سازمان برنامه و بودجه کشور

⚠ این متن با نرم‌افزار از روی تصویر خوانده شده و ممکن است خطا داشته باشد؛ برای استناد، اصلِ سند را ببینید. جمهوری اسلامی ابران سازمان برنامه و بودجه کشور دستورالعمل ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای ساختمان‌های بتنی متداول موجود ضابعله شماره ۷۴۱ معاونت فنی و توسعه آمور زیربنایی مرکز تحقیقات راه» مسکن و شهرسازی یگ ۱( ۱۳۹۶ -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- ([) اسدت راست ی . ۵ ناریا 7 یام و لوح سور ربیس سازمان ی 5 ۱ ۱ ۱ شماره: ۳/۹۸ بخشنامه به دستگاه‌های اجرابی. مهندسان مشاور و پیمانکاران تاریخ: ۱۳۹۳/۳/۲۳ موضوع: دستورالعمل ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای ساختمان‌های بتنی متداول موجود به استناد ماده (۲۳) قانون برنامه و بودجه و مواد (۶) و (۷) آیین‌نامه استانداردهای اجرایی طرح‌های عمرانی- مصوب سال ۱۳۵۲ و در چارچوب نظام فنی و اجرایبی کشور (موضوع تصویب‌نامه شماره ۹ ۳۳۴۹۷ه مورخ ۱۳۸۵/۴/۲۰ هیأت محترم وزیران)» به پیوست ضابطه شماره ۷۴۱ امور نظام فنی و اجرایی. با عنوان «دستورالعمل ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای ساختمان‌های بتنی متداول موجود» از نوع گروه سوم ابلاغ می‌شود. رعایت مفاد این ضابطه در صورت نداشتن ضوابط بهترء از تاریخ ۱۳۹۶/۷/۱ الزامی است. امور نظام فنی و اجرابی این سازمان دریافت‌کننده نظرات و پیشنهادهای اصلاحی در مورد مفاد اآین ضابطه بوده و اصلاحات لازم را اعلام خواهد کرد. ۱۶۹۸۲۰۹: -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- خواننده گرامی: امور نظام فنی و اجرایی سازمان برنامه و بودجه کشور با استفاده از نظر کارشناسان برجسته مبادرت به تهیه‌ این ضابطه نموده و آن را برای استفاده به جامعه مهندسی کشور عرضه نموده است. با وجود تلاش فراوان؛ این اثر مصون از از این رو از شما خواننده گرامی صمیمانه تقاضا دارد در صورت مشاهده هرگونه ایراد ‏ واشکال فدسی مراتسب را بسه صورت زی رگزارش فرمایید: ۱- شماره بند و صفحه موضوع مورد نظر را مشخ ص کنید. ۲- ایراد مورد نظر را به صورت خلاصه بیان د/رید. ۳- در صورت امکان متن اصلاح شده را برای جایگزینی ارسال نمایید. ۴- نشانی خود را برای تماس احتمالی ذکر فرمایید. کارشناسان این آمور نظرهای دریافتی را به دقت مطالعه نموده و اقدام مقتضی را معمول خواهند داشت. ذشانی برای مکاتبه تهران. میدان بهارستان. خیابان صفی علی‌شاه م رکز تلفن ۳۳۳۷۱ سازمان برنامه و بودجه کشورء آمور نظام فنی و اجرایی ۳00 ۷022 -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- باسمه تعالی قرارگیری ایران در منطقه پر خطر لرزه‌ای همواره موجب شده‌است تا با رویداد زلزله‌های متوسط و بزرگ. خسارات اقتصادی و انسانی قابل توجهی در کشور ایجاد شود. با توجه به اهمیت وجود ساختمانهای مقاوم در مقابل زلزله. طراحصی و بهسازی لرزه‌ای صحیح ساختمانها از نکات قابل توجه در برنامه‌های کاهش خطرپذیری ناشی از زلزله می‌باشد. علیرغم وجود ضوابط مرتبط با بهسازی لرزه‌ای ساختمانهای موجود (نشریه شماره ۳۶۰)» تعیین جزئیات ارزیابی کیفی و ارائه روشهای کاربردی بهسازی ساختمانهای بتنی باعث افزایش سرعت و دقت پروژه‌های بهسازی جاری و آتی در کشور می‌گردد. با توجه به مطالب فوق, مرکز تحقیقات راه» مسکن و شهرسازی, تهیه «دستورالعمل آرزیابی و بهسازی لرزه‌ای ساختمان‌های بتنی متداول موجود» را در دستور کار قرار داد و پس از تهیه. آن را برای تایید و ابلاغ به عوامل ذینفع نظام فنی و اجرایی کشور به این معاونت ارسال نمود که پس از بررسی» براساس ماده ۲۳ قانون برنامه و بودجه. آیین‌نامه استانداردهای اجرایی مصوب هیات محترم وزیران و طبق نظام فنی اجرایی کشور (مصوب شماره ۴۲۳۳۹/ت ۳۳۴۹۷ ه مورخ ۱۳۸۵/۴/۲۰ هیات محترم وزیران) تصویب و ابلاغ می‌گردد. علیرغم تلاش, دقت و وقت زیادی که برای تهیه این مجموعه صرف گردید. این مجموعه مصون از وجود اشکال و ابهام در مطالب آن نیست. لذا در راستای تکمیل و پربار شدن این ضابطه از کارشناسان محترم درخواست می‌شود موارد اصلاحی را به آمور نظام فنی و اجرایی سازمان برنامه و بودجه کشور ارسال کنند. کارشناسان سازمان پیشنهادهای دریافت شده را بررسی کرده و در صورت نیاز به اصلاح در متن ضابطه. با همفکری نمایندگان جامعه فنی کشور و کارشناسان مجرب این حوزه, نسبت به تهیه متن اصلاحی, اقدام و از طریق پایگاه اطلاع رسانی نظام فنی و اجرایی کشور برای بهره‌برداری عمومء اعلام خواهند کرد. به همین منظور و برای تسهیل در پیدا کردن آخرین ضوابط ابلاغی معتبرء در بالای صفحات. تاریخ تدوین مطالب آن صفحه درج شده‌است که در صورت هرگونه تغییر در مطالب هر یک از صفحات. تاریخ آن نیز اصلاح خواهد شد. از اینرو همواره مطالب صفحات دارای تاریخ جدیدتر معتبر خواهد بود. معاونت فنی و توسعه آمور زیربنایی» بدین وسیله از تلاش‌ها و جدیت رییس آمور نظام قنی و اجرایی کشور جناب آقای مهندس غلامحسین حمزه مصطفوی و کارشناسان محترم این امور»ء همچنین رییس مرکز تحقیقات راه» مسکن و شهرسازی جناب آقای دکتر محمد شکرچی زاده و کارشناسان آن مرکز و مجری محترم و متخصصان همکار در امر تهیه و نهایی نمودن این ضابطه. تشکر و قدردانی می‌نماید. معاون فنی و توسعه آمور زیربنایی بهار ۱۳۹۶ -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- تهیه و کنترل «دستورالعمل ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای ساختمان‌های بتنی متداول موجود» [ضابطه شماره ۷۴۱ ] مجری دکتر محسن نهرانی‌زاده استاد دانشگاه صنعتی امیر کبیر اعضای کمیته شورای راهبردی مقاوم‌سازی (برحسب حروف الفبا) ۱-دکتر محمدتقی احمدی استاد دانشگاه تربیت مدرس ۲-دکتر علی‌اکبر آقاکوچک (رئیس کمیته) استاد دانشگاه تربیت مدرس ۴-دکتر محسن تهرانی زاده استاد دانشگاه امیر کبیر ۵-دکتر طیبه پرهیزکار عضو هیئت علمی مرکز تحقیقات راه» مسکن و شهرسازی ۶-دکتر نادر خواجه احمد عطاری (دبیر کمیته) عضو هیئت علمی مرکز تحقیقات راه» مسکن و شهرسازی ۷-دکتر فیاض رحیم‌زاده استاد دانشگاه صنعتی شریف ۸- دکتر محمد شکرچی‌زاده رئیس مرکز تحقیقات راه. مسکن و شهرسازی و استاد دانشگاه تهران -۹٩‏ دکتر حمزه شکیب استاد دانشگاه تربیت مدرس ۰- دکتر سید محمود فاطمی عقدا عضو هیئت علمی دانشگاه خوارزمی ۷۱-دکتر محمدتقی کاظمی عضو هیئت علمی دانشگاه صنعتی شریف ۲۳-دکتر حسن مقدم استاد دانشگاه صنعتی شریف ۱- دکتر محسن تهرانی‌زاده (مجری) ۲- مهندس امیر مشرف اعضای کمیته باز خوانی ۱- دکتر علی‌اکبر آقا کوچک (رئیس کمیته) ۲- دکر محسن تهرانی‌زاده ۳- دکتر نادر خواجه‌احمد عطاری ۴- دکتر فیاض رحیم‌زاده ۵- دکتر محمدتقی کاظمی -------- صفحهٔ بعد -------- اعضای گروه هدایت و راهبری (سازمان برنامه و بودجه کشور) ۱- علیرضا توتونچی معاون مور نظام فنی و اجرایی ۲- فرزاد پارسا ربیس گروه امور نظام فنی و اجرایی -------- صفحهٔ بعد -------- مقدمه حفظ و مقاوم‌سازی ابنیه موجود در مقابل عوامل مخرب طبیعی موجب صیانت از سرمایه‌های ملی است. امروزه مقاوم‌سازی در مقابل زلزله در مورد بناهای باستانی و قدیمی و نیز ساختمان‌هایی که با ضوابط و استانداردهای نامناسب طراحی و ساخته شده‌اند. جامعه مهندسی در کشور عزیزمان ایران نیز بیش از یک دهه است که به طور جدی همگام با ارتقاء توان طراحی و اجرای بناهای نو به فعالیت‌های مربوط به مقاوم‌سازی اصولی ساختمان‌های موجود وارد شده و مراجع قانونی نیز به نوبه خود تدوین ضوابط و مقررات در این زمینه را در دستور کار قرارداده‌اند. مرکز تحقیقات راه» مسکن و شهرسازی به عنوان مرجع تحقیقات و تدوین ضوابط و مقررات در حوزه ساختمان و مسکن. که از جمله انتشارات مهم آن در زمینه زلزله می‌توان به آئین‌نامه طراحی ساختمان‌ها در مقابل زلزله (استاندارد ۲۸۰۰) اشاره نموده از سال ۱۳۸۸ اقدام به تشکلیل کمیته راهبردی مقاوم‌سازی با حضور اساتید به نام در حوزه تخصصی نموده است. در قالب راهبردهای تعیین شده توسط کمیته. تهیه تعدادی دستورالعمل برای ارزیابی و مقاوم سازی ساختمانها و تاسیسات موجود در دستور کار قرار گرفت و در این راستا به ساختمان‌های متداول که بخش عظیمی از ساختمانهای موجود کشور را تشکیل می دهند اولویت داده شد. دستورالعمل حاضر با عنوان ارزیابی و بهسازی لرزه ای ساختمان‌های بتنی متداول موجود یکی از نتایج کار کمیته مذکور است. در این دستورالعمل تلاش شده است در عین حفظ محتوای فنی. مطالب با حداکثر شفافیت و سادگی ممکن ارائه شود. امید می‌رود که دست اندر کاران حرفه با استفاده از ضوابط این دستورالعمل, بتوانند به صورت موثرتری نسبت به مقاوم‌سازی محمد شکرچی زاده رئیس مرکز تحقیقات راه» مسکن و شهرسازی -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- مقدمه مجری طرح یکی از متداول‌ترین سیستم‌های ساختمانی موجود در کشورء سیستم‌های ساختمانی بتنی می‌باشد که حجم عمده‌ای از ساختمان های اجرا شده و در دست اجرا را پوشش می‌دهد. با توجه به تغییرات زیاد آئین‌نامه‌های طراحی سازه‌های بتنی و مشکلات اجرایی موجود در این گونه ساختمان‌ها در سالیان گذشته. حجم وسیعی از این ساختمان‌ها نیاز به مقاوم‌سازی دارند. در دستورالعمل مقاوم‌سازی ساختمان‌های موجود (نشریه شماره ۳۶۰)» ضوابط کلی مربوط به مطالعات آسیب‌پذیری کمی این دسته از ساختمان‌ها ارائه شده است. در حالی که در خصوص مطالعات آسیب‌پذیری کیفی و همچنین روش‌های مقاوم‌سازی و جزئیات اجرایی روش‌های مورد نظر مطلبی ارائه نشده است. در این دستورالعمل به صورت مشروح به بررسی این مسائل موضوعات پرداخته شده است. از سوی دیگر با توجه به این که هدف اصلی این دستورالعمل‌ها تدوین ضوابط برای ساختمان‌های شهری متداول می‌باشد. تلاش شده است که محاسبات کمی موجود حتی‌الامکان ساده سازی شود تا بدین ترتیب استفاده مهندسین تسهیل شود. امید است که این دستورالعمل کمکی در جهت بهبود و ساماندهی روش‌های مقاوم‌سازی در سطح کشور باشد. محسن تهرانی‌زاده -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- ۱-۱- محدوده کاربرد ۱ ۲-۱- مبانی بهسازی ۱ ۳-۱- مراحل بهسازی ۱۳ ۱-۳-۱- بررسی ویژگی‌های ساختمان ۱ ۲-۳-۱- هدف بهسازی ۱۳ ۳-۳-۱- جمع‌آوری اطلاعات وضعیت موجود ساختمان ۱ ۴-۳-۱ ارزیابی اولیه و تعیین نیاز یا عدم نیاز به بهسازی ۳ ۵-۳-۱- ارزیابی تفصیلی ۱ ۶-۳-۱- آرایه طرح بهسازی و ارزیابی آن ۸۳ ۷-۳-۱- طیف طرح استاندارد ۸ فصل دوم: مراحل ارزیابی اولیه دمم ۷ ۱-۲۳- محدوده کاربرد 1 ۲-۲- مراحل ارزیابی اولیه آسیبپذیری ۹ ۳-۲- شاخص ایمنی اولیه ۹ ۳-۲- محدوده شاخص ایمنی اولیه ۱ ۵-۳- برآورد شاخص ایمنی اولیه ۳ ۱۵ ۱-۵-۲۳- شاخص ایمنی اولیه پایه. «(] ۳ ۱۵ ۲-۵-۳ شاخص ایمنی اولیه اسمی. .«ه,(] ۳ ۱۵ ۳-۵-۳ ضرایب تصحیح ۳ ۱۵ ۱-۳-۵-۲ ضریب تصحیح شتاب مبنای طرح, ۲۸ ۳ ۱۵ ۲-۳-۵-۲ ضریب تصحیح گروه بندی ساختمان بر حسب اهمیت. ]۲ ۱۳۸۳ ۳-۳-۵-۲ ضریب تصحیح رفتار ساختمان, ۲۲1۲ ۱۱ ۳-۵-۲ ضریب پیکربندی ساختمان. د«ن۲] ۱۵ ۵-۵-۲- ضرایب تاثیر 2 ۱۵ ۱-۵-۵-۲ ضریب تاثیر نامنظمی در پلان» ]۲۳ ۱۵ -------- صفحهٔ بعد -------- ۲-۵-۵-۳ ضریب تاثیر نامنظمی قائم» ]۲۷ ی ی ۳-۵-۵-۳ ضریب تاثیر ستون کوتاه. )۳5 و ۳-۵-۵-۲ ضریب تاثیر ضربه. ]۲ ی و ی ی ۲- ۶-۵- ضریب اثر ساختگاه» ۲۹5۳ ی ی ری و ی ی ی ۶-۲- برگه های ارزیابی اولیه ی ی یر ی یر ی فصل سوم: مبانی و ملزومات ارزیابی تفصیلی و بهسازی م و ۱-۳- کاربرد محدوده یی ور ری یی ور وی رو ور وروی و یر ۲-۳- اطلاعات وضعیت موجود ساختمان و ۱-۲-۳- پیکربندی ساختمان ی ی ری و ی ۲-۲-۳- مشخصات سقف‌ها یی ی ری ی ی یو و ی ۳-۲-۳- مشخصات المان ی ی ی ی ۳-۲-۳ ملحقات و ۵-۲-۳- مشخصات مصالح و ۶-۲-۳- مشخصات ساختگاه و ۷-۲-۳- ساختمان‌های مجاور ی یر ی ی و ی ۱-۷-۲-۳ برخورد ساختمان‌های مجاور و ۲-۷-۲-۳ اجزای مشترک بین ساختما نها مه ۳-۷-۲-۳ آسیب ناشی از ساختمان مجاور و ۸-۲-۳- سطوح اطلاعات ی ی ری ی و ۱-۸-۲-۳ ضریب آگاهی ی ۳-۳- روش‌های تحلیل سازه وی ری و یرو ۱-۳-۳- محدوده‌ی کاربرد روش های خطی ی یرو یرو ور ۲-۳-۳ محدوده ی کاربرد روش های غیرخطی ی ۳-۳ رفتار اجزای سازه ی وی ور ۱-۳-۳ مقاومت مصالح یی ی و ری ی ی و ی ۲-۴-۳- ظرفیت اجزای سازه یی ری ری ی ور رو ویر ی ۱-۲-۳-۳- ظرفیت اجزا در روش های خطی و ۲-۲-۴-۳ ظرفیت اجزا در روش های غیرخطی مه ۴۰ ۳۴۰ ۴۰ ۳۴۰ -------- صفحهٔ بعد -------- ۶-۳- ضوابط کلی طراحی و ۱-۶-۳- اثرات همزمان مولفه های زلزله موم ۲-۶-۳ اثرات ۸ - 0 موم ۳-۶-۳-اثرات پیجش و ۴-۶-۳ اثرات وا زگونی و ی ۵-۶-۳- پیوستگی و ۶-۶-۳- دیافراگم‌ها و ۱-۶-۶-۳- تیرهای لبه ی دیافراگم و ۳-۶-۶-۳ جمع کننده‌های دیافراگم و ۷-۶-۳- اجزای غیرسازه‌ای ی ی ری ری ی ی و ری ی ری ۸-۶-۳- ساختمان‌های با اعضای مشترک و ۱-۸-۶-۳ به هم بستن ساختمان‌ها یر ری ۲-۸-۶-۳ جد اکردن ساختمان‌ها ی یی ی ی ۹-۶-۳ - درزهای انقطاع یی وی وی وروی رو ی ی ۱-۹-۶-۳- حداقل بعد درز انقطاع ده ۲-۹-۶-۳ موارد استثنا ی ی ۱۰-۶-۳- اثر مولفه‌ی قایم زلزله همم ۲-۲-۳-۴ اعضای اصلی و غیراصلی و ۳-۲-۲-۴- پیکربندی ساختمان ی -------- صفحهٔ بعد -------- ۴-۳-۴- دیافراگم‌ها وم ۱-۴-۲-۴ دسته‌بندی دیافراگم‌ها ی ی ی ی ی ی ی ی ی ی ی ۱-۳-۴۳ تحلیل استاتیکی خطی و ۱-۱-۳-۴ تعیین زمان تناوب اصلی نوسان سازه و ۲-۱-۳-۴ برآورد نیروها و تغییرشکل‌ها و ۳-۱-۳-۴ توزیع نیروی جانبی در ارتفاع وی و وی ی ۳-۱-۳-۳ توزیع نیروی جانبی در پلان و ۵-۱-۳-۴ دیافراگم وم وم وم ۳-۳۴ تحلیل دینامیکی خطی موم ۱-۲-۳۴- ملاحظات خاص تحلیلی مهم ۱-۱-۲-۳۴- روش تحلیل طیفی مهم ۲-۲-۳-۴ توزیع نیروی جانبی در ارتفاع و پلان ی ۳-۲-۳-۴ دیافراگم‌ها و ۴-۲-۳-۴ برآورد نیروها و تغییرمکان‌ها مه ۳-۳۴- تحلیل مکانیزم محتمل خرابی یووم ۴-۳-۴ تحلیل استاتیکی غیر خطی و ۱-۳-۳-۴ ملاحظات خاص مدل‌سازی و تحلیل و ۱-۱-۴-۳-۴- کلیات مه ۲-۱-۴-۳۴- نقطه‌ی کنترل مهم ۶۰ ۶۰ ۶۰ ۶۰ ۶۰ -------- صفحهٔ بعد -------- ۳-۱-۴-۳-۴- توزیع بار جانبی مهم ۴-۱-۴-۳-۴۳- مدل رفتارسه خطی نیرو - تغییرمکان سازه یور وروی ور ۵-۱-۴-۳-۴- محاسبه زمان تناوب اصلی موثر و و ۲-۴-۳-۴- برآورد نیروها و تغییرشکل‌ها وم ۱-۲-۴-۳-۴ ساختمان با دیافراگم صلب و و و و جوم همم مه ۲-۲-۴-۳-۴- ساختمان با دیافراگم نیمه صلب با ۳-۲-۴-۳-۴- ساختمان با دیافراگم نرم و و و و ۴-۴- معیارهای پذیرش و و و و و و وم و و و هه ۱-۴-۴- روش‌های خطی و و و و و و ۱-۱-۴-۴ - برآورد نیروها و تغییرشکل‌های طراحی وم ۱-۱-۱-۳۴-۴- کنترل شونده توسط تغییرشکل و ۲-۱-۱-۳-۴۳- کنترل شونده توسط نیرو و ۳-۱-۴-۴ معیارهای پذیرش برای روش های خطی و ۱-۲-۱-۴-۴- کنترل شونده توسط تغییرشکل و ۲-۲-۱-۳-۴۳- کنترل شونده توسط نیرو مه ۲-۴-۴- روش تحلیل مکانیزم محتمل خرابی م ام ۳-۴-۴- روش تحلیل استاتیکی غیرخطی و و مه ۱-۳-۴-۴ - برآورد نیروها وتغییرشکل‌های طراحی و ۲-۳-۴-۴ معیارهای پذیرش برای روش‌های غیرخطی مه ۱-۳۲-۳-۳-۴- کنترل‌شونده توسط تغییرشکل و ۲-۲-۳-۳-۴۳- تلاش‌های کنترل‌شونده توسط نیرو و فصل پنجم: بهسازی در تراز پی ساختمان و ۱-۵- محدوده کاربرد و ۲-۵- ویژگی‌های ساختگاهی وی یورین ی ری رو وروی وروی رو ی ری ۱-۲-۵- اطلاعات پی ی ری ری ی ی ی یی ی ری ۱-۱-۲-۵- شرایط پی و یووم وه ۲-۱-۲-۵- شرایط سازه‌ای پی همم ۳-۱-۲-۵- شرایط ژئوتکنیکی هم ۱-۳-۱-۲-۵- کلیات ری یی ری یر یی ی ی ری ریب یی یر یر -------- صفحهٔ بعد -------- ۲-۳-۱-۳-۵- سطح اطلاعات حداقل هو ۳-۳-۱-۲-۵- سطح اطلاعات متعارف و ۵--۴-۱- شرایط بارگذاری پی وم ۳-۲-۵- مخاطرات ساختگاهی ناشی از ناپایداری ی ۵--۱-۳۲- گسلش و ۲-۲-۲-۵- روانگرایی و ۳-۲-۲-۵- فرونشست و ۴-۲-۲-۵- زمین لغزش و سنگ ریزش ی ۳-۵- کاهش مخاطرات ساختگاهی ی یی وی ۴-۵- مقاومت و سختی پی یر ۱-۳-۵- ظرفیت مورد انتظار باربری خاک پی ور ی ۱-۱-۳-۵- ظرفیت مورد انتظار باربری تجویزری موم ۲-۱-۴-۵- ظرفیت باربری ساختگاهی م ‏ مش ۳-۴-۵ مدل‌سازی رفتار وم ۱-۲-۳-۵- ظرفیت باربری پی سطحی موم ۳-۳-۵- معیارهای پذیرش پی را را رات را را تا را را را ار را رن ار را رت ار ار ار را ری ۱-۳-۴۳-۵- معیارهای پذدیرش پی در سیستم با تکیه‌گاه صلب موم ۱-۱-۳-۴-۵- روش‌های تحلیل خطی و ۲-۱-۳-۳-۵- روش‌های تحلیل غیرخطی ی ۵-۵- فشار لرزه‌ای جانبی خاک ی ۶-۵- بهسازی پی وی فصل ششم: مدل‌سازی و معیارهای پذ برش و ۱-۶- محدوده کاربرد و ۲-۶- مشخصات مصالح و بازرسی وضعیت موجود ساختمان ی ی ی یی ۱-۲-۶- کلیات یر ی ۲-۲-۶- مشخصات مصالح یر و ی ۱-۲-۲-۶- کلیات و ۲-۲-۲-۶- جممع‌آوری مشخصات مصالح در سطح اطلاعات حداقل ی -------- صفحهٔ بعد -------- ۳-۶- ملزومات و فرضیات طراخی سم ۹۳ ۱-۲-۱-۳-۶- روش های خطی یم ۹۴ ۲-۲-۱-۳-۶- روش‌های غیر خطی سس ۹۴ ۱-۲-۳-۶- تلاش‌های کنترل شونده توسط تغییر شکل سس 60 ۲-۲-۳-۶ تلاش‌های کنترل شونده توسط یرو ی ۹ ۵-۳-۶- طول گیرایی و وصله‌های آر ماتو رس ی ۹۹ ۶-۲-۶ اتصالات به ین موجو دمم 0 6 ۹ ۲-۶-۳۶- سیستم‌های «بعداً نصب شده؟ نس و 6 6 ۱ ح -------- صفحهٔ بعد -------- ۱-۴-۶- قاب‌های خمشی بتنی ۱-۱-۴-۶ انواع قاب‌های خمشی بتنی و ۱-۱-۱-۳-۶- قاب‌های حمشی بتن مسلح یو - ستونی بر ربب ربب ار بر بر ری ۳-۱-۱-۳-۶- قاب‌های خمشی دال- ستونی و ۲-۱-۳-۶ قاب‌های خمشی بتن مسلح تیر- ستونی و ۱-۲-۱-۴-۶- ملاحظات کلی ۲-۲-۱-۴-۶- سختی ی ۱-۲-۲-۱-۴-۶- روش‌های استاتیکی و دینامیکی خطی ی ۲-۲-۲-۱-۴-۶- روش استاتیکی غیر خطی میم ۳-۲-۱-۴-۶- مقاومت ی ۱-۳-۲-۱-۴-۶- ضوابط تکمیلی ستون و اتصالات وم ۴-۲-۱-۴-۶- معیارهای پذیرش موم ۱-۴-۲-۱-۴-۶- روش‌های استاتیکی و دینامیکی خطی وم ۲-۴-۲-۱-۴-۶- روش تحلیل مکانیزم محتمل خرابی میم ۳-۴-۲-۱-۴-۶- روش استاتیکی غیر خطی همم ۵-۲-۱-۳-۶- معیارهای بهسازی و ۱-۳-۱-۴-۶- ملاحظات کلی ۲-۳-۱-۴-۶- سختی ی سر در در رنه ۱-۲-۳-۱-۴-۶- روش‌های استاتیکی و دینامیکی خطی ی ۲-۲-۳-۱-۴-۶- روش‌های استاتیکی غیر خطی مه ۳-۳-۱-۴-۶- مقاومت ی ۴-۳-۱-۴-۶- معیارهای پذیرش موم ۱-۴-۳-۱-۴-۶- روش استاتیکی و دینامیکی خطی یم ۲-۴-۳-۱-۴-۶- روش تحلیل مکانیزم محتمل خرابی و ۳-۴-۳-۱-۳-۶- روشهای استاتیکی غیر خطی ی ۵-۳-۱-۳-۶- معیارهای بهسازی و -------- صفحهٔ بعد -------- ۵-۶- اجزای سازه‌ای بتنی و ۱-۵-۶- دیوارهای برشی بتنی رب ور ری پر ۱-۱-۵-۶- انواع دیوارهای برشی بتنی و اجزای مربوط م نم ۱-۱-۱-۵-۶- دیوارهای برشی یکپارچه و قطعات دیوار ور ۲-۱-۱-۵-۶- ستون‌های بتن مسلحی که دیوارهای برشی نایپیوسته بر آن‌ها اتکا دارند. موم ۳-۱-۱-۵-۶- تیرهای کوپله بتن مسلح ۳ ۳-۱-۵-۶ دیوارهای برشی بتن مسلح, قطعات دیوارء تیرهای کوپله ۳ ۱-۴-۲-۱-۵-۶- روش‌های استاتیکی و دینامیکی خطی وم ۲-۴-۲-۱-۵-۶- روش تحلیل مکانیزم محتمل خرابی و ۳-۴-۲-۱-۵-۶- روشهای استاتیکی غیر خطی وم ۵-۲-۱-۵-۶- معیارهای بهسازی مهم ۲-۵-۶ دیافراگم‌های بتنی درجا وم ۱-۳-۵-۶ اجزای تشکیل‌دهنده‌ی دیافراگم‌های بتنی ی یر ری ی ۱-۱-۲-۵-۶- دال‌ها همم ۴-۲-۲-۵-۶- معیارهای پذیرش مهم ۵-۲-۳-۵-۶ معیارهای بهسازی موم ۱۲۰ ۱۳۰ ۱۲۰ ۱۳۰ ۱۲۰ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱-۴-۷- افزودن قاب مهاربندی شده‌ی فولادی (متصل به یک دیافراگم پلنی) سس ۱۳۳ ۲-۴۳-۷- افزودن دیوار برشی بتنی (متصل به دیافراگم پلنی) سس ۱0 ر -------- صفحهٔ بعد -------- ۴-۲-۴-۷ بررسی جزئیات مهم ۳ ۵ ۱ ۵-۲-۳-۷ ملاحظات اجرایی ۸ ۱۱۸۵ ۳-۴-۷ افزایش مقاومت ستون‌ها با استفاده از پوشش کامپوزیتی ۲۲۲ ۸ ۱۱۸۵ ۱-۳-۳-۷ موارد کاربرد ۸ ۱۳۸۵ ۲-۳-۴-۷ تشریح خصوصیات روش بهسازی ۱۱۸۱ ۳-۳-۳-۷ ملاحظات طراحی ۱۱۸۳ ۴-۳-۴-۷- بررسی جزئیات ۱۱۵ ۵-۳-۳-۷ ملاحظات اجرایی ۵ ۱ ۴-۷- ار تقای مقاومت برشی با استفاده از پوشش بتنی یا فولادی ۳ ۱۵ ۱-۴-۴-۷ موارد کاربرد ۱3۵ ۲-۴-۳-۷ تشریح خصوصیات روش بهسازی ۱۱۵ ۳-۴-۴-۷ بررسی جزئیات ۱۱۵ ۴-۴-۴-۷ ملاحظات اجرایی بر ۱۵ ۵-۳-۷ فراهم نمودن جمع‌کننده در دیافراگم بتنی ۱3۵ ۱-۵-۳-۷ موارد کاربرد ۳ ۱۳۵ ۲-۵-۳-۷ تشریح خصوصیات روش بهسازی ۱۵ ۳-۵-۳-۷ ملاحظات طراحی بر ۵ ۱ ۴-۵-۳-۷ بررسی جزئیات یه ۱۱۵ ۵-۵-۳-۷ ملاحظات اجرایی ۱ فصل هشتم: راهکارهای بهسازی دبوارهای برشی بتنی در سیستم‌های دبوار باربر ۵ ۱۵ ۱-۸- تشریح خصوصیات سازه ۵ ۱۵ ۱-۱-۸- کلیات هر ۵ ۱۵ ۲-۱-۸ شرایط گوناگون این نوع سازه هر ۵ ۱۵ ۳-۱-۸- دیافراگم‌های کف و بام ۵ ۱۵ ۳-۱-۸- پی ور ۵ ۱۵ ۲-۸- خصوصیات پاسخ لرزه‌ای ور ۵ ۱۵ ۳-۸- کمبودهای لرزه‌ای متداول و روش‌های بهسازی کاربردی 0۸۳ ۱۵ ۱-۳-۸ مقاومت کلی 0۸۳ ۱۵ ۳-۳-۸ سختی کلی 0۸ ۱۵ -------- صفحهٔ بعد -------- ۴-۳-۸- جزئیات اجزا ۱ ۵-۳-۸- کمبودهای پی و ۱ ۳-۸- تشریح جزئیات روش‌های عمده بهسازی یر هه ۱-۳-۸ ارتقای مقاومت برشی دیوار برشی با استفاده از ورق‌های ]۲۹ ی با ۱۵ ۱-۱-۳-۸ موارد کاربرد یی ی یی ری یی یور پر ری ور وروی یر ور یی و ری ور ویر با ۱۵ ۲-۱-۳-۸ تشریح خصوصیات روش بهسازی ی رو ور یی یوررب ۱۵ ۳-۱-۳-۸ ملاحظات طراحی و 1 ۳-۱-۳-۸- بررسی جزئیات 0 ۵-۱-۳-۸ ملاحظات اجرایی و 0 ۲-۴-۸ ارتقای مقاومت تیرها و دال‌های همبند ناکارآمد ره ۱۳ ۱-۲-۴-۸ موارد کاربرد ۳ ۲-۲-۳-۸ تشریح خصوصیات روش بهسازی ۳ ۳-۲-۳-۸ ملاحظات طراحی و ۱۳ ۳-۲-۳-۸ بررسی جزئیات ۳ ۵-۲-۳-۸ ملاحظات اجرایی و 0 ۳-۳-۸ ارتقای اتصالات بین دال و دیوارها و 0 ۱-۳-۴-۸ موارد کاربرد و 0 ۲-۳-۳-۸ تشریح خصوصیات روش بهسازی ۱ ۳-۳-۳-۸ ملاحظات طراحی و ۱ ۳-۳-۳-۸- بررسی جزئیات و و 0 ۵-۳-۳-۸ ملاحظات اجرایی 1 فصل نهم: راهکارهای بهسازی دبوارهای برشی بتنی در سبستم‌های دارای قاب باربر تقلی ۳ ۵ با ۱- ۹- تشریح خصوصیات سازه ۱۳ ۱-۱-۹- کلیات را ۳-۱-۹ تنوع سیستم‌های قاب‌بندی و ۱1 ۳-۱-۹ دیافراگم‌های کف ۳ ۱ ۴-۱-۹- پی و ۳ -------- صفحهٔ بعد -------- ۲-۹- خصوصیات پاسخ لرزه‌ای ۳ ۳-۹- کمبودهای لرزه‌ای متداول و روش‌های بهسازی کاربردی ری ۱۱۸۳ ۱-۳-۹ مقاومت کلی ۱ ۲-۳-۹- سختی کلی ی ی ی ی ی ی ی ی ۱ ۳-۳-۹- پیکربندی ی ی ی ری ی ی ری ری ی ی ری ی ی ی ی ۱8 ۴-۳-۹- مسیر هدایت بار ۱ ۵-۳-۹- جزئیات اجزا ۱ ۶-۳-۹- کمبودهای دیافراگم و ۱ ۳-۹- بررسی جزئیات و ۱ فصل دهم: راهکارهای بهسازی دیافراگم‌ها ۳ ۱-۰- کلیات 0۳ ۱۳ ۳-۰ تشریح جزئیات روش‌های بهسازی دیافراگم 0۳ ۱۳ ۱-۳-۰- پر کردن بازشوها دیافراگم‌بتنی 0۳ ۱۳ ۱-۱-۳-۰ موارد کاربرد ی ۱۵ ۱-۱-۳-۰ تشریح خصوصیات روش بهسازی ی ی ی ی یر ری کش ۱ ۳-۱-۳-۰ ملاحظات طراحی 0۳ ۱۳ ۴-۱-۳-۰- بررسی جزئیات ۳ 0 ۱۳ ۵-۱-۲-۰ ملاحظات اجرایی ۳0 ۲-۲-۰- پوشش دیافراگم بتنی با کامپوزیت‌های ۲۲۳ ۳ ۱-۲-۲-۰ موارد کاربرد ۳ ۲-۲-۲-۰ تشریح خصوصیات روش بهسازی ی ی ی ی ۸ ۱ ۳-۲-۲-۰ بررسی جزئیات ۳ ۴-۲-۲-۰ ملاحظات اجرایی ی ی ی ی ی ی ی یر ۱ فصل بازدهم: راهکارهای بهسازی پی‌ها و ۳ ۱-۱- کلیات ۱۳ ۳-۱ اهداف کلی بهسازی لرزه‌ای پی ی ی ری ۱ ۳-۱ مسائل اجرایی 6 ۱۳۹ ۴-۱ اجرای پی جدید ی ی ی ی ی ی یر ۱۵ ۱-۳-۱-آنواع پی‌های جدید متداول در بهسازی لرزه‌ای ی ی ری ی ری یر ۱۵ اس -------- صفحهٔ بعد -------- ۲-۴-۱- افزودن پی‌سطحی در مجاورت پی‌سطحی موجود موم ۱-۲-۴-۱ تشریح خصوصیات روش بهسازی مهم ۲-۲-۴-۱ ملاحظات طراحی همم همم ری بر بر یر بر بر تایئزج ی‌هیهت 9 ییارجا تاظحالم -۱-۴-۲-۳ ۱ ۳-۴-۱- اجرای پی عمیق در مجاورت پی سطحی موجود موم ۴-۴-۱- افزودن پی‌عمیق در مجاورت پی‌عمیق موجود و و ۵-۱- بهسازی سازه‌ای پبی سطحی موجود موم و و وم ۱-۵-۱ - اهداف یی پر ری ور وروی ری یر ویر ور ۲-۵-۱- افزودن ریزشمع‌ها در مجاورت پی‌نواری موجود یی یی یر ری ۱-۲-۵-۱- موارد کاربرد و ۲-۲-۵-۱- تشریح خصوصیات روش بهسازی ی ۳-۲-۵-۱ ملاحظات طراحی ویو ۱ ۴-۲-۵-۱- ملاحظات اجرایی 9 تهیه‌ی جزئیات ما ۳-۵-۱ افزایش طول یا جایگزینی یک بی منفرد موجود همم ۱-۳-۵-۱ موارد کاربرد همم همم الف-۱- مراحل روش تحلیل مکانیزم محتمل خرابی ما الف-۱-۱ برآورد مکانیزم محتمل خرابی در قابها ما الف-۱-۱-۱- مراحل تعیین مکانیزم محتمل خرابی ام الف-۲-۱-۱- ظرفیت تغییرمکان جانبی و شکل پذیری قابها ما الف-۳-۱-۱- ظرفیت برش پایه ما الف-۲-۱- مکانیزم محتمل خرابی در ساختمان‌های با دیوارهای برشی بتنارمه ما الف-۱-۳-۱- مراحل تعیین مکانیزم محتمل خرابی برای ساختمان‌های با دیوارهای برشی ما الف-۲-۲-۱- ظرفیتهای تغییرشکل دیوارها و ساختمان یی الف-۱-۳- بر ورد مکانیزم محتمل خرابی برای ساختمان‌با سیستم دو گانه قاب و دیوار ما ۳۱۲۰ ۳۲۰ ۳۱۲۰ ۳۱۲۰ ۲۳۳۱ ۲۳۹ ۳۷ ۲۲۷/ ۲۳۳ ۷۲۳۵ ۳۲۳۹ ۲۳۹ ۳۰ ۲: ۱ -------- صفحهٔ بعد -------- الف-۱-۱-۳- مقدمه ما الف-۲-۱-۳- مراحل تعیین مکانیزم محتمل خرابی سازههای با سیستم دو گانه دیو و قاب موم مراجع و ای -------- صفحهٔ بعد -------- فهرست اشکال شکل ۱-۴- منحنی ساده شده نیرو - تغییر مکان هر شکل ۱-۵- تعریف پارامترها و و و و م٩‏ ار شکل ۱-۶- رابطه بار-تغییر شکل کلی(تعمیم یافته) برای اعضا و اجزای بتنی ۹۳ شکل ۲-۶- اتصال تیر- ستون و و و و و ۴ 6 ۱ شکل ۳-۶- چرخش مفصل خمیری در دیوار برشی برای حالتی که خمشی بر رفتار غیر خطی ارتجاعی حاکم است. ره ۱۵ شکل ۴-۶- چرخش مفصل خمیری در دیوار برشی برای حالتی که برش بر رفتار غیر خطی ارتجاعی حاکم است ره ۱۵ شکل ۵-۶- دوران در تیرهای همبند و و و و ۱۳۴ شکل ۱-۷- قاب‌های خمشی بتنی وم ۱۳ شکل ۱-۷- مقاوم‌سازی قاب خمشی بتنی با اضافه کردن مهاربند هر ۱۵ شکل ۲-۷- نمونه اتصال قاب مهاربندی شده جدید به دیافراگم بتنی هر ۱۵ شکل ۳-۷- نمونه اتصال قاب مهاربندی شده جدید به ستون بتنی ۸ و۱۵ شکل ۴-۷- نمونه اتصال قاب مهاربندی شده جدید به تیر بتنی ۱۳ شکل ۵-۷- اتصال قاب مهاربندشده به ستون بتنی ۱۵ شکل ۶-۷- اتصال قاب مهاربندشده به دال بخ ۱۵ شکل ۷-۷- اتصال دیوار بتنی به دال بتنی هر ۸۵ ۱۱ شکل ۸-۷- اتصال دیوار بتنی به دال بتنی- نمای قسمتی از دیوار ۸۵ ۱۳ شکل ۹-۷- اتصال دیوار بتنی به سقف‌های تیرچه بلوک یا دال‌های مشبک ۱۳۸۱۸۳ شکل ۱۰-۷- اتصال دیوار بتنی به سقف‌های تیرچه بلوک یا دال‌های مشبک- قسمتی از نمای دیوار ۱۱۸۱ شکل ۱۱-۷- بهسازی لرزه‌ای ستون‌ها با استفاده از ورق‌های ۲1۹۳ و و 1 شکل ۱۲-۷- بهسازی لرزه‌ای ستون‌ها با استفاده از ورق‌های ۴۳ - مقطع 6 ۱ شکل ۱۳-۷- استفاده از زاکت‌های فولادی و بتنی ۱ شکل ۱۴-۷- اتصال دیوار جمع کننده بتنی به دال بتنی ۱۳۵ شکل ۱۵-۷- اتصال جمع کننده بتنی به تیرچه ها یا تیرک‌ها و و و ۳ ۱ شکل ۱۶-۷- اتصال جمع‌کننده بتنی به تیر موجود ۱۳ شکل ۱۷-۷- جمع کننده صفحه فولادی وم ۱۹ شکل ۱-۸- دیوارهای برشی بتنی (سیستم دیوارهای باربر) ی یر ور ۵ ۱۵ شکل ۲-۸- مقاوم‌سازی دیوار برشی با استفاده از ورق‌های ۲۲1۳ ری ری ی ی یی را ۱۳ شکل ۳-۸- جزئیات مهار الیاف و میم 80 0 -------- صفحهٔ بعد -------- شکل ۴-۸- نمونه‌ای از نصب کربل ره ۱۳ شکل ۵-۸- نمونه‌ای از مقاوم‌سازی تیر همیند و و و و و ۱ شکل ۶-۸- نمونه‌ای از مقاوم‌سازی تیر عمیق همبند ی ۱۳ شکل ۷-۸- اضافه کردن تکیه گاه و افزایش مقاومت برشی در اتصال دال به دیوار در شکل ۸-۸- افزایش ظرفیت برشی در اتصال دیوار به دال در شکل ‎-۱-۹٩‏ دیوار برشی بتنی با قاب باربر گرانشی ی ی ری ۵ ۱ شکل ۱- ۱۰- پر کردن بازشو در دیافراگم بتنی ۱ شکل ۱- ۱۱-انواع پی‌های متداول در بهسازی لرزه‌ای و ۰ ۱۳۹۳ شکل ۳۲-۱۱ اجرای پی نواری بتنی در کنار پی نواری موجود ۱۳۳ شکل ۳-۱۱- اجرای پی سطحی جدید در عمق پائئین تر از پی سطحی موجود ی ۵ ۱۵ شکل ۴-۱۱- اجرای پی سطحی جدید در عمق کمتر از پی سطحی موجود ۸۳ ۱۵ شکل ۵-۱۱- اجرای پی ستونی درجای جدید در کنار پی نواری موجود ۱۳۹۹ شکل ۶-۱۱- ارتقای اتصال ریز شمع به پی نواری موجود پر بخ ۱۵ شکل ۷-۱۱- بزرگ کردن پی منفرد موجود ی ۰۵۵ ۳۳۴ ۱۳ شکل ۸-۱۱- جایگزین کردن پی منفرد موجود ۱۳۳۳ شکل الف-۱- برش تیرها و و ۱۳۳۹ شکل الف-۲- اتصال داخلی تیر- ستون در هنگام بارهای لرزهای ۳۳۹ شکل الف-۳- ظرفیت خمشی تیرها در محل اتصال به ستون ۰ ۱۳۳۹ شکل الف-۴- مکانیزم شکست سازه و و و ۰ ۱۳۳۳ شکل الف-۵- نمودار تغییرمکان غیرارتجاعی قابها ۱۳۳۳۴ شکل الف-۶- نیروی محوری ناشی از زلزله در پای ستون‌های ۱۳۳ شکل الف-۷- ظرفیت شکل پذیری انحنایی مورد نیاز در دیوارهای طرهای که تابع شکل‌پذیری تغییرمکانی تقاضا و نسبت سطح میباشد و و ۳۳۹ شکل الف-۸- ارزیابی سهم اعضای قابها و دیوارها در محاسبه مقاومت جانبی تغییرمکان متناظر با سیستم دوگانه ۳۳ شکل الف-۹- مدلسازی دوخطه از رفتار نیرو- تغییرمکان سیستم دوگانه ۸ ۱۵ -------- صفحهٔ بعد -------- نمودار ۲- ۱ _ فرآیند ارزیایی اولیه سیب جا ات ی ۰ ۱ نمودار ۲-۲- شاخص ایمنی اولیه اسمی ساختمان‌های طراحی شده بر اساس آئین نامه ۵۱۹ سس ۱۳ نمودار ۲ ۲- شاخص ایمنی اولیه اسمی ساختمان‌های طراحی شده بر اساس ویرایش اول استاندارد ۰ ۴ م۱۳ نمودار ۴-۲- نمودار شاخص ایمنی اولیه اسمی ساختمان‌های طراحی شده بر اساس ویرایش دوم استاندارد ۲۸۹۹ ۱۵ ح -------- صفحهٔ بعد -------- فهرست جداول جدول ۱-۲- ضریب تصحیح شتاب مبنای طرح, ۳۸] و ی وم وم ۳۴ ۱ جدول ۲-۲- ضریب تصحیح گروه‌بندی ساختمان‌ها بر حسب اهمیت. ]۲1 ی ۱ جدول ۳-۲- ضریب تصحیح رفتار ساختمان, ]۲۲ ۱ جدول ۴-۲- ارزش‌گذاری کمی ضرایب تاثیر و 0 جدول ۵-۲- ارزش‌گذاری کیفی ی ی ی ی ری ی ۱۵ جدول ۱-۳- ضریب آگاهی 6 ۳ جدول ۲-۳- اطلاعات لازم برای محاسبه ظرفیت اجزای سازه در تحلیل‌های خطی ۳ ۱۳ جدول ۳-۳- اطلاعات لازم برای محاسبه ظرفیت اجزای سازه در تحلیل های غیر خطی ۳۳ جدول ۱-۴- مقادیر ضریب ۲۱۹۴ ی ۸ جدول ۲-۴- مقدار ضریب ۲0 و و و و و ۳ جدول ۱-۵- احتمال وقوع روانگرایی در واحدهای مختلف زمین ریخت‌شناسی ۷۱۸ جدول ۲-۵- پارامترهای محاسبه ظرفیت‌های فرضی مورد انتظار شالوده های سطحی و گسترده 1 جدول ۱-۶- ضرایب برای تبدیل مشخصات کرانه پایین به مشخصات مورد انتظار مصالح ۹ جدول ۲-۶- مقادیر سختی های موثر 0۳ جدول ۳-۶- طبقه‌بندی نیاز شکل‌پذیری اعضا و 0 جدول ۳-۶- مقدار ضریب اصلاحی 7 برای اتصالات تیر-ستون یی یر ۱ جدول ۵-۶- شرایط ستون بر اساس جزئیات آرماتور عرضی ۱ جدول ۶-۶- معیارهای پذیرش برای روش های خطی- تیرهای بتن مسلح ری جدول ۷-۶- معیارهای پذیرش برای روش های خطی - ستون های بتن مسلح ی ی ۱ جدول ۸-۶- معیارهای پذیرش برای روش های خطی - اتصالات تیر- ستون بتن مسلح ۱۵ جدول ۹-۶- پارامترهای مدل سازی و معیارهای پذیرش برای روش های غیرخطی - تیرهای بتن مسلح ۱۵۵ جدول ۱۰-۶- پارامترهای مدل‌سازی و معیارهای پذیرش برای روش‌های غیرخطی - ستون‌های بتن مسلح ۳ جدول ۱۱-۶- پارامترهای مدل‌سازی و معیارهای پذیرش برای روش‌های غیرخطی - اتصالات تیر- ستون بتن مسلح ۱۱۳ جدول ۱۲-۶- معیارهای پذیرش برای روش‌های خطی - دال‌های دوطرفه و اتصالات دال- ستون ی ۱۵ جدول ۱۳-۶- پارامترهای مدل‌سازی و معیارهای پذیرش برای روش‌های غیرخطی- دال‌های دو طرفه و اتصالات ستون به دال ۱۱۹ جدول ۱۴-۶- معیارهای پذیرش برای روش های خطی- اعضای کنترل شونده با خمش ۵ جدول ۱۵-۶- معیارهای پذیرش برای روش‌های خطی - اعضای کنترل شونده با برش ره ۵ جدول ۱۶-۶- پارامترهای مدل‌سازی و معیارهای پذیرش برای روش‌های خطی - اعضای کنترل شونده با خمش هه -------- صفحهٔ بعد -------- جدول ۱۷-۶- پارامترها و مدل‌سازی و معیارهای پذیرش برای روش‌های غیرخطی - اعضای کنترل شونده با برش ی جدول ۱-۸- کمبود لرزه‌ای متداول ور روش‌های بهسازی کاربردی برای دیوارهای برشی بتنی و جدول ‎-۱-٩‏ کمبود لرزه‌ای متداول و روش‌های بهسازی کاربردی برای دیوارهای برشی بتنی با قابهای باربر مت -------- صفحهٔ بعد -------- فصل اول کلیات -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۹۳/۳/۵ فصل اول -کلیات ۳ ۱-۱- محدوده کاربرد هدف اصلی این دستورالعمل آرائه راهکارهایی جهت ارزیابی و بهبود عملکرد ساختمان‌های متداول موجود در برابر زلزله و کاهش تلفات جانی ناشی از آن می‌باشد. ساختمان‌های متداول مشمول این دستورالعمل بر اساس سیستم سازه‌ای به چهار دسته ذیل تقسیم می‌شوند: * قاب‌های خمشی بتن مسلح * قاب‌های ساده با دیوار برشی بتن مسلح ۹ سیستم‌های دوگانه بتن مسلح * سیستم دیوارهای باربر تعداد طبقات این نوع ساختمان‌ها به ده طبقه محدود می‌شود. ۲-۱- مبانی بهسازی بهسازی لرزه‌ای ساختمان‌های متداول موجود برای رسیدن به هدف بهسازی مورد نظر مطابق بند ۲-۳-۱ باید برمبنای مفاد این دستورالعمل انجام شود. ۳-۱- مراحل بهسازی در روش بهسازی این دستورالعمل, ابتدا ساختمان مورد ارزیابی اولیه قرار گرفته و میزان خطرپذیری آن در مقابل زلزله تعیین می‌گردد. چنانچه این میزان از حداقل قابل قبول ارائه شده توسط این دستورالعمل بیشتر باشد. ارزیابی ساختمان وارد مرحله تفصیلی شده و در غیر این صورت بهسازی لرزه‌ای بر اساس مندرجات این دستورالعمل در اولویت نمی‌باشد. در مرحله ارزیابی تفصیلی, نواقص ساختمان تعیین شده و با استفاده از راهکارهای ارائه شده, این نواقص برطرف می گردند. البته لازم است با در نظر گرفتن طرح‌های پیش‌بینی شده برای بهسازی, ساختمان مجدداً جهت تأیید نهائی ارزیابی گردد. مراحل مختلف بهسازی لرزه‌ای ساختمان‌های متداول موجود به ترتیب طبق بندهای (۱-۳-۱) تا (۶-۳-۱) ۱-۳-۱- بررسی ویژگی‌های ساختمان ویژگی‌های ساختمان شامل مشخصات اجزای سازه‌ای و غیرسازه‌ای آن. میزان خطر زلزله در محل ساختمان, نتایج اولیه‌ی ارزیابی مقاومت لرزه‌ای, تاریخجه‌ی بهره‌برداری گذشته و آینده ساختمان. ملاحظات خاص اقتصادی؛ اجتماعی و مقررات و قوانین حاکم. قبل از اقدام به هرگونه بهسازی باید توسط طراح با هماهنگی کارفرما مورد بررسی قرار گیرد. -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۳۳/۵ ۴ دستورالعمل ارزیسابی و بهسازی لرزه‌ای ساختمان‌های بنشی مضداول موجود ۲-۳-۱- هدف بهسازی در این دستورالعمل روش‌های ارزیابی و بهسازی ارائه شده برای ساختمان‌های بتنی متداول موجود به منظور تأمین ایمنی جانی در سطح خطر یک و یا هدف بهسازی مبنا مطابق نشریه ۳۶۰ سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور بوده به نحوی که بتوان انتظار داشت تحت زلزله "سطح خطر ۱" ایمنی جانی ساکنین تامین پشود. لذا استفاده از ضوابط آن تبصره: اعمال ضوابط این دستورالعمل در مورد ساختمان‌هایی که بر اساس آخرین ویرایش استاندارد ۲۸۰۰ ایران بطور کامل طرح. اجرا و نظارت شده اند. الزامی ندارد. ۳-۳-۱- جمع‌ آوری اطلاعات وضعیت موجود ساختمان اطلاعات لازم جهت انجام ارزیابی اولیه ساختمان‌های بتنی متداول موجود بشرح ذیل می‌باشد: ۱- اطلاعات اولیه و مشخصات فنی ساختمان ۲ محل استقرار ساختمان از نظر ساختگاه و پهنه بندی خطر زلزله ۳- بررسی ضوابط و مقررات بکاررفته در طراحی ساختمان ۳- بررسی شرایط ساختمان‌های مجاور ۵- بررسی پیکربندی و سیستم سازه‌ای ساختمان ۳-۳-۱ ارزیابی اولیه و تعیین نیاز با عدم نیاز به بهسازی پس از انجام مراحل ارزیابی اولیه مطابق ضوابط فصل دوم این دستورالعمل, ساختمان‌هایی که شاخص ایمنی اولیه آن‌ها مطابق بند ۳-۲ بیشتر از ۳ باشد. به عنوان ساختمان‌ها با آسیب‌پذیری کم در مقابل زلزله محسوب شده و بهسازی آنها بر اساس مندرجات این دستورالعمل در اولویت نمی‌باشد. ساختمان‌هایی که شاخص ایمنی اولیه آنها بین ۲ و ۳ می‌باشد. به عنوان ساختمان‌های با آسیب‌پذیری متوسط در برابر زلزله محسوب شده و بهسازی آنها بر اساس مندرجات این دستورالعمل اکیدا پیشنهاد می‌گردد. ساختمان‌هایی که شاخص ایمنی اولیه آنها بین ۱ و ۲ می‌باشد. به عنوان ساختمان‌ها با آسیب‌پذیری زیاد در برابر زلزله ۵-۳-۱- ارزیابی تفصیلی جمع‌آوری شده و بر مبنای روابط ارائه شده در این دستورالعمل صورت گرفته تا نقاط ضعف سازه جهت انجام بهسازی -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۹۳/۵ فصل اول -کلیات ۵ ۶-۳-۱- ارایه طرح بهسازی و ارزیابی آن بر اساس نتایج حاصل از تحلیل آسیب‌پذیری و با استفاده از راهکارهای ارائه شده در فصل هفتم تا دوازدهم این دستورالعمل یا دیگر راهکارهای مناسب ساختمانی, گزینه‌هایی برای طراحی در نظر گرفته می‌شودکه از میان این طرح‌ها "گزینه نهائی " انتخاب خواهد شد. گزینه منتخب. لازم است بر اساس معیارهای ارائه شده در این دستورالعمل ارزیابی و کنترل شود. واضح است در صورتی که گزینه منتخب مناسب نباشد و با اصلاحات جزئی و کلی معیارهای پذیرش را تأمین نکند. لازم است طراحی مجدد انجام گیرد. نظر به اینکه اجرای طرح بهسازی ممکن است شیوه‌های ویژه‌ای را شامل شود. لازم است جزئیات اجرائی عملیات بهسازی با توجه به وضعیت ساختمان ارائه و شیوه‌های اجرای مناسب انتخاب گردد. با تعیین شیوه اجرائی مناسب می توان جدول زمان‌بندی اجرای طرح را ارائه نمود. ۷-۳-۱- طیف طرح استاندارد طیف طرح ارتجاعی استاندارد از حاصل‌ضرب مقدار شتاب مبنای طرح (۸) و طیف ضریب بازتاب (13) ساختمان حاصل می‌شود. برای به دست آوردن شتاب مبنای طرح می‌توان از نقشه‌های معتبر پهنه بندی لرزه‌ای که در آن میزان بیشینه‌ی شتاب زمین برای دوره‌ی بازگشت ۴۷۵ سال ( 7۱۰ احتمال وقوع در ۵۰ سال) درج شده باشد. تعیین گردد .