دختران، پسران، مردان و زنان بالیای طبیعی را به اشکال متفاوت

⚠ این متن با نرم‌افزار از روی تصویر خوانده شده و ممکن است خطا داشته باشد؛ برای استناد، اصلِ سند را ببینید. ، ایران1398 سیالب‌های 200 مسائل زنان و ادغام اجتماعی-13 خالصه-1 -13 دختران، پسران، مردان و زنان بالیای طبیعی را به اشکال متفاوت تجربه می‌کنند؛ به‌طوری‌که آسیب‌ها و مشکالت قبلی آن‌ها در زمان وقوع بحران و در دوران بعد از آن نمودی مضاعف پیدا می‌کنند. ساختارهای اجتماعی جمعیّت متاثر از بحران تعیین‌کننده‌ی ماهیّت و وسعت اثرات یک بحران خاص است. سیل در استان‌های گلستان و لرستان منجر به 1. نفر مرد بودند21 نفر زن و8 نفر شده است که از این تعداد29 مرگ اطّالعاتی در مورد سن و دلیل مرگ این افراد در دسترس نیست. و فروردین 1397 شواهد موجود از استان‌های سیل‌زده در اسفندماه نشان می‌دهد که در بین جمعیّت آسیب‌دیده از این بحران، 1398 تجزیه‌وتحلیل2.دختران، پسران و زنان بیش‌ترین آسیب را تجربه کردند بیش‌تر این شواهد نشان می‌دهد که برخی از زیر گروه‌های اجتماعی از ) PWDs، افراد دارای معلولیّتFHHs( جمله زنان سرپرست خانوار وضعیّت پیش 3.و افراد سالمند بیش‌ترین تاثیر را از بحران تجربه کردند از بحران این گروه‌ها، به‌خصوص، با وجود نابرابری های جنسیّتی، آسیب‌پذیری اجتماعی را در شرایط بحرانی تشدید کرده و در نتیجه، توانایی آن‌ها در بازگشت به شرایط عادی، کاهش می‌یابد. از جمله‌ی چالش‌های پیش از بحران برای زنان سرپرست خانوار می‌توان به کار خانگی تولیدی و بدون دستمزد، کمبود مشارکت در اقتصاد رسمی و نرخ فقر باال در مقایسه با مردان سرپرست خانوار اشاره کرد. وضعیّت افراد با معلولیّت، به‌ویژه زنان و کودکان معلول، پیش از بحران نشانگر مشکالت متعدّد دسترسی محدود به خدمات اجتماعی و عدم مشارکت اجتماعی است. داده‌های پیش از سیل هم‌چنین حاکی از برخورداری محدود از خدمات اجتماعی و امنیّت درآمد و هم‌چنین تنهایی، محرومیّت و به‌طور کلّی، فقدان سیستم مراقبت جامع از افراد مسن 1398 مرداد9 و8 ) در تاریخPDNA( ». گزارش مرکز مدیریّت بحران در کارگاه تهیه‌ی «ارزیابی پس از بحران1 .. داده‌های محدودی از مناطق و جمعیّت‌های متاثر از سیل وجود دارد، هم‌چنین، هیچ‌گونه منابعی برای ارزیابی دقیق‌تر آمار تلفات در دسترس نبود2 1398 تیر23 . گزارش‌های دریافت‌شده توسط معاونت امور زنان و خانواده‌ی ریاست‌جمهوری در تاریخ3 نیازهای جنسیّتی مربوط به بخش خود را مشخص کنند و مداخالت موردنیازPDNA . برای به‌حداقل‌رساندن هم‌پوشانی بین این بخش و سایر فصل‌ها، موافقت شد تا سایر بخش‌های4 مربوط به جنسیّت را در گزارش‌های اختصاصی بخش بگنجاند. بر این اساس مجموعه‌ای از سؤاالت و دستورالعمل‌های اختصاصی برای هر بخش و شاخص‌های مرتبط تهیه شده و در مراحل اولیه ارزیابی به بخش‌های مربوطه ابالغ شده است. است. مسولیّت‌های مضاعف زنان مسن، نقش آن‌ها را به‌عنوان مراقب از کودکان و مردان سالمند خانواده، و تحرّک بدنی کمابیش محدود آن‌ها اجتماعی و فرهنگی، بیش‌تر می‌کند.-به‌دلیل محدودیّت‌های اقتصادی درحالی‌که خسارت‌های مالی ناشی از بحران قابل‌سنجش و ارزش مالی آن قابل‌اندازه‌گیری است، گزارش‌ها نشان می‌دهند که گاهی اثرات مالی بحران بر زندگی زنان و دختران به‌راحتی قابل‌اندازه‌گیری نیست. به‌عنوان مثال، بحران اثرات نامحسوس و مضاعفی بر سالمت زنان و دختران می‌گذارد. این اثرات شامل مشکالت سالمت، آموزش و وضعیّت درآمدی آن‌ها می‌شود و اغلب دارای ابعاد نامحسوسی هم‌چون حجم کاری بیش‌تر، اختصاص زمان بیش‌تر برای کارِ خانه و رسیدگی به فرزندان، فرصت‌های کم‌تر و از دست دادن منبع درآمدزایی، وابستگی بیش‌تر به درآمد مردان، از دست رفتن روابط شغلی و اجتماعی، ضرورت (اجبار) به ازدواج‌های ناخواسته برای دسترسی به درآمد مردان، استرس و آسیب روحی بیش‌تر، سوءرفتار، کم‌رنگ شدن حریم خصوصی، کاهش امنیّت و ایمنی و در مورد دختران، مختل شدن دسترسی یا عدم دسترسی به آموزش و غیره است. هر چند، مشکالت فقط به این موضوعات محدود نمی‌شود. ازآن‌جایی‌که تاثیرات مبتنی بر جنسیّت سیل و خسارت‌های واردشده به موسسات، صنایع و سیستم حمایت‌های اجتماعی در گزارش این فصل بر 4،ارزیابی‌های بعد از بحرانی سایر بخش‌ها ذکر شده است آسیب‌های مبتنی بر جنسیّت سیل بر گروه‌های زنان سرپرست خانوار، سالمندان و افراد دارای معلولیّت می‌پردازد. سرمایه‌گذاری هدفمند روی زنان از طریق ارتقای مهارت‌ها و فراهم آوردن حمایت مالی با به‌کارگیری طرح‌های اعطای وام‌های خرد و کمک‌های نقدی هدفمند به‌عنوان راهبردهای موثر پیشنهاد شده است. راهبردهای پیشنهادی هم‌چنین، گسترش خدمات مراقبت‌های بهداشتی و سالمتی، از جمله خدمات روانی–اجتماعی و بهداشتِ باروری را برای جمعیّت‌های آسیب‌دیده -------- صفحهٔ بعد -------- مسائل زنان و ادغام اجتماعی 201 از سیل در کنار برنامه‌ی سرمایه‌گذاری هدفمند پیشنهاد می‌کند. این ارزیابی، اهمیّت این موضوع را نشان می‌دهد که الزم است به طیف محور گروه‌های اجتماعی که به‌طور بالقوّه به -کاملی از نیازهای جنسیّت حاشیه رانده شده‌اند و ممکن است طی فرایند بازتوانی هم از قلم بیفتند، توجه شود. زنان سرپرست خانوار، سالمندان و افراد دارای معلولیّت به‌عنوان گروه‌های اصلی شناخته شده‌اند که نیازمند راهبردهای بازتوانی جنسیّت‌محور خاص برای بازگشت به زندگی عادی هستند. یکی از نگرانی‌های اصلی مشاهده‌شده در طی این ارزیابی، کمبود داده‌های تفکیک‌شده با سن و جنسیّت و هم‌چنین، عدم وجود سیستم‌های مؤثر برای جمع‌آوری و تجزیه‌وتحلیل داده‌ها در سطح ملّی و محلّی بود. به‌منظور پرداختن به طیف وسیعی از نیازهای حاصل از شرایط بعد از بحران در میان گروه‌های نامبرده شده، این فصل با هدف افزایش تاب‌آوری، خوداتکایی و توانمندسازی کسانی است که بیش‌ترین آسیب‌پذیری را تجربه می‌کنند، توصیه‌هایی را برای پاسخ به این نیازهای بازتوانی آن‌ها ارائه می‌کند و آسیب‌پذیری و نیازهای متفاوت زنان، دختران، پسران و مردان در هر گروه را در نظر می‌گیرد. بررسی اطّالعات پایه-2 -13 رتبه‌ی توسعه انسانی ایران، بر اساس گزارش جهانی شاخص‌های است. این گزارش کشور 0.79 ، معادل2017 توسعه انسانی، در سال جمهوری اسالمی ایران را در میان کشورهایی با توسعه‌ی باال قرار می‌دهد. بر 1. قرار می‌گیرد60 کشور در جایگاه189 به‌این‌ترتیب، ایران در میان است که 0.461 اساس همین گزارش شاخص نابرابری جنسیّتی ایران 2. کشور قرار می‌دهد160 در میان109 این کشور را در تبه 3)2017-2016( 1396 سرشماری درآمد و هزینه‌های خانوار سال نشان می‌دهند که خطوط فقر در برابری قدرت خرید (بر نفر، بر روز) ریال در نواحی روستایی. 44220 :وجود دارند که به این شرح می‌باشد )2108( . گزارش جهانی شاخص‌های توسعه‌ی انسانی1 )2018( . گزارش جهانی شاخص‌های توسعه‌ی انسانی2 1396 . سرشماری درآمد و هزینه‌های خانوار سال3 1396 . سرشماری درآمد و هزینه‌های خانوار سال4 ریال برای نواحی شهری به‌جز استان تهران. همین آمار درصد66000 درصدی12.4 زنان سرپرست خانواری را نشان می‌دهند که با جمعیّت زیر خط فقر هستند درحالی‌که این رقم در مورد مردان سرپرست خانوار درصد برای زنان 6.8 درصد است. در نواحی شهری، این نسبت9.6 سرشماری4. درصد برای مردان سرپرست خانوار است6 سرپرست خانوار درصد زنان سرپرست خانوار درمیان سه 50 نشان می‌دهد1395 سال گروه دارای پایین‌ترین سطح درآمد هستند و امنیّت اقتصادی آن‌ها بسیار آسیب‌پذیر است. به‌رغم تفاوت بین نرخ فقر زنان و مردان در نواحی شهری و روستایی، روند روبه‌افزایشی از فقر زنانه دیده شده است که این روند شامل شیوع فقر و هم‌چنین، شدّت فقر برای زنان هم می‌شود. زنان سرپرست خانوار درصد 12. 5 ) نشان می‌دهد که1395( آخرین سرشماری کشوری میلیون نفر). زنان سرپرست 3 از خانوارها، سرپرست زن دارند (حدود خانوار گروهی همگن نیستند، چراکه شامل زنان متاهل، بیوه، مطلقه و زنانی می‌شوند که هرگز ازدواج نکرده‌اند. جایگاه اجتماعی اقتصادی هر گروه از زنان سرپرست خانوار تا حدّی با سطح تحصیالت، گروه سنّی، جمعیّت خانواده، هزینه‌های خانوار و غیره همسو است. سرشماری سال درصد از زنان سرپرست خانوار، سالمندانی 50 نشان می‌دهد که1395 درصد زنان سرپرست53.1 هستند که تنها زندگی می‌کنند. در واقع خانوار مطلقه هستند و اکثر آن‌ها تنها زندگی می‌کنند. زنان مجرّد سالمند، به‌جهت محدودیّت دسترسی به منابع مالی، شبکه‌های اجتماعی و خدمات سالمتی و مراقبتی، از بسیاری جهات آسیب‌پذیرتر هستند. وضعیّت این گروه در زمان بالیای طبیعی و بعد از آن، وخیم‌تر می‌شود. بر اساس گزارش‌ها، در ساختار پیش از بحران، بیکاری، نبود امنیّت اجتماعی، تبعیض و محرومیّت اجتماعی، جایگاه اجتماعی پایین و نبود انتخاب، نگرانی‌های اصلی زنان سرپرست خانوار ذکر شده‌اند. -------- صفحهٔ بعد -------- ، ایران1398 سیالب‌های 202 1: نرخ مشارکت اقتصادی زنان سرپرست خانوار در استان‌های گلستان و لرستان1 جدول سرپرست خانوار شاغل/بی‌کار لرستان گلستان کشور تعداد زنان سرپرست خانوار66373 66553 3061753 تعداد زنان سرپرست خانوار شاغل 7182 11112 448265 ) سال60 تعداد زنان سرپرست خانوار سالمند (بیش از34282 29029 1491419 کشور1395 . سالنامه‌ی آماری1 )1389( . مطالعه‌ی شاخص‌های چندگانه‌ی سالمت و جمعیت –سیمای سالمت و جمعیت درجمهوری اسالمی ایران2 2010 . مطالعه‌ی شاخص‌های چندگانه سالمت و جمعیّت در جمهوری اسالمی ایران3 با حق تحفظ کلی تصویب کرد. شورای نگهبان نیز آن را در13/09/1387 . مجلس شورای اسالمی، پیمان‌نامه‌ی حقوق افراد داری معلولیت را در جلسه‌ی علنی روز چهارشنبه در تاریخ4 . تصویب نمود1387/10/4 تاریخ 1396/12/21 . قانون جامع حمایت از حقوق افراد داری معلولیت مصوب5 واحدهای اصلی ارائه‌ی خدمات به زنان سرپرست خانوار در استان‌های گلستان و لرستان سازمان بهزیستی، کمیته‌ی امداد امام خمینی (ره) و بنیاد شهید است. افراد دارای معلولیّت مطالعه‌ی شاخص‌های چندگانه سالمت و جمعیّت در جمهوری نفر 10000 در17.27 شیوع معلولیّت را1389 اسالمی ایران در سال جدول زیر شیوع معلولیّت را در نواحی 2. گزارش می‌کند1389 در سال شهری و روستایی بر اساس جنس نشان می‌دهد. 3 نفر در ایران10000 : شیوع جمعیّت افراد دارای معلولیّت به‌تفکیک جنسیّت و شهر و روستا در هر2 جدول جنسیّت/ شهر و روستا2010 مطالعه‌ی شاخص‌های چندگانه سالمت و جمعیّت در جمهوری اسالمی ایران کل17.27 مرد22.41 زن11.91 شهری16.46 روستایی19.07 کشور ایران پیمان‌نامه‌ی حقوق افرادِ داری معلولیّت را در تاریخ قانون اساسی ایران، در 4. با حق تحفّظ کلّی تصویب کرد1388/08/1 )1368 و اصالحیه‌ی سال1358 بخش «حقوق رفاهی» (مصوّبه‌ی سال تصریح می‌کند که افراد دارای معلولیّت باید از نظام تامین اجتماعی ایران بهره ببرند. تمهید قانونی دیگر برای حمایت از افراد دارای معلولیّت که حمایتی قانونی برای این افراد به‌همراه دارد، در حوزه‌هایی هم‌چون دسترسی به اماکن عمومی، آموزش، مسکن و تامین مالی موضوعیت می‌یابد. در این قانون، بخش‌هایی مربوط به اشتغال و شمول افراد دارای 5.معلولیّت در نیروی کار هم وجود دارد افراد دارای معلولیّت، بسته به گروه سنّی و نوع معلولیّت‌شان، با چالش‌هایی پیش از بحران روبه‌رو هستند. از جمله، سختی‌هایی که کودکان دارای معلولیّت تجربه می‌کنند عبارتند از مشکالتی در حوزه‌ی ایاب‌وذهاب بین مدرسه و خانه (مخصوصاً کودکان مناطق محروم و روستایی با دسترسی محدود به مدارس)، عدم دسترسی به مدارس مناسب و فضاهای اجتماعی برای کودکان دارای معلولیّت، دسترسی به ساختمان‌ها، انگ، تبعیض، انزوا، مورد تمسخر قرار گرفتن، مورد قلدری واقع شدن یا آزار از طرف دانش‌آموزانی که معلولیّتی ندارند، عدم استطاعت پرداخت هزینه‌های باالی پزشکی و مراقبت‌های سالمت، عدم دسترسی به مراکز بهداشتی، دسترسی محدود به خدمات دوستدار -------- صفحهٔ بعد -------- مسائل زنان و ادغام اجتماعی 203 کودک، نداشتن مهارت و دانش کافی در میان پرسنل حوزه بهداشت در مورد بزرگساالن، چالش‌ها 1.در مواجه با کودکان دارای معلولیّت شامل دامنه‌ی وسیعی از دغدغه‌ها و موانعی می‌شوند که در گزارش‌ها امنیّت درآمدی، وابستگی به مراقبان، جداسازی اجتماعی، سوءرفتار و غفلت، الگوهای در حال تغییر بیماری و معلولیّت با باال رفتن سن، دسترسی محدود به خدمات بهداشتی یا عدم دسترسی به این خدمات، مخصوصاً در نواحی روستایی، نبود تحرک و محدودیّت انتخآب‌های فردی، نامناسب بودن خدمات، کمبود پرسنل ماهر بهداشتی و مدد کار اجتماعی، ترس تنها ماندن، ترس رهاشدگی در زمان بحران یا شرایط دشوار اقتصادی و غیره ذکر شده‌اند. زنان و دختران معلول با تبعیض‌های گوناگون روبه‌رو هستند و در شرایط مشابه به‌طور قابل‌توجّهی محروم‌تر از مردان و پسران معلول هستند. آن‌ها غالباً از بسیاری از حقوق اجتماعی خود محروم می‌شوند، به‌ویژه، به‌دلیل جایگاه پایین‌تر اجتماعی که تحت تاثیر هنجارهای اجتماعی موجود تجربه می‌کنند، یا به‌دلیل تبعیض آشکار یا پنهانی که نسبت به آن‌ها وجود دارد. زنان دارای معلولیّت در زمینه‌ی خدمات آموزش، تولید درآمد، پیشگیری از سوءرفتار، سالمت و بهداشت باروری تبعیض‌هایی را تجربه می‌کنند. هم‌چنین، در نتیجه‌ی پیش‌داوری‌های متاثر از تفاوت‌های جنسیّتی در بازار کار، پتانسیل‌های زنان دارای 1398 تیر27 ،. گزارش‌های دریافت‌شده از سازمان بهزیستی کشو، در گزارش‌های تهیه‌شده توسط دفاتر استانی معاونت امور زنان و خانواده‌ی ریاست‌جمهوری1 کشور1395 . سالنامه‌ی آماری2 .معلول به‌طور کلّی کم‌تر از مردان معلول به‌کار گرفته می‏شود سازمان بهزیستی کشور و وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی نهادهای کلیدی مسوول افرادِ دارای معلولیّت در استان‌های گلستان و لرستان هستند. این دو سازمان مجموعه‌ای از کارهای تشخیصی و غربالگری را عالوه بر برنامه‌های توانبخشی انجام می‌دهند. هم‌چنین، یک برنامه‌ی غربالگری آمادگی آموزشی و بهداشتی وجود دارد که توسط سازمان آموزش استثنایی برای دانش‌آموزان جدید پیش از شروع پیش‌دبستانی و دبستان اجرا می‌شود. جمعیّت هالل احمر ایران خدمات توانبخشی جامع و میان‌بخشی را در سراسر کشور عالوه بر ارائه‌ی خدمات بازتوانی و جرّاحی برای کودکان دارای معلولیّت، از جمله کودکان مهاجر یا پناهنده ارائه می‌نماید. سالمندان درصد 9.28 نشان می‌دهد که نزدیک به1395 سرشماری سال میلیون) شصت سال و بیش‌تر است و در این 7.4( جمعیّت کشور جمعیّت، درصد زنان کمی از مردان باالتر است. نرخ سواد افراد باالی درصد مردان 59 درصد زنان و34 درصد است. تنها46 ،شصت سال شصت ساله و بیش‌تر باسواد هستند. نرخ اشتغال در میان این افراد درصد است. جدول زیر وضعیّت سالمندان را در دو استان 18 حدود گلستان و لرستان نشان می‌دهد. 2: وضعیّت سالمندان در دو استان گلستان و لرستان3 جدول سواد لرستان گلستان کشور سال)60 جمعیّت زنان (بیش از79744 123978 3755686 ) سال60 جمعیّت مردان (بیش از75727 114415 3658405 تعداد زنان سرپرست خانوار سالمند سال)60 (بیش از34282 29029 1491419 تعداد مردان سرپرست خانوار سالمند سال)60 (بیش از74391 67904 3571570 ) سال60 تعداد زنان با سواد (بیش از12923 15295 1275580 ) سال60 تعداد مردان با سواد (بیش از23698 35336 2163868 ) سال60 تعداد زنان بی سواد (بیش از66798 60415 2478137 ) سال60 تعداد مردان بی سواد (بیش از45108 34614 1491705 -------- صفحهٔ بعد -------- ، ایران1398 سیالب‌های 204 .اجتماعی بودن بخش مهمی از روند سالمندی سالم است این در حالی است که سالمندان بیش از دیگران در معرض خطرِ تنهایی قرار دارند. نداشتن کسی برای کمک، حمایت و مراقبت، به‌ویژه در مواقع بحران، می‌تواند مشکلی اساسی برای سالمندان، کشور1395 . سالنامه‌ی آماری1 1398 مرداد2 . گزارش‌های گردآوری شده از استان‌های گلستان و لرستان توسط معاونت امور زنان و خانواده‌ی ریاست‌جمهوری در تاریخ2 1398 مرداد2 . گزارش‌های گردآوری‌شده از استان‌های گلستان و لرستان توسط معاونت امور زنان و خانواده‌ی ریاست‌جمهوری در تاریخ3 به‌ویژه برای زنان سالمند باشد، به‌خصوص، اگر از وضعیّت اقتصادی و اجتماعی پایین‌تری برخوردار باشند. شکل زیر تفاوت بین نرخ تنهایی زنان و مردان در استان‌های گلستان و لرستان را نشان می‌دهد. 1: درصد سالمندان تنها به تفکیک سن و جنس در استان‌های گلستان و لرستان1 شکل ارزیابی اثرات سیالب-3 -13 تاثیرات بر زنان سرپرست خانوار شواهد بعد از بحران از استان‌های متاثر از سیل (دو استان مذکور) نشان می‌دهند که چالش‌های زنان سرپرست خانوار هم از جهت معیشت، دسترسی به خدمات اجتماعی شامل خدمات بهداشتی، مواجهه با سوءرفتار و مواجهه با تبعیض به‌دلیل جایگاه اجتماعی آن‌ها، اجتماعی، امنیّت -بعد از بحران تشدید می‌شوند. نیازهای جدید روانی شخصی پایین‌تر، نبود فرصت‌های شغلی جدید و جایگزین هم به این چالش‌ها در دوره‌ی بعد از بحران اضافه می‌شوند. گزارش‌های میدانی نشانگر بروز خسارت چشمگیر به مشاغل زنان سرپرست خانوار در بخش‌های رسمی و غیررسمی هستند. بعضی از این خسارت‌ها به‌سبب از دست رفتن یا آسیب بخش‌های تولیدی مانند کشاورزی، صنعت گردشگری و صنایع دستی است که زنان سرپرست خانوار از این محل کسب درآمد می‌کنند، بروز کرده است. برخی دیگر از آسیب‌ها به‌سبب ازبین‌رفتن دارایی‌های شخصی درآمدزایی برای مشاغل خانگی مانند قالی‌بافی، آرایشگری، خیاطی، گلدوزی و غیره به‌وجود می‌آیند و برخی دیگر نیز به‌خاطر از بین رفتن کار فصلی و یا توقف بلندمدّت کارهای تولیدی در یک بخش خاص هستند مانند 2.زمین‌های کشاورزی که برای مدّتی طوالنی قابل‌کشت نبودند به‌طور کلّی، زنان سرپرست خانوار در نواحی متاثر از سیل کار خانگی بدون مزد بیش‌تری انجام می‌دهند که به‌طور چشمگیری دسترسی آن‌ها به فرصت‌های درآمدزایی را محدود می‌کند. بیکاری بلندمدّت بسیاری از زنان سرپرست خانوار باعث شده تا آن‌ها وام بگیرند، از اقوام پول قرض بگیرند و بنابراین، خطرِ افتادن به چرخه‌ی نداشتن مهارت‌های اشتغال‌پذیری 3.بدهی را برای آن‌ها افزایش یابد هم‌چون سطح پایین تحصیالت، نبود فرصت‌های شغلی مخصوصاً برای -------- صفحهٔ بعد -------- مسائل زنان و ادغام اجتماعی 205 کسانی که حوزه‌ی کاری قبلی آن‌ها دیگر فعال نیست، چالشی جدّی برای استان‌های متاثر از سیل است. هم‌چنین، زنان سرپرست خانوار داری نیازهای خاص هم‌چون سالمندان و یا افراد دارای معلولیّت، دچار محرومیّت‌های بیش‌تری می‌گردند. درحالی‌که همه‌ی سختی‌های پیش از بحران برای زنان سرپرست اند، زنانی که -خانوار در اثر سیل در مناطق متاثر از سیل تشدید شده بار مضاف درآمدزایی و رسیدگی به فرزندان را هم‌زمان بر دوش دارند در معرض خطر سوءتغذیه هم هستند، چراکه باید به تغذیه‌ی کودکان خود اولویّت دهند. گزارش معاونت امور زنان و خانواده نیز حاکی از آن است که توزیع مواد غذایی در داخل خانوارها در آن دسته از خانوارها با اعضای مرد، با نابرابری‌هایی به‌نفع پسران و مردان روبه‌رو بوده است. مواجهه با سوءرفتار که در کل برای زنان و دختران و به‌طور خاص زنان سرپرست خانوار گزارش شده، که آسیب‌پذیری آن‌ها بعد از سیل 1398 مرداد2 . گزارش‌های گردآوری‌شده از استان‌های گلستان و لرستان توسط معاونت امور زنان و خانواده‌ی ریاست‌جمهوری در تاریخ1 ) در تاریخPDNA( ». گزارش‌های میدانی ارائه‌شده توسط سازمان بهزیستی کشور و کمیته‌ی امداد امام خمینی (ره) در استان‌های لرستان و گلستان درکارگاه تهیه‌ی «ارزیابی پس از بحران2 1398 مرداد9 و8 را تشدید می‌کند. زنان سرپرست خانوار با نرخ باالتری از مواجهه با سوءرفتار در مرحله‌ی بعد از بحران، به سبب جایگاه اجتماعی پایین، نبود تمهیدات حمایتی، شرایط ناامن محیط سکونت و کار فعلی و تغییر در نوع کاری که ممکن است امنیّت و ایمنی آن‌ها را تامین نکند، مواجه هستند. عدم توازن قدرت بین کارفرمایان مرد و کارکنان زن مخصوصاً برای آن‌هایی که از پذیرش کارهای پایین‌تر بعد از سیل امتناع کرده‌اند، زمینه‌ی آسیب‌پذیری زنان را فراهم می‌کند. خط تلفن هات‌الین اورژانس اجتماعی سازمان بهزیستی کشور گزارش کرده است که در استان‌های متاثر از سیل سوءرفتار با زنان و دختران در برخی خانواده‌ها در نتیجه‌ی تنش و نیازهای بیش‌تر، افزایش یافته است. درعین‌حال، گزارش‌هایی مبنی بر افزایش قابل‌مالحظه‌ی نیاز زنان، به‌خصوص زنان سرپرست خانوار به خدمات سالمت روان بعد از سیل نیز قابل‌توجه 1.