3173

ﻧﻤﻮدﻫﺎﻳﻲ از وﻳﮋﮔﻴﻬﺎی اﻧﺤﻼﻟﻲ ﺳﻨﮕﻬﺎ و اﺛﺮات زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ آﻧﻬﺎ ﻧﺸﺮﻳﻪ ﺷﻤﺎره 128 - ن دی ﻣﺎه 1382 I ﺑﻪ ﻧﺎم ﺧﺪا ﺟﻤﻬﻮری اﺳﻼﻣﻲ اﻳﺮان وزارت ﻧﻴﺮو ﺷﺮﻛﺖ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب اﻳﺮان ﻣﻌﺎوﻧﺖ ﭘﮋوﻫﺶ و ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﭘﺎﻳﻪ دﻓﺘﺮ اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎ و ﻣﻌﻴﺎرﻫﺎی ﻓﻨﻲ ﻧﻤﻮدﻫﺎﻳﻲ ا ز وﻳﮋﮔﻴﻬﺎی اﻧﺤﻼﻟﻲ ﺳﻨﮕﻬﺎ و اﺛﺮات زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ آﻧﻬﺎ ﻧﺸﺮﻳﻪ ﺷﻤﺎره 128 - ن دی ﻣﺎه 1382 II ﭘﻴﺶ ﮔﻔﺘﺎر اﻣﺮوزه ﻧﻘﺶ و اﻫﻤﻴﺖ ﺿﻮاﺑﻂ، ﻣﻌﻴﺎرﻫﺎ و اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎ و آﺛﺎر اﻗﺘﺼﺎدی ﻧﺎﺷﻲ از ﺑﻪ ﻛﺎرﮔﻴﺮی ﻣﻨﺎﺳﺐ و ﻣﺴﺘﻤﺮ آﻧﻬﺎ در ﭘﻴﺸﺮﻓﺖ ﺟﻮاﻣﻊ، ﺗﻬﻴﻪ و ﻛﺎرﺑﺮد آﻧﻬﺎ را ﺿﺮوری و اﺟﺘﻨﺎب ﻧﺎﭘﺬﻳﺮ ﺳﺎﺧﺘﻪ اﺳﺖ . ﻧﻈﺮ ﺑﻪ وﺳﻌﺖ داﻣﻨﻪ ﻋﻠﻮم و ﻓﻨﻮن در ﺟﻬﺎن اﻣﺮوز، ﺗﻬﻴﻪ ﺿﻮاﺑﻂ، ﻣﻌﻴﺎرﻫﺎ و اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎ در ﻫﺮ زﻣﻴﻨﻪ ﺑﻪ ﻣﺠﺎﻣﻊ ﻓﻨﻲ - ﺗﺨﺼﺼﻲ واﮔﺬار ﺷﺪه اﺳﺖ . ﺑﺎ در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻦ ﻣﺮاﺗﺐ ﻓﻮق و ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﺷﺮاﻳﻂ اﻗﻠﻴﻤﻲ و ﻣﺤﺪودﻳﺖ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب در اﻳﺮان، ﺗﻬﻴﻪ اﺳﺘﺎﻧﺪارد در ﺑ ﺨﺶ آب از اﻫﻤﻴﺖ وﻳﮋه ای ﺑﺮﺧﻮردار ﺑﻮده و از اﻳﻦ رو دﻓﺘﺮ اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎ و ﻣﻌﻴﺎرﻫﺎی ﻓﻨﻲ ﺷﺮﻛﺖ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب اﻳﺮان در ﺟﻬﺖ ﻧﻴﻞ ﺑﻪ اﻳﻦ ﻫﺪف، ﺑﺎ ﻣﺸﺨﺺ ﻧﻤﻮدن رﺳﺘ ﻫﺎ ﻪ ی اﺻﻠﻲ ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ آب اﻗﺪام ﺑﻪ ﺗﺸﻜﻴﻞ ﻣﺠﺎﻣﻊ ﻋﻠﻤﻲ – ﺗﺨﺼﺼﻲ ﺑﺎ ﻋﻨﻮان ﻛﻤﻴﺘﻪ ﻫﺎی ﺗﺨﺼﺼﻲ ﻧﻤﻮده ﻛﻪ ﻧﻈﺎرت ﺑﺮ ﺗﻬﻴﻪ اﻳﻦ ا ﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎ را ﺑﻪ ﻋﻬﺪه دارﻧﺪ . اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎی ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ آب ﺑﺎ در ﻧﻈﺮ داﺷﺘﻦ ﻣﻮارد زﻳﺮ ﺗﻬﻴﻪ و ﺗﺪوﻳﻦ ﻣﻲ ﮔﺮدد : − اﺳﺘﻔﺎده از ﺗﺨﺼﺺ و ﺗﺠﺎرب ﻛﺎرﺷﻨﺎﺳﺎن و ﺻﺎﺣﺐ ﻧﻈﺮان ﺷﺎﻏﻞ در ﺑﺨﺶ ﻋﻤﻮﻣﻲ و ﺧﺼﻮﺻﻲ − ﺧﺬ ﻣﻌﺘﺒﺮ و اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎی ﺑﻴﻦ اﻟﻤﻠﻠﻲĤاﺳﺘﻔﺎده از ﻣﻨﺎﺑﻊ و ﻣ − ﺑﻬﺮه ﮔﻴﺮی از ﺗﺠﺎرب دﺳﺘ ﮕﺎه ﻫﺎی اﺟﺮاﻳﻲ، ﺳﺎزﻣﺎن ﻫﺎ، ﻧﻬﺎدﻫﺎ، واﺣﺪﻫﺎی ﺻﻨﻌﺘﻲ، واﺣﺪﻫﺎی ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ، ﻃﺮاﺣﻲ و ﺳﺎﺧﺖ − اﻳﺠﺎد ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﻲ در ﻣﺮاﺣﻞ ﺗﻬﻴﻪ، اﺟﺮا، ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری و ارزﺷﻴﺎﺑﻲ ﻃﺮح ﻫﺎ − ﭘﺮﻫﻴﺰ از دوﺑﺎره ﻛﺎری ﻫﺎ و اﺗﻼف ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻣﺎﻟﻲ و ﻏﻴﺮﻣﺎﻟﻲ ﻛﺸﻮر − ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ اﺻﻮل و ﻣﻮازﻳﻦ ﻣﻮرد ﻋﻤﻞ ﻣﺆﺳﺴﻪ اﺳﺘﺎﻧﺪارد و ﺗﺤ ﻘﻴﻘﺎت ﺻﻨﻌﺘﻲ اﻳﺮان و ﺳﺎﻳﺮ ﻣﺆﺳﺴﺎت ﻣﻌﺘﺒﺮ ﺗﻬﻴﻪ ﻛﻨﻨﺪه اﺳﺘﺎﻧﺪارد آﮔﺎﻫﻲ از ﻧﻈﺮات ﻛﺎرﺷﻨﺎﺳﺎن و ﺻﺎﺣﺐ ﻧﻈﺮاﻧﻲ ﻛﻪ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ آﻧﻬﺎ ﺑﻪ ﻧﻮﻋﻲ در ارﺗﺒﺎط ﺑﺎ ﺗﻬﻴﻪ اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎی ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ آب ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ ﻣﻮﺟﺐ اﻣﺘﻨﺎن ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد . III ﺗﺮﻛﻴﺐ اﻋﻀﺎی ﻛﻤﻴﺘﻪ اﻳﻦ ﻧﺸﺮﻳﻪ را آﻗﺎی ﻣﻬﻨﺪس ﻋﺒﺪاﻟﺮزاق واﺛﻘﻲ ﺗ ﻬﻴﻪ ﻛﺮده و در ﻛﻤﻴﺘﻪ ﺗﺨﺼﺼﻲ زﻣﻴﻦ ﺷﻨﺎﺳﻲ ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ ﻃﺮح ﺗﻬﻴﻪ اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎی ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ آب ﻛﺸﻮر ﻣﻮرد ﺑﺮرﺳﻲ و ﺗﺼﻮﻳﺐ ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻪ اﺳﺖ . اﺳﺎﻣﻲ اﻋﻀﺎی ﻛﻤﻴﺘﻪ ﺑﻪ ﺷﺮح زﻳﺮ اﺳﺖ : ﺧﺎﻧﻢ ﻓﻴﺮوزه اﻣﺎﻣﻲ ﻃﺮح ﺗﻬﻴﻪ اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎی ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ آب ﻛﺸﻮر ﻓﻮق ﻟﻴﺴﺎﻧﺲ زﻣﻴﻦ ﺷﻨﺎﺳﻲ آﻗﺎی رﺳﻮل ﺑﻨﻲ ﻫﺎﺷﻤﻲ ﺷﺮﻛﺖ ﻣ ﻬﻨﺪﺳﻴﻦ ﻣﺸﺎور ﻣﻬﺎب ﻗﺪس ﻓﻮق ﻟﻴﺴﺎﻧﺲ ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ ﻣﻌﺪن آﻗﺎی ﻓﺮﻳﺪون ﺑﻬﺮاﻣﻲ ﺳﺎﻣﺎﻧﻲ ﺷﺮﻛﺖ ﻣﻬﻨﺪﺳﻴﻦ ﻣﺸﺎور ﺗﻤﺎوان ﻓﻮق ﻟﻴﺴﺎﻧﺲ زﻣﻴﻦ ﺷﻨﺎﺳﻲ ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ آﻗﺎی ﻋﺒﺎس رادﻣﺎن ﺷﺮﻛﺖ ﺳﻬﺎﻣﻲ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب اﻳﺮان ﻓﻮق ﻟﻴﺴﺎﻧﺲ ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ ﻣﻌﺪن آﻗﺎی ﺣﺴﻦ ﻋﺒﺎﺳﻲ ﻛﺎرﺷﻨﺎس آزاد ﻟﻴﺴﺎﻧﺲ زﻣﻴﻦ ﺷﻨﺎﺳﻲ آﻗﺎی ﺣﺴﻦ ﻣﺪﻧﻲ داﻧﺸﮕﺎه ﺻﻨﻌﺘﻲ اﻣﻴﺮﻛﺒﻴﺮ ﻓﻮق ﻟﻴﺴﺎﻧﺲ ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ ﻣﻌﺪن آﻗﺎی ﺣﺴﻴﻦ ﻣﻌﻤﺎرﻳﺎن داﻧﺸﮕﺎه ﺗﻬﺮان دﻛﺘﺮای زﻣﻴﻦ ﺷﻨﺎﺳﻲ ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ آﻗﺎی ﻣﺤﻤﺪ ﺣﺴﻦ ﻧﺒﻮی ﺷﺮﻛﺖ ﻣﻬﻨﺪﺳﻴﻦ ﻣﺸﺎور آب ﻧﻴﺮو ﻓﻮق ﻟﻴﺴﺎﻧﺲ زﻣﻴﻦ ﺷﻨﺎﺳﻲ ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ آﻗﺎی ﻋﺒﺪاﻟﺮزاق واﺛﻘﻲ ﻛﺎرﺷﻨﺎس آزاد ﻓﻮق ﻟﻴﺴﺎﻧﺲ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ 1 ﻣﻘ ﺪﻣﻪ ﻫﺎی ﺣﻔﺮه اﻧﺤﻼﻟﻲ و ﺑﻪ وﻳﮋه ﻏﺎرﻫﺎ ﻛﻪ در ﺳﻄﺢ زﻣﻴﻦ ﭘﺪﻳﺪار ﺷﺪه اﻧﺪ از دﻳﺮ ﺑﺎز ﻣﻮرد ﺗﻮﺟﻪ ﭘﮋوﻫﺸﮕﺮان ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻪ اﻧﺪ و اﻣﺮوزه درﺑﺎره ﭼﮕﻮﻧﮕﻲ ﺗﺸﻜﻴﻞ و ﮔﺴﺘﺮش آﻧﻬﺎ، ﺑﻬﺮه ﮔﻴﺮی از آﺑﻬﺎی ﻬﺎ آﻧ و اﺛﺮ وﻳﮋه در زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻂ اﻧﺴﺎن ﻧﻮﺷﺘﺎرﻫﺎﻳﻲ ﺑﺴﻴﺎر ﻣ ﻨﺘﺸﺮ ﺷﺪه اﺳﺖ . اﻛﻨﻮن داﻧﺴﺘﻪ اﻳﻢ ﺑﺮای آﻧﻜﻪ ﻳﻚ داﻻن آﺑﮕﺬر زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ ﻃﺒﻴﻌﻲ ﺑﺮای آﻧﻜﻪ ﺑﺸ رو آدم ﻮد، ﺣﺪود 10 ﺗﺎ100 ﻫﺰار ﺳﺎل ﺑﻪ درازا ﻣﻲ ﻛﺸﺪ و ﺑﻪ ﺧﻮﺑﻲ ﺗﻮان ﻣﻲ درﻳﺎﻓﺖ ﻛﻪ ﻏﺎرﻫﺎی ﺑﺰرگ ﻛﻪ اﻳﻨﺠﺎ و آﻧﺠﺎ و در ﻫﻤﻪ ﺟﺎ دﻳﺪه ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ، ﭼﻪ ﻣﺪت زﻣﺎن را ازی در ﭘﺸﺖ ﺳﺮ ﻧﻬﺎده . اﻧﺪ آﺑﻬﺎی اﺳﻴﺪی ﺣﺎوی s H2 ﻳﺎ اﺳﻴﺪﻫﺎی دﻳﮕﺮ در اﻓﺰاﻳﺶ آﻫﻨﮓ اﻧﺤﻼل ﺑﺴﻴﺎر اﺛﺮﺑﺨﺸﻨﺪ و ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﻣﺤﻴﻂ ﺑﺎﺷﻨﺪ ، ﻣﺪت زﻣﺎن ﻳﺎد ﺷﺪه ﻛﺎﻫﺶ ﭼﺸﻤﮕﻴﺮی ﺧﻮاﻫﺪ داﺷﺖ . ﻧﻮﺷﺘﺎر ﺣﺎﺿﺮ ﻛﻪ در ﺑﺮﮔﻴﺮﻧﺪه 6 ﻓﺼﻞ اﺳﺖ ، ﭼﺸﻢ اﻧﺪازﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ ﭘﮋوﻫﺸﻲ ، ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ و زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ ﺣﻔﺮه ﻫﺎی اﻧﺤﻼﻟﻲ و ﺑﻪ وﻳﮋه ﻏﺎرﻫﺎ را ﺗﺎ اﻧﺪازه ای روﺷﻦ ﻛﺮده ﺳﺖ ا و ﺑﺮای دﺳﺖ اﻧﺪرﻛﺎران ﺻﻨﻌﺖ آب ﻛﺸﻮر ﺑﻪ وﻳﮋه آﻧﻬﺎ ﻛﻪ دﺳﺖ اﻧﺪرﻛﺎر ﻫﺎی ﺳﺎزه آﺑﻲ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺳﺪ، ﺗﻮﻧﻞ و ﻓﻀﺎﻫﺎی زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ ﻫﺴﺘﻨﺪ، در ﺧﻮر ﺗﻮﺟﻪ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﻓﺼﻞ اﻳﻦ ﺑﻪ اول ﻣﻨﻈﻮر در ﻧﻮﺷﺘﺎر ﮔﻨﺠﺎﻧﻴﺪه ﺷﺪه اﺳﺖ ﺗﺎ وﻳﮋﮔﻴﻬﺎی ﻛﻠﻲ ﻏﺎرﻫﺎ ﺑﻪ ﻃﻮر ﻓﺸﺮده ﺑﻴﺎن ﺷﻮد و اﻳﻨﮕﻮﻧﻪ وﻳﮋﮔﻴﻬﺎ و ﻣﻔﻬﻮﻣﻬﺎ در ﺑﻴﺸﺘﺮ ﻛﺘﺎﺑﻬﺎ و ﻧﻮﺷﺘﺎرﻫﺎی ﭘﮋوﻫﺸﻲ وﺟﻮد دارد و ﺗﻨﻬﺎ ﺑﺮای آﻏﺎز ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻏﺎر، در ﻧﻮﺷﺘﺎر ﻣﻮردﻧﻈﺮ ﺑﻮده اﺳﺖ . ﻓﺼﻞ دوم در ﺣﻘﻴ ﻘﺖ ﮔﺮدآوری ﻣﻄﺎﻟﺒﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ در آن ﺧﺎﺳﺘﮕﺎه و رﻳﺨﺘﺎر ﻏﺎرﻫﺎی آﻫﻜﻲ ﻣﻮرد ﺑﺤﺚ ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻪ اﺳﺖ . ﺑﺮای ﻣﺜﺎل در اﻳﻦ ﻓﺼﻞ اﺷﺎره ﺷﺪه اﺳﺖ ﻛﻪ ﮔﺮدﻳﺎن ﮔﺮﻣﺎﻳﻲ ﺣﺪود 01 /0 درﺟﻪ ﻴﻮسﺴ ﺳﻠ ﻳﺎ ﻛﻤﺘﺮ ﻣﻮﺟﺐ ﭘﻴﭻ و ﺧﻢ دار ﺷﺪن داﻻﻧﻬﺎ وﮔﺬرﮔﺎﻫﻬﺎی آﺑﻬﺎی زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ و ﺗﺸﻜﻴﻞ ﻏ ﺎرﻫﺎ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ و ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ در اﻳﻦ ﻓﺼﻞ رﻳﺨﺘﺎر آﻧﻬﺎ دﺳﺘﻪ ﺑﻨﺪی ﺷﺪه و دوﺑﺎره درﺑﺎره آﻫﻨﮓ اﻧﺤﻼل ﺑﺤﺚ ﺷﺪه اﺳﺖ . ﻓﺼﻞ ﺳﻮم درﺑﺎره ﻛﺎرﺳﺖ ﻣﺮﻛﺰی اﺗﺮﻳﺶ اﺳﺖ ﻛﻪ رﻳﺨﺘﺎر ﭼﺎﻟﻪ ﻫﺎ و ﺣﻔﺮه ﻫﺎی ﻓﺮوﻛﺶ1 را ﺗﻮﺿﻴﺢ ﻣﻲ دﻫﺪ و ﻧﺸﺎن ﻣﻲ دﻫﺪ ﻛﻪ ﺳﺎﺧﺘﺎر زﻣﻴﻦ ﺷﻨﺎﺳ ﻲ در ﺷﻜﻞ ﮔﻴﺮی آ ﻧﻬﺎ اﻫﻤﻴﺖ ﺑﻪ ﺳﺰاﻳﻲ داﺷﺘﻪ اﺳﺖ . ﺳﻨﮓ آ ﻫﻜﻬﺎی ﺳﺎزﻧﺪ ﮔﺮﻳﺰ ر ﺑﺮﮔﻠﻨﺪ ﺑﻪ ، ﻴﻦﻧ دو ﺳﻦ ﺳﻨﮓ آ ﻫﻜﻬﺎی ﺧﺎﻟﺼﻲ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ ﻛﻪ ﺗﻮان ﻛﺎرﺳﺘﻲ ﺷﺪن آﻧﻬﺎ ﺑﺴﻴﺎر ﭼﺸﻤﮕﻴﺮ اﺳﺖ و ﭼﻮن راﻧﺪﮔﻴﻬﺎی اﺻﻠﻲ در اﻳﻦ ﻧﺎﺣﻴﻪ در زﻣﺎن ﻣﻴﻮﺳﻦ ﻛﺎرﺳﺎز ﺑﻮده ا ﺳﺖ، ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ آﻏﺎز ﺷﻜﻞ ﮔﻴﺮی ﺣﻔﺮه ﻫﺎی اﻧﺤﻼﻟﻲ ﻧﻴﺰ در آن زﻣﺎن ﺑﻮده و در زﻣﺎﻧﻬﺎی ﭘﻠﻴﻮﺳﻦ و ﭘﻠ ﻴﻮ ﺳﺘﻮﺳﻦ اداﻣﻪ ﻳﺎﻓﺘﻪ اﺳﺖ . ﻓﺼﻞ ﭼﻬﺎرم ﻛﻪ درﺑﺎره ﻧﺎﺣﻴﻪ ﻫﺎی ﻛﺎرﺳﺘﻲ در ﻛﺸﻮر اﻓﺮﻳﻘﺎی ﺟﻨﻮﺑﻲ اﺳﺖ ﻣﻲ رﺳﺎﻧﺪ ﻛﻪ ﺑﺮرﺳﻴﻬﺎی زﻣﻴﻦ ﺷﻨﺎﺳﻲ ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ ﺑﺎ ﻧﮕﺮﺷﻲ ﺑﻪ ﻛﺎرﺳﺖ ﻳﻚ ، ﻛﺎر رﺳﻤﻲ و ﻗﺎﻧﻮﻧﻲ ﺷﺪه اﺳﺖ ﭼﻮن ﻛﺎرﮔﺎﻫﻬﺎی ﻣﻌﺪن ﻃﻼ در آﻧﺠﺎ ﺑﺎ ﺣﻔﺮه ﻫﺎ و ﻏﺎرﻫﺎی دوﻟﻮﻣﻴﺘﻲ آﺑﺪار زﻳﺎدی روﺑﺮو ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ و ﺧﻄﺮﺳﺎز ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ . ﭼﺎﻟﻪ ﻫﺎ و ﻫﺎی هﺣﻔﺮ اﻧﺤﻼﻟﻲ رﻳﺰﺷﻲ در ﻧﺎﺣﻴﻪ روﻫﺎﻧﺴﺒﻮرگ ﺗﺎ ﻛﻪ 30 ﻣﺘﺮ ژر ﻓ ﺎ دارﻧﺪ ﺑﺴﻴﺎرﻧﺪ و ﺑ ﻴﺸ ﺘﺮ آﻧﻬﺎ ﻧﻴﺰ ﺑﻪ ﻋﻠﺖ ﻛﺎرﻫﺎی ﻣﻌﺪﻧﻜﺎری ﺑﻪ وﺟﻮد آﻣﺪه . اﻧﺪ 1 - Sinkhole 2 ﻓﺼﻞ ﭘﻨﺠﻢ درﺑﺎره ﻛﺎرﺑﺮد روش ﮔﺮاﻧ ﻲ ﺳﻨﺠﻲ ) ﮔﺮاوﻳﻤﺘﺮی ( ﺑﺮای ﻳﺎﻓﺘﻦ ﻫﺎی هﺣﻔﺮ ﻓﺮوﻛﺶ ﻧﺰدﻳﻚ ﺳﻄﺢ زﻣﻴﻦ دراﺳﺘﺎن ﻓﻠﻮرﻳﺪای آﻣﺮﻳﻜﺎﺳﺖ ﺗﺎ اﻳﻨﮕﻮﻧﻪ ﺣﻔﺮه ﻫﺎ و ﭼﺎﻟﻪ ﻫﺎ ﻛﻪ در ﺳﻄﺢ زﻣﻴﻦ دﻳﺪه ﻧﻤﻲ ﺷﻮﻧﺪ، ﻛﺸﻒ ﺷﻮﻧﺪ . در اﻳﻦ روش ﮔﺮادﻳﺎن ﮔﺮاﻧﺶ ﻋﻤﻮدی 1 ﻣﻮرد اﻧﺪازه ﮔﻴﺮی ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻪ اﺳﺖ . در اﻳﻦ اﺳﺘﺎن ، ﻫﺮﭼﻨﺪ ﮔﺎه ﻤﻲﻛ از اﻳﻦ ﭼﺎﻟﻪ ﻫﺎ ﻓﺮو رﻳﺨﺘﻪ و زﻳﺎﻧﻬﺎﻳﻲ ﺑﻪ ﺑﺎر آورده اﺳﺖ و در ﻧﺘﻴﺠﻪ ﺑﺮای ﻳﺎﻓﺘﻦ آﻧﻬﺎ ﻛﻮﺷﺸﻬﺎی ﺑﺴﻴﺎری ﺷﺪه و روش ﮔﺮاﻧﻲ ﺳﻨﺠﻲ ﻛﺎرﺳﺎز ﺑﻮده اﺳﺖ . ﻓﺼﻞ ﺷﺸﻢ درﺑﺎره ﻫﻴﺪروژﺋﻮﻟﻮژی و ﺣﻔﻆ زﻳ ﺴﺖ ﻣﺤﻴﻂ ﻛﺎرﺳﺘﻲ در اﺳﺘﺎن ﮔﻮﻟﻴﻦ ﭼﻴﻦ اﺳﺖ ﻳﻚ ﻛﻪ ﻣﻨﻄﻘﻪ ﻣﻌﺮوف ﻛﺎرﺳﺘﻲ اﺳﺖ . در آﻧﺠﺎ ﭘﻬﻨﻪ ﻫﺎﻳﻲ وﺟﻮد دارد ﻛﻪ ﻛﺎرﺳﺖ ﺳﻄﺤﻲ 2 ﮔﺴﺘﺮش دارد و ﺑﺮای ﭘﺮوژه ﺎیﻫ ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ دﺷﻮارﻳﻬﺎی زﻳﺎدی ﺑﻪ ﺑﺎر آورده اﺳﺖ . اﻫﻤﻴﺖ اﻳﻦ ﺑﺮرﺳﻴﻬﺎ در زﻣﻴﻨﻪ زﻫﻜﺸﻲ ﻧﺎﺣﻴﻪ ﻛﺎرﺳﺖ ﺳﻄﺤﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ ﮔﺎﻫﻲ ﻣﻮﺟﺐ ﺳﻴﻼﺑﻲ ﺷﺪن ﻧﺎﺣﻴﻪ ﺷﺪه و ز ﻳ ﺎﻧﻬﺎ را اﻓﺰاﻳﺶ داده اﺳﺖ . 1 - Vertical Gravity Gradient = V.G.G 2 - Epikarst 3 1 - وﻳﮋﮔﻴﻬﺎی ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﻏﺎرﻫﺎی اﻧﺤﻼﻟﻲ در ﺳﻨﮓ آﻫﻜﻬﺎ ﻏﺎر ﻳﺎ ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻏﺎرﻫﺎی اﻧﺤﻼﻟﻲ در ﺳﻨﮓ آﻫﻜﻬﺎ ﺑﺎ ﮔﺬرﮔﺎﻫﻬﺎی ﺑﻪ آب ﺿﺨﺎﻣﺖ ﺣﺪاﻗﻞ 5 ﺗﺎ15 ﻣﻴﻠﻴﻤﺘﺮ ﻣﺸﺨﺺ اﺳﺖ ﻛﻪ اﻳﻦ ﮔﺬرﮔﺎﻫﻬﺎ ﺑﻪ ﻃﻮر ﭘﻴﻮﺳﺘﻪ ای در زﻳﺮ ﺗﺮاز آب زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ از ﻣﺪﺧﻞ ﺗﺎ ﻣﺤﻞ ﺧﺮوج رﻫﮕﺬر آب ﺷﻜﻞ ﻫ . ﺪﻧﮔﻴﺮ ﻣﻲ ﺰاران ﻏﺎر ﺑﺎ اﻧﺪازه ﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺗﺎﻛﻨﻮن ﻛﺸﻒ ﺷﺪه اﻧﺪ ﻛﻪ ﺑﺰرﮔﺘﺮﻳﻦ آﻧﻬﺎ دارای داﻻﻧﻬﺎی ﻗﺎﺑﻞ دﺳﺘﺮﺳﻲ در ژرﻓﺎی 100 ﺗﺎ ﺑﻴﺶ از 1000 ﻛﻴﻠﻮﻣﺘﺮی در زﻳﺮزﻣﻴﻦ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨ . ﺪ ﺗﻘﺮﻳﺒ ﺑﻴﺶﺎً از 80 % اﻳﻦ ﻏﺎرﻫﺎ ﺑﺮ اﺛﺮ رﻳﺰﺷﻬﺎی ﺟﻮی و ﮔﺮدش آب ﺑﺪون ﻫﻴﭽﮕﻮﻧﻪ ﭘﺪﻳﺪه ﺑﺎزدارﻧﺪه زﻣﻴﻦ ﺷﻨﺎﺳﻲ ﺑﻪ وﺟﻮد آﻣﺪه اﻧﺪ ﻛﻪ ﻋﻮاﻣﻞ ذﻛﺮ ﺷﺪه ﻣﻨﺠﺮ ﺑﻪ ﭘﻴﺪاﻳﺶ ﻏﺎرﻫﺎی ﻋﺎدی ﺷﺪه اﺳﺖ . ﺑﺎﻓﺖ ﻫﻨﺪﺳﻲ آﻧﻬﺎ در ارﺗﺒﺎط ﺑﺎ ﮔﺮادﻳﺎن ﻫﻴﺪروﻟﻴﻜﻲ آﺑﮕﺬرﻫﺎی ﻧﺨﺴ ﺘﻴﻦ ﺑﻮده اﺳﺖ ﺑﻪ ﻛﻪ ﺻﻮرت ﺗﺮﻛﻬﺎی ﻣﻮﻳﻴﻨﻪ ﺑﻬﻢ ﻣﻲ ﭘﻴﻮﺳﺘﻨﺪ . در ﻣﺴﻴﺮﻫﺎی ﻃﻮﻻﻧﻲ ﻏﺎر،اﻓﺖ آب زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ1 و ﻳﺎ ﻣﻮرﻓﻮﻟﻮژی ﻣﺨﻠﻮﻃﻲ از ﭼﺮﺧﻪ آﺑﺰاﻳﻲ 2 را ﻣﻲ ﺗﻮان اﻧﺘﻈﺎر داﺷﺖ . در ﻧﺘﻴﺠﻪ ﺑﺴﻴﺎری ازﻏﺎرﻫﺎ ﻛﻪ در ﭼﻨﺪ ﻓﺎز ) ﻣﺮﺣﻠﻪ ( ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺷﻜﻞ ﮔﺮﻓ ﺘﻪ اﻧﺪ، دارای ﭼﻨﺪ ﺗﺮاز ﻫﺴﺘﻨﺪ . درز و ﺗﺮﻛﻬﺎی دو ﺑﻌﺪی ﺑﺎ ﺗﺸﻜﻴﻞ ﺷﺒﻜﻪ ای از ﻛﺎﻧﺎﻟﻬﺎی ﻣﺸﺎﺑﻪ و ﻣﺘﻘﺎﻃﻊ ﻛﻪ ﺳﺒﺐ ﮔﺴﺘﺮش ﮔﺬرﮔﺎﻫﻬﺎی ﻧﺎﻫﻨﺠﺎر ﻣﺘﺪاول در ﻏﺎرﻫﺎ اﺳﺖ ، ﺑﻪ وﺟﻮد ﻣﻲ آﻳﺪ و ﻳﺎ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻏﺎرﻫﺎی ﺟﺪاﮔﺎﻧﻪ ، ﺑﺮ اﺛﺮ ﺑﺎزﺗﺎب رﺧﺪاد آرﺗﺰﻳﻦ و ﻳﺎ ﺑﺮ اﺛﺮ ﺗﻐﺬﻳﻪ ﺟﺪاﮔﺎﻧﻪ و ﺳﺮﻳﻊ ﺳﻴﻼﺑﻬﺎ ﺑﻪ وﺟﻮد ﻣﻲ آﻳﺪ . ﻏﺎرﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﺑﺮ اﺛﺮ آﺑﻬﺎی ﮔﺮم ﺳﺮﺷﺎر از 2 CO ﺑﻪ وﺟﻮد ﻣﻲ آﻳﻨﺪ، ﺑﻪ ﺻﻮرت ﺷﺒﻜﻪ ﺷﺎﺧﻪ ای و ﻳﺎ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻏﺎرﻫﺎی ﻣﺘﺸﻜﻞ از ﺷﺒﻜﻪ ﻛﺎﻧﺎﻟﻬﺎی ﻣﺸﺎﺑﻪ و ﻣﺘﻘﺎﻃﻊ در دو و ﻳﺎ ﺳﻪ ﺑﻪ اﻓﻖ وﺟﻮد ﻣﻲ ای ﭘﺎره .ﺪﻨ آﻳ ﻏﺎرﻫﺎی رگ ﺑﺰ در ﺻﻮرت وﺟﻮد آﺑﻬﺎی ﺳﺮﺷﺎر از S H2 و اﻛﺴﻴﺪﻛﻨﻨﺪه ﺷﻜﻞ ﻣﻲ ﮔﻴﺮﻧﺪ . در ﻧﻮاﺣﻲ ﺳﺎﺣﻠ ﻲ ﺑﺴﻴﺎری از ﻏﺎرﻫﺎی ﻻﻧﻪ زﻧﺒﻮری در ﻣﺤﻠﻬﺎﻳﻲ ﻛﻪ آﺑﻬﺎی ﺷﻮر و ﺷﻴﺮﻳﻦ ﺑﺎ ﻫﻢ ﻣﺨﻠﻮط ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ ﺑﻪ وﺟﻮد ﻣﻲ . آﻳﺪ ﻣﻘﻄﻊ آﺑﮕﺬرﻫﺎی آﺑﺰاد ﺑﻪ ﺻﻮرت ﺑﻴﻀﻮی اﺳﺖ ﺑﻪ ﻟﻲ و دﻟﻴﻞ اﻧﺤﻼل ﭘﺬﻳﺮی ﻣﺨﺘﻠﻒ ، ﭘﻴﭽﻴﺪه و ﻳﺎ دارای ﭘﻮﺷﺶ در ﺑﺴﺘﺮ اﺳﺖ . ﻣﻘﺎﻃﻊ ﺑﺎﻻی ﺳﻄﺢ اﺷﺒﺎع زﻣﻴﻦ ) وادوس ( 3 ﺑﻪ ﺷﻜﻞ ای دره ﻋﻤﻴﻖ و ﻳﺎ ذوذﻧﻘﻪ ای اﺳﺖ و در ﻫﺮ دو ﺣﺎﻟﺖ اﻧﺤﻼل ﺻﺪف دو ﻛﻔﻪ اﻳﻬﺎ ﻧﻤﺎﻳﺎﻧﮕﺮ دﻳﺮﻳﻨﻪ ﺑﻮد ن ﮔﺬرﮔﺎه اﺳﺖ . اﻟﺒﺘﻪ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﮔﺬرﮔﺎه ﺷﻜﻞ ای ﺗﺎزه ﮔﺮﻓﺘﻪ و ﻳﺎ ﺗﺨﺮﻳﺐ ای ﭘﻠﻪ ﭘﻴﺪا ﻛﺮده ﺑﺎﺷﺪ . ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﻣﺘﻨﻮﻋﻲ از رﺳﻮﺑﺎت ﺗﺨﺮﻳﺒﻲ در داﺧﻞ ﻏﺎر اﻧﺒﺎﺷﺖ ﻣﻲ ﺷﻮد . در اﻳﻦ ﻣﻮرد رﺧﺴﺎره ﻫﺎی رودﺧﺎﻧﻪ ای ﻏﺎﻟﺐ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﺑﻴﺶ . از ﻳﻜﺼﺪ ﻧﻮع ﻛﺎﻧﻲ ﺛﺎﻧﻮﻳﻪ در ﻧﻬﺸﺘﻪ ﻫﺎی ﻏﺎرﻫﺎ ﻳﺎﻓﺖ ﺷﻮد ﻣﻲ . ﻛﻠﺴﻴﺖ ﻣﻬﻤﺘﺮﻳﻦ ﻣﺤﻴﻂ رﺳﻮﺑﮕﺬاری ﺑﺮای ﻣﺤﻴﻄﻬﺎی دﻳﺮﻳﻨﻪ و ﺑﺎزﺳﺎزی ﺷﺪه اﺳﺖ . ﻫﺪف از ﻣﻄﺎﻟﺐ اﻳﻦ ﻓﺼﻞ ﺑﺮرﺳﻲ و ﺧﻼﺻﻪ ﻧﻤﻮدن ﺳﺮﺷﺖ و رﻳﺸﻪ ﻳﺎﺑﻲ ﻏﺎرﻫﺎی اﻧﺤﻼﻟﻲ در ﺳﻨﮕﻬﺎی ﻛﺮﺑﻨﺎﺗﻪ اﺳﺖ ﺑﻪ ﻛﻪ وﺳﻴﻠﻪ ﭘﻴﺸﺘﺎزان و ﻣﻜﺘﺸﻔﻴﻦ ﻏﺎرﻫﺎ ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ ﺷﺪه . اﻧﺪ ﺑﺮای ﻧﻤﻮﻧﻪ ، ﻏﺎر ﻫﺎﻳﻲ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻛﻪ دارای ورودی ﻗﺎﺑﻞ دﺳﺘﺮﺳﻲ ً، اﻧﺪ ﺑﻮده ﻛﺎﻣﻼ روﺷﻦ اﺳﺖ اﻳﻨﮕﻮﻧﻪ ﻏﺎرﻫﺎ، ﺷﺎﻣﻞ ﻛﻠﻴﻪ اﻧﻮاع ﻏﺎرﻫﺎی اﻧﺤﻼﻟﻲ در ﺳﻨﮕﻬﺎی ﻛﺮﺑﻨﺎﺗﻪ ﻧﻤﻲ ﺷﻮد وﻟﻲ . ، ﺑﺎ اﻳﻦ ﺣﺎل ، آﻧﻬﺎ درﺑﺮدارﻧﺪه ﺗﻨﻮع ، رﻳﺸﻪ ، ﻣﻮرﻓﻮﻟﻮژی و اﻧﺪازه ﻫﻨﺪﺳﻲ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻛﻪ در ﺷﻜﻞ 1 - 1 ﻣﻮر د ﺑﺤﺚ ﻗﺮار ﺧﻮاﻫﺪ ﮔﺮﻓﺖ . در ﻧﺘﻴﺠﻪ ﻓﺮوﻧﺸﺴﺘﮕﻲ و ﻳﺎ ﭘﻨﻬﺎن ﺑﻮدن ) ﺑﺎ ﭘﺮﺷﺪن ﻳﺎ ﺑﺪون ﭘﺮﺷﺪن ﺧﺮده ﺳﻨﮕﻬﺎ و ﻳﺎ ﺗﻪ ﻧﺸﻴﻦ ﺷﺪن ( ، ﺗﻤﺎم اﻧﻮاع دﺳﺘﺮﺳﻲ ﺑﻪ ﻏﺎرﻫﺎ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ در ﺳﻴﻤﺎی ﻏﺎرﻫﺎی دﻳﺮﻳﻨﻪ آﺷﻜﺎر ﺷﻮد . 1 - Drowdown 2 - Phreatic 3 - Vadose 4 در ﺳﺮاﺳﺮ ﺟﻬﺎن ﭼﻨﺪﻳﻦ ﻫﺰار از ﻏﺎرﻫﺎی اﻧﺤﻼﻟﻲ وﺳ ﺑﻪ ﻴﻠﻪ ﻏﺎرﺷﻨﺎﺳﺎن ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ و ﻧﻘﺸﻪ ﺑﺮداری ﺷﺪه اﺳﺖ . اﻛﺜﺮﻳﺖ ﻣﻬﻢ آﻧﻬﺎ ﻛﻤﺘﺮ از 1000 ﻣﺘﺮ درازا و ﻳﻜﺼﺪ ﻣﺘﺮ ژرﻓﺎ دارﻧﺪ ﻛﻪ ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ و ﻧﻘﺸﻪ ﺑﺮداری آﻧﻬﺎ ﺑﻪ دﻟﻴﻞ ﻣﻮاﻧﻊ ﻣﺘﻮﻗﻒ ﺷﺪ اﺳﺖ ه . ﮔﺮﭼﻪ ، ﭘﻴﭽﻴﺪه ﺗﺮﻳﻦ ﻏﺎرﻫﺎ ﺑﺎ درﺑﺮداﺷﺘﻦ ﮔﺬرﮔﺎﻫﻬﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺑﻪ ﻃﻮل 100 ﻛﻴﻠ ﻮﻣﺘﺮ ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ ﺷﺪه و ﺣﺪاﻗﻞ 24 ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﻏﺎر در ﻧﻮاﺣﻲ ﻛﻮﻫﺴﺘﺎﻧﻲ ﺗﺎ ژرﻓﺎی 1000 ﻣﺘﺮ ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ ﺷﺪه . اﻧﺪ ﺑﻴﺸﺘﺮﻳﻦ اﻛﺘﺸﺎﻓ ﺎت ﻏﺎر در ﻧﻮاﺣﻲ اروﭘﺎﻳﻲ ) در ﺑﺮدارﻧﺪه ﺑﺨﺶ اروﭘﺎﻳﻲ ﺷﻮروی ( ﺳﺎﺑﻖ و در ﻛﻮﻫﻬﺎی آﭘﺎﻻﭼﻲ آﻣﺮﻳﻜﺎ ﺻﻮرت ﮔﺮﻓﺘﻪ اﺳﺖ . اﻛﺘﺸﺎﻓﺎت ﺟﺪﻳﺪی در ﺳﺎﻟﻬﺎ ی اﺧﻴﺮ، ﻣﻮﺟﺐ ﭘﻴﺪاﻛﺮدن ﻏﺎرﻫﺎی زﻳﺎدی در آﺳﻴﺎی ﺟﻨﻮب ﺷﺮﻗﻲ ، ﮔﻴﻨﻪ ﻧﻮ و ﺟﺰاﻳﺮ ﭘﻴﺮاﻣﻮن ، در ﻣﻜﺰﻳﻚ و ﻧﻮاﺣﻲ ﻛﺎراﻳﻴﺐ ﺷﺪه اﺳﺖ . ﺑﻴﺸﺘﺮﻳﻦ ﺟﺴﺘﺠﻮ و ﭘﻴﺪاﻳﺶ ﻏﺎرﻫﺎ در ﻛﺸﻮر ﭼﻴﻦ ﻧﻴﺰ در ﻧﻮاﺣﻲ ﺟﻨﻮﺑﻲ آن روﻳﺪاده ﻛﻪ ﻣﻮﺟﺐ اﻛﺘﺸﺎف ﺑﺰرﮔﺘﺮﻳﻦ و ﻣﺪون ﺗﺮﻳﻦ ﭘﻬﻨﻪ ﻫﺎی ﻛﺎرﺳﺘﻲ ﺷﺪه اﺳﺖ ) زاﻧﮓ1 1980 واﻟﺘﺎم 2 1986 .( ﺷﻜﻞ 1 - 1 ﻏﺎرﻫﺎی اﻧﺤﻼﻟﻲ را در ﭘﻬﻨﻪ ﮔﺴﺘﺮده ﻛﺎرﺳﺘﻲ ﻧﺸﺎن دﻫﺪ ﻣﻲ اﻳﻦ . ﺷﻜﻞ از روی ﻳﻚ رﻳﺨﺘﺎر ﻛﺎرﺳﺘﻲ ﺗﺮﺳﻴﻢ ﺷﺪه اﺳﺖ . ﺗﻮﺳﻌﻪ و ﮔﺴﺘﺮش ﻛﺎرﺳﺖ در ﻣﻨﺎﻃﻖ ) زوﻧﻬﺎی ( ﻓﺮﺳﺎﻳﺸﻲ ، درارﺗﺒﺎط ﺑﺎ ﻣﻴﺰان رﺳﻮﺑﮕﺬاری اﺳﺖ . ﺑﻴﺸﺘﺮﻳﻦ اﻧﺤﻼل در ﺑﺨﺶ ﭘﺎﻳﺎﻧﻲ ورودی ﺟﺮﻳﺎن ﻣﻲ رخ دﻫﺪ و اﻳﺠﺎد ﺑﺴﺘﺮی ﺑﺎ اﺑﻌﺎد ﻣﺘﻔﺎوت از ﭼﻨﺪ ﻣﻴﻠﻴﻤﺘﺮ ﺗﺎ ﭼﻨﺪ ﻛﻴﻠﻮﻣﺘﺮ از ﻛﺎرﺳﺖ ﺳﻄﺤﻲ ﻛﻨﺪ ﻣﻲ وﻟﻲ . ﻋﻤﺪه وﻇﻴﻔﻪ ﻏﺎر ﺑﻪ ﺟﺮﻳﺎن اﻧﺪاﺧﺘﻦ رواﻧﺎﺑﻬﺎ ﺑﺮروی ﻣﻨﻄﻘﻪ ﻛﺎرﺳﺖ ﺳﻄﺤﻲ و ﻫﺪاﻳﺖ ﺑﻪ ﭼﺸﻤﻪ ﻫﺎی ﭘﺎﻳﻴﻦ ﺖ دﺳ اﺳﺖ . ﺑﺮ ﭘﺎﻳﻪ ﺗﻮﺳﻌﻪ روﻳﻪ ﮔﺴﺘﺮش ﻳﺎﻓﺘﻪ ﻛﺎرﺳﺖ ﺗﻮان ﻣﻲ ﮔﺴﺘﺮه ﭼﺸﻤﻪ ﻫﺎ را ﻣﺸﺨﺺ ﻛﺮد، ﻣﮕﺮ آﻧﻜﻪ اﺑﻌﺎد ﻛﺎرﺳﺖ ﻛﻮﭼﻚ ﺑﺎﺷﺪ . ﺷﻜﻞ 1 - 1 - ﻏﺎرﻫﺎی اﻧﺤﻼﻟﻲ در ﭘﻬﻨﻪ ﮔﺴﺘﺮده ﻛﺎرﺳﺘﻲ 1 - Zhang 2 - Waltham 5 ﺧﻮردﮔﻴﻬﺎی ﭼﻨﺪﮔﺎﻧﻪ اﻳﻦ در ﻓﺮآﻳﻨﺪ از اﻫﻤﻴﺖ ﺑﺮﺧﻮردارﻧﺪ ﻛﻪ ﻣﻤ ﻜﻦ اﺳﺖ در اﺛﺮ آﺑﻬﺎی ﺟﻮی و ﻳﺎ آﺑﻬﺎﻳﻲ ﻛﻪ رﻳﺸﻪ ﺧﺎرﺟﻲ دا رﻧﺪ، رخ داده ﺑﺎﺷﻨﺪ . ﮔﺴﺘﺮش ﻏﺎر در رﺳﻮﺑﺎت آﻫﻜﻲ ﺑﺮای )ﺮ ﺻ ﻣﻌﺎ ﻧﻤﻮﻧﻪ ﻫﻮﻟﻮﺳﻦ ( ﭼﻨﺪان ﺗﻮﺳﻂ ﻏﺎرﺷﻨﺎﺳﺎن ﻣﻮرد ﭘﮋوﻫﺶ ﻗﺮار ﻧﮕﺮﻓﺘﻪ اﺳﺖ . ورود ﺑﻪ اﻳﻨﮕﻮﻧﻪ ﻏﺎرﻫﺎ ﺑﺴﻴﺎر ﻧﺎﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ زﻳﺮا اﻛﺜ ﺮاً ﺑﺎ رﺳﻮﺑﺎت ﺛﺎﻧﻮ ، آب ﻳﻪ و ﻳﺎ ﺑﺎ ﻫﺮدو ﭘﺮ ﺷﺪه . اﻧﺪ 1 - 1 ﺗﺸﺮﻳﺢ و رده ﺑﻨﺪی ﻏﺎرﻫﺎ ﮔﺮﭼﻪ ﻏﺎرﻫﺎﻳﻲ ﺑﻪ ﻛﻪ اﺑﻌﺎد 50 ﺳﺎﻧﺘﻴﻤﺘﺮ ﻳﺎ ﺑﻴﺸﺘﺮ ﻫﺴﺘﻨﺪ اﻣﻜﺎن دارد ﺑﻪ ﻃﻮر ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ ﻣﻮرد ﺑﺮرﺳﻲ و ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﻗﺮار ﮔﻴﺮﻧﺪ، وﻟﻲ اﻛﺜﺮ ﭘﮋوﻫﺸﮕﺮان ﺑﺮ اﻳﻦ ﺑﺎورﻧﺪ ﻫﻨﮕﺎﻣﻲ ﻛﻪ اﺑﻌﺎد ﻳﻚ آﺑﮕﺬر اﻧﺤﻼﻟﻲ ﻣ ﺑﻪ ﻴﺰان ﺣﺪاﻗﻞ 5 ﺗﺎ15 ﻣﻴﻠﻴﻤﺘﺮ ﺑﺮﺳﺪ ﺑﺎ ﺑﻴﺸﺘﺮ ﺷﺪن روﻧﺪ اﻧﺤﻼل و ﮔﺸﺎدﺗﺮ ﺷﺪن آﺑﺮو ، رﻓﺘﺎر ﻫﻴﺪروﻟﻴﻜﻲ ﺗﻐﻴﻴﺮی ﻧﻤﻲ ﻧﻤﺎﻳﺪ ﺣﺘﻲ اﺑﻌﺎد 30 ﻣﺘﺮ ﻳﺎ ﺑﻴﺸﺘﺮ در ﺑﺮﺧﻲ ﻏﺎرﻫﺎ ﻛﻪ از ﺳﻮی ﻓﻮرد و اور، واﻳﺖ1 ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ اﻳﻦ ﻣﻮرد را ﺗﺄﻳﻴﺪ ﻣﻲ ﻛﻨﺪ . ﻋﻮاﻣﻞ ﻣﺆﺛﺮ در اﻳﻦ ﻣﺤﺪود ه ﺟﻬﺖ ﺑﻬﻴﻨﻪ ﺷﺪن اﻧﺤﻼل ﺣﺪاﻗﻞ ﻗﻄﺮ آﺑﮕﺬر ﺑﺮای ﮔﺮادﻳﺎﻧﻬﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻫﻴﺪروﻟﻴﻜﻲ ، زﺑﺮی دﻳﻮاره ﻛﺎﻧﺎل و وﺟﻮد ﺟﺮﻳﺎن ورودی آﺷﻔﺘﻪ اﺳﺖ . ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﻏﺎرﻫﺎی اﻧﺤﻼﻟﻲ ﺷﺎﻣﻞ ﻳﻚ آﺑﮕﺬر و ﻳﺎ آﺑﮕﺬرﻫﺎی ﺑﻬﻢ ﭘﻴﻮﺳﺘﻪ ای اﺳﺖ ﺑﻪ ﻛﻪ ﻃﻮر ﭼﺸﻤﮕﻴﺮی ﺑﻴﻦ ورودی و ﺧﺮوﺟﻲ ) یﻫﺎ ﺣﻔﺮه آﻫﻜﻲ و ﭼﺸﻤﻪ ﻫﺎی ﻛﺎرﺳﺘﻲ ( اداﻣﻪ دارد . در اﻳﻦ ﻓﺼﻞ ﻣﻮرد ﻣﺰﺑﻮر ﺑﺮرﺳﻲ ﺷﺪه اﺳﺖ اﻳﻦ . ﻣﻮرد در اﻳﻦ ﻓﺼﻞ ﺑﺮای ﻛﻮﺗﺎﻫﻲ ﺳﺨﻦ «ﻏﺎر » ﻧﺎم ﺑﻪ آﻣﺪه اﺳﺖ . ﻣﻨﺎﻓﺬ اﻧﺤﻼﻟﻲ ﺑﺰرﮔﺘﺮ از 5 ﺗﺎ15 ﻣﻴﻠﻴﻤﺘﺮ ﻛﻪ درورودی و ﺧﺮوﺟﻲ آﻧﻬﺎ آب ﻧﻴﺴﺖ ﻧﺎم ﺑﻪ ﻣﻨﺎﻓﺬ ﻣﻨﻔﺮد ﻫﺴﺘ . ﻨﺪ آﺑﮕﺬرﻫﺎی اﻧﺤﻼﻟﻲ ﻛﻪ ﻗﻄﺮ آﻧﻬﺎ ﻛﻮﭼﻜﺘﺮ از 5 ﻣﻴﻠﻴﻤﺘﺮ ﺑﺎﺷﺪو ﺑﻪ ﻳﻚ ورودی ﻳﺎ ﺧﺮوﺟﻲ ، ﻳﺎ ﻫﺮ دو وﺻﻞ ﺷﺪه ﺑﺎﺷﻨﺪ ﻏﺎر ﺑﺪوی2 ﻧﺎﻣﻴﺪه ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . ﺑﺎ در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻦ اﻧﺪازه ﻫﺎی ﻫﻨﺪﺳﻲ ﺷﺮح داده ﺷﺪه ، ﻣﺘﻮﺟﻪ ﻣﻲ ﺑﻪ ﺷﻮﻳﻢ اﺣﺘﻤﺎل زﻳﺎد ﻏﺎرﻫﺎﻳﻲ ﺑﻪ ﻛﻪ اﻧﺪازه ﻛﺎﻓﻲ ﺑﺰرگ ﺑﺎﺷﻨﺪ ﺑﻪ ﻛﻪ آﻧﻬﺎ ﺑﺸﻮد وارد ﺷﺪ در اﻗﻠﻴﺖ ﻗﺮار دارﻧﺪ . ﺑﻴﺸﺘﺮﻳﻦ ﺑﺨﺶ ﻏﺎرﻫﺎ دارای اﻧﺪازه ای ﺑﺰرﮔﺘﺮ از 5 ﻣﻴﻠﻴﻤﺘﺮ و ﻛﻤﺘﺮاز50 ﺳﺎﻧﺘﻴﻤﺘﺮ اﺳﺖ اﻳﻦ . اﺑﻌﺎد روی ﻧﻘﺸﻪ ﻫﺎ ﻛﻮﭼﻚ ﺑﻮده در ﻧﺘﻴﺠﻪ اﻣﻜﺎن ﺑﺮرﺳﻲ آﻧﻬﺎ ﻣﻴﺴﺮ ﻧﻴﺴﺖ و ﻳﺎ در ﺗﺼﻮﻳﺮ ﻋﻜﺴﻬﺎی ﻫﻮاﻳﻲ ﭼﻨﺎﻧ ﭽﻪ زﻳﺮ ﭘﻮﺷﺶ ﮔﻴﺎﻫﻲ ﻗﺮار داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﻨﺪ ﺑﺎز ﻫﻢ ﻧﻤﻲ ﺑﻪ ﺗﻮان آﻧﻬﺎ دﺳﺘﺮﺳﻲ داﺷﺖ . 1 - Ford and Ewars 1978, White 1984 2 - Protocave 6 ﺟﺪول 1 - 1 - رده ﺑﻨﺪی ﻋﻤﻮﻣﻲ ﻏﺎرﻫﺎی اﻧﺤﻼﻟﻲ ﻛﺎرﺳﺘﻲ اﻟﻒ ﻋﺎدی ﮔﺮدش ﻧﺎﻣﺤﺪود در ﺳﻨﮕﻬﺎی ﻛﺎرﺳﺘﻲ 1 - ﻏﺎرﻫﺎی ﻋﺎدی ) ﺣﺪود 80 %ﻏﺎرﻫﺎی ﺷﻨﺎﺧﺘﻪ ﺷﺪه ( آﺑﻬﺎی ﺟﻮی ﮔﺮدش ﻣﺤﺪود در ﺳﻨﮕﻬﺎی ﻛﺎرﺳﺘﻲ ﻳﺎ ﮔﺮدش ﺟﺰﻳﻲ 2 - ﻫﺎی ﺷﺒﻜﻪ دو ﺑﻌﺪی ﻏﺎر ﻧﻮع ) آرﺗﺰﻳﻦ ( ﮔﺮدش در ﺳﻨﮕﻬﺎی ﻏﻴﺮﻛﺎرﺳﺘﻲ 3 - ﻏﺎرﻫﺎی ﺗﺰرﻳﻘﻲ ﺗﻬﻲ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻳﺎﻓﺘﻪ ﺑﺎ ﮔﺎز 2 CO 4 - ﻣﺠﻤﻮع ﻧﻮع 1 و2 ب ﻋﻤﻴﻖ ﻣﺘﺼﺎﻋﺪﺷﺪه ً ) ﻣﻌﻤﻮﻻ از آﺑﻬﺎی ﮔﺮم زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ ( 5 - ﻏﺎرﻫﺎی ﻫﻴﺪرو ﺗﺮﻣﺎل ) ﺣﺪود 10 % زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ ( ﻏﺎرﻫﺎی ﺷﻨﺎﺧﺘﻪ ﺷﺪه ( ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻳﺎﻓﺘﻪ ﺑﺎ آب ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻳﺎﻓﺘﻪ ﺑﺎ S H2 ، ﻏﻴﺮه آب ) ﺑﺮﻛﻪ ، آﺑﻬﺎی ﻫﻤﺰاد ( 6 - ﻏﺎرﻫﺎی ﺗﻴﭗ ﻛﺎرﻟﺴﺒﺎد پ آﺑﻬﺎی ﻣﺨﻠﻮط ﺑﻄﻮر ﻋﻤﺪه ﻣﺨﻠﻮط آﺑﻬﺎی ﺷﻴﺮﻳﻦ و درﻳﺎﻳﻲ 7 - ﻏﺎرﻫﺎی ﻣﺨﻠﻮط در ﺳﻮاﺣﻞ ت ﻣﺨ ﻠﻮط ب ﻳﺎ پ ﺑﺎ اﻟﻒ ، ﻛﻪ ﮔﺴﺘﺮش ﻳﺎﺑﺪ ﻣﻲ 8 - ﻏﺎرﻫﺎی ﻧﺎﻣﺘﺠﺎﻧﺲ ﺟﺪول 1 - 1ﺑﻨﺪی رده ﻋﻤﻠﻲ ﻏﺎرﻫﺎی ﺷﻨﺎﺧﺘﻪ ﺷﺪه را ﻧﺸﺎن دﻫﺪ ﻣﻲ . ﻣﻴﺰان ﺳﻨﺠﺶ ﻋﺒﺎرﺗﺴﺖ ( اﻟﻒ ) از آب ﻧﻮع ﺣﻞ ﻛﻨﻨﺪه ، ( ب) آراﻳﺶ ﻫﻴﺪروژﺋﻮﻟﻮژی ، و ( ج) ﺑﺎﻓﺖ آﺑﺮوﻫﺎ و اﻧﻮاع ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺗﺮﻛﻴﺐ آﻧﻬﺎ ﺑﻴ . ﺸﺘﺮﻳﻦ ﻏﺎرﻫﺎ در ﻓﺮاﻳﻨﺪ ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ ﺑﻪ وﺳﻴﻠﻪ ﺟﺮﻳﺎن آﺑﻬﺎی ﺟﻮی در زﻳﺮ ﻗﺴﻤﺖ ﺳﻄﺤﻲ ﺑﺪون ﻫﻴﭽﮕﻮﻧﻪ ﻣﺤﺪودﻳﺖ ﻳﺎ ﺑﺪون وﺟﻮد ﻣﻮاﻧﻊ زﻣﻴﻦ ﺷﻨﺎﺳﻲ ﺷﻜﻞ ﮔﺮﻓﺘﻪ اﻧﺪ، از ﺟﻤﻠﻪ آﻧﻬﺎ ﻏﺎرﻫﺎی ﻣﻌﻤﻮﻟﻲ اﺳﺖ ) ﻓﻮرد و اور 1978 ، ﭘﺎﻟﻤﺮ1984 .(اوﻟﻴﻦ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت در اﻳﻨﮕﻮﻧﻪ ﻏﺎرﻫﺎ ﺑﻮ ده اﺳﺖ ، ﺳﺎﻳﺮ اﻧﻮاع ﺑﻪ ﻃﻮر ﻓﺸﺮده و ﮔﺬرا ﻣﻮرد ﺑﺮرﺳﻲ ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻪ اﺳﺖ . 1 - 2 ﺷﺮاﻳﻂ اوﻟﻴﻪ ﺑﺮای زاﻳﺶ ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻏﺎر در اﻛﺜﺮﻳﺖ ﻏﺎرﻫﺎ ﺑﻪ روﺷﻨﻲ آﺷﻜﺎر اﺳﺖ ﻛﻪ ﻧﻔﻮذ اوﻟﻴﻪ آﺑﻬﺎی اﻧﺤﻼﻟﻲ در اﻣﺘﺪاد درز و ﺗﺮﻛﻬﺎ ) ﺳﻄﻮح ﻻﻳﻪ ﺑﻨﺪی ، ﺻﻔﺤﺎت ، ﺗﺮﻛﻬﺎ و ﮔﺴﻠﻬﺎ ( اﻧﺠﺎم ﮔﺮ ﻓﺘﻪ اﺳﺖ . ﻧﻔﻮذ آب از ﻣﻨﺎﻓﺬ ﺗﻮده ﺳﻨﮓ ﭼﻨﺪان اﻫﻤﻴﺘﻲ در اﻳﻦ اﻣﺮ ﻧﺪارد . در ﻣﻌﺎدن ﻋﻤﻴﻖ ذﻏﺎل ﺳﻨﮓ ، آﺑﻬﺎی زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ از درز و ﺗﺮﻛﻬﺎی ﺳﻨﮓ آﻫﻚ ﻓﻮران ﻣﻲ ﻛﻨﻨﺪ . اﻧﺪازه اﻳﻦ درز و ﺗﺮﻛﻬﺎی ﺳﻨﮓ آﻫﻚ ﺣﺪود 0/5 ﻣﻴﻜﺮوﻣﺘﺮ، اﺳﺖ در ﺣﺎﻟﻲ ﻛﻪ ﻛﺎرﺷﻨﺎﺳﺎن ﻣﺠﺎرﺳﺘﺎﻧﻲ ﻛﻪ روی اﻳﻨﮕﻮﻧﻪ رﻓﺘﺎرﻫﺎی درز و ﺗﺮک ﺳﻨﮓ آﻫﻜﻬﺎ ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﻛﺮده اﻧﺪ، ﻣﻌﺘﻘﺪﻧﺪ ﺑﺮای اﻳﺠﺎد و ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻏﺎر ﺣﺪاﻗﻞ ﺑﺎزﺷﺪﮔﻲ درز و ﺗﺮﻛﻬﺎ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺮاﺑﺮ 15 ﻣﻴﻜﺮوﻣﺘﺮ ﺑﺎﺷﺪ ، اﻟﺒﺘﻪ ﻫﻤﺮاه ﺑﺎ ﺗﺄﻣﻴﻦ ﺷﺮاﻳﻂ ﻻزم زﻣﻴﻦ ﺷﻨﺎﺳﻲ و زﻣﺎن ﻗﺎﺑﻞ ﻗﺒﻮل ﺑﺎﻛﺮ )1 1969 .(ﺣﺪاﻗﻞ ﺑﺎزﺷﺪﮔﻲ درز و ﺗﺮﻛﻬﺎ را واﻳﺖ 2 ) 1977 ( 25 ﻣﻴﻜﺮوﻣﺘﺮ ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ ﻛﺮده اﺳﺖ ً. اﺣﺘﻤﺎﻻ ﮔﺴﺘﺮش اﻛﺜﺮﻳﺖ ﻏﺎرﻫﺎ از درز و ﺗﺮﻛﻬﺎﻳﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ ﭘﻬﻨﺎی آﻧﻬﺎ ﺑﻴﻦ 1 ﺗﺎ2 ﻣﻴﻜﺮوﻣﺘﺮ اﺳﺖ . ﺑﺰرﮔﺘﺮﻳﻦ درز و ﺗﺮﻛﻬﺎی اوﻟﻴﻪ ﻣﻮﺟﺐ ﺳﺮﻳﻌﺘﺮﻳﻦ ﮔﺴﺘﺮش ﻏﺎرﻫﺎی ﺑﺪوی ﻣﻲ ﺷﻮﻧ ﺪ؛ ﻋﺎﻣﻞ اﺳﺎﺳﻲ ﺑﺮای ﺗﺸﺨﻴ ﺺ ﻣﻴﺰان ﻧﻔﻮذ اﻧﺤﻼل در ﺻﻔﺤﺎت ﺑﻌﺪ ﮔﻔﺘﻪ ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ . 1 - Bocker 2 - White 7 1 - 3 ﻓﺮاﻳﻨﺪ اﻧﺤﻼل در آﺑﻬﺎی ﺟﻮی در ﭘﻬﻨﻪ ﻫﺎی ﻛﺎرﺳﺘﻲ ورود آﺑﻬﺎی ﺟﻮی ﺑﺎ pH ﻣﺘﻔﺎوت اﺳﺖ ﺑﻪ ﻛﻪ ) ﻃﻮر ﻋﻤﺪه ، pH آﻧﻬﺎ ﺑﻴﻦ 5/5 ﺗﺎ5/9 اﺳﺖ (. اﻧﺤﻼل ﻛﻠﺴﻴﺖ ﻳﺎ دوﻟﻮﻣﻴﺖ در دو ﻣﺮﺣﻠﻪ ﺑﻴﻦ ﺟﺎﻣﺪ - ﻣﺎﻳﻊ ، ﺟﺎﺑﺠﺎﻳ ﻲ ﻛﺎﺗﻴﻮن و آﻧﻴﻮن از ﺟﺎﻣﺪ، در ﭘﻲ ﺗﺠﻤﻊ ﭘﺮوﺗﻮﻧﻬﺎﻳﻲ ﻛﻪ از ﻣﺎﻳﻊ ﺟﺪا ﺷﺪه اﻧﺪ، اﻧﺠﺎم ﺷﻮد ﻣﻲ . در ﺣﺎﻟﺖ ﺳﺎده ﺑﻴﻦ ﻛﻠﺴﻴﺖ و آب ﺷﻴﺮﻳﻦ راﺑﻄﻪ زﻳﺮ ﺑﺮﻗﺮار اﺳﺖ : )1 - 1( − − + + + ← → + OH HCO Ca O H CaCO 3 2 2 3 ﻳﻦ ا واﻛﻨﺶ ﺑﺎ 12 ﺗﺎ15 ﻣﻴﻠﻲ ﮔﺮم ﺑﺮ ﻟﻴﺘﺮ 3 CaCO ﻛﻪ ﻣﻘﺪار ﻧﺎﭼﻴﺰی اﺳﺖ ، در ﻣﺤﻠﻮل ﺑﻪ ﺣﺎل ﺗﻌﺎدل درﻣﻲ . آﻳﺪ ازاﻳﻦ رو، ﻣﺪت ﻃﻮﻻﻧﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ ﭼﻨﻴﻦ ﺗﻔﻜﺮی در ﻣﻮرد اﻧﺤﻼل اﻛﺜﺮﻳﺖ ﻛﺮﺑﻨﺎﺗﻬﺎ ﺗﻮﺳﻂ آﺑﻬﺎی ﻣﻌﻤﻮﻟﻲ ﺟﻮی ﺣﺎﻛﻢ ﺑﻮده ﻛﻪ 2 CO ﺑﻴﺶ از اﻧﺤﻼل 2 CO ﺟﻮ در اﻳﻦ آ ﺑﻬﺎ اﺳﺖ و اﻧﺤﻼل در اﻳﻦ واﻛﻨﺶ ﺑﻪ ﺳﺮﻋﺖ ﺗﻮﻟﻴﺪ اﺳﻴﺪ ﻛﺮﺑﻨﻴﻚ و رﻫﺎﺷﺪن ﭘﺮوﺗﻮن ﺑﺴﺘﮕﻲ دارد : )1 - 2( o 3 2 2 3 CO H O H CO ← → + )1 - 3( − + + ← → + 3 2 3 2 3 2HCO Ca CO H CaCO o اﻧﺤﻼل ﭘﺬﻳﺮی ﮔﺎز ﻧﺴﺒﺖ ﻋﻜﺲ ﺑﺎ ﺣﺮارت دارد و ﺗﻘﺮﻳﺒ ﺎً از ﺻﻔﺮ ﺗﺎ 20 درﺟﻪ ﺳﺎﻧﺘﻴﮕﺮاد دو ﺑﺮاﺑﺮ ﻣﻲ . ﻮدﺷ ﺗﻤﺮﻛﺰ اﻧﺤﻼل در ﺳﻴﺴﺘﻢ اﻳﻦ ﺗﻌﺎدل ﺑﺮ ﭘﺎﻳﻪ دو ﺷﺮط ﺷﻨﺎﺧﺘﻪ ﻣﻲ ﺷﻮد ( اﻟﻒ ) ﻣﻨﺸﺎء اﺗﻤﺴﻔﺮ ﺑﺮ ﭘﺎﻳﻪ اﺗﻤﺴﻔﺮ اﺳﺘﺎﻧﺪارد ﻳﺎ ﺳﺮﺷﺎر از2 CO ﻣﻮﺟﻮد در ﺧﺎک ﺑﺎﺷﺪ . درﺻﺪ 2 CO ﻣﻮﺟﻮد در اﺗﻤﺴﻔﺮ اﺳﺘﺎﻧﺪارد، در ﻛﻨﺎر درﻳﺎ ﺑﺮاﺑﺮ0/ 033 اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﺎ اﻓﺰاﻳﺶ ارﺗﻔﺎع ﻛﻤﻲ ﻛﺎﻫﺶ ﻳﺎﺑﺪ ﻣﻲ . درﺻﺪ 2 CO داﺧﻞ ﺗﻮده ﺧﺎک ﺣﺪود 21 ﻗﺎﺑﻞ ﺗﺼﻮر اﺳﺖ ) ﺗﻤﺎم اﻛﺴﻴﮋن ﺟﺎﻧﺸﻴﻦ ﺷﺪه اﺳﺖ وﻟﻲ ( درﺻﺪ ﻣﺮز ﺑﺎﻻﻳﻲ 7 اﺳﺖ ( ب ) واﻛﻨﺶ ﻫﺮ ﺳﻪ ﻣﺮﺣﻠﻪ ﻫﻤﺰﻣﺎن اﻧﺠﺎم ﻣﻲ ﮔﻴﺮد . ﻫﻨﮕﺎﻣﻲ ﻛﻪ ﺑﺎران ﺑﺮ ﺳﻄﺢ ﺑﺮﻫﻨ ﻪ ﺗﻮده ﺳﻨﮓ ﻳﺎ ﻣﺤﻞ ﺗﺮاوش آﺑﻬﺎﻳﻲ ﻣﻲ ﺑﺎرد ﻛﻪ ﺧﺎک آﻧﻬﺎ دارای ﻗﻄﻌﺎت ﻛﺮﺑﻨﺎت و در ﺑﻴﻦ آﻧﻬﺎ ﭘﺮ از ﻫﻮا اﺳﺖ ، 2 CO اﺿﺎﻓﻲ ﻗﺎدر اﺳﺖ ﺟﺎﻧﺸﻴﻦ اﺳﻴﺪ ﻛﺮﺑﻨﻴﻚ ﺷﺪه و ﻓﺮاﻳﻨﺪ اﻧﺤﻼل را اﻧﺠﺎم دﻫﺪ اﻳﻦ . روش ﺑﺎز ) ﻳﺎ ﻫﻤﺰﻣﺎن ( اﺳﺖ . در ﻳﻚ ﺳﻴﺴﺘﻢ ﺑﺴﺘﻪ ) ﻳﺎ ﭘﻲ در ﭘﻲ ( ، اﺑﺘﺪا آب زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ اﺷﺒﺎع از 2 CO ﻣﻲ ﺷﻮد، ﺑﻌﺪ اﻳﻦ آب داﺧﻞ ﺗﻮده ﺳﻨﮓ آﻫﻜﻲ ﺷﺪه و واﻛﻨﺶ در ﻧﺒﻮدن ﮔﺎزﻫﺎی ﺑﻴﺸﺘﺮی آﻏﺎز ﻣﻲ ﺷﻮد . اﻧﺤﻼل اﻳﺪه آﻟﻲ ﺳﻨﮓ آﻫﻚ ﻳﻚ در ﺳﻴﺴﺘﻢ ﺑﺴﺘﻪ ﺗﻨﻬﺎ 13 ﻳﺎ ﻧﺼﻒ آن اﻧﺠﺎم . دﮔﻴﺮ ﻣﻲ دﺧﻮل آب ﺟﻮی ﻧﺮﻣﺎل ﺑﻪ ﻏﺎرﻫﺎ و آﺑﻬﺎی ﺣﺮارﺗﻲ ﺑﻪ ﻏﺎرﻫﺎ در ﺷﺮاﻳﻂ ﺑﺴﺘﻪ ﺑﻪ ﺻﻮرت اﻳﺪه آل ﺻﻮرت ﻣﻲ ﮔﻴﺮد، ﮔﺮﭼﻪ در ﭘﻲ ، ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﺳﻴﺴﺘﻢ ﺗﺒﺪﻳﻞ ﺑﻪ ﺑﺎز ﺷﻮد ﺑﺮای ) ﻣﺜﺎل ورود آﺑﻲ ﻛﻪ ﺑﺎﻻی ﺗﺮاز آب زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ1 وﺟﻮد دارد (. 1 - Vadose 8 ﺗﻌﺎدل ﺗﻮده ﺳﻨﮕﻬﺎی ﻛﺮﺑﻨﺎﺗﻪ د ر آﺑﻬﺎی ﺟﻮی ﺑﻪ ﻃﻮر ﺟﺎﻣﻊ ﺗﻮﺳﻂ ﺷﻮﻟﺮ1 ) 1962 (، ﮔﺎرل و ﻛﺮاﻳﺴﺖ 2 ) 1965 (، ﻣﻮر ﻻﻧﮓ3 ) 1971 (، اﺳﺘﻢ و ﻣﻮرﮔﺎن4) 1981 (و ﺑﺎﺗﻠﺮ5) 1982 (ﻣﻮرد ﺑﺮرﺳﻲ ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻪ اﺳﺖ . ﺑﺮای اﻧﺤﻼل ﺗﻮده ﺳﻨﮕﻬﺎی ﻛﺮﺑﻨﺎﺗﻪ ﺑﺮﻧﺮ6 ) 1978 (، ﭘﻠﻮﻣﺮ و دﻳﮕﺮان7 ) 1979 ، 1978 (، ﺑﺎﮔﻠﻲ8 ) 1980 (، دری ﺑﻮردف 9 ) 1981 (و ﺑﺮای دوﻟﻮﻣﻴﺖ ، ﺑﻮﺳﻴﻨﺮگ 10 ) 1982 ( و واﻳﺖ11 ) 1984 (، درک12 ) 1984 ، 1983 ، 1980 ( ﺑﻪ ﻃﻮرﺳﺎﻣﺎﻧﻪ ) ای ﺳﻴﺴﺘﻤﺎﺗﻴﻚ ( ﻣﺪﻟﻬﺎی اﻧﺤﻼﻟﻲ را در ﭘﻬﻨﻪ ﺟﻬﺎﻧﻲ در ارﺗﺒﺎط ﺑﺎ ﺗﺮاﻛﻢ اﻧﺤﻼل ﻛﻪ در ﺗﻮده ﺳﻨﮕﻬﺎی ﺑﻲ ﻛﺮﺑﻨﺎﺗﻬﺎی ﻛﺎرﺳﺘﻲ رﺧﺪاده اﺳﺖ ، ﺑﺮرﺳﻲ ﻛﺮده . ﻧﺪ ا اﺳﻤﻴﺖ و اﺗﻜﻴﻦ ﺳﻮن13 ) 1976 ( و داده ﻧﻤﻮﻧﻪ ﻫﺎی ﺑﻴﺸﺘﺮی را ﻣﻮرد ﺗﺤﻠﻴﻞ ﻗﺮار داده اﻧﺪ ﻛﻪ ﻋﻤﺪه ﻧﻤﻮﻧﻪ آﺑﻬﺎ در ﺣﺪ ﺗﻌﺎدل ﻗﺮار ﻧﺪاﺷﺘﻪ . اﻧﺪ ﺑﺮرﺳﻴﻬﺎی ﺑﻪ دﺳﺖ آﻣﺪه ﻧﺸﺎن از آن دارد ﻛﻪ ﻇﺮﻓﻴﺖ آﺑﻬﺎی ﺟﻮی ﺑﺮای ﺣﻞ ﻛﺮدن ﻛﻠﺴﻴﺖ از ﺣﺪاﻗﻞ 50 ﺗﺎ100 ﺑﺮ ﮔﺮم ﻣﻴﻠﻲ ﻟﻴﺘﺮ اﺳﺖ ، در ﺣﺎﻟﻲ ﻛﻪ در ﺟﺮﻳﺎن رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎی دﮔﺮزا ﻛﻪ در آﻧﻬﺎ ﺟﺮﻳﺎن روﺑﺎز داﺧﻞ ﺧﺎک ﻓﺮو ﻣﻲ رود و درﺳﻴﺴﺘﻢ ﺑﺴﺘﻪ ﻛﻪ ای ﺟﺮﻳﺎن در ﺗﻤﺎس ﺑﺎ ﺳﻨﮓ آﻫﻚ ﻗﺮار دارد، اﻧﺤﻼل ﺣﺪاﻛﺜﺮ 350 ﺗﺎ400 ﻣﻴﻠﻲ ﮔﺮم ﺑﺮ ﻟﻴﺘﺮ ﺧﻮاﻫﺪﺑﻮد ) ﻛﻪ ﺟﺎﻳﻲ ﺟﺮﻳﺎن دارای درﺻﺪ یﺑﺎﻻ2 CO ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ آن ﻫﻢ از ﺗﻮده ﺧﺎﻛﻲ ﻛﻪ دارای ﻣﻘﺪار زﻳﺎد ﻗﻄﻌﺎت ﺳﻨﮓ آﻫﻚ اﺳﺖ (. در آﺑﻬﺎﻳﻲ ﻛﻪ دارای ﺑﻴﺶ از 400 ﻣﻴﻠﻲ ﮔﺮم ﺑﺮ ﻟﻴﺘﺮ 3 CaCO ﺑﺎﺷﻨﺪ ﺗﺪاﺧﻞ ﻳﻮﻧﻬﺎی ﻣﺘﺪاوﻟﻲ ﭼﻮن ﻛﻠﺴﻴﻢ ) ﺣﺎﺻﻞ از ﺳﻨﮕﻬﺎی ﺳﻮﻟﻔﺎﺗﻪ ( ﺑﺎ ﻳﻮﻧ ﻬﺎی ﺧﺎرﺟﻲ اﺛﺮات ژرﻓﻲ در اﻧﺤﻼل ﺧﻮاﻫﺪ داﺷﺖ . ﻣﻴﺰان ﺧﻠﻮص اﻧﺤﻼل ﺑﻪ ﻃﻮر ﻣﻘﺪﻣﺎﺗﻲ از ﻣﻘﺪار رواﻧﺎﺑﻬﺎی ﻣﻮﺟﻮد ﺗﺸﺨﻴﺺ داده ﺷﻮد ﻣﻲ . ﻣﻘﺪار اﻧﺤﻼل ﻛﻤﺘﺮ از )r ψ / km / m ( 2 3 1 در ﻧﻮاﺣﻲ ﺧﺸﻚ و )r ψ / km / m ( 2 3 150 100− در ﻧﻮاﺣﻲ ﺣﺎره ای و ﺑﺎراﻧﻲ اﺳﺖ . ﺗﺎﻛﻨﻮن ﺑﺤﺜﻬﺎی زﻳﺎدی در ﻣﻮرد ﻃﻮل زﻣﺎﻧﻲ ﻛﻪ ﻻزم اﺳﺖ ﺗﺎ آب ﺟﻮی اﺷﺒﺎع از ﻛﻠﺴﻴﺖ ﺷﻮد، ﺻﻮرت ﭘﺬﻳﺮﻓﺘﻪ اﺳﺖ ) ﻣﺮاﺟﻌﻪ ﺑﻪ ﺑﻮﮔﻠﻲ 1980 .(در ﺷﺮاﻳﻂ ﻣﻨﻄﻘﻲ آزﻣﺎﻳﺸﮕﺎه اﻳﻦ ﺷﺮاﻳﻂ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﺳﻪ ﻫﻔﺘﻪ ﻃﻮل ﺑﻜﺸﺪ ﺑﻪ . ﻋﻨﻮان ﻣﺜﺎل ﻫﺮﻣﺎن14 ) 1982 ( و ) واﻳﺖ1984 (ﻗﺎدر ﻧﺒﻮدﻧﺪ ﻳﻚ ﻣﺤﻠﻮل دارای دوﻟﻮﻣﻴﺖ را ﺑﻪ ﻣﺮز اﺷﺒﺎع ﺑﺮﺳﺎﻧﻨﺪ . ﺑﺎ وﺟﻮد ﺑﻪ ﻛﺎرﮔﻴﺮی وﺳﺎﻳﻞ اﻓﺰاﻳﺶ واﻛﻨﺶ ﺳﺮﻳﻊ ﺗﻮﺳﻂ آﻧﻬﺎ، دﺳﺘﻴﺎﺑﻲ ﺑﻪ ﭼﻨﻴﻦ ﻫﺪﻓﻲ ﭼﻨﺪان ﻣﻴﺴﺮ ﻧﺒﻮد . ﺑﻴﺸﺘﺮﻳﻦ اﺛﺮات زاﻳﺶ ﻳﻚ ﻏﺎر ﺗﻮﺳﻂ وﻳﻞ15 ) 1958 (ﻣﻮرد ﺑﺮرﺳﻲ ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻪ اﺳﺖ اﻳﻦ ﺑﻪ . ﺻﻮرت ﻛﻪ او ﻣﻴﺰان ﻧﻔﻮذ ﻣﺆﺛﺮ اﻧﺤﻼل را ﭘﻴﺶ از آﻧﻜﻪ درز و ﺗﺮﻛﻬﺎ ﺑﻪ ﻣﺮز اﺷﺒﺎع ﺑﺮﺳﻨﺪ و دﻳﮕﺮ اﻣﻜﺎن اﻧﺤﻼل و وﺳﻴﻌﺘﺮﺷﺪن درز و ﺗﺮﻛﻬﺎ از ﺑﻴﻦ ﺑﺮود، ﺑﺮرﺳﻲ ﻛﺮده اﺳﺖ . در ﻣﺤﻠﻬﺎﻳﻲ ﻳﻚ ﻛﻪ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﻏﺎر اﻧﺤﻼﻟﻲ وﺟﻮد دارد، ﻣﻴﺰان ﻧﻔﻮذ اﻧﺤﻼﻟﻲ ﺗﺎ ) 90 (% ﺑﻪ ﻛﻴﻠﻮﻣﺘﺮﻫ ﺎ ﺳﺮﻣﻲ . زﻧﺪ از اﻳﻦ رو وﺳﻴﻊ و ﺑﺰرگ ﺷﺪن ﻏﺎرﻫﺎ ﻗﺎﺑﻞ ﻓﻬﻢ اﺳﺖ . 1 - Schoeller 2 - Garrels and Christ 3 - Langmuir 4 - Stumm and Morgan 5 - Butler 6 - Berner 7 - Plummer et al 8 - Bogli 9 - Dreybrodt 10 - Busenberg & Plummer 11 - White 12 - Drake 13 - Smith & Atkinosn 14 - Herman 15 - Weyl 9 ﻳﻜﻲ از ﻣﺴﺎﺋﻞ ﺷﻨﺎﺧﺖ ﻣﺮز و ﻣﻴﺰان ﻧﻔﻮذ ورودی آﺑﻬﺎی ﺧﻮرﻧﺪه از درز و ﺗﺮﻛﻬﺎی ﺑﺎرﻳﻚ ، در ﻏﺎرﻫﺎی ﺑﺪوی ﻣﻄﺎﺑﻖ ﺷﻜﻞ ﺷﻤﺎره 1 - 2 اﺳﺖ . ﺑﻮﮔﻠﻲ ) 1980 ، 1964 (و دری ﺑﺮودوت1) 1981 (ﻣﻌﺘﻘﺪ ﻧﺪ ﻛﻪ ﻧﻔﻮذ ﻫﺎی ﺳﺎده و ﻛﻮﺗﺎه ﻣﻮﺟﺐ ﺗﺤﺮﻳﻚ و ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻜﺎﻧﻴﺴﻢ ﺧﻮردﮔﻲ ﺗﻮده ﺳﻨﮓ ﺷﻮد ﻣﻲ . اور )1982 (ﻧﻮﻳﺴﻨﺪه اﻳﻦ ﻣﻄﻠﺐ ﻣﻌﺘﻘﺪ اﺳﺖ ﻛﻪ ﭼﻨﻴﻦ اﺧﺘﻼﻃﻲ ، ﻳﻌﻨﻲ اﻧﺤﻼل و ﻣﻜﺎﻧﻴﺴﻢ ﺧﻮردﮔﻲ ، ﻏﻴﺮﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ و ﻧﻤﻲ ﺗﻮاﻧﺪ داﻣﻨﻪ ﻧﻔﻮذ آن ﺗﻮﺳﻌﻪ ﭼﻨﺪاﻧﻲ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ ﻣﮕﺮ آﻧﻜﻪ ﺗﻮده ﺳﻨﮓ دارای ﺗﺨﻠﺨﻞ ﻣﺆﺛﺮ ﺑﺎﻻ ﺑﺎﺷﺪ ﺑﺮای ) ﻣﺜﺎل ، روﻧﺪ ﺳﻨﮓ ﺷﺪﮔﻲ ﻧﺎﻗﺺ ، ﻳﺎ درز و ﺗﺮﻛﻬﺎ ﺑﻪ ﻃﻮر ﺑﻲ ﺳﺎﺑﻘﻪ ای ﺑﺰرگ اﺳﺖ (. ) وﻳﻞ1958 (، واﻳﺖ ) 1984،1977 ( و ﭘﺎﻟﻤﺮ )1984 ( ﻣﺪل اﻧﺤﻼل ﻛﻨﻴﺘﻴﻚ را ﺑﻪ اﻳﻦ ﺻﻮرت ﻗﺒﻮل ﻛﺮده اﻧﺪ ﻛﻪ ﺗﻮﺳﻌﻪ اﻧﺤﻼل در ﻏﺎرﻫﺎی ﺑﺪوی ﺑ ﺪون اﺧﺘﻼط ﻫﻴﭽﮕﻮﻧﻪ ﻣﻜﺎﻧﻴﺴﻤﻲ ﺑﺎ رﺷﺪ ﺑﻴﻦ 3 5 10 10وkm /r ψ ﺻﻮرت ﻣﻲ ﮔﻴﺮد اﻳﻦ . ﻧﮕﺮش ﻣﻮرد ﺗﺄﻳﻴﺪ ﺗﺠﺎرب ﻋﻤﻠﻲ از ﺳﻮی ﻓﻮرد )1980 (، ﻣﻴﻠﺮوﻧﻲ و ﻛﺎرو2) 1986 ( در ﺑﺮرﺳﻲ ﺷﻜﻞ ﮔﻴﺮی از ای ﭘﺎره ﻏﺎرﻫﺎی ﻧﺨﺴﺘﻴﻦ ﭘﺲ از دوران ﻳﺨﺒﻨﺪان ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﺷﻜﻞ 1 - 2 - زﻣﻴﻨﻪ ﺗﻮﺳﻌﻪ در ﻏﺎر ﺑﺪوی از ﻳﻚ ورودی ﺑﻪ ﺳﻮی ﺧﺮوﺟﻲ در راﺳﺘﺎی ﺗﺮﻛﻬﺎی ﻧﻔﻮذﭘﺬﻳﺮ ﺷﺮوع ﺟﺮﻳﺎن ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻋﻤﻠﻲ در ﺷ ﻜﻞ ﺳﻤﺖ ﭼﭗ ﻧﺸﺎن داده ﺷﺪه ؛ ﺖﺳ ا ﻧﻮاﺣﻲ ﻫﻢ ﭘﺘﺎﻧﺴﻴﻞ ﺑـﻪ ﺻـﻮرت ﺧﻂ ﭼﻴ ﻦ؛P =اﺻﻠﻲ ﻳﺎ ﻣﺴﻴﺮﻫﺎی ﭘﻴﺸﺮ و؛ S =ﻣﺴﻴﺮ ﻫﺎی ﻓﺮﻋﻲ . ﺑﺮﭘﺎﻳﻪ ﺑﺮ ﭘﺎﻳﻪ ﻳﻚ ﺳﺨﺖ اﻓﺰار اور )1982 ( 1 - Dreybrodt 2 - Mylroie & Carew 10 1 - 4 ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻏﺎرﻫﺎی ﻣﻌﻤﻮﻟﻲ زﻣﻴﻨﻪ ﻏﺎرﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﺑﺮ اﺛﺮ ﮔﺮدش آﺑﻬﺎی ﺟﻮی ﺑﺪون ﻫﻴﭽﮕﻮﻧﻪ ﻣﺎﻧﻊ ﻏﻴﺮﻣﺘﺪاول زﻣﻴﻦ ﺷﻨﺎﺳﻲ در ﺳﻨﮕﻬﺎی ﻛﺮﺑﻨﺎﺗﻪ ﺑﻪ وﺟﻮد ﻣﻲ آﻳﻨﺪ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ دارای ﻣﺎﻫﻴﺖ ﺳﻪ ﺑﻌﺪی ﺑﺎﺷﺪ . از اﻳﻦ رو ﺑﺮای ﺗﺸﺮﻳﺢ ، آﻧﻬﺎ را ﺳﻪ ﺑﻪ ﺑﺨﺶ ﺗﻘﺴﻴﻢ ﻣﻲ : ﻛﻨﻴﻢ ( اﻟﻒ ) زاﻳﺶ و ﮔﺴﺘﺮش اوﻟﻴﻦ ﭘﺪﻳﺪه ﺗﺸﻜﻴﻞ ﻏﺎر، ( ب) ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻃﻮﻟﻲ ) در ﺟﻬﺖ درازا و ژرﻓﺎ و ( ج) ﮔﺴﺘﺮش ﺑﻌﺪی ﻣﺮاﺣﻞ ﭘﻴﺸﻴﻦ . 1 - 5 ﺗﻮﺳﻌﻪ زﻣﻴﻨﻪ ﻏﺎر 1 - 5 - 1 ﺗﺸﻜﻴﻞ ﻏﺎر از ورودی ﻳﻚ ﺗﺮک ﺳﺎده اﻳﻦ ﻧﻮع ﺳﺎده ﺗﺮﻳﻦ زاﻳﺶ ﻏﺎر اﺳﺖ ﻛﻪ در ﺷﻜﻞ1 - 2 ﻧﺸﺎن داده ﺷﺪه اﺳﺖ . ﻓﺎﺻﻠﻪ ﺑﻴﻦ ﻧﻘﻄﻪ ورودی و ﺧﺮوﺟﻲ از ﻳﻚ ﺗﺮک ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﺗﺎ ﻳﻚ ﻣﺘﺮ و ﺣﺘﻲ ﺗﺎ 10 ﻛﻴﻠﻮﻣﺘﺮ ﺑﺎﻟﻎ ﺷﻮد . ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻓﺸﺎر ﺳﺮ ﺑﺎر آب زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ ﺑﻪ ﺿﺨﺎﻣﺖ ﻻﻳﻪ ﻫﺎی ﻣﻨﻔﺮد ﺗﺎ ﭼﻨﺪ ﺻﺪﻣﺘﺮ ﻣﺮﺑﻮط ﻣﻲ ﺷﻮد ﭘﻴﺶ . از ﻫﺮﮔﻮﻧﻪ ﺑﺎزﺳﺎزی ﻧﺎﺷﻲ از اﻧﺤﻼ ل ، آراﻳﺶ ﺟﺮﻳﺎن ﺻﻔﺤﻪ ای ، ﻏﻴﺮ اﻳﺰوﺗﺮوﭘﻴﻚ وﻟﻲ ﻳﻜﺴﺎن اﺳﺖ . ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻣﺜﺎل ، ﻫﻤﺎﻧﮕﻮﻧﻪ ﻛﻪ در ﺷﻜﻞ 1 - 2 ﻧﺸﺎن داده ﺷﺪه ﺟﺮﻳﺎن از ﻧﻮع دارﺳﻲ اﺳﺖ . ﺑﺮ ﭘﺎﻳﻪ ﺗﺤﻘﻴﻘﺎت ﺻﺤﺮاﻳﻲ ﻓﻮرد )1968 (و ﻣﺪﻟﻬﺎی اﻧﺤﻼل ﺳﺨﺖ اﻓﺰار اور )1982 (ﺷﺒﻜﻪ و ﮔﺴﺘﺮش اﻧﺤﻼل ﻏ در ﺎرﻫﺎی ﺑﺪوی در ورودی ﺟﺮﻳﺎن زاده ﺷﺪه و ﺑﺮ ﭘﺎﻳﻪ ﺗﻤﺎﻳﻞ ﺑﺮﺗﺮ ﮔﺮادﻳﺎن ﻫﻴﺪروﻟﻴﻜﻲ رﺷﺪ ﻣﻲ . ﻛﻨﺪ آﺑﮕﺬرﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﻣﺴﻴﺮآﻧﻬﺎ از درز و ﺗﺮﻛﻬﺎ ﺷﺮوع ﺷﺪه در ﭘﻴﻮﻧﺪ ﺑﺎ درز و ﺗﺮﻛﻬﺎی ﻣﻮﻳﻴﻨﻪ ﺑﻮده و ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ اﺗﻔﺎﻗﻲ و ﻏﻴﺮ ﭘﻴﺶ ﻗﺎﺑﻞ ﺑﻴﻨﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ . در ﺷﺒﻴﻪ ﺳﺎزﻳﻬﺎی اﻟﻜ ﺘﺮﻳﻜﻲ ، راه آﺑﻬﺎی ﻏﺎرﻫﺎی ﺑﺪوی از ﭘﻴﻮﻧﺪ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ای از درز و ﺗﺮﻛﻬﺎی اﻧﺤﻼﻟﻲ ﺑﻪ ﺳﻮی ﭘﺎﻳﺎب ﻣﻲ ﺷﻜﻞ ﮔﻴﺮﻧﺪ . ﺑﺎ وﺟﻮد آﻧﻜﻪ در اﻳﻦ آﺑﮕﺬرﻫﺎ، ﻣﻘﺎوﻣﺖ در ﺑﺮاﺑﺮ ﮔﺬرﮔﺎه آب وﺟﻮد دارد وﻟﻲ ﺟﺮﻳﺎن آب زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ در آﻧﻬﺎ آرام و ﻛﻮﭼﻚ اﺳﺖ . ﻫﻨﮕﺎﻣﻲ ﻛﻪ ﻳﻜﻲ از ﻏﺎرﻫ ﺎی ﺑﺪوی ﺷﺮوع ﺑﻪ رﺷﺪ اﻧﺤﻼﻟﻲ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺳﺎﻳﺮﻳﻦ ﻣﻲ ﻛﻨﺪ، ﻣﻮﺟﺐ ﺑﻬﻢ ﺧﻮردﮔﻲ ﺧﻄﻮط ﻫﻢ ﺗﺮازآب زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ و ﻛﺎﻫﺶ ﻣﻴﺰان اﻧﺤﻼل در ورودی ﺷﻮد ﻣﻲ . ﻫﻨﮕﺎﻣﻲ ﻛﻪ ﻫﺎی ﻟﻮﻟﻪ اﺻﻠﻲ ﻋﻬﺪه دار ﺧﺮوﺟﻲ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ، ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﺑﺎﻻی ﺟﺮﻳﺎن از ﻣﻴﺎن رود ﻣﻲ . در اﻳﻦ ﺣﺎﻟﺖ ﺟﺮ رژﻳﻢ ﻳﺎن دارﺳﻲ ﺑﻪ دﻟﻴﻞ ﭘﻴﻮﻧﺪ ﻧﺎﻫﻤﮕﻮن آﺑﺮاﻫﻪ ﻫﺎ ﻣﻌﺘﺒﺮ ﻧﻴﺴﺖ . ﺧﻄﻮط ﻫﻢ ﭘﺘﺎﻧﺴﻴﻞ ﺑﺎﻗﻴﻤﺎﻧﺪه در ﺗﺮﻛﻬﺎ ﺟﻬﺖ ﻳﺎﺑﻲ ﺟﺪﻳﺪی ﺑﻪ ﺧﻮد ﻣﻲ . ﺪﻧﮔﻴﺮ ﺑﺰرﮔﺘﺮﻳﻦ آﺑﮕﺬرﻫﺎ در ﻳﻚ درز و ﺗﺮک ، اﺑﺘﺪاﻳﻲ ﺗﺮﻳﻦ ، ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ ﺗﺮﻳﻦ و ﻛﻢ ﺷﺎﺧﻪ ﺗﺮﻳﻦ در آراﻳﺶ اﻧﺤﻼﻟﻲ ﻳﻚ ﻏﺎر ﺑﺪوی اﺳﺖ . ﻤﺎنﻫ ﻛﻪ ﮔﻮﻧﻪ آﺑﮕﺬرﻫﺎی ﻧﺨﺴﺘﻴﻦ ﺑﺰرگ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ و ﺑﺴﻴﺎری از ﺷﺎﺧﻪ ﻫﺎی ﻓﺮﻋﻲ ﻬﺎ آﻧ ﻣﺘﻮرم ﺷﺪه ، اﮔﺮ اﻓﺖ ﻓﺸﺎر ﻧﺪاﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﻴﻢ اﻧﺤﻼل در ﺷﺎﺧﻪ ﻫﺎی ﻓﺮﻋﻲ ﺑﻪ آراﻣﻲ اداﻣﻪ ﻳﺎﻓﺘﻪ و ﺷﺒﻜﻪ ای ﺗﺎزه را ﺑﺮای ﺷﻜﻞ ﮔﻴﺮی زﻣﻴﻨﻪ ای اﻧﺤﻼﻟﻲ ﺑﻪ وﺟﻮد ﻣﻲ آورﻧﺪ . ﺑﺮ ﭘﺎﻳﻪ ﺗﺠﺎرب ، ﻟﻮﻟﻪ ﻫﺎی اوﻟﻴﻪ اﻧﺤﻼﻟﻲ در ﭘﺎﻳﻴﻦ دﺳﺖ زﻣﺎﻧﻲ ﺑﻪ ﻛﻪ اوﻟﻴﻦ ﺧﺮوﺟﻲ ﻣﻲ راه ﻳﺎﺑﻨﺪ ﺑﻪ ﺿﺨﺎﻣﺖ ﻳﻚ ﻣﻴﻠﻴﻤﺘﺮﻫﺴﺘﻨﺪ . ﺑﺮاﺳﺎس ﺗﺠﺎرب ﺑﻪ دﺳﺖ آﻣﺪه ﺟﺪﻳﺪ، زﻣﺎن ﻧﻔﻮذ و اﻧﺤﻼل ﺑﻴﻦ 3 5 10 10وkm /r ψ اﺳﺖ . درازای اﻧﺤﻼل ﻳﻚ در درز و ﺗﺮک ﻣﻨﻔﺮد ﮔﺎه ﺑﺰرﮔﺘﺮ از 10 ﻛﻴﻠﻮﻣﺘﺮ اﺳﺖ وﻟﻲ ﺑﻪ ﻃﻮر ﻣﻌﻤﻮل آﺷﻜﺎر ﺷﺪن ﮔﺬرﮔﺎه ﻫﻤﺮاه ﺑﺎ ﭼﺸﻤﻪ و ﻳﺎﻣﺠﺎری از ﭘﻴﺶ ﺑﻬﻢ وﺻﻞ ﺷﺪه در ﻃﻮل 1000 ﻣﺘﺮ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . 11 ﻫﺰاران ﻫﺰار از اﻳﻨﮕﻮﻧﻪ ﻏﺎرﻫﺎی ﺳﺎده ﺷﻨﺎﺧﺘﻪ ﺷﺪه اﻧﺪ . اﻛﺜﺮﻳﺖ آﻧﻬﺎ در ﮔﻠﻮﮔﺎﻫﻬﺎی ﻋﻤﻴﻖ ) دار ﺧﻢ ﻣﺌﺎﻧﺪری ( ﺑﺎ ﺷﺒ از ای ﻜﻪ ﻛﺎﻧﺎﻟﻬﺎی ﻣﺸﺎﺑﻪ و ﻣﺘﻘﺎﻃﻊ ﻣﻮﺟﺐ ﭘﻴﭽﻴﺪﮔﻲ در ﭘﺎﻳﺎﻧﻪ ﮔﺬرﮔﺎه ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ اﻳﻦ . ﮔﻮﻧﻪ اﻧﺤﻼﻟﻬﺎ ﻣﻮﺟﺐ ﭘﻴﺪاﻳﺶ ﻳﻜﻲ از اوﻟﻴﻦ ﻏﺎرﻫﺎی ﻛﺎرﺳﺘﻲ ﻣﻲ ﺷﻮد و اﻛﺜﺮﻳﺖ اﻳﻦ ﻧﻮاﺣﻲ ﻛﺎرﺳﺘﻲ ، ﺑﻪ ﻃﻮر ﻣﺘﻨﺎوب در ﺳﺮزﻣﻴﻨﻬﺎی ﭘﺴﺖ در زﻣﺎن ﻳﺨﺒﻨﺪان ﺷﻜﻞ ﻣﻲ ﮔﻴﺮﻧﺪ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺑﻚﻛﻮ1، )ﺑﻮﭘﺮ2 1975 (زﻳﺮا ﺷﺮاﻳﻂ ﻳﺨﺒﻨﺪان و ﻏﻴﺮﻣﺴﻜﻮﻧﻲ ﺑﻮدن آن ﻣﻮﺟﺐ ﮔﺴﺘﺮش و ﭘﻴﭽﻴﺪﮔﻲ ﺑﻴﺸﺘﺮ آن ﺷﺪه اﺳﺖ . 1 - 5 - 2 ﺗﺸﻜﻴﻞ ﻏﺎر از ﭼﻨﺪ ورودی در ﻳﻚ ردﻳﻒ3 اﺳﺎس ﻣﻮﻗﻌﻴﺖ ﺷﺮاﻳﻂ ﭼﻨﺪﮔﺎﻧﻪ در ﺷﻜﻞ 1 - 3 ﻧﺸﺎن داده ﺷﺪه اﺳﺖ . ﺷﻜﻞ 1 - 3 - ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻀﺎﻋﻒ ﭼﻨﺪﻣﺮﺣﻠﻪ ای زﻣﻴﻨﻪ ﻏﺎرﻫﺎی ﺑﺪوی از ﭼﻨﺪ ورودی 1 - Quebec 2 - Beaupre 3 - Multiple Inputs in a Rank 12 در ﺗﻮﺳﻌﻪ اﺳﺎﺳﻲ ، ورودﻳﻬﺎی ﺑﻪ ای ﻟﻮﻟﻪ ﻃﻮر اﻧﺘﺨﺎﺑﻲ از ﻳﻚ ﺗﺎ ﭼﻨﺪ ورودی ﮔﺴﺘﺮش ﻣﻲ ﻳﺎﺑﻨﺪ . ﻫﻨﮕﺎﻣﻲ اﻳﻦ ﻛﻪ ورودﻳﻬﺎ ﺑﻪ ﺧﺮوﺟﻲ ﻣﻲ راه ﻳﺎﺑﻨﺪ، آراﻳﺶ ﺟﺪﻳﺪ ﺧﻄﻮط ﻫ ﻤ ﮕﺮا اﻃﻤﻴﻨﺎن از ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻏﺎرﻫﺎی ﺑﺪوی ﺑﺎ ﺑﻬﻢ ﭘﻴﻮﺳﺘﻦ آﺑﮕﺬرﻫﺎ ی ﻣﺨﺘﻠﻒ را ﻣﻲ دﻫﺪ . در ﻣﻮرد درز و ﺗﺮﻛﻬﺎﻳﻲ ﺑﻪ ﻛﻪ ﻃﻮر ﻧﺴﺒﻲ وﺳﻴﻊ ﻫﺴﺘﻨﺪ ) ﻣﻘﺎوﻣﺖ در آﻧﻬﺎ ﻧﺎﭼﻴﺰ اﺳﺖ ( اﻳﻨﮕﻮﻧﻪ ﺑﻬﻢ ﭘﻴﻮﺳﺘﮕﻴﻬﺎی اﻓﻘﻲ ﮔﺮاﻳﺶ ﺑﻪ ﺧﻄﻮط ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ دارﻧﺪ . ﺑﺮای ﻧﻤﻮﻧﻪ ﻧﺰدﻳﻚ ﺑﻪ راﺳﺘﺎی درز و ﺗﺮﻛﻬﺎ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﻣﺴﻴﺮ آﺑﮕﺬرﻫﺎ ﺑﺎ ﻣﻘﺎوﻣﺖ زﻳ ﺎد روﺑﺮو ﺑﺎﺷﺪ، در اﻳﻦ ﺻﻮرت ﭘﻴﻮﻧﺪ آﻧﻬﺎ ﺑﺴﻴﺎر ﻧﺎﻣﻨﻈﻢ اﺳﺖ . ﻧﻤﻮﻧﻪ ﺑﺎرز اﻳﻨﮕﻮﻧﻪ ﭘﻴﻮﻧﺪﻫﺎی ﻧﺎﻣﻨﻈﻢ ﻏﺎر داس ﻫﻮﻟﻮخ1 ﺳﻮﻳﺲ اﺳﺖ اﻳﻦ . دوﻣﻴﻦ ﻏﺎر ﻃﻮﻻﻧﻲ ﺟﻬﺎن در ﺳﻨﮕﻬﺎی ﻛﺮﺑﻨﺎﺗﻪ اﺳﺖ ) ﺑﻮﮔﻠﻲ ، 1970 و1980 .( ﺷﻜﻞ1 - 4 ﺑﻴﺸﺘﺮﻳﻦ ﺑﺨﺶ ﮔﺬرﮔﺎه ﻣﺰﺑﻮر را ﻧﺸﺎن .ﺪ دﻫ ﻣﻲ ﺷﻜﻞ 1 - 4 - ﺷﻤﺎی ﺳﺎده ﺷﺪه ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﮔﺬرﮔﺎﻫﻬﺎی ﻏﺎر داس ﻫﻮﻟﻮخ ، ﻣﻮﺗﺎﻻ، ﺳﻮﻳﺲ . ﺗﺮازﻫﺎی ﻧﺸﺎن داده ﺷﺪه ﺑﻪ ﻣﺘﺮ و ﺑﺎﻻﺗﺮ از ﺳﻄﺢ آب درﻳﺎ اﺳﺖ ) ﺣﺪود 90 ﻛﻴﻠﻮﻣﺘﺮ در ﻣﺠﻤﻮع ﻧﻘﺸﻪ ﺑﺮداری ﺷﺪه ﻛﻪ ( ﺗﻮﺳﻌﻪ آﻧﻬﺎ در ﺳﻄﻮح ﻻﻳﻪ ﺑﻨﺪی اﺳﺖ و در ﻋ ﻴﻦ ﺣﺎل ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﺳﻄﻮح راﻧﺪﮔﻲ ﺑﻴﻦ دو ﺷﻴﺖ ﭘﺸﺖ ﺳﺮﻫﻢ2 ﻣﻲ ﻧﻴﺰ ﺑﺎﺷﻨﺪ . ﺷﻴﺐ ﻻﻳﻪ ﻫﺎ o o 25 12 − درﺟﻪ ﺷﻤﺎل ﻏﺮﺑﻲ اﺳﺖ . ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ورودی ﺗﻐﺬﻳﻪ آﺑﮕﺬرﻫﺎ در ﺣﺎﺷﻴﻪ ﺟﻨﻮﺑﻲ اﺳﺖ ﺑﺮای ، ﻧﻤﻮﻧﻪ ، در ﺳﻤﺖ راﺳﺘﺎی ﻻﻳﻪ ﻫﺎ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﺑﺪﻧﻪ ﻏﺎر ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ا ای ز آﺑﮕﺬرﻫﺎی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻳﺎﻓﺘﻪ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺗﺨﻠﻴﻪ ﻏﺎر را ﺑﺎ ﻣﻮﻗﻌﻴﺖ در ﺗﺮازﻫﺎی ﭘﺎﻳﻴﻦ ﺗﺮ ﻋﻬﺪه دار ﻫﺴﺘﻨﺪ . ﺷﻜﻞ ﺑﺴﻴﺎر ﺳﻴﻨﻮﺳﻲ و ﻧﺎﻣﻨﻈﻢ ﺑﻪ دﻟﻴﻞ اﺗﺼﺎل ﺑﺪﻧﻪ ای ﻟﻮﻟﻪ آﺑﮕﺬرﻫﺎ در ﺑﺨﺸﻬﺎی ﺟﺪاﮔﺎﻧﻪ ) ﺑﻪ ﻏﺮب ﺷﺮق ( اﺳﺖ ﻛﻪ ﮔﺎه اﻓﺖ و ﺧﻴﺰﻫﺎی ﻣﺮﺗﻔﻊ و ﻏﺎر ﺑﺪوی را ﺷﻜﻞ دﻫﺪ ﻣﻲ . ﻃﻮل ﭘﻴﻮﺳﺘﮕﻲ ﻫﺎی ﻟﻮﻟﻪ ﻣﺠﺎور ﺑﻪ ﻳﻜﺪﻳﮕﺮ از 50 ﺗﺎ250 ﻣﺘﺮ اﺳﺖ . ﻫﺎی ﺑﺪﻧﻪ ای ﻟﻮﻟﻪ آﺑﮕﺬر ﻣﺪرن اﻏﻠﺐ ﺑﻪ ﺷﻜﻞ ﻓﺮاﺗﻴﻚ 3 و ﺗﺎ ﺿﺨﺎﻣﺖ 8 ﻣﺘﺮ اﺳﺖ . اﺛﺮ ﺑﻪ ﺟﺎی ﻣﺎﻧﺪه از آﻧﻬﺎ، اﻣﺮوزه ﺑﻪ ﺧﻮﺑﻲ دﻳﺪه .ﺷﻮد ﻣﻲ 1 - Das Holloch 2 - Nappe Sheat 3 - Phreatic 13 ﺟﺮﻳﺎﻧﻬﺎی اﻣﺮوزه ﺑﻪ ﺳﻮی ﻏﺮب در ﭘﺎﻳﻴﻦ ﺗﺮ از ﺗﺮاز آب زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ از ﻃﺮﻳﻖ ﮔﺬرﮔﺎﻫﻬﺎی ﻓﺮاﺗﻴﻚ اﻧﺠﺎم ﻣﻲ ﮔﻴﺮد . ﺑﺮ ﭘﺎﻳﻪ آﻣﺎر ﻫﻴﺪروﻟﻮژی ﺑﺰرﮔﺘﺮﻳﻦ ﺟﺮﻳﺎﻧﻬﺎی ﺳﻴﻼﺑﻲ ، ﺣﺪود 180 ﻣﺘﺮ ﺑﺎﻻﺗﺮ از اﺛﺮ ﮔﺬرﮔﺎﻫﻬﺎی ﻋﺎدی ﺛﺒﺖ ﺑﻪ رﺳﻴﺪه اﺳﺖ . ﮔﺬرﮔﺎﻫﻬﺎﻳﻲ ﻛﻪ در راﺳﺘﺎی ﺟﻬﺖ ﻻﻳﻪ ﺑﻨﺪی ﺷﻜﻞ ﮔﺮﻓﺘﻪ اﺳﺖ ، ﻣﺘﺪاول ﺮﻳﻦﺗ ﺑﻮده ﻛﻪ در ﻏﺎر داس ﻫﻮﻟﻮخ ﻧﻴﺰ ﺑﺎزﺗﺎب ﻏﺎﻟﺐ داﺷﺘﻪ اﺳﺖ . 1 - 5 - 3 ﺗ ﺸﻜﻴﻞ ﻏﺎ ر از ﭼﻨﺪ ورودی در ﭼﻨﺪ ردﻳﻒ 1 ﺷﻜﻞ ﺷﻤﺎﺗﻴﻚ در آن ﺷﻜﻞ 1 - 5 ﻧﺸﺎن داده ﺷﺪه اﺳﺖ ﻛﻪ از ﻧﻮع ﻣﺘﺪاوﻟﺘﺮﻳﻦ در ﻏﺎرﻫﺎی ﻛﺎرﺳﺘﻲ اﺳﺖ . ﺑﻨﺎﺑﺮ ﺷﻜﻞ 1 - 5 ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ارﺗﻔﺎع ﻓﺸﺎر ﺗﻘﺮﻳ ﺒﺎًً ﺛﺎﺑﺖ ﺑﺎﺷﺪ، ردﻳﻒ ورودﻳﻬﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﻧﺰدﻳﻜﺘﺮ ﺑﻪ ﻣﺮز ﺧﺮوﺟﻲ ﺑﺎﺷﺪ ﺗﻘﺮﻳﺒ ﺎً ﺗﻤﺎم ﮔﺬرﮔﺎه را ﭘﺮ ﻣﻲ ﻛﻨﺪ . رﻗﺎﺑﺖ ﺑﻴﻦ ﻫﺎی ﻟﻮﻟﻪ اﺻﻠﻲ و ﻓﺮﻋﻲ در ردﻳﻒ ﺷﻜﻞ 1 - 5 - ب ﻧﺸﺎن داده ﺷﺪه اﺳﺖ . ﻫﻨﮕﺎﻣﻲ ﻛﻪ ﻫﺎی ﻟﻮﻟﻪ اﺻﻠﻲ ﻧﺰدﻳﻜﺘﺮﻳﻦ ردﻳﻒ ﺑﻬﻢ وﺻﻞ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ، ﮔﺮادﻳﺎن ﻫﻴﺪروﻟﻴﻜﻲ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ردﻳﻒ ﺑﻪ دوم ﺷﺪت ﭘﺮﺷﻴﺐ ﺑﻮده ﺑﻪ ، ﻃﻮری ﻛﻪ رﺷﺪ ﻏﺎر ﺑﺪوی ﺷﺘﺎب ﺑﻴﺸﺘﺮی ﻳﺎﻓﺘﻪ ، ﺗﺎ آﻧﺠﺎ ﻛﻪ ﺑﻪ ﻫﺎی ﻟﻮﻟﻪ ردﻳﻒ اول وﺻﻞ ﺷﻮد ﻣﻲ اﻳﻦ . ﻓﺮاﻳﻨﺪ ﺑﻪ ﺳﻮی ﺑﺎﻻدﺳﺖ و اﻓﻘﻲ ﺗﻜﺮار ﻣﻲ ﺷﻮد و ﺳﺎﺧﺖ ﭼﻨﻴﻦ آراﻳﺸﻲ ﻣﺸﺎﺑﻪ ﺟﺮﻳﺎن ﺷﺒﻜﻪ ای ﻫﻮرﺗﻦ2 اﺳﺖ . در ﻏ ﺎرﻫﺎی ﻛﺎرﺳﺘﻲ ﻛﻪ ﭼﻨﺪﻳﻦ ورودی ﻣﺨﺘﻠﻒ وﺟﻮد دارد ﺗﺸﺨﻴﺺ اوﻟﻴﻦ ورودﻳﻬﺎ ﻛﻪ ﺑﻬﻢ ﻣﺘﺼﻞ ﺷﺪه اﻧﺪ ﻧﺎﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ . اﮔﺮ ﻳﻚ در ردﻳﻒ ﺑﻨﺪی رده ، ورودی در ﻓﺎﺻﻠﻪ ﺑﺴﻴﺎر دوری ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺧﺮوﺟﻲ ﺑﺎﺷﺪ و دارای ارﺗﻔﺎع ﻓﺸﺎر ﺑﻴﺸﺘﺮی ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺳﺎﻳﺮ ردﻳﻔﻬﺎ ﺑﺎﺷﺪ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﺶ ﭘﻴ از رﺳﻴﺪن ﺑﻪ ﺳﺎﻳﺮ ردﻳﻔﻬﺎ ﺑﺎ ﺟﺮﻳﺎﻧﻬﺎی دﻳﮕﺮی ﭘﻴﻮﺳﺘﻪ ﺷﺪه و دﮔﺮ ﺷﻜﻠﻲ در زﻣﻴﻨﻪ ﺟﺮﻳﺎن ﺑﻪ وﺟﻮد آورد ﺑﺮای ﻣﺜﺎل ﻏﺎر ﺑﺮﻧﻜﻮرک 3 ﻛﻪ از اﻧﻮاع ﻣﺘﺪاول در ﺑﻴﻦ ﻏﺎرﻫﺎ اﺳﺖ . در ﻃﻲ ﺳﺎﻟﻬﺎ ﺑﻪ دﻟﻴﻞ ﺑﺪی وﺿﻌﻴﺖ زﻣﻴﻦ ﺷﻨﺎﺳﻲ و ﻫﻴﺪروژﺋﻮﻟﻮژی ﺗﻨﻬﺎ اﻧﺪﻛﻲ از ﻧﻤﻮﻧﻪ ﻫﺎ از ﻗﻮاﻧﻴﻦ ﺣﺎﻛﻢ ﺑﺮ ﻫﻮرﺗﻦ ﺗﺒﻌﻴﺖ ﻣﻲ ﻛﻨﻨﺪ . ﺣﺘﻲ ﻗﻮاﻧﻴﻦ ﺗﺠﺮﺑﻲ ﺟﺮﻳﺎن ﻛﺎﻧﺎﻟﻬﺎ ﺑﻪ ﻃﻮر آﺷﻜﺎر ﻗﺎﺑﻞ ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ ﻧﻴﺴﺖ وﻟﻲ . ﺑﺎ وﺟﻮد اﻳﻦ ، اﺳﺎس ﺷﻜﻞ ﮔﻴﺮی ﺑﺎﻓﺖ ﺟﺮﻳﺎن روﺷﻦ اﺳﺖ . ﺳﻴﺴﺘﻢ از داﺧﻞ ﺑﻬﻢ ﭘﻴﻮﺳﺘﻪ ﻣﺎﻣﻮت ﻓﻠﻴﻨﺖ رﻳﺞ روﭘﻞ ﭘﺮوﻛﺘﺮ4 در ﭘﻼﺗﻔﺮم آﻫﻜﻲ ﭘﻲ ﺳﻲ ﺳﻲ ﻲ ﻣ در ﻛﻨﺘﺎﻛﻲ ) ﺷﻜﻞ 1 - 6 ( در ﺣﺎل ﺣﺎﺿﺮ ﺑﻪ درازای ﺑﻴﺶ از 500 ﻛﻴﻠﻮﻣﺘﺮ ﺑﻮده و در ﻧﻮع ﺧﻮد ﻳﻜﻲ از ﻃﻮﻻﻧﻲ ﺗﺮﻳﻦ ﻏﺎرﻫﺎی ﺷﻨﺎﺧﺘﻪ ﺷﺪه ﺟﻬﺎن اﺳﺖ . ﺧﺮوﺟﻲ ﻏﺎر در ﭘﺎﻳﺎب ، ﺑﺎرﻫﺎ ﺑﻨﺎﺑﺮ ﺗﻐﻴﻴﺮاﺗﻲ ﻛﻪ ﻣﺴﻴﺮ رودﺧﺎﻧﻪ ﮔﺮﻳﻦ 5 ﺑﻪ ﺧﻮد ﻣﻲ ﮔﻴﺮد، ﺟﺎﺑﻪ ﺟﺎ ﺷﺪه اﺳﺖ . از اﻳﻦ رو ﺷﺒﻜﻪ آﺑﮕﺬر ﺑﻪ دﻟﻴﻞ ﺗﻐﻴﻴﺮات ﻧﺨﺴﺘﻴﻦ ، ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻳﺎﻓﺘﻪ و دﭼﺎر ﭘﻴﭽﻴﺪﮔﻲ ﺷﺪه اﺳﺖ . در ﺣﺎﻟﻲ ﻛﻪ آﺑﮕﺬرﻫﺎی اوﻟﻴﻪ در ﻣﺴﻴﺮﻫﺎی ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ ﻳﺎﻓﺘﻪ ﺳﻄﺢ زﻣﻴﻦ ﺷﻜﻞ ﮔﺮﻓﺘﻪ اﻧﺪ . از اﻳﻦ رو ﻋﻤﻠﻴﺎت اﻛﺘﺸﺎﻓﻲ و ﺗﻬﻴﻪ ﻧﻘﺸﻪ ﻫﺎ در اﻓﻘﻬﺎی زﻳﺮﻳﻦ ﻧﺎﻗﺺ اﺳﺖ . ﺑﺎ وﺟﻮد ﭼ ﻨﻴﻦ ﭘﻴﭽﻴﺪﮔﻲ ، ﻣﻲ ﺗﻮان زﻣﻴﻨﻪ ﻫﺎی ﻧﺎﻗﺺ آﺑﮕﺬرﻫﺎی دور و ﻧﺰدﻳﻚ و ﺑﻬﻢ ﻣﻠﺤﻖ ﺷﺪن آﻧﻬﺎ را در ﻣﺤﻞ ﻇﻬﻮر ﭼﺸﻤﻪ ﻫﺎ ﻣﺸﺨﺺ ﻛﺮد . ﻳﻜﻲ از ﺑﻬﻢ ﭘﻴﻮﺳﺘﮕﻴﻬﺎی اﺧﻴﺮ اﻓﻘﻲ در ردﻳﻔﻬﺎی دور ﻏﺎر ) ﭘﺮوﻛﺘﺮورب ( ﻫﺪاﻳﺖ زﻫﻜﺸﻲ ﻏﺎر ﻣﺎﻣﻮت را ﻋﻬﺪه دار ﺑﻮده اﻧﺪ . ﮔﺰارش ﻛﺎﻣﻞ ﺑﻪ وﺳ ﻴﻠﻪ ﭘﺎﻟﻤﺮ )1981 (و ﻛﻮﺋﻴﻦ ﻻن و دﻳﮕﺮان6) 1983 ( اراﺋﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ . 1 - Multiple Inputs in Multiple Ranks 2 - Horton 3 - Branchwork 4 - The Mammoth – Flint Ridge – Roppel Procter 5 - Green River 6 - Quinlan and et al 14 ﺷﻜﻞ1 - 5 - ﺗﺸﻜﻴﻞ ﻏﺎر از ﭼﻨﺪ ورودی در ﭼﻨﺪ ردﻳﻒ ﺷﻜﻞ 1 - 6 - ﺳﻴﺴﺘﻢ از داﺧﻞ ﺑﻬﻢ ﭘﻴﻮﺳﺘﻪ ﻣﺎﻣﻮت ﻓﻠﻴﻨﺖ رﻳﺞ روﭘﻞ ﭘﺮوﻛﺘﺮ در ﭘﻼﺗﻔﺮم آﻫﻜﻲ ﺳﻲ ﺳﻲ ﻣﻲ ﭘﻲ در اﻳﺎﻟﺖ ﻛﻨﺘﺎﻛﻲ آﻣﺮ ﻳﻜﺎ 15 1 - 5 - 4 ﺗﺸﻜﻴﻞ ﻏﺎر از ورودﻳ ﻬﺎی ﻣﺤﺪود ﺷﺪه در ﻳﻚ ردﻳﻒ 1 اﻳﻦ ﺣﺎﻟﺖ در ﺷﻜﻞ1 - 7 ﺑﺎ ورودی و ﺧﺮوﺟﻴﻬﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻛﺎرﺳﺘﻲ و اﺷﻜﺎل آﻧﻬﺎ ﻧﺸﺎن داده ﺷﺪه اﺳﺖ . ورودی ﻣﺤﺪود، ﺑﺎرﻳﻜﻪ ای از رﺧﻨﻤﻮن ﺳﻨﮕﻬﺎی ﻛﺮﺑﻨﺎﺗﻪ ﻛﻪ ) ﺑﻴﺸﺘﺮ اوﻗﺎت ﺑﺴﺘﺮ دره ﻫﺎ اﺳﺖ ( را در ﺑﺮ ﻣﻲ ﮔﻴﺮد ) ﺷﻜﻞ1 - 7 - (. اﻟﻒ ﭼﺸﻤﻪ ﻫﺎ در ﻳﻜﻲ از ﻧﻮاﺣﻲ دو ﻃﺮف آﺷﻜﺎر ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . ﺷﺮاﻳﻂ ﻫﻨﺪﺳﻲ ﺟﺮﻳﺎن ﺑﻪ اﺟﺒﺎر ورودﻳﻬﺎی دوردﺳﺖ را در ﺑﺮﮔﺮﻓﺘﻪ ، از اﻳﻦ رو ﻏﺎر در ﭘﻴﺸﺎﻧﻲ ﺟﻠﻮﻳﻲ ﺷﻜﻞ ﮔﺮﻓﺘﻪ اﺳﺖ ) ﺷﻜﻞ1 - 7 - (. ب ﺑﻪ اﻳﻨﮕﻮﻧﻪ ﻏﺎرﻫﺎ ﺑﻪ ﻃﻮر ﻣﺘﻨﺎوب ﺑﺮﺧﻮرد ﻣﻲ ﺷﻮد . ﻧﻤﻮﻧﻪ ﻛﻪ ای در ﺷﻜﻞ 1 - 7 اراﺋﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ ﺑﺴﻴﺎر ﭘﻴﭽﻴﺪه اﺳﺖ ، زﻳﺮا ﻳﻚ ﺑﺎر دﻳﮕﺮ ﺑﺎ ﻛﺸﻒ ﻧﺎﻗﺺ ﺷﺒﻜﻪ ﭼﻨﺪ ﻗﺴﻤﺘﻲ روﺑﺮو ﻫﺴﺘﻴﻢ . ﺳﻨﮕﺮﺑﻨﺪی دﻳﻮاره رودﺧﺎﻧﻪ ﻛﻮﻣﺒﺮﻟﻨﺪ2 ) ﺷﻜﻞ1 - 7 - ج ( ، ﻧﺸﺎﻧﮕﺮ ﻓﺎز ﺟﺪﻳﺪی از ورودی A ﺑﻪ ﺳﻮی ﺑﺨﺶ ﺗﺤﺘﺎﻧﻲ و ﭼﺸﻤﻪ B اﺳﺖ ﻛﻪ در اﺛﺮ ﮔﺴﺘﺮش و ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺑﻴﺸﺘﺮ در راﺳﺘﺎی ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ ﺑﻪ ﺳﻮی ﻏﺮب در زﻳﺮ ﺳﻨﮓ ﭘﻮﺷﺶ ﺷﻴﻞ ﺑﻪ وﺟﻮد آﻣﺪه اﺳﺖ اﻳﻦ . ﮔﺬرﮔﺎه ﺟﺪﻳﺪ ﻫﻨﻮز از ﺟﻬﺖ اﻧﺪازه ﻗﺎﺑﻞ ﻣﻼﺣﻈﻪ ﻧﻴﺴﺖ . ﺷﻜﻞ 1 - 7 - ﺗﺸﻜﻴﻞ ﻏﺎر از ورودﻳﻬﺎی ﻣﺤﺪود ﺷﺪه در ﻳﻚ ردﻳﻒ 1 - Inputs Restricted to a File 2 - Cumberland 16 1 - 6 ﺟﺮﻳﺎن از ﺷﺒﻜﻪ ﻛﺎﻧﺎﻟﻬﺎی ﻣﺸﺎﺑﻪ و ﻣﺘﻘﺎﻃﻊ در ﺗﻤﺎم ﭼﻬﺎر ﺣﺎﻟﺖ ﻗﺒﻠﻲ ﺳﻤﺖ و ﺳﻮی ﭘﻴﺸﺮﻓﺖ در ﻏﺎرﻫﺎی ﺑﺪوی و ارﺗﺒﺎط آﻧﻬﺎ ﺗﺤﺖ ﺗﺄﺛﻴﺮ ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ ﮔﺮادﻳﺎن ﻫﻴﺪروﻟﻴﻜﻲ و دﭼﺎر ﺗﻐﻴﻴﺮات اﺳﺖ . در اﻳﻦ ﺷﺮاﻳﻂ اﺳﺘﺨﻮان ﺑﻨﺪی ﮔﺬرﮔﺎﻫﻬﺎی اوﻟﻴﻪ ﻏﺎر ﺗﺤﺖ ﺷﺮاﻳﻂ ﻓﺮاﺗﻴﻚ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻳﺎﺑﺪ ﻣﻲ . ﺑﻌﺪاً ﺗﻤﺎﻣﺎً ﻳﺎ ﺑﺨﺸﻲ از ﺑﺴﻴﺎری از ﻏﺎرﻫﺎ ﺑﺎ ﺑﺰرﮔﺘﺮ ﺷﺪن ﻣﻘﻄﻌﺸﺎن ﺑﻪ ﺻﻮرت آﺑﺰاد درﻣﻲ آﻳﻨﺪ . اﮔﺮ آﻧﻬﺎ ﺑﻌﺪاً دﭼﺎر ﺳﻴﻼب ﻧﺎﮔﻬﺎﻧﻲ ﺷﻮﻧﺪ ، در ﻣﺤﻠﻬﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﮔﺬرﮔﺎﻫﻬﺎ ﻣﺴﺪود ﺷﺪه و اﻳﺠﺎد ﮔﺮادﻳﺎن ﻫﻴﺪروﻟﻴﻜﻲ ﭘﺮﺷﻴﺐ ﻣﻲ ﻛﻨﻨﺪ ، ﻛﺎﻧﺎﻟﻬﺎی ﻣﺸﺎﺑﻪ و ﻣﺘﻘﺎﻃﻊ ﻣﺤﻠﻲ ﺑﺎ ﮔﺬرﮔﺎﻫﻬﺎی ﻛﻮﭼﻚ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ زاده ﺷﻮﻧﺪ ) ﭘﺎﻟﻤﺮ1975 .( اﻳﻨﮕﻮﻧﻪ ﺳﻴﻼب در ﻛﺎﻧﺎﻟﻬﺎی ﻣﺸﺎﺑﻪ ﻣﺘﻘﺎﻃﻊ ﻳﻜﻲ از ﻋﻠﺘ ﻬﺎی اﺳﺎﺳﻲ در ﻣﻮرد ﭘﻴﺪاﻳﺶ ﻏﺎرﻫﺎی اﻧﺤﻼﻟﻲ اﺳﺖ ﻣﺜﻼ ً. ﻧﻤﻮﻧﻪ آن در ﻏﺎرﻫﺎی ﻛﻢ ژرﻓﺎ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﻏﺎر ﻣﻴﺪوﺳﺖ 1 آﻣﺮﻳﻜﺎ ﻣﺘﺪاول اﺳﺖ ﺑﻪ و وﻳﮋه در ﺑﺎﻻدﺳﺖ و در ﻣﺤﻠﻬﺎﻳﻲ ﻛﻪ زﻫﻜﺸﻲ دﮔﺮﺟﺎزا، ﻣﻮﺟﺐ اﻳﺠﺎ د ﺳﻴﻼﺑﻬﺎی ﺑﺰرگ ﺷﺪه اﺳﺖ ، دﻳﺪه ﻣﻲ ﺷﻮد . 1 - 7 ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻏﺎرﻫﺎ در ﻃﻮل ) در درازا و ژرﻓﺎ ( ﺑﺮای ﺳﺎﻟﻬﺎ اﻋﺘﻘﺎدات ﻣﺘﻔﺎوﺗﻲ وﺟﻮد داﺷﺘﻪ اﺳﺖ درﺑﺎره اﻳﻨﻜﻪ آﻳﺎ ﻏﺎرﻫﺎی آﻫﻜﻲ ﺑﻪ ﻃﻮر اﻧﺘﺨﺎﺑﻲ در ﻫﺮﻳﻚ از ﺳﻪ ﻣﻨﻄﻘﻪ ) زون (: ﺑﺎﻻی ﺳﻄﺢ اﺷﺒﺎع زﻣﻴﻦ2 ﻣﺎرﺗﻞ 3) 1921 ( ، ﻳﺎ در ﻣﻨﺎﻃﻖ ) زوﻧﻬﺎی ( آﺑﺰاد ] دﻳﻮﻳﺲ 4) 1980 (، ﺑﺮﺗﺲ5 ) 1942 ([، ﻳﺎ در آﺑﺨﻮان ﻣﻨﻄﻘﻪ اﭘﻲ ﻓﺮاﺗﻴﻚ6 ﻛﻪ آﻧﻬﺎ را از ﻫﻢ ﺟﺪا ﻣﻲ ﻛﻨﺪ، وﺟﻮد دارﻧﺪ ﻳﺎ ﺧﻴﺮ7 . ]ﺳﻮای ﻧﺮﺗﻮن 8 ) 1932 (، رودس و ﺳﻴﻨﺎﻛﻮری ) 1941 ([ . واروﻳﻚ اﻋﺘﻘﺎد دارد ﺳﺌﻮال ﻣﺰﺑﻮر ﻣﻨﻄﻘﻲ ﻧﻴﺴﺖ ) ﻓﻮرد 1971، ﻓﻮرد و اور 1978 .(ﻏﺎرﻫﺎی ﻣﻌﻤﻮﻟﻲ در ﻫﺮ ﺳﻪ ﻣﻨﻄﻘﻪ ﮔﺴﺘﺮش ﻣﻲ ﻳﺎﺑﻨﺪ و ﺑﻴﺸﺘﺮﻳﻦ و ﺑﺰرﮔﺘﺮﻳﻦ ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻏﺎر از ﺗﺮﻛﻴﺐ دو ﻣﻨﻄﻘﻪ اﺳﺖ . 1 - 8 اﻧﻮاع ﻏﺎرﻫﺎی وادوس ) ﺑﺎﻻی ﺳﻄﺢ اﺷﺒﺎع زﻣﻴﻦ ( اﻛﺜﺮﻳﺖ ﺳﻨﮓ آﻫﻚ و دوﻟﻮﻣﻴﺘﻬﺎﻳﻲ ﻛﻪ در ﻛﺎرﺳﺖ رﺧﻨﻤﻮن دارﻧﺪ در ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﻓﺮﺳﺎﻳﺸﻲ ﻗﺮار داﺷﺘ ﻪ و از ﺟﻬﺖ دﻳﺎژﻧﺰرﺷﺪ ﻳﺎﻓﺘﻪ ﺑﻪ ﻃﻮری ﻛﻪ ﺗﺨﻠﺨﻞ ﻣﺆﺛﺮ ﻣﺤﺪود ﺑﻪ ﺗﺨﻠﺨﻞ ﺛﺎﻧﻮﻳﻪ از ﻧﻮع درز و ﺗﺮک ﺷﻮد ﻣﻲ . ﺣﺠﻢ ﺧﻮردﮔﻲ در اﻳﻨﮕﻮﻧﻪ درزو ﺗﺮﻛﻬﺎ و اﻧﺤﻼل ﺑﺮ اﺛﺮ ﮔﺮدش آﺑﻬﺎی ﺟﻮی ﻧﺎﭼﻴﺰ اﺳﺖ ﺑﻪ ﻃﻮری ﻛﻪ ﺗﺮاز ﻣﺆﺛﺮ آب زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ در ﺳﻄﺢ ﺗﻮده ﻫﺎی ﺳﻨﮓ اﺳﺖ ﺶ زاﻳ . ﻳﻚ ﻣﻨﻄﻘﻪ وادوس در ﻏﺎرﻫﺎی ﺑﺪوی اﺑﺘﺪا در ارﺗﺒﺎط ﺑ ﺎ ﭼﺸﻤﻪ ) ﻫﻤﺎﻧﮕﻮﻧﻪ در ﺑﺎﻻ ﺑﻪ آن اﺷﺎره ﺷﺪ ( ﺑﻮده و ﺳﭙﺲ وﺳﻴﻊ ﺷﺪن ﮔﺬرﮔﺎه ﺗﻮﺳﻂ زﻫﻜﺸﻲ ﺗﻮده ﺳﻨﮕﻲ اداﻣﻪ ﻣﻲ ﻳﺎﺑﺪ ﻛﻪ ﺑﺎﻻﺗﺮ از ﺗﺮاز ﺣﺪاﻗﻞ ﮔﺮادﻳﺎن ﻫﻴﺪروﻟﻴﻜﻲ ﭼﺸﻤﻪ اﺳﺖ . ﮔﺮادﻳﺎن ﻫﻴﺪروﻟﻴﻜﻲ ﻧﻬﺎﻳﻲ ، ﭘﺎﻳﺪار و ﺗﺮاز آب زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ ﭘﺎﻳﻴﻦ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد ) ﺷﻜﻞ1 - 8 .( 1 - Midwest 2 - Vadose 3 - Martel 4 - Davis 5 - Bretz 6 - Epiphreatic 7 - ﺑﺮای ﻛﺴﺐ اﻃﻼﻋﺎت ﺑﻴﺸﺘﺮ ﺑﻪ واروﻳﻚ )Warwick ، 1953 (ﻣﺮاﺟﻌﻪ ﻓﺮﻣﺎﻳﻴﺪ . 8 - Swinnerton 17 دو ﻧﻮع ﻏﺎر وادوس ﺑﻪ وﺟﻮد ﻣﻲ آﻳﺪ اﻓﺖ . ﺳﻄﺢ آب زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ ﻏﺎرﻫﺎ در ﻣﻨﻄﻘﻪ وادوس، ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻳﺎﻓﺘﻪ و ﺑﺮ اﺛﺮ اﻧﺤﻼل ﻣﻮﺟﺒﺎت وﺳﻴﻊ ﺷﺪن ﮔﺬرﮔﺎه ﺷﻮد ﻣﻲ آب . در ﻣﺤﻞ ﺑﻬﻢ ﭘﻴﻮﺳﺘﻦ اوﻟﻴﻪ آﻧﻬﺎ ﺑﻪ ﻫﺎی ﻟﻮﻟﻪ ﻓﺮﻋﻲ ، ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن اﺑﺘﺪاﻳﻲ ﺑﻪ ﺻﻮرت زاﻳﺶ ﮔﺬرﮔﺎﻫﻬﺎﻳﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ از ﺣﺎﻟﺖ ﻓﺮاﺗﻴﻚ ﺑﻪ ﺣﺎﻟﺖ وادوس ﺗﺒﺪﻳﻞ .ﺷﻮد ﻣﻲ ﮔﺬرﮔﺎﻫﻬﺎی ﺑﺎرﻳﻚ رودﺧﺎﻧﻪ ای ﺑﺎ ﺳﻘﻒ ﻓﺮاﺗﻴﻚ ﻣﺪور ﻫﺴﺘﻨﺪ . ﻫﺎی دره ﻣﻬﺎﺟﻢ در ﻣﺤﻠﻬﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﺟﺮﻳﺎن ﻧﻮ از ﻣﻨﻄﻘﻪ وادوس ﺑﻪ وﺟﻮد آﻣﺪه اﺳﺖ ، ﺷﻜﻞ ﺑﻪ . ﺮﻧﺪﮔﻴ ﻣﻲ ﻃﻮر ﻋﻤﻮم آﻧﻬﺎ ﭘﺮﺷﻴﺒﺘﺮ از آب اﻓﺖ زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ وادوس در ﻏﺎرﻫﺎ ﻫﺴﺘﻨﺪ . درز و ﺗﺮﻛﻬﺎی ﻋﻤﻮدی اﻳﺠﺎد ﺗﻨﻮره ﻣﻲ ای ﻛﻨﺪ ﻛﻪ ﺑﻪ ﻫﺎی دره ﭘﻴﺮاﻣﻮن ﺧﻮد وﺻﻞ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . در ﻣﺤﻠﻬﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﺗﺨﻠﺨﻞ اوﻟﻴﻪ ﻣﺆﺛﺮ اﺳﺖ ) ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺑﺴﻴﺎری از ﺑﺎﻻزدﮔﻴﻬﺎی ﺳﻨﮕﻬﺎی ﻣﺮﺟﺎﻧﻲ ( ﻳﺎ در ﻣﺤﻠﻬﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﻣﻘﺎوﻣﺖ در درز و ﺗﺮﻛﻬﺎ ﺑﺴﻴﺎر ﻛﻢ اﺳﺖ ، ﺑﺨﺸﻲ از آﻧﻬﺎ ﺑﺮ اﺛﺮ ﺑﺎﻻزدن و زاﻳﺶ ﻛﻮﻫﻬﺎی ﺟﻮان ﮔﺴﺘﺮش ﻣﻲ ﻳﺎﺑﻨﺪ ) ﺑﻮﮔﻠﻲ 1980 .(ﻫﻤﺎﻧﮕﻮﻧﻪ ﻛﻪ در ﺷﻜﻞ 1 - 8 - اﻟﻒ ﻧﺸﺎن داده ﺷﺪه ﻏﺎرﻫﺎی ﻣﻬﺎﺟﻢ وادوس ﺑﻪ وﻳﮋه در ﻧﻮاﺣﻲ ﻳﺨﭽﺎﻟﻲ ﻛﻪ ﻣﺎﻧﻊ زﻫﻜﺸﻲ در ﭘﻬﻨﻪ یﻫﺎ ﻛﺎرﺳﺘﻲ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ، ﻣﺘﺪاو .ﻟﻨﺪ ﺷﻜﻞ 1 - 8 - اﻧﻮاع ﻏﺎرﻫﺎی وادوس 18 1 - 9 اﺧﺘﻼف ﺑﻴﻦ ﺗﺮاز آب زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ ﻏﺎرﻫﺎ و ﺟﺮﻳﺎن ﻓﺮاﺗﻴﻚ ﭼﮕﻮﻧﮕﻲ ﺑﺮش ﻃﻮﻟﻲ ﻏﺎرﻫﺎ در زﻳﺮ ﺗﺮاز ﭘﺎﻳﺪار آب زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ ﺑﺎ ﺗﻨﺎوب و ﻳﺎ ﻣﻘﺎوﻣﺖ درز و ﺗﺮﻛﻬﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﺟﺮﻳﺎن آب زﻳﺮزﻣﻴ آن ﺑﻪ ﻨﻲ وارد ﺷﺪه اﺳﺖ ، ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ ﻣﻲ ﺷﻮد ) ﻓﻮرد و اور 1978 .( ﺑﻪ زﺑﺎن ﺳﺎده ، اﺳﺎس ﺑﺮ اﻳﻦ روال اﺳﺖ ﻛﻪ ﺗﻨﺎوب ﺑﺰرﮔﺘﺮ درز و ﺗﺮﻛﻬﺎ، ﻣﻮﺟﺐ ﻛﻮﺗﺎﻫﺘﺮ و ﻛﻢ ژرﻓﺎﺗﺮ ﺷﺪن آﺑﮕﺬرﻫﺎ، ﻫﻤﺎن ﻃﻮر ﻛﻪ در ﺷﻜﻞ 1 - 3 و1 - 5 ﻧﺸﺎن داده ﺷﺪه اﺳﺖ ، ﻣﻲ ﺷﻮد . ﭼﻬﺎر ﻓﺮم ﻣﺸﺨﺺ ﻫﻨ ﺪﺳﻲ ﺑﺮ اﺳﺎس ﺷﻜﻞ 1 - 9 - اﻟﻒ اﻣﻜﺎن ﭘﺬﻳﺮ اﺳﺖ : − ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﺗﻨﺎوب درز و ﺗﺮﻛﻬﺎ ﺑﺴﻴﺎر اﻧﺪک ﺑﺎﺷﺪ در اﻳﻦ ﺻﻮرت ﻏﺎر ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﻳﻚ ﺣﻠﻘﻪ ﻋﻤﻴﻖ در زﻳﺮ ﺗﺮاز آب زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ آن ﺑﻪ ﻏﺎر ﺑﺎﺗﻲ ﻓﺮاﺗﻴﻚ1 ﻣﻲ ﮔﻮﻳﻨﺪ . ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ و ﻛﺸﻒ اﻳﻨﮕﻮﻧﻪ ﻏﺎرﻫﺎ ﺑﺴﻴﺎر ﻣﺸﻜﻞ اﻳﻦ ، از ﺑﻮده رو ﻳﺎﻓﺘﻪ ﻫﺎ درﺑﺎره آﻧﻬﺎ ﻧﺎﺗﻤﺎم اﺳﺖ ) ﺷﻜﻞ1 - 9 - (. ب ﻏﺎر وﻛﻠﻮاﺳﭙﺮﻳﻨﮓ2 ) ﻓﺮاﻧﺴﻪ ( و ﻻﻫﻮﻳﺎدوزﻳﻤﺎﭘﻦ3 )ﻣﻜﺰﻳﻚ ﺑﻪ ( ﻋﻨﻮان ﺑﺨﺸﻲ از ﺣﻠﻘﻪ دﻳﺮﻳﻨﻪ ﺧﺮوﺟﻲ ﺑﻮده ﻛﻪ دارای ﺑﺮﺧﺎﺳﺖ ﻋﻤﻮدی ﺑﻴﺶ از 300 ﻣﺘﺮ از ﻟﻮﻟﻪ ﻫﺎی اﻧﺤﻼﻟﻲ ﺑﺎ ﺿﺨﺎﻣﺖ 20 ﺗﺎ30 ﻣﺘﺮ ﻫﺴﺘﻨﺪ . در ﻧﻮاﺣﻲ زﻳﻤﺎﭘﻦ ﻏﺎرﻫﺎی ﺑﺰرﮔﺘﺮ دﻳﮕﺮ ﺑﻪ اﺿﺎﻓﻪ ﺑﺰرﮔﺘﺮﻳﻦ ﭼﺸﻤﻪ ﻛﺎرﺳﺘﻲ دﻧﻴﺎ ﺳﻴﺮادوال آﺑﺮا4، اﺳﺖ ﻛﻪ ﺗﻤﺎم اﻳﻦ ﻣﻮارد از ﻧﻮع درز و ﺗﺮﻛﻬﺎی ﻛﻢ در ﺳﻨﮓ آﻫﻜﻬﺎی ﺗﻮده ای ، ﺣﻔﺮه دار ﻣﺮﺟﺎﻧﻲ اﺳﺖ ﻓﻴﺶ ) 5 1977 .(ﻫﻨﻮز آﮔﺎﻫﻲ از ژرﻓﺎی ﻏﺎرﻫﺎی ﺑﺎﺗﻲ ﻓﺮاﺗﻴﻚ ﺑﻪ دﺳﺖ ﻧﻴﺎﻣﺪه اﺳﺖ . ﺣﻔﺎرﻳﻬﺎی اﻛﺘﺸﺎﻓﻲ درﻧﻮاﺣﻲ ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻧﻬﺸﺘﻪ ﺑﻪ ﻫﺎﻳﻲ ﺿﺨﺎﻣﺖ 3000 ﻣﺘﺮ را روی ﻏﺎرﻫﺎ ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ ﻛﺮده اﺳﺖ . ﺑﺨﺸﻲ از ﻏﺎرﻫﺎی ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ ﺷﺪه در ﻃﻲ زﻣﺎن ﺣﻔﺎرﻳﻬﺎی ﻣﺰﺑﻮر از ﻧﻮع ﺑﺎﺗﻲ ﻓﺮاﺗﻴﻚ ﻫﺴﺘﻨﺪ، وﻟﻲ ﺑﻴﺸﺘﺮ آﻧﻬﺎ از زﻣﺮه ﻏﺎرﻫﺎی ﻛﻢ ژرﻓﺎﺑﻮ ﻛﻪ ده ﺑﻨﺎﺑﺮ ﭘﻮﻳﺎﺑﻮدن ﻓﻌﺎﻟﻴﺘﻬﺎی ﺗﻜﺘﻮﻧﻴﻜﻲ ﻓﺮو ﻧﺸﺴﺘﻪ . اﻧﺪ ﺷﻜﻞ 1 - 9 - ﭼﻬﺎر ﻓﺮم ﻣﺸﺨﺺ ﻫﻨﺪﺳﻲ ﻏﺎرﻫﺎی ﺗﺸﻜﻴﻞ ﺷﺪه در ﻗﺴﻤﺖ زﻳﺮﻳﻦ ﺟﺮﻳﺎﻧﻬﺎی ﻓﺮاﺗﻴﻚ 1 - Bathyphreatic Cave 2 - Vauclue Spring 3 - La Hoya de Zimapan 4 - The Sierra de El Abra 5 - Fish 19 − ﻏﺎرﻫﺎی ﭼﻨﺪﺗﺎﻳﻲ ﺣﻠﻘﻪ ای ﻓﺮاﺗﻴﻚ در ﭘﻬﻨﻪ ﻫﺎﻳﻲ ﮔﺴﺘﺮش ﻣﻲ ﻳﺎﺑﻨﺪ ﻛﻪ درز و ﺗﺮﻛﻬﺎ دارای ﺗﻨﺎوﺑﻲ اﻧﺪک ﻫ ﺴﺘﻨﺪ . ﻫﺎی ﺣﻠﻘﻪ ﺑﺎﻻﺗﺮ ﺗﺮاز ﻣﺎﻧﺪﮔﺎر آب زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ را ﻧﺸﺎن دﻫﺪ ﻣﻲ . ﻏﺎر داس ﻫﻮﻟﻮخ 1 ﻧﻤﻮﻧﻪ ﺟﺎﻟﺒﻲ از اﻳﻨﮕﻮﻧﻪ ﻏﺎرﻫﺎ اﺳﺖ ﻛﻪ در آن داﻣﻨﻪ ﻋﻤﻮدی ﺣﻠﻘﻪ ﻓﺮاﺗﻴﻚ ﻧﻮﺳﺎﻧﻲ از 80 ﺗﺎ180 ﻣﺘﺮ دارد . − ﻏﺎرﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﺗﺮﻛﻴﺒﻲ از ﺣﻠﻘﻪ ﻫﺎی ﻛﻮﺗﺎﻫﺘﺮ و ﻛﻢ ژرﻓﺎﺗﺮ دارﻧﺪ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﻛﺎﻧﺎل اﻓﻘﻲ ) ﺑﺮای ﻧﻤﻮﻧﻪ ﺗﺮاز آب زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ ( ﻣﻌﺮف ﮔﺬرﮔﺎه ﻣﻘﻮﻟﻪ ﺳﻮﻣﻲ از ﺗﻨﺎوب درز و ﺗﺮﻛﻬﺎی ﺑﻴﺸﺘﺮ ﺑﺎ ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﻛﻤﺘﺮ اﺳﺖ . ﺑﺨﺸﻬﺎی اﻓﻘﻲ درﺳﻤﺖ و ﺳﻮی درز و ﺗﺮﻛﻬﺎی ﻋﻤﺪه و ﻳﺎ ﮔﺬرﮔﺎﻫﻬﺎﻳﻲ ﺑﻴﻦ ﻛﻪ ﺳﻄﻮح ﻻﻳﻪ ﺑﻨﺪی راه ﻳﺎﻓﺘﻪ اﻧﺪ، ﺷﻜﻞ ﻣﻲ ﮔﻴﺮﻧﺪ . − در ﻣﺤ ﻠﻬﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﺗﻨﺎوب درز و ﺗﺮﻛﻬﺎ ﺑﺴﻴﺎر زﻳﺎد اﺳﺖ ، ﮔﺮادﻳﺎن ) ﻛﻢ ًاﻛﺜﺮ ا ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ ( در راﺳﺘﺎی ورودﻳﻬﺎی ﺟﺮﻳﺎن در ﻣﺎورای ﭼﺸﻤﻪ ﻫﺎ وﺟﻮد دارد . زﻣﺎﻧﻲ ﻛﻪ ﮔﺬرﮔﺎﻫﻬﺎ ﺑﺮ اﺛﺮ اﻧﺤﻼل ﺑﻪ اﻧﺪازه ﻛﺎﻓﻲ ﺑﺰرگ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ، در ﭼﻨﻴﻦ ﺣﺎﻟﺘﻲ ﺗﻮان ﺟﺬب ﺗﻤﺎم رواﻧﺎﺑﻬﺎ را دارا ﺧﻮا ﻫﻨﺪ ﺑﻮد و ﺗﺮاز ﭘﻴﺰوﻣﺘﺮﻫﺎ در آﻧﻬﺎ ﭘﺎﻳﻴﻦ ﺗﺮ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد . ﭼﻨﻴﻦ ﺷﺮاﻳﻄﻲ ﻣﻮﺟﺐ ﭘﻴﺪاﻳﺶ ﻏﺎرﻫﺎی زﻳﺮ ﺗﺮاز آب زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ ﺷﻮد ﻣﻲ . ﻧﻤﻮﻧﻪ آﻧﻬﺎ ﻫﺎی ﺑﻪ ﻛﻪ ﺷﻜﻞ ﻓﺸﺮده و ﻳﺎ در ﮔﺬرﮔﺎه ﻛﺎﻧﺎﻟﻬﺎی ﺷﻨﺎور ﺑﺎ ﺳﻘﻒ ﻛﻮﺗﺎه ﻫﺴﺘﻨﺪ، ﺑﺴﻴﺎر ﻣﺘﺪاول اﺳﺖ . ﺑﺮای ﻧﻤﻮﻧﻪ ، از آﻫﻜﻬﺎی د رﺟﺎ در ﭘﻬﻨﻪ ﻫﺎی دﺷﺘ ﻬﺎی آﺑﺮﻓﺘﻲ ﭼﻴﻦ ، وﻳﺘﻨﺎم ، ﻣﺎﻟﺰی و ﻛﻮﺑﺎ ﻣﻲ ﺑﺮد ﻧﺎم ﺗﻮان . ﻧﻤﻮﻧﻪ دﻳﮕﺮ از اﻳﻦ ﻧﻮع در ﺳﻨﮓ آﻫﻜﻬﺎی ﺷﻜﺎﻓﺪار، ﺑﺨﺸﻬﺎی ﮔﺴﺘﺮده دوﻣﻴﻜﺎﺑﺎرادﻻ2 در ﻣﺮز ﭼﻜﺴﻠﻮاﻛﻲ و ﻣﺠﺎرﺳﺘﺎن ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ ﺑﻪ ﺻﻮرت زاﻳﺶ ﮔﺬرﮔﺎه رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎﻳﻲ دﻳﺪه ﻣﻲ ﺷﻮد ﭘﻬ ﻛﻪ ﻫﺎی ﻨﻪ ﻓﺮواﻓﺘﺎده ﺑﺎرﻳﻚ در ﺳﻨﮓ آﻫﻜﻬﺎ ) ﺳﺮزﻣﻴﻨﻬﺎی ( ﻓﺎم آﺑﻠﻪ ﺑﻪ وﺟﻮد آورده اﺳﺖ . ﮔﺮﭼﻪ ﺑﺮای ﮔﺬرﮔﺎه آﺑﻬﺎی زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ ﺑﻴﺶ از 1000 ﻣﺘﺮ، اﻳﻨﮕﻮﻧﻪ ﻏﺎرﻫﺎ ﻧﺎدر اﺳﺖ . ﺗﻘﺴﻴﻢ ﭼﻬﺎرﮔﺎﻧﻪ3 ﺗﻮﺳﻂ ﻓﻮرد و اور ﻛﻪ در ﺑﺎﻻ ذﻛﺮ ﺷﺪ ﺑﻪ دﻧﺒﺎل ﻣﺸﺨﺺ ﻛﺮدن ﻛﺎﻣﻞ ﭼﻬﺎر وﻳﮋ ﮔﻲ ﻫﻨﺪﺳﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ در آﺑﺨﻮاﻧﻬﺎی ﻓﺮاﺗﻴﻚ در ﻳﻚ ﻓﺎﺻﻠﻪ زﻣﺎن ﻃﻮﻻﻧﻲ رخ دﻫﺪ . در ﻋﻤﻞ ، ﺑﺴﻴﺎری از ﻏﺎرﻫﺎ، ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ای از ﺣﺎﻟﺖ دوم و ﺳﻮم و ﻳﺎ ﺳﻮم و ﭼﻬﺎرم را ﻧﺸﺎن ﻣﻲ دﻫﻨﺪ . ﻃﻮﻻﻧﻲ ﺗﺮﻳﻦ ﻏﺎر، ﻣﺎﻣﻮت ﻓﻠﻴﻨﺖ رﻳﺞ روﭘﻞ ﭘﺮوﻛﺘﺮ4 اﺳﺖ ﻛﻪ ﻧﺸﺎﻧﮕﺮ اﻓﺖ وادوس ﻳﺎ ﻛﺎﻫﺶ ﻓﺸﺎر ﺑﺮ اﺛﺮ ﮔﺮﻳﺰ آب زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ ﺑﻪ اﺿﺎﻓﻪ ﻫﺠﻮم زﻫﻜﺸﻲ وادوس ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ و در ﺗﺮﻛﻴﺐ ﺣﺎﻟﺖ ﺳﻮم و ﭼﻬﺎرم ﮔﺬرﮔﺎه دﻫﺪ ﻣﻲ رخ . در ﺑﺮرﺳﻴﻬﺎی ﺳﻴﺴﺘﻢ زﻣﺎﻧﻲ ﻣﺸﺨﺺ ﺷﺪه اﺳﺖ ﻛﻪ ﻓﺮآﻳﻨﺪﻫﺎی ﻣﺮﺣﻠﻪ ای ﺗﻤﺎﻳﻞ ﺑﻪ ﻣﺴﻄﺢ ﻛﺮدن ﭘﺮوﻓﻴﻞ ﻏﺎر را دارﻧﺪ ) ﻓﻮرد و اور 1978 (. ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ زاﻳﺶ ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻏﺎرﻫﺎ در اﺑﻌﺎد ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻮﺟﻪ ﭘﻲ ﺗﻮان ﻣﻲ در ﭘﻲ ، ﺑﻪ ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ اﻛﺘﺸﺎﻓﻲ آﻧﻬﺎ ﭘﺮداﺧﺖ ، زﻳﺮا در ﻣﺠﻤﻮع ، ﺷﺶ ﺣﺎﻟﺖ ﺗﻨﺎوب درز و ﺗﺮک و ﻣﻘﺎوﻣﺖ در آﻧﻬﺎ ﺷﻨﺎﺧﺘﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ . در ﺣﺎﻟﺖ ﺻﻔﺮ، ﺗﻨﺎوب درز و ﺗﺮﻛﻬﺎ ﺑﻪ اﻧﺪازه ای ﻧﺎﭼﻴﺰ و ﻳﺎ ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﭼﻨﺎن زﻳﺎد اﺳﺖ ﻛﻪ ﻫﻴﭽﮕﻮﻧﻪ ﻏﺎری ﺑﻪ وﺟﻮد ﻧﻤﻲ آﻳﺪ ﻛﻪ از ﺟﻬﺖ رﻳﺨﺘﺎرﺷﻨﺎﺳﻲ در زﻣﺎن ﺧﺎﺻﻲ ﻗﺎﺑﻞ ﻣﺸﺎﻫﺪه ﺑﺎﺷﺪ اﻳﻦ . ﺷﺮاﻳﻂ ﺑﻪ وﻳﮋه ﺑﺮای ﺑﺴﻴﺎری از رﺧﻨﻤﻮﻧﻬﺎی ﺳﻨﮓ ﻣﺮﻣﺮ ﺣﺎﻛﻢ اﺳﺖ . اول ﺣﺎﻟﺖ ﺗﺎﭼﻬﺎرم ﻗﺒﻼ ً را ﻣﺸﺨﺺ ﻛﺮدﻳﻢ . در ﺣﺎﻟﺖ ﭘﻨﺠﻢ ﻨﻪ زﻣﻴ درز و ﺗﺮﻛﻬﺎ و ﺗﻨﺎوب آﻧﻬﺎ ﺑﺴﻴﺎر زﻳﺎد و ﻳﺎ ﺑﻪ ﻋﺒﺎرت دﻳﮕﺮ، ﺗﺨﻠﺨﻞ ﺑﺴﻴﺎر ﺑﺎﻻی اوﻟﻴﻪ ﻏﺎﻟﺐ ﻣﻲ ﺷﻮد ﺑﻪ ﻃﻮری ﻛﻪ ﻏﺎرﻫﺎی ﻣﺘﺮاﻛﻢ ﻛﻮﭼﻚ و ﻳﺎ ﻏﺎرﻫﺎی ﺑﺪوی ﺑﻪ ﺟﺎی ﻏﺎرﻫﺎی ﺑﺰرگ ﻗﺎﺑﻞ ) ورود ( ﻣﻲ ﺷﻜﻞ ﮔﻴﺮﻧﺪ اﻳﻦ . ﺷﺮاﻳﻂ ﺑﺮای ﺑﺴﻴﺎری از ﻻﻳﻪ ﮔﻞ ﻫﺎی 1 - Das Holloch 2 - Domica - Baradla 3 - Four State Model 4 - Mammot – Flint Ridge – Roppel – Procter 20 ﺳﻔﻴﺪ1 و ﺳﻨﮓ آﻫﻜﻬﺎی اﺋﻮﻟﻴﺘﻴﻚ2 زﻣﺎن ژوراﺳﻴﻚ اﻧﮕﻠﺴﺘﺎن ، ﺻﺎدق اﺳﺖ و ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺑﺮای ﺳﻨﮓ آﻫﻜﻬﺎی ﺑﺎ ﺳﺨﺘﻲ ﻛﻤﺘﺮ در زﻣﺎن ﻫﻮﻟﻮﺳﻦ - ﭘﻠﻴﺴﺘﻮﺳﻦ 3 ﻣﻌﺘﺒﺮ اﺳﺖ . ﺑﺮای اﻳﺠﺎد اﺷﻜﺎل ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻫﻨﺪﺳﻲ ﻫﻴﭽﮕﻮﻧﻪ ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ ﺳﺎده ای در درز و ﺗﺮﻛﻬﺎ ﺑﻪ دﻟﻴﻞ ﺗﻔﺎوت ﻣﻘﺎوﻣﺖ درز و ﺗﺮﻛﻬ ﺎ وﺟﻮد ﻧﺪارد . زﻣﺎﻧﻲ ﻛﻪ ﺗﻨﺎوﺑﻬﺎ اﻧﺪک ﺑﺎﺷﺪ، ﺑﻬﻢ ﭘﻴﻮﺳﺘﮕﻴﻬﺎ ﻛﺎﻫﺶ ﻳﺎﻓﺘﻪ و درز و ﺗﺮﻛﻬﺎی ﺑﺎ ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﻛﻢ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ اﻣﻜﺎن ﮔﺴﺘﺮش ﻏﺎر در ﺣﺎﻟﺖ ﺳﻮم را ﺑﺪﻫﺪ، و ﺣﺎﻟﺖ ﭼﻬﺎرم ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﻣﺴﻴﺮ ﻛﻮﺗﺎه زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ و ﺑﺮﻳﺪه ﺷﺪه ﺑﺎ ﻣﺌﺎﻧﺪر رود ﺧﻢ ) ( ﺑﺎﺷﺪ ، ﺑﻮﺟﻮد ﻣﻲ آﻳﺪ، ﺑﺎ ﻳﺪ در ﻧﻈﺮ داﺷﺖ ﻛﻪ ﺗﻨﺎوب اﻧﺪازه ﮔﻴﺮﻳﻬﺎی رﺧﻨﻤﻮﻧﻬﺎ ﻳﺎ وﺟﻮد ﻣﻌﺎدن ﺳﻨﮓ ﺑﻪ ﻃﻮر ﻋﺎم ، ﻳﻚ راﻫﻨﻤﺎی ﻧﺎﭼﻴﺰ ﺑﺮای ﺑﺮرﺳﻲ ﺷﺮاﻳﻂ ﻗﺴﻤﺖ زﻳﺮﻳﻦ ﻛﺎرﺳﺖ ﺳﻄﺤﻲ اﺳﺖ . در ﻻﻳﻪ ﻛﻪ ﻫﺎﻳﻲ ﻧﺴﺒﺘ ﺎً ﺷﻴﺐ آﻧﻬﺎ ﺗﻨﺪ ﺑﺎﺷﺪ )2 ﺗﺎ5 ﻳﺎ ﺑﻴﺸﺘﺮ ( ، ﻻﻳﻪ ﻫﺎی ﻧﻔﻮذی ، ﻣﺘﻤﺎﻳﻞ ﺑﻪ دﺧﻮل در ﻗﺴ ﻤﺖ ﻋﻤﻴﻖ آﺑ ﺨﻮان دارﻧﺪ زﻳﺮا ﮔﺮادﻳﺎن آﻧﻬﺎ ﺗﻨﺪﺗﺮ از ﮔﺮادﻳﺎن ﻫﻴﺪروﻟﻴﻜﻲ اوﻟﻴﻪ ﺑﻮده و ﻣﻮﺟﺐ ﺣﺒﺲ ﺷﺪن آب در آﺑﺨﻮاﻧﻬﺎ و اﻳﺠﺎد ﺷﺮاﻳﻂ آرﺗﺰﻳﻦ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . از اﻳﻦ رو، ﻏﺎرﻫﺎی ﻋﻤﻴﻖ ﻓﺮاﺗﻴﻚ ﺑﻴﺸﺘﺮ ﺷﻜﻞ ﻣﻲ ﮔﻴﺮﻧﺪ . در ﻣﻘﺎﺑﻞ ﻻﻳﻪ ﻛﻪ ﻫﺎﻳﻲ اﻓﻘﻲ ﻫﺴﺘﻨﺪ، ﺷﺮاﻳﻂ را ﺑﺮای ﻪ ﺑ وﺟﻮد آﻣﺪن ﺗﺮاز آب زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ ﺑﺎﻻی ﻻﻳﻪ ﻫﺎی دوﻟﻮﻣﻴﺘﻲ ، ﻳﺎ ﺷﻴﻠﻬﺎی ﺿﺨﻴﻢ ﺑﻪ وﺟﻮد ﻣﻲ آورﻧﺪ اﻳﻦ از . رو ﻣﺸﺎﻫﺪه ﻣﻲ ﺷﻮد ﻓﺮاﺗﻴﻜﻬﺎی ﻛﻢ ژرﻓﺎ ﺑﺴﻴﺎر ﻣﺘﺪاول اﺳﺖ . در ﻻﻳﻪ ﺑﻪ ﻫﺎی ﺷﺪت ﭼﻴﻦ ﺧﻮرده ﺑﺮای ) ﻣﺜﺎل ، ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻏﺎر در روی ﭼﻨﺪ ﻳﺎ ﭼﻨﺪﻳﻦ ﻻﻳﻪ ﮔﺴﺘﺮش ﺎﻓﺘﻪﻳ ﺑﺎﺷﺪ ( ﺗﻨﺎوب درز و ﺗﺮﻛﻬﺎی ﻣﺆﺛﺮ ﺑﺴﻴﺎر ﺑﺎﻻ ﺑﻮده و ﺷﺮاﻳﻂ ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺑﺮای ﻏﺎرﻫﺎی ﺗﺸﻜﻴﻞ ﻳﺎﻓﺘﻪ در ژرﻓﺎی ﻛﻤﺘﺮ اﻣﻜﺎن ﭘﺬﻳﺮ ﺷﻮد ﻣﻲ . ﺑﺮای ﻧﺘﻴﺠﻪ ﮔﻴﺮی از ﻣﻄﺎﻟﺐ ذﻛﺮ ﺷﺪه ﺗﺄﻛﻴﺪ ﻣﻲ ﺷﻮد ﻛﻪ اﻣﻜﺎن دارد ﺑﺮای ﻳﻚ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﻏﺎر، از دو ﻧﻮع ﻏﺎر وادوس ﻳﺎ ﭼﻬﺎر ﻧﻮع آﺑﺨﻮان ﻓﺮاﺗﻴﻚ ﺑﻴﻦ ﻧﻘﻄﻪ ورودی و ﭼﺸﻤﻪ ﻳﺎ ﭼﺸﻤﻪ ﻫﺎ، ﻓﻘﻂ ﻳﻜﻲ ﺗﺸﻜﻴﻞ ﺷﺪه ﺑﺎﺷﺪ . ﺑﺴﻴﺎری از ﻏﺎرﻫﺎی ﻛﻮﺗﺎه ﻣﻨﺤﺼﺮ ﺑﻪ ﻓﺮد ﻫﺴﺘﻨﺪ، ﮔﺮﭼﻪ ﺑﻴﺸﺘﺮ ﻏﺎرﻫﺎی ﺑﺰرگ ﻧﺸﺎن از ﻳﻚ ﻳﺎ ﭼﻨﺪ ﮔﺬرﮔﺎه ورودی و ﻳﺎ ﻫﺮدو ﻧﻮع زﻫﻜﺸﻲ وادوس ﻳﻚ ﺑﻪ ﻳﺎ ﭼﻨﺪ آﺑﺨﻮان ﻓﺮاﺗﻴﻚ دارﻧﺪ . 1 - 10 ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻏﺎرﻫﺎی ﭼﻨﺪﺗﺎﻳﻲ ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻏﺎرﻫﺎ دو ﻧﻮع ﺗﻐﻴﻴﺮات ﻣﺘﻔﺎوت را ﺗﺠﺮﺑﻪ ﻛﺮده ﻛﻪ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﺑﻪ ﺗﻮﻗﻒ و ﻳﺎ اﺳﺎﺳ ﺎً ﺗ ﻐﻴﻴﺮ ﺳﻴﺮ ﺗﻜﺎﻣﻠﻲ آﻧﻬﺎ ﺑﻴﺎﻧﺠﺎﻣﺪ . ﺣﺎﻟﺖ اول زﻣﺎﻧﻲ ﻣﻲ رخ دﻫﺪ ﻛﻪ ﭼﺸﻤﻪ دﭼﺎر ﺑﺎﻻ و ﭘﺎﻳﻴﻦ رﻓﺘﻦ ﺷﻮد ﻣﻲ . ﺣﺎﻟﺖ دوم زﻣﺎﻧﻲ ﻛﻪ ، ﺷﺮاﻳﻂ آب و ﻫﻮاﻳﻲ ﻳﺎ ﺗﻐﻴﻴﺮات دﻳﮕﺮی ﭘﻴﺶ ﻣﻲ آﻳﺪ و ﻏﺎر ﺑﺎ ﻧﻬﺸﺘﻪ ﻫﺎی آﺑﺮﻓﺘﻲ و ﻳﺎ ﺗﻪ ﻧﺸﺴﺘﻬﺎ ﭘﺮ ﻣﻲ ﺷﻮد اﻳﻦ . ﺳﺮﮔﺬﺷﺖ اﻛﺜﺮﻳﺖ ﻏﺎرﻫﺎی ﻋﻤﻴﻖ دﻳﺮﻳﻨﻪ اﺳﺖ . ﺑﺮای ﻏﺎرﺷﻨﺎﺳﺎن اﻣﻜﺎن ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ آﻧﻬﺎ ﺑﺴﻴﺎر اﻧﺪک و ﮔﺎه ﻧﺎﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ . وﻳﮋﮔﻲ رﺳﻮﺑﺎت ﻏﺎرﻫﺎ در ﭘﺎﻳﺎن اﻳﻦ ﻓﺼﻞ ﻣﻮ رد ﺑﺮرﺳﻲ ﻗﺮار ﺧﻮاﻫﺪ ﮔﺮﻓﺖ . اﻛﺜﺮﻳﺖ ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻏﺎرﻫﺎی ﻃﻮﻻﻧﻲ ﻛﻪ داﺧﻞ ﺳﻨﮓ آﻫﻜﻬﺎ ﺷﻨﺎﺧﺘﻪ ﺷﺪه اﻧﺪ ﺗﺤﺖ ﺗﺄﺛﻴﺮ ﺑﺎﻻ و ﭘﺎﻳﻴﻦ رﻓﺘﻦ ﭼﺸﻤﻪ ﻫﺎ ﻗﺮار داﺷﺘﻪ . اﻧﺪ ﺗﺮﻳﻦ ﺳﺎده آﻧﻬﺎ ﮔﺬرﮔﺎه ﺑﺎرﻳﻚ وادوس در ﮔﺬرﮔﺎه ﭘﻴﺸﻴﻦ ﺑﺴﺘﺮ اﺳﺖ . اﻳﻨﮕﻮﻧﻪ ﻏﺎرﻫﺎی ﻛﻮﺗﺎه و ﺳﺎده ﻗﺴ ﺑﺎ ﻤﺘﻬﺎی ورودی ، ﺑﺴﻴﺎر ﻣﺘﺪاول ﻫﺴﺘﻨﺪ . آﻧﻬﺎ ﻓﻘﻂ دﻻﻟﺖ ﺑﺮ ﭘﺎﻳﻴﻦ رﻓﺘﻦ ﭼﺸﻤﻪ ﻫﺎ داﺷﺘﻪ ﺑﺪون آﻧﻜﻪ ﻫﻴﭽﮕﻮﻧﻪ ﺟﺎﺑﺠﺎﻳﻲ اﻓﻘﻲ در آﻧﻬﺎ ﺻﻮرت ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ . 1 - Chalks 2 - Oolitic 3 - Holocene - Pleistocene 21 ﺟﺎﺑﻪ ﺟﺎﻳﻲ ﻣﺤﻞ ﭼﺸﻤﻪ ﻫﺎ در اﻛﺜﺮ ﻣﻮارد ﺑﺎ ﭘﺎﻳﻴﻦ رﻓﺘﻦ آﻧﻬﺎ ﺻﻮرت ﻣﻲ ﮔﻴﺮد، زﻳﺮا ﺑﻪ درز و ﺗﺮﻛﻬﺎی ﺟﺪﻳﺪی ﺑﺮﺧﻮرد ﻣﻲ ﺷﻮد ﻛﻪ ﻣﻨﺠﺮ ﺑﻪ ﭘﻴﺸﺮوی در آن ﺳﻮ ﺧﻮاﻫﻨﺪ ﺷﺪ . ﻧﺘﻴﺠﻪ اﻳﻦ ﭘﺪﻳﺪه آن اﺳﺖ ﻛﻪ ، در ﻳﻚ ﺳﺮی ﭘﻴﺸﺮوی ﺑﻪ ﺳﻮی ﺟﻠﻮاز داﺧﻞ ﺳﻴﺴﺘﻢ ، ﻳﻚ ﻏﺎر ﺟﺪﻳﺪ از ﻏﺎر ﻗﺪﻳﻤﻲ زاده ﻣﻲ ﺷﻮد، ﻛﻪ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﺑﺨﺸﻲ ﻳﺎ ﺗﻤﺎﻣﻲ آن ﺗﺤﺖ ﺗﺄﺛﻴﺮ ﺟﺮﻳﺎن ﺳﺎزﻧﺪه ای ﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ اﺛﺮ آن در ﺑﺨﺶ زﻳﺮﻳﻦ ﺑﻪ ﻳﺎدﮔﺎر ﻣﻲ ﻣﺎﻧﺪ . اﻛﺜﺮﻳﺖ ﻏﺎرﺷﻨﺎﺳﺎن ﮔﺬرﮔﺎه ﺑﺎﻻﻳﻲ را ﺑﻪ ﻧﺎم ﺗﺮاز1 ﻧﺎﻣﻴﺪه ، اﻧﺪ ﮔﺮﭼﻪ ﺑﺮ اﺳﺎس ﺷﻜﻠﻬﺎی 1 - 8 و1 - 9 آﻧﻬﺎ ﺑﻪ ﻧﺪرت و ﺑﻪ ﺳﺨﺘﻲ ﻣﻌﻨﻲ و ﻣﻔﻬﻮم ﻛﻠﻤﻪ ﺗﺮاز را ﻣﻲ دﻫﻨﺪ . زﻣﻴﻨﻪ ﻫﺎی ﭼﻨﺪﺗﺎﻳﻲ و ﺳﻪ ﺑﻌﺪی در ﻏﺎرﻫﺎ ﻋﻤﻮﻣﻴﺖ داﺷﺘﻪ و ﺷﺎﻳﺪ ﻳﻜﻲ از ﭘﻴﭽﻴﺪه ﺗﺮﻳﻦ ﺷﻜﻞ ﻣﺎﻧﺪﮔﺎر آﻧﻬﺎ در ﺗﻤﺎﻣﻲ ﺷﺮاﻳﻂ رﻳﺨﺘﺎرﺷﻨﺎﺳﻲ ﻫﺴﺘﻨﺪ . آﻧﻬﺎ ﺑﻲ ﺗﺮدﻳﺪ از ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﭘﻴﭽﻴﺪه ﺷﺒﻜﻪ ﻓﺮﺳﺎﻳﺸﻲ ﺗﺸﻜﻴﻞ ﻳﺎﻓﺘﻪ . اﻧﺪ ﮔﺬرﮔﺎﻫﻬﺎ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﺑﺪون ﻫﻴﭽﮕﻮﻧﻪ راﺑﻄﻪ ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ ﻫﻴﺪروﻟﻮژﻳﻜﻲ ﺣﺎﻛﻢ ﺑﻴﻦ آﻧﻬﺎ، ﻳﻜﺪﻳﮕﺮ را ﺑﺎ ﺗﻜﺮار ﻗﻄﻊ ﻛﻨﻨﺪ . در ﺑﺴ ﻴﺎری از ﺳﻴﺴﺘﻤﻬﺎ آﺷﻜﺎر اﺳﺖ ﻛﻪ ﺗﻜﺮار درز و ﺗﺮﻛﻬﺎی ﻣﺆﺛﺮ در ﺟﻬﺖ اﻓﻘﻲ اﻓﺰاﻳﺶ ﻳﺎﻓﺘﻪ ﻛﻪ ﻧﺸﺎن از آﺑﮕﺬرﻫﺎی ﻧﺨﺴﺘﻴﻦ و ﻓﺮﻋﻲ ﻳﺎ ﮔﺴﺘﺮش در راﺳﺘﺎی اﻓﻘﻲ در زﻳﺮ ﺑﺪﻧﻪ آﺑﮕﺬرﻫﺎی ﺑﻬﻢ ﭘﻴﻮﺳﺘﻪ دارد . ﻧﺘﻴﺠﻪ آن اﺳﺖ ﻛﻪ در ﺣﺎﻟﺖ آﺧﺮ، ﻃﺒﻘﺎت ﭘﺎﻳﻴﻨﺘﺮ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻴﺸﺘﺮ از ﺗﺮاز آب زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ ﻏﺎر را در ﺑﺮداﺷﺘﻪ ﻛﻪ ﮔﺎه ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ در ﭘﺎﻳﻪ ﺣﻠﻘﻪ ﻫﺎی ﻗﺪﻳﻤﻲ ﺑﻪ وﺟﻮد آﻳﻨﺪ و ﻳﺎ از زﻳﺮ آﻧﻬﺎ ﺗﻮﺳﻂ ورودﻳﻬﺎی دﻳﮕﺮی ﺷﻜﻞ ﮔﻴﺮﻧﺪ . ﺗﻨﻮره ﻫﺎی وادوس ﮔﺎﻟﺮﻳﻬﺎی ﻗﺪﻳﻤﻲ را دوﻧﻴﻤﻪ ﻛﺮده و در زﻳﺮ آﻧﻬﺎ ﻏﻮﻃﻪ ور ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . ﺟﺮﻳﺎﻧﻬﺎی ﻣﻬﺎﺟﻢ وادوس ﻓ ﺎز ﻣﻌﺎﺻﺮ، ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﺑﺎ ﮔﺬرﮔﺎﻫﻬﺎی ﻗﺪﻳﻤﻲ ﻓﺮاﺗﻴﻚ ﺑﺮﺧﻮرد ﻛﻨﻨﺪ و ﭼﻨﺪ ﺻﺪﻣﺘﺮ دور ﺗﺮ از آﻧﻬﺎ ﺳﺮﮔﺮدان ﺷﻮﻧﺪ و ﺑﺎر دﻳﮕﺮ رﻫﻴﺎﻓﺖ ﺟﺪﻳﺪی را ﭘﻲ ﻧﻬﻨﺪ . ﻳﻦ ا ﺗﻤﺎم ﭘﺪﻳﺪه ﻫﺎ ﺑﺮ اﺛﺮ ﭘﺎﻳﻴﻦ رﻓﺘﻦ ﺑﻪ ﺳﻮی ﭼﺸﻤﻪ ﻫﺎ و در ﺟﻬﺖ اﻓﻘﻲ ﺟﺎﺑﻪ ﺟﺎﻳﻲ ﻳﺎﻓﺘﻦ اﺳﺖ . ﻏﺎر ﻣﺎﻣﻮت ﻓﻠﻴﻨﺖ رﻳﺞ روﭘﻞ ﭘﺮوﻛﺘﺮ ﻧﻤﻮﻧﻪ ﺑﺎرز از اﻳﻦ ﭘﺪﻳﺪه اﺳﺖ . 1 - 11 ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺳﺎﻳﺮ اﻧﻮاع ﻏﺎرﻫﺎ ﻏﺎرﻫﺎی آﺑﻬﺎی ﺟﻮی در ﻣﺤﻠﻬﺎﻳﻲ ﮔﺴﺘﺮش ﻣﻲ ﻳﺎﺑﻨﺪ ﻛﻪ ﻫﻤﺮاه ﮔﺮدش آب ﻣﺤﺪود ﺷﺪه ﺑﺎﺷﻨﺪ . ﺗﺸﺮﻳﺢ ﻏﺎرﻫﺎی ﻣﺰﺑﻮر در زﻳﺮ ﺑﺮرﺳﻲ ﺷﻮد ﻣﻲ . 1 - 11 - 1 ﺷﺒﻜﻪ ای از ﻛﺎﻧﺎﻟﻬﺎی ﻣﺸﺎﺑﻪ و ﻣﺘﻘﺎﻃﻊ دو ﺑﻌﺪ ی ﻧﻮع اﻳﻦ ﻏﺎرﻫﺎ ﻛﻪ ﺑﺴﻴﺎر ﻣﺘﻌﺪدﻧﺪ ﺑﻪ ، ﺻﻮرت ﺟﺪا و ﻳﺎ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻧﺎﻫﻨﺠﺎری در ﺑﺨﺸﻲ از ﻳﻚ ﻏﺎر ﻣﻌﻤﻮﻟﻲ وﺟﻮد دارﻧﺪ . آﻧﻬﺎ ﺷﺒﻜﻪ ﻛﺎﻧﺎﻟﻬﺎی ﻣﺸﺎﺑﻪ و ﻣﺘﻘﺎﻃﻊ را اﻳﺠﺎد ﻛﺮده و ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ اﻳﺠﺎد رﺷﺘﻪ ﮔﺬرﮔﺎﻫﻬﺎی ﻛﻮﭼﻚ ﻛﺮده ﻛﻪ ﺑﺎ ﺑﻬﻢ ﭘﻴﻮﺳﺘﻦ در ﻳﻚ ﻳﺎﭼﻨﺪ ﻻﻳﻪ اﻳ ﺠﺎد ﺷﺮاﻳﻂ ﻻﻳﻪ ﻫﺎی ﻓﺸﺎرزا ﻣﻲ ﻛﻨﺪ . ﮔﺬرﮔﺎﻫﻬﺎی ﮔﺮد و ﻳﺎ ﻣﻘﺎﻃﻌﻲ ﺑﻪ ﻛﻪ ﺗﺪرﻳﺞ ﺑﺎرﻳﻚ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ و آﻧﻬﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﺑﺎ ﻫﻢ ﻣﻮازی ﻫﺴﺘﻨﺪ ﮔﺮاﻳﺶ ﺑﻪ اﺑﻌﺎد ﻫﻨﺪﺳﻲ ﻣﺸﺎﺑﻪ دارﻧﺪ . آﻧﻬﺎ ﺑﺮ اﺛﺮ ﺟﺮﻳﺎن آرام ﻓﺮاﺗﻴﻚ ، ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺟﺮﻳﺎن دﻳﺮﻫﻨﮕﺎم ﺗﺪرﻳﺠﻲ ، ﻧﻴﺰ ﮔﻬﮕﺎه ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻛﺎ ﻧﺎﻟﻬﺎی ﻣﺸﺎﺑﻪ و ﻣﺘﻘﺎﻃﻊ دﻳﺪه ﺷﺪه . اﻧﺪ ﻛﺎﻧﺎﻟﻬﺎی ﻣﺸﺎﺑﻪ و ﻣﺘﻘﺎﻃﻊ ً اﺣﺘﻤﺎﻻ در اﻛﺜﺮ ﻻﻳﻪ ﻛﻪ ﻫﺎﻳﻲ دارای ﺗﻨﺎوب و درز و ﺗﺮﻛﻬﺎی ﻗﺎﺑﻞ ﻧﻔﻮذ و ﻣﺤﺪود ﺑﺎ ﺷﺮاﻳﻂ ﻫﻴﺪرودﻳﻨﺎﻣﻴﻜﻲ و ﺷﺮاﻳﻂ ﻣﻨﺎﺳﺐ زﻣﻴﻦ ﺷﻨﺎﺳﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ، ﺑﻪ وﺟﻮد ﻣﻲ آﻳﻨﺪ . ﺷﺮاﻳﻂ ﻓﺸﺮده ﻣﺤﻠﻲ در ﺟﺎﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﭼﻨﺪﻳﻦ ﻻﻳﻪ ﺑﻪ ﺷﺪت در ﻫﻢ ﭘﻴﻮﺳﺘﻪ و ﺑﻴﻦ ﺳﻨﮓ آﻫﻜﻬﺎی ﺗﻮده ای ﻗﺮار ﻣﻲ ًﮔﻴﺮﻧﺪ، ﻣﻌﻤﻮﻻ ﺷﺮاﻳﻂ ﺑﻪ وﺟﻮد آﻣﺪن ﻛﺎﻧﺎﻟﻬﺎی ﻣﺸﺎﺑﻪ و ﻣﺘﻘﺎﻃﻊ را ﺳﺒﺐ 1 - Level 22 ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ، ﻧﻤﻮﻧﻪ ﺑﺎرز آن ﻏﺎر ﻟﻮﻣﻠﻮﻧﺪ1 در ﺳﻮﺋﺪ اﺳﺖ . ﻣﺠﻤﻮع ﻛﺎﻧﺎﻟﻬﺎی ﻣﻨﻔﺮد و ﻣﺸﺎﺑﻪ درﻣﺤﻠﻬﺎﻳﻲ آب ﻛﻪ ﺗﺤﺖ ﻓ ﺸﺎر ﺑﺎﺷﺪ ﺑﻪ وﺟﻮد . آﻳﺪ ﻣﻲ ﻳﻜﻲ از ﺑﺰرﮔﺘﺮﻳﻦ اﻳﻨﮕﻮﻧﻪ ﻏﺎرﻫﺎ در ﻻﻳﻪ ﻫﺎی ژﻳﭙﺲ ﺑﻪ وﺟﻮد آﻣﺪه ؛ درﭘﻮدوﻟﻴﺎ روﺳﻴﻪ اﺳﺖ اﻳﻦ ﻛﻪ ﻣﻮرد ﻣﺜﺎل دﻳﮕﺮی از اﻳﻦ ﻧﻮع ﻏﺎر ﺑﺎ ﮔﺬرﮔﺎﻫﻬﺎی ﺑﻪ درازای 100 ﻛﻴﻠﻮﻣﺘﺮ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﭘﺎﻟﻤﺮ )1975 (ﺑﺮرﺳﻲ دﻗﻴﻘﻲ از ﺑﻪ وﺟﻮد آﻣﺪن ﻏﺎرﻫﺎی ﻣﻴﺞ » 2« در آﻣﺮﻳﻜﺎ ﻛﺮده و درﻳﺎﻓﺘﻪ اﺳﺖ 86 %آﻧﻬﺎ ﻣﺴﺘﻘﻴﻤ درﺎً زﻳﺮ ﻫﺎی ﻻﻳﻪ ﺗﺮاوای ﻣﺎﺳﻪ ﺳﻨﮓ ﺷﻜﻞ ﮔﺮﻓﺘﻪ اﺳﺖ . ﭘﺎﻟﻤﺮ ﻣﺪﻟﻬﺎی آﻟﺘﺮ ﻧﺎﺗﻴﻮ را در ﺷﻜﻞ 1 - 10 - اﻟﻒ ﭘﻴﺸﻨﻬﺎد ﻛﺮده اﺳﺖ . در اﻳﻦ ﻣﺪل، ﻳﻚ ﻗﺎره ﻫﻢ اﻧﺪازه » «ﻣﻴﺞ ﺑﺮ اﺛﺮ ﺟﺮﻳﺎن از آب داﺧﻞ ﮔﺬرﮔﺎﻫﻬﺎی ﻗﺎﺑﻞ اﻧﺤﻼل ﻛﻪ از ﻣﺴﻴﺮﻫﺎی ﭘﻴﺸﻴﻦ ﺳﻨﮕﻬﺎی ﻫﻤﮕﻦ ﻏﻴﺮﻗﺎﺑﻞ اﻧﺤﻼل ﻋﺒﻮر ﻛﺮده ، ﺑﻪ وﺟﻮد ﻣﻲ . آﻳﺪ ﺷﻜﻞ 1 - 10 - ﻣﺪﻟﻬﺎی آﻟﺘﺮﻧﺎﺗﻴﻮ ﺑﻪ وﺟﻮد آﻣﺪن ﻏﺎر ﮔﻠﻴﻨﻲ 3) 1954 (ﻏﺎرﻫﺎﻳﻲ را ﻛﻪ ﺑﺮ اﺛﺮ ﻧﻔﻮذ آﺑﻬﺎی ﺟﻮی در ﺳﻨﮕﻬﺎی ﻛﺎرﺳﺘﻲ ﺑﻪ وﺟﻮد ﻣﻲ آﻳﻨﺪ ﺗﺤﺖ ﻧﺎم ﻫﻴﭙﻮﻓﺮاﺗﻴﻚ4 ﻧﺎﻣﻴﺪه اﺳﺖ . ﻳﻜﻲ از ﺑﻬﺘﺮﻳﻦ ﻧﻤﻮﻧﻪ ﻫﺎی ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﺷﺪه از اﻳﻦ ﻧﻮع ﻏﺎر ﺑﻪ وﺳﻴﻠﻪ ﺑﺮد 5) 1964 ( در ﺗﺎﻗﺪﻳﺲ راگ ود 6 ﺑﺨﺶ ﺷﺮﻗﻲ ﻣﻴﺴﻮری 1 - Lummelund 2 - Mage 3 - Glennie 4 - Hypophreatic 5 - Brod 6 - Rockwood 23 ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﺷﺪه ﻛﻪ ﭼﺎﻟﻪ ﻫﺎی ﻛﻮﭼﻚ و ﻏﺎرﻫﺎی درز و ﺷﻜﺎف دار در 60 ﻛﻴﻠﻮﻣﺘﺮدر راﺳﺘﺎی ﻗﻠﻪ ﺗﺎﻗﺪﻳﺲ آراﻳﺶ ﻳﺎﻓ ﺘﻪ اﺳﺖ . ﻏﺎر ﺑﺎ ﺷﻴﺐ ﺗﻨﺪ، 60 ﻣﺘﺮ داﺧﻞ ﺳﻨﮓ آﻫﻜﻬﺎ ﭘﻴﺶ رﻓﺘﻪ و ﭘﺎﻳﻪ ﻏﺎر ﺑﻪ دوﻟﻮﻣﻴﺖ رﺳﺪ ﻣﻲ . ﺷﺒﻜﻪ ﻫﺎی ﻫﻤﺎﻧﻨﺪ و ﻣﺘﻘﺎﻃﻊ ﺗﺸﻜﻴﻞ دﻫﻨﺪه ﻏﺎر ﺑﻪ ﻃﻮر ﻣﺤﻠﻲ در ﭘﺎﻳﻪ دﻳﺪه ﺷﻮد ﻣﻲ . در اﻳﻦ ﺑﺨﺶ در ﭘﺎﻳﻪ ﻏﺎرﻫﺎی ﻣﺰﺑﻮر ﻣﺎﺳﻪ ﺳﻨﮓ ﻣﻲ دﻳﺪه ﺷﻮد و ﺗﺨﺘﻪ ﺳﻨﮕﻬﺎی ﻣﺪور ﻣﺎ ﺳﻪ ﺳﻨﮓ در ﺟﺎﻧﻴﺰ وﺟﻮد دارد . ﻣﺎﺳﻪ ﺳﻨﮓ ﺳﺎزﻧﺪ ﺳﻨﺖ ﭘﻴﺘﺮ 1 ﺑﻪ ﺿﺨﺎﻣﺖ 40 ﻣﺘﺮ ﻳﻜﻲ از ﻣﻬﻤﺘﺮﻳﻦ ﻻﻳﻪ ﻫﺎی آﺑﺪار در اﻳﻦ ﻧﺎﺣﻴﻪ اﺳﺖ . «ﺑﺮد » ﻣﻌﺘﻘﺪ اﺳﺖ ﻛﻪ از اﻳﻦ ﻻﻳﻪ آﺑﺪار، ﺟﺮﻳﺎن ﺑﻪ ﺳﻮی ﺑﺎﻻ، داﺧﻞ ﺷﻜﺴﺘﮕﻴﻬﺎﻳﻲ ﺑﻌﺪ ﻛﻪ اً در ﺳﻨﮓ آﻫﻚ ﺑﻪ وﺟﻮد آﻣﺪه ﺗﺎ ﺳﻄﺢ ﺳﻨﮓ ﭘﻮﺷﺶ ﺗﺎﻗﺪﻳﺲ راه ﻳﺎﻓﺘﻪ اﺳﺖ . 1 - 11 - 2 ﻏﺎرﻫﺎی ﻫﻴﺪروﺗﺮﻣﺎل ﻫﻤﺮاه ﺑﺎ آﺑﻬﺎی ﺳﺮﺷﺎر از 2 CO ﻧﻮع اﻳﻦ ﻏﺎر ﺣﺪود 10 %ﻏﺎرﻫﺎی ﺷﻨﺎﺧﺘﻪ ﺷﺪه اﻛﺘﺸﺎﻓﻲ را ﺷﺎﻣﻞ ﺷﻮد ﻣﻲ . ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت اﺳﺎﺳﻲ در اﻳﻦ ﻣﻮرد در ﺑﺨﺶ اروﭘﺎی ﺷﺮﻗﻲ و اﺗﺤﺎد ﺷﻮروی ﺳﺎﺑﻖ ، ﺗﻮﺳﻂ ﺟﺎﻛﻮس 2) 1977 (، ﻣﻮﻟﺮ و ﺳﺮوری3) 1977 (و دﺑﻴﻠﺠﺎﻧﺴﻜﻲ 4 ) 1980 (اﻧﺠﺎم ﮔﺮﻓﺘﻪ اﺳﺖ . آﺑﻬﺎی ﺟﺮﻳﺎن ﻳﺎﻓﺘﻪ در آﺑﮕﺬرﻫﺎی ﺗﻮده ﺳﻨﮓ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ از آﺑﻬﺎی ﺟﻮان5 ﻛﻪ از ﻋﻤﻖ زﻣﻴﻦ ﺑﻴﺮون آﻣﺪه و در ﺳﻴﻜﻞ ﮔﺮدش آب در ﻃﺒﻴﻌﺖ ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻧﺪاﺷﺘﻪ اﻧﺪ، آﺑﻬﺎی ﻣﺤﺼﻮر6 ﻳﺎ آﺑﻬﺎ ی ﺟﻮی و ﻳﺎ ﻣﺨﻠﻮﻃﻲ از آﻧﻬﺎ ﺗﺸﻜﻴﻞ ﻳﺎﺑﺪ . ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻋﻤﻮﻣﻲ آﻧﻬﺎ ﮔﺮم ﺑﻮدن و اﻧﺘﻘﺎل ﺣﺮارت ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ و ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﻫﻤﺮاه ﺑﺎ ﮔﺎز 2 CO ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ و ﺳﺮﭼﺸﻤﻪ درژرﻓﺎی ﺑﺲ ﻋﻤﻴﻖ دارﻧﺪ اﻳﻦ . آﺑﻬﺎ ﺣﻴﻦ ﺑﺎﻻآﻣﺪن از آب اﻋﻤﺎق زﻳﺎد، ﺣﺮارت از دﺳﺖ داده و ﺳﺮد ﺷﺪه و زﻣﻴﻨﻪ اﻧﺤﻼل ﺳﻨﮓ آﻫﻚ را ﻓﺮاﻫﻢ ﻣﻲ ﺳﺎزﻧﺪ . ﻏﺎرﺷﻨﺎﺳﺎن ﻣﺠﺎرﺳﺘﺎن ﺳﻪ رﻳﺨﺘﺎر ﻣﺸﺨﺺ ﻏﺎرﻫﺎی ﻫﻴﺪروﺗﺮﻣﺎل را ﺗﺸﺨﻴﺺ داده اول ﻧﻮع . اﻧﺪ ﻏﺎری اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﺮ اﺛﺮ آب ﮔﺮم ﺑﻪ ﺗﻨﻬﺎﻳﻲ ﺑﻪ وﺟﻮد آﻣﺪه اﺳﺖ ﻛﻪ در ﺷﻜﻞ 1 - 11 - اﻟﻒ ﻧﻤﻮﻧﻪ ﺑﺎرز آن ﻧﺎم ﺑﻪ ﻏﺎر ﺳﺎﺗﻮرﻛﻮﭘﻮزﺗﺎ7 ﻧﺸﺎن داده ﺷﺪه اﺳﺖ . اﺣﺘﻤﺎل ﻣﻲ رود اﻳﻦ ﻏﺎر از ﻳﻚ داﻻن زﻳﺮﻳﻦ ﻛﻪ ) در ﺣﻔﺎرﻳﻬﺎی اﻛﺘﺸﺎﻓﻲ ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ ﺷﺪه اﺳﺖ ( ﺑﺎ ﻳﻚ داﻻن ﻣﺎﮔﻤﺎﻳﻲ ﭘﻴﻮﻧﺪ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ . ﺑﺪﻧﻪ ﻏﺎر ﻣﺎﻧﻨﺪ درﺧﺘﻲ رﺷﺪ ﻳﺎﻓﺘﻪ اﺳﺖ . ﻏﺎر ﺑﺮدﻣﻴﺴﻮری ﺑﻪ ﻛﻪ ﻃﻮر اﺳﺎﺳﻲ داﺧﻞ د رز و ﺗﺮﻛﻬﺎ ﺗﺸﻜﻴﻞ ﻳﺎﻓﺘﻪ اﺳﺖ از اﻳﻦ ﮔﻮﻧﻪ اﺳﺖ وﻟﻲ ﻓﺎﻗﺪ ﺷﺎﺧﻪ ﻫﺎی ﻓﺮﻋﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﺮ اﺛﺮ آﺑﻬﺎی ﮔﺮم ﺑﻪ وﺟﻮد ﻣﻲ آﻳﻨﺪ . ﻧﻮع دوم ﻏﺎرﻫﺎی دو ﺑﻌﺪی ﻫﻤﺮاه ﺷﺒﻜﻪ ﻫﺎی ﻣﺸﺎﺑﻪ و ﻣﺘﻘﺎﻃﻊ اﺳﺖ اﻳﻦ . ﻏﺎرﻫﺎ در ﺑﺨﺸﻬﺎﻳﻲ ﺷﻜﻞ ﻣﻲ ﮔﻴﺮﻧﺪ ﻛﻪ از آب ﺷﻜﺎف و ﺗﺮﻛﻬﺎی ﺳﻨﮓ ﺑﻪ ﻫﻚ آ ﭘﺎﻳﻴﻦ ﺟﺮﻳﺎن ﻳﺎﻓﺘﻪ و در ﻣﺴﻴﺮ ﺑﺎ ﻻﻳﻪ ﻏﻴﺮﻗﺎﺑﻞ ﻧﻔﻮذ ﺑﺮﺧﻮرد ﻛﺮده و ﻳﺎ آﻧﻜﻪ ﺗﺮاز آب زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ ﺑﺎ ﺟﺮﻳﺎن آﺑﻬﺎی داغ ﺑﺮﺧﻮرد ﻛﺮده و ﺳﺒﺐ ﺷﺪه اﺳﺖ ﻛﻪ ﻓﺮاﻳﻨﺪ اﻧﺤﻼل ﻫﻤﺮاه ﺑﺎ ﻓﺮﺳﺎﻳﺸﻬﺎی ﻣﻜﺎﻧﻴﻜﻲ و ﺧﻮردﮔﻲ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻳﺎﺑﺪ . 1 - St. Peter Formation 2 - Jakus 3 - Muller & Sarvary 4 - Dublijansky 5 - Juvenile Water 6 - Connate Water 7 - Satorkopuszta 24 ﺷﻜﻞ1 - 11 - ﻏﺎرﻫﺎی ﻫﻴﺪروﺗﺮﻣﺎل ﻏﺎرﻫﺎی ﺗﻴﭗ ﺳﻮم از ﻧﻮع ﺳﻪ ﺑﻌﺪی ﻫﻤﺮاه ﺷﺒﻜﻪ ﻫﺎی ﻣﺸﺎﺑﻪ و ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ ) ﺑﺮای ﻧﻤﻮﻧﻪ ﻏﺎرﻫﺎی ﭼﻨﺪ ﻃﺒﻘﻪ ( در ﻳﻚ ﻣﺮﺣﻠﻪ ﺑﻪ وﺟﻮد ﻣﻲ آﻳﻨﺪ . ﭼﻨﻴﻦ ﻏﺎرﻫﺎﻳﻲ از ﻣﺘﺪاوﻟﺘﺮﻳﻦ ﻏﺎرﻫﺎی آﺑﻬﺎی ﺣﺮارﺗﻲ ﻫﺴﺘﻨﺪ . ﭼﺸﻤﻪ ﻫﺎی آﺑﮕﺮم و آﺛﺎر زﻳﺮﻳﻦ ﻏﺎرﻫﺎ ﺑﻪ ی ﻳﺎدﮔﺎر ﻣﺎﻧﺪه ﺑﻮداﻫﻴﻞ1، ﺑﻮداﭘﺴﺖ ﻳﻜﻲ از ﻗﺪﻳﻤﻲ ﺗﺮﻳﻦ ﻏﺎرﻫﺎی ﻣﺰﺑﻮر ﺑﻮده ﻛﻪ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت دﻳﺮﻳﻨﻪ ای را ﺑﻪ ﺧﻮد اﺧﺘﺼﺎص داده اﺳﺖ . ﺑﺰرﮔﺘﺮﻳﻦ اﻳﻦ ﻧﻮع ﻏﺎر در ﺷﻜﻞ 1 - 11 - ب ﻧﺸﺎن داده ﺷﺪه اﺳﺖ ﻧﺎم ﺑﻪ ﻛﻪ ﺟﻮﻳﻞ 2 ﻧﺎﻣﻴﺪه ﺷﺪه اﺳﺖ اﻳﻦ . ﻏﺎر دارای 118 ﻛ ﻴﻠﻮﻣﺘﺮ راﻫﺮو در ﭘﻬﻨﻪ ﺑﻪ ای وﺳﻌﺖ 7/2 ﻛﻴﻠﻮﻣﺘﺮ ﻣﺮﺑﻊ اﺳﺖ . ﻏﺎر وﻳﻨﺪ3) دارای 70 ﻛﻴﻠﻮﻣﺘﺮ ﻛﺮﻳﺪور در ﭘﻬﻨﻪ ﺑﻪ ای ﻣﺴﺎﺣﺖ 8/1 ﻛﻴﻠﻮﻣﺘﺮ ﻣﺮﺑﻊ ( ﻧﻴﺰ در ﺑﻼک ﻫﻴﻞ4 داﻛﻮﺗﺎی ﺟﻨﻮﺑﻲ ﻗﺮار دارد اﻳﻦ . ﻏﺎرﻫﺎ، ﺑﻪ ﺗﺮﺗﻴﺐ ﭼﻬﺎرم ﺗﺎ دﻫﻢ از ﺟﻬﺖ درازای ﻃﻮل ﺑﻮده و درازﺗﺮﻳ ﻦ ﻏﺎر ﻫﺎی ﺷﻨﺎﺧﺘﻪ ﺷﺪه از اﻳﻦ ﻧﻮع ﻫﺴﺘﻨﺪ . ﺗﺸﻜﻴﻞ آﻧﻬﺎ در ﺑﻪ ﻫﺎی ﻻﻳﻪ ﺿﺨﺎﻣﺖ 90 ﺗﺎ140ﻣﺘﺮ داﺧﻞ ﺳﻨﮓ آﻫﻚ ﻻﻳﻪ ﻻﻳﻪ ﻫﻤﺮاه دوﻟﻮﻣﻴﺖ آﻫﻜﻲ ، ﻛﻪ دارای ﭘﻮﺷﺶ ﻣﺎﺳﻪ ﺳﻨﮓ ﺷﻴﻞ و ﻫﺴﺘﻨﺪ، ﺻﻮرت ﮔﺮﻓﺘﻪ اﺳﺖ . در ﻛﻨﺎر اﻳﻦ ﻏﺎر ﭼﺸﻤﻪ ﻫﺎی ﺟﺪﻳﺪ آﺑﮕﺮم از داﺧﻞ ﻣﺎﺳﻪ ﺳﻨﮓ ﻓﻮران ﻛﺮده و ﮔﺬرﮔﺎﻫﻲ ﻓﺎم دره داﺧﻞ ﻻﻳﻪ ﻫﺎی ﺷﻴﻞ ﺑﻪ وﺟﻮد آورده اﺳﺖ . 1 - Buda Hill 2 - Jewel 3 - Wind 4 - Black Hills 25 ﻏﺎر ﺟﻮﻳﻞ ) ﺷﻜﻞ1 - 11 - ( ب اﺛﺮی ﻣﺎﻧﺪﻧﻲ را ﺑﻪ ﺟﺎ ﮔﺬاﺷﺘﻪ اﺳﺖ اﻳﻦ . ﻏﺎر ﻫﻴﭽﮕﻮﻧﻪ ﭘﻴﻮﻧﺪی ﺑﺎ رﻳﺨﺘﺎر ﺟﺪﻳﺪ ﺑﻴﺮوﻧﻲ ﻧﺪاﺷﺘﻪ و ﮔﺬرﮔﺎه آن در ﺑﺮﺧﻮرد ﺑﺎ آﺑﮕﺬرﻫﺎﻳﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ در ﻣﺴﻴ ﺮ ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻪ اﻧﺪ . ﺳﺎﺧﺘﺎر ﺷﺎﺧﺺ ﺑﻪ آن وﺟﻮدآوردن ﮔﺬرﮔﺎﻫﻲ ﺑﻪ ﺑﻠﻨﺪی 20 ﻣﺘﺮ ﺑﺎ ﺿﺨﺎﻣﺖ 6 ﺗﺎ15 ﺳﺎﻧﺘﻴﻤﺘﺮ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﺎ ﻛﻠﺴﻴﺖ و ﺳﻴﻠﻴﺲ اﻧﺪود ﺷﺪه اﺳﺖ . ﻏﺎر وﻳﻨﺪﻳﺰ ﻧﻤﻮﻧﻪ دﻳﮕﺮی اﺳﺖ ﻛﻪ اﻧﺪودی از ﺟﺮﻳﺎﻧﻬﺎی آﺑﮕﺮم آن را ﭘﻮﺷﺎﻧﺪه اﺳﺖ و ﭘﺎﻳﻴﻦ ﺗﺮﻳﻦ ﮔﺬرﮔﺎه ﺑﻞ ﻗﺎ دﺳﺘﺮﺳﻲ در آن ﺑﺎ آﺑﻲ از ﻛﻪ ﭘﺎﻳﻴﻦ ﺗﻐﺬﻳﻪ ﺷﺪه ، ﭘﺮ ﺷﺪه اﺳﺖ ، ﺑﺎ ﻛﺎﻟﻮﻳﭻ و دﻳﮕﺮان 1 ﺑﺎ ﺑﻪ ﻛﺎرﮔﻴﺮی ردﻳﺎﺑﻬﺎی اﻳﺰوﺗﻮپ ﻧﺸﺎن داده اﻧﺪ ﻣﻨﺸﺄ رﺳﻮﺑﺎت ﺟﺎی ﺑﻪ ﻣﺎﻧﺪه از آﺑﻬﺎی ﮔﺮم اﺳﺖ ﻛﻪ ﺗﺎ دﻳﻮاره ﻫﺎی ﻏﺎر ﺟﻬﺶ ﻳﺎﻓﺘﻪ . اﻧﺪ آﻧﻬﺎ ﻣﺪﻟﻲ را اراﺋﻪ ﻛﺮده اﻧﺪ ﻣﺒ ﻨﻲ ﺑﺮ اﻳﻨﻜﻪ آﺑﻬﺎی ﮔﺮم زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ ﻛﻪ ﻣﻨﺸﺄ از ﭘﻮﺳﺘﻪ اﻗﻴﺎﻧﻮﺳﻲ ) ﮔﺮاﻧﻴﺖ ( داﺷﺘﻪ در ﻏﺎر ﺑﻼک ﻫﻴﻞ ﭘﻮﺷﺶ اﻧﺪودواری را ﺷﻜﻞ داده وﺳﭙﺲ ﺑﻪ ﭼﺸﻤﻪ ﻫﺎی ﻗﺪﻳﻤﻲ ﻫﺪاﻳﺖ ﺷﺪه ﺑﺮ روی ﻻﻳﻪ ﻫﺎی ﻣﺎﺳﻪ ﺳﻨﮕﻲ ﺷﻜﺎف اﻳﺠﺎد ﻛﺮده . اﻧﺪ ﻧﻤﻮﻧﻪ ﺑﺎرز اﻳﻦ ﭘﺪﻳﺪه دردره ﭘﻲ ﺳﻲ ﺳﻲ ﻣﻲ و ﻣﻌﺎدن ﺟﻔﺮﺳﻮن ﺳﻴﺘﻲ 2 اﺳﺖ . آﻧﻬﺎ ﻏﺎرﻫﺎﻳﻲ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻛﻪ از آﺑﻬﺎی دارای ﻫﻴﺪروژن ﺳﻮﻟﻔﻮره ﺑﻪ وﺟﻮد آﻣﺪه . اﻧﺪ 1 - 11 - 3 ﻏﺎرﻫﺎی ﻛﺎرﻟﺴﺒﺎد و ﺳﺎﻳﺮ ﻏﺎرﻫﺎی ﮔﻮداﻟﻮپ در ﺷﻜﻞ 1 - 12 ﻏﺎری در ﻗﺴﻤﺖ ﺟﻨﻮﺑﻲ ﻛﻮﻫﻬﺎی ﮔﻮاداﻟﻮپ ﺑﺎ ﭘﺮﺗﮕﺎﻫﻬﺎی ﻓﺮﺳﺎﻳﺸﻲ در ﻻﻳﻪ ﻫﺎی ﻣﺮﺟﺎﻧﻲ ﻪ ﻛ ﺣﻮزه ﺗﺒﺨﻴﺮی ﭘﻜﻮس3 آن را ﺑﻪ وﺟﻮد آورده اﺳﺖ ، ﻧﺸﺎن داده ﺷﺪه اﺳﺖ . ﺷﻜﻞ 1 - 12 - ﻏﺎرﻫﺎی ﻛﺎرﻟﺴﺒﺎد 1 - Bakalowiczetal 2 - Jefferson City 3 - Pecos 26 ﻏﺎر ﻳﺎد ﺷﺪه ﺷﺒﻜﻪ ای از اﻃﺎﻗﻬﺎی ﺑﺰرگ را در ﻻﻳﻪ ﻫﺎی ﺗﻮده ای و ﺳﻮراﺧﺪار ﻣﺮﺟﺎﻧﻲ در ﺑﺮﮔﺮﻓﺘﻪ و ﮔﺬرﮔﺎﻫﻲ را ﺑﺮای ﺻﺨﺮه ﻫﺎی ﺑﺎﻻﻳﻲ ﻣﻴﺴﺮ ﻛﺮده اﺳﺖ . ﺑﻨﺎﺑﺮ ﻋﻘﻴﺪه ﺑﺮﺗﺲ1) 1949 (ﺟﺮﻳﺎن ﭘﻴﭽﻴﺪه آﺑﻬﺎی ﺟﻮی ﺑﺎ ﭘﺸﺘﻴﺒﺎﻧﻲ ﺳﻴﻼﺑﻬﺎی ﺑﻌﺪی ﻣﻮﺟﺐ ﭘﻴﺪاﻳﺶ ﻏﺎرﻫﺎی ﻛﺎرﻟﺴﺒﺎد ﺷﺪه اﺳﺖ . ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت اﺧﻴﺮ ﺛﺎﺑﺖ ﻛﺮده اﺳﺖ ، اﻳﻦ ﻏﺎرﻫﺎ ﻫﻴﭽﮕﻮﻧﻪ ﭘﻴﻮﻧﺪی را ﺑﺎ رﻳﺨﺘﺎر ﺑﻴﺮوﻧﻲ و ﻳﺎ ﺷﺮاﻳﻂ ﻫﻴﺪروﻟﻮژﻳﻜﻲ اﻣﺮوز ﻧﺪاﺷﺘﻪ و اﺛﺮ آﻧ ﻬﺎ ﭼﻨﺪان ﭼﺸﻤﮕﻴﺮ ﻧﻴﺴﺖ . ﺑﺮﺧﻲ اﻃﺎﻗﻬﺎ و دﻳﻮاره ﮔﺬرﮔﺎه ﻏﺎر ﭘﻮﺷﻴﺪه از ﺑﻠﻮرﻫﺎی ژﻳﭙﺲ 2 ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ روی ﻻﻳﻪ رس ﻫﺎی را ﭘﻮﺷﺎﻧﺪه . ﻧﺪ ا ﻛﻮﻳﻴﻦ و دﻳﮕﺮان اﻋﺘﻘﺎد دارﻧﺪ ﻧﻮاﺣﻲ ﺳﺎﺣﻠﻲ و ﺗﺪاﺧﻞ ﻓﺮاﻳﻨﺪﻫﺎ در اﻳﻦ ﻧﻮاﺣﻲ ﻣﻮﺟﺐ زاﻳﺶ اﻃﺎﻗﻬﺎی ﺑﺰرگ ﺷﺪه ژﻳﭙﺲ ﻛﻪ در ﻣﺮﺣﻠﻪ ﺟﺮﻳﺎن ﺑﺮﮔﺸﺘﻲ ﺟﺎﻧﺸﻴﻦ آﻫﻚ ﻣﺮﺟﺎﻧﻲ ﺷﺪه و آﻧﮕﺎه ﺟﺮﻳﺎن آﺑﻬﺎی ﺟﻮی آن را ﺣﻞ ﻛﺮده اﺳﺖ . دﻳﻮﻳﺲ )1980 (و ﻫﻴﻞ )1985 (ﭘﻴﺸﻨﻬﺎد ﻛﺮده اﻧﺪ ﺑﻪ ﺟﺎی آﻧﻜﻪ ﮔﻔﺘﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ S H2 از ﻓﺴﺎد و ﺗﺒﺎﻫﻲ ﻣﻮاد زﻧﺪه ﺑﻪ وﺟﻮدﻣﻲ آﻳﺪ، در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﻮد ﻛﻪ ﻣﻨﺸﺎء آﻧﻬﺎ از ﻣﻬﺎﺟﺮت و ﺟﺪاﺷﺪن از ﮔﺎزﻫﺎی زﻳﺮﻳﻦ ﺑﻪ ﻛﻪ ﺳﻮی ﺑﺎﻻ ﺣﺮﻛﺖ ﻣﻲ ﻛﻨﻨﺪ، ﺗﺄﻣﻴﻦ ﺷﻮد ﻣﻲ اﻳﻦ . ﮔﺎزﻫﺎ ﭘﺲ از ﺑﺮﺧﻮرد ﺑﺎ آب زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ اﻳﺠﺎد اﺳﻴﺪ ﺳﻮﻟﻔﻮرﻳﻚ ﻛﻪ اﺣﺘﻤﺎﻻ ﺑﺎ آﺑﻬﺎی ﺟﻮی ﻣﺨﻠﻮﻃﺎﺳﺖ ، ﻣﻲ ﻛﻨﻨﺪ . ﻫﺎی ﭼﺎﻟﻪ ﻛﻮر، اﺳﺎس ﻣﺤﻠﻬﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﺳﺖ ا اﻛﺴﻴﺪ ﺷﺪن ﺻﻮرت ﮔﺮﻓﺘﻪ و ﭘﻴﺪاﻳﺶ اﻃﺎﻗﻬﺎی ﺑﺰرگ ، رﻳﺸﻪ در اﻳﻦ ﻣﺤﻠﻬﺎ دارد . ﻫﺮﭼﻪ اﺛﺮ اﻛﺴﻴﺪﺷﺪن ﻗﻮﻳﺘﺮ ﺑﺎﺷﺪ، اﻃﺎﻗﻬﺎی ﺑﺰرﮔﺘﺮ ﺑﻪ وﺟﻮد ﻣﻲ آﻳﻨﺪ . در ﻣﺤﻠﻬﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﺣﺎﻟﺖ اﺷﺒﺎع ﻣﻲ رخ دﻫﺪ ﻣﻨﺠﺮ ﺑﻪ رﺳﻮب ژﻳﭙﺲ .ﺷﻮد ﻣﻲ ردﻳﺎﺑﻴﻬﺎی اﻳﺰوﺗﻮﭘﻲ آﺷﻜﺎر ﻛﺮده اﻧﺪ ﻛﻪ ﺳﺮﭼﺸﻤﻪ ﮔﻮﮔﺮد از ﻣﻴﺪاﻧﻬﺎی ﮔﺎزی اﺳﺖ ﺗﺎ ﻣﻨﺸﺎء درﻳﺎﻳﻲ . دوﺑﻠﻴﺠﺎﻧﺴﻜﻲ 3) 1980 (ﻧﻤﻮﻧﻪ ای از ﻏﺎرﻫﺎی اﻃﺎﻗ ﺪار، ﻛﻪ ﺑﺎ ﻋﻮاﻣﻞ ﻫﻴﺪروﺗﺮﻣﺎل ﺑﻪ وﺟﻮد ﻣﻲ آﻳﻨﺪ در ﺷﻮروی ﺳﺎﺑﻖ ﺷﻨﺎﺧﺘﻪ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺷﺒﺎﻫﺖ ﺑﺴﻴﺎر ﺑﺎ ﮔﻮادﻟﻮپ داﺷﺘﻪ ، ﻓﻘﻂ ﮔﻮادﻟﻮپ ﺑﺰرﮔﺘﺮ اﺳﺖ . ﭘﮋوﻫﺸﻬﺎی اﻧﺠﺎ م ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺗﻮﺳﻂ ﻓﻮرد، دﻳﻮﻳﺲ و ﻫﻴﻞ ﻧﺸﺎن ﻣﻲ دﻫﺪ آﺑﻬﺎی ﭘﺎﻳﻴﻦ رو ﻣﻮﺟﺐ ﭘﻴﺪاﻳﺶ اﻳﻦ ﻏﺎرﻫﺎ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ وﻟﻲ ﻧﺒﺎﻳﺪ ﻓﺮاﻣﻮش ﻛﺮد ﮔﺎز2 CO ﻣﻮﺟﻮد در ﻣﺨﺎزن ﮔﺎز زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ ﺑﻪ ﻫﻤﺎن اﻧﺪازه ﻛﻪ S H2 ﺑﺮای زاﻳﺶ ﻏﺎر ﻧﻘﺶ آﻓﺮﻳﻦ اﺳﺖ ﻧ ﻴﺰ دارای اﻫﻤﻴﺖ ﺑﺴﻴﺎری ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . 1 - 11 - 4 ﻏﺎرﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ در ﺳﻨﮓ آﻫﻜﻬﺎ ﺑﺎ ﺟﺎﻧﺸﻴﻦ ﺷﺪن ژﻳﭙﺲ و ﻓﺮاﻳﻨﺪ اﻧﺤﻼل ﺑﻪ وﺟﻮد ﻣﻲ آﻳﻨﺪ اﮔﻪ ﻣﻴﻠﺮ4) 1981 (ﮔﺰارش داده اﺳﺖ ﻏﺎرﻫﺎی ﻓﺮﻋﻲ ﺑﻴﮓ ﻫﻮرن 5 واﻳﺎﻣﻴﻨﮓ ﺑﺴﻴﺎر ﺷﺎﺧﺺ ﻫﺴﺘﻨﺪ . آﻧﻬﺎ در اﺛﺮ ﺟﺮﻳﺎن آب در ﺳﻨﮓ آﻫﻚ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻛﻮ ﺗﺎه ، اﻓﻘﻲ و ﺟﺮﻳﺎن وادوس ﺑﻪ وﺟﻮد ﻣﻲ آﻳﺪ ﻛﻪ ﺳﻮی ﺑﻪ ﺟﻠﻮ ﺟﺮﻳﺎن ﻳﺎﻓﺘﻪ و ﭘﺲ از ﭼﻨﺪ ده ﻳﺎ ﺻﺪﻣﺘﺮ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﭼﺸﻤﻪ ﻫﺎی آﺑﮕﺮم از درز و ﺷﻜﺎﻓﻬﺎ ﺑﻴﺮون ﻣﻲ ﺟﻬﺪ . از اﻳﻦ ﭼﺸﻤﻪ ﻫﺎ ﮔﺎزS H2 ﻣﺘﺼﺎﻋﺪ ﻣﻲ ﺷﻮد . اﺛﺮ اﻳﻦ ﮔﺎز ﻣﻮﺟﺐ ﺗﻐﻴﻴﺮ ﺳﻨﮓ آﻫﻚ ﺲ ژﭘﻴ ﺑﻪ ﻣﻲ ﺷﻮد ﻛﻪ از دﻳﻮاره ﻫﺎ و ﺳﻘﻒ ﻏﺎرآوﻳﺰان ﺷﺪه و ﺳﻘﻮط ﻣﻲ ﻛﻨﺪ و ﺑﺮ روﻳﻪ ﺗﺎزه ﺳﻨﮓ آﻫﻚ ﺑﺎﻗﻴﻤﺎﻧﺪه ، ﺗﻜﺮار ﺗﺒﺪﻳﻞ ﺑﻪ ژﻳﭙﺲ از ﺳﺮﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﻮد ﻣﻲ . ژﻳﭙﺴﻬﺎی ﻓﺮواﻓﺘﺎده ﺑﺎ ﺟﺮﻳﺎن آب ﺟﺎﺑﻪ ﺟﺎ ﺷﺪه و ﻧﻬﺎﻳﺘ ﺎً در آب ﻣﻲ ﺣﻞ ﺷﻮﻧﺪ . 1 - Brets 2 - Gypsum 3 - Dubligansky 4 - Egemeler 5 - Big Horn 27 1 - 11 - 5 ﻏﺎرﻫﺎی ﻣﺮﻛﺐ ﺳﺎﺣﻞ درﻳﺎ اﻳﻨﮕﻮﻧ ﻪ ﻏﺎرﻫﺎ ﺑﻪ ﻃﻮر ﻋﻤﺪه در ﺳﻨﮓ آﻫﻜﻬﺎی ﺟﻮان و ﺗﺎزه ﺑﺎ ﮔﺮاﻳﺶ ﻧﻬﺸﺘﻪ ﻫﺎی ﻛﺎرﺳﺘﻲ ﺑﻪ وﺟﻮد ﻣﻲ آﻳﻨﺪ ) اواﺧﺮ ﺗﺮﺳﻴﺮی و ﻛﻮاﺗﺮﻧﺮی (. ﻣﻜﺎﻧﻴﺴﻢ ﺗﺸﻜﻴﻞ آﻧﻬﺎ در ﻣﺨﻠﻮﻃﻲ از آﺑﻬﺎی ﺷﻴﺮﻳﻦ و آب ﺷﻮر ﻛﻪ ﻓﺮاﻳﻨﺪ ﺧﻮردﮔﻲ و اﻧﺤﻼﻟﻲ آﻧﻬﺎ ﺗﻮﺳﻂ ﻣﺆﻟﻔﺎن ﭼﻨﺪی ﭼﻮن ﭘﻠﻮﻣﺮ )1975 (، ﺑﻮﻧﺴﻴﺮگ و ﭘﻠﻮﻣﺮ )1982 (، ﺑﻚ و دﻳﮕﺮان1) 1984 ( ﻛﻪ در اﻳﻦ ﻣﻮرد ﭘﮋوﻫﺶ و ﺑﺮرﺳﻲ ﻛﺮده اﻧﺪ، ﺑﻪ اﻳﻦ ﺻﻮرت ﺷﻨﺎﺧﺘﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ ﻛﻪ ﺗﺨﻠﺨﻞ ﻣﺆﺛﺮ از ﻃﺮﻳﻖ ﺣﻔﺮه و ﻣﻨﺎﻓﺬ ، زﻣﻴﻨﻪ ﺳﺎز ﻏﺎﻟﺐ ﺑﺮای درز و ﺗﺮﻛﻬﺎ و ﺳﻄﻮح ﻻﻳﻪ ﺑﻨﺪی اﺳﺖ . ﺗﺸﻜﻴﻞ اﻳﻨﮕﻮﻧﻪ ﻏﺎرﻫﺎ، ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺳﺎﻳﺮ ﻏﺎرﻫﺎ ﺑﻴﺸﺘﺮ اﻧﺠﺎم .ﺷﻮد ﻣﻲ ﺗﺸﻜﻴﻞ ﺷﺒﻜﻪ ﻫﺎی ﻣﺘﻘﺎﻃﻊ و ﻣﺸﺎﺑﻪ در راﺳﺘﺎی ﻻﻳﻪ ﺑﻨﺪی ﭘﻴﺶ ﻗﺎﺑﻞ ﺑﻴﻨﻲ اﺳﺖ . ﺑﻨﺎﺑﺮ اﻋﺘﻘﺎد ﺑﻚ و دﻳﮕﺮان ) 1984 (، ﭼﻨﻴﻦ ﻏﺎرﻫﺎﻳﻲ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻣﻨﻄﻘﻪ ) ( زون ﭘﻨﻴﺮﺳﻮﻳﺲ 2 ﻧﺎﻣﻴﺪه ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ و در ﺳﻮاﺣﻞ ﻳﻮﻛﺎﺗﺎن ﻣﻲ دﻳﺪه ﺷﻮﻧﺪ . ﻏﺎرﻫﺎی ﻣﺘﺮاﻛﻢ ﻻﻧﻪ زﻧﺒﻮری ﻣﺎﻧﻨﺪ ﻏﺎرﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﮔﺮﮔﻮ3 ) 1981 (در اﻳﻨﺪﻳﺎﻧﺎی ﻏﺮﺑﻲ واوﻟﻴﺮ4 ) 1975 ( در ﺟﺰاﻳﺮ ﺗﺮوﺑﺮﻳﺎﻧﺪ5 و درﻳﺎی ﺳﻮﻟﻤﻮن6 ﺷﺮح داده اﻧﺪ، دﻳﺪه ﺷﻮد ﻣﻲ . در ﻧﻮاﺣﻲ ﺳﺎﺣﻠﻲ ﻛﻪ ﻫﺎی ﺗﻮده ﺳﻨﮓ آﻫﻚ ﺑﺎ ﺗﺨﻠﺨﻞ ﺧﻮب ﻫﺴﺘﻨﺪ، ﻏﺎرﻫﺎ ﺗﺤﺖ ﺗﺄﺛﻴﺮ ﻣﻜﺎﻧﻴﺴﻢ ﭘﻴﭽﻴﺪه ای در ﺗﺮاز درﻳﺎ ﺑﻪ وﺟﻮد آﻣﺪه و ﻏﺎرﻫﺎی ﺑﻌﺪی در اﻓﻘﻬﺎی ﭘﺎﻳﻴﻨﺘﺮ و ﺟﺎﻧﺒﻲ ﺗﺸﻜﻴﻞ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . اﻛﺜﺮﻳﺖ ﻏﺎرﻫﺎی ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﺷﺪه ﻛﻪ ﻧﺰدﻳﻚ ﺑﻪ اﻳﻨﮕﻮﻧﻪ ﻓﺮاﻳﻨﺪﻫﺎی ﻣﺮﻛﺐ و ﭘﻴﭽﻴﺪه ﻫﺴﺘﻨﺪ، ﺑﺮ اﺛﺮ ﻧﻮﺳﺎﻧﺎت ﺷﺪﻳﺪ ﺳﻄﺢ آب درﻳﺎ در زﻣﺎن دوران ﭼﻬﺎرم زﻣﻴﻦ ﺷﻨﺎﺳﻲ ﺑﻪ وﺟﻮد آﻣﺪ . اﻧﺪ ه ﺑﺎ اﻓﺖ ﺳﻄﺢ آب درﻳﺎ، اﻧﺤﻼل ﺑﺮ اﺛﺮ آب ﻫﻤﺰاد، وادوس و ﺟﻮی ﺑﺎ ﻓﺮورﻳﺰش ﺳﻘﻒ و دﻳﻮاره ﻛﻪ ﻫﺎﻳﻲ اﺳﺘﺤﻜﺎم ﺧﻮد را ﺑﺎ ﻓﺮاﻳﻨﺪ اﻧﺤﻼل از دﺳﺖ داده اﻧﺪ، رخ دﻫﺪ ﻣﻲ . آوﻳﺰه ﻫﺎی اﺳﺘﺎﻻﮔﻤﻴﺖ وادوس ﺑﻪ ﺑﺰرﮔﻲ 44 ﻣﺘﺮ در ﻏﺎر ﺑﺎ ﺎﻫ7 دﻳﺪه ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ ﻛﻪ ﺑﺎ روش ﺗ ﺳﻦ ﻌﻴﻴﻦ اوراﻧﻴﻮم ﺗﺸﺨﻴﺺ داده اﻧﺪ آﻧﻬﺎ ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ 140 ﻫﺰار ﺳﺎل ﻗﺒﻞ ﻫﺴﺘﻨﺪ ) ﮔﺎﺳﻜﻮﻳﻦ و دﻳﮕﺮان8 .(اﺣﺘﻤﺎﻻ ﺣﻘﻴﻘﺖ آن اﺳﺖ ﻛﻪ ﻏﺎرﻫﺎی ﻣﺮﻛﺐ ﻛﻪ ﺑﺎﻓﺮاﻳﻨﺪ ﭘﻴﭽﻴﺪه ﺑﻪ وﺟﻮد ﻣﻲ آﻳﻨﺪ در ﭘﻬﻨﻪ ﻫﺎی ﻛﺎرﺳﺘﻲ ﻣﺪرن دﻳﺪه ﻧﻤﻲ ﺷﻮﻧﺪ، ﺑﻠﻜﻪ در ﺳﻜﻮﻫﺎی دﻳﺮﻳﻨﻪ ﺳﻨﮓ آﻫﻜﻬﺎ ﺑﻪ وﺟﻮد ﻣﻲ آﻳﻨﺪ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﻏﺎر ﭘﻴﻦ ﭘﻮﻧﻴﺖ ﺗﻜﺰاس ﺑﺎﺧﺘﺮی ) رودس و دﻳﮕﺮان9 1984 .( 1 - 12 ﺳﺎﺧﺘﺎر ﻓﺮﺳﺎﻳﺸﻲ ﮔﺬرﮔﺎﻫﻬﺎی ﻏﺎر از آﻧﺠﺎ ﻛﻪ در درون ﻏﺎرﻫﺎ رﺷﺪ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎﻧﻲ و ﮔﺴﺘﺮش ﺳﻄﻮح ﻛﻪ ﻗﺒﻼ ﺑﻪ ﺗﺸﺮﻳﺢ آن ﭘﺮداﺧﺘﻴﻢ اﻣﻜﺎن ﭘﺬﻳﺮ ﻧﻴﺴﺖ ، در ﭼﻨﻴﻦ ﺷﺮاﻳﻄﻲ ﺑﺮﺷﻬﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺗﻮ ﻣﻲ اﻧﺪ ﺳﻴﻤﺎی ﻣﺰﺑﻮر را ﻧﺸﺎن دﻫﺪ . آﻧﻬﺎ ﺷﺎﻣﻞ ﺳﻴﻤﺎی ﻏﺎر دﻳﺮﻳﻨﻪ ﺑﻮده در ﮔﺎه ﻛﻪ رﺧﻨﻤﻮﻧﻬﺎ دﻳﺪه ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ و ﻳﺎ آﻧﻜﻪ ﺑﺎ دﺳﺘﺮﺳﻲ ﺑﻪ ﻣﻐﺰه ﻫﺎی ﺣﻔﺎری ﺷﺪه اﻛﺘﺸﺎﻓﻲ و ﺗﺤﻠﻴﻞ آﻧﻬﺎ ﻣﻲ ﺗﻮان ﺳﻴﻤﺎی ﻧﻬﻔﺘﻪ را آﺷﻜﺎر ﻛﺮد . 1 - Beck et al 2 - Swiss Cheese Zone 3 - Grego 4 - Ollier 5 - Trobriand 6 - Solomon 7 - Bahamas 8 - Gascoyne et al. 9 - Rhodes et al. 28 ﺑﺮﺷﻬﺎی ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﺪه ﺧﻼﺻﻪ ای از ﺳﺮﮔﺬﺷﺖ ﻏﺎر را ﻧﺸﺎن دﻫﺪ . ﮔﺰارش ﻣﺸﺮوح ﺳﻴﻤﺎی ﺑﻪ وﺟﻮد آﻣﺪه از روﻧﺪ اﻧﺤﻼﻟﻲ ﻓﺮاﺗﻴﻚ و وادوس در ﺳﺎل 1942 ﺗﻮﺳﻂ ﺑﺮﺗﺲ ﺑﺮرﺳﻲ ﺷﺪه اﺳﺖ . ﺑﻮﮔﻠﻲ ) 1980 (و ﺟﻨﻴﻨﮓ ) 1985 ( اﻳﻦ ﻣﺴﺌﻠﻪ راﺑﺎزﻧﮕﺮی ﺟﺪﻳﺪی ﻛﺮده و ﺗﺎ ﺣﺪ اﻣﻜﺎن زواﻳﺎی ﭘﻨﻬﺎن آن را آﺷﻜﺎر ﻛﺮده . اﻧﺪ ﭼﻬﺎر ﻧﻮع ش ﺑﺮ از ﻏﺎرﻫﺎ وﺟﻮد دارد اول ﻧﻮع . ﻓﺮاﺗﻴﻚ ﻛﻪ ﺑﺮ اﺛﺮ اﻧﺤﻼل ، ﺳﻴﻤﺎی ﻫﻤﮕﻮن را ﺑﻪ وﺟﻮد آورده ﺿﻤﻦ آﻧﻜﻪ ﺑﺴﺘﺮ ﻏﺎر ﭘﻮﺷﻴﺪه از رﺳﻮﺑﺎت ﻛﻼﺳﺘﻴﻚ اﺳﺖ ﻧﻮع . دوم وادوس ، ﻛﻪ ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ ﺑﻪ ﺑﺴﺘﺮ ﻣﺤﺪودی از دﻳﻮاره ﻫﺎی ﻛﺎﻧﺎل دار ﻣﻨﺘﻬﻲ ﻣﻲ ﺷﻮد و ﻳﺎ آﻧﻜﻪ ﻣﻨﺘﻬﻲ م آد ﺑﻪ روﻫﺎی ﻋﻤﻮﻣﻲ1ﺷﻮد ﻣﻲ . ﻧﻮع ﺳﻮم ﻓﺮورﻳﺨﺘﮕﻴﻬﺎ، ﺟﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﺳﻨﮕﻬﺎی ﻓﺮواﻓﺘﺎده ﭘﻴﺸﻴﻦ ﺑﻪ ﻃﻮر ﻛﺎﻣﻞ دﭼﺎر دﮔﺮﮔﻮﻧﻲ ﺷﺪه ﻧﻮع . اﻧﺪ ﭼﻬﺎرم از ﺗﺮﻛﻴﺐ دو ﻳﺎ ﺳﻪ ﻧﻮع از اﻧﻮاع ﭘﻴﺸﻴﻦ . 1 - 12 - 1 ﻧﻮع ﻓﺮاﺗﻴﻚ در اﻳﻦ ﻧﻮع ، ﻣﻘﻄﻊ ﮔﺬرﮔﺎﻫﻬﺎ، ﻣﻘﻄﻊ اﻳﺪه آل ﻣﺪور ) ﺑﺎ ﺣﺪاﻗﻞ اﺻﻄﻜﺎک ( ﻣﺎﻧﻨﺪ ﻣﻘﺎﻃﻊ اﺳﺘﺎﻧﺪارد ﻟﻮﻟﻪ ﻫﺎ اﺳﺖ . ﭘﻴﺪاﻳﺶ ﻧﺨﺴﺘﻴﻦ ﻏﺎرﻫﺎ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﻫﻤﺮاه ﻣﻘﻄﻊ داﻳﺮه ﻛﺎﻣﻞ ﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ ﭘﺲ از آن در ﺟﻬﺎت اﻓﻘﻲ و ﻋﻤﻮدی درز و ﺗﺮﻛﻬﺎ و ﻳﺎ در اﺛﺮ ﺑﺮﺧﻮرد و ﻫﻤﺮاﻫﻲ ﻫﺮ دو ﺟﻬﺖ آﻧﻬﺎ، اﻳﻦ ﻧﻮع ﻏﺎرﻫﺎ ﮔﺴﺘﺮش ﻳﺎﻓﺘﻪ . اﻧﺪ ﺑﺮ ﭘﺎﻳﻪ ﻧﻈﺮات ﻓﻮرد و دﻳﮕﺮان 2) 1983 ( ﻏﺎر ﻛﺴﺘﻞ3 در ﻛﺎﻧﺎدا ﻧﻤﻮﻧﻪ ﺑﺎرزی از اﻳﻦ ﻧﻮع ﺑﻮده ﻛﻪ ﺑﺎ ﻣﺤﻴﻂ داﻳﺮه ای ﺷﻜﻞ ﺑﻪ اﻧﺪازه 4 ﻣﺘﺮ و درازای 500 ﻣﺘﺮ ﺷﻜﻞ ﮔﺮﻓﺘﻪ اﺳﺖ اﻳﻦ . ﻏﺎر در راﺳﺘﺎی ﺑﻨﺪی ﻻﻳﻪ داﺧﻞ ﺳﻨﮓ آﻫﻜﻬﺎی ﻣﺘﺒﻠﻮر، ﻣﺘﺮاﻛﻢ و ﺳﺨﺖ ﻫﻤﺮاه ﺟﺮﻳﺎن ﺗﻨﺪآب ﺷﻜﻞ ﮔﺮﻓﺘﻪ اﺳﺖ . ﮔﺮﭼﻪ ﺑﺴﻴﺎر ﻣﺤﺘﻤﻞ اﺳﺖ ، ﻣﻘﻄﻊ در اﻣﺘﺪاد ﺗﺮک ﺑﻪ وﺟﻮد آورﻧﺪه ﻏﺎر، ﻛﺸﻴﺪﮔﻲ و ﺷﻜﻠﻲ ﻧﺎﻣﻨﻈﻢ ﺑﻪ ﺧﻮد ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ ) ﺷﻜﻞ 1 - 13 - (. ب ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ روﻳﻪ آﻧﻬﺎ ﺑﺎ ﻧﻬﺸﺘﻪ ﻫﺎی ﻛﻼﺳﺘﻴﻜﻲ و ﻳﺎ ﭼﺮت ﭘﻮﺷﻴﺪه ﺷﺪه اﺳﺖ و ﺑﻪ ﺳﻮی ﺑﺎﻻ ﮔﺴﺘﺮش دارد ﺑﻪ . ﻃﻮر ﻛﻠﻲ ﺟﺮﻳﺎن آرام اﺳﺖ ) ﻫﻤﺎﻧﮕﻮﻧﻪ ﻛﻪ در اﻛﺜﺮ ﻏﺎرﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﺑﺮ اﺛﺮ ﺟﺮﻳﺎن آب ﮔﺮم و ﻳﺎ ﺳﺎﻳﺮ ﺟﺮﻳﺎﻧﻬﺎی ﻣﺘﻘﺎﻃﻊ ﻓﺮاﺗﻴﻚ ﺷﻜﻞ ﮔﺮﻓﺘﻪ اﻧﺪ ( و ﻓﺮاﻳﻨﺪ اﻧﺤﻼل ﺑﻪ ﺻﻮرت اﻧﺘﺨﺎﺑ ﻲ در ﻫﺮﻳﻚ از اﻧﻮاع ﻣﺴﻴﺮﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ اﻣﻜﺎن ﮔﺴﺘﺮش ﺧﻮردﮔﻲ در آﻧﻬﺎ ﻣﻴﺴﺮ و ﻣﻬﻴﺎ ﺑﺎﺷﺪ ﭘﻴﺶ رﻓﺘﻪ ﻛﻪ اﻏﻠﺐ در ﺳﻄﺢ ﺑﻨﺪی ﻻﻳﻪ و ﺑﺴﻴﺎر ﻧﺎﻣﻨﻈﻢ . ﺪﺑﺎﺷ ﻣﻲ در ﺷﻜﻞ 1 - 13 - اﻟﻒ ﺗﺎ ﻫـ ﺣﺎﻟﺖ د و ﻫـ ﭘﻴﺸﺮﻓﺖ ﻧﻬﺎﻳﻲ اﻳﻨﮕﻮﻧﻪ ﺧﻮرﻧﺪﮔﻲ و اﻧﺤﻼﻟﻬﺎ را ﻧﺸﺎن ﻨ دﻫ ﻣﻲ ﺪ ﻛﻪ ﻣﻨﺠﺮ ﺑﻪ ﺷﻜﻞ ﮔﻴﺮی دﻳﻮاره ﻫﺎی ﻏﺎر ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻻﻧﻪ زﻧﺒﻮری ﺷﻮد ﻣﻲ . ﻧﻤﻮﻧﻪ آﻧﻬﺎ در ﺑﻮﻧﻴﺎرد4، ﻏﺎرﻫﺎی ﻣﻨﻄﻘﻪ ﻛﺎرﻟﺴﺒ ﺎد اﺳﺖ ﻛﻪ در ﻻﻳﻪ ﺳﻨﮓ ﻫﺎی آﻫﻜﻲ ﺣﻔﺮه دار و ﻣﺮﺟﺎﻧﻲ ﺑﻪ وﺟﻮد آﻣﺪه اﺳﺖ . ً اﺣﺘﻤﺎﻻ اﻛﺜﺮ ﮔﻨﺒﺪﻫﺎی اﻧﺤﻼﻟﻲ ﺗﺤﺖ ﺗﺄﺛﻴﺮ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ای از ﻓﺮاﻳﻨﺪﻫﺎی ﺧﻮردﮔﻲ و اﻧﺤﻼﻟﻲ ﻛﻪ ﺑﺎ ﻫﻢ ﻣﻲ رخ دﻫﺪ، ﺑﻪ وﺟﻮد آب . اﻧﺪ آﻣﺪه داﺧﻞ ﺗﻮده ﺧﺎک ﺑﻪ ﻛﻪ ﺳﻮی درز و ﺷﻜﺎﻓﻬﺎ ﻫﺪاﻳﺖ ﻲ ﻣ ﺷﻮد اﻳﺠﺎد ﻣﻌﺎﺑﺮی ﺑﺎرﻳﻚ ﻛﺮده ﻛﻪ در ﻣﺤﻞ ﺑﺮﺧﻮرد آﻧﻬﺎ ﮔﺴﺘﺮدﮔﻲ ﺑﻴﺸﺘﺮ ﻣﻲ ﺷﻮد ﭘﺲ . از آن ﺑﺎ روان ﺷﺪن ﺳﻴﻼﺑﻬﺎ، ﻣﺴﻴﺮ اﺻﻠﻲ ﮔﺸﺎدﺗﺮ ﻣﻲ ﺷﻮد . ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺟﺮﻳﺎن ﺗﻨﺪ و ﺑﺎ ﺷﺘﺎب ﻛﻪ ﻫﻤﺮاه ﻣﻮاد ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ ﺧﻮرﻧﺪه اﺳﺖ وﻗﺘﻲ ﺑﻪ ﻣﺤﻞ ﺗﻘﺎﻃﻊ درز و ﺷﻜﺎﻓﻬﺎ رﺳﻴﺪه ﺳﺒﺐ ا ﻳﺠﺎد ﮔﺬرﮔﺎﻫﻬﺎی ﺑﺰرگ و ﮔﺸﺎد ﻫﻤﺎﻧﮕﻮﻧﻪ ﻛﻪ در ﺷﻜﻞ 1 - 13 و ﻣﺸﺨﺺ ﺷﺪه اﺳﺖ ، ﻣﻲ ﺷﻮد . ای ﭘﺎره ﻣﻘﺎﻃﻊ ﮔﺮد و ﻓﻨﺠﺎﻧﻲ ﺷﻜﻞ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﺑﺮ اﺛﺮ ﺟﺮﻳﺎن آﺑﻬﺎی ﮔﺮم ﺷﻜﻞ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺑﺎﺷﻨﺪ . 1 - Shaft 2 - Ford et al 3 - Castle 4 - Boneyard 29 ﺷﻜﻞ 1 - 13 - ﭘﻴﺪاﻳﺶ ﮔﻨﺒﺪﻫﺎی اﻧﺤﻼﻟﻲ ﮔﻨﺒﺪﻫﺎی اﻧﺤﻼﻟﻲ : ﮔﻨﺒﺪﻫﺎی اﻧﺤﻼﻟ ﻲ ﻳﻜﻲ از ﺟﺎﻟﺐ ﺗﺮﻳﻦ اﻧﻮاع ﺳﻴﻤﺎی ﻏﺎرﻫﺎی ﻓﺮاﺗﻴﻚ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻛﻪ ﻣﻮﺟﺐ ﺣﻴﺮت زﻣﻴﻦ ﺷﻨﺎﺳﺎﻧﻲ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ ﻛﻪ آﺷﻨﺎﻳﻲ ﺑﺎ ﻏﺎرﺷﻨﺎﺳﻲ ﻧﺪارﻧﺪ . اﻳﻨﮕﻮﻧﻪ ﻏﺎرﻫﺎ در ﺳﻘﻒ ﻳﺎ دﻳﻮاره ﺑﻪ وﺟﻮد آﻣﺪه و ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﺗﺎ 40 ﻣﺘﺮ ﭘﻴﺸﺮوی ﻛﻨﻨﺪ . ﺑﺴﻴﺎری از آﻧﻬﺎ ﭘﺲ از ﺑﺮﺧﻮرد ﺑﺎ ﻧﻮاﺣﻲ ﻣﺘ ﺮاﻛﻢ ﺑﺪون ﺗﺨﻠﺨﻞ ﻣﺘﻮﻗﻒ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . ﺳﻴﻤﺎی آﻧﻬﺎ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﻣﻨﻔﺮد و ﻳﺎ ﭼﻨﺪﺗﺎﻳﻲ ﺑﺎﺷﺪ ) ﺷﻜﻞ1 - 13 .( 1 - 12 - 1 - 1 ﮔﺬرﮔﺎﻫﻬﺎی ﭘﺎراژﻧ ﺴﻴﺰ1، ﻟﻮﻟﻪ ﻫﺎی ﺳﻘﻔﻲ و آوﻳﺨﺘﻪ ﻫﻤﺎﻧﮕﻮﻧﻪ ﻛﻪ ﺑﺮرﺳﻲ ﻛﻨﻨﺪﮔﺎن ﻓﺮاﻧﺴﻮی ] رﻧﻮ و دﻳﮕﺮان2) 1968 ([ ﮔﺰارش ﻛﺮده اﻧﺪ ﻣﻨﻈﻮر از ﮔﺬرﮔﺎه ﭘﺎراژ ﻧﺴﻴﺰ ﻋﺒ ﺎرﺗﺴﺖ از ﻫﺮ ﻧﻮع ﮔﺬرﮔﺎه آﺑﻬﺎی زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ و ﻓﺮاﺗﻴﻚ ﻛﻪ ﻓﺮاﻳﻨﺪ اﻧﺤﻼل در ﺗﻘﺎﻃﻊ درز و ﺷﻜﺎﻓﻬﺎ در ﻣﺤﻠﻲ ﻛﻪ ﻣﻮادﻛﻼﺳﺘﻴﻚ و درﺟﺎ اﻧﺒﺎﺷﺘ ﻪ ﺷﺪه اﻧﺪ، رخ داده اﺳﺖ . ﻣﺤﻘﻘﻴﻦ اﻧﮕﻠﻴﺴﻲ ﻣﻌﺘﻘﺪﻧﺪ ﻛﻪ اﻳﻨﮕﻮﻧﻪ ﺧﻮردﮔﻲ و اﻧﺤﻼل ﭘﺲ از ﺑﺎﻻآﻣﺪن ﺗﺮاز آب و ﺛﺎﺑﺖ ﺑﻪ ن آ ﺷﺪن وﺟﻮد ﻣﻲ . آﻳﺪ ﭘﺎﺳﻴﻨﻲ3) 1973 (اﻳﻨﮕﻮﻧﻪ اﻧﺤﻼل را ﺑﻪ ﻧﺎم ﺧﻮردﮔﻲ4 ﻧﺎﻣﻴﺪه اﺳﺖ ) ﻗﺴﻤﺖ « ح » از ﺷﻜﻞ 1 - 13 .( ﮔﺬرﮔﺎﻫﻬﺎی ﭘﺎراژ ﻧﺴﻴﺰ در ﻟﻮﻟﻪ ﻫﺎی اﺻﻠﻲ ﺑﺰرگ ﺷﻜﻞ ﻣﻲ ﮔﻴﺮﻧﺪ . ﺑﺎ ﺑﺰرﮔﺘﺮﺷﺪن و رﺳﻴﺪن ﺟﺮﻳﺎن آب زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ ﺑﻪ ﺣﺪاﻛﺜﺮ، ﺷﺪت ﺟﺮﻳﺎن ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﻛﺎﻫﺶ ﻳﺎﺑﺪ و در ﻣﺤﻠﻬﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﻏﻴﺮﻗﺎﺑﻞ اﻧﺤﻼل ﻫﺴﺘﻨﺪ رﺳﻮﺑﺎت ﺑﻪ ﺟﺎی ﮔﺬاﺷﺘﻪ ﺷﻮد اﻳﻦ . ﻓﺮاﻳﻨﺪ ﻣﻮﺟﺐ ﻣﺴﻠﺢ ﺷﺪن ﺑﺴﺘﺮ و ﺑﺨﺶ زﻳﺮﻳﻦ دﻳﻮاره ﻫﺎی ﮔﺬرﮔﺎه ;ﺷﻮد ﻣﻲ و در ﻧﺘﻴﺠﻪ ﻓﺮاﻳﻨﺪ اﻧﺤﻼل ﺳﻮی ﺑﻪ ﺑﺎﻻ، روی دﻳﻮاره ﻫﺎی ﺿﺨﻴﻢ و ﺳﺘﻮن ﻣﺎﻧﻨﺪ ﭘﻴﺶ رود ﻣﻲ . داﻣﻨﻪ ﻋﻤﻮدی ﭼﻨﻴﻦ ﮔﺬرﮔﺎﻫﻬﺎی ﭘﺎراژ ﻧﺴﻴﺰ ﮔﺎه ﻣﺘﺠﺎوز از 50 ﻣﺘﺮ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد . ﺑﻪ اﻟﺒﺘﻪ ﻃﻮر ﭼﺸﻤﮕﻴﺮی ﺳﻘﻒ ﻫﻤﻮار ﻏﺎر ﺑﻪ ﺳﻮی ﺷﻴﺐ ﻻﻳﻪ ﻫﺎ ﭘﻴﺶ ﻣﻲ رود و ﺳﺮاﻧﺠﺎم در ﻣﺤﻞ ﺑﺮﺧﻮرد ﺗﺮاز آب زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ ﺧﺎﺗﻤﻪ .ﻳﺎﺑﺪ ﻣﻲ 1 - Paragenesis 2 - Renault et al 3 - Pasini 4 - Antigravitative 30 ﺳﻘﻔﻬﺎﻳﻲ ﺑﻪ ﻛﻪ ﺻﻮرت ﻧﻴﻢ ﻟﻮﻟﻪ ﺑﺎﺷﻨﺪ، ﻛﻮﭼﻚ ً ﻫﺴﺘﻨﺪ و اﻛﺜﺮ ) دار ﺧﻢ ا ﻣﺌﺎﻧﺪری ( ﻫﺴﺘﻨﺪ . ﻛﺎﻧﺎﻟﻬﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﺗﻤﺎﻳﻞ ﺑﻪ ﺳﻮی ﺳﻘﻒ دارﻧﺪ و ﭘﺎره ای از ﮔﺬرﮔﺎﻫﻬﺎی ﺑﺰرگ ﺗﻮﺳﻂ ﻣﻮاد ﻛﻼﺳﺘﻴﻚ و ﺗﺨﺮﻳﺒﻲ ً ﻛﺎﻣﻼ ﭘﺮ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . ﺑﺮای ﻧﻤﻮﻧﻪ اﻳﻦ ﮔﺬرﮔﺎﻫﻬﺎ ﻣﻮﺟﺐ ﮔﺴﺘﺮش ﮔﺬرﮔﺎﻫﻬﺎﻳﻲ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ ﻛﻪ ﻣﺴﻴﺮ آﻧﻬﺎ ﭘﺮ ﺷﺪه و ﺟﺮﻳﺎن ﺑﺎ ﺳﺨﺘﻲ از آﻧﻬﺎ ﻣﻲ ﮔﺬرد . ﮔﺮﭼﻪ ﺑﻪ ﻃﻮرﻣﻌﻤﻮل ﻧﻘﺎط ﺗﺸﻜﻴﻞ ﮔﺬرﮔﺎﻫﻬﺎ ﺑﻪ ﺻﻮرت اﻓﻘﻲ در دﻳﻮاره ﻫﺎ ﺷﻜﻞ ﻣﻲ ﮔﻴﺮﻧﺪ . ﮔﺬرﮔﺎﻫﻬﺎی آزاد ﻛﻪ دارای ﻣﺴﻴﺮﻫﺎی اﻧﺤﻼﻟﻲ و ﺑﻬﻢ ﭘﻴﻮﺳﺘﻪ ﭘﻴﭽﻴﺪه ﺑﻪ ای ﺷﻜﻞ ﻛﺎﻧﺎل در ﺳﻘﻒ و دﻳﻮاره ﻫﺎی ﻏﺎر ﻫﺴﺘﻨﺪ، ًاﻛﺜﺮ ا در ﻣﻨﺎﻃﻘﻲ ﺷﻜﻞ ﻣﻲ ﮔﻴﺮﻧﺪ ﻛﻪ ﺟﺮﻳﺎن آرام آب و ﭘﻴﻮﺳﺘﻪ اﺳﺖ ﻧﻪ در ﻻﻳﻪ ﻫﺎی ﻏﻴﺮﺗﺮاوای رس دار زﻳﺮا اﻳﻦ ﺑﺨﺸﻬﺎ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان اﻧﺘﻘﺎﻟﻲ ﺑﻪ ﺣﺴﺎب آﻳﻨﺪ ﻣﻲ . 1 - 12 - 2 ﮔﺬرﮔﺎﻫﻬﺎی آب ﻫﻤﺰاد ﮔﺬرﮔﺎﻫﻬﺎی آب ﻫﻤﺰاد، ﺷﺒﻜﻪ ای از ﻣﺴﻴﺮﻫﺎی ﻛﺎﻧﺎل ﻓﺎم ﭘﻬﻦ و ﺑﺎرﻳﻚ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ . در ﻣﺮﺣﻠﻪ اوﻟﻴﻪ ﺗﻮﺳﻌﻪ ، ﮔﺬرﮔﺎﻫﻬﺎی ﻣﺰﺑﻮر ﺑﻪ ﺷﻜﻞ ﻓﺮاﺗﻴﻚ در زﻳﺮ ﻛﻒ ﻏﺎر ﺷﻜﻞ ﻣﻲ ﮔﻴﺮﻧﺪ ) ﺷﻜﻞ1 - 14 - اﻟﻒ (. ﺷﻜﻞ 1 - 14 - ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ ﻏﺎرﻫﺎی اﻧﺤﻼﻟﻲ در ﺳﻨﮕﻬﺎی ﻛﺮﺑﻨﺎﺗﻪ 31 اﻳﻨﮕﻮﻧﻪ ﮔﺬرﮔﺎﻫﻬﺎ دﻻﻟﺖ ﺑﺮ آن دارد ﻛﻪ ﺟﺮﻳﺎﻧﻬﺎی ﻣﺤﻠﻲ ﻓﺮاﺗﻴﻚ ﮔﺎه ﺗﻜﺮار ﻣﺴﻴﺮﻫﺎی ﭘﻴﺸﻴﻦ اﺳﺖ ﻛﻪ اﻣﺮوزه ﺑﻪ ﺻﻮرت زﻫ ﻜﺸﻬﺎی ﻛﺎرﺳﺖ ﺳﻄﺤﻲ ﻫﺴﺘﻨﺪ . ﺷﻜﻞ T ﻣﺎﻧﻨﺪ ﻳﺎ ﮔﺬرﮔﺎﻫﻬﺎی ﻛﻠﻴﺪی ﺷﻜﻞ ) ﺷﻜﻞ1 - 13 - ( ب دﻻﻟﺖ ﺑﺮ آن دارد ﻛﻪ اﻳﻦ ﮔﺬرﮔﺎﻫﻬﺎ اﻛﺜﺮ اً از ﺣﺎﻟﺖ ﻓﺮاﺗﻴﻚ ﺑﻪ ﺷﺮاﻳﻂ وادوس ) ﻫﻤﺰاد ( ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻳﺎﻓﺘﻪ اﻧﺪ ) ﺷﻜﻞ1 - 14 - ( ج و ﻧﺸﺎﻧﮕﺮ اﻓﺖ در رﻳﺨﺘﺎروادوس اﺳﺖ . در آﻧﻬﺎ ﻣﺴﻴﺮ اﺻﻠﻲ ﻳﺎ ﻣﺴﻴﺮ ﻧﺨﺴﺘﻴﻦ ﻓﺮاﺗﻴﻚ ﺑﻮده و ﻣﺎﻧﻨﺪ ﻛﺎﻧﺎل ﺷﻜﻞ ﮔﺮﻓﺘﻪ . اﻧﺪ ﮔﺬرﮔﺎﻫﻬﺎی ﻋﻤﻴﻖ ﺗﺎ ژرﻓﺎی 100 ﻣﺘ ﺮ ﻧﻴﺰ ﺷﻨﺎﺧﺘﻪ ﺷﺪه . اﻧﺪ آﻧﻬﺎ ﺑﻪ ﺻﻮرت یﻫﺎ دره ﻋﻤﻴﻖ دارای ﺳﻘﻒ ﻫﺴﺘﻨ ﺪ. ﺑﺴﻴﺎری از ﺟﺮﻳﺎﻧﻬﺎی وادوس دارای ﻧﻴﻤﺮﺧﻬﺎی ﺑﺮاﺑﺮﻧﺪ و ﻫﻤﺮاه ﺑﺎ اﻧﺒﺎﺷﺖ ﺑﺎر ﺑﺴﺘﺮ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻛﻪ ﺗ ﻨﻬﺎ ﺳﻴﻼﺑﻬﺎ آن را ﺑﻪ ﺣﺮﻛﺖ درﻣﻲ آورﻧﺪ . ﺑﺎر ﺑﺴﺘﺮ ﻣﻴﺎﻧﻲ ، ﻣﺤﻞ اﻧﺤﻼل دﻳﻮاره ﻫﺎی ﻛﺎﻧﺎل ﺷﻮد ﻣﻲ . ﻓﺮورﻳﺨﺘﮕﻴﻬﺎی زﻳﺎد ﻫﻤﺮاه ﺳﻨﮕﻬﺎی ﺑﺰرگ در داﺧﻞ ﻛﺎﻧﺎل ﻣﻲ دﻳﺪه ﺷﻮد ﻛﻪ ﻣﻮﺟﺐ ﺑﻪ اﻧﺤﺮاف ﻛﺸﺎﻧﺪن ﺟﺮﻳﺎن در ﺟﻬﺎت دﻳﮕﺮی ﺷﻮد ﻣﻲ . ﺑﺎ ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ ﺑﺨﺸﻬﺎی زﻳﺮﻳﻦ ، ﻣﻘ ﻄﻊ ذوذﻧﻘﻪ و ای ﭘﺎﻳﺪار ﺑﻪ وﺟﻮد ﻣﻲ آﻳﺪ ) ﺷﻜﻞ1 - 14 - (. د اﻳﻨﮕﻮﻧﻪ ﻣﻘﺎﻃﻊ ﻓﺮاوان دﻳﺪه ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . ﺗﻤﺎﻣﻲ اﻳﻨﮕﻮﻧﻪ ﻛﺎﻧﺎﻟﻬﺎی وادوس ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﺑﺮ اﺛﺮ ﻋﻤﻞ اﻧﺤﻼﻟﻲ ﺑﻪ ﺗﻨﻬﺎﻳﻲ ﺷﻜﻞ ﮔﻴﺮﻧﺪ وﻟﻲ ﻓﺮاﻳﻨﺪ ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ ﻣﻜﺎﻧﻴﻜﻲ را ﻧﺒﺎﻳﺪ از ﻧﻈﺮ دور داﺷﺖ اﻳﻦ . ﭘﺪﻳﺪه و ﭘﻴﺪا آن ﻳﺶ ﻫﻤﺮاه ﺷﻮاﻫﺪی ﺑﺴﻴﺎر ﺣﺎﻛﻲ اﺳﺖ از ﻋﻤﻴﻘﺘﺮﺷﺪن ﻣﺴﻴﺮ و ﻳﺎ ﻻﻳﻪ ﻫﺎی ﻏﻴﺮﻗﺎﺑﻞ ﻧﻔﻮذ در زﻳﺮ ﺳﻨﮓ آﻫﻚ آﻧﻬﻢ در ﻣﺤﻠﻲ ﻛﻪ اﻧﺤﻼل ﻧﺨﺴﺘﻴﻦ در آن رخ داده اﺳﺖ ) ﺷﻜﻞ1 - 14 - (. و 1 - 12 - 2 - 1 ﻛﺎﻧﺎﻟﻬﺎی ﺧﻢ دار ) ﻣﺌﺎﻧﺪری ( ﻧﻮع ﺳﻪ ﺟﺮﻳﺎن ) دار ﺧﻢ ﻣﺌﺎﻧﺪری ( در ﮔﺬرﮔﺎﻫﻬﺎی وادوس ﺷﻜﻞ ﻣﻲ ﮔﻴﺮد . ﮔﺴﺘﺮش ﻣﻌﺎﺑﺮ ﻋﻤﻴﻖ ) دار ﺧﻢ ﻣﺌﺎﻧﺪری ( درﻣﺤﻠﻬﺎﻳﻲ ﻛﻪ آﺑﺸﺎرﻫﺎ ﺑﺎ ﭘﺲ ﻧﺸﻴﻨﻲ ﻣﺴﻴﺮ ﺑﻪ وﺟﻮد ﻣﻲ آﻳﻨﺪ، ﺻﻮرت ﻣﻲ ﮔﻴﺮد . ﮔﺬرﮔﺎﻫﻬﺎی ﻋﻤﻴﻖ دارای ﻧﻮع اﻳﻦ ﺟﺮﻳﺎن ً ﻣﻌﻤﻮﻻ در ﻻﻳﻪ ﻫﺎی ﻫﻤﻮار اﻓﻘﻲ در ﺟﺎﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﻣﻨﺎﻃﻖ ) زوﻧﻬﺎی ( ﻋﻤﻴﻖ وادوس ﻫﻤﺮاه ﺑ ﺎ ﺟﺮﻳﺎﻧﻬﺎی ﻣﻬﺎﺟﻢ وﺟﻮد دارﻧﺪ، ﺷﻜﻞ ﻣﻲ ﮔﻴﺮﻧﺪ . ﺑﺮای ﻧﻤﻮﻧﻪ ، ﻣﻲ ﺗﻮان ﻛﺎرﺳﺖ ﻣﺮﻛﺰی ﻛﻨﺘﺎﻛﻲ را ذﻛﺮ ﻛﺮد . ﺧﻤﻬﺎﻳﻲ ) ﻣﺌﺎﻧﺪرﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ ( رﺷﺪ ﭼﻨﺪاﻧﻲ ﻧﺪارﻧﺪ ﺑﺎ ﺧﻤﻬﺎﻳﻲ ) ﻣﺌﺎﻧﺪرﻫﺎﻳﻲ ﺑﻪ ﻛﻪ ( ﺳﻮی ﭘﺎﻳﻴﻦ و اﻓﻘﻲ ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ ﻣﻲ ﻳﺎﺑﻨﺪ، ﺷﻜﻞ ﻣﻲ ﮔﻴﺮﻧﺪ . ﺷﻜﻞ ﻇﺎﻫﺮی آﻧﻬﺎ ﺑﻪ ﺷﻜﻞ ﮔﺮدن ﻏﺎز اﺳﺖ ﻛﻪ از ﻣﻌﺮوف ﺗﺮﻳﻦ آﻧﻬﺎ ﻏﺎر ﺳﻦ ﺧﻮاس رﺑﻮر را ﻣﻲ ﻧﺎم ﺗﻮان ﺑﺮد ﻛﻪ ﻫﻴﭽﮕﻮﻧﻪ ﭘﺲ ﻧﺸﺴﺘﻲ در آﺑﺸﺎر ﺑﺮای ﺷﻜﻞ ﮔﻴﺮی آن وﺟﻮد ﻧﺪارد اﻳﻦ . ﻏﺎرﻫﺎ در ﻻﻳﻪ ﻫﺎی ﺳﻨﮓ آﻫﻜﻲ ﻛﻪ ﺧﻮب ﺑﻨﺪی ﻻﻳﻪ ﺷﺪه اﻧﺪ ﺑﻪ وﺟﻮد ﻣﻲ آﻳﻨﺪ . ﻧﻤﻮﻧﻪ ﻫﺎی ﺑﺴﻴﺎر زﻳﺎدی از آﻧﻬﺎ ﻛ ﻪ دارای ﭼﻨﺪﻳﻦ ﻣﺘﺮ ﻋﻤﻖ و ﭼﻨﺪﻳﻦ ﻛﻴﻠﻮﻣﺘﺮ درازا، وﻟﻲ ﺑﺴﻴﺎر ﺑﺎرﻳﻚ اﺳﺖ از اﻛﺜﺮ ﻧﻮاﺣﻲ ﻣﻲ ﮔﺬرد ) اﺳﻤﺎرت و ﺑﺮاون1 ، 1981 .( ﺧﻤﻬﺎی ) ﻣﺌﺎﻧﺪرﻫﺎی ( آﺑﺮﻓﺘﻲ در ﻛﺎﻧﺎﻟﻬﺎی ﻣﺎﺳﻪ ای ، ﺷﻨﻲ و ﻏﻴﺮه در ﭘﻬﻨﻪ ﮔﺴﺘﺮده ای ﺷﻜﻞ ﻣﻲ ﮔﻴﺮﻧﺪ دﻳﻚ . و واﻳﺖ2 ) 1969 ( ﺑﻪ ﻧﻤﻮﻧﻪ ﻏﺎرﻫﺎی ﻣﻴﺴﻮری ﻛﻪ رﻳﺨﺘﺎر ﺑﺴﺘﺮ آﻧﻬﺎ در آﺑﺮﻓﺘﻬﺎی ) دار ﺧﻢ ﻣﺌﺎﻧﺪری ( ﺷﻜﻞ ﮔﺮﻓﺘﻪ اﺳﺖ اﺷﺎره ﻣﻲ ﻛﻨﻨﺪ . از رﻳﺰش آب ﺗﺎ ژرﻓﺎی 400 ﻣﺘﺮی ، آﺑﮕﺬرﻫﺎی ﺣﻔﺮه ای ﺑﺎ ﺣﻔﺮه ﻫﺎی ﻣﻨﻔﺮد ﺗﺸﻜﻴﻞ ﺷﺪه اﺳﺖ . آﻧﻬﺎ در دو ردﻳﻒ ﺣﺪاﻗﻞ و ﺣﺪاﻛﺜﺮ ﻫﺴﺘﻨﺪ اول . آﻧﻬﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﺑﺮ اﺛﺮ رﻳﺰش ﻲ آﺑ ﭘﺮﺗﻮان و ﭘﺮاﻧﺮژی ﺑﻪ وﺟﻮد آﻣﺪه اﻧﺪ، دوم ﺑﻪ ﺷﻜﻞ ﮔﻨﺒﺪﻫﺎی ﻛﻮﭼﻚ ﻛﻪ ﺑﺮاﺛﺮ رﻳﺰش ﻣﺪاوم و ﻛﻢ ﺗﻮان آﺑﻬﺎی ﺑﺎ ﻣﻘﺪار ﻛﻤﺘﺮ ﺑﻪ وﺟﻮد ﻣﻲ آﻳﻨﺪ . در ﺣﺎﻟﺖ اول ، رﻳﺰش آب ، ﺣﻔﺮه ﺑﻪ ای ﺷﻜﻞ داﻳﺮه ﻳﺎ ﺑﻴﻀﻲ ﺑﻪ وﺟﻮد آورد ﻣﻲ . ﺣﻮﺿﭽﻪ ﻫﺎی آراﻳﺶ ﻳﺎﻓﺘﻪ ﺑﺮ اﺛﺮ رﻳﺰش آب ، ﺷﻜﻞ ﻧﺎﻣﻨﻈﻤﻲ در ﻣﺤﻞ رﻳﺰش ﺗﺸﻜﻴﻞ ﻣﻲ دﻫﻨﺪ ﻛﻪ ﺳﻮی ﺑﻪ ﺑﺎﻻ دﻧﺪاﻧﻪ ای اﺳﺖ و اﻣﻜﺎن ﻓﺮورﻳﺨﺘﻦ دﻧﺪاﻧﻪ ﻫﺎی ﺑﺎﻻﻳﻲ ﺑﻪ ﭘﺎﻳﻴﻦ ﻓﺮاوان اﺳﺖ ، از اﻳﻦ رو ﺑﺴﻴﺎری از ﺣﻔﺮه ﻫﺎ ﻧﺎﻫﻨﺠﺎر و ﻧﺎﻣﻨﻈﻢ ﻫﺴﺘﻨﺪ . 1 - Smart and Brown 2 - Deike and White 32 ﻳﻚ ﮔﻨﺒﺪ ﻛﻮﭼﻚ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﺑﺮ اﺛﺮ ﺟﺮﻳﺎن در ﻳﻚ ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻛ ﺎرﺳﺖ ﺳﻄﺤﻲ و ﻳﺎ ﺗﺮاز آب زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ ﻛﻪ ﺑﺎﻻی ﻻﻳﻪ ﻫﺎی ﺷﻴﻞ و ﻏﻴﺮه ﻗﺮار دارد، ﺑﻪ وﺟﻮد آﻳﺪ . در ﭼﻨﻴﻦ ﺣﺎﻟﺘﻲ اﻣﻜﺎن زﻫﻜﺸﻲ ﺑﻪ ﻣﻨﻄﻘﻪ ) ( زون ﻣﻬﺎﺟﻢ ﻣﻴﺴﺮ اﺳﺖ . در ﺣﺎﻟﺖ آل اﻳﺪه ﺟﺮﻳﺎن ﺑﻪ ای ﮔﻮﻧﻪ ﻛﻮﭼﻚ اﺳﺖ ﻛﻪ ﻣﺎﻧﻊ ﻛﺸﺶ ﺳﻄﺤﻲ در ﻟﺒﻪ ﺑﺎﻻﻳﻲ ﺷﻮد ﻣﻲ ﺑﻪ ﻳﺎنﺟﺮ . ﺻﻮرت ﺷﻌﺎﻋﻬﺎﻳﻲ ازﻣﺤﻞ ورودی ﺑﻪ آب ﭘﻴﺮاﻣﻮن ﺑﻮده و ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ای از ﻏﺎرﻫﺎ را ﺑﻪ ﺳﻮی دﻳﻮاره ﺗﺸﻜﻴﻞ دﻫﺪ ﻣﻲ . ﻣﻘﺎﻃﻊ آﻧﻬﺎ داﻳﺮه ای اﺳﺖ . ﮔﻨﺒﺪﻫﺎی ﻛﻮﭼﻚ در ﻻﻳﻪ ﻫﺎی اﻓﻘﻲ و درز و ﺷﻜﺎﻓﻬﺎ ﻣﺤﺪود ﺑﻮده و ﻣﻘﺎوﻣﺖ آﻧﻬﺎ ﺑﺎﻻﺳﺖ ﻳﻚ . ﻧﻤﻮﻧﻪ از اﻳﻦ ﻏ ﻧﻮع ﺎرﻫﺎ، ﻏﺎر ﻣﺎﻣﻮت ) ﻣﺎرﻳﻞ 1960 (اﺳﺖ . ﺑﺴﻴﺎری از ﺣﻔﺮه ﻫﺎ ﺑﻪ ﺷﻜﻞ ﻣﺮﻛﺐ ، ﻫﻤﺮاه آﺑﺸﺎرﻫﺎﻳﻲ اﺳﺖ ﮔﺎه ﻛﻪ در راﺳﺘﺎی ﮔﺴﻠﻬﺎ ﺷﻜﻞ ﮔﺮﻓﺘﻪ . اﻧﺪ 1 - 12 - 3 ﺧﻮردﮔﻴﻬﺎی ﻃﺒﻴﻌﻲ1 اﻳﻦ ﺟﺮﻳﺎﻧﻬﺎ در ﺷﺮاﻳﻂ آﺑﻬﺎی ﻣﺎﻧﺪﮔﺎر ﺑﻪ وﺟﻮد ﻣﻲ آﻳﻨﺪ، ﻟﺬا ﻛﻤﺘﺮﻳﻦ ﮔﺮادﻳﺎن ﭼﮕﺎﻟﻲ ﺑﻪ آب ﺳﺮﻋﺖ ﻣ ﻨﺎﻃﻘﻲ ) زوﻧﻬﺎﻳﻲ ﺑﻪ را ( وﺟﻮد ﻣﻲ آورد ﻛﻪ دارای ﺷﺘﺎب ﺧﻮردﮔﻲ اﺳﺖ . در آﺑﮕﻴﺮﻫﺎی راﻛﺪ د ﺧﻞ ا ﺳﻨﮓ آﻫﻜﻬﺎ، ﻳﻮﻧﻬﺎی ﺳﻨﮕﻴﻦ رﺳﻮب ﻣﻲ ﻛﻨﻨﺪ و ﻣﻮﺟﺐ آزاد ﻛﺮدن ﻫﻴﺪروژن )H ( + ﺗﺎزه در ﺗﺮاز آب روی دﻳﻮاره ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ ) ﺷﻜﻞ1 - 14 - ﻳﻚ (. ز ﺷﻜﺎف2 ﻣﺘﻤﺎﻳ ﺰ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ در اﻳﻦ ﻣﺤﻞ ﮔﺴﺘﺮش ﻳﺎﻓﺘﻪ و ﺗﻮﺳﻌﻪ آن ﺗﺎ ﻳﻚ ﻣﺘﺮ ﻧﻴﺰ اداﻣﻪ ﻳﺎﺑﺪ و ﺑﺮ ﭘﺎﻳﻪ آن ﺑﺎ دﻗﺖ ﺗﻤﺎم ، ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﺗﺮاز آب دﻳﺮﻳﻨﻪ را ﻣﻌﻴﻦ ﻛﺮد . اﻳﻨﮕﻮﻧﻪ ﻣﻌﺎﺑﺮ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ در ﭘﺎﻳﻪ ﻏﺎرﻫﺎی ﻛﺎرﺳﺖ ﺟﺎی ﺑﻪ ﻣﺎﻧﺪه ﺑﺰرﮔﺘﺮ ﺷﻮد و در راﺳﺘﺎی داﻣﻨﻪ آﺑﺮﻓﺘﻬﺎی ﻧﺎﺷﻲ ازﺳﻴﻼب ﮔﺴﺘﺮش ﻳﺎﺑﺪ ) ﺷﻜﻞ1 - 1 .( اﻳﻦ ﻣﻌﺎﺑﺮ ﺑﺎ ﻧﻮﺳﺎﻧﺎت ﻓﺼﻠﻲ ﺗﺮاز آب درﻳﺎ ﺗﺎ ﭼﻨﺪﻳﻦ ﻣﺘﺮ داﺧﻞ ﺗﻮده ﻫﺎی ﺳﻨﮓ ﭘﻴﺸﺮوی ﻣﻲ ﻛﻨﻨﺪ ﻛﻪ ﻧﺎم ﺑﻪ ﺷﻜﺎﻓﻬﺎی ﺑﺎﺗﻼﻗﻲ3 ﻧﺎﻣﻴﺪه ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . از آﻧﺠﺎ ﻛﻪ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﺑﺴﻴﺎر ﺗﻬﺎﺟﻤﻲ ﻋﻤﻞ ﻣﻲ ﻛﻨﻨﺪ، ﺻﺮﻓﻨﻈﺮ از ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن زﻣﻴ ﻦ ﺷﻨﺎﺳﻲ ، اﻳﺠﺎد ﻳﻚ ﺳﻘﻒ ﻫﻤﻮار ﻣﻲ ﻧﻤﺎﻳﻨﺪ . ﺑﻨﺎﺑﺮ ﻧﻈﺮ ﻛﻤﭗ و دﻳﮕﺮان4) 1975 (آﻧﻬﺎ را ﺑﻪ ﻫﺎی ﻟﺒﻪ ﻧﺎم ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ ﻳﺎﻓﺘﻪ5 ﻣﻲ ﻧﺎﻣﻨﺪ . ﺑﺰرﮔﺘﺮﻳﻦ ﻧﻮع آﻧﻬﺎ در ﺷﺮاﻳﻂ ﻓﻮق اﺳﻴﺪی و ﺳﻮﻟﻔﻴﺪی ﺑﻪ وﺟﻮد ﻣﻲ .ﺪ آﻳ ﺑﺮای ﻧﻤﻮﻧﻪ ، در ﻣﻌﺪن ﻧﺎﻧﻲ ﺳﻴﻮﻳﻚ 6 در ﺟﺰاﻳﺮ ﺑﺎﻓﻴﻦ 7، ﺑﺰرﮔﺘﺮﻳﻦ ﺷ ﻜﺎﻓﻬﺎ ﺑﻪ ﭘﻬﻨﺎی 400 ﻣﺘﺮ و ژرﻓﺎی ﻳﻚ ﻣﺘﺮ وﺟﻮد دارد ﻛﻪ ﺑﺎ ﻻﻳﻪ ﻫﺎی ﭘﻴﺮﻳﺖ اﻧﺪود ﺷﺪه اﺳﺖ . 1 - 12 - 4 اﻧﺤﻼل و ﺑﺮﺧﺎﺳ ﺘﻦ اﻟﮕﻮﻫﺎی ﻣﺪور ﻛﻨﮕﺮه دار 8 در اﻳﻨﮕﻮﻧﻪ ﮔﺬرﮔﺎﻫﻬﺎی اﻧﺤﻼﻟﻲ ﮔﻨﺒﺪی ﺷﻜﻞ ، اﻧﺤﻼل ﺑﻪ ﺷﻜﻞ ﻣﺪور و ﻳﺎ ﻗﺎﺷﻘﻲ9 ﺑﻪ ﻃﻮر ﻣﻨﻔﺮد و ﺑﺎ ﭘﻮﺷﺶ داﺷﺘﻦ روی ﻳﻜ ﺪﻳﮕﺮ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻳﺎﺑﺪ ﻣﻲ . ﺗﻮده ﺳﻨﮕﻬﺎی آﻫﻜﻲ ﻳﻜﻨﻮاﺧﺖ ﻣﺘﻮﺳﻂ ﺗﺎ رﻳﺰداﻧﻪ ، ﻛﺎﻧﺎل و دﻳﻮاره ﻫﺎ را ﭘﻮﺷﺎﻧﺪه اﺳﺖ ، ﻣﺎﻧﻨﺪ ﻏﺎرﻫﺎی ﻓﺮاﺗﻴﻚ . دﻳﻮاره ﻫﺎی ﭘﺮﺷﻴﺐ ﺑﻪ ﺳﻮی ﺣﻮﺿﻪ ﻫﺎی آﺑﮕﻴﺮ ﻣﺘﻤﺎﻳﻞ ﻫﺴﺘﻨﺪ . ﺑﺮای ﻧﻤﻮﻧﻪ در اﻳﻦ ﺣﺎﻟﺖ ﮔﺬرﮔﺎﻫﻬﺎی دﻳﺮﻳﻨﻪ ﺟﺮﻳﺎن ﺗﻮان ﻣﻲ را دﻳﺪ . اﻛﺜﺮﻳﺖ اﺷﻜﺎل ﻛﻨﮕﺮه دار دارای درازای ﻳﻜﺴﺎن ﻫﺴﺘﻨﺪ . ﻃﻮل ﻛﻨﮕﺮه ﻫﺎ ﺑﻴﻦ 5/0 ﺗﺎ20 ﺳﺎﻧﺘﻴﻤﺘﺮ اﺳﺖ ﺑﻪ و ﻃﻮر اﺗﻔﺎﻗﻲ ﺗﺎ 1 - Facets, Bevels 2 - Notch 3 - Swamp Notches 4 - Kempe et al. 5 - Corrosion Bevels 6 - Nanisivik 7 - Baffin 8 - Dissolution and Sublimation Scallop Patterns 9 - Scallop 33 2 ﻣﺘﺮ ﻧﻴﺰ ﻣﻲ رﺳﺪ . در ﺷﺮاﻳﻂ ﻣﻨﺎﺳﺐ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﺳﻴﻤﺎی آﻧﻬﺎ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ای ﭘﺎﻳﺪار ﺧﻮدﻧﻤﺎﻳﻲ ﻛﻨﺪ ﻛﻪ در ﺳﻄﺢ ﻗﺎﺑﻞ دﺳﺘﺮﺳﻲ ﻫﺴﺘﻨﺪ . ﻛﺮل1 د ر ﺳﺎل 1966 ﻳﻚ دﻳﺪﮔﺎه ﺟﺪﻳﺪی درﺑﺎره ﺳﺎزﻧﺪ ﻛﻨﮕﺮه دار ﺑﺮ ﭘﺎﻳﻪ ﺟﺪاﺳﺎزی ﻣﺮز ﺳﻴﺎل اﺷﺒﺎع در رژﻳﻢ ﺟﺮﻳﺎن آﺷﻔﺘﻪ ، ﺑﻴﺎن ﻛﺮده اﺳﺖ اﻳﻦ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻛﻪ ﺟﺪاﺳﺎزی ﻣﻨﺠﺮ ﺑﻪ ﻫﺠﻮم ﺧﻮردﮔﻲ و اﻧﺤﻼل و ﺟﺪاﺳﺎزی ﺑﺨﺶ ﺳﺨﺖ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ ﺷﺪه و اﻳﻦ اﻣﺮ ﻧﻴﺰ ﺑﻪ ﺑﻪ ﻧﻮ ﺧﻮد ﻣﻮﺟﺐ ﺑﻬﻢ ﺧﻮردن ﺑﻨﻴﺎد ﻳﻮﻧﻲ ﺷﻮد ﻣﻲ اﻳﻦ . اﻳﺪه در روﺷﻬﺎی آزﻣﺎﻳﺸﮕﺎﻫﻲ ﺗﻮﺳﻂ ﮔﻮدﭼﺎﻳﻠﺪوﻓﻮرد2) 1971 (، اﻟﻦ 3) 1972 (، ﺑﻠﻮﻣﺒﺮگ و ﻛﺮل4) 1974 (و ﺑﺮای زﻣﻴﻨﻪ ﺑﻪ ﻫﺎی وﺟﻮد آﻣﺪن ﻏﺎرﻫﺎ ﺗﻮﺳﻂ ﮔﻴﻞ5 ) 1984 (ﺗﺤﻘﻴﻖ و ﺑﺮرﺳﻲ ﺷﺪه اﺳﺖ . درازای ﻛﻨﮕﺮه ﻫﺎ ﺑﺎ ﺳﺮﻋﺖ ﺟﺮﻳ ﺎن ﻧﺴﺒﺖ ﻣﻌﻜﻮس دارد ] ﻟﻮرﻳﺘﺮﺳﻦ و دﻳﮕﺮا ن6) 1986 ([ . ﺣﺪاﻛﺜﺮ2 ﺗﺎ5 %ﻛﻨﮕﺮه ﻛﻪ ﻫﺎﻳﻲ در ﻏﺎرﻫﺎی ﻧﺮوژ ﺷﻜﻞ ﮔﺮﻓﺘﻪ اﺳﺖ ، در ﭘﻴﻮﻧﺪ ﺑﺎ ﺗﺨﻠﻴﻪ ﺳﺎﻻﻧﻪ ﺳﻴﻼﺑﻬﺎ اﺳﺖ . در آﺛﺎر اﻧﺤﻼل ﻏﺎرﻫﺎ، ﻛﻨﮕﺮه ﻫﺎ ﻧﺸﺎﻧﻲ ازﺗﺨﻠﻴﻪ ﻫﺎی دﻳﺮﻳﻦ اﺳﺖ . 1 - 13 ﺳﻴﻤﺎی ﻓﺮورﻳﺨﺘﮕﻲ ﻏﺎرﻫﺎ ﻓﺮورﻳﺨﺘ ) ﮕﻲ وﻳﺮان ﺷﺪن ﺳﻨﮓ ﻛﻒ ، دﻳﻮاره ﻫﺎ، ﺳﻘﻒ و ﮔﺎه ﺗﻤﺎﻣﻲ ﻏﺎر ( ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ در ارﺗﺒﺎط ﺑﺎ دﻻﻳﻞ ﻣﺨﺘﻠﻔﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﻣﻬﻤﺘﺮﻳﻦ آﻧﻬﺎ ﻋﺒﺎرﺗﻨﺪ از ( اﻟﻒ ) از ﺑﻴﻦ رﻓﺘﻦ ﭘﻮﺷﺶ ﺗﻮﺳﻂ آب در زﻣﺎﻧﻲ ﻛﻪ زﻫﻜﺸﻲ در ﻏﺎر ﻓﺮاﺗﻴﻚ ﺻﻮرت ﮔﺮﻓﺘﻪ اﺳﺖ ( ب . ) ﺧﺮاب ﺷﺪن ﭘﻲ دﻳﻮار ﻳﺎ ﭘﻬﻨﺘﺮ ﺷﺪ ن ﺳﻘﻒ ﺑﺮ اﺛﺮ ﺟﺮﻳﺎن ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ اﻓﻘﻲ وادوس ( ج) و ﺗﻬﺎﺟﻢ اﻧﺤﻼﻟﻲ در ﺷﻜﺴﺘﮕﻴﻬﺎ و ﻓﺮورﻳﺰش اﻧﺒﻮه ﻛﻪ ﻣﻮﺟﺐ ﺑﻬﻢ ﺧﻮردﮔﻲ ﻻﻳﻪ ﺑﻨﺪی ﺷﻮد . زﻣﻴﻦ ﻟﺮزه ﻧﻤﻮد ﭼﻨﺪاﻧﻲ ﻧﺪارد . ﺑﺎ وﺟﻮد اﻳﻦ ﺑﻪ ﺧﻮﺑﻲ روﺷﻦ ﺷﺪه اﺳﺖ ، اﻛﺜﺮﻳﺖ ﻓﺮورﻳﺨﺘﮕﻴﻬﺎ ﻣﻨﻔﺮد ﺑﻮده ﻧﻪ ﭘﻴﻮﺳﺘﻪ . ﺷﺮاﻳﻂ ﻣﻨﺎﺳﺐ در ﻣﺤﻞ ﺑﺮﺧﻮرد رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ ﺑﺎ ﻣﻮاﻧﻌﻲ در ﻛﻪ ﻣﺴﻴﺮ، ﻣﻮﺟﺐ اﻧﺒﺎﺷﺖ ﻛﺎﻧﺎﻟﻬﺎی ﮔﺬرﮔﺎﻫﻲ ﺷﺪه اﺳﺖ اﻣﻜﺎن ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ ﻳﺎﻓﺘﻦ از زﻳﺮ را ﺑﻪ وﺟﻮد آورده اﺳﺖ ﺑﻪ ، وﻳﮋه اﮔﺮﻫﻤﺴﻮ ﺑﺎ ﺷﻜﺴﺘﮕﻴﻬﺎﻳﻲ ﺑﻪ ﻛﻪ ﺳﻘﻒ ﻏﺎر ﻣﻲ رﺳﻨﺪ، ﺑﺎﺷﺪ . ﮔﺴﺘﺮش ﻓﺮورﻳﺨﺘﮕﻲ در ﻏﺎرﻫﺎ ، در ﻏﺎرﻫﺎ ی ﺟﺪﻳﺪ و ﺟﻮان ﻳﺎ ﻏﺎرﻫﺎی ﻛﻮﭼﻚ ﻣﻲ رخ دﻫﺪ و ﻳﺎ آﻧﻜﻪ ﺑﻪ ﻃﻮر ﻧﺎدر در ﺗﻮده ﻫﺎی ﺳﻨﮕﻲ ﺑﺎ ﻛﺎﻣﻞ ﺷﺪن اﻧﺒﻮه ﻏﺎرﻫﺎی ﻗﺪﻳﻤﻲ ﻛﻪ ﻫﻤﺮاه ﻻﻳﻪ ﻫﺎی ﻣﺘﻮﺳﻂ ﺗﺎ ﻧﺎزک ﻫﺴﺘﻨﺪ، رخ ﻣﻲ دﻫﺪ ﺗﻤﺎم ) ﺳﻘﻒ ﻏﺎر ﺳﻘﻮط ﻧﻤﻮده ﺗﺎ ﺑﻪ ﻣﺮﺣﻠﻪ ﺗﻌﺎدل ﻧﻴﺮوﻫﺎی ﻛﺸﺸﻲ در ﻗﻮﺳﻬﺎی ﻏﺎر ﺑ ﺮﺳﺪ (. ﺑﺰرﮔﺘﺮﻳﻦ اﻧﺤﻼل ﺑﺪون ﺧﺮدﺷﺪﮔﻲ در ﺗﻮده ﻫﺎی رﻳﻔﻲ ﻛﻪ ﺑﺪون ﺑﻨﺪی ﻻﻳﻪ ﻫﺴﺘﻨﺪ، دﻳﺪه ﺷﺪه اﺳﺖ . ﻏﺎر ﻛﺎرﻟﺴﺒﺎد از ﻧﻤﻮﻧﻪ ﻫﺎی ﺑﺮﺟﺴﺘﻪ اﺳﺖ ای ً ﻛﻪ ﻣﻌﻤﻮﻻ ﺑﻪ ﭘﻬﻨﺎی 40 ﺗﺎ50 ﻣﺘﺮ و ﺑﻠﻨﺪی ﺗﺎ 80 ﻣﺘﺮ، وﻟﻲ ﺑﺎ ﻓﺮورﻳﺨﺘﮕﻴﻬﺎی اﻧﺪک در ﻻﻳﻪ ﻫﺎی ﻣﺘﻮﺳﻂ ﺗﺎ ﺿﺨﻴﻢ ﺑﻪ ﻛﻪ ، ﺻﻮرت اﻓﻘﻲ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ در ﻏﺎر ﻣﺎﻣﻮت ﻛﻨﺘﺎﻛﻲ ، وﺟﻮد دارد . ﻗﺪﻳﻤﻴﺘﺮﻳﻦ ﮔﺬرﮔﺎه ﻏﺎر ﻛﻪ )10 ﺗﺎ25 ﻣﺘﺮ ﭘﻬﻨﺎ دارد ( ﻧﻤﺎﻳﺎﻧﮕﺮ ﻓﺮورﻳﺨﺘﮕﻲ ﻛﺎﻣﻞ اﺳﺖ . ﮔﻨﺒﺪﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﺗﺤﺖ ﺗﺄﺛﻴﺮ ﻋﻮاﻣﻞ ﺑﺮﺷﻤﺮده ﺷﺪه ﻓﺮورﻳﺨﺘﮕﻲ ﻗﺮار داﺷﺘﻪ ، ﺧﺮاب ﺷﺪه اﻧﺪ و آﻧﻬﺎ ﻛﻪ ﺑﻪ دور از ﻧﻴﺮوﻫﺎ و ﻛﻨﺶ و ﺑﺮﻛﻨﺸﻬﺎی وﻳﺮاﻧﻲ ﺑﻮده اﻧﺪ، دﺳﺖ ﻧﺨﻮرده ﭘﺎﺑﺮﺟﺎ ﻣﺎﻧﺪه اﻧﺪ . در ﺗﻤﺎم ﻣﻮاردی ﻛﻪ ﺷﻴﺐ ﻻﻳﻪ ﻫﺎ ﻛﻤﻲ از ﺣﺎﻟﺖ اﻓﻘﻲ ﺧﺎرج ﺷﺪه اﺳﺖ ، ﺷﻴﺒﻬﺎ رو ﺑﻪ ﺑﺎﻻ ﮔﺮاﻳﺶ ﺑﻪ وﻳﺮاﻧﻲ را در دﻳﻮاره ﻫﺎی ﻏﺎر ﺑﻪ ﻧﻤﺎﻳﺶ ﮔﺬاﺷﺘﻪ . اﻧﺪ اﻓﺰون ﺑﺮ ﺧﺮدﺷﺪﮔﻴﻬﺎی آﺷﻜﺎر و ﺳﻘﻮط، ﻻﻳﻪ ﻫﺎی اﻻﺳﺘﻴﻚ و ﻣﺘﻮرم آرژﻳﻠﻲ ﺑﻪ ﻃﻮر ﻣﻌﻤﻮل ﺷﻮد ﻣﻲ دﻳﺪه . ﺷﻜﺴﺘﮕﻴﻬﺎی ﻣﻮﺿﻌﻲ در رﺧﻨﻤﻮن ﺑﺮﺷﻬﺎی7 دﻳﺮﻳﻨﻪ ﻓﺮاوان ﮔﺰارش ﺷﺪه اﺳﺖ ﻛﻪ ﻣﻨﺠﺮ ﺑﻪ ای ﭘﺎره ﺟﺎﺑﺠﺎﻳﻲ ﻫﺎ ﺷﺪه اﺳﺖ . 1 - Curl 2 - Good Child and Ford 3 - Allen 4 - Blumberg and Curl 5 - Gale 6 - Lauritzen et al. 7 - Breccia 34 آﺛﺎر ﺑﻪ ﺟﺎ ﻣﺎﻧﺪه ﻋﺒﺎرﺗﻨﺪ از ( اﻟﻒ ) ﺗﺨﺘﻪ ﺳﻨﮕﻬﺎ ﻛﻪ اﺗﺼﺎل آﻧﻬﺎ ﺑﺎ ﻳﻚ ﻻﻳﻪ ﺻﻮرت ﮔﺮﻓﺘﻪ اﺳﺖ ( ب ) ﻗﻄﻌﺎت ﭼﻬﺎرﮔﻮش ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻛﺎﻣﻞ ﻳﺎ ﺷﻜﺴﺘﻪ ﺷﺪه ( ج ) ﺧﺮدﺳﻨﮕﻬﺎ ﻛﻪ از ﻻﻳﻪ ﻫﺎی ﺗﺸﻜﻴﻞ ﻳﺎﻓﺘﻪ از اﺟﺰای دﻳﮕﺮ ﺑﻪ وﺟﻮد آﻣﺪه اﻧﺪ )د( ﺑﻠﻮﻛﻬﺎی ﻣﻨﻔﺮد ﺑﺰرﮔﺘﺮ از 25000 ﻣﺘﺮ ﻣﻜﻌﺐ ﻧﻴﺰ دﻳﺪه ﺷﺪه ﻛﻪ از ﻻﻳﻪ ﻫﺎی آﻫﻜﻲ رﻳﻒ 1 ﺑﻪ وﺟﻮد آﻣﺪه . اﻧﺪ اﻳﻦ ﺑﻠﻮﻛﻬﺎ در ﻏﺎر ﻛﺎرﻟﺴﺒﺎد دﻳﺪه ﺷﺪه اﺳﺖ . ﻗﻄﻌﺎت ﺗﺨﺖ ﺳﻨﮓ2 ﺧﺮد ﺷﺪه ً ﻣﻌﻤﻮﻻ در ﻻﻳﻪ ﺑﻪ ﻛﻪ ﻫﺎﻳﻲ ﺻﻮرت ﻧﺎزک ﺗﺎ ﺿﺨﻴﻢ ﻻﻳﻪ و ﺑﻪ ﺻﻮرت اﻓﻘﻲ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﻏﺎر ﻣﺎﻣﻮت دﻳﺪه ﺷﻮد ﻣﻲ . ﺧﺮدﺳﻨﮕﻬﺎ ﻃﻴﻒ ﮔﺴﺘﺮده ای داﺷﺘﻪ و در ﭘﻴﻮﻧﺪ ﺑﺎ ﺑﺎﻓﺖ ﺳﻨﮓ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ . ﺒﺖﻧﺴ ﺳﻨﮕﻬﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﺳﻘﻮط ﻛﺮده و ﺑﺮ اﺛﺮ ﺟﺮﻳﺎن ﺟﺎﺑﻪ ﺟﺎ ﺷﺪه اﻧﺪ، ﺷﺎﻣﻞ ﻃﻴﻒ ﮔﺴﺘﺮده ای از ﺻﻔﺮ ﺗﺎ ﺑﺴﻴﺎر زﻳﺎد ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﺟﺎﺑﻪ ﺟﺎﻳﻲ ﻛﺎﻣﻞ در ﻣﺤﻠﻬﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﺟﺮﻳﺎن وادوس وﺟﻮد داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ، دﻳﺪه ﺷﻮد ﻣﻲ . اﺛﺮ ﻗﺴﻤﺖ و ﻳﺎ ﺗﻤﺎم ﻓﺮورﻳﺨﺘﮕﻴﻬﺎ در ﮔﺬرﮔﺎﻫﻬﺎ ﻗﺎﺑﻞ ردﻳﺎﺑﻲ اﺳﺖ ﮔﺎه . ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﺧﺮدﺳﻨﮕﻬﺎ ﻣﺴﻴﺮ را ﻛﺎﻣﻼ ﻣﺴﺪود ﻛﻨﻨﺪ . 1 - 14 ﺑﺰرﮔﺘﺮﻳﻦ ﻏﺎر ﺷﻨﺎﺧﺘﻪ ﺷﺪه ﺑﺮ اﺛﺮ ﻣﻨﻔﺬﻫﺎی ﺗﻮده ﺳﻨﮓ ﻣﻨﻔﺬﻫﺎی ﺑﺰرگ در اﺻﻄﻼح ﻏﺎرﺷﻨﺎﺳﻲ ﺗﻮﺳﻂ آﻣﺮﻳﻜﺎﻳﻴﻬﺎ ﺑﻪ ﻧﺎم اﺗﺎﻗﻬﺎ3 و ﺗﻮﺳﻂ اﻧﮕﻠﻴﺴﻴﻬﺎ ﺳﻠﻮل4 ﻧﺎﻣﻴﺪه ﺷﺪه اﺳﺖ . ﺑﺰرﮔﺘﺮﻳﻦ ﻧﻤﻮﻧﻪ آن در ﺷﻜﻞ 1 - 15 ﻧﺸ ﺎن داده ﺷﺪه اﺳﺖ ﻛﻪ دارای ﺑﺰرﮔﺘﺮﻳﻦ ﺗﻨﻮره اﺳﺖ . ﺳﻠﻮل ﺳﺎراواک5، در ﺳﺎل 1980 ﺗﻮﺳﻂ واﻟﺘﺎم و ﺑﺮوک 6 ﻛﺸﻒ ﺷﺪه ﻛﻪ ﺣﺪود 20 ﻣﻴﻠﻴﻮن ﻣﺘﺮ ﻣﻜﻌﺐ ﺣﺠﻢ دارد . ﺳﻠﻮﻟﻬﺎی ﺑﻠﻴﺘﺲ7 ﺳﺎل دوﻻورﻧﺎ8 و اﻃﺎق ﺑﺰرگ ﻛﺎرﻟﺴﺒﺎد ﻫﺮﻳﻚ ﺑﻴﺶ از ﻳﻚ ﻣﻴﻠﻴﻮن ﻣﺘﺮ ﻣﻜﻌﺐ ﺣﺠﻢ دارﻧﺪ . ﺻﺪﻫﺎ اﺗﺎق در ﺣﺠﻤﻬﺎی ﻳﻜﺼﺪ ﺗﺎ 500 ﻫﺰار ﻣﺘﺮ ﻣﻜﻌﺐ ﻧﻴﺰ وﺟﻮد دارد . اﻛﺜﺮﻳﺖ ﻋﻤﺪه اﻳﻦ اﺗﺎﻗﻬﺎ ، ﻣﺘﻤﺮﻛﺰ در ﮔﺬرﮔﺎه رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎی وادوس ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻛﻪ از زﻳﺮ دﭼﺎر ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ و اﻧﺤﻼل ﺟﺎﺑﻪ و ﺟﺎﻳﻲ ﻗﻄﻌﺎت ﻓﺮو رﻳﺨﺘﻪ ﺷﺪه اﻧﺪ . ﺑﻪ ﻋﻠﺖ وﺟﻮد آﻣﺪن اﺗﺎق ﺑﺰرگ ﻏﺎر ﻛﺎرﻟﺴﺒﺎد و ای ﭘﺎره ﺳﻠﻮﻟﻬﺎ در ﺷﺮاﻳﻂ ﻫﻴﺪروﺗﺮﻣﺎل ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﺑﻴﺸﺘﺮ در اﺛﺮ ﺧﺎﻛﺒﺮدارﻳﻬﺎ و اﺛﺮات ﺧﻮردﮔﻲ و ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ ﺑﺎﺷﺪ ﺗﺎ ﻣﺴﺎﺋﻞ ﻓﺮورﻳﺨﺘﮕﻲ . 1 - 15 ﭘﺮﺷﺪﮔﻲ در ﻏﺎرﻫﺎی اﻧﺤﻼﻟﻲ اﻛﺜﺮﻳﺖ ﻋﻤﺪه ﻏﺎرﻫﺎی اﻛﺘﺸﺎﻓﻲ آﻫﻜﻲ ﺑﺮ اﺛﺮ ﻓﺮاﻳﻨﺪ اﻧﺤﻼﻟﻲ ﮔﺮدش آﺑﻬﺎی ﺟﻮی و زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ ﺑﺪون ﻫﻴ ﭽﮕﻮﻧﻪ ﻣﺎﻧﻊ و ﻣﺤﺪودﻳﺖ در ﻣﺴﻴﺮ ﮔﺮدش ﺑﻪ آب وﺟﻮد آﻣﺪه . اﻧﺪ اﺳﺎس ﺷﻜﻞ ﮔﻴﺮی و ﺗﺒﻠﻮر آﻧﻬﺎ اﻣﺮوزه ﺑﻪ ﺧﻮﺑﻲ ﺷﻨﺎﺧﺘﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ . ﮔﺮﭼﻪ ﺗﺸﺮﻳﺢ ﻣﺤﻞ آﻧﻬﺎ و اﻧﺪازه ﻫﻨﺪﺳﻲ ﮔﺬرﮔﺎﻫﻬﺎ در ﺳﻨﮓ ﻣﻬﻤﺎن ﻗﺎﺑﻞ ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ ﻧﻴﺴﺖ . زﻳﺮا ﻣﻴﺰان اﺣﺘﻤﺎﻻت9 در ﺷﻜﻞ ﮔﻴﺮی آﻧﻬﺎ زﻳ ﺎد اﺳﺖ . ﺷﺮاﻳﻂ ﭼﻨﺪ ﻓﺎزی در ﺷﻜﻞ ﮔﻴﺮی ﻏﺎرﻫﺎی ﺑﺰرگ ﻧﻴﺰ زﻳﺎد اﺳﺖ . ﺳﻴﺴﺘﻤﻬﺎی ﺑﺰرﮔﺘﺮ ﻛﻨﻮﻧﻲ ﻣﺘﺠﺎوز از ﻳﻜﺼﺪ ﻛﻴﻠﻮﻣﺘﺮ و ﺗﺎ ژرﻓﺎی 1000 ﺗﺎ 1500 ﻣﺘﺮ ﻧﻴﺰ ﻛﺸﻒ ﺷﺪه . اﻧﺪ ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ اﺗﺎﻗﻜﻬﺎی ﺑﻪ ﺣﺠﻢ ﺗﺎ 20ﻣﻴﻠﻴﻮن ﻣﺘﺮ ﻣﻜﻌﺐ ﻧﻴﺰ ﺷﻨﺎﺧﺘﻪ ﺷﺪه . اﻧﺪ 1 - Back reef 2 - Slab 3 - Rooms 4 - Chambars 5 - Sarawak 6 - Waltham & Brook 7 - Belize 8 - Salle de la Verna 9 - Stochastic 35 ﺷﻜﻞ1 - 15 - ﺑﺰ رﮔﺘﺮﻳﻦ ﻏﺎر ﺷﻨﺎﺧﺘﻪ ﺷﺪه ﺑﺮ اﺛﺮ ﻣﻨﻔﺬﻫﺎی ﺗﻮده ﺳﻨﮓ ﺷﺒﻜﻪ ﻫﺎی ﻣﺸﺎﺑﻪ ﻣﺘﻘﺎﻃﻊ اوﻟﻴﻪ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﺑﺨﺸﻲ از ﻧﺎﻫﻨﺠﺎرﻳﻬﺎی ﻏﺎر ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ ﺷﺪه . اﻧﺪ آﻧﻬﺎ ﺑﺮ اﺛﺮ ﺳﻴﻼﺑﻬﺎی ﻣﺤﻠﻲ ، ﺗﻮﺳﻌﻪ آرﺗﺰﻳﻨﻬﺎ و ﻳﺎ ﮔﺴﺘﺮش آﺑﻬﺎی ﻣﺤﺒﻮس ﺑﻪ وﺟﻮد ﻣﻲ آﻳﻨﺪ ﺑﻴﺶ . از 10 درﺻﺪ ﻏﺎرﻫﺎی اﻛﺘﺸﺎﻓﻲ ﺷﻨﺎﺧﺘﻪ ﺷﺪه ﺑﺮ اﺛﺮ آﺑﻬﺎی ﮔﺮم ، ﺳﺮﺷﺎر از 2 CO ﺑﻪ وﺟﻮد آﻣﺪه . اﻧﺪ آﻧﻬﺎ آراﻳﺶ ﺷﺎﺧﻪ درﺧﺘﻲ و ﻳﺎ ﺷﺒﻜﻪ ﻫﺎی ﻣﺸﺎﺑﻪ دو ﻳﺎ ﺳﻪ ﺑﻌﺪی ﻣﺘﻘﺎﻃﻊ ﻫﻢ ﺑﺎ دارﻧﺪ . ای ﭘﺎره ﻫﺎی ﺣﻔﺮه ﺑﺰرگ ﺳﺮﭼﺸﻤﻪ ﻣﻴﺪاﻧﻬﺎی ﻧﻔﺘﻲ ﺑﻮده و ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﻫﻤﺮاه آﺑﻬﺎی ﻫﻴﺪر وژن ﺳﻮﻟﻔﻮره S H2 و ﻳﺎ اﻛﺴﻴﺪﻛﻨﻨﺪه ﺑﺎﺷﻨﺪ . ﺑﺴﻴﺎری از ﻏﺎرﻫﺎ در ﻧﻮاﺣﻲ ﻛﻪ ای رﺳﻮﺑﺎت ﻧﻤﻚ در ﻛﻨﺎر ﺟﺮﻳﺎن آب ﺷﻴﺮﻳﻦ ﺳﺎﺣﻠﻲ اﺳﺖ ﺑﻪ وﺟﻮد ﻣﻲ آﻳﻨﺪ، ﮔﺮﭼﻪ ﻏﺎرﻫﺎی ﺟﺪﻳﺪ ﺑﺮ اﺛﺮ ﻧﻮﺳﺎﻧﺎت آب درﻳﺎ در زﻣﺎن ﻣﻌﺎﺻﺮ ﺑﻪ وﺟﻮد آﻣﺪه . اﻧﺪ ﻣﻘﻄﻊ ﻏﺎرﻫﺎ ﺑﺮ اﺛﺮ ﻓﺮاﻳﻨﺪ ﺟﺮﻳﺎن ﻓﺮاﺗﻴﻚ ﻳﺎ وادوس ﻳﺎ ﻣﻜﺎﻧﻴﻜﻲ و ﻳﺎ ﻣﺨﻠﻮﻃﻲ از ﻫﻤﻪ آﻧﻬﺎ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﻣﻘﺎﻃﻊ ﻓﺮاﺗﻴﻚ ﺑﺮاﺛﺮ اﻧﺤﻼﻟﻬﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ دو ﻻﻳﻪ ﻣﺴﻠﺢ ) اﻧﺒﺎﻧﻬﺎ و ﭘﺎراژﻧﺰ1 (ﺑﺴﻴﺎر ﭘﻴﭽﻴﺪه ﻫﺴﺘﻨﺪ . ﻣﻘﺎﻃﻊ وادوس ﻛﻨﮕﺮه دارارﻳﺐ ﻓﺎم ، دارای ﺷﻜﺴﺘﮕﻲ و ﻓﺮورﻳﺨﺘﮕﻲ ﻫﺴﺘﻨﺪ . اﻧﺤﻼل ﻛﻨﮕﺮه دار در ﺗﻮده ﻫﺎی ﺳﻨﮓ ﻳﻜﻨﻮاﺧﺖ رﻳﺰداﻧﻪ ، ﺻﻮرت ﻣﻲ ﮔﻴﺮد . اﻳﻨﮕﻮﻧﻪ اﻧﺤﻼﻟﻬﺎ ﻧﻤﺎﻳﺸﻲ ﻣﻬﻢ از ﻓﺮاﻳﻨﺪ ﻫﻴﺪروﻟﻴﻚ دﻳﺮﻳﻨﻪ اﺳﺖ . ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﻫﺎی ﮔﺴﺘﺮده ای از ﻧﻬﺸﺘﻪ ﻫﺎی ﻛﻼﺳﺘﻴﻚ در ﻏﺎرﻫﺎ دﻳﺪه ﺷﺪه اﻧﺪ ﻛﻪ از ﺑﻴﻦ آﻧﻬﺎ رﺳﻮﺑﺎت رودﺧﺎﻧﻪ ای ﺟﺎﻳﮕﺎه ای وﻳﮋه . ﻧﺪ دار ﺷﻨﺎﺧﺖ رﺧﺴﺎره و ﺗﺤﻠﻴﻞ ﻫﻴﺪروﻟﻴﻜﻲ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺎ دﻗﺖ اﻧﺠﺎم ﮔﻴﺮد زﻳﺮا ﺳﻄﻮح ﻟﻐﺰﺷﻲ ﻛﻪ در آﻧﻬﺎ وﺟﻮددارد ﻣﻨﺠﺮ ﺑﻪ ﺷﻜﻞ ﮔﻴﺮی ﺳﺪ و ﻓﺮاﻳﻨﺪ اﻟﻚ ﺷﺪن ﺷﺪه اﺳﺖ ﻛﻪ در ﺳﻄﺢ ﻛﺎﻧﺎﻟﻬﺎ ی ﺑﺎز دﻳﺪه ﻧﻤﻲ ﺷﻮد ﺑﻴﺶ . از ﻳﻜﺼﺪﻛﺎﻧﻲ ﺛﺎﻧﻮﻳﻪ در ﻏﺎرﻫﺎ ﺷﻨﺎﺧﺘﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ . ﻛﻠﺴﻴﺖ ﺑﻴﺸﺘﺮﻳﻦ ﺣﺠﻢ ﻛﺎﻧﻲ را در ﻏﺎرﻫﺎ ﺑﻪ وﺟﻮد آورده و از ﺷﺮاﻳﻂ دﻳﺮﻳﻨﻪ دوﺑﺎره ﺑﺎزﺳﺎزی ﺷﺪه ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . 1 - Paragenesis 36 1 - 15 - 1 رده ﺑﻨﺪی ﭘﺮﺷﺪﮔﻲ ﻏﺎرﻫﺎ ﻏﺎرﻫﺎ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ای ﺗﻠﻪ ﺑﺮای ﻧﻬﺸﺘﻪ ﻫﺎ ﺑﻪ ﺣﺴﺎب آﻳﻨﺪ و ﻣﺤﻞ اﻧﺒﺎﺷﺖ ﺗﻤﺎم اﻧﻮاع رﺳﻮﺑﺎت رودﺧﺎﻧﻪ ، ای ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ و ارﮔﺎﻧﻴﻚ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻛﻪ در زﻣﺎن زاﻳﺶ و ﭘﻮﻳﺎﻳﻲ ﻏﺎر در آن ﺟﻤﻊ ﺷﺪه . اﻧﺪ در اﻳﻦ ﻧﻮﺷﺘﺎر، اﻳﻦ ﻧﻬﺸﺘﻪ ﻫﺎی درون ﻏﺎری ﻓﻘﻂ از دﻳﺪﮔﺎه ﻣﺰﺑﻮر ﺑﺮرﺳﻲ ﺷﺪه و از ﻣﺴﺎﺋﻞ ﭘﻴﭽﻴﺪه و ورود ﺑﻪ ﻣﻮاردی ﻛﻪ ﺑﺎﺳﺘﺎن ﺷﻨﺎﺳﺎن و اﻧﺴﺎن ﺷﻨﺎﺳﺎن در ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﻏﺎرﻫﺎ ﻣﻲ ﻧﮕﺮﻧﺪ، ﺧﻮدداری . ﺖ اﺳ ﺷﺪه اﻛﺜﺮ اً ورودی ﻏﺎرﻫﺎ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﺑﻜﺮ و ﻛﺎرﺳﺖ دﻳﺮﻳﻨﻪ ﻣﺪﻓﻮن ﻧﻴﺴﺘﻨﺪ . ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ در اﻳﻦ ﺑﻨﺪی رده از وﻳﮋﮔﻲ ﻧﻬﺸﺘﻪ ﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﭘﻴﺸﺮوی درﻳﺎ ﻣﻮﺟﺐ ﭘﺎﻳﺎن دادن ﻓﺮاﻳﻨﺪ ﻛﺎرﺳﺘﻲ ﺷﺪن در آﻧﻬﺎ ﺷﺪه اﺳﺖ ، ﺧﻮدداری ﮔﺮدﻳﺪه زﻳﺮا ﻣﺮاﺣﻞ ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ و ﻣﺪﻓﻮن ﺷﺪن ﺳﻴﻤﺎی ﻛﺎرﺳﺘ ﻲ ﺗﻮﺳﻂ رﺳﻮﺑﺎت ﺑﻌﺪی ﻣﺎﻧﻊ ، اﻛﺘﺸﺎف آﻧﻬﺎ ﻣﻲ ﺷﻮد . رﺳﻮﺑﺎت ﺟﺪول 1 - 2 را ﻓﻘﻂ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻧﺎﭘﺎﻳﺪار ﺑﺎ ﺷﺒﻜﻪ ﻛﺎرﺳﺖ ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ ﻳﺎﻓﺘﻪ ﺑﻪ ﺗﻮان ﻣﻲ ﺣﺴﺎب آورد وﻟﻲ ﺑﺎ اﻳﻦ ﺣﺎل ﺗﻨﻮع آﻧﻬﺎ ﭼﺸﻤﮕﻴﺮ اﺳﺖ . ﮔﺴﺘﺮش آﻧﻬﺎ از ﺻﻔﺮ در ﺑﺴﻴﺎری از ﻏﺎرﻫﺎ و ﻳﺎ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﭘﺮﺷﺪن ﺑﺨﺶ ز ﻳﺎد و ﻳﺎ ﻛﺎﻣﻞ ﻏﺎر اﺳﺖ . 1 - 15 - 1 - 1 رﺧﺴﺎره ﻫﺎی اﺻﻠﻲ ﻛﻼﺳﺘﻴﻚ و ارﮔﺎﻧﻴﻚ ﻧﻬﺸﺘﻪ ﻫﺎی اﺻﻠﻲ ﻛﻼﺳﺘﻴﻚ ، ﻓﺮورﻳﺨﺘﮕﻲ زﻳﺎد و روﻳﻬﻢ اﻧﺒﺎﺷﺖ ﺷﺪه ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻛﻪ در ﻣﺴﻴﺮ رودﺧﺎﻧﻪ و ﺟﺮﻳﺎن آﺑﺮاﻫﻪ ﻫﺎ و ﺣﻤﻞ ﺑﻪ وﺟﻮد آﻣﺪه . اﻧﺪ اﻛﺜﺮﻳﺖ اﻳﻦ ﻧﻬﺸﺘﻪ ﻫﺎ از رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎی ﻃﺒﻴﻌﻲ و ﺳﻴﻼﺑﻬﺎ ﺳﺮﭼﺸﻤﻪ ﻣﻲ ﮔﻴﺮﻧﺪ . ﺟﺎﺑﻪ ﺟﺎﻳﻲ ﻣﺼﺎﻟﺢ و رﺳﻮب ﻛﺮدن آﻧﻬﺎ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﺑﺎ اﻧﺮژی زﻳﺎدی اﻧﺠﺎم ﮔﻴﺮد . در ﻏﺎرﻫﺎی ﭘﺮﺷﻴﺐ آﻟﭗ ﻃﻮر ﺑﻪ ﻛﻪ روزاﻧﻪ آب ﺑﺮف درﻳﺎﻓﺖ ﻣﻲ ﻛﻨﻨﺪ، ﺷﺘﺎب ﺟﺮﻳﺎن ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺳﻴﻔﻮن دﺳﺘﺸﻮﻳﻲ اﺳﺖ . ﻧﻬﺎﻳﺖ ﺟﺎﺑﻪ ﺟﺎﻳﻲ ذرات و ﺣﺪاﻛﺜﺮ اﻧﺪازه ﻫﻨﺪﺳﻲ آﻧ ﻬﺎ را ﺗﻮان ﻣﻲ از ﻣﻘﻄﻊ ﺟﺮﻳﺎن ﺗﺸﺨﻴﺺ داد . ﺳﻨﮕﻬﺎی ﺑﺰرگ در ﺣﺎﺷﻴﻪ ﻛﻨﺎری ﻛﻒ ﺑﻴﻦ و ﺳﻘﻒ ﻏﺎر ﻓﺮاوان دﻳﺪه ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . در اﻳﻦ ﻏﺎرﻫﺎ اﻧﺒﻮه ﻗﻠﻮه ﺳﻨﮓ ، رﻳﮓ و ﺷﻦ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻧﺎﻫﻤﮕﻮن ﺑﻪ ﺷﻜﻞ ﺗﻨﻮره ﻫﺎی ﺑﺰرگ ﺗﺎ ارﺗﻔﺎع 50 ﻣﺘﺮ ﺷﻨﺎﺧﺘﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ . در اﻧﻮاع رﺧ ﺴﺎره ﻛﻪ ﻫﺎﻳﻲ دارای ﺑﻨﺪی داﻧﻪ ﻧﻈﻢ ﺑﻲ ﺗﺎ ﺑﺪ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻣﺨﻠﻮﻃﻲ از ﺗﻤﺎم اﻧﺪازه ﻫﺎ ﺗﺎ اﻧﺪازه ﺑﻮﻟﺪرﻫﺎ ) درﺷﺖ ﺳﻨﮕﻬﺎ ( ﻫﻤﺮاه ﺑﺎ ﻣﻘﺪاری ﺳﻴﻤﺎن از ذرات ﻛﻮﭼﻜﺘﺮ وﺟﻮد دارد ﻛﻪ ﻣﻮﺟﺐ اﺳﺘﺤﻜﺎم آﻧﻬﺎ ﺷﺪه اﺳﺖ . ﺑﺨﺶ ﺑﺎﻻﻳﻲ اﻛﺜﺮ اً ﻫﻤﻮار و ﻣﺘﺸﻜﻞ از ﻣﺎﺳﻪ و ﺷﻦ ﺧﻮب ﺑﻨﺪی ﻪ داﻧ ﺷﺪه اﺳﺖ اﻳﻦ . ﺑﺨﺶ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺳﻄﺤﻲ ﻟﻐﺰﻧﺪه اﺳﺖ . در اﻛﺜﺮ ﻏﺎرﻫﺎ ﻧﻬﺸﺘﻪ ﺑﻪ )ﻫﺎ ﺷﻜﻞ ﺧﻴﺰآب1، ﺷﻦ روان 2 و ﻏﻴﺮه ( ﮔﺰارش ﺷﺪه اﺳﺖ . ﮔﺮﭼﻪ ﻣﻮج ﺑﺴﺘﺮ3 ﺑﻪ ﻧﺪرت ﻣﻲ ﺷﻜﻞ ﮔﻴﺮد . ﺑﺪﻳﻬﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ ﻻﻳﻪ ﻫﺎی ﻟﻐﺰﻧﺪه در اﻛﺜﺮ ﻣﻮارد ﺟﺎﻧﺸﻴﻦ ﻣﻮج ﺑﺴﺘﺮ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . ﻻی و رﺳﻬﺎ از ﻣﺘﺪاوﻟﺘﺮﻳﻦ و ﮔﺴﺘﺮش ﻳﺎﻓﺘﻪ ﺗﺮﻳﻦ ﻧﻬﺸﺘﻪ ﻫﺎ ﺑﻪ ﺣﺴﺎب آﻳﻨﺪ ﻣﻲ . اﻧﺪازه ﺑﻨﺪی داﻧﻪ آﻧﻬﺎ در ﺟﻬﺖ اﻓﻘﻲ از ﻣﺮﻛﺰ ﮔﺬرﮔﺎه و از اﻋﻤﺎق ﺑﻪ ﺑﺎﻻ داﻧﻪ رﻳﺰ ﻣﻲ ﺷﻮد . اﻳﻨﮕﻮﻧﻪ رﺳﻮﺑﺎت ، دﻳﻮاره ﻫﺎ، ﻛﻒ و ﺳﻘﻒ را ﻣﻲ ﭘﻮﺷﺎﻧﻨﺪ . رﺷﺪ ﻫﻤﺰﻣﺎن آﻧﻬﺎ ﺑﻪ ﺻﻮرت و ﻣ ای ورﻗﻪ ﻮازی ﺑﺎ ﺳﻄﻮح ﻧﻬﺸﺘﻪ ﻫﺎی ﺳﻄﺤﻲ اﺳﺖ . ﺑﻨﺎﺑﺮ دﻳﺪﮔﺎه ﺑﻮل 4) 1977 (ﺿﺨﺎﻣﺖ ﻻﻳﻪ ﻫﺎ ﻫﻤﺴﺎن ﺑﻮده و ﮔﺮاﻳﺶ ﺑﻪ ﺳﻮی ﺑﺎﻻ دارﻧﺪ اﻳﻦ . ﻧﻬﺸﺘﻪ ﻫﺎ در اﺛﺮ ﺳﻴﻼﺑﻬﺎ و ﻳﺎ ﺟﺮﻳﺎﻧﻬﺎی ﺗﻨﺪ ﻣﻮﻗﺘﻲ ﺑﻪ وﺟﻮد ﻣﻲ آﻳﻨﺪ . ﺑﻨﺎﺑﺮ ﻧﻈﺮ ﺑﻮﮔﻠﻲ 5) 1961 (ﺑﺮﺧﻲ ﺗﻮده رس ﻫﺎی ﺑﺪون ﻻﻳﻪ ﺑﻨﺪی و از ﻣﻮاد ﻣﻌﻠﻖ ﻫﻤﺴﺎن در ﻳﻚ ﺷﺮاﻳﻂ ﭘﺎﻳﺪار ﺑﻪ وﺟﻮد آﻣﺪه . اﻧﺪ 1 - Ripple 2 - Dunes 3 - Antidune 4 - Bull 5 - Bogli 37 ﻧﺴﺒﺖ رس ﺑﻪ ﺳﻴﻠﺖ ً ﻣﻌﻤﻮﻻ از ﺗﺮﻛﻴﺐ ﻛﺎﻧﻴﻬﺎی رس و ﻛﻮارﺗﺰ رﻳﺰداﻧﻪ اﺳﺖ . ﮔﺮﭼﻪ ، در ﻧﻮاﺣﻲ ﻳﺨﭽﺎﻟﻲ ، اﺟﺰای ًﻛﺮﺑﻨﺎﺗﻬﺎ ﻣﻌﻤﻮﻻ از 20 ﺗﺎ80 %ﻳﺎ ﺑﻴﺸﺘﺮ، ﺑﺮ اﺛﺮ دوﺑﺎره ﺑﻪ وﺟﻮد آﻣﺪن از ﻻﻳﻪ ﻫﺎی ﭘﻴﺸﻴﻦ ﻣﺤﻞ ﺑﻮده اﺳﺖ . ﮔﺴﺘﺮه ﻣﺘﻨﻮﻋﻲ از رﺧﺴﺎره ﻫﺎ در ﻏﺎرﻫﺎی ﻓﺮاﺗﻴﻚ ﺑﻪ وﺟﻮد ﻣﻲ آﻳﺪ ﻛﻪ ً ﻣﻌﻤﻮﻻ اﻛﺜﺮﻳﺖ ﻻﻳﻪ ﻫﺎ از رس و ﺳﻴﻠﺖ ﻫﺴﺘﻨﺪ . ﻧﻬﺸﺘﻪ ﻫﺎی ﭘﺎراژﻧﺘﻴﻚ 1 ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﺷﺎﻣﻞ ﻣﺎﺳﻪ و ﺣﺘﻲ رﻳﮓ ﺑﺎﺷﻨﺪ ﻛﻪ ﺑﻪ ﻃﺮف ﺑﺎﻻ ﺗﺒﺪﻳﻞ ﺑﻪ رﻳﺰداﻧﻪ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . ﻧﻬﺸﺘﻪ ﻫﺎی رﻳ ﺰداﻧﻪ در آﺑﻬﺎی ﮔﺮم و ﺷﺒﻜﻪ ﻫﺎی ﻣﺸﺎﺑﻪ ﻣﺘﻘﺎﻃﻊ ﻫﺴﺘﻨﺪ . اﺳﺘﺎﻧﺪارد ﻣﻨﺎﺳﺐ در آﺑﻬﺎی وادوس ، ﺗﺮاز آب زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ و ﻛﺎﻧﺎﻟﻬﺎی ﻛﻢ ژرﻓﺎی ﻓﺮاﺗﻴﻚ ﺷﺎﻣﻞ رﺳﻮﺑﺎت ﺧﺎﻛﺒﺮداری و ﺧﺎﻛﺮﻳﺰی ﺷﺪه در ﻳﻚ ﻣﻜﺎن اﺳﺖ ﻛﻪ در راﺳﺘﺎی اﻓﻘﻲ ﺗﺒﺪﻳﻞ ﺑﻪ رﻳﺰداﻧﻪ ﺷﻮد ﻣﻲ . در ﻫﺮﻳ ﻚ از اﻳﻦ ﻣﺤﻠﻬﺎ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﻫﺎی ﺗﻮده ﻟﻐﺰﻳﺪه ای ﻧﻴﺰ در ﭘﺎﻳﻪ وﺟﻮد داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ . ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﻫﺎی رﻫﺎ ﺷﺪه ﻣﺸﺎﺑﻪ ﻫﻢ ﻫﺴﺘﻨﺪ وﻟﻲ رﺳﻮﺑﺎت ﭘﻴﺸﺮﻓﺘﻪ ﻃﻮر ﺑﻪ ﻣﺸﺨﺺ ﺑﻪ ﺳﻮی ﺑﺎﻻ ﺗﺒﺪﻳﻞ ﺑﻪ رﻳﺰداﻧﻪ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . ﺿﻤﻦ آﻧﻜﻪ روﻧﺪ رﺳﻮﺑﮕﺬاری در اﺛﺮ اﻧﺒﺎﺷﺘﻪ ﺷﺪن ﺗﻮده رﺳ ﻫﺎی ﻮﺑﻲ ﻧﺎﺷﻲ از ﺳﻴﻼب ﻣﺘﻮﻗﻒ و رﻫﺎ ﻣﻲ .ﺷﻮد 1 - Paragenetic 38 ﺟﺪول 1 - 2 - ﻧﻬﺸﺘﻪ ﻫﺎی داﺧﻞ ﻏﺎر اﻟﻒ ( A Allochthonous Clastic 1- Fluvial 1 - رودﺧﺎﻧﻪ ای اﻧﻮاع ﻣﺨﺘﻠﻒ - ) اﻛﺜﺮﻳﺖ اﻟﻮﻛﺘﻦ ( 2- Degecta Cones Colluvium & Mudflows 2 - ﻣﺨﺮوﻃﻬﺎی اﻧﺒﺎﺷﺘﻪ ﺷﺪه وارﻳﺰه ) ای ﻣﺪﻓﻮع و ﮔﻞ رواﻧﻬﺎ ﻣﺘﺪاول اﺳﺖ .( 3- Filtrates 3 - ﺻﺎﻓﻴﻬﺎ ) ﻣﺨﺮوط رﻳﺰداﻧﻪ ﻫﺎی رﺳﻮب ﻛﺮده در اﺛﺮ ﺗﺮاوﺷﻬﺎ، در ﺣﺠﻢ ﻛﻤﺘﺮ ( 4- Lacustrine 4 - رﺳﻮﺑﺎت درﻳﺎﭼﻪ ﺑﻪ ) ای ﻧﺪرت ﺳﻴﻼب ، رس و ﻣﺎﺳﻪ رﻳﺰداﻧﻪ ( 5- Marine 5 - رﺳﻮﺑﺎت درﻳﺎﻳﻲ ﺑﻪ ) ، ﻧﺪرت رﺧﺴﺎره ﻫﺎی ﺳﺎﺣﻠﻲ در ور ( ودی 6- Eolian 6 - رﺳﻮﺑﺎت ﺑﺎدی ً) ، ﻣﻌﻤﻮﻻ ﭼﻨﺪان ﭼﺸﻤﮕﻴﺮ ﻧﻴﺴﺘﻨﺪ .( 7- Glacial & Glaci - Fluvial Ingecta 7 - ﻳﺨﭽﺎﻟﻲ و ﻳﺨﭽﺎﻟﻬﺎی رودﺧﺎﻧﻪ ) ای ﻣﺘﺪاول در ﻧﻮاﺣﻲ ﻳﺨﭽﺎﻟﻲ ( 8- Subglacial Lacustrine Organic 8 - درﻳﺎﭼﻪ ﻫﺎی ﻳﺨﭽﺎﻟﻲ ) اﻛﺜﺮŠ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻣﻮاد ﻣﻄﺒﻖ ( ﻲ آﻟ 9- Fluvial of Eolian Transported 9 - رودﺧﺎﻧﻪ ای و ﻳﺎ ﺟﺎﺑﻪ ﺟﺎﻳﻲ ﺑﺎ ﺑﺎد ﺑﺪﻧﻪ ) درﺧﺘﻬﺎ و ﮔﺮده ﻫﺎی ﮔﻴﺎﻫﻲ ( 10- Cave - Using Exterior Fauna 10 - آراﻳﺶ دروﻧﻲ ﻏﺎرﻫﺎ ) اﺳﺘﺨﻮان ، آﺷﻴﺎﻧﻪ ﭘﺮﻧﺪﮔﺎن و ﺗﻮده ﺷﻦ ﺑﺎدآورده (ب ) B. Autochtonous Clastic 11- Breakdown 11 - ﻓﺮورﻳﺨﺘﮕﻴﻬﺎ 12- Fluvial 12 - رﺳﻮﺑﺎت رودﺧﺎﻧﻪ ﻛﻪ ﻓﺮورﻳﺨﺘﮕﻴﻬﺎ را ﺣﻤﻞ ﻛﺮده اﺳﺖ . 13- Ineathering Rinds & Earths 13 - ﻻﻳﻪ ﻫﻮازده از ﻗﺸﺮ ﭘﻮﺳﺘﻪ زﻣﻴﻦ 14- Eolian 14 - رﺳﻮﺑﺎت ﺑﺎدی ) از ﺗﻤﺎﻣﻲ ﻧﻬﺸﺘﻪ ﺑﺎﻻ ﻫﺎی ﺗﻪ ﭼﻪ ، ﻧﺸﻴﻨﻲ و ﭼﻪ ﺗﺒﺨﻴﺮی ﺑﻴﺶ از 100 ﻧﻮع ﻛﺎﻧﻲ ﺛﺎﻧﻮﻳﻪ در ﻏﺎرﻫﺎﺑﻪ وﺟﻮد آﻳﻨﺪ ﻣﻲ (. 