بخشنامه به دستگاه

⚠ این متن با نرم‌افزار از روی تصویر خوانده شده و ممکن است خطا داشته باشد؛ برای استناد، اصلِ سند را ببینید. (0 تور دزمان با و۱ ود ور ۵رد تمواتدل قدمزن و از 2 ۴ 2 زموگ 3 نام فنی و اجرایی د7.ارچه 7* ور و براایش: ۱۴۰۴/۱۱/۰۱ ۲ قاری دراه ِ -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- بخشنامه به دستگاه های اجرایی، مهندسان مشاور و پ یمانکاران : شماره 636455 4 140 / : تاریخ 29 / 11 / 1404 :موضوع دستورالعمل تدوین و ابالغ ضوابط فنی :ش ش8743283 سازمان ربانهم و بودهج کشور ریاست جمهوری رئیس ساز مان (به استناد ماده34) قانون احکام دائمی برنامه های توسعه کشور و بند های(2 - 3 ) ( و3 - 2 ) (ماده4 « ) سند نظام فنی واجرایی یکپارچه کشور»، موضوع تصویب نامه شماره40544/ت63719ه مورخ06 / 03 / 1404 هیئت وزیران؛ دستورالعمل پیوست ابالغ و در«سامانه نظام فنی وا یی جرا کشور » به منتشر می شود. رعایت مفاد این بخشنامه ، از تاریخ01 / 04 / 1405 .الزامی است امور نظام فنی واجرایی سازمان برنامه وبودجه کشور دریافت کننده نظرات و پیشنهادهای اصالحی در مورد مفاد این بخشنامه بوده و اصالحات الزم را اعالم خواهد ن مود. :رونوشت معاونت حقوقی ریاست جمهوری- سامانه ملی قوانین و مقررات جمهوری اسالمی ا یران امور حقوقی قوانین و مقررات مرکز روابط عمومی، امور بین الملل و مدیریت دانش دبیرخانه مرکزی سازمان سیدحمید پورمحمدی -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- دستورالعمل تدوین و ابلاغ ضوابط فنی ۱۴۰۴/۱۷/۰۱ ۱ ا- ددف و دامنه تاربرد ۱-۱- هدف به استناد بند ۲-۲ و ۲-۲ ماده ( ۴) سند «نظام فنی و اجرایی یکپارچه کشور (نظام)» این دستورالعمل با هدف ایجاد چهارچوب یکپارچه. شفاف و کارآمد برای تدوین» بازنگری, تصویب و ابلاغ ضوابط فنی و شرح خدمات همسان» در نظام تهیه شده است. این دستورالعمل در راستای تضمین کیفیت. انسجام و کاربردپذیری ضوابط فنی با رعایت استانداردهای بین‌المللی و دست‌آوردهای علمی و پژوهشی دارای تاییدیه از مراجع ذی‌صلاح که به صورت متداول از آنها استفاده می‌شود. می‌باشد. ۲-۱ دامنه تاربرد این دستورالعمل برای تمام ضوابط و نشریه‌های فنی و شرح خدمات همسان که در دور (چرخه) عمر طرح و پروژه شامل: نیازسنجی» پیدایش, پدیدآوری و بهره‌برداری که در چهارچوب نظام» در سازمان برنامه و بودجه کشور (سازمان) یا دستگاه‌های مرکزی» تدوین, بازنگری یا ابلاغ می‌شوند. لازم‌الاجرا است. ۲- اروش و اصتثژحات برای تبیین این دستورالعمل, مفاهیم و عبارات زیر به‌کار می‌رود. سایر عبارات به‌کار رفته در این دستورالعمل, بر اساس ۱-۲- ضاینثه به متونی گفته می‌شود که دارای ابلاغ (بخشنامه) از سوی رییس سازمان یا مقام مجاز دستگاه اجرایی (در این دستورالعمل: رئیس دستگاه مرکزی) بوده و مخاطب آن گروهی از عوامل نظام باشند. تبصره: مصوبات مجلس.ء دولت (هیئت وزیران)» شورای‌عالی شهرسازی و معماری» رأی‌های هیئت عمومی دیوان عدالت اداری و سایر مراجع ذی‌صلاح برای ابلاغ قوانین و مقررات کشور در حوزه این نظام نیزء در معنی عامء به‌عنوان ضابطه تلقی می‌شوند. بدیهی است. مفاد این دستورالعمل برای اینگونه ضوابط کاربرد ندارد. ۲-۲- فضابثه فنی هر نوع ضابطه که حاوی الزامات. توصیه‌هاء. مشخصات یا راهنمایی‌های فنی برای انجام فعالیت‌های مهندسی از جمله: مطالعات. طراحی, ساخت و اجراء نظارت یا بهره‌برداری باشد. ضابطه فنی دارای انواع زیر است: ۱-۲-۲- معیار: نوعی از ضابطه که ویژه سنجش کمی یا کیفی کارها تهیه می‌شود و شامل شاخص‌های عملکردی و ملاک‌های -------- صفحهٔ بعد -------- ۲-۲-۲۳ دستورالعمل: ضابطه‌ای است که ید اجبار را در متن خود داشته و می‌تواند برای آنواع ضوابط از جمله: مطالعات. طراحی, اجرا یا بهره‌برداری, مورد استفاده قرار گیرد. از این واژه» پیش از این به‌عنوان مفهوم عام برای وازْهٌ ضابطه به‌کار می‌رفته است. فهرست‌بها بر مبنای آن تهیه می‌شود. این ضوابط در قراردادهای پیمانکاری یا بهره‌برداری, به‌عنوان ضمیمه لازم‌الاجرا ۴-۲-۲ راهنما: متونی که جنبه الزام‌آور نداشته و در چهارچوب قرارداد. تدقیق لازم با مسئولیت عوامل