایش یابد. این سرریزها امکان هدایت آب مازاد را به پایین‌دست فراهم نموده و از سرریز شدن آب روی بازوی خاکی کانال در بالادست ساختمان تنظیم جلوگیری می‌نمایند؛ در نتیجه جریان اضافی, به‌صورت تیغه‌ای از روی سرریز به پایین‌دست منتقل می‌گردد. رقوم تاج سرریز ساختمان تنظیم سطح آب. با توجه به ظرفیت کانال و حداقل به میزان ۱۰ سانتی‌متر بالاتر از رقوم نرمال سطح آب در کانال بالادست . طراحی می‌ شود. ۵-۱-۲-۱ تیرک‌های آب بند به‌طور کلی. کاربرد تیرک‌های آب‌بند در ساختمان‌های تنظیم سطح آب. به صورت موقّت بوده و بهره‌برداری همیشگی از آن‌ها در موارد زیر توصیه نمی شوند: - بده حریان کانال بیش از ۱/۵ متر مکعب بر ثانیه باشد. - پهنای دهانه محل نصب تیرک‌های آب‌بند بیش از ۱/۵ متر باشد. - عمق آب درکانال بیش از ۱/۸ متر باشد. -------- صفحهٔ بعد -------- ۱ شیارهای هدایت کننده تیرک‌های آب‌بند. در حالتی‌که فاصله بین کف ساختمان تاسکوی بهره‌برداری کممتر از ۸/متر باشد. به‌صورت عمودی. و در شرایطی که این ارتفاع بیشتر باشد ممکن است به‌صورت شیبدار با شیب ۱:۴ (۱ درافق و ۴ در قائم) از پایین‌دست به طرف بالادست در نظر گرفته شود. شیبدار بودن شیار هدایت کننده. موحب راحتی نصب و جابه‌جایی تیرک آب‌بند می‌گردد. عرض سکوی بهره‌برداری ساختمان‌های تنظیم سطح آب. در شرایطی که فاصله سکو تاکف ساختمان ۱ متر یا کمتر در حالتی‌که ارتفاع سکو از کف ساختمان بیش از ۱/۵ متر باشد. کاربرد نرده حفاظ فلزی روی سحو در دو جهت بالادست و پایین‌دست جریان توصیه می‌شود. در شرایطی که این ارتفاع. از ۱ متر کمتر باشد. می‌توان فقط در طرف ۶-۱-۲-۱ سار ملاحظات طراحی ساختمان‌های کنترل سطح آب. برای پایداری در برابر نیروهای هیدرولیکی. در حالتی‌که ارتفاع آب جمع شده در پشت ساختمان تا حد لبه دیوار ساختمان بوده و در پایین‌دست ساختمان نیز جریان آب وجود نداشته باشد. کنترل می‌گردد. همچنین طول ساختمان باید به‌اندازه‌ای باشد که تلاطم ناشی از جریان عبوری از روی تیرک‌های آب‌بند یا جت آب عبوری از زیر دریچه راء در شرایطی که به‌صورت نیمه باز در حال کار باشد مستهلک نماید. طول ساختمان با در نظر گرفتن دیواره‌های آب‌بند ۲ سراب و پایاب. باید به‌اندازه‌ای باشد که از حرکت ذرات دانه‌ریز زیرسازه در اثر عبور ۰ : ۳ 2 َ جریان تراوشی ‏ جلوگیری به‌عمل اورد. 1 : َ 5 ۴ ۲-۲-۱ ضوابط طراحی هیدرولیکی ساختمان تنظیم سطح آب مجهزبه دریچه قطاعی ۱-۲-۲-۱ ملاحظات کلی ساختمان‌های تنظیم سطح آب مجهز به دریچه قطاعی. که درمسیر کانال‌های آبیاری بنا می‌شوند. کنترل رقوم سطح آب در محل آبگیرها را با تغییر در میزان بازشدگی دریچه که با مانور دستی یا الکتریکی (در محل ساختمان و با به‌طریق کنترل از راه دور) و یا تواماً صورت می‌گیرد. انجام می‌دهند. ۵5 ۲ اماب -2 6 00621128 -۱ 6 ۳۵01۵ ۷:11 ۳۵ دامع 0 -4 68 -3 ۷ -------- صفحهٔ بعد -------- اغلب. دریچه‌های قطاعی تا عرض ۲/۵ متر. دارای تجهیزات مانور دستی. و در اندازه‌های بیشتر مجهز به موتور الکتریکی توام با مانور دستی می‌باشند. ساختمان‌های تنظیم سطح آب مجهز به دریچه قطاعی. به‌طور معمول برای کنترل بده‌های جریان بیشتر از ۲/۵ متر مکعب بر ثانیه به کاربرده می‌شوند. هرگاه بده حریان عبوری از ساختمان تنظیم سطح آب. بیش از ۵ متر مکعب بر ثانیه بوده و اختلاف خط انرژی جریان در بالادست و پایین‌دست سازه مساوی یا کمتر از ۵۰ سانتی‌متر باشد (: ۰/۵> ۸1]1) در این حالت. با توجه به زیاد بودن بده از ساختمان تنظیم مجهز به دریچه قطاعی استفاده می‌شود که بسته به ابعاد دریچه‌ها. از بالابر دستی با موتوری استفاده می‌شود. با توجه به این‌که 1۱ ۰/۵ ]] ۸ است. این انرژی در طول ساختمان مستهلک خواهد شد. سازه‌های تنظیم. اغلب با سرریز تخلیه کننده حریان که در مجاور دریجه‌ها و برای هدایت حریان اضافی کانال به مسیر پایین‌دست (در مواقعی که دریجه بسته باشد) پیش‌بینی می‌گردند. طراحی می‌شوند. اگر 1 ۰/۵ <۸[1 باشد. در این صورت ساختمان تنظیم سطح آب همراه با ساختمان آبشار قایم یا مایل (برحسب مورد) طراحی خواهد شد. طبقه‌بندی زیر به عنوان راهنمای انتخاب نوع سازه تنظیم سطح آب مجهز به دریچه‌های مانورشونده ارائه می‌گردد: شرایط انتخاب نوع سازه 8 2.5 < 0 تنظیم آب مجهز به دریچه قطاعی 0.5 > ۸11 6 1۹۵۵۵ ۷۷:۲ م۳ 8 2.5 < 0 تنظیم مجهز به دریچه قطاعی همراه با آبشار عمودی 0 2.0 > ۸11 > 0.5 6 آ۵0۵ ۷/۸۲۳ 0000 معط آه ۷ 58 2.5 < 0 تنظیم مجهز به دریچه قطاعی همراه با آبشار مایل 2.0 < ]|۸1 ع2 آ۵۵۵ ۷۷:۲۳ م10 معط 111۵60 ۶۵ 2.5 > تنظیم با دریچه کشویی 0 0.5 > ]|۸۱ 6 51106 مامونزک ۷۷:۳ معط 8 2.5 > 0 تنظیم با دریچه کشویی همراه با آبشار عمودی ٩1100 0.5 > ۸1] 2 2‏ ۷۷:۲ م20 م0 8۵ 2.5 > 0۵| ساختمان تنظیم با دریچه کشویی همراه با آبشار مایل 0 2 < ]۸1 ملزاگ ۷/۵ 10۳00 مامعل 0زا 1 -------- صفحهٔ بعد -------- ۲-۲-۲-۱ افت انرژی! افت انرژی (][11) در دریجه‌های قطاعی. از رابطه زیر به‌دست می آید: ۲ ۲ (-۱) 1 ۵ - ا[1] ۰ < سرعت عبور جریان آب در ساختمان تنظیم بر حسب متر بر ثائیه. و ۲-۲-۲-۱ بده جریان بده جریان عبوری از دریجه‌های قطاعی. در شرایط حریان آزاد براساس رابطه زیر محاسبه می‌شود: (۲-۱) ۲۱ ۴۹ - که در آن : 0 < عرض دریچه برحسب متر. ۷ - ارتفاع گشودگی دریچه بر حسب متر. و ۲۵ - ضریبی است که به فشردگی حریان از زیر دریجه بستگی دارد. این ضریب. تابعی از ارتفاع گشودگی دریچه ۷۷ شعاع در یجه ار تفاع محور چرخشی دریجه ۵ عمق آب بالادست دریجه برای استانه دریجه همتراز کف کانال می‌باشد (شکل ۱-الف آ). نمودار (۱)مقدار رح را نسبت به 2۱ نشان می‌دهد. همانگونه که مشخص است. مقادیر م۲ تابعی است از الاو لا 1 1 1 1 که برای نسبت‌های * برابر ۰۰/۱ ۰/۵۰ و ۰/۹ مقادیر و در منحنی های مربوطه داده شده است. برای سایر مقادیر," به‌وسیله میان‌یابی خطی مقدار و۲ به‌دست می آید. ضریب اصلاحی برای نو برای حالتی است که استانه استقرار دریجه بالاتر از کف کانال باشد (شکل ۱-ب). مقدار ۲۱ به میزان بالاامدگی آستانه از کف کانال (0) و طول استانه از ابتدای استانه در بالادست تا محل استقرار دریجه روی کف (.]) بستگی دارد. از نمودار (۲-الف) مقادیر با داشتن ۳ به‌دست می‌آید. دما 11020 -| ۲- مقدار و) را می‌توان از رابطه زیر نیز به‌دست آورد که مقدار 0 آن. در نمودار (۲- ب) ارائه شده است: ۵ ۷! ۱+ 0۳ _ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱ 61.6 اک کر ی ۸ » ۱ 0 مر ۷ تلا ز- ۷ 4 مر شکل ۱-الف - استانه دریچه همتراز کف کانال 6 "صصححصصصصص ی اب و ما 1 6 مر 9۹ ۷ ۷ یا ۳ ۴8 رم را 0 م ۳ ۳ ۱۲ شکل ۱-ب - استانه دریجه بالاتر از تراز کف کانال ۱۰ -------- صفحهٔ بعد -------- اگر جریان عبوری از دریچه به‌صورت مستغرق باشد. بده جریان از رابطه زیر به‌دست می آید: (۳-۱) (+(- )۲8 ین 0 که در آن : < عرض دریچه برحسب متر. < ضریب جریان در شرایط حریان مستغرق. طبق رابطه (۴-۱). ۷ - ارتفاع بازشدگی دریچه بر حسب متر. 8 < شتاب ثقل بر حسب متر بر مجذور ثانیه. ۲ <عمق پایاب دریچه برحسب متر. و ۱ -<عمق سراب دریچه بر حسب متر. ۵ 6 )۴-۱( ۵ ۳ ۱- )( که مقدار ۵ (ضریب فشردگی جریان در شرایط غیرمستغرق) از نمودار (۲- ب) به‌دست می‌آید. اگر از دریجه قطاعی به‌عنوان اندازه‌گیر جریان استفاده شود. ضوابط زیر باید در طراحی و بهره‌برداری مورد توجه قرار گیرد: ۰ 1۷ ۰ ۹۷۸ - نسبت کشودگی دریچه -- نباید از ۸۰ درصد تجاوز کند. یعنی: ۹/۸۰ > <. ا۸۸ ا۸ ارتفاع آب باید درمقطع مستطیلی بالادست محل نصب دریچه اندازه‌گیری شود. - شرایط جریان به‌صورت غیر مستغرق باشد. برای جزییات بیشتر در مورد روابط ضریب جریان از دریچه‌های قطاعی. می‌توان به مرجع [۳] مراجعه کرد. ۴-۲-۲-۱ مشخصات هیدرولیکی در بچه‌های قطاعی - ارتفاع دریچه (۳): ارتفاع دریچه با توجه به سرعت جریان طراحی (معادل ۲ متر بر ثانیه) با استفاده از روابط زیر: ی ۸ ۵ 5 ۸ > 0۷/۷ ۱۱ -------- صفحهٔ بعد -------- متناسب با رلزو با عمق آب کانال در بالادست سازه تنظیم (۱لا) به‌شرح زیر انتخاب می‌گردد. « عرض دریجه است. ۳/۵ -] (۵-۱-الف) ما ۵ > 0 0 ۳7۵+ ا۸ -] ۵ + ولا - (۵-۱-ب) 0 ۵ < 0 0 که مقدار به‌دست آمده | از روابط بالاء ملاک عمل خواهد بود. عرض دریچه (0) برای دریچه‌های ساختمان تنظیم سطح آب کانال‌های آبیاری به‌میزان ۱/۵ تا ۷ متر (با فاصله‌های نیم متر. به‌عنوان مثال ۰.