است 2: وضعیّت زنان سرپرست خانوار در شرایط بعد از سیالب4 جدول زنان سرپرست خانواری که تابه‌حال به مراکز حمایتی بهزیستی و کمیته‌ی امداد امام(ره) مراجعه کرده‌اند ردیف شاخص تعداد کل لرستان تعداد کل گلستان تعداد کل لرستان و گلستان 1 تعداد زنان سرپرست خانوار تحت پوشش پیش از سیالب48486 43063 91549 2 )تعداد کل زنان سرپرست خانوار (خودسرپرست، بدسرپرست49157 46263 95420 3تعداد زنان سرپرست خانوار که شغل خود را در اثر سیالب از دست دادند305 403 708 4 تعداد زنان سرپرست خانوار که تنها منبع درآمد خود را در اثر بحران از دست دادند305 403 708 5 تعداد زنان سرپرست خانوار که سرپناه خود را در اثر سیالب از دست دادند (تخریب کامل مسکن)4964 2947 7911 6 تعداد زنان سرپرست خانوار که بر اثر سیالب وسایل ضروری زندگی خود را از دست داده‌اند1401 2130 3531 7 تعداد زنان سرپرست خانوار که بی سواد هستند1428 1850 3278 8 تعداد زنان سرپرست خانوار گزارش شده دارای مشکل سالمت روانی در نتیجه سیالب 7 7294 7301 9 تعداد زنان سرپرست خانوار گزارش شده که بعد از سیالب دچار سوء تغذیه شدند0 12 12 10 تعداد زنان سرپرست خانوار گزارش شده که بعد از سیالب مورد سوءرفتار (فیزیکی، کالمی و غیره) قرار گرفته‌اند0 2 2 -------- صفحهٔ بعد -------- ، ایران1398 سیالب‌های 206 تاثیرات روی سالمندان گزارش‌های میدانی نشان می‌دهند که سالمندان از جمله‌ی آسیب‌پذیرترین گروه‌های اجتماعی و گروه‌های کم‌تردیده‌شده در طی سیل و بعد از آن هستند. بسیاری از آن‌ها اختالل‌های اساسی، مخصوصاً در رابطه با توانایی حرکت و هم‌چنین دارو، خدمات سالمت و توانبخشی تجربه می‌کنند. هم‌چنین، برای آن‌هایی که از نظر اقتصادی فعال گزارش‌های 1.هستند، شانس درآمدزایی پایین آمده و پیچیده می‌شود جمع‌آوری‌شده از جامعه‌ی محلّیِ متاثر از سیل هم بر تشدید چالش‌های اقتصادی پایین‌ترشان -پیش روی زنان سالمند، به‌سبب جایگاه اجتماعی ) درPDNA( ». گزارش‌های میدانی ارائه‌شده توسط سازمان بهزیستی کشور و کمیته‌ی امداد امام خمینی (ره) در استان‌های لرستان و گلستان درکارگاه تهیه‌ی «ارزیابی پس از بحران1 1398 مرداد9 و8 تاریخ 1398 تیر27 . گزارش‌های گردآوری‌شده از استان‌های گلستان و لرستان توسط معاونت امور زنان و خانواده‌ی ریاست‌جمهوری در تاریخ2 )PDNA( ». گزارش‌های میدانی ارائه‌شده توسط سازمان بهزیستی کشور و کمیته‌ی امداد امام خمینی (ره) در استان‌های لرستان و گلستان در کارگاه تهیه‌ی «ارزیابی پس از بحران3 1398 مرداد9 و8 در تاریخ در جامعه، صحه می‌گذارند. آن‌ها در معرض غفلت و سوءرفتار بیش‌تری قرار می‌گیرند. بسیاری از آن‌ها از اضطراب، افسردگی و دیگر مشکالت 2.روانی و ذهنی در دوره‌ی پس از سیالب رنج می‌برند تاثیرات مضاعف سیل بر سالمندان را می‌توان تا حدودی بر اساس تجربیات زندگی آن‌ها در شرایط پیش از سیالب توضیح داد. زنان سالمند از درصد باالتری از تجربه‌ی زندگی با محرومیّت رنج می‌برند. احتمال بیش‌تری وجود دارد که این زنان از نظر اقتصادی به حاشیه رانده شوند یا از منظر تغذیه یا آموزش در جایگاه پایین‌تری باشند، دسترسی محدودی به خدمات و بازار کار را در جوانی داشته باشند و در نتیجه، در سالمندی اغلب مشکالت سالمتی و منابع محدودی دارند. 3 سال و باالتر)، به تفکیک جنسیّت در شرایط بعد از سیل60( : وضعیّت افراد مسن5 جدول سالمندانی که تابه‌حال به مراکز حمایتی بهزیستی و کمیته‌ی امداد امام(ره) مراجعه کرده‌اند ردیف شاخص تعداد –لرستان گلستان-تعداد تعداد کل لرستان و گلستان زن مرد زن مرد زن مرد 1 سال به باال) تحت پوشش پیش از سیالب65( تعداد جمعیّت سالمند (آسیب‌دیده) 52690 53209 15526 23290 68216 76499 2 سال به باال) تحت پوشش بعد از سیالب65( تعداد جمعیّت سالمند (آسیب‌دیده) 46302 32799 ۱۸۲۷۷ ۲۷۵۳۵ ۶۴۵۷۹ 60334 3تعداد جمعیّت سالمند آسیب‌دیده و بی‌سواد124 154اعالم نشده اعالم نشده124 154 4 تعداد سالمندانی که گزارش شده در اثر سیالب به مشکالت سالمت روان یا افسردگی دچار شده‌اند 70 45 20 30 90 75 5تعداد سالمندانی که خانه‌های آن‌ها آسیب‌دیده یا تخریب شده2239 3369 2577 1648 4816 5017 6تعداد سالمندانی که منابع درآمدی خود را از دست داده‌اند308 103اعالم نشده اعالم نشده308 103 7 تعداد سالمندانی که بر اثر سیل وسایل ضروری زندگی خود را از دست داده‌اند 2546 3678 1750 400 4296 4078 -------- صفحهٔ بعد -------- مسائل زنان و ادغام اجتماعی 207 تاثیرات روی افراد دارای معلولیّت 17.2 ،)2010( بر اساس مطالعه‌ی شاخص‌های سالمت و جمعیّت ) درPDNA( ». گزارش‌های میدانی ارائه‌شده توسط سازمان بهزیستی کشور و کمیته‌ی امداد امام خمینی (ره) در استان‌های لرستان و گلستان در کارگاه تهیه‌ی «ارزیابی پس از بحران1 1398 مرداد9 و8 تاریخ . منظور از درآمد، درآمد مستقل است1 1398 تیر27 . گزارش‌های گردآوری‌شده از استان‌های گلستان و لرستان توسط معاونت امور زنان و خانواده‌ی ریاست‌جمهوری در تاریخ2 1398 تیر27 . گزارش‌های گردآوری‌شده از استان‌های گلستان و لرستان توسط معاونت امور زنان و خانواده‌ی ریاست‌جمهوری در تاریخ3 وضعیّت6 درصد کل جمعیّت کشور نوعی از معلولیّت دارند. جدول افراد دارای معلولیّت در استان‌های گلستان و لرستان در شرایط بعد از سیل را نشان می‌دهد. 1): وضعیّت افراد دارای معلولیّت مراجعه‌کننده به سازمان بهزیستی کشور و کمیته‌ی امداد امام خمینی (ره6 جدول استان گلستان و لرستان ردیف شاخص تعداد–لرستان گلستان-تعداد تعداد کل لرستان و گلستان مرد/پسر زن/دختر مرد/پسر زن/دختر مرد/پسر زن/دختر 1 تعداد جمعیّت افراد دارای معلولیّت تحت پوشش پیش از سیالب (آسیب‌دیده) 534 500اعالم نشده اعالم نشده534 500 2 تعداد جمعیّت افراد دارای معلولیّت تحت پوشش بعد از سیالب (آسیب‌دیده) 65 63 936 684 1001 747 3تعداد جمعیّت افراد دارای معلولیّت آسیب‌دیده و بی سواد65 63 0 0 65 63 4 را از دست دادند1تعداد افراد دارای معلولیّت که درآمدشان650 130 67 14 717 144 5تعداد افراد دارای معلولیّت که تنها منبع درآمد خود را از دست دادند0 0 80 40 80 40 6 ( تعداد افراد دارای معلولیّت که در نتیجه سیالب وسائل کمکی آن‌ها ویلچر و غیره) آسیب دیدند اعالم نشده اعالم نشده512 452 512 452 7 تعداد افراد دارای معلولیّت که وسایل ضروری زندگی را در نتیجه سیالب از دست داده‌اند 65 63 600 280 665 343 گزارش‌های توصیفی از استان‌های نامبرده، حاکی از آن است که آسیب‌پذیری‌های افراد دارای معلولیّت در زمان سیل و بعد آن تنها به سبب معلولیّت آن‌ها نبوده و به‌دلیل احتمال بیش‌تر تجربه‌ی اثرات مخرّب اقتصادی سیل در مقایسه با افراد بدون معلولیّت هم هستند. -اجتماعی گزارش‌ها از هر دو استان مورد مطالعه به خسارت یا آسیب‌واردشده به وسایل کمکی طی تحرکات طی و بعد از سیالب اشاره دارند. افراد دارای معلولیّت به‌سبب عامل یا عوامل مشترکی هم‌چون جنسیّت، سن و جایگاه اقتصادی در خانوار، تبعیض بیش‌تری را تجربه می‌کنند. هر چند آمار دقیقی از شرایط پس از سیالب در دست نیست، چالش‌هایی که زنان و دختران دارای معلولیّت بعد از بحران در استان‌های موردمطالعه تجربه می‌کنند (شامل دسترسیِ به‌مراتب کم‌تر به آموزش، خدمات بهداشتی و اشتغال)، در قیاس با مردانِ دارای معلولیّت یا زنان بدون معلولیّت بسیار بیش‌تر است. بر اساس گزارش‌ها، زنان، دختران و پسران با هر شکلی از معلولیّت با احتمال بیش‌تری از مواجهه با سوءرفتار شواهد توصیفی 2.در مقایسه‌ی با مردان دارای معلولیّت روبه‌رو هستند مبنی بر تجربه‌ی سوءرفتار بیش‌تر در میان کودکان دارای معلولیّت در شرایط بعد از بحران وجود دارند، هرچند ممکن است شیوع این مساله کم‌تر از تعداد واقعی گزارش‌شده باشد و این به‌سبب عاملّیت نسبتا محدودتر کودکان دارای معلولیّت و گاه، دسترسی محدود به خدمات بهداشتی شامل مشاوره سالمت روان، بخش قضایی و وابستگی آن‌ها به مراقبان است. طبق گزارش‌های محدود دریافتی، به‌صورت فرهنگی، پسرانی که مورد سوءرفتار قرار گرفته‌اند بیش از دختران موردِ انگ قرار می‌گیرند. این مساله تا حد زیادی تعداد موارد گزارش سوءرفتار را چه به اعضای خانواده و چه مددکاران اجتماعی و پرسنل بهداشتی، پلیس و 3.حوزه قضایی محدود می‌کند مواردی در گزارش‌های این دو استان وجود دارند که به شرایط و -------- صفحهٔ بعد -------- ، ایران1398 سیالب‌های 208 هنجارهای ازپیش‌موجودی اشاره دارند که اثرات سیل را برای زنان و دختران دارای معلولیّت تشدید کرده‌اند. این موارد، شامل جایگاه به‌طور کلّی پایین‌تر اقتصادی زنان دارای معلولیّت، فرصت‌های شغلی کم‌تر، نرخ پایین‌تر اشتغال، محدودیّت بیش‌تر در دسترسی به حمایت‌های اجتماعی و وجود هنجارهای اجتماعی می‌شود که 1.زنان و دختران دارای معلولیّت را به انزوا می‌کشانند، هستند دیگر گروه‌های اجتماعی متاثر از سیل شواهد توصیفی حاکی از افزایش آسیب‌پذیری سایر گروه‌های اجتماعی، مانند افراد درگیر سوءمصرف مواد مخدر، افرادی که با اچ.آی. وی و ایدز زندگی می‌کنند، پناهندگان یا مهاجران، کودکان شاغل و کودکان در وضعیّت خیابان و غیره است. اگرچه محدویت زمان تهیه‌ی این گزارش امکان گرد‌آوری داده‌های کافی در مورد این گروه‌ها را فراهم نکرد، گزارش‏ها نشان می‌دهد که زنان درگیر سوءمصرف مواد یا افرادی که در حال بازپروری هستند، به‌دلیل پایین بودن وضعیّت اقتصادی، بسیار بیش‌تر تحت تأثیر آسیب‌های سیل بوده‌اند و در نتیجه، اوضاع اقتصادی بدتری از مردان شواهد موجود نشان می‌دهد، در افرادی که دوره‌ی 2.را تجربه می‏کنند بازپروری را می‌گذرانند، در اثر تجربه‌ی تروما (روان‌گزیدگی) بعد از بحران، سوءمصرف مواد دوباره تشدید می‌شود. داده‌های پراکنده و محدود موجود، توزیع، شیوع و الگوهای سوءمصرف مواد را مشخص نمی‌کند، اما وجود اختالل استرس حاد، اختالل استرس بعد از تروما ) و افسردگی را نشان می‌دهد. شواهد گردآوری‌شده از زنان PTSD( درگیر سوءمصرف مواد، حاکی از این است که دلیل عود مجدّد مصرف آن‌ها افزایش آسیب‌پذیری آن‌ها در وضعیّت بعد از بحران و وقوع اتفاقی 3.ناگوار برای آن‌ها در هنگام سیل و بعد از آن بوده است به گزارش معاونت امور زنان ریاست جمهوری، سازمان‌های شود و -غیردولتی‌ای هستند که بودجه‌ی آن‌ها توسط دولت تأمین می نیازهای زنان و دختران درگیر سوءمصرف مواد در استان‌های آسیب‌دیده از سیل را تأمین می‌کند. نهادهای اصلی دولتی که مسئول پاسخ‌گویی 1398 تیر27 . گزارش‌های گردآوری‌شده از استان‌های گلستان و لرستان توسط معاونت امور زنان و خانواده‌ی ریاست‌جمهوری در تاریخ1 1398 تیر27 . گزارش‌های گردآوری‌شده از استان‌های گلستان و لرستان توسط معاونت امور زنان و خانواده‌ی ریاست‌جمهوری در تاریخ2 1398 تیر27 . گزارش‌های گردآوری‌شده از استان‌های گلستان و لرستان توسط معاونت امور زنان و خانواده‌ی ریاست‌جمهوری در تاریخ3 به نیازهای افراد درگیر سوءمصرف مواد هستند سازمان بهزیستی کشور و وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی هستند. راهبردهای بازتوانی-4 -13 ضمن درنظرگرفتن نیازها و ظرفیّت‌های مشخص گروه اجتماعی زنان سرپرست خانوار، سالمندان و افراد دارای معلولیّت، راهبردهای پیشنهادی ذیل، با رویکردهای مبنتی بر اجتماع، ایجاد تاب‌آوری، و ارتقای ظرفیّت‌های موجود ارائه می‌شود. «راهبردهای بازتوانی»، با هدف حمایت، برقراری مجدّد مشارکت و تقویت مشارکت گروه‌های اجتماعی فوق، تا جایی که امکان دارد، تالش می‌کند تا از مشارکت گروه‌های اجتماعی ذکر شده در ترمیم و بهبود شرایط زندگی آن‌ها بهره گیرد. هم‌چنین، جهت حصول اطمینان از پایداری مداخالت، تالش می‌شود تا راهبردهای پیشنهادی در جهت تکمیل، تقویت و فراگیرسازی برنامه‌های موجود دولت در مناطق متاثر از سیل، جهت پاسخ‌گویی به نیازهای خاص مبتنی بر جنسیّت گروه‌های ذکر شده، ارائه گردد. به‌این‌ترتیب «راهبردهای بازتوانی» حول محورهای اصلی نیازهای مبتنی بر جنسیّت گروه‌های اجتماعی زنان سرپرست خانوار، سالمندان و افراد دارای معلولیّت به‌شرح ذیل ارائه می‌شود. معیـشت با وجودی که وقوع سیل معیشت همه افراد متاثر از سیل را مختل کرده است، گزارش‌های میدانی حاکی از آن است که معیشت گروه‌های اجتماعی زنان و دختران به‌خصوص زنان سرپرست خانوار، به‌طرز قابل‌توجّهی، بیش از دیگر گروه‌ها متاثر شده است. ازآن‌جاکه سهم زنان در اقتصاد خانواده بسیار قابل‌توجه و حائزاهمیّت است، بنابراین، نه تنها شریک و بازیگری اساسی در بهبود سریع وضعیّت خانواده‌های خود هستند، بلکه نقش بسیار مهمی را نیز در رفاه کل جمعیّت آسیب‌دیده بازی می‌کنند. راهبردهای بازتوانی معیشتی، تفاوت در نوع خانوار را مدّنظر قرار می‌دهد، مانند کسانی که منابع درآمد خود را برای دوره‌ی زمانی -------- صفحهٔ بعد -------- مسائل زنان و ادغام اجتماعی 209 نامشخصی از دست داده‌اند، کسانی که درآمدشان برای حمایت از خانواده‌ای که سرپرست‌اش هستند کافی نیست، و کسانی که مهارت‌های‌شان قابلیّت درآمدزایی در دوران پس از بحران را ندارد، و غیره. پیش‌بینی می‌شود، کمک‌های جبرانی خسارت از طریق طریق اعطای وام‌های خُرد به زنان سرپرست خانوار جهت جلوگیری از افزایش بدهی‌های این گروه، به‌دلیل ازدست‌دادن اموال و پرداخت هزینه‌های باالتر برای مسکن و یک سری خدمات به‌دلیل سیل موثر باشد. در این برنامه، آموزش مهارت‌های شغلی جدید مبتنی بر نیازهای بازار کار، همراه با مهارت‌های بازاریابی و آموزش سوادآموزی جهت ارتقای ظرفیّت‌های زنان سرپرست خانوار که نیاز دارند کار جدیدی شروع کنند، نیز گنجانده شده است. مالحظه‌ی دیگر این راهبرد ارائه‌ی کمک‌هزینه‌ی مالی، ماهیانه و بالعوض برای مدّت دو سال به زنان سالمند و زنان سرپرست خانواری که قادر به کار کردن نیستند نیز می‌باشد. به‌عنوان بخشی از استراتژی بازتوانی پیشنهاد شده، با حمایت و اقدامات 1از برنامه‏های ارائه‌ی کمک‌های نقدی باید ارزیابی حمایتی کاهش‌دهنده برای جلوگیری از مضرات احتمالی گروه‌هایی مانند زنان 2.سرپرست خانوار، زنان سالمند و سایر گروه‌های آسیب‌پذیر انجام شود سازمان بهزیستی کشور و کمیته‌ی امداد امام خمینی (ره) در حال حاضر، متولّیان اصلی در استان‌های متاثر از سیل برای ارائه‌ی خدمات معیشتی می‌باشند. ارائه‌ی خدمات مراقبت سالمتی، شامل بهداشت باروری، سالمت روان و اقالم بهداشتی ازآن‌جایی‌که وزارت بهداشت، درمان وآموزش پزشکی متولّی اصلی سالمت فیزیکی، از جمله بهداشت باروری و درمان در کشور است، راهبرد پیشنهادی ارتقای ارائه‌ی خدمات سالمتی و بهداشتی و در مناطق متاثر از سیل است که توسط مراکز بهداشت و خانه‌های بهداشت ارائه می‌شود. در خصوص ارائه‌ی خدمات مرتبط با امر سالمت روان و خدمات مشاوره‌ای، راهبرد پیشنهادی، گسترش خدمات مبتنی بر جامعه‌ی 1. Protection assessment . شواهد نشان داده است که برنامه‌های ارائه‌ی کمک‌های نقدی که شامل اقدامات کاهش‌دهنده مضرات نیست، در پی بروز مخاطرات طبیعی، ریسک‌هایی را برای گروه‌های آسیب‌پذیر در2 .پی خواهد داشت موجود در سازمان بهزیستی کشور در استان‌های متاثر از سیل را نیز پیشنهاد می‌کند. این خدمات شامل فعالیّت‌های متعدّدی جهت شناسایی و مداخله برای رفع مشکل سالمت روانِ پیش‌آمده و هم‌چنین، شناسایی و مداخله در مورد هنجارهای اجتماعی موجود می‌باشد. این برنامه‌ها که شامل خدمات سالمت روان در شهرها و خدمات مبتنی بر جامعه در روستاهاست، نقش بسیار موثری نیز در ارجاع مواردی که احتیاج به پیگیری، توسط سایر سازمان‌های متولّی مانند وزارت بهداشت، درمان وآموزش پزشکی و یا سایر مراکز تخصّصی بهزیستی دارد، ایفا می‌کند. مالحظه‌ی دیگر این راهبرد، رسیدگی به نیازهای روانی–اجتماعی زنان در گروه‌های اجتماعی ذکرشده است که از طریق راه‌اندازی فضاهای دوستدار زنان برای ارئه‌ی خدمات روانی–اجتماعی انجام می‌گیرد. در خصوص اقدام برای جبران خسارت‌های واردشده به افرادی که دارای معلولیّت هستند، به‌صورت نقدی و غیرنقدی، مراکز توان‌بخشی مبتنی بر جامعه‌ی سازمان بهزیستی کشور، نقش مهمی را بازی می‌کند. این مراکز، دسترسی افراد دارای معلولیّت به‌کمک هزینه‌ی نقدی و غیرنقدی، جهت تهیه‌ی تجهیزات کمکی فراهم می‌کنند. آن‌ها باید افراد دارای معلولیّتی که تجهیزات یا امکانات کمکی خود را از دست داده‌اند را شناسایی کنند و جهت اقدام به معاونت توان‌بخشی سازمان بهزیستی کشور، معرّفی کنند. سازمان بهزیستی کشور در این استراتژی خسارت را به‌صورت نقدی و غیرنقدی جبران می‌کند. مشارکت زنان، شامل زنان سرپرست خانوار، افراد دارای معلولیّت و سالمندان در تصمیم‌گیری‌ها این راهبرد دو رویکرد متفاوت را مدّنظر قرار می‌دهد: رویکرد اجتماع‌محور، جهت ارئه‌ی خدمات توان‌بخشی جامعه‌محور مبتنی بر جنسیّت از طریق مراکز توان‌بخشی مبتنی بر جامعه که اختصاصاً مسوول ارائه‌ی خدمت به افراد دارای معلولیّت در شهرها و خدمات اجتماع‌محور بهزیستی در روستاهای قابل‌ارائه است. درحالی‌که هدف -------- صفحهٔ بعد -------- ، ایران1398 سیالب‌های 210 این راهبرد ارتقای سطح مشارکت گروه‌های اجتماعی ذکرشده از طریق خدمات مبتنی بر جامعه است، رویکرد دوم این راهبرد، تالش در جهت تهیه و ابالغ دستورالعمل یا بخشنامه‌های الزم‌االجرا درباره‌ی لزوم مشارکت زنان، شامل زنان سرپرست خانوار، افراد دارای معلولیّت (زن، مرد، دختر، پسر) و سالمندان، به‌خصوص زنان سالمند، در تمامی فرایند تصمیم‌گیری جهت بازسازی مناطق آسیب‌دیده و جهت ارتقای رفاه این گروه از شهروندان به سازمان‌های مسوول است. مسائل اجتماعی مربوط به جنسیّت، از جمله هنجارهای اجتماعی این راهبرد نیز از جمله‌ی راهکارهایی است که برای ارتقای مشارکتِ به‌کارگرفته‌شده برای شناسایی و مداخله در موارد وقوع سوءرفتار و سایر موارد مرتبط با امنیّت فرد که در شرایط بعد از بحران اتفاق می‌افتد و برای گروه اجتماعی ذکرشده استفاده می‌گردد. هم‌چنین، راهبرد دیگری که در این زمینه پیشنهاد می‌گردد، ارتقای آگاهی جامعه درباره‌ی طبیعتِ سوءرفتارها و امکانات موجود برای رسیدگی به سوءرفتارهاست. الزمه‌ی این راهبرد تقویتِ هات‌الینِ اورژانس اجتماعی سازمان بهزیستی و معرّفی خدمات آن‌ها به جوامع متاثر از سیل است. ازآن‌جایی‌که نیازهای مبتنی بر جنسیّت از مکانی به مکان دیگر متفاوت است، این راهبرد طیف وسیعی از جامعه‌شناسان، کارشناسان جنسیّت، مسووالن وزارتخانه‌های دولتی و اعضای جامعه را برای گفت‌وگو درباره‌ی موانع مبتنی بر جنسیّت دسترسی به خدمات اجتماعی به‌کار می‌گیرد. به موازات این، برنامه‌های راهبردی ارتباطی از ملزومات این راهبرد است تا آگاهی عمومی را در مورد موضوع مذکور و هم‌چنین موانع فرهنگی اجتماعی موجود که مانع از دسترسی گروه اجتماعی ذکرشده به خدمات موردنیازشان، ادغام اجتماعی و مشارکت آن‌ها می‌شود را افزایش دهد. در برنامه‌های کاهش مخاطرات طبیعی فراگیر، الزم است اطمینان حاصل شود که سیستم‌های هشداردهنده‌ی زودهنگام در بزنگاه بروز مخاطرات طبیعی، با مدّنظر قراردادن آسیب‌پذیری‌های متفاوت مبتنی بر جنسیّت به افراد دارای معلولیّت و افراد سالمند دسترسی پیدا