معاون برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رئیس جمهور

⚠ این متن با نرم‌افزار از روی تصویر خوانده شده و ممکن است خطا داشته باشد؛ برای استناد، اصلِ سند را ببینید. جد: ری اسّدمی ازران مناونت برنامه‌ریزی و ننارت راشبردی ریبس ج:: ور دم چم ۰ ‎٩‏ ما ۸ ریگ )م۸ - ۲ص م ب0)م رم 6 د و وم و شوه 0۹ ۸/ همه ری ۵ ادن پ 1 6 ۹ نار م ۰ ۰ ی امور نظام فنی 3۳3( ۱۳۹۱ -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- ریاست جمهوری معاون برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رئیس جمهور اضاده ۱۰۰/۶۵۴۶۲ بخشنامه به دستگاه‌های احرایی. مهندسان مشاور و پیمانکاران ۱ 1 | تاریخ: ۱۳۹۱/۰ موضوع : راهنمای ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای سامانه آب‌رسانی به استناد ماده (۲۳) قانون برنامه و بودجه و ماده (۶) آیین‌نامه استانداردهای اجرایی طرح‌های عمرانی - مصوب سال ۱۳۵۲و در چارچوب نظام فنی و اجرایی کشور (موضوع تصویبنامه شماره ۹ ت۷۷ مورخ ۱۳۸۵/۴/۲۰ هیأت محترم وزبران). به پیوست نشریه شماره ۶۰۹ آمور نظام فنی. با عنوان «راهنمای ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای سامانه آب‌رسانی» از نوع گروه سوم ابلاغ می‌شود. رعایت مفاد این ضابطه برای دستگاه‌های اجرایی. مشاوران. پیمانکاران و سایر عوامل ذی‌نفع نظام فنی و اجرایی. در صورت نداشتن ضوابط معتبر بهتر. از تاریخ ۱۳۹۱/۱۰/۱ اجباری است. 54343 -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- اصلاح مدارک فنی امور نظام فنی معاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رییس جمهورء با استفاده از نظر کارشناسان برجسته مبادرت به تهیه‌ی این نشریه کرده و آن را برای استفاده به جامعه‌ی مهندسی کشور عرضه نموده است. با وجود تلاش فراوان» این اثر از این‌روء از تُسما خواننده‌ی کرامی صمیمانه تقاضا دارد در صورت مشاهده‌ی ه رگونه ایراد و اشسکال شی مراتب را به صورت زیر گزارس فرمایید: (-تسماره‌ی بند و صفحه‌ی موضوع مورد نظر را مشخ ص کنید. ۳-ایراد مورد نظر را به صورت خلاصه بیان دارید. ۳-در صورت امکان منن اصلاح تسده را برای جایگزین ی ارسال نمایید. 6-نشاتی خود را برای تماس احتمالی ذکر فرمایید. کارشناسان این امور نظرهای دریافتی را به دقت مطالعه نموده و اقدام مقتضی را معمول خواهند داشت. پیشاپیش از همکاری و دقت نظر جنابعالی قدردانی می‌شود. نضانی برای مکاتیه + تهران, میدان بهارستان» خیابان صفی علی‌شاه - مرکز تلفن ۳۳۲۷۱ معاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رییس جمهورء آمور نظام فنی ۳12[1:1۱ 10) ۷۷۵: 7 -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- بسمه تعالی انسان از آغاز خلقت همواره با موضوع بلایای طبیعی مواجه بوده و تلاش نموده است تا ضمن کنترل حوادث و سوانح طبیعی» زندگی خود را از این خطرات ایمن و محفوظ دارد. در میان بلایای طبیعی,» زلزله از ویژگی‌های خاصی برخوردار بوده و در قرن گذشته اهمیت بیشتری به مدیریت بحران زلزله داده شده‌است. کشور ما از نظر لرزه‌خیزی در منطقه فعال جهان قرار دارد و به گواهی اطلاعات و مستندات علمی از خطرپذیرترین مناطق جهان محسوب می‌شود. در سال‌های اخیر به طور متوسط هر پنج سال یک زمین‌لرزه با صدمات جانی و مالی بسیار بالاا در نقطه‌ای از کشور رخ داده است و در حال حاضر ایران در صدر کشورهایی است که وقوع زلزله در آن با تلفات جانی بالا همراه است. گرچه ترویج فرهنگ طراحی و بهسازی لرزه‌ای صحیح مستحدئات (ساختمان‌هاء تأسیسات زیربنایی و شریان‌های حیاتی)» می‌توان تا حد مطلوبی تلفات و خسارات ناشی از زلزله‌های آتی را کاهش داد. در همین راستا یکی از برنامه‌های مهم برای کاهش خطرپذیری کشور در برابر زلزله؛ برنامه مقاوم‌سازی ساختمانهای دولتی مهم» تاسیسات زیربنایی و شریانهای حیاتی کشور است که تدوین ضوابط دستورالعمل‌ها و معیارهای فنی طراحی و بهسازی لرزه‌ای از جمله نیازها و ملزومات مهم آن محسوب می‌شود. معاونت نظارت راهبردی (امور نظام فنی) در راستای وظایف و مسوولیتهای قانونی براساس ماده ۲۳ قانون برنامه و بودجه, نظام فنی و اجرایی کشور (مصوبه شماره ۴۲۳۳۹/ت ۳۳۴۹۷ مورخ ۱۳۸۵/۴/۲۰ هیات محترم وزیران) و برنامه مقاوم‌سازی ساختمانهای دولنی مهم» تاسیسات زیربنایی و شریانهای حیاتی کشورء اقدام به تهیه و تدوین این نشریه با عنوان «راهنمای ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای سامانه آب رسانی» نموده‌است. در تدوین این راهنما از استانداردهاء آیین‌نامه‌ها و راهنماهای مشابه موجود در دیگر کشورها از جمله آمریکاء ژاین» هندوستان و کشورهای اروپایی در کنار آیین نامه طراحی ساختمانها در برابر زلزله استاندارد شماره ۲۸۰۰ ایران و سایر آیین‌نامه‌ها و راهنماهای کشور استفاده شده است. حاصل کارء نشریاتی است که به عنوان راهنما تهیه شده و روال بارگذاری» طراحی و بهسازی لرزه‌ای شریان‌های حیاتی را برای سطوح مختلف عملکرد ارایه می‌نماید (نشریات شماره ۶۰۰ تا ۶۱۰). درمورد بسیاری از اجزای سازه‌ای و غیرسازه‌ای» سعی شده است تا معیارهای پذیرش و روند طراحی مناسب با شرایط ویژه کشور ایران عرضه شده و روش‌های جمع‌آوری اطلاعات. با شرایط کشور سازگاری لازم را داشته باشد. به دلیل تجربیات اندک در حوزه طراحی و بهسازی لرزه‌ای شریانهای حیاتی در دنیا و کشور و نیز تخصصی بودن موضوع» با وجود همه تلاش‌های انجام شده و همچنین زحمات کارگروه‌های فنی- تخصصی در بررسی و اصلاح این راهنماء قطعاً هنوز کاستی‌هایی در متن موجود است که انشاءا... کاربرد عملی و وسیع این نشریه توسط مهندسان و محققان» موجبات شناسایی و برطرف نمودن آن‌ها را فراهم خواهدنمود. معاونت نظارت راهبردی به این وسیله از شرکت مهندسین مشاور پارس‌آیندًب که مسوولیت انجام این پروژه را به عهده داشته‌است و همچنین تمامی افرادی که در تهیه, تدوین و پیشبرد این نشریه اهتمام ورزیده‌اند. جناب آقای مهندس حمزه مصطفوی رییس امور نظام فنی» سرکار خانم مهندس پورسید.» کارشناسان محترم امور نظام فنی و نیز نهادها و کارشناسانی که با اظهارنظرهای اصلاحی و ارشادی» این معاونت را در جچمست تکمیل آن یاری نموده‌انده سپاسگذاری و قدردانی می‌نماید. امید است که اینگونه حمایت‌ها و همکاری‌ها ادامه یافته و در آینده نیز ما را در جهت افزایش غنای فنی این نشریه مساعدت نمایید. معاون نظارت راهبردی پاییز ۱۳۹۱ -------- صفحهٔ بعد -------- تهیه و کنترل راهنمای ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای سامانه آب‌رسانی (نشریه شماره 1۰۹) مجری: مهندسین مشاور پارس آیند آب اعضای کار گروه اصلی ترهیه کننده: نعمت حسنی (مدیر فنی) دکترای عمران- سازه (شریازهای حیاتی) محمد صافی (معاون مدیر فنی) دکترای عمران- سازه امید فرقانی (مدیر اجرایی) کارشناس مهندسی عمرآأن سعید قربان‌بیگی دکترای عمران - زئوتکنیک رضا راستی اردکانی دکترای عمران - سازه (شریانهای حیاتی) احمد رضا محبوبی اردکانی دکترای عمران- خاک و پی عباس مهدویان دکترای لرزه‌شناسی مرتضی بسطامی دکترای عمران- زلزله امیرحسین خلوتی دکترای عمران- زلزله اعظم حسینی ارجمندی کارشناس ارشد مهندسی عمران- ژئوتکنیک مهبان سادات حسینی کارشناس مهندسی عمران- ساختمانهای آبی هادی کردستانی کارشناس ارشد مهندسی عمران- زلزله پیام پیران عقل کارشناس ارشد مهندسی عمران- زلزله نعیمه رفیعی کارشناس آرشد مهندسی عمران- زلزله مهدی شادابفر کارشناس ارشد مهندسی عمران- زلزله حمید قربان‌بیگی کارشناس مهندسی عمران نگار وکیلی فرد کارشناس مهندسی عمران- ساختمانهای آبی اعضای کار گروه همکار از کشور ژاپن در تهیه پیش‌نویس اولیه: پرفسور شیرو تاکادا دانشگاه کوبه دکتر جونیچی ونو موسسه تحقیقاتی شریانهای حیاتی ‏ (۳]]۳) دکتر یاسئو آوگاوا شرکت مهندسی گاز اوزاکا دکتر کیزو اوتومو مرکز تحقیقات برق مرکزی ژاپن دکتر یاسوکو کواتا دانشگاه کوبه مهندس ماسامی اوشیما شرکت مهندسی مشاور نفتی چیودای ژاپن (1۵8ع) مهندس فومیو آندو شرکت مهندسی مشاور نفتی چیودای ژاپن (۵5]ح) -------- صفحهٔ بعد -------- اعضای کار گروه‌های فنی- تخصصی بازخوانی و بررسی متن نهایی: عباس قلندرزاده (بارگذاری) دکترای عمران- ژئوتکنیک لرزه‌ای رضا کرمی محمدی (گاز) دکترای عمران - زلزله انوشه رضایی جوان (گاز) کارشناس ارشد مهندسی عمران- زلزله وحید اکرمی (گاز) کارشناس ارشد مهندسی عمران- زلزله فرزاد نیک‌فر (گاز) کارشناس ارشد مهندسی عمران- زلزله علیرضا آقابایایی مبار که (برق و مخابرات) کارشناس ارشد مهندسی عمران- زلزله فریبرز سهرابی (برق و مخابرات) کارشناس ارشد مهندسی عمران- زلزله هادی بهادری (آب و فاضلاب) دکترای عمران- خاک و پی سعید تاریوردیلوی اصل (آب و فاضلاب) دکترای عمران- سازه بهنام وخشوری (آب و فاضلاب) کارشناس ارشد مهندسی عمران- سازه‌های هیدرولیکی اعضای کارگروه ترجمه و ویرایش فنی: فرزانه مرادی دکترای زبان و ادبیات ژاپنی رسول خوشروان آذر کارشناس آرشد مهندسی عمران فاطمه قره‌خانی کارشناس آرشد زبان ژاینی فریده عاشوری کارشناس مهندسی عمران- آب و فاضلاب اعضای گروه هدایت و راهبری پروژه: علیرضا توتونچی معاون آمور نظام فنی فرزانه آقارمضانعلی رییس گروه آمور نظام فنی علی تبار مشاور عالی آمور نظام فنی فرزاد پارسا کارشناس مسئول پروژه در امور نظام فنی -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- فهرست ۵ فهرست مطالب ۱- کلیات ی بر هر ۱-۱- اهداف ۳ ۲-۱- دامنه کاربرد ۳ ۳-۱- موّلفه‌های هدف ۳ ۴-۱- مقررات مر تبط ۵ ۵-۱- ساختار راهنما ۵ فصل ۲- روند ارزیابی لرزه‌ای ۱-۳۲ رویکردهای ارزیابی لرزه‌ای ۵ ۲-۲- پیش ارزیابی 0 ۱-۲-۲ انواع در خواست ارزیابی ی ی ۱ ۲-۲-۲ عوامل موثر در ارزیابی عملکرد ۱ ۳-۲-۲- شناسایی خطرات لرزه‌ای 0 ۱ ۴-۲-۲- شناسایی آسیب‌پذیری لرزه‌ای ما۱۵ ۵-۲-۲- عملکرد لرزه‌ای ۳ ۱ ۶-۲-۲- برنامه‌ریزی مطالعات ارزیابی ۱۱۸ ۳-۲ مراحل ارزیابی لرزه‌ای ی ری رو ۱ ۱-۳-۲ تعیین اهمیت موْلفه یا سامانه ب ی ی ی :۱ ۲-۳-۲- ترازهای خطر لرزه‌ای ۱۳ ۳-۳-۲- سطوح عملکرد موّلفه‌های سامانه ۳۱ فصل ۳- روش‌های ارزیابی لرزه‌ای ۳- روش‌های آرزیابی لرزه‌ای ب یی ی ری را ۱۷ ۱-۳- موّلفه‌های هدف را ۲-۳- روند کلی تعیین آسیب‌پذیری رازه ۱ ۳-۳- روش‌های ارزیابی لرزه‌ای موّلفه‌ها ۳ ۱-۳-۳ ارزیابی لرزه‌ای ساختمان‌ها ۳ ۲-۳-۳ ارزیابی لرزه‌ای سازه‌های غیر ساختمانی یی ری وروی ۱ ۳-۳-۳ ارزیابی لرزه‌ای تجهیزات ی ی ی یر ی پر ار -------- صفحهٔ بعد -------- راهنمای ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای سامانه آب‌رسانی ۴-۳-۳ ارزیابی لرزه‌ای اجزای غیر سازه‌ای ۳۹ ۵-۲-۳- ارزیابی لرزه‌ای شبکه و خطوط ۳۹ ۴-۳- بازرسی در ارزیابی کیفی ی یر هرا ۵-۳- گردآوری اطلاعات مورد نیاز در ارزیابی تفصیلی ی راز هار ۱-۵-۳- جمع‌آوری اسناد و مدارک طراحی و بهره‌برداری رد ۳-۵-۳ بازرسی عینی و استخراج اشکالات مشهود و موثر ۳۳ ۳-۵-۳ انجام آزمایشات مصالح و خاک و مطالعات تحلیل خطر ۱۳۳ ۶-۳- ارزیابی لرزه‌ای با استفاده از مدل‌سازی و تحلیل عددی سازه ۳۳ ۱-۶-۳- روش استاتیکی معادل ۳۳ ۲-۶-۳- روش طیفی رورا ۳-۶-۳- روش تاریخجه زمانی ۱۳۹۵ ۷-۳- ملاحظه اثر اندرکنش لرزه‌ای سامانهها ر ۸۳ ار ۸-۳- معیارهای پذیرش ۱۳۹۵ ۱-۸-۳- تر کیبات بارهای وارده پ ‏ ر ریرپرر ۸ ار ۲-۸-۳- کنترل‌های مربوط به پایداری ۳ ۳-۸-۳ معیارهای پذیرش در روش‌های دینامیکی غیرخطی ۳ فصل ۴- روند بهسازی لرزه‌ای ۴- روند بهسازی لرزه‌ای ۳ ۱-۴- اولویت‌بندی بهسازی با درا ۲-۴ روند بهسازی لرزه‌ای ی یی درا فصل ۵- روش‌های بهسازی لرزه‌ای ۵- روش‌های بهسازی لرزه‌ای ۳۳ ۱-۵- رویکرد انتخاب روش بهسازی ۳۹۱۳ ۲-۵- مودهای خرابی و نوع روش بهسازی ۳۳ ۱-۲-۵- مخازن کاردا ۲-۲-۵- تصفیه‌خانه و تلمبه‌خانه ی ویو وروی ویو یور ۸ ار ۳-۲-۵- خط لوله انتقال و توزیع ۳ ۱-۳-۲-۵ مدهای سیب ۳۳ ۲-۳-۲-۵- روش‌های بهسازی دا ۱-۲-۳-۲-۵- بهسازی لرزه‌ای خط لوله متقاطع با گسل م۳۹ -------- صفحهٔ بعد -------- فهرست [ ۲-۲-۳-۲-۵- روش‌های دیگر بهسازی خطوط لوله مدفون رز ۳-۳-۲-۵ آدم‌رو مجرای بتنی و تونل پوشش‌دار و مجاری دسترسی ۱۳ ۱-۳-۳-۲-۵- مودهای آسیب لرزه‌ای هر۵ ۱ ۲-۳-۳-۲-۵- بهسازی آدم‌رو برای هر یک از مودهای آسیب ره ۳-۳-۲-۵- تجهیزات الحاقی لوله ۵ ۱-۳-۳-۲-۵- مودهای آسیب ۹ ۲-۳-۳-۲-۵- بهسازی ۹۳ ۴-۲-۵- سایر سازه‌های غیر ساختمانی ۹ ۱-۴-۲-۵ موْلفه های اصلی با ۲-۴-۲-۵- مجرای آبرو یا ۱-۲-۴-۲-۵- آسیب‌های لرزهای ۹ ۲-۲-۴-۲-۵- ارزیابی ۱ ۳-۲-۴-۲-۵- پهسازی ۱۵ ۳-۴-۲-۵- کانال خاکی ۱۳ ۱ ۱-۳-۴-۲-۵- ارزیابی ۱۵ ۲-۳-۴-۲-۵- بهسازی ار ۱۵ ۴-۴-۲-۵- ساختمان‌ها ار ۱۵ پیوست ۱- دسته‌بندی مشتر کین شبکه آب‌رسانی ۱ پیوست ۲- منحنی‌های آسیب‌پذیر ۱ ۱-۲- تعریف ۱ ۲-۲- اطلاعات لازم ی ۱ ۳۲- مدهای آسیب در شبکه مش -------- صفحهٔ بعد -------- ح راهنمای ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای سامانه آب‌رساتنی شکل ۱-۲ نقشه راه ارزیابی عملکرد ۵ شکل ۱-۳ روند کلی تعیین آسیب‌پذیری و بهسازی لرزه‌ای ۳ شکل ۱-۵ شکستگی در اتصال لوله‌ها ۳ شکل ۲-۵ اعوجاج لوله در شرایط روان‌گرایی ۳ شکل ۳-۵ مدهای آسیب‌های وارد به لوله ۳۹ شکل ۴-۵ تدابیر مقابله با جابجایی گسل بر اساس پوشش بخش داخلی 0 شکل ۵-۵ کنترل جابجایی در روان‌گرایی با لوله مر کب 0 شکل ۶-۵ تخلیه فشار پیرامونی با ایجاد منافد در جداره لوله ۸:۸ شکل ۷-۵ کنترل تغییر شکل‌های زمین با انعطاف پذیر کردن لوله 0 شکل ۸-۵ ایحاد اتصال انعطاف‌پذیر برای تحمل جابجایی 0 شکل ۹-۵ تعبیه بست برای ایجاد لقی طولی ی یی ری ری و (۸ شکل ۱۰-۵ اتصال حلقه انعطاف پذیر یر ری ری ی ی ری اه شکل ۱۱-۵ اتصال پیش تنیده برای جلوگیری از درآمدن لوله‌ها روبزم شکل ۱۳-۵ جلوگیری از بیرون زدگی اتصال با قطعه فلزی شیاردار ی ی یا شکل ۱۳-۵ اتصال مقید همم و شکل ۱۴-۵ اتصال انعطاف پذیر با حلقه لاستیکی گوه شکل ی ی ی ی از ۵ شکل ۱۵-۵ اتصال با حلقه جلوگیری از برخورد ی ی ی ری ری ی ری ری ره شکل ۱۶-۵ اتصال انعطاف پذیر با بالشتک بزرگ ی ی ی ی ی ری ری راز شکل ۱۷-۵ اتصال با حفاظ پلاستیکی ری ی ی ی و ار شکل ۱۸-۵ اتصال با حفاظ با حلقه لاستیکی ری ی ی یی راردا شکل ۱۹-۵ لوله با اتصال زنحیری ی ری ری ی ی ۸ شکل ۲۰-۵ اتصال با حفاظ لاستیکی ] شکل ب ی ی ی ی ی یا شکل ۲۱-۵ اتصال با حفاظ فولادی ۳ شکل ۲۲-۵ اتصال انعطاف پذیر پیجی فنردار ۳ شکل ۲۳-۵ اتصال انعطاف پذیر جعبه‌ای ی ی ری ی ی ی ی ی ری ریا شکل ۲۴-۵ اتصال لاستیکی موم ۳ شکل ۲۵-۵ اتصال نر و مادگی موم ۱ شکل ۲۶-۵ اتصال نر و مادگی طویل ما -------- صفحهٔ بعد -------- شکل ۲۷-۵ اتصال فلنجی دارای لقی ۱۸ شکل ۲۸-۵ پوشش انعطاف‌پذیر طویل داخلی وم ۱۳ شکل ۲۹-۵ اتصال لوله چدن نشکن ۱ شکل ۳۰-۵ انواع مودهای آسیب وارده به آدم‌رو ری یورریریهر۵ ۵ شکل ۳۱-۵ قلاب جلوگیری از شناوری ۱0 شکل ۳۲-۵ آدم‌رو جعبه‌ای شکل ۱ شکل ۳۳-۵ آدم‌رو پلاستیکی ۹ شکل ۳۴-۵ آدم‌رو پلاستیکی با سرباره کوره (بتن) 1 شکل ۳۵-۵ آدم‌رو به شکل 7 برعکس ما شکل ۳۶-۵ پوشش آدم‌رو یرو ی ری یر راید شکل ۳۷-۵ آدم‌رو مقاوم در برابر شناوری ۵ شکل ۳۸-۵ آدم‌رو مقاوم در برابر جابه‌جایی رد شکل ۳۹-۵ آدم‌رو انعطاف پذیر ۵ شکل ۴۰-۵ اتصال انعطاف پذیر ترمز دار آدم‌رو و ۳ شکل ۴۱-۵ لوله کوتاه سپر دار بتنی و و 80 شکل ۴۲-۵ لوله کوتاه سپر دار پلاستیکی و شکل ۴۳-۵ اتصال انعطاف‌پذیر آدم‌رو وم 06 شکل ۴۴-۵ اتصال لاستیکی آدم‌رو 1 شکل ۴۵-۵ اتصال آدم‌رو با غلاف لوله و شکل ۴۶-۵ اتصال دو نوع لوله با آدم‌رو ی ی رد شکل ۴۷-۵ اتصال دایره‌ای شکل آدم‌رو رن شکل ۴۸-۵ اتصال با حلقه توخالی ۹ شکل ۴۹-۵ آدم‌رو با لوله پیوسته یر ۵ شکل ۵۰-۵ آدم‌رو با محفظه جانبی انعطاف پذیر ۹ شکل ۵۱-۵ تنوع خسارات در لوله و قطعات الحاقی در اثر جابه‌جایی‌های زمین ری ری ۵ با شکل ۵۲-۵ بهسازی مود کشیدگی لوله در محل اتصال ۳ شکل ۵۳-۵ بهسازی مود فشردگی لوله در محل اتصال ۳ شکل ۵۳۴-۵ بهسازی مود خمش لوله در محل اتصال ۲۸ شکل ۵۵-۵ بهسازی مود برش در آدم‌رو و۸۳ شکل ۵۶-۵ بهسازی مود شناوری لوله و آدم‌رو ییا -------- صفحهٔ بعد -------- ی راهنمای ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای سامانه آب‌رساتی شکل ۵۷-۵ لوله با اتصال خرطومی 0 شکل ۵۸-۵ ایجاد لوله خمیده انعطاف پذیر ۹ شکل ۵۹-۵ اتصال لوله انشعابی 0 شکل ۶۰-۵ تبدیل انعطاف پذیر ی ی ی ی ری ادا شکل ۶۱-۵ مدهای شکست معمول محرای بتنی (ترک‌های ناشی از تغییر شکل پیجشی در امتداد طولی) ۹ شکل ۶۲-۵ درز ایجاد شده در محرای بتنی با مقطع مربعی در اثر زلزله ی یرو دنا شکل ۶۲-۵ روند نمای آرزیابی لرزه‌ای مجرای بتنی یر یور وربا ۱۵ شکل ۶۴-۵ روند نمای ارزیابی لرزه‌ای خاکریز یر از ۱۳۵ -------- صفحهٔ بعد -------- شهرست جداول جدول ۱-۱ موّلفه‌های هدف در این راهنما یر ۸ جدول ۱-۲ معیارهای به کار رفته برای تعیین سطوح خطر نسبی (وضعیت ها یر ۵ جدول ۲-۲ درجه آسیب‌پذیری اجزا در برابر خسارات ناشی از زلزله را ۱۵ جدول ۲۳-۲ انتخاب سطوح ارزیابی ۳ ۱۱۸ جدول ۴-۲ ماتریس ارزیابی خطر برای سامانه آب ۳ ۱۱۸ جدول ۵-۳۲ ماتریس ارزیابی آسیب پذیری اه ۱۵ جدول ۶-۲ ماتریس ارزیابی عملکرد ۱۳ جدول ۷-۲ تخمین تلاش لازم برای ارزیابی خطرء آسیب پذیری و عملکرد سامانه در سطوح مختلف چا جدول ۸-۳ طبقه‌بندی زیر سامانه‌ها و موْلفه‌های داخلی ۱ جدول ۹-۲ تعیین اهمیت با تر کیب موّلفه داخلی و کل سامانه ۱ جدول ۱۰-۲ ترازهای خطر لرزه‌ای ۳۱ جدول ۱۱-۲ تعریف سطوح عملکردی مورد انتظار بر اساس تراز لرزه‌ای و درجه اهمیت ۳۳ جدول ۱-۳ نوع عملکرد اجزای مختلف آب‌رسانی ۳0 جدول ۲-۳ روش‌های ارزیابی لرزه‌ای موْلفه‌ها در سطوح مختلف ها۵ ۱ جدول ۲۳-۳ آزمایشات مورد نیاز مصالح و خاک ۳۳ جدول ۱-۵ راهنمای بهسازی لرزه‌ای مخازن آب رمینی و هوایی بتنی و فلزی با هر جدول ۲-۵ مودهای سیب وارده ید لوله اه اهر جدول ۳-۵ طبقه‌بندی تدابیر بهسازی لرزه ای خط لوله در تقاطع با گسل 0 جدول ۴-۵ مودهای سیب در مجاری دسترسی ر ی یرریهر۵ ۱ جدول ۵-۵ مودهای آسیب وارده به آدم‌رو یه ۵ جدول ۶-۵ روش بهسازی متناسب با مودهای آسیب 0 جدول ۷-۵ مدهای آسیب‌دیدگی سازه‌ای ۱ جدول ۱-۱- دسته‌بندی مشترکین خاص ۱۵ -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- علانم م علانئم فصل دوم 7 ضریب اهمیت نسبی ایمنی جانی 1 ضریب اهمیت نسبی آب آشامیدنی 1 ضریب نسبی بهره‌برداری سامانه 1 ضریب نسبی کاربری !