۲/۰ ۵ و ... ) به‌ کار می‌رود. با این حال. برای عرض‌های بیش از ۵ متر. انتخاب دو واحد دریچه به‌جای یک دریچه بزرگ توصیه می‌شود. ار تفاع دریجه (11) می‌تواند از ۱/۵ متر شروع و به تر تیب با فاصله‌های ۰/۲۵ متر افزایش یابد. مقدار شعاع قوس در یچته (8۱۵ براساس طرح‌های انجام شده تو سط 51لا به‌شرح زیرانتخاب شده است: برای دریچه‌های با ارتفاع بزرگ‌تر از ۱/۵ متر 1 (۱/۱۷۱/۲) 1۳ فاصله محور حرکت دریجه تا آستانه محل نصب دریجه (2)» در شکل (۱) به ترتیب زیر تعیین می‌شود: (۵-۱-ج) 8 ۰/۷۵ که >[ ۰/۶ که در آن. ارتفاع انتخابی در یجه است. رقوم استانه محل نصب دریجه (۳1..1 در شکل ا) از رابطه زیر به‌دست می آید: (۵-۱-د) ۰/۱۰ + رقوم سطح آب تنظیم شده ۳1.87 در این صورت. در حالت بسته بودن کامل دریچه نیز. لبه دریچه معادل حداقل ۰/۱ متر از سطح آب تنظیم شده بالاتر خواهد بود تا در شرایط تلاطم یا وزش باد. سرریزی آب از روی دریچه صورت می‌گیرد. براساس رابطه (۵-۱-ج) است. ۱۲ -------- صفحهٔ بعد -------- جریان مازاد ورودی را در شرایط بسته بودن نسبی یاکامل دریچه فراهم می‌سازند. رقوم تاج سرریز مجاور دریچه. معادل رقوم سطح آب تنظیم شده به‌علاوه ۱۰ سانتی‌متر منظور می‌گردد. ۱ پایین‌دست ۲۲/۵ درجه خواهد بود. ساختمان‌های تنظیم سطح آب را می‌توان تا حد افت هیدرولیکی ۵۰ سانتی‌متر بدون طرح حوضچه آرامش در پایین‌دست طراحی نمود. برای افت بیش از ۵۰ سانتی‌متر. ساختمان تنظیم سطح آب با آبشار عمودی یا مایل توام خواهد شد. (شکل ۱-ب) همچنین این نوع ساختمان‌ها را می‌توان همراه با آبگذر زیر جاده یا سیفون عبور از زهکش و مسیل به‌صورت توام ۳ طراحی نمود . ۵-۲-۲-۱ مقدمات بهره‌برداری از ساختمان تنظیم سطح آب مجهز به دریچه قطاعی این ساختمان‌ها دارای پل مانور به عرض حداقل ۳/۵ متر و در شرایط خاص بهره‌برداری و عبور و مرور به عرض در ساختمان تنظیم سطح آب مجهز به دریجچه قطاعی. در قسمت جلو و انتهای محل نصب دریچه‌ها. شیار نصب ۱ متر در نظر گرفته می‌شود تا امکان بازدید قسمت پایین‌دست دریچه فراهم شده و همچنین برای مانور تیرک‌ها مورد 86 ۳1۵۲6 -2 8۵60 -| 160515 -3 ۱۳ -------- صفحهٔ بعد -------- 0/۳31 ۳05 هه 0۳-09 لا موس لا را ای ان لا شابن یه سس سس ص رس 8 ۱ ۳ ملا . اس سا ساسا ریا 8 وونل ۱ ]ام ات سر ون ۱1 الم سول م۱۹ 3 وی زض یک ۸ دم ۹ ساسا َ موم ههام مت 8 اسدام ین مقتین زیت ایا سساس ]۳۲۳ زا ] یت 04 14 12 10 08 06 04 6002 نسبت ۱۳لا ]با ]| سس سس لس اساسا اسان لبلب لنل وه ال بب لا روا اس : ات دس 55 8 ال ال نما ال من لا اد سا سل ساسا مرا 2 رن کسنت اس ی هک هگ للل رابکی ساسا ساسا ها ۷ اس کت سس ۳ 0 رل بل ن نامه 14 12 10 08 06 04 2 00 نسبت ۷۱/۳ او سا سل سلاساس رال اوه ی ما سس( ای با ار[ سا بل لیا ساسا ساسا را راب ۵ هی تیم" ی ی ساص سر سس ص ار لل لس للم للنل ای 1 ۳955 3 مهو سس 0 0 ۹ 5 سمل لها را زا مسبت لاه 14 12 10 08 06 04 602 نسیت ۳.» مودار ۱- ضریب نل) در ارتباط با ۱ 1 ۱ ۱۴ -------- صفحهٔ بعد -------- 90 110 1099 108 1۹07 106 105 104 103 102 101 100 9 8 7 6 5 4 3 2 نسبت ۲/6 ضریب فشردگی جریان ج 1.0 0,9 0.8 0,7 0.6 0.5 0 10 20 3 40 50 00 70 80 زاویه لبه ( 0 ) به درجه نمودار ۲- ب - اثر زاویه لبه دریچه قطاعی روی ضریب فشردگی جریان ۱۵ -------- صفحهٔ بعد -------- ۲-۲-۱ معیارهای طراحی هیدرولیکی ساختمان‌های تنظیم سطح آب مجهز به دریچه‌های کشویی ۱-۳-۲-۱ ضوابط کلی طراحی هیدرولیکی در کانال‌های آبیاری. وقتی بده جریان عبوری از ساختمان تنظیم. کمتر از ۲/۵ متر مکعب بر ثانیه باشد. اغلب برای تنظیم سطح آب از دریچه‌های کشویی استفاده می‌شود. همچنین وقتی عرض دریچه مورد نیاز برای عبور بده جریان ساختمان تنظیم. از ۵ متر بیشتر شود. دراین صورت از دو دریچه کشویی استفاده می‌گردد. هر گاه اختلاف سطح آب در بالادست و پایین‌دست دریچه کشویی. از ۵۰ سانتی‌متر کمتر باشد. استهلاک انرژی در طول ساختمان تنظیم و تبدیل خروجی آن صورت می‌گیرد ولی هرگاه میزان اختلاف سطح آب بالادست و پایین‌دست ساختمان تنظیم. از ۰سانتی‌متر بیشتر باشد. در این صورت. برای استهلاک انرژی. ساختمان تنظیم باید با آبشار قائم یا مایل طراحی ۲-۳-۲-۱ افت انرژزی ۲-۲-۲-۱ بده جریان ۱ میزان بده جریان عبوری از دریجه‌های کشویی در شرایط حریان ازاد از معادله: (<< 0 ! ۲۶ )(۷-(۶-۱( به‌دست می‌آید که در آن : < بده جریان برحسب متر مکعب بر ثانیه. ۵ * ضریب جریان. ۷ < ضریب سرعت جریان ورودی . ۱ *عمق آب بالادست برحسب متر لا < عمق فشردگی جریان از زیر دریچه برحسب متر. 1+ ۳۳۵۵ ۵۲۷ 2- 00611101001 ۵۲ ۸0۲۵۵۱ 1 ۱۶ -------- صفحهٔ بعد -------- < عرض دریچه کشویی. و اگر نسبت 1 < (/۱/۷ز) و ۵ 7 (/۷/) در نظر گرفته شود. در این صورت رابطه بالاا به‌صورت زیر خواهد بود. (۵-)۲۵ ۳/۹۲ کر -0 در طراحی دریجه‌های کشویی ساختمان‌های تنظیم سطح آب. می‌توان مقمّادیر زیر راکه از دقت کافی برخوردار است برای 11و ۵ درنظر گرفت و برای مقادیر مابین حدود داده شده از روش میانیابی استفاده نمود [۳]: ۲ * 1#برای ۰/۶۳ -< ۵ ۳ > 1#برای ۰/۶۲۵ < ۵0 ۵ > ۱/۵ برای ۳۰ حرل) ۰ > ۳/۵ برای ۰.۵ خر ۰ <11 برای ۰/۳۹ خر مقدار,.) از نظر محدود بودن سرعت جریان کانال دربالادست دریجه‌های کشویی. اغلب برابر با ۱ در نظر گرفته می‌شود. شکل ۲-عبور جریان از دریچه کشویی ۱۷ -------- صفحهٔ بعد -------- در شرایط استغراق. بده حریان عبوری از دریجه‌های کشویی از رابطه : (۷-۱) ۲۶0-۶ 9-6۵ به دست می آید که در آن : -* عمق آب در بالادست دریجه. ۷ * عمق آب در پایین‌دست دریچه. و ۸ < سطح مقطع بازشدگی (۸<۷/. ۳). مقدار ضریب نا در شرایط طراحی دریچه‌های چهارگوش و برای فشردگی کامل. معادل ۰/۶۱ می‌باشد. اگر فشردگی روزنه کامل نباشد. ضریب 2-۵ از رابطه زیر به‌دست می آید: (۸-۱) (۲ ۰/۱۵ +۱) ۰/۶۱ *<م) ۲ <* نسبت محیط تحت فشردگی به محیط کامل روزنه بوده. مقدار ) نیز در شرایط عملی, برابر۱ در نظر گرفته می‌شود. ۴-۳-۲-۱ سرعت مجاز ۵-۳-۲-۱ ابعاد دریچه‌های کشویی دریجه‌های کشویی ساختمان‌های تنظیم سطح آب. اغلب به‌صورت چهارگوش و با عرض ۰/۶ ۰/۸ ۰/۰ ۱/۳۵ و ۱/۵ متر در نظر گرفته می‌شوند. ارتفاع دریچه با استفاده از روابط زیر و به‌صورتی که /۷>| باشد انتخاب می‌گردد: ۰ + ولا 7 با ۰ + ۸ جا ۱۸ -------- صفحهٔ بعد -------- که در آن: 77 7 «لل وف ۱ -عمق حریان در بالادست. توضیح این‌که مقدار بزرگ‌تر به‌دست آمده از رابطه‌های بالاء. ملاک عمل قرار می‌گیرد. ۱-۶-۳-۲-۱ طرح هیدرولیکی ساختمان‌های تنظیم سطح آب مجهز به دریچه کشویی مانور شونده الف - ابعاد در یچه‌ها 1 0 (1۳) (۱۳) با ۰ ۱۱۰ ۵ ۱/۲۵ ۰ ۱/۵۰ که 0 و ۱ به‌ترتیب عرض و ارتفاع دریچه می‌باشد. انتخاب ابعاد بزرگ‌تر برای دریچه‌های کشویی ساختمان‌های تنظیم سطح آب. به‌دلیل سنگینی وزن دریچه و فشار هیدرواستاتیک پشت دریچه که موجب مشکلات مانور دستی این دریچه‌ها می‌شود مناسب نبوده و اغلب برای بده‌های بزرگ‌تر از ۲/۵ مترمکعب بر ثانیه از دریچه‌های قطاعی استفاده می‌گردد. لازم به توضیح است که انتخاب دو واحد از دریچه‌های بالا در کنار یکدیگر نیز. برای فراهم آوردن امکان عبور بده تا ۵ متر مکعب بر ثانیه با رعایت شرایط اقتصادی (هزینه دو واحد دریچه و ساختمان مربوط) در مقایسه با کاربرد دریچه قطاعی نیز باید مورد توجه قرار گیرد. ۱۹ -------- صفحهٔ بعد -------- ب -سرعت جریان طراحی سرعت جریان از دریچه‌های کشویی ساختمان تنظیم سطح آب. حدود ۱/۵ متر بر ثانیه در نظر گرفته می‌شود که براساس آن. سطح عبور جریان (/۸۷) تعیین و با توجه به عمق جریان. ارتفاع دریچه و در نتیجه عرض آن تعیین می‌گردد. سایر ضوابط هیدرولیکی طرح ساختمان تنظیم سطح آب با دریچه کشویی به شرح زیر است: - رقوم سطح آب تنظیم شده دربالادست معادل ارتفاع سطح آب نرمال طراحی به‌اضافه ۵ سانتی‌متر برای بده‌های برابر و کمتر از ۱ متر مکعب بر ثانیه و یا معادل سطح آب نرمال طراحی به‌اضافه ۱۰ سانتی‌متر برای بده‌های بیش از ۱ متر مکعب بر ثانیه منظور می‌گردد. - رقوم تاج سرریز مجاور دریچه (11.