می‌کنند. جمع‌آوری آمار و پایش به‌هنگام وضعیّت زنان سرپرست خانوار، به‌ویژه زنان سالمند با توجه به کمبود داده‌های تفکیک شده از منظر جنس، سن و توانایی، این راهبرد راهکارهایی جهت جمع‌آوری، ثبت و تجزیه‌وتحلیل داده‌ها در ابعاد مشکل دار زندگی گروه‌های اجتماعی ذکر شده ارائه می‌دهد. برای گروه زنان سرپرست خانوار یک سیستم جامع جمع‌آوری داده، گزارش و ردیابی به‌هنگام آن‌ها در مناطق متاثر از سیل پیشنهاد می‌گردد که شاخص‌های اجتماعی، جمعیّت شناختی، اقتصادی و بهداشتی برای پاسخ‌گویی به نیاز های آن‌ها را، جهت طراحی یک مداخله موثر، گردآوری می‌کند. قابل ذکر است، پیش از هر برنامه، یک ارزیابی آسیب‌پذیری نیز وجود دارد. اطّالعات تفکیک شده بر اساس جنس و سن بدست آمده از چنین ارزیابی‌هایی می‌تواند به‌عنوان مبنایی برای تجزیه‌وتحلیل بیش‌تر و هم‌چنین به‌عنوان مبانی اولیّه برای بروز مخاطرات طبیعی احتمالی آینده باشد. اختالل در شبکه‌ی ارتباطات اقتصادی و اجتماعی این راهبرد قصد دارد تا از طریق برنامه‌های مبتنی بر جامعه، مانند کند، و مشارکت دادن -فعالیّت‌های جمعی که گروه‌های ذکر شده را درگیر می آن‌ها در شوراها و اتحادیه‌ها، شبکه‌های اقتصادی و اجتماعی ازدست‌رفته‌ی گروه‌های ذکرشده را ترمیم و بازسازی نماید. این راهبرد، از یک طرف باعث افزایش تحرک، حس اعتمادبه‌نفس و مشارکت گروه‌های ذکرشده می‌گردد، و از طرف دیگر، انتظار می‌رود باعث ‌شود آن‌ها شبکه‌های اقتصادی و اجتماعی خود را دوباره به‌دست آورند و شبکه‌های جدیدی ایجاد کنند. نیازهای بازتوانی با توجه به کمبودِ داده در مورد نیازهای بعد از سیالب، نمی‌توان تمایز نیازها در دو استان را امکان‌پذیر کرد. تخمین‏ها توسط سازمان بهزیستی کشور و کمیته‌ی امداد امام خمینی (ره) بر اساس ورودی‌های دریافت‌شده از کارکنان محلّی آن‌ها ارائه شده است. ارزیابی دقیق توسط سازمان بهزیستی کشور و کمیته‌ی امداد امام خمینی (ره)، در هر دو استان تخصیص دقیق بودجه را تعیین می‌کند. بر اساس پیشنهاد معاونت ریاست جمهوری در امور برای 55٪ زنان و خانواده، گزارش حاکی از تخصیص بودجه برای هر استان برای گلستان است. برنامه‌های پیشنهادی در زیر برای لرستان 45٪ لرستان و و گلستان قابل‌اجرا است. -------- صفحهٔ بعد -------- مسائل زنان و ادغام اجتماعی 211 : راهبردهای بازتوانی و نیازها بر اساس زیربخش‌ها7 جدول فعالیّت‌های پیشنهادی هزینه دستگاه مسئول و همکار میلیارد ریال میلیون دالر . زنان سرپرست خانوار1 بخش . بهبود وضعیّت معیشت و ارتقای ظرفیّت‌های زنان سرپرست خانوار1 .1 راهبرد . طراحی برنامه‌های توانمندسازی اقتصادی مبتنی بر آموزش مهارت‌های فنّی‌وحرفه‌ای برای زنان سرپرست 1.1.1 خانوار فاقد مهارت 0.68 71.4 معاونت امور زنان و خانواده و سازمان آموزش فنّی و حرفه‌ای . ارائه آموزش مهارت‌های بازاریابی و اتصال به چرخه بازار به زنان سرپرست خانوار که خود صاحب کسب‌وکار و 1.1.2 تولید محصول می‌باشند . اعطای وام برای تامین سرمایه‌ی اولیّه راه‌اندازی کسب‌وکار 1.1.3 . اعطای وام‌های خرد برای توانمندسازی، ایجاد اشتغال و کارآفرینی و احیای صنایع خانگی برای زنان1.1.4 سرپرست خانوار که کسب‌وکار خود را از دست داده‌اند و آن‌هایی که مجبور به تغییر کسب‌وکار و ایجاد کار جدید هستند 7.02 738.4 وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی کمیته‌ی امداد امام خمینی(ره) . ارائه‌ی یک بار کمک‌هزینه‌ی مالی بالعوض جهت جبران هزینه‌های زنان سرپرست خانوار که برای مدّتی که 1.1.5 کار نکرده‌اند و درآمدی نداشته‌اند1.04 109.8 بهزیستی کمیته‌ی امداد امام خمینی(ره) . فراخوان طرح‌های اشتغال‌زا برای تشویق بخش خصوصی به‌منظور به‌کارگیری زنان سرپرست خانوار به‌عنوان 1.1.6 نیروی کار4.81 506.1 بهزیستی و کمیته‌ی امداد امام . اعطای مشوّق‌های قانونی و تسهیالت تشویقی به بخش‌خصوصی جهت به‌کارگیری زنان سرپرست خانوار1.1.7 . اعطای کمک‌هزینه‌ی مالی ماهیانه‌ی بالعوض برای مدّت یک تا دو سال، به‌صورت موقّتی، به زنان سرپرست1.1.8 سال و معلول که منبع مالی خود را از دست داده‌اند و به‌دالیل مختلف قادر نیستند کار کنند۶۰ خانوار سالمند باالی0.05 4.83بهزیستی و کمیته‌ی امداد امام . برگزاری کالس‌های سوادآموزی خارج ساعت کاری برای زنان سرپرست خانوار بی‌سواد1.1.9 0.03 2.94 بهزیستی از طریق تفاهم‌نامه‌ی موجود با سازمان نهضت سوادآموزی . حمایت از سازمان بهزیستی کشور در گسترش ارائه‌ی خدمات سالمت اجتماعی در سه استان گلستان، 10.1.1 خوزستان و لرستان جهت راه‌اندازی فضاهای دوستدار زنان جهت ارائه خدمات روانی–اجتماعی به زنان، به‌خصوص زنان سرپرست خانوار 0.80 84.15 سازمان بهزیستی کشور . تقویت سیستم‌های پایش 1.2 راهبرد . حمایت از وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی جهت ایجاد یک سیستم نظارتی شامل جمع‌آوری، گزارش‌دهی و 1.2.1 ،پایش به‌هنگام داده جهت ردیابی زنان سرپرست خانواری در مناطق متاثر از سیل، شامل داده‌های جمعیّت‌شناختی اقتصادی و سالمتی جهت پاسخ‌گویی موثر به نیازی‌های این گروه 0.25 26.30 وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی . افرادی که با معلولیّت زندگی می‌کنند2 بخش . حمایت از سازمان بهزیستی کشور جهت توسعه‌ی برنامه‌ی «توان‌بخشی مبتنی بر جامعه» و خدمات این برنامه در مناطق سیل‌زده2.1 راهبرد . ارائه‌ی خدمات جامع توان‌بخشی مبتنی بر جنس و سن گروه معلوالن به افرادی که با معلولیّت زندگی 2.1.1 می‌کنند با تمرکز بر گروه‌های مختلف سنّی2.33 244.9سازمان بهزیستی کشور . برگزاری آموزش‌های آبشاری به ارائه‌دهندگان خدمت در مراکز «توان‌بخشی مبتنی بر جامعه» جهت ارائه‌ی 2.1. 2 ) نفر100( خدمات حساس به جنسیّت و دوستدار کودک 0.05 4.893 معاونت امور زنان و خانواده ریاست جمهوری سازمان بهزیستی کشور . تهیه و ابالغ پروتکل‌های اجرایی، شرح وظایف و بخشنامه‌های الزم‌االجرا جهت ارائه‌ی خدمات مبتنی بر 2.1.3 نیازهای زنان در مراکز «توان‌بخشی مبتنی بر جامعه» جهت متعهد کردن ارائه‌دهندگان خدمت در این مراکز . تضمین بهبود معیشت و ارتقای مهارت‌های زنان دارای معلولیّت2.2 راهبرد . اعطای وام‌های خرد به زنانی که با معلولیّت زندگی می‌کنند و کسب‌وکار خود را از دست داده‌اند و هم‌چنین، 2.2.1 آن‌هایی که مجبور هستند کسب‌وکار خود را تغییر دهند و کار جدیدی آغاز کنند1.13 118.9 وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی سازمان‌های غیردولتی -------- صفحهٔ بعد -------- ، ایران1398 سیالب‌های 212 فعالیّت‌های پیشنهادی هزینه دستگاه مسئول و همکار میلیارد ریال میلیون دالر . برگزاری کالس‌های حرفه‌آموزی برای زنان دارای معلولیّت بدون مهارت و اشتغال 2.2.2 11.65 1225 وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی سازمان‌های غیردولتی . اعطای کمک‌هزینه‌ی مالی یا تجهیزات کمکی به زنان، دختران و پسران دارای معلولیّت که تجهیزات کمکی 2.2.3 .خود را در سیل از دست داده‌اند1.44 151.2سازمان بهزیستی کشور . ارائه‌ی کمک‌هزینه‌ی مالی ماهیانه‌ی موقّت به زنان دارای معلولیّت که تنها زندگی می‌کنند.2.2.4 0.05 4.83 وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی کمیته امداد امام . افراد سالمنـــد3 بخش . بهبود وضعیّت دسترسی افراد سالمند، به‌خصوص زنان سالمند، به برنامه‌های درآمدزایی جهت اداره کردن امور مالی3.1راهبرد . اعطای وام‌های خرد به زنان سالمندی که از نظر اقتصادی فعال هستند، با تمرکز بر زنان سرپرست خانوار 3.1.1 0.87 91.5 وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی سازمان بهزیستی کشور . طراحی و اجرای برنامه‌های آموزشی جهت آموزش مهارت‌های مدیریّت بودجه و نقدینگی خانوار، 3.1.2 اولویّت‌بندی مخارج خانوار و استفاده‌ی بهینه از وام برای سرمایه‌گذاری‌های کوتاه‌مدّت و بلندمدّت، برای زنان سالمند، زنان سالمند سرپرست خانوار و خودسرپرست، زنانی که همسران سالمند دارند و زنانی که همسران معلول و سرپرست تعداد زیادی کودک، کودک آسیب‌پذیر یا یتیم‌ها هستند 0.03 2.94بهزیستی سازمان‌های غیردولتی . زنان سرپرست خانوار، افراد دارای معلولیّت و سالمندان4 بخش . ارائه‌ی خدمات بهداشتی و درمانی فراگیر شامل خدمات بهداشت و سالمت برای زنان، به‌خصوص زنان سرپرست خانوار، دارای معلولیّت و سالمند4.1راهبرد . تهیه و ابالغ بخشنامه‌ها و دستورالعمل‌های الزم‌االجرا برای ارائه‌ی خدمات فراگیر بهداشتی و درمانی برای 4.1.1 گروه‌های مختلف سنّی با اولویّت زنان سرپرست خانوار و معلوالن و سالمندان 1.90 199.7 وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی معاونت امور زنان و خانواده‌ی بهزیستی . ارائه‌ی خدمات بهداشتی و درمانی شامل بهداشت باروری سیّار در مناطقی که مرکز بهداشت یا خانه‌ی 4.1.2 بهداشت در دسترس نیست و یا برای اقشار آسیب‌پذیر مانند زنان، به‌خصوص افراد دارای معلولیّت و سالمندان دسترس‌پذیر نیست. . ارائه‌ی خدمات درمانی مکمّل (فرانشیز درمان برای زنان سرپرست خانوار و سالمند)4.1.3 .. توسعه‌ی ارائه‌ی خدمات سالمت روان فراگیر و مداوم به زنان، به‌خصوص زنان سرپرست خانوار، زنان سالمند، دختران و پسرانی که با معلولیّت زندگی می‌کنند4.2 راهبرد . تهیه و ابالغ بخشنامه‌ها و دستورالعمل‌های الزم‌االجرا توسط سازمان بهزیستی کشور برای ارائه‌ی خدمات 4.2.1 فراگیر سالمت روان مداوم در پایگاه‌های سالمت، مراکز ارائه‌ی خدمات مراقبتی در منزل و خانه‌های بهداشت 0.31 32.24سازمان بهزیستی کشور . توسعه‌ی مراکز خدمات مراقبتی و سالمت روان، به‌ویژه به‌صورت سیّار در مناطق سیل‌زده (پایگاه سالمت 4.2. 2 )اجتماعی) از طریق تشکیل تیم‌های سالمت اجتماعی (گروه همساالن . توسعه‌ی طرح گفت‌وگوی ملّی خانواده به استان‌ها و مناطق سیل‌زده با هدف بسترسازی برای ایجاد انسجام 4.2.3 در درون خانواده و افزایش سرمایه‌ی اجتماعی با اولویّت زنان سرپرست خانوار، دارای معلولیّت و سالمند0.20 21 معاونت امور زنان و خانواده‌ی ریاست جمهوری . اقدام در جهت افزایش احساس تعلّق اجتماعی و ادغام اجتماعی با تاکید بر گروه‌های سه‌گانه 4.3راهبرد . برگزاری برنامه‌های تلوزیونی و رادیویی استانی 4.3.1 0.20 21 معاونت امور زنان و خانواده‌ی ریاست جمهوری . افزایش امنیّت اجتماعی برای زنان، به‌خصوص زنان سرپرست خانوار، دارای معلولیّت و سالمند4.4راهبرد . توسعه‌ی خدمات و زیرساخت‌های اورژانس اجتماعی در مناطق سیل‌زده 4.4.1 2.80 294سازمان بهزیستی کشور . اطمینان از ارتقای ایمنی / امنیّت در سطح شخصی و اجتماعی برای افراد دارای معلولیّت، سالمند و زنان سرپرست خانوار4.5راهبرد . برگزاری پویش‌های فرهنگی و اطالع‌رسانی متناسب با فرهنگ منطقه، درباره‌ی اهمیّت و نحوه‌ی فعالیّت 4.5.1 اورژانس اجتماعی در بهزیستی و خط تلفن اورژانس اجتماعی، در مناطق سیل‌زده2.00 210 معاونت امور زنان و خانواده ریاست جمهوری، سازمان بهزیستی کشور -------- صفحهٔ بعد -------- مسائل زنان و ادغام اجتماعی 213 فعالیّت‌های پیشنهادی هزینه دستگاه مسئول و همکار میلیارد ریال میلیون دالر . ارتقای آگاهی و دانش‌ مهارتی اعضای شورای روستا، شورای شهر، شورایاری‌ها و دهیاری‌ها درباره‌ی ضرورت 4.5.2 توجه به امنیّت روانی و مصادیق سوءرفتارهای مبتنی بر جنسیّت (جهت تشخیص و ارجاع به مراجع ذی‌ربط، مانند مراکز بهزیستی، مرکز بهداشت و مراجع قضایی) ارائه‌ی برنامه‌ی آموزشی توسط معاونت امور زنان معاونت زنان وزارت کشور دهیاری و شورایاری معاونت امور زنان وزارت کشور از جمله زنان سرپرست خانوار، دارای معلولیّت و سالمند، زنان، دختران و پسران دارای معلولیّت.- . حمایت از مشارکت زنان و کودکان4.6راهبر . ابالغ دستورالعمل یا بخشنامه‌های الزم‌االجرا جهت لزوم به‌کارگیری و حضور زنان سرپرست خانوار، افراد 4.6.1 دارای معلولیّت (زن، مرد، دختر، پسر) و سالمندان، به‌خصوص زنان سالمند، در شوراهای شهر و روستا، شورایاری‌ها و دهیاری‌ها در فرایند تصمیم‌گیری‌ها 0 معاونت زنان وزارت کشور دهیاری و شورایاری معاونت امور زنان وزارت کشور ) 45%( جمع بودحه برای استان گلستان17.82 1874.64 )55%( جمع بودحه برای استان گلستان21.78 2291.22 مجموع39.61 4165.86 سال تأمین شود. ازاین‌رو، جدول2 بر اساس نظر معاونت ریاست جمهوری در امور زنان و خانواده، توافق شد که نیازهای فوق‌الذکر در مدّت طبقه‌بندی می‌کند. 25٪ و75٪ زیر نیازهای بازتوانی را به‌ترتیب، در دوره‌ی کوتاه‌مدّت و میان‌مدّت به ترتیب با اختصاص بودجه : نیازمندی‌های کوتاه‌مدّت و بلندمدّت برای بازتوانی برحسب استان8 جدول استان نیازهای بازتوانی کوتاه‌مدّت میان‌مدّت بلندمدّت جمع میلیارد ریال میلیون دالر میلیارد ریال میلیون دالر میلیارد ریال میلیون دالر میلیارد ریال میلیون دالر لرستان1718.42 16.34 572.81 5. 45 - - 2291.22 21.78 گلستان1405.98 13.37 468.66 4. 46 - - 1874.64 17.82 جمع3121.40 29.70 1041.47 9. 90 - - 4165.86 39.61 روش‌شناسی ارزیابی-5 -13 این فعالیّت تحت نظارت و هدایت معاونت امور زنان و خانواده‌ی ریاست جمهوری اسالمی ایران و با استفاده از منابع داده‌ی ثانویه انجام گرفته است. منابع به‌کارگرفته‌شده برای استخراج اطّالعات پایه، ، مطالعه‌ی شاخص‌های 1395 شامل سالنامه‌ی آماری کشور در سال چندگانه‌ی سالمت و جمعیّت در جمهوری اسالمی ایران در سال ، گزارش 1396 ، سرشماری درآمد و هزینه‌های خانوار در سال2010 ، و گزارش‌های2018 توسعه‌ی انسانی جمهوری اسالمی ایران در سال دفاتر استانی معاونت امور زنان و خانواده‌ی ریاست جمهوری می‌باشد. داده‌های کمّی توسط دفاتر استانی معاونت امور زنان و خانواده‌ی ریاست جمهوری از وزارتخانه‌های متولّی، سازمان‌های همکار، از جمله سازمان بهزیستی کشور و کمیته‌ی امداد امام خمینی (ره) جمع‌آوری شده است. -------- صفحهٔ بعد -------- - تسه یس ۱ وخ ۹ رد یت موی ادا سا وار نی و خم هر یر. کنه یو کج بسا ورا وه 42 سس سس را 9 ْ ۳-۰ ما ح سین ۴ اه ها نی 9 ۹ : :! : ۱ ۵ 5 چجوست چو ام ۲ تمه ۱ 5 ۷ 8 1 أْ اه ۳ ی نج اوح ج شم او لاسما رب ویب رک پچ ال وا از و وه نگ اس لاه وی ی 0 ۰ : ه ۹ سس ۵ ی - ً ۰ 8 8 سم ۱ ی سیم ۹ ی ۳ ۹ دس ی 7۶ ۲ 8 ۳ ۹ ۸ 0 0 ۰ َ ۱ ۰ 1 " سس ۹ 1 و هن یک ۵ و۹ 2 ۹ ی وا ۹ کین او دا یت 9 ۹ هد < مه ده ۰ 8 سء 1 ی : سل 7 ۹ ۳ مه ها کی ۹ 4 چا 1 فص پم 1 ۹ ۲ یه ‌ ۳ 1 ۱ ۲ [ ما 5 َ 9 ۱ 2 و 1 4 ۹ ۱ ۱ ا ۱ 6 ۳ [ ی زک مکش تا - ۱ ۱ بظ ۹ ۹ ۹ ۱۹ ۱ 1 ۹ ۱ ه 8 . اس ۱ ۹ ۰ َ ۰ نسوس رس ۹ ۱ َ ۱ ۱ ۹ 5 - ما اسسم تا اک دس مج با سا رم و وین َ 1 سا ِ ۹ ۹ را اس سا ای سک و روج را با سا -------- صفحهٔ بعد -------- سس ۰ ۰ مس ۱ سا - سا ۳ ۰ # سس و وس ۱ مشش شش شخ مه + ‌ِ ۱ بت سس را ۰ ۰ ۹ ۹ ادص اوه ه ه ه سس اد ۱ رز رز اه وکا یم ابا ی ِ مه 0 ْ وس اوه مس َ و نهک سدد - رما ید زر مج + دنت و سس هر یماد ری یه تلم و۳۳ کار او - مه هو وه 2 هی ۹ شم ۱ _ ا دصرد ی مب بر ۴ سک یمامت , یچ ی سید تسج «مج سس چهپچ ْ از با اد کبک و خر یر اد سا دش ی هد ک خی ۱ ۱ 1 0 تسا نا ۱ ۱ سکره اک اپ ری 9 ی ک یاوه ور وا رو دا وه تا ما ی ۵ 2 1 و هومن ید کا ۳ ۸ چیه رم هر ی و یه و ۲ تخسشسس 7 هی هر متر هو یا 1 . دی نشج ان ۳ اه ترا گرد مر نم ۳ عون 9 وت شفک دب ار خ کرد ۴ مد سیم ۳ رن هت ۱۸ و رک کادو را را و کر یک ناخن ی و ی ی رد هوش تاج بم مس ملا 4 وا 1 رک ساب هر یا گی - 8 ل 8 هس وا 0 وب ۱ و هد - یک بت ور تیم هو 7 هی ار یچ را احٍ ۰ 4 رواب ۸ کی 1 ۹0 پا ۸ سا موی 5 ۱ 1و زج 9 دای که مه تزا یر 4 1 سا ۳۹ مد ۱ و یت 1/7 چر۲ چنمه هیک ایشا ی 1 ای ی و ۹ را و وی را دمم ۱ یا را را اب ۱ تا رپ دی را ووج 2 |: یک ار ام ار و سوه اش ر تچ نی ۰ آوم خص ری وق دص ور شین ای ۷۳ موم تیک یخی چا ۱ : : پ» جبش تقو مرچ ۲۱۳۳ ۹ 8 ز ندیه نا ی و سا ی یگ ۰ مس ان ساسا ی 5 ۰ ‌ ۹ اس لا هر : ۱ ین رو تا اس اه ووسپ اب یو کی وه اس پس مهسا ته اس اچ کر با یچ ۸ بو مت رم ب اک را ی نی ح. هه . سس ی ی یک سم ۸ - ۰ 2 و یا ً ۱ ۱ یم نم ۱ ۳ ۰ سس 7 ی 7 ۱ و ۱ : اه رت سا ۱ ۳ !! ۱ و ۱ و با ۱ ۱ َ !۲ ۱ 2 : 0 کدی مت . ِ ۹ ۱ ۱ : ۱ 2 . ی اس َ ۹ ۱ ‌ِ : ۱ 9 یا ۹ ۳ کک سص 7 سا رس جحخیییع ی هه یی ۰ سپ مس ۲ آ ‌ : ‌ ت 1 ۰ 9 8 1 دصر سب سض دض فسات تشک ۹ -------- صفحهٔ بعد -------- ، ایران1398 سیالب‌های 216 تبعات اقتصادی-14 اقتصاد ایران در یک نگاه-1 -14 بر اساس برآوردهای اولیه، تولید ناخالص داخلی ایران در هر دو 12723 به1394 تریلیارد ریال در سال11129 مقدار اولیه و جاری از درصد 14.3 افزایش یافته است، که نشانگر1395 تریلیون ریال در سال رشد اسمی است. با در نظر گرفتن تغییرات در سطح قیمتها و اطالعات درصد افزایش در 12.5 ،موجود در رابطه با بخش‌های اصلی اقتصاد درصد رشد در سال 1.6 بر خالف1390 تولید ناخالص داخلی در سال قابل مشاهده می‌باشد. این آمار بیانگر رشد قابل توجه تولید 1394 . می‌باشد1394 در مقایسه با مقادیر ثابت1395 ناخالص در سال ) و مرکز آمار CBI( براساس آخرین گزارشات بانک مرکزی ایران )، اقتصاد ایران، دومین اقتصاد بزرگ در منطقه خاورمیانه SCI( ایران خالص با قیمت پایه GNI( است و با درآمد ملی تخمین زده شده است (بانک 1395 هزار میلیارد ریال در سال10300 فعلی) برابر با ). به دنبال چند سال رکود اقتصادی، اقتصاد ایران 1396 ،مرکزی ایران درصد رشد یافت. در همین 3 و به دنبال برجام بهبود و1393 در سال درصد در سال 12 به1391 درصد در سال29 دوره زمانی تورم از 1397 کاهش یافت. با این حال، خروج آمریکا از برجام در سال1396 و عوامل خارجی متاثر از آن منجر به محدودیت فروش نفت، کاهش چشمگیر ارزش ریال ایران و ایجاد شوک‌های کالن اقتصادی شد. برآورد شده و 30.6٪ ، نرخ تورم1397 بنا بر این، در اسفند ماه سال 3.8٪ برآوردهای تولید ناخالص ملی حاکی از کاهش نرخ رشد به میزان درصد با احتمال 12 می‌باشد. همچنین نرخ بیکاری با رسیدن به نرخ ).1397 ، کاهش بیشتر در اشتغال همراه بوده است (مرکز آمار ایران بر اساس نتایج سرشماری ملی نفوس و مسکن، کل جمعیت ایران میلیون نفر رسید که بیانگر رشد متوسط سالیانه 83 به1398 در سال می‌باشد. امید به زندگی 1390 در مقایسه با آمار جمعیتی سال1.24 تا1359 سال بوده که از سال76 ،1395 افراد متولد شده در سال سال افزایش یافته است. شاخص توسعه انسانی 21 تقریبا1395 بود. مقدار این شاخص ایران0.798 معادل1396 ) در سالHDI( کشور جهان قرار می‌دهد که در بین سال‌های189 از60 را در رتبه افزایش یافته است. میانگین سال‌های 58٪ نزدیک به1396 و1359 تحصیل و سال‌های مورد انتظار برای تحصیل به ترتیب بین سالهای سال افزایش یافته است. 6.5 سال به5.7 از میزان1392 و1359 میلیون نفر رسید که22.6 نیز به1395 تعداد مشاغل موجود در سال درصد) افزایش 2.8( هزار عدد616 به نسبت سال قبل از آن حدود ، بیشترین نرخ افزایش در اشتغال معادل با 1397 داشته است. در سال هزار شغل بوده است که به بخش خدمات مربوط می شود. عالوه 462 فرصتهای شغلی جدید به ترتیب در بخشهای53400 و99200 ،بر آن کشاورزی و صنعت ایجاد شده است. سهم بخشهای خدمات، صنعت و کشاورزی در اشتغال به ترتیب بوده است. مقایسه این مقدار 1395 درصد در سال18 و31.9 ،50.1 درصد افزایش در سهم بخش خدمات و0.7 با سال قبل از آن نشانگر درصد کاهش در بخش صنعت می‌باشد. سهم بخش کشاورزی در 0.6 .