۱ خطر ]1 اهمیت ایمنی جانی )0 شاخص اهمیت عملکردی 0۸ شتاب حداکثر سطح زمین 00 تغییر مکان حداکثر سطح زمین ۳ اهمیت تأمین آب آشامیدنی ۸ شاخص کلی 3 عملکرد سامانه ۹5۸ شاخص اهمیت سامانه چان] شاخص اهمیت کاربری -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- ۰ 4/ ۹/ ۷ ۲٩ ۲۹۶, [ امه ل سس۱۲ ره ۰+ -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- ۱- کلیات در صورت عدم آگاهی از میزان آسیب‌پذیری برای تأمین مقاومت و ایمنی لازم و عدم انجام بهسازی لرزه‌ای کافی» عواقب و خسارات ناشی از زلزله افزایش یافته و با عدم توانایی مهار مناسب شرایط اضطراری می‌تواند منجر به رویداد فاجمه و بروز شرایط بحرانی گردد. ۱-۱ اهداف هدف از ارزیابی أسیب‌پذیری و بهسازی لرزه‌ای سامانه آب‌رسانی شهری, آگاهی از میزان ایمنی لرزه‌ای و کاهش عواقب ناشی از اثر زلزله بر این سامانه و مولفه‌های آن می‌باشد. حفظ یکپارچگی و تداوم عملکرد ایمن سامانه آب شهری از این طریق, باعث حصول اطمینان از عدم خطرپذیری و ریسک غیر قابل پذیرش برای جان افراد» دارایی آن‌ها و محیط زیست می‌باشد. ارزیابی أسیب‌پذیری و بهسازی لرزه‌ای دربرگیرنده تمام فعالیت‌های شناخت کمبودها و خسارات احتمالی و عواقب آن‌ها بوده و شامل اقدامات کاهش, حذف و علاج بخشی در حد معقول و در شرایط رویداد زلزله با ریسک قابل‌توجه یا غیرقابل پدیرش می‌گردد. لذا اهداف اصلی تهیه این راهنما عبارتند از: * تعریف و تعیین الزامات کلی ارزیابی آسیب‌پذیری لرزه‌ای سامانه آب‌رسانی موجود که به صورت یکنواخت و هماهنگ در سراسر کشور مورد استفاده قرار گیرد. ۰ معرفی راه‌کارهای بهسازی لرزه‌ای موّلفه‌های سامانه آب‌رسانی و مدیریت کاهش خطر و شرایط اضطراری و بحرانی احتمالی آن‌ها ۲-۱- دامنه کاربرد مطالب این راهنما برای کلیه موّلفه‌های شریان حیاتی آب در بخش‌های ذخیره» انتقال» تصفیه و توزیع شهری در ظرفیت‌ها و اندازه‌های مختلف قابل استفاده است. محتویات این راهنما زمینه ارتقای سطح دانش مهندسی در بحث ایمنی لرزه‌ای را فراهم می‌آورد. لکن مسوولیت تفسیر صحیح و مفاد این راهنما در طول زمان مورد بررسی و بازنگری قرار می‌گیرد و استفاده کنندگان باید آخرین نسخه به روز شده آن را بکار گیرند. -------- صفحهٔ بعد -------- ۳ راهنمای ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای سامانه آب‌رساتی ارزیابی ایمنی در برابر سایر عوامل طبیعی و غیرطبیعی و ملاحظات مربوط به آن‌ها در چارچوب این راهنما نبوده و در صورت نیاز می‌باید به صورت تکمیلی بررسی شوند. الزامات این راهنما برای تأسیسات دائم و موقت یکسان می‌باشد. ۳-۱- مولفه‌های هدف ۹ موّلفه‌های ایستگاهی شامل ساختمان‌هاء سازه‌های غیر ساختمانی» تحهیزات و اجزای غیر سازه‌ای در مخازن, چاه‌هاء * موّلفه‌های خطی (تونل و خطوط لوله انتقال آب) و شبکه‌ای (توزیع آب) موْلفه‌های ایستگاهی جز در مواردی معدود.ء به طور عمده روزمینی هستند.ء در حالی که سازه‌های خطوط و شبکه‌ها به طور عمده زیرزمینی مدفون و در بعضی موارد روزمینی هستند. سازه‌های ایستگاهی به طور اصولی متأثر از پاسخ شتاب زمین به زلزله هستندء درحالی که سازه‌های خطی و شبکه‌ای که به طور عمده مدفون نیز هستند از پاسخ سرعت زمین به زلزله تأثیر پذیری بیشتری دارند. سازه‌های ایستگاهی شریان‌های حیاتی بر خلاف ساختمان‌ها که جرم آن‌ها به طور نسبتاً مرتبی در طبقات در ارتفاع توزیع گردیده در مورد بعضی از سازه‌های نگهدارنده و ذخیره‌ای نظیر مخازن» نیروی اینرسی حاصل از اثر زلزله بر جرم محتوی به صورت استاتیکی یا دینامیکی» حسب نوع روش تحلیل و مدل ریاضی آن در محل مربوطه ملحوظ گردیده و یا توزیع می‌شود. در مورد معدود سازه‌هایی که نیمه مدفون هستند» حسب روش تحلیل مورد استفاده و مدل ریاضی آن (قسمت‌های آزاده مقید یا سازه‌های طویل خطی و شبکه‌ای, اعم از زیرزمینی و روزمینی» نسبت به تغییر مکان نسبی تحمیل شده حساس هستند. تغییر مکان نسبی وارده تبدیل به کرنش و تنش در این سازه‌ها می‌گردد. اثر اینرسی در سازه‌های خطی و شبکه‌ای از روزمینی به مدفون کاهش زیادی پیدا می‌نماید زیرا در سازه‌های مدفون رفتار سازه عملاً تحت تأثیر رفتار خاک بوده و جرم آن در مقایسه با خاک بسیار ناچیز و قابل اغماض می‌باشد. -------- صفحهٔ بعد -------- تأسیسات ذخیره آب شامل انواع مخازن روزمینی, مدفون و تحت فشار مخازن تعادل و سازه‌های آبگیر و انحرافی خطوط لوله. کانال و تونل انتقال اصلی فشار بالای زیرزمینی و روزمینی شیرها و اتصالات سرویس آتش‌نشانی ساختمان‌های اداری و عمومی و ساختمان‌های پشتیبانی 2-۱- مقررات مرتبط آیین‌نامه‌ها و دستورالعمل‌های مرتبط با این راهنما عبارتند از: *‏ ویرایش سوم استاندارد ۲۸۰۰ ایران» طراحی ساختمان‌ها در برابر زلزله, وزارت مسکن و شهرسازی دستورالعمل بهسازی لرزه‌ای ساختمان‌هاء نشریه شماره ۳۶۰ معاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی ریاست جمهوری. دستورالعمل ارزیابی سریع ساختمان‌هاء نشریه شماره ۲۶۴ معاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی ریاست جمهوری. ٩‏ شرح خدمات آرزیابی و بهسازی لرزه‌ای ساختمان‌هاء نشریه شماره ۲۵۱ معاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی ریاست جمهوری. *‏ دستورالعمل تحلیل أسیب‌پذیری و بهسازی لرزه‌ای ساختمان‌های بنایی غیر مسلح موجودء وزارت مسکن و شهرسازی. مجموعه مقررات ملی ساختمانی ایران» وزارت مسکن و شهرسازی. استفاده از سایر راهنماها یا معیارها که ممکن است در پروژه‌های خاص مورد نیاز باشدء به شرطی که تطابق کلی با مفاهیم این راهنما داشته باشند و معیارهای حداقل آن را برآورده نمایند» بلامانع است. ۵-۱- ساختار راهنما راهنمای حاضر متشکل از فصول و پیوست‌های دیل می‌باشد. فصل دوم: روند ارزیابی لرزه‌ای فصل سوم: روش‌های ارزیابی لرزه‌ای فصل چهارم: روند بهسازی لرزه‌ای فصل پنجم: روش‌های بهسازی لرزه‌ای -------- صفحهٔ بعد -------- ۶ راهنمای ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای سامانه آب‌رسانی در فصل دوم راهنما روند کلی ارزیابی لرزه ای سامانه آب‌رسانی ارائه شده است. این روند مطالعات ارزیابی لرزه ای را در دو بخش کلی پیش ارزیابی و ارزیابی تعریف نموده که روش پیش ارزیابی در همین فصل و روش‌های ارزیابی در فصل بعدی ارائه می‌شوند. روش پیش ارزیابی لرزه ای در این فصل برای پیش بینی آسیب پذیری لرزه ای کلی موّلفه‌ها ارائه شده و با استفاده از آن غربال کردن اولیه موْلفه های سیب پذیر انجام می‌گردد. همچنین با توجه به انواع درخواست‌های ارزیابی بر اساس اهداف کارفرماء می‌توان سطح کلی مطالعات و نوع خروجی‌ها را مشخص نمود. برای انجام پیش ارزیابی عوامل موثر در ارزیابی عملکرد در این فصل معرفی شده و بر اساس آن شاخص سطح ارزیابی تعیین و سطح آرزیابی انتخاب می‌شود. در ادامه این فصل بر اساس سطوح انتخاب شده سرفصل‌های پیشنهادی برای برنامه ریزی مطالعات ارزیابی و نیز مراحل ادامه مطالعات پس از اتمام پیش ارزیابی جهت تهیه شرح خدمات مورد نیاز آرزیابی ارائه گردیده است. در فصل سوم پس از معرفی موّلفه های هدف در سامانه آب رسانیء روش‌های ارزیابی آسیب پذیری در سه دسته سریع» کیفی و تفصیلی برای سطوح مختلف ارزیابی مشخص شده در فصل دوم به صورت ماتریسی برای موّلفه های مختلف پیشنهاد شده است. برای هر یک از روش‌ها و موّلفه‌ها ضمن معرفی عوامل مهم در ارزیابی» مقررات مرتبط برای تعیین جزئیات روش‌ها فهرست گردیده در مورد ارزیابی سریع و کیفی, با توجه به اهمیت بازرسی فنی در این دو روش» نکات مهم جهت لحاظ در تهیه یا تکمیل کاربرگ‌های مورد استفاده در این بخش در ادامه فصل سوم ارائه شده است. جزئیات روش‌های تفصیلی برای موّلفه های مختلف مانند ترکیبات بار و محاسبه ظرفیت لرزه ای و معیارهای پذیرش علاوه بر موارد ذکر شده در فصل سوم» تابع جزئیات روش‌های طراحی لرزه ای هر موّلفه بوده و برای تعیین آن‌ها می‌توان به مقررات مرتبط معرفی شده در این فصل برای هر موّلفه مراجعه نمود. در فصول چهارم و پنجم به ترتیب روند و روش‌های بهسازی مورد بحث قرار گرفته‌اند. روند بهسازی شامل معرفی عوامل موثر در اولویت بندی ارائه طرح بهسازی و مراحل تهیه طرح بهسازی می‌باشد. روش‌های مختلف بهسازی برای موّلفه های مختلف به تفکیک و با جزئیات اولیه مورد نیاز موضوع فصل پنجم این راهنما می‌باشد. -------- صفحهٔ بعد -------- ب 4 ۸۹ دمم /" را ۸ ۱ ."۷ کم ۴ همم عم ۸ وت وی بر ۰۵۹۵۹۵ هه هه -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دوم- روند ارزیابی لرزه‌ای ۹ ۱-۲- رویکردهای ارزیابی لرزه‌ای ارزیابی لرزه‌ای در این راهنما در دو مرحله تعریف می‌شود. مرحله اول پیش ارزیابی است که در آن با بررسی سریع وضعیت شریان حیاتی» ضمن تعیین نیاز یا عدم نیاز به ارزیابی» سطح مطالعات نیز مشخص می‌شود. سپس در مرحله ارزیابی» فعالیت‌ها به دو صورت ارزیابی اولیه و تفصیلی به صورت ذیل تعریف می‌شود. نقشه راه ارزیابی عملکرد لرزه ای در شکل زیر نشان داده شده است. ره پراورده می شود ارزیابی کیفی با روشهای سریع و تجربی و تهیه فهرست اولویت اجزای سیب پذیر با لحاظ محدودیتهای مالی و زمان بندی له می شود؟ (نظیر تهیه برنامه مدیریت بحران, اقدامات : فوری, ایمن سازی و ..) ۱ شکل ۱-۲ نقشه راه ارزیابی عملکرد ارزیابی اولیه شامل روش‌های کیفی و تجربی و نسبتا سریع جهت تعیین اجزای مشخصا آسیب‌پذیر یا ایمن و تهیه فهرست اجزای نیازمند به ارزیابی تفصیلی می‌باشد. روش‌های ارزیابی اولیه در این راهنما عمد تا مبتنی بر استفاده از کاربرگ‌های ارزیابی اولیه با امتیازدهی کیفی یا کمی می‌باشد. ۹ ارزیابی تفصیلی شامل دو رویکرد تجربی و تحلیلی است. روش‌های تجربی مبتنی بر مودهای خرابی و آمار و سوابق خرابی در زلزله‌های گذشته بوده و روش‌های تحلیلی مبتنی بر مدل‌سازی و تحلیل محاسباتی و عددی می‌باشد. اغلب از -------- صفحهٔ بعد -------- ۳ راهنمای ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای سامانه آب‌رسانی روش‌های تجربی برای ارزیابی لرزه ای شبکه‌ها با تعداد موْلفه های زیاد استفاده می‌شود. این روش‌های تجربی عمدتا بر اساس منحنی‌های خرابی تجربی و احتمالاتی موّلفه های مختلف در مدهای مختلف استوار هستند. توضیحات بیشتر در مشابه روش‌های ساده شده طراحی و عمدتاً به صورت معادل استاتیکی می‌باشد. سطح دوم برای موّلفه‌ها با شرایط خاص یا رفتار پیچیده‌تر لرزه‌ای بکار رفته و شامل روش‌های دینامیکی و غیر خطی می‌گردد. ۳-۲- پیش ارزیابی بهره‌بردار یا مسوول شریان حیاتی آب باید همواره آگاهی و اطمینان کافی از ایمنی و عملکرد لرزه‌ای مناسب تأسیسات خود داشته باشد. در غیر این صورت اعلام نیاز به انجام ارزیابی عملکرد تأسیسات آب ارائه می‌شود. سطح و جزئیات مورد نیاز در ارزیابی» وابسته به میزان آگاهی مورد نیاز درخواست کننده دارد. پیش از شروع ارزیابی» مرحله پیش ارزیابی با اهداف ذیل صورت می‌پذیرد که می‌تواند توسط مهندسین بهره‌بردار یا مسوول نیز انجام شود: شناسایی شدت خطر و ارزیابی آسیب‌پذیری کلی در برابر آن جهت تعیین میزان نیاز به ارزیابی تفصیلی‌تر *‏ حصول اطمینان از دسترسی به منابع و تخصص‌های کافی و مناسب جهت اجرای ارزیابی ۱-۲-۲ انواع در خواست ارزیابی درخواست آرزیابی می‌تواند دارای یکی از سه رویکرد زیر باشد: * _رویکرد فنی (عمدتاً با هدف ارتقای ایمنی با انجام عملیات بهسازی) *‏ رویکرد مالی (عمدتاً با هدف برنامه ریزی بودجه و یا برآورد خسارات, بازیابی و ریسک سرمایه ای) * _رویکرد مدیریتی (عمدتاً با اهدافی از قبیل برنامه ریزی مدیریت بحران» برنامه ریزی اقدامات فوری و اضطراری» برنامه ریزی افزایش ایمنی با روش‌های نرم افزاری یا غیر بهسازی و مدیریت ریسک) موْلفه‌هایی که باید در ارزیابی در نظر گرفته شوند. تا حد زیادی به درخواست و عملکرد هدف بستگی دارند. بر این اساس؛ مسوول تأسیسات باید تصمیم بگیرد که کدامیک از مولفه‌ها می‌باید مورد ارزیابی قرار گیرند. قابلیت اطمینان در این سناریو بر حسب میزان قطع خدمات رسانی و مدت زمان قطع آب اندازه گیری می‌شود. ممکن است این درخواست برای کل شبکه مطرح نشود و بر اساس اولویت‌های مدیریت بحران ارائه گردد. در این حالت محاسبه قابلیت اطمینان خدمت رسانی با اولویت مشترکین مهم‌تر که در زمان بحران نقش بیشتری در کنترل و مدیریت بحران دارند آغاز می‌شود. دهیه ذهرست و نحوه انتخاب مشتر کین مهم در یک سامانه بر اساس راهنمائی‌های پیوست ۱ صورت می‌پذیرد. ۳-۳-۲ عوامل موثر در ارزیابی عملکرد -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دوم- روند ارزیابی لوزه‌ای ۱ خطر (۲): خطر لرزه‌ای شامل خطرات اولیه و ثانویه است. خطرات اولیه ارتعاشات و حرکات شدید زمین و تغییر شکل‌های ناشی از آن مانند روان‌گرایی» لغزش شیب و گسلش را در بر می‌گیرد. خطرات ثانویه شامل سیلاب. آب‌گرفتگی, خرابی ساختمان‌ها و نشست زمین» آلودگی زیست محیطی و نظایر آن که به دلیل وقوع آسیب‌های اولیه زلزله ایجاد می‌گردند. می‌باشد. آسیب‌پذیری شامل پتانسیل تلفات جانی و آسیب‌های فیزیکی در ارتباط با تجهیزات و تأسیسات و ساختمان‌هاء سامانه‌های عملیاتی و کنترلی» محیط زیست. فعالیت‌های صنعتی و اداری و مالی و تجاری, امنیت تأسیسات و سرمایه‌ها و جامعه و میراث فرهنگی می‌باشد. عملکرد سامانه (5): عملکرد شریان حیاتی آب در هنگام خطر زلزله بر حسب خروجی‌ها یا اهداف عملیاتی و یا نقص ایمنی و اختلال عملکرد مورد ارزیابی و قضاوت قرار می‌گیرد. مهم‌ترین اهداف عملکردی سامانه آب‌رسانی عبارتند از: * ایمنی جانی مردم و کارکنان تأسیسات تداوم جریان آب و قابلیت اعتماد به سامانه پیشگیری از خسارات و خرابی‌ها *‏ جلوگیری از صدمات زیست محیطی ۳-۲-۲ شناسایی خطرات لرزه‌ای خطرات لرزه‌ای اولیه شامل ارتعاشات و تغییر شکل‌های ماندگار زمین بر اساس شدت. شتاب و حرکات شدید زمین سنجیده می‌شوند. متداول‌ترین معیار سنجش ارتعاشات» شتاب حداکثر سطح زمین ۳0۸ می‌باشد که از نقشه‌های پهنه‌بندی یا مطالعات محلی قابل استخراج است. برای بررسی میزان خطرات تغییر شکل‌های ماندگار شامل روان‌گرایی» لغزش شیب و گسلش که عمدتاً بر اساس تغییر مکان محافظه‌کارانه می‌باشد. به عنوان مثال» یک استان ممکن است در طبقه‌بندی ریسک بالا در برابر زمین‌لغزه قرار گیرد. فقط به این دلیل که بخش نسبتاً کوچکی از آن استان بر روی شیب‌های ناپایدار واقع شده است. خطرات ثانویه لرزه‌ای از جمله سیلاب, آب گرفتگی, خرابی ساختمان‌ها و نشست زمین, آلودگی زیست محیطی و نظایر آن می‌باید بسته به مورد و به صورت محلی بررسی شوند. -------- صفحهٔ بعد -------- ۲ ۲۱۲ با داخل احتما ۲۱۲ ۹ ی شناسایی آییر توجه به سوابق زلزله فرو ریزش ساختمان زمین در اثر زلزله ای لش روان گرایی» زمین -۵- عملکرد لرزه! ملکرد لرزه‌ای به عوام راهنمای ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای سامانه آب‌ر جدول ۱-۲ معیارهای به کار رفته برای تعیین سطوح خطر نسبی (وضعیت ۲۱) یب‌پذیری لرزه‌ای های گذشته. پتانسیل آسیب در بخش‌های مختلف تأسیسات آب نسبت به انواع خطرات لرزه‌ای « کلی این موضوع را در سه رده بالا (1])» متوسط (۸1) و پایین (-ا) نشان می‌دهد. اگر یک جزء یا سا نده باشدء آسیب‌پذیری ساختمان و آن جزء باید توأماً در نظر گرفته شوند. به عنوان مثال, در جا جدول ۲-۲ درجه آسیب‌پذیری اجزا در برابر خسارات ناشی از زلزله : : 4 داد :5 4 باااط | ی ود اج چج او ان ۵ و 3 ۱ 3 1 5 3۹ : 1 2 1 درل اک با 1 : زا را را ی سس مانه در که یی -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دوم- روند ارزیابی لوزه‌ای ۳ ۰ شدت و میزان خطر ۰ آسیب‌پذیری سامانه یا جزء پی‌آمدهای ناشی از آسیب شامل جانی» مالی, قطع سرویس‌دهی,» اثرات زیست محیطی و سایر اثرات. ۹ میزان افزونگی ماندگار سامانه مورد ارزیابی (افزونگی بالاء با افزونگی» یا بدون افزونگی) ۰ بزرگی سامانه جهت بررسی عملکرد سامانه از شاخص اهمیت عملکردی ([)0)) استفاده می‌گردد. محاسبه شاخص کلی طبق رابطه ۱-۲ می‌باشد. توجه به این نکته ضروری است که در صورت مقایسه شاخص‌های کلی با یکدیگر, باید تمامی آن‌ها مربوط به یک نوع (۱-۲) ۷۷ با < چر که در آن: 1 امتیاز مربوط به خطر (کم-۱. متوسط -۲ زیاد-۳ مطابق جدول ۱-۲) ۷ امتیاز مربوط به أسیب‌پذیری (کم۰۱7 متوسط < ۲ زیاد < ۳ مطابق جدول ۲-۲) چ[ن): شاخص اهمیت عملکردی شاخص 0214 ترکیبی از شاخص اهمیت سامانه (51) و شاخص اهمیت کاربری (1لا) و نیز ضرایب نسبی مربوطه می‌باشد. رابطه ۲-۲ + کم - +00 که در آن: چ[5: شاخص اهمیت سامانه (عدد صحیح از ۱ تا ۵) جال]: شاخص اهمیت کاربری (عدد صحیح از ۱ تا ۵) ضریب نسبی بهره‌برداری سامانه (از ۰ تا ۱) : ضریب نسبی کاربری (از ۰ تا ۱) رابطه ۳-۲ |[< را + )] شاخص اهمیت سامانه (51) در محدوده ۱ (برای بهره‌برداری سامانه با اهمیت کم) تا ۵ (برای بهره‌برداری سامانه با اهمیت بالا) برای مثال شاخص 516 برای مخازن می‌تواند بر اساس محدوده ظرفیت آن‌ها تعیین گردد: ۵: بیشتر از ۱۰۰۰۰ مترمکعب ۳ بین ۵۰۰۰ تا ۷۰۰۰ مترمکعب ۲ بین ۳۰۰۰ تا ۵۰۰۰ مترمکعب ۱: کمتر از ۳۰۰۰ مترمکعب هم چنین شاخص 56 برای تلمبه‌خانه نیز می‌تواند بر اساس ظرفیت آن‌ها تعیین گردد: -------- صفحهٔ بعد -------- ۳ راهنمای ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای سامانه آب‌رسانی به همین ترتیب می‌توان برای سایر تجهیزات سامانه آب‌رسانی با توجه به میزان آب موجود در آن‌ها شاخص 51 را تعیین نمود. شاخص اهمیت کاربری (116]) ترکیبی از سه شاخص زیر می‌باشد: چ۳1: اهمیت تأمین آب آشامیدنی (عدد صحیح از ۱ تا ۵) ا۲: اهمیت تأمین آب آتش‌نشانی (عدد صحیح از ۱ تا ۵) کلا: اهمیت ایمنی جانی (عدد صحیح از ۱ تا ۵) حموع شاخص‌های بالا با اعمال ضرایب اهمیت نسبی» مقدار شاخص اهمیت کاربری را نشان می‌دهد: رابطه ۴-۲ با + ۳۴ + 8 ۲ط وا < 178 که در آن: ان ضریب اهمیت نسبی آب آشامیدنی (از ۰ تا ۱) ۶ ضریب اهمیت نسبی آب آتش‌نشانی (از ۰ تا ۱) را ضریب اهمیت نسبی ایمنی جانی (از ۰ تا ۱) رابطه ۵-۲ ا< را + 1+ را مثال‌هایی از نحوه تعیین مقادیر شاخص‌های ۳1 ۳/۹ و الا در زیر آمده است: هه شاخص تأمین آب آشامیدنی (۳14) ۵ سامانه قادر به تأمین بیش از ۸۰ آب آشامیدنی کل گردد. ۴ سامانه کمتر از ۸۰ آب آشامیدنی کل را تأمین نماید. ۳ سامانه کمتر از ۵۰ آب آشامیدنی کل را تأمین نماید. ۲ سامانه کمتر از ۸۲۰ آب آشامیدنی کل را تأمین نماید. ۱ سامانه کمتر از ۵ آب آشامیدنی کل را تأمین نماید. هه شاخص تأمین آب آتش‌نشانی (۳) ۵ ۱۰۰/ سرویس شیر آتش‌نشانی مورد نیاز باشد. ۴ ۷۰ سرویس شیر آتش‌نشانی مورد نیاز باشد. ۳ ۳۰ سرویس شیر آتش‌نشانی مورد نیاز باشد. ۲ ۱۰ سرویس شیر آتش‌نشانی مورد نیاز باشد. ۱ سامانه نیازی به سرویس شیر آتش‌نشانی نداشته باشد. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دوم- روند ارزیابی لوزه‌ای ۱۵ شاخص ایمنی جانی (۳[ا) ۵: میزان عوامل پر خطر برای ایجاد مشکلات عمده در خارج از محل, کافی باشد. ۴ میزان عوامل پر خطر برای ایجاد مشکلات عمده در خارج از محل, در حد کافی نباشد. در نهایت با توجه به مقدار شاخص کلی (1) می‌توان سطح پایه برای ارزیابی عملکردی را مطابق جدول ۳-۲ تعیین نمود. جدول ۳-۲ انتخاب سطوح ارزیابی ارزیابی اولیه و ارزیابی تفصیلی با روش‌های تجربی و محاسباتی معمولی (سطح ۲) ارزیابی اولیه و ارزیابی تفصیلی با روش‌های محاسباتی دقیق (سطح ۳) 1-۲-۲ برنامه‌ریزی مطالعات ارزیابی اطلاعات مورد نیاز ارزیابی لرزه‌ای و نوع مطالعات بر اساس سطوح مختلف لرزه‌ای متفاوتند. علاوه بر راهنمایی‌های جداول این بخش مواردی همچون هزینه و زمان‌بندی و نیز خطرات متعدد باید در برنامه‌ریزری نوع مطالعات ارزیابی لرزه‌ای لحاظ شوند. جدول 2-۲ ماتریس ارزیابی خطر برای سامانه آب اجرای شناسایی و بازدید کارگاهی (توسط زمین‌شناس ماهر) مشخص سازی گسل‌های فعال از طریق حفر ترانشه تخمین جابجایی و تغییر مکان‌های گسل با استفاده از روش‌های تجربی تعیین تغییر مکان‌های گسل و احتمال وقوع آن‌ها از طریق حفر گمانه, نمونه برداری» تعیین سن و تحلیل -------- صفحهٔ بعد -------- ۳ راهنمای ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای سامانه آب‌رسانو خطر زلزله - روان‌گرایی ارزیابی احتمالاتی خطر زلزله در کل سامانه ی ور اه رس ی اس‌ضای سای اه ری ای ویک را هی انجام حداقل حفاری و گمانه زنی خاک آزمایشات نفوذ استاندارد و/ یا نفوذ مخروطی انجام گسترده حفاری و گمانه زنی خاک آزمایشات نفوذ استاندارد و/ یا نفوذ مخروطی انجام بازدید مقدماتی و شناسایی صحرایی (توسط مهندسین زئوتکنیک ماهر) شناسایی معادن خاک دارای پتانسیل روان گرایی از طریق قضاوت شناسایی معادن خاک دارای پتانسیل روان‌گرایی از طریق تحلیل مهندسی داده‌های خاک تخمین میزان گسترش تغییر مکان‌های جانبی با استفاده از روش‌های تجربی تخمین پتانسیل روان گرایی با استفاده از نقشه‌های قابلیت روان‌گرایی خطر زلزله - ارتعاشات شدید زمین بررسی مستندات در زمینه ارتعاشات و لرزه‌پذیری منطقه بررسی نقشه‌های خطرات لرزه‌ای منطقه, در صورت وجود بررسی نقشه‌های زمین‌شناسی سطح زمین تعیین و توسعه عوامل و فاکتورهای تقویت کننده تکان‌های زمین تخمین سطوح و تراز تکان‌های زمین با استفاده از قضاوت و نقشه‌های موجود تخمین سطوح و تراز تکان‌های زمین با استفاده از روش‌های تجربی تخمین سطوح و تراز تکان‌های زمین با استفاده از روش‌ها و ابزارهای تحلیلی انجام ارزیابی احتمالانی خطر زلزله در کل سامانه بررسی نقشه‌های توپوگرافی -------- صفحهٔ بعد -------- : سس نی لصل دوم- روند ارزیابی لرزه‌ای خطر / اقدام ۱۳۴ بررسی نقشه‌های بارش منطقه ۱۳۵ انجام بازدید مقدماتی و شناسایی صحرایی (توسط زمین‌شناسان ماهر) ۱۳۶ بررسی نقشه‌های موجود لرزش زمین برای منطقه ۱۳۷ ارزیابی پتانسیل زمین‌لغزه با قضاوت کارشناسی ۱۴۸ ارزیابی پتانسیل زمین‌لغزه با استفاده از نقشه‌های پایداری شیب‌ها ۱۳.۹ ارزیابی پتانسیل زمین‌لغزه با استفاده از تحلیل آماری یا تجربی ۱۳۰ ارزیابی پتانسیل زمین‌لغزه با استفاده از روش‌های تحلیلی خطر / اقدام ۱.۵ خطر زلزله - سونامی ۱۵۱ تعیین محل قرارگیری تأسیسات در محدوده ۲۰ کیلومتری ساحل ۱۵۳۲ بررسی نقشه‌های توپوگرافی نواحی ساحلی ۱۵۳ بررسی نقشه‌های باتی متریک (زرفاسنجی/عمق نمایی) نواحی کرانه‌ای (نزدیک به ساحل) ۱.۵۳ بررسی رکوردهای ثبت شده توسط دستگاه‌های جز و مد نمای محلی ۱۹۵ تخمین پتانسیل طغیان آب سونامی با استفاده از قضاوت کارشناسی ۱.۹۵۶ تخمین پنانسیل طغیان آب یا سونامی با استفاده از قضاوت و شناسایی منشاأً سونامی احتمالی ۱۹۷ تحلیل آب‌گرفتگی منطقه جدول ۵-۲ ماتریس ارزیابی آسیب پذیری ۱ ارزیابی آسیب‌پذیری خط لوله در برابر جابجایی زمین نها ارزیابی خطر عبور از مناطق دارای پتانسیل جابجایی دائمی زمین (با قضاوت مهندسی برای ترازهای مختلف) ۱۲ تحلیل تفصیلی خط لوله بر اساس قطر لوله» ضخامت دیوارء امتداد جابجایی نسبت به امتداد خط لوله و غیره ۱۳ تحلیل تفصیلی خط لوله برای ساخت‌گاه ویژه ۱۳ تعیین معیارهای کرنش خط لوله بر اساس شرایط موجود لوله و جوش‌ها ۱.۵ تعیین معیارهای ظرفیت کرنش خط لوله با استفاده از مدل‌های ریاضی و عددی ۱۶ تعیین معیارهای پذیرش تحلیل خط لوله با استفاده از برنامه‌های آزمایشگاهی و تحلیل المان محدود پوسته لوله ۱۷ ارزیابی تأسیسات با استفاده از تخمین‌های آگاهانه و داده‌های تجربی از رخدادهای گذشته ۱۸ ارزیابی تأسیسات با استفاده از داده‌های در محل حاصل از مراحل ۱.۲ تا ۱.۵ و داده‌های دقیق‌تر و تفصیلی ۱.۹ ارزیابی تأسیسات با استفاده از داده‌های واقعی (طبق مراحل ۱.۲ تا ۱۶) و نتایج تحلیل سازه‌ای تأسیسات منتخب ۱۷ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۸ راما ی ارزیابی و بهساز آرزیابی خرابی ساختمان‌های بحرانی و مهم جمع‌آوری اطلاعات با مصاحبه مدیران اجرایی تأسیسات و کارکنان تعمیر و نگهداری ساختمان تعیین کارکردهای بحرانی داخل ساختمان‌ها و آسیب‌هایی که این کار کردها را مختل یا متوقف می‌کنند انجام بازدید کلی برای ارزیابی شرایط محلی و جمع‌آوری اطلاعات در خصوص آسیب‌پذیری کلی ساختمان‌هاء محتویات آن‌ها و هر یک از تأسیسات مجاور و تکیه‌گاه‌هایشان انجام بازدیدهای کلی از سایت برای ارزیابی خطرات موازی از منابع خارجی و سازه‌ها و تأسیسات مجاور ارزیابی عملکرد ساختمان‌ها و تأسیسات پشتیبانی با استفاده از قضاوت (تخمین‌های آگاهانه) و یا داده‌های تجربی از ۲۳۳ ۳.۵ ۱ ِ رخدادهای گذشته و یا با استفاده از ارزیابی تجربی آسیب‌ها با حداقل اطلاعات جمع آوری شده در محل بررسی نقشه‌های معماری و سازه‌ای,. محاسبات طراحی» گزارش‌های ارزیابی پی و همچنین گزارشات ارزیابی‌های سازه‌ای گذشته برای ارزیابی ظرفیت ساختمان انجام محاسبات سازه‌ای مستقل برای ارزیابی ظرفیت ساختمان انجام تحلیل سازه‌ای برای آرزیابی پاسخ ساختمان ۲۶ بررسی یکپارچگی سازه‌ای مخزن با توجه به قضاوت مهندسی بررسی یکپارچگی سازه‌ای مخزن ارزیابی اثرات سرریز مخزن جدول 1-۲ ماتریس ارزیابی عملکرد اقدام ۳ ارزیایی عملکرد سامانه بررسی عملکرد سامانه در خطرات طبیعی/ رخدادهای گذشته تهیه مدل کار کرد سامانه در شرایط بحرانی 7 انطباق مدل سامانه بر روی نقشه‌های خطرات گوناگون (015) تخمین عملکرد سامانه با استفاده از قضاوت کارشناسی تحلیل سامانه برای سناریوهای خطر (حداقل ۳ مورد) تحلیل احتمالاتی و تعیین قابلیت اطمینان سامانه -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دوم- روند ارزیابی لوزه‌ای ۹ جدول ۷-۲ تخمین تلاش لازم برای ارزیابی خطرء آسیب پذیری و عملکرد سامانه در سطوح مختلف ۳ تا ۱۰ نفر هفته کار اف ۹ با ۹ زد 2 ْ 3 73 3 لا ری 113 ۳ 53 112 4 ْ 113 سس ی ۹ ۳-۳۲ مراحل ارزیابی لرزه‌ای پس از انجام پیش ارزیابی و تعیین سطح مطالعات. جهت ارزیابی لرزه‌ای لازم است اهمیت عملکردی,» آسیب‌پذیری» خطر و سطح عملکرد لرزه‌ای هدف مشخص شوند. این پارامترها که تعیین کننده حجم فعالیت‌های لازم برای ارزیابی هر موّلفه خواهند بودء به ترتیب زیر در مراحل ارزیابی قرار می‌گیرند: ۲) محاسبه خطر لرزه‌ای ترازهای مختلف ۴) انتخاب روش ارزیابی لرزه‌ای اولیه ۵) تعیین آسیب‌پذیری اولیه ۶) انتخاب روش ارزیابی لرزه‌ای تفصیلی ۱-۳-۲- تعیین اهمیت موْلفه یا سامانه -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۰ راهنمای ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای سامانه آب‌رسانی پس از طبقه‌بندی سامانه‌هاء نقش و اهمیت نسبی آن‌ها در آب‌رسانیء مطابق جدول ۹-۲ مشخص می‌شود. جدول ۸-۲ طبقه‌بندی زیر سامانه‌ها و موْلفه‌های داخلی نقش مستقیم در عملکرد سامانه دارند ال نقش پشتیبانی یا افزونگی در عملکرد سامانه دارند اختلال در آب‌رسانی سطوح اهمیت بدست آمده به صورت کلی زیر هم تعریف می‌شوند: ۱) بسیار زیاد: موّلفه‌هایی که آسیب به آن‌ها باعث بروز شرایط بحرانی و منجر به تلفات انسانی و خسارات مالی فراوان می‌شود. ۲ زیاد: مولفه‌هایی که آسیب آن‌ها باعث قطع جریان و خدمت رسانی و خسارات مالی می‌شود. ۳) متوسط: موْلفه‌هایی که آسیب آن‌ها باعث اختلال در جریان می‌شود. ۲-۳-۲ ترازهای خطر لرزه‌ای سه تراز خطر لرزه‌ای به شرح زیر برای ارزیابی لرزه‌ای تعریف می‌گردد: *‏ تراز یک لرزه‌ای: حداکثر زلزله بهره‌برداری ۰ تراز دو لرزه‌ای: حداکثر زلزله طراحی ۰ تراز سه لرزه‌ای: حداکثر زلزله بحرانی -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دوم- روند ارزیابی لوزه‌ای ۳۱ این ترازهای لرزه‌ای» معادل ترازهای ایمنی زیر هستند که تعریف دقیق آن‌ها برای درجات اهمیت مختلف در جدول ۱۰-۲ ارائه ۹ ایمنی بهره‌برداری: در این سطحء آسیب‌های احتمالی وارده نباید هیچ اختلالی در آب‌رسانی ایجاد نماید. سطح عملکرد مورد انتظار در این ترازء بهره‌برداری بدون وقفه تأسیسات می‌باشد. ۰ ایمنی طراحی: در این سطح» أسیب‌های احتمالی وارده ممکن است اختلال موقت و کوتاه مدت در آب‌رسانی ایحاد نماید ولی نباید منجر به خرابی عمده» فرو ریزش و نظایر آن شود. سطح عملکرد مورد انتظار در این تراز» بهره‌برداری با ۹ ایمنی از بحران: در این سطح, ممکن است آسیب عملکردی زیاد روی دهد ولی آسیب سامانه ای نباید روی دهد؛ لذا لازم است که تمهیدات لازم جهت کاهش اثرات ثانویه صورت پذیرد. سطح عملکرد مورد انتظار در این ترازء ایمنی جدول ۱۰-۲ ترازهای خطر لرزه‌ای تراز لرزه‌ای احتمال فراگذشت در ۵۰ سال تراز ایمنی (سطح عملکرد) (دوره بازگشست زلزله به سال) یه ایمتی طراحی (بهرهبرداری با حداقل وقق) ۳-۳-۲ سطوح عملکرد موّلفه‌های سامانه تعریف سطوح عملکردی مورد انتظار بر اساس تراز لرزه‌ای و درجه‌بندی اهمیت تحجهیزات شریان‌های حیاتی در جدول ۱۱-۲ ارائه شده است. -------- صفحهٔ بعد -------- ۲۳۲ جدول ۱۱-۲ تعریف سطوح ء تراز یک لرزه (بهره‌برداری بدون وقفه) بدون هرگونه سیب و اختلال در عملکرد بدون هرگونه آسیب و اختلال در عملکرد بدون سیب جانی همچنان عملکرد خود را انجام بدون سیب جانی لیکن سامانه عملکرد خود را حفظ می‌کند. راهنمای ملکردی مورد انتظار بر اساس تراز لرز تراز لرزه‌ای(سطح عملکردی) تراز دو لرزه (بهره‌برداری با حداقل وقفه) بدون سیب جانی همجنان عملکرد خود را انجام می‌دهند. بدون آسیب جانی تجهیزات آسیب می‌بینند. لیکن سامانه بدون سیب جانی اختلال موقت در عملکرد سامانه بدون آسیب جانی تجهیزات آسیب می‌بینند. اختلال عمده در بازیابی در زمان قابل قبول ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای سامانه اب دای و درجه اهمیت تراز سه لرزه (ایمنی جانی انسان‌ها) بدون آسیب جانی تجهیزات آسیب می‌بینند. لیکن سامانه عملکرد خود را حفظ می‌کند و شرایط بحرانی هم رخ نمی‌دهد. بدون آسیب جانی اختلال موقت در عملکرد سامانه ولی شرایط بحرانی رخ نمی‌دهد. بدون آسیب جانی تعمیر و بازیابی در زمان قابل قبول رسانی -------- صفحهٔ بعد -------- + 4 9 6 سین ۳ ۰00 : گ ۱ ۱ رس 9 ۲ 9 و با هر -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سوم- رونس‌های ارزیابی لرزه‌ای ۳۵ ۳- روش‌های ارزیابی لرزه‌ای ۱-۳- موْلفه‌های هدف موّلفه‌های هدف در این راهنما در جدول ۱-۳ با دسته‌بندی کلی موّلفه‌های خطی و ایستگاهی معرفی شدند. از نظر ارزیابی عملکرد لرزه‌ای این دسته‌بندی به دو صورت عملکرد منفرد هر موّلفه و عملکرد سامانه‌ای چند موْلفه تشکیل دهنده یک سامانه صورت می‌پذیرد. از میان موّلفه‌های ایستگاهی» برای ساختمان‌ها مانند کنترل و پشتیبانی و نظایر آن بر اساس ضوابط دستورالعمل‌های موجود عمل می‌شود. جدول ۱-۳ نوع عملکرد اجزای مختلف آب‌رسانی ۳-۳ روند کلی تعیین آسیب‌پذیری در شکل ۱-۳ روند کلی تعیین آسیب‌پذیری و بهسازی لرزه‌ای شریان‌های حیاتی نشان داده شده است. این روند شامل ۴ فعالیت زیر می‌باشد: ۱) جمع‌آوری اطلاعات سازه‌ها و تأسیسات و تجهیزات شامل اطلاعات مربوط به موّلفه‌های منفرد و سامانه‌ها از نظر فرآیندی و عملکردی ۲) بررسی مسائل ژئوتکنیکی و لرزه‌خیزی شامل بررسی خصوصیات خاک و عوارض ثانویه از قبیل لغزش» روان گرایی و گسلش و مطالعه تاریخچه لرزه‌خیزی و گسل‌های فعال ۳) بررسی أسیب‌پذیری لرزه‌ای ۴) بهسازی لرزه‌ای در صورت لزوم -------- صفحهٔ بعد -------- ۳ راهنمای ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای سامانه آب‌رساتی گردآوری داده‌ها برای تأسیسات داده‌های مربوط به عملکرد سامانه داده‌های سازه‌ای اثرات ناشی از وضعیت کار کرد اهمیت مولفه سامانه تراز لرزه‌ای عمر مفید و وقفه عملکردی فعلی در سامانه و مولفه‌هایش طراحی فعلی سازه زلزله‌های تاریخی شرایط زلزله گسل‌های فعال موجود کش | سس سا بازرسی و آرزیابی کیفی (مشاهده ای) شش لفه‌های ضعه ۱ . ی ی تشخیص مولفه‌های ضبیف زوال مصالح ۹ 2 استخراج مولفه‌های نیازمند ۱ ی 8 1 ارزیابی دقیق 9 بهسازی شمه انتخاب فناوری و روش انجام بهسازی تعیین تراز لرزه‌ای بهسازی : زلزله (ت له سطع بهسازی ۱و۲و۳ مراحل و روش اجرایی کنترل ایمنی لرزه‌ای شکل ۱-۳ روند کلی تعیین آسیب‌پذیری و بهسازی لرزه‌ای -------- صفحهٔ بعد -------- ۳ سس سمل سوم- روئّس‌های ارزیا ۲- رونس‌های ارزیاب وش‌های ارزیابی لرزه‌اء غیر سازه‌ای و سازه‌ها اجزای غیر سازه‌ای و تأسیسات داخلی ساختمان خطوط انتقال و توزیع روزمینی و زیرزمینی ۱-۲- ارزیابی لرزه|, علاوه بر مسائل مطرح. شوندء به صورت زیر ۱ ارزش اقتصادی خطرناک و تلفا ۰ عملکرد سازه و بی لوزه‌ای م لرزه‌ای موّلفه‌ها اولیه و تفصیلی برای سازه ی خطی و شبکه‌ای به صورت جدول ۲-۳ روش‌های | روش‌های ارزیابی سطح ۱ کاربرگ‌های آرزیابی کیفی و روش امنیازدهی کاربرگ‌های آرزیابی کیفی و روش کاربرگ‌های آرزیابی کیفی و روش امتیازدهی ان شامل تعداد افراد در معر: ت در بیرون از سازه شود. اثرات اقتصادی و اجتماعی در سازه و آثرات بهسازی لرزه‌ای رزیابی لرزه‌ای موّلفه‌ها در سطوح مختل روش‌های ارزیابی سطح ۲ کنترل رفتار لرزه‌ای با بررسی مدارک طراحی و استفاده از روش‌های ساده و معادل استاتیکی آیین‌نامه‌ای کنترل پایداری کلی لرزه‌ای با بررسی مدارک طراحی و استفاده از روش‌های ساده و معادل استاتیکی آئین نامه‌ای و یا روش‌های تجربی بر اساس منحنی‌های خرابی کنترل پایداری کلی لرزه‌ای تحت مخاطرات ژئوتکنیکی (لغزش, گسلش. روان گرایی و ...) و اثر سازه‌های مجاور با بررسی مدارک طراحی و استفاده از روش‌های ساده و تجربی ابی» عوامل کلیدی و موّئر که باید : عمر بهره‌برداری آن. ض خطر درون سازه و عوامل خرا بر منابع فرهنگی و میراتی. / روش‌های ارزیابی سطح ۲۳ تحلیل رفتار دینامیکی و اندر کنشی با مدل‌سازی تحلیلی و عددی تحلیل رفتار دینامیکی و اندر کنشی با مدل‌سازی تحلیلی و عددی کنترل پایداری کلی با استفاده از روش‌های ساده و معادل استاتیکی یا روش‌های تجربی زئوتکنیکی (لغزش» گسلش., روان گرایی و ...) و اثر سازه‌های مجاور با مدل‌سازی تحلیلی و عددی در ارزیابی عملکرد ساختمان‌ها در ی سازه‌ای که باعث رها شدن ۲۱ نظر -------- صفحهٔ بعد -------- ۸ راهنمای ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای سامانه آب‌رساتی خطر لرزه‌ای ساخت گاه مورد نظر. هزینه نسبی بهسازی نسبت به عواید حاصله از آن. ارزیابی لرزه‌ای اولیه در سطوح ۱ و ۲ ساختمان‌های بتنی و فلزی و بنایی با استفاده از دستورالعمل شماره ۳۶۴ معاونت برنامه ریزی و نظارت راهبردی ریاست جمهوری تحت عنوان روش ارزیابی سریع چشمی برای ساختمان‌های فولادی و بتنی مسلح صورت ارزیابی لرزه‌ای اولیه در سطوح ۱ و ۲ ساختمان‌های بنایی با استفاده از روش ارزیابی کیفی سریع ارائه شده در فصل سوم دستورالعمل شماره ۳۷۶ معاونت برنامه ریزی و نظارت راهبردی ریاست جمهوری برای ساختمان‌های با مصالح بنایی» صورت می‌گیرد. ارزیابی تفصیلی سطح ۳ ساختمان‌های بتنی و فلزی با استفاده از شرح خدمات مندرج در نشریه ۲۵۱ تحت عنوان شرح خدمات ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای ساختمان‌ها و نشریه شماره ۳۶۰ معاونت برنامه ریزی و نظارت راهبردی ریاست جمهوری تحت عنوان دستورالعمل بهسازی لرزه‌ای ساختمان‌های موجود صورت می‌پذیرد. ارزیابی تفصیلی ساختمان‌های بنایی موجود با استفاده از دستورالعمل تحلیل سیب پذیری و بهسازی لرزه‌ای ساختمان‌های بنایی غیر مسلح موجود (معاونت ساختمان وزارت مسکن و شهرسازی) صورت می‌پذیرد. ۲-۳-۳ ارزیابی لرزه‌ای سازه‌های غیر ساختمانی ارزیابی لرزه‌ای اولیه در سطوح ۱ و ۲ سازه‌های غیر ساختمانی که به صورت مولفه‌ای انجام می‌شود را می‌توان با استفاده از روش‌های دیل انجام داد: بررسی اسناد و مدارک طراحی