طیف ضریب باز تاب نیز بر اساس آخرین ویرایش استاندارد ۲۸۰۰ برای میرایی ۵/ تعیین می‌شود. -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۹۳/۳/۵ دستورالعمل ارز یابی و بهسازی لرزه‌ای ساختمان‌های بتشی متداول موجود عدم اولویت به بهسازی لرزه‌ای (۱) ارزیابی تفصیلی با زگشت به مرحله (۳۲) کنترل نمودار ۱-۱- روند تحلیل و ارزیابی آسیب پذیری -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دوم مراحل ار زیابی اولیه -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳/۳/۵ فقصل دوم-مراحل ارز یابی اولیه ۹ ۱-۲۳ محدوده کاربرد مراحل ارائه شده در این فصل, جهت ارزیابی اولیه ساختمان‌های بتنی متداول موجود بوده و ارزیابی اولیه ساختمان‌های آسیب دیده در برابر زلزله را شامل نمی‌شود. ارزیابی اولیه آسیب‌پذیری ساختمان‌ها شامل گردآوری اطلاعات اولیه. جمع بندی و ارزیابی سریع میزان خطرپذیری ساختمان در برابر زلزله می‌باشد. این مرحله گردآوری و ارزیابی» تقریبی بوده لیکن می‌توان از نتایج آن در اولویت بندی برنامه ریزی بهسازی لرزه‌ای ساختمان‌ها استفاده نمود. در صورتی که تطابق طراحی و اجرای ساختمان مورد ارزیابی با آئین نامه‌های زمان ساخت احراز نگردد. نیاز به ارزیابی اولیه ساختمان نبوده و انجام ارزیابی تفصیلی الزامی است. ۲-۲- مراحل ارزیابی اولیه آسیب‌پذیری مراحل ارزیابی اولیه در نمودار ۱-۲ نشان داده شده است. همان‌طور که مشاهده می‌گردد. گام نخست این فرآیند بازدید از ساختمان و جمع آوری اطلاعات مورد نیاز می‌باشد. این اطلاعات دربر گیرنده: ۱- زمان ساخت و آئین‌نامه‌های استفاده شده در طراحی ۲- شرایط ساختگاه محل استقرار ساختمان ۳- وضعیت ساختمان‌های مجاور و فاصله از آن‌ها ۴- تعیین گروه‌بندی ساختمان بر حسب اهمیت. مطابق ویرایش سوم استاندارد ۲۸۰۰ ۵- ارتفاع و تعداد طبقات ۶- سیستم سازه‌ای ساختمان ۷ ارزیابی پیکربندی ساختمان از نظر وجود ستون کوتاه و نامنظمی در ارتفاع و پلان گام بعدی برآورد شاخص ایمنی اولیه ساختمان است. شاخص ایمنی اولیه در واقع برآوردی از میزان عملکرد سازه مورد نظر در مقایسه با عملکرد سازه نوساز طراحی شده بر اساس ویرایش سوم استاندارد ۰.۲۸۰۰ می‌باشد. ۳-۲- شاخص ایبمنی اولیه شاخص ایمنی اولیه برای ساختمان‌های بتنی متداول موجود. بر اساس ضوابط آئین‌نامه طراحی ساختمان‌های جدید در برابر زلزله تعیین می‌گردد. این شاخص, (اء شامل مجموعه‌ای از شاخص‌ها و ضرائب مختلف بوده که از رابطه زیر بدست (۱-۲) ۹۲۵ پجین۳ن(31 +1 - (] در این رابطه: -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۳۳/۵ ۱۰ دستنورالعمل ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای ساخنمان‌های بنتنشی منداول موجود «: شاخص ایمنی اولیه پایه بازدید از ساختمان و جمع آوری اطلاعات اسیب پذیری ساختمان در برایر زلزله کم بوده و بهسازی آن در ساختمان در برابر برابر زلزله متوسط بوده و زلزله زیاد است و نیاز بهسازی آن پیشنهاد نمودار ۱-۲- فرآیند ارزیابی اولیه آسیب پذیری ۴-۲- محدوده شاخص ایمنی اولیه شاخص ایمنی اولیه بیشتر از ۳ به معنای آسیب پذیری کم ساختمان در مقابل زلزله و عدم اولویت بهسازی لرزه‌ای می‌باشد. شاخص ایمنی اولیه بین ۲ و ۳ به معنای سیب پذیری متوسط ساختمان در برابر زلزله بوده و گرچه الزامی به ارزیابی تفصیلی و بهسازی لرزه‌ای در این موارد نمی‌باشد. لیکن انجام این مهم اکیداً توصیه می‌شود. شاخص ایمنی اولیه بین ۱ و ۲ به معنای آسیب‌پذیری زیاد ساختمان در برابر زلزله بوده و انجام ارزیابی تفصیلی و بهسازی لرزه‌ای الزامی -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۹۳/۳/۵ فقصل دوم-مراحل ارزیابی اولیه ۱ ۵-۲- بر آورد شاخص ایمنی اولیه ضرائب و شاخص‌های مورد نیاز برای برآورد شاخص ایمنی اولیه ساختمان بر اساس رابطه (۱-۲)» بشرح موارد مذکور در ۱-۵-۲- شاخص ایمنی اولیه پایه :0 شاخص ایمنی اولیه پایه. در واقع براوردی از عملکرد سازه با در نظر گرفتن شکل پذیری» لرزه‌خیزی محل استقرارء 0 در این رابطه: 0 شاخص ایمنی اولیه پایه شاخص ایمنی اولیه اسمی | ضریب تصحیح گروه‌بندی ساختمان بر حسب اهمیت ۲-۵-۲ شاخص ایمنی اولیه اسمی. «,,0] شاخص ایمنی اولیه اسمی عبارتست از نسبت ضریب بازتاب بکاررفته در آئین نامه مورد استفاده در زمان طراحی به مقدار متناظر آن در ویرایش سوم استاندارد ۲۸۰۰ شاخص ایمنی اولیه اسمی ساختمان با توجه به آئین نامه مورد استفاده در طراحی و پس از تعیین نوع زمین و زمان تناوب آن بر اساس بند ۵-۳-۲ و ۶-۳-۲ استاندارد ۲۸۰۰ ایران. با استفاده از نمودارهای ۲-۲ تا ۴-۲ این دستورالعمل مشخص می‌گردد. ۳-۵-۲ ضرایب تصحیح ۱-۳-۵-۲ ضریب تصحیح شتاب مبنای طرح. ۳/۸ ضریب تصحیح شتاب مبنای طرح با توجه به میزان لرزه‌خیزی محل استقرار ساختمان بر اساس ویرایش سوم استاندارد ۰ و آئین نامه مورد استفاده در طراحی مطابق جدول ۱-۲ تعیین می‌گردد. -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۹۳/۳/۵ دوجوم لوادنم یشنب یاه‌نامنخاس یا‌هزرل یزاسهب و یبابیز را لمعلارونسد در جدول ۱-۲- ضریب تصحیح شتاب مبنای طرح, ۲۸ ضریب تصحیح شتاب مبنای طرح. ۲۰ وبرایش سوم استاندارد ۲۸۰۰ ایران استاندارد ۲۸۰۰ زه خیزی محل استقرا 1 استاندارد ۲۸۰۰ ویرایش اول آئین نامه ۵۱۹ شتاب مبنای طرح ۵ لرزه خیزی 1 ویرایش دوم ساختمان -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۹۳/۳/۵ فصل دوم-مراحل ار زیابی اولیه ۳ ۹ 0.8 | 3 سس || 586 عِ بت ||| سس 2 تس 7 سم 04 0 2.00 1.50 100 0.50 0.00 زمای تاوب. تائنه الف - مناطق با خطر لرزه خیزی کم و متوسط شاخص ایمنی اسمی. آنین نامه ۵۱۹ ۱ ٍ 08 ی از بت || گر اس سس سس ۳ 02 0 2.00 1.50 1.00 0.50 0.00 ب - مناطق با خطر لرزه‌خیزی زیاد و بسیار زیاد نمودار ۲-۲- شاخص ایمنی اولیه اسمی ساختمان‌های طراحی شده بر اساس آئین نامه ۵۱۹ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۹۳/۳/۱۵ ۱۴ دستورالعمل ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای ساختمان‌های بتنی منداول موجود شاخص ایمنی اسمی. وبرایش اول استاندارد ۲۸۰۰ با ۹۱ | 2 0.8 ۵ 7 سل اس سس مد 06 یب 4 2.00 1.50 1.00 0.50 000 زمان تاوب. باننه الف- مناطق با خطر لرزه‌خیزی کم و متوسط شاخص ایمنی اسمی. وبرایش اول استاندارد ۳۲۰۰ 1.1 1 سس 8 ع س اس دسا ق س اس رس سس سس ۱ 967 سلحس سس سک 06 0.5 04 2.00 1.50 1.00 0.30 000 زمان تناوب. باننه ب - مناطق با خطر لرزه‌خیزی زباد و بسیار زیاد نمودار ۳-۲- شاخص ایمنی اولیه اسمی ساختمان‌های طراحی شده بر اساس وبرایش اول استاندارد ۲۸۰۰ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳/۳/۵ قصل دوم-مراحل ار ز یابی اولیه ۱۵ شاخص ایمنی آسمی. وبرایش دوم استاندارد ۲۸۰۰ ۱ 11 ۱۱ ا ۱ 09 سفت. بت || سس گ س || 8 ۵ ها( 07 06 05 2.00 1.30 1.00 0.50 000 زمان تناوب: دائنه الف - مناطق با خطر لرزه خیزی کم و متوسط شاخص انمنی اسمی. وبرانش دوم استاندارد ۲/۸۰۰ 12 1 تم بل لکلا س || سل و۱ و 8 س ۱۷۱ سر ی و ۶ تس ۷ لا رو ی ی ی 06 0.5 2.00 1.30 1.00 0.90 0.00 ب- مناطق با خطر لرزه خیزی زیاد و بسیار زیاد نمودار ۴-۲- نمودار شاخص ابمنی اولیه اسمی ساختمان‌های طراحی شده بر اساس وبرایش دوم استاندارد ۲۸۰۰ ۲-۳-۵-۲ ضریب تصحیح گروه بندی ساختمان بر حسب اهمیت. |۲1 ضریب تصحیح اهمیت ساختمان با توجه به گروه طبقه‌بندی آن به شرح بند ۷-۱ استاندارد ۲۸۰۰ ایران و آئین نامه مورد استفاده در طراحی, مطابق جدول ۲-۲ تعیین می‌گردد. -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۹۳/۳/۱۵ ۱۶ دسنورالعمل ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای ساخنمان‌های بتنشی منداول موجود جدول ۲-۲- ضریب تصحیح گروه‌بندی ساختمان‌ها بر حسب اهمیت. ۲۲ ضریب تصحیح گروه بندی ساختمان‌ها بر حسب اهمیت. ,۲ وبرایش سوم استاندارد ۲۸۰۰ ایران استاندارد۲۸۰۰ | استاندارد ۲۸۰۰ | گروه بندی ساختمان‌ها بر وبرایش دوم ویرایش اول حسب اهمیت گروه ۱. ساختمان‌های با ۸۶ ۸۶ ۰۷۱ ۱1/۴ گروه ۲. ساختمان‌های با ۰ ۱/۰ ۱۰ ۰/۸۳ ۱۲ اهمیت زباد ۱ ۱ ۱ ۱ گروه ۳. ساختمان‌های با گروه ۰۴ ساختمان‌های با ۱۰۰ ۱۰ ۱۳۵ ۰/۸ ۳-۳-۵-۲ ضریب تصحیح رفتار ساختمان, ۲714 ضریب تصحبیح رفتار ساختمان با توجه به سیستم سازه‌ای و ائین‌نامه مورد استفاده در طراحی ساختمان. مطابق جدول ۳-۲ تعیین می‌گردد. جدول ۳-۲- ضریب تصحیح رفتار ساختمان. ]۳ ضریب تصحیح رفتار ساختمان. ۲۰ وبرایش سوم استاندارد ۳۸۰۰ ایران آئین نامه ۵۱۹ وبرایش دوم وبرایش اول سیستم سازه‌ای, ‎٩‏ برابر نیروی جانبی سیستم دیوارهای ۱/۰۰ ۱۰۰ ۱۹۰۰ ۴ باربر ۰۰ ۰ ۱۰۰ ۴ ساختمانی ساده سبستم دوگانه یا ۰/۸۵ ۰/۸۵ ۱۰۰ ۷ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۹۳/۳/۱۵ فصل دوم-مراحل ارز یابی اولیه ۷۷ ۴-۵-۲ ضریب پیکربندی ساختمان. +۲0 ضریب پیکربندی ساختمان مطابق رابطه زیر محاسبه می‌گردد: (۳-۲) بروو ۳ رب رم > میا که در آن: ۳ صریب تاثیر ستون کوتاه ضریب تاثیر ضربه ۵-۵-۲- ضرابب تاثیر ۱-۵-۵-۲ ضریب تاثیر نامنظمی در پلان» ]۲۲۳ ضریب تاثیر نامنظمی در پلان با توجه به میزان نامنظمی در پلان ساختمان. مطابق جدول ۴-۲ تعیین می‌گردد. ارزش‌گذاری کیفی میزان نامنظمی در پلان ساختمان در جدول ۵-۲ ارائه شده است. ۲-۵-۵-۲ ضربب تاثیر نامنظمی قائم. ۲۷14 ضریب تاثیر نامنظمی قائم با توجه به میزان نامنظمی قائم ساختمان. مطابق جدول ۴-۲ تعیین می‌گردد. ارزش گذاری کیفی میزان نامنظمی قائم ساختمان در جدول ۵-۲ ارائه شده است. ۳-۵-۵-۲ ضریب تاثیر ستون کوتاه. :)۲۹ ضریب تاثیر ستون کوتاه با توجه به تعداد ستون‌های کوتاه ساختمان. مطابق جدول ۴-۲ تعیین می‌گردد. ارزش گذاری کیفی تعداد ستون‌های کوتاه ساختمان در جدول ۵-۲ ارائه شده است. ۴-۵-۵-۲ ضریب تاثیر ضربه. ۲۳۲۳ ضریب تاثیر ضربه با توجه به میزان رعایت فاصله بین ساختمان‌های مجاور با ساختمان مورد نظر مطابق جدول ۴-۲ تعیین می‌گردد. آرزش‌گذاری کیفی میزان رعایت فاصله بین ساختمان‌ها در جدول ۲- ۵ ارائه شده است. -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۹۳/۳/۵ ۱۸ دسنورالعمل ار زیبابی و بهسازی لرزه‌ای ساخنمان‌های بنشی منداول موجود ۲- ۶-۵- ضریب اثر ساختگاه, ۳۹ ضریب اثر ساختگاه با توجه به وضعیت ساختگاه. مطابق جدول ۳۴-۲ تعیین می‌گردد. ارزش گذاری کیفی وضعیت ساختگاه ساختمان. در جدول ۲- ۵ ارائه شده است. جدول ۴-۲- ارزش‌گذاری کمی ضرایب تاثیر -------- صفحهٔ بعد -------- ای ۲ ۳ 0 صل دوم-مراحل ار زپابی او دو با چند پیش آمدگی با نسبت طول به عرض 5 ۲/۰ یا یک پیش آمدگی با نسبت طول به عرض گ ۴/۰ اختلاف سختی جانبی دو طبقه متوالی ۱۵۰/۸ اختلاف جرم دو طبقه متوالی > ۵۰/ لمان‌ها با سختی جانبی بیشتر از 7:۵۰ بیش از ۸۰/ ستون‌ها در یک ناحیه ستون کوتاه باشد و با بیش از ۸۰/ ستون‌ها در هر طبقه ستون کوتاه باشد درز انقطاع< 11 ۰/۰۰۵ زمین ناپایدار بوده و با روانگرائی در ساختگاه رخ داده است. ۶-۱- برگه‌های ارزد یه جدو تاآثیر در عملکرد سازه طول به عرض > ۳/۰ ۰ برابر عرض ساختمان ۵۰- ۱۵۰/ اختلاف جرم دو طبقه متولی ۱۵۰-۰ / بیش از *۶) ستون‌ها در یک ناجیه ستون کوتاه باشد و با بیش از ۶۰ ستون‌های یک طبقه ستون کوتاه باشد باوقوع زمین لفزش و با روانگرائی وجود دارد ابی اولیه در بخش های قبل برگهه« ۱۳۹۹/۳/۵ ل ۵-۲- اآرزش‌گذاری کیفی نسبت طول به عرض تملمی پیش آمدگی های ساختمان < ۳/۰ اختلاف سختی جانبی دو طبقه متولی <۱۰/ اختلاف جرم دو طبقه متوالی <0۱۰/ تمام المان‌های باربر جالنبی در ارتفاع کمتر از ۶۰ ستون‌ها یک طبقه ستون کوتاه بلشد ناپایداره زمین لغزش و روانگرائی بای ارزیابی اولیه لرزه‌ای ساخته ۱۹۹ ضعف سازه‌ای امنظمی در پلان ساختمان «ساختمان 7 شکل, با شکل و 3 شکل ۲ ساختمان‌های باریک به نحوی که فاصله المان‌های باربر جانبی ۲ پیچش؛ فاصله مرکز جرم از مرکز سختی ۲ تغییر جرم ناگهانی ستون کوتاه ستون‌هایی باارتفع مت از 10/۰ ضربه فاصله با ساختمان‌های مجاور شرایط ساختگاه اایداره زمین لفزش با روانگرائی ان‌های متداول موجود به شرح ذیل باید -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۰ اطلاعات ۱۳۹۳/۳/۵ دسنورالعمل ار زبابی و بهسازی لرزه‌ای ساختمان‌های بننی مد مشخصات ثبتی و اسامی بازدیدکنندگان ۱ ۱- پلاک ثبتی ساختمان ------ آدرس: را - تاریخ بازدید: سس سا سا سس - اسامی بازدید کنندگان: --- سس ۵- منطقه شهرداری ابخشداری ادهداری: سس سس ۶- شهر اروستان سس ای اما اس اطلاعات عمومی ۰- نام پیمانکار: ۱- نام ناظر: ۲۳- توضیحات: وجود -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دوم ۱۳/۵ زیابی اولیه ۳- کروکی و پلان موقعیت: الا ما الا لا ال ال ما با ان الا ما ال لا ان الا ال ال ال ال ال ما ال تلا ان الا ال ال لا 5 ۴- عکس ساختمان و توضیحات مربوط به آن: ۳۹ -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۲ ۱۳/۳/۵ دسنورالعمل ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای ساختمان‌های بننی ۵ - پلان ساختمان (بدون مقیاس) آ ‏ اا بل ل لا لت الا ابا اا ال ل لا ال الا با ابا انا آا بل ل ‏ ال الا با با ال ال لا نالا نبا ابا نا آ ا بل ل للبلتللب لا اا ال ل لا نالا ال ال ال الا ابا ال ال نالا انا ابا اما سوجود -------- صفحهٔ بعد -------- فقصل د ۱۳۹۳/۳/۵ ل ا رز بابی اولیه ۲ مراحل ارزیابی اولیه بررسی ضوابط و مقرات بکار رفته در ساختمان - آئین نامه مورد استفاده در طراحی و ناحیه لرزه‌خیزی در نظر گرفته شده: آئین نامه ۵۱۹ استاندارد ۲۸۰۰ ویرایش اول: استاندارد ۲۸۰۰ ویرایش دوم: ۳۳ -------- صفحهٔ بعد -------- ۲۳۴ ۱۳۹۳۳۱۵ دستورالعمل ار زیابی و بهسازی لرزه‌ای ساخشمان‌های بننی م ارتفاع و زمان تناوب اصلی ساختمان تعداد طبقات ساختمان: ارتفاع ساختمان* از تراز شالوده: #* ارتفاع خرپشته. در صورتیکه وزن آن بیشتر از ۲۵ درصد وزن بام باشد.ء می‌بایست در ارتفاع ساختمان منظور گردد. وجود -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۹۳/۳/۵ فصل دوم-مراحل ارز یابی اولیه زمان تناوب اصلی ساختمان بر اساس بند ۶-۳-۲ استاندارد ۳۲/۸۰۰ ویرایش سوم برابر است با: ب- چنانچه جداگرهای میانقابی مانعی برای حرکت قابها ایجاد نمایند: - مقادیر آ برابر با ۸۰ درصد مقادیر عنوان شده در بالا در نظر گرفته می‌شود. ساختمان‌ها با سایر سیستم‌هاء در تمام موارد وجود یا عدم وجود جداگرهای میانقابی: در روابط فوق.1آ ارتفاع ساختمان بر حسب مترء از تراز پایه می‌باشد. ۳۵ ۲ - 3/ ] << 4 -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۶ ۱۳۹۳/۳/۵ دستورالعمل ارز یابی و بهسازی لرزه‌ای ساختمان‌های بتشی متداول موجود برآورد شاخص ایمنی اولیه اسمی ۱- رمین ساختگاه بر مبنای بند ۵-۲-۲ استاندارد ۳۲/۰۰ ویرایش سوم ا- 1017 ]1 -------- صفحهٔ بعد -------- فصل د ۱۳۹۳/۳/۵ ل ار زیابی اولیه ۱-۱ پهنه بندی خطر زلزله محل استقرار ساختمان بر مبنای ویرایش سوم استاندارد ۲۸۰۰ آئین نامه طراحی خطر نسبی زلزله محل استقرار بر مبنای ویرایش سوم استاندارد ۲۸۰۰ 9 َ استاندارد ۷۲۸۹۰ ۱۰۰ ۱/۰۰ ۱۱۷ ۱/۰۰ وبرایش اول استاندارد ۳۲۸۰ ۱۰۰ ۱/۰۰ ۱/۰۰ ۱/۰۰ وبرایش دوم ۳۷ -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۸ ۱۳۹۳/۳/۵ دسنورالعمل ارزبابی و بهسازی لرزه‌ای ساختمان‌های بنشی م ۲- ضریب تصحیح گروه بندی ساختمان بر حسب اهمیت. ۲۳ ۱-۲ گروه بندی ساختمان بر حسب اهمیت مطابق ویرایش سوم استاندارد ۲۸۰۰ 5 طبقه بندی ساختمار. ‏ ۱ ت بر مینا انش سه استاندارد ۲۸۰۰ 9 ۹ استاندارد ۲۸۰۰ ۱/۹۰ ۱۰۰ ۱۱۹۰ ۸۶( وبرایش اول استاندارد ۲۸۰۰ ۱/۹۰ ۱/۹۰ ۱/۹۰ ۸۶( وبرایش دوم وجود -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دو۱ ۱۳۹۳/۳/۱۵ ار زیابی اولیه ۱-۳ سیستم سازه‌ای ساختمان مطابق ویرایش سوم استاندارد ۲۸۰۰ دیوارهای باربر قاب ساده قاب حمشی سیستم دو گانه ۲-۳ ضریب تصحیح رفتار ساختمان ضریب تصحیح رفتار ساختمان. ۲۲۸ 5 تم سازه‌ای ساختمان بر مبنای وبراست استاندا,د ۲۸۰۰ دیوارهای قاب ساده قاب خمشی سیستم باربر دوگانه ۳ استاندارد ۲۸۰۰ ۱۰۰ 1۷۰ ۸۰ ۸۵ وبرایش اول استاندارد ۲۸۰۰ ۱۰۰ 1۷۰ ۸۰ ۸۵ وبرایش دوم ۳۹ -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۰ ۱۳۹۳/۳/۱۵ دستورالعمل ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای ساختمان‌های بننی , ۱- شاخص ایمنی اولیه پایه. «] 01 با بان ۱۳ وجود -------- صفحهٔ بعد -------- فقصل دوه ۱۳۹۳/۳/۱۵ رز یابی اولیه ۳- میزان نامنظمی قائم ساختمان: کم متوسط زیاد ضریب تاثیر نامنظمی قائم ساختمان. ,۳۰ میزان نامنظمی قائم ساختمان ۶۶ صریب تاثیر وجود ستون کوتاه» م۳۵۹۵ ضریب تاثیر وجود ستون کوتاه. ۲۰ وجود ستون کوتاه ۳۱ -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۲ ۱۳۹۳/۳/۵ دستورالعمل ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای ساختمان‌های بننشسی ۸ ضریب ضربه. م۳۲ -٩‏ ضریب پیکربندی ساختمان. ۳۵۵۵: محل استقرار ساختمان از نظر ساختگاه و پهنه بندی خطر زلزله ۱- توپوگرافی: کمتر از ۵ کیلومتر بین ۵ تا ۲۰ کیلومتر بیش از ۲*۹ کیلومتر وجود -------- صفحهٔ بعد -------- قصل د( ۱۳۹۳/۳/۱۵ ارز یابی اولیه ۳- سطح آب ریبررمینی: کمتر از ۵ متر بین ۵ تا ۱۰ متر بیش از ۱۰ متر سابقه ندارد کم متوسط زیاد ۱- شاخص ایمنی اولیه. ] ۳۳ -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سوم مبانی و ملزومات ارزیابی تفصیلی و بهسازی -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۹۳/۳/۵ فصل سوم-مبانی و ملزومات ارزیابی تفصیلی و بهسازی ۳۷ ۱-۳- کاربرد محدوده این فصل اختصاص به بیان مبانی لازم جهت جمع‌آوری اطلاعات. روش‌های تحلیلی و شیوه‌های ارزیابی تفصیلی و طراحی در بهسازی لرزه‌ای ساختمان‌های بتنی متداول موجود دارد. در بخش (۲-۲) روش‌های جمع آوری اطلاعات مورد نیاز از ساختمان موجود و در بخش (۳-۳) تا (۵-۳) نحوه انتخاب روش تحلیل مدل سازه و تعریف انواع رفتار اجزا و براساس آن معیارهای پذیرش تشریح می‌شوند .کلیات طراحی برای بهسازی در بخش (۶-۳) آمده است. ۳-۳- اطلاعات وضعیت موجود ساختمان اطلاعات پیکربندی سیستم سازه‌ای شامل نوع» جزییات. اتصالات و نوع اعضای تشکیل دهنده ساختمان و اجزای با بازرسی از محل, جهت تایید مدارک و نقشه های موجود لازم است. ۱-۲-۳ پیکربندی ساختمان اطلاعات مربوط به پیکربندی ساختمان موجود باید شامل نوع و خواص اعضا و نحوه قرارگیری و جزییات اتصال اعضا و اجزای سیستم باربر ثقلی و سیستم مقاوم در برابر زلزله و اجزای غیرسازه‌ای که موثر در سختی و یا مقاومت اعضای سازه‌ای اطلاعات مورد نیاز در ارتباط با پیکربندی ساختمان عبارتند از: * پلان. مقطع و اندازه اعضای قاب‌ها و دیوارها موقعیت واندازه بازشوها در دیوارها و سقف‌ها ۹ مشخص کردن دیوارهای باربر و غیرباربر * مشخص کردن هرگونه ناپیوستگی در مسیر بار تعیین محل قرارگیری تیرها و نعل در گاه‌ها *‏ تعیین موقعیت ستون‌ها *‏ اندازه المان‌های غیر سازه‌ای برای برآورد جرم واقعی طبقات ۰ ابعاد فونداسیون. نوع 0 نحوه اتصال آن‌ها بد یکدیگر 0 سازه اصلی ۲-۲-۳ مشخصات سقف‌ها نوع و صلبیت سقف طبقات نقش حیاتی در عملکرد ساختمان دارد. از این رو موارد زیر در ارتباط با آن‌ها می‌بایست مورد ارزیابی قرار گیرد: -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۹۳/۳/۵ ۳۸ دسنورالعمل ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای ساخنمان‌های بتنشی منداول موجود نوع ی (تیرچه بلوک. دال بتنی. سقف کامپوزیت و غیره) ۹ جزئیات آرماتورگذاری اطراف بازشوها * بررسی وجود ترک. خیز های غیر مجاز و علائم ناشی از وجود خرابی ۳-۲-۳- مشخصات المان مشخصات المان‌ها به صورت زیر می‌بایست تعیین گردند: شکل و ابعاد مقطع المان‌ها وضعیت اتصالات. ابعاد و ضخامت آن‌ها موقعیت و ابعاد دیوارهای برشی جزئیات آرماتورگذاری تغییر شکلهای ماندگار بوجود آمده در المان‌ها اولین مرجع در تعیین مشخصات المان‌هاء نقشه‌های اجرایی می‌باشد. بررسی این نقشه ها جهت تعیین المان‌های مقاوم در برابر بارهای تقلی و جانبی و مقاطع بحرانی و اتصالات آن‌ها مورد نیاز است همچنین برای تطابق نقشه‌ها با وضعیت موجود المان‌هاء بازدیدهای محلی و در صورت نیاز انجام آزمایشات الزامی می‌باشد. در نبود نقشه‌های اجرایی. سونداز نوع و کیفیت اتصالات سازه‌ای, نقش حیاتی در عملکرد کلی سازه دارد. اتصالات سازه‌ای عبارتند از: اتصال دیافراگم‌های افقی به دیوارهای برشی اتصال دیافراگم‌های افقی به دیوارهای بنایی و بتنی خارجی اتصال دیوارهای برشی به فونداسیون اتصال دیوارها در طبقات متوالی و نحوه انتقال ممان واژگونی و نیروی برشی آن‌ها از یک طبقه به طبقه دیگر اتصال تیرها و ستون‌ها ۴-۲-۳ ملحقات هرگونه ملحقاتی که می‌تواند در عملکرد ساختمان و امنیت جانی ساکنین تاثیر گذار باشد می‌بایست مورد ارزیابی قرار گیرد. این ملحقات عبارتند از: دودکش‌ها شیروانی‌ها کتیبه‌ها و هرگونه تزئینات داخلی سنگین -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۳۳/۵ فقصل سوم -مبانی و ملزومات ارزیابی تفصیلی و بهسازی ۳۹ خروجی‌های اضطراری نماهای شیشه‌ای ۵-۲-۳ مشخصات مصالح اطلاعات لازم از مشخصات مصالح به همراه اطلاعات پیکربندی (بند ۱-۲-۳) جهت محاسبه ظرفیت اعضا چه از نظر مقاومت و جچه از نظر تعییر شکل. باید جمع آوری شود. در جه اعتبار نتایج حاصل از اطلاعات جمع آوری شده از ساختمان موجود که به وسعت و دقت این اطلاعات بستگی دارد. با استفاده از ضریب آگاهی مطابق بند (۱-۸-۲-۳) منظور می‌شود. ۶-۲-۳- مشخصات ساختگاه اطلاعات مربوط به شرایط سطحی و زیرسطحی ساختگاه (خاک زمین در سطح و عمق)» هندسه و محل پی‌ها جهت تحلیل کامل سازه باید جمع آوری شود .این اطلاعات با توجه به مدارک و گزارش‌های موجود. بازدیدهای محلی و در صورت وجود. نتایج عملیات حفاری, نمونه‌گیری و انجام آزمایش‌های صحرایی و آزمایشگاهی به دست می‌آیند .اگر در ساختگاهی احتمال مخاطرات ناشی از ناپایداری نظیر روانگرایی» گسترش جانبی و یا زمین لغزش وجود داشته باشد و اطلاعات ژئوتکنیکی موجود نیز جهت برآورد خطر و مقابله با کاهش آن کفایت نکند. مطالعه‌ی شرایط زیرسطحی ضرورت می‌یاید. بازدید از محل ساختگاه ضروری است. در این بازدید. باید تفاوت مندرجات نقشه‌های ساختمان با آنجچه اجرا شده مورد توجه قرار گیرد .در صورت وجود تفاوت. تغییرات محتمل در شرایط تکیه‌گاهی و بارگذاری ساختمان بررسی شود . همچنین توجه به وجود هرگونه ضعف در عملکرد ساختمان, نظیر نشست دال‌های کف و شالوده‌ها. که مبین ضعف عملکرد ساختما ن در زمان وقوع زلزله نیز باشد.ء ضروری است. ۷-۲-۳ ساختمان‌های مجاور در صورتی که امکان تاثیر سازه‌های مجاور بر رفتار لرزه‌ای سازه‌ای که تحت مطالعات بهسازی قرار می‌گیرد موجود باشد. باید اطلاعات موردنیاز جهت ارزیابی این گونه تاثیرات جممع‌آوری شود .اطلاعات جمع آوری شده باید امکان مدل سازی اثرات متقابل ذکر شده در بندهای(۱-۷-۲-۳) تا (۳۲-۷-۲-۳) را فراهم نماید. در صورتی که امکان تهیه‌ی چنین اطلاعاتی موجود نباشد. کارفرما باید از پیامدهای احتمالی ناشی از اثرات متقابل دو ساختمان مجاور مطلع شود. در صورتی که فاصله ساختمان‌های مجاور تا ساختمان موردنظر کمتر از درز انقطاع تعیین شده توسط استاندارد ۲۸۰۰ ایران باشد. لازم است اطلاعات موردنیاز برای بررسی اثر برخورد این ساختمان‌ها بر سازه موردنظر جمع آوری شود. -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳/۳/۵ ۳۰ دستورالعمل ارزیسابی و بهسازی لرزه‌ای ساختمان‌های بتشی مضداول موجود خصوصا احتمال آسیب‌های موضعی اعضا در محل برخورد به سازه مجاور باید با دقت بررسی و چاره اندیشی شود. ضوابط مربوط به درز انقطاع در بند (۹-۶-۳) آرایه شده است. ۲-۷-۲-۳ اجزای مشترک بین ساختمانها اطلاعات لازم از ساختمان مجاور که دارای اعضای باربر قائم یا جانبی مشترک با ساختمان مورد بررسی می‌باشد باید ۳-۷-۲-۳ آسیب ناشی از ساختمان مجاور در صورتی که احتمال آسیب دیدن ساختمان موردنظر از ساختمان مجاور در اثر سقوط اجزای سست. (مانند قطعات نماء اطلاعات لازم جمع آوری شوند . قسمت هایی از ساختمان که در معرض آسیب ناشی از برخورد قطعات سست ساختمان علاوه بر این باید بررسی شود که را ه‌های دسترسی ساختمان در اثر ریختن قطعات از ساختمان مجاور مسدود نشوند. ۸-۲-۳ سطوح اطلاعات دامنه‌ی اطلاعات جمع آوری شده از وضعیت موجود ساختمان موردنظر در دو سطح اطلاعات حداقل و متعارف مطابق ۱-۸-۲-۳ ضریب آگاهی در روابط محاسبه ظرفیت. درجه‌ی اعتبار نتایج حاصل از اطلاعات جمع آوری شده از ساختمان موجود. توسط ضریب آگاهی. در روابط محاسبه ظرفیت هر یک از اجزای سازه اعمال می‌شود .ضریب آگاهی با استفاده از جدول (۱-۳) تعیین می‌شود. جدول ۱-۳- ضریب آگاهی سطح اطلاعات حداقل متعارف ضریب آگاهی. ۲ ۵ ۱۰ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۹۳/۵ فصل سوم-مبانی و ملزومات ارز یابی تفصیلی و بهسازی ۴۱ ۳-۳- روش‌های تحلیل سازه به منظور برآورد نیروهای داخلی و تغییرشکل های اجزای سازه در اثر زلزله. لازم است سازه به یکی از روش‌های زیر که در ۲- روش دینامیکی خطی ۳- روش تعیین مکانیزم خرابی ۴ روش استاتیکی غیرخطی محدوده کاربرد هریک از روش‌ها در ذیل به تفصیل آرایه شده است. ۱-۳-۳ محدوده‌ی کاربرد روش های خطی محدوده‌ی کاربرد روش های خطی در این بند مشخص شده است . استفاده از روش دینامیکی خطی هنگامی مجاز است که یکی از دو شرط ۱ یا ۲ برقرار باشد. ۱- بزرگترین نسبت نیرو به ظرفیت (16:)(]) برای هر تلاش کنترل شونده برای تغییر شکل تحت اثر ترکیب بار بند ۳-۴ ( نظیر نیروی محوری, لنگر خمشی و نیروی برشی » بدون لحاظ اثرات آندرکنشی) در هر عضو اصلی کمتر از ۲ باشد. برای تعیین(+2-1(]) ابتدا نیرو در اعضا از جمع نیروی ناشی از بارهای تقلی و بار ناشی از زلزله(00)) مطابق بند (۱-۴-۴) و ظرفیت اعضا بر اساس مقاومت نهایی اجزای آنها (: 00) مطابق فصل ۶ محاسبه می‌شود. سپس با استفاده از رابطه :00/«ن10016۳0 نسبت نیرو به ظرفیت تعیین می‌شود. برای ساختمان‌ها با دیافراگم نرم؛ این نسبت برای هر قاب باید جداگانه بررسی شود. ۲- در صورت عدم برقراری شرط ۱ء باید هر سه شرط زیر برقرار باشد: ۱-۲ انقطاع در سیستم باربر جانبی در صفحه و خارج از صفحه وجود نداشته باشد. در داخل صفحه می‌توان به اندازه یک چشمه. انقطاع در سیستم باربر جانبی داشت مشروط براینکه انتقال نیروی افقی به طور ایمن توسط یک عضو (تیر) انتقال دهنده بار افقی تامین گردد. ۲-۲ ساختمان فاقد نامنظمی مقاومتی پیچشی باشد. ساختمان وقتی از نظر مقاومت پیچشی منظم است که: الف - ساختمان‌های با حداکثر ارتفاع ۳۰ متر یا ۸ طبقه از تراز پایه حداکثر تغییرمکان جانبی نسبی در هر طبقه و در هر راستا کمتر از ۱/۳ برابر تغییرمکان متوسط نسبی آن طبقه ب- سایر ساختمان‌ها نسبت نیرو به ظرفیت برای تلاش بحرانی دراثر پیچش در هر عضو از طبقه بیش از ۵۰/ با عضو واقع شده در سمت مقابل آن نسبت به مرکز پیچش اختلاف نداشته باشد. -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۹۳/۳/۵ ۳۲ دستورالعمل ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای ساختمان‌های بتنی متداول موجود الف - ساختمان‌های با حداکثر ارتفاع ۳۰ متر یا ۸ طبقه از تراز پایه رابطه زیر محاسبه می‌شود. اه <- 1۳1 2 در این رابطه :۷ نیروی برشی محاسبه شده در عضو 1 مشارکت کننده در باربری جانبی از طبقه مورد نظر که از تحلیل ارتجاعی تحت ترکیب بارهای لرزه‌ای مطابق بند (۱-۴-۴) بدست می‌آید و :12 نسبت نیرو به ظرفیت برای تلاش بحرانی در عضو 1 تحت تر کیب بارهای لرزه‌ای مطابق بند (۱-۴-۴) 0 تعداد کل اعضای طبقه مورد نظر می‌باشد. نمود. ۳- زمان تناوب اصلی ساختمان کوچکتر از 7۶۵ ۳/۵ باشد. مشروط بر آنکه ارتفاع ساختمان از ۲۰ متر تجاوز ننماید. ۴- ساختمان باید در پلان منظم باشد :ساختمان وقتی در پلان منظم است که تغییر ابعاد پلان در طبقات متوالی به نسبی در هر طبقه., به استثنای خرپشته. کمتر از ۵۰ / با طبقه ی بالا یا پایین آن اختلاف داشته باشد. شرایط نامنظمی در ارتفاع طبق آخرین ویرایش استاندارد ۲۸۰۰ می‌تواند به جای این شرط مورد استفاده قرار گیرد. -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۳۳/۵ فقصل سوم -مبانی و ملزومات ارزیابی تفصیلی و بهسازی ۳۳ ۲-۳-۳ محدوده ی کاربرد روش های غیرخطی در صورتی که نتوان از روش‌های خطی استفاده نمود باید یا در سیستم‌های موجود اصلاحی بوجود آورد که به توان از روش‌های خطی استفاده نمود و یا از روش‌های غیرخطی برای تحلیل سازه استفاده شود .در این روش‌ها نیروهای داخلی اعضا با درنظر گرفتن رفتار غیرخطی آن‌ها برآورد می‌شود. استفاده از روش تحلیل مکانیزم محتمل خرابی زمانی مجاز است که نسبت نیرو به ظرفیت برای تلاش بحرانی در اثر پیجش در هر عضو از طبقه بیش از *۵۰/ با عضو واقع شده در سمت مقابل آن نسبت به مرکز پیچش اختلاف نداشته باشد و همچنین حداکثر تغییرمکان جانبی در هر طبقه و در هر راستا کمتر از ۱/۵ برابر تغییرمکان متوسط آن طبقه باشد. در صورتی که ضریب مقاومت ‎٩‏ مطابق رابطه (۱۶-۴) ۰ کمتر از .مها بدست آمده از رابطه (۱۸-۴) باشد. استفاده از آنالیزهای مکانیزم محتمل خرابی و استاتیکی غیر خطی مجاز می‌باشد. در تحلیل استاتیکی غیرخطی و مکانیزم محتمل خرابی باید توجه نمود. هنگامی که برش حاصل از تحلیل دینامیکی خطی در طبقه‌ای با درنظر گرفتن ۹۶ / جرم مو ثرء ۳۰ / بیشتر از برش حاصل از مود اول باشد. روش تحلیل استاتیکی غیرخطی و مکانیزم محتمل خرابی باید همراه با روش تحلیل دینامیکی خطی به کارگرفته شود .در این حالت معیار پذیرش باید برای هر دو روش بررسی شود با این تفاوت که برای پذیرش اعضای با رفتار کنترل شونده توسط تغییرشکل, ۴-۳- رفتار اجزای سازه رفتار اجزای سازه با توجه به نوع تلاش داخلی آن‌ها و منحنی نیرو- تغییرشکل حاصل به صورت کنترل شونده توسط تغییر شکل و یا کنترل شونده توسط نیرو می‌باشد. برای اطلاعات بیشتر می‌توان به نشریه ۳۶۰ مراجعه نمود. ۱-۴-۳ مقاومت مصالح ۱- کرانه پایین مقاومت مصالح: کرانه پایین مقاومت برابر متوسط منهای یک انحراف معیار مقادیر مقاومت می‌باشد. ۲- مقاومت اسمی یا درج شده در مدارک فنی: مقاومت اسمی یا درج شده در مدارک. در سطح اطلاعات حداقل, می‌تواند برابر مقاومت کرانه پایین اختیار شود . ۳- مقاومت مورد انتظار مصالح: مقاومت مورد انتظار مصالح برابر متوسط مقادیر حاصل از آزمایش تعریف می‌شود . برای محاسبه این مقاومت می‌توان از ضرب مقادیر کرانه‌ی پایین مقاوت مصالح در ضرایب تبدیل بیان شده در فصل ۶ استفاده نمود. -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۳۳/۱۵ ۴۳۴ دسنورالعمل ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای ساخنمان‌های بتنشی منداول موجود ۲-۴-۳ ظرفیت اجزای سازه در این بند کلیات محاسبه ظرفیت اجزای سازه آرایه شده است که به دو دسته ظرفیت مورد انتظار و کرانه پایین تقسر می‌شود: ۱- ظرفیت مورد انتظار اجزا ( :,)که با استفاده از مقاومت مورد انتظار مصالح محاسبه می‌شود. ۲- کرانه پایین ظرفیت اجزا (,))که با استفاده از کرانه پایین مقاومت مصالح محاسبه می‌شود. ۱-۲-۴-۳- ظرفیت اجزا در روش های خطی هنگامی که از روش‌های خطی استفاده می‌شود ظرفیت اجزای کنترل شونده توسط تغییرشکل باید از حاصل ضرب ظرفیت نیرو باید برابر کرانه پائین ظرفیت در نظر گرفته شود. جدول (۲-۳) اطلاعات لازم برای محاسبه ظرفیت اجزای سازه ۳-۲-۴-۳ ظرفیت اجزا در روش های غیرخطی هنگامی که از روش‌های غیرخطی استفاده می‌شود. ظرفیت اجزا کنترل شونده توسط تغییرشکل باید براساس تغییرشکل‌های غیر خطی مجاز تعیین شود و ظرفیت اجزای کنترل شونده توسط نیرو باید برابر کرانه پایین ظرفیت جدول (۳-۳) اطلاعات لازم برای محاسبه ظرفیت اجزای سازه را هنگامی که از تحلیل غیرخطی استفاده شود.ء نشان می‌دهد. جدول ۲-۳- اطلاعات لازم برای محاسبه ظرفیت اجزای سازه در تحلیل‌های خطی مقاومت مصالح موجود مقاومت مورد انتظار با در نظر گرفتن سخت‌شدگی جدول ۳-۳- اطلاعات لازم برای محاسبه ظرفیت اجزای سازه در تحلیل‌های غیر خطی در جداول فوق ! ضریب آگاهی مطابق جدول (۱-۳) برآورد می‌گردد. -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۳۳/۵ فقصل سوم -مبانی و ملزومات ارزیابی تفصیلی و بهسازی ۳۵ ۵-۳- معیارهای پذ برش پس از تحلیل سازه و برآورد نیروهای داخلی اعضا و تغییرشکل‌های ناشی از بارهای تقلی و بارهای جانبی زلزله. عملکرد اجزای سازه با توجه به معیارهای پذیرش مورد بررسی قرار می‌گیرد .این معیارها برحسب روش تحلیل مطابق بخش (۳-۳) نوع اعضای سازه مطابق بند (۱-۱-۲-۳) و رفتار آن‌ها مطابق بخش (۴-۳) متفاوت می‌باشد. در بخش (۴-۴) این ۶-۳- ضوابط کلی طراحی ۱-۶-۳ اثرات همزمان مولفه های زلزله سیستم باربر جانبی ساختمان بهسازی شده باید قادر به تحمل نیروی ناشی از زلزله در کلیه جهات افقی باشد . نیروهای زلزله در جهت قائم را باید در حالاتی که طبق بند (۱۰-۶-۳) لازم است در نظر گرفت. اثرات همزمان مولفه زلزله در تحلیل طبق بند (۵-۲-۴) باید محاسبه شود. ۲-۶-۳- اثرات ۸ - ۳ اثترات ۸ - ۲ باید در هر نوع تحلیل سازه منظور شود. ۳-۶-۳ اثرات پیچش اثرات پیچش ناشی از عدم انطباق واقعی و اتفاقی مراکز جرم و صلبیت در طبقات ساختمان باید در مدل سازی تحلیلٍ ساختمان مطابق بند (۲-۲-۴) در نظر گرفته شود. ۴-۶-۳- اثرات واژگونی اثرات واژگونی باید در تمام طبقات ساختمان و نیز در پای ساختمان درنظرگرفته شود. کنترل واژگونی باید طبق بند (۳-۴۳- ۸) بررسی شود. آثرات لنگر واژگونی روی پی‌ها در فصل ۵ مورد بحث قرار گرفته است. ۵-۶-۳ پیوستگی تمام اعضای ساختمان باید یکپارچه عمل نموده تا مسیر مناسبی را برای انتقال نیروهای ناشی از زلزله ازیک جزء به سایر اجزا فراهم نماید .