راهخنمای باز رسی در دسدک‌های بزرف

⚠ این متن با نرم‌افزار از روی تصویر خوانده شده و ممکن است خطا داشته باشد؛ برای استناد، اصلِ سند را ببینید. جمپوری اسلامی ایران سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور - وزارت نیرو راهخنمای باز رسی در دسدک‌های بزرف معاونت امور فنی نشریه شماره ۲۱۶ دفتر امور فنی و تدوین معیارها -------- صفحهٔ بعد -------- جمهوری اسلامی ابران سازمان مد بریت و9 برنامه‌ریزی کشور - وزارت نیرو راهنمای بازرسی در سد‌های بزرگ نشریه شماره ۲۱۹ معاونت آمور فنی دفتر آمور فنی و تدوین معیارها انتشارات سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور ۸۰/۰۰/۳ -------- صفحهٔ بعد -------- سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور. دفتر امور فنی و تدوین معیارها راهنمای بازرسی در سدهای بزرگ/ معاونت امور فنی. دفتر امور فنی و تدوین معیارها؛ وزارت نیرو.[ طرح تهیه استانداردهای مهندسی آب کشور].- تهران: سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور . مرکز مدارک علمی و انتشارات. ۱۳۸۰. ۲ صانمودار.- (سازمان‌مدیریت و برنامه ریزی کشور.دفتر امور فنی و تدوین معیارها؛ نشریه شماره ۲۱۶)(انتشارات سازمان مدیریت وبرنامه‌ریزی‌کشور:۸۰/۰۰/۳) 964-425-250-0 15۸ مربوط به‌دستورالعمل شماره ۰ ۱۰۵/۸۰۵-۵۴/۵۹۰۱ مورخ ۰ ۱۳۷۹/۱۱/۱۱ واژه‌نامهزانگلیسی فارسی کتاینامه:ص.۴۲ ۱.سد و سدسازی - بازرسی.الف. ایران.وزارت نیرو. طرح تهیه استانداردهای انتشارات. ج. عنوان. د. فروست. ش.۲۱۶ ۲۴س/۳۶۸ 1۸ 15۸ 964-425-250-0 ۹۶۴-۴۲۵-۲۵۰-۰ کیاش راهنمای بازرسی در سدهای بزرگ تهیه کننده: معاونت امور فنی دفتر امور فنی و تدوین معیارها ناشر:سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور. مرکز مدارک علمی و انتشارات چاپ اول: ۱۰۰۰ نسخه. ۱۳۸۰ قیمت: ۴۰۰۰ ریال لیتوگر افی:قاسملو چاپ و صحافی: موسسه زحل چاپ همه حقوق برای ناشر محفوظ است. -------- صفحهٔ بعد -------- 9 ریاست جمهوری سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور دفتر رئیس بسمه تعالی به دستگاه‌های اجرایی, مهندسان مشاور و پیمانکاران تاریخ: ‏ ۱۳۷۹/۱۱/۱۱ موضوع: راهنمای بازرسی در سدهای بزرگ به استناد آیین نامه استانداردهای اجرایی طرح‌های عمرانی موضوع ماده۲۳ قانون برنامه و بودجه و در چهارچوب نظام فنی و اجرایی طرحهای عمرانی کشور (مصوبه شماره ۲۴۵۲۵ /ت ۱۴۸۹۸ مورخ ۴ هیأت وزیران )به پیوست. نشریه شماره ۲۱۶ دفتر امور فنی و تدوین معیارهای این سازمان با عنوان"راهنمای بازرسی در سدهای بزرگ" از نوع گروه سوم ابلاغ می‌گردد. دستگاه‌های اجرایی . مهندسان مشاورپیمانکاران و عوامل دیگر می‌توانند از این نشریه به عنوان راهنما استفاده نمایند و در صورتی که روشهاء دستورالعمل‌ها و راهنماهای بهتر در اختیار داشته باشندء رعایت مفاد این نشریه الزامی نیست. عوامل یاد شده باید نسخه‌ای از دستور العمل‌هاء روش‌ها یا راهنماهای جایگزین را برای دفتر امور فنی و تدوین معیارهای این سازمان. ارسال دارند. محمد رضا عارف معاون رییس جمهور و رییس سازمان -------- صفحهٔ بعد -------- 2: استفاده از ضوابط معبارها و استانداردها در مراحل تهیه («مطالعات امکان سنجی) مطالعه و طراحی. اجراء بهره‌برداری و نگهداری طرحهای عمرانی بلحاظ توحجیه فنی و اقتصادی طرحها. کیفیت طراحی و اجرا (عمر مفید) و هزینه‌های نگهداری و بهره‌برداری از اهمیت ویژه‌ای برخوردار می‌باشد. محترم وزیران) بکارگیری معیارهاء استانداردها و ضوابط فنی در مراحل تهیه و اجرای طرح و نیز توجه لازم به هزینه‌های نگهداری و بهره‌برداری در قیمت تمام‌شده طرحها را مورد تأکید جدی قرار داده است. با توجه به مراتب یاد شده و شرایط اقلیمی و محدودیت منابع آب در ایران. امور آب وزارت نیرو برنامه‌ریزی کشور (دفتر آمور فنی و تدوین معیارها) براساس ماده ۲۳ قانون برنامه و بودجه اقدام به استانداردهای مهندسی آب با در نظر داشتن موارد زیر تهیه و تدوین شده است: - استفاده از تخصصها و تجربه‌های کارشناسان و صاحبنظران شاغل در بخش عمومی و خحصوصی - استفاده از منابع و ما حذ معتبر و استانداردهای بین‌المللی _ بهره‌گیری از تجارب دستگاههای اجرایی. سازمانها. نهادها واحدهای صنعتی. واحدهای مطالعه. - پرهیز از دوباره‌کاریها و اتلاف منابع مالی و غیرمالی کشور مجریان و دست‌اندرکاران بخش آبت. با بکارگیری استانداردهای یاد شده. برای پیشرفت و خودکفایی این بخش از فعالیتهای کشور تلاش نموده و صاحبنظران و متخصصان نیز با اظهار نظرهای سازنده در -------- صفحهٔ بعد -------- ترکیب اعضای کمیته این استاندارد با همکاری مهندسین مشاور زیستاب و اعضای کمیته سدسازی به اسامی زیر تهیه و تدوین شده است. آقای مسعود حدیدی مود شرکت مهندسین مشاور مهاب قدس فوق‌لیسانس مکانیک آقای عبدالواحد رزاقی کارشناس آزاد فوق‌لیسانس هیدرولیک خانم نوشین رواندوست طرح تهیه استانداردهای مهندسی آب‌کشور لیسانس سازه آقای محمدطاهر طاهری بهبهانی ‏ شرکت مهندسین مشاور توان‌آب فوق‌لیسانس هیدرولیک آقای حمید غنی‌زاده کارشناس آزاد فوق‌لیسانس هیدرولیک و راه و ساختمان آقای چنگیز فولادی‌نشتا شرکت پیمانکاری پیماب دکترای هیدرولیک آقای عبدالر حیم کیا کارشناس آزاد دکترای هیدرولیک آقای حسین میرزاد کارشناس آزاد دکترای راه و ساختمان آقای علی یوسفی شرکت مهندسین مشاور مشانیر فوق‌لیسانس معدن و زمین‌شناسی مهندسی -------- صفحهٔ بعد -------- عنوان, ۱ کلیات ۱-۱ مدمه ۲۹ هدف ۳۹ دامنه کار ۲- شرایط عمومی بازرسی ۱-۲ انواع بازرسی ۱-۱-۲ بازرسیهای معمولی. مستمر. (سطح ۱) الف - تواتر بازرسیهای معمولی ب - شرایط و سوابق کاری بازرسان ۲-۱-۲ بازرسیهای نیمه تخصصی (سطح ۲) الف - تواتر بازرسیهای نیمه تخصصی ( سطح ۲( ب - شرایط و سوابق کاری بازرسان ۳-۱-۲ بازرسیهای تخصصی, ویژه (سطح ۳) الف - تواتر بازرسیهای تخصصی ب - شرایط و سوابق کاری بازرسان ۲۲ ابزار لازم برای بازرسیهای عینی ۳-۲ رعایت مسائل ایمنی ۴۲ ثبت نتایج و ارائه گزارش ۳ ملاحظات فنی در بازرسیهای عادی ۱-۳ سدهای خاکی الف - رویه بالادست ب - رویه پایین‌دست چ - تاج سد د - محلهای نشت آب ۲-۳ سدهای بتنی ۳-۳ پی و تکیه‌گاهها ۴۳ مخزن ۱ ۱۱ ۱۱ ۱۴ ۱۴ -------- صفحهٔ بعد -------- ۵-۳ ۶۳ ۷-۳ ۸-۳ ۹-۳ ۴ ۱-۴ ۲-۴ ۳۴ ۵ ۱-۵ ۲۵ ۳۵ ۴-۵ ۶ - لغفزشها سازه‌های وابسته بازرسی ابزار دقیق تجهیزات مکانیکی و الکتریکی جاده‌های دسترسی ملاحظات فنی در بازرسیهای اضطراری سیلابها خرابکاریها. جنگ زلزله فرمهای بازرسی راهنمای بازرسی عناصر مختلف سدها و سازه‌های وابسته موارد مخاطره‌آمیز و نیازمند به بازرسی ویژه در سدها فهرست کنترل موارد بازرسی واژگان مراجع ۱۵ ۱۵ ۱۵ ۱۶ ۱۶ ۱۶ ۱۷ ۱۸ ۱۸ ۳۰ ۳۹ ۳۷ ۳۸ ۳۰ ۴۰ ۴۳۲ -------- صفحهٔ بعد -------- ۹- کلیات ۱-۱ مقدمه سدهای مخزنی را می‌توان بدون تردید از مهمترین تأسیسات زیربنایی کشور به شمار آورد که از طریق ذخیره‌سازی و تنظیم آب برای مصارف کشاورزی. شرب. صنعت و تولید برق. نقش مهمی در شکوفایی اقتصادی کشور ایفا می‌نمایند. با توجه به حجم قابل ملاحظه آبی که در مخازن پشت سدها ذخیره می‌شود. سدهای بزرگ بالقوه می‌توانند بسیار خطرآفرین باشند. این امر با توجه به کهولت سدهای موجود از یک طرف و افزایش روزافزون جمعیت در مناطق پایین‌دست و نیز کمیابی ساختگاههای مناسب برای سدهای جدید روزبروز از اهمیت و حساسیت بیشتری برخوردار می‌شود. همه این عوامل باعث می‌شود که پیوسته مقررات سخت‌تری برای کنترل پایداری و ایمنی سدها وضع گردد