لرزه‌ای اولیه سازه با توجه به وضعیت چون ساخت و شرایط فعلی سازه در صورت وجود این مدارک انجام بازرسی با تهیه و استفاده از کار برگ‌های لرزه‌ای با توجه به نوع هر سازه و ارزیابی با استفاده از روش امتیاز دهی کیفی ۰ استفاده از مدل‌ها و روش‌های ساده و معادل استاتیکی و کنترل پایداری کلی لرزه‌ای در ارزیابی اولیه سازه‌های غیر ساختمانی معمولاً بررسی سامانه‌ای انجام نمی‌شود. در صورت آسیب پذیر بودن موّلفه‌ها در این مرحله ارزیابی تفصیلی با هر دو رویکرد موّلفه‌ای و سامانه‌ای انجام می‌شود. ارزیابی تفصیلی سطح ۳ سازه‌های غیر ساختمانی با استفاده از مدل‌سازی و تحلیل عددی انجام می‌گیرد. این بررسی شامل مطالعه رفتار دینامیکی و اندر کنشی سازه می‌باشد. استفاده از روش تفصیلی برای سازه‌های پیجیده یا با رفتار دینامیکی نامشخص با دارای اندرکنش قابل توجه با محیط یا سایر سازه‌ها الزامی می‌باشد. ۳-۲-۳ ارزیابی لرزه‌ای تجهیزات ارزیابی اولیه تجهیزات با استفاده از رویکردهای ذیل صورت می‌پذیرد: -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سوم- روش‌های ارزیابی لرزه‌ای ۳۹ بررسی اسناد و مدارک کنترل لرزه‌ای با توجه به وضعیت تجهیز که شامل مدارک آزمایشات لرزه‌ای و کنترل عملکرد داخلی توسط سازنده می‌باشد. استفاده از روش امتیازدهی کمی *‏ استفاده از روش‌های ساده و معادل استاتیکی آیین‌نامه‌ای و کنترل پایداری کلی لرزه‌ای در ارزیابی اولیه تجهیزات معمولاً بررسی سامانه‌ای انجام نمی‌شود. در صورت سیب پذیر بودن موّلفه‌ها در این مرحلهء ارزیابی تفصیلی با هر دو رویکرد موّلفه‌ای و سامانه‌ای انجام می‌شود. ارزیابی تفصیلی تجهیزات با استفاده از مدل‌سازی و تحلیل عددی انجام می‌گیرد. این بررسی شامل مطالعه رفتار دینامیکی و اندر کنشی تجهیز می‌باشد. استفاده از روش تفصیلی برای تجهیزات پیچیده یا با رفتار دینامیکی نامشخص یا دارای اندر کنش قابل‌توجه با محیط یا سایر سازه‌ها و تجهیزات ضروری می‌باشد. ۶-۳-۳ ارزیابی لرزه‌ای اجزای غیر سازه‌ای ارزیابی لرزه‌ای اجزای معماری و تجهیزات داخلی ساختمان‌ها نظیر دیوارهاء قفسه‌ها و کف‌های کاذب و تأسیسات داخلی نظیر لوله کشی‌ها و کانال‌ها یک مرحله‌ای بوده و بر اساس ضوابط و راهنمایی‌های دیل صورت می‌پذیرد: ٩‏ دستورالعمل بهسازی لرزه‌ای ساختمان‌هاء نشریه شماره ۳۶۰ معاونت برنامه ریزی و نظارت راهبردی ریاست جمهوری ۰ راهنمای طراحی لرزه‌ای سامانه‌های آب‌رسانی ۰ سایر مراجع معتبر و معرفی شده در این راهنما ۵-۳-۳- ارزیابی لوزه‌ای شبکه و خطوط ارزیابی لرزه ای خطوط و شبکه در دو مرحله موْلفه ای برای تعیین أسیب پذیری هر جزء شبکه و سامانه ای برای تعیین آسیب پذیری کل مسیر خط یا محدوده شبکه انجام می‌شود. ارزیابی اولیه موّلفه های خطوط و شبکه در سطح ۱ می‌تواند با روش‌های دیل صورت پذیرد: بررسی اسناد و مدارک طراحی لرزه‌ای شبکه در صورت وجود ۰ تهیه و استفاده از کار برگ‌های لرزه‌ای با توجه به نوع موّلفه های شبکه و استفاده از روش امتیاز دهی کیفی ۰ استفاده از روش‌های ساده و معادل استاتیکی آئین نامه‌ای و کنترل پایداری کلی لرزه‌ای موّلفه‌های خط یا استفاده از منحنی‌های آسیب پذیری موجود موْلفه‌ها ارزیابی اولیه سامانه خطوط و شبکه در سطح ۱ می‌تواند با استفاده از فرمول بندی ترکیب آسیب پذیری مبتنی بر روش قابلیت ارزیابی تفصیلی موّلفه ای سطح ۳ خطوط و شبکه می‌تواند به روش تحلیلی با استفاده از مدل محاسباتی و عددی صورت پذیرد. ارزیابی تفصیلی موْلفه ای سطح ۳ خطوط و شبکه می‌تواند با استفاده از فرمول بندی ترکیب آسیب پذیری مبتنی بر روش قابلیت اطمینان صورت پذیرد. -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۰ راهنمای ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای سامانه آب‌رساتی فرمول بندی ترکیبی مبتنی بر روش قابلیت اطمینان با استفاده از راهنمایی‌های پیوست‌های نشریات شماره ۱۲ و ۱۳ معاونت برنامه ریزی و نظارت راهبردی ریاست جمهوری قابل انجام است. 2-۳- بازرسی در ارزیابی کیفی بازرسی و تکمیل فرم‌های آرزیابی کیفی موّلفه‌ها یکی از قسمت‌های مهم آرزیابی لرزه ای در سطح ۱ و ۲ محسوب می‌شود. نتیجه این فعالیت که منجر به تعیین فهرست اولیه موْلفه های آسیب پذیر و میزان کیفی آسیب پذیری آن‌ها دارد تأثیر زیادی در نوع و حجم ادامه مطالعات دارد. بازرسی محلی و جمع بندی نتایج آن‌ها باید توسط یک مهندس یا گروهی از مهندسین مجرب و واجد مراحل کلی این فعالیت معمولا به صورت زیر می‌باشد: برگزاری جلسات با کارفرمایان» تکنسین‌هاء مسوولین استانداردهاء مهندسین ایمنی و یا طرف‌های دینفع دیگر تا در ارتباط با اهداف این بازرسی بحث و بررسی نموده و امکانات لازم را در اختیار گروه بازرسی قرار دهند. شناسایی و تهیه فهرست تجهیزات» سازه‌ها و سایر موّلفه‌های مورد نظر ۹ تهیه یا تکمیل کاربرگ‌های بازرسی * انجام هماهنگی‌های لازم با گروه ایمنی فرآیندی و بهره برداری ۹ بازبینی نقشه‌ها در صورت لزوم جهت کنترل کفایت سازه بتن مسلح» تعیین جزئیات مهار و یا تشخیص و تعیین مواردی که به دلیل محدودیت دید مانند انجام پوشش‌های ضد آتش» عایق بندی و غیره که بازید چشمی آن‌ها امکان‌پذیر نیست. مورد استفاده قرار می‌گیرد. در طی یک زلزله ویرانگرء احتمال از آسیب‌دیدگی تأسیسات خارج از ساخت‌گاه و از بین رفتن آن‌ها برای مدت طولانی وجود دارد. در این موارد تدارک دیدن مواردی از قبیل تجهیزات مولد برق پشتیبان و مخازن آب» در ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای منطقی به نظر عملکرد بی وقفه پس از زلزلهء باید مشخص گردد. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سوم- روس‌های ارزیابی لرزه‌ای ۳۱ * "سطح خطر لرزه‌ای زمین: در مناطق با خطر لرزه‌ای کمترء سازه‌ها ممکن است برای بار جانبی غیر از زلزله از قبیل بادء طراحی شده باشند و از نظر مقاومتی پاسخگوی زلزله هم باشند ولی با این حال تغییر مکان‌های منجر به خرابی در سطوح پایین لرزه‌ای نیز ممکن است اتفاق بیفتد. ٩‏ شدت خطرات ثانویه (گسلش, جابجایی خاک و لغزش زمین) : تیم بازرسی باید در مورد گسل‌های موجود در مجاور ساخت گاه توجه ویژه‌ای نمایند. محل‌هایی که در آن‌ها احتمال تغییر مکان و آسیب‌دیدگی به خطوط مدفون و تحهیزات متکی بر سیستم‌های سازه‌ای مختلف وجود دارد باید مد نظر قرار بگیرد. در حالتی که گسل‌ها از محل ساخت گاه عبور می‌کندء ارزیابی تیم بازرسی باید با انجام تحقیقات ژئوتکنیکی اضافی یا سایر مطالعات تکمیل گردد. ۰ آیین‌نامه‌های کاربردی در زمان ساخت و ساز: آیین‌نامه‌های کاربردی و روش‌های طراحی لرزه‌ای ممکن است نسبت به زمان طراحی اولیه آن واحد.ء تغییر عمده داشته باشد. * برای ارزیابی تأسیسات قدیمی‌تر توجه بیشتر باید در زمینه آسیب‌های موجود ناشی از زوال سازه ای از قبیل فرورفتگی ۹ در صورتی که کیفیت کلی تعمیر و نگهداری مناسب نباشد.ء تیم بازرسی محلی باید به جزئیاتی از قبیل تعداد پیچ و مهره‌های از بین رفته, خرابی‌های ترمیم نشده» تغییرات و اصلاحات میدانی و غیره را خصوصاً در مسیر انتقال بار سازه و زیست محیطی آسیب‌هاء اطلاع و اطمینان حاصل نمایند. * تیم بازرسی محل باید همواره مراقبت نواحی مستعد خوردگی باشند. نواحی مستعد خوردگی خصوصاً به محل وجود موارد خورنده مانند اسیدها و نیز محل تجمع آب» مربوط می‌شود. مورد دیگری که در آن خوردگی ممکن است مشکل‌ساز ۹ حین انجام بازرسی» مهندسان می‌توانند تأسیسات نصب شده مشکل‌دار را نیز بررسی نمایند. این اشکالات ممکن است در جوش‌هاء یا نصب پیچ‌های مهاری انبساطی مشاهده شود. مثلاً اگر طول مهارهای انبساطی کافی نباشد ممکن است به اندازه ظرفیت کششی طراحی خود مقاومت ننماید. ممکن است قطعه‌ای از سامانه» سازه» کابینت‌های ذخیره‌سازی» اثائیه و وسایل ذخیره در حین زلزله حرکت نمایند. در اثر حرکت و به تبع آن برخورد این اجزاء به یک سامانه یا جزئی از آن آسیب‌هایی وارد می‌گردد که به آن اندرکنش لرزه‌ای اطلاق می‌گردد. بررسی‌های محلی در خصوص اندر کنش‌های احتمالی جزء بهترین موارد برسی عملکرد اجزاء می‌باشد. اندر کنش‌هاء اغلب در مواردی روی می‌دهد که فاصله کافی میان دو جزء وجود نداشته باشد. همجنین ممکن است بر اثر لغزش تأسیسات مهار نشده» حرکت لوله‌های آویزان و یا سینی کابل‌هاء خیز تابلوهای الکتریکی و برخورد با تابلوهای مجاورء دیواره‌ها یا اعضای سازه‌ای, ایجاد گردد. مثال دیگر شامل خطر مربوط به سکوهای عبور با تکیه‌گاه‌های نوک تیز می‌باشد. از دیگر موارد اندرکنش می‌توان به گسیختگی سازه‌ای و واژگونی در زمانی که اجزاء مختلف به دلیل عدم کفایت مهار از بالاء سقوط نموده و به ادوات دیگر برخورد نمایندء اشاره نمود. -------- صفحهٔ بعد -------- ۳ راهنمای ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای سامانه آب‌رساتی * برای بازرسان محلی تغییر مکان نامتقارن بیشتر در مورد تأسیسات متصل به سیستم‌های سازه‌ای مختلف, دارای اهمیت می‌باشد. مهندسان باید از وضعیت‌های تغییر مکان احتمالی تأسیسات مطلع باشند. این وضعیت‌ها شامل مواردی همجون لوله‌های متصل‌کننده» داکت‌هاء مجاری, لوله‌ها و غیره می‌شود. در این موارد باید تأسیسات انعطاف‌پذیری کافی در مقابل حرکت را داشته باشند. انعطاف‌پذیری یک مشخصه کلیدی برای مقاومت در برابر آسیب‌پذیری می‌باشد. این مشخصه در زمان استفاده از بی‌های مختلف برای تجهیزات. در زمانی که تجهیزات مهار نشده‌اند. از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. * یکی از موارد قابل توجه سیستم اعلام و اطفاء حریق خودکار می‌باشد. ممکن است قرار گرفتن تجهیزات الکتریکی حساس به آب» زیر هد آب‌پاش, عملکردشان را دچار اختلال نماید. بررسی آسیب پذیری ساختمان‌های موجود در مجاورت موّلفه‌های شبکه توزیع و خطر برخورد آن‌ها با موّلفه‌های شبکه در صورت تخریب» می‌باید مورد ارزیابی قرار گیرد. بدین منظورء ابتدا آن دسته از ساختمان‌هایی که به حد کافی به موْلفه‌های شبکه توزیع نزدیک بوده و در صورت تخریب کلی یا اجزای آن‌هاء. خطر برخورد با موّلفه‌های شبکه وجود داشته باشدء می‌باید مشخص گردد. پس از مشخص شدن ساختمان خطرآفرین در مجاور شبکه, ساختمان مورد نظر در مرحله بعد می‌باید مورد ارزیابی لرزه‌ای قرار گیرد. ارزیابی لرزه‌ای ساختمان مجاور شبکه توزیع بر حسب مورد می‌باید بر اساس دستورالعمل‌های مربوطه (دستورالعمل‌های شماره ۳۶۰ و ۳۶۴ معاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رئیس جمهورء برای ساختمان‌های دارای سازه بتن مسلح یا فولادی و دستورالعمل شماره ۳۷۶ برای ساختمان‌های مصالح بنایی) و حتی‌الامکان با استفاده از روش‌های کمی صورت گیرد. سطح عملکرد مورد نظر در ارزیابی این ساختمان‌هاء برای سطح خطر طرح طبق این دستورالعمل» می‌باید برابر آستانه فرو ریزش و برای موّلفه‌های با اهمیت زیاد. ایمنی جانی منظور شود. در صورت عدم امکان انجام ارزیابی کمی برای ارزیابی ساختمان مورد نظرء انجام ارزیابی‌های کیفی تکمیلی طبق دستورالعمل‌های مدذکورء الزامی است. در مورد موّلفه‌های با اهمیت زیاد شبکه» ارزیابی ساختمان‌های مجاور آن‌ها به روش کمی الزامی است. ۵-۳- گردآوری اطلاعات مورد نیاز در ارزیابی تفصیلی گردآوری اطلاعات مورد نیاز ارزیابی کمی می‌باید طی یک فرآیند برنامه‌ریزی شده صورت گیرد. منابع موجود برای تعیین و گرداوری اطلاعات مورد نیاز شامل موارد زیر می‌گردند: ۱)اسناد و مدارک موجود در مراحل مختلف طراحی, بهره‌برداری و تعمیرات دوره‌ای: اسناد موجود می‌باید به صورت عینی با وضعیت فعلی شبکه مقایسه شده و در صورت نیاز به روز گردند. ۲) بازدید و برداشت اطلاعات با استفاده از روش‌های عینی و اندازه گیری‌های مورد نیاز: بدین منظور در صورت نیاز می‌باید اقدام به سونداژ و تخریب پوشش‌ها و لایه‌های رویی نموده (بدون ایجاد اخلال یا ضعف در عملکرد یا رفتار موّْلفه) و مشخصات و پارامترهای مورد نیاز تعیین گردند. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سوم- روش‌های ارزیابی لوزه‌ای ۳۳ ۳) انجام آزمایش‌های مورد نیاز: در صورت نیاز و عدم احراز اطلاعات مورد نیاز بر اساس مدارک یا کاتالوگ‌های موجود.ء می‌باید با استفاده از روش‌های آزمایشی» اطلاعات مورد نیاز تهیه و گردآوری گردند. مهم‌ترین موارد کاربرد روش‌های آزمایش‌های غیر مخرب ارجح می‌باشند. در صورت نیاز به انجام آزمایش بر روی وسایل اتصال مانند پیچ‌ها و یا مقره‌ها یا موارد نظیرء حتی‌الامکان می‌باید وسیله مورد آزمایش با نمونه مشابه خود جایگزین گردد. در هر صورت» هنگام سونداژ یا آزمایش می‌باید از ایجاد صدمه یا ضعف در هر یک از اجزاء موجود در شبکه احتراز نمود. ۱-0-۳- جمع‌آوری اسناد و مدارک طراحی و بهره‌برداری در ابتدای مطالعات ارزیابی لرزه‌ای» باید اسناد و مدارک سازه‌ای تأسیسات شامل ساختمان‌هاء سازه‌های غیر ساختمانی و تجهیزات؛ تا حد امکان جمع‌آوری شده و مورد بررسی دقیق قرار گیرد. همجچنین نقشه‌های اجرایی باید با آنجه که اجرا شده مطابقت داده شده و در صورت عدم تطابق زیاد به روز شوند. جمع‌آوری اطلاعات مربوط به تغییرات و تعمیرات احتمالی و حوادث اثرگذار بر رفتار تأسیسات نیز ضروری می‌باشد. ۳-۵-۳ بازرسی عینی و استخراج اشکالات مشهود و موثر در رفتار لرزه‌ای تأسیسات ایجاد نماید. انجام می‌گیرد. مقایسه نقشه‌های اجرایی» چون‌ساخت و نصب با وضعیت موجود تأسیسات در ۳-۵-۳ انجام آزمایشات مصالح و خاک و مطالعات تحلیل خطر مشاور جهت ارزیابی اولیه یا تفصیلی را تایید ننماید باید پس از تصویب کارفرما انجام شود. در جدول ۳-۳ شرایطی که انجام آزمایشات مصالح یا خاک را لازم می‌دارد و سطح این آزمایشات ذکر شده است. تعریف تعریف مشخصی برای آزمایشات فوق ارائه نمی‌شود و سطح آزمایشات مورد نیاز در این موارد باید به تشخیص مهندس مشاور و با -------- صفحهٔ بعد -------- ۳ راهنمای ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای سامانه آب‌رسانی جدول ۳-۳ آزمایشات مورد نیاز مصالح و خاک از مابشات لا: اهمیت نسبی سامانه | اطلاعات مصالح و وی ۱ سطح آزمایشات لازم برای مصالح و خاک بسیار زیاد وس سس زیاد یت سس متوسط هس کم وس ]| تا 1-۳- ارزیابی لرزه‌ای با استفاده از مدل‌سازی و تحلیل عددی سازه روش‌های مدل‌سازی و تحلیل عددی سازه مبتنی بر تعیین و مقایسه نیاز با ظرفیت لرزه‌ای تجهیزات و سازه‌ها و اتصالات آن‌ها می‌باشد. روش‌های مدل‌سازی و تحلیل عددی سازه دو جنبه اساسی ذیل را در بر می‌گیرند. ۹ تهیه مدل مناسب با توجه به مشخصات مکانیکی و دینامیکی ۹ بارگذاری لرزه‌ای و تحلیل عددی سازه مدل تهیه شده روش‌های تحلیل عددی سازه مورد توصیه این دستورالعمل عبارتند از: * روش استاتیکی معادل روش دینامیکی طیفی روش دینامیکی تاریخچه زمانی ۱-۹-۳- روش استاتیکی معادل در تحلیل لرزه‌ای تحهیزاتی که اثر مود اول ارتعاشی در آن‌ها می‌تواند به عنوان مود غالب پذیرفته شودء روش استاتیکی معادل مطابق ضوابط بخش سازه‌های غیر ساختمانی استاندارد ۲۸۰۰ معادل توصیه می‌گردد. برای تجهیزات با پریود طبیعی کوچک‌تر از ۰/۰۳ ثانیه اعمال نیروی حاصل از ضرب شتاب در سطح یا طبقه مورد نظر در جرم ۲-۹-۳- روش طیفی برای تحهیزات پیجیده با مودهای منعدد ارتعاشی به اندازه کافی دور از هم استفاده از تحلیل طیفی مطابق ضوابط بخش سازه‌های غیر ساختمانی استاندارد ۲۸۰۰ قابل توصیه می‌باشد. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سوم- روس‌های ارزیابی لرزه‌ای ۳۵ ۳-1-۳ روش تاریخچه زمانی در آرزیابی لرزه‌ای تجهیزات پیچیده با مودهای ارتعاشی نزدیک به هم استفاده از تحلیل دینامیکی تاریخچه زمانی مطابق ضوابط ۷-۳ ملاحظه اثر اندر کنش لرزه‌ای سامانه‌ها اندر کنش لرزه‌ای سامانه‌ها عبارت است از مجموعه‌ای از تأثیرات بر رفتار لرزه‌ای و تشدید عواقب ناشی از زلزله شامل تغییر نامطلوب در مشخصات دینامیکی ناشی از اندرکنش سازه‌ای سامانه‌های مجاور هم برخورد سامانه‌های مجاور هم سقوط سامانه‌های مجاور هم بر روی یکدیگر, تغییر مکان نسبی سامانه‌های مجاور هم و تغییر در شرایط محیطی و عملیاتی که موجب اختلال در عملکرد سامانه‌ها یا کار کنان گردد. علل رایج اندر کنش به صورت دیل قابل طبقه‌بندی است: ۱) مجاورت: هرگونه تأثیر منجر به سوء عملکرد ناشی از همسایگی سامانه‌ها شامل برخوردء تغییر شکل نسبی و اندرکنش سازه‌ای ۲) گسیختگی و سقوط: هرگونه تأثیر منجر به سوء عملکرد ناشی از خرابی و گسیختگی و سقوط ۳) آب فشان: تأثیرات ناشی از گسیختگی لوله‌ها یا عملکرد آب‌فشان‌های اطفای حریق که ممکن است موجب بروز اتصال کوتاه یا عدم امکان دسترسی به سایر اجزا گردد. ۴) آب‌گرفتگی: تأثیرات ناشی از غرقاب شدن سامانه‌ها و عدم امکان دسترسی به آن‌ها ۵) آتش‌سوزی: تأثیرات ناشی از حریق اعم از پخش دود.