سازمان برنامه و بودجه کشور

⚠ این متن با نرم‌افزار از روی تصویر خوانده شده و ممکن است خطا داشته باشد؛ برای استناد، اصلِ سند را ببینید. جمهوری اسلامی ابراآن سازمان برنامه و بودجه کشور راهنمای طراحی موج‌شکن‌های تودهسنگی و مر کب در برابر سونامی معاونت فنی. امور زیربنایی و تولیدی وزارت راه و شهرسازی امور نظام فنی و اجرایی سازمان بنادر و دریانوردی 32۳33 وا از ۱۱۱۱۱۳ ۱۳۹۷ -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- خواننده گرامی: امور نظام فنی و اجرایی معاونت فنی,» آمور زیربنایی و تولیدی سازمان برنامه و بودجه کشورء با استفاده از نظر کارشناسان برجسته مبادرت به تهیه این نشریه کرده و آن را برای استفاده به جامعه‌ی مهندسی کشور عرضه نموده است. با وجود تلاش فراوان, این اثر مصون از ایرادهایی نظیر غلط‌های مفهومی. فنی, آبهام ایهام و اشکالات موضوعی نیست. از این‌رو از شما خواننده‌ی گرامی صمیمانه تقاضا دارد در صورت مشاهده هر گونه ایراد و اشکال فنی, مراتب را ۱- در سامانه مدیریت دانش اسناد فنی و اجرایی (سما) ثبت‌نام فرمایید: 2111.1۲ 5817112.116721711 ۳- پس از ورود به سامانه سما و برای تماس احتمالی, نشانی خود را در بخش پروفای لکاربری تکمیل فرمایید. ۳- به بخش نظرخواهی این نشریه مراجعه فرمایید. ۴- شماره بند و صفحه موضوع مورد نظر را مشخص کنید. ۵- ایراد مورد نظر را بصورت خلاصه بیان دارید. ۶- در صورت امکان متن اصلاح شده را برای جایگزینی ارسال کنید. کارشناسان این امور نظرهای دریافتی را به دقت مطالعه نموده و اقدام مقتضی را معمول خواهند داشت. پیشاپیش از همکاری و دقت نظر جنابعالی قدردانی می‌شود. نشالی برای مکانبه: تهران. میدان بهارستان. خیابان صفی علی‌شاه - مرکز تلفن ۲۳۲۷۱ ]:12[[: 16727] ۷۱۷۱: -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- :ش ش 2370764 با سمه تعالی بخشنامه به دستگاه های اجرایی، مهندسان مشاور و پیمانکاران :شماره 97/74271 :تاریخ 23 / 02 / 1397 :موضوع راهنمای طراحی موج شکن های توده سنگی و مرکب در برابر سونامی ( در چارچوب نظام فنی و اجرایی یکپارچه کشور موضوع ماده34) قانون احکام دائمی برنامه های توسعه کشور و( ماده23 قانون برنامه و بودجه و مواد6 و7) آیین نامه استانداردهای اجرایی طرح های عمرانی مصوب سال1352 ، به پیوست ضابطه شماره752 امور نظام فنی و اجرایی ، با عنوان« راهنمای طراحی موج شکن های توده سنگی و مرکب در برابر سونامی » از نوع گروه سوم ابالغ می.شود رعایت مفاد این ضابطه در صورت نداشتن ضوابط بهتر، از تاریخ01 / 07 / 1397 .الزامی است امور نظام فنی و اجرایی این سازمان دریافت کننده نظرات و پیشنهادهای اصالحی در مورد مفاد این ضابطه بوده و اصالحات الزم را اعالم خواهد کرد. محمد باقر نوبخت سازمان ربانهم و بودهج کشور ریاست جمهوری رییس سازمان -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- بسمه تعالی استفاده از ضوابط و معیارهای فنی در مراحل امکان‌سنجی, مطالعات پایه. مطالعات تفصیلی, طراحی و اجرای طرح‌های تملک سرمایه‌ای به لحاظ توجیه فنی و اقتصادی طرح‌هاء ارتقای کیفیت. تامین پایایی و عمر مفید از اهمیت ویژه برخوردار است. نظام فنی و اجرایی طرح‌های تملک دارایی سرمایه‌ای کشورء موضوع تصویب نامه شماره ۹ ت۹۷ مورخ ۱۳۸۵/۰۴/۲۰ هیات وزیران و آیین‌نامه استانداردهای اجرایی موضوع ماده ۲۳ قانون برنامه و بودجه. ناظر بر به‌کارگیری معیارهاء استانداردها و ضوابط فنی در مراحل مختلف طرح‌ها می‌باشند. سازمان برنامه و بودجه کشور بنابر مفاد ماده ۳۴ احکام دائمی برنامه‌های توسعه. موظف به تهیه و ابلاغ ضوابط مشخصات فنی. آیین‌نامه‌های فنی و معیارهای مورد نیاز طرح‌های مشمول نظام فنی و اجرایی کشور است. لیکن با توجه به تنوع و گستردگی طرح‌های عمرانی و افزایش ظرفیت تخصصی دستگاه‌های اجرایی. طی سالیان اخیر در تهیه و تدوین این گونه مدارک فنی از توانمندی دستگاه‌های اجرایی نیز استفاده شده است. از دستگاه‌های اجرایی که در سنوات اخیر همکاری چشمگیری در تدوین اسناد فنی تخصصی داشته است. سازمان بنادر و دریانوردی می‌باشد. با توجه به وجود حدود ۵۸۰۰ کیلومتر خط ساحلی در شمال و جنوب کشور ایران لازم است اسناد فنی تخصصی در زمینه سازه‌های دریایی و ساحلی توسعه یابد. یکی از مخاطرات احتمالی برای سواحل کشورء رویداد سونامی می‌باشد و آگاهی از نحوه طراحی موج‌شکن‌های مرسوم و یا تقویت موج‌شکن‌های موجود در مراحل مختلف (طراحی تا اجرا) تاثیر مستقیمی بر عملکرد آن‌ها در برابر سونامی احتمالی خواهد داشت. بر این اساس و با اعلام آمادگی سازمان بنادر و دریانوردی به‌عنوان دستگاه اجرایی مربوط. کار تدوین دستورالعمل طراحی موج‌شکن‌های توده‌سنگی و مرکب در برابر سونامی به انجام سازمان بنادر و دریانوردی در راستای وظایف قانونی و حاکمیتی خود در سواحل, بنادر و آبراهه‌های تحت حاکمیت کشور مبنی بر ساخت و توسعه و تجهیز بنادر کشور و نیز صدور هرگونه مجوز ساخت و ساز دریایی و به پشتوانه مطالعات و تحقیقات صورت پذیرفته در بخش مهندسی سواحل و بنادرء به منظور ایجاد زمینه‌های لازم برای طراحی و احداث سازه‌ها و تاسیسات دریایی مطمئن و با دوام در سطح کشور لازم دید تا تهیه و تدوین دستورالعمل حاضر با مدیریت آن سازمان در دستور کار قرار گیرد. سازمان بنادر و دریانوردی کار تدوین دستورالعمل طراحی موج‌شکن‌های توده‌سنگی و مرکب در برابر سونامی را با همکاری شرکت مهندسین مشاور دریابندر به انجام رسانیده و با تشکیل کمیته‌ای فنی تخصصی, مراحل نظرخواهی ادواری و اصلاحات آن صورت پذیرفت. امور نظام فنی و اجرایی نیز به لحاظ ساختاری در تنظیم و تدوین متن نهایی اقدام نمود. دستورالعمل حاضر به منظور تکمیل ضابطه شماره ۶۳۱ سازمان برنامه و بودجه کشور با عنوان «دستورالعمل طراحی سازه‌های ساحلی: شرایط طراحی» بوده و جایگزین بخش ۴ فصل ششم آن می گردد. از این رو تلاش شده است که علاوه بر -------- صفحهٔ بعد -------- در نظر گرفتن رئوس مطالب بخش مرتبط ضابطه شماره ۶۳۱ تعاریف و مباحث کامل تری از سونامی در کنار ارائه روش های تحلیل حدی و تعیّنی خطر سونامی و نیز ضوابط و راهکارهای تقویت موج‌شکن‌های توده‌سنگی و مرکب ارائه شود. سازمان برنامه و بودجه کشور برخود فرض می‌داند که مراتب سپاس‌گزاری و امتنان خود را از زحمات تمامی آنانی که در پیشبرد این دستورالعمل تا این مرحله مساعدت. مشارکت و پشتیبانی نموده‌اند. مهندسین مشاور دریابندر که مسوولیت تدوین و تهیه این راهنما را در چارچوب قراردادی با سازمان بنادر و دریانوردی به عهده داشته است. جناب آقای مهندس مصطفوی رییس آمور نظام فنی و اجرایی» جناب آقای مهندس الهیار معاون مهندسی و توسعه امور زیربنایی سازمان بنادر و دریانوردی, اعضای گروه نظارت و تدوین نهایی راهنماء گروه هدایت و راهبری پروژه در آمور نظام حمیدرضا عدل معاون فنی. آمور زیربنایی و تولیدی بهار ۱۳۹۷ -------- صفحهٔ بعد -------- تهیه و کنترل «راهنمای طراحی موج‌شکن‌های توده‌سنگی و مرکب در برابر سونامی» اضابطه شماره ۱۷۵۲ مجری و مسوول تهیه متن: اعضای گروه تبهیه کننده: سازه‌های دریایی پابک بنی‌جمالی شرکت مهندسین مشاور دریابندر دکترای مهندسی عمرأن امیرحامد آلویری شرکت مهندسین مشاور دریابندر کارشناس آرشد سازه‌های دریایی محمودرضا اکبرپور جنت پژوهشگاه ملی آقیانوس شناسی و علوم جوی دکترای سازه‌های دریایی اعضای گروه نظارت و تدوین نهایی: محمدرضا الهیار معاون مهندسی و توسعه آمور زیربنایی کارشناسی آرشد مهندسی عمران سازمان بنادر و دریانوردی محمد حسین نعمتی رییس آداره مهندسی سواحل کارشناسی آرشد مهندسی عمران سازمان بنادر و دریانوردی حمیدرضا خاشعی کارشناس آمور نظام فنی و اجرایی کارشناسی ارشد مهندسی زلزله سازمان برنامه و بودجه کشور محمد مختاری پژوهشگاه بین‌المللی زلزله شناسی و مهندسی زلزله ‏ دکترای ژئوفیزیک یاسر دهقان کارشناس اداره مهندسی سواحل کارشناسی ارشد فیزیک دریا سازمان بنادر و دریانوردی اعضای گروه هدایت و راهبری (سازمان برنامه و بودجه کشور): علیرضا توتونچی معاون آمور نظام فنی و اجرایی سازمان برنامه و بودجه کشور فرزانه آقارمضانعلی رییس گروه آمور نظام فنی و اجرایی سازمان برنامه و بودجه کشور -------- صفحهٔ بعد -------- عنوان مقدمه فصل اول- تعاریف ۱-۱- محدوده کاربرد ۲-۱- سونامی ۳-۱- حرکت اولیه ۴-۱- تراز جزر و مدی تخمینی (تراز جزر و مد معمولی) ۵-۱- ارتفاع سونامی ۶-۱- بالاترین تراز آب ۷-۱- ارتفاع موج سونامی ۸-۱- ارتفاع بالاروی و ارتفاع اثر سونامی ۹-۱- دوره تناوب سونامی ۱۰-۱- سرعت موج سونامی فصل دوم- تحلیل سونامی ۱- ۲- محدوده کاربرد ۲-۲- تغییر شکل سونامی ۱-۲-۲- خزش, انکسار و پراش امواج ۲-۲-۲ تغییر شکل سونامی درون محیط‌های آبی نیمه‌بسته ۳-۲- سونامی بلند آبخیز ۴-۲- امواج کناره‌ای ۵-۲- سرعت سیال سونامی ۶-۲- سونامی‌ها در نگاشت‌های جزر و مدی ۷- ۳- شبیه‌سازی‌های عددی سونامی ۱-۷-۲ تئوری‌های امواج بلند ناپراکنا ۲-۷-۲- تغوری‌های امواج بلند پراکنا ۸-۲- تحلیل خطر سونامی ۱-۸-۲- کلیات ۱۱ ۱۱ ۱۱ ۱۱ ۱۲ ۱۲ ۱۲ ۱۳ ۱۳ ۱۳ ۱۳ ۱۴ ۱۳ -------- صفحهٔ بعد -------- عنوان ۳-۸-۲ تحلیل خطر تعینی ۳-۸-۲- تحلیل خطر احتمالی فصل سوم - ضوابط طراحی و مقاوم‌سازی موج‌شکن‌ها در برابر سونامی ۱-۳- محدوده کاربرد ۲-۳ مقدمه ۳-۳ بازطراحی و کنترل موج‌شکن بر مبنای سونامی طرح ۱-۳-۳- بازطراحی موج‌شکن توده سنگی و مرکب ۲-۳-۳ کنترل عملکرد موج‌شکن در برابر سونامی ۳-۳- راهکارهای مختلف برای مقاوم سازی موج‌شکن ۱-۴-۳ تقویت وجه سمت بندر موج‌شکن مرکب ۳-۳-۳ بلوک‌های 5۲ ۳-۳-۳ بهسازی بستر دریا فصل چهارم - راهکارهای کاهش اثر سونامی بر سواحل و مستحدئتات ساحلی ۱-۳- محدوده کاربرد ۲-۴ راهکارهای سازه‌ای ۱-۲-۴ موج‌شکن‌های توده‌سنگی و مرکب ۲-۲-۴۳ مانع فراساحلی سونامی ۳-۲-۴۳ مانع ساحلی سونامی ۳-۲-۴۳ مانع خشکی سونامی ۵-۲-۴۳ موج‌شکن تلسکوپی قائم ۶-۲- ۴- سامانه ضد سونامی