و بهره‌برداران و مسئولان سدها به‌منظور حفاظت عامه مردم از خطرهای احتمالی شکست سدها با نهایت دقت طبق برنامه‌های تنظیم شده. کنترل پایداری و ایمنی سدها را به طور مستمر پیگیری نمایند. این امر به‌ویژه پس از حوادث غیرمترقبه مانند : سیل و زلزله. خرابکاری و جنگ تشدید می‌شود. بدین جهت از جمله اقداماتی که در هر فعالیت کنترل ایمنی سدها ضروریست انجام دادن عملیات بازرسی است. به طورکلی شکست سدها پدیده پیچیده‌ای است که معمولاً با برخی نابهنجاریها در رفتار آن (که در بدو امر مشخص هم نیست) آغاز می‌گردد. در صورت عدم بررسی صحیح و سیستماتیک. ممکن است آسیبهای حزیی به خسارات عمده و حتی فاجعه بیانجامد. بدین جهت بازرسیها به همراه رفتارسنجی و تجزیه و تحلیل و تفسیر سریع اطلاعات نقش بسیار مهمی را در زمینه ایمنی سدها ایفا می‌کند. از طریق بازرسیهای مداوم و مستمر از طرف گروههای ذی‌صلاح می‌توان تغییر وضعیت سد و سازه‌های وابسته را در مراحل ابتدایی شناسایی کرد و تدابیر علاج بخشی مناسب را قبل از اینکه خرابیهای جزیی به خسارات عمده و فاجعه بیانجامد اعمال نمود. شایان ذکر است که عدم وجود مسایل و مشکلات در یک سد پس از مدت طولانی بهره‌برداری لزوماً به معنای ایمنی سد نیست. چه بسا بعد از سالها بهره‌برداری عاری از مشکل. مسایل جدی ایجاد گردد. بنابراین مراقبت و هوشیاری. کنترل و بازرسی دائمی. مطمئن‌ترین شیوه محافظت سدها در برابر خطرهای قابل اجتناب به شمار می‌رود. با توجه به اینکه دستورالعملهای بازرسی سدهای موجود از طرف طراحان متفاوت تهیه و تنظیم شده و با توجه به پیشرفتهای سریع تکنولوژی. شیوه بازرسی از سدها دستخوش تغییرات اساسی گردیده است. لذا ضرورت تدوین استانداردی برای یکنواخت کردن روشهای بازرسی از سدهای بزرگ محسوس است و نوشته حاضر نخستین گام در این زمینه است. ۱ -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۲۹ هدف تأسیسات وابسته به نحوی که هم بتواند مورد استفاده سازمانهای بهره‌برداری کننده قرار گرفته و هم به عنوان الگویی در تهیه دستورالعملهای بازرسی سدها مورد استفاده طراحان و دست‌اندرکاران صنعت سدسازی واقع شود. ۳-۹ دامنه کار ۱ : سدهای بزرگ ) در دوره‌های مختلف بهره‌برداری (اب‌اندازی و بهره‌برداری). در شرایط عادی و اضطراری بوده و شامل سد و سازه‌های وابسته به آن است. هر چند راهنمای حاضر عمدتاً برای سدهای بزرگ تدوین شده است. ولی بسته به مورد می‌تواند در مورد سدهای کوچک نیز قابل استفاده باشد. ۲- شرایط عمومی بازرسی هر سد باید دارای یک برنامه مدون بازرسی باشد. که در آن مواردی که باید مورد بازرسی قرار گیرد به دقت مشخص شده و تواتر بازرسیهاء تاریخ آخرین بازرسی, تاریخ تسلیم آخرین گزارش بازرسی. ثبت و توصیف تعمیرات به عمل آمده و تاریخ بازرسی بعدی مشخص شده باشد. افراد مورد نیاز بازرسی باید با دقت انتخاب شده و واحد خصوصیات و سوابق کاری متناسب با سطوح مسئولیت خود باشند (رجوع شود به بند ۱-۲) این افراد باید قبلاً آموزش لازم را دیده باشند. میزان آموزش افراد با درحه توصیه‌های آتی صرفاً جنبه راهنمایی عمومی داشته و به عنوان الگویی در تهیه برنامه‌های بازرسی مورد استفاده قرار خواهد گرفت. توصیه‌های به عمل آمده مانع از انجام بازرسی‌ها و همچنین بازرسیهای با تواتر بیشتر (در صورت لزوم می‌توان بازرسیها را با تواتر کمتر انجام داد. ۱|- [011 -------- صفحهٔ بعد -------- ۱-۲ انواع بازرسی باز رسیها به‌طورکلی به دو بخش بازرسیهای عادی و بازرسیهای اضطراری تفسیم می‌شوند: بازرسیهای عادی به‌طور مستمر و ادواری توسط گروههای مشخص شده در بندهای آتی صورت خواهد پذیرفت. در مورد بازرسیهای اضطراری (زلزله - سیل - جنگ - خرابکاری) ابتدا کارکنان محلی به فوریت اقدام نموده و مراتب را سریعاً به گروههای بازرسی ویژه منعکس خواهند کرد. پیوست شماره ۳-۵ فهرست موارد خطرناکی را که حتماً باید از گروههای ویژه تخصصی استمداد طلبید مشخص می‌نماید. بازرسیها بسته به طبیعت آن به سه سطح تقسیم می‌شوند: - بازرسیهای نیمه تخصصی. متناوب (سطح ۲ ذیلاً مشخصات و خصوصیات هریک از سطوح بازرسیها و شرایط کارکنان بازرس و تواتر آنها ذکر می‌شود: ۱-۱-۲ بازرسیهای معمولی» مستمرء (سطح ۱) هدف از این بازرسیها انجام دادن بررسیهای مستمر و مداوم سد تا حد امکان است. کارشناسان مستقر در محل سد مشاهدات مکرر از سد و سازه‌های وابسته به‌عمل می آورند. آنها باید براساس دستورالعملها و راهنماییهای کافی شرایط غیرمتعارف را شناسایی و گزارش کنند. یک فهرست تفصیلی از مواردی که باید مورد بررسی قرار گیرد. باید تهیه وبه آنان داده شود. دستورالعملها و فهرستها باید به‌طور ویژه برای سد موردنظر توسط کارشناسان خبره تهیه شود. افرادی که این بازرسیها را انجام می‌دهند باید به‌طور مناسب آموزش دیده باشند و از مسئولیت سنگینی که به‌عهده دارند و همجنین اهمیت بازرسی و ارائه گزارش آگاه شده باشند. هر نوع شرایط غیرعادی که بحرانی با خطرناک به‌نظر برسد. باید بلافاصله به مسئولان ذی‌ربط گزارش داده شود. به ویژه باید اهمیت خاصی برای شناسایی علائم و یا تغییرات مربوط به : نشت آب. فرسایش, ایجاد حفره و سوراخ. جوشش آب. تراوش, عدم تعادل شیب. نشست غیرمتعارف. جابجایی. دوران. ترک. خرابی و کارنکردن زهکشها قائل شد. -------- صفحهٔ بعد -------- الف - تواتر بازرسیهای معمولی تواتر بازرسیهای معمولی باید به وسیله مهندسان باتجربه با توجه به ابعاد و اهمیت سد و با در نظرگرفتن پتانسیل خطرهای جانی و مالی تعیین شود. برنامه بازرسیها باید با توجه به شرایط تغییر کند. افراد موردنظر باید بلافاصله پس از هر اتفاقی غیرمترقبه مانند : سیل - زلزله - جنگ - خرابکاری و غیره بازرسی را به‌عمل آورند. ب - شرایط و سوابقکاری بازرسان در اغلب مواقع این گونه بازرسیها می‌تواند به وسیله افراد ساده فنی سد که دارای تحصیلات رسمی در زمینه مهندسی و زمین‌شناسی نیستند؛ مانند: (مراقبان سد. بهره‌برداران و غیره) صورت گیرد. مع‌ذلک افرادی که برای این کار انتخاب می‌شوند. باید از آموزش و تجربه کافی برخوردار باشند. به نحوی که بتوانند شرایط غیرعادی را تشخیص دهند. این افراد باید همچنین دارای توانایی کافی برای انجام دادن وظایف خود و احساس مسئولیت از اهمیت وظایف محوله باشند. به آنها باید دستورالعملهای کتبی کافی داده شده و باید هر از چند گاه مورد ارزیابی واقع شوند تا مشخص شود که وظایف خود را به درستی فهمیده‌اند و قادر به انجام آن هستند. به علاوه برنامه‌های کنترل عملکرد سازه‌ای, مشاهده سازه‌ها. شالوده‌ها. تکیه گاهها و سازه‌های وابسته و گزارش شرایط غیرعادی باید به روشنی برای آنها تعریف شده و به افراد مزبور تفهیم شده باشد. بازرسیهای نیمه تخصصی شامل بازرسی کامل سد و سازه‌های وابسته و مرور به مدارک بازرسیهای به‌عمل آمده در باشد. باید ترتیب بازرسی کارشناسان ویژه داده شود. الف - تواتر بازرسیهای نیمه تخصصی (سطح ۲) این بازرسیها تر جیحاً باید به‌طور سالانه انجام شود. ولی در هیچ شرایطی نباید از ۲ سال یک بار طولانی تر شود. برای هر سد تواتر بازرسیها باید به وسیله مهندسان مجرب براساس ابعاد سد. اهمیت و پتانسیل خطرهای جانی و مالی مربوط تعیین شود. -------- صفحهٔ بعد -------- ب - شرایط و سوابقکاری بازرسان این بازرسی باید به وسیله مهندسان فنی ذی‌صلاح و باتجربه در بهره‌برداری و نگهداری سدها که برای تشخیص شرایط غیرمتعارف تعلیم دیده‌اند. صورت پذیرد. بازرسان باید اشنا به کلیه مدارک بوده و به آنها دسترسی داشته باشند (به‌ویژه در زمینه تار یخجه ساخت. بهره‌برداری و نگهداری سد) و باید مستقیماً مسئول و آشنا با مشخصات بهره‌برداری سد باشند. مراقبان سد و بهره‌برداران باید در این بازرسی مشارکت داشته باشند. ۲-۱-۲ بازرسیهای تخصصی. ویژه (سطح ۳( این گونه باز رسیهای تخصصی به‌طور اآدواری لازم است تا ایمنی و تمامیت سازه‌ای سد و سازه‌های واسته کنترل گردد. در این بازرسیها باید بررسی شود که ایا سازه‌ها از معیارهای طراحی متداول متابعت می‌کنند؟ این بازرسی باید شامل در برنامه تفصیلی بازرسیها باید سازه‌های وابسته و تجهیزات مربوط و نتایج بازرسیهای غواصی در سازه‌های زیرآب که در یکپارچگی سد موْثر است. گنجانیده شود. تمام این بازرسیها باید به وسیله تیمی متشکل از کارشناسان ورزیده صورت پذیرد. برای حصول اطمینان از اینکه سد و سازه‌های وابسته به‌طور کامل مورد بازرسی قرار گرفته است. باید چک لیستی شامل : شرایط سازه‌ای. برقی و مکانیکی تهیه شود. در این بازرسی همچنین باید کنترل شود که دستورالعملهای جاری در دسترس بوده و توسط کارکنان فهمیده شده است. ابزاربندی کافی است و داده‌ها به درستی ارزیابی می‌گردد تا اطمینان حاصل شود که سازه‌ها مطابق پیش بینی‌های به‌عمل آمده در طراحی رفتار می‌نمایند. الف - تواتر بازرسیهای تخصصی این گونه بازرسیها به دو بخش عادی و اضطراری تقسیم می‌شود : - باز رسیهای تخصصی عادی این بازرسیها حداقل هر ۵ سال یکبار باید صورت گیرد. بسته به شرایط ویژه برای برخی از سدها این دوره می‌تواند کوتاهتر باشد. - باز رسیهای اضطراری این بازرسیها باید بلافاصله پس از وقوع حادثه مهمی برای سد مانند : سیلهای بزرگ. زلزله‌های مهم و یا خرابکاری و حوادث غیرمترقبه دیگر صورت پذیرد (رجوع شود به بند ۴). -------- صفحهٔ بعد -------- با توجه به اهمیت فوق‌العاده اولین آبگیری. در طول مدت اولین آبگیری و پس از آن باید بازرسی کامل از سد و سازه‌های وابسته و مخزن طبق برنامه تنظیمی ویژه‌ای صورت پذیرد. این بازرسی به منظور حصول اطمینان از تصویب کارفرما از طرف گروه ویژه بازرسی صورت پذیرد. ب - شرایط و سواب قکاری بازرسان این بازرسیها باید زیرنظر مهندسان حرفه‌ای که در زمینه : مطالعات. طراحی. ساخت و بهره‌برداری سدها دارای تجربیات وسیعی باشند. صورت گیرد.گروه بازرسی باید بر مبنای شرایط ساختگاه سد و با توجه به طبیعت ونوع سد انتخاب گردد. این گروه باید از میان افراد ذی‌صلاح در زمینه‌های : سازه‌ای. مکانیکی. برقی. هیدرولیکی. طراحی سدها. زمین‌شناسی. مصالح و روشهای ساخت انتخاب گردند. آنها باید قادر به تفسیر عملکرد سازه‌ای و ارتباط شرایط یافته شده با مبانی طراحی و جنبه‌های ایمنی باشند. کسب آمادگی کافی گر وه بازرسی از طریق مطالعه مدارک و بحث درباره آنها الزامی است. ۲-۲ ابزار لازم برای بازرسیهای عینی بازرسیهای ذکر شده در بخشهای قبلی عمدتاً متشکل از بازرسیهای عینی است. بازرسیهای ینی لآبسیار ساده بوده و نیاز به ابزارهای پیچیده و گرانقیمت ندارد. به کمک بازرسیهای عینی. سد و محیط بلافصل آن قابل بررسی بوده و به‌طور مستقیم و بی‌واسطه توسط افراد باتجربه شرایط سازه‌ها قابل تشخیص است. حداقل وسائلی که معمولاً برای بازرسیهای عینی لازم است. بسته به مورد عبارتند از : فهرست اقلام بازرسی. دفترچه و مداد. ضبط صوت. تراز دستی. میله برای تعیین عمق. کلاه ایمنی. متر. چراع‌قوه. ۳۲-۲ رعایت مسائل ایمنی لازم است که گروه بازرسان با استفاده از وسائل ایمنی و رعایت ضوابط مربوطه در دور نگاه داشتن خود از خطرهای ضروریست. هنگام عبور از سطوح شیبدار و یا از روی سنگچین رعایت موارد ایمنی برای پیشگیری از سقوط با سنگها بود. در سطوح بتنی با شیب تند استفاده از صندلیهای ویژه و طناب ایمنی ممکن است ضروری باشد. در -------- صفحهٔ بعد -------- هنگام بازرسی تونلهای آب‌بر باید اطمینان حاصل شود که امکان مانور دریچه‌های آب‌بند موجود نباشد و مسیر تونل کاملاً مطمئن و ایمن است. به‌طورکلی رعایت دستورالعملهای ایمنی حائز اهمیت فراوان است و باید دقیقاً مورد توجه قرار گیرد. توصیف دقیق و تفصیلی مشاهدات در هنگام بازرسی می‌تواند در بازرسیهای بعدی و مقایسه شرایط بسیار مفید و موْثر باشد. از این‌رو لازم است تمام مشاهدات و اندازه گیریها به نحو مناسب ثبت شود. پیوست شماره ۱-۵ فرم پیشنهادی برای ثبت مشاهدات را به‌دست می‌دهد. بسته به مورد می‌توان از فرمهای با تفصیل بیشتر نیز استفاده نمود. اطلاعات لازم باید حاوی : موقعیت. میزان و سطوح خرابیها. توصیف جزئیات. میزان بده و رنگ آب زهکشها. عمق خرابیها. طول جابه‌جاییها. میزان و وسعت سطوح مرطوب. تندی شیبها و لغزشها و تغییر در شرایط سازه‌ها باشد. برای هر بازرسی باید یک فرم گزارش ویژه که دارای تاریخ و ساعت بازرسی است. تکمیل شود. حتی‌الامکان باید عکسهای روشنی که دارای تاریخ هستند از وضعیت عناصر سازه‌ای سد تهیه شود. داده‌های رفتارنگاری و شرایط آب و هوایی باید در زمان بازرسی یادداشت شود. پس از بازرسیها نتایج باید با نتایج بازرسیهای قبلی مقایسه شود. نتایج کلیه بازرسیها باید به صورت گزارش رسمی و مدون تهیه شده و برای مسئولین ذی‌ربط و ضبط در بایگانی ارسال گردد. هر قسمت از گزارش را باید مسئول گروه بازرسی و یا کارشناسان شرکت‌کننده امضاء کنند. شرح مختصری از روشها و اقدامات به کار گرفته شده برای بازرسی و پیشنهادهای مربوط باید در گزارش بازرسی درج گردد. گزارش باید با نقشه‌ها. کروکیها و نمودارهای لازم تکمیل شده و از عکس نیز باید به صورت گسترده استفاده گردد. ضمناً سابقه وقایع کلی و جزئی جدید باید ضمیمه گزارش شده و علل و نتایج آنها در گزارش مورد بررسی قرار گیرد. از قسمتهای سیب دیده و معیوب باید برای مراجعات آتی و مقایسه با شرایط جدید نقشه تهیه شود. گزارش موردنظر باید بلافاصله پس از خاتمه بازرسی سریعاً تهیه و بدون فوت وقت ارائه گردد. ۳ ملاحظات فنی در بازرسیهای عادی پیوست شماره ۲-۵ فهرست عناصری راکه باید از دیدگاههای مختلف مورد بازرسی قرار گیرد. به‌دست می‌دهد. پیوست شماره ۳-۵ فهرست مواردی راکه باید گروه تخصصی وبزه الزاماً در سدها بازرسی نمایند. ارائه می‌کند. -------- صفحهٔ بعد -------- ۱-۳ سدهای خاکی قسمتهای عمده بدنه یک سد خاکی که باید مورد بازرسی قرار گیرد؛ عبارتند از : ۵ مناطق تراوش آب الف - روبه بالادست نوعاً مسائل عمده‌ای که در رویه بالادست مطرح است؛ عبارتند از : - ترکها - لغزشها - سوراخها و حفره‌ها - فرسایش شدید سه مورد اول. مسائل جدی را در خاکریز به‌وجودمی آورند. فرسایش شدید می‌تواند باعث ضعف سازه شود. رویه بالادست باید به‌طور دقیق بازرسی شود. زیرا معمولاً ریپ‌راپ و وجود آب باعث پنهان شدن مسائل می‌گردند. وقتی که مخزن خالی می‌شود رویه بالادست باید به دقت از نظر : نشست. فعالیت جوندگان. وجود حفره‌ها و لغزشها مورد بازرسی قرار گیرد. همچنین کف مخزن باید از نظر ایجاد حفره و یا سوراخهای آبخواره مورد بررسی قرار گیرد. حتی‌الامکان باید مسیری به‌طور زیگزاک روی رویه‌ها طی شود تا ترکها و لغزشها به‌طور کامل شناسایی گردند. در بسیاری از موارد مشاهده مسیر خط آب می‌تواند تغییرات مربوط به یکنواختی رویه را روشن کند. بازرس باید در یک‌سو ایستاده و در طول خط آب یکنواختی را کنترل نماید و در صورت مشاهده ترک. تاج سد و رویه پایین‌دست در محاذات آن ترک باید به دقت مورد بازرسی قرار گیرد. ترکها ممکن است نشانگر جابجایی احتمالی پی یا شکست در خاکریز و یا لغزشهای سطحی باشد. ترکها باید با دقت مورد وارسی قرار گیرد. چه