امروزه نقش و اهمیت ضوابط. معیارها و استانداردها و آثار اقتصادی ناشی از به کارگیری مناسب و

⚠ این متن با نرم‌افزار از روی تصویر خوانده شده و ممکن است خطا داشته باشد؛ برای استناد، اصلِ سند را ببینید. ۱ ۹ رها ی اتساعی و زیت محری کیرد وتو دستورالعمل مطالعات تجاری (مالی) ۰ ص ام اس و بازرگانی طرح‌های آب دی ماه 1394 ۰ -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- دستورالهمل مطالعات تجاری (مالی) و بازرگانی طرح‌های آب نشریه شماره 158 -ن دی ماه 1394 -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- بسمه تعالی امروزه نقش و اهمیت ضوابط. معیارها و استانداردها و آثار اقتصادی ناشی از به کارگیری مناسب و مستمر آن‌ها در پیشرفت جوامع, تهیه و کاربرد آن‌ها را ضروری و اجتناب ناپذیر ساخته است. نظر به وسعت دامنه علوم و فنون در جهان امروزء تهیه ضوابط. معیارها و استانداردها در هر زمینه به مجامع فنی - تخصصی واگذار شده است. با در نظر گرفتن مراتب فوق و با توجه به شرایط اقلیمی و محدودیت منابع آب در ایران. تهیه استاندارد در بخش آب و آبفا از اهمیت ویژه‌ای برخوردار بوده و از این رو طرح تهیه ضوابط و معیارهای فنی صنعت آب کشور برای نیل به این هدف. با مشخص کردن رسته‌های اصلی صنعت آب و آبفا اقدام به تشکیل مجامع علمی - تخصصی با عنوان کمیته‌های تخصصی نموده که نظارت بر تهیه این استانداردها را به عهده دارند. استانداردهای صنعت آب با در نظر داشتن موارد زیر تهیه و تدوین می‌گردد: - استفاده از تخصص‌ها و تجارب کارشناسان و صاحب‌نظران شاغل در بخش عمومی و خصوصی - استفاده از منابع و مآخذ معتبر و استانداردهای بین‌المللی - بهره‌گیری از تجارب دستگاه‌های اجرایی. سازمان‌هاء نهادهاء واحدهای صنعتی. واحدهای مطالعه. طراحی و - ایجاد هماهنگی در مراحل تهیه. اجراء بهره‌برداری و ارزشیابی طرح‌ها - پرهیز از دوباره‌کاری‌ها و اتلاف منابع مالی و غیرمالی کشور - توجه به اصول و موازین مورد عمل سازمان ملی استاندارد و سایر موسسات معتبر تهیه‌کننده استاندارد طرح تهیه ضوابط و معیارهای فنی صنعت آب کشور به منظور تسهیل در امر استفاده از استانداردهاء تدوین و یا ترجمه نشریات و کتب تخصصی مرتبط با استانداردها را نیز در دستور کار خود داشته و نشریه حاضر در راستای نیل به این هدف تهیه شده است. آگاهی از نظرات کارشناسان و صاحبنظرانی که فعالیت آنها به نوعی در ارتباط با تهیه استانداردهای صنعت آب و آبفا می‌باشد. موجب امتنان خواهد بود. شایان ذکر است نشریه مذکور در سال 1391 تهیه شده است و در سال 1394 در قالب نشریه داخلی طرح تهیه ضوابط و معیارهای فنی صنعت آب کشور تنظیم شده است. -------- صفحهٔ بعد -------- تهیه و کنترل مجری: شرکت مهندسین مشاور کمندآب اعضای گروه تمیه کننده: اکرم آقالوی آغمیونی کارشناس آزاد فوق‌لیسانس اقتصاد مهدی بلوری کارشناس ازاد فوق‌لیسانس اقتصاد فیروزه خلعتبری شرکت مهندسین مشاور کمنداب دکترای اقتصاد رویا طباطبایی یزدی کارشناس آزاد دکترای اقتصاد نگین عبداله زاده کارشناس آزاد فوق‌لیسانس مدیریت فردریک ملک کارشناس آزاد فوق‌لیسانس آمار اعضای گروه نظارت: مسعود بحری وزارت جهاد کشاورزی فوق‌لیسانس مهندسی محیط زیست شهیر کنعانی طرح تهیه ضوابط و معیارهای فنی فوق‌لیسانس عمران < محیط زیست صنعت آب کشور - وزارت نیرو انوش نوری اسفندیاری دبیرخانه اندیشگاه وزارت نیرو فوق‌لیسانس اقتصاد کشاورزی اعضای گروه تایید کننده (کمیته تخصصی مطالعات اقتصادی, تعرفه و خصوصی سازی طرح تهیه ضوابط و معیارهای معصومه آذرگون شرکت مهندسی آب و فاضلاب کشور ‏ فوق‌لیسانس مدیریت مریم رحیمی فراهانی طرح تهیه ضوابط و معیارهای فنی صنعت فوق‌لیسانس مهندسی عمران < آب اب کشور-وزارت نیرو غلامعلی شررزه‌ای دانشگاه تهران دکترای اقتصاد علیرضا غفاری شرکت مدیریت منابع آب ایران فوق‌لیسانس مدیریت سیستم و برنامه‌ریزی علی‌اکبر قبادی حمزه‌خانی وزارت نیرو فوق‌لیسانس مهندسی آبیاری احمد لطفی شرکت مهندسین مشاور پندام فوق‌لیسانس مهندسی آبیاری انوش نوری اسفندیاری دبیرخانه اندیشگاه وزارت نیرو فوق‌لیسانس اقتصاد کشاورزی -------- صفحهٔ بعد -------- عنوان مقدمه فصل اول- تعاریف و مفاهیم کلیدی [- 1- کلیات فصل دوم- توصیف دلایل و انگیزه‌های نیاز به انجام مطالعات مالی و اقتصادی 1- 2- کلیات 2-2- زمینه‌های نیاز به مطالعات مالی و تجاری 3-2 اجزای مطالعات مورد نیاز 4-2- روش انجام مطالعات 9-2- کاربرد مورد انتظار از مطالعات 0-2 راهنمای استفاده از طرح کسب و کار و کاربرد آن در عملیات اجرایی فصل سوم- مروری بر ادبیات موضوع 1- 3- کلیات 2-3- شناسایی منابع و ماخذ مرتبط 3-3- شناسایی. گردآوری و بررسی تجربیات ملی و بین‌المللی فصل چهارم - بیان مساله و تعریف ابعاد مطالعات 1- 4- کلیات 2-4 تدوین روی جلد 1-3-4- هدف‌های اصلی 2-3-4- خلاصه‌ی اطلاعات گزارش 3-3-4- جایگاه‌یابی راهبردی 4-3-4 هم‌پیمانی راهبردی 5-3-4- مزیت‌های کلیدی 7-3-4- اقداماتی که باید صورت پذیرد 8-3-4- منظر آینده صفحه 1 7 9 35 3 4 4 53 56 ۹5 59 61 70 70 73 7 76 78 78 80 81 81 82 82 83 83 -------- صفحهٔ بعد -------- عنوان 9-3-4- خطرات احتمالی 10-3-4- توصیه‌های گزارش 11-3-4- نتایج نادیده گرفتن توصیه‌ها و دستاوردهای گزارش 4-4 تدوین فهرست مطالب فصل پنجم- شرح موضوعی که مطالعات برای آن انجام می‌شود 1- 5- کلیات 2-5 شرح کلیات رشته فعالیت 1-25- اجزای فعالیت 2-25 گزینش از بین امکانات 3-5 بیان جایگاه بنگاه یا واحدی که طرح کسب و کار برای آن نوشته می‌شود 1-3-5- وضعیت ساختاری بنگاه یا واحد کسب و کار 2-3-5 شناخت کار و داشتن موضع مشخص برای انجام کار 4-5 شرح و سابقه‌ی محصول یا خدمات ارائه شده توسط بنگاه سرمایه‌گذار 4-5 1- شرح ویژگی‌های پروژه 2-4-5 کلیاتی درباره‌ی انگیزه‌های اجرای پروژه و دفاع از آن 3-4-5 تاریخچه‌ی پروژه 44-5 هزینه‌های مختلف به جریان انداختن پروژه 2-3 جایگاه‌یابی در بازار 5--1- بازاریابی 3-9-0 راهبرد حضور در بازار در پروژه 45 چارچوب بینش در مورد بازاریابی 0-0-0 گردش مالی در بخش بازاریابی 0-5 تعیین راهبرد قیمت‌گذاری 1-56- کلیات صفحه 84 84 84 85 89 91 91 91 101 103 103 112 112 113 116 117 119 122 123 127 139 140 143 146 157 139 -------- صفحهٔ بعد -------- عنوان 2-60 مشتریان 3-0 ابعاد بازار در زما 4-0 رقابت در بازار ن انجام مطالعات و در آینده 46 ارزیابی رقم فروش فصل هفتم- شرح تحولات پیش رو و تحولات تولید در طول زمان 1-7- کلیات 2-7 ارائه اطلاعات برای بیان وضعیت موجود و چشم‌انداز آینده /-3- شرح خدمات تولید و عرضه /-4- شرح هزینه‌ها 1-4-7- شرح سرمایه‌گذاری ثابت در پروژه /-2-4- شرح سرمایه‌گذاری در عملیات پیش از شروع بهره‌بردا 3-4-7 شرح نیاز به منابع برای تامین هزینه‌های جاری /-4-4 شرح نیاز به سرمایه در گردش /-4-- شرح نقدینگی کوتاه مدت 0-4-7 کل هزینه‌ی سرمایه‌گذاری /-0- شرح نیاز به نیروی انسانی 0-7- شرح نیاز به سرمایه /-7- شرح تحولات زیست محیطی فصل هشتم - شرح فروش و بازاریابی 1-8- کلیات 8-ع- راهبرد بازاریابی 3-8- روش فروش 3-8 خطرات موجود در بازاریابی فصل نهم- مدیریت و سازماندهی کار 1-9- کلیات ری صفحه 100 161 103 104 15 101 101 108 109 109 189 200 203 24 26 206 209 214 215 217 217 218 221 221 223 225 -------- صفحهٔ بعد -------- عنوان 2-9 شرح وضعیت و هویت مدیران و مدیریت 3-9- شرح مالکیت در طرح 4-9 اعضای هیات مدیره و هیات عامل و نحوه‌ی ادامه‌ی اطلاعات : 5-9- خدمات حمایتی مربوط به مدیریت 6-9- سازماندهی به فعالیت توسط مدیران 7-9- خطرات برخاسته از نحوه‌ی مدیریت 3-9 سازمان کار در دوره‌ی اجرا 9-9- سازمان کار در دوره‌ی بهره‌برداری 10-9- زمانبندی, اولویت‌هاء اقدامات اصلی در دوره‌ی اجرا 1-9 1- زمان‌بندی, اولویت‌هاء اقدامات اصلی در دوره بهره‌برداری فصل دهم- خطر و مدیریت خطر 1-0- کلیات 3-0- خطرهای ویژه طرح‌های منابع آب 4-10 مدیریت ریسک (راه‌های پوشش و9 کاهش خطر) فصل بازدهم- بخش مالی عملیات 1 [-1- کلیات 2-11 ماهیت و ارزیابی خطر در کسب و کار 3-1- گردش نقدینگی در طرح 0-1[1- حساب درآمد و هزینه 0-11 نیاز به منابع مالی و بازده طرح 1 [1-0-1- محاسبه‌ی نرخ بازده درونی 1 [-2-0- محاسبه‌ی نرخ بازده درونی سرمایه‌ی سهامی [[-7- تحلیل حساسیت و خطر فصل دوازدهم - جمع‌بندی و نتیجه‌گیری مطالعات 1-2- کلیات صفحه 225 225 226 226 221 228 228 229 233 239 245 247 249 230 230 2533 255 235 26 25 238 239 200 202 203 205 20 -------- صفحهٔ بعد -------- فهرست مطالب عنوان 2-2 برنامه خروج احتمالی از طرح 3-2 حداقل سرمایه مورد نیاز 4-2 خطرات احتمالی انتظاری در جریان اجرای طرح فصل سیزدهم <- روش انجام کار 1-3- کلیات 2-3- مدیریت طرح 3-3 گزارش گیری و کنترل پروژه فصل چهاردهم - معیارگذاری برای ارزیابی و شناسایی تحولات در طول انجام کار 1-4- کلیات 2-4 تطابق فعالیت‌ها با زمانبندی پیوست - قانون سرمایه‌گذاری در بخش آب و مستندات آن منابع و مراجع فهرست نمودارها عنوان نمودار 1- ساز و کار اجرای یک پروژه سرمایه‌گذاری در بخش آب نمودار [-1- تصمیم‌گیری در چارچوب نمودار درختی نمودار 1-2- مرحله بندی و تواتر مطالعات نمودار 22 تصویر چرخه‌ی پروژه در سرمایه‌گذاری‌های بانک جهانی نمودار 3-2 یک نمونه از مسیر احتمالی مطالعات امکان‌سنجی نمودار 4-2 اجزای مطالعه نمودار 1-4- تصویر روی جلد گزارش مطالعات تجاری - مالی نمودار 2-4- تصویر داخل جلد گزارش مطالعات تجاری - مالی نمودار 3-4 تصویر فهرست مطالب نمودار 1-0- چارچوب تحقیقات بازاری نمودار 2-0 محیط اقتصادی- اجتماعی و طبیعی نمودار 3-0 راهبرد حضور در بازار صفحه 201 201 208 269 271 271 271 273 275 275 277 281 صفحه 4 32 38 40 46 48 7/6 / 8 128 129 140 -------- صفحهٔ بعد -------- عنوان نمودار 4-5 تحلیل شدت رقابت نمودار 0-0- ماتریس راهبرد قیمت گذاری نمودار 1-9 نمودار سازمانی تفصیلی مربوط به بنگاه نمودار 1-10- جایگاه مدیریت خطر در مجموعه‌ی مدیریت پروژه نمودار 2-10 ارتباط بین خطر و دوره عمر پروژه نمودار 3-10- تحلیل شکاف نمودار 4-10 فرآیند مدیریت خطر نمودار 1-11- تحلیل حساسیت و خطر با استفاده از ماتریس خطر فهرست جدول‌ها عنوان جدول 1-2- سرفصل‌ها و بخش‌های طرح کسب و کار در بخش مطالعات مالی- تجاری جدول 3 1- نرم‌افزارهای پلان ویر برای بازاریابی جدول 2-3- سرفصل‌های اصلی نرم‌افزار کسب و کار جدول 3-3 سرفصل‌های طرح کسب و کار جدول 1-3- فهرست زمینه‌ها و فعالیت‌ها که در شرح کلیات رشته فعالیت باید مشخص شود جدول 2-3 مجوزهای مختلف برای پوشش دادن به الزامات قانونی جدول 3-3 اقدامات مختلف برای پوشش‌دادن به الزامات فنی جدول 4-5 اقدامات و ملاحظات مختلف برای پوشش دادن به الزامات زیست‌محیطی جدول 5-5 اقدامات و ملاحظات مختلف برای پوشش دادن به الزامات اجتماعی جدول 0-3 اقدامات مختلف برای پوشش دادن به الزامات اجرایی جدول 7-0- اقدامات مختلف برای پوشش دادن به الزامات مربوط به خدمات پیوسته جدول 0-5 محصولات یا خدمات اصلی و پیوسته و ماهیت دستیابی به آن‌ها جدول 9-5- اقدامات مختلف برای پوشش دادن به الزامات پسماندها و بقایای نابودکردنی جدول 10-5- اقدامات مختلف برای پوشش دادن به الزامات فعالیت‌های همراه جدول 11-3- اقدامات مختلف برای پوشش دادن به الزامات محیط کسب و کار جدول 12-5- اقدامات مختلف برای پوشش دادن به الزامات محاسباتی جدول 13-3- اقدامات مختلف برای پوشش دادن به الزامات ارزیابی و کنترل جدول 14-5- اقدامات مختلف برای پوشش دادن به الزامات راهبردی صفحه 143 154 227 247 248 249 251 203 صفحه 51 04 06 0 92 914 914 95 95 96 96 9 98 98 99 99 100 100 -------- صفحهٔ بعد -------- فهرست جدول‌ها عنوان جدول 15-53- امکانات و گزینش‌های انجام شده جدول 10-3- سوابق ثبتی بنگاه یا واحد کسب و کار جدول 17-0- سرمایه و سهامداران جدول 18-5- مشخصات سهامداران حقیقی جدول 19-5- مشخصات سهامداران حقوقی جدول 20-5- مشخصات سرمایه‌آوران حقیقی جدول 21-5- مشخصات سرمایه‌آوران حقوقی جدول 22-5 مالکیت سهامداران: نام سهامدار جدول 23-3 سوابق مدیران مسوول و اجرایی در فعالیت‌های مدیریتی جدول 24-0 سوابق تجربی مدیران جدول 23-5 اطلاعات مربوط به بازرسان حقیقی بنگاه: نام بازرس جدول 75 2- توانایی فنی بنگاه یا واحد کسب ‌ کار جدول 28-5 فعالیت‌های بنگاه یا واحد کسب و کار جدول 29-5- فعالیت‌های شخص حقیقی در بنگاه یا واحد کسب و کار جدول 30-5- فعالیت‌هایی که بنگاه یا واحد کسب ۳ کار به‌صورت برون بنگاهی ۵ جدول 31-5 توانایی بنگاه یا واحد کسب و مدیران ارشد آن در شناخت کار جدول 32-3- شرح هدف‌های پروژه و نحوه‌ی دستیابی به آن‌ها جدول 33-0 دستاوردهای حاصل از اجرای پروژه جدول 345- شرح سیاست‌های اقتصادی. صنعتی و زیست‌محیطی مدافع پروژه جدول 33-3 شرح اثر پروژه بر اقتصاد جدول 36-5- موضوع‌ها و مباحث خاص جدول 37-3 تاریخچه‌ی پروژه جدول 30-03- هزینه‌های مختلف به جریان انداختن یک پروژه جدول 39-0 بازار و بازاریابی برای پروژه جدول 40-3 تحلیل ساخت بازاریایی مورد نیاز جدول 41-5 اطلاعات مربوط به بازار هدف جدول 42-5 اطلاعات مربوط به مشتریان جدول 43-3 اطلاعات مربوط به شبکه‌ی توزیع جدول 44-5 تحلیل محیط اقتصادی- اجتماعی فعالیت جدول 45-3 اطلاعات مربوط به سرمایه گذار جدول 40-5 دسته‌بندی مشکلات با هدف آرزیابی نیاز به بازاریابی صفحه 102 103 105 105 105 106 106 101 101 108 108 110 110 111 111 112 113 114 115 115 116 118 121 125 126 130 133 133 134 131 139 -------- صفحهٔ بعد -------- فهرست جدول‌ها جدول 475 تحلیل تفصیلی وضعیت رقبا 141 جدول 48-5 هزینه‌های بازاریابی به‌تفکیک نوع هزینه 143 جدول 49-3 هزینه‌های بازاریابی 145 جدول 00-5 فروش و درآمد حاصل از فروش 145 جدول 51-5- قیمت‌گذاری و تحولات آن 155 جدول 32-3 برآورد فرصت از دست رفته‌ی سرمایه‌گذار بابت هر واحد محصول 156 جدول 1-0- تحلیل ویژگی‌های بازار 139 جدول 2-0 شناسایی مشتریان بالقوه 100 جدول 3-0 برآورد تقاضا در زمان سرمایه‌گذاری و در سال‌های آینده 103 جدول 4-0 تحلیل رقابت در بازار برای محصول سس 104 جدول 3-0 برآورد رقم فروش 104 جدول 1-7- شرح اقداماتی که باید انجام شود 109 جدول 2-7- خلاصه‌ی هزینه‌های ثابت سرمایه گذاری 170 جدول 3-7- هزینه‌های سرمایه‌گذاری ثابت مربوط به زمین 170 جدول 4-7 اطلاعات مربوط به محاسبات هزینه‌ی سرمایه گذاری مربوط به زمین 171 جدول 3-7- هزینه‌های سرمایه‌گذاری ثابت مربوط به آماده‌سازی مکان و توسعه‌ی امکانات 171 جدول 0-7- اطلاعات مربوط به محاسبات هزینه‌ی سرمایه گذاری مربوط به آماده‌سازی مکان و توسعه‌ی امکانات 172 جدول 7-7- هزینه‌های سرمایه‌گذاری ثابت مربوط به‌کارهای ساختمانی, زیربنایی و خدمات مربوط 1/73 جدول 8-7- اطلاعات مربوط به محاسبات هزینه‌ی سرمایه گذاری مربوط به ساختمان. زیربنایی و خدمات مربوط 174 جدول 9-7- هزینه‌های سرمایه گذاری ثابت مربوط به ماشین‌آلات و تجهیزات لازم برای مجموعه 175 جدول 1)0-7- اطلاعات مربوط به محاسبات هزینه‌ی سرمایه گذاری مربوط به ماشین‌آلات و تجهیزات لازم برای مجموعه 176 جدول 11-7- هزینه‌های سرمایه‌گذاری ثابت مربوط به تجهیزات و ماشین‌آلات اضافی در عملیات 176 جدول 12-7- اطلاعات مربوط به محاسبات هزینه‌ی سرمایه گذاری مربوط به تجهیزات و ماشین‌آلات اضافی در عملیات 77[ جدول 13-7- اطلاعات مربوط به الزامات مربوط به محیط زیست 17 جدول 14-7- هزینه‌های سرمایه‌گذاری ثابت مربوط به حفظ محیط زیست 178 جدول 15-7- اطلاعات مربوط به محاسبات هزینه‌ی سرمایه گذاری مربوط به حفظ محیط زیست 179 جدول 10-7- هزینه‌های سرمایه گذاری ثابت مربوط به آماده‌سازی محل برای حفظ محیط زیست 130 جدول 7-7 1- هزینه‌های سرمایه‌گذاری ثابت مربوط به فعالیت‌های ساختمانی برای حفظ محیط زیست 181 جدول 18-7- اطلاعات مربوط به محاسبات هزینه‌ی سرمایه گذاری مربوط به فعالیت‌های ساختمانی برای حفظ محیط زیست 181 جدول 9-7 1- هزینه‌های سرمایه‌گذاری ثابت مربوط به ماشین‌آلات و تجهیزات مربوط به حفظ محیط زیست ‏ 182 -------- صفحهٔ بعد -------- فهرست جدول‌ها جدول 20-7- اطلاعات مربوط به محاسبات هزینه‌ی سرمایه گذاری مربوط به ماشین‌آلات و تجهیزات مربوط به حفظ محیط زیست 183 جدول 21-7 هزینه‌های سرمایه‌گذاری ثابت مربوط به دارایی‌های ثابت ضمنی مجموعه 133 جدول 22-7- هزینه‌های سرمایه‌گذاری ثابت مربوط به دانش‌فنی در دارایی‌های ثابت مجموعه 185 جدول 23-7- اطلاعات مربوط به محاسبات هزینه‌ی سرمایه گذاری مربوط به دانش‌فنی در دارایی‌های ثابت مجموعه 185 جدول 24-7- هزینه‌های سرمایه‌گذاری ثابت مربوط به اجرای پروژه 186 جدول 25-7- اطلاعات مربوط به محاسبات هزینه‌ی سرمایه‌گذاری مربوط به اجرای پروژه 186 جدول 20-7 هزینه‌های سرمایه‌گذاری ثابت مربوط به اقلام منظورنشده و هزینه‌های سربار پروژه 1۹ جدول 27-7 اطلاعات مربوط به محاسبات هزینه‌ی سرمایه گذاری مربوط به اقلام منظورنشده و هزینه‌های سربار پروژه 188 جدول 20-7 هزینه‌های سرمایه‌گذاری ثابت مربوط به هزینه‌های احتیاطی و پیش‌بینی نشده 138 جدول 29-7 خلاصه‌ی هزینه‌های پیش از شروع بهره‌برداری 189 جدول 3)0-7- هزینه‌های سرمایه‌گذاری ثابت مربوط به هزینه‌ی مطالعات پیش از سرمایه‌گذاری 190 جدول 31-7 اطلاعات مربوط به محاسبات هزینه‌ی سرمایه گذاری مربوط به هزینه‌ی مطالعات پیش از سرمایه‌گذاری 191 جدول 32-7 هزینه‌های سرمایه گذاری, ثابت مربوط به هزینه‌ی تحقیقات و بررسی‌های انجام شده با هدف آماده‌سازی سرمایه‌گذاری 191 جدول 33-7 اطلاعات مربوط به محاسبات هزینه‌ی سرمایه گذاری مربوط به هزینه‌ی تحقیقات و بررسی‌های انجام شده با هدف آماده‌سازی سرمایه‌گذاری 192 جدول 34-7- هزینه‌های سرمایه گذاری ثابت مربوط به هزینه‌ی تشکیل و راه‌اندازی شرکت برای انجام سرمایه‌گذاری ‏ 192 جدول 33-7 اطلاعات مربوط به محاسبات هزینه‌ی سرمایه‌گذاری مربوط به هزینه‌ی تشکیل و راه‌اندازی شرکت برای انجام سرمایه‌گذاری 192 جدول 30-7- هزینه‌های سرمایه‌گذاری ثابت مربوط به هزینه‌ی مدیریت پروژه و سازماندهی به‌کار سرمایه‌گذاری 193 جدول 37-7- اطلاعات مربوط به محاسبات هزینه‌ی سرمایه گذاری مربوط به هزینه‌ی مدیریت پروژه و سازماندهی به‌کار سرمایه‌گذاری 194 جدول 38-7- هزینه‌های سرمایه گذاری ثابت مربوط به هزینه‌ی شناخت دانش‌فنی مورد نیاز و فراهم آوردن مقدمات جدول 39-7 اطلاعات مربوط به محاسبات هزینه‌ی سرمایه گذاری مربوط به هزینه‌ی شناخت دانش‌فنی مورد نیاز و فراهم آوردن مقدمات دریافت آن دانش‌فنی 195 جدول 40-7 هزینه‌های سرمایه‌گذاری ثابت مربوط به هزینه‌ی مهندسی تفصیلی و عقد قرارداد 195 جدول -41 اطلاعات مربوط به محاسبات هزینه‌ی سرمایه‌گذاری مربوط به هزینه‌ی مهندسی تفصیلی و عقد قرارداد 195 جدول 42-7 هزینه‌های سرمایه گذاری ثابت مربوط به هزینه‌ی تبلیغات و بازاریابی پیش از سرمایه‌گذاری و عرضه‌ی محصول 196 -------- صفحهٔ بعد -------- فهرست جدول‌ها جدول 43-7 اطلاعات مربوط به محاسبات هزینه‌ی سرمایه‌گذاری مربوط به هزینه‌ی تبلیغات و بازاریابی پیش از سرمایه‌گذاری و عرضه‌ی محصول 19 جدول 44-7 هزینه‌های سرمایه‌گذاری ثابت مربوط به هزینه‌ی تجهیز کارگاه و انجام فعالیت‌های آزمایشی 191 جدول 45-7 اطلاعات مربوط به محاسبات هزینه‌ی سرمایه گذاری مربوط به تجهیز کارگاه و انجام فعالیت‌های آزمایشی 197 جدول 40-7- هزینه‌های سرمایه گذاری ثابت مربوط به سایر هزینه‌های سرمایه‌ای 198 جدول 47-7- اطلاعات مربوط به محاسبات هزینه‌ی سرمایه گذاری مربوط به سایر هزینه‌های سرمایه‌ای 199 جدول 48-7 هزینه‌های سرمایه گذاری ثابت مربوط به هزینه‌های شناسایی سرمایه‌آوران و تدوین مستندات مورد نیاز تامین‌کنندگان منابع مالی 199 جدول 49-7 اطلاعات مربوط به محاسبات هزینه‌ی سرمایه‌گذاری مربوط به هزینه‌های شناسایی سرمایه‌آوران و تدوین مستندات مورد نیاز تامین‌کنندگان منابع مالی 200 جدول 00-7- هزینه‌های سرمایه‌گذاری ثابت مربوط به هزینه‌های پیش‌بینی نشده و احتیاطی 200 جدول 71-7 هزینه‌های جاری پروژه 201 جدول 02-7 سرمایه در گردش مورد نیاز سرمایه‌گذاری 23 جدول 33-7- محاسبه‌ی نقدینگی کوتاه مدت و روند خودکفایی بنگاه 204 جدول 34-7- محاسبه‌ی کل هزینه‌های سرمایه‌گذاری 206 جدول 03-7- محاسبه‌ی نیروی انسانی مورد نیاز (نفر/ماه) 20 جدول 30-7- محاسبه‌ی دستمزد نیروی انسانی مورد نیاز (ریال/ماه) 208 جدول 37-7- محاسبه‌ی هزینه‌ی تامین نیروی انسانی مورد نیاز (ریال /ماه) 208 جدول 98-7 ارزیابی امکانات تامین سرمایه در بنگاه سرمایه‌گذار 209 جدول 39-7- مبلغ تامین سرمایه توسط سرمایه‌گذار (ریال/ماه) 211 جدول 00-7 نرخ کارمزد تامین سرمایه توسط سرمایه‌گذار (درصد در ماه) 211 جدول 01-7- هزینه‌ی تامین سرمایه توسط سرمایه‌گذار (ریال در ماه) 212 جدول 62-7 روال برگردانیدن اصل منابع سرمایه‌ای تامین شده توسط سرمایه‌گذار (ریال در ماه) 213 جدول 63-7 روال برگردانیدن اصل و کارمزد منابع سرمایه‌ای تامین شده توسط سرمایه‌گذار (ریال در ماه) ‏ 213 جدول 1-0- برآورد هزینه‌ی بازاریابی (ریال در ماه) 211 جدول 2-8- ساختار فروش 218 جدول 3-8- قیمت فروش محصول (ریال به ازای هر مترمکعب عرضه) 219 جدول 48 قیمت فروش محصول (ریال به ازای واحد عرضه) 220 جدول 38- درآمد فروش محصول (میلیون ریال در سال) 220 جدول 0-8- برآورد هزینه‌ی تبلیغات (ریال در ماه) 221 جدول 7-8- خطرات بازاریایی 222 -------- صفحهٔ بعد -------- فهرست جدول‌ها عنوان جدول 1-9- شرح وضعیت و هویت مدیران و مدیریت جدول 2-9 شرح وضعیت حضور مدیران در هیات مدیره جدول 3-9- شرح انواع خدمات حمایتی مربوط به مدیریت جدول 4-9 ارزیابی خطرها و تهدیدها و فرصت‌های برخاسته از نحوه‌ی مدیریت جدول 3-9- فهرست انواع نرم‌افزارهای مفید در مدیریت پروژه و فعالیت‌های وابسته جدول 6-9 - پیش‌بینی زمان‌بندی اجرای طرح سرمایه‌گذاری اصلی سرمایه‌گذار خصوصی جدول 7-9- پیش‌بینی زمان‌بندی اجرای طرح --- از مجموعه‌ی سرمایه‌گذاری‌های وابسته به . جدول 8-9- پیش‌بینی زمان‌بندی عملیات طرح س---- در دوره‌ی بهره‌برداری جدول 1-11- ماهیت و ارزیابی خطر جدول 2-11 گردش نقدینگی (ریال در ماه) جدول 3-11 برآورد ترازنامه‌ی سال‌های آتی بنگاه جدول 4-11 برآورد صورت خالص درآمد (سود و زیان بنگاه) جدول 3-11- گردش تنزیل شده‌ی نقدینگی نسبت به کل سرمایه جدول 0-11 نرخ بازده درونی سرمایه‌ی سهامی جدول 1-12- محدوده‌ی تحمل و مواقع خروج جدول 2-12 خطرات احتمالی انتظاری در جریان اجرای پروژه جدول 1-14- تحلیل موارد انحراف در پروژه صفحه 225 226 227 228 234 235 سرمایه‌گذاری اصلی 239 243 255 256 257 258 200 262 2617 28 275 -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- مقدمه 1 مقدمه پیش از پرداختن به ضوابط و اصولی که براساس آن دستورالعمل مطالعات مالی- تجاری تدوین می‌شود. لازم است به جایگاه و حوزه‌ی حضور این دستورالعمل اشاره شود. از آن‌جاکه تدوین دستورالعمل فقط برای فعالیت‌های خاصی است که در چارچوب قانون تشویق سرمایه‌گذاری در طرح‌های آب صورت می‌گیرد. پوشش آن نیز به فعالیت‌هایی محدود می‌شود که در چارچوب این قانون مجاز شمرده شده است. در قانون آورده شده است که به‌منظور تشویق سرمایه گذاران خصوصی (حقیقی و حقوقی) و تعاونی برای سرمایه گذاری در طرح‌های تامین آب و ایجاد شبکه‌های آبیاری و زهکشی و طرح‌های آب و خاک به وزارتخانه‌های نیرو و جهاد کشاورزی حسب مورد و در چارچوب وظایف قانونی, اجازه داده می‌شود که اجرای طرح‌های فوق‌الذکر که حداکثر سی‌درصد عملیات اجرایی آن‌ها خاتمه یافته و نیز طرح‌هایی که مطالعات مرحله‌ی دوم آن‌ها تصویب شده باشد را به سرمایه‌گذاران مزبور با شرایط زیر واگذار کنند: - اراضی ملی و موات که براساس مطالعات طرح به‌عنوان زمین‌های آبخور این تاسیسات محسوب می‌شود. متناسب با آب تخصیص‌یافته و شرایط اقتصادی- اجتماعی منطقه با قیمت های منطقه‌ای قبل از احداث تاسیسات. که توسط وزارت آمور اقتصادی و دارایی تعیین می‌گردد. توسط وزارت جهاد کشاورزی, در شروع بهره‌برداری به سرمایه گذاران واگذار خواهد شد. آب مازاد بر اراضی واگذار شده به‌قیمت توافقی به بهره‌برداران و یا وزارت نیرو واگذار خواهد شد. - حقوقی که در نتیجه‌ی این‌گونه سرمایه‌گذاری‌ها حاصل می‌شود. در حد سند آب صادره, متعلق به سرمایه‌گذار خواهد بود و سرمایه‌گذار می‌تواند با انتخاب الگوی اقتصادی مورد توافق با وزارت نیرو به‌شرح قرارداد مصرف کند و یا به فروش برساند. کلیه‌ی مستحدئات و حقوقی که در نتیجه‌ی این‌گونه سرمایه‌گذاری‌ها حاصل می‌شود در دوره‌ی بهره‌برداری در اختیار سرمایه‌گذار خواهد بود و سرمایه‌گذار می‌تواند طبق ضوابط از آن - وزارتخانه‌های جهاد کشاورزی و نیرو بر حسب مورد مکلفند براساس قرارداد منعقده در مورد هزینه‌ها و سایر موارد با سرمایه گذار, محل احداث تاسیسات و اجرای طرح‌ها را براساس قانون تملک اراضی تملک نموده و برای احراز در اختیار سرمایه‌گذار قرار دهند. - درصورتی که سرمایه‌گذاری به‌وسیله‌ی اشخاص خارجی انجام شود. بهره‌برداری از تاسیسات و اراضی واگذار شده در دوره‌ی استهلاک سرمایه به عهده سرمایه‌گذار بوده و پس از آن در اختیار دولت قرار می‌گیرد. اولویت در ادامه‌ی بهره‌برداری از تاسیسات ایحاد شده پس از دوره‌ی فوق با سرمایه‌گذار خواهد بود. - وزارتخانه‌های نیرو و جهاد کشاورزی موظفند در چارچوب ضوابط و معیارهای فنی و ایمنی. نظرات اصلاحی سرمایه‌گذار در طرح را ملحوظ نمایند. -------- صفحهٔ بعد -------- 2 دستورالعمل مطالعات تجاری (مالی) و بازرگانی طرح‌های آب قابل ذکر است که در کشورهای مختلف جهان روش‌های مختلفی برای جلب مشارکت سرمایه‌گذار خصوصی در سرمایه گذاری‌های عمومی وجود دارد که به‌لزوم تمام آن‌ها به مطالعات مالی- تجاری نیاز ندارند زیرا در مواردی دولت تنها مدیریت را واگذار می‌کند و سرمایه‌گذاری خاصی انجام نمی‌شود. مشارکت سرمایه‌گذار خصوصی به شکل‌های مختلف انجام می‌شود که از آن جمله یک روش خاص سرمایه‌گذاری سرمایه‌گذار خصوصی در طرح‌هایی است که به‌قاعده‌ی عرف. بخش عمومی باید برای انجام آن‌ها و مدیریت آن فعالیت‌ها جواب‌گو باشد. ارتباط بین بخش عمومی و سرمایه‌گذار خصوصی در زمینه‌ی سرمایه‌گذاری در حوزه‌های مختلف است که در تمام آن‌ها بخش عمومی مسوولیت خود را باید بپذیرد. به‌عنوان مثال حتی وقتی یک طرح عمومی توسط سرمایه‌گذار خصوصی اجرا می‌شود. بخش عمومی مسوول تایید استاندارد انجام کار است. بنابراین نظارت بر ساخت و نیز نظارت بر حفظ استاندارد خدمات ارائه شده در شمار وظایفی است که دولت نمی‌تواند واگذار کند و لاجرم باید بپذیرد که آن‌ها را انجام دهد. در همین چارچوب در موارد متعدد. قیمت‌گذاری برای مصرف‌کننده در شمار وظایفی است که بخش عمومی باید مسوولیت آن قابل ذکر است که در برخی از کشورها امور مربوط به آب در دست شهرداری‌ها است و در این موارد شهرداری‌ها در مقام دولت‌های محلی مباحث مربوط به آب را در حوزه‌ی اختیارات خود می‌شمرند. از آن‌جا که قیمت‌گذاری برای مصرف‌کننده است. نمی‌توان فرض کرد که عرضه‌کننده در همه‌حال و در تمام موارد. قیمت‌پذیر محسوب شود زیر دولت می‌تواند مابه التفاوت بین قیمت عرضه‌کننده و قیمتی را که مایل است مصرف‌کننده بپردازد. به‌صورت یارانه به عرضه‌کننده پرداخت منتقل نشود. در مواردی ممکن است دولت عرضه‌کننده را وادارد که قیمت انتخابی دولت را بپذیرد و در مقابل از روش دیگری جهت ایجاد سود برای عرضه‌کننده اقدام می‌کند. نمونه‌ی مشخص وقتی است که دولت حاضر می‌شود برای جبران ناکفایی قیمت آب. به سرمایه‌گذار خصوصی امکانات ویژه (مثل حق سرمایه‌گذاری در اراضی پشت سد) ارائه دهد. اگرچه ارتباط بین دولت و سرمایه‌گذار بر سوددهی طرح اثر می‌گذارد. امر واقع این است که اگر سرمایه‌گذار بخواهد منابع مالی مورد نیاز خود را از سیستم بانکی تهیه کند. لازم است طرح به صورتی ارزیابی شود که بانک آن را به‌عنوان یک طرح بانک‌پذیر یا بانک‌پسند! بپذیرد. این بخش از کار. که موضوع دستورالعمل حاضر است. در واقع هیچ ارتباطی به رابطه‌ی موجود بین سرمایه گذار خصوصی و بخش عمومی ندارد. تدوین ضوابط فعالیت به‌شکلی که بانک را قانع کند که سرمایه گذاری بر طرح سودده است. چارچوب خاصی دارد که با تغییر مالکیت یا با نحوه‌ی حضور دولت در طرح و در مقام ناظرء تغییر نمی کند. آن چه در این چارچوب بیان می‌ شود. روابط اقتصادی طرح است که منجر به سودآورشدن طرح می‌شود. در کشورهای در حال توسعه و در حال گذر. بیش‌تر طرح‌های آب و فاضلاب گرفتار موضوع تامین منابع هستند و بازسازی شبکه‌های آبرسانی این کشورها به منابعی نیاز دارد که دولت از محل منابع بودجه‌ای قادر به تامین 7۵۳۵۶ -۱ -------- صفحهٔ بعد -------- مقدمه 3 کامل این اعتبارات در مدت محدود و در زمان مطلوب برای انجام سرمایه گذاری‌ها نیست. حتی در مواردی که بنگاه‌های مالی کشورها بتوانند برای متقاضیان خارجی و خصوصی منابع مالی تأمین کنند. تجهیز منابع برای دولت‌ها به‌دشواری و با نوعی کندی صورت می‌پذیرد که در نهایت امکان بهره‌برداری از منابع آب را در حد مطلوب ناممکن می‌سازد. در موارد که در آن مطلوبیت سرمایه گذاری در بخش آب ملموس و مشهود باشد. امر واقع این است که بانک پسندکردن پروژه‌های آب و فاضلاب به تمهیدات ویژه نیاز دارد. در چارچوب قانون سرمایه گذاری, عبارت خدمات عمومی بانک پسند! در واقع نشان‌دهنده‌ی آن بخش از خدمات تامین آب و فاضلاب است که سرمایه‌گذار بالقوه می‌تواند به تامین‌کننده‌ی بیرونی منابع نشان دهد که طرح می‌تواند منابع دریافتی را همراه با کارمزد تعلق‌یافته به آن در زمان ‌های مقرر بازپرداخت نماید. با این اوصاف اصول کلی که باید [- برگشت کامل سرمایه شامل اصل و کارمزد تعلق‌یافته به آن در زمان‌های مقرر 2 حاکمیت برازنده* بر منابع مورد بحث با استفاده از رفتارهای تنظیمی مناسب و قابل‌قبول برای جامعه 3- عملکرد سالم* از دیدگاه کسب و کار با تدوین طرح کسب و کار دقیق و قابل دفاع که تمام فعالیت‌ها را به‌دقت مشخص سازد و آرزیایی مطلوبیت آن‌ها را به‌درستی محک بزند. دستیابی به این ضوابط وظیفه‌ی بسیار مهمی است و این اهمیت در جوامع غیرصنعتی به‌مراتب دشوارتر است. برای آن که پروژه‌های سرمایه‌گذاری در بخش آب بانک پسند شود. لازم است مقامات مسوول در وزارت نیروء یا سار وزارت خانه‌هایی که حسب مورد با سرمایه‌گذاری مرتبط می‌شوند.ء مدیریت طرح‌ها را اصلاح کنند و حدود مداخله‌ی دولت را در مدیریت پروژه. محدود و مشخص سازند. بررسی‌های بانک جهانی نشان داده است که حتی در کشورهای در حال توسعه می‌توان نمونه‌های خوبی از عملکرد درست پروژه‌های سرمایه‌گذاری در بخش آب مشاهده کرد که روش تدوین فعالیت‌ها در مواردی که سیاست دولت سبب شود که طرح سوددهی خود را از دست بدهد. مانند مواردی که دولت قیمت گذاری محصول را برعهده می‌گیرد. لازم است برای بانک‌پسندکردن طرح. اقداماتی انجام شود که از آن جمله می‌توان به معرفی طرح‌های پیوسته و اعطای امتیازات آشاره کرد. در موارد آخیر لازم است طرح پیوسته هم در زمان ارانه‌ی طرح اصلی به بانک ارائه شود و بانک هم آن را به‌عنوان بخشی تفکیک‌ناپذیر از طرح اصلی بپذیرد. ۱ ۵۳۵۳۱ -۱ 60 000 -2 0 ۳68010101۷ -3 ۵ -4 -------- صفحهٔ بعد -------- 4 دستورالعمل مطالعات تجاری (مالی) و بازرگانی طرح‌های آب با عتایت به این موارد است که دستورالعمل حاضر نگرشی فراگیر را دنبال می‌کند که مبنای آن بانک‌پسندکردن طرح است. بدیهی است که در این بخش از کارء حضور دولت تنها به‌عنوان ضامن, معرف. ناظر و ... مطرح می‌شود و اصل گزارش بازیینی می‌شود. ن‌جا که دانستن سابقه‌ی بانک‌پسندکردن طرح‌ها بسیار اهمیت دارد ولی نمی‌تواند بخشی از پیوست‌های دستورالعمل باشد. در دستورالعمل حاضر این بخش به‌عنوان یک سند اطلاعاتی تفکیک می‌شود و فقط برگزیده‌ای از آن در دستورالعمل آورده می‌شود. سند اطلاعاتی می‌تواند به‌صورت جداگانه هم مورد استفاده قرار بگیرد. ذکر این نکته هم ضرورت دارد که پروژه‌هایی که با شیوه‌ی سرمایه‌گذاری خصوصی انجام می‌شود. جریانی پیچیده و گسترده را طی می‌کند و لازم است تصویری کلی از وضعیتی که در نهایت باید مد نظر سرمایهگذار قرار بگیرد ترسیم شود. در نمودار زیر ساز و کار اجرای یک پروژه‌ی سرمایه‌گذاری در بخش آب نشان داده شده است. ؟( 4۸ یارانه و مشاوران پروژه کمک دولت ‏ ال ی وزارت نیرو 2 سرمایه گذاری سم اس خدمات آن سح رس پروژه‌ی آب ۰ ی 9 ۱ بانک /سازمانهای مالی 7۳ پیمانکار تعمیر و نگاهداری ٍ ٍ ۱, عامل چهارم/ مدیر پروژه نمودار 1- ساز و کار اجرای یک پروژه سرمایه‌گذاری در بخش آب ار همان‌طور که در نمودار دیده می‌شود. سرمایه‌گذار خصوصی تحت تاثیر مجموعه‌ی بسیار بزرگی قرار می‌گیرد که تنها یک بخش از آن ارتباط با وام‌دهندگان و تامین‌کنندگان منابع مالی است. مطالعات مالی- تجاری هم مطالعاتی است که این ارتباط را به‌ترتیبی بین سرمایه گذار و بانک برقرار می‌کند که کل طرح را برای بانک قابل‌قبول و برازنده از نظر تامین مالی جلوه‌گر نماید. با وجود این در طول اجرای طرح و نیز در ارزیابی بازدهی طرح, وضعیت حضور سایر عوامل و سرمایه گذاران بر طرح اثری انکارناپذیر باقی می‌گذارد که این اثر باید در تمام ارزیابی‌ها مشخص و شناسایی شود. - هدف هدف از تهیه این دستورالعمل ارائه چارچوبی منطقی و مطابق با ضوابط. برای ارائه پیشنهاد انجام پروژه در بخش آب و ایجاد اطمینان در سرمایه‌گذاران (از جمله موسسات پولی کشور) از سلامت پروژه براساس ضوابط قابل دفاع است -------- صفحهٔ بعد -------- مقدمه 5 شفاف‌سازی وضعیت‌های مختلف که در راستای تدوین این دستورالعمل صورت می‌پذیرد. سبب می‌شود که خواننده بتواند از احتمالات پیش روی متقاضیان انجام طرح‌ها به‌روشنی مطلع شود و در نهایت. آورندگان منابع بتوانند ارزیابی منطقی و مطلوبی از وضعیت مورد سرمایه‌گذاری داشته باشند. - دامنه کاربرد دامنه‌ی کاربرد دستورالعمل به محدوده‌ی آورندگان منابع محدود نمی‌شود و خود متقاضیان انجام پروژه هم می‌توانند با استفاده از چارچوب‌های ذکرشده در این دستورالعمل, تصویر شفافی از وقایع پیش روی خود داشته باشند و مدیریت منابع مالی را با دقت انجام بدهند. در نهایت اگر این گروه بخواهند طرح کسب و کار خود را نیز تهیه کنند. این دستورالعمل اطلاعات مفیدی را برای ساماندهی به طرح کسب و کار فراهم می‌نماید که عقلانیت سرمایه‌گذاری و فعالیت اقتصادی را -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- تعاریف و مفاهیم کلیدی -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- فصل اول- تعاریف و مفاهیم کلیدی 9 1-1- کلیات در تهیه‌ی دستورالعمل مطالعات مالی- تجاری, مفاهیم زیر مورد استفاده قرار گرفته است. اگرچه ممکن است این عبارت‌ها با مفاهیم متفاوت در ادبیات اقتصادی و بخش آب کاربرد داشته باشد. در تمام گزارش حاضر تنها مفاهیمی کاربرد یافته است که در این‌جا ثبت شده است. تمام مفاهیمی که در این مجموعه ذکر شده است. در متن دستورالعمل مورد استفاده قرار گرفته است. بنابراین به‌قاعده‌ی عرف تنها باید از مفاهیم مندرج در این بخش برای تعریف عبارت‌ها استفاده شود. در مواردی ممکن است عبارت کاربردی با مفاهیم متداول در ادبیات بخش آب سازگاری نداشته باشد ولی از آن‌جا که موضوع اصلی عملیات مالی است. باید از عبارت‌های ذکرشده در این گزارش استفاده شود و کاربرد عبارت‌های متداول به مواردی محدود شود که هدف بیان چارچوب‌های مالی- تجاری نیست. 9 ارز: پولی به‌جز پول ملی است که گاه به آن پول خارجی هم گفته می‌شود. در مبادلات ارزی مربوط به سرمایه گذاری‌های بزرگ در بیش‌تر موارد مبادلات آرزی بر حسب ارزهای پرقدرت* یا پول ملی کشورهای - ارزش حال 1 برآوردی که نشان‌دهنده‌ی معادل مبلفی است که در زمان حال می‌تواند همان‌قدر مطلوبیت. رضایت و سوددهی بیافریند که مبلغی اصلی در زمان خود مطلوبیت. رضایت و سوددهی ایجاد می‌کند. - الگوسازی مالی*: جریانی که براساس آن سرمایه گذار جریان‌های مالی خود را تدوین می‌کند و در قالب آن می تواند تمام تحولات را به‌شکل روابط علت و معلولی بیان کند. در الگوسازی مالی انواع محاسبات کاربرد پیدا می‌کند و الگوساز براساس اطلاعاتی که برای الگوسازی از آن‌ها استفاده کرده است. دستاوردهایی را به‌عنوان توصیه ارائه می‌نماید. استفاده از الگوسازی مالی یکی از راه‌های تدوین مطالعات مالی - تجاری است که در ایران چندان کاربری ندارد ولی در دنیای امروز انواع نرم‌افزارها برای ساخت این نوع مدل‌ها و استفاده از آن‌ها در مطالعات مالی- تجاری ساخته شده است. یکی از ویژگی‌های الگوهای مالی این است که امکان سناریوسازی براساس مفروضات مختلف را فراهم می‌سازد و بنابراین سرمایه‌گذار با دیدی وسیع‌تر به امکانات پیش روی خود می‌نگرد و براساس آن‌ها تصمیم‌گیری می‌کند. - انتخاب* آن‌چه براساس رای و نظر شخص قابل گزینش باشد و از سایر نظرها کاربردی کردن آن مشکلی 0۷ 0ع1*017012[> 0۳۳۵۵۵ -۱ ۱۷ 11۵ -2 3- ۳۳۵۹۵۲۲ ۷ [۵ 4- ۲1۱۵۵۱۵۱ 8 5- 0 -------- صفحهٔ بعد -------- 10 دستورالعمل مطالعات تجاری (مالی) و بازرگانی طرح‌های آب - بازده!: سود یا زیان اوراق بازاری در یک دوره‌ی زمانی خاص می‌باشد. بازده شامل درآمدها و منافع سرمایه‌ای * هر سرمایه‌گذاری است و در بیش‌تر موارد به‌صورت نسبتی از رقم اصل سرمایه‌گذاری بیان می‌شود. قاعده‌ی کلی این است که هرقدر خطرپذیری افزوده شود. بازده انتظاری هم بیش‌تر خواهد شد. - بازده انتظاری" متوسط توزیع احتمالی بازده‌های ممکن بازده انتظاری است که به‌صورت متوسط موزون تمام بازده‌ها با وزن احتمال بروز آن بازده‌ها محاسبه می‌شود. - بازده تعدیل شده نسبت به خطر": معیاری که با استفاده از آن می‌توان بازده سرمایه گذاری را با عنایت به احتمال خطرهای مختلف و اثر آن خطرها بر سوددهی سرمایه گذاری محاسبه کرد. این معیار در بیش‌تر موارد به‌صورت یک عدد یا نوعی مرتبه‌بندی ارائه می‌شود. در عمل هرقدر بازده به ازای هر واحد خطر بیش‌تر باشد. سرمایه گذاری مطلوب‌تر است. استفاده از این معیار. به‌جای معیار بازده» چشم‌انداز دقیق‌تری از سرمایه گذاری را به‌دست می‌دهد. بانک‌ها و موسسات مالی ایران نسبت به آرائه‌ی این معیار حساسیتی ندارند و سرمایه‌گذاران هم به‌ندرت آن را محاسبه می‌کنند. با وجود این. وقتی این معیار محاسبه شود. رقم بازده بسیار منطقی ‌تر و واقعی‌تر خواهد بود. - بازده جریان نقدی بر سرمایه گذاری": یک الگوی ارزیایی که فرض می کند بازارهای مالی قادرند قیمست جریان‌های نقدی را معین کنند و عملکرد بنگاه چندان آثری بر این عملکرد ندارد. بر این اساس رابطه‌ی (1- [) تعریف می‌شود: (11) سس ء بازوه جریان نقدی بر سرمایه‌گذاری ارزش بازاری سرمایه‌ی استفاده شده 5 52 ری 2 2 - بازده سرمایه‌گذاری؟ یک معیار اندازه‌گیری برای ارزیابی کارآیی سرمایه‌گذاری یا مقایسه‌ی کارآیی سرمایه گذاری‌های مختلف. برای اندازه گیری بازده سرمایه‌گذاری باید خالص منافع حاصل از سرمایه‌گذاری (یعنی تفاوت بین دریافتی حاصل از سرمایه‌گذاری با هزینه‌های سرمایه گذاری) نسبت به هزینه‌های سرمایه‌گذاری محاسبه شود. بازده سرمایه‌گذاری یکی از معیارهای بسیار پرطرفدار است و دلیل این امر هم سادگی محاسبه‌ی این معیار است. در عمل هرقدر عدد بازده سرمایه‌گذاری (که باید مثبت باشد تا سرمایه‌گذاری انجام شدنی تلقی شود) عدد بزرگ‌تری باشد. سرمایه‌گذاری مطلوب‌تر است. 0 - | 0 [011۵:) -2 110011 -3 0 للع )داز ۱۹۲-۸ -4 [(110) < 1۷۹1۵۲ ۵ ۲۵۲۳ 110۳ ناک -5 1( > ]1۷۵۹1 ۵ 161۲۵ - 6 -------- صفحهٔ بعد -------- فصل اول- تعاریف و مفاهیم کلیدی 1 - بازده سرمابه‌ی استفاده شده!: نسبتی که کارأیی و سوددهی منابع سرمایه‌ گذاری شده را نشان می‌دهد. این نسبت مطابق رابطه‌ی (2-1) به‌صورت کسری تعریف می‌شود که صورت آن دریافتی پس از افزودن هزینه‌ی بهره (کارمزد) و مالیات است و مخرج آن تفاوت بین کل دارایی‌ها و بدهی‌های جاری را نشان می‌دهد. (2-1) دریافتی پیش از کسر بهره (کارمزد) و مالیات _ < بازده سرمایه‌ای استفاده شده بدهی‌های جاری - کل دارایی‌ها سرمایه گذار از بانک یا از مرجع تامین مالی دریافت می‌کند. اگر این شرط برآورده نشود» بالارفتن وام سبب افت آرزش سرمایه‌گذاری و کاهش ارزش سهام بنگاه می‌شود. در مواردی به‌جای محاسبه‌ی بازده سرمایه‌ی استفاده‌شده از معیار بازده متوسط سرمایه‌ی استفاده‌شده* استفاده می‌شود. در این حالت متوسط سرمایه در ابتدای دوره‌ی مورد بحث و پایان این دوره مبنای محاسبه قرار می‌گیرد. - بازده مازاد؟: بازدهی اضافه بر بازدهی سرمایه گذاری در وضعیت عاری از خطر* است. وقتی بازده مازاد وجود دارد. سرمایه گذار سودی به‌دست می‌آورد که بیش از سود حاصل در یک سرمایه‌گذاری عاری از خطر (مثشل سپرده‌گذاری در بانک) باشد. - بازدهی کل دارایی‌ها": این معیار مطابق رابطه‌ی (3-1) تعریف می‌شود که دریافتی بنگاه پس از افزودن هزینه‌ی مالیات و بهره را نسبت به ارزش خالص دارایی‌ها آرزیابی می‌کند. هرقدر این معیار بزرگ‌تر باشد. کاربری سرمایه در بنگاه کارآمدتر است. (3-1) دربلقتی بنگاه پس از گزودن خزینی مات و بارش < بازدهی کل دارایی‌ها خالص کل دارایی‌ها - بازدهی دارایی ها؟: این معیار برای نمایش سوددهی فعالیت بنگاه در مقایسه با دارایی‌های آن مورد استفاده قرار می‌گیرد. بازدهی دارایی‌ها نشان می‌دهد که مدیریت منابع در کسب درآأمد از دارایی‌ها تا چه اندازه کارآیی دارد. روش محاسبه‌ی بازده دارایی‌ها مطابق رابطه‌ی (4-1) این است که نسبت درآمد خالص به کل دارایی‌ها محاسبه شود. در بعضی از موارد هزینه‌های بهره را هم در زمان محاسبه‌ی درآمد خالص در محاسبات منظور می‌کنند. واقعیت این است که بازدهی دارایی‌ها در فعالیت‌های مختلف بسیار متفاوت است ولی در هر حال این معیار برای نمایش درجه‌ی کارآیی تبدیل منابع به جریان درأمدی بسیار مفید است. مدیرانی که بتوانند سود زیادتری از مقدار خاصی از منابع مالی به‌دست آورند. مدیرانی کار آمدتر شناخته می‌شوند. 6( > 010۷00 [هاام2ن) ۵۵ ۵۱۵۳۵ -۱ )1۸ > 01000 آذاام‌) ۸۳۵۵۵ ۵۵ ۳۵ -2 ۹ 104 3 ۳۱۵-0 -4 ۸( << دامش۸ ها 1 ۵۵ ۳۵۳۵ -5 ۸( << داعدیش ۵۵ 31۲۵ -6 -------- صفحهٔ بعد -------- 12 دستورالعمل مطالعات تجاری (مالی) و بازرگانی طرح‌های آب کل دارایی‌ها : 1 ۰ بازدهی سرمابه‌ی سهامی : معیاری برای نمایش میزان سود حاصل از سرمایه‌ای که سهامداران بنگاه وارد کسب و کار کرده‌اند. این معیار مطابق رابطه‌ی (9-1) به‌صورت نسبت درآمد خالص به سهام سهامداران محاسبه می‌شود. در < بازدهی دارایی‌ها مواردی به این نسبت بازده بر ارزش ویژه* هم گفته می‌شود. معیار برای مقایسه‌ی عملکرد بنگاه‌های فعال در صنعت مشابه‌کاربری دارد ولی برای بنگاه‌های فعال در صنایع مختلف می‌تواند گمراه کننده باشد. درأمد خالص بنگاه (5-1) سهام سهامداران < بازدهی سرمایه سهامی بازدهی خالص دارایی ها؟: این معیار عملکرد مطابق رابطه‌ی (0-1) به‌صورت کسری تعریف می‌شود که صورت آن خالص درآمد است و در مخرج آن جمع دارایی های ثابت و خالص سرمایه در گردش قرار می‌گیرد. هرقدر این معیار بزرگ‌تر باشد. عملکرد بنگاه مطلوب‌تر است. خالص درآمد ۱ (6-1) خالص سرمایه در گردش + دارایی‌های خالم سمایه در گردش +داران های ثایت 2 بازدهی خالص دارایی‌ها بازده‌های گردان* این معیار متوسط بازده استهلاکی در یک دوره‌ی منتهی به یک زمان خاص می‌باشد. از معیار بازده‌های گردان برای بررسی رفتار سرمایه‌گذاری در دوره‌های مشابه. مثل ماه‌های مختلف در دوره‌ی فعالیت. استفاده می‌کنند و گاه به این معیار بازده‌های دوره‌های گردان" هم گفته می‌شود. بازده واقع شده؟: این معیار مبلغ واقع شده‌ی سود یا زیان سرمایه‌گذاری می‌باشد. هرقدر بازده انتظاری به بازده واقع شده نزدیک‌تر باشد. انتظارات سرمایه گذار بهتر تحقق یافته است. نزدیکی دو معیار نشانه‌ای از بالابودن دقت برآوردها در جریان سرمایه گذاری و برنامه‌ریزی برای فعالیت‌ها است. بانک توسعه‌ی آسیایی ": یک بانک توسعه‌ای در مقیاس جهانی است که حوزه‌ی جغرافیایی آن. قاره‌ی آسیا است. هدف بانک بهبود رفاه مردم در آسیا است. بانک 67 عضو دارد که 48 عضو از قاره‌ی آسیا و باقی از سایر نقاط جهان آمده‌اند. مرکز بانک در مالزی است. بخش؟: در این دستورالعمل کلمه‌ی بخش فقط به زمینه‌ی فعالیت یا گروه فعالیت اقتصادی برمی‌گردد. ۷ << وازاونا ۵۵ ۱۳۵ -۱ 2- 11۳۵ ۵0 ۸61 ۷۷/۵۲] << (۷۷ ۸( << دان‌ددش۸ الا 0 ۳۵ -3 5 ع۵[۱1۳ -4 ۳۵۲۵۵ 116 ۵۱1۱۵۵ > ۵۳۵۹ ۳۳۵۵ عمط 52 ۸۵1۵ -6 16۷۵100۲6۲ ۸20 - فا(]۸ -7 ای هد ی -------- صفحهٔ بعد -------- فصل اول- تعاریف و مفاهیم کلیدی 3 - بخش آب؟: در کلی‌ترین تعریف. بخش آب نشان‌دهنده‌ی کلیه‌ی فعالیت‌هایی است که به تجهیز, تامین, توزیع» بهینه‌سازی مصرف. قیمت‌گذاری و کاربرد آب در بخش‌های مختلف اقتصادی ارتباط می‌یابد. در این بخش دربرگیرنده‌ی طیف وسیعی از فعالیت‌ها است که در زیر به مواردی از آن اشاره می‌شود: * فعالیت‌هایی که برای ایجاد زیرساخت‌های مربوط به بهره‌برداری از آب انجام می‌پذیرد. مانند تمام فعالیت‌های مربوط به ساخت سد و انواع آب‌بند. از فعالیت‌های مهندسی و مکانیکی تا فعالیت‌های مالی و فعالیت‌های مربوط به تغییر در سطح دانش‌فنی * فعالیت‌هایی که برای کنترل آب‌های موجود در طبیعت صورت می پذیرد. مانند فعالیت‌های ایجاد مسیر برای آب‌هاء ایجاد سیل‌بند و فعالیت‌های مشابه. از فعالیت‌های مهندسی و مکانیکی تا فعالیت‌های مالی و فعالیت‌های مربوط به تغییر در سطح دانش‌فنی * فعالیت‌هایی که برای به‌وجود آوردن امکان استفاده از آب صورت می‌پذیرد مانند تمام فعالیت‌های مربوط به لوله‌کشی و ایجاد شبکه‌ی آب‌رسانی, از فعالیت‌های مهندسی و مکانیکی تا فعالیت‌های مالی و فعالیت‌های مربوط به تغییر در سطح دانش‌فنی * فعالیت‌هایی که برای ایجاد شبکه‌ی گرداوری آب‌های زائد و پساب‌ها انجام می‌پذیرد مانند ایجاد سیستم فاضلاب. ایجاد شبکه‌های گردآوری آب‌های شهری (جوی و امتال آن) و ایجاد تمام زیرساخت‌های مربوط به این قبیل عملیات از فعالیت‌های مهندسی و مکانیکی تا فعالیت‌های مالی و فعالیت‌های مربوط به تغییر در سطح دانش‌فنی * فعالیت‌هایی که برای بهینه‌سازی مصرف آب انجام می‌پذیرد شامل انواع سیستم‌های آبیاری قطره‌ای. کنترل شیر آب و امثال آن از فعالیت‌های مهندسی و مکانیکی تا فعالیت‌های مالی و فعالیت‌های مربوط به این تعریف بخش آب در گزارش حاضر کاربرد ندارد. در این گزارش تنها گوشه‌ای از بخش آب که در قانون سرمایه گذاری ذکر شده است. مد نظر قرار می‌گیرد. بنابراین در دستورالعمل حاضر بخش آب شامل موارد 0 طرح‌های تامین آب ۵ طرح‌های آبیاری و زهکشی ۵ طرح‌های آب و خاک 0 سار مواردی که در تعریف کلی بخش آب آورده می‌شود. در این دستورالعمل مد نظر قرار نمی گیرد و [- ۷/۵10 7۳ -------- صفحهٔ بعد -------- 14 دستورالعمل مطالعات تجاری (مالی) و بازرگانی طرح‌های آب - بنگاهً: کوچک‌ترین واحد اقتصادی حقوقی که در تلاش برای رسیدن به هدف‌های خود وارد کسب و کار شده است. - بهره‌وری* بازده نهایی عامل تولید در واحد هزینه یا بر پایه‌ی معیار سنجش. - بهینه‌سازی در تحلیل‌های فنی. بهینه سازی جریانی است که رفتار موضوع بهینه‌سازی به موثرترین شکل درآورده می‌شود. در جریان‌هایی که خطرپذیری در آن به‌عنوان یک عامل دیده می‌شود. در بهینه‌سازی باید عامل خطر هم به حدی برسد که از نظر سرمایه گذار پذیرفته شده باشد. در کلی ترین حالت. این بدان معنی است که خطر به کم‌ترین حد ممکن برسد: - پرداختی": برون‌روی جریان منابع مالی بابت دریافت کالا و خدمات در هر زمان خاص. - پروانه‌ی بهره‌برداری از تاسیسات" مجوز استفاده از تاسیساتی که در اثر سرمایه‌گذاری توسط وزارتخانه‌ی مذکور در قانون سرمایه‌گذاری یا توسط سرمایه‌گذار ایجاد شده و سرمایه گذار با هدف بهره‌برداری از آن‌هاء این تاسیسات را در اختیار خود قرار داده است. ضوابط استفاده از تاسیسات در پروانه‌ی بهره‌برداری ذکر شده است. َ پروژه؟ مترادف با طرح است و عبارت انگلیسی است که در زبان فارسی رواج یافته است. در این دستورالعمل تفاوتی بین پروژه و طرح وجود ندارد. قابل توجه است که در فرهنگ فعالیت های عمرانی کشور دو مفهوم متفاوت برای پروژه و طرح وجود دارد ولی در دستورالعمل حاضر هر دو عبارت با مفهوم خاص طرح‌های مشمول قانون تشویق سرمایه‌گذاری در طرح‌های آب کشور مورد استفاده قرار گرفته است. - پوشش در برابر خرابی : نوشته‌ای کتبی که براساس آن عرضه‌کننده تضمین می‌کند که محصول را در برابر خرابی کیفیت پوشش بدهد و کیفیت تضمین شده‌ای را به خریدار ارائه نماید. - تحقیق و توسعه؟: کلیه‌ی فعالیت‌ها و هزینه‌هایی که با هدف دستیایی به شناخت نو یا فناوری جدید انجام می‌شود. حتی اگر این هزینه‌ها و فعالیت‌ها در نهایت به این خواسته نایل نگردد. - تحلیل نسبت‌ها*: ابزاری است که افراد از آن برای تحلیل‌های مقداری اطلاعات مالی شرکت‌ها استفاده می‌کنند و برای این کار صورت‌های مالی را مبنا قرار می‌دهند. نسبت‌ها را باید از صورت‌های مالی هر سال و به‌قیمت جاری محاسبه کرد و آن‌ها را با ارقام مشابه سال‌های پیش از خود بررسی نمود. درصورتی که روند نسبت‌ها رو به بهبود گذاشته باشد. گفته می‌شود که وضعیت کلی رو به مطلوب شدن است. در غیر این صورت وضعیت بنگاه رو به نامطلوب شدن می‌رود. نسبت‌های متعددی را می‌توان از روی حساب‌های مالی 0 - | 2-۳ -3 0 4 0007۵110 -5 1( -6 7 (1 < 10۷۵100101 ۵0 1۵۳0 -8 ۸۵۷۵۹۵ 1۵110 -9 -------- صفحهٔ بعد -------- فصل اول- تعاریف و مفاهیم کلیدی 5 بنگاه حساب کرد. به عنوان مثال نسبت بدهی به حقوق صاحبان سهام. نسبت گردش درآمدی به سرمایه در گردش و مواردی از این قبیل. در مورد سرمایه‌گذاری هم می‌توان با استفاده از تحلیل نسبت‌ها مطلوبیت سرمایه گذاری و بازدهی آن را محاسبه کرد و به این ترتیب نشان داد که سرمایه گذاری به اندازه‌ی کافی بازدهی دارد که بانک بتواند منابع مالی مورد نیاز سرمایه‌گذار را در اختیار وی قرار دهد. - تعهدات سرمایه گذاران عمومی در بخش آبا: مجموعه‌ی وظایف دولت و سرمایه‌ گذاران دولتی برای تامین و بهداشت آب و ایجاد شبکه‌ی فاضلاب در کشور می‌باشد. بدیهی است که کارآیی انجام این تعهدات و ارائه‌ی خدمات مربوط به آن به‌صورتی مردم پسندانه سبب می‌شود که دولت‌ها در جوامع خود محبوبیت یابند و رای‌دهندگان با رغبت و تمایل بیش‌تر به آن‌ها رای اعتماد بدهند. - توزیع عادلانه‌ی آب- روشی که براساس آن توزیع آب در چارچوب قانون توزیع عادلانه‌ی آب مصوب 1361 صورت می‌پدبرد. - جایگاه گذاری قیمت": نظر به این که تقاضای بازار و عوامل اثرگذار بر عرضه و تقاضا روی قیمت اثری انکارناپذیر دارند. جایگاه گذاری بنگاه نشان‌دهنده‌ی تصمیمی است که مدیریت بنگاه براساس این فشارها برای انتخاب قیمت و در نتیجه انتخاب سود خود. اتخاذ می‌کند. یکی از مهم‌ترین تصمیم‌های راهبردی در بازاریابی که مدیران باید در مورد آن موضع خود را مشخص کنند. جایگاه گذاری قیمت و جایگاه گذاری محصول نام‌دار * است. این دو جایگاه‌گذاری با یکدیگر پیوندی تفکیک‌ناپذیر دارند و اگر تصمیم‌گیری فقط در مورد یکی از این دو محور انجام شود این تصمیم‌گیری می‌تواند به وضعیتی منجر شود که در اصطلاح به آن جنگ * وقتی قیمت‌ها متقارن باشند و در طول زمان تغییر نکنند. بنگاه‌های جایگاه خود را در حوزه‌ی میانی بازار * اگر بنگاهی از مزیت قیمتی برخوردار باشد. می‌تواند سودی مازاد بر سود دیگران به‌دست آورد. * وقتی جایگاه‌گذاری محصول نام‌دار بی تغییر باشد. تعادل نش؟ در مورد قیمت‌ها وجود خواهد داشت و این تعادل به‌قیمتی واحد منجر خواهد شد. - جربان تنزیل‌شده‌ی گردش‌نقدی : همان گردش نقدی تنزیل شده است. ۳۷/۲ < 10071۵۵۵ ۷۷/۵۱۵۲ 50010۳ م۳۵۱۱ -۱ آ0 11۹11۵ 1۵1۵۵ -2 868 ۳۳۵ -3 4- 13۳: 8 5- ۳۳۵/۳۵۵۱1۵۱۵ ۳ 6-۳۵۶ 01 7- 1013001۵ ۷۷ -------- صفحهٔ بعد -------- 16 دستورالعمل مطالعات تجاری (مالی) و بازرگانی طرح‌های آب - حد فداکردن خطر برای بازدهً: این اصل که بازده بالقوه با افزایش خطر باید افزایش داشته باشد. یکی از اصول رفتار عقلایی در سرمایه‌گذاری است. زمانی که موارد نااطمینانی محدود باشد. بازده بالقوه هم چندان زیاد نیست در حالی که در وضعیت وجود نااطمینانی گسترده. بازده انتظاری باید رقم بزرگی باشد. در عمل هر سرمایه‌گذار حد تحمل * خاصی برای پذیرش خطر دارد و این حد تحمل در انتخاب سرمایه گذاری اثر می‌گذارد. - حقابه؟: براساس تعریف مقرر در تبصره‌ی 1 از ماده‌ی 18 قانون توزیع عادلانه‌ی آب. مصوب 1361. شامل بر آب‌هایی که مقدم بر تصویب قانون مورد بحث مورد استفاده‌ی اشخاص قرار می گرفته است و میزان آن به تصویب قانون توزیع عادلانه‌ی آب حاصل شده باشد. قابل تشخیص است و در این چارچوب مورد تایید وزارت - حقابه‌ی موجود": عبارت است از تعریف مقرر در تبصره‌ی (1) از ماده‌ی 18 قانون توزیع عادلانه‌ی آب. مصوب 1 به‌اضافه‌ی آب‌هایی که در گذشته مورد مصرف اشخاص و محیط زیست قرار داشته و میزان آن مورد تایید وزارت نیرو است. - حق امتیاز نوآوری؟: حقی که به‌موجب ثبت رسمی نوآوری به نوآور اعطا می شود و آن مرجع رسمی از نظر جوامع مختلف دارای اعتباری است که استفاده از نوآوری را در حوزه‌ی کنترل شخص نوآور قرار می دهد. هرقدر مرجع ثبت معتبرتر باشد. نواور از جایگاه مطمئن‌تری برای استفاده از امکاناتی که به‌دست آورده است. قرار می‌گیرد و حق وی از نظر قانون بیشتر حفاظت می‌شود. - خاتمه‌ی عملیات مالی؟: وضعیتی که در آن حساب‌های مالی طرح بسته می‌شود و در این نقطه منابع مالی - خدمات عمومی بانک پذیر ": خدماتی است در حوزه‌ی خدمات مورد استفاده‌ی عموم مردم که سرمایه گذاری برای انجام آن‌ها با استفاده از منابع بانکی انجام می‌شود و در این چارچوب می‌توان توجیه فنی و اقتصادی مورد قبول بانک را برای آن‌ها ارائه نمود. به این ترتیب می‌توان گزارش توجیه مالی- اقتصادی مورد نیاز برای بانک پذیرکردن این خدمات عمومی را تدوین کرد و نشان داد که در چارچوب ضوابط بانکی سرمایه گذاری برای فراهم کردن این خدمات امکان‌پذیر است. |- ۳۱۵۱-۳۵۱۳۱ 7 2-7 3- ۷۷/۵16۳ 1 1 ۷/۵16۲ ع1۵1۵۵] -4 1 -5 6- 11۵۵0 ۵[ 10 ع[70۵۳] - 7 -------- صفحهٔ بعد -------- فصل اول- تعاریف و مفاهیم کلیدی 7 - خدمت ‌گیری برون بنگاهی < برون‌سپاری : وضعیتی که در آن بنگاه به‌جای ایجاد نهادهای سازمانی برای ارائه‌ی خدمات. برحسب مورد. از بنگاه‌ها و گروه‌های متخصص خرید خدمات انجام می‌دهد. دریافشت خدمات برون بنگاهی در دنیای امروز بسیار مرسوم شده است و به‌عنوان یکی از روش‌های کاهش هزینه‌های اداری در بنگاه‌ها مد نظر قرار گرفته است. به‌عنوان مثال در حال حاضر بسیاری از شرکت‌های بزرگ خدمات نظافت دفاتر خود را به‌صورت برون بنگاهی دریافت می‌کنند و خود نیروی کار مسوول نظافت و نگاهداری ساختمان را استخدام نمی‌نمایند. برون بنگاهی کردن یا برون‌سپاری فعالیت‌هایی مانند خرید لوازم و تجهیزات. تعمیر و نگاهداری و نگهبانی در بسیاری از نقاط جهان امری پذیرفته‌شده است و با ضوابط امروز جهان می توان ثابت کرد که این نوع دریافت خدمات از کارآیی مطلوبی برخوردار است و در بیش تر موارد کیفیت خدمات دریافتی هم بهبود می‌یاید. - خطرٌ احتمال آن که بازده سرمایه گذاری یا هر اقدام مورد نظرء با رقم انتظاری یا برآوردی تفاوت داشته باشد. این خطر شامل تمام احتمالات مربوط به برآورده‌نشدن انتظار و در نتیجه. زیان‌ده شدن تمام یا بخشی از سرمایه‌ گذاری انجام شده است. در مورد سرمایه‌گذاری‌هاء در بیش‌تر موارد مقدار خطر را با انحراف معیار؟ ارقام بازده تاریخی * با متوسط بازده سرمایه گذاری خاص محاسبه می‌کنند. محاسبه‌ی بازده و خطر یکی از عملیات اصلی در علم تامین مالی است. در حالت کلی, وقتی سرمایه‌گذار حاضر به پذیرش درجه‌ی بالاتر خطر می‌ شود که بازدهی انتظاری وی هم بیش‌تر باشد. به عبارت دیگر. پاداش خطرپذیری بالاترء بازدهی بالاتر است. - خطرات اجرایی؟ نوعی از خطر که دربرگیرنده‌ی تمام خطرهایی است که یک بنگاه در جریان اجرای کارها با آن‌ها روبرو می‌شود. این نوع خطر را نمی‌توان خطر مالی. خطر سیستماتیک یا برخاسته از بازار محسوب کرد. به‌طور خلاصه خطرات اجرایی خطرهایی برخاسته از عملکرد انسانی است و در ساده‌ترین حالت می‌توان گفت خطری است که بنگاه به‌دلیل خطاهای انسانی نتواند به هدف های خود برسد. با این اوصاف هرقدر در فعالیتی عامل مداخله‌ی انسانی محدودتر باشد. احتمال بروز خطرات عملیاتی کم‌تر خواهد شد. - خطرات اطاعت؟: خطرات اطاعت شامل خطرهایی است که با الزام به اطاعت از قانون یا مقررات خاص پیوند می یابد. در مورد این خطرها لازم است وضمی در نظر گرفته شود که سرمایه گذاران از هر نظر از آن قانون با مقررات خاص اطاعت می کنند. به عنوان مثال وقتی برای ایمنی کارکنان سدسازی مقررات خاصی وضع می‌شود. سرمایه گذار خصوصی باید فرض را بر این بگذارد که از هر نظر از آن مقررات پیروی خواهد کرد و این اطاعت از مقررات برای وی هزینه‌هایی در بر خواهد داشت که می‌تواند تصویر سودآوری سرمایه گذاری را تحت 0- 8 -| ۵۲ -2 0 510۵۲ -3 ۹ 1111071۵ -4 ۵۵ [ 00۳۵110۵ -5 001011۵66 -6 -------- صفحهٔ بعد -------- 8 دستورالعمل مطالعات نجاری (مالی) و بازرگانی طرح‌های آب تاثیر خود قرار بدهد. خطرات قانونگذاری! هم در شمار خطرات اطاعت قرار می‌گیرند و خطرهایی را نشان - خطرات بازار * احتمالاتی که هر روز حادث می‌شود و بنگاه به‌دلیل وجود آن‌ها در معرض زیان‌دهی قرار می‌گیرد. این نوع خطرها را نمی‌توان به‌طور کامل با عدم تمرکز از بین برد. گاه به این نوع خطرهاء خطرات سیستماتیک؟ هم گفته می شود. در بازار سهام این نوع خطرها را در اصطلاح با ضریبی که به ضریب بتا ( 0) شهرت دارد. محاسبه می‌کنند. - خطرات راهبردی*: خطرات راهبردی شامل مجموعه‌ای از خطرها است که با عملیات و فعالیت‌های هر رشته فعالیت پیوند می‌یابد. این خطرها به‌طور عمده موارد زیر را در بر می‌گیرد: ۹ ادغام‌ها" و خرید فعالیت‌ها؟ * تغییرات ساختاری در مصرف‌کنندگان و متقاضیان * تحقیق و توسعه موضوعی که در مورد خطرهای راهبردی مد نظر قرار می‌گیرد. تغییراتی است که به‌کلی وضعیت فعالیت مورد بحث را تحت تاثیر خود قرار می‌دهد. به‌عنوان مثال ممکن است این احتمال مطرح باشد که وزارت نیرو در وزارت نفت ادغام شود. در این حالت ممکن است سرمایه گذاری برای ساخت یک سد خاص از اولویت بیفتد و دلیل آن هم وجود منابع نفتی در حوزه‌ای در نزدیک محل احداث سد باشد. در مثال دیگر ممکن است با تغییر ساخت دولت اولویت یک استان با یک منطقه کاهش داده شود و برخی از اولویت‌های سازمانی که برای توسعه‌ی استان مد نظر قرار می‌گیرد. جایگاه خود را از دست بدهد. در این صورت سودآوری سدی که در استان مورد بحث ساخته می‌شود. تحت تاثیر این تحول قرار می‌گیرد و ممکن است تغییر عوامل سبب از بین رفتن سوددهی طرح بشود. - خطرات سرمایه‌گذاری ": خطرهایی که فعالیت سرمایه‌گذاری در مقابل خود مشاهده می‌کند که شامل انواع خطرهای فیزیکی. طبیعی و مالی می‌باشد. انواع خطرها باید براساس احتمال بروز آن‌ها در جریان سرمایه‌گذاری مرتبه‌بندی شوند و خطر جمعی آن‌ها در اصطلاح خطر سرمایه‌گذاری را نشان می‌دهد. در عمل محاسبه‌ی خطر جمعی کاری بس دشوار است و در تمام موارد با خطاهای مختلف مواجه می‌شود. هرقدر محاسبه‌ی خطر سرمایه گذاری با خطای بزرگ‌تری مواجه شود. برآورد بازدهی سرمایه‌گذاری نامشخص‌تر می‌شود. ۲۵ ع1011۷ه21م] -| ۱۵۵ ۱/1۵۳۵ -2 3- 551012116 (۵۵ 4- 51۳۵1210 ۹۱۵۵ 5- ۵ 6- 1 7- 1۷۵۹11۵۲1 ۹۵ -------- صفحهٔ بعد -------- فصل اول- تعاریف و مفاهیم کلیدی 9 - خطرات مالی ا: خطرهایی که بنگاه به‌دلیل نداشتن منابع مالی و ناتوانی در تنظیم گردش مالی خود با آن‌ها مواجه می‌شود. زمانی که بنگاهی علاوه بر تامین مالی از طریق بدهی* به تامین مالی از طریق اسناد مالکیت؟ می‌پردازد. احتمال بروز خطرات مالی افزایش می‌یاید. - درآمد؟: مبلغ دریافتی به ازای عرضه‌ی کالا و خدمات خاص یا به‌عنوان پاداش سرمایه‌گذاری می‌باشد. - درآمد خالص" در حسابداری این عبارت نشان‌دهنده‌ی کل دریافتی خالص یا سود بنگاه است. درآمد خالص میزان درآمد را پس از کسر هزینه‌ها نشان می‌دهد. در سرمایه‌گذاری‌ها از این معیار برای نشان دادن سود به ازای هر سهم هم استفاده می‌شود. این کاربرد در مورد سرمایه‌گذاری‌ها مصرف دارد. درجه‌ی آسیب پذ یری؟: درجه‌ی قرار گرفتن در معرض صدمات و تخریبهای ناشی از عامل مورد بحث می‌باشد. به‌عنوان مثال وقتی درجه‌ی آسیب‌پذیری یک سرمایه‌گذاری در مقابل نرخ ارز مد نظر قرار می‌گیرد. منظور این است که دیده شود تغییرات آرزش پول ملی در برابر پول خارجی مورد بحث چه آثری بر سرمایه‌گذاری دارد. اگر این اثر زیاد باشد. در اصطلاح گفته می‌شودکه درجه‌ی آسیب‌پذیری سرمایه‌گذاری در مقابل نوسان‌های نرخ ارز زیاد است. - درجه‌ی اسیب‌پذیری بازاری : معیاری که نشان‌دهنده‌ی میزان سرمایه‌گذاری در فعالیتی خاص است و در بیش تر موارد به‌صورت درصدی از کل سرمایه‌گذاری نمایش داده می‌شود. هرقدر درجه‌ی اسیب‌پذیری بازاری بیش‌تر باشد. احتمال آن‌که سرمایه‌گذار در نتیجه‌ی نوسان‌های بازار دچار زیان بشود. بیش‌تر می‌شود. در سرمایه‌ گذاری‌هایی که منابع دریافتی توسط سرمایه‌گذار منابعی متکی به نرخ‌های بازاری باشد (مانند وام‌گیری _ درجه‌ی ماشینی کردن ۰ این معیار شدت استفاده از ماشین به‌جای نیروی انسانی را نشان می‌دهد. در موارد در یافتی 7 درون‌آبی جریان منابع مالی در مقابل پرداخت کالا و خدمات یا از محل دارایی‌های انباشته شده می‌باشد. - دوره‌ی بهره‌برداری : دوره ای که طی آن سرمایه به‌طور کامل مستهلک می‌شود. سود مورد انتظار سرمایه‌گذار در این دوره. در قرارداد سرمایه‌گذاری آورده شده است. ۱- 11۵۵۳۵۱۵ ۹۵ 2- 1001۱18 3- 11011۷ 8 6 س-4 5- 3۵۲ 100۵ > 1 6- 6 7- ۸/1076 6 8- ۸10011۵013011010 113101۷ 0(- 06 ۱0- 170111701100 40 -------- صفحهٔ بعد -------- دستورالعمل مطالعات تجاری (مالی) و باز رگانی طرح‌های آب راهبرد محصول ا: تصمیمی راهبردی که بنگاه برای عرضه‌ی محصول خود اتخاذ می‌کند و در آن عواملی از جمله نوع محصول و توانایی بنگاه را مد نظر قرار می‌دهد. نقطه‌ی شروع راهبرد محصول نگرش راهبردی بنگاه نسبت به نقطه‌ی شروع حرکت و جایگاهی است که بنگاه مایل است به آن دست یابد. راهبرد محصول نقشه‌ی راهی است که بنگاه را به این خواسته می‌رساند. رجحان * اولویتی که مطرح شده است و برتری نسبت به دیگری را نشان می‌دهد. سرمایه در گردش؟ این معیاری است که کارآیی و سلامت مالی بنگاه را در کوتاه مدت نشان می‌دهد. در سرمایه گذاری‌ها بنگاه سرمایه‌گذار باید چنان عمل کند که بتواند منابع لازم برای سرمایه در گردش خود را تامین نماید. این معیار با تفاوت بین دارایی‌های جاری و بدهی‌های جاری نشان داده می‌شود. وقتی سرمایه در گردش مثبت باشد.ء شرکت قادر است بدهی‌های کوتاه‌مدت خود را بپردازد. این نشانه‌ای از کارآیی عملیاتی بنگاه است. در مواردی به این معیار.ء خالص سرمایه در گردش* هم اطلاق شده است. سرمایه گذاری؟: تخصیص منابع مالی در یک دوره‌ی زمانی برای ایجاد امکانات در مورد راه‌اندازی فعالیت مورد بحث در بخش آب می‌باشد. عبارت سرمایه‌گذاری در واقع به‌طور کامل به سرمایه‌گذاری در بخش آب. با پوششی که در این بخش به آن اشاره شده است. مربوط می‌شود. منابعی که به این ترتیب تخصیص می‌یاید. به لزوم متعلق به سرمایه‌گذار نیست و در مواردی منابعی است که سرمایه‌گذار موفق شده است. با نمایش سوددهی سرمایه گذاری, آن را از اشخاص حقیقی و حقوقی سرمایه‌آور تامین نماید. سرمایه‌گذار*: شخصی حقیقی یا حقوقی از مجموعه‌ی سرمایه‌گذاران خصوصی یا تعاونی (ایرانی یا خارجی) که براساس ضوابطی که حسب مورد توسط وزارتخانه‌های نیرو و جهاد کشاورزی تعیین و اعلام می‌گردد. آمادگی و توانایی سرمایه‌گذاری در طرح‌های تامین آب. ایجاد شبکه‌های آبیاری و زهکشی و طرح‌های آب و خاک را داشته باشد. سند آب : پروانه‌ی بهره‌برداری از آب است که براساس الگوهای معین شده برای هر نوع مصرف و بر حسب درصدی از آب استحصالی و زمان است که توسط وزارت نیرو صادر می‌شود و براساس آن حق استفاده از آن را دارد. شدت سرمایه‌گذاری* معیاری برای اندازه گیری مقداری از منابع سرمایه‌ای که پروژه برای توفیق به آن نیاز دارد و با وجود آن مقدار منابع. سرمایه‌گذاری می‌تواند به‌درستی به مسیر بهینه‌ی خود عمل کند. شدت 1- ۳۳۵۵۲ 5۳۵ ۶(۷ 2-۲ [۵ا(م2) ۷۷۵۲۱۵۵۶ -3 [۵)(م۵) ۷/۵۲۴/۵۵۶ ۱۵۱ -4 5-1 6- 0 7- ۷۷/۵10۲ ]71111721100 11 86- 1۷۵1۴ ۹۱ -------- صفحهٔ بعد -------- فصل اول- تعاریف و مفاهیم کلیدی 21 چندبعدی بودن سبب شده است که اندازه‌گیری آن کار دشواری باشد. به بیان ساده» شدت سرمایه‌گذاری مقدار سرمایه‌گذاری را با متغیرهای زمان, رفتار در سرمایه‌گذاری و جریان سرمایه‌گذاری پیوند می‌دهد. - شیوه‌ی عرضه : انتخاب فضا و مکان خاص در بازار برای آرائه‌ی محصول, یعنی مکانی از بازار که محصول در آن‌جا اسکان می‌گزیند. عبارت دقیق برای شیوه‌ی عرضه. مکان‌گذاری برای محصول است که در نهایت به وضعیتی آشاره دارد که مکان محصول را در بازار مشخص می‌نماید. - ضریب ارزش حال *: ضریبی که نشان‌دهنده‌ی کسری است که نسبت ارزش حال به ارزش آتی را نشان می‌دهد. محاسبه‌ی این ضریب به نحوه‌ی ارزیابی آینده بستگی دارد. در نگرش بین‌المللی این ضریب بر پایه‌ی انباشت با تفکر بین‌المللی محاسبه می‌شود و در نظام اسلامی از آن‌جا که نرخ مرکب معنایی ندارد. محاسبه‌ی ضریب باید بر پایه‌ی نگرش گریز از انباشت صورت پذیرد. قابل‌ذکر است که در بانکداری و بورس در ایران. هنوز از روش بین‌المللی برای محاسبه‌ی ضریب ارزش حال استفاده می شود. ضریب ارزش حال که برای محاسبه‌ی سوددهی طرح‌ها کاربرد دارد. در این دستورالعمل هم بر پایه‌ی نظام بین‌المللی محاسبه می‌شود. - ضریب گردش ضریب گردش هر کالا کسری است که در صورت آن عدد 360 و در مخرج آن حداقل تعداد روزهایی که موجودی آن کالا باید برای ادامه‌ی تولید نگاهداری شود. درج می‌شود. به‌عنوان مثال اگر در یک بنگاه تولیدی موجودی یک نوع مواد اولیه معادل نیاز 12 روز تولید باشد. ضریب گردش آن ماده‌ی اولیه برابر کسر (360/12) یعنی معادل عدد 30 است. َ طرح*: در دستورالعمل حاضر عبارت طرح یا پروژه با معنی خاصی آورده می‌شود که عبارت است از آن دسته از طرح‌های تامین آب و ایجاد شبکه‌های آبیاری و زهکشی و طرح‌های آب و خاک مربوط به وزارتخانه‌های نیرو و جهاد کشاورزی که در چارچوب وظایف قانونی این وزارتخانه‌ها امکان واگذاری آن‌ها به سرمایه‌گذار خصوصی فراهم شده باشد و این طرح‌ها دارای ویژگی‌های زیر باشند: * یا مطالعات مرحله‌ی دوم آن‌ها تصویب شده باشد. قابل توجه است که این طرح‌ها با شرط زیر واگذار خواهند شد: * تایید محل احداث تاسیسات و نظارت مهندسی در کلیه‌ی مراحل و حسب مورد برعهده‌ی وزارت نیرو یا وزارت جهاد کشاورزی است. 68 - | 07 م۷۵ |۷۵ ۳۳۵۵۵۲۲ -2 (0) > 1۳۵۷۵۲ آ0 0001110101 -3 1 -4 -------- صفحهٔ بعد -------- 22 دستورالعمل مطالعات نجاری (مالی) و بازرگانی طرح‌های آب 8 کلیه‌ی آب استحصالی, به‌جز حقابه‌های موجود. به سرمایه گذار تخصیص خواهد یافت و سند آب به نام وی صادر طرح پیوسته : در دستورالعمل حاضر عبارت طرح پیوسته به طرحی گفته شده است که برای آفزودن بر سوددهی طرح اصلی سرمایه‌گذاری و به‌عنوان انگیزه, به سرمایه‌گذار خصوصی ارائه می‌شود تا وی بتواند با استفاده از منافع آن طرح, محدود یا منفی بودن طرح اصلی را جبران نماید. طرح‌های پیوسته می‌توانند از نظر موضوع با طرح اصلی تفاوت داشته باشند و حتی دو گروه طرح می‌توانند از نظر نیاز به تخصص با یکدیگر متفاوت باشند. یگانه موضوعی که دو گروه طرح را به یکدیگر پیوند می‌دهد. سودآورکردن طرح اصلی و ایجاد انگیزه برای اجرای این طرح توسط سرمایه‌گذار خصوصی است. عرضه‌ی تشویقی * عمل بالایردن جایگاه و مرتبه با استفاده از امکاناتی که بنگاه در اختیار دارد. فعالیت سرمایه‌بر": فعالیتی که در آن شدت استفاده از سرمایه زیاد باشد و به روایتی در بیش‌تر مواردی از بخش‌های فعالیت که انتخاب بین نیروی کار و سرمایه مطرح بوده است. سرمایه به عنوان عامل تولید برگزیده شده است. ۵۸ ۰.۰ 4 . 5 ۰ ۰ و ۰ ۰ 0 ۰۰ فعالیت کاربر : فعالیتی که در آن شدت استفاده از نیروی کار زیاد باشد و به روایتی در بیش تر مواردی از بخش های فعالیت که انتخاب بین نیروی کار 9 سرمایه مطرح بوده است. نیروی کار به عنوان عامل تولید برگزیده شده است. قانون؛ منظور قانون سرمایه‌گذاری در طرح‌های آب کشور مصوب 1381/05/16 است که نسخه‌ای از آن در قانون سرمایه گذاری: منظور قانون تشویق سرمایه‌گذاری در طرح‌های آب کشور مصوب 56 است که نسخه‌ای از آن در پیوست دستورالعمل حاضر آورده شده است. در مواردی برای اختصار و جلوگیری از تکرار فقط از کلمه‌ی قانون استفاده شده است که آنهم به همین معنا است. قیمت؟ مبلغ یا مقداری از پول که بابت دریافت یک واحد از محصول پرداخت می‌شود. این رقم مبلضی است که فروشنده بابت فروش محصول خود از خریدار دریافت می‌دارد. در بیش‌تر موارد مکانی که قیمت در آن‌جا مشخص می‌شود. بازار است. قیمت با هزینه‌ی تولید و عرضه رابطه‌ای دارد که با عنایت به ساخت عرضه. تقاضا و نوع محصول تفاوت می‌کند. ۱- 50۳۵۳۱۲۵ (61 2 1 1310۹1۷6 اهاام) -3 7( 1316۹1۷6 0۳ ها -4 ۵ -5 -------- صفحهٔ بعد -------- فصل اول- تعاریف و مفاهیم کلیدی 23 - قیمت توافقی ا: قیمتی است که وزارت نیرو در مورد آن با سرمایه‌گذار خصوصی مسوول سرمایه‌گذاری در بخش آب به توافق می‌رسد و در آن قیمت آب از آن سرمایه‌گذار خریداری می‌شود. مبانی این قیمت هنوز در هیچ سند رسمی مشخص و مستندسازی نشده است. مبانی تعیین این قیمت در دستورالعملی که به این منظور در دست تهیه است. آورده خواهد شد. - قیمت ثابت * قیمتی است که در آن واحد شمارش تورم و سایر عوامل مختل‌کننده‌ی قدرت خرید را از خود هر نوع توهم پولی را حذف می‌کند. - قیمت جاری ؟: قیمتی است که در آن واحد شمارش تورم و سایر عوامل مختل کننده‌ی قدرت خرید را در خود حفظ کرده باشد. برآوردها و محاسبات مربوط به مطالعات مالی- تجاری در بیش‌تر موارد به‌قیمت جاری انجام می‌شود. - قیمت عادلانهٌ: قیمتی است که براساس ضوابط وزارت نیرو و در چارچوب ماده‌ی 43 از قانون توزیع عادلانه‌ی آب. مصوب 1301 معین شده باشد. روش‌های متعددی برای تعیین قیمت عادلانه وجود دارد که به عوامل مدیریت بخش آب در وزارت نیرو هنوز روش مشخصی را برای تعیین قیمت عادلانه‌ی آب ارائه نکرده است. 5 کار گزار": منظور از کارگزار عامل است. در دستورالعمل حاضر برای تمایز دسته‌بندی فعالیت از دسته‌بندی عامل انجام فعالیت از عبارت کارگزار برای عامل استفاده شده است. بنابراین به‌جای عبارت بخش خصوصی از عبارت سرمایه‌گذار خصوصی استفاده شده است. این تمایز در زبان انگلیسی برای استفاده کنندگان از کلمه‌ی 7 شناخته شده است. - کارگزار خصوصی؟: در این دستورالعمل عبارت کارگزار خصوصی به‌جای عبارت بخش خصوصی به‌کار برده باشد. عبارت کارگزار مورد استفاده قرار گرفته است. به این ترتیب تمایز بین فعالیت و عامل فعالیت در زبان فارسی منظور شده است. با این اوصاف کارگزار خصوصی عاملی است خصوصی و خارج از دولت که فعالیتی را انجام می‌دهد. |- ۸۵0۲00 6 2- 0۹۲۵ ۵ 3- ۳۳۵ ۵ 4- ۳۵۵۱1۵۱۵ 6 5- ۸200) 7 6- ۳۳۱۷۵۱6 017 -------- صفحهٔ بعد -------- 24 دستورالعمل مطالعات نجاری (مالی) و بازرگانی طرح‌های آب گانت چارت ا: نموداری ستونی * است که جدول زمانی انجام فعالیت‌ها را در هر پروژه نشان می دهد. در گانت چارت زمان شروع و خاتمه‌ی هر فعالیت درج می‌شود و طول ستون معادل طول زمانی است که فعالیت در پروژه ادامه می‌یابد. در گانت چارت روال تداوم فعالیت و تقدم و تاخر اقدامات به‌روشنی مشخص می‌شود. گردش درامدی : منظور مقدار درامدی است که در یک دوره‌ی زمانی خاص حاصل می شود و در طول زمان در فواصل زمانی خاص دستیافتنی است. این مقدار درآمد برحسب میزان سرمایه گذاری محاسبه می شود تا جریان گردشی ایجادکننده ی درآمد را نیز نشان بدهد. در اصطلاح اقتصادی گردش درآمدی تعداد دفعات فروش محصول در طول یک سال مالی را نشان می‌دهد: ع عم 4 7 ع : ۹ هم گردش در آمدی سرمایه در گردش : معیاری که براساس آن استهلاک سرمایه در گردش در مقابل فروش ارزیابی می‌شود. این معیار اطلاعات مفیدی درباره‌ی نحوه‌ی استفاده از سرمایه در گردش در بنگاه به‌دست می‌دهد. از آن جا که استفاده از سرمایه در گردش در بنگاه با هدف تامین نیازهای جاری بنگاه است و این نیازها در نهایت به فروش محصول منتهی می‌شود. استفاده از نسبت گردش درآمدی سرمایه در گردش نشان می‌دهد که بنگاه در گردش جاری خود تا چه اندازه کارآیی دارد. در کلی‌ترین شکل, این معیار از رابطه‌ی زیر (7-1) فروش 8 گردش درآمدی سرمایه در گردش سرمایه در گردش گردش منابع نقدی؟: این معیار جریان درآمد و هزینه در یک دوره‌ی زمانی خاص می‌باشد. ورودی منابع نقدی از عوامل تامین مالی. عملیات و سرمایه‌گذاری حاصل می‌شود. در موارد خاص ورود منابع بلاعوض, هدایا و امثال آن هم عامل ورود منابع نقدی است. گردش منابع نقدی یکی از معیارهایی است که قدرت مالی بنگاه را نشان می‌دهد. مطلوبیت گردش منابع نقدی هر بنگاه عاملی است که خوبی درجه‌ی نقدشوندگی و توانایی پرداخت بدهی‌ها را نشان می‌دهد. گردش نقدی تنزیل شده؟ یک روش ارزش‌گذاری که براساس آن جذابیت فرصت سرمایه‌گذاری سنجیده می‌شود. این تحلیل با استفاده از جریان‌های آتی درآمدی حاصل از سرمایه‌گذاری که تنزیل می‌شوند تا به ارزش حال مبدل گردند. به جمع ارزش حال جریان‌های درآمدی آتی ناشی از سرمایه‌گذاری می‌رسد. درصورتی که ارزش حال گردش نقدی آتی یا گردش نقدی تنزیل شده از هزینه‌ی سرمایه‌گذاری بیش‌تر باشد. |- 008۵01 ۲-1 2- 13۵۳ ) 3-7 7 هام۲ ۷/۵۲۵۶ -4 ۷۳ و۲2۶ -5 ۳ << ۳10۳ داخق) 12130۵ -6 -------- صفحهٔ بعد -------- فصل اول- تعاریف و مفاهیم کلیدی 25 روش‌های مختلف استفاده می‌شود و در هر صورت این روش یکی از روش‌های بسیار پرطرفدار آرزیابی سرمایه‌گذاری است ولی عیب اصلی روش در این است که به‌دلیل مکانیکی بودن, اگر اطلاعات ورودی دقیق نباشد. پاسخ دریافتی هم می‌تواند از دقت کمی برخوردار شود. از این دیدگاه عده‌ی زیادی معتقدند که استفاده از روش استهلاک دین می‌تواند دقیق‌تر باشد و در هر صورت ساده تر از روش گردش نقدی تنزیل (8-1) گردش نقدی دوره‌ی 1 گردش نقدی دوره‌ی 2 گردش نقدی دوره‌ی 1 سگردش نقدی تنزیا شده (نرخ تنزیل+1) ۱ (نرخ تنزیل+1) (نرخ تنزیل+1) - گزارش ارزیابی !: گزارشی است که در نهایت دستاوردهای مطالعات امکان‌سنجی را جمع‌بندی می‌کند و براساس این جمع‌بندی سیاستی را برای سرمایه‌گذاری اعلام می‌نماید. 9 مأمور یت *: شرحی است که نشان می‌دهد یک بنگاه با استناد به منظر خود چه رفتاری را برای رسیدن به هدف‌های خویش انتخاب می‌کند. مأموریت نشان‌دهنده‌ی رفتارهای بنگاه با عنایت به دو محدوده‌ی منظر و هدف است. - متوسط موزون هزینه‌ی سرمایه*: نوعی محاسبه‌ی هزینه‌ی سرمایه‌ی بنگاه که براساس آن هر نوع سرمایه با عنایت به وزنی که در مجموع سرمایه دارد. در نظر گرفته می‌شود. بنابراین هزینه‌ی هر نوع سرمایه‌ای که باید تامین شود در مقدار سرمایه‌ای از آن نوع که تامین می‌شود. رقمی از بار مالی آن شیوه‌ی خاص تامین مالی به‌دست می‌دهد. در برآوردهای هزینه‌ی تامین مالی که سرمایه‌گذار از محل‌های مختلف منابع به‌دست می‌آورد و هزینه‌ی این منابع یکسان نیست. همیشه باید از متوسط موزون هزینه‌ی سرمایه استفاده کرد. متعارف ترین وضعیت در تمام سرمایه‌گذاری‌ها این است که سرمایه گذار منابع مالی مورد نیاز خود را از محل آورده‌ی شرکاء یا از محل وام‌گیری تامین می‌کند. در این حالت متوسط موزون هزینه‌ی سرمایه از رابطه‌ی زیر محاسبه می‌شود: (9-1) هزینه‌ی خالص تامین . سهم منابع تامین ٍ هزینه‌ی خالص تامین منابع از اسهم منابع تامین شده از متوسط موزون منابع از محل وام شده از محل وام محل آورده‌ی سهامداران ۰ محل آورده‌ی سهامداران 9 هرینه سرمایه در طرح‌های مشارکت عمومی- خصوصی در بخش آب. سهم منابع تأمین شده از محل وام بانکی در ایران رقم قابل ملاحظه ای است و به‌همین دلیل هم هزینه‌ی سرمایه‌گذاری با عنایت به تغییر در نرخ وام بانکی تغییرات مشهودی نشان می‌دهد. - محصول *: هر چیز ساخته شده با به‌وجودآمده در نتیجه‌ی استفاده از عوامل تولید و منابع تحت اختیار. ۱- ۸0۲۵۹۵ 71 2- 0 ۷۸۴ > اهازمی) اه اد ۸۷:۵6 ۷۷/۵2۵۵ -3 1 -4 -------- صفحهٔ بعد -------- 26 دستورالعمل مطالعات تجاری (مالی) و بازرگانی طرح‌های آب - محصول نام‌دار : نام تجاری یا نام متمایزی که برای یک محصول گذاشته می‌شود و محصول با احراز آن نام هویتی متمایز و متعلق به یک گروه خاص را می‌پذیرد. نام‌داری سبب می‌شود که مالکیتی خاص بر محصول <* مدیربت دارایی‌ها- بدهی‌ها* روشی که در آن با تنظیم دارایی‌ها و بدهی‌ها بنگاه از خطر بروز وضعیت ناتوانی در پرداخت تعهدات در آمان می‌ماند. - مدیریت سرمایه در گردش" یک راهبرد مدیریتی و حسابداری است که براساس آن سطح سرمایه در گردش, دارایی‌های جاری و بدهی‌های جاری در حدی حفظ می‌شود که از نظر مدیریت بنگاه کافی شمرده می‌شود. به این ترتیب مدیریت بنگاه می‌تواند جریان نقدی را به‌شکلی درآورد که از نظر بنگاه مطلوب خوانده می‌شود. مدیریت سرمایه در گردش یکی از روش‌هایی است که هزینه‌های اضافی تامین مالی را محدود می‌کند و به سرمایه گذار توانایی می‌دهد که بر کارآیی سرمایه‌گذاری بیافزاید. در این راستا سرمایه‌گذار می‌تواند از معیارهایی مانند نسبت سرمایه در گردش و نسبت موجودی به گردش درآمدی* استفاده کند. - مدیریت نقدینگی؟: یک راهبرد مدیریتی است که براساس آن بنگاه گردش نقدینگی خود را چنان تنظیم می‌کند که در هیچ لحظه از زمان با کمبود منابع مواجه نشود. فقدان نقدینگی مورد نیاز برای اجرای طرح سبب می‌شود که انجام کارهای طرح به تعویق بیفتد یا هزینه‌ی انجام کارها افزایش یابد. در هر دو صورت رسیدن به خواسته‌های طرح با مشکل مواجه می‌شود. کوتاه نگری و نداشتن تصویر درازمدت سبب می‌شود که گرفتن نیاز به تامین نقدینگی یکی از بزرگ‌ترین دلایل ناتوانی کارفرمایان در بازپرداخت وام‌های دریافتی از - مشارکت عمومی - خصوصی ؟ در بخش آب: مشارکت سرمایه‌گذار خصوصی, به‌ویژه در مورد تامین مالی برای طرح‌های عمرانی بخش آب. این روش تامین مالی برای طرح‌های عمرانی روشی به‌نسبت جدید است که دفتر عمران سازمان ملل متحد آن را برای بسیاری از پروژه‌های عمرانی توصیه می‌کند. نکته‌ی قابل‌توجه در این مشارکت آن است که بررسی‌های تجاری - مالی آن براساس ضوابط ارزیابی طرح‌های اقتصادی انجام می‌گیرد و حضور دولت به‌عنوان متقاضی سرمایه‌گذاری و پذیرنده‌ی مشارکت سرمایه‌گذار خصوصی به‌هیچ عنوان در ارزیابی سودآوری عملیات و روش‌های متعارف ارزیابی اثری ندارد. یگانه موضوعی که در این مشارکت حالت ویژه دارد این است که دولت می‌تواند در حالتی که آرزیابی‌ها نشان دهد که طرح‌های مورد بررسی از نظر | - 40 2- ۸0 > ۸۵1-20 [ 1۷ 1 3- ۷۷/۵۲۵۵ )۵0( ۱01 4- 10۷1۵۲۷ 1۳۵۷۵۴۲ 0 5- ]101( 1۷۷ 1 6- ۳۵۳۱۶ ۳۳۱۷۵۵ ۳۵۳۵۲۳۵ << ۳ -------- صفحهٔ بعد -------- فصل اول- تعاریف و مفاهیم کلیدی 27 اقتصادی توجیه ندارد. با فراهم آوردن انگیزه‌های ویژه. سوددهی طرح‌ها را تضمین کند. به‌عنوان مثشال یک طرح ساخت سد می‌تواند سودده نباشد و ارزیابی‌های اقتصادی نشان دهد که با قیمتی که دولت برای آب معین می‌کند. طرح سودده نیست. در این حالت سرمایه‌گذار خصوصی ممکن است مشارکت در طرح را نپذیرد. در مواردی دولت برای آن‌که مشارکت سرمایه‌گذار خصوصی را جلب کند. ممکن است به سرمایه گذار را به‌صورت یارانه به سرمایه‌گذار بپردازد. در اقدامی مشابه ممکن است دولت به سرمایه‌گذار اجازه دهد بخشی از زمین‌های پشت سد را برای خود حفظ کند و در آن‌ها به فعالیت‌های سودده کشاورزی بپردازد. تملک یا استفاده‌ی اجاره‌ای این زمین‌ها می‌تواند انگیزه‌ای باشد که دولت با استفاده از آن بتواند سرمایه‌گذار خصوصی را به انجام سرمایه‌گذاری تشویق کند و طرح را به‌شکل تکمیلی (یعنی ساخت سد و بهره‌برداری از زمین‌های پشت سد) سودآور نماید. در حالت اخیر هم ارزیابی سودآوری با عنایت به ضوابط و معیارهای آرزیابی اقتصادی طرح‌ها انجام می‌شود. مشارکت خصوصی می‌تواند به شکل‌های مختلف انجام شود که از آن جمله می‌توان به الگوی فرانسوی! شامل اجاره‌ی فعالیت عمومی پا واسپاری* آن به سرمایه‌گذار خصوصی و الگوهای اروپایی دیگر از جمله ساخت. اداره و انتقال (07) و یکی از ویژگی‌هایی که در مشارکت عمومی<-خصوصی مد نظر قرار می‌گیرد این است که قیمت عرضه از وضعیتی که سرمایه‌گذار خصوصی به‌طور کامل مالکیت داشته باشد و برای فعالیت سرمایه‌گذاری کرده باشد. باید پایینتر باشد. با وجود این قیمت عرضه از وضعیتی که بخش عمومی به‌طور کامل سرمایه‌گذاری می‌کند. بیش‌تر است. در واقع قیمت در بخش آب در واقع در شمار وظایف دولت‌ها محسوب می‌شود. تنها زمانی جامعه برای مشارکت عمومی- خصوصی پذیرش نشان می‌دهد که سرمایه‌گذار عمومی با قطعیت نشان دهد که نبود سرمایه‌گذار خصوصی به‌معنی نبود خدمت است و سرمایه‌گذار عمومی به‌هیچ عنوان توانایی انجام کار را به‌تنهایی ندارد. به بیان دیگر بخش عمومی باید اثبات کند که تعهدات خود را نمی تواند برآورده سازد و در این حالت است که جامعه می‌پذیرد با ورود سرمایه‌گذار خصوصی به فعالیت. با پرداخت هزینه‌ای بیش‌ترء خدمات مورد بحث را دریافت کند. حسن حضور سرمایه‌گذار خصوصی آن است که دست‌کم خدمت به متقاضیان بالقوه عرضه می‌شود در حالی‌که بدون حضور سرمایه گذار خصوصی, اآمکان عرضه‌ی خدمت وجود نخواهد داشت. ۱- ۲۳۵۵ ۱۷10001 2- 8 -------- صفحهٔ بعد -------- 285 دستورالعمل مطالعات نجاری (مالی) و بازرگانی طرح‌های آب - مطالعات اقتصادی - مالی ا: مجموعه‌ی مطالعات و ارزیابی‌هایی که در نهایت وضعیت فعالیت مورد نظر را از نظر رقابت‌پذیری, تداوم و جایگاه بازار مشخص می‌سازد. در کلی‌ترین حالت مطالعات تجاری-مالی را باید 2 طرح‌های کسب و کار تاکید دارد و بخش‌های امکان‌سنجی یا امکان پذیری و مطالعات مهندسی؟ را در محدودترین شکل در بر می‌گیرد. مطالعات شامل مجموعه‌ای از سنجش‌هایی است که روابط مالی را در اجرای طرح مد نظر قرار می‌دهد و توانمندی‌های برخاسته از این روابط یا مرتبط با این روابط را مطرح می‌کند. حاصل این مطالعات در نهایت نشان‌دهنده‌ی مطلوبیت طرح از دیدگاه مالی و برازندگی آن از لحاظ گردش مالی از طیف تولید تا مصرف است. این مطالعات شباهت زیادی به مطالعات تجاری- مالی دارد به‌جز آن که موضوع مطالعه در آن می‌تواند ماهیت تجاری محدودی داشته باشد و از این نظر به‌جای بررسی‌های تجاری, بررسی‌های اقتصادی در آن مطرح می‌شود. به‌عنوان مثال وقتی سدی ساخته می‌شود که موضوع کلی بهره برداری از آب آن است. مطالعات تجاری چندان مفهومی ندارد ولی مطالعات اقتصادی می تواند به‌دقت مسایل و اثرهای اقتصادی عملیات را مد نظر قرار بدهد. از آن‌جا که سرفصل های کلی این دو نوع مطالعه یکسان است و تفاوت بیش‌تر در مفهوم وجود بازار یا فقدان آن است. در مطالعه‌ی حاضر دو مفهوم در موارد - مطالعات امکان‌سنجی : مجموعه‌ی مطالعاتی است که با تفصیل قابل قبول می‌تواند به آرزیابی طرح بپردازد و - مطالعات پیش از امکان‌سنجی؟ مجموعه‌ی مطالعاتی که هدف از آن شناخت تقریبی سوددهی سرمایه‌گذاری برآوردی است. - مطالعات تاییدی ": مجموعه‌ی مطالعاتی است که هدف از آن‌ها دستیابی به‌دقت بیش‌تر در تایید برآوردهای حاصل از مطالعات پیش از امکان‌سنجی است. در این مطالعات اطلاعات باید با تفصیل بیش‌تر گذاشته شود ولی نیازی نیست که شاخص‌های مطالعات امکان‌سنجی در این مرحله محاسبه و ارزیابی شود. - مطالعات تجاری- مالی : مجموعه‌ی مطالعات و آرزیابی‌هایی که در نهایت وضعیت فعالیت مورد نظر را از نظر رقابت پذدیری» تداوم و جایگاه بازار مشخحص می‌سازد. در کلی‌ترین حالت مطالعات تحاری _- مالی را باید 515 [۵۱۵ 1100031-111۵ -| 0 دهع 1ک(ا -2 3 4- 8 5- 1051011۷ 4 6- ۳۳۵-1051111۷ 51 (۷ 7- 50000۲] 5 8- 00۳۲۵۱۵۱-1۱۵ ۱۵[ 505 -------- صفحهٔ بعد -------- فصل اول- تعاریف و مفاهیم کلیدی 29 زیرمجموعه‌ای از طرح کسب و کارا محسوب کرد. این مطالعات بر مجموعه‌ی مطالعات بازاری و مالی در طرح‌های کسب و کار تاکید دارد و بخش‌های امکان‌سنجی * یا امکان‌پذیری و مطالعات مهندسی؟ را در محدودترین شکل در بر می‌گیرد. مطالعات شامل مجموعه‌ای از سنجش‌هایی است که روابط مالی را در اجرای طرح مد نظر قرار می‌دهد و توانمندی‌های برخاسته از این روابط یا مرتبط با این روابط را مطرح می‌کند. حاصل این مطالعات در نهایت نشان‌دهنده‌ی مطلوبیت طرح از دیدگاه مالی و برازندگی آن از لحاظ گردش مالی از طیف تولید تا مصرف است. نکته‌ی قابل توجه در مورد مطالعات تجاری- مالی این است که ماهیت عامل انجام‌دهنده‌ی طرح در آن مطرح نمی‌شود. به‌بیان دیگر وقتی دولت یا سرمایه‌گذار دولتی مجری یک طرح باشد. مطالعات تجاری- مالی درست همان شکلی را دارد که سرمایه‌گذار خصوصی مجری طرح باشد. در کلی‌ترین حالت می‌توان گفت مطالعات تجاری- مالی نوعی مطالعات امکان‌سنجی است که در آن به‌جای جریان‌های مربوط به بخش واقعی. جریان‌های مربوط به بخش مالی درج می‌شود. - مطالعات فرصت‌شناسی*: کلیه‌ی اقداماتی که به‌عنوان نخستین گام ابراز تمایل برای انجام سرمایه گذاری صورت می‌پذیرد و در نهایت به سرمایه‌گذار بالقوه این توانایی را می‌بخشد که در مورد مطلوبیت ادامه‌ی ارزیابی سرمایه‌گذاری در یک زمینه‌ی خاص بپردازد. - منظر؟ٌ یا پنداره‌های اصلی؟ مجموعه‌ای که نشان‌دهنده‌ی روش نگرش به یک موضوع خاص یا یک چیز مشخص - فرخ ارز؟ برابری پول ملی به یک واحد پول خارجی می‌باشد. به این نرخ نرخ تسعیر پول‌های خارجی هم گفته می‌شود ولی این یک عبارت فنی است که در بیان عادی کاربردی ندارد. - نرخ بازده درونی ؟: نرخ تنزیلی که اگر در مورد مجموع جریان نرخ تنزیل شده‌ی جریان نقدی یک پروژه به‌کار گرفته شود. ارزش این مجموع را معادل صفر می‌سازد. از نرخ بازده درونی می‌توان برای مرتبه‌بندی پروژه‌ها استفاده کرد. هرقدر نرخ بازده درونی در یک پروژه بزرگ‌تر باشد. آن پروژه مطلوب‌تر است. در مواردی به این نرخ. نرخ بازده اقتصادی؟ هم گفته می‌شود. لازم به تذکر است که با وجود آن‌که نرخ بازده درونی به‌عنوان یکی از مهم‌ترین معیارهای آرزیابی طرح‌ها کاربرد دارد. باید توجه داشت که نمی‌توان تنها با تکیه بر این نرخ به انجام سرمایه‌گذاری رای داد. معیار نرخ بازده درونی تنها یکی از معیارهایی است که سرمایه‌گذار برای تایید |- 0۹16۵8 2 3 4- )000۳1۱1۷ (۷ 5-0 ۵45عل][ ع۵010م] -6 7- 1۳0۳۵۵ 103۵86 0 8- 11۳۵ 3۵1۵ 0 3۵1۲ > ٩ 9- 11001۵ ۵6 0۲ 11۳ << ۹ -------- صفحهٔ بعد -------- 30 دستورالعمل مطالعات تجاری (مالی) و بازرگانی طرح‌های آب مثبت بودن سرمایه‌گذاری به آن توجه می‌کند. معیارهای مربوط به تامین منابع لازم برای گردش مالی درست و اجرای به‌هنگام طرح براساس برنامه‌ی زمان‌بندی از جمله‌ی معیارهای دیگری است که سرمایه‌گذار باید برای نهایی کردن تصمیم خود از آن‌ها استفاده نماید. به عبارت دیگرء هرگز سرمایه‌گذاری با عنایت به یک معیار آنجام نمی‌شود و مجموعه‌ای از معیارها برای قطعی شدن برنامه‌ریزی ضرورت دارد. - نرخ بازده مورد نیازً؛ نرخ بازدهی که می‌تواند سرمایه گذار را به سرمایهگذاری تشویق کند و برای سرمایه گذاری برای او انگیزه ایجاد نماید. به‌عنوان مثال وقتی سرمایه‌گذار خصوصی وارد طرح‌های سرمایه‌گذاری در بخش آب می‌شود که نرخ بازده این سرمایه‌گذاری‌ها دست‌کم معادل نرخ بازده سرمایه گذاری‌های بزرگ در کشور باشد. بنابراین اگر سرمایه گذاری‌های بزرگ در کشور بازدهی معادل 12 درصد دارد. نرخ بازده مورد نیاز برای تشویق سرمایه‌گذار خصوصی به سرمایه‌گذاری در بخش آب معادل 12 درصد خواهد بود. معیار نرخ بازده مورد نیاز در واقع معیاری است که اولویت‌های سرمایه‌گذار براساس توانمندی‌های وی را نشان می‌دهد. این معیار به دو عامل عوامل بیرونی و محیطی اقتصاد و عوامل درونی و متکی به ویژگی‌های سرمایه گذار بستگی دارد و بنابراین برای دو سرمایه‌گذار که داوطلب اجرای یک پروژه‌ی خاص باشند هم متفاوت خواهد بود. در مواردی که سرمایه گذاران بخواهند منابع خود را در اختیار کارفرمایان قرار دهند. کارفرمایی که بتواند بالاترین بازده را به‌دست آورد. بیش‌ترین شانس دریافت منابع را دارد ولی وجود معیار نرخ بازده مورد نیاز سبب می‌شود که برخی از متقاضیان منابع حتی پیش از قطعی‌شدن تصمیم از ارزیابی کنار گذاشته شوند. در بانکداری اسلامی در ایران. حداقل نرخ بازده در شمار معیارهای بانکی است و بنابراین سرمایه گذارانی که نتوانند این نرخ‌های حداقل را تضمین کنند. به‌طور خودکار از چرخه‌ی متقاضیان منابع خارج می‌شوند. - نسبت آزمون اسید*: آزمونی اساسی است که برای شناسایی قدرت بنگاه در تامین نیازهای مالی کوتاه‌مدت مورد استفاده قرار می‌گیرد. این آزمون از آزمون‌های پایه‌ای محسوب می‌شود. فرض بر این است که بنگاه برای تامین‌مالی کوتاه‌مدت نباید به فروش موجودی دست بزند. نسبت آزمون اسید از نسبت سرمایه در گردش سخت‌تر است و به‌شکل کسری تعریف می‌شود که صورت آن مجموع نقد. حساب‌های دریافتنی و سرمایه‌گذاری‌های کوتاه‌مدت. تشکیل شده و مخرج آن بدهی‌های کوتاه‌مدت است. این معیار در رابطه زیر نشان داده شده است: نقد + حساب‌های دریافتنی + سرمایه‌گذاری‌های کوتاه‌مدت ۱ (10-1) تقد + حساب‌های دریافتنی ۶ سرمایهگذاری‌های ی < نسبت آزمون اسید بدهی‌های جاری [٩‏ > 110۳0 آ0 ع1۵1 لازنا -۱ 0 ۸010-100 -2 -------- صفحهٔ بعد -------- فصل اول- تعاریف و مفاهیم کلیدی 3 وقتی این نسبت از عدد یک کوچک‌تر باشد. بنگاه قادر به پرداخت بدهی‌های جاری خود نیست و بنابراین از نظر وضعیت مالی در حالت پرخطر قرار دارد. زمانی که نسبت آزمون اسید بسیار کم‌تر از نسبت سرمایه در گردش باشد. دارایی‌های جاری به‌شدت به موجودی وابسته می‌شود. در عمل بنگاه‌های کوچک اغلب به این وضع مبتلا می‌شوند. - نسبت بدهی: نسبتی که مقدار بدهی بنگاه را در مقایسه با میزان دارایی‌های آن نشان می‌دهد. این نسبت نشان‌دهنده‌ی شدت تقویت * بنگاه است و در عین حال خطرهای برخاسته از بدهکاری را نیز نشان می‌دهد. وقتی نسبت بدهی از عدد یک بزرگ‌تر باشد. بدهی بنگاه بیش از دارایی آن است. استفاده از این معیار همراه با سایر معیارها کمک می‌کند که درجه‌ی سلامت مالی* بنگاه برآورد شود. نکته‌ی قابل توجه این است که وقتی بانک‌ها بخواهند وام بدهند. نسبت بدهی را به‌عنوان معیاری برای درجه‌ی اطمینان از برگشت‌پذیربودن وام مورد استفاده قرار می‌دهند. - نقدینگی": شدت سهولت منابع مالی به دارایی‌های نقد برای استفاده در مصارف مختلف را گویند. درجه‌ی دستورالعمل مورد استفاده قرار گرفته است. با عبارت نقدینگی در مفهوم کلان آن که مقام‌های پولی کشورها از آن استفاده می‌کنند. تفاوت دارد هرچند که مفهوم کلی شدت سهولت نقدشوندگی در هر دو مورد کاربرد می‌یابد. در مطالعات مالی- تجاری, استفاده از عبارت نقدینگی فقط در چارچوب مفهوم این عبارت در اقتصاد خرد است و کاربرد مفهوم عبارت در اقتصاد کلان به‌هیچ عنوان مطرح نمی‌شود. - نمودار درختی ؟ نوعی منحنی که در تصمیم گیری‌های راهبردی یا محاسبه‌ی احتمالات و ارزیابی‌ها کاربرد دارد. منحنی از یک نقطه‌ی مرکز یا محور آغاز می‌شود و با شاخه‌شاخه شدن خود محورهای جدید را به‌وجود می‌آورد. به این ترتیب اتخاذ یک تصمیم یا وقوع یک وضعیت می‌تواند به اتخاذ تصمیمی جدید یا بروز وضعیتی نو منجر شود. وضعیت یا تصمیم جدید هم در شرایطی خاص به وضعیت یا تصمیم دیگری منجر می‌شود. این وضع می‌تواند تا رسیدن به مرحله‌ی نهایی ادامه داشته باشد. زمانی که شخص بتواند مقادیر برازنده‌ی هر شاخه را مشخص کند. استفاده از نمودار درختی ساده می‌شود. در بیش‌تر موارد تصمیم‌گیری به‌صورت بله و نه انجام می‌شود و اگر شرط برآورده شود. یک شاخه از فعالیت اتفاق می‌افتد و اگر برآورده نشود. شاخه‌ی دوم اتفاق می‌افتد. در مورد مراحل تصمیم‌گیری برای سرمایه‌گذاری استفاده از نمودارهای درختی چندان کاربرد ندارد زیرا دریافت پاسخ منفی در هر مرحله به معنی توقف عملیات است. برای روشن 0 10۳۷ -۱ 80 -2 1221 |۲۱۵۲۵[۵] -3 /(11] -4 0 5-1۳۳ -------- صفحهٔ بعد -------- 32 دستورالعمل مطالعات نجاری (مالی) و بازرگانی طرح‌های آب شدن موضوع می‌توان گفت که اگر به‌عنوان مثال مطالعات پیش از سرمایه‌گذاری نشان دهد که زمینه‌ی سرمایه‌گذاری مطلوب نیست. سرمایه‌گذار عملیات سرمایه‌گذاری را متوقف می‌کند. با همین منطق وقتی در وزارت نیرو طرحی نتواند تایید مرحله‌ی دوم را دریافت کند. طرح برای سرمایه گذاری بخش خصوصی آماده نمی‌شود و بنابراین سرمایه‌گذاری به‌هیچ عنوان مطرح نمی‌شود. به‌طور خلاصه استفاده از نمودار درختی فقط برای مواردی کاربری دارد که در هر شاخه از اتفاق‌هاء رویه و رفتاری قابل تعریف باشد. در غیر این صورت استفاده از نمودار درختی توصیه نمی شود. به‌همین دلیل است که در مورد نمایش مرحله‌بندی و تواتر مطالعات در سرمایه‌گذاری در تمام موارد از نمودارهای دایره‌ای استفاده می‌شود. در زیر تصمیم‌گیری براساس نمودار درختی تصوبر شده است. نمودار 1-1- تصمیم‌گیری در چارچوب نمودار درختی هزینهٌ: کل پرداخت‌های انجام شده در جریان اجرای هر فعالیت. هزینه- فایده*: تحلیلی است که براساس آن در مورد هر سرمایه‌گذاری کل هزینه‌های انجام شده در زمان‌های مختلف را در مقایسه با فایده‌های حاصل از سرمایه‌گذاری در طول زمان ارزیابی می‌کنند. ارزیابی در طول زمان و با عنایت به نرخ رجحان زمان ‏ صورت می پذیرد. نقش این نرخ در آرزیابی کلیدی است. عبارت گاهی به‌صورت فایده- هزینه هم در فارسی ذکر شده است. 41 -| 1[ -0۵1:) -2 ۳3۳۳۵ 11۳۵ ان ما۸۵ -3 -------- صفحهٔ بعد -------- فصل اول- تعاریف و مفاهیم کلیدی 33 عبارت هزینه‌های ثابت باید دقت کرد که این عبارت با هزینه به‌قیمت ثابت اشتباه گرفته نشود. عبارت اخیر نشان‌دهنده‌ی میزان هزینه با واحد شمارشی است که از آن اثر تورم حذف شده باشد. ری 2 را ۰ ۰ ۰ ای ۰ خ ۳ ا ۳ - هزینه‌های جاری: ؛ بخشی از هزینه‌ها که به‌صورت دوره‌ای تکرار می‌شود و الگوی رفتاری آن در دوره قابل شناسایی است. هزینه‌های جاری را می‌توان به‌قیمت جاری یا به‌قیمت ثابت ارائه کرد. - هزینه‌های سرمایه‌ای : بخشی از هزینه‌ها که به کالاهای سرمایه‌ای تبدیل می‌شود و تداوم آن تنها در دوره‌هایی است که سرمایه‌گذاری یا تجهیز سرمایه انجام می‌پذیرد. رت ۰ 4 ۰ ۰ ۰ یی ۰ ‌ ۰ س ی - هزینه‌های متغیر : بخشی از هزینه‌های جاری که همراه با میزان تولید. عرضه یا ارائه‌ی خدمات تغییر می‌کند و هر تغییر در میزان تولید. عرضه یا آرائه‌ی خدمات در مبلغ این هزینه‌ها تغییر ایجاد می‌کند. - هزینه‌های نیمه تغیر : بخشی از هزینه‌ها که تا سطح خاصی از تولید به‌ازای تغییر در تولید تغییر نمی‌کند ولی پس از آن با تغییر در تولید. این هزینه‌ها تغییر می‌نماید. - هم‌پیمانی راهبردی ؛ وضعیتی که در آن دو طرف به‌دلیل منافع راهبردی در انجام کار یا آرائه‌ی خدمتی عهد می‌بندند و مسیر مشترکی را می‌پذیرند. عمل بستن عهد یا طی‌کردن مسیر مشترک می‌تواند در پی امضای یک معاهده یا حتی بدون آن انجام شود. د1د00) ۲۱۵۵0 -| 05 0۳۳۵) -2 0۵18ن) [۵0(۵) -3 هاد0:) ع[۷۵۳1۵ -4 6-08 5001-۷۵۳1۵16 -5 0 م5101 -6 -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- ٍ فصل 2 صف دلایل و انگیزه‌های نباز ۱ بار به نحام مطالعات مالی و اقتصاد ی -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دوم- توصیف دلایل و انگیزه‌های نیاز به انجام مطالعات مالی و اقتصادی 37 1-2- کلیات برای توصیف دلایل نیاز به مطالعات مالی- تجاری و انگیزه‌های انجام این نوع مطالعات لازم است جایگاه این مطالعات مشخص شود. در نمودار زیر دیده می شود که در جریان راه‌اندازی هر طرح سه مرحله‌ی اصلی وجود دارد. این مراحل عبارتند از [- مرحله‌ی پیش از سرمایه‌گذاری 2- مرحله‌ی سرمایه‌گذاری در هر مرحله مجموعه‌ی عملیاتی باید انجام شود که به‌صورت یک زنجیره به یکدیگر می‌پیوندند تا در نهایت به تایید با رد مطلوبیت انجام سرمایه‌گذاری برسد. نمایش این مجموعه می‌تواند تصویر اقدامات لازم برای ارزیابی سرمایه‌گذاری را تسهیل کند. قابل ذکر است که انجام این مراحل به‌صورت سلسله مراتب پیوسته نیست و در مواردی برخی از بخش‌ها حذف می‌شود یا هم زمانی بین برخی از بخش‌ها پذیرفته می‌شود. در هر صورت الگوی ارائه شده در نمودار (1-2) ضمن آن که چارچوبی پذیرفته شده در سطح جهانی دارد. به‌عنوان چرخه‌ی نظام فنی و اجرایی طرح‌های عمرانی کشور هم پذیرفته شده است و در همین چارچوب مورد استفاده قرار می‌گیرد. -------- صفحهٔ بعد -------- 38 ماخذ: ساز, این نت سرمایه گ کاربرد دا الگویی ک به طور دستورالعمل مطالعات تجاری (مالی) و بازرگانی طر ۱ : ۳۳۵۱ ماده‌سازی شروع سرمایه‌گذاری رو مطالعات امکان‌سنجی ما 7 ما۸ ۷۱۷ رحاع وظایف و شروع فعالیت را 2 رز سریقن 7 نمودار 1-2- مرحله‌بندی و نواتر مطالعات مان ملل, یونیدو. دستورالعمل تدوین گزارش‌های امکان‌سنجی که در فهرست منابع آمده است. صویر کلی که شکل استاندارد توصیه شده از طرف سازمان ملل و دفتر یونیدو است. در واقع مبضای نگ ذاری در تمام دستورالعمل‌های سازمان ملل است و در عین حال در مورد تمام سرمایه گذاری‌های بی رد. به عنوان مثال بانک جهانی هم برای فعالیت‌های وامی خود از الگوی مشابهی پیروی می‌کند که در ۲ 4 در بالا توضیح داده شده. به‌خوبی تصویر می‌شود. اخلاصه مراحل کار تصمیم‌گیری در مورد انواع سرمایه‌گذاری‌ها در بانک جهانی به‌شرح زیر است: - نخستین اقدام بانک جهانی آماده‌سازی راهبرد کمک به کشور است که براساس آن خدمات وام‌دهی شکل می‌گیرد. در این راهبرد بانک جهانی زمینه‌های مناسب برای وام‌دهی به هر کشور را مشخص. بر آن اساس به کشور اعلام می‌دارد که بانک آمادگی دارد تا در آن زمینه‌ها با کشور همکاری مالر داشته باشد. ماهیت اقدام بانک در هر مورد به وضعیت کشور بستگی دارد. به‌عنوان مثال اگر کشور انجام سرمایه گذاری را نداشته باشد. اقدام بانک جهانی انجام مطالعه است و اگر آمادگی داشت مطالعات اولیه را انجام داده باشد. بانک جهانی به مراحل بعدی می‌پردازد. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دوم- توصیف دلایل و انگیزه‌های نیاز به انجام مطالعات مالی و اقتصادی 39 2- گام دوم شناسایی است که بر آن اساس بانک به‌دقت و براساس زمینه‌های برگزیده در گام نخست. پروژه‌های برازنده را شناسایی می‌کند. در بیش‌تر موارد مقیاسی که برای انجام پروژه برگزیده می‌شود. مقیاسی کشوری یا استانی است و بانک جهانی به پروژه‌های بخش خصوصی و مقیاس کوچک توجه ندارد. 3 گام سوم آماده‌سازی است که بر آن اساس بانک جهانی یک گزارش ارشادی از وضعیت پروژه و نوع همکاری‌هایی که بانک جهانی آماده است ارائه نماید. تهیه می‌کند. این گزارش در اختیار مسوولان کشور قرار می‌گیرد تا آن‌ها هم نظر و اولویت‌های خودشان را بتوانند به بانک جهانی اعلام نمایند. 4 گام چهارم ارزیابی است که براساس آن بانک گزارش توجیه اقتصادی و مالی را تهیه می‌کند و نشان می‌دهد که تحت چه شرایطی فعالیت سرمایه‌گذاری سوداور است. در این گزارش بانک میزان وامی را که حاضر است اعطاء نماید. اعلام می‌کند و شرایط آن وام را هم بیان می‌نماید. تنها بخشی از این مجموعه مطالعات را مطالعات مالی - تجاری تشکیل می‌دهد. رسم بر این است که بانک جهانی معیارهای رجحان خود را برای ارزیابی به‌کار بگیرد و معیارهای تهدیدکننده‌ی کشورها را در جهت برهم زدن معیارهای بانک ارزیابی نماید. 0 گام پنجم مذاکرات و دریافت تاییدیه‌ی هیات مدیره‌ی بانک جهانی است که براساس آن قرارداد وام تدوین می‌شود و آن را برای امضا به هیات مدیره ارسال می‌نماید. بدیهی است که در این مرحله کشور متقاضی منابع. رضایت خود را اعلام کرده است و برای رسیدن به چشم‌انداز درست از سرمایه‌گذاری با کارشناسان بانک جهانی همکاری کامل انجام داده است. 0 گام ششم اجرا و نظارت است که در این مرحله جریان انجام کار به‌صورت رسمی شروع می‌شود و بانک در طول اجرای پروژه نظارت کامل بر اجرای کار اعمال خواهد کرد. قابل‌ذکر است که بانک برای اجرای استانداردهای خاصی دارد که هدف از اعمال آن‌ها دستیابی به‌کارأیی در انجام پروژه است. به‌عنوان مشال دستورالعمل‌های برگزاری مناقصه و خریدهای خارجی وجود دارد که نشان می‌دهد چگونه خریدها انجام شود تا پروژه کارأیی داشته باشد. در مورد نظارت هم کارشناسان بانک دستورالعمل‌های داخلی خاص خود را دارند که براساس آن گزارش‌ها را تهیه می‌کنند و در شبکه‌ی مدیریتی بانک به مسوولان خود اعلام می‌نمایند. 7- گام هفتم اجرای کامل و تکمیل کارها است که براساس آن بانک جهانی گزارش‌های انجام کار را ارائه می‌نماید تا نشان دهد که فعالیت سرمایه‌گذاری انجام شده است و منابع مالی مورد نیاز به‌طور کامل و براساس پیشرفت کار در اختیار متقاضی قرار داده شده است. #0 دست آخر. گام هشتم ارزیابی عملکرد است که در آن اداره‌ی مستقلی که در بانک جهانی برای ارزیابی عملکرد پروژه‌ها و وام‌ها وجود دارد. آرزیابی خود را از جریان انجام کار ارائه می‌دهد. از دستاوردهای این گزارش برای بررسی‌های آتی و وام‌دهی آتی بانک جهانی استفاده می‌شود تا در آینده درصد خطاها به کم‌ترین حد کاهش داده شود. -------- صفحهٔ بعد -------- 4 دستورالعمل مطالعات نجاری (مالی) و بازرگانی طرح‌های آب در نمودار (2-2) تصویر چرخه‌ی پروژه‌ها در سرمایه‌گذاری‌های مختلف بانک جهانی مشاهده می‌شود. چرخه‌ی پروژه در سرمایه‌گذاری‌های بانک جهانی 5 4 مطالعات ارزیابی 9 امکان‌سنجی مذاکرات با هیات مدیره‌ی نمودار 2-2- تصویر چرخه‌ی پروژه در سرمایه‌گذاری‌های بانک جهانی ماخذ: انتشارات بانک جهانی در مورد تدوین پروژه که در فهرست منابع آورده شده است. سرمایه گذاری مجموعه‌ی مطالعاتی است که به شناسایی موضوع سرمایه گذاری و تعیین محدوده‌ی فعالیت منجر می‌شود. این مطالعات در اصطلاح با عنوان مطالعات فرصت شناسی نامیده می شوند. مطالعات فرصت شناسی در واقع نقطه‌ی شروع تجهیز منابع مالی برای سرمایه گذاری و جلب نظر سرمایه گذاران بالقوه است. مطالعات فرصت‌شناسی به دو بخش عام " و حاضر آن قسمت از فعالیت‌های مربوط به بخش آب است که در قانون تشویق سرمایه گذاری در طرح‌های آب کشور از آن نام برده شده است. بنابراین می‌توان فرض کرد که مطالعات عام فرصت‌شناسی در شروع مطالعات نشان داده است که باید موضوع خاصی که از بخش آب در زمینه‌های تامین آب. ایجاد شبکه‌های آبیاری و زه‌کشی و طرح‌های آب و خاک. مد انجام می‌شود. |- )0616۵[ 2- 0 -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دوم- توصیف دلایل و انگیزه‌های نیاز به انجام مطالعات مالی و اقتصادی 4 مطالعات فرصت شناسی خاص هم در دو سطح انجام می‌شود که عبارتند از؛ سطح بخشی و سطح بنگاه. بخش مورد نظر در مطالعات حاضر موضوع آب می تواند هر یک از حوزه‌های مربوط به مدیریت و استفاده از منابع در بخش آب باشد. ولی بنگاه های مختلف می‌توانند در این بخش فعال شوند و از این جهت لازم است مطالعات فرصت شناسی گروه بنگاه‌هایی را که به‌صورت بالقوه می‌توانند وارد این نوع سرمایه گذاری در بخش آب بشوند. مشخص کند. در جریان انجام مطالعات خاص. شالوده‌ی اصلی طرح سرمایه گذاری مشخص می‌شود. مرحله‌ی بعدی, مطالعات دوره‌ی پیش از انتخاب است. به این مطالعات. مطالعات پیش از امکان‌سنجی گفته می‌شود. مطالعات در این دوره بسیار کلی و عمومی است و هدف آن این است که نظر نخستین سرمایه گذار با دیدی تحلیلی گسترش داده و جزییات کار بیش‌تر مشخص شود تا حدود و ابعاد سرمایه‌گذاری معلوم گردد. مباحثی که در این مطالعات انجام می‌شود عبارتند از: [- حالات مختلفی که می‌توان پروژه‌ی مورد نظر را تعریف کرد. کرد و مطالعات تفصیلی در مورد آن انجام داد. 3 توجیه این نکته که موضوع طرح برگزیده در چه محدوده‌ای می‌تواند آن‌قدر جذابیت داشته باشد که بتوان روی آن سرمایه‌گذاری کرد. 4 عوامل محیطی و نکاتی که در این چارچوب باید به آن‌ها عنایت کرد. این بخش از مطالعات در سطحی بسیار محدود به مطالعات مالی- اقتصادی نیاز دارد ولی از آن‌جا که این مطالعات و نیازهای آن به‌تفصیل بررسی می‌شود. در این دستورالعمل تنها در چارچوب مطالعات تفصیلی, نکات لازم برای مطالعات پیش از امکان‌سنجی مطرح می‌شود. امر واقع این است که مطالعات پیش از سرمایه‌گذاری مرحله‌ی واسط بین شناسایی فرصت‌ها و تدوین مطالعات جامع امکان‌سنجی است. در این چارچوب. سرفصل‌های کلی مطالعات مالی- اقتصادی در این - راهبردهای مربوط به طرح (پروژه) یا سازمان و محدوده‌ی طرح (پروژه) - مباحث مربوط به بازار و بازاریابی - مواد اولیه‌ی مورد نیاز - مهندسی و دانش‌فنی مورد نیاز - هزینه‌های سازمانی و بالاسری - منابع انسانی مورد نیازء آموزش‌های لازم و بازآموزی برای اجرای طرح (پروژه) - بودجه‌بندی و مراحل اجرایی انجام طرح (پروژه) -------- صفحهٔ بعد -------- 42 دستورالعمل مطالعات تجاری (مالی) و باز رگانی طرح‌های آب در این مرحله لازم است اثرهای اقتصادی و مالی هر یک از موارد بالا به تقریب بررسی شود. منظور از بررسی تقرییی این است که برآوردی هرچند با تقریب از ارقام و اطلاعات هر گروه به دست آید تا به صورت تقریبی مشخص شود که اجرای پروژه و عملیات می‌تواند سوددهی داشته باشد. لازم به تذکر است که انجام مطالعات پیش از امکان‌سنجی تنها زمانی توصیه می‌شود که برآوردهای اولیه سوددهی پروژه را کم و بیش تردیدآمیز نشان دهد. مطالعات تاییدی با هدف بالا بردن دقت بخش‌هایی از برآوردهای اولیه انجام می‌شود و به‌هیچ عنوان کل پروژه را در بر نمی گیرد. این مطالعات برای سرمایه گذاری‌های بسیار بزرگ از جمله‌ی مواردی است که در مورد آن‌ها باید به‌یقین. مطالعات تاییدی انجام پذیرد. در بخش آب هم انجام مطالعات تاییدی ضرورت دارد زیرا بدون این مطالعات نمی‌توان به سوددهی مگاپروژه‌ها اطمینان داشت. محورهای مطالعات تاییدی در کلی‌ترین حالت عبارتند از: - مطالعات بازارسنجی: هدف از این مطالعات دستیابی به اطلاعات دقیق‌تر در مورد وضعیت بازار و قیمت است. به‌عنوان مثال در بخش آب انجام این قبیل مطالعات با هدف شناخت درآمدهای سرمایه‌گذار بعد از اجرای پروژه‌های آب انجام می‌شود. - مطالعات مربوط به فراهم بودن مواد اولیه و خام: از آن‌جا که پروژه‌های بزرگ از نظر زمانی می‌توانند مدتی طولانی را در بر بگیرند و در هر صورت انبوه نیاز این پروژه‌ها به مواد اولیه الزام می‌کند که در تهیه‌ی آن‌ها دقت بیش‌تری مبذول شود. در پروژه‌های بزرگ مطالعات مربوط به مواد خام و اولیه جایگاهی جدی دارد. - آزمون‌های آزمایشگاهی و پایلوت برای درک امکان پذ ری اجرای پروژه در مقیاس کلان؛: هدف از انجام این مطالعات آن است که اطمینان از مفید بودن پروژه بیش‌تر شود و بنابراین اجرای پایلوت یا انجام کار در محیط آزمایشگاه سبب می‌شود که معایب کار با دقت بیش‌تر و پیش از شروع جدی و تمام عیار آن معلوم شود. اجرای پایلوت پروژه‌ها قاعده و دستورالعمل خاص خود را دارد که در هر مورد باید به آن عنایت شود تا محیط اجرای کار درست همان محیطی باشد که در واقع فعالیت با آن مواجه می‌شود. - مطالعات مکان سنجی برای مشخص شدن مطلوبیت مکانی اجرای پروژه: هدف از این مطالعات آن است که آسیب‌های محیطی ناشی از انجام کار مشخص شود و در هر صورت بهترین مکان اجرای پروژه مشخص گردد. انتخاب درست مکان می‌تواند شانس توفیق را به‌شدت افزایش بدهد و از این نظر مطالعات مکان‌شناسی بسیار بااهمیت تلقی می‌شود. در مورد طرح‌های بخش آب. مطالعات مکان‌شناسی از اولویت ویژه برخوردار است و از جمله‌ی مطالعاتی است که اجتناب از آن ناممکن است. - ارزیابی اثرهای زیست‌محیطی اجرای پروژه؛ این موضوع در مورد پروژه‌های آب و تمام پروژه‌های مربوط به محیط طبیعی الزامی است و باید پیش از اجرای پروژه با دقت بررسی شود. نظر به جایگاه اولویت‌های زیست‌محیطی در زندگی جهان امروزء تردیدی نیست که هیچ طرح بزرگ. حتی در کشورهای جهان سوم نمی‌تواند از آرزیابی این اثرها چشم‌پوشی کند و طرح را بدون بررسی اثرهای زیست‌محیطی انجام دهد. در طرح‌هایی که با استفاده از منابع -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دوم- توصیف دلایل و انگیزه‌های نیاز به انجام مطالعات مالی و اقتصادی 13 بین‌المللی تامین مالی می‌کنند. مطالعات زیست‌محیطی در شمار نخستین مطالعاتی است که مقام تامین‌کننده‌ی منابع مالی خواستار آن می‌شود. - مطالعات مربوط به مقیاس عملکرد و اثر ابعاد پروژه بر سوددهی آن: انتخاب مقیاس عملیات در هر صورت یکی از مهم‌ترین فعالیت‌هایی است که در هر سرمایه‌گذاری باید به آن پرداخته شود. عواملی که بر مقیاس فعالیت اثر می‌گذارند بسیار متعددند و در هر صورت به ماهیت فعالیت وابستگی تام دارند. در این چارچوب لازم است با عنایت به ماهیت فعالیت. معیارهای ارزیابی مقیاس عملکرد بررسی و شناسایی شود. - مطالعات مربوط به انتخاب تجهیزات. تاسیسات و امکانات؛ هدف از این مطالعات شناسایی بهترین تجهیزات. تاسیسات و امکانات برای اجرای پروژه است. انتخاب تجهیزات تا حد زیادی به انتخاب روش کار و دانش‌فنی برگزیده بستگی دارد ولی باید عنایت داشت که حتی پس از انتخاب روش کار و دانش‌فنی هنوز ممکن است پیچیدگی‌هایی در انتخاب تجهیزات وجود داشته باشد. به‌عنوان مثال امکانات مالی موجود می‌تواند بر انتخاب تجهیزات اثر بگذارد. یک مورد بسیار خاص در مورد بیش‌تر کشورهای در حال توسعه این است که مواردی از دانش‌فنی موجود در جهان در اختیار این کشورها قرار داده نمی‌شود. بنابراین لازم است دانش‌فنی به‌صورتی انتخاب شود که از یک سو با بودجه‌ی طرح سازگاری داشته باشد و از سوی دیگر در واقع بهترین دانش‌فنی - مطالعات مربوط به روش کار و انتخاب دانش فنی انجام کار؛ هدف از این مطالعات یافتن بهترین دانش‌فنی برای انجام کار و تدوین روش‌های مطلوب انجام پروژه است. قابل توجه است که شناسایی بهترین دانش‌فنی با صورت مطالعات مربوط به روش کار و انتخاب دانش‌فنی انجام کارء پایه و چارچوب انتخاب تجهیزات و تاسیسات را مشخص می‌کند و در عین حال در تمام مدت کار چارچوب رفتاری را معین می‌نماید. با عنایت به ماهیت مطالعات بسیار بزرگ. مطالعات تاییدی ابعاد و زمینه‌های مختلف خواهد داشت. در مواردی که اثر هزینه های اصلی بسیار گسترده باشد. لازم است مطالعات تاییدی حتی پیش از شروع جدی مطالعات امکان سنجی انجام شود. این که مطالعات تاییدی در کدام محور باید صورت پذیرد. موضوعی است که در پروژه‌های مختلف و براساس نیازهای پروژه. توسط مدیریت پروژه مد نظر قرار می‌گیرد. از آن‌جا که براساس ماده‌ی 15 آیین‌نامه‌ی اجرایی بند 7 ماده‌ی واحده‌ی قانون تشویق سرمایه‌گذاری در طرح‌های آب کشورء سرمایه‌گذار حق دارد و می‌تواند طرح‌هایی را که جزو طرح‌های مصوب نباشد به وزارت نیروء یا وزارتخانه‌ی ذیربط. معرفی کند و برای نمایش مطلوبیت این طرح‌ها خود مطالعات پیش از سرمایه گذاری را انجام دهد. کلیه‌ی موارد مطالعاتی که پیش از امکان‌سنجی می‌آید هم می‌تواند در مواردی مورد استفاده‌ی سرمایه گذار قرار گیرد. در حالت اخیر براساس همین ماده. طرحی که معرفی و مصوب شده است. به سرمایه گذاری ارائه می‌شود که خود آن طرح را معرفی -------- صفحهٔ بعد -------- 44 دستورالعمل مطالعات نجاری (مالی) و بازرگانی طرح‌های آب کرده است. بنابراین قاعده‌ی کلی که طرح‌های مصوب باید مطالعات مرحله‌ی دوم خود را نیز مصوب کرده باشند. در مورد این طرح‌ها به اجرا در می‌آید. موضوعی که در مورد اخیر باید مد نظر قرار بگیرد این است که مقام تصویب کننده‌ی نظر سرمایه‌گذار در مورد طرح پیشنهادی, در این مرحله. کمیته‌ی اجرایی وزارت نیرو است و بانک هنوز وارد تصمیم‌گیری نشده است. در این زمینه هم لازم است کمیته‌ی اجرایی وزارت نیرو دستورالعملی برای انجام مطالعاتی که منجر به تصویب مرحله‌ی دوم می‌شود. به سرمایه‌گذار ارائه نماید. این دستورالعمل در متن حاضر مد نظر نبوده و از حوزه‌ی دستورالعمل حاضر خارج است. مطالعات امکان‌سنجی باید تمام دادهای مورد نیاز برای ارزیابی عملیات اجرایی پروژه را فراهم آورد و سوددهی احتمالی آن را به معرض نمایش بگذارد. ارزیایی‌ها از جنبه‌های مختلف اجتماعی. اقتصادی و مالی انجام می‌شود که البته همه‌ی این موارد در مطالعات مالی- تجاری مد نظر قرار نمی گیرد. الزامات تجاری, فنی. مالی. اقتصادی و زیست‌محیطی پروژه باید در تنها زمانی که پروژه به‌دقت تعریف شود و ابعاد آن به‌درستی معین شده باشد. می‌توان انتظار داشت که برآورد سود یا هر یک از منظرهای متفاوت و با احتمالات گوناگون می‌توانند سودآوری را به معرض نمایش بگذارند. خطرهای پیش روی این آرزیابی‌ها در هر مورد باید مشخص شود. لازم به تذکر است که ابعاد مطالعات امکان‌سنجی بسیار فراتر از گزارش‌هایی است که تنها به ذکر اقلام و معیارها می‌پردازند و عرضه‌کنندگان برای توضیح عملیات خود از آن‌ها استفاده می‌کنند. زیان پروژه درست باشد. برای آرزیابی سود یا زیان احتمالی پروژه هم باید معیارهای مختلف را به‌کار گرفت که این معیارها هدف از تهیه‌ی گزارش امکان‌سنجی فراهم آوردن اطلاعات مورد نیاز مدیریت یا بنگاه به شیوه‌ای است که فرصت‌ها به بیانی عاری از پیچیدگی فنی مشخص شود. مطالعات آمکان‌سنجی تصویری کلی از نیازهای کلان بنگاه کسب و کار را بیان می‌کند و نشان می‌دهد که پیش از پایان یافتن دوره‌ی عمر محصول, دستیابی به سود امکان‌پذیر است. فرصت ممکن در چارچوب فنی. اقتصادی و عملیاتی ارزیابی می‌شود. چنین مطالعه‌ای به‌قاعده‌ی عرف دربرگیرنده‌ی تصمیم‌های مدیریتی است که انواع راه‌حل‌ها را با یکدیگر مقایسه می‌کند. عمده‌ترین خواسته‌های مطالعات امکان‌سنجی در زیر آورده شده است: - مشخص کردن نیازهاء. فرصت‌ها و مسوولیت‌های سازمان‌های مسوول. - شناسایی اولیه‌ی نیازها و فرصت‌ها. - برقراری هدف‌های کلی در سیر تکامل طرح. - مشخص کردن نیازهای اطلاعاتی وابسته به مساله‌ی مورد بررسی. - تشریح دامنه‌ی نیازها براساس ماموریت‌ها و سازمان‌های مرتبط به پروژه. - مشخص کردن دامنه‌ی تشریح موضوع و فراهم آوردن چارچوب کلی که براساس آن راه‌حل‌های بالقوه قابل‌توجیه باشد. - تعیین شیوه‌ی رفتاری به‌گونه‌ای که اولویت‌های سازمانی مشخص و کاربردی شود. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دوم- توصیف دلایل و انگیزه‌های نیاز به انجام مطالعات مالی و اقتصادی 45 مطالعات امکان‌سنجی را می‌توان در چارچوب متعارف یا با تکیه بر محورهای خاص انجام داد. وقتی محور اصلی کار بازار و رفتار بازاری باشد و سوددهی بر مبنای این محور مد نظر قرار بگیرد. مطالعات تجاری - مالی مطرح می‌ شود و وقتی محور برخورد اثرهای اقتصادی باشد. مطالعات مالی- اقتصادی مطرح می‌شود. در همین راستا مطالعات می‌تواند بر مبنای انتخاب فن باشد که در واقع مطالعات فنی- مالی مطرح می‌شود. آن چه مسلم است این است که اصل سودآور بودن فعالیت و نمایش این سودآوری در هیچ نقطه نباید از نظر دور افتد. گزارش ارزیابی بخش پایانی مجموعه‌ی مطالعاتی است که پیش از شروع طرح باید به آن پرداخته شود. زمانی که مطالعات امکان‌سنجی تکمیل شد. گروه‌های مختلف ذینفع در پروژه باید هر یک گزارش آرزیابی خود را از جریان پروژه تدوین کنند و میزان سرمایه‌گذاری خود را در کنار بازده حاصل از این سرمایه‌گذاری قرار بدهند. هر یک از این دست‌اندر کاران باید به آرزیابی خطراتی که به احتمالی پیش رو دارند. بپردازند و هزینه و فایده‌ی ناشی از عملیات با عنایت به آن خطرات را شناسایی و ارزیابی کنند. ارزیابی خطرات و احتمالات بخش بسیار مهمی از مطالعات ارزیابی است که نمی توان آن را نادیده گرفت. در عین حال باید توجه داشت که ارزیابی خطر همیشه خود با احتمال صحت ارزیایی پیوند دارد و بنابراین باید احتمال صحت ارزیابی خطر هم در حدی باشد که سرمایه گذاری بتواند آن ارزیابی را بپذیرد. رابطه ی ویژه‌ی بین دقت اطلاعات و برآوردها از یک سو و خطرهای پیش روی پروژه از سوی دیگرء موضوعی است که باید در هر صورت مد نظر قرار بگیرد و نمی‌توان آن را نادیده گرفت. به‌عنوان یک قاعده‌ی کلی. گزارش ارزیابی به چارچوب مطالعات امکان‌سنجی کاری ندارد ولی در نهایت گزارشی است که بر مبنای آن می‌توان مطلوبیت تصمیم گیری هر یک از طرفین درگیر را ارزیابی کرد. برای روشن شدن موضوع باید عنایت شود که به‌عنوان مثال سدسازی می‌تواند اقدام مطلوبی باشد ولی گزارش ارزیابی نشان می‌دهد که سرمایه گذار خصوصی به‌دلیل وابستگی جدی به دولت برای تعیین قیمت آب حاصل از سد. بسیار خطرپذیر است و سرمایه گذار خصوصی در نهایت ممکن است به این نتیجه برسد که خطر پروژه برای سودآوری آن بسیار زیاد است. بنابراین سرمایه گذار خصوصی رغبتی به انجام این سرمایه گذاری نشان نمی‌دهد. این در حالی است که به احتمالی گزارش امکان‌پذیر ارقام مطلوبی را به معرض نمایش گذاشته است و عمل سرمایه‌گذاری را سودآور نشان می‌دهد. در نمودار (3-2) تصویر تفصیلی یک نمونه از مسیر احتمالی مطالعات امکان‌سنجی مشاهده می‌شود. در نمودار دیده می‌شود که چگونه برنامه‌هاء سیاست‌ها و راهبردهای ملی و منطقه‌ای بر پروژه اثر می‌گذارند. در طرح‌های آب فرض بر این است که این اثر در زمان انتخاب پروژه مد نظر قرار گرفته است و بنابراین در جریان اجرای پروژه این اثر به‌عنوان محیط فعالیت دیده می‌شود. وجود یک بانک اطلاعاتی دربرگیرنده‌ی مجموعه‌ی اطلاعات مورد نیاز از مواردی است که به توفیق پروژه و سرمایه‌گذاری کمک شایانی می‌نماید. در عین حال همان‌طور که در نمودار دیده می‌شود. شناسایی معیارهای ارزیابی باید توسط مدیران پروژه صورت بگیرد و از اولویت ویژه برخوردار است. -------- صفحهٔ بعد -------- 46 یک طرح دستورالعمل مطالعات تجاری (مالی) و بازرگانی ط ت مشابهی در مورد ملاحظات زیست‌محیطی مطرح می‌شود. زمانی که یک پروژه‌ی سرمایه‌گذاری خص عمومی بخش آب در چارچوب قانون سرمایه‌گذاری در طرح‌های آب برگزیده می‌شود. ملاحظات زیست‌م وژه منظور شده است و بنابراین در جریان کار این ملاحظات به‌عنوان عوامل مفروض بیرونی مد نظر قرار ل بانک اطلاعاتی منابع طبیعی جم پارامترهای ملی برای داده‌های اجتماعی - هزینه‌فایده جشم‌اندازهای 1۷ ترتیبات سازمانی مر متکی به طرح فنی مدیریت جریان‌نقد دانس ی ( شروع روابط سازمانی تحلیل هزینه محل فایده‌ی اقتصادی داده‌های فیزیکی 1 تنریل‌شده . و : ۱ خالص ارزش حال بازار نرخ بازده درونی برنامه ی مالی تحلیل حساسیت نیازهای مالی ‏ < خط‌ها چ وام و اعتبار 1 1 اوراق بهادار اسناد بدهی 8 تحلیل یارانه هزینه‌فایده‌ی مالی جریان نقدتنزیل شده : سضا ۲ ۱ ۲ ج ن ارزش حال اج ۰ ید ۳ بر بازده دروبی خطرها نمودار 3-2- یک نمونه از مسیر احتمالی مطالعات امکان‌سنجی -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دوم- توصیف دلایل و انگیزه‌های نیاز به انجام مطالعات مالی و اقتصادی 47 2-2- زمینه‌های نیاز به مطالعات مالی و تجاری مطالعات مالی- تجاری را در زمینه‌های مختلف و هر زمان که موضوع سرمایه‌گذاری مطرح می‌شود. باید مورد استفاده قرار داد. هیچ طرحی را نمی‌توان بدون انجام مطالعات مالی- تجاری انجام داد. در واقع مطالعات مالی- تجاری را باید عامل صدور مجوز برای انجام سرمایه‌گذاری و ضامن سلامت سرمایه‌گذاری انجام شده محسوب کرد. با این‌جایگاه مشخص و باارزش, تردیدی نیست که این مطالعات باید براساس استاندارد و ضوابط خاصی انجام شود که در نهایت رسیدن به وضعیت مطلوب را تضمین کند. با این اوصاف لازم است تاکید شود که در تمام زمینه‌های سرمایه گذاری نیاز به مطالعات مالی و اقتصادی انکارنایپذیر است. تنها موضوعی که باید به آن عنایت شود این است که مطالعات براساس ماهیت سرمایه گذاری کم و بیش تعدیل می‌شود و موارد مختلفی به آن افزوده یا از آن کاسته می‌شود. از آن گذشته در طول زمان و با عنایت به اولویت‌های اجتماعی و اقتصادی زمان. ممکن است بخش‌هایی به مطالعات مالی و اقتصادی افزوده شود یا از این مطالعات حذف شود. ابعاد و گستردگی مطالعات مالی - اقتصادی هم تا حد زیادی به نیاز اعلام‌شده از طرف سرمایه‌گذاران بستگی دارد. اگرچه حذف این مطالعات ناممکن است. انتخاب ابعاد و تفصیل آن همیشه به‌عنوان یک انتخاب مطرح می‌شود. 3-2- اجزای مطالعات مورد نیاز برای انجام هر مطالعه‌ی تجاری- مالی وجود اجزای خاصی الزامی است. با بودن این اجزا می‌توان اطمینان حاصل کرد که چارچوب بررسی‌ها درست است و با احتمال زیاد.ء دستاورد سرمایه‌گذاری مطابق چیزی است که مطالعات آن را تجویز می‌کند. قابل توجه است که چارچوب کلی مطالعات در تمام مجموعه‌های موجود کم و بیش یکسان است و تفاوت قابل توجهی بین الگوهای مختلفی که ارائه شده است. وجود ندارد. به روایت دیگرء بخش آب از نظر تدوین گزارش تجاری- مالی, تفاوتی با سایر بخش‌های اقتصادی ندارد و تنها برخی معیارها و قاعده‌های ویژه‌ی بخش آب باید مد نظر قرار بگیرد. ساختار کلی مطالعه‌ی تجاری- مالی در نمودار زیر آورده شده است. در این ساختار سرفصل‌های اصلی مطالعه دیده می‌شود. هر سرفصل به نوبه‌ی خود از اجزای کوچک‌تری تشکیل می‌شود. وزن سرفصل‌های اصلی در مطالعات تجاری- موضوع توضیح داده شود تا مشخص باشد که در مطالعات تجاری- مالی چه محدوده‌ای از تفصیل موضوع‌ها باید در نظر گرفته شود. با این نگرش, در نمودار (4-2) شرح مختصری از هر یک از سرفصل‌های اصلی مشاهده می‌شود: -------- صفحهٔ بعد -------- 485 - خلاصه‌ی می‌کند. سرمایه گ مالی در ! می‌شود ( تهدیدها.ء کف شو دستورالعمل مطالعات تجاری (مالی) و ی ۳ ا مشخصات بنگاه ا مشخصات طرح پیشنهادی کسب و کار ا بازاریابی و فروش ا مدیریت و سازماندهی ا برنامه‌ی مالی نمودار 4-2- اجزای مطالعه مد بریتی: یک جمع بندی کلی 0 خلاصه از مطالعه است که در واقع چکیده؟ مطالبی که در هر یک از سرفصل‌ها نوشته می‌شود. باید چنان باشد که تصویری ژ ذاری به‌دست بدهد. کلیات بحث‌های فصل‌های مختلف در خلاصه‌ی مدیریتی متبا ین مطالعه جایگاه ویژه‌ای دارد زیرا در واقع چرخه‌ی اصلی جریان کسب سود در به استناد این بخش است که می‌توان روی سرمایه‌گذاری مهر تایید گذاشت. در : مواردی بحث می‌شود که سودآوری را تقویت یا تضعیف می‌کند و احتمال سودده ر قرار می‌دهد. ت بنگاه؛ ویژگی‌های اصلی بنگاه مجری کار را نشان می‌دهد. هدف از بیان این ب بنگاه توانایی انجام کار را دارد. بازرگانی طرح‌های آب یافته‌ها را بیان ابل دفاع از وضعیت بخش مالی مدون ی سرمایه گذاری را -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دوم- توصیف دلایل و انگیزه‌های نیاز به انجام مطالعات مالی و اقتصادی 49 - مشخصات طرح پیشنهادی کسب و کار؛ کلیات مربوط به کاری را که باید انجام شود نشان می‌ دهد. هدف از ماهیت مجری احتمالی مشخص شود. کم و بیش آمکان اجرای کار معلوم خواهد شد. - تولید. تجهیز و تضمین کیفیت؛ مطالب اصلی را در مورد روش انجام کار و چگونگی رسیدن به استانداردهای مطلوب و تضمین کیفیت محصول ساخته شده یا تولید شده, نشان می دهد. ماهیت فعالیت هرچه باشد. موضوع تضمین انجام درست کار همیشه به‌عنوان یک ضابطه‌ی کلی مطرح می‌شود. در مطالعات امکان‌سنجی این بخش به دقت بررسی می شود ولی وقتی کارفرما یا متقاضی طرح ابعاد آن را خود معین می‌کند. بیان این بخش در حد تعیین محدوده‌ی عملیات خواهد بود و تفصیل بسیار برای آن صورت نمی پذیرد. در مطالعات تجاری- مالی این بخش کم و بیش محدودتر از سرفصل‌های اصلی بیان‌کننده‌ی گردش مالی است. در مورد بخش آب با تعریف مندرج در قانون تشویق سرمایه‌گذاری خصوصی در بخش آب (قانون سرمایه گذاری) مبحث تولید بی‌ارتباط می‌ شود ولی تجهیز و تضمین کیفیت هم در مورد مواد و هم در مورد دستاورد طرح می‌تواند کاربرد داشته باشد. به عنوان مثال وقتی یک سد ساخته می‌شود. موضوع تضمین کیفیت و تجهیز مواد به‌روشنی قابل لمس و قابل طرح است. - تحلیل وضعیت بازار؛ قسمتی است که نشان می‌ دهد محصول چگونه می‌تواند برای مجریان طرح و متقاضیان آن سودآور و مولد درآمد باشد. فرض بر این است که در نهایت برای آن‌چه حاصل می‌شود بازاری وجود دارد که این بازار باید بتواند محصول را به‌خود جذب کند و از محل عرضه‌ی محصول یا عرضه‌ی خدمات حاصل از محصول درآمد کافی برای پوشش‌دادن به هزینه‌های طرح را ایجاد کند. موضوع تحلیل بازار یکی از محورهای بااهمیت در مطالعات تجاری- مالی است و وقتی مطالعات بر وضعیت تجاری و مالی تاکید داشته باشد. این بخش از گستردگی بیش ‌تر برخوردار می‌شود. در مورد آب. قانون توزیع عادلانه‌ی آب قیمت گذاری بازاری آب را چه برای شرب و چه برای سایر مصارف, نامربوط می‌خواند و در تمام موارد به‌قیمت عادلانه‌ی آب اشاره می کند و در نهایت از متن قانون چنین برمی آید که قیمت عادلانه‌ی آب باید توسط وزارت نیرو مشخص شود. در عمل هم قیمت توافقی آب مد نظر وزارت نیرو قرار می‌گیرد و سرمایه‌گذار باید از آن قیمت به‌عنوان قیمت آب استفاده کند. بنابراین در مورد بخش آب لازم است تحلیل بازار به تحلیل مصرف مبدل شود. با وجود این. محصول کشاورزی و موارد مشابه آن باشد زیرا با محاسبات معکوس باید نشان داده شود که قیمتی که برای آب برگزیده می شود. قیمتی است که بازار نسبت به آن واکنش داشته باشد و محصولی که در تولید خود از آب استفاده می‌کند. باید قدرت رقابت خود را در بازار حفظ نماید. -------- صفحهٔ بعد -------- 50 دستورالعمل مطالعات تجاری (مالی) و بازرگانی طرح‌های آب - بازاریابی و فروش؛ به شیوه‌های عرضه‌ی دستاورد طرح و رویکردهای کسب درآمد از آن می‌پردازد. ممکن است تصور شود مبحث بازاریابی فقط زمانی معنا دارد که محصول قابل فروش باشد. امر واقع این است که حتی وقتی خدمات محصول فروخته می‌شود. موضوع بازاریابی و روش انجام آن به‌عنوان یکی از کلیدی‌ترین مباحث مطرح است. در چارچوب طرح‌های سرمایه‌گذاری خصوصی در پروژه‌های عمومی مشمول قانون سرمایه گذاری هم موضوع بازاریابی و فروش به‌عنوان یک مبحث مهم باید مد نظر قرار گیرد. به‌عنوان مثال وقتی سدی ساخته می شود و آب آن باید فروخته شود. روش عرضه‌ی آب به بازار بالقوه موضوعی بسیار بااهمیت است که پرداختن به آن نشانه‌ای از درک مجری طرح در مورد امکانات کسب درآمد خواهد بود. بازاریابی در این چارچوب به مجموعه‌ی اقداماتی اشاره می‌کند که با عنایت به آن‌ها مشتریان خریدار آب براساس ضوابط بازار مشخص می‌شوند. به‌عنوان مثال وقتی مزیت خرید آب با روش بازاری مطرح می‌شود و متقاضیانی برای خرید آب بر این اساس اعلام آمادگی می‌کنند. بازاریابی انجام شده است. بازاریابی و فروش هم از محورهای اصلی مطالعات تجاری- مالی است و باید در این مطالعات با دقت و گستردگی بیش تر مطرح کرد که بازاریابی فقط به مواردی مربوط می‌شود که قیمت محصول در بازار مشخص شده باشد. - مدیریت و سازماندهی؛ به مباحث اجرایی و کنترل جریان فعالیت‌ها برمی گردد. اگرچه در بررسی‌های نخستین مشخص می‌شودکه مجری بالقوه توان انجام کار را دارد یا آن‌ که نارسایی‌هایی در توانمندی وی مشاهده می شود. مبحث مدیریت و سازماندهی می‌تواند با وضوح نشان دهد که تا چه اندازه مجری از ماهیت فعالیت‌هایی که باید انجام شود بااطلاع است. در مطالعات امکان‌سنجی این بخش باید با دقت بیان شود ولی در مطالعات مالی و تجاری جنبه‌های فنی مدیریت به تفصیل زیاد نیاز ندارد زیرا بانک تنها به مواردی از مدیریت و سازماندهی علاقه نشان می‌دهد که به‌طور مستقیم بر بازدهی طرح اثر می‌گذارد. - برنامه ی مالی؛ بخش اصلی محاسباتی مالی در هر طرح است و این بخش در واقع یکی از محورهای اصلی مطالعات تجاری- مالی است. در این برنامه باید دیده شود که گردش مالی منظم و قابل دفاعی در چشم‌اندار وجود دارد و مجری بالقوه‌ی طرح می‌تواند مدیریت این گردش را برعهده داشته باشد. در همین چارچوب باید دیده شود که مدیریت قادر است منابع مالی مورد نیاز خود را به‌دست آورد و روش تحصیل منابع روشی برازنده و قابل دفاع است. برنامه‌ی مالی آثری مستقیم بر بازدهی طرح دارد و اگر درست انجام شود. می‌تواند سود طرح را به‌شکلی انکارناپذیر افزایش بدهد. - فرصت‌ها و تهدیدها: ابعاد احتمالات آتی را بیان می کند. از آن‌جا که آینده همیشه و در همه حال با نااطمینانی همراه است. مجری طرح باید بتواند چارچوب خطرات احتمالی و فرصت‌های بالقوه را معین کند تا معلوم شود که احتمالات در مجموع در کدام جهت است. به‌بیان دیگر انتظار می‌رود که مجری بالقوه بتواند چشم اندازی از احتمالات را مشخص کند که با عنایت به آن بتوان دریافت جریان حوادث آتی تا چه اندازه در -------- صفحهٔ بعد -------- ی نیاز به انجام مطالعات مالی و اقتصادی 5 ت و در چه زمینه‌هایی به زیان طرح عمل می‌کند. هرقدر تحلیل فرصت‌ها و تهدیدها باشد. احتمال تحقق ارقام و اعداد طرح از یک سو و عملیاتی که مجری باید انجام دهد از می‌شود. مربوط به طرح‌های کسب و کار با تفصیل بیش‌تر سرفصل‌ها همراه می‌شود تا بخش‌های شود. جدول زیر یک نمونه از چارچوب‌های تفصیلی است که برای مطالعات تجاری< مالی مطرح می‌شود. از آن‌جا که مهم‌ترین بخش هر مطالعه, راهبردی است که مطالعه براساس مطالعه لازم است راهبرد مطلوب طراحی و تدوین شود. تدوین راهبرد در واقع وظیفه‌ی را باید با عنایت به بینش برنامه‌ریزی راهبردی تدوین نمود. در جدول (1-2) مجموعه‌ای مطالعات آورده شده است. همان‌طور که در این جدول دیده می‌شود. برای هر بخش مشخص شده است تا اولویت‌های نگرشی به‌وضوح مشخص باشد. هر یک از بخش‌های شده است. در داخل پرانتز مبحث مورد بحث از منظر سرمایه‌گذاری در بخش آب -1- سرفصل‌ها و بخش‌های طرح کسب و کار در بخش مطالعات مالی - تجاری راهبردهای فرعی عملکرد بازار (در مورد آب بازار بدون قیمت مد نظر قرار می‌گیرد). قیمت (باید براساس ضوابط قانون توزیع عادلانه‌ی آب و رویه‌های برگزیده در وزارت نیرو یا وزارتخانه‌های مربوط رفتار با بازار (از آن جا که اصل عدالت در قانون توزیع عادلانه‌ی آب مطرح شده است. بازار باید ضوابط عرضه و تقاضا را در قالب عدالت در کنار یکدیگر قرار بدهد و از این نظر روش توزیع آب. ارائه‌ی آب به متقاضیان. محصول رسانی و بهره‌وری استفاده از آب در مطالعات بسیار بااهمیت است). توزیع (شبکه‌ی توزیع و بهینه‌سازی توزیع یکی از اصولی است که در طرح‌های آب باید به آن پرداخته شود). روش تولید (این بخش در مورد طرح‌های آب کم و بیش بی‌ارتباط است زیرا در طرح‌های آب موضوع این دستورالعمل, تنها مواردی مطرح می‌شود که قانون سرمایه‌گذاری (قانون) به آن‌ها می‌پردازد. با وجود این هنوز مواردی مانند ماهیت سدی که ساخته می‌شود که در نهایت به گردآوری آب به میزانی خاص منجر می‌شود. می‌تواند در چارچوب سرفصل روش تولید مطرح شود). محل عملیات (این بخش باید به‌دقت مطالعه شود و از اهمیت ویژه برخوردار است). درجه‌ی ماشینی کردن (در طرح‌های آب کاربری ندارد). سرمایه گذاری (یکی از محوری ترین موضوع‌هایی است که هم در این دستورالعمل و هم در تمام مطالعات مالی- تجاری کاربرد دارد. میزان و نحوه‌ی سرمایه گذاری در هر صورت از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است). عرضه‌کنندگان. منابع. موجودی و انبار محصول (در مورد طرح‌های آب منظور از عرضه‌کنندگان. گروه‌های دیگری است که منابع آب را در حوزه‌ی مورد بحث سرمایه‌گذار تامین می‌کنند و به روایتی منابع عرضه شده توسط آن‌ها جایگزین منابعی است که در نتیجه‌ی سرمایه‌گذاری حاصل می‌شود. منابع فقط به آب برمی‌گردد و موجودی عبارت از مقدار آبی است که در نتیجه‌ی سرمایه‌گذاری در مخازن سد یا مشابه آن ذخیره می‌شود تادر زمان -------- صفحهٔ بعد -------- دستورالعمل مطالعات تجاری (مالی) و بازرگانی طرح‌های آب 1-2- سرفصل‌ها و بخش‌های طرح کسب و کار در بخش مطالعات مالی - تجاری راهبردهای فرعی توسعه‌ی داخلی و خارجی (این بخش در مورد انواع فعالیت‌های مربوط به بخش آب مطرح می‌شود). حق لیسانس و امتیاز محصول (در مورد دانش‌فنی کاربردی معنا دارد ولی پس از این مرحله دیگر موضوع حق لیسانس و امتیاز محصول مطرح نمی‌شود د‌. تامین منابع مورد نیاز (از مباحث کلیدی در طرح‌های مشارکت سرمایه‌گذار خصوصی در فعالیت‌های عمومی است و در واقع یکی از موضوع‌هایی است که نشان می‌دهد در چه چارچوبی سرمایه‌گذار خصوصی حاضر است وارد سرمایه‌گذاری در طرح‌های عمومی بشود). سود (موضوع کلیدی در سرمایه‌ گذاری است و حتی وقتی دولت سرمایه گذار خصوصی را به سرمایه‌گذاری دعوت می‌کند. لازم است به این موضوع بپردازد که در جه حارحوبی سوددهی طرح را برای سرمایه‌گذار خصوصی یقینی می‌سازد). کارآیی (در مطالعات مالی- نجاری کارآیی مبحثی است که می‌تواند دستیابی به سود را نضمین کند و از این نظر باید در گزارش‌ها مورد بحث و بررسی قرار بگیرد). نقدینگی (گردش مالی هر طرح باید در تمام موارد تضمین شود. اگر طرحی سودده باشد ولی در طول انجام طرح منابع کافی برای انجام کارها در نمام موارد وجود نداشته باشد. نیاز به منابع مالی میان دوره ای می‌نواند در حدی باشد که سوددهی طرح را به‌کلی زایل نماید. بنابراین لازم است در کنار نمایش بازدهی طرح. گردش مالی منابع در تمام دوره بررسی شود و نشان داده شود که در هیچ زمان کسری نامین نشده ای وجود ندارد. در طرح‌های بزرگ. موضوع ننظیم گردش مالی از اهمیت بیش‌تر برخوردار است). خطرپذیری در مقابل ایمنی و سلامت مالی (درجه‌ی خطرپذیری در سرمایه‌گذاری یکی از موضوع‌هایی است که بر مطلوبیست نرخ سود حاصل از سرمایه‌گذاری اتر می‌گذارد. هرقدر خطرپذیری بالاتر باشد. نرخ سود بالانری لازم است تاآن نرخ سودرا مطلوب نماید. سلامت مالی عاملی است که از خطرپذیری می‌کاهد. بنابراین اطمینان از سلامت روش انتخابی می‌تواند سبب شود که سودد در حدی پایینتر هم مطلوبیت داشته باشد). استخدام. کارآموزی و نعلیم حرفه و ایجاد اشتغال (اشتغال ایجادشده در هر طرح سرمایه‌گذاری از دیدگاه افتصاد کلان موضوعی حائز اهمیت است. در طرح‌های آب اشتغال در دو بخش باید بررسی شود: یک بخش سل در جریان انجام سرمایه‌گذاری است و بخش دوم اشتغال در زمانی است که طرح به تمر نشسته است و بهره‌برداری از آن آغاز شده است. بخش دوم اشتغال از دیدگاه اقتصادی است که از اولویت بالاتری برخوردار است. در مورد طرح‌های آب. مباحنی مانند کارآموزی, تعلیم حرفه و بازآموزی به ندرت کاربری دارد و بنابراین در دستورالعمل مطرح نمی‌شود). مزد و حقوق و سایر پرداخت‌ها به نیروی انسانی (این رفم یکی از هزینه‌های اصلی در جریان سرمایه‌گذاری است و باید با زمان‌بندی برداحت در ر دستورالعمل آورده شود. پرداخت‌های فانونی وابسته به مزد و حقوق هم باید در کنار پرداخت‌های مستقیم به نیروی خدمات اجتماعی و حفظ نندرستی نیروی کار (براساس ضوابط حاکم بر بازار کار اقتصاد کشور. برخی از خدمات باید به‌صورت اجباری یا براساس توافق به نیروی کار ارائه شود. تثبت هزینه‌ی این خدمات که در جریان سرمایه‌گذاری و دوره‌ی بهره‌برداری انجام می‌شود. بر میزان سوددهی طرح اتر دارد و در هر صورت بر کارآیی نیروی کار نیز موثر است). راهبردهای اجتماعی بیرونی (محموعه‌ی راهبردهایی که محیط بیرونی سرمایه‌گذاری از آن‌ها اثر می‌پذیرد. باید در ارزیابی‌ها به‌دقت آورده شود. در مورد طرح‌های آب محیط بیرونی بسیار بااهمیت است. به‌عنوان مثال وقتی آب حاصل از سد باید به کشاورزان فروخته شود. فابل فبول کردن پرداخت بابت آب به ایجاد نوعی فرهنگ اجتماعی و محیطی نیاز دارد که بدون آن دریافت وجه از کشاورز با بحران‌های مختلف همراه می‌شود. با این اوصاف. شناخت محیط بیرون و تدوین راهبردی کارامد برای آن از اولویت ویزه برخوردار است). گزینش نظام مدیریتی (نظام مدیریتی در واقع نشان‌دهنده‌ی روش برخورد با سرمایه‌گذاری است و در مورد طرح‌های آب. مانند تمام انواع طرح‌های سرمایه‌ گذاری, به‌طور کامل کاربرد دارد). هدف‌ها و خواسته‌های مدیریت (در مورد طرح‌های آب. خواسته‌های مدیریت نرکیبی از عوامل اقتصادی و اجتماعی را دربر می‌گیرد و فقط خواسته‌های محض افتصادی نمی تواند مطرح باشد. دلیل این امر آن است که سرمایه‌گذار در واقع جایگزین دولت می‌شود و در حارحوبی می‌تواند فعالیت کند که منافع عمومی را زیر یا نگذارد). ابزارهای اعمال خواسته‌های مدیریتی (در طرح‌های آب. ابزارهای اعمال خواسته‌های مدیریتی باید در چارچوب فوانین و مقررات حاکم بر بخش آب معین شود و سرمایه‌گذار نمی‌نواند ضوابط خصوصی خویش را اعمال نماید. در بیش‌تر موارد. مقام ناظر بر فعالیت بخش آب. همچنان پس از واگذاری سرمایه‌گذاری به سرمایه‌گذار خصوصی. حقوق مدیریتی خویش را حفظ می‌کند). روش‌های مدیریتی (روش مدیریتی در واقع حتی در بخش آب در اختیار سرمایه گذار است و وی حق دارد رویه‌های خود را حنان انتخاب کند که بتواند با کارآمدترین برخورد به خواسته‌های طرح دست یابد): سازمان (انتخاب سازمان از هر نظر برای سرمایه‌گذار طرح‌های آب آزاد است و هیچ ویژگی خاصی در این مورد مطرح نمی‌شود). اطلاعات و گردش بهینه‌ی آن (برای بهبود بازدهی لازم است سرمایه‌گذار بتواند الگوی خاصی را برای گردش بهینه‌ی اطلاعات در جریان سرمایه‌گذاری و در دوره‌ی بهره‌برداری معرفی و از آن استفاده کند. در طرح‌های بخش آب هیچ ویزگی خاصی برای این انتخاب وجود ندارد). -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دوم- توصیف دلایل و انگیزه‌های نباز به انجام مطالعات مالی و اقتصادی 353 ادامه جدول 1-2- سرفصل‌ها و بخش‌های طرح کسب و کار در بخش مطالعات مالی - تجاری کت (د ر طرح‌های آب. الگوو ی مشارکت از همان ن شروع طرح معین می‌شود و تغییر در این الگو در فالب قانون پیس‌بیشی تشده است. بتأیواین سرمایه گذار از نخستمر ن گام حدود مشارکت خود را معین می‌کند و تمام شرکای خصوصی خویش را نیز در این حارچوب باید به دولت معرفی نماید. در طرحی که به بانک داده می‌شود. مشخصات کامل شرکاء و نوع مشارکت باید قید شده باشد. در فانون سرمایه‌گذاری حد مشارکت دولت نا مرز انجام 30 درصد کارهای طرح است و اگر زمانی دولت بیش از این مرز سرمایه گذاری را انجام داده باشد. طرح قابل واگذاری نیست). خرید (نحوه‌ی فرارداد در طرح‌های سرمایه‌گذاری در بخش آب از همان ابتدای کار مشخص می‌شود و هیچ مانعی برای انتخاب روش‌های مختلف وجود ندارد). همکاری (نحوه‌ی قرارداد در طرح‌های سرمایه‌گذاری در بخش آب از همان ابتدای کار مشسخص می‌ شود و هیچ مانعی برای انتخاب روش‌های مختلف وجود ندارد. همکاری بین دولت و سرمابه‌گذار خصوصی نا مرزهای فانونی انجام کار توسط دولت و واگذاری اموال در چارچوب فانون صورت می‌پذبرد): همیاری و همدستی (نحوه‌ی فرارداد در طرح‌های سرمایه‌گذاری در بخش آب از همان ابتدای کار مشخص می‌شود و هیچ مانعی برای انتخاب روش‌های مختلف وجود ندارد. همیاری و همدستی بین دولت و سرمایه‌گذار خصوصی بیش‌تر در زمینه‌های اجتماعی نعریف می‌شود) 4-2- روش انجام مطالعات اگرچه در زمان تصویب طرح‌های آب فرض بر این است که دولت دست‌کم قانع شده است که طرح باید اجرا شود و حضور سرمایه‌گذار خصوصی در جهت مشارکت با دولت مطلوب است. در عمل وقتی طرح به بانک ارائه می‌شود. بانک این فرض را نمی‌پذیرد که چون دولت در مورد مطوبیت طرح قانع شده است. دیگر نیازی به نمایش مطلوبیت آن نیست. به همین جهت به‌نظر می‌رسد که لازم باشد مواردی که جنبه های مختلف طرح را نشان می‌دهد. مطرح شود. یکی از موارد. برنامه‌ریزی راهبردی است. در این راستا لازم است گام‌هایی به‌شرح زیر برای تدوین راهبرد برداشته شود: الف - مشخص‌کردن هدف‌های عمومی از سرمایه‌گذاری؛ این مورد شامل اقلام زیر است منظر یا پنداره‌های اصلی ‏ پروژه کدام است؟ تدوین منظر کاری بسیار پیچیده است که در واقع درک پایه‌ای مسوولان را از انجام کار نشان می‌دهد. در طرح‌های مشارکت عمومی< خصوصی, منظر باید پایه‌های اجتماعی و عدالتی را مد نظر داشته باشد. به‌عنوان مثال منظر مربوط به اجرای یک طرح سدسازی باید این باشد که با ایجاد استفاده‌ی گسترده از منابع آبی» طیف وسیع‌تری از جامعه تحت پوشش رفاهی بالاتر قرار می‌گیرند. این بدان معنا است که دولت نمی‌تواند وضعی را در نظر بگیرد که سازنده‌ی خصوصی سد بخواهد آب را به هر قیمت و با هر مقدار که بخواهد در اختیار جامعه قرار دهد و دولت هیچ مسوولیتی در قبال جبران آثار ناخواسته‌ی این عمل نداشته باشد. این امر به‌ویژه از آن جهت مطرح می‌شود که در قانون توزیع عادلانه‌ی آب. دولت به‌قیمت‌های عادلانه آشاره می‌کند و در هر صورت مسوولیت حفظ عدالت در قانون برنامه‌های توسعه‌ای کشور هم درج شده است. از آن گذشته مسوولان وزارت نیرو در قیمت‌گذاری توافقی هم پذیرش جامعه را به‌عنوان یک اصل مد نظر 6۵4 ع0010م] -۱ -------- صفحهٔ بعد -------- 54 دستورالعمل مطالعات تجاری (مالی) و بازرگانی طرح‌های آب قرار می‌دهند. وضعیت مشابهی در مورد طرح‌های آبیاری زهکشی باید مطرح شود. بخش مهمی از منظر این است که چگونه جامعه می‌تواند با این نوع سرمایه‌گذاری به نوعی عدالت دسترسی پیدا کند. با این اوصاف به‌نظر می‌رسد که در منظر یا پنداره‌های اصلی باید ضوابط مربوط به عدالت در چارچوب نگرش دولت مد نظر باشد. البته در کنار انگیزه‌ی عدالت‌خواهی باید هویت شخصی سرمایه‌گذار هم در منظر متبلور شود. این استدلال که سرمایه‌گذار خصوصی فقط به‌صرف عدالت‌خواهی وارد سرمایه‌گذاری شده باشد و میلیاردها ریال سرمایه را به‌جانب یک طرح سوق دهد. از دید هیچ بانکی در جهان پذیرفته‌شده نیست. در مورد پنداره‌های اصلی باید عنایت شود که این پنداره‌ها در واقع محورهای زیرین منظر است و هرگز ورای آن نیست. تدوین پنداره‌ها با بینش طرفین درگیر در طرح ارتباط مستقیم دارد. به‌عنوان مثال در طرح‌های مشارکت برای ساخت سد و زیرساخت‌های اصلی در بخش آب. پنداره‌های اصلی محورهای فکری اتکاء به روش مشارکت را به‌جای سایر روش‌ها باید بیان کند. - در زمینه‌ی انتخاب اصول پایه‌ای راهبردی. رجحان‌ها ا انتخاب‌ها* کدام است؟ در این مورد سرمایه‌گذار حق دارد نظرات خود را بیان نماید و بر این اساس در طرح اولویت‌هایی را تعریف کند. این اولویت‌ها باید به‌وضوح مشخص شود زیرا هر یک از آن‌ها می‌تواند عامل ایجاد سود در طرح محسوب شود. ب- مشخص کردن هدف‌های کوتاه مدت پروژه؛ این مورد شامل اقلام زیر است: - محصولات و خدمات حاصل از اجرای پروژه کدام است؟ در این‌جا باید عنایت داشت که اگرچه در نگاه نخست به‌نظر می‌رسد که محصولات طرح‌های آب همیشه مشخص است. در عمل محصولات جنبی و جانبی هم می‌تواند حاصل شود که وجود آن‌ها عاملی برای افزایش سوددهی طرح محسوب می‌شود. بنابراین ذکر فهرست کامل محصولات و خدمات حاصل از سرمایه‌گذاری ضرورت دارد. به‌عنوان مثال محصول یک سد می‌تواند انواع مصارف آب. شامل آب شرب و آب کشاورزی, ایجاد پایگاه‌های گردشگری, ایجاد شبکه‌های کشاورزی مکانیزه و مواردی از این قبیل باشد. - این محصولات و خدمات در کدام بازار عرضه می‌شود؟ در طرح‌های آب مشخص کردن حوزه‌ی عرضه‌ی محصولات کفایت می‌کند. به‌عنوان مثال باید ذکر شود که آب حاصل از ساخت یک سد در کدام منطقه‌ی جغرافیایی مورد استفاده قرار می‌گیرد یا دریافت کنندگان آب اضافی کدام گروه از کشاورزان یا مصرف کنندگان آب در منطقه‌ی خاصی از اراضی پشت سد خواهند بود. آن بخش از آب که براساس قانون به سرمایه‌گذار می‌رسد و در اختیار وی قرار می‌گیرد باید توسط وی به‌شکلی که وی بیان می‌کند. به متقاضیان عرضه شود. لازم است مکانیزم عرضه مشخص شود. ۵ | 05 -2 -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دوم- توصیف دلایل و انگیزه‌های نیاز به انجام مطالعات مالی و اقتصادی 55 - هدف‌های واحدهای کاری و بنگاه‌ها (شامل گروه‌های مسوول در امور بازاریابی, تولید. عرضه. تامین مالی, مدیریت نیروی انسانی و تشکیل سازمان) چیست؟ در این‌جا باید عنایت داشت که واحدهای کاری در چارچوب طرح‌های آب و به‌شرحی که در جدول بالا ذکر شد. تعریف می‌شوند و بنابراین در حوزه‌ای که قانون مشخص کرده است. فعالیت خواهند کرد. روش تامین مالی. شامل آورده‌ی سرمایه‌گذار و منابعی که باید به هر ترتیب تجهیز شود. باید به‌ترتیبی تحلیل شود که بازپرداخت را نیز در بر بگیرد. - سیاست برگزیده برای کسب سود و پذیرش خطر در جریان سرمایه‌گذاری کدام است؟ - کدام سیاست‌های بنگاهی, مدیریتی. خرید و امثال آن باید برگزیده شود؟ در این مورد هم انتخاب در چارچوب قانون سرمایه‌گذاری (قانون) و سایر قوانین رایج در بخش آب صورت می‌پذیرد. ج- مشخص‌کردن راهبرد پروژه؛ این مورد شامل اقلام زیر است: - برترین راهبرد پایه‌ای برای دستیابی به هدف‌ها کدام است؟ - ابعاد پروژه چقدر است؟ - منابع و نهاده‌های اساسی مورد نیاز پروژه کدام است؟ - پروژه در کدام نقطه اجرا می‌شود؟ د- مشخص کردن راهبردها و هدف‌های عملیاتی: این مورد شامل اقلام زیر است: - هدف‌هاء راهبردها و عملیات اجرایی مربوط به بازاریابی کدام است؟ - هدف‌هاء راهبردها و عملیات اجرایی مربوط به تامین مواد اولیه و نهاده‌ها کدام است؟ - هدف‌ها.ء راهبردها و عملیات اجرایی مربوط به تولید کدام است. - هدف‌ها.ء راهبردها و عملیات اجرایی مربوط به انتخاب و کاربرد دانش‌فنی و تحقیق و توسعه کدام است؟ - هدف‌هاء راهبردها و عملیات اجرایی مربوط به تامین منابع مورد نیاز پروژه کدام است؟ - نگرش بر منابع انسانی مورد نیاز پروژه و روابط اجتماعی چگونه است؟ - به‌وجود آوردن ترکیب برازنده‌ای از هدف‌هاء راهبردها و عملیات اجرایی که در نهایت پروژه را رقابتی سازد. - برنامه‌ریزی برای اجرای خواسته‌ها و راهبردهای برگزیده. - نظارت و ارزیابی مداوم و انجام اصلاحات مورد نیاز در جریان اجرای پروژه. برای انجام مطالعات مالی- اقتصادی سازمان ملل متحد نرم‌افزاری با نام کامفارا" تدوین کرده است که این نرم‌افزار در بسیاری از کشورها مورد استفاده قرار می‌گیرد. در حال حاضر نگارش سوم از این نرم‌افزار در چندین زبان, و از جمله زبان فارسی, وجود دارد که در برخی از سازمان‌های کشور مورد استفاده قرار می‌گیرد. با وجود این. بنگاه‌های بزرگ اقتصادی جهان به‌ندرت از این نرم‌افزار استفاده می‌کنند و اغلب ترجیح می‌دهند که ضوابط و استانداردهای کاری خود را برای ۲ -ا| -------- صفحهٔ بعد -------- 56 دستورالعمل مطالعات نجاری (مالی) و بازرگانی طرح‌های آب تدوین مطالعات مالی- اقتصادی مورد استفاده قرار بدهند. در هر صورت. حتی در مواردی که این نرم‌افزار مورد استفاده قرار بگیرد. نگارش گزارش مطالعات مالی- اقتصادی به استانداردهایی نیاز دارد. در گزارش حاضر تلاش شده است که این استانداردها مورد بررسی قرار بگیرد و هدف این نیست که توصیه شود نرم‌افزار کامفار کاربردی شود یا استفاده از آن منع گردد. در هر صورت کاربرد نرم‌افزار کامفار موردی است که به‌نظر سازمان مربوط وابسته است. لازم به ذکر است که اگرچه کامفار برای بخش آب تدوین نشده است. در عمل کاربرد آن برای سرمایه گذاری‌هایی که در قالب قانون سرمایه گذاری (قانون) انجام می‌شود. هیچ مشکلی را ایجاد نمی کند. تنها موضوعی که در استفاده از نرم‌افزار باید به آن عنایت شود این است که باید تمام ضوابط بینشی و رفتاری خارج از نرم‌افزار تعریف شود و فقط بخش‌های کاربردی در درون نرم‌افزار ثبت گردد. کاربرد مورد انتظار از مطالعات به دست‌آوردن اطمینان نسبی از مفید بودن سرمایه گذاری و باروری آن از دیدگاه بانک و سرمایه گذاران است. هرگز امکان ندارد که مطالعات اقتصادی و مالی بتواند بدون تردید به سوددهی پروژه رای بدهد ولی استفاده‌ی درست از ابزارهای مطالعاتی این امکان را ایجاد می‌کند که اعلام شود در شرایط متعارف. پروزه سودده است و سرمایه‌گذاری نتایج مورد انتظار را به‌دست می‌آورد. باید عنایت داشت که مطالعات می‌تواند تقویت‌کننده‌ی برداشتهای شخصی و نظرات کارشناسی سرمایه گذاران باشد ولی در هیچ زمان نمی‌توان مدعی شد که مطالعات صد در صد به واقعیت می‌پیوندند. در طرح‌های مشارکت سرمایه‌گذار خصوصی در سرمایه گذاری‌های آب به‌شرح قانون سرمایه گذاری (قانون)» دولت همیشه اعلام آمادگی می‌کند که در صورت سودده نبودن جریان عادی سرمایه گذاری, با ارائه‌ی انگیزش‌های مالی و سودهای جنبی طرح را برای سرمایه‌گذار مطلوب سازد. بنابراین در وضعیت‌هایی که سرمایه گذاری در چارچوب خود سودده نباشد. سرمایه‌گذاری‌های پیوست‌هایی تعریف می‌شود که چنان سوددهی دارند که ناکفایی طرح اصلی را خنثی می‌کنند و مجموعه‌ی دو طرح سوددهی مطلوبی پیدا می‌کند. درصورتی که مطالعات با دقت کافی انجام شود. سرمایه‌گذار برای هر یک از وضعیت‌های احتمالی و پیش‌بینی‌نشده هم راه حل‌هایی دارد که می‌تواند در صورت بروز بحران از آن‌ها استفاده کند. علاوه بر آن. در مطالعات تفصیلی» برنامه‌ریزان مواردی را مشخص می‌کنند که وقتی سرمایه‌گذار با آن‌ها مواجه شود. نسبت به تداوم سرمایه‌گذاری نگران می‌شود و چه بسا به این باور می‌رسد که زمان توقف فعالیت‌ها فرا رسیده است. توقف فعالیت‌ها می‌تواند حتی با وجود طرح‌های انگیزشی پیوسته به طرح سرمایه گذاری اصلی حادث بشود. به‌عنوان مثال ممکن است در اثر زلزله سدی که در حال ساخت بوده. به کلی تخریب شود. در این حالت حتی با وجود طرح پیوست‌هایی که شامل سرمایه‌گذاری ویژه در زمین‌های پشت سد بوده است. می‌تواند کنار گذاشته شود و سرمایه‌گذار تداوم سرمایه‌گذاری را به‌نفع خود نداند. در بیش‌تر موارد برای حصول اطمینان از کنترل‌پذیری احتمالات و مواردی که دشواری‌هایی در جریان کار ممکن است برور کند. در پی تصویب پروزه و براساس مطالعات امکان‌سنجی انجام شده. طرح کسب ۳ کار تدوین می‌شود تا -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دوم- توصیف دلایل و انگیزه‌های نیاز به انجام مطالعات مالی و اقتصادی 57 فعالیت‌ها براساس زمان‌بندی مشخص در مسیر خاص خود انجام شود و به‌محض مشاهده‌ی کم‌ترین انحراف. مسوولان بتوانند در همان مراحل اولیه مشکلات را بررسی کنند و به رفع نارسایی‌ها بپردازند. 6-2- راهنمای استفاده از طرح کسب و کار و کاربرد آن در عملیات اجرایی استفاده از طرح کسب و کار در پروژه‌های اجرایی امروز در ایران به‌صورت یک موضوع الزامی درآمده است که بانک‌های کشور بدون آن تقاضا برای وام‌های مختلف را ارزیابی نمی‌کنند. با وجود این, هنوز سلیقه‌ی نویسندگان در تدوین طرح بسیار اثرگذار است و چارچوب استاندارد شده‌ای برای تدوین طرح وجود ندارد. اصل ارزیابی طرح‌ها و تکیه بر مطالعات مالی - تجاری به‌عنوان مبنای نگرش منطقی به سرمایه‌گذاری‌ها در جهان امروز. موضوعی تردیدناپذیر شده است. بنابراین امروز هیچ پروزژه‌ای در کشورهای پیشرفته بدون این مطالعات انجام نمی‌شود. بانک‌ها و سازمان‌های مالی جهان برای اعطای وام و اعتبارء مشارکت در سرمایه‌گذاری‌ها و عرضه‌ی تسهیلات بر دو محور طرح‌های کسب و کار و مرتبه‌ی اعتبار متقاضی منابع بسیار تاکید دارند و شاید اغراق نباشد اگر گفته شود که بدون بررسی این دو محور امروز هیچ بانک و سازمان مالی بزرگ. منابع مالی را در اختیار هیچ متقاضی قرار نمی‌دهد. با این اوصاف به‌نظر می‌رسد که لازم است قاعده‌های عمومی و پذیرفته‌شده‌ای برای تدوین طرح کسب و کار در زمینه‌های مختلف ایجاد شود که معیارهای مشخصی را برای ارزیابی به‌کار بگیرد. طرح‌های کسب و کار را می‌توان برای تمام پروژه‌ها تدوین کرد و ماهیت سرمایه‌گذاران هیچ آنری بر چارچوب این طرح‌ها ندارد. به‌عنوان مثال وقتی پروژه‌ای یک طرح عمرانی است. طرح کسب و کار مربوط به آن همان اصول و ضوابطی را رعایت می‌کند که این پروژه توسط سرمایه‌گذار خصوصی اجرا شود و سرمایه‌گذار خصوصی مالک آن باشد. به‌بیان دیگر, اگرچه ضوابط کلی در اجرای پروژه‌های دولتی با ضوابط کلی در اجرای پروژه‌های خصوصی متفاوت دیده می‌شود. طرح کسب و کار برای هر دو پروژه به یک اندازه مفید است و در قالبی مشابه تدوین می‌شود. این گفته ممکن است در نگاه نخست دور از واقعیت یا عجیب دیده شود ولی در عمل به‌سادگی می‌توان دید که چقدر طرح‌های کسب‌وکار با چارچوبی مشابه نوشته می‌شود. -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- مروری بر ادبیات موضوع -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سوم- مروری بر ادبیات موضوع 6 1-3- کلیات ماهیت پروژه هرچه باشد. تدوین گزارش مالی- تجاری قانون و قاعده‌ی خاص خود را دارد. بررسی‌ها نشان می‌دهد که تدوین دستورالعمل برای تهیه‌ی گزارش مالی- تجاری. در مجموعه‌ی مطالب موجود در بخش اطلاعات قابل دسترس, هیچ سابقه‌ای ندارد. با وجود این هزاران مورد تدوین مطالعات مالی و اقتصادی را می‌توان در مراجع مختلف ردیابی و شناسایی کرد. این بدان معنی است که در نهایت استانداردهایی به‌عنوان کلیات پذیرفته شده است و به دلیل عدم وجود این استانداردها در گزارش‌های آرزیابی طرح‌ها قابل مشاهده است. شاید بهترین راه استانداردگذاری این بوده است که نرم‌افزارهای مخصوص این کار چارچوب‌های مشابه را می‌پذیرند و به معیارهای مشابه برای آرزیابی می‌پردازند. نظر به این اختصار ذکر می‌شود و برای مطالعه‌ی جزییات لازم است به گزارش مربوط به بررسی ادبیات موضوع مراجعه شود. گزارش بررسی ادبیات موضوع در تاریخ خرداد 1386 نهایی و به دفتر مطالعات آب ارائه شده است. یکی از موضوع هایی که باید مد نظر قرار گیرد این است که در واقع مطالعات تجاری- مالی در این دستورالعمل برای طرح‌هایی تدوین می‌شود که این طرح‌ها سرمایه‌گذاری سرمایه‌گذار خصوصی را به‌جای دولت مطرح می‌کند. بنابراین مواردی هم که در دستورالعمل مد نظر قرار می‌گیرد. ویژگی‌هایی است که طرح‌های مورد بحث باید به آن عنایت کنند و مواردی که برای این طرح‌ها کاربری ندارد. از دستورالعمل حذف شده است. نرم‌افزارهای متعددی که امروز برای بررسی امکان‌پذیری طرح‌ها و سوددهی آن‌ها تدوین شده است. همه کم و بیش با مبانی و خواسته‌های مشترک تدوین شده‌اند. با وجود این تا زمان حاضر هیچ دستورالعمل یا نرم‌افزار ویژه‌ای برای انجام مطالعات مالی و تجاری تدوین و طراحی نشده است. در مورد گردش مالی در مدل‌های مربوط به بخش آب نرم‌افزاری با نام مدل تعادل گردش مالی برای کاربردهای عمومی آب1 طراحی شده است که نسخه‌ی آن در حال حاضر وجود دارد. این نرم‌افزار توسط کریستین کومیوز. وی‌مالاناند پرابو" و دیل وایتینگتون" در اواسط سال‌های دهه‌ی 1990 به‌در خواست بانک جهانی ساخته شده است. در نرم‌افزار مورد بحث بخش‌های زیر وجود دارد: - ساخت سازمانی بخش - پیشنهاد سرمایه‌گذاری و امکانات پیش‌رو - روش پیشنهادی برای تامین مالی سرمایه‌گذاری‌ها و گذر از یک دوره‌ی موقتی کسری منابع پیش از دستیابی به تعادل مالی. > دع6ا1ا(ان] ۷/۵۵۲ ۵۳ ۹/001 ۲۹۵۵1۱۳۳۵۵۵ 110۳۷ جاک -۱ 5 ۲۹۲۱۱ -2 ۷۷ ۷1۱۱۵[۵۵۵ -3 0 |10 -4 -------- صفحهٔ بعد -------- 62 دستورالعمل مطالعات تجاری (مالی) و بازرگانی طرح‌های آب مدل گردش مالی برای کاربردهای عمومی آب پرسش‌های متفاوتی را که در گزارش‌های ارزیابی بخش آب مطرح می‌شود. مورد بررسی قرار می‌دهد و می‌کوشد تا برای هر یک از آن‌ها پاسخی مناسب بیابد. در این مدل نرخ بازده درونی برای سرمایه گذاری‌های بخش آب محاسبه می‌شود. از این مدل می‌توان برای شناخت رابطه‌ی بین تعرفه‌ی آب. سرمایه‌گذاری‌های جدیدی که باید در بخش انجام شود و کسری منابع در جریان سرمایه‌گذاری استفاده کرد. در نهایت الگو می‌کوشد به این پرسش پاسخ بدهد که اگر بنا باشد کسری عملیاتی از بین برود. تعرفه‌ی آب چه مقدار باید افزایش داشته باشد. نخستین کاربرد مدل برای محاسبه‌ی قیمت آب برای سرمایه‌گذاری‌های سرمایه‌گذار خصوصی در بخش آب در سنگال بود. این مدل را بعد از آن برای کشورهای دیگر آفریقای غربی. مثل نیجر و بورکینافاسو. استفاده کردند. اگرچه این مدل در واقع به تمام خواسته‌های دستورالعمل حاضر پاسخ نمی‌دهد. بخشی از محاسبات عملیاتی مربوط به خواسته‌های این دستورالعمل را می‌تواند انجام دهد و از این نظر برای دستورالعمل حاضر می‌تواند کاربرد داشته باشد. با وجود این باید عنایت شود که الگوی ارائه شده در این نرم‌افزار بسیار انعطاف‌ناپذیر است و به‌سهولت نمی‌شود آن را برای سایر کشورهای جهان به‌کار برد. در همین راستا مدل برای استفاده‌کنندگان آزاد بسیار پیچیده است و کسانی که برای نخستین بار با آن برخورد می‌کنند. به‌دشواری می‌توانند به چارچوب و روال کاری آن پی ببرند. همین دشواری‌ها سبب شده است که الگو کاربری عام نداشته باشد و کم‌تر کسی در بین دست‌اندرکاران بخش آب در کشورهای مختلف با آن آشنایی داشته باشد. مورد دیگری که کاربرد گسترده‌تری دارد و دستورالعمل مدونی هم برای آن وجود دارد. نرم‌افزاری به‌نام کامفار است که در محیط ویندوز کار می‌کند. در حال حاضر نسخه‌ی سوم آن توسط سازمان ملل تدوین شده است و در همین اواخر درایور ویژه‌ی نسخه‌ی 04 بیتی این نرم‌افزار هم به بازار ارائه شده است. بنابراین نرم‌افزار اینک برای تمام نسخه‌های ویندوز قابل استفاده است. این نرم‌افزار به زبان‌های انگلیسی, فرانسه. ایتالیایی, ژاپنی. آلمانی, اسپانیایی, چینی, چک. اسلواک. کرواتی» اندونزیایی. لهستانی, فارسی» پرتغالی» روسی» عربی. سربی و باهاسا عرضه می‌شود و کارکنان سازمان ملل در عرضه‌ی نرم‌افزار و آموزش متقاضیان فعالیت می‌کنند. نرم‌افزار در حالت کلی می‌تواند برای محاسبه‌ی امکان پذیری طرح‌های اقتصادی مورد استفاده قرار بگیرد و بخش آب هم از این قاعده مستثنی نیست. بنابراین نرم‌افزار برای بخش آب و سرمایه گذاری‌های این بخش هم کاربرد دارد. این نرم‌افزار از نظر کاربری دشواری‌های خاص خود را دارد ولی در هر صورت به‌دلیل فراهم آمدن آموزش‌های کاربردی, استفاده از آن کم و بیش رواج دارد. سازمان ملل از طریق دفاتر خود در اطراف جهان قادر است کاربران این نرم‌افزار را تحت پوشش خود قرار دهد و مشکلات آن‌ها را حل کند. نرم‌افزار با قغل سخت‌افزاری عرضه می‌شود. قفل سخت‌افزاری از نظر کاربری به‌دفعات با برنامه‌های مختلف. و به‌ویژه با برنامه‌های کنترل ورود ویروس. در تضاد است. در مورد تنوع عرضه. بزرگ‌ترین نسخه‌ی نرم‌افزار نسخه‌ی متخصص آ است. بعد از آن نسخه‌ی طراح کسب و کار" قرار دارد و کوچک‌ترین نسخه متخصص کوچک؟ نام‌دارد. یونیدو از نظر 1 -[ ۳ دع 8۹1 -2 1 ۸/11۱ -3 -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سوم- مروری بر ادبیات موضوع 03 پشتیبانی به نسخه‌های رسمی خدمت‌رسانی می‌کند. این نرم‌افزار بسیار گران است و از این نظر تهیه‌ی آن برای عموم دشوار و هزینه‌بر است. نسخه‌ی رایگانی از نرم‌افزار هم وجود دارد که می‌تواند کارکرد آن را به افراد نشان بدهد. در ایران نسخه‌ی قفل شکسته‌ی این نرم‌افزار در بازار وجود دارد ولی در موارد متعدد این نسخه در جریان کار با مشکلات خاص خود مواجه می‌شود. این نسخه‌ها از هیچ نوع خدماتی بهره‌مند نمی‌شوند. لازم به ذکر است که هر دو نرم‌افزار تنها برای انجام محاسبات کاربرد دارند و هیچ یک در نگارش گزارش و ارائه‌ی اطلاعات دستورالعمل خاصی ندارند. بنابراین هر دو نرم افزار را باید نرم‌افزارهای محاسباتی محسوب کرد. در حالی که دستورالعمل تدوین گزارش تنها به محاسبات و محدوده‌ی محاسبات بسنده نمی‌کند و به نحوه‌ی نگارش گزارش و افشای اطلاعات از یک سو و مستندسازی مطالب از سوی دیگرء نظر می‌افکند. در هر صورت شرکت های بزرگ جهان هم به‌ندرت از این نرم‌افزارها استفاده می‌کنند و در بیش‌تر موارد چارچوب‌ها و استانداردهای خاص خود را دارند. به‌نظر می‌رسد که گستره‌ی استفاده از نرم‌افزارها در کشورهای در حال توسعه و توسعه‌نیافته به‌مراتب بیش از کشورهای توسعه‌یافته باشد. در بخش نرم‌افزاری, ده‌ها نرم‌افزار تجاری هم برای تدوین و نگارش طرح‌های کسب و کار وجود دارد که یکی از معروف‌ترین آن‌ها نرم‌افزار بیزنس‌پلن‌پرو (2007 ۳۲۵ ۳1۵0 ۵5ع30510) است. نسخه‌ی قفل‌شکسته‌ی این نرم‌افزار در ایران وجود دارد و می‌توان از آن استفاده کرد. این نرم‌افزار با دو کتاب دستورالعمل با کم‌تر از 100 دلار آمریکا قابل تهیه است. دسترسی به کتاب‌ها و نوشته‌های این نرم‌افزار تنها در صورت در اختیار داشتن نسخه‌ی اصل نرم‌افزار امکان‌پذیر است. می‌دهد. این نرم‌افزارها در تمام زمینه‌های تدوین طرح کسب و کار و منظم‌کردن حساب‌های مربوط به فعالیت‌های اقتصادی چارچوب‌های لازم را در صفحات اکسل منظم کرده است. نرم‌افزارها براساس الگوهای رفتاری در دو اقتصاد آمریکا و بریتانیا تدوین شده است و نظام مالیاتی این دو کشور را مد نظر قرار می‌دهد. با وجود این نرم‌افزار برای سار کشورها هم کاربرد دارد و با استفاده از الگوی تعدیل شده‌ی آن می‌توان تصویری از مطالعات تجاری - مالی تدوین کرد. نرم‌افزارهای شرکت برای زمینه‌های مختلف است و در مواردی. مثل تدوین برنامه‌های راهبردی, قیمت نرم‌افزار به مرز 800 دلار آمریکا می‌رسد. نسخه‌های نمایشی نرم‌افزارها را می‌توان از طریق شبکه‌ی اینترنت به‌دست آورد ولی نسخه‌های اصلی در ایران وجود ندارد و باید به‌طور مستقیم خریداری شود. در تمام موارد الگوهای ارائه شده برای پنج گروه شرکت‌ها و فعالیت‌ها آورده شده است. این گروه‌ها عبارتند از بسیار کوچک" کوچک". متوسط بزرگ" و بسیار 6 - | 0 -2 ]| -3 ۳۵ -4 7۲ -5 -------- صفحهٔ بعد -------- 64 بزرگ؟. فرض شرکت بر این است ارزیابی می‌شود. هرچند که ابعاد ا نرم‌افزارهای این شرکت هم برای : را بیان می‌کند که می‌تواند برای ب ترتیب. چارچوبی که در نرم‌افزار م گزارش هم با استانداردهای موجو دستورالعمل مطالعات که ابعاد فعالیت در وضعیت آرزیابی‌ها و محاسبات پس فْت مشخص شود ولی در بیش‌تر موارد ابعاد فعالیت از کوچک و بسیار کوچک هم می‌تواند در پروژه‌های این خش آب به‌طور خاص تدوین نشده است ولی می‌توان ویر برای تدوین الگوهای کسب و کار در جدول زیر اور نک‌پذیر کردن طرح‌های سرمایه‌گذاری در بخش آب نب طرح می‌شود. می‌تواند به‌عنوان یک گزارش مرجع مور . سازگاری کامل دارد. جدول 1-3- نرم‌افزارهای پلان ویر برای بازاریابی 2. خلاصه‌ی طرح 3. ماموریت‌ها و راهبردها 3-3. ارزش‌ها 4-3. هدف‌ها 59-3. تجزیه و تحلیل فرصت‌ها و تهدیدها. نقاط قوت و نقاط ضعف 6-3. راهبردها 7-3. نشان‌ها و خواسته‌ها 4. وضع موجود 5. شرح کالا و خدمات 1-5. کلیات و مسایل کلی 2-5. مشخصه های کلی و عمومی 3-5. مزایای اصلی 4-5. برنامه‌ی قیمت‌گذاری 9-5. جایگاه رقبا در بازار 0-5. ارزیابی قدرت رقابت در بازار 6. مشخصه‌های بازارهای هدف 2-6. ابعاد. بخش‌بندی و روندهای بازار 36 بررسی وضعیت رقابت 446. مشتریان و استفاده کنندگان 0-/. بررسی توانایی‌های بالقوه‌ی بازار "نجاری (مالی) و بازرگانی طرح‌های آب ار اثر دارد. به‌نظر می‌رسد که در قالب‌های آن را برای فعالیت‌های ده شده است. این نرم‌افزار قالبی ز مورد استفاده قرار بگیرد. به این د استفاده قرار بگیرد. الگوی این |- ۵ -------- صفحهٔ بعد -------- ادامه جدول 1-3- نرم‌افزارهای پلان ویر برای بازاریابی 7. راهبرد بازاریابی, برنامه و راهبرد فروش 1-7. راهبردهای کلیدی در بازاریابی 2-7. برنامه‌ها و منابع مربوط به بازاریابی و فروش 3-7. پیش‌بینی هزینه‌های فروش و بازاریابی 4-7 پیش‌بینی فروش اتی 3-7. برآورد سهم در بازار 8. دانش‌فنی و تحقیق و توسعه 2-8. برنامه‌ی تحقیق و توسعه 9 برنامه‌های عملیاتی و تولیدی 1-9. مکان و امکانات 2-9. روش‌ها و فنون عملیاتی 3-9. چشم‌انداز هزینه‌های سرمایه‌ای 4-9. بر آورد هزینه‌های عملیاتی 10 مدبریت و اداره‌ی فعالیت 1-0. ساخت مدیریت 2-0. شرح کاری 0 تخصصی مدیریت ارشد 3-0. دستگاه ( اه شبکه‌ی اداری 4-0. برآورد نیروی کار مورد نیاز و چشم‌انداز آتی آن 0 -5. برآورد هزینه‌های سربار 11 بر آوردهای مالی 1-1. مفروضات کلیدی [1[-2. برآورد درآمد و حساب سود 0 زیان عملیات 1 [-3. برآورد گردش نقدینگی 1 [-4. برآورد ترازنامه‌ی فعالیت 1 [-5. تحلیل نسبت‌ها [1[-/7. مفروضات کلی و عمومی 1-2. برآورد منابع مالی مورد نیاز 2 -1. امکانات تامین مالی 13 اجراء 2-3. وضعیت سال‌های دوم و بعد از آن 3-3. برنامه‌های اضطراری و احتیاطی 65 -------- صفحهٔ بعد -------- 06 دستورالعمل مطالعات تجاری (مالی) و بازرگانی طرح‌های آب نرم‌افزار پلان مجیک بیزنس ۹90 نرم‌افزار دیگری است که به‌جز برآوردهای مربوط به امکان‌پذیری. راه‌های تدوین طرح کسب و کار را نیز مدون کرده است. نرم‌افزار قادر است برای هر نوع کسب و کاری الگوی رفتاری را طراحی کند. منابع لازم برای شروع یا توسعه‌ی فعالیت را در هر مرحله برآورد نماید. وضعیت مالی طرح را ارزیابی کند. در هر لحظه از زمان وضعیت و چشم‌انداز مالی را نشان دهد و برای یک دوره‌ی پنج‌ساله هر نوع اتفاق و ابهامی را تحلیل کند تا اثر بروز آن را مشخص نماید. این نرم‌افزار هم با هزینه‌ای کم‌تر از 200 دلار قابل خرید است و شخص می‌تواند در قالب صفحات آماده‌ی نرم‌افزار طرح کسب و کار خود را تدوین کند. این نرم‌افزار در زبان‌های انگلیسی, آلمانی. هلندی, روسی و ایتالیایی عرضه شده است و بدون تردید یکی از کامل‌ترین نرم‌افزارهای تجاری است که در کشورهای پیشرفته‌ی جهان به‌کار می‌رود. طراحان نرم‌افزار نسخه‌های ویژه‌ای از آن را که برای ارزیابی فعالیت‌های هتلداری, رستوران‌داری, فعالیت‌های وابسته به جهانگردی و فعالیت‌های ساختمانی است. به‌صورت جداگانه عرضه می‌کنند. در این نسخه‌ها تمام سرفصل‌ها براساس نیاز بخش مربوط ثبت شده است و کسانی که مایلند در این رشته‌ها فعالیت کنند. با سهولت بیش‌تر می‌توانند اطلاعات خود را مدون کنند. با وجود این, نسخه‌ی عمومی این نرم‌افزار را می‌توان بدون برخورد با مشکلات خاص. برای سرمایه‌گذاری‌های بخش آب مورد استفاده قرار داد. در قسمت طراحی کسب و کارء نرم‌افزار از بخش‌هایی که در جدول زیر آمده. تشکیل شده است. مطالعه‌ی این بخش‌ها نشان می‌دهد که نرم‌افزار بر محدوده‌ی بازار و عملکرد بنگاه و واحد کسب وکار در محیط بازار بسیار تاکید دارد. از این نظر تاکید بر سرفصل‌های مطالعه با آن‌چه در نرم‌افزار استاندارد کامفار دیده می‌شود. تفاوت دارد. نسخه‌ی ساختمانی آن که ویژگی‌های عملیات بخش ساختمان را در جداول خود جا داده است. برای طرح‌های ساختمانی در تمام بخش‌ها می‌تواند بسیار مفید باشد و در هر صورت بخش آب هم از این قاعده مستثنی نیست. در هر صورت تاکید بر بازار و عملکرد بنگاه یکی از ویژگی‌هایی است که بخش آب از آن به‌شکلی خاص استفاده می‌کند ولی این نکته که قیمت در بخش آب در بازار مشخص نمی‌شود را نمی‌توان برای رد کاربری این نرم‌افزار مورد استفاده قرار داد. 9.0 دج ادا8ا ۱۷1۵216 ۳۱۵۵ -۱ -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سوم- مروری بر ادبیات موضوع جدول 2-3- سرف - روش استفاده از نرم‌افزار - پیشگفتاری بر موضوع - بازاریابی - تحقیقی بر درجه‌ی رقابت‌پذیری فعالیت - هدف‌های بازاریابی - راهبردهای بازاریابی - هزینه‌های بازاریابی و تبلیغات <- مدیریت فروش محصولات بررسی تاریخی (روندهای گذشته) - جایگاه بازار سا ۰.۱ ترازنامه - حسات د, امد و هرزننه 7 ر 7 7 در این نرم‌افزار در مورد مباحث مختلفی الگوسازو مد نظر قرار می‌گیرد. امر واقع این است که به‌رغم نبا چارچوبی نانوشته ولی مورد توافق همه‌ی دست‌اندر کار 67 های اصلی نرم‌افزار کسب و کار - اصول مفروض - سرمایه - بازده سرمایه‌گذاری - نسبت‌های مالی - ظرفیت وام پذیری - بودجه‌ی سرمایه‌گذاری سازمان - کارکنان - تحلیل نیاز به نیروی کارء ترکیب تخصص و هزینه‌ی نیروی انسانی - ساختار اداری و مدیریتی بر آوردهای مالی - برآورد فروش آتی < صورت وضعیت هزینه‌های طرح - صورت درآمد حاصل از طرح - ترازنامه‌ی مالی فعالیت - برآورد گردش نقدینگی در آینده - نمودارهای وضعیت - برنامه‌ی زمانی و چارت گانت نکات عمده - مطالب عمده‌ی کلی - انتخاب بانک - انتخاب مکان - تهیه‌ی گزارش طرح کسب و کار ده است که در جدول (3-3) زیر موارد اصلی آورده شده است. «ستورالعملی جهانی. مندرجات طرح‌های کسب و کارء در قرار دارد. -------- صفحهٔ بعد -------- جدول 3-3- سرف - هدف‌ها و مأموریت گروه - فلسفه و هویت بنگاه کسب 0 کار - بازارهای جغرافیایی - منضا ابنده - هدف‌های اصلی - خلاصه‌ی اطلاعات فروش - جایگاه‌یابی راهبردی - هم‌پیمانی راهبردی - مجوزها و امتیازهای کاری - مزیت‌های کلیدی - منابع مورد نیاز بازاریابی - ترکیب محصول تولیدی - برآورد فروش - تحلیل ترکیب محصول در زمان جاری - تحقیق درباره‌ی توان رقابت - تحلیل بازار - هدف‌ها و راهبردهای بازارپابی نوزیع و خدمات بعد از فروش - تجزیه و تحلیل نقاط قوت. نقاط ضعف. فرصت‌ها و تهدیدها (5۷/01) نرم‌افزار دیگری به‌نام بیزنس این باکس (کسب و کار ذ تدوین گزارش‌های کسب و کار را به خریدار عرضه می‌کند نسخه‌ی پیشرفته‌ی آن حدود 200 دلار آمریکا قیمت دار مصرف کننده بتواند نیازهای خود را در صفحات آماده قرار می‌تواند مورد استفاده قرار بگیرد زیرا انواع درخواست‌ها و دستورالعمل مطالعات نجاری (مالی) و بازرگانی طرح‌های آب ای طرح کسب و کار - چشم‌انداز کلی - سهم و جایگاه در بازار - سیر تاریخی صورت درآمد و هزینه - سیر تاریخی ترازنامه ساخت سازمانی - مدیریت و نیروی انسانی رف - برنامه‌ریزی احتیاطی - برنامه‌ریزی برای تولید برنامه‌ی مالی - بودجه‌ی سرمایه‌گذاری - داده‌ها 9 نسبت‌های آماری - بازده سرمایه‌گذاری سه) وجود دارد که بیش از 1250 صفحه‌ی آماده‌ی ن نرم‌افزار در دو شکل پایه* و پیشرفته" عرضه می‌شود که ر این نرم‌افزار هم امکانات مختلف ارائه شده است تا د. این نرم‌افزار برای مستندسازی طرح‌های کسب‌وکار دادها در آن به‌صورت صفحه‌ی آماده آورده شده است. |- 6 -2 ۵ -د3 -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سوم- مروری بر ادبیات موضوع 09 فهرست نرم‌افزارهای موجود برای تدوین طرح کسب و کار به ده‌ها و صدها نرم‌افزار می‌رسد که به‌یقین از حوصله‌ی گزارش حاضر خارج است. با وجود این. همان‌طور که ذکر شد. همه‌ی این نرم‌افزارهاء به‌جز یک مورد آن. عمومی است و تنها به بخش آب ارتباط ندارد. در تمام موارد اجزایی که بحث می‌ شود. مشابه است و همه‌ی نرم‌افزارها این امکان را به وجود می‌آورد که استفاده کنندگان از آن‌ها بتوانند در نهایت تصویری از سود و زیان سرمایه گذاری احتمالی خود داشته باشند. قابل توجه است که در مواردی نرم‌افزارها نسخه‌های ویژه‌ی فعالیت‌های خاص را هم ارائه می‌کنند که در آن‌ها ویژگی‌های رفتاری در فعالیت‌های خاص مد نظر قرار گرفته است. ساخت این بسته‌های نرم‌افزاری مشابه ساخت نرم‌افزار در چارچوب متون چاپی و انتشاریافته نیز دستورالعملی که مبنای تدوین نرم‌افزار 0 بوده است. در اوایل دهه‌ی 0 توسط یونیدو در کتابی به نام راهنمای آماده‌سازی مطالعات امکان پذیری صنعتی ا انتشار یافته است. این کتاب به‌عنوان یکی از کتابهای مرجع برای تهیه‌ی دستورالعمل امکان‌پذیری و سوددهی طرح‌های صنعتی کاربرد داشته و به زبان های مختلف ترجمه شده است. در زبان فارسی هم دو ترجمه از آن وجود دارد که هر دو توسط آقایان میرمطهری بوده است. از آن گذشته برگزیده‌ای از این ترجمه‌ها در وزارتخانه‌ها و سازمان‌های مختلف توسط محققان مختلف ارائه شده است. از جمله می‌توان به نوشته‌ای با عنوان راهنمای تدوین طرح‌های توجیهی آشاره کرد که وزارت صنایع از به‌عنوان دستورالعمل استفاده می‌کند و از تدوین‌کنندگان طرح‌های صنعتی می‌خواهد که ضوابط آن را رعایت کنند. علاوه بر این. در کشورهای مختلف جهان گزارشاتی نیز با عناوین مختلف که در برگیرنده‌ی مفهوم کلی تدوین طرح کسب‌و کار * است. انتشار یافته است که در بخش‌های مختلف آن به اصول و قاعده‌های نگارش طرح‌های مالی - تجاری اشاره می‌کند. بانک جهانی یکی از بزرگ‌ترین مراجع تدوین گزارش‌های تجاری- مالی در بخش آب است. با وجود این, در بین مستندات این بانک هم دستورالعملی برای تدوین این نوع گزارش‌ها مدون نشده است هرچند که کارشناسان بانک براساس قاعده‌ی کلی که در بالا به آن اشاره شد. گزارش‌های خود را تدوین می‌کنند و هر گروه کارشناسی, بسته به می‌کند. نگاهی به ده‌ها گزارشی که در بانک جهانی در مورد بخش آب و سرمایه‌گذاری‌های مربوط به این بخش نوشته شده است. به‌وضوح این سلبیقه‌ای‌بودن تاکید بر بخش‌های مختلف را نشان می‌دهد. در ایران هم برای فعالیت های صنعتی دستورالعملی تهیه شده است که این دستورالعمل کم و بیش در چارچوب دستورالعمل در مواردی بسیار غیرواقعی است و به وضعیت زمان تهیه‌ی درخواست وام نگاه نمی‌کند. به‌عنوان مثال در 515 ۳۵۹11110 [ 100۵1۳۵ ۵۶ ۳۳۵۵۵۳۵0۵ ۲۵۳ [۷1۵0۵ -۱ ددع۵1 -2 -------- صفحهٔ بعد -------- 7 دستورالعمل مطالعات تجاری (مالی) و بازرگانی طرح‌های آب ارائه دهند. کسانی که به وضعیت درخواست قیمت برای خرید ماشین‌آلات آشنایی دارند. به‌روشنی می‌دانند که دریافشت به‌دست آورد ولی تکرار این کار هرگز ممکن نیست مگر آن‌که مراجع ارائه‌ی پیش‌فاکتور در واقع سندپردازی کرده باشند. این دشواری به‌ویژه در مراحل نخستین تهیه‌ی گزارش‌های امکان‌سنجی بسیار مشهود است زیرا در آن زمان هیچ یک از سرمایه گذاران به‌درستی به دانش‌فنی برگزیده‌ی طرح خود و امکاناتی که شاید بتوانند از آن‌ها بهره‌برداری نمایند. آشنایی ندارند. بنابراین هر نوع درخواست خرید ماشین‌آلات فاقد وجاهت کاربردی می‌شود. بررسی مجموعه‌ای که تا حدودی مسایل و معیارهای انجام مطالعات تجاری - مالی نشان دهد. در گزارش بررسی آدبیات آورده شده است و به‌همین دلیل در این بخش تکرار نمی‌شود. نکته‌ی قابل توجه این است که منابع در دو بخش نرم‌افزارهای کاربردی و متون مکتوب وجود دارد. در ایران هم وزارت صنایع دستورالعملی برای مشخص‌کردن امکان‌پذیری طرح‌های صنعتی ارائه کرده است که از نظر کلی با دستورالعمل حاضر سازگاری دارد ولی حوزه‌ی پوشش آن بخش صنعت است و برای مواردی کاربرد دارد که صنعتگران بخواهند از سیستم بانکی ایران وام و منابع مالی مشارکتی دریافت نمایند. 3-3- شناساییء گردآوری و بررسی تجربیات ملی و بین‌المللی در مورد تجربیات ملی و بین‌المللی می‌توان به دو گروه مستندات اشاره کرد. در بخش تجربه‌ی ملی دستورالعمل تدوین شده توسط وزارت صنایع برای تهیه‌ی گزارشات ارزیابی پروژه‌ها نمونه‌ای از کارهای انجام شده محسوب می‌شود. در بخش آب هیچ نوع گزارشی که دستورالعملی باشد یا استاندارهایی را پذیرفته باشد. شناسایی نشده است. در بخش بین‌المللی مجموعه‌ی گزارش‌های بانک جهانی در مورد ارزیابی پروژه‌های آب وجود دارد. اگرچه. همان‌طور که گفته شد. این گزارش‌ها هیچ یک دستورالعملی برای تدوین گزارش تجاری - مالی در بخش آب نیست. تشابه ساختاری بین این گزارش‌ها می‌توان خود چارچوبی برای تدوین استاندارد داشته باشد. بررسی‌ها نشان می‌دهد که حدود شش هزار سند در مورد بخش آب و موارد مربوط به این بخش در مستندات انتشاریافته توسط بانک جهانی وجود دارد که در آن‌ها به مباحث مختلف بخش آب در کشورهای مختلف جهان پرداخته شده است. در بین این مجموعه گزارش هایی در مورد بخش آب در شهرهای مختلف شمالی و جنوبی ایران هم وجود دارد. این مطالعات همه به‌نوعی به وام‌های اعطایی بانک جهانی به این کشورها مربوط می‌شود. بنابراین پوشش گزارش‌ها ارزیابی بخش و امکانات آن یا پیشرفت‌های انجام‌شده در مورد وام‌های اعطایی است. از این دیدگاه می‌توان گفت که گزارش‌ها کم و بیش خواسته‌های مربوط به ارزیابی موارد مختلف بخش آب را پوشش می‌دهد. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سوم- مروری بر ادبیات موضوع 7 فهرستی از این گزارش‌ها در جلد جداگانه‌ای که به تاریخچه‌ی تدوین مطالعات مالی- تجاری اختصاص یافته است. ذکر شده است. این جلد به آقای اسفندیاری داده شده است حالا اگر دفتر مطالعات آب نمی تواند هماهنگ کند. بفرمایید تا دوباره به شما بدهم. مطالعات در مجموعه‌های متفاوت عرضه شده‌اند که بخشی از آن‌ها در قالب گزارش‌های رسمی کشوری. عده‌ای در مجموعه‌ی گزارش‌های بخشی. تعدادی در چارچوب گزارش‌های عمومی و تعدادی هم در گروه گزارش‌های تحقیقی مستند یا غیرمستند تدوین شده است. با وجود این وقتی به‌دقت به این نمونه‌ها نگریسته می‌شود. اغلب آن‌ها دارای نگرشی مشابه هستند که در واقع همان هسته‌ی تفکر بانک جهانی و روند شناخته شده در مورد ارزیابی پروژه‌ها و عملکرد بخش است. گزارش‌ها به زبان‌های مختلف تدوین شده است که در بین آن‌ها می‌توان به زبان‌های بین‌المللی مثل انگلیسی و فرانسه. و زبان‌های ملی مثل عربی, هندی, ژاپنی» پرتقالی» روسی و امثال آن اشاره کرد. قدر مسلم این است که نگاهی به مجموعه‌ی بالا می‌تواند وجود استانداری نانوشته را برای تدوین گزارش‌های ارزیایی بخش آب مورد تایید قرار دهد. این استاندارد که در طول سال‌ها از نظر قالب کلی بدون تغییر باقی مانده است. به‌تدریج و با پیشرفت الکترونیکی جزییات و تفصیل بیش‌تر یافته است. بنابراین می‌توان گفت که تدوین گزارش‌های آرزیابی در سطح جهانی با استانداردهای خاص همراه بوده است. لازم به تذکر است که وقتی گزارش‌های بالا از نظر مراحل نگرش بر سرمایه‌گذاری دسته‌بندی شود. می‌توان دید که در مراحل مختلف عمق تحلیل موضوع‌ها یکسان نیست و هرقدر گزارش به مرحله‌ی انجام سرمایه‌گذاری نزدیک‌تر می‌شود. دقت در تحلیل افزایش می‌یابد تا سرمایه‌گذاری با دقت و اطمینان بیش‌تر صورت پذیرد. در بانک جهانی متجاوز از سه هزار پروژه‌ی آب اجراء شده است که در زیر اطلاعات کلی مربوط به آن‌ها ارائه شده است. اطلاعات موجود نشان می‌دهد که در فاصله‌ی 1990 میلادی تا زمان حاضر در 56 کشور جهان سرمایه گذار خصوصی در پروژه‌های آب مشارکت کرده است. در این فاصله [30 پروژه به نقطه‌ی خاتمه‌ی عملیات مالی رسیده است. در بین مناطق مختلف جهان, آمریکای لاتین با در اختیار گرفتن 40 درصد از پروژه‌های مورد بحث. بزرگ‌ترین سهم را داشته است و در طول این مدت 41 پروژه زیر فشار مالی متوقف شده است که این رقم 37 درصد کل پروژه‌ها را تشکیل می‌دهد. بانک جهانی یگانه مرجعی نیست که گزارش‌های مربوط به بخش آب را انتشار می‌دهد. بیش‌تر سازمان‌های بین‌المللی فعال در زمینه‌ی وام‌دهی کشوری در مورد توسعه‌ی بخش آب و بهبود وضعیت آب در کشورهای جهان. پروژه دارند و گزارش‌های آن را انتشار می‌دهند. به‌عنوان مثال بانک توسعه‌ی آسیایی در تامین مالی برای پروژه‌های بخش آب در کشورهای آسیایی فعال بوده است. شکل کلی گزارش‌های پروژه‌های بانک توسعه‌ی آسیایی هم به‌شکل گزارش‌های پروژه در بانک جهانی شباهت زیادی دارد و از چارچوب کلی گزارش‌های بانک جهانی پیروی می‌کند. یک دلیل این امر تبعیت کلی بیش‌تر سازمان‌های بین‌المللی از الگوهای رفتاری بانک جهانی است. بررسی در بین اطلاعات موجود جهان در شبکه‌ی اینترنت به متجاوز از 20 میلیون سند در مورد مطالعات ارزیایی بخش آب اشاره می‌کند که حتی اگر تصور شود نیمی از این سندها در جست‌وجو به‌صورت تکراری آمده باشد. هنوز -------- صفحهٔ بعد -------- 72 دستورالعمل مطالعات نجاری (مالی) و بازرگانی طرح‌های آب -------- صفحهٔ بعد -------- با ۱ نبان مساله و تعریف ابعاد مطائعلت -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- فصل چهارم- بیان مساله و نعر یف ابعاد مطالعات 75 1-4- کلیات در گزارش حاضر تلاش شده است که با عنایت به ضوابط حاکم بر تامین‌مالی در کشور و استانداردهای جهانی چارچوبی زوایای کاری را که باید روشن شود. مشخص کند. پیش از پرداختن به موضوع عنایت به چند نکته ضرورت دارد: [1- دستورالعمل برای مطالعات تجاری- مالی است و در این چارچوب موارد فنی که باید در دستورالعمل گنجانیده شود. تنها در محدوده‌ی این رده از مطالعات است که در مقایسه با گزارش‌های توجیهی محدودتر است. پیدا می‌کند و مواردی که هیچ کاربردی در بخش آب ندارد از دستورالعمل حذف می‌شود. 3 بخش آب طیف وسیعی از فعالیت‌ها را دربر می‌گیرد ولی آن‌چه محور اصلی و منظور این دستورالعمل است. می‌کند و در این قبیل مشارکت‌ها هم الگوی رفتاری در قانون سرمایه‌گذاری ذکر شده است. بنابراین در نهایت باید مباحتی که به ترازسازی و ایجاد بازدهی اضافی در سرمایه‌گذاری ارتباط پیدا می‌کند. در دستورالعمل دیده دستورالعمل برای آن مباحث به‌کار گرفته می‌شود. بخش‌های اخیر فاقد کاربرد خواهد بود. 4 با وجود آن‌که افزودن یک بخش برای ترازسازی سرمایه‌گذاری در دستورالعمل پیش‌بینی می‌شود. باید به این نکته هم اشاره شود که در سایر موارد دستورالعمل چارچوبی دارد که به‌هیچ عنوان از نظر ساختاری با دستورالعمل مطالعات مالی- تجاری برای سایر فعالیت‌ها تفاوتی ندارد. به بیان دیگر. دستورالعمل هیچ شکل ویژه‌ای که دربرگیرنده‌ی حضور دولت در اقتصاد باشد. ندارد و در هر صورت هیچ مطالعه‌ی مالی- تجاری نمی‌تواند اصول کلی ارزیابی سودآوری را نادیده بگیرد. با این اوصاف نباید تصور شود که چون دولت در می‌شود که تمام پروژه‌ها در نهایت باید ثابت کنند که از نظر بانک قابل سرمایه‌گذاری‌اند و می‌توان منابع بانکی را برای آن‌ها مصرف کرد. با عنایت به ضوابط بالاء دستورالعمل تدوین مطالعات مالی- تجاری به‌شرحی که در زیر بیان می‌شود. تنظیم شده است. در متن تلاش شده است که با ارائه‌ی نمونه‌های کاربردی مطالب دقیق نشان داده شود تا سرمایه‌گذار بالقوه بتواند گزارشی را مدون نماید که مسوولان با مراجعه به آن بتوانند به ارزیابی ماهیت فعالیت سرمایه‌گذار بپردازند و سرمایه گذار هم با عنایت به آن بتواند دستاورد سرمایه گذاری خود را آرزیابی کند و سود یا زیان احتمالی آن را مشخص نماید. مواردی که در این دستورالعمل آورده شده است. جنبه‌های مختلف تدوین گزارش مطالعات مالی- تجاری ر در بر -------- صفحهٔ بعد -------- 76 دستورالعمل مطالعات تجاری (مالی) و بازرگانی طرح‌های آب می گیرد. همه‌ی این مطالب به‌قاعده‌ی عرف. وزن و اهمیت یکسانی ندارند. با وجود این. رعایت مجموعه‌ی موارد سبب 2-4- تدوین روی جلد تنظیم روی جلد گزارش های تجاری - مالی با عنایت به چارچوبی خاص باید انجام شود. در نمودار زیر تصویر کلی یک روی جلد استاندارد آورده شده است. همان طور که در نمودار دیده می‌شود. در روی جلد باید نوع مطالعات مشخص شماره‌ی تجدیدنظر است. مواردی که در نمودار با خطچین (-- ) مشخص شده است. باید توسط مسوولان پروژه تکمیل شود و بدیهی است که در هر پروژه تغییر می‌کند. در سایر موارد روی جلد باید با استاندارد نمودار ارائه شود. قابل‌توجه است که چون مطالعات تجاری- مالی مربوط به یک پروژه‌ی خاص است و آن پروژه در مرکز توجه قرار می گیرد. هیچ الزامی نیست که در روی جلد به مشخصات تفصیلی تهیه کننده‌ی این گزارش اشاره شود. در این چارچوب در بهترین حالت نام تهیه‌کننده در روی جلد گزارش آورده می‌شود. مطالعات تجاری- مالی برای پر وژه‌ی سس تیه کننده: سس تاریخ تدوس:--/--/--۱۳ نمودار 1-4- تصویر روی جلد گزارش مطالعات تجاری - مالی استفاده از آرم تحاری. نوشته‌های متفرقه ۳ اطلاعات اضافی در روی جلد استاندارد پذیرفته شده نیست. در طرح‌های نو که کاربرد الکترونیکی یافته است. جلدهای تزریینی هم پیشنهاد شده است. در این چارجوب. صمن رعایت متن ذکرشده در بالاء ارم تجاری بنگاه تهیه کننده. آرم تجاری متقاضی و تصاویری که مربوط به کسب و کار مورد بحت در پروژه باشد. آورده می‌شود. بنابراین در مواردی دیده شده است که روی جلد با طراحی ارائه می‌شود. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل چهارم- بیان مساله و نعر یف ابعاد مطالعات 77 علاوه بر اطلاعات روی جلد. لازم است اطلاعات اضافی در مورد مطالعات در گزارش هم به‌شکلی مدون شده آورده شود. سوابق تاریخی و اطلاعات سازمانی باید در صفحه‌ای اضافی درست بعد از جلد گزارش آورده شود. این اطلاعات در ن صفحه‌ی نمونه در نمودار آورده شده است. اطلاعات این صفحه اصطلاح اطلاعات داخل جلد نامیده می‌ شود. تصویر ایو در واقع اصلی‌ترین دست‌اندرکاران را در پروژه نشان می‌دهد. اطلاعات مربوط به تصویب پروژه تاریخ تصویب: --/--/--۱۳ مهر سازمان: تا پذیرش پروژه تاریخ پذیرش:--/7--/7--۱۳ مهر سازمان سس نمودار 2-4- تصویر داخل جلد گزارش مطالعات تجاری - مالی مجموعه‌ی دو صفحه‌ای ذکرشده شاکله‌ی اصلی روی جلد گزارش و داخل آن را می‌سازد. رسمیت یافتن اطلاعات مدون شده در گزارش بسیار مهم است و به‌همین دلیل نیز دو گروه تدوین‌کننده و دریافت‌کننده‌ی گزارش باید به‌طور رسمی گزارش را تایید کنند. یکی از قسمت‌هایی که در بیش‌تر گزارش‌های موجود نادیده گرفته می‌شود. همین استفاده از مهر سازمانی برای رسمیت دادن به اقدامات است. مهر سازمانی دو گروه نشانه‌ای از رسمیت یافتن محتوای گزارش است. در واقع اگر نسخه‌ای از گزارش فاقد این دو مهر باشد. باید آن را مخدوش تلقی کرد. هر نوع کپی گزارش فاقد وجاهت است و نمی تواند کاربردی رسمی داشته باشد. در صفحه‌ی اطلاعات مربوط به تصویب پروژه باید در تمام موارد تایید همراه با مهر باشد. در گزارش‌هایی که با کمک کارشناسان بین‌المللی برای کشورهای مختلف تدوین می‌شود. صفحه‌ی تایید همیشه به‌صورت اسناد داخلی سازمان باقی می‌ماند و رسمیت دادن به تایید گزارش با استفاده از نامه‌ای که همراه گزارش ارسال می‌شود از یک سوء و شماره‌ای که به گزارش تخصیص داده می‌شود. از سوی دیگرء صورت می‌پذیرد. کدگذاری گزارش‌ها -------- صفحهٔ بعد -------- 78 دستورالعمل مطالعات تجاری (مالی) و بازرگانی طرح‌های آب در این سازمان‌ها نشان می‌دهد که گزارش‌ها چه ماهیتی دارند. بنابراین گزارش‌های نیمه‌نهایی کدی متفاوت از گزارش‌های نهایی دارند. باوجود این هر دو گروه گزارش کاربرگ تایید خاص خود را دارند که در اسناد سازمان به‌صورت بایگانی نگاهداری می‌شود. 3-4- ندوین خلاصه‌ی مدبریتی خلاصه‌ی مدیریتی در واقع خلاصه‌ای از مندرجات گزارش است. در مواردی که مجموعه‌ی مطالعات در جلدهای مختلف آورده شود. خلاصه‌ی مدیریتی باید برای هر جلد نیز تدوین شود. به‌طور کلی این خلاصه باید در سرفصل‌های اصلی به‌شرح زیر تدوین شود. - هدف‌های اصلی - خلاصه‌ی اطلاعات گزارش - جایگاه‌یابی راهبردی - هم‌پیمانی راهبردی - مزیت‌های کلیدی - منابع مورد نیاز - اقاماتی که باید صورت پذیرد - خطرات احتمالی - توصیه‌های گزارش - نتایج نادیده‌گرفتن توصیه‌ها و دستاوردهای گزارش هر یک از این سرفصل ها باید با قاعده‌های خاص خود تدوین شود. شرط اصلی این است که مطالب در حد امکان مختصر باشد و چکیده‌ی کلی نوشته‌های متن اصلی را نشان بدهد. بنابراین باید عنایت شود که در خلاصه‌ی مدیریتی, برگزیده‌ای از متن طرح آورده می‌شود و هیچ یک از مطالبی که در خلاصه‌ی مدیریتی آورده می‌شود. برای نخستین بار در مجموعه‌ی گزارش نوشته نمی‌شود. در زیر هر یک از سرفصل‌های اصلی خلاصه‌ی مدیریتی توضیح داده می‌شود. 1-3-4- هدف‌های اصلی این بخش دربرگیرنده‌ی خواسته‌های اصلی مشوق و برانگیزنده‌ی کارفرما برای اجرای گزارش است. موارد باید به‌صورت مشخص و قابل‌ارجاع درج شود. به‌عنوان مثال وقتی یک سد ساخته می‌شود. هدف‌های اصلی از ساخت سد می‌تواند یک یا چند مورد از سرفصل‌های زیر باشد: الف- آب‌رسانی (مازاد بر وضع موجود) به بخش شرب در یک منطقه یا مناطقی خاص -------- صفحهٔ بعد -------- فصل چهارم- بیان مساله و نعر یف ابعاد مطالعات 79 ب- آب‌رسانی (مازاد بر وضع موجود) به بخش کشاورزی در یک منطقه یا مناطقی خاص ج- تامین برق و انرژی (مازاد بر وضع موجود) برای یک منطقه یا مناطقی خاص هد بازسازی بافت شهری یا روستایی یک منطقه یا مناطقی خاص در بیان هدف‌های اصلی گزارش باید به اصول زیر عنایت شود: !