مقایسه با سال قبل از آن تغییری پیدا نکرده است قابل ذکر است که سهم بخش صنعت در اشتغال به طور مداوم در سه سال گذشته کاهش یافته، در حالیکه سهم بخش خدمات در طی این سه سال افزایش را نشان می‌دهد. با توجه به اینکه سیل اواخر استان 31 استان از مجموع26 ،1398 و اوایل فروردین1397 اسفند کشور را در بر گرفته بود، باید آمار و ارقام منطقه‌ای نیز به خوبی بررسی شود. : ارزیابی در 1398 تبعات اقتصادی سیالب-2 -14 مقیاس کشوری تا اواخر فروردین ماه 1397 سیالبی گسترده، از اواخر اسفند ماه کشور جمهوری اسالمی ایران را تحت تأثیر خود قرار داد. از 1398 استان سیالب با شدتهای مختلف به26 استان کشور، در31 میان شهر و روستا به دلیل سیالب دچار 1900 وقوع پیوسته است. در حدود میلیارد دالر (با 4.7 خسارات کالبدی شدند. صدمات وارده در حدود ) تخمین زده می‌شود که شامل صدها میلیون دالر 1398 نرخ دالر سال خسارت به زیرساخت‌های بخش کشاورزی و حوزه آب می‌باشد. یکی از دالیل اصلی این خسارت قابل توجه، تغییر کاربری بستر رودخانه‌ها و -------- صفحهٔ بعد -------- تبعات اقتصادی 217 مسیل ها و عدم پیش بینی سیستم زهکش مناسب برای عبور جریان آب بوده است. بر اساس اطالعات ارائه شده توسط مسوولین، این سیالب بی سابقه موجب پیامدهای زیر شده است: y y میلیون نفر به10 ، نفر جان خود را از دست داده70 بالغ بر هزار نفر که 500 ،صورتهای مختلف تحت تاثیر قرار گرفتند نیمی از آنها کودک بودند مجبور به ترک محل زندگی خود میلیون نفر نیازمند کمک های انسان دوستانه شدند؛2 شده، و y y مدرسه ویران شدند1000 مرکز درمانی و1000 بیش از هزار کودک از 100 یا به شدت آسیب دیدند، که در پی آن ادامه تحصیل باز ماندند و هزاران نفر از امکانات درمانی محروم گشتند؛ y y رودخانه از بستر140 زمین لغزش به وقوع پیوست و409 خود طغیان کردند؛ y y . پل دچار آسیب شدند314 راه و جاده مسدود شدند و78 درصد از شبکه راه‌های کشور را تشکیل می‌دهد؛36 این میزان y y سرریز چندین سد بزرگ، به خصوص در خوزستان و گلستان منجر به تخلیه بسیاری از روستاها و چندین شهر گردید؛ y y 2.2 صدمه به زیرساخت های بخش کشاورزی در حدود ) تخمین زده 1398 میلیارد دالر (برحسب نرخ دالر در سال می‌شود. ارزیابی اولیه از اثرات سیالبهای اخیر توسط دولت و سازمان‌های ذیربط انجام شده است، اما ارزیابی جامع‌تر برای تعیین نیازهای ) مناطق آسیب‌دیده PDNA( بازسازی و بازتوانی پس از بالیای طبیعی و پیامدهای سیالب برای زیرساخت‌ها مانند ساختمان‌های خدمات عمومی (ادارات، مدارس و غیره)، خطوط نیرو، آب و فاضالب، خدمات بیمارستانی، معیشت، مسکن و غیره توسط تیمی مرکب از آژانس‌های سازمان ملل بر اساس درخواست دولت جمهوری اسالمی ایران انجام شده است. این مطالعات برای پوشش تأثیرات اجتماعی، اقتصادی و انسانی سیالب در استان‌های لرستان و گلستان انجام شده است. تاثیرات شدید سیالب بر روی چندین بخش مرتبط با توسعه احتماالت برای 2030 بر روی تالش‌های کشور برای دستیابی به اهداف سند توسعه پایدار اثر خواهد گذاشت. : ارزیابی در 1398 تبعات اقتصادی سیالب-3 -14 مقیاس استانی، گلستان و لرستان شرایط پیش از رخداد سیالب بنا به درخواست دولت جمهوری اسالمی ایران، ارزیابی نیازهای بازسازی و بازتوانی پس از سیل، بر دو استان گلستان و لرستان که متحمل بیشترین خسارات شده بودند، متمرکز گردید. همانطور که مشاهده می‌شود، این دو استان دارای خصوصیات مشابهی 2 و1 جداول از لحاظ مساحت، جمعیت، نرخ بیکاری، نرخ مشارکت اقتصادی، و مشارکت در اقتصاد کشور هستند. )1395 ایران، مرکز آمار ایران1394 (مرجع: کتاب سال آمار1395 : آمار پایه استان لرستان در سال1 جدول ردیف شاخص مقدار واحد 1مساحت زمین20367کیلومترمربع 2جمعیت1777014نفر 3سهم جمعیتی2.4 % 4رشد میانگین ساالنه جمعیت1.9 % 5 ) نفر100 اینترنت (هر12.8 % 6نرخ بیکاری12.6 % 7نرخ مشارکت اقتصادی38.2 % 8سهم تولید ناخالص داخلی1.37 % -------- صفحهٔ بعد -------- ، ایران1398 سیالب‌های 218 )1395 ایران، مرکز آمار ایران1394 (مرجع: کتاب سال آمار1395 : آمار پایه استان گلستان در سال2 جدول ردیف شاخص مقدار واحد 1مساحت زمین28294کیلومترمربع 2جمعیت1754243 - 3سهم جمعیتی2.3 % 4رشد میانگین ساالنه جمعیت0.44 % 5 ) نفر100 اینترنت (هر12.1 % 6نرخ بیکاری13 % 7نرخ مشارکت اقتصادی35 % 8سهم تولید ناخالص داخلی1.21 % .)1 ، هر یک از این دو استان از سهم مشابهی در اقتصاد و جمعیت کشور برخوردار بوده‌اند (شکل1393 تا سال1385 افزون بر این، از سال : (مرجع1393 تا سال1385 : سهم استانهای تحت تاثیر سیالب در تولید ناخالص داخلی و سهم آنها درجمعیت و اقتصاد کشور از سال1شکل )1395 ایران و مرکز آمار ایران1394 کتاب سال آمار -------- صفحهٔ بعد -------- تبعات اقتصادی 219 : سهم بخشی استان‌های تحت تاثیر سیالب از اقتصاد ملی2 شکل ) 1395 ایران، مرکز آمار ایران1394 (مرجع: کتاب سال آمار بیشترین سهم مشارکت در اقتصاد ملی در هر دو استان گلستان پروری بوده -و لرستان ناشی از بخش کشاورزی، دامداری و آبزی است. البته سهم استان لرستان در پرورش آبزیان بسیار بیشتر از سهم سهم استان گلستان و لرستان در 2 استان گلستان است. نمودار شکل بخش‌های مختلف اقتصاد را نمایش می‌دهد. از اطالعات ارائه شده در اینطور بر می‌آید که شاخص‌های مربوط به 4 و3 و اشکال3 جدول اشتغال نظیر اطالعات مربوط به نیروی کار در دو استان آسیب‌دیده از مشخصات مشابهی برخوردار بوده اند. 1397-1396 : شاخص‌های اصلی نیروی کار به تفکیک استانی در سالهای3 جدول )1398 - (مرجع: آمار مرکزی ایران، سازمان برنامه و بودجه ردیف استان نرخ بیکاری نرخ اشتغال نرخ مشارکت اقتصادی 1396 سال95% فاصله اطمینان1397 سال1396 سال1397 سال1396 سال1397 سال 1گلستان12.2 )10.9 – 8.7( 9.8 33.2 34.6 37.8 38.3 2لرستان12.2 )15.2 – 11.8( 13.5 31 31.8 35.3 36.8 کل کشور11.9 )12.3 – 11.8 12 35.3 35.6 40.1 40.5 و1396 دیده می‌شود، در بین سال‌های3 همانطور که در جدول ، نرخ مشارکت اقتصادی و نسبت اشتغال در هر دو استان افزایش 1397 یافته که این افزایش همگام با افزایش در سطح ملی رخ داده است. در 1397 تا سال1396 استان لرستان، نرخ مشارکت در اقتصاد از سال فراتر از نرخ رشد ملی افزایش داشته است، در حالی که در استان گلستان نرخ رشد آهنگ کندتری داشته و مطابقت بیشتری با نرخ رشد میانگین کشور دارد. در همین دوره زمانی، نرخ بیکاری در استان گلستان کاهش قابل مالحظه‌ای داشته است. این در حالی است که کاهش بیکاری در استان لرستان مقدار کمتری داشته است. -------- صفحهٔ بعد -------- ، ایران1398 سیالب‌های 220 40.5 38.3 36.8 40.1 37.8 35.3 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 NATIONAL GOLESTAN LORESTAN Economic participation rate 2017 Economic participation rate 2018 1397 و1396 : نرخ مشارکت اقتصادی استانهای تحت تاثیر سیالب در سالهای3 شکل )1398 - (مرجع: آمار مرکزی ایران، سازمان برنامه و بودجه 35.6 34.6 31.8 35.3 33.2 31 28 29 30 31 32 33 34 35 36 NATIONAL GOLESTAN LORESTAN Emploiyment Ratio 2017 Emploiyment Ratio 2018 1397 و1396 : نرخ اشتغال در استانهای تحت تاثیر سیالب در سالهای4 شکل )1398 - (مرجع: آمار مرکزی ایران، سازمان برنامه و بودجه ارزیابی پس از سانحه تخمین صدمات و خسارات در جمهوری اسالمی ایران، به 1398 هزینه کل سیالب سال میلیارد ریال 108811 ،ویژه در دو استان متاثر گلستان و لرستان نشان داده شده است، 4 برآورد شده است. همانطور که در جدول میزان صدمات (بیشتر به زیرساخت‌های فیزیکی و دارایی ها) بالغ میلیارد ریال برآورد شده، در حالیکه خسارات وارد بر 86219 بر تولیدات (عمدتاً در بخش کشاورزی، تجارت و خدمات حمل و نقل) میلیارد ریال تخمین زده شده است. خالصه و نحوه توزیع 22592 نمایش داده شده که بیانگر آن5 این صدمات و خسارات در شکل است که صدمات سهم عمده‌ای از کل تبعات اقتصادی سیالب را شامل می‌شود. -------- صفحهٔ بعد -------- تبعات اقتصادی 221 در استان‌های گلستان و خوزستان1397-1398 : درصد صدمه‌ها و خسارت‌ها در سیالب5 شکل )1398 )، شهریورPDNA( (مرجع: برآورد اولیه تیم مشترک سازمان ملل برای گزارش ارزیابی نیازهای بعد از سوانح طبیعی 1398 شهریور8 : هزینه ناشی از صدمه‌ها و خسارت‌های سیل در استان‌های گلستان و لرستان، تا4 جدول )1398 )، شهریورPDNA( (مرجع: برآورد اولیه تیم مشترک سازمان ملل برای گزارش ارزیابی نیازهای بعد از سوانح طبیعی ردیف بخش صدمات ( میلیارد ریال) خسارات ( میلیارد ریال) مجموع ( میلیارد ریال) 1مسکن31818 - 31818 2آموزش2504 106 2610 3گردشگری و میراث فرهنگی1428 74 1502 4 کشاورزی، دامپروری و ماهیگیری23049 16837 39866 5حمل و نقل11213 2536 13749 6آب و فاضالب5382 18 54 7زیرساخت‌های اجتماعی- - - 8 )انرژی ( گاز و برق836 5 841 9اشتغال و معیشت5558 - 5558 10کاهش خطرپذیری بالیا2872 3015 5887 11محیط زیست1.559 - 1559 12 مسائل زنان و گروه‌های آسیب‌پذیر- - - مجموع86219 22592 108811 -------- صفحهٔ بعد -------- ، ایران1398 سیالب‌های 222 صدمه‌ها و خسارت‌های تخمین زده شده در دو استان منتخب نشان داده شده است. گزارش ارزیابی نیازها بعد از بالیای طبیعی6 در شکل ) نشان می‌دهد که بیشترین صدمه‌ها و خسارت‌ها در بخش‌های مسکن، کشاورزی، حمل و نقل و آب و فاضالب اتفاق افتاده است. PDNA( 1398- 1397 : مجموع صدمات و خسارات استان‌های گلستان و لرستان هر بخش در سیالب6 شکل )1398 )، شهریورPDNA( (مرجع: برآورد اولیه تیم مشترک سازمان ملل برای گزارش ارزیابی نیازهای بعد از سوانح طبیعی : ارزیابی اولیه صدمه‌ها و خسارت‌ها در استان‌های گلستان و لرستان5جدول ردیف بخش مجموع صدمه‌ها و خسارت‌ها در استان گلستان (میلیارد ریال) مجموع صدمه‌ها و خسارت‌ها در استان لرستان (میلیارد ریال) مجموع صدمه‌ها و خسارت‌ها (میلیارد ریال) 1مسکن11.710 20.710 31.818 2آموزش966 1.644 2.610 3گردشگری و میراث فرهنگی776 725 1.502 4کشاورزی، دامپروری و ماهیگیری14.766 25.119 39.866 5حمل و نقل3.911 9.837 13.749 6آب و فاضالب793 4.607 5.4 7زیرساخت‌های محلی- - - 8 )انرژی ( گاز و برق137 704 841 9اشتغال و معیشت2.729 2.829 5.558 10کاهش خطرپذیری بالیا2.172 3.715 5.887 11محیط زیست60 1.499 1.559 12مسائل زنان و گروه‌های آسیب‌پذیر- - - مجموع37.418 71.389 108.811 -------- صفحهٔ بعد -------- تبعات اقتصادی 223 : توزیع صدمه‌ها و خسارت‌ها در دو استان تحت تاثیر سیالب7 شکل )1398 )، شهریورPDNA( (مرجع: برآورد اولیه تیم مشترک سازمان ملل برای گزارش ارزیابی نیازهای بعد از سوانح طبیعی به طور مقایسه‌ای تخمینی از صدمات و خسارات 18 تا8 شکل‌های ایجاد شده در دو استان لرستان و گلستان را نمایش می‌دهند. عمده صدمات استان لرستان متوجه بخش‌های انرژی، زیرساخت، کاهش ریسک سوانح، مسکن، محیط زیست، آب و بهداشت، و حمل و نقل بوده است. در بخش انرژی، مقدار تخمینی صدمات و خسارات در استان لرستان در حدود چهار برابر بیشتر از استان گلستان است. در بخش زیرساخت، استان لرستان هشت برابر استان گستان خسارت اقتصادی دیده است. ارزش اقتصادی صدمات و خسارات در بخش کاهش ریسک سوانح و مسکن در استان لرستان دو برابر استان گلستان است. در بخش محیط زیست و براساس اطالعات دریافتی، بیشتر درصد مجموع 96 صدمه‌ها و خسارت‌ها در لرستان رخ داده است که را در بر می‌گیرد. مجموع صدمه‌ها و خسارت‌ها در بخش‌های آب و فاضالب و حمل و نقل، در استان لرستان نسبت به گلستان بیشتر درصد صدمه‌ها و خسارت‌ها 72 و85 بوده است که به‌ترتیب نسبت را به خود اختصاص داده‌اند. با این وجود، استان گلستان در بعضی از بخش‌ها مانند آموزش، کشاورزی و فرهنگ و گردشگری دچار خسارات بیشتری شده است. البته، صدمات و خسارات تخمینی در بخش فرهنگ و گردشگری در دو استان مورد مطالعه نزدیک به هم درصد و در استان لرستان معادل 52 است (در استان گلستان برابر درصد). 48 : توزیع بخشی صدمه ها و خسارت ها در دو استان آسیب دیده8 شکل )1398 )، شهریورPDNA( (مرجع: برآورد اولیه تیم مشترک سازمان ملل برای گزارش ارزیابی نیازهای بعد از سوانح طبیعی -------- صفحهٔ بعد -------- ، ایران1398 سیالب‌های 224 Lorestan 37% Golestan 63% Golestan 37% Lorestan 63% : صدمات و خسارات در بخش کشاورزی10 شکل : صدمات و خسارات در بخش آموزش 9 شکل Lorestan 84% Golestan 16% : صدمات و خسارات در بخش انرژی11 شکل Lorestan 48% Golestan 52% Lorestan 63% Golestan 37% : صدمات و خسارات در بخش کاهش خطرپذیری بالیا13 شکل : صدمات و خسارات در بخش فرهنگ و گردشگری 12 شکل -------- صفحهٔ بعد -------- تبعات اقتصادی 225 Lorestan 65% Golestan 35% : صدمات و خسارات در بخش مسکن14 شکل Lorestan 51% Golestan 49% Lorestan 96% Golestan 4% : صدمات و خسارات در بخش محیط زیست15 شکل : صدمات و خسارات در بخش معیشت 16 شکل Golestan 28% Lorestan 72% Lorestan 85% Golestan 15% : صدمات و خسارات در بخش آب و فاضالب17 : صدمات و خسارات در بخش حمل و نقل شکل18 شکل -------- صفحهٔ بعد -------- ، ایران1398 سیالب‌های 226 تاثیر صدمات و خسارات بر اشتغال و اقتصاد محلی صدمه‌ها و خسارت‌هایی که به دو استان مورد مطالعه وارد شده، تاثیر شدیدی بر روی اقتصاد محلی بر جای گذاشته است. بر اساس نفر 46735 ،تخمین‌های صورت گرفته در بخش معیشت و اشتغال شغل خود را از دست داده‌اند، که به صدمات برآورد شده در بخش اقتصاد محلی افزوده می‌شود و به طور کلی تخمین زده می‌شود که میلیارد ریال برسد. اطالعات مربوط به تعداد 6089 هزینه صدمات به واحدهای آسیب دیده، تعداد مشاغل از دست رفته و خسارت مالی ناشی نشان داده شده است. البته برآوردهای نشان داده شده 6 از آن در جدول نیازمند بررسی بیشتر و دقیق‌تر توسط استان‌های مربوطه 6 در جدول می‌باشند تا امکان بازیابی اقتصاد محلی و معیشت مردم آسیب‌دیده در هر دو استان فراهم شود. : پیامد سیالب بر اقتصاد محلی و اشتغال در دو استان گلستان و لرستان6 جدول )1398 )، شهریورPDNA( (مرجع: برآورد اولیه تیم مشترک سازمان ملل برای گزارش ارزیابی نیازهای بعد از سوانح طبیعی استان تعداد واحدهای آسیب دیده تعداد اشتغال از دست رفته هزینه صدمات (میلیارد ریال) لرستان26.095 31.737 2683 گلستان2.231 6.296 3406 مجموع28.326 46.735 6089 Golestan 35% Lorestan 65% : توزیع تعداد مشاغل از دست رفته در دو استان تحت تاثیر سیالب19 شکل -------- صفحهٔ بعد -------- تبعات اقتصادی 227 نیازها و هزینه‌های بازتوانی و بازسازی اطالعات مربوط به صدمه‌ها و خسارت‌ها نشان می‌دهد که نیازهای جدی در حوزه بازسازی و بازتوانی وجود دارد. کل هزینه بازسازی حدود ).7 میلیارد ریال برآورد شده است (جدول136461 )1398 : مجموع نیازهای بازتوانی در گلستان و لرستان (براساس ارزیابی شهریور ماه7 جدول )1398 )، شهریورPDNA( (مرجع: برآورد اولیه تیم مشترک سازمان ملل برای گزارش ارزیابی نیازهای بعد از سوانح طبیعی بخش صدمه ها و خسارت ها (میلیارد ریال) نیازهای بازسازی (میلیارد ریال) مسکن31818 67846 آموزش2610 2916 گردشگری و میراث فرهنگی1502 2673 کشاورزی، دامپروری و ماهیگیری39886 7715 حمل و نقل13749 17425 آب و فاضالب5400 18211 زیرساخت‌های اجتماعی- 1260 )انرژی ( گاز و برق841 163 اشتغال و معیشت5558 7367 کاهش خطرپذیری بالیا5887 5348 محیط زیست1559 1372 مسائل زنان و گروه‌های آسیب‌پذیر- 4166 مجموع108811 136461 جزییات هزینه‌های بازسازی و بازتوانی20 و شکل8 در جدول در بازه‌های زمانی مختلف نشان داده شده است. همانطور که مالحظه می‌گردد نیازهای بازتوانی به سه دسته کوتاه، میان و بلند مدت تقسیم شده‌اند که بر این اساس بیش از نیمی از هزینه در کوتاه مدت مورد نیاز درصد به 6 درصد به نیازهای بازتوانی میان مدت و تنها19 ،خواهد بود نیازهای بازتوانی بلندمدت اختصاص یافته است. short-term 75% medium-term 19% long-term 6% ) در استان‏های گلستان و لرستان (برحسب درصد1398 و1397 : جزییات هزینه های بازسازی و بازتوانی مناطق آسیب دیده از سیالب سال20 شکل -------- صفحهٔ بعد -------- ، ایران1398 سیالب‌های 228 ،در کوتاه مدت، بخش‌های مسکن، آب و فاضالب، زنان و افراد معلول میراث فرهنگی و گردشگری، و آموزش به بیشترین رسیدگی نیاز دارند درصد نیازهای کوتاه مدت می‌شود. این بخش‌ها به 89.7 که شامل طور مستقیم با سالمت اجتماعی جوامع تحت تاثیر سیالب و افراد آسیب‌پذیر در ارتباط هستند. در میان مدت، بخش‌های اشتغال، کشاورزی، و حمل و نقل دارای 76.4 بیشترین سهم از نیازهای بازتوانی و بازسازی هستند که بالغ بر درصد مجموع نیازهای میان مدت می‌شود. این بخش‌ها به طور خاص بر سالمت اقتصادی جوامع آسیب‌دیده تاثیر گذارند. نهایتا، بخش‌های زیرساخت های محلی، کاهش ریسک بالیای درصد نیازهای بلند مدت بازتوانی 54 طبیعی، و محیط زیست مجموعا و بازسازی را شامل می‌شوند. : هزینه تامین نیاز‌های بازتوانی پس از سیل در استان‌های گلستان و لرستان8 جدول ردیف بخش نیازهای بازسازی و بازتوانی (میلیارد ریال) کوتاه مدت میان مدت بلند مدت مجموع 1مسکن67846 - - 67846 2آموزش2916 - - 2916 3 گردشگری و میراث فرهنگی 2390 139 144 2673 4 کشاورزی، دامپروری و ماهیگیری 1472 6243 - 7715 5حمل و نقل5227 8712 3485 17425 6آب و فاضالب15660 2551 - 18211 7زیرساخت‌های اجتماعی385 430 445 1260 8 )انرژی ( گاز و برق53 60 50 163 9اشتغال و معیشت2426 4941 - 7367 10کاهش خطرپذیری بالیا783 1715 285 5348 11محیط زیست113 209 105 1372 12 مسائل زنان و گروه‌های آسیب‌پذیر 3124 1041 - 4166 مجموع102396 26041 8024 136461 با مقایسه‌ی نیازهای بازتوانی و بازسازی در دو استان تحت تاثیر سیالب می‌توان دریافت که استان لرستان به خصوص در بخش زیرساخت‌های محلی دارای نیازهای بازتوانی و بازسازی بیشتری نسبت ). به عالوه، در استان لرستان نیازهای 21 به استان گلستان است (شکل مربوط به بخش جنسیت و افراد معلول اندکی بیشتر از استان گلستان ). 