پاسخ های ناشی از نیروهای زلزله مورد بحث در این بند به عنوان پارامترهای کنترل شونده توسط نیرو ۱- در ساختمان‌های متشکل از چند قسمت یا بال, باید هر قسمت به کل ساختمان توسط اجزایی با مقاومت کافی برای مقابله با نیروی افقی در هر جهت بسته شده باشد؛ مگر این که قسمت های مختلف ساختمان مستقل و دارای سیستم باربر -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳/۳/۵ ۴۳۶ دستورالعمل ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای ساختمان‌های بتنی متداول موجود جانبی مربوط به خود بوده و با درز انقطاع از هم جدا شده باشند . مقدار نیروی افقی برای طراحی اتصال بین دو قسمت ساختمان از رابطه ی (۱-۳) بدست می‌آید. (۱-۳) ۷7 0.133 - م۳ که در آن: افقی درنظرگرفته شود؛ ,5 مقدار شتاب طیفی در ناحیه شتاب طیفی ثابت از طیف طرح استاندارد مطابق بند ۷-۳-۱ می‌باشد؛ ۱۷۷ وزن قسمت کوچکتر ساختمان می‌باشد . ۲- هر جزء ساختمان باید به ساختمان اصلی به نحوی اتصال داشته باشد که بتواند در تمام جهات افقی نیروی افقی مطابق رابطه (۲-۳) را تحمل نماید. (۲-۳) ۷7 0. 08 - م۳ که در آن: ۷ وزن جزء ساختمان است و بقیه متغیرها همان تعاریف متغیرهای رابطه ی(۱-۳) را دارند. به هر حال برای اتصالات که تحت اثر بار متمرکز قرار می‌گیرند. مقدار ۳۳ نباید کم تر از ۵۰۰۰ نیوتن و برای اتصالات تحت بار گسترده, مقدارم۳ نباید کمتر از ۴۰۰۰ نیوتن بر متر درنظرگرفته شود. ۳- در صورتی که حداقل در یک انتهای جزء تکیه گاه های لغزان تعبیه شده باشد. طول اتکای تکیه گاه باید به حدی باشد که اجازه تغییرمکان نسبی مورد انتظار جزء نسبت به تکیه گاه داده شود. ۶-۶-۳- دیافراگم‌ها دیافراگم» سیستمی افقی یا نزدیک به افقی است که نیروهای اینرسی ناشی از زلزله را به اعضای قائم پا سیستم های قایم باربر جانبی از طریق عملکرد توام اجزای دیافراگم شامل تیرهای لبه. جمع کننده‌ها و کلاف‌ها منتقل می‌نماید. در مدل تحلیلی ساختمان باید اثر رفتار دیافراگم مطابق بند (۴-۲-۴) در نظر گرفته شود. ۱-۶-۶-۳ تیرهای لبه ی دیافراگم در لبه های خارجی و داخلی (لبه ی بازشوها) دیافراگم می‌توان از تیرهای لبه استفاده نمود . دیوار و یا تیر قاب یکپارچه با دیافراگم نیز می‌تواند به عنوان تیر لبه عمل نماید . در گوشه‌های تورفته و در گوشه‌های بازشوهای دیافراگم. تیرهای لبه باید از گوشه به داخل دیافراگم آن قدر ادامه پیدا کنند تا نیروها به طور مطمئن در سطح دیافراگم توزیع شود . تیرهای لبه باید برای نیروی کششی ناشی از خمش کلی دیافراگم. حاصل از نیروهای اینرسی واردشده با رفتار کنترل شونده توسط نیرو طراحی شوند. در طر احیء ضوابط بند (۳-۳-۵-۲۰) آئین نامه بتن ایران باید مورد توجه قرار گیرد. -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۹۳/۵ فصل سوم -مبانی و ملزومات ارزیابی تفصیلی و بهسازی ۳۷ ۲-۶-۶-۳ جمع کننده‌های دیافراگم درصورتی که اتصال دیافراگم به سیستم باربر جانبی برای انتقال مطمئن نیروهای برشی کافی نباشد. می‌توان از برش‌گیرها برای انتقال نیرو از دیافراگم به سیستم باربر جانبی استفاده نمود جمع‌کننده باید به اندازه کافی در دیافراگم قرار داده شوند و طوری به دیافراگم متصل شوند تا قادر به انتقال همه نیروهای مورد نظر باشند. در طراحی این اجزا پاید ضوابط بند (۶-۲-۳-۵-۲۰) "آبا"را مورد توجه قرار داد. ۷-۶-۳- اجزای غیرسازه‌ای اجزای غیرسازه‌ای شامل اجزای معماری, مکانیکی و برقی باید به ساختمان مطابق ضوابط فصل ۰انشریه ۳۶۰ و یا دستورالعمل مقاوم‌سازی تاسیسات و تجهیزات شهری, مهار شوند . قابلیت کار کرد این اجزا بعد از زلزله برحسب سطح عملکرد مبنا باید مطابق ضوابط فصل ۱۰ نشریه ۳۶۰ و شرایط ویژه پروژه تامین شود. ۸-۶-۳- ساختمان‌های با اعضای مشترک در مورد دو یا چند ساختمان که اعضای مشترک داشته باشند.ء باید یکی از ضوابط بندهای (۱-۸-۶-۳) یا (۲-۸-۶-۳) به ۱-۸-۶-۳ به هم بستن ساختمان‌ها در این روش بهسازی» ساختمان‌ها باید به نحوی به هم بسته شوند که به صورت یکپارچه عمل نمایند . اتصال مرتبط کننده ساختمان‌ها در هر تراز باید برای تحمل نیروهایی که در بند (۵-۶-۳) معرفی شده‌اند. طراحی شود . تحلیل‌هایی که برای محاسبه پاسخ لرزه‌ای ساختمان‌ها انجام می‌شوند. باید اتصال و ارتباط ساختمان‌ها را نیز دربرگرفته و به صورت یکپارچه ارزیابی نمایند. در صورتی که فقط پی دو سازه مشترک. ولی خود ساختمان‌ها مطابق ضوابط بند (۹-۶-۳) جدا باشند. لازم نیست ساختمان‌ها را به هم بست .در طراحی اجزای مشترک پی باید پاسخ هر دو سازه ملحوظ شود. ۲-۸-۶-۳ جد اکردن ساختمان‌ها در این روش بهسازی, ساختمان‌های با اعضای مشترک باید توسط درزهای انقطاع از هم کاملا جدا شوند. برای هر ساختمان باید سیستم باربر جانبی مستقلی درنظرگرفته شود. همچنین در هر طرف درز انقطاع مطابق بند (۹-۶-۳) سیستم باربر ثقلی مستقلی باید تعبیه شود مگر این که از تکیه گاه‌های لغزشی برای انتقال بار ثقلی از یک ساختمان به ساختمان دیگر استفاده شود. طول این تکیه گاه لغزشی باید متناسب با حرکت جانبی مستقل هر ساختمان در حالتی که یکی از ساختمان‌ها مطابق شرایط بند (۵-۶-۳) مهار شود. -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۹۳/۳/۵ ۴۳۸ دسنورالعمل ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای ساخنمان‌های بتنشی منداول موجود ۹-۶-۳- درزهای انقطاع ۱-۹-۶-۳ حداقل بعد درز انقطاع ساختمان‌ها باید به طور مناسبی از سازه‌های مجاور فاصله داشته باشند تا امکان برخورد حین زلزله وجود نداشته باشد. مگر در شرایط استثنایی که در بند (۲-۹-۶-۲۳) ذکر شده است. حداقل بعد درز انقطاع طبق ضوابط استاندارد ۲۸۰۰ ایران ۲-۹-۶-۳ موارد استثنا در صورتی که تراز دیافراگم‌های ساختمان موردنظر با ساختمان مجاور یکی باشد و تفاوت ارتفاع دو ساختمان کم تر از ۰ ارتفاع ساختمان کوتاه‌تر باشد. نیازی به رعایت ضوابط حداقل بعد درز انقطاع مطابق بند (۱-۹-۶-۲) نمی‌باشد. در مورد سایر ساختمان‌هایی که شرایط بند (۱-۹-۶-۳) رعایت نشود. می‌توان از طریق بهسازی بهبود رفتار داد. به شرط این که تحلیلی که بتواند انتقال اندازه حرکت و انرژی ناشی از برخورد دو ساختمان را در نظر بگیرد انجام گیرد و دیافراگم‌های ساختمان‌های مجاور در ترازهای یکسان قرار داشته و نشان داده شود که قادر به انتقال نیروهایی ناشی از برخورد می‌باشند؛ یا نشان داده شود که ساختمان‌های مجاور پس از برخورد. حتی با حذف اعضایی که ممکن است در اثر برخورد دچار خرابی ۱۱-۶-۳- اثر مولفه‌ی قابم زلزله اثر مولفه‌ی قایم زلزله بر پاسخ ساختمان باید برای موارد زیر درنظرگرفته شود: ۱- اعضا و قطعات طره‌ای ساختمان؛ ۲- اعضا ه قطعان از ساختما. که تحت ا.هاعه به مطابه بند (۸-۲-۴) از ‎/۸٩‏ ظرفت | .ها استفاده شده و نی ار ن‌ بارهای بق ‏ ر یت اسمی آن -------- صفحهٔ بعد -------- فصل چهارم روش‌های تحلیل -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۹۳/۳/۵ فصل چهارم-روش‌های تحلیل ۵۱ ۱-۴- محدوده کاربرد تحلیل سازه باید مطابق ضوابط این بخش و بخش (۶-۳) انجام شود. ۱-۲-۴ انتخاب روش تحلیل هر یک از روش‌های تحلیل استاتیکی خطی. دینامیکی خطی, تعیین مکانیزم خرابی یا استاتیکی غیرخطی با رعایت ۲-۲-۴ مدل‌سازی ۱-۲-۲-۴ فرضیات اولیه سازه باید به صورت سه بعدی مدل سازی شود. در موارد ذکرشده در این بند برای تحلیل‌های غیرخطی می‌توان از مدل دو بعدی نیز استفاده نمود. در صورتی که سازه دارای دیافراگم صلب. مطابق با تعریف بند (۴-۴) باشد و اثرات پیچش در سازه مطابق بند (۲-۲-۴) ملحوظ شده باشد. می‌توان از مدل سازی دو بعدی در تحلیل های غیرخطی نیز استفاده نمود. در سازه‌های با دیافراگم نرم, مدل‌سازی دو بعدی در تحلیل‌های غیرخطی می‌تواند با توجه به بند (۲-۴-۲-۴) انجام شود. هنگامی که سازه در تحلیل‌های غیرخطی دو بعدی مدل می‌شود. برای محاسبه سختی و مقاومت اجزا و اعضای سازه باید خواص سه بعدی آن‌ها مدنظر قرار گیرد . در مدل سازی, سختی اعضای سازه‌ای باید برحسب نوع مصالح, مطابق فصل ۶ برآورد شود. مناسب در مدل سازه منظور شود. ۲-۲-۲-۴ اعضای اصلی و غیراصلی ۱- اعضای اصلی باید برای نیروها و تغییرشکل‌های ناشی از زلزله در ترکیب با بار نقلی و اعضای غیر اصلی باید برای -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۹۳/۳/۵ ۵5۲ دسنورالعمل ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای ساخنمان‌های بتنشی منداول موجود ۲ در تحلیل‌های خطی, فقط سختی و مقاومت اعضای اصلی منظور می‌شود .چنانچه جمع سختی جانبی اعضای غیراصلی از ۲۵/ جمع سختی جانبی اعضای اصلی ساختمان تجاوز نماید. باید تعدادی از آن‌ها را جزء اعضای اصلی محسوب نمود تا آنجا که این نسبت کم تر از ۲۵/ شود. چنانجه حذف برخی از اعضای غیراصلی از مدل سبب کاهش نیرو یا تغییر شکل‌ها دراعضای اصلی سازه شود.ء باید آن اعضا به مدل اضافه شوند. ۳ دسته بندی اعضای سازه به عنوان اعضای اصلی و غیراصلی نباید به گونه‌ای انجام شود که ساختمان نامنظم به ۴- در تحلیل استاتیکی غیرخطی, سختی و مقاومت هر دو گروه اعضای اصلی و غیراصلی و همچنین تغییرات مقاومت و سختی این اعضا در اثر زوال چرخه‌ای با ید در مدل‌سازی وارد شود در تحلیل تعیین مکانیزم خرابی و یا استاتیکی غیرخطی ساده شده, فقط اعضای اصلی مدل شده و از اثرزوال چرخه‌ای صر فنظر می‌شود. ۵- هرگاه جمع سختی جانبی اجزای غیر سازه‌ای بیش تر از ۱۰/ سختی جانبی کل در هر طبقه باشد باید اثر آن‌ها نیز در ۳-۲-۲-۴- پیکربندی ساختمان از نظر پیکربندی, ساختمان به دو دسته ساختمان منظم و نامنظم تقسیم می‌شود .ساختمان منظم» باید شرایط آخرین ویرایش استاندارد ۲۸۰۰ ایران را با درنظرگرفتن و بدون درنظرگرفتن اعضای غیراصلی دارا باشد. چنانچه دیافراگم‌های کف مطابق بند (۴-۲-۴) از نوع نیمه صلب و یا صلب محسوب شوند. مقدار لنگر پیچشی در هر طبقه برابر با مجموع مقادیر پیچش واقعی و پیچش اتفاقی درنظرگرفته می‌شود اما در ساختمان‌های با دیافراگم نرم محاسبه پیچجش لازم نیست. ۱-۳-۲-۴ پیجچش واقعی مقدار پیچش واقعی در هر طبقه ساختمان برابر با مجموع حاصل ضرب نیروهای جانبی طبقات فوقانی در فاصله افقی مرکز جرم آن طبقات در جهت عمود بر راستای بارء نسبت به مرکز صلبیت طبقه مورد بررسی است. ۲-۳-۲-۴ پیچش اتفاقی این پیچش ناشی از خروج از مرکزیت اتفاقی جرم بوده و با درنظرگرفتن خروج از مرکزیتی برابر با ۵./ بعد ساختمان در -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۹۳/۳/۵ فصل چهارم-روش‌های تحلیل ۳ ۳-۳-۲-۴- ملاحظات خاص پیچش ۱- اگر نسبت حداکثر تغییرمکان افقی در یکی از طبقات به تغییرمکان افقی مرکز جرم آن طبقه بزرگ تر از ۱/۵ شود. [1.5 < 71] آن سازه باید با استفاده از مدل‌سازی سه بعدی مورد بررسی قرار گیرد. ۲- اگر تحت کل لنگر پیچشی (جمع لنگر پیچشی واقعی و اتفاقی) در تمام طبقات1[1 کوچکتر از ۱/۱ باشد. » می‌توان از اثر پیچش اتفاقی صرفنظر نمود ۳ هرگاه اثر لنگر پیچشی اتفاقی کوچکتر از 7۲۳۵ اثر لنگر پیچشی واقعی باشد می‌توان از اثر پیچش اتفاقی صرف نظر ۴ آثار لنگر پیچشی واقعی و اتفاقی نباید در جهت کاستن از نیروها و پا تغییرمکان‌های طبقات به کار گرفته شود. ۴-۲-۴- دیافراگم‌ها ۱-۴-۲-۴ دسته‌بندی دیافراگم‌ها دیافراگم‌ها به صورت صلب. نیمه صلب و یا نرم دسته‌بندی می‌شوند .چنانچه حداکثر تغییر شکل افقی دیافراگم بزرگ‌تر از دو برابر متوسط تغییر مکان جانبی نسبی طبقه زیر آن باشد. آن دیافراگم نرم محسوب می‌شود. در دیافراگم‌هایی که بر روی دیوارهای زیرزمین تکیه نموده‌اند. متوسط تغییرمکان جانبی نسبی طبقه‌ی بالایی مدنظر قرار می‌گیرد .در دیافر اگم صلب این نسبت باید کم تر از نیم باشد. دیافراگمی که نه صلب و نه نرم باشد. دیافراگم نیمه صلب نامیده می‌شود. منظور از تغییرمکان نسبی طبقهء تغییرمکان جانبی سیستم‌های قایم باربر جانبی آن طبقه نسبت به طبقه زیرین می‌باشد. برای تغییرشکل دیافراگم باید برمبنای توزیع نیروی افقی متناسب با توزیع جرم در طبقه و هم چنین نیروهای افقی ناشی از جابه جاشدن سیستم قایم باربر جانبی از طبقه‌ای به طبقه دیگر, محاسبه شوند. -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۳۳/۵ ۵۴ دستنورالعمل ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای ساخنمان‌های بنتنشی منداول موجود ۲-۴-۲-۴ ملاحظات خاص مدل‌سازی درسازه‌های با دیافراگم نرم در تمامی طبقات. در تحلیل‌های غیرخطی می‌توان قاب‌های موجود در سیستم قایم باربر جانبی سازه را به صورت مجزا و از طریق مدل سازی دو بعدی و با تخصیص جرم متناسب با سطح باربری قاب‌ها تحلیل نمود. ۵-۲-۴ اثر همزمان مولفه‌های زلزله ساختمان‌ها باید برای اثر هم زمان مولفه های زلزله در هر دو امتداد متعامد افقی ارزیابی شوند. اثرات زلزله را می‌توان در دو جهت اصلی ساختمان به صورت مجزا و غیرهمزمان تحلیل نمود. مگر آنکه یکی از دو شرط زیر صادق باشد: ۱- ساختمان در پلان نامنظم باشد؛ در صورت برقراری شرایط فوق, در تحلیل‌های خطی باید اثر زلزله در هر جهت با ۳۰/ اثر زلزله در امتداد عمود بر آن درنظرگرفته شود. در تحلیل‌های غیرخطی بایستی در هر امتداد ۱۰۰/ نیروها و تغییرمکان‌ها در جهت مورد بررسی به همراه نیروهای متناظر با *۳/ تغییرمکان ناشی از زلزله در امتداد عمود برآن درنظرگرفته شود. برای موارد ذکرشده در بند (۱۰-۶-۳) اثر مو لفه قائم زلزله باید درنظر گرفته شود . در این صورت ترکیب اثر مولفه قائم با مولفه افقی ضروری نمی‌باشد. ۶-۲-۴- ترکیب بارگذاری ثقلی و جانبی در ترکیب بارگذاری ثقلی و جانبی. حد بالا و پایین اثرات بار تقلی, 0» باید از روابط زیر محاسبه شود. (۱-۴) ( ,)+ ن )1.1 > ی 0 > 0.90 )۲-۴( که در آن را( بارمرده و .,0) معادل 7۵ 25 بار زنده طراحی کاهش نیافته که از بار زنده واقعی موجود در هنگام آرزیابی کمتر باید اطمینان حاصل شود که مکانیزم رفتار و موقعیت مفصل‌های خمیری فرض شده برای تحلیل مدل سازه تا حد امکان مشابه رفتار سازه واقعی هنگام زلزله سطح خطر مورد نظر باشد. از این رو توصیه می‌شود که مقاومت تمامی اعضای سازه‌ای برای تحمل تغییرشکل‌های غیرارتجاعی ناشی از زلزله در تمامی طول آن‌ها (علاوه بر دو انتها) مورد ارزیابی -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۳۳/۵ فصل چهارم-روش‌های تحلیل ۵۵ قرارگیرد. به علاوه باید برمبنای یک روش مناسب مشخص شود که اعضای اصلی و غیراصلی سیستم., ظرفیت لازم برای اعضای قایم سیستم باربر جانبی ساختمان در هر طبقه باید با درنظرگرفتن اثرات ناشی از لنگر واژگونی مطابق این بند ارزیابی شوند. ۱-۸-۲-۴ روش‌های خطی در این روش‌هاء لنگر مقاوم واژگونی در هر طبقه برابر لنگر مقاوم بارهای مرده در طبقه موردنظر می‌باشد . درهنگام وجود برکنش در طبقه موردنظرء لنگر مقاوم وازژگونی از حاصل جمع لنگر مقاوم بارهای مرده به علاوه لنگر ناشی از ظرفیت انتقال کشش در ستون‌های کششی به دست می‌آید. مقدار ظرفیت انتقال کشش برابر با کم ترین ظرفیت کششی ستون» ظرفیت کششی وصله ستون در صورت وجود و پا ظرفیت کششی پی یا اتصال پی به ستون می‌باشد. چنانچه تنها بارهای مرده در محاسبه لنگر مقاوم مدنظر قرار گرفته باشد. رابطه زیر باید برقرار باشد. ۸ ۳۴ ۱۷ (۳-۲) رای به که در آن 10 لنگر واژگونی در طبقه موردنظر 9 ۷ لنگر مقاوم ناشی از بارهای مرده است. ضرایب 0 و در بند (۲-۱-۳-۴) و ضریب [ در بند (۱-۱-۴-۴) تعریف شده‌اند. در صورتی که برای تامین پایداری در برابر واژگونی علاوه بر بارهای مرده» کشش در اعضای سازه نیز درنظر گرفته شود. آنگاه برای ارزیابی سازه در مقابل واژگونی باید رابطه (۴-۴) به جای رابطه (۳-۴) مورد استفاده قرار گیرد. در این رابطه کال لنگرمقاوم حاصل از بارهای مرده به تنهایی می‌باشد. )۳-۳( در صورتی که لنگر واژگونی بر لنگر مقاوم غلبه کند . لازم است برای تامین پایداری سازه اتصالات اضافی به نحو مناسبی ۳-۸-۲-۴- روش‌های غیرخطی در این روش‌ها اثرات ناشی از کم شدن یا از بین رفتن مقاومت کششی اعضای قایم سیستم باربر جانبی سازه ناشی از -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳/۳/۵ ۵۶ دستورالعمل ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای ساختمان‌های بتنی متداول موجود عضو قایمی تحت اثر نیروی زلزله کاسته شده یا از بین برودء باید سایر اعضای سازه توانایی انتقال و تقسیم مجدد بارها و تغییرمکان‌های حاصل را دارا باشند. ۳-۴- روش‌های تحلیل سازه انتخاب روش تحلیل باید با توجه به بند (۱-۲-۴) انجام گیرد. ۱-۳-۴- تحلیل استاتیکی خطی برای استفاده از روش تحلیل استاتیکی خطی باید به محدودیت‌های اشاره شده در بخش (۲-۳) توجه شود. فرضیات اساسی در این روش عبارتند از: ۱- رفتار مصالح خطی است؛ ۲- بارهای ناشی از زلزله ثابت (استاتیکی) است. ۳- کل نیروی وارد بر سازه برابر با ضریبی از وزن ساختمان است. در این روش» نیروی جانبی ناشی از زلزله به گونه‌ای انتخاب می‌شود که برش پایه حاصل از آن برابر نیروی برش مطابق رابطه (۶-۴) شود. مقدار برش پایه در این روش چنان انتخاب شده است که حداکثر تغییرشکل سازه با آنچه که در هدف بهسازی مبنا پیش‌بینی می‌شود. مطابقت داشته باشد. چنانچه تحت اثر بار واردشده سازه به طور خطی رفتار کند. نیروهای به دست آمده برای اعضای سا زه نیز نزدیک به مقادیر پیش بینی شده هنگام زلزله خواهند بود؛ ولی اگر سازه رفتار غیرخطی داشته باشد. نیروهای محاسبه شده از این طریق بیش از مقادیر حد جاری شدن مصالح خواهند شد به همین جهت هنگام بررسی معیارهای پذیرش در بند (۱-۴-۴) نتایج حاصل از تحلیل خطی برای سازه‌هایی که هنگام زلزله رفتار غیرخطی دارند. اصلاح می‌شود. ۱-۱-۳-۴- تعیین زمان تناوب اصلی نوسان سازه زمان تناوب اصلی نوسان باید به یکی از دو روش زیر برآورد شود: ۱- استفاده از روش‌های تحلیلی که مبتنی بر مشخصات دینامیکی سازه می‌باشد؛ ۲- استفاده از روش های تجربی ساده که مبتنی بر اندازه گیری‌های انجام شده در ساختمان‌های موجود می‌باشد. در روش تجربی زمان تناوب اصلی نوسان بر حسب ثانیه برای ساختمان با سیستم سازه‌ای مختلف از رابطه زیر محاسبه می‌شود: ] 0 )۵-۲( -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۳۳/۵ فصل چهارم-روش‌های تحلیل ۵۹۷ که در آن ۲۱ ارتفاع ساختمان بر حسب متر و 0 ضریبی است که بر حسب نوع سیستم سازه‌ای ساختمان به شرح زیر ۲-1-۳-۴- برآورد نیروها و تغییرشکل‌ها در روش تحلیل استاتیکی خطی, نیروی جانبی ناشی از زلزله (۷) به صورت ضریبی از وزن کل ساختمان (۷۷) محاسبه می‌شود : ی ۷ - ۷ که در آن: ۹ وزن کل ساختمان. شامل وزن مرده ساختمان و درصدی از سربار زنده مطابق آخرین ویرایش استاندارد ۳۰۰ ایرآن 2 شتاب طیفی به ازای زمان تناوب اصلی ]" است که از روی طیف استاندارد مطابق بند ۷-۳-۱ این دستورالعمل تعیین می‌شود. ۱(-با استفاده از رابطه (۷-۴) 1-1 0.0410 ای ی +[- 0ج 7750.2 0 اج )اج ]>[ در این رابطه: ضریب نوع خاک بوده و برابر است با: ۰ برای خاک نوع | مطابق استاندارد ۲۸۰۰ ۰ برای خاک نوع || مطابق استاندارد ۲۸۰۰ ۰ برای خاک نوع ااا و ۱۷ مطابق استاندارد ۲۸۰۰ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۹۳/۳/۵ ۵۸ دستورالعمل ارزیسابی و بهسازی لرزه‌ای ساختمان‌های بتنشی متضداول موجود )7 (۸-۴) أ > س 111 - ی ۱.5 که در آن 1۳۰ بزرگترین مقدار 1ن)1 در المان‌ها بوده که با فرض 0 )رد)0 بدست آمده است. در صورتی که برش پایه نظیر حد رفتار ارتجاعی سازه. ۰۷/۰ در دست باشد: ۹ )٩-۳(‏ ۳ 5 / ی با استفاده از رابطه (۹-۴) در صورتی که نسبت مقاومت ,6 مطابق روابط (۸-۳۴) یا (۹-۴) معلوم نباشد ه آلتآ (۱۰-۴) 27-2 ی در هر صورت مقدار ,لح نباید از ۱ کمتر انتخاب شود. دح ضریب تصحیح برای اثرات کاهش سختی و مقاومت اعضای سازه‌ای بر تغییرمکان‌ها ناشی از زوال چرخشی که به یکی از دو روش زیر محاسبه می شود: ۱- با استفاده از رابطه (۱۱-۴) (۱۱-۴) الا ۵ ۲[ 800 9 برای ساختمان‌ها با زمان تناوب اصلی بزرگتر از ۹/۷ 2*1 می‌باشد. ۲-در غیاب محاسبات دقیق تر برای تحلیل خطی می توان دح را برابر با واحد در نظر گرفت. «ل ضریب اثر مدهای بالاتر بوده و از جدول ۱-۳ تعیین می‌گردد. حدول ۱-۴- مقادبر ضریب 0 حد برای زمان تناوبهای بالاتر از ۱/۰ ثانیه. می‌بایست برابر یک فرض گردد. ۳-۱-۳-۴ توزیع نیروی جانبی در ارتفاع توزیع نیروی جانبی در ارتفاع ساختمان برحسب نیروی برشی پایه. ارتفاع و وزن طبقات عبارت است از: -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۹۳/۳/۱۵ فصل چهارم-روش‌های تحلیل ۵۹ ۹۷۹ (۱۳-۴) ین ز ۷۷۳ 2 زبه که در آن :۲ نیروی جانبی وارد بر طبقه ۰1 :۷۷ وزن موثر لرزه‌ای طبقه اء :0 ارتفاع طبقه 1 از تراز پایه طبق تعریف استاندارد ۲۸۰۰ ایران است و مقدار ۴ برابر است با: 5 ]1 ۱.0 (۱۳-۴) 5 > ] > 0.5 5+ ]0.5 با 5 < ] 2.0 ۴-۱-۳۴ توزیع نیروی جانبی در پلان نیروی جانبی هر طبقه که با استفاده از رابطه (۱۰-۴) برآورد می‌شود باید برحسب توزیع جرم در آن طبقه توزیع شود. ۵-۱-۳-۴ دیافراگم دیافراگم طبقات باید برای نیروی اینرسی ,17 مطابق رابطه (۱۴-۴) طراحی شوند . ۷۷ 1[ 2 که در آن ۷۷ 9 ۳ مطابق بند ۲-۱-۳-۴ تعریف می‌شوند 0 :۷۳ ورن موتر لرزه‌ای دیافراگم برای طبقه موردنظر می‌باشد. در دیافراگم‌های نرم نیروی اینرسی متناسب با تغییرشکل جانبی دیافراگم توزیع می‌شود. علاوه بر نیروی اینرسی. دیافراگم‌ها باید برای نیروی اضافی ناشی از تغییر موقعیت یا سختی سیستم باربر جانبی سازه در تراز دیافراگم نیز طراحی شوند .توزیع این نیروها در دیافراگم باید از طریق تحلیل مدل مناسب برای دیافراگم انجام گیرد. ۲-۳-۴ تحلیل دینامیکی خطی تحلیل دینامیکی خطی می‌تواند به روش طیفی انجام شود. فرضیات خاص این روش در محدوده رفتار خطی عبارتند از: ۱- رفتار سازه را می‌توان به صورت ترکیب خطی از حالت‌های مودهای ارتعاشی مختلف سازه که مستقل از یکدیگرند ۲- زمان تناوب ارتعاشات سازه در هر مود در طول زلزله ثابت است. در این روش, مشابه روش تحلیل استاتیکی خطی, پاسخ سازه در زلزله سطح خطر۱ در ضرایبی مطابق بند (۳-۲-۳-۴) ضرب می‌شود تا حداکثر تغییرشکل سازه با آنجه که در زلزله پیش بینی می‌شود مطابقت داشته باشد. به همین علت نیروهای داخلی در سازه‌های شکل‌پذیر که در هنگام زلزله رفتار غیرخطی خواهند داشت بزرگ‌تر از نیروهای قابل تحمل در سازه برآورد می‌شوند. به همین جهت هنگام بررسی معیارهای پذیرش در بند (۱-۴-۴) نتایج حاصل از تحلیل خطی -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۹۳/۳/۵ ۶۰ دسنورالعمل ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای ساخنمان‌های بتنشی منداول موجود برای سازه‌هایی که هنگام زلزله رفتار غیرخطی دارند. اصلاح می‌شود. محدودیت‌های استفاده از این روش در بخش (۳-۳) ۱-۲-۳-۴ ملاحظات خاص تحلیلی ۱-۱-۲-۴ روش تحلیل طیفی ز لزله در مودهای انتخاب شده حداقل *۹/ باشد. طیف طرح مورد استفاده در این روش باید مطابق بخش (۷-۳-۱) نتایج حاصل از هر مود نوسان باید با روش‌های آماری شناخته شده مانند جذر مجموع مربعات (5155)» روش ترکیب مربعی کامل (02-) و یا روش‌های دقیق‌تر که اندرکنش بین مودها را دقیق‌تر درنظر می‌گیرد. انجام شود. ترکیب اثُر حداکثر مودها در ساختمان‌های نامنظم در پلان و یا در مواردی که زمان‌های تناوب دو یا چند مود سازه به یکدیگر نزدیک باشد باید صرفاً با روش روش ترکیب مربعی کامل (ل)0))). انجام شود. اثر زلزله در امتداد عمود بر امتداد موردنظر در صورت لزوم باید مطابق بند (۵-۲-۴) درنظرگرفته شود. ۲-۲-۳-۴ توزیع نیروی جانبی در ارتفاع و پلان توزیع نیروی جانبی در ارتفاع و پلان بر حسب میزان شتاب. جرم و توزیع جرم هر طبقه با استفاده از تحلیل دینامیکی به ۳-۲-۳-۴- دیافراگم‌ها دیافراگم‌ها باید برای نیرویی برابر حاصل جمع نیروی اینرسی و نیروهای ناشی از تغییر موقعیت یا سختی سیستم باربر جانبی طراحی شوند. چنانچه دیافراگم‌ها در مدل سازه وارد شده باشند نیروهای ناشی از تغییر موقعیت یا سختی سیستم باربر جانبی مستقیما از تحلیل دینامیکی برآورد می‌شوند. در غیر این صورت لازم است نیروهای مذکور با استفاده از تحلیل مدل مناسب برای دیافراگم تعیین شوند. نیروی اینرسی وارد بر دیافراگم حاصل از تحلیل دینامیکی, نباید کمتر از ۸۵/ نیروی اینرسی براساس روش تحلیل استاتیکی مطابق رابطه (۱۳-۴) منظور شود . ۴-۲-۳-۴ بر آورد نیروها و تغییرمکان‌ها ضرب شوند. -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۹۳/۵ فصل چهارم-روش‌های تحلیل ۶۱ ۳-۳-۴- تحلیل مکانیزم محتمل خرابی تحلیل مکانیزم محتمل خرابی» روشی ساده جهت برآورد مکانیزم محتمل خرابی احتمالی و ظرفیت تغییر مکان سازه می‌باشد. مراحل این روش در پیوست (الف) ارائه شده است. در این روش, بار جانبی ناشی از زلزلهبطور استاتیکی و به تدریج به صورت فزاینده به سازه اعمال می‌شود تا آنجا که تغییرمکان در یک نقطه خاص (نقطه کنترل) تحت اثر بارجانبی, به مقدار مشخصی (تغییر مکان هدف) برسد و یا سازه فروریزد . تغییرشکل‌ها و نیروهای داخلی حاصل از تحلیل استاتیکی غیرخطی باید با معیارهای پذیرش مطابق بند (۳-۴-۴) مورد بررسی قرار گیرد. ۱-۴-۳-۴ ملاحظات خاص مدل‌سازی و تحلیل ۱-۱-۴-۳-۴- کلیات انتخاب نقطه کنترل, الگوی بارگذاری» تعیین دوره تناوب اصلی و روش انجام تحلیل باید الزامات این بخش را برآورده رابطه بین برش پایه و تغییرمکان نقطه کنترل باید برای هر گام افزایش نیروهای جانبی تا رسیدن به تغییرمکانی حداقل در مدل‌سازی, بارهای نقلی اعضا در ترکیب با بارهای جانبی باید مطابق بند (۶-۲-۴) اعمال گردد . بارهای جانبی باید در هر دو جهت منفی و مثبت به ساره اعمال و آثرات بحرانی‌ترین حالت برای طراحی استفاده گردد. در مدل تحلیلی باید پاسخ نیرو-تغییرشکل در طول هر عضو برای تشخیص موقعیت تلاش غیرخطی قابل تعیین باشد. تحلیل استاتیکی غیرخطی می‌تواند به دو روش کامل و ساده شده انجام شود: ۱- در روش کامل, اعضای اصلی و غیراصلی در مدل وارد شده و رفتار غیرخطی آن‌ها تا حد امکان نزدیک به واقعیت انتخاب می‌شود .همچنین اثرات کاهندگی به نحوی وارد محاسبات می‌شود. ۲- در روش ساده شده. فقط اعضای اصلی مدل می‌شوند. رفتار غیرخطی اعضای اصلی توسط مدل دو خطی شبیه سازی می‌شود و از اثرات کاهندگی صرف نظر می‌شود. هنگام استفاده از این روش» معیار پذیرش مطابق بند (۲-۳-۴) اعضای غیراصلی فرض کرده و از مدل خارج نمود. -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۹۳/۳/۵ اوه دسنورالعمل ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای ساخنمان‌های بتنشی منداول موجود ۲-۱-۴-۳-۴- نقطه‌ی کنترل در تحلیل استاتیکی غیرخطی, مرکز جرم بام به عنوان نقطه کنترل تغییرمکان سازه انتخاب می‌شود (مرکز جرم سقف خرپشته به عنوان نقطه کنترل انتخاب نمی‌شود). ۳-۱-۴-۳-۴- توزیع بار جانبی توزیع بار جانبی بر مدل سازه باید تا حدامکان شبیه به آنچه که هنگام زلزله رخ خواهد داد. باشد و حالت‌های بحرانی تغییرشکل و نیروهای داخلی را در اعضا ایجاد نماید. به همین جهت توزیع بار در ار تفاع سازه باید متناسب با شکل مد اول ۴-۱-۴-۳-۴- مدل رفتارسه خطی نیرو - تغییرمکان سازه رفتار غیرخطی سازه که ارتباط بین برش پایه و تغییرمکان نقطه ی کنترل را مطابق شکل (۱-۳) مشخص می‌نماید به برای ساده سازی مدل رفتار غیرخطی, قسمت اول منحنی از مبدا مختصات و با شیب برابر با سختی موثر جانبی .+ ترسیم می‌گردد. سختی موثر جانبی» .۲ برابر با سختی سکانتی در برش پایه معادل ۶۰ درصد برش پایه تسلیم سازه تعریف می‌گردد (شکل ۷-۴). قسمت دوم منحنی ایده‌آل شده نشان‌دهنده سخت شوندگی سازه پس از تسلیم بوده و از اتصال نقطه متناظر با تغییر مکان هدف یا تغییر مکان متناظر با حداکثر برش پایه (,۷0,۸) ۰ به نقطه‌ای بر روی خط اول به گونه‌ای تعیین می‌شود که مساحت زیر منحنی ایده‌آل شده با مساحت زیر منحنی ظرفیت سازه برابر گردد. قسمت سوم منحنی ایده‌آل شده که دارای شیب منفی (ء): ه) می‌باشد از اتصال نقطه متناظر با تغییر مکان هدف یا تغییر مکان متناظر با حداکثر برش پایه (۷۵.,۸0) به نقطه‌ای متناظر با برش پایه برابر با ۶۰ درصد برش پایه تسلیم سازه ترسیم می‌گردد. ۵-۱-۳-۳-۴- محاسبه زمان تناوب اصلی موتر زمان تناوب اصلی موثر م] در امتداد مورد بررسی براساس مدل رفتار دو خطی برابر است با : (۱۵-۴) نا 7 71 که در آن :آزمان تناوب اصلی ساختمان با فرض رفتار خطی است و :1 سختی جانبی ارتجاعی مطابق شکل(۱-۴) می‌باشد. -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۹۳/۱۵ فصل چهارم-روش‌های تحلیل ۳ ۲-۴-۳-۴ بر آورد نیروها و تغییرشکل‌ها تغییرمکان هدف برحسب نوع دیافراگم مطابق بند (۱-۲-۴-۲-۴) تا (۲-۲-۴-۳-۴) تعیین می‌شود. در سازه‌هایی که دارای دیافراگم صلب یا نیمه صلب هستند تغییرمکان هدف باید به دلیل پیجش در صورت نیاز مطابق بند(۲-۲-۴) اصلاح شود. دیافراگم طبقات باید برای نیرویی برابر یکی از دو مقدار بندهای (۵-۱-۳-۴) و (۳-۲-۳-۴) طراحی شود. اثر زلزله در امتداد عمود بر امتداد مورد نظر در صورت لزوم باید مطابق بند (۵-۲-۴) در نظر گرفته شود. [ ۹ ما ۰ 1 ۷ که مت ره را : 0.6 ره ا ٍ 5 4 ۸ شکل ۱-۴- منحنی ساده شده نیرو - تغییر مکان ۱-۲-۴-۳-۴- ساختمان با دیافراگم صلب تغییر مکان هدف برای سازه با دیافراگم‌های صلب باید با درنظرگرفتن رفتار غیرخطی سازه برآورد شود. به عنوان یک روش تقریبی می‌توان مقدار تغییرمکان هدف را از رابطه (۱۶-۴) محاسبه نمود. 47 - ضریب مشارکت مود اول هدف - مقادیر تقریبی مطابق جدول ( ۲-۴) -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۹۳/۳/۵ ۶,۴ دسنورالعمل ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای ساخنمان‌های بتنشی منداول موجود جدول ۲-۴- مقدار ضریب ",۲ تعداد طبقات ساختمان سایر ساختمان‌ها ۱. برای مقادیر مابین حدود داده شده در جدول باید از درونیابی خطی استفاده کرد. ۲ منظور از ساختمان برشی, ساختمانی است که در تمام طبقات. تغییر مکان جانبی نسبی کوچکتر از طبقه زیرین ضریب ,۴ ضریب اصلاح جهت ارتباط دادن ماکزیمم تغییر مکان‌های غیر خطی مورد انتظار با تغییر مکان‌های بدست آمده از تحلیل‌های خطی بوده و از رابطه (۱۷-۴) محاسبه می‌شود. 1-1 0۱.040 1-1 ۹ - )۱۷-۴( +1 مج 0.25751 1[ ب)ج ]| در این رابطه: ضریب نوع خاک بوده مطابق رابطه (۷-۴) مآ: زمان تناوب موثر سازه در راستای مورد نظر بوده و از رابطه (۱۵-۴) تعیین می‌گردد. نسبت مقاومت مطابق رابطه (۱۸-۴) می‌باشد. در صورتی که 1 بزرگتر از ,.,] مطابق رابطه (۲۰-۴) باشد. استفاده از روش آنالیز استاتیکی غیرخطی مجاز نمی‌باشد. ۰ هش -چ (۱۸-۴) ۳ که در ان: :2 شتاب طیفی در زمان تناوب موثر اصلی و میرایی سازه در راستای مورد نظر : مقاومت جاری شدن بر اساس نمودار نیرو-تغییر مکان ایده‌آل شده بدست آمده از آنالیز استاتیکی غیر خطی: ۷۷ وزن لرزه‌ای موثر سازه : ): ضریب جرم موثر در مد اول است که می‌تواند با استفاه از جدول (۱-۴) و یا از تحلیل دینامیکی بدست آید. -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۹۳/۳/۵ فصل چهارم-روش‌های تحلیل ۵ و اثرات کاهش سختی و مقاومت اعضای سازه‌ای را بر تغییرمکان‌ها به دلیل رفتار چرخشی آن‌ها وارد می‌کند و مقدار آن (۱۹-۴) اجه | - نب برای ساختمان‌ها با زمان تناوب اصلی بزرگتر از ۷/*, [<ر) می‌باشد. استفاده از رابطه (۲۰-۴) محاسبه گردد. 1 (۲۰-۴) اما ر و8 - :1 که در آن : ۸0 کمترین مقدار مابین تغییر مکان هدف. ۹ تغییر مکان در بیشینه برش پایه مطابق شکل (۱-۴) : ۲ < 1+ 0.1510 7 )۲۱-۴( م0 شیب منفی پس جاری شدگی موثر مطابق رابطه (۲۲-۴): (۲۲-۴) ل ال - 2)0 + 0 م0۷ 0۸ که در آن: 02: ضریب شیب نرم شدگی مطابق شکل (۱-۳): ۸ ضریب شیب منفی بواسطه اعمال اثر ۳-۸ بوده که برای بدست آوردن آن لازم است یک بار سازه با در نظر گرفتن اثرات ۳-۸ تحلیل گردد و سپس مدل رفتار سه خطی ایده‌آل سازه مطابق بند ۴-۱-۴-۳-۴ ترسیم گردد. شیب ده در نمودار رفتاری ایده‌آل شده برابر «.م می‌باشد. ضریب اثر حوزه نزدیک بوده که برای مناطق با لرزه‌خیزی بسیار زیاد و زیاد برابر ۰/۸ و برای مناطق با لرزه‌خیزی متوسط و کم برابر ۰/۲ می‌باشد. ۲-۲-۴-۳-۴- ساختمان با دیافراگم نیمه صلب برای سازه‌ایی که دارای دیافراگم نیمه صلب هستند. تغییرمکان هدف باید با درنظرگرفتن سختی دیافراگم محاسبه شود برای این منظور باید تغییر مکان نقاط مختلف بام با استفاده از تحلیل دینامیکی مدل سه بعدی سازه که در آن سختی -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۹۳/۳/۵ ۶,۶ دسنورالعمل ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای ساخنمان‌های بتنشی منداول موجود به این ترتیب محاسبه می‌شود باید برای تمام قاب های سازه درنظرگرفته شده و به هر حال نباید از مقدار به دست آمده از ۳-۲-۴-۳-۴- ساختمان با دبافراگم نرم برای سازه‌هایی که دارای دیافراگم نرم می‌باشند. مقدار تغییرمکان هدف را می‌توان برای هر یک از قابها به طور جداگانه برآورد نمود. در این حالت جرم مربوط به هر قاب باید بر اساس سطح بارگیر آن تعیین گردد .تغییرمکان هدف برای هر یک ۴-۴ معیارهای پذیرش معیارهای مختلف پذیرش اعضای سازه برحسب روش تحلیل سازه و نوع رفتار هر عضو آن به صورت زیر دسته بندی می‌شود. معیارهای پذیرش شالوده ها در فصل ۵ آرایه شده است. ۱-۴-۴- روش‌های خطی ۱-۱-۴-۴ برآورد نیروها و تغییرشکل‌های طراحی ۱-۱-۱-۴-۴- کنترل شونده توسط تغییرشکل تلاش‌های طراحی در اعضایی که رفتار آن‌ها کنترل شونده توسط تغییرشکل است.( «0) تحت ترکیب آثار زیر محاسبه می‌شوند: (۲۳-۴) 2 و0 > ور که درآن 00 تلاش‌های ناشی از بارهای ثقلی تعریف شده در بند (۶-۲-۴)» 08 تلاش‌های ناشی از نیروی زلزله که براساس بندهای (۱-۳-۴) یا (۲-۳-۴) محاسبه می‌شوند و 00 ترکیب تلاش‌های ناشی از بارهای ثقلی و زلزله می‌باشد. ۲-۱-۱-۴-۴- کنترل شونده توسط نیرو تلاش‌های طراحی در اعضایی که رفتار آن‌ها کنترل شونده توسط نیرو است. :0 باید به یکی از سه روش زیر تعیین شود: -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۳۳/۵ فصل چهارم-روش‌های تحلیل ۷ ۱- حداکتر تلاشی که توسط اجزای سازه با توجه به ظرفیت مورد انتظار آن‌ها می‌تواند در یک تحلیل حدی به عضو وارد ۲ حداکثر تلاشی که با درنظر گرفتن رفتار غیرخطی سازه می‌تواند در عضو ایجاد شود. ۳- تلاش‌های حاصل از ترکیب تلاش های : 0) و ن) مطابق رابطه (۲۳-۴): 0 (۲۳-۴) زره ۵0 + م۷0 > سا می‌کنند اختیار می‌شود . به عنوان یک روش دیگر می‌توان مقدار [ را برابر ۲/۰ در مناطق زلزله خیز با خطر نسبی بسیار ۲-۱-۴-۴ معیارهای پذیرش برای روش های خطی ۱-۲-۱-۳-۴- کنترل شونده توسط تغییرشکل تلاش‌ها در اعضای اصلی و غیراصلی که کنترل شونده توسط تغییرشکل هستند باید رابطه (۲۵-۴) را ارضا نمایند: (۲۵-۴۳) دزن ۲ 2 ی 1۴ در این رأبطه 0 ضریب اصلاح برمبنای رفتار غیرخطی عضو می‌باشد که به تفصیل در فصل های ۵ و ۶ تشریح شده است با درنظر گرفتن کلیه تلاش‌هایی که همزمان برعضو وارد می‌شوند .