ء انهدام سامانه‌ها ۸-۳- معیارهای پذیرش احراز آسیب‌پذیری تجهیزات و سازه های غیر ساختمانی منوط به تجاوز نیاز کل بدست آمده از ترکیب بارگذاری لرزه‌ای و سایر بارهای قابل اعمال, از ظرفیت لرزه‌ای اجزا می‌باشد. محاسبه این ظرفیت برای هر یک از این سازه‌ها و تجهیزات بسته به نوع تحلیل از آئین نامه طراحی لرزه ای سازه مربوطه استخراج می‌شود. در مورد ساختمان‌ها معیارهای پذیرش از نشریه ۳۶۰ بهسازی لرزه ای استخراج می‌شود. ترکیبات بارهای مورد نیاز برای ارزیابی آسیب‌پذیری لرزه‌ای موْلفه‌های غیر ساختمانی در هر سه سطح لرزه ای بهره برداری؛ طراحی و ایمنی از بحران» به طور کلی به صورت زیر می‌باشد: بارهای مرده (شامل وزن سازه و قطعات الحاقی) + بارهای هنگام بهره‌برداری (شامل بارهای زنده متناسب و وزن سیال) + بار زلزله افقی (در دو جهت متقاطع و رفت و برگشت به طور مستقل) + بار زلزله قائم (رفت و برگشت به طور مستقل) برای کنترل پایداری کلی ضرایب بارء واحد در نظر گرفته می‌شوند. -------- صفحهٔ بعد -------- ۳ راهنمای ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای سامانه آب‌رسانی در سطح بهره برداری ضرایب بارء واحد در نظر گرفته می‌شوند. در سطح خطر طراحیء در صورتی که برای کنترل ظرفیت از آئین نامه های طراحی استفاده شودء ضرایب ترکیبات بار این آئین نامه‌ها ملاک عمل می‌باشد. در سطح ایمنی از بحران ضرایب بارء واحد در نظر گرفته می‌شوند. ۲-۸-۳- کنترل‌های مربوط به پایداری در مورد قطعات و تجهیزات مهار نشده علاوه بر بررسی نیازها و ظرفیت لرزه‌ای به لحاظ مقاومت. کنترل وازگونی و لغزش لازم می‌باشد. تجهیزات و قطعات مهار نشده می‌باید در برابر نیروهای لرزه‌ای وارده, به لحاظ وازژگونی و لغزش کنترل گردند. مقادیر حداقل ضریب اطمینان لازم برای واژگونی و لغزش در سطح خطر بهره برداری به ترتیب برابر ۱/۷۵ و ۱/۵ می‌باشند. این ضرایب برای سطح خطر ایمنی از بحرآن برابر واحد می‌باشند. ۳-۸-۳ معیارهای پذیرش در روش‌های دینامیکی غیرخطی به طور کلی در روش‌های دینامیکی غیرخطی, آرزیابی و پذیرش اجزاء مختلف با معیارهایی متشکل از ترکیب نیرو و تغییر مکان صورت می‌گیرد. در شبکه‌های توزیع آب با توجه به عملکرد مورد نظر تجهیزات و موّلفه‌های شبکه, در صورت انجام تحلیل‌های غیرخطی می‌باید تنش‌ها و نیروهای داخلی ایجاد شده در اجزاء غیر شکل‌پذیر (کنترل شونده با نیرو) همانند روش‌های خطی (ارائه می‌باید در حدی باشند که باعث اخلال در عملکرد مورد انتظار موْلفه مورد ارزیابی نگردند. تشخیص این موارد نیز بر اساس مشخصات فنی تحهیزات 9 قضاوت افراد خبره می‌باید انجام گیرد. -------- صفحهٔ بعد -------- ۸4 ۳ ۰ ۹/ ۰ اه لته شوه ۰۵۹۵ همه -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- فصل چهارم- روند بهسازی لرزه‌ای ۳۹ ۶ روند بهسازی لرزه‌ای ۱-5- اولویت‌بندی بهسازی اولویت‌بندی بهسازی با توجه به شاخص‌های زیر انجام می‌پذیرد: اندیس سطح / مطابق ضوابط فصل ۲ تغییر سطح عملکرد مورد انتظار ۹ هزینه بهسازی * سهولت اجرایی روش بهسازی روش کلی تعیین اولویت بهسازی بر اساس تحلیل ریسک است. برای انجام این تحلیل لازم است بر اساس نتایج مطالعات اسیب‌پذیری عواقب عدم بهسازی تعیین شده و بر اساس آن تصمیم‌گیری شود. عواقب عدم بهسازی در پنج دسته تلفات جانی» احتمال وقوع بحران‌های اجتماعی و سیاسی با توجه به زمان قطع جریان» خسارات مالی مستقیم به تأسیسات. خسارات اقتصادی ناشی از قطع شریان حیاتی و خسارات زیست محیطی بررسی می‌گردد. این معیارها در واقع ایمنی کلی سازه یا تجهیز را مشخص می‌نمایند. بالاترین اولویت بهسازی به دو حالت اول اختصاص می‌یاید. در حالات دیگر با مقایسه هزینه بهسازی و هزینه خسارات پیش‌بینی شده میزان ریسک عدم بهسازی مشخص شده و بر اساس آن تصمیم‌گیری می‌گردد. در انجام تحلیل ریسک می‌توان مدهای خرابی مختلف و نیز سطوح مختلف بهسازی مختلف را نیز با یکدیگر ۳-2 روند بهسازی لرزه‌ای روند بهسازی لرزه‌ای سازه‌ها و تجهیزات که یک روش آزمون و خطایی است» پس از محرز شدن آسیب‌پذیری سازه و بر اساس مراحل زیر صورت می‌گیرد: ۱) انتخاب روش‌های بهسازی بر اساس مد خرابی تجهیزات و سازه‌ها و عملکرد مورد نیاز آن‌ها ۲) اعمال تغییرات ناشی از هر یک از روش‌های بهسازی در مدل سازه‌ای و بررسی مجدد آسیب‌پذیری تا حصول عملکرد مناسب مورد نظر ۳) مقایسه روش‌های بهسازی قابل قبول بر اساس شاخص‌های هزینه. زمان و سهولت اجرایی به صورت مهندسی ارزش و اولویت‌بندی روش‌های بهسازی هر سازه و تجهیز ۴) اولویت‌بندی بهسازی لرزه‌ای موّلفه‌های سامانه بر اساس بند ۱-۴ -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- باول و که ات راک رای -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- فصل پنجم- روس‌های بهسازی لرزه‌ای ۳ ۵- روش‌های بهسازی لرزه‌ای ۱-۵- رویکرد انتخاب روش بهسازی روش‌های کاهش عواقب لرزه‌ای سازه‌ها و تجهیزات را می‌توان به طور کلی به دو دسته تقسیم نمود: *‏ روش‌های سخت افزاری به صورت بهسازی و اصلاح سازه‌ای و در نهایت نوسازی روش‌های نرم‌افزاری به صورت تغییر برنامه بهره‌برداری» تغییر سطح عملکرد مورد انتظار و افزایش ایمنی و کاهش نوع روش بهسازی لرزه‌ای بستگی به مد خرابی غالب سازه یا تجهیز دارد. بنابراین انتخاب روش بهسازی مناسب ارتباط مستقیم به تراز زلزلهء مد خرابی می‌تواند متفاوت باشد که این مسئله باید در انتخاب روش بهسازی مد نظر قرار گیرد تا بتوان کلیه مدهای شامل تغییر شکل‌های دائم زمین» سیلاب اندر کنش و برخورد سازه‌ها و فروریختن آوار خرابی سایر موّلفه‌ها روی آن‌ها و موارد دیگر ۳-۵- مودهای خرابی و نوع روش بهسازی در این بخش روش‌های کلی بهسازی لرزه‌ای سازه‌ها و تجهیزات آب‌رسانی با تمرکز بر خطوط لوله انتقال و توزیع و سایر ابنیه وابسته به آن‌ها که بیشترین سابقه خرابی را دارند همراه با معرفی مودهای خرابی مشاهده شده در زلرله‌های گذشته پیشنهاد شده ۱-۳۲-۵- مخازن مخازن آب انواع متنوعی دارند و شامل انواع سدهای خاکی و بتنی و بنایی و سایر سدها و مخازن زیرزمینی و در مقیاس کوچک‌تر شامل مخازن بتنی و فلزی زمینی و نیمه مدفون و مدفون و و در مقیاس کوچک‌تر شامل مخازن هوایی بتنی و فولادی می‌شوند. ارزیابی ایمنی لرزه‌ای و بهسازی سدها بر اساس راهنمای ارزیابی ایمنی و اقدامات اضطراری در سدها (نشریه شماره ۳۷۰-الف دفتر استانداردها و معیارهای فنی آب و فاضلاب کشور) صورت می‌پذیرد. در مورد مخازن متوسط و کوچک ارزیابی تحلیلی بر اساس نشریه شماره ۱۳۳ سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی قابل انجام است. -------- صفحهٔ بعد -------- ۴۳۴ مورد توجه قرار گیرند ۳) خرابی ۴) خرابی در مورد م ۲ کج شا ۳) خرابی ۴) کمانشر در جدول مدفون و نیمه مدفون مستطیلی یا استوانه ای به طور عمده عبارتند از: یا نشت از اتصال لوله یا شیر و گی و ترک دال کف مخزن بخازن هوایی مدهای عمده آسیر گی یا واژگونی در پایه و اجزای سازه نگهدارنده ۱-۵ مدهای آسیبء علل وقوع آ جدول ۱-۵ راهنمای ب‌هس مد خرابی محتمل نشت آب از شیر یا لوله ورودی و خروجی به مخزن ستون‌های داخلی در محل اتصالات به دال کف و سقف -> ترک خوردگی در دال کف و محل اتصال آن به دیوارها صفحه در محل اتصال دیوارهای راهنما, رودی و خروجی مخزن ار به دال به صورت زیر هستند: از شیر یا لوله ورودی و خروجی به به صورت کمانش یا تسلیم موایی فلزی ن‌ها و روش‌های متعارف بهسازی بازی لرزه‌ای مخازن آب زمینی و هوای لوله در اثر لغزش مخزن روی شیب با در اثر حرکات تحمیلی زمین به تکیه گاه لوله و شیر آن ->» سختی جانبی ناکافی سازه یا ضعف -> تغییر شکل‌ها و نشست‌های زیاد -ه سختی نامتقارن پا ناکافی جانبی با مقاومت کم در برابر فشار و ضربه ناشی از اثرات هیدرودینامیکی -> استفاده از سقف دال یک طرفه با اتنصالات مفصلی مانند تیرچه و بلوک ی ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای سامانه آب سیب این نوع مخازن که در بهسا ی بتنی و فلزی روش بهسازی از اتصال انبساطی و انعطاف پذیر +-‏ تقویت ستون داخلی در محل اتصال به با تعبیه دیوار برشی اضافی داخلی یا خارجی ->» بهسازی خاک پی یا تقویت شالوده سازه با تزریق یا ریز شمع یا روش‌های مشابه و افزایش سختی جانبی مخزن با ->» اضافه نمودن مهار جانبی داخلی؛ خارجی پا نقویت اعضای سازه و افزایش اضافی داخلی پا خارجی عملکرد خمشی یک‌طرفه یا دو طرفه رسانی زی باید ِ -------- صفحهٔ بعد -------- ۵ ۵ ی بهسازی لرزه‌ای نشت آب از شیر یا لوله ورودی و -> کج شدگی با واژگونی نگهدارنده -> کمانش بدنه مخزن نشت آب از شیر یا لوله ورودی و خروجی به مخزن -+ کج شدگی با وازژگونی ->» خرابی در پایه و اجزای سازه نگهدارنده انه و تلمبه‌خانه انه و تلمبه‌خانه به طور عمده شا های حیاتی می‌توان استفاده نم انتقال و توزیع معمولاً در زیر زمین قرار دارند |: کن است از رودخانه‌ها یا موانع ۱ معکوس > سختی ناکافی جانبی پایه» خرابی و پاندولی معکوس -> سختی ناکافی جانبی پایه» کمانش و تسلیم اعضا در اثر ضعف مقاومتی -> سختی ناکافی پوسته برای تحمل نیروهای هیدرودینامیکی و ارتعاشی معکوس -> سختی ناکافی جانبی پایه» خرابی و پاندولی معکوس -» سختی ناکافی جانبی پایه» کمانش و تسلیم اعضا در اثر ضعف مقاومتی مل سازه‌های ساختمانی و مخازن ۱ » در مورد مخازن مشابه بند ۲-۵- ود | بنا به شرایط سیستم‌های روزمی یگر نظیر جاده‌ها و پل‌های خط | روش بهسازی -> تقویت پایه و کنترل رفتار دینامیکی و تشدید.ء استفاده از اتصال انبساطی و انعطاف پذیر» تقویت پی و شالوده برجء کاهش تراز -> تقویت پایه و کنترل رفتار دینامیکی و یا ستون‌های پایه با ۳1۹۳ یا ژاکت فلزی یا تسمه فلزی کننده یا روکش ۳1۳ یا تسمه فلزی -> تقویت پایه و کنترل رفتار دینامیکی و تشدید. استفاده از اتصال انبساطی و انعطاف -> تقویت پایه و کنترل رفتار دینامیکی و -> تقویت اجزا و اتصالات مهار بندی پایه یا ستون‌های پایه ۱ و در مورد تجهیزات از ضوابط این هن عبور کند. در این حالات شرایط ۳۵ طراحی -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۶ راهنمای ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای سامانه آب‌رسانی لوله متأثر از مانع خواهد بود. در صورتی که این سازه‌ها ظرفیت کافی جهت نگهداری خط لوله و سایر بارهای طراحی را داشته باشند. ۱-۳-۲-۵ مدهای آسیب بر اساس دسته‌بندی مودهای آسیب و خرابی در زلزله‌های گذشته: شکل خسارات به تفکیک نوع لوله متفاوت است. * در لوله‌های چدنی شکل‌پذیر اتصال عادی لوله اغلب جدا شده و نشت آب به وجود آمده است. * در لوله‌های چدنی و لوله‌های ۳۷)۲سخت. جدایی و شکستگی قطعه اتصال و شکستگی در بدنه لوله دیده می‌شود. در لوله‌های فولادی در قطعه اتصال جوش داده شده و بدنه لوله شکستگی وجود داشته است. همجنین همراه با شکستگی در تکیه گاه پل لوله شکستگی در بدنه لوله نیز در چند محل مشاهده شده است. * در زمینه قطعات وابسته, خسارات شیر آتش‌نشانی و دریچه‌ها شکستگی و شل شدن بخش لبه و همچنین شکستگی در بدنه مشاهده شده است. در مورد خرابی لوله تحت اثر جابجایی‌های زمین سوابق نشان می‌دهند که: *‏ حرکات ماندگار زمین بیشترین خطر را برای خطوط لوله دارند. ۹ بیشترین مقادیر کرنش‌های ناشی از تغییر مکان ماندگار زمین در محل مرزهای حرکت می‌باشد. بیشترین پتانسیل خطر نشست در محل‌هایی است که بیشترین اختلاف نشست ایجاد می‌شود. *‏ خطر روان‌گرایی در سطح مشترک بین مصالح روان گرا شده و نشده زیاد می‌باشد. با توجه به موارد فوق مودهای آسیب اصلی در لوله‌های مدفون عبارتند از: * " ترک محیطی حلقوی * ترک طولی شکستگی بدنه لوله شکاف در اتصال بیشتر خسارت در اتصال لوله‌ها شکستگی و بیرون آمدن و جدا شدن بخش‌های اتصال است (شکل ۱-۵). اد نالک شکل ۱-۵ شکستگی در اتصال لوله‌ها -------- صفحهٔ بعد -------- فصل پنجم- روشس‌های بهسازی لرزه‌ای ۳۷ در شرایط روان‌گرایی خاک با توجه به بالاآمدگی و نشست به دلیل فشردگی لایه‌ها همان‌طور که در شکل ۲-۵ دیده می‌شود اعوجاج زیادی در لوله اتفاق می‌افتد. سس ۳ سم سم سس ۱۰ * سر سس مپیسس- سس << ۱ سس میزران آب 2 2 پم سپس سس سس اش و رو ان ییاه را م نت سم اس تراکم ماسه‌های زمین تا ته‌نشین شدن شکل ۲-۵ اعوجاج لوله در شرایط روان گرایی جدول ۲-۵ مودهای آسیب وارده به لوله شرایط ساختاری سطح زمین زمین‌های نرم» زمین ساخت منازل مسکونی» زمین‌های اشباع و ماسه ای که روان گرایی به راحتی در آن‌ها صورت می‌گیرد و بخش‌های ترک و فرورفتگی نزدیک آدم روها و تأسیسات تغذیه پارگی و شکاف کلی در لوله و زمین‌های سست. شیب‌ها و تغییرات شدید جدا شدن لوله‌ها خواص خاک بیرون زدن بدنه لوله از خاک زمین‌های اشباع و ماسه ای که روان گرایی به ۱ ۱ بیرون زدگی و انحنای موضعی ‏ غرشدگی شدید و تغییر فاحش مقطع ِ ٍ (در شرایط روان گرایی) راحتی در آن‌ها صورت می‌گیرد. در شکل ۳-۵ مدهای مختلف آسب لوله‌ها ناشی از خرابی‌های زمین به طور شماتیک نشان داده شده است. -------- صفحهٔ بعد -------- ۲ راهنمای ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای سامانه اب‌رساتی بیرون آمدگی رینگ لاستیکٍ و ی سمت خارج ۹ َ سمت خارج و 2 خرابی بدنه لوله ترک برش عمودی بیرون آمدگی . ترک : ی افقیه وارد شدن شن و :85 سید جایجا 0 مأسه الف) جابجایی بالا- پایین در راستای محور لوله (مقطع لوله و زمین) پایین رفتن سطح جاده ایست (توقف در عبور و مرور) ۱ بالا زدن بدنه لوله سر سس مس سم ری بسچ خط پروژه لوله ورود شن و ماس مهس پا دا ما تس شست بدنه لوله ب) اعوجاج به صورت بالا و پایین رفتن لوله ی خط پروژه ۱ 1 زر ی 1 ‌ . 0 لت 7 6 ۰ مس 1 برش ج) جابجایی زیاد و جدا شدن قطعات لوله -------- صفحهٔ بعد -------- فصل پنجم- روئس‌های بهسازی لرزه‌ای ۳۹ ال شکاف در زمین د) باز شدن اتصال‌ها و جدا شدن آن‌ها ص ۰ ۱ رات در خیت سحده ه) شکاف و جابجایی طولی لوله و جداشدگی شکل ۳-۵ مدهای آسیب‌های وارد به لوله ۲-۳-۲-۵- روش‌های بهسازی ایمنی خط لوله مدفون در محل‌هایی که در آن تغییرات اساسی» نظیر ترک خوردگی زمین و حرکت جانبی خاک روی می‌دهد. باید بر اساس قابلیت جذب این تغییرات, کنترل شود. به منظور جلوگیری از جابجایی و گسستگی خطوط لوله بهتر است از اتصالات انبساطی در محل‌های مورد نیاز استفاده گردد. برای مقاطعی که لنگر خمشی بر آن‌ها اعمال می‌شود (نظیر ورودی ساختمان‌ها و آدم روها)» باید از اتصالات انبساطی با انعطاف‌پذدیری زیاد استفاده شود. ۱-۲-۳-۲-۵- بهسازی لرزه‌ای خط لوله متقاطع با گسل برای بهسازی خط لوله‌های متقاطع با گسل, می‌توان از تدابیر سخت افزاری و نرم‌افزاری استفاده نمود: (۱) تداییر سخت افزاری با اتخاد این تدابیر مانند تغییر طرح و مقاوم سازی و تغییر مشخصات حتی پس از زلزله نیز حفظ عملکرد خط لوله (۲) تدابیر نرم‌افزاری مقدار جایجایی گسل در مقیاس متوسط تا زیاد که با تدابیر سخت‌افزاری قابل انطباق نیستند مشمول این تدابیرند. در این حالت تا حدی از خسارات غیر قابل اجتناب هستندء هدف از اجرای این تدابیر حفظ عملکرد و یا به حداقل رساندن اختلال در عملکرد است. -------- صفحهٔ بعد -------- ۵۰ راهنمای ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای سامانه آب‌رسانی در صورتی که موقعیت گسل ید درستی مشحص باشد.ء برای سازه‌های ریرزمینی در آن موقعیت تدابیری نظیر اصلاح ایجاد خم 5 شکل اجرا می‌شود. در صورتی که اجرای این تدابیر از لحاظ فنی مشکل باشدء باید این تدابیر همراه با تدابیر نرم‌افزاری صورت پذیرد. جدول ۳-۵ طبقه‌بندی تدابیر بهسازی لرزه‌ای خط لوله در تقاطع با گسل تغییر طرح نظیر شکل‌پذیر کردن مصالح لوله و افزایش ظرفیت تغییر شکل با تغبیر هندسی و ایجاد خم 5 شکل و اضافه نمودن درزهای انبساطی و اتصالات انعطاف پذیر و کاهش زاویه تقاطع با گسل تغییر مشخصات نظیر اصلاح خاک اطراف مقطعء ایجاد غلاف محافظ با لوله یا کالورت, کاهش اصطکاک لوله و خاک و ایجاد ترانشه و روزمینی کردن لوله تدابیر نرم افزاری تغییر در سامانه بهره برداری و تراز عملکردی و افزایش افزونگی سامانه در صورتی که از لحاظ فنی استفاده از تدابیر سخت افزاری با پیش بینی روش جایگزین تأمین آب مشکل باشد یا مشخص نمودن محدوده و جابجایی گسل کاهش خسارات و خطرات ثانویه با تدابیری نظیر اضافه نمودن شیر قطع تدابیر ساختاری و تغییر طرح و مشخصات یا به عبارت دیگر تدابیر سخت افزاری, مطابق با مضمون آن به دو دسته تدابیر خط لوله و تدابیر زمین اطراف تقسیم می‌شود. اجرای تدابیر زیر به صورت ترکیب چند مورد از آن‌ها با هم امکان‌پذیر است: (۱) تغییر مشخصات خط لوله یکپارچه نظیر مقاومت مصالح بدنه لوله و قابلیت تغییر شکل یا جایگزینی با انواع بهتر لوله ۲۱) تغییر مشخصات خط لوله دارای اتصال با جایگزینی اتصال انعطاف‌پذیر و ارتقاء قابلیت شکل پذیری بدنه لوله با جایگزینی لوله‌های بهتر (۳) ایجاد وله خم برای افزایش جابجایی مجاز (۴) استفاده از سازه‌های لوله‌ای دو لایه با لوله پوشش دار (۵) استفاده از مواد پوششی یا پرکننده در بخش بیرونی با قابلیت جذب جابجایی (۶) استفاده از موادی که لغزندگی سطح خط لوله با خاک را افزایش می‌دهند (۸) تبدیل از زیرزمینی به روزمینی با ایجاد ترانشه یا خاک‌برداری موارد (۱) و (۲) فوق موجب ارتقاء درجه خط لوله مورد استفاده در مراحل طرح خواهد بود. در مورد (۳) با ایجاد لوله خمیده در ۲ نقطه متقاطع با گسل, زاویه برخورد خط لوله و گسل قابل کنترل خواهد بود. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل پنجم- روس‌های بهسازی لرزه‌ای ۵۱ در صورتی که سختی زمین اطراف خط لوله زیاد باشدء کاهش و افزایش فاصله بین دو نقطه بر اثر حرکت گسل را نمی‌توان با کشش و فشردگی لوله راست انطباق دادء با استفاده از قابلیت کاهش و افزایش زاویه خمشی لوله خمیده الحاقیء می‌توان در برابر جابجایی‌های بزرگ گسل انطباق لازم را به وجود آورد. بسته به زاویه برخورد گسل و خط لوله؛ تعبیه اتصال انبساطی موّثر خواهد بود. مورد (۴) (۵)» جابجایی گسل را با لوله پوشش و فاصله باز خط لوله و لوله پوشش‌دار مطرح می‌کند. مورد (۶)» با کاهش مقاومت سایشی بین زمین اطراف و خط لوله حداکثر نیروی قید زمین در جهت محور لوله را کم می‌کند و خط لوله را در فضایی وسیع‌تر به صورت یکسان تغییر شکل می‌دهد. کاربرد این گونه مواد لوله و خاک پر شده و پا مواد رنگی لغزنده و ورق لغزنده که قبلاً در پوشش به کار رفته استء امکان‌پذیر است. هدف اصلی تدابیر (۵) (۶) پایداری در برابر موّلفه نوسان دینامیکی است آماء به صورت ثانوی بر گسل نیز موْر است. تدبیر ( ۷) مواد پوششی نرم را در بخش داخلی خط لوله متقاطع با گسل توزیع می‌کند.