برگرفته گرفته از لوله هوا ۷-۲-۴ دیوارهای متحرک ۳-۴- راهکارهای غیرسازه‌ای ۱-۳-۴ سامانه هشدار سریع ۳۲-۳-۴۳ درخت‌های ساحلی ۳-۳-۳ جاده‌های کمربندی اضطراری ۱۵ ۱۵ ۱۹ ۳۱ ۳۱ ۳۲ ۲۳۲ ۳۱ ۳۵ ۳۵ ۴۳۲ ۴۳ ۴۵ ۴۵ ۴۵ ۴۵ ۴۵ ۴۶ ۴۶ ۴۶ ۴۷ ۴۷ ۴۷ ۴۸ ۳۸ -------- صفحهٔ بعد -------- فهرست مطالب عنوان پیوست ۱- واژه‌نامه فارسی به انگلیسی پیوست ۲- واژه‌نامه انگلیسی به فارسی منابع و مراجع فهرست جدول‌ها عنوان 3 ۳۹ ۵۵ ۶۱ ۳۳ ۴۳۲ -------- صفحهٔ بعد -------- مقدمه مزر مسا ۱ مقدمه طراحی موج‌شکن‌های مقاوم در برابر سونامی و یا تقویت موج‌شکن‌های موجود در برابر انواع بارگذاری ناشی از سونامی, به عنوان یک مبحث لازم برای حفاظت از جوامع انسانی و مستحدئات دریایی کشور آمری اجتناب‌ناپذیر است. براساس شواهد تاریخی, کشور ایران با وجود در اختیار داشتن حدود ۵۸۰۰ کیلومتر خط ساحلی در شمال و جنوب آن. تنها سواحل مکران می‌تواند به عنوان یک ناحیه با خطر نسبی زیاد در برابر سونامی مورد توجه قرارگیرد. از این‌روء آگاهی از نحوه طراحی موج‌شکن‌های مرسوم و یا تقویت موج‌شکن‌های موجود در مراحل مختلف (طراحی تا اجرا) تاثیر مستقیمی بر عملکرد آن‌ها در برابر سونامی خواهد داشت. - هدف هدف از تدوین راهنمای طراحی موج‌شکن‌های توده‌سنگی و مرکب در برابر سونامی ارائه مجموعه‌ای کامل و جامع از روش‌های متداول و مناسب طراحی و تقویت این دسته از موج‌شکن‌ها در برابر سونامی به منظور استفاده متخصصان, پژوهشگران و مشاوران در پروژه‌های مرتبط می‌باشد. در تهیه این راهنما با بهره‌گیری از تجربیات. منابع و دستاوردهای جهانی. نسبت به تعیین سونامی طرح به روش‌های حدی و تعیّنی اقدام نموده و ضوابط طراحی موج‌شکن‌های توده‌سنگی و مرکب و راهکارهای تقویت آن‌ها نیز ارائه شده - دامنه کاربرد راهنمای حاضر نسخه به روز و کامل شده بخش ۴ فصل شَشم ضابطه شماره ۶۲۳۱ سازمان برنامه و بودجه کشور با عنوان «دستورالعمل طراحی سازه‌های ساحلی: شرایط طراحی» بوده و جایگزین آن می‌گردد. از این رف تلاش شده است که علاوه بر درنظر گرفتن رئوس مطالب بخش مرتبط ضابطه ۶۳۱ تعاریف و مباحث کامل‌تری از سونامی در کنار ارائه روش‌های تحلیل حدی و تعیّنی خطر سونامی و نیز ضوابط و راهکارهای تقویت موج‌شکن‌های توده‌سنگی و مرکب ارائه شود. -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- فصل ۱ تعاریف -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- فصل اول- نعاریف رد۹ ۵ ۱-۱- محدوده کاربرد در این فصل به تعریف پارامترهای مرتبط با سونامی نظیر حرکت اولیه. تراز جزر و مدی تخمینی, ارتفاع سونامی, بالاترین تراز آب. ارتفاع موج سونامی,» ارتفاع بالاروی و ارتفاع اثر سونامی» دوره تناوب سونامی و سرعت موج سونامی پرداخته و سایر عبارت‌ها و مفاهیم به کار رفته مطابق با ملاحظات دستورالعمل طراحی سازه‌های ساحلی می‌باشد. ۲-۱- سونامی سونامی. مجموعه‌ای از یک سری موج است که غالبا زمانی که زمین‌لرزه باعث جابه‌جایی عمودی ناگهانی بستر دریا پدیده‌های ایجاد سونامی شامل: زمین‌لرزه» زمین‌لغزش‌های بزرگ نزدیک ساحل و زیردریاء فعال شدن آتش‌فشان‌های زیر لایه گسترده. مستقیما به سطح آب منتقل می‌شود. این حرکت سطح دریا تبدیل به پروفیل اولیه سونامی با یک طول‌موج بسیار بزرگ نسبت به عمق آب شده و به عنوان یک موج بلند به اطراف انتشار می‌یاید. را ا ارتفاع سونامی بالاترین تراز آب هه ۸ ۱ : ۲131 تراز جزر و مدی تخمینی ۷ آ (سطح مبنای ارتفاعی در ساحل) ارتفاع موج سونامی زمان رسیدن اولین سونامی موج سونامی شکل ۱-۱- توصیف واژگان مربوط به سونامی در یک سری زمانی ثبت شده نوسانات سطح آب ۳-۱- حر کت اولیه برای اولین بار شروع به تغییر نسبت به تراز جزر و مدی تخمینی می‌کند. حرکت اولیه نامیده می‌شود. زمانی که اولین تراز سطح آب مشاهده شده به‌علت سونامی از تراز جزر و مدی تخمینی بالاتر باشد.ء چنین حرکت اولیه سطح آب را از نوع حرکت اولیه رانشی و زمانی که از تراز جزر و مدی تخمینی کم‌تر باشد. از نوع حرکت اولیه کششی می‌نامند. -------- صفحهٔ بعد -------- ۳ ۸ راهنمای طراحی موج‌شکن‌های نوده‌سنگی و مرکب در برابر سونامی ۴-۱- تراز جزر و مدی تخمینی (تراز جزر و مد معمولی) این تراز همان تراز تخمینی سطح آب. زمانی که سونامی وجود ندارد. می‌باشد. اصولاء تراز جزر و مدی تخمینی با منشاء نجومی با برازش سری زمانی ثبت شده نوسانات سطح آب به همراه فیلتر نمودن فرکانس‌های مرتبط با امواج سونامی و نوسانات با پریود نسبتا کوتاه‌تر موج مرده حاصل می‌گردد. تراز جزر و مدی تخمینی اساسا همان تراز جزر و مدی نجومی می‌باشد. اگرچه ممکن است انحراف این تراز نسبت به تراز جزر و مدی نجومی محاسبه شده از مولفه‌های مقدار مطلق اختلاف بین تاج یا قعر تراز جزر و مدی واقعی و تراز جزر و مدی تخمینی به عنوان تراز انحراف و حداکثر مقدار تراز انحراف در صورتی که تراز جزر و مد واقعی از تراز جزر و مد تخمینی بالاتر باشدء به عنوان حداکثر تراز انحراف یا ارتفاع سونامی تعریف می‌شوند. ضروری است که بین ارتفاع سونامی و ارتفاع موج سونامی که در تعاریف ارائه شده, تفاوت قائل شد. ۶-۱- بالاترین تراز آب حداکثر تراز سطح آب نجومی اندازه‌گیری‌شده در زمان وقوع سونامی, بالاترین تراز آب نامیده می‌شود. ۷-۱- ارتفاع موج سونامی سری زمانی سونامی معمولا نامنظم است. ارتفاع و دوره تناوب یک موج را می‌توان همانند امواج ناشی از باد با استفاده از روش قطع تراز صفر رو به بالا به دست آورد. حدفاصل نقطه‌ای که تراز سطح آب مشاهده شده و تراز کشند برآورده شده تا نقطه مشابه بعدی از جهت منفی به مثبت رو به بالا قطع می‌کند به عنوان تک‌موج در نظر گرفته می‌شود. اختلاف بین بالاترین و پایین‌ترین تراز آب در مرتفع‌ترین تک موج به عنوان ارتفاع موج سونامی تعریف شده و نیز مدت زمان دوام آن تک‌موج را دوره تناوب آن می‌نامند. بیشینه ارتفاع تک‌موج ثبت شده در یک دوره پیوسته ثبت سونامی به عنوان بالاترین ارتفاع موج سونامی در نظر گرفته می‌شود. ۸-۱- ارتفاع بالاروی و ارتفاع آثر سونامی غالبا بر مبنای بررسی اثرات برجای گذاشته سونامی در منطقه مورد نظر تعیین می‌شود که ارتفاع آن اثر به عنوان ارتفاع اثر سونامی نامگذاری می‌شود. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل اول- نعاریف ۳ ۲ ۹-۱- دوره تناوب سونامی دوره تناوب غالب سونامی به عواملی نظیر: ابعاد گسل منشا سونامی, فاصله از کانون زمین‌لرزه و مشخصه‌های تشدید مربوط به محیط‌های آبی نیمه بسته بستگی دارد. از آنجاکه سونامی برخوردی به ساحل, عموما غیرمنظم بوده و سری موج منظم با دوره تناوب یکسان نمی‌باشد. بنابراین ممکن است دارای مولفه‌هایی با دوره تناوب برابر با دوره تناوب طبیعی در محیط آبی نیمه بسته باشد که باعث وقوع پدیده تشدید و افزایش ارتفاع موج آن مولفه‌ها می‌شود. به منظور صحت‌سنجی مطالعات سونامی, لازم است دوره تناوب تمامی سونامی‌ها اعم از سونامی‌های محتمل و یا ثبت شده در گذشته, با دوره تناوب یکسان با دوره تناوب طبیعی محیط‌های آبی نیمه بسته مورد مطالعه و مقایسه گردند. ۱۰-۱- سرعت موج سونامی از آنجاکه موج سونامی یک موج بلند تلقی می‌شود. می‌توان سرعت موج آن را که تابعی از عمق آب بوده از رابطه (۱-۱) محاسبه نمود. (۱-۱) و که در این رابطه: ): سرعت موج بر حسب متر بر ثانیه 8 شتاب جاذبه زمین برحسب متر بر مجذور ثانیه 8 عمق آب بر حسب متر با توجه به آن‌ که سرعت موج سونامی تنها بستگی به عمق آب دارد. از این‌رو در صورتی‌که زمان رسیدن سونامی و عمق آب در چندین نقطه مشخص باشد می‌توان» بطور معکوس, فاصله منشا تولید سونامی از نقطه مورد نظر را تعیین نمود. -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- فصل ۲ تحلیل سونامی -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دوم - تحلیل سونامی ۸ 2 ۱-۲ محدوده کاربرد در این فصل به بررسی عوأملی مشتمل بر تعییر شکل سونامی؛ سونامی بلند آبخیز امواج کناره‌ای. سرعت سیال ۱-۲-۲- خزش. انکسار و پراش امواج در آب عمیق, مقیاس فضایی سونامی چندین ده کیلومتر یا بیش‌تر بوده درحالی که دامنه نوسان قائم موج آن می‌تواند سونامی مانند امواج ناشی از باد به وسیله پدیده‌های خزش و انکسار موج تغییر شکل می‌دهد. فرایند خزش در مناطق نزدیک ساحل باعت افزایش ارتفاع سونامی شده که منتج به مشهودتر شدن ارتفاع آن در نزدیکی ساحل می‌شود. به ۰ تا ۳۰۰ متر از ساحل امکان بالاروی ۲۰ تا ۳۰ متری سونامی وجود دارد. برای مثال سونامی ناشی از زمین‌لرزه سال ۳ هوکایدو- اوکی (سونامی سال ۱۹۹۳ اوکوشیری) به میزان ۳۲ متر در ناحیه صخره‌ای ۷ شکل جزیره اوکوشیری بالاروی داشته است. همچنین سونامی در نواحی دماغه‌ای شکل ساحل می‌تواند به‌علت انکسار ایجاد شده ناشی از تغییر ز بش جریبره و یا دماغه نیزر برسد. برای مثال, سونامی سال ۱۹۹۳ اوکوشیری از جهمت غرب جغرافیایی به جرزیره اوکوشیری نزدیک شده است ولی خرابی سونامی علاوه بر غرب جزیره در قسمت شرق جزیره نیز به‌وقوع پیوسته است. یابد؛ پرتو امواج سونامی به سمت انتهای خلیج کم عرض‌تر شده و ارتفاع موج و سرعت سیال آن افزایش پیدا می‌کند. اگر قانون گرین که در رابطه (۱-۲) ارائه شده است. استفاده نمود. و 2 ۰ 11 (۱-۲) ل که بر که در این رابطه: 12 : ارتفاع موج سونامی برای مقطعی با عرض 33 و عمق آب 172 برحسب متر ارتفاع موج سونامی برای مقطعی با عرض 3 و عمق آب ,1 برحسب متر -------- صفحهٔ بعد -------- ۳ ۸ راهنمای طراحی موج‌شکن‌های نوده‌سنگی و مرکب در برابر سونامی به هر حال, رابطه (۱-۲) زمانی صادق است که عرض محیط و عمق آب به‌تدریج تغییر کرده و هیچ موج بازتابی وجود نداشته باشد. همجنین, در این رابطه استهلاک انرژی ناشی از اصطکاک بستر لحاظ نشده است. لذاء از این رابطه نمی‌توان برای نواحی که شرایط آب کم‌عمق 0 متاثر از موج بازتابی است. استفاده نمود. ۳-۲- سونامی بلند آبخیز یکی از ویژگی‌های قابل توجه سونامی ناشی از زمین‌لرزه سال ۱۹۸۳ دریای ژاپن (رخداده در امتداد ساحل شمالی آکیتای ژاپن با شیب ملایم بستر ۱ به ۲۰۰ و امتداد یافته تا ۳۰ کیلومتری از خط ساحلی)» حرکت این سونامی به سمت ساحل, با تغییر شکل چشمگیر به سونامی بلند آبخیز همراه با دوره تناوب کوتاه (در حدود ۵ تا ۱۰ ثانیه) بوده‌است. از سوی دیگرء هنگامی که این سونامی به بستر با شیب تند (حدود ۱ به ۵۰) ساحل غربی شبه‌جزیره اوگا برخورد نمود. به‌جای سونامی بلند آبخیز بیش‌تر به شکل امواج ایستا درآمد. برای سونامی که در حال نزدیک شدن به ساحل است. با فرض یکسان بودن ارتفاع سونامی. امکان بالاروی سونامی بلند آبخیز بیش‌تر از سونامی نوع موج ایستا می‌باشد. سونامی بلند آبخیز معمولا زمانی بوقوع می‌پیوندد که ارتفاع سونامی تقریبا ۶۰ درصد یا بیش‌تر از عمق و یا شیب بستر تقریبا ۰ یا کم‌تر باشد. ۴-۲- امواج کناره‌ای اگر انتشار سونامی از آب عمیق به سمت فلات قاره‌ای به‌صورت مایل باشد. انکسار موج می‌تواند باعث بازتاب سونامی از ساحل و انتشار آن در امتداد ساحل گردد که متعاقبا بخشی از انرژی سونامی می‌تواند در نزدیکی ساحل محبوس شود. به چنین موجی اصطلاحا موج کناره‌ای گفته می‌شود. برای مثال, از سونامی‌هایی که می‌توان آن را کناره‌ای تلقی نمود در امتداد ساحل از دماغه آریمو تا کوشیرو در جنوب شرق ساحل هوکایدو ناشی از زمین‌لرزه ۲۰۰۳ در دریای توکوچی در هوکایدو ژاپن می‌باشد. تداوم طولانی مدت سونامی با امواج کناره‌ای, احتمال هم‌زمانی این دسته از سونامی‌ها را با ۵-۳- سرعت سیال سونامی ذرات آب در سونامی بر خلاف آمواج ناشی از باد می‌توانند علاوه بر سطح آب در نزدیکی بستر نیز حرکت کنند. سونامی را می‌توان از رابطه (۲-۲) به دست آورد. همان‌طور که از این رابطه استنباط می‌گردد. این سرعت در آب‌های کم‌عمق سریع‌تر می‌شود. ۹ 8 ۷7 ۲-۲ 1 1 ( . -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دوم - نحلیل سونامی ۹ ۳ که در رابطه: این سرعت سیال سونامی برحسب متر بر ثانیه ): سرعت موج سونامی برحسب متر بر ثانیه 3 عمق آب برحسب متر 1 انحراف سطح آب ناشی از سونامی برحسب متر 8 شتاب جاذبه زمین برحسب متر بر مجذور ثانیه ۶-۲- سونامی‌ها در نگاشت‌های جزر و مدی نگاشت‌های جزر و مدی به عنوان اندازه‌گیری‌های ثبت‌کننده سونامی, بسیار پرکاربرد هستند. شایان ذکر است که نگاشت‌های سونامی اندازه گیری شده در اد تگاه جزر و مدی داخل بندر ممکن است نشان‌دهنده مشخصات متمایز سونامی قبل از ورود به حوضچه بندر باشد؛ چرا که سونامی داخل حوضچه بندر از سازه‌هایی مانند موج‌شکن و غیره تاثیر ۷-۲- شبیه‌سازی‌های عددی سونامی برای شبیه‌سازی‌های عددی سونامی باید از مدل‌های مناسب در این حوره که بر مبنای معادلات تشوری‌هایی که قابلیت بازتولید سونامی مورد نظر ر دارند. استفاده نمود. غالبا برای شبیه‌سازی سونامی در نزدیکی ساحل دو نوع تشوری موج استفاده می‌شود. ۱-۷-۲- تئوری‌های امواج بلند نایراکنا در این میان, تئوری امواج بلند خطی برای امواج با طول‌موج بلند نسبت به عمق آب و نیز نسبت ارتفاع موج به عمق آب کوچک می‌باشد و تئوری‌های امواج بلند غیرخطی برای امواج بلندی که نسبت ارتفاع موج به عمق آب کوچک نباشد استفاده می‌شود. مطابق تحقیقات شوتوء می‌توان تئوری موج بلند خطی را برای عمق آب ۲۰۰ متر و یا بیش‌تر نیز به کار برد. ۳۲-۷-۲- تئوری‌های امواج بلند پراکنا سونامی‌های پراکنا نظیر موج سونامی مشاهده‌شده نزدیک ساحل ناشی از زمین‌لرزه نیهونکایی سال ۰۱۹۸۳ را می‌توان با تئوری آمواج پراکنا غیرخطی بهتر توصیف نمود. تئوری امواج پراکنا غیرخطی شامل پارامترهایی است که پراکنش امواج (ترم‌های پراکنش) را در تئوری امواج‌بلند غیرخطی در نظر گرفته است. برای سونامی‌های دوراً که فاصله زیادی را از منشا سونامی پیموده تا به ساحل مورد نظر برسد. نظیر سونامی سال ۱۹۶۰ شیلی که از یک‌سوی اقیانوس آرام در ساحل شیلی به سمت دیگر اقیانوس در ساحل ژاپن انتقال پیدا کرد. امکان استفاده از تئوری‌های امواج پراکنا خطی که -------- صفحهٔ بعد -------- ۴ ۸ وراهنمای طراحی موج‌شکن‌های نوده‌سنگی و مرکب در برابر سونامی در واقع اساس آن‌ها اضافه نمودن ترم‌های پراکنش به تئوری‌های امواج بلند خطی می‌باشد. وجود دارد. از آن‌جا که سونامی مجموعه‌ای از امواج نامنظم با دوره‌های تناوب مختلف می‌باشد که طبعا مولفه موج با دوره تناوب طولانی‌تر. اندکی سرعت بیش‌تری دارد؛ بنابراین می‌توان از اختلاف سرعت در مولفه‌های مختلف زمانی که سونامی فواصل کوتاه را می‌پیماید. صرف‌نظر کرد ولی درحالی که سونامی فواصل طولانی را می‌پیماید. امکان صرف‌نظر در سرعت‌های مختلف وجود ندارد. همچنین محاسبه دقیق سونامی‌های دوراً عموما نیازمند لحاظ نمودن نیروی کوریولیس و استفاده از مختصات کروی در محاسبات می‌باشد. در شبیه‌سازی‌های عددی سونامی یک سری زمانی به‌عنوان شرط مرزی برای منطقه محاسباتی و یک پروفیل اولیه سونامی در منشا تولید به‌عنوان شرط اولیه معرفی می‌گردد. پروفیل اولیه سونامی ممکن است با جابه‌جایی بستر دریا ناشی از زمین‌لرزه یکسان محاسبه شود. جابه‌جایی بستر دریا را می‌توان از مدل گسل لرزه‌ای با روش‌های تئوری الاستسیته اسمایلی و یا سایر روابط موجود محاسبه نمود. اخیراء تنشگاه گسل نیز در برپایی پروفیل اولیه سونامی لحاظ شده است. برای محاسبه بالاروی سونامی در خشکی, روش مانو و ایوازاکی یا بهبود یافته این روش را می‌توان استفاده نمود. برای تخمین اثر کاهشی موج‌شکن‌ها و سایر سازه‌های ساحلی بر سونامی, باید اتلاف مومنتوم این تجهیزات لحاظ شود. اتلاف مومنتوم را می‌توان. که با سرعت متوسط جریان متناسب است. از اصطکاک بستر دریاء که با ضریب اصطکاک مانینگ و سایر روابط موجود محاسبه می‌گردد. همچنین باریک و عریض شدن دهانه ورودی بندر تخمین زد. اخیرا امکان تخمین جریان در نزدیکی موج‌شکن‌های مستغرق و نیز تخمین نیروی موج سونامی وارده بر این نوع از موج‌شکن‌ها به وسیله مدل‌های عددی سه‌بعدی و غیره هیدرواستاتیک فراهم شده است. همجنین محاسبه مشخصات و اثرات سونامی با جزییات. شامل شبیه‌سازی مستقیم نیروی موج سونامی با استفاده از این مدل‌ها نیز میسر شده است. ۸-۲- تحلیل خطر سونامی ۱-۸-۲- کلیات تحلیل خطر سونامی با هدف برآورد پارامترهای نماینده خطر سونامی در منطقه مورد مطالعه انجام می‌گیرد. خطر ناشی از سونامی به دو صورت ارتفاع موج سونامی طرح» یا «ارتفاع بالاروی (آب گرفتگی)» سونامی تعریف و به دو روش تعینی ۳ 5 احتمالی برآورد می‌شود. قابل ذکر است که در این راهنما تنها تحلیل خطر سونامی ناشی از زمین‌لرزه‌ها تشریح شده است. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دوم - تحلیل سونامی ۹ ۵ ۲-۸-۲ تحلیل خطر تعینی در تحلیل خطر تعینی. رخداد خاصی از سونامی بر اساس گسل منشاو دیگر پارامترها بر اساس قضاوت مهندسی انتخاب شده 9 با بهره‌گیری از یک 5 چند رابطه انتخابی. مقدار پارامترهای زمین‌لرزه منشا سونامی برآورده می‌شود. فرآیند این تحلیل عبارت است از: ۲- تعیین پارامترهای (هندسه و موقعیت قرارگیری) گسل‌های منشا سونامی؛ ۳ تعیین بزرگای زمین‌لرزه برای موثرترین گسل منشا در منطقه مورد مطالعه؛ ۴- انجام شبیه‌سازی عددی بر مبنای بزرگا و پارامترهای گسل موثر منشا سونامی و عوامل محتمل تشدیدکننده سونامی از جمله گسل‌های شاخه‌ای و زمین‌لغزش زیرسطحی؛ و ۵- استخراج ارتفاع موج سونامی طرح و یا حداکتر بالاروی سونامی در خشکی. با توجه به عدم قطعیت‌ها مختلفی که در پارامترهای تحلیل خطر سونامی وجود دارد. تعیین این رخداد به روش تعینی فرآیند ساده‌ای نیست و مستلزم قضاوت مهندسی است. ۳-۸-۲- تحلیل خطر احتمالی در مقایسه با تحلیل خطر تعینی زمین‌لرزه. محاسبات تحلیل خطر احتمالی سونامی به علت ناکافی بودن داده‌ها نظیر حداکثر بزرگای گشتاوری» نوع گسیختگی و دوره بازگشت سونامی, در اغلب موارد با مشکل مواجه خواهد بود. بررسی خطر احتمالی سونامی برای مهندسین از اهمیت ویزژه‌ای برخواردار است و درنتیجه لازم است تا مطالعات جامع‌تری در این راستا صورت گیرد. تولید نقشه‌های خطر سونامی با فرض بزرگای گشتاوری حداقل و حداکتر از دستاوردهای مطالعات تحلیل احتمالی خطر سونامی ناشی از فعالیت هر یک از منشاهای ممکن سونامی است. در ادامه گام‌های تحلیل خطر احتمالی تشریح شده‌است. ۱-۳-۸-۲ جمع آوری داده‌های پایه و مطالعات لرزه‌خیزی برای شبیه‌سازی عددی سونامی نیاز است که به عنوان داده ورودی و یا تعیین شرایط اولیه. بزرگای گشتاوری زمین‌لرزه منشا سونامی مشخص شود. از آنجا که شبیه‌سازی‌های عددی سونامی,» اکثرا با فرض برابر بودن توزیع فضایی نوسانات اولیه سطح آب و تغییر شکل بستر دریا ناشی از گسیختگی گسل می‌باشد. از این رو ضروری است در مرحله جمع‌آوری داده‌های پایه و مطالعات لرزه‌خیزی,» پارامترهای مرتبط با گسل‌های منطقه به شرح زیر تعیین شود: - طول گسل - عرض گسل -------- صفحهٔ بعد -------- ۶ ۸ راهنمای طراحی موج‌شکن‌های نوده‌سنگی و مرکب در برابر سونامی - عمق بالایی صفحه گسل - زاویه لغزش - موقعیت‌های افقی نقطه مرجع - زاویه راستا بر مبنای پارامترهای ذکرشده در بالا و بر اساس روش‌های اشاره‌شده در راهنمای شماره ۶۲۶ سازمان برنامه و بودجه کشور با عنوان «راهنمای کاربردی انجام تحلیل خطر زلزله»» بزرگای گشتاوری زمین‌لرزه تعیین می‌شود. ۲-۳-۸-۲ روبیکرد درخت منطق را می‌توان به دو نوع کاتوره‌ای و شناختی طبقه‌بندی نمود. عدم قطعیت کاتوره‌ای ناشی از طبیعت تصادفی وقوع زمین‌لرزه و پیامدهای آن می‌باشد. تفاوت در ارتفاع‌های سونامی ناشی از زلزله‌هایی با ویژگی‌های منشا لرزه‌ای یکسان در این نوع عدم قطعیت قرار می‌گیرد. عدم قطعیت شناختی به علت نقص در اطلاعات و داده‌های گسا| قطعیت‌های که در پارامترهای مختلف مدل گسل درنظر گرفته می‌شود. از نوع شناختی می‌باشد. رویکرد درخت منطق شامل شاخه‌هایی از ترکیب احتمالی پارامترهای گسل‌های منشا سونامی» توزیع بزرگا و فواصل وقوع زمین‌لرزه‌ها و ارتفاع سونامی به دست آمده بر مبنای شبیه‌سازی عددی در منطقه مورد مطالعه می‌باشد. درخت منطق بر مبنای اصول شاخه‌های متقابلا ناسازگار پایه‌گذاری شده است. این بدان معنی است که اگر یک این ۳-۳-۸-۲ روش تحلیل خطر به طورکلی. منحنی‌های خطر سونامی باید بر مبنای نتایج رویکرد درخت منطق و ارتفاع سونامی به دست آمده از شبیه‌سازی عددی و روش‌های توصیه شده راهنمای شماره ۶۲۶ سازمان برنامه و بودجه کشور با عنوان «راهنمای کاربردی انجام تحلیل خطر زلزله» در منطقه مورد مطالعه تعیین شود. با استفاده از رابطه ۳-۲ احتمال وقوع سونامی وابسته به ارتفاع موج سونامی قابل محاسبه است. سل > ) ؟