آتا4 معادل رقوم سطح آب تنظیم شده به‌اضافه ۱۰ سانتی‌متر در نظر گرفته می‌شود تا در شرایط ایجاد تلاطم در سطح آب تنظیم شده. جریان از روی سرریز عبور نکند. (۹-۱) ۰ +سطح آب نرمال بالادست <* ]۳1. 1 - رقوم آستانه محل نصب دریچه با توجه به رقوم سطح آب تنظیم شده به‌صورت زیر تعیین خواهد شد: (۱۰-۱) ۰/۰۵ +(سطح آب تنظیم شده در بالادست) ۲.۷۷.5 7 8.آتا یا ن تر از رقوم کف کانال باشد. - رقوم کف حوضچه آرامش پایین‌دست دریچه کشویی (1.0ت1) در حالت همراه بودن ساختمان تنظیم با آبشار (۱۱-۱) (۷*/۲۵ + 4۲) - تراز سطح آب پایین‌دست * ۱. ۳:] 7 - عمق ثانویه جهش آبی در حوضجه آرامش. و (۱۲-۱) ۵ - ما۲ 6۴ ]۲ که در آن: ۳۲ < رقوم کف کانال پایین دست. از دو رابطه بالا 1.0 با تراز پایین‌تر ملاک خواهد بود. ۳۲۰ -------- صفحهٔ بعد -------- ۴-۲-۱ ساختمان‌های تنظیم سطح آب مجهز به دریچه‌های خودکار هیدرولیکی ۱-۴-۲-۱ معیارهای کلی طراحی هیدرولیکی دریچه‌های خودکار هیدرولیکی تنظیم سطح آب از بالادست. به‌طور خودکار و به‌روش هیدرولیکی. بدون دخالت نیروی انسانی و یا نیروی مکانیکی. سطح آب کانال را در بالادست خود علیرغم تغییر بده جریان عبوری به‌طور نسبی تثبیت می‌کند. در حالتی‌که بده عبوری کم باشد. دریچه تقریباً به‌حالت بسته است و با زیاد شدن بده. دریچه بازتر می‌شود. این دریچه‌ها بدون دخالت اپراتور و یا تنظیم مستمر در طول دوره بهره‌برداری. با مکانیزم ساده تعادل وزن کلی دریچه در مقابل نیروی بالابرنده ناشی از شناوری دریچه (نیروی ارشمیدس) در شرابط مختلف به حالت تعادل باقی می‌ماند. بنابراین کنترل تنظیم دریچه در شروع فصل آبیاری الزامی خواهد بود. از انواع مهم دریچه‌های ساخته شده با مکانیزم مورد بحث. دریچه‌های آمیل ساخت کارخانه نیرپیک فرانسه (در حال حاضر به نام نیرتک 6 می‌باشد. آمیل‌ها دریجه‌های قطاعی ساده‌ای هستند که قسمت متحرک آن‌ها. بدنه‌ای است که حول یک محور افقی دوران می‌نماید و متشکل است از صفحه استوانه‌ای که در قسمت جلویی آن یک براآمدگی (به‌شکل استوانه که نقش شناور را دارد) قرار دارد. همجنین دو محفظه که با پرکردن آن‌ها با مصالح بالاست " به‌عنوان وزنه تعادل مورد استفاده قرار می‌گیرد. شناور در موقعیت مرکز ثقل دریچه. به‌صورتی است که گشتاور ناشی از نیروی ارشمیدس (۲]) و نیروی وزن دریچه و مخالف جهت بوده و در نتیجه. دریجه در هر حالت به‌صورت تعادل می‌باشد. اگر سطح آب در بالادست بالابیاید. دریچه باز می‌شود در این حالت /۳<)۷) خواهد بود و اگر سطح آب دربالادست پایین بیاید. دریچه بسته می‌شودیعنی /۷-)>۳). این عمل ادامه می‌یابد تا زمانی‌که دریجه به‌حالت |- [1 ۳۱ -------- صفحهٔ بعد -------- سطح آب تنظیم شده در بالادست ۷۷ گرانیگاه قسمت مخزن دریچه 0 مرکز ثفل قسمت متحرک ۵6 شکل ۳- نمای شماتیک قسمت متحرک دریچه آمیل ۳و ۷۷ مولفه نیروی ارشمیدس و نیروی وزن دریچه می‌باشد. مقطع صفحه دریچه امیل به‌شکل ذوزنقه. در اغلب موارد با مقطع کانالی که درآن نصب می‌شود متفاوت است؛ در این صورت باید قسمت محل نصب دریچه. به‌وسیله ساختمان تبدیل به مقطع کانال در بالادست و پایین‌دست اتصال یابد. در این دریچه‌ها. امکان قطع کامل جریان به پایین‌دست وجود ندارد و همیشه مقدار محدودی جریان از اطراف دریچه به پایین‌دست عبور می‌کند. ۲-۴-۲-۱ افت انرژی افت انرژی در دریجه‌های امیل برحسب بده عبوری. براساس نمودار پیشنهادی کارخانه سازنده تعیین می‌گردد. (نمودار ۳) بیشترین بده طراحی برای هر تیپ دریچه نیز در این نمودار مشخص شده است. با توجه به بده حداکثر. طراحی برای هر تیپ دریچه هرگاه سطح آب در بالادست دریچه به‌میزان ۰۲ ۵ یا ۱۰ درصد از محور دریچه بالاتر رود بده عبوری نیز به میزان ۶. ۱۳۲و ۱۸ درصد اضافه خواهد شد. افت انرژی متناظر نیز به‌میزان ۴. ۱۱و ۲۰ درصد افزایش می‌یابد. ۳۲ -------- صفحهٔ بعد -------- حساسیت دریچه در کنترل سطح آب. به‌میزان سح می‌باشد که (] علامت مشخصه هرتیپ دریچه و معادل عرض فوقانی آب دربالادست دریجه در تراز نرمال می‌باشد. اندازه دریچه‌های آمیل که اغلب در ساختمان‌های تنظیم کانال‌های آبیاری مورد استفاده قرار می‌گیرد. از ۲۲۰( تا ۵۶۰( می‌باشد زیرا اغلب. استفاده از ساختمان‌های تنظیم سطح آب به‌شکل سرریز بتنی ثابت نوع نوک اردکی ! یا مایل . برای بده‌های کمتر از ۳ متر مکعب بر ثانیه بیشتر مقرون به‌صرفه است. وه 5 4 3 2 0 910 8 7 6 5 ‎٩۹ 5 6 7 891 0 2 ٩‏ 3 2 مد 9 5 ۱.3 1 5 8 0 0 0 0 8 ۵ ۵۵ ۵ ین 8 سل سا سا سل نالا لبلب بل لا 8 7 ([اا سر ار ۱۱۱ سا[ سا : 1 ی لب را ۳ 1 ۳ 1 سا 1/1 ۳ ۳ ات : وا رسارس رس سر رس رسارس ۵[ ۱/77 7 7 : نب لب ل7ل(/ بل / ی 3 سا سل رز : 3 لب 7 موو موروع و و و و و موم مرو و وه و اد مهو وه رو و ههد 00 نمودار ۳- بده عبوری از دریچه امیل - لیتر بر ثانیه 7 ]1213820۵ -2 7 از ع2] -|۱ ۳۳ -------- صفحهٔ بعد -------- ری ۰ سم 9 رم خی پم ام 3ج دس ه ج رم حور زد رل مص مش ۳ نس یس کل ال سل ۹ شا 4 می ۳ یا و ی ۸ سکن اس 1 و۱3 مت دوس را ده تال نار 5/0 هک از وک وا 5 ۵ ۰ 1 گم ۳ سا ۳ نه حم سکم جوا یه ۰ مشید ی رکه ه ۳ بتک وب 5 0 - وا ۳ ی امس مج ۵ ات بو ۵ س سل ۹ یا نک مس ید هد ۹ ۳ سس مر / سس ۳ رس چا بت کی 0 ۶ یه او ۰ ۸ ۰ ی ۳۳ , روا ید ح »9 ۹ ۹ ۰ اد ِ 2 5 2 ۹ د رات ۰ وه موز ۱ » ۰ ۳ رد وی کر 7 اک ۳ ده را دا مه نک 2 9 ده کم کتک 0 هن مر 8 ۵ وم 4 4 ۰ هه ۳ یی ار ۹ مه وگ ۸8 8 0۵ سم ۱ ۷ ۹ ۹ ۹ ۳ ۵ وف امه ۳ : پیت ی از 2 وه یه ۹ مه بمس هه 1 مجح 0 کار ۳ ۱۹ 8ب ۰ ار 4 : 1 مش مس :9 و" درو میا ۹ د اجک ار ری ی نم ی لو میق رخ تخواسچ یدهم ۳ وم 8۵ ده مود ۴ رو فا "* و 84 خر ها 1۱ ۶ص ۹ج ید ی مس ۰ ور و ۰ رو که سور ب پر ۰ رک یج مزا ده م2 تا 1 ۰ را 7 ان ده خموا کر 7 ۱ رشن مد :ر ۲ ۰ زرم ده ۳ ط مد ریا ۰ 1 و وت مهار بندی ۰ ۰ , ۳ ام : 4 چا کی ل ۲۲ محفظه روفنکا 24 ۳ 5 یی ما : 4 قطاعی بدنه دریچه / (ته : 5 وزنه رگلاژ و تعادل دریچه اولیه قسمت شناور حزئیات د : جزئیات دریچه امیل در محل نصب ۳۴ -------- صفحهٔ بعد -------- همچنین استفاده از دو دریچه کوچک‌تر به‌جای یک دریچه با تیپ بزرگ‌تر از 1۵۶۰ در اغلب موارد از نظر بهره‌برداری مناسب تر است. بدیهی است در شرایط خاص (به عنوان منال محدودیت افت انرژی) می‌توان از دریجه‌های آمیل تیپ کوچک‌تر استفاده نمود. جدول‌های (۱) و (۲) اندازه‌های استاندارد دریچه‌ها و همچنین اندازه‌های ساختمان محل نصب در یجه‌ها را نشان می‌دهد. از مشخصه‌های مهم طراحی هیدرولیکی دریچه‌های آمیل. انتخاب روم مناسب استانه نصب دریجه می‌باشد که بر اساس رقوم سطح آب تنظیمی مورد نظر در بالادست (اغلب رقوم سطح نرمال آب در کانال) منهای عمق آب مورد نیاز در پشت دریجه (براساس جدول ۲) تعیین می‌گردد. در مواردی‌که افت انرژی خروجی از دریجه بیش از ۳۰ تا ۵۰ سانتی‌متر (برحسب مورد و اندازه دریجه) باشد. از حوضجه آرامش در پایین‌دست استفاده خواهد شد. ۳۵ -------- صفحهٔ بعد -------- ۸۰ ۹ ۱۰۰ ۱۱ ۱۳۵ ۱۴۳ ۱۳۶۰ ۱۸۰ ۳. ۳۳ ۳۵۰ ۳۸۰ ۳۹۵ ۳۵۵ ۴۰ ۴۵۰ ۵۰ ۵۶۰ ۳۰ ۷۱۰ ۸۰ ۱۵۰ ۱۳۹ ۱۳۸ ۱۹ ۱۹ ۳۸ ۳۳۶ ۳۹۸ ۹۵ ۳۷/۵ ۳۲ ۵ ۵ ۷۵ -------- صفحهٔ بعد -------- در یچجه ۴ ۴۳۵ ۵5۰ ۵۶ ۶۳ ۷۹ ۸۰ ۹ ۱.۰ ۱۱۲ ۱۳۵ ۱۴ ۱۳۶۰ ۱۸۰ یمه ۲۳۴ ۳۵۰ ۳۸۰ ۳۱۵ ۳۵۵ ۴.