پروژه انجام می‌شود. با این وجود. ضوابطی که از سوی سازمان یا با تشخیص سازمان توسط دستگاه‌های مرکزی به‌عنوان راهنما برای دستگاه و اجرایی. لازم‌الاجرا می‌باشند. ۵-۲-۳- آیین‌نامه: دربرگیرنده ضوابط فنی نیز باشد. «آیین‌نامه بتن ایران (آبا)» یا «آیین‌نامه راه‌های ایران (آرا)» مثال‌هایی از مجموعه ضوابط فنی هستند که در ذیل نظام تهیه و منتشر شده‌اند. ۶-۲-۲- مبانی: ضابطه‌ای است که به کلیات و اصول پایه فنی پرداخته ویا موضوعات آن در حال تکمیل و توسعه است. استفاده کننده ۷-۲-۲- شبوه‌نامه: ضابطه‌ای است که برای نظام‌مند ساختن 9 هماهنگی در اجرای فرآیندهای کاری به صورت اختصاصی توسط دستگاه مرکزی یا به صورت عمومی توسط سازمان ابلاغ می‌شود. ۸-۲-۲- فهرست وارسی (سیاهه وارسی): کاربرگی است مشتمل بر موضوعاتی که برای کنترل کیفیت خدمات. کارهای انجام شده و یا برای حصول اطمینان از انجام خدمات. وضعیت تأسیسات یا تجهیزات یا ساخت و ساز انجام شده» مورد استفاده قرار می‌گیرد. -------- صفحهٔ بعد -------- دستورالعمل تدوین و ابلاغ ضوابط فنی ۱۴۰۴/۱۷/۰۱ ۳ ۲۳-۲- شرح خدهدات برای تعیین رئوس فعالیت‌های مشاور در پروژه تهیه می‌شود و دارای انواع زیر است: ۱-۳-۲- شرح کلی خدمات: شرح کلی خدمات: شرح نیاز و خدمات کلی مورد نیاز کارفرما است و برای هر موضوع پروژه تهیه می‌شود. از شرح کلی خدمات می‌توان به‌عنوان مبنای تهیه شرح تفصیلی خدمات در حین فرآیند ارجاع کار استفاده کرد. ۲-۳-۲- شرح خدمات همسان (فهرست خدمات): شرح خدمات ابلاغی توسط سازمان یا دستگاه مرکزی, ضابطه‌ای است که عیناً یا حسب ضرورت. به‌عنوان راهنمای تهیه شرح تفصیلی خدمات پروژه, در انجام خدمات مشاوره استفاده می‌شود. تبصره: در برخی از ضوابط ابلاغی پیشین.» از عبارت «فهرست خدمات» به جای «شرح خدمات همسان» استفاده شده است که این عبارت در آیین‌نامه خرید خدمات مشاور - مصوب ۱۳۸۸ - تغییر مفهوم پیدا کرده و در ضوابط آتی از «فهرست خدمات» استفاده نخواهد شد. ۳-۳-۲- شرح تفصیلی خدمات: توسط مشاوران در حین فرآیند ارجاع کار مشاور و با استفاده از شرح کلی خدمات یا شرح خدمات همسان که کارفرما در اسناد ارجاع کار آزها را ارائه کرده است. تهیه می‌شود. ۴-۳-۲- شرح تفصیلی خدمات مصوب: حین فرآیند ارجاع کار و حسب ضرورت. توسط کارفرما و پس از دریافت شرح خدمات تفصیلی از مشاوران و یکپارچه‌سازی آنها (متن مصوب) تهیه شده و برای ادامه فرآیند ارجاع کار و استعلام پیشنهاد قیمت از مشاوران» در ۳-۲- نشریه فنی: مستندهاء معیارهاء گزارش‌ها و نتیجه پژوهش‌های فنی است که بدون ابلاغ و فقط همراه با شماره (مطابق بند ۲-۹) و از طریق سامانه نظام» منتشر می‌شود. ۵-۲- سند فنی: عنوان عمومی برای هر متن» تصویر یا صوت تایید شده و قابل استناد توسط اشخاص حقیقی یا حقوقی. در حوزه فعالیت‌های مهندسی می‌باشد. مانند: ضابطه. نامه درخواست. سند ملکی, اسناد ارجاع کار, اسناد قراردادی» عکس و ۶-۲- سانانه فننام: منظورء سامانه نظام فنی و اجرایی کشور به نشانی 623171681۳[.۱۳ل۸] است که دارای دو بخش زیر است: ۱-۶-۲- بخش «عملیاتی برای تهیه ضوابط» با دسترسی کنترل شده و نیاز به ورود به سامانه نظام ۲-۶-۲- بخش «اطلاع‌رسانی» با دسترسی عمومی -------- صفحهٔ بعد -------- ۲ اتول حاقم بر قدوین رواب فنی در تدوین ضوابط و نشریه‌های فنی, رعایت اصول در ابعاد مختلف زیر حسب موضوع ضابطه, الزامی است: ۲-۲-اصول بنبادین ۱-۳-۳- توجه به رفاه» آسایش و کرامت آحاد مردم ۲-۳-۳ توجه به آمایش سرزمین و عدالت اجتماعی ۳-۳-۳ ارائه چهارچوب لازم برای گزینه‌یابی و مکانیابی درست پروژه‌های اجرایی ۳-۳-۳ اصول هفتگانه مردم‌واری, سازگاری با محیط. ساخت و ساز سبزء ایستایی» تناسب. زیبایی و پرهیز از بیهودگی ۵-۳-۳- ایمن‌سازی سازه‌ای و غیرسازه‌ای ساخت و سازها در قبال انواع حوادث ۶-۳-۳- ملاحظات پدافند غیرعامل ۷-۳-۳- رعایت اصول مناسب‌سازی برای افراد دارای نیازهای خاص و توان‌یابان ۸-۳-۳- رعایت ملاحظات ساخت و ساز ایمن و ساز و کارهای ایمنی, بهداشت. محیطزیست و امنیت (۲۱۹55۴) ۹-۳-۳- رعایت ملاحظات اقتصادی و کاهش هزینه‌های ساخت و بهره‌برداری با لحاظ کیفیت