- هدف‌ها در طول طرح قابل ارجاع باشد و چگونگی تامین آن‌ها با اجرای طرح دیده شود. وقتی به هدفی اشاره می شود. باید روشن شود که این هدف چه ماهیتی دارد و در واقع از نظر کمی و کیفی چگونه در طول دوره‌ی طرح آرزیابی می‌ شود. پیونددادن هدف با معیارهای اندازه گیری وضعیت یکی از اصول مهم در روش تدوین هدف‌ها است. با این اوصاف برای هر هدف باید روش یا روش‌های اندازه گیری وضعیت آارائه شود و روند تحول هدف در طول دوره‌ی اجرای طرح و سال‌های بعد از آن دیده شود. 2 هدف ها از نظر ماهیت چنان باشد که به مرز شعار نرسد و درواقع از نظر خواست و عملیاتی‌بودن قابل تشخیص باشد. به‌عنوان مثال وقتی گفته می شود که هدف از ساخت یک سد تامین آب شرب یک منطقه است. این هدف نباید با شعارهای حاکمیتی همراه شود. به‌عنوان مثال نباید در کنار این هدف ذکر وقتی موضوع اخیر به‌عنوان هدف اعلام می‌شود. پیوند ناگفته‌ای به هدف‌ها اضافه شده است و آن این است که آب‌رسانی در منطقه مهم‌ترین موضوع در ارتقای سطح زندگی است یا آن‌که در منطقه‌ی مورد بحث بالا بردن سطح زندگی بیش از سایر نقاط اهمیت دارد یا مباحثی مشابه آن که در واقع دفاع از طرح را از محدوده‌ی ارزیابی خارج می‌سازد. ذکر این قبیل پیوندها در واقع از ارزش حرفه‌ای طرح می‌کاهد. بهترین وضع این است که با روشنی ذکر شود که چند نفر تحت پوشش آب‌رسانی برای شرب قرار می‌گیرند که بدون اجرای طرح سدسازی از این آب محروم می‌مانند. ارزش‌گذاری بر برخورداری از آب شرب هم باید در چارچوب بهبود سطح زندگی مردم و جلوگیری از انواع بیماری‌ها همراه شود. به بیان دیگر در مورد هدف‌ها باید ارزیابی‌ها تا حد امکان شفاف باشد تا مشکلات قضاوتی در جریان ارزیابی‌ها به کم‌ترین حد کاهش یابد. 3- تعداد هدف‌ها نباید از مرز عقلایی بودن بگذرد. یکی از اصول پذیرفته‌شده این است که یک طرح نمی‌تواند به تعداد بی‌شماری هدف جامه‌ی عمل بپوشاند و لازم است تعداد هدف ها چنان باشد که پیوند مستقیم بین طرح و هدف‌ها از نظر عقلایی قابل تایید شود. با این اوصاف باید مشخص شود که کدام یک از هدف‌ها در جریان اجرای طرح در حدی عقلایی جامه‌ی تحقق می‌پوشند و هدف هایی که ارتباط مستقیمی با طرح ندارند یا درصد کمی از آن‌ها با اجرای طرح تحقق می‌یابد نباید در شمار هدف‌های طرح نام برده شوند. -------- صفحهٔ بعد -------- 8 دستورالعمل مطالعات تجاری (مالی) و بازرگانی طرح‌های آب 4- هدف‌ها باید ارتباط مستقیم با کار انجام شده داشته باشد و حاصل غیرمستقیم و پیوند- در- پیوند نباشد. در مواردی که هدف‌های ذکرشده ارتباط مستقیمی با طرح و رفتارهای برخاسته از طرح نداشته باشد. ذکر آن‌ها سبب می‌ شود که ارزیابی طرح در پرده‌ای از ابهام قرار بگیرد و به دقت نتوان طرح را ارزیابی کرد. در این موارد لازم است از ذکر هدف های مورد بحث خودداری شود و فقط هدف هایی ذکر شود که در واقع ارتباط مستقیم آن‌ها با طرح قابل‌اندازه گیری است. به عنوان مثال ممکن است گفته شود که وقتی مردم آب شرب دارند و آب آلوده نمی‌آشامند. خطر وبا در منطقه کاهش می یابد. بنابراین جلوگیری از شیوع وبا هم یکی از هدف های ساخت یک سد می تواند باشد. امر واقع این است که جلوگیری از شیوع و با یک دستاورد فرعی و غیرمستقیم تامین آب شرب می‌تواند باشد ولی نمی‌توان آن را به‌عنوان یک هدف مستقیم از تامین آب شرب برای یک منطقه محسوب کرد. در خلاصه‌ی مدیریتی باید مشخص شود که چگونه انجام کار و اجرای طرح به‌دستیابی به هدف‌ها کمک می‌کند و در هر صورت چگونه این هدف‌ها برآورده می‌شود. با این اوصاف. مشخص‌کردن چگونگی دستیابی به هدف‌ها در خلاصه‌ی مدیریتی الزامی است زیرا با ذکر این مطلب مدیریت می‌تواند با شفافیت بیش‌تر در مورد ماهیت طرح تصمیم‌گیری کند. ذکر هدف‌ها و روش‌های دستیابی به آن‌ها در خلاصه‌ی مدیریتی باید به‌صورت فهرست‌وار باشد و در هر مورد به مطالب مندرج در سند اصلی طرح آشاره شود. ارجاع به مطالبی که در سند اصلی درج شده است. می‌تواند در درون پرانتز و با ذکر شماره‌ی قسمت یا بند مربوط در گزارش باشد. 2-3-4- خلاصه‌ی اطلاعات گزارش در این قسمت باید اطلاعات گزارش به‌صورت کلی و کلان در قالب چارچوب‌های دسته‌بندی شده آورده شود. در این - اولویت بیان داده های کلیدی؛ اولویت بیان موضوع باید در مواردی باشد که از نظر اهمیت نقش کلیدی دارند و مهم‌ترین اقلام اطلاعاتی محسوب می‌شوند. - ذکر داده‌های پردازش‌ شده؛ باید عنایت داشت که در این بخش باید فقط اطلاعات (یعنی داده‌های پردازش شده) آورده شود و داده‌ها نباید در این قسمت آورده شود. خلاصه‌ی مدیریتی تنها به داده‌های اصلی پردازش‌ شده در گزارش باید عنایت داشته باشد. به‌عنوان مثال وقتی در مورد سدسازی و اهمیت آن در تامین آب شرب یک منطقه‌ی خاص صحبت می‌شود. در خلاصه‌ی مدیریتی باید تنها به درصد تامین آب شرب آن منطقه توسط سد اشاره شود. بنابراین در گزارش آورده می‌ شود که با ساخت سد << در طول مدت درصد از آب شرب منطقه‌ی << تامین می‌شود. محاسباتی که به‌دستیابی به این درصد منجر می‌شود در گزارش اورده شده است. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل چهارم- بیان مساله و تعر یف ابعاد مطالعات لت - خودداری از ارجاع مورد به مورد به متن اصلی؛ در خلاصه‌ی مدیریتی الزامی نیست که نوشته‌ها به متون اصلی گزارش ارجاع داده شود زیرا فرض بر این است که تاییدکنندگان گزارش صحت موضوع و ارجاع به متن را تایید کرده‌اند. ولی در همه‌حال باید ارجاع به متن برای رسیدن به داده‌های ایجادکننده‌ی اطلاعات - تاکید بر بیان اطلاعات نهایی؛ در خلاصه‌ی مدیریتی اطلاعات نهایی باید آورده شود و نیازی نیست که اطلاعات واسطه‌ای در این بخش دیده شود. ذکر اطلاعات واسطه‌ای تنها سبب حجیم‌شدن خلاصه‌ی مدیریتی می‌شود حال آن‌که به‌قاعده‌ی عرف این خلاصه باید در حد امکان کم‌حجم باشد. 3-3-4- جایگاه‌یابی راهبردی در خلاصه‌ی مدیریتی باید نگرشی راهبردی در مورد اجرای هر طرح بیان شود. این گفته به آن معنا نیست که هر طرح باید به‌کلی یک طرح راهبردی شود. اما این مفهوم را می‌رساند که طرح‌ها در قالب زنجیره‌هایی که ساختی راهبردی دارد. به مدیریت نشان داده شود. به‌عنوان مثال وقتی شبکه‌ی آب‌رسانی شهری مد نظر قرار می‌گیرد. نگاه راهبردی پیوندی است که بین این شبکه و رسیدن به قالب توسعه‌ی پایدار باید وجود داشته باشد. حتی در مورد طرح‌های صنعتی بخش آب. مانند ساخت دستگاههای مورد استفاده در بخش آب. باید این‌جایگاه‌یابی راهبردی مشخص شود. در مورد ساخت سد جایگاه راهبردی طرح می‌تواند بهینه‌سازی استفاده از منابع آب در طبیعت باشد. در مورد تمام فعالیت‌هایی که به نوعی به منابع طبیعی ارتباط پیدا می‌کنند. موضوع جایگاه‌یابی راهبردی از اولویت خاص برخوردار است. مدیران اصلی باید اطمینان حاصل کنند که در نتیجه‌ی اجرای طرح. کل اقتصاد از نظر توسعه‌ی پایدار در مرتبه‌ی بالاتری قرار می‌گیرد و از امکانات بهتر برخوردار می‌شود. هرقدر اطمینان از مثبت‌بودن اثر فعالیت بر توسعه‌ی پایدار بیش‌تر باشد. عملیات مورد بحث از جایگاه راهبردی بالاتری برخوردار خواهد بود. 4-3-4- هم‌پیمانی راهبردی منظور از هم‌پیمانی راهبردی, نمایش پیوندهای راهبردی بین طرح و سایر فعالیت‌هایی است که اجراء شده است با در دست اجرا است. در مورد طرح‌های سرمایه‌گذاری خصوصی در فعالیت‌های عمومی. مثل طرح‌های آب مطرح‌شده در این دستورالعمل, بهتر است که در خلاصه‌ی مدیریتی به طرح‌های دیگری که از نظر راهبردی می‌تواند مکمل طرح مورد بحث باشد. هم آشاره بشود. به‌عنوان مثال وقتی سدسازی مد نظر قرار می‌گیرد. یکی از موارد هم‌پیمانی راهبردی که می‌توان به آن اشاره کرد. توسعه‌ی کشت‌وصنعت‌های مختلفی است که بر حسب مکان قرار گرفتن سد می‌تواند به‌وجود اید. در این‌جا فعالیت سدسازی با فعالیت کشاورزی صنعتی نوعی هم‌پیمانی راهبردی پیدا می‌کند. درحالتی که این هم‌پیمانی وجود نداشته باشد یا در شمار برنامه‌های توسعه‌ای اقتصاد ملی قرار نداشته باشد. نمی‌توان عامل بهینه‌سازی سدسازی را مورد تایید قرار داد. در مواردی مجری سرمایه‌گذاری اصلی ممکن است بخواهد از -------- صفحهٔ بعد -------- 852 دستورالعمل مطالعات تجاری (مالی) و بازرگانی طرح‌های آب سرمایه گذاری‌هایی که با طرح اصلی سرمایه‌گذاری هم‌پیمانی راهبردی دارند. به‌عنوان سرمایه‌گذاری‌های توسعه‌ای مکمل برای سوددهی فعالیت اصلی خود استفاده کند و امتیاز مواردی از این سرمایه‌گذاری‌ها را از دولت دریافت نماید. 5-3-4- مزیت‌های کلیدی مزیت‌های کلیدی طرح در واقع مهم‌ترین مواردی است که عنایت به آن‌ها سبب توصیه‌کردن به اجرای طرح می‌شود. این مزیت‌ها باید در متن اصلی طرح ارزش‌گذاری و آرزیابی شده باشد ولی در خلاصه‌ی مدیریتی باید به‌روشنی و تنها با مدیران با یک نگاه بتوانند تمام مزیت‌های کلیدی را تشخیص بدهند. در هر مورد بهتر است بیان عنوان مزیت با برآورد کمی همراه شود تا پیوندی بین مزیت و جایگاه مالی و اقتصادی آن با زندگی عموم ایجاد شود. به‌عنوان مثال وقتی ساخت یک سد سبب می‌شود که آب‌رسانی برای شرب بهتر انجام شود و لا درصد از مردم یک منطقه از مزایای این آب استفاده کنند. می‌توان گفت که این اقدام سبب می‌شود که هزینه‌ی آب در بودجه‌ی خانوارهای یک منطقه‌ی خاص. به‌عنوان مثال معادل 10 درصد کاهش داده شود. بنابراین دیده می‌شود که مزیت کلیدی تامین آب شرب برای مردم منطقه‌ی الف. سبب شده است که هزینه‌ی آب شرب در بودجه‌ی خانوار مردم منطقه‌ی ب به‌میزان معینی کاهش داده شود. باید توجه داشت که در این عبارت. منطقه‌ی ب می‌تواند منطقه‌ای به‌مراتب بزرگ‌تر از منطقه‌ی الف باشد زیرا در حال حاضر مردم منطقه‌ی الف آب شرب خود را از منطقه‌ی دیگری تامین می‌کنند که فشار بر آن منطقه سبب گران شدن هزینه‌ی تامین آب و گرانی برای همه‌ی مردم منطقه می‌شود. وقتی مردم منطقه‌ی الف آب شرب خود را از منطقه‌ی دیگر تامین کنند. مردم سایر مناطق هم با کاهش عمومی بار تامین آب مواجه می‌شوند. بنابراین مزایای تامین آب شرب با سد مورد بحث به مردمی ورای منطقه‌ای که از آب این سد استفاده می‌کنند. کشانیده می‌شود. 6-3-4 منابع مورد نیاز این بخش مهم‌ترین قسمت خلاصه‌ی مدیریتی از نظر نمایش بار مالی است. ارقام و جداولی که در این بخش ارانه می شود باید بسیار خلاصه باشد ولی تمام اطلاعات به‌تفصیل در گزارش اصلی دیده شود. کلیات اطلاعات مالی مورد نیاز نقدینگی و ترازهای مالی. در این بخش باید به اختصار در مورد احتمالات مالی هم بحث شود هرچند که محاسبه‌ی خطر در گزارش اصلی یک بخش خاص دارد. در خلاصه‌ی مدیریتی تنها باید به یافته‌های کلی در مورد خطرات مالی اآشاره شود و ذکر شود که آسیب پذیری مالی در کدام نقطه یا زمان وجود دارد. به‌عنوان مثال ممکن است در یک پروژه که مدت سه سال ساخت آن به درازا می‌کشد. آسیب پذیری مالی در سال سوم باشد که هنوز پروژه به بار ننشسته است ولی نیاز مالی به نقطه‌ی آوج می‌رسد و در این‌جا دارایی خاصی وجود ندارد که به‌عنوان وثیقه‌ی اصلی گذاشته شود. بنابراین -------- صفحهٔ بعد -------- فصل چهارم- بیان مساله و نعر یف ابعاد مطالعات 33 مدیران اجرایی باید دقت کنند که در قراردادهای تامین مالی. وضعیت سال سوم را مد نظر داشته باشند و در حد امکان در عقد قراردادهای خود درخواست منابع مالی درازمدت را مد نظر قرار بدهند. 7-3-4 - اقداماتی که باید صورت یذ برد کلیات مجموعه‌ی اقداماتی که باید صورت پذیرد تا طرح به‌طور کامل اجرا شود باید در خلاصه‌ی مدیریتی آورده شود. در این چارچوب لازم است تمام مجوزهایی که باید اخذ شود با ذکر مراجع صدور مجوز نام برده شود. در بیان اقدامات لازم است تواتر زمانی آن‌ها رعایت شود تا مدیریت بداند با چه تقدم و تاخری به چه اقداماتی باید مبادرت بورزد. جزییات فعالیت‌ها در این قسمت ضرورت ندارد ولی باید گروه‌های فعالیتی در این بخش آورده شود. به‌عنوان مثال گفته شود که در بخش قانونی فعالیت‌های لازم عبارتند از؛ << یا در بخش فنی فعالیت های لازم عبارتند از <. فهرست کردن اقدامات با ذکر تواتر آن‌ها از جمله‌ی اقدامات ضروری در این بخش است. 8-3-4- منظر آینده منظر آینده در واقع چارچوبی مختصر از دیدگاه شخص در مورد ماهیت فعالیت است و این که عاقبت کار به کجا ختم می‌شود. در بیان منظر آینده لازم است دقت شود که عامل خیالپردازی در نوشته‌ها در حد امکان محدود شود. منظر آینده در واقع طرحی اولیه از مسیری است که باید طی شود و در نهایت چشم اندازی است از مسیر حرکت در آینده و این که هویت فعالیت به کجا می‌رسد. در مورد منظر آینده باید حدود نیم‌صفحه مطلب بیان کرد. به‌عنوان مثال وقتی موضوع فعالیت ایجاد شبکه‌های پشت سد است. منظر آینده می‌تواند نشان‌دهنده‌ی وضعیت محیطی پس از تکمیل طرح باشد. برای بیان منظر آینده هم باید اختصار رعایت شود. به‌عنوان مثال می‌توان گفت که ظرف مدت سه سال بعد از تکمیل پروژه, درآمد سرانه‌ی مردم در محیط پیرامون سد تا 20 درصد افزایش می‌یابد یا --- تعداد فرصت شغلی ایجاد می شود. اگرچه در این بخش ذکر جزییات کار ضرورت ندارد و الزامی نیست که به بندهای گزارش اصلی که این مباحصث را بحث می‌کند. اشاره‌ی مستقیمی انجام شود. امر واقع این است که یکایک مطالب باید در متن گزارش آورده شود و در هر صورت مدیریت باید بتواند به‌سادگی به مطالب اصلی در متن کامل گزارش دسترسی بیابد. در بیان منظر آینده نباید از مسایلی سخن گفته شود که ارتباطی غیرمستقیم با فعالیت اصلی دارند. زنجیره‌ی ارتباطات اقتصادی می‌تواند عاملی در بهبود کلی وضعیت زندگی مردم شود ولی نمی‌توان این زنجیره‌ی احتمالی را در منظر آینده مبنا قرار داد. بهترین کار این است که با فرض اجرای طرح دیده شود که اثر مستقیم آن در یک دوره‌ی چندساله در آینده چیست و این تحول چگونه وضعیت کلی و عمومی را تغییر می‌دهد. -------- صفحهٔ بعد -------- 54 دستورالعمل مطالعات تجاری (مالی) و بازرگانی طرح‌های آب 9-3-4- خطرات احتمالی بخش خطرات احتمالی چکیده‌ای از تحلیل خطر ا را که در متن اصلی گزارش باید بسیار دقیق و براساس محاسبات باشد. بیان می‌کند. مطالعات تحلیل خطر در تمام موارد در گزارش‌های مالی - اقتصادی باید تنها برای ملاحظه‌ی سرمایهگذار اصلی باشد و حتی برای همکاران یا گروه‌های تامین‌کننده‌ی منابع مالی بازگو نشود. رسم بر این است که تحلیل خطر توسط تمام گروه‌های دست‌اندر کار و تنها برای شناخت جایگاه آن گروه انجام شود. بنابراین سرمایه گذار اصلی که وارد میدان فعالیت می‌شود. تمام تلاش خود را به‌کار می‌برد که این بخش از تحلیل را به‌صورتی استفاده کند که بار خطرات را با سایر گروه‌ها تقسیم کند. بدیهی است که در بازارهای مالی پیشرفته. همه‌ی گروه‌ها قادرند برای خود تحلیل خطر داشته باشند و در نهایت بازار قادر است ابزارهای پوششی متفاوتی را ارائه کند که هر کس به فراخور حال خود از آن‌ها استفاده کند. در هر صورت در بخش خطرات احتمالی مدیریت باید عناوین و جهت گیری خطرهای مختلف را شناسایی کند و بداند که در هر مورد فعالیت تا چه اندازه تحت تاثیر آن خطر قرار می‌گیرد. 10-3-4- توصیه‌های گزارش توصیه‌های گزارش شامل دستاوردهایی است که از مطالعه حاصل می شود. این دستاوردها و رفتارهای توصیه شده باید در خلاصه‌ی مدیریتی به‌شکل منظم آورده شود. متون مدون‌شده که نشان‌دهنده‌ی جزییات توصیه‌ها است. نباید در خلاصه‌ی مدیریتی بیان شود ولی مدیریت باید بتواند به‌سادگی به این بخش از متن اصلی گزارش دسترسی داشته باشد. در این بخش لازم است توجه شود که در گزارش مدیریتی باید محدوده‌ی اطمینان برآوردها و شدت تاکید بر توصیه‌ها مشخص شود. رسم بر این است که در مطالعات فرصت‌شناسی محدوده‌ی تقریب در حد 30 درصد نوسان باشد. در مطالعات پیش از امکان‌سنجی. محدوده‌ی اطمینان در حد لام درصد نوسان است ولی در مطالعات امکان‌سنجی و برآوردهای مالی- تجاری, محدوده‌ی نوسان برآوردها هرگز نباید از 10 درصد نوسان بیش‌تر باشد. هر نوع نوسان بیش‌تر سبب می‌شود که سرمایه گذاری به‌شدت آسیب‌پذیر شود و این امر در سرمایه‌گذاری‌های بزرگ می‌تواند به سرمایه‌گذار بسیار صدمه وارد آورد. در این چارچوب لازم است ضوابط حصول اطمینان در بخش توصیه‌ها مشخص شود. لزوم محدودشدن درصد نوسان سبب می‌شود که رفتارهای تجویزشده در بخش امکان‌سنجی با دقت زیاد برگزیده شوند و گزارش از تجویز رفتارهایی که عاقیت و دستاورد آن‌ها نامشخص است. به‌طور کامل خودداری نماید. 11-3-4- نتایج نادیده گرفتن توصیه‌ها و دستاوردهای گزارش نتایج نادیده‌گرفتن توصیه‌ها و دستاوردهای گزارش می‌تواند مسیر سرمایه‌گذاری را به‌صورتی نامطلوب تغییر دهد. بیان این بخش سبب می‌شود که مدیریت نسبت به اجرای توصیه‌های گزارش حساسیت کافی داشته باشد. به‌عنوان مثال اگر در طرح‌های خاص لازم شود که بخشی از منابع مالی خارجی با استفاده از امکان تنزیل اعتبارات اسنادی گشایش‌یافته در طول ا ‏ ۸۵۱۷۹۵۹ ۸۱۹۲ -| -------- صفحهٔ بعد -------- فصل چهارم- بیان مساله و تعر یف ابعاد مطالعات 35 دوره‌ی طرح. تامین شود. نادیده گرفتن این عملیات و مدت‌دار کردن اعتبارات نزد بانک‌های ایرانی می‌تواند طرح را از سودده‌بودن به زیان‌ده بودن سوق دهد یا رقمی معادل <-- درصد از منافع احتمالی طرح بکاهد. در این حالت لازم است مدیریت طرح بداند که تلاش در زمینه‌ی تنریل اعتبارات اسنادی در شبکه‌ی بانکی بین‌المللی از حساسیت زیاد برخوردار است و می‌تواند عامل تغییر جهت‌گیری در سوددهی باشد. در هر صورت لازم است نرخ این عملیات با نرخ‌های رایج زمان سازگاری داشته باشد. به‌عنوان مثال در وضعیت کنونی کشور نرخ این نوع تنزیل اسناد بسیار گران شده است زیرا خطر اعتباری ایران زیاد تلقی می‌شود. بنابراین باید نرخ را براساس وضعیت زمانی و مکانی معین کرد. لازم به تذکر است که تنها مواردی در این بخش ذکر می‌شود که نبود آن‌ها اثر کلیدی بر فعالیت دارد. این اترات کلیدی عبارتند از: - تغییر در سوددهی و بازدهی طرح از دست دادن بازار - بروز بحران‌های اقتصادی و اجتماعی - از دست دادن جایگاه در زنجیره‌ی فعالیت ذکر موارد جزیی و کوچک در این بخش از گزارش خلاصه‌ی مدیریتی ضرورتی ندارد. این موارد باید در اصل گزارش دیده شود ولی در خلاصه‌ی مدیریتی نام بردن از این موارد الزامی ندارد. در مورد آسیب‌های کلان هم باید تلاش شود که تنها سرفصل آسیب‌ها ذکر نشود و ابعاد آن‌ها هم در حد امکان برای خواننده روشن بشود. به‌عنوان مشال وقتی بروز بحران‌های اقتصادی و اجتماعی مطرح می‌شود. لازم است مشخص شود که ابعاد این بحران‌ها چقدر است و چگونه از دیدگاه‌ها می‌توان پویایی این بحران‌ها را ارزیابی کرد. در تدوین فهرست مطالب باید عنایت شود که تمام سرفصل های اصلی و سرفصل های فرعی (دست‌کم تا سه رده) آورده شود. در هر مورد باید شماره‌ی صفحه مشخص شود تا خواننده به‌سادگی بتواند به محتوای داخل گزارش دسترسی داشته باشد. از نظر قلم. سرفصل‌های اصلی بزرگ‌تر از سرفصل‌های فرعی است و در هر صورت به‌تدریج که سرفصل‌ها مطالب تصویری تفصیلی‌تر از سرفصل های اصلی و فرعی را ارائه نماید. دستیابی به محتوای گزارش ساده‌تر و سریع تر صورت می‌پذیرد. -------- صفحهٔ بعد -------- 56 دستورالعمل مطالعات تجاری (مالی) و بازرگانی طرح‌های آب - عنوان‌های بخش‌ها و فصل‌ها درصورتی که وجود داشته باشد. لازم به ذکر است که عنوان بخش‌ها و فصل‌ها را درصورتی که صفحه‌ی آن‌ها شماره نداشته باشد. می‌توان در وسط صفحه هم نوشت. - سرفصل‌های اصلی با ذکر شماره‌ی صفحه در گزارش - سرفصل‌های فرعی (دست‌کم تا سه رده سرفصل فرعی) با ذکر شماره‌ی صفحه‌ی آن‌ها و افزایش تورفتگی نسبت به سرفصل اصلی در هر مورد افزایش فرعی شدن سرفصل. لازم به ذکر است که شماره‌های سرفصل‌ها هم باید در فهرست مطالب ذکر شود. - فهرست منابع و ماخذ استفاده شده در گزارش همراه با جزییات کامل آن‌ها - فهرست تمام پیوست‌ها با ذکر عنوان آن‌ها و زیرمجموعه‌های هر فهرست. درصورتی که عنوان هر پیوست در صفحه‌ای جداگانه آورده شود و آن صفحه بدون شماره باشد. در فهرست مطالب می‌توان عنوان پیوست را نیز به‌صورت وسط چین نوشت. - فهرست نقشه‌های گزارش با ذکر عنوان نقشه و شماره‌ی صفحه‌ی مربوط به هر نقشه - فهرست تمام جداول به‌ترتیب شماره‌ی جدول و با ذکر عنوان جدول - فهرست نمودارها با ذکر عنوان نمودار و شماره‌ی صفحه‌ی نمودار - فهرست عکس‌ها و تصاویر با ذکر عنوان و شماره‌ی صفحه‌ی عکس‌ها و تصویرهای ارائه شده در گزارش. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل چهارم- بیان مسا درصورتی که گزار به‌عنوان‌های داخل م اشاره می‌شود. نرم‌اق باز شود. از آن‌جا که الکترونیکی هم از مز است که این امکا در نز 4 و تعریف ابعاد مطالعات سس عنوای حصدتد + بارش و «فاهمم کلیدی 1۸ ۲ تمسیف دا و انز دهای, نباز بد تاد مطلمات من و اقتمادن, ۳ ۳ اردمت‌های بباز به مطلعات ملی و نجاری ها ۳۳ اجزی معالمات میرد ندز لد ۳-۳ دوش انا مالعا ۹ ۳ ۴ فاربود ممرد انتفار از مطلءات یت رهمی اسفاده از حدرخ کیب ود در و کاریرد آن در عملیت اجریی رف 7 دروری ام ات موضنوع 2۳ ۴ قلیی دابع و فا مرت ۷ ۳ ۲ شنلسی ر گرداپری و بررسیی تهرسات ممریی بیر هل , ۳ ۴ بین ماله و تمریف نماد مقاالمان سس ۳۴ اشوین وی مد ات ۲-۴ تنوین عالامد مدیرش ۹۷۹ ۱-۳۴ هددوین اعل ۹۹ ۱-۳-۴ جللاسهدی اطالاات آگزارفضش ار ۳-۳-۴ جایگاهبی زاهبردن ۳ ۴ ۴ مدای واه بردی ی ی مزنهی کلیدع. ۳ ۳ ۷ میم مورد۵ نباز 7 ۵-۳۴۳ قدمنی که باید صورت بذیرد ۳ ۳۴ مندر اند ۳ 4-۳-۴ حطرات لشقای ۸۷ اناد تومه‌های گرارش زور ۱-۳-۴ نفیج نادید» گرفتن توسیدها و نستاور ای گزازش ۵ار ۴ ۲ دون فورست. مولالت یا 8 شرح موشمس که مطالعات رای از تجاه می‌شود هار ۵ رح خلیات رنه فقوت [ ش به‌صورت الکترونیک ارائه می‌شود. لازم است فهرست مطالب با استفاده از تن ارتباط داده شود. با این اوصاف به‌عنوان مثال وقتی روی عبارت فصل چهارم ار خواننده را به متن مربوط هدایت کند و صفحه‌ای که فصل چهارم در آن قرار ۱ استفاده از نسخه‌های الکترونیک هر روز گسترش می یاید. استفاده از امکانات ایایی است که باید در گزارش‌ها به آن‌ها عنایت شود و فهرست مطالب یکی از ا: 857 ٍ 1 ارد. برای خواننده سلی‌ترین مواردی - | -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- ٍ فصل 5 شرح مو9 موضوعی که مطانعا لعات برای آن انجعام می‌شود -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- فصل پنجم- شرح موضوعی که مطالعات برای آن انجام می‌شود 91 1-5- کلیات تشریح موضوعی که مطالعات تجاری- مالی برای آن انجام می‌شود. یکی از مهم‌ترین بخش‌های مطالعه است زیرا تنها با شناخت کامل موضوع می‌توان به ابعاد نیازهای مالی آن پی برد. برای تشریح موضوع لازم است بحث با قاعده و قانونمندی ساختاری انجام شود. به این منظور در زیر چارچوب بحث به‌دقت توضیح داده می‌شود. برای شرح کلیات رشته فعالیت لازم است ماهیت فعالیت و امکاناتی که از بین آن‌ها انتخاب صورت می‌پذیرد به‌دقت ارائه شود. از آن‌جا که در هر طرح مجموعه‌ای از فعالیت‌ها باید صورت بگیرد. لازم است ماهیت تمام این فعالیت‌ها مشخص شود تا هنگام بررسی مالی و تجاری اطمینان حاصل شود که عملیات از قلم‌افتاده‌ای که تصویر را مخدوش کند. وجود ندارد. در زیر به این موارد اشاره شده است. 1-2-5- اجزای فعالیت برای برآورد درست و قابل‌اطمینان از نیازهای سرمایه‌ای. مسایل بازار و محصولات حاصل از فعالیت لازم است کلیات می‌شود یا فعالیت مورد بحث ساخت سدی در منطقه‌ی -- است. در حالت کلی پروژه‌های مربوط به بخش آب از محدوده‌ی این بخش پا فراتر می‌گذارد. در شرح کلیات رشته فعالیت باید تمام فعالیت‌هایی را که به‌نوعی در طول پروژه انجام می‌شود. مشخص کرد. به‌عنوان مثال باید گفته شود که فعالیت شامل ساخت سدی از نوع <-- با مشخصات سس در نقطه‌ی ---- کشور با ظرفیت --- است و عملیاتی که باید انجام شود شامل خاک‌برداری, ..........» نظارت بر آبگیری, فعالیت‌های قابل انجام را باید در دسته‌بندی‌های مشابه قرار داد تا در زمان ارزیابی نیروی انسانی تصویر دقیقی از بخش آب آورده شده است. در مطالعات باید مشخص شود که در هر یک از این فعالیت‌ها چه بخش در پروژه اجرا می‌شود یا به‌کارهای مربوط به پروژه ارتباط می‌یابد. در همین راستا برای آن‌که هزینه‌های پروژه به‌درستی مشخص شود. لازم است فعالیت‌ها با عنایت به مراحل کار اعلام گردد. بنابراین نوعی تقدم و تاخر در فعالیت مربوط به هر زمینه ضرورت دارد. در جدول (1-5) فهرست زمینه‌ها و فعالیت‌ها آورده شده است. در هر پروژه باید مواردی ذکر شود که در مورد آن پروژه معنی و کاربرد دارد. ذکر اقدامات نامربوط به پروژه‌ها به‌هیچ عنوان الزامی نیست و می‌تواند سبب مخدوش شدن طرح بشود. -------- صفحهٔ بعد -------- 92 قانونی (داخلی یا خارجی حسب مورد) دستورالعمل مطالعات تجاری (مالی) و بازرگانی طرح‌های آب جدول 1-5- فهرست زمینه‌ها و فعالیت‌ها که در شرح کلیات رشته فعالیت باید مشخص شود شناخت مالکیت. شناخت معارض و قوانین مربوط به تسویه حساب با معارض در زمینه‌های مختلف. ساختارهای حقوقی و قانونی تعیین تکلیف معارضها. دریافت مجوزهای اجرایی. دریافت مجوزهای سلامت مربوط به بخش‌های مختلف. دریافت فرم‌های مربوط به قراردادهای تیپ سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی در مورد فعالیت‌های مربوط به بخش آب (متل قراردادهای مدیریت طرح برای پروژه‌های عمرانی). اعلام و انجام مناقصه برای خرید نیازها پا برای پیمانکاری بخشی از کارهاء دریافت فهرست‌بهاء یا فهرستهای قانونی مشابه برای فعالیت‌های مختلف. دریافت قیمت‌های اعلام‌شده از طرف دولت برای محصولات اصلی و فرعی تولید یا عرضه‌شده. مقررات ایمنی و کدهای قانونی. استانداردهای لازم‌الرعایه در مورد هر یک از فعالیت‌هاء انواع مجوزهای مربوط به فعالیت‌های وابسته به فعالیت اصلی در بخش آب (متل مجوزهای مربوط به کشاورزی مکانیزه در اراضی پشت سدها). مالیات و سایر پرداخت‌های قانونی, مربوط به نهادهای مختلف قانونی ذیربط در منطقه. بررسی‌های حقوقی. حریم‌شناسی برای آب‌های مورد نظر با تحت تاثیر فعالیت مجوزهای مربوط به‌کار. بیمه. مالیات و محیط زیست. مجوزهای مربوط به تغییر کاربری زمین. مجوزهای حمل و نقل. مجوزهای برگزیده. دریافت مجوزهای نشان‌ دهنده‌ی انجام مطالعات مرحله‌ی دوم دریافت مجوزهای مربوط به نایید حقابه‌هاء دریافت مجوزهای مربوط به استانداردهای مورد توافق سرمایه‌گذار با وزارتخانه‌های مربوط (یه‌ویژه نیرو و جهاد کشاورزی) برای ساخت و نظارت. مستندات قانونی اعطاءشده از طرف وزارت دارایی برای نشان دادن قیمت زمین موات و اراضی وابسته به عملیات. مستندات نشان‌دهنده‌ی قیمت توافقی و ضوابط تعیین قیمت براساس توافق, مستندات قانونی نشان‌دهنده‌ی حق فروش آب و دستاوردهای سرمایه‌گذاری به غیر. مرحله‌شناسی در بخش فنی شامل انواع فعالیت‌های مربوط و سلسله مراتب زمانی انجام آن‌هاء دریافت نقشه‌های مختلف با استانداردهای مورد نیاز مربوط به بخش آب. ارزیابی‌های فنی آب‌شناسی. برآورد موجودی مخازن. شناخت حوزه‌هاء ارتباط‌های مختلف بین استانداردهای عملیاتی در بخش آب با استانداردهای مربوط به فعالیت‌های وابسته یا همراه عملیات مربوط به بخش آب. استاندارد تجهیزات و لوازم کاربردی در بخش آب (مثل استانداردهای لوله‌گذاری و امتال آن)» استاندارد مواد اولیه‌ی کاربردی در بخش آب (مثل بتون در سد) انتخاب جنس مواد (در محدوده‌ی استانداردهای اعلام یا پذیرفته‌شده. انتخاب امکانات بالای استاندارد که سابقه‌ی استفاده در عملیات را نداشته‌اند و کاربرد آن‌ها تنها براساس شناخت و تصمیم سرمایه گذار امکان‌پذیر می شود. استانداردهایی که مجری باید از نظر فنی رعایت کند یا از آن برخوردار شود. مکان‌شناسی برای گزینش بهترین نقطه‌ی فعالیت. شناخت مسیرهای مطلوب و امکانات انتخاب مسیر برای آب. بررسی گسل‌ها و مسیرهای گسل در محوطه‌ی فعالیت. مطالعات زلزله‌خیزی, آرزیابی تاسیساتی که در جریان فعالیت از بین می‌رود یا به‌طور موقت از فعالیت باز می‌ماند. انجام مطالعات زئومورفولوژی. تعیین و تایید مشخصات فنی موضوع طرح. برآورد قدرت و استحکام موضوع فعالیت (متل برآورد استحکام سد) انتخاب نوع تاسیسات آبگیری. تهیه‌ی نقشه‌های توپوگرافی و عکس‌های هوایی. تعیین پارامترهای کمی و کیفی مصالح ساختمانی مورد استفاده. آنالیز و طراحی بخش‌های مختلف. آنالیز نشت آب در حالت استاتیک شناخت مسایل مربوط به محیط زیست در جریان کارهای بخش آب. عملیات کاهش آلایندگی محیطی. و روش‌های دستیابی به استانداردهای اجباری در عملیات زیست محیطی. وضعیت از نظر احتمال بروز حوادث طبیعی (مانند سیل و زلزله). الزام به ایجاد زیرساخت‌های زیست محیطی. تاثیر متقابل زیست محیطی اقدام مورد بحت با اقدامات دیگری که هم‌زمان ممکن است در دست اجراء باشد. مطالعات هیدرولوژی, هواشناسی و رسوب. بررسی کیفیت آب. ایجاد امکانات کنترل و تنظیم رودخانه. ایجاد امکانات تغذیه‌ی مصنوعی, بررسی‌های آبخیزداری, مطالعات ارزیایی مقدار سرب و انواع آلاینده‌های زیست‌محیطی و نحوه‌ی کنترل آن‌ها در جریان انجام سرمایه‌گذاری و در نتیجه‌ی اجرای طرح شناخت مسایل مربوط به ویژگی‌های اجتماعی و قومی. تاثیرپذیری محیط اجتماعی از عملیات اجرایی, تخریب یا تقویت احتمالی پایگاه های اجتماعی در پی انجام فعالیت. آتار کوتاه‌مدت و میان‌دوره‌ای فعالیت بر محیط اجتماعی. تغییرانی که در اسکان جمعیت و روابط اجتماعی ممکن است به‌وجود آید. تسویه‌ی آب و فاضلاب. جمع‌آوری آب و فاضلاب. آبرسانی, عملیات ساختمانی. عملیات صنعتی شامل ساخت یا سفارش ابزارها و ماشین‌آلات مربوط به فعالیت شامل انواع ماشین‌آلات مربوط به تسویه‌ی آب و دستگاه‌های اندازه گیری وضعیت آب از نظر کمی و کیفی. انبارداری مواد اولیه‌ی مورد نیاز در جریان انجام کارء برنامه‌ی فعالیت در چارچوب زمانی, بازار و بازاریابی. حفظ بازار شناخت مراجع مربوط به عملیات و نحوه‌ی تماس با آن‌ها. نیازها و الزامات مقامات مسوول در زمینه‌ی عملیات اجرایی, تامین مالی. تجهیز منابع سرمایه‌گذاری از مراجع غیرمالی. اجرای عملیات آداری برای تجهیز مالی در موارد مراجعه‌ی مستقیم به بازار تجهیز نیروی انسانی. خدمات حمل و نقل وابسته. تبلیغات. اطلاع‌رسانی عمومی. انبارداری و تجهیز کارگاه‌ها. مدیریت پروژه و عامل چهارم در اجرای فعالیت‌های اقتصادی -------- صفحهٔ بعد -------- فصل پنجم- شرح موضوعی که مطالعات ادامه حدول 1-5- فعالیت‌های همراه ولی خارج از محدوده‌ی عملیات اصلی در هر مورد لازم است اطلاعات یک از موارد هنوز باید اجرایی شود قدرمسلم این است که اگر طرحی مشخص باشد. بنابراین در مورد هر برای آن‌ها معین گردد. در این قالر شود. جدول (2-3) زیر این هدف ر دستیابی به آن الزامات و زمان تقری فعالیت‌های مختلف مشخص می‌ش افزایش بار هزینه‌ی انجام فعالیت با برای آن انجام می‌شود 93 محصول, برآورد حجم تاسیسات جنبی ماهیت پسماند ایحجادشده. مرحله‌ی ایحاد پسماند. مقدار 9 حخجم پسماند. نحوه‌ی رهایی از اسیب‌های بسماند ج بقایای عملیات. بررسی روش‌های کاهش پسماند و کنترل روند ایحاد بسماند در جریان انجام کارهای مختلف خانه‌سازی وابسته و ایجاد کوی کارکنان. جاده‌کشی. فعالیت‌های کشاورزی (به‌ویژه کشاورزی صنعتی و مکانیزه)» شناخت الگوهای کشت منطقه‌ای, بررسی امکانات بهره‌برداری چندمنظوره. آبیاری و آبرسانی. برق‌آبی, کنترل سیلاب. پرورش ماهی. ایجاد سایت‌های تفریحی و استراحتگاه دریافت گزارش وضع اقتصادی و چشم‌انداز, برآورد نرخ‌های اصلی اثرگذار بر فعالیت. مانند نرخ تورم, نرخ ارز. نرخ کارمزد وام و9 نرخ تنزیل زمان. خطرهای برخاسته از محیط کسب 0 کار پذیرش اقتصادی فعالیت در محبط مورد نظر امکان دسترسی ات محیط مطلوب کسب 9 کار شناخت ضرایب اسیب پذیری عوامل ایجادکننده‌ی آسیب‌پذیری در جریان انجام فعالیت و اجرای طرح. محیط بیرونی. امکان بروز تحریم نابسامانی اقتصادی, تغییرات دولت و مقامات اترگذاری بر حوزه‌ی تصمیم گیری فعالیت 9 هر گونه تغییر سیاسی اترگذاری بر محیط کسب و کار تعیین مراجع آماری و اطلاعاتی برای دریافت نیازهای اطلاعاتی. درجه‌ی اعتماد به داده‌های اطلاعاتی و آماری مورد نیاز. روش‌های برآورد اطلاعات و آمار مورد نیازی که دسترسی به آن‌ها به هر دلیل (و از جمله فقدان اطلاعات) ناممکن باشد. هزینه‌های اضافی افزوده شده به‌دلیل نارسایی‌های محاسباتی, محاسبات مالی برای ارزیابی عملیات. محاسبه ی خطر 0 عوامل محیطی وابسته به محیط کسب 9 کار گردآوری اطلاعات مربوط به اقتصاد کلان و متغفیرهای عمومی اتر گذار بر وضعیت مانند نرخ تورم 9 تغییرات ارزش پول ملی لسبت به پول‌های خارجی. ارزیابی اقتصادی منافع و هزینه‌های فعالیت. تعیین محدوده‌ی زمین‌های اترپدذیر از فعالیت برگزیده. برآورد هزینه‌ی تملک قانونی. برآورد اترهای بالادستی و پایین‌دستی انجام فعالیت. برآورد فرسایش. استهلاک سرمایه و منابع مالی معیارهای ارزیابی مطلوبیت کارء ضرایب براوردی برای وضعیت‌های حدی در هر مرحله. الگوهای کاربردی و ابزارهایی که برای اندازه‌گیری وضعیت مورد استفاده قرار می‌گیرد. راهبردهای تغییر در عملیات. راهبرد خروج. معیارهای تغییر در راهبردهاء. خطرسنجی و خطرات راهبردی. به‌صورت مدون شده باشد و مشخص شود که کدام یک از نیازها برآورده شده و کدام .این تصور وجود دارد که از ابتدای کار نمی‌توان ماهیت تمام نیازها را مشخص کرد. بخواهد موفق شود. لازم است از همان شروع کار چارچوب کلی عملیات و فعالیت‌ها یک از سرفصل‌های بالا لازم است کلیات مشخص شود و زمان و امکانات تقریبی لازم است که هر یک از سرفصل‌های بالا باید با دقت بیش‌تر مورد بررسی قرار بگیرد. ت فهرستی از الزامات در کنار اقداماتی که منجر به تامین آن الزامات می‌شود. تدوین | برآورده می کند. در جدول (2-0) ضمن مشخص کردن الزامات قانونی. مسوولان بی اعتبار مجوزهای دریافتی مشخص می شود. به این ترتیب چارچوب زمانی انجام ود زیر فعالیت‌ها باید در قالب مجوزها صورت بپذیرد و تاخیر در آن‌ها می‌تواند به -------- صفحهٔ بعد -------- 94 دستورالعمل مطالعات تجاری (مالی) و بازرگانی طرح‌های آب جدول 2-5- مجوزهای مختلف برای پوشش دادن به الزامات قانونی ارائه‌ی فتوکپی مجوز یتح و مس سس سر مت و یک را ص را 1 سس یی 0۳ ۳ مس شش هش در مورد مسایل فنی هم همانند جدول (3-5) باید جدولی تدوین شود که بتواند چارچوب‌های کاری و اقداماتی را که در زمینه‌ی فنی باید به آن پرداخته شود. مشخص کند. در این قالب لازم است مشخص شود که محدوده‌ی وظایف چیست و هر اقدام چه دوره‌ی اعتباری دارد. در نهایت لازم است مستندات مربوط به این بخش هم در فهرستی ارائه شود تا مشخص باشد که هر یک از موارد در چه چارچوبی مصوب شده است. جدول 3-5- اقدامات مختلف برای پوشش دادن به الزامات فنی نظر قرار بگیرد شروع اقدام اعتبار اقدام مستندات مربوط به اقدام اد کتک اس وا اد اک و ایا اک وا ۳ سا 3۴۳ کار ی ادا اک و سس اک و ای اس وکا ل شا | کساکسشسما ی سس شش اک لکشتم ادا اک و اس و اما اک ی 7 ۱13۳۱ مت -------- صفحهٔ بعد -------- فصل پنجم- شرح موضوعی که مطالعات برای آن انجام می‌شود 95 در مورد محیط ریست شناخت مسایل اهمیت ویژه‌ای دارد زیر طرح‌های مربوط به بخش آب همیشه بر محیط زیست اترگذارند و این اثر می‌تواند کوتاه‌مدت یا درازمدت باشد. در بخش محیط‌ز یست به‌غیر از مسایل قانونی. برخی از اقدامات اجرایی باید انجام شود یا مواردی از استانداردها باید رعایت شود. در این بخش لازم است این موارد و مسایل مشخص گردد تا در مجموع معلوم شود که کدام ملاحظات در چه قالبی باید در اجرای کار مد نظر باشد. در جدول (4-5) خلاصه‌ی اقدامات و ملاحظات ذکر شده است. جدول 4-5- اقدامات و ملاحظات مختلف برای پوشش دادن به الزامات ز یست محیط .| ماهیت عامل ۱ مرجع تصمیم‌گیر در مورد |الزاماتی که باید مد | تاریخ تقریبی ۰ تاریخ احتمالی | شماره‌ی پیوست ارائه‌ی ی زیست محیطی محدوده‌ی مطلوبیت نظر قرار بگیرد شروع اقدام اعتبار اقدام مستنداتن مر بوط به اقدام اک ان ک کل با ا ‏ ا ‏ ککک لا ا ۳ و ا ا ‏ کک ک تا اک یا ۳ اک اک با ا ‏ ککک لا ی ان کک لکلا اک اک سا در بخش اجتماعی همیشه باید مطالعاتی انجام شود تا عوامل اجتماعی ایجاد اختلال در انجام طرح مشخص باشد و پیش از شروع فعالیت یا همراه با آن به ملاحظات اجتماعی پرداخته شود. دستور کار کلی در بخش اجتماعی در جدول (55) آورده جدول 5-5- اقدامات و ملاحظات مختلف برای پوشش دادن به الزامات اجتماعی ردیف با ملاحظه شناخت وضعیت اجتماعی مد نظر قرار سروع 9 رد ه مستد ت مربوط به بگیرد اقدامات و اقدامات اقدام با ملاحظه نا کح کال لا ی سس سک سح سل از سس سس نک کح کل سل سب کح کل را کح نک لک سننل ‏ لن اس سس -------- صفحهٔ بعد -------- 96 دستورالعمل مطالعات تجاری (مالی) و بازرگانی طرح‌های آب بخش اجرایی پروژه در واقع اصلی‌ترین کاری است که انجام می‌شود. در این مورد لازم است گروه‌های اقدامات اجرایی مشخص شود و از همان ابتدای کار معلوم باشد که چگونه این فعالیت‌ها باید انجام شود. در جدول (6-53) این چارچوب‌ها آورده می‌شود. آن‌چه در جدول (0-3) وجود دارد در واقع نوعی قالب کلی است که با تفصیلی‌کردن آن می‌توان گانت چارت مربوط به اقدامات اجرایی را تدوین کرد. با این وجود. این جدول در این مرحله فقط به کلیات می‌پردازد تا نشان دهد که فعالیت چگونه انجام می‌شود و اقدامات اجرایی با چه تواتر و در چه محدوده‌ی زمانی باید انجام شود. جدول 6-5- اقدامات مختلف برای پوشش دادن به الزامات اجرایی 8 الزامانی که دوره‌ی شماره‌ی پیوست ردپ ۱ ماهیت اقدام | مقام تاییدکننده ۱ ماما باید مدز ۱ تاد ره | احتمالی ‏ ارانه‌ی مستندات جرایی ۳۴۳ | قراربگیرد ۱ ۴۳۴9۳۳ | تکمیل اقدام ا مربوط به اقدام با اش ام کت را با امک ما با نا کم ما با اکرککاا | کش اااا ‏ شششاکرکککاا | کش با ام کت را با نا کت اما رال کش با اکرککاا | کش با ام کت را با کت را اسسشسشسشسشسشسشسشسششاراا | کب ی .شمسا ا تن ای رل سنا زر ی کمک می‌کند و بدون آن‌ها نمی‌شود کار سرمایه گذاری را منظم کرد. این فعالیت‌ها ماهیت‌های متفاوتی دارد و در هر طرح با شکل و چارچوب خاص خود ارائه می‌شود. برای آن که چارچوب این فعالیت‌ها مشخص شود. لازم است جدولی مشابه جدول (7-0) تدوین شود تا تمام کارهایی که باید گروه‌های مختلف به آن بپردازند مشخص باشد. جدول 7-5- اقدامات مختلف برای پوشش دادن به الزامات مربوط به خدمات پیوسته | ماهیت خدمات مقام مقام مسوول الزامانی که تاریخ تقریبی دوره‌ی احتمالی شماره‌ی پیوست ردیف سته تاسدکننده ‏ انجام کا باید مد نظر | شروع اقدام برای تکمیل کارهای ارائه‌ی مستندات ۳ َ | _قراریگیرش __انجام فعالیت _ | مربوط به هرخدمت_) مربوط به خدمات سس لا با اش سس الا با اش با الا تنل ای سب لا با سا با اب کت با اس کشا سب ابا کوک ی سب لا با سا لنش ا نله ا -------- صفحهٔ بعد -------- فصل پنجم- شرح موضوعی که مطالعات برای آن انجام می‌شود 97 سرمایه گذاری‌های اقتصادی و فعالیت‌هایی که در قالب آن انجام می‌شود. در موارد متعدد محصولاتی ایجاد می‌کند که به‌عنوان مثال وقتی یک پروژه‌ی سدسازی مد نظر قرار می‌گیرد. محصول اصلی فعالیت. سدی است که ساخته می‌شود. محصول فرعی در این چارچوب می‌تواند مجموعه‌ای باشد که برای کشت صنعتی ایجاد می‌شود یا امکاناتی باشد که در پشت سد به‌وجود می‌آید. در همین راستا در مورد سرمایه‌گذاری برای ایجاد شبکه‌ی فاضلاب. محصول اصلی همان شبکه‌ای است که ایجاد می‌شود. محصول فرعی می‌تواند کودی باشد که در جریان فرآیند ایجاد شبکه‌ی فاضلاب می‌تواند به‌وجود آید. انتخاب محصول اصلی در بیش‌تر موارد سرمایه گذاری‌ها به‌طور وابسته به سرمایه‌گذاری و به‌شکلی اجتناب‌ناپذیر است ولی محصولات فرعی در واقع با انتخاب فرآیندها و روش‌های کار حاصل می‌شود و هیچ دلیلی وجود ندارد که دو پروژه با محصول اصلی مشابه, محصولات فرعی مشابه داشته باشند. جدول (8-3) می‌تواند تصویری از محصولاتی را که در جریان کار حاصل می‌شود و زمان‌های احتمالی دستیابی به آن‌ها را مشخص کند. جدول 8-5- محصولات با خدمات اصلی و پیوسته و ماهیت دستیابی به آن‌ها ماهیت | مقام مسوول برای الزاماتی که باید دوره‌ی احتمالی تلاش برای ؛ شماره‌ی پیوست ارائه‌ی مستندات مربوط به اقدام اس |13 اس |13 | اس |13 اس |13 اس |13 | اس |13 در اجرای طرح‌های بخش آب همیشه موضوع پسماندها و بقایای عملیات با ابعاد گسترده وجود دارد. در طرح‌های مختلف اقتصادی شدت اهمیت این پسماندها و بقایا متفاوت است. با این اوصاف لازم است از همان ابتدای کار مشخص باشد که این پسماندها چه ماهیتی دارند و چگونه باید با آن‌ها رفتار شود. در نهایت باید مشخص شود که بعد از راه افتادن رسمی پروزژه یعنی در نقطه‌ی خاتمه‌ی سرمایه‌گذاری, چگونه تمام پسماندها و بقایای عملیات از محل اجرای کار کنار گذاشته و محیط با چه وضعی پاکسازی می‌شود. در جدول (9-3) اقدامات مختلف برای پوشش دادن به الزامات پسماندها و بقایای نابودکردنی -------- صفحهٔ بعد -------- 93 دستورالعمل مطالعات تجاری (مالی) و بازرگانی طرح‌های آب جدول 9-5- اقدامات مختلف برای پوشش دادن به الزامات پسماندها و بقایای نابودکردنی با 7 الزاماتی که باید | تاریخ تقریبی شروع . تاریخ احتمالی خاتمه‌ی | شماره‌ی پیوست رون ۱ ماهیت پسماند با مقام تحص | مد نظرقرار | اقدام در مورد پسماند ا اقدام در مورد پسماند پا | ارائه‌ی مستندات بقایای نابودکردنی دهنده ۳ ی : ار : 8 بگیرد با بقایای نابودکردنی بقایای نابودکردنی مربوط به اقدام با ابا سا با دا سا ار را سس تا با 1 با سا تا با 1 ای اا اا ا ‏ اا کاا با ار را سس تا با 1 تا شش را 13۳ ما سب شا ۱ 11۳ ار فعالیت‌های همراه ولی خارج از محدوده‌ی عملیات اصلی در طرح‌های مشار کت عمومی- خصوصی جایگاه ویژه‌ای دارد زیرا در بیش‌تر موارد وجود این فعالیت‌ها است که می‌تواند انجام فعالیت اصلی را برای سرمایه‌گذار خصوصی سودآور سازد. با این اوصاف لازم است در مورد ماهیت احتمالی این فعالیت‌ها 9 حوزه‌ای که تحت پوشش آن‌ها قرار می‌گیرد. اطلاعات کافی وجود داشته باشد. برای این کار لازم است جدولی تدوین شود که چارچوب اصلی کار را نشان بدهد. جدول (10-5) می‌تواند تصویر مورد نیاز را به‌دست بدهد. جدول 10-5- اقدامات مختلف برای پوشش دادن به الزامات فعالیت‌های همراه ماهیت مق مقام الزامانی که تاریخ تقریبی دوره‌ی احتمالی تکمیل شماره‌ی پیوست ارائه‌ی ردیف | فعالیت تاک مسوول | باید مد نظر | شروع اقدام برای . کارهای مربوط به هر مستندات مربوط به همراه |" انجام کار | قرار بگیرد انجام فعالیت خدمت خدمات نا ابا اک سل کل لب سا اک نا سر کی سل نگل شلد سل لا کین س نب نگ لب سا ال کی ای اک نب الا مک س نب نگ لب للل سل نت اطلاعات مربوط به محیط کسب و کار و اقداماتی که در راه بهبود یا مطلوب کردن آن می توان انجام داد. به دلیل اثر انکارناپذیری که بر طرح باقی می گذارد. از اولویت زیادی برخوردار است و باید از همان ابتدای کار سرمایه گذار خصوصی -------- صفحهٔ بعد -------- فصل پنجم- شرح موضوعی که مطالعات برای آن انجام می‌شود 99 در مورد شناخت ویژگی های این محیط تلاش لازم را مبذول نماید. جدول (11-0) چارچوب اقدامات ضروری در مورد شناسایی محیط کسب و کار و تلاش در راه بهبود این وضع را نشان می‌دهد. جدول 11-5- اقدامات مختلف برای پوشش دادن به الزامات محیط کسب و کار ماهیت ویژگی تاریخ تقریبی شروع دوره‌ی شماره‌ی 2 اجایگاه مطلوب | . 1 الزاماتی که باید | اقدام برای رسیدن به | احتمالی | پیوست ارائه‌ی .