۰ یه -------- صفحهٔ بعد -------- ۵-۲-۱ سازه‌های تنظیم سطح آب با سرریز ثابت ۱-۵-۲-۱ ضوابط کلی طراحی هیدرولیکی ساختمان‌های تنظیم سطح آب با سرریز ثابت. می‌توانند رقوم سطح آب نسبتاً ثابتی را در کانال بدون نیاز به عملیات بهره‌برداری خاص تأمین نمایند. در این ساختمان‌ها. به‌جز لایروبی رسوبات بالادست سرریز. به عملیات نگهداری آب در کانال بالادست سرریز و مقدار حداکثر نوسان مجاز سطح آب در بالادست آن (در حد حساسیت آبگیری دریجه‌های مدول) تعیین می‌گردد. بدیهی است هر جه دامنه نوسان سطح آب مورد نظر (به‌دلیل نوع مدول انتخابی و دقت بیشتر در آبگیری مدول. مسأله از مزایای عمده سرربزهای ثابت. راحتی احرای عملیات ساختمانی و نگهداری و اطمینان از بهره‌برداری مستمر از آن‌ها می‌باشد. با این حال. امکان ترسیب مواد معلق رسوبی آب آبیاری در بالادست آن‌ها. کاربرد این نوع سازه را در شرایطی که آب آبیاری دارای مواد معلق زیادی باشد با مشکل روبرو می‌سازد. به خصوص در شرایطی که غلظت زیاد مواد معلق رسوبی بابده حریان محدود درکانال (فصل کم آبی حریان کانال) همراه باشد. به‌هر حال. در شرایط محدود ۱ بودن دوره زمانی با مواد معلق زیاد می‌توان با استفاده از روزنه رسوب زدایی برای سازه‌های کوچک و یا کاربرد ۲-۵-۲-۱ انواع سرریزهای ثابت ساختمان‌های تنظیم سطح آب در کانال‌های آبیاری که عرض مقطع برای انتخاب سرریز مناسب عمود بر جریان. کافی نباشد برای احداث سرریز؛ طول مناسب. از سرریزهای ثابت با شکل‌های مختلف مورداستفاده قرارمی‌گیرد که انواع متداول آن‌ها عبارت است از: ۰ ۳ ۲ - سرریز ثابت با شکل نوک اردکی . اس ۳ - سرریزثابت به‌شکل مایل .و ۴ - سرریز ثابت به‌شکل ‏ . 7۲ از 120 -2 8 ۳1۵۳۱۵ -| 3- 12120021 7۲ 4- 7 1۷۳۵6 7۲ ۳۸ -------- صفحهٔ بعد -------- ۴-۵-۲-۱ بده جریان عبوری بده جریان عبوری از روی سرریزهای ثابت نوع نوک اردکی . مایل یا .7 شکل, از فرمول عمومی زیر به‌دست می‌آید: ۴ (۱۳-۱) ۲۶ ان 0 > ضریب جریان از روی سرریز. ۲ > طول سرریز برحسب متر, 7 > تیغه آب روی سرریز برحسب مترء و > بده بر حسب متر مکعب بر ثالیه. |۶1 < 2 زآسسه از داژجت 1 شکل ۵- سرریز لبه پهن مقدار 10 به شکل سرریز و زاویه * بستگی دارد. برای مقادیر * بزرگ‌تر از ۰۴۵ ضریب 10 به‌صورت زیر است : (مرجع منبع: نشریه شماره ۲۶ فائو): سرریز 2 شکل سرریز نوک اردک سرریز مایا ۱۹ << ]۲ ۲ > 111 ۴۳ عع []] ۴ 11 ۶ << 111 ۸ 11 5 شکل ۶- سرریز لبه پهن ۲۹ -------- صفحهٔ بعد -------- در مواردی که زاویه * کمتر از ۴۵ درجه باشد. از نظر اقتصادی پیشنهاد می‌شود که به‌جای سرریز نوک اردکی. سرریز مایل به‌ کار برده شود. شکل ۷-انواع سرریزهای ساختمان تنظیم سطح آب در عمل. برای راحتی اجرا. تاج سرریز را به‌صورت پخ شده یاگرد. مثل شکل‌های نشان داده شده احرا می‌نمایند و از ضرایب سرریز با تاج گرد شده در بالادست استفاده می‌گردد. ۹5 شکل ۸- شکل مقطع سرریز ۳۰ -------- صفحهٔ بعد -------- در ساختمان‌های تنظیم سطح آب کانال‌های پیش‌ساخته. اغلب از نظر اقتصادی. از سرریز مورب در داخل یک قطعه نیم لوله به‌قطر ۱۳۵۰ تا ۱۷۰۰ میلی‌متر و به طول ۵ تا ۷ متر استفاده می‌شود. البته در صورت نیاز به سرریز بلندتر باید دو نیم وله با سرریز مورب کنار هم قرار داد. به‌طوری‌که در مجموع. حالت یک سرریز نوک اردکی را داشته باشند. در طراحی سرریز ساختمان‌های تنظیم سطح آب . رقوم تاج سرریز معادل رقوم سطح آب منهای ارتفاع تیغه آب روی سرریز در نظر گرفته می‌شود و رقوم سطح آب پایین‌دست سرریز. معادل رقوم سطح آب بالادست منهای تیغه آب روی سرریز (1]) منظور می‌گردد تا از استغراق سرریز جلوگیری شده از عملکرد سرریز به‌صورت غیر مستغرق اطمینان به‌دست آید. بنابراین در شرایطی که درطراحی پروفیل سطح آب کانال. محدودیت ارتفاع هیدرولیکی " وجود داشته باشد. می‌توان سطح آب پایین‌دست را تا حداکثر 11 ۰/۴ بالاتر از تاج سرریز درنظر گرفت (افت هیدرولیکی معادل ]۲ ۰/۶). درمواردی که برای تخلیه رسوب بالادست سرریز نوک اردکی. در بدنه سرریز از دریچه کشویی استفاده شود. اندازه دریچه با توجه به بده عبوری روی سرریز. ۰/۵ ۷ ۰/۵ یا ۷۰/۴۰ ۰/۴۰ متر انتخاب خواهد شد. به‌طور کلی. می‌توان ضوابط زیر را برای طراحی طول سرریزهای نوک اردکی به‌کار برد: ِ 1 تیغه اب روی سرریز (سانتی‌متر) بده عبوری از سرریر و 0۰ ۱۰-۵ ۱/۲ >0 ۲ ۱۵-۰ ۲۰-۵ ۰ >> ۲/۰ برای بده‌های بزرگ‌تر از ۳ متر مکعب برثانیه. به‌دلیل نیاز به طول زیاد سرریز (با توجه به شرایط اقتصادی و فنی و از نظر افت هیدرولیکی) و ملاحظات بهره‌برداری در ناحیه پروژه. از بین ساختمان تنظیم با سرریز ثابت و ساختمان تنظیم مجهز به دریچه خودکار هیدرولیکی کنترل سطح آب در بالادست (آمیل). باید یکی را انتخاب کرد. در این نوع سرریزهای مایل که برای بده‌های کمتر از ۱/۲ متر مکعب بر ثانیه می‌تواند مورد استفاده قرار گیرد. ار تفاع تیغه آب روی تاج سرریز. اغلب از ۸ تا ۱۲ سانتی‌متر در نظر گرفته می‌شود. ۲-۱ ساختمان‌های تنظیم سطح آب از پایین‌دست ۱-۳-۱ ضوابط کلی طراحی هیدرولیکی ساختمان‌های تنظیم سطح آب از پایین‌دست به دریچه‌هایی مجهز هستند که تراز سطح آب را در پایین‌دست مسیر کانال بدون تأثیر پذیری از میزان‌گشودگی دریچه. سطح آب بالادست و بده مورد نیاز در پایین‌دست. تنظیم می‌کنند. این عمل. به‌روش هیدرولیکی و به‌صورت خودکار انجام می‌گیرد و اغلب به کنترل و تنظیم آن در طول یک فصل بهره‌برداری نیازی نیست . این دریچه‌ها به دوگروه طبقه‌بندی می‌شوند: الف - دریجه‌های آویو: کنترل سطح آب را در پایین‌دست کانال آبرسان منشعب از سدهای انحرافی . پایین‌دست مخزن‌ها و آبگیر کانال‌هاء و موارد مشابه ممکن می‌سازد و به‌طور معمول با بار هیدرولیکی زیاد کار می‌کنند. 40 11۷۵۲۵۱1۵ -| ۳۱ -------- صفحهٔ بعد -------- ب - دریچه‌های آویس: کنترل سطح آب را در طول مسیر کانال‌های آبیاری در پایین‌دست خود امکان‌پذیر نموده و با بار هیدرولیکی محدود کار می‌کنند. ۱-۱-۳-۱ دریچه‌های تنظیم سطح آب در پایین‌دست از نوع آویو این دریجه‌ها با دو مشخصه زیر تعریف می‌شوند: شعاع خارجی شناور در یجچه 1 به سانتی‌متر. و - مقطع عبور آب 5 برحسب دسی‌متر مربع. به عنوان مثال. آویو ۵ دارای شناوری باشعاع ۶ سانتی‌متر و مقطع عبوری آب به‌مساحت ۲۵ دسی‌متر مربع می‌باشد. برای انتخاب دریچه‌های آویو در ساختمان‌های تنظیم سطح آب. اطلاعات زیر مورد نیاز است: ))(,,,( ‏حداکثر بده جریان عبوری‎ - - حداقل بار هیدرولیکی موجود (, [) - حداکثر بار هیدرولیکی در حالت بده صفر (۸[) - حداکثر بار هیدرولیکی با حداکثر بده جریان (1۸۸[)(در مورد دریچه‌های نصب شده روی خروجی مخزن‌ها. مقدار ۱۸[ اغلب با بر[ مساوی است. در مقابل. در کانال‌های آبیاری از نظر تغییرات محدود سطح آب در کانال. عملاً و درل با هم برابر می‌شوند.) در انتخاب دریجه آویو. باید موارد زیر مد نظر قرار گیرند: - دریچه باید به شکلی انتخاب گردد که افت بار مربوط به حداکثر بده. از حداقل افت بار مقرر طبق نمودار افت. کمتر نباشد. - دریچه باید بتواند حداکثر بار (فشار هیدرولیکی ) مربوط به بده صفر را تحمل کند. - دربده حداکثر . بیشینه بار هیدرولیکی باید کمتر از میزانی باشد که در نمودار افت مربوط به دریچه مشخص شده است. - نقطه‌ کار دریچه باید داخل خط شکسته مربوط به نمودار افت قرار گرفته و هرگز در سمت راست این خطوط واقع دریچه‌های آویو دارای دو نوع بار هیدرولیکی زیاد " و بارهید رولیکی کم ۱ است. تفاوت اساسی این دونوع دریچه به‌شرح زیر می‌باشد: پهنای مسیر دریچه‌های آویو با بار هیدرولیکی کم. دو برابر دریچه همانند آن در نوع با بارهیدرولیکی زیاد می‌باشد. با افت بار یکسان. بده دریچه آویو با بار هیدرولیکی کم. دو برابر بده دریچه با بار هیدرولیکی زیاد می‌باشد. 40 ]1 -2 40 (ا11[6[ -| ۳۲ -------- صفحهٔ بعد -------- برای بده مساوی. افت بار دریچه با بار هیدرولیکی کم . یک چهارم افت بار دریچه با بار هیدرولیکی زیاد می‌باشد. نمودار ۴- الف. افت را در انواع دریجه‌های آویو نشان می‌دهد. هر خط نمودار. مربوط به یک دریچه بوده و از سه پاره خط با مشخصات زیر تشکیل می‌شود: - پاره‌خط بالا رونده نمودار. افت انرژی دریجه را در حالت تمام باز نشان می‌دهد ( رابطه افت - بده). - پاره‌خط افقی. بیشترین ارتفاع هیدرولیکی ممکن برای کاربرد دریجه رانشان می‌دهد. و - پاره‌خط نزول‌کننده که با خطجین نشان داده شده است بیشترین باری را نشان می‌دهد که دریجه در آن می‌تواند بدون از دست‌دادن پایداری با بار هیدرولیکی حداکثر کار کند. به‌عنوان مثال برای بده ۳۵۰ لیتر بر ثانیه با حداقل افت ۱۴ سانتی‌متر. نقطه "۵" روی نمودار افت دریچه‌های آویوی ۵ به‌شرط رعایت حداکثر بار هیدرولیکی مناسب است. در این رابطه. باید دو حالت زیر در نظر گرفته شود: حالت اول - اگر تراز آب بالا