( 11137 ۳ ۳ ۱ ( جس ۱ 1 (72::3/,7) بر که در این رابطه: (۱/,7 .ی «2م)) بی۲: احتمال فراگذشت ارتفاع موج سونامی از یک سطح معین ما در ن؟ا ساحل ) به علت یک زمین‌لرزه به بزرگای ۸۸ در یک منطقه با قابلیت ایجاد سونامی (: 2) و در یک بازه زمانی 7 سال م1۹ : حداکثر ارتفاع محاسبه شده مون سونامی در در اک ساحل ) »؟( -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دوم - نحلیل سونامی ۹ ۲۷ (2:۰۱/,7) پا : احتمال وقوع زمین‌لرزه منشا سونامی با بزرگای ۱۸ در یک منطقه با قابلیت ایجاد سونامی (: 2) و در یک بازه زمانی ] سال دادن یک وزن به هر یک از آن‌هاء احتمال کلی فراگذشت ارتفاع موج از هر میزان خاص به دست می‌آید. بر این اساس توزیع ارتفاع موج سونامی و ارتفاع بالاروی سونامی در خشکی بر اساس داده‌های توپوگرافی از مدل‌های به دست‌آمده -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- فصل ۳ صوابط طراحی و مقلوم‌سازی موج‌شکن‌ها در برابر سونامی -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سوم - ضوابط طراحی و مقاوم‌سازی موج‌شکن‌ها در برابر سونامی ‏ ۹۶/۱۱/۱۸ ۳ ۱-۳- محدوده کاربرد در این فصل, ضوابط طراحی موج‌شکن‌های توده‌سنگی و مرکب مقاوم در برابر بارهای ناشی از سونامی ارائه شده است. همچنین می‌توان از این ضوابط برای بهسازی موج‌شکن‌های موجود و یا طراحی موج‌شکن‌های جدید استفاده نمود. در این فصل, بند ۲-۳ به بیان مقدمه‌ای از طراحی اختصاص داده شده است. همچنین در بندهای ۳-۲ تا ۴-۲ گام‌های طراحی موج‌شکن‌های توده‌سنگی و مرکب در برابر سونامی ارائه شده است. ۳-۳- مقدمه هدف از طراحی موج‌شکن مقاوم در برابر سونامی» حفظ کاربری موج‌شکن و ایجاد استحکام کافی و جلوگیری از مکانیزم‌های تخریب در برابر سونامی است. سازوکارهای خرابی‌های موج‌شکن‌های تحت اثر سونامی را می‌توان در موارد ۱- اختلاف فشار هیدرواستاتیکی در دو وجه موج‌شکن؛ ۲ نیروی ضربه‌ای شکست موج سونامی در جلوی موج‌شکن؛ ۳ نیروی درگ جریان سونامی؛ و ۴ آب‌شستگی ناشی از جریان سرریز سونامی. طراح باید موج‌شکن را بر اساس روند تشریح شده زیر به نحوی طراحی نماید تا علاوه بر پایداری در برابر بارگذاری ناشی از سونامی بتواند در مقابل سازوکارهای تخریب ناشی از آن نیز مقاومت لازم را داشته باشد: مرحله اول: ابتدا طراح باید بر اساس ضابطه شماره ۶۳۱ سازمان برنامه و بودجه کشور با عنوان «دستورالعمل طراحی سازه‌های ساحلی: شرایط طراحی» اقدام به تعیین اولیه مقطع موج‌شکن نموده و سپس بر اساس این دستورالعمل عملکرد آن را در برابر عوامل تخریبی نظیر نشست. واژگونی» زلزله و نیروهای لرزه‌ای کنترل نماید. مرحله دوم: طراح در گام بعدی بر اساس موج سونامی طرح به دست آمده در فصل دوم باید مقطع اولیه به دست آمده از مرحله قبل را مطابق رویه بند ۱-۳-۳ بازطراحی کرده و عملکرد لازم آن را در برابر سونامی بر اساس بند ۲-۳-۳ مورد سنجش قرار دهد. مرحله سوم: پس از انجام مرحله دوم طراح باید اقدام به استخراج سازوکارهای تخریب و تعیین نقاط ضعف موج‌شکن در برابر موج سونامی طرح نماید. مرحله چهارم: بر اساس سازوکار(های) تخریب استخراجی در منطقه مورد مطالعه. طراح باید بر اساس یکی از روش‌های ذکر شده در بند ۴-۳ و یا سایر روش‌های معتبر روز دنیا اقدام به ارائه طرح مقاوم‌سازی موج‌شکن نماید. مرحله پنجم: در انتها با توجه به درجه اهمیت طرح و هزینه‌های اجرایی طراح باید اقدام به تصمیم‌گیری در خصوص مقطع نهایی و نیز در صورت لزوم به ارائه راهکار تقویتی احتمالی اقدام نماید. -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۳ ۸ راهنمای طراحی موج‌شکن‌های نوده‌سنگی و مرکب در برابر سونامی ۳-۳- بازطراحی و کنترل موج‌شکن بر مبنای سونامی طرح ۱-۳-۳ بازطراحی موج‌شکن توده سنگی و مرکب موج‌شکن‌های توده‌سنگی و مرکب که در مرحله اول طراحی شده‌اند را باید مجددا بر اساس بارگذاری سونامی و زمین‌لرزه منشا آن بازطراحی نمود. در بندهای ۱-۱-۳-۳ و ۲-۱-۳-۳ به ترتیب بارگذاری سونامی خاص موج‌شکن توده‌سنگی و مرکب تشریح شده‌اند. ۱-۱-۳-۳ بازطراحی موج‌شکن توده سنگی بازطراحی موج‌شکن توده سنگی در برابر بارگذاری سونامی باید طی گام‌های زیر صورت گیرد: ۱- بر مبنای بارگذاری جریان عبوری سونامی» وزن آرمور وجه ساحل موج‌شکن را باید از روابط بند ۱-۱-۱-۳-۳ ۲- بر مبنای بارگذاری ارتفاع موج سونامی» وزن آرمور وجه دریا موج‌شکن را باید از روابط بند ۲-۱-۱-۳-۳ ۳- برای کنترل پایداری پاشنه موج‌شکن به علت آنکه در بارگذاری سونامی شرایط آب کم‌عمق حکمفرما است. در صورتی که عمق قرارگیری پاشنه از دو برابر ارتفاع موج سونامی طرح کم‌تر باشد باید از روابط بند ۲-۱-۱-۳-۳ استفاده کرد و در غیر این صورت می‌توان از کنترل پاشنه صرف نظر نمود. ۴ کنترل‌های لازم برای ارزیابی عملکرد موج‌شکن توده‌سنگی مطابق بند ۲-۳-۳ کنترل گردد. ۱-۱-۱-۳-۳- بارگذاری ناشی از جریان عبوری سونامی طرح بارگذاری جریان ناشی از سونامی را به لحاظ طبقه‌بندی می‌توان در دو محدوده زیر قرار داد: ۱- جریان عبوری از روی موج‌شکن؛ و ۲- جریان منفذی عبوری از میان بخش سنگی موج‌شکن. جریان عبوری از روی موج‌شکن را می‌توان با روابط تقریبی». مدل‌سازی عددی و یا آزمایشگاهی به دست آورد. جریان عبوری از میان موج‌شکن به دلیل تخلخل زیاد به فرم جریان‌های لایه‌ای نبوده و آشفته می‌باشد. به دلیل پیچیدگی نسبی جریان‌های آشفته در سازه‌های متخلخل در حال حاضر تنها می‌توان با مدل عددی مقدار این جریان را به دست آورد. به دلیل دشواری‌های تعیین ساز و کار جریان عبوری از میان موج‌شکن و عدم قطعیت بالای نتایج در این حالت. در این راهنما تنها به بررسی پایداری قطعات آرمور مستقر در وجه سمت ساحل در برابر جریان عبوری از روی موج‌شکن طراح باید برای تخمین وزن قطعات آرمور در وجه ساحل ساحل موج‌شکن بر مبنای بارگذاری ناشی از جریان عبوری سونامی طرح از یکی از سه روش زیر استفاده نماید: -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سوم - ضوابط طراحی و مقاوم‌سازی موج‌شکن‌ها در برابر سونامی . ۹۶/۱۱/۱۸ ۳۳ ۳-۱-۱-۳-۳- روش اول در این روش از روابط ۱-۳ تا ۳-۳ برای تخمین وزن قطعات آرمور در وجه ساحل موج‌شکن بر مبنای بارگذاری ناشی از جریان عبوری سونامی استفاده می‌شود. 0 5111) 0 - ۸ 5110 ۹ وزن مخصوص سنگ بر حسب کیلوگرم بر متر مکعب وزن مخصوص آب دریا بر حسب کیلوگرم بر متر مکعب ( ,(0) ۳ : ضریب اصلاحی شیب آرمور زاویه تعادل آرمور برحسب رادیان 0 زاویه شیب لایه آرمور برحسب رادیان سرعت جریان سونامی برحسب متر بر ثانیه 8: شتاب جاذبه روابط برحسب متر بر مجذور ثانیه قطر اسمی آرمور برحسب متر ۳-۱-۱-۳-۳- روش دوم در این روش از روابط ۴-۳ تا ۶-۳ برای تخمین وزن قطعات آرمور در وجه ساحل موج‌شکن بر مبنای بارگذاری ناشی از جریان عبوری سونامی استفاده می‌شود. (۳-۳) 4 ۶8 احعحی 1 (۵-۳) ی- ۷ 2 ( ر۶ه) ۲ ارتفاع آب در روی تاج موج‌شکن برحسب متر -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۶ ۸۸ راهنمای طراحی موج‌شکن‌های نوده‌سنگی و مرکب در برابر سونامی قطر اسمی آرمور برحسب متر ول]: سرعت جریان در روی تاج موج‌شکن برحسب متر بر ثانیه ۴-۱-۱-۳-۳- روش سوم در این روش از روابط ۷-۳ تا ۸-۳ برای تخمین وزن قطعات آرمور در وجه ساحل موج‌شکن بر مبنای بارگذاری ناشی از جریان عبوری سونامی استفاده می‌شود. تعداد آرمورهای جابه‌جا شده (۷-۳) سا 6 51۱0۵ 7 3 0-0(7د00) 1 نم ان 0 که در این روابط: (]: نرخ تخریب آرمورها ۷۹/۵۸۵ : وزن قطعات سنگی مورد نیاز برحسب کیلوگرم لا: پارامتر متاثر از نوع تخریب قطعات سنگی ۰ وزن مخصوص سنگ برحسب کیلوگرم بر متر مکعب وزن مخصوص آب دریا برحسب کیلوگرم بر متر مکعب زاویه شیب لایه آرمور برحسب رادیان لا : سرعت جریان وارده بر قطعات سنگی برحسب متر بر ثانیه برای تعیین پارامتر متاثر از نرخ تخریب آرمورها باید از شکل (۱-۳) استفاده نمود. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سوم - ضوابط طراحی و مقاوم‌سازی موج‌شکن‌ها در برابر سونامی . ۹۶/۱۱/۱۸ ۵ 1 )10( شکل ۱-۳- تغییر پارامتر متاثر از نوع تخریب قطعات سنگی (۷) بر اساس نرخ تخریب آرمورها (0) ۵-۱-۱-۳-۳- بارگذاری ناشی از ارتفاع موج سونامی وزن آرمور به دست آمده ناشی از بار گذاری ار تفاع موح سونامی طرح با دوره با زک ت ۶۰-۵۰ تا ۱۶۰-۱۵۰ سال بر طبق رابطه ۹-۳ ارائه می‌شود. 18/ - ‏ی‎ ۳۹ )۹٩-۳( 00 ۸-۳) یا در این حالت انتظار می‌رود که آرمور دچار عدم خرابی یا خرابی محدود شود (6-2). این بدان معنا است که موج‌شکن نه‌تنها در برابر موج اولیه سونامی بلکه در برابر امواج بعدی سونامی نیز مقاوم باشد و نیز ضروری است که تغییرشکل وزن آرمور به دست آمده ناشی از بارگذاری ارتفاع موج سونامی طرح با دوره بازگشت ۱۶۰-۱۵۰ تا هزار سال بر طبق 3 (۳- 1 ۵ هس۱۳ : 0۸۳۵۳ 5 - /۷ ۳9 0 (۸-1) ۴۶ در این حالت انتظار می‌رود که آرمور دچار خرابی ناشی از یک یا چند سازوکار تخریب شود (5-4). که در این روابط: وزن قطعات آرمور برحسب کیلوگرم ۲ وزن مخصوص قطعات آرمور پرحسب کیلوگرم بر متر مکعب 111۸ ارتفاع موج سونامی طرح برحسب متر ۵۸ ضریب پایداری آرمور ۸: چگالی نسبی -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۶ ۸ راهنمای طراحی موج‌شکن‌های نوده‌سنگی و مرکب در برابر سونامی مهندس طراح علاوه بر روابط ارائه شده. لازم است آخرین یافته‌های منتشر شده در روابط کنترل پایداری موج‌شکن توده سنگی در برابر هر دو نوع بارگذاری مورد بحث را نیز مطالعه و تطبیق نماید. ۲-۱-۳-۳ بازطراحی موج‌شکن مرکب بازطراحی موج‌شکن مرکب در برابر بارگذاری سونامی باید طی گام‌های زیر صورت گیرد: ۱- در صورتی که موج سونامی طرح از نوع بلند آبخیز باشد. نیروی موج سونامی طرح را باید طبق بند ۱-۲-۱-۳ محاسبه کرد. ۲- در صورتی که موج سونامی طرح از نوع بلند آبخیز نباشد و سرریز آب به سمت حوضچه رخ ندهد. برای نیروی موج سونامی طرحی باید از ضوابط بند ۲-۲-۱-۳-۳ استفاده شود. ۳- در صورتی که موج سونامی طرح از نوع موج نوسانی وحشی نباشد و سرریز آب به سمت حوضچه رخ دهد. محاسبه نیروی موج سونامی طرح باید بر مبنای بند ۳-۲-۱-۳-۳ انجام شود. ۳ نیروهای زمین‌لرزه وارد بر اجزا سازه‌ای موج شکن قائم را باید طبق ضابطه شماره ۶۳۱ سازمان برنامه و بودجه کشور با عنوان «دستورالعمل طراحی سازه‌های ساحلی: شرایط طراحی» فصل دوازدهم بخش دوم ۵- طراحی سازه‌ای مطابق آیین‌نامه بتن ایران با در نظر گرفتن ملاحظات شرایط محیطی انجام می‌شود. ۶- عملکرد موج‌شکن مرکب در برابر سونامی باید بر مبنای روش‌های ارائه شده در بند ۲-۳-۳ کنترل گردد. ۱-۲-۱-۳-۳- روابط اصلاح شده تانی‌موتو در حالتی که نیروی موج سونامی طرح از نوع بلند آبخیز باشد. باید از روابط بندهای زیر استفاده شود. این روابط برای دو حالت مختلف تراز سطح آب یکسان و مختلف در طرفین موج‌شکن مرکب ارائه شده است. طراح باید نیروی موج سونامی در حالت تراز یکسان آب در طرفین موج‌شکن از بند ۱-۱-۲-۱-۳-۳ و برای حالت دیگر از بند ۲-۱-۲-۱-۳-۳ تعیین کند. ۱-۱-۳-۱-۳-۳- تراز یکسان سطح آب در طرفین موج‌شکن مرکب بر مبنای روابط اصلاح شده تانی‌موتو در حالتی که تراز سطح آب در طرفین موج‌شکن مرکب یکسان باشد. نیروی موج سونامی طرح از روابط زیر محاسبه می‌شود. در شکل (۲-۳)» توزیع نیروی موج در این حالت آرائه شده است. (۱۱-۳) 1۹ 0 (۱۲-۳) ۶3 (۱۳-۳) 73082 0۱ -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سوم - ضوابط طراحی و مقاوم‌سازی موج‌شکن‌ها در برابر سونامی ‏ ۹۶/۱۱/۱۸ ۳۷ (۱۳۴-۲) > 0 که در این روابط: 1 دامنه موج سونامی طرح برحسب متر یی 11 : ارتفاع موج سونامی طرح برحسب متر تراز اعمال فشار موج سونامی طرح برحسب متر فشار موج سونامی طرح در جلو دیوار قائم موج‌شکن مرکب برحسب کیلو نیوتن بر متر مربع وزن مخصوص آب برحسب کیلوگرم بر متر مکعب 8: شتاب جاذبه زمین برحسب متر بر مجذور ثانیه : فشار بالابرنده موج سونامی طرح برحسب کیلونیوتن بر مترمربع / ارتفاع سونامی خ ملل ال با میم شکل ۲-۳- توزیع نیروی موج سونامی طرح در حالت تراز یکسان سطح آب در طرفین موج‌شکن مرکب بر مبنای روابط اصلاح شده تانی‌موتو ۲-۱-۲-۱-۳-۳- تراز متفاوت سطح آب در طرفین موج‌شکن مرکب بر مبنای روابط اصلاح شده تانی‌موتوء در حالتی که تراز سطح آب در طرفین موج‌شکن مرکب متفاوت باشد. نیروی موج از روابط این بند تعیین می‌شود. در شکل (۲-۲) توزیع نیروی موج در این حالت ارائه شده است. (۱۵-۳) 3 (۱۶-۳) 30,1 > 0۱ (۱۷-۳) 021 > 02 (۱۸-۲) * ,0 (۱۹-۳) 02 > ]۳ که در این روابط: تراز اعمال فشار موج سونامی طرح برحسب متر 2 دامنه موج سونامی طرح برحسب متر -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۸ ۸ راهنمای طراحی موج‌شکن‌های نوده‌سنگی و مرکب در برابر سونامی 1 فشار موج سونامی طرح در جلو دیوار قائم برحسب کیلو نیوتن بر متر مربع وزن مخصوص آب برحسب کیلوگرم بر متر مکعب 8: شتاب جاذبه زمین برحسب متر بر مجذور ثأنیه 2 : فشار منفی موج در پشت وجه قائم موج‌شکن مرکب برحسب کیلونیوتن بر مترمربع : فشار بالابرنده موج سونامی طرح برحسب کیلونیوتن بر مترمربع فشار بالابرنده منفی موج سونامی طرح برحسب کیلونیوتن بر مترمربع ارتفاع سونامی 24 ۱ سا / (سمت دریا) ی ار رات 1 کر در مادام شکل ۳-۳- توزیع نیروی موج سونامی طرح در حالت تراز متفاوت سطح آب در طرفین موج‌شکن مرکب بر مبنای روابط اصلاح شده تانی‌موتو در حالتی که نیروی موج سونامی طرح بلند آبخیز نباشد و سرریز آب به سمت حوضچه رخ ندهد. نیروی موج باید از روابط بندهای زیر به دست آید. این روابط برای دو حالت مختلف تراز سطح آب یکسان و مختلف در طرفین موج‌شکن ۱-۲-۳۲-۱-۳-۳- تراز یکسان سطح آب در طرفین موج‌شکن مرکب بر مبنای روابط تانی‌موتوء در صورتی که تراز سطح آب در طرفین موج‌شکن مرکب یکسان باشد. نیروی موج سونامی 0 - 2 )۲۰-۳( 1 ۱ 1.27 1 تراز اعمال فشار موج سونامی طرح برحسب متر (2: دامنه موج سونامی طرح برحسب متر -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سوم - ضوابط طراحی و مقاوم‌سازی موج‌شکن‌ها در برابر سونامی . ۹۶/۱۱/۱۸ ۳۹ فشار موج سونامی طرح در جلو وجه قائم موج‌شکن مرکب برحسب کیلونیوتن بر مترمربع ما اختلاف تراز تاج موج شکن مرکب و تراز سطح آب برحسب متر س 11۵ : ارتفاع موج سونامی طرح برحسب متر اختلاف تراز سطح آب دریا با عمق قرارگیری موج‌شکن مرکب برحسب متر وزن مخصوص آب برحسب کیلونیوتن بر متر مربع 8: شتاب جاذبه زمین برحسب متر بر مجذور ثانیه : فشار بالابرنده موج سونامی طرح برحسب کیلونیوتن بر مترمربع سم ۳ خر شکل ۴-۳- توزیع نیروی موج سونامی طرح در حالت تراز یکسان سطح آب در طرفین موج‌شکن مرکب بر مبنای روابط تانی‌موتو ۲-۲-۲-۱-۳-۳- تراز متفاوت سطح آب در طرفین موج‌شکن مرکب بر مبنای روابط تانی‌موتو در صورتی که تراز سطح آب در طرفین موج‌شکن متفاوت باشد؛ نیروی موج سونامی طرح از این بند محاسبه می‌شود. در شکل (۵-۳)» توزیع نیروی موج در این حالت ارائه شده است. (۲۵-۳) 32 - ار (۲۶-۳۲) 2.20821 0۱ (۲۷-۳) 055 > 02 (۲۸-۳) ۱ 7 ۳۵ (۲۹-۳) 2 7 ۳ که در این روابط: تراز اعمال فشار موج سونامی طرح برحسب متر (2: دامنه موج سونامی طرح برحسب متر فشار موج سونامی طرح در جلو قائم موج‌شکن مرکب برحسب کیلو نیوتن بر متر مربع وزن مخصوص آب برحسب کیلوگرم بر متر مکعب 8 شتاب جاذبه زمین برحسب متر بر مجذور ثانیه -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۰ ۸ راهنمای طراحی موج‌شکن‌های نوده‌سنگی و مرکب در برابر سونامی و : فشار منفی موج در پشت وجه قائم موج‌شکن مرکب برحسب کیلونیوتن بر مترمربع 71: اختلاف تراز سطح آب طرفین موج‌شکن مرکب برحسب متر فشار بالابرنده موج سونامی طرح برحسب کیلونیوتن بر مترمربع ]: فشار بالابرنده منفی موج سونامی طرح برحسب کیلونیوتن بر مترمربع 4 ارتفاع سونامی ۱ ۸ (سمت حوضچه) - (سمت دریا) رررر ام شکل ۵-۳- توزیع نیروی موج سونامی طرح در حالت تراز متفاوت سطح آب در طرفین موج‌شکن مرکب بر مبنای روابط تانی‌موتو ۳-۲-۱-۳-۳- نیروی موج سونامی طرح بر اساس اختلاف فشار هیدرواستاتیک در حالتی که بلند آبخیز نباشد و سرریزی آب رخ دهد. باید از روابط زیر برای محاسبه نیروی موج سونامی طرح استفاده نمود. در شکل (۶-۲)» توزیع نیروی موج در این حالت آرائه شده است. 0, > 1.0508) + ۳۰-۳( (۳۱-۳) ۳1 ارم (۳۲-۳) (۳ + (7) 0.908 رد0 که در این روابط: فشار موج سونامی طرح در جلو وجه قائم موج‌شکن مرکب برحسب کیلونیوتن بر متر مربع وزن مخصوص آب برحسب کیلوگرم بر متر مکعب 8: شتاب جاذبه زمین برحسب متر بر مجذور ثانیه اختلاف تراز سطح آب در جلوی موج‌شکن مرکب و تراز سطح آب در زمان سرریزی برحسب متر اختلاف تراز زیرسازه و تراز سطح آب برحسب متر 2 : فشار منفی موج در پشت وجه قائم موج‌شکن مرکب برحسب کیلونیوتن بر مترمربع م: اختلاف تراز تاج موج‌شکن مرکب و تراز سطح آب برحسب متر 9 فشار منفی موج سونامی طرح در پشت دیوار قائم در حالت سرریزی از روی موج‌شکن مرکب برحسب کیلونیوتن بر مترمربع -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سوم - ضوابط طراحی و مقاوم‌سازی موج‌شکن‌ها در برابر سونامی . ۹۶/۱۱/۱۸ ۳ 7 تراز سطح آب در طرفین موج‌شکن مرکب برحسب متر تراز سطح آب در جلوی موج‌شکن شکل ۶-۳- توزیع نیروی موج سونامی طرح در حالت سریزی موج سونامی از روی موج‌شکن مرکب ۲-۳-۳ کنترل عملکرد موج‌شکن در برابر سونامی ارزیابی عملکرد موج‌شکن‌های توده‌سنگی و مرکب باید طبق کنترل‌های ذکر شده در شکل‌های (۷-۳) و (۸-۳) انجام شود. کنترل‌های لازم برای ارزیابی عملکرد موج‌شکن مرکب در برابر سونامی شکل ۷-۳- کنترل‌های لازم برای ارزیابی عملکرد موج‌شکن مرکب در برابر سونامی کنترل‌های لازم برای ارزیابی عملکرد موج‌شکن توده‌سنگی در برابر سونامی شکل ۸-۳- کنترل‌های لازم برای ارزیابی عملکرد موج‌شکن توده‌سنگی در برابر سونامی ۱-۲-۳-۳ کنترل لغزش در بررسی پایداری موج‌شکن مرکب در مقابل لغزش باید از رابطه ۲۳-۳ استفاده نمود: ل +( ون 5 11 8 :۳ 10 (۳۳-۳) 2 سس 7 که در این رابطه: این -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۲ ۸ راهنمای طراحی موج‌شکن‌های نوده‌سنگی و مرکب در برابر سونامی 1: ضریب اصطکاک بین بدنه قائم موج‌شکن مرکب و زیر سازه ۷ وزن بدنه قائم موج‌شکن مرکب برحسب کیلونیوتن بر متر ۵ : وزن غوطه‌وری قائم موج‌شکن مرکب برحسب کیلونیوتن بر متر را : نیروی بالابرنده موج سونامی طرح برحسب کیلونیوتن بر متر ۵ نیروی مقاوم بخش تقویت‌شده وجه سمت بندر موج‌شکن مرکب برحسب کیلونیوتن بر متر (رجوع به بند ۱-۴-۳ شود) ضریب تاثیر تحلیل سازه‌ای نیروی افقی موج سونامی طرح برحسب کیلونیوتن بر متر مقادیر طراحی در رابطه بالا را می‌توان از فرمول‌های زیر محاسبه نمود. اندیس‌های ۲ و 0 به ترتیب معرف مقدار اسمی و طراحی پارامتر مربوطه بوده و علامت ۷ بیانگر ضریب تاثیر مرتبط با این اندیس‌ها می‌باشد که در جدول ۱-۳ ارائه شده است: (۲۴-۲) ۷۲1 لا (۳۲۵-۳) نگ ,لاک رن (۳۶-۳) ,با رل > با که در این روابط: 1: ضریب اصطکاک بین بدنه قائم موج‌شکن مرکب و زیر سازه 7 ضریب تاثیر ضریب اصطکاک بین بدنه قائم موج‌شکن مرکب و زیرسازه نا : نیروی بالای برنده موج سونامی طرح برحسب کیلونیوتن بر متر ر7۶: ضریب تاثیر نیروی بالابرنده موج سونامی طرح نیروی افقی موج سونامی طرح برحسب کیلونیوتن بر متر ,,12: ضریب تاثیر نیروی افقی موج سونامی طرح مقدار وزن بدنه قائم موج‌شکن مرکب را باید براساس مصالح تشکیل‌دهنده آن از جمله اوزان بتن مسلح, غیرمسلح و (۳۷-۳) ۷۵ ۷ ۷۳ م۷ خ امک 2 ۷/۶ که در این روابط: ۷ وزن بدنه قائم موج‌شکن مرکب برحسب کیلونیوتن بر متر وزن بتن مسلح بدنه قائم موج‌شکن مرکب برحسب کیلونیوتن بر متر /۷/: ضریب تاثیر وزن بتن مسلح بدنه قائم موج‌شکن مرکب وزن بتن غیرمسلح بدنه قائم موج‌شکن مرکب برحسب کیلونیوتن بر متر -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سوم - ضوابط طراحی و مفاوم‌سازی موج‌شکن‌ها در برابر سوتامی ‏ ۹۶/۱۱/۱۸ ۳۳ /1۷: ضریب تأثیر وزن بتن غیرمسلح بدنه قائم موج‌شکن مرکب ۷۷۵ : وزن ماسه استفاده شده در پر کردن بدنه قائم موج‌شکن مرکب برحسب کیلونیوتن بر متر :۷۷ ضریب تأثیر وزن ماسه استفاده شده در پر کردن بدنه قائم موج‌شکن مرکب همچنین در محاسبه وزن غوطه‌وری بدنه قائم موج‌شکن مرکب باید از رابطه ۳۸-۳ و ۳۹-۲ استفاده شود: (۳۸-۳) ۷ ۲ (۳۹-۳) اط,28 +8 (3+ با )هک روط که در این رابطه: ۲1.