قابل قبول و عمر مفید مناسب ۲--۳-اصول توسته و پیشرفت پایدار و ملی ۱-۴-۳- اصول توسعه و پیشرفت پایدار از لحاظ توجه به ابعاد اجتماعی, فرهنگی, تاریخی, محیط‌زیستی, اقتصادی و مدیریت یکپارچه آب و خاک ۳-۴-۳ سازگاری با شرایط اقلیمی و جغرافیایی در انتخاب مصالح و ارائه روش‌های اجرا ۳-۴-۳- رویکرد مصرف بهینه انرژی و آب در تمام فصول ۴-۳-۳ اولویت‌دهی برای استفاده از مصالح بومی و ساخت داخل کشور ۵-۳-اصول رقایت و بی‌دارفی ۱-۵-۳- بستر سالم برای رقابت فنی و کیفی و عدم اشاره به یک نشان تجاری خاص, مطابق قوانین و مقررات مربوط -------- صفحهٔ بعد -------- دستورالعمل ندوین و ابلاغ ضوابط فنی ۱۴۰۴/۱/۰۱ ۵ ۳- الزادات قدوین ذوابتد فنی در تدوین ضوابط و نشریه‌های فنیء رعایت الزامات در ابعاد مختلف زیر»ء حسب موضوع ضابطه, الزامی است: ۱-۴- الزادات ساختاری ۱-۱-۴۳ تطابق با سایر ضوابط نظام و پرهیز از تعارض,» همپوشانی و موازی‌کاری ۳-۱-۴۳ ارائههٌ چهارچوب‌های ضوابط. متناسب با میزان ریسک برای هر موضوع ۳-۱-۳ یکپارچه بودن محتوا و عدم تعارض میان بخش‌های مختلف ۴-۱-۴ تهیه ضابطه با قابلیت‌های مدیریت داده و نرم‌افزاری ۵-۱-۴- مستندسازی فراًیندها و اطلاعات مورد تهیه ۶-۱-۴ نظرخواهی از ذی‌نفعان قبل و پس از تهیه پیش‌نویس‌ها ۷-۱-۴- ارائه برنامه آموزش ضوابط برای مخاطبان مختلف ۸-۱-۴۳ ایجاد هماهنگی فرابخشی و بین‌بخشی درصورت نیاز ۹-۱-۴- ارسال نسخ قابل ویرایش (۷/0۲۵) و خواندنی (۳]۴) نهایی با قابلیت جستجو جهت انتشار ۱۰-۱-۴- علاوه بر رعایت چهارچوب اعلام شده در ضابطه شماره ۷۰۷ سازمان, هر ضابطه فنی باید دارای ساختار استاندارد زیر باشد: : صفحه عنوان اجباری ‏ شامل عنوان» شماره» تاریخ ویرایش» سال ابلاغ و نام ابلاغ کننده مقدمه اختیاری توضیحات تکمیلی غیرالزامی هدف و دامنه کاربرد اجباری مختصر و قابل استفاده برای اهداف کتاب‌شناختی مراجع الزامی مشروط فقط مراجعی که در متن به آنها ارجاع شده اصطلاحات و تعاریف مشروط تعاریف تخصصی مورد استفاده در ضابطه متن اصلی اجباری محتوای اصلی ضابطه پیوست‌های الزامی مشروط اطلاعات تکمیلی الزامی فهرست منابع اختیاری منابع مورد استفاده غیر از مراجع الزامی واژه‌نامه توصیه‌ای فهرست واژگان فارسی-انگلیسی و بالعکس -------- صفحهٔ بعد -------- ۶ ۱۴۰۴/۱۱/۰۱ نظام فنی و اجرایی یکپارچه کشور ۷۲-۴ الزانات فتارشی ۱-۲-۳-دقت. شیوایی» روان‌نویسی و بلاغت در متن با رویکرد اختصار (ضوابط فنی باید به گونه‌ای نوشته شوند که برای افراد واجد صلاحیت که در تدوین آنها مشارکت نداشته‌اند. قابل فهم باشد.) ۲-۲-۴ -پرهیز از به‌کارگیری عبارات و اصطلاحات جدید به جای اصطلاحات متداول ۳-۲-۴-تولید واژه‌نامه تخصصی (فارسی و انگلیسی) ۴-۲-۴ -رویکرد حداکثری در استفاده از تصاویر و جدول و نمودارء برای انتقال مفهوم به مخاطب ضابطه ۵-۲-۳-اجتناب از درج مباحث حقوقی, مالی و قراردادی در متن ضوابط فنی (جز در موارد اجتناب‌ناپذیر) ۶-۲-۳-خلاصه و کاربردی‌سازی متن ضوابط و عدم تکرار موضوعات ۷-۲-۴-اجتناب از درج مستقیم متون آموزشی» پژوهشی و دانشگاهی ۳-۴-الزا:ت فنی ۱-۳-۳ کاربردی نمودن مصالح و فناوری‌های نوین دارای تأییدیه و گواهی فنی ۳-۳-۴ رویکرد همسان‌سازی نقشه‌های اجرایی و صنعتی‌سازی ۳-۳-۴- رعایت استانداردهای ملی و بین‌المللی معتبر و ارجاع‌دهی به آنها به شیوه‌های ایستا و پویاء در حوزهٌ قانون تقویت و توسعه نظام استاندارد ۴-۳۴ استفاده از مصالح و روش‌های اجرا با قابلیت کنترل و نظارت ۵-۳-۴- استفاده از نتایج پژوهش‌ها و تحقیقات علمی به‌روز دارای تأییدیه از مراجع ذی‌صلاح ۶-۳-۴- رعایت ملاحظات بهره‌برداری, شامل نگهداری, تعمیر و انعطاف‌پذیری در کاربری ۷-۳۴- رعایت اصول حفظ محرمانگی مستندات -------- صفحهٔ بعد -------- دستورالعمل :۲ ۵- سبد | اولویت و باید و مطاب دوین و ابلاغ ضوابط فنی ۰ اواویت‌دای ذوابتد فنی | بازنگری ضوابط و نشریه‌های فنی باید در چارچود به تایید آمور نظام فنی و اجرایی سازمان برسد.