39 Precipitates & Evaporite ﻛﺎﻧﻴﻬﺎی ﻏﺎﻟﺐ Predominant 15- Calcite 15 - ﻛﻠﺴﻴﺖ ) اﻛﺜﺮﻳﺖ ﺑﻪ ﺻﻮرت اﺗﻮﻛﺘﻮن1 ( 16- Other Carbonates, Hydrnted Carbontes 16 - ﺳﺎﻳﺮ ﻛﺮﺑﻨﺎﺗﻬﺎ، ﻛﺮﺑﻨﺎﺗﻬﺎی آﺑﺪار 17- Sulfates, Hydrated Sulfates, Halides 17 - ﺳﻮﻟﻔﺎﺗﻬﺎ، ﺳﻮﻟﻔﺎﺗﻬﺎی آﺑﺪار، ﻧﻤﻜﻬﺎ 18- Phosphates & Nitrates 18 - ﻓﺴﻔﺎﺗﻬﺎ و ﻧﻴﺘﺮاﺗﻬﺎ 19- Silica & Silicate 19 - ﺳﻴﻠﻴﻜﺎت و ﺳﻴﻠﻴﻜﺎﺗﻬﺎ 20- ORE - Associated Mineral 20 - ﺳﻨﮕﻬﺎی ﻣﻌﺪﻧﻲ و ﻛﺎﻧﻴﻬﺎی واﺑﺴﺘﻪ 21- ICE - Organics 21 - ﺑﻪ ) ﻳﺦ ﺻﻮرت ﻳﺨﻬﺎی ﺗﺰرﻳﻖ ﺷﺪه ، آﺑﻬﺎی ﻳﺦ ﺑﺴﺘﻪ ، و ﻻﻳﻪ زده ﻳﺦ ﻫﺎی ﺧﺎک ( 22- Tracks & Remains of Cave - Adaptey (Hypogean) & Phreatophyte Facina 22 - اﺛﺮات ﺑﻪ ﺟﺎی ﻣﺎﻧﺪه در ﻏﺎر ) زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ ( و ﻓﺴﻴﻞ ﮔﻴﺎﻫﺎﻧﻲ ﻛﻪ رﻳﺸﻪ آﻧﻬﺎ در آﺑﺨﻮان و ﻳﺎ ﺑﺎﻻﺗﺮ ﻗﺮار دارد . ﻛﻪ ﺎﻧﻲ زﻣ ﺑﺮ اﺛﺮ ﻓﺮورﻳﺨﺘﮕﻲ در ﻣﺴﻴﺮ ﺟﺮﻳﺎن ﺳﺪی ﺑﻪ وﺟﻮد ﻣﻲ آﻳﺪ، ﺗﻨﻮع رﺳﻮﺑﺎت ﺑﺴﻴﺎر ﭼﺸﻤﮕﻴﺮ اﺳﺖ . ﺑﻴﺸﺘﺮﻳﻦ ﻧﻬﺸﺘﻪ ﻫﺎ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻣﻮازی ﻳﺎ دﻟﺘﺎﻳﻲ در ﺑﺎﻻدﺳﺖ ﻫﺴﺘﻨﺪ، ﻛﻪ از ﭘﺎﻳﻴﻦ ﺑﻪ ﺳﻮی ﺑﺎﻻ رﻳﺰداﻧﻪ . ﻧﺪﺷﻮ ﻣﻲ در ﭘﺎﻳﺎب ، ﻻﻳﻪ ﻫﺎی روﺑﺎره اﺳﺖ ﻛﻪ ﺗﻮﺳﻂ ﻧﻬﺸﺘﻪ ﺎیﻫ ﭘﻴﺸﻴﻦ رﺳﻮﺑﮕﺬاری ﺷﺪه و ﺣﺘﻲ ﻣﻲ ﺗﻮان ﻧﺘﻴﺠﻪ ﮔﺮﻓﺖ ﻛﻪ ﺑﻪ ﻃﻮر ﻛﺎﻣﻞ ﺷﺴﺘﺸﻮی ﻻﻳﻪ ﻫﺎی ﭘﻴﺸﻴﻦ ﺻﻮرت ﮔﺮﻓﺘﻪ اﺳﺖ . اﮔﺮ اﻛﺜﺮ رﺳﻮﺑﺎت ﺳﺪ ﺟﺎﺑﻪ ﺟﺎ ﺷﻮد، ﻳﻚ آﺑﮕﻴﺮ، ﺑﺎداﻓﺸﺎن 2 و ﻧﻬﺸﺘﻪ ﻫﺎی ﺧﺎﻛﺒﺮداری و ﭘﺮ ﺷﺪه در ﻫﻤﺎن ﻣﺤﻞ ﺑﻪ ﺟﺎی ﻣﺎﻧﺪ ﻣﻲ . ﺗﺄﻛﻴﺪ ﻣﻲ ﺷﻮد ﻧﻬﺸﺘﻪ ﺑﻪ ﻫﺎی وﺟﻮد آﻣﺪه از ﺟﺮﻳﺎﻧﻬﺎی داﺧﻞ ﻏﺎر ﺑﺴﻴﺎر ﭘﻴﭽﻴﺪه ﺑﻮده و ﻧﻴﺎز ﺑﻪ ﺗﺠﺰﻳﻪ و ﺗﺤﻠﻴﻞ ﻣﺘﻨﻮﻋﻲ دارد . در ﻫﺮ ﻏﺎری در ﺻﻮرت اﻧﺒﺎﺷﺖ ﻣﺪﻓﻮع ﺣﻴﻮاﻧﺎت ﺑﻪ ﺷﻜﻞ ﻫﺮم ﻣﺎﻧﻨﺪ ﻛﻪ اﺟﺰای ﻣﺨﺘﻠﻒ آن ﺑﺎ ﻫﻢ ﺟﻤﻊ ﺷﺪه اﻧﺪ، ﻓﺮوﻏﻠﺘﻴﺪن ﻣﻮاد از داﻣﻨﻪ ﻫﺎی ﭘﺮﺷﻴﺐ ﺑﻪ ﺳﻮی ﻫﺮم ﺑﺴﻴﺎر ﻣﺘﺪاول اﺳﺖ . ﻳﺨﺮﻓﺘﻬﺎی اﻧﺒﻮه ﻳﺎ رﺳﻮﺑﺎت ﺣﺎﺻﻞ از ذوب ﺑﺮف و ﺧﺎﺷﺎک اﻳﺠﺎد ﻳﻚ رﺧﺴﺎره ﺗﺰرﻳﻘﻲ ﻣﻲ ﻛﻨﺪ و ﺑﻪ اﻳﻦ ﺻﻮرت ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ ﻛﻪ ورودی ﮔﺬرﮔﺎه ﺑﺎ ﺧﺮﺳﻨﮕﻬﺎی ﺑﺰرگ ﻣﺴﺪود ﺷﺪه و در آﻧﻬﺎ دﻧﺒﺎﻟﻪ ای از ﻣﺎﺳﻪ و ﺷﻦ ﺟﻠﻮ آﻣﺪه اﻳﻦ ﻛﻪ ﻣﻮاد ًﺳﺮﻳﻌ رﻳ ﺎ ﻣﻲ ﺰداﻧﻪ ﺷﻮﻧﺪ . ﻣﻮاد ﺑﺎ ﻣﻨﺸﺄ ﮔﻴﺎﻫﻲ در ﺳﺮاﺳﺮ ﻏﺎرﻫﺎ ﺑﺴﻴﺎر ﻣﺘﺪاول دﻳﺪه ﺷﻮد ﻣﻲ اﻳﻦ . ﻣﻮاد ﺑﻴﺸﺘﺮ در ﺟﺎﻫﺎﻳﻲ دﻳﺪه ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ ﻛﻪ ﻣﻮاد ﻛﻼﺳﺘﻴﻚ ﻫﻤﺮاه ﺑﺪﻧﻪ درﺧﺘﺎن ﻛﻪ ﭘﻮﺳﻴﺪه ﺷﺪه و ﺳﻘﻮط ﻛﺮده اﻧﺪ ﻫﻤﺮاه ﺑﺎ اﻧﺒﻮﻫﻲ از ﺧﺎﺷﺎک ، ﻧﻬﺸﺘﻪ ﻫﺎ را ﺷﻜﻞ داده . اﻧﺪ ﺟﺎﻧﻮران ﺑﻪ وﻳﮋه ﺟﻮﻧﺪﮔﺎن ، ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ در آﺧﺮﻳﻦ ﺑﺨﺸﻬﺎی ﻏﺎر ، ﻻﻧﻪ ﺳﺎزی ﻛﻨﻨﺪ . آﺷﻴﺎﻧﻪ و زﺑﺎﻟﻪ ًﻫﺎ ﻣﻌﻤﻮﻻ ﺣﺠﻢ ﻧﺎﭼﻴﺰی را ﺗﺸﻜﻴﻞ ﻣﻲ دﻫﻨﺪ ﻛﻪ ﺑﻪ ﺧﻮﺑﻲ ﻗﺎﺑﻞ ﺗﺸﺨﻴﺺ ﻫﺴﺘﻨﺪ، ﮔﺮﭼﻪ زﺑﺎﻟﻪ ﻫﺎ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﺑﻪ ﭼﻨﺪﻳﻦ ﻣﺘﺮ رﺳﻴﺪه و ﺟﺰءﭘﻮﺳﺘﻪ ﺧﺸﻚ زﻣﻴﻦ 1 - Autochtone 2 - Winnow 40 ﺷﻮﻧﺪ . ﺟﺎﻳﮕﺎه ﻋﺒﻮر ﺟﻮ ﻧﺪﮔﺎن از ﻻﻳﻪ ﻫﺎی ﻛﻼﺳﺘﻴﻚ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ آﻫﻨﮓ ﭼﻴﻨﻪ ﺑﻨﺪی را ﺑﻬﻢ رﻳﺨﺘﻪ واز اﻳﻦ راه ﻣﻮﺟﺐ ﺳﻘﻮط ﺑﺎﻻﺗﺮﻳﻦ ﻻﻳﻪ ﻫﺎ ﺑﻪ ﺑﺨﺸﻬﺎی زﻳﺮﻳﻦ ﺷﻮد . ﮔﺮﭼﻪ اﻳﻦ ﻣﺸﻜﻞ ﺗﻨﻬﺎ در ورودی ﻏﺎرﻫﺎ ﻣﺸﻬﻮداﺳﺖ . ﻧﻬﺸﺘﻪ ﻫﺎی وﻳﮋه دا رای ﻓﺴﻴﻞ ) ﺳﺎﻻﻣﺎﻧﺪرﻫﺎی ﻛﻮر1 ﻪ ﻛ ﺗﻤﺎم ﻋﻤﺮ را د ر ﻏﺎر زﻧﺪﮔﻲ ﻣﻲ ﻛﻨﻨﺪ ( ﻧﺎﭼﻴﺰ اﺳﺖ . 1 - 15 - 1 - 2 ر ﺳﻮﺑﺎت و ﻣﻮاد ﺗﺒﺨﻴﺮی در ﻏﺎرﻫﺎ ﺑﻴﺶ از ﻳﻜﺼﺪ ﻧﻮع ﻛﺎﻧﻲ ﺛﺎﻧﻮﻳﻪ در ﻧﻬﺸﺘﻪ ﻫﺎی ﻏﺎر ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ ﺷﺪه اﺳﺖ . ای ﭘﺎره رﺳﻮﺑﺎت آﺑﺪار ﺗﻨﻬﺎ ﺗﺤﺖ ﺣﺮارت رژﻳﻢ و رﻃﻮﺑﺘﻲ ﭘﺎﻳﺪار، در ﻋﻤﻴﻖ ﺗﺮﻳﻦ ﮔﺬرﮔﺎﻫﻬﺎی ﻏﺎرﻫﺎ ﺷﻜﻞ ﻣﻲ ﮔﻴﺮﻧﺪ . در اﻳﻦ راﺳﺘﺎ ﻫﻴﻞ و ﻓﻮرﺗﻲ2) 1986 ( ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﺟﺎﻟﺒﻲ ﻛﺮده . اﻧﺪ - ﻛﻠﺴﻴﺖ ﻏﺎرﻫﺎی ﻛﻠﺴﻴﺘﻲ ، ﺑﻪ ﺻﻮرت ﺗﺮاورﺗﻦ ، رﺳﻮب ﭼﺸﻤﻪ ﻫﺎی ﻣﻌﺪﻧﻲ آﺑﮕﺮم ﻳﺎ ﺳﺮد3 و ﻳﺎ ﺳﺎزﻧﺪ ﻏﺎر4 از ﻋﻤﺪه ﺗﺮﻳﻦ رﺳﻮﺑﺎت اﺗﻮﻛﺘﻮن 5 در ﺷﺮاﻳﻂ دﻳﺮﻳﻨﻪ رﺳﻮﺑﮕﺬاری ﻏﺎرﻫﺎ ﻫﺴﺘﻨﺪ اﻳﻦ . ﻧﻬﺸﺘﻪ ﻫﺎ در ورودی ﻏﺎر، ﻳﺎ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻓﺼﻠﻲ و ﻳﺎ در ﻏﺎرﻫﺎی ﺧﺸﻚ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻛﻠﺴﻴﺖ ﺳﺨﺖ ﻣﺘﺒﻠﻮر دﻳﺪه ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . آﻧﻬﺎ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻣﺘﺒﻠﻮر روی ﻫﺴﺘﻪ اوﻟﻴﻪ ﻛﺮﻳﺴﺘﺎل رﺷﺪ ﻣﻲ ﻛﻨﻨﺪ، ﺑﻪ ﻛﻪ ای ﮔﻮﻧﻪ ﻣﺤﻮر C ﺑﻠﻮر ﻋﻤﻮد ﺑﺮ ﺟﻬﺖ رﺷﺪ ﻛﺮﻳﺴﺘﺎل اﺳﺖ . اﻳﻨﮕﻮﻧﻪ ﺑﻠﻮرﻫﺎی ﻛﻠﺴﻴﺖ ً، ﺗﻘﺮﻳﺒ ﺎ در ﻫﻤﻪ ﻏﺎرﻫﺎ دﻳ ﺷﻮد ﻣﻲ ﺪه . ﺑﻠﻮرﻫﺎی ﻛﻠﺴﻴﺖ ﺳﺨﺖ در اﺷﻜﺎل ﮔﻮﻧﺎﮔﻮن ﻫﺴﺘﻨﺪ . ( اﻟﻒ ) ﻋﻤﺪه ﺗﺮﻳﻦ ﺑﻠﻮرﻫﺎی ﭼﻜﻪ ﺳﻨﮓ 6، اﺳﺘﺎﻻﻛﺘﻴﺖ و اﺳﺘﺎﻻﮔﻤﻴﺖ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻛﻪ اﺳﺘﺎﻻﮔﻤﻴﺘﻬﺎ ﺣﺘﻲ ﺗﺎ درازای ﺑﻴﺸﺘﺮ از30 ﻣﺘﺮ ﻧﻴﺰ دﻳﺪه ﺷﺪه اﻧﺪ ( ب . ) ﺟﺮﻳﺎن ﺳﻨﮓ 7 و ﻳﺎ ورﻗﻪ ﻛﻪ ﻫﺎﻳﻲ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﺗﺎ ﺻﺪﻫﺎ ﻣﺘ ﺮ ﮔﺴﺘﺮش داﺷﺘﻪ و ﺑﻪ روی ﺑﻪ ﻫﻢ ﺻﻮرت 2 ﺗﺎ3 ﻣﺘﺮ از رﺳﻮﺑﺎت وادوس اﻧﺒﺎﺷﺘﻪ ﺷﻮﻧﺪ ( ج . ) ﺳﻨﮓ آﻫﻚ8 ﻛﻪ روﻳﻪ ﮔﺬرﮔﺎﻫﻬﺎی ﻏﺎر را اﻧﺪودﻣﻲ ﻛﻨﺪ و ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﺗﺎ ﺿﺨﺎﻣﺖ ﻳﻚ ﻣﺘﺮ ﺑﺮﺳﺪ اﻳﻦ . ﻧﻬﺸﺘﻪ ﻫﺎ دﻳﻮاره ﻫﺎی آﺑﮕﻴﺮ و ﻳﺎ ﻧﻬﺸﺘﻪ ﻫﺎی ﻓﺮاﺗﻴﻚ ﻫﺴﺘﻨﺪ و اﻏﻠﺐ در ﻏﺎرﻫﺎی ﻫﻴﺪروﺗﺮﻣﺎل دﻳﺪه ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . ﻛﻠﺴﻴﺘﻬﺎی ﺳﺨﺖ ﺑﻪ ﺻﻮرت اﺳﺘﺎﻻﮔﻤﻴﺖ و روان ﺳﻨﮕﻬﺎ اﻃﻼﻋﺎت ﺟﺎﻟﺒﻲ در ﻣﻮرد ﺷﺮاﻳﻂ دﻳﺮﻳﻨﻪ ﺳﺎزﻧﺪ ﻣﻲ دﻫﻨﺪ . ﻋﻤﺮ آﻧﻬﺎ را ﻣﻲ ﺗﻮان ﺑﺮاﺳﺎس ﻛﺮﺑﻦ 14 ، ESR 9و ﻳﺎ اوراﻧﻴﻮم ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﻛﺮد . ﺗﺸﺨﻴﺺ ﺳﻦ ﺑﺎ اوراﻧﻴﻮم ﺗﻮﺳﻂ ﮔﺴﻜﻮن وﺷﻮارﺗﺰ10 ) 1982 ( ﺑﻪ ﻛﺎر رﻓﺘﻪ اﺳﺖ . ﺗﺎرﻳﺦ ﺗﺒﻠﻮر درازﻣﺪت ﻛﻠﺴﻴﺖ ﺳﺨﺖ از روی اوراﻧﻴﻮم ﺗﺸﺨﻴﺺ داده ﺷﻮد ﻣﻲ . اﺳﺘﺎﻻﻛﺘﻴﺘﻬﺎی زرد ﻓﺎم ً اﺣﺘﻤﺎﻻ ﺗﺒﻠﻮری ﺣﺪود 10 ﻣﻴﻠﻴﻤﺘﺮ در ﺳﺎل داﺷﺘﻪ ، و اﺳﺘﺎﻻﻛﺘﻴﺘﻬﺎی ﻓﺎم ﻧﻲ ﺗﺒﻠﻮر ﺑﺴﻴﺎر ﺳﺮﻳﻌﺘﺮی را داﺷﺘﻪ . اﻧﺪ اﺳﺘﺎﻻﮔﻤﻴﺘﻬﺎ ﺑﻪ ﻧﺪرت ﺗﺒﻠﻮری ﺑﻴﺶ از 001 /0 ﻣﻴﻠﻴﺘﺮ در ﺳﺎل داﺷﺘﻪ . اﻧﺪ ﺳﺎﻳﺮ رﺳﻮﺑﺎت در ﺑﺴﻴﺎری از ﻏﺎرﻫﺎ ﺷﻨﺎﺧﺘﻪ ﻧﺸﺪه اﻧﺪ و در ﻣﺤﻠﻬﺎﻳﻲ ﻛﻪ دﻳﺪه ﺷﺪه اﻧﺪ ﺑﻪ ﺳﺨﺘﻲ ﺿﺨﺎﻣﺖ اﻧﺪﻛﻲ از ﻛﻠﺴﻴﺖ ﺧﻮدﻧﻤﺎﻳﻲ ﻛﻨﺪ ﻣﻲ . ﺑﻠﻮرﻫﺎی آراﮔﻮﻧﻴﺖ ﺑﺴﻴﺎر ﻣﺘﺪاول و ﺗﺠﻤﻊ ﺳﻮزﻧﻲ ﺷﻜﻞ دارﻧﺪ و ﻳﺎ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﺗﻮده ای ﻫﻤﺮاه ﻫﺎی ﻻﻳﻪ ﻛﻠﺴﻴﺖ 1 - Salamader 2 - Hill & Forti 3 - Sinter 4 - Speleo Therm 5 - Autochthone 6 - Dripstone 7 - Flowstone 8 - Euhedral 9 - Electron Spin Resonance 10 - Gascoyne & Schwartez 41 ﻣﻲ دﻳﺪه ﺷﻮﻧﺪ . ﻣﻨﻴﺰﻳﺘﻬﺎی آﺑﺪار و ﺳﺎﻳﺮ ﻛﺮﺑﻨﺎﺗﻬﺎی آﺑﺪار ﺑﻪ اﺿﺎﻓﻪ ﺳﻮﻟﻔﺎت و ﺳﻮﻟﻔﺎﺗﻬﺎی آﺑﺪار ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺗﻨﺎردﻳﺖ 1 ﻳﺎ اﭘﺴﻮﻣﻴﺖ2 ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻻﻳﻪ ﻫﺎی ﻧﺎزک روی ﺳﻜﺎﻧﺲ رﺳﻮﺑﻬﺎی ﺗﺒﺨﻴﺮی را ﻣﻲ ﭘﻮﺷﺎﻧﺪ اﻳﻦ . رﺧﺴﺎره ﻫﺎ از ﻧﻮاﺣﻲ ﺳﺮد ﻗﻄﺒﻲ ﺗﺎ ﻣﻨﺎﻃﻖ ﺣﺎره اﺳﺘﻮاﻳﻲ ﮔﺴﺘﺮش داﺷﺘﻪ ، از اﻳﻦ رو ﺑﻪ ﻋﻨﻮان رﺧﺴﺎره ﻣﺘﻤﺎﻳﺰ ﺷﻨﺎﺧﺘﻪ ﻧﺸﺪه ژﻳﭙﺲ . اﻧﺪ 3 ، ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻓﺎم ﮔﻞ ﻳﺎ ﭘﻮﺷﺸﻬﺎی اﻧﺪودی ﺿﺨﻴﻢ دﻳﺪه ﺷﺪه اﺳﺖ . آﻧﻬﺎ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﭘﺲ از آﻧﻜﻪ ﺑﻴﻮﻛﺮﺑﻨﺎﺗﻬﺎ ازآب زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ ) دارای ﺷﻴﻠﻬﺎی ﭘﻴﺮﻳﺖ دار اﻛﺴﻴﺪ ﺷﺪه ( رﺳﻮ ب ﻧﻤﻮده اﻧﺪ، ﺑﻪ وﺟﻮد آﻳﻨﺪ . ﻧﻤﻜﻬﺎ و اﺳﺘﺎﻻﻛﺘﻴﺘﻬﺎی ﻧﻤﻜﻲ و ﭘﻮﺳﺘﻪ ﻫﺎی ﻧﻤﻜﻲ ﺗﻨﻬﺎ در ﻏﺎرﻫﺎی ﺑﻴﺎﺑﺎﻧﻲ ﻣﺸﺎﻫﺪه ﺷﺪه اﺳﺖ . ﻏﺎرﻫﺎی ﻓﺴﻔﺎﺗﻲ و ﺑﺴﻴﺎر ﻧﻴﺘﺮاﺗﻪ ، از ادرار ﺣﻴﻮاﻧﺎت داﺧﻞ ﻏﺎر ﻛﻪ روی ﺳﻨﮓ ﻛﻒ ﻏﺎر رﻳﺨﺘﻪ ﻣﻲ ﺷﻮد ﺑﻪ وﺟﻮد ﻣﻲ . آﻳﺪ ﺑﻨﺎﺑﺮ ﻧﻈﺮ ﻫﻴﻞ4) 1981 ( ﺑﺮﺧﻲ ﻏﺎرﻫﺎی ﻧﻴﺘﺮﻳﺘﻲ از ﻋﺒﻮر آﺑﻬﺎ داﺧﻞ ﺧﺎک و اﻧﺤﻼل ﻧﻴﺘﺮات ﺑﻪ وﺟﻮد ﻣﻲ آﻳﻨﺪ . ﭘﻮﺷﺶ آﻟﻮﻣﻴﻨﻴﻮم و اﻛﺴﻴﺪ آﻫﻦ در ﻏﺎرﻫﺎ از ذرات ﻣﻌﻠﻖ ﺑﻮﻛﺴﻴﺖ و ﻟﻴﻤﻮﻧﻴﺘﻬﺎ ﺑﻪ وﺟﻮد ﻣﻲ . آﻳﺪ ﻫﻤﺎﺗﻴﺘﻬﺎ در ﻏﺎرﻫﺎی ﺣﺮارﺗﻲ و در ﺑﺮﺧﻲ ﻏﺎرﻫﺎی ﺑﺴﻴﺎر ﺧﺸﻚ دﻳﺪه . اﻧﺪ ﺷﺪه اﻧﺪود ﻣﻨﮕﻨ ﺰ ﺳﻴﺎه ﺑﻪ ) رﻧﮓ ﺑﻪ وﻳﮋه ﺻﻮرت ﺑﻴﺮﻧﺴﻴﺖ5 ( روی ﺷﻨﻬﺎ ودﻳﻮاره ﻫﺎی ﻛﺎﻧﺎﻟﻬﺎ، ﺣﺎﻛﻲ از ﺟﺮﻳﺎن آﺷﻔﺘﻪ وادوس اﺳﺖ ﻣﻮر )6 1981 .( ﺗﻨﻮﻋﻲ ﮔﺴﺘﺮده از ﻧﻬﺸﺘﻪ ﻫﺎی ﻳﺨﻲ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻓﺼﻠﻲ و ﻳﺎ داﺋﻤﻲ در ﻏﺎرﻫﺎی ﻳﺨﭽﺎﻟﻲ ﺷﻜﻞ ﮔﺮﻓﺘﻪ . اﻧﺪ ﻳﺨﻬﺎ ﺑﻪ ﻧﺪرت ﺑﻴﺶ از ﺻﺪ ﭼﻨﺪ ﻣﺘﺮ از ورودی ﮔﺴﺘﺮش ﻣﻲ ﻳﺎﺑﻨﺪ . ﮔﺮﭼﻪ در ﺑﺮﺧﻲ ﻏﺎرﻫﺎی ﻳﺨﭽﺎﻟﻲ روﻣﺎﻧﻲ رﺷﺪ و ﺗﻮﺳﻌﻪ آﻧﻬﺎ از دوران ﻳﺨﭽﺎﻟﻲ ﻛﻮﭼﻚ ﻗﺒﻞ ﻛﻪ ) از 1700 ﻣﻴﻼدی ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ ( ﺑﻮده و اﻣﺮوزه در ﺣﺎل از ﺑﻴﻦ رﻓﺘﻦ ﻫﺴﺘﻨﺪ ) راﻛﻮوﻳﺴﺘﺎ7 1972 .( ﻫﺎی ﻻﻳﻪ ﺿﺨﻴﻢ ً اﺣﺘﻤﺎﻻ ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﻫﺰاران ﺳﺎل ﭘﻴﺶ اﺳﺖ ﻛﻪ ﻣﺎرﺷﺎل و ﺑﺮان 8) 1974 (در ﻏﺎرﻫﺎی راﻛﻲ ﻣﻮﺗﻴﻦ ﻛﺎﻧﺎدا ﺑﺮرﺳﻲ ﻛﺮده . اﻧﺪ 1 - Thenardite 2 - Epsomite 3 - Gypsum 4 - Hill 5 - Birnessite 6 - Moore 7 - Racovitza 8 - Marshall & Brown 42 2 - ﺧﺎﺳﺘﮕﺎه ) ﻣﻨﺸﺄ ( و رﻳﺨﺘﺎر ﻏﺎرﻫﺎی آﻫﻜﻲ ﻏﺎرﻫﺎی آﻫﻜﻲ در اﻣﺘﺪاد ﺑﺰرﮔﺘﺮﻳﻦ ﻣﺴﻴﺮ آب زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ و ﺗﻬﺎﺟﻢ اﻧﺤﻼﻟﻲ ﺑﻪ وﺟﻮد ﻣﻲ . آﻳﺪ ﺑﺎ اﻓﺰاﻳﺶ ﻣﺴﻴﺮ، ﺟﺮﻳﺎن اﺻﻠﻲ ﺷﺘﺎب ﺑﻴﺸﺘﺮی ﺑﻪ ﻓﺮآﻳﻨﺪ ﺧﻮردﮔﻲ ﺳﻨﮓ آﻫﻚ ﻣﻲ دﻫﺪ، در ﺣﺎﻟﻲ ﻛﻪ ﺳﺎﻳﺮ ﺟﺮﻳﺎﻧﻬﺎی ﻓﺮﻋﻲ از ﺟﻬﺖ ﺧﻮرﻧﺪﮔﻲ ﻗﺎﺑﻞ ﻣﻼﺣﻈﻪ ﻧﻴﺴﺘﻨﺪ ﺑﺎ . اﻓﺰاﻳﺶ ﺟﺮﻳﺎن ، ﺣﺪاﻛﺜﺮ ﺧﻮردﮔﻲ دﻳﻮاره ﻫﺎ رخ ﻣﻲ دﻫﺪ، ﺑﻪ ﻃﻮر ﻧﻤﻮﻧﻪ در ﺳﺎل 1/0 – 01 /0 ﺳﺎﻧﺘﻴﻤﺘﺮ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﺮ اﺛﺮ ﻧﻴﺮوی ﺟﻨﺒﺸﻲ ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ ﺑﻮده وﻟﻲ ﺗﻘﺮﻳﺒ ﺎً ﺑﺎ اﻓﺰاﻳﺶ ﺑﻴﺸﺘﺮ ﺟﺮﻳﺎن ﺗﻐﻴﻴﺮی ﻧﻤﻲ ﻛﻨﺪ . زﻣﺎن ﻓﺮارﺳﻴﺪن ﺑﻪ ﻧﺮخ ً ﺣﺪاﻛﺜﺮ ﺗﻘﺮﻳﺒ ﺎ ﻣﺴﺘﻘﻞ از ﻧﻴﺮوی ﺟﻨﺒﺸﻲ ﺑﻮده و ﺑﻪ ﻓﺎﺻﻠﻪ ﺟﺮﻳﺎن و درﺟﻪ ﺣﺮارت ﺑﺴﺘﮕﻲ ﻧﺪارد ﻋﻜﺲ ﺑﻪ . ﺑﺎ ﻋﺮض ﺷﻜﺎﻓﻬﺎی اوﻟﻴﻪ ، ﺗﺨﻠﻴﻪ ، ﺷﻴﺐ ﺟﺮﻳﺎن و 2 PCO در ارﺗﺒﺎط اﺳﺖ . اﻛﺜﺮﻳﺖ ﻏﺎرﻫﺎ ﻧﻴﺎز ﺑﻪ 5 4 10 10 − ﺳﺎل زﻣﺎن ﺑﺮای رﺳﻴﺪن ﺑﻪ اﻧﺪازه ﻗﺎﺑﻞ ﺗﺮدد ﻫﺴﺘﻨﺪ . ﺷﻜﻞ آﻧﻬﺎ ﺑﺴﺘﮕﻲ ﺑﻪ ﻓﺮم و ﺷﺒﻜﻪ ﺟﺮﻳﺎن آب زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ دارد . ﺗﺸﻜﻴﻞ ﺣﻔﺮه ﻫﺎی ﻓﺮوﻛﺶ ﻗﺴﻤﺘﻲ از ﻏﺎر اﺳﺖ ﺑﻪ ﻛﻪ ﺻﻮرت اﺗﺼﺎﻻت ﺷﺎﺧﻪ ای ﻣﻮﺟﺐ ﭘﻴﻮﻧﺪ ﭘﺎﻳﺎب ﺑﺎ ﻣﺴﻴﺮﻫﺎی ﺑﺎﻻﺗﺮ ﻗﺪﻳﻤﻲ ﺷﻮد ﻣﻲ . ﻏﺎرﻫﺎی ﭘﺮﭘﻴﭻ و ﺧﻢ در ﻣﻨﺎﻃﻘﻲ ﺑﻪ وﺟﻮد ﻣﻲ آﻳﺪ ﻛﻪ ( اﻟﻒ ) ﮔﺮادﻳﺎن ﭘﺮﺷﻴﺐ و ﺷﺮاﻳﻂ ﻏﻴﺮاﺷﺒﺎع ﺑﺎﻻ ﻣﻮﺟﺐ ﻓﺮاﻫﻢ ﻛﺮدن ﻣﺴﻴﺮﻫﺎی ﻣﺘﻔﺎوﺗﻲ ﺑﺎ ﺑﺰرﮔﻲ ﻣﺸﺎﺑﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ ( ب) ﻳﺎ ﺗﺨﻠﻴﻪ ﻳﺎ ﺗﻜﺮار ﺷﺮاﻳﻂ ﻏﻴﺮاﺷﺒﺎع ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻣﺴﻴﺮ ﻫﺎی ﻳﻜﺴﺎن ﺷﻜﻞ ﻣﻲ ﮔﻴﺮد . ﺳﻴﻼﺑﻬﺎ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ اﻳﺠﺎد ﺷﺒﻜﻪ زاوﻳﻪ دار در ﺷﻜﺴﺘﮕﻲ ﺳﻨﮕﻬﺎ ﻛﻨﻨﺪ . ﻧﻮاﺣﻲ ﭘﺮﭘﻴﭻ و ﺧﻢ ﺑﻬﻢ ﭘﻴﻮﺳﺘﻪ ، در اﻣﺘﺪاد ﺳﻄﻮح ﺟﺪاﻳﺶ ﺑﺎ زواﻳﻪ ﭘﺎﻳﻴﻦ ، ﻳﺎ در ﻧﻮاﺣﻲ ﻛﻪ دارای ﺗﺨﻠﺨﻞ ﻏﺎﻟﺐ ای داﻧﻪ ﺑﻴﻦ اﺳﻔﻨﺞ ﻓﺎم ﻫﺴﺘﻨﺪ، رخ ﻣﻲ دﻫﻨﺪ . ﭘﺨﺶ و اﻧﺘﺸﺎر دوﺑﺎره ، ﻣﻮﺟﺐ ﺑﻪ وﺟﻮد آﻣﺪن ﺷﺒﻜﻪ اﺳﻔﻨﺠﻲ ﻣﻲ ﺷﻮد ﻛﻪ در اﻳﻦ راﺳﺘﺎ ﻋﻤﻞ آﺑﻬﺎی دارای ﺗﺮﻛﻴﺐ ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ ﻣﺘﻔﺎوت ﻧﻴﺰ ﺑﻪ ﻓﺮآﻳﻨﺪ ﻣﺰﺑﻮر ﻛﻤﻚ ﻛﻨﺪ ﻣﻲ . ﻏﺎر راﻣﻴﻔﺮم1، ﺑﺎ ﺷﺎﺧﻪ ﭘﻲ ﻫﺎی در ﭘﻲ ﺧﺎرﺟﻲ ﺑﻪ ﻃﻮر اﺳﺎﺳﻲ ﭘﺎﻳﻪ ﺑﺮ اﻓﺰاﻳﺶ ﺣﺮارت آب ﺣﺎوی ﺳﻮﻟﻔﻮر ﻫﻴﺪ روژن 2 ﺑﻪ وﺟﻮد آﻣﺪه اﺳﺖ . ﻣﻴﺰان اﻧﺤﻼل ﺗﻮﺳﻂ آﺑﻬﺎی ﺳﺮد ﺑﺎ ﻋﻮاﻣﻠﻲ : ﭼﻮن ﮔﺎز ﻛﺮﺑﻨﻴﻚ ، ﺣﺮارت و ﮔﺮادﻳﺎن ﺣﺮارﺗﻲ ) اﻟﺒﺘﻪ ﮔﺮادﻳﺎن ﺣﺮارﺗﻲ ﺑﻴﺶ از 01 /0 ﺳﺎﻧﺘﻴﮕﺮاد ﺑﺮ ﻣﺘﺮ اﻓﺰاﻳﺶ ﻳﺎﺑﺪ ﻣﻲ . آﺑﻬﺎی زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ دارای 01 /0 ﮔﺮادﻳﺎن ﺣﺮارﺗﻲ ﺑﺪون وﺟﻮد آﺑﻬﺎی اﺳﻴﺪی ﻳﺎ ﻣﺨﻠﻮط ﺷﺪن ﺟﺮﻳﺎن آﺑﻬﺎی آرﺗﺰﻳﻦ اﻳﺠﺎد ﻏﺎرﻫﺎی ﭘﺮﭘﻴﭻ و ﻣﻲ ﺧﻢ ﻛﻨﻨﺪ . ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن زﻣﻴﻦ ﺷﻨﺎﺳﻲ و ﭼﻴﻨﻪ ﺷﻨﺎﺳﻲ در آراﻳﺶ ﺟﻬﺎت و ﮔﺴﺘﺮش ﻏﺎرﻫﺎ، ﺗﺄﺛﻴﺮ ﻣﻲ ﮔﺬارد وﻟﻲ ﺑﻪ ﺗﻨﻬﺎﻳﻲ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﭘﻴﭻ در ﭘﻴﭻ ﺷﺪن ﻏﺎرﻫﺎ ﺑﻲ اﺛﺮ اﺳﺖ . ﺳﻴﻤﺎی ﻛﺎرﺳﺘﻲ ، در ﻣﺤﻠﻬﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﻓﺮآﻳ ﻨﺪ اﻧﺤﻼﻟﻲ آب ﻳﻜﻲ از ﻋﻮاﻣﻞ ﻏﺎﻟﺐ رﻳﺨﺘﺎر زﻣﻴﻦ ﺷﻨﺎﺳﻲ اﺳﺖ ، ﺣﺪود 10 ﺗﺎ20 درﺻﺪ ﭘﻮﺳﺘﻪ زﻣﻴﻦ را در ﺑﺮ ﻣﻲ ﮔﻴﺮد . ًﺗﻘﺮﻳﺒ ﺗﻤﺎم ﺎ ﺳﻄﻮح اﺻﻠﻲ ﺧﺎرﺟﻲ ﺳﻴﻤﺎی ﻛﺎرﺳﺘﻲ رﻳﺸﻪ در زﻫﻜﺸﻬﺎی داﺧﻠﻲ دارد، ﻧﺸﺖ و ﻓﺮواﻓﺘﺎدﮔﻲ ﺑﺮ اﺛﺮ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻛﺎرﺳﺖ در ﻻﻳﻪ ﻫﺎی زﻳﺮﻳﻦ ﻏﺎر ر دﻫﺪ ﻣﻲ خ ﺑﻪ . ﻃﻮر اﺳﺎﺳﻲ ﺗﺤﻠﻴﻞ ﻫﻴﺪروﻟﻮژی و رﻳﺨﺘﺎرﺷﻨﺎﺳﻲ ، ﺗﺤﻠﻴﻞ ﻫﺮ ﻧﻮع ﺳﻴﻤﺎی ﻛﺎرﺳﺘﻲ و ﺗﺸﺨﻴﺺ ﻧﻮاﺣﻲ آﺑﺪار، ﻣﻬﺎﺟﺮت آﺑﻬﺎی آﻟﻮده ﻛﻨﻨﺪه و ﭘﺎﻳﺪاری ﺗﻮده ﺧﺎک و ﺳﻨﮓ ﻛﻒ ﺑﺎ ﺷﻨﺎﺧﺖ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻏﺎرﻫﺎ در ارﺗﺒﺎط اﺳﺖ . ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﻓﺮآﻳﻨﺪ اﻧﺤﻼل ﺳﻨﮕﻬﺎ دارای اﻫﻤﻴﺖ اﺳﺖ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺗﺸﺨﻴﺺ ﺳﻨﮕﻬﺎی ﻛﺮﺑﻨﺎﺗﻪ ، ﻣﻨﺸﺎء ﻣﺨﺎزن ﻧﻔﺖ و ﺟﺎﻧﺸﻴﻦ ﺷﺪن ﺳﻨﮕﻬﺎی ﻣﻌﺪﻧﻲ آﺑﻬﺎی ﮔﺮم . 1 - Ramirorm 2 - S H2 43 ﻃﻲ ﭼﻨﺪ دﻫﻪ ﮔﺬﺷﺘﻪ اﻃﻼﻋﺎت ﺻﺤﺮاﻳﻲ و آزﻣﺎﻳﺸﮕﺎﻫﻲ در ﻣﻮرد ﺑﺎ ﻏﺎرﻫﺎی آﻫﻜﻲ ﺑﻪ ﻃﻮر ﺑﻲ ﺳﺎﺑﻘﻪ ای اﻓﺰاﻳﺶ ﻳﺎﻓﺘﻪ اﺳﺖ . ﺗﺠﺰﻳﻪ و ﺗﺤﻠﻴﻞ ﻏﺎرﻫﺎ ﺑﺮﺣﺴﺐ ﺷﻴﻤﻲ آﺑﻬﺎی زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ و ﻫﻴﺪروﻟﻮژی1، رﻳﺨﺘﺎر و ﻟﻴﺘﻮﻟﻮژی 2، ﻧﻮع ﻫﺎی ﻻﻳﻪ آﺑﺪار3، ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن زﻣﻴﻦ ﺷﻨﺎﺳﻲ4، ﭘﺘﺎﻧﺴﻴﻞ ﺻﺤﺮاﻳﻲ 5، ﺳﺎزه ﻫﺎی ﻫﻴﺪروﻟﻴﻜﻲ و ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن زﻣﻴﻦ ﺷﻨﺎﺳﻲ6 و اﻧﺤﻼل واﺑﺴﺘﻪ ﺑﻪ ﺣﺮﻛﺖ7 اﻧﺠﺎم ﺷﺪه اﺳﺖ . ﻏﺎر ﻫﻴﻚ 8 ﻧﺰدﻳﻚ ﻛﺎرﻟﺴﺒﺎد، ﻧﻴﻮﻣﻜﺰﻳﻜﻮ، ﻳﻜﻲ از ﻧﻤﻮﻧﻪ ﻏﺎ رﻫﺎی ﻫﻴﭙﻮژﻧﻴﻚ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﺮ اﺛﺮ S H2 و اﺳﻴﺪ ﺳﻮﻟﻔﻮرﻳﻚ ﺑﻪ وﺟﻮد آﻣﺪه اﺳﺖ . ﻧﻴﻤﺮخ ﻏﺎر ﻧﺎﻣﻨﻈﻢ اﺳﺖ ﺑﻪ ﻛﻪ ﻣﻴﺰان ﻧﺎﭼﻴﺰی از ﺗﻮﭘﻮﮔﺮاﻓﻲ و ﻟﻴﺘﻮﻟﻮژی ﺗﺒﻌﻴﺖ ﻛﻨﺪ ﻣﻲ . دارای زﻣﻴﻨﻪ ای ﺷﺎﺧﻪ در اﻓﻘﻬﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ اﺳﺖ ﻛﻪ ﻫﺮ ﻳﻚ ﺧﺮوﺟﻲ ﺟﺪاﮔﺎﻧﻪ ای دارﻧﺪ . ( اﻟﻒ ) ﻣﺪﺧﻞ ﻫﺎی ﻟﻮﻟﻪ ﻧﺎﻣﻨﻈﻢ ﻛﻪ از ﺑﺴﺘﺮ ﻓﻨﺲ ﻛﺎﻧﻴﻮن9 ﭼﻨﺪﻳﻦ دﻫﻬﺎ ﻣﺘﺮ ﺑﺮﺧﺎﺳﺘﻪ اﺳﺖ ( ب . ) ﻧﺎﺣﻴﻪ اﻛﺴﻴﺪه ﺷﺪه S H2 در ﺗﺮاز آب زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ ، ﺑﺎ ﺧﺮوﺟﻲ ﺟﺪﻳﺪ در ﭘﺮﺗﮕﺎه ﮔﻮاداﻟﻮپ ( ج) ، دوﺗﺎﻻر ﻣﻴﺎﻧﻲ ، ﺑﺎ ﺧﺮوﺟﻲ ﻧﺎﻣﺸﺨﺺ و اﻓﻖ ( د) دارای درز و ﺗﺮﻛﻬﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﺑﺎ رﺳﻮﺑﺎت ﺛﺎﻧﻮﻳﻪ ﻛﺮﺑﻨﺎت ﭘﺮ ﺷﺪه اﻧﺪ، ﻛﻪ ً ﻋﻤﻼ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﺧﺮوﺟﻲ آﺑﻬﺎی ﺳﺮﺷﺎر از S H2 در ﺳﺮاﺳﺮ ﮔﺴﺘﺮش ﻏﺎر ﻋﻤﻞ . ﻛﻨﺪ ﻣﻲ اﻛﻨﻮن آﻧﭽﻪ ﺑﺠﺎی ﻣﺎﻧﺪه اﺳﺖ ، ﻏﺎر اﺳﺖ . در ﺷﺮاﻳﻄﻲ آب و ﻫﻮاﻳﻲ ﻣﺮﻃﻮب ﺗﺸﺨﻴﺺ ﻏﺎرﻫﺎی ﻏﻴ ﺮﻓﻌﺎل ﻫﻴﭙﻮژﻧﻴﻚ ﺑﺴﻴﺎر ﻣﺸﻜﻞ اﺳﺖ . آﺑﻬﺎی ﻣﻬﺎﺟﻢ ﺳﻄﺤﻲ ﺗﻤﺎﻳﻞ ورود ﺑﻪ ﻧﻮاﺣﻲ ﻋﻤﻴﻖ دارﻧﺪ و ﻳﺎ ﻣﻮﺟﺐ ﺑﺎزﺳﺎزی ﻏﺎر ﺷﺪه ﻛﻪ ﺗﺸﺨﻴﺺ ﺳﻴﻤﺎی ﻫﻴﭙﻮژﻧﻴﻚ ﻏﺎر ﻣﻤﻜﻦ ﻧﻴﺴﺖ در . ﺷﺮاﻳﻂ آب و ﻫﻮاﻳﻲ ﺧﺸﻚ ﺟﺮﻳﺎن آب در ﻏﺎر ﺑﻪ ﺣﺪاﻗﻞ ﻣﻤﻜﻦ ﻣﻲ رﺳﺪ و ﻏﺎر دﺳﺘﺨﻮش ﺑﺎزﺳﺎزی ﺷﻮد ﻧﻤﻲ . در ﺷﺮاﻳﻂ آب و ﻫﻮاﻳﻲ ﻣﺮﻃﻮب ﺑﺎ ﺟﺮﻳﺎن ﻫﺎی ﻋﻤﻴﻖ ﻏﺎرﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻔﻲ ﺷﻜﻞ ﻣﻲ ﮔﻴﺮﻧﺪ ﻛﻪ ﻫﻨﻮز ﻧﻤﻲ ﺑﻪ ﺗﻮان ﻣﻨﺸﺎء اوﻟﻴﻪ آﻧﻬﺎ اﺷﺎره ﻛﺮد . ﺑﻬﺘﺮﻳﻦ ﻧﻤﻮﻧﻪ ﻏﺎرﻫﺎی آﭘﺎﻻش ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻛﻪ ﻧﺸﺎﻧﻪ ای از ﺳﻴﻼب و ﺗﻐﺬﻳﻪ آﻧﻬﺎ ﻣﺸﻬﻮد ﻧﻴﺴﺖ . ﻳﻜﻲ از اﻫﺪاف آﻳﻨﺪه ﭘﮋوﻫﺸ ﮕﺮان ﻏﺎر، ﺗﻌﻴﻴﻦ اﺛﺮ ﻧﺴﺒﻲ ﻓﺮآﻳﻨﺪ آﺑﻬﺎی ﻛﻢ ﻋﻤﻖ ﺑﻪ ﻓﺮآﻳﻨﺪ آﺑﻬﺎی ﻋﻤﻴﻖ در اﻳﻦ ﻧﻮاﺣﻲ اﺳﺖ . اﻳﻦ ﮔﺰارش وﻳﮋﮔﻴﻬﺎی ﻣﻨﺸﺎء ﻏﺎرﻫﺎ و رﺷﺪ ﺑﺰرگ ) ﺷﺪن ( آﻧﻬﺎ را ﻣﻮرد ﺑﺮرﺳﻲ ﻗﺮار داده اﺳﺖ . ﭘﻮﺷﺶ اﻳﻦ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻣﺤﺪود ﺑﻪ رﻳﺸﻪ ﻏﺎرﻫﺎی اﻧﺤﻼﻟﻲ در ﺗﻮده ﺳﻨﮕﻬﺎی ﻛﺮﺑﻨﺎﺗﻪ ، ﺑﻪ وﻳﮋه ﺳﻨﮓ آﻫﻚ اﺳﺖ . ﻧﻬﺸﺘﻪ ﻫﺎی ﻏﺎرﻫﺎ ﺗﻨﻬﺎ زﻣﺎﻧﻲ اﻳﻦ ﻛﻪ رﺳﻮﺑﺎت ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ آﻧﻬﺎ ﺑﺎﺷﻨﺪ ﻣﻮرد ﺗﺤﻠﻴﻞ ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻪ اﺳﺖ . ﮔﺮﭼﻪ ﺑﻴﺸﺘﺮ ﺑﺨﺸﻬﺎی اﻳﻦ ﮔﺰارش ﺗﺤﻠﻴﻠﻲ اﺳﺖ اﻣﺎ ﻧﺘﺎﻳﺞ ﺑﻪ دﺳﺖ آﻣﺪه ﻣﺘﻜﻲ ﺑﺮ ﻣﺸﺎﻫﺪات ﺻﺤﺮاﻳﻲ ﭘﻴﺸﻴﻦ اﻧﺠﺎم ﮔﺮﻓﺘﻪ روی 500 ﻏﺎر ﺑﻪ اﺷﻜﺎل و آراﻳﺶ ﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ اﺳﺖ ) ﻣﺮاﺟﻌﻪ ﺑﻪ ﭘﺎﻟﻤﺮ 1975 ، 1984 ، 1987 .( اﻳﻦ ﻳﺎﻓﺘﻪ ﻫﺎ ﻣﺘﻜﻲ ﺑﻪ اﻧﺘﺸﺎرات ﻣﺪارک ﭼﻨﺪﻳﻦ ﻫﺰار ﻏﺎر دﻳﮕﺮ ﻧﻴﺰ اﺳﺖ . 2 - 1 رﻳﺨﺘﺎرﺷﻨﺎﺳﻲ ﻏﺎر رﻳﺨﺘﺎر ﻏﺎرﻫﺎ ﺑﺎ اﺛﺮات زﻧﺠﻴﺮه ای ﻛﻨﺘﺮل ﺷﻮد ﻣﻲ ( اﻟﻒ : ) ﻣﺤﻞ ﻏﺎر، ﺗﻮﺳﻌﻪ ، روﻧﺪ و ﺟﻬﺖ ﻛﻪ ﺑﺎ ﭘﺮاﻛﻨﺪﮔﻲ ﺳﻨﮕﻬﺎی ﻗﺎﺑﻞ اﻧﺤﻼل و ﺳﺮﭼﺸﻤﻪ ﺗﻐﺬﻳﻪ ﻛﻨﺘﺮل ﻣﻲ ﺷﻮد ( ب) زﻣﻴﻨﻪ ﮔﺬرﮔﺎه ) ﺑﺮای ﻣﺜﺎل ، ﺷﺎﺧﻪ ﻫﺎی ﮔﺬرﮔﺎه زﻳﺮﻳﻦ ( در ﭘﻴﻮﻧﺪ ﺑﺎ ﺗﻐﺬﻳﻪ آب زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ اﺳﺖ 1 - Thraikill 1968 2 - Powell, 1970 3 - White, 1977a 4 - Ford 1971 5 -Ewers, 1978, Ford & Ewers 6 - Palmer 1975 7 - Dreybredt 1981 a,b, 1984, 1981, 1977b, 1987, 1988, White, 1977 8 - Hick 9 - Fence Canyon 44 )( ج آراﻳﺶ ﮔﺬرﮔﺎﻫﻬﺎی ﻣﻨﻔﺮد ﺑﺎ ﻋﻮاﻣﻞ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎﻧﻲ زﻣﻴﻦ ﺷﻨﺎﺳﻲ ، ﺗﻮﺳﻌﻪ آﺑﻬﺎی ﻫﻤﺰاد، ﺗﻮﺳﻌ ﻪ ﺟﺮﻳﺎﻧﻬﺎی ﻓﺮاﺗﻴﻚ و ﺗﺎرﻳﺦ رﻳﺨﺘﺎر ﻧﺎﺣﻴﻪ ﻛﻨﺘﺮل ﺷﻮد ﻣﻲ . ﮔﺬرﮔﺎه ﻣﺘﺪاول ﻳﻚ ﻏﺎر در دو ﻣﺮﺣﻠﻪ ﺑﻪ وﺟﻮد ﻣﻲ آﻳﺪ ﻳﻚ : دوره درازﻣﺪت ﺑﺎ اﻧﺤﻼل ﻧﺰدﻳﻚ ﺑﻪ اﺷﺒﺎع ، ﺑﻪ دﻧﺒﺎل آن اﻧﺤﻼل ﺗﻨﺪ و ﺳﺮﻳﻊ در ﻛﻤﺘﺮ از ﺣﺪ اﺷﺒﺎع . ﻏﺎرﻫﺎی ﺷﺎﺧﻪ ای ﺑﺮ اﺛﺮ ﺗﻐﺬﻳﻪ ﻻﻳﻪ ﺎیﻫ ﻓﻮﻗﺎﻧﻲ اﻃﺮاف دارای ﺳﻄﻮح ﻛﺎرﺳﺘﻲ ﻛﻪ در ﻣﺤﻞ ﺑﺮﺧﻮرد ﺑﺎ ﮔﺬرﮔﺎﻫﻬﺎی آب زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ ﮔﺎز از آﻧﻬﺎ ﻣﺘﺼﺎﻋﺪ ﻣﻲ ﺷﻮد، ﺑﻮﺟﻮد ﻣﻲ آﻳﻨﺪ . ﻏﺎرﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﺷﺒﻜﻪ ﻛﺎﻧﺎﻟﻬﺎی ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﻬﻢ دارﻧﺪ، ﺑﺮ اﺛﺮ ﺑﺴﻴﺎری از ﺑﺎزﺷﺪﮔﻲ ﻫﺎی ﻫﻤﺰﻣﺎن ﺑﻪ وﺟﻮد ﻣﻲ آﻳﻨﺪ ﻛﻪ ﻧﻴﺎز ﺑﻪ ﻋﻮاﻣﻞ زﻳﺮ دارﻧﺪ : − ﺷﻴﺐ ﺗﻨﺪ ﮔﺮادﻳﺎن ﻫﻴﺪروﻟﻴﻜﻲ و ﺣﺪ اﺷﺒﺎع ﭘﺎﻳﻴﻦ ، ﺑﺴﺎن ﻏﺎرﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ در ﻣﻌﺮض ﺳﻴﻼب ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮﻧﺪ، − ﺗﻐﺬﻳﻪ ﻳﻜﻨﻮاﺧﺖ ﺑﻪ درز و ﺗﺮﻛﻬﺎی ﻣﻮﺟﻮد در ﺳﻨﮕﻬﺎی ﻗﺎﺑﻞ اﻧﺤﻼل از ﺳﻨﮕﻬﺎی ﻣﻮﺟﻮد در ﻫﻤﺴﺎﻳﮕﻲ ﻛﻪ دارای ﺗﺨﻠﺨﻠﻲ زﻳﺎد و ﺑﺪون ﻗﺎﺑﻠﻴﺖ اﻧﺤﻼل ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻳﺎ − ﺗﻮﻟﻴﺪ آب ﻣﻬﺎﺟﻢ ﻳﻜﻨﻮاﺧﺖ در ﻫﺮ ﻳﻚ از درز و ﺗﺮﻛﻬﺎ . ﺑﺎ ﺑﺎﻻ آﻣﺪن آﺑﻬﺎی ﮔﺮم ﺷﺮاﻳﻂ ﻳﻚ ﺑﺮای ﺑﺴﻴﺎری از ﺷﺒﻜﻪ ﺑﻬﻢ ﻫﺎی ﭘﻴﻮﺳﺘﻪ روﺑﺎز ﻛﺎرﺳﺖ ﺳﻄﺤﻲ ﻓﺮاﻫﻢ .ﺷﻮد ﻣﻲ ﻫﺮ ﻳﻚ از ﻣﻮارد، درﺑﺮدارﻧﺪه ﭼﻨﺪ ﻣﺮﺣﻠﻪ ﺗﻮﺳﻌﻪ اﺳﺖ : ﮔﺬرﮔﺎﻫﻬﺎی اوﻟﻴﻪ ﺗﻜﺎﻣﻞ ﻧﻴﺎﻓﺘﻪ ، ﻏﺎر ﻫﺎی ﺗﻜﺎﻣﻞ ﻳﺎﻓﺘﻪ از ﻣﺮاﺣﻞ اﺑﺘﺪاﻳﻲ ﺗﺎ ﺗﻜﺎﻣﻞ ، ﻏﺎرﻫﺎی ﭼﻨﺪ ﻣﺮﺣﻠﻪ ای ﺷﺎﻣﻞ ﺑﺨﺸﻲ ﻳﺎ ﺗﻤﺎﻣﻲ ﮔﺬرﮔﺎﻫﻬﺎی ﻏﻴﺮﻓﻌﺎل ﮔﺬﺷﺘﻪ ﻛﻪ ﺑﺮﺧﻮرد ﮔﺬرﮔﺎه از ﺟﻬﺖ ﻣﻮرﻓﻮﻟﻮژی در ﻣﺮاﺣﻞ ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻧﺎﺷﻨﺎﺧﺘﻪ ﺑﻮده اﺳﺖ . ﻏﺎرﻫﺎی اﻧﺤﻼﻟﻲ از ﻧﻈﺮ ﺑﻨﻴﺎدی و ﻣﻮرﻓﻮﻟﻮژی و ﻓﺮآﻳﻨﺪ ﺑﻮﺟﻮد آﻣﺪن آﻧﻬﺎ ﻧﻘﺶ ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻮﺟﻬﻲ در ﺑﺴﻴﺎری از ﺟﻬﺎت زﻣﻴﻦ ﺷﻨﺎﺳﻲ داﺷﺘﻪ اﺳﺖ . 2 - 1 - 1 ﺑﺎزﺷﺪﮔﻲ ﺑﻴﺶ ﻫﺎی از اﻧﺤﻼل ﻏﺎرﻫﺎی اﻧﺤﻼﻟﻲ در ﻣﻨﺎﻃﻘﻲ ﺑﻪ وﺟﻮد ﻣﻲ آﻳﻨﺪ ﻛﻪ ﺟﺮﻳﺎن ﻛﺎﻓﻲ آب زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ ﺑﺮای ﺟﺎﺑﺠﺎﻳﻲ ﻣﻮاد اﻧﺤﻼﻟﻲ ﺳﻨﮓ ﻛﻒ ﺑﻪ و ﺣﺎل ﻏﻴﺮاﺷﺒﺎع ﻧﮕﺎه داﺷﺘﻦ آب در ﺗﻤﺎس ﺑﺎ دﻳﻮاره ﻫﺎی ﻏﺎر را داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ اﻳﻦ . ﭘﺪﻳﺪه زﻣﺎﻧﻲ ﻣﻴﺴﺮ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﺎزﺷﺪﮔﻲ ﻫﺎی ﺗﻮده ﺳﻨﮓ در ﭘﻴﻮﻧﺪ ﺑﺎ ﻳﻜﺪﻳﮕﺮ و در اﻣﺮ ارﺗﺒﺎط ﺑﺎ ﺗﻐﺬﻳﻪ و ﺗﺨﻠﻴﻪ ﻧﺎﺣﻴﻪ ﻗﺮار ﮔﻴﺮد . 57 درﺻﺪ درازای ﻏﺎرﻫﺎی ﺑﺮرﺳﻲ ﺷﺪه در اﻣﺘﺪاد ﺟﺪاﻳﺶ ﺑﻨﺪی ﻻﻳﻪ ﺑﻮده ، 42 درﺻﺪ ﺷﺴﺘ ﮕﻲ و ﺗﻨﻬﺎ ﻳﻚ درﺻﺪ ﺑﺮ اﺛﺮ ﺗﺨﻠﺨﻞ ﺑﻴﻦ ای داﻧﻪ ﺷﻜﻞ ﮔﺮﻓﺘﻪ اﺳﺖ . ﮔﺬرﮔﺎﻫﻬﺎ ﻣﺘ ﺄ ﺛﺮ از ﺳﻄﻮح ﻻﻳﻪ ﺑﻨﺪی و ﺟﺪاﻳﺶ ﺳﻴﻨﻮﺳﻲ و ﻣﺎرﭘﻴﭽﻲ ) ﺷﻜﻠﻬﺎی 2 - 1 - و اﻟﻒ2 - 1 -( ج اﺳﺖ و ﻓﻮاﺻﻞ ﻧﺰدﻳﻚ درزه ﻫﺎ در ﺳﻄﻮح ﻣﻨﺎﺳﺐ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ ﺷﺮاﻳﻂ ﻣﺸﺎﺑﻪ ﺑﻪ وﺟﻮد آورد1 . ﻫﺎی درزه اﻧﺤﻼ ﻟﻲ ﮔﺸﺎد و ﺑﺰرگ ﺷﺪه و ﮔﺴﻠﻬﺎی ﺑﺎ زاوﻳﻪ ﺑﺰرگ ﺗﻤﺎﻳﻞ ﺑﻪ اﻳﺠﺎد ﮔﺬرﮔﺎﻫﻬﺎی درزه ﻓﺎم ﺑﺎ ﻣﻘﻄﻊ ﻋﺪﺳﻲ ﺷﻜﻞ و ﺗﻘﺎﻃﻊ ﻫﺎی زاوﻳﻪ دار دارﻧﺪ در . ﻣﺤﻠﻬﺎﻳﻲ ﻛﻪ درز و ﺗﺮﻛﻬﺎ آﺷﻜﺎر ﻫﺴﺘﻨﺪ، از روی آﻧﻬﺎ ﻣﻲ ﺗﻮان ﮔﺬرﮔﺎه ﻫﺎی داﺧﻞ ﻏﺎر را ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ ﻛﺮد . ) ﺷﻜﻞ2 - 1 - ﮔ (. ب ًﺴﻠﻬﺎ ﻣﻌﻤﻮﻻ در ﻣﺤﻞ ﮔﺬرﮔﺎﻫﻬﺎی ﻏﺎر ﻫﺴﺘﻨﺪ و ﻣﺴﻴﺮ ﻛﻠﻲ و ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﻪ ﻳﻜﺪﻳﮕﺮ ﭼﻨﺪ ﻏﺎر را ﻧﺸﺎن دﻫﺪ ﻣﻲ 2 ﺗﺨﻠﺨﻞ ﺑﻴﻦ ای داﻧﻪ ﺑﺮای اﻳﺠﺎد ﻏﺎرﻫﺎ ﺗﻨﻬﺎ در ﺳﻨﮓ آﻫﻜ ﻬﺎی ردﻳﻔﻲ و ﺳﻨﮕﻬﺎی ﻓﺎم داﻧﻪ3 ﻛﻤﺘﺮ ﺳﺨﺖ ﺷﺪه ، ﻣﺆﺛﺮ اﺳﺖ . 1 - Powell, 1976 2 - Kastning 1977 3 - Grainstone 45 ﺷﻜﻞ 2 - 1 - اﻟﮕﻮﻫﺎی ﻣﺸﺘﺮ ک ﻏﺎرﻫﺎی اﻧﺤﻼﻟﻲ 2 - 1 - 2 ﻃﺮح ﻏﺎرﻫﺎ ﺗﺮﻳﻦ ﺳﺎده ﺷﻜﻞ آراﻳﺶ ﺗﻤﺎم ﻏﺎرﻫﺎ از ﺑﻬﻢ ﭘﻴﻮﺳﺘﻦ ﮔﺬرﮔﺎﻫﻬﺎﻳﻲ ﻛﻪ زﻣﻴﻨﻪ و اﻟﮕﻮی ﻣﺸﺨﺼﻲ را ﺑﻪ وﺟﻮد ﻣﻲ آورﻧﺪ، ﺷﻜﻞ ﻣﻲ ﮔﻴﺮد ) ﺷﻜﻞ2 - 2 .(اﺳﺎس و اﻟﮕﻮی ﻏﺎرﻫﺎ را ﺑﺮﭘﺎﻳﻪ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﺻﺤﺮاﻳﻲ ﻳﺎ ﻧﻘﺸﻪ ﻫﺎی ﭘﻼن ﻗﺎﺑﻞ ﺑﺮرﺳﻲ اﺳﺖ ، ﻣﮕﺮ ﺑﻪ آﻧﻜﻪ دﻟﻴﻞ ﻛﻮﭼﻜﻲ ، اﻣﻜﺎن ﻋﺒﻮر از آﻧﻬﺎ ﻣﻤﻜﻦ ﻧﺒﺎﺷﺪ . ﺑﺨﺸﻬﺎی ﻣﺘﻔﺎوت ﻳﻚ ﻏﺎر، اﻟﮕﻮ و زﻣﻴﻨﻪ ﻫﺎی ﻣﺘﻔﺎوﺗﻲ را دارا ﻫﺴﺘﻨﺪ و ﺑﻴﺶ از ﻳﻚ اﻟﮕﻮ را ﻣﻲ ﺗﻮان در ﻳﻚ ﻣﺤﻞ ﻣﻌﺮﻓﻲ ﻛﺮد . ﻏﺎرﻫﺎی ﺷﺎﺧﻪ ای ﻳﺎ ﺷﺒﻜﻪ ای از ﮔﺬرﮔﺎه ﻫﺎی درز و ﺗﺮﻛﻬﺎی ﺑﻬﻢ ﭘﻴﻮﺳﺘﻪ ﺷﺎ ﻓﺎم ﺧﻪ درﺳﺖ ﺷﺪه اﻧﺪ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﻏﺎر ﺑﺰﻳﻚ ورک 1 ﻛﻪ از ﮔﺬرﮔﺎﻫﻬﺎﻳﻲ ﻛﻪ از ﺑﻬﻢ ﭘﻴﻮﺳﺘﻦ ﺷﺒﻜﻪ ﻫﺎی ای ﺷﺎﺧﻪ ﻫﺴﺘﻨﺪ، ﺑﻪ وﺟﻮد آﻣﺪه اﺳﺖ ) اﺷﻜﺎل 2 - 1 - و اﻟﻒ2 - 2 .( اﻳﻦ ﮔﻮﻧﻪ ﻏﺎرﻫﺎ ﻣﺘﺪاوﻟﺘﺮﻳﻦ آﻧﻬﺎ در اﻳﻦ ﭘﮋوﻫﺶ ﺑﻮده و 57 %ﻏﺎرﻫﺎ را ﺷﺎﻣﻞ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ ﻛﻪ 65 % ﮔﺬرﮔﺎﻫﻬﺎی ﺑﻬﻢ ﭘﻴﻮﺳﺘﻪ را درﺑﺮ ﻣﻲ ﮔﻴﺮﻧﺪ . در آﻏﺎز، اوﻟﻴﻦ ﻫﺎی ﺷﺎﺧﻪ ﻫﺪاﻳﺖ آب آﻧﻬﺎ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻣﺠﺰا و ﻣﺴﺘﻘﻞ ﻋﻤﻞ ﻣﻲ ﻛﻨﻨﺪ . آﺑﻬﺎﻳﻲ ﻛﻪ در ﺗﺮازﻫﺎی ﺑﺎﻻﺗﺮ ﻫﻤﺴﻮ ﺷﺪه اﻧﺪ و در ﻳﻚ ﻣﺴﻴﺮ ﻫﺪاﻳﺖ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ، ﺑﻪ ﺳﻮی ﭘﺎﻳﻴﻦ دﺳﺖ ، اﻳﺠﺎد ﮔﺬرﮔﺎﻫﻬﺎی ﺑﺰرﮔﺘﺮ 1 - Branchwork 46 ﻣﻲ ﻛﻨﻨﺪ ﺑﻪ . ﻧﺪرت ﺣﻠﻘﻪ ﻫﺎی ﺑﺴﺘﻪ ﺑﻪ وﺟﻮدﻣﻲ آﻳﻨﺪ، ﻣﮕﺮ در ﻣﺤﻞ آب ﻛﻪ ﻫﺎﻳﻲ ﻣﺴﻴﺮ اﺻﻠﻲ را رﻫﺎ ﻛﺮده و در ﻳﻚ ﻣﺴﻴﺮ ﺟﺪﻳﺪ و ﺑﻬﻢ ﭘﻴﻮﺳﺘﻪ و ﻳﺎ ﺑﻪ ﮔﺬرﮔﺎﻫﻲ در دورﺗﺮ و ﭘﺎﻳﺎب ﻫﺪاﻳﺖ ﺷﺪه و اﻳﺠﺎد ﺣﻠﻘﻪ ﻣﺴﺪود ﻛﺮده ﺑﺎﺷﺪ . وﻳﮋﮔﻴﻬﺎی ﻫﻴﺪروﻟﻮژﻳﻜﻲ زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ ﺳﺒﺐ ﺷﺪه اﺳﺖ ﻏﺎر ﺑﺮﻧﻚ ورک ﻫﻢ ، ارز ﻛﺎﻧﺎﻟﻬﺎی ﺷﺎﺧﻪ درﺧﺘﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ای ﺑﺎﺷﺪ در . ﻣﻘﺎﺑﻞ ، ﭼﻬﺎر ﻣﻮرد ﻏﺎرﻫﺎی ﭘﺮﭘﻴﭻ و ﺧﻢ ، ﻧﻤﻮﻧﻪ ﻫﺎی ﺣﻠﻘﻪ ﻫﺎی ﺑﺴﺘﻪ ﺑﺎ رﻳﺸﻪ ﻫﻤﺰﻣﺎن ﻫﺴﺘﻨﺪ . ﺷﺒﻜﻪ ﻫﺎی ﻏﺎر از ﺑﻬﻢ ﭘﻴﻮﺳﺘﻦ درز و ﺗﺮﻛﻬﺎ ) در زﻣﻴﻨﻪ ای زاوﻳﻪ ( دار ﺑﺎ ﭘﻬﻦ ﺗﺮ ﺷﺪن ﺗﻤﺎم ﺷﻜﺴﺘﮕﻲ ﻫﺎی ﻋﻤﺪه و اﻧﺤﻼل ﭘﺬﻳﺮ ﻣﻲ ﺷﻜﻞ ﮔﻴﺮد ) اﺷﻜﺎل 2 - 1 - و ب2 - 3 .(در اﻳﻦ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﺣﻠﻘﻪ ﻫﺎی ﺑﺴﺘﻪ ﻓﺮاوان ﻳﺎﻓﺖ ﺷﻮد ﻣﻲ و . ﮔﺬرﮔﺎﻫﻬﺎی ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ و ﺑﺎرﻳﻚ و ﺑﻠﻨﺪ اﻳﺠﺎد ﺷﻜﻠﻲ ﺑﺴﺎن ﺷﺒﻜﻪ ﺧﻴﺎﺑﺎن ﺷﻬﺮی ﻛﺮده اﺳﺖ . ای ﭘﺎره ﺷﺒﻜﻪ ﻫﺎی اوﻟﻴﻪ ، ﻣﺘﺸﻜﻞ از آراﻳﺶ زاوﻳﻪ دار از درز و ﺗﺮﻛﻬﺎی ﻳﻚ ﺳﻮﻳﻪ ﻳﺎ در اﻧﺘﻬﺎ ﺑﺴﺘﻪ ﺷﺪه ﻫﻤﺮاه ﺑﺎ ﺑﺮﺧﻲ ﺣﻠﻘﻪ ﻫﺎی ﺑﺴﺘﻪ اﺳﺖ . اﻳﻨﮕﻮﻧﻪ درز و ﺗﺮﻛﻬﺎ ﻓﺎﻗﺪ ﻣﺴﻴﺮﻫﺎی دوﺑﺎره ﭘﺮﺷﺪﻧﻲ در ﻏﺎر ﺑﺮﻧﻚ ورﻧﻚ اﺳﺖ . ﻏﺎرﻫﺎی ﺑﻬﻢ ﭘﻴﻮﺳﺘﻪ آﻧﺎﺳﺘﻮﻣﺎﺗﻴﻚ1 ﻣﺘﺸﻜﻞ اﺳﺖ از ﻟﻮﻟﻪ داری ﺧﻢ ﻫﺎی ﻛﻪ ﻳﻜﺪﻳﮕﺮ را در ﺣﺎﺷﻴﻪ ﻗﻄﻊ ﻣﻲ ﻛﻨﻨﺪ و دار ای ﻫﺎی ﺣﻠﻘﻪ ﺑﺴﺘﻪ ﻓﺮاوان ﻫﺴﺘﻨﺪ ) اﺷﻜﺎل 2 - 1 - و ج2 - 4.( اﻳﻦ ﻓﺮم ً ﻏﺎر ﻣﻌﻤﻮﻻ از دو آراﻳﺶ دو ﺑﻌﺪی در اﻣﺘﺪاد ﻳﻚ ﺷﻜﺴﺘﮕﻲ ﺑﺎ زاوﻳﻪ ﻛﻢ ، ﺷﻜﻞ ﻣﻲ ﮔﻴﺮد ﺑﻪ . ﻧﺪرت آراﻳﺶ ﺳﻪ ﺑﻌﺪی در ﺑﻴﺶ از ﻳﻚ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن زﻣﻴﻦ ﺷﻨﺎﺳﻲ ﺑﻪ وﺟﻮد ﻣﻲ آﻳﺪ . ﻛﻨﺘﺮل ﻗﻄﻌﺎت ﻧﺎﺷﻲ از ﺷ ﻜﺴﺘﮕﻲ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ وﺟﻮد داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ وﻟﻲ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻏﺎﻟﺐ ﻧﻴﺴﺖ . ﻏﺎرﻫﺎی ﺑﻬﻢ ﭘﻴﻮﺳﺘﻪ ﭘﻴﭻ در ﭘﻴﭻ ً ﻣﻌﻤﻮﻻ روی ﺑﺮﻧﻚ ورک ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮﻧﺪ و ﺑﻪ ﻧﺪرت ﺷﺎﻣﻞ ﺳﺮاﺳﺮ ﻏﺎر ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . ﺗﻨﻬﺎ 3 %ﻏﺎرﻫﺎی ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﺷﺪه از ﻧﻮع ﺑﻬﻢ ﭘﻴﻮﺳﺘﻪ ﻫﺴﺘﻨﺪ اﻣﺎ ﮔﺬرﮔﺎه ﻫﺎی ﺑﻬﻢ ﭘﻴﻮﺳﺘﻪ ﺑﻴﺶ از 15 % ﻃﻮل ﻧﻤﻮﻧﻪ ﻫﺎ درﺑﺮ ﻣﻲ ﮔﻴﺮد . ﻏﺎرﻫﺎی اﺳﻔﻨﺞ : ﻓﺎم ﻣﺘﺸﻜﻞ از ﺣﻔﺮه ﻫﺎی اﻧﺤﻼﻟﻲ در اﻧﺪازه ﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺑﻬﻢ ﭘﻴﻮﺳﺘﻪ اﺳﺖ ﺑﻪ ﻛﻪ ﻧﺪرت زﻣﻴﻨﻪ ﺳﻪ ﺑﻌﺪی داﺷﺘﻪ و ﻣﺎﻧﻨﺪ ﻣﻨﺎﻓﺬ اﺳﻔﻨﺞ ﻫﺴﺘﻨﺪ ) اﺷﻜﺎل 2 - 1 - د و2 - 5.( ﻏﺎرﻫﺎی اﺳﻔﻨﺠﻲ 5 %ﻧﻤﻮﻧﻪ ﻫﺎی ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﻧ ﺸﺪه را ﺷﺎﻣﻞ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ وﻟﻲ در ﻛﻤﺘﺮ از ﻳﻚ درﺻﺪ ﻣﺴﻴﺮ ﺑﻬﻢ ﭘﻴﻮﺳﺘﻪ ﻫﺴﺘﻨﺪ . اﻛﺜﺮ آﻧﻬﺎ از ﺑﻬﻢ ﭘﻴﻮﺳﺘﻦ ﻣﻨﺎﻓﺬ ﺑﻴﻦ ای داﻧﻪ و ﺑﻪ ﻣﻴﺰان ﻛﻤﺘﺮ از درز و ﺗﺮﻛﻬﺎ ﺑﻪ وﺟﻮد ﻣﻲ آﻳﻨﺪ . ﻏﺎرﻫﺎی ﺷﺎﺧﻪ : ای ﺳﻴﻤﺎی اﻳﻨﮕﻮﻧﻪ ﻏﺎرﻫﺎ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﻟﻜﻪ ﻫﺎی ﺟﻮﻫﺮ ﻳﺎ ﻧﻤﻮﻧﻪ ﭘﺮور ﺷﺎخ 2 اﺳﺖ . اﺗﺎﻗﻜﻬﺎ و راﻫﺮوﻫﺎی ﺳﻪ ﺑﻌﺪی ﺳﺮﮔﺮدان ﺑﺎ ﺷﺎﺧﻪ ﻫﺎی اﻧﺸﻌﺎﺑﻲ از ﻣﺤﻞ ﺗﺸﻜﻴﻞ ﻏﺎر ﺑﻪ ﺳﻮی ورودی ) آن ﺷﻜﻞ2 - 1 - ( د وﺟﻮد دارد . ﭘﻴﻮﻧﺪ ﮔﺬرﮔﺎﻫﻬﺎ ﺑﺎ ﻳﻜﺪﻳﮕﺮ ﻃﺒﻴﻌﻲ ﺑﻮده ﻛﻪ ﻣﻮﺟﺐ ﺑﻪ وﺟﻮد آﻣﺪن ﺑﻬﻢ ﭘﻴﻮﺳﺘﻪ ﺗﺪرﻳﺠﻲ ﻏﺎرﻫﺎی اﺳﻔﻨﺠﻲ و ﺷﺒﻜﻪ .ﺷﻮد ﻣﻲ ای ﺗﻐﻴﻴﺮات ﻧﺎﮔ ﻬﺎﻧﻲ ﮔﺮادﻳﺎن و ﻣﻘﺎﻃﻊ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﺗﻴﭗ و ﻧﻤﻮﻧﻪ اﺳﺖ ﺑﻪ . ﻋﻜﺲ ﻏﺎرﻫﺎی ﺷﺎﺧﻪ ﻓﺎم ﮔﺬرﮔﺎﻫﻬﺎی ﺷﺎﺧﻪ ، از ای ﺷﺒﻜﻪ ﻫﺎی اﻧﺸﻌﺎﺑﻲ ﻫﻤﮕﺮا در ﺳﻄﺢ ﺗﻐﺬﻳﻪ ﻧﻤﻲ ﻛﻨﻨﺪ . در ﻋﻮض ، ﺑﺴﻴﺎری از آﻧﻬﺎ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﺧﺮوﺟﻲ داﻳﻤﻲ آﺑﻬﺎی زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ ﻋﻤﻞ ﻣﻲ ﻛﻨﻨﺪ . ﻏﺎرﻫﺎی ﺷﺎﺧﻪ ای 4 % از ﻧﻤﻮﻧﻪ ﻫﺎی ﺑﺮرﺳﻲ ﺷﺪه و 8 %ﻣﺴﻴﺮﻫﺎی ﺑﻬﻢ ﭘﻴﻮﺳﺘﻪ را ﺷﺎﻣﻞ .ﺷﻮد ﻣﻲ ﻏﺎرﻫﺎی دارای ﻳﻚ ﮔﺬرﮔﺎه اﻳﻦ : ً ﻏﺎرﻫﺎ ﻣﻨﺤﺼﺮ ا ﺷﻜﻞ اﺑﺘﺪاﻳﻲ ﻏﺎرﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ در ﺑﺎﻻ ﺑﻪ آن اﺷﺎره ﺷﺪ، ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ و ﮔﺎه ﺑﺮﺧﻲ از آﻧﻬﺎ داری اﻧﺪازه ﻫﺎی ﺑﺰرگ ﻫﺴﺘﻨﺪ اﻳﻦ . ﻏﺎرﻫﺎ 14 %از ﻧﻤﻮﻧﻪ ﻫﺎی ﺑﺮرﺳﻲ ﺷﺪه و ﻳﻚ درﺻﺪ ﻣﺴﻴﺮﻫﺎی ﺑﻬﻢ ﭘﻴﻮﺳﺘﻪ را ﺷﺎﻣﻞ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . 1 - Anastomatic 2 - Rorschach 47 ﺷﻜﻞ 2 - 2 - ﻳﻚ ﮔﺬرﮔﺎه ﻧﺎﺷﻲ از ﺑﺮﺧﻮرد ﺟﺮﻳﺎﻧﻬﺎی ﻟﻮﻟﻪ ای در ﻳﻚ ﻏﺎر ﻧﻤﻮﻧﻪ ﺷﺎﺧﻪ ای ) ﻏﺎر ﺑﻴﻨﮕﻠﻲ در اﻳﻨﺪﻳﺎﻧﺎ ( ﺷﻜﻞ 2 - 3 - ﻏﺎر ﺷﺒﻜﻪ ای ﺑﺎ ﺑﻬﻢ ﭘﻴﻮﺳﺘﻦ درز و ﺗﺮﻛﻬﺎ ) ﻏﺎر وﻳﻨﺪ، داﻛﻮﺗﺎی ﺟﻨﻮﺑﻲ ( 48 ﺷﻜﻞ 2 - 4 - ﮔﺬرﮔﺎه ﺑﺮﺧﻮرد ﻏﺎر ﺑﻬﻢ ﭘﻴﻮﺳﺘﻪ ﻛﻪ در راﺳﺘﺎی ﺷﻴﺐ ﻻﻳﻪ ﺑﻨﺪی ﺑﻪ وﺟﻮد آﻣﺪه ﻏﺎر اوﻧﺴﻜﻮﺗﺎو، ﻧﻴﻮﻳﻮرک ﺷﻜﻞ 2 - 5 - ﻧﻤﻮﻧﻪ ﻏﺎر ﺷﺎﺧﻪ ای اﺳﻔﻨﺠﻲ ﻛﺎرﻟﺴﺒﺎد در ﻧﻴﻮﻣﻜﺰﻳﻜﻮ ﻫﻤﺮاه اﺗﺎﻗﻜﻬﺎی ﻧﺎﻣﻨﻈﻢ 49 2 - 1 - 3 ا ﻧﺤﻼل ﻛﻴﻨﺘﻴﻜﻲ 1 درﺟﻪ اﻧﺤﻼل در ﺳﻴﺴﺘﻢ 3 2 2 CaCO O H CO − − ﭘﺎﻳﻪ ﺑﺮ ﺗﺠﺮﺑﻲ ﻣﻴﺰان ارزش pH ﻣﺸﺎﺑﻪ ﻳﺎ ﻧﺰدﻳﻚ ﺑﻪ pH آب زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ ﺑﻪ وﺳﻴﻠﻪ ﭘﻠﻮﻣﺮووﻳﮕﻠﻲ2) 1976 (، ﭘﻠﻮﻣﺮ و دﻳﮕﺮان ) 1978 (، ﺳﻴﻮﺑﺮگ و رﻳﭽﺎرد3) 9184 (، ﺑﻮﻫﻤﻦ و دری ﺑﻮرت 4) 1985 (ﺑﺮرﺳﻲ ﺷﺪه اﺳﺖ . ﭘﮋوﻫﺸﻬﺎی ﻣﺸﺎﺑﻪ در ﻣﻮرد اﻧﺤﻼل ﺳﻨﮓ دوﻟﻮﻣﻴﺖ ﺑﻪ وﺳﻴﻠﻪ ﺑﻮﺳﻦ ﺑﺮگ و ﭘﻠﻮﻣﺮ5) 1982 (، ﻫﺮﻣﻦ و واﻳﺖ6) 1985 (اﻧﺠﺎم اﺳﺖ ﺷﺪه . ﺑﺮﭘﺎﻳﻪ اﻳﻦ ﺗﺠﺎرب ﻣﺸﺨﺺ ﺷﺪه اﺳﺖ ﻛﻪ 4 pH> ، ﺑﻪ ﻃﻮر ﻛﻠﻲ ﻧﻤﻮﻧﻪ ﺗﻤﺎم آﺑﻬﺎی زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ ﻛﺎرﺳﺘﻲ اﺳﺖ . ﻣﺤﺪوده ﺧﻮ ردﮔﻲ در ﺗﻘﺎﺑﻞ ﺑﺎ آب ﺳﻨﮓ ﻛﻒ اﺳﺖ و در ﺗﻘﺎﺑﻞ ﺑﺎ اﻧﺒﻮه آب روان در ﺗﻮده ﺳﻨﮓ ﻧﻴﺴﺖ . ﻣﻴﺰان ﺧﻮردﮔﻲ ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﻏﻴﺮاﺷﺒﺎع ﺑﻮدن ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ آب اﺳﺖ و ﺑﻪ ﻣﻴﺰان ﻧﺎﭼﻴﺰی ﻣﺘﺎﺛﺮ از ﺳﺮﻋﺖ ﻳﺎ رژﻳﻢ ﺟﺮﻳﺎن آﺷﻔﺘﻪ اﺳﺖ . ﭘﻠﻮﻣﺮ و دﻳﮕﺮان ) 1978 (ﻣﻴﺰان اﻧﺤﻼل را د ر ارﺗﺒﺎط ﺑﺎ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ اﻧﺤﻼﻟﻲ ﻧﻤﻮﻧﻪ ﻫﺎ ذﻛﺮ ﻛﺮده اﻧﺪ . ﻧﻤﻮﻧﻪ ﻫﺎی ﻓﺮاﮔﻴﺮﻧﺪه ﻛﻪ دارای وﻳﮋﮔﻲ ﻫﻴﺪرودﻳﻨﺎﻣﻴﻜﻲ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻗﺎﺑﻠﻴﺖ اﻧﺤﻼﻟﻲ ﺑﻴﺸﺘﺮی را ﺑﺮوز ﻣﻲ دﻫﻨﺪ ) روزﻧﻔﻴﻠﺪ ﺑﺮاﺳﺎس ﻧﻈﺮ ﻛﺮل 7 .( در اﻳﻦ ﮔﺰارش ، ﺑﺮای ﭘﺮﻫﻴﺰ از واﺑﺴﺘﮕﻲ ﻳﻚ ﺑﻪ ﻣﺪل و ﺑﺮای ﺗﺴﻬﻴﻼت ﻛﺎ رﺑﺮد رﻳﺨﺘﺎرﺷﻨﺎﺳﻲ ، داده ﻫﺎی ﺗﺠﺮﺑﻲ در راﺑﻄﻪ زﻳﺮ وارد ﻣﻲ ﺷﻮد : )2 - 1 ( sec L / mg ) C / C ( V K A dt dC n − − ′ = 5 1 ﻛﻪ در آن : A′ = ﺳﻄﺢ ﺗﻮده ﺳﻨﮓ دارای ) آب ﺳﺎﻧﺘﻴﻤﺘﺮ ﻣﺮﺑﻊ ( V = ) آب ﺣﺠﻢ ﺳﺎﻧﺘﻴﻤﺘﺮ ﻣﻜﻌﺐ ( K = ﺿﺮﻳﺐ واﻛﻨﺶ ( mg-cm/L-sec) n = ﻧﻮع واﻛﻨﺶ ارزش n و K ﺑﻪ ﻧﺴﺒﺖ درﺟﻪ اﺷﺒﺎع ( C/Cs)، درﺟﻪ ﺣﺮارت و 2 PCO ﻣﺘﻐﻴﺮ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد . ﻣﻴﺰان دﻟﺨﻮاه ﻳﺎ اﻳﺪه آل C را ﺑﺎﻳﺪ روی ﺳﻄﺢ ﺳﺨﺖ اﻧﺪازه ﮔﻴﺮی ﻛﺮد، اﻣﺎ اﻧﺘﻘﺎل ﺗﻮده ، ﺣﺘﻲ در آﺑﻬﺎی ﺳﺮﮔﺮدان ، ﺑﻪ اﻧﺪازه ﻛﺎﻓﻲ ﺗﻨﺪ و ﺳﺮﻳﻊ اﺳﺖ ﺗﺎ ﻣﻴ ﺰان C ﺣﺎﻟﺖ ﭘﺎﻳﺪار در ﺳﺮاﺳﺮ ﻣﻘﻄﻊ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ . 1 - Dissalution Kinetics 2 - Plummer & Wigles 3 - Sjober Rickard 4 - Buhman & Dreybroat 5 - Busenberg & Plummer 6 - Herman & White 7 - Rosenfeld 1986, Curl 50 ﺟﺪول 2 - 1 - ارزش k و n ﺑﺮای ﻛﻠﺴﻴﺖ ﺧﺎﻟﺺ و ﻧﺎﺧﺎﻟﺺ ارزش n و K در ﻟﻴﺴﺖ ﺟﺪول 2 - 1 از ﺳﻮی ﻧﻮﻳﺴﻨﺪه از ﺳﻪ ﺟﺮﻳﺎن آﻫﺴﺘﻪ و اﻧﺪازه ﮔﻴﺮی ارزش pH ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ زﻣﺎن درﺣﻞ ﻛﻠﺴﻴﺖ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﺗﺠﺮﺑﻲ ﺗﻮ ﺳﻂ ﭘﻠﻮﻣﺮ و وﻳﮕﻠﻲ ) 1976 (، ﭘﻠﻮﻣﺮ و دﻳﮕﺮان ) 1978 ( ﺑﻪ دﺳﺖ آﻣﺪه اﺳﺖ . ﺑﺮاﺳﺎس ﺟﺪول 2 - 1، Cs ﺑﺮﭘﺎﻳﻪ ﻣﺸﺨﺼﺎت 2 PCO ﺑﻪ ﺻﻮرت ﺗﺠﺮﺑﻲ ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ و + + Ca ﺑﺮﭘﺎﻳﻪ ﺗﻌﺎدل وزن ﺑﻪ دﺳﺖ اﺳﺖ آﻣﺪه . ﺗﻌﺎدل ﺑﺮای ﺗﻤﺎم ﻧﻤﻮﻧﻪ ﻫﺎی ﻗﺎﺑﻞ اﻧﺤﻼل ﺑﻪ اﺳﺘﺜﻨﺎی ﻛﻠﺴﻴﺖ ﻓﺮض ﺷﺪه اﺳﺖ . ﻟﮕﺎرﻳﺘﻢ dc/dt ﺑﺮ روی ﻟﮕﺎرﻳﺘﻢ s C / C − 1 ﺑﺮ روی ﻫﻢ ﺗﺮﺳﻴﻢ ﺷﺪه و اﻧﺤﺮاف ﻣﻌﻴﺎر k وn ﻣﻮرد ﺗﺤﻠﻴﻞ ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻪ اﺳﺖ ) ﺷﻜﻞ 2 - 6 .( ﺷﻜﻞ 2 - 6 - روش ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺿﺮاﻳﺐ n و K 51 اﻳﻦ ﭘﻴﮕﻴﺮی ﻣﺸﺎﺑﻪ روش ﭘﻠﻮﻣﺒﺮ و وﻳﮕﻠﻲ ) 1976 (اﺳﺖ ﺑﻪ اﺳﺘﺜﻨﺎی اﻳﻨﻜﻪ راﺑﻄﻪ ﺑﺪون ﺑﻌﺪ )CS / C ( − 1 ﺑﻪ ﺟﺎی )C C ( s − ﺑﻪ ﻛﺎر ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﺪه ﺗﺎ از ﺗﻐﻴﻴﺮات K و n ﭘﺮﻫﻴﺰ ﺷﻮد ﻳﻚ . روش اﺳﺎﺳﻲ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻣﻴﺰان K و n در ﺷﻜﻞ 2 - 6 ﻧﺸﺎن داده ﺷﺪه ﻛﻪ ﺑﺮاﺑﺮ 1 0/ C / C s < اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﺮای اﻧﺪازه ﮔﻴﺮی اﻧﺤﻼل ﺳﻨﮓ آﻫﻚ ﺗﻮﺳﻂ راچ و واﻳﺖ 1 ) 1977 ( و ﻫﻮارد2) 1967 (از ﺟﺪول 2 - 1 ﻣﺴﺘﺜﻨﻲ ﺷﺪه اﺳﺖ . ﻛﺎرﻫﺎی اوﻟﻴﻪ ﻣﺘﻤﺮﻛﺰ ﺑﺮ اﻧﺪازه ﮔﻴﺮی + + Ca ﺑﻪ ﺟﺎی + + Ca . pH ﻛﻪ ﺑﻮده در زﻣﺎﻧﻲ ﻛﻪ s C / C ﭘﺎﻳﻴﻦ ﺑﺎﺷﺪ ﭼﻨﺪان ﻣﻌﺘﺒﺮ ﻧﻴﺴﺖ ، زﻳﺮا آب ﮔﺮﻓﺘﻦ ﻣﺎﻧﻊ آرام از ﺑﺮﻗﺮاری ﺗﻌﺎدل ﻻﻳﻪ آﺑﺪار ﺣﻴﻦ اﻧﺤﻼل ﺷﺪﻳﺪ ﻣﻲ ﺷﻮد . ﻣﮕﺮ روﺷﻬﺎی دﻳﮕﺮی ﺗﻮﺻﻴﻪ ﺷﺪه ﺑﺎﺷﺪ، ﻛﻪ ﻣﺒﺘﻨﻲ ﺑﺮ ﺗﻘﺮﻳﺐ ﺳﻨﮓ آﻫﻚ ﻃﺒﻴﻌﻲ اﺳﺖ ) ﻧﮕﺎه ﻛﻨﻴﺪ ﺑﻪ ﺷﻜﻠﻬﺎی 2 - 7 و2 - 8.( ﺷﻜﻞ 2 - 7 - ﻣﻴﺰان اﻧﺤﻼل ﺷﺪﻳﺪ ﻛﻠﺴﻴﺖ ، ﺷﻜﻞ 2 - 8 - ﻣﻴﺎﻧﮕﻴﻦ ﻣﻴﺰان اﻧﺤﻼل ﺳﻨﮓ آﻫﻚ اﻧﺪازه ﮔﻴﺮﻳﻬﺎی آزﻣﺎﻳﺸﮕﺎﻫﻲ اﻧﺤﻼل ﺳﻨﮓ آﻫﻚ و دوﻟﻮﻣﻴﺖ ، ﺑﺮﭘﺎﻳﻪ 17 ﻣﻮرد اﻧﺪازه ﮔﻴﺮی آزﻣﺎﻳﺸﮕﺎﻫﻲ در ﻫﺮ ﻧﻘﻄﻪ ﮔﺴﺘﺮش ﻳﻚ آﺑﮕﺬر، ﻣﻴﺰان اﻧﺤﻼل و ﭘﺲ ﻧﺸﻴﻨﻲ دﻳﻮاره آﺑﮕﺬر ( S) ﺑﺮﭘﺎﻳﻪ راﺑﻄﻪ زﻳﺮ ﺑﻪ دﺳﺖ : آﻳﺪ ﻣﻲ )2 - 2( Yr / Cm Pr ) C / C ( K / S n s − = 1 56 31 1 - Reach & White 2 - Howard 52 راﺑﻄﻪ ﻣﺰﺑﻮر ﺑﺮای ﻫﺮ ﻧﻮع ﺟﺮﻳﺎن آب در ارﺗﺒﺎط ﺑﺎ ﻻﻳﻪ ﻫﺎی آﻫﻜﻲ 4 < PH ﻣﻌﺘﺒﺮ اﺳﺖ . اﮔﺮ راﺑﻄﻪ درﺟﻪ ﺑﻨﺪی داﺧﻠﻲ ﺷﺪه و ﺑﺎ راﺑﻄﻪ Q t/ V = وrL π A 2 = ′ ﺑﺮای و ﻟﻮﻟﻪbl 2 ﺑﺮای درز و ﺗﺮک ادﻏﺎم ﺷﻮد، ﻣﻴﺰان اﺷﺒﺎع ﭘﺎﻳﺎب در ﺑﺨﺶ ﻃﻮﻟﻲ L ) و ﺗﻤﺎم ﺳﺎﻳﺮ ﻣﻮارد ﺛﺎﺑﺖ ﺑﻤﺎﻧﺪ ( ﺑﺮاﺑﺮ اﺳﺖ ﺑﺎ )2 - 3 n n ( s s s ) C / CO ( QC ) n ( PLK C / C − − ⎥ ⎦ ⎤ ⎢ ⎣ ⎡ − + − − = 1 1 1 1 1 ﺑﻪ ﺷﺮط آن ﻛﻪ n#1 ﺑﺎﺷﺪ . ﭘﻠﻮﻣﺮ و وﻳﮕﻠﻲ ) 1976 (، ﭘﻠﻮﻣﺮ و دﻳﮕﺮا ) ن1978 (ﻣﻮاد ﻣﻌﻠﻖ در ﻳﻚ ﺟﺮﻳﺎن آﺷﻔﺘﻪ را در رواﺑﻂ ﺗﺠﺮﺑﻲ ﺧﻮد ﺑﻪ ﻛﺎرﺑﺮدﻧﺪ . ارزش n و K در ﺟﺪول 2 - 1 از اﻳﻦ ﺗﺠﺎرب ﺑﻪ دﺳﺖ آﻣﺪه اﺳﺖ و اﻋﺘﺒﺎر آﻧﻬﺎ در آﺑﻬﺎی زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ ﻛﺎرﺳﺖ ﺑﺎﻳﺪ ﭘﻴﺶ از راﺑﻄﻪ 2 - 3 ﺑﺮای ﺑﻪ ﻛﺎرﮔﻴﺮی در ﻏﺎرﻫﺎ ﻧﺸﺎن داده ﺷﻮد . ارزش ﺗﺨﻤﻴﻦ زده ﺷﺪه از راﺑﻄﻪ 2 - 2 ﺑﻪ ﺧﻮﺑﻲ ﺑﺎ آﻧﭽﻪ ﺗﻮﺳﻂ راچ و واﻳﺖ )1977 (در ﻟﻮﻟﻪ ﻫﺎی ﻣﺼﻨﻮﻋﻲ ﺳﻨﮓ آﻫﻚ و دوﻟﻮﻣﻴﺖ اﻧﺪازه ﮔﻴﺮی و ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ ﺷﺪه ﻧﺸﺎن داده ﺷﺪه اﺳﺖ و در 23 درﺟﻪ ﺳﺎﻧﺘﻴﮕﺮاد 460 = r N اﺳﺖ ) ﺷﻜﻞ 2 - 8 .( ﻳﻚ ﺳﻴﺴﺘﻢ روﺑﺎز ﻣﺸﺎﺑﻪ ﺑﺎ ﺟﺮﻳﺎن دوﺑﺎره آب از داﺧﻞ ﻣﺤﻔﻈﻪ 2 COدار ﺑﻪ ﻛﺎر ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ . ﭘﮋوﻫﺶ آﻧﻬﺎ ﻧﺸﺎن ﻣﻲ دﻫﺪ اﻧﺤﻼل ﺳﻨﮓ آﻫﻚ ﺑﺎ وﺟﻮد ﺑﻠﻮرﻫﺎی دوﻟﻮﻣﻴﺖ و درﺻﺪ ﻣﻮاد ﻏﻴﺮﻣﺤﻠﻮل ﺑﻪ ) ﺟﺰ ﻣﻮاردی ﻛﻪ ﺗﺸﻜﻴﻞ دﺳﺘﻪ ﻛﻮﭼﻜﻲ از ﻻی دﻫﺪ ﻣﻲ ( ﻛﺎﻫﺶ ﻳﺎﺑﺪ ﻣﻲ . ارزش اﻧﺤﻼل ﻧﻬﺸﺘﻪ ﻫﺎی ﻛﺮﺑﻨﺎﺗﻪ اﻗﻴﺎﻧﻮس ﻫﺎ در ﺑﺎﻻﺗﺮﻳﻦ زﻣﺎن اﻧﺤﻼل s C / C ﺗﻮﺳﻂ ﻣﻮرس 1 ) 1978 (اﻧﺪازه ﮔﻴﺮی اﺳﺖ ﺷﺪه . ﻳﺎﻓﺘﻪ ﻫﺎی او در ﺷﻜﻞ 2 - 8 ﺑﻪ ﺧﻮﺑﻲ ﺑﺎ راﺑﻄﻪ 2 - 2 ﻫﻤﺴﻮ اﺳﺖ ﻣﺒﻨﻲ ، ﺑﺮ اﻳﻨﻜﻪ ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﻳﻮﻧﻲ ﻛﻮﭼﻜﺘﺮﻳﻦ ﺗﺎﺛﻴﺮی در ﻣﻴﺰان اﻧﺤﻼ ل ﺳﻨﮓ آﻫﻚ ﻧﺪارد . اﻧﺪازه ﮔﻴﺮﻳﻬﺎی درﺟﻪ اﻧﺤﻼل در آزﻣﺎﻳﺸﮕﺎه در رژﻳﻢ ﺻﻔﺤﻪ ای داﺧﻞ ﺷﻜﺴﺘﮕﻲ ﻫﺎی ﻣﺼﻨﻮﻋﻲ ﺳﻨﮓ آﻫﻚ در ﻣﻴﺰان ﭘﺎﻳﻴﻦ s C / C ﺗﻮﺳﻂ ﻫﻮارد و ﻫﻮارد )1967 (اﻧﺪازه ﮔﻴﺮی ﺷﺪه اﺳﺖ . ﺗﺠﺎرب آﻧﻬﺎ ﺑﻨﺎﺑﺮ ﺗﻌﺎدل ﻇﺎﻫﺮی در ﺗﻤﺮﻛﺰ 90 % ) ﻛﻪ ﻴﺰیﭼ در ﺟﺪول 2 - 1 ﻧﺸﺎن داده ﺷﺪه اﺳﺖ ( ، دﻻﻟﺖ ﻣﻲ ﻛﻨﺪ ﺑﺮ اﻳﻨﻜﻪ اﻧﺤﻼل آرام ﻧﺸﺎن داده ﺷﺪه در ﺷﻜﻞ 2 - 6 ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ در ﻳﻚ رژﻳﻢ ﺻﻔﺤﻪ رخ ای دﻫﺪ و اﻳﻦ ﻣﻄﻠﺐ ﺑﺎ اﻧﺪازه ﮔﻴﺮی ﻻﻳﻪ ﻧﺎزک اﻧﺤﻼﻟﻲ ﻛﻠﺴﻴﺖ ﺗﻮﺳﻂ ﺑﻮﻫﻤﻦ و دری ﺑﻮردت )1985 (اﺛﺒﺎت ﺷﺪه اﺳﺖ و اﻳﻦ ﺑﺮرﺳﻴﻬﺎ ﺑﺎ آﻧﭽﻪ ﻫﻮارد و ﻫﻮارد ﺑﻪ دﺳﺖ آورده اﻧﺪ ﻫﻤﺴﻮ اﺳﺖ . ﻣﻴﺰان اﻧﺤﻼل ﺣﺪود ﻧﺼﻒ راﺑﻄﻪ 2 - 2 اﺳﺖ ، اﻣﺎ ﺑﺮ راﺑﻄﻪ ﻋﻤﻠﻲ ﺷﺮح داده ﺷﺪه در اﻳﻦ ﮔﺰارش ﺗﺎﺛﻴﺮی ﻧﺪارد . ًﺗﻘﺮﻳﺒ ﺎ و اﻛﺜﺮ اوﻗﺎت اﻧﺪازه ﮔﻴﺮﻳﻬﺎی ﺻﺤﺮاﻳﻲ ﻳﻜﻲ ﺷﺪه ﺟﻬﺖ ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ ﻣﻴﺰان گ ﺑﺰر ﺷﺪن در ارﺗﺒﺎط ﺑﺎ ﻣﻴﺎﻧﮕﻴﻦ ﺳﺎﻻﻧﻪ ﺷﻴﻤﻲ آب وﺟﻮد ﻧﺪارد ﭘﺲ . ﻧﺸﻴﻨﻲ دﻳﻮاره ﻫﺎی ﺳﻨﮓ آﻫﻜﻲ در ﻏﺎرﻫﺎ ﺑﺎ ﻧﺼﺐ ﺻﻔﺤﻪ ﻋﻘﺮﺑﻚ دار اﻧﺪازه ﮔﻴﺮی ﻣﻲ ﻫﺎی ) ﺷﻮد ، ﻛﻮارد (2 . ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ ﺑﺎ راﺑﻄﻪ 2 - 2 ﺑﺪون در دﺳﺖ داﺷﺘﻦ ﮔﺰارﺷﺎت ﻣﺪاوم ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ ﻣﺸﻜﻞ اﺳﺖ ، اﻣﺎ اﻧ ﺪازه ﮔﻴﺮﻳﻬﺎی 08 /0 – 04 /0 ﺳ ﺎﻧﺘﻴﻤﺘﺮ ﺧﻮردﮔﻲ در ﺳﺎل ﺑﺎ آﻧﭽﻪ ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ ﺷﺪه اﺳﺖ ، ﻫﻤﺴﻮ ﻫﺴﺘﻨﺪ . 1 - Morse 2 - High, (1970), Coward (1975) 53 2 - 2 ﺗﻜﺎﻣﻞ ﻳﺎ ﻓﺮﮔﺸﺖ ﺗﺪرﻳﺠﻲ ﮔﺬرﮔﺎه ﻳﻚ ﻏﺎر ﻳﻜﺴﻮﻳﻪ ﭘﻴﺶ از آﻧﻜﻪ اﻟﮕﻮی ﭘﻴﭽﻴﺪه ﻳﻚ ﻏﺎر ﻣﻮرد ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ ﻗﺮار ﮔﻴﺮد ﻻزم اﺳﺖ ﻣﺮاﺣﻞ ﻓﺮﮔﺸﺖ ) ﺗﻜﺎﻣﻞ ( ﺗﺪرﻳﺠﻲ ﮔﺬرﮔﺎه ﻣﻄﺎ ﻟﻌﻪ ﺷﻮد . ﺑﺮرﺳﻲ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﺷﻜﺴﺘﮕﻴﻬﺎ ﭘﻴﺶ از اﻧﺤﻼل و ﺑﺎز ﺷﺪن آﻧﻬﺎ ﺗﺎ اﻋﻤﺎق زﻳﺮﻳﻦ ﺿﺮوری اﺳﺖ . ﮔﺮادﻳﺎن ﻫﻴﺪروﻟﻴﻜﻲ ، ﺗﺨﻠﻴﻪ و ﻣﻴﺰان اﻧﺤﻼل اﺑﺘﺪا ﻗﺎﺑﻞ اﻫﻤﻴﺖ ﻧﻴﺴﺘﻨﺪ، وﻟﻲ آﻧﻬﺎ ﭘﺲ از آﻧﻜﻪ ﺟﺮﻳﺎﻧﻬﺎی رودﺧﺎﻧﻪ ای داﺧﻞ ﺧﻨﺪﻗﻬﺎی ﻗﺎﺑﻞ اﻧﺤﻼل ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ اﻓﺰاﻳﺶ ﻣﻲ ﻳﺎﺑﻨﺪ . در اﻳﻦ ﻣﺮﺣﻠﻪ ﭘﻴﭽﻴﺪﮔﻲ ﺗﻐﺬﻳﻪ ﻧﺎدﻳﺪه ﮔﺮﻓﺘﻪ ﻣﻲ ﺷﻮد و ﺗﻨﻬﺎ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﺑﻬﻢ ﭘﻴﻮﺳﺘﻪ ﺑﺎزﺷﺪﮔﻴﻬﺎ ﻛﻪ ﺳﺮاﻧﺠﺎم ﮔﺸﺎد ﺷﺪن آﻧﻬﺎ ﻣﻨﺠﺮ ﺑﻪ ﮔﺬرﮔﺎه ﻳﻜﺴﻮﻳﻪ ﻏﺎر ﻣﻲ ﺷﻮد، ﻣﻬﻢ اﺳﺖ . ﺑﺮای درک راﺣﺘﺘﺮ، ﺗﺼﻮر ﺑﺮ آﻧﺴﺖ ﻛﻪ در ﻣﺮاﺣﻞ اوﻟﻴﻪ اﻧﺤﻼل ، ﮔﺬرﮔﺎه ﻟﺒ آب ﺮﻳﺰ از آب اﺳﺖ ﻳﻚ . ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ از ﺷﻜﺴﺘﮕﻴﻬﺎی ﻋﻤﻴﻖ ﭘﻴﺶ از آﻏﺎز ﻓﺮآﻳﻨﺪ اﻧﺤﻼل ﺑﺎﻳﺪ در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﻮد . در اﺑﺘﺪا، ﮔﺮادﻳﺎن ﻫﻴﺪروﻟﻴﻜﻲ ، ﺗﺨﻠﻴﻪ و ﻣﻴﺰان اﻧﺤﻼل ، ﺑﻲ اﻫﻤﻴﺖ ﻫﺴﺘﻨﺪ، اﻣﺎ ﺑﺎ ﺣﻔﺮ و ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ ﺑﻪ وﺳﻴﻠﻪ ﺟﺮﻳﺎﻧﻬﺎی رودﺧﺎﻧﻪ ای و آﺷﻜﺎر ﺷﺪن ﺳﻨﮕﻬﺎی ﻗﺎﺑﻞ اﻧﺤﻼل ، ﻓﺮآﻳﻨﺪ اﻧﺤﻼﻟﻲ اﻓﺰاﻳﺶ ﻳﺎﺑﺪ ﻣﻲ . در اﻳﻦ ﻣﺮﺣﻠﻪ ، ﭘﻴﭽﻴﺪﮔﻲ روﻧﺪ دوﺑﺎره ﭘﺮ ﺷﺪن ﻣﻮرد ﺗﻮﺟﻪ ﻧﺒﻮده و ﺗﻨﻬﺎ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﺑﺎزﺷﺪﮔﻴﻬﺎی ﺑﻬﻢ ﭘﻴﻮﺳﺘﮕﻲ ﻫﺎی اﺣﺘﻤﺎﻟﻲ ﻛﻪ ﻣﻨﺠﺮ ﺑﻪ ﮔﺬرﮔﺎه ﻏﺎرﻫﺎی ﻣﻨﻔﺮد ﻣﻲ ﺷﻮد ﻣﺪﻧﻈﺮ ﻗﺮار دارد . ﺑﺮای ﺳﻬﻮﻟﺖ ، ﺗﺼﻮر ﻣﻲ ﺷﻮد ﺳﺮﺗﺎﺳﺮ ﮔﺬرﮔ آب ﺎه در ﻣﺮﺣﻠﻪ اﺑﺘﺪاﻳﻲ ﺗﻮﺳﻌﻪ و اﻧﺤﻼل ، ﻟﺒﺮﻳﺰ از آب اﺳﺖ . راﺑﻄﻪ ﻣﻴﺰان اﻧﺤﻼل ﻛﻪ در ﻣﺮاﺣﻞ اوﻟﻴﻪ ﺑﻪ دﺳﺖ آﻣﺪه اﺳﺖ ﺑﺮای ﻫﺮ دو ﺳﻴﺴﺘﻢ ﺷﻜﺴﺘﮕﻴﻬﺎی ﺑﺎز ﻳﺎ ﺑﺴﺘﻪ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻓﺎز ﮔﺎزی 2 CO ﻣﻌﺘﺒﺮ اﺳﺖ . درز و ﺗﺮﻛﻬﺎی ً ﻛﺎﻣﻼ ﺑﺴﺘﻪ در ﻃﺒﻴﻌﺖ ﻛﻤﻴﺎب اﺳﺖ ، وﻟﻲ ﮔﺬرﮔﺎﻫﻬﺎی ﭘﺮ ﺷﺪه از آب در درز و ﺗﺮﻛﻬﺎی ﭘﻴﺶ ﻗﺎﺑﻞ ﺑﺎز ﺑﻴﻨﻲ اﺳﺖ . در ﺑﺨﺶ اﻧﺘﻬﺎﻳﻲ و ﺑﺎﻻﻳﻲ اﻳﻨﮕﻮﻧﻪ ﮔﺬرﮔﺎﻫﻬﺎ، 2 CO آﺑﺪار ﻳﺎ ﻣﺮﺣﻠﻪ ﮔﺎزی ، ﺑﺨﺶ ﺑﺎﻻدﺳﺖ ﺧﻮد ﺑﻪ ﺣﺎﻟﺖ ﺗﻌﺎدل رﺳﺪ ﻣﻲ . ﻣﻴﺰان اﻧﺤﻼل در اﺑﺘﺪای ﺑﺨﺸﻬﺎی ﺑﺴﺘﻪ ، ﻫﻢ ردﻳﻒ ﺑﺨﺸﻬﺎی ﺑﺎز اﺳﺖ ، اﻣﺎ ﻫﻤﺎﻧﮕﻮﻧﻪ ﻛﻪ در ﭘﺎﻳﺎب ﻣﻴﺰان ﻛﺮﺑﻦ اﻓﺰاﻳﺶ ﻣﻲ ﻳﺎﺑﺪ، ﻣﻴﺰان اﻧﺤﻼل 2 CO در آﺑﮕﺬرﻫﺎی ﺑﺴﺘﻪ ﻛﺎﻫﺶ ﻣﻲ ﻳﺎﺑﺪ، ﻛﻪ ﻣﻮﺟﺐ ﻛﺎﻫﺶ ﻇﺎﻫﺮی s C ﺷﻮد ﻣﻲ . در ﺳﻴﺴﺘﻤﻬﺎی ﺑﺴﺘﻪ ارزش ﺛﺮﻣﺆ )s C ( ′در ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ ) ﺑﺎ C ( s ﻛﺎﻫﺶ ﻣﻲ ﻳﺎﺑﺪ، ) ﺷﻜﻞ2 - 9 .(اﻧﺤﻼل ﻧﺴﺒﺖ ﻳﻚ ﺑﻪ ﺳﻴﺴﺘﻢ ﺑﺎز آﻫﺴﺘﻪ ﺗﺮ رخ دﻫﺪ ﻣﻲ . در ﺣﺎﻟﻲ ﻛﻪ s C ﺛﺎﺑﺖ ﺑﺎﻗﻲ ﻣﺎﻧﺪ ﻣﻲ . ﻛﺎﻫﺶ s C′ و اﻓﺰاﻳﺶ s C ﻛﺎﻣﻼ از ﻳﻚ راﺑﻄﻪ ﺧﻄﻲ ﺗﺒﻌﻴﺖ ﻧﻤﻲ ﻛﻨﺪ وﻟﻲ ﺣﺪود 10 درﺻﺪ ﺧﻄﺎ را ﺗﻮان ﻣﻲ ﺗﺼﻮر ﻛﺮد . ﻣﻴﺰان s C ﺑﺮای ﻛﻠﺴﻴﺖ در ﺟﺪول 2 - 1 ﺑﺮای ﺳﻴﺴﺘﻢ ﺑﺎز و ﺑﺴﺘﻪ ﻧﺸﺎن داده ﺷﺪه اﺳﺖ . ﺷﻜﻞ 2 - 9 - ﺗﻜﺎﻣﻞ ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ ﻏﺎرﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ در ﺷﺮاﻳﻂ ﺑ ﺎز و ﺑﺴﺘﻪ ﻫﻤﺮاه آب ﻫﺴﺘﻨﺪ . 