۳1.۷۷,۲: تراز نجومی بالاتر از مد بالاتر برحسب متر و نوزن غوطه‌وری موج‌شکن مرکب برحسب کیلونیوتن بر متر وزن مخصوص آب برحسب کیلوگرم بر متر مکعب 8 شتاب جاذبه زمین برحسب متر بر مجذور ثانیه نتراز آب طراحی برحسب متر ۷: ضریب تاثیر تراز آب طراحی نارتفاع بدنه قائم موج‌شکن مرکب قرار گرفته در آب برحسب متر 3 : عرض بدنه قائم موج‌شکن مرکب برحسب متر ۶ ارتفاع پنجه برحسب متر ۳-۳-۳-۳ کنترل ظرفیت باربری بستر دریا برای کنترل ظرفیت باربری بستر دریا در زمان وقوع سونامی, طراح باید به روابط ارائه شده در ضابطه شماره ۶۳۴ سازمان برنامه و بودجه کشور با عنوان «دستورالعمل طراحی سازه‌های ساحلی» و نیز شبیه‌سازی‌های عددی خاص این موضوع با در نظر گرفتن ضرایب تاثیر خاص این کنترل که در جدول (۱-۳) ارائه شده است. رجوع نماید. جدول ۱-۳- ضرایب تاثیر در تایید عملکرد برای سونامی 20 2.5 و 1/۸ ]۱1.11. ۷۷ -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۴ ۸ راهنمای طراحی موج‌شکن‌های نوده‌سنگی و مرکب در برابر سونامی ادامه جدول ۱-۳- ضرایب تاثیر در تایید عملکرد برای سونامی بارامتر مرت را ِ 1 4 ۳-۲-۳-۳- کنترل واژگونی در بررسی پایداری موج‌شکن مرکب در برابر وا گونی از رابطه ۴۰-۳ استفاده می‌شود. اندیس‌های ۲ و ۵ به ترتیب هَ ۰ ۰ ۰ ۷ ی ۰ ره تس ۰.۰ ۹ ۰ اس معرف مقدار اسمی 9 طراحی پارامتر مربوطه بوده 9 علامت بیانگر صریب تاثیر مرتبط با این اندیس‌ها می‌باشد که در جدول (۱-۳) ارائه شده است. اجه - رنه - ر/۷ 2۱ (۴۰-۳) وا ات امه که در این رابطه: 41 طول بازوی وزن بدنه قائم موج‌شکن مرکب برحسب متر ۷۷ وزن بدنه قائم موج‌شکن مرکب برحسب کیلونیوتن بر متر د: طول بازوی وزن غوطه‌وری موج‌شکن مرکب برحسب متر : وزن غوطه‌وری موج‌شکن مرکب برحسب کیلونیوتن بر متر 3 طول بازوی نیروی بالابرنده موج سونامی طرح برحسب متر : نیروی بالابرنده موج سونامی طرح برحسب کیلونیوتن بر متر 4 طول بازوی نیروی افقی موج سونامی طرح برحسب متر ۲ : نیروی افقی موج سونامی طرح برحسب کیلونیوتن بر متر پارامترهای استفاده شده در رابطه بالا در شکل ‎)٩-۳(‏ نمایش داده شده است. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سوم - ضوابط طراحی و مقاوم‌سازی موج‌شکن‌ها در برابر سونامی ‏ ۹۶/۱۱/۱۸ ۳۵ شکل ۹-۳- پارامترهای موثر در کنترل واژگونی ۴-۲-۳-۳ کنترل گسیختگی ناشی از لغزش بستر «دستورالعمل طراحی سازه‌های ساحلی: پی‌ها» و مدل‌سازی‌های عددی خاص این موضوع استفاده شود. ۵-۲-۳-۳ کنترل نشست و روانگرایی برای بررسی نشست موج‌شکن و ارزیابی پتانسیل روانگرایی خاک در زمان وقوع سونامی باید به نشریات شماره ۶۳۴ با عنوان «دستورالعمل طراحی سازه‌های ساحلی: پی‌ها» و شماره ۵۲۵ با عنوان «راهنمای ارزیابی پتانسیل روانگرایی خاک. پیامدها و روش‌های کاهش مخاطرات آن» سازمان برنامه و بودجه کشور رجوع شود. ۶-۲-۳-۳ کنترل آب‌شستگر برای بررسی آب‌شستگی ناشی از جریان سرریزی سونامی که یکی از علل‌های مهم تخریب موج‌شکن‌ها تحت اثر سونامی می‌باشد. باید از فصل پنجم ضابطه شماره ۴۹ سازمان برنامه 9 بودجه کشور با عنوان «راهنمای روش‌های ۴-۳ راهکارهای مختلف برای مقاوم سازی موج‌شکن پس از طراحی, بازطراحی و کنترل عملکرد موج‌شکن مرکب و توده‌سنگی با توجه به مقطع نهایی به دست‌آمده و نیز درجه اهمیت طرح و هزینه‌های آجرایی. طراح می‌تواند بر حسب نیاز اقدام به استفاده از راهکارهای آشاره‌شده در این ۱-۴-۳ تقویت وجه سمت بندر موج‌شکن مرکب با استفاده از قطعات سنگی و یا بلوک‌های بتنی می‌توان وجه سمت بندر موج‌شکن مرکب را تقویت نمود به‌نحوی‌که پایداری آن در برابر واژگونی و لغزش ناشی از سونامی تامین گردد. به طور کلی ارتفاع بخش تقویت شده باید ۱/۳ ارتفاع بدنه قائم موج‌شکن مرکب (و یا بیش‌تر)» و عرض بخش تقویت شده باید حداقل برابر ارتفاع بخش تقویت شده باشد. نیروی مقاوم طراحی بخش تقویت شده از رابطه ۴۱-۳ محاسبه می‌شود. -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۶ ۸ راهنمای طراحی موج‌شکن‌های نوده‌سنگی و مرکب در برابر سونامی (۴۱-۳) 7 با مقدار اسمی این نیرو ( ,16) به یکی از دو روش زیر باید محاسبه شود. در صورتی که مصالح بخش تقویت شده از سنگ باشد» نیروی مقاوم اسمی بخش تقویت شده از رابطه ۴۲-۳ به دست می‌آید. (۴۲-۳) (2 +0) ۷/1۵ عم که در این رابطه: ۰ وزن قطعه تقویتی بالای صفحه لغزش برحسب کیلونیوتن بر متر 0 زاویه سطح لغزش برحسب درجه 2 ضریب اصطکاک بین قطعات سنگ برابر ر 1۵ (0. 8- (ا) برحسب درجه نیروی مقاوم را می‌توان بر مبنای بر مبنای مطالعات تجربی بر اساس این فرض که این نیرو تابعی از ارتفاع موج و عمق قرارگیری موج‌شکن می‌باشد. از رابطه ۴۳-۳ تعیین نمود (به شکل ۱۰-۳ رجوع شود). شکل ۱۰-۳- سطح مقاوم در برابر لغزش بخش تقویت شده (۳۳-۳) (0.5 > */1]) عمگا وزن قطعه تقویت شده برحسب کیلونیوتن بر متر ۷ ضریب اصطکاک سنگ: (0.5 - 0 /11) 0.2 +0.9 بتن: (0.5 - 0 /11) 0.2 +04 1 ارتفاع موج سونامی برحسب متر در صور تی که جنس بخش تقویت شده از آرمورهای بتنی باشدء ضروری است هیچ فاصله‌ای بین آن‌ها و بدنه قائم در صورت تقویت موج‌شکن مرکب به این روش طراح باید کنترل ظرفیت باربری بستر و گسیختگی ناشی از لغشزش بستر دریا را مجددا بر مبنای بندهای ۲-۲-۳-۳ و ۴-۲-۳-۳ ارزیابی نماید. همچنین علاوه بر به‌کارگیری روش‌های مبتنی بر روابط تجربی, توصیه می‌گردد شبیه سازی‌های عددی برای این دو کنترل انجام شود. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سوم - ضوابط طراحی و مقاوم‌سازی موج‌شکن‌ها در برابر سونامی . ۹۶/۱۱/۱۸ ۳۲ بخش برای جلوگیری از آب‌شستگی آن مستقر نمود. آرمورهای تقفویتی ۹ . ۹ ۹ ۰ 0 ط ی ی ۴ 0 یا و ویو و شکل ۱۱-۳- شکل شماتیک بخش تقویتی و بلوک‌های مستقر روی آن اصولاء سازو کارهای تخریب آرمورهای تقویتی بستگی به نوع آن‌ها دارد (شکل ۱۲-۳). آرمورهای تخت مانند: -)2 1001 و ۳۵۲۱۵۲ دارای دو نوع سازوکار تخریب ناشی از وازگونی در نقطه سرریز جریان سونامی و تخریب ناشی از لغزش بر روی سطوح شیبدار بخش تقویت شده می‌باشند. در حالی که. آرمورهای مستهلک کننده موج نظیر 701۳200۵ دارای تنها یک سازوکار تخریب ناشی از جابه‌جایی منفرد هر قطعه در نقطه سرریز جریان سونامی می‌باشند. شکل ۱۲-۳- مکانیزم‌های تخریب آرمورهای مستقر بر روی بخش تقویت شده به دلیل آب‌شستگی و نمایان شدن لایه زیرین جهت تاخیر در تخریب این آرمورهاء توصیه می‌گردد حداقل ۲ لایه آرمور بر روی بخش تقویت شده مستقر شود. برای کنترل پایداری قطعات آرمور استفاده شده در بخش تقویت شده موج‌شکن مرکب باید از روابط شماره ۴۴-۳ و شماره ۴۵-۳ استفاده شود. 1 با )٩.-1( 0 ۳ ۱, -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۸ ۸ راهنمای طراحی موج‌شکن‌های نوده‌سنگی و مرکب در برابر سونامی 5 اه ۱ تن 5راک ۱ (۳۵-۳) حالت لغزش )۲ - بل < | که در این روابط: عمق جریان سرریزی برحسب متر ,5 چگالی نسبی 5 طول شیب بخش زیر سازه سنگی وجه سمت بندر برحسب متر ولا و ولا : اعداد پایداری 3ا: عرض بخش زیرسازهسنگی وجه سمت بندر برحسب متر ۲ نطول سرریز جریان سونامی (فاصله لبه بدنه قائم موج‌شکن مرکب تا نقطه فرود سرریز بر روی آرمورهای تقویتی) ارتفاع تاج موج‌شکن مرکب از روی تراز سطح آب برحسب متر دِل: عمق استقرار آرمورهای بتنی تقویتی برحسب متر شکل (۱۳-۲) برای درک بهتر پارامترهای استفاده شده در روابط شماره ۴۴-۳ و شماره ۴۵-۳ ارائه شده است. شکل ۱۳-۳- پارامترهای استفاده شده در تحلیل پایداری آرمورهای تقویتی اعداد پایداری (,ول«و رول«) بر مبنای مطالعات آزمایشگاهی برای آرمورهای 30۲۳۵۲ 131001-. و 101۳2000 به ترتیب در شکل‌های (۱۴-۲) تا (۱۶-۲۳) ارائه شده اند. ی اب (0(.8)۵۲۱۵ک ]۲7/1 0 شکل ۱۴-۳ نمودار * برحسب 7 برای آرمورهای بتنی ۳۵۲۱۱۵۹ و :2۳-0100 1 -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سوم - ضوابط طراحی و مقاوم‌سازی موج‌شکن‌ها در برابر سونامی ‏ ۹۶/۱۱/۱۸ ۳۹ ۳ ۰ ۱ ی 09 ۹۰ ۹ ای (۲۳۵۲۲۱۵۲) 0ا‌ماط (1.5)71017۵0۵گ]آ85/1 ای شکل ۱۶-۳- نمودار ,۷« برحسب 7 برای آرمور بتنی 161۳2000" 1 طراح باید برای سایر آرمورهای پرکاربرد به مطالعات انجام‌شده در این زمینه. خاص آرمور انتخابی رجوع نماید. برای استفاده از ارتفاع جریان در سمت دریا موج‌شکن مرکب (,1) از روابط ۴۶-۳ تا ۵۱-۳ به دست آورد (پارامترهای استفاده شده در این روابط در شکل (۱۷-۳) ارائه شده است). (2/د۳ + /2)0 (۴۷-۳) اش اما ویو را (۴۸-۲) (2/ روط + ,)۰/28 > دما 2۵ > رما (۴۹-۳) ول کل +ما -ا رن 1 (۵۰-۳) سل ری 2 -------- صفحهٔ بعد -------- 20 ۸۸ راهنمای طراحی موج‌شکن‌های نوده‌سنگی و مرکب در برابر سونامی (۵۱-۳) 0.35 <و که در این