ء باید نیازسنجی عناوین ضوابط دستگاه مرکزی با توجه به سیاست‌ها و رویکردهای موجود در اسناد بالادستی و بخشی (قوانین, استخراج عناوین ضوابط فنی مرتبط با نیازها اعم از عناوین جدید یا بازنگری تهیه شاخص‌های اولویت‌بندی نیازها و ضوابط و ضریب اهمیت هر یک از آنها اولویت‌بندی عناوین ضوابط نظرخواهی در خصوص سبد اولویت‌های ضوابط فنی نهایی‌سازی سبد اولویت‌های ضوابط فنی ۷ ۱۴۰۴/۱۱ ب سبد اولویت‌های ضوابط فنی؛ نیازسنجی,» تعریف و به ترتیب لا دستگاه مرکزی تهیه و در صورت لزومء هر ساله به‌روز می‌شود در چهارچوب برنامه اجرای تفاهم‌نامه موضوع ماده ( ۶) سند نظام ۳ جمع‌بندی شود: با مشارکت و کسب نظر تمامی ذی‌نفعان با تایید آمور نظام فنی و اجرایی سازمان شده شامل: عنوان. شناسه (کد) عنوان, اولویت. ضرورت تهیه. هدف. رئوس کلی مطالب. نوع ابلاغ» خروجی‌های مورد انتظارء برآورد برنامه زمانی تهیه ضوابط و برآورد اعتبارات مورد نیاز آن‌ها به همراه نقش و مسئولیت عوامل نظام. مطابق اعمال نظرات -------- صفحهٔ بعد -------- ۶- ذرآیند زربه ما2 ۱-۶- مراحل تربه ایند فنی به صورت کلی مراحل زیر برای تهیه ضوابط انجام می‌شود: ۱-۱-۶- سبد اولویت‌های ضوابط فنی مطابق بند ۵ انجام می‌شود ۱-۳-۱-۶ بررسی نظر صاحب‌نظران خبره و ذینفعان اصلی در مورد کلیت موضوع ضابطه ۲-۲-۱-۶ بررسی ضوابط استانداردها و مقررات کشورء خصوصا در حوزه نظام ۳-۱-۶- جممع‌بندی مستندات جممع‌آوری شده در قالب تدوین پیش‌نویس اولیه ۴-۶ نظرخواهی پیش‌نویس اولی ضابطه از جمع نخبگان و ذینفعان اصلی ۶-۱-۶- نظرخواهی عمومی با مهلت مناسب از پیش‌نویس اصلاحی ضابطه (در سامانه نظام یا سامانه دستگاه مرکزی یا سامانه قوانین) و نظرخواهی رسمی از خبرگان و ذینفعان ۷-۶ اعمال نظرات نهایی با اعمال تضمین کیفیت و بازبینی و تهیه پیش‌نویس نهایی ۸-۱-۶- ابلاغ متن ضابطه ۹-۱-۶- ثبت ضابطه آبلاغ‌شده در سامانه نظام ۱۰-۱-۶- انتشار ضابطه ابلاغ‌شده»ء توسط سازمان ۱۳-۱۶ اخذ بازخورد. پاسخگویی و بازنگری ضابطه در مواقع مورد نیاز -------- صفحهٔ بعد -------- دستورالعمل تدوین و ابلاغ ضوابط فنی ۱۴۰۴/۱۷/۰۱ ۹ ۲-۶- زنارخواعی برای قریه دوایت! در تهیه همه نشریه‌ها و ضوابط. باید در سه مرحله شامل, ابتدای پروژه (نیازسنجی)» پس از تهیهٌ پیش‌نویس اولیه و برای پیش‌نویس نهایی, از ذینفعان نظرخواهی شود. نظرات رسیده باید ضمن بررسی, با استدلال رد یا قبول شده و در متون مورد تهیه. اعمال شوند و مستندهای مربوط به سابقه نظرخواهی متون تهیه شده. در بخش مدیریت پروژه سامانه نظام نگه‌داری شوند. بر طبق ماده (۳) «قانون تسهیل صدور مجوزهای کسب و کار» همه دستگاه‌ها مکلفند پیش‌نویس ضوابط خود را یک هفته قبل از صدورء در تارنمای (سایت) خود به اطلاع عموم و فعالان اقتصادی برسانند تا فرصت لازم برای اعلام نظرات عموم یا فعالان اقتصادی و تشکل‌ها وجود داشته باشد؛ لذا نظرخواهی با مهلت متناسب با حجم و پیچیدگی مطالب پیش‌نویس نهایی ضوابط. ضروری است. در مورد ضوابط فنی» توصیه می‌شود تا حداقل یک ماه فرصت برای ارائه ۶--۲- فنثارت فنی بر ترّیه فوان! برای کنترل انطباق پیش‌نویس ضوابط با اصول و الزامات موضوع بند ۲ و ۴ این دستورالعمل, باید از خدمات نظارت فنی مراکز علمی. تحقیقاتی و دانشگاهی مرتبط. دستگاه‌های تخصصی, فرد. شرکت یا کمیته تخصصی خبرگان استفاده شده و متون نهایی با تأیید آنان برای انتشار به سازمان ارسال شود. در ضوابطی که به روش کمیته‌ای تهیه می‌شوند. استفاده از خدمات نظارت فنی یک یا چند نفر از اعضای کمیته تخصصی, مجاز است. دستگاه مرکزی انتخاب اشخاص ناظر حقیقی و -------- صفحهٔ بعد -------- ۷- اج دواد فنی ۱-۷- ذوع ابلاغ دواد فنی ۱-۱-۷-نوع ابلاغ ضوابط توسط سازمان یا دستگاه مرکزی, در سبد اولویت‌های ضوابط فنی که باید مورد تأیید سازمان ۳-۱-۷ به استناد سند نظام» ضوابط فنی به دو صورت زیر ابلاغ می‌شوند: ۱-۲-۱-۷- ضوابط و معیارهای لازم‌الاجرا: ضوابطی است که از سوی سازمان یا با تشخیص سازمان توسط دستگاه‌های مرکزی به همراه شماره (مطابق بند ۲-۹) ابلاغ می‌شوند و رعایت آن‌ها از سوی تمام عوامل نظامء الزامی است. در متن ضوابط لازم‌الاجرا امکان استفاده از هر چهار حالت زیر برای بخش‌های مختلف متن وجود دارد: اجباری (۱0۲۲۳۱311۷6) ۹ ,۲۱۵۲ 5۳۵۱۱ را|ا5۳۵ 1 بهتر است. می‌تواند. کمک