54 ﻧﺘﺎﻳﺞ •=o C و ﻓﺸﺎر اوﻟﻴﻪ 01 0 2 / PCO = اﺗﻤﺴﻔﺮ در10 درﺟﻪ ﺣﺮارت در ﺷﻜﻞ 2 - 11 ﻧﺸﺎن داده ﺷﺪه اﺳﺖ . ﺷﻜﻞ 2 - 10 - ﺣﺪ ﻣﻴﺎﻧﮕﻴﻦ اﻧﺤﻼل و ﭘﺲ ﻧﺸﻴﻨﻲ دﻳﻮاره در ﺑﺮاﺑﺮ ﺗﺨﻠﻴﻪ ﻣﻨﺤﻨ ﻲ i/L ) ﮔﺮادﻳﺎن ﻫﻴﺪروﻟﻴﻜﻲ ﺑﻪ ﻃﻮل، ﺳﺎﻧﺘﻴﻤﺘﺮ 1 − Cm (ﺗﻨﻬﺎ ﺑﺮای رژﻳﻢ ﺻﻔﺤﻪ ای ﻣﻌﺘﺒﺮ اﺳﺖ . در ﻳﻚ آﺑﮕﺬر ﺑﺴﺘﻪ ، n و K ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻣﻲ ﻛﻨﻨﺪ ﻫﻤﺎﻧﻄﻮر ﻛﻪ ﺟﺮﻳﺎن ﺑﺎ ﻓﺎﺻﻠﻪ ﻧﺎﭘﺪﻳﺪ ﻣﻲ ﺷﻮد . ﻣﻴﺎﻧﮕﻴﻦ درﺟﻪ اﻧﺤﻼل در ﺷﻜﻞ 2 - 10 ﭘﺎﻳﻪ ﺑﺮ ﻣﺤﺎﺳﺒﺎت روش ﺗﻔﺎﺿ ﻞ ﻣﺤﺪود1 اﻧﺠﺎم ﮔﺮﻓﺘﻪ ﻛﻪ در آن ﻫﺮ ﻳﻚ از ﺷﻜﺴﺘﮕﻴﻬﺎ ﭘﻴﺶ از اﻳﻨﻜﻪ ﺗﺤﺖ ﺗﺄﺛﻴﺮ ﻋﻤﻞ اﻧﺤﻼل ﻗﺮار ﮔﻴﺮﻧﺪ ﺑﻪ 100 ﻗﺴﻤﺖ در ﻃﻮل اﻓﺰاﻳﺶ ﻳﺎﻓﺘﻪ اﺳﺖ و s C′ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﺧﻄﻲ ﺑﻴﻦ 212 و6/ 55 ﮔﺮم ﻣﻴﻠﻲ ﺑﺮ ﻟﻴﺘﺮﺗﻨﻈﻴﻢ ﺷﺪه اﺳﺖ ) ارزش درﺟﻪ اﺷﺒﺎع اوﻟﻴﻪ و ﻧﻬﺎﻳﻲ در ﻳﻚ ﺳﻴﺴﺘﻢ ﺑﺴﺘﻪ در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ (. ﻣﻴﺰان n وKﺑﺮﺣﺴﺐ درج از ﺟﺪول ﺷﻤﺎره 2 - 1 ﻣﺘﻔﺎوت ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد . 1 - Finite - difference 55 ﺑﺰرﮔﺘﺮﻳﻦ ﭼﮕﺎﻟﻲ ) داﻧﺴﻴﺘﻪ ( ﻣﺤﺘﻤﻞ ﺳﻨﮓ ﻛﻒ ) 7/2 ﺑﺮ ﮔﺮم ﺳﺎﻧﺘﻴﻤﺘﺮ ﻣﻜﻌﺐ ( در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ . ﺷﻜﻞ اﺳﺎﺳﻲ ﻣﻨﺤﻨﻲ رﺳﻢ ﺷﺪه در ﺷﻜﻞ2 - 10 ﻓﺎرغ از ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫﺎی n وkﻣﻮرد ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻪ ، ﮔﺮﭼﻪ اﻳﻦ ارﻗﺎم ﺑﻪ ﻃﻮر ﻋﻤﺪه ﺑﺮای ﻣﻔﺎﻫﻴﻢ ادراﻛﻲ اﺳﺖ ، ﻧﻤﻮﻧﻪ ﻫﺎی زﻳﺮ رواﺑﻂ ﻣﺰﺑﻮر را روﺷﻦ : ﻛﻨﺪ ﻣﻲ اﮔﺮsec / cm / Q 3 01 0 = در ﻳﻚ ﺑﻪ ای ﻟﻮﻟﻪ درازای 10000 ﺳﺎﻧﺘﻴﻤﺘﺮ ﺑﺎ ﺷﻌﺎع 1/0 ﺳﺎﻧﻴﺘ ﻤﺘﺮ ﺑﺎﺷﺪ در آن ﺻﻮرت sec / cm L / Q 2 6 10− = ﻧﺴﺒﺖ47 6 10 0034 0 / L /iو /i − = = اﮔﺮ0 = o C، ﻣﻴﺎﻧﮕﻴﻦ اﻧﺤﻼل در ﻟﻮﻟﻪ ﺣﺪود 8 2 10 / − ≅ ﺳﺎﻧﺘﻴﻤﺘﺮ در ﺳﺎل ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد . ﺷﻜﻞ 2 - 10 ﮔﺸﺎد ﺷﺪن ﻧﺎﮔﻬﺎﻧﻲ ﻣﺤﻞ ﺑﻲ ﻧﻬﺎﻳﺖ ﻛﻮﭼﻚ را ﻧﺸﺎن دﻫﺪ ﻣﻲ . ﮔﺴﺘ ﺮش ﻏﺎرﻫﺎی اﻓﻘﻲ ﺑﺎ رﺷﺪ 6 10− ﺳﺎﻧﺘﻴﻤﺘﺮ در ﺳﺎل ﺗﻮﺟﻴﻪ ﭘﺬﻳﺮ ﻧﻴﺴﺖ ﻣﮕﺮ در ﺷﺮاﻳﻂ وﻳﮋه زﻣﻴﻦ ﺷﻨﺎﺳﻲ رخ دﻫﺪ . ﭘﺎﻳﻪ ﺑﺮ ﺷﻜﻞ 2 - 10 ﭼﻨﺪ ﻧﻜﺘﻪ در ﻣﻮرد ﻏﺎرﻫﺎ و ﻋﻜﺲ اﻟﻌﻤﻞ 2 CO در آﻧﻬﺎ ﻗﺎﺑﻞ ﺑﺮرﺳﻲ اﺳﺖ : ﻣﻴﺰان اﻧﺤﻼل دﻳﻮاره و ﭘﺲ ﻧﺸﻴﻨﻲ آن ﺑﺎ ازدﻳﺎد ﺗﻐﺬﻳﻪ ﺑﻪ ﺣﺪاﻛﺜﺮ ﻣﻲ رﺳﺪ و ﭘﺲ از آن اﻓﺰاﻳﺶ ﺗﻐﺬﻳﻪ دﻳﮕﺮ ﺗﺎﺛﻴﺮی ﻧﺨﻮاﻫﺪ داﺷﺖ ) ﻣﮕﺮ آﻧﻜﻪ ﻫﻤﺮاه ﺑﺎ ﺗﻐﻴﻴﺮات ﻓﺸﺎر 2 PCO ﻳﺎ درﺟﻪ ﺣﺮارت ﺑﺎﺷﺪ (. در آﺑﻬﺎی ﺗﻴﭗ زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ ، ﺣﺪاﻛﺜﺮ ﻣﻴﺰان اﻧﺤﻼل و ﺧﻮردﮔﻲ دﻳﻮاره ﻫﺎ ﻣﻴﺎﻧﮕ ﻴﻦ1/0 – 01 /0 ﺳﺎﻧﺘﻴﻤﺘﺮ در ﺳﺎل ﺑﻮده اﮔﺮ ﻣﻴﺰان Q/rL ﻳﺎL/4 ﺑﻴﺶ از 001 /0 ﺳﺎﻧﺘﻴﻤﺘﺮ ﺑﺮ ﺛﺎﻧﻴﻪ ﺑﺎﺷﺪ . − در ﺗﻐﺬﻳﻪ ﭘﺎﻳﻴﻦ ، ﮔﺬرﮔﺎه در ﻣﺮاﺣﻞ اوﻟﻴﻪ ، دﭼﺎر ﺗﻨﻮع زﻳﺎدی از ﻣﻴﺎﻧﮕﻴﻦ ﻣﻴﺰان ﺟﺮﻳﺎن اﺳﺖ . − ﮔﻮد ﺷﺪن ﮔﺬرﮔﺎه ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ ﻣﻮﺟﺐ رﺷﺪ اﻧﺤﻼل ﺷﻮد در ﺻﻮرﺗﻲ ﻛﻪ ﺑﺮ ﻣﻴﺰان دﺑﻲ اﻓﺰوده ﺷﻮد . − ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﭼﻨﺪﻳﻦ ﺟﺮﻳﺎن ﻣﻮﺟﺐ اﻓﺰاﻳﺶ ﺷﻴﺐ ﮔﺮادﻳﺎن ﺷﻮﻧﺪ، ﻛﻮﺗﺎﻫﻲ ﻣﺴﻴﺮ و ﺗﺎ ﺣﺪودی ﺷﺮاﻳﻂ ﻳﻜﺴﺎن ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ ﺻﺮﻓﻨﻈﺮ از اﻧﺪازه آﻧﻬﺎ در آﻏﺎز ﻣﻮﺟﺐ اﻓﺰاﻳﺶ ﺧﻮردﮔﻲ ﺑﺮاﺑﺮ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . رﻳﺸﻪ ﻏﺎرﻫﺎی آﻫﻜﻲ در رﺷﺘﻪ ﻫﺎی ﻇﺮﻳﻒ آوﻳﺨﺘﻪ اﺳﺖ ﺮایﺑ . آﻧﻜﻪ ﭼﻨﻴﻦ رﺷﺘﻪ آﻫﻜﻲ ﺑﻪ اﻧﺪازه ﻫﺎی اﻓﻘﻲ ﻗﺎﺑﻞ ﻣﻼﺣﻈﻪ ای در زﻣﺎن ﻣﻤﻜﻦ ﺑﺮﺳﺪ، اﻧﺤﻼل ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺎ ﺷﺘﺎب اﻧﺠﺎم ﮔﻴﺮد، و اﻧﺤﻼل ﺑﺴﻴﺎر ﺑﺎﻻ در آﻏﺎز ﺧﻮردﮔﻲ ﺑﺎﻳﺪ رخ دﻫﺪ ﺗﺎ ﺧﻮردﮔﻲ ﮔﺴﺘﺮش ﻳﺎﺑﺪ . در درز و ﺗﺮﻛﻬﺎی ﺑﺎرﻳﻚ ، اﻧﺤﻼل ﻓﻮری ﻧﺰدﻳﻚ ﺑﻪ ﻣﺮﺣﻠﻪ اﺷ ﭘﺲ ﺒﺎع از ﭼﻨﺪ ﺳﺎﻧﺘﻴﻤﺘﺮ ﺟﺮﻳﺎن اﺗﻔﺎق ﻣﻲ اﻓﺘﺪ و ﮔﺸﺎد ﺷﺪن ﭘﺎﻳﺎب ﻗﺎﺑﻞ ﻣﻼﺣﻈﻪ ﻧﻴﺴﺖ . ﺗﻨﻬﺎ ﺟﺮﻳﺎن ﻫﺎی آرام و ﻣﺪاوم و ﻳﻜﺴﺎن ﻣﻮﺟﺐ ﮔﺴﺘﺮش ﮔﺬرﮔﺎه ﺷﻮد ﻣﻲ اﻳﻦ . ﺗﻨﺎﻗﺾ ﺑﺎ اﻧﺤﻼل ﺑﺴﻴﺎر ﻛﻢ ، زﻣﺎﻧﻲ ﻛﻪ ﻫﻨﻮز اﻧﺤﻼل در ﻣﺮﺣﻠﻪ اﺷﺒﺎع ﻧﺒﺎﺷﺪ، ﺳﺎزﮔﺎر ﻣﻲ ﺷﻮد ) ﺷﻜﻞ2 - 6.( اﻳﻦ ﻣﺮﺣﻠﻪ اﻧﺘﻘﺎﻟﻲ : اوﻟﻴﻦ ﺑﺎر ﺗﻮﺳﻂ ﺑﺮﻧﺮ1 و ﻣﻮرس ﺑﺮرﺳﻲ ﺷﺪه اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﺎ اﻓﺰاﻳﺶ ﻋﻜﺲ اﻟﻌﻤﻞ ( n) روﺑﺮو اﺳﺖ از . آﻧﺠﺎ ﻛﻪ s C / C − 1 ﻛﻤﺘﺮ از1، اﺳﺖ ، ﻣﻴﺰان S ﺑﺎ اﻓﺰاﻳﺶ n ، ﻛﺎﻫﺶ ﻳﺎﺑﺪ ﻣﻲ . ﭘﺎﻟﻤﺮ )1984 ( اﻋﻼم ﻛﺮده اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﺪون اﻳﻦ ﺗﻐﻴﻴﺮات ، اﻳﺠﺎد ﻏﺎرﻫﺎ، در راﺳﺘﺎی اﻧﺤﻼل ﻛﺎرﺳﺘﻲ ، ﺗﻨﻬﺎ در ﻣﺤﻠﻬﺎﻳﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ ﮔﺮادﻳﺎن و ﭘﻬﻨﺎی ﻧﺨﺴﺘﻴﻦ ﻣﺴﻴﺮاﻧﺤﻼل ﺑﻪ ﻃﻮر ﺑﻲ ﺳﺎﺑﻘﻪ ای ﺑﺰرگ ﺑﺎﺷﺪ ﺑﺮای ) ﻧﻤﻮﻧﻪ در اﻣﺘﺪاد ﭘﺮﺗﮕﺎه (. ﻫﺎ در ﺑﺮاﺑﺮ، اﻧﺤﻼل در ﻣﻘﺎﺑﻞ ازدﻳﺎد n ﻛﺎﻫﺶ ﻣﻲ ﻳﺎﺑﺪ و ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻳﻜﻨﻮاﺧﺖ در ﻣﺴﻴﺮی ﻃﻮﻻﻧﻲ در ﻣﺤﻞ درز و ﺗﺮﻛﻬﺎ اﻧﺠﺎم ﺷﻮد ﻣﻲ . در زﻣﺎﻧﻲ ﺑﻪ ﻛﻪ ﻃﻮر ﺗﺼﺎدﻓﻲ ﮔﺬرﮔﺎه آب در ﺑﺮاﺑﺮ ﻣﻴﺰان ﻛﻢ 3 C / C ﺗﻮان ﻧﻔﻮذ ﻛﺮدن را ﻣﻲ ﻳﺎﺑﺪ، اﻧﺤﻼل ﻣﻮﺟﺐ ﺑﺰرﮔﺘﺮ ﺷﺪن ﺑﺎز ﺷﺪﮔﻲ ﻫﺎی و ﺗﺒﺪﻳﻞ آﻧﻬﺎ ﺑﻪ ﻏﺎر ﻣﻲ ﺷﻮد . اﺛﺮ آن ﻣﺎﻧﻨﺪ ﻧﻤﻮﻧﻪ ﺣﻔﺎری ﭼﺎﻫﻬﺎی اوﻟﻴﻪ ) ﭘﻴﺸﺮو ( ﺑﺮای ﻣﻴﺨﻜﻮﺑﻲ اﺳﺖ . واﻳﺖ ﻧﺸﺎن داده 1 - Berner 56 اﺳﺖ ﺗﻐﻴﻴﺮات ﺗﻴﭗ ﮔﺮادﻳﺎن آﺑﻬﺎی زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ از ﻣﺮﺣﻠﻪ آرام1 ﺗﻨﺪ ﺑﻪ2 اﺳﺖ و ﺑﻪ ﺻﻮرت اﻧﺮژی ﺳﻴﻨﺘﻴﻚ در ﮔﺬرﮔﺎﻫﻬﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﺑﺰرﮔﺘﺮ ﻣﻲ ﺷﻮد ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ اﻳﻦ . اﻣﺮ ﻫﻤﺰﻣﺎن ﺑﺎ ﺟﺮﻳﺎﻧﻬﺎی اﻧﺘﻘﺎﻟﻲ ﺻﻔﺤﻪ ای و ﺷﺮوع ﺟﺎﺑﻪ ﺟﺎﻳﻲ رﺳﻮﺑﺎت اﺳﺖ اﻳﻦ . ﻣﺮﺣﻠﻪ ﻳﻜﻲ از ﻣﻬﻤﺘﺮﻳﻦ آﺳﺘﺎﻧﻪ ﻫﺎی ﺗﻜﺎﻣﻞ ﻏﺎر ﺑﻪ ﺣﺴﺎب . آﻳﺪ ﻣﻲ ﺑﻨﺎ ﺑﺮ ﺗﻐﻴﻴﺮات ﺑﺴﻴﺎر ﮔﺴﺘﺮده در ﻛﻪ ای ﻣﻴﺰان اﻧﺤﻼل در ﻣﺴﻴﺮ ﮔﺬرﮔﺎه در ﻣﺮاﺣﻞ آﻏﺎزﻳﻦ ﺧﻮردﮔﻲ ﻧﻬﻔﺘﻪ اﺳﺖ ، ﺗﺸﺨﻴﺺ زﻣﺎن ﻻزم ﺑﺮای ﺗﻜﺎﻣﻞ ﮔﺬرﮔﺎه ﭘﺎﻳﻪ ﺑﺮ آب ﻧﻤﻮدارﻫﺎ ﻣﻴﺴﺮ ﻧﻴﺴﺖ . 2 - 3 ﻫﻢ ﺑﺴﺘﺮی ﻏﺎرﻫﺎ ﺑﺎ ﻻﻳﻪ ﻫﺎی آﺑﺪار آﻫﻜﻲ ﻏﺎرﻫﺎ ﺗﻨﻬﺎ از ﭘﺎره ای دﻫﺎﻧﻪ ﻫﺎی ﺑﺎز ﺷﺪه اﻧﺤﻼﻟﻲ در ﺗﻮده ﺳﻨﮓ ﻣﻴﺰ ﺑﻪ ﺑﺎن وﺟﻮد ﻣﻲ آﻳﻨﺪ، ﺣﺘﻲ ﻏﺎرﻫﺎی ﻻﺑﻴﺮﻧﺘﻲ ﻛﻮﭼﻚ ) ﺣﻠﺰوﻧﻲ ﻛﻢ ﻛﻪ ( ﻓﺎم و ﺑﻴﺶ در ﻣﺤﺎﺻﺮه ﺗﻮده ﺳﻨﮕﻬﺎی ﻏﻴﺮاﻧﺤﻼﻟﻲ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻧﻴﺰ از اﻳﻦ ﻓﺮاﻳﻨﺪ ﺗﺒﻌﻴﺖ ﻣﻲ ﻛﻨﻨﺪ . اﻛﺜﺮ ﻏﺎرﻫﺎی ﻧﺨﺴﺘﻴﻦ ﺑﺮاﺛﺮ ﺟﺎری ﺷﺪن ﻣﻘﺪار ﻛﻤﻲ آب در آﺑﮕﺬرﻫﺎی ﺑﺎرﻳﻚ و روﺑﺎز ﻛﻪ ﻣﺴﺎﻓﺎت زﻳﺎ دی را ﻃﻲ ﻛﺮده اﻧﺪ ﺷﻜﻞ ﮔﺮﻓﺘﻪ اﻧﺪ . ﺗﻨﻬﺎ ﻣﺴﻴﺮ آﺑﮕﺬرﻫﺎﻳﻲ ) ﻛﻪ ﺗﻮاﻧﺴﺘﻪ اﻧﺪ از ﻫﻤﺴﺎﻳﮕﻲ ﺧﻮد ﺗﻐﺬﻳﻪ ﺷﻮﻧﺪ ( رﺷﺪ ﺗﻨﺪﺗﺮی داﺷﺘﻪ ، ﺗﺒﺪﻳﻞ ﺑﻪ ﻏﺎر واﻗﻌﻲ ﺷﺪه اﻧﺪ . ﺗﻤﺎم ﺟﺮﻳﺎﻧﻬﺎی ﺿﻌﻴﻒ ﺑﺎ ﻗﺪرت اﻧﺤﻼل ﻛﻢ ، ﻛﺎراﻳﻲ ﻏﺎرﺳﺎزی را ﻧﺪاﺷﺘﻪ اﻧﺪ . ﺑﻬﻴﻨﻪ ﺗﺮﻳﻦ ﻣﺴﻴﺮ ﺑﺮای اﻳﺠ ﺎد ﻏﺎر، آﻧﻬﺎﻳﻲ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻛﻪ ﻛﻮﭼﻜﺘﺮﻳﻦ max t را دارا ﻫﺴﺘﻨﺪ . در آﻧﺠﺎﻳﻲ ﻛﻪ max t ﻣﺘﻨﺎﺳﺐ ﺑﺎ i/ L ) P Q / Lb ( CO2 o ﻛﻮﺗﺎﻫﺘﺮﻳﻦ ﻣﺴﻴﺮ ﺑﺎ ﺑﻴﺸﺘﺮﻳﻦ دﺑﻲ و ﻧﺴﺒﺖ 2 2 CO : PCO ﭼﻨﺪان ﺗﻐﻴﻴﺮات ﻋﻤﺪه ای در ﺟﺮﻳﺎﻧﻬﺎی ا ﻃﺮاف ﺑﻪ وﺟﻮد ﻧﻤﻲ آورد، ﻣﻴﺰان Q ﺑﻪ ﺗﻌﺪاد ﺑﺴﻴﺎر زﻳﺎد ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻣﻲ . ﻛﻨﺪ ﭘﻬﻨﺎی ﺗﺮﻛﻬﺎ ﻳﻜﻲ از ﻣﻬﻤﺘﺮﻳﻦ ﻣﺘﻐﻴﺮﻫﺎ در ﺗﺸﺨﻴﺺ ﭼﮕﻮﻧﮕﻲ ﭘﺨﺶ ﺟﺮﻳﺎن اﺳﺖ . ﺑﺮای ﺗﺸﻜﻴﻞ ﻳﻚ ﻏﺎر، آﺑﻬﺎی ﻫﻤﺰاد ﻧﻘﺶ ﺑﺴﻴﺎر ﺑﻨﻴﺎدﻳﻦ در ﻣﺴﻴﺮﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﭘﻬﻨﺎی ﺗﺮﻛﻬﺎی ﺗﻮده ﺳﻨﮓ ﺗﻨﻬﺎ ﻛﻤﻲ ﺑﺰرگ اﺳﺖ ، ﺑﻌﻬﺪه دارﻧﺪ اﻳﻦ . ﭘﺪﻳﺪه در ﺷﻜﻞ 2 - 1 - ﺑﻪ ج ﺻﻮرت ﮔﺬرﮔﺎﻫﻬﺎی ﺣﻠﻘﻮی ﻧﻤﺎﻳﺶ داده ﺷﺪه اﺳﺖ . رﺷﺪ ﻏﺎرﻫﺎ در ﻣﻨﺎﻃﻘﻲ دﻳﺪه ﻣﻲ ﺷﻮد ﻛﻪ رواﻧﺎﺑﻬﺎ در ﻣﺤﺪوده ﻛﻮﭼﻜﻲ ﺑﻬﻢ ﭘﻴﻮﺳﺘﻪ و ﺟﺎری ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . ﻣﺮاﺣﻞ ﻛﺎرﺳﺘﻲ ﺷﺪن آﻏﺎز ﻣﻲ ﺷﻮد و ﻧﻤﺎﻫﺎی ﺛﺎﻧﻮﻳﻪ ﻏﺎر ﭘﺲ از ﺑ ﻪ وﺟﻮد آﻣﺪن ﻏﺎر آﻏﺎز ﻣﻲ ﺷﻮد . ﻧﻮاﺣﻲ ﻣﺴﺘﻌﺪ و اﻳﺪه آل ﺑﺮای ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻏﺎرﻫﺎی اوﻟﻴﻪ ﺷﺎﻣﻞ ﺟﺮﻳﺎﻧﻬﺎی ﻣﻌﻠﻖ ، ﻣﺴﻴﺮﻫﺎی ﻳﺨﭽﺎﻟﻲ و ﻣﺤﻞ ﺗﻤﺎس ﺑﻴﻦ ﺳﻨﮕﻬﺎی ﻣﺤﻠﻮل و ﻧﺎﻣﺤﻠﻮل اﺳﺖ . اﻫﻤﻴﺖ ﻧﻘﺶ آﻓﺮﻳﻨﻲ ﺗﻮﭘﻮﮔﺮاﻓﻲ ﻣﻨﺎﺳﺐ در ﭘﻴﺪاﻳﺶ ﻏﺎرﻫﺎی ﻧﺨﺴﺘﻴﻦ در ﻧﻤﻮﻧﻪ ﻫﺎی 44 ) % 67 %در ﻃﻮل ( ﺑﺎ آب دره ﻫﺎ و ﻳﺎ ﻣﺴﻴﺮﻫﺎی ﻓﺮواﻓﺘﺎده ، 18 ) % در10 % ( ﻃﻮل در ﻣﺮز ﺑﻴﻦ ﺳﻨﮕﻬﺎی ﻣﺤﻠﻮل و ﻏﻴﺮﻣﺤﻠﻮل دﻳﺪه ﻣﻲ ﺷﻮد . از ﻣﺎﺑﻘﻲ 70 % ﻃﻮل ﻣﺘﺸﻜﻞ از ﻏﺎرﻫﺎی ﻣﺨﻔﻲ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﻏﺎر ﻛﺎرﻟﺴﺒﺎد3) اﺷﻜﺎل 2 - 1 - د و2 - 5 (اﺳﺖ ﻛﻪ رﺷﺪ آﻧﻬﺎ ﻣﺴﺘﻘﻞ از ﺟﺮﻳﺎﻧﻬﺎی ﺳﻄﺤﻲ ﺑﻮده و ﻣﺎﺑﻘﻲ ﺑﺎﻗﻴﻤﺎﻧﺪه ، ﭘﻨﺠﺮه ﺑﻪ ای ﺳﻮی ﻧﻮاﺣﻲ ﻛﻨﺎری ﮔﺸﻮده . اﻧﺪ 2 - 4 ﺷﺎﺧﻪ ﻫﺎی ﻏﺎر در ﺑﺮاﺑﺮ ﺳﻴﻤﺎی ﻏﺎر در ﺗﻌﺪاد زﻳﺎدی از ﮔﺬرﮔﺎﻫﻬﺎ، آﺑﻬﺎی ﺳﺮﮔﺮدان ﺑﺎ وﺟﻮد ﺑﺪه ﺑﺎﻻ، ﺗﺎﺛﻴﺮ ﭼﻨﺪاﻧﻲ در ﺑﺎزﺷﺪﮔﻲ ﻫﺎی ﭘﻴﺮاﻣﻮن ﺧﻮد ﻧﺪارﻧﺪ . آﺑﻬﺎی اﻃﺮاف ﺑﻪ ﺳﻮی ﻳﻚ ﮔﺬرﮔﺎه ﺑﺰرگ ﻣﺘﻤﺎﻳﻞ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ و اﻳﺠﺎد ﺷﺒﻜﻪ ﻣﻲ ای ﻛﻨﻨﺪ . ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﮔﺮادﻳﺎن ﻫﻴﺪروﻟﻴﻜﻲ ﭘﺮﺷﻴﺐ و ﻣﺴﻴﺮ ﺟﺮﻳﺎن ﻛﻮﺗﺎه 1 - high - order 2 - low - order 3 - Carlsbad 57 ﺑﺎﺷﺪ ﺷﺪت اﻧﺤﻼل اﻓﺰاﻳﺶ ﻳﺎﻓﺘﻪ و ﺑﻪ ﺳﺮﻋﺖ ﺑﻪ ﺣﺪاﻛﺜﺮ در ﺑﻴﻦ ﺑﺴﻴﺎری از ﻣﺴﻴﺮﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ رﺳﺪ ﻣﻲ . رﺷﺪ در ﺗﻤﺎم ﺟﻬﺎت ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد، وﻟﻲ ﻛﻮﭼﻜﺘﺮﻳﻦ ﺑﺎزﺷﺪﮔﻲ ﻫﺎ ﺗ ﻫﻢ ﺎ ًﻘﺮﻳﺒ ﺷﻜﻞ ﻫﺴﺘﻨﺪ و ﺻﺮﻓﻨﻈﺮ از اﻧﺪازه آﻧﻬﺎ اﻳﺠﺎد ﻏﺎرﻫﺎی زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ ﻣﻲ ﻛﻨﻨﺪ . اﺛﺮ ﻣﺸﺎﺑﻪ آﻧﭽﻪ ذﻛﺮ ﺷﺪ در آراﻳﺶ درز و ﺗﺮﻛﻬﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﺗﻘﺮﻳﺒ ﺑﻪ ﺎً ﻃﻮر ﻳﻜﺴﺎن ﺗﻐﺬﻳﻪ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ ﺑﺎزﺗﺎب ﻣﻲ ﻳﺎﺑﺪ ) ﺷﻜﻞ2 - 10 - (. ب ﻃﺒﻴﻌﺖ آب زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ ﺗﻐﺬﻳﻪ ﻛﻨﻨﺪه ﻳﻜﻲ از ﻣﻬﻤﺘﺮﻳﻦ ﻋ ﻮاﻣﻞ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻏﺎرﻫﺎی زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ و ﻳﺎ ﻏﺎرﻫﺎی ﺷﺒﻜﻪ ای اﺳﺖ . ﮔﺮﭼﻪ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﻋﻮاﻣﻞ ﺗﻮﭘﻮﮔﺮاﻓﻲ ، ﻟﻴﺘﻮﻟﻮژی ، ﻧﻮع ﺧﺎک ، ﺷﺮاﻳﻂ آب و ﻫﻮاﻳﻲ ، آﺑﻬﺎی زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ و ﺗﻐﺬﻳﻪ ﻧﻴﺰ از ﻧﻜﺎت ﺣﺴﺎس در ﺑﻪ وﺟﻮد آﻣﺪن ﺳﻴﻤﺎی ﻏﺎر اﺳﺖ . ﻏﺎرﻫﺎی زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ ﻳﺎ ( اﻟﻒ ) ﺑﺎ ﺟﺎری ﺷﺪن رواﻧﺎﺑﻬﺎ و ورود ﺑﻪ ﺳﻨﮕﻬﺎی ﻗﺎﺑﻞ اﻧﺤﻼل در ﺟﺮﻳﺎﻧﻬﺎی زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ ﻳﺎ ﺑﻪ وﺳﻴﻠﻪ ﺳﻴﻞ و اﻳﺠﺎد ﮔﺮادﻳﺎن ﺗﻨﺪ ﻫﻴﺪروﻟﻴﻜﻲ ﻛﻪ ﺗﻮان ﺑﻪ وﺟﻮد آوردن ﻣﺴﻴﺮﻫﺎی ﮔﺸﺎد در ﺟﻬﺎت ﻣﺨﺘﻠﻒ داﺷﺘﻪ ﻳﺎ ( ب ) ﺑﺎ ﮔﺴﺘﺮش ﻳﺎﻓﺘﻦ در روی ﻳﺎ زﻳﺮ ﻻﻳﻪ ﻫﺎی ً ﺗﺮوا و ﻣﻌﻤﻮﻻ ﺗﻮده ﺳﻨﮕﻬﺎی ﻏﻴﺮﻗﺎﺑﻞ اﻧﺤﻼل ﻛﻪ ﻣﻮﺟﺐ ﺑﻪ وﺟﻮد آﻣﺪن ﺟﺮﻳﺎﻧﻬﺎی ﻳﻜﻨﻮاﺧﺖ در آﻫﻜﻬﺎی ﺷﻜﺴﺘﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ ﻳﺎ ( ج) و آﺑﻬﺎی ﻣﻬﺎﺟﻢ ﺧﻮرﻧﺪه زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ در ﺑﺎزﺷﺪﮔﻴﻬﺎ، ﭘﺲ ﺑﻬﻢ از ﭘﻴﻮﺳﺘﻦ آﺑﻬﺎی دارای ﺧﺼﻮﺻﻴﺖ ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ ﻣﺘﻔﺎوت ﻳﺎ ﺳﺮد ﺷﺪن آﺑﻬﺎی ﮔﺮم ﻣ ﻮﺟﺐ ﺑﻪ وﺟﻮد آوردن ﻏﺎرﻫ ﺎی ﭘﻨﻬﺎن ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . ﻏﺎرﻫﺎی زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ ﺑﻬﻢ ﭘﻴﻮﺳﺘﻪ ﺗﻨﻬﺎ ﺑﺮ اﺛﺮ ﻣﻨﺎﺑﻊ ﺗﻐﺬﻳﻪ ﻛﻨﻨﺪه ﺑﻪ ﻛﻪ ای ﺷﺪت دﭼﺎر ﻧﻮﺳﺎن ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ ﺑﻪ وﺟﻮد ﻣﻲ آﻳﻨﺪ . ﻏﺎرﻫﺎی ﺷﺒﻜﻪ ای و اﺳﻔﻨﺠﻲ در ﻃﻴﻒ ﮔﺴﺘﺮده ﺑﻪ ﺗﺮی وﺟﻮد آﻳﻨﺪ ﻣﻲ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺳﻴﻼب ، آﺑﻬﺎی از ﻫﺮ ﺳﻮ ﭘﺨﺶ ﺷﺪه و در ﺷﺮاﻳﻂ ﮔﺪاز ای ه آﺗﺸﻔﺸﺎﻧﻲ ﺑﻪ وﺟﻮد ﻣﻲ آﻳﻨﺪ . ﻏﺎرﻫﺎی ﺷﺎﺧﻪ ای ﺗﻘﺮﻳﺒ ﺎً ﻫﻤﻪ در ﺷﺮاﻳﻂ ﮔﺪازه ﺑﻪ ای وﺟﻮد آﻣﺪه . اﻧﺪ در ﺑﺨﺶ زﻳﺮ، ﻣﻨﺸﺎء ﺑﻪ وﺟﻮد آﻣﺪن ﻫﺮ ﻳﻚ از ﻏﺎرﻫﺎ ﺑﺮرﺳﻲ .ﺷﻮد ﻣﻲ 2 - 5 ﻣﻨﺸﺎء ﻏﺎرﻫﺎی ﺷﺎﺧﻪ ای ﺗﻌﺪاد ﻏﺎرﻫﺎی ﺷﺎﺧﻪ ای ﺑﺴﻴﺎر زﻳﺎد و از ﺟﻬﺖ ﻃﻮل ﺑﻴﺶ از ﻫﺮ ﻳﻚ از ﺳﺎﻳﺮ ﻏﺎرﻫﺎ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . از اﻳﻦ رو ﺟﺎی ﺷﮕﻔﺘﻲ ﻧﻴﺴﺖ ﻛﻪ آﻧﻬﺎ در ﺷﺮاﻳﻂ ﻛﺎرﺳﺘﻲ ﺑﻪ وﺟﻮد ﻣﻲ آﻳﻨﺪ . آﺑﻬﺎی ﺧﻮرﻧﺪه در زﻳﺮ ﻧﻮاﺣﻲ ﻛﺎرﺳﺘﻲ و ﻓﺮواﻓﺘﺎدﮔﻴﻬﺎ ﻣﺘﻤﺮﻛﺰ ﺷﺪه و در ﻧﻘﺎط ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻧﻔﻮذ ﻣﻲ ﻛﻨﻨﺪ . ﻏﺎرﻫﺎی ﺷﺎﺧﻪ ای در ﻓﺮاﻳﻨﺪ ﺑﻬﻢ ﭘﻴﻮﺳﺘﻦ ﻣﺴﻴﺮﻫﺎی ﻫﺮ دو ﻧﻮع ﺑﺎز و ﭘﻮﺷﻴﺪﮔﻴﻬﺎ، ﺑﻮﻳﮋه ای ﻟﻮﻟﻪ ، دره ﻫﺎ و ﺗﻨﻮره ﻫﺎ ﺑﻪ وﺟﻮد آﻳﻨﺪ ﻣﻲ . ﻋﻮارض ﻛﻮﭼﻚ ﺑﺮﻫﻨﻪ ، ﺑﺪون ﭘﻮﺷﺶ و دارای ﺷﻜﺴﺘﮕﻲ زﻳﺎد، ﺑﻌﺪ ﻓﻀﺎﻳﻲ ﺑﻪ ﻣﺴﺎﺣﺖ 1000 ﻛﻴﻠﻮﻣﺘﺮ ﻣﺮﺑﻊ را ﺑﻪ وﺟﻮد ﻣﻲ آورﻧﺪ ﻳﻚ . ﻋﺎرﺿﻪ ﺑﻪ ﺗﻨﻬﺎﻳﻲ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﻛﻴﻠﻮﻣﺘﺮﻫﺎ زﻫﻜﺶ ﺑﺎﺷﺪ . ﻫﺮﻳﻚ از ﺳﺮﭼﺸﻤﻪ ﻧﻘﺎط دارای ﺗﻮان ﺑﻪ وﺟﻮد آوردن ﻳﻚ ﻏﺎر ﺷﺎﺧﻪ ای را دارا ﻫﺴﺘﻨﺪ . ﮔﺬرﮔﺎﻫﻬﺎی ﻛﻮﭼﻚ ﺑﺎ ﭘﻴﻮﺳﺘﻦ ﺑﻪ ﮔﺬرﮔﺎﻫﻬﺎی ﺑﺰرگ اﻳﺠﺎد ﻣﻌﺒﺮ ﺑﺰرگ ﻣﻲ ﻛﻨﻨﺪ . ﻣﺤﻞ ً ﻇﻬﻮر آﻧﻬﺎ ﻣﻌﻤﻮﻻ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﭼﺸﻤﻪ ﻫﺎی ﻣﻨﻔﺮد ﻫﺴﺘﻨﺪ، ﮔﺮﭼﻪ ﺳﺮرﻳﺰﺷﺪن آب ﭼﺸﻤﻪ ﻫﺎ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﺑﺮاﺛﺮ ﺑﺴﺘﻪ ﺷﺪن ﭼﺸﻤﻪ ﻫﺎی اﺻﻠﻲ ﺑﻪ وﺟﻮد آﻳﺪ . ﻣﺤﻮﻃﻪ ﻫﺎی ﺑﺰرگ در ﻣﺤﻞ ﺑﺮﺧﻮردﮔﺬرﮔﺎﻫﻬﺎ ﻳﺎ ﻣﺤﻠﻬﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﻣﺼﺎﻟﺢ ﻓﺮورﻳﺨﺘﻪ ﺑﺮ اﺛﺮ ﻓﺮآﻳﻨﺪ اﻧﺤﻼل از ﻣﻴﺎن رﻓﺘﻪ اﻧﺪ، ﻣﻲ ﺷﻜﻞ ﮔﻴﺮد . ﻏﺎر ﺑﻠﻮاﺳﭙﺮﻳﻨﮓ 1، در آﻫﻜﻬﺎی ﺳﺎﻟﻢ 2 ﺳﺎزﻧﺪ ﻣﻲ ، ﻳﻚ ﭘﻲ ﺳﻲ ﺳﻲ ﻧﻤﻮﻧﻪ ﺟﺎﻟﺐ ﻏﺎر ﺷﺎﺧﻪ ای اﺳﺖ . ﺑﻴﺶ از 50 ﮔﺬرﮔﺎه ﭘﻨﺠﻪ ﻣﻲ ﺑﻬﻢ ای ﭘﻴﻮﻧﺪﻧﺪ ﺗﺎ ﻳﻚ ﮔﺬرﮔﺎه ﻣﻨﻔﺮد ﺑﺰرگ در اﻳﺴﺖ ﻓﻮرک 3 واﻳﺖ رﻳﻮر4 ﺑﺮای زﻫﻜﺸﻲ ﭼﺸﻤﻪ ای ﻛﻪ در آن ﻧﺎﺣﻴﻪ ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺑﻪ وﺟﻮد آورﻧﺪ . ﺑﺎ ﻋﻤﻴﻘﺘﺮ ﺷﺪن ﻣﺴﻴﺮ رودﺧﺎﻧﻪ ، ﺑﺴﻴﺎری از ﮔﺬرﮔﺎﻫﻬﺎ ﻣﺘﺮوک ﺷﺪه و ﺟﺮﻳﺎن آﻧﻬﺎ ﺑﻪ 1 - Blue Spring 2 - Salem 3 - East Fork 4 - White River 58 ﺑﺨﺶ ﻋﻤﻴﻖ رودﺧﺎﻧﻪ ﻣﻨﺘﻘﻞ ﺷﻮد ﻣﻲ . ﺗﻨﻬﺎ در زﻣﺎن ﺳﻴﻼﺑﻲ از ﮔﺬرﮔﺎﻫﻬﺎی ﻣﺘﺮوک ﺷﺪه ﺟﺮﻳﺎن ﺑﺮﻗﺮار ﺷﻮد ﻣﻲ . ﺑﺨﺶ ﻏﺎر زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ در اﻳﻦ ﻧﺎﺣﻴﻪ از روی ﻫﻢ ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻦ زﻣﻴﻨﻪ ﺷﺎﺧﻪ ای ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﺟﺮﻳﺎﻧﻬﺎی ﺳﻴﻼﺑﻲ ﺷﻜﻞ ﮔﺮﻓﺘﻪ اﺳﺖ . 2 - 6 ﺗﻜﺎﻣﻞ ﻓﺮواﻓﺘﺎدﮔﻲ ﻫﺎی ﻛﺎرﺳﺘﻲ و ﻣﻨﻄﻘﻪ ) ( زون ﻛﺎرﺳﺖ ﺳﻄﺤﻲ در ﮔﺮدش ﻣﻘﺪار زﻳﺎد آب زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ ﺑﺮای ﺗﺸﻜﻴﻞ ﻏﺎرﻫﺎی ﺷﺎﺧﻪ ً ای ﻣﻌﻤﻮﻻ ﻣﻮاﻧﻌﻲ ﺑﻪ ﻃﻮر ﻋﻤﺪه در رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎی ﺳﻄﺤﻲ ﻣﺎﻧﻊ ﻳﺎ ﻛﻨﺪی ﺣﺮﻛﺖ را ﺑﻪ وﺟﻮد ﻣﻲ آورﻧﺪ . ﺟﺮﻳﺎﻧﻬﺎی ﻛﻮﭼﻚ ﺷﺎﺧﻪ ای در ﺳﻄﺢ ، آب ﺧﻮد را از دﺳﺖ ﻣﻲ دﻫﻨﺪ و اوﻟﻴﻦ ﻧﺸﺎﻧﻬﺎی ﻓﺮواﻓﺘﺎدﮔ ﻲ را ﺑﻪ وﺟﻮد ﻣﻲ آورﻧﺪ، ﺟﺎﻳﻲ ﻛﻪ رودﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ ﺳﻨﮕﺮﺑﻨﺪی ﻛﺮده و ﺑﻪ ﺻﻮرت ﺧﺮوﺟﻲ آب زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ ﻋﻤﻞ ﻣﻲ ﻛﻨﻨﺪ . در ﻣﺮاﺣﻞ اوﻟﻴﻪ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻏﺎر، ﻣﺮاﺣﻞ اﻧﺤﻼل ﺳﻨﮓ ﺑﺴﺘﺮ در ﭼﻨﺪ ﻣﺘﺮ اوﻟﻴﻪ در ﻗﺴﻤﺘﻬﺎی ﺳﻄﺤﻲ زﻣﻴﻦ ﺻﻮرت ﻣﻲ ﮔﻴﺮد و اﻧﺤﻼل در ژرﻓﺎ ﺑﺴﻴﺎر ﺑﺎ آراﻣﻲ ﻣﻮا ﺟﻪ اﺳﺖ . ﻓﺮواﻓﺘﺎدﮔﻲ ﻛﺎرﺳﺘﻲ ، ﺳﺎزﮔﺎر ﺑﺎ ﺗﺸﻜﻴﻞ ﻏﺎر اﺳﺖ . ﺑﺎ ﺑﺰرﮔﺘﺮ ﺷﺪن ﮔﺬرﮔﺎه ﻣﺴﻴﺮ، ﻣﺼﺎﻟﺢ و ﻣﻮاد ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ ﻳﺎﻓﺘﻪ از ﺣﻔﺮه ﻓﺮوﻛﺶ در ﺟﺮﻳﺎن زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ اﻓﺰاﻳﺶ ﻣﻲ ﻳﺎﺑﺪ و ﻣﺴﻴﺮ ﮔﺸﺎدﺗﺮ و ﺑﺰرﮔﺘﺮ ﻣﻲ ﺷﻮد . ﺑﺎ ﺑﺰرﮔﺘﺮ ﺷﺪن ﺣﻮﺿﻪ آﺑﮕﻴﺮ ﺣﻔﺮه ﻓﺮوﻛﺶ ، ﻣﻴﺰان ﺑﻴﺸﺘﺮی آب ﺣﻮﺿﻪ زﻫﻜﺶ را ﺗﻐﺬﻳﻪ ﻛﺮده و ﺑﻪ ﻃﻮر ﺧﻮدﻛﺎر آﻧﺮا ﺗﺸﺪﻳﺪ ﻣﻲ ﻛﻨﺪ و ﻛﻠﻴﻪ ﺑﺎزﺷﺪﮔﻴﻬﺎی ﻣﺴﻴﺮ را ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ . دﻫﺪ ﻣﻲ اﻧﺤﻼل ، ﻧﺸﺴﺖ و ﻓﺮورﻳﺨﺘﮕﻲ ﻫﻤﮕﻲ ﺳﻬﻤﻲ در ﻣﻨﺸﺎء اﻳﺠﺎد ﻓﺮواﻓﺘﺎدﮔﻲ ﺑﻪ ﻋﻬﺪه دارﻧﺪ . در ﭘﺎره ای از ﻣﻮارد، ﺑﺴﺘﺮ ﺟﺮﻳﺎن دارای ﺣﻔﺮه ﻫﺎﻳﻲ اﺳﺖ ا ﻛﻪ ز اﻳﻦ ﻃﺮﻳﻖ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ ﺑﻪ ﺟﺮﻳﺎن ﻏﺎرﻫﺎی زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ ﻣﻨﺠﺮ ﺷﻮد وﻟﻲ . ﺑﻴﺸﺘﺮ ﺑﺎ ﭘﻮﺷﺶ ﺧﺎک روی ﺳﻨﮓ ﻣﺎدر ﻣﻮاﺟﻪ .ﺷﻮد ﻣﻲ ﺗﻐﺬﻳﻪ ﻣﺠﺪد ﺣﻔﺮه ﻓﺮوﻛﺶ ﺑﻴﺶ از آﻧﭽﻪ از ﺳﻄﺢ زﻣﻴﻦ ﺑﻨﻈﺮ ﻣﻲ رﺳﺪ، ﭘﻴﭽﻴﺪه اﺳﺖ ﺑﻪ . ﻃﻮر ﻛﻠﻲ ﭼﻨﺪ ﻣﺘﺮ آﻫﻚ ﺑﺎﻻﻳﻲ داراﻳﻲ دﻫﻬﺎ ﻫﺰار ﻣﺴﻴﺮ اﻧﺤ ﻼﻟﻲ درز و ﺗﺮک اﺳﺖ اﻳﻦ ﻛﻪ ﺑﺨﺶ ﺑﻨﺎ ﺑﺮ دﻳﺪﮔﺎه وﻳﻠﻴﺎم1 ﺗﺸﻜﻴﻞ ﻛﺎرﺳﺘﻬﺎی ﺳﻄﺤﻲ را ﻣﻲ دﻫﺪ اﻳﻦ . ﻧﻮاﺣﻲ ً اﻛﺜﺮ ا ﺑﺎ ﺗﻮده ﺧﺎک ﭘﺮ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ اﻳﻦ . ﺑﺎزﺷﺪﮔﻴﻬﺎ در ﻧﺘﻴﺠﻪ اﻧﺤﻼل ﺟﺮﻳﺎﻧﻬﺎی ﺧﻮرﻧﺪه ﺳﻄﺤﻲ ﺑﻪ وﺟﻮد ﻣﻲ آﻳﻨﺪ . ﺑﺴﻴﺎری از ﻣﺴﻴﺮﻫﺎی ﻗﺎﺑﻞ ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ ، در ﺳﻄﺢ ﺑﺎ آﻫﻨﮕﻲ ﻫﻤﺴﺎن ﮔﺸﺎد و ﺑﺰرگ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪﻛﻪ در ﺑﺨﺶ ﺑﺎﻻﻳﻲ ﺷﻜﻞ 2 - 10 آﺷﻜﺎر اﺳﺖ . درز و ﺷﻜﺎﻓﻬﺎ ﺑﻪ ﺳﺮﻋﺖ ﺑﺎ اﻓﺰاﻳﺶ ژرﻓﺎ ﻧﺎزک و ﺑﺎرﻳﻚ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ و در ﻓﺼﻞ ﺗﺮ، آب در اﺟﺰای آﻧﻬﺎ، در اﻣﺘﺪاد اﻓﻘﻲ ﺣﺮﻛﺖ ﻛﺮده و ﺑﻪ ﻣﺴﻴﺮﻫﺎی ﺑﺎز ﺧﺎﻟﻲ ﻣﺘﺼﻞ ﺑﻪ ﻏﺎرﻫﺎی زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ ﻣﻲ اه ر ﻳﺎﺑﻨﺪ . در اﻳﻦ راﺳﺘﺎ، ﺗﻐﺬﻳﻪ ﭘﺮاﻛﻨﺪه از ﻛﺎرﺳﺖ روی زﻣﻴﻨﻲ ﺑﻪ ﻧﻘﻄﻪ اﺻﻠﻲ ﻣﺮﻛﺰ ﺗﻐﺬﻳﻪ زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ .ﻳﺎﺑﺪ ﻣﻲ راه 2 - 7 ﺗﻮﺳﻌﻪ ﮔﺬرﮔﺎﻫﻬﺎی ﻣﺘﻤﺎﻳﻞ ﺑﻪ ﻣﺮﻛﺰ آﺑﻬﺎی ﺛﻘﻠﻲ ﻣﺘﺸﻜﻞ از ﺟﺮﻳﺎﻧﻬﺎی ﺟﺪاﮔﺎﻧﻪ ای ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻛﻪ رﻓﺘﺎر ﻫﻴﺪروﻟﻴﻜﻲ ﺑﻬﻢ ﭘﻴﻮﺳﺘﻪ ای ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﻳﻜﺪ ﻳﮕﺮ ﻧﺪارﻧﺪ . ﻫﺮﻳﻚ از ﻣﺴﻴﺮﻫﺎی ﺛﻘﻠﻲ ، ﮔﺬرﮔﺎه ﻣﺴﺘﻘﻠﻲ را ﭘﻴﺶ ﮔﺮﻓﺘﻪ و ﺗﻤﺎﻳﻠﻲ ﺑﻪ ﻳﻜﻲ ﺷﺪن ﺑﺎ ﺟﺮﻳﺎن ﻫﺎی ﻫﻤﺴﺎﻳﻪ ﺧﻮد ﻧﺪارﻧﺪ، آﺑﻬﺎی ﺑﺎﻻی ﺳﻄﺢ اﺷﺒﺎع زﻣﻴﻦ2، در دره ﻫﺎی ﻋﻤﻴﻖ ﺑﻪ ﻃﻮر ﻣﻮازی ﻣﺴﺎﻓﺎت زﻳﺎدی را ﺑﺪون آﻧﻜﻪ ﻫﻢ ﺑﻪ ﻣﻠﺤﻖ ﺷﻮﻧﺪ، ﻃﻲ ﻣﻲ ﻛﻨﻨﺪ ﭼﻪﮔﺮ . اﻳﻨﮕﻮﻧﻪ آﺑﻬﺎ ﺗﺤﺖ ﺷﺮاﻳﻂ ﺑﻌﻀﻲ از ﺳﺎﺧﺘﻤﺎﻧﻬﺎی زﻣﻴﻦ ﺷﻨﺎﺳﻲ و درز و ﺗﺮﻛﻬﺎی ﻣﺘﻘﺎﻃﻊ ﻳﺎ ﻧﺎودﻳﺴﻬﺎ و ﻳﺎ ﺣﻮﺿﻪ ﻫﺎی اﻓﻘﻬﺎی ﺑﺎﻻﺗﺮ ﺳﻌﻲ در ﺑﻬﻢ 1 - William (1985) 2 - Vadose 59 ﭘﻴﻮﺳﺘﻦ ﻲ ﻣ ﻛﻨﻨﺪ . در ﮔﺬرﮔﺎﻫﻬﺎﻳﻲ ﻛﻪ ً ﻣﻨﺤﺼ ﺮا ﺟﺮﻳﺎن آب ﺑﺎﻻی اﻓﻘﻬﺎی اﺷﺒﺎع ﺷﺪه وﺟﻮد دارد، ﺑﺎﻓﺖ ﻏﺎر ﺷﺎﺧﻪ ، در ای ﺟﺮﻳﺎن ﻫﺎی اوﻟﻴﻪ ﺷﻜﻞ ﻣﻲ ﮔﻴﺮد . ﻣﺴﻴﺮﻫﺎی آب ﻣﻌﻠﻖ اﻳﺠﺎد ﻫﺪ1 ﭘﺎﻳﻴﻦ ﻛﺮده و ﻣﻮﺟﺐ ﺟﺬب ﻣﺴﻴﺮ آﺑﻬﺎی ﻣﻌﻠﻖ ﭘﻴﺮاﻣﻮن ﺧﻮد ﻣﻲ ﺷﻮد . ﺗﻤﺎﻳﻞ ﺑﻪ ﻣﺘﺤﺪاﻟﻤﺮﻛﺰ ﺷﺪن ﻣﺴﻴﺮﻫﺎ در ﻧﻮاﺣﻲ ﺣﻔﺮه دار ﭘﻴﺶ از آﻏﺎز اﻧﺤﻼل اﺳﺖ ﻛﻪ دارای ﻛﺎراﻳﻲ ﻫﻴﺪروﻟﻴﻜﻲ ﻣﺘﻔﺎوت ﻫﺴﺘﻨﺪ و ﻏﺎر ﺑﻪ ای ﺷﺎﺧﻪ ﺳﺎدﮔﻲ ﺟﺎﻧﺸﻴﻦ ﺷﻮد ﻣﻲ . ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺳﺎﻳﺮ ﻣﺴﻴﺮﻫﺎی ﺷﺎﺧﻪ ای ﺑﺎ دوﺑﺎره ﺗﻄﺒﻴﻖ دادن ﻣﺴﻴﺮﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ در آﻧﻬﺎ ﻓﺸﺎر آب ﺑﺎ ﮔﺬﺷﺖ زﻣﺎن ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻣﻲ ﻳﺎﺑﺪ، اﻧﺠﺎم ﺷﻮد ﻣﻲ . 2 - 8 ﺑﺎزﻧﮕﺮی ﺑﻪ ﭘﻴﺪاﻳﺶ ﻏﺎرﻫﺎ ﺑﺮ اﺛﺮ ﺳﻴﻼب 2 - 8 - 1 وﻳﮋﮔﻴﻬﺎی ﺗﻐﺬﻳﻪ ﺑﺎ ﺳﻴﻼب ﻏﺎرﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﺑﺮ اﺛ ﺮ ﻓﺮورﻓﺘﻦ ﺟﺮﻳﺎﻧﻬﺎی ﺳﻴﻼﺑﻲ در دوران ﺑﺎرﻧﺪﮔﻴﻬﺎی ﺷﺪﻳﺪ و ﻳﺎ ذوب ﺳﺎﻳﺮ ﺑﺮﻓﻬﺎ ﺑﻪ وﺟﻮد ﻣﻲ آﻳﻨﺪ . ﺗﺮاوش ﺷﺪﻳﺪ در ﺣﻮﺿﻪ ﻫﺎی آﺑﮕﻴﺮ ﺑﺮﻫﻨﻪ ﻳﺎ ﻛﺎرﺳﺖ ﻫﺎی آﻟﭙﻲ و ﺳﻴﻼﺑﻬﺎی ﻛﺮاﻧﻪ ای رودﺧﺎﻧﻪ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ ﻏﺎرﻫﺎی ﻣﺸﺎﺑﻪ آﺑﻬﺎی ﻓﺮورو را ﺑﻪ وﺟﻮد آورد . در زﻣﺎن ﺟﺮﻳﺎن ﻳﺎ ﻓﺘﻦ ﺷﺪﻳﺪ رواﻧﺎﺑﻬﺎ ﺑﻪ ﻓﺮواﻓﺘﺎدﮔﻴﻬﺎی روﺑﺎز، ﺗﺮاز آب در ﮔﺬرﮔﺎﻫﻬﺎی اﻛﺜﺮ ﻏﺎرﻫﺎ ﺑﻪ ﺳﺮﻋﺖ ﺑﻴﺸﺘﺮی ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﻧﻮاﺣﻲ دارای ﺷﻜﺴﺘﮕﻲ و ﺧﻠﻞ و ﻓﺮج دار ﺑﺎﻻ ﻣﻲ . آﻳﺪ ﮔﺮادﻳﺎن ﻧﺮﻣﺎل ﻫﻴﺪروﻟﻴﻜﻲ ﺑﻪ ﺳﻮی ﮔﺬرﮔﺎه ﺑﻪ ﻃﻮر ﻣﻮﻗﺖ ﻣﻌﻜﻮس ﺷﺪه و آب ﺑﻪ ﻧﻮاﺣﻲ دارای ﮔﺮ ادﻳﺎن ﻫﻴﺪروﻟﻴﻜﻲ ﭘﺮﺷﻴﺐ روان ﺷﻮد ﻣﻲ اﻳﻦ . ﻓﺮآﻳﻨﺪ در ﻧﻮاﺣﻲ دارای ﻓﺮورﻳﺨﺘﮕﻲ ، ﻣﺎﻧﻊ و ﻳﺎ ﻧﻮاﺣﻲ دارای ﻣﺼﺎﻟﺢ ﻏﻴﺮﻗﺎﺑﻞ اﻧﺤﻼل ، ﻓﻌﺎﻟﺘﺮ اﺳﺖ 2. اﻓﺖ ﻓﺸﺎر در ﭼﻨﻴﻦ ﻧﻮاﺣﻲ ﺑﺎ ﻣﻴﺰان ﺗﻐﺬﻳﻪ ﻣﺘﻔﺎوت اﺳﺖ . ﺳﻴﻼب ، ﺗﻮان اﻳﺠﺎد ﺗﻐﺬﻳﻪ ﺑﺰرﮔﻲ ﭼﻨﺪﻳﻦ ﺑﺮاﺑﺮ ﺟﺮﻳﺎﻧﻬﺎی ﻛﻮﭼﻚ دارد، از اﻳﻦ رو آب در ﺑﺎﻻدﺳﺖ ﻣﺤﻠﻲ ﻛﻪ ﮔﺮﻓﺘﮕﻲ ﻣﺴﻴﺮ وﺟﻮد داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ ﺑﻪ ﺻﻮرت آﺑﮕﻴﺮ ﺷﻜﻞ ﻣﻲ ﮔﻴﺮد . در ﭘﺎره ای ﻧﻮاﺣﻲ ، ﺣﺪاﻛﺜﺮ ﺟﺮﻳﺎن ﺑﻪ ﻣﻴﺰان ﭼﻨﺪﻳﻦ ﻣﺘﺮ ﻣﻜﻌﺐ ﺑﺮ ﺛﺎﻧﻴﻪ داﺧﻞ ﮔﺬرﮔﺎﻫﻬﺎی روﺑﺎز ﻣﻲ رﺳﺪ . ﺳﺮرﻳﺰ ﺷﺪن ﺟﺮﻳﺎن ﺳﻴﻼﺑﻲ داﺧﻞ ﻏﺎر ﻣﻮﺟﺐ ﺑ ﺎزﺷﺪﮔﻴﻬﺎی اﻓﻘﻬﺎی ﺑﺎﻻﺗﺮ ﺷﺪه و ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﻣﻮﺟﺐ ﻛﻢ ﺿﺨﺎﻣﺖ و ﺑﺎرﻳﻜﺘﺮ ﺷﺪن ﺣﺪاﻛﺜﺮ ﺳﻴﻼب د ر ﭼﺸﻤﻪ ﻫﺎی ﻛﺎرﺳﺘﻲ .ﺷﻮد ﻣﻲ 3 ﺑﺮﺧﺎﺳﺘﻦ ﺗﺮاز آب زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ ﺑﻪ ﻫﻨﮕﺎم ﺟﺮﻳﺎن ﺳﻴﻼب ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ ﺑﻪ ﻃﻮر ﻣﻮﻗﺖ ﺷﺮاﻳﻂ آب ﻣﻌﻠﻖ 4 را ﻧﺴﺒﺖ ﻛﻪ آﺑﻲ ﺑﻪ ﺑﺎﻻی ﺳﻄﺢ اﺷﺒﺎع زﻣﻴﻦ ﺟﺮﻳﺎن دارد5 ، ﺑﻪ وﺟﻮد آورد وﻟﻲ ﻣﺘﻔﺎوت ﺑﺎ آب ﻣﻌﻠﻖ اﺳﺖ ، زﻳﺮا در اﻳﻦ ﺣﺎﻟﺖ ﮔﺮادﻳﺎن ﻫﻴﺪروﻟﻴﻜﻲ ﺑﺰرﮔﺘﺮ و آب ﻣﻬﺎﺟﻤﺘﺮ اﺳﺖ . رﺷﺪ و ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻏﺎر در ﺷﻜﻞ 2 - 10 ﺑﺎ ﺷﺘﺎب در ﻣﺤﻞ ﺣﺪاﻛﺜﺮ دﺑﻲ اﻧﺠﺎم ﻣﻲ ﮔﻴﺮد . ارزش i/L ﺑﺰرﮔﺘﺮ از cm / 1 001 0 − ﺳﺎﻧﺘﻴﻤﺘﺮ ﻣ ﺘﺪاول اﺳﺖ ، ﺑﻪ وﻳﮋه در ﮔﺬرﮔﺎﻫﻬﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﻓﺮورﻳﺰش ﻣﺎﻧﻌﻲ ﺟﺪی در ﻣﺴﻴﺮ ﻓﻌﺎل ﺟﺮﻳﺎن آب ﺷﺪه اﺳﺖ . ﺑﺮاﺳﺎس ﺷﻜﻞ 2 - 10 ، ﺑﻪ روﺷﻨﻲ آﺷﻜﺎر اﺳﺖ ﻛﻪ در اﻳﻦ ﺷﺮاﻳﻂ ﺗﻤﺎم ﺷﻜﺴﺘﮕﻴﻬﺎی ﺑﺎ ﭘﻬﻨﺎی ﺑﺰرﮔﺘﺮ از 01 /0 – 005 /0 ﺳﺎﻧﺘﻴﻤﺘﺮ در ﺣﺪاﻛﺜﺮ دﺑﻲ ﻣﻲ رخ دﻫﺪ ﺑﺪون آﻧﻜﻪ ا ز ﻣﺮاﺣﻞ اﻧﺤﻼل آرام و ﻛﻨﺪ اوﻟﻴﻪ ﮔﺬﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ . اﮔﺮ ﺗﻤﺎم ﺑﺎزﺷﺪﮔﻴﻬﺎی ﺗﻮده ﺳﻨﮓ ﺑﺎ ﭼﻨﻴﻦ آﺑﻲ ﺗﻐﺬﻳﻪ ﺷﻮد آﻧﻬﺎ ﺑﻪ ﻃﻮر ﻣﺸﺨﺺ دارای ارزﺷﻬﺎی CO و s C ﺧﻮاﻫﻨﺪ ﺑﻮد . ﺑﺎزﺷﺪﮔﻲ ﻫﺎ و ﮔﺸﺎد ﺷﺪن آﻧﻬﺎ ﻣﻨﺠﺮ ﺑﻪ ﺗﺸﻜﻴﻞ ﻏﺎر 1 - Head 2 - Palmer, 1972, 1975 3 - Manjin, 1975 4 - Phratic 5 - Vadose water 60 زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ ﻣﻲ ﺷﻮد ﻛﻪ ﺑﺎ ﮔ ﺬرﮔﺎﻫﻬﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺑﺮﺧﻮرد دارد . ﺑﺎ آﻧﻜﻪ ﺟﺮﻳﺎن ﺳﻴﻼﺑﻲ در ﻃﻮل ﺳﺎل ، ﺗﻨﻬﺎ در ﻣﺪت ﻛﻮﺗﺎﻫﻲ رخ ﻣﻲ دﻫﺪ، اﻣﺎ آﻧﻬﺎ ﻣﻮﺟﺐ ﺳﺎﻳﺶ واﻧﺤﻼل ﮔﺴﺘﺮده ﻣﻲ ای ﺷﻮﻧﺪ ﺑﻪ . ﻃﻮری ﻛﻪ ﮔﺬرﮔﺎﻫﻬﺎی ﺟﺎﻧﺒﻲ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﻨﺪ در ﻛﻤﺘﺮ از ده ﻫﺰار ﺳﺎل ﺑﻪ وﺟﻮد آﻳﻨﺪ . ﻳﻜﻲ از وﻳﮋﮔﻴﻬﺎی ﺳﻴﻼب ، ﺗﺰرﻳﻖ آن اﺳﺖ ﻫﻢ آن ﺑﺎ اﻳﺠﺎد ﻣﺨﺎزن در ﻛﻨﺎر ﮔﺬرﮔﺎه ﺳﻴﻼب ﺑﻪ وﻳﮋه در ﺑﺨﺸﻬﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﻣﺎﻧﻊ ﺑﺮای ﻋﺒﻮر ﺳﻴﻼب ﺑﻪ وﺟﻮد آﻣﺪه اﺳﺖ . ﺑﺴﻴﺎری از ﻏﺎرﻫﺎ درﺑﺮ دارﻧﺪه ﻫﺮ دو ﺷﺮاﻳﻂ ﻫﺴﺘﻨﺪ، ﻛﻪ ﻃﻲ اول ﻧﻮع ﭼﻨﺪ ﺛﺎﻧﻴﻪ ﺑﻪ وﺟﻮد آﻳﺪ ﻣﻲ اﻳﻦ . ﻧﻮع ﻣﺸﺨﺼﻪ اﻛﺜﺮ ر اً د ﻏﺎرﻫﺎﻳﻲ ﺑﻪ ﻛﻪ ﻃﻮر ﻣﺆﺛﺮ زﻫﻜﺶ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ ﻳﺎ در ﺷﺮاﻳﻄﻲ ﻛﻪ ﺗﻐﻴﻴﺮات ﺗﻐﺬﻳﻪ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ زﻣﺎن ﻧﺎﭼﻴﺰ اﺳﺖ ، وﺟﻮد ﻧﺪارد . ﺣﺪاﻗﻞ ده درﺻﺪ ﻧﻤﻮﻧﻪ ﻏﺎرﻫﺎی ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﺷﺪه ، ﭼﻪ در ﺗﻌﺪاد و ﭼﻪ در ﻃﻮل ﻧﺸﺎن از ﺑﺎزﺳﺎزی ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻮﺟﻪ آﻧﻬﺎ ﺑﺮ اﺛﺮ اﻧﺤﻼل ﺳﻴﻼب اﺳﺖ . 2 - 8 - 2 ﺳﻴﻤﺎی ﺗﺰرﻳﻖ ﺑﺎ ﺳﻴﻼب در ﺷﺮاﻳﻄﻲ ﻛﻪ ﺟﺮﻳﺎن ﻋﺎدی اﺳﺖ ، ﺑﻴﺸﺘﺮی ﺷﻜﺴﺘﮕﻲ ﻫﺎ و ﺟﺪاﺷﺪﮔﻴﻬﺎی ﭘﻴﺮاﻣﻮن ﻏﺎر ﻳﺎ ﺑﺎ ﻫﻮا ﭘﺮ ﺷﺪه و ﻳﺎ دارای آﺑﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ ﻧﺰدﻳﻚ اﺳﺖ از ﻧﻈﺮ ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ اﺷﺒﺎع ﺷﻮد . زﻣﺎﻧﻲ ﻛﻪ ﺳﻴﻼب در ﻏﺎر رخ دﻫﺪ، آﺑﻬﺎی ﻣﻬﺎﺟﻢ داﺧﻞ ﺑﺎزﺷﺪﮔﻴﻬﺎ ﺷﺪه و ﺑﺎ ﻓﺮوﻛﺶ ﺷﺪن ﺳﻴﻼب از ﺷﺪت آﻧﻬﺎ ﻛﺎﺳﺘﻪ ﺷﻮد ﻣﻲ . ﺳﺮاﻳﺖ ، ﺑﻪ آب ﺳﺮﻋﺖ ﻣﻮﺟﺐ ﮔﺸﺎد ﺷﺪن و اﻧﺤﻼل و درز و ﺗﺮﻛﻬﺎی ﻳﻜﺴﻮﻳﻪ ﺷﻮد ﻣﻲ . ﻫﻤﺎﻧﻄﻮر ﻛﻪ در ﺷﻜﻞ 2 - 6 دﻳﺪه ﻣﻲ ﺷﻮد، اﻳﻦ ﺳﻴﻤﺎ در ﺳﻘﻒ و دﻳﻮاره ﻫﺎی ﻏﺎر ﻣﺘﺪاول اﺳﺖ . در اﻳﻦ ﻧﻮاﺣﻲ ﭘﻮﺷﺶ رﺳﻮﺑﺎت ﺗﺨﺮﻳﺒﻲ ﺑﻪ ﺣﺪاﻗﻞ رﺳﺪ ﻣﻲ . در ﻣﺤﻠﻬﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﺷﻜﺴﺘﮕﻴﻬﺎ اﺳﺎﺳﻲ و ﺳﻴﻼب ﺷﺪﻳﺪ اﺳﺖ ، ﺷﺒﻜﻪ ﻏﺎرﻫﺎی زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ ﺑﻪ وﺟﻮد آﻳﺪ ﻣﻲ . ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﻏﺎر از ﺗﻐﺬﻳﻪ ﻛﺮاﻧﻪ ای آﺑﻬﺎی ﺳﻄﺤﻲ ﺑﻪ وﺟﻮد آﻣﺪه ﺑﺎﺷﺪ، ﺳﺮاﺳﺮ ﻏﺎر زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد . ﻏﺎرﻫﺎی زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ ﺑﻴﺸﺘﺮی ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ روی ﻏﺎرﻫﺎی ﺷ ای ﺒﻜﻪ ﭘﻴﺸﻴﻦ ، ﻣﺎﻧﻨﺪ ﻏﺎر اﺳﻜﻮل 1 در ﻧﻴﻮﻳﻮرک ، ﮔﺴﺘﺮش ﻳﺎﻓﺘﻪ ﺑﺎﺷﻨﺪ . در ﻧﻬﺸﺘﻪ ﻫﺎی دوﻧﻴﻦ ﮔﺮوه ﻫﻠﺪرﺑﺮگ2 دارای ﭼﻨﺪﻳﻦ ﺷﺒﻜﻪ ﻏﺎر زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ در ﺟﻬﺖ اﻓﻘﻲ ﮔﺴﺘﺮش ﻳﺎﻓﺘﻪ . اﻧﺪ ﻏﺎری ﺑﺎ ﺣﺪود 4 ﻛﻴﻠﻮﻣﺘﺮ درازا و دارای راﻫﺮوﻫﺎی ﻣﻨﻔﺮد ﺑﻪ درازای 500 ﻣﺘﺮ در ا ﺛﺮ ﺳﻴﻼﺑﻬﺎی دوره ای و آﺑﮕﻴﺮﻫﺎی ﭼﻴﻨﻪ ای و ﻳﺨﭽﺎﻟﻲ ﺑﻪ وﺟﻮد آﻣﺪه اﺳﺖ . در ﻻﻳﻪ ﻫﺎی ﻃﺒﻘﻪ ای ، ﺳﻴﻼﺑﻬﺎ در ﺑﻴﻦ ﻻﻳﻪ ﺑﻨﺪی ﺑﻬﻢ ﭘﻴﻮﺳﺘﻪ ﻧﻔﻮذ ﻣﻲ ﻛﻨﻨﺪ، ﻫﻢ ﭼﻨﻴﻦ در اﻳﻦ ﻻﻳﻪ ﻫﺎ ﻟﻮﻟﻪ ﻫﺎی ﺑﻬﻢ ﭘﻴﻮﺳﺘﻪ ﻛﻮﭼﻚ دارای زﻣﻴﻨﻪ ﺑﻬﻢ ﭘﻴﻮﺳﺘﻪ ، ﻣﺸﺎﺑﻪ ﻏﺎر زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ وﺟ ﻮد دارد . اﻛﺜﺮ ﺑﺮرﺳﻲ ﻛﻨﻨﺪﮔﺎن ﺑﺮ اﻳﻦ ﺑﺎورﻧﺪ ﭼﻨﻴﻦ زﻣﻴﻨﻪ ای ﻣﻘﺪﻣﻪ ﺗﺸﻜﻴﻞ ﻏﺎر زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ اﺳﺖ ، ﻣﮕﺮ آﻧﻜﻪ ﺗﻐﺬﻳﻪ آﻧﻬﺎ از ﺳﺮﭼﺸﻤﻪ آﺑﻬﺎی ﻣﻬﺎﺟﻢ دﻳﮕﺮی ﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ ﺑﻪ ﻃﻮر ﻣﻮﻗﺖ ﺟﺮﻳﺎن ﻣﻌﻜﻮس ﻳﺎﻓﺘﻪ و آب ﺗﺤﺖ ﮔﺮادﻳﺎن ﻫﻴﺪروﻟﻴﻜﻲ ﭘﺮﺷﻴﺐ ﺑﻪ ﺑﺎزﺷﺪﮔﻴﻬﺎی اﻃﺮاف ﺳﺮا ﻛﻨﺪ ﻣﻲ ﻳﺖ اﻳﻦ . ﻓﺮآﻳﻨﺪ زﻣﺎﻧﻲ ﺑﻪ ﺣﺎﻟﺖ ﺷﺪﻳﺪﺗﺮﻳﻦ ﻋﻤﻠﻜﺮد ﺧﻮد اﺳﺖ ﻳﻚ ﻛﻪ ﮔﺬرﮔﺎه ﻓﻌﺎل دارای ﻣﻮاﻧﻌﻲ از ﻗﺒﻴﻞ اﻧﺒﻮه ﻓﺮورﻳﺨﺘﮕﻴﻬﺎی ﻣﺤﻠﻲ ﻫﺎی ﻻﻳﻪ و ﻏﻴﺮﻗﺎﺑﻞ اﻧﺤﻼل و ﻳﺎ ﭘﺮﺷﺪﮔﻲ ﺑﺎ رﺳﻮﺑﺎت رﻳﺰداﻧﻪ ﺑﺎﺷﺪ . اﻓﺖ ﻓﺸﺎر در ﺻﻮرت وﺟﻮد ﭼﻨﻴﻦ ﻣﻮاﻧﻌﻲ در ارﺗﺒﺎط ﺑﺎ ﻣﻨﺸﺄ ﺗﻐﺬﻳﻪ ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻣﻲ ﻳﺎﺑﺪ . ﺳﻴﻼﺑﻬﺎ ﻗﺎدر ﺑﻪ وﺟﻮد آوردن ﺗﺨﻠﻴﻪ ای ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻛﻪ ﭼﻨﺪﻳﻦ ﺑﺮاﺑﺮ ﺑﺰرﮔﺘﺮ از ﺟﺮﻳﺎﻧﻬﺎی ﺿﻌﻴﻒ اﺳﺖ ﺑﻪ . ﻫﻤﻴﻦ دﻟﻴﻞ در ﺑﺎﻻدﺳﺖ ، آب ﺑﻪ ﺳﺮﻋﺖ در دو ﻮی ﺳ ﻣﻮاﻧﻊ ﺗﺸﻜﻴﻞ آﺑﮕﻴﺮ دﻫﺪ ﻣﻲ . در ﺳﻨﮕﻬﺎی ﻛﻨﮕﻠﻮﻣﺮاﻳﻲ و ﻳﺎ آﻫﻜﻬﺎی ﺗﻮده ای ﺑﺎ ﺗﺨ ﻠﺨﻞ ﺑﻴﻦ ای داﻧﻪ ﺑﺴﻴﺎر ﺑﺎﻻ، ﺳﻴﻼب در دﻳﻮاره ﻏﺎر اﻳﺠﺎد زﻣﻴﻨﻪ ﻫﺎی 1 - Skull 2 - Helderberg 61 اﺳﻔﻨﺠﻲ . ﻛﻨﺪ ﻣﻲ ﻧﻤﻮﻧﻪ آن ﻏﺎر ﺑﻴﮓ ﺑﺮاش ﻛﺮﻳﻚ ، در ﻳﻮﺗﺎ، در آﻫﻜﻬﺎی ﺑﺮﺷﻲ ﺳﺎزﻧﺪ ﻫﺎﻣﺒﻮک ﭘﻲ ﺳﻲ ﺳﻲ ﻣﻲ اﺳﺖ . ﻧﻤﻮﻧﻪ ﺑﻬﻢ ﻫﺎی ﭘﻴﻮﺳﺘﻪ اﺳﻔﻨﺠﻲ در راﺳﺘﺎی اﻓﻘﻲ ﺑﻪ ﻧﺪرت دﻳﺪه ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . 2 - 8 - 3 ﺳﻴﻼب در آﺑﮕﺬرﻫﺎ ﻣﻮاﻧﻊ ﻛﻮﭼﻚ در ﮔﺬرﮔﺎﻫﻬﺎی ﻓﻌﺎل ً اﻛﺜﺮ ا ﺗﻮﺳﻂ ﮔﺬرﮔﺎﻫﻬﺎی اﺳﻔﻨﺠﻲ ﻏﺎرﻫﺎی زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ دور زده ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . اﺷﻜﺎل آﻧﻬﺎ ﺑﻪ ﺷﻜﻞ ﺷﺒﻜﻪ ای ، ﺑﻬﻢ ﭘﻴﻮﺳﺘﻪ ﻳﺎ ﺑﻪ ﻧﺪرت اﺳﻔﻨﺠﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﺴﺘﮕﻲ ﻧﻮع ﺑﻪ ﺳﻨﮓ ﺑﺴﺘﺮ دارد . ﻓﺮورﻳﺨﺘﮕﻲ ﻫﺎی ﻣﺸﺎﺑﻪ ﻛﻪ ﻣﻮﺟﺐ ﻣﺴﺪود ﺷﺪن ﭼﺸﻤﻪ ﻫﺎی ﻛﺎرﺳﺘﻲ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ ﻣﻮﺟﺐ اﻳﺠﺎد ﻳﻚ ﺷﺒﻜﻪ از درز و ﺗﺮک ﻳﺎ ﻟﻮﻟﻪ ﻫﺎی ﺟﺎﻧﺒﻲ در ﺗﻮده ﻓﺮورﻳﺨﺘﻪ ﺷﺪه ﻛﻪ ﻣﻮﺟﺐ ﺳﺮرﻳﺰ ﺷﺪن ﭼﺸﻤﻪ ﻫﺎ ﻣﻲ ﺷﻮد . ﻣﺴﻴﺮﻫﺎی آﺑﮕﺬر ﺟﺎﻧﺒﻲ ﻣﺘﺪاول ً ﻫﺴﺘﻨﺪ، اﻣﺎ ﻣﻌﻤﻮﻻ آﻧﻬﺎ دارای ﺳﻄﺢ ﻣﻘﻄﻊ ﻧﺎﻣﻨﻈﻢ ﺑﻮده ﻛﻪ در اﺛﺮ ﺗﺰرﻳﻖ ﺳﻴﻼ ب ﺷﻜﻞ ﮔﺮﻓﺘﻪ . اﻧﺪ ﺟﺮﻳﺎن ﺟﺎﻧﺒﻲ ﺳﻴﻼب در ﺑﺮﺧﻮرد ﺑﺎ ﻣﻮاﻧﻊ ﻏﺎر زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ ﻣﺎﻧﻨﺪ آب ﺗﺰرﻳﻖ ﺷﺪه ﻋﻤﻞ ﻛﺮده و ﮔﺬرﮔﺎه را ﺑﻪ ﺳﺮﻋﺖ ﮔﺸﺎد ﻛﻨﺪ ﻣﻲ . ﭼﻨﻴﻦ ﻓﺮآﻳﻨﺪی ﻫﻤﺎﻧﻄﻮر ﻛﻪ در ﺷﻜﻞ 2 - 10 ﻧﺸﺎن داده ﺷﺪه اﺳﺖ ، ﺑﺴﻴﺎر ﺑﺎ ﺳﺮﻋﺖ اﻧﺠﺎم ﮔﺮﻓﺘﻪ و ﺑﻪ ﺣﺪاﻛﺜﺮ ﺑﺪه ﺧﻮ اﻫﺪ رﺳﻴﺪ . ﺑﻨﻈﺮ ﻣﻲ رﺳﺪ ﻛﻪ از ﻣﻴﺎن ﺟﺮﻳﺎﻧﻬﺎی ﺟﺎﻧﺒﻲ ﺗﻨﻬﺎ ﻳﻜﻲ ، دو ﺟﺮﻳﺎن ، ﺗﻮان ﻛﺎﻓﻲ ﺑﺮای اﻧﺘﻘﺎل آب را دارا ﻫﺴﺘﻨﺪ . ﺣﺘﻲ ﮔﺬرﮔﺎﻫﻬﺎی ﺟﺎﻧﺒﻲ ﺑﺎ ﮔﺮادﻳﺎن ﺗﻨﺪ ﻫﻴﺪروﻟﻴﻜﻲ در زﻣﺎن ﺳﻴﻼب ﻧﻤﻲ ﺗﻮاﻧﻨﺪ ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺑﺎﺷﻨﺪ اﻓﺖ . ﻓﺸﺎر ﻧﻘﺶ ﺣﺴﺎﺳﻲ در ﮔﺬر ﺳﻴﻼب ﺑﻪ ﻋﻬﺪه دارد، ﺑﻪ ﻃﻮری ﻛﻪ ﺗﻐﻴﻴﺮات ﻛﻮﭼﻚ ﺑﺪه ﻣﻮﺟﺐ ﭘﺪﻳﺪ آﻣﺪن اﺧﺘﻼﻓﻬﺎی ﺑﺰرگ در ﺑﺪه ﺟﺮﻳﺎﻧﻬﺎی ﭘﻴﺮاﻣﻮن ﺷﺪه و ﺳﺒﺐ ﺑﻬﻢ ﭘﻴﻮﺳﺘﻦ اﻳﻦ ﺟﺮﻳﺎﻧﻬﺎ ﻣﻲ ﺷﻮد . درز و ﺗﺮﻛﻬﺎ و ﺣﻔﺮه ﺑﻪ ﻫﺎی وﺟﻮد آﻣﺪه در اﺛﺮ ﺗﺰرﻳﻖ ﺳﻴﻼب ﻣﻮﺟﺐ ﭘﻴﭽﻴﺪﮔﻲ زﻣﻴﻨﻪ ﮔﺬرﮔﺎه ﺳﻴﻼب ً و ﻧﻬﺎﻳﺘ ﺎ ﻢﺑﻬ ﻣﺮﺑﻮط ﺷﺪن آﻧﻬﺎ ﻣﻲ ﺷﻮد . از اﻳﻦ رو در ﭼﻨﻴﻦ ﺷﺮاﻳﻄﻲ ﺷﻜﻞ ﮔﻴﺮی ﻏﺎر زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ ﺑﻴﺸﺘﺮ از ﻣﺤﻞ ﮔﺬرﮔﺎﻫﻬﺎی ﻣﻨﻔﺮد و ﻳﺎ ﮔﺬرﮔﺎﻫﻬﺎی ﻣﻮازی ﺑﺎ ﻫﻢ اﺳﺖ . ﺑﺮرﺳﻲ ﺗﺎرﻳﺦ ﺑﻪ وﺟﻮد آﻣﺪن ﻏﺎر اﺳﭙﺮﻳﻨﮓ ﻧﺸﺎن ﻣﻲ دﻫﺪ ﻛﻪ ﻓﺮورﻳﺨﺘﻦ در ﮔﺬرﮔﺎه ﺳﻴﻼب ﻣﻮﺟﺐ ﺗﺸﻜﻴﻞ ﻳﻚ درﻳﺎﭼﻪ در ﻏﺎر زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ ﺑﻪ ﻃﻮل 2 ﻛﻴﻠﻮﻣﺘﺮ ﺷﺪه اﺳﺖ . ﻏﺎر زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ از ﺑﻬﻢ ﭘﻴﻮﺳﺘﻦ درز و ﺗﺮﻛﻬﺎی ﻋﻤﻮدی ﺑﻪ درازای 20 ﻣﺘﺮﺑﻪ وﺟﻮد آﻣﺪه اﺳﺖ . ﺑﺮﺧﻲ از اﻳﻦ ﺷﻜﺎﻓﻬﺎ ﭘﺮ ﺷﺪه از آب داﺋﻢ ﻫﺴﺘﻨﺪ و ﺑﺮﺧﻲ ﺗﻨﻬﺎ در زﻣﺎن ﺳﻴﻼب ﭘﺮ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . زواﻳﺎی ﺗﻴﺰ و ﻧﺎﻣﺸﺨﺺ ﺑﺴﻴﺎری از ﮔﺬرﮔﺎﻫﻬﺎی ﺑﻬﻢ ﭘﻴﻮﺳﺘﻪ ﻛﻪ ﺗﻤﺎﻳﻞ اﻛﺜﺮ آﻧﻬﺎ در ﻏﺎر ﺑﻪ ﺳﻤﺖ راﺳﺖ اﺳﺖ ، ﺗﻘﺮﻳﺒ ﺎً ﻋﻤﻮﻣﻲ ﺑﻮده ﻟﺰو وﻟﻲ ﻣﺎً ﻗﺎﺑﻞ روﻳﺖ و ﺗﺸﺨﻴﺺ ﻧﻴﺴﺘﻨﺪ . ﺑﺎﻓﺖ اﻳﻦ زﻣﻴﻨﻪ درز و ﺗﺮﻛﻬﺎی ﺑﻬﻢ ﭘﻴﻮﺳﺘﻪ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ در زﻣﺎن ﻓﺮورﻳﺨﺘﮕﻲ ﺑﺮ اﺛﺮ ﺑﺮداﺷﺘﻦ ﺑﺎر و در ﻧﺘﻴﺠﻪ ﺗﻨﺶ از روی آﻧﻬﺎ ﺑﺎﺷﺪ . ﻓﺮورﻳﺨﺘﮕﻴﻬﺎی ﺑﻴﺸﺘﺮی ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﺑﺮ اﺛﺮ ﺷﺴﺘﺸﻮی ﺳﻴﻼب و ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ رخ دﻫﺪ . ﻧﻤﻮﻧﻪ ﻏﺎر زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ ﭘﺲ از ﺳﻴﻼب ﺑﻬﻢ ﭘﻴﻮﺳﺘﻪ ﮔﺬرﮔﺎﻫﻬﺎ در ﺷﻜﻞ ﻫﺎی 2 - 4 و2 - 7 و2 - 8 ﻧﺸﺎن داده ﺷﺪه اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﺴﺘﺮ از ﺟﻨﺲ ﭼﺮت ﺑﻬﻢ ﭘﻴﻮﺳﺘﻪ درز و ﺗﺮک دار اﺳﺖ . ﺷﺒﻜﻪ ای از ﻣﻮاﻧﻊ ﺑﻪ ﺷﻜﻞ ﻫﺎی ﻟﻮﻟﻪ ﻣﻮازی ﻛﻪ ﻫﻤﺰﻣﺎن ﺑﻪ وﺟﻮد آﻣﺪه اﻧﺪ، ﻣﺘﺪاول اﺳﺖ . ﺑﺴﻴﺎری از ﻏﺎرﻫﺎی ﺑﻬﻢ ﭘﻴﻮﺳﺘﻪ زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ ﻧﻤﻲ ﺗﻮاﻧﻨﺪ از ﺑﻬﻢ ﭘﻴﻮﺳﺘﻦ ﻣﻌﺎﺑﺮ ﺟﺎﻧﺒﻲ ﺑﻪ وﺟﻮدآﻳﻨﺪ وﻟﻲ آﻧﻬﺎ ﮔﺬرﮔﺎﻫﻬﺎی ﭘﺮ آب را ﺑﻪ ﻫﻨﮕﺎم ﺳﻴﻼب ﺗﺸﻜﻴﻞ ﻣﻲ دﻫﻨﺪ . ﺑﺴﺘﺮ ﺑﺮﻫﻨﻪ ﻛ ﺎرﺳﺘﻬﺎی آﻟﭗ ﻣﻮﺟﺐ ﺗﻐﺬﻳﻪ ﺑﻼدرﻧﮓ آﺑﻬﺎی زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ ﺷﻮد ﻣﻲ . ﻏﺎرﻫﺎی ﻛﻪ آﻟﭗ ﺳﻄﺢ ﮔﺴﺘﺮده از ای زﻫﻜﺶ را دارا ﻫﺴﺘﻨﺪ ﺑﻪ ﺷﺪت ﻣﺴﺘﻌﺪ اﻳﺠﺎد ﺳﻴﻼب ﻫﺴﺘﻨﺪ و ﺑﺎﻓﺖ ﺳﻴﻤﺎ و زﻣﻴﻨﻪ آﻧﻬﺎ ﻣﺘﻤﺎﻳﻞ ﺑﻪ ﭘﻴﭽﻴﺪﮔﻲ در زﻣﺎن رﺧﺪاد ﺳﻴﻼب اﺳﺖ . 62 ﺑﺰرﮔﺘﺮﻳﻦ ﻏﺎر ﺟﻬﺎن در آﻟﭗ ، ا ز ﻧﻮع ﺑﻬﻢ ﭘﻴﻮﺳﺘﻪ اﺳﺖ . ﻧﻘﺸﻪ ﺑﺨﺸﻲ از آن در ﺷﻜﻞ 2 - 1 - ج ﻧﺸﺎن داده ﺷﺪه اﺳﺖ ) ﻧﮕﺎه ﻛﻨﻴﺪ ﺑﻪ ﺑﻮﮔﻠﻲ 1970 .( در ﻓﺎﺻﻠﻪ ﻛﻮﺗﺎﻫﻲ ﻫﺪ ﮔﺬرﮔﺎﻫﻬﺎ ﺗﺎ 100 ﻣﺘﺮ ﻣﻲ رﺳﺪ . ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺑﺎ اﻓﺖ ﺑﺴﺘﺮ، اﻓﻘﻬﺎی ﻣﺘﻌﺪدی ﺗﻮﺳﻌﻪ و ﮔﺴﺘﺮش ﻣﻲ ﻳﺎﺑﻨﺪ ﻛﻪ ﺗﺒﺪﻳﻞ ﻳﻚ ﺑﻪ ﻏﺎر زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . 2 - 9 رﻳ ﺸﻪ ﻏﺎرﻫﺎی زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ ﺑﺮ اﺛﺮ ﺗﻐﺬﻳﻪ ﻳﻜﺴﺎن ﻏﺎرﻫﺎ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﺑﺮ اﺛﺮ ﺗﻐﺬﻳﻪ ﻳﻜﺴﺎن از ﺷﺒﻜﻪ ﺧﻠﻞ و ﻓﺮج ﺑﻴﻦ ای داﻧﻪ در ﺗﻮده ﺳﻨﮓ ﻳﺎ از ﻃﺮﻳﻖ ﻻﻳﻪ ﻫﺎی ﺗﺮوا وﻟﻲ ﻏﻴﺮﻗﺎﺑﻞ اﻧﺤﻼل ﺑﺎﻻﻳﻲ و ﭘﺎﻳﻴﻨﻲ ﺑﻪ وﺟﻮد آﻳﻨﺪ . اﻳﻨﮕﻮﻧﻪ ﻏﺎرﻫﺎ اﻏﻠﺐ ﺣﺎﻟﺖ ﺷﺒﻜ ای ﻪ و ﻳﺎ اﺳﻔﻨﺠﻲ ﺑﻪ ﺧﻮد ﻣﻲ ﮔﻴﺮﻧﺪ و ﭘﻴﻮﻧﺪ در آﻧﻬﺎ ﻫﻤﺮاه ﺷﻜﺴﺘﮕﻲ و ﻳﺎ ﺧﻠﻞ و ﻓﺮج ﺑﻴﻦ ای داﻧﻪ اﺳﺖ ) ﭘﺎﻟﻤﺮ، 1975 .( 2 - 10 ﻧﺸﺖ ﻳﻜﺴﺎن در آﻫﻜﻬﺎی ﻣﺘﺨﻠﺨﻞ ﻧﺸﺖ آب در آﻫﻜﻬﺎی دارای ﺗﺨﻠﺨﻞ ﺑﻴﻦ ﺑﻪ ای داﻧﻪ ﺳﺮﻋﺖ ﻣﻮﺟﺐ اﺷﺒﺎع ﺗﻮده آﻫﻚ ﺷﻮد ﻣﻲ اﻳﻦ . ﻗﺒﻴﻞ آﺑﻬﺎ ﺑﻪ ﻧﺪرت اﻳﺠﺎد ﻏﺎر ﻣﻲ ﻛﻨﻨﺪ، زﻳﺮا ﻗﺪرت اﻧﺤﻼل و ﺧﻮرﻧﺪﮔﻲ آﻧﻬﺎ ﭘﺲ از ﭼﻨﺪ ﻣﺘﺮ ﻧﻔﻮذ از ﺳﻄﺢ ، از ﺑﻴﻦ رود ﻣﻲ . ﻏﺎرﻫﺎی ﺑﻪ وﺟﻮد آﻣﺪه در ﻋﻤﻖ ، ﺑﺮ اﺛﺮ ﻣﺨﻠﻮط ﺷﺪن اﻳﻦ ﮔﻮﻧﻪ آﺑﻬﺎ ﺑﺎ آﺑﻬﺎی دارای ﺧﻮاص ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ دﻳﮕﺮی ﻛﻪ ﺗﻮان ﺧﻮرﻧﺪﮔﻲ دارﻧﺪ، اﺳﺖ ً. ﻣﻌﻤﻮﻻ اﺧ ﺘﻼف آﺑﻬﺎ، در ﻣﻴﺰان 2 CO ) ﺑﻮﮔﻠﻲ 1964 (، ﻣﻴﺰان ﺷﻮری ) وﻳﮕﻠﻲ و ﭘﻠﻮﻣﺮ 1976 (ﻳﺎ ﻣﻴﺰان S H2 اﺳﺖ . از ﺟﻬﺖ ﺗﺌﻮری ، در ﺳﻮاﺣﻞ آﺑﺨﻴﺰ ﻣﺨﻠﻮط ﺷﺪن آﺑﻬﺎی ﺷﻴﺮﻳﻦ ﺑﺎ آب درﻳﺎ، ﺑﻪ ﻧﺴﺒﺖ ﻣﺸﺨﺼﻲ اﻳﺠﺎد آب ﺧﻮرﻧﺪه ﻣﻲ ﻛﻨﺪ ) ﭘﻠﻮﻣﺮ 1975 .( اﻳﻦ ﻓﺮآﻳﻨﺪ ﺗﻮﺳﻂ ﭘﻠﻮﻣﺮ و دﻳﮕﺮان در ﺳﺎل 1976 در ﺑﺮﻣﻮدا و ﺗﻮﺳﻂ ﺑﻚ1 و دﻳﮕﺮان ) 1984 ( در ﻳﻮﻛﺎﺗﺎن اﻧﺪازه ﮔﻴﺮی ﺷﺪه اﺳﺖ . ﭘﺎﻟﻤﺮ و دﻳﮕﺮان ) 1977 (ﻣﺸﺨﺺ ﻛﺮده اﻧﺪ، ﺧﻮرﻧﺪﮔﻲ در ﻏﺎرﻫﺎی ﺑﺮﻣﻮدا ﺑﺮ اﺛﺮ اﺧﺘﻼف ﻣﻴﺰان 2 CO، اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﻴﺸﺘﺮ از ﺷﻮری آب اﻓﺰاﻳﺶ ﻳﺎﻓﺘﻪ اﺳﺖ . اﻧﺤﻼل ﻣﺨﻠﻮط در ارﺗﺒﺎط ﺑﺎ ﻣﻴﺰان اﺧﺘﻼف ﺗﻌﺎدل اﺟﺰای ﮔﺎز ﺑﻴﻦ دو ﻣﺤﻠﻮل اﺳﺖ ﺑﻪ وﻳﮋه آﻧﻜﻪ ، اﮔﺮ ﻣﻴﺰان ﻏﻠﻈﺖ ﻳﻜﻲ از آﻧﻬﺎ ﺧﻴﻠﻲ ﭘﺎﻳﻴﻦ ﺑﺎﺷﺪ . اﮔﺮ ﺑﺪه ﺟﺮﻳﺎن دو ﺳﺮﭼﺸﻤﻪ ﺷﻨﺎﺧﺘﻪ ﺷﺪه ﺑﺎﺷﺪ، ﻣﻴﺰان اﻓﺰاﻳﺶ ﺳﺎﻻﻧﻪ در ﺣﺠﻢ ﺧﻠﻞ ﺗﻮان ﻣﻲ را از راﺑﻄﻪ ﺳﺎده ﺗﻌﺎدل ﺟﺮم ﺑﺪون دﺧﺎﻟﺖ اﻧﺮژی ﺳﻴﻨﺘﻴﻚ ﺑﻪ دﺳﺖ آورد، زﻳﺮا ﺣﺪاﻛﺜﺮ ﺗﻮان ﺧﻮرﻧﺪﮔﻲ ﺑﻪ ﻧﻈﺮ ﻣﻲ رﺳﺪ در ﺷﺮاﻳﻂ ﺷﺮوع اﺧﺘﻼط وﺟﻮد دارد . ارزش ﺗﻐﺬﻳﻪ و s C ﺑﻪ آﺳﺎﻧﻲ ﺑﻪ دﺳﺖ ﻧﻤﻲ آﻳﺪ و ﺑﺎ ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻓﺼﻞ ﺑﺎرﻧﺪﮔﻲ ﻳﺎ ﺟﺬر و ﻣﺪ ﻋﻮض ﺷﻮد ﻣﻲ . دو آب ﺑﺎ ﺳﺮﭼﺸﻤﻪ ﺟﺪا از ﻫﻢ ، ﺑﻪ ﻧﺪرت ﻣﻲ ﺷﻮد ﺑﻪ ﻳﻚ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﺎ ﻳﻜﺪﻳﮕﺮ ﻣﺨﻠﻮط ﺷﻮﻧﺪ . ً ﻣﻌﻤﻮﻻ ﻧﺴﺒﺖ ﻳﻜﻲ ﻛﻤﺘﺮ ﺑﻮده و ﻣﻴﺰان ﺑﺪه ﺟﺮﻳﺎن ﻛﻤﺘﺮ ﺑﻪ ﺟﺮﻳﺎن ﺑﺰرﮔﺘﺮ، داﻣﻨﻪ اﻧﺤﻼل را ﻛﻨﺘﺮل ﻛﻨﺪ ﻣﻲ . در ﻛﺎﻧﺎﻟﻬﺎی روﺑﺎز ﺑﺎ ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ ) ﺳﻴﺴﺘﻢ ﺮﻳﺎنﺟ ( ﻻﻣﻴﻨﺎر، اﺧﺘﻼط دو ﺟﺮﻳﺎن ، ﭘﺎﻳﻪ ﺑﺮ اﻧﺘﺸﺎر ﻋﻮاﻣﻞ ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ اﺳﺖ ﺗﺎ ﻋﻮاﻣﻞ ﻫﻴﺪروﻟﻴﻜﻲ . ﻏﺎرﻫﺎی ﺑﺎ رﻳﺸﻪ ﻣﺨﻠﻮط، 10 - 8 درﺻﺪ ﻧﻤﻮﻧﻪ ﻫﺎ را ﺷﺎﻣﻞ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ، در ﺣﺎﻟﻲ ﻛﻪ ﻛﻤﺘﺮ از 3 درﺻﺪ ﻣﺴﻴﺮ را در ﺑﺮﻣﻲ ﮔﻴﺮﻧﺪ . ﻧﻤﻮﻧﻪ ﺑﻪ ﺗﻴﭗ وﺳﻴﻠﻪ ﭘﺎﻟﻤﺮ )1984 ( و ﻣﺎﻳﻠﻮری 2) 1988 (ﻧﺸﺎن داده ﺷﺪه اﺳﺖ . اﻛﺜﺮ آﺑﻬﺎ ﺑﻪ ﺷﻜﻞ اﺳﻔﻨﺠﻲ ، ﺷﺒﻜﻪ ای و ﻳﺎ اﺗﺎﻗﻬﺎی ﻧﺎﻣﻨﻈﻢ 1 - Back 2 - Mylorie 63 از ﺗﺮاورﺗﻦ ﺑﻪ وﺟﻮد آﻣﺪه . اﻧﺪ اﻧﺤﻼﻟﻬﺎی ﻣﻨﻔﺮد ﺑﻪ ﺷﺪت در اﻣﺘﺪاد ﻻﻳﻪ ﺑﻨﺪی ﻳﺎ ﺷﻜﺴﺘﮕﻲ اداﻣﻪ ﻳﺎﻓﺘﻪ ﻛﻪ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ آﻧﻬﺎ ﺗﻤﺎﻳﻞ ﺑﻪ آراﻳﺶ ﺻﻔﺤﻪ ای دارﻧﺪ و ﻣﺤﺪود ﺑﻪ ﻧﻮاﺣﻲ ﺑﻪ ﺷﺪت اﻧﺤﻼﻟﻲ ﺑﺎ ﺟﺮﻳﺎن ﻣﺨﻠﻮط ﻫﺴﺘﻨﺪ، زﻳﺮا اﻓﻘﻬﺎی اﺳﻔﻨﺠﻲ در آﻫﻜﻬﺎی ﻣﺘﺨﻠﺨﻞ ﻓﺼﻠﻲ ﺳﺎﺣﻠﻲ دﻻﻟﺖ ﻣﻲ ﻛﻨﺪ ﺑﺮ ﺗﺮاز آب درﻳﺎی ﭘﻠﻴﺴﺘﻮﺳﻦ1 در ﻣﺤﻠﻲ آب ﻛﻪ ﺷﻴﺮﻳﻦ ﺑﺎ آب درﻳﺎ ﻣﺨﻠﻮط ﻣﻲ ﺷﻮد . ﻣﺎﻳﻠﻮری ﭘﻴﺪاﻳﺶ ﻏﺎرﻫﺎی ﺑﺎﻫﺎﻣﺎ2 را ﺑﺮا اﺛﺮ ﻫﺮ دو ﻣﻮرد ﻣﺨﻠﻮط ﺷﺪن آب ﻫﻤﺰاد و ﻓﺮاﺗﻴﻚ و آب ﺷﻴﺮﻳﻦ و آب ﺷﻮر ﻣﻲ داﻧﺪ . در ﻣﻮرد اول ﻏﺎرﻫﺎ ﻧﻴﻤﻪ اﻓﻘﻲ ﺑﻮده و در ﻣﻮرد دوم اﻧﺤﺮاف از ﺳﺎﺣﻞ درﻳﺎ دارﻧﺪ . اﻛﺜﺮﻳﺖ ﻏﺎرﻫﺎی ﺑﺎﻫﺎﻣﺎ ﻧﺰدﻳﻚ ً و ﺗﻘﺮﻳﺒ ﺎ ﻣﻮازی ﺳﺎﺣﻞ ، در ﻣﺤﻠﻲ آب ﻛﻪ زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ و ﻣﺨﻠﻮط ﺑﻴﺸﺘﺮﻳﻦ ﻣﻘﺪار را دارد، ﻗﺮار دارﻧﺪ ﺳ . ﻄﻮح ﻛﺎرﺳﺘﻲ ﺑﻪ ﺷﺪت ﻣﺘﺨﻠﺨﻞ و ﭼﻨﺪ ﻣﻮرد از ﻛﺎﻧﺎﻟﻬﺎی روﺑﺎز از ﻃﺮﻳﻖ اﻧﺤﻼﻟﻬﺎی ﺟﺎﻧﺒﻲ ، راه ﺑﻪ ﻣﺴﻴﺮﻫﺎی زﻳﺮﻳﻦ ﻏﺎر ﻣﻲ ﻳﺎﺑﻨﺪ راه . دﺳﺘﺮﺳﻲ ﺑﻪ اﻛﺜﺮﻳﺖ ﻏﺎرﻫﺎ از ﻃﺮﻳﻖ ﻫﺎی ﺣﻔﺮه ﻓﺮوﻛﺶ و ﻳﺎ ﺑﻪ ﻃﻮر اﺗﻔﺎﻗﻲ از ﻣﺤﻞ ﺑﺮﺧﻮرد ﭘﻬﻨﻪ ﻫﺎی ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ ﻳﺎﻓﺘﻪ ﻳﺎ ﻣﺴﻄﺢ . ﺖ اﺳ 2 - 11 ﺗﻐﺬﻳﻪ از ﻣﻴﺎن ﺳﻨﮕﻬﺎی ﺗﺮاوای ﻏﻴﺮﻗﺎﺑﻞ اﻧﺤﻼل از ﺑﻴﻦ ﻧﻤﻮﻧﻪ ﺷﺒﻜﻪ ﻏﺎرﻫﺎی ﻣﻮرد ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻪ ، 75 %آﻧﻬﺎ دارای ﺳﻨﮓ ﭘﻮﺷﺶ ﻣﺎﺳﻪ ﺳﻨﮕﻲ ﺗﺮاوا ﻫﺴﺘﻨﺪ در . ﻣﺤﻠﻬﺎﻳﻲ ﻛﻪ اﻳﻦ ﻣﺎﺳﻪ ﺳﻨﮓ ﺿﺨﻴﻤﺘﺮ و ﻳﺎ آﻧﻜﻪ در ﺟﻬﺎت اﻓﻘﻲ دارای ﺗﺮاواﻳﻲ ﻛﻤﺘﺮ ﺷﺪه اﺳﺖ ، اﮔﺮ در زﻳﺮ آن ﻏﺎری وﺟﻮد داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ، ﺑﻪ ﺻﻮرت ﺷﺒﻜﻪ ای ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد ) ﭘﺎﻟﻤﺮ، 1975 .(در زﻣﻴﻨﻬﺎی ﺑﺎﻻدﺳﺖ ، ﺧﻮردﮔﻲ در ﻣﺎﺳﻪ ﺳﻨﮕﻬﺎ ﻣﻲ دﻳﺪه ﺷﻮد و ﻣﻮﺟﺐ ﭘﺨﺶ و ﺗﻐﺬﻳﻪ ﺗﻮده ﺳﻨﮓ آﻫﻚ زﻳﺮﻳﻦ ﺷﺪه اﺳﺖ . ﺗﻤﺎم ﺳﻨﮓ آﻫﻜﻬﺎی دارای ﺷﻜﺴﺘﮕﻲ ﺑﻪ ﻃﻮر ﻳﻜﺴﺎن ﺗﺤﺖ ﺗﺎ ﺛﻴﺮ ﺧﻮردﮔﻲ ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻪ و دارای رﺷﺪ و ﻣﻴﺰان ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻮﺟﻪ ﺧﻮردﮔﻲ ﻫﺴﺘﻨﺪ ) ﺷﻜﻞ2 - 10 - (. ب ﺣﺪود 5 %ﻏﺎرﻫﺎ در اﻳﻦ ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ) 7 % ﻃﻮل ﻏﺎرﻫﺎ ( ، از اﻳﻦ ﻃﺮﻳﻖ ﺑﻪ وﺟﻮد آﻣﺪه . اﻧﺪ ﺑﺰرگ ﺷﺪن ﺷﻜﺴﺘﮕﻴﻬﺎ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ زﻣﺎﻧﻲ ﺷﺮوع ﺷﺪه اﺳﺖ ﻛﻪ ﻣﺤﻞ ﺗﻤﺎس ﺗﻮده ﺳﻨﮓ آﻫﻚ و ﻣﺎﺳﻪ ﺳﻨﮓ در زﻳﺮ ﺟﺮﻳﺎﻧﻬﺎی رودﺧﺎﻧﻪ ای ﻗﺮار داﺷﺘﻪ اﺳﺖ ﺑﻪ . ﻃﻮر اﺳﺎﺳﻲ ﺗﺮاواﻳﻲ ﻣﺎﺳﻪ ﺳﻨﮕﻬﺎ ﺑﺰرﮔﺘﺮ ﺑﻮده ً و اﻛﺜﺮ آب ا زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ در آﻧﻬﺎ ﺟﺮﻳﺎن دارد . ﻣﻴﺰان ﻧﺎﭼﻴﺰ ﻛﻪ آﺑﻲ وارد درز و ﺗﺮﻛﻬﺎی ﺗﻮده ﺳﻨﮓ آﻫﻚ ﺗﺮاوا ﻣﻲ ﺷﻮد ﺑﻪ ﺗﺪرﻳﺞ ﻣﻮﺟﺐ ﺑﺎز ﺷﺪن آﻧﻬﺎ ﺧﻮاﻫﺪ . ﺷﺪ در ﭼﻨﻴﻦ ﺻﻮرﺗﻲ ﺟﺮﻳﺎن ﺑﻴﺸﺘﺮی از آب در ﺗﻮده ﺳﻨﮓ آﻫﻚ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﻣﺎﺳﻪ ﺳﻨﮓ ﺟﺮﻳﺎن ﻣﻲ ﻳﺎﺑﺪ، زﻳﺮا ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﺗﻮده ﻣﺎﺳﻪ ﺳﻨﮓ در ﺑﺮاﺑﺮ ﺟﺮﻳﺎن آب ﺑﻴﺸﺘﺮ از ﺳﻨﮓ آﻫﻚ اﺳﺖ . ﺗﻐﺬﻳﻪ درز و ﺗﺮﻛﻬﺎ ﺑﺎ ﻳﻜﺪﻳﮕﺮ ﻣﺘﻔﺎوت ﺑﻮده و از روﻧﺪ ﻟﮕﺎرﻳﺘﻤﻲ ﭘﻴﺮوی ﻛﻪ ﻛﻨﺪ ﻣﻲ در ارﺗﺒﺎط ﺑﺎ ﺑﺎزﺷﺪﮔﻲ آﻧﻬﺎ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ ) ﭘﺎﻟﻤﺮ، 1975 .( ﺗﻤﺎم درز و ﺗﺮﻛﻬﺎ ﺻﺮﻓﻨﻈﺮ از ﺑﺎزﺷﺪﮔﻲ آﻧﻬﺎ، ﺑﻪ ﻣﻴﺰان ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻮﺟﻬﻲ ، آب درﻳﺎﻓﺖ ﻣﻲ ﻛﻨﻨﺪ و ﻫﻤﻪ آﻧﻬﺎ ﺑﻪ ﻳﻚ ﻧﺴﺒﺖ دﭼﺎر ﺧﻮردﮔﻲ ﺧﻮاﻫﻨﺪ ﺷﺪ اﻳﻦ . ﻓﺮآﻳﻨﺪ ﺗﺎ ﺗﺸﻜﻴﻞ ﻏﺎر و ﭘﺮ ﺷﺪن آن از ﻫﻮا اداﻣﻪ .