22 می‌باشد (شکل -------- صفحهٔ بعد -------- تبعات اقتصادی 229 Lorestan 93% Golestan 7% Lorestan 55% Golestan 45% : نیازهای بازتوانی و بازسازی در بخش جنسیت22 . نیازهای بازتوانی و بازسازی در بخش زیرساخت‌های محلی شکل21 شکل بازتوانی بخش اشتغال: نگاهی بر زیربخش‌های اقتصادی و کاهش اشتغال نیازهای مربوط به بازسازی و بازتوانی اقتصاد محلی و برقراری مجدد معیشت وابستگی زیادی به احیاء زیر بخش‌های اقتصادی مناطق آسیب شامل 9 دیده مانند صنعت و معدن، تعاونی‌ها و قالی‌بافی دارند. جدول اطالعات ریزتری در مورد صدمات و خسارات زیر بخش های اقتصادی : منابع مالی مورد نیاز برای بازسازی و بازتوانی واحدهای اقتصادی با اهمیت در استان گلستان و لرستان9 جدول )1398 )، شهریورPDNA( (مرجع: برآورد اولیه تیم مشترک سازمان ملل برای گزارش ارزیابی نیازهای بعد از سوانح طبیعی فعالیت صنعت و معدن تعاونی صنوف مجموع درصد استان میلیارد ریال میلیارد ریال میلیارد ریال میلیارد ریال گلستان1872 101 379 2352 48% لرستان391 550 1648 2589 52% مجموع2263 651 2027 4941 100% همچنین، به منظور احیای اقتصاد محلی و بویژه برای کاهش 10 نرخ بیکاری ناشی از سیل در دو استان، در جدول شماره برنامه‌هایی برای کاهش نرخ بیکاری در هر استان پیشنهاد شده میلیارد ریال نیاز 34522 است که در مجموع به هزینه‌ای بالغ می‌باشد که سهم استان لرستان از این مبلغ بیشتر از استان گلستان می‌باشد. : اجرای سیاست‌های تشویقی و حمایتی برای احیا اشتغال‌های از دست رفته10 جدول )1398 )، شهریورPDNA( (مرجع: برآورد اولیه تیم مشترک سازمان ملل برای گزارش ارزیابی نیازهای بعد از سوانح طبیعی استان تعداد مشاغل عمومی اعتبار مالی برای اجرای طرح مشاغل عمومی (میلیارد ریال) تعداد بیکاران (رسمی) هزینه پرداخت بیمه بیکاری (میلیارد ریال) تعداد بیکاران هزینه طرح یارانه دستمزد (میلیارد ریال) تعداد بیکاران (غیر رسمی) هزینه پرداخت بیمه بیکاری (میلیارد ریال) جمع کل هزینه (میلیارد ریال) گلستان4613 171 2100 220 4613 323 4425 160 874 لرستان7712 286 3269 343 4412 539 7880 384 1552 مجموع12325 457 5369 563 12325 862 12305 544 2426 -------- صفحهٔ بعد -------- ، ایران1398 سیالب‌های 230 پیشنهادات-4 -14 در حالی که دولت جمهوری اسالمی ایران در مسیر تثبیت مالی گام بر می‌دارد، توصیه می‌شود که دولت اولویت صرف منابع را متوجه مناطق آسیب دیده نماید. ارزیابی جامع نیازهای بازتوانی و بازسازی پس از بالیای طبیعی که دربرگیرنده همه استان‌های تحت تاثیر باشد، به درک صحیح تری از تاثیرات سیالب بر اقتصاد ملی کمک می‌کند. بنا بر این، پیشنهادهای زیر می‌بایست در نظر گرفته شوند: ) ارزیابی پیامدهای سیالب بر روی اقتصاد کالن با 1( انجام جامع‌تر ارزیابی نیازهای پس از بالیای طبیعی )PDNA( با توجه به اینکه تخمین های مربوط به صدمه‌ها و خسارت‌های وارده به بخش‌ها محدود به دو استان لرستان و گلستان بوده است و همچنین با توجه به کمبود اطالعات در مورد بودجه، تراز تجارت خارجی، مالیات، قیمت‌ها و غیره، تاثیرات کالن اقتصادی ناشی از وقوع سیالب به درستی قابل برآورد نمی‌باشد. تحلیل جامع و ارزیابی تاثیرات کالن اقتصادی ناشی از وقوع صدمات و خسارات در دو استان مورد مطالعه نیازمند داده‌ها و اطالعات بیشتری در سطوح ملی و استان به منظور انجام بررسی در مورد ازدیاد بیکاری، نرخ فقر، و نرخ تورم در بعد استانی، منطقه‌ای و کشوری است. از آنجا که سیالب تعدادی از استان‌های دیگر را نیز تحت تاثیر قرار داده است، تیم مطالعات اقتصادی به دلیل محدودیت داده‌های مربوط به صدمات و خسارات از مدلسازی تئوری تاثیرات اقتصادی کالن برای نشان دادن فرآیند محاسبات تاثیرات کالن اقتصادی استفاده نموده است. مدل تئوری و توضیحات الزم در پیوست این گزارش ارائه شده است. ) اولویت دهی به بخش‌های معیشت اقتصادی و اجتماعی 2( در بازتوانی ارزیابی نیازهای بازتوانی و بازسازی پس از بالیای طبیعی مشخص کرد که صدمه‌ها و خسارت‌های وارده به دو استان لرستان و گلستان تاثیر شدیدی بر روی اقتصاد محلی و سالمت اجتماعی این استان‌ها گذاشته است. در کوتاه مدت، بخش‌های اجتماعی (آب و فاضالب، جنسیت، آموزش و غیره) به طور جدی آسیب‌دیده و می‌بایست در اولویت بازتوانی قرار گیرند. بخش کشاورزی، ‌ماهی‌گیری و دامداری، که ستون اقتصادی و معیشت روستاهای دو استان سیل‌زده هستند، نیازمند توجه بیشتر در کوتاه مدت (بازتوانی معیشت) و بلند مدت (بازتوانی اقتصاد) می‌باشند. در نهایت، به منظور کاهش اثرات بلند مدت و بیشتر سوانح آینده، بخش‌های مربوط به زیرساخت‌های محلی، کاهش ریسک بالیا و محیط زیست می‌بایست در اولویت قرار داده شوند. ) دورنمای ریسک سوانح در کل قاره آسیا و اقیانوسیه 3( در حال تغییر و تشدید است و این موضوع بر مردم و اقتصاد کشور ایران تاثیر خواهد گذاشت Asia Pacific Di� (در گزارش اخیر سوانح در آسیا و اقیانوسیه اشاره شده است که ایران توسط saster Report, APDR 2019 ریسک‌های متنوع تهدید می‌شود و جمع کثیری از جمعیت و دارایی‌های اقتصادی آن در معرض خطر قرار دارند. مطالعه تاثیر بالیای طبیعی بر روی کشورهایی با وضعیت مشابه ایران نشان‌گر این امر است که سوانح موجب اثرات منفی بلندمدت در بخش‌های اجتماعی و اقتصادی نظیر توسعه APDR اشتغال، آب و فاضالب و آموزش می‌گردند. مدلی که در یافته نشان می‌دهد که در صورت عدم پیشگیری از تاثیرات ناشی از بالیای طبیعی، مبارزه با فقر در کشور ایران با موفقیت کمتری همراه خواهد بود. در صورت پیشگیری از سوانح، نرخ فقر در ایران تا سال درصد کاهش خواهد یافت. این در حالی است 62 به میزان2030 درصد43 که در صورت عدم پیشگیری، کاهش نرخ فقر تنها به میزان خواهد بود. انجام ارزیابی جامع نیازهای بازتوانی و بازسازی پس از بالیای و سوانح آینده می‌تواند 1398-1397 طبیعی برای سیالب سال منجر به برنامه‌ریزی و سیاستگذاری بلندمدت برای کاهش پیامدهای مخاطرات و بهبود تاب‌آوری مردم، معیشت و اقتصاد شود. -------- صفحهٔ بعد -------- ۳ از ۳ ایض وب اس ۸ . ره 9 کش را وا کر اه رم ست اه ها دا یا نا 0 دا را و جناب 7 ۳ رم چا و۵ مد رو رک و رو دا 8 ۸ رن یه ها ۳ 4 : پر ۳ ررکم روصم رو رو را ۱ و و و 1 و یت بان وژ/ ریز بر یر را و خر مک ره ده یر او یک ی میر را تا ی ور ۲ ناجا حر رب رز وم ارزو افو هو سس هو ور وک رال اد ی مه کون ۵ اس ۹ ۱ 0 یا 0 ۸ ب : یوک وی ۵ چوحه ‎٩‏ هار ی مسا ش 2 رن ها و و ور و 1 ۱ هروس اک ها دم و رک وس چا( ی سح دای و رت که بر اک که اس کی ی و برچ موه در ارجا کرت و کمک یه تس کر ررکم وگ مه دیا اه ی و اه ان و یت ند انا ور ها و ود ها ای رن وس ماه هر بط | تسه ۱ هه اف سس ون بر( بو اه کشت سای بیان و لاه ی خر مره و وگ کوک رهق ۴۵ و سس ارو ارم : رن و و ای و سم و۳ را رد هاپس ار دم چا هه سا با 1 زان رام ری یس تن تک ۳ کی ۸ مه پ ۱۱۱۱ 3 و رم ی تم ( صا رد رخ 0۳ موی وه پا :۸ عرور فا ۳ ۹ 1 1 3 ها الا ۲۵۵ تسد ساموت <-‌ مد وی ۷ / ز روج ۳ هه 0 + ای تیا کل ۲۳۹۳۳ ۱ ۹۱ اس ها اور تام 0 و و #۹ سا یس ۳ ۸۳ ۱ بکرصا ی با بات ۷ / / 1 ۱ :۷ ( 1 ۴ اس یه /7 ‌ِ ۱ ۳ وزرا 2 را ( اس ۹ ۸ 1 ۳ 1 |۰۱ 1 اً ۱ أ ۹ لا » ۷ هه ۹ 11 هی و را ۳ با ۱ 1 ۹ ۱ و 4 دو و ی ۱ کج 0 او اک و ۱ ار 1 ۳ ۱ ۵ + کی دب 7 ۸ مرح 6 :۵ ۸ خبااه وت | ۹ ل ۱ ۸ ۹ ۱ ۱ چج ی موز ید ای یی ۰۱ ۳ ۱ ۳۹۲۱۱۳ ی 1 : ۱ مج امس را ۳ با توح ما ا ۹8 ۹۹۱۲۹ ۹ اد ۳ یه ۹ که کید کرد دس میم ( ی 0 1 ۱ 8 ا ۳ ۸ 1۷ ۱ هی را : یخ اه کا تا ۱ ۱۸ ی ۹ ا 1 : ست چ ۵۳ رپ او یاب نامی یا خر سرا وت مش ان | ۱ یم رهوش تروص و۱ َ او ۴ ۳ بر وا ار مه با ۸ 1۰" ب۳ یمان ۱ یل کت ما هل 1و را ما نام اه و هر ی ور یم ۷ ۵ سمش ایس ۹ ۹ ۱ ۱ ۱ ده مب رد را و مرن ۰ ایا یک تشه : : ر وی ۹ بو هه ها ی اج وا یک ایک تساک و رو موی سید هد ۴۱۹7 هه صد رش اف ۱۳ ی 5 نگ یه مقر یسح هش مر سر جر وراد ۱ داظ مت ۱ چیه سب : رنه یی 7 وی تفای و تور وی موس ۱ ۸ ۹ ۷ وی کر کون کر و سس 6 ۹ ۳ 0( و گر ی و نمی ات ری ی ۵ از 4 8 هر ات رل چم 9 دید و و ۰ یچ او .۰ ۹ ۹ ۱ ۰ اس چگ 22 خس ۳ ام وی یپک مک رگ سل یره ی دام ۳ من مه ۶ اش بیس ۳ ای مر ی اد خاک ده مگ وود 3 ۱ جصمم : اه 9 / مها سس ی ایا رها چم وی ی یه و بو ی ی ج ۸۴اه دک 2 ال یو میب : ۹ سم ط 9 ۱۵ باه ونم ح رو رپ سین وروی وس یر و و رگ و ۹ هه و م۷۳۲۶ نیز اس موه وان سا 0 یم 3 و ور ۵ یچ کب شاج سس رس ۳ ۰ پکن‌هم سروس اس ار ۹ کی وا 9 سم رو سک سا 88 ی هتم ی سس ۹ و را ادا اد دی اب مه بط رها ام 8 اد را مق ری ۳ ۹ ی میج وج وب مر فک لش ره و که که سم 5 نم هر هه هام را جم وا و رد وه ۲ حس ۹و ریو گان مودم هاچ یا تاب امه ده ی مک ی وم ۹ اس م۸ 0 وت 9 هس یه ی میت روف مه وم ی موجه هدر »0 مود هد ۳۳ مد وت دود و ۱۲ میک ۳ ی لنچ شوووج م - دای چوک ۰ یار موی سر و رم دصر ۹ چات ۰ ۱ 9 چم وی ی ما اون 0 ییی ی دصحه همه ین هر 2۱۹ گر 7 مرگ که ۰ چا ند اک جح سوه کف یو ار رش سس ی ما پگ رل موی سک تک - ۹ س ۰ : و ۳ ّ 4 ۳ 8 6 1 م موس ۳۹ ۹ : 7 و 0 م وج ا کی سم سس چگ رام را و یت 1۳۳ و و ۳ بسک زا او ما او اد اه کوک ی و ی که هه مت مرهج اند م۸ چم رو ارت لح تسود م۹ اه ۹ ۵ 1 ۵ هت سرت روص 0 :۵ و س هی :ما نک را : 1 2 اوه َ سا ها هد نی بر 1 ۹ و ود 1 موض 2 ری نس پیج پوت و مه ی :1 آن اففه وه ۷۳۳ ۸ ی چم کش و۰ ۳ پش ۳ 1 2 « ۰ و اس کت رحس 0 ۹ ! هه خ و یه وه رون هد 7:2 14 راو 2 کرو وهی ی َ‌ ی سور یوس مج وج رو ون وا وم ی ی دنه اک رو ی اد س ها ات هراس ی هگ و غ بیمرا اک ری وچ ۷ دموا سا اس نت۹ وه مه کر مت اکن ۷ رات سب 1 ی 0 ی رو وه ی ور ید وضو و ای ی ی هم / و 4 یک ۲۳۳ ری اس ن ۸ مور ۹ ۰ 1 ۹ 2 ۹ یا خَ | ۸ 7 8 7 0 ۰ ام ۳۴ ‌ ۳ اه 5 ۳ / : ۱ ده > شک یا تر ساسی سو زا سم ی نا یا ۳ کج ی دچ و ایکا وا و ان سح ها هید وود هد بسق نس اور یوکس وا را روا رسد اد ای را ست مد ور مر وک ره مس وام اشا اک سر نوا لکد ون از کی مره ها کم ی ماو سای ما چا ان ها ور او مود کرام ات و یا هت بر و ماج مت کی کر ای وه خن ین اما رن وه بر ۵ وید وب وی م۱ پوها مج چم و آ و اج که ها ۱ ره ۱.۸۰۰.۳ اه هه که 1 هر را 27 رک ۴ ۳و ۰ را 1 1 1 0 2 ۲ ۹ س : یه ۵ یا ی ه مه سد تیم را ۹ ۱ اج تیه مه دا با تسه ی و اراد ات مرا با سیم ند ً » ْ یکت ۳ ۹ ۴ و رح ٩۳۱۵9۳۱۵۵۷۰۷۲ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱ ی ۱ 7 هو !1 ا 1 رک ۹ نا مد ۰ ۱ 1 اب موس ی ی ۳ ز مه و ار و و۷ ۱ 0 . ۳ . بهت زا ارت دسا ۱ 1 و 5 نوی سی ک ۳۹ 1 مر ز 6 جاگ میا ۱ ۰ ۱ س ‌ 1م / ا ی وا 1 از تا را ی 0 ی سر ۳ َ 1 / . از ۱ ره 28 َ از مد در ۱ 7 ۸ همم ۱ ۱ ار 2 َ ی ی ۶ را ۰ هر ۰ ور هخ اد : ی : 1 : ی سس : کا را یا وات اب ت :2 1 ۳5 اس <- : 8 7 مد / 9 ۱ َ َ رس 1 ۱ 1 ۱ ۱ اس 1 ۱ ۱ : ری ۹ ۹ ۱ ۰ ۰ ۱ ۱ 5 سس ۰ ۰ - 3 ۱ زا 2 ۹ ۰ ۹ ۰ ۱ ۰ ۰ رد َ ۰ 1 ۰ کی اس ی ی با ۹ َ ی ۱ دام که وا سل #صد خر یت ی ی ۰ ۰ ی سس م2 ی ه : َ رم ۱ : <ج ممچ "ی 2 زو ما کم کت ده َ ۱ [ 1 تس : ۱ ار ۱ همم و ۱ َ- دس ۰ مه ۹ ۰ ۱ : ۹ : ی سا و ۳ ی . َ ۱ 11 نها یا و ۱ دا پا ی : ۱ ] ۱ را لد ۲۱ ۱ تا ۳ : 5 ۱ ۱ ود 5 ۹ - ّ ۰ ۰ ۰ .۰ و , َ ۱ 1 1 اب و و ۱ ی ری ی ۹ ۱ ۰ اه ۱ 5 ۱ نو 2 هه ۳ چا یک یه واگ را هو ای مرس : و ده َ : . وه ۳۰ ۴ ی ۹ ی وه با ی مد ریک وج اس 5 ۰ : زو ها ۱ تا و ارام رک : 1 ی و و و و بدن ۹ مار اد یا جور ابا اک ال وا و دی ِ نس رو اه ٍ ۳ اد کاس ده اه :1 رگ کارت اد 2 عم 3 7 س پا ۱ ۱ 0 َ 8 ام ون و مگ ار وی حه سم که سا وی مت و ی کج و نک کج 7 2 ۱ - اچ ۱ 1 ۹ ۰ ی ننه هوس هوس هر او حس تام اب 4 او هر ار ۱ ار یا دا ی را 2 ۳ اس ۳ 7 +هممعتر وا ۴۳ 2 اما ۶۰ و مد ۳۹ یم ۹ سر کح یتسد ا تخد ما 3 چیه ۰ وی ۰ ۱ و 0 ی ی رای اور مت رال کی 0 تاک ما جرد رز سکس وی ای ۳ وی هس 9 بیع وه - 5 رو ها ریگ وص و۵ ت یر درو را هی و کوک مک ری هه اک مس و و رو مرا هو رو ی روص ی چا موه سحوچ ال ار ازع ری رو تا رح سا میهافم مهد سا سر مت ۳۵ج ار با اس تا یا وگو و اف رن مت وس ی مر بح یم هد چات کر ۴ رای سر ات کبک خیم 2 ی هی + ۰ چک هه تو ام یا سو اب ۹۳ یمص کوس ها منا میوه هر نماوکا ۹ کر ی وین و اس وک میت مس وه سس سور م0 و را ما لصا و ۳ ی کات او روت ور دوبک ای و و خر را 7 مور کت را ری ی ی ای +- 1 منم" ۰ اکسو کت دا که نوم اه اتمه ۹ ها مومصهمم او 0 هم یکت 2 سا ی 5 1 1 اه یا سیار نا خ هووا ۹ تی اد تخم وب جاری و یر اما ۸ سع ور وگو را ار پت ی اسسی << رات کیک ۱ اس و رنه ان ۴ 7 و سا رو رد وت مک ۱ حصوشی 1 و او یر ای اک و وک ی یه جح سره رک : و تا رن وس و ای حوج ییا ‏ ح لا هد سا اس 2 ریک و موی و ره رک ماخ رک 000 و که مضموت ص و ال ی 0 پیش ی ید و مسر میا , ۳ تیه هیده از ای روا مرجم اک و ۲ میت کر : پیت هت مود ها ی ۱ َ 8 یت مد 2 چم ۹ سا پم 2 خی مت ی ور کنیا م سب ظ, ای یا رک همست ی وم سس و ی سر 8 ۳ ی وود پا چا و ای او مخ خی محر روا ایس منک کنر رس 0 یی توت سس و . ی هم ماش مد ۰ َ هه اوه و ۱ ۳ ی کی وا ها زد ۹ سس چهه سم 4 سس ۶ 1 0۹ وا رصد 4 . رجا اس ایو ترا ما اد جیوه ود یک وس یمیمص شم چم ض َ 2 َ- وک مک تنگم یپ شیور ات ۱ : 7 هه ی دا وم ده وی ود مد و وی ماو دی ات پ یه او ۳ ۰ ۹ ال سم در ی او وک چم + حم ۷ 2 ارت تراچ نت۳ ی و ی ری 0 1 سع مت که" . ان ی را دا سج ی کی ۰ ۳ ‌ 3 ری ی ۷ ۴۳ میم رورا ۰ ۵ و و را تا ی یرت تیه 3 9 دموا ی اتود 29 و سر میه وت موم کت دک کر و 0 و انا هار محو ی هم و ی ام مر 5 ۰ عر ۴ و ّ - ۰ زوس و ع اه" اراد ۰ - 5 ظ وی ۰ ه جوا ی ۳۹ چا ار سم هی فد وا ما اد ید مگ رو . : ج مک ایا یو و کار ۳ اس ۵ سس ۰ :ی 0 ترطت رتکد ها ۰ سیر نج یو دک کوک نک وی چگ ی سب یحاری ۳۳۳ رت ام مه نحص : ز دا ی چاه کی ی را وا َ ی لا ۵ یه را کت پا ۳ تا ۱ یماد ها بر و رح مح ی ۴ ۹ اس مس مر سک یه ۳ ماسجا ۱3 2 دی ۳ رخ +« 5 و ودرا وه یر بر ود ۲ او یاچ ده به ری سده دو شورا دی ۹ هم تار و وا یو باب شر دیک ۰. ام موج را کم ار هرم اسدی گه رام او وا نا ام تا مک یا او و کا ام جا و کم ار در وه رام هو یی و و شم دا رم ‏ م 2 ا کی و مک مر مک سر اه اجکی وج مه پا بو کم جوا سس ان اد هه هک کرت من ی با ۴ ها کار وگ ی ورگ ی چکوم یه و میا و ی و با مه ید اک کب ی نوی 7 میت 2 سا پر هه + ده ح ماع موس کون موی نها یکی ۹ رازی ان و وفا یکم ید : ۷ دمو یو تا دم موم تاج و عرب سس یا دوری سن 6۷ مک دیک یی اد ی اد ون 9 سس کل ۹۷ تمرم " ۵ د 9 یا هد تج ۱ ام پم : وی ۳ هه نا ۳۹ ب ۰ شم رضم :۸ ی من 2 ۹ کش با رت 0 یت ویو ۳ 7 ۰ نج چاه و دس : و وم ی رف ی ناو موم ۰ ده اس ۷۳ اس و و رس که رک تم 5 ریت مه ۴ ۹ ۳ ۴ ۹۲۵ بر وا ۹3 ۰ او مر جته سه عااد مه وه هگ نگ و ۳ ِا ۰ ۰ ۳ وج ید مد من ات هو رخ کی من ۰ چه و ره تا ۰ ۴ حمر + 7 . تس ۹ > ای خی 1 ۰ ی 8 2 ف قاتو. ی سچ ۷۴۳ َ 7 2 از ام ای ما کت مک مس هه مهم ری مور اه و و وم سک ۹ وم وک ی وا هه ۵ موی رخ وب مجط وک رل رصم رسیم بو ایوس بو ود تیه زوم مس تولد و صد 5 او گرو چرت لهح -.و کیم دم هر یا ۳ دم دیر ۳۵۹ جا ۳ مر بم اس ط ادا هما ممسوو یدب اد رک ند میت سا وچ ابص سروک ری نسح او توص یرک داب یه ها ی رس هن رخ حطا هه و ۱ یه یی 5 ۰ + سنج اس 2 1 هس 5 2 ی زک ! چ 4 8 اد ده ی ی ۷ ۰ مت روا ی 4 ۴ - ۰ ماو وکا ۳ ۹۹ ۰ ی ۹ ۰ <م-چ ی 5 دس نامک رد مهو -: کح لد وا دیدرت هم یک ی سو سی جم تر ۴ یو هم ۹و در حک و نیس و ی ور اس ی را اور یمک رو 0 وی وداج نی ها و دش که ما له رون وهی ی هو و وود 0 3 ری ۶ ۱م کی ۵ دمک یاسوج ۰ ۷9۳۳ اچ ریو ری ۰ و یا یا ۹ ماش کم یا و اه شجن جم اپ دو ی سا وکا و روا بر مرو ید خن ای وه مرچ سورد فرب سر چا که موی داد اه موه و ها ۳ 0 پا ۳ ۰ مش و اسم ۷ و و ون و 3 چم سکس چا چگ ۰ 8 رت ای چیه کی وچ کیت وه دی وی کج ساپ تم مود نموت یج واه یک ۳ گام مد مه ی مد ی ی سا ِ مر ۰ اس تسه ۰ ب تمظ/ ای تج 1 اس 0 وا مک هی 2 تا چا 11 . ۲ 1 ۹ هه ۴ ۸ ی 0 او <رد هم ین .تسکچ ۹ گگس ۹ که چو ۱ و ۱م چ هر لا هیچ یه ۰ 9 ۲ موم و ۰ ی چا وم ۰ میگ وود 9ج چا خکچ مس را نی خ را ۳" جک کج گر سا ری تم با پا ۳ مه ,هی ان وحن هه« مه یک ماما ۱ ی - و ی ی ی بکایک تور ۵ مس ۹ رس ها و ۳ بو ما م- هی ی تا رو ایکا سس رس رس ی مالس 0 0 اس تا 9 دا و مک یر یا 1 ید مچ و و گو ی سوم مس 0 جوا ج ها و ال او ۰ یه خی ات 2 ی ۰ ۳ افو ۳ و ها شک ممام مج لا که . ینمی 1 ما خ خر 0 ی | دا : ۳ کی من مسا وه ال هر م ۰ 8 ۳: تا هاو مبدل و نزار ۱ ۳ حک وا ی چ - ۰ مسکو تو ۳. هس[ اچ 2 تا هه اب سو رو ۰ ۰ 3 اس و سس ای دمم در ور و ۳ ست سح ها ۳ اس ۰ 9 رز باه افو .اد روش ی ان 1 ا ۳۹ یک له او ۹ و ی 2 ۹ ۳۳ کر رن رو اش #اه صع اه فرص 2۱ ۳ ا < و ری رای ۵ ی درا ی تسا ۷ 1 و ارچ شا کرد کل ز وه پوس ۹ وا و ی رو یک رک ۹ وی ی وه وج چم دح دک ایا ی ند هه ۸ یک اک و ی ۳ و + اک تک وش و هط مش ی لد مه سل یش یی مر سا هه مه را با ان وس بو 9 فا ی ی ایو ی دج ۳ و ره نمی ۳ص مگ خر ود ِ حارج و و سکن دا ریت رو و ۱ ۳ ما در یو خمس ۹ او < اش - ۵ یر هیت ۲ ۹ ۹۹ ی جدا مچ اچ هر با گو ها سا مهو و رم و سک اه سم وس رک ار را هب ماه نب سس رود ری تیا اب یک با داد کل سا چام رات و ارو بخ مر - جوم رش ِ رت ۲ رود رت کر دا وچ وی و یه نک مش دص 9۳ وی که ۰ چم وا رم و ی و چم کر ی : ی ما ات ی بح یی وی مرج کی اه هه هه و 1 جک دک ۳ 4 ۱ ا ۱ ۱! ۱ اب ‏[ ‎ با ها 0 کسشا هد را ی اه هم اه ‏ تریخحج ی هف هرس ع ک ک -------- صفحهٔ بعد -------- سا ای ی ی مه ۱ ۹ ۱ 9 سوه 1 هس دوم ۶ ۱ ی ۸ 5 مس مد ی ۱ " ۱ [ , ص سم و ۲ ۱ ۱ 2 ی ی و خن 8 + ۱ از ری اک [ , ۰ 1 .۰ رو سا 8 :۰ ۱ َ پا نو 9 : :ْ 2 1 سروک .مه ۱ 2 5 ها 1 رسمه ۱ 1 ۱ ِ ای سود ۱ 1 : ۱ رو 1 ِ یه ِ ۱ سم سس : مک بر ره 1 ۱ ‌‌ ۱ را َ :۳ سس ً ۹ ی ۳۳ ۹ سس : 9 ی پا : 1۱ 1 ی : ای : ی اس ۹ چاه ۵ 1۳۹ رد ۰ سا ۹ .ث 8 یه ۱ [ : ۹ ۱ 1 کب ۱ : ۹ سم لوط ۱ ۹ ,۱ ۱ ۱ ۳ ۱ 5 ۱ 1 9 ۱ ۳ ی ۰ ۹۰ ۱ 0سا ۹ 1 (ه ! و 1 ی اه بط ,۱ مس ۱ ۰ اه ۰ : : ت لا سا . ۰ ۱ ۰ و هه را , ا ی یا ۰ بر د ۱ ه ۱ ۰ ۹ ۰ او ار هت - ۱ را ۱ 5 رها ی موه ۱ ّ ۱ را نش ۰ ۱ ی ۰ ۹ ۰ ۰ ۱ ۱ ث را سم رس بیج 1 ۸ ۰ . 0 رو هه ۸ شم هام هه دح ۱ رس تم ۱ 9 : هه 4 یا - ۱ ۰ سس ۰ 1 1 ۰ : ۰ ز سوم + موم اص ۴ ای رم مه ۰ سا ای یس ۱۱ اس ۱ ی یط ۶ , بت مور ۱ ۶ ا ا 5 ۰ ی : یه . ۹ ز " .ی ۸ ۹ ۱ / ۷ را ۰ ۱ 8 مه ۱ 9 ی ۱ ۱ ۱ ۱ 2 !۱ ۱ ۱ ۱ 1 : ُ ۱ 1 " !۱ 1 ۱ 1 ۱ : ۱ و :۱ ۱ ۱ ۱ ۲ ۰ ۱ ی ۱ 1 ۱ ۹ ۰ ۱ ۱ ی ۱ ۶ ۱ 1 زه ۰ ً ع ۳ ۰ ۱ ۱۱1 ۱7 : ۳ ۱۱۱۱ ال مه ّ د زا زه ۰ پگ یت ۱ ی , ۱ ۱ 11 ۱ ! 1 سر ۳ ی 5 1 ۱۳ و ۱ ی , 1۱۱ ۱ ۱ ۱ 0 هر ۱ ۰ ار ایا 1 ۱ ۰ ۰ یا ا ا ۱ ۰ ون مد نچ ۳ یا . هرم 0 ُ َ هد کنو کر تیگ ی ره که که 1 را | رورت ی 1 ۹ ای و 1 ریو آا تجسم * ۰ 1 ها "۹ ۱ ۹ 1 | ر را دیو ی یا 7 5 5 ار َ ۰ : اس م۶ ۲ 5 [ زو ۸ مد ما : 1 ۸ 1 ۱ : ۷ 1 5 2 ً : َ 8 یک ۳ 1 ۱ ۹ ِ : : 11 ی 1 ۰ نّ 5 : آ ما 5 ۱ اه حون ره رن , : ۱۰ ی و 2 ی در ۹ رو ۳+ لس ۶ ۰ یو دم ۰ ۳ داد وا 7 مرح َ ۳ سا ۶ نک ۰ ط9 ۰ ۱ ۱ ۰ وا اج ی و ی ها هجرد 2 ۸ ۹ وهی رم و : 3 : وس و ره ها ۰ اه ۹ اس 5 س , یک ۹ ۹ ۱ وچ 5 0اه ی ی مک و مج کم هیا اه کی بح بت سح ار ی 0 فرح 0 ۰ نج ۰ ۳ بت چا - ۰ . ۳ ۰ ی کر 0 ۰ اس و مر 1 ۹ ۱ مفیه ۳ سپ ی ی ۱ : صی موی ای پا چم ۰ ۹ 2 یه رو سرد ی : ۳ سم 1 ۶ تا و رد سوت خی یه ۶ مد کی ۳ او و ویس چ یه > چا اج مه موه چا : ی بش ی ۰ اس ام َ سس 0 ۱ ۰ ۰ ۹ . اه - ‌ 9 - یمان ی رس :ار ی" سا 2 سوه وی 0 ست ۰ ارو ییا ۱ هروه 7 1 جح مس - ط ی بط بو نع ۳۰ ۶حت وگ یا کا ار یا رکن اچ لک دال رو 2 1 ی یا ی ی را ات و ۳ نی یه را - ه ید ۳ هم .که رگن جر ۳7 ۱ 2 ر 9 یه بیم. وه ی 0 تشه اا راچد 0 ید ۰ ۰ ۰ -: مر ای جم ۳ ی ۰ 9 را زش ۰ ۹ دص کشک تیان ی ی دی ها فا + و ۰ ۹ 1 ۰ ۰ موس هی ۰ ی +2 سب ۹ 1 1 ۶ - رم ۹ ۰ : : ه 9 ۰ ی ۳ ۰ ۱ ۹ 8 1 :5 ۰ رو - ۱ ۱ * .