دست به‌طور مستقیم تابع بده دریچه نباشد (دریچه روی یک کانال انشعابی یا آبگیر از یک مخزن قرار گرفته باشد) در این صورت حداکثر بار هیدرولیکی که تحت آن آویو ۵۶/۲۵می‌تواند بده ۳۵۰ لیتر بر ثانیه را عبوردهد. ۱/۷ متر می‌باشد. اگر ۱/1[ بیش از این حد باشد. باید آویو ۷۱/۴۰ را انتخاب کرد که بده ۳۵۰ لیتر بر ثانیه را تحت حداکثر بار ۲/۸ متر عبور می‌دهد [ جنانجه نقطه ل) برعکس کم و کوچک‌تر از ۴ مر باشد (نقطه ۲) آویو با بار هیدرولیکی کم یعنی تیپ ۴۵/۳۲ مناسب می‌باشد. زیرا بده جریان ۳۵۰ لیتر بر ثانیه را با افت بار حداقل ۸ سانتی‌متر از خود عبور می‌دهد ]. حالت دوم - اگر تراز بالادست. تحت تأثیر جریان دریچه باشد (دریچه در مسیر کانال قرار گرفته باشد) دراین صورت. وقتی بده عبوری کم شود. سطح آب بالادست افزایش می‌یابد. اگر بده از ۳۳۰ لیتر بر ثانیه کمتر باشد (نقطه 4). حداکثر بار هیدرولیکی که تحت آن‌آویوی ۵۶/۲۵می تواند عمل کند. ۲/۲۴ متر است (پاره‌خط 20). جنانجه میزان بارهید رولیکی که روی دریجه اعمال می‌شود. از این میزان بیشتر شود. باید دریجه از سری بالاتر انتخاب گردد. در این مورد باید توجه کرد که دریجه انتخابی بیش از حد بزرگ نباشد. زیرا میزان بده نشت آب. از زیر دریچه در مقابل بده نرمال زیاد خواهد بود (جدول‌های ۰۳ ۴ و ۵). ۳ -------- صفحهٔ بعد -------- جحدول ۳-اندازه‌های استاندارد دریچه‌های آویو دریچه آویو با بار هیدرولیکی کم دریچه آویو با بار هیدرولیکی زیاد بدون دریچه کشویی اضطراری با دریچه کشویی اضطراری بدون دریچه کشویی اضطراری با دریچه کشویی اضطراری ۱- حداکثر تراز سطح آب بالادست ۲- آب تنظیم شده با سر دست 2 ی مه / سطح 7 2 سس شعاع دهانه ابگیر دریچه کشویی (بتن‌ریزی مرحله دوم) باید معادل ۱/۴ باشد با بار هیدرولیکی | با بار هیدرولیکی : ۱ ابعاد دریچه دامنه حرکت زیاد کم کشویی دریچه 98 ۳۵ ۵ مد ۲۵ ۲ مد ۳۲ ۰ برد ۴۰ ۳ م۸ ۵ ۸ مد ۱۰۰ ۳ مد ۶۳ ۱۲۵۱ ۰ بخفت, خ ده ۱۶۰ ۰ ابعاد بر حسب سانتی‌متر ۳۴ -------- صفحهٔ بعد -------- بد 1 ۹ سم | 2 1 سا ۸10 با بار هیدرولیکی | با بار هیدرولیکی زیاد کم ۱۱/۱۰۰ ۱۳/۳۰۰ ۱۳۰/۱۰ ۱۳/۳۹۵ ۱۳/۰ ۱۳/۰ ۱۳۹۱/۵۰ ۱۰ ۳۲۳۳/۳۵ کر بو هه ۲۳۳۰ رده هی ۵ ۳۳۰ ۳۰ ابعاد بر حسب سانتی‌متر ندازه‌های استاندارد دریجه‌های اویو با که 02 2 و ۱11 سل | و 1 ۱ ال 1 ۱ 9 سل ا ۰ ۱ ۳۹۰ ۳۳۰ ۱۴۰ ۳۰۰ ۱۱۰ ۳۹۰ ۳۳۰ ۱۴۰ ۳۰۰ ۱۱۰ ۴۰ ۴۱۰ ۱۸۰ ۳۵۰ ۱۴۰ ۴۰ ۴۱۰ ۱۸۰ ۳۵۰ ۱۴۰ ۵۲۰ ۴۵۰ ره ۳۸۰ ۱۳۰ ۵۲۰ ۴۵۰ ره ۳۸۰ ۱۳۰ ۵/۰ 5۱۰ ۲۳۰ ۳۹۱۵ ۱۸۹۰ ۸۰ 5۱۰ ۲۳۰ ۳۱۵ ۱/۸۹۰ ۶۴۰ ۵۰ ۳۵۰ ۳۹۵ ۳۰۰ ۶۴۰ ۵۰ ۳۵۰ ۳۹۵ ۳۰۰ ۷۱۰ ۶۳۵ ۳/۸۰ ۴۰۰ ۳۲۳۰ ۷۱۰ ۶۳۵ ۳/۸۰ ۴۰۰ ۳۲۳۰ ۷۹۰ ۷۱۰ ۳۲۰ ۴۵۰ ۳۵۰ ۷۹۰ ۷۱۰ ۳۲۰ ۴۵۰ ۳۵۰ ۸۰ ۸۰ ۳۵۹۰ ۵۰۰ ۷۲/۰ ۸۷۰ ۸۰ ۳۵۰ ۵۰۰ ۳۸۰ ی ۰ ۱۱۰/۱۰۶ » کشویی اضطراری ۱ ۰ 3 ۴2 ۱ ۹ سیم میس ی ۸ ما رس لب سا ۱۱۳۹ 1 1 سس ۱ 1 ص تا [] 1 ۰ ۱۱ گر نوع ابعاد دریجه دامنه حرکت کشویی دریچه ز6 را ۱ 8 ۱۰۰ ز6 را ۲ 8 ۱۰۰ ز6 را ۵ ۱۳۲۵۱ 8 ۱۳۵ ز6 را ۵ بد۲۵۰ 8 ۱۳۵ ز6 را ۰ ۱۴۰ 8 ۱۴ ز6 را ۰ رد۲۸۰ 8 ۱۴ (...) ۰ ۱۶۰ 8 ۱۶۰ ز6 ۱ ۵ ۱۶۰ 08 ۱۶۰ /۷۸ ۱۷۳ ۱۸۰ 0 ۱۸۹۰ /۷۸ ۱۷۳ ۰ ۳۵۵ 0 ۱۸۹۰ ۱۷۳۱۸ ۳۰۰ ده 6 ۲۰۰ ۱۷۳۱۸ ۳۰۰ ۴۰۰ 6 ۲۰۰ /۷۸ ۱۷۳ ۰ بر ۲۲ 0 ۲۲۰ /۷۸ ۱۷۳ ۰ بد۰ ۴۵ 0 ۲۲۰ ۱۷۱۸ ۰ رد۲۵۰ 6 ۳۵۰ -------- صفحهٔ بعد -------- 1 ۳۸/۶ ۳۳/۰ ۴/۶ ۵/۵ ۷۱/۳۰ ۳ ۱۱:۱۰ ۱۳۰ ۱۹۰ ۳۲۳۳/۳۵ ۲۲ رشده مها هرد ها بعاد بر حسسب . برای دریجه آخرین ابعاد). ابعا ۳۸ در هر در هر / / ۵ ۰ ۲ ۲ ۰/۳ ۰/۲ ۴ ۳ ۶ ۳ ۰/۸ ۰/۴ ۱ ۵ ۱/۵ ۰/۷ ۲ ۱ ۳ ۱/۵ ۴ ۲ ۱۴۰/۱۶۰۱ ۳ ۷ ۴ ۹ ۴ 5 ۶ ۲ ۶ ۱۴ ۷ ۱۷ ۷ ۱۹ ۹ ۳ 5 ۲۶ ۲ ۳۲ ۱۴ ۳۶ ۱۷ ۴۵ ۳ ۵۰ ۲۴ ۱ ۲۸۰/۱۲۵۰ (شامل -------- صفحهٔ بعد -------- هک که 0 3 که داش تک که که 8 8 01 8 8 5 کس درز دللتللتجج دنیا چجببت 0001 /ر) 10 2 ‏د‎ ٩4 5 6 7 0 2 3 4 56 7891۵۵0 2 3 4 6 6 718910000 2 3 4٩ 5 1000 05 00 0 01111111 11110 131115 13 30 530 35 01 8 7۳ ام 5 لس : سم 7 55 ایا ۳ للم کت ای ‌- 8 0 . ۹ .ی 12 73 سل یه 1 0 8 لاور پس ی رم آء در .1 1 اسر ما 3 ات و سوه ۹.9 و ظ سا سس ۳31 1 0 : چرس روز 5 سر دیس نت ۱ لا[ ( ۷/۸/۱۱7۸ 5 هک مه اه ده و رد ۱ ورن رز زا رس رس لاله 8 6 8 کت هی مه 8 8 51 ۳1 نار ار رح مار انار 28 ۳ ۱3 8 سردا مرس یا سس نت دنل ایب و رک الارات خر اسب حس ۰۹ . را ی یا ۱۱ 7 و ۱ ات مهار« 7/۵9 ۱/۱۱۱ ار ی , 1 1 ول ول لالم سل کرو مر روج سس سس و 16 5 90لا نز ۷/۸۸۱7 یی یاس بللببال اه سپس لا ال رس رده اه یر رس ند با لاوز رس ارت فد سرد رل سل را ال لس ال 5 سرا ار سر ربلد اد کر هکم اک کب 0۲ که اک که کت سس درام ۳7 سل را لر از رز ارام اس لار از اساس اس ۹1 سل ار 8 1 5ب 00/0 ۵۳ تلم ۲ ۱ ام /۱[[ / را با را تراس /ا 7 با اب بار ان زا دا ۱۱۳7 ۵ 7/7 5 را رد / 19 سل کم / 1 24 زا ۱۱۱۵ درا 7 7 راز ۹۳ مر سل ۱۹۱1111۱111111 ار از 2 0 789 6 5 4 3 760 6 5 4 3 بده لبتر بر تانیه (0/]/500) ۱- تقاط کار )0 1( برای هر دریچجه انتخایی. هرگز تباید در سمت راست حط شاخص دریچجه قرار گیرد. ۲ افت بار ارائه شده در این نمودار. معرف افت بار ایجاد شده در بالادست و پایین‌دست مقطع معادل دهانه عبوری ۲ ۲ ۷۱ ۲ به دست آید که در آن ۱و ۷۲ به ترتیب سرعت در مقطم زمان کانال و مقطم تنگ شده می‌باشد. - ی اس نمودار ۴- الف - افت بار هیدرولیکی در رابطه با بده جریان دریچه آویو ۳۷ -------- صفحهٔ بعد -------- 4٩ ٩ 67890000 2 3 4٩ 567894‏ د 2 00 وع 7 6 و5 4 دود 2 , زا ]دلب تب نب طنن نب دننز للبز 1]1‏ لس "دنل لبللبلنل سل مد 1 3,13,11,,,ر,ر.. 11 (اان(للزااا ۱۱۱۱ زا الا ابللرلر : ۱1| ۱۱۱۱ مسالاد ۱ تس روا( ۱۱ ۱یج ۱ ۰ ای ۸ دنت 11 9 ۱۹ 100 ۱ لذ لبیل 109 (:] 8 8 80 0188 8 از که زنل ۹ 2 [:5 8 8 3 13 83 ]3 ال 08 نون 17| ملس بل ]8 ولزاا راز او نابز ک ۱ ۹ 0 سس بل لت 6 0 80 80 0 3 3۱30 30 0 ۵ ۹3 ۹20 روج ده صص 0 35 10 5 0 3005 8 ۵ 8 0 0 هت کت نت وج مشچ 5 03 5 ۳513 ۳ ۳3 525 زا 0 2 338 0 3 ۹3۵ ۳ 0 5 5 8 0 0 0 0 ۹۵ ۹ وم ول 56 8 05 55 8 8 8 81 0 8 که که عم 1 88 8 5 818 ۳۵۹۹ 5۵ ۵ 5 5 ۵ ۵ ۵ ۱۵ 38 ۸ 05 8 کات 88 8 8 ان 0 0 ن کی هی بر چا لقن دازا لد راز لبوز لب الاببببببللنلننا [ دا 3 لا بن نرم ال رب بلبل با ازاد بنا را نبود سم لد دا اد یلا۱ اب 5 2 1 3 ی ال //۱/ ۸۱۱۱۷۱۱۱۷ ۱۱۷۱ ۱۱۱۱۱ 7 ی // ۱۱۱۱۱ اما 10 / / ۹ / /۱ ۲۱ 1 وج 7 10 7 5 835 5 3 5 ۲۵ 2 7 را ۲ چح ب بم وه "هه وه ۲۵۵ هت که ات ها مه 8 6۱۱ (۹9 و9 و ال کب نب لب را اج 7 دزی نم لد بل لا لاد 6زاغما ‏ نننلن لا یز | / کل | /کاازم از 7۱زا لا ا(/ زا اک سس ال ۵ سا بو موی سل اس یاه ۸ من فا لبارنم ال 9 09 3 05 7 ها ۵ ۲۵ ل فا نت فا 58 8 8 که کت که ۲ کی وان 0ج کا که خ 2۲ 0 ۵ ۵ امد 0۲۵ اج 07 ا 8 805 7 8 ۵08 ۷ اب > > گس هتسسگ ان روج هو سب بل بت دنل 8881 30 88 38 18 35 30 977۵0 3۵۷۵۱۷ 3 اک ۳410 ۲270 6 ۵۲ ۵ ۵ 3850 8۵ 6 5 ها ی ی 4 زب نز ز زب بل // ه 2 مب بل هب وب لبلب وللبل لببللنبب رزیل / از 7/0 لبلب ناد ال ا لبلب بل نب نب بل ۶ ۲/ 7/۱/۷۷ اه ا/ا اما وال الب لبلب 70 لبلب للا ال ا/ //۱//۱/ ۱۱۱۱/۱۱۸۱۱۸//۹ ۱ ۱/۱ ////// ۱۱۱/۱۷ : 111 0 0 89 7 6 5 4 3 2 78910000 6 و8 4 23 0 78 6 ‎٩‏ 4 3 2 100 01/9 بده لیتر بر ثانبه ( 0/1/8560 ) ۱ نقاط کار مورد نظر برای هر دریچه متناظر با 0 ,[ طراحی, نباید در سمت خط مشخصه آن تیپ دریچه قرار گیرد. ۲ مقادیر افت هیدرولیکی نشان داده شده روی نمودار برای حالت مقطع کانال بالادست و پایین‌دست. معادل مقطم محل نصب دریچه است. اگر مقطع محل نصب دریچه به عنوان یک مقطع تنگ کننده جریان باشد. افت ع‌ ۲ سطح آب ناشی از آن بر اساس رابطه لانها هه (که در آن ۷۱ و ۷۲ به ترتیب سرعت در مقطع نرمال کانال در ۰ ۰ 8 بالادست و سرعت با طول مناسب در مقطع محل نصب دریچه می‌باشد) باید به مقدار [ اضافه شود. قسمتی از این افت هیدرولیکی. با ایجاد تبدیل در مقطع پایین‌دست سازه قابل برطرف کردن است. نمودار ۴- ب - افت بار هیدرولیکی در رابطه با بده جریان دریچه آویس ۳۸ -------- صفحهٔ بعد -------- ۲-۱-۳-۱ دریچه‌های تنظیم سطح آب از پایین‌دست. نوع آویس این دریجه‌ها نیز با دو مشخصه زیر تعریف می‌شوند: - شعاع