جزییات محاسبه آن در فصل ۶ آمده است. ۲-۲-۱-۴-۴- کنترل شونده توسط نیرو تلاش‌ها در اعضای اصلی و غیراصلی که کنترل شونده توسط نیرو هستند باید رابطه (۲۶-۴) را ارضا نمایند: ۴2 0 )۲۶-۴۳( که در آن :0( کرانه پایین مقاومت عضو با درنظرگرفتن کلیه تلاش‌هایی که همزمان به هر عضو وارد می‌شوند. .جزییات محاسبه آن در فصل ۶ آرایه شده است. -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۹۳/۳/۵ ۶۸ دسنورالعمل ار زیبابی و بهسازی لرزه‌ای ساخنمان‌های بنشی منداول موجود ۲-۳-۴ روش تحلیل مکانیزم محتمل خرابی روند ارزیابی در این روش» مبتنی بر تعیین مقاومت و شکل پذیری محتمل عناصر باربر جانبی تحت مکانیزم محتمل خرابی می‌باشد. مراحل این روش به شرح ذیل است: گام اول: تعیین مکانیزم خرابی محتمل و ظرفیت شکل پذیری»..,۸ و برش پایه متناسب با آن» ۷۸,۰. گام دوم: تعیین زمان تناوب مد اول ارتعاشی ساختمان»,آ» و وزن لرزه‌ای آن۷۷:۰. گام سوم: تعیین ضریب مقیاس طیف غیر خطی با استفاده از رابطه زیر: ۸۰) ۷ (۲۷-۴) 7 < رک ۳۵ گام چهارم: تعیین ضریب شکل پذیری تقاضای سازه با استفاده از رابطه زیر: و 5 < 7 :۳ (گروه خاک‌های ) با 0 ان < ولا 11111 0 7 (۲۸-۴) 5 وکا ۵۲ 5 21 را 4 (گروه خاک ۱۷) خاک اس گام پنجم: مقایسه ضریب شکل‌پذیری تقاضای سازه با ظرفیت شکل‌پذیری بدست آمده از گام اول: در صورتی که ظرفیت شکل پذیری سازه ...۳ از مقدار تقاضای شکل‌پذیری مطابق رابطه (۲۸-۴) بیشتر باشد سازه نیاز به بهسازی ندارد. در غیر این صورت بهسازی سازه بر اساس ضوابط این دستورالعمل الزامی است. ۳-۴-۴- روش تحلیل استاتیکی غیرخطی ۱-۳-۴-۴ برآورد نیروها وتغییرشکل‌های طراحی در روش‌های غیرخطی نیروها و تغییر مکان‌های حداکثر در هر عضو با درنظرگرفتن رفتار غیرخطی سازه و با توجه به بند (۴-۳-۴) محاسبه می‌شوند. ۲-۳-۴-۴ معیارهای پذ برش برای روش‌های غیرخطی ۱-۲-۳-۴-۴- کنترل‌شونده توسط تغییرشکا در اعضای اصلی و غیراصلی که کنترل شونده توسط تغییرشکل هستند نباید تغییرشکل‌های حاصل از تحلیل غیرخطی بیش از ظرفیت آن‌ها باشد. برای این منظور ظرفیت تغییرشکل اعضا پاید پا در نظرگرفتن کلیه تلاش‌هایی که هم زمان بر -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۹۳/۳/۵ فصل چهارم-روش‌های تحلیل ۸۹ عضو وارد می‌شود. براساس فصل ۶ برآورد شود. در این حالت برش پایه نظیر تغییرمکان هدف( 81) نباید کم تر از *۸/ برش تسلیم موثر سازه( (۷) مطابق تعریف بند (۴-۱-۴-۳-۴) باشد. تلاش‌های اعضای اصلی و غیراصلی برحسب سطح عملکرد مورد نظر برای ساختمان, باید توسط معیار پذیرش اعضای غیراصلی کنترل شوند. به عبارت دیگر معیار پذیرش برای اعضای اصلی و غیراصلی یکسان است. اما در صور تی‌که از روش ساده شده تحلیل استاتیکی غیرخطی استفاده شده باشد به دلیل ساده سازی در تحلیل, معیار پذیرش برای اعضای اصلی سازه محدودتر می‌باشد به همین جهت تلاش‌های این اعضا برحسب سطح عملکرد موردنظر برای ساختمان, باید توسط معیار پذیرش اعضای اصلی کنترل شوند و بر اعضای غیراصلی برحسب سطح عملکرد موردنظر برای ساختمان, تلاش‌ها پاید توسط معیار پذیرش اعضای غیراصلی کنترل شوند در روابط کنترلی این اعضا بایستی ضریب آگاهی بر طبق جدول (۱-۳) به تغییر شکل های حاصل اعمال شوند. ۲-۲-۳-۴-۴- تلاش‌های کنترل‌شونده توسط نیرو در اعضای اصلی و غیراصلی کنترل شونده توسط نیرو باید نیروهای طراحی کوچک‌تر از کرانه پایین مقاومت اعضا با درنظرگرفتن کلیه تلاش‌هایی که هم زمان بر عضو وارد می‌شوند باشد. در روابط کنترلی این اعضا بایستی ضریب آگاهی بر طبق جدول (۱-۳) به تغییر شکل‌های حاصل اعمال شوند. -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- بهسازی در تراز بی ساختمان -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۹۳/۳/۱۵ فصل پنجم-بهسازی در انراز پی ساختمان ۳۳ ۱-۵- محدوده کاربرد در این بخش, مسایل مرتبط با رفتار خاک و سازه پی‌ها و کلیات بهسازی پی‌سازه‌ها با توجه به نوع پی» شرایط زئوتکنیکی و مخاطرات ساختگاهی بررسی و آرایه می‌شوند. جزییات مربوط به بهسازی اجزای سازه‌ای پی‌ها در فصل بخش (۲-۵) رهنمودهای لازم برای تعیین خصوصیات خاک در ساختگاه و شناسایی مخاطرات ساختگاهی ناشی از ظرفیت باربری خاک و سختی آن. نحوه محاسبه منحنی نیرو - تغییر شکل پی و همچنین پارامترهای مورد نیاز برای تحلیل آندرکنش خاک و سازه مورد نظر در بخش (۳۴-۵)» دیوارهای حایل در بخش (۵-۵) و در نهایت. بهسازی پی در بخش (۶-۵) مورد آشاره قرار گرفته است. ۲-۵- ویژگی‌های ساختگاهی تعیین ویژگی‌های ساختگاهی شامل جمع‌آوری اطلاعات مربوط به پی به نحوی که در بند (۱-۲-۵) تشریح شده و گردآوری اطلاعات مربوط به مخاطرات ساختگاهی طبق بند (۲-۲-۵) می‌باشد. ۱-۲-۵- اطلاعات پی اطلاعات پی ساختمان شامل شرایط هندسی, سازه‌ای, ژئوتکنیکی و بارگذاری پی بوده و براساس موارد مذکور در بندهای (۱-۱-۳-۵) تا (۴-۱-۲-۵) به دست می‌آید. ۲-۵--۱- شرایط پی ۲-۱-۲-۵- شرایط سازه‌ای پی جمع آوری اطلاعات ذیل در ارتباط با خاک پی براساس عملکرد انتخابی و سطح اطلاعات انتخاب شده ضرورت دارد. ۱-۳-۱-۲-۵- کلیات برای ارزیابی رفتار پی (در مقابل گسبختگی و تغییر مکان). حداقل به اطلاعات زیر نیاز می‌باشد: -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۹۳/۵ ۷۴ دستورالعمل ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای ساختمان‌های بتنی متداول موجود - ظرفیت باربری نهایی و مجاز خاک بر حسب نوع پی (سطحی یا عمیق)؛ - ضرایب تغییر شکل براساس جنس و رفتار خاک‌ها در تغییر شکل الاستیک و نیز تغییر شکل‌های تحکیمی و تابع زمان؛ - مطالعات مربوط به فشار جانبی خاک بر روی دیوارهای نگهبان. این اطلاعات با توجه به مدارک و گزارش‌های موجود قبلی. بازدیدهای محلی و در صورت وجود. نتایج عملیات حفاری, و احیاناً با نمونه‌گیری و انجام آزمایش‌های صحرایی و آزمایشگاهی با گستره‌ای بسته به سطح اطلاعات مورد نظر به دست ۲-۳-۱-۲-۵- سطح اطلاعات حداقل ۳-۳-۱-۲-۵- سطح اطلاعات متعارف در سطح اطلاعات متعارف مشخصات لایه‌های خاک در هر حال باید با انجام نمونه‌گیری و انجام آزمایش‌های صحرایی و آزمایشگاهی به دست آیند. حداقل تعداد گمانه‌ها و آزمایش‌های مورد نیاز در یک برنامه جمع‌آوری اطلاعات در سطح متعارف براساس ضوابط ربر است: - در صورت وجود مدارک فنی معتبر که حاوی نتایج بررسی ساختگاهی در حد متعارف باشد نیاز به انجام آزمایش اضافی نیست و می‌توان از مقادیر داده شده در گزارش ژئوتکنیک استفاده نمود؛ - اگر مدارک فنی موجود نباشد و یا نقص, کاستی و عدم سازگاری در گزارش موجود مشاهده شود. حفاری حداقل یک گمانه تا عمق نفوذ تنش بارگذاری لازم بوده و انجام آزمایش‌های متداول ژئوتکنیکی در این گمانه برحسب نوع خاک موجود لازم می‌باشد. ۴-۱-۲-۵- شرایط بارگذاری پی گردآوری اطلاعات مربوط به بارگذاری مورد استفاده در طراحی قبلی پی شامل مقدارء محل اثر (خروج از مرکزیت)» راستا و تمایل بارهای وارده شده ضروری است. ۲-۲-۵- مخاطرات ساختگاهی ناشی از ناپایداری (۱-۳-۳-۵) تا (۴-۲-۲-۵) بررسی شده است. انجام مطالعات گفته شده در این بند برای مخاطرات ساختگاهی مستقل از سطح اطلاعات مورد نظر لازم است. -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۳۳/۵ فصل پنحم-بهسازی در تراز پی ساختمان ۷۵ خطرات که در بخش (۳-۵) به آن پرداخته شده. اتخاذ شود. ۱-۲-۲-۵- گسلش در صورت وجود احتمال گسلش در ساختگاه مورد مطالعه. اطلاعات لازم باید جهت تصمیم‌گیری در مورد امکان با عدم امکان بهسازی جمع‌آوری گردد: ۲-۲-۲-۵ روانگرایی در هنگام وقوع زمین‌لرزه در زمین‌های حاوی خاک‌های ماسه‌ای کم‌تراکم و اشباع. فشار آب حفره‌ای می‌تواند به حدی افزایش یابد که خاک مقاومت برشی خود را از دست بدهد این پدیده به روانگرایی مرسوم است. تعیین دقیق وضعیت لایه‌های زیرسطح خاک و آب زیرزمینی جهت برآورد پتانسیل روانگرایی خاک در زیر ساختمان لازم میزان تراکم خاک. در بررسی پتانسیل خطر روانگرایی در یک ساختمان, ابتدا باید معلوم شود که آیا اساسا وقوع این پدیده در آن ساختمان متحمل است یا خیر. به طور کلی احتمال وقوع روانگرایی در آبرفت‌های جوان بیش از آبرفت‌های قدیمی است. بدین لحاظ با بررسی شرایط زمین‌شناسی خاک و نوع رسوبات می‌توان به طور کیفی پتانسیل خطر را تعیین نمود. در جدول جدول ۱-۵- احتمال وقوع روانگرایی در واحدهای مختلف زمین ریخت‌شناسی بسترهای فعلی و قدیمی رودخانه‌ای - - باتلاق - زمین‌های پست بین تپه‌های ماسه‌ای و کنار بندهای احتماا ل وقوع روانگرایی زیاد طبیعی - محل های احیا شده - دشت‌های سیلابی می‌باشد. مخروط افکنه - کناره‌ی بند طبیعی - تپه‌های ماسه‌ای - دشت سیلابی - سایر جلگه‌ها روانگرایی ممکن است 9 تراس - تپه < کوه روانگرایی غیر محتمل است معیارهای زیر می‌تواند برای ارزیابی به کار رود: ۱- اگر سطح آب زیرزمینی در عمق بیش از ۱۰ متر زیر تراز شالوده واقع باشد پتانسیل خطر بسیار کم است و از مخاطرات روانگرایی صرف‌نظر می‌شود. باید توجه داشت که در این بررسی» تغییرات فصلی سطوح آب نیز باید مدنظر قرار ۲- اگر جنس لایه‌های خاک از نوع رس لای‌دار باشد پتانسیل خطر کم است. مگر این که رس موجود از نوع به شدت حساس باشد. -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳/۳/۵ ۷۶ دستورالعمل ارزیسابی و بهسازی لرزه‌ای ساختمان‌های بنشی مضداول موجود ۳- لایه‌های خاک غیرچسبنده (از نوع ماسه و لای) با تعداد ضربات نفوذ استاندارد اصلاح شده ۳ ۸( مساوی یا بیش‌تر از ۳۰ در اعماق زیر سطح آب زیرزمینی و لایه‌های خاک آب با بیش از ۲۰/ رس فاقد خطر روانگرایی هستند. منظور از وم( ,3)» تعداد ضربات نفوذ استاندارد اصلاح شده برای 7۶۰ انتقال انرژی و فشار روباره ۱*۰۵ است. نتایج آزمایش 5.۳.7 در هر پروژه می‌بایست با توجه به نحوه انجام آزمایش و استفاده از مراجع معتبر ژئوتکنیک در این زمینه نظیر آیین‌نامه /۸57۸ با اعمال ضریبی مناسب به ,(,) تبدیل شود. اگر معیارهای فوق, منتفی بودن احتمال وقوع پدیده روانگرایی را نشان ندهند. انجام مطالعات آرزیابی پتانسیل روانگرایی در ساختگاه الزامی است. ۳-۲-۲-۵- فرونشست ممکن است زلزله موجب نشست در نواحی محدود یا وسیعی از سطح زمین شود. این نشست می‌تواند در اثر روانگرایی در خاک‌های دانه‌ای سست اشباع و یا تراکم در خاک‌های دانه‌ای سست و غیر اشباع باشد. علاوه بر آن ممکن است زلزله موجب فروریزش فضاهای باز زیرزمینی از قبیل معادن, تونل‌هاء قنوات. غارها و حفرأت کارستی شود و در نتیجه نشست قابل توجهی در محدوده بزرگی به وجود آید. به چنین مواردی فرونشست گفته می‌شود. تغییر مکان قابل قبول ناشی از فرونشست. با سطح عملکرد سازه و نیز قابلیت و توانایی سازه جهت پذیرش تغییر مکان های یکسان یا نامساوی پی تعیین می‌شود. ۴-۲-۲-۵- زمین لغزش و سنگ ریزش زمین لغزش و حرکت توده‌ای خاک یا سنگ بر روی شیب‌ها به سمت پایین دست و نیز سنگ ریزش به فرو افتادن قطعات کوچک تا بسیار بزرگ سنگ اطلاق می‌شود. بروز زمین لغزش می‌تواند باعث ناپایداری کلی یا تخریب ساختمان یا حرکت کلی یکسان یا متفاوت پی ساختمان شود. ارزیابی پتانسیل این مخاطرات نیازمند آگاهی کامل از شرایط ژئوتکنیکی لایه‌ها و سازندهای مختلف زمین است. در صورت حصول موارد ذیل, نیاز به بررسی پایداری شیب محل پروژه از نظر زمین لغزش و سنگ‌ریزش نمی‌باشد. ۱- زمین با شیب کم‌تر از ۱ قایم به ۴ افقی (مگر آن که زمین مستعد روانگرایی باشد و یا خاک منطقه حساس باشد)؛ ۲- عدم وجود مورفولوژی لغزشی و عدم وجود سابقه‌ی ناپایداری شیب‌ها در منطقه؛ ۳- عدم وجود سازندهای با پتانسیل لغزش و سنگ ریزش. اگر در نتیجه بررسی‌ها تشخیص داده شود که خاک منطقه مستعد روانگرایی نبوده و به صورت دیگری نیز مقاومت برشی صورت جهت آرزیابی پایداری شیب باید از تحلیل دینامیکی با در نظر گرفتن مدل رفتاری مناسب جهت لحاظ نمودن رفتار غیر خطی خاک و تغییرات فشار آب حفره‌ای استفاده شود. -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۹۳/۳/۵ فصل پنجم-بهسازی در نراز پی ساختمان ۷۷ در آنالیز شبه استاتیکی باید از ضریب زلزله‌ای حداقل برابر با نصف شتاب مبنای طرح (در صورت استفاده از استاندارد ۲۸۰۰ ایران) و یا نصف حداکثر شتاب زمین (در صورت استفاده از مطالعات ساختگاهی) برای سطح خطر مورد نظر در زمین ساختگاه مورد مطالعه استفاده کرد. اگر ضریب ایمنی حاصل از تحلیل شبه استاتیکی بزرگ‌تر یا مساوی یک باشد. می‌توان چنین قضاوت نمود که شیب مورد مطالعه پایدار بوده و نیازی به آنالیز پایداری دقیق‌تر ندارد. البته در صورت عدم وجود اطلاعات کافی درباره مشخصات ژئوتکنیکی زمین با کاربرد ضریب شتاب و یا ضریب اهمیت سازه» ممکن است با نظر کارشناس مربوط یک ضریب بزرگ‌تر از یک به عنوان معیار پایداری مورد استفاده قرار گیرد. اگر ضریب ایمنی در مطالعه فوق کم‌تر از یک به دست آید. باید تغییر مکان‌های زمین با استفاده از یک روش تحلیل مناسب محاسبه شود. نتایج این تحلیل می‌تواند توسط مهندس سازه در ارزیابی عملکرد سازه مورد استفاده قرار گیرد. ۳-۵- کاهش مخاطرات ساختگاهی در صورت وجود هر یک از مخاطرات ناشی از ناپایداری باید تمهیدات ویژه در مورد کاهش و رفع آن از طریق بهسازی لرزه‌ای خاک نظیر تزریق» زهکشی, تراکم به روش‌های مختلف. تسلیح خاک و دیگر روش‌های بهسازی مناسب خاک بر اساس دستورالعمل‌های معتبرصورت گیرد. ۳-۵- مقاومت 9 سختی پی هرگاه لازم باشد اندرکنش سازه و خاک در مطالعات بهسازی ساختمان موجود با مدل‌سازی پی ساختمان در نظر گرفته شود. تعیین مقاومت و سختی پی لازم خواهد بود. مقاومت و سختی پی بایستی طبق ضوابط داده شده در این بخش تعیین شود. باید توجه داشت که وجود مخاطرات ساختگاهی در بند (۲-۲-۵) مسأله‌ای است که باید قبل از پرداختن به مقاومت و سختی پی بررسی شده و ساختگاه ایمن شده باشد. ظرفیت مورد انتظار باربری خاک پی را می‌توان توسط یکی از دو روش تجویزی یا ساختگاهی آن گونه که در بندهای (۱-۱-۴-۵) و (۲-۱-۴-۵) توصیف شده محاسبه کرد. محاسبات ظرفیت باربری بر مبنای اطلاعات گردآوری شده طبق ۱-۱-۳-۵- ظرفیت مورد انتظار باربری تجویزی الف- در صورتی که مدارک فنی ساختمان یا گزارش مطالعات زئوتکنیک انجام شده برای محل مورد نظر در دسترس بوده و حاوی اطلاعاتی در مورد پارامترهای طراحی پی‌ها باشندء محاسبه ظرفیت باربری مورد انتظار تجویزی توسط روابط زیر مجاز است. -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۳۳/۵ ۷۸ دستنورالعمل ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای ساخنمان‌های بنتنشی منداول موجود ۱- پی سطحی: ظرفیت باربری تجویزی پی سطحی,» .۰1 می‌تواند از رابطه (۱-۵) محاسبه شود: (۱-۵) 0 که در آن: : ظرفیت باربری مجاز ذکر شده در مدارک فنی موجود برای پی های سطحی تحت بار نقلی. ۲- پی عمیق: ظرفیت باربری تجویزی پی عمیق. . 2). برای هر شمع یا پایه می‌تواند از رابطه (۲-۵) محاسبه شود: (۲-۵) ع 0 که در آن: بار مجاز در طراحی پی عمیق برای بارهای ذکر شده در مدارک فنی. ب- در صورتی که مدارک فنی ساختمان با گزارش مطالعات ژُئوتکنیک انجام شده برای محل مورد نظر در دسترس نباشد و ساختمان جزء رده ۱ مبحث ۷ مقررات ملی ساختمان باشد. می‌توان ظرفیت باربری تجویزی مورد انتظار پی سطحی ساختمان مورد نظر را از رابطه (۲۳-۵) محاسبه نمود. (۳-۵) ۸ در 50 1ع 0 که در آن: ر: بارمرده ساختمان, همچنین در صورتی که مدارک فنی ساختمان با گزارش مطالعات ژئوتکنیک انجام شده برای محل مورد نظر در دسترس نباشد و تعداد طبقات ساختمان کمتر یا مساوی ۵ طبقه باشد می‌توان از مقادیر ارائه شده در جدول (۲-۵) استفاده نمود. -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۳۳/۱۵ فصل پنحم-بهسازی در تراز پی ساختمان ۷۹ جدول ۲۳-۵- پارامترهای محاسبه ظرفیت‌های فرضی مورد انتظار شالوده های سطحی و گسترده ظرفیت باربری قانتم شالوده " ظرفیت باربری جانبی در واحد عمق زبر تراز طبیعی 0 1 سس شن ماسه‌ای وب شن ی ی ی ماسه. ماسه لای‌دار, ماسه رسی و شن رسی (:,6۹1 ,5۲85۱1 5۱۱) رس. رس ماسه‌ای, رس لای‌دار و لای رسی ۱ ظرفیت باربری جانبی و مقاومت لغزشی جانبی را می توان با هم ترکیب کرد. ۳ تمام مقادیر ظرفیت‌های باربری مورد آنتظار برای شالوده‌هایی است که دار ای حداقل عرض ۰ سانتیمتر و حداقل عم ه ی ۳۰ سانتیمتر نسبت به تراز طبیعی زمین باشند. بجز در مواردی که تبصره ۷ کا, ربرد دارد. بر ای هر ۰ سانتی‌متر افزایش عرض با عمق شالوده, افزایش ظرفیت به میزان ۲۰./ تا حداکثر میزان ۳ برایر ۴ افزایش ظرفیت به میزان ظرفیت تا حداکثر میزان ۱۰ برابر مقدار مشخص شده. به آزای هر ۳۰ سانتی متر افزایش عمق شالوده, مجاز است. ۵ ضرایب اعمال شده به بار مرده ۶ مقدار مقاومت لغزشی جانبی باید در سطح تماس ضرب شود. در هیچ شرایطی مقاومت لغزشی جانبی نباید بیش از نصف بار مرده باشد. ۷ هیچ گونه افزایش ظرفیت به دلیل افزایش عرض مجاز نیست. ۳-۱-۴-۵- ظرفیت باربری ساختگاهی در مورد ساختما ن‌هایی که در آ ان‌ها روش‌های ذکر شده در بند (۱-۱-۳-۵) قابل استفاده نباشد. باید مطالعات ژُئوتکنیکی صورت. استفاده از ظرفیت باربری ساختگاهی نسبت به ظرفیت باربری تجویزی ارجح است. به طور کلیء می‌توان در مدل‌سازی و تحلیل از وجود پی‌ها در مدل صرف‌نظر نمود و سیستم‌های قایم باربر جانبی را با سیستم با تکیه بر بستر صلب باید تحت نیروهای جانبی زلزله به یکی از روش‌های ذکر شده در فصل ۴ مورد تحلیل قرار گرفته و نیروها و تغییر شکل‌های داخلی آن به دست آید. نیروها و تغییرشکل‌های اعضای سازه با ظرفیت آن‌ها طبق -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۹۳/۳/۵ ۸۰ دسنورالعمل ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای ساخنمان‌های بتنشی منداول موجود ارزیابی سازه‌ی پی نیز طبق معیارهایی که در سلسله ضوابط ارزیابی سازه پی‌های بتنی, بند (۲-۲۳-۶) ارایه شده است. باید انجام شود. در این صورت اگر نیروهای وارد بر پی از ظرفیت باربری آن بیش‌تر باشد به یکی از دو طریق زیر می‌توان ۱) بهسازی سازه برای کاهش نیروهای وارد بر پی: مثلا با افزایش تعداد عناصر و سیستم‌های باربر جانبی,ء نیروهای ناشی از زلزله وارد بر هر پی کاهش خواهد یافت. در این تحلیل باز هم سیستم‌های قایم باربر جانبی» با تکیه بر بستر صلب فرض می‌شود. ۲ اصلاح مدل تحلیلی و منظور نمودن اثر انعطاف‌پذیری پی بر اساس نشریه ۳۶۰ ۱-۲-۴-۵- ظرفیت باربری بی سطحی ظرفیت باربری کلی سطح قائم پی» .۵ (از بعد نیرو)» از رابطه (۴-۵) به دست می‌آید: (۴-۵) اقا ٩و‏ > قایم و چرخشی پی. (از بعد لنگر) از رابطه (۵-۵) تعیین می‌شود: و راضها_ ۳ 9] در رابطه (۳»)۵-۵ بار قایم موجود. ---و که در آن 7 و با ابعاد پی به ترتیب در جهات موازی و عمود بر محور خمش می‌باشند (مطابق شکل ۱-۵) و .9 ظرفیت باربری قایم مورد انتظار پی از بعد تنش می‌باشد. رابطه‌ی فوق مستقل از این شکل ۱-۵- تعریف پارامترها ۳-۴-۵- معیارهای پذیرش پی معیارهای داده شده در این قسمت مربوط به ارزیابی ظرفیت باربری کل پی می‌باشد. ارزیابی شالوده بتنی طبق ضوابط سازه‌های بتنی در بند (۳-۳-۶) انجام می‌شود. -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۹۳/۳/۵ فصل پنجم-بهسازی در نراز پی ساختمان ۸۱ قبل از کنترل ظرفیت باربری پی باید وازگونی کل سازه‌در تراز پی‌ها طبق معادله‌های (۳-۴) یا (۴-۴) کنترل شود. در صورت نیاز به استفاده از ظرفیت کششی پی‌هاء این ظرفیت کنترل شونده توسط نیرو محسوب می‌شود و از کرانه‌ی بالای در این حالت مدل‌سازی, سیستم‌های قایم باربری جانبی متکی بر بستر صلب فرض شده‌اند و پی‌ها به هیچ صورتی مدل نشده‌اند. معیارهای پذیرش پی در این حالت با توجه به نوع روش تحلیل سازه به شرح زیر تعیین می‌شود. ۱-۱-۳-۴-۵- روش‌های تحلیل خطی اگر در مدل سازه. تکیه گاه سازه به صورت کاملاً ثابت فرض شده باشد. خاک پی به یکی از دو طریق زیر قابل ارزیابی الف با فرض خاک پی کنترل شونده توسط تغییر شکل: ابتدا هر یک از پی های ساختمان تحت لنگر ناشی از بارهای جانبی (لنگر واژگونی) (مطابق با رابطه ۳-۴) مورد کنترل ۷10 (۳-۴- تکراری) رک ۷] < که در آن ۱/07 لنگر واژگونی در تراز پی که لازم نیست از حداکثر لنگری که سازه با در نظر گرفتن رفتار واقعی غیرخطی می‌تواند به پی وارد کند و یا ظرفیت مورد انتظار عضو متصل به پی بیشتر منظور شود. و ۸197 لنگر مقاوم ناشی از بارهای مرده است. ضرایب ,جح د در بند (۲-۱-۳-۴) و ضریب [ در بند (۱-۱-۴-۴) تعریف شده‌اند. در صورتی که تحت بار مرده تنها و لنگر واژگونی» مقدار تنش فشاری اعمالی به خاک با اعمال اثرات بلند شدگی سازه پی. از ظرفیت باربری مورد انتظار خاک ( :ع4) کمتر باشد. خاک پی معیار پذیرش در برابر لنگر واژگونی را برآورده می‌کند. در غیر این صورت لازم است با تغییر ابعاد سازه پی و یا با اتصال مناسب کششی (مانند شمع)» پایداری در مقابل وازژگونی پی تامین گردد. سپس خاک پی تحت مولفه های مختلف عکس العمل‌های تکیه گاهی ارزیابی می‌شود. در این حالت خاک پی 3> دن ۷ (۶-۵) ۳0 -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۹۳/۳/۵ ۸۲ دستورالعمل ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای ساختمان‌های بتنی متداول موجود در رابطه (۶-۵)» م0 ظرفیت باربری مورد انتظار پی برای درجه آزادی مورد بررسی است که معرف حالت حدی باربری خاک است (در حالت حد نهایی با اعمال اثرات بلند شدگی و تسلیم خاک) و ۷ ضریب آگاهی بوده که برای سطح اطلاعات حداقل و متعارف به ترتیب برابر با ۰/۷۵ و ۱ است. به عنوان روش جایگزین می‌توان عکس‌العمل‌های تکیه‌گاهی را بر ۰۳ تقسیم و پی تحت نیروهای عکس‌العملی کاهش یافته و با اعمال اثرات بلند شدگی (حذف فنرهای کششیی) تحلیل شود. در صورتی که تنش در هیچ نقطه از خاک پی از کران بالای ظرفیت خاک بیشتر نباشد معیار پذیرش برآورده شده است. ب) با فرض خاک پی کنترل شونده توسط نیرو: ابتدا هر یک از پی های ساختمان تحت لنگر ناشی از بارهای جانبی (لنگر واژگونی) (مطابق با رابطه ۴-۴) مورد کنترل قرار می‌گیرد. که در آن: :۵ لنگر واژگونی در تراز پی که لازم نیست از حداکثر لنگری که سازه با درنظر گرفتن رفتار واقعی غیرخطی می‌تواند به پی وارد کند و یا ظرفیت مورد انتظار عضو متصل به پی بیشتر منظور شود. ۲ . لنگر مقاوم ناشی از بارهای مرده است. ضرایب رن دل) در بند (۲-۱-۳-۴) ۰ و ما برابر ۸ لحاظ می‌گردد. در صورتی که تحت بار مرده تنها و لنگر واژگونی, مقدار تنش فشاری اعمالی به خاک با اعمال اثرات بلند شدگی سازه پی. از ظرفیت باربری مورد انتظار خاک ( : 0)کمتر باشد. خاک پی معیار پذیرش در برابر لنگر واژگونی را برآورده می‌کند. در غیر این صورت لازم است با تغییر ابعاد سازه پی و یا با اتصال مناسب کششی (مانند شمع)» پایداری در مقابل واژگونی پی تامین گردد. سپس خاک پی تحت مولفه‌های مختلف عکس‌العمل‌های تکیه گاهی ارزیابی می‌شود. در این حالت خاک پی کنترل شونده توسط نیرو محسوب می‌شود .تمام عکس العمل‌های تکیه‌گاهی برمبنای رابطه (۲۳-۴) و معیار پذیرش بر مبنای رابطه (۲۴-۴) کنترل می‌شود و استفاده از کران بالای ظرفیت پی مجاز نمی‌باشد. در تعیین عکس‌العمل‌های تکیه گاهی(شامل لنگر واژگونی) برمبنای رابطه (۲۲-۴) لازم نیست این مقادیر از حداکثر نیروهایی که سازه با در نظر گرفتن رفتار واقعی غیرخطی می‌تواند به پی وارد کند و یا ظرفیت مورد انتظار عضو متصل به پی بیشتر منظور شود. -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۹۳/۳/۵ فصل پنجم-بهسازی در نراز پی ساختمان ۸۳ ۲-1-۳-۴-۵- روش‌های تحلیل غیرخطی در این حالت رفتار پبی کنترل شونده توسط نیرو محسوب می‌شود. ارزیابی پبی در این حالت با استفاده از رابطه‌ی (۷-۵) انجام می‌شود: در رابطه فوق, .0 ظرفیت باربری کرانه پایین پی برای درجه آزادی مورد بررسی است که می‌تواند مساوی حد بالای آن اختیار شود. همچنین ۷.۸ نیروی وارد بر پی حاصل از تحلیل می‌باشد. اگر رابطه فوق برقرار نباشد. باید مانند آنچه که در بند قبلی گفته شد به بهسازی سازه برای کاستن از نیروهای وارد بر پی یا انعطاف پذیر کردن تکیه‌گاه سیستم‌های قایم نج مورد آرزیابی لرزه‌ای قرار داده شود. ۵-۵- فشار لرزه‌ای جانبی خاک دیوارهای ساختمانی نگهدارنده خاک باید در مقابل اثرات فشارهای لرزه‌ای زمین ارزیابی شوند. در غیاب مطالعات سطح افقی (تراز) در بالای سطح آب زیرزمینی را نگه می‌دارد می‌تواند از رابطه (۸-۵) محاسبه شود: 1 در رابطه فوق» ۸۳ اضافه فشار جانبی خاک در حین زلزله وارد بر دیوار حایل است که توزیع آن در ارتفاع دیوار یکنواخت فرض می‌شود. ۲۱ ارتفاع کل دیوار»ه ۲ وزن واحد حجم خاک پشت دیوار و ۴ ضریب شتاب افقی زلزله می‌باشد که برابر شتاب حداکثر زلزله در سطح زمین نسبت به شتاب ثقل فرض می‌شود (اگر از استاندارد ۲۸۰۰ برای محاسبه زلزله‌ی طرح استفاده می‌شود. ,» همان شتاب مبنای محل خواهد بود.) فشار جانبی نیروی لرزه‌ای حاصل از رابطه (۱۷-۵) باید به فشار جانبی استاتیکی خاک در حالت بدون ضریب اضافه شده تا فشار کل خاک وارد بر دیوار به دست آید. رفتار دیوار حایل کنترل شونده توسط نیرو فرض می‌شود. ۶-۵- بهسازی پی روش انتخابی برای بهسازی پی باید هماهنگ با روش بهسازی سازه و ضوابط و اصول کلی این دستورالعمل باشد. این هماهنگی به معنی تضمین این مساله است که بهسازی مجموعه سازه و پی منجر به تأمین سطح عملکرد ایمنی جانی تحت سطح خطر ] می‌شود. هنگامی که اجزای جدیدی به سازه اضافه می‌شود. پی این اجزا در مدل سازی پی ساختمان -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۹۳/۳/۵ ۸۴ دسنورالعمل ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای ساخنمان‌های بتنشی منداول موجود باید در نظر گرفته شود. اگر روش بهسازی پی به گونه‌ای است که هر بخش از پی بهسازی شده نوعی از بارها را تحمل می‌کند (مثلاً بر بخش قدیمی بارهای ثقلی و بر بخش جدید بارهای زلزله وارد می‌شود)» باید این بخش‌ها به نحو مناسب و به طور مجزا مدل‌سازی شوند. اثرات بهسازی پی بر روی رفتار آن باید در مدل تحلیل سازه بهسازی شده در نظر گرفته شوند. سازگاری اجزای جدید و موجود باید تحت تغییر شکل های متناسب با سطح عملکرد ایمنی جانی کنترل شود. -------- صفحهٔ بعد -------- مدل‌سازی و معیارهای پذ برش -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۹۳/۳/۵ ۱-۶- محدوده کاربرد در این فصل ضوابط ارزیابی و بهسازی اعضا و اتصالات بتنی مقاوم در برابر زلزله ارایه می‌شود. ضوابط این فصل هم برای اعضای بتنی ساختمان موجود و هم برای اعضای بتنی تقویت شده یا اضافه شده به سیستم ساختمانی موجود قابل کاربرد می‌باشد. مطالب ارایه شده در این فصل با مباحثی که برای همه ساختمان‌های بتنی با هر سیستم سازه‌ای در مدل‌سازی, تحلیل و تهیه مشخصات اعضای این مدل ها باید مورد توجه قرار بگیرند شروع می‌شود. این مباحث شامل نحوه جمع‌آوری اطلاعات لازم در مورد خواص مواد واجزا در بخش (۲-۶) و یک سری دستورالعمل‌های مدل سازی از جمله کلیاتی در مورد نحوه تعیین سختی و مقاومت در بخش (۳-۶) می‌باشد. سپس دستورالعمل‌های ویژه قاب‌های خمشی. قاب‌های با میان‌قاب. دیوارهای برشی, دیافراگم‌هاء پی‌ها در بخش‌های (۴-۶) و (۵-۶) ارایه شده‌اند. درهر بخش انواع مختلف سیستم مورد بحث دسته بندی شده‌اند و برای هر نوع ضوابطی کلی جهت نحوه مدل سازی آرایه شده است و چگونگی تعیین دو بودن عملکرد اعضا نیز برای هر روش تحلیل داده شده‌اند و کلیاتی در مورد معیارهای بهسازی اعضایی که واجد عملکرد قابل قبول نباشند مطرح شده‌اند. ۱-۲-۶ کلبات جهت ساختن یک مدل تحلیلی که بتواند برآورد مناسبی از رفتار ساختمان را بدست دهد. علاوه بر وضعیت اعضا و هندسه و پیکربندی آن, باید مشخصات مصالح به کار گرفته شده» در آن نیز مشخص شود. این بخش به ضوابط تعیین مشخصات مصالح و نحوه بررسی وضعیت موجود ساختمان اختصاص دارد. مطمئن‌ترین راه برای اطلاع از مشخصات مصالحء انجام آزمایش می‌باشد. نوع و تعداد آزمایش‌های لازم به دقت اطلاعات موجود سازه‌ای» کیفیت و شرایط فیزیکی مصالح و اجزای ساختمان بستگی دارد. وجود هر گونه اطلاعات مستند و قابل اطمینان از نوع و مشخصات مصالح استفاده شده در اجزاء و اتصالات ساختمان حائز اهمیت بوده و می‌تواند از تعداد آزمایش های لازم بکاهد. کلیات تعیین مشخصات مصالح و اجزای بتنی موجود ساختمان طبق بخش (۱-۴-۳) صورت می‌پذیرد. ضوابط ویژه مشخصات مصالح بر اساس ضوابط بند (۲-۲-۶) تعیین می‌شوند. بازرسی وضعیت موجود نیز بر اساس ضوابط بند (۳-۲-۶) می‌باشد. وسعت آزمایش‌های انجام شده و نحوه بازرسی وضعیت موجود ساختمان, ملاک تعیین ضریب آگاهی -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۹۳/۳/۵ ۸۸ دستورالعمل ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای ساختمان‌های بتنی متداول موجود ۲-۲-۶ مشخصات مصالح ۱-۲-۲-۶ کلیات برای تعیین مشخصات مکانیکی مصالح اعضا و اتصالات بتنی موجود. لازم است مقاومت فشاری مشخصه بتن و تنش در صورتی که انجام آزمایش برای یافتن این کمیت‌ها ضروری شود می‌توان اطلاعات مفید دیگری نظیر ضریب ارتجاعی و شکل پذیری بتن و یا فولاد مصرفی را از روی منحنی‌های تنش - کرنش مصالح به دست آورد. اگر برای ارضای ضوابط مربوط به سطوح اطلاعات در بند (۸-۲-۳) نیاز به انجام آزمایش باشد باید شرایط بند (۱-۳-۲-۲-۶) در مورد نحوه محاسبه مشخصات مصالح در نظر گرفته شود. ضوابط تکمیلی دیگری در این رابطه.» از جمله تعداد حداقل نمونه ها در بند (۲-۳-۲-۲-۶) مشخص شده‌اند. ۲-۲-۲-۶ جمع آوری مشخصات مصالح در سطح اطلاعات حداقل در صورتی که مشخصات مصالح در دفترچه محاسبات یا نقشه‌های اجرایی موجود باشند. برای آرماتور این مقادیر را می‌توان به عنوان مشخصات کرانه پایین مصالح در سطح اطلاعات حداقل در نظر گرفت. در غیر این صورت می‌توان از مقادیر پیش فرض به شرح زیر استفاده نمود: ۵ 1-230 برای میلگرد ساده 2 1-300 برای میلگرد آجدار در مورد بتن در صورتی می‌توان از مقادیر دفترچه محاسبات یا نقشه‌های اجرایی برای سطح اطلاعات حداقل استفاده نمود که با استفاده از آزمایش‌های غیر مخرب نظیر چکش اشمیت نسبت به یکنواختی مصالح اطمینان حاصل شود و یا مدارک فنی معتبر دال بر انجام آزمایش در زمان ساخت موجود باشد. در غیر این صورت جمع‌آوری مشخصات مصالح باید طبق سطح اطلاعات متعارف در بند (۲-۲-۲-۶) صورت گیرد. در صورتی که مشخصات مورد انتظار مصالح لازم باشد می‌توان مشخصات مقادیر کرانه پایین مصالح را با ضرایبی به مشخصات مورد انتظار مصالح تبدیل نمود. این ضرایب را می‌توان با آزمایش به دست آورد. به عنوان یک راهنما مقادیر جدول (۱-۶) قابل استفاده‌اند. جدول ۱-۶- ضرایب برای تبدیل مشخصات کرانه پایین به مشخصات مورد انتظار مصالح -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳/۳/۵ فصل ششم-مدل‌سازی و معیارهای پذیرش ۸۹ ۳-۲-۲-۶ جمع آوری مشخصات مصالح در سطح اطلاعات متعارف ۱-۳-۲-۲-۶- کلیات به منظور یافتن خصوصیات مکانیکی مصالح موجود در قطعات ساختمان لازم است تا از آزمایش‌های مخرب و غیر مخرب معمول استفاده شود. اندازه‌گیری دقیق خصوصیات بتن موجود معمولاً با برداشت نمونه از بتن و انجام آزمایش‌های مخرب در محیط آزمایشگاهی همراه است. در این صورت نمونه برداری بایداز محل‌های دارای کم‌ترین تنش در اعضای سیستم‌های باربر ثقلی و جانبی انجام شود. مشخصات مورد انتظار مصالح بر اساس متوسط گیری از نتایج آزمایش‌ها به دست می‌آیند. کرانه پایین مشخصات بر مبنای مقدار «متوسط منهای یک انحراف معیار» بدست می‌آیند. در مورد بتن آزمایش‌های لازم می‌تواند شامل مجموعه‌ای از آزمایش‌های مخرب و آزمایش‌های غیر مخرب باشد. آزمایش مخرب متداول شامل نمونه‌گیری از طریق مغزه گیری از بتن موجود می‌باشد که تعداد حداقل لازم آن در بند (۲-۳-۲-۲-۶) آمده است. تعداد حداقل آزمایش‌های غیر مخرب از قبیل آزمایش‌های اولتراسونیک نیز در بند (۲-۳-۲-۲-۶) آمده است. آزمایش‌های غیر مخرب نباید به طور کامل جایگزین آزمایش‌های مخرب شوند ولی می‌تواند از تعداد آزمایش‌های مخرب لازم بکاهند. مغزه‌گیری نباید تا حدامکان به آرماتورهای موجود صدمه بزند. استفاده از ردیاب آرماتور در این رابطه توصیه می‌شود. بعد از مغزه‌گیری حفره ایجاد شده باید توسط بتن یا ملاتی با مشخصات مشابه بتن موجود ترمیم شود. مقاومت‌های حاصل از مغزه‌ها باید توسط روش‌های قابل قبول به مقاومت فشاری بتن در محل تبدیل شود. مغزه‌گیری» نمونه گیری, نمونه‌برداری و سایر آزمایش‌ها باید طبق روش‌های استاندارد قابل قبول انجام گیرد. در صورتی که مشخصات آرماتور معمولی مورد نیاز باشد. بعد از اخذ نمونه از آرماتورها باید وصله‌هایی جهت اطمینان از ۲-۳-۲-۲-۶- آزمایش‌های متعارف حداقل تعداد آزمایش‌های لازم برای تعیین مشخصات بتن و میلگرد در یک برنامه جمع‌آوری اطلاعات درسطح متعارف باید بر اساس ضوابط زیر باشد. ۱- برای تعیین مقاومت طراحی بتن» حداقل دو مغزه باید از هر نوع عضو (تیرء ستون یا دیوار» شالوده) گرفته شود. حداقل تعداد مغزه در کل ساختمان در این حالت ۶ نمونه می‌باشد. ۲- در صورتی که مقاومت مشخصه میلگردهای فولادی طبق مدارک معتبر حاوی گزارش مصالح معلوم باشد می‌توان از مشخصات اسمی یا طراحی مصالح بدون نیاز به انجام آزمایش به عنوان مشخصات کرانه پایین استفاده کرد. اما در صورتی که مقاومت مشخصه میلگردهای فولادی معلوم نباشد حداقل دو نمونه‌گیری باید از آرماتورهای به کار رفته در ساختمان جهت آزمایش انجام شوند و یا از مقادیر پیش فرض مطابق بند ۲-۲-۲-۶ استفاده شود. -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۹۳/۳/۵ ۹۰ دسنورالعمل ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای ساخنمان‌های بتنشی منداول موجود مناسب بر اساس ضوابط پیوست ۲ نشریه ۳۶۰ کاهش داده شود. ۱-۳-۲-۶ کلیات بازرسی وضعیت موجود ساختمان و شرایط ساختگاه باید بر اساس ضوابط این بند انجام گیرد. این بازرسی شامل موارد زیر است. ۱- وضعیت قطعات و اتصالات آن‌ها برای بازرسی ضعف‌هایی نظیر تغییر شکل‌های تابع زمان (وارفتگی و وادادگی)» ترک خوردگی, افتادگی‌هاء خوردگی‌ها و ضعف‌های اجرایی در قطعات اصلی و غیر اصلی ضرورت دارد؛ ۳ هرگونه شرایط دیگری که بر عملکرد ساختمان موجود تأثیر داشته باشد مانند وجود دیوارهای مشترک با ساختمان‌های همسایه, اجزای غیر سازه‌ای, تغییرات داده شده در ساختمان بعد از ساخت اولیه آن و نیز محدودیت هایی که در ساختمان برای انجام عملیات بهسازی وجود دارد باید بررسی و مستند سازی شوند. ۲-۳-۲-۶ مشخصات اجزا جهت مطالعه سازه باید اطلاعات زیر برای اعضا و اتصالات سازه مشخص شوند باید تلاش شود این مشخصات مطابق آنجه در عمل اجرا شده تعیین شوند: ۱ -ابعاد مقطع اعضا و پیکربندی کلی ساختمان. ۲- مشخصات اتصالات اعضاء میل مهارهاء مهاربندها و سخت کننده‌ها؛ ۳- هرگونه تغییر داده شده در اعضا یا پیکربندی کلی ساختمان؛ ۴- وضعیت فعلی اعضا و اتصالات و در صورت وجود خرابی و آسیب. برآورد شدت و گستره آسیب موجود؛ ۵- وجود هرگونه شرایطی, مانند شرایط محیطی گزندآورء که بتواند بر عملکرد ساختمان تأثیر گذارد. ۳-۳-۲-۶- روش‌ها 9 محدوده کاربرد جانبی شرکت دارند و جهت بررسی در دسترس می‌باشند. شود. در بازرسی وضعیت موجود ساختمان در مواردی ممکن است نیاز به انجام آزمایش‌های اضافی, بنا به تشخیص مهندس نیز باشد. -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۹۳/۳/۵ هدف از این بازرسی شناسایی و تعیین هرگونه مسائل در رابطه با هندسه و پیکربندی ساختمان. تعیین موارد کاهش سختی و مقاومت در اعضاء کنترل پیوستگی مسیرهای انتقال بار» تشخیص نیاز و ضرورت انجام آزمایش‌های دیگری مطابق بند (۴-۳-۲-۶) جهت تشخیص و اندازه‌گیری میزان آسیب و ضعف. و نیز اندازه‌گیری ابعاد موجود ساختمان و مقایسه آن با اطلاعات موجود در مدارک فنی و تعیین وجود هرگونه تغییر شکل دائمی می‌باشد. اگر وجود پوشش معماری و موانع دیگر امکان بازرسی چشمی را سلب کرده باشد. این بازرسی می‌تواند از طریق برداشت موضعی مصالح پوششی یا به طور غیر مستقیم مثلاً از طریق ایجاد حفره در مانع انجام شود. بازرسی چشمی ساختمان شامل پی‌ها (قسمت های قابل دید). اعضای سیستم های مقاوم در برابر بارهای جانبی, دیافراگم‌ها و اتصالات می‌باشد. در هر طبقه ۲۰/ اعضاء اجزا باید بازرسی چشمی شوند. اگر آسیب و ضعف قابل ملاحظه‌ای در بعضی اعضا مشاهده شود. تعداد نمونه مورد بازرسی چشمی از آن اعضا به صورت مناسبی افزایش یابد. درصد فوق تعداد تقریبی را مشخص می‌کند و بنا به شرایط ساختمان, مهندس مسووْل طرح بهسازی تعداد بازرسی‌های لازم را مشخص خواهد کرد . این بازرسی صرفاً به منظور مطالعه هندسی و آسیب و ضعف مشهود می‌باشد ووضعیت آرماتورها بررسی نمی‌شود. در بازرسی وضعیت موجود علاوه بر جمع‌آوری اطلاعات ذکر شده. نحوه آرماتور گذاری اعضا نیز مطالعه می‌شوند. اطلاعات لازم تکمیلی را می‌توان با مطالعه اعضا از طریق روش‌های غیرمخرب (مثل استفاده از دستگاه ردیاب آرماتور) به دست آورد. ضوابط زیر در بازرسی اتصالات اصلی ساختمان باید مورد توجه واقع شوند: ۱ اگر بعضی نقشه‌های اجرایی با جزییات کافی موجود است. از هر نوع اتصال اصلی (اتصال تیر به ستون میانی» اتصال تیر به ستون کناری» اتصال ستون به پی» اتصال تیر به دیافراگم) یک نمونه با برداشتن بتن رویه بررسی شود. اگر تفاوتی حداقل 7۵ اتصالات موجود از آن نوع باید بررسی شوند تا میزان تفاوت کاملاً مشخص شود؛ ۲- اگر نقشه‌های اجرایی موجود نباشد. از هر نوع اتصال اصلی حداقل سه عدد باید بررسی شوند. اگر آن‌ها به صورت یکسان اجرا شده بودند نیازی به بازرسی اضافی نیست. اگر جزییات اتصالات مختلف بودند. تعداد اتصال بیشتری باید بازرسی شوند تا زمانی که اطلاعات دقیقی از نحوه اجرای ساختمان حاصل شود. ۴-۳-۲-۶ آزمایش های اضافی بنا به شرایط فیزیکی قطعات و اتصال دهنده‌ها ممکن است آزمایش های مخرب و غیر مخرب اضافی نیاز شود. این دستورالعمل و نحوه کاربرد روش‌های مخرب و غیر مخربی که ممکن است در خلال بازرسی وضعیت موجود مورد نیاز باشند باید بر مبنای استانداردهای قابل قبول باشند. -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۹۳/۳/۵ ۹۲ دسنورالعمل ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای ساخنمان‌های بتنشی منداول موجود ۵-۳-۲-۶ مدل‌سازی تحلیلی ساختمان اطلاعات جمع آوری شده از بررسی وضعیت موجود ساختمان باید در تهیه مدل تحلیلی ساختمان به کار گرفته شوند. عمده خصوصیاتی که در این را بطه مورد نیازند عبارتند از: ۱-ابعاد مقاطع اعضا و مشخصات و خواص آن‌ها؛ ۲ - هندسه, شکل و نحوه پیکربندی اعضا و نیز وجود هرگونه خروج از مرکزیت یا تغییر شکل دایمی در آن‌ها ۳- شکل اتصالات و وجود هرگونه خروج از مرکزیت در آن‌ها ۴- اطلاع از هر گونه تغییر در سیستم سازه‌ای و یا کاربردی ساختمان بعد از اجرای اولیه آن و در نظر گرفتن اثر آن بر عملکرد ساختمان ۵- آگاهی از نحوه اندرکنش احتمالی اجزای غیر سازه‌ای با اجزای سازه‌ای و دخالت و یا عدم دخالت آن‌ها در تحمل بار جانبی وارد به ساختمان به تفاوت‌های میان اطلاعات مندرج در مدارک فنی موجود و اطلاعات حاصل از بازرسی چشمی ساختمان باید توجه نمود و این امر را در تحلیل سازه ملحوظ نمود. ۴-۲-۶- ضریب آگاهی ۲ در محاسبه ظرفیت و تغییر شکل‌های مجاز اعضای بتنی باید ضریب آگاهی مطابق ضوابط بند (۱-۸-۲-۳) و با در نظر در صورتی که یکی از شرایط زیر صادق باشد مقدار ضریب آگاهی ۲ را باید برابر با ۷۵/* اختیار کرد؛ ۱- مشخصات مصالح و بازرسی وضع موجود در سطح حداقل انجام شده باشد. ۲ - در خلال ارزیابی اعضاء خرابی و زوال یافتگی مشاهده شود به نحوی که برای اطلاع از چگونگی رفتار اعضا نیاز به ۳- در صورتی که مشخصات مکانیکی اعضا دارای ضریب تغییرات 0.