می‌کند توصیه 5۳۵۱ ,هابا۵ 5۳ توصیه‌ای ( ۹۵۲۵۲۲۱۲۲۱۵۲۱۵60 ) می‌شود. مناسب است. ارجح است 0 کک-ک۲ مجاز (۳۵۲۲۳۱۱155[۷6) می‌تواند. مجاز است. امکان‌پذیر است 40 وا ۲3۲ ,۲۱3۵۷ : : ۲ ,20۱۱6۵۲۵۱۱۷ ,۷|| 1۷۵۱۲3 اطلاعی (۱۲۱۳۵۲۲۳۱۵1۷۴) معمولاء به‌طور کلی, برای اطلاع ۷ ِ ۷ ۳۳ 1 ,۱۱۳۵۲۲۲۱3۵110۲ الف) اجباری: هنگام استفاده از واژه‌های دستوری, عدول از متون مربوط تخلف بوده و فقط با ارائه توجیه کارشناسی مورد تایید کارفرما و اجازه رسمی از سازمان میسر است. ب) توصیه‌ای: هنگام استفاده از وازه‌های توصیه‌ای, عدول از متون مربوط منوط به استدلال کارشناسی و پذیرش کامل مسئولیت از طرف کارفرما و طرف قرارداد با وی می‌باشد. پ) مجاز: متونی که اصولاً بار الزام فنی به همراه نداشته و برای راهنمایی بهترء به استفاده کننده از ضابطه ت) اطلاعی: متونی که اصولاً بار الزام فنی به همراه نداشته و برای کمک به فهم بهترء به استفاده کننده از ضابطه ارائه می‌شود. -------- صفحهٔ بعد -------- دستورالعمل تدوین و ابلاغ ضوابط فنی ۱۴۰۴/۱۷/۰۱ 1 ۲-۲-۱-۷- ضوابط و معیارهای راهنما (اختیاری): ضوابطی که از سوی سازمان یا با تشخیص سازمان توسط دستگاه‌های مرکزی به‌عنوان راهنما برای دستگاه و سایر عوامل نظامء تهیه و به همراه شماره (مطابق بند ۲-۹) ابلاغ ۲-۷ نیو اباش ایند فنی ۱-۲-۷- در متن بخشنامهٌ ابلاغ از نوع الزامی یا راهنماء باید «تاریخ اجرا» به صورت فرصت حداقل سه‌ماهه (به تاریخ آولین روز از اولین ماه از فصل آتی) اعلام شود. همچنین می‌توان حداکثر دو سال برای اجرای آزمایشی در نظر گرفت. ۲-۲-۷ ابلاغیه‌ها باید مطابق با پیوست شماره ۲ به ماده (۲۳۴) قانون احکام دائمی برنامه‌های توسعه کشور و سند نظام. ۳-۲-۷- ضوابط ابلاغی برای قراردادهای جدیدی که از تاریخ اجرای آن ضوابط منعقد می‌شوند. اعمال می‌گردد. با این وجود در قراردادهای قبلی, امکان استفاده از ضوابط جدید. مطابق قوانین و مقررات بالادستی و توافق طرفین و در ۲-۷- درج ابلاغ مرجع ابلاغ ضوابط فنی بر آساس نوع ضابطه و دامنه کاربرد آن. به تشخیص سازمان در سبد اولویت‌های ضوابط فنی تعیین می‌شود و دارای انواع زیر است: ضوابط عمومی یا خاص رییس سازمان تمام دستگاه‌ها و عوامل نظام چند رییس دستگاه مرکزی تخصصی ضوابط مشترک با رییس سازمان عوامل چند تخصص یا دستگاه مرکزی مورد تایید سازمان -------- صفحهٔ بعد -------- ۸- مستند‌سازی و انتشار د۰اء ۱-۸- مستندسازی ۱-۱-۸- مستندهای تهیه همه اسناد. ضوابط و نشریه‌های فنی و نسخه‌های مختلف آنها باید به‌صورت برخط در سامانه نظام ارائه شده و افراد تهیه‌کننده ضوابط و نشریه‌های فنی, با دسترسی‌هایی که سازمان مشخص می‌کند. در سامانه نظام مربوط باید در بخش مدیریت پروژهٌ سامانه نظام به صورت برخط درج و از بارگذاری دیرهنگام اطلاعات خودداری ۳-۱-۸ نام تخصص و نقش همه اشخاص تهیه‌کننده نشریه‌ها و ضوابط فنی باید در بخش مدیریت پروژه مربوط در سامانه نظام و هم‌چنین در فهرست تهیه‌کنندگان آن نشریه یا ضابطه درج شود. ۲-۸- انتشار و چاپ ذوا! ۱-۲-۸- نشریه‌ها و ضوابط فنی, با اخذ کد دانش (مطابق بند ‎)۳-٩‏ و ساز و کار تایید الکترونیکی و انتشار در سامانه نظام به نشانی ۸622171۳381.1۱۳ رسمیت می‌پابند. از آنجا که ضوابط و نشریه‌های منتشر شده در سامانه نظام از جنس قوانین و مقررات و حقوق عامه می‌باشد. هرگونه استفاده علمی از متن آنها در کتب. مقالات و پژوهش‌ها با ذکر مرجع, برای عموم آزاد است. با این وجود. همواره آخرین نسخی که در بخش اطلاع‌رسانی سامانه نظام وجود دارد. اعتبار دارد و چنانچه بین نسخه چایی و نسخه سامانه نظام, اختلافی وجود داشته باشد.