۳ ی 5 ص ار - : 1 سا ی رم ی ی ۱ : ت ه ۹ ز سر دی ی ۹ -- 2 اس ها اس سم - ۰ ند هم و دج َ ۳ ۹ روت کی ی ی . سم سور ۹ 2 - َ ۹ - و اس 9 72 ی اه گر 2 5 2 5 ۱ ۱ تک :- ۱ ۱ :۸ کی اه تک ها ِ 2 ای سسح وا و را و < در مر سا ی سس ۳ . ی ۹ ۰ 9 1ص را پا سوه وک بر هی 9 و + زور سا ۰ ۰ ره ۳ ی ۰ . ۹ 5 __ سم ۰ 5 را و : و ۳ را تب رک سس سره ون وت یگ سر 7 ال ی ی ۱ س ۳۳ ام اس ها مت ۹ انم < َ سا 0 سود و و هی سم مارا رد َ دا مخ ون : سل وچ تم مر 1 ی 2 و 1 ری - 8 ی 6 ۰ ام رگج ان ۱1 روا 0 0 1 ری رن اش را 8 ی موس امه . سح هی یم وود ادسامات ۹ را نروس ۴ ام : سس رورت من رید ۰ مت اجه کی کت ۳ 7 ۰ ِ ام نموه کش ]۷ ما تراچ خی ی ۳ وی روف دوهی 2 مر کی چا رگ کرو موش اس ای ی #1« را تشن ۸ هی رو وی او 3 بو ری ود ی ا مار سس اه ور و ی را اچ و ی رس را ۲ ساب ۱ام اه ای ابا می ی هد ی ای + یوم کس ی و هر او رم هه جح پا خی 9 ا اافه مک هار۵ م کال 7 و یناه کستیمی ٩ص‏ پیات ۰ س اه (کا ‎٩‏ ۹ 2 : : ی : + ان 9 هد ات روم بارس ۳ سس ۰ ۵ میا زک کاب ۵ ۷ اچ سا 5 اج ۹ : 2 1 ۳ سصصصوات آو ار اد نما پاک من ۷ جیوه امد اد دص از نک رایخ زره ی ایوسا بر 5 جهن اد 1 و ۷۴ مه ی رد ان ی ان میک کم و ۳7 ۱ -------- صفحهٔ بعد -------- ، ایران1398 سیالب‌های 234 راهبردهای بازسازی و بازتوانی-15 مقدّمه-1 -15 وقوع سیالب و زمین‌لغزش‌های گسترده در سراسر ایران در اواخر به‌دنبال بارندگی‌های بی‌سابقه 1398 و اوایل بهار1397 زمستان در مدّت‌زمان کوتاه سه هفته، بار دیگر آسیب‌پذیری باالی کشور در برابر پیامدهای تغییرات آب‌وهوایی را آشکار نمود. برخالف بحران‌های گذشته، پیامدهای این سیالب بسیار گسترده‌تر بوده و به‌میزان زیادی مناطق روستایی و همه‌ی بخش‌های جامعه، اقتصاد و محیط زیست را تحت تاثیر قرار داده است. این رویداد موجب مطالبه‌ی رویکردی جامع و چندبخشی به‌منظور بازتوانی مناطق آسیب‌دیده گردید تا نه تنها موجب برقراری مجدّد زندگی و معیشت افراد خسارت‌دیده شود، بلکه فرصت پیش‌آمده را مغتنم دانسته و عوامل موثر در ریسک و راهبردهای «بهتر ساختن آینده» با هدف تاب‌آوری را پوشش دهد. در پی جاری شدن سیالب، دولت ایران از طریق سازمان برنامه‌وبودجه‌ی کشور با همکاری آژانس‌های داخلی سازمان ملل متحد، با رویکردی نظام‌مند برای بازتوانی، ارزیابی نیازهای بازسازی و ) را برای سه استان گلستان، PDNA( بازتوانی پس از بالیای طبیعی لرستان و خوزستان که خسارت‌های زیادی را به‌علّت سیالب‌های اخیر متحمّل شده بودند به انجام رساند. این طرح برای اولین بار در ایران به‌منظور ارزیابی صدمه‌ها، خسارت‌ها و نیازهای بازسازی و بازتوانی و تدوین راهبردهای بازتوانی در بخش‌های اجتماعی، زیرساخت و تولیدی انجام گرفت. پیامدهای کالن اقتصادی و انسانی مانند سایر موضوعات میان‌بخشی مربوط به سیل نیز مورد ارزیابی قرار گرفت. نتایج نیازسنجی‌ای که در این گزارش منعکس شده، بیانگر آن به‌شدّت بر مناطق روستایی، به‌ویژه روی 1398 است که سیالب بهار افراد تهیدست اثر گذاشته است. سیالب، در مقیاس خانوار، سبب تخریب خانه‌هایی گردیده که عالوه بر سکونتگاه، به‌عنوان محل کار نیز مورد استفاده قرار می‌گرفته‌اند. هم‌چنین، سیالب موجب خسارت به کشاورزی، دام‌داری و آبزی‌پروری شده، راه‌های حیاتی حمل‌ونقل و دسترسی به بازارهای فروش را دچار اختالل نموده و به معیشت مرتبط با صنایع دستی و گردشگری صدمه زده است. بنابراین الزم است دولت به‌همراه شرکای خود اقدامات الزم در جهت رسیدگی به تأثیرات اجتماعی و اقتصادی و پیامدهای ناشی از سیالب را در سطح خانوار مدّنظر قرار داده و بازتوانی سریع را تسهیل نموده و از سازوکارهای نادرستِ مقابله با بحران که باعث محرومیّت بیش‌تر افرادِ آسیب‌دیده می‌گردد جلوگیری نماید. به‌منظور تقویت ظرفیّت‌ها در مقیاس ملّی، استانی و محلّی برای دست‌یابی به بازتوانی تاب‌آورانه و توسعه‌ی خطراندیشانه می‌بایست همه‌ی اقشار آسیب‌دیده به‌طور یکسان مورد توجه قرار گیرند. بر اساس نیازسنجی انجام‌شده بعد از بالیای طبیعی، راهبردهای مرتبط با بازتوانی بخش‌ها و نیازهای مربوطه در این گفتار ارائه می‌گردد. اقداماتی‌ که در این گفتار پیشنهاد شده است، مسائلی کلیدی‌ را برجسته‌تر نموده است که به‌لحاظ مقیاس و تاثیر ویژه‌ی سیالب‌های اخیر نیازمند توجه خاص می‌باشند. هرچند ممکن است خسارت‌ها و آسیب‌های وارد آمده با توجه به محدوده‌ی پوشش جغرافیایی، بازه‌ی و حدود 1398 مردادماه9 تیرماه تا11( زمانی محدود برای ارزیابی دو ماه بعد از سیالب) و چالش‌های مربوط به دسترسی به اطّالعات و کیفیّت آن‌ها، به‌صورت دستِ پایین برآورد شده باشد، لیکن فرایند ) PDNA( ارزیابی نیازهای بازسازی و بازتوانی پس از بالیای طبیعی و نتایج مباحث انجام‌شده آشکارکننده‌ی برخی ریسک‌های اساسی و موجود از گذشته است که منجر به آسیب‌پذیر شدن افراد و دارایی‌های جامعه در برابر پیامدهای بحران می‌شود. عالوه بر ارزیابی نیازها، مذاکرات با مقام‌های دولتی مرتبط و اعضای گروه‌های فعال در این پروژه، منجر به ارائه‌ی راهبردهای بیش‌تری برای هر بخش شده است. هم‌چنین، در تدوین راهبردها، به تجربه‌های موفق بین‌المللی با توجه به شرایط بومی ایران نیز ارجاع شده است. در ادامه‌ی این فصل برخی از اصول راهنما در روند بازسازی و بخش‌های - بازتوانی چندبخشی و راهبردهای مرتبط با حوزه‌های کلیدی ارائه شده است. -اجتماعی، تولیدی و زیرساخت‌ها و موضوعات بین‌بخشی در نهایت، توضیحاتی در مورد چگونگی اجرای راهبردهای بازسازی و بازتوانی از طریق اجرای برنامه‌ای متناسب به‌همراه پیشنهادهایی برای ترتیبات سازمانی و تأمین منابع مالی ارائه شده است. -------- صفحهٔ بعد -------- راهبردهای بازسازی و بازتوانی 235 اصول راهنمای پیشنهادی برای بازتوانی و-2 -15 1397-98 بازسازی اثرات سیالب‌های سال چنان‌که نتایج نیازسنجی بعد از بالیای طبیعی نشان می‌دهد، سیل‌های اخیر همه‌ی بخش‌های اجتماعی، تولید و زیرساخت را تحت تاثیر قرار داده است. با توجه به ذات چندبخشی بازتوانی، الزم است که درباره‌ی مجموعه‌ای مشترک از اصول که همه‌ی بخش‌ها ملزم به پیروی از آن هستند، توافقی حاصل شود. صرف‌نظر از بخش‌ها، به‌منظور دستیابی به فرایند بازتوانی تاب‌آور که تاثیرات مختلف سیالب بر افراد را در نظر می‌گیرد، الزم است پیاده‌سازی اقدامات بازتوانی در تطابق با 1:اصول زیر باشد y y ساختن بهتر از گذشته: فرایند بازسازی و بازتوانی می‌بایست با هدف کاهش آسیب‌پذیری و ارتقای شرایط زندگی با بهبود مؤثر فرایند بازسازی انجام شود. رویکرد «ساختن بهتر از گذشته»، بیانگر سیاست‌های متعهدانه در انتخاب صحیح اندازه‌ها، انتخاب صحیح مکان‌ها و ارتقای تاب‌آوری زیرساخت‌های اجتماعی و اقتصادی می‌باشد. y y تبدیل مشکالت به فرصت‌ها: بازسازی می‌تواند فرصت مناسبی برای دوباره ساختن/بازنگری شیوه‌ها، سیستم‌ها و زیرساخت‌ها قدیمی با هدف بهبود تاب‌آوری به شکل مقرون‌به‌صرفه باشد. y y -بازتوانی اقشار ضعیف: در اولویّت قرار دادن نیازهای اجتماعی اقتصادی اقشار و گروه‌های آسیب‌پذیر در برنامه‌ریزی و اجرای برنامه‌های بازتوانی می‌تواند به برقراری عدالتِ بیش‌تر در جامعه کمک ‌نماید. درنظرنگرفتن نیازهای این قشر از جامعه، موجب آسیب‌پذیرتر شدن آن‌ها در برابر مخاطرات طبیعی بعدی می‌گردد. بنابراین، برنامه‌ی بازتوانی و بازسازی بعد از بالیای طبیعی، می‌بایست دربرگیرنده‌ی‌ امکان پشتیبانی مستقیم از این قشر به‌منظور احیای معیشت و فرصت‌های تولید درآمد برای آن‌ها را دارا باشد. y y بازتوانی و بازسازی عادالنه و جامع از طریق مشارکت گروه‌های پذیر از جمله، کشاورزان -آسیب‌پذیر: نیاز‌های اقشار آسیب مثال‌های خوبی در زمینه اقدامات موفق بازتوانی در نقاط مختلف جهانGuide to Developing Disaster Recovery Frameworks (World Bank: 2015) . راهنمای بانک جهانی1 .ارائه می‌کند فقیر، شاغالن غیررسمی، افراد دارای معلولیّت و ناتوانی، زنان سرپرست خانوار، افراد با درآمد اندک می‌بایست در اولویّت برنامه‌های بازتوانی و بازسازی قرار گیرد. بنابراین، مداخله‌های بازتوانی می‌بایست با هدف برقراری عدالت در سطوح درآمدی و جنسیّتی مختلف، با جهت‌دهی ویژه به‌منظور تعیین چگونگی مشارکت بازماندگان سیالب‌ها در فرایند بازتوانی تنظیم گردد. y y :توجه یکسان در بازتوانی زیرساخت‌های اجتماعی و اقتصادی توجه یکسان به بازسازی خانه‌ها و مراکز ارائه خدمات اجتماعی نظیر مدارس و بیمارستان‌ها و هم‌چنین زیرساخت‌های ارائه‌دهنده‌ی خدمات ضروری، امکان برقراری فعالیّت‌های اقتصادی و در نتیجه، بازتوانی سریع‌تر و بازتوانی معیشت و درآمد مردم را فراهم می‌نماید. این زیرساخت‌ها شامل برق، آب، اقالم موردنیاز برای تولید، حمل‌ونقل، بازتوانی زنجیره‌های تامین منابع و غیره می‌باشد. y y بازسازی مبتنی بر ریسک با درنظرگرفتن دانش و تجربه‌های محلّی: وضعیّت دارایی‌های آسیب‌دیده و تخریب‌شده، این نکته را آشکار می‌کند که یک بحران می‌تواند اثرات متفاوتی بر زندگی افراد برجای بگذارد. بنابراین، بازسازی می‌بایست ریسک‌محور باشد تا ضمن حفظ طراحی‌های صنعتی محلّی، اطمینان الزم از تاب‌آوری در برابر مخاطرات طبیعی ایجاد شود. y y زیرساخت‌های تاب‌آور در برابر خطرات چندگانه: طراحی سازه‌ای و تعیین مکان زیرساخت‌های عمومی و خصوصی با درنظرگرفتن ریسک‌های موجود (نه تنها ریسک ناشی از سیالب، بلکه ریسک‌های مرتبط با سایر مخاطرات)، منجر به ارتقای تاب‌آوری آن‌ها در برابر مخاطرات چندگانه می‌شود. به‌همین ترتیب، در انجام فعالیّت‌های بازتوانی باید اطمینان الزم از درنظرگرفتن ریسک‌های زیست‌محیطی به‌منظور جلوگیری از آسیب به محیط زیست وجود داشته باشد. y y بازتوانی پایدار محیط زیست‌: از سیالب اخیر می‌توان به عنوان فرصتی برای جلوگیری از تخریب محیط‌زیست و -------- صفحهٔ بعد -------- ، ایران1398 سیالب‌های 236 کاهش خطرات آن با توجه ویژه بر مدیریت آوار، اجرای فرایند بازسازی با توجه به مسائل زیست‌محیطی، ترویج کسب و کار پایدار با توجه به مسائل زیست‌محیطی و احیای اکوسیستم استفاده نمود. حوزه‌های دارای اولویّت-3 -15 ایران در گذشته با مخاطرات طبیعی متعدّدی مانند زلزله‌ی کرمانشاه روبه‌رو بوده است. بااین‌همه، اکثر 1396 بم و زلزله1382 مخاطرات طبیعی گذشته محدود به استان‌های خاص بوده‌اند. اگر چه مساله‌ی سیالب در ایران چیز جدیدی نیست، اما سیالب‌های اواخر به‌لحاظ وسعت و میزان تاثیرگذاری 1398 و فروردین1397 اسفند بر مناطق روستایی بی‌سایقه بوده است. به‌همین دلیل، بسیار حیاتی است که راهبردها و برنامه‌های بازتوانی بازتاب‌دهنده‌ی ماهیّت گسترده، چندبخشی و روستایی این سیالب باشد. بنابراین، عالوه بر نیازها و راهبردهای بخشی، این گفتار شامل توصیه‌های دیگری بر اساس ارزیابی‌های انجام‌شده در طی پروژه‌ی ارزیابی نیازهای بازسازی و ) و مبتنی بر تجربه‌های موفق PDNA( بازتوانی پس از بالیای طبیعی جهانی ارائه خواهد بود. چهار بخش مسکن، زیرساخت‌ها، کاهش ریسک بالیای طبیعی و معیشت (با توجه ویژه به بخش‌های کشاورزی و مدیریت جامع حوزه‌های آبریز) در فرایند بازتوانی از اهمیت ویژه‌ای برخوردار می‌باشند. مسکن تاب‌آور-1 -3 -15 با توجه به خسارت‌های گسترده‌ی واردشده در بخش مسکن، یکی از اولویّت‌های اصلی فعالیّت‌های بازتوانی بحران می‌بایست بازتوانی مسکن باشد. الزم است توجه ویژه‌ای به مسکن روستایی مبذول گردد، درصد خانه‌هایی که در سه استان آسیب‌دیده مشمول بازسازی 85 زیرا هستند، در مناطق روستایی واقع شده‌اند. بازتوانی مسکن می‌بایست عادالنه، همگانی و مشارکتی بوده و درعین‌حال، تاب‌آوری، پایداری و بهره‌وری زیست‌محیطی را ضمن . استفاده شده است2010 و همین‌طور، توسط دولت هاییتی پس از زلزله‌ی سال2001 . این سازوکارها توسط دولت کجرات پس از زلزله‌ی سال1 درنظرگرفتن شرایط اجتماعی–اقتصادی و فرهنگی جوامع روستایی آسیب‌دیده ترویج نماید. به‌عالوه، به‌منظور پیاده‌سازی بهتر قوانین و مقررات مربوط به ممنوعیّت ساخت‌وساز در مکان‌های پرخطر و با توجه به حجم گسترده‌ی خسارت‌های وارد به مسکن روستایی الزم است اقداماتی به‌منظور توسعه، گسترش و ساخت مناطق جدید روستایی بر اساس نیازهای اجتماعی، زیست‌محیطی (شامل بهره‌وری انرژی و فن‌آوریِ سبز) و اقتصادی و با درنظرگرفتن اقدامات پیشگیری چندمخاطره‌ای انجام پذیرد. به‌عنوان اولویّتی فوری، الزم است رویکردهای نوآورانه در بازسازی موثر با ویژگیِ «ساختن بهتر از گذشته» به‌کار گرفته شود. بازسازی 1:خانه‌ها را می‌توان با استفاده از سازوکارهای زیر به انجام رساند y y بازسازی مالک‌محور: در این رویکرد، دولت کمک‌های مالی و فنّی را برای مالکان واجد شرایط فراهم می‌نماید (این کمک‌ها براساس سطح درآمد، میزان صدمه‌های وارده، نوع سازه و غیره تعیین می‌شوند). مالکان نیز مسئولیّت بازسازی خانه‌های آسیب‌دیده را برطبق نیازهای خاص خود و مطابق با دستورالعمل‌های فنّیِ ارائه‌شده از سوی دولت، بر عهده می‌گیرند. توزیع منابع مالی از سوی دولت به انطباق روند ساخت‌وساز با الزامات فنّی وابسته می‌باشد که این امر موجب کسب اطمینان از ایمن بودن منازل در برابر حوادث آتی می‌باشد. در این طرح، گروه‌های محروم جهت اخذ وام از طریق انتقال بانکی به حساب ذی‌نفعان به بخش‌های بانکی معرّفی می‌شوند. این طرح باعث گردش وجوه بازسازی در اقتصاد محلّی می‌شود. در بسیاری از موارد، مشارکت معنادار از سوی مالکان در امر بازسازی سبب می‌شود که منابع مالی آن‌ها نیز در فرایند بازسازی به‌کار گرفته شود. y y خصوصی: در این طرح بازسازی-سازوکار مشارکت عمومی مسکن شخصی با همکاری دولت، سازمان‌های مردم‌نهاد و شرکای بخش خصوصی انجام می‌شود. تعیین سهم و درصد مشارکت دولت، سازمان‌های مردم‌نهاد و بخش خصوصی از تامین هزینه‌ی بازسازی منازل در قالب یک تفاهم‌نامه یا سایر -------- صفحهٔ بعد -------- راهبردهای بازسازی و بازتوانی 237 هم‌چنین، در مورد بازسازی1.ابزارهای قانونی تعیین می‌شود خانه‌های آسیب‌دیده به‌صورت برجا، شرکا می‌توانند در مورد سهم مشارکت در تامین هزینه‌های مربوط به منازل شخصی و زیرساخت‌های عمومی مانند مدارس و مراکز درمانی توافق کنند. مقاوم‌سازی منازل: در صورت امکان، می‌توان به‌جای بازسازی و استفاده از سرپناه‌های موقّت، از رویکرد مقاو‌سازی منازلی که به‌صورت بخشی آسیب‌ دیده‌اند، استفاده نمود. مالکان می‌توانند در مورد اجرای این راهکار که منجر به رضایت بیش‌تر صاحب‌خانه، مشارکت ساکنان و بازتوانی وضعیّت معیشت می‌شود، اعالم‌نظر کنند. مقاوم‌سازی هم‌چنین می‌تواند باعث بازگشت دارایی‌های اجاره‌ای به بازار گردد. عالوه بر موارد فوق، در بازسازی منازل توجه به موارد زیر ضروری می‌باشد: y y اطالع‌رسانی منظم و شفاف به افراد ذی‌نفع در مورد بسته‌های حمایتی بخش مسکن؛ y y ترویج فرایند مشارکتی و فراگیر مبتنی بر پیشنهاد جابه‌جایی یا بازسازی در محل برای صاحبان منازل، در مناطقی که امکان‌پذیر است؛ y y اجباری نمودن ساخت‌وساز مقاوم در برابر مخاطرات طبیعی چندگانه در زمان بازسازی؛ y y برقراری ارتباط بین پرداخت‌های مرتبط با ساخت‌وسازهای جدید با تاییدیه‌های انطباق با معیارها در مراحل مشخصی از فرایند ساخت‌وساز به‌منظور کسب اطمینان از ساخت‌وساز مقاوم در برابر مخاطرات طبیعی چندگانه؛ y y ایجاد آگاهی در صاحبان منازل و ارائه‌ی راهکارهای اطمینان از تصویری مانند - ایمنی ساختمان با استفاده از ابزارهای صوتی فیلم‌ها و ترانه‌های محلّی و غیره؛ y y تضمین کیفیّت طراحی و ساخت‌وساز، در غیاب کدهای ساختمان کامالً توسعه‌یافته، با توسعه‌ی روش‌های طراحی و استفاده از استانداردهای بین‌المللی ساده‌شده و استانداردهای بین‌المللی قابل‌استفاده در سطوح محلّی. .. در گجرات، بخشی از هزینه‌ها توسط دولت و بخشی دیگر توسط سازمان‌های غیردولتی تامین گردید1 زیرساخت‌های تاب‌آور-2 -3 -15 ازآن‌جایی‌که بخش‌های زیرساختی شامل حمل‌ونقل، انرژی (برق درصد از مجموع 29 و گاز)، آب، فاضالب و بهداشت دربرگیرنده‌ی تریلیون ریال) هستند، بازسازی این بخش‌ها بر 36.5( خسارت‌ها اساس استانداردهای تاب‌آوری دارای اولویّت باالیی است. عالوه بر برقراری خدمات در کوتاه‌مدّت، تاب‌آوری این بخش‌ها در برابر مخاطرات طبیعی آینده می‌بایست از طریق اصالح مقررات موجود و استانداردها و آیین‌نامه‌های ایمنی بر مبنای مطالعات چندمخاطره‌ای تامین گردد. : سهم بخش‌های مختلف از کل صدمه‌ها1 شکل همه‌ی اقدامات می‌بایست در راستای جلوگیری از ایجاد زیرساخت‌های حیاتی در مناطق در معرض خطر انجام گیرد. بااین‌همه، در شرایطی که این امر ممکن نباشد، می‌توان از روش‌های پیشگیرانه به‌منظور کاهش ریسک ساخت در مناطق پرخطر استفاده نمود. سازمان برنامه‌وبودجه می‌تواند از طریق انجام نظارت‌ها بر پروژه‌های بازتوانی در زمان پیش از اختصاص بودجه، نقشی مهم در این راستا داشته باشد. ذکر این نکته الزم است که حتی در صورت انجام اقدامات کاهش ریسک -و پیشگیری، به‌دلیل افزایش تعداد و شدّت رُخ‌دادهای هیدرولیکی آب‌وهوایی، نیاز به آمادگی بیش‌تر بخش زیرساخت‌ها برای پاسخ مانند داشتن برنامه‌ریزی و تمرین فعالیّت‌های واکنش اضطراری، تامین اقالم و تجهیزات الزم و تربیت نیروهای انسانی، هم‌چنان احساس می‌شود. به‌منظور حصول اطمینان از در دسترس بودن منابع مالی نقدی در زمان واکنش اضطراری و بازتوانی زیرساخت‌های حیاتی بعد از وقوع -------- صفحهٔ بعد -------- ، ایران1398 سیالب‌های 238 مخاطرات طبیعی، توصیه می‌شود که پوشش‌های جامع بیمه‌ای برای همه‌ی دارایی‌ها و تاسیسات زیرساختی خریداری گردد. درحالی‌که وجود بخش‌های زیرساختیِ مذکور برای بازتوانی اجتماعی و اقتصادی افراد آسیب‌دیده و تمامیّت کشور بسیار حیاتی است، با توجه به ماهیتِ روستایی سیالب اخیر، می‌بایست توجه ویژه‌ای به برقراری و بازسازی زیرساخت‌های محلّی مبذول گردد. همان‌طور که در بخش مربوطه توضیح داده شده است، زیرساخت‌های محلّی مجموعه‌ای از زیرساخت‌های کوچک‌مقیاس و کم‌هزینه هستند که در طول زمان توسط مردم بر اساس نیازهای اجنماعی و اقتصادی جامعه ساخته می‌شوند (در برگیرنده کسب و کارهای محلی، کشاورزان، صنعتگران، گروه‌های اجتماعی، اقشار آسیب پذیر جامعه). در استان‌های متاثر از سیالب زیرساخت‌های محلی شامل مسیرهای دسترسی به مزارع، راه‌های روستایی، چاه‌ها، زهکش‌ها، خاکریزهای کوچک و دیوارهای حفاظتی (حائل)، سیستم‌های ذخیره‌سازی و توزیع آب، سازه‌های دست‌ساز در مزارع پرورش ماهی، کارگاه‌های سنتی، اماکن مذهبی و مساجد، مغازه‌ها و فروشگاه‌های محلی، سیستم‌های تامین انرژی کم‌هزینه و مراکز اجتماع و سایر تسهیالتی می‌شوند که به اقشار آسیب‌پذیر خدمت‌رسانی و به ساخت شبکه‌های اجتماعی کمک می‌کنند. در نبود اطّالعات دقیق در مورد ماهیّت و گستره‌ی خسارت‌های وارده به زیرساخت‌های محلّی در سه استان مورد مطالعه، ارزیابی صدمه‌ها و خسارت‌های وارد به زیرساخت‌های محلّی امکان‌پذیری نبوده است. بنابراین، الزم است ارزیابی دقیقی از زیرساخت‌های حیاتی در استان‌های تحت تاثیر به‌عمل آید و نیازهای بازتوانی براساس ارزیابی‌های جدید مورد بازنگری قرار گرفته و در تخصیص‌های مالی دولتی استفاده گردد. الزم است مساله‌ی ایجاد شبکه‌ای از زیرساخت‌های محلّی که خانوارها و سایر واحدهای جمعیّتی را به خدمات ملّی و محلّی، زیرساخت‌های اصلی، بازارها و اقدامات توسعه‌ای مرتبط می‌سازد و موجب ایجاد فرصت‌های عادالنه برای توسعه‌ی اجتماعی و اقتصادی در سطح محلی می‌گردد، مورد تاکید قرار گیرد. بازتوانی زیرساخت‌های روستایی، به‌دلیل ماهیّت محلّی آن‌ها، می‌تواند موجب فراهم آمدن فرصتی برای ترویج جدید به‌منظور استفاده از مصالح محلّی برای ساخت‌وساز مقاوم در برابر سیل و مدیریّت بهتر بهره‌برداری و تعمیرات زیرساخت‌ها از طریق مشارکت محلّی گردد. بااین‌همه، اقدامات ویژه‌ای می‌بایست به‌منظور باال بردن سطح آگاهی محلّی و معرّفی ساخت‌وساز تاب‌آور در برابر مخاطرات طبیعی صورت پذیرد. سازوکارهایی می‌بایست ایجاد شوند تا حمایت‌های الزم از مردم محلّی، افراد محروم و گروه‌های دارای نیازمندی خاص، مانند کودکان، زنان و افراد ناتوان (ارائه‌ی وام با نرخ بهره‌ی کم و کمک‌های فنّی و غیره) برای دسترسی به خدمات حداقلی زیرساختی به‌عمل آید. ایجاد تاب‌آوری از طریق مدیریّت موثر ریسک -3 -3 -15 بالیای طبیعی ایران در گذشته سرمایه‌گذاری قابل‌توجّهی در زمینه توانمندسازی ظرفیّت‌های مربوط به هشدار سریع و واکنش اضطراری انجام داده است که در حوادث اخیر مورد آزمون قرار گرفته‌اند. به‌عالوه، به‌رغم پیشرفت‌های انجام‌شده‌ی مهندسی زلزله و اعمال ضوابط مربوط به طراحی در برابر زلزله در زیرساخت‌ها و بخش‌های اجتماعی، تاکنون رویکرد چندمخاطره‌ای برای کاهش ریسک که سایر سوانح طبیعی مانند سیل را نیز در نظر می‌گیرد، کم‌تر مورد توجه قرار گرفته است. به‌منظور افزودن به ظرفیّت‌های موجود در ایران، توصیه‌های زیر برای تقویت سیستم مدیریّت ریسک بالیای طبیعی (از آمادگی تا واکنش اضطراری و بازتوانی) و بهبود تاب‌آوری در برابر مخاطرات طبیعی آینده و ترویج توسعه‌ی ریسک‌محور ارائه می‌گردد: y y سرمایه‌گذاری در سامانه‌های پیش‌بینی و هشدار سریع: بانک اطّالعاتی سامانه‌های پیش‌بینی و هشدار سریع باید ایجاد شود. ارتقای تجهیزات الزم و آموزش پرسنل برای شناسایی، تشخیص، پیش‌بینی و هشدار مخاطرات مرتبط با آب‌وهوا، منجر به جلوگیری و پیشگیری از بروز فاجعه می‌گردند. مشارکت مردمی در فرایند اطالع‌رسانی و هشدار سیل می‌بایست با استفاده از تلفن‌های همراه و سایر تجهیزات تقویت شود. هم‌چنین، الزم است به نیازهای خاص -------- صفحهٔ بعد -------- راهبردهای بازسازی و بازتوانی 239 ،جمعیّت‌های آسیب‌پذیر از جمله زنان، کودکان، سالخوردگان معلوالن و غیره