۷.) بزرگتر از ۲۵/ باشند. ۳-۶- ملزومات و فرضیات طراحی ۱-۳-۶- مدل سازی ۱-۱-۳-۶ کلیات در مراحل بهسازی اعضای بتنی سازه‌های موجود باید ضوابط آیین نامه بتن ایران به جز مواردی که دراین دستورالعمل -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳/۵ فصل ششم-مدل‌سازی و معیارهای پذیرش ۳ در بررسی آسیب‌پذیری ساختمان» ارزیابی نیاز و ظرفیت لرزه‌ای اعضای بتن مسلح باید حداقل برای مقاطعی در طول محل وصله‌ها) ممکن است منجر به تمرکز تنش و گسیختگی زودرس شوند. ۲-۱-۳-۶ سختی سختی قطعات باید به کمک روش‌های متداول معتبر با در نظر گرفتن تغییرشکل‌های ناشی از رفتار محوری. برشی و (۲-۲-۱-۳-۶) ضوابطی برای نحوه مدل‌سازی سختی اعضا جهت تحلیل غیر خطی ارایه می‌نماید. ۱-۲-۱-۳-۶- روش های خطی اگر تلاش‌های طراحی, به کمک روش های خطی فصل ۴ تعیین شوند برای محاسبه سختی‌های موثر اعضا می‌توان از جدول (۲-۶) استفاده نمود. ۲-۲-۱-۳-۶- روش‌های غیر خطی اگر پاسخ‌های سازه برای طراحی, به کمک روش های غیر خطی فصل۴ تعیین شوند. رابطه بار - تغییر شکل قطعات باید به صورت روابطی غیر خطی بیان می‌شوند. در صورتی که تحت بارهای وارد شده پاسخ غیر خطی در قطعه اتفاق نیفتد می‌توان از روابط خطی استفاده نمود. روابط نیرو - تغییر مکان غیر خطی باید مطابق مقادیر ارایه شده در بخش های (۵-۶) و (۶-۶) تعیین شوند. در شکل (۱-۶) رابطه کلی بار- تغییر شکل رسم شده است. این رابطه از نقطه ۸ (عضو فاقد بارگذاری) تا یک نقطه تسیلم موثر در قلء خطی است و بین نقاط 13 وج سختی کاهش یافته‌ای به صورت خطی وجود دارد که با یک کاهش ناگهانی در مقاومت در برابر بار جانبی از نقطه ح به نقطه 1 می‌رسد و تا نقطه با ثابت می‌ماند. سرانجام در این نقطه مقاومت به صفر کاهش می‌یابد. شیب از ۸ تا قا را می‌توان مطابق ضوابط بند(۱-۲-۱-۳-۶) محاسبه کرد. شیب از نقطه 3 تا نقطه ‏ با نادیده گرفتن اثرات بارهای ثقلی برای تغییر شکل جانبی,. بین صفر تا *۱۰/ شیب اولیه منظور می‌شود. نقطه ۲ دارای عرضی برابر با مقاومت عضو و طولی برابر با مقدار تغییر مکانی که در آن کاهش شدید مقاومت آغاز می‌شود. می‌باشد. مقادیر عددی برای نقاط نشان داده شده در شکل (۱-۶) در بخش(۵-۶) داده شده‌اند. -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۳۳/۱۵ ۹۴ دسنورالعمل ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای ساخنمان‌های بتنشی منداول موجود جدول ۲-۶- مقادبر سختی های موثر ستون با بار محوری فشاری ناشی از بار ثقلی طراحی بزرگتر از ۵ ستون با بار محوری فشاری ناشی از بار ثقلی طراحی کمتر دیوار دارای ترک بر اساس بازرسی‌ها توضیح: می‌توان مقدار یآ برای تیرهای 7 شکل را دو برابر مقدار ‏ برای جان آن‌ها در نظر گرفت. در سختی برشی مقدار متا ۰/۴ بیانگر مدول برشی بتن می‌باشد. برای ستون‌ها با بار محوری مابین حدود داده شده در جدول می‌توان از دو ورن یابی خطی استفاده کرد یا مقدار بحرانی تر را اختیار کرد 6 ‏با‎ ٩ الف) تغییرشکل شکل ۱-۶- رابطه بار -تغییر شکل کلی(تعمیم یافته) برای اعضا و اجزای بتنی ۳-۱-۳-۶ اعضای متشکل از بال و جان در تیرهایی که شامل بال و جان بوده و به صورت یکپارچه عمل می‌نمایند. مقاومت و سختی مرکب بال و جان برای خمش و نیروهای محوری باید محاسبه شود که به این منظور باید پهنایی از بال موثر در هر طرف از جان به همراه آن د نظر گرفته شود. محاسبه عرض موثر باید طبق ضوابط بند (۴-۷-۱۰) آیین نامه بتن ایران (آبا) صورت پذیرد. زمانی که بال تحت فشار است. نیروهای محوری و خمشی توسط بتن و آرماتورهایی که داخل پهنای موثر قرار می‌گیرند تحمل می‌شوند. زمانی که بال تحت کشش است فقط آرماتورهای طولی که داخل پهنای موثر قرار می‌گیرد را در محاسبه مقاومت خمشی و محوری باید به کار برد به شرطی که طول مهاری آرماتورها بعد از مقطع بحرانی کافی باشد. فرض می‌شود آن قسمت از بال که بیرون از پهنای جان واقع است. در تحمل نیروی برشی موثر نمی‌باشد. در دیوارهای شامل بال و جان, پهنای موثر باید طبق بند (۴-۱-۳-۵-۲۰) آیین‌نامه بتن ایران در نظر گرفته شود. -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳/۳/۵ فصل شم -مدل‌سازی و معیارهای پذیرش ۹۵ ۲-۳-۶ مقاومت و تغییر شکل پارامترهای رفتاری و تلاش‌های موجود در اعضای یک ساختمان را می‌توان به دو گروه «کنترل شونده توسط تغییر شکل» و «کنترل شونده توسط نیرو» مطابق تعاریف بخش (۳-۳) تقسیم کرد. با توجه به طبیعت شکل پذیر پارامترها و تلاش‌های کنترل شونده توسط تغییر شکل و طبیعت رفتار ترد پارامترها و تلاش‌های کنترل شونده توسط نیرو نحوه محاسبه مقاومت‌های طراحی آنها با هم متفاوت می‌باشد. مقاومت‌های طراحی برای پارامترهای کنترل شونده توسط تغییر شکل و کنترل شونده توسط نیرو را می‌توان به ترتیب مطابق ضوابط بندهای (۱-۳-۳-۶) و (۲-۲-۳-۶) محاسبه اعضای ساختمان باید مطابق بند (۲-۲-۳-۶) به سه دسته دارای نیاز شکل‌پذیری کم. متوسط یا زیاد تقسیم شوند. نیاز شکل پذیری یک عضوء همان طوری که در بخش‌های بعد دیده می‌شود. در ضوابط پذیرش آن موثر می‌باشد. زمانی که مقاومت و تغییر شکل اعضا از طریق آزمایش مشخص شوند. آزمایش باید معرف اندازه‌ها. جزییات و سطح تنشی در اعضا باشد که در بار طرح خواهند داشت. مقاومت و تغییر شکل اعضای بتنی باید بر مبنای مقادیر حاصل از بارگذاری زلزله شامل سه چرخه کامل رفت و برگشتی تا سطح تغییر مکان طراحی باشد. مگر این که با در نظر گرفتن مدت زلزله و خصوصیات دینامیکی ساختمان, تعداد چرخه بیشتر یا کم تری به دست آید. ۱-۲-۳-۶ تلاش‌های کنترل شونده توسط تغییر شکل مقاومت‌های متناظر با تلاش‌های کنترل شونده توسط تغییر شکل همان «مقاومت‌های مورد انتظار» ,۰0 معرفی شده در بند (۲-۴-۳) بوده که برابر مقاومت‌های آزمایشگاهی یا مقاومت‌های بدست آمده از روش‌های محاسباتی بر اساس اصول متداول مقاومت مصالح می‌باشند. چنانچه برای تعیین مقاومت مورد انتظار از محاسبه استفاده شود در محاسبات از خصوصیات مورد انتظار مصالح استفاده می‌شود. در محاسبه مقاومت‌های مورد انتظار, به جز در مواردی که در این دستورالعمل روش خاصی آرایه شده باشد. همان روش‌های ارایه شده در آیین نامه بتن ایران برای محاسبه مقاومت‌های نهایی طراحی دراین مورد هم به کار می‌روند. با این تفاوت که ضرایب ایمنی جزیی مقاومت بتن و فولاد برابر یک فرض می‌شود. علاوه بر این مقاومت مشخصه فولاد را در محاسبات می‌توآان با در نظر گرفتن اثر اضافه مقاومت و سخت شدگی کرنش در نظر گرفت. برای این منظور معمولاً می‌توان مقاومت مشخصه فولاد را ۱/۱۵ برابر مقاومت اسمی تسلیم آن فرض نمود. معیارهای پذیرش برای تلاش‌های کنترل شونده توسط تغییر شکل در بخش های (۴-۶) و(۵-۶) آورده شده است. ۲-۲-۳-۶ تلاش‌های کنترل شونده توسط نیرو مقاومت‌های متناظر با تلاش‌های کنترل شونده توسط نیرو باید برابر کرانه پایین مقاومت. .0 طبق بند (۴-۳) فرض شود. اگر از محاسبه برای تعیین کرانه پایین مقاومت استفاده می‌شود از کرانه پایین خصوصیات مصالح (مشخصات اسمی -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳/۳/۵ ۹۶ دستورالعمل ارز یابی و بهسازی لرزه‌ای ساختمان‌های بتنی منداول موجود آن‌ها) در این محاسبات باید استفاده کرد. به جز در مواردی که در این دستورالعمل روش خاصی ارایه شده باشد. روش‌های آرایه شده در آیین نامه بتن ایران برای محاسبه مقاومت‌های طراحی در این مورد هم به کار می‌روند با این تفاوت که ضرایب ایمنی جزیی مقاومت بتن و فولاد برابر یک فرض می‌شود. ۳-۲-۳-۶- طبقه‌بندی شکل پذیری عضو در مواردی که ملاحظات این فصل طبقه‌بندی نیاز شکل‌پذیری را طلب می‌نماید اعضا به اعضای با نیاز شکل‌پذیری کم متوسط و زیاد طبقه‌بندی می‌شوند. این طبقه بندی بر پایه بیشترین مقدار نسبت نیاز به ظرفیت (-۲۳) از روش‌های خطی مطابق بند (۱-۳-۳) یا نسبت شکل پذیری محاسبه شده از روش های غیر خطی قرار داشته و طبق جدول ۲-۶ می‌باشد. جدول ۳-۶- طبقه‌بندی نیاز شکل‌پذبری اعضا ۳-۳-۶ بارهای محوری و خمشی مقاومت خمشی با یا بدون نیروی محوری باید مطابق با ضوابط آیین‌نامه بتن ایران یا روش‌های مورد قبول دیگر محاسبه شوند. ظرفیت‌های مقاومت و تغییر شکل اعضا باید با در نظر گرفتن طول گیرایی موجود برای میلگردهای طولی مطابق ضوابط بند (۵-۳-۶) محاسبه شوند. برای ستون‌های بتنی که تحت اثر توام نیروی محوری و خمشی دو محوره قرار دارند. مقاومت باید با در نظر گرفتن اثر خمش دو محوره به دست آید. در صورتی که از روش‌های خطی استفاده شود. نیروی محوری طراحی. ..۳. باید بر اساس ترکیب بارهای کنترل شونده توسط نیرو مطابق فصل چهارم به دست آید. لنگرهای طراحی ۰ «.۸4 ۰ باید حول هر محور اصلی بر اساس ترکیب بارهای کنترل شونده توسط تغییر شکل مطابق فصل چهارم به دست آید. ملاک پذیرش بر اساس معادله زیر است. و۷ 1۲ و۷۸ که در آن: «۷: لنگر خمشی طراحی حول محور > برای نیروی محوری ..۲۳ ۵ لنگر خمشی طراحی حول محور لا برای نیروی محوری : ۳ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۹۳/۳/۵ فصل شسشم-مدل‌سازی و معیارهای پذیرش ۹۷ بم۷: مقاومت خمشی مورد انتظار حول محور * با حضور نیروی محوری بن۲ :ی/۷: مقاومت خمشی مورد انتظار حول محور از با حضور نیروی محوری ۲:۲ ضریب آگاهی ضریب 177 ستون برای خمش حول محور « ,1 ضریب 10 ستون برای خمش حول محور لا استفاده از روش‌های دیگر که مبتنی بر اصول معتبر مقاومت مصالح و مکانیک باشند نیز مجاز می‌باشد. ۱-۳-۳-۶- حد کرنش قابل استفاده در صورتی که اثر محصور شدگی بتن توسط آرماتورهای عرضی موجود نباشد. حداکثر کرنش قابل قبول در دورترین تار فشاری بتن نباید از ۰/۰۰۳ تجاوز نماید مگر این که بر پایه مستندات آزمایشگاهی امکان استفاده از کرنش‌های بزرگ‌تر موجود باشد. حداکثر کرنش فشاری قابل قبول در صورتی که بتن توسط آرماتور عرضی محصور شده باشد را می‌توان بر اساس داده‌های آزمایشگاهی یا روابط معتبر به نحوی تعیین نمود که مسایلی از قبیل گسیختگی آرماتورهای عرضی, فشاری در آرماتور طولی نباید از ۰/۰۲ و حداکثر کرنش کششی در آرماتور طولی نباید از ۰/۰۵ تجاوز نماید. مقاومت‌های برشی و پیچشی باید مطابق ضوابط آیین‌نامه بتن ایران محاسبه شوند مگر در مواردی که در این دستورالعمل اشاره شود. درون نواحی جاری شده اجزا با نیاز شکل پذیری متوسط یا زیادء مقاومت برشی و پیچشی باید مطابق با روش‌های مربوط به اعضای شکل پذیر (مثلاً ضوابط فصل بیستم آیین‌نامه بتن ایران) محاسبه شود. داخل نواحی جاری شده اعضای دارای نیاز شکل‌پذیری کم و نواحی جاری شده برای اعضای با هر سطح از نیاز شکل پذیری, مقاومت برشی طراحی ممکن است با روش‌های معمول (مثلاً ضوابط فصل دوازدهم آیین‌نامه بتن ایران) برای پاسخ های ارتجاعی موثر محاسبه شوند. مقاومت برشی کلیه مقاطع بتنی باید ۰/۸ برابر مقدار محاسبه شده از رابطه (۴- ۱۲) آبا با فرض ضریب ایمنی جزیی مقاومت بتن برابر یک. در نظر گرفته شود. اگر فاصله آرماتورهای عرضی زیاد باشد و یا شکل آن‌ها شرایط لازم را نداشته باشد. نمی‌توان تمام آرماتورهای عرضی را ۱ - فاصله طولی آرماتورهای عرضی بیش از نصف عمق موثر عضو اندازه گیری شده در جهت برش باشد. ۲- در تیرها و ستون‌هایی که تنگ‌ها دارای وصله پوششی هستند یا قلاب‌ها به اندازه تعیین شده توسط آئین‌نامه آبا در هسته بتن مهار نشده‌اند اگر تنگ‌ها در محدوده‌ای از عضو با نیاز شکل پذیری متوسط واقع باشد. -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۹۳/۵ ۹۸ دستورالعمل ارزیسابی و بهسازی لرزه‌ای ساختمان‌های بتنی متضداول موجود در صورتی که موارد مذکور در بندهای ۱ و ۲ در محدوده‌ای از عضو با نیاز شکل‌پذیری زیاد برقرار باشد آرماتورهای عرضی بی اثر فرض می‌شوند. اگر فاصله طولی آرماتورهای عرضی بیش از اندازه عمق موثر قطعه در راستای برش اعمال شده باشد. این آرماتورهای عرضی در محاسبه مقاومت برشی و پیچشی بی آثر فرض می‌شوند. مقاومت برش اصطکاکی باید مطابق بخش (۱۳-۱۲) از آیین‌نامه بتن ایران محاسبه شود و در آن بارهای محوری ناشی از اثرات زلزله و تقلی نیز در نظر گرفته شوند. هنگامی که بهسازی ایجاب کند که بتن ریزی به صورت بتن خشک 02010 - 49۷) و به صورت سربالا انجام شودء ضریب اصطکاک برشی ا بایستی برابر با *۷/ مقدار معین شده در آیین ۵-۳-۶- طول گیرایی و وصله‌های آرماتور طول‌گیرایی آرماتورهای مستقیمء خم‌دار و طول پوشش در وصله‌های پوششی باید مطابق با ضوابط آیین‌نامه بتن ایران و با توجه به نکات زیر در نظر گرفته شود: ۱- بر حسب نوع نیاز شکل پذیری اعضا مطابق بند (۳-۲-۳-۶) ضوابط زیر باید رعایت شوند: الف - اعضا با نیاز شکل‌پذیری کم: در تمام مقاطع این اعضاء آرماتورها باید ضوابط فصل هجدهم آیین‌نامه بتن ایران را در مورد طول گیرایی تامین نمایند. ب -اعضا با نیاز شکل پذیری متوسط و زیاد؛ در مقاطعی که در نواحی جاری شده اعضا واقع می‌باشند. باید ضوابط فصل بیستم آیین‌نامه بتن ایران در مورد طول گیرایی رعایت شود. در مقاطع واقع در خارج از نواحی جاری شده ی اعضاء باید ضوابط فصل هجدهم آیین‌نامه بتن ایران در مورد طول گیرایی رعایت شود. طول وصله پوششی, برای تمام انواع وصله, برابر طول گیرداری آرماتور مستقیم در کشش می‌باشد. ۲ نحوه در نظر گرفتن اثر وجود طول گیرایی ناکافی: وقتی طول گیرایی آرماتور مستقیم, خم‌دار و طول وصله, شرایط بند ۱ را تأمین نمی‌نماید. حداکثر ظرفیت آرماتور از رابطه (۲-۶) بدست می‌آید. ۱ 2:3 9 4 که در این رابطه: ): حداکثر تنشی که می‌تواند در میلگرد به طول با به وجود آید. حداکثر .] برآبر با رن می‌باشد. ,ا: طول مورد نیاز طبق آیین‌نامه بتن ایران برای طول وصله و طول‌های گیرایی آرماتورهای مستقیم پا قلاب دار. طول بر/: تنش تسلیم کرانه پائین آرماتورها -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۹۳/۳/۵ میزان تنش قابل تحمل آرماتورء .. به فاصله آرماتورهای عرضی نیز بستگی دارد. اگر آرماتورهای عرضی در طول گیرایی دارای فواصل کم تر از یک سوم عمق موثر هستند. می‌توان فرض کرد که آرماتور قادر به حفظ حداکثر تنش محاسبه بین ۱ تا ۲ باشد. تنش قابل ایجاد در آرماتور بتدریج از ,! به ,! ۰/۲ کاهش می‌یاید. ۳ نحوه در نظر گرفتن اثر وجود طول مهار (مدفون) ناکافی: مقاومت میلگردهای آجدار مستقیم که در مقاطع بتنی با اتصالات تیر - ستون مهار شده و پوشش روی آنها کمتر از ,4 ۳ نباشد را می‌توان مطابق رابطه ی (۳-۶) محاسبه نمود: : 1 سا سر 5 )۳-۶( در این معادله ,1 حداکثر تنشی (بر حسب نیوتن بر میلی متر مربع (مگاپاسکال)) است که در میلگردهای مهار شده با طول قرارگیری یا (بر حسب میلی‌متر) قابل ایجاد است. ,4 قطر میلگرد (به میلی متر) و ,! تنش تسیلم میلگرد (بر حسب نیوتن بر میلی‌متر مربع) می‌باشد. مقدار .! نباید بزرگتر از ,! اختیار شود. اثر نوع نیاز شکل پذیری عضو نیز باید در نظر گرفته شود. اگر ,! کمتر از ,,؟ باشد و تنش محاسباتی در میلگرد ناشی از بارهای طراحی مساوی یا بزرگتر از :! باشد. در این صورت باید حداکثر تنش قابل ایجاد در آرماتور را وقتی نیاز شکل پذیری یا 101 بین ۱ تا ۲ می‌باشد بتدریج از مقدار ,؟ به مقدار ,۰/۲ کاهش داد. در تیرهایی که طول مهار میلگردهای پایینی آنها در اتصالات تیر ستون کوتاه می‌باشد. در محاسبه مقاومت خمشی آنها باید محدودیت تنش مطابق معادله (۲-۶) در نظر گرفته شود. ۴- برای آرماتورهای صاف (بدون آج) مستقیم خم دار یا وصله‌دارء باید طول گیرایی و وصله را برابر مقادیر تعیین شده توسط آیین‌نامه بتن ایران برای آرماتورهای صاف (فصل ۱۸ آیین‌نامه‌ی بتن ایران) در نظر گرفت مگر این که از طریق روش‌های آزمایشگاهی یا محاسباتی یا استفاده از سایر استانداردهای معتبرء بتوان طول گیرایی و وصله‌ی دیگری را بدست آورد. ۵- آرماتورهای ریشه (آرماتور زبانه. آرماتور اتصال)که در حین عملیات بهسازی به سازه اضافه می‌شوند را در صورتی می‌توان فرض کرد که قادر به رسیدن به تنش جاری شدن می‌باشند که تمام شرایط زیر محقق شده باشند: ۱-۵- سوراخ‌های ایجاد شده در بتن جهت آرماتورهای ریشه توسط برس های زبر با طولی بیش از طول سوراخ به ۲-۵- طول مدفون آرماتور . با کمتر از ,103 نباشد؛ ۳-۵- حداقل فاصله بین آرماتورهای ریشه کمتر از ,/۴ و حداقل فاصله لبه کمتر از ,/۲ نباشد. در صورتی که آرماتورهای ریشه این شرایط را اقناع نکنند. مقادیر مقاومت طراحی آن‌ها باید توسط انجام آزمایش مشخص شود. -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۳۳/۵ ۱۹۰ دستورالعمل ارزیسابی و بهسازی لرزه‌ای ساختمان‌های بنشی مضداول موجود ۶-۳-۶- اتصالات به بتن موجود اتصالانی که جهت وصل کردن دو یا چند عضو به کار می‌رود را می‌توان بسته به نوع سیستم مهاری آنها به دو نوع «درجا ریخته شده» (عع0120 - 10 -251)) و یا «بعداً نصب شده» (111512[100 0031) تقسیم نمود. ۱-۶-۳-۶ سیستم‌های «درجا ربخته شده» تلاش‌های اعضا در اتصالات درجا ریخته شده, شامل نیروهای برشی, نیروهای کششی. لنگرهای خمشی و غیره, به عنوان پارامترهای کنترل شونده توسط نیرو در نظر گرفته می‌شوند. مانند سایر پارامترهای کنترل شونده توسط نیروه کرانه پایین مقاومت به عنوان ظرفیت مقاومت در نظر گرفته می‌شود. حد پایین مقاومت اتصالات باید بر اساس مقادیر نهایی حاصل از آیین‌نامه بتن ایران و با فرض ضریب کاهش مقاومت یا ضرایب جزیی ایمنی برابر یک محاسبه شود. ظرفیت مهارهایی که در محل‌هایی قرار دارند که احتمال ترک خوردگی در آنجا می‌رود. باید به نصف کاهش داده شود. ۲-۶-۳-۶ سیستم‌های «بعداً نصب شده» تلاش‌های اعضا در سیستم اتصالات «بعداً نصب شده» به عنوان پارامترهای کنترل شونده توسط نیرو در نظر گرفته می‌شود. لذا کرانه پایین مقاومت آن‌ها به عنوان ظرفیت مقاومت‌شان در نظر گرفته می‌شود. کرانه پایین ظرفیت مهارهای «بعداً نصب شده» باید بر اساس مقدار «میانگین منهای یک انحراف معیار» مقادیر نهایی که در گزارش‌های آزمایشگاهی معتبر جچاپ شده باشد. تعیین می‌شود. ۷-۳-۶- ضوابط کلی بهسازی جانی برای ساختمان نمی‌باشند. این اعضا باید بهسازی یا تعویض شوند و یا این که ساختمان باید به نحوی بهسازی شود اصول و ضوابط این دستورالعمل می‌تواند به عنوان معیار بررسی روش‌های بهسازی انتخابی قرار بگیرد تا از تطبیق شرایط ساختمان بهسازی شده با سطح عملکرد مورد نظر اطمینان حاصل شود. اثرات بهسازی روی سختی. مقاومت و قابلیت تغییر شکل ساختمان باید در ساخت مدل تحلیلی ساختمان بهسازی شده در نظر گرفته شود. با توجه به تغییر شکل‌های مورد انتظار در سطح عملکرد انتخابی, باید سازگاری اعضای موجود و جدید کنترل شود. اتصالات مورد نیاز جهت وصل کردن اعضای موجود و جدید ساختمان باید واجد شرایط بند (۶-۲-۶) و سایر ضوابط این دستورالعمل باشند. -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۳۳/۵ فصل ششسم-مدل‌سازی و معبارهای پذیرش ۱۰۱ ۴۳۶- سیستم‌های سازه‌ای در دو بخش (۴-۶) و (۵-۶) ضوابط مربوط به مدل‌سازی و طراحی سیستم‌های سازه‌ای بتنی و اجزای سازه‌ای بتنی آرایه می‌شوند. سیستم‌های سازه‌ای که موصوع بخش حاضر می‌باشند به سه دسته کلی قاب‌های حمشی بتنی. قاب‌های بتنی با میان قاب و قاب‌های بتنی مهاربندی شده تقسیم شده‌اند که در بندهای (۱-۴-۶) تا (۳-۴-۶) ضوابط هر سیستم ۱-۴-۶ قاب‌های خمشی بتنی ۱-۱-۴-۶- انواع قاب‌های خمشی بتنی قاب‌های خمشی بتنی به عنوان سازه‌ای که اجزای اصلی آن‌ها عبارتند از: اعضای قابی افقی (تیرهاء دال‌ها)» اعضای قابی عمودی (ستون‌ها) و اتصالات مابین اجزای قابی افقی و عمودی, تعریف می‌شوند. ضوابط این بند شامل قاب‌هایی است که به صورت یکپارچه ریخته شده باشند و نیز قاب‌های یکپارچه ریخته شده‌ای که با اضافه شدن اجزای جدید ایجاد شده باشند. قاب‌هایی که مشمول ضوابط این بند هستند عبارتند از: قاب‌های خمشی بتن مسلح تیر- ستونی و قاب‌های خمشی دال- ستونی, سیستم‌های قابی دیگر شامل قاب‌های بتنی با میان قاب (پرکننده) و قاب‌های بتنی مهاربندی شده باید از ضوابط بندهای (۲-۳-۶) و (۲-۳-۶) تبعیت نمایند. ۱-۱-۱-۳-۶- قاب‌های خمشی بتن مسلح تیر- ستونی قاب‌های خمشی بتن مسلح تیر < ستونی قاب‌هایی هستند که شرایط زیر را ارضا نمایند: ۱ - اجزای قاب شامل تیرها (با یا بدون دال)» ستون‌ها و اتصالات آن‌ها می‌باشند؛ ۲ - تیرها و ستون‌ها از ساخت یکپارچه برخوردارند که امکان انتقال لنگر بین تیرها و ستون‌ها فراهم شود؛ ۳- آرماتورهای اصلی در اجزایی که برای تحمل بار جانبی در نظر گرفته شده‌اند. پیش‌تنیده نمی‌باشند. قاب‌های خمشی با شکل‌پذیری کم. قاب‌های خمشی با شکل‌پذیری متوسط و قاب‌های خمشی با شکل‌پذیری زیاد. به نحوی که در فصل بیستم آیین‌نامه‌ی بتن ایران تعریف شده‌اند شرایط فوق الذکر را دارند. البته قاب‌هایی که سه شرط فوق را دارا بوده ولی فاقد ضوابط فصل بیستم آیین‌نامه بتن ایران می‌باشند نیز در گروه‌های ۲-۱-۱-۴-۶- قاب‌های خمشی دال - ستونی قاب‌های خمشی دال - ستونی قاب‌هایی هستند که شرایط زیر را ارضا نمایند. ۱- اجزای قاب شامل دال‌ها (با یا بدون تیردر جهت عرضی)» ستون‌ها و اتصالات آن‌ها می‌باشند؛ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۹۳/۳/۵ ۱۹۲ دسنورالعمل ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای ساخنمان‌های بتنشی منداول موجود ۲- قاب‌ها باید دارای ساخت یکپارچه بوده به نحوی که امکان انتقال لنگر بین دال‌ها و ستون‌ها فراهم شود؛ ۳- آرماتورهای اصلی در دال‌هایی که در تحمل بار جانبی مشارکت دارند می‌توانند شامل آرماتورهای معمولی غیر پیش تنیده» آرماتور پیش تنیده یا هر دو نوع باشند. این دسته‌بندی شامل قاب‌هایی است که به عنوان جزیی از سیستم مقاوم در برابر بار جانبی در نظر گرفته شده‌اند. همچنین قاب‌هایی که در طراحی اولیه به عنوان جزیی از سیستم مقاوم در برابر بار جانبی در نظر گرفته نشده اند. ۲-۱-۴-۶ قاب‌های خمشی بتن مسلح تیر- ستونی ۱-۲-۱-۴-۶- ملاحظات کلی مدل تحلیلی یک عضو قاب تیر- ستونی باید مشخصات مقاومت. سختی و ظرفیت تغییر شکل تیرهاء ستون‌هاء اتصالات تیر- ستون و سایر اجزای قاب شامل اتصال به سایر اعضا را شامل باشد. احتمال گسیختگی در تمام مقاطع در طول هر عضو ناشی از خمش, برش یا گیرایی آرماتور باید در نظر گرفته شود. اندرکنش با سایر اعضاء شامل اعضا و اجزای غیر سازه‌ای باید محلوظ شود. عملکرد دال به عنوان دیافراگمی که اعضای عمودی را به هم متصل می‌نمایند باید در مدل‌سازی در نظر گرفته شود. در تخمین سختی. مقاومت و ظرفیت تغییر شکل تیرهاء باید عملکرد دال به عنوان بال تیر مرکب مطابق ضوابط بند (۳-۱-۳-۶) در نظر گرفته شود. رفتار غیر ارتجاعی تنها برای اعضا و پارامترهای پاسخی که در جداول (۴-۶) تا (۶-۶) آورده شده‌اند در نظر گرفته می‌شود مگر این که از طریق آزمایش یا تحلیل نشان داده شود که امکان رفتار غیرارتجاعی قابل قبول دیگری نیز برای سطح عملکرد انتخابی موجود است. معیارهای پذیرش باید طبق ضوابط بند (۴-۲-۱-۴-۶) باشد. ۲-۲-۱-۴-۶- سختی ۱-۳-۲-۱-۳-۶- روش‌های استاتیکی و دینامیکی خطی در مدل‌سازی تیرها سختی خمشی و سختی برشی می‌بایست در نظر گرفته شوند و در صورتی که ساخت دال یکپارچه با تیرها بوده» تأثیر دال به عنوان بال تیر مطابق بند (۳-۱-۳-۶) در نظر گرفته شود. در مورد ستون‌ها باید سختی‌های بند (۲-۱-۳-۶) انجام می‌گیرد. -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۹۳/۳/۵ فصل شسشم-مدل‌سازی و معیارهای پذیرش ۱۹۳ ۳-۲-۲-۱-۴-۶- روش استاتیکی غیر خطی ضوابط بند (۲-۱-۳-۶) مدل‌سازی می‌شوند. روابط یکنوای بار- تغییر شکل باید طبق رابطه کلی بار- تغییر شکل نشان داده شده در شکل (۱-۶) در نظر گرفته شوند. رابطه کلی بار- تغییر شکل باید به نحوی اختیار شود که حداکثر مقاومت با ضوابط مقاومت طراحی در بندهای (۲-۳-۶) و (۲-۲-۱-۳-۶) مطابقت داشته باشد. تغییر شکل کلی نشان داده شده در شکل (۱-۶) برای تیرها و ستون‌ها می‌تواند میزان دوران عضو (۲۵121101 21101۵) یا میزان دوران مفصل خمیری در نظر گرفته شود. می‌باشد. مقادیر تغییر شکل‌های کلی متناظر با نقاط 0,3 و (] باید با آزمایش یا تحلیل منطقی و با در نظر گرفتن اند رکنش‌های بین خمش, نیروی محوری و برشی انتخاب شوند. ۳-۲-۱-۴-۶- مقاومت مقاومت‌های اعضا باید بر اساس ضوابط کلی بند (۲-۳-۶) با در نظر گرفتن ضوابط آرایه شده در بند حاضر محاسبه شوند. مقاومت حداکثر هر عضو باید با در نظر گرفتن احتمال گسیختگی تحت کلیه تلاش‌های ناشی از ترکیبات بارگذاری طراحی شامل بارهای تقلی و جانبی» مثل خمش, بار محوری» برش. پیچش و اثرات مربوط به گیرایی در تمام نقاط عضو مقاومت برشی ستون‌ها را می‌توان از رابطه زیر برآورد نمود: (۴-۶) ۷-۷ که در آن: سالگ | ی (۵-۶) ۳ لوط] ۱ 20 ۱ ۷۵ (۶-۶) ات ۵ : مقاومت فشاری مشخصه نمونه استوانه‌ای استاندارد بتن» مگاپاسکال ۰ پهنای جان یا قطر مقطع مدورء میلی‌متر 4: فاصله دورترین تار فشاری تا مرکز سطح آرماتور کششی طولیء میلی‌متر : سطح مقطع آرماتور برشی در محدوده‌ای به طول 5 «: مقاومت مشخصه فولادهای عرضی -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۳۳/۱۵ ۱۹۴ دسنورالعمل ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای ساخنمان‌های بنشی منداول موجود 8 فاصله بین سفره‌ها آرماتور برشی در امتداد موازی با آرماتورهای طولی, میلی‌متر ۵ بیشترین نسبت لنگر خمشی به برش ضربدر عمق موثر تحت بارهای طراحی» این نسبت نباید بزرگتر از ۴ و کوچکتر از ۲ منظور شود جا: ضریب اصلاحی که برای نواحی با شکل‌پذیری کمء متوسط و زیاد به ترتیب برابر ۰۱ ۸۵/*و ۰/۷ منظور می‌شود. «ل: نیروی محوری فشاری (برای کشش برابر صفر منظور می‌گردد) مقاومت برشی اسمی اتصالات تیر-ستون را می‌توان از رابطه زیر براورد نمود: (۷-۶) ۶017/۸ ۷۰ که در آن: ۸: سطح مقطع موثر اتصال است که عمق آن برابر بعد ستون»ا, در جهت قاب مورد نظر و عرض آن برابر کمترین الف- بعد ستون. 8 ب- عرض تیر بعلاوه عمق اتصال پ -دو برابر کمترین فاصله عمودی بین محور طولی تیر و کنار ستون» می‌باشد. 7 : ضریب اصلاحی مطابق جدول(۴-۶) شکل ۲-۶- اتصال تیر- ستون حدول ۴-۶- مقدار ضریب اصلاحی 7 برای اتصالات تیر-ستون فاصله آرماتورهای عرضی و ./ بعد ستون -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۹۳/۵ فصل ششم-مدل‌سازی و معیارهای پذیرش ۱.۰۵ ۱-۳-۲-۱-۴-۶- ضوابط تکمیلی ستون و اتصالات در محاسبه مقاومت ستون‌ها و اتصالات موارد زیر باید در نظر گرفته شوند. در ستون‌هاء مشارکت بتن در مقاومت برشی. را می‌توان طبق ضوابط فصل دوازدهم آیین‌نامه بتن ایران (آبا) محاسبه نمود. در این ارتباط به خصوص به بندهای (۳-۱-۳-۱۲)» (۲-۲-۳-۱۲) و (۳-۲-۳-۱۲) آبا باید توجه شود. مقاومت برشی ستون که بر مبنای ضوابط فصل دوازدهم آبا محاسبه شده باشد باید برای سطح شکل پذیری مورد نظر اصلاح شود. ۱- برای عضو با نیاز شکل‌پذیری کم. ضریب اصلاح مقاومت برشی برابر یک می‌باشد. ۲- برای اعضا با شکل‌پذیری متوسط. مقدار ضریب اصلاح را می‌توان برابر ۰/۸۵ فرض نمود. ۳- برای عضو با نیاز شکل پذیری زیاد. مقدار ضریب اصلاح برابر ۰/۷ می‌باشد. برای محاسبه مقاومت برشی در ستون‌هایی که ضوابط فصل بیستم آبا را دارا می‌باشند. می‌توان از ضوابط آبا بدون اعمال ضرایب اصلاحی استفاده کرد. در صورتی که نیروی محوری از روش‌های خطی فصل ۴ محاسبه شده باشد. حداکثر نیروی محوری که در معادلات محاسبه مقاومت برشی در فصل دوازدهم آبا استفاده می‌شود باید مقدار به دست آمده از رابطه (۱-۴) با در نظر گرفتن بار طراحی ثقلی باشد. حداقل نیروی فشاری محوری نیز باید از رابطه (۳۶-۴) محاسبه شود. راه دیگر برای تعیین نیروهای محوری طراحی جهت استفاده در روش‌های خطی فصل چهارم» استفاده از روش آنالیز حدی مطابق شرایط بند (۱-۱-۳۴-۴) می‌باشد. برای محاسبه مقاومت ستون می‌توان از فرمول‌های دیگری که اثرات تغییر در مورد اتصالات تیر- ستون, باید فصل دوازدهم آبا و نیز بندهای (۳۹-۱-۴-۵-۲۰ و۲۰*-۵-۵) آبا جهت محاسبه مقاومت برشی اتصال و ضوابط مربوطه مورد توجه قرار گیرند. در مورد این اتصالات. سطح مقطعی اسمی ,۸ با در نظر گرفتن عمقی برای اتصال مساوی بعد ستون در جهت قاب مورد نظر و عرضی برابر کمترین مقدار: (۱) عرض ستون» (۲) عرض یر بعلاوه عمق اتصال و (۳) دو برابر کمترین فاصله عمودی بین محور طولی تیر و کنار ستون» محاسبه شود. نیروهای طراحی باید بر اساس فرض تشکیل مفاصل پلاستیک خمشی در اعضای قابی مرتبط با اتصال مورد نظر به دست آیند. این نیروها لازم نیست از مقادیر حاصل ناشی از ترکیبات بارگذاری طراحی نیروهای ثقلی و زلزله بیشتر باشند. ۴-۲-۱-۴-۶- معیارهای پذ برش ۱-۳-۳-۱-۳-۶- روش‌های استاتیکی و دینامیکی خطی کلیه تلاش‌ها و پارامترهای پاسخ سازه در دو گروه «کنترل شونده توسط نیرو» و یا «کنترل شونده توسط تغییر شکل» مطابق تعاریف فصل سوم قرار می‌گیرند. در اعضای اصلی پاسخ‌های کنترل شونده توسط تغییر شکل باید به خمش در تیرها (با یا بدون دال) و ستون‌ها محدود شوند. در اجزای غیر اصلی, پاسخ‌های کنترل شونده توسط تغییر شکل باید به خمش در -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۹۳/۳/۵ ۱۹۶ دسنورالعمل ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای ساخنمان‌های بتنشی منداول موجود تیرها (با یا بدون دال) و بعضی تلاش‌ها و پاسخ‌های مربوط به برش و گیرایی آرماتورء مطابق آنچه در جدول (۴-۶) تا (۶-۶) امده است. محدود شوند. کلیه پاسخ‌های دیگر باید به عنوان کنترل شونده توسط نیرو درنظر گرفته شوند. پاسخ و تلاش‌های طراحی در اعضا باید مطابق ضوابط فصل ۴ تعیین شوند اگر مقدار +1721 محاسبه شده از یک بیش‌تر باشد. پارامترهای پاسخ زیر باید بر اساس اصول تحلیل حدی به نحوی که در فصل۴ بیان شد. معین شوند: ۱- لنگرهاء برش‌هاء لنگرهای پیچشی و پاسخ‌های مربوط به گیرایی و وصله‌ی متناظر با رسیدن عضو به سطح مقاومت خود در تیرها و ستون‌هاء ۲- برش‌های اتصال متناظر با رسیدن تیرها و ستون‌های متصل به اتصال مورد نظر به سطح مقاومت خود . ۳- نیروهای محوری در ستون ها و اتصالات. با در نظر گرفتن عملکرد پلاستیک احتمالی برای اعضای موجود در طبقات بالاتر از طبقه مورد بررسی. پاسخ‌ها و تلاش‌های طراحی باید مطابق ضوابط بند (۲-۱-۴-۴) با مقاومت‌های طراحی مقایسه شوند. ضرایب 1 باید از جداول (۶-۶) تا (۸-۶) انتخاب شوند. در این جداول جزئیات آرماتورهای عرضی ل از و اا مطابق جدول (۵-۶) تعریف می‌گردد. در این جدول ۷:۱ ظرفیت برشی ستون و ۷ برش طراحی مطابق توضیحات فوق و ۲ا مقدار اصلاحی معرفی شده در رابطه (۵-۶) می‌باشد. اعضایی که روابط (۲۳-۴) و (۲۴-۴) را اقناع نمایند. واجد شرایط معیارهای عملکرد مورد مطالعه می‌باشند. جدول ۵-۶- شرایط ستون بر اساس جزئیات آرماتور عرضی قلاب استاندارد ۱۳۵ درجه قلاب استاندارد ۹۰ درجه سایر قلایها و ارماتورهای عرضی دو تکه یا وصله دار 11 11 111 -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳/۵ فصل ششم-مدل‌سازی و معیارهای پذیرش ۱۷ ۱(- تمام اعضای اصلی و نیز اعضای غیر اصلی در تراز مربوط مدل شده و مجدداً مقادیر متوسط 1۳1 کنترل شوند. اگر مقدار )1 برای اجزای قائم از مقدار متوسط برای اجزای افقی در آن تراز بیشتر باشد و مقدار آن از ۲ نیز بیشتر باشد. ساختمان باید یا توسط یک روش غیر خطی مجدداً تحلیل شود و یا به نحوی بهسازی شود که نقص آن مرتفع ۲- ساختمان باید با استفاده از روش تحلیل مکانیزم محتمل خرابی و یا استاتیکی غیر خطی مجدداً تحلیل شود؛ ۳- ساختمان باید به نحوی بهسازی شود که نقص طبقه ضعیف مرتفع شود. ۲-۴-۲-۱-۴-۶- روش تحلیل مکانیزم محتمل خرابی شکل‌پذیری سازه بر اساس مکانیزم محتمل خرابی محتمل. می‌توان از مقادیر حداکثر تعبیر مکان‌های غیر الاستیک مجاز اعضای اصلی بر اساس جداول (۹-۶) تا (۱۱-۶) استفاده نمود. ۳-۴-۲-۱-۴-۶- روش استاتیکی غیر خطی ستون‌ها در جداول (۹-۶) 9 (۱۰-۶) ارایه شده است. ظرفیت‌های تعییر شکل برشی اتصال نیو - ستون مطابق جدول (۱۱-۶) اختیار شود. برای ستون‌هایی که به عنوان اعضای اصلی اختیار شده‌اند در صورتی که برش‌های طراحی محاسبه شده از مقاومت برشی در صورتی که رفتار غیر ارتجاعی برای اعضا یا پاسخ‌هایی که در جدول نیامده‌اند به دست آید. عملکرد را باید غیر قابل ۵-۲-۱-۴-۶- معیارهای بهسازی اجزای قاب خمشی بتنی تیر- ستونی که شرایط پذیرش را برای هدف بهسازی مورد نظر تامین نمی‌کنند باید بهسازی شوند. معیارها باید بر اساس ضوابط بند (۷-۳-۶) و سایر ضوابط این دستورالعمل باشد. -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۳۳/۵ ۱۰۸ دستورالعمل ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای ساخنمان‌های بننی متداول موجو جدول ۶-۶- معیارهای پذ برش برای روش های خطی - تیرهای بتن مسلح ۵۰۳۲ و الف- تیرهایی که با خمش کنترل می‌شوند ۶۲ پ- تیرهایی که توسط طول گیرایی یا وصله کنترل می‌شوند ۱- در صورت نیاز می‌توان از درون یاری خطی بین مقادیر داده شده در جدول استفاده کرد. ۲- در صورتی که برای یک عضو بیش از یک مورد از موارد (الف). (ب)» (ج) و (د) صادق باشد. از کمترین مقدارداده شده در این موارد در جدول با استفاده کرد. ۳- عبارات "۲" و ۸۳۲" بیا گر واجد شرایط (ع0]0۲۲۱)) و فاقد شرایط (ع۱0100]0۲۲1) بودن عضو از لحاظ آرماتور عرضی می‌باشد. اگر در محدو مفصل خمشی خمیری در عضو فاصله تنگ‌ها از هم کمتر یا مساوی با 4/3 باشد و علاوه بر این برای اعضا با نیاز شکل پذیری متوسط و زیاد. مقاومت تام شده توسط تنگ های (ء۷) لااقل برابر با 346 برش طراحی باشد در این صورت عضو فاقد شرایط ) می‌باشد. در غیر این صورت عضو فاقد شرایط (-) فرض می‌شود. ۷.