خارجی قسمت شناور (۲) به سانتی‌متر به‌عنوان مثال. آویس ۶ دارای شناور با شعاع ۵۶ سانتی‌متر و مقطع نصب با عرض کف ۱۰۶ سانتی‌متر ۱ می‌باشد. دریجه‌های اویس نیز دارای دو تیپ با بارهیدرولیکی زیاد و با بار هیدرولیکی کم ۱ هستند. در شرایط افت بار مساوی . آویس با ارتفاع هیدرولیکی کم دارای بده جریان بیشتر بوده. اما میزان بار هیدرولیکی مشخصات عملکرد هیدرولیکی هر دو تیپ دریجه آویس. در نمودار ۴- ب ارائه شده است. در مورد دریچجه‌های آویس نیز. انتخاب دریچه مستلزم دانستن اطلاعات زیر می‌باشد : - حداکثر بده جریان از دریچه ۸۸( 9 حداقل بار هیدرولیکی طراحی ال - حداکثر بار هیدرولیکی با بده صفر /۸ل و - حداکثر بار هیدرولیکی در حداکثر بده (( [. در انتخاب دریچه آویس. باید نکات بیان شده در مورد دریچه آویو نیز رعایت شود. لازم به یادآوری است که افت بارهای منظور شده در نمودار بده - افت دریجه‌های آویو و آویس. مربوط به کانالی است که مقطع بالادست و پایین‌دست آن. مشایه مغطع محل نصب دریجه باشد. در صورت ایجاد تنگ‌شدگی در ۲ ۲ مقطع کانال در محل نصب دریچه. باید افت انرژی معادل 1 به افت حاصله از نمودار اضافه گردد. ک ۸۵ 11020 ]1 -2 ۸۵ 1020 داع[11 -| ۳۹ -------- صفحهٔ بعد -------- حوضچه آرامش جریان : در قسمت خروجی ساختمان تنظیم‌کننده سطح آب پایین‌دست. سرعت جریان آب با توجه به اختلاف سطح آب در بالادست و پایین‌دست افزایش می‌یابد. قسمتی از این انرژی جنبشی. از طریق تلاطم در توده آب مستهلک و بقیه آن پس از خروج آب از دریچه به‌شکل جهش در سطح آب تلف می‌شود. بنابراین تثبیت تراز تنظیمی موردنظر در پایین‌دست ناحیه متلاطم. امکانپذیر است . با توحه به ای ن که دریجه‌های مدول ساختمان آبگیر انشعایی از کانال در پایین‌دست ساختمان تنظیم تغذ به می‌شوند. نخست باید طراحی سازه تنظیم به‌صورتی باشد که تا حد امکان طول ناحیه متلاطم پایین‌دست دریجه کوتاه باشد و علاوه بر آن محل نصب دریچه‌های آبگیری در موقعیتی باشد تا بده انحرافی به ساختمان آبگیر به‌میزان معین شده می‌شود. با توجه به این‌که 0۱ و۱[ حداکثر میزان بده و بار هیدرولیکی دریچه می‌باشند. حداکثر انرژی که باید مستهلک شود برابر است با: ۸/.1۸۸. حدافل حجم حوضجه آرامش را.که باید در پایین‌دست دریجه در نظر داشت. می‌توان از رابطه (-۱۴) ».1 ۲۱/۲ هه ۷ ۷ ۱ به دست آورد که در آن: ۲ < طول حوضچه. 3ا < عرض حوضچه. و ۲ <عمق حوضچه که برحسب مترمی باشد. نسبت‌های مطلوب بین ابعاد گفته‌شده به‌شرح زیر است : (۱۵-۱) ۲ ۴/۵ که 12۳ به‌شرط آن‌که عر ض 3ا و عمق ]1 به تر تیب مساوی یا بیشتر از اندازه‌های ارائه شده در حدول مشخصات ساختمانی (برای نصب دریچه‌های آویو) باشد. محاسبات دقیق‌تر طول حوضچه آرامش را می‌توان براساس روابط هیدرولیکی مربوط و با توحه به تیپ حوضجه آرامش (یا استفاده از نشریه شماره ۱ ۲ .۹5.ل]1. حوضچجه‌های مستهلک‌کننده ۱ : انرژی هیدرولیکی ) انجام داد (جدول‌های ۰۶ ۰۷ ۸و ‎)٩‏ یا از رابطه تقریبی زیر محاسبه نمود : ۱ ۱۳/۵ سر[ )۱۶-۱( ۱- 11۵۵۵۵ ۳۳۵۲۵۷ 7 ۴ -------- صفحهٔ بعد -------- سب در نجه مه در نجه ۱۳۲ ۱۷۰ ۱۹۰ ۳۱۲ ۲۳۶ ۲۶۵ ۳۰۰ ۳۰۰ ۳۳۵ ۳۳۵ ۳۵ ۳۵ ۳۴۳۵ ۳۴۲۳۵ ۳۷۵ ۴۳۷۵ ۵۳۰ ۳۰ ۶۰ -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۲ ۴ ۳۵ ۵۰ ۳۲ ۵۶ ۳۶ ۶۳ ۴ ۷۱ ۴۵ ۸۰ ۵۰ ۹ ۵۶ ۱.۰۰ ۶۳ -------- صفحهٔ بعد -------- ب در نججه 4 درنجه ۱۰ ۱۰ ۱۴ ۱۵ ۱۹ ۳۱ ۲۶ ۳۹ -------- صفحهٔ بعد -------- ۲ ۱ ۱ چا 0 ۰۳4۰ رس 1 کوس 1۲۵ ضح دریجه ۵ ۱۰۴ ۱۶۷ ۳۰۷ ۲۶۹ ۳۲۲ ۴۰۶ ۵5۳۴ اوه ده ۶۶۲ ۶۶۲ ۸۳۵ ۸۳۵ ۱۰۳۵ ۱۰۳۵ ۱۳۹۵ ۱۳۹۵ ۱۳۳۵ ۱۳۳۵ ۳۲۰۶۵ -------- صفحهٔ بعد -------- ۳ سازه‌های آبگیر ۱-۲ ملاحظات کلی ۱-۱-۲ کلیات ساختمان‌های آبگیر. در مسیر کانال‌های شبکه آبیاری و به‌منظور انحراف بده مشخصی از جریان کانال‌های بزرگ تر به کانال کوچک‌تر (کانال‌های توزیع آب) و یا به واحدهای مزرعه طراحی می‌شوند. هر ساختمان آبگیر. به‌طور معمول از قسمت‌های ورودی. مجرای آبگیر و خروجی تشکیل شده است. مجرای آبگیر. با توجه به بده طراحی و اغلب از نوع لوله‌ای. صندوقه بتنی و حتی گاهی به‌صورت روباز می‌باشد. قسمت‌های مجرا و خروجی آبگیر ممکن است با یک سازه هیدرولیکی دیگر مانند ساختمان اندازه‌گیری جریان (پارشال فلوم). سیفون و یا آبشار ترکیب شود. ساختمان‌های آبگیر. به‌طورکلی از نظر فراهم آوردن امکان کنترل آبگیری یا قطع جریان. در قسمت ورودی به نوعی دریچه مجهز می‌باشند. در این ساختمان‌ها. با توجه به ظرفیت آبگیری و حدود تغییرات سطح آب در کانال تغذیه کننده. از مدول‌های روزنه‌ای. دریجه‌های کشویی و با دریجه‌های قطاعی استفاده می‌شود. ۱ ۸ ۹ ۲ ۰ .۰ در مورد ابگیر مزارع . دریچه‌های کشویی با بار هیدرولیکی ثابت نیز به‌ کار گرفته می‌شود. به‌طورکلی. در طراحی سازه آبگیر و انتخاب تجهیزات هیدرومکانیکی مربوط و بخصوص آبگیر مزارع که بیشترین تعداد ابنیه در سطح شبکه را شامل می‌گردد. عوامل زیر باید مد نظر قرار گیرد : ۱-۱-۱ هزینه اجرای سازه آبگیر و تجهیزات هیدرومکانیکی مربوط ۲-۱-۱ بار هیدرولیکی موجود در کانال در محل آبگیری برای تأمین افت در سازه آبگیر ۳-۱-۱ سادگی سازه. راحتی باز و بسته کردن و تنظیم در یجه آبگیری و سازه اندازهگیری مربوط ۴-۱-۱ انعطاف پذیری سازه آبگیر در مقابل بار رسوبی کانال ۵-۱-۱ ایمنی در مقابل آسیب‌رسانی احتمالی و دست‌کاری افراد غیرمجاز ۶-۱-۱ راحتی اندازه‌گیری بده جریان آبگیر (11)) 0۲۲100) 0۵| اصهاد 0 -2 ۲۳۲۵۵۵ ۳۵۳۵ .| ۴۵ -------- صفحهٔ بعد -------- ۲-۱-۲ ظرفیت سازه‌های آبگیری ظرفیت سازه آبگیر کانال‌های درجه ۱و ۲. با توجه به مساحت خالص تحت پوشش آبیاری کانال و هیدرومدول ظرفیت آبگیر کانال مزرعه. براساس مساحت خالص مزرعه و هیدرومدول دوره حداکثر مصرف کشت تک‌محصولی محاسبه می‌شود. برای کسب اطلاع بیشتر در این زمینه. به استاندارد شماره ۱ (ضوابط عمومی طراحی شکه‌های آبیاری و زهکشی) قسمت نیاز آبی و هیدرومدول مراجعه شود. ۲-۱-۲ انواع سازه‌های آبگیر از نظر هیدرولیکی. سازه‌های آبگیر به سه گروه آبگیر مدول. آبگیر نیمه‌مدول و آبگیر غیرمدول تقسیم می‌شوند. ۱-۳-۱-۲ آبگیرهای مدول " در آبگیرهای مدول. بده جریان عبوری. به سطح آب در کانال تغذیه کننده (اگر تغییرات آن در محدوده مجاز برای آبگیری مدول باشد) و سطح آب در کانال تغذیه شونده بستگی نداشته و بده نسبتاً ثابتی از آبگیر عبور می‌نماید. در این نوع آبگیرها. می‌توان جریان عبوری را در حد مناسب به صورت حجمی تعیین نمود. بدون آن‌که به وسیله اندازه گیری جداگانه‌ای نیاز باشد. به همین دلیل. این نوع سازه آبگیری بر سار انواع آبگیرها ترجیح داده می‌شود. اگر تغییرات سطح آب در کانال تغذ یه کننده. بیش از حد مجاز برای آبگیری مدول باشد. در این صورت به ابنیه تنظیم سطح آب در کانال تغذیه کننده در پایین‌دست محل سازه آبگیری نیاز است. دریجه‌های مدول. بر حسب دقت مورد نظر در میزان بده عبوری در رابطه با تغییرات سطح آب در کانال تغذ یه کننده. ممکن است یک روزنه‌ای و یا با روزنه دوگانه " طراحی شوند. برای جزییات بیشتر در مورد این نوع مدول به نشریه شماره ۱۰۶ سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور مراجعه شود. 6 66| اب10 -2 ۵۵۵ 0۳11106 -| ۳۶ -------- صفحهٔ بعد -------- ۲-۳-۱-۲ آبگیرهای نیمه مدول ! بده جریان عبوری از دریچه‌های نوع نیمه مدول. مستقل از سطح آب در کانال تغذیه شونده بوده ولی به سطح آب در کانال تغذیه کننده ارتباط دارد تا آن‌حا که حداقل بار هیدرولیکی لازم برای کارکرد این نوع دریچه فراهم آید. آبگیرهای نیمه‌مدول متداول به دریچه‌های کشویی غیرمستغرق مجهز می‌باشند. اگر اندازه‌گیری حجمی جریان عبوری از آبگیر مورد نظر باشد. کاربرد این نوع دریچه به تنهایی. برای آبگیری مزارع مناسب نیست. مگر این‌که از وسایل اندازه گیری مانند پارشال فلوم یا سرریز استفاده شود. ۲-۳-۱-۲ آبگیرهای غیرمدول بده حریان در آبگیرهای غیرمدول. به اختلاف سطح آب درکانال تغذ یه کننده و کانال تغذ یه شونده بستگی دارد. از این نوع آبگیرهاء در شبکه‌های آبیاری مدرن به‌ندرت استفاده می‌شود. مگر در موارد استثنایی که بار هیدرولیکی موحود