ﺑﺪﻳﺎ ﻣﻲ ﺑﺮای ﻣﺜﺎل ، ﻏﺎر ﻛﺮاس رود3 در وﻳﺮﺟﻴﻨﻴﺎ، داﺧﻞ ﮔﺮوه ﻫﻠﺪرﺑﺮگ دوﻧﻴﻦ ﻛﻪ ﺑﺎ ﻣﺎﺳﻪ ﺳﻨﮓ ﻧﺎزک اورﻳﺴﻜﺎﻧﻲ 4 ﭘﻮﺷﻴﺪه اﺳﺖ ﺷﺪه ) ﺷﻜﻞ2 - 1 - ب ( ، دارای ﺷﺒﻜﻪ ای از ﺧﻄﻮط ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ اﺳﺖ ﻛﻪ ﻫﻨﻮز از اﻳﻦ راه آﺑﻬﺎی ﺧﻮرﻧﺪه داﺧﻞ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ و ﺑﺎزﺳﺎزی ﻋﻤﻮدی دﻳﻮاره ﺎیﻫ ﻏﺎر را ﺑﻪ ﻋﻬﺪه دارﻧﺪ . اﻛﺜﺮ اﻳﻨﮕﻮﻧﻪ ﻏﺎرﻫﺎ، ﺑﺎزﺷﺪﮔﻲ در ﺳﻄﺢ زﻣﻴﻦ داﺷﺘﻪ و ﺑﻪ ﻫﻤﻴﻦ دﻟﻴﻞ ﺳﻴﻼﺑﻬﺎ ﻣﻮﺟﺐ ﻓﺮاﺧﺘﺮ 1 - Pelistocen 2 - Bahamas 3 - Crossroads 4 - Oriskany 64 ﺷﺪن آﻧﻬﺎ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ و ﺑﻪ ﻃﻮر ﻣﺘﻨﺎوب ﺑﺎ ﻫﺪاﻳﺖ ﺣﻮﺿﻪ آﺑﺮﻳﺰ ﺑﻪ ﻫﻨﮕﺎم ﺳﻴﻼب ، ﺳﻴﻤﺎی اوﻟﻴﻪ ﺑﻪ وﺟﻮد آﻣﺪه و ﻏﺎر ﮔﺸﺎد و ﮔﺴﺘﺮده ﺷﻮد ﻣﻲ . ﻓﺮاﺧ ﺘﺮﻳﻦ ﻣﺤﻞ ﻏﺎر ﻻزم ﻧﻴﺴﺖ درﻧﮓ ﺑﻲ زﻳﺮ ﻣﺎﺳﻪ ﺳﻨﮕﻬﺎ ﺑﺎﺷﺪ . اﻛﺜﺮ آﺑﻬﺎی ﻧﻔﻮذی از ﺳﻨﮕﻬﺎی ﭘﻮﺷﺸﻲ ﻏﻴﺮﻗﺎﺑﻞ اﻧﺤﻼل و از ﺗﻮده ﺧﺎک دارای دی اﻛﺴﻴﺪ ﻛﺮﺑﻦ ﻋﺒﻮر ﻣﻲ ﻛﻨﻨﺪ . زﻣﺎﻧﻲ ﻛﻪ ﻫﺎی ﻻﻳﻪ آﻫﻜﻲ زﻳﺮ ﺳﻨﮓ ﭘﻮﺷﺶ از ﺧﻮد ﺑﺎزﺗﺎب ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ ﻧﺸﺎن ﻣﻲ دﻫﻨﺪ، ﺑﺴﻴﺎر اﺑﺘﺪا ﻳﻲ و ﺿﻌﻴﻒ ﺑﻮده ، در ﻧﺘﻴﺠﻪ ﻣﻘﺪار ﻧﺎﭼﻴﺰی از آﻫﻚ ﺣﻤﻞ ﻣﻲ ﺷﻮد و در ﻧﺘﻴﺠﻪ ﺗﻌﺎدل 2 PCO ﻛﺎﻫﺶ ﻣﻲ ﻳﺎﺑﺪ ) ﻧﮕﺎه ﻛﻨﻴﺪ ﺑﻪ ﺷﻜﻞ 2 - 9 .(زﻣﺎﻧﻲ آب اﻳﻦ ﻛﻪ ﺑﺎ ﺳﺎﻳﺮ آﺑﻬﺎی زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ ﻣﺨﻠﻮط ﻣﻲ ﺷﻮد، ﻣﻴﺰان ﺗﺮاﻛﻢ 2 CO در آﻧﻬﺎ ﺑﺴﻴﺎ ر ﺑﺎﻻ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد، در ﻧﺘﻴﺠﻪ ﺷﺮوع ﺧﻮردﮔﻲ ﺑﺴﻴﺎر ﺑﺎﻻ اﺳﺖ . در ﺑﺴﻴﺎری از ﻏﺎرﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ دارای ﭘﻮﺷﺶ ﻣﺎﺳﻪ ﺳﻨﮕﻲ ﻫﺴﺘﻨﺪ، آب از درز و ﺗﺮﻛﻬﺎی ﺳﻨﮓ ﭘﻮﺷﺶ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻛﺎﻧﺎل ﺑﻪ ﺳﻄﻮح ﺳﻨﮓ آﻫﻚ زﻳﺮﻳﻦ ﻳﺎﺑﺪ ﻣﻲ راه . در ﭼﻨﻴﻦ ﺷﺮاﻳﻄﻲ ، ﺗﻮده ﺧﺎک ﻧﻘﺶ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻛﻨﻨﺪه در ﺟﺮﻳﺎن آب دارد . اﮔﺮ ﻧﺸﺖ ﺑﻪ آب درز و ﺗﺮﻛﻬﺎی اﻧﺪک ﺗﻮده ﺳﻨﮓ آﻫﻚ راه ﻳﺎﺑﺪ، اﻧﺤﻼل ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﺳﺘﻮﻧﻬﺎی ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺗﻨﻮره ﻏﻮل 1 و دره ﻫﺎی ﺑﺎرﻳﻚ ﻋﻤﻴﻖ ، ﻓﺮاوان .ﺷﻮد ﻣﻲ 2 - 12 ﺷﺒﻜﻪ ﻫﺎی زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ ﺑﺎ ﻣﻨﺸﺎء آرﺗﺰﻳﻦ ﻧﺴﺒﺖ دادن ﺷﺒﻜﻪ ﻫﺎی زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ ﺑﻪ ﺟﺮﻳﺎﻧﻬﺎی ﻋﻤﻴﻖ و آرام ﻻﻳﻪ ﻫﺎی آﺑﺪار آرﺗﺰﻳﻦ ﻣﺘﺼﻮر اﺳﺖ . ای ﭘﺎره از ﺑﺰرﮔﺘﺮﻳﻦ ﺷﺒﻜﻪ ﻫﺎی ﻏﺎر ﺟﻬﺎن ، ﺷﺎﻣﻞ ﻏﺎرﻫﺎی وﻳﻨﺪو ژوﺋﻞ 2 در ﺑﻠﻚ ﻫﻴﻞ 3 ، در ﺗﻮده آﻫﻜﻬﺎﻳﻲ ﺷﻜﻞ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﻛﻪ اﻧﺪ ﻓﺮاﺷﻴﺐ ﻻﻳﻪ ﻫﺎ ﺑﻪ ﻣﺤﻠﻬﺎی ﻣﺤﺪوده ﺷﺪه ، ﻣﻨﺘﻬﻲ ﺷﻮد ﻣﻲ . در ﻏﺎرﻫﺎی آﺑﺪار آرﺗﺰﻳﻦ ﺑﻪ ﻛﻪ ﻣﻴﺰان ﻛﺎﻓﻲ ﺑﻪ ﭘﺎﻳﻴﻦ دﺳﺖ ﻣﻲ راه ﻳﺎﺑﻨﺪ، ﭼﺸﻤﻪ ﻫﺎی ﻛﺎرﺳﺘﻲ ﺟﺎری ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . ﺑﻪ وﺟﻮد آﻣﺪن ﻏﺎر در راﺳﺘﺎی اﻓﻘﻲ ﺑﺪون ﻣﻬﻴﺎ ﺑﻮدن وﻳﮋﮔﻴﻬﺎی زﻣﻴﻦ ﺷﻨﺎﺳﻲ ﻣﺮﺑﻮط، ﻣﻴﺴﺮ ﻧﺨﻮاﻫﺪ ﺑﻮد . در ﻧﺘﻴﺠﻪ ﺑﻨﺎ ﺑﺮ ﺟﺮﻳﺎن و اﻧﺤﻼل ﺿﻌﻴﻒ ، ﺗﺸﻜﻴﻞ آرﺗﺰﻳﻦ آﺑﺪار ﺑﻪ ﺻﻮرت ﺣﻠﻘﻪ ﻣﺤﺘﻤﻞ اﺳﺖ . ﻏﺎرﻫﺎی زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ ﺑﺎ رﻳﺸﻪ آرﺗﺰﻳﻦ ﺑﺎﻳﺪ دﻻﻳﻞ دﻳﮕﺮی داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﻨﺪ ﻳﺎ آﻧﻜﻪ ﺑﺎ ﭘﺨﺶ و ﺗﻐﺬﻳﻪ از داﺧﻞ ﻻﻳﻪ ﻫﺎی ﻏﻴﺮﻗﺎﺑﻞ اﻧﺤﻼل ﻧﻴﻤﻪ ﻣﺤﺪود و ﻳﺎ ﻫﻤﺰﻣﺎن ﺑﺎ ﺗﻮﻟﻴﺪ آﺑﻬﺎی ﻣﻬﺎﺟﻢ در ﺟﺮﻳﺎﻧﻬﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻣﺮﺑﻮط اﺳﺖ . ﻣﻮرد آﺧﺮ در زﻳﺮ ﺑﺮرﺳﻲ .ﺷﻮد ﻣﻲ 2 - 12 - 1 ﻏ ﺎرﻫﺎی زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ ﻛﻤﺘﺮ از ده درﺻﺪ ﻧﻤﻮﻧﻪ ﻏﺎرﻫﺎی ﺑﺮرﺳﻲ ﺷﺪه در اﻳﻦ ﮔﺰارش دارای رﻳﺸﻪ زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻛﻪ ﺷﺎﻣﻞ ای ﭘﺎره از ﺑﺰرﮔﺘﺮﻳﻦ ﻏﺎرﻫﺎی ﺟﻬﺎن اﺳﺖ . ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻣﻐﺰه ﻫﺎی ﺣﻔﺎری ﺷﺪه دﻻﻟﺖ ﺑﺮ اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮع دارد ﻛﻪ اﻳﻦ ﻏﺎرﻫﺎ ﺗﺨﻠﺨﻞ ﻫﺎی ﻧﺎﭼﻴﺰ ﺑﺮای ﺑﻪ وﺟﻮد آﻣﺪن ﻣﻌﺎﺑﺮ دارﻧﺪ . ﻣﻬﻤﺘﺮﻳﻦ اﺳﻴﺪﻫﺎی زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ ﺷﺎﻣﻞ اﺳﻴﺪ ﻛﺮﺑﻨﻴﻚ و اﺳﻴﺪ ﺳﻮﻟﻔﻮرﻳﻚ ) و ﺳﻮﻟﻔﻮرﻫﻴﺪروژن آﺑﺪار ( اﺳﺖ . ﻣﻨﺎﻓﺬ و ﻣﻌﺎﺑﺮ اﻧﺤﻼﻟﻲ ﻏﺎرﻫﺎ از ﻫﺪاﻳﺖ آﺑﻬﺎی اﺳﻴﺪی از ﻻﻳﻪ ﻫﺎی ﻏﻴﺮﻗﺎﺑﻞ اﻧﺤﻼل ﺑﻪ ﺳﻨﮓ آﻫﻜﻬﺎ و ﻳﺎ ﺑﺮ اﺛﺮ ﻓﺮآﻳﻨﺪ اﻛﺴﻴﺪ ﺷﺪن S H2 آب و ﻳﺎ ﺗﻐﻴﻴﺮ و اﻓﺖ درﺟﻪ ﺣﺮارت ﻳﻚ ) درﺟﻪ ، ﺑﻪ ( وﺟﻮد ﻣﻲ آﻳﻨﺪ ﺳﻪ . ﻋﺎﻣﻞ آﺧﺮی ﻋﻤﺪه ﺗﺮﻳﻦ دﻟﻴﻞ ﺗﺸﻜﻴﻞ ﻏﺎرﻫﺎی زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ ﻫﻴﭙﻮژﻧﻴﻚ 4 ﻫﺴﺘﻨﺪ . 1 - Shaft 2 - Wind & Jewel 3 - Black Hills 4 - Hypogenic 65 2 - 12 - 1 - 1 ﻣﺨﻠﻮط ﺷﺪن S H2 و آب از ﺳﺮﮔﻴﺮی ﺗﻬﺎﺟﻢ ﺧﻮرﻧﺪﮔﻲ آﺑﻬﺎ ﺑﺮ اﺛﺮ اﺧﺘﻼط آﺑﻬﺎی دار ایS H2 اﺳﺖ اﻳﻦ . ﻓﺮآﻳﻨﺪ اﺣﺘﻤﺎﻻ در ﺗﻜﺎﻣﻞ ﻣﺨﺎزن ﻫﻴﺪروﻛﺮﺑﻮر ﻣﺆﺛﺮ ﺗﺮ از ﻏﺎرﻫﺎ اﺳﺖ . ﻏﺎرﻫﺎی اﻧﺤﻼﻟﻲ ﭘﺮ ﺷﺪه از آﺑﻬﺎی راﻛﺪ ﺳﺮﺷﺎر از S H2 ﺑﻪ ﻣﻌﺎدن وارد ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ ) واروﻳﻚ 1 ، 1968 (، ﺑﺮﺧﻲ از آﻧﻬﺎ ﻫﻤﺮاه ﺳﻨﮓ ﻣﻌﺪﻧﻬﺎی ﻫﻴ ﺪروﺗﺮﻣﺎل ، ﻣﺎﻧﻨﺪ ﻣﻌﺎدن ﻗﻠﻊ - روی ﻣﻴﺪان ﭼﺮ ﭘﻲ 2 دراوﻛﻼﻫﻤﺎ- ﻛﺎﻧﺰاس ﻣﻚ ) ﻧﺎﻳﺖ و ﻓﻴﺸﺮ3 1970 (ﻫﺴﺘﻨﺪ . ﻫﻨﻮز ﺑﻪ درﺳﺘﻲ ﻣﻌﻠﻮم ﻧﻴﺴﺖ ﻛﻪ آﻳﺎ اﻛﺜﺮ اﻳﻦ ﻏﺎرﻫﺎ ﺑﺮ اﺛﺮ اﺳﻴﺪﻫﺎﻳﻲ ﺑﻪ ﻛﻪ وﺳﻴﻠﻪ ﻓﺮآﻳﻨﺪ ﻫﻴﺪروﺗﺮﻣﺎل ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ ﺑﻪ وﺟﻮد آﻣﺪه اﻧﺪ و ﻳﺎ ﺑﺮ اﺛﺮ ﻛﺎﻫﺶ ﺳﻮﻟﻔﻴﺖ ﺑﻪ وﺟﻮد آﻣﺪه . اﻧﺪ 2 - 12 - 1 - 2 اﻛﺴﻴﺪ ﺷﺪن ﺳﻮﻟﻔﻴﺖ اﺳﻴﺪ ﺳﻮﻟﻔﻮرﻳﻚ ﺑﺮ اﺛﺮ اﻛﺴﻴﺪ ﺷﺪن ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ ﻳﺎ ﻏﻴﺮ ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ S H2 ﺑﻪ وﺟﻮد ﻣﻲ آﻳﺪ . ﻏﺎرﻫﺎ ﺑﺮ اﺛﺮ ﺑﺮﺧﺎﺳﺘﻦ ﻻﻳﻪ ﻫﺎی آﺑﺪار و ﻳﺎ اﺛﺮ ﮔﺎزﻫﺎی S H2 داﺧﻞ آب زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ در ﺣﻮﺿﻪ رﺳﻮ ﺑﻪ ﺑﻲ وﺟﻮد ﻣﻲ آﻳﻨﺪ اﮔﻪ ) ﻣﻴﺮ، دﻳﻮﻳﺪ، ﻫﻴﻞ4 .( ﺳﻮﻟﻔﻴﺖ ﻫﺎی آﺑﺪار ﻳﺎ ﺑﺮ اﺛﺮ آزاد ﺷﺪن ﺗﺪرﻳﺠﻲ و درازﻣﺪت ﮔﺮدش آﺑﻬﺎی ﻣﻌﺪﻧﻲ زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ و ﻳﺎ ﺑﺮ اﺛﺮ رﺧﺪاد ﺣﻮادث ﻧﺎﮔﻬﺎﻧﻲ ﺑﻪ وﺟﻮد ﻣﻲ آﻳﻨﺪ . ﻣﻮرد آﺧﺮ ﺑﺮ اﺛﺮ ﻣﻬﺎﺟﺮت ﺣﺎﺷﻴﻪ آﺑﺪار ﺑﻪ ﻛﻨﺎره ﺣﻮﺿﻪ ﺑﺮ اﺛﺮ ﺗﺮاﻛﻢ رﺳﻮ ﺑﺎت اﻧﺠﺎم ﻣﻲ ﮔﻴﺮد . ﺑﺮﺧﺎﺳﺘﻦ آﺑﻬﺎی ﺣﺮارﺗﻲ ﺑﺮ اﺛﺮ ﻓﻌﺎﻟﻴﺘﻬﺎی ﺳﻨﮕﻬﺎی آﺗﺸﻔﺸﺎﻧﻲ ﻳﺎ آزاد ﺷﺪن ﮔﺎز از اﻋﻤﺎق درﻳﺎ ﻳﺎ ﺑﺮ اﺛﺮ ﻓﺸﺎر زﻳﺎد در ﻳﻚ ﻧﺎﺣﻴﻪ و ﺷﻜﺴﺘﮕﻲ ﻫﻴﺪروﻟﻴﻜﻲ ﻳﺎ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﺗﻜﺘﻮﻧﻴﻜﻲ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . در ارﺗﺒﺎط ﺑﺎ ﻧﺤﻮه اﻧﺤﻼل ﻛﻠﺴﻴﺖ ﺑﻪ ﻧﻈﺮ ﻣﻲ رﺳﺪ در ﺣﺮارت 25 درﺟﻪ ﺳﺎﻧﺘﻴﮕﺮاد اﺑﺘﺪا آب ﺑﺎ ﻛﻠﺴﻴﺖ در زﻳﺮ ﺗﺮاز آب زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ در ﻣﺠﺎور S H2 و 2 CO اﺷﺒﺎع ﺷﺪه ، آﻧﮕﺎه ﭘﺲ از آﻧﻜﻪ ﺗﺮاز آب ﺑﺮﺧﺎﺳﺘﻪ ﺑﻪ ﺗﺮاز آب زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ ﻣﻲ رﺳﺪ، در ﭼﻨﻴﻦ ﺣﺎﻟﺘﻲ ﺗﻤﺎم S H2ﻫﺎ ا ﻛﺴﻴﺪ ﺷﺪه ﺗﺒﺪﻳﻞ ﺑﻪ اﺳﻴﺪ ﺳﻮﻟﻔﻮرﻳﻚ ﻣﻲ ﺷﻮد و ﺗﻌﺎدل ﺟﺪﻳﺪی از ﻛﻠﺴﻴﺖ ﺑﻪ وﺟﻮد ﻣﻲ آﻳﺪ، ﺗﺮاﻛﻢ 2 CO آﺑﺪار، ﺑﺮاﺑﺮ i] CO [ 2 ازM /001 0 ) درL / mg (44 ﭘﻴﺶ ﺷﻮد ﻣﻲ ﺑﻴﻨﻲ . ﺗﺒﺪﻳﻞ S H2 ﺑﻪ4 2SO H ﻣﻮﺟﺐ ﺑﻪ وﺟﻮد آﻣﺪن اﻧﺤﻼل ﻧﺎﮔﻬﺎﻧﻲ ﺷﻮد ﻣﻲ . اﻣﺎ اﺛﺮ آن در ﺻﻮرﺗﻲ ﻛﻪ ﮔﺎز 2 CO ﺑﺮ اﺛﺮ راﺑﻄﻪ 3 4 2 CaCO SO H − ﺑﻪ وﺟﻮد آﻳﺪ ﻛﺎﻫﺶ ﻳﺎﺑﺪ ﻣﻲ . در ﮔﺬرﮔﺎﻫﻬﺎی ﺑﺰرگ آب زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﻛﺎرﻟﺴﺒﺎد ﻛﺎورن5) اﺷﻜﺎل 2 - 1 - د و2 - 5 (درز و ﺗﺮﻛﻬﺎی ﺑﺎرﻳﻚ ﻛﻒ ﻏﺎر ﺑﺎ رﺳﻮﺑﺎت ﺛﺎﻧﻮﻳﻪ ﺑﺴﺘﻪ ﺷﺪه اﻧﺪ ﻛﻪ اﻳﻦ ﺣﺎﻟﺖ ﻣﻌﺮف ﮔﺬرﮔﺎه آﺑﻬﺎی ﺳﺮﺷﺎر از S H2 اﺳﺖ ﻳﻚ . ﮔﺬرﮔﺎه ﻣﻨﻔﺮد از وارد ﺷﺪن آب از ﻳﻚ ﺳﻮ و ﺧﺮوج ﻓﻮری آن از ﺳﻮی دﻳﮕﺮ ﺑﻪ وﺟﻮد ﻣﻲ آﻳﺪ ﻛﻪ ﺳﺮاﻧﺠﺎم اﻳﺠﺎد ﭼﺸﻤﻪ ﻣﻴﺮ اﮔﻪ ) ﻛﻨﺪ ﻣﻲ (6 .ﭘﺨﺶ آب و ﺟﺎری ﺷﺪن آب در درز و ﺗﺮﻛﻬﺎ اﻳﺠﺎد ﺷﺒﻜﻪ ﺑﻬﻢ ﭘﻴﻮﺳﺘﻪ ﻛﻨﺪ ﻣﻲ . ﺻﺮﻓﻨﻈﺮ از ورودی ، اﮔﺮ آب زﻳﺮ ﺣﺪ اﺷﺒﺎع ﺑﺎﺷﺪ، ﮔﺬرﮔﺎﻫﻬﺎی ﻣﺘﻨﺎوﺑﻲ ﺑﺮ اﺛﺮ ﺟﺎری ﺷﺪن ﺑﻪ آب وﺟﻮد ﺧﻮاﻫﺪ آﻣﺪ ﻛﻪ ﺑﺰرﮔﻲ آﻧﻬﺎ ﻗﺎﺑﻞ ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ ﺑﺎ ﺟﺮﻳﺎن ﺳﻴ ﻼب در ﻏﺎرﻫﺎ و ﺷﺒﻜﻪ ﻫﺎی اﺳﻔﻨﺠﻲ اﻳﺠﺎد ﺷﺪه در ﻏﺎر اﺳﺖ . 1 - Warwick 2 - Picher 3 - McKinght and Ficher 4 - Egemeier, 1981, Davis, 1980, Hill, 1987 5 - Carlsbad Cavern 6 - Egemeier 1988 66 اﮔﺮ ﺗﺮاﻛﻢ اﻧﺤﻼل ﺳﻮﻟﻔﻴﺖ ﺑﻪ اﻧﺪازه ﻛﺎﻓﻲ ﺑﺎﺷﺪ در آن ﺻﻮرت روی دﻳﻮاره ﺳﻨﮓ آﻫﻜﻲ اﻳﺠﺎد ژﻳﭙﺲ ﻣﻲ ﻛﻨﺪ ) ﻛﻮﻳﻴﻦ 1.( ﺑﻠﻮرﻫﺎی ژﻳﭙﺲ روی دﻳﻮاره ﻫﺎی ﻏﺎر ﻛﻴﻦ2 در اﻣﺘﺪاد ﺗﺎﻗﺪﻳﺲ ﺷﻴﭗ 3 در واﻳﺎﻣﻴﻨﮓ 4 ﻪ ﺑ ﻫﻤﻴﻦ روش ﺑﻪ وﺟﻮدآﻣﺪه اﺳﺖ اﮔﻪ ) ﻣﻴﺮ 1981 .(در اﻳﻦ راﺳﺘﺎ ﺑﻠﻮﻛﻬﺎی ﺿﺨﻴﻢ ژﻳﭙﺲ در ﻏﺎر ﻛﻮﻫﻬﺎی ﮔﻮاداﻟﻮپ ، ﻧﻴﻮﻣﻜﺰﻳﻜﻮ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان رﺳﻮﺑﺎت اوﻟﻴﻪ در آﺑﻬﺎی ﻓﻮق اﺷﺒﺎع ﺑﺎ ﺳﻮﻟﻔﻴﺖ ﻛﻠﺴﻴﻢ ﭘﺲ از اﻧﺤﻼل اوﻟﻴﻪ ﺑﻪ وﺟﻮد آﻣﺪه اﺳﺖ ) داوﻳﺪ 1980، ﻫﻴﻞ 1987 .( ﺑﻪ روﺷﻨﻲ ﻣﻌﻠﻮم اﺳﺖ ﺗﺎﻻر ﺑﺮﺧﻲ ﻏﺎرﻫﺎ ﺑﺮ اﺛﺮS H2 و ﮔﺎزﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ از آﺑﻬﺎی زﻳﺮﻳﻦ ﺑﺮﺧﺎﺳﺘﻪ اﻧﺪ و ﺑﻪ داﺧﻞ اﺳﺘﺨﺮ ﻏﺎر رﺳﻴﺪه اﻧﺪ، ﺑﺰرگ ﺷﺪه اﺳﺖ ) اﺳﺘﺨﺮﻫﺎﻳﻲ راه ﻛﻪ ﺧﺮوج ﻧﺪاﺷﺘﻪ اﻧﺪ (. اﻛﺴﻴﺪ ﺷﺪن اﺳﻴﺪ ﺳﻮﻟﻔﻮرﻳﻚ ﻣﻮﺟﺐ اﻧﺤﻼل ﺳﻨﮓ آﻫﻚ در داﺧ ﻞ و ﺑﺎﻻی اﺳﺘﺨﺮ ﻏﺎر ﺷﺪه و ﻣﻮﺟﺐ ﻣﺘﺼﺎﻋﺪ ﺷﺪن 2 CO ﺷﻮد ﻣﻲ ﭘﺲ . از آﻧﻜﻪ اﺳﻴﺪ ﺧﻨﺜﻲ ﻣﻲ ﺷﻮد، ﻣﻴﺰان ﻧﻬﺎﻳﻲ s C آب در ﭘﻴﻮﻧﺪ ﺑﺎ 2 PCO و ﺑﺮﮔﺸﺖ ﺑﻪ ارزش اوﻟﻴﻪ آن ﺑﻮده و آب آﻣﺎدﮔﻲ رﺳﻮﺑﮕﺬاری ﺳﻨﮓ ﻚ آﻫ ﺣﻞ ﺷﺪه ﺑﺮ اﺛﺮ ﻋﻤﻠﻜﺮد S H2 و اﺳﻴﺪ ﺳﻮﻟﻔﻮرﻳﻚ را دارد . ﺗﺎﻻر ﻏﺎر در ﻛﻨﺎر و ﺑﺎﻻی اﺳﺘﺨﺮ ﮔﺸﺎد ﻣﻲ ﺷﻮد، اﻣﺎ ﻛﻒ ﻏﺎر و ﺗﺮﻛﻬﺎی رو ﺑﻪ ﭘﺎﻳﻴﻦ ﺑﺎ رﺳﻮﺑﺎت آﻫﻜﻲ ﻣﺴﺪود ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . اﺳﻴﺪ ﺳﻮﻟﻔﻮرﻳﻚ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ از اﻛﺴﻴﺪ ﺷﺪن ﭘﻴﺮﻳﺖ ﺑﻪ وﺟﻮد آﻳﺪ، وﻟﻲ ﻓﺮآﻳﻨﺪ ﺑﺴﻴﺎر آرام ﺑﻮده ﭘﻴﺮﻳﺖ ﻣﻨﺎﻓﺬ ﻣﻮﺟﻮد ﻣﺤﻠﻲ را ﭘﺮ . ﻛﻨﺪ ﻣﻲ ﺑﺮﺧﻲ ﻏﺎرﻫﺎی ﻛﻮﭼﻚ در اﻳﻦ ﻧﻮع ﻓﺮآﻳﻨﺪ ﺷﻜﻞ ﮔﺮﻓﺘﻪ ) اﻧﺪ ﻣﻮرﻫﺎوس5 .( 2 - 12 - 1 - 3 اﻧﺤﻼل ﺑﺮ اﺛﺮ ﺑﺮﺧﺎﺳﺘﻦ آﺑﻬﺎی ﺣﺮارﺗﻲ ﺑﻪ دﻟﻴﻞ راﺑﻄﻪ ﻣﻌﻜﻮس ﺑﻴﻦ اﻧﺤﻼل ﻛﻠﺴﻴﺖ و درﺟﻪ ﺣﺮارت ﺣﺘﻲ در ﺗﺮاز ﭘﺎﻳﺪار 2 CO ﻛﺎﻫﺶ درﺟﻪ ﺣﺮارت و ﺑﺮﺧﺎﺳﺘﻦ آﺑﻬﺎی ﺣﺮارﺗﻲ ﻣﻮﺟﺐ اﻓﺰاﻳﺶ اﻧﺤﻼل ﺷﻮد ﻣﻲ . ﺑﺮای آزﻣﺎﻳﺶ ﻛﺮدن ﺗﺄﺛﻴﺮ اﻳﻦ ﻓﺮآﻳﻨﺪ، ﻧﻴﺎز ﺑﻪ ﺗﺠﺰﻳﻪ ﺗﻔﺎﺿﻞ ﻣﺤﺪود6 ﺑﻮده ﻛﻪ در آن آب ﺳﺮﺷﺎر از 2 CO اﻣﻜﺎن ﺑﺎﻻ آﻣﺪن از درز و ﺗﺮﻛﻬﺎی ﺑﻪ ﻃﻮل 100 ﻣﺘﺮ در ﺳﻨﮓ آﻫﻚ را داﺷﺘﻪ اﺳﺖ و در اﻳﻦ اﻣﺘﺪاد آب ﻣﺬﻛﻮر ﺳﺮد ﺷﺪه اﺳﺖ آب . ﻣﺰﺑﻮر ﻛﻪ ﺑﺎﻻ ﻣﻲ آﻳﺪ، ﺑﻪ ﻧﻈﺮ ﻣﻲ رﺳﺪ ﻛﺎﻣﻼ اﺷﺒﺎع از ﻛﻠﺴﻴﺖ اﺳﺖ . درز و ﺗﺮﻛﻬﺎ ﺑﻪ 100 ﻋﺪد ﻣﺸﺎﺑﻪ در ﻃﻮل ، ﺗﻘﺴﻴﻢ و ﻣﻴﺰان اﻧﺤﻼل در ﻫﺮﻳﻚ ﺑﺎ 4 = n وKﺗﻨﻈﻴﻢ و ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ و ﺗﺮاز ﺗﻐﻴﻴﺮات در ﺟﺪول 2 - 1 دﻳﺪه ﺷﻮد ﻣﻲ . ﺗﻐﻴﻴﺮات s C ﺑﺎ درﺟﻪ ﺣﺮارت ﭘﺎﻳﻪ ﺑﺮ رواﺑﻂ ﺗﻌﺎدل ﭘﺎﻳﺪار ﻛﻪ ﺑﻪ وﺳﻴﻠﻪ ﭘﻠﻮﻣﺮ و ﺑﻮﺳﻦ ﺑﻮرگ7) 1982 (ﻣﻌﺮﻓﻲ ﺷﺪه ، ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ ﺑﺎ . ﺗﻐﻴﻴﺮات ﻣﻴﺰان n و K در ﺟﺪول ﺷﻤﺎره 2 - 1، ﻣ ﺷﻜﻞ ﻨﺤﻨﻲ ﺗﻐﻴﻴﺮات ﺛﺎﺑﺖ ﺑﻮده ﺑﻪ ﻃﻮری ﻛﻪ روﻧﺪ 50 درﺟﻪ آب را ﻣﻲ ﺑﻪ ﺗﻮان ﺗﺼﻮﻳﺮ ﻛﺸﻴﺪ . اﻧﺤﻼل در ﺟﻬﺖ ﺟﺮﻳﺎن آب اﻓﺰاﻳﺶ ﻣﻲ ﻳﺎﺑﺪ، ﻫﻢ ﺗﺮاز ﺑﻮدن و ﺛﺎﺑﺖ ﻣﺎﻧﺪن ﺗﻨﻬﺎ در ﺗﺨﻠﻴﻪ ﻫﺎی ﻛﻮﭼﻚ ﻣﻴﺴﺮ اﺳﺖ . ﻣﻴﺰان ﻛﻢ s C ﺑﺎ درﺟﻪ ﺣﺮارت ﺑﺎﻻ ﻫﻤﺮ اه ﺑﺎ ﻣﻘﺪار K ﺑﻬﻢ ﺧﻮرده و ﺳﺒﺐ ﺑﺰرگ ﺷﺪن ﻏﺎر ﺑﺎ اﻓﺰاﻳﺶ درﺟﻪ ﺣﺮارت اﺳﺖ ﺷﺪه . ﻣﻀﺎﻋﻒ ﺷﺪن ﮔﺮادﻳﺎن ﺣﺮارﺗﻲ ﺑﺎ i] CO [ 2 ﻣﻮﺟﺐ اﻓﺰاﻳﺶ رﺷﺪ ده ﺑﺮاﺑﺮ، ﺑﺪون ﺗﻐﻴﻴﺮ در ﻣﻨﺤﻨﻲ .ﺷﻮد ﻣﻲ ﮔﺮﭼﻪ اﻓﺰاﻳﺶ ﻧﺮخ رﺷﺪ ﺑﺪون ﻧﺴﺒﺖ اﻓﺰاﻳﺶ در q ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻮﺟ ﻴﻪ ﻧﻴﺴﺖ . ﺑﻴﺸﺘﺮﻳﻦ اﻓﺰاﻳﺶ ﻣﻘﺪار q ﻣﻮﺟﺐ ﻣﻲ ﺷﻮد اﻓﺰاﻳﺶ رﺷﺪ ﻣﻨﺤﻨﻲ ﮔﺸﺎدﺷﺪﮔﻲ ﺑﻪ ﺣﺪاﻛﺜﺮ ﺑﺮﺳﺪ و ﭘﺲ از آن اﻓﺰاﻳﺶ a ﻫﻴﭽﮕﻮﻧﻪ ﺗﺎﺛﻴﺮی ﻧﺪارد . در ﻧﺘﻴﺠﻪ ، ﺑﺎزﺷﺪﮔﻲ درز و ﺗﺮﻛﻬﺎ ﺑﺮ اﺛﺮ ﺳﺮد ﺷﺪن ﺑﻪ آب ﻣﻴﺰان ﺣﺪاﻛﺜﺮ ﻣﻲ رﺳﺪ ﻛﻪ 1 - Queen, 1981 2 - Kane 3 - Sheep 4 - Wyoming 5 - Morehouse 6 - Finite - difference 7 - Plumer & Busenburg 67 ﻣﺴﺘﻘﻞ از ﺗﺨﻠﻴﻪ اﺳﺖ . ﺻﺮﻓﻨﻈﺮ از ا ﻧﺪازه و ﺟﺮﻳﺎن آﻧﻬﺎ، اﮔﺮ درز و ﺗﺮﻛﻬﺎ ﻫﻤﮕﻲ از ﻳﻜﻨﻮع آب ﺣﺮارﺗﻲ ﺗﻐﺬﻳﻪ ﺷﻮﻧﺪ، ﺗﻤﺎم آﻧﻬﺎ ﺑﻪ ﻳﻚ ﻧﺴﺒﺖ ﻣﺴﺎوی ﺑﺰرگ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ و اﻳﺠﺎد ﺷﺒﻜﻪ ﻣﺘﻘﺎﻃﻊ زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ ﻣﻲ ﻛﻨﻨﺪ اﻳﻦ . ﮔﻮﻧﻪ ﺷﺒﻜﻪ ﻫﺎی ﻣﺘﻘﺎﻃﻊ در ﻏﺎر وﻳﻨﺪ در ﺑﻼک ﻫﻴﻞ ﺑﺎ ﻫﻤﻴﻦ ﻓﺮآﻳﻨﺪ ﺷﻜﻞ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺑﺎﻛﻠ ) اﻧﺪ ﻮﻳﺞ و دﻳﮕﺮان 1.( ﺗﻨﻬﺎ در ﺷﺮاﻳﻂ ﺑﺴﻴﺎر ﻣﻨﺎﺳﺐ ، ﺳﺮد ﺷﺪن آﺑﻬﺎی ﺣﺮارﺗﻲ ﻣﻮﺟﺐ اﻧﺤﻼل ﺷﺪه و اﻳﺠﺎد ﻏﺎرﻫﺎی اﻓﻘﻲ ﻣﻲ ﻛﻨﻨﺪ . در ﺣﺘﻲ ﭼﻨﻴﻦ ﺷﺮاﻳﻄﻲ زﻣﺎن ﻻزم ﺑﺮاﺑﺮ 5 10 ﺗﺎ6 10 ﺳﺎل اﺳﺖ . اﻛﺜﺮﻳﺖ ﻏﺎرﻫﺎی ﺣﺮارﺗﻲ در اﺛﺮ وﺟﻮ د اﺳﻴﺪﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ در ﻧﺘﻴﺠﻪ آﺗﺸﻔﺸﺎﻧﻲ و ﺣﺮارت ﺑﻪ وﺟﻮد ﻣﻲ آﻳﻨﺪ ﻳﺎ ﻣﺨﻠﻮط ﺷﺪن آﺑﻬﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺟﻮی ﺷﻜﻞ ﮔﺮﻓﺘﻪ . اﻧﺪ ﺧﺎﻛﻬﺎﻳﻲ ﻛﻪ 2 CO آﻧﻬﺎ از ﺑﻴﻦ رﻓﺘﻪ اﺳﺖ ﺑﻪ ﻧﺪرت ﺑﻴﺶ از 0025 /0 ﻣﺘﺮ ﺑﻮده و ﺗﻮان رﺷﺪ 10 %ﻏﺎر را ﺑﻪ ﻋﻬﺪه دارﻧﺪ . ﺗﻌﺎدل 2 PCO آﺑﻬﺎی ﺑﺮﺧﺎﺳﺘﻪ ً ﻣﻌﻤﻮﻻ ﺑﺰرﮔﺘﺮ از اﺗﻤﺴﻔﺮ داﺧﻞ ﻏﺎر و ﻋﺒﻮر آب از آن اﺳﺖ . از دﺳﺖ دادن ﮔﺎز 2 CO زﻣﺎﻧﻲ ﻛﻪ اﻓﺖ ﻓﺸﺎر وﺟﻮد داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ رخ ﻣﻲ دﻫﺪ، در ﭼﻨﻴﻦ ﺷﺮاﻳﻄﻲ ﻛﻠﺴﻴﺖ رﺳﻮب ﻛﻨﺪ ﻣﻲ اﻳﻦ . ﻓﺮآﻳﻨﺪ ﺑﺎ ﻋﻤﻖ ﻣﺤﺪود ﻣﻲ ﺷﻮد و ﺗﺎ ﭼﻨﺪﻣﺘﺮ زﻳﺮ ﺗﺮاز آب زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ اداﻣﻪ داﺷﺘﻪ و ﺑﻪ ﺳﺮﻋﺖ رﺳﻮب ﻛﺮدن ﻛﻠﺴﻴﺖ و از ﺑﻴﻦ رﻓﺘﻦ آن واﺑﺴﺘﻪ ﺑﻮده و ﺑﺎ راه ﻳﺎﻓﺘﻦ ﺗﺎ ﺳﻨﮓ ﻛﻒ ﺑﺮای اﻧﺤﻼل اداﻣﻪ .ﻳﺎﺑﺪ ﻣﻲ 2 - 13 ﺗﺸﺨﻴﺺ ﻏﻴﺮﻣﺘﻌﺎدل ﺑﻮدن ﻏﺎرﻫﺎی ﻫﻴﭙﻮژﻧﻴﻚ اﻛﺜﺮﻳﺖ ﻏﺎرﻫﺎی ﻗﺎﺑﻞ دﺳﺘﺮﺳﻲ ﻫﻴﭙﻮژﻧ ﻴﻚ از ﮔﺬﺷﺘﻪ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻏﻴﺮﻓﻌﺎل ﺑﻮده ﻛﻪ رﻳﺸﻪ آﻧﻬﺎ ﺑﺎﻳﺪ از راه ﻏﻴﺮﻣﺴﺘﻘﻴﻢ ﭘﺎﻳﻪ ﺑﺮ ﺷﻮاﻫﺪ ﺑﻪ دﺳﺖ آﻳﺪ . ﻳﻜﻲ از ﻣﻬﻤﺘﺮﻳﻦ ﺷﻮاﻫﺪ ﭘﻴﺪا ﻛﺮدن ارﺗﺒﺎط اﺳﺖ ﺗﻘﺮﻳﺒ ﺎً ﺗ ﻤﺎم ﺷﺎﺧﻪ ﻫﺎی ﻏﺎر ﻫﻴﭙﻮژﻧﻴﻚ ﺑﻴﻦ اﻳﻨﻜﻪ آﻳﺎ ﻏﺎر از ﻻﻳﻪ ﻫﺎی ﺑﺎﻻﻳﻲ ﺗﻐﺬﻳﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ و ﻳﺎ آﻧ ﻜﻪ ﺑﻼﻓﺎﺻﻠﻪ از ﺳﻄﻮح زﻣﻴﻦ در ﻫﻤﺴﺎﻳﮕﻲ ﺗﻐﺬﻳﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ . اﻛﺜﺮﻳﺖ ورودﻳﻬﺎی ﻏﺎر ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ ﻛﻪ ﺑﻪ ﻧﺪرت ﺑﺎ ﺳﻄﺢ زﻣﻴﻦ ﺑﺮ اﺛﺮ ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ ، ﻋﻤﻠﻴﺎﺗﻲ ﻣﻌﺪﻧﻲ و ﺳﻨﮕﻬﺎی ﺳﺎﺧﺘﻤﺎﻧﻲ ﺑﺮﺧﻮرد دارﻧﺪ . اﻧﻮاع ﺷﺒﻜﻪ ﻫﺎی اﺳﻔﻨﺠﻲ و ﮔﺬرﮔﺎﻫﻬﺎی ﻣﻨﻔﺮد ﻣﺘﺪاول اﺳﺖ . زﻣﻴﻨﻪ ﻫﺎی ﺷﺎﺧ ای ﻪ ﺣﻘﻴﻘﻲ وﺟﻮد ﻧﺪارد . ﻏﺎرﻫﺎی ﺑﻬﻢ ﭘﻴﻮﺳﺘﻪ ) آﻧﺎﺳﺘﻮﻣﺎﺗﻴﻚ 2 (ﺗﻨﻬﺎ ﺑﺎ آﺑﻬﺎی ﺑﻪ ﺷﺪت اﺳﻴﺪی ﺑﻪ وﺟﻮد ﻣﻲ آﻳﻨﺪ . در ﻧﻮاﺣﻲ اﻛﺴﻴﺪه ﺷﺪن S H2، ﻧﻴﻤﺮخ ﻏﺎر ﺑﺴﻴﺎر ﻧﺎﻣﻨﻈﻢ اﺳﺖ ، ﺑﻪ ﺟﺰ در ﺑﺨﺸﻬﺎﻳﻲ ﻛﻪ آﺑﻬﺎی ﻣﻬﺎﺟﻢ ﺑﺮﺧﺎﺳﺘﻪ ﺑﻪ ﺗﺮاز آب زﻳﺮزﻣﻴﻨ ﻲ رﺳﻴﺪه و ﺟﺮﻳﺎن در ﺟﻬﺖ اﻓﻘﻲ ﺑﺮﻗﺮار ﻣﻲ ﺷﻮد . ﺗﻨﻮع ﻣﻘﺎﻃﻊ ﻏﺎر ﺑﺴﻴﺎر زﻳﺎد و ﺳﻘﻒ ﻏﺎر ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﮔﻨﺒﺪی ﻳﺎ ﻣﺪور ﺑﺎﺷﺪ . اﻧﺤﻼل ﺻﺪف ﻓﺎم 3 و رﺳﻮﺑﺎت ﺗﺨﺮﻳﺒﻲ درﺷﺖ داﻧﻪ ً ﺑﺴﻴﺎر ﻧﺎدر و ﻣﻌﻤﻮﻻ ﻣﻌﺮف آﺑﻬﺎی ﻣﻬﺎﺟﻢ ﺳﻄﺤﻲ اﺳﺖ . در ﻏﺎرﻫﺎی ژﻧﻴﻚ اﭘﻲ ﺟﺮﻳﺎن و ﻫ آب ﻮا در ورودی ﻏﺎر و اﻓﻘﻬﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻣﺘﺪاول اﺳﺖ ﻛﻪ آﻧﺮا در ﻏﺎرﻫﺎی ﻫﻴﭙﻮژﻧﻴﻚ ﺗﻮان ﻧﻤﻲ . دﻳﺪ ﮔﺮادﻳﺎن ﺣﺮارﺗﻲ در ﻏﺎرﻫﺎی ﻫﻴﭙﻮژﻧﻴﻚ ﺑﺎﻻ ﺑﻮده و ﺑﺮﺧﺎﺳﺘﻦ ﻫﻮای ﮔﺮم از ﮔﺬرﮔﺎﻫﻬﺎی ژرف ﻫﻤﺮاه ﺑﺎ رﻃﻮﺑﺖ ﺑﺴﻴﺎر ﻣﺘﺪاول اﺳﺖ . ﺗﺮاﻛﻢ آب 2 CO دا ر ﻫﻮای ﻏﺎر را ﺑﺴﻴﺎر ﺧﻮرﻧﺪه ﻣﻲ ﺳﺎزد . ﺳﻄﻮح در ﻣﻌﺮض اﻳﻨﮕﻮﻧﻪ ﻫﻮا، دارای ﺗﺨﻠﺨﻞ ﺑﺴﻴﺎر زﻳﺎد و ﻫﺎی ﻟﺒﻪ ﻫﻮازده ﺗﺮد ﻫﺴﺘﻨﺪ آب . ً ﻣﺠﺪد ا ﺑﺮ اﺛﺮ ﻧﻴﺮوی ﻣﻮﻳﻴﻨﻪ و ﺟﺎذﺑﻪ ﻓﺮورﻓﺘﻪ و ﻳﻚ ﺑﺎردﻳﮕﺮ ﻣﻮاد ﻣﺤﻠﻮل ﺧﻮد را ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻧﻬﺸﺘﻪ ﻫﺎی ﻏﺎری4 ﺑﻪ ﺟﺎی ﻣﻲ ﮔﺬارد اﻳﻦ . ﻧﻬﺸﺘﻪ ﻫﺎی ﺗﺒﺨﻴﺮی ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻛﻠﺴﻴﺖ ﻫﺎی ﺧﻮﺷﻪ اﻧﮕﻮری ، ﺳﻮزﻧﻬﺎی آراﮔﻮﻧﻴﺖ و 1 - Bakalowicz & others 1987 2 - Anastomatic 3 - Scallop 4 - Speleothem 68 ﻛﺮﺑﻨﺎت ﻫﺎی آﺑﺪار ﻫﺴﺘﻨﺪ . رﺳﻮﺑﺎت ﺑﺴﺘﺮ ﻏﺎر ﭘﻮدری و از ﺟﻨﺲ ﭘﻮدر ﻏﻴﺮﻗﺎﺑﻞ ﺗﻔﻜﻴﻚ ﻛﺮﺑﻨﺎﺗﻬﺎ و ﻣﺼﺎﻟﺢ ﻏﻴﺮﻗﺎﺑﻞ اﻧﺤﻼل ﻫﺴﺘﻨﺪ . ﺑﻠﻮرﻫﺎی ﻛﻠﺴﻴﺖ ﻛﻪ ﺑﺮ اﺛﺮ از دﺳﺖ دادن ﮔﺎز 2 CO آب ﺟﺎری در ﻏﺎر ﺑﻪ وﺟﻮد ﻣﻲ آﻳﻨﺪ ﺳﻨﮓ ﻛﻒ و دﻳﻮاره ﻫﺎی زﻳﺮﻳﻦ ﻏﺎر را ﻣﻲ ﭘﻮﺷﺎﻧﻨﺪ . ﻣﺎﻧﻨﺪ ﻏﺎر ﺟﻮاﻫﺮ1 و ﺑﺨﺸﻲ از ﻏﺎر ﻛﺎرﻟﺴﺒﺎد اﻳﻦ . رﺳﻮﺑﺎت ﺑﺴﻴﺎر ﻛﻨﺪ ﺑﻪ وﺟﻮد ﻣﻲ آﻳﻨﺪ و ﻧﺴﺒﺖ 160 / 180 ﻣﺎﻧﻨﺪ ﻧﺴﺒﺖ ﺳﺎﻳﺮ ﻏﺎرﻫﺎی آﻫﻜﻲ اﺳﺖ ) ﺑﺎﻛﺎﻟﻮﻳﭻ و دﻳﮕﺮان (. ﻪ زﻣﻴﻨ ﻏﺎر ﻫﻴﭙﻮژﻧﻴﻚ ، ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺳﺎﻳﺮ ﻏﺎرﻫﺎی ژﻧﻴﻚ اﭘﻲ ، ﺑﻪ وﺳﻴﻠﻪ ﺗﻐﺬﻳﻪ ﻻﻳﻪ ﻫﺎی ﻗﺎﺑﻞ اﻧﺤﻼل ﻛﻨﺘﺮل ﺷﻮد ﻣﻲ . ﮔﺬرﮔﺎﻫﻬﺎی ﻣﻨﻔﺮد ﻏﺎر ﺑﻪ ﺻﻮرت ﺷﺎﺧﻪ ای ﺳﺎده از ﺳﺮﭼﺸﻤﻪ ﺗﻐﺬﻳﻪ در ﻗﺴﻤﺖ ورودی ﻻﻳﻪ ﻫﺎی ﻏﻴﺮﻗﺎﺑﻞ اﻧﺤﻼل ﺗﺎ ﭘﺎﻳﻴﻦ دﺳﺖ ﻣﺮﻛﺰ ﺗﻐﺬﻳﻪ را درﺑﺮ ﻣﻲ ﮔﻴﺮد ﺒﻜﻪﺷ . ﻫﺎ، ﺳﻴﻤﺎی اﺳﻔﻨﺠﻲ و ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﻫﺎی ﺷﺎﺧﻪ ای ﻣﺮﻛﺐ ﺑﺮ اﺛﺮ ﺟﺎری ﺷﺪن در زﻳﺮ ﻫﺎی ﻻﻳﻪ ﻏﻴﺮﻗﺎﺑﻞ اﻧﺤﻼل ﺑﻪ وﺟﻮد ﻣﻲ آﻳﻨﺪ . آﻧﻬﺎ ﻣﻮﺟﺐ ﺑﺎزﺳﺎزی و ﺗﻬﺎﺟﻢ ﺑﻪ درز و ﺗﺮﻛﻬﺎی ﺑﻲ ﺷﻤﺎر ﻛﻪ ﺑﺮ اﺛﺮ ﭘﺪﻳﺪه اﻛﺴﻴﺪ ﺷﺪن ﺑﻬﻢ ﭘﻴﻮﺳﺘﻪ اﻧﺪ، ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ و ﺑﺎ ﻛﺎﻫﺶ درﺟﻪ ﺣﺮارت آ ﺑﻬﺎی ﺑﺮﺧﺎﺳﺘﻪ در ﺷﻜﺎﻓﻬﺎی ﺑﻲ ﺷﻤﺎر ﻏﺎر ﺑﺎﻋﺚ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ ﺑﺮﺧﻲ ﺷﺒﻜﻪ ﻫﺎی ﻫﻴﭙﻮژﻧﻴﻚ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﻣﺸﺎﺑﻪ ژﻧﻴﻚ اﭘﻲ آﻧﻬﺎ ﺑﻪ ﻧﻈﺮ آﻳﻨﺪ . ﺷﺒﻜﻪ ﻫﺎ ﺗﺤﺖ اﻳﻦ ﻓﺮآﻳﻨﺪ ﻫﻤﺮاه ﺑﺎ آﺑﻬﺎی دارای ﺳﺮﭼﺸﻤﻪ ﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ رﺷﺪ ﻣﻲ ﻳﺎﺑﻨﺪ، در ﺣﺎﻟﻲ اﻳﻦ ﻛﻪ ﺟﺮﻳﺎﻧﻬﺎ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻣﻨﻔﺮد ﻗﺎدر ﺑﻪ ﺗ ﺸﻜﻴﻞ ﺷﺒﻜﻪ ﻧﻴﺴﺘﻨﺪ . ﻏﺎر ﻫﻴﻚ 2 ﻧﺰدﻳﻚ ﻛﺎرﻟﺴﺒﺎد، ﻧﻴﻮﻣﻜﺰﻳﻜﻮ، ﻳﻜﻲ از ﻧﻤﻮﻧﻪ ﻏﺎرﻫﺎی ﻫﻴﭙﻮژﻧﻴﻚ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﺮ اﺛﺮ S H2 و اﺳﻴﺪ ﺳﻮﻟﻔﻮرﻳﻚ ﺑﻪ وﺟﻮد آﻣﺪه اﺳﺖ . ﻧﻴﻤﺮخ ﻏﺎر ﻧﺎﻣﻨﻈﻢ اﺳﺖ ﺑﻪ ﻛﻪ ﻣﻴﺰان ﻧﺎﭼﻴﺰی از ﺗﻮﭘﻮﮔﺮاﻓﻲ و ﻟﻴﺘﻮﻟﻮژی ﺗﺒﻌﻴﺖ .ﻛﻨﺪ ﻣﻲ دارای زﻣﻴﻨﻪ ﺷﺎﺧﻪ ای در اﻓﻘﻬﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ اﺳﺖ ﻛﻪ ﻫﺮ ﻳﻚ ﺧﺮوﺟﻲ ﺟﺪاﮔﺎﻧﻪ ای دارﻧﺪ . )1 (ﻣﺪﺧﻞ ﻫﺎی ﻟﻮﻟﻪ ﻧﺎﻣﻨﻈﻢ ﻛﻪ از ﺑﺴﺘﺮ ﻓﻨﺲ ﻛﺎﻧﻴﻮن3 ﭼﻨﺪﻳﻦ دﻫﻬﺎ ﻣﺘﺮ ﺑﺮﺧﺎﺳﺘﻪ اﺳﺖ . ) 2 (ﻧﺎﺣﻴﻪ اﻛﺴﻴﺪه ﺷﺪه S H2 در ﺗﺮاز آب زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ ، ﺑﺎ ﺧﺮوﺟﻲ ﺟﺪﻳﺪ در ﭘﺮﺗﮕﺎه ﮔﻮاداﻟﻮپ ) ، 3 (دوﺗﺎﻻر ﻣﻴﺎﻧﻲ ، ﺑﺎ ﺧﺮوﺟﻲ ﻧﺎﻣﺸﺨﺺ ) و 4 ( اﻓﻖ دارای درز و ﺗﺮﻛﻬﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﺑﺎ رﺳﻮﺑﺎت ﺛﺎﻧﻮﻳﻪ ﻛﺮﺑﻨﺎت ﭘﺮ ﺷﺪه اﻧﺪ، ﻛﻪ ً ﻋﻤﻼ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﺧﺮوﺟﻲ آﺑﻬﺎی ﺳﺮﺷﺎر از S H2 در ﺳﺮاﺳﺮ ﮔﺴﺘﺮش ﻏﺎر ﻋﻤﻞ ﻛﻨﺪ ﻣﻲ . اﻛﻨﻮن آﻧﭽﻪ ﺑﺠﺎی ﻣﺎ اﺳﺖ ﻧﺪه ، ﻏﺎر اﺳﺖ . در ﺷﺮاﻳﻄﻲ آب و ﻫﻮاﻳﻲ ﻣﺮﻃﻮب ﺗﺸﺨﻴﺺ ﻏﺎرﻫﺎی ﻏﻴﺮﻓﻌﺎل ﻫﻴﭙﻮژﻧﻴﻚ ﺑﺴﻴﺎر ﻣﺸﻜﻞ اﺳﺖ . آﺑﻬﺎی ﻣﻬﺎﺟﻢ ﺳﻄﺤﻲ ﺗﻤﺎﻳﻞ ورود ﺑﻪ ﻧﻮاﺣﻲ ﻋﻤﻴﻖ دارﻧﺪ و ﻳﺎ ﻣﻮﺟﺐ ﺑﺎزﺳﺎزی ﻏﺎر ﺷﺪه ﻛﻪ ﺗﺸﺨﻴﺺ ﺳﻴﻤﺎی ﻫﻴﭙﻮژﻧﻴﻚ ﻏﺎر ﻣﻤﻜﻦ ﻧﻴﺴﺖ در . ﺷﺮاﻳﻂ آب و ﻫﻮاﻳﻲ ﺧ ﺸﻚ ﺟﺮﻳﺎن آب در ﻏﺎر ﺑﻪ ﺣﺪاﻗﻞ ﻣﻤﻜﻦ ﻣﻲ رﺳﺪ و ﻏﺎر دﺳﺘﺨﻮش ﺑﺎزﺳﺎزی ﻧﻤﻲ ﺷﻮد . در ﺷﺮاﻳﻂ آب و ﻫﻮاﻳﻲ ﻣﺮﻃﻮب ﺑﺎ ﺟﺮﻳﺎن ﻫﺎی ﻋﻤﻴﻖ ﻏﺎرﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻔﻲ ﺷﻜﻞ ﻣﻲ ﮔﻴﺮﻧﺪ ﻛﻪ ﻫﻨﻮز ﻧﻤﻲ ﺑﻪ ﺗﻮان ﻣﻨﺸﺎء اوﻟﻴﻪ آﻧﻬﺎ اﺷﺎره ﻛﺮد . ﺑﻬﺘﺮﻳﻦ ﻧﻤﻮﻧﻪ ﻏﺎرﻫﺎی آﭘﺎﻻش ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻛﻪ ﻧﺸﺎﻧﻪ ای از ﺳﻴﻼب و ﺗﻐﺬﻳﻪ آﻧﻬﺎ ﻣﺸﻬﻮد ﻧﻴﺴﺖ . ﻳﻜﻲ از اﻫﺪاف آﻳﻨﺪه ﭘﮋوﻫﺸﮕﺮان ﻏﺎر، ﺗﻌﻴﻴﻦ اﺛﺮ ﻧﺴﺒﻲ ﻓﺮآﻳﻨﺪ آﺑﻬﺎی ﻛﻢ ﻋﻤﻖ ﺑﻪ ﻓﺮآﻳﻨﺪ آﺑﻬﺎی ﻋﻤﻴﻖ در اﻳﻦ ﻧﻮاﺣﻲ اﺳﺖ . 1 - Jewel 2 - Hick 3 - Fence Canyon 69 3 - ﺣﻔﺮه ﻫﺎی ﻓﺮوﻛﺶ1 و رﻳﺨﺖ ﺷﻨﺎﺳﻲ ﻛﺎرﺳﺖ آﻫﻜﻬﺎی ﺧﺎﻟﺺ درزه و ﺷﻜﺎف دار دوﻧﻴﻦ در ﺑﺨﺶ ﻣﺮﻛﺰ ی اﺳﺘﻲ رﻳﻦ 2 ﺑﺮای ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﺗﻮﺳﻌﻪ و ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ ﻛﺎرﺳﺘﻲ ﻣﻨﺎﺳﺐ . اﻧﺪ ﺗﻨﺎوب ﺳﻨﮓ ﻟﻮح دوﻧﻴﻦ و ﺳﻴﻠﻮرﻳﻦ ، دﻳﺎﺑﺎز و ﺗﻮﻓﻴﺖ ﻛﻪ ﻧﺸﺎن دﻫﻨﺪه ﺗﻐﻴﻴﺮات رﺳﻮﺑﮕﺬاری اﺳﺖ ، ﻣﻮﺟﺐ ﭘﻴﭽﻴﺪﮔﻲ اﻳﻦ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﺷﺪه اﺳﺖ . در اﻳﻦ ﻧﻮاﺣﻲ ﺗﻜﺘﻮﻧﻴﻚ ﺳﻄﻮح روراﻧﺪه3 ﻫﻤﺮاه ﺑﺎ دوره ﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻛﻮﻫﺰاﻳﻲ آﻟﭙﻲ از ﻋﻮاﻣﻞ ﻣﺆﺛﺮ ﺑﺮ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﭘﺪﻳﺪه ﻛﺎرﺳﺘﻲ ﺑﻮده اﺳﺖ . آﺛﺎر ﻧﻮاﺣﻲ دﺷﺘﮕﻮن اواﺧﺮ ﺗﺮﺷﻴﺮی ﺳﻨﮕﻬﺎی آﻫﻜﻲ و ﻏﻴﺮآﻫﻜﻲ را ﺑﺮﻳﺪه . ﺳﺖ ا از ﺳﻮی دﻳﮕﺮ، ﻓﺎزﻫﺎی ﺑﺎﻻزدﮔﻲ آﻟﭙﻲ اﺛﺮات ﻣﺘﻔﺎوﺗﻲ در ﻫﻮﻳﺪا ﻛﺮدن ﻻﻳﻪ ﻛﻪ ﻫﺎﻳﻲ ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ ﻳﺎﻓﺘﻪ و ﻧﺎزک ﺷﺪه اﻧﺪ، داﺷﺘﻪ اﺳﺖ . ﻫﺎی ﺣﻔﺮه ﻓﺮوﻛﺶ ﻛﻪ اﺛﺮ ﺑﺮ ﻓﺮآﻳﻨﺪ اﻧﺤﻼل ﺑﻪ ﺷﻜﻞ ﺣﻔﺮه ﻫﺎی ﻓﺮوﻛﺶ اﻧﺤﻼﻟﻲ 4 ﻫﺴﺘﻨﺪ ﺑﻴﺸﺘﺮ در ﻧﻮاﺣﻲ آﻫﻜﻲ ﺑﻪ ﻛﻪ ﺻﻮرت ﻓﻼت ﻣﺴﻄﺢ اﻧﺪ و در ﻣﺤﻞ ﺑﺮﺧﻮرد ﺳﻴﺴﺘﻢ درزه ﻫﺎ و ﺷﻜﺎﻓﻬﺎ ﮔﺴﺘﺮش ﻳﺎﻓﺘﻪ . اﻧﺪ ﺟﺮﻳﺎن ورودی ﻣﻨﺤﺼﺮ اً از ﺑﺎرﻧﺪﮔﻴﻬﺎی ﻣﺤﻠ ﻲ و ﻳﺎ ذوب ﺑﺮف و ﻳﺦ ﺗﺎﻣﻴﻦ ﺷﻮد . ﻫﺎی ﺣﻔﺮه ﻓﺮوﻛﺶ اﻧﺤﻼﻟﻲ در زﻣﺎن ﻓﻌﺎﻟﻴﺘﻬﺎی ﺑﺎﻻزدﮔﻲ ﺗﻜﺘﻮﻧﻴﻜﻲ ﺑﻪ وﺟﻮد ﻣﻲ آﻳﻨﺪ . در ﺣﺎل ﺣﺎﺿﺮ اﻛﺜﺮ ﻓﻼﺗﻬﺎی آﻫﻜﻲ ﻣﺴﻄﺢ زﻳﺮﭘﻮﺷﺶ ﺟﻨﮕﻠﻲ ﻫﺴﺘﻨﺪ و ﻫﻴﭽﮕﻮﻧﻪ ﺗﻬﺪﻳﺪی ﺑﺮای ﺳﺎﺧﺖ ﻣﻨﺎزل وﺟﻮد ﻧﺪارد . در ﻣﺮز ﺳﻨﮓ آﻫﻜﻬﺎی ﺗﻮده ای و ﺷﻴﺴﺖ ﻫﺎ، ﺣﻔﺮه ﻫﺎی ﻓﺮوﻛﺶ اﻧﺤﻼﻟﻲ ﻫﻤﺮاه ﭘﺎﻧﻮرﻫﺎ5 ﺑﺮ اﺛﺮ ﺟﺮﻳﺎن و زﻫﻜﺸﻲ ﺳﻨﮕﻬﺎی ﻏﻴﺮآﻫﻜﻲ ﺑﻪ وﺟﻮد ﻣﻲ آﻳﻨﺪ . ﻫﺎی ﺣﻔﺮه ﻓﺮوﻛﺶ اﻧﺤﻼﻟﻲ ، ﺷﻜﻞ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﻧﻮع دﻳﮕﺮی از ﺣﻔﺮه ﻫﺎی ﻓﺮوﻛﺶ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻛﻪ ﺑﺮﺧﻼف ﻫﺎی ﺣﻔﺮه ﻓﺮوﻛﺶ ﻧﻮاﺣﻲ ﻫﻤﻮار دﺷﺖ ) ( ، ﮔﺴﺘﺮش آﻧﻬﺎ اﺟ ا ًﺒﺎر در ﺗﺮازﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻣﺤﻠﻲ اﺳﺖ و ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ در ﭘﻴﺮاﻣﻮن ﺳﻨﮕﻬﺎی ای ﺗﻮده ﺻﻮرت ﻣﻲ ﮔﻴﺮد . اﺧﺘﻼف آﻧﻬﺎ ﻧﺸﺎﻧﻪ ﺗﻮﭘﻮﮔﺮاﻓﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﺮ ﺗﺮاز ﺳﻴﺴﺘﻢ آب زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ ﻛﺎرﺳﺘﻲ و ﮔﺴﺘﺮش ﻏﺎرﻫﺎی اﻓﻘﻲ ، ﻫﺎی دره ﻛﻮر و ﺗﺨﻢ ﻣﺮﻏﻲ ﺷﻜﻞ اﺳﺘﻮار اﺳﺖ اﻳﻦ . اﺧﺘﻼف ﻛﻪ ﺑﺮاﺳ ﺎس ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ و ﺧﻮردﮔﻲ در اﺛﺮ ﻓﺸﺎر آب ﺑﻪ وﺟﻮد ﻣﻲ آﻳﺪ و ﻓﺮورﻳﺨﺘﮕﻲ ﻫﺎ رخ دﻫﺪ ﻣﻲ . در ﭼﻨﻴﻦ ﻣﻮاردی ﺗﻐﺬﻳﻪ ﭼﺸﻤﻪ ﻫﺎی ﻛﺎرﺳﺘﻲ ﻣﻨﻄﻘﻪ ﻣﻨﺤﺼﺮ ﺑﻪ ﺳﻨﮓ آﻫﻜﻬﺎی ﺗﻮده ای ﻧﻴﺴﺖ ﺑﻠﻜﻪ ﺑﺎ ﺳﻨﮕﻬﺎی ﻏﻴﺮآﻫﻜﻲ ﺷﻴﺴﺘﻲ ﻣﻨﻄﻘﻪ ﻧﻴﺰ ﭘﻴﻮﻧﺪ دارد ﻛﻪ دارای زﻫﻜﺶ ﺑﻪ ﺳﻮی ﺣﻔﺮه یﻫﺎ ﻓﺮوﻛﺶ اﻧﺤﻼﻟﻲ ﻫﺴﺘﻨﺪ . در ﻧﻮاﺣﻲ ﺷﻴﺴﺘﻲ ﺟﺮﻳﺎن ﺳﻴﻞ ﺑﻪ ﻛﻪ ﺳﺮﻋﺖ از راه ﻏﺎرﻫﺎی ﺧﺸﻚ اﻓﻘﻲ ﻧﻮاﺣﻲ ﻛﺎرﺳﺘﻲ را ﻗﻄﻊ ﻣﻲ ﻛﻨﺪ، ﻣﻮﺟﺐ ﺑﺮوز ﺧﺴﺎرت ﺑﻪ ﻏﺎرﻫﺎ، ﺳﺎﺧﺘﻤﺎﻧﻬﺎ و ﺟﺎده ﻫﺎ ﻣﻲ .ﺷﻮد ﻫﺎی ﺣﻔﺮه ﻓﺮوﻛﺶ و ﺣﻔﺮه ﻫﺎی ﻓﺮوﻛﺶ اﻧﺤﻼﻟﻲ ﻣﻘﻮﻟﻪ ﻛﺎرﺳﺘﻲ ﻫﺴﺘﻨﺪ . ﺗﻐﻴﻴﺮ ات ﺳﻨﮓ ﺷﻨﺎﺳﻲ ) ﻟﻴﺘﻮﻟﻮژی ( از ﺳﻨﮓ آﻫﻚ ﺑﻪ ﻏﻴﺮآﻫﻜﻲ ﻧﻘﺶ ﻋﻤﺪه ای در ﮔﺴﺘﺮش آﻧﻬﺎ دارد اﻳﻦ ﺑﻪ . دﻟﻴﻞ ، ﺗﺎرﻳﺦ زﻣﻴﻦ ﺷﻨﺎﺳﻲ ﻣﻨﻄﻘﻪ ، ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن زﻣﻴﻦ ﺷﻨﺎﺳﻲ ، ﻋﻮاﻣﻞ ﺗﻜﺘﻮﻧﻴﻜﻲ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﻓﺮاﻳﻨﺪ ﺑﻴﺮون زدﮔﻲ و ﺗﻐﻴﻴﺮات آب و ﻫﻮاﻳﻲ روی اﻳﻦ ﻣﻘﻮﻟﻪ ﺗﺄﺛﻴﺮ ﺷﮕﺮﻓﻲ دارد ﺗ . ﺮاز ﻣﺤﻠﻲ ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ ﻳﻜﻲ از ﻋﻮاﻣﻞ ﻣﺆﺛﺮ و ﻣﻬﻢ در ﮔﺴﺘﺮش ﻛﺎرﺳﺖ اﺳﺖ . ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻋﻮاﻣﻞ ﻃﺒﻴﻌﻲ ﻳﺎ ﻣﺼﻨﻮﻋﻲ در ﺗﺮاز ﻣﺰﺑﻮر ﺑﻪ ﺷﺪت ﺑﺮ آﺑﺪﻫﻲ ﭼﺸﻤﻪ ﻫﺎی ﻧﺎﺣﻴﻪ و آﻟﻮدﮔﻲ آﺑﻬﺎی ﻛﺎرﺳﺘﻲ اﺛﺮ ﻣﻲ ﮔﺬارد . 1 - Sinkhole 2 - Styrian 3 - Nappe tectonic 4 - Doline 5 - Ponors 70 3 - 1 ﻋﻤﻞ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن زﻣﻴﻦ ﺷﻨﺎﺳﻲ ، واﺣﺪﻫﺎی ﺳﻨﮓ ﺷﻨﺎﺳﻲ ﺑﺨﺶ ﻣﺮﻛﺰی ﻛﺎرﺳﺖ اﺳﺘﻲ رﻳﻦ در ﺳﻨﮓ آﻫﻜﻬﺎﻳﻲ ﻧﺎم ﺑﻪ ﮔﺮﻳﺰر ﺑﺮﮔﻠﻨﺪ1 ﻗﺮار دارد . ﻧﻮاﺣﻲ ﮔﺮﻳﺰر ﺑﺮﮔﻠﻨﺪ از ﻧﻮاﺣﻲ ﺟﻨﻮب ﺧﺎوری و ﺣﺎﺷﻴﻪ ﻣﻨﻄﻘﻪ ) ( زون ﺑﺎﺧﺘﺮی آﻟﭗ ﻣﺮﻛﺰی ، ﺷﻤﺎل و ﺷﻤﺎل ﺧﺎوری ﮔﺮاز2 ﻣﺮﻛﺰ اﺳﺘﺎن اﺳﺘﻲ رﻳﻦ ، اﺗﺮﻳﺶ اﺳﺖ ) ﺷﻜﻞ3 - 1.( ﺷﻜﻞ 3 - 1 - ﻣﻨﺎﻃﻖ ﻫﺎﺷﻮر زده ﺑﺎرﻳﻚ ﻧﻮاﺣﻲ ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﺷﺪه ﮔﺮﻳﺰ ﺑﺮﮔﻠﻨﺪ اﺳﺖ . ﺷﻬﺮ وﻳﻦ ﺑﺎ ﻋﻼﻣﺖ V ﻣﺸﺨﺺ اﺳﺖ . ﭼﺎرﭼﻮب ﻧﻬﺸﺘﻪ ﻫﺎی ﮔﺮﻳﺰر ﺑﺮﮔﻠﻨﺪ ﺗﻮده ﻫﺎی ﺳﻨﮓ ﻣﺘﺒﻠﻮر ﺑﺎﻻ زده از ﺑﺨﺶ ﺧﺎوری آﻟﭗ اﺳﺖ ﺑﻪ ﻛﻪ ﺻﻮرت دﻣﺎﻏﻪ ﺑﻪ ای وﺳﻴﻠﻪ ﺳﺮی رﺳﻮﺑﺎت ﭘﺎﻟﺌﻮزوﺋﻴﻚ درﺑﺮﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ . از اﻳﻦ رو ﺑﻪ ﻧﺎم ﮔﺮاﺗﺲ ﭘﺎﻟﺌﻮزوﺋﻴﻚ3 ﻧﺎﻣﻴﺪه ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ و آﻧﻬﺎ ﻫﻤﺮاه ﺑﺨﺶ ﻧﺎﭼﻴﺰی از ﻧﻬﺸﺘﻪ ﻫﺎی ﻣﺰوزوﺋﻴﻚ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻛﻪ در اﻳﻨﺠﺎ ﻣﻮرد ﺗﻮﺟﻪ ﻗﺮار ﻧﮕﺮﻓﺘﻪ اﺳﺖ . ﻧﻬﺸﺘﻪ » ﻫﺎی ﮔﺮﻳﺰ ﭘﺎﻟﺌﻮزوﺋﻴﻚ « ﻣﺘﺸﻜﻞ از ردﻳﻒ ﻻﻳﻪ : ﻫﺎی دوﻟﻮﻣﻴﺖ ، ﻣﺎﺳﻪ ﺳﻨﮓ ، ﺳﻨﮓ آﻫﻚ ، ﺷﻴﺴﺖ رﺳﻲ ، ﺷﻴﺴﺖ ﺳﺒﺰ، ﺷﻴﻞ آﻫﻜﻲ ، ﻛﻮارﺗﺰﻳﺖ ، و ﻓﻴﻠﻴﺖ4 ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﭘﻴﭽﻴﺪه ای اﺳﺖ ﻛﻪ در ﻧﺘﻴﺠﻪ راﻧﺪﮔﻲ ﺗﻜﺘﻮﻧﻴﻜﻲ و ﮔﺴﻠﺶ ﺑﻪ وﺟﻮد آﻣﺪه اﺳﺖ . 1 - Grazer Bergland 2 - Graz 3 - Grazer Palaozoilicum 4 - Phyllite 71 ﺷﻜﻞ 3 - 2 - ﺑﺮش ﺷﻤﺎﻟﻲ - ﺟﻨﻮﺑﻲ » ﮔﺮﻳﺰ ﭘﺎﻟﺌﻮزوﺋﻴﻚ « در راﺳﺘﺎی رودﺧﺎﻧﻪ ﻣﻮر ﻧﻮاﺣﻲ ﻣﻮرد ﺑﺤﺚ در اﻳﻨﺠﺎ ، ﻻﻳﻪ ﻫﺎی ﺗﺸﻜﻴﻞ ﻳﺎﻓﺘﻪ از ﺳﻄﺢ ﺑﺎﻻﻳﻲ روراﻧﺪﮔﻲ ﻫﺴﺘﻨﺪ . راﻧﺪﮔﻲ ﺷﻮﻛﻞ1 در ﺷﻤﺎل آن روی ﻛﻪ راﻧﺪﮔﻲ راﻧﺎخ2 در ﺟﻨﻮب اﺳﺖ ) ﺷﻜﻞ3 - 2(، ﻫﺮ دو ﻧﺎﺣﻴﻪ درﺑﺮدارﻧﺪه ﺳﻨﮓ آﻫﻚ ﺧﺎﻟﺺ ﻛﺎرﺳﺘﻲ اﺳﺖ ﺷﺪه اﻳﻦ ﺑﻪ ﺗﺮﺗﻴﺐ ﻛﻪ ﺷﻮﻛﻮل ﻛﺎﻟﻚ دوﻧﻴﻦ3 و ﺑﺎراﻧﺪی ﻛﺎﻟﻚ4 اﺳﺖ وﻟﻲ در ﻫﺮ دو ﻧﺎﺣﻴﻪ ﺳﻨﮓ آﻫﻜﻬﺎی ﺑﺎ درﺟﻪ ﺧﻠﻮص ﻛﻤﺘﺮ وﻟﻲ ﺑﻪ ﺷﺪت ﻛﺎرﺳﺘﻲ ﺷﺪه وﺟﻮد دارد ﻛﻪ در ﺷﻜﻞ ﻫﺎی 3 - 2 و3 - 3 از ﻳﻜﺪﻳﮕﺮ ﻣﺘﻤﺎﻳﺰ ﻧﺸﺪه . اﻧﺪ 3 - 2 رﻳﺨﺘﺎر ﭘﺎﻟﺌﻮﻛﺎرﺳﺖ ﻓﺮﺿﻴﻪ ﻫﺎ درﺑﺎره اﺑﻌﺎد ﻫﻨﺪﺳﻲ و ﺳﻦ روراﻧﺪﮔﻲ ﻫﺎ دارای داﻣﻨﻪ ﮔﺴﺘﺮده ای ﻫﺴﺘﻨﺪ . ﻧ ﺑﻪ ﭼﻨﻴﻦ ﻈﺮ ﻣﻲ رﺳﺪ ﻛﻪ ﺳﺎزﻧﺪﻫﺎی دارای آﺑﺨﻮان در اﻳﻦ ﻧﻮاﺣﻲ ﻃﻲ اواﻳﻞ ﻣﻴﻮﺳﻦ ﺷﻜﻞ ﮔﺮﻓﺘﻪ اﻧﺪ . ﻣﺮاﺣﻞ ﺑﺎﻻزدﮔﻲ آﻟﭗ ﺧﺎوری از ﻳﻜﺴﻮ و ﻓﺮوﻧﺸﻴﻨﻲ ﺣﻮزه ﭘﺎﻧﻮﻧﻴﻦ5 از ﺳﻮی دﻳﮕﺮ ﻣﻨﺠﺮ ﺑﻪ وﺟﻮد آﻣﺪن ﺣﺎﺷﻴﻪ ﺟﻨﻮب ﺧﺎوری ﺑﻪ آﻟﭗ ﺷﻜﻞ ﻧﻬﺸﺘﻪ ﻫﺎی ﻣﻴﺎن اﻧﮕﺸﺘﻲ ﺧﺸﻜﻲ ، درﻳﺎﭼﻪ ای و ﻧﻬﺸﺘﻪ ﻫﺎی درﻳﺎﻳﻲ ﺷﺪه اﺳﺖ . ﮔﺴﺘﺮش ﻧﻘﺸﻪ ﺟﻐﺮاﻓﻴﺎﻳﻲ دﻳﺮﻳﻨﻪ درﻳﺎﻳﻲ ﭘﺎراﺗﺘﻴﺲ 6 ﻧﺸﺎن ﻣﻲ دﻫﺪ ﻛﻪ ﻣﺮﻛﺰ ﻛﺎرﺳﺖ ﻓﻌﻠﻲ اﺳﺘﻲ رﻳﻦ در ﻣﻴﻮﺳﻦ ﻣﻴﺎﻧﻲ ﻫﻨﻮز زﻳﺮ آﺛﺎر ﺳﻴﻼﺑﻬﺎی درﻳﺎﻳﻲ ﻗﺮار دارد ) ﻓﻠﻮﺟﻞ و ﻫﺮﻳﺲ7 1968 .(ﺑﺎﻻ و ﭘﺎﻳﻴﻦ رﻓﺘﻦ ﺗﺮاز آب درﻳﺎ ﻣﻮﺟﺐ ﻓﺮ ﺳﺎﻳﺶ ﺣﺎﺷﻴﻪ ﺷﺒﻪ دﺷﺘﻬﺎی 1 - Schockel nappe 2 - Rnnach nappe 3 - Devonian Schochelkalk 4 - Barrandei Kalke 5 - Pannonien 6 - Paratethys 7 - Flugel & Heritsch 72 ﻣﻮﺟﻮد در آﻟﭗ ، ﺑﺮﺟﺴﺘﮕﻲ ﻣﺴﻠﻂ ﺑﻪ دره و ﺧﻠﻴﺞ ﺷﺪه اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﺨﺸﻲ در اﺛﺮ ﻓﺮآﻳﻨﺪ ﺗﻜﺘﻮﻧﻴﻜﻲ اﻳﺠﺎد ﺷﺒﻪ دﺷﺘﻬﺎی داﺧﻠﻲ ﻫﻤﺮاه ﻧﻬﺸﺘﻪ ﻫﺎی درﻳﺎﻳﻲ ﻛﺮده اﺳﺖ ) ﺳﺎرﻣﺎت1 .(ﻓﺮآﻳﻨﺪ ﻛﺎرﺳﺘﻲ ﺷﺪن ﺳﻨﮓ آﻫﻜﻬﺎ در زﻣﺎن ﭘﺎﻳﻴﻦ رﻓﺘﻦ ﺗﺮاز آب درﻳﺎ ر ﺧﺪاده اﺳﺖ . در زﻣﺎن ﭘﻠﻴﻮﺳﻦ ، رﺳﻮﺑﺎت رودﺧﺎﻧﻪ آب ای ﺷﻴﺮﻳﻦ ) ﻣﺎﺳﻪ و ﺷﻦ ( ﺑﺮﺟﺴﺘﮕﻲ ﻫﺎی ﻣﻴﻮﺳﻦ را ﭘﻮﺷﺎﻧﺪه اﺳﺖ . ﺑﺎﻗﻴﻤﺎﻧﺪه اﻳﻦ ﻫﺎی ﭘﻬﻨﻪ ً ﻧﺴﺒﺘ ﺎ ﺿﺨﻴﻢ از ﺷﻦ ، در ﻓﺮورﻓﺘﮕﻲ ﻫﺎی ﻗﻴﻔﻲ و ﭘﻬﻨﻪ ﻫﺎی ﻛﻮﭼﻚ ﻛﺎرﺳﺖ دﻳﺮﻳﻨﻪ ﺳﺮ ﺑﺮآورده از ﻧﻬﺸﺘﻪ ﻫﺎی زﻣﺎن ﭘﻠﻴﺴﺘﻮ ﺳﻦ ﻫﺴﺘﻨﺪ . ﻛﺎرﺳﺖ ﻫﺎی دﻳﺮﻳﻨﻪ و ﺑﺮﺟﺴﺘﮕﻲ ﻫﺎی دﻳﺮﻳﻨﻪ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﺑﺮ ﭘﺪﻳﺪه ﺑﻴﺮون آﻣﺪن از زﻳﺮ رﺳﻮﺑﺎت ﺗﺄﺛﻴﺮ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﻨﺪ . 3 - 3 ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ ﺣﺎﺻﻞ از ﺑﺎران ، ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ و ﻛﺎرﺳﺘﻲ ﺷﺪن زﻣﺎن ﭘﻠﻴﻮ - ﭘﻠﻴﺴﺘﻮﺳﻦ اﻧﺒﺎﺷﺖ ﻧﻬﺸﺘﻪ ﻫﺎ در ﻣﺮز ﺟﻨﻮب ﺧﺎوری آﻟﭗ و ﺣﻮزه اﺳﺘﻲ ﺨﺶﺑ ) رﻳﻦ ﺑﺎﺧﺘﺮی ﺣﻮزه ﭘﺎﻧﻮﻧﻴﻦ ( در زﻣﺎن ﭘﻮﻧﺘﻴﻦ2 ﻣﺘﻮﻗﻒ ﺷﺪه اﺳﺖ . در ﻧﺘﻴﺠﻪ ﺑﺎﻻزدﮔﻲ ﺑﺨﺶ ﺧﺎوری آﻟﭗ ، ﺑﺮﺟﺴﺘﮕﻲ ﻫﺎ و ﻛﺎرﺳﺖ ﻫﺎی دﻳﺮﻳﻨﻪ ﺳﺮ از آب درآورده و ﺑﺎر دﻳﮕﺮ دﭼﺎر ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ ﺟﺪﻳﺪ و ﭘﺪﻳﺪه ﻛﺎرﺳﺘﻲ ﺷﺪن ﺷﺪه اﺳﺖ . ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ ﻛﺎرﺳﺘﻲ ﺟﺪﻳﺪ ﺑﻪ ﻃﻮر ﻓﺰاﻳﻨﺪ ای ه ﺑﺎ ﻣﻘﺎوﻣﺖ و ﺳﺨﺘﻲ ﻣﺘﻔﺎوت ﺳﻨﮕﻬﺎﻳﻲ ﭼﻮن ﺳﻨﮓ آﻫﻚ ، ﺷﻴﺴﺖ و رﺳﻮﺑﺎت ﺑﺪون ﺳﻴﻤﺎن و ﺳﺴﺖ روﺑﺮو ﺑﻮده اﺳﺖ . رودﺧﺎﻧﻪ ﻣﻮر ﺑﻪ ﻋﻨﻮان اﺳﺎس ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ اﺳﺖ . 3 - 4 ﺗﻮده ﺗﺎﻧﺒﻴﻦ3 و ﮔﺴﺘﺮش ﺣﻮزه ﺳﻴﻤﺮﻳﺎخ 4 ﭘﺎﻳﻪ ﺑﺮ ﮔﺰارش وﻳﻨﻜﻠﺮ- ﻫﺮﻣﺎدن5) 1957 (ﻓﻼت ﻣﻮﺟﻮد ﺗﻮده ﺗﺎ ﻧﻴﻦ در ﻧﺘﻴﺠﻪ ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ روان آﺑﻬﺎ از زﻣﺎن ﭘﺎﻳﺎﻧﻲ ﭘﻠﻴﻮﺳﻦ ﺷﻜﻞ ﮔﺮﻓﺘﻪ اﺳﺖ ( Astriany Piacenzian) .در اﻳﻦ زﻣﺎن رودﺧﺎﻧﻪ ﻣﻮر در اﻳﻦ ﻧﻮاﺣﻲ در ﺗﺮاز 700 ﻣﺘﺮی ﺟﺮﻳﺎن داﺷﺘﻪ اﺳﺖ . رودﺧﺎﻧﻪ ﺧﻢ ﺷﻜﻞ رود ) ﻣﺌﺎﻧﺪری ( داﺷﺘﻪ و ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺑﻪ وﺟﻮد آﻣﺪه از ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ ﺣﻔ ﻫﺎی ﺮه ﻓﺮوﻛﺶ ﺑﺮای ﭘﺮ ﻛﺮدن ﻧﻮاﺣﻲ اﻧﺤﻼﻟﻲ ﻛﻔﺎﻳﺖ داﺷﺘﻪ اﺳﺖ . رودﺧﺎﻧﻪ ﻣﻮر ﻃﻲ زﻣﺎن ﭘﻠﻴﺴﺘﻮﺳﻦ ﺑﺴﺘﺮ ﺧﻮد را در راﺳﺘﺎی ﺑﺴﺘﺮ دﻳﺮﻳﻨﻪ دﭼﺎر ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ ﻛﺮده اﺳﺖ ﻃﻲ . زﻣﺎن ﭘﻠﻴﺴﺘﻮﺳﻦ ﻣﻴﺰان ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ رودﺧﺎﻧﻪ ﻣﻮر دﭼﺎر ﺗﻐﻴﻴﺮات ﺷﺪﻳﺪ ﺑﻮده ﻛﻪ رﻳﺸﻪ در دﮔﺮﮔﻮﻧﻴﻬﺎی ﺟﻮی داﺷﺘﻪ اﺳﺖ . در زﻣﺎن ﺳ ﺮدی و ﺑﺮودت ﻫﻮا، ﺟﺮﻳﺎﻧﻬﺎی ﻳﺨﭽﺎﻟﻲ در ﺑﺨﺶ ﺑﺎﻻﻳﻲ رودﺧﺎﻧﻪ ﻣﻮر ﺑﻪ ﺻﻮرت زﺑﺎﻧﻪ ﺑﻪ ای درازای 100 ﻛﻴﻠﻮﻣﺘﺮ ﺗﺎ ﻣﺤﻠﻲ ﻛﻪ اﻣﺮوز ﺑﻪ ﻧﺎم ﭘﮕﻮ6 ﻧﺎﻣﻴﺪه ﻣﻲ ﺷﻮد، اداﻣﻪ ﻳﺎﻓﺘﻪ اﺳﺖ . ﺑﺮف ذوب و ﻳﺦ در ﺗﺎﺑﺴﺘﺎن ﻣﻮﺟﺐ ﺟﺮﻳﺎن ﭘﺮﺷﺘﺎب ر ودﺧﺎﻧﻪ ﻣﻮر ﺷﺪه اﺳﺖ . رودﺧﺎﻧﻪ ﮔﻠﻮﮔﺎه دره را دﭼﺎر ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ ﻛﺮده و ﺣﺠﻢ زﻳﺎدی از ﺷﻦ و ﻣﺎﺳﻪ را ﺗﺎ ﭘﺎﻳﻴﻦ دﺳﺖ ﮔﻠﻮﮔﺎه ﺣﻤﻞ ﻛﺮده اﺳﺖ . در ﻧﻮاﺣﻲ ﭘﮕﻮ، ژرﻓﺘﺮﻳﻦ ﻧﻮاﺣﻲ ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ ﻳﺎﻓﺘﻪ دره ﻣﻮر در زﻣﺎن ﭘﻠﻴﺴﺘﻮﺳﻦ ﺗﺎ 300 ﻣﺘﺮ رﺳﻴﺪه اﺳﺖ . 1 - Sarmat 2 - Pontian 3 - Massif Tanneben 4 - Tannebenmassif, Semirach 5 - Winkler - Hermaden 6 - Peggzu 73 ﻫﺎی ﺣﻔﺮه ﻓﺮوﻛﺶ ﺑﺨﺶ ﺑﺎﺧﺘﺮی و ﺷﻤﺎﻟﻲ ﻓﻼت ، در ﺗﺮاز ﺑﻴﻦ 700 ﺗﺎ800 ﻣﺘﺮی و در ﺗﺮاس ﻫﺎی ﭘﺎﻳﻴﻨﺘﺮ ﻧﻮاﺣﻲ ﺷﻤﺎﻟﻲ » ﻳﺎ دل ﮔﺮاﺑﻦ1« در ﺗﺮاز ﺑﻴﻦ 500 و600 ﻣﺘﺮی ﻗﺮار دارد . ﻫﺎی ﺣﻔﺮه ﻓﺮوﻛﺶ در ﭘﻬﻨﻪ ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ ﻳﺎﻓﺘﻪ دو ﺳﻮی رودﺧﺎﻧﻪ ً ﻛﻪ ﻓﻌﻼ زﻳﺮﭘﻮﺷﺶ رﺳﻮﺑﺎت ﺗﺮﺷﻴﺮی اﺳﺖ ، ﮔﺴﺘﺮش ﻳﺎﺑﺪ ﻲ ﻣ . ﭘﻮﺷﺶ ﺑﺎﻗﻴﻤﺎﻧﺪه و ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ ﻧﻴﺎﻓﺘﻪ ، ﺿﺨﺎﻣﺘﻲ ﺣﺪود ﻳﻚ ﻳﺎ 2 ﻣﺘﺮ دارد . ﺳﺮی دو از ﺣﻔﺮه ﻫﺎی ﻓﺮوﻛﺶ وﺟﻮد دارد اول : ﺣﻔﺮه ﻫﺎی ﻓﺮوﻛﺶ ﺟﻮاﻧﺘﺮ ﺑﺎ ﭘﻴﺮاﻣﻮن و ژرﻓﺎی ﻛﻤﺘﺮ، دوم ﺣﻔﺮه ﻫﺎی ﻓﺮوﻛﺶ ﻗﺪﻳﻤﻴﺘﺮ ﺑﺎ ﭘﻴﺮاﻣﻮﻧﻲ ﺑﺰرﮔﺘﺮ ﻛﻪ ﮔﺎه ﺗﺎ ﺑﻴﺶ از ﻳﻜﺼﺪﻣﺘﺮ، در ﺣﺎﻟﻲ ﻛﻪ ﻧﻬﺸﺘﻪ ﻫﺎی ﺿﺨﻴﻢ روی آﻧﺮا ﭘﻮﺷﺎﻧﺪه اﺳﺖ ، ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ . ﻫﺎی ﺣﻔﺮه ﻓﺮوﻛﺶ ﻗﺪﻳﻤﻴﺘﺮ دارای ﺑﺴﺘﺮ ﺻﺎف ﺑﻮده و ﺷﻴﺐ دﻳﻮاره ﻫﺎ در آﻧﻬﺎ ﻣﻼﻳﻢ اﺳﺖ . ﻫﺎی ﺣﻔﺮه ﻓﺮوﻛﺶ ﺟﻮاﻧﺘﺮ ﻛﻪ ﻛﻮﭼﻚ ﻫﺴﺘﻨﺪ، در ﻛﻒ ﮔﺴﺘﺮش ﻣﻲ ﻳﺎﺑﻨﺪ . اﻳﻦ ﺗﻤﺎم ﺣﻔﺮه ﻫﺎی ﻓﺮوﻛﺶ از ﮔﺮوه ﺣﻔﺮه ﻫﺎی اﻧﺤﻼﻟﻲ ﺑﺪون ﻓﺮورﻳﺨﺘﮕﻲ در ﺳﻨﮓ آﻫﻚ ) ﻓﻘﻂ دارای ﻧﺸﺴﺖ ﻛﻮﭼﻚ در ﻧﻬﺸﺘﻪ ﻫﺎی ﺗﺮﺷﻴﺮی ( ﻫﺴﺘﻨﺪ و ﺳﻴﻤﺎی ﻋﻤﻮﻣﻲ آﻧﻬﺎﺟﻨﮕﻞ و ﭼﻤﻦ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ای ﭘﺎره ﻣﻨﺎزل ﻛﻮﭼﻚ روﺳﺘﺎﻳﻲ ﻧﺰدﻳﻚ ﺑﻪ ﺣﻔﺮه ﻫﺎی ﻓﺮوﻛﺶ از ﻣﺪﺗﻬﺎ ﭘﻴﺶ ﺳﺎﺧﺘﻪ ﺷﺪه اﻳﻦ . اﻧﺪ ﺑﻨﺎﻫﺎ ﺗﺎﻛﻨﻮن دﭼﺎر ﻓﺮورﻳﺨﺘﮕﻲ و ﻧﺸﺴﺖ ﻧﺸﺪه . اﻧﺪ ﻧﻮاﺣﻲ ﺧﺎوری ﺗﻮده ﺗﺎﻧﺒﻴﻦ ﺑﻪ ﻛﻪ ) ﻃﻮر ﻋﻤﺪه از ﺷﻴﺴﺖ ﻫﺎی ﺗﺮﺷﻴﺮی اﺳﺖ ( دارای زﻫﻜﺸﻲ ﺳﻄﺤﻲ ﺑﻪ ﺳﻮی ﺟﻨﻮب ﺗﺎ ﺷﺮوع رﺳﻮﺑﺎت ﭘﻠﻴﺴﺘﻮﺳﻦ اﺳﺖ ) ﻧﮕﺎه ﻛﻨﻴﺪ ﺑﻪ ﺷﻜﻞ ﺷﻤﺎره 3 - 3 .(زﻫﻜﺸﻲ ﺳﻄﺤﻲ اﻳﻦ ﻧﻮاﺣﻲ ﻫﻴﭽﮕﻮﻧﻪ ﭘﻴﻮﻧﺪی ﺑﺎ وﻳﮋﮔﻲ آب و ﻫﻮاﻳ ﻲ ﻳﺨﭽﺎﻟﻲ ﭘﻠﻴﺴﺘﻮﺳﻦ و ذوب آﻧﻬﺎ ﻧﺪارد . ﻃﻲ زﻣﺎن ﻳﺨﺒﻨﺪان ﭘﻠﻴﺴﺘﻮﺳﻦ ، ﻳﻚ دوره ﻗﺒﻞ از ﻳﺨﺒﻨﺪان ﺣﺎﻛﻢ ﺑﻮده اﺳﺖ . ﺑﺮای ﻣﺜﺎل ﺗﻐﻴﻴﺮات روزاﻧﻪ ﺗﻮده ﺧﺎک ﻳﺦ ﺑﺴﺘﻪ و ذوب ﺷﺪن آﻧﻬﺎ ﻗﺎﺑﻞ ذﻛﺮ اﺳﺖ . ﺗﻐﻴﻴﺮات ﺗﻮده ﺧﺎک ﻣﻮﺟﺐ ﻛﺎﻫﺶ ﮔﺮادﻳﺎن ﺳﺮاﺷﻴﺒﻲ و ﻛﺎﻫﺶ ﺳﻄﺢ روان آﺑﻬﺎ ﻣﻲ ﺷﺪه اﺳﺖ ﻛﻪ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﺑﻪ ﻣﻴﺰان آﻧﭽﻪ اﻣﺮوزه وﺟﻮد دارد، ﺑﻮده ﺑﺎﺷﺪ . ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ ﻟﻮرﺑﺎخ 2 ﻧﺎﭼﻴﺰ ﺑﻮده اﺳﺖ . ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ و ﮔﻮدﺷﺪﮔﻲ ﺑﻴﺶ از اﻧﺪازه دره ﻣﻮر در ﺑﺎﺧﺘﺮ ﺗﻮده ﺗﺎﻧﺒﻴﻦ ، ﻣﻮﺟﺐ ﺷﺪه اﺳﺖ اﻳﻦ دره ﻧﺎﺣﻴﻪ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﺧﻂ ﺗﺮاز ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ ﺑﺎ . ﺷﺪ ﻣﺮﺣﻠﻪ اﻳﻦ ﮔﺴﺘﺮش روی ﺑﺮش ﻃﻮﻟﻲ ﻏﺎر ﻟﻮرگ روت 3 ﻧﺸﺎن داده ﺷﺪه اﺳﺖ . ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺗﻐﺬﻳﻪ اﻳﻦ ﻧﺎﺣﻴﻪ ﺗﺎ ﺗﻮده ﻫﺎی ﺳﻨﮓ ﻏﻴﺮآﻫﻜﻲ ﮔﺴﺘﺮش ﻳﺎﻓﺘﻪ اﺳﺖ . از آﻧﺠﺎﻳﻲ اﻳﻦ ﻛﻪ ﻧﻮاﺣﻲ ﺑﺮای دﻓﻦ ﻣﻮاد زاﻳﺪ ﻛﺸﺎورزی ﺑﻪ ﻛﺎر ﻣﻲ رود، اﻳﻦ ﻣﻮاد زاﻳﺪ ﻣﻮﺟﺐ آﻟﻮده ﺷﺪن آب زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ ﻟﻮرﺑﺎخ ﻛﻪ ﺗﻮده ﻫﺎی ﻛﺎرﺳﺘﻲ ﻣﻨﻄﻘﻪ را ﻗﻄﻊ ﻣﻲ ﻛﻨﺪ، ﺷﺪه اﺳﺖ . ﻫﺎی ﺣﻔﺮه ﻓﺮوﻛﺶ ﺟﻮان در راﺳﺘﺎی ﺗﻤﺎس ﺑﺎ ﺳﻨﮕﻬﺎی آﻫﻜﻲ و ﻏﻴﺮآﻫﻜﻲ ﺑﻴﺸﺘﺮ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﺑﻴﻀﻮی اﺳﺖ ﺗﺎ ﺣﺎﻟﺖ ﻗﻴﻒ ﻓﺎم ﻫﺎی ﺣﻔﺮه ﻓﺮوﻛﺶ اﻧﺤﻼﻟﻲ ﻓﻼت و ﮔﺎه دارای ﺟﺮﻳﺎن ﻫﺎی ﺳﻄﺤﻲ دوره ای اﺳﺖ . در ﺑﺨﺶ ﺧﺎوری ﺗﻮده ﺗﺎﻧﺒﻴﻦ در ﻧﻬﺸﺘﻪ ﻫﺎی ﺗﺮﺷﻴﺮی ﮔﺎه ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﻓﺮورﻳﺨﺘﮕﻲ رخ دﻫﺪ . ﭘﺲ از آﻧﻜﻪ آب ﻟﻮرﺑﺎخ ﺑﻪ ﻏﺎر وارد ﻣﻲ ﺷﻮد، ﭘﺲ از ﻃﻲ ﭼﻨﺪ ﻣﺘﺮ داﺧﻞ ﺣﻔﺮه ﻫﺎی ﻓﺮوﻛﺶ در ﻟﻮرﮔﺮوت 4 ﻧﺎﭘﺪﻳﺪ ﺷﻮد ﻣﻲ . در ﺑﺨﺶ ﭘﺎﻳﺎﻧﻲ ) 700 ﻣﺘﺮی ﺑﻪ ﺳﻮی ﺧﺮ ( وﺟﻲ ﺑﺎﺧﺘﺮی ﻏﺎر ﻧﻴﺎم ، ﺟﺮﻳﺎﻧﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺟﺮﻳﺎن اﺷﻤﻠﺰﺑﺎخ5 ﻧﺎﻣﻴﺪه ﺷﻮد ﻣﻲ اﻳﻦ . ﺟﺮﻳﺎن از ﻳﻚ ﭼﺸﻤﻪ ﺑﻪ داﺧﻞ ﻏﺎر ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . آزﻣﺎﻳﺶ رﻧﮕﻲ ردﻳﺎﺑﻲ ﻧﺸﺎن داده اﺳﺖ آب ﻛﻪ ﭼﺸﻤﻪ ﻣﺰﺑﻮر ﻫﻴﭽﮕﻮﻧﻪ ﭘﻴﻮﻧﺪی ﺑﺎ آب ﻟﻮرﺑﺎخ ﺗﺤﺖ ﺷﺮاﻳﻂ آب و ﻫﻮاﻳﻲ ﻣﺘﻌﺎدل ﻧﺪارد آب . ﻟﻮرﺑﺎخ ﺑﻪ ﻃﻮر ﻣﺘﺪاول ﺑﻪ ﭼﺸﻤﻪ » ﻫﺎﻣﺮﺑﺎخ6« در ﺑﺨﺶ ﺷﻤﺎﻟﻲ روﺳﺘﺎی ﭘﮕﻮ7 وارد .ﺷﻮد ﻣﻲ 1 - Badlgraben 2 - Lurbach 3 - Lurgrotte 4 - Lurgrotte 5 - Schmelzbach 6 - Hammerbach 7 - Peggau 74 ﺷﻜﻞ 3 - 3 - ﺗﻮده ﺗﺎﻧﺒﻴﻦ و ﺣﻮزه ﺳﻴﻤﺮﻳﺎخ 75 ﻣﻴﺎﻧﮕﻴﻦ دﺑﻲ ﺟﺮﻳﺎن آب زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ ( MQ) ﺣﺪود62 ﻣﺘﺮ ﻣﻜﻌﺐ در ﺳﺎﻋﺖ اﺳﺖ . ﺗﺤﺖ اﻳﻦ ﺷﺮاﻳﻂ ﻣﻌﻤﻮﻟﻲ ﺮ اﮔ ﻣﻴﺎﻧﮕﻴﻦ ﺷﺪت ﺟﺮﻳﺎن ﺳﺎﻟﻴﺎﻧﻪ ﭼﺸﻤﻪ » ﻫﺎﻣﺮﺑﺎخ ﻛﻪ « ﺣﺪود 212 ﻟﻴﺘﺮ ﺑﺮ ﺛﺎﻧﻴﻪ اﺳﺖ ﺑﺎ ﻧﺸﺴﺖ » آب ﻟﻮرﺑﺎخ ﻛﻪ « ﺣﺪود 118 ﻟﻴﺘﺮ ﺑﺮ ﺛﺎﻧﻴﻪ اﺳﺖ ، ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ ﺷﻮد، اﺧﺘﻼف ﺗﺮاز ﺑﻴﻦ ﺣﻔﺮه ﻓﺮوﻛﺶ » ﻟﻮرﺑﺎخ « و ﭼﺸﻤﻪ » ﻫﺎﻣﺮﺑﺎخ « ﺣﺪود 230 ﻣﺘﺮ ﺷﻮد ﻣﻲ . رﻋﺪ و ﺑﺮق ﻫﻤﺮاه ﺑﺎرﻧﺪﮔ ﻫﺎی ﻲ زﻳﺎد در ﺣﻮزه ﺳﻴﻤﺮﻳﺎخ 1 ﻧﻘﺶ ﻓﺰاﻳﻨﺪه ای در ﺷﺮاﻳﻂ ﻣﺤﻴﻂ دارد . رواﻧﺎﺑﻬﺎی ﺟﺎری ﺷﺪه از ﺷﻴﺴﺘﻬﺎی ﻣﻨﻄﻘﻪ ﭘﻴﺮاﻣﻮن ﺣﻮزه ﺳﻤﻴﺮﻳﺎخ ﻣﻮﺟﺐ ﻣﻲ ﺷﻮد ﺑﻪ ﺳﺮﻋﺖ ﺳﻴﻼب ﺑﺎ ﻓﺸﺎر ﺗﻨﺪ ﺑﻪ ﺳﻮی ﻟﻮرﮔﺮوت ﺟﺎری ﺷﻮد اﻳﻦ . ﺳﻴﻼﺑﻬﺎ ﻣﻮﺟﺐ وارد ﺷﺪن ﺧﺴﺎرت زﻳﺎد ﺑﻪ ﺗﺎﺳﻴﺴﺎت ﻏﺎر و ﺗﻬﺪﻳﺪ اﻣﻨﻴﺖ ﺑﺮای ﺑﺎزدﻳﺪﻛﻨﻨﺪﮔﺎن ﺷﻮد ﻣﻲ . ﺑﺎ وﺟﻮد اﻫﻤﻴﺖ ﺳﻴﺴﺘﻢ دﺳﺘﮕﺎﻫﻬﺎی ﻫﺸﺪار دﻫﻨﺪه ، ﺑﺎزدﻳﺪﻛﻨﻨﺪﮔﺎن ﺑﺎﻳﺪ اﻣﻜﺎن ﭘﻨﺎه ﮔﺮﻓﺘﻦ در ﺑﺨﺸﻬﺎی ﺑﺎﻻﺗﺮ را داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﻨﺪ زﻳﺮا آب ﺧﺮوﺟﻲ ﺑﻪ اﻧﺪازه ﻛﺎﻓﻲ ﭘﺮ ﺗﻮان اﺳﺖ ﻛﻪ ﻣﻮﺟﺐ وارد ﺷﺪن ﺧﺴﺎرت ﺑﻪ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن و ﺗﺠﻬﻴﺰات اﻧﺪازه ﮔﻴﺮی در ﻏﺎر ﺷﻮد . 3 - 5 ﻧﻮاﺣﻲ ﺑﺎک ﻫﻮﮔﻞ 2 دوﻣﻴﻦ ﻧﺎﺣﻴﻪ ﻛﺎرﺳﺘﻲ ﻧﻮاﺣﻲ ﻣﺮﻛﺰی اﺳﺘﻲ ﻛﻪ رﻳﻦ ﺑﺮای ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ و ﺑﺮرﺳﻲ ﺣﻔﺮه ﻫﺎی ﻓﺮوﻛﺶ اﻧﺘﺨﺎب ﺷﺪه اﺳﺖ در 20ﻛﻴﻠﻮﻣﺘﺮی ﺟﻨﻮب ﺗﻮده ﺗﺎﻧﺒﻴﻦ اﺳﺖ . ﻧﻮار ﺑﺎک ﻫﻮﮔﻞ درﺳﺖ در ﻣﺮز ﺣﻮزه ﮔﺮﻳﺰ3 ﻗﺮار دار د ﻛﻪ ﻳﻜﻲ از زﻳﺮ ﺣﻮزه ﻫﺎی ﺣﺎﺷﻴﻪ آﻟﭗ از ﺣﻮزه ﺑﺰرگ ﭘﺎﻧﻮﻧﻴﻦ در ﺟﻨﻮب ﺧﺎوری آﻟﭗ اﺳﺖ . ﺗﻨﺎوب ﺳﻨﮓ آﻫﻚ ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﺣﻮزه آﺑﺨﻴﺰ راﻧﺎج دوﻧﻴﻦ و ﻻﻳﻪ ﻫﺎی ﻛﺎرﺳﺘﻲ ﺷﺪه دوﻟﻮﻣﻴﺖ اﺳﺖ . ﻫﺎی ﻻﻳﻪ ﺑﺠﺎی ﻣﺎﻧﺪه رﻳﮕﻬﺎی ﻛﻮارﺗﺰ در راﺳﺘﺎی ﺣﻔﺮه ﻫﺎی ﻓﺮوﻛﺶ ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ ﻳﺎﻓﺘﻪ و در زﻳﺮ ﻧﻬﺸﺘﻪ ﻫﺎی ﺗﺮﺷﻴﺮی ﭘﻨﻬﺎن ﺷﺪه . اﻧﺪ ﺣﺎﺷﻴﻪ ﻣﺰﺑﻮر در ﻫﻤﺎن ﺣﺎل در ﻧﻮاﺣﻲ ﺗﺎﻧﺒﻴﻦ ﺳﺮ از ﺧﺎک ﺑﺮآورده اﺳﺖ . ﺣﻮزه ﮔﺮاﺗﺲ ﺑﻴﺸﺘﺮ از ﺣﻮزه ﻫﺎی داﺧﻠﻲ دﺷﺖ در ﻗﺴﻤﺖ ﺑﺎﺧﺘﺮی ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ ﻳﺎﻓﺘﻪ و ﻋﻤﻴﻖ ﺷﺪه و ﺑﻪ وﺳﻴﻠﻪ رﺳﻮﺑﺎت ﺗﺮﺷﻴﺮی ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﺑﺎدﻧ ﻴﻦ و ﺳﺎرﻣﺎﺗﻴﻦ 4 ﭘﺮ ﺷﺪه اﺳﺖ . در ﺳﻄﻮح ﻧﻮاﺣﻲ ﺧﺎوری ﺣﺎﺷﻴﻪ ﻧﻮاﺣﻲ ﻛﻪ ای ﺑﻴﺸﺘﺮ ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ ﻳﺎﻓﺘﻪ اﻧﺪ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﺧﻂ ﺗﺮاز ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ ﻣﺤﻠﻲ ﺑﻪ ﺣﺴﺎب آﻳﺪ ﻣﻲ ﺑﻪ . وﻳﮋه اﻳﻦ ﭘﺪﻳﺪه ، در ﻧﻮاﺣﻲ ﺗﻮده ﺗﺎﻧﺒﻴﻦ و ﺣﻮزه ﺳﻴﻤﺮﻳﺎخ روﻳﺪاده اﺳﺖ . اﻣﺎ ﺣﻔﺮه ﻫﺎی ﻓﺮوﻛﺶ در ﻣﺠﺎ ور ﺗﻮده ﻫﺎی ﺳﻨﮓ آﻫﻚ ﻧﻬﺸﺘﻪ ﻫﺎی ﺗﺮﺷﻴﺮی ﭼﻨﺪان ﮔﺴﺘﺮش ﻧﻴﺎﻓﺘﻪ اﻧﺪ . در ﺗﺮﺷﻴﺮی ﺣﻮزه دﺷﺖ داﺧﻠﻲ وﺟﻮد داﺷﺘﻪ ﺑﻪ ﻛﻪ ﻃﻮر ﻣﺆﺛﺮ و ﻣﺴﺘﻘﻴﻤﻲ ﺗﺤﺖ اﺛﺮ ﺳﻄﺢ ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ دره ﻣﻮر ﺑﻮده اﺳﺖ . از اﻳﻦ رو زﻫﻜﺶ زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ ازﺣﺎﺷﻴﻪ ﺑﺎک ﻫﻮﮔﻞ ، ﻛﻮﭼﻚ ﺑﻮده و ﻛﻤﻴﺖ آب ﻋﺒﻮر ﻛﺮده ﻧﺎﭼﻴﺰ اﺳﺖ . اﻳﻦ ﻣﻄﻠﺐ ﺣﺎﺋﺰ اﻫﻤﻴﺖ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد زﻳﺮا ﮔﺴﺘﺮش ﻓﺮورﻓﺘﮕﻲ ﻫﺎی ﻗﻴﻔﻲ ﺗﻨﻬﺎ در داﻣﻨﻪ ﺑﺎﺧﺘﺮی ﺣﺎﺷﻴﻪ و ﺑﻪ روﺷﻲ ﻣﺘﻤﺮﻛﺰ در ﺳﻪ ﻣﻨﻄﻘﻪ ) ( زون در ﺗﺮاز ﻣﺘﻔﺎوت اﺳﺖ : 650 - 620 ، 540 - 500 ، 480 - 440 ﻣﺘﺮ ﺑﺎﻻﺗﺮ از ﺗﺮاز آب درﻳﺎ . اﻳﻦ ﻣﻨﻄﻘﻪ ) ﻳﻚ ( زون دوره آراﻣﺶ ، ﺑﺪون ﺑﺮﻫﻨﻪ ﺳﺎزی ﻳﺎ ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ ﻧﻬﺸﺘﻪ ﻫﺎی ﺗﺮﺷﻴﺮی را ﻧﺸﺎن دﻫﺪ ﻣﻲ . ﻫﺎی ﺣﻔﺮه ﻓﺮوﻛﺶ ﺑﺎﻻﺗﺮﻳﻦ ﻣﻨﻘﻄﻪ ( ﻫﺎ زون )ﻫﺎ ﻫﻨﻮز ﺑﻘﺎﻳﺎی ﻻﻳﻪ ﺷﻦ ﻫﺎی اواﺧﺮ ﭘﻠﻴﻮﺳﻦ - اواﻳﻞ ﭘﻠﻴﺴﺘﻮﺳﻦ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ . ﭘﺎﻳﻴﻦ ﺗﺮﻳﻦ ﻣﻨﻄﻘﻪ ( ﻫﺎ زون )ﻫﺎ دارای ﺣﻔﺮه ﻫﺎی ﻓﺮوﻛﺶ در ﻣﺮز ﺑﻴﻦ ﺳﻨﮓ آﻫﻚ و ﻣﺎﺳﻪ ﺗﺮﺷﻴﺮی و رس زﻣﺎن ﺳﺎرﻣﺎﺗﻴﻦ ﻫﺴﺘﻨﺪ . 