۴ برشی است که بتن در تیر تحمل میکند. ۶ در صورتی که ضوابط مربوط به طول گیرایی در حداکثر 7۲۵ میلگردهای موجود در ناحیه مفصل پلاستیک رعایت نشده باشد. تیر توسط طول گیرایی ۳ 9 -------- صفحهٔ بعد -------- فم ۱ ۲ کر ۳ ۴ ۵ ۶ ۷ ۸ ۹ ۱۳۹۳/۳/۵ ل ششم-مدل‌سازی و معیارهای پذیرش ۱۹۹ جدول ۷-۶- معیارهای پذیرش برای روش های خطی - ستون های بتن مسلح : ۰ ۶۰ ۰ اس ۳ ۱ ۲ الف- ستون با جزئیات ارماتور عرضی | " ۶,۷ و 5 راب۸ سک فک سکس که تس هی که مس ب- ستون با جزئیات آرماتور عرضی از" پ- ستون با جزئیات آرماتور عرضی آ[ ۶" و هل ع هل ه نس مه هس سس ۰ آ ۰ ۰ آ سس ۰ ۰ ۰ ۲ ت- ستون‌هایی که با طول گیرایی یا وصله آرماتور در ارتفاع آزاد ستون کنترل میشوند" ک ‏ ع الما شسش تسا ها تس فص تا 0 هل جزئیات آرماتور عرضی ‏ از و از در بند ۴-۲-۱-۴-۶ ارائه شده است. در صورتی که برای یک عضو بیش از یک مورد از موارد (الف). (ب)» (ج) و (د) صادق باشد. از کمترین مقدارداده شده در این موارد در جدول باید استفاده در صورت نیاز می‌توان از درون یاری خطی بین مقادیر داده شده در جدول استفاده کرد. ع‌ 0 ۱ ع اگر س<۳ مقدار 1 برابر یک فرض می‌گردد. 7/۸ در روابط فوق نیرو بر حسب نیوتن و طول بر حسب میلی‌متر است. نیروی محوری 7 بر اساس ضوابط بند ۴-۲-۱-۴-۶ تعیین می‌شود. ۷۰ برش طراحی است. -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۳۳/۱۵ ۱۰ دستورالعمل ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای ساختمان‌های بتشی متداول موحو جدول ۸-۶- معیارهای پذ برش برای روش های خطی - اتصالات تیر- ستون بتن مسلح الف - اتصالات داخلی ۹:۳ ۱- در صورت نیاز می‌توان از درون یاری خطی بین مقادیر داده شده در جدول استفاده کرد. - ۳ نیروی محوری طراحی برای ستون واقع ۸ در بالای اتصال و سطح مقطع کل اتصال می‌باشد. ۳- عبارات "۲" و۸۳ بیان گر واجد شرایط (ع۲۵010۲۱۳) و فاقد شرایط (ع۲1010010۲۳1۳۵) بودن عضو از لحاظ آرماتور عرضی می‌باشد. اگر در محدو مفصل خمشی خمیری در عضو فاصله تنگ‌ها از هم کمتر یا مساوی با 4/3 باشد و علاوه بر این برای اعضا با نیاز شکل‌پذیری متوسط و زیاد. مقاومت تأم شده توسط تنگ‌های (ع۷) لااقل برابر با 14 برش طراحی باشد در این صورت عضو فاقد شرایط (۲) می‌باشد. در غیر این صورت عضو فاقد شرایط ‎)٩۳(‏ فرد می‌شود. ۳ ,۷۷ مقاومت برشی ستون است - در صورتی که ضوابط مربوط به طول گیرایی در حداکثر ۲۵/ میلگردهای موجود در ناحیه مفصل پلاستیک رعایت نشده باشد. تیر توسط طول گیرایی وصله کنترل می‌شود. و _ ده ن رص یا -------- صفحهٔ بعد -------- ۱ ۲ انس ۳ فر ۴ ۵ ۶ 2۵ ۷ ۱۳۳۳/۱۵ مل شم -مدل‌سازی و معیارهای پذیرش ۱۱ جدول ۹-۶- پارامترهای مدل سازی و معیارهای پذ برش برای روش های غیرخطی - تیرهای بتن مسلح بارامنرهای مدل‌سازی زاویه دوران خمیری ی زاویه دورآن خمیری,رادیان الف- تیرهایی که با خمش کننرل می‌شوند ** : در صورت نیاز می‌توان از درون باری خطی بین مقادیر داده شده در جدول استفاده کرد. در صورتی که برای یک عضو بیش از یک مورد از موارد (الف). (ب). (ج) و (د) صادق باشد. از کمترین مقدارداده شده در این موارد در جدول باید تفاده کرد. عبارات ۲" و ۸۲" بیان گر واجد شرایط (۵0]0۲۱۵)) و فاقد شرایط (۳0۳00]011۳۱۸) بودن عضو از لحاظ آرماتور عرضی می‌باشد. اگر در محدوده صل خمشی خمیری در عضو فاصله تنگ ها از هم کمتر یا مساوی با 3/ل باشد و علاوه بر این برای اعضا با نیاز شکل پذیری متوسط و زیاد. مقاومت تأمین توسط تنگ های (. ۷) لااقل برابر با 4[ برش طراحی باشد در این صورت عضو فاقد شرایط (ا)) می‌باشد. در غیر این صورت عضو فاقد شرایط (: ۲6) ص می‌شود. برشی است که بتن در تیر تحمل می‌کند. درصورتی که مقاومت برشی تیر از حداکثر نیاز برشی در دو انتها کمتر باشد. تیر با برش کنترل می‌شود. در صورتی که ضوابط مربوط به طول گیرایی در حداکثر ۲۵ میلگردهای موجود در ناحیه مفصل پلاستیک رعایت نشده باشد. تیر توسط طول گیرایی با له کنترل می‌شود. ۰ برش طراحی است. -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۳۳/۱۵ ۱۱۲ دستورالعمل ار زیابی و بهسازی لرزه‌ای ساختمان‌های بتنشی منداول موحو جدول ۱۰-۶- پارامترهای مدل‌سازی و معیارهای پذ برش برای روش‌های غیرخطی - ستون‌های بتن مسلح پارامترهای مدل‌سازی ۱و۳ الف- ستون با جزئیات آرماتور عرضی | ت- ستون هایی که با طول گیرایی یا وصله آرماتور در ارتفاع آزاد ستون کنترل میشوند ۱- جزئیات آرماتور عرضی ل از و ااژ در بند ۴-۲-۱-۴-۶ ارائه شده است. ۲- در صورتی که برای یک عضو بیش از یک مورد از موارد (الف)» (ب). (ج) و (د) صادق باشد. از کمترین مقدارداده شده در این موارد در جدول باید استفا کرد. ۳- در صورت نیاز می‌توان از درون باری خطی بین مقادیر داده شده در جدول استفاده کرد. ۴- اگر ی و زاویه دوران پلاستیک باید برابر صفر در نظر گرفته شود مگر اینکه ستون دارای تنگ‌ها با قلاب با زاویه ۱۳۵ 0 فاصله کمتریا مساو | ۳ باشد و همجنین مقاومت تامین شده توسط تنگ‌ها(,۷) حداقل برابر با ۳/۴ برش طراحی باشد. ۵- در روابط فوق نیرو بر حسب نیوتن و طول بر حسب میلی‌متر است. ۶-نیروی محوری ۳ بر اساس ضوابط بند ۴-۲-۱-۴-۶ تعیین می‌شود. ۷ 1۱ کرانه پائین است. ۷۰-۸ نیری برشی است که بتن در ستون تحمل می‌کند. و ی ده ی -------- صفحهٔ بعد -------- ۱ ۲ ۳ / ۴ 2۵۹ 7 ۶ ۱۳۳۳/۱۵ مل ششم-مدل‌سازی و معبارهای پذیرش ۳ جدول ۱۱-۶- پارامترهای مدل‌سازی و معیارهای پذ برش برای روش‌های غیر خطی - اتصالات تیر- ستون بتن مسلح زاویه دوران خمیری رادیان الف - اتصالات داخلی ۵9۳9۳ ۵7 ب- اتصالات خارجی و یا زانویی در صورت نیاز می‌توان از درون یاری خطی بین مقادیر داده شده در جدول استفاده کرد. 7 نیروی محوری طراحی برای ستون واقع در بالای اتصال و سطح مقطع کل اتصال می‌باشد. عبارات ۲" و۵۳ بیان گر واجد شرایط و ۸ (۵ع۲۵۲۵۳۱۳) و فاقد شرایط (ع۲10۵۵10۲۱۳) بودن عضو از لحاظ آرماتور عرضی می‌باشد. اگر در ندوده مفصل خمشی خمیری در عضو فاصله تنگ‌ها از هم کمتر یا مساوی با 3/ل باشد و علاوه بر این برای اعضا با نیاز شکل پذیری متوسط و زیاد. اومت تأمین شده توسط تنگ‌های (۷2) لااقل برابر با 14 برش طراحی باشد در این صورت عضو فاقد شرایط ) می‌باشد. در غیر این صورت عضو فاقد ایط ( ۱۳) فرض می‌شود. در صورتی که ضوابط مربوط به طول گیرایی در حداکثر 1۲۵ میلگردهای موجود در ناحیه مفصل پلاستیک رعایت نشده باشد. تیر توسط طول گیرایی با له کنترل می‌شود. -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۹۳/۳/۵ ۱۱۴ دستورالعمل ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای ساختمان‌های بتنی متداول موجود ۳-۱-۴-۶ قاب خمشی دال- ستونی ۱-۳-۱-۴-۶- ملاحظات کلی اتصالات دال "7 ستئون و سایر اعضای قاب باشد. گسیختگی احتمالی در خمش. برش. برش انتقال‌دهنده لنگر و گیرایی آرماتور در هر مقطعی در طول عضو باید در نظر گرفته شود. اندرکنش با سایر اعضاء شامل اعضا و اجزای غیر سازه‌ای نیز باید در نظر گرفته شود. عملکرد دال به عنوان دیافراگمی که اعضای عمودی را به هم وصل می‌کند باید در مدل‌سازی در نظر گرفته شود مدل تحلیلی قاب دال - ستونی را یا می‌توان با استفاده از المان‌های یک بعدی با فرض این‌که مشخصات المان روی محور آن متمرکز شده و یا با استفاده از مجموعه‌ای از المان‌های یک بعدی (جهت ستون‌ها) و المان‌های دو بعدی و صفحه‌ای (جهت دال‌ها) بر اساس هر یک از روش‌های زیر تهیه نمود: ۱ - مدل تیر معادل, که در این روش از المان‌های یک بعدی برای ستون ها و دال‌ها استفاد کرده که در محل گره دال- به هم به طور صلب متصل هستند. عر معادل را ان برابر با عر دال مطا ابط در نظر 1 40 > م0 (۸-۶) برای چشمه های داخلی زو 1 0 > م0 (۹-۶) برای چشمه های خارجی 0 که در آن: عرض موثر دال, ۱ بعد ستون موازی با دهانه | ا: فاصله مرکز به مرکز ستون‌ها در راستای مورد نظر ۲ - مدل قاب معادل, که در این روش از المان‌های یک بعدی برای ستون‌ها و دال‌ها استفاده کرده که توسط فنرهای اتصال به هم متصل شده‌اند؛ ۳- مدل اجزای محدود. که در آن از المان‌های یک بعدی برای ستون ها و المان‌های دوبعدی و صفحه‌ای برای دال‌ها در هرگونه مدل‌سازی, اثرات تغییر در سطح مقطع مثلاً به علت بازشوهای دال باید در نظر گرفته شود. -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۹۳/۳/۵ فصل ششم-مدل‌سازی و معبارهای پذیرش ۱۵ ۲-۳-۱-۴-۶- سختی ۱-۲-۳-1-۴-۶- روش‌های استاتیکی و دینامیکی خطی برای دال‌ها باید سختی‌های خمشی. برشی و پیچشی (در دال در مجاورت ستون) مدل شوند. برای ستون‌ها سختی‌های اعضا را می‌توان بر اساس اصول کلی بند (۲-۱-۳-۶) تعیین نمود. ۲-۲-۳-۱-۴-۶- روش‌های استاتیکی غیر خطی دال‌ها و ستون‌ها را می‌توان یا توسط المان‌های با مفصل خمیری متمرکز مدل نمود. یا از المان‌های با مفصل خمیری گسترده و یا مدل‌های دیگری که نشان داده شود قادر به مدل‌سازی رفتار اعضای دال و ستون بتن مسلح تحت اثر بار جانبی هستند استفاده کرد. در حالت کلی مدل به کار گرفته شده باید قادر به مدل‌سازی رفتار غبرارتجاعی در طول عضو باشد مگر این که با استفاده از تعادل نشان داده شود که تنها انتهای اعضا جاری خواهند شد. علاوه بر دال, ستون و اتصالات دال- ستون نیز باید مدل شوند تا بتوان گسیختگی احتمالی در انتقال برش و لنگر را در اتصال مدل نمود. در غیر این صورت باید احتمال گسیختگی اتصال را به عنوان قسمتی از تحلیل کنترل نمود. در صورتی که احتمال رفتار غیر خطی در مودی به جز خمش وجود داشته باشد. مدل به کار گرفته شده باید قادر به مدل سازی این رفتار باشد. در مدل برای اعضای اصلی با رفتار غیر خطی, تغییر شکل‌های غیر ارتجاعی ناشی از خمش در دال‌ها و ستون‌ها و اتصالات محدود می‌شود. تغییر شکل‌های غیر ارتجاعی دیگر را می‌توان در اجزای غیر اصلی اجازه داد. روابط یکنوای بار- تغییر شکل باید بر اساس رابطه کلی شکل (۱-۶) مدل شود. رابطه کلی بار- تغییر شکل باید به نحوی برقرار شود که حداکثر مقاومت با مقاومت طرح طبق ضوابط بندهای (۲-۳-۶) و (۳-۳-۱-۴-۶) سازگاری داشته باشد. برای ستون‌ها تغییر شکل کلی نشان داده شده درشکل (۱-۶)» چرخش مفصل خمیری در ستون است که ظرفیت مربوطه باید از جدول (۱۰-۶) بدست آید. برای دال‌ها و اتصالات آن‌ها به ستون‌ها تغییر شکل کلی شکل (۱-۶) چرخش اتصال دال-ستون است که ظرفیت‌های مربوطه باید از جدول (۱۳-۶) بدست آید. ۳-۳-۱-۴-۶- مقاومت مقاومت اعضا را می‌توان بر اساس ضوابط کلی بند (۲-۳-۶) و با در نظر گرفتن ضوابط تکمیلی این بند بدست آورد. مقاومت حداکثر اعضا باید با در نظر گرفتن احتمال گسیختگی در خمش. نیروی محوری» برش. پیچش,» طول گیرایی و سایر کمیات پاسخ درهمه نقاط در طول عضو تحت ترکیبات بار ثقلی و زلزله طراحی, تعیین شود. مقاومت اتصال دال- -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۹۳/۵ ۱۶ دستورالعمل ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای ساختمان‌های بتنی متداول موجود این رابطه. ,,/ مقاومت خمشی طراحی نوار ستونی و همان ,۸/۸ آئین‌نامه آبا با فرض ضرایب .۷ و ی برابر او .یا لنگر نوار ستونی ناشی از بارهای ثقلی است. ,۱ باید طبق روش‌های آیین‌نامه بتن ایران برای بار ثقلی طراحی حاصل از روش‌های فصل ۳۴ آئین‌نامه مربوطه بدست آید. برای ستون‌ها می‌توان از بند (۳-۲-۱-۳۴-۶) جهت تخمین مقاومت برشی استفاده کرد. مقاومت اتصال دال- ستون برای انتقال برش و لنگر را با در نظر گرفتن عملکرد توام خمش, برش و پیچش موجود در اتصال با ستون باید محاسبه کرد. روش‌های مشروح در زیر برای این منظور قابل استفاده‌اند. برای اتصالات داخلی بدون تیرهای عرضی و برای اتصالات خارجی دارای لنگر حول محوری عمود بر لبه دال, مقاومت انتقال برش و لنگر به عنوان حداقل مقدار مقاومت‌های زیر در نظر گرفته می‌شود: ۱- مقاومت محاسبه شده با در نظر گرفتن برون مرکزیت برش در یک مقطع بحرانی دال ناشی از عملکرد توام برش و لنگر طبق ضوابط آیین‌نامه بتن ایران بدست می‌آید. در این رابطه به خصوص بخش‌های (۱۷-۱۲) و (۴-۱۵) آبا باید مورد توجه قرار گیرند. ۲- مقاومت انتقال لنگر برابر پا عللت که در این رابطه ,۳۸۸ برابر است با مجموع مقاومت‌های مثبت و منفی مقطعی از / دال بین خطوطی که به فواصل یک و نیم برابر ضخامت دال و یا ضخامت کتیبه سرستون خارج از بر ستون واقعند (بند ۲-۳-۴-۱۵ آبا) و م7 برابر کسری از لنگر است که طبق آیین‌نامه بتن ایران توسط خمش مقاومت می‌شود (بند ۳-۱۴۵ آبا). برای لنگر حول محوری موازی لبه دال در اتصالات خارجی بدون تیرهای عرضی, اگر برش در مقطع بحرانی دال ناشی از بارهای ثقلی از ,/۷۵۱/* بیشتر نباشد و یا برش در یک تکیه گاه گوشه از .۰/۵۷۷ بیشتر نباشد. مقاومت انتقال لنگر را می‌توان مساوی مقاومت خمشی مقطعی از دال بین خطوطی به فاصله ,۴ (با تعریف فصل دوازدهم آبا) خارج از وجه‌های مقابل ستون در نظر گرفت. .۷ برابر با مقاومت برش سوراخ شدگی مستقیم طبق ضوابط آیین‌نامه بتن ایران می‌باشد. ۴-۳-۱-۴-۶- معیارهای پذ برش ۱-۴-۳-۱-۴-۶- روش استاتیکی و دینامیکی خطی کلیه تلاش‌ها و پارامترهای پاسخ اعضا در دو گروه «کنترل شونده توسط نیرو» یا «کنترل شونده توسط تغییر شکل» مطابق تعاریف بند (۴-۳) قرار می‌گیرند. در اعضای اصلی تلاش‌های کنترل شونده توسط تغییر شکل باید به خمش در دال‌ها و ستون‌ها و انتقال برش و لنگر در اتصالات دال- ستون محدود شود. در اعضای غیر اصلی برش و گیرایی آرماتور مطابق آنچه در جدول (۱۲-۶) آمده است. به عنوان تلاش‌های کنترل شونده توسط تغییر شکل در نظر گرفته می‌شود. کلیه تلاش‌های دیگر باید به عنوان کنترل شونده توسط نیرو در نظر گرفته شوند. -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳/۳/۵ فصل ششم-مدل‌سازی و معیارهای پذیرش ۱۷۷ تلاش‌های طراحی در اعضا باید مطابق ضوابط فصل ۴ تعیین شوند. اگر مقدار الج0] محاسبه شده از یک بیشتر باشد. تلاش‌های طراحی زیر باید بر اساس اصول آنالیز حدی به نحوی که در فصل ۴ بیان شد. معین شوند: (۱) لنگرهاء برش‌هاء پیچش‌ها و لنگرهای خمشی متناظر با طول گیرایی و وصله متناظر با رسیدن عضو به سطح مقاومت خود در دال‌ها و ستون‌ها؛ (۲) نیروهای محوری در ستون‌هاء با در نظر گرفتن عملکرد خمیری احتمالی برای اعضای موجود در طبقات بالاتر از تراز مورد بررسی. تلاش‌های طراحی باید مطابق ضوابط بند (۲-۱-۴-۴) و جداول (۶-۶) و (۱۳-۶) با مقاومت‌های طراحی مقایسه شوند. اعضایی که معادلات (۲۳-۴) و (۲۴-۴) را اقناع نمایند. معیارهای عملکرد را اضا نموده‌اند. در صورتی که مقدار متوسط 17۳13 های ستون‌ها در یک تراز از مقدار متوسط 213 برای دال‌ها در همان تراز بیشتر شود و نیز از مقادیر ۱ و نصف مقدار متوسط 17 برای ستون‌های آن تراز بیشتر شود. قاب به عنوان قابی با طبقه ضعیف محسوب شده و ارزیابی آن باید با استفاده از روش مربوط به سیستم باربر جانبی با طبقه ضعیف مطابق ضوابط بند (۱-۳-۲-۱-۴-۶) انجام شود. ۲-۴-۳-۱-۴-۶- روش تحلیل مکانیزم محتمل خرابی ضریب شکل پذیری کل سازه می‌بایست ملزومات مورد بحث در بند (۲-۴-۴) را ارضا نماید. برای محاسبه ظرفیت شکل پذیری سازه بر اساس مکانیزم محتمل خرابی محتمل, می‌توان از مقادیر حداکثر تغییر مکان‌های غیر ارتجاعی مجاز اعضای اصلی بر اساس جدول های (۱۰-۶) و (۱۳-۶) استفاده نمود. ۳-۴-۳-۱-۴-۶- روش‌های استاتیکی غیر خطی در مدل, رفتار غیر ارتجاعی باید به اجزا و تلاش‌های محدود شود که در جداول (۱۰-۶) و (۱۳-۶) آورده شده‌اند. مگر این که با شواهد تحلیلی یا آزمایشگاهی و تجربی نشان داده شود که تلاش‌های غیر ارتجاعی دیگری نیز برای سطح عملکرد ایمنی جانی قابل قبول هستند. تلاش‌های محاسبه شده برای اجزا باید ضوابط فصل ۴ را اقناع نمایند. حداکثر تغییر شکل‌های غیر ارتجاعی قابل قبول در جداول (۱۰-۶) و (۱۳-۶) آورده شده‌اند. در صورتی که رفتار غیر ارتجاعی در مورد تلاش یا عضوی مشاهده شود که در جداول آورده نشده, عملکرد غیر قابل قبول تلقی می‌شود. ۵-۳-۱-۴-۶- معیارهای بهسازی اعضای قاب خمشی بتنی دال - ستونی که معیارهای پذیرش را برای هدف بهسازی مورد نظر تأمین نمی‌کنند باید بهسازی شوند. معیارهای بهسازی باید بر اساس ضوابط بند (۷-۳-۶) و سایر ضوابط این دستورالعمل باشد. -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۳۳/۱۵ ۱۱۸ دستورالعمل ار زیابی و بهسازی لرزه‌ای ساختمان‌های بتنشی منداول موحو جدول ۱۲-۶- معیارهای پذیرش برای روش‌های خطی - دال‌های دوطرفه و اتصالات دال - ستون ۱ الف- اتصالات دال - ستون " ۱- در صورتی که برای یک عضو بیش از یک مورد از موارد (الف). (ب) و (پ) صادق باشد. از کمترین مقدار داده شده در این موارد در جدول باید استفاده کرد. ۲- ,۷ برش در مقطع بحرانی دال ناشی از نیروهای ثقلی و ۷0 مقاومت در برابر برش مستقیم سوراخ کننده می‌باشد. ۳- عبارت «بله» در مورد میلگردهای پیوستگی وقتی صادق است که لااقل یکی از میلگردهای اصلی تحتانی در هر جهت به طور موثری در ستون و ی -------- صفحهٔ بعد -------- فده _ ۱۳۹۹/۳/۵ مل ششم-مدل‌سازی و معیارهای پذیرش جدول ۱۳-۶- پارامترهای مدل‌سازی و معیارهای پذیرش برای روش‌های غیرخطی - دال‌های دو زاه‌به دوراره < ۱ : راویه دوران حمیری مقاومت شرایط رادیان بافی مانده دس ۷ ۷ سس ۳ که کج اد اس شا اک سح ی سس س ‏ سس سس لس با در | ما که با وا ها اک گیرایی یا وصله " سا اه پ- دال‌های کنترل شونده توسط طول گیرایی در اتصال دال - ستون " هکل ۱- در صورت نیاز می‌توان از درون یابی خطی بین مقادیر داده شده در جدول استفاده کرد. ۲- در صورتی که برای یک عضو بیش از یک مورد از موارد (الف). (ب) و (پ) صادق باشد. از کمترین مقدار داد استفاده کرد. ۳ ۷ برش در مقطع بحرانی دال ناشی از نیروهای ثقلی و ,۷ مقاومت در برابر برش مستقیم سوراخ کننده می‌با ۴- عبارت «بله» در مورد میلگردهای پیوستگی وقتی صادق است که لااقل یکی از میلگردهای اصلی تحتانی در هر ۱۱۹ طرفه و اتصالات ستون به دال زاویه دوران خمیری. رادیان تس » شده در این موارد در جدول باید ند جهت به طور موثری در ستون آدامه -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳/۳/۵ ۱۳۰ دستورالعمل ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای ساختمان‌های بتنی متداول موجود ۵-۶- اجزای سازه‌ای بتنی اجزای سازه‌ای بتنی شامل دیوارهای برشی» دیافراگم‌ها و پی‌های بتنی در این قسمت بررسی می‌شوند. در بند (۱-۵-۶) دیوارهای برشی بتنی بررسی خواهند شد. دیافراگم‌ها و اجزای پی‌ها در قسمت‌های بعد بررسی می‌شود. دیافراگم بتنی در بند (۲-۵-۶) و نهایتاً ضوابط مربوط به اجزای پی بتنی در بند (۳-۵-۶) ارایه خواهند شد. ۱-۵-۶ دیوارهای برشی بتنی ۱-۱-۵-۶ انواع دبوارهای برشی بتنی و اجزای مربوط ضوابط بند (۱-۵-۶) قابل اعمال به همه دیوارهای برشی در همه نوع سیستم‌های ساختمانی که از دیوار برشی استفاده می‌کنند می‌باشد. این موارد شامل دیوارهای برشی مستقل, دیوارهای برشی که در سیستم سازه‌ای دوگانه (قاب- دیوار)» دیوارهای برشی کوپله و دیوارهای برشی ناپیوسته می‌باشد. در صورتی که بازشوهای موجود در دیوارء بر مقاومت یا رفتار غیر ارتجاعی دیوار تأثیر قابل ملاحظه نداشته باشند می‌توان دیوار را به صورت یکپارچه مدل نمود. دیوارهای برشی بازشودار دیوارهایی هستند که بازشوها در آن به صورت نسبتاً منظم توزیع شده‌اند که دیوار را به پایه‌ها و تیرهای عمیق که به نام «قطعات دیوار» (5081161118 [[۱۷/۵) خوانده می‌شوند. ۱-۱-۱-۵-۶- دیوارهای برشی بکپار چه و قطعات دیوار دیوارهای برشی بتن مسلح یکپارچه شامل المان‌های قایم درجا ریخته شده. به صورت کوپله و غیر کوپله با فرم سطح مقطع بسته یا باز می‌باشند. این دیوارها باید سطح مقطع های نسبتاً پیوسته داشته باشند و باید هم در مقابل بار ثقلی و هم بار جانبی مقاومت داشته باشند. دیوارهای برشی یا قطعات دیوار با نیروهای محوری بزرگتر از ,۹/۳۵۲ (۲۰: نیروی محوری حداکثر قابل تحمل توسط دیوارهایی که نسبت آرماتور آن‌ها از ۰/۰۶۲۵ کمتر باشد ولی فاصله آرماتورها کمتر از ۴۵۲۳ باشد. در تحمل بار جانبی سهیم می‌باشند به شرطی که نیروی برشی نیاز از مقاومت برشی اسمی کاهش یافته دیوار که طبق بند (۲-۲-۱-۵-۶) ۲-۱-۱-۵-۶- ستون‌های بتن مسلحی که دیوارهای برشی ناپیوسته بر آن‌ها اتکا دارند. ستون‌های بتن مسلحی که دیوارهای برشی ناپیوسته بر آن‌ها اتکا دارند بر اساس ضوابط بند (۲-۱-۴-۶) ارزیابی و بهسازی شوند. -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳/۳/۵ فصل ششم-مدل‌سازی و معیارهای پذیرش ۱۳۱ ۳-۱-۱-۵-۶- تیرهای کوپله بتن مسلح تیرهای کوپله (همبند) بتن مسلح که برای اتصال دو دیوار برشی به هم به کار می‌روند باید بر اساس ضوابط بند (۲-۱-۵-۶) ارزیابی و بهسازی شوند. ۲-۱-۵-۶ دیوارهای برشی بتن مسلح. قطعات دیوار. تیرهای کوپله ۱-۲-۱-۵-۶- ملاحظات کلی مدل تحلیلی برای یک دیوار برشی باید به طور مناسب ظرفیت تغییر شکل, سختی و مقاومت دیوار برشی را مدل‌سازی گرفته شود. اند رکنش با سایر اجزای سازه‌ای و غیر سازه‌ای باید در نظر گرفته شود. دیوارهای برشی لاغر (دیوارهای برشی با نسبت ارتفاع به طول بیش از ۳) و قطعات دیوار را می‌توان به صورت المان‌های تیر- ستون معادل با در نظر گرفتن تغییر شکل‌های خمشی و برشی مدل نمود. در محاسبه مقاومت خمشی المان‌های تیر ستون باید آندرکنش بین نیروی محوری و خمش در نظر گرفته شود. طول قطعه صلب بین گره تیر- ستون تا المان تیر- ستون معادل, برابر فاصله مرکز سطح دیوار تا لبه دیوار می‌باشد. برای دیوارها با مقاطع نامتقارن, باید تفاوت ظرفیت خمشی در دو جهت بارگذاری مدل شوند. از المان تیری که در آن هم تغییر شکل‌های خمشی و هم تغییر شکل‌های برشی ملحوظ شده باشد برای مدل‌سازی تیرهای کوپله باید استفاده نمود. ۲-۲-۱-۵-۶- سختی سختی موثر تمام اعضا باید با توجه به مشخصات مصالح آنهاء ابعاد عضوء میزان آرماتورء شرایط مرزی و نیز وضعیت فعلی عضو از لحاظ سطح تنش و وضعیت ترک خوردگی تعیین شوند. راه دیگر تعیین سختی‌های موثر استفاده از مقادیر پیشنهادی جدول (۲-۶) می‌باشد. برای بدست آوردن توزیع مناسب نیروهای جانبی در ساختمان‌های با دیوارهای باربرء تمام دیوارها را می‌توان یا در وضعیت بدون ترک و یا ترک خورده فرض کرد. در ساختمان‌هایی که مقاومت در برابر بار جانبی توسط دیوارهای سازه‌ای به تنهایی تأمین می‌شود و یا ترکیبی از دیوارها و قاب‌های مقاومت جانبی را تأمین می‌کنند. تمام دیوارهای برشی و یا قطعات دیوار بحث شده در این بخش به صورت ترک خورده فرض می‌شوند. برای تیرهای کوپله. از مقادیر سختی موثر داده شده در جدول (۲-۶) استفاده می‌شود مگر اینکه با استفاده از تحلیلی -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۹۳/۳/۵ ۱۳۳۲ دسنورالعمل ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای ساخنمان‌های بتنشی منداول موجود ۱-۳۲-۲-۱-۵-۶- روش های استاتیکی و دینامیکی خطی در مدل‌سازی دیوارهای برشی و اجزای مربوط باید سختی‌های محوری. خمشی و برشی در نظر گرفته شوند. برای دیوارهای با سطح مقطع بسته یا باز از قبیل جعبه. آ, با, |[ و ل) از ضوابط بند (۳-۱-۵-۶) برای تعیین پهنای موثر فشاری و یا کششی استفاده می‌شود. در مورد مقادیر سختی های محاسباتی که در تحلیل ها مورد استفاده قرار می‌ گیرند. باید ضوابط بند (۲-۱-۵-۶) را به کار برد. اتصالات بین دیوارهای برشی و اعضای قاب را بنا به مورد می‌توان به صورت اجزای صلب یا اتعطاف پذیر و یا مفصل مدل نمود. ۲-۲-۲-۱-۵-۶- روش استاتیکی غیر خطی روابط غیر خطی نیرو - تغییر شکل باید طبق ضوابط بند (۲-۱-۵-۶) در نظر گرفته و در روش استاتیکی غیر خطی به کار گرفته شوند. روابط یکنوای بار - تغییر شکل برای مدل های تحلیلی دیوارهای برشی, المآن‌های دیوار و تیرهای کوپله باید مطابق رابطه ی کلی شکل (۱-۶) باشد. برای دیوارهای برشی و قطعات دیواری که تحت اثر بار جانبی رفتار غیر ارتجاعی خمشی می‌توان از روش زیر استفاده کرد. منحنی بار - تغییر شکل (۱-۶) در نظر گرفته شده و در آن محور * نمایشگر میزان چرخش در بالای منطقه ی مفصل پلاستیک در انتهای عضو مطابق آنجه در شکل (۲-۶) نشان داده شده فرض می‌شود. میزان چرخش مفصل در نقطه ی 3 در شکل (۱-۶) متناظر است با میزان چرخش در نقطه جاری شدن, ۲۲ که مقدار آن را می‌توان از رابطه ی (۱۰-۶) ۷ (۱۰-۶) اما 019 که در آن معادله: ۰ ظرفیت لنگر تسلیم (جاری شدن) دیوار برشی یا قطعه ی دیوار می‌باشد؛ 1 ضریب ارتجاعی بتن می‌باشد؛ ۶ طول فرض شده برای مفصل پلاستیک است. در مدل‌های تحلیلی دیوارهای برشی و قطعات دیوارء مقدار م/ برابر نصف طول در پلان و یا ارتفاع طبقه همکف. هر کدام عضو فرض می‌شود مقادیر متغیرهای ۳,2 و 2 که برای تعیین نقاط ل6,(],] در شکل (۱-۶- الف) مورد نیازند درجدول -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۹۳/۳/۱۵ فصل ششم-مدل‌سازی و معیارهای پذیرش ۱۳۳ (۱۸-۶) داده شده‌اند. برای دیوارهای برشی و قطعات دیواری که پاسخ غیر ارتجاعی آزها با برش کنترل می‌شود. می‌توان از روش زیر استفاده کرد. چرخش مفصل پلاستیک < 0 1 شکل ۳-۶- چرخش مفصل خمیری در دیوار برشی برای حالتی که خمشی بر رفتار غیر خطی ارتجاعی حاکم است. رابطه بار - تغییر شکل مطابق شکل (۱-۶ ب) در نظر گرفته و محور * در آن شکل به عنوان تغییر مکان جانبی نسبی فرض می‌شود. برای دیوارهای برشی مقدار این تغییر مکان نسبی به عنوان تغییر مکان نسبی طبقه مطابق آنچه در شکل (۴-۶) نشان داده شده فرض می‌شود. برای قطعات دیوارء شکل (۳۲-۶) تعریف تغییر مکان نسبی عضو را نمایش می‌دهد. ۱ شکل ۴-۶- چرخش مفصل خمیری در دیوار برشی برای حالتی که برش بر رفتار غیر خطی ارتجاعی حاکم است. برای تیرهای کوپله روش به قرار زیر است: رابطه بار - تغییر شکل مطابق شکل (۱-۶ ب) در نظر گرفته و محور * در آن شکل به عنوان چرخش عضو به نحوی که در شکل (۵-۶) نمایش داده شده, اختیار می‌شود. مقادیر متغیرهای 4,0 و ۵ که برای تعیین محل نقاط ,لآ و تا در -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۹۳/۳/۵ ۱۳۴ دسنورالعمل ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای ساخنمان‌های بتنشی منداول موجود شکل (۱-۶- ب) مورد نیازند در جدول (۱۹-۶) داده شده‌اند. در صورتی که شرایط عضو مورد نظر بین حدود داده شده در جداول باشد می‌توان از درون‌یابی خطی استفاده کرد. شکل ۵-۶- دوران در تیرهای همیند ۳-۲-۱-۵-۶- مقاومت مقاومت‌های اعضا باید بر اساس ضوابط کلی بند (۲-۳-۶) و با در نظر گرفتن هر گونه تغییر لازم در آن‌ها طبق سایر ضوابط این فصل محاسبه شوند. در محاسبه مقاومت‌ها باید احتمال گسیختگی خمشی, برشی با گسیختگی ناشی از طول مقدار مقاومت خمشی اسمی دیوارهای برشی یا قطعات دیوارء ,۸1 باید طبق اصول ارایه شده در آیین‌نامه بتن ایران و با فرض ضرایب ایمنی جزیی برابر یک محاسبه شود. در محاسبه مقاومت خمشی اسمی. از عرض های موثر بال های فشاری و کششی مطابق بند (۴-۱-۳-۵-۲۰) آبا می‌توان استفاده کرد. برای تعیین مقاومت جاری شدن خمشی دیوار برشی, که با نقطه 13 در شکل (۱-۶ الف) مشخص است. تنها باید میلگردهای طولی واقع در عضو مرزی در نظر گرفته شوند. در صورتی که دیوار فاقد اعضای مرزی باشد. تنها میلگردهایی که در ۲۵/ انتهایی مقطع دیوار قرار دارند باید در محاسبه مقاومت تسلیم دخالت داده شوند. برای محاسبه مقاومت خمشی اسمی دیوار که با نقطه ن) در شکل (۱-۶- الف) متناظر است. تمام میلگردهای طولی (شامل میلگردهای جان) باید در محاسبه دخالت داده شوند. در کلیه محاسبات مربوط به محاسبه مقاومت خمشی. مقاومت تسلیم آرماتورهای طولی باید برابر مقاومت تسلیم مورد انتظار»ء فرض شود. نیروی محوری وارد شده بر دیوار باید شامل اثرات بارهای تقلی مطابق ضوابط فصل ۴ باشد. مقاومت برشی اسمی دیوار برشی یا قطعه ی دیوار ,۷. باید بر اساس ضوابط فصل بیستم آیین‌نامه بتن ایران تعیین شود. مقاومت برشی اسمی ستون‌هایی که دیوارهای برشی ناپیوسته را تحمل می‌کنند نیز باید بر اساس ضوابط فصل بیستم -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۹۳/۳/۵ فصل ششم-مدل‌سازی و معیارهای پذیرش ۱۳۵ شده (506011104) بدون ضریب استفاده شود. برای این حالت. تفاوتی بین مقاومت‌های برشی جاری شدن و اسمی که متناظر با نقاط 13 و ۴ در شکل (۱-۶) می‌باشند. وجود ندارد. اگر درصد میلگرد افقی یک دیوار برشی یا قطعه ی دیوار» ,رم کمتر از ۰/۰۰۲۵ ولی بزرگتر از ۰/۰۰۱۵ باشد.ء در محاسبه مقاومت برشی دیوار می‌توان مطابق فوق از آیین نامه ی بتن ایران استفاده کرد. در صورتی که درصد میلگرد جانبی کمتر از ۰/۰۰۱۵ باشد می‌توان سهم میلگردهای دیوار را در مقاومت برشی ثابت و برابر مقدار حاصل در حالت 4۵ رم فرض نمود. طول وصله برای آرماتورهای طولی اصلی را می‌توان بر اساس ضوابط بند (۵-۳-۶) ارزیابی نمود. در صورتی که سطح تنش آرماتور در مقاطعی توسط طول وصله کنترل شود. باید مقاومت‌های خمشی کاهش یافته محاسبه شوند. نیاز به ارماتور محصور کننده برای اعضای مرزی دیوار برشی را می‌توان با توجه به ضوابط آیین‌نامه بتن ایران ارزیابی نمود. مقاومت های برشی و خمشی تیرهای کوپله بر اساس ضوابط فصل بیستم آیین‌نامه بتن ایران محاسبه می‌شوند. در این محاسبات از مقاومت مورد انتظار آرماتورهای طولی و قطری استفاده می‌شود. مقاومت برشی و خمشی اسمی ستون هایی که دیوارهای برشی ناپیوسته بر آن‌ها اتکا دارند. طبق ضوابط بند (۳-۲-۱-۴-۶) ارزیابی می‌شوند. ۴-۲-۱-۵-۶- معیارهای پذ برش ۱-۴-۲-۱-۵-۶- روش‌های استاتیکی و دینامیکی خطی دیوارهای برشی, قطعات دیوار» تیرهای کوپله و ستون‌هایی که دیوارهای برشی ناپیوسته را تحمل می‌کنند را باید طبق ضوابط بند (۴-۳) به یکی از دو دسته کنترل شونده توسط نیرو یا کنترل شونده توسط تغییر شکل طبقه‌بندی کرد. برای ستون‌هایی که دیوارهای برشی ناپیوسته را تحمل می‌کنند. رفتار کنترل شونده توسط تغییر مکان باید به رفتار خمشی محدود شود. در سایر اعضاء رفتار کنترل شونده توسط تغییر مکان باید به خمش یا برش محدود شود. بقیه تلاش‌ها باید کنترل شونده توسط نیرو فرض شوند. از مقاومت خمشی اسمی یک دیوار یا قطعه دیوار باید برای تعیین حداکثر نیروی برشی در دیوار برشی. قطعات دیوار و ستون‌هایی که دیوارهای برشی ناپیوسته را تحمل می‌کنند. استفاده کرد. در مورد دیوارهای برشی کنسول و نیز ستون هایی که دیوارهای برشی ناپیوسته را تحمل می‌کنند. نیروی برشی طراحی مساوی نیروی جانبی است که می‌تواند پای دیوار را به مقاومت خمشی اسمی برساند با فرض اینکه این نیرو به صورت یکنواخت در ارتفاع دیوار توزیع شده باشد. برای قطعات دیوارء نیروی طراحی برابر برش لازم جهت رساندن دو انتهای مقابل قطعه دیوار به مقاومت های خمشی نیروی طراحی (خمش. برش» یا نیروی منتقل شده در محل وصله یا مهار) اعضا باید مطابق ضوابط فصل ۴ تعیین شوند. در تعیین مقادیر مناسب برای نیروی طراحی, باید به بارهای تقلی و نیز مقدار حداکثر نیروهایی که با توجه به رفتار -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳/۳/۵ ۱۲۳۶ دستورالعمل ارزیسابی و بهسازی لرزه‌ای ساختمان‌های بنشی مضداول موجود غیرخطی در اعضای مجاورء امکان انتقال به عضو مورد نظر را دارند توجه شود. نیروی طراحی باید با مقاومت های طراحی مطابق ضوابط بند (۲-۱-۴-۴) مقایسه شوند. جداول (۱۴-۶) و (۱۵-۶) مقادیر 17 را جهت استفاده در رابطه ی (۲۳-۴) به دست می‌دهند. ۲-۴-۳-۱-۵-۶- روش تحلیل مکانیزم محتمل خرابی ضریب شکل پذیری کل سازه میبایست ملزومات مورد بحث در بند (۲-۴-۴) را ارضا نماید. برای محاسبه ظرفیت شکل پذیری سازه بر اساس مکانیزم محتمل خرابی » میتوان از مقادیر حداکثر تغییر مکانهای غیر الاستیک مجاز اعضای اصلی بر اساس جدول های (۱۸-۶) و (۱۹-۶) استفاده نمود. ۳-۴-۲-۱-۵-۶- روش‌های استاتیکی غیر خطی در مدل طراحی, پاسخ غیر ارتجاعی باید به تلاش‌ها و اعضایی که در جداول (۱۶-۶) و (۱۷-۶) آمده اند محدود شود. برای اعضایی که رفتار غیر ارتجاعی از خود نشان می‌دهند. مقدار سایر پاسخ ها (نیروهاء لنگرهاء یا لنگرهای پیچشی) در عضوء متناظر با مقدار پاسخی که باعث رفتار غیر ارتجاعی می‌شود. می‌باشد و مقدار این پاسخ‌ها از ظرفیت‌های اسمی آنها اجزایی که پاسخ غیر ارتجاعی دارند باید ضوابط بند (۲-۴-۴) را تأمین نمایند و مقدار حداکثر چرخش مفصل خمیری, تغییر مکان نسبی یا زاویه ی چرخش عضو نباید از مقادیری که در جداول (۱۴-۶) و (۱۵-۶) برای سطح عملکرد خاص داده شده‌اندء بیشتر شوند. اگر شرایط عضو مورد مطالعه بین حدود آرایه شده در جدول باشد می‌توان با استفاده از درون یابی خطی مقادیر را محاسبه کرد ۵-۲-۱-۵-۶- معیارهای بهسازی اگر دیوارهای برش بتن مسلح., قطعات دیوارء تیرهای کوپله و ستون‌هایی که دیوارهای برشی ناپیوسته را تحمل می‌کنند. بند (۷-۳-۶) و سایر موارد این دستورالعمل منطبق باشد. -------- صفحهٔ بعد -------- ۳ ۹ ۲ ۵ ۳ عم توب ۴ ۵ ۶ ۷ ۱۳۹۳/۳/۵ مل ششم-مدل‌سازی و معیارهای پذیرش ۱۳۷ جدول ۱۴-۶ معیارهای پذیرش برای روش های خطی - اعضای کنترل شونده با خمش ایا ای ۷ رو که با ماو یر اآ ‏ لا ۷۱ ضوابط محصور شدگی مرزی همان ضوابط ارایه شده در آیین نامه ی طراحی سازه های بتن مسلح می‌باشد. : در مورد تیرهای کوپله اعضای غیر اصلی با دهانه های کمتر از ۲/۵ متر در صورتی که آرماتورهای تحتانی آنها به طور ممتد در دیوارهای دو طرف قرار شته باشند می‌توان مقادیر جدول را دو برابر نمود. منظور از آرماتور طولی, آرماتورهای واقع در بالا و پایین تیرهای کوپله کننده موازی محور طولی آن می‌باشد شرایط آرماتورهای عرضی «واجد شرایط» ارتند از: (الف) در تمام طول تیر کوپله کننده خاموت های بسته در فاصله کمتر یا مساوی از هم قرار داشته باشند. (ب) مقاومت تأمین شده .