ء حتی با شکستن خط لوله کارکرد مسیر را حفظ می‌کند. تدبیر ( ۸) خط لوله زیرزمینی را از قسمتی که حرکت گسل پیش‌بینی می‌شود به لوله روزمینی تغییر می‌دهد. در حالت زیرزمینی اگر سختی خاک سطحی زیاد باشد کرنش خط لوله در بخش برخورد با گسل تمرکز می‌یابد اماء با تغییر به لوله کشی روزمینی» امکان جذب جابجایی وجود دارد. در صورت الحاق لوله خمیده و اتصال انعطاف‌پذیر به لوله دفن شده در زیرزمین و استفاده از مواد پوششی» اگر موقعیت گسل به درستی مشخص نشده باشد این مواد تأثیر مناسب را نشان نخواهند داد اماء در لوله‌کشی روزمینی تجهیزات جذب جابجایی تعبیه شده موّْثرتر خواهند بود. در مورد تدابیر زمین اطراف: (۱) استفاده از مواد پرکننده انعطاف‌پذیر (۲) تعریض بخش گودبرداری شده هنگام نصب خط لوله بر پایه تدابیر (۱) و (۲)» بخش پر شده به عنوان مواد جاذب. در برابر جابجایی گسل به کار می‌رود اماء به دلیل نشست. این تدابیر به طور عمده با جابجایی در جهت قائم محور لوله انطباق دارند از این رو در صورتی که جابجایی جهت افقی غالب باشد در صورتی که نیروی قید زمین در جهت محور زیاد باشدء همراه با اتصال انبساطی یا کشسان به کار می‌روند. اگر پیشگیری از خسارات لوله دفن شده از لحاظ فنی مشکل باشد. تدابیر نرم افزاری و تغییر طرح اتخاد می‌شوند. تغییر طرح به معنای اصلاح طرح اصلی است در صورتی که مقدار جابجایی پیش بینی شده گسل زیاد باشد و انطباق با در تدابیر نرم افزاری» اجتناب ناپذیر بودن بروز خسارت در لوله دفن شده ناشی از جنبش گسل پیش فرض است. هدف از این تدابیر حفظ عملکرد و به حداقل رساندن زیان عملکردی و خسارات ثانویه است. انواع تدابیر نرم افزاری عبارتند از: (۱) تعبیه شیر قطع اضطراری -------- صفحهٔ بعد -------- ند راهنمای ارزیابی و بهسازی لوزه‌ای سامانه آب‌رسانی (۳) ایجاد افزونگی با تعبیه لوله اضافی یا حلقوی سازی شبکه (۴) ایجاد تأسیسات پشتیبان و سامانه تغذیه جایگزین در تدبیر (۱) با نصب شیر قطع در دو طرف محدوده‌ای که پیش‌بینی می‌شود با گسل برخورد کند.ء از نشت آب و همراه با آن از بروز حوادث ثانویه پیشگیری می‌شود. هنگام وقوع زلزله‌ای که باعث بروز خسارت فیزیکی در خط لوله مدکور شود احتمال بزرگ‌تر شدن تکان زلزله بیشتر خواهد بودء بنابراین در خط لوله‌های اطراف, خسارات زیادی رخ می‌دهد. شیر بخش متقاطع با گسل, یکی از شیرهایی است که به منظور بلوکه‌بندی برای کاهش خسارات نصب می‌شود. در این حالت نیاز به تله متر برای انتقال داده‌های ضروری نظیر فشارء مقدار جریان و مقدار جابجایی گسل و تجهیزات کنترل از راه دور شیر قطع وجود دارد. در مورد تدبیر (۲)» تأثیر جابجایی گسل بر خط لوله بین دو نقطه مهاری را محدود می‌کند. از دیدگاه تدابیر ساختاری؛ تخصیص یکسان جابجایی گسل در مساحت وسیع خط لوله و کنترل کرنش خط لوله بسیار آرمانی است اماء در صورتی که به دلیل وجود سازه‌های مجاور سختی بالای زمین» وجود بخش انشعاب در خط لوله امکان اجرای آن وجود نداشته باشد» محدودسازی فضای خط لوله‌ای که چنین تأثیری را می‌پذیرد منطقی است. اتصال کشسان,» اتصال انعطاف‌پذیر جزو تدابیر سخت افزاری محسوب می‌شوند اماء با نصب ترمز بر روی آن‌ها برای دفع نیروی خارجی غیر منتظره تدابیر نرم افزاری اجرا می‌شود. در مورد (۳) حتی اگر عملکرد مسیر مورد نظر بر اثر آسیب ناشی از گسل از دست برود. با مسیر ارتباطی بین سیستمی با مسیر دیگر یا مسیر باقیمانده» حتی‌آلامکان عملکرد ارتباطی دو طرف گسل حفظ می‌شود. موارد مربوط به تغییر طرح عبارتند از: (۱) عدم عبور از منطقه‌ای که جابجایی گسل پیش‌بینی می‌شود در تدبیر (۱) اگر با وجود کوتاه بودن مسیر برخورد با گسل, انطباق مناسب با تدابیر ساختاری ممکن نباشد. و یا در تدابیر نرم افزاری انطباق با حوادث ثانوی نامناسب باشد باید از ساخت مسیر در منطقه مذکور اجتناب کرد. تدبیر (۲) اگر مسیر اشتراکی در شریان‌های حیاتی امکان‌پذیر باشد» خطوط لوله داخل کانال عریض چند منظوره وسیع احداث می‌گرددء با این عمل شرایط لازم برای تحمل جابجایی گسل در سطح وسیعی ایجاد می‌گردد. بر اساس تجربیات بهسازی‌های انجام شده نکات زیر نیز پیشنهاد شده است: * استفاده از اتصال جوشی از مکانیکی مناسب‌تر است. * در صورت برخورد خط لوله با گسل معلوم بهتر است تا حد امکان لوله به صورت روزمینی احداث شود. * در محل اتصال با مخزن یا سازه از اتصالات انعطاف‌پذیر استفاده می‌شود. استفاده از مصالح مقاوم در برابر ضربه و با افزایش طول مناسب * پر کردن محدوده ۱۵ سانتیمتری اطراف لوله با ماسه بادی بسیار موّثر است. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل پنجم- روشس‌های بهسازی لرزه‌ای ۳ * در محل برخورد با گسل پوشش بزرگی با قطر بیش از ۵ سانتیمتر با پوشش عایق پلاستیکی نصب شود. بخش پشنهادی برای این مند ٍ سس بخش نکه‌گاه بخش بدون کی بخش نک‌گاه پیشگیری از حدود آب فاضلاب از ول بیرونی : ۱ ۱ 1 اجنناب از فقدان و انشار محنوبات به خارج تونل ۱ ۳ ات ام یج ججمجسجوشسمحسا 7 بت سسححت کت رس که کت یه سس ااکرکگنن ربسارر کگگ۳ا از کس ل ی نخریب گسل فرضی ۱ (الف) شرایط عادی و آسیب ناچیز (ب) شرایط جابه‌جایی گسل شکل 2-0۵ تدابیر مقابله با جابجایی گسل بر اساس پوشس بخش داخلی ۳-۳۲-۳-۲-۵- روش‌های دیگر بهسازی خطوط لوله مدفون کنترل جابجایی در روان گرایی با لوله مرکب بخش خارجی لوله بتنی به صورت جعبه‌ای و قوسی درآورده شده و لوله مرکبی ساخته می‌شود. چون این لوله از سایر انواع لوله سنگین‌تر است. هنگام روان گرایی از بالا زدن و روی سطح آمدن جلوگیری می‌کند. بخش اتصال توسط فلزی با شیار تنظیم که از درآمدن لوله جلوگیری می‌کند ترکیب شده در حالت کشیدگی در جهت محور زمین همان‌طور که با تغییر جای شیار تنظیم مطابقت می‌کند توسط فلز بست از بیرون آمدن جلوگیری می‌کند. -------- صفحهٔ بعد -------- ۵8۳ راهنما ی ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای سامانه آب‌رسانی حفاظ فلزی بیرون آمده شکل ۵-۵ کنترل جابجایی در روان گرایی با لوله مرکب تخلیه فشار پیرامونی با ایجاد منافذ در جداره لوله در لوله بتنی سوراخ عبور آب حساس به فشار را تعبیه کرده که در هنگام زلزله فشار آب اضافی اطراف را به داخل تخلیه می‌کند. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل پنجم- روئس‌های بهسازی لرزه‌ای ۵۵ 0 رس شا س ی( که از وارد شدن سنگریزه به داخل جلوگیری می‌کند. سس مرحم ورود آب زیرزمینی ۳ 0 5 اد محافظ مکنده و خارج‌کننده لوله هیوم مواد و حارج شکل ۹-۵ تخلیه فشار پیرامونی با ایجاد منافذ در جداره لوله کنترل تغییر شکل‌های زمین با انعطاف پذیر کردن لوله یک قطعه بلند پلاستیکی به صورت کنگره‌ای درآورده و بعد خم و به صورت لوله درآورده می‌شود. با حرکت‌های داخل زمین هماهنگ می‌شود به صورتی که یک طرف لوله کش بیاید و سمت دیگر قابلیت جمع شدن داشته باشد و در کل یک لوله انعطاف پذیر -------- صفحهٔ بعد -------- ۵۳ راهنمای ارزیابی و بهسازی لوزه‌ای سامانه آب‌رسانی ٩‏ لوله طوری تنظیم می‌شود که قسمت نر در داخل بخش ماده ۱ : ۹۹۱ جاسازی شود. )۱۱۱ * با توجه به ماده لاستیکی آب‌بندی می‌شود. )0 ۹ به عنوان لوله انشعابی استفاده می‌شسود. به عنوان لوله کوتاه منمول استفاده می‌شود. فضای خالی ال لوله اصلی فاضلاب را 7 لوله کنگره‌ای لس ۹ کش می‌آید لا 0 0/0 خو 0 خم می‌سود لوله مارپیچ منهول شکل ۷-۵ کنترل تغییر شکل‌های زمین با انعطاف پذیر کردن لوله با استفاده از اتصال انبساطی ظرفیت جذب تغییر مکان کافی در لوله ایجاد و بدین ترتیب از شکست تونل جلوگیری می‌شود. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل پنجم- روش‌های بهسازی لوزه‌ای ۵۷ موقعیت عادی - مصالح متراکم شونده اراد اسب مواد انعطاف ک اص صلا یی : لوله لاستیکی لول هنگام زلزله کش می‌آبد رح محل اتصال جابجا می‌شود این قسمت دراز می‌شود با حضور لاستیک آب متوقف می‌شود شکل ۸-۵ ایجاد اتصال انعطاف‌پذیر برای تحمل جابجایی -------- صفحهٔ بعد -------- ۵۸ راهنمای ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای سامانه آب‌رسانی در زمان عادی هنگام زلزله 5 سس شکل ۹-۵ تعبیه بست برای ایجاد لقی طولی اتصال حلقه انعطاف پذیر در بخش اتصال لوله» یک فرم خاص حلقه لاستیکی به کار برده می‌شود و همزمان با حفظ نشت آب و مطابقت با خمیدگی و جابجایی از بالا زدن لوله در روان گرایی جلوگیری می‌شود. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل پنجم- روئس‌های بهسازی لرزه‌ای ۵۹ در هنگام زلزله در زمان عادی سطح داخلی سطح داخلی ۱ ۱0۳ حدود وزن شکل ۱۰-۵ اتصال حلقه انعطاف پذیر اتصال پیش تنیده برای جلوگیری از درآمدن لوله‌ها لوله بتنی دو برابر اندازه قبلی می‌شود و دو لوله توسط حلقه فشار به هم متصل و از بیرون آمدن آن‌ها جلوگیری می‌شود. مادگی لوله توسط ورق فولادی تقویت شده و برای تحمل نیروی کشش در داخل لوله از فولاد پیش تنیده استفاده می‌شود. حلقه فشار فلزی در شرایط عادی ی ۳ ۱ ره / جذب تکان‌ها و ضربه‌ها 5 1 مس صت ۳ خط فولادی پیش تنیده شده : سر ۱ : سطح داخلی ۳ ٍ ۱ رو بسا با ۰ ۳ 7 ٍ 9 ۱ جابه‌جایی می‌ش. سح ی لد شکل ۱۱-۵ اتصال پیش تنیده برای جلوگیری از درآمدن لوله‌ها جلوگیری از بیرون زدگی اتصال با قطعه فلزی شیاردار در بخش اتصال لوله بتنی, قطعه فلزی برای جلوگیری از خارج شدن لوله‌ها با شیار تنظیم نصب و از درآمدن و خارج شدن بخش اتصال جلوگیری می‌شود. -------- صفحهٔ بعد -------- ۰ راهنمای ارزیابی و بهسازی لوزه‌ای سامانه آب‌رسانی فلز جلوگیرنده خارج شدن لوله‌ها سطح داخلی ۳ 8 شکل ۱۳-۵ جلوگیری از بیرون زدگی اتصال با قطعه فلزی شیاردار اتصال مقید در این نوع اتصال, علاوه بر افزایش طول اتصال, از یک حلقه لاستیکی برای آب‌بندی و یک زائده برای ممانعت از بیرون ردن قسمت نری از اتصال استفاده می‌شود. -------- صفحهٔ بعد -------- ۶۱ بهسازی لوزه‌ای پنجم- روس‌های ب ۱ در شرایط عادی بخش داخلی 9 12 : ۱ هنگام زلز ۹ سطح داخلی لایه لاستیکی اتصال حلقه فولادی در شرایط عادی سطح داخلی ٍ ٍ در هنگام زلزله جابه‌جایی سطح داخلی شکل ۱۳-۵ اتصال مقید 1 جلوگیری می‌شود. حلقه لاستیکی گوه دس یی و فشرده و ضمن آب‌بندی اتصال, از درآمدن ستیکی گوه شکل به واشر -------- صفحهٔ بعد -------- ۲ راهنمای ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای سامانه آب‌رسانی لایه لاستیکی گسترش و واشر فولادی زیاد کردن جذب آب سطح داخلی در شرایط عادی هنگام زلزله شکل ۱۶-۵ اتصال انعطاف پذیر با حلقه لاستیکی گوه شکل اتصال با حلقه جلوگیری از برخورد با توجه به جزئیات نشان داده شده در شکل ۱۵-۵ در این نوع اتصال نیز از لاستیک برای آب‌بندی استفاده شده است. برای جلوگیری از جدا شدن دو انتهای داخل اتصال از یک ورق بیرونی که به بدنه لوله پیچ و مهره شده استفاده می‌گردد. فلز جلوگیری از خروج لوله‌ها در شرایط عادی پیچ ۱ دتخخت ۳ ز و ار ۰ و همین : 1 ( وس ۱1 ات با سرا ]1 مفصل 011211017 حلقه فولادی مواد آب‌بندی -------- صفحهٔ بعد -------- فصل پنجم- روس‌های بهسازی لرزه‌ای ۳۳ هنگام زلزله 61 11 لت - ۳ مکح جح در 8 لخد 3 ۳ ای یر 1 1[ ۱ ۳ ی ۱ ۱ ۰ سس / ۰ مر ۳ و6 جابه جایی شکل ۱۵-۵ اتصال با حلقه جلوگیری از برخورد این اتصال که جزئیات آن در شکل ۱۶-۵ داده شده است. در شرایط عادی با استفاده از بالشتک لاستیکی آب بندی می‌شود. در زمان زلزله, حلقه های پلی اتیلنی و پلی اورتانی مانع از جدا شدن لوله‌ها در اتصال گردیده و از خروج آب نیز پیش گیری می‌نماید. / ی ۹ ۷/70 ی شکل ۱۹-۵ اتصال انعطاف پذیر با بالشتک بزرگ -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۳ راهنمای ارزیابی و بهسازی لوزه‌ای سامانه آب‌رسانی در شرایط عادی سطح داخلی وس شکل ۱۷-۵ اتصال با حفاظ پلاستیکی در این اتصال (شکل ۱۸-۵) بالشتک لاستیکی برای آب‌بندی در شرایط عادی استفاده می‌شود. در شرایط زلزله که دو سر لوله‌ها در اتصال, دور و نزدیک می‌شوند آب بندی توسط غلاف پروپیلنی و حلقه های لاستیکی دو انتهای آن تأمین می‌گردد. این اتصال سطح داخلی ۳ پ ۹ جابه‌جایی ۹ خم می‌شود شکل ۱۸-۵ اتصال با حفاظ با حلقه لاستیکی -------- صفحهٔ بعد -------- فصل پنجم- روش‌های بهسازی لرزه‌ای ۳۵ لوله با اتصال زنجیری لوله بتنی را با زنجیر مقید شده و تا حدی که لوله دچار شکستگی نشود می‌تواند جابجایی و دوران را تحمل نماید. مطابق مقطع داده شده در شکل ۰۱۹-۵ زنجیر در ۲ تا ۵ قسمت لوله بتنی با بلندی کافی متصل می‌شود. فلز چسبیده شده (اتصال با پیچ) در شرایط عادی در هنگام زلزله جای خالی به وجود آمده در اثر کشش از دو طرف ۱ (نسبت به بلندی زنجیر لوله تغییر مکان می‌دهد) شکل ۱۹-۵ لوله با اتصال زنجیری مطابق شکل ۲۰-۵ استفاده از یک غلاف تمام لاستیکی که در وسط دارای واشر متصل لاستیکی نیز باشد (یک برش از آن به شکل ] دیده می‌شود) دارای عملکرد به صورت زیر می‌باشد: این غلاف در تمام طول خود چه در شرایط عادی و وقوع زلزله اتصال را آب‌بندی می‌نماید. واشر زائده مانند داخل غلاف. از خرد شدن دو انتهای لوله در زمان برخورد بهم ممانعت می‌نماید. استفاده از دو تسمه یا باند فولادی در دو طرف غلاف مانع از بیرون زدن لوله‌ها و یا نشت آب از اتصال خواهد شد. -------- صفحهٔ بعد -------- راهنمای ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای سامانه آب‌رسانی . ۱ تسمه فولادی هنگام زلزله که 1 شکل ۳۰-۵ اتصال با حفاظ لاستیکی 7 شکل اتصال با حفاظ فولادی شکل ۲۱-۵ جزئیات یک نمونه اتصال ضد لرزه را نشان می‌دهد. در این اتصال حلقه لاستیکی کش آمده و توسط حفاظ فولادی -------- صفحهٔ بعد -------- فصل پنجم- روشس‌های بهسازی لرزه‌ای ۳۷ در شرایط عادی جداساز حلقه لاستیکی روی بدنه لوله نصب می‌شود هنگام زلزله مت بخ شکل ۲۱-۵ اتصال با حفاظ فولادی در این اتصال که جزئیات آن در شکل ۲۲-۵ نشان داده شده است پیچ مانع از خروج دو انتهای لوله‌ها از اتصال شده و فنر بین زائده و مهره» نوعی انعطاف پذیری به اتصال می‌دهد. مسآ شکل ۲۲-۵ اتصال انعطاف پذیر پیچی فنردار -------- صفحهٔ بعد -------- ۸ راهنمای ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای سامانه آب‌رسانی اتصال انعطاف پذ بر جعبه‌ای در شرایط عادی ۲ فولادی لاستیک خم شدنی فولادی یی فلز بازدارنده خروج لوله‌ها (یک تولید یک تکه با ۳۳ فولادی) 1 (یک تولید یک تکه با )۳ فولادی) ای را تج س و و وه وهی هنگام زلزله لاستیک انعطاف پذیر تا ی 1 کت ی کی ا ۱ اس ۱۱ بسا سل لح ۱۹۶ [0 ]ملس رس مگب 0 ننچ ‏ ی سس فلز مانع بیرون زدن لوله ی همی‌ید شکل ۲۳-۵ اتصال انعطاف پذیر جعبه‌ای اتصال لاستیکی در شکل ۲۴-۵ قطعات لوله با یک اتصال انعطاف‌پذیر به شکل خاصی از لاستیک با پیچ بست فنردار وصل شده و در هنگام اتصال لاستیکی فلز در اینجا به هم متصل و آب شده ی 2 ۳ 7 ال رز -------- صفحهٔ بعد -------- فصل پنجم- روس‌های بهسازی لرزه‌ای ۶۹ پیچ بست فنردار از در رفتن و جدا شدن با اتصال لاستیکی از شکستگی کش می‌آید جلوگیری می‌کند جلوگیری می‌کند شکل ۲۶-۵ اتصال لاستیکی اتصال نر و مادگی مطابق شکل ۲۵-۵ در بخش اتصال حلقه لاستیک. یک زائده اضافه کرده و از بیرون آمدن لوله‌ها جلوگیری می‌شود. زائده سمت ورودی در هنگام تولید تعبیه شده و پس از ورود قسمت نر لوله حلقه قفل به آن اضافه می‌شود. سپس برای جلوگیری از بیرون آمدن قفل حلقهء بخش مادگی سر لوله در محل حرارت داده می‌شود. (۱) پوشش اصلی (۳) فرو بردن و وارد کردن -------- صفحهٔ بعد -------- ۳ راهنمای ارزیابی و بهسازی لوزه‌ای سامانه آب‌رسانی (۵) قفل کردن دو قطعه لوله جابه‌جایی رس در محل چسبانده می‌شود ! برای محکم کردن قفل بخش انتهای قسمت دریافت کننده, حرارت بالا برده می‌شود شکل ۲۵-۵ اتصال نر و مادگی اتصال نر و مادگی طویل با افزایش طول هم پوشانی در اتصال نر و مادگی رفتار اتصال به صورت یکپارچه تری در آمده و ظرفیت جذب نیرو و تغییر مکان آن افزایش می‌پاید (شکل ۲۶-۵). جابه‌جا می‌شود طول هم پوشانی اضافه شده شکل ۲۹-۵ اتصال نر و مادگی طویل -------- صفحهٔ بعد -------- فصل پنجم- روشس‌های بهسازی لرزه‌ای ۳۱ اتصال فلنجی دارای لقی لوله‌ها جلوگیری می‌شود. فلنج لق و شل برای این که بتواند در محل متصل شودء به صورت قطعه‌ای تعبیه می‌شود. در شرایط عادی دم رو ۳۹ ۳ ما | نجل (برای چسبیدن در محل به ۲ بخش تقسر شده) ی یت در خود لوله محکم شده است ان هنگام زلزله جابه‌جایی . 3۴۵ شکل ۲۷-۵ اتصال فلنجی دارای لقی پوشش انعطاف‌پذیر طویل داخلی می‌د خن ل -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۲ راهنمای ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای سامانه آب‌رسانی هنگام زلزله در شرایط عادی خم می‌شود َ شش : 1 ۳ این َ : سش ارت هه 0022۵ که هه اه ز 22 2 82 73 7 ۲00 ( ی ۱۱۱۱۱00 د ده تحت ی لوله داکتیل چدن نشکن در لوله‌های چدن داکتیل,» اتصالات ضد لرزه‌ای به طور کلی مشابه شکل ۲۹-۵ می‌باشد. در این اتصال علاوه بر آب‌بندی با حلقه لاستیکی؛ از دو زائده و شیار برای مهار انتهای لوله نر از برخورد و بیرون آمدن آن جلوگیری می‌شود. در شرایط عادی پیچ بست و اتصال فنردار حلقه لاست بخش ورودی سطح داخلی ی محل فرو کردن ورودی حد نهایی فرورفتن و هنگام زلزله شکل ۲۹-۵ اتصال لوله چدن نشکن -------- صفحهٔ بعد -------- فصل پنجم- روش‌های بهسازی لرزه‌ای ۳ ۳-۳-۲-۵ آدم‌رو مجرای بتنی و تونل پوسش دار و مجاری دسترسی ۱-۳-۳-۲-۵- مودهای آسیب لرزه‌ای تغییر سختی و رفتار در محل اتصال به لوله باعث ایجاد نقطه ضعف شده و می‌باید نسبت به بهسازی آن اقدام مناسب به عمل محاری دسترسی نیز مودهای اسیب مشابهی دارند که در جداول ۴-۵ و ۵-۵ آرائه گردیده است. جدول 2-۵ مودهای آسیب در مجاری دسترسی میزان مود اسیب سرایط زمین کم زیاد [ را و زمین‌هایی که به راحتی دچار روان گرایی اسیب لوله انشعابی بیرون زدگی و خوردگی,» اسیب بدنه لوله ی می‌شوند. جدول ۵-۵ مودهای سیب وآرده به آدم‌رو میزان (حد) مود آسیب شرایط زمین ِ جابه‌جایی و شکاف, اسیب در جابه‌جایی اجرها و بخش‌های اتصال سیب در دیواره‌های صاف در جهت عمودی خانه‌سازی زمین‌هایی که به راحتی و اریب ترک آسیب دچار روان‌گرایی می‌شود و تغییر (جهت دایره‌ای» عمودی) شرایط زمین در جهت عمق نشت زمین‌های اطراف زمین نرمء بالا بالا زدن بدنه لوله و نشت خاک اطراف, بالا زدن بدنه (فقط در هنگام روان گرایی) زدن نشست خاک اطراف مودهای آسیب در آدم‌رو در شکل ۳۰-۵ به صورت کلی نمایش داده شده است. با توجه به نصب تعداد زیادی محافظ لوله در اعماق زمین تصور می‌شود که لوله‌ها صدمه نمی‌بینند. -------- صفحهٔ بعد -------- ۳ راهنمای ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای سامانه آب‌رسانی موارد ترک در آجرهای داخل لوله» شکاف, فاصله و صدمات دیگر به فراوانی دیده شده است. اما در مکان‌هایی که شرایط زمین به صورت ناگهانی در جهت عمودی تغییر کرده است احتمال ایجاد أسیب در آدم‌رو حفاظدارء آدم‌رو و لوله از طریق بخش اتصال وجود دارد. اسیب دیواره شیب‌دار مر ۱ اسیب ورودی ار سس سجتی 9 شکاف و جابجایی اتصال‌های جانبی اسیپ دیواره عمودی اسر (لس ماه و سیب سیمان بین اتصال‌ها سس جعبه دیواره‌ای ایستاده ص ۳ پچ ترک و شکستگی حول دایره‌ای ۷ ۱ پآ ۱ (ر 9 ۲ سک شکل ۳۰-۵ انواع مودهای آسیب وارده به آدم‌رو مودهای آسیب در آدم‌رو به صورت زیر خلاصه می‌شود: ۰ 5 5 شکاف با ترک (در دیواره عمودی و دیواره شیب‌دار) * نشست (دیواره عمودی آدم‌رو) * شکستگی, نشتی آبء بیرون زدگی (برای ورقه تحتانی آدم‌رو) ۲-۳-۳-۲-۵- بهسازی آدم‌رو برای هر یک از مودهای آسیب در این روش لوله و آدم‌رو با قلاب مهار شده در داخل زمین نگه داشته شده و از به سطح آمدن آن جلوگیری می‌شود (شکل ۳۱-۵). -------- صفحهٔ بعد -------- فصل پنجم- روش‌های بهسازی لرزه‌ای ۳۵ ۲-200 ۷ 0 1 1 مهار برای جلوگیری از بالا امدن مهار برای جلوگیری از بالا آمدن شکل ۳۱-۵ قلاب جلوگیری از شناوری (۲) آدم‌رو جعبه‌ای شکل مطابق شکل ۳۲-۵ برای جلوگیری از جابه‌جایی از مهار سوزنی و برای پیشگیری از جریان آب از آدم‌رو جعبه‌ای شکل و به همراه بستن منافذ از مواد آب‌بند استفاده می‌شود. -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۳ راهنمای ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای سامانه آب‌رسانی ی ۱ 1/ ۲ انصال سوزنی 1 اس ْ رو ی ی نوار آب بند اتنصال سیمانی با بستن منافد را سوزن رأهنما شکل ۳۲-۵ آدم‌رو جعبه‌ای شکل (۳) آدم‌رو پلاستیکی در شکل ۳۲۳-۵ آدم‌رو پلی‌اتیلنی که خاصیت انعطاف‌پذیری دارد همسو با حرکت سطح زمین و جابه‌جایی آن حر کت می‌کند. همین‌طور اتصال آدم‌رو انعطاف‌پذیر با قطعه لوله آن را به صورت یک سازه یکپارچه می‌آورد. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل پنجم- روشس‌های بهسازی لرزه‌ای ۳ 400 و ی 1 (خود را با حرکت سطح زمین وفق می‌دهد و همراه آن حرکت می‌کند) اتصال خم شدنی آدم‌رو (جذب جایجایی آدم‌رو و لوله) شکل ۳۳-۵ آدم‌رو پلاستیکی (۴) آدم‌رو پلاستیکی با سر باره کوره در ساخت این آدم‌رو از سیمان پوزولانی روباره جهت افزایش مقاومت آن استفاده شده و در اتصال لوله با آدم‌رو از مواد -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۸ راهنمای ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای سامانه آب‌رسانی پلاستی 3 3۷۷۷۷ یچ (با حرکت سطح زمین حرکت می که 9 بست توسط پیچ 0 (منهول را به یک قطعه مبدل می‌کند) ای 4 ( 1 1 مقادمت لس ۷ ر ۳ : کلاهک خم شدنی 1 1 (جذب جابه‌جایی منهول زلزله) ۳333333333333333 2 1 ۹۱ انا 7۰ شکل ۳۶-۵ آدم‌رو پلاستیکی با سرباره کوره (بتن) (۵) آدم‌رو به شکل ] برعکس آدم‌رو لوله را به هم متصل کرده و به صورت یک شکل ] یکپارچه در می‌آورد. بدین‌صورت آدم‌رو از صدمه, سیب شکستگی و درآمدن بخش‌های اتصال در امان می‌ماند. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل پنجم- روئس‌های بهسازی لرزه‌ای ۳۹ خود 1 / ۳ ۹ رینگ لاستیکی ۱ وله اصلی ۱ ۱ 222 سس سا ج ۲ ۳ ۳ سا ۱ 1 ااوتاا ورس کسسسسرسسسسسسر سر ساس اس یراس > آدم‌رو به شکل 7 برعکس > جابه‌جایی جابه‌جایی شکل ۳۵-۵ آدم‌رو به شکل 7 برعکس (۶) پوشش آدم‌رو در بخش اتصال و آدم‌رو یک ماده واسط افزوده می‌گردد. سپس یک رزین لاستیکی شکل با ضخامت یکسان روی این قسمت‌ها پاشیده شده و تمام بدنه آدم‌رو با یک پوشش پرده مانند پوشیده می‌شود. -------- صفحهٔ بعد -------- ۸ راهنمای ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای سامانه آب‌رسانی (جلوگیری از پوسیدگی) هنگام زلزله (اگر جابه‌جا شود از نشت آب جلوگیری می‌کند) در شرایط عادی شکل ۳۹-۵ پوشش آدم‌رو (۷) آدم‌رو مقاوم در برابر شناوری با سنگریزه و مصالح زه‌کش که آب را از خود عبور می‌دهد پر می‌شود. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل پنجم- روشس‌های بهسازی لرزه‌ای ۸ سوراخ عبور آب شکل ۳۷-۵ آدم‌رو مقاوم در برابر شناوری (۸) آدم‌رو مقاوم در برابر جابه‌جایی با تعبیه میله اتصال در محل تماس دو قطعه پیش‌ساخته آدم‌رو می‌توان ظرفیت آن‌را در برابر جابه‌جایی افزایش داده و سازه یکپارچه و مقاوم در برابر حرکات زمین ایجاد نمود. -------- صفحهٔ بعد -------- ۸۲ راهنمای ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای سامانه آب‌رسانی میله سوزنی مهار بندی (از جابه‌جایی جلوگیری می‌کند) شکل ۳۸-۵ آدم‌رو مقاوم در برابر جابه‌جایی )٩(‏ آدم‌رو انعطاف‌پذیر در بین بلوک‌های ترکیبی آدم‌روه یک اتصال ایجاد و با تعبیه اتصال لاستیکی» انعطاف‌پذیری آدم‌رو افزایش داده می‌شود. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل پنجم- رونشس‌های بهسازی لرزه‌ای ۸۳ در شرایط عادی بخش میانی بلوک اتصال توسط لاستیک بخش اتصال (مقاومت در برابر جابه‌جایی بلوک) "۲ بخش اتصال دار شکل ۳۲۹-۵ آدم‌رو انعطاف پذیر (۱۰) اتصال انعطاف‌پذیر و ترمز دار آدم‌رو در بدنه اصلی آدم‌رو و لوله یک مانع تعبیه شده و از خارج شدن لوله از داخل آدم‌رو جلوگیری می‌شود. در این حالت فاصله ۵ سانتی‌متر بین ۲ مانع را شده و برای جلوگیری از شکستگی در لوله به علت فشار در سمت آدم‌روء از بالشتک استفاده می‌شود. -------- صفحهٔ بعد -------- ۸۳ راهنمای ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای سامانه آب‌رسانی حفظ جابه‌جایی -(آدم‌رو) ترمز سس :۱ ریم ۳ / : 1۳ (لوله) در ترمز فاصله (حدود ۵ سانتی‌متر) رس شکل 2۰-۵ اتصال انعطاف پذیر ترمز دار آدم‌رو در این نوع هم‌زمان با متصل کردن فلنج به بخش انتهایی لوله بتنی, در بخشی از آدم‌رو که لوله وارد آن شده» اتصال انعطاف‌پذیر سپر دار نصب می‌گردد. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل پنجم- روش‌های بهسازی لرزه‌ای ۸۵ در شرایط عادی اتصال انعطاف پذیر برای جلوگیری از درامدن ۹ کلاهک هنگام زلزله آدم‌رو جلوگیری می‌کنّد شکل 2۱-0۵ لوله کوتاه سپر دار بتنی (۱۲) لوله کوتاه سپر دار پلاستیکی در محل اتصال لوله و آدم‌روء لوله کوتاه سپر داری به‌کاربرده شده و از درآمدن آن‌ها جلوگیری می‌شود. مصالح لوله مواد پلاستیکی سخت بوده و برای افزودن میزان مقاومت سپرء به شکل مخروطی درآورده می‌شود. در بدنه اصلی آدم‌رو اتصال لوله کوتاه سیر دار را تعبیه کرده و سپس لوله کوتاه سپر دار را از داخل آدم‌رو خارج کرده تا به صورت کامل قسمت آخر آن به دیواره بچسبد. -------- صفحهٔ بعد -------- راهنمای ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای سامانه آب‌رسانی خارج کردن لوله و چسباندن بدنه آن به منهول وارد کردن لوله کوتاه سپردار بقیه اتصال لوله کوتاه سپردار 7 م۳ مقاومت را (۱۳) اتصال انعطاف‌پذیر آدم‌رو برای مقابله با خمیدگی, انبساط و انقباض اتصال لوله در دیواره آدم‌رو یک اتصال انعطاف‌پذیر تعبیه می‌گردد. شکل 2۳-۵ اتصال انعطاف‌پذیر آدم‌رو (۱۴) اتصال لاستیکی آدم‌رو در بخش اتصال آدم‌رو و لوله» یک اتصال لاستیکی تعبیه می‌شود. برای وارد کردن لوله به داخل منغذ موجود در آدم‌رو از چسب استفاده نمی‌شود در واقع لوله با یک کنگره نیم‌دایره شکل که با یک حلقه به آن فشرده شده است. به آدم‌رو متصل می‌گردد. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل پنجم- روس‌های بهسازی لرزه‌ای ۸۷ بجحش خم شده به سمت مخالف (مناقد جذب نیروی چرخش و < ی ی کشیده شدن و جمع شدن) شکل 2۶-0 اتصال لاستیکی آدم‌رو (۱۵) اتصال آدم‌رو با غلاف لوله اتصال آدم‌رو و لوله را به شکل غلاف لوله درآورده و از درآمدن لوله جلوگیری می‌شود. غلاف لوله, از لوله پلاستیکی انعطاف‌پذیر و همچنین پلاستیک تقویت‌شده ترکیب شده و در داخل غلاف لوله اصلی که قابلیت لغزندگی دارد نصب می‌گردد. این مجموعه در مقابل جابه‌جایی‌ها انعطاف‌پذیر عمل می‌نماید. -------- صفحهٔ بعد -------- ۸۸ راهنمای ارزیابی و بهسازی لوزه‌ای سامانه آب‌رسانی : سا غلاف لوله لوله اصلی جریان آب به سمت پایین هنگام زلزله از قبل در لوله برش ایجاد فد سک جابه‌جایی جابه‌جایی جح لوله اصلی ۱ اه وله اصلی وله اصلی جریان به منت پایین 1 روش ۲ 1 روش ۱ لوله اصلی ورود آب لوله اصلی اتصال ید 1 وارد کردن لوله کوتاه : ینام جریان آب به بیرون : در بنام خروج آب مر لا سک ی ع سم ا وارد کردن وله کوتاه یت یی اتصال 7 وله اصلی خروج آب شکل 20-0 اتصال آدم‌رو با غلاف لوله (۱۶) اتصال دو نوع لوله به آدم‌رو لوله‌ای که به آدم‌رو متصل می‌گردد دارای دو لایه لوله خارجی و لوله داخلی بوده و در بین آن لاستیک آب‌بند وارد می‌گردد. این مجموعه در مقابل خمیدگی‌هاء انبساط و انقباض‌های احتمالی انعطاف‌پذیری لازم را دارد. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل پنجم- روس‌های بهسازی لرزه‌ای ۸۹ در شرایط عادی بخش ورودی (۱۷) اتصال دایره‌ای شکل آدم‌رو یک بخش دایره‌ای شکل برای افزایش ظرفیت دوران در دیواره ادم‌رو تعبیه شده و از طرف دیگر لوله ورودی قابلیت لغزندگی داشته و می‌تواند با شرایط انقباض و انبساطء» انعطاف‌پذیری لازم را داشته باشد. لوله اصلی سر می‌خورد لوله میزبان اتصال دایره‌ای شکل شکل 2۷-۵ اتصال دایره‌ای شکل آدم‌رو -------- صفحهٔ بعد -------- ی راهنمای ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای سامانه آب‌رسانی در منفذ بین لوله و آدم‌رو اتصال با حلقه‌ای از مواد آب بند فشرده ایجاد می‌گردد» همچنین لوله با اتصال حلقه‌ای در قسمت باز آدم‌رو نصب شده و پس از وارد کردن مواد پرکننده در داخل اتصال حلقه‌ای, آدم‌رو و اتصال با مواد آب بند به را لوله ۴ جابه‌جایی ۹ ی 7 ۱ ی بل 2 ه ۹ : ره رم ۰ ۷ پلی‌پوتازین مایع رینگ توخالی مقاوم در برابر زلزله ۳ س ۵۵ ۲۸ سل 9 ی 5 *۱۱۹:70 سم نی ترکیب کم یمان (/ , ان 40 یی( لب اه رینگ توخالی مقاوم در برابر زلزله 7 لگ ی فضای باز ۲۵ میلی‌متر و پر شده توسط فضای باز ۵۵ میلی‌متر پر شده توسط 3 7 55 شکل 2۸-0 اتصال با حلقه توخالی (۱۹) آدم‌رو با لوله پیوسته لوله آب در داخل آدم‌رو از دو طرف وارد شده و در داخل آدم‌رو توسط قطعه لوله غلاف به هم اتصال داده می‌شود. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل پنجم- روش‌های بهسازی لوزه‌ای ۹ لوله‌ها در هم نفود می‌کنند خروجی هو با ار ی 1 واسط لوله رابط شم رم ی سس توخالی لاستیکی را ۳ ۱۳ وت ی تکیه گاه لوله که امتداد و زاویه را ثابت بودن بخش بالا و پایین با بست و پیچ و مهره صورت میلگرد (۲۰) آدم‌رو با محفظه جانبی انعطاف‌پذیر در بخش اتصال آدم‌رو و لوله یک محفظه جانبی انعطاف‌پذیر تعبیه می‌گردد تا در هنگام زلزله, جابه‌جایی‌ها در اثر حرکت بدنه اصلی آدم‌رو و لوله توسط این محفظه جذب شود. -------- صفحهٔ بعد -------- ن راهنمای ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای سامانه آب‌رسانی اتاقک لوله ورودی اتاقک لوله خروجی شکل ۵۰-۵ آدم‌رو با محفظه جانبی انعطاف پذیر ۳-۳-۲-۵- تجهیزات الحاقی لوله ۱-۳-۳-۲-۵- مودهای آسیب در هنگام زلزله تجهیزات لوله بر اثر حرکت سطح زمین دچار کشیدگی, فشردگی» جابه‌جایی» به سطح آمدن» ته‌نشین شدن, شکستگی» ترک» بیرون آمدن و صدمات دیگر می‌شود. از آنجائی که وزن تجهیزات لوله که درون خاک دفن شده در مجموع سبک‌تر از وزن خاکی است که برداشته شده» حرکت لوله تابع حرکات زمین مجاور است. حرکات زمین باعث ایجاد جابجایی‌های نسبی در لوله و اتصالات آن شده و مطابق شکل ۵۱-۵ می‌تواند مودهای آسیب مختلفی برای لوله و قطعات الحاقی به آن ایجاد نماید. شدت این خسارات متنوع بوده و بستگی به توزیع جابه‌جایی زمین و خصوصیات مکانیکی لوله و اتصالات آن دارد. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل پنجم- روش‌های بهسازی لرزه‌ای اند // ۱ ۱ ترک عمودی خسارت در خود بدنه لوله خسارت در اتصال ترک افقی ۷ ۱ / خسارت در اتصال لوله در سطح شکل ۵۱-۵ تنوع خسارات در لوله و قطعات الحاقی در اثر جابه‌جایی‌های زمین ۲-۲-۳-۲-۵- بهسازی جدول 1-۵ روش بهسازی متناسب با مودهای آسیب کنسد۶ ۳ تا ۲۵ ۱ یاگی ۱ بن میلی مصالح انعطاف‌پذیر اتصال تعویض شده و با آب بندی» تعمیر انجام می‌گردد متر بیش از ۲۵ میلی طبق ضرورت به بخش خارجی جدار آب‌بند اضافه شده یا بسته به میزان و گستردگی خسارت رویکردهای زیر را می‌توان برای مقابله با آسیب‌دیدگی تجهیزات لوله بکار برد: ۱) منطقه‌ای که دچار کشیدگی می‌شود با سازه‌ای که توانایی کشش و جابه‌جایی را دارد جایگزین می‌شود. ۲ در منطقه‌ای که دجار فشردگی می‌شود ترکیبی استفاده شود که در هنگام فشردگی خاصیت جذب انرژی بدون خرابی وجود داشته باشد. ۳ در منطقه‌ای که دچار خمش می‌شود باید ترکیبی استفاده شود که در حد امکان مقاومء انعطاف‌پذیر و نرم باشد. -------- صفحهٔ بعد -------- ۹۴ راهنمای ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای سامانه آب‌رسانی ۴) در منطقه‌ای که جابه‌جایی ایحاد می‌شود. مصالح باید تحمل جذب جابه‌جایی نسبی را داشته باشند. نمونه‌های روش‌های بهسازی لرزهای برای هر یک از مودهای آسیب ذیلاً دسته‌بندی شده‌اند. (۱) کشیدگی لوله در محل اتصال در مواردی که مانند بخش اتصال قطعات لوله». کشیدگی به وجود می‌آید از بست محکم استفاده می‌گردد؛ و مانند شکل ۵۳-۵ میزان جابه‌جایی به اندازه‌ای در نظر گرفته می‌شود تا در صورت جابه‌جایی از خروج مواد داخل لوله جلوگیری به اگر سطح مشخص شده را مقداری بلند شودء لوله‌ها از هم خارج نمی‌شوند. با یک اتصال کشسان از جدا شدن 7 یل لوله‌ها جلوگیری می‌شود شکل ۵۳-۵ بمسازی مود کشیدگی لوله در محل اتصال (۲) فشردگی لوله در محل اتصال همان‌طور که در شکل ۵۳-۵ مشاهده می‌شود در بخش‌هایی مانند بخش اتصال لوله با لوله و لوله با آدم‌رو که فشردگی در آن‌ها ایحاد می‌شود سازه باید از ترکیب یا موادی تشکیل شده باشد که بتواند در برابر فشردگی مقاومت داشته باشد. شکل ۵۳-۵ بمسازی مود فشردگی لوله در محل اتصال (۳) خمش لوله در محل اتصال در منطقه‌ای مانند بخش اتصال آدم‌رو با قطعات لوله و لوله با لوله که دچار خمش می‌شود. باید حتی‌الامکان از مصالحی استفاده نمود که خاصیت انعطاف‌پذیری و مقاومت در برابر خمش داشته باشد. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل پنجم- روس‌های بهسازی لرزه‌ای ۹1۵ مواد انعطاف پذیر یج 97 لل ۲ 0 شکل ۵۶-0 بهسازی مود خمش لوله در محل اتصال (۴) برش در آدم‌رو شکل ۵۵-۵ بهسازی مود برش در آدم‌رو (۵) شناوری لوله و آدم‌رو بر اثر افزایش فشار آب حفره‌ای به هنگام روان‌گرایی» نیروی برکنش رو به بالا به مجموعه وارد می‌شود. در این حالت پایداری سازه باید با افزایش ورن یا مهار آن به لایه‌های پایین‌تر که مستعد روان‌گرایی نیستند تأمین شود. -------- صفحهٔ بعد -------- 1۳ راهنمای ارزیابی و بهسازی لوزه‌ای سامانه آب‌رسانی ات ید۳ شکل ۵1-۵ بهسازی مود شناوری لوله و آدم‌رو (۶) لوله با اتصال خرطومی برای کنترل جابه‌جایی نسبی بین لوله و محفظه یا سازه مخزن می‌توان یک لوله خرطومی که مواد ترکیبی اصلی آن رزین است به کار برده و مدهای حرکتی نسبی را بدین وسیله کنترل نمود. ۱۱۱۱۹۹1 4 ی شکل ۵۷-۵ لوله با اتصال خرطومی (۷) خم لوله انعطاف پذیر از لوله‌های دارای خم می‌توان برای کنترل جابه‌جایی نسبی بین لوله و محفظه یا سازه مخزن کمک گرفت. این لوله‌ها قابلیت جذب تغییر شکل بیشتری داشته و مدهای کشیدگی و فشردگی را بهتر تحمل می‌کنند. برای این کار می‌توان از تر کیب دو زانوی ‎٩۰‏ درجه استفاده نمود. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل پنجم- روشس‌های بهسازی لرزه‌ای ۹1۷ پلان در اینجا اتصالی که توانایی چرخش دارد بکار می‌بریم شکل ۵۸-۵ ایجاد لوله خمیده انعطاف پذیر با استفاده از روش نشان داده شده در شکل می‌توان اتصال انعطاف پذیری در محل انشعاب لوله فرعی و اصلی ایجاد نمود. این اتصال باعث جلوگیری از انتقال نیروها بین دو لوله و پیشگیری از تمرکز تنش در محل اتصال می‌شود. در حالت عادی به شکل یک ۶ ضلعی تقسیم شده و از افتادن لوله جلوگیری می‌کند هنگامی که لوله متصل می‌افتد به صورت دایره‌ای باز شده و از نشت جلوگیری می‌نماید. اتصال بخشی خودکار (لوله متصل در هنگام افتادن به شکل دایره‌ای تغییر می‌کند) شکل ۵۹-۵ اتصال لوله انشعابی -------- صفحهٔ بعد -------- 1۸ راهنمای ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای سامانه آب‌رسانی )٩(‏ تبدیل انعطاف پذیر در محل تبدیل لوله با تعبیه سه راهی یکپارچه می‌توان علاوه بر ایجاد دسترسی به هر دو لوله با افزایش مقاومت و شکل پذیری سه‌راهی اتصال مقاومی در برابر زلزله ایجاد نمود. موقعیت عادی ۳ موی هنگام زلزله ۱ ,33 تست جابه‌جا می‌شود 2-۲-۵ سایر سازه‌های غیر ساختمانی ۱-۶-۲-۵ موْلفه های اصلی (۱) مجرای آبرو مقطع مجرای بتنی مستطیلی شکل بوده و با مکانیزم جاگذاری دوطرفه متصل می‌گردد. همان‌طور که در شکل نشان داده شده است. مد معمول شکست مجرای بتنی در اثر زلزله, ناشی از انحنای برشی سطح مقطع یا شکست اتصال در اثر تغییر مکان محوری یا تغییر شکل خمشی می‌باشد. نوع دیگری از این مجاری از ورق‌های موج‌دار فلزی ساخته می‌شوند که کاربرد محدودتری دارند. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل پنجم- رونشس‌های بهسازی لرزه‌ای ۹۹ 3 لا شکل 1۱-۵ مدهای شکست معمول مجرای بتنی (ترک‌های ناشی از تغییر شکل پیچشی در امتداد طولی) (۳) کانال خاکی کانال دارای شیب‌های خاکی باید در اثر زلزله پایداری خود را حفظ نموده و دچار مدهای خرابی از قبیل لغزش شیب و گسترش جانبی نشود. در صورت وجود رویه‌های آب بند در پوشش کانال» تغییر شکل‌های کانال باید در حدی باشد که مصالح رویه دچار ترک خوردگی زیاد و شکست نشوند. ۱-۲-2-۳۲-۵- آسیب‌های لرزهای در زلزله آسیب‌های لرزهای مجرای آبروی بتنی در محل اتصالات و درزهای سازه می‌باشد. ۹ انم ۳ اد تا وی یه ۱ مد ۱ ۲ مش ۷ ۹ 5 ۰ ً شکل 1۳-۵ درز ایجاد شده در مجرای بتنی با مقطع مربعی در اثر زلزله (۱) مد اصلی آسیب‌دیدگی مجرای بتنی مد اصلی أسیب‌دیدگی مجرای بتنی» بنا به تعریف» المان لوله در حالت حدی نهایی می‌باشد. مد متوسط آسیب‌دیدگی مجرای بتنی» بنا به تعریف» المان لوله نه در حالت حدی نهایی و نه در حالت حدی بهره‌برداری مد حداقل آسیب‌دیدگی محرای بتنی» بنا به تعریف» المان لوله در حالت حدی بهره‌برداری می‌باشد. -------- صفحهٔ بعد -------- ۱.۰۰ مجرای اتصال به پایه کناری 2-۲-۵- کار( معیارهای ِ ۰ ۰ ۰ ۰ ۰ ۰ ۰ راهنمای ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای سامانه آب‌رسانی ی سازه‌ای مربوط به موّلفه‌های سازه‌ای در جدول ۷-۵ خلاصه شده است. جدول ۷-۵ مدهای آسیب‌دیدگی سازه‌ای تعمیر میلگرد داخل بتن در اثر بدون نیاز به تعمیر میلگردها خوردگی زیاد نْ کو را اگر سایر اثرات کاهش دهنده بتواند بدون نیاز به تعمیر ترف‌های غیر سازه‌ای ار ریسک در یک سطح قابل قبول را از بین بدون نیاز به تعمیر تورفتگی کم عمق ۱ اگر سایر اثرات کاهش دهنده بتواند بدون نیاز به تعمیر تغییر مکان‌های کوچک ِ ریسک در یک سطح قابل قبول را از بین ۱ تعمیر عیوب بزرگ‌تر از حد بدون نیاز به تعمیر تغییر مکان‌های کوچک د محرای بتنی وجود دارد. فهرست زیر مشکلات ایجاد شده در محجرای بتنی می‌باشند که در رده ار می‌گیرند: ست رفتن تکیه‌گاه سازه‌ای گذر مجرای بتنی در اثر خوردگی یا سائیدگی رای بتنی تحت اثر لرزش زمین درز ناشی از تغییر شکل ماندگار زمین که در اثر تغییر مکان گسل یا روان گرایی ناشی از حرکات زمیز 1 -------- صفحهٔ بعد -------- فقصل پنجم- روس‌های بهسازی لرزه‌ای 8 نیاز به نوسازی یا بهسازی؟ گزارش بهسازی و عیب‌یابی شکل 1۳-۵ روند نمای ارزیابی لرزه‌ای مجرای بتنی ۳-۲-2-۲-۵- بهسازی در طراحی مجرای بتنی بهتر است به در نظر گرفتن احتیاجات مربوط به دوره نگهداری تأکید گردد. این بدان معناست که در فرآیند طراحی با در نظر گرفتن نوع مجراء کیفیت مصالح و روش ساخت آن» نیاز به نگهداری و تعمیر حداقل دارد. با اینکه شرایط سازه‌ای یکی از موارد مهم در عملکرد مجرای بتنی می‌باشد. ولی مشکلات مربوط به دوام» بیشترین علت تعویض‌ها می‌باشند. مجرای بتنی به جای شکست سازه‌ای اغلب فرسوده می‌شوند. دوام این سازه‌ها تحت تأثیر دو مکانیزم می‌باشد: خوردگی و سایش. دوام مصالح در مجرای بتنی و سایر سازه‌های زهکشی, از مسائل مهم می‌باشد. در محیط‌های سخت. خوردگی و سایش باعث فرسودگی تمامی مصالح موجود مجرای بتنی می‌گردند. خوردگی در واقع فرسودگی فلزها در اثر عکس‌العمل‌های شیمیایی و آلکتریکی محیط می‌باشد. خوردگی مصالح مجرای بتنی ممکن است در آب و خاک‌های مختلف رخ دهد. این آب و خاک‌ها ممکن است دارای مواد اسیدی, الکل, نمک‌های محلول, مواد -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۲ راهنمای ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای سامانه آب‌رسانی آلی, مواد شیمیایی یا زباله‌های صنعتیء فاضلاب معادن» فاضلاب بهداشتی و آب‌های محلول یا آزاد باشند. با این وجود» خوردگی مجرای بتنی به آب و مواد شیمیایی واکنش دادهء حل شده یا منتقل شده با آب» مربوط می‌باشد. برای طراحی مجرای بتنی جدید و تعمیرات اصلی مجرای بتنی تحلیل‌های اقتصادی معمولاً با در نظر گرفتن فاکتورهایی از قبیل هزینه ساخت, طول عمر تخمینی» هزینه نگهداری» هزینه تعویض» ریسک شکست و ریسک آسیب‌دیدگی دارایی» انجام می‌شوند. اقتصادی‌ترین مجرای بتنی الزاماً مجرای بتنی با حداقل هزینه اولیه و طولانی‌ترین عمر بهره‌برداری» نمی‌باشد. بلکه هزینه‌های کوتاه و بلند مدت باید در طراحی اصلی و تعمیرات یا تعویض‌ها در نظر گرفته شوند. انواع مختلفی از مواد روکش به تنهایی یا به صورت ترکیبی از لایه‌های مختلف برای حفاظت از مجرای بتنی در مقابل اثرات خوردگی و یا مواد شیمیایی مورد استفاده قرار می‌گیرند. انواع مختلف روکش‌ها بسته به نوع مصالح مجرای بتنی و نوع فرسودگی و با احتمال وقوع آن‌ها فرق خواهد کرد. ضرورت انجام روکش به شاخص‌هایی از قبیل موارد زیر بستگی دارد: ۰ اسیدیته و خواص شیمیایی خاک مجاور *اسیدیته و خواص شیمیایی آب عبوری از مجرای بتنی ۹ اندازه ذرات و سرعت انتقال مصالح خاک از محجرای بتنی *‏ اثرات محیطی شامل یخ‌زدگی و آب شدن یخ مجرای فولادی موج‌دار با استفاده از لایه فلز روی (گالوانیزه) یا آلومینیوم محافظت می‌گردند. روکش‌های محافظتی برای مجرای بتنی فلزی شامل روکش‌های قیری, کف‌پوش قیری» روکش‌های فیبردار قیری» پلیمر» کف‌پوش بتنی و روکش بتنی می‌باشند. روکش‌های محافظتی به همراه روکش فلزی در صورت وجود خوردگی یا سائیدگی زیاد مورد استفاده قرار می‌گیرند. مجرای بتنی بندرت در هنگام ساخت روکش می‌شوند. ولی در صورتی که در مناطق با تهاجم مواد شیمیایی نصب گردند با رزین‌های اپوکسی یا با بتن مخصوص با چگالی بالاا و تخلخل کم پوشانده می‌شوند. این بتن‌ها دارای مقاومت بالا در مقابل مواد در اغلب موارد مجرای بتنی‌ها در زیر خاکریزهای سنگین و در زیر جاده‌هایی با حجم ترافیکی بالا ساخته می‌شوند. تعویض این نوع مجرای بتنی هزینه بسیار بالایی در برخواهد داشت و همچنین باعث قطع ترافیک جاده نیز خواهد شد. به همین دلیل روش‌های تعمیر و بهسازی ظاهری باید مورد ارزیابی دقیق قرار گیرند. ۳-4-۲-۵ کانال خاکی ۱-۳-2-۲-۵- ارزیابی ارزیابی و ارائه طرح بهسازی در کانال خاکی توسط روندنمای زیر تعریف می‌گردد. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل پنجم- روشس‌های بهسازی لرزه‌ای ۱۳ هقف هقف قق ق ق هه ق ق هه هی خاکریز موجود ۰ سر رن قضاوت در مورد خاکریز موجود اه هه هم ای کار ی و ۳۵۳۵۲۱۱( گزارش اسیب پذیری گزارش بهسازی و عیب‌یابی شکل 14-۵ روند نمای ارزیابی لرزه‌ای خاکریز ۲-۲-2-۲-۵- بهسازی اولویت اول بازرسی باید در مورد بدنه اصلی خاکریز باشد. اولویت دوم مربوط به قسمت‌های الحاقی بدنه خاکریز مانند رویه و همان‌طور که در بخش قبل نشان داده شده» باید انجام شود. در مورد درز رویه» باید از مواد انعطاف‌پذیر لاستیکی و ضد زنگ استفاده -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳ راهنمای ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای سامانه آب‌رسانی 2-2-۲-۵ ساختمان‌ها بهسازی لرزه‌ای این سازه‌های ساختمانی بر اساس دستورالعمل بهسازی لرزه‌ای (نشریه شماره ۳۶۰ معاونت برنامه ریزی و نظارت راهبردی رئیس جمهور) صورت می‌پذیرد. -------- صفحهٔ بعد -------- هه ی وفه نگ ۰ ۹ / ِْ 9 ات را 2 بت -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- پیوست‌ها ۱۰۷ 7 انواع مشترکین مورد نظر در این دستورالعمل شامل مصارف خانگی» مصارف عمومی» مصارف صنعتی و مشترکین خاص می‌باشند. در ادامه معرفی اجمالی هر یک از مشترکین مذکور آورده شده است. انشعاب آب برای مصارف خانگی به انشعابی اطلاق می‌شود که صرفاً به منظور مصارف متعارف خانگی در واحدهای مسکونی دایر می‌گردد. انشعاب آب برای مصارف عمومی به انشعابی اطلاق می‌شود که جهت خدمات عمومی به کار می‌رود. می‌توان انواع مشترکین عمومی را به صورت زیر طبقه‌بندی کرد. وزارت‌خانه‌ها و ادارات تابعه آن‌هاء مجلس شورای اسلامی» قوه قضائیه؛ شهرداری‌ها و نظایر آن‌ها موْسسات پژوهشی و مراکز تحقیقاتی دارای پروانه معتبر از مراجع رسمی» مرکز بهداشتی و درمانی دولتی نظیر بیمارستان‌هاء پایگاه‌های هلال‌احمر و کمیته امداد امام خمینی. ۹ مراکز فرهنگی» مراکز آموزش و پرورشی (نظیر: مهدکودک‌هاء مدارس, دانشگاه‌هاء بیمارستان‌های آموزشی» مراکز آموزش فنی و حرفه‌ای» مدارس و حوزه‌های علمیه)» خوابگاه‌های دانشجویی و دانش‌آموزی» مساجد. مراکز بهزیستی و نگهداری جانبازان» معلولین و سالمندان و گرمابه‌ها ۹ مراکز و پادگان‌های نظامی و انتظامی ۹ نانوایی‌ها مشتر کین صنعتی شامل نیروگاه‌هاء کارخانجات و کارگاه‌ها می‌باشند. مشترکین خاص به آن دسته از مشترکین اعم از ستادی و پشتیبانی آب» سیاسی و نظامیء امدادی و خدمات حیاتی اطلاق می‌گردند که خدمت رسانی به آن‌ها در زمان و پس از وقوع زلزله حیاتی است. می‌توان مشترکین خاص را مطابق با جدول۱ دسته‌بندی کرد. جدول ۱- دسته‌بندی مشترکین خاص سازمان‌ها و ارگان‌های مشمول استانداری‌ها برنامه‌ریزی و گسیل نیروها و امکانات دریافتی از منابع مختلف, تأمین و جمع‌آوری فرمانداری‌ها کمک‌هاء نگهداری و توزیع مناسب امکانات و تسهیلات به نیروهای امدادی و مردم, شهرداری‌ها برنامه‌ریزی و هماهنگی برای تأمین تسهیلات در مکان‌های اسکان مردم و مناطق آسیب سازمان‌های مدیریت بحران دیده بر اساس اولویت. تأمین ارتباطات لازم برای سازمان‌ها و نهادهای امدادیء تأمین ستاد حوادث و سوانح غیر مترقبه ارتباطات لازم برای مردم سیب دیده نهاد ریاست جمهوری مراکز اطلاع رسانی و ارتباطی اتصالات مربوط به مشترکین در نواحی آسیب‌دیده سازمان‌ها و ادارات کل اطلاعات و امنیت محدود و ایزوله نمودن ساخت‌گاه‌های حادثه دیده برای جلوگیری از ترددهای بی‌مورد. ستاد کل نیروهای مسلح جمهوری تأمین امنیت مناطق حادثه دیده و مکان‌های اسکان مردمء همکاری با نیروهای قضایی -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۸ سازمان‌ها و ارگان‌های مشسمول اسلامی ایران مراکز نیروهای زمینی ارتش مراکز نیروهای انتظامی و نظامی مراکز نیروهای هوایی و دریایی بیمارستان‌هاء مرکز اورژانس و درمانگاه‌ها جمعیت‌های هلال‌احمر سازمان‌های آتش‌نشانی و خدمات ایمنی شهرها ادارات راه و ترابری کمیته‌های امداد شرکت ملی پالایش و پخش فراورده‌های شرکت‌های برق سازمان‌های آب و فاضلاب سازمان‌های میادین میوه و تره‌بار و فرآورده‌های کشاورزی راهنمای ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای سامانه اب‌رساتی جستجوی تخصصی برای یافتن افراد. اقدامات لازم برای بیرون آوردن اصلی آسیب‌دیدگان, انجام اقدامات حیاتی پایه در محل حادنه, اقدامات درمانی, تأمین نیروهای بهداری در اماکن موقت و کنترل بهداشتی مناطق آسیب‌دیده» مهار و اطفاء حریق, تأمین ایمنی لازم برای امدادگران, شناسایی و آواربرداری مسیرهای امدادرسانی, تأمین و توزیع وسایل حمل و نقل جهت آواربرداری و امداد رسانی انجام اقدامات حیاتی پایه با همکاری تیم‌های اورزانس, اسکان اضطراری و تأمین لوازم و وسایل اولیه زندگی آسیب‌دیدگان, تأمین و توزیع سوخت و فرآورده‌های نفتیء آب جهت -------- صفحهٔ بعد -------- پیوست‌ها ۱۰۹ پیوست ۲- منحنی‌های آسیب‌پذیر ۱-۲- تعریف 6-0 <2 وم مرا 2[ هام > روط ۳ 0 < (۷۵۴)2/ + > ر6 !۸ 4 - ر 0 با استفاده از اندیس ایمنی ر5/» رابطه زیر حاصل می‌شود: [ 87 -] 0 -[0 > 7] ۲ -[0 > 0 - ]۲ -[[ ۱ <واط که در آن 0 تابع توزیع نرمال استاندارد است. ۲-۲ اطلاعات لازم برای انجام مطالعات آسیب پذیری شبکه, کلیه نقشه‌های موّْلفه‌های مورد مطالعه باید مطابق زیر ارائه گردد: * نقشه‌های طراحی و چون- ساخت هر موّلفه (مشخصات مواد و مصالح بکار رفته مشخص شده باشد) ۱ ۱ ۰ اندازه مناسب نقشه‌های شبکه بین تا می‌باشد که حسب دقت مطالعات انتخاب می‌شود. ۲۰۰۱۰ محیط مطلوب برای انجام مطالعات خطر و خطرپذیری» سیستم اطلاعات جغرافیایی می‌باشد. بانک‌های اطلاعاتی نیز می‌باید شامل خطوط لوله و تأسیسات و ساختمان‌ها باشد. برای مطالعات تحلیل خطر باید مدارک زیر تهیه شود: *‏ تهیه نقشه‌های زمین شناختی و لرزه زمین ساخت منطقه استخراج نقشه گسل‌های پهنه مورد مطالعه ۹ مطالعه تاریخجه رخدادهای لرزه‌ای در منطقه ۹ استخراج مشخصات زلزله‌های ناشی از گسل‌های سناریو در سنگ کف (روش احتمالاتی و روش تعینی) تعیین آسیب‌ها در سامانه در ابتدا نیازمند استخراج آثار زلزله در سطح زمین و محل تأسیسات و ساختمان‌هاست که محاسبات زئوتکنیکی به صورت زیر باید صورت پذیرد: -------- صفحهٔ بعد -------- ۳ راهنمای ارزیابی و بهسازی لوزه‌ای سامانه آب‌رسانی پهنه‌بندی محدوده‌ی شبکه و تأسیسات به صورت شبکه‌ای از مربع‌هایی با ابعاد حدود پانصد در پانصد متر استخراج اطلاعات پروفیل خاک در هر یک از مش‌ها (بر اساس لاگ‌های چاه‌های, نتایج گمانه‌های شناسایی قبلی, حفر گمانه‌های جدید و استفاده از نقشه‌های پروفیل زمین شناسی) نکات مهم در تهیه گمانه‌های شناسایی عبارتند از: به طور اصولی هرمش نیاز به یک گمانه دارد که عمق آن‌ها ۱۵ متر تا سنگ کف می‌باشد (در مواردی که سنگ کف بسیار عمیق استء توصیه می‌شود عمق گمانه حدود ۲۵ تا ۲۰ متر باشد) در زمین‌های هموار و مسطح که تغییرات لایه‌های زمین کم است به تعداد گمانه کمتری می‌توان اکتفاء نمود (در توپوگرافی‌های متغیر تعداد گمانه بیشتری مورد نیاز است) استخراج مشخصات لرزه در سطح زمین به شرح زیر صورت می‌گیرد: ۹ تعیین پروفیل خاک در مش‌ها و پهنه‌بندی تیپ خاک‌ها در تمامی مش‌های محدوده سامانه ۰ تحلیل دینامیکی دو بعدی یا یک بعدی پروفیل (ستون) خاک از سنگ بستر لرزهای تا سطح زمین که در این رابطه مشاور می‌تواند از نرم‌افزارهای مناسب استفاده نماید. * در محاسبات دینامیکی پروفیل خاک در هر یک از مش‌ها باید از نقشه‌های سنگ کف و سطح آب زیرزمینی نیز استفاده نمود. * لرزه ورودی این تحلیل‌های دینامیکی, مقادیر بدست آمده از شتاب زلزله در سنگ کف هر یک از مش‌های مورد مطالعه می‌باشد. ۰ علاوه بر آثار ارتعاشات دینامیکی زمین در محل هر مش, آثار استاتیکی زلزله در هر مش به شرح زیر باید مطالعه و مشخص گردد تا برای خطرپذیری موّلفه‌های سامانه از آن‌ها استفاده شود. * _وجود خطر گسلش برای شبکه و سایر مولفه‌ها نظیر تقاطع لوله‌ها با گسل‌ها در مش‌های مختلف * _وجود خطر زمین لغزه و محدوده آن در مش‌ها و تقاطع شبکه با آن‌ها * _وجود خطر روان‌گرایی و گسترش جانبی در مش‌ها و تقاطع شبکه و موّلفه‌ها با آن‌ها بعد از مشخص نمودن آثار فوقء لازم است که ارزیابی آسیب‌پذیری شبکه» تأسیسات و ساختمان‌ها با استفاده از منحنی‌های درهم شکنی صورت پذیرد. منحنی‌های درهم شکنی که احتمال آسیب در مودهای مختلف را بر اساس میزان شتاب» سرعت و جابه‌جایی زمین در هنگام زلزله در مش مربوطه مشخص می‌نماید باید به روش تجربی یا تحلیلی یا ترکیبی تهیه گردد. ۳-۲ مدهای آسیب در شبکه حالات آسیب معمولاً به سه دسته تقسیم می‌شوند: آسیب متوسط حالتی است که هیچ یک از قطعات لوله‌های یک خط در حالت آسیب عمده و حالت آسیب جزئی نباشد. -------- صفحهٔ بعد -------- پیوست‌ها ۱۱۱ این حالات آسیب را می‌توان با حالات آسیب هر یک از قطعات مطابق شکل ۱-۲ دسته‌بندی نمود. وقتی یک خط لوله حرکت ارتعاشی زمین را تجربه می‌کند. کرنشی محوری در لوله ایجاد می‌گردد. اگر این کرنش محوری از کرنش بحرانی (نهایی) لوله دبیم در شکل تجاوز نمایده ممکن است که لوله دچار گسیختگی ناگهانی شده و در حالت پا مد آسیب عمده قرار گیرد. در حالیکه لوله برای کرنش‌های کمتر از کرنش بحرانی ارتجاعی (ب8 کرنش تسلیم) در حالت آسیب جزئی به سر می‌برد. وقتی لوله‌ای نه در حالت آسیب عمده و نه در حالت آسیب جزئی باشد.ء حالت آسیب آن متوسط ارزیابی می‌شود که در آن ممکن است لوله دچار کمانش گردیده و یا بدون بروز نشت دچار افزایش طول در 09۷ 201 2 (۲) آسیب قطعات خط لوله ناشی از جابجائی گسل‌ها وقتی زلزله‌ای روی دهد. ممکن است راستای یک گسل فعال لغزیده و جابه‌جائی‌های ماندگاری در اطراف ناحیه گسلی برجای گذارد. بر اثر این جابه‌جائی‌های ممکن است در لوله کرنش‌های کششی یا فشاری ایجاد گردد. اگر خط لوله گسل را قطع کرده باشد امکان دارد کرنش ایجاد شده از کرنش بحرانی (نهایی) دبع تجاوز نموده و لوله را به حالت آسیب عمده ببردء در حالیکه کرنش‌های کوچک‌تر از ریت لوله را در مد آسیب جزئی نگه خواهد داشت. (۳) آسیب قطعات خطوط لوله ناشی از روان گرایی پدیده روان‌گرایی باعث گسترش جانبی در راستای شیب محوطه و بروز نشست قائم زمین در مناطق مسطح می‌گردد. از آنجا که مناطق مستعد روان گرایی اکثرا مسطح می‌باشند لذا نشسست ناشی از روان‌گرایی به عنوان مد آسیب مربوطه در خطوط لوله در نظر گرفته شده است. وقتی زاویه خم (زانو) لوله در مناطق مستعد نشست به حدی بزرگ شود که به زاویه بحرانی (نهایی) 0 مطابق شکل برسد. مد آسیب لوله به آسیب عمده دسته‌بندی می‌شود. ای 0 و0 21 (۴) آسیب تأسیسات آب ناشی از حرکات ارتعاشی زمین -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۱۲ [ راهنمای ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای سامانه اب‌رسانی رفتار سازه‌ای در مقابل ورودی شتاب زلزله تحلیل می‌گردد بطوریکه بتوان آن‌را در مقابل حداکثر شتاب زمین مطابق با شکل اندازه‌گیری نمود. وقتی رفتار سازه‌ای به اندازه‌ای افزایش یابد که از میزان بحرانی مربوط به خرابی سازه فراتر رود نه تنها حالت آسیب قطعات لوله بلکه شیرها نیز می‌تواند در مد آسیب عمده قرار گیرد. اگر رفتار سازه‌ای کمتر از میزان بحرانی در منطقه ارتحاعی رفتار مصالح باشدء حالت آسیب در مد آسیب جزئی خواهد بود. 0 ۳۱ 206 . (۵1ع)۱] -------- صفحهٔ بعد -------- 0 0 11601۱1۲ 151216 0 200 ۳1۵۳1۵۶ ۹5۱۳۵۱۶1 ۵۲ ۳۳۹1۵02 ۷1۵ و مت 7 جم همم منم هی نی ممهمم 4 مه را موم ۳۹ ۳ قمضما ی رف 0 5۳31681 1۵۳ م16 1 016 5 1011621 01 10271601 30۳33333[ 2012 -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- این نشسربه با عنوان اراهنمای ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای سامانه آب‌رسانی " با هدف ارائه روشهای ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای سامانه آب‌رسانی شهری برای آگاهی از میزان ایمنی لرزه‌ای و کاهش عواقب ناشی از اثر زلزله بر این سامانه و موّلفه‌های آن تدوین شده است. در این راهنما کلیات در فصل اول» روند و روش‌های آرزیابی لرزه‌ای در فصل‌های دوم و سوم و در نهایت روند و روش‌های بهسازی لرزه‌ای در فصل‌های چهارم و پنجم ارائه شده‌است که می‌تواند راهنمای مناسبی برای کاربران