روابط: ارتفاع جریان در سمت دریا موج‌شکن مرکب ثانیه برحسب متر 2 نارتفاع جریان ثانیه در روی موج‌شکن مرکب برحسب متر (۷: سرعت جریان سونامی برحسب متر بر تانیه 2 سرعت جریان سونامی در روی موج‌شکن مرکب برحسب متر بر ثانیه ر: ارتفاع تاج موج‌شکن مرکب از روی تراز سطح آب برحسب متر «0: سرعت جریان سرریزی شده در جهت ۷ برحسب متر بر ثانیه وا : طول اولیه سرریز جریان سونامی (فاصله لبه بدنه قائم موج‌شکن مرکب تا نقطه فرود سرریز بر روی آرمورهای شکل ۱۷-۳- پارامترهای استفاده شده در تعیین نقطه سرریز جربان سونامی ۲-۴-۳- بلوک‌های ‎٩۳ برای تقویت موج‌شکن مرکب در برابر لغزش می‌توان از بلوک‌های 5۳ استفاده نمود. با ریختن مصالح سنگی در داخل حفره‌های این بلوک‌هاء اصطکاک لازم جهت پایداری در برابر لغزش ناشی از نیروهای موج تامین می‌شود (به شکل ۸-۳ (رجوع شود). -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سوم - ضوابط طراحی و مقاوم‌سازی موج‌شکن‌ها در برابر سونامی ‏ ۹۶/۱۱/۱۸ ۳ ۱ ۳ 7 ۳ 0 شکل ۱۸-۳- شکل شماتیک بلوک‌های 5۳۲ جهت پایداری در برابر لغزش در صورتی که طراح جهت تقویت موج‌شکن مرکب از این بلوک‌ها استفاده کند. نیروی مقاوم آن جهت کنترل پایداری در برابر لغزش را باید از روابط ۵۲-۳ تا ۵۴-۳ محاسبه نماید. (۵۲-۳) ۰ ۷ مرم۸ ۷7۷ (۵۳-۳) ای ۸ جی کی ح اب۷۷ و۷ 0 0 (۵۳-۳) و۷۷ وکا که در این روابط: : جرم سنگ درون حفره بلوک‌ها برحسب کیلوگرم ۷۷۵۱۰ : حجم حفره بلوک‌ها برحسب مترمکعب م: تخلخل سنگ‌های دورن حفره بلوک‌ها 5 وزن مخصوص سنگ‌های درون حفره بلوک‌ها برحسب کیلوگرم بر مترمکعب ۷۷-۴ : وزن بلوک‌ها زیر آب برحسب کیلونیوتن بر متر وزن بتن زیر آب برحسب کیلونیوتن بر متر وزن سنگ زیر آب برحسب کیلونیوتن بر متر ۳ وزن مخصوص بتن برحسب کیلوگرم بر مترمکعب 8 شتاب جاذبه زمین برحسب متر بر مجذور ثانیه ۵ : نیروی مقاوم بلوک‌های 5۳ برحسب کیلونیوتن بر متر ضریب اصطکاک ضریب اصطکاک در روابط بالا را باید از جدول (۲-۳) تعیین نمود. -------- صفحهٔ بعد -------- ۶۲ ۸ وراهنمای طراحی موج‌شکن‌های نوده‌سنگی و مرکب در برابر سونامی جدول ۲-۳- ضریب اصطکاک بین مصالح مختلف ۳-۴۳ بهسازی بستر دریا طراح باید برای بهسازی بستر دریا از روش‌های آرائه‌شده در ضابطه ۶۲۳۴ سازمان برنامه و بودجه کشور با عنوان «دستورالعمل طراحی سازه‌های ساحلی: پی‌ها» و یا سایر روش‌های معتبر استفاده نماید. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل ۴ ی راهکارهای کاهش اثر سونامی بر سواحل و مستحدئات ساحلی -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- فصل چهارم - راهکارها ی کاهش اثر سونامی بر سواحل و مستحدئات ساحلی . ۹۶/۱۱/۱۸ ۳۵ ۱-۴- محدوده کاربرد در این فصل به معرفی راهکارهای سازه‌ای و غیرسازه‌ای کاهش اثر سونامی بر سواحل و مستحدئات ساحلی پرداخته می‌شود. ۳۲-۴- راهکارهای سازه‌ای هرگونه ساخت و ساز برای کاهش اثرات احتمالی مخاطرات سونامی و یا هر روش مهندسی که منجر به مقاومت ۱-۲-۴ موج‌شکن‌های توده‌سنگی و مرکب موج‌شکن‌های توده‌سنگی و مرکب. همان‌طور که در فصل پیش طراحی آن‌ها در برابر بارگذاری سونامی به تفصیل تشریح شد.ء یکی از آنواع راهکارهای سازه‌ای می‌باشند. انتخاب این روش, مشکل تملک زمین و اراضی مطرح نمی‌باشد. لیکن لازم است موارد زیر در مکان‌یابی این روش در نظر - قرار نگرفتن این نوع سازه‌ها در مرز آبی سایر کشورها؛ - قرار نگرفتن در مسیرهای ناوبری مهم بین المللی؛ و همچنین به دلیل اثر این مانع در تغییر رزیم جریان‌های عمود و موازی ساحل و نیز کاهش نوسانات جزر و مدی باید مدل‌سازی‌های خاص این مهم در طراحی نیز در نظر گرفته شود. ۳-۲-۴ مانع ساحلی سونامی مانع ساحلی سونامی که در خط ساحلی احداث می‌شود. نوع دیگری از راهکارهای سازه‌ای می‌باشد. به دلیل آنکه در ساحل نیروی موج سونامی بیش‌تر از منطقه فراساحلی می‌باشد. طراح باید پیش‌بینی‌های لازم جهت پاسخ مناسب سازه‌ای این مانع را در نظر بگیرد. همچنین باید در نظر داشت که انتخاب این راهکار بر روی طرح‌های توسعه ساحل در آینده اثر خواهد گذاشت. -------- صفحهٔ بعد -------- ۴ ۸ راهنمای طراحی موج‌شکن‌های نوده‌سنگی و مرکب در برابر سونامی مانع خشکی سونامی که می‌تواند در پس‌کرانه احداث شود. از آنواع دیگر راهکارهای سازه‌ای می‌باشد. طراح در انتخاب ۵-۲-۴ موحج‌شکن تلسکوپی قانم اپراتور این سازه باید پس از دریافت اخطار وقوع سونامی 9 5 مشاهده آن. اقدام به بالا آوردن موج‌شکن نموده 9 از این طریق جلوی نفوذ امواج سونامی را به مناطق کم عمق ساحلی بگیرد. در شکل (۱-۴)» سازوکار این نوع خاص از موج‌شکن‌ها ارائه شده است. ۶-۲-۴- سامانه ضد سونامی برگرفته گرفته از لوله هوا این راهکار از پوسته‌های بیل مانندی تشکیل‌شده که توسط لوله‌هایی با یکدیگر ارتباط دارند (شکل ۲-۴). طراحی این پوسته‌ها به گونه‌ای است که انرژی موج سونامی ورودی را جمع‌آوری و سپس برای کاهش اثر موج سونامی به سوی نموده و جریان آب بعد از چرخش در پوسته در جهت خلاف حرکت اصابت سونامی از پوسته خارج می‌شود. پرتاب جریان آب با شدت زیاد به موج سونامی در حال حرکت جهت حرکت موج سونامی شکل ۲-۴- سامانه‌های ضد سونامی بر گرفته گرفته از لوله هوا -------- صفحهٔ بعد -------- فصل چهارم - راهکارهای کاهش اثر سونامی بر سواحل و مستحدثات ساحلی ‏ ۹۶/۱۱/۱۸ ۳۷ ۷-۲-۴- دیوارهای متحرک این دیوارها برای جلوگیری از برگشت جریان بازگشتی سونامی به سمت دریا و اجتناب از اندرکنش جریان- موج سونامی تعبیه و طراحی می‌گردند. ۳-۴- راهکارهای غیرسازه‌ای هر نوع اقدام در راستای اجتناب از اثرات احتمالی مخاطرات سونامی که در بر گیرنده ساخت و ساز نباشد نظیر سامانه عمومی, مانور و آموزش نیز در این راهکار قرار می‌گیرد. ۱-۳-۴ سامانه هشدار سریع جهت حفاظت در نواحی ساحلی و نیز کنترل و کاهش خسارات وارده. توسعه سیستم‌های هشدار سونامی برای خطوط ساحلی که در معرض خطر سونامی هستند. ضروری می‌باشد. سیستم هشدار سونامی» سیستمی است که بعد از وقوع زمین لرزه‌های زیر دریایی از طریق تحلیل داده‌های لرزه‌ای و موج‌سنجی معین می‌کند که زمین لرزه مذکور توانایی ایجاد امواج سونامی را دارد یا خیر. در صورتی که خطر سونامی وجود داشته باشد. این سیستم از طریق صدور اعلام خطر در نواحی در معرض خطر اطلاعات مورد نیاز را ارایه می‌دهد. اولین گام در اعلام خطر سونامی, دریافت و تحلیل داده‌های لرزه‌ای و تعیین بزرگاء کانون و عمق زمین‌لرزه می‌باشد. با در دست داشتن این سه پارامتر اصلی برای هر زمین‌لرزه» می‌توان میزان بالاامدگی کف اقیانوس را محاسبه نمود. میزان بالاآمدگی کف اقیانوس مهم‌ترین پارامتر در ارزیابی خطر سونامی می‌باشد. در گام بعد. پس از تعیین پارامترهای اصلی زمین لرزه ضروری است که مشخصات آمواج سونامی تخمین زده شود. مهم‌ترین مشخصات سونامی عبارتند از میزان ارتفاع امواج سونامی در مرز ساحلی و نیز زمان رسیدن این امواج به نواحی ساحلی. این امر از طریق مدل‌سازی عددی فازهای انتشار و بالاروی امواج سونامی صورت می‌گیرد. از آن جایی که معمولا پس از وقوع زمین لرزه فاصله زمانی بسیار کمی جهت صدور اعلام خطر سونامی محتمل وجود دارد. لذا نمی‌توان مدل‌سازی انتشار و بالاروی سونامی را پس از وقوع زمین لرزه انجام داد. برای این منظورء معمولا از قبل با توجه به سناریوهای مختلف و متعدد برای فاز تولید زمین لرزه محتمل, در هر مورد مشخصات سونامی و نواحی در معرض خطر تخمین زده شده و از مجموع این اطلاعات یک پایگاه داده در مرکز سیستم هشدار سونامی ایجاد می‌گردد. ساختار سیستم هشدار سونامی پیشنهادی برای سواحل سونامی خیز جنوب ایران به شرح شکل (۳-۴) ارائه می‌گردد. -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۸ ۸ راهنمای طراحی موج‌شکن‌های نوده‌سنگی و مرکب در برابر سونامی شبکه لرزه‌ای جهانی 2 سا ۳ داده ی سطح آب : و موج سنج‌ها هس کنترل سایر اطلاعات از جمله اطلاعات سطح اعلام یا عدم اعلام خطر ۱ ً اب اقیانوس 9 مدل‌ها از ی بیش محاسبه شده شکل ۳-۴- ساختار سامانه هشدار سونامی پیشنهادی برای سواحل سونامی خیز جنوب ایران ۲-۳-۴- درخت‌های ساحلی اثر درختان ساحلی در کاهش سونامی, اولین بار در سونامی ۲۰۰۴ اقیانوس هند مورد توجه قرار گرفت. برای شناخت عملکرد این روش در برابر سونامی باید مورفولوژی درخت (پاسخ دینامیکی و تنش‌های داخلی المان‌های درخت) بررسی شود. ۳-۳-۴ جاده‌های کمربندی اضطراری جاده‌های کمربندی اضطراری را می‌توان جهت خروج سریع‌تر مردم از منطقه در معرض خطر سونامی از میان جاده‌های کمربندی موجود منطقه انتخاب نمود. ترکیب این روش با یک سامانه اطلاع‌رسانی هشدار سریع خطر وقوع -------- صفحهٔ بعد -------- واژه‌نامه فارسی به انگلیسی -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- پیوست ۱- واژه‌نامه فارسی به انگلیسی ‏ ۹۶/۱۱/۱۸ ۵۱ الف ارتفاع اثر سونامی 161 1۳806 1۹۳۵ ارتفاع بالاروی سونامی 16161 ۳۳-۵۵ [۵ 1۹۳" ارتفاع سونامی 111 1۹۵1" ارتفاع موج سونامی 611 ۷۷۵۷۵ 15۳۵" اصطکاک بستر 170110 اصول شاخه‌های متقابلا ناساز گار 8 6 151۷ع0 ۵ 01۲ ۳۳۱۵۵۱۵ انکسار موج ۷۷/3۷60 ب بالاترین تراز آب 10۷۵1 ۷۵1۵۲ 11011631 ] بزرگای گشتاوری ۱۷1013611۲06 پراش موج ۷۷۵۷ پراکنش موج 0 ۷۷/۵۷2 پروفیل اولیه سونامی ع[0 111۵ 1۹۳۵۱ تن تراز انحراف 10۷۵1 126۷1211010 تراز جزر و مد تخمینی |10۷۵ [2ل11 ۳۹۲۱۵1۵۵0 تراز مبنا ۷1| 4200 0۳۵۳ تراز متوسط آب 12۵1 ۹۵۵ ۱۷102 تشدید ی تغییر شکل سونامی 1۹710 تفرق موج 0 ۷۷/۵۷ تک موج 6 1۵1۷1۵۵ تنشگاه گسل ۲۵۷۱|11 توزیع فضایی 0 50۵۵ -------- صفحهٔ بعد -------- 2۳ ۸۸ راهنمای طراحی موج‌شکن‌های نوده‌سنگی و مرکب در برابر سونامی تئوری موج بلند خطی تئوری موج بلند ناپراکنا 3 جاده‌های کمربندی حرکت اولیه حرکت اولیه رانشی حزش موج دوره تناوب سونامی راهکار سازه‌ای راهکارهای غیرسازه‌ای روانگرایی روش قطع تراز صفر رو به بالا رویکرد درخت منطق