1 - Semirah 2 - Buckhogel 3 - Graz 4 - Badenian & Sarmatian 76 4 - ﺑﺮرﺳﻲ زﻣﻴﻦ ﺷﻨﺎﺳﻲ ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ ﺑﺮای ﺗﻮﺳﻌﻪ در ﭘﻬﻨﻪ ﻫﺎی ﻛﺎرﺳﺘﻲ دوﻟﻮﻣﻴﺘﻲ ﻓﺮآﻳﻨﺪ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت از ﺟﻤﻊ آوری اﻃﻼﻋﺎت در دﻓﺘﺮ آﻏﺎز ﻣﻲ ﺷﻮد اﻳﻦ . ﺑﺮرﺳﻲ ﻫﺎ ﺑﺎﻳﺪ ﻣﻨﺠﺮ ﺑﻪ ﭘﻴﺸﻨﻬﺎد ﻣﻨﺎﻃﻖ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﺑﺎ ﻃﺮح . ﺷﺪ ﭘﺲ از ﺗﻜﻤﻴﻞ ﺑﺮرﺳﻲ و ﺟﻤﻊ آوری ﻛﻠﻴﻪ داده ﻫﺎ ﻻزﻣﺴﺖ ﮔﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎی دﻳﮕﺮ ﻧﻴﺰ ﻣﻮرد ﺗﻮﺟﻪ ﻗﺮار ﮔﻴﺮد . ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ زﻣﻴﻦ ﺷﻨﺎﺳﻲ در اﻳﻦ ﻣﺮﺣﻠﻪ از ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﺑﺎﻳﺪ زﻣﻴﻨﻬﺎ را ﺑﺮای ﻣﺼﺎرف ﻣﻨﺎﺳﺐ ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺑﻨﺪی ) ﺑﻨﺪی زون ( و ﭘﻴﺸﻨﻬﺎد ﻛﺮده و اﻧﺪازه ﮔﻴﺮﻳﻬﺎی اﺣﺘﻴﺎﻃﻲ را ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﭘﺎﻳﺪاری ﺗﻮﺻﻴﻪ ﻛﻨﺪ . در ﻣﻮرد ﻛﺎرﮔﺎﻫﻬﺎی ﻛﺎرﺳﺘﻲ ، ﺗﻔﺴﻴﺮ و ﺗﺤﻠﻴﻞ دﻗﻴﻖ ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز ﺑﻮده و ﺗﺄﻛﻴﺪ ﺑﺮ ﺷﻨﺎﺧﺖ وﻳﮋﮔﻴﻬﺎی ﻓﻴﺰﻳﻜﻲ ﻣﻮاد و رﻓﺘﺎر آﻧﻬﺎ در ﺑﺮاﺑﺮ آب ﻻزﻣﺴﺖ ﻣﻮرد ﺗﻮﺟﻪ ﻗﺮار ﮔﻴﺮد . 4 - 1 ﻧﻮاﺣﻲ ﻏﻴﺮآﺑﺪار در ﻧﻮاﺣﻲ دوﻟﻮﻣﻴﺘﻲ ﺧﺸﻚ ، زﻫﻜﺸﻲ ﺿﻌﻴﻒ ﺳﻄ ﺤﻲ و اﻓﺰاﻳﺶ ﻧﻔﻮذ آب ﻧﻘﺶ اﺳﺎﺳﻲ ﺑﺮای ﺳﺎزﻧﺪﻫﺎی ﺗﺸﻜﻴﻞ دﻫﻨﺪه ﻫﺎی ﺣﻔﺮه ﻓﺮوﻛﺶ ﺑﺎزی ﻛﻨﺪ ﻣﻲ . در ﻳﻚ ﻣﻮرد ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻛﺎرﺳﺘﻲ در ﻧﻮاﺣﻲ ﺟﻨﻮﺑﻲ ﭘﺮﺗﻮرﻳﺎ ﻳﻚ ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ آﮔﺎﻫﻲ دﻫﻨﺪه ﺑﻴﻦ وﺟﻮد ﻫﺎی ﺣﻔﺮه ﻓﺮوﻛﺶ و ﻣﻴﺰان ﺑﺎرﻧﺪﮔﻲ ﺑﻪ دﺳﺖ آﻣﺪ ﻃﻲ . ﻣﺪت 11 ﺳﺎل وﺟﻮد ﺣ ﻫﺎی ﻔﺮه ﻓﺮوﻛﺶ در ﻧﻮاﺣﻲ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻳﺎﻓﺘﻪ و ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻧﻴﺎﻓﺘﻪ ﻣﻮرد ﺑﺮرﺳﻲ ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺖ . ﻫﻴﭽﮕﻮﻧﻪ ﮔﺰارﺷﻲ از ﺣﻔﺮه ﻫﺎی ﻓﺮوﻛﺶ ﻃﺒﻴﻌﻲ در ﻧﻮاﺣﻲ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻧﻴﺎﻓﺘﻪ ﮔﺰارش ﻧﺸﺪه اﺳﺖ . ﻣﻌﺎدﻟﻪ ﺑﺮﮔﺸﺘﻲ1 23951 0079 0 + = x / Y دارای ﺿﺮﻳﺐ ﻫﻤﺒﺴﺘﮕﻲ ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ ای 8586 /0 = r اﺳﺖ ﺑﻪ ﻛﻪ ﻃﻮر ﻣﺆﺛﺮ ی ارﺗﺒﺎط ﺑﻴﻦ ﺑﺎرﻧﺪﮔﻲ و ﺣﻔﺮه ﻫﺎی ﻓﺮوﻛﺶ را ﻧﺸﺎن دﻫﺪ ﻣﻲ . ﭘﺮاﻛﻨﺪﮔﻲ ﻣﺸﺎﻫﺪات ) ﺗﻌﺪاد 101 (در راﺳﺘﺎی ﺧﻄﻮط ﺑﺮﮔﺸﺘﻲ ﻣﻮﻳﺪ آﻧﺴﺖ ﻛﻪ ﺑﺎرﻧﺪﮔﻲ ﺗﻨﻬﺎ ﻓﺎﻛﺘﻮر ﺑﺮای اﻳﺠﺎد ﺣﻔﺮه ﻓﺮوﻛﺶ ﻧﻴﺴﺖ . از ﺗﻌﺪاد 100 ﻣﻮرد ﺿﺮﻳﺐ ﻫﻤﺒﺴﺘﮕﻲ2 ﻛﻪ74 درﺻﺪ در ارﺗ ﺒﺎط ﺑﺎ ﺣﻔﺮه ﻫﺎی ﻓﺮوﻛﺶ ﻫﻤﺴﻮ ﺑﺎ ﺑﺎرﻧﺪﮔﻲ ﻫﺴﺘﻨﺪ، ﺗﻤﺎم ﺣﻔﺮه ﻫﺎی ﻓﺮوﻛﺶ در اﺛﺮ دﺧﺎﻟﺖ اﻧﺴﺎن ﺑﻪ وﺟﻮد آﻣﺪه اﺳﺖ . اﺳﺎس ﻣﻜﺎﻧﻴﺴﻢ ﭘﺎﻳﻪ ﺑﺮ ﻓﺮارآب از ﺷﺒﻜﻪ ﻫﺎ و ﻳﺎ ﻧﺒﻮدن زﻫﻜﺶ اﺳﺖ . ﻧﺼﺐ ﺿﻌﻴﻒ ﺷﺒﻜﻪ ﻫﺎ در داﺧﻞ ﺧﺎﻛﻬﺎی ﻏﻴﺮ ﭼﺴﺒﻨﺪه و ﻳﺎ ﺧﺎﻛﺮﻳﺰﻫﺎی ﻣﺘﺮاﻛﻢ ﻧﺸﺪه ﻛﻪ ﺑﺮای ﺟﻤﻊ آوری ﺑﻪ آب ﻛﺎر ﻣﻲ رود ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﻣﺸﻜﻼﺗﻲ را در اﻳﻦ رﻫﮕﺬر ﺑﻪ وﺟﻮد آورد . ﺷﺒﻜﻪ آوری ﺟﻤﻊ در ﻧﻮاﺣﻲ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻳﺎﻓﺘﻪ ﻗﺪﻳﻤﻲ ﺗﺮ از ﻟﻮﻟﻪ ﻫﺎی ﺳﻴﻤﺎﻧﻲ آزﺑﺴﺖ ﺑﻪ ﻃﻮل 2 ﻣﺘﺮ ﻫﺴﺘﻨﺪ . ﺧﻄﻮط ﺷﺒﻜﻪ ﻓﺎﺿﻼب از ﺟﻨﺲ ﺳﻔﺎﻟﻲ ﻟﻌﺎب دار ﺑﺎ اﺗﺼﺎﻻت آﺑﺒﻨﺪی ﺷ ﺪه3 اﺳﺖ . اﺗﺼﺎﻻت آﺑﺒﻨﺪی ﭘﺲ ﺷﺪه از دو ﺳﺎل ﺣﺎﻟﺖ ﺷﻜﻨﻨﺪﮔﻲ ﻳﺎﻓﺘﻪ و ﺑﺮ اﺛﺮ ﻓﺸﺎر آب و ﺑﺴﺘﺮ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ دﭼﺎر ﺗﺮک ﺧﻮردﮔﻲ ﺷﻮد و ﻧﺸﺖ از آب اﺗﺼﺎﻻت ﺻﻮرت ﭘﺬﻳﺮد . ﻧﺸﺴﺖ درﻧﺘﻴﺠﻪ ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ داﺧﻠﻲ از درز و ﺗﺮﻛﻬﺎ در ﺑﺴﺘﺮ ﺳﻨﮓ ﻛﻒ دوﻟﻮﻣﻴﺘﻲ آﻏﺎز ﻣﻲ ﺷﻮد در اﻳﻦ . ز و ﺗﺮﻛﻬﺎ، ﺑﻪ ﻃﻮر ﻣﺘﺪاول ﺑﺎ ﺧﺎﻛﻬﺎی دارای ﭼﮕﺎﻟﻲ ﻛﻢ اﻛﺴﻴﺪ آﻫﻦ و ﻣﻨﮕﻨﺰ و ﻳﺎ ﺧﺎﻛﻬﺎی آﻫﻦ دار و ﭼﺮت4 ﻫﻮا زده ﭘﺮ ﺷﺪه . اﻧﺪ ﻣﺤﻞ اﺗﺼﺎﻻت ﻟﻮﻟﻪ ﻫﺎ، ﺑﻪ دﻟﻴﻞ ﻧﺸﺴﺖ ﺧﺎک ﺑﺴﺘﺮ و ﺗﻨﺶ ﻫﺎی وارد ﺑﺮ آن دﭼﺎر ﺧﺮاﺑﻲ و ﻓﺮار آب ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ و اداﻣﻪ آن ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﺑﻪ ﺷ ﻜﺴﺘﻦ ﻟﻮﻟﻪ ﻣﻨﺠﺮ ﺷﻮد . در ﺑﺴﻴﺎری از ﻣﻮاﻗﻊ ﺣﻔﺮه ﻫﺎی ﻓﺮوﻛﺶ ﺑﺪون ﻫﻴﭽﮕﻮﻧﻪ آﺛﺎر ﻗﺒﻠﻲ ﺑﺴﻴﺎر ﺳﺮﻳﻊ ﺑﻪ وﺟﻮد آﻳﻨﺪ ﻣﻲ . ًاﺧﻴﺮ ﺑﺎ ا ﺑﻪ ﻛﺎرﮔﻴﺮی اﺗﺼﺎﻻت ﻻﺳﺘﻴﻜﻲ ﺑﻪ ﻣﻴﺰان زﻳﺎد ﻣﺎﻧﻊ ﻓﺮار آب از اﺗﺼﺎﻻت ﺷﺪه . اﻧﺪ ﺳﺎﻳﺮ ﻋﻮاﻣﻠﻲ ﻛﻪ ﻣﻨﺠﺮ ﺑﻪ ﺗﺸﻜﻴﻞ ﺣﻔﺮه ﻓﺮوﻛﺶ 1 - The regression equation 2 - Freund & Williams, 1965 3 - Caulking 4 - Chert 77 ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ ﻋﺒﺎرﺗﻨﺪ از : ﺑﻬﻢ ﺧﻮردﮔﻲ ﻻﻳﻪ ﻫﺎی ﺑﺎﻻﻳﻲ ، ﻧﺎﺗﻮاﻧﻲ زﻫﻜﺸﻬﺎ ﻛﻪ ﻣﻨﺠﺮ ﺑﻪ ﻫﺪاﻳﺖ و ﺗﺮاوش ﺷﻮد ﻣﻲ . ﮔﻤﺎﻧﻪ ﺑﻪ ﻛﻪ ﻫﺎﻳﻲ ﻃﻮر ﻛﺎﻣﻞ ﭘﺲ از ﺣﻔﺎری ﭘﺮو ﻣﺤﺎﻓﻈﺖ از ورود آب ﺑﻪ آﻧﻬﺎ ﻧﺸﺪه ﻳﺎ ﻧﺸﺖ از آب اﺳﺘﺨﺮﻫﺎی ﺷﻨﺎ . ﺑﺪون ﺷﻚ ﺗﻮﺳﻌﻪ و ﮔﺴﺘﺮش ﺣﻮﻣﻪ ﺷﻬﺮﻫﺎ و دﺳﺘﺨﻮردﮔﻲ ﻻﻳﻪ ﻫﺎ ﻣﻮﺟﺐ ﺑﻬﻢ ﺧﻮردن ﺗﻌﺎدل ﻃﺒﻴﻌﻲ ﻻﻳﻪ ﻫﺎ ﺷﺪه اﻳﻦ ﻛﻪ ﺷﺮاﻳﻂ ﻣﻮﺟﺐ ﺗﺸﺪﻳﺪ ﺑﻪ وﺟﻮد آﻣﺪن ﻫﺎی ﺣﻔﺮه ﻓﺮوﻛﺶ .ﺷﻮد ﻣﻲ 4 - 1 - 1 روش ﺑﺮرﺳﻲ ﺳﺎﺧﺖ و ﺳﺎز در ﺳﺎزﻧﺪﻫﺎی دوﻟﻮﻣﻴﺘﻲ ﭘﺮ ﻫﺰﻳﻨﻪ ، وﻗﺖ ﮔﻴﺮ و ﻣﺨﺎﻃﺮه آﻣﻴﺰ اﺳﺖ وﻟﻲ در ﺑﺴﻴﺎری از ﻣﻮارد ﺑﺮای ﺗﻮﺳﻌﻪ و رﺷﺪ اﺟﺘﻨﺎب ﻧﺎﭘﺬﻳﺮ اﺳﺖ . از ﻧﻈﺮ اﻗﺘﺼﺎدی ﺑﺮرﺳﻲ در دو ﻣﺮﺣﻠﻪ اﻧﺠﺎم ﻣﻲ ﮔﻴﺮد ) ﻧﻤﻮدار 4 - 1:( − ﻣﺮﺣﻠﻪ ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ ، ﻣﺘﺸﻜﻞ از داده ﻫﺎی دﻓﺘﺮی ﻫﻤﺮاه ﻛﻨﺘﺮل ﺻﺤﺮاﻳﻲ اﺳﺖ . در اﻳﻦ ﻣﺮﺣﻠﻪ ﺣﻔﺎری اﻛﺘﺸﺎﻓﻲ و ﻳﺎ ﻧﻤﻮﻧﻪ ﺑﺮداری ﺻﻮرت ﻧﻤﻲ ﮔﻴﺮد . − ﻣﺮﺣﻠﻪ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی و ﻃﺮا ﺣﻲ ، در اﻳﻦ ﻣﺮﺣﻠﻪ ﺑﺎﻳﺪ ﻃﺮاﺣﺎن ﺑﺎ ﻳﺎﻓﺘﻪ ﻫﺎ و داده ﻫﺎ ﻗﺎدر ﺑﻪ ﻃﺮاﺣﻲ ﺷﻬﺮ ﺑﺎﺷﻨﺪ . در اﻳﻦ ﻣﺮﺣﻠﻪ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ای از روﺷﻬﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ ژﺋﻮﻓﻴﺰﻳﻚ ، ﻧﻘﺸﻪ ﺑﺮداری ، ﺣﻔﺎری ، ﺗﺮاﻧﺸﻪ زﻧﻲ و آزﻣﺎﻳﺸﻬﺎی آزﻣﺎﻳﺸﮕﺎﻫﻲ ًﻣﺠﻤﻮﻋ ﺎ ﺳﻴﻤﺎی ﻃﺮح را ﻣﺸﺨﺺ ﻣﻲ ﻛﻨﻨﺪ . ﮔﺰارش اﻳﻦ ﻣﺮﺣﻠﻪ از ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ ﮔﻮﻧﻪ ای ﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ ﻃﺮاح ﺑﺮای ﻃﺮاﺣﻲ و اراﺋﻪ ﻧﻘﺸﻪ ﻛﻠﻲ از آن ﺳﻮد ﺑﺮد . ﻣﺮاﺣﻞ ﺗﺤﻠﻴﻞ از ﻛﺎرﻫﺎی دﻓﺘﺮی آﻏﺎز و ﭘﺲ از ﺗﻜﻤﻴﻞ ﺑﺮرﺳﻲ ﻫﺎ ﺑﻪ ﻗﻀﺎوت ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ ﺧﺘﻢ ﺷﻮد ﻣﻲ . ﻗﻀﺎوت ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ ﻧﻬﺎﻳﻲ ﺑﺎﻳﺪ درﺑﺮ دارﻧﺪه ﺗﺼﻤﻴﻢ ﮔﻴﺮی در ﻣﻮرد اﻳﻦ ﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ آﻳﺎ ﻣﺤﻞ ﻃﺮح از ﻧﻈﺮ ﭘﺎﻳﺪاری و ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺑﻮدن ﭘﺮوژه ﻗﺎﺑﻞ ﻗﺒﻮل ﻫﺴﺖ ﻳﺎ ﺧﻴﺮ . ﻧﺘﺎﻳﺞ ﺑﻪ دﺳﺖ آﻣﺪه از ﻫﺮ ﻳﻚ از ﻣﺮاﺣﻞ ﺑﺮرﺳﻲ ﺑﺎﻳﺪ ﻣﻨﺠﺮ ﺑﻪ اﻳﻦ ﻣﻄﻠﺐ ﺷﻮد ﻛﻪ آﻳﺎ ﺗﺼﻤﻴﻢ ﺑﻪ اداﻣﻪ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﺑﺮای ﻣﺮاﺣﻞ ﺑﻌﺪی ﺗﻮان ﻣﻲ ﮔﺮﻓﺖ و آﻧﺮا اداﻣﻪ داد ﻳﺎ ﻧﻪ . ﺑﻪ ﻛﺎرﮔﻴﺮی ﺳﻨﺠﺶ از راه دور ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ اﻣﻴﺪوار ﻛﻨﻨﺪه ﺑﺎﺷﺪ وﻟﻲ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺎ ﺑﺮرﺳﻲ ﻛﺎﻣﻞ ﺻﺤﺮاﻳﻲ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﺗﻜﻤﻴﻞ ﻳﺎﻓﺘﻪ ﻫﺎی ﺳﻨﺠﺶ از راه دور اﻧﺠﺎم ﮔﻴﺮد . در ﺷﺮاﻳﻂ ﻣﺴﺎﻋﺪ ﺑﻪ ﻛﺎرﮔﻴﺮی اﺷﻌﻪ ﺣﺮارﺗﻲ ﻣﺎدون ﻗﺮﻣﺰ ﻧﺘﺎﻳﺞ ﻛﻤﺘﺮی ﻧﺴﺒﺖ رﻧﮓ ﺑﻪ ﻣﺎدون ﻗﺮﻣﺰ درﺑﺮدارد ﺎﻳﺮﺳ . روﺷﻬﺎی ﻣﺘﺪاول ﻋﺒﺎرت از ﺗﺼﻮﻳﺮ ﭘﺎﻧﺎﻛﺮوﻣﺎﺗﻴﻚ1 رﻧﮕﻲ و ﺳﻴﺎه ﺳﻔﻴﺪ ﻫﻤﺮاه ﺑﺎ اﺷﻌﻪ ﻣﺎدون ﻗﺮﻣﺰ اﺳﺖ2 .ﻛﺎرﺑﺮد ﻣﻮﻓﻘﻴﺖ آﻣﻴﺰ ﺗﺼﺎوﻳﺮ ﺣﺮارت ﻣﺎدون ﻗﺮﻣﺰ ﻧﻴﺎز ﺑﻪ ﺑﺮرﺳﻲ دﻗﻴﻖ ﺳﻄﺢ زﻣﻴﻦ در ﻣﻮرد ﭘﻮﺷﺶ ﮔﻴﺎﻫﻲ دارد . ﺑﻬﺘﺮﻳﻦ روش اﻗﺘﺼﺎدی ﺣﻔﺎری ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر دﺳﺘﻴﺎﺑﻲ ﺑﻪ اﻃﻼﻋﺎت ﻗﺎﺑﻞ ﻗﺒﻮل ، ﺣﻔﺎری ﺿﺮﺑﻪ ای ﻫﻤﺮاه ﺑﺎ ﻫﻮا اﺳﺖ اﻳﻦ . روش ﺣﻔﺎری ﺑﻪ وﻳﮋه زﻣﺎﻧﻲ ﻣﻨﺎﺳﺐ اﺳﺖ ﻛﻪ ﻧﻤﻮﻧﻪ ﮔﻴﺮی در : ﻫﺎی ﻻﻳﻪ ﭼﺮت ، دوﻟﻮﻣﻴﺖ ، ﺷﻦ ، ﺧﺎﻛﻬﺎی دارای اﻛﺴﻴﺪ آﻫﻦ و ﻣﻨﮕﻨﺰ و ﺧﺎﻛﻬﺎی آﻫﻦ دار ﺑﺎ اﺷﻜﺎل ﻣﻮاﺟﻪ ﻣﻲ ﺷﻮد ) ﺧﺎﻛﻬﺎﻳﻲ ﻛﻪ دارای ﭼﮕﺎﻟﻲ ﻛﻤﺘﺮ از 1000 ﻛﻴﻠﻮﮔﺮم ﺑﺮ ﻣﺘﺮﻣﻜﻌﺐ ﺑﺎﺷﻨﺪ (. ﺗﺼﻤﻴﻢ ﮔﻴﺮی زﻣﺎﻧﻲ اﻧﺠﺎم ﻣﻲ ﺷﻮد ﻛﻪ ﻣﻴﺰان ﺳﺮﻋﺖ ﺣﻔﺎری ﻛﻪ ﺑﺮ روی ﻋﻮاﻣﻞ زﻳﺎدی اﺛﺮ ﻣﻲ ﮔﺬارد، ﻣﻮرد ﺗﻮﺟﻪ ﻗﺮار ﮔﻴﺮد . ﺗﺪاوم ﺗﺸﺮﻳﺢ ﺷﺪه ﻣﺬﻛﻮر را ﻧﻤﻲ ﺑﻪ ﺗﻮان ﻧﻤﻮﻧﻪ ﺑﻪ ﻫﺎی دﺳﺖ آﻣﺪه از ﺣﻔﺎری ﺿﺮﺑﻪ ای ﺑﺎ ﻫﻮا ﻧﺴﺒﺖ داد . زﻳﺮا اﻳﻦ ﻳﺎﻓﺘﻪ ﻫﺎ ﻣﻌﺮف وﻳﮋﮔﻲ ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﺑﺮﺷﻲ ﻣﻮاد ﻣﺰﺑﻮر اﺳﺖ . ﺗﺤﻠﻴﻞ زﻣﻴﻦ ﺷﻨﺎﺳﻲ ﭘﺎﻳﻪ ﺑﺮ ﻧﻤﻮﻧﻪ ﺑﻪ ﻫﺎی دﺳﺖ آﻣﺪه از ﺣﻔﺎرﻳﻬﺎی ﺿﺮﺑﻪ ای ﺑﺎ ﻫﻮا ﺑﻪ دﻟﻴﻞ داﺷﺘﻦ ﭼﮕﺎﻟﻲ ﭘﺎﻳﻴﻦ ﺗﺮ، ﻣﺎﻧﻊ ﺷﻨﺎﺧﺖ ، ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﭘﺎﻳﻴﻦ ﻣﻮادی ﻛﻪ ﻧﺰدﻳﻚ ﺑﻪ ﺳﻄﺢ ﻣﻴﻦ ز ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻣﻲ ﺷﻮد . ﺷﺴﺘﺸﻮی ﻣﺼﺎﻟﺢ و اﻟﻚ ﻛﺮدن آﻧﻬﺎ ﭘﺎﻳﻪ ﺑﺮرﺳﻲ و ﺗﺤﻠﻴﻞ ﻣﻨﻄﻘﻲ از ﻧﻤﻮﻧﻪ ﻫﺎ اﺳﺖ . 1 - Panchromatic 2 - Roux, 1984 78 ﻧﻤﻮدار4 - 1 - ﺑﺮرﺳﻴﻬﺎی ژﺋﻮﺗﻜﻨﻴﻜﻲ ﺑﺮای ﮔﺴﺘﺮش ﻧﻮاﺣﻲ ﺷﻬﺮی در ﺳﺎزﻧﺪﻫﺎی دوﻟﻮﻣﻴﺘﻲ 79 4 - 2 ﺗﺠﺰﻳﻪ و ﺗﺤﻠﻴﻞ ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺑﺎﻳﺪ ﺗﻤﺎم ﻣﺴﺎﺋﻞ وﻳﮋه ﻣﻬﻨ ﺪﺳﻲ ﻫﻤﻪ ﻣﺼﺎﻟﺤﻲ ﻛﻪ در ﻳﻚ ﻛﺎرﮔﺎه دوﻟﻮﻣﻴﺘﻲ وﺟﻮد دارد و ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ روی ﻃﺮح ﭘﻴﺸﻨﻬﺎدﺷﺪه و ﺗﻮﺳﻌﻪ آن اﺛﺮ ﺑﮕﺬارد، ﻣﻮرد ارزﻳﺎﺑﻲ دﻗﻴﻖ ﻗﺮار ﮔﻴﺮد ﻳﻚ . ﻧﻤﻮﻧﻪ از ﻧﻤﻮدار و روش ﺗﺤﻠﻴﻞ آن در ﻣﻮرد ﻛﺎرﮔﺎﻫﻬﺎی دوﻟﻮﻣﻴﺘﻲ در ﻧﻤﻮدار 4 - 2 ﻧﺸﺎن داده ﺷﺪه اﺳﺖ . ﻧﻤ ﻮدار 4 - 2 - ﺗﺤﻠﻴﻞ در ﻛﺎرﮔﺎﻫﻬﺎی دوﻟﻮﻣﻴﺘﻲ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺷﻬﺮﻫﺎ 80 4 - 3 ﺳﻨﮕﻬﺎی آﺗﺸﻔﺸﺎﻧﻲ دروﻧﻲ وﻳﮋﮔﻴﻬﺎی ﺧﺎﻛﻬﺎی ﺑﺮ ﺟﺎ روی ﺳﻨﮕﻬﺎی آﺗﺸﻔﺸﺎﻧﻲ دروﻧﻲ ﺑﺎﻳﺪ از ﻧﻈﺮ ﻓﺮورﻳﺨﺘﻦ و ﺗﻮرم ﻣﻮرد ارزﻳﺎﺑﻲ ﻗﺮار ﮔﻴﺮد در . اﻣﺘﺪاد داﻳﻜﻬﺎ آﺑﺸﻮﻳﻲ دوﻟﻮﻣﻴﺖ ﻫﺎ و ﺣﺘﻲ ﭘﻴﺪاﻳﺶ ﺣﻔﺮه ﻫﺎی ﻓﺮوﻛﺶ دﻳﺮﻳﻦ ﻣﻮرد اﻧﺘﻈﺎر اﺳﺖ . در ﻫﺮ دو ﺳﻮی داﻳﻚ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ ، ﺗﺮاز آب زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ ﺑﺎﻳﺪ اﻧﺪازه ﮔﻴﺮی ﺷﻮد . ﺑﺮای ﺷﻨﺎﺧﺖ ﭼﮕﻮﻧﮕﻲ اداﻣﻪ ﻳﺎﻓﺘﻦ ﺳﻴﻠﻬﺎ، ﺷﻴﺐ ، ﺿﺨﺎﻣﺖ ، ﻣﻴﺰان ﻫﻮازدﮔﻲ و وﻳﮋﮔﻲ ﻣﺼﺎﻟﺢ درﺟﺎ، ﻫﻮازدﮔﻲ دوﻟﻮﻣﻴﺖ زﻳﺮﻳﻦ و زﺑﺮ ﻳﻦ آﻧﻬﺎ ﺑﺎﻳﺪ ﻣﻮرد ارزﻳﺎﺑﻲ ﻗﺮار ﮔﻴﺮد . 4 - 4 رﺧﻨﻤﻮﻧﻬﺎی دوﻟﻮﻣﻴﺘﻲ و ﭼﺮﺗﻲ روش ﺑﺮرﺳﻲ از راه دور از ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻫﺎی اﺳﺎﺳﻲ ﺷﻨﺎﺧﺖ ﺑﺮای ﻣﺮاﺣﻞ ﺗﻬﻴﻪ ﻃﺮح اﺑﺘﺪاﻳﻲ اﺳﺖ . وﺟﻮد ﺣﻔﺮه ﻫﺎی ﻓﺮوﻛﺶ دﻳﺮﻳﻨﻪ ، ژرﻓﺎی آﺑﺸﻮﻳﻲ در اﻣﺘﺪاد درز و ﺗﺮﻛﻬﺎ و ﮔﺴﻞ ﻫﺎ و ﻧﻮع ﻣﻮاد ﭘﺮ ﻛ ﻨﻨﺪه درز و ﺗﺮﻛﻬﺎ ﺑﻲ ﻧﻬﺎﻳﺖ در ﺗﺤﻠﻴﻞ آﻧﻬﺎ ﺑﺎاﻫﻤﻴﺖ اﺳﺖ . اﻓﻘﻬﺎی ﭼﻴﻨﻪ ﺷﻨﺎﺳﻲ از ﻧﻈﺮ ﻫﻮازدﮔﻲ و ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺑﺠﺎی ﻣﺎﻧﺪه دارای ﻧﻘﺶ و اﻫﻤﻴﺖ ﺑﺴﻴﺎر زﻳﺎد ﻫﺴﺘﻨﺪ . ﺗﺸﺨﻴﺺ ﭘﻮﺷﺶ ﮔﻴﺎﻫﻲ از ﺗﺼﺎوﻳﺮ ﺣﺮارﺗﻲ و ﺗﺼﺎوﻳﺮ ﻫﻮاﻳﻲ ﺑﻪ ﻣﻴﺰان ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻮﺟﻬﻲ ﺑﺮای ﺗﺸﺨﻴﺺ زﻣﻴﻨﻪ درز و ﺗﺮﻛﻬﺎ ﻛﻤﻚ ﻛﻨﺪ ﻣﻲ . ﻣﺤﻞ ﺑﺮﺧﻮرد درز و ﺗﺮﻛﻬﺎ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻣﺤﻠﻬﺎی دارای ﭘﺘﺎﻧﺴﻴﻞ اﻳﺠﺎد ﺣﻔﺮه ﻫﺎی ﻧﺸﺘﻲ ﺑﺎﻳﺪ ﻣﻮرد ارزﻳﺎﺑﻲ ﻗﺮار ﮔﻴﺮد . دﺳﺘﻪ ﺑﻨﺪی آﻧﻬﺎ ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﺷﺮاﻳﻂ ﻛﺎرﮔﺎه .ﺷﻮد ﻣﻲ 4 - 5 دوﻟﻮﻣﻴﺖ ﺗﻪ ﻫﺎی ﻧﺸﺴﺘﻪ اﻳﻦ ﻣﻮارد ﺷﺎﻣﻞ : ﻫﺎی ﭼﺮت ﺗﺎزه و ﻫﻮازده ، ﺧﺎﻛﻬﺎ ی دارای آﻫﻦ و ﻣﻨﮕﻨﺰ، ﺧﺎﻛﻬﺎی آﻫﻦ دار، دوﻟﻮﻣﻴﺖ اﻧﺤﻼﻟﻲ ﻫﺎی ﺷﻴﻞ ، ﻫﻮازده و ﺗﻤﺎم ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﻫﺎی ﺗﺪاﺧﻠﻲ ﻫﺴﺘﻨﺪ . ﺑﺎ ﺗﻐﻴﻴﺮات رﺧﺴﺎره ای ، ﻓﺮورﻳﺰش1 در اﺛﺮ ﻫﻮازدﮔﻲ . دﻫﺪ ﻣﻲ رخ ﺑﺮﺷﻬﺎی ﭼﺮﺗﻲ ً اﻛﺜﺮ ا ﺳﻴﻠﻴﺴﻲ ﻫﺴﺘﻨﺪ اﻳﻦ . ﮔﻮﻧﻪ ﻻﻳﻪ ﻫﺎ ﺑﺮای ﭘﻲ ﺑﻬﺘﺮﻳﻦ و اﻳﺪه آل ﺑﻮده و از ﻧﻈﺮ ﺗﻘﺴﻴﻢ ﺑﻨﺪی در ردﻳﻒ Iﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮد . ﺗﺸﺨﻴﺺ ﭘﺎﻳﺪاری ﻧﻴﻤﺮخ ﺧﺎﻛﻲ ﻛﻪ ﻣﺘﺸﻜﻞ اﺳﺖ از ﻣﺨﻠﻮط ﭼﺮت ، اﻛﺴﻴﺪ آﻫﻦ ، و ﻣﻨﮕﻨﺰ ﻳﺎ ﺧﺎﻛﻬﺎی آﻫﻦ دار ﻣﻤﻜﻦ ﻧﻴﺴﺖ . ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ اﻳﻦ ﻣﻮاد ﻧﺰدﻳﻚ ﺑﻪ ﺳﻄﺢ زﻣﻴﻦ و داﺧﻞ ﻣﺤﻔﻈﻪ ﻓﺸﺎری ﭘﻲ ﻗﺮار ﮔﻴﺮﻧﺪ در اﻳﻦ ﺻﻮرت ﻻزﻣﺴﺖ ﺑﺎ دﻗﺖ ﺗﻤﺎم ﻧﻤﻮﻧﻪ دﺳﺖ ﻧﺨﻮرده و ﺑﺮش ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺗﻬﻴﻪ ﺷﻮد . آزﻣﺎﻳﺸﻬﺎی آزﻣﺎﻳﺸﮕﺎﻫﻲ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺗﺤﻜﻴﻢ و ﺳﻪ ﻣﺤﻮری دﻗﺖ ﺑﺮرﺳﻴﻬﺎی ﻣﻮردﻧﻈﺮ را اﻓﺰاﻳﺶ دﻫﺪ ﻣﻲ . ﻣﺤﻞ ﭘﻴﺸﻨﻬﺎدی ﺑﺮای اﺟﺮای ﻃﺮح ً ﻧﻬﺎﻳﺘ ﺎ ﺑﺎﻳﺪ ﻣﺘﻨﺎﺳﺐ و ﻣﺎﻧﺪﮔﺎر ﺑﺎ رﻳﺴﻜﻬﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺑﺎﺷﺪ . رﻓﺘﺎر ﺧﺎﻛﻬﺎ ی آﻫﻦ و ﻣﻨﮕﻨﺰدار اﺷﺒﺎع ﺷﺪه ﻳﺎ ﺧﺎﻛﻬﺎی آﻫﻦ دار ﺑﺴﻴﺎر ﺑﺤﺮاﻧﻲ و ﺗﺤﻠﻴﻞ آﻧﻬﺎ ﺑﺮای ﻛﺎرﮔﺎﻫﻬﺎی دوﻟﻮﻣﻴﺘﻲ دارای اﻫﻤﻴﺖ ﻓﺮاوان اﺳﺖ . 4 - 6 ﺑﺮوﻧﻬﺸﺘﻪ ﻫﺎی ﺷﻴﻞ ﺑﺮرﺳﻲ ﻛﺎﻣﻞ و دﻗﻴﻖ ﺑﺮوﻧﻬﺸﺘﻪ ﻫﺎی ﺟﻮان در ﻃﻲ ﺑﺮرﺳﻲ ﻃﺮح ﺑﺴﻴﺎر اﻟﺰاﻣﻲ اﺳﺖ . دوﻟﻮﻣﻴﺘﻬﺎی ﺑﻪ ﺟﺎی ﻣﺎ ﻧﺪه در زﻳﺮ ﻫﺎی ﻻﻳﻪ ﺷﻴﻞ ﺑﺎﻳﺪ ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ و ﺑﺮرﺳﻲ ﺷﻮﻧﺪ ﺑﻪ . دﻟﻴﻞ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻃﺮح و ﺧﺸﻚ ﺷﺪن ﻻﻳﻪ ﻫﺎی زﻳﺮ ﭘﻲ ﻻزﻣﺴﺖ دﻗﺖ وﻳﮋه در ﻣﻮرد ﻗﺎﺑﻠﻴﺖ ﻓﺮﺳﺎﻳﺸﻲ ﻣﺼﺎﻟﺢ و ﻳﺎ اﻣﻜﺎن ﺗﺤﻜﻴﻢ ﺑﻪ ﻋﻤﻞ آﻳﺪ . ﺑﺮرﺳﻴﻬﺎی ژﺋﻮﺗﻜﻨﻴﻜﻲ ﮔﺬﺷﺘﻪ ﻣﻨﺠﺮ ﺑﻪ ﺗﺸﺨﻴﺺ ﻫﺎی ﺣﻔﺮه ﻓﺮوﻛﺶ وﻳﺮﺗﻴ ﻪ2 در ﺑﺎرﻳﻜﻪ رﺳﻮﺑﺎت ﺷﻴﻞ و ﻳﺎ رﺳﻮﺑﺎت ﭘﺮ ﺷﺪه ﺷﻜﺎﻓﻬﺎی ﺑﻴﺶ از 60 ﻣﺘﺮ، ﺷﺪه اﺳﺖ . 1 - Slumping 2 - Paleosinkhole 81 4 - 7 رﺳﻮﺑﺎت ﻛﻮاﺗﺮﻧﺮی رﺳﻮﺑﺎت ﻛﻮاﺗﺮﻧﺮی در اﻓﺮﻳﻘﺎی ﺟﻨﻮﺑﻲ روی دوﻟﻮﻣﻴﺘﻬﺎ ﻣﺘﺸﻜﻞ از ﻣﺎﺳﻪ و ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻣﺘﻔﺎوﺗﻲ از ﻻی و رس اﺳﺖ . ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺑﻪ ﻃﻮر ﻛﻠﻲ از ﻧﻈﺮ ﺿﺨﺎﻣﺖ ﺑﺮای ﻫﺮ ﻛﺎرﮔﺎه دارای اﺳﺘﺎﻧﺪارد ﻣﺨﺼﻮص ﺑﻪ ﺧﻮد اﺳﺖ . ﺗﺠﺎرب ﺑﻪ دﺳﺖ آﻣﺪه ﻃﻲ 25 ﺳﺎل ﮔﺬﺷﺘﻪ ﺛﺎﺑﺖ ﻣﻲ ﻛﻨﺪ ﻛﻪ اﻛﺜﺮ ﻧﺎﻫﻨﺠﺎرﻳﻬﺎی در ارﺗﺒﺎط ﺑﺎ ﺿﺨﺎﻣﺖ ﻧﻬﺸﺘﻪ ﻫﺎ رﻳﺸﻪ در ﻣﺴﺎﺋﻞ ﻛﺎرﺳﺘﻲ دارد . 4 - 8 ﺗﺮاز آب زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ در ﺟﻨﻮب ﭘﺮوﺗﺮﻳﺎ، ﻳﻚ ﮔﺮوه از ﺣﻔﺮه ﻫﺎی ﻓﺮوﻛﺶ در ﻧﺘﻴﺠﻪ ﺳﻴﻼ ﺑﻬﺎ ﺑﻪ وﺟﻮد آﻣﺪه ﻛﻪ در اﻳﻦ ﻧﻮاﺣﻲ ﺗﺮاز آب زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ 15 ﻣﺘﺮ زﻳﺮ ﺳﻄﺢ زﻣﻴﻦ در ﻧﻮاﺣﻲ آب ﻛﻪ ﺗﺨﻠﻴﻪ ﻧﻤﻲ ﺷﻮد، ﺑﻪ وﺟﻮد آﻣﺪه اﺳﺖ . ﺗﻐﻴﻴﺮات ﺗﺮاز آب ﻓﺼﻠﻲ ﻃﻲ ﭼﻨﺪﻳﻦ دﻫﻪ ﻣﻮﺟﺐ ﺗﺤﺮﻳﻚ ﺳﺎزﻧﺪﻫﺎی ﺗﺸﻜﻴﻞ دﻫﻨﺪه ﺣﻔﺮه ﻫﺎی ﻓﺮوﻛﺶ ﻧﺸﺪه وﻟﻲ در ﻋﻴﻦ ﺣﺎل اﻳﻦ ﻧﻮاﺣﻲ در ﺑﺮاﺑﺮ اﺷﺒﺎع ﺑﺴﻴﺎر ﺣﺴﺎس ﺑﻮده اﻧﺪ از ﭘﺲ . ﺗﺨﻠﻴﻪ آب در ﻫﺮ ﻛﺎرﮔﺎه ﻛﺎرﺳﺘﻲ ، ﭘﺎﻳﺪاری آﻧﻬﺎ در ﻧﺘﻴﺠﻪ ﻣﻮﻓﻘﻴﺖ آﻣﻴﺰ ﺑﻮدن زﻫﻜﺸﻲ ﺑﻨﺪی آب و ﻛﺎﻣﻞ ﻧﻮاﺣﻲ ﻧﺸﺴﺖ دار اﻧﺠﺎم ﮔﺮﻓﺘﻪ اﺳﺖ . از ﺑﺮرﺳﻲ ﻣﺠﻤﻮع ﻧﺘﺎﻳﺞ ﺗﺤﻠﻴﻞ ﻛﺎرﮔﺎه ﻛﻪ ﻫﺎﻳﻲ ﻧﻴﺎز ﺑﻪ آب زداﻳﻲ ﻧﺪارﻧﺪ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﺧﻼﺻﻪ ﺑﻪ دﺳﺖ آﻣﺪه اﺳﺖ . 4 - 9 ﻧﻮاﺣﻲ ﻛﻪ اﻧﺘﻈﺎر آب زداﻳﻲ در آﻧﻬﺎ ﺑﻮده و ﻳﺎ در ﺣﺎل اﻧﺠﺎم اﺳﺖ ﻫﻨﮕﺎم ﺗﺤﻠﻴﻞ ﭘﺎﻳﺪاری ﻧﻮاﺣﻲ ﻛﻪ درﺻﺪد آب زداﻳﻲ آﻧﻬﺎ ﺑﻮده اﻳﻢ و ﻳﺎ اﻳﻦ ﻛﺎر در آﻧﻬﺎ در دﺳﺖ اﻧﺠﺎم اﺳﺖ ﻻزﻣﺴﺖ زﻣﻴﻨﻪ ﻫﺎی ﭘﻴﺸﻨﻬﺎدی ﺑﺮای اﻳﻦ ﻛﺎر ﺑﺎ دﻗﺖ ﺗﻤﺎم اراﺋﻪ ﺷﻮد . ﺑﺮﭘﺎﻳﻪ ﺗﺠﺎرب آب زداﻳﻲ ﺑﺨﺶ ﺳﺎﺣﻠﻲ ﺧﺎﻛﺮﻳﺰ ﺟﺪاﺳﺎز1 ﺗﺤﻠﻴﻞ ﺑﺮﭘﺎﻳﻪ ﺳﻴﺴﺘﻢ ﺳﻪ ﺑﺨﺸﻲ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﺗﺮاز آب زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ اﺳﺖ )1958 ( ،) ﺑﻪ ﻧﮕﺎه ﻧﻤﻮدار 4 - 3 .(اﻃﻼﻋﺎت ﻣﻮردﻧﻴﺎز از روی ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﺛﻘﻠﻲ ﻛﻪ روی ﺷﺒﻜﻪ ﻣﻨﻈﻢ ﺑﺎ ﻓ ﻮاﺻﻞ ﺑﺎ 91 ﻣﺘﺮی و روش ﺣﻔﺎری ﺿﺮﺑﻪ ای ﺑﺎدی ﺑﻪ دﺳﺖ . آﻳﺪ ﻣﻲ ﻛﺎﻫﺶ داده ﻫﺎی ﺛﻘﻠﻲ ﺑﻪ ﮔﻮﻧﻪ ای اﺳﺖ ﻛﻪ ﺗﺮاز ﺻﻔﺮ روی ﻧﻘﺸﻪ ﻫﻢ ﻫﺎی ﺿﺨﺎﻣﺖ ﻣﻌﺮف ﺳﻨﮓ ﻛﻒ ﺗﺮاز آب زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ اﺳﺖ . وﺿﻌﻴﺖ ﺳﻄﺢ ﺑﻴﺮوﻧﻲ ﺳﻨﮓ ﻛﻒ ﺑﺴﻴﺎر ﺣﺎﺋﺰ اﻫﻤﻴﺖ اﺳﺖ ، ﮔﺮادﻳﺎن ﻫﺎی ﭘﺮﺷﻴﺐ ﻲ ﻣ ﺗﻮاﻧﺪ ﺑﻬﻨﮕﺎم آب زداﻳﻲ ، اﻳﺠﺎد ﺗﺮﻛﻬﺎی ﺗﻨﺸﻲ ﻛﻨﺪ . اﻛﺜﺮ ﺣﻔﺮه ﻫﺎی ﻓﺮوﻛﺶ در ﻣﻨﺎﻃﻘﻲ ﺑﻪ وﺟﻮد ﻣﻲ آﻳﻨﺪ ﻛﻪ اﻧﺤﻼل در اﻣﺘﺪاد ﻳﻚ ﺷﻜﺎف در ﻣﺤﻠﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺳﻄﺢ ﺑﻴﺮوﻧﻲ ﺳﻨﮓ ﻛﻒ دارای ﺷﻴﺐ ﺗﻨﺪی ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ . ﻣﺸﺨﺼﺎت ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫﺎی زﻣﻴﻦ ﺷﻨﺎﺳﻲ ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ ﻣﺼﺎﻟﺢ در ﺟﺎ و ﻳ ﺎ ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺟﺎﺑﻪ ﺟﺎ ﺷﺪه ﻛﻪ ای روی ﺳﻨﮓ ﻛﻒ را ﭘﻮﺷﺎﻧﺪه اﻧﺪ دارای اﻫﻤﻴﺖ ﺑﺴﻴﺎر زﻳﺎد اﺳﺖ . ﻳﻚ ﻣﺜﺎل در اﻳﻦ زﻣﻴﻨﻪ ﻻﻳﻪ ﻫﺎی دوﻟﻮﻣﻴﺘﻲ ﻫﻤﺮاه ﻣﻴﺎﻧﻪ ﻻﻳﻪ ﭼﺮت اﺳﺖ ﻛﻪ در اﺛﺮ ﻫﻮازدﮔﻲ ﺗﺒﺪﻳﻞ ﺑﻪ ﺑﺮش ﭼﺮﺗﻲ دارای ﻣﺨﻠﻮﻃﻲ از ﺧﺎﻛﻬﺎی ﺣﺎوی آﻫﻦ و ﻣﻨﮕﻨﺰ ﺷﺪه اﺳﺖ اﻳﻦ . ﮔﻮﻧﻪ ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺑﺪون ﺳﻴﻤﺎن و ﺗﺮاﻛﻢ ، ﺑﺴﻴﺎر ﺳﺴﺖ و دارای ﺗﺮاواﻳﻲ ﺑﺴﻴﺎر ﺑﺎﻻ و آﻣﺎدﮔﻲ ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ ﺷﺪﻳﺪ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ . ﻫﻨﮕﺎﻣﻲ اﻳﻦ ﻛﻪ ﮔﻮﻧﻪ ﻣﺼﺎﻟﺢ دﭼﺎر آب زداﻳﻲ ﺷﻮﻧﺪ، ﻧﺎﭘﺎﻳﺪاری دﻟﻴﻞ ﺑﻪ ﺗﺮاﻛﻢ ﻧﺎﮔﻬﺎﻧﻲ و ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ داﺧﻠﻲ در آﻧﻬﺎ رخ دﻫﺪ ﻣﻲ . ﺣﻔﺎری در ا ﻳﻦ ﮔﻮﻧﻪ ﻻﻳﻪ ﻫﺎ ﺑﺎ ﺳﺮﻋﺖ زﻳﺎد و ﺑﺪون ﺑﻪ دﺳﺖ آوردن ﻧﻤﻮﻧﻪ اﺳﺖ و ﺑﻪ ﻣﻴﺰان زﻳﺎدی ﻫﻮای ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﺣﻔﺎری از ﺑﻴﻦ ﺧﻮاﻫﺪ رﻓﺖ . 1 - Bank compartment 82 ﻧﻤﻮدار4 - 3 - ﻓﺮآﻳﻨﺪ ﺗﺤﻠﻴﻞ ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ آب زداﻳﻲ در دﺳﺖ اﻧﺠﺎم ﻧﻮاﺣﻲ ﺷﻬﺮداری 83 اﻧﺪازه ﮔﻴﺮﻳﻬﺎی اﺣﺘﻴﺎﻃﻲ ﺑﺮای ﻣﻘﻮﻟﻪ ﻧﻮاﺣﻲ I د ر ﻧﻤﻮدار 4 - 3 ﻋﺒﺎرﺗﻨﺪ از : اﻧﺪازه ﮔﻴﺮﻳﻬﺎی اﺣﺘﻴﺎﻃﻲ ﺑﺮای ﮔﺴﺘﺮش ﻣﻄﻤﺌﻦ ﻃﺮح در ﻧﻮاﺣﻲ ﻣﺠﺎور و ﻛﻨﺘﺮل ﺗﺮاوش ﻣﻨﻄﻘﻪ . اﻧﺪازه ﮔﻴﺮﻳﻬﺎی ﻣﺰﺑﻮر ﻧﻤﻲ ﺗﻮاﻧﺪ دﻗﻴﻖ و ﺣﺴﺎس ﺑﺮﭘﺎﻳﻪ ﻗﻮاﻧﻴﻦ و روﺷﻬﺎی ﻗﺎﺑﻞ دﺳﺘﺮﺳﻲ اﺳﺘﻮار ﺑﺎﺷﺪ، از اﻳﻦ رو اﻋﻤﺎل و دﺧﺎﻟﺖ دادن ﺿﺮﻳﺐ اﻃ ﻤﻴﻨﺎن اﻟﺰاﻣﻲ اﺳﺖ . اﻧﺪازه ﮔﻴﺮﻳﻬﺎی ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز ﻋﺒﺎرﺗﻨﺪ : از − ﻧﺼﺐ ﺳﻴﺴﺘﻢ اﻧﺘﻘﺎل زﻫﻜﺸﻲ ) روش زﻫﻜﺸﻲ ﻓﺮاﻧﺴﻮی ﻗﺎﺑﻞ ﻗﺒﻮل ﻧﻴﺴﺖ (. − ﺳﺎﺧﺖ ﻫﻴﭽﮕﻮﻧﻪ ﺳﺪی در اﻳﻦ ﻧﻮاﺣﻲ ﻗﺎﺑﻞ ﻗﺒﻮل ﻧﺒﻮده و ﺗﻤﺎم ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ ﻃﻮر ﻣﺆﺛﺮ زﻫﻜﺸﻲ ﺷﻮد . − ﺗﻤﺎم ﺷﺒﻜﻪ ﻫﺎی ﺧﺪﻣﺎﺗﻲ و اﻧ آب ﺘﻘﺎل و ﻛﺎﻧﺎل ﻫﺎ ﺑﺎﻳﺪ ﻧﺎﺗﺮاوا ﺑﻮده و ﻣﻮﺟﺐ ﻓﺮار آب ﻧﺸﻮﻧﺪ . ﻧﺼﺐ اﺗﺼﺎﻻت زﻫﻜﺸﻲ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ ای ﮔﻮﻧﻪ اﻧﺠﺎم ﮔﻴﺮد ﻛﻪ دارای ﺣﺪاﻗﻞ ﺣﺮﻛﺖ ﺑﻮده و در ﻋﻴﻦ ﺣﺎل ﻫﻴﭽﮕﻮﻧﻪ ﺗﺮاوش و ﻓﺮار آب از اﻳﻦ اﺗﺼﺎﻻت ﻣﻴﺴﺮ ﻧﺒﺎﺷﺪ . − ﺗﻤﺎم ﺧﻴﺎﺑﺎﻧﻬﺎ و ﭘﺎرﻛﻴﻨﮓ ﻫﺎ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺎ ﻗﻴﺮ، ﺑﻴﺘﻮﻣﻴﻦ ﻳﺎ ﺑﺘﻦ ﻋﺎﻳﻖ ﻛﺎری ﺷﺪه ً و درز و ﺗﺮﻛﻬﺎ ﻛﺎﻣﻼ آب ﺑﻨﺪی ﺑﺎﺷﺪ . − ﭘﺲ از ﺧﺎﻛﺒﺮداری ﭘﻲ ، ﻣﺤﻞ ﻋﺒﻮر ﻛﺎﺑﻠﻬﺎ، ﺧﻄﻮط ﻟﻮﻟﻪ و ﻏﻴﺮه ﻻزﻣﺴﺖ ﺑﺎ ﻣﺼﺎﻟﺢ دارای رﻃﻮﺑﺖ ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺑﻪ ﺿﺨﺎﻣﺖ ﻫﺎی 150 ﻣﻴﻠﻴﻤﺘﺮ ﻣﺘﺮاﻛﻢ ﺷﺪه ، ﺑﻪ ﮔﻮﻧﻪ ً ﻛﻪ ای ﻛﺎﻣﻼ ﻧﺎﺗﺮاوا و ﻣﺎﻧﻨﺪ ﻣﺼﺎ ﻟﺢ دﺳﺖ ﻧﺨﻮرده ﺷﻮﻧﺪ . اﻧﺪازه ﮔﻴﺮﻳﻬﺎی اﺣﺘﻴﺎﻃﻲ ﻣﻘﻮﻟﻪ II در ﻧﻤﻮدار4 - 3 ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﻧﺤﻮه ارزﻳﺎﺑﻲ ﻛﺎرﮔﺎه و ﺑﺎ ﺗﺎﻛﻴﺪ ﺑﺮ ﭘﻴﺸﻨﻬﺎد ﻧﺤﻮه ﺑﻪ ﻛﺎرﮔﻴﺮی آﻧﻬﺎ اﺳﺖ . اﻧﺪازه ﮔﻴﺮﻳﻬﺎی ﺑﺎﻳﺪ ﺷﺎﻣﻞ ﻫﺎی ﭘﻲ وﻳﮋه ، ﺧﻄﻮط اﻧﺘﻘﺎل آب و ﻣﺠﺎری آب ﺑﺮ در ﺑﺴﺘﺮ ﻏﻴﺮﻗﺎﺑﻞ ﻧﻔﻮذ ﺑﺎﺷ ﺪ. ﻣﻘﻮﻟﻪ III در ﻧﻤﻮدار4 - 3 ﺑﺮای ﮔﺴﺘﺮش و ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻃﺮح ﻣﻨﺎﺳﺐ ﻧﻴﺴﺖ . 84 5 - ﻛﺎرﺑﺮد ﮔﺮادﻳﺎن ﮔﺮاﻧﺶ ﻋﻤﻮدی ﺑﺮای ﺗﺸﺨﻴﺺ ﭘﻬﻨﻪ ﻫﺎی ﻛﺎرﺳﺘﻲ اﻧﺤﻼﻟﻲ و ﺣﻔﺮه ﻫﺎی اﻧﺤﻼﻟﻲ ﻧﺰدﻳﻚ ﺑﻪ ﺳﻄﺢ زﻣﻴﻦ ﮔﺮادﻳﺎن ﻃﺒﻴﻌﻲ ﻋﻤﻮدی ﮔﺮاﻧﺸﻲ زﻣﻴﻦ ﺑﻪ ﺧﻮﺑﻲ ﺷﻨﺎﺧﺘﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ و اﺛﺮ آ ن روی ﻧﺎﻫﻨﺠﺎرﻳﻬﺎی ﻧﺰدﻳﻚ ﺑﻪ ﺳﻄﺢ زﻣﻴﻦ ﺑﻪ آﺳﺎﻧﻲ ﻗﺎﺑﻞ ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ و ﺷﻨﺎﺧﺖ اﺳﺖ . ﻫﺎی ﺣﻔﺮه اﻧﺤﻼﻟﻲ از ﺳﻄﺢ ﺗﺎ 30 ﻣﺘﺮی زﻳﺮ ﺳﻄﺢ زﻣﻴﻦ در ﭘﻬﻨﻪ ﻫﺎی ﻛﺎرﺳﺘﻲ ﻗﺎﺑﻞ ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ ﻧﺒﻮده و ﺑﺎ روﺷﻬﺎی ﻣﺘﺪاول ﺑﺮﺷﻬﺎی ﮔﺮاﻧﺸﻲ و ﻧﺎﻫﻨﺠﺎرﻳﻬﺎی ﻣﺸﺨﺺ ﺷﺪه ﺑﻪ وﺳﻴﻠﻪ ﻛﺎﻣﭙ ﻴﻮﺗﺮ، ﻧﻤﻲ ﺗﻮان آﻧﻬﺎ را ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ ﻛﺮد . ﮔﺮﭼﻪ ﮔﺮادﻳﺎن ﻋﻤﻮدی ﮔﺮاﻧﺸﻲ1 (VGG) ، ﺑﻪ ﻃﻮر ﻧﺴﺒﻲ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺗﻮده ﻧﺰدﻳﻚ ﺑﻪ ﺳﻄﺢ زﻣﻴﻦ دارای ﻧﺎرﺳﺎﻳﻲ ﻫﺎﻳﻲ اﺳﺖ ، وﻟﻲ از آﻧﻬﺎ ﺑﺮای ﺗﺸﺨﻴﺺ ﺣﻔﺮه ﻫﺎی اﻧﺤﻼﻟﻲ زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ در ﭘﻬﻨﻪ ﻫﺎی ﻛﺎرﺳﺘﻲ و دﻳﮕﺮ ﻧﻮاﺣﻲ زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ اﺳﺘﻔﺎده ﺷﺪه اﺳﺖ . ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ ﺣﻔﺮه ﻫﺎی ﻛﺎرﺳﺘﻲ ﺑﺎ ﺑﻪ ﻛﺎرﮔ ﻴﺮی ﺗﺠﻬﻴﺰات ﮔﺮاﻧﻲ ﺳﻨﺠﻲ وردن 2 در ﭘﻨﺞ ﻛﺎرﮔﺎه واﻗﻊ در ﺷﻤﺎل ﻓﻠﻮرﻳﺪا اﻧﺠﺎم ﺷﺪه اﺳﺖ . در اﻳﻦ ﻧﻮاﺣﻲ ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از اﻳﻦ ﺗﺠﻬﻴﺰات ﺑﻪ ﻃﻮر ﻣﺸﺨﺺ ﺗﻮده ﻫﺎی ﺳﻨﮓ آﻫﻚ ﺿﺨﻴﻢ ﻛﺎرﺳﺘﻲ ﺷﺪه اﺋﻮﺳﻦ را ﻛﻪ دارای ﭘﻮﺷﺶ ﻧﺎزﻛﻲ از روﺑﺎر ﺟﻮان ﺗﺮ ﻧﻬﺸﺘﻪ ﻫﺎی رﺳﻮﺑﻲ اﺳﺖ از ﻳﻜﺪﻳﮕﺮ ﺗﻤﻴﺰ داده در . اﻧﺪ ﻫﺮﻳﻚ از ﻛﺎرﮔﺎﻫﻬﺎی ﻧﺎﻣﺒﺮده ارزش VGG، در اﻣﺘﺪاد ﺑﺮﺷﻬﺎﻳﻲ ﻛﻪ 30 - 15 ﻣﺘﺮ در ﻧﻮاﺣﻲ ﺧﻮب از ﺣﻔﺮه در ﻛﻪ ﻫﺎﻳﻲ ژرﻓﺎی 12 ﺗﺎ25 ﻣﺘﺮی ﻗﺮار داﺷﺘﻪ ، ﺗﻬﻴﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ . ﻧﺘﺎﻳﺞ ﺑﺮرﺳﻲ ﻧﺸﺎن داده اﺳﺖ ﺗﺎ ژرﻓﺎی 15 ﻣﺘﺮی ﺳﻄﺢ زﻣﻴﻦ ﻫﺎی ﺣﻔﺮه ﻋﻤﻮدی ﺑﻪ ﻛﻪ اﺑﻌﺎد 3 ﻣﺘﺮ ﭘﺮ ﺷﺪه اﻧﺪ ﺑﺎ اﻳﻦ روش ﻗﺎﺑﻞ ﺗﺸﺨﻴﺺ . اﻧﺪ ﻫﺎی ﺣﻔﺮه ﺑﺰرﮔﺘﺮ در اﻋﻤﺎق ﺑﻴﺸﺘﺮ ﻧﻴﺰ ﻗﺎﺑﻞ ﺗﺸﺨﻴﺺ ﻫﺴﺘﻨﺪ . ﺑﺎ ﻣﺮﺗﺐ ﻛﺮدن ژرﻓﺎی ﺷﻨﺎﺧﺘﻪ ﺷﺪه روی ﺷﻴﺐ ﻣﻘﺎﻃﻊ VGG، ﻣﻲ ﻳﻚ ﺗﻮان راﺑﻄﻪ ﺑﻴﻦ ﺷﻴﺐ و ژرﻓﺎی ﺣﻔﺮه ﻫﺎ را ﺗﺨﻤﻴﻦ . زد در روﺷﻬﺎی ژﺋﻮﻓﻴﺰﻳﻜﻲ ، روش ﻓﻮق ﻳﻚ راه ﻣﻨﺎﺳﺐ و ﻣﺴﺘﻘﻞ ﺗﺸﺨﻴﺺ ﻧﺎﺑﻬﻨﺠﺎرﻳﻬﺎی زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ ﻣﺤﺴﻮب ﺷﺪه ﺑﻪ ﻛﻪ وﺳﻴﻠﻪ روﺷﻬﺎی ﭼﺎه ﻧﮕﺎری اﻟﻜﺘﺮﻳﻜﻲ ﺷﻨﺎﺧﺘﻪ ﺷﻮد ﻣﻲ . از اﻳﻦ رو، اﻓﺰاﻳﺶ ﺑﺮرﺳﻴﻬﺎی ﺷ ﻨﺎﺳﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﺑﺮای دﺳﺘﻴﺎﺑﻲ ﺑﻪ ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ و ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﺤﻞ اﻧﺠﺎم ﻣﻲ ﺷﻮد ﺑﻪ ﻣﻴﺰان ﻗﺎﺑﻞ ﻣﻼﺣﻈﻪ ای از ﺑﻪ ﻛﺎرﮔﻴﺮی آزﻣﺎﻳﺸﻬﺎی ﺻﺤﺮاﻳﻲ و ﺣﻔﺎرﻳﻬﺎی اﻛﺘﺸﺎﻓﻲ ﭘﺮﻫﺰﻳﻨﻪ ﺑﺮای اﻃﻼع از وﻳﮋﮔﻴﻬﺎی زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی .ﻛﻨﺪ ﻣﻲ در ﭘﮋوﻫﺸﻬﺎی ﭘﻴﺸﻴﻦ وﺟﻮد ﺣﻔﺮه ﻫﺎی ﻧﺰدﻳﻚ ﺑﻪ ﺳﻄﺢ زﻣﻴﻦ در ﭘﻬﻨﻪ ﻫﺎی ﻛﺎرﺳﺘﻲ ﺑﺎ اﻧﺪازه ﮔﻴﺮﻳﻬﺎی VGG ﺗﺸﺨﻴﺺ داده اﺳﺖ ﺷﺪه اﻳﻦ . ﺷﻴﻮه ﺷﺎﻣﻞ اﻧﺪازه ﮔﻴﺮی ﺳﺎده اﻳﺴﺖ ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﻳﻚ ﻣﺘﺮ و ﻳﻚ ﺳﻜﻮی ﺑﻠﻨﺪ ﻣﺘﺤﺮک ﻛﻪ ﻛﻤﺘﺮ از ﻫﺰﻳﻨﻪ ﺗﺮاز وردن ﮔﺮاﻧﻲ ﺳﻨﺞ اﺳﺖ اﻳﻦ . وﺳﻴﻠﻪ ﺑﻪ ﻛﺎرﮔﻴﺮی و ارزش VGG ر ا ﺑﺮای ارزﻳﺎﺑﻲ ﻧﻮاﺣﻲ ﻣﺨﺎﻃﺮه آﻣﻴﺰ زﻣﻴﻦ ﺷﻨﺎﺳﻲ و ﺗﺤﻠﻴﻞ ﻛﺎرﮔﺎه را ﺑﺮای اﻫﺪاف ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی ﻣﺸﺨﺺ .ﻛﻨﺪ ﻣﻲ در اﻳﻦ روش ﺑﻪ ﻫﻨﮕﺎم اﺟﺮای ﮔﺮاﻧﻲ ﺳﻨﺠﻲ ﭼﻨﺪ ﺳﻮﻧﺪ و ﺗﻨﻬﺎ ﻳﻚ ﻣﺘﺮ در راﺳﺘﺎی ﻋﻤﻮدی ﺑﺮای اﻧﺪازه ﮔﻴﺮی ﮔﺮادﻳﺎن ، زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ ﺑﻪ ﻛﺎر ﻣﻲ . رود اﻳﻦ روش را ﻣﻲ ﺑﻪ ﺗﻮان ﺳﺎدﮔﻲ ﺑﺮای اﻧﺪازه ﮔﻴﺮی ﻣﻘﺎوﻣﺖ اﻟﻜﺘﺮﻳﻜﻲ و ﻳﺎ ﺑﺎزﺗﺎﺑﻬﺎی اﻧﻜﺴﺎری ﻛﻢ ژرﻓﺎی ژﺋﻮﻓﻴﺰﻳﻜﻲ ﺑﻪ ﻛﺎر ﺑﺮد . ﻃﺮاﺣﻲ ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ ﺑﻴﺸﺘﺮ، ﺑﺮای ﺗﻮﺳﻌﻪ و ﻛﺎﻫﺶ ﻣﻴﺰان ﺣﻔﺎرﻳﻬﺎی ﭘﺮﻫﺰﻳﻨﻪ ، ﻧﻴﺎز ﺑﻪ اﻧﺠﺎم آزﻣﺎﻳﺸﻬﺎی زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ . دارد ﻳﻜﻲ از ﻣﻬﻤﺘﺮﻳﻦ ﭘﺪﻳﺪ ه ﭘﻬﻨﻪ ﻫﺎی ﻛﺎرﺳﺘﻲ ﻋﺒﺎرﺗﺴﺖ از ﺣﻔﺮه ﻫﺎی ﻓﺮوﻛﺶ ﻛﻪ در ﻧﺘﻴﺠﻪ ﻓﺮآﻳﻨﺪ ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ اﻧﺤﻼﻟﻲ ﺑﻪ وﺟﻮد آﻳﺪ ﻣﻲ . در ﻣﺤﻠﻬﺎﻳﻲ اﻳﻦ ﻛﻪ ﭼﻨﻴﻦ ﺳﻴﻤﺎی ﻛﺎرﺳﺘﻲ وﺟﻮد داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ ﺿﻤﻦ آﻧﻜﻪ ﻣﺸﻜﻼت ﺑﺴﻴﺎر ﺑﺮای ﺷﺮاﻳﻂ ژﺋﻮﻓﻴﺰﻳﻜﻲ ﺑﺒﺎر 1 - Vertical gravity gradients 2 - Worden 85 ﻣﻲ آﻳﺪ، وﺟﻮد آﻧﻬﺎ ﺗﻬﺪﻳﺪ آﺷﻜﺎر ﺑﺮای ﺟﺎﻣ ﻌﻪ ﻧﻴﺰ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ زﻳﺮا اﻳﻦ ﺣﻔﺮه ﻫﺎ و دارای ﭘﺘﺎﻧﺴﻴﻞ اﻳﺠﺎد ﺧﺴﺎرات وﻳﺮاﻧﮕﺮ ﺑﺮ اﻗﺘﺼﺎد ﺟﺎﻣﻌﻪ ﻫﺴﺘﻨﺪ . ﻣﺮاﺣﻞ ﻛﺎرﺳﺘﻲ ﺷﺪن و ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺣﻔﺮه ﻫﺎی ﻓﺮوﻛﺶ و ﮔﺴﺘﺮش آﻧﻬﺎ ﺑﻪ ﺧﻮﺑﻲ در ﺑﺨﺶ ﻣﺮﻛﺰی ﺷﻤﺎل ﻓﻠﻮرﻳﺪا ﺷﻨﺎﺧﺘﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ ﺑﻚ ) و ﺳﻴﻨﻜﻠﺮ1 1986 .( ﺑﺎ وﺟﻮد زﻳﺎد ﺑﻮدن ﻫﺎی ﺣﻔﺮه ﻓﺮوﻛﺶ در ﻓﻠﻮرﻳﺪا، وﺟﻮد آﻧﻬﺎ ﺑﻪ ﻃﻮر ﺟﺪی ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﺗﻬﺪﻳﺪ ﻋﻤﺪه ای ﺑﺮای ﺟﺎن و ﻣﺎل ﻣﺮدم ﻣﻮرد ﺗﻮﺟﻪ ﻗﺮار ﻧﮕﺮﻓﺘﻪ اﺳﺖ . ﻫﺎی ﺣﻔﺮه ﻓﺮوﻛﺶ ﻗﺒﻠﻲ و آﻧﻬﺎﻳﻲ ﻛﻪ ً ﺟﺪﻳﺪ ﺑﻪ ا وﺟﻮد ﻣﻲ آﻳﻨﺪ ﻣﻮﺟﺐ وﺿﻌﻴﺖ ﻧﺎﺧﻮﺷﺎﻳﻨﺪ زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . ﺑﺎ آﮔﺎﻫﻲ ﻳﺎﻓﺘﻦ ا ز ﻓﺮآﻳﻨﺪ ﻛﺎرﺳﺘﻲ ﺷﺪن و اﻓﺰاﻳﺶ ﺗﻌﺪاد ﺣﻔﺮه ﻫﺎ و ﮔﺴﺘﺮش آﻧﻬﺎ، ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰان در ﺗﻤﺎم ﺳﻄﻮح اﻳﻦ ﺑﻪ ﺑﺎور رﺳﻴﺪه اﻧﺪ ﻛﻪ در اﻳﻨﮕﻮﻧﻪ ﭘﻬﻨﻪ ﻫﺎ ﻧﻴﺎز ﺑﻪ ﻣﺸﺎرﻛﺖ دادن ﺗﺼﻤﻴﻤﻬﺎی ﻛﺎرﮔﺎﻫﻲ ﺑﺮای ﻣﺤﺎﻓﻈﺖ از ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﮔﺬارﻳﻬﺎ ﻫﺴﺘﻨﺪ . ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﺑﺨﻮاﻫﻴﻢ از وﻳﺮان ﺷﺪن ﺳﺎزه ﻫﺎی ﮔﺮاﻧﻘﻴﻤﺖ ﺑﺮ اﺛﺮ ﺣﻔﺮه ﻫﺎی ﻓﺮوﻛﺶ ﺗﻜﺮار ﺷﻮﻧﺪه و ﻳﺎ وﻳﺮان ﺷﺪن ﻣﻮﺿﻌﻲ ﺳﺎزه ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی ﻛﻨﻴﻢ ﻧﻴﺎز ﺑﻪ ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ دﻗﻴﻖ ﺑﺮای آﻧﻬﺎ اﺳﺖ . ﺑﺪون ﺗﺮدﻳﺪ ﺣﻔﺎرﻳﻬﺎی اﻛﺘﺸﺎﻓﻲ اﻃﻼﻋﺎت ﻗﺎﺑﻞ اﻋﺘﻤﺎد از ﺳﺎزﻧﺪﻫﺎی ﺗﺸﻜﻴﻞ دﻫﻨﺪه ﻫﺎی ﺣﻔﺮه ﻓﺮوﻛﺶ در اﺧﺘﻴﺎر ﻗﺮار ﻣﻲ دﻫﻨﺪ اﻣﺎ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺗﻌﺪاد ﮔﻤﺎﻧﻪ ﻫﺎ در ﺑﺮرﺳﻲ ﻫﺎی ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ ﻣﺴﺘﻠﺰم ﻫﺰﻳﻨﻪ ﺑﺴﻴﺎر زﻳﺎد ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد ﻛﻪ ﻣﺎﻧﻊ از ﺑﻪ ﻛﺎرﮔﻴﺮی اﻳﻦ روش .ﺷﻮد ﻣﻲ اﻧﺪازه ﮔﻴﺮی ﻣﻘﺎوﻣﺖ اﻟﻜﺘﺮﻳﻜﻲ در ارﺗﺒﺎط ﺑﺎ ﻧﺎﻫﻨﺠﺎرﻳﻬﺎ و ﺣﻔﺮه ﻫﺎی زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ در ﺳﺮزﻣﻴﻨﻬﺎی ﻛﺎرﺳﺘﻲ ﻓﻠﻮرﻳﺪا و ﺳﺎﻳﺮ ﻫﺎی ﭘﻬﻨﻪ ﻛﺎ رﺳﺘﻲ ﺑﺴﻴﺎر ﻣﺆﺛﺮ و ﺑﺎ ارزش ﺑﻮده اﺳﺖ ) ﺑﺮای ﻧﻤﻮﻧﻪ ، اﺳﻤﻴﺖ 1986، اﺳﻤﻴﺖ و راﻧﺪوز، 1986 (2 ، ﮔﺮﭼﻪ اﻳﻦ روش ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﺗﺤﻠﻴﻠﻲ اﺳﺖ وﻟﻲ ﻗﺎدر اﺳﺖ ﺣﻔﺮه ﻫﺎی ﻧﺰدﻳﻚ ﺳﻄﺢ زﻣﻴﻦ را ﻛﻪ ﺑﺮای ﭘﺎﻳﺪاری ﺳﻄﺢ زﻣﻴﻦ ، ﻣﺨﺎﻃﺮه آﻣﻴﺰ اﺳﺖ در اﺑﻌﺎد ﺳﻪ ﺑﻌﺪی ﻣﺸﺨﺺ ﻛﻨﺪ ای رهﭘﺎ . ﻧﻮاﺣﻲ ﺑﺮای روش اﻧﺪازه ﮔﻴﺮی ﺟﺮﻳﺎﻧﻬﺎی اﻟﻜﺘﺮﻳﻜﻲ ﻣﻨﺎﺳﺐ ﻧﻴﺴﺘﻨﺪ زﻳﺮا ﺟﺮﻳﺎن آب زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﺟﺮﻳﺎن اﻟﻜﺘﺮﻳﻜﻲ را ﻣﻨﺤﺮف ﻛﻨﺪ ﻳﺎ ﺑﻪ دﻟﻴﻞ ﭘﻮﺷﺶ ﮔﻴﺎﻫﻲ ﺳﻄﺢ ، ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﻣﻨﺠﺮ ﺑﻪ ﺑﻲ ﻧﺘﻴﺠﻪ ﺷﺪن ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﺻﺤﺮاﻳﻲ ﺷﻮد . ﺗﻔﺴﻴﺮ ﻧﺎﻫﻨﺠﺎرﻳﻬﺎی ﮔﺮاﻧﻲ ﺑﻪ ﻃﻮر ﮔﺴﺘﺮده ای ﺑﺮای ﺗﺸﺨﻴﺺ اﺧﺘﻼف ﭼﮕﺎﻟﻲ و ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫﺎی ﻏﻴﺮﻳﻜﺴﺎن ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ ﺑﻪ . ﻃﻮر ﻛﻠﻲ ، ﺣﻔﺮه ﻫﺎی اﻧﺤﻼﻟﻲ ﻧﺰدﻳﻚ ﺑﻪ ﺳﻄﺢ زﻣﻴﻦ ﺑﻴﺶ از ﺣﺪ ﻛﻮﭼﻚ ﺑﻮده ﻛﻪ ﺑﺘﻮاﻧﻨﺪ ﻧﺎﻫﻨﺠﺎرﻳﻬﺎی ﮔﺮاﻧﻲ را ﻣﺸﺨﺺ ﻛﻨﻨﺪ، اﻣﺎ ﮔﺮادﻳﺎن ﻋﻤﻮدی ﮔﺮاﻧﺸﻲ زﻣﻴﻦ ( VGG) ﺑﻪ وﻳﮋه ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﭼﮕﺎﻟﻲ ﺣﻔﺮه ﻫﺎی ﻛﻮﭼﻚ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ ﺑﻪ ﻃﻮر ﻧﺴﺒﻲ ﻧﺎﻫﻨﺠﺎرﻳﻬﺎی زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ را ﻣﺸﺨﺺ ﻛﻨﺪ . در ﮔﺰارﺷﻲ ﺑﺮ ﭘﺎﻳﻪ ﺗﻐﻴﻴﺮات ﮔﺮادﻳﺎن ﻋﻤﻮدی ﺗﻮان ﻣﻲ ﺣﻔﺮه ﻫﺎی زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ را ﺗﺸﺨﻴﺺ داد . ﺗﺤﻘﻴﻘﺎت ﻣﺰﺑﻮر ﺗﻮﺳﻂ اﺳﻤﻴﺖ ) 1985 (ﻫﻤﺮاه ﺑﺎ ﻛﻨﺘﺮﻟﻬﺎی زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ د ر ﺷﻤﺎل ﻓﻠﻮرﻳﺪا اﻧﺠﺎم ﮔﺮﻓﺘﻪ اﺳﺖ . 5 - 1 ﮔﺮادﻳﺎن ﺛﻘﻠﻲ ﻋﻤﻮدی ارﺗﺒﺎط ﺑﻴﻦ ﻧﻴﺮوی ﺟﺎذﺑﻪ اﺟﺰای ﻣﺎده ﺑﻪ ﺧﻮﺑﻲ ﺷﻨﺎﺧﺘﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ . در اﻳﻦ ﻣﻮرد G ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻧﻴﺮوی ﮔﺮاﻧﻲ ( ﺛﻘﻞ ) زﻣﻴﻦ و ﻣﻘﺪار ﺛﺎﺑﺖ ، me ﺗﻮده ﺟﺮم زﻣﻴﻦ ، و r ﺷﻌﺎع ﻛﺮه زﻣﻴﻦ ، ﺷﺘﺎب ﮔﺮاﻧﻲ ( ﺛﻘﻞ ) ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ واﺣﺪ ﻣﺎده در ﺳﻄﺢ زﻣﻴﻦ ﺑﻮده و از راﺑﻄﻪ 3r/ Gme g= ﺑﻪ دﺳﺖ . آﻳﺪ ﻣﻲ 1 - Beck & Sincleir 2 - Smith, 1986, Smith & Randazzo, 1986 86 ﮔﺮادﻳﺎن ﻣﻴﺪان ﮔﺮاﻧﺸﻲ ( ﺛﻘﻞ ) ﻋﻤﻮدی ، ﺑﺮﭘﺎﻳﻪ اﺧﺘﻼف ﺷﻌﺎع ﻛﺮه زﻣﻴﻦ ، و اﻋﻤﺎل ﺿﺮﻳﺐ ﺗﺼﺤﻴﺢ ﻫﻮا ﺑﺮاﺑﺮ 3086 /0 ﮔﺮم ﻣﻴﻠﻲ ﺑﺮ ﻣﺘﺮ ( mgal/m) در ﺑﺨﺶ ﻣﻴﺎﻧﻲ ﻣﺪار زﻣ ﺑﻪ ﻴﻦ دﺳﺖ آﻳﺪ ﻣﻲ . در اﻳﻦ ارﺗﺒﺎط، ﮔﺮادﻳﺎن ﻋﻤﻮدی ﮔﺮاﻧﺸﻲ ( ﺛﻘﻞ ) ﻋﺒﺎرﺗﺴﺖ از اﻧﺪازه ﮔﻴﺮی ﺗﻐﻴﻴﺮات ﻣﻴﺪان ﮔﺮاﻧﺸﻲ ( ﺛﻘﻞ ) در واﺣﺪ ﻃﻮل در ﺟﻬﺖ ﻋﻤﻮدی اﺳﺖ . در روی ﻳﺎ ﻧﺰدﻳﻚ ﺑﻪ ﺳﻄﺢ زﻣﻴﻦ ، اﮔﺮ ﭘﺮاﻛﻨﺪﮔﻲ ﺗﻮده ﻳﻜﺴﺎن ﺑﺎﺷﺪ، ﺗﻐﻴﻴﺮات ﮔﺮادﻳﺎن ﻳﻜﻨﻮاﺧﺖ اﺳﺖ . ﺑﺎ ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ ﭼﮕﺎﻟﻲ ﻧﺰدﻳﻚ ﺑﻪ ﺳﻄﺢ زﻣﻴﻦ ، ﻧﺎﻫﻨﺠﺎرﻳﻬﺎی ﺛﻘﻠﻲ را ﺑﻪ آﺳﺎﻧﻲ ﺗﻮان ﻣﻲ ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ ﻛﺮد ﺑﻪ ﺷﺮط آﻧﻜﻪ ﻧﻴﺮو در ﻳﻚ راﺳﺘﺎی ﻫﻨﺪﺳﻲ اﺳﺘﺎﻧﺪارد ﺷﺪه اﻋﻤﺎل ﺷﻮد، ﺑﺮای ﻣﺜﺎل ﺑﻪ ﺻﻮرت . ﻛﺮه ﻫﻤﺮ1) 1970 (ﭼﻨﺪﻳﻦ ﻧﻤﻮﻧﻪ ﺳﺎزه ﻫﻨﺪﺳﻲ و رواﺑﻂ آﻧﻬﺎ را ﺑﺮای VGG ﻣﻌﺮﻓﻲ ﻛﺮده اﺳﺖ . ﻣﺪل اراﺋﻪ ﺷﺪه او ﻧﻤﺎﻳﺶ ﭘﻴﭽﻴﺪه ای از راﺑﻄﻪ ﺑﻴﻦ VGG ﺑﺎ ژرﻓﺎ، ﭼﮕﺎﻟﻲ ، و اﻧﺪازه ﻧﻴﺮوی ﻫﺎی ﻣﺆﺛﺮ اﺳﺖ . ﺑﺎ ﺑﻪ ﻛﺎرﮔﻴﺮی ﻳﻚ ﺑﺮج ﺳﻪ ﻣﺘﺮی و ﻳﻚ ﮔﺮاﻧﻲ ( ﺛﻘﻞ ) دﻗﻴﻖ ) ، ﻓﺎژﻛﻠﻮﻳﭻ2 1976 (ﻋﻠﻤﻲ ﺑﻮدن اﻧﺪازه ﮔﻴﺮی VGGﺑﺮای ﺗﺸﺨﻴﺺ ﺗﻮﻧﻞ ﺎیﻫ زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ ، ﻏﺎرﻫﺎ و ﻣﻌﺎدن ﻗﺪﻳﻤﻲ ﺛﺎﺑﺖ ﺷﺪه اﺳﺖ . ) ﺑﺎﺗﻠﻠﺮ3 1984 ، 1980 (ﻧﺸﺎن داده اﺳﺖ ﺗﻐﻴﻴﺮات ﺑﻪ ﺧﺼﻮص در ﻏﺎرﻫﺎ ﺑﻪ وﺳﻴﻠﻪ اﻧﺪازه ﮔﻴﺮﻳﻬﺎی ﻣﻴﻜﺮو ﮔﺮاﻧﻲ ) ﺛﻘﻠﻲ ( و روش ﮔﺮادﻳﺎن ﮔﺮاﻧﺸﻲ ) ﺛﻘﻠﻲ دﺳﺖ ﺑﻪ ( آﻳﺪ ﻣﻲ . ﺑﺮاﺳﺎس ﺗﺤﻘﻴﻘﺎت ﺑﺎﺗﻠﻠﺮ ﻋﻤﻴﻖ ﺗﺮﻳﻦ ﻏﺎرﻫﺎ اﻳﻦ ﺑﻪ ﻛﻪ روش ﺑﻪ ) ﺻﻮرت ﻗﺎﺑﻞ ﻗﺒﻮل ( ﺷﻨﺎﺧﺘﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ در ژرﻓﺎی 15 ﻣﺘﺮی اﺳﺖ . او ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺗﻮاﻧﺴﺘﻪ اﺳﺖ ﺑﺎ اﻳﻦ روش رﺳﻬﺎی اﺑﻨﺎﻧﻲ4 و ﺳﺘﻮﻧﻬﺎی ﺳﻨﮓ آﻫﻜﻲ ﻣﺎرﭘﻴﭻ زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ ﺑﻪ ﻛﻪ ﻃﻮر ﻧﺴﺒﻲ ﺗﺸﺨﻴﺺ آﻧﻬﺎ در ﻧﺎﻫﻨﺠﺎرﻳﻬﺎ ﻣﺸﻜﻞ اﺳﺖ را ﺗﺸﺨﻴﺺ دﻫﺪ . ﻫﺎی ﭘﻬﻨﻪ ﻛﺎرﺳﺘﻲ زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ در ﻛﻨﺘﺎﻛﻲ ﺑﺎ اﻃﻼﻋﺎت ﺑﻪ دﺳﺖ آﻣﺪه از روش اﻧﺪازه ﮔﻴﺮی ﻣﻴﻜﺮوﮔﺮاﻧﻲ ﺳﻨﺠﻲ 5 ﺷﻨﺎﺧﺘﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ ) ﻛﺮاﻓﻮرد6 1987 .( اﻛﺜﺮ روﺷﻬﺎی ﻛﺎرﺑﺮدی ﻣﻮﻓﻖ ﺻﺤﺮاﻳﻲ ﺷﺎﻣﻞ اﻧﺪازه ﮔﻴﺮی VGG و ﺣﺴﺎﺳﻴﺖ ﻧﺴﺒﻲ ﭼﮕﺎﻟﻲ اﺳﺖ . ﺣﺴﺎﺳﻴﺖ ﺑﺮاﺑﺮ ﻳﻚ ﻣﻴﻜﺮوﮔﺎل 7 ﻧﻈ ﺑﻪ ﺮ ﻃﺒﻴﻌﻲ رﺳﺪ ﻣﻲ . ﮔﺮﭼﻪ ، ﻧﺎﻫﻨﺠﺎرﻳﻬﺎی ﻫﺪاﻳﺖ ﺷﺪه ﺑﻪ وﺳﻴﻠﻪ VGG ﺑﺮ روی ﻏﺎر و ﻣﻐﺎره ﻫﺎی ﺷﻨﺎﺧﺘﻪ ﺷﺪه ﻋﺪدی ﺑﺮاﺑﺮ 300 ﻣﻴﻜﺮوﮔﺎل را ﻧﺸﺎن دﻫﺪ ﻣﻲ . ﺑﺮ اﻳﻦ اﺳﺎس ، اﻳﻦ ﺑﺮرﺳﻲ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﻛﻤﻚ ﺑﻪ روش ﻛﺎرﺑﺮدی ﻣﺴﺘﺮ8 وردن ﺑﺎ ﺣﺴﺎﺳﻴﺖ 20 ﻣﻴﻜﺮوﮔﺎل آﻏﺎز ﺷﺪ ﻳﻚ . ﺮجﺑ ﭼﻮﺑﻲ ، دو ﻻﻳﻪ ﺑﺎ ﻓﺎﺻﻠﻪ ﻋﻤﻮدی ﻳﻚ ﻣﺘﺮی از ﻳﻜﺪﻳﮕﺮ ﺑﺮای اﻳﻦ روش ﺑﻪ ﻛﺎر ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ و دو اﻧﺪازه ﮔﻴﺮی در ﻫﺮ ﻳﻚ از اﻳﺴﺘﮕﺎﻫﻬﺎ ﺑﻪ ﻋﻤﻞ آﻣﺪه اﺳﺖ . ﻛﺎرﮔﺎه آزﻣﺎﻳﺸﻲ در اﺳﺘﺎن اﻻﻛﻮ ﻓﻠﻮرﻳﺪا اﻧﺘﺨﺎب ﺷﺪه اﺳﺖ ) ﺷﻜﻞ5 - 1 .( اﻳﻦ ﻧﻮاﺣﻲ ﺑﺎ ﺗﻨﺎوﺑﻲ از ﺳﺎزﻧﺪ آﻫﻜﻲ ﮔﺮوه اوﻛﺎﻻ9 ﻛﻪ ﺗﺤﺖ ﻓﺮآﻳﻨﺪ اﻧﺤﻼل و ﺳﺎزﻧﺪﻫﺎی ﻓﻌﺎل ﺗﺸﻜﻴﻞ دﻫﻨﺪه ﺣﻔﺮه ﻫﺎی ﻓﺮوﻛﺶ ﻫﺴﺘﻨﺪ، ﻣﺸﺨﺺ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . 1 - Hammer 2 - Fajklewicz 3 - Butler 4 - Pocket clay 5 - Micro gravity 6 - Crawford 7 - Microgal 8 - Master 9 - Ocala Group 87 ﺷﻜﻞ 5 - 1 - ﻣﻮﻗﻌﻴﺖ ﺳﺎﺧﺘﮕﺎﻫﻬﺎی اﻧﺪازه ﮔﻴﺮی ﺷﺪه ﺳﻨﮓ آﻫﻚ ﻣﺰﺑﻮر، ﺑﻪ وﺳﻴﻠﻪ ﺗﻮاﻟﻲ ﻣﺎﺳﻪ ﻫﺎی ﻣﻴﻮﺳﻦ ﺑﻪ ﻛﻪ ﺳﻮی ﺧﺎور ﺑ ﺮ ﺿﺨﺎﻣﺖ آﻧﻬﺎ اﻓﺰوده ﻣﻲ ﺷﻮد ﻫﻤﺮاه رس ، و ﻋﺪﺳﻴﻬﺎی ﺳﻨﮓ آﻫﻚ اﺳﺖ ﻛﻪ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﻣﺰﺑﻮر ﺑﻪ ﻧﺎم ﺳﺎزﻧﺪ ﻫﺎوﺗﻮرن1 ﻧﺎﻣﻴﺪه ﺷﺪه اﺳﺖ . ﺳﺎزﻧﺪ ﻣﺰﺑﻮر ﺑﻪ وﺳﻴﻠﻪ ﻣﺎﺳﻪ ﻫﺎی ﺳﻄﺤﻲ ﭘﻮﺷﻴﺪه ﺷﺪه اﺳﺖ . ﻣﻨﻄﻘﻪ ﻣﺰﺑﻮر، ﺑﻪ ﺧﻮﺑﻲ ﻛﺎرﺳﺘﻲ ﺷﺪه و ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﺣﻔﺮه ﻫﺎ و ﻣﻐﺎره ﻫﺎ دﻳﺪه .ﺷﻮد ﻣﻲ ﺗﺮاز آب زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ ﺗﻘﺮﻳﺒ ﺎً ﻧﺰدﻳﻚ ﺑﻪ ﺳﻄﺢ زﻣﻴﻦ اﺳﺖ ) 15 - 50 ﻣﺘﺮ (. ﺷﺶ ﺳﺎﺧﺘﮕﺎه در ﭘﻨﺞ ﻣﺤﻞ اﻧﺘﺨﺎب ﺷﺪ . ﻧﻘﺸﻪ ﻫﺎی زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ ﺑﻪ ﺧﻮﺑﻲ ﻧﻤﺎﻳﺎﻧﮕﺮ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ای از ﺣﻔﺮه ﻫﺎ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﺮای ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ اﻧﺘﺨﺎب ﺷﺪه اﻧﺪ ) ﺷﻜﻞ5 - 1 .( ﺗﻤﺎم ﺣﻔﺮه ﻫﺎ ﻣﺘﺸﻜﻞ اﺳﺖ از ﺑﺎﻻﺗﺮﻳﻦ ﺑﺨﺶ ﺳﻨﮓ آﻫﻜﻲ اوﻛﺎﻻ ﻫﺴﺘﻨﺪ . ﺑﺮﺷﻬﺎی زﻣﻴﻦ ﺷﻨﺎﺳﻲ ﺑﺎ راﺳﺘﺎی ً ﺗﻘﺮﻳﺒ ﺎ ﻋﻤﻮد ﺑﺮ روﻧﺪ ﻋﻤﻮﻣﻲ در ﺳﻄﺢ زﻣﻴﻦ ﺗﻬﻴﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ و روی اﻳﻦ ﺑﺮﺷﻬﺎ ﺳﺎﺧﺘﮕﺎه اﻧﺘﺨﺎب ﺷﺪه اﺳﺖ . ﻓﺎﺻﻠﻪ ﺳﺎﺧﺘﮕﺎﻫﻬﺎ ﺑﺴﺘﮕﻲ ﺑﻪ ﻋﻮارض ﺳﻄﺢ زﻣﻴﻦ ، و روﻳﺶ ﮔﻴﺎﻫﻲ دارد، وﻟﻲ ﻓﺎﺻﻠﻪ ﻣﺘﺪاول 5/1 ﺗﺎ3 ﻣﺘﺮ اﺳﺖ . ﻓﺎﺻﻠﻪ 2 ﻣﺘﺮی ﺳﺎﺧﺘﮕﺎه ً از ﻳﻜﺪﻳﮕﺮ ﻋﻤﻼ ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺑﻮده اﺳﺖ . درازای ﺑﺮﺷﻬﺎی اﻧﺪازه ﮔﻴﺮی ﺷﺪه ﺣﺪود 15 ﺗﺎ30 ﻣﺘﺮ اﺳﺖ . 5 - 2 ﺗﺠﺰﻳﻪ و ﺗﺤﻠﻴﻞ ارزش ﮔﺮادﻳﺎن ﻋﻤﻮدی ﺑﻪ ﺻﻮرت ﺑﺴﻴﺎر ﭘﺎﻳﻴﻦ ﻧﺎﻫﻨﺠﺎر اﺳﺖ ) ﻛﻤﺘﺮ از 2/0 mgal/m ( ﻛﻪ ﺑﺎ ژرﻓﺎی 7 ﺗﺎ12 ﻣﺘﺮ روی ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﺣﻔﺮه ﻫﺎ و ﻣﻐﺎره ﻫﺎ را ﭘﻮﺷﺎﻧﺪه اﺳﺖ . اﺑﻌﺎد ﻏﺎرﻫﺎ ﺣﺪاﻗﻞ ﺑﺮاﺑﺮ 3 ﻣﺘﺮ وﻟﻲ اﻧﺪازه آﻧﻬﺎ در ﺟﻬﺎت اﻓﻘﻲ ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻛﻨﺪ ﻣﻲ . از اﻳﻦ رو، ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ ﺷﻜﻞ داده ﻫﺎی ﻏﺎر، ﺑﺎ ﻳﻜﺪﻳﮕﺮ ﻣﺸﻜﻞ اﺳﺖ ) ﺷﻜﻠﻬﺎی 5 - 2 و5 - 3.( 1 - Hawthorn formation 88 ﺷﻜﻞ 5 - 2 - ﻣﻨﻈﺮه ﻏ ﺎر ﺑﺎت1 ﺑﺎﻻ از دﻳﺪ ﺷﻜﻞ 5 - 3 - ﻣﻨﻈﺮ و ﺑﺮش ﻏﺎر وارن2 )ﻧﮕﺎه ﺑﻪ ﺷﻜﻞ 5 - 2 - ﺑﺮای ﻣﺤﻞ ( ﺷﻜﻠﻬﺎی 5 - 2 و5 - 3 ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻧﻤﻮﻧﻪ ﺑﻪ ﻫﺎی ﺗﺼﻮﻳﺮ ﻛﺸﻴﺪه ﺷﺪه اﺳﺖ ﻛﻪ ﭘﻴﭽﻴﺪﮔﻲ ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻏﺎر را ﻧﺸﺎن . دﻫﺪ ﻣﻲ ﻫﺎی ﺷﻜﻞ 5 - 4 ﺗﺎ5 - 6 ﻣﻘﺎﻃﻊ VGG را در اﻣﺘﺪاد اﻓﻘﻲ C,B,A روی ﺷﻜﻠﻬﺎی 5 - 2 و5 - 3 ﻧﺸﺎن داده اﺳﺖ . ﻫﺮﻳﻚ از ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﻏﺎرﻫﺎی ﻧﺸﺎن داده ﺷﺪه ) و ﺳﻪ ﻏﺎر دﻳﮕﺮ ﻧﺸﺎن داده ﻧﺸﺪه اﻧﺪ ( ﻣﻮﺟﺐ اﻳﺠﺎد ﻧﺎﻫﻨﺠﺎری VGG ﺑﻪ ﻣﻴﺰان ﻛﺎﻓﻲ ﺑﺮای ﺗﺸﺨﻴﺺ ، ﻫﻤﺮاه ﺑﺎ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﺣﻔﺮه و ﻣﻨﻔﺬ اﺳﺖ ﺑﻪ . ﻃﻮر ﻛﻠﻲ در راﺳﺘﺎی اﻓﻘﻲ ﻣﻌﺮف ﻧﺎﻫﻨﺠﺎ ری ﻣﻨﻔﺎذ زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ اﺳﺖ . ﻫﺮ ﻳﻚ از ﺣﻔﺮه ﻫﺎ ﻧﻤﺎﻳﻨﺪه ﻧﺎﻫﻨﺠﺎری در داﻣﻨﻪ ارزش اﻓﺰاﻳﺶ ﻳﺎﻓﺘﻪ VGG ﻫﻤﺮاه ﺧﻂ ﻣﺒﻨﺎی ﻫﻮای آزاد )3086 /0 mgal/m ( ﻫﺴﺘﻨﺪ . در ﺳﻪ ﻣﻮرد از )6 راﺳﺘﺎ ( ، داﻣﻨﻪ ﻣﺜﺒﺖ ﻧﺎﻫﻨﺠﺎری VGGﻣﺸﺎﺑﻪ داﻣﻨﻪ ﻣﻨﻔﻲ ﻧﺎﻫﻨﺠﺎری ﺑﻮده اﺳﺖ اﻳﻦ . ﺷﻜﻞ در ﺑﺮﮔﻴﺮﻧﺪه ﺣﺎﺷﻴﻪ ای اﺳﺖ . ﮔﺮﭼﻪ ﻏﺎرﻫﺎی زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ ﺑﺎ اﺑﻌﺎد 3 ﻣﺘﺮ ﺑﻠﻨﺪی و 6 ﻣﺘﺮ ﻋﺮض ﺗﻮاﻧﺴﺘﻪ اﻧﺪ اﻳﺠﺎد ﻧﺎﻫﻨﺠﺎری ﻗﺎﺑﻞ ﺗﺸﺨﻴﺺ ﻛﻨﻨﺪ وﻟﻲ ﺑﺎزﺗﺎب VGG ﺑﺮای ﺣﻔﺮه ﻫﺎی ﻛﻮﭼﻜﺘﺮ ﺑﺮای ) ﻧﻤﻮﻧﻪ 2 ﻣﺘﺮ ارﺗﻔﺎع در ﻳﻚ ﻣﺘﺮ ﻋﺮض ( در ﻳﻚ زﻣﻴﻨﻪ ﺗﻐﻴﻴﺮﻧﺎﭘﺬﻳﺮ ﻣﺨﻔﻲ ﺑﻮده و ﻗﺎﺑﻞ ﺗﺸﺨﻴﺺ ﺑﺎ ﺛﻘﻞ ﺳﻨﺠﻲ و ﺗﻐﻴﻴﺮات ﻋﻤﻮدی آن ﻧﺒﻮده اﺳﺖ و ﺗﺸﺨﻴﺺ ﺣﻔﺮه ﻫﺎی ﻋﻤﻴﻖ ﺗﺮ از 15 ﻣﺘﺮ ﻧﻴﺰ ﻣﺸﻜﻞ اﺳﺖ ، ﻣﮕﺮ آﻧﻜﻪ اﺑﻌﺎد ﻫﻨﺪﺳﻲ آﻧﻬﺎ ﺑﺰرﮔﺘﺮ ﺑﺎﺷﺪ . از اﻳﻦ ً رو ﻋﻤﻼ ، ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﺣﻔﺮه ﻫﺎی ﺗﻬﺪﻳﺪﻛﻨﻨﺪه زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ ﻣﺤﺪود ﺑﻪ آﻧﻬﺎﻳﻲ ﻣﻲ ﺷﻮد ﻛﻪ ا ﺑﻌﺎد آﻧﻬﺎ ﻛﻮﭼﻜﺘﺮ از 3 ﻣﺘﺮ و در ژرﻓﺎی ﺑﻴﺶ از 15 ﻣﺘﺮ ﻣﺨﻔﻲ ﻧﺒﺎﺷﻨﺪ . ﻫﺎی ﺣﻔﺮه ﺑﺰرﮔﺘﺮ در ژرﻓﺎی ﺑﻴﺸﺘﺮ ﻗﺎﺑﻞ ﺗﺸﺨﻴﺺ اﺳﺖ . روی ﺑﺮﺷﻬﺎی VGG ﺳﻴﻤﺎی ﺣﻔﺮه ﻛﻪ ﻫﺎﻳﻲ در ژرﻓﺎی ﻛﻢ ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮﻧﺪ، ﺑﺎزﺗﺎب ﺷﺪﻳﺪ و ﻧﺎﮔﻬﺎﻧﻲ را ﻧﺸﺎن ﻧﻤﻲ دﻫﻨﺪ اﻳﻦ از . رو، ﺑﺎ ارﺗﺒﺎط ﺧﻄﻲ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎﻧﻲ روی اﻓﻘﻬﺎی VGG ﺗﻮان ﻣﻲ ﮔﺮادﻳﺎن آﻧﺮا ﻛﻪ ﭘﻴﻮﻧﺪ ﺑﺎ ﺳﻴﻤﺎی زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ دارد ﻣﺸﺨﺺ ﻛﺮد ) ﺷﻜﻠ ﻬﺎی 5 - 4 ﺗﺎ5 - 7 .(ﮔﺮﭼﻪ ، اﻳﻦ ارﺗﺒﺎط ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﺑﺮای ﺗﺸﺨﻴﺺ وﺟﻮد ﻏﺎر زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ ﻣﻔﻴﺪ ﺑﺎﺷﺪ، اﻣﺎ اﻳﻦ ﺑﺪان ﻣﻌﻨﻲ ﻧﻴﺴﺖ ﻛﻪ ﺑﺮای ﻏﺎرﻫﺎی ﺑﺎ اﺑﻌﺎد ﺑﺰرﮔﺘﺮ و ﻳﺎ ﺗﺮاﻛﻢ ﻛﻮﭼﻜﺘﺮ ﻧﻴﺰ ﻗﺎﺑﻞ اﻋﻤﺎل اﺳﺖ . 1 - Bat 2 - Waren 89 ﺷﻜﻞ 5 - 4 - ﮔﺮادﻳﺎن ﮔﺮاﻧﺸﻲ A در ﻏﺎر وارن ) ﻧﮕﺎه ﺷﻮد ﺑﻪ ﺷﻜﻞ 5 - 2 ﺑﺮای ﻣﺴﻴﺮ (. ﻣﺤﻞ واﻗﻌﻲ ﻏﺎر ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻣﺴﻴﺮ در ﺑﺨﺶ زﻳﺮﻳﻦ ﺷﻜﻞ ﻧﺸﺎن داده ﺷﻮد . 90 ﺷﻜﻞ 5 - 5 - ﮔﺮا دﻳﺎن ﮔﺮاﻧﺸﻲ در ﻏﺎر ﺑﺎت ﻟﻚ ) روم1 .(ﺷﻜﻞ 5 - 3 ﻣﺴﻴﺮ را ﻧﺸﺎن ﻣﻲ دﻫﺪ . 1 - Lake room 91 ﺷﻜﻞ 5 - 6 - ﮔﺮادﻳﺎن ﮔﺮاﻧﺸﻲ اﻧﺪازه ﮔﻴﺮی ﺷﺪه C در ﻏﺎر ﺑﺎت ) روت ﺳﻠﻠﺮ ( ﻛﻪ در ﺷﻜﻞ 5 - 3 ﻣﺴﻴﺮ آن ﻧﺸﺎن داده ﺷﺪه اﺳﺖ . ﺷﻜﻞ 5 - 7 - ﭘﻴﻮﻧﺪ ﺑﻴﻦ ﮔﺮادﻳﺎن VGG و ﺑ ﺨﺶ ﺑﺎﻻﻳﻲ ﻏﺎر 92 6 - ﻓﺮآﻳﻨﺪ ﻣﺴﺎﺋﻞ و ﻣﺸﻜﻼت اﺛﺮات زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ و ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ ﺣﻔﺮه ﻫﺎی ﻓﺮوﻛﺶ ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ ﺳﺮزﻣﻴﻦ ﻫﺎی ﻛﺎرﺳﺘﻲ ﺑﺎ ﻓﺮاﻳﻨﺪ روﻳﺪاد در ﭘﻬﻨﻪ ﻫﺎی ﻛﺎرﺳﺘﻲ ﺳﻄﺤﻲ ﻛﻨﺘﺮل ﻣﻲ ﺷﻮد ﻛﻪ ﺑﺎ اﻧﺤﻼل ﻗﺸﺮ ﺑﺎﻻﻳﻲ ﺗﻮده ﺳﻨﮓ آﻫﻚ ﻫﻤﺮاه اﺳﺖ . اﻣﺮوزه ﺑﻪ وﺟﻮد آﻣﺪن ﺣﻔﺮه ﻫﺎی ﻓﺮوﻛﺶ و ﮔﺴﺘﺮش ً آﻧﻬﺎ ﻣﻌﻤﻮﻻ در اﺛﺮ ﺣﺮﻛﺖ ﻧﻬﺸﺘﻪ ﻫﺎی ﭘﻮﺷﺸﻲ در ﺷﻴﺎرﻫﺎی اﻧﺤﻼﻟﻲ ﺗﻨﻮره ﻫﺎﻳﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ زﻫﻜﺶ اﺻﻠﻲ ﻧﻮاﺣﻲ ﻛﺎرﺳﺘﻲ ﺳﻄﺤﻲ ﺑﺮای ﻫﺪاﻳﺖ ﺑﻪ ﻧﻮاﺣﻲ آﺑﺪار ﻛﺎرﺳﺖ ﺣﻘﻴﻘﻲ ﻫﺴﺘﻨﺪ . اﻧﺤﻼل ﺳﻨﮓ آﻫﻚ در ﻃﻮل زﻧﺪﮔﻲ اﻧﺴﺎن ﻧﻤﻮد آﺷﻜﺎری ﻧﺪارد . ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ ﻧﻬﺸﺘﻪ ﻫﺎی ﭘﻮﺷﺶ ﭘﺎﻳﻴﻦ دﺳﺖ ﺑﻪ ﺻﻮرت رﺷﺘﻪ رﺷﺘﻪ ای اﺳﺖ . در ﻻﻳﻪ ﻫﺎی ﻏﻴﺮ ﻣﺘﺮاﻛﻢ و ﻻﻳﻪ ﻻﻳﻪ ، ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ ﺣﺘﻲ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﺑﻪ ﺷﻜﻞ ﺗﻮﻧﻠﻬﺎی ﺟﺎﻧﺒﻲ ، اﻧﺠﺎم ﮔﻴﺮد . ﺗﻨﻬﺎ ﺷﻴﺎرﻫﺎی ﻋﻤﺪه و اﺻﻠﻲ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﻣﻮﺟﺐ ﺟﺎﺑﻪ ﺟﺎﻳﻲ رﺳﻮﺑﺎت ﺷﻮﻧﺪ، در ﺣﺎﻟﻲ ﻛﻪ اﻛﺜﺮ ﺷﻴﺎرﻫﺎ در اﻳﻦ ﻣﻮرد ﻧﻘﺸﻲ ﺑﻪ ﻋﻬﺪه ﻧﺪارﻧﺪ . در ﺑﺨﺸﻬﺎی ﻛﺎرﺳﺘﻲ ﭘﻮﺷﻴﺪه ﺷﺪه ﺑﺎ ﻧﻬﺸﺘﻪ ﻫﺎ، ﻧﻮاﺣﻲ ﻓﺮو اﻓﺘﺎده ﺳﻄﺤﻲ و ﺧﻄﻮاره ًﻫﺎ ﻟﺰوﻣ ﺎ ﻧﻴﺎز ﺑﻪ ﻫﻤﺴﻮﻳﻲ ﺑﺎ ﻧﻮاﺣﻲ ﻓﺮو رﻳﺨﺘﻪ ﺟﺪﻳﺪ ﻧﺪارد . ﻧﺎﻫﻨﺠﺎرﻳﻬﺎ و وﻳﮋﮔﻲ اﻧﺤﻼل ﺷﺪﻳﺪ ﻧﻮاﺣﻲ ﻛﺎرﺳﺘﻲ ﺳﻄﺤﻲ ﻣﺸﻜﻼت اﺳﺎﺳﻲ ﺑﺮای ﻣﻬﻨﺪﺳ ﺑﻪ ﻴﻦ وﺟﻮد آورده اﺳﺖ . زﻫﻜﺸﻲ ﭘﺎﻳﻴﻦ دﺳﺖ از داﺧﻞ اﻳﻦ ﻧﻮاﺣﻲ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﻣﺤﺪود و ﻳﺎ ﺳﻴﻞ آﺳﺎ ﺑﺎﺷﺪ . ﺷﻨﺎﺧﺖ ﻓﺮاﻳﻨﺪ در ﻧﻮاﺣﻲ اﭘﻲ ﻛﺎرﺳﺘﻴﻚ ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﮔﺴﺘﺮش ﻧﻮاﺣﻲ ﻛﺎرﺳﺘﻲ اﺳﺖ . اﻳﻦ ﻧﻮﺷﺘﺎر ﺧﻼﺻﻪ ای اﺳﺖ از اﺛﺮات زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ و ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ ﺣﻔﺮه ﻫﺎی ﻓﺮوﻛﺶ و ﻧﻤ ﻲ ﺗﻮاﻧﺪ ﺷﺎﻣﻞ ﻫﻤﻪ ﺟﺰﻳﻴﺎت در و ﺑﺮدارﻧﺪه ﺗﻤﺎم ﻣﺴﺎﺋﻞ ﺑﺎﺷﺪ . ﭘﻴﭽﻴﺪﮔﻲ ﺑﻲ ﻫﺎی ﺷﻤﺎر آﻟﻮدﮔﻲ آﺑﻬﺎی زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ ﻛﺎرﺳﺘﻲ ، از ﺟﻤﻠﻪ ﻣﻮاردی اﺳﺖ آن ﺑﻪ ﻛﻪ اﺷﺎره ﻧﺸﺪه اﺳﺖ ﭘﺎﻳﻪ ﺑﺮ . ﺗﺌﻮری اﻳﻦ ﻣﻘﺎﻟﻪ ﻋﻤﻞ ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ ، در ﻧﻮاﺣﻲ ﻛﺎرﺳﺘﻲ ﺳﻄﺤﻲ ﺑﻪ ﻃﻮر ﻣﺤﺴﻮﺳﻲ ﭘﻴﭽﻴﺪ از ﺗﺮ ه اﻧﺤﻼل ﺳﻨﮓ آﻫﻚ ﺳﺎده اﺳﺖ و آﻧﻬﺎ ﻋﻮاﻣﻞ ﻛﻨﺘﺮل ﻛﻨﻨﺪه در ﺑﺮﺧﻮرد ﺑﺎ ﻣﺴﺎﺋﻞ ﺣﻔﺮه ﻫﺎی ﻓﺮوﻛﺶ ﺑﺮای اﻧﺴﺎن اﺳﺖ ﻋﻤﻞ . ﻛﺎرﺳﺖ ﺳﻄﺤﻲ ﺑﻪ وﻳﮋه در ﻛﺎرﺳﺖ ﻫﺎی ﭘﻮﺷﺸﻲ ﻣﻬﻢ اﺳﺖ ، ﺗﺎ ﺟﺎﻳﻲ ﻛﻪ اﺛﺮ ﻧﻬﺸﺘﻪ ﻫﺎی ﭘﻮﺷﺸﻲ ، ﻋﺎﻣﻞ ﻓﺎﻛﺘﻮر ﻏﺎﻟﺐ را در ﺷﻜﻞ دادن ﭘﻬﻨﻪ ﻫﺎی ﻛﺎرﺳﺘﻲ ﺑﻪ ﻋﻬﺪه دارﻧﺪ . ﺗﻨﻬﺎ زﻣﺎﻧﻲ اﻧﺴﺎن ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ ﺑﺮ ﻫﺎی ﭘﻬﻨﻪ ﻛﺎرﺳﺘﻲ ﺑﺎ اﻃﻤﻴﻨﺎن ﺳﺎﺧﺖ و ﺳﺎز ﻛﻨﺪ ﻛﻪ اﻃﻼﻋﺎت ﻛﺎﻣﻞ از ﻓﺮآﻳﻨﺪ ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ ﻣﻌﺎﺻﺮ ﻛﺎرﺳﺘﻲ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ . اﺻﻄﻼح ﭼﺎﻟﻪ ﻫﺎی ﻓﺮواﻓﺘﺎده ﻳﺎ ﺣﻔﺮه ﻫﺎی ﻓﺮوﻛﺶ ، دﻻﻟﺖ ﺑﺮ ﻋﻤﻠﻜﺮد و رﻳﺸﻪ ﻣﻜﺎﻧﻴﻜﻲ ﻓ ﺮﺳﺎﻳﺶ و ﺷﻜﻞ آﻧﻬﺎ دارد و درﺑﺮﮔﻴﺮﻧﺪه ﺣﻮﺿﻪ ﺑﺴﺘﻪ ای اﺳﺖ ﻛﻪ ﻫﻴﭻ ﮔﻮﻧﻪ زﻫﻜﺸﻲ ﺳﻄﺤﻲ و ﺧﺮوﺟﻲ ﻧﺪارد . ﻋﻤﻠﻜﺮد اﻳﻦ ﺳﺎﺧﺘﺎر ﻋﺒﺎرت از ﻫﺪاﻳﺖ آﺑﻬﺎی ﺳﻄﺤﻲ ﺑﻪ ﺳﻮی آب زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ و ﻧﻮاﺣﻲ آﺑﺪار ﻛﺎرﺳﺘﻲ اﺳﺖ . ﻋﺒﻮر آب ، ﺑﺮ ﭘﺎﻳﻪ اﻧﺤﻼل ﻛﺎرﺳﺘﻲ ﺗﻮده ﺳﻨﮕﻬﺎی ﻣﻴﺰﺑﺎ ن اﺳﺘﻮار اﺳﺖ . در ﻣﺮاﺣﻞ ﺑﻌﺪی ، ﻓﺮآﻳﻨﺪ ﻏﺎﻟﺐ ، ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ ﭘﺮاﻛﻨﺪه ﻳﺎ ﻣﺪاوم ﻻﻳﻪ ﻫﺎی ﭘﻮﺷﺸﻲ ﻏﻴﺮﻣﺘﺮاﻛﻢ زﻳﺮﻳﻦ اﺳﺖ ﻛﻪ در ﺷﻜﻞ ﮔﻴﺮی ﻫﺎی ﻻﻳﻪ ﺧﺎرﺟﻲ اﺛﺮ ﻣﻲ ﮔﺬارﻧﺪ . 6 - 1 ﻓﺮاﻳﻨﺪ ﻛﺎرﺳﺘﻬﺎی ﺳﻄﺤﻲ در ﺣﺎﻟﻲ ﻛﻪ ﻓﺮو رﻳﺨﺘﻦ ﻧﺎﮔﻬﺎﻧﻲ ﻻﻳﻪ ﻫﺎی ﺑﻴﺮوﻧﻲ ﻳﻜﻲ از ﻣﻬﻤﺘﺮﻳﻦ اﺛ ﺮات ﮔﺴﺘﺮش ﺣﻔﺮه ﻫﺎی ﻓﺮوﻛﺶ اﺳﺖ ، رﺧﺪادﻫﺎی زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ دﻳﮕﺮی ﻧﻴﺰ در ارﺗﺒﺎط ﺑﺎ ﭼﺎﻟﻪ ﻫﺎی ﻓﺮوﻛﺶ وﺟﻮد دارد ) ﺟﺪول 6 - 1 (وﻗﻮع رﺧﺪادﻫﺎی ﻣﺸﺎﺑﻪ زﻳﺎدی در ﺳﺎﻟﻬﺎی اﺧﻴﺮ، ﻣﺴﺌﻠﻪ ﻣﺰﺑﻮر را ﺑﻪ اﺛﺒﺎت رﺳﺎﻧﺪه اﺳﺖ . در اﻳﻦ ﻣﻮرد، ﺳﻌﻲ ﻣﻲ ﺷﻮد ﺧﻼﺻﻪ ای از ﻓﺮاﻳﻨﺪ ﻣﺮ ﺑﻮط ﺑﻪ ﺑﻴﺎن آن ﺷﻮد . 93 ﺟﺪول 6 - 1 - ﻣﺴﺎﺋﻞ ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ و زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﭼﺎﻟﻪ ﻫﺎی ﻓﺮواﻓﺘﺎده ﻓﺮورﻳﺰش ﻧﺎﮔﻬﺎﻧﻲ ﺳﻄﺢ زﻣﻴﻦ ، ﻣﻮاد ﭘﻮﺷﺸﻲ ﻓﺮورﻳﺨﺘﻪ ﺑﺮ روی ﺣﻔﺮه ﻫﺎی ﻓﺮوﻛﺶ ﻓﺮوﻧﺸﺖ ﺗﺪرﻳﺠﻲ ﻧﻮاﺣﻲ ﭘﻮﺷﺸﻲ ﺑﺮ روی ﺣﻔﺮه ﻫﺎی ﻓﺮوﻛﺶ آﻟﻮدﮔﻲ آﺑﻬﺎی زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ ﺑﻪ دﻟﻴﻞ زﻫﻜﺸﻲ ﺑﻪ ﺳﻮی ﺣﻔﺮه ﻫﺎی ﻓﺮوﻛﺶ » ، ﺗﻨﻮره ﻏﻮل 1« ﻳﺎ ﺧﺮوج ﻧﺎﮔﻬﺎﻧﻲ در آب ﻣﻌﺪن 2 آﻟﻮدﮔﻲ آﺑﻬﺎی زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ ﺑﺮ اﺛﺮ ﻓﺮورﻳﺨﺘﻦ ﻓﺎﺟﻌﻪ آﻣﻴﺰ آﺑﮕﻴﺮ در ﻧﻮاﺣﻲ ﭘﻮﺷﺸﻲ ﺣﻔﺮه ﻫﺎی ﻓﺮوﻛﺶ ﺷﺮاﻳﻂ ﻧﺎﻫﻨﺠﺎر و ﻏﻴﺮﻗﺎﺑﻞ ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ ﻛﻪ ﭘﻲ در اﺛﺮ ﺑﺮﺧﺎﺳﺘﻦ ﻓﺮاﻳﻨﺪ ﻓﺮﺳ ﺎﻳﺶ در ﻧﻮاﺣﻲ ﻛﺎرﺳﺖ ﺳﻄﺤﻲ . دﻫﺪ ﻣﻲ رخ ﺳﻴﻼب در ﺣﻮﺿﻪ ﻛﺎرﺳﺘﻲ ﺑﺮ اﺛﺮ ﺟﺮﻳﺎن ﺑﺎ ﺑﺪه ﻣﺤﺪود اﻛﺜﺮﻳﺖ ﺣﻔﺮه ﻫﺎی ﻓﺮوﻛﺶ ﻛﻪ ﻣﻮﺟﺐ ﮔﺴﻴﺨﺘﮕﻲ ﺳﻄﻮح روی زﻣﻴﻦ ﺷﺪه اﻧﺪ اﻣﺮوزه ﺑﺎ ﻓﺮو رﻳﺨﺘﻦ ﺣﻔﺮه ﻫﺎی ﭘﻮﺷﻴﺪه ، ﺷﺪه ﻛﻤﺘﺮ آﺷﻜﺎرﻧﺪ و ﺣﻔﺮه ﻫﺎی ﻓﺮو رﻓﺘﻪ در ﻧﻮاﺣﻲ ﻣﺰﺑﻮر دارای ﭘﻮﺷﺶ ﻫﺴﺘﻨﺪ اﻳﻦ . ﮔﻮﻧﻪ رﻳﺨﺘﺎرﻫﺎ ﺑﻴﺸﺘﺮ در ﻧﻮاﺣﻲ ﻛﺎرﺳﺖ ﻫﺎی ﭘﻮﺷﻴﺪه ، ﮔﺴﺘﺮش ﻣﻲ ﻳﺎﺑﻨﺪ ) ﺷﻜﻞ6 - 1 ﺷﻤﺎی ﻛﻠﻲ ﻛﺎرﺳﺖ ﺳﻄﺤﻲ را ﻧﺸﺎن دﻫﺪ ﻣﻲ (. در ﻛﺎرﺳﺖ ﻫﺎی ﭘﻮﺷﻴﺪه ﻧﺎﻫﻨﺠﺎرﻳﻬﺎ ﺑﺴﻴﺎر ﻣﺸﺨﺺ ﻫﺴﺘﻨﺪ ) ﺷﻜﻞ 6 - 2 .(ﺑﺎ ﮔﺴﺘﺮش ﺷﺒﻜﻪ زﻫﻜﺸﻬﺎی ﻛﺎرﺳﺘﻲ در ﻻﻳﻪ ﻫﺎی زﻳﺮﻳﻦ ﻣﻴﺰﺑﺎن ، ﺗﺮاوش آب ﻣﻮﺟﺐ ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ ﻧﻬﺸﺘﻪ ﻫﺎی ﭘﻮﺷﺸﻲ و ﻫﺪاﻳﺖ ﺑﻪ آن ﻣﻨﺎﻓﺬ و ﺣﻔﺮه ﻫﺎی زﻳﺮﻳﻦ .ﺷﻮد ﻣﻲ ﺷﻜﻞ 6 - 1 - ﻧﻮاﺣﻲ ﻛﺎرﺳﺘﻲ ﺳﻄﺤﻲ در ﻛﺎرﺳﺖ ﺑﺮﻫﻨﻪ ) وﻳﻠﻴﺎﻣﺰ ، 1985 ( 1 - Ponor 2 - Swallet 94 ﺷﻜﻞ 6 - 2 - ﺳﻄﺢ ﺳﻨﮓ ﻛﻒ در ﭘﻬﻨﻪ ﻛﺎرﺳﺘﻲ دارای ﭘﻮ ﺷﺶ ﻧﺎزک ، ﺑﺎﺧﺘﺮ ﻓﻠﻮرﻳﺪای ﻣﺮﻛﺰی . ﺑﺮش ﺑﺮ ﭘﺎﻳﻪ ﺣﻔﺎری و ﺑﺮرﺳﻲ ﻫﺎی زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ ﻧﺰدﻳﻚ ﻫﻢ ﺑﻪ ﺗﻬﻴﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ : ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ ﺑﺎ ﺷﻜﻞ 1 - 6 ) .از ﻫﻮﺗﻮن و دﻳﮕﺮان ، 1984 ( ﺑﻨﺎ ﺑﺮ وﻳﮋﮔﻲ ﺳﺎﺧﺘﺎر زﻣﻴﻦ ﺷﻨﺎﺳﻲ ، ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ ﻧﻬﺸﺘﻪ ﻫﺎی روﺑﺎر ﺑﺮ اﺛﺮ ﺳﺎز و ﻛﺎرﻫﺎی ) ﻣﻜﺎﻧﻴﺴﻢ ( ﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻔﻲ روی دﻫﺪ ﻣﻲ . ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی اﺻﻮﻟﻲ ﺑﺮای ﻛﺎرﻫﺎی ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ و اﻧﺠﺎم ﺗﻐﻴﻴﺮات و ﺟﺒﺮان ﺧﺴﺎرات ، زﻣﺎﻧﻲ ﻣﻴﺴﺮ اﺳﺖ ﻛﻪ ﻓﺮاﻳﻨﺪ ﻛﺎرﺳﺘﻲ ﺷﺪن را ﺑﻪ روﺷﻨﻲ ﺑﺪاﻧﻴﻢ . ﺷﻴﺎرﻫﺎ ) درز و ﺗﺮﻛﻬﺎی اﻧﺤﻼﻟﻲ ﺑﺰرگ ( اﻛﺜﺮ اً در اﻣﺘﺪاد درزو ﺗﺮﻛﻬﺎی ﻣﺘﻘﺎﻃﻊ ﺗﻮده ﺳﻨﮓ ﮔﺴﺘﺮش ﻳﺎﺑﺪ ﻣﻲ . اﻛﺜﺮﻳﺖ اﻳﻦ درز و ﺷﻜﺎﻓﻬﺎ ﺑﻪ ﺳﻮی ﭘﺎﻳﻴﻦ ﺑﺎرﻳﻚ ﺗﺮ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ و ﺗﺮاواﻳﻲ ﻛﻢ ، ﺗﺮک ﺧﻮردن ﺳﻨﮓ ﺗﻮده را در ﭘﻲ دارد و ﺗﺒﺪﻳﻞ ﺑﻪ ﺷﻜﺎف ﺷﻮد ﻧﻤﻲ آب . و ﺗﻮده ﻫﺎی روﺑﺎر، ﻧﻤﻲ ﺗﻮاﻧﻨﺪ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﭼﺸﻢ ﮔﻴﺮی در اﻳﻦ ﻧﻮاﺣﻲ ﺣﺮﻛﺖ ﻛﻨﻨﺪ . ﮔﺮﭼﻪ ، در ﻣﺤﻠﻬﺎﻳﻲ ﻛﻪ درز و ﺗﺮﻛﻬﺎی اﺻﻠﻲ ﻣﻮﺟﺒﺎت ﻗﻄﻊ ﻻﻳﻪ ﻫﺎ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ، اﻳﻦ ﻣﺤﻠﻬﺎ ﮔﺬرﮔﺎه ﻣﻨﺎﺳﺒﻲ ﺑﺮای ﻫﺪاﻳﺖ آب ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻛﻪ ﺑﻪ ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ ) ﺳﻴﺴﺘﻢ آب ( زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ ﻣﻲ ﭘﻴﻮﻧﺪﻧﺪ . از آﻧﺠﺎ ﻛﻪ ﻻﻳﻪ ﻫﺎی ﺑﺎﻻﻳﻲ ﺳﻨﮓ آﻫﻚ در اﻣﺘﺪاد درز و ﺗﺮﻛﻬﺎ ﺑﻪ ﺷﺪت ﺗﺤﺖ ﺗﺄﺛﻴﺮ ﻫﻮازدﮔﻲ و اﻧﺤﻼل ﻗﺮار ﮔﻴﺮ ﻣﻲ ﻧﺪ، ﻟﺬا ﺷﺒﻜﻪ ﺳﻪ ﺑﻌﺪی از ﺷﻜﺎﻓﻬﺎی ﺑﺰرگ ﻛﻪ ﺑﺎ رﺳﻮﺑﺎت ﭘﺮ ﺷﺪه اﻧﺪ ﻳﻚ ﻻﻳﻪ آﺑﺪار ﺑﺮای ﻛﻤﻚ ﺑﻪ ﻫﺪاﻳﺖ آب اﻳﺠﺎد اﻳﻦ . ﻛﻨﺪ ﻣﻲ ﺑﺨﺶ دارای ﻻﻳﻪ آﺑﺪار ﺟﺪا در ﻧﺎﺣﻴﻪ ای اﺳﺖ ﻛﻪ ﺗﺮاواﻳﻲ ﻛﺎﻫﺶ ﻳﺎﻓﺘﻪ و ﺷﻜﺎف ﺳﻨﮕﻬﺎ1 دﭼﺎر ﺗﺮک ﺧﻮردﮔﻲ ﺷﺪه . اﻧﺪ ﭘﺲ از ﻳﻚ رش ﺑﺎ و ﺑﺮﻗﺮاری ﺟﻮﻳﺒﺎر ﻣﻮﻗﺖ ، ﺟﺮﻳﺎن آب در اﻣﺘﺪاد اﻓﻘﻲ و ﺑﻪ وﻳﮋه در راﺳﺘﺎی زﻫﻜﺸﻬﺎی اﺻﻠﻲ ﻛﻪ در اﻣﺘﺪاد درز و ﺷﻜﺎﻓﻬﺎی ﺑﺰرگ ﺑﻪ وﺟﻮد ﻣﻲ آﻳﺪ، ﻣﻮﺟﺐ ﻫﺪاﻳﺖ ﻋﻤﺪه ﺑﻪ آب ﺳﻮی ﻧﻮاﺣﻲ آﺑﺪار ﻛﺎرﺳﺖ ﺳﻄﺤﻲ ﺷﻮد ﻣﻲ اﻳﻦ . ﻓﺮاﻳﻨﺪ، ﺑﺮ روی ﺟﺮﻳﺎﻧﻬﺎی ﻫﻤﮕﺮا و ﺳﻨﮓ آﻫﻜ ﻬﺎی اﻧﺤﻼﻟﻲ ﻣﺘﻤﺮﻛﺰ ﻣﻲ ﺷﻮد . ﻧﺘﺎﻳﺞ ﮔﺴﺘﺮده ، ﻓﺮواﻓﺘﺎدﮔﻲ ﻫﺎی ﻛﺎﺳﻪ ای ﺷﻜﻞ اﺳﺖ در ﻛﻪ اﻃﺮاف ﻣﺮﻛﺰ زﻫﻜﺶ ﮔﺴﺘﺮش ﻣﻲ ﻳﺎﺑﻨﺪ . ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ ﺳﻄﻮح ﺧﺎرﺟﻲ و اﻧﺤﻼل ﻧﻮاﺣﻲ ﻛﺎرﺳﺘﻲ ﺳﻄﺤﻲ ﻣﻮﺟﺐ ﻣﻲ ﺷﻮد درز و ﺗﺮﻛﻬﺎی ﻣﻮﺟﻮد 1 - Karren 95 در ﺗﻮده ﺳﻨﮓ دﭼﺎر ﺧﻮردﮔﻲ و ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ ﺷﻮﻧﺪ . در ﻧﺘﻴ ﺠﻪ اﺑﻌﺎد آﻧﻬﺎ ﺑﺰرﮔﺘﺮ و ﺑﻪ اﻳﻦ ﺗﺮﺗﻴﺐ ﻫﺪاﻳﺖ ﻣﻘﺪار ﺑﻴﺸﺘﺮ آب را در ﭘﻲ دارد . در ﻋﻴﻦ ﺣﺎل ﺑﺮوز ﺟﺮﻳﺎﻧﻬﺎی آﺷﻔﺘﻪ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﻧﻬﺸﺘﻪ ﻫﺎی رﻳﺰداﻧﻪ را ﺑﻪ ﻧﻮاﺣﻲ ﭘﺎﻳﻴﻦ ﺟﺎﺑﻪ ﺟﺎ ﻧﻤﺎﻳﺪ . در ﻛﺎرﺳﺖ ﻫﺎی ﺑﺮﻫﻨﻪ و آﺷﻜﺎر ﻳﺎ ﺑﺎ ﭘﻮﺷﺶ اﻧﺪک ، ﮔﺴﺘﺮش ﭼﺸﻤﮕﻴﺮ ﻓﺮواﻓﺘﺎدﮔﻲ یﻫﺎ ﻛﺎﺳﻪ ای ﺷﻜﻞ ﻳﺎ ﺣﻔﺮه ﻫﺎی ﻓﺮوﻛﺶ اﻧﺤﻼﻟﻲ دﻳﺪه ﻣﻲ ﺷﻮد و ﻋﻤﺪه ﺗﺮﻳﻦ رﻳﺨﺘﺎر ﺳﻄﺢ زﻣﻴﻦ در اﻳﻦ ﻧﻮاﺣﻲ اﺳﺖ . در ﻧﻮاﺣﻲ ﻛﺎرﺳﺘﻲ ﺑﺎ ﭘﻮﺷﺶ زﻳﺎد، ﻓﺮاﻳﻨﺪ ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ ﻛﻪ در ﺳﻄﺢ زﻣﻴﻦ اﻧﺠﺎم ﻣﻲ ﮔﻴﺮد، ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﻣﻮﺟﺐ ﭘﺨﺶ دوﺑﺎره ﻣﺼﺎﻟﺢ ﭘﻮﺷﺸﻲ و ﺑﺎﻻ و ﭘﺎﻳﻴﻦ رﻓﺘﻦ ﺳﻄﺢ ﺳﻨﮓ آﻫﻜﻬﺎی زﻳﺮﻳﻦ ﺷﻮد . در ﻧﻮاﺣﻲ ﺳﺎﺣﻠﻲ ، در اﺛﺮ ﺑﺎﻻآﻣﺪن ﺗﺮاز آب درﻳﺎ ﺑﺮ روی ﺳﻨﮓ آﻫﻜﻬﺎی ﻗﺪﻳﻤﻲ ﻛﺎرﺳﺘﻲ ، ﻻﻳﻪ ای اﻓﻘﻲ ﺗﺸﻜﻴﻞ ﺷﻮد ﻣﻲ . در اﻳﻦ ﻧﻮاﺣﻲ ﺑﺨﺶ ﻫﺎی ﻛﺎرﺳﺘﻲ ﺳﻄﺤﻲ ﻫﻤﭽﻨﺎن ﮔﺴﺘﺮش ﻣﻲ ﻳﺎﺑﺪ و ﺣﺮﻛﺖ آب و رﺳﻮﺑﺎت ﺑﻪ ﻧﻮاﺣﻲ ﭘﺎﻳﻴﻦ را ﻛﻨﺘﺮل ﻣﻲ ﻛﻨﺪ وﻟﻲ ًﻟﺰوﻣ ﺎ ﺷﻜﻞ ﺳﻄﺢ زﻣﻴﻦ را ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻧﻤﻲ دﻫﺪ . ﺗﻨﻮره ﻫﺎﻳﻲ1 ﺑﻪ ﻛﻪ ﺗﺎزﮔﻲ ﻓﻌﺎل ﺑﻮده اﻧﺪ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ رﺳﻮﺑﺎت ﺑﻴﺸﺘﺮی را ﺑﻪ ﺻﻮرت ﭘﺮاﻛﻨﺪه ﻳﺎ ﭘﻴﻮﺳﺘﻪ ﺑﻪ ﺳﻤﺖ ﭘﺎﻳﻴﻦ ﺣﻤﻞ ﻛﻨﻨﺪ . ﮔﺮﭼﻪ ، ﺗﻨﻮره ﻛﻪ ﻫﺎﻳﻲ ﻗﺒﻼ ﺑﻪ وﺳﻴﻠﻪ رﺳﻮﺑﺎت ﻛﺎﻣﻼ ﺑﺴﺘﻪ ﺷﺪه ﺑﻮد، ﻣﻤﻜﻦ ﺳﺖ ا ﺑﺮ اﺛﺮ ﺟﺮﻳﺎن زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ ﻧﺎﮔﻬﺎﻧﻲ ﺷﺴﺘﻪ ﺷﻮﻧﺪ و ﺑﺎز ﺷﻮﻧﺪ و اﻳﻦ ﭘﺪﻳﺪه در ﺳﻄﺢ زﻣﻴﻦ ﻛﻪ ﻫﺎﻳﻲ ﺗﺎﻛﻨﻮن ﻫﻴﭻ اﺛﺮی از ﻓﺮوﻧﺸﺴﺖ در آﻧﻬﺎ دﻳﺪه ﻧﺸﺪه اﺳﺖ ، اﺛﺮ ﻣﻲ ﮔﺬارد اﻳﻦ . ﮔﻮﻧﻪ ﺗﻐﻴﻴﺮات ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻃﺒﻴﻌﻲ رخ دﻫﺪ وﻟﻲ ً ﻣﻌﻤﻮﻻ وﻗﺘﻲ اﺗﻔﺎق ﻣﻲ اﻓﺘﺪ ﻛ ﻪ دﺧﺎﻟﺖ اﻧﺴﺎن در ﺑﻪ ﻫﻢ رﻳﺨﺘﻦ ﺷﺮاﻳﻂ ﻃﺒﻴﻌﻲ زﻣﻴﻦ ﻣﻮﺟﺐ اﻓﺰاﻳﺶ ﻧﺸﺖ آب و ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ ﻻﻳﻪ ﻫﺎی زﻳﺮﻳﻦ ﺷﻮد اﻳﻦ . ﮔﻮﻧﻪ ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ ﻧﺎﮔﻬﺎﻧﻲ ﻻﻳﻪ ﻫﺎی زﻳﺮﻳﻦ ﻛﻪ از ﭘﺎﻳﻴﻦ ﺑﻪ ﺳﻤﺖ ﺑﺎﻻ اﻧﺠﺎم ﻣﻲ ﮔﻴﺮد ﻣﻮﺟﺐ ﺧﺎﻟﻲ ﺷﺪن ﻣﻮﺿﻌﻲ ﻻﻳﻪ ﻫﺎی ﻧﺰدﻳﻚ ﺑﻪ ﺳﻄﺢ زﻣﻴﻦ و ﺷﺪه ﻣﻨﺠﺮ ﺑﻪ ﻓﺮورﻳﺨﺘﻦ ﻓﺎﺟﻌﻪ ﺑﺎر ﭘﻮﺷﺶ ﺣﻔﺮه ﻫﺎی ﻓﺮوﻛﺶ .ﺷﻮد ﻣﻲ 6 - 2 ﻓﺮورﻳﺰش ﭘﻮﺷﺶ ﻫﺎ ﺑﺴﻴﺎری از ﻓﺮو رﻳﺨﺘﮕﻲ ﻫﺎی ﻧﺎﮔﻬﺎﻧﻲ ﻛﻪ ﻣﻨﺠﺮ ﺑﻪ ﺷﻜﻞ ﮔﻴﺮی ﺣﻔﺮه ﻫﺎی ﻓﺮوﻛﺶ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ ﺑﺮ اﺛﺮ رﻳﺰش ﺳﻘﻒ ﺣﻔﺮه ﻫﺎی ﺑﺰرگ و روﺑﺎر ﻏﻴﺮ ﻣﺘﺮاﻛﻢ روی آﻧﻬﺎ رخ دﻫﺪ ﻣﻲ اﻳﻦ . ﺣﻔﺮه ﻫﺎ ﻳﺎ ﻣﻐﺎره ﻫﺎ ﺑﺮ اﺛﺮ ﻣﻬﺎﺟﺮت ﻳﺎ ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ و ﺟﺮﻳﺎﻧﻬﺎی رو ﺑﻪ ﭘﺎﻳﻴﻦ رﺳﻮﺑﺎت در ﻧﻮاﺣﻲ ﺑﺎز ﺳﻨﮓ ﺑﻪ ﻛﻒ وﺟﻮد ﻣﻲ آﻳﻨﺪ . ﺣﻔﺮه ﻫﺎی اﻳﺠﺎد ﺷﺪه در ﻧﻬﺸﺘﻪ ﻫﺎی ﻏﻴﺮﻣﺘﺮاﻛﻢ ﻣﺎﻧﻨﺪ رس ﻫﺎی درﺟﺎ، داﻳﺮه ای ﺷﻜﻞ ﺑﺎ ﻓﺮم ﮔﻨﺒﺪی ﻳﺎ ﻫﻼﻟﻲ اﺳﺖ . دﻳﻮاره ﻫﺎ ﺑﻴﺸﺘﺮ ﻗﺎﺋﻢ و رﺷﺪ ﺑﺎزﺷﺪﮔﻲ ﺳﻮی ﺑﻪ آﻧﻬﺎ ﺳﻄﺢ زﻣﻴﻦ اﺳﺖ . ﻓﺮم ﺑﺎزﺷﺪﮔﻲ ﻫﺎی ﻣﺰﺑﻮر ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﺑﺎ ﻓﺮم ﺑﺎزﺷﺪﮔﻲ در ﻻﻳﻪ ﻫﺎی زﻳﺮﻳﻦ ﺳﻨﮓ ﻛﻒ ﻫﻢ ﺳﻮ و دارای ﺗﻨﻮع در ﻻﻳﻪ ﻫﺎی ﺳﺨﺖ ﻣﻘﺎوم و ﺑﻪ ﻫﻢ ﭼﺴﺒﻴﺪه ﺑﺎﺷﺪ . ﺷﻜﻞ ﺑﺎزﺷﺪﮔﻲ ﻫﺎ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﺣﻴﻦ رﺷﺪ آﻧﻬﺎ ﺑﻪ ﺳﻮی ﺑﺎﻻو ﺑﺮﺧﻮرد ﺑﺎ ﻻﻳﻪ ﻫﺎی ﻣﻘﺎوم ﺗﺮ ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻛﻨﺪ . ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﺳﻘﻒ ﻣﺴﻄﺢ ﺑﺎﺷﺪ، رﺷﺪ آﻧﻬﺎ در راﺳﺘﺎی اﻓﻘﻲ و ﻣﺨﺮوﻃﻬﺎی ﻧﻮک ﺗﻴﺰﺳﻨﮕﻲ ﻮیﺳ ﺑﻪ ﺑﺎزﺷﺪﮔﻲ ﺳﻨﮓ ﻛﻒ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد . در ﺑﺮﺧﻲ ﻣﻮارد ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ رﻳﺰش ﺟﺎﻧﺒﻲ رخ دﻫﺪ، ﻣﺎﻧﻨﺪ رﻳﺰش و ﻓﺮورﻳﺨﺘﻦ در ﻧﺰدﻳﻜﻲ ﺳﻨﺘﺮوﻳﻞ 2 آﻻﺑﺎﻣﺎی آﻣﺮﻳﻜﺎ اﻳﻦ ، ﻓﺮورﻳﺨ ﺘﮕﻲ ﺑﺮ اﺛﺮ دوﺑﺎره ﺑﺮﻗﺮار ﺷﺪن زﻫﻜﺶ ﺳﻄﺤﻲ ، ﺑﻮده اﺳﺖ ﻛﻪ ﺳﺒﺐ اﻓﺰاﻳﺶ ﺟﺮﻳﺎن در ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ . ﻣﺤﺎﺳﺒﺎت ﻧﻈﺮی ﻓﺮو رﻳﺨﺘﮕﻲ ﻻﻳﻪ ﻫﺎی ﻓﻮﻗﺎﻧﻲ ﻛﻪ ﺑﺮ ﭘﺎﻳﻪ ﺗﻮده ﻫﺎی ﺧﺎک ﻗﻮﺳﻲ ﺷﻜﻞ اﻧﺠﺎم ﻣﻲ ﮔﻴﺮد، ﺑﺎ واﻗﻌﻴﺖ ﻫﺎی ﻃﺒﻴﻌﻲ ﻣﺘﻨﺎﺳﺐ و ﻫﻢ ﺳﻮ ﻧﻴﺴﺖ . 1 - Shaft 2 - Cantervil 96 در ﺑﺨﺶ ﺟﻨﻮب ﺷﺮﻗﻲ ﺳﺎﺣﻠﻲ آﻣﺮﻳﻜﺎ، آﻫﻜﻬﺎی ﺑﺎ ﺗﺮاواﻳﻲ ﺑﺎﻻ ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ زﻣﺎن ﺗﺮﺷﻴﺮی1، ﺗﻮﺳﻂ ﻧﻬﺸﺘﻪ ﻫﺎی ﺟﻮان درﻳﺎﻳﻲ ﻏﻴﺮﻣﺘﺮاﻛﻢ ﭘﻮﺷﻴﺪه ﺷﺪه اﻧﺪ، اﻳﻦ اﻣﺮ ﻣﻮﺟﺐ ﭘﻮﺷﻴﺪه ﺷﺪن ﺣﻔﺮه ﻫﺎی ﻓﺮوﻛﺶ و ﭘﻴﭽﻴﺪﮔﻲ ﺷﻨﺎﺧﺖ آﻧﻬﺎ ﺷﺪه اﺳﺖ . در ﺑﺴﻴﺎری از ﻧﻮاﺣﻲ ﻻﻳﻪ رس ﻫﺎی ، ﺑﻴﻦ ﺳﻨ ﮕﻬﺎی آﻫﻜﻲ و ﻣﺎﺳﻪ ﻫﺎی ﺳﻄﺤﻲ ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮد رس اﻳﻦ . ﻫﺎی ﭼﺴﺒﻨﺪه ﻧﻪ ﺗﻨﻬﺎ آﺑﺨﻮان داﺧﻞ ﺳﻨﮓ آﻫﻚ را ﺗﺤﺖ ﻓﺸﺎر ﻗﺮار ﻣﻲ دﻫﻨﺪ ﺑﻠﻜﻪ ﺳﺒﺐ ﺗﺸﻜﻴﻞ “Perch Water Table” در ﻣﺎﺳﻪ ﺳﻨﮕﻬﺎی ﻓﻮﻗﺎﻧﻲ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ و در ﻋﻴﻦ ﺣﺎل ﺣﻔﺮات اﻧﺤﻼﻟﻲ در ﺗﻮده ﺳﻨﮓ آﻫﻚ زﻳﺮﻳﻦ اﻳﺠﺎد ﻣ ﻲ ﻛﻨﻨﺪ . ﺑﺎ ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ ﺗﺪرﻳﺠﻲ و ﺣﻤﻞ ﺗﻮده رﺳﻲ ﺑﻪ ﻛﺎﻧﺎل ﻫﺎی ﻛﺎرﺳﺘﻲ ، ﺑﺨﺶ ﺑﺎﻻﻳﻲ دﺳﺖ ﻧﺨﻮرده ﺑﺎﻗﻲ ﻣﻲ ﻣﺎﻧﺪ و ﺑﺮای ﻧﮕﻬﺪاری ﭘﻮﺷﺶ ﻫﺎی ﻻﻳﻪ ﻣﺎﺳﻪ ﺑﻪ ای ﻛﺎر ﻣﻲ رود ﭘﺲ . از آﻧﻜﻪ ﺳﺮاﻧﺠﺎم ﺗﺎﻗﺪﻳﺲ رﺳﻲ ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ ﻳﺎﻓﺖ ، آب اﺷﺒﺎع ﺷﺪه در ﻣﺎﺳﻪ ﻫﺎ ﺑﺎ ﺷﺘﺎب ﺳﻮی ﺑﻪ ﺣﻔﺮه ﻫﺎی ﭘﺎﻳﻴﻦ ﺟﺮﻳﺎن ﻳﺎﺑﺪ ﻣﻲ . اﮔﺮ ﺿﺨﺎﻣﺖ ﻻﻳﻪ ﻫﺎی ﭘﻮﺷﺸﻲ ﻛﻢ ﺑﺎﺷﺪ )3 - 2 ﻣﺘﺮ در رس و ﻛﻤﺘﺮ از 10 ﻣﺘﺮ در ﻣﺎﺳﻪ ( ، ﺣﻔﺮه ﻫﺎی ﻓﺮوﻛﺶ ﺑﻪ وﺟﻮد آﻣﺪه دارای ﺷﻌﺎع ﻛﻤﺘﺮ از 25 ﻣﺘﺮ و ﻋﻤﻖ 9 ﻣﺘﺮ ﺧﻮاﻫﻨﺪ ﺑﻮد . در وﻳﻨﺘﺮ ﻓﻠﻮراﻳﺪای آﻣﺮﻳﻜﺎ2، ﺗﻮده ﺳﻨﮓ آﻫﻚ دارای ﭘﻮﺷ ﺶ 32 ﻣﺘﺮ رس ﻧﻴﻤﻪ ﻣﺘﺮاﻛﻢ و 18 ﻣﺘﺮ ﻣﺎﺳﻪ ﻏﻴﺮ ﻣﺘﺮاﻛﻢ اﺳﺖ . زﻣﺎﻧﻲ ﻛﻪ در ﻣﺎه ﻣﻲ 1981، ﺣﻔﺮه ﻫﺎی ﻓﺮوﻛﺶ در وﻳﻨﺘﺮ ﭘﺎرک ﮔﺴﺘﺮش ﻳﺎﻓﺘﻨﺪ، ﻳﻚ ﻣﺠﺮای ﻋﻤﻮدی ﺑﻪ ﻗﻄﺮ 22 ﻣﺘﺮ داﺧﻞ ﻫﺎی رس ﻣﺤﺪوده ﻛﻨﻨﺪه ﺑﻪ وﺟﻮد آﻣﺪ و ﺑﻼدرﻧﮓ آب ﻻﻳﻪ ﻫﺎی ﻣﺎﺳﻪ ای اﺷﺒﺎع ﺷﺪه رس روی اﻳﺠﺎد ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ و ﺗﻨﻮره ﻛﺮد و ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ ﺗﺎ رﺳﻴﺪن ﺑﻪ ﻣﺮﺣﻠﻪ ﺗﻌﺎدل ﺷﻴﺐ اداﻣﻪ ﻳﺎﻓﺖ . ﻗﻄﺮ ﻧﻬﺎﻳﻲ در ﺳﻄﺢ زﻣﻴﻦ ﺣﺪود 100 ﻣﺘﺮ و ژرﻓﺎی ﻗﺎﺑﻞ روﻳﺖ ﺣﺪود 31 ﻣﺘﺮ ﺑﻮد وﻟﻲ ﺷﻜﻲ ﻧﻴﺴﺖ ﻛﻪ ﺗﻨﻮره ﺗﺎ داﺧﻞ ﺳﻨﮓ آﻫﻚ ﺣﻔﺮه دار ﻛﺎرﺳﺘﻲ اداﻣﻪ ﻳﺎﻓﺖ ﻣﻲ . در اﻳﻦ ﻓﺮورﻳﺨﺘﮕﻲ ﺣﺪود 147000 ﻣﺘﺮ ﻣﻜﻌﺐ ﻧﻬﺸﺘﻪ ﻫﺎ ﻫﻤﺮاه ﭼﻨﺪﻳﻦ درﺧﺖ ، ﻳﻚ ﻣﻨﺰل و ﺳﻪ اﺗﻮﻣﺒﻴﻞ ﭘﻮرﺷﻪ ﻧﺎﭘﺪﻳﺪ ﺷﺪه اﺳﺖ . ﺣﻔﺮه ﻓﺮوﻛﺶ ﻣﺰﺑﻮر ﻣﻮﺟﺐ ﺧﺴﺎرت ﺑﻪ دو ﺧﻴﺎﺑﺎن ﺷﻬﺮ و ﭼﻨﺪﻳﻦ ﻣﺮﻛﺰ ﺗﺠﺎری ﺷﺪه اﺳﺖ . ﻣﻴﺰان ﺧﺴﺎرت ﻧﻬﺎﻳﻲ اﻓﺰون ﺑﺮ 4 ﻣﻴﻠﻴﻮن دﻻر ﺑﺮآورد ﺷﺪه اﺳﺖ . ﺗﺮاﻛﻢ ﻧﻮاﺣﻲ اﻧﺤﻼﻟﻲ در ﺗﻨﻮره ﻫﺎ ﻳﺎ ﭘﻬﻨﻪ ﻫﺎی ﻛﺎرﺳﺘﻲ ، در ﺳﻄﺢ آﻫﻜﻬﺎی ﻣﺪﻓﻮن ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ، ﺑﺴﻴﺎر زﻳﺎد ﺑﺎﺷﺪ اﻣﺎ . ﻫﻤﺎﻧﻄﻮر ﻛﻪ ﻗﺒﻼ ﻣﻮرد ﺑﺤﺚ ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺖ ، ﻧﻮاﺣﻲ اﻧﺤﻼﻟﻲ ﻳﺎد ﺷﺪه ﻧﻤﻲ ﺗﻮاﻧﻨﺪ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻣﺆﺛﺮی در زﻫﻜﺸﻲ ﻣﻨﺎﻃﻖ اﺛﺮ ﻛﺮده و اﻳﺠﺎد ﭘﻮﺷﺶ آ ﻫﺎی واری روی ﺣﻔﺮه ﻫﺎی ﻓﺮوﻛﺶ ﻛﻨﻨﺪ . در ﻣﻨﺎﻃﻘﻲ ﻛﻪ ﺗﻮﭘﻮﮔﺮاﻓﻲ ﻻﻳﻪ ﻫﺎ اﻓﻘﻲ اﺳﺖ ، ﺗﺮاﻛﻢ ﻫﺎی ﭘﻬﻨﻪ ﻛﺎرﺳﺘﻲ ﺑﻴﺸﺘﺮﻳﻦ ﻣﻘﺪار ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد . ﻧﻮاﺣﻲ ﺳﺎﺣﻠﻲ ﺑﺎ ﭘﻬﻨﻪ ﻫﺎی ﺗﺨﺖ ﺑﻪ ﻛﻪ وﺳﻴﻠﻪ ﻧﻬﺸﺘﻪ ﻫﺎی ﺟﻮان ﺳﻨﮓ و آﻫﻚ دارای ﺗﺮاواﻳﻲ زﻳﺎد ﭘﻮﺷﻴﺪه ﺷﺪه اﻧﺪ، ﺷﺮاﻳﻂ ﻣﻨﺎﺳﺒﻲ ﺑﺮای ﺗﺮاﻛﻢ ﻛﺎرﺳﺖ را دارا ﻫﺴﺘﻨﺪ . اﻧﻴﺴﺘﻴﺘﻮی ﺗﺤﻘﻴﻘﺎﺗﻲ ﺣﻔﺮه ﻫﺎی ﻓﺮوﻛﺶ ﻓﻠﻮرﻳﺪا از اﺑﺰار رادار ﻧﻔﻮذی ﺑﺮای ﺗﻬﻴﻪ ﻧﻘﺸﻪ ﺗﻨﻮره ﻛﻪ ﻫﺎﻳﻲ در ﺳﻨﮓ آﻫﻚ ﺗﺮﺷﻴﺮی ﻣﺪﻓﻮن ﺑﻮده و ﺑﺎ رﺳﻮﺑﺎت ﭘﺮ ﺷﺪه ) اﻧﺪ ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ دارای ﭘﻮﺷﺶ ﻧﺎزک ﺧﺎک رس و ﻧﻬﺸﺘﻪ ﻫﺎی ﺿﺨﻴﻢ ﻣﺎﺳﻪ اﺋﻮﻟﻴﻦ دار در ﺳﻄﺢ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ ( اﺳﺘﻔﺎده ﻛﺮده اﺳﺖ . در ﻣﺤﺪوده ﺑﻪ ای ﺑﺰرﮔﻲ 46 /2 ﻫﻜﺘﺎر، ﺣﺪود 30 ﻋﺪد ﺗﻨﻮره ﺗﺸﺨﻴﺺ ﺷﺪ داده . ًﺗﻘﺮﻳﺒ ﻧﻴﻤﻲ ﺎ از ﺗﻨﻮره ﻫﺎ ﺑﺎ رﺳﻮﺑﺎت ﺳﺨﺖ ﻣﻴﻮﺳﻦ و ﺑﻘﻴﻪ ﺑﺎ ﻣﺎﺳﻪ ﻫﺎی ﻧﺮم ﻏﻴﺮﻣﺘﺮاﻛﻢ ﻣﻌﺎﺻﺮ ﭘﺮﺷﺪه . اﻧﺪ ﮔﺮﭼﻪ ، ﺗﻨﻬﺎ دو ﻋﺪد از ﺣﻔﺮه یﻫﺎ ﻓﺮوﻛﺶ ﻃﻲ 13 ﺳﺎل ﮔﺬﺷﺘﻪ ﺑﻪ وﺟﻮد آﻣﺪه . اﻧﺪ ﺑﺮرﺳﻲ ﻣﺸﺮوح ﺻﺤﺮاﻳﻲ ﻧﺎﺣﻴﻪ ﻧﺸﺎن دﻫﺪ ﻣﻲ داﻧﺴﻴﺘﻪ ﻓﺮورﻳﺨﺘﮕﻲ ﻳﻚ ﺣﻔﺮه ﻓﺮوﻛﺶ ﻛﻪ ﺑﺮاﺑﺮ 2 %ﺑﺎﺷﺪ ﻣﻮﺟﺐ ﺑﻪ وﺟﻮدآﻣﺪن ﻓﺮورﻳﺨﺘﮕﻲ دو ﻫﻜﺘﺎر در ﺳﺎل ﻣﻲ ﺷﻮد ) وﻳﻠﺴﻮن و ﻣﻚ دوﻧﺎﻟﺪ 1987 3 .(اﮔﺮ داﻧﺴﻴﺘﻪ ﻧﻮاﺣﻲ ﻛﺎرﺳﺘﻲ ﺑﺮرﺳﻲ ﺷﺪه و ﻣﻴﺎﻧﮕﻴﻦ ﺑﺮای ﻣﻨﻄﻘﻪ در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﻮد، در آن 1 - Tertiary 2 - Winter park 3 - Wilson and Mc Donald 97 ﺻﻮرت ﻣﺼﺎﻟﺢ ﭘﻮﺷﺸﻲ روی ﻳﻚ ﺗﻨﻮره از 609 ﺗﻨﻮره در ﻫﺮ ﺳﺎل دﭼﺎر ﻓﺮو رﻳﺰش ﺷﻮد ﻣﻲ . اﻟﺒﺘﻪ ، ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ اﻳﻦ آﻣﺎر درﺳﺖ ﺑﺎﺷﺪ، آن ﺑﻪ اﻳﻦ ﻣﻌﻨﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ دوره ﺑﺎزﮔﺸﺖ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻫﺮ ﺗﻨﻮره ﻳﻚ ﺑﺎر در ﻫ ﺮ 609 ﺳﺎل ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد از . آﻧﺠﺎ ﻛﻪ ﺑﺮﺧﻲ ﺗﻨﻮره ﻫﺎ ﺑﺎ ﻧﻬﺸﺘﻪ ﻫﺎی ﻣﻴﻮﺳﻦ ﭘﺮ ﺷﺪه اﻧﺪ، ﻛﺎﻣﻼ روﺷﻦ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﺮﺧﻲ از آﻧﻬﺎ ﺑﻪ ﻃﻮر ﻣﺘﻨﺎوب دﭼﺎر ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ در ﺣﺎﻟﻲ ﻛﻪ ﺑﻘﻴﻪ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﺑﺴﺘﻪ ﺷﺪه ﺑﺎﻗﻲ ﻣﻲ ﻣﺎﻧﻨﺪ . 6 - 3 اﻧﺤﻼل ﺣﻮﺿﻪ ﻫﺎ در ﭘﻬﻨﻪ ﻫﺎی ﻛﺎرﺳﺘﻲ داﺧﻞ ﻗﺎره ای ، ﺟﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﺗﻮده ﺳﻨﮓ آﻫﻚ ﺑﺎ ﺧﺎﻛﻬﺎی درﺟﺎ، رﺳﻮﺑﺎت ﻳﺨﭽﺎﻟﻲ و ﻳﺎ ﺳﺎﻳﺮ ﻧﻬﺸﺘﻪ ﻫﺎی ﻏﻴﺮﻗﺎﺑﻞ اﻧﺤﻼل ﭘﻮﺷﻴﺪه ﺷﺪه اﺳﺖ ﻳﺎ در ﭘﻬﻨﻪ ﻫﺎی ﻛﺎرﺳﺘﻲ ﺳﻮاﺣﻞ ً ﻛﻪ ﻣﻌﻤﻮﻻ ﺗﻮده ﻫﺎی ﺳﻨﮓ آﻫﻚ ﺗﺤﺖ ﺗﺄﺛﻴﺮ ﺷﺮاﻳﻂ آرﺗﺰﻳﻦ ﻗﺮار دارد، در اﻳﻦ ﻧﻮاﺣﻲ ﺑﺮﺧﻲ ﻓﺮاﻳﻨﺪﻫﺎی اﭘﻲ ﻛﺎر ﺳﺘﻴﻚ ﺻﻮرت ﻣﻲ ﮔﻴﺮد ﻛﻪ ً اﻛﺜﺮ ا ﻧﺎﻣﻔﻬﻮم اﺳﺖ . ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ واﻗﻌﻲ از ﺣﺠﻢ ﺣﻘﻴﻘﻲ ﻧﻬﺸﺘﻪ ﻫﺎی ﭘﻮﺷﺸﻲ ﻧﻴﺎز ﺑﻪ رژﻳﻢ ﺟﺮﻳﺎن آﺷﻔﺘﻪ در ﻣﻨﺎﻓﺬی ﻛﻪ از ﭘﻴﺶ وﺟﻮد داﺷﺘﻪ اﻧﺪ، دارد ﺳﻨﮓ . آﻫﻜﻬﺎی ﺑﻪ وﺟﻮد آﻣﺪه در اﺛﺮ اﻧﺤﻼل ﻃﻲ ﻣﻴﻠﻴﻮﻧﻬﺎ ﺳﺎل اﻧﺒﺎﺷﺘﻪ ﺷﺪه اﻧﺪ و ارﺗﺒﺎﻃﻲ ﺑﺎ وﻳﺮاﻧﻲ ﻛﻮﺗﺎه ﻣﺪت رﺳﻮﺑﺎت ﭘﻮﺷﺸﻲ ﻧﺪارﻧﺪ . از اﻳﻦ رو، ﺗﺼﻮر اﻳﻨﻜﻪ ﻓﺮورﻓﺘﮕﻲ ﻫﺎی ﻓﺮوﻛﺶ اﻛﺜﺮ اً در ﻧﻮاﺣﻲ ﭘﺮﺷﺪه ﺑﻪ وﺟﻮد ﻣﻲ آﻳﺪ » ﺑﺮاﻳﻦ ﻋﻤﻞ ﻛﻪ ﭘﺎﻳﻪ اﻧﺤﻼل در اﺑﺘﺪا ﺑﻪ ﻣﻴﺰان ﺑﻴﺸﺘﺮﻳﻦ ﻣﻘﺪار اﻧﺠﺎم ﻣﻲ ﮔﻴﺮد « ﺗﺼﻮر ﻧﺎدرﺳﺘﻲ اﺳﺖ ) روﺗﻠﺞ 1 ، 1982 .(ﻓﺮو رﻳﺨﺘﻦ ﻫﺎی ﺣﻔﺮه ﻓﺮوﻛﺶ در ﻧﻮاﺣﻲ ﭘﺮ ﺷﺪه ﺑﺎﻻ اﺳﺖ زﻳﺮا ﻧﺎﺣﻴﻪ ﺗﺤﺖ ﻧﻔﻮذ آب ، ﺷﺮاﻳﻂ ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺑﺮای ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ ﻓﺮورو و اﻧﺘﻘﺎل رﺳﻮﺑﺎت ﺑﻪ ﻧﻮاﺣﻲ ﺑﺎز ﺷﺪه ﻛﺎرﺳﺘﻴﻚ زﻳﺮﻳﻦ را دارا اﺳﺖ . ﻫﺮ ﻋﻤﻠﻲ ﻛﻪ ﻧﻔﻮذ آب را اﻓﺰاﻳﺶ دﻫﺪ، ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﻣﻮﺟﺐ ﻓﺮورﻳﺨﺘﻦ رﺳﻮﺑﺎت ﺳﺨﺖ ﺷﺪه داﺧﻞ ﺣﻔﺮه ﻓﺮوﻛﺶ ﺷﻮد . ﻧﻤﻮدار وﺟﻮد ﺣﻔﺮه ﻫﺎی ﻓﺮوﻛﺶ روی ﻧﻘﺸﻪ ﻫﺎی ﺗﻮﭘﻮﮔﺮاﻓﻲ و ﻋﻜﺴﻬﺎی ﻫﻮاﻳﻲ ﻟﺰوﻣ ﺎً در ﭘﻴﻮﻧﺪ ﺑﺎ ﻓﺮورﻳﺨﺘﮕﻲ ﻧﻴﺴﺖ . ﺣﻘﻴﻘﺖ آن اﺳﺖ ﻛﻪ ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ ﻧﻬﺸﺘﻪ ﻫﺎ ﺑﻪ ﺳﻮی ﭘﺎﻳﻴﻦ ﺗﻨﻮره ﻫﺎ در اﺛﺮ زﻫﻜﺸﻲ ﺣﻮﺿﻪ ﻣﻨﺠﺮ ﺑﻪ ﻓﺮورﻳﺨﺘﮕﻲ ﻫﺎی ﭘﺮاﻛﻨﺪه ﻣﻲ ﺷﻮد و ﻟﻲ ﺑﺎﻳﺪ در ﻧﻈﺮ داﺷﺖ ﻓﺮورﻳﺨﺘﮕﻲ ﻫﺎ ﻣﻨﺤﺼﺮ ﺑﻪ اﻳﻦ ﻧﻮاﺣﻲ ﻧﻴﺴﺖ . ﺗﻤﺎم ﺗﻨﻮره ﻫﺎی ﻗﺒﻠﻲ ، در ﺣﺎل ﺣﺎﺿﺮ در ﺑﺨﺶ ﺗﺤﺘﺎﻧﻲ ﺳﻄﺢ ﺣﻮﺿﻪ ﻗﺮار ﻧﻤﻲ ﮔﻴﺮﻧﺪ . ﺗﺸﺮﻳﺢ ﺣﻮﺿﻪ ﻓﺮورﻳﺨﺘﻪ را ﻧﻤﻲ ﺗﻮان ﺑﺎ ﻧﻘﺸﻪ ﺑﺮداری ﮔﺴﺘﺮده در ﻣﻨﻄﻘﻪ اﻧﺠﺎم داد، ﺑﻠﻜﻪ ﺑﺎ آوری ﺟﻤﻊ ﻣﺸﺮوح ﻳﺎﻓﺘ ﻪ ﻫﺎ از ﻓﺮورﻳﺨﺘﮕﻲ ﻫﺎی ﺟﺪﻳﺪ ﻣﻲ آن ﺑﻪ ﺗﻮان دﺳﺖ ﻳﺎﻓﺖ . در ﺑﺴﻴﺎری از ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﻓﺮواﻓﺘﺎدﮔﻲ ﻫﺎ، ﻓﺮواﻓﺘﺎدﮔﻲ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻃﺒﻴﻌﻲ رخ ﻧﺪﻫﺪ، ﺑﻠﻜﻪ ﻓﻘﻂ ﺑﺎ دﺧﺎﻟﺖ اﻧﺴﺎن روﻳﺪاده اﺳﺖ . ﻓﺮورﻳﺰش ﺗﺎﻻب ﻓﺎﺿﻼب آﻟﺘﻮرا2 در ﻣﻴﻨﻪ زوﺗﺎی 3 ، آﻣﺮﻳﻜﺎ ﻳﻜﻲ از ﺑﻬﺘﺮﻳ ﻦ ﻧﻤﻮﻧﻪ ﻫﺎی ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ . ﻧﺎﺣﻴﻪ دارای ﭘﻮﺷﺶ ﻧﺎزﻛﻲ از رﺳﻮﺑﺎت ﻳﺨﺮﻓﺖ4 روی ﻻﻳﻪ ﻫﺎی ﻧﺎزک ، ﻣﺎﺳﻪ ﺳﻨﮓ ﺷﻜﻨﻨﺪه و دوﻟﻮﻣﻴﺖ ﻫﺎی ﻛﺎرﺳﺘﻲ اﺳﺖ . در ﺳﻄﺢ زﻣﻴﻦ ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ ﻛﺎرﺳﺘﻲ دﻳﺪه ﻧﻤﻲ ﺷﻮد وﻟﻲ 23 ﺣﻔﺮه ﻓﺮوﻛﺶ ﺑﺎ ﭘﻮﺷﺶ ﻓﺮورﻳﺨﺘﻪ و 4 ﻏﺎر در ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ اﻧﺪ ﺷﺪه ﭘﺲ . از آن ﻛﻪ ﺗﺎﻻب ﻓﺎﺿﻼب ﭘﺎﻳﻪ ﺑﺮ ﻃﺮاﺣﻲ ﻫﺎی اﻧﺠﺎم ﺷﺪه ﺳﺎﺧﺘﻪ و ﭘﺮ ﺷﺪ، ﻃﻲ ﻳﻚ ﻫﻔﺘﻪ ﻓﺎﺿﻼب ﺗﺎﻻب زﻫﻜﺸﻲ ﺷﺪه و ﺑﻪ 9 ﺣﻔﺮه ﻓﺮوﻛﺶ ﺑﺎ ﭘﻮﺷﺶ وﻳﺮان ﺷﺪه ، ﻫﺪاﻳﺖ ﺷﺪ . 1 - Rutledge 2 - Altura 3 - Minnesota 4 - Drift 98 ﺗﺮاوش ﻣﺤﻠﻲ آب درﻳﺎ در ﻳﻚ ﻧﺎﺣﻴﻪ ، ﺑﺎ اﻓﺰاﻳﺶ ﻗﺎﺑﻞ ﻣﻼﺣﻈﻪ ﻓﺸﺎر آب (ﺎرﺑ ) ، ﻣﻮﺟﺐ ﺑﺎز ﺗﺮ ﺷﺪن ﻧﻮاﺣﻲ ﻛﺎرﺳﺖ ﭘﻴﺸﻴﻦ در ﻫﺎی ﻻﻳﻪ دوﻟﻮﻣﻴﺘﻲ زﻳﺮﻳﻦ .ﺷﻮد ﻣﻲ از آﻧﺠﺎ ﻛﻪ ﺑﺴﻴﺎری از ﺗﻨﻮره ﻫﺎی ﻛﺎرﺳﺘﻲ ﭘﻴﺸﻴﻦ ﭘﺮ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ و ﻫﻴﭽﮕﻮﻧﻪ ﻧﻤﻮدی در ﺳﻄﺢ زﻣﻴﻦ ﺑﺮ ﻧﻬﺸﺘﻪ ﻫﺎی روﺑﺎر از ﺧﻮد ﺑﻪ ﺟﺎی ﻧﻤﻲ ﮔﺬارﻧﺪ، ﺑﺮرﺳﻲ ﻫﺎی ﻋﻜﺴﻬﺎی ﻫﻮاﻳﻲ ﻣﻤﻜﻦ ﺖ اﺳ ﻣﻨﺠﺮ ﺑﻪ ﺷﻨﺎﺧﺖ ﻧﻮاﺣﻲ ﻓﺮورﻳﺰش ﺷﻮد . وﻳﻠﺴﻮن و دﻳﮕﺮان1 1987 زﻣﺎﻧﻲ ﻣﺘﻮﺟﻪ اﻳﻦ ﭘﺪﻳﺪه ﺷﺪﻧﺪ ﻛﻪ در ﻧﻮاﺣﻲ اورﻻﻧﺪو2 ﻋﻜﺴﻬﺎی ﻣﺎﻫﻮاره ای و ﻋﻜﺴﻬﺎی ﻫﻮاﻳﻲ ﺑﺎ ﻣﻘﻴﺎس 1:20000 را ﺑﺮرﺳﻲ ﻣﻲ ﻛﺮدﻧﺪ . در اﻳﻨﺠﺎ ﻫﻴﭽﮕﻮﻧﻪ ﻫﻤﺒﺴﺘﮕﻲ ﻗﺎﺑﻞ ﻣﻼﺣﻈﻪ ﺑﻴﻦ ای ﻧﻮاﺣﻲ ﻓﺮو ﺑﺎ رﻳﺨﺘﮕﻲ ﻫﺎی ﻓﺮوﻛﺶ زﻳﺎد در ﻧﺎﺣﻴﻪ دﻳﺪه ﻧﻤﻲ . ﺷﺪ در ﻫﺎی ﻻﻳﻪ ﻛﺎرﺳﺘﻲ زﻳﺮﻳﻦ ﺑﻪ ﻛﻪ ﻃﻮر ﻋﻤﺪه در راﺳﺘﺎی درز و ﺗﺮﻛﻬﺎ ﺷﻜﻞ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺑﻮد، ﻫﻴﭻ ﻳﻚ از اﻳﻦ درز و ﺗﺮﻛﻬﺎ در زﻳﺮ ﭘﻮﺷﺶ زﻳﺎد ﻧﻬﺸﺘﻪ ﻫﺎی روﺑﺎر ﺑﺮ روی ﻋﻜﺴﻬﺎی ﻫﻮاﻳﻲ دﻳﺪه . ﺷﺪ ﻧﻤﻲ از اﻳﻦ رو ﻫﻴﭽﮕﻮﻧﻪ ﻫﻤ ﺒﺴﺘﮕﻲ ﺑﻴﻦ ﻓﺮورﻳﺨﺘﮕﻲ ﻫﺎ و ﻧﺸﺴﺖ ﻫﺎ ﺑﺎ ﻋﻜﺴﻬﺎ، وﺟﻮد ﻧﺪارد . ﺑﺪون ﺗﺮدﻳﺪ، ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻣﻴﺰان ﺧﻄﺮ ﻓﺮورﻓﺘﮕﻲ ﻫﺎی ﻓﺮوﻛﺶ ، ﺑﺮ ﭘﺎﻳﻪ ﻋﻜﺴﻬﺎی ﻫﻮاﻳﻲ ، در ﻣﻨﺎﻃﻘﻲ ﻛﻪ ﻧﻮاﺣﻲ ﻛﺎرﺳﺘﻲ دارای ﭘﻮﺷﺶ زﻳﺎد روﺑﺎره ﻫﺴﺘﻨﺪ ﺑﺎ ﺗﺮدﻳﺪ روﺑﺮو ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد ) ﺑﺮوک و اﻟﻴﺴﻮن ، 1981 (3. 6 - 4 ﻓﺮوﻧﺸ ﺖ ﻫﺎی ﭘﻮﺷﻴﺪه ﻧﻪ ﺗﻨﻬﺎ ﻓﺮآﻳﻨﺪ ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ رو ﺑﻪ ﭘﺎﻳﻴﻦ و رﺳﻴﺪن ﺑﻪ آن ﻧﻮاﺣﻲ ﺑﺎز ﻛﺎرﺳﺘﻲ ﻧﻪ ﺗﻨﻬﺎ ﻣﻮﺟﺐ ﻓﺮورﻳﺨﺘﮕﻲ ﻫﺎی ﻓﺎﺟﻌﻪ ﺑﺎر ﻣﻲ ﺷﻮد، ﺑﻠﻜﻪ ﻓﺮوﻧﺸﺖ ﻫﺎی ﺗﺪرﻳﺠﻲ ﻧﻴﺰ ﻣﺸﻜﻞ آﻓﺮﻳﻦ اﺳﺖ . در ﻓﻠﻮرﻳﺪای اﻳﺎﻻت ﻣﺘﺤﺪه ، اﻛﺜﺮ ﻧﻤﻮﻧﻪ ﻫﺎی ﺑﺮرﺳﻲ ﺷﺪه در ﺳﻄﺤﻲ وﺳﻴﻊ ، ﻧﻤﺎﻳﺎﻧﮕﺮ اﻓﺰاﻳﺶ ﺗﺪرﻳﺠﻲ ﻓﺮوﻧﺸﺖ ﻻﻳﻪ ﻋﻤﻖ ﻛﻢ ﻫﺎی اﻧﺪ ﻛﻪ ﺳﺒﺐ ﺗﻐﻴﻴﺮ ﺷﻜﻞ اﻳﻦ ﻻﻳﻪ ﻫﺎ در رس ﻧﺎﭘﻴﻮﺳﺘﻪ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ رس اﻳﻦ . روی ﺳﻨﮓ آﻫﻚ را ﭘﻮﺷﺎﻧﺪه اﺳﺖ . در اﻳﻦ ﻧﻤﻮﻧﻪ ﻫﺎ ﺑﻪ ﻧﻈﺮ ﻣﻲ رﺳﺪ ﻛﻪ ، رس ﺑﻪ ﺗﺪرﻳﺞ در ﻧﻮاﺣﻲ ﺑﺎز ﻛﺎرﺳﺘﻲ ﻓﺮو ﻧﺸﺴﺘﻪ اﺳﺖ . اﻳﻨﮕﻮﻧﻪ » ﻫﺎی ﺣﻔﺮه ﻓﺮوﻛﺶ ﭘﻮﺷﻴﺪه 4« در ﻧﻮاﺣﻲ ﺳﺎﺣﻠﻲ ﺟﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﺗﺮاز آب زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ ﺑﺎﻻ و رس ًﻫﺎ ﻋﻤﻮﻣ ﺎ اﺷﺒﺎع اﻧﺪ ﻓﺮاوان اﺳﺖ ، وﻟﻲ اﻣﻜﺎن دارد ﻛﻪ در داﺧﻞ ﭘﻬﻨﻪ ﻫﺎی ﻛﺎرﺳﺘﻲ ﻧﻴﺰ، ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ روﺑﺎره رﺳﻲ اﺷﺒﺎع ﺷﺪه ﺑﺎﺷﺪ، رخ دﻫﺪ ] ﻧﻴﻮﺗﻦ5 1987 [ . اﻳﻦ ﮔﻮﻧﻪ ﻓﺮوﻧﺸﺖ ﻫﺎی ﭘﻮﺷﻴﺪه در ﻓﻠﻮرﻳﺪا، ﻣﻮﺟﺐ ﺑﺮوز ﻣﻴﻠﻴﻮﻧﻬﺎ دﻻر ﺧﺴﺎرت ﺑﻪ ﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ و ﺳﺎﻳﺮ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن ﻫﺎ ﺷﺪه اﺳﺖ . ﻳﻜﻲ از ﻧﻤﻮﻧﻪ ﻫﺎی ﺟﺎﻟﺐ ﻓﺮوﻧﺸﺖ ﻫﺎی ﭘﻮﺷﻴﺪه ﺑﻪ ﺗﺎزﮔﻲ از ﻟﻮﮔﺎن ﮔﻴﻒ وﻳﻠﺞ 6 در ﺷﻤﺎل ﺑﺎﺧﺘﺮی ﺗﺎﻣﭙﺎ7، ﻓﻠﻮرﻳﺪای آﻣﺮﻳﻜﺎ ﮔﺰارش ﺷﺪه اﺳﺖ . در ﺗﺎرﻳﺦ 12 آورﻳﻞ 1986، روزﻣﺎری دراﻳﻮ8 از ﺳﺎﻛﻨﺎن ﻳﻚ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﻣﺴﻜﻮﻧﻲ ﺑﺘﻨﻲ ﺑﺎﭘﻲ دال ﺑﺘﻨﻲ ، ﻣﺘﻮﺟﻪ ﺗﺮک در ﻣﺤﻞ ﻣﻼت ﺳﻴﻤﺎﻧﻲ ﺑﻴﻦ ﺑﻠﻮﻛﻬﺎی ﺑﺘﻨﻲ در دﻳﻮار ﺷﻤﺎل ﺧﺎوری ﻣﺤﻮﻃﻪ ﮔﺎراژ ﻣﻲ ﺷﻮد . ﺗﺮک ﺳﻮی ﺑﻪ ﺑﺎﻻ در ﺑﺨﺶ ﺟﻠﻮﻳﻲ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن ﭘﻴﺸﺮوی ﻛﺮده اﺳﺖ . در اواﺧﺮ ﻣﺎه ﻣﻪ ﻓﺎﺻﻠﻪ ﺗﺮک ﺑﻴﻦ ﺑﻠﻮﻛﻬﺎ ﺣﺪود ﻳﻚ دﺳﻴﻤﺘﺮ رﺳﻴﺪه اﺳﺖ ﻳﻚ . ﭼﻬﺎرم ﺗﺮک ای داﻳﺮه در ﻛﻒ ﮔﺎراژ ﺑﻪ ﺳﻮی اﻃﺎق ﻧﺸﻴﻤﻦ در ﻣﺠﺎور ﮔﺎراژ ﮔﺴﺘﺮش ﻳﺎﻓﺘﻪ اﺳﺖ . ادﻋﺎی ﺧﺴﺎرت ﺑﻴﻤﻪ درﺧﻮاﺳﺖ ﻣﻲ ﺷﻮد و از ﻣﻬﻨﺪس ﻣﺸﺎور ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر رﺳﻴﺪﮔﻲ ﺑﻪ ﺷﺮاﻳﻂ زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ دﻋﻮت ﭘﺲ . آﻳﺪ ﻣﻲ ﻋﻤﻞ ﺑﻪ از ﺣﻔﺎری در ﻣﺤﻞ ، اﻋﻼم ﺷﺪ ﭘﺪﻳﺪه ﺗﺮک ﺑﻪ 1 - Wilson 2 - Orlando 3 - Brook and Allisone 4 - Cover – subsidence 5 - Newton 6 - Logan Gate Village 7 - Tampa 8 - Rosemary drive 99 دﻟﻴﻞ ﻓﺮوﻧﺸﺴﺖ ﺣﻔﺮه ﻓﺮوﻛﺶ ﻓﻌﺎل » رخ « داده اﺳﺖ . ﺑﺪﻳﻦ ﻣﻨﻈﻮر 6 ﮔﻤﺎﻧﻪ ﺑﻪ وﺳﻴﻠﻪ ﻣﺸﺎورﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺑﻪ ﻋﻤﻖ 9 ﺗﺎ13 ﻣﺘﺮ داﺧﻞ ﻣﺎﺳﻪ رﻳﺰداﻧﻪ ، ﺑﺎ ﺗﺮاﻛﻢ ﻣﺘﻮﺳﻂ و 2 ﺗﺎ5 ﻣﺘﺮ رس ﺳﻔﺖ ، ﺣﻔﺎری ﺷﺪ . ﻣﻘﺎوﻣﺖ و ﺳﻔﺘﻲ ﺧﺎک ﺑﺎ آزﻣﺎﻳﺶ ﺿﺮﺑﻪ ﻧﻔﻮذ اﺳﺘﺎﻧﺪارد و ﻧﻔﻮذﭘﺬﻳﺮی اﻟﻜﺘﺮﻳﻜﻲ ﺑﻪ دﺳﺖ آﻣﺪ . ﺳﻨﮓ آﻫﻚ ً ﺗﺎﻣﭙﺎ ﻣﻌﻤﻮﻻ ﻴﻦ ﺑ 11 ﺗﺎ13 ﻣﺘﺮی زﻳﺮ ﺳﻄﺢ زﻣﻴﻦ ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮد . ﻓﺮارآب در اﻳﻦ آﻫﻜﻬﺎ ﻳﺎ ﻛﻤﻲ ﺑﺎﻻﺗﺮ از آﻫﻚ ﻳﺎد ﺷﺪه ﻣﻲ رخ دﻫﺪ، ﻛﻪ دﻻﻟﺖ ﺑﺮ وﺟﻮد ﺳﻨﮓ آﻫﻚ ﺣﻔﺮه دار اﺳﺖ . ﺗﺮاز آب زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ در ﻻﻳﻪ ﻫﺎی ﻣﺎﺳﻪ ای ﺳﻄﺤﻲ ً ﻣﻌﻤﻮﻻ 2 ﺗﺎ3 ﻣﺘﺮی زﻳﺮﺳﻄﺢ زﻣﻴﻦ اﺳﺖ . ﻛﻪ ای ﺧﺎﻧﻪ در ﻟﻮﮔﺎن ﮔﻴﺖ ﻗﺮار داﺷﺖ ، دﭼﺎر ﺷﺪﻳﺪﺗﺮﻳﻦ ﺧﺴﺎرﺗﻬﺎ ﺷﺪ . در اﻳﻦ ﻣﺤﻞ رس وﺟﻮدﻧﺪارد و ﺣﺪود 6 ﻣﺘﺮ رس ﻣﺎﺳﻪ ای رﻳﺰﺷﻲ در ﮔﻤﺎﻧﻪ دﻳﺪه ﺷﻮد ﻣﻲ . در ﻳﻜﻲ از ﮔﻤﺎﻧ ﻪ ﻛﻪ ﻫﺎﻳﻲ در ﮔﻮﺷﻪ ﮔﺎراژ ﺷﻤﺎل ﺷﺮﻗﻲ ﺧﺎﻧﻪ ﺣﻔﺎری ﺷﺪه ﺳﻨﮓ آﻫﻚ در ﻋﻤﻖ 19 ﻣﺘﺮی و در ﮔﻤﺎﻧﻪ دﻳﮕﺮ ﺗﻨﻬﺎ ﺑﺎ ﻓﺎﺻﻠﻪ 9 ﻣﺘﺮی در ﻋﻤﻖ 13 ﻣﺘﺮی ﺑﺮﺧﻮرد ﺷﺪه اﺳﺖ . ﺑﺮرﺳﻲ ﻫﺎی اﻧﺠﺎم ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺗﻮﺳﻂ FSRI ﻧﺸﺎن داد ﻛﻪ ﻣﻨﻄﻘﻪ دارای ﻓﺮورﻓﺘﮕﻲ ﻫﺎی ﻓﺮوﻛﺶ ﭘﻮﺷﻴﺪه ﻲ ﻣ ﺷﺪه ﺑﺎﺷﺪ . ﻓﺮورﻓﺘﮕﻲ ﻫﺎی ﻓﺮوﻛﺶ ﺑﻪ ﻃﻮر ﻣﺪاوم اﻳﺠﺎد ﺣﻔﺮه ﻓﺮوﻛﺶ ﺑﺎ دﻳﻮاره ﻫﺎی ﺗﻨﺪ و ﻓﺮواﻓﺘﺎدﮔﻲ ﻫﺎی داﻳﺮه ﻣﻲ ای ﻛﻨﺪ ﻛﻪ اﻳﻦ ﺣﻔﺮه ﻫﺎ ﺑﻪ راﺣﺘﻲ از ﻓﺮورﻓﺘﮕﻲ ﻫﺎی ﻓﺮوﻛﺶ ﺗﺸﺨﻴﺺ داده ﻣﻲ ﺷﻮد . از ﺳﻮی دﻳﮕﺮ، ﻓﺮورﻓﺘﮕﻲ ﻫﺎی ﻓﺮوﻛﺶ ﭘﻮﺷﻴﺪه ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﺑﺴﻴﺎر آرام ﮔﺴﺘﺮش ﻳﺎﺑﺪ و ﻓﺮوﻧﺸﺴﺖ و ﺑﺮﺟﺴﺘﮕﻲ ﻫﺎی ﻣﻼﻳﻢ اﻳﺠﺎد ﻛﻨﺪ . ﻫﺮ دو ﻧﻮع ﻓﺮورﻓﺘﮕﻲ ﻫﺎ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﺑﺮای ﺳﺎزه ﻫﺎ ﺧﺴﺎرت اﻳﺠﺎد ﻛﻨﺪ . ﻓﺮورﻓﺘﮕﻲ ﻫﺎی ﻓﺮوﻛﺶ ﭘﻮﺷﻴﺪه ً ﻣﻌﻤﻮﻻ ﺑﻴﺸﺘﺮ از ﻓﺮورﻓﺘﮕﻲ ﻫﺎی وﻳﺮان ﺷﺪه ﻫﺴﺘﻨﺪ وﻟﻲ ﺗﺸﺨﻴﺺ آﻧﻬﺎ از ﺳﺎﻳﺮ ﭘﺪﻳﺪه ﻛﻪ ﻫﺎﻳﻲ ﺳﻄﺢ زﻣﻴﻦ را ﺑﻪ ﻣﻲ ﻫﻢ زﻧﺪ، ﻣﺸﻜﻞ اﺳﺖ . 6 - 5 اﺑﻌﺎد ﻫﻨﺪﺳﻲ و ﭘﻲ ﻣﻨﺎﻃﻖ ﻛﺎرﺳﺘﻲ ﺳﻄﺤﻲ ﮔﺮﭼﻪ ﻓﺮاﻳﻨﺪ ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ در ﻧﻮاﺣﻲ ﻛﺎرﺳﺘﻲ ﺳﻄﺤﻲ ﺷﻜﻞ ﮔﻴﺮی ﻧﻬﺎﻳﻲ ﺣﻔﺮه ﻫﺎی ﻓﺮوﻛﺶ را در ﺳﻄﺢ زﻣﻴﻦ ﻛﻨﺘﺮل ﻣﻲ ﻛﻨﻨﺪ وﻟﻲ ﺑﺮﺷﻬﺎی ﻧﺎﺑﻬﻨﺠﺎر روی ﺗﺨﺘﻪ ﺳﻨﮕﻬﺎی ﺳﺮﮔﺮدان ﺳﻨﮓ آﻫﻚ و ﻣﺤﻞ ﺗﻤﺎس ﺑﺎ روﺑ ﺎر ﻧﻴﺰ از ﺟﻤﻠﻪ ﻣﻮاردی ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻛﻪ اﻳﺠﺎد ﻣﺸﻜﻞ ﻣﻲ ﻛﻨﻨﺪ اﻳﻦ . در ﺣﺎﻟﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺷﻜﻞ و ﺳﻴﻤﺎی ﺧﺎرﺟﻲ ﺗﻮده ﺳﻨﮓ آﻫﻚ در دوران زﻧﺪﮔﻲ اﻧﺴﺎن ﻧﻈﺮ ﺑﻪ ﺑﺪون ﺗﻐﻴﻴﺮ اﺳﺖ . ﻫﻤﺎﻧﮕﻮﻧﻪ ﻛﻪ اﺷﺎره ﺷﺪ، ﺳﻄﺢ زﻣﻴﻦ دراﻳﻦ ﻧﻮاﺣﻲ ﺑﻪ دﻟﻴﻞ اﻧﺤﻼل ﮔﺴﺘﺮده ﺣﻔﺮه ﻫﺎی ﻓﺮوﻛﺶ ، ﺣﺎﻟﺖ ﺑﻪ ﻣﻮاج ﺧﻮد ﻣﻲ ﮔﻴﺮد و ﻧﺎﺑﻬﻨﺠﺎرﻳﻬﺎی ﻣﺤﻠﻲ و ﺳﻴﻤﺎی ﻛﺎرﺳﺘﻲ در ﻫﺮﺟﺎ اﻳﺠﺎد ﻣﻲ ﻛﻨﺪ . ﺳﻴﻤﺎی ﻛﺎرﺳﺘﻲ اﺧﻴﺮ اﻏﻠﺐ ﺑﺎرﻳﻚ و ﻋﻤﻴﻖ و در ﺣﻘﻴﻘﺖ ﻏﻴﺮﻗﺎﺑﻞ ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ اﺳﺖ . از اﻳﻦ رو در ﺣﻘﻴﻘﺖ ﺑﺮرﺳﻲ ﺳﻄﺤﻲ اﻳﻦ ﮔﻮﻧﻪ ﺗﻮده ﺳﻨﮓ آﻫﻜﻬﺎ ﺑﺮاﺳﺎس اﻃﻼﻋﺎت ﮔﻤﺎﻧﻪ ﻫﺎی ﭘﺮاﻛﻨﺪه ) ﮔﻤﺎﻧﻪ ﻫﺎی اﻛﺘﺸﺎﻓﻲ ﻳﺎ ﭘﺮوﻓﻴﻞ ﻫﺎی ﻏﻴﺮﭘﻴﻮﺳﺘﻪ ژﺋﻮﻓﻴﺰﻳﻜﻲ ( ﻧﻤﻲ ﺗﻮاﻧﺪ ﻛﻤﻚ ﭼﻨﺪاﻧﻲ ﺑﻪ ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ ﻛﺎرﺳﺘﻲ ﻛﻨﺪ . ﮔﺮﭼﻪ از ﺟﻬﺖ ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ ﭘﻲ ، در ﺳﻨﮓ آﻫﻜﻬﺎ ﺷﻨﺎﺧﺖ ژرﻓﺎﻳﻲ ﻛﻪ از ﺟﻬﺖ ﺑﺎرﺑﺮی و ﭘﺎﻳﺪاری ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺑﺎﺷﺪ، اﻏﻠﺐ ﻣﺸﻜﻞ اﺳﺖ . ﻣﺴﺌﻠﻪ زﻣﺎﻧﻲ ﭘ ﻴﭽﻴﺪه ﺗﺮ ﻣﻲ ﺷﻮد ﻛﻪ ﻣﻲ ﺑﻴﻨﻴﻢ درون 306 ﻣﺘﺮ از ﺗﻮده ﺳﻨﮓ آﻫﻚ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﮔﺴﺘﺮده و ﺷﺪﻳﺪ در اﻣﺘﺪاد درز و ﺗﺮﻛﻬﺎ و ﻻﻳﻪ ﺑﻨﺪی ، اﻧﺤﻼل ﻳﺎﻓﺘﻪ و ﻣﻮﺟﺐ ﺑﻪ وﺟﻮد آوردن ﭼﻨﺪ دﺳﻴﻤﺘﺮ ﻧﻮاﺣﻲ ﺿﻌﻴﻒ در ﺗﻮده ﺳﻨﮓ ﺑﻪ ﻇﺎﻫﺮ ﺳﺨﺖ از ﺟﻬﺖ ﺣﻔﺎری ﻛﺮده اﺳﺖ . ﻣﻬﻨﺪس ﺑﺮرﺳﻲ ﻛﻨﻨ ﺪه ﺑﺎﻳﺪ اﻳﻦ ﺷﺮاﻳﻂ را ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ ﻛﻨﺪ . ﻛﺴﺎﻧﻲ ﻛﻪ اﺳﻨﺎد ﻣﻨﺎﻗﺼﻪ اﻳﻦ ﮔﻮﻧﻪ ﭘﺮوژه ﻫﺎ را ﺗﻬﻴﻪ ﻣﻲ ﻛﻨﻨﺪ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ ﺧﺎﻃﺮ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﻨﺪ ﺗﺨﻤﻴﻦ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎی اﺟﺮاﻳﻲ در ﺳﺎزه ﻫﺎی ﻛﺎرﺳﺘﻲ ﺑﺎ آﻧﭽﻪ در ﺗﻮده ﺳﻨﮓ آﻫﻚ ﻣﻌﻤﻮﻟﻲ اﺳﺖ ﻫﻢ ﺑﺎ ﻣﺘﻔﺎوت و ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎ ﭘﻴﺶ ﻗﺎﺑﻞ ﺑﻴﻨﻲ ﻧ ﻴﺴﺖ . 100 ﻳﻚ ﻧﻤﻮﻧﻪ ﻛﻪ ﻣﻌﺮف اﻳﻦ ﺷﺮاﻳﻂ ﺑﺎﺷﺪ در ﺑﺮرﺳﻲ ﭘﻲ ﻓﺎﺻﻠﻪ ﺑﻴﻦ دو ﻛﻠﻤﻪ ﻛﻤﻲ ﺑﻴﺸﺘﺮ ﺷﻮد ﻫﺮ ﺷﺎدی ﭘﻨﺴﻴﻠﻮاﻧﻴﺎی آﻣﺮﻳﻜﺎ1 اﺳﺖ ) ﻓﻮز و ﻫﻮپ ﻓﺮوﻳﻞ2 ، 1979 .(ﺑﺮرﺳﻴﻬﺎی ﻣﻘﺪﻣﺎﺗﻲ ﺑﺮای اﻧﺠﺎم ﭘﺮوژه ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن ﻳﻚ ﻣﺮﻛﺰ ﭘﺰﺷﻜﻲ ﺑﺰرگ ، ﺑﺎ ﺣﻔﺎری 32 ﺣﻠﻘﻪ ﮔﻤﺎﻧﻪ ﺗﺎ ﺑﺮ ﺧﻮرد ﺑﻪ ﺳﻨﮓ ﻛﻒ آﻫﻜﻲ ﺑﻪ ﻓﺎﺻﻠﻪ 90 ﻣﺘﺮ از ﻳﻜﺪﻳﮕﺮ اﻧﺠﺎم ﮔﺮﻓﺘﻪ اﺳﺖ . ﻧﺘﺎﻳﺞ دﺳﺖ ﺑﻪ آﻣﺪه ﻧﺸﺎن ﻣﻲ دﻫﺪ ﻛﻪ ﺳﻄﺢ ﺳﻨﮓ ﻛﻒ در ﻳﻜﻲ از ﮔﻮﺷﻪ ﻫﺎی ﻛﺎرﮔﺎه دارای ﻧﺎﺑﻬﻨﺠﺎری ﺷﺪﻳﺪ ﺑﻮده و در ﮔﻮﺷﻪ دﻳﮕﺮ ﻧﻴﺰ ﺣﻔﺮه ﻫﺎی ﻓﺮاواﻧﻲ ﺑﻪ اﺑﻌﺎد 2/1× 1 ﻣﺘﺮ ﺳﻨﮓ زﻳﺮ ﻛﻒ . ﺖ اﺳ ﻧﻘﺸﻪ ﻃﺮاﺣﻲ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن ﺑﺎزﻧﮕﺮی ﺷﺪه و ﭘﻲ ﻫﺎﺟﺪا ﺟﺪا ﺑﻪ ﭘﻲ ﺻﻨﺪوﻗﻲ3 ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻳﺎﻓﺖ . ﺣﻔﺎرﻳﻬﺎی ﺑﻴﺸﺘﺮی ﺑﻪ ﻓﺎﺻﻠﻪ 30 ﻣﺘﺮی در ﻣﺮﻛﺰ ﻃﺮح اﻧﺠﺎم ﮔﺮﻓﺖ . ﻧﻴﻤﻲ ازﮔﻤﺎﻧﻪ ﻫﺎ ﺑﻪ ﺣﻔﺮه ﻫﺎی اﻧﺤﻼﻟﻲ ﺳﻨﮓ آﻫﻚ ﺑﺮﺧﻮرد ﻛﺮدﻧ . ﺪ ژرﻓﺎی ﺣﻔﺮه ﻫﺎ از 3/0 ﺗﺎ40 ﻣﺘﺮ اﺳﺖ . ﻧﻘﺸﻪ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن ﺑﺎر دﻳﮕﺮ ﻣﻮرد ﺑﺎزﻧﮕﺮی ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺖ و ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ ﺷﺪ ﻛﻪ ﭘﻲ ﺻﻨﺪوﻗﻲ ﺗﺎ ژرﻓﺎی 5/2 ﻣﺘﺮی ﺳﻨﮓ آﻫﻚ ﺳﺨﺖ و ﻣﻘﺎوم ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ ﻓﺎﻛﺘﻮر اﻳﻤﻨﻲ ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز را ﺑﺮآورده ﻛﻨﺪ . درازای ﻫﺮﻛﺪام از ﭘﻲ ﻫﺎی ﺻﻨﺪوﻗﻲ ﺑﺮاﺑﺮ 4 ﻣﺘﺮ ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ ﺷﺪه اﺳﺖ ﺳﻪ . ﭼﺎه اﻛﺘﺸﺎﻓﻲ در ﭘﻲ ﻛﻒ ﺻﻨﺪوﻗﻲ ﺑﺮای ﻛﻨﺘﺮل ﻣﻘﺎوﻣﺖ زﻳﺮ ﭘﻲ ﺻﻨﺪوﻗﻲ ، ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ ﺷﺪه اﺳﺖ . ﻣﻴﺎﻧﮕﻴﻦ ﻧﺼﺐ ﭘﻲ ﺻﻨﺪوﻗﻲ ﺣﺪود 5/5 ﻣﺘﺮ ﺑﻮده و 34 درﺻﺪ ﭘﺮاﻛﻨﺪﮔﻲ دارد . زﻣﻴﻦ ﺷﻨﺎﺳﺎن در اﻳﻦ ﻛﺎرﮔﺎه اﻳﻦ ﺑﻪ ﻧﺘﻴﺠﻪ رﺳﻴﺪه اﻧﺪ ﻛﻪ ﺷﺮاﻳﻂ ﻛﺎرﺳﺘﻲ ﺑﻪ اﻧﺪازه ای ﺷﺪﻳﺪ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺗﺸﺨﻴﺺ د ﻗﻴﻖ ﺳﻨﮓ ﻣﻘﺎوم ﺣﺘﻲ از ﻓﺎﺻﻠﻪ 30 ﻣﺘﺮی ﮔﻤﺎﻧﻪ در ﻣﺮﻛﺰ ﻫﻢ ﻏﻴﺮﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ . 6 - 6 ﺳﻴﻼب ﻣﺴﺎﺋﻞ زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ ﺳﻴﻼب در ﭘﻬﻨﻪ ﻫﺎی ﻛﺎرﺳﺘﻲ آﻣﺮﻳﻜﺎ ﺗﺎ اﻳﻦ اواﺧﺮ ﭼﻨﺪان ﻣﻮرد ﺗﻮﺟﻪ ﻗﺮار ﻧﮕﺮﻓﺘﻪ ﺑﻮد . ﻓﺮورﻓﺘﮕﻲ ﻫﺎی ﻓﺮوﻛﺸﻲ ، ﺷﺒﻜﻪ زﻫﻜﺶ » ﺷﺎﺧﺎﺑﻪ ای 4« اﻳﺠﺎد ﻣﻲ ﻛﻨﺪ، اﻋﻢ از اﻳﻨﻜﻪ از ﻃﺮﻳﻖ ﻳﻚ آﺑﮕﺬر و ﻳﺎ ﺷﺒﻜﻪ ﻫﺎی آﺑﺮو ﺑﺎﺷﺪ . در ﺣﺎﻟﻲ ﻛﻪ ﺑﺮﺧﻲ از آﻧﻬﺎ در ﻣﺮز ﺟﺮﻳﺎﻧﻬﺎی اوﻟﻴﻪ ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮﻧﺪ، ﺑﺮﺧﻲ دﻳﮕﺮ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ در ﺗﺮازﻫﺎی ﺑﺎﻻﺗﺮ ﻗﺮار ﮔﻴﺮﻧﺪ زﻳﺮا اﻳﻦ ﻧﻮاﺣﻲ از ﺷﺒﻜﻪ زﻫﻜﺶ ﺳﻄﺤﻲ ﺗﻐﺬﻳﻪ ﺷﻮد ﻣﻲ . ﭘﻴﻮﻧﺪ ﺣﻘﻴﻘﻲ ﺑﻴﻦ ﺣﻮﺿﻪ ﻫﺎی ﺳﻄﺤ ﻲ و ﻧﻮاﺣﻲ آﺑﺪار ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ از ﻃﺮﻳﻖ ﺗﻨﻮره ﻛﻪ ای ﺗﻮاﻧﺎﻳﻲ اﻧﺘﻘﺎل ﺟﺮﻳﺎﻧﻬﺎی آﺷﻔﺘﻪ را دارد ﺑﺮﻗﺮار ﺷﻮد ﻳﺎ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ از ﻃﺮﻳﻖ رﺳﻮﺑﺎت ﭘﻮﺷﺸﻲ ﺿﺨﻴﻢ اﻧﺠﺎم ﮔﻴﺮد . در ﺣﺎﻟﺖ ﻧﺨﺴﺘﻴﻦ ﻣﻴﺰان ﺗﺮاوش ﺑﻪ اﺑﻌﺎد ﻫﻨﺪﺳﻲ آﺑﮕﺬرﻫﺎی زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ ﺑﺴﺘﮕﻲ دارد و اﻟﺒﺘﻪ ﻣﻴﺰان ﻓﺸﺎر آب ﻧﻴﺰ ﻋﺎﻣﻞ ﻣﺆﺛﺮی ﺑﻪ ﺣﺴﺎب . آﻳﺪ ﻣﻲ در ﺣﺎﻟﺖ دوم ﻣﻴﺰان ﺗﺮاوش ﺑﻪ ﺗﺮاواﻳﻲ ﻧﻬﺸﺘﻪ ﻫﺎی ﭘﻮﺷﺸﻲ ﺑﺴﺘﮕﻲ دارد ﻛﻪ ﮔﺎه ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﺑﺴﻴﺎر ﻧﺎﭼﻴﺰ ﺑﺎﺷﺪ . ﺟﺎری ﺷﺪن ﺳﻴﻼب در ﺣﻮﺿﻪ ﻫﺎی ﺳﻄﺤﻲ ، ﭼﻨﺎﻧﻜﻪ ﻣﻴﺰان ﺗﺮاوش از ﻧﻬﺸﺘﻪ ﻫﺎی ﭘﻮﺷﺸﻲ ﻧﺎﭼﻴﺰ ﺑﺎﺷﺪ، ﺑﺴﻴﺎر ﻃﺒﻴﻌ ﻲ اﺳﺖ و ﻣﺸﻜﻠﻲ ﺑﻪ وﺟﻮد آورد ﻧﻤﻲ . ﺑﻨﺎﺑﺮ ﺳﺮﺷﺖ ﻃﺒﻴﻌﻲ ، ﻣﻲ آن ﭘﻴﺶ ﺗﻮان ﺑﻴﻨﻲ و ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی از ﺧﺴﺎرﺗﻬﺎی اﺣﺘﻤﺎﻟﻲ را در دﺳﺘﻮر ﻛﺎر ﻗﺮار داد . از اﻳﻦ رو، در ﻧﻬﺸﺘﻪ ﻫﺎی ﭘﻮﺷﺸﻲ ﻛﺎرﺳﺖ ﻓﻠﻮرﻳﺪای آﻣﺮﻳﻜﺎ، ﻓﺮورﻓﺘﮕﻲ ﻫﺎی ﻓﺮوﻛﺶ روی ﻧﻘﺸﻪ ﻫﺎی ﻣﺨﺎﻃﺮه آﻣﻴﺰ ﻧﺸﺎن داده ﺷﺪ اﺳﺖ ه . در ﻣﺤﻞ ﻛﻪ ﻫﺎﻳﻲ زﻫﻜﺸﻲ ﺣﻔﺮه ﻫﺎی ﻓﺮوﻛﺶ از ﻣﺠﺎری ﺑﺎز ﺻﻮرت ﻣﻲ ﮔﻴﺮد، ﺗﺎ زﻣﺎﻧﻲ ﻛﻪ ﻇﺮﻓﻴﺖ آﺑﮕﺬرﻫﺎ ﺑﻴﺶ از اﻧﺪازه ﺑﺎﺷﺪ، ﺳﺎﻳﺮ زﻫﻜﺸﻬﺎ ﻧﺎﭘﺪﻳﺪ ﺧﻮاﻫﻨﺪ ﺷﺪ . از اﻳﻦ رو، رﺧﺪاد ﺳﻴﻼب ﻧﺎدر و ﻏﻴﺮﻗﺎﺑﻞ ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ اﺳﺖ . اﻓﺰون ﺑﺮآن ، ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ آﺑﮕﺬرﻫﺎ ﺑﺮ اﺛﺮ ﻣﻮاد ﻓﺮﺳﺎﻳﺸﻲ ﺑﺴﺘﻪ ﺷﻮﻧﺪ، ﻣﻴﺰان ﺗﺮاوش ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻏﻴﺮﻗﺎﺑﻞ ﺗﺼﻮر ﻛﺎﻫﺶ ﻣﻲ ﻳﺎﺑﺪ و ﺳﻴﻼب ﻫﺎی ﻧﺎﮔﻬﺎﻧﻲ ﺟﺎری ﺷﻮد ﻣﻲ . در 1 - Hershary 2 - Foose & Humphrevill 3 - Caisson 4 - Tributary 101 ﺑﻮﻟﻴﻨﮓ ﮔﺮﻳﻦ 1 ﻛﻨﺘﺎﻛﻲ آﻣﺮﻳﻜﺎ، ﺟﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﺳﻴﻼب ﺣﻔﺮه ﻫﺎی ﻓﺮوﻛﺶ ﻣﺴﺌﻠﻪ ﺳﺎز اﺳﺖ ، آﺋﻴﻦ ﻧﺎﻣﻪ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ آﺑﻬﺎی ﺳﻄﺤﻲ ﻣﺤﺪود ﺑﻪ ﮔﺴﺘﺮش ﺳﻴﻼﺑﻬﺎی ﻣﺴﺘﻌﺪ ﺣﻔﺮه ﻫﺎی ﻓﺮوﻛﺶ اﺳﺖ . ﮔﺴﺘﺮش ﺣﺮﻳﻢ ﺳﻴﻼب در ﻛﻒ ﺣﻔﺮه ﻫﺎی ﻓﺮوﻛﺶ ﺑﻪ ﺧﻂ ﺗﺮازی ﻣﺤﺪود ﻣﻲ ﺷﻮد ﻛﻪ 30 ﺳﺎﻧﺘﻴﻤﺘﺮ ﺑﺎﻻی ﺗﺮاز ﻛﻨﺘﺮل ﺑﺎ داغ آب ﺳﻴﻼب اﺳﺖ و اﻳﻦ اﻣﺮ در ﻧﺘﻴﺠﻪ ﺳﻪ ﺳﺎﻋﺖ رواﻧﺎب ﺳﻄﺤﻲ ﺑﺎ اﺣﺘﻤﺎل ﻳﻜﺼﺪ ﺳﺎل رﺧﺪاد ) ﺑﺎرﻧﺪﮔﻲ ﺑﻪ ﻣﻴﺰان 10ﺳﺎﻧﺘﻴﻤﺘ ﺮ ﻳﺎ 4 اﻳﻨﭻ ﻃﻲ ﺳﻪ ﺳﺎﻋﺖ ﺑﺎرﻧﺪﮔﻲ ( در ﻧﻮاﺣﻲ ﺑﻮﻟﻴﻨﮓ ﮔﺮﻳﻦ اﺳﺖ . ﺧﻂ ﺗﺮاز ﻳﻜﺼﺪﺳﺎﻟﻪ ﺑﺮاﺳﺎس ﺗﺼﻮر ﻧﺒﻮد زﻫﻜﺸﻲ از ﺑﺴﺘﺮ ﺣﻔﺮه ﻫﺎی ﻓﺮوﻛﺶ اﺳﺖ و ﺑﻪ اﻳﻦ دﻟﻴﻞ ً ﻣﻌﻤﻮﻻ ﺑﺎﻻﺗﺮ از ﺗﺮاز ﺣﻘﻴﻘﻲ ﺳﻴﻼب ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد . در ﺻﻮرﺗﻲ ﻛﻪ دﺳﺘﮕﺎه آﺷﻜﺎرﻛﻨﻨﺪه ﺑﺘﻮاﻧﺪ درﺳﺘﻲ ﻳﺎ ﻧﺎدرﺳﺘﻲ ﻛﻤﻴﺖ ﺧﺮوﺟﻲ را ﺑﺎ اﻧﺪازه ﮔﻴﺮی ﺻﺤﺮاﻳﻲ ﻣﺸﺨﺺ ﻛﻨﺪ، ﻣﺘﻮﺟﻪ ﻣﻲ ﺷﻮﻳﻢ ﺗﺮاز ﺳﻴﻼب ﻳﻜﺼﺪ ﺳﺎﻟﻪ ﭘﺎﻳﻴﻦ ﺗﺮ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد ) ﮔﺮاﻓﻮرد2 ، 1984 .( ﻟﮕﻴﺰﺗﻦ در ﻛﻨﺘﺎﻛﻲ ، آﻣﺮﻳﻜﺎ3، ﻧﻴﺰ دارای ﻣﺴﺎﺋﻞ ﻣﺸﺎﺑﻪ اﺳﺖ . ﺑﺴﻴﺎری از ﻣﺴﺎﺋﻞ رواﻧﺎب رﮔﺒﺎر ﺑﺮ اﺛﺮ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻧﻮاﺣﻲ ﺎیﻫ ﺣﻔﺮه ﻓﺮوﻛﺶ اﺳﺖ . ﺑﺮﻃﺮف ﻛﺮدن ﻣﺴﺎﺋﻞ ﺳﻴﻼﺑﻲ ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﺣﻔﺮه ﻫﺎی ﻓﺮوﻛﺶ ﺣﺪاﻗﻞ ﺣﺪود 5/1 ﻣﻴﻠﻴﻮن دﻻر ﻫﺰﻳﻨﻪ در ﺑﺮدارد . ﻧﻮاﺣﻲ ﺳﻴﻨﺪی ﺑﻠﺮ 4 ﻳﻚ ﻧﻤﻮﻧﻪ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺳﻴﻼب ﺣﻔﺮه ﻫﺎی ﻓﺮوﻛﺶ اﺳﺖ . در اﻳﻦ ﻧﻮاﺣﻲ آﻫﻚ ﮔﺮﻳﺮ5 ﻣﺴﺘﻌﺪ اﻧﺤﻼل اﺳﺖ و وﻳﮋﮔﻲ ﺳﻴﻤﺎی ﻛﺎرﺳﺘﻲ ﻣ ﺎﻧﻨﺪ ﺣﻔﺮه ﻫﺎی ﻓﺮوﻛﺶ ، در ﺟﺎﻳﻲ ﻛﻪ آﺑﻬﺎی ﺳﻄﺤﻲ در زﻣﻴﻦ ﻓﺮو ﻣﻲ روﻧﺪ و در ﻣﻨﺎﻃﻘﻲ آب ﻛﻪ ﭘﻴﺪا ﻣﻲ ﺷﻮد ) ﭼﺸﻤﻪ (ﻫﺎ ، ﻣﺘﻌﺎرف اﺳﺖ . در اﻳﻨﺠﺎ ﭘﺎره ای اﺣﺘﻴﺎﻃﻬﺎ ﺻﻮرت ﮔﺮﻓﺘﻪ و ﻃﺮاﺣﻲ ﺗﺸﺪﻳﺪ ﻓﺎﺿﻼب ﻫﺎ ﺑﺮ ﭘﺎﻳﻪ ﺗﺨﻠﻴﻪ آﻧﻬﺎ ﺑﻪ ﺣﻔﺮه ﻫﺎی ﻓﺮوﻛﺶ اﺳﺖ . ﺑﺎﻻ آﻣﺪن آب در ﻳﻜﻲ از ﻣﻨﺎزل ﺳﻴﻨﺪی ﺑﻠﺮ در اﺛﺮ ﺳﻴﻼب ﺣﻔﺮه ﻫﺎی ﻓﺮوﻛﺶ رخ داده اﺳﺖ ) دﻳﻨﮕﺮو رﻳﻤﻦ6 .( 1 - Bowling, Green 2 - Grawford 3 - Lexington 4 - Cindy Blair 5 - Grier 6 - Dinger and Rebman 102 ﻣﻨﺎﺑﻊ و ﻣﺎﺧﺬ 1- Brink, A.B.A., 1979. Engineering geology of Southern Africa: Vol 1, Building1-Publications, Pretoria. 2- Freund, J.E., and Williams, F.J., 1965. Modern business statistics: Sir Isaac Pitman2-and sons, London. 3- Roux, P., 1984, Geotegniese ondersoeke vir dorpsontwikkeling in dolomietgebiede: 3-Unpublished DSc thesis, University of Pretoria. 4- Roux, P., 1985, Die evaluasie van nie-ontwaterde dolomietgebiede : Seminar on the4-evaluation of dolomite areas, University of Pretoria. 5- Kleywegt, R.J., 1985. The evaluation of dewatered dolomitic areas: Seminar on the5-evaluation of dolomite areas: University of pretoria. 6- Kleywegt, R.J, and Enslin, J.F., 1973. the application of the gravity method to the6-problem of ground settlement and sinkhole formation in dolomite on the Far WestRand, South Africa: In: Proc. IAEG Symp. Sinkholes and Subsidence Engng,Problems related to soluble rocks, Hanover, T3-0, 1-15. 7- Ebner, F., 1983. Erlauterungen zur geologischen Basiskarte 1:50 000 derNaturraumpotentialkarte "Mittleres Murtal": Mitt. Abt. Geol. Palaont. BergbauLandesmus. Joanneum, 44, Graz. 8- Flugel, H.W., 1975, Die Geologie des Grazer Berglandes (2. Auflage): Mitt. Abt. Geol.Palaont. U. Berbau, Landesumus. Joanneum, SH 1, Graz. 9- Flugel, H., and Heritsch, H. 1968, Das Steirsche Tertiarbecken (2. Auflage): SammlungGeologischer Fuhrer, 47, Gebrدder Borntrager, Berlin-Stuttgart. 10- Maurin, V., 1954. Das Palجozoikum im Raume zwischen Deutschfeistritz und Semriach.Mitt. naturw. Verein Steiermark, 84, Graz. 11- Winkler-Hermaden, A., 1957. Geologisches Krجftespiel und landformung:Springer-Verlag, Wien.