توجه ویژه‌ای شود. y y تهیه‌ی نقشه مخاطرات و ارزیابی ریسک: نقشه‌های مخاطرات چندجانبه و ریسک توسط مراکز تحقیقاتی علمی با پشتیبانی دولت قابل تهیه است. بهره‌گیری از امکانات نوین، مانند تصاویر ماهواره‌ای و سنجش از راه دور به‌منظور تهیه‌ی نقشه‌ی مخاطرات و ارزیابی بعد از بالیای طبیعی بسیار حیاتی است. این ابزارها هم‌چنین در بررسی کدهای ساختمانی، آیین‌نامه‌های پهنه‌بندی و بازتعیین حریم ساخت‌وساز از رودخانه‌ها و هم‌چنین، شناسایی مناطق مستعد زمین‌لغزش سودمند خواهند بود. این موارد می‌توانند به عنوان ابزاری ارزشمند در جهت کسب اطمینان از اینکه تصمیم‌گیری‌های سرمایه‌گذاری مرتبط با توسعه اجتماعی، اقتصادی و زیرساخت‌ها بصورت ریسک محور باشند بطوریکه اقدامات الزم جهت کاهش خطرات موجود و جلوگیری از ایجاد خطرات جدید باشند. البته اطمینان از دسترسی تصمیم‌گیرندگان به چنین اطالعاتی در سطح محلی، استانی و ملی با جزئیات ها و -کامل به منظور آگاه نمودن تصمیمات از پروژه‌ها، برنامه سیاست‌ها از اهمیت باالیی برخوردار می‌باشد. y y تقویت آمادگی برای بازتوانی: تجربه و آموخته‌های اجرای برنامه‌ی ارزیابی نیازهای بازسازی و بازتوانی پس از بالیای ) را می‌توان در بدنه‌ی دولت نهادینه کرد. PDNA( طبیعی در ابتدا، اطّالعات پایه در صورت رخداد بحران در بخش‌ها و سطوح مختلف دولت باید جمع‌آوری شده و به‌راحتی در دسترس قرار گیرند. این اطالعات صرفا شامل اطالعات مهم شرایط پیش از بحران شامل آسیب‌پذیری‌ها و ظرفیت‌های مقابله موجود نبوده، بلکه به تعیین معیاری در برابر مداخالت پس از بحران به منظور ارزیابی اثربخشی آنها کمک می‌کنند. دوم، وزارتخانه‌های مرتبط و دولت‌های محلّی همچنین سایر ذینفعان موسسات دانشگاهی و پژوهشی، بخش‌های خصوصی و سازمان‌های جامعه مدنی باید آموزش الزم را به‌منظور ارزیابی اصولی خسارت‌ها، آسیب‌ها و نیازها و هم‌چنین، تهیه‌ی برنامه‌های بازتوانی دریافت کنند. سازمان برنامه‌وبودجه‌ی کشور می‌تواند نسبت به برگزاری جلساتی در مورد نحوه‌ی انجام ارزیابی بعد از بالیای طبیعی و چگونگی بازتوانی اقدام کند. ظرفیّت‌سازی در دولت‌های محلّی در ارزیابی بعد از بالیای طبیعی می‌تواند تخصیص منابع از سوی دولت ملّی را تسهیل کند. این امر می‌تواند با تهیه‌ی دستورالعمل‌های ساده برای هر بخش در مورد نحوه‌ی انجام ارزیابی و طرح‌های بازتوانی بعد از بالیای طبیعی صورت پذیرد. y y ظرفیّت‌سازی دولت در سطوح مختلف و بین بخش‌های مختلف: زمینه‌ی آماده‌سازی برای بازسازی و بازتوانی با توضیح سازوکارهایی که باید پیش از وقوع فاجعه وجود داشته باشد، از جمله‌، موارد مربوط به قوانین، سیاست‌ها، ترتیبات مالی، اجرا، پایش و غیره می‌بایست صورت پذیرد. در مجموع، آمادگی برای بازتوانی، برنامه‌ها و روش‌های بازتوانی را که می‌تواند به‌طور مؤثر در هنگام بروز یک فاجعه به‌کار رود، ارائه می‌کند. y yراه‌اندازی تشکل‌های مدیریّت بحران محلّه‌محور ): ارتقای آگاهی در مورد مخاطرات طبیعی مستلزم CBDRM( .تشکیل سازمان‌های مدیریّت بحران محلّه‌محور می‌باشد دولت‌های محلّی باید برای تشکیل چنین سازمان‌هایی که در آن‌ها برنامه‌های تخلیه و برنامه‌های استاندارد عملیاتی مربوط ) تحوّل پیدا می‌کنند، به‌صورت SOP( به شرایط اضطراری جدّی تشویق شوند. برای توسعه‌ی فرهنگ ایمنی در بین جمعیّت باید آمادگی خانواده را ترغیب کرد. در آغاز، این کار ممکن است هم برای دولت‌های محلّی و هم جوامع نیازمند ظرفیّت‌سازی باشد. y y 5 تخصیص بودجه برای بحران: در حال حاضر دولت درصد دیگر 5 درصد از بودجه ساالنه را به پاسخ به بحران و را نیز به آمادگی در برابر بحران اختصاص داده است. بر اساس بررسی بودجه‌های اختصاص یافته به بحران‌های گذشته این نرخ می‌تواند افزایش یافته و همچنین دولت روش خود -------- صفحهٔ بعد -------- ، ایران1398 سیالب‌های 240 را برای دسترسی به این منابع با روش‌های سریع بر اساس واجد شرایط بودن برای سطوح مختلف بحران به روزرسانی نماید (این موضوع باید در قانون مدیریت بحران و سیاست‌های مدیریت ریسک بحران تعریف شود). سازوکارهایی به‌منظور تخصیص بودجه برای تسریع در پاسخ وزارتخانه‌های منتخب و نهادهای محلی و استانی در شرایط بحران، برای عملیات اضطراری در قالب اعتبارات ملّیِ کاهش ریسک و مدیریّت ) توصیه می‌گردد. این بودجه‌ها می‌توانند DRRM( بحران برای تامین منابع مالی مورد نیاز برای آمادگی، کاهش ) برای QRF( ریسک و بازتوانی همراه با اعتبارات پاسخ سریع دسترسی آژانس‌های مختلف ملی در پاسخ به بحران برای امداد، کمک‌رسانی و بازتوانی جوامع یا مناطق آسیب‌دیده 1.مورد استفاده قرار گیرد و از طریق بودجه ملی تامین شود y y پرداخت سریع بودجه در شرایط اضطرار: به عنوان بخشی از فرایند بودجه ساالنه، دستگاه‌های مختلف دولتی کشور که درگیر پاسخ به بحران هستند ممکن است ملزم به درخواست بودجه برای پاسخ سریع در مواقع اضطرار باشند. برای تسهیل در نیازی به تصویب QRF پرداخت سریع بودجه استفاده از منابع دفتر رییس‌جمهور یا هر سازمان دیگری ندارد، ولی استفاده از آن تنها در سطوح مشخصی از بحران که نیازمند واکنش به اتمام QRF اضطراری باشند، میسّر است. هنگامی‌که منابع می‌رسد، دستگاه مربوطه می‌تواند برای تخصیص منابع از محل ) از DRRM( اعتبارات ملّی کاهش ریسک و مدیریّت بحران طریق دفتر رئیس‌جمهور یا سایر مسئوالن ذی‌ربط اقدام کند. به منظور دسترسی به بودجه از طریق اعتبارات ملی کاهش ریسک و مدیریت بحران برای مداخالت اولیه بازتوانی (ارزیابی صدمه‌ها، خسارت‌ها و نیازها، برنامه‌ریزی‌های بازتوانی، مداخالت مورد نیاز برای حمایت از بازتوانی‌های کوتاه‌مدت و میان‌مدت جامعه شامل پاکسازی آوار، تامین سرپناه، معیشت و زیرساخت‌های محلی) معیارهای واجد شرایط بودن همراه با . نظیر تجربه‌ی فیلیپین1 . در برنامه‌ی کاهش ریسک کشور الئوس با کمک جایکا تدوین و به تصویب رسید1394 . این کار در سال2 راهنمایی‌های واضح برای دولت‌های متقاضی دریافت بودجه در خصوص روند و حداقل شرایط مورد نیاز الزم به ارائه می‌باشد. همچنین مراحل سریع پیگیری در مدیریت مالی و ادارای برای تسهیل در روند موثر و سریع درخواست‌ها مورد نیاز می‌باشد. y y جریان سازی کاهش ریسک بالیای طبیعی در فرایند برنامه‌ریزی و تصمیمات سرمایه‌گذاری: دولت باید خواستار بررسی مجدّد طرح‌های توسعه در برنامه‌ریزی‌ها و در فرایند تصویب بودجه ساالنه و همچنین تصمیمات مربوط به تصویب پروژه‌ها و برنامه‌ها به‌منظور اطمینان از درنظرگرفته‌شدنِ موضوع ریسک مخاطرات طبیعی و تغییرات آب‌وهوایی باشد. مطابق با تعهدات دولت برای داشتن برنامه ریسک محور، در نظر گرفتن کاهش ریسک مخاطرات طبیعی به عنوان یکی از اصول در برنامه هفتم توسعه ملی ضروری بوده و به عنوان اولویتی ملی می بایست در همه بخش‌ها در سند برنامه لحاظ گردد. همچنین این اصل باید در نتایج چارچوب برنامه با اهداف و شاخص‌های واضح مرتبط با کاهش ریسک مخاطرات طبیعی منعکس گردد. به منظور کسب اطمینان از اینکه اختصاص و مصرف بودجه مرتبط با اولویت‌های مدیریت کاهش ریسک مخاطرات بوده است، بررسی هزینه‌های عمومی مدیریت کاهش ریسک (به عنوان بخشی از فرایند سازی بودجه ساالنه و یا باز‌ه‌های زمانی متفاوت) برای تعیین -آماده چگونگی تخصیص و مدیریت هزینه‌های عمومی مدیریت کاهش ریسک مخاطرات در ارزیابی پیامدهای سرمایه‌گذاری و اثربخشی برنامه‌ریزی و اجرای بودجه انجام می‌گردد. به‌همین ترتیب، نگرانی‌های مربوط به مخاطرات طبیعی باید در تصمیم‌گیری در خصوص سرمایه‌گذاری یا در تصویب پروژه‌های سرمایه‌گذاری عمومی ملحوظ شود. به‌عنوان مثال، دولت الئوس، کتابچه‌ی راهنمایی برای برنامه‌ریزی و تدوین دستورالعمل‌های پروژه‌های سرمایه‌گذاری عمومی را برای آن‌که نگرانی‌های کاهش ریسک مخاطرات طبیعی و تغییرات آب‌وهوا را شامل 2.شود، تدوین نموده است که باید به‌صورت دوره‌ای به‌روزرسانی شود -------- صفحهٔ بعد -------- راهبردهای بازسازی و بازتوانی 241 بنابراین، الزم است که موضوع کاهش ریسک بالیای طبیعی به‌صورت جامع در روند برنامه‌های توسعه‌ی ملّی، برنامه‌های جزیی و پیشنهادها پروژه‌های ارائه‌شده برای سرمایه‌گذاری عمومی در نظر گرفته شود. بازیابی معیشت همراه با حمایت از بازتوانی بخش -4 -3 -15 کشاورزی و مدیریت یکپارچه حوضه آبریز در کنار بازسازی زیرساخت‌های کالبدی و جایگزینی دارایی‌ها، پروژه‌های بازتوانی می‌بایست شامل برقراری معیشت، به‌خصوص برای افراد آسیب‌پذیر و آن‌هایی باشد که به‌دلیل خسارتِ وارد به مزارع کشاورزی، دامداری‌ها، کارگاه‌ها، ابزار و تجهیزات مورداستفاده در صنایع دستی و کشاورزی منبع درآمد خود را از دست داده‌اند. بازتوانی سیل باید وابستگی بسیاری از خانوارهای روستایی (به‌ویژه زنان) به دو فعالیّت کشاورزی و صنایع دستی به‌عنوان منبع اصلی درآمد را ملحوظ نموده و اولویّت بیش‌تری برای افرادی که از انجام هر دوی این فعالیّت‌ها ناتوان شده‌اند، قائل شود. اگر چه اقداماتی برای آماده‌سازی مزارع کشاورزی برای کاشت مجدّد در حال انجام است، استفاده از زمین‌های غیرقابل‌کشت برای انجام سایر فعالیّت‌های تولیدی می‌بایست مدّنظر قرار گیرد. فرایند بازتوانی سریع می‌بایست: y y از طریق ساخت یا تعمیر زیرساخت‌های محلّی، سیستم‌های سیل‌بند، دریاچه‌ها و برکه‌ها، کانال‌های آب و رودخانه‌ها، ریسک مخاطرات طبیعی آینده را کاهش دهد؛ دیوارهای حائل بازسازی و شیب‌ها پایدار شوند، مزارعی که دچار آب‌شستگی شده‌اند را برای کاشت مجدّد آماده سازد، خاک‌های فرسایش‌یافته را احیا نماید و بدین ترتیب، موجب ترویج فرصت‌های شغلی در منطقه گردد؛ y y از طریق مشارکت جوامع محلّی، شرایط اجتماعی و اقتصادی اماکن میراث فرهنگی را بهبود بخشد؛ y y کانال‌های توزیع کافی برای عرضه‌ی محصوالت انبارشده در مناطق آسیب‌دیده را فراهم سازد؛ y y آموزش‌های فنّی الزم به‌منظور تربیت نیروی کار ماهر برای فرایند بازسازی، ارائه دهد؛ y y مهارت‌های جامعه به‌روزرسانی شوند تا زیرساخت‌های محلّی تاب‌آور گردند؛ y y کارآفرینی را در مناطق آسیب‌دیده از سیل مورد تشویق قرار داده تا فرصت‌های جدید شغلی ایجاد شوند. به‌عنوان مثال، ایجاد مراکز بازیافت زباله هم تاثیرات منفی زیست‌محیطی را کاهش می‌دهد و هم برای افراد محلّی شغل ایجاد می‌کند. باتوجه به ماهیت روستایی سیل و اهمیت بخش کشاورزی در احیای اقتصاد و امنیت غذایی در استان‌های متاثر از سیل، عالوه بر موارد فوق در روند بازتوانی، توجه به موارد زیر ضروری می‌باشد: y y اجرای برنامه شبکه‌ی ایمنی بخش کشاورزی براس شرایط اضطرار ناشی از سیالب با انتقال حداقل درآمد به‌صورت ماهانه، بر اساس آستانه‌ی حمایت معیشتی به‌منظور حفظ باقی‌مانده‌ی دارایی‌های معیشتی مانند دام، تجهیزات، زمین از خطر فروخته شدن یا از بین رفتن به‌دلیل مکانیزم‌های تقابلی، به خانوارهای کشاورز آسیب‌دیده از سیل را تا زمان تکمیل برداشت محصوالت در دومین فصل آتی، یعنی برای آن دسته از افرادی 1399 اردیبهشت یا حتی آبان می‌توانند مجدّداً کشت 1398 که تنها در فصل زمستان محصوالت را آغاز کنند، پوشش دهد (وزارت جهاد کشاوری و وزارت کار)؛ y y افزایش تأثیرگذاری و اثربخشی نظام حمایت اجتماعی از طریق بازنگری سیاست‌های یارانه‌ای موجود، مرکز داده‌های کشور و مکانیزم‌های انتقال داده و طراحی یک سند پاسخگو به شُک در حوزه‌ی حمایت‌های اجتماعی، که برمبنای نیازهای ناشی از بحران و اضطرار می‌باشد؛ y y ماهه بدون بهره یا با18 ایجاد یک خط اعتبار اضطراری بهره‌ی پایین برای سیل‌زدگان و سرمایه‌گذاری در ورودی‌های بخش کشاورزی (مانند بذر و کود برای فصل بعد) یا در بخش نگهداری (همچون خوارک و واکسیناسیون دام‌های -------- صفحهٔ بعد -------- ، ایران1398 سیالب‌های 242 باقی‌مانده). این مسئله به کشاورزان این امکان را می‌دهد که بدون نیاز به فروش دارایی خود برای خرید ورودی‌های بخش کشاورزی، بتوانند برای فصل آینده‌ی کشت سرمایه‌گذاری کنند؛ y yایجــاد نظــام نظــارت امنیّــت غــذا و خــوراک Food and Nutrition Security Surveillance System, FN3S) ) بـه منظـور نظـارت بـر وضعیّـت دگرگـون امنیّـت غذایی جوامـع و خانوارهـا تـا زمـان برقـراری مجـدّد بهـره‌وری کامــل بخــش کشــاورزی و حمایــت دولــت و شــرکای اجرایــی به‌منظــور جلوگیــری از وخیــم شــدن وضعیّــت امنیّـت غذایـی و خـوراک خانوارهـا؛ y y تعریف منابع کسب درآمد جدید از طریق صدور مجوز گلخانه، فعالیّت‌های گردشگری و کشت گیاهان دارویی برای . در کشور اجرا شده است2003 ) است که از فصل باران موسمی (خریف) سالWBCIS( . هند دارای برنامه‌ی بیمه‌ای بر اساس آب‌وهوا1 )PCIC( . سازمان بیمه‌ی محصوالت کشاورزی فیلیپین2 بهره‌بردارانی که زمین زراعی آن‌ها کامال از بین رفته و به نوعی دیگر قابل استفاده نیستند؛ y y تدوین رویکردها و پروژه‌های پایلوت هوشمند در برابر تغییرات اقلیمی و دارای تاب‌آوری در برابر مخاطرات طبیعی در بخش‌های غالت و دانه‌های روغنی، کشاورزی جنگلی و بازیابی جنگل‌ها، و بخشهای ماهیگیری و پرورش ماهی، باغداری (سبزیجات و باغات) و دامپروری؛ y y اجرای فعالیت‌های مربوط به مدیریّت آبخیزداری و آبخوان‌داری برای ارتقای آبخیزها و مدیریّت بحران در سطح ملّی برای حفاظت از تاالب‎‌ها و تنوّع زیستی با افزایش تاب‌آوری جوامع محلّی در برابر تغییرات اقلیمی (به ویژه تاالب‌های دریاچه‌ی ارومیه و هورالعظیم). : خالصه‌ای از نیازهای بازتوانی فوری در بخش کشاورزی1 جدول محصوالت کشاورزی بذرهای فصل تابستان، بذرهای فصل زمستان، ترمیم خاک، بازسازی خاکریزها باغداری بذر سبزیجات تابستانه و کمک به بازیابی کشت دامپروری تهیه خوراک دام به‌صورت اضطراری برای شش ماه، بازسازی تجهیزات مربوط به دام‌پروری 1398 زنبورداری، بازیابی کندوها و پرورش زنبور ملکه، تغذیه زنبورها برای فصل تابستان/زمستان آبزی‌پروری بازسازی تسهیالت، جایگزینی پمپ‌ها و هواکش‌ها، تخم ماهیان، خوراک ماهیان، برپایی مجدّد مزارع ماهی و معیشت جایگزین عالوه بر موارد فوق، به‌منظور پیشگیری از پیامدهای نامطلوب مخاطرات طبیعی بر بخش کشاورزی و ایجاد تاب‌آوری برای کشاورزان، استفاده از محصوالت مختلف بیمه‌ای را می‌توان به‌عنوان راهبردی بلندمدّت در نظر گرفت. با طراحی سامانه‌ی بیمه‌ای مبتنی بر آب‌وهوا می‌توان کشاورزان را در برابر خسارت‌های مالی ناشی از کاهش تولید محصول در اثر مخاطرات طبیعی آب‌وهوایی محافظت نمود. این سامانه می‌بایست طوری طراحی شود که خسارت‌های ناشی از کاهش یا افزایش بیش‌ازحدِ بارش و رخداد سایر پدیده‌های جوّی مانند یخبندان، موج گرما، تغییرات رطوبت، بارش‌های نابه‌هنگام و غیره را ارزیابی نموده باید توجه داشت که سامانه‌ی 1.و غرامت متناسب را پرداخت نماید پیشنهادی ارتباطی با بیمه‌ی گارانتی محصول ندارد. سایر گزینه‌های مربوط به پوشش بیمه‌ای برای محافظت از آن دسته از کشاورزان (چه آن دسته که استقراض می‌کنند و چه آن‌هایی‌ که از منابع مالی شخصی استفاده می‌کنند) در برابر خسارت ناشی از مخاطرات طبیعی (مانند سیل، خشکسالی، زلزله وغیره) و همین‌طور خسارت‌های ناشی از پایداری 2.آفت‌زدگی و بیماری‌های گیاهی، می‌بایست مدّنظر قرار گیرند مالی محصوالت بیمه‌ای مرتبط با بالیای طبیعی می‌بایست پیش از استفاده با دقت زیادی مورد بررسی قرار گیرند. رویکرد جامع مدیریت حوضه آبریز. تاثیرات مخرب سیل در ایران به دلیل برنامه‌ریزی‌ و مدیریت و توسعه نامناسب حوضه‌های آبریز و باالدست، مباحثی پیرامون سدسازی در مقیاس بزرگتر و با رعایت اصول فنی که نیازمند منابع مالی قابل توجهی هستند را ایجاد کرده -------- صفحهٔ بعد -------- راهبردهای بازسازی و بازتوانی 243 است (همراه با هزینه‌های زیاد نگهداری). با توجه به توپوگرافی طبیعی (رشته‌کوه‌ها و حوضه‌های رودخانه‌ها در شمال و غرب) و انرژی مورد نیاز در ایران، تغییر به سمت برنامه‌ها و سیاست‌های یکپارچه که شامل رویکردهای مبتنی بر مردم که نیازمند سرمایه کمتری بوده و منجر به افزایش نسبت سرمایه به نیروی کار و کاهش هزینه‌های سربار شده و همچنین منجر به پیشرفت گردش اقتصاد می‌شوند، ضروری می‌باشد. بازتوانی می‌تواند به عنوان فرصتی برای اتخاذ راهکارهایی برای مدیریت آب که نه تنها از نظر اقتصادی بلکه از لحاظ تاب‌آوری و پایداری دارای 1.مزایای چندگانه برای جوامع می‌باشد، لحاظ گردد توجه ویژه بر تغییر الگوی ملی تولید و مصرف (شامل محصوالت زراعی)؛ بهبود در راندمان مصرف آب؛ تغییر و پاالیش الگوهای زراعت؛ سرمایه‌گذاری برای زیرساخت‌های طبیعی باالدست به پایین‌دست به منظور ذخیره سازی آب نظیر دریاچه‌ها، تاالب‌ها و جنگل‌ها، سدها و مخازن ذخیره آب؛ برداشت آب باران؛ فعالیت های ذخیره سازی های آب زیرزمینی؛ روش‌های آبیاری موثرتر (نظیر -و بازتوانی سفره آبیاری قطره‌ای)؛ افزایش نگهداری آب در خاک (کشاورزی مبتنی بر آبیاری کمتر)؛ استفاده از تکنیک‌های آب شور برای اهداف آبیاری و غیره مورد نیاز می‌باشد. چنین تالش‌هایی باید با کار بر روی توسعه یکپارچه حوضه‌های سال گذشته انجام شود که با حمایت و تنظیم 25 آبریز ایران در طی استاندارهایی که بر لزوم مدیریت یکپارچه حوضه‌های آبریز به عنوان ریزی‌های توسعه ملی و تصمیمات -اصلی مهم در بازتوانی و برنامه سرمایه‌گذاری تاکید می‌کند، تکمیل گردد. سازمان برنامه و بودجه به عنوان متولی استانداردها / رویکردهای فنی و تخصیص بودجه، نقش ها -مهمی در ایجاد محیطی توانمند برای سرمایه‌گذاری در زیرساخت و خدمات مرتبط با آب و افزایش قابل توجه سطح سرمایه‌گذاری ایفا می‌کند. به منظور تسهیل در روند بازتوانی همراه با اصل ساختن بهتر از گذشته، سازمان برنامه و بودجه به عنوان نهاد فنی مسئول در روند توسعه . این می تواند شامل روشهایی که توسعه زیرساختهای سخت را با برداشت آب باران محلی و ابزارهای توسعه اجتماعی ترکیب می‌کند باشد که شامل طرح‌های عمومی که ترکیبی از1 راهکارهای مهندسی و حمایت از سازمان‌های محلی برای ارتقا برداشت آب باران توسط جوامع همراه با نقل و انتقاالت نقدی مشروط‌، کمک های بالعوض، اعتبار و آموزش مهارت برای فعالیت های مرتبط و ضروری، می‌باشد. زیرساخت‌های سرمایه‌ای در ایران (از طریق تنظیم استاندارد، رتبه‌بندی پیمانکاران و تخصیص بودجه برای سرمایه‌گذاری در بخش دولتی) باید تخصیص بودجه بین بخشی که جنبه‌های اجتماعی‌، اقتصادی و زیست محیطی هر طرح پیشنهادی را در نظر می‌گیرد، تضمین نماید. برای مثال تخصیص بودجه برای ساخت سد باید مرتبط با اندازه‌گیری برداشت آب باالدست بوده و جنبه‌های اقتصادی و اجتماعی تاب‌آوری جوامع در میان سایر موضوعات میان بخشی نظیر معیشت و کاهش ریسک بحران را در بگیرد. به منظور تسهیل چنین پیوندهایی در تصمیمات مرتبط با تخصیص بودجه، تدوین ابزارهایی نظیر روش‌های عملیاتی استاندارد، چک‌لیست‌ها و الگوهای درخواست بودجه برای سازمان برنامه و بودجه و سایر وزارتخانه‌ها در جهت کسب اطمینان از استفاده از اصل ساختن بهتر از گذشته در پروژه‌های بازتوانی در بخش‌های کلیدی و توجه ویژه به موضوعات میان بخشی نظیر محیط زیست، زنان و گروه‌های آسیب‌پذیر و کاهش ریسک بحران پیشنهاد می‌گردد. این طرح‌ها با ظرفیت‌سازی نهادهای مرتبط با سازمان برنامه و بودجه، وزارتخانه‌ها در سطوح استانی و محلی در استفاده از آنها از طریق کارگاه‌ها و آموزش‌های فردی حمایت می‌گردد. توصیه‌های تکمیلی برای بهبود کارایی بازتوانی -5 -3 -15 و بازسازی نظر به انجام فعالیّت‌های بازتوانی و بازسازی طی ماه‌های گذشته، پس از وقوع سیالب‌ها، ارزیابی‌های حاضر فرصتی مناسب برای بررسی اثربخشی تالش‌های گذشته، شناسایی چالش‌های خاص پیش رو و انجام اقدامات مناسب برای اصالح آن‌ها می‌باشد. هم‌چنین، انجام اقدامات تکمیلی به‌منظور ارتقای فعالیّت‌های گذشته در زمینه‌ی بازسازی و بازتوانی توصیه می‌شود. چنین فعالیّت‌هایی تأثیر مثبتی بر اجرای برنامه‌ی بازسازی و بازتوانی در آینده خواهد داشت و از این رو به‌شدّت توصیه می‌گردند. -------- صفحهٔ بعد -------- ، ایران1398 سیالب‌های 244 y y بررسی روند اجرایی موجود با هدف سرعت بخشیدن به بازسازی و بازتوانی: در حین انجام فعالیّت‌های مربوط به بازسازی و بازتوانی الزم است از بروز تأخیرات، به‌ویژه در مواردی که نیاز به اقدامات فوری دارند، جلوگیری نمود. سازمان برنامه‌وبودجه می‌بایست اقدامات الزم برای بررسی، بحث و گفت‌وگو در خصوص تنگناهایی که باعث کندی روند بازسازی می‌شود را به انجام برساند. y y الزامات ویژه برای تامین اقالم موردنیاز در شرایط اضطراری: فرایند تامین اقالم به‌شکل عادی می‌تواند اقدامات موردنیاز در شرایط اضطراری را با کندی مواجه نماید. سرعت بخشیدن به روند بازسازی زیرساخت‌های حیاتی متضمّن وضع این امر می‌تواند با اعطای اختیارات ویژه 1.