ء نسخه مندرج در سامانه نظام اعتبار دارد. ۲-۳-۸ مالکیت حقوق معنوی ضوابط یا نشریه‌هایی که توسط سازمان یا دستگاه‌های مرکزی در سامانه نظام ابلاغ ویا منتشر می‌شوند. طبق قوانین و مقررات مربوط تعیین می‌شود و بدون مجوز لازم از سازمان» حق تغییر محتوا وجود ندآرد. ۳-۲-۸- علاوه بر نشریه‌ها و ضوابط, موضوعات زیر نیز ذیل «زیر نظام ضوابط و معیارهای فنی» با طی فرآیند مورد نظر سازمان, از طریق سامانه نظام قابل انتشار است: ۱-۳-۲-۸ مستند و درس آموختهٌ پروژه‌ها؛ این متون را ممکن است هر یک از عوامل نظام, با تایید دستگاه مرکزی خود. برای استفادهٌ عموم در سامانه نظام به اشتراک بگذارند و حاصل تجربه‌های یک پروزهٌ خاص می‌باشد. ۲-۳-۲-۸ مستند و درس آموخته‌های سبد پروژه‌ها؛ این متون را ممکن است هر یک از عوامل نظام با تایید دستگاه مرکزی, برای استفادهٌ عموم در سامانه نظام به اشتراک بگذارند و حاصل تجربه‌های چندین پروژه با موضوع مشابه بوده و به نوعی استانداردسازی داخلی مجموعه‌ها می‌باشد. ۳-۳-۲-۸ مستندهای فنی پشتیبان؛ محتوای این متون» جمع‌بندی مستندهایی است که تهیه‌کنندگان نشریه‌ها و ضوابط در فرآیند کار خود بررسی کرده‌اند و در صورت نیاز می‌تواند در ذیل اطلاعات پرورهٌ تهیه ضابطهء برای دسترسی گروه تهیه‌کنندگان ضابطهٌ مربوط. در سامانه نظام درج شود. -------- صفحهٔ بعد -------- دستورالعمل تدوین و ابلاغ ضوابط فنی ۱۴۰۴/۱۷/۰۱ ۳ اه دلب‌دای ذرّبه ,ار ۱- ۹- ناب تیه گزارش و پبشذویس ضابثه با نشریه فنی برای تهیه گزارش‌های میاندورهٌ پروژه‌های تدوین ضوابط. باید از ضابطه شماره ۵۵۵ سازمان با عنوان «راهنمای جامع ضوابط و نشریه‌های فنی برای انتشار در سامانه نظام, باید مطابق با ضابطه شماره ۷۰۷ با عنوان «دستورالعمل نگارش (تایپ) و آماده‌سازی ضوابط» آماده‌سازی شوند. ضروری است تا مطابق مفاد ضابطه شماره ۷۰۷ سرصفحه همه صفحات ضوابط و نشریه‌های تهیه شده دارای تاریخ باشد و در صورت تغییر در محتوای یک صفحه. تاریخ بالای آن صفحه نیز باید به‌روز شود و تغییرات با یک ابلاغیه. به عموم اعلام شود. همچنین باید صفحات تاریخ گذشته پا کل ضابطه ویرایش قبلی, به صورت فاقد اعتباره از طریق درج در ۲۹- شداره‌گذاری دای شماره‌گذاری ضوابط و نشریه‌ها باید با استفاده از سامانه نظام انجام پذیرد. برای نمایش شماره‌گذاری لاتین ضابطه باید از «۱6-2000» قبل از شماره استفاده شود. مثال: شماره ۱۳۰-۱ یا 120-1 18-۳006 برای جلد اول ضابطه شماره ۱۳۰ ابلاغی سازمان ۹--۲۳- الب درخت دانش تمام ضوابط باید با توجه به مرتبط‌ترین موضوع دانشی خود. از طریق سامانه نظام به درخت دانش موجود اضافه شوند. هر یک از موضوعات دانشی دارای یک شناسه یکتا در سامانه نظام می‌باشد. درخت دانش در سامانه نظام دارای سه بعد اصلی و یک بعد فرعی است: ۱-۳-۹- بعد اول «رشته تخصصی» ۲-۲-۹- بعد دوم «حوزه کاری» ۳-۳-۹ بعد سوم «دوره عمر پروژه» ۳-۹- که دانشی ضایشه کد دانشی ضابطه از ترکیب اطلاعات دانش مربوط به ضابطه است که در سامانه نظام به صورت خودکار ایجاد می‌شود. -------- صفحهٔ بعد -------- ۰- آهوزش و ترویح و کسب بازخ ورد ۱-۰۶- پس از انتشار ضابطه یا نشریه فنی در سامانه نظام. سازمان یا دستگاه مرکزی با حضور تهیه کنندهٌ ضابطه یا نشریه فنیء باید طی یک نشست یا همایش تخصصی, نسبت به معرفی و تبیین موضوع مربوط اقدام نمایند. ۳-۰ لازم است تدابیر لازم برای معرفی و تبیین و برنامه آموزش و ترویج هر یک از ضوابط و نشریه‌ها به کاربران و ذی‌نفعان اصلی آن در برنامه اجرای تفاهم‌نامه یا قرارداد مربوط به تهیه ضابطه یا نشریه پیش‌بینی شود. در همین رابطهء ارائه و تدریس توسط تهیه‌کنندگان ضابطه یا نشریه. در اولویت می‌باشد. ضروری است تا برنامه آموزشی و ترویجی هر ضابطه, حداکثر طی یکسال از تاریخ ابلاغ آن ضابطهء برای عوامل ذیربط. اجرا شود. ساز و کار آموزش و ترویج را سازمان تعیین می‌نماید. ۳-۰۶ تهیه‌کنندگان ضابطه یا نشریه, حداقل به مدت پنج‌سال مسئولیت همکاری در پاسخگویی به پرسش‌های مخاطبان و رفع آبهام‌ها و ایرادهای ضابطه یا نشریه مربوط را بر عهده دارند و این موضوع باید به نحو مقتضی در اسناد قراردادی درج شود. با این وجود. ایجاد یک کمیته دائمی برای پاسخگویی به ضوابط. خصوصا ضوابطی که از طریق سایر ضوابط به عنوان مرجع قرار می‌گیرند. توصیه می‌شود. ۱- اجرایی‌سازی ذ وابند فنی در پروژه) ۱-۱- تمام عوامل نظام, الزام دارند که تمام کارهای پروژه‌های خود را بر اساس ضوابط نظام انجام دهند و هرگونه ایراد یا ابهام خود را به مرجع پاسخگوی ضابطه که مطابق پیوست شماره ۲ در بخشنامه اعلام شده است. منعکس به سایر ضوابط ملی یا سایر