زاویه لغزش 11627 1۵۳۵ ۷۷۵۷6 ۱10-11627 10۳8 ۷۷۵۷6 119061۷6 10۳۵ ۷۷۵۷۵ 11160 [01-0150651۷ ۱۵۳۵ ۷۵۷6 7 ۳۳۵۵۲ 1۹1۳۵۶ 40 1111۵] 1 ۳۹۱۳۵ 1111۵1 0 12۳۵۳۷۱۵ 11112 ۷۷/۵۷6 68 "1۹11۵11 40 ۱10۷۵16 ۳۷۵] ٩1۳۲۲۵] 5 1336256165 ]101-811610۳۵ [ ور ی 0 70-۵ 6۳۵۹۹1۵۶ 40 10816-166 مما 5۱ ع[ع 2 رز( 0 ما5۵ -------- صفحهٔ بعد -------- پیوست ۱- واژه‌نامه فارسی به انگلیسی ‏ ۹۶/۱۱/۱۸ ۸۳ س سرعت سیال سونامی 1 111 [5۳۵ 1 سرعت موج سونامی 1 ۷۷۵۷6 ۹۳211 ]" سونامی بلند آبخیز 15۵ 1۷06 130۳۵ سونامی دوراً 15۵ ۲۵16 سونامی فاصله دار 1 119120۲ ط طول گسل 10 ۲۵[۲ ظ ظرفیت باربری بستر دریا 6110 62۳1۳۵۶ ۵۵ 502 ح عدم قطعیت شناختی 17 01916016 عدم قطعیت کاتوره‌ای 1۷ ۸[|6210۲۷۷ عرض گسل ]۳۵1 عمق بالایی صفحه گسل 6 ۳۵۷۱ 1۵ 0۳۲ ۳۵۵06 +۸ ما ۶ 1۵۳ ف فلات قاره اد ۲001۱۸۵ ق قانون گرین ۷ 60۳۳6 گ گسیختگی ناشی از لغزش 6 وراد ۲01۳۵127 ل لغزش ۹.101 -------- صفحهٔ بعد -------- ۵۴ ۸ راهنمای طراحی موج‌شکن‌های نوده‌سنگی و مرکب در برابر سونامی م مانع خشکی سونامی مانع ساحلی سونامی مانع فراساحلی سونامی مقدار لغزش منحنی خطر سونامی موج ایستا موج بازتابی موج بلند موج شکن تلسکوپی فائم موج شکن توده سنگی موج شکن مرکب موح کناره ای موج مرده موج نوسانی وحشی ن نگاشت های جزر و مدی نیروی افقی موج نیروی بالابرنده موج نیروی درگ نیروی فائم موج وازگونی 15:۵1 1130 15۱۳۵۱ اعد 7 5۳۱۵۱ 01153۵۲۵ ۳۷ ٩1۱۲ 1 1 ۹۱۳۵( 11327070 ٩1۵۵1۵ 60 کم دهع ها 10۳۶ 6 ۳ ۱۵0006 |۷۵1۵ ۹7 م۹۱۵۱ 1 6 [000۵۹) 0 ع6ع ۳ ۹.1 6 ۵۳۵ 1۵7 ا1718۵] 1 ما۵0 3۵۶۵10۲۹ 110۲17001۵ 5. 5 1100 40 ۷۵۷۵ [۵ا ۱1071700 4 011۲۷۵۷6 4 1۳۵8 ۷/۵۲۵[ ۷۷۵۷۵ دزام0۳م0) 00 -------- صفحهٔ بعد -------- واژه‌نامه انگلیسی به فارسی -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- پیوست ۱- واژه‌نامه انگلیسی به فارسی /ث۹ ۷ ۸ عدم قطعیت کاتوره‌ای 1 ۸16210۲۷ ۳ محیط آبی نیمه بسته زد سونامی بلند آبخیز 15۵ ۷06 170۲6 اصطکاک بستر 5 70110 تراز مبنا |10۷۵ 42۵۳ ۲0۳۵۳۲ گسیختگی ناشی از لغزش ورزاد 0۳2۳ مانع ساحلی سونامی 1۹۵۱ آهاق۰2) موج شکن مرکب 7 00۵۶۱ فلات قاره ماد |001۵ نیروی کوریولیس زا۲0۳۰ 0 عمق بالایی صفحه گسل 6 |۳۵ 1۵ 01 ۳۵۵۵ 0067 ن] 01 105 تراز انحراف ۵1 16۷121100 زاویه شیب ع[ع ۳[ تئوری موج بلند ناپراکنا 130۷ ۱۷۵۷۵ 1۵۳۵ 12130051۷۵ سونامی فاصله‌دار 1 2191201] نیروی درگ 06 ۳۵8 حرکت اولیه کششی 1111۵ 12۳۵/1۵ عمق بالایی صفحه گسل 6 ]|۳۵۷۶ ع16] 01 ۳۵۵۵ عم من اه دا( ۳ موج کناره‌ای 6 ع6ع ۳1 جاده های کمربندی 40 ۹۱۳۵ ۳۳۵۵۲ عدم قطعیت شناختی ۷( ۳۵1۹10116 تراز جزر و مد تخمینی |10۷۵ [2ل110 ۳۹1۱1۳۵160 -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۳ ۸ راهنمای طراحی موج‌شکن‌های نوده‌سنگی و مرکب در برابر سونامی ۲ تنشگاه گسل 5611 ]|۲۵ طول گسل 12813 ۲۳۵1۲ عرض گسل 10 |۳۵ نع قانون گرین ۷ 60۲66 او بالاترین تراز آب ۵1 ۷۷۵16۴ 81651 11] موقعیت‌های افقی نقطه مرجع 1 1۵160۳606 ۵1 ۳۵۹۱10۵۹ [ 10117200۵ ] نیروی افقی موج 6 ۷۵۷6 [۵ا ۲10۳170 ۱ تک موج 1۵1۷1۵۵ حر کت اولیه 1 11112 مانع خشکی سونامی 19۷۵11 11300 ۲ تئوری موج بلند خطی 11160۷ ۷۵۷۵ 108 1۲1627 روانگرایی (وزی با 0 رویکرد درخت منطق 8 10810-116 موج بلند 6 ]۲ ۹1 تراز متوسط آب 1 ‎٩۵2‏ ۱۷102 بزرگای گشتاوری ۱101161۲6 دیوار متحرک [[2 ۱۷10۷۵016 اه تئوری موج بلند ناپراکنا 11360۷ ۷۵۷۵ 10۳8 ۲10-01506۳1۵ تئوری موج بلند غیرخطی 110۷ ۷۷۵۷۵ 1۵۳8 ۱101-116۵۲ راهکارهای غیرسازه‌ای 13625165 ]۱101-5161۵ -------- صفحهٔ بعد -------- پیوست ۱- وازه‌نامه انگلیسی به فارسی ۹ 2۹ 0 مانع فراساحلی سونامی ۲ 13۳۵۱ 011510۲6 وا زگونی 05 ۳ اصول شاخه‌های متقابلا ناسا زگار 0618168 ۵۷ ۵1 1۳۱۵۱۵۱۵ حرکت اولیه رانشی 13111۵ 1۳۹131۵ 4ر موج باز تابی 6 ۵111 تشدید وه موج‌شکن توده سنگی 7 1۹۳10۵ ٩ آب شستگی زار 5۵ ۵۵ 06۵1۳۵۶ 10 ‏ظرفیت باربری بستر دریا 1 ‏موج مرده 1 ‏نشست ۹.11 ‏لغزش 510 1 ‏مقدار لغزش 502112 0 ‏توزیع فضایی ٩1۵1۳6 46 ‏موج ایستا زاویه راستا 0 م۹1۲6 زاویه لغزش 0 م5۳ 51۳6۲۵] 15 ‏راهکار سازه‌ای 1 سونامی دوراً 1۵۵1 ۲016 نگاشت های جزر و مدی 5 1106 سرعت سیال سونامی 1 111 15۳۵۱ منحنی خطر سونامی 6 32720 15۳۵11۱ ارتفاع سونامی 1161 1۹۱11۵1111 -------- صفحهٔ بعد -------- 2 ۸ وراهنمای طراحی موج‌شکن‌های نوده‌سنگی و مرکب در برابر سونامی پروفیل اولیه سونامی 6[ ]1۱11121 1۹۱۱۳۵:۲۱" دوره تناوب سونامی 1۹۷۳۵:۱۱40" ارتفاع بالاروی سونامی 161 ۳۳-۷۳ [15۳۵(11 ارتفاع اثر سونامی 1 1۳۵66 [1۹۱۳۵۱ تغییر شکل سونامی 1۹۵۱00 سرعت موج سونامی 0 ۷۷۵۷6 [1۹۵ ارتفاع موج سونامی 1۵۱21 ۷۷۵۷۵ ((۹۳۵] 1۲ نیروی بالابرنده موج 4 ۷۵۷ زامن موج نوسانی وحشی 06 ۵۵ 1۵۱۵۲ ۷ موج شکن تلسکوپی قائم ۹7 ۱1۵00 |۷۵۵۵ نیروی قائم موج 6 م۲۷۵۷ |۷۵۳۵ ۹۷ پراش (تفرق) موج 0 ۷۷/۵۷ پراکنش موج 0 ۷۷/۵۷6 انکسار موج ۷۷6 حزش موج ۷۷/۵۷6 7 روش قطع تراز صفر رو به بالا 040 0۳۵551۳ 7۳0-0 -------- صفحهٔ بعد -------- منابع و مراجع /ث۹ 2 منابع و مراجع ۳1۵05 ۳0۵۲ 301627 ۲۵۳ ۱/۵100 1ع کع‌که۸ تحص" ,(2006) منوت انش که مک معمعل ‏ -| ۰ 11 40 510042۲05 اهعزصطع۲۵" ,(2009) هل ۶و عانقدا ما00 جعجش۸ آهاهد) کعع۹ 0 2-۵۵ ۰ 1 ۳۵01111165 ۲13700۳ 200 ۳۵۳۲ 1۵۶ کع ها م0 0(۰) ب۵ع 8 ۲13000۹5 200 ۳0۳۹۵ ما10 200 1۵۹00 ,1386 ب00ه] ۵۴ باق -د3 10۳ 61061106 عز1 ۳۲۹۳۵-۹۹۱۹۵ ۲۵" ,(2007) با ,ما5 6۶ بکا ۷۵۵۵2188۵8 با 5۵00۵۵ مک معلهاهک با مفاهمد۸ ۰ -4 8 2020696[ ۳۵ ۵ 121105 مرش داز 200 کزعراهم۸ ۲122200 نصهصسک 1 عناحزا م۳۵2۵ 1۵۳ 200۳۵6 577-۰ ,164 ,فعلدوحام 060 #عزامرم۸ وصه ۳۵ ۳016-40 0۲ ولو که ۸ ,(2017) 2/۰ ,5011۵000 6 متا مقامعام م۸ ما۸1 مب رد8 -5 00۲6۳۲6 [۵ 116۳۵110 1۹۵5 72006 0منا لوط اند 20اه اههد بصانانطاهاک اه ما۳۵ ۰ آاهامعه0) 8 ها[ 2۳0۲ 0۲ بجازازماها5" ,(2014) یک مق م۲104 6 3.۰ 113072۳/۵ بش۸ بوامنکاق۷ مل منجها/۱ ۰ -6 ۳8 آهامه۲۰2 0۵ ۲01۳۵ [۵ 131۵0 معازفوم مه آ0 0۵۵ ۱6ط ۳0 -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- خواننده گرامی امور نظام فنی و اجرایی سازمان برنامه و بودجه کشورء با گذشت بیش از چهل سال فعالیت تحقیقاتی و مطالعاتی خود. افزون بر هفتصد عنوان نشریه تخصصی - فنی. در قالب آیین‌نامه. ضابطه, معیارء دستورالعمل, مشخصات فنی عمومی و مقاله, به‌صورت تالیف و ترجمه. تهیه و ابلاغ کرده است. ضابطه حاضر در راستای موارد یاد شده تهیه شده. تا در راه نیل به توسعه و گسترش علوم در کشور و بهبود فعالیت‌های عمرانی به کار برده شود. فهرست نشریات منتشر شده در سال‌های اخیر در تارنمای 110721711211111.1۳ قابل دستیابی می‌باشد. -------- صفحهٔ بعد -------- [1۹۱۱۳۱2۵1 ۸82211۹4 3۳۵2۱۷2۵۲۹ ع00۹[1 0۳ 200 1۸۱۵-۱10۵ اه وعز۵ ۱۵۶ نانوی [752 | 7۱011011 ۱۱0: 12۳۰ 32024 3۵1[221[[ :0 ۱۱1,۱۲۶ ک ۸۷۱۲۱۳۹ 06 لک ۳1۵1۵ ۳0۳ ۱/50 ۳۵۱005 ۱2-320083۲0 ۳3۵1۵11 7۵ع]۷10۲ ۱1۲۰ ۳8 51۳۳۳۵۱ 8 آ 0 ۳۳۲۵ ک ۳۵0 8 0۹ 122-3202 [[3۵1[221 32024 12۳۰ ۱1۲۰ ۸۱۳۹۱۲۵۲۵۵ ۸|۷۱۲[ 12۵-32002 ۲0۹۵۵8 ۳۵۱۵66۲5 ۱/50 ۱۵ ۱/۵16 50۵2| ۳8 1۳۰۱/1۵ ۵۵۵ 4 1۳۵1۵1 ۳12110۳۵ 13۹1116 7 ۳۳] 1 ۱/1216 51۳۵| ۳ ۸1056 200 م0622 01 ل ۸602۳00۳ ۹.» ٩۹۵۵۲۷1۹۱۲۲ 20 ۱۸1۱1۲۵ 0: 8 ]0 ۱۷1۹۱۵ ۷1011160 که ۲۹۳۹ موز( ۱ 7 018 ۱۷/۹۱۵ ۱۷/1۵۳11160 ک ۲۳۹۳۵ ۱ ده ۹1۱و 011و( ۱ 1 [ 8 عل ل56 ۱۹۱۵ 0آمعع 8 200 ۲1۵ 6 1310۳6722 ۱۷1۲۰ 06055 جوز ]۳۳ برع وام کن50 اه 1۹۲۵6 ,11۳۵110۵ ۷07 ۱1۵11۵۳۵۵ 12۳۰ 8 ۳۵۲1۵۵۵ 200 066208720۷ [ ۳۷۹1۵۵ ۵ ۱۹ ۷1011160 یک ۲۹۳۹ 65 ۷۵۹6۲ ۱1۲۰ ۹۵۵۲۱۲۱۶۲۲۵۰: 3۶00 200 ۲۵0 10۱1۵۱۵ ۸۱۱۳۵7۵ ۱1۲۰ م83۶6 200 ۳۵0 ۸۵22۵6720۵1 ۳۵۳7۵۵ ۱۹۰ -------- صفحهٔ بعد -------- اه ها ٩1۳1۷6 7‏ 0۳۹5 (۹۳۵) 20221051 کعاه ما۳۵ عاندمم هم له ماما ام معتحعل 1۵۶ حمصااعلبنی 1 ۳۵۷۷۵1۲5 ۵۲ ۷6۵ ۷۵۳۵۹ ۵۲ داماد تمد صعاحعل 1۵۳ د0 ۳ ع اعد 00۳ ام اعد ۵ ۳۵(۰ 06۳11۵۳ 1۵ کا۵0)ناق 0 200 دنام بکا 00 1۳۵1۵0 ام عفد ۵ قط ۷۱ 201100 ۹۵۳۱ ۹0 066۴ 1۵ 0112110/۳8 ام 20 فام ای ۱۳۵0۵ ۵۵ مهم دز معا مهم سنلص مهم کلط] 0016۳11۹116 200 ع1د1 م02 00 فعکقط نصهصها معتحعل عط) معصاعل ۲[ عنام عک 0۳۵۵[ 1 ع ااکعورور ند ۳۵۳۵5 عازدممصم ۷ لاد لمسممعاطاطاند ۵۶ معاععل عطا ام ۷۱۵ ٩1۵161۵۶ معا -ا۵ ۱/120 صع0 ععی هساک آقادد۰۵ :00 ,ا63 .0لا لق لاک 1۳۵۵۷۵۳۵ 1۳۵ ۷( 2006000 20 1160 قطاباه 06 ۳۷۱11 15100 ناگ 200 ۳1۵۳۵۱۵۵ عنم ۳۵ 1۵۳ ول ۳۵۱ ۷۱۵۵ بط 0۳۹۵۱۵۵ ۰ 513۵42۲0 1۳6 0۲ 6 امه 0 ,4 ۳۵۳ 1۵۳ ماک معاعاحهی لاصد فعاهلمد هه دز علاط عدااعلبه کاط) 631 ۲10۵۰ 51304۵۲0 آ0 دادم ۲۱۵۷۵۵۲ ان دعصنااد0 عط ال حدم ما دنا نله ۵ اقط) ممناصمهد حمبصحعل ۲[ .[63 7 10۳5 ]با م5 0111۲۳۳1 ۵۵ کافهدامر0ه ۷۷۱۲۵ کاصحصها ما ماه حاممدمه 200 کدماا ندال ۵۲۵۵۵ ۵۳۵ 1۳۵ 5 1۵ 1۵۳۵۵۲۵1۵0 ۵۵۵ ۲۵۷۵ ۳۵۳۵۳۵ مدوم 0 اهعاا۷ هه 10 ۵۲ ‎٩1۳۵1۱۵۵ ۹۱۹۱۱۱ -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- 1۹1206 1۹۵۵۲۲ 0 ۴۱۵۵ 2040 380058 -ع[00 1 01 1691025 107 ع۷0106110ی) 06 200 ۹۷10۷۵۵ [1۹۱2 ۸221۹ 177۲۵2۱۲2۲0۲۹ ۲0 2 0106 01 10۷ 1۵۳ 1001۵, ۱۷۱۱۹۲۳۹ 01۲ ۵۵۵۹ ۵04 ]7۲۳۵ 1 200 1۳۳۵۵۵1۱۵۱ 5 0 ۷1۵1116 200 ۳۵۲۹۵ ۵ ۳0۷6 200 [1۵ 160 ان 1اه اد ما ناس ۱ گ 3 2010 -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- با عنوان «راهنمای طراحی موج‌شکن‌های توده‌سنگی و مرکب در برابر سونامی» در راستای ارائه مجموعه‌ای کامل و جامع از روش های متداول و مناسب طراحی و تقویت این دسته از موج‌شکن‌ها در برابر سونامی به منظور استفاده متخصصان, پژوهشگران و مشاوران در پروژه‌های مرتبط در چهار فصل تدوین شده که شامل: تعاریف. تحلیل سونامی, ضوابط طراحی و مقاوم‌سازی موج شکن‌ها در برابر سونامی,ء راهکارهای کاهش اثر سونامی بر سواحل و مستحدنات ساحلی می‌باشد.