بسیار کم بوده و کاربرد آبگیر مدول یا نیمه‌مدول مناسب نباشد. به‌طور کلی. اجزای تشکیل دهنده مدول‌های روزنه‌ای عبارت است از : - دهانه مدول به‌صورت سرریز یا استانه‌ای که به‌شکل مخصوص و شیب‌های معین در بالادست (۶۰ درجه) و پایین‌دست (۱۳۲ درجه) طراحی شده است. ۲ ۹ ۳ - نقاب که به‌صورت مایل در بالای تاج سرریز قرار می‌گیرد. صفحه کشویی که برای هر دهانه ورودی مدول. به منظور باز و بسته کردن آن مورد استفاده قرار می‌گیرد. همان طور که گفته شد. تغبیرات بده عبوری از آبگیر مدول در محدوده خاصی از تغییرات سطح آب کانال تغذ یه کننده. نزدیک به بده طراحی می‌باشد. به‌طور معمول. دو حد قابل قبول برای تغبیرات نسبی بده حریان مدول‌ها عبارتند از : بده حریان با تغییرات تا /2-۵ بده طراحی بده حریان با تغییرات تا 1 بده طراحی |- 502 [ 100 [6 2:10 ۳۷ -------- صفحهٔ بعد -------- انتخاب تقریب مورد نظر برای بده آبگیر. به تغییرات سطح آب درکانال تغذیه کننده مرتبط بوده و همچنین به بار هیدرولیکی موجود (در رابطه با افت انرژی در دریچه مدول انتخابی) و توجیه اقتصادی هزینه احداث ساختمان تنظیم سطح آب در کانال تغذیه کننده دارد. دریچه‌های مدول می‌توانند یک نقابه یا دو نقابه باشند. مدول‌های دو نقابه نسبت به مدول‌های یک نقابه دارای تغییرات محاز بیشتر سطح آب در بالادست هستند. از انواع دریچه‌های مدول که کاربرد آن‌ها در شبکه‌های آبیاری متداول است. دریچه‌های نوع نیرپیک است که در پنج نوع مختلف ساخته شده و با علایم اختصاری زیر تعریف می‌شوند : دریچه‌های سری ۱:۸ بابده ۱۰ لیتر برثانیه در هر دسی‌متر عرض دهانه - از بده ۳۰ تا ۱۵۰ لیتر بر ثانیه قابل تنظیم در گام‌های ۵ لیتری دریچه‌های سری 1۳/6: بابده ۲۰ لیتر برثانیه در هر دسی‌متر عرض دهانه - از بده ۳۰ تا ۴۸۰ لیتر بر ثانیه قابل تنظیم در گام‌های ۰ لیتری سری .ا: با بده ۵۰ لیتر بر ثانیه در هر دسی‌متر عرض دهانه - از بده ۵۰۰ تا ۱۳۵۰ لیتر بر ثانیه قابل تنظیم در گام‌های ۵۰ لیتری سری ۲: با بده ۱۰۰ لیتر بر ثائیه در هر دسی‌متر عرض دهانه - از بده ۷۱۰۰۰ ۲۹۰۰ لیتر بر ثانیه قابل تنظیم درگام‌های ۱۰۰ لیتری سری ۲۲ : دریچه‌های مدول تیپ ۲2 با ظرفیت آبگیری ۲۰۰ لیتر بر ثانیه در هر دسی‌متر (۲ متر مکعب در ثانیه در هر متر طول) بوده و از ماسک‌های فلزی که روی سرریز بتنی با پروفیل خاص نصب می‌گردد تشکیل شده‌اند. هر مجرای مدول. با یک دریچه کشویی مستقل کنترل شده و اغلب برای آبگیرهای با ظرفیت بیش از ۵ متر مکعب بر ثانیه مورد استفاده قرار می‌گیرند. دیواره‌های جداکننده بین دهانه‌های با ظرفیت حداقل ۱ متر مکعب بر ثانیه (عرض نیم‌متر) از نوع بتنی پیش‌بینی می‌شود. علامت‌های )3. )37 با ۲و ۲۲ اغلب با اندیس ۱ (مثل 3222۱ 1.۱ و...) برای دریچه‌های یک نقابه و با انلدیس ۲ ( ۲ ۲او یا ۸۸۲ ...) برای دریجه‌های دو نقابه به کار می‌رود. نمودارهای شماره ۵و ۶. رابطه بین بده جریان عبوری از مدول و تغییرات سطح آب در کانال تغذیه کننده در محدوده تقریبی بده /7۵ و /22۱۰ راء برای مدول‌های یک نقابه و دونقابه نشان می‌دهد. ۴۸ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱ و ۳ زر ۱ ن 7 ۳ ۰ 5 ۱ 1 ۷ 2 1 ۰ .۰ 1 ۰ ۹ ۹ 51۸ 1 ۰ بلس ۱ ۱ ی ۱۹۹۱ ۱۷۷۷۷۷۷۷ ی جک ت ۳۵۱۳۵۱۵۱۳۹۹۳۲۳ ی سک ۳۳۱۳۵۱۳۶۲۴۳۵ ۱۵۲۱۲۳ ۶۱۸۵ سا - اعداد به سانتی‌متر - تراز اسمی سطح آب. در حد فاصل حداکثر و حداقل سطح آب بالادست آبگیر می‌باشد. - پل مانور برای دریچه‌های مدول تیپ ا) به‌طور معمول از نوع فلزی بوده و به‌وسیله کارخانه ساز نصب می‌شود. ۳۹ ده با در یچجه ی -------- صفحهٔ بعد -------- نمودار ۵- منحنی مشخصه ۹5808 ار تفاع آب نرمال _ 82898 بده حریان عبوری ) 96 0 1۹6 ی پر سس 137 | ۷۵۲۷۵ ۱26 آمبجا ۷۷/310۲ انا س لت با 100 834 ا- 109 7 م -------- صفحهٔ بعد -------- بد 39 25 3 ره 1 ۱ 2 ای ن 1 ور 2 ا 4 ی ز ی 1 15 ۱ -------- صفحهٔ بعد -------- با استفاده از این منحنی‌ها. مناسب‌ترین تراز برای استقرار تاج سرریز مدول به‌دست می‌آید. تراز اسمی سطح آب. با ۳ فه :. 5 ۳ ِ. ۹ تو حه به تغییرات سطح آب در کانال تغذیه کننده مدول تعیین می‌گردد. ار تفاع اسمی اب روی سرریز مدول و تراز اسمی آب را نیز می‌توان از رابطه زیر تعیین نمود: مدا ناه ۱ ۰ ل - 1 رهم ]] (۱-۲) مقدار ثابت برای هر نوع مدول دس مسا 9 ما1 که این مقدار ثایت. با استفاده از نمودارهای تغییرات سطح آب در بالا دست مدول. با توجه به نوع مدول انتخابی و حدود تغییرات مجاز مورد نظر برای بده عبوری از آبگیر (تقریب /۵* و /۱۰* بده طراحی) تعیین می‌شود. همچنین تراز اسمی سطح آاب روی سرریز مدول از رابطه : 1 ۹ ۳۰۵۳ (۲-۲) مقدار ثابت برای هرئوع مدول ر ثابت برای هر نوع مدول زا - روما به‌دست می آید. که در آن : حداکثر تراز سطح آب در کانال تغذیه کننده در طول فصل آبیاری و در محل سازه آبگیر مدول. 0 حداقل تراز سطح آب در کانال تغذیه کننده در طول فصل آبیاری و در محل سازه ابگیر مدول. و 0 تراز اسمی سطح آب کانال تغذیه کننده در محل سازه آبگیر مدول که برای تعیین تراز سرریز مدول به کار گرفته می‌شود. ۳-۲ ضوابط طراحی هیدرولیکی آبگیر مجهز به مدول نیرپیک طراحی هیدرولیکی آبگیرهای مجهز به مدول نیرپیک. باتوجه به نکات زیر صورت می‌گیرد: ۱-۳-۲ تراز کف دهانه ورودی ساختمان آبگیر (1.۸ت]) از تفاضل تراز اسمی سطح آب (در کانال تغذ یه کننده در محل سازه آبگیری) و حداقل ارتفاع آب در جلوی سرریز (8) (براساس اندازه ارائه شده توسط کارخانه سازنده دریچه مدول) به‌دست می‌آید (شکل 4). - تراز اسمی سطح آب کانال - ۳۳1.۸ ۲-۳-۲ تراز استانه محل نصب سرریز دریچه مدول. از تفاضل تراز اسمی سطح آب کانال تغذ یه کننده و ارتفاع آب روی آستانه سرریز (0) و براساس رابطه زیر به‌دست می‌آید: |. ۳10۱۵] 40 ۹۲ -------- صفحهٔ بعد -------- 0 - تراز اسمی سطح آب کانال - . 1:] ۳-۳-۲ حداکثر سرعت جریان طراحی مجرای آبگیر. در حالتی که کانال تغذیه شونده دارای پوشش بتنی بوده و خروجی مجرا به‌صورت تبدیل بال شکسته باشد. برابر ۱/۵ متر برثانیه و در صورتی که کانال تغذیه شونده خاکی باشد. ۱ متر بر ثانیه درنظر گرفته می‌شود. ۴-۳-۲ اگر بده کانال انشعابی از ۳۰۰ لیتر بر ثانیه بیشتر باشد. در دهانه ورودی آبگیر شیار لازم برای نصب تیرک‌های سد کننده منظور می‌گردد. ۵-۳-۲ افت سطح آب در ساختمان آبگیر. معادل افت دریجه مدول (براساس نمودار و جدول‌های کارخانه سازنده متناسب با تیپ دریچه مورد استفاده) به اضافه افت ورودی و خروجی و افت در طول مجرای آبگیر می‌باشد. ۷۲ ِ مجموعه افت ورودی و خروجی مجرای ابگیر معادل 39 ۵ پیش‌بینی می‌شود که در ان. ۷ سرعت افت تبدیل خروجی + افت در طول مجرا + افت تبدیل ورودی + افت دریچه مدول <]1| میزان افت در مجرای آبگیر بر اساس شیب خط انرژی. از فرمول مانینگ و طول مجرا محاسبه می‌شود. ۶-۳-۲ قطر لوله بتنی مجرای آبگیر. حداقل ۶۰۰ میلی‌متر و حداکثر ۱۰۰۰ میلی‌متر (با توجه به بده طراحی آبگیر) پیشنهاد می‌شود. برای بده‌های بیش از ۱۰۰۰ لیتر بر ثانیه. اغلب از صندوقه بتنی به‌عنوان مجرای آبگیر استفاده می‌شود و در صورت ضرورت. با توجه به شرایط هیدرولیکی و سازه‌ای و اقتصادی. ممکن است به جای مجرای صندوقه‌ای. بر حسب مورد. از دو لوله استفاده نمود. برای سایر اطلاعات مربوط به دریجه‌های مدول نیرپیک. به کاتالوگ کارخانه سازنده مراحعه شود. 5۳ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱- مدول های نیرپیک با یک نقاب ۲- مدول های نیرپیک با دو نقاب ۳ ۱ هه سک سس سه ستد سه ستت سا که (۱۱۲۵۶/۵ 3 ۸ ۳ هت ۱۶ ها ۳۳ مه ۳ ی وگ و و کح که سس هتسه نحل ۱۵ ۹۵۱۳۳ 1 کل نت ۱۳۳۹ ۱) اعداد به سانتی‌متر ۲) اعداد داخل پرانتز. برای حالاتی است که سطح آب بالادست آبگیر, هیچگاه پایین‌تر از حد تراز اسمی نباشد. ۳) طول | برای بده ۱۰۰ لیتر بر ثانیه داده شده است. شکل ۱۰- ابعاد استاندارد مدول‌های نیرپیک ۹5۴ -------- صفحهٔ بعد -------- ۴-۲ سازه آبگیر با دریچه کشویی ۱-۴-۲ کلیات این نوع آبگیرها از سه قسمت ورودی. مجرای آبگیر و خروجی تشکیل شده است که مجرای آبگیر. به دریچه کشویی از نوع دایره‌ای و یا چهارگوش مجهز می‌باشد. دریچه‌های نوع دایره‌ای. اغلب برای آب‌بندی کامل از جنس چدن ریخته‌گری بوده و با قطرهای ۰/۶۰ یا ۰/۸۰ متر : و 1 5 ى دریچه‌های نوع چهارگوش. فولادی بوده و به‌طور معمول برای ساختمان‌های ابگیر واحدهای مزارع انشعابی از کانال‌های درجه ۱و ۲ با ابعاد ۰/۶۰ ۰/۶۰ ۷۰/۸۰ ۰/۶۰و ۷۰/۸۰ ۰/۸۰ و برای آبگیر کانال‌های درحجه ۱و ۲ با ابعاد ۷۱ ۰.