۷ برخاسته از ار .. :۷ مقام امقام مسوول ی و . ی ددیف | ویو ی ااز نظر مجربان ی‌رررکننده! انحام یا مد نظر قرار وضعیت مطلوب یا اتکمیل کارهای مستندات ی 1 طرح ۹ وس بگیرد بهبود وضعیت کسب و مربوط به هر مربوط به ِ کار اقدام خدمات سل لب شش ال از ی سل شش کاس را سلر ‏ _ _شششش کستتز را سل شش ش سکس بر شش شش کاس بر ما اک ال سل ا خس ات بل ی شش سر شب سیسات زر با نا نا اب کت نا سر شآ تزا الزامات محاسباتی در واقع بخش عملیاتی ناب است که در هر طرح باید به دقت پیگیری شود. برای این کار لازم است مشخص شود که مسوولان هر یک در چه جایگاهی قرار دارند و چگونه باید اقدامات محاسباتی پیگیری شود. در مرحله ی نخست لازم است کلان محاسبات مشخص شود تا براساس آن اقدامات گام به گام تدوین گردد. جدول (12-5) این جدول 12-5- اقدامات مختلف برای پوشش دادن به الزامات محاسباتی ماهنت مقام مقام الزامانی که باید | تاریخ تقریبی شروع دوره‌ی احتمالی شماره‌ی پیوست ددیف | مجایات اریرعنند. ۷ مسوول مد نظر قرار اقدام برای انجام تکمیل کارهای مربوط | ارائه‌ی مستندات ۱ 9 انجام کار بگیرد محاسبات به هر محاسبه مربوط به خدمات بل اک ی ,33,7 333333333333 یب زیی,(ی,(,(ررررر333 0 ,3333337 بل سب لب بل ی ی یزییی,(ی,(,(ررررر333 0 ,3333337 لب لب بل ,33333333333 -------- صفحهٔ بعد -------- 1010 ارزیابی و کنترل یکی از اقدامات | وضعیت مدیریت مسوول انجام کارها اولویت آرزیابی و کنترل یکی از مهم‌ت طرح‌های کسب و کار جایگاه ویژه‌ای مبذول شود. جدول (13-3) چارچوب جدول ۱-5 , ماهیت فعالیت مقام ۵ ارزیابی یا کنترل | تاییدکننده نا نا سس یی سل سس ی سس ی سس سل نا سس ی سل ی شناخت موارد راهبردی در پروژه پروژه‌ها را مشخص می‌کند. روش جا معلوم شود که کدام مسایل در جریار مشابه جدول (14-5) تکمیل شود جدول ماهیت فعالیت مقام ردیف . مربوط به مسایل . تاییدکند راهبردی ده لا سل یا بل با سل با بل با سالا یا لا بل با بل با سلیی ‏ زا دستورالعمل مطالعات تجاری (مالی) و بازرگانی طرح‌های آب صلی و شرط توفیق هر طرح است. برای این کار لازم است از همان ابتدای کار رین عوامل شکست طرح‌ها است. قابل توجه است که بخش ارزیابی و کنترل در دارد و در این قالب است که باید در مطالعات مالی- تجاری به این بخش توجه کافی کار را نشان می‌دهد. 2 اقدامات مختلف برای پوشش دادن به الزامات ار زیابی و کنترل مقام الزاماتی که تاریخ تقریبی دوره‌ی احتمالی شماره‌ی پیوست مسوول | باید مد نظر , شروع اقدام برای تکمیل کارهای ارائه‌ی مستندات انجام کار | قرار بگیرد انجام فعالیت مربوط به هر خدمت مربوط به خدمات ال تب تا اه ککککاا با با انا اک نا سا تن ی تیب ای با اکتا اک نا تنب ای با نبا سا سجن فای مختلف از جایگاه خاصی برخوردار است. مسایل راهبردی چارجوب‌های اصلی بگاه دادن به مسایل راهبردی در هر پروژه باید مشخص باشد و در عین حال باید آنجام پروژه مد نظر و مورد آرزیابی قرار می‌گیرد. برای این کار لازم است جدولی 14-5- اقدامات مختلف برای پوشش دادن به الزامات راهبردی مقام الزاماتی که تاریخ تقریبی دوره‌ی احتمالی شماره‌ی پیوست مسوول باید مد نظر | شروع اقدام برای | تکمیل کارهای مربوط | ارائه‌ی مستندات انجام کار قرار بگیرد انجام فعالیت به هر خدمت مربوط به خدمات سا کل و سا سس با سس سک سس سل سل یی( سس ات -------- صفحهٔ بعد -------- فصل پنجم- شرح موضوعی که مطالعات برای آن انجام می‌شود 101 در بیان شرح فعالیت در موارد متعدد وضعی به‌وجود می‌آید که طی آن ن باید یک راه خاص انتخاب شود. در این حالت لازم است اطلاعات مربوط به دلایل گزینش یک راه خاص, سایر امکانات. ارزیابی برتری روش برگزیده یا اعلام دلیل برای انتخاب یک روش (حتی اگر فقط محدودیتی خاص سبب گزینش آن روش شده باشد) بیان شود. قاعده‌ی کلی این است که گزینش روش مستند به گزارشی باشد که نشان دهد چرا باید آن روش خاص برگزیده شود. این گزارش باید در مطالعه به‌عنوان یکی از مستندات نام برده شود و در عین حال اطلاعات کلی آن در مطالعه ارائه شود. مثال خاص در مورد گزینش از بین امکانات. انتخاب روش کار است. مثال‌های زیر می‌تواند موارد مختلفی از گزرینش های ممکن را مشخص کند. در هر مورد لازم است توضیح کافی برای گزینش ارائه شود تا مشخص گردد که به - وقتی سدی از نوعی خاص ساخته می‌شود و دلیل ساخت آن نوع سد ویژگی خاصی است که در سد یا در منطقه‌ی ساخت وجود دارد. - وقتی در لوله‌کشی از نوع خاصی لوله استفاده می‌شود که این انتخاب برخاسته از مزیت آن نوع خاص لوله است - در طراحی سیستم آبیاری روش خاصی طراحی می‌شود که این روش از نظر تولید محصول خاصی که مد نظر است. مطلوبیت دارد. - در اجرای یک پروژه, مراجعه به مخزن خاصی از منابع آب مد نظر قرار می‌گیرد زیرا آن مخزن می‌تواند پایدارترین منبع عرضه برای کاربری خاص باشد. - اولویت خاصی در انجام عملیات برگزیده می‌شود که دلیل آن اولویت ویژگی خاصی است که نام برده می‌شود. - ماشین‌آلات خاصی برای انجام یک کار برگزیده می‌شود که شاید گران‌تر از ماشین‌آلات متعارف باشد. دلایل گزینش این ماشین‌آلات باید مشخص شود. - در ایجاد تاسیسات آبی مکان خاصی برگزیده می‌شودکه از بین چند مکان انتخاب شده است. در گزارش باید دلیل گزینش مکان توضیح داده شود. - فعالیت خاصی برای پشت سد در نظر گرفته می‌شود در حالی که چندین فعالیت در همان مکان امکان‌پذیر بوده است. در این حالت هم باید دلیل انتخاب فعالیت مشخص باشد. وضعیت مشابهی درباره‌ی صلاحیت شخصی که مسوولیت انجام کار را برعهده می‌گیرد. روشی که شخص به بازار مراجعه می‌کند. روشی که درآمد و هزینه تنظیم می‌شود و تمام تصمیم‌هایی که در مورد اجرای یک طرح اتخاذ می‌شود. صادق است. بنابراین در تمام موارد لازم است توضیحات کافی در مورد انتخاب‌ها و دلایل گزینش‌های انجام شده ارائه شود. اگرچه در شروع کار به‌قاعده‌ی عرف شناسایی تمام عواملی که تصمیم‌گیری و انتخاب در مورد آن‌ها انجام می‌شود. ناممکن است. صرف این نکته که در مراحل بعد و در جریان اجرای کار ممکن است تصمیم‌گیری‌های دیگری مطرح شود. -------- صفحهٔ بعد -------- 02 دستورالعمل مطالعات تجاری (مالی) و بازرگانی طرح‌های آب نباید عاملی بازدارنده در اعلام انتخاب‌های اولیه باشد. بنابراین فعالیت‌هایی که انجام می‌شود و حاصل انتخاب‌های انجام نکته‌ی مهمی که باید به آن عنایت شود این است که در سرمایه‌گذاری‌هایی که براساس قانون سرمایه گذاری انجام می شود. فرض بر این است که بخشی از کارها توسط دولت انجام شده است و مطالعات مرحله‌ی دوم صورت پذیرفته است یا این که سرمایه گذار طرح مورد نظر خود را براساس ماده‌ی 15 آیین‌نامه به‌عنوان طرح پیشنهادی خود. پیشنهاد می‌نماید. با پذیرش امکان انجام برخی از مطالعات توسط دولت. ممکن است سرمایه‌گذار تصور کند که بخشی از کارهایی که توسط دولت انجام شده است. در نفس خود درست است و بانک یا مقام سرمایه‌آور آن‌ها را می‌پذیرد. این تصور که در واقع می‌تواند درست باشد. در قالب مطالعات مالی- تجاری تنها زمانی پذیرفته شده است که تمام موارد در قالبی شفاف بیان شده باشد. به این ترتیب لازم است برای اقدامات انجام شده توسط دولت هم به اندازه‌ی کافی مدارک و مستندات ارائه شود تا نشان داده شود که این اقدامات در راستای انجام پروژه چه پیشرفت‌ها یا تسهیلاتی را فراهم می‌آورد. به عبارت دیگر برای این بخش از اقدامات هم مستندسازی امری الزامی و اجتناب‌ناپذیر است. برای مستندسازی دلایل گزینش از بین امکانات باید تمام محورهایی که گزینشی در مورد آن‌ها انجام می شود. مد نظر قرار بگیرد. جدول (3-3) می تواند تحلیل وضعیت را نشان بدهد. بدیهی است که برای توضیح دقیق موضوع لازم است تمام گزینه‌ها به‌دقت بررسی شود و جدول فقط برای نمایش کلیات کاربرد دارد. به‌بیان دیگرء برای ثبت اطلاعات در جدول, تنها باید عناوین و شماره‌های مرجعی آورده شود. که در آن‌جا می‌توان جزییات را پیدا کرد. در هر یک از موارد باید جداول فرعی وجود داشته باشد که به‌تفصیل به بیان دلایل و عوامل برانگیزنده‌ی انتخاب بپردازد. جدول 15-5- امکانات و گزینش‌های انجام شده مستندات مربوط به امکانات ۲ گزینش‌ها برای هر مورد -------- صفحهٔ بعد -------- فصل پنجم- شرح موضوعی که مطالعات برای آن انجام می‌شود 1013 3-5- بیان جایگاه بنگاه یا واحدی که طرح کسب و کار برای آن نوشته می‌شود نخستین موضوعی که برای مطالعات مالی - تجاری ضرورت دارد این است که نشان داده شود که شخص (حقیقی با حقوقی) مجری فعالیت توانایی انجام کار را دارد. اثبات توانمندی مالی و فنی در پروژه‌های سرمایه گذاری در بخش آب از جایگاه ویژه برخوردار است زیرا سرمایه‌گذاری‌هاء به‌قاعده‌ی عرف. ابعادی بسیار بزرگ دارند و جریان اجرای آن‌ها به تخصص و بنیه‌ی مالی خاص نیازمند است. نمایش توانمندی کننده‌ی کار با بیان موضوع‌های زیر انجام می‌شود: | یک: وضعیت ساختاری بنگاه یا واحد کسب و کار 2 دو: توانمندی‌های فنی بنگاه یا واحد کسب و کار 3 سه: توانمندی‌های مالی بنگاه یا واحد کسب و کار 4 چهار: شناخت کار و داشتن موضع مشخص برای انجام کار در زیر هر یک از موارد بررسی و تشریح شده است. 1-3-5- وضعیت ساختاری بنگاه پا واحد کسب و کار در مورد بنگاه یا واحد کسب و کار لازم است اطلاعات زیر به‌تفصیل ارائه شود تا مشخص شود که بنگاه مسوول, توانایی انجام کار را دارد. وضعیت ساختاری بنگاه پا واحد کسب و کار را باید در قالب موارد زیر شناسایی کرد: - سرمایه, سهامداران و ارتباط‌های سرمایه‌ای - مدیران - ساخت قانونی و بازرسان - توانایی‌های فنی بنگاه یا واحد کسب و کار - توانایی‌ها و تجربه‌ی اجرایی بنگاه یا واحد کسب و کار 1-1-3-5- سوابق ثبتی مشاهده می‌شود. ارائه شود. -------- صفحهٔ بعد -------- 14 دستورالعمل مطالعات تجاری (مالی) و بازرگانی طرح‌های آب جدول 16-5- سوابق ثبتی بنگاه یا واحد کسب و کار ایا سوک تاریخ ثبت (روز- ماه - سال شمسی) شاوی شا سرمایه‌ی شرکت در زمان تدوین گزارش (ریال) به‌عدد (سست, سر سس س) به حروف (س) مشخصات همراه با کد پستی کامل) شماره‌های ارتباطی (تلفن نمابر --- و سایر شماره‌های ارتباطی) موضوع فعالیت شرکت (براساس اساسنامه‌ی شرکت و آخرین تغییرات قانونی] ‏ | اساسنامه‌ی اولیه: آخرین تغییرات قانونی: رتبه‌ی شرکت در سازمان مدیریت و برنامه‌ریزری عضویت در انجمن‌های فنی و حرفه‌ای وابسته به فعالیت (بنگاه و مدیران بنگاه) | عضویت بنگاه: (با ذکر نام انجمن و تاریخ و مدت عضویت) سا عضویت مدیران بنگاه: (با ذکر نام مدیر مربوط. انجمن و تاریخ و مدت در این بخش لازم است فتوکپی تمام مدارک نام برده شده در جدول, به پیوست آورده شود. مهم‌ترین مدارک عبارتند از: - اساسنامه‌ی جاری (آخرین اساسنامه‌ی مصوب و ثبت‌شده‌ی شرکت) و کلیه‌ی مستندات ثبتی نشان‌دهنده‌ی تغییرات اساسنامه و ثبت قانونی آساسنامه‌ی جاری - مدارک قانونی ثبت شرکت و روزنامه‌ی رسمی مربوط (در مورد روزنامه‌ی رسمی لازم است که فتوکپی مصداق ارائه شود) - کلیه‌ی مدارک ثبتی شرکت که نشان‌دهنده‌ی تغییرات قانونی باشد (شامل روزنامه‌ی رسمی و نامه‌های اداره‌ی - کلیه‌ی مدارک نشان‌دهنده‌ی رتبه‌ی قانونی بنگاه, شامل مدارک مصوب سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی و مدارک دریافتی از سایر مراجع - کلیه‌ی مدارک نشان‌دهنده‌ی عضویت‌های فنی و حرفه‌ای شرکت و مدیران آن با ارائه‌ی ترجمه‌ی رسمی از مدارک و عضویت‌های خارجی - سند یا مدرک نشان‌دهنده‌ی محل قانونی بنگاه و شماره‌های تماس با بنگاه - سند یا مدرک نشان‌دهنده‌ی محل رسمی فعالیت (مثل دفاتر کاری و کارخانه) بنگاه و شماره‌های تماس با بنگاه در محل رسمی فعالیت 2-1-3-5- سرمایه, سرمایه‌داران و ار تباط‌های سرمایه‌ای در مورد سرمایه و سرمایه‌داران در بنگاه هم لازم است دست‌ کم اطلاعات موجود در جداول زیر توضیح داده شود: -------- صفحهٔ بعد -------- فصل پنجم- شرح موضوعی که مطالعات برای آن انجام می‌شود 105 جدول 17-5- سرمایه و سهامداران میزان آخرین رقم سرمایه‌ی شرکت (براساس مدارک ثبتی) درصد پرداخت شده‌ی سرمایه به‌عدد (--/--1) به‌حروف (--- درصد) فهرست و مشخصات هویتی کامل سهامدارانی که دست‌کم | درصد از سهام شرکت را دارند (شامل سهامداران حقیقی و حقوقی) با ذکر نام درصد سهامداری آن‌ها (براساس دو جدول مشخصات سهامداران) سهم‌الشرکه‌ی سرمایه‌آوران در شرکت‌های غیرسهامی (براساس دو جدول مشخصات سرمایه‌آوران) درصد سهام ممتاز در صورت وجود این نوع سهام اسامی سهامدارانی که سهام آن‌ها ممتاز است و میزان مالکیت سهام ممتاز مالکیت سهامی سهامداران (براساس جدول مالکیت سهام) درصد سهام بی‌نام (در صورت وجود این نوع سهام) موارد افزایش سرمایه از زمان شروع فعالیت بنگاه و دلایل افزایش سرمایه در هر مورد انتظار افزایش سرمایه در دوره‌ی اجرای طرح و مبلغ انتظاری افزایش سرمایه در صورت تحقق انتظار افزایش سرمایه احتمال و شرط پذیرش ورود سرمایه‌گذاران خارجی (برای شرکت‌های ایرانی) و سرمایه گذاران ایرانی (برای شرکت‌های خارجی) جدول 18-5- مشخصات سهامداران حقیقی -------- صفحهٔ بعد -------- نام دنگاه .۰ کم که د ی خارجی باید , ر< 4 3۵ ۱ سا داخلی ار جدول 20-5- مشخ نام خانوادگی جدول 21-5- مشخ 5 درصد سهام یا سه مشخص شود. جدول بات نجاری (مالی) و بازر مقدار سرمایه (ریال) مقدار سرمایه (ریال) مالکیت‌های دست کم -------- صفحهٔ بعد -------- فصل پنجم- شرح موضوعی که مطالعات برای آن انجام می‌شود 07 جدول 22-5- مالکیت سهامداران: نام سهامدار ----------- , 0 : .۷ تاریخ ثبت به روز. | محل مقدار سرمایه‌براساس درصد مالکیت نا یا ام ام نا اما اه اد شش __ _ _ ‎ _‏ رس اب شسش لس رن رت را ی را ام لا ام ام ار ا ال لا نا ام ام ام نا نا ام لا ام ام اد ششک 3-1-3-5- مدیران بنگاه مدیران ارشد بنگاه" شامل هیات مدیره و مدیران اجرایی بنگاه است. این دو گروه می‌توانند یک مجموعه یا دو مجموعه‌ی جداگانه باشند. در هر صورت کل مجموعه باید مشخص شود. برای تک‌تک اعضای هیات مدیره (شامل رییس هیات مدیره» نایب رییس هیات مدیره و تمام اعضای هیات مدیره, موظف و غیرموظف) رییس هیات عامل و مدیر عامل شرکت لازم است جدول (23-8) تکمیل شود. جدول 23-5- سوابق مدیران مسوول و اجرایی در فعالیت‌های مدیریتی نام مدیر! ددم مس سمت در بنگاه سم ی ۱ نام ش ۲ : با زمان شروع زمان خاتمه ‏ . تعداد مدیران شا لش لک ا اش سس سس سل شش شش لش اش تسش لش اما ام لا اما ام ام > سا الا ی سس سل ۱-100 1 -------- صفحهٔ بعد -------- 13 دستورالعمل مطالعات تجاری (مالی) و بازرگانی طرح‌های آب سوابق تجربی و اجرایی غیرمدیریتی) مدیران ارشد بنگاه هم باید به‌شکلی مشخص و شفاف ارائه شود. برای این کار جدول (24-0) می‌تواند حداقل نیازهای اعلام سوابق را نشان بدهد. این جدول باید به تعداد مدیران ارشد بنگاه تکرار شود و برای هر وی در بنگاه آورده شده است. جدول 24-5- سوابق تجربی مدیران 3-5- 4-1- ساخت قانونی و بازرسان در مورد ساخت قانونی لازم است نمودار سازمانی مصوب بنگاه همراه با ماهیت حقوقی آن مشخص شود. در شرکت‌هایی که پیمانکاران مختلف به شکل‌های گوناگون حضور دارند. لازم است که ماهیت حضور آن‌ها به‌تقصیل بیان شود. در مورد شرکت‌هایی که در واقع به سازمان‌های دولتی وابسته‌اند لازم است ماهیت ارتباط مشخص شود. در مورد بازرسان شرکت (شامل بازرسان اصلی و علی‌البدل) باید مشخص شود که این سمت تا چه اندازه حرفه‌ای دیده شده است زیرا در موارد متعدد بنگاه‌ها بازرسانی را برای تکمیل پستهای مدیریتی و نظارتی خود انتخاب می‌کنند که از هیچ نظر برازنده‌ی این سمت نیستند. از آن‌جا که قانون محدودیت یا ممنوعیت خاصی برای بازرسان ندارد ولی جایگاه حرفه‌ای بازرسان بسیار مهم است. باید اطلاعات جدول (25-8) برای کلیه‌ی بازرسان ارائه شود تا درجه‌ی حرفه‌ای بودن بازرسان بنگاه مشخص گردد. در مورد بازرسان حقیقی و حقوقی باید فرم‌های جداگانه‌ای تکمیل شود. در زیر این فرم‌ها ارائه شده است. در مورد بازرسان گروه مشابه (مثل بازرسان حقیقی یا بازرسان از نوع حقوقی) ارائه‌ی یک جدول کافی است. بازرسان غیرمشابه در جداول جداگانه دسته‌بندی می‌شوند. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل پنجم- شرح موضوعی که مطالعات برای آن انجام می‌شود 109 جدول 25-5- اطلاعات مربوط به بازرسان حقیقی بنگاه: نام بازرس درآمد براساس آخرین ترازنامه‌ی در مورد بنگاه یا واحد کسب و کار لازم است اطلاعات زیر به تفصیل آرائه شود تا مشخص شود که توانایی‌های فنی بنگاه یا واحد کسب و کار دربرگیرنده‌ی تمام تخصصهای دست اندر کاران در فعالیت‌های مختلف بنگاه است. این توان با ن مدرک و تخصص باید بیان شود. در جدول (27-3) در مورد هر یک از اعضای اصلی بنگاه. مدرک. رتبه‌ی تحصیلی و تخصص در رشته‌ی فعالیتی خاص بیان شده است. تکمیل جدول می‌تواند تصویری از توانایی‌های بنگاه را در وصعیتی که برای فعالیت اعلام آمادگی کرده است. نشان دهد. در جدول از اشخاص نام برده نمی‌ شود و تنهابه ذکر گروه‌های تخصصی بسنده می‌شود. -------- صفحهٔ بعد -------- 110 دستورالعمل مطالعات تجاری (مالی) و بازرگانی طرح‌های آب جدول 27-5- توانایی فنی بنگاه یا واحد کسب و کار توانایی‌های فنی بنگاه یا واحد کسب و کار شامل تمام فعالیت‌های اجرایی فنی بنگاه است. در این بخش پروژه‌های اجرا شده توسط بنگاه (یه‌عنوان شخصیت حقوقی) باید ذکر شود. ترتیب بیان فعالیت‌ها باید از زمان حال به گذشته و به ترتیب زمانی باشد؛ یعنی جدیدترین موارد در بالاترین رده ها درج شود و قدیمی‌ترین موارد در رده‌های پایینی ثبت شود. جدول (28-5) چارچوب افشای خدمات را بیان می‌کند. با این اوصاف در ردیف | باید جدیدترین فعالیت بنگاه ثبت شود و ممکن است این فعالیت یا پروژه هنوز در دست اجراء باشد. بیان فعالیت از زمان جاری به گذشته می‌تواند شدت حضور بنگاه را در فعالیت‌های مشابه نشان دهد. در واقع وقتی بنگاهی در جریان فعالیت‌های روزانه‌ی کارهایی که می‌خواهد مجری آن باشد. نداشته یا در هر صورت هیچ تجربه‌ای در زمینه‌ی آن فعالیت ندارد. حتی اگر به‌دلیل تغییر مدیران اجرایی, بنگاه توانایی جدیدی برای انجام کار پیدا کرده باشد. هنوز توانایی هماهنگ‌سازی برای انجام کار را می‌تواند نداشته باشد. جدول 28-5- فعالیت‌های بنگاه یا واحد کسب و کار مبلغ (ربال) الا ل ا ک ای ساسا ماسقا ساسا ل ‏ ل ‏ کح ساسا ی ی با نس ی ا ‏ ا ‏ ا کاا ی اساسا بر با نس ی ا ا ‏ ماسقا اساسا با اقا ساسا با با انس ی اا ا ‏ ا کاا ی اساسا با با با انس ی ا ‏ ا ‏ کاا اساسا با الا اقا ساسا نا کاخ ساسا لس 13۳ | 13 -------- صفحهٔ بعد -------- فصل پنجم- شرح موضوعی که مطالعات برای آن انجام می‌شود 111 در مواردی اشخاصی خاص که به بنگاهی می‌پیوندند. سوابق کاری ویژه‌ای را بر بنگاه می‌افزایند که در این صورت توانمندی بنگاه افزایش می‌یابد. درصورتی که چنین وضعی در بنگاه وجود داشته باشد. لازم است این توانمندی به‌صورتی شفاف بیان شود. برای این کار لازم است برای اشخاصی که خدمات ویژه‌ای را در سابقه‌ی کاری خود دارند. جدول (29-5) تکمیل شود. لازم است برای هر یک از اشخاص این جدول به‌صورت جداگانه تکمیل شود. حدول 29-5- فعالیت‌های شخص حقیقی در بنگاه با واحد کسب و کار مبلغ (ریال) ال نا با اساسا ساساس 3 ] با نا اکتا اس سس 13 سس سس/ 13 ساس/س 13 سس سس ۱ ۱ سس سس سس ]رس[ سس /--3 ]1 ۱ ۱ یکی از نکاتی که باید به آن توجه شود این است که در دنیای امروز بسیاری از شرکت‌های بزرگ توانسته‌اند با کاهش جدی نیروی کار و استفاده از خدمات برون بنگاهی کارهای بزرگ را اجرا کنند. بنگاهی که نشان دهد از چنین توانی برخوردار است. در واقع در جدول بالا" به‌خوبی توانایی خود را نشان می‌دهد زیرا در موارد متعدد بنگاه با کمک متخصصان بیرونی و برخورداری از توان مدیریتی و هماهنگ‌سازی توانسته است فعالیت پذیرفته شده‌ی خود را انجام دهد. با این اوصاف تکمیل جدول باید به‌شکلی شفاف شود که بنگاه‌های دارای امکان دریافت خدمات برون بنگاهی را نیز مشخص نماید. برای این کار لازم است جدول (30-5) تکمیل شود. جدول 30-5- فعالیت‌هایی که بنگاه یا واحد کسب و کار به‌صورت برون بنگاهی دریافت می‌کند ۱ ۱ سداس/س 0[ اس /-- 3[ سداس/س 30[ اس /-- 3 ]1 -------- صفحهٔ بعد -------- 12 دستورالعمل مطالعات تجاری (مالی) و بازرگانی طرح‌های آب 2-3-5- شناخت کار و داشتن موضع مشخص برای انجام کار یکی از نکات بسیار مهم این است که نشان داده شود بنگاه یا واحد کسب و کاری که داوطلب اجرای یک طرح خاص است. کاری را که باید انجام بدهد. می‌شناسد و با زیر و بم آن آشنایی دارد. برای نمایش این توانایی لازم است متقاضی نشان دهد که کار را می‌شناسد و در مورد آن موضع مشخص و قابل دفاعی دارد. در این بخش لازم است تمام موارد مشابهی که مجری 59 مدیران ارشد بنگاه در آن‌ها فعالیت داشته‌اند. ذکر شود. این بحش علاوه بر بنگاه به‌عنوان یک مدیران کنونی آن‌که به تازگی به بنگاه پیوسته‌اند. توان خاصی برای اجرای طرح مورد بررسی دارند و در این چارچوب بنگاه قادر است تخصص خود را برای اجرای کار نشان دهد. با این اوصاف تکمیل جدول (31-53) باید صورت پذیرد. جدول 31-5- توانایی بنگاه یا واحد کسب و مدیران ارشد آن در شناخت کار : سا 3 . ها مشابه ۰ حاد : اک سک اک سا با اک سا با ا ککک ‏ حسا با اا ککک ‏ حسا ما با کت سا اک سا با اک سا شش ۳ ار 3 : در این قسمت نام مدیری که مجری طرح بوده و به بنگاه پیوسته است یا نام خود بنگاه درصورتی که بنگاه مجری بوده است. ذکر شود. درصورتی که نام مدیر ذکر می‌شود. داخل پرانتز نام بنگاهی که مدیر در آن زمان در آن خدمت می‌کرده و در آن مقام مسوولیت مجری بودن طرح را برعهده داشته است. باید ذکر شود. 4-5- شرح و سابقه‌ی محصول با خدمات ارائه شده توسط بنگاه سرمایه‌گذار در این بخش لازم است پیشینه‌ی طرح ارائه شود. برای حصول اطمینان از اجرای موفقیت‌آمیز طرح لازم است شرایط اقتصادی و اجتماعی سازگار می‌کند. در این قسمت لازم است پروژه به‌تفصیل توضیح داده شود و حامیان آن با باشد که انگیره‌ی دفاع از پروژه چیست. عمده‌ترین مواردی که در این بخش باید دیده شوند به‌شرح زیر آورده شده است: !- شرح ویژگی‌های پروژه -------- صفحهٔ بعد -------- فصل پنجم- شرح موضوعی که مطالعات برای آن انجام می‌شود 13 2 کلیاتی درباره‌ی انگیزه‌های اجرای پروژه و دفاع از آن به‌عنوان یک پروژه‌ی مطلوب 3 تاریخچه‌ی پروژه 4 هزینه‌های مختلف لازم برای به جریان انداختن پروژه در زیر هر یک از موارد بررسی می‌شود. 1-4-5- شرح ویژگی‌های پروژه مهم‌ترین مواردی که به‌عنوان ویژگی‌های پروژه آورده می‌شود. مطالبی است که هویت پروژه را مشخص می‌نماید. برای جلوگیری از جاافتادن مطالب لازم است ترتیبی داده شود که هر یک از موضوع‌ها در جدول جداگانه‌ای آورده شود تا آن که تمام سرفصل‌ها مورد توجه قرار بگیرد. این موارد در زیر آورده شده است. - فهرست پارامترهای اصلی پروژه که در دوره‌ی آماده‌سازی پروژه به‌عنوان خطوط اصلی و محوری در همه حال مد نظر قرار گرفته است. در مورد پروژه‌های بخش آب. این فهرست شامل تمام مواردی است که تا پایان مطالعات مرحله‌ی دوم مد نظر قرار گرفته و به‌عنوان مزیت‌های پروژه در تمام موارد مطرح شده است. - هدف‌های پروژه شامل هدف‌های کلان و خرد. با ذکر زمینه‌هایی که این هدف‌ها در آن زمینه‌ها تعریف می‌شود. در مورد پروژه‌های بخش آب لازم است هدف‌های دولت از اجرای پروژه هم به‌عنوان بخشی از هدف‌های پروژه اعلام شود هرچند که ممکن است سرمایه‌گذار خصوصی سرمایه‌گذار آن‌ها را به‌عنوان اولویت خود به رسمیت نشناسد. بدیهی است که وقتی دولت هدفی را اولویت قرار می‌دهد. ناگزیر برای تشویق سرمایه‌گذار خصوصی باید اقداماتی را انجام دهد. به این ترتیب می‌توان آرزیابی کرد که دولت برای رسیدن به هدف‌های خود تا چه اندازه مایل است منابع مالی و فنی در اختیار سرمایه‌گذاران قرار بدهد. برای توضیح بیش‌تر در مورد هدف‌های پروژه می‌توان به ذکر مثال کفایت کرد. به‌عنوان مثال برای یک سد هدف می‌تواند آبرسانی به یک شهر یک یا منطقه‌ی خاص باشد و در عین حال هدف دیگر می‌تواند تامین نیازهای آبی نوعی خاص از فعالیت کشاورزی باشد که در منطقه‌ای خاص انجام می‌شود. جدول (32-3) روش بیان هدف‌ها را نشان می‌دهد: جدول 32-5- شرح هدف‌های پروژه و نحوه‌ی دستیابی به آن‌ها با اااااا ‏ ا ا اا ‏ ا ا ااااا ‏ ا ا اما ما اا با نا اااااا ‏ ا ا اا ‏ ا ا با شش شش -------- صفحهٔ بعد -------- 14 دستورالعمل مطالعات تجاری (مالی) و بازرگانی طرح‌های آب - شرح و تحلیل راهبردهای پیشنهادی در اجرای پروژه شامل: * حوزه‌ی جغرافیایی و توزیع تحولات اقتصادی و اجتماعی در نتیجه‌ی راه‌اندازی پروژه همراه با زمان تقریبی و انتظاری دستیابی به این تحولات * هزینه‌ی راهبری پروژه تا تکمیل کار با نمایش اثر راهبری در انجام درست فعالیت‌های پروژه 8 موارد تمایز پروژه در مقایسه با کارهای مشابه انجام شده * محل اتکای پروژه در بازار مصرف * چگونگی ایجاد پذیرش برای دستاوردهای پروژه - محل اجرای پروژه و دلیل گزینش آن محل. در طرح‌های آب محل اجرای پروژه توسط دولت انتخاب می‌شود ولی این بدان معنی نیست که بانک نباید از مشخصات محل و دلایل گزینش محل اطلاع کافی و کامل در اختیار داشته باشد. بنابراین لازم است مطالبی که وزارتخانه‌ی مربوط در مستندات خود برای گزینش محل پروژه مطرح کرده است. در این بخش آورده شود. - دستاوردهای حاصل از پروژه و ترکیب آن‌ها. در این قسمت هم لازم است شرح کاملی از دستاوردها ارائه شود. به همین دلیل لازم است اطلاعات مربوط به‌دستاوردها در جدول (33-5) ذکر شود تا مشخص باشد که روابط چگونه است. جدول 33-5- دستاوردهای حاصل از اجرای پروژه لا کر رل اک نا با نا را و اک نا با نا را و اک نا با نا را و اک نا سا الا اد سا الا اک ی سا رل شش -------- صفحهٔ بعد -------- فصل پنجم- شرح موضوعی که مطالعات برای آن انجام می‌شود 15 - برنامه‌ی اجرای کار شامل شرح کامل خدماتی که در جهت انجام پروژه باید ارائه شود و تواتر زمانی ارائه‌ی این در طول اجرای کار صورت می‌پذیرد هر یک چه مقدار زمان لازم دارد و در چه محدوده ای قابل اجراء است. _ سیاست‌های اقتصادی.؛ صنعتی و زیست‌محیطی مدافع پروزه و کلیات اجرایی 59 رفتاری آن‌ها. سیاست‌ها باید با در هر مورد لازم است استانداردها با ذکر مرجع تایید 9 ارائه‌ی استاندارد آورده شود و در مواردی که استانداردها دریافت شده است. باید مشخص شود که این استانداردها تا چه زمان اعتبار دارد و تحت چه جدول 34-5- شرح سیاست‌های اقتصادی. صنعتی و زیست محیطی مدافع پروژه - اثرگذاری پروژه بر اقتصاد منطقه. شهرء استان. حوزه. کشور و جهان (برحسب آن‌که کدام یک از این موارد اعتبار داشته باشد. در این مورد هم لازم است هر یک از اترها به‌دقت مشخص شود تا سودآوری کلی پروزه جدول 35-5- شرح اثر پروژه بر اقتصاد - موضوع‌های خاصی که در ارتباط با پروژه باید به آن‌ها عنایت ویژه مبذول شود. در این مورد هم می‌توان با عنایت به یک جدول موضوع‌های خاص مربوط به پروژه یا فعالیت را دسته‌بندی کرد. قابل ذکر است که -------- صفحهٔ بعد -------- 16 دستورالعمل مطالعات تجاری (مالی) و بازرگانی طرح‌های آب موضوع‌های خاص می‌تواند هر ماهیتی داشته باشد. به‌عنوان مثال ممکن است یک اختلاف قومی در یک منطقه بر ماهیت خدمات آبرسانی اثر بگذارد. ذکر این موضوع می‌تواند هشداری باشد که سیاست آبرسانی باید با توجه به وضعیت قومی صورت پذیرد. جدول (30-3) برای این بند باید تکمیل شود. جدول 36-5- موضوع‌ها و مباحث خاص سأر ار را را را اک ال لش ار رس ار را را را اک ال لش ار رس شش لس بر 2-4-5- کلیاتی درباره‌ی انگیزه‌های اجرای پروژه و دفاع از آن بیان انگیزه‌های اجرای پروژه از آن جهت مهم است که براساس این انگیزه‌ها می‌توان تصویری از هدف‌های اصلی از اجرای پروژه را به‌دست آورد. به‌عنوان مثال وقتی سدسازی مد نظر باشد. انگیزه‌هایی که می‌تواند به اجرای پروژه منجر شود در قالب مدیریت منابع آبی کشورء آبرسانی باثبات و قابل اتکاء یا بهبود وضعیت کشاورزی می‌تواند مطرح شود. در بخش بیان انگیزه‌ها لازم است نگاهی مختصر به مسوولان اصلی در ایجاد این پروژه انداخته شود. به‌عنوان مثال دفاتری از وزارت نیرو که در شمار حامیان یک پروژه قرار دارند یا تحقیقاتی که در دفاع از انجام پروژه انجام شده است. می‌تواند به‌عنوان مستندات دفاع از پروژه و انگیزه‌های اجرای آن مطرح شود. فهرست پروژه‌ها هرقدر بیش‌تر باشد. مستندات دفاع از پروژه بیش‌تر است. در پروژه‌های بخش آب که کارها تا فاز دوم انجام می‌شود. مستندات و مصوبات گوناگونی وجود دارد که نشان می‌دهد چرا پروژه مطلوب شمرده شده است. از این مطالب می‌توان در دفاع از پروژه استفاده کرد. در این بخش لازم است امکانات مالی قابل استفاده برای پروژه هم مطرح شود. در پروژه‌های عمومی- خصوصی امکانات مالی در کنار مشوق‌های مالی باید مطرح شود. به‌عنوان مثال در ایران یارانه‌ی کارمزد اعتبارات بانکی که وزارت نیرو از آن حمایت می‌کند. یکی از انگیزه‌های مالی موجود برای اجرای پروژه‌های سدسازی توسط سرمایه‌گذار خصوصی است ولی به غیر از آن انگیزه‌هایی مانند دریافت مالکیت بعضی از زمین‌هاء استفاده از امکانات دولتی برای راه‌اندازی کشاورزی مکانیزه و دریافت یارانه‌ی مستقیم از دولت می‌تواند به‌عنوان انگیزه‌های مهم مطرح شود. با این اوصاف در بیان انگیزه‌ها لازم است فهرستی از امکانات تشویقی احتمالی درج شود تا مشخص گردد از چه مجموعه امکانات می‌توان برای موضوع دیگری که باید مطرح شود این است که نقش عوامل اصلی در پروژه چیست. به‌عنوان مثال جایگاه دولت در پروژه‌های سدسازی سرمایه‌گذار خصوصی چیست؟ چه سهم از سرمایه گذاری‌ها پیش از شروع فعالیت سرمایه گذار -------- صفحهٔ بعد -------- فصل پنجم- شرح موضوعی که مطالعات برای آن انجام می‌شود 17 خصوصی توسط دولت انجام می‌شود و زمانی که سرمایه‌گذار خصوصی بر مصدر کار قرار می‌گیرد. کدام یک از مراحل توسط سرمایه‌گذار دولتی تکمیل شده است. درصورتی که فعالیت دولت در چارچوب الزامات قانونی انجام می‌شود. لازم است مشخص شود که کدام قانون و کدام ضابطه این الزامات را ایجاد می‌کند. در مورد ساخت سد توسط سرمایه گذار خصوصی, یکی از الزامات این است که مطالعات مرحله‌ی دوم توسط یکی از مهندسان مشاور معتمد وزارت نیرو و وزارتخانه‌های ذیربط و به درخواست وزارتخانه‌ی مذکور انجام شده باشد. بیان خلاصه ای از دستاورد‌های این مطاله و ذکر مشخصات و خلاصه ای از سوابق مشاوری که این مطالعات را انجام داده است. می‌تواند نقطه‌ی شروع عملیات سرمایه‌گذار خصوصی را توجیه کند. علاوه بر این مطالب. در بخش انگیزه‌ها لازم است تمام مواردی را که چه به‌صورت مستقیم و چه به‌صورت غیرمستقیم بر اجرای پروژه اثرگذار بوده است. مشخص کرد. برخی از این موارد می‌تواند آثری بسیار محدود داشته باشد که در طول زمان هم تغییر می پذیرد. در مورد اثرهای تغییرپذیر لازم است روند زمانی تغییر آثرها بررسی شود و در هر صورت نشان داده شود که در طول زمان این اثرهای فزاینده است یا کاهنده. قدر مسلم این است که هر اثر دوره‌ی تداومی‌دارد و هیچ اثری وجود ندارد که پایدار باشد ولی هرقدر دوره‌ی تداوم اثر طولانی تر و شدت آن در دوره‌ی تداوم بیش‌تر باشد. انر 3-4-5- تاریخچه‌ی پروژه تاریخچه‌ی پروژه شرحی از تمام تحولاتی است که منجر به راه‌اندازی فعالیت به‌شرح مندرج در گزارش مطالعات مالی- تجاری شده است. در این قسمت. لازم است تحولات با قید تاریخ وقوع, قید شود تا تصویر زمانی روشن و شفاف باشد. تحولات می‌تواند شامل انواع سیاستگذاری‌ها هم بشود. بنابراین در طرح مربوط به ساخت یک سد نقطه‌ی شروع می‌تواند برنامه‌ی توسعه‌ای کشور باشد که هدف خاصی را برای توسعه‌ی یک منطقه یا برای بهبود زندگی مردم یک در مواردی که مطالعاتی مقدم بر گزارش امکان‌سنجی مورد بحث انجام شده باشد. لازم است شرحی از آن مطالعات و یافته های آن‌ها ارائه شود. در این قبیل موارد باید روش کاربردی در هر یک از مطالعات. تهیه کنندگان آن‌هاء تاریخ کسانی در موضوع ذینفع هستند و چه گروه‌هایی راجع به موضوع شناخت دارند. به‌قاعده‌ی عرف در پروژه‌های بخش آب مطالعات باید وجود داشته باشد ولی ارائه‌ی آن‌ها به شیوه‌ای شفاف و بانک‌پذیر از اهمیت بسیار برخوردار است. در مورد مطالعات مختلفی که پیش از اجرای طرح انجام شده است. لازم است جزییات مطالعات و موارد تجدیدنظر هم ذکر شود تا مشخص گردد که در چه دوره‌ی زمانی این مطالعات انجام شده است. -------- صفحهٔ بعد -------- 18 دستورالعمل مطالعات تجاری (مالی) و بازرگانی طرح‌های آب در بر بگیرد. درصورتی که در تاریخی در گذشته تلاش شده است که پروژه انجام شود ولی به هر دلیل این کار صورت نگرفته است. باید دلایل ناموفق ماندن جریان اجرای پروژه بررسی و شناسایی شود تا در صورت امکان از بروز نارسایی مشابه در دور جدید تلاش برای اجرای پروژه جلوگیری به عمل آید. در جدول (37-3) مطالبی که باید ارائه شود. آورده شده است. در این جدول مطالب باید به‌شکلی گویا و با بیان منابع و ماخذ آورده شود تا کل عملیات انجام شده و تاریخجه‌ی فعالیت مشخص باشد. جدول 37-5- تاریخچه‌ی پروژه 3333333333333333 و مس گروه‌هایی که مطالعات را انجام داده‌اند.) سس و ار و سا در پروژه‌های مشارکت عمومی - خصوصی, در بیش‌تر موارد بخش عمومی فعالیت‌هایی را پیش از ورود سرمایه‌گذار خصوصی انجام داده است که این کار به ساده‌تر شدن عملیات سرمایه‌گذار خصوصی منجر می‌شود. به‌عنوان مشال وقی سرمایه گذاری برای سدسازی (در قالب قانون سرمایه گذاری) مد نظر باشد. بخش عمومی براساس ضوابط قانونی (مندرج در قانون سرمایه‌گذاری) در مورد طرح‌های مصوب موجود در کشور باید مطالعات مرحله‌ی یکم (اول) و دوم را انجام بدهد و سپس از سرمایه‌گذار خصوصی بخواهد که وارد عمل بشود. مورد استثناء براساس قانون سرمایه‌گذاری زمانی است که خود سرمایه‌گذار خصوصی طرحی را پیشنهاد می‌کند که در حالت اخیر خود وی باید مطالعات مرحله‌های یکم و دوم را انجام دهد تا دولت را قانع نماید که اجرای طرح مطلوب است. در جدول باید تمام فعالیت‌های انجام شده آورده شود تا نقطه‌ی شروع فعالیت سرمایه‌گذار خصوصی برای اجرای عملیاتی که تامین مالی آن به بانک ارجاع می‌شود. مشخص گردد. در مورد پروژه‌های تولیدی این امکان وجود دارد که اجرای پروژه از نقطه‌ی نخست بر دوش بخش سرمایه‌گذار خصوصی باشد و دولت یا بخش عمومی هیچ تعهدی در این مورد نپذیرد. در مواردی که در چارچوب قانون سرمایه‌گذاری در بخش آب. سرمایه‌گذار خصوصی خود عهده دار انجام مطالعات مرحله‌ی یکم و دوم شده باشد تا مطلوبیت پروزژه‌ای را که خود پیشنهاد کرده به اثبات برساند. لازم است جزییات این مطالعات در جدول آورده شود و ذکر شود که سرمایه گذار خصوصی در چه چارچوبی مطالعات را انجام داده و پروژه را برای سرمایه گذاری خود به دولت پیشنهاد نموده است. البته باید عنایت شود که چون این مطالعات پیش از -------- صفحهٔ بعد -------- فصل پنجم- شرح موضوعی که مطالعات برای آن انجام می‌شود 19 ارائه‌ی طرح به بانک انجام شده است. به‌قاعده‌ی عرف سرمایه‌گذار نمی‌تواند بابت آن‌ها منابعی را از بانک درخواست نماید و ذکر فعالیت‌های انجام شده و هزینه‌های انجام آن‌ها تنها برای نمایش ابعاد طرح و ارزیابی درست از مطلوبیت آن است. 4-4-5- هزینه‌های مختلف به جریان‌انداختن پروژه گزارش مالی- تجاری و گزارش امکان‌سنجی در واقع در مرحله ای انجام می‌شود که مطالعات اولیه مطلوبیت انجام کار را به اتبات رسانیده باشد. باید توجه داشت که این مطالعات اولیه بدون هزینه انجام نمی‌شود و هر یک از مراحل برای اثبات وضعیت با هزینه همراه است. با این اوصاف لازم است در مورد اقلام زیرء هزینه‌های انجام شده مشخص شود تا معلوم گردد که چه مقدار بار هزینه‌ای در شروع کار باید پذیرفته و منظور شود. در طرح‌های سرمایه گذاری در بخش آب. قسمت بزرگی از این هزینه‌های پیش از سرمایه‌گذاری را دولت انجام می‌دهد ولی صرف نپرداختن هزینه‌ها توسط سرمایه گذار به این معنی نیست که وی می‌تواند آن‌ها را از فهرست هزینه‌های انجام کار حذف کند. سرمایه‌گذار باید با عنایت به ابعاد هزینه‌هایی که وی بار آن‌ها را متقبل نمی‌شود.ء مزیتی را که از سرمایه‌گذاری به‌دست می‌آورد. برآورد کند. به عبارت دیگرء انجام هزینه‌ها توسط دولت می‌تواند در برآوردهای سرمایه‌گذار به‌عنوان نوعی بازیافت هزینه یا تخفیف در هزینه محسوب شود که عدد مثبتی بر مطلوبیت سرمایه‌گذاری می‌افزاید. در حالت کلی, اقلام هزینه‌ای که در این مرحله مطرح می‌شوند عبارتند از: - هزینه‌ی مطالعات پیش از سرمایه‌گذاری؛ شامل آنواع هزینه‌های انجام شده که در نهایت به قانع کردن سرمایه‌گذار بالقوه برای تفکر در مورد سرمایه‌گذاری انجامیده است. - هزینه‌ی مطالعات فرصت شناسی؛ شامل هزینه‌ی تمام مطالعاتی که امکانات مختلف سرمایه‌گذاری را در برابر یکدیگر تراز کرده است تا نشان دهد که پروژه‌ی برگزیده مطلوب‌ترین روش انجام سرمایه‌گذاری است. - هزینه‌ی مطالعات امکان‌سنجی مقدماتی: شامل تمام هزینه‌هایی که برای برآأوردهای اولیه از بازدهی طرح انجام شده است. - هزینه‌ی انواع مطالعات متفرقه و مربوط به محور اصلی پروژه: که با هدف تایید سودآوری پروژه انجام شده است. - هزینه‌ی تحقیقات مقدماتی: برای شناخت محدوده‌ی ارقام و سرمایه‌گذاری‌های لازم, شامل: * هزینه‌ی بررسی‌های انجام شده برای انتخاب زمین؛ این بخش در طرح‌های آب شامل هزینه‌های مختلفی است که وزاتخانه دی ربط برای انتخاب مسیر سد یا مسیر انجام پروژه پرداخت کرده است. در موارد متعدد این هزینه‌ها در مجموعه‌ی دستگاه‌های دولتی نادیده گرفته می‌شود در حالی که در واقع انتخاب محل اجرای پروژه و زمینی که بر روی آن پروژه انجام می‌شود. هزینه دارد و وزارتخانه باید برای شناسایی محل هزینه کرده باشد. -------- صفحهٔ بعد -------- 120 دستورالعمل مطالعات تجاری (مالی) و بازرگانی طرح‌های آب * هزینه‌ی برآورد هزینه‌ی انواع مواد ساختمانی قابل استفاده در بخش سرمایه‌گذاری ساختمانی در پروژه: در پروژه‌های سدسازی این هرینه شامل بهای موادی است که برای ساخت سد و ساخت شبکه‌های آن پرداخت می‌شود. مبنای محاسبه‌ی این هزینه‌ها مستندات قانونی و فهرست بهای سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی با مقام‌های جایگزین آن است. * هزینه‌ی آزمایش‌های اولیه برای شناخت موارد مربوط به پروژه: به‌عنوان مثال در مورد سدسازی انواع استقرار سد باشد. در همین چارچوب هزینه‌ی پرداختی برای تایید استواری سیمان و آزمایش بتون و باید در این قسمت نگاهداری و ارائه شود. * هزینه‌ی انواع تحقیقات در مورد هر یک از بخش‌های پروژه: در تمام پروژه‌های بزرگ تحقیقات مختلفی انجام می‌شود که درستی گزینش‌های مربوط به پروژه را نشان می‌دهد. به‌عنوان مثال در مورد املاح آب تحقیقاتی انجام شود که نشان دهد این گروه می‌توانند خریداران بالقوه‌ی آب باشند یا آن‌که بازاری برای آب یک سد در محلی که سد احداث می‌شود. وجود ندارد. ممکن است این بخش از سرمایه‌گذاری‌ها توسط دولت انجام شده باشد و سرمایه گذار خصوصی زمانی وارد عملیات شود که دولت این هزینه‌ها را پرداخت کرده باشد یا در هر صورت الزامی برای انجام آن‌ها نداشته باشد. حتی در چنین وضعی لازم است هزینه‌های تحقیقات مشخص شود تا بانک بداند که سرمایه‌گذاری خواهان منابع مالی از امکاناتی بهره‌مند می‌شود که برای بانک و سرمایه‌گذار به‌عنوان یک آورده‌ی رایگان است ولی ارزشی انکارناپذیر دارد. * هزینه‌ی مطالعات در مورد انتخاب دانش‌فنی؛ در این مورد هم باید اطلاعات. به‌صورت شفاف آارائه شود که نشان دهد دانش‌فنی برگزیده با چه هزینه‌ای انتخاب شده است و در هر صورت مزایای کوتاه و درازمدت این این تصور که چون فعالیت‌های بخش آب به‌طور عمده به عملیات ساختمانی, تاسیساتی و توزیع ارتباط دارد. دانش‌فنی در آن جایگاهی ندارد. برداشت درستی نیست. امر واقع این است که در مورد فعالیتی مانند سدسازی هم دانش‌فنی جایگاه خاص خود را دارد که از نوع سد. نوع مواد و روش ساخت سد تا چگونگی آب‌رسانی همه بر دانش‌فنی خاص خود تکیه دارد. * هزینه‌ی برقراری تماس با سازندگان ماشین آلات و تجهیزات برای دریافت بر آوردهای مقدماتی در مورد هزینه‌ی بخش‌های مختلف پروژه؛ ممکن است تصور شود که در پروژه‌های مربوط به سرمایه‌گذاری در بخش آب ماشین‌آلات چندانی مورد استفاده قرار نمی‌گیرد و بیش‌تر فعالیت‌ها از نوع فعالیت‌های ساختمانی است. این تصور در واقع قابل دفاع نیست زیرا برای پمپاژ آب و فعالیت‌های مختلفی که برای کنترل سد مورد -------- صفحهٔ بعد -------- م- شرح موضوعی که مطالعات برای آن ان 3333333333333 استفاده قرار می‌گیرد. ماشین ماشین‌آلات در سرمایه گذاری فعالیت‌های مربوط به سرمایه * جدول (38-0) تصویری از رود که با خط تیره پر شده است. ۱ مشخص شود. بدیهی است که جدول ۱-5 هزینه‌ی مطالعات پیش از سرمایه‌گذاری هزینه‌ی انجام تحقیقات مقدماتی و برقراری ارتباط برای تعیین هزینه‌ی اقلام مورد نیاز در سرمایه‌گذاری هزینه‌ی بررسی‌های انجام شده برای هزینه‌ی برآورد هزینه‌ی انواع مواد ساختمانی قابل استفاده برای اجرای پروژه هزینه‌ی مربوط به آزمایش‌های اولیه برای شناخت موارد مربوط به پروزه -------- صفحهٔ بعد -------- 122 دستورالعمل مطالعات تجاری (مالی) و بازرگانی طرح‌های آب ادامه جدول 38-5- هزینه‌های مختلف به جریان‌انداختن یک پروژه 30 هزینه‌ی انتخاب دانش‌فنی 31 ی ان کت هزینه‌ی تماس با سازندگان ماشین‌آلات ی تسه و یه سس /- 3 ]1 برای سرمایه‌گذاری * نوع ارز باید مشخص شود. درصورتی که بیش از یک نوع ارز مورد استفاده قرار گرفته باشد. بهتر است کل هزینه‌های ارزی انجام شده به یک پول خاص, مثل یورو یا دلار ارائه شود. در این حالت‌ها لازم است نرخ برابری پول‌های ملی به یکدیگر و به پول ملی (ریال ایران در مورد مطالعات مربوط به ایران) برای گذشته و برآورد آینده ارائه شود. 5-5- جایگاه‌یابی در بازار هدف بنیادین هر سرمایه‌گذاری این است که با بهره‌برداری از منابع موجود یا از امکاناتی که تقاضا در اختیارش قرار داده است. سود ببرد. جایگاه‌یابی در بازار یکی از محورهای تصمیم‌گیری راهبردی هر بنگاه و هر سرمایه‌گذار است که پرداختن به آن از اولویت بسیار برخوردار است. در بخش تحلیل وضع بازار با هدف جایگاه یابی لازم است ارقام و اطلاعات موجود به‌دقت بررسی شود. موضوع جایگاه‌یابی در بازار این بررسی به‌تفصیل بررسی شده است و اقداماتی که باید در این زمینه انجام شود. گام به گام توضیح داده می‌شود زیرا این مبحث در سرمایه‌گذاری‌های خصوصی بسیار اهمیت دارد. نخستین اقدام شناسایی تقاضا در بازار است. زمانی که این تقاضا شناسایی شد. برنامه‌ی مربوط به ظرفیت و ابعاد بهره‌برداری از سرمایه‌گذاری هویت پیدا می‌کند. در این‌جا منظور از تقاضا کل تقاضا شامل تقاضای برآورده نشده. تقاضای متکی به استفاده از امکانات بیرونی و تقاضای متکی به برآورده ساختن تقاضاهای بیرونی است که در کنار تقاضای برآورده شده قرار می‌گیرد. در مورد محصولات صنعتی تقاضای متکی به امکانات بیرونی به معنی رقابت با واردات و تقاضای متکی به برآورده ساختن تقاضای بیرونی به معنی صادرات است. با این اوصاف وقتی مباحثی مانند ساخت تجهیزات بخش آب (که شاید در نگاه نخست در مجموعه‌ی مذکور در قانون سرمایه‌گذاری در بخش آب جایگاه نداشته باشد) مطرح می‌شود. نگرش بالا را به سادگی می‌توان مد نظر قرار داد زیرا این تجهیزات می‌توانند جایگزین واردات شوند یا به سایر کشورهای جهان صادر شوند. در بخش فعالیت‌های خدمات عمومی و بنیادی, مثل ساخت سد. این دو مفهوم را می‌توان معادل جایگزین کردن آب‌رسانی از سدی دیگر با سد در دست ساخت (به‌دلیل ارزان تر بودن نسبی آب از سد در دست ساخت) و استفاده از -------- صفحهٔ بعد -------- فصل پنجم- شرح موضوعی که مطالعات برای آن انجام می‌شود 123 مازاد امکانات آبی ایجادشده برای آبرسانی به نقاط خارج از برنامه‌ی اصلی سدسازی محسوب کرد. حال اگر نقاط مورد بت خارج از مرزهای رسمی کشور باشد. موضوع برآورده ساختن تقاضای بازارهای جدید و جایگزین کردن منبع تامین در برخی از بازارها درست همان مفاهیمی است که در اقتصاد از آن‌ها با نامهای صادرات و جایگزینی واردات نام برده شده است. بناپراین مفاهیم کلی در مورد این قبیل فعالیت‌ها هم کاربرد دارد و نمی‌توان آن‌ها را نادیده گرفت. به بیان دیگر حتی در مورد فعالیت‌هایی که در قانون سرمایه‌گذاری در بخش آب به آن‌ها اشاره شده است. می‌توان از مفاهیم استاندارد بازاریابی و جایگاه‌یابی در بازار استفاده کرد. دسته‌بندی شده‌اند که یکایک آن‌ها به‌تفصیل بررسی می‌شوند: 2- تحقیقات بازاریابی 3 راهبرد حضور در بازار در پروژه 4 چارچوب بینش در مورد بازاریابی 5 گردش مالی در بخش بازاریابی 1-5-5- بازاریابی بازاریابی را می‌توان شناخت جهت گیری بازاریا مدیریت پروژه در تصمیم‌گیری‌های مربوط به کسب و کار محسوب کرد. جهت‌گیری بازاری در مورد سرمایه‌گذاری و تامین مالی به این مفهوم است که در گزارش امکان‌سنجی و در جریان مطالعات مالی- تجاری, باید ملاحظات مربوط به بازاریابی مد نظر قرار بگیرد و این ملاحظات به نوبه‌ی خود باید بر پایه‌ی تحقیقات بازاریابی متکی و مستند شود. نباید تصور شود که در پروژه‌های سرمایه‌گذاری سرمایه‌گذاران خصوصی در بخش آب. بازاریابی معنایی ندارد. درست است که در موارد متعدد محصول حاصل از سرمایه گذاری به‌طور عمده آب شرب است. ولی فروش آب مازاد بر حقابه در بازاری که قیمت خاصی برای آب شرب معین می‌شود. در نفس خود اقدامی است که به بازاریابی عقلایی نیاز دارد. از آن گذشته وقتی موضوع زمین‌های پشت سد یا مشرف به دریاچه‌ی سد و بحصث شبکه هم مطرح می‌شود که می‌تواند مورد بهره‌برداری سرمایه‌گذار برای فعالیت برگزیده‌ی وی قرار بگیرد. نیاز به بازاریابی و تحقیقات بازاری به مراتب بیش‌تر می‌شود. در حالت کلی, بازاریایی را می‌توان در چهار جز جداگانه. به‌شرح زیرء بررسی کرد: - فلسفه‌ی کسب و کار: فلسفه‌ی اصلی کسب و کار شناخت مشکلات تولید یا سرمایه گذاری نیست. کسب و کار باید به مشکلات. نیازها و تمایلات مشتریان موجود یا بالقوه بپردازد و تلاش کند تا راهی برای ۷1۵7۳0 -| -------- صفحهٔ بعد -------- 124 دستورالعمل مطالعات تجاری (مالی) و بازرگانی طرح‌های آب برآورده کردن خواسته‌های این مشتریان بیابد. به بیان دیگر. در هر سرمایه‌گذاری با هر ماهیت. می‌توانند نظر متقاضیان موجود یا بالقوه موجود در بازار را به خود جلب کنند یا خیر؟ این فلسفه حتی در مورد طرح‌های بخش آب به‌وضوح مطرح می‌شود و سرمایه‌گذار باید همیشه به این فکر باشد که آیا واحد کسب و کاری که توسط وی ایجاد می‌شود. می‌تواند متقاضیان بالقوه‌ی انواع آب را قانع کند که مشتری - تحقیقات بازاربابی؛ در تمام مواردی که تصمیم‌گیری در مورد جایگاه بنگاه در بازار مطرح می‌شود. نگاه اصلی به جانب دستاوردهایی است که از تحقیقات بازار یابی حاصل می‌شود. هرقدر این تحقیفقات سنجیده تر 9 اصولی‌تر باشد. جایگاه‌شناسی در بازار منطقی‌تر خواهد بود و برآوردهای سرمایه‌گذاران با احتمال بیش‌تر جامه‌ی عمل خواهد پوشید. در مورد سرمایه‌گذاری سرمایه‌گذاران خصوصی در بخش آب هم تحقیقات بازاری شامل شناخت محل‌های مصرف آب. کاربری‌های ممکن برای زمین‌های اضافی. سرمایه‌گذاری‌های اضافی برای - ابزارهای بازار بابی؛ ابزارهای بازاریابی وسیله‌ی نفوذ به بازار و دستیابی به سهم مطلوب در بازار را فراهم می‌کند. تر کیب ابزارهای برگزیده سبب تغییر در امکان توفیق در دستیابی به جایگاه بازاری برگزیده می‌شود. در عمل ابزارهای بازاریابی به روش‌ها و اقداماتی اشاره می‌کند که با استفاده از آن متقاضی بالقوه به خواهان بالفعل مبدل می‌شود. <- بودجه و برنامه‌ی بازار یابی: در نهایت برای دستیابی به هدف‌های بازاری لازم است برنامه ای قابل دفاع تدوین باشد. با این اوصاف. تدوین برنامه‌ی بازاریابی در تمام طرح‌های اقتصادی باید مد نظر قرار بگیرد. در طرح‌های مشارکت عمومی<-خصوصی, برنامه‌ی بازاریابی جایگاه خاص خود را دارد و نباید تصور شود که چون سرمایه‌گذار خصوصی در کنار سرمایه‌گذار دولتی قرار می‌گیرد و به نوعی از حمایت سرمایه‌گذار دولتی برخوردار است. به برنامه‌ریزی برای بازاریابی نیازی ندارد. نخستین گام در مورد بازاریابی با تهیه‌ی جدول کلیات بازار و شناخت بازاریابی مورد نیاز همراه است. جدول (39-5) این وضع را نشان می‌دهد. در این جدول پروژه می‌تواند از چندین فعالیت تشکیل شده باشد. به‌عنوان مثال پروژه می‌تواند با این اوصاف در جدول زیر باید برای هر یک از فعالیت‌ها یک بازار و یک ساخت بازار در ستون شرح تعریف شود. هرقدر محصولات یک پروزه محدودتر باشد. تعداد مواردی که برای آن‌ها بازار 2 بازاریابی باید تعریف شود. محدودتر می‌شود 2 ابعاد جدول کوچک‌تر می‌شود. برعکس هرقدر محصولات یک پروژه بیش‌تر باشد. ابعاد بازار و بازاریایی گسترده‌تر خواهد -------- صفحهٔ بعد -------- فصل پنجم- شرح موضوعی که مطالعات برای آن انجام می‌شود 125 بود. زیرا در حالت اخیر تعداد موارد ذکرشده در ستون شرح بیش تر است و به این ترتیب تعداد مواردی که باید به آن‌ها جدول 39-5 بازار و بازاریابی برای پروژه عنوان فعالیت (شامل تمام مواردی که به‌عنوان یک فعالیت مشخص در پروژه تعریف شده است. متل آب‌رسانی به شهر سنندج یا ساخت سدی خاکی در نقطه ای مشخص) شرح در مورد بازار (شامل توضیحاتی که ابعاد بازار و ماهیت آن را مشخص می‌کند. متل وجود 70 هزار نفر مصرف‌کننده‌ی آب شرب در شهر سنندج با آبرسانی بابت کشاورزی در منطقه‌ای خاص از کشور) ساخت بازار هدف (شامل ترکیب بازار و نیروهای حاکم بر آن متل وجود بازار برای آب ار شرب در حد 65 درصد. بازار برای آبیاری در حد 35 درصد آب تخصیص یافته به سرمایه‌ گذار پا آن‌که در مورد آب شرب دو سد دیگر هم وجود دارد که مردم از آب آن‌ها شده است و در هر مورد اقلام مهم به‌تفکیک آورده شده است. در مواردی که محصول آب باشد. عرضه‌کنندگان آب می‌توانند کلیه‌ی شبکه‌هایی باشند که آب را به عموم عرضه می‌کنند. به‌عنوان مثال وقتی آب سدی برای مصرف شرب به‌کار می‌رود و از دو سد یا دو شبکه به مردم آبرسانی می‌شود. در این‌جا باید نام گروه دومی که مسوول آبرسانی است. ذکر شود. در مورد هم گونگی و تشابه محصول عرضه شده (مثل یکسان بودن کیفیت آب دو سد) شاید بشود گفت که آب در هر دو مورد یکسان است ولی این یک قاعده‌ی کلی نیست و در کشورهای مختلف می‌تواند آب عرضه شده متفاوت باشد. در وضعی که تفاوت محصول یا عرضه‌کنندگان ناهمگونه وجود داشته باشد. انگیزه برای بازاریابی مطرح می‌شود. به‌عنوان مثال این موضوع به دفعات شنیده می‌شود که آب یک منطقه خوب نیست و مردم از آن رضایت ندارند ولی آب منطقه‌ی دیگر خوب است. با این اوصاف وقتی آب دو سد یکسان نباشد. مطلوبیت نسبی آب برای مصرف کنندگانی که ممکن است حق انتخاب داشته باشند. یک موضوع با اهمیت است که در بازاریابی باید به آن پرداخته شود. در مورد ساخت مصرف‌کنندگان در بخش آبرسانی تنها می‌توان به گروه مصرف‌کننده اشاره کرد. به‌عنوان مثال مردم یک می‌توانند گروه‌های خاص اجتماعی باشند. هر قدر ساخت مصرف‌کنندگان همسان تر باشد. نیاز به بازاریابی محدودتر است. ابزارهای رقابت مهم‌ترین بخش جدول است. زیرا نشان می‌دهد که برای بازاریابی بر کدام محور باید تکیه کرد. در مورد آب شاید مهم‌ترین ابزار قیمت و روش قیمت‌گذاری باشد و این امر به‌ویژه در مورد آب کشاورزی می‌تواند جایگاه شروط عرضه هم برای بخش آب و حتی در مواردی که محصول عرضه شده خود آب باشد. کاربرد دارد. روش آبرسانی از مباحثی است که می‌تواند بر نیاز به بازاریابی و هزینه‌های بازاریابی اثر داشته باشد. -------- صفحهٔ بعد -------- دستورالعمل مطالعات نجاری (مالی) و باز رگانی طرح‌های آب جدول 40-5- تحلیل ساخت بازاریابی مورد نیاز ۸ موضوع شرح خاص را تامین می‌کند؟) نوع سازمان عرضه‌کننده‌ی محصول یا ارائه دهنده‌ی خدمت (به‌عنوان مثال از دو سدی که برای تامین آب شرب در یک شهر به‌کار می‌رود. یک سد با مدیریت دولتی کنترل می‌شود و دیگری با سرمایه‌ی سرمایه‌گذار خصوصی همگونگی و تشابه ماهوی عرضه‌کنندگان (آیا تمام عرضه‌کنندگان دارای انگیزه‌ی مشابه و قواعد رفتاری قابل مقایسه هستند یا انگیزه‌های مختلفی برای آن‌ها وجود دارد و در نتیجه رفتار هر گروه به خواسته‌های بسیار سرمایه گذاری خود باشد حال آن‌که دولت بیش‌تر به رفاه مردم محروم یک منطقه عنایت دارد.) پیوندهای سازمانی (مشخص کردن این نکته که سازمان‌هایی که در یک منطقه خدمتی مشابه را ارائه می‌دهند. از نظر سازمانی و رسمی چگونه با یکدیگر ارتباط دارند؟) ساخت مصرف کنندگان نام ([هویت) مصرف کنندگان (یعنی آن‌که به‌عنوان مثال گروهی که از آب شرب استفاده می‌کنند. مربوط به کدام منطقه نوع مصرف کنندگان (یعنی آن که گفته شود کدام مصرف‌کننده در واقع مصرف‌کننده‌ی آب شرب است. کدام مصرف کننده مربوط به بخحش کشاورزی است و9 کدام مصرف کننده آب را برای فعالیت صنعتی مورد استفاده قرار اشتغال و رقابت (در مورد اشتغال هم در مورد جریان ساخت و برای دست اندرکاران ساخت نظر داده می‌شود و هم راه‌اندازی می‌شود. چه تعداد در بخش کشاورزی اشتغال جدید پیدا می‌کنند؟) استفاده از کل ظرفیت نصب شده [به‌عنوان مثال اگر یک سد مقدار مشخصی آب ایجاد می‌کند. در طول زمان. سالانه چند درصد از آب مورد استفاده قرار می‌گیرد؟) اقدام در تقابل با رقبای دیگر (درصورتی که به‌عنوان متال یک سد ساخته شده توسط دولت در کنار یک سد ساخته شده توسط سرمایه گذار خصوصی قرار بگیرد. روش حداکثرکردن سود برای سرمایه گذار حصوصی چگونه تعریف می‌شود و هر یک از دو گروه چه فعالیتی در حفظ سهم خودشان باید به‌کار بگیرند؟) ابزارهای اصلی رقابت کیفیت (در مورد سرمایه‌گذاری‌های بخش آب کیفیت تنها می‌تواند در مواردی مطرح شود که آبی که به کشاورزان می‌رسد محصول برتری نسبت به آبی باشد که در حالت نبود سد از منابع آبی مختلف می‌توانند به‌دست اورند. این ابزار در واقع در مورد سرمایه‌گذاری‌های زه‌کشی و امثال آن کاربری بیش‌تری دارد.) 1 تنوع محصول (در مورد بخش آب کاربری ندارد ولی در مورد سرمایه گذاری‌هایی مانند لوله کشی و تجهیزات آب. که موضوع قانون سرمایه‌گذاری نیست. بسیار کاربری دارد.) تبلیغات (در سرمایه گذاری‌های بخش آب استفاده از تبلیغات به‌عنوان مهم‌ترین ابزار پس از قیمت. برای روشن کردن مردم و راضی کردن آن‌ها به پرداخت سهمی از هزینه‌ی آبی که مصرف می‌کنند. کاربری دارد. درصورتی که تبلیغات به مستنداتی تکیه کند که بر مبنای مطالعات بخش حاصل شده است. کاربری و نفوذ تبلیغات به مرانب کردن جشم‌انداز درازمدت قیمت می‌تواند به مصرف کنندگان امکان بدهد که برنامه‌ی درازمدت مصرف را نبیین کنند و بر آن اساس تصمیم هایی اتخاذ نمایند که مسیر درازمدت مصرف آن‌ها را نشان دهد. این وضع به‌نفع شروط تحویل یا عرضه ساخت و ترکیب (موضوع ساخت عرضه و ترکیب عرضه در مواردی مطرح می‌شود که محصولی بیش از یک نوع باشد و بنابراین سرمایه‌گذار به ترکیبی از محصول دست می‌یابد. در مورد سرمایه‌گذاری بخش آب این عنوان به تر کیب آب آشامیدنی و آب شرب برمی گردد.) توزیع جغرافیایی این به معنی پراکندگی عرضه است که در سرمایه‌گذاری‌های بخش آب هم با همین معناو مفهوم کاربری دارد. به‌عنوان مثال آب شرب بانه در یک سرمایه‌گذاری می‌تواند نامین شود یا سدی ساخته می‌شود که آب کشاورزی اصفهان را تامین نماید.) شبکه‌های توزیع (منظور روش‌های توزیع محصول است که در مورد آب معنای مشخص آن وجود دارد.) -------- صفحهٔ بعد -------- فصل پنجم- شرح موضوعی که مطالعات برای آن انجام می‌شود 127 2-5-5- تحقیقات بازاریابی برای تکمیل راهبرد پروژه و بینش در مورد بازاریابی, انجام تحقیقات بازاری از ضرورت خاص برخوردار است. تحقیقات بازاری مجموعه‌ای از ارزیابی‌های باقاعده و اصولی برای کسب اطلاعات در مورد بازار و ویژگی‌های آن است. وظیفه‌ی تحقیقات بازاری این است که در مورد بازار اطلاعات لازم را به‌دست آورد و سپس این اطلاعات را تحلیل و ارزیابی کند تا بر پایه‌ی یافته‌های خود بتواند برای رفتارهای خود تصمیم‌سازی نماید. مواردی که در تحقیقات بازاریابی باید مد نظر قرار بگیرد عبارت است از - رقابت شامل کلیه‌ی دست اندرکاران حاضر در بخش عرضه - رفتار مصرف کنندگان شامل تمام موارد حساسیت مصرف کنندگان و محدودیت‌های عمده ای که آن‌ها با عنایت به آن‌ها روش‌های خود را انتخاب می‌کنند - نیازهای مصرف کنندگان بالقوه و بالفعل شامل تمام مواردی که الزام قانونی است و تمام مواردی که مصرف کنندگان با میل و رغبت به آن‌ها می‌پردازند - ابزارهای بازاریابی - عوامل محیطی شامل محیط کسب و کار در مواردی این عوامل با یکدیگر و با سایر پارامترهایی که در مبحث بازاریابی در مورد آن‌ها بحث شده است. هم پوشانی دارد و به‌نظر می‌رسد که موضوع تکرار می‌شود. ولی واقعیت این است که نگرش بر مباحث از دیدگاه‌ها و جنبه‌های متفاوت انجام می‌شود و تکرار نیست. قدر مسلم این است که هر نوع خطا و نارسایی در ارزیابی‌های بخش تحقیقات بازاریابی به خطای رفتاری در مورد محصول منجر می‌شود و هزینه‌ی مالی آن را نمی‌توان نادیده گرفت. در کلی‌ترین شکل. تحقیقات بازاری را می‌توان در قالبی به‌شرح نمودار (1-0) توصیف کرد. مسیر حرکت در نمودار از بالاترین نقطه به سمت پایینترین نقطه است. در نمودار دیده می‌شود که چگونه با شناخت راهبرد پروژه می‌توان با بررسی‌های مختلف به مرحله‌ی انجام اقدامات اجرایی برای عملیاتی کردن بازاریابی رسید. -------- صفحهٔ بعد -------- 128 هیچ سرمایه‌گذاری ن پیوندهای خود را با ب سرمایه‌گذار و عوامل درک درستی از این - در نمودار (2-8) این نمودار می‌توان ب رابطه را نشان بدهند می‌دهند) مانند ارائه اثری گسترده بر ماه دستورالعمل مطالعات تجاری (مالی) نمودار 1-5- چارچوب تحقیقات بازاری تورالعمل تدوین امکان‌سنجی که مشخصات آن در فهرست آورده شده است. فیقات بازاریابی و شکل دادن به بینش بازاریابی, لازم است وظایف بازاریابی به‌در. می‌تواند به‌صورت مستقل در بازار حضور داشته باشد و لازم است وضعی ایجاد شود ازار بشناسد. انتخاب ابزارهای بازاریابی به ماهیت مشتریان» ماهیت سایر فعالان ۱ محیطی بستگی دارد. بنابراین پیش از آن‌که ترکیب بهینه‌ی ابزارهای بازاریابی انت وامل به‌وجود آید. رویکردی سازمان یافته نسبت به عوامل محیط در تحقیقات بازار نشان داده شده ٩‏ ارتباط بین سازمان و بازار پی برد. سرمایه گذاری‌هایی نیز که با بازار ارتباط دار . رابطه‌ی بین دست اندرکاران در بازار (که خود اجزای یک سیستم بزرگ ی مطلوب خدمات یا استفاده از ابزارهای بازاریابی در ارتباط بین عرضه‌کنندگا بت بازاریابی باقی می‌گذارد. و بازرگانی طرح‌های آب که سرمایه‌گذار تمام «ر بازاره هدف‌های ند. باید بتوانند این اد فعاا 5 ار را ۰ کیا ن و تفاضا کنندگان. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل پنجم- شرح موضوعی که مطالعات برای آن انجام می‌شود 129 ۸ ۸ ۱ بازار ۱ ترکیب ابزارهای برگزیده تر کیب ابزارهای بر گزیده برای بازارهای هدف برای بازارهای هدف ۲ سرمایه گذاران و واسطه‌های ۹ ٍ ۱ ترکیب ابزارهای سرمایه گذاران عرضه ار ۸ ۸ گروه مصرف‌کنندگان 5 استفاده کنندگان نهایی در حالت کلی هدف تحلیل بازار سه موضوع می‌تواند باشد که هر سه موضوع از یک سو در مرحله‌ی پیش از سرمایه‌گذاری مطرح می‌شود و از سوی دیگر در زمان عملیاتی شدن فعالیت باید مد نظر قرار بگیرد. این موضوع‌ها در زیر آورده شده است: - مدیریت باید به‌شکلی شفاف از روابط مطرح شده در پروژه در چارچوب ضوابط بازار مطلع باشند. - محدودیت‌ها و مشکلات راهبردی باید به‌روشنی به مدیریت اطلاع داده شده باشد. - راه‌حل‌های راهبردی در پروژه باید مدون شده باشد تا مدیریت بدون هیچ شک و شبهه‌ای از محتوای آن‌ها برای دستیابی به موارد بالا لازم است فعالیت‌ها در چارچوب موارد زیر شکل داده شود: - بازار هدف باید ارزیابی شود. در این چارچوب لازم است مشخصات بازار هدف مشخص شود. برای شناسایی بازار لازم است ویژگی‌های بازار شناسایی شود. جدول زیر اطلاعات کلی بازار را نشان می‌دهد. در مورد بازار هدف لازم است زیربخش‌های آن مشخص شود. به‌عنوان مثال ممکن است محصول در دو استان توزیع شود که در این صورت لازم است استان‌ها به‌صورت جداگانه آورده شود. در ستون بخش‌بندی باید به اطلاعات -------- صفحهٔ بعد -------- موجود در مورد بخش‌بندی اشاره ش بخش‌بندی برای آب شرب می‌تواند - برده شود. وضعیت مشابهی در مورد این سه بازار باید به‌صورت تقریبی در جدول نوع بازار بازار داخل (یعنی تمام نقاط داخلی که از محصول استفاده می‌کنند. در مورد آب این نقاط شامل تمام نقاط جغرافیایی کشور است که از آب شرب یا کشاورزی استفاده می‌کنند. این سطر در واقع جمع بازار داخل را نشان می‌دهد و هر یک از سطرهای زیرین آن نشان‌دهنده‌ی یک نقطه‌ی جغرافیایی است.) بازار صادرات (در مواردی وجود دارد که آب یک سد بین دو کشور توزیع می‌شود. این سطر و زیرسطرهای آن برای این موارد کاربری دارد.) بازار جایگزینی واردات (در مواردی ممکن است سبب شود که آن آب از داخل کشور تامین و جایگزین شود. این سطر و زیرسطرهای آن برای این موارد کاربری دارد. در مواقعی که کشوری به‌صورت فدرال آداره می‌شود هم می‌توان از این سطر برای تقسیم‌های متکی به دولت‌های محلی و منطقه‌ای در داخل دولت مرکزی استفاده کرد.) - وضعیت مشتریان و بخش‌بندی بازار با که به محصول حاصل سرمایه‌گذاری نت محصولات مکمل محصول حاصل سرم۵ بررسی مشابه مورد پیشیر دستورالعمل مطال خانوارها و صنایع باشد. در مورد آب ک نصاص داده شود که در آن صورت باب بازارهای صادراتی و بازارهای جایگزین جدول (41-5) نوشته شود 41-5- اطلاعات مربوط به بازار هدف (منظور بخش‌هایی است که از آن نوع محصول خاص استفاده می‌کنند. به‌عنوان در یک شهر باشد که در این خانه از جدول باید نوشته شود آب شرب. البته این سطر جمع کل بازار داخل است 0 در سطرهای زیرین باید موارد نوشته شود.) د شناسایی شود. در این چارچوب پرس در این مورد وقتی عبارت محصول به‌کا باهت دارد و می‌تواند به‌عنوان رقی ایه گذاری هم همین پرسش‌ها مطرح م ات تجاری (مالی) و بازرگانی طرح‌های آب اصل از سرمایه‌گذاری. آب باشد. شاورزی ممکن است درصد بزرگی از ی واردات وجود دارد. سهم هریک از سهم در کل محصول (منظور درصدی از کل محصول است که به بخشی خاص اختصاص می‌یابد. به‌عنوان متال ممکن است 30 درصد از آب حاصل به اختصاص داده شود. در هر صورت سطر حاضر جمع کل است و تفکیک ارقام باید در ش‌های زیر مطرح می‌شود. پاسخ به برده می‌شود. منظور محصولی است ب آن در بازار عمل کند. در مورد ی‌شود ولی استفاده از دستاوردهای -------- صفحهٔ بعد -------- فصل پنجم- شرح موضوعی که مطالعات برای آن انجام می‌شود 13 * چه محصولاتی در بازار خریداری می‌شود و بازار به چه محصولاتی علاقه و توجه نشان می‌دهد؟ در مورد بخش آب وقتی صحبت از آب شرب به میان می‌آید تنها محصولاتی که در مورد خانوارها می‌تواند مبنا قرار بگیرد. آب شرب و آب بسته‌بندی شده (آب به‌صورتث بطری) در بخش کاربری خوراکی است ولی در سایر موارد. محصول جایگزین وجود ندارد. بیش‌ترین حساسیت خانوارهای شهری در مورد محصول آب شرب. سلامت و کیفیت محصول است در حالی که در سایر موارد عادت مصرف‌کننده بیش‌تر مطرح می‌شود. * دلایل خرید محصولات مورد بحث چیست؟ این بحث در مورد آب بسیار مشخص است. باید دید مردم یک منطقه‌ی شهری به چه دلیل آب بسته‌بندی شده را به آب لوله‌کشی ترجیح می‌دهند و تا چه اندازه حاضرند برای محصول مورد نیاز خود قیمت اضافی بپردازند. * خریداران چه کسانی هستند؟ در مورد آب می‌توان دید که در بخش آب شرب خریداران آب‌های بسته‌بندی شده بیش‌تر از گروه‌های پردرآمد ناحیه های بالای شهرها محسوب می‌شوند و مصرف آب لوله کشی در سایر موارد کاربری مرسوم تر دارد. * چه کسانی در مورد خرید تصمیم‌گیری می‌کنند؟ درمورد آب. مانند بسیاری دیگر از اقلام مصرفی خانوارها.ء باید پذیرفته شود که به‌جز در نواحی پیشرفته‌ی کشور (مانند تهران و چند شهر بزرگ دیگر) مردان سرپرست خانوار در مورد ماهیت مصرف آب تصمیم می‌گیرند. این موضوع در تمام نقاط جهان مصداق ندارد و در هر صورت شناسایی مقام تصمیم‌گیر در مصرف از اهمیت خاص خود برخوردار است زیرا باید با عنایت به هویت مقام تصمیم‌گیر در خانوار در مورد بازاریابی نظر داد. در مورد آب کشاورزی این قاعده‌ی کلی که در مورد مصرف آب شرب ذکر شد. وجود ندارد و در واقع براساس ساخت بخش کشاورزی در هر منطقه. مقام تصمیم‌گیر در مورد انتخاب روش مصرف آب و منبع مورد استفاده تفاوت می‌کند. در این مورد هم باید با شناسایی ویژگی مقام تصمیم‌گیر. الگوهای بازاریابی را تدوین کرد. * محصول در چه زمانی خریداری می‌شود و جریان اتخاذ تصمیم چقدر زمان می‌برد؟ در مورد آب. به‌جز آب شرب شهری که از مصرف آب‌های بسته‌بندی شده حاصل می‌شود. این معیار کاربری محدودی دارد. * چه مقدار محصول خریداری می‌شود؟ این معیار مقدار مصرف آب را در هر شاخه نشان می‌دهد و باید محاسبه و برآورد شود. * در کدام نقاط محصول خریداری می‌شود؟ در مورد آب شرب این معیار مراکز خرید را نشان می‌دهد. در مورد آب‌های کشاورزی این معیار به مراکز تامین آب ارجاع داده می‌شود: یعنی باید دید که آب از کدام مرکز به مصرف‌کننده می‌رسد. هرقدر دسترسی به آن مرکز برای مصرف‌کننده ساده تر باشد و آن مرکز از نظر تامین آب قابل اعتمادتر باشد. تقاضایی که می‌تواند به آب‌های حاصل شده از سد مورد بحث روی آورد. کم‌تر خواهد بود. بنابراین جذب مشتریان مراکز دیگر با دشواری بیش‌تر صورت می‌گیرد. -------- صفحهٔ بعد -------- 132 دستورالعمل مطالعات تجاری (مالی) و بازرگانی طرح‌های آب مصرفی (آب شرب) کالایی سرمایه گذاری (آب کشاورزی) یا خدمت است. ارتباط بین مصرف‌کننده و محصول تغییر می‌کند. وقتی محصول آب شرب باشد. مواردی از پرسش‌های بالا پاسخی روشن و تردیدناپذیر پیدا می‌کند. به‌عنوان مثال دلیل خرید آب شرب نیازی است که تردیدی در آن وجود ندارد و اثری است که برخورداری از آب شرب در بالابردن سطح توسعه دارد. در این مورد تصمیم‌گیری در سطح کشور صورت می‌پذیرد و با توجه به بافت عرضه‌ی آب در کشور. در واقع کسی وجود ندارد که بخواهد آب شرب نداشته باشد. این وضع. البته. یک قاعده‌ی کلی نیست و در برخی از کشورها مصرف‌کنندگان امکان دارند که با ترتیبات ویژه از آب شرب استفاده کنند و حتی با امکانات خصوصی کیفیت در مورد بخش‌بندی مشتریان باید توجه داشت که بخش‌بندی باید از سه ویژگی زیر برخوردار باشد: - رفتار مصرف‌کننده در داخل هر بخش باید هماهنگ باشد. به‌عنوان مثال مصرف کنندگانی که دیدگاه واحدی نسبت به آب شرب دارند باید در یک گروه ذکر شوند. - بخش‌ها باید از یکدیگر متمایز باشند. به‌عنوان مثال آب شرب و آب کشاورزی در یک بخش آورده نشود. - ابعاد بخش باید آن‌قدر بزرگ باشد که بخش‌بندی را از نظر اقتصادی و رفتاری توجیه پذیر نماید. به‌عنوان مثال در دسته‌بندی‌های مصرف آب شرب شهری می‌توان نواحی مصرفی درون شهری را ذکر کرد ولی هیچ دسته‌بندی عقلایی به مصرف در محله های مختلف نمی‌پردازد. زیرا بخش, آن‌قدر کوچک می‌شود که از نظر اقتصادی پرداختن به آن برای سرمایه‌گذاری کلانی مانند سدسازی, منطقی دیده نمی‌شود. مبنای بخش‌بندی می‌تواند عوامل مختلف باشد که از آن جمله می‌توان به بخش‌بندی جغرافیایی (یخش‌بندی استانی) بخش‌بندی اجتماعی-جمعیتی (مثل بخش‌بندی براساس سن یا درآمد) و بخش‌بندی رفتاری-روانی (مثل بخش‌بندی براساس حساسیت نسبت به نوآوری) اشاره کرد. در مورد آب بهترین بخش‌بندی, بخش‌بندی جغرافیایی و منطقه‌ای شهری است که بخش‌های درون شهری را با دسته‌بندی‌های شهرداری نشان بدهد (مثل منطقه‌ی 7 شهرداری در تهران). پیش از بخش‌بندی لازم است ابعاد بازار به‌طور کامل شناسایی شود و سپس جایگاه محصول حاصل از سرمایه‌گذاری در آن مشخص گردد. در موارد متعدد گفته می‌شود که به‌دلیل ارتباط مستقیم بین تحلیل بازار و بخش‌بندی بازار»ء مطالعه‌ی این دو موضوع در کنار یکدیگر اولویت‌دارد. در جدول زیر اطلاعات مربوط به مشتریان آورده شده است. در ستون گروه مشتری در واقع باید دسته‌ی اصلی مشتری ثبت شود و در زیرسطرهای آن دسته های فرعی مشتری آورده شود. به‌عنوان مثال وقتی بحصث آب شرب مطرح می‌شود. گروه اصلی مشتری می‌تواند خانوارهای شهری باشد و گروه فرعی خانوارهای شهری در شهرهای گسترده‌ای دارد زیرا ماهیت نیاز به مصرف آب شرب را نشان می‌دهد و یکی از متغیرهای اصلی در برآورد تقاضا در درازمدت است. اطلاعات مربوط به مشتریان در جدولی مشابه جدول (42-3) تکمیل خواهد شد. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل پنجم- شرح موضوعی که مطالعات برای آن انجام می‌شود 133 جدول 42-5- اطلاعات مربوط به مشتریان - شبکه‌های توزیع باید معرفی شود. در حالت متعارف محصولات از طریق شبکه‌ی عمده‌فروشی به شبکه‌ی خرده‌فروشی می‌رسد. این قاعده‌ی کلی در مواردی مثل زمانی که محصول باید با استفاده از آبزار خاص به مصرف‌کننده برسد. مثل آب شرب. مصداق ندارد. در هر صورت در مورد شبکه‌ی توزیع باید روال محصول رسانی مورد توجه قرار بگیرد. در مواردی محصول به‌صورت مستقیم به مصرف‌کننده عرضه می‌شود. بیش‌تر کالاهای آب در واقع این حالت را دارند. به‌عنوان مثال کنتورهای آب به‌صورت مستقیم به مصرف کنندگان ارائه می‌شود و شبکه‌ی توزیع کالایی در مورد آن مصداق ندارد. در مورد شیرآلات و لوله‌های آب شبکه‌ی توزیع وجود دارد. در مورد آب شرب تنها شبکه‌ی آبرسانی باید محل تصفیه‌ی آب و شبکه‌ی لوله‌کشی باشد. به‌عنوان مثال وقتی سدی با هدف تامین آب شرب یک شهر طراحی و ساخته می‌شود. آب‌رسانی به محل‌های تصفیه‌ی آب که پیش از ساختن سد وجود دارد یا ایجاد مراکز جدید تصفیه و تغییر ساخت شبکه‌ی آبرسانی» از جمله‌ی مباحثی است که باید مد نظر قرار بگیرد. در جدول زیر اطلاعات مربوط به شبکه‌ی توزیع آورده شده است. جدول 43-5- اطلاعات مربوط به شبکه‌ی توزیع - رقبا در بازار باید شناسایی شود. در مورد رقبا به‌جز مشخصات آن‌ها لازم است نحوه‌ی ورود آن‌ها به بازار و بازارهای هدف آن‌ها مشخص شود. در قسمت بینش نسبت به بازاریابی تحلیل عمیق وضعیت رقبا آورده شده است. اطلاعات در مورد رقبا در مقایسه با سرمایه‌گذار باید درج شود تا توانمندی نسبی سرمایه‌گذار مشخص باشد. در مورد طرح‌های سرمایه‌گذاری در آب در واقع رقبا مراجع آبرسانی برای مصارف مختلف هستند که -------- صفحهٔ بعد -------- 134 دستورالعمل مطالعات تجاری (مالی) و بازرگانی طرح‌های آب - محیط اقتصادی- اجتماعی باید بررسی و شناسایی شود. برای تحلیل وضعیت محیطی باید جدول زیر تکمیل شود. در این جدول مساعد بودن نسبی محیط برای انجام فعالیت آرزیابی می‌شود که در نهایت نشان می‌دهد بار بازاریابی برای بهره‌برداری از وضعیت چه مقدار است. اطلاعات این جدول اطلاعات کیفی است و در این مرحله نیازی به ذکر ارقام و اعداد وجود ندارد زیرا برآوردی که از این تحلیل حاصل می‌شود. شناخت محیط فعالیت از نظر اقتصادی و اجتماعی است. برای شناخت محیط اقتصادی- اجتماعی می‌توان از معیارها و ضوابطی که در گزارش‌های بین‌المللی مطرح می‌شود هم استفاده کرد. در طرح‌های سرمایه‌گذاری در بخش آب لازم است عنایت شود که بررسی محیط برای شناسایی درجه‌ی پذیرش محصول بسیار مفید است. با این اوصاف معیارهایی که نام برده می‌شود. ممکن است ارتباط مستقیمی به محصول نداشته باشد ولی در واقع نشان می‌دهد که محیط برای فعالیت اقتصادی تا چه اندازه آمادگی دارد و در این چارچوب تا چه اندازه می‌تواند نسبت به انواع مصرف آب آمادگی داشته باشد یا تا چه اندازه توانایی دارد برای آب هزینه کند. در هر صورت جدول زیر چارچوب کلی را بیان می‌کند. از اطلاعاتی که از این جدول به‌دست می‌آید می‌توان برای شناسایی بازار به نحوه‌ی قیمت‌گذاری بازاری برای آب و حدود قیمت بازار استفاده کرد. رسم بر این است که مطالعات مربوط به تحلیل محیط اقتصادی و اجتماعی به‌عنوان یک مطالعه‌ی جداگانه انجام شود. در طرح‌های سرمایه گذاری سرمایه‌گذار خصوصی به‌جای دولت‌هاء مقامات دولتی برای ایجاد انگیزه در سرمایه گذاران خصوصی, خود مطالعات مربوط به شناسایی محیط اقتصادی- اجتماعی را انجام می‌دهند تا به سرمایه‌گذاران بالقوه نشان دهند که محیط مصرف‌کننده‌ی محصول سرمایه گذاری آن‌ها محیطی مطلوب است که نسبت به کمیت و کیفیت دستاورد سرمایه‌گذاری (آب) به اندازه‌ی کافی حساسیت دارد. جدول 44-5- تحلیل محیط اقتصادی - اجتماعی فعالیت -------- صفحهٔ بعد -------- شرح موضوعی که مطالعات برای آن انجام می‌شود ادامه جدول 44-5- تحلیل محیط اقتصادی. باز چرخانی * (11۵0(01108) (*: این عبارت به نادرست بازیافت گفته می‌شود که در دستورالعمل حاضر از عبارت اخیر استفاده نشده است.) وجود مواد حاصل از بازچرخانی هزینه‌ی باز چرخانی دانش‌فنی و فناوری روند تکامل فناوری امکان اتوماسیون و کنترل فرآیند نوأوری در مواد مصرفی در تولید روند تکامل فناوری محصول احتمال بروز نوآوری سیر تحول هزینه‌ها فناوری باز چرخانی احتمال بروز فناوری سیر تحول بروز فناوری درآمد و مصرف روند درآمد در کشور روند مصرف محصول در کشور روند توزیع درآمد تحولات تجارت خارجی سیر تجارت کالا درجه‌ی تلفیق اقتصادی کشور با جهان روند تحولات تراز پرداخت‌های خارجی, نرخ ارز و نرخ تورم در کشور تحولات بازار سرمایه در منطقه و کشور روند انتظاری سرمایه‌گذاری در منطقه نوسان‌های احتمالی در روند توسعه‌ی ملی تناوب نوسان شدت نوسان روند توسعه در بخش مربوط به سرمایه‌گذاری تحولات اجتماعی -------- صفحهٔ بعد -------- دد ادامه جدول 44-5- تحلیل محیط اقتصادی: روند تحول در گروه جمعیتی مربوط به محصول روند مهاجرت به داخل منطقه روند مهاجرت به خارج منطقه جنبه‌های فرهنگی و اجتماعی رواج فرهنگ کار و اعتقاد به فعالیت میل نهایی به پس انداز رفتار در زمان استراحت و فراغت از کار دید گاه نسبت به اقتصاد دیدگاه نسبت به اتوماسیون دیدگاه نسبت به استفاده از منابع دیدگاه نسبت به محصول مورد بحث موارد سیاسی و قانونی روند کلی سیاسی در کشور و منطقه خطر بروز اختلاف با ابرقدرتها جایگاه در بازار مواد اولیه‌ی کاربردی روند رابطه‌ی بین گروه‌های سیاسی در منطقه روند سیاست‌های اقتصادی روند تحول در قانون کار روند تحول در قوانین و حقوق مدنی اهمیت و نفوذ اتحادیه ها آزادی بنگاه‌ها برای تصمیم‌گیری و جهت بخشی به فعالیت بنگاه سازمان سرمایه‌گذار از دیدگاه‌های مختلف و به‌ویژه از لحاظ جدول (45-3) اطلاعات مربوط به ارزیابی سازمان - سرمایه‌گذاری‌های مختلف ویزژگی‌های خاص خود را دارد. لاز داده می‌شود. به فهرست این جدول افزوده شود. اطلاعاتی که است و اعداد و ارقام نیست. مبانی اطلاعات در واقع نظرات آن‌ها ارائه شود. اطلاعات مربوط به سرمایه‌گذار در سرمایه‌گذ باید با دقت بررسی شود. برای تسهیل تکمیل جدول در ستو سرمایه‌گذار کمک کند که جدول را به شیوه‌ای مطلوب تکمر -------- صفحهٔ بعد -------- شرح موضوعی که مطالعات برای ان انجام می‌شود 333333333333 جدول 45-5- اطلاعات مر بو عملکرد در زمینه‌ی بازار (یعنی سابقه و توانایی حضور در بازاری مشابه بازار برای توزیع آب در کشاورزی یا عرضه‌ی آب شرب) که قیمت آن توسط دولت تنظیم می‌شود و سرمایه گذدار باید سودآوری عملیات خود را با تنظیم نقدینگی 0 استفاده از سایر امکانات یقینی کند.) عملکرد در بخش توزیع (یعنی سابقه و توانایی حضور در فعالیتی که داشتن امکانات تولید/عرضه (یعنی سابقه. توانمندی و برخورداری از ساز و کار حضور در فعالیتی که عرضه‌ی محصول آن ابعاد کلان دارد.) داشتن ظرفیت و توانمندی (ر یعنی سابقه و توانمندی در مدیریت ابرمحصول با حساسیت اجتماعی بسیار زیاد.) بهره‌وری تولید/عرضه (یعنی سابقه و توانمندی در تجهیز محصول, شبکه ای کارآمد برای گردآوری منابع آبی حوزه‌ی خود باشد.) طبیعی تسهیل کننده‌ی فعالیت (یعنی که منابع آبی در حدی است فعالیت‌ها (یعنی نوآوریهای احتمالی سرمایه گذار که ثبت شده است و در زمینه‌ی بهره‌برداری از منابع آب یا ساخت سد امتیازی ویزه برای وی محسوب می‌شود یا تحقیقات مشخصی که سرمایه گذار را دانش انجام کار (یعنی اتبات توانایی در کاربری دانش‌فنی برتر زمان یا دانش‌فنی مشخص روز که ساخت یا استفاده از سد را می‌تواند از جهتی خاص متمایز و ممتاز نماید.) داشتن حق امتیاز نوآوری (مواردی مثل داشتن حق امتیاز نوآوری در زمینه‌ی ساخت سد یا پاکسازی آن می‌تواند سبب برتری یک بنگاه به سایرین باشد و سرمایه‌گذاری را به‌طور خاص مطلوب نماید.) مبلغ و ساخت سرمایه (یعنی مقادیری از منابع سرمایه‌ای که توسط ضمانتنامه‌ی بانکی. اوراق مشار کت و یا -------- صفحهٔ بعد -------- ادامه جدول 45-5- اطلاعات مم زمینه / ویژگی ذخایر (ینی آن دسته از منابع سرمایه‌ای که به‌صورت بالقوه نقدشدنی اند. مثل زمین و ساختمان و .....) توان بالقوه برای تامین مالی (یعنی امکانات مالی موجود در شبکه‌ی رسمی مالی و پولی که سرمایه گذار امکان بهره‌برداری از آن‌ها را دارد. در این مورد لازم است دلایل برخورداری از توان بالقوه هم ذکر شود.) گردش درآمدی شدت سرمایه‌گذاری بازده سرمایه‌گذاری نیروی انسانی تخصص نیروی انسانی روابط انسانی و اداری مزایای اجتماعی مدیریت و سازماندهی اطلاعات و گردش آن برنامه‌ریزی و کنترل داده‌های بازاری باید برای ایجاد تصویری از آینده مورد اقداماتی است که برای درک از وضعیت بازار باید انجام داده‌هایی است که نگرش بر آب را در مصارف مختلف می‌کند. به‌عنوان مثال در مورد آب شرب. در مواردی ؟ منطق اقتصادی بیش از منطق اقتصاد رفاه بر استفاده | نگرشهای اقتصادی استفاده‌ی بیش‌تری کرد. نتیجه‌گیری‌های کلی. چشم‌انداز مشخص در هر یک از جدول زیر روشی برای دسته‌بندی مشکلات نشان داده نیازشان به تحلیل دسته‌بندی کرده است. در این چارچ گروه یک: این گروه به تحلیل دقیق موضوع., بررسی نف آینده نیاز دارد. ررگانی طرح‌های آب ازاری مجموعه‌ی » بازاری ارزیابی گسترده‌ای دارد. ر مورد قیمت از بستگی دارد. در لر جدیت آن‌ها و جود دارد: در مورد امکانات -------- صفحهٔ بعد -------- فصل پنجم- شرح موضوعی که مطالعات برای آن انجام می‌شود 139 * گروه دو: این گروه به تحلیل دقیق موضوع. تحلیل محدود مهم‌ترین امکانات راهبردی و اصلاح تدریجی راهبردهای کلیدی راهبردی نیاز دارد. ۰ گروه سه: نیاز این گروه به ارزیابی مشکلات پروزه 9 ذکر کلیات در مورد امکانات محدود می‌شود. * گروه چهار: این گروه فقط به ارزیایی ساده‌ی وضعیت پروژه و آماده‌سازی مهم‌ترین جنبه‌های مباحث نیاز دارد. جدول 46-5- دسته‌بندی مشکلات با هدف ارزیابی نیاز به بازاریابی ا ۰.۰ سس سس وقتی مشکلات مختلف به این شکل دسته‌بندی می‌شود. سرمایه گذار می‌تواند وضعیت پروژه را با یک نکگاه مشخص کند. این کار برای بنگاهی که تامین مالی را می‌پذیرد نیز مطلوب است. وقتی پروژه‌ای در گروه چهار قرار می‌گیرد. وضعیت پروژه بسیار ساده است. به‌نظر می‌رسد که پروژه‌های سرمایه‌گذاری خصوصی در طرح‌های آب در بیش‌تر موارد در گروه‌های یک و دو دسته‌بندی می‌شوند و وجود آن‌ها در اقتصاد جایگاه خاصی دارد. با عنایت به این‌جایگاه است که دولت‌ها اقدامات مختلفی را در راه آماده‌سازی سرمایه‌گذاران خصوصی و ایجاد تمایل در آن‌ها انجام می‌دهند. 3-5-5- راهبرد حضور در بازار در پروژه راهبرد حضور در بازار در پروژه در برگیرنده‌ی مجموعه‌ای از هدف‌ها و اصول است که در پروژه تعریف می‌شود و هدف از بیان آن‌ها تخصیص منابع در طول زمان برای بازاریابی است. تعیین هدف‌ها و اصول پروژه کار بسیار مهمی است که باید انجام شود و در واقع در مجموعه‌ی مطالعات مالی- تجاری جایگاه محوری دارد. در نمودار تحقیقات بازاری دیده شد که راهبرد حضور در بازار موضوعی است که سرمایه‌گذار از همان ابتدای کار باید در مورد آن تصمیم‌گیری کند و وضعیت راهبرد را مشخص نماید. جهت‌گیری سرمایه‌گذاری به ماهیت راهبرد حضور در بازار بستگی تام دارد. در نمودار (3-5) دیده می‌شود که چگونه راهبرد حضور در بازارء یا در اصطلاح راهبرد محصول, در تدوین چارچوب بازاریابی اثرگذار است. همان‌طور که در نمودار (3-8) دیده می‌شود. ارزیابی وضعیت و تحلیل وضع موجود نخستین گام در راه تدوین راهبرد حضور در بازار است. با عنایت به این نکته که محصول در بازار داخلی عرضه می‌شود یا در بازار جهانی هم قابل عرضه است. وضعیت موجود در بازار داخلی و بازارهای جهانی مورد مطالعه قرار می‌گیرد. -------- صفحهٔ بعد -------- 14 دستورالعمل مطالعات نجاری (مالی) و بازرگانی طرح‌های آب تحلیل وضع موجود ارزیابی وضعیت پروژه محیط فناوری تعیین هدف‌های بنگاه بع تامین مالی تحلیل بازار محل نقاط قوت و ضعف احتمالات و خطرات ۰ نتیجه‌گیری و تعیین امکانات راهبردی تعیین هدف‌ها و راهبردهای پروژه ۰ ۲ نگرش به بازاریابی طراحی راهبرد بازاریابی انتخاب تر کیب سیاست‌های بازاریابی ساست‌هاء احوادر ‎٩‏ نودجحه‌ی با , بان ک‌ ر کی 2 .7 کا * رز ری ی نمودار 3-5- راهبرد حضور در بازار 4-5-5- چارچوب بینش در مورد بازاریابی چارچوب بینش در مورد بازار شامل راهبرد بازاریابی و معیارهای اجرایی لازم برای کاربردی کردن آن راهبرد در جریان اجرای پروژه است. زمانی که راهبرد پروژه تعریف شد. لازم است چارچوب بینشی در مورد بازاریابی به ترتیبی تعریف شود که بتواند راهبرد تاییدشده را به مرحله‌ی اجراء درآورد. موضوع اصلی که در این‌جا باید به آن پرداخته شود این است که کدام راهبرد بازاریابی برای دستیابی به هدف‌های بازاریابی برازنده است و این راهبرد چگونه اجرایی می‌شود. در این مرحله داشتن دیدی درازمدت در مورد پروژه الزامی است زیرا با اقدامات کوتاه مدت نمی توان به بینشی عقلایی در مورد بازاریابی دست یافت. ابعاد عملیاتی بازاریابی دربرگیرنده‌ی مجموعه‌ی ابزارهایی است که برای عملیاتی کردن خواسته‌های پروژه در مورد بازاریابی مورد استفاده قرار می گیرد. در حالت کلی چهار گروه ابزار وجود دارد که باید به آن‌ها پرداخته شود. این گروه‌ها -------- صفحهٔ بعد -------- فصل پنجم- شرح موضوعی که مطالعات برای آن انجام می‌شود 14 که در اصطلاح بازاریابی به آن‌ها چهار پی (۳) کاتلر " گفته می‌شود و هر کدام به یک کلمه‌ی انگیسی که حرف نخست آن با حرف پی شروع می‌شود. آغاز شده‌اند. عبارتند از: - محصول: شامل ابعاد محصول ایجادشده در نتیجه‌ی عملیات سرمایه‌گذاری, ترکیب محصول ایجادشده. کیفیت محصول, طراحی و ساخت محصول, بسته‌بندی محصول, خدمات پس از فروش محصول, خدمات اجرایی شامل نصب. راه‌اندازی و کمک اولیه در بهره‌برداری از محصول, انواع خدمات پوششی (شامل گارانتی و تضمین به‌شکل پوشش در برابر خرابی محصول) و برخورداری از امکان مرجوع کردن محصول می‌شود. لازم به تذکر است که در مواردی برخی از این پارامترها در مورد سرمایه‌گذاری خاص کاربرد ندارد. در بخش آب وقتی صحبت از محصول به میان می‌آید. در مواردی منظور آب است و در موارد دیگر محصولی است که استفاده از آب را ممکن می‌سازد. در مواردی که محصول آب است. مثل ساخت سد. پارامترهایی مانند بسته‌بندی, خدمات پوششی و مرجوع کردن محصول معنا ندارد. بنابراین استفاده از سرفصل‌ها براساس وضعیت محصول صورت می‌پذیرد. - قیمت* شامل شناخت جایگاه گذاری قیمت. تخفیف‌های احتمالی در قیمت. داشتن امکان پرداخت اقساطی و متکی به تسهیلات مالی و مطلوب بودن شرایط تسهیلات مالی اعطایی می‌شود. در بخش آب این موارد همه کاربرد دارد و به شکل‌های مختلف در مواردی که محصول آب یا وسیله‌ی استفاده از آب باشد. می‌تواند معنا و سیاست مربوط به نام تجاری محصول یا محصول نام‌دار می‌شود. در مورد بخش آب. وقتی محصول آب باشد. نام تجاری محصول معنایی ندارد ولی در سایر موارد تمام سرفصل‌ها می‌تواند مطرح باشد. - شیوه‌ی عرضه؟: شامل کانال‌های توزیع و شبکه‌ی توزیع, گستردگی پوشش توزیع, زمان لازم برای رسیدن ۱- ۳۳| 7 2- ۵ 3 4- 86 -------- صفحهٔ بعد -------- ۸ سرح محصول گستره‌ی تر کیب محصول طراحی خدمات پس از فروش تعمیر و نگاهداری امکان برگشت دادن محصول روابط عمومی عرضه‌ی اختصاصی عرضه‌ی تخفیف دار سیاست مربوط به نام تجاری محصول یا محصول نام‌دار شیوه‌ی عرضه کانال‌ها و شبکه‌ی توزیع گستردگی پوشش نوزی زمان لازم برای رسیدن محصول از تولید به‌دست متقاضی موجودی انبار حمل و نقل محصول بازرگانی طرح‌های آب ۷ نادشده در جریان ول موجود در بازار -------- صفحهٔ بعد -------- فصل پنجم- شرح موضوعی که مطالعات برای آن انجام می‌شود 143 فشار برای جایگزینی مرحله‌ی دوره‌ی عمر موانع ورود و خروج محصول قدرت چانه‌زنی خریداران 5-5-5- گردش مالی در بخش بازاریابی گردش مالی در بخش بازاریابی در واقع باید هزینه های بازاریابی را در برابر درآمد حاصل از فعالیت بازاریابی قرار بدهد. امر واقع این است که بازاریابی با هدف افزایش فروش صورت می پذیرد. بنابراین تنها زمانی می‌توان از گردش مالی در بخش بازاریابی سخن گفت که هزینه‌ی بازاریابی در مقابل درآمد اضافی ناشی از فعالیت بازاریابی قرار داده شود. در مواردی که بازاریابی با هدف فرهنگ‌سازی و ایجاد پذیرش صورت می پذیرد. محاسبه‌ی در آمد افزوده ناشی از بازاریایی بسیار دشوار می‌شود. جدول هزینه‌های بازاریابی به‌صورت تفصیلی باید مشخص کننده‌ی ارقام مختلفی باشد که در بازاریابی درج می‌شود. این هزینه‌ها به‌صورت هزینه‌های انجام شده به ازای هر واحد محصول فروخته شده باید درج شود. جدول هزینه‌های بازاریایی به‌تفکیک نوع هرینه در جدول (48-5) زیر آورده شده است. جدول 48-5- هزینه‌های بازاریابی به‌تفکیک نوع هزینه کل هزینه‌های سال یکم به ازای هو واحد ۴و کل عوضهی یکی ی کل هزینه‌های سالو کب ی بط ای ی لا ,3333333333333333 -------- صفحهٔ بعد -------- 144 کل هزینه‌های سال دوم به ازای هر واحد عرضه کل هزینه‌های سال دوم به ازای هر واحد عرضه کل هزینه‌های سال دوم به ازای هر واحد عرضه کل هزینه‌های سال سوم به ازای هر واحد عرضه کل هزینه‌های سال سوم به ازای هر واحد عرضه کل هزینه‌های سال سوم به ازای هر واحد عرضه 12 13 14 15 کل هزینه‌های سال چهارم به ازای هر واحد عرضه کل هزینه‌های سال چهارم به ازای هر واحد عرضه کل هزینه‌های سال چهارم به ازای هر واحد عرضه کل هزینه‌های سال پنجم به ازای هر واحد عرضه کل هزینه‌های سال پنجم به ازای هر واحد عرضه کل هزینه‌های سال پنجم به ازای هر واحد عرضه کل هزینه‌های بازاریابی برای کل دوره جدول هزینه‌های بازاریابی در قالب ارقام تفصیلی و سالان است که هزینه‌های بازاریابی به واحد پولی که هزینه‌ها به آن به خارج از کشور هم عرضه می‌شود. هزینه‌های آرزی بازاریاب تعدیل و پس از آن به پول ملی برگردانیده شود. تفکیک هزی: اسیب پذیری فعالیت نسبت به تغییرات نرخ ارز هم قابل محاد دستورالعمل مطالعات نجار, بازاریابی به تفکیک نوع هزینه واحد هزین واحد هزبنا هزینه‌های ریالی باید به‌صورت جدول (49-5) ۰ مانند سایر هزینه‌های ارزی با 4های ارزی از هزینه‌های ریالی سبه باشد. های ریالی: های ارزی: ی ی یی ی ی با با سا با ی ی ی با با سا ی ی ی یی دون شود. قاعده‌ی کلی این بود. در مواقعی که محصول د با ضریب تغییر نرخ ارز کمک می‌کند که درجه‌ی -------- صفحهٔ بعد -------- فصل پنجم- شرح موضوعی که مطالعات برای آن انجام می‌شود 145 جدول 49-5- هزینه‌های بازار یابی شخ : نام ارز: واحد هزینه‌های ارزی: هزینه‌های آرزی کل هزینه‌های ارزی و ربالی و تچ ست ‏ یت ی ی ی ی : وا را سس تته سال 5 شش در مورد بخش درامد حاصل از بازاریابی وضعیت بسیار پیچیده است. در بیش‌تر موارد نمی‌توان گفت که اثر دقیق بازاریابی بر افزایش درأمد چقدر است. به‌عنوان مثال تبلیغ در مورد یک محصول تا چه اندازه بر تقاضا برای آن محصول افزوده است یا به افزایش رغبت مردم به استفاده از آن محصول انجامیده است. در سرمایه‌گذاری‌های بخش آب عملیات بازاریابی» همان‌طور که ذکر شد. در چارچوبی خاص بر افزایش رغبت مردم به استفاده از آب عرضه شده اثر می‌گذارد و تعیین درآمد حاصل از بازاریابی به مراتب دشوارتر است. با وجود تمام این مشکلات. لازم است کل درآمدهای حاصل از بازاریابی را نیز به‌عنوان یک رقم در بخش درآمدها منظور کرد. جدول (505) می تواند تصویر درآمد را نشان بدهد. دو ستونی که افزایش درآمد را نشان می‌دهد به‌صورت تقریبی افزایش فروش براساس نظرات سرمایه‌گذار را نمایان می‌سازد. در مواردی که بازاریابی آثری بسیار محدود دارد. هزینه‌های بازاریابی هم بسیار اندک خواهد بود و در این موارد انر بازاریابی در هر دو طرف درآمد و هزینه قابل اغماض می‌تواند باشد. جدول 50-5- فروش و در آمد حاصل از فروش عرضه به بازار داخلی عرضه با هدف صادرات درصد افزابش حاصل از بازاریابی -------- صفحهٔ بعد -------- 46 دستورالعمل مطالعات تجاری (مالی) و بازرگانی طرح‌های آب در حالت کلی. یکی از معیارهای مطلوبیت فعالیت‌های مربوط به بازاریابی این است که هزینه‌ی آن از سقف درآمدی که در نتیجه‌ی بازاریابی حاصل می‌شود. تجاوز نکند. تنها موردی که این قاعده در آن رعایت نمی‌شود زمانی است که بازاریابی و تبلیغ با هدف ترویج و ایجاد فرهنگ آنجام می‌شود. در این مورد امکان دارد در میان مدت هنوز هزینه‌ی تبلیغات و بازاریابی بیش از درآمد آن شود در مورد بخش آب و زمانی که محصول آب باشد.ء قسمتی از مصارف که می‌تواند با تبلیغ ترویجی بسیار سازگار باشد. مواردی مانند ساخت سد با هدف افزایش آب کشاورزی است. در بخش آب کشاورزی, آشناسازی کشاورزان با اهمیت آب می‌تواند این تمایل را افزایش دهد که آن‌ها بابت مصرف آب در فعالیت‌های خود. هزینه‌ای بپردازند ولو آن‌که پیش از احداث سد چنین هزینه‌ای پرداخت نشده باشد. ترویجی بودن عملیات تبلیغ و بازاریابی سبب شده است که دولت‌ها خود در امر بازاریابی پیشگام شوند. حتی در مواردی فعالیت‌های تبلیغاتی دولت‌ها با هدف جلب رغبت سرمایه‌گذاران انجام می‌پذیرد و موضوع بازار و مشتریان از اولویت کم‌تری برخوردار می‌شود. در هر حال. هدف از بازاریابی هرچه باشد و مقام پرداخت‌کننده‌ی آن هرکس که باشد. در نهایت ارقام درآمد و هزینه‌ی بازاریایی باید در ارزیابی‌ها ارائه شود. قیمت‌گذاری در سرمایه‌گذاری‌های خصوصی در بیش‌تر موارد براساس اصول و ضوابط بازار و متکی به عرضه و تقاضا است. در سرمایه گذاری‌های مشارکت عمومی- خصوصی که گاه محصول یک کالای عمومی است و دولت برای آن کال ضوابط خاص قیمت‌گذاری را رعایت می‌کند. موضوع قیمت گذاری از قاعده‌ی کلی رعایت ضوابط بازار خارج می‌شود و به موارد دیگری تکیه می‌کند که دولت باید از همان ابتدای کار این موارد را مشخص کند. به این ترتیب دیده می‌شود که قیمت گذاری و اصول حاکم بر آن در واقع یکی از ارکان اصلی ارزیابی پروژه و مطالعات مالی- تجاری است که نمی‌توان ان را نادیده گرفت. با این اوصاف لازم است مبانی مختلف قیمت گذاری و خواسته‌هایی که در مورد قیمت‌گذاری مطرح می‌شود. به‌دقت شناسایی شود. همان طور که در بخش‌های قبل دیده شد. قیمت در واقع یکی از چهار محور اصلی بازاریابی است. در قیمت گذاری باید به پرسش‌های زیر پاسخ داده شود: - چگونه می‌توان قیمت‌گذاری کرد که سود بنگاه به حداکثر برسد؟ - چگونه می‌توان قیمت را معین کرد و روش تعیین قیمت کدام است - مبانی قیمت‌گذاری کدام است و کدام بینش به کدام نوع قیمت‌گذاری می انجامد؟ -------- صفحهٔ بعد -------- فصل پنجم- شرح موضوعی که مطالعات برای آن انجام می‌شود 147 - آیا قیمت‌گذاری انتقالی ٌ در مورد محصول کاربرد دارد؟ - حساسیت مصرف کنندگان محصول نسبت به‌قیمت‌های ضربتی * چیست و کشش قیمت" محصول چگونه ارزیابی می‌شود؟ - استفاده از روش‌هایی مانند قیمت سودستانی؟ قیمت‌گذاری حیئیتی" قیمستگ‌ذاری بازدارنده؟ و قیمت‌گذاری نفوذی * در مورد محصول تا چه اندازه کاربرد می‌تواند داشته باشد؟ - تصویر ذهنی مطلوب عرضه‌کننده در مورد قیمت چیست و عرضه‌کننده می‌خواهد قیمت چه ذهنیتی برای مصرف‌کننده یا متقاضی ایجاد کند؟ - آیا می‌توان قیمت‌گذاری لحظه‌ای ؟ را برای محصول مورد استفاده قرار داد؟ - حداقل قیمت قابل تحمل برای محصول چقدر است؟ - آیا محصول می‌تواند در وضعی قرار بگیرد که به دام جنگ قیمت" اسیر شود؟ سیاست قیمت‌گذاری یک موضوع پیجچیده است که به دو طرف عرضه و تقاضا بستگی تام دارد. قیمت باید چنان باشد که عرضه‌کننده آن‌قدر سود ببرد که از فعالیت خود راضی شود و در عین حال نباید آن‌قدر زیاد باشد که خریدار بالقوه را از خرید محصول منصرف نماید یا وی را به فکر استفاده از محصولات جایگزین بیندازد. عوامل اثرگذار بر قیمت‌گذاری به دو دسته‌ی درونی "!و بیرونی ! تقسیم می‌شوند. - عوامل درونی عواملی هستند که بنگاه در مورد آن‌ها می‌تواند تصمیم‌گیری مستقیم داشته باشد. بهره‌وری بنگاه. تصمیم‌های اتخاذشده توسط مدیریت بنگاه در مورد هدف‌های بازاریابی و هزینه‌های بنگاه در گروه عوامل درونی اثرگذار بر قیمت قرار دارند. - عوامل بیرونی عواملی هستند که بنگاه بر آن‌ها کنترل ندارد و در عین حال تغییرات آن‌ها بر قیمت محصول اثر می‌ گذارد. این عوامل عبارتند از کشش تقاضا نسبت به‌قیمت. انتظارات مصرف کنندگان. محصولات رقیب و مقررات دولت. از دیدگاه ساختاری مهم‌ترین عواملی که سبب شکل گیری سیاست قیمت گذاری می‌شوند. در زیر آورده شده‌اند. این عوامل هر یک اثری خاص بر تصمیم‌گیری در مورد قیمت دارند. ۱-1۳۵۹۲۵۴۳ 68 2- 5006۴ 3- ۳۳6 0۷ 4- ۳۳16 8 5- ۳۳۵۲۶6 68 6- ۳۳-61۱011۷6 68 7- ۳6۵1۳۵110۱ 68 8- 6۵| 116 68 9- ۳۳۵ 7 [10- 11۵1 |1- ۳:۳1۵۲۵[ -------- صفحهٔ بعد -------- 148 دستورالعمل مطالعات تجاری (مالی) و بازرگانی طرح‌های آب - تعیین محدوده‌ی بخش‌بندی بازار اصلی ‏ در برآبر محدوده‌ی بخش‌بندی بازار فرعی* در مورد محصول. بخش‌بندی اصلی مهم‌ترین قسمتی است که تحت تاثیر قیمت قرار می‌گیرد. در هر صورت شناخت این بخش‌بندی کمک می‌کند که بتوان محصول را در جایگاه خود در بازار عرضه کرد. به‌عنوان مثال در مورد سرمایه گذاری در آب. بازار اصلی می‌تواند آب شرب باشد و بازار فرعی آب کشاورزی محسوب شود. این یک قاعده‌ی کلی نیست ولی یک مثال است که می‌تواند ماهیت رویکرد مورد بحث را مشخص نماید. - ارزیابی شدت فراهم بودن و تعدد جانشین‌های محصول؛ امر واقع این است که آرزان بودن زیاده-از-حد درست مانند گران بودن زیاده- از- حد آزاردهنده است و به محصول أسیب می رساند. از آن‌جا که محصول همیشه در ذهن مصرف‌کننده با یک قیمت همراه است. وقتی قیمست محصول در حد افراطی ارزان باشد. مصرف‌کننده در ذهنیت خود در مورد ماهیت و کیفیت محصول دچار تردید می‌شود و این امر می‌تواند به به‌عنوان جایگزین آب شرب است. وقتی آب شرب در مقابل آب بسته‌بندی شده به‌شدت ارزان باشد. ارزش آب شرب می‌تواند در ذهن مصرف‌کننده تغییر کند. قابل توجه است که ارزانی و گرانی معیارهایی هستند که واحد شمارش آن‌ها ساعت کار شخص است نه واحد پولی. بنابراین وقتی محصولی گران است که شخص بیش از حد انتظار خود بابت به دست آوردن آن محصول باید کار کند و وقتی ارزان است که مقدار کاری که برای به‌دست آوردن محصول انجام می شود. بیش از حد کم باشد. در این چارچوب ارزانی و گرانی». حتی در شکل نسبی, به وضعیت شخصی بستگی پیدا می‌کند که این ارزیابی را انجام می‌دهد. - ارزیابی رقبا در بازار و شناخت محصولات مشابه؛ در قیمت‌گذاری همیشه باید به این نکته عنایت داشت که رقبا هم به‌صورت پویا در بازار حضور دارند و قیمت‌گذاری می‌کنند. با این اوصاف باید چنان قیمت‌گذاری کرد که مجموعه به گردونه‌ی کاهش رقابت مداوم قیمت نیفتد. در مورد آب شاید این عامل چندان کاربری نداشته باشد زیرا در بیش‌تر موارد دولت به‌عنوان مقام قیمت‌گذار در بازار حضور دارد و آب را با عنایت به نیازهای مردم قیمت گذاری می‌کند. در مواقعی که قیمت‌گذاری دولتی وجود ندارد و مردم قادرند از چند مرجع آب تهیه کنند. این معیار عملکرد پیدا می‌کند. بعید به‌نظر می‌رسد که در ایران طی چند سال آینده چنین وضعی پدید آید. بنابراین می‌توان در حالت کلی فرض کرد که موضوع رقبا تنها در محدوده‌ی آب شرب در مقایسه با آب بسته‌بندی شده مطرح شود و در سایر موارد کاربری نداشته باشد. - ارزیابی قیمت‌گذاری متکی به بازار و اصول اقتصادی: در امر قیمت‌گذاری همیشه باید عنایت داشت که دو مبنای اصلی برای قیمت وجود دارد: قیمت گذاری متکی به هزینه؟ و قیمت‌گذاری متکی به بازار؟ در 1 ۹1۵۲ ۳۲۱۵۲۷ -۱ 1 م۷107 5000427۷ -2 86 1306 -0051) -3 8 ۷10۳۳۵۲-3۵00 -4 -------- صفحهٔ بعد -------- فصل پنجم- شرح موضوعی که مطالعات برای آن انجام می‌شود 149 قیمت‌گذاری متکی به هزینه عوامل بازاری به‌هیچ عنوان مد نظر قرار نمی‌گیرند و قیمت درصدی بالاتر از هزینه‌ی دستیابی به محصول است. مزیت این رویکرد در آن است که وقتی هزینه‌ها افزایش می‌یابد. قیمت هم افزایش داده می‌شود و هیچ کس شکایتی از افزایش قیمت نمی‌تواند داشته باشد. نوع خاصی از این رویکرد قیمت‌گذاری نشان گذاشته شدها است که در آن قیمت نشان گذاشته شده مشخص شده است و هزینه‌ها باید چنان کاهش داده شوند که با افزودن درصدی بر هزینه‌ها, قیمت به رقم نشان گذاشته شده برسد. این نوع قیمت گذاری می‌تواند در مورد منابع طبیعی مورد نیاز عامه. مثل آب شرب. مطرح باشد ولی این سیاست کلی دولت است که چنین روشی را انتخاب کند یا خیر. در قیمت گذاری متکی به بازار. تحلیل جامعی از وضعیت بازار و توان پرداخت در بازار باید انجام شود تا بتوان در نهایت قیمتی را از بازار درخواست کرد که بازار پذیرای آن باشد. فاصله‌ی قیمت تا هزینه‌ی تولید در این رویکرد عامل مهمی در تصمیم‌گیری محسوب نمی‌شود. انواع - قیمت‌گذاری نفوذی *: این نوع قیمت گذاری برای محصولاتی کاربرد دارد که برای نخستین بار به بازار معرفی می‌شوند و هدف عرضه‌کننده‌ی این محصولات افزایش سهم آن‌ها در بازار است. هدف از استفاده از راهیرد قیمت گذاری نفوذی آن است که محصول بتواند سهم خود را در بازار تثبیت کند. پس از دستیابی به این سهم می‌توان قیمت را افزایش داد تا محصول به‌قیمت درست خود برسد. کلید اصلی در انتخاب این راهبرد آن است که کیفیت محصول مورد تردید نباشد و عرضه‌کننده یقین داشته باشد که می‌تواند بازار را با قیمت‌های بالاتر هم حفظ کند. این سیاست برای مواردی که سرمایه‌گذار خصوصی وارد بازار می‌شود. می‌تواند کاربرد داشته باشد. به‌عنوان مثال وقتی سرمایه‌گذار خصوصی وارد عملیات سدسازی می‌شود. در شروع قیمت‌گذاری شاید در مورد سودجویی سرمایه‌گذار خصوصی وجود دارد. کاهش داده شود. در مراحل بعد که سرمایه‌گذار خصوصی توانایی خود را در عرضه‌ی محصول به شیوه‌ای برازنده به اثبات رسانید. افزایش قیمت می‌تواند انجام - سودستانی از بازاره وقتی یک محصول نو به بازار راه می‌یاید. در دوره‌ی نخستین که محصول هنوز بسیار جدید است و رقیبی ندارد. بازار بسیار به آن بها می‌دهد و این امر سبب می‌شود که محصول بتواند با قیمتی بسیار بالاتر از هزینه‌ی تولید آن در بازار عرضه شود. با ورود کالاهای رقیب به‌تدریج این حالت سودستانی کاهش می‌یابد و بازار به حالت رقابتی به‌کار ادامه می‌دهد. این نوع قیمت‌گذاری زمانی برگزیده می‌شود که کیفیت محصول, مد نظر بازار نیست ولی قیمت محصول, گران است. دلیل گران بودن قیمت مزایایی است که 68 1۵۳802 -| 2- ۳۵1۳۵110۱ 68 3- ۸1۵۳6 8 -------- صفحهٔ بعد -------- 130 دستورالعمل مطالعات تجاری (مالی) و بازرگانی طرح‌های آب عرضه‌کننده از نظر رقابتی دارد و مادام که سایر دست‌اندرکاران به این مزایا دست نیافته باشند. سودستانی می‌تواند ادامه داشته باشد. در حالت کلی. عرضه‌کننده انتظار دارد که از راهبرد سودستانی برای مدتی محدود بتواند استفاده کند و در میان مدت رقبای بازار این امکان را از وی سلب خواهند کرد. بنابراین قیمت‌گذاری - قیمت‌گذاری پاداشی: زمانی کاربرد دارد که کیفیت محصول مرغوب است و قیمت آن هم گران. به‌عنوان پاداشی استفاده کند. کالاهای لوکس که در بازار همتایی ندارند اغلب با توسل به راهبرد قیمت‌گذاری پاداشی, قیمت‌گذاری می‌شوند. در این نوع قیمت‌گذاری ادامه‌ی وضع برای میان مدت امکان‌پذیر است. - قیمت‌گذاری اقتصادی* که در آن قیمت براساس ضوابط و اصول اقتصادی معین می‌شود و کیفیت چندان مد نظر قرار نمی گیرد. در واقع برای محصولات مصرف عامه‌ی مردم که دارندگان درآمدهای متوسط قادر به خرید آن‌ها باشند. بهترین روش قیمت‌گذاری روش اقتصادی است. در بیش‌تر مراکز خرید دنیا انواع محصولات مورد استفاده‌ی طبقه‌ی متوسط وجود دارد که قیمت آن‌ها براساس راهبرد قیمت‌گذاری اقتصادی معین می‌شود. این نوع قیمت‌گذاری می‌تواند در میان مدت و درازمدت مد نظر قرار بگیرد و به‌عنوان یک سیاست - قیمت‌گذاری ترویجی ؟