بسا ترکهایی که دارای عرض کم. ولی عمیق است. ترکهای عمیق معمولاً ارتباطی به خشک‌شدن نداشته و بالقوه می‌تواند موجب نگرانی باشد. جابه جاشدن ریپ راپها می‌تواند مشخص‌کننده یک ترک در زیر ریپ‌راپ باشد. تشخیص لغزشها نیز ممکن است به اندازه ترکها مشکل باشد. -------- صفحهٔ بعد -------- ظاهر لغزشها ممکن است فریبنده باشد. به عنوان مثال ممکن است ۰/۵ متر نشست یا باد کردگی در طول ۵۰ متر ایجاد شده باشد. ولی این امر معرف مقدار قابل توحه نشست باشد. عکسهای تار یخدار به ویژه در این رابطه بسیار مهم است و می‌توان از روی آنها جنین حرکاتی را شناسایی کرد. حفره‌های آبخواره یا سوراخهایی که بر اثر فرسایش داخلی سدها پیدا می‌شود. شرایط بسیار خطرناک برای خاکریزها و سدهای خاکی به‌شمار می‌رود. مشخص‌کننده فرسایش داخلی یا رگاب. مشاهده آب گل آلود در نشتاب خروجی می‌باشد. مصالح خاکی در سطح ممکن است به وسیله موج و یا رواناب شسته شود. در صورتی که این امر ادامه یابد موجب کم‌شدن ضخامت می‌شود و سازه را تضعیف می‌کند. ب - رویه پایین‌دست رویه پایین‌دست باید به دقت مورد بازرسی قرار گیرد. زیرا در آن علائم ظهور مسائل بیشتر. دیده می‌شود. برای اینکه بازرسی به‌طور مناسب امکانپذیر گردد. این منطقه حتی‌الامکان باید از موانع گیاهی مثل علفهای هرز. بوته‌ها و ۱ ۳ هنگامی که ترک. نشست. لغزش و یا تراوش آب در رویه پایین‌دست ملاحظه شود. باید فوراً به مسئولان ذی‌ربط اطلاع داده شود. برخی از شرایط خطرناک در پایین‌دست به شرح زیر است : - ترک - لغفزش - تراوش آب ترکها می‌تواند نشانگر نشست. خشک‌شدن و انقباض باشد. یا بر اثر شروع لغزش پدید آمده باشد. در هر صورت ترکها باید کنترل شود و تغییرات طول و عرض آن مورد بررسی قرار گیرد. ترکهای ناشی از خشک‌شدگی ممکن است به‌طور فصلی ظاهر و ناپدید شود و غالباً موجب جابجایی نمی‌شود. در حالی که ترکهای ناشی از نشست و لغزش موجب جابه‌جایی می‌گردد. لغزشها ضرورت ارزیابی تفصیلی فوری را مطرح می‌سازد. علائم هشداردهنده اولیه عبارت از پدیدارشدن یک برآمدگی در خاکریز نزدیک پنجه سد و یا یک جابه‌جایی قائم در قسمت فوقانی خاکریز است. اگر هریک از سه شرط فوق ملاحظه گردد یا به‌وجود آنها شک برده شود. بلافاصله باید گروه مهندسی را مطلع نمود. در صورتی که قسمت پایین‌دست سد به وسیله بوته یا گیاه پوشیده شده باشد. بررسی دقیقتر و هماهنگتری ضرورت می‌یاید. ۱-این موضوع شامل سدهایی که رویه پایین‌دست آنها در طراحی با پوشش گیاهی پیش‌بینی شده‌اند. نمی‌شود .- / ۹ -------- صفحهٔ بعد -------- ج - تاج سد تاج سد مهمترین راه دسترسی برای بازرسی و اجرای تعمیرات است. نظر به اینکه امکان تجمع آب سطحی در آن موجود است. معمولاً این قسمت. باید هر چند وقت یک بار ترمیم شیب ‌بندی شود. مع‌ذلک مسائل موجود روی تاج سد نباید به سادگی و صرفاً با تغییر شیب‌بندی یا پوشش حل و فصل شود. هنگامی که مسائل مشکوکی در آن به چشم می خورد. بلافاصله باید گروه مهندسی را مطلع نمود. برخی از مسائل خطرناک روی تاج سد به شرح زیر است : ترکهای طولی 9 ترکهای عرضی ترکهای طولی می‌تواند نشانگر ناپایداری محلی. نشست تفاضلی و یا جابه‌جایی بین مقاطع خاکریزی باشد. ترکهای طولی نوعاً به وسیله یک ترک یا یک سیستم نزدیک ترکها به موازات محور طولی سد ظاهر می‌شود. این ترکها که معمولاً" عمیق و در طول خود پیوسته هستند. از ترکهای حاصل از خشک‌شدن که دارای ماهیت متناوب. پراکنده. کم‌عمق و کم‌عرض و به تعداد زیاد هستند. تشخیص داده می‌شوند. ترک طولی ممکن است مقدمه یک جابه‌جایی عمودی باشد. حابه‌جایی عمودی در روی تاج سد معمولاٌ با حابه‌جایی در سطح بالادست با پایین‌دست همراه است. ترکهای عرضی بیانگر نشست تفاضلی یا جابه‌جایی بین دو قطعه سد هستند. ترکهای عرضی معمولاً به صورت یک ترک مستقّل و یا یک سیستم ترکهای موازی نزدیک به هم هستند که در جهت کم و بیش عمود به محور طولی سد تشکیل می‌شوند. این نوع ترکها معمولاً از ۳۰ سانتیمتر بیشتر عمق دارند. ترکهای عرضی تهدیدی قطعی برای ایمنی و یکپارجگی سد هستند. در صورتی که ترک. توسعه یافته و به پایین تر از سطح آب برسد نشت آب ممکن است در طول ترک ادامه یابد و موجب فرسایش شدید گردد. که در صورت عدم جلوگیری از آن منجر به خرابی سد خواهد شد. قسمتهای کو تاه سد و با نگریستن از قسمت بالادست و پایین‌دست سد تغییر راستای محور را تشخیص داد. ۱- منظور از ترکهای عمیق. ترکهایی هستند که عمق انها بیش از ۳۰ سانتیمتر است. / ۱۰ -------- صفحهٔ بعد -------- د - محلهای نشت آب هر نشت آبی را باید بالوه خطرناک تلقی کرد. مناطق مرطوب در پایین‌دست سد معرف نشت آب هستند. نشت آب را باید هم از نظر سرعت و هم از نظر میزان آب نفوذی کنترل کرد. سرعت زیاد نشت آب ممکن است باعث فرسایش افزاینده و سرانجام منجر به خرابی سد گردد. مناطق اشباع شده در خاکریز یا تکیه گاههای سد ممکن است مالاً منجر به لغزش توده‌ای گردد و از این طریق سبب شکست سد شود. نشت آب می‌تواند در هر جا در پایین‌دست یک سد به ظهور برسد. وضع خطرناک وقتی است که نشت آب در رویه پایین‌دست و در پنجه سد ظاهر شود. نشت آب در این محل می‌تواند موجب بروز پدیده رگاب و فرسایش داخلی گردد. علائم نشت آب ممکن است به صورت منطقه‌ای مرطوب و نرم تا چشمه جاری ظاهر شده و ممکن است در ابتدا به صورت منطقه‌ای با رویش گیاهی پرآب و سبز تیره بروز نماید. معمولاً رویش لوئی. نی. خزه و سایر گیاهان باتلاقی در مناطق نشت آب مشاهده می‌شود. تکیه گاههای سد در پایین‌دست و همچنین محل تقاطع یک سازه خروجی با خاکریزی باید همیشه به‌منظور کنترل علائم نشت آب بازرسی شود. پدیده لغزش در خاکریز یا تکیه‌گاه ممکن است در نتیجه نشت آب و بر اثر اشباع و فشار منفذی زیاد صورت پذیرد. نظر به اینکه ممکن است نشت آب وجود داشته باشد. ولی به سادگی قابل ریت نباشد. لذا باید سطوح پایین‌دست سد به دقت مورد بازرسی قرار گیرد تا محلهای احتمالی نشت آب کشف گردد. در مناطقی که دارای پوشش گیاهی کوتاهی است. احتمال دارد نتوان نشت آب را به راحتی کشف کرد. از این‌رو باید در این منطقه به دقت قدم زده و آن را مورد بازرسی قرار داد. بهتر آن است که بازرسی نشت آب وقتی صورت پذیرد که مخزن پر از آب است. ۳۲-۳ سدهای بتنی عموماً پتانسیل خطرهای جانی و مالی در سدهای بتنی به سبب داشتن حجم و ارتفاع زیاد از سدهای خاکی بیشتر است. بدین جهت لازم است بازرسان سدهای بتنی از نحوه شکست سدهای بتنی اطلاع داشته باشند و بین شرایطی که منجر به تهدید ایمنی سد می‌گردد و شرایطی که صرفاً با انجام دادن تعمیرات قابل اصلاح است. تفاوت قائل شوند. دلائل عمده خرابی سدهای بتنی عبارتند از : - ترکهای ساختمانی - ضعف پی و تکیه‌گاهها - خرابی بتن بر اثر واکنش قلیایی مصالح سنگدانه ۱ -------- صفحهٔ بعد -------- در صورتی که هریک از علل فوق در بازرسیها تأیید گردد بلافاصله باید مراتب به اطلاع گروه مهندسی رسانده شود. ترکهای ساختمانی موقعی پدیدار می‌شود که خستگیها در قسمتی از سد بیش از حد مجاز باشد و معمولاً این اتفاق بر اثر طراحی ناقص. اجرای بد. یا به کاربردن مصالح معیوب روی می‌دهد. ترکهای ساختمانی معمولاً غیرمنظم است و تحت زاویه‌ای با محورهای اصلی سد قرار می‌گیرد و ممکن است تغییرات ناگهانی را در امتداد دارا باشد. این ترکها همچنین می‌توانند دارای جابه‌جایی قابل ملاحظه‌ای در جهت شعاعی. عرضی یا محوری باشند. سدهای بتنی بار قابل ملاحظه‌ای را به پی و تکیه‌گاهها منتقل می‌کنند. هر چند اگر بتن هم