| سط تنگ ها از مقاومت بسته حداقل برابر 34 مقاومت برشی مورد نیاز تیر کوپله کننده باشد. برش طراحی است. نیروی محوری بر اساس ضوابط بند ۱-۴-۲-۱-۳-۶ تعیین میشود. در رابطه ی فوق نیرو بر حسب نیوتن و طول بر حسب میلی متر است در صورت نیاز میتوان از درون یابی استفاده نمود -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۳۳/۱۵ ۱۳۸ دسنورالعمل ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای ساخنمان‌های بتنشی منداول موجود جدول ۱۵-۶- معیارهای پذیرش برای روش‌های خطی - اعضای کنترل شونده با برش ۱ ۳۲۳ ۸ 9 ۸ ۵ 005 کش ۳۵ ۴۵ 1 1 1 ۳ + با ۸-۸ ۵ 0.05 رس ۲ ۳ مه ب- تیرهای کوپله کننده دیوارهای برشی " ۱ ۳ ۷ أ ۰ ۰ ۴ س ۳ رماتورهای طولی و عرضی ۳ 1 یک ٍ ٍ ارماتورهای طولی و آرماتور عرضی واجد شرایط ٍ ٍ ارماتورهای طولی و ارماتور عرضی فاقد شرایط ۱- در دیوارهای برشی و قطعات دیواری که رفتار غیر ارتجاعی آن‌ها توسط برشی کنترل می‌شود نیروی ی ۸ محوری عضو باید کمتر یا مساوی ۰/۱۵ کنترل شده توسط نیرو فرض شود. ۲- در مورد تیرهای کوپله اعضای غیر اصلی با دهانه‌های کمتر از ۲/۵ متر در صورتی که آرماتورهای تحتانی آنها به طور ممتد در دیوارهای دو طرف قرار داشته باشند می‌توان مقادیر جدول را دو برابر نمود. ۳- منظور از آرماتور طولی, آرماتورهای واقع در بالا و پایین تیرهای کوپله کننده موازی محور طولی آن می‌باشد شرایط آرماتورهای عرضی «واجد شرایط» عبارتند از: (الف) در تمام طول تیر کوپله کننده خاموت‌های بسته در فاصله کمتر یا مساوی ‎٩‏ از هم قرار داشته باشند. (ب) مقاومت تأمین شده ,۷۷ توسط تنگ ها از مقاومت بسته حداقل برابر 14 مقاومت برشی مورد نیاز تیر کوپله کننده باشد. ۵ نیروی محور بر اساس ضوابط بند ۱-۴-۲-۱-۴-۶ تعیین می‌شود. ۶- در رابطه فوق نیرو بر حسب نیوتن و طول بر حسب میلی‌متر است -------- صفحهٔ بعد -------- ۱ ۲ در ۳ ۶ ۷ ۱۳۹۳/۳/۵ مل ششم-مدل‌سازی و معیارهای پذیرش ۱۳۹ جدول ۱۶-۶- پارامترهای مدل‌سازی و معیارهای پذیرش برای روش‌های خطی - اعضای کنترل شونده با خمش اویه دوران خمیری, زاویه دوران خمیری نسبت مقاومت وی دورن ری شرایط رادیان اب ۳ املی ۱ غراملی | م0 ۷ ۸-۸ ها را 1 1 محصورشدگی مرزی ی ۹ 1 - ۷ ارماتورهای طولی و عرضی ً ۴ ۱ ۹۷ 1 ارماتورهای طولی و آرماتور عرضی واجد شرایط ارماتورهای طولی و ارماتور عرضی فاقد شرایط سس و هل سل ضوابط محصور شدگی مرزی همان ضوابط آرایه شده در آیین نامه ی طراحی سازه‌های بتن مسلح می‌باشد. در مورد تیرهای کوپله اعضای غیر اصلی با دهانه های کمتر از ۲/۵ متر در صورتی که آرماتورهای تحتانی آنها به طور ممتد در دیوارهای دو طرف قرار شته باشند می‌توان مقادیر جدول را دو برابر نمود. منظور از آرماتور طولی, ارماتورهای واقع در بالا و پایین تیرهای کوپله کننده موازی محور طولی آن می‌باشد شرایط ارماتورهای عرضی «واجد شرایط» ارتند از: (الف) در تمام طول تیر کوپله کننده خاموت‌های بسته در فاصله کمتر یا مساوی 3/ل از هم قرار داشته باشند. (ب) مقاومت ۷۰ تأمین شده توسط گ‌ها بسته حداقل برابر 14 مقاومت برشی مورد نیاز تیر کوپله کننده باشد. : نیروی محور بر اساس ضوابط بند ۱-۴-۲-۱-۴-۶ ز تعیین می‌شود. در رابطه فوق نیرو بر حسب نیوتن و طول بر حسب میلی‌متر است در صورت نیاز میتوان از درون یابی استفاده نمود -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۹۳/۳/۵ ۱۳۰ دسنورالعمل ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای ساخشمان‌های بنشی متنداول موجو جدول ۱۷-۶- پارامترها و مدل‌سازی و معیارهای پذیرش برای روش‌های غیرخطی - اعضای کنترل شونده با برش بلامترهای مدلساری سا ویه وران خمبری ردان ام | غرم را اک دا اک که که ب- تیرهای کوپله کننده دیوارهای برشی " ۱ ۷ ارماتورهای طولی و عرضی ۱ 1 1 3 1 ۰ ک‌ 1۰ رک خر ۶۰ 1 ۰ ری ی 0 مس سا اس ۳ سک آرماتورهای طولی و آرماتور عرضی فاقد شرابط ۶<> ۰/۱۴۸ ۳۰ ۶ ۷ ۱- در مورد دیوارهای برشی و قطعات دیوار از تغییرمکان نسبی و در مورد تیرهای کوپله کننده از دوران عضو استفاده شود. ۲- در دیوارهای برشی و قطعات دیواری که رفتار غیر ارتجاعی آنها توسط برشی کنترل می‌شود نیروی محوری عضو ۸ باید کمتر یا مساوی 1۱۵ باشد. آرماتورهای طولی باید متقارن باشند و نیز حداکثر تنش برشی باید کمتر یا مساوی ,] 7 باشد در غیر این صورت خمش به عنوان پارامتر پاس ۳- در مورد تیرهای کوپله اعضای غیر اصلی با دهانه های کمتر از ۲/۵ متر در صورتی که آرماتورهای تحتانی آنها به طور ممتد در دیوارهای دو طرف قر ۴- منظور از آرماتور طولی. آرماتورهای واقع در بالا و پایین تیرهای کوپله کننده موازی محور طولی آن می‌باشد شرایط آرماتورهای عرضی «واجد شرایط عبار تند از: (الف) در تمام طول تیر کویله کننده خاموت های بسته در فاصله کمتر یا مساوی 3/ل از هم قرار داشته باشند. (ب) مقاومت .۷ تأمین شده توس ل -_ َ ار « ۳ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۹۳/۵ فصل ششم-مدل‌سازی و معیارهای پذیرش ۱۳۱ ۲-۵-۶- دیافراگم‌های بتنی درجا ۱-۲-۵-۶ اجزای تشکیل‌دهنده‌ی دیافراگم‌های بتنی دیافراگم‌های بتنی درجا نیروهای اینرسی کف و برش منتقل شده از اجز | قایم منقطع را از سازه به اجزای قایم مقاوم در برابر نیروهای جانبی منتقل می‌سازند. دیافراگم‌های بتنی متشکلند از دال‌هاء اجزای جمع کننده و اجزای لبه که تعاریف آنها در بندهای بعدی آمده است. ۱-۱-۲-۵-۶- دال‌ها شده در سازه را از یک دستگاه قایم مقاوم جانبی به دستگاه دیگر منتقل کرده و نیز به عنوان مهاربندی در جهت خارج از ۲-۱-۲-۵-۶- مهارها و اجزای جمع کننده (جمع کننده) اجزای جمع‌کننده عبارتند از اعضایی که نیروهای اینرسی را از داخل دیافراگم به اعضای سیستم مقاوم جانبی انتقال مهارها عبارتند از اجزایی از یک دیافراگم سازه‌ای که برای فراهم نمودن پیوستگی در اطراف بازشوهای دیافراگم تعبیه می‌شوند. ۳-۱-۲-۵-۶- احزای لبه اجزای لبه‌ی دیافراگم با تعبیه‌ی آرماتور اضافی طولی و عرضی در لبه های دیافراگم های افقی برای مقاومت در برابر نیروهای کششی و فشاری ایجاد شده توسط خمش دیافراگم. قرار داده می‌شود. دیوارهای خارجی سازه‌ای را نیز می‌توان ۳-۲-۵-۶ مدل‌سازی. تحلیل و معیارهای پذیرش ۱-۲-۲-۵-۶- ملاحظات کلی مدل تحلیلی یک دیافراگم باید نماینده‌ای از مقاومت. سختی و ظرفیت تغییرشکلی هر جزء و نیز خود دیافراگم در کل باشد . گسیختگی بالقوه در خمش, برش, کمانش و طول مهاری آرماتورها در هر نقطه از دیافراگم باید مورد توجه قرار -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۹۳/۳/۵ ۱۳۳۲ دسنورالعمل ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای ساخنمان‌های بتنشی منداول موجود مدل تحلیلی یک دیافراگم را عموماً می‌توان به صورت یک تیر افقی پیوسته یا ساده که بر اجزای با سختی متفاوت تکیه ۲-۲-۲-۵-۶- سختی سختی دیافراگم باید با استفاده از یک مدل خطی ارتجاعی با به کاربردن مشخصات مقطع تر ک نخورده با ضریب ارتجاعی بتن که در آیین نامه‌ی آبا تعریف شده, محاسبه شود. در مواردی که براساس بند ۱-۴-۲-۴ بتوان نشان داد که دیافراگم به صورت صلب عمل نماید. می‌توان این فرض را در محاسبات به کار گرفت و از مدل کردن دیافراگم صرفنظر ۳-۲-۲-۵-۶- مقاومت مقاومت اجزا باید مطابق با ضوا بط کلی بند (۲-۳-۶) ولی به ترتیبی که اینجا ذکر می‌شود باشد. مقاومت حداکثر جزء مقاومت اعضا پاید به صورت ذکرشده در فصل بیستم آیین نامه‌ی بتن ایران (آبا) تعیین شود. ۴-۲-۲-۵-۶- معیارهای پذ برش برش و خمش دیافراگم. کنترل شونده توسط تغییرشکل درنظرگرفته می‌شوند. معیارهای پذیرش برای نیروهای داخلی اجزای دال طبق بند (۴-۲-۱-۵-۶) برای دیوارهای برشی می‌باشد که در آن مقادیر1 بر طبق اجزای مشابه در جداول (۱۴-۶) و (۱۵-۶) برای استفاده در معادله (۳۶-۴) تعیین میگردد. اتصالات باید کنترل شونده توسط نیرو فرض شوند. ۵-۲-۲-۵-۶ معیارهای بهسازی دیافراگم‌های بتنی که معیارهای پذیرش مربوط به هدف بهسازی موردنظر را تا مین نمی‌کنند باید بهسازی شوند. ۰۰ ۳-۵-۶- پی‌های بتنی ۱-۳-۵-۶ آانواع پی‌های بتنی ساختمآأن‌ها طبق فصل ۵ به دو دسته کم عمق و عمیق تقسیم بندی میشوند. ضوابط بند (۲-۵-۶) قابل اعمال به پی های کم عمق شامل: شالوده‌های نواری با خطی؛ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳/۵ فصل ششم-مدل‌سازی و معیارهای پذیرش ۱۳۳ شالوده‌های مرکب؛ این ضوابط همچنین قابل اعمال به پی‌های عمیق شامل شمع ها و پایه های (شمع های بزرگ) ریخته شده‌ی درجا تیرهای بتنی متکی بر خاک ممکن است در هر دو سیستم پی‌های کم عمق و عمیق وجود داشته باشند که در این صورت باید سازگار با ضوابط بند (۳-۵-۶) باشند. ضوابط بند (۲-۵-۶) برای اجزای پی موجود و مواد یا اجزای جدیدی که برای بهسازی یک ساختمان موجود به کارمی‌روند قابل کاربرد می‌باشند. ۱-۱-۳-۵-۶- پی‌های کم عمق بارهای قایم با تماس مستقیم بر خاک و بارهای جانبی با ترکیبی از اصطکاک بین کف و شالوده. و فشار غیرفعال خاک به شالوده‌های گسترده بتنی بایستی برای مقاومت در برابر تلاش های خمشی و برش ناشی از بارهای متمرکز و خطی ناشی از سازه. و توزیع فشار عکس‌العمل خاک در زیر شالوده مسلح شوند. بارهای جانبی باید توسط اصطکاک بین خاک و کف شالوده و فشار غیرفعال به وجود آمده در برابر دیوارهای پی که بخشی از سیستم می‌باشند. تحمل شود. ۲-۱-۳-۵-۶- پی‌های عمیق ۱- شمع‌های کوبیدنی در این حالت شمع های بتنی باید مرکب از یک سرشمع بتن مسلح روی شمع های کوبیدنی باشند . شمع‌ها ممکن است بتنی (با یا بدون پیش تنیدگی) فولادی, یا مرکب (بتنی در پوسته‌ی فولادی ) باشند. بارهای قایم از طریق سرشمع به شمع ها منتقل شده. و توسط اتکای مستقیم نوک شمع و یا اصطکاک یا چسبندگی خاک روی پیرامون شمع تحمل می‌شود. بارهای جانبی به وسیله‌ی ایجاد فشار غیرفعال روی بد نه‌ی جانبی سرشمع در ترکیب با اندرکنش خمشی شمع ها و فشار غیر فعال روی بدنه‌ی شمع تحمل می‌شود. ۲- شمع‌های ریخته شده درجا شمع‌های ریخته شده درجا شامل بتن مسلح ریخته شده در یک حفره استوانه‌ای کنده و یا سوراخ شده در خاک شممع‌ها یا پایه‌های ریخته شده‌ی درجا در برابر بارهای قایم و جانبی همانند شمعهای کوبیدنی که در بند بالا ذکر شد -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۳۳/۵ ۱۳۴ دستنورالعمل ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای ساخنمان‌های بنتنشی منداول موجود ۲-۳-۵-۶ تحلیل پی‌های موجود در مواردی که ستون‌ها یا دیوارها با شالوده به صورت یکپار چه اجرا می‌شوند. | تصال این اجزا به شالوده را در تحلیل سازه می‌توان گیردار فرض کرد به شرطی که خاک پی توانایی مقاومت در برابر لنگرهای خمشی را طبق بند (۲-۱-۲-۳-۵) داشته باشد. هنگامی که ستون‌ها با پی یکپارچه نیستند و یا برای تحمل لنگر خمشی طراحی نشده‌اند. آن‌ها را با انتهای مفصلی باید مدل کرد.دراین موارد پای ستون باید علاوه بر برآیند نیروهای محوری و برشی برای دربرگرفتن چرخش لازم انتهای ستون نیز محاسبه شود . اثرات گیرداری پای ستو نها بایستی بازای حداکثر تغییرمکان سازه فوقانی درنظرگرفته ۳-۳-۵-۶ ارزیابی شرایط موجود ظرفیت‌های مجاز خاک (مدول عکس‌العمل خاک. مقاومت فشاری, فشار مقاوم) و تغییرمکان‌های پی برای سطح عملکرد انتخابی باید به روش های ذکرشده در فصل ۵ محاسبه شده و یا از مطالعات خاص برای پروژه به دست آید. کلیه اجزای پی موجود و تمامی مصالح., اجزا با قطعات لازم برای بهسازی پی باید کنترل شونده توسط نیرو درنظرگرفته شده و ویژگی‌های آن‌ها طبق بخش (۳-۶) به دست آید. اگرچه. ظرفیت | جزای پی لازم نیست از ۱/۳۵ برابر ظرفیت اجزای سازه‌ای قایم متکی بر آن‌ها (ستون یا دیوار) بیشتر باشد. ۴-۳-۵-۶ معیارهای بهسازی پی‌های موجود که معیارهای پذیرش مربوط به هدف بهسازی موردنظر را تامین نمی‌کنند باید بهسازی شوند. معیارهای بهسازی باید براساس ضوابط بند (۷-۳-۶) و یا سایر ضوابط این دستورالعمل باشد. -------- صفحهٔ بعد -------- راهکارهای بهسازی -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۳۳/۱۵ فصل هفتم- راهکارهای بهسازی قاب‌های خمشی بتنی ۱۳۷ ۱-۷- خصوصیات کلی سازه ۱-۱-۷ کلیات جانبی به وسیله قاب‌های خمشی اجرا شده در محل که سختی آن‌ها از طریق اتصالات صلب ستون‌ها و تیرها تأمین می‌گردد تحمل می‌شود. قاب‌های باربر جانبی ممکن است در همه دهانه‌ها در هر دو جهت سازه یا در تعدادی از دهانه‌ها در یک یا هر دو جهت سازه وجود داشته باشد. ویژگی‌مهم این سازه آن است که هیچ دیوار بتنی یا بنایی قابل ملاحظه‌ای در اندرکنش با سازه در آن وجود ندارد یا در صورت وجود.ء به طور کامل از سازه‌ی اصلی برای جلوگیری از اندرکنش شافت های قائم از مصالح غیر سازه‌ای تیرها و ستون‌های بتنی ۱ ِْ ٍ ۱ ا ۱ ۱۹ ۱ ۱ ۱ 9۰ ۱ ۱ ۱ : ۱ ۱ ۱ ا ۱ ح : ۱ 4 ا ی ا پوشش غیر سازه‌ای خارجی عموماً از دیوارهای پنجره دار یا پوشش‌های میان قابی است کف‌ها: اکشراً از بتن درجا یا دهانه‌های مشخص شده‌ای در هر دو طرف پیش ساخته است به صورت قّاب خمشی اجرا می‌گردد ۲-۱-۷ دیافراگم‌های کف و بام دیافراگم‌های کف و بام در این نوع سازه ضرورتاً مشابه سیستم دیوار باربر و شامل بتن درجا می‌باشد. دیافراگم‌ها در برش دارای سختی و مقاومت بالایی هستند چون قسمت افقی و دال مربوط به سیستم گرانشی هم ضخیم و هم خیلی وقتها با تیرچه‌ها مهار می‌شود. با وجود این» سیستم‌های با تیرچه‌یک طرفه ممکن است در برش در جهت موازی با تیرچه‌ها ضعیف باشد. در اغلب ساختمان‌های موجود. جمع‌کننده‌ها به ندرت در محل خود بوده و انتقال بار از دیافراگم به دیوار برشی باید به دقت مد نظر قرار گیرد. -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳/۳/۵ ۱۳۸ دستورالعمل ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای ساختمان‌های بتنی متداول موجود ۳-۱-۷- ی پی‌ها می‌توانند از هر نوعی بسته به ارتفاع ساختمان. دهانه سیستم و خاک محل منظور گردند. ۲-۷- خصوصیات پاسخ لرزه‌ای این نوع سازه باید به دو دسته جداگانه تقسیم شود. دسته اول سیستم‌های قابی قدیمی که معمولاً برای بارهای جانبی طراحی نشده‌اند و شامل ویژگی‌های کم و ناچیزی برای تضمین رفتار شکل پذیر بوده و دسته دوم قاب‌هایی است که به طور خاص برای رفتار شکل‌پذیر تحت بارهای لرزه‌ای طراحی شده‌اند. در ساختمان‌های موجود با قاب غیر شکل‌پذیر» چنین تصور می‌شد که وجود مقدار ناچیز دیوارهای بتنی و بنایی» باعث می‌شود که ساختمان نسبت به دیگر ساختمان‌های بتنی بسیار انعطاف‌پذیرتر و نسبتاً شکل‌پذیرتر باشد. مهم‌تر آنکه ستون‌ها معمولاً نسبت به تیر یا سیستم دال قوی‌تر نبوده و تسلیم‌های اولیه‌ای در این اعضا اتفاق می‌افتد. علاوه بر این به جز در مواردی که از آرماتورهای عرضی استفاده شده باشد.» ستون به طور معمول در برش پیش از آنکه مفصل پلاستیک بتواند تشکیل شود گسیخته می‌شود. ساختمان‌های با این خصوصیات در گروه ساختمان‌های بسیار خطرناک به شمار می‌آیند و بر اثر تکان‌های زمین که به اندازه کافی برای شروع گسیختگی‌های برشی در ستون‌ها قوی است در معرض خطر فرو ریزش قرار می‌گیرد. نسبت مقاومت ذاتی قاب, طراحی شده یا نشده برای بارهای جانبی» به تقاضای لرزه‌ای سازه تأثیر بزرگی بر عملکرد آن دارد و قاب‌ها در مناطق با لرزه‌خیزی کم و متوسط ممکن است در خطر کمتری باشند. قاب‌های نیمه شکل‌پذیر که دارای برخی و نه همه خصیصه‌های طراحی معمول برای قاب‌های بتنی هستند. احتمالاً عملکرد بهتری خواهند داشت. به ویژه اگر ستون‌ها دارای مقاومت مناسب بوده و برای کنترل خمشی طراحی شده باشند. با وجود این بسیاری از قاب‌های بتنی قدیمی ممکن است بسیار ضعیف بوده و در برابر تقاضاهای شکل‌پذیری بالا سیب ببینند که می‌تواند عواقب جدی در صورت وجود یک طبقه نرم یا ضعیف ناشی از پیکربندی معماری یا چیدمان ستون‌هاء به همراه داشته باشد. از ساختمان‌ها با قاب‌های کاملاً شکل‌پذیر انتظار عملکرد بهتری می‌رود. مگر آنکه بی‌نظمی در پیکربندی افقی یا عمودی تغییرشکل‌های غیرالاستیک را بر روی اجزای سازه‌ای خاص متمرکز کند. ۳-۷- کمبودهای متداول لرزه‌ای و روش‌های کاربردی بهسازی جدول (۱-۷) کمبودها و روش‌های بهسازی متناسب با این سیستم سازه‌ای را شرح می‌دهد. کمبودهای مورد نظر در دسته‌بندی‌های زیر به طور مشروح بحث شده است. علاوه بر روش‌های مذکور در این جدول می‌توان از دیگر روش‌های بهسازی لرزه‌ای از جمله استفاده از جداسازهاء میراگرها و غیره نیز استفاده نمود در این خصوص می‌توان به نشریه ۲۶۰ مراجعه کرد. -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۹۳/۳/۵ فصل هفنم- راهکارهای بهسازی قاب‌های خمشی بننی ۱۳۹ ۱-۳-۷- مقاومت کلی ۲-۳-۷ پیکربندی معمول‌ترین مشکلات ناشی از پیکربندی در این نوع سازه‌ها تشکیل یک طبقه نرم پا ضعیف بدلیل وجود طبقه با ارتفاع ناهماهنگ با بقیه طبقات می‌باشد. اگر در ساختمان افزودن دیوارها یا قاب‌های جدید به عنوان قسمتی از ترمیم کلی ممکن نباشد. نواقص پیکربندی را می‌توان با مقاوم سازی موضعی ستون‌ها مرتفع ساخت و یا به حداقل رساند. ۳-۲-۷ جزئیات اجزا کمبودهای عمده این نوع سازه‌ها به دلیل جزئیات ناقص اجزاء به ویژه اجزای سازه‌ای قاب. است. شیوه‌های ترمیم برای رسیدن به رفتار شکل‌پذیر در این قابها عموما مشکل, تداخل آفرین و هزینه‌بر است و بنابراین به ندرت انجام می‌گیرد. در مناطق با لرزه‌خیزی بسیار زیاد و زیاد» ترمیم این ساختمان‌ها عموماً با افزودن اعضای جدید با سختی زیاد بعنوان سیستم باربری جانبی که از تقاضای شکل پذیری قابل توجه در قاب‌ها جلوگیری می‌کند. انجام می‌گیرد. در نواحی با لرزه‌خیزی متوسط و کم و در صورتی که تقاضاهای لرزه‌ای خیلی بیشتر از مقاومت گرانشی قاب نباشد. مقاوم سازی موضعی و محصور کردن اعضای قاب به عنوان راهکار بهسازی پیشنهاد می‌گردد. ۴-۳-۷ کمبودهای دبافراگم کمبود بسیار معمول دیافراگم در این نوع سازه‌ها کمبود اعضای جمع‌کننده می‌باشد. افزودن اعضای جمع کننده مثر در دیافراگم موجود مشکل و تداخل آفرین است. مقاومت موجود برای انتقال بار به دیوارهای برشی باید پیش از افزودن -------- صفحهٔ بعد -------- برداشتن اجزایی که ایجاد کننده ستون -------- صفحهٔ بعد -------- پرداشتن اعضای گزینش شده -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۹۳/۵ فصل هفتم- راهکارهای بهسازی قاب‌های خمشی بننی ۱۳۳ ۴-۷- جزئیات روش‌های بهسازی ۱-۳-۷ افزودن قاب مهاربندی شده‌ی فولادی (متصل به یک دیافراگم بتنی) ۱-۱-۴-۷ موارد کاربرد * عدم کفایت ظرفیت برشی کل ساختمان موجود * _ظرفیت ناکافی ساختمان موجود برای تغییر مکان‌های جانبی (سختی کلی) ۲-۱-۴-۷- تشریح خصوصیات روش بهسازی افزودن قاب‌های مهاربندی شده قطری فولادی به ساختمان قاب خمشی بتنی یکی از روش‌های افزایش مقاومت و یا سختی سازه است. مهاربندهای فولادی ممکن است بدون افزایش قابل ملاحظه‌ای در وزن ساختمان به آن افزوده شوند. مهاربندهای جدید به طور معمول از نوع قاب مهاربندی هم محور (]3ا)) است. به دلیل هزینه‌ها و جزئیات پیچیده مرتبط با مکانیزم تیر رابط کاربرد قاب مهاربندی شده برون محور (3۲اتا) معمول نیست. هر کدام از آنواع پیکربندی‌های مهاربند قطری و نیز انواع مختلف مقاطع اعضای مهاربندی ممکن است برای این منظور به کار روند. شکل (۱-۷) پیکربندی‌های معمول متعددی را نشان می‌دهد. اتصالات معمول مهاربند جدید به سازه‌ی‌بتنی موجود در اشکال (۲-۷) (۳-۷) و (۴-۷) تشریح شده است. ۳-۱-۴-۷ ملاحظات طراحی اندرکنش قفاب مهاربندی شده و قاب بتنی: در بیشتر طرح‌های بهسازی استفاده از قاب مهاربندی شده به هدف مدل که شامل سختی قاب مهاربندی شده و سختی قاب بتنی است کنترل شود. همچنین می‌توان قاب‌های مهاربندی شده را به عنوان یک سیستم جانبی جدید مورد نظر قرار داده و تقاضای تغییر مکان واقعی را برای سیستم تعیین و سپس قابلیت پذیرش این تغییر مکان‌ها را در ترکیب با قاب موجود کنترل نمود. در ساختمان‌های بلند. ممکن است میان رفتار طره‌ای قائم قاب‌های مهاربندی شده و قاب‌های خمشی مجزای موجود ناسازگاری بوده که می‌بایست ارزیابی -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۹۳/۳/۱۵ ۱۳۴ دستورالعمل ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای ساختمان‌های بتنی منداول موجود / دیافراگم موجود ۵ ای نفودٌ به حاخل کف اس 3 ۳ ا: ا الا /اهما به تکیه گاه دائم و یا مه ند ی ۳ + ف وت ۵ ۳ شده جدید 7 مگ رکه ۳6 ای اس یا ضربدری دیافراگم موجود هگا 2 4 ۱ ۱ یت برای نفوذ به داخل کف اوه 4 ‌» موجود ممکن است نیاز ۹ ۳ موقتی اضافی باشه ون سرا ۱ ۱/٩‏ آب‌های مهاربندی / ۲81 مهاربندهای ضربدری بزرگ [۸] مهاربندهای چورون ( ۸۲" شکل) شکل ۱-۷- مقاوم‌سازی قاب خمشی بتنی با اضافه کردن مهاربند محور مرکزی مهاربندی و قاب جدید مس ۱ دیافراگم بتنی موجود ۱ ی ی ۱ ۱ 4 4 . 2 ۸ 4 چا ال َ 1 میل مهارهای رزوه شده ی تعبیه شده ۱ کاملاً به هم جفت شود یا هرگونه در مواد چسبی (یا مهارهای فاصله‌ای با ملات خشک یا روان انبساطلی) در سوراخ‌های پر شود بزرگ شده در عضو فولادی سویالس ی واشرهای صفحه فولادی جوش شده ی : وس ۱ ضو افقی قاب مهاربندی شد به عضو فولادی در زیر مهره‌ها عضو ای قاب مهاربندی شده تاو شکل ۲-۷- نمونه اتصال قاب مهاربندی شده جدید به دیافراگم بتنی -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۳۳/۱۵ موقعیت قاب مهاربندی شده: قاب مهاربندی جدید ممکن است در سطح خارجی یا داخلی ساختمان قرار داده شوند. موقعیت بیرونی عموماً امکان دسترسی‌های آسانتر در اجرا را داده و ممکن است هزینه کمتری داشته باشد. اما در معرض دید می‌باشد. در این صورت مهاربندها به راحتی به سطوح خارجی تیرهای پیرامونی. قاب‌های خمشی پیرامونی» یا لبه های دیافراگم‌های کف و بام متصل می‌شوند. اما به احتمال قوی از سطوح پنجره‌ها خواهند گذشت. در روش دیگر مهاربندی خارجی ممکن است به صورت پشت‌بندهایی عمود بر نمای خارجی موجود ساختمان مدنظر قرار گیرد. این پیکربندی احتمالاً نیازمند جمع کننده‌های جدید بزرگتری برای رساندن نیروهای جانبی از دیافراگم به مهاربند بوده, اما ممکن است امکان ایجاد پله‌های جدید یا چاله‌های آسانسور و یا احتمالاً افزایش مساحت طبقه را فراهم نماید. در طرح هایی که به توسعه یا افزودن قسمت‌هایی به ساختمان موجود نیاز است. مهاربندهای جدید را می‌توان در مجاورت سازه قرار داد و به ساختمان موجود متصل کرد. تیرهای بتنی موجود سیستم قاب ۱ ۷ ۱ میلگردهای اتمال ۱ ۱ جوش کار خانه ای یا در محل محور مرکزی قاب مهاربندی شده 0 برای جزئیات بیشتر ن.ک. [۸] [67] پلان - اتصال قاب خمشی دوطرفه تیرهای موجود قاب خمشی یک طرفه بالا و پایین / محور مرکزی قاب مهاربندی شده برای جزئیات بیشتر ن.ک [۸] ۳31 پلان - اتصال قاب خمشی یک طرفه شکل ۳-۷- نمونه اتصال قاب مهاربندی شده جدید به ستون بتنی -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۳۳/۱۵ ۱۴۳۶ دسنورالعمل ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای ساخنمان‌های بتنشی منداول موجود محور مرکزی قاب مهاربندی شده 5 عضو افقی قاب مهاربندی شده میلگردهای اتصال تعبیه شده برای جزئیات بیشتر ن.ک. [۸] شرایط لبه خارجی میلگردهای اتصال تعبیه شده محور مرکزی قاب مهاربندی شده برای جزئیات بیشتر ن ک[۸] شرایط داخلی شکل ۳-۷- نمونه اتصال قاب مهاربندی شده جدید به تیر بتنی قاب‌های مهاربندی شده داخلی اغلب در طول خطوط قاب موجود. به ویژه در دهانه‌های قاب خمشی قرار خواهند گرفت که امکان استفاده بهینه از همه اعضای جمع‌کننده و اعضای مرزی دیافراگم را داشته و بهترین اندرکنش را با قاب خمشی موجود داشته باشند. با وجود این در برخی موارد قاب‌های مهاربندی داخلی با فاصله‌ای از خطوط قاب موجود قرار داده می‌شود تا تأثیرات آن بر روی اجزای سازه‌ای و معماری موجود را به حداقل رسیده و یا اتصالات قاب - دیافراگم را ساده‌تر شود. افزودن قاب‌های مهاربندی شده جدید به یک ساختمان همواره بر خصوصیات معماری و تا اندازه‌ای برکاربری ساختمان, تأثیر می‌گذارد. انتخاب بهترین موقعیت برای قاب مهاربندی شده جدید باید با توجه به مواردی چون چیدمان فضاء موقعیت راهروهاء درهاء پنجره‌هاء. مسیرهای اصلی توزیع تأسیسات مکانیکی, الکتریکی و لوله‌کشی و نیز ملاحظات اجرایی و سازه‌ای انجام گیرد. پیکربندی قاب مهاربندی شده‌و نوع مقطع عضو: در بسیاری موارد که قاب‌های مهاربندی شده فولادی قطری برای مقاوم سازی و سخت کردن یک ساختمان قاب بتنی به کار می‌روند. یک قاب مهاربندی شده کامل از اجزای تیر افقی و ستون و نیز مهاربندهای قطری تشکیل می‌شود. نصب اجزای مهاربندی قطری میان ستون‌های بتنی موجود مشکل است. -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳/۳/۵ فصل هفتم- راهکارهای بهسازی قاب‌های خمشی بننی ۱۳۷ چون انتقال یک نیروی محوری متمرکز بزرگ از اعضای بتنی از طریق یک اتصال موضعی با تعداد محدودی میل مهار به ندرت عملی است. بر این اساس., در استفاده از این راهکار می‌بایست از ستون‌های فولادی پیوسته که از پی شروع و تا تراز بام و یا تراز مورد نیاز به بهسازی ادامه یافته. برای جلوگیری از انتقال بار به قاب بتنی موجود. استفاده نمود. در برخی موارد ستون‌های فولادی به ستون‌های بتنی مجاور متصل می‌شوند. اما اگر ستون بتنی به عنوان قسمتی از عضو مرزی اصلی عمل نماید. موقعیت وصله‌های میلگردهای ستون باید به دقت بررسی گردد. اعضای افقی فولادی جدید برای انتقال نیروها و اتصالات اعضای قطری لازم می‌باشند. این اعضای فلزی عموماً در زیر دیافراگم‌های کف و بام یا در مجاورت تیرهای پیشانی قرار می‌گیرند. مهاربندهای قطری فولادی ممکن است به صورت هر یک از پیکربندی‌های معمول نشان داده شده در شکل (۱-۷) مورد استفاده قرار گیرند. - شکل. ۷- شکل, شورون (۷ وارونه)» یا ضربدری بزرگ (ترکیبی از مهاربندهای شورون و ۷ شکل در طبقات یک در میان که تشکیل یک مهاربند دو طبقه‌ای ۸- شکل را می‌دهد). مهاربندی ضربدری دو طبقه‌ای بر مهاربندی ۷ یا ۷ وارونه مزیت دارد. در پیکربندی ۷ یا ۷ وارونه. پس از کمانش مهاربند فشاری, مولفه عضو کششی به تعادل نرسیده و به تیر منتقل می‌گردد. در صورتی که در آرایش مهاربند ضربدری, پس از کمانش عضو فشاری مهاربند» نیروی عضو کششی باقی‌مانده به طور مستقیم به پیکربندی براساس ملاحظات سازه‌ای, مقاومت نسبی, سختی و عملکرد و نیز موارد متعدد دیگر شامل ملاحظات معماری در ساختمان, برخورد با درهاء راهروها یا پنجره‌هاء شبکه تأسیسات مکانیکی, الکتریکی و لوله‌کشی یا تعداد اتصالات و فرورفتگی‌ها انتخاب خواهد شد. اعضای تیر و ستون قاب جدید فولادی معمولاً از مقاطع ۱- شکل انتخاب می‌گردند. اما ممکن است دیگر مقاطع از جمله ناودانی‌ها یا مقاطع سازه‌ای توخالی برای حفظ زیبایی‌های نمای ساختمان و سهولت پیکربندی به کار روند. اعضای قطری ممکن است از هر مقطع کاربردی معمول شامل مقاطع 1- شکل, مقاطع سازه‌ای توخالی به صورت منفرد و یا از ناودانی‌هاء نبشی‌ها یا مقاطع سازه‌ای توخالی به صورت دوبل باشند. قابهای مهاربندی شده کمانش تاب (313)» که در آنها صفحات فولادی یا مهاربندهای صلیبی شکل با بتن جدید چنان احاطه شده است که از کمانش مهاربند جلوگیری کند. اساسا در کشش و فشار یکسان عمل می‌کند. در موقعیت‌هایی که تعداد زیادی مهاربند که تحت بارگذاری کمی قرار دارند. به کار گرفته می‌شوند. کفایت مقاومت کل با طراحی مهاربندها برای تسلیم پیش از رخ دادن تسلیم یا دیگر انواع شکست ها در ستون‌های موجود به دست می‌آید و نیاز به ترمیم ستون‌ها را منتفی می‌سازد. ۴-۱-۴-۷ بررسی جزئیات اتصال به دیافراگم‌های کف بتنی موجود و بام: در ارتباط با نصب قاب مهاربندی شده‌ی فولادی در یک ساختمان بتنی» اتصال تیر جدید در هر طبقه به زیر دیافراگم بتنی موجود بالای آن. اهمیت بسزایی دارد. یک نیروی برشی نسبتاً بزرگ باید از دیافراگم بالایی به مهاربندی فولادی جدید در زیر آن از طریق اتصالات موضعی و با استفاده از میل‌مهارهای -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۳۳/۱۵ ۱۳۸ دسنورالعمل ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای ساخنمان‌های بتنشی منداول موجود مجزاء انتقال یابد. معمولاً اتصال با یک یا چند ردیف مهار درگیر در بتن ایجاد می‌گردد (شکل ۲-۷). این اتصال با میل مهارهای رزوه شده که در چسب اپوکسی قرار می‌گیرند انجام می‌شود. روش دیگر اتصال, نصب از بالا به پایین است که شامل ایجاد سوراخ‌های بزرگی در دال‌بتنی برای دسترسی کافی به بال تیر فولادی و جوش نمودن میلگردهای اتصال به بال فوقانی است. سوراخ‌ها سپس با گروت اپوکسی یا سیمانی پر می‌شود. با وجود این در بسیاری موارد ظرفیت برشی دیافراگم بتنی موجود برای رساندن نیروی برشی نسبتاً بزرگ در طول قاب مهاربندی شده ناکافی است. در این گونه مواردء به یک جمع کننده نیاز است. اتصال به قاب‌های خمشی موجود: قابهای مهاربندی شده جدید معمولاً در مجاورت یا در طول خطوط قاب خمشی موجود قرار داده می‌شوند. این موضوع عموماً اجازه کاربرد بهتر جمع کننده‌های موجود (تیرها) را می‌دهد تا نیروهای دیافراگم را به مهاربندی برساند و با استفاده از ستون‌ها و پی قاب موجود به تحمل نیروهای واژگونی و بلندشدگی کمک کند. عموماً قرار دادن مهاربندهای جدید در مجاورت قاب‌های خمشی موجود از استفاده آن‌ها در عرض تیرها و ستون های قاب بتنی موجود مناسب‌تر است. خاموت (موجود) آرماتور (موجود) بریده نشود مهار چسبی در محور محور مرکزی ستون (موجود) مرکزی دال. .1۷۳۰.0 5 تیر بتنی (موجود) 0۳ جوش لوله به ورق محور مرکزی تیر فولادی و ستون (جدید) درحد نیاز صفحات پر کننده فولادی افزوده گردد ورق (جدید),1۷۳ روش نصب: ۱. ورق یا مهار چسب دار در هر طرف ستون نصب شود. ۲. جهت عبور مقطع لوله‌ای سوراخی در ستون تعبیه شود. ۳ مقطع لوله‌ای با ورق جوش شده کارخانه ای در یک طرف آن در محل قرار داده شود. ۴ ورقی سوراخ‌دار بر روی مقطع لوله‌ای قرار داده شده و به آن جوش شود. ۵. صفحههٌ درپوش به مقطع لوله‌ای جوش شود. ۶ ورق متصل شده به مقطع لوله‌ای به ورق متصل شده با مهار چسب‌دار جوش شود. ۷ مقطع وله‌ای و فضاهای خالی به جا مانده با ملات بدون افت پر شود. شکل ۵-۷- اتصال قاب مهاربندشده به ستون بتنی -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۳۳/۱۵ برای مهاربندهای قطری نصب شده در یک پیکربندی قرار گرفته در حد فاصل تیر و ستون‌های موجود. معمولاً انتقال نیروهای لرزه‌ای بزرگ از اعضای بتنی مجاور از طریق اتصالات موضعی با تعداد محدودی مهارهای مجزا و پراکنده فوق العاده مشکل است. همچنین اگر ستون‌های فولادی یا اعضای عمودی در داخل قاب به کار روند. فراهم نمودن پیوستگی عمودی از کف به کف از طریق عبور از تیرهای بتنی موجود در حقیقت غیرممکن است. از این گذشته حتی اگر بتوان اتصالات با مقاومت کافی ایجاد کرد. میله مهارها باید از داخل تیرها و ستون‌های با آرماتور نسبتاً متراکم عبور کند. علاوه بر این نصب فیزیکی و تنظیم مهاربندهای جدید و صفحات اتصال آن معمولاً به طور قابل توجهی مشکل‌تر است. ورق (جدید) در بالا و پایین جهت تنظیم ورق دوخته شده به دیوار دال بتنی کف (موجود) پروفیل ] شگل (جدید) سطح ستون بتنی ( موجود) ورق جدید با دو مهار چسبی به ازای هر ورق با فاصله مساوی در علول تیر لبه مقطع شکل ۶-۷- اتصال قاب مهاربندشده به دال این مشکلات در طرح جزئیات را می‌توان با قراردادن قاب مهاربندی شده جدید در مجاورت قاب خمشی بتنی کاهش داد و یا از آن جلوگیری کرد. در بسیاری موارد قراردادن مهاربندهای جدید در مجاورت یک قاب پیرامونی جزئیات را بسیار ساده می‌کند. در این صورت. نصب یک قاب مهاربندی شده فولادی جدید به جای مهاربندهای قطری به تنهایی نیاز است. در این پیکربندی, اتصال دیافراگم بتنی به قاب مهاربندی شده فولادی براساس آنجه در بالا گفته شد یا با نصب مهارهایی دردرون قاب بتنی مجاور چنانچه در شکل (۲-۷) نشان داده شده است. انجام می‌شود. نیروهای واژگونی قاب مهاربندی شده به طور مستقیم با اعضای ستون فولادی جدید تحمل می‌شوند. با وجود این اگر سازه‌موجود دارای قاب خمشی در هر دوجهت باشد. ستون‌های فولادی جدید بهتر است در امتداد قطری ستون بتنی موجود و با زاویه ۴۵ درجه قرار بگیرد (شکل (۲-۷)) تا پیوستگی ستون‌های جدید به کف‌ها بدون تداخل با تیرهای بتنی موجود را فراهم نمایند. مقاومت در برابر واژگونی به واسطه اتصال ستون فولادی جدید به ستون بتنی موجود (شکل ۳-۷) و پی تامین می‌شود. -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۹۳/۳/۵ ۱۵۰ دسنورالعمل ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای ساخنمان‌های بتنشی منداول موجود برای مواردی که قاب مهاربندی شده جدید در وجوه خارجی ساختمان قرار داده می‌شود. ستون‌های فولادی جدید پیوسته بوده و اتصالات آنها به ستون‌های بتنی موجود یا جرزهای بتنی با سهولت نسبی انجام می‌گیرد. اگر به مقاوم سازی جمع‌کننده دیافراگم نیاز باشد» جمع‌کننده جدید در مجاورت تیر موجود نصب شده و مستقیم به قاب مهاربندی ایجاد جمع‌کننده‌های جدید: نصب قاب‌های مهاربندی شده جدید در یک سازه قاب بتنی» به ویژه در سازه‌ای با قاب‌های پراکنده معمولاً منجر به افزایش تقاضای دیافراگم در محل مهاربندهای منفرد می‌شود. مزیت قرارگیری مهاربند جدید در محور قاب موجود آن است که تیرهای موجود ممکن است به عنوان جمع کننده به کار روند. با وجود این, پیوستگی ناکافی و یا نیاز به افزایش آرماتور بدلیل مقادیر زیاد تقاضاهای متمرکز شده دیافراگم ممکن است همچنان نیازمند مقاوم‌سازی جمع‌کننده‌های موجود باشد. پی‌ها: افزودن قاب‌های مهاربندی شده به ساختمان همواره نیازمند اجرای پی‌های جدید. یا تقویت پی‌های موجود. برای تحمل تقاضای واژگونی تمرکز یافته. می‌باشد. در بسیاری موارد. تقاضاهای واژگونی ناشی از بلندشدگی پی نیازمند نوعی مهار تحتانی از قبیل شمع است. راه دیگر قرار دادن قاب جدید در میان دو خط قاب ستونی موجود به جای قراردادن آن در طول یک خط قاب یا در امتداد آن می‌باشد. در این صورت پی‌ها یا شناژهای ارتباطی جدید برای تحمل نیروی ۵-۱-۴-۷ ملاحظات اجرابی ملاحظات اجرایی عمده, تنظیم و نصب مهاربندهای فولادی و اتصالات آنهاست. محدود کردن تعداد وصله‌ها می‌بایست با در نظر گرفتن مشکلات اجرایی نصب اعضای بلند از جمله ستون‌های چند طبقه‌ای صورت گیرد. نصب مهاربندهای قطری نیازمند برنامه‌ریزی دقیق بوده و معمولاً با وصله اعضا در کارگاه انجام خواهد گرفت. نصب میل‌مهارهای رزوه شده در سوراخ‌ها یا مهارهای انبساطی نیازمند دقت لازم و کاربرد وسیع شابلون‌ها و سوراخ‌های با اندازه بزرگتر برای تضمین درگیر شدن کامل اعضای فولادی خواهد بود. در برخی موارد. خود اعضای فولادی می‌توانند به عنوان شابلون برای مهارها به کار روند. ۳-۴-۷- افزودن دیوار برشی بتنی (متصل به دیافراگم بتنی) * _ظرفیت ناکافی تغییر مکان جانبی (سختی کل) -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۹۳/۳/۵ ۲-۲-۴-۷ تشریح خصوصیات روش بهسازی افزودن دیوارهای برشی به ساختمان قاب بتنی موجود شبوه‌ای معمول برای افزودن مقاومت و یا سختی به میزان قابل توجهی می‌باشد. دیوارهای جدید ممکن است از بتن درجا یا شاتکریت اجرا گردند. ۳-۲-۴-۷ ملاحظات طراحی اند رکنش قاب و دیوار: در تهیه طرح‌های ترمیمی دیوار برشی نگاهداشت تغییر مکان‌های نسبی در محدوده قابل قبول اعضای قاب بتنی موجود. تعیین کننده خواهد بود. این موضوع را می‌توان با تنظیم مدلی که شامل سختی دیوارهای برشی و همچنین قاب بتنی می‌شود و نیز شرایط قابل قبول برای تغییر مکان نسبی (یا نیروهای متناظر) در اعضای قاب بتنی را ارضا می‌کند. محقق نمود. به عنوان راهکاری دیگر می‌توان تنها دیوارهای برشی را به عنوان یک سیستم جانبی جدید در نظر گرفت و تقاضای تغییر مکان نسبی مورد انتظار آن سیستم را تعیین و سپس قاب موجود را برای پذیرش در ساختمان‌های بلندتر ناسازگاری ممکن میان رفتار طره‌ای قائم دیوارهای برشی مجزا و قاب‌های بتنی موجود باید ارزیابی شود. تیرها یا دال‌های موجود. چنانچه به طور غیرمعمولی ضخیم باشند. و مستقیماً با رئوس دیوار برشی جدید درگیر باشند از تغییر شکل‌های خمشی کل دیوار جلوگیری کرده و نیازمند توجهات ویژه هستند. گاهی دو دیوار برشی معمولاً به عمد در یک خط قرار گرفته و با یک تیر کوپله به هم متصل می‌شوند تا یک سیستم دیوار برشی هم‌بسته را شکل دهند. در این سیستم. تیرهای رابط به طور ویژه می‌بایست برای پذیرش تغییر شکل‌های غیرالاستیک وارده طراحی شوند. به ندرت می‌توان از تیرهای موجود به دلیل جزئیات ضعیف به عنوان تیرهای رابط برای این دیوارهای همبسته استفاده کرد. بنابراین تیرهای رابط جدید باید به سیستم اضافه شود. پیکربندی دیوار - قاب: یک نکته عمده در طراحی. تعیین این موضوع است که آیا قاب‌های بتنی موجود می‌توانند به عنوان بخش موْئْری از یک سیستم ترکیبی به کار روند یا نه؟ آیا ستون‌های قاب موجود به قدر کافی قوی و یا دارای جزئیات مناسب هستند تا بدون بهسازی به عنوان اعضای مرزی در یک دیوار برشی عمل کنند؟ آیا طرح جزئیات تیرهای قاب آنقدر مناسب هستند تا به عنوان تیرهای رابط یا در هماهنگی با دیوار مربوط عمل کنند؟ این بررسی‌ها ممکن است گزینه‌های موجود در اتصال فیزیکی قاب - دیوار را محدود کند. این اتصالات میتواند به یکی از حالات زیر صورت گیرد: ۱- دیوار برشی جدید در صفحه‌ی قابهای بتنی موجود قرار گرفته. ۲- دیوار برشی جدید بصورت دیوارهای پیوسته قائم در طول و متصل به قاب‌های موجود قرارگیرند. ۳- دیوار برشی جدید به عنوان اعضای قائم مجزا مستقل از قاب. قرار گیرند. با توجه به بررسی جزئیات در زیر معمولاً بهتر است نخستین گزینه کنار گذاشته شود. با در نظر گرفتن گزینه‌های ۲ و ۳ باید تعیین شود که آیا قاب‌ها توان آن را دارند که به عنوان قسمتی از دیوار برشی عمدتاً به عنوان عضو مرزی درآیند یا اینکه بهتر است از اندر کنش مستقیم دیوار و قاب بتنی موجود با قرار دادن دیوارهای برشی آزاد. -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳/۳/۵ ۱۹۲ دستورالعمل ارز یابی و بهسازی لرزه‌ای ساختمان‌های بتنی متداول موجود جلوگیری شود. در برخی موارد سخت کردن ساختمان در محدوده تغیر شکل قابل قبول قاب‌های بتنی موجود آسان نبوده و ممکن است علاوه بر افزودن دیوارهای جدید نیاز به بهسازی ظرفیت تغییر شکل قاب موجود باشد. موقعیت دیوار: دیوارهای جدید ممکن است در سطح بیرونی یا داخلی ساختمان قرار گیرند. موقعیت خارجی عموماً اجازه‌ی دسترسی آسانتر در هنگام اجرا را داده و احتمالاً هزینه کمتری را تحمیل می‌کند. اما قابل رویت است و در محیط پیرامونی در معرض دید بوده و ممکن است بر نماکاری‌های خارجی ساختمان تأثیر گذارد. دیوارهایی که به موازات نمای خارجی ساختمان قرار داده می‌شوند می‌توانند به لبه‌های خارجی دیافراگم کف و بام یا قاب‌های بتنی پیرامونی, به سهولت متصل شوند اما به احتمال قوی موجب بسته‌شدن یا کاهش اندازه برخی پنجره‌ها خواهند شد. گزینه دیگرء قرار دادن دیوارهای بیرونی به عنوان پشت‌بندهایی عمود بر نمای خارجی ساختمان موجود است. این پیکربندی احتمالاً نیازمند جمع‌کننده‌های جدید بیشتری برای انتقال نیروهای جانبی از دیافراگم‌ها باشد اما ممکن است امکان ایجاد پلکان جدید یا چاله‌های آسانسور پا حتی افزایش مساحت طبقات را فراهم سازد. برای پروژه‌هایی که به توسعه با افزایش سطح ساختمان موجود نیاز باشد. دیوارهای جدید را می‌توان در سطح افزوده شده قرار داد. دیوارهای داخلی که در طول خطوط قاب قرار می‌گیرند. به ویژه در دهانه‌های قاب خمشی معمولاً اجازه بهترین استفاده از اعضای مرزی و جمع‌کننده‌های دیافراگم موجود را خواهند داد. تیرهایی که با انتهای دیوارهای جدید درگیر می‌شوند چنانکه در بالا تشریح شد ممکن است همانند تیرهای کوپله رفتار کنند. در برخی موارد. دیوارهای داخلی بهتر است نسبت به خطوط قاب - ستون موجود با فاصله‌ای قرار گیرند تا تأثیرات مستقیم بر اجزای سازه‌ای و معماری موجود را به حداقل رسانده و یا اتصالات دیافراگم به دیوارها را ساده نمایند. افزودن دیوارهای برشی به یک ساختمان همواره بر خصوصیات معماری و کاربری ساختمان تأثیرگذار است. انتخاب موقعیت مناسبی برای دیوارها باید با توجه به مواردی چون: چیدمان فضاء موقعیت راهروهاء درهاء پنجره‌هاء شبکه‌های تأسیسات مکانیکی, الکتریکی و لوله‌کشی و نیز ملاحظات اجرایی و سازه‌ای انجام گیرد. ۴-۲-۴-۷ بررسی جزئیات اتصال به دیافراگم‌های سقف و بام بتنی موجود: مهمترین عامل در طرح جزئیات نصب یک دیوار برشی در ساختمان بتنی, اتصال قسمت فوقانی دیوار جدید به زیر دیافراگم بتنی موجود بالای آن است. درز اجرایی باید کاملاً بسته شده و اتصال بدون هیچگونه شکاف یا درز بوده تا انتقال نیروهای برشی از دیافراگم‌بالایی به دیوار جدید زیرین تسهیل شده و امکان لغزش در اتصالات را به حداقل برساند. جزئیات معمول برای اتصال یک دیوار بتنی به زیر یک دال تخت بتنی موجود در اشکال (۷-۷) و (۸-۷) آمده است. میلگردهای اتصال قائم باید برای انتقال نیروها از دیافراگم موجود و از دیوار جدید بالایی (چنانچه موجود باشد)» به دیوار زیرین به تعداد کافی تأمین گردد. برش در سطح این اتصال نیز می‌تواند با لوله‌های با قطر بزرگ و سایر مقاطع سازه‌ای انتقال یابد. سوراخ‌هایی که در دال‌موجود ایجاد می‌شود باید نه تنها برای نصب میلگردهای اتصال کفایت کند. بلکه اجازه -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۹۳/۳/۱۵ بتن ریزی و تحکیم بتن دیوار بتنی را بدهد. اجرای بتن سر دیوار و ادامه تا بالای دال همراه با تمیز کردن و زبر نمودن شبیه کلیدهای برشی متناوب عمل می‌کنند. این سوراخ‌ها باید حفر شده یا با تجهیزات فشاری به جای آره یا دریل‌های موقتی ممکن است در زیر دال و در طول هر طرف از ردیف سوراخ‌ها مورد نیاز باشد. ]3[ تمبیه پارشوهایی در دا متنی موحود برای مینگردهای انصال دیوار و همجنین سوراح‌های ۰ ۰ ۰ دسترسی به مامُور بتن‌ربری دبوار ربرین و تحکبم آن نوی درز احرایی ۹ ۰ 7 از بریده شدن آرمانورهای موخود اختب شود ۳ ۱ ابزار خربه‌ای به کار برده شود از ابحاد برش با نی ۱ ۱ سس | سس روبس دنل : ۰ یا ۳ ۰ از ۳۳۳ ی را واه مک 1 , سس )] بر روی بام با در چاهایی که دنوار آدامه ۱ 4 نمی‌بلد از مینگردهای با دار آشگل استفاده شود اه .1 هر گونه آلودگی از سعرح بتن (موحود) ۰ 1 به منملور تمالس موئر پا بشن (حجدید) زدوده شود تملح با امه مر 2 مضرس گردد ژ مهنگردهای آنمصال دبوار لباره میلگر دها را ممالل سدح مهنگرد فنم دیوار زپرشس(۰) سطح صمادل بخشی از طرفت برشی دپوار که توسط من تمس می‌گردد لم موس مماپیه تست شکل ۷-۷- اتصال دیوار بتنی به دال بتنی اگر دیوار جدید شاتکرینی باشد. باید توجه شود تا هنگامی که شاتکریت درست در زیر دال اجرا می‌شود یک اتصال کاملاً بسته, خوب چسبیده و با کمترین مصالح بازگشتی بر اثر عملیات پاششی فراهم شود. برای به حداقل رساندن امکان ایجاد شکاف ناشی از نشست. آخرین مرحله پاشش شاتکریت باید کمترین مقدار را داشته باشد. با وجود این در پایان. معمولاً چنین اتصال ایده‌آل چسبیده‌ای در زیر دال به دست نمی‌آید و مشابه تعمیرات مربوط به تزریق ترک. عملیات ترمیمی ممکن است مورد نیاز باشد. راه دیگر آن است که سوراخ‌های درون دال برای جایگذاری میلگردهای اتصال قائم بزرگتر شده و امکان ریختن گروت سیمانی از بالای سوراخ تا روی دیوار شاتکریت شده را فراهم نماید. -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۹۳/۳/۵ ۱۹۵۴ دستورالعمل ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای ساختمان‌های بتنی متداول موجود مملگردهای اتصال را در گروت چسب‌دار جای داده پا سوراخ‌های بزرگتری از شاه ] میخردها نید نمودم (به قطر حداقل 69 25] 2 بزرگتر از میلگرد اتصال) تا ملات سیمانی روان بنواند ریحنه شرد / 2 ۱ ۱ ْ ژ / ۱ | سطج روبین دال ِ ۳۳ ۱ ا ۱ ۱ ۱ ِ ۱ سس سم بتن‌های تخریب شده جهت ایجاد سوراخ‌های پزرگتر برای ۱ پش‌رپزی و ت-کیم ماکزپمم نا 10 و فاصله از محل خارح شود ۳۲ ها پشن رپزی تا روی سلح روبین دال ادامه پاید (در صورت شانکریتی بودن پتن دبوار به این کار نیازی نیست) [] سا شکل ۸-۷- اتصال دیوار بتنی به دال بتنی - نمای قسمتی از دبوار سیستم دال تخت تشکیل یافته است. برای این گونه سیستم‌های کف یا بام از تیرچه‌ها در دال‌های تیرچه‌ای و تیرچه‌های دال‌های مشبک برای جلوگیری از شمع‌بندی استفاده می‌شوند. در این موارد انعطاف پذیری بیشتری در اندازه بازشوها در دال میان تیرچه‌ها یا تیرچه‌های دال مشبک وجود دارد و شمع‌بندی موقت نیز عموماً نیاز نمی‌شود. در جایی که دیوار جدید به موازات تیرجه‌ها است. بهتر است دیوار خارج از محور تیرچه ها جایگذاری شود (مابین دو -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۳۳/۱۵ ۲۵8 میلگردهای اتصال دیوار آندازه میلگردها باید معادل سطح میلگرد قائم دیوار زیرین (+) سطح معادل بخشی از ظرفیت برشی دیوار باشد که توسط بتن تأمین می‌گردد بدنه شکاف پیوستهه ایجاد شده در دال در بین تیرچه‌ها رامضرس نمایید. از بریدن آرماتورها اجتناب شود میلگردهای اتصال تعبیه شده درحد نیاز برای انتقال برشی از دیافراگم تیرچه‌ها یا تیرک دال لانه زنبوری(موجود) برای میلگردهای بموازات تیرچه‌هاء آرماتورهای افقی پیوسته در دیوار بر جهت تیرچه‌هاء ن.ک شلف شکل ۹-۷- اتصال دیوار بتنی به سقف‌های تیرچه بلوک یا دال‌های مشبک سوراخ‌ها را می‌توان در دال به صورت کلیدهای برشی متناوب مشابه دال‌های تخت که در بالا تشریح شد.ه یا به صورت شیارهای نسبناً بلند یا بازشوی پیوسته در طول دیوار ایجاد کرد. ظرفیت انتقال برشی دیافراگم به دیوار اضافه شده را می‌توان با تعبیه میلگرد اتصال در سطح جانبی تیرچه‌ها و یا تیرچه‌های مجاور افزایش داد. در جایی که دیوار جدید عمود بر تیرچه‌هاست. یا در شرایط وجود دال مشبک. می‌توان دال میان تیرچه‌ها را چنانکه در شکل تصویر (۹-۷) آمده است. برداشت. از آنجا که نصب میلگردهای پیوسته افقی دیوار از طریق تیرچه‌های عمود -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۳۳/۱۵ ۱۵۶ دسنورالعمل ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای ساخنمان‌های بتنشی منداول موجود میلگردهای افقی نشان داده نشده است 15 ۸ قسمتی از دال موجود بتنی را بردارید. 1۷۳ میلگردهای قائم در بالای تراز کف سم سعلح روبین دال تراز زیر تیرک‌ها - طول هم‌پوشانی وصله 5شا۲ تیرچه‌ها یا تیرک‌های دال لانه ‏ آل< 5 زنبوری (موجود),1۷۳ ْ میلگردهای قائم میلگردهای اتصال ذیوار: میلگردهای اتصال را ۷ در زیر تراز کف به صورت یکنواخت در طول دیوارتوزیع نمایید: حداقل خاموت‌های ۲ برای تنظیم -] از سه مبلگرد اتصال در بین تیرچه‌های (موجود) مجاور در و فاصله گذاری آرماتورهای افقی دیوار خوامصل یکان استفاده نمایید. شکل ۱۰-۷- اتصال دیوار بتنی به سقف‌های تیرچه بلوک یا دال‌های مشبک - قسمتی از نمای دیوار اتصال به قاب‌های موجود: دیوارهای جدید معمولاً در طول و به محاذات خطوط قاب موجود قرار می‌گیرند. با انجام این کار معمولاً از جمع‌کننده‌های دیافراگم موجود (تیرها) و ستون‌های قاب موجود به عنوان اعضای مرزی دیوار استفاده بهتری می‌شود. همچنین همواره جایگذاری دیوار به محاذات امتداد تیرهای قاب نسبت به جای‌گذاری دیوار به مانند یک میانقاب» در عرض تیرها و ستون‌های قاب. ترجیح دارد. هنگامی که دیوار به محاذات قاب جای گرفت. اتصالات آن به دیافراگم چنان که در بالا و قبلاً تشریح شد انجام می‌گیرد و افزایش انتقال برش و ظرفیت عضو مرزی دیوار را می‌توان با تعبیه میلگرد اتصال به ترتیب در سطح جانبی تیر و ستون به دست آورد. همچنین اگر نیاز به مقاوم‌سازی جمع‌کننده دیافراگم باشد» جمع‌کننده اضافه شده را می‌توان به محاذات خط تیر موجود نصب و مستقیماً به دیوار جدید ختم شود. ریختن بتن و تحکیم آن بسیار مشکل بوده و جمع‌کننده‌های افزوده شده مستقیمابه دیوار جدید متصل نمی‌شوند. اگر ستون‌های موجود مقاومت کافی و جزئیات آرماتوربندی مناسبی داشته باشند. می‌توان از آن‌ها به عنوان عضو مرزی دیوار استفاده و با میلگردهای اتصال به دیوار مهار کرد. میزان تأثیر این عضو با تعداد میلگرد اتصال که می‌توان نصب -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۹۳/۵ فقصل هفتم - راهکارهای بهسازی قاب‌های خمشی بنسی ۱۹۷ نمود محدود می‌گردد. در هر حال در بسیاری موارد. ستون موجود نیازمند مقاوم سازی و یا ژاکت‌بندی بوده و یا اعضای مرزی جدیدی برای دیوار مورد نیاز است. ایجاد جمع کننده های جدید: نصب دیوارهای برشی در یک سازه قاب‌بندی شده. منجر به افزایش تقاضای دیافراگم در محل دیوارهای منفرد خواهد شد. مزیت جای‌گذاری دیوار جدید در خط قاب موجود آن است که تیرهای موجود می توانند به عنوان جمع کننده به کار روند. با وجود این همپوشانی یا پیوستگی ناکافی میلگردها همراه با تقاضای زیاد و متمرکز دیافراگم ممکن است همچنان نیازمند مقاوم سازی باشد. پی: افزودن دیوارهای برشی بتنی همواره نیازمند ساخت پی‌های جدید یا تقویت نمونه‌های موجود. برای تحمل وزن اضافه شده و نیز تحمل تقاضاهای وازگونی متمرکز افزایش یافته می‌باشد. در بسیاری موارد. تقاضاهای بلندشدگی ناشی از واژگونی نیازمند بستن پی در زیر به عنوان مثال استفاده از شمع است. هنگامی که دیوارهای جدید در میان خطوط قاب ستون قرار می‌گیرند. به جای آن‌ که مستقیماً به محاذات یا در امتداد یک خط قاب واقع شوندء پی‌های جدید را می‌توان برای به کارگیری بیش از یک ستون برای تحمل تقاضاهای بلندشدگی به کار برد. ۵-۲-۴-۷ ملاحظات اجرایی سطوح بتن موجود که در مجاورت با دیوارهای بتنی جدید قرار می‌گیرند باید از هرگونه روکش رنگ. آلودگی یا دیگر مواد.‌تمیز شده و سپس زبر شوند تا حداقل درگیری سنگدانه‌ها به اندازه حداقل هفت میلی‌متر در سطوح اتصال فراهم شود. در اتصالات سربالا و جایی که این آماده‌سازی‌ها ممکن است کم اثرتر باشندء چنانچه در بخش ملاحظه جزئیات در بالا شرح آن رفت.از میلگردهای اتصال بیشتر و در عوض زبر کردن کمتر می‌توان استفاده نمود. برای کاربردهای شاتکریت. در اتصالات سربالا پانل‌های آزمایشی جداگانه‌ای باید فراهم شود که شامل پانل‌های آزمایشی پیش ساخته نرمال نیز می‌شود. این اتصالات آزمایشی باید برای تشخیص کفایت آماده‌سازی سطح و چسبندگی اتصال مغزی‌گیری شوند. عوامل اجرایی باید از تجربه کافی در موارد مشابه در کاربردهای بهسازی لرزه‌ای سازه‌ها برخودار باشند. علاوه بر مغزی‌گیری معمول از بتن یا شاتکریت و آزمایش آن» اتصالات سربالا نیز باید مغزه‌گیری شوند تا اجازه بررسی کیفیت اتصال و تشخیص اینکه آیا ترمیمی نیاز هست یا نه را بدهند. نظر به این‌که اجرای دیوار بتنی شاتکریتی نیاز به تجربه و کنترل کیفی دقیقی دارد استفاده از این سیستم فقط در صورت تحقق شرایط فوق توصیه میگردد. ۳-۴-۷ افزایش مقاومت ستون‌ها با استفاده از پوشش کامپوزبتی ۲1۳ ۱-۳-۴-۷ موارد کاربرد * _ ظرفیت ناکافی برشی * _ ظرفیت ناکافی تنش و همچنین کرنش فشاری بتن به دلیل نبود محصورشدگی و طول وصله ناکافی -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۹۳/۵ ۱۹۵۸ دستورالعمل ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای ساختمان‌های بتشی متداول موجود ۲-۳-۳-۷ تشریح خصوصیات روش بهسازی کاربرد پوشش ۲۹۲ در ستون‌ها به عنوان یک شیوه ترمیمی موْئْر رواج دارد. ستون‌ها با فایبرهای یک سویه با نوارهای افقی پوشیده می‌شوند. بنابراین محصور شدگی و مقاوم سازی برشی مشابه با آنچه به وسیله حلقه‌ها و اسپیرال‌ها در ستون‌های دایره‌ای و نیز خاموت‌ها و کلاف‌ها در ستون‌های مستطیلی حاصل می‌شد. فراهم می‌گردد. محصورشدگی خصوصیات فشاری بتن را ارتقا داده و درگیری بیشتری برای بهبود طول وصله اتصالات فراهم کرده. در نتیجه تکیه‌گاه جانبی‌ای برای میلگردهای طولی ستون فراهم می‌کند. اولویت در سلسله مراتب مقاومتی یک سازه داشتن ستون قوی و تیر ضعیف است. در مواردی که سلسله مراتب مقاومتی منجر به ستون ضعیف. تیر قوی شود (که به دلیل احتمال ایجاد یک مکانیزم طبقه نرم مورد پذیرش طراح نیست)» پوشش ۳۲۹۲ برای مقاوم سازی خمشی تیر نباید مورد استفاده قرار گیرد. نامعلوم بودن سازگاری کرنشی میان ۲۱۹۲ و میلگردهای طولی ستون و نیز میان ۲۲۹۲ و لایه زیرین» نبود ظرفیت کرنشی قائم در نتیجه کاربرد ۳۹۳ به عنوان تقویت طولی, مهار ناکافی ۳1۹۲ در دو آنتهای ستون و در موقعیت نقاط عطف, این شیوه را نامطلوب می‌نماید. در چنین مواردی باید شیوه‌های دیگری که در این فصل بحث شد به کار روند. ۳-۳-۴-۷ ملاحظات طراحی کبمودهای عمده یک ستون عموماً نبود ظرفیت مقاومت برشی و همچنین ظرفیت تغییر شکل برشی پس از تسلیم می‌باشد. برای آرزیابی برش دو موقعیت در امتداد ستون باید مورد آرزیابی قرار گیرد: ناحیه آنتهایی درون منطقه مفصل پلاستیک (جایی که مقاومت برشی بتن کاهش می‌یابد) و ناحیه‌ای به دور از مفصل‌های پلاستیک. جایی که هیچ کاهشی در مقاومت برشی بتن به وجود نمی‌آید. مقاطع دایره‌ای نسبت به مقاطع مستطیلی موْثرتر است. برای مقطع دایره‌ای» فشار شعاعی مقاوم که توسط پوشش ۲۳ اعمال شده است. که تحت اثر فشار تورم جانبی بتن به وجود می‌آید. محصورشدگی لازم را فراهم می‌کند. انبساط و تورم در نتیجه نیروی فشاری رخ می‌دهد که محصول سطح بار محوری و نیروهای خمشی است. برای یک مقطع مستطیلی, تورم تنها در گشوه‌های مقطع رخ می‌دهد و در نتیجه رفتار قوسی بتن میان گوشه‌ها منجر به کاهش اندازه هسته بتنی می‌شود. به دلیل نبود محصورشدگی موْنر توسط ]1۹[ در ستون‌های مستطیلی پیشنهاد می‌شود که استفاده از این روش به مقاطع با نسبت آابعادی ۱/۵ و حداکثر بعد ۸۵ سانتی‌متر محدود گردد. بتنی. افزایش حاصل به دلیل ظرفیت تنشی بالاتر پوشش و هسته بتنی است. که با کاهش عمق تار خنثی در ناحیه‌ای که ناحیه‌ی مفصل اولیه خوانده می‌شود قرار می‌گیرد. این افزایش در فاصله‌ای بیش از نصف عمق ستون در هر آنتهای ستون رخ می‌دهد. در نتیجه. تقاضای خمشی بزرگتر بلافاصله پس از این ناحیه و تا ناحیه‌ی مفصل دوم بوجود می‌آید. -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۹۳/۳/۱۵ بنابراین افزایش میزان محصورشدگی از انتهای ستون به نواحی مفصل نخستین و ثانویه. چنانکه در شکل (۱۰-۷) آمده فشار محصورشدگی همچنین موجب افزایش درگیری قسمت همپوشانی شده وصله اتصال میلگردهای طولی ستون می‌شود. ضخامت پوشش ۳۲۲ (فشار درگیری موْئر) که برای همپوشانی وصله‌ها مورد نیاز است در حالت‌های مختلف از شرایط محصورشدگی منتج می‌شوند. با وجود این, همانگونه که نتایج آزمایش‌ها نشان می‌دهد. در یک کرنش تورمی حدود ۰۰/۰۶۱ لغزش همپوشانی وصله آغاز می‌شود. این نتایج؛ در ترکیبی با برداشت‌های تجربی از فشار شعاعی برای . فاصله ی | در بالا و بایید محصور شدگی ثانویه نیاز است. سئون موجود سس ناحبه ی محصور شدگی ثانوبه اولیه (تاحبه ی کرنم ۴ ,لش ۰ بر الاستیگ) شرایط - ۳۳*۱4*۸2 شرایط - ۸1 آقزایش محصور شدگی برای ارتقای ظرفیت فشاری بتن مقاوم سازی برشی در هر ناحبه ضخامت کل پوشش ۴۹۳ باید برابر حداکثر مقدار محاسبه شده برای هر یک از حالات سئون موجود گسبختگی آن ناحیه ی خاص موقعیت وصله ی موجود . بر ی اس شرایط - ۸4 _ ٍ شرایط - ۵3 هر سه کمبود گفته شده بهبود می یاید ارتقای همپوشانی وصله ی آرماتورهای طولی شکل ۱۱-۷- بهسازی لرزه‌ای ستون‌ها با استفاده از ورق‌های ۲۲۳ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۳۳/۱۵ ۱۶۰ دستورالعمل ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای ساختمان‌های بتنی منداول موجود بهسازی موفقیت‌آمیز برای رفع این سه کمبود. می‌تواند موجب گسترش مفاصل خمشی ستون و افزایش ظرفیت تغییر بازشوی ۴۳۹۳ برای تقویت بازشوها با استفاده از ۴۳۳ عبور تاسیسات ۳15 : نکته 85 > 6غ0 لا ستون بتنی موجود 1 1 ستون دایروی شکل ۱۲-۷- بهسازی لرزه‌ای ستون‌ها با استفاده از ورق‌های ۳1۳ - مقطع -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۹۳/۳/۵ ۴-۳-۴-۷ بررسی جزئیات همپوشانی در وصله‌ها باید یکی در میان باشد. مشابه آنچه در آرماتورهای فولادی و برای کاهش به وجود آمدن مقاطع ضعیف انجام می‌گیرد. چنانچه در شکل (۱۱-۷) نشان داده شده است. یک درز با اندازه حدود یک سانتیمتر میان کامپوزیت 1*۳ و اعضای مرزی (دال. تیر با پی‌ها) برای جلوگیری از درگیر نمودن پوشش و در نتیجه افزایش ظرفیت ۵-۳-۴-۷ ملاحظات اجرایی دسترسی به کل جوانب ستون معمولاً به دلیل وجود تیغه‌هاء سقف و دیگر اجزای معماری و نیز اعضای سازه‌ای یک ساختمان محدود است. شرایط در پایه ستون در پایین‌ترین طبقه باید به دقت مورد توجه قرار گیرد. هزینه کاربرد ‎۲۲1٩۳ حداقلی در شرایط موجود مورد انتظار است. به همراه داشته باشد. ۴-۷- ار تقای مقاومت برشی با استفاده از پوشش بتنی با فولادی * ظرفیت برشی ناکافی محورشدگی ناکافی در مفاصل پلاستیک ۲-۴-۳-۷ تشریح خصوصیات روش بهسازی افزودن یک پوشش کامپوزیتی 1۹۳ به ستون بتنی شیوه جدیدی برای رفع کمبودهای لرزه‌ای است که در بخش ۲-۳-۷ شکل (۱۳-۷) مثال‌هایی را از ژاکت بندی فولادی و بتنی برای ستون‌های مستطیلی نشان می‌دهد. ۳-۴-۴-۷ بررسی جزئیات ژاکت بتنی: ژاکت‌بندی بتنی نسبت به پوشش‌های ۳1۹۳ و فولادی سطح مقطع بزرگتری را ایجاد می‌کند. سطح بتن موجود باید به طور مناسب زبر شود قلاب‌های ۱۳۵ درجه در دورپیچ‌های محصور کننده نیاز است و ممکن است تأمین -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۹۳/۳/۵ ۱۳۲ دستورالعمل ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای ساختمان‌های بتنی منداول موجود ژاکت‌های فولادی: زاکت‌فولادی حداقل باید دو تکه باشد. تا ستون موجود را در برگرفته و به وسیله جوشکاری در محل به هم متصل شود. همچون پوشش‌های ۲1۹۳ هنگامی که نسبت طول به عرض ستون مستطیلی بسیار زیاد می‌شود.از تأثیر ژاکت کاسته می‌شود. در این موارد می‌توان از ژاکت‌های بیضوی در استفاده نمود. گوشه‌های ستون موجود باید تراشیده شده و لبه‌های آن صاف شود تا فولاد بتواند از آن بگذرد. درزی میان فولاد و بتن به اندازه حداقل هفت میلی‌متر وجود دارد که با گروت پر می‌شود. درزی نیز در دو انتهای ستون برای امکان دوران بدون درگیر نمودن ژاکت فولادی سطح ستون موجود را مضرس کنید ار تقای محصور شدگی قضای خالی مورد نیاز برای حجم ۵ درجه ر فراهم کنید __- ربق گروت بدون آفت با فشار به فضای ۲۱۲۳ 5 سس میلگرد انصال رروه شده 1 ۱ 8 ۱ را 1 4 ۱ سکممم سک مس دس ۰ ۰ 1 واشر جوش شده به وجه ۱ ۱ 1 " ۱۷ ,۱ داحلی, ورقی نکیه گاهی پیج مهار ۱ زاکت ساحته شده از ورق فولادی ۲21 زاکت فولادی چهار گوش ربق کروت پدون افت با فشار ا و ی ی 7« 0 ی ۰ ۰ یه ی یی ۰ ۰ ۹ ا ۰ / 1 [۲۲ ژاکت فولادی بیضوی شکل ۱۳-۷- استفاده از ژاکت‌های فولادی و بتنی -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳/۳/۵ فصل هفتم- راهکارهای بهسازی قاب‌های خمشی بننی ۱۳۳ ۴-۴-۴-۷ ملاحظات اجرابی سر و صدا و اختلال: برداشتن ستون» تیرء نازک‌کاری‌های کف و سقف اختلال آفرین است. تکه‌تکه کردن پوشش اعضای بتنی قاب موجود برای ساکنان ساختمان پرسر و صدا و آزار دهنده است.همچنین تعبیه سوراخ در دال کف تیر چنین است. به همین دلیل این شیوه خاص ترمیمی کمتر از دیگر موارد به کار گرفته می‌شود. طرح اختلاط: به دلیل ضخامت کم ژاکت و شرایط مشکل کاری, در طرح اختلاط باید بر سهولت بتن‌ریزی با استفاده از سنگدانه‌های با اندازه کوچک و ترکیبات کاهش دهنده آب تأکید شود. بتن ربزی: بتن باید از بالا در سوراخ‌های ایجاد شده در دال‌برای هر دو مورد ستون‌ها و دال‌ها ریخته شود. سوراخ‌ها باید به اندازه کافی برای عبور لوله خرطومی پمپ بتن و ویبراتورء بزرگ باشد. باید امکان عبور آزاد هوای داخل بتن در قسمت فوقانی تیرها در جایی که این قالب‌ها به دال‌ها می‌رسند فراهم گردد. ۵-۳-۷ فراهم نمودن جمع کننده در دیافراگم بتنی ۱-۵-۴-۷ موارد کاربرد ه_ظرفیت ناکافی اعضای مرزی دیافراگم ۳-۵-۳-۷ تشریح خصوصیات روش بهسازی افزودن جمع‌کننده جدید یا مقاوم سازی جمع‌کننده موجود معمولاً هنگامی که قاب‌های مهاربندی شده فولادی یا دیوار گسترش یابد که برای ارضای تقاضاهای برشی مورد نیاز از دیافراگم موجود. » معمولاً یک یا چند دهانه از یک یا دو انتهای مهاربند یا دیوار جدیدرا شامل می‌شود. جمع‌کننده جدید از بتن مسلح یا فولاد ساخته خواهد شد که عموماً بستگی به نوع بهسازی ساختمان از نظر نصب دیوارهای برشی بتنی یا قاب‌های مهاربندی شده فولادی دارد. جمع‌کننده جدید معمولاً در زیر کف اضافه می‌شود. در بام‌ها جمع کننده ممکن است هم در بالا و هم در پایین بام قرار گیرد. در مواردی که اعضای مرزی دیافراگم موجود. وجود نداشته و یا ناکافی باشد. از روش‌های بهسازی مشابه با آن چه برای جمع‌کننده‌ها شرح داده می‌شود. می‌توان بهره برد. ۳-۵-۴-۷ ملاحظات طراحی انتخاب مصالح - بتن مسلح با فولاد: در ساختمان‌های بتن مسلح با انواع سیستم دال بتنی کف. به ویژه از نوع تیرچه ای. دال مشبک و یا دال‌ها با تیرهایی که با جمع‌کننده‌ها به صورت متقاطع قرار می‌گیرند. گزینه بسیار معمول برای نوع جمع‌کننده جدید. بتن مسلح است. معمولاً این گزینه انتخاب می‌شود چون بتن از نظر زیبایی شناختی در سازگاری با -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۹۳/۳/۵ ۱۳۴ دسنورالعمل ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای ساخنمان‌های بتنشی منداول موجود اعضای مجاور است. به ویژه در شرایطی که در معرض دید واقع است. با وجود این» بتن اساسابه این دلیل انتخاب می‌شود که در سازگاری با خصوصیات تغییر شکل دیافراگمی است که به آن متصل شده است. جمع‌کننده بتنی به دیافراگم دال دیافراگم است. در یک جمع کننده ورق فولادی, انبساط طولی ورق با دیافراگم بتنی دال سازگار نیست. این امر منجر به انتقال بار بیشتر به اتصال به دلیل انبساط طولی جمع‌کننده می‌گردد. تأثیرات بر اجزا و شبکه‌ی تأسیسات مکانیکی. الکتریکی و لوله‌ کشی و خصوصیات معماری: جمع‌کننده جدید معمولاً باید تا یک یا چند دهانه کامل از دیوار یا مهاربند جدید برای تحمل بار لازم از دیافراگم بتنی موجود. ادامه یابد. نصب جمع‌کننده جدید در زیر دال کف موجود بر کلیه سقف‌هاء جداگرهاء داکت‌هاء لوله کشی‌هاء نورگیرو غیره که در مسیر آن قرار دارد تأثیر می‌گذارد. در نتیجه. جمع‌کننده‌های جدید معمولاً تأثیر بیشتری بر دیگر سیستم‌های ساختمان نسبت به دیوارها یا مهاربندهاء دارند. از این گذشته,توجه به این تأثیرات معمولاً بر جای‌گذاری دیوارها یا مهاربندهای جدید تأثیر می‌گذارد. در بسیاری موارد.ء دیوارهای جدید و جمع‌کننده‌های مربوط به آنها در امتداد لبه خارجی ساختمان قرار می‌گیرند. این امر به ویژه برای جلوگیری یا به حداقل رساندن این تأثیرات بر دیگر سیستم‌های ساختمان, به خصوص در حالتی که ساکنان ساختمان در طی اجرا در محل حضور دارند. می‌باشد. در برخی موارد.ء ممکن است جمع کننده جدید در سطح فوقانی دیافراگم موجود احدات شود. در بام‌ها. جمع کننده‌های جدید می‌تواند در بالای دیافراگم بام قرار گیرد. به شرط آنکه امکان اصلاح یا جلوگیری از هرگونه ناسازگاری با تجهیزات مستقر در بام, بالشتک‌ها یا اتاق تجهیزات وجود داشته باشد. در جای‌گذاری جمع‌کننده‌ها بالای دال باید تأثیر آن‌ها بر سیستم‌های آب‌بندی و زهکشی بام لحاظ گردد. در کف‌هاء در صورت استفاده از یک روکش بتنی سازه‌ای جدید امکان تعبیه جمع کننده در بالای کف وجود دارد. در این مورد. آرماتورهای جمع‌کننده می‌تواند در روکش ادامه یابد. همجنین. اگر یک سیستم کف جدید اضافی در بالای کف موجود احدات شود. جای‌گذاری جمع کننده در فضای زیر کف جدید امکان‌پذیر است. وزن جمع کننده جدید: ظرفیت بارگرانشی دال موجود. دال‌های مشبک. تیرچه‌ها یا تیرهای مجاور باید برای تحمل وزن افزوده جمع‌کننده جدید. به ویژه برای یک جمع‌کننده بتنی جدید که ممکن است بار قابل توجهی را وارد کند کافی باشند. در برخی موارد. جمع‌کننده جدید ممکن است نیازمند طراحی برای تحمل با ناشی از وزن خودش هنگامی که در میان دهانه‌های ستون‌ها و شاه‌تیرهای موجود قرار می‌گیرد باشد. در دیگر موارد چنانچه دال کف یا بام موجود نتواند بارهای جدید را تحمل کند. ممکن است نیاز به تغییر جای جمع‌کننده‌ها و دیوارهای برشی جدید باشد. ۴-۵-۴-۷ بررسی جزئیات اتصال جمع کننده بتن مسلح به د بافراگم‌ها با حمع کننده‌های بتنی موجود: جزئیات معمول نصب جمع‌کننده بتن مسلح جدید به زیر دیافراگم دال بتنی موجود در شکل(۷- ۱۳ آمده است. مطلب عمده فراهم نمودن چسبندگی خوب -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۹۳/۳/۵ میان بتن جدید و موجود و نیز سوراخ‌های کافی برای ریختن بتن و تحکیم آن است. سطح تماس باید به طور کامل شده و برای انتقال برش به خوبی زبر شود. بهتر است که بتن را از بالای سوراخ‌های ایجاد شده در دیافراگم به درون آن بریزند. قطر سوراخ‌ها باید حداقل ۱*۶ سانتی‌متر باشند. محل آرماتورهای دیافراگم موجود پیش از سوراخ کردن دیافراگم باید با احتیاط لازم مشخص شود تا از بریده شدن هرگونه میلگردی در دال جلوگیری شود. طول مورد نیاز جمع‌کننده عمدتاً به وسیله ظرفیت برشی دیافراگم موجود تعیین خواهد شد. دیافراگم‌های مسلح با میلگرد ضیف تنها بار محدودی در واحد طول را منتقل می‌کنند. که در این صورت به جمع‌کننده‌های بلند نیاز دارند. همچنین. در دیافراگم‌های با ضخامت کم. ظرفیت برشی هر یک از میلگردهای اتصال تعبیه شده محدود خواهد بود. که در این صورت. به میلگردهای اتصال بیشتری نیاز است. چنانچه جمع‌کننده تیر یا شاه‌تیر موجودی را قطع نماید باید وصله‌ای مناسب در عضو موجود ایجاد شود. سوراخ‌های افقی می‌توانند در عضو قطع شده ایجاد شده و میلگردهای اتصال تعبیه شوند تا با میلگردهای جمع کننده اصلی در هر طرف همپوشانی کنند. برای جلوگیری از بریده شدن آرماتورهاء چه آرماتورهای طولی و چه خاموت‌ها در تیر موجود. باید با احتیاط کامل عمل شود. اگر دیافراگم کف یا بام متشکل از یک سیستم تیرچه‌ای یا دال مشبک باشند.ء جمع‌کننده پیوسته‌ای همواره در زیر تیرچه هاء چنانکه در شکل (۱۴-۷) آمده است. برای جلوگیری از سوراخ‌کاری اضافه و وصله‌کاری میلگردها قرار خواهد گرفت. در این شرایط فاصله‌های میان تیرک‌ها و تیرچه هاء در بالای جمع کننده نصب شده. می‌تواند با بتن مسلح پر شود. مزایای این شرایط آن است که میلگردهای اتصال می‌تواند در سطح کناری تیرچه ها به جای قرار گرفتن در پوشش نسبتاً نازک دال تعبیه شود و به این طریق ایجاد سوراخ‌ها برای ریختن بتن مشکل کمتری خواهد داشت. اگر چه جمع کننده جدید ممکن است در این شرایط از وزن بیشتری برخوردار باشد تیرچه های دال به احتمال قوی مقاومت لازم را برای تحمل وزن افزوده شده دارند. -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۹۳/۳/۵ ۳۶ دستورالعمل ار زیسابی و بهسازی لرزه‌ای ساختمان‌های بتنی متداول موجود آرماتورهای موجود دیافراگم اجتاب شود مضرسی نمایید تا به طور موْنر و پا بتن جدید درگبر شود. ال درا کم نی موجو میلگردهای اتصال : 4 ۰ 5 1۲ ‌ پچ 5 ۹ ۰ 5 تعمین کنید که تفاضای ۱ َ اس ۱ * ۱ 4 ال ۹ ۰.۰ ۱ جمعح خنند ۰+ را ارضا کنند , ۰ ۰ 4 پ ا! ۰ َ ۸ ا آر ه ام ‎٩‏ مه ی و ۰ ٍ ٍ ٍ :ْ ٍ ۱ ٍ ٍ ِ ۱ خاموت‌های سربسته سس قلاب‌های رد ستجافی‌های میانی سا مقط_ شکل ۱۴-۷- اتصال دبوار جمع کننده بتنی به دال بننی #د( ] در هر ظرف سعلح من موجود را کلملاً تمیزو سقول نال لاعه رشوری . ۱ ‎٩‏ رس ناناب وروی / بئن جدید در جر ی 0 بنن لستفاده شود از پریده خن , #عند: در هر رف لول ۱ ۰ رت ار ها - ۳ ۳ ‌ ّ. ۱ و چم 9 سس سس سس 1 ۲-۳ ابا ‌ اس ۱ 2 9 ۳ 2 ۹ ( - : 0 2 ۳ لاه زضجوری مرعود ممنگر دهی اصلی تانکنور هر ی را میفگردهای کتکتور لحاقی راستای لب ولا هپوار برشی خدهد ! رو وی در فواصل ماکزیمم ۳۳۷ 30 خر واه یگ ب ‏ شتا تخل بلا و پایین قرلر جلده می‌شوند سس حدف: ای قالت رلر- ۱ از ورق فولادی مدفون همرا+ با در حد تیار به فراحور قالپ بندی