ضوابط معتبر بین‌المللی (با لحاظ شرایط بومی و اقلیمی کشور) کارهای پروژه خود را به انجام برسانند و نیاز به ضابطه مورد نظر را به سازمان و دستگاه مرکزی مربوط اعلام نمایند. ۳-۱- عوامل پروژه باید استنادهای انجام شده پا ضوابط استفاده شده در پروژه‌ها را در پایگاه اطلاع‌رسانی قراردادها (یا سامانه جایگزین)» ذیل بخش مربوط به ضوابط مورد استفاده در قراردادء ثبت کنند. ۴-۱ به منظور ارزیابی کیفیت محتوای ضوابط. سازمان موظف است در سامانه نظام نسبت به تعبیه پرسشنامه برای سنجش انسجام مفهومی, کفایت مستندات علمی, انطباق با استانداردهای ملی و بین‌المللیء عدم تعارض با سایر ضوابط موجود. امکان پذیری از نظر اجرا و الزامات اقتصادی برای هر ضابطه اقدام نماید. ۵-۱- مسئولیت عوامل در اجرایی‌سازی ضوابط. به طور کلی به صورت زیر است: ۱-۵-۱- سازمان: راهبری و نظارت کلان بر تهیه و آموزش و ترویج و اجرای ضوابط. مدیریت سامانه نظام و انتشار ضوابط در سامانه نظام ۲-۵-۱- دستگاه مرکزی: تهیه, ابلاغ ثبت ضوابط در سامانه نظام, اصلاح, به‌روزرسانی (بازنگری). پاسخگویی, مدیریت آموزش و ترویج, نظارت بر عملکرد دستگاهی در اجرای ضوابط ۳-۵-۱- کارفرما : الزام به اعمال و کنترل ضوابط در اسناد ارجاع کار و قرارداد -------- صفحهٔ بعد -------- دستورالعمل تدوین و ابلاغ ضوابط فنی ۱۴۰۴/۱۱/۰۱ ۵ ۴-۵-۱- مشاور : مطالعه. طراحی و نظارت اجرایی بر اساس ضوابط و ارائه گزارش خطاها ویا کاستی‌های احتمالی در ضوابط ۵-۵-۱- پیمانکار/ بهره‌بردار : اجرای فنی مطابق با ضوابط و ارائه گزارش خطاها ویا کاستی‌های احتمالی در نقشه‌ها یا ضوابط اجرایی ۲- سایر دااحننات ۱-۲ اولویت تهیه استاندارد مصالحء ساخت تجهیزات و استاندارد آزمایش‌ها از طریق سازمان ملی استاندارد است و در ضوابط نظام» در صورت وجود این گونه مواردء به شماره استاندارد مربوط. ارجاع می‌شود. ۲-۲ تهیه استاندارد یا ضابطه سخت گیرانه‌تر از استانداردهای ملی یا ضوابط لازم‌الاجرای ابلاغی سازمان, توسط دستگاه مرکزی منعی ندارد. در غیر اینصورت باید از استانداردهای ملی یا ضوابط لازم‌الاجرای ابلاغی سازمان ۳-۳۲ در هنگام تهیه ضوابط جدید.» برای استفاده از متن ضوابط ابلاغ شده قبلی سازمان, باید حتی‌آلامکان بدون بازنویسی, فقط به بند متن ضابطه قبلی ارجاع داده شود. نحوه استفاده از دیگر منابع معتبرکشور منوط به صلاحدید و تأیید سازمان می‌باشد و بسته به صلاحدید می‌تواند عیناً بازنویسی یا اآرجاع داده شود. ۴-۲ ضوابط منسوخ شده باید علاوه بر اعلام در بخشنامه جایگزین, در سامانه نظام, با قید تاریخ اعتبار مشخص شده و ضابطه جایگزین آن اعلام گردد. ۵-۳۲ ضوابط باید متناسب با شرایط و فناوری روز و از طریق سامانه نظام با کسب بازخورد و نیازسنجی از عوامل نظامء به طور مستمر آرزیابی شده و در صورت نیاز بازنگری شود. بازنگری می‌تواند کل متن ضابطه یا جزئی ۶-۲ دستگاه‌های مرکزی مسئول محتوای تهیه شده تفسیرء اصلاح و بازنگری ضوابط فنی ابلاغی خود می‌باشند. ۷-۳۲ این دستورالعمل جزء لاینفک برنامه اجرای تفاهم‌نامه و قرارداد مربوط به تدوین ضوابط و نشریه‌های فنی ۸-۳- ضوابط و نشریه‌هایی که به استناد قوانین و مقررات بالادستی, توسط دستگاه‌های مرکزی, قبل از تاریخ اجرای این دستورالعمل تهیه و ابلاغ شده‌اند. تا زمان مبادله برنامه اجرای تفاهم‌نامه به قوت خود باقی هستند. بدیهی است. ادامه اعتبار این ضوابط و نشریه‌هاء منوط به تعیین تکلیف در برنامه اجرای تفاهم‌نامه مبادله شده دستگاه مرکزی با سازمان می‌باشد. در عین حال دستگاه مرکزی می‌تواند مستندات لازم» شامل: بررسی‌های نیازسنجی, مطالعات تطبیقی, نظرخواهی و اعمال نظرات, نحوهٌ نظارت بر متن تهیه شده, متن کامل ضابطه یا نشریه را به صورت نوشتنی (۷۷0۲۵) و خواندنی (06۴) و با رعایت ضابطه شماره ۷۰۷ به سازمان ارائه نماید تا در صورت تایید. در سامانه نظام به نحو مقتضی منتشر شود. ۹-۳ سازمان در صورت ضرورت. ضوابطی را که در سامانه نظام منتشر شده است. به نحو مقتضی از اعتبار ساقط. لغوء ابطال یا اصلاح آنرا اعلام می‌نماید. ۱۰-۲۳ تفسیر مفاد این دستورالعمل بر عهده سازمان است. -------- صفحهٔ بعد -------- ۶ عنوان ضابطه اولویت در سب عنوان مر حله پیوست شماره ۱ - فرم شناسنامه پروژه برای تدوین با بازنگری ضابطه نظام فنی و اجرابی بکپار چه 1 شناسه ضابطه: ابلاغ کننده: د اولویت‌های ضوابط فنی: کر نوع ابلاغ: ضرورت پروژه: اهداف پروژه: اهم موضوعات با سرفصل‌های خروجی پروژه: سابقه موضوع: ضوابط مر تبط: امانی ل] کارشناسی (شخص حقیقی) ]۲ مشاوره‌ای (شخص حقوقی) ل] کمیته‌ای لا ترکیبی (] بر آورد هزینه اجرای پروژه. همراه با هزینه‌های بالاسری: برآورد مدت اجرای پروژه:.... ماه (آنالیز هزینه کار کارشناسی و تجهیزات و بالاسری پیوست شود) مشاور با مشاوران پیشنهادی: زمان شروع پروژه: برنامه زمانبندی ۳ ۹ -------- صفحهٔ بعد -------- دستورالعمل تدوین و ابلاغ ضوابط فنی ۱۴۰۴/۱۱/۰۱ پیوست شماره ۲ - نمونه بخشنامهٌ ضابطه فنی لوگوی سازمان برنامه و بودجه کشور / دستگاه مر کزی به استناد ماده(۲۴) قانون احکام دائمی برنامه‌های توسعه کشور (۳ استناد به بند سند نظام «سند نظام فنی‌واجرایی یکپارچه کشور» موضوع تصویب‌نامه شماره ۴۴ات۹ ۳ مورحخ ۱۳۶ هیئشت وزیران؛ ضابطه پیوست با مشخصات زیر ابلاغ و در«سامانه نظام فنی‌واجرایی کشور» به نشانی 6721771210101.1۳/] منتشر می‌شود: عنوان: شماره ضابطه: مطابق با بند ۲-۹ دستور العمل نوع ابلاغ: مطابق با بند ۷ دستور العمل همه قراردادهای جدیدی که از محل وجوه عمومی ویا به صورت مشار کت عمومی-خصوصی حوزه شمول: را تاریخ اجرا: مطابق با بند ۱-۲-۷ دستورالعمل متولی تهبه» اخذ بازخورد و اصلاج: .. دببرخانه مربوط در دستگاه مرکزی / سازمان برنامه و بودجه کشور مرجع اعلام اصلاحات: دستگاه مرکزی تهیه کننده / سازمان برنامه و بودجه کشور این بخشنامه از تاریخ اجرا جایگزین بخشنامه شماره .... مورخ .... می‌باشد. مفاد این ضابطه برای قراردادهایی که قبل از تاریخ اجرایی شدن این بخشنامه منعقد شده‌اند » د ر صورت توافق طرفین قرارداد» قابل استفاده است. امضای ربیس سازمان برنامه و بودجه کشور / ربیس دستگاه مرکزی ۷ -------- صفحهٔ بعد -------- پیوست شماره ۳ - جدول جمع‌بندی سبد اولویبت‌های ضوابط فنی نظام فنی و اجرایی یکپارچه کشور فهرست ضوابط و نشریه‌ها در رشته ‏ (دستگاه مرکزی ۷) ۸ اولویت تهیه که بر اساس نظرخواهی ذی‌نفعان و تأیید سازمان باید تعیین شود 8 عنوان نشریه با ضابطه مورد نیاز در رشته )۸ شماره اختصاص یافته به نشریه با ضابطه منتشر شده (برای عنوان‌های پیشنهادی. خالی گذاشته شود) 0 شماره بخشنامه سازمان اختصاص یافته به نشریه با ضابطه منتشر شده (برای عنوان‌های پیشنهادی. خالی گذاشته شود) ۴ سال انتشار آخرین تجدیدنظر (برای عنوان‌های پیشنهادی. خالی گذاشته شود) نیاز به ابلاغ را سازمان باید تأیید نماید. در صورتی که عنوان را سازمان بدون ابلاغ منتشر کرده باشد با بدون ابلاغ نیاز به انتشار سازمان باشد. مقدار ۰ ۴ در صورتی که عنوان را سازمان ابلاغ کرده باشد یا نیاز به ابلاغ سازمان باشد. مقدار ۱ در صورتی که عنوان را دستگاه مرکزی بدون ابلاغ منتشر کرده باشد با بدون ابلاغ دستگاه مرکزی نیاز به انتشار سازمان باشد. مقدار ۲ در صورتی که عنوان را دستگاه مرکزی ابلاغ کرده باشد با نیاز به ابلاغ دستگاه مرکزی باشد. مقدار ۳ در صورتی که ابلاغ به صورت لازم‌الاجرا باشد. عدد ۱ در صورتی که ابلاغ به صورت راهنما باشد. عدد ۲ در صورتی که بدون ابلاغ باشد مقدار ۳ ۷ به ازای هر بار بازنگری (تجدیدنظر) عنوان. یک عدد به این مقدار اضافه می‌شود. برای عنوان‌های جدید. این مقدار صفر لحاظ می‌شود. ۱ هزینه بر آورد پیشنهادهای جدید و هزینه تمام شده پیشنهادهای انتشار یافته لا مدت برآورد پیشنهادهای جدید و مدت تمام شده پیشنهادهای انتشار یافته روش تهیه عنوان مورد نظر: امانی (مقدار ۱). کارشناسی (شخص حقیقی) (مقدار ۱۰). مشاوره‌ای (شخص حقوقی) (مقدار ۱۰۰). کمیته‌ای (مقدار ۱۰۰۰). ترکیبی (جمع مقدار چند حالت)؛ روش تهیه باید با تایید سازمان باشد | هرگونه توضیحات تبیین کننده رشته فنی و مهندسی تخصصی دستگاه مرکزی ۷ ۷ دستگاه مرکزی برای رشته فنی و مهندسی )۸ نکته: ‏ ضوابط ابلاغ شده باید با رنگ پس‌زمینهٌ قرمز کم‌رنگ مشخص و در جدول تفکیک شوند