سالم باشد. ممکن است پی و تکیه‌گاه طبیعی ترک بخورد و بر اثر یک لغزش توده‌ای حرکت بکند. در این صورت تکیه‌گاه سد از دست می‌رود و موجب شکست سد خواهد شد. تشخیص شکست شالوده یا تکیه‌گاه بسیار دشوار است. زیرا در مراحل اولیه حرکات بسیار کوچک است. ممکن است خرابی شدیدی بر اثر واکنش شیمیایی بین قلیایی موجود در سیمان و سیلیس موجود در سنگدانه‌ها به‌وجود آید. این واکنش شیمیایی موجب به‌وجود آمدن ژل سیلیکا می‌شود که موجب انبساط و از دست رفتن تاب بتن می‌گردد. واکنش قلیایی به‌وسیله ترکهای قابل مشاهده (معمولاً به‌طور اتفاقی و به مقیاس وسیع) و به وسیله انبساط عمومی و زیاد داخلی تشخیص داده می‌شود. علائم دیگر آن خروج شیره ژلاتینی و به‌وجود آمدن رسوبات بی‌شکل در روی سطوح بتن و ظاهر گچی بتن تازه شسته شده است. واکنش قلیایی سنگدانه‌ها در حضور آب صورت می‌پذیرد. سطوحی که در معرض آب یا نشت آب هستند به سرعت تخریب می‌شوند. در صورت بروز شک می‌توان با برداشت مغزه‌های بتنی و انجام دادن آزمایشهای لازم مراتب را تأیید یا رد کرد. هرجند که خرابی بر اثر واکنش قلیایی سنگدانه‌ها تدریجی است. ولی با شرایط امروزه قابل اصلاح نیست. در صورت ادامه خرابی باید سازه را به‌طور کامل جایگزین کرد. به‌طورکلی بازرسی سدهای بتنی نیز مشابه بازرسی سدهای خاکی است. مع‌ذلک موارد اضافی زیر باید مورد توجه قرار گیرد: - ایمنی و قابلیت دسترسی - ترکهای درزهای ساختمانی و انبساط - ترکهای انقباضی - خرابی بر اثر خورندگی - نشت آب جزیی ۲ -------- صفحهٔ بعد -------- ایمنی و قابلیت دسترسی بسیار مهم است. زیرا سطوح بتنی تقریباً عمودی هستند و ساختگاه سد معمولاً در دره‌های عمیق قرار گرفته است. دسترسی به رویه پایین‌دست. منطمّه پنجه سد و تکیه‌گاهها ممکن است بسیار دشوار باشد و نیاز به تجهیزات ویژه مانند طناب ایمنی یا صندلیهای مخصوص داشته باشد. از این نظر سدهای بتنی مشکلات ویژه‌ای برای بازرسی سد ایجاد می‌کند. زیرا دسترسی به سطوح پرشیب بسیار دشوار است. بازرسیهای منظم و مستمر با دوربین چشمی قوی می‌تواند به‌طور مقدماتی سطوحی راکه در معرض تغییر هستند مشخص نماید. وقتی این تغییرات مشخص شدند می‌توان بازرسیهای تفصیلی را از نزدیک به‌عمل آورد. بازرسی نزدیک سطوح بالادست ممکن است مستلزم صندلی مخصوص یا قایق باشد. رفتارسنجی به تشخیص مسائل سازه‌ای در سدهای بتنی مانند: ایجاد ترک در بدنه سد. پی و تکیه گاهها کمک می‌کند. ترکها ممکن است در ابتدا به آهستگی توسعه یابد. به نحوی که تعیین اینکه آیا عرض آنها افزایش می‌یابد بسیار مشکل گردد. در صورت پیداشدن یک ترک سازه‌ای باید تغییرات طول و عرض آن کنترل شود و بدین منظور باید ابزارهای کنترل نصب شود و به‌طور مستمر قرائت گردد. خرابی سیستم تخلیه کننده مسأله مشترک همه سدهاست. ولی تواتر جنین خرابی در سدهای بتنی با توجه به زیادبودن فشار متوسط هیدرولیکی آن بیشتر است. بدین جهت بازرسی سیستم تخلیه کننده سدهای بتنی بزرگ ضروری است. از آنجا که سدهای بتنی به‌صورت قطعات مجزا اجرا می‌شود. ظهور ترک در درزهای ساختمانی طبیعی است. درزهای انبساط در سدهای بتنی بدین جهت تعبیه می‌شود که از تغییرات حجم بتن که پس از بتن‌ریزی صورت می‌گیرد جلوگیری نماید. در حقیقت این درزها را می‌توان ترکهای طراحی شده نامید. این درزها معمولاً طوری طراحی می‌شود که غیر از لاستیکهای آببند و آرماتورهای انتظار. جسبندگی دیگری به آرماتورهای اصلی نداشته باشند. ترکهای انقباضی در دوران اولیه ساختمان سد به‌وجود می‌آید. ناصافیها و حفره‌های موجود در اطراف پی به‌وسیله بتن پرمی‌شوند و فرصت عمل آوردن پیدا نمی‌کنند. بدین ترتیب انقباض. موجب ظهور ترکهای نامنظم در نزدیکی تکیه گاهها می‌گردد. ترکهای انقباضی همچنین به‌وسیله ایجاد تغییرات حرارتی نیز ظاهر می‌شوند. در فصل زمستان قسمتهای بالای سد به‌طور قابل ملاحظه‌ای سردتر از قسمتهای زیرآب می‌گردد. این پدیده موجب بروز ترکهایی در تاج می‌گردد که در هر طرف سد پخش می‌شود. این ترکها معمولاً در اطراف درزهای ساختمانی و یا درزهای انبساط قرار می‌گیرند. ترکهای انقباضی می‌تواند علامت این باشد که برخی از قطعات سدقادر به تحمل بارهای طراحی ۱۳ -------- صفحهٔ بعد -------- در این صورت تمامی بار فشاری باید به وسیله قسمت کوچکتری از سازه تحمل شود. ممکن است لازم باشد که سطوح ترکدار با تزریق سیمان تقویت گردد. خوردشدگی بر اثر یخبندان مکرر و ذوب بخ صورت می‌گیرد. تقریبا همه سدهای بتنی در مناطق سردسیر در معرض تخریبهای جزیی از این نوع قرار می‌گیرند. از آنجا که این پدیده سطحی است. معمولاً خطرناک تلقی نمی شود. مع ذلک اگر ادامه یابد ممکن است سبب واردآمدن خسارات سازه‌ای گردد (به ویژه هنگامی که سد دارای مقطع عرضی نازکی باشد) همچنین در جاهایی که آرماتور بیرون‌زدگی دارد. تعمیرات ضروری است. روش تعمیر قسمتهای خورده شده بتنی بستگی به عمق تخریب دارد که در شرایط سخت باید از گروه مهندسی استمداد حست. نشت آب جزیی از داخل سطوح بتنی هرچند بدنماست. ولی معمولاً خطرناک نیست. مگر اینکه با ترکهای سازه‌ای همراه گردد. که در این صورت ممکن است به علت یخبندان و ذوب یخ موجب پیشرفت خرابی گردد. از طرف دیگر افزایش نشت آب می‌تواند موید این مطلب باشد که بر اثر فعل و انفعال شیمیایی. مصالح در حال شسته‌شدن و انحلال بوده و به وسیله آب حمل می‌شود. باید توجه کرد که همچنین تقلیل نشت‌آب نیز ممکن است به علت فعل و انفعاللات شیمیایی و ایجاد رسوب در مجاری نشت آب باشد. در هر دو حالت شرایط در ذات خود خطرناک نخواهد بود. ولی لزوم بررسیهای تفصیلی بیشتر قبل از تعمیرات محسوس به نظر می‌رسد. ۲-۳ پی و تکیه‌گاهها معمولاً مناطق بحرانی پی و تکیه گاهها پوشیده‌اند و در معرض بازرسی مستفیم قرار ندارند. بازرسی پی و تکیه‌گاهها در بالادست به‌علت وجود آب معمولاً امکانپذیر نیست. بدین ترتیب بررسی عینی محدود به حد فاصل بین سد و تکیه گاهها در پایین‌دست و پنجه سد می‌گردد. گالریهای تزریق و زهکش هم (در صورت وجود) قابل بازدید خواهند بود. علائم نشت آب ممکن است کاملاً مشخص و یا بعضی مواقع پوشیده باشد. یکی از علائم مشخص افزایش نشت آب. کارکرد بیش از حد پمپهای زهکش است. وجود ذرات معلق علامت وجود پدیده رگاب بوده و بسیار نگران‌کننده است. در صورت وجود پدیده انحلال باید نمونه‌های آب از مخزن و نشت‌آب تهیه شده و آزمایش شود. این آزمایشها می‌تواند مشخص‌کننده میزان انحلال باشد. ۴-۳ مخزن محدوده اطراف مخزن باید از نظر وجود علائم مسأله‌ساز برای ایمنی سد مورد بازرسی قرار گیرد. منطقّه باید از نظر نشست و وجود حفره‌ها. نشست راهها و سازه‌ها مورد بررسی قرار گیرد. در هنگام بازرسی باید تراز مخزن ثبت شود. ۱۴ -------- صفحهٔ بعد -------- همجنین مخزن از دیدگاه رسوبگذاری اضافی که ممکن است منجر به مسدودشدن سازه‌های تخلیه کننده و یا سرریز گردد. باید مورد بررسی قرار گیرد. مناطق مجاور مخزن باید از نظر ظهور چشمه‌ها و یا سوراخها مورد بررسی قرار ۵-۳ لغزشها زمین‌لغزه‌ها حرکات عمده توده زمین هستند که ممکن است روی سد. سازه‌های وابسته. مخزن و با جاده‌های دسترسی اثر بگذارند. این زمین‌لغزه‌ها شامل : موارد فعال. غیرفعال و فعال بالقوه‌اند و از لغزشهای کوچک تا احجام بزرگ را شامل می‌شوند. در هنگام بازرسی باید همچنین امکان غلتیدن سنگها و صخره‌ها را نیز بررسی کرد. این امر نه تنها در محل مخزن. بلکه در محاذات تکیه‌گاهها و سد و تأسیسات وابسته نیز ممکن است اتفاق بیافتد. مسحل لغزشهای