۱ ۱/۲۵« ۱/۲۵ و یا ۱/۵ ۷ ۱/۵ به کار برده می‌شوند. مانور دریچه‌های کشویی. به‌طور کلی به روش دستی با بالابر مجهز به فلکه مانور و یا مجهز به چرخ دنده. برای دریچه‌های با ابعاد ۱۱ متر و بزرگ‌تر به کار می‌رود. برای آبگیر کانال‌های درجه ۱ با ظرفیت آبگیری بیش از ۳ متر مکعب بر ثانیه. با مقایسه شرایط هیدرولیکی و اقتصادی از دو دریجه کشویی مجاور هم و یا دریجه قطاعی استفاده می‌شود. سازه آبگیر می‌تواند با سازه‌های هیدرولیکی دیگر مانند سیفون و آبشار. به صورت توام طراحی گردد. در مواردی‌که بار هیدرولیکی موجود در سراب آبگیر خیلی زیاد باشد (به مراتب بیشتر از افت هیدرولیکی در سازه آبگیر). مجرای خروجی آبگیر به صورت آبشار طرح خواهد شد. برای اندازه‌گیری جریان آب در پایین‌دست سازه آبگیر مجهز به دریچه کشویی. از پارشال فلوم با جریان غیرمستغرق استفاده می‌شود. ۲-۴-۲ ضوابط طراحی هیدرولیکی ی ۳۲ ۱-۲-۴-۲ ورودی ابگیر ساختمان ورودی آبگیر. باید به گونه‌ای طراحی شود که با جریان آب در کانال تغذیه کننده تداخلی به‌وجود نیاورد. در ضمن شیب دیواره‌های جانبی ساختمان ورودی آبگیر. باید به شکلی طراحی شود که برای عملیات تمیز کردن و نگهداری کانال محدودیتی به‌وحود نیاورد. بنابراین شیب دیواره‌های جانبی ساختمان ورودی آبگیر. باید معادل شیب شیروانی بدنه داخلی کانال و یا در صورت توجیه. ملایم‌تر از شیب داخلی مقطع کانال باشد. ۱۰ ۳۵۳۵ 1۷۳۱۵۵۹ 2. 10۳۵۷] 41 ۵۵ -------- صفحهٔ بعد -------- روم ار تفاعی کف ساختمان ورودی آیگیر. باید با توجه به حداقل استغراق لازم. روی لبه فوقانی دهانه ورودی مجرای آبگیر و حداقل ۱۰ سانتی‌متر پایین‌تر از لبه تحتانی دهانه مجرای آبگیر طراحی شود. طول ورودی آبگیر. باید با توجه به شیب بدنه کانال و حداکثر سطح آب تنظیم شده در کانال تغذیه کننده. در محل ساختمان آبگیر طراحی شود. کف ساختمان ورودی آبگیر در تمامی طول باید به‌صورت افقی طراحی گردد. اگر کف ورودی از نظر نیاز به استغراق دهانه ورودی مجرا. به صورت شیبدار طرح شود. این شیب نباید از ۳۰/ بیشتر باشد.[ ۴] ۲-۲-۴-۲ مجرای آبگیر دهانه ورودی مجرای آبگیر. برای جلوگیری از ورود هوا و بی‌نظمی در جریان ورودی به مجراو ساختمان خروجی. و همچنین فراهم آوردن شرایط مناسب جریان در ساختمان اندازه‌گیری پایین‌دست آبگیر. باید به اندازه کافی مستغری باشد؛ بدین ترتیب که لبه بالایی دهانه محرا. باید به مقدار ,۳ ۱/۵ (, ار تفاع هیدرولیکی نظیر سرعت جریان در محرای آبگیر) از حداقل تراز سطح آب در کانال تغذ یه کننده (تراز عادی سطح آب کانال و یا تراز کنترل شده توسط ساختمان تنظیم سطح آب. هر کدام که کمتر باشد) پایین‌تر باشد. بنابراین رقوم کف دهانه مجرا برابر با : رقوم کف دهانه محرای آبگیر - ([) ]1 + ۵) - (حداقل سطح آب در کانال تغذ یه کننده) در رابطه بالا: (2)10]: قطر یا ارتفاع دهانه محرای آبگیر در حالت مجرای لوله‌ای. کف مجرا باید برای تأمین حداقل پوشش حفاظتی خاکریز جاده روی لوله کنترل شود. به صورتی که حداقل ۶۰ سانتی‌متر پوشش خاکی روی لوله برقرار باشد. برای اطمینان از واردنشدن هوا به داخل مجرای آبگیر. نصب یک مجرای تخلیه هوا" در دیواره دهانه ورودی آبگیر ضرورت خواهد داشت. ۲-۲-۴-۲ ساختمان خروجی َ ۲ ۳ خروجی ابگیر در کانال‌های با پوشش بتنی. از نوع بال شکسته بوده و طول ان براساس زاویه تطابق . ۲۲/۵ درجه محاسبه می‌گردد. حداقل طول خروجی ۲/۵ متر پیشنهاد می‌شود. جعا9۵ .2 1 ۸۳۲ .| 3. ۳1۵۲۵ [0 ۵۶ -------- صفحهٔ بعد -------- اگر بار هیدرولیکی اضافی موجود در محل آبگیر (حداقل سطح آب مازاد بر افت در دریچه کشویی و مجرای آبگیر) ۰ ۰ - : - ی ۰ ۰ 2 ۰ ۰ ۰ ۰ ۱ بیش از ۵۰ سانتی‌متر باشد. برای استهلاک انرژی جریان خروجی از مجرای ابگیر. از ساختمان خروجی مانع‌دار تیپ 1۷ 15191] استفاده خواهد شد. اگر سرعت خروجی از مجرای آبگیر. بیش از ۱/۰ متر بر ثانیه بوده و کانال تغذیه شونده بدون پوشش باشد. طراحی ۴-۲-۴-۲ افت انرژی مجموع افت انرژی در ساختمان آبگیر. برابر با افت دهانه ورودی. افت در مجرا و افت خروجی می‌باشد. افت در دهانه ورودی. معادل ,۱ ۷ افت در دهانه خروجی برحسب نوع ساختمان تبدیل از ,] ۰/۵ (برای خروجی بال ۲ .۰ ۰ 2 شکسته) تا,] ۱/۰ برای خروجی ساده درنظر گرفته می‌شود. که ,1/ ارتفاع معادل سرعت حریان در مجرای ابگیر افت انرژی در طول مجرا. براساس رابطه مانینگ محاسبه خواهد شد. ۵-۲ سازه‌های آبگیر مجهز به دریچه‌های کشویی با بار هیدرولیکی ثابت (۲110) این نوع ساختمان‌های آبگیر. به دریچه‌های کشویی مضاعف با بار هیدرولیکی ثابت مجهز بوده و در آن‌ها تنظیم و اندازه‌گیری میزان بده جریان خروجی از آبگیر امکان‌پذیر می‌باشد. این دریچه‌ها از نظر عملکرد هیدرولیکی از نوع مدول بوده و اغلب برای آبگیر واحدهای مزارع به کار گرفته می‌شود. جزییات طراحی هیدرولیکی این نوع ساختمان آبگیر در نشریه شماره ۱۰۶ سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور ارائه شده است. در شرایط کنونی به لحاظ هزینه زیاد احداث این نوع ساختمان آبگیر (لزوم ساخت دو دریچه کشویی. طول زیاد ساختمان. نیاز به دو اشل اندازه‌گیری) و مشکلات بهره‌برداری برای تنظیم جریان آبگیری استفاده از این نوع سازه در شبکه‌های آبیاری متداول نمی‌باشد. |. 3۵11160 01 2. 11620 ۷۵|] ۹۵۷ -------- صفحهٔ بعد -------- منابع و ماخدذ 0۲ 10600270601 بکل] 5165 مادام هه فاهمه) 35 ما محعلمهاک معزف 1 ۲۶ 8۳۵۲ ,11610۲ 16011121 ,(1۳182۵1100 ۸0001100 106021601 ,ص00 100آشهاهم) ۲۳۷۳۲۲۳۲ 1 ا|ز۸ بمفعاقت) اعبمه]ا شاک حال] اصقاقد0) ,10131105 ۵0 که ۲۳ ۰ ,۸۷۱0 ,60268 اعم]ا ۹۵ 10 40ا] 10۳ 1۹11۳6 1316۵1100۵1 ,۳.20 ,ق5106 اصعص ۱ که 1 «(آ1) 110۲۵۷۵۵۵۲ 200 ۲1۵۵110 0 ,11610۲ 1۳6 ۵۲ 106021601 فعاهاک لمعانصنا کعسه هساک همم اله م5۳ اه معزفع 1 0 ۰ 1701100 ۳۵ 0۲ 0۳220173100 امیش فص ۳۵۵۵ که ناک ۲1۷۵۳۵۵6 [۵۱ 5 ۰ ,26.1 ,۲10 ۳۵06۴۲ 10۳2286 200 112۵00 ,۲۸0۵ ۵۸ 1 2 32 4 5 -------- صفحهٔ بعد -------- ۹ ِ دشر تشسو ضوایند 9 معارهایی قسی + با گذشت ی از سی ال قعاست تعحفیف نی و 8 ۱ ک دد تسه پیوست در راستای موارد ناد ده هه شده با در راه بل سهه "‌ ۰ ی ۳ 5 ی بهی د فعالست‌های عد ال کار رده‌شرد.به‌ اد تحاظ ۱ آش پر 2 ۹ سس ان 1 که 1 ا ما : 1 3 1 ا برای اشایی ببشتر + غهرست شون تشربانی که ی دو سا . خیر به متام رز مسبده سس باطلاع 1 ستفاده کنند کان و دانش بر وهان محر عم رسانده همی‌مود لعف برای اطلاعات بیشتر بد سایت اپنترنتی ۱012:11/8,8110[ ۱۱۳۱۱۳۰۱۲1 در اجعه تمائید . دفتر قدوین ضواسط و مبارهای ثفنبی ط ۳ ۵۹ -------- صفحهٔ بعد -------- 40 0۲ ۲1۵۵ ]1 11 0 0۲ ۲۵۵1۱۵ 1۹10116 ۱ ]0 ۱۷۱۱۹۱۳۹ 0۰ ]۷1۵2800 1۹۵۵۲۵۵۹ ۷۷۵۱۵۲ 11۵۵ 0 لآ اا120 ۵ [ 10010۵ 200 51۵01270 01 011106 ۵5 07 711071۵) 0918( 770700176 5 717۱۱ 4 0۶۷۸۱07۹ ]لا 2 ۳۵۳۱1۵110 -------- صفحهٔ بعد -------- این نشریه ضوابش فراحی سیدرولیتکی انواعم سازه‌های تنقشیم سطشح آبو آبکگیرهای کانال‌ضهای رجباز را ارائه‌می‌نماید. سازه‌ضای تنشیم سقح آب دورد بررسی در این نشریه شاه‌ل سازه‌های استاتیک و سازه‌ضای مجهز به دریچه "کشویی » دریچه‌های قشاعی و دریچه‌های خودتار حیدرولیکی می‌باشد که سشح آب را در بائا دست یا پایین دست خود تنشیم می‌نمایند . انواعم سازه‌ضای بگیری دورد بررسی مجت‌ز به آنواع دریچه‌های مدول و دریچه ضای غیر مدول [کشرویی] می‌باشد که برای هر دورد مبانی فرحی هیدرج یکی ارائه شده است. این نشریه می‌تداند راهنمای مناأسبی برای مسندسین فراح شبکه‌ضای آبیاری باشد تا در یکاراختی فراحی این نوع سازه‌ها دوثر واقم کردد. معاونت امور پشتییانی 525-9 2 5 0 ۱58 964-425- 9117 8 9 55 64 4 2 5 ٍ ٍ د ا ِ : ( 4