: در این روش قیمت به‌صورت ساختگی پایین آورده می‌شود تا مصرف‌کننده را به افزایش مصرف وادار کنند. به‌عنوان مثال وقتی گفته می‌شود با خرید یک محصول یک واحد اضافی به مشتری داده می‌شود. هدف از آرزان کردن قیمت فقط ترویج مصرف است. محصول اضافی می‌تواند از نوع محصول اولیه یا محصولی متفاوت با آن باشد. قیمت‌گذاری ترویجی سیاستی است که برای مدتی محدود کاربری دارد و اگر ظرف این مدت ترویج انجام نشود یا به نتیجه نرسد. قیمت‌گذاری باید تغییر داده شود. - قیمت‌گذاری رهبری زیان‌دهی : این حالتی است که در آن قیمت بازار کم‌تر از قیمت متکی به هزینه است و دلیل انتخاب این قیمت هم تلاش برای جذب مشتریان سایر محصولات برای خرید محصول مورد بحث و به‌دست آوردن بازار رقبا است. - قیمت‌گذاری روانی 7 راهبردی است که در آن بازار از ایجاد توهم برای متقاضی استفاده می‌کند و با قیمت‌گذاری اعشاری این توهم را در مشتری ایجاد می‌کند که قیمت محصول ارزانتر از چیزی است که به واقع قیمت محصول است. در این حالت قیمت به‌شکلی انتخاب می‌شود که مصرف‌کننده از نظر روانی آن را قیمتی پایین‌تر از قیمت برگزیده بداند. به‌عنوان مثال به‌جای آن که محصولی را 100 دلار قیمت‌گذاری کنند. 68 ۳۳۵۲۱۲۱ -| 68 ۳000۲۱ -2 6 ۳۳۵۲۵110۲۵ -3 6 ما ددما -4 68 ۳۹۷۳۵1021۵ -5 -------- صفحهٔ بعد -------- فصل پنجم- شرح موضوعی که مطالعات برای آن انجام می‌شود 151 آن را 99 دلار و 99 سنت قیمت‌گذاری می‌کنند. در ایران به‌دلیل از بین رفتن اعشارهای ریال این کار را فقط در محدوده ای کوچک می‌توان با تومان انجام داد. به‌عنوان مثال به‌جای آن که قیمت محصول 100 تومان باشد. این قیمت را 909 تومان اعلام می کنند. از آن جا که پول خرد در کشور بسیار محدود است. حتی با استفاده از تومان هم نمی‌توان از این معیار استفاده کرد. - قیمت‌گذاری تبعیضیا: در این حالت قیمت برای اشخاص مختلف متفاوت است بنابراین محصول واحدی به چند قیمت فروخته می‌شود در حالی که اگر بازار به اندازه‌ی کافی شفاف و کارآمد باشد. این کار ناممکن می‌شود. یک نوع قیمت‌گذاری تبعیضی که حتی در بازارهای شفاف هم قابل اعمال است. قیمت‌گذاری متفاوت در زمان‌های مختلف سال است. با این اوصاف یک محصول خاص در زمان‌های مختلف به‌قیمت‌های مختلف فروخته می‌شود. هدف از قیمت‌گذاری تبعیضی بالابردن سود حاصل از عرضه‌ی محصول است. - قیمت‌گذاری تخفیفی ": روشی است که در آن برای یک دوره‌ی خاص زمان قیمت با تخفیف اعلام می‌شود و خریدار می‌تواند مبلغ کم‌تری بابت محصول بپردازد. - قیمت‌گذاری ترکیبی: حالتی است که در آن با عرضه‌ی یک محصول ترکیبی, به‌جای یک محصول مشخص, عامل هویت محصول محو می‌شود و طی آن قیمت می‌تواند افزایش داشته باشد. به‌عنوان مشال ممکن است نوع خاصی از لوله‌کشی قیمت ارزانی داشته باشد ولی وقتی دستگاه تصفیه‌ی آب ویژه برای آن نوع لوله‌کشی به مجموعه‌ی محصول افزوده شود. قیمت محصول زیادتر از قیمت واقعی شود. مصرف‌کننده در حالت کلی به محصول اصلی می نگرد و قیمت آن را مناسب می شمرد ولی آن چه در نهایت مصرف می کند. در مجموع گران است و عرضه‌کننده با ترکیبی کردن محصول گرانی آن را از دیده پنهان می‌سازد. - قیمت‌گذاری بر مبنای حق انتخاب اجزاء": در این روش محصول پایه به‌قیمتی ارزان قیمت‌گذاری می‌شود ولی اجزای مختلفی که می‌تواند به آن افزوده شود. قیمت گران‌تری دارد که در مجموع قیمت محصول را گران می‌سازد. به‌عنوان مثال ممکن است در هنگام خرید بلیط هواپیما به خریدار اعلام شود که در مقابل پرداخت 10 می‌شود. در این حالت مردم به‌قیمت بلیط هواپیما نگاه می‌کنند و آن را با بلیط قطار مقایسه می نمایند ولی کسانی که بلیط هواپیما را با امکان نشستن در صندلی کنار پنجره خریداری می‌کنند. مبلغی اضافی می‌پردازند که در واقع هرگز بخشی از قیمت محسوب نمی‌شود در حالی که عرضه‌کننده از این وضع سود می‌برد. استفاده از روش قیمت‌گذاری بر مبنای حق انتخاب سبب می‌شود که سود ناشی از عرضه افزایش یابد در حالی که ماهیت 0 ۳۳۱2 -| 68 11300 -2 86 16 ۳۳۵۵۵۲ -3 68 ۳۳۵۵ [001100۵ -4 -------- صفحهٔ بعد -------- 152 دستورالعمل مطالعات تجاری (مالی) و بازرگانی طرح‌های آب عرضه به لزوم تغییر نمی‌کند. به‌عنوان مثال تعداد صندلی‌های کنار پنجره در هواپیما همیشه ثابت است ولی با دادن حق انتخاب به برخی از خریداران درآمد حاصل از عرضه‌ی صندلی‌ها افزایش یافته است. - قیمت‌گذاری کالای اسیری : در این روش یک محصول ممکن است با قطعات مصرفی خاصی همراه شود که استفاده از محصول بدون آن قطعات ممکن نشود. عرضه‌کننده در این وضعیت می‌تواند محصول اصلی را ارزان عرضه کند و خریدارآن که اسیر محصول شدند و با خرید اصل محصول به قطعات مصرفی آن نیاز پیدا کردند. قیمت این قطعات را می‌توان افزایش داد. در این حالت هم آن چه ابتدا شفافیت خود را از دست می‌دهد. ماهیت محصول است و در سایه‌ی نامشخص شدن تعریف محصول, افزایش قیمت امکان‌پذیر می‌شود. - قیمت‌گذاری مجموعه‌ای* در این روش چندین محصول به‌صورت یک بسته‌ی محصول فروخته می‌شود و خریدار بالقوه نمی‌تواند با شفافیت تشخیص دهد که کدام محصول گران و کدام محصول ارزان قیمت گذاشته شده است. به‌عنوان مثال وقتی چند دیسک نوری به‌صورت یک مجموعه فروخته می‌شود. تشخیص ارزانی با گرانی محصولات ناممکن می‌شود. در این حالت ایجاد ابهام در کیفیت محصول سبب می‌شود که افزایش - قیمت‌گذاری محدود به حوزه‌ی جغرافیایی": در این روش عوامل قیمت تفکیک می‌شود و هزینه‌ی حمل با عامل دیگری که در مناطق مختلف متفاوت است. براساس منطقه معین می‌شود. در نهایت به‌دلیل منطقه‌ای کردن اجزای قیمت. اصل قیمت هم در محل‌های مختلف با یکدیگر تفاوت می‌کند. - قیمت‌گذاری بر مبنای ارزیدنی کردن*: در این حالت اصل بر آن است که خریدار احساس کند آن چه می خرد به‌قیمتی که می‌پردازد. می ارزد. ارزیدنی کردن حالت خاصی از قیمت‌گذاری است که محصولی را از بین یک مجموعه‌ی محصول ارزیدنی می‌کند. وقتی رقابت مبنای دسته‌بندی قیمت‌گذاری قرار می‌گیرد. دو نوع قیمت‌گذاری مطرح می‌شود. این انواع عبارتند از: - قیمت‌گذاری بازاری یا قیمت‌گذاری به نرخ رایج بازار که در آن قیمت همان رقمی است که رقبای بازار هم از آن استفاده می‌کنند. بنابراین رقابت قیمتی کم و بیش از بین می‌رود و رقابت در محورهای دیگر تمرکز می‌یاید. - قیمت‌گذاری نابودکننده؟: که در آن قیمت زیر حد متوسط معین می‌شود تا رقبای محصول به‌طور کلی از بازار بیرون رانده شوند. 8 ۳۳۵۵۵۵ 0۵011۷6 -| 58 |۳۵ ۳۲۵۵۵۲ -2 68 0602۳201۵ -3 8 ۷ |۷۵ -4 6 ۱/1۵۳6 > ۳۳۵۵۶ ۳۵۵ 008 -5 68 1631۳10۲ > ۳۳۵۵ 120010۵۲ -6 -------- صفحهٔ بعد -------- فصل پنجم- شرح موضوعی که مطالعات برای آن انجام می‌شود 153 - ارزیابی ساخت درونی قیمت و شناخت ار تباط بین قیمت و روش عرضه‌ی محصول؛ وقتی قیمت‌گذاری در چارچوب روش عرضه بررسی می‌شود. میزان عرضه‌ی پایدار قابل محاسبه است. در مواردی که عرضه‌ی پایدار مد نظر باشد. قیمت باید با عنایت به عوامل ساختاری مشخص و برگزیده شود. که سناریوهای قیمتی مختلف را از جنبه های مختلف ارزیابی کند و در نهایت با عنایت به وضعیتی که از این آزمونها به‌دست می‌آورد. یک روش قیمت‌گذاری را به‌عنوان روش برتر مد نظر قرار بدهد. پویا محسوب کرد و تحت هیچ شرط و حالتی نباید تصور کرد که می‌توان قیمت را در همه حال بدون تغییر - هزینه‌ی تولید یا عرضه‌ی محصول؛ اگر قرار باشد که سرمایه‌گذار به سود دست یابد. باید محصول را به‌قیمتی عرضه کند که هزینه‌های رسیدن به مرحله‌ی عرضه‌ی محصول را پوشش بدهد. در کوتاه مدت می‌توان قیمت را چنان تعیین کرد که فقط هزینه‌های جاری را پوشش بدهد ولی در میان مدت باید کل هزینه‌ها پوشش که قیمت برای تمام گروه‌ها ثابت باقی بماند. قیمت باید معادل هزینه‌ی متوسط بنگاه شود. بنابراین در میان - رقبا؛ در حالتی که کسب و کار به‌شکل انحصاری آداره شود. قیمت کم و بیش در کنترل انحصارگر قرار دارد هرچند که در نهایت برای بهینه کردن فعالیت هزینه‌ی نهایی باید معادل درآمد نهایی باشد. درصورتی که بنگاه دولت باشد. پذیرش قیمت امری اجتناب ناپذیر می‌شود. واقعیت زندگی اقتصادی در بیش‌تر موارد چیزی بین این دو محدوده است. در این وصعیت لازم است در قیمت گذاری نحوه‌ی رقابت 9 رقبای موجود در بازار نیرز - مشتریان (خریداران بالقوه و بالفعل): انتظارات مصرف کنندگان در تعیین قیمت باید اثرگذار باشد. کمال -------- صفحهٔ بعد -------- 154 دستورالعمل مطالعات نجاری (مالی) و بازرگانی طرح‌های آب - هدف‌های بنگاه: هر واحد کسب و کار برای حضور در فعالیت خود هدف‌هایی دارد که این هدف‌ها بر سیاست قیمت‌گذاری اثر می‌گذارد. به‌عنوان مثال هدف‌های بنگاه می‌تواند موارد زیر باشد: * حداکثر کردن سود * دستیابی به بازدهی خاص در سرمایه‌گذاری انجام شده * دستیابی به سهمی خاص در بازار محصول یا رسیدن به میزان مشخصی از فروش * همترازی با رقبا در بازار به‌صورتی که در امر رقابت محصول از سایرین عقب نماند و در عین حال بتواند بازار خاص خود را حفظ نماید * پیشگامی در عرضه و رسیدن به بالاترین سهم در بازار در تمام موارد در مورد روش‌های قیمت گذاری باید ساخت ارتباطی بین بازار و محصول را تحلیل کرد تا انواع راهبردهای قیمت‌گذاری را شناسایی نمود. در کلی‌ترین حالت ماتریس راهبرد قیمت‌گذاری به‌شرح نمودار (0-3) است. با عنایت به این نکته که کیفیت محصول مرغوب است یا نامرغوب و قیمت محصول گران است یا ارزان» چهار راهبرد اصلی برای قیمت‌گذاری وجود دارد که در نمودار مشاهده می‌شود. شناخت جایگاه بنگاه در این نمودار چهار گروهی, بسیار بااهمیت است و نشان می‌دهد که سرمایه‌گذار تا چه اندازه می‌تواند فشارهایی را که به وی وارد می‌شود. به مصرف‌کننده یا به با عنایت به مبانی مختلف در مورد قیمت گذاری لازم است جدول (51-5) برای قیمت محصول تکمیل شود تا مشخص گردد که محصول بر کدام اساس قیمت‌گذاری می‌شود و روند تحولات آن چیست. به این ترتیب به ازای هر -------- صفحهٔ بعد -------- فصل پنجم- شرح موضوعی که مطالعات برای آن انجام می‌شود 155 محصول تولیدی یک روند قیمت تدوین می‌شود که برای طول دوره‌ی مطالعه این قیمت‌ها مشخص می‌گردد. در هر مورد لازم است توضیحات کافی ارائه شود و در جدول مشخص باشد که در کدام قسمت این اطلاعات داده شده است. جدول 51-5- قیمت‌گذاری و تحولات آن مشخصات مکانی مبحث ارائه‌ی قیمت‌گذاری برای هر مورد نمود. به این روش‌ها در متن اشاره شده است. در مورد بخش آب در بیش‌تر موارد دولت‌ها مایلند که معیارها و ضوابط خاص خود را بر قیمت اعمال کنند زیرا مصرف کنندگان آب حق دارند آب را به‌قیمتی به‌دست بیاورند که جامعه آن قیمت را عادلانه و عقلایی محسوب می‌کند. اگرچه هیچ معیار انکارناپذیری برای عادلانه یا عقلایی بودن قیمت وجود ندارد. امر واقع این است که دولت‌ها معیارهای پذیرفته شده‌ی خود را معیار آرزیابی و پذیرش عادلانه بودن قیمت محسوب می‌کنند. بنابراین زمانی که دولت قیمتی را مشخص کرد. آن قیمت مبنای محاسبه قرار می‌گیرد. در ایران قانون سال 1361 عبارت قیمت عادلانه را مطرح کرده است و در نهایت هم به‌نظر می‌رسد دولت مقام تصمیم‌گیر در مورد قیمت آب گردآوری شده با استفاده از سدهای ساخته شده باشد ولی سرمایه‌گذار خصوصی امکان دارد آب تعلق یافته به خود را به هر صورت که بخواهد قیمت‌گذاری کند و در این مورد قانون یا منعی وجود ندارد. با این اوصاف در سرمایه‌گذاری‌های بخش آب که محصول سرمایه گذاری هم آب باشد. سرمایه‌گذار باید عنایت کند که چندین نوع آب در اختیار خود خواهد داشت در همین چارچوب. در مواردی که دولت با تدوین روش قیمت‌گذاری و الزام به استفاده از آن روش بخواهد سرمایه گذار را از استفاده از سیاست قیمت گذاری بازدارد. در جدول باید مشخص شود که مبنای سیاست دولت چیست و در این حالت ابزارهای جایگزین که به سرمایه‌گذار پیشنهاد می‌شود کدام است. در این موارد لازم است ین زیا به‌عنوان یکی از مبانی چانه زنی با دولت مد نظر قرار بگیرد. در حالت اخیر جدول (52-3) باید تکمیل شود. در جدول واحد ارقام و مبالغ از دست رفته به ازای هر واحد زمان برای هر محصول محاسبه می‌شود. زیان یا فرصت از دست رفته‌ی سرمایه‌گذار بابت از دست دادن حق استفاده از ابزار قیمت محاسبه شود و | نُ -------- صفحهٔ بعد -------- 56 دستورالعمل مطالعات تجاری (مالی) و بازرگانی طرح‌های آب جدول 52-5- بر آورد فرصت از دست رفته‌ی سرمایه‌گذار بابت هر واحد محصول -------- صفحهٔ بعد -------- فصل 6 شناسابی بازار -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- سم- شناسایی بازار هترین ویژگی شناسایی بازار» ارزیابی و شناسایی تقاضا است. ء سرمایه گذاران ارائه‌ی کالا و خدمات. جریان مواد اولیه و واسط لالعه قرار بگیرد. برای شناسایی عوامل فعال در بازار می‌توان از جدول 1-6- تحلیل ویژگی‌ها شرح داده‌های کمی اندازه‌ی بازار (تعداد مصرف کنندگان و متوسط میزان مصرف آن‌ها) جایگاه در چرخه‌ی عمر بازار (در این‌جا باید دوام سد را مبنا قرار داد و چرخه‌ی عمر بازار را برای یک دوره‌ی زندگی سد مطرح کرد.) فاصله‌ی بازار تا مرز اشباع شدن (یعنی با بودن سد چه مقدار تقاضای برآورده نشده برای نسل حاضر یا نسلهای آینده می‌توان متصور شد؟) نرخ رشد بازار (درصد در سال) (این رقم به‌صورت رشد سالانه‌ی مصرف کل بیان می‌شود. در مورد آب رقم ترکیبی از رشد مصرف سرانه و رشد جمعیت را نشان می‌دهد.) میزان رشد بازار (به حسب مقدار رشد با ذکر واحد) بازارهای فرعی و بخشی (یعنی مصارف متفرقه و حاشیه ای که می‌شود برای محصول سرمایه‌گذاری (یعنی آب) متصور شد و ابعاد این بازارها در مقایسه با بازار اصلی (که به‌نظر می‌رسد آب شرب و آب کشاورزی باشد)). ثبات تقاضا (در مورد بخش آب تنها ایجاد منابع جدید می‌تواند ثبات تقاضا برای یک منبع خاص را در معرض تهدید قرار دهد با تغفییرات جوی جدی داده‌های کیفی ساخت نیازهای مشتریان و مصرف کنندگان (یعنی نوع مصرف و بخش‌بندی مصرف کننده). آمارها باید به‌تفکیک ارائه شود. انگیزه‌ی استفاده یا خرید (در بخش آب انگیزه می‌تواند بالابردن رفاه و کسب درآمد باشد. بنابراین دو نوع استفاده از آب می‌تواند مطرح شود: استفاده برای رفاه که کاربری تجاری ندارد و استفاده برای درآمد که کاربری تجاری دارد.) جریان استفاده یا خرید (در این بخش اطلاعات باید به‌صورت کیفی ارائه دیدگاه مصرف کنندگان یا متقاضیان نسبت به اهمیت محصول (این بخش موضوع ارائه شود. کاربری این مورد برای بخش آب با کاربری کشاورزی بسیار شدت و قوت رقابت (در مورد بخش آب. رقابت می‌تواند از حوزه‌ی دیگر ارائه‌ی آب. از امکانات تولیدی مثل آب بسته‌بندی شده یا از مواردی باشد که آن‌ها هم به‌طور مستقیم به ا ب ارتباط پیدا می‌کنند.) دیدگاه مصرف کنندگان نسبت به عرضه‌کننده‌ی خصوصی (این بخش هم باید براساس مطالعات میدانی حاصل شود و در بیش‌تر موارد در مطالعات اجتماعی به‌دست می‌آید.) لاوه بر آن در جریان ای و عوامل برانگیز: جدول (1-0) به‌شر- ی بازار 159 شناسایی بازارء رفتار عوامل ده‌ی رفتارهای مصرفی باید زیر استفاده کرد. -------- صفحهٔ بعد -------- 100 دستورالعمل مطالعات تجاری (مالی) و بازرگانی طرح‌های آب 2-6- مشتریان شناسایی مشتریان محصول حاصل از سرمایه‌گذاری از آن جهت اهمیت دارد که در نهایت می‌توان با تکیه بر ویژگی های آن‌ها امکان تدوام سوددهی را ارزیابی کرد. برای شناسایی مشتریان لازم است ماهیت محصول مشخص شود تا بتوان دید کدام گروه قدرت استفاده از آن محصول را دارند. بسیاری بر این باورند که شناسایی مشتریان فقط برای محصولات خاص کاربری دارد 9 برای محصولات دیگر شناختن مشتریان هیچ افزوده ای ندارد. امر واقع این است که چنین تصوری می‌تواند بسیار گمراه کننده باشد. حتی در مورد عادی ترین محصول لازم است مشتریان شناسایی شوند. در بخش آب شناسایی مشتریان از جایگاه ویژه‌ای برخوردار است زیرا با عنایت به نوع و ویژگی مشتریان سرمایه‌گذار می‌تواند از حدود امکانات خود در قیمت‌گذاری و کسب بازار مطلع شود. ویژگی‌های مشتریان باید شامل ویژگی‌های اقتصادی. جمعیتی. جغرافیایی و فرهنگی باشد. بنابراین لازم است در مطالعه ی بازار بخش خاصی بهه مشتریان تخصیص داده شود 2 در این بخش پدیرش محصول توسط مشتریان. امکان گسترش بازار و امکان افزایش سوددهی ضمن تثبیت قیمت بررسی شود. بررسی‌های تاریخی برای شناخت گروه‌های بالقوه مشتری از الزاماتی است که در گزارش بازار باید به آن توجه ویژه مبذول شود. در بیش‌تر موارد آمارهای مرکز آمار می‌توان در این زمینه کمک مفیدی ارائه دهد. به‌عنوان مثال وقتی محصول مورد بررسی آب شرب باشد. بررسی‌های تاریخی در مورد گروه‌های مصرف‌کننده, ماهیت مصرف. تحولاتی که در زندگی خانوار رخ می دهد. انتظار تغییر الگوی مصرف در آینده با نگاه به اثر تغییر الگوی مصرف تجاری یافته‌های اصلی آن درج گردد. جدول (2-0) یک نمونه از روش عرضه‌ی یافته‌ها در مورد مشتریان است. جدول 2-6- شناسایی مشتریان بالقوه ۰ ۸ : : برآورد 5 [ ۱ ۱ ویژگی‌های | ویژگی‌های | ویزژگی‌های | ویژگی‌های ۹ برآورد مبحث ارائه‌ی ردیف نوع مصرف : رل تعداد -------- صفحهٔ بعد -------- فصل ششم- شناسایی بازار 161 3-6- ابعاد بازار در زمان انجام مطالعات و در آینده برای شناسایی ابعاد بازار لازم است مطالعاتی صورت پذیرد. در این بخش نمی‌توان فقط اعداد و ارقام را ارائه کرد و لازم است مبانی مطالعات هم مدون شود و قابل دفاع باشد. برای برآورد تقاضا (ابعاد بازار) از روش‌های مختلفی می‌توان استفاده کرد. مهم‌ترین روش‌ها عبارتند از: - روش برآورد روند و تعمیم روند به آینده؛ این روش بیش‌تر در اقتصاد و بیمه گری مورد استفاده قرار می‌گیرد و یکی از روش‌های بسیار قابل دفاع در برآورد وضعیت آینده است. برای برآورد روند طیف وسیعی از امکانات وجود دارد که در مطالعات سری‌های زمانی می‌توان از آن‌ها استفاده کرد. به‌عنوان مثال برآورد روند با استفاده از صفحه‌ی گسترده‌ی اکسل* یا با کاربرد نرم‌افزارهای بسیار پیچیده مانند سس" صورت می‌پذیرد. روش برآورد هرچه باشد. در نهایت روندها می‌تواند تصویر خوبی از آینده را ارائه نماید. این روش در مورد مطالعات بخش آب هم بسیار کاربری دارد زیرا روندها بسیار قابل اعتماد است. ذکر این نکته هم ضرورت دارد که نباید تصور شود روندها فقط خطی است. در روندها می‌توان انواع شکل‌های منحنی با افت و خیزهای خاص خود وجود داشته باشد و در همین چارچوب هم برآورد شود. - روش شناسایی عوامل اثرگذار بر سطح تقاضا" و تدوین الگوی رفتاری با فضرض پیش‌بینی روند عوامل اثرگذار بر تقاضا؛ این روش زمانی کاربری دارد که اطلاعات دقیقی از مصرف کنندگان وجود داشته باشد تا بتوان رفتارهای آن‌ها را در الگوهای اقتصادسنجی تحلیل کرد. در کشورهایی که داده‌های اطلاعاتی محدود و غیرقابل اعتماد است. این روش می‌تواند به تصویرهایی منجر شود که چندان با واقعیت‌های زندگی جامعه تطابق ندارد. - روش مصرف‌کننده‌ی نهایی:" مصرف‌کننده‌ی نهایی کسی است که از منابع و محصول استفاده می‌کند. نخستین گام در این روش شناسایی مشتریان هدف است و در مرحله‌ی بعد خواسته‌های این مشتریان مورد تحلیل قرار می‌گیرد. برای این روش نرم‌افزارهای ویژه در زمینه‌های مختلف تدوین شده است ولی استفاده از نرم‌افزارهایی مانند اکسس؟ هم می‌تواند نیاز تحلیل گران را برآورده سازد. این روش یکی از پیچیده‌ترین روش‌های برآورد آینده است ولی در عین حال اطلاعاتی که در نهایت از آن به‌دست می‌آید. از قابلیت اعتماد بالایی برخوردار است و بسیاری از مسایل راهبردی را هم می‌تواند نشان دهد. مطالعاتی که با استفاده از این روش توسط گروه‌های متخصص صورت می‌گیرد. اغلب بسیار پرهزینه است. در این چارچوب است که می‌توان 1-1۳۲ 1۲۵ 40 2- ۳۷| 4- 16 60۹۵۱11۵-1۵۷ ۵۱ 4 5- 1۵ 10-۵6 40 م۸ -6 -------- صفحهٔ بعد -------- 62 دستورالعمل مطالعات تجاری (مالی) و بازرگانی طرح‌های آب گفت اگر استفاده از این روش مد نظر قرار بگیرد. بهتر است دولت خود در طرح‌های آب پیشقدم شود و با انجام مطالعات آینده‌شناسی و راهبردی با استفاده از روش مصرف‌کننده‌ی نهایی. چشم‌انداز آینده را برای سرمایه‌گذاران بالقوه روشن و مشخص نماید. - روش رگرسیون؛! این روش یکی از ساده ترین روش‌های برآورد وضعیت آینده است و انواع نرم‌افزارها برای محاسبه در این روش قابل استفاده است. در روش رگرسیون با استفاده از ارتباط‌های علت و معلولی براساس وضعیت گذشته با کمک نرم‌افزار محاسباتی می‌توان وضعیت آینده را هم برآورد کرد. اگرچه انواع روش‌ها برای برآورد آینده وجود دارد. امر واقع این است که با عنایت به محصول و وضعیت بازار باید یک یا ترکیبی از روش‌های برآورد تقاضا را مورد استفاده قرار داد و بر آن اساس آینده‌ی بازار را پیش‌بینی کرد. بدون تردید هر روشی که برای پیش‌بینی آینده به‌کار گرفته شود. در نهایت عوامل نامنتظر همیشه می‌توانند اختلالی در برآوردها ایجاد کنند. عوامل اختلال آفرین می‌توانند طیف وسیعی از عوامل باشند. به‌عنوان مثال, نوسان نرخ ارز و تغییر ارزش پول ملی, معرفی شدن محصول جایگزین به بازارء ایجاد ضایعات جبران ناپذیر در مواد اولیه و واسطه‌ای کاربردی و انواع دلایلی که در اصطلاح قراردادی به آن‌ها وضعیت‌های اضطراری یا فورس ماژور * گفته می‌شود. در برآورد ابعاد بازار همیشه لازم است با عنایت به احتمال بروز موارد اختلال آفرین, درجه‌ی آسیب‌پذیری" در برابر هر یک از عوامل اصلی اختلال آفرین, برآورد شود. اگر در مطالعه درجه‌ی آسیب پذیری چشم‌انداز در برابر هر یک از عوامل اختلال به‌دقت برآورد شود. الگوی برآوردی تصویری بسیار مشخص تر از آینده را ایجاد می‌کند که می‌تواند کاربری گسترده تری داشته باشد. در جریان برآورد ابعاد تقاضا لازم است به فرصت‌ها و بخش‌بندی‌ها نیز توجه شود. در بیش‌تر موارد عموم بر این باورند که وقتی ابعاد تقاضا به اندازه‌ی کافی بزرگ باشد. حضور رقبا در بازار مشکلی ایجاد نمی‌کند یا آن‌که رقبا می‌توانند یک بخش از بازار را در اختیار داشته باشند و همه می‌توانند در بازار هم زیستی مسالمت آمیز داشته باشند. امر واقع این است که چنین رویکردی در نهایت یک اصل مهم را نادیده می‌گیرد و آن اصل اهمیت کاهش زمان انتظار برای فروش رفتن در بازار است. حتی در راحت‌ترین بازار که مازاد تقاضا به‌هیچ عنوان وجود ندارد. محصولات نامرغوب‌تر آخری محصولاتی هستند که به فروش می‌رسند در حالی که محصولات مرغوب‌تر مورد تقاضای همه قرار می‌گیرند. پس از برآورد تقاضا در زمان سرمایه‌گذاری لازم است برآوردی از چشم‌انداز آتی سرمایه‌گذاری هم ارائه شود. این برآورد هم باید با مبانی قابل دفاع ارائه شده باشد. از آن‌جا که سرمایه‌گذاری می‌تواند روند تقاضا را تغییر دهد. لازم است 1870۹۵0۱۱ -| 7۳ 2ع0۳] -2 ۴ 3 -------- صفحهٔ بعد -------- فصل ششم- شناسایی بازار 163 با عنایت به برآوردهای انجام شده در این بخش که باید مستندات آن ارائه شود. جدول (3-6) می‌تواند اطلاعات کلی مربوط به ابعاد بازار در زمان مطالعه ۳ جشم‌انداز آینده رز مشخص نماید. رسم بر این است که دست کم برای یک دوره‌ی پنج ساله پ چشم‌انداز تقاضا ارائه شود. هر قدر تقاضا با تفکی؟ بیش تر تدوین شود و برآوردها از دقت بالاتری برخوردار باشد. تحلیل حاصل می‌تواند وضعیت آینده‌ی سرمایه‌گذاری را با دقت بیش‌تر نشان دهد. جدول 3-6 بر آورد تقاضا در زمان سرمایه‌گذاری و در سال‌های آینده برآورد متوسط تقاضا در پنج مستندات مراجعه برای مشاهده‌ی سال بعد از راه‌اندازی محصول جزبیات تقاضا و بر آوردها 4-6- رقابت در بازار شدت و ماهیت رقابت در بازار یکی از عوامل مهم اثرگذار بر قیمت و راهبرد قیمت‌گذاری است. حتی اگر این عامل دست‌کم گرفته شود. در بهترین حالت وضعیت رقابت در بازار می‌تواند روی زمان انتظار برای فروش محصول دخالت داشته باشد و در وضعیت متعارف می‌تواند عامل بازدارنده‌ی ورود محصول به بازار محسوب شود. هر قدر محصول رقابت‌پذیرتر باشد. حضور رقبا در بازار آثر کم‌تری بر جذب محصول در بازار خواهد داشت. با این اوصاف لازم است تحلیلی از رقابت در بازار در مطالعه‌ی مالی- تجاری ارائه شود که بر مینای آن‌قدرت سرمایه‌گذار در بازار قابل تشخیص باشد. در بخش آب و به‌ویژه در مورد سرمایه‌گذاری‌های خصوصی در فعالیت‌های عمومی. به‌نظر می‌رسد که تنها رقیب اصلی سرمایه گذاران خصوصی هم می‌توانند رقیب سرمایه‌گذار خصوصی باشند. در هر صورت وقتی طیف زمانی به سال‌های آینده هم آشاعه داده شود. سرمایه‌گذاران خصوصی جدیدی هم ممکن است در رقابت حاضر شوند. جدول زیر سرفصل‌های اصلی بررسی ماهیت و شدت رقابت در بازار محصول را نشان می‌دهد. لازم است این جدول برای هر یک از محصولات حاصل از سرمایه‌گذاری, به‌صورت جداگانه تکمیل شود. -------- صفحهٔ بعد -------- 1624 دستورالعمل مطالعات تجاری (مالی) و بازرگانی طرح‌های آب جدول 4-6- تحلیل رقابت در بازار برای محصول یی ی حاصل از عرضه به مهم‌ترین گروه مشتریان (متل درآمد حاصل از آب شرب در مقایسه با درآأمد حاصل از آب کشاورزی) کل سهم در بازار سهم در بازار در مهم‌ترین گروه مشتریان نخستین مراحل تحلیل وضعیت هدف رقبا در بازار چیست و با هدف سرمایه‌گذار چه تفاوتی دارد؟ رفتار رقّبا را چگونه می‌توان ارزیابی کرد؟ ارزیابی رقبا از وضعیت خودشان چیست؟ جشم‌انداز آینده‌ی فعالیت رقبا از دیدگاه خودشان چیست؟ 5-6- ارزیابی رقم فروش رقم فروش به‌عنوان مهم‌ترین منبع درآمدی پوشش دهنده به هزینه‌های انجام شده در مطالعات مالی- تجاری جایگاه خاصی دارد. این رقم باید به‌صورت ناخالص و پیش از کسر انواع پرداخت‌های قانونی محاسبه شود و پس از آن تمام کسورات به‌تفکیک ذکر شود. برآورد حساسیت رقم فروش نسبت به‌قیمت و هر یک از عوامل اثرگذار بر تقاضا در این مرحله باید به‌صورت تفصیلی انجام شده باشد. بنابراین مطالعات در نهایت تصویری از ضرایب آسیب‌پذیری نسبت به عوامل مختلف و تاثیر آن‌ها بر میزان فروش به‌دست می‌دهد. برای نمایش برآورد رقم فروش هم نقطه‌ی شروع زمان حاضر است و باید چشم‌انداز وضعیت در پنج سال متوالی پس از راه‌اندازی فعالیت و حصول محصول در کنار این برآورد ارائه شود. در جدول (5-0) این وضعیت دیده می‌شود. قابل ذکر است که در جدول جمع‌بندی مطالعات آورده می‌شود و محاسبات مربوط به برآوردها باید به‌شکل قابل دفاع در جدول دیده شود. جدول ۰5-6 بر آورد رقم فروش برآورد فروش بر آورد متوسط فروش در پنج مستندات مراجعه برای مشاهده‌ی جاری سال بعد از شروع تولید جزییات بر آورد فروش -------- صفحهٔ بعد -------- شرح تحولات پیش رو و تحولات تولید در طول زمان -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- فصل هفتم- شرح تحولات پیش رو و تحولات تولید در طول زمان 07 1-7- کلیات در این بخش باید وضعیت کلی در سال‌های بعد از شروع سرمایه‌گذاری آورده شود و برای این کار لازم است یک دوره‌ی زمانی در نظر گرفته شود که شروع این دوره زمان حاضر است و در میان آن کار سرمایه‌گذاری تکمیل می‌شود ولی نگرش زمانی تا چند سال بعد از تکمیل سرمایه‌گذاری ادامه دارد و در این مجموعه تحولاتی را که در پی تکمیل سرمایه‌گذاری و ورود محصول به بازار رخ می‌دهد هم باید بررسی کند. این بخش از تحلیل در واقع به ارقام و اعداد بسیار وابسته است و نباید به‌صورت کیفی باشد. هرقدر اطلاعات بیش‌تری در این قسمت داده شود. وضعیت سرمایه‌گذاری شفاف‌تر و مشخص‌تر خواهد شد و بانک آمادگی بهتری برای پذیرش خطر تامین مالی را خواهد یافت. با این نگرش در زیر هر یک از سرفصل‌های مربوط به‌شرح تحولات پیش رو آورده شده است. 2-7- ارائه اطلاعات برای بیان وضعیت موجود و چشم‌انداز آینده برای بیان مباحث لازم است در دو بعد خرد و کلان وضعیت و چشم‌انداز بیان شود. نظر به این که دستورالعمل حاضر فقط به فعالیت‌های بخش آب به‌شرح مندرج در قانون ارتباط می‌یابد. در این قسمت از دستورالعمل در حد امکان مباحث در مورد فعالیت سدسازی توضیح داده می‌شود ولی مباحث کلی هم در کنار آن ذکر شده است تا دستورالعمل برای تمام موارد مربوط به بخش قابل استفاده باشد. در بعد کلان. مسایل محیطی و کلان اقتصاد کشور باید مطرح شود تا مشخص گردد که وضعیت کلی فعالیت‌ها چگونه است و سرمایه‌گذار خصوصی تحت چه شرایطی به فعالیت ادامه می‌دهد. سرفصل‌هایی که باید در حوزه‌ی کلان مطرح شود عبارتند از - وضعیت کلی اقتصاد از نظر رشد و نیاز به رفاه در جامعه - مشکلات عمومی وضعیت موجود و اقدامات اساسی برای کاهش نارسایی‌ها - روند سرمایه‌گذاری‌های خصوصی در اقتصاد کشور و زمینه‌های حضور سرمایه‌گذاران خصوصی - ابعاد فعالیت‌های سرمایه‌گذاران خصوصی و نحوه‌ی رقابت یا همکاری با دولت - منابع ریالی و ارزی و مصرف‌کنندگان اصلی منابع - جایگاه سرمایه‌گذاری‌های خصوصی برای فعالیت‌های عمومی از دیدگاه قوانین کشور و درک عمومی نسبت به آن. در مورد مباحث خرد لازم است دست‌کم به موارد زیر عنایت شود و در مورد هر یک از این مجموعه‌ها وضعیت موجود و چشم‌انداز آینده بررسی شود. [- مباحث مربوط به گردشگری و اثر سدسازی بر گردشگری 2 مباحث مربوط به جابه‌جایی و تغییر اسکان‌دهی جمعیت در نتیجه‌ی سدسازی -------- صفحهٔ بعد -------- 0 دستورالعمل مطالعات تجاری (مالی) و بازرگانی طرح‌های آب 3 مباحث فرهنگی و دینی 4- اثر انباشته‌ی حضور سد در محیط زیست و محل ساخت سد 5- احتمال ساخت سدهای دیگر در مناطق نزدیک سد و تاثیر آن ساخت و سازها بر عملکرد عمومی محیط طبیعی و مطلوبیت نسبی سد مورد بحث ۵ امکانات دریافت انرژی و اثر سد بر تامین انرژی مورد نیاز منطقه /- مسایل مربوط به برق حاصل از سد ساخته شده و امکانات کلی تولید برق #8 مسایل هیدرولوژی مربوط به سد و محیط طبیعی آن 49 مسایل مربوط به تغییرات سطح آب در نقاط مختلف در نتیجه‌ی ساخت سد مورد بحث 0 مسایل و مباحث مربوط به ایمن سازی سد 1 [- مباحث مربوط به طراحی سد و ویژگی‌های این طراحی 12 مسایل مربوط به دریافت نظرات کارشناسی و اعمال آن در جریان ساخت سد و در دوره‌ی نگاهداری پس از آن 3 - مباحث مربوط به تقویت خاک و آماده‌سازی محوطه 4- مباحث مربوط به قابل پرداخت بودن هزینه‌ی برق تولیدشده در یک سد 5- مباحث مربوط به هزینه‌های ساخت یک سد و هزینه‌های جنبی و جانبی 60- مسایل ویژه‌ی مربوط به نگاهداری جاری سد که در زمان‌های آینده مطرح می‌شود. از مجموعه‌ی حاضر مواردی توسط دولت و پیش از ساخت سد انجام می‌شود و بنابراین گزارش مالی- تجاری فقط به بیان وضعیت می‌پردازد ولی مواردی هم وجود دارد که باید گام به گام و به‌تفصیل بررسی شود و کل آن به فعالیت سرمایه‌گذاری برای سد بستگی دارد. 3-7- شرح خدمات تولید و عرضه شرح خدمات مربوط به سرمایه گذاری که در نهایت به عرضه‌ی محصولات مختلف و از جمله آب. منجر می‌شود. باید در جدولی که بیان کننده ی فهرست اقدامات است آورده شود. در این شرح لازم است توضیحات کافی در مورد انواع اقدامات داده شود. یکی از نکاتی که باید به آن توجه شود این است که در تمام جداول محاسباتی باید تاریخ تهیه و شماره‌ی نسخه‌ی جدول به‌عنوان یکی از مطالب اصلی آورده شود تا در صورت تجدیدنظر مشخص باشد که اصلاحات در کدام بخش انجام شده است. در جدول (7/-1) شرح اقداماتی که باید انجام شود. آورده شده است. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل هفتم- شرح تحولات پیش رو و تحولات تولید در طول زمان 109 جدول 1-7- شرح اقداماتی که باید انجام شود برآورد زمان لازم | برآورد هزینه‌ی لازم | برآورد هزینه‌های جاری برای انجام اقدام برای سرمایه‌گذاری آتی در مورد اقدام 4-7- شرح هزینه‌ها هزینه‌های هر پروژه به دو بخش هزینه‌های جاری و ثابت تقسیم می‌شود. در بخش هزینه‌های ثابت اقلام مربوط به سرمایه گذاری‌های ثابت آورده می‌شود و در بخش هزینه‌های جاری انواع هزینه‌های غیرسرمایه‌ای دوره‌ای ذکر می‌شود. پروژه باید ثابت کند که به غیر از توانایی کسب دارایی‌های ثابت می‌تواند گردش مالی خود را نیز تنظیم نماید و ضرایب توانایی پروژه از هر نظر قابل‌دفاع است. در زیر هر یک از این موارد ذکر می‌شود. 1-4-7- شرح سرمایه‌گذاری ثابت در پروژه بخش هزینه‌های ثابت در کلی‌ترین شکل به‌شرح جدول (7/-2) است. در این جدول هزینه‌ها بر حسب دوره‌های مختلف در سرفصل کلی آورده شده است و در هر مورد شماره‌ی جدول اصلی که اطلاعات را به تفصیل ارائه کرده. آورده شده است. فرض بر این است که کل دوره‌ی سرمایه گذاری از چندین دوره‌ی کوتاهتر تشکیل شده است که در نزهایت جمع این دوره‌ها زمان سرمایه‌گذاری را نشان می‌دهد. نباید تصور شود که دوره‌ی واحد شمارش زمان در تمام سرمایه‌گذاری‌ها یک دوره‌ی یک ساله است. دوره‌ی واحد شمارش می‌تواند شش ماهه. سه‌ماهه و حتی یک ماهه باشد. هرقدر مدت این دوره کوتاهتر باشد. دقت در محاسبات بیش‌تر می‌شود ولی در هر حال به‌دلیل پیچیدگی کار نمی‌توان دوره را بسیار کوتاه کرد. در جدول ساخت هزینه‌های ثابت سرمایه‌گذاری آورده شده است. بدیهی است که تعداد ستون‌ها در واقع به تعداد دوره‌ها بستگی دارد و در جدول فقط طرح کلی مشخص شده است. -------- صفحهٔ بعد -------- 70 دستورالعمل مطالعات تجاری (مالی) و بازرگانی طرح‌های آب و جدول 2-7- خلاصه‌ی هزینه‌های ثابت سرمایه‌گذاری تاریخ تهیه: 13-7 نسخه‌ی سس شماره‌ی ۱ مقام محاسباتی کننده دوره ۱ 2 آخر اک ی ی هی ی ی ی ی ی 2 ری کر و وی اس سک سک سا هه ده هه نت ده ده هه ار که ده هه 6 | حفظ محیطزست ا نا نا اآملسازی حل ‏ ررر رل ل با | فعالیت‌های ساختباس__ررررر ‏ ر رال با که که ده هه ام ان اب با یا 3333333333333333 | سایر اقلام منظورنشده و هزینه‌های سربار وق سر لرر لا که که و تست سس سس سس سس سا دص هزینه‌ای‌ارنیس یل ن ن نا هر یک از سرفصل‌های هشتگانه‌ی این جدول باید به جدول یا جداول دیگری ارتباط پیدا کند که همراه با تکمیل آن‌ها شرح تفصیلی ارقام مندرج در جدول بالا مشخص می‌شود. این جداول باید جزییات عملیات مربوط به سرمایه گذاری را نشان بدهند. در جدول (3-7) هزینه‌های سرمایه‌گذاری ثابت مربوط به زمین مشاهده می‌شود. جدول 3-7- هزینه‌های سرمایه گذاری ثابت مربوط به زمین تاریخ تهیه: --/--/--13 نسخه‌ی ------- . 9 تسوا ادا هزشی رت مورا ال لا لب ما سل نشده‌ی مربوط به زمین 6 اراس سل لس با | کل هزیت‌ی‌نسش ل یل سا -------- صفحهٔ بعد -------- فصل هفتم- شرح تحولات پیش رو و تحولات تولید در طول زمان 17 در این بخش هم هزینه‌های مختلف باید با اطلاعات اضافی همراه شود. به‌عنوان مثال در بخش زمین باید واحدهای فیزیکی نشان‌دهنده‌ی ابعاد وجود داشته باشد. در بخش هزینه‌های رفع معارض باید مساحت زمینی که رفع معارض شده است و پرداخت‌ها به‌تفکیک آورده شود. در مورد هزینه‌های تایید فنی مطلوبیت زمین باید هزینه‌ی انواع عملیات هیدرولوژی به تفکیک آورده شود و در هر مورد برآوردها با اطلاعات دقیق ذکر گردد. با عنایت به این که هر نوع سرمایه گذاری در واقع چه الزاماتی دارد. جدول اطلاعات اولیه باید تکمیل شود و سپس در سرفصل‌های کلی جدول بالا مطالب به‌شرح جدول دسته‌بندی شود. در این جدول در ستون عوامل اختلال و أسیب‌پذیری کلیه‌ی مواردی که به احتمالی بر متغیرهای مطرح شده در جدول اثر می‌گذارد. ذکر شده است. به این ترتیب با تهیه‌ی جدول می‌توان دید که حساسیت هر قلم از سرمایه‌گذاری ثابت در هر سرفصل به چه مواردی بستگی دارد. جدول (4-7)» در رابطه با اطلاعات مربوط به محاسبات هزینه‌ی سرمایه گذاری مربوط به زمین و جدول (3-7) مربوط به هزینه‌های سرمایه گذاری ثابت مربوط به آماده‌سازی مکان 9 توسعه‌ی امکانات می‌باشد. جدول 4-7- اطلاعات مربوط به محاسبات هزینه‌ی سرمایه‌گذاری مربوط به زمین دوره‌ی زمانی عوامل اختلال و آسیب‌پذبری جدول 5-7- هزینه‌های سرمایه گذاری ثابت مربوط به آماده‌سازی مکان و توسعه‌ی امکانات تاریخ تهیه: 13-7 نسخه‌ی هزینه‌های ریالی و ارزی به تفکیک دوره‌ی اخر ات ی برای آماده‌سازی محل تت_-_-_-- 7 سا کا اوه قعالیت‌های ‏ دسته‌بندی نشده کل عملیات آماده‌سازی مکان و توسعه‌ی امکانات -------- صفحهٔ بعد -------- ۱72 دستورالعمل مطالعات تجاری (مالی) و بازرگانی طرح‌های آب در بخش آماده‌سازی مکان و توسعه‌ی امکانات. قسمتی از کارها توسط دولت آنجام می‌شود ولی این نباید دلیلی باشد که تصور شود جزییات فعالیت‌ها را نباید ذکر کرد. در این مورد لازم است مشخص باشد که هر کار توسط چه کسی انجام می‌شود یا انجام شده است. در ستون پیوست‌ها و مدارک لازم است محل ارجاع به مستندات مشخص شود. در جدول (6-7) اطلاعات مربوط به محاسبات هزینه‌ی سرمایه‌گذاری مربوط به آماده‌سازی مکان و توسعه‌ی امکانات مشاهده می‌شود. جدول 6-7- اطلاعات مربوط به محاسبات هزینه‌ی سرمایه‌گذاری مربوط به آماده‌سازی مکان و توسعه‌ی امکانات تاریخ تهیه: سالس/13, نسخه‌ی سس ردیف قلم هزینه واحد دوره‌ی | مسوول » مقدار مبلغ ارزی مبع عوامل اختلال و | پیوسته زمانی مجری ریالی اسیب‌پذیری | و مدارک ابا اش سا الا ا ای اما شش نا ال نا ا را سل را سل را سل ایا الا ا ای اما شش نا ال نا ا را انا نامام ناما امک فعالیت‌های ساختمانی, زیربنایی و خدمات مربوط یکی از بخش‌های اصلی فعالیت‌های مربوط به سرمایه‌گذاری‌های خصوصی در بخش آب محسوب می‌شود و مدت زیادی از دوره‌ی عملیاتی پروژه به این فعالیت‌ها اختصاص داده می‌شود. در این جریان عملیات مختلفی صورت می‌پذیرد که باید همه‌ی آن‌ها به‌تفکیک در جدول مربوط درج شود و جزییات بیش‌تر هم در جدول تفصیلی‌تر آورده شود. محاسباتی که در این بخش از عملیات وجود دارد باید از هر نظر شفاف باشد. به‌عنوان مثال وقتی ساخت یک سد مد نظر قرار می‌گیرد. بیش از نیمی از عملیات در این بخش منظور می‌شود و منابع مالی مورد نیاز هم به‌طور عمده به این بخش اختصاص داده می‌شود. با این اوصاف باید گفت که این بخش از جداول مورد نیاز از جمله‌ی بااهمیت‌ترین جداول مجموعه است که باید با تفصیل کامل تکمیل شود. در جدول (7-7) اطلاعات هزینه‌های سرمایه‌گذاری ثابت مر بوط به کارهای ساختمانی. زیربنایی 0 خدمات مر بوط مشاهده می‌شود. -------- صفحهٔ بعد -------- فتم- شرح تحولات پیش رو و تحولات تولید در طول زمان جدول 7-7- هزینه‌های سرمایه‌گذاری ثابت مر پیه: --/س/-- 13 نسخه‌ی سس جدول (8-7) درخصوص اطلاعات مربوط به ساختما این بخش موارد متعددی از هزینه‌های سرمایه گذارو مستندات در جدول تفصیلی آورده شود. درصورتی که ون پیوست‌ها و مدارک به مستندات اشاره شود. ته‌ای که در مورد این جدول باید به آن عنایت شود | ولت بخشی از کارها را انجام داده است که مواردی از دارد. در این موارد باید کارهای انجام شده توسط دو براوردی از اورده‌ی دولت که به‌عنوان نوعی کمک با «گذار خصوصی در نتیجه‌ی انجام سرمایه‌گذاری بیش مقام تامین کننده‌ی منابع مالی محسوب خواهد شد. -------- صفحهٔ بعد -------- 74 دستورالعمل مطالعات تجاری (مالی) و بازرگانی طرح‌های آب جدول 8-7- اطلاعات مربوط به محاسبات هزینه‌ی سرمایه‌گذاری مربوط به ساختمان, زیربنایی و خدمات مربوط ماشین‌آلات و تجهیزات لازم در واقع مجموعه‌ی ماشین‌آلات و تجهیزاتی است که در جریان اجرای پروژه خریداری می‌شود. آن چه به‌صورت واسپاری ‏ یا اجاره* دریافت می‌شود. جزو هزینه‌های سرمایه‌گذاری ثابت محسوب نمی‌ شود و هزینه‌های جاری اجرای پروژه است. یکی از روش‌های کاهش نیاز به منابع مالی سرمایه‌ای که در کشورهای پیشرفته کاربرد فراوان یافته است. واپذیری ماشین‌آلاتی است که سرمایه‌گذار برای یک دوره‌ی محدود به آن‌ها نیاز دارد. این روش در ایران هنوز جایگاهی جدی ندارد و نهادهای لازم برای اجرای آن. به‌ویژه بنگاه‌های واسپارنده. هنوز در کشور ایجاد نشده است. از این نظر بیش‌تر سرمایه‌گذاران ناگزیرند ماشین‌آلات مورد نیاز خود را از راه مالکیت و خرید تامین کنند. امر واقع این است که چنین رویکردی از یک سو بر هزینه‌ی سرمایه‌گذاری می‌افزاید و از سوی دیگر از کارآیی درازمدت این ماشین‌آلات و تجهیزات می‌کاهد زیرا عمر بلامصرف ماشین‌آلات و دوره‌ی بلااستفاده ماندن آن‌ها به‌مراتب طولانی‌تر از زمان بی‌مصرفی ماشین‌آلات مشابه در کشورهای پیشرفته است. درصورتی که ماشین‌آلاتی خریداری شود و در پایان دوره به هر دلیل و هر شکل فروخته شود. رقم دریافتی در پایان دوره با ارزش افزوده‌ی ماشین‌آلات خریداری شده در طول دوره باید تراز شود. در جدول ارزش خرید ماشین‌آلات باید آورده شود که در واقع افزوده ای بر دارایی‌های ثابت است و در زمان فروش رقم دریافتی که درآمد حاصل از فروش دارایی‌ها است همراه با کاهش دارایی‌های ثابت مد نظر قرار می‌گیرد. در هر صورت رقمی که در جدول (9-7) درج می‌شود فقط مربوط به آن دسته از ماشین‌آلات است و تجهیزات است که برای انجام فعالیت خریداری و در طول دوره مورد استفاده قرار می گیرد. در این دستورالعمل موضوع کارآمدکردن استفاده از ماشین آلات در اولویت نیست و ثبت درست اطلاعات مد نظر است. هرچند که از نظر مدیریت طرح استفاده از این دستورالعمل سبب می‌شود که کارآیی ماشین‌آلات هم به‌عنوان یک دستاورد فرعی دستورالعمل قابل‌محاسبه باشد. |- ] 6 2- 1 -------- صفحهٔ بعد -------- تم- شرح تحولات پیش رو و تحولات تولید در طول زمان جدول 9-7- هزینه‌های سرمایه‌گذاری ثابت مربوط به ه به: خدلس/ 13 نسخه‌ی سس کح با اک کح کح با اک یک کح با اک اک قسمت ماشین آلات و تجهیزات لازم برای مجموعه لازم اد شرکت‌های سازنده یا فروشنده این نکته را مشخص می؟: است که فروشنده با سازنده تفاوت دارد. در این موارد لا 4 قیمت به ریال بیان می‌شود. نشان‌دهنده‌ی این نکته اس مهای دریافتی هم به پیوست آورده شود. برخی از بانک‌ها رده است. اغلب متقاضیان بانک برای این قسمت ناگزیرند له در عمل ارقام پرداختی برای ماشین‌آلات می‌تواند به کل عدی شدن خریدارء ارقام و اطلاعات دقیق به وی می‌دهند صورت در جدول باید به پیوست‌های مربوطه با هر تعداد , د مبانی قیمت چیست. ستون پیوست‌ها و مدارک برای ف -------- صفحهٔ بعد -------- 76 دستورالعمل مطالعات نجاری (مالی) و بازرگانی طرح‌های آب جدول (10-7)» فهرست عناوین مربوط به محاسبات هزینه سرمایه‌گذاری مربوط به ماشین‌آلات و تجهیزات لازم برای جدول 10-7- اطلاعات مربوط به محاسبات هزینه‌ی سرمایه‌گذاری مربوط به ماشین آلات و تجهیزات لازم برای مجموعه تاریخ تهیه: 13-4 نسخه‌ی تجهیزات اصلی لازم برای فعالیت مجموعه است. تنها تفاوت در این است که اقلام ذکرشده در ستون شرح بر حسب وضعیت تغییر می‌کند. در جداول تفصیلی هم رویه‌ای مشابه رویه‌ی مطرح شده در مورد ماشین‌آلات اصلی مد نظر است و باید مورد استفاده قرار بگیرد. جدول 11-7- هزینه‌های سرمایه گذاری ثابت مربوط به تجهیزات و ماشین آلات اضافی در عملیات تاریخ تهیه: --/--/--13, نسخه‌ی سس هزینه‌های ریالی و ارزی به تفکیک موارد دسته‌بندی نشده -------- صفحهٔ بعد -------- فصل هفتم- شرح تحولات پیش رو و تحولات تولید در طول زمان ۱77 جدول 12-7- اطلاعات مربوط به محاسبات هزینه‌ی سرمایه‌گذاری مربوط به تجهیزات و ماشین آلات اضافی در عملیات دوره‌ی شر کت سازاده عوامل اختلا اختلا پیوست‌ها ردیف قلم هزینه واحد مبلغ ارزی ک نک یا شش ی و وی و مد 2 در سرمایه‌گذاری‌های بخش آب. محیط زیست همیشه یکی از عوامل بسیار بباهمیت است که نمی‌تواند نادیده گرفته شود. این امر به‌ویژه در مورد سرمایه گذاری‌های خصوصی در فعالیت‌های عمومی بخش آب مصداق می‌یاید زیرا عملیاتی مانند ساخت یک سد در واقع ارتباطی تنگاتنگ با محیط زیست دارد و آثاری انکارناپذیر بر دگرگونی محیط زیست باقی می‌گذارد. نخستین نکته‌ای که در مورد محیط زیست باید مشخص شود این است که چه اقداماتی برای حفظ محیط زیست باید انجام شود. شناسایی اقدامات باید با مراجعه به زمان نیاز به آن ن اقدامات باشد. برای این کار سه دوره در نظر گرفته می‌شود که عبارتند از. دوره‌ی ساخت. دوره‌ی راه‌اندازی و زمان بهره‌برداری کامل. فهرست کامل اقدامات و الزامات زیست‌محیطی در جدول (18-7) آورده می‌شود. در این جدول در ستون پیوست‌ها و مدارک باید کلیه‌ی مدارک و مستندات قانونی ذکر شود زیرا در بیش‌تر موارد حفظ محیط زیست به‌دستور مقام قضایی باید براساس استانداردی خاص باشد. نوع الزام (محور) | برینررای. | مقام وضع کنند دوره‌ی مربوط | عوامل تخریب محیط زیست ز تسس ۴2۳ اسلا د شدن الزام در مورد این محور -------- صفحهٔ بعد -------- عنایت به الزامات زیست‌محیطی که باید رعایت : د و بنابراین باید در هر مورد تمام سرفصل‌های م جدول 14-7- هزینه‌های سره پیه: سالاب 3[ نسخه‌ی ۰ سرعح آماده‌سازی محل برای حفظ محیط زیست فعالیت‌های ساختمانی برای حفظ محیط زیست تامین ماشین‌آلات و تجهیزات مربوط به حفظ محیط زیست سایر موارد موارد دسته‌بندی نشده جداول تفصیلی مربوط به این قسمت لازم است در این جدول در ستون نوع هزینه باید مشخص باید مشخص شود که کدام یک از سه مرحله‌ی -------- صفحهٔ بعد -------- 179 ذکر کرد. به این ن‌ها را شروع کرده ره‌ی ساخت. دوره‌ی سبات آورده شود. در شد که این هزینه‌ها تلف آورده می‌شود رمجموعه به‌صورت بنه‌ها به‌عنوان اقلام مربوط به آماده‌سازی -------- صفحهٔ بعد -------- جدول 16-7- هزینه‌های سرمایه‌گذاری ثا پیه: -/--13. نسخه‌ی شرح اماده‌سازی محل در دوره‌ی ساخت اماده‌سازی محل در دوره‌ی راه‌اندازی اماده‌سازی محل در دوره‌ی بهره‌برداری سای موارد فر سم ۳ موارد دسته‌بندی نشده جمع هزینه‌های مربوط به آماده‌سازی محل برای حفظ محیط زیست ر به این فعالیت‌های آماده سازی برای حفظ محی جدول کلی ضرورت ندارد و جداول تفصیلی برای ای زیرین در واقع جدول تفصیلی هزینه‌های سره جدول جمع سه جدول زیرمجموعه هیچ افزوده ! الیت‌های ساختمانی مربوط به حفظ محیط زیس «گذاری‌های بخش آب جایگاه خود را دارد. در این را مشخص می‌کند و در نهایت جمع آن به‌عنوان : د. تنها درصورتی که این جدول اقلامی داشته باشد معادل سطر جدول کل عملیات نخواهد بود. -------- صفحهٔ بعد -------- فتم- شرح تحولات پیش رو و تحولات تولید 3333333333 جدول 17-7- هزینه‌های سرمایه پیه: --//-- 13 نسخه‌ی سس ۱ ۱ ۱ ی جمع هزینه‌های سرمایه گذاری ثابت مربوط به فعالیت‌های ساختمانی حفظ محیط زیست بیه: سا 13 نسخه‌ی ۳ قلم اواحد | دوره‌ی طرف | هزینه زمانی پیماند لا لا را لا لا را لا لا لا -------- صفحهٔ بعد -------- جدول 19-7- هزینه‌های سرمایه گذ یلا13 نسخه‌ی ۲ جمع هزینه‌های سرمایه‌گذاری ثابت مربوط به مورد ماشین‌الات و تجهیزات مربوط با مورد نیاز در سرمایه گذاری باید ارائه مقام تامین کننده‌ی منابع مالی با شفا ص نیاز به مواردی از این ماشین‌آلات اد