احتمالی را از روی تغییرشکل وضعیت ظاهری زمین. تغییر محور امتداد در ختان با تیرهای برق و امثال آن می‌توان حدس زد. ۶-۳ سازه‌های وابسته کلیه سازه‌های وابسته که می‌ تواند به ایمنی سد لطمه بزند. باید به دقت مورد بازرسی قرار گیرد. شیب مجاری ورودی و خروجی سازه‌های هیدرولیکی شامل : سرریز. تخلیه کننده و سازه‌های آبگیری باید پایدار باشد و عاری از لغزش. واریزه و لجن‌زدگی بوده باشد و همچنین از نظر وجود سوراخها و حفره‌ها. جوشش آب. و رگاب باید کنترل شود. مجاری باید در شرایطی باشد که عملکرد هیدرولیکی سازه طبق طراحی اولیه قابل حصول باشد. بخشهای بتنی سرریز و تخلیه کننده باید از نظر: ترک. برآمدگی. تغییرات و جابه‌جایی و نشت آب زیاد مورد بررسی قرار گیرد. برجها و میله‌های قائم باید از نظر نشست تفاضلی مورد بازرسی واقع شود. خاکریزیهای پشت دیواره‌ها باید از نظر نشست و جابه‌جایی خاک مورد بررسی قرار گیرد و محلهای تماس بین خاک و سازه‌های بتنی از نظر پدیده رگاب باید وارسی گردد. تمامی خاکبرداریها و خاکریزی مجاور سازه‌های بتنی از نظر پایداری باید وارسی شود. پلها و بالاپرها و عناصر سازه‌ای آنها از نظر شرایط عملکرد باید بازبینی شود. آشغالگیرها. دریچه‌ها و قسمتهای مکانیکی از نظر عملکرد باید بررسی شود. تمامی زهکشها باید عاری از موانع باشد و علائم کارکرد در شرایط مناسب را نشان بدهد. حفاظت شیب حوضچه آرامش و سایر سازه‌های حفاظتی باید مورد بررسی قرار گیرد. ۷-۳ بازرسی ابزار دقیق ۱۵ -------- صفحهٔ بعد -------- و به اطلاع مسئولان ذی‌ربط رسانده می‌شود. مع‌ذلک گروه بازرسی نیز باید با توجه به گزارشهای ارائه شده قبلی توسط گروه رفتارسنجی. طبق برنامه ویژه تنظیمی نسبت به بازدید کلیه ابزار دقیق منصوبه از قبیل : تنش‌سنجها. پیزومترها. فشارسنجها. رویه‌سنجها. ابزار اندازه‌گیری تغییرشکلهای نسبی و تغییر مکانها. ابزار اندازه گیریهای ژنودتیک و وسایل دورسنجی (تله‌متری) اقدام نمایند. تا کفایت و صحت کار و وسایل اندازه‌گیری کنترل گردد. ۸-۳ تجهیزات مکانیکی و الکتریکی کلیه تجهیزات مکانیکی و الکتریکی باید در حد عملکرد طراحی کار بکنند. تجهیزات. باید از نظر روغشنکاری و عملکرد آرام بدون ارتعاش و صداهای غیرعادی و گرمای زیاده از حد کنترل شود. کفایت و قابلیت اطمینان برق‌رسانی باید در حین عملکرد تجهیزات کنترل شود. تأمین بری اضطراری و سیستم کنترل از راه دور به منظور حصول اطمینان از عملکرد مناسب باید کنترل شود. تمام قسمتهای قابل دسترس تجهیزات باید از نظر: خرابی. با کابلها از نظر شکستگی وزدگی و کابلها و زنحیرهای دریچه‌ها از نظر وجود قسمتهای شکسته باید مورد بازرسی قرار گیرد. آبیندها از نظر ترک و نشت آب بررسی شود. بالابرهای هیدرولیکی و کنترلهای مربوط از نظر نشت روغن روغن. تکیه گاههای فلزی. آب‌بندی شیرها و دریچه‌ها از نظر آسیبهای مربوط به سایش و تغییر محور و انشت بررسی مجاری هوادهی از نظر بازبودن کنترل شود. نرده‌ها. پیاده‌روها و جان‌پناهها از نظر شکستگی و شرایط غیرایمنی کنترل شود. بازرسیهای مزبور همچنین باید شامل : تجهیزات ایمنی و ارتباطات و سیستم اعلام خطر نیز گردد. ۹-۳ جاده‌های دسترسی جاده‌های دسترسی و پلها باید از نظر وضعیت رویه. جان‌پناهها. دیوارهای حائل. واریزه‌ها. سنگ ریزشها. آبشستگی پایه‌های پل و وضعیت پایه‌ها و تاوه پل مورد بازرسی قرار گیرد. ارو ملاحظات فنی در بازرسیهای اضطراری در هنگام وفقوع حوادث غیرمترقبه مانند: سیل. خرابکاریها. جنگ. زلزله. ضروری است بازرسیهای اضطراری از سد ۱۶ -------- صفحهٔ بعد -------- و تأسیسات وابسته انجام شود. با توجه به اینکه هنوز استاندارد مشخصی برای تعریف شرایط اضطراری ارائه نشده است. از تعاریف به‌عمل آمده از سوی کمیته ملی سدهای بزرگ ژاپن (مرجع شماره ۶) به شرح زیر استفاده می‌شود. بدیهی است در صورت ارائه تعاریف دقیق. به وسیله کمیته ملی سدهای بزرگ ایران تعاریف مزبور جایگزین خواهد شد. طبق تعاریف کمیته مزبور شرایط اضطراری در مورد حوادث غیرمترقبه مانند: سیلاب و زلزله به شرح زیر تعریف می‌گردد: الف - سیلاب : ۱- سیلاب با دوره بازگشت ۳ ساله ب - زلزله ۱ چنانجه شدت زمینلرزه ثبت شده توسط لرزه‌نگارهای مستقر در سد بیش از شدت زمینلرزه طراحی باشد. 7 ۲ ۲- در مواردی که لرزه‌نگار در محل سد موجود نباشد و یا نتایج لرزه‌نگاشتها به سرعت مهیا نگردد. شدت زلزله بیش از ۴ درجه مرکالی اصلاح شده (/۱1۱) که توسط موسسه ژئوفیزیک اعلام شده باشد. به‌طورکلی فهرست کنترل موارد بازرسی مشابهت زیادی با بازرسیهای تخصصی دارد. بدیهی است بسته به مورد برخی از اقلام باید مورد تأکید بیشتر قرار گیرد. ذیلاً اهم موارد ویژه‌ای که علاوه بر بازرسیهای معمولی باید در مدنظر قرار گیرد برشمرده می‌شود : ۱-۴ سیلابها در موارد وفوع سیلابها و طوفانها باید قبل (در صورت امکان پیش بینی) و بعد از وفوع آنها. بازرسیهای ویژه‌ای بخصوص از سازه‌های سرریز و تخلیه کننده به شرح زیر به‌عمل آید: الف - پیش از یک طوفان و رگبار مهم پیش‌بینی شده یا ذوب برف. سازه‌های سرریز. مجاری ورودی و خروجی. تخلیه کننده و ریپ‌راپها باید مورد بازرسی قرار گیرد. در بازرسیها باید فهرست کنترل موارد پیوست ۴-۵ حتی‌الامکان رعایت شود. ب - در طول وقوع رگبار و طوفان شدید و پس از آن سازه‌های سرریز. تخلیه کننده و ریپ‌راپ باید کنترل شود. ۱۷ -------- صفحهٔ بعد -------- بازرسیها باید عموماً قبل از وقوع حادثه (در صورت امکان پیش‌بینی) به‌منظور آماده‌سازی تأسیسات برای عبور طغیان انجام شود. در طول مدت وقوع طغیان با اتخاذ تدابیر ویژه باید برای کنترل و مراقبت سازه‌های تخلیه و نقاط حساس اقدام کرد. علاوه بر آن. پس از فروکش کردن طغیان باید یک بازرسی سیستماتیک طبق فهرست پیوست شماره ۴-۵ از کلیه قسمتهای ذی‌ربط که بر اثر عبور سیلاب صدمه دیده به‌عمل آید. بازرسی در ابتدا از طرف کارکنان قسمت بهره‌برداری صورت می‌پذیرد. ولی در صورت وقوع خرابیهای عمده باید بلافاصله از گروه بازرسی تخصصی دعوت به‌عمل آید. در مورد این حوادث نمی‌توان دستورالعمل کلی ارائه نمود. بسته به نوع حادثه باید ترتیبات ویژه‌ای برای بررسی است. ۳-۳۴ زلزله بلافاصله پس از وقوع زلزله بازرسی فوری باید از سد و سازه‌های وابسته به‌عمل آید. این بازرسی شامل دو قسمت عمده به شرح زیر است: ب : بازرسی گروه تخصصی (سطح ۳بند ۳-۱-۲) بولتن شماره ۶۲ 1۳01-70 (۱۹۸۸) ترتیبات تفصیلی این بازرسیها را ارائه نموده است. رعایت کامل مفاد این بولتن در موارد رویداد زلزله الزامی است. در این بخش خلاصه اهم اقداماتی که باید انجام شود. ذکر می‌گردد: الف - بازرسی فوری - در صورتی که سد به درجه‌ای صدمه دیده باشد که آب زیادی به طرف پایین‌دست جحریان یابد. باید بلافاصله ) ح فوری اضطراری ایمنی سدها» را اجرا کرد (فرض بر این است که چنین طرحی برای هر سد موجود است). ۱۸ -------- صفحهٔ بعد -------- ۲ در صورتی که آب ورودی از بالادست به طرز غیرمتعارفی کم شود. بلافاصله مسیر بالادست رودخانه را از نظر امکان به‌وجود آمدن سد طبیعی باید مورد بررسی قرار داد. در صورت بروز چنین واقعه‌ای بلافاصله باید «طرح فوری اضطراری ایمنی سدها» اجرا شود. ۳- بلافاصله باید یک بازرسی عینی کامل از سد به‌عمل آورد. ۴ بلافاصله باید با مسئولان ذی‌ربط فنی ایمنی سدها تماس گرفت. ۵- باید آمادگی لازم را برای بازرسیهای مکرر (به علت وقوع پس‌لرزه) حفظ نمود. ۶ نتایج بازرسیهای به‌عمل آمده را باید به گروه مهندسی مسئول ایمنی سد گزارش نمود. ۷- باید بازرسیها و رفتارنگاریها را برای ۴۸ ساعت متوالی ادامه داد. زیرا ممکن است خسارات دیگری در این مدت وارد شود. یک برنامه تفصیلی برای قرائت ابزار دقیق در مدت ۴۸ ساعت باید تهیه شود. ۸ با توجه به اینکه برخی از خسارات در مدت زمان دیرتری به وقوع می‌پیوندد. بازرسی مجدد پس از ۲ هفته یا یک ماه لازم است. ۹ ضروری است با موسسات زلزله‌نگاری تماس گرفته شود تا معلوم شود که آیا زلزله رویداده فقط یک (پیش‌لرزه) بوده؟ و یا زلزله اصلی بوده است؟ ۰- در صورتی که امکان شکست سد موجود باشد. استفاده از سیستم هشداردهنده برای ساکنان پایین‌دست ضروری است. در صورت امکان از سازمانهای : دفاع ملی. پلیس. رادیو و غیره نیز باید استمداد شود. کلیه تدابیر لازم باید اتخاذ شود که هر چه سریعتر تراز آب مخزن پایین آورده شود. باید دقت شود که اگر سازه‌های تخلیه کننده معیوب باشد. بر اثر عبور آب موجبات شکستگی بیشتر و واردآمدن خسارات بیشتر از این طریق فراهم نگردد. ب - بازرسیها یگروه تخصصی پس از اینکه بهره‌پرداران سد اعلام کردند که خساراتی به سد وارد شده است. بلافاصله باید گروه تخصصی مهندسی برای بازرسی به محل سد اعزام شوند تا نسبت به ارزیابی فنی از میزان خسارات وارده و درجه خطرهای ناشی از شکست سد اقدام نمایند. اعضای این گروه باید با وجوه ممکن علل شکست سدها و سازه‌های وابسته و نیز به‌طور کامل با طرح موردنظر آشنایی کامل داشته باشند. این گروه باید طبق فهرست کنترل (پیوست شماره ۴-۵) برای بازرسی کامل سد و سازه‌های وابسته آن اقدام نمایند. ۱۹ -------- صفحهٔ بعد -------- ۵ پیوستها ۱-۵- فرمهای بازرسی (مرجع شماره ۳) ۳-۵- درحه مخاطره‌آمیز بودن معایب (مرجع شماره ۳( ود عاد 1 #* این فرم بازرسی صرفاً به عنوان الگو ارائه شده است. در مورد هر سد باید فرمهای ویژه آن سد تهیه شود. فهرست کنترل موارد بازرسی صرفاً برای راهنمایی ارائه شده است. برای هر سد باید با توجه به شرایط ویژه آن یک فهرست کنترل خاص تهیه گردد. ۳۲۰ -------- صفحهٔ بعد -------- سل شرایط ترکهای سطحی حفره. سوراخ. محل برداشت خاک توسط جانوران مناطق فرورفته تغییرات در امتداد افقی شیار یاگودال رویش گیاهان محل لغزش. لبه پرتگاه. لجنزار فرسایش رویش گیاهان -۱- فرمهای بازرسی نای خاکی بدنه سد مشاهدات ۳۱ با (<) -------- صفحهٔ بعد -------- ادامه پیوست شمار سد۱ آب مخزن : شرابط مناطق مرطوب (بدون جریان) محل تقاطع خاکریز و تکیه‌گاه جابه‌جایی‌های غیرعادی پیز ومترها. جاههای مشاهده‌ای تواتر قر انتها ربوطه اشاره شود). ۵ ۱-۵- فرمهای بازرسی نای خاکی بدنه سد مشاهصدات ۳۲ با (<) -------- صفحهٔ بعد -------- ادامه پیوست شمار سل شرایط نشت آب از تکیه‌گاه تراوش آب از پی لغزش. لجنزار. رویه تند توصیف خطرهای پایین‌دست تاریخ آخرین بهنگام کردن برنامه اضطراری عملیاتی جاده‌های دسترسی وسایل ایمنی ۵ ۱-۵- فرمهای بازرسی ای خاکی مشاهدات ۲۳۳ با (<) -------- صفحهٔ بعد -------- ادامه پیوست شمار سد۱ آب مخزن : ربوطه اشاره شود). ۵ ۱-۵- فرمهای بازرسی بای خاکی سرریر ۲۴ با (<) -------- صفحهٔ بعد -------- ادامه پیوست شمار سل فرسایش در محاذات پنجه سد تراوش جابه‌جایی غیرعادی ۵ ۱-۵- فرمهای بازرسی بای خاکی تخلیه کننده ۳۵ با (<) -------- صفحهٔ بعد -------- ادامه پیوست شمار سد شرایط جابه‌جایی غیرعادی محل تفاطع سد و تکیه گاه جابه‌جایی غیرعادی محل تفاطع سد و تکیه گاه تغییرات در امتداد افقی تغییرات در امتداد قانم جابه‌جایی غیرعادی ۵ ۱-۵- فرمهای بازرسی های بتنی مشاهصدات ۲۶ با (<) -------- صفحهٔ بعد -------- ۵ ۳ بشما شرح عناصر له الف : سدهای خاکی 9 رویه بالادست 9 رویه پایین‌دست ۵ تکیه‌گاهها ۰ تج سد مناطق تراوش و زهکشبها ب : سدهای بتنی 9 رویه بالادست 9 رویه پایین‌دست 9 تکیه‌گاهها ۰ تاج سد سرریر ۵ مجرای ورودی و حوضجه آرامش 9 مجرای تخلیه 9 سازه‌های کنترل و حفاظت فرسایش ۵ شیبهای جدار 9 هواده‌ها 9 تخلیه کننده (ورودی و خروجی) ۵ حوضچه آرامش ه۸: سایر موارد مخزن ۵ سواحل مخزن سیستمهای هیدرومکانیکی سیستمهای برفی رویش کیاهان هوازدگی » » » » » » » » » »2 » » » 5 -------- صفحهٔ بعد -------- پیوست شماره ۳-۵- موارد مخاطره‌آمیز 9 الف : سدهای خاکی ۱- رویه بالادست ۵ حفره و سوراخ 9 ترکهای عریض لغزش. فرونشست و سرخوردگی 9 ریپ‌راپ فروریخته و فرسایش پشت ریپ‌راپ با دانه‌بندی نامناسب ۲- رویه پایین‌دست 9 لغزش. شیار 9 ترکهای عرضی ۵ حفره. ریزش 9 ترکهای طولی 9 فرونشست (در شرایط موضعی) 9 فرسایش 9 رویش گیاهان و بوته‌ها ایجاد سوراخ به وسیله جوندگان و عبور حیوانات ۳ تج سد ۵ ترک طولی تغییر مکان عمودی 9 ایجاد حفره و سوراخ در تاج سد 9 ترکهای عرضی 9 تغییر محور تج و نشست در تج سد 9 رویش گیاهان 9 فعالیت جوندگان 9 ایجاد شیار در تاج سد 9 ترکهای ناشی از خشک‌شدن ۳۸ نیازمند به بازرسی ۱ موارد مخاطره آمیز ۸ ۸ ۸ ۸ ۸ ۸ ۸ ۸ ۸ ۸ ۸ نیاز به بازدید گروه ۸ »۳ »۸ ۸ »۸ 4 »۸ ۸ »۳ »۸ »۳ »۸ 4 »۸ ۸ »۳ ملاحظات -------- صفحهٔ بعد -------- ادامه پیوست شماره ۳-۵- موارد مخاطره‌آمه ۴ تراوش آب 9 تراوش زیاد آب یا خروج آب‌گل‌آلوده خروج آب از ترکهای نزدیک تاج سد خروج آب به صورت جشمه‌ها در شالوده 9 تراوش آب از محل اتصال با تکیه‌گاه مناطق وسیع مرطوب 6 تغییر محسوس در رنگ گیاهان ۵ برآمدگی در منطقه مرطوب 9 مناطق مرطوب در سطوح افقی سد ب : سدهای بتنی ۱- رویه بالادست ۵ سطوح ترک‌دار و تخریب شده بتن 9 ترکهای ناشی از خشک‌شدن ۲- سرریزها 9 رویش قابل ملاحظه گیاهان یا وجود واریزه‌ها در مجرای سرریز 8 فرسایش مجرا 9 زیرشویی انتهای سرریز ۵ جابه‌جایی دیواره‌ها 9 ترکهای عریض تغییرمکان درزها 8 جابه‌جایی و شسته‌شدن ریپ راپ خرابی مصالح بتن. ریپ‌راپ و غیره 8 فرسایش. سایش و شکستگی بتن 9 نشت آب در اطراف سرریز ۵ نشت آب زیاد از زهکشهای سرریز 9 تراوش آب از درزهای ساختمانی 9 عیوب هواده‌ها ۳۹ ز و نیازمند به بازرس ۸ ۸ ۸ ۸ ۸ ۸ ۸ ۸ ۸ ۸ ۸ ۸ ۸ ۸ ۸ ۸ ی ویژه در سدها نیاز به بازدید گروه مهندسی -------- صفحهٔ بعد -------- پیوست شماره ۴-۵- فهرست کنترل موارد بازرسی این فهرست صرفاً به منظور راهنمایی تهیه شده است و جنبه کلی دارد برای هر سد با توجه به مسائل ویژه آن از قبل باید فهرست کنترل ویژه‌ای که متناسب با سد و تأسیسات وابسته باشد تهیه شود. (مرجع شماره ۲) الف - سدهای خاکی - بدنه سد و تکیه گاهها ۱-۱ رویه بالادست - لغزش - حفاظت رویه - فرسایش - ترکها - سوراخها - نلشست - جابه‌جایی - واریزه - شرایط غیرمتعارف ۲۱ رویه پایین‌دست - لغزش - نشانه‌های جابه‌جایی - ترکها - نشت آب یا سطوح مرطوب - شرایط غیرعادی ۳۱ تکیه گاهها - نشت آب - ترک. درزه. صفحات لایه‌بندی - لغزش - نشانه‌های حرکت ۳۰ -------- صفحهٔ بعد -------- ۴-۹۱ ۵-۱ ۶-۱ ۷-۱ ۸-۱ ۲ ۱-۲ ترک سطحی ۰ نس حرکت جانبی (تغییر محور) گرده ماهی زهکشهای پنجه‌ای - گالریهای زهمکش برآورد جریان رنگ آب مواد ریزدانه تغییرات بده محلهای منفرد نشت آب (اندازه گیری) روش میزان تغییرات بده رنگ مواد ریزدانه وضعیت وسائل اندازه‌گیری نسبت موارد اندازه‌گیری ابزار دقیق پیزومترها (فشارسنجها) نقاط نشانه نشست سطحی ابزار اندازهگیری جابه‌جایی درونی رویه سنجها اندازه گیری سطح آب مخزن شتاب‌نگارها موارد ویژه سرریرز مجرای ورودی واریزه ۳۹ -------- صفحهٔ بعد -------- - لغزشهای دامنه‌ای - پایداری رویه جدار مجرا - مانع اجسام شناور - حفاظت رویه ۲۲ سازه کنترل ۱-۲-۲ تاج سرریز - ترکها - نشانه‌های جابه‌جایی ۲-۲-۲ دیواره‌ها - جابه‌جایی - ترکها - نلشست - درزها - زهکشها - خاکریزی مجدد ۳-۲-۲ کف - جابه‌جایی - درزها - ترکها ۴-۲-۲ پل (در صورت وجود) - شرایط پایه‌ها - شرایط سازه‌ای تاوه‌ها و تیرها - تکیه‌گاههای پل ۳-۲ تنداب - واریزه - فرسایش مجرا ۱-۳-۲ دیواره‌ها - جابه‌جایی - نشست ۳۲ -------- صفحهٔ بعد -------- - درزها - ترکها - شرایط خاکریزی پشت دیواره‌ها ۲-۳۲ کف - جابه‌جایی - نشست - درزها - زهکشها - ترکها ۳-۳-۲ گالری زهکش - جابه‌جایی - تغییر محور گالری - ترکها ۴-۳-۲ زهکشها - میزان بده - موقعیت زهکشهای آبدار ۴-۲ حوضجه آرامش - واریزه در حوضچه ۱-۴-۲ دیواره‌ها - جابه‌جایی ۲-۴-۲ بررسی وضعیت بلوکهای انرژی‌گیر - نشست - درزها - ترکها - شرایط خاکریز موجود ۳-۴-۲ کف (در صورت مرئی‌بودن) - ترکها - جابه‌جایی - درزها - فرسایش ۳۳ -------- صفحهٔ بعد -------- ۵-۲ ۶-۲ -۳ ۱-۳ ۲۳ ۳۳ ۴۳۳ ۵-۳ ۱-۵-۳ مجرای خروجی پایداری شیبهای جانبی رویش گیاهی یا سایر موانع واریزه سایر موارد ویژه سازه‌های آبگیری و تخلیه کننده ورودی اشغالگیر مجرای تخلیه (تونل) کارهای فلزی مجرای تحت فشار اتاقک فرمان جرثفیل شیر و وسائل کنترل شرایط عمومی نحوه عملکرد در زمان بازرسی قسمتهای مکانیکی سیستم تهویه و روشنایی در یجه راس آبیندها کنترل از راه دور تند آب واریزه دیواره‌ها جابه جایی ۰ سس ۳۴ -------- صفحهٔ بعد -------- ۶۳ ۱-۶-۳ ۴-۶-۳ اس ۹ ۱-۱ درزها ترکها شرایط خاکریزی پشت دیواره کف جابه‌جایی درزها ترکها زهکشها (میزان بده. موقعیت زهکشها) حوضجه آرامش (مشاهده عملکرد) واریزه در داخل حوضچه دیواره‌ها جابه‌جایی درزها ترکها کف (در صورت مرئی بودن) ترکها جابه‌جایی درزها فرسایش مجرای خروجی حفاظت رویه پایداری رویه‌های جانبی رویش گیاهان یا موانع دیگر موارد ویژه سدهای بتنی بدنه سد رویه بالادست ترکها ۳۵ -------- صفحهٔ بعد -------- ۲-۱ ۳-۹ ۴-۱ ۵-۱ ۶-۱ ۷-۱ ۸-۱ ۲ ۱-۲ ۲-۲ ۳-۲ جابه‌جایی درزها رویه پایین‌دست ترکها جابه جایی درزها نشت آب در رویه پایین‌دست ترکها فرسایش تاج سد حاده پیاده‌رو دیواره جان‌پناه روشنایی و غیره گالر یها کارهای برقی تهویه زهکشها و زهکشی گالریهای پی موقعیت شماره تراز موارد ویژه تکیه گاهها پی سد در محاذات پنحه نشت آب در اطراف سد (موقعیت. میزان و شیوه اندازه گیری) ابزار دقیق سازه‌ای لرزه‌نگاری اندازه‌گیری سطح آب ۳۶ -------- صفحهٔ بعد -------- ۴-۲ -۳ ۱-۳ ۱-۱-۳ ۲۳ ۳-۳ ۴۳ ۱-۴-۳ موارد ویزه سرریز قسمت کنترل تاج سرریز آزاد طره و دیواره‌های کناری و میانی (در صورت وجود هریک از اجزاء) حرکتها ترکهای سطحی درزها زهکشها خاکریزی پشت دیواره‌ها روزنه سرریز دریچه‌دار (طره. دیواره‌های کناری و میانی و پل در صورت وجود هریک از اجزاء) حرکتها ترکها درزها زهکشها خاکریزی پشت دیواره‌ها تجهیزات هیدرومکانیکی نوع در یجه‌ها شرایط عمومی عملکرد دریچه در زمان بازرسی کنترل دریچه‌ها مکانیکی (بالابرها. کابلها) برقی (تأمین برق. نیروی برق ذخیره سروموتورها. الکتروموتورها) محرای انتقال مجرای روباز (دیواره‌ها. کف. گالریهای زهکشی) حرکتها درزها ترکها وضعیت خاکریزی پشت دیواره‌ها ۳۷ -------- صفحهٔ بعد -------- - فرسایش ناشی از سایش و خلاءزایی ۲-۳-۳ مجرای سرپوشیده (میله قائم توئل) -‏ حرکتها _ درزها - ترکها - فرسایش ۳-۴-۳ سازه‌های پایانه ۱-۳-۳-۳ جام پر تاب‌کننده _ دیواره‌ها - دندانه‌های انرژیگیر - حرکتها ۰ ۱ _ درزها - وضعیت خاکریزی پشت دیواره‌ها - فرسایش ۳-۳-۴-۳ آبراهه خروجی - پایداری و حفاظت شیب کناره‌ها - پوششهای گیاهی و سایر موانع سازه تخلیه کننده ۱-۴ ورودی - اشغالگیر __ یس ۲-۴ مجرای تخلیه - کارهای فلزی ۳۴ تسهیلات کنترل - اتاقک فرمان - جرثفیل ۳۸ -------- صفحهٔ بعد -------- - دریچه‌ها و کنترلها - شرایط عمومی - عملکرد در زمان بازرسی - سیستم کنترل (مکانیکی) - دریچه راس (شرایط عمومی. آببندی) ۳۴-۳ سیستم کنترل از راه دور ۵-۳۴ موارد ویژه ۵ مخزن ۱-۵ مانع اجسام شناور ۲-۵ زمین‌لغزه‌ها (موقعیت زمین‌لغزه‌های مجزا) ۳-۵ موارد ویژه ج -راههای دسترسی ۹- حاده‌ها - شرایط روسازی - موانع رگ پلها ۱-۷۲ شرایط عمومی ۲-۲ تکیه‌گاههای پلها - شالوده - پایه‌ها - قسمتهای متحرک ۳-۲ عناصر اصلی - عناصر خراب شده یا صدمه دیده ۴-۷۲ تاوه پل - شرایط عمومی - ظرفیت بار زنده ۵-۲ موارد ویژه ۳۹ -------- صفحهٔ بعد -------- ۶ وازگان معادل برخی از واژه‌های انگلیسی که در متن به‌ کار رفته برای آگاهی بیشتر آورده می‌شود: سایش [ و مها دریچه راس - دریچه حفاظ 6 - 6۵0 با برامدگی 310 گرده ماهی 0 سیاهه کنترل - فهرست اقلام 5 خلاءزایی یک حفره - کاواک - ۵۷6) مغزه 0 واریزه 15 جابه‌جایی - تغییرمکان 11 نشست تفاضلی. نشست نسبی 1 مل[112 121116۳6 خرابی - زوال ۳ی3(۳( آرماتور انتظار 7 10۷/۵۱ پرتاب‌کننده جامی ۲۳1۱ بالا بر 10151 وسیله جلوگیری از ورود اجسام شناور (چوب و تنه درختان) ۱۳۳ نشت 18 تغییر محور و ۱111۱1 رگاب - آب‌شستگی زیر پی 1۳108 حوضجه استغراق |۲۳۵۵ ۳1۵۵ فشار منفذی ۵ ۳۵۲6 چاهک کاهنده فشار - فشارشکن |۷۷۵۱ ۲۵۱۱۵۲ لغزش ۹.11016 حوضجه آرامش 0 ع 501۳ سوراخ. حفره - آبخواره 511606 تراوش رو هه دریجه آببند 508 ۴ -------- صفحهٔ بعد -------- میله قانم جاه ترکهای انقباضی سازه پایانه زیر فشار - فشار برکنش - فشار تحتانی ۳۱ ۹1۹1 65اع) 5۳۳۱۵۵86 0 ] 06 0 16۳1۱1۵], 6 1 -------- صفحهٔ بعد -------- - مراجع 00 ,1987 ,59 جزاعااباظ بکع نی له 1-020 0۰ 1986 ,62 ابا کع لجع - ععاه 0 60۳1 1۵110۳۵ ,کل ۵1 15060110 2 1 0۳۵۳۵۷۲ ]۳۵۵0۲۵ 1967 ,|۵۵ ع0 نف نع 0۳۳۳۳۵۹ 20 هگ 100 -د3 ۰ ,و2800 ۰ ]1332866 0۳6۳200 [0۲۵ل۳۵ 1978 موادد5 حصعل 1۵۳ کعصزاعلنمی ۳۵ 4 .1 ۰ ]۲32866 0۳6۳8۷ ]۳۵۵0۳۵ 1988 نهد جصقل 1۵۳۲ ۳۵۹۵ ۵۲ شمان -5 1 ۶- استاندارد مدیریت بهره‌برداری سدها در ژاپن - کمیته ملی سدهای بزرگ ژاپن مه ۰۱۹۸۶ ترجمه طرح استاندارد مهندسی آب نشریه شماره ۷۹ شهریور ۱۳۷۲. ۷ فرهنگ فنی سدهاء طرح استاندارد مهندسی آب. نشریه شماره ۱۵ بهمن ۱۳۷۴. ۴۳۲ -------- صفحهٔ بعد -------- من :م۳۵ 1316 (۳۵۲۶ آ0 ص21 - ناه نمهع 0۳ ما۲ 200 3/1322 185605 107 موزاعفزدا ی 5 1.2۳۶6 05 6 :0 5 1601021 ۵۲ مق ع12 1۳۴ ۵۶ ع0 05 20 د۲نعاک۸ ن(2عنم0 1665 ۵۶ 8۲۵۵ 20/1 -------- صفحهٔ بعد -------- ۰ ۰ نز ۰ اس ۰ ۹ ۰ ۱ ۰ ۰ ین .۰ ۰ ۰ .۹ ۰ ۰ ۰ زو ۰ ار : :1 ۰ ۰ مر ۰ ار ۹ ۰ . ۰ ۰ ۰ ۰ . : ۱ 5 ۰ سا ۰ / ۹۰ . ۱ ۰ ۰ و . ۰ ۰ زا ۰ ۰ ۳-۰ : ۰ ۰ اش ۰ .۰ ز تن مج ویب و یر مه ی هو ی دا رود هک اه اوه 8 و ری و کون یاو و بو ی اکن اه و و ی ده ات بو اتمه مر ری ی سود وک رس که و کر اپ ما موه ی ی ما 3 وس چم و مک ها اد ی از رو اک ار او راز ی را ان بای بر ان و ی پا ور ای ند ما از او مشاید رکه بو هن ۹ و مهو ده کر ون ما و خی رم مر رو و و سا و 0 ار ارس ی 2 و و ی پ و ک و اد او و ی راما انم و خر یاج مس وان رگا او وی کر هه و ای اون هت وک و 1 هش و چا الم بچک هدس ی و و ری و رخ ۵ ی 2 ۰ 24 یم وود بض در هوجو روز او رز رک تم ما رم را کی ما ات چوک رو و ارن نشریه با عاعای راسنهمای بازرسی در سدضای صهی‌باشند. دز این رأدسنحا سدون 3 بازرسی و انزاحات دررعرش در در دیری حصول امدینان از ایهنی سدهای بز سازه‌ضای وابسته. در دوره‌ضای مه بت‌ردبرداری و در شرایش عادی و اضر ارانه دردیده است. این راسنما عددتاً استخاده سازمانضای بتاره/ردار قدوین دلی می‌تح‌اند به عاوان الْتْوویی برای 3 دستوراتعسلسای بازرسی سدضا برای 4 دست‌اندرکاران سدساآزی مدرد نی درار گررد. 50-0 5-2 2 با- ص٩۹‏ 158۸ ۱ 789644۱۷25 2 5 0 [ ۹ ا