قوانین ویژه‌ می‌باشد به کلّیه‌ی نهادهای ذی‌ربط دولتی در مدّت‌زمانی مشخص و یا با به‌تعویق‌انداختن دستورالعمل‌های جاری در رابطه با تهیه‌ی اقالم و کاالهای موردنیاز برای انجام عملیات جست‌وجو و نجات، بازتوانی، امدادرسانی یا بازیابی و ارائه‌ی خدمات اولیّه 2.به قربانیان مناطق آسیب‌دیده از سیل انجام‌پذیر باشد y y ایجاد سامانه‌ی ثبت و طبقه‌بندی پیمانکاران: مشخصات افراد و شرکت‌هایی که خدمات خاصی مرتبط با پاسخ و بازتوانی بحران ارائه می‌دهند (نظیر تهیه‌ی کاال، خدمات ساختمانی یا مشاوره‌ای) می‌بایست از طریق فرایندی ازپیش‌تعیین‌شده ثبت گردد. این افراد می‌بایست بر اساس میزان مهارت و کیفیّت خدماتی که ارائه می‌کنند، دسته‌بندی گردند و اطّالعات ایشان به‌منظور دسترسی آسان در بانک اطّالعاتی گردد. بر این اساس، در صورت نیاز به استفاده از - ذخیره افرادی که دارای شرایط مناسب برای انجام پروژه‌ای خاصی باشند، می‌توان از این پایگاه داده‌ها به‌منظور دسترسی سریع بهره برد. این امر زمان الزم برای تهیه‌ی کاالها و خدمات را .های مسکن را انتخاب کند-) اجازه می‌داد پیمانکاران پروژهBRR( اقیانوس هند، هیات دولت مقررات ویژه‌ای تصویب کرد که به سازمان بازسازی2004 . در اندونزی، پس از سونامی سال1 . تمدید شد2006 معتبر بود، ولی تا دسامبر2006 این قانون ابتدا تا ژوئیه‌ی سال را در تاریخ نوامبر 2013-34 . در فیلیپین، پس از توفان یوالندا (هایان)، پس از این‌که رییس‌جمهور وضعیّت فاجعه‌ی ملّی اعالم نمود، هیات سیاست‌گذاری تدارکات دولت قانون شماره‌ی2 . تصویب نمود2003 به‌میزان چشمگیری کاهش می‌دهد. این امر می‌تواند به عنوان زیر مجموعه‌ای از سیستم ثبت پیمانکار که توسط سازمان برنامه و بودجه نگهداری می‌شود، با زمینه‌های جدید اضافه شده برای دسته بندی‌های مربوط با پاسخ و بازتوانی توسعه یابد. y y ظرفیّت‌سازی برای پیمانکاران و عرضه‌کنندگان محلّی: ایجاد سامانه‌ی ثبت و طبقه‌بندی پیمانکاران امکان تحلیل شرایط بازار محلّی و آگاهی از ظرفیّت‌های ملّی و محلّی برای ارائه‌ی خدمات ساخت‌وساز را به‌وجود می‌آورد. در پی بروز بحران، مشارکت پیمانکاران و فروشندگان محلّی می‌تواند به گردش مالی و اقتصاد محلّی کمک کند. البته، به‌منظور حصول اطمینان از مشارکت معنادار پیمانکاران و تأمین‌کنندگان محلّی، می‌بایست اقدامات دیگری در جهت تشویق آن‌ها به ثبت نام و افزایش ظرفیّت‌ فنّی و اجرایی آن‌ها با شرکت در دوره‌ها و کارگاه‌های آموزشی انجام پذیرد تا نیروهای محلّی ضمن آشنایی با الزامات فرایند بازسازی و بازتوانی، از فرصت‌های کاری بالقوّه آگاه شوند. y y :تسریع در انتقال منابع مالی برای بازسازی و بازتوانی برخی از تاخیرهای پیش‌آمده در اجرای پروژه‌های بازسازی و بازتوانی می‌تواند ناشی از رویه‌های زمانبر مربوط به روند انتقال بودجه از مقام‌های باالتر به سازمان‌های اجرایی محلّی باشد. توصیه می‌شود که سازمان برنامه‌وبودجه‌ی کشور روندهای فعلی (همراه با الزامات) مربوط به انتقال منابع مالی را بررسی نموده و اقدامات الزم برای تسریع امور مرتبط را در نظر بگیرد. y y ترخیص کاال از گمرک: عالوه بر تعدیل رویّه‌های مربوط به آزادسازی سریع کمک‌های بشردوستانه از بنادر یا فرودگاه‌ها، به‌منظور تسهیل فرایند ترخیص کاالهای موردنیاز برای -------- صفحهٔ بعد -------- راهبردهای بازسازی و بازتوانی 245 .اقدامات بازسازی و بازتوانی، باید مقررات مناسبی وضع شود توجه ویژه به تسهیل روند دریافت کمک‌های اضطراری از خارج از کشور و دریافت حواله‌های ارسالی برای کمک به جمعیّت آسیب‌دیده در مراحل واکنش اضطراری و بازتوانی ضروری به‌نظر می‌رسد. اجرای راهبردهای بازسازی و بازتوانی-4 -15 برنامه‌ی بازسازی و بازتوانی-1 -4 -15 توسعه‌ی برنامه‌ی بازسازی و بازتوانی به‌عنوان چارچوبی عملیاتی برای تبدیل اهداف کلّی برنامه به اقدامات با رویکرد مشخص به‌منظور دستیابی به نتایج ازپیش‌تعیین‌شده با درنظرگرفتن نیازها، ورودی و خروجی‌ها و هم‌چنین تعیین نهادهای مسوول از ضروریات فرایند بازسازی است. برنامه‌ی بازسازی و بازتوانی باید در راستای تأمین نیازهای کوتاه‌مدّت، میان‌مدّت و بلندمدّت مناطق آسیب‌دیده از سیالب با هدف جبران سریع صدمه‌های وارده به دارایی‌ها، احیای معیشت مردم، به‌ویژه اقشار آسیب‌پذیر جامعه و به جریان انداختن مجدّد اقتصاد محلّی تهیه گردد. هم‌چنین، نتایج حاصل از این برنامه، باید با اهداف کلّی برنامه‌ی توسعه‌ی ملّی مطابقت داشته باشد. پروژه‌های بازسازی و بازتوانی اگرچه ممکن است مجموعه‌ای از فعالیّت‌های جداگانه باشند، اما باید پشتیبان برنامه‌های جاری توسعه (در میان بخش‌ها و سطوح دولت) بوده و حافظ دستاوردهای توسعه‌ای قبلی باشند. برای بازتوانی استان‌های سیل زده که در این گزارش بحث گردید، ) به عنوان PDNA( بعد از نیازسنجی پس از رخداد بالیای طبیعی ساله در نظر گرفته شده است که 5 نقطه صفر (شروع)، یک بازه کلی نیازهای کوتاه مدت، میان مدت و بلند مدت به ترتیب دارای بازه زمانی ماه (از ماه هجدهم تا پایان 36 تا18 ،) سال1.5 ماه (حداکثر18 تا0 . ماه (از سال سوم تا پایان سال پنجم) هستند60 تا36 سال سوم) و در طراحی برنامه‌ی بازسازی و بازتوانی باید اطمینان حاصل شود که برنامه در بازه‌ی زمانی مشخصی انجام شده و شکاف موجود بین شرایط بعد از بحران و وضعیّت موردانتظار را از بین ببرد و یا ارتقای عملکرد اجتماعی کشور را که در برنامه‌ی توسعه‌ی ملّی پیش‌بینی‌ -اقتصادی شده و شامل نگرانی‌های زیست‌محیطی، اجتماعی و جنسیّتی است را موجب شود. وقوع هر بحران یا شوک‌های اجتماعی، سیاسی، اقتصادی در این دوره می‌تواند پیامد قابل توجهی در روند بازتوانی داشته باشد و ممکن است نیازمند اصالح نیازها باشد. بنابراین، برنامه بازتوانی باید شامل اقدامات کاهش ریسک باشد تا پیامد منفی چنین رخدادهایی را در دستیابی به اهداف برنامه و نتایج مورد انتظار به حداقل برساند. اقدامات فوری موردنیاز برای تدوین برنامه‌ی بازتوانی، توصیه می‌شود که سازمان برنامه‌وبودجه به‌عنوان نهاد اصلی برای برنامه‌ریزی و بودجه‌ریزی بازسازی و بازتوانی در کنار سازمان مدیریت بحران به‌عنوان نهاد رسمی برای انجام هماهنگی‌های الزم برای بازتوانی بحران، تعامالت الزم را با وزارتخانه‌ها، شهرداری‌ها و سایر ذی‌نفعان، به‌منظور اولویّت‌بندی نیازهای بازسازی و بازتوانی و شناسایی پروژه‌های موردنیاز به‌همراه روش تأمین اعتبار و تعیین سازمان‌های مسوول برقرار نماید. نیازهای مشخص‌شده در پروژه‌ی ارزیابی نیازهای بازسازی و ) باید به پروژه‌ها یا فعالیّت‌های PDNA( بازتوانی پس از بالیای طبیعی خاص هر وزارتخانه با درنظرگرفتن بودجه‌ی الزم برای اجرا در بازه‌ی زمانی مشخص (کوتاه، میان‌مدّت و بلندمدّت) دسته‌بندی شود تا سطح اولویّت یا فوریت آن مشخص گردد. سازمان برنامه‌وبودجه باید اولویّت‌های خود را به اطالع وزارتخانه‌های مختلف برساند. توجه به موارد زیر در این رابطه ضروری است: y y الزم است ضروری‌ترین اقدامات از میان نیازهای بازسازی و بازتوانی تشخیص داده شود. تمامی نیازهای مشخص‌شده‌ در هر بخش دارای اولویّت اجرایی نیستند. بنابراین، دولت می‌بایست از طریق سازمان برنامه‌وبودجه، نیاز وزارتخانه‌های مختلف را ارزیابی و اولویّت‌بندی نماید. y y ارزیابی نیازهای بازسازی و بازتوانی پس از بالیای طبیعی دولت را از تأثیرات اجتماعی و اقتصادی بالقوّه‌ی بحران بر کشور آگاه می‌سازد. بار مالی اضافی ناشی از فعالیّت‌های -------- صفحهٔ بعد -------- ، ایران1398 سیالب‌های 246 دوران بازسازی و بازتوانی و تاثیر آن در شرایط اجتماعی و اقتصادی (نظیر هزینه‌های عمومی، تولید ناخالص داخلی، میزان کسری بودجه، سطح درآمدهای مالیاتی، تراز پرداخت‌ها، بدهی‌های عمومی و هم‌چنین نرخ فقر، رفاه، اشتغال، درآمد و سایر شاخص‌های اجتماعی) در برنامه‌ی ملّی توسعه تاثیرگذار خواهد بود و می‌بایست مورد تحلیل قرار گیرد. y y شکاف تامین بودجه در هر بخش می‌بایست در بازه‌های زمانی مختلف مورد شناسایی قرار گیرد. تحلیل مالی پروژه‌های برنامه‌ریزی شده نشان می‌دهد که ساالنه به چه میزان بودجه‌ی اضافی نیاز است. بنابراین، این برنامه‌ها باید از لحاظ فعالیّت‌ها و محدودیّت‌های بودجه به‌طور ساالنه و به تفصیل بررسی گردند. این امر به تدوین راهبرد تأمین مالی بازسازی و بازتوانی کمک می‌کند. بعد از تدوین چارچوب اولیّه‌ی برنامه‌ی بازسازی و بازتوانی، توصیه می‌شود که همه ذی‌نفعان مربوطه در بخش‌های مختلف مرتبط با این گزارش (از جمله شرکای توسعه، جامعه‌ی مدنی و بخش خصوصی)، بخش‌های دولتی استانی و محلّی و هم‌چنین، جوامع محلّی در مناطق تحت تأثیر سیالب طرف مشورت قرار گیرند. بر اساس بازخوردهای دریافتی از این مشاوره‌ها، طرح بازسازی و بازتوانی می‌تواند در قالب چارچوبی مبتنی بر نتیجه‌ی نهایی گردد و تحت نظارتِ سازوکار پایش، گزارش‌گیری و اطالع‌رسانی قرار گیرد. به‌کارگیری چنین سازوکاری، انجام اقدامات الزم برای جذب منابع و هم‌چنین اتخاذ تصمیم‌های مربوط به تخصیص اعتبارات دولتی را تسهیل می‌کند. باید توجه داشت که اگر محدوده‌ی جغرافیایی برنامه‌ی بازسازی و بازتوانی بر اساس راهبردهای جزیی توصیه‌شده در این گزارش تعیین شود، تنها سه استان سیل‌زده‌ی خوزستان، لرستان و گلستان تحت پوشش قرار خواهند گرفت. گسترش دامنه‌ی راهبردهای پیشنهادی ارائه‌شده به ورای این سه استان باید با درنظرگرفتن تمامی جوانب Handbook for Disaster Recovery Practitioners (Asian Disaster Preparedness Centre, 2015) :. منبع1 ، در جزایر بریتتیش ویرجین و دومینیکا پس از توفان2014 ، در نپال برای بازسازی زلزله‌ی سال2001 ، گجرات هند پس از زلزله‌ی سال2004 . این گزینه در اندونزی پس از سونامی سال2 .دریایی ایرما و ماریا مورد استفاده قرار گرفته است صورت پذیرد؛ زیرا ممکن است تعیین اعتبارات موردنیاز برای انجام اقدامات مشابه در سایراستان‌ها نیازمند گردآوری داده‌ها و یا انجام تجزیه‌وتحلیل‌های بیش‌تر باشد. البته، برخی از پیشنهادهای ارائه‌شده در راهبردهای بازسازی و بازتوانی که در این فصل بیان شده است، از دامنه‌ی وسیع‌تری نسبت به سه منطقه‌ی تحت تأثیر برخوردار هستند. ترتیبات نهادی برای بازسازی و بازتوانی-2 -4 -15 به‌منظور تسهیل در تدوین برنامه‌ی بازسازی و بازتوانی و اجرای مؤثر آن، توصیه می‌شود که سازمان برنامه‌وبودجه در رابطه با نقش‌ها و مسوولیّت‌های خود مذاکرات و مشاوره‌های فوری را با سایر وزارتخانه‌ها آغاز کند. در تهیه و اجرای برنامه‌ی بازتوانی سه مورد زیر باید در نظر 1:گرفته ‌شود : سازمان برنامه‌وبودجه می‌تواند به‌عنوان نهاد راهبر 1 گزینه‌ی در تدوین و توسعه‌ی برنامه‌ی بازسازی و بازتوانی مشارکت نموده و هماهنگی‌ها و نظارت‌های الزم را بر فرایند اجرای فعالیّت‌های مرتبط بر عهده بگیرد. این توصیه دارای محاسن زیادی است، زیرا آگاهی سازمان و بودجه از الف) اهداف برنامه‌ریزی، ب) فرایند مراحل تصویب کارها و ج) سازوکارهای الزم برای ایجاد هماهنگی میان سازمان‌های مجری برنامه می‌تواند فرایند انجام کار را تسهیل نماید. البته، برخی از مشکالت محتمل در این رابطه عبارتند از: الف) مدیریّت فعالیّت‌های بازسازی و بازتوانی باری اضافی بر دوش سازمان برنامه‌وبودجه است که این مساله ممکن است این فعالیّت‌ها را از اولویّت خارج کند و ب) برخی مهارت‌های خاص موردنیاز ممکن است در سازمان برنامه وجود نداشته باشد. : فعالیّت‌های بازسازی و بازتوانی می‌تواند بر عهده‌ی نهاد 2 گزینه‌ی در حالیکه 2.جدیدی که با همین هدف تاسیس می‌شود، قرار گیرد سازمان مدیریت بحران کشور تحت قانون مدیریت بحران مسئولیت اصلی را برای پیشبرد بازتوانی در کشور بر عهده دارد، شرح وظایف گسترده این سازمان که کلیه جنبه‌های مدیریت ریسک و بحران را -------- صفحهٔ بعد -------- راهبردهای بازسازی و بازتوانی 247 از آمادگی تا پاسخ و کاهش ریسک در بر می‌گیرد، ممکن است اجازه اختصاص منابع الزم برای انجام هماهنگی گسترده، پشتیبانی فنی و نظارت مستمر بر فرایند بازتوان و بازسازی را ندهد؛ درحالیکه که این امر در روند بازتوانی ضروری است. با این حال، الزم است سازمان مدیریت بحران کشور به همراه سازمان برنامه و بودجه نقشی نظارتی را انجام های این نهاد را که از طریق یک سیستم -دهند و بطور منظم فعالیت گزارش دهی کامالً مشخص پشتیبانی می‌شوند را تحت نظر داشته باشند. این نهاد جدید می‌تواند از مزایایی برخوردار باشد که برخی از آن‌ها عبارتند از: الف) پشتیبانی باالترین مقام‌های اجرایی ب) برخورداری از تخصص‌های مناسب و موردنیاز که منحصراً برای اجرای برنامه جذب شده‌اند، ج) اجرای سریع‌تر پروژه‌های بازسازی و بازتوانی با استفاده از ابزارها و فرایندهای مدیریّت مالی مستقل که نیازمند طی فرایندهای معمول نیستند (بسته به‌میزان استقالل اعطاشده به این سازمان). یکی از معایب این مدل آن است که چنین سازمانی ممکن است منجر به موازی‌کاری در سیستم‌های دولتی شود و هزینه‌های عملیاتی را افزایش دهد و درعین‌حال، دولت از استفاده از ظرفیّت‌های سیستم‌های موجود دولتی محروم شود. در موارد خاص، ممکن است خاتمه‌دادن به عمر چنین سازمانی حتی پس از پایان فعالیّت‌های بازتوانی دشوار باشد. : راه‌اندازی کارگروه یا کمیسیون موقّت که وظیفه‌ی 3 گزینه‌ی برنامه‌ریزی و نظارت بر اجرای فعالیّت‌های بازسازی و بازتوانی را بر عهده چنین نهادی می‌تواند به‌طور موقت بر اساس دستورالعملی 1.داشته باشند خاص و در چارچوب انجام فعالیّت‌های مشخص ایجاد شده و از استقالل و اقتدار در تصمیم‌گیری برخوردار باشد. البته، الزم است این نهاد از صالحیّت فنّی الزم برای عملکرد مؤثر و کارآمد در فعالیّت‌های بازسازی و بازتوانی برخوردار باشد. هماهنگی و پایش اقدامات بازسازی و بازتوانی توسط دولت صرف‌نظر از گزینه‌ای که برای هماهنگ‌سازی و نظارت بر اجرای پروژه‌های برنامه‌ی بازتوانی و بازسازی انتخاب می‌شود، الزم است این روند تحت مالکیّت و هدایت دولت باقی بماند. برای حصول اطمینان از این مورد، الزم است برنامه‌ی بازسازی و بازتوانی توسط دولت (سازمان استفاده شده است. دولت موزامبیک هیات بازسازی پس از توفان آیدا را بر اساس فرمان2019 و در موزامبیک، در سال2013 . این گزینه در فیلیپین، پس از توفان عظیم هایان در سال1 . آوریل تشکیل داد11 در2019/26 برنامه‌وبودجه با همکاری وزارتخانه‌ها و پشتیبانی سازمان مدیریت بحران)، دفاتر سازمان ملل و سایر مشارکت‌کنندگان هدایت شود. هم سازمان برنامه‌وبودجه و هم سازمان مدیریت بحران کشور باید از طریق دفترهای محلّی و استانی خود از رویکرد نامتمرکز برای اجرای و پیاده‌سازی برنامه‌ی بازتوانی پشتیبانی نمایند. در این رویکرد، کار هماهنگی بازتوانی در سطح ملّی از طریق همکاری با دفترهای استانی و محلّی کامل می‌شود. پشتیبانی فنّی و مالی الزم می‌بایست برای این نهادهای استانی و محلّی فراهم شود تا آن‌ها قادر به انجام موثر مسوولیت‌های مربوط به بازتوانی و بازسازی باشند. بدین ترتیب، این دفترها می‌توانند ظرفیّت الزم برای انجام برنامه‌های مشابه در آینده را به‌وجود آورند. به‌جز مجموعه‌ی مشخصی از پروژه‌های بازسازی و بازتوانی که توسط نهادهای اجراییِ نام‌بُرده به اجرا درآمده، ممکن است طرح‌های مبتکرانه و پروژه‌های دیگری نیز توسط سایر وزارتخانه‌های مرتبط، سازمان‌های محلّی و استانی و سایر مواردی که در این‌جا ذکر نشده‌اند، انجام پذیرد. هم‌چنین، نقش هماهنگ‌کننده‌ی دولت برای جلوگیری از موازی‌کاری و نیز حصول اطمینان از این‌که بودجه‌ی الزم برای پروژه‌های بازسازی و بازتوانی در فرایند بودجه‌بندی ساالنه منعکس و در نظر گرفته شود، ضروری و بسیار مهم است. به‌عالوه، برای نظارت بر اجرای طرح‌های بازسازی و بازتوانی، دولت نقش بسیار مهمی در ایجاد محیطی مناسب برای اجرای موثر پروژه‌ها خواهد داشت که مربوط به تدوین قوانین، مقررات و سیاست‌های جدید و یا اصالح موارد موجود بر اساس توصیه‌های ارائه‌شده در گفتار مربوط به بخش‌ها در زمینه‌ی تحقق راهبردِ «بهتر ساختنِ آینده» می‌باشد. به‌منظور اجرای مؤثر این نقش، الزم است دولت (از طریق ساختار هماهنگ‌سازی در سطح کشوری، استانی و محلّی) در هر زمان، تصویری مشخص از وضعیّت پروژه‌های بازسازی و بازتوانی را در اختیار داشته باشد. با توجه به اهمیّت نقش هماهنگی و نظارت، توصیه می‌شود که تیم ویژه‌ای برای هماهنگی و نظارت متمرکز بر فعالیّت‌های بازسازی و بازتوانی -------- صفحهٔ بعد -------- ، ایران1398 سیالب‌های 248 ایجاد شود. این تیم می‌تواند در قالب کمیته‌ای متشکل از نمایندگان سازمان برنامه‌وبودجه و سازمان مدیریت بحران کشور، وزارتخانه‌های مرتبط و نیز سازمان‌ها و نهادهای استانی باشد که توسط دبیرخانه‌ای متشکل از متخصّصان و کارشناسان فنّی سازمان برنامه‌وبودجه و سازمان مدیریت بحران و نیز وزارتخانه‌های مرتبط پشتیبانی شود. کمیته‌ی مذکور به‌طور پیوسته با نمایندگان سایر نهادهای مشارکت‌کننده، بخش خصوصی و سایر سازمان‌های جامعه‌ی مدنی برای ضمانت اجرای مؤثر و کارآمد برنامه‌ی بازسازی و بازتوانی، در تعامل خواهد بود. گزینه‌های تأمین اعتبار برای بازسازی و بازتوانی-3 -4 -15 برای تأمین نیازهای مالی برنامه‌ی بازسازی و بازتوانی، توصیه می‌شود که دولت طیف وسیعی از گزینه‌ها، از جمله درآمدهای داخلی وام و کمک‌های مالی را در نظر بگیرد. به‌عنوان اقدامی فوری، دولت (سازمان برنامه‌وبودجه) می‌تواند برنامه یا راهبرد تأمین مالی‌ای برای تامین نیازهای بودجه‌ای برای اجرای پروژه‌های بازسازی و بازتوانی را پس از نهایی شدن هزینه‌ی ساالنه‌ی موردنیاز، تدوین کند. به‌عالوه، دولت (سازمان برنامه‌وبودجه) می‌تواند به‌جای اختصاص بودجه‌ی اضافی برای تامین مالی برنامه‌های بازسازی و بازتوانی، بودجه‌ی مصوّب سالیانه‌ای را به این مهم اختصاص دهد. می‌توان گزینه‌های تامین مالی زیر را تنها با اتکا بر بودجه‌ی داخلی در نظر گرفت: y y تنظیم مجدّد بودجه‌ی ملّی: بودجه‌ی عمرانی پیش‌بینی‌شده برای اجرای پروژه‌های ملّی آینده را می‌توان برای بازسازی‌های فوری و احیای زیرساخت‌های آسیب‌دیده‌ی اولویّت‌دار صرف نمود. پیش از انجام چنین کاری، می‌بایست فهرست پروژه‌هایی که ممکن است به‌دلیل فعالیّت‌های بازسازی و بازتوانی به تأخیر بیفتند، تهیه گردد و پیامدهای احتمالی جابه‌جایی بودجه بر اهداف توسعه‌ی ملّی بررسی شود. y y درآمدهای حاصل از عوارض و مالیات‌های جدید: افزایش درآمد .. در فیلیپین، سازمان ملی تاب آوری (گروهی متشکل از شرکتهای بزرگ توافق نامه ای برای همکاری با دولت های ملی و برخی دولت های محلی دارند). برای اطالعات بیشتر به سایت زیر مراجعه کنید1 ساله‌ای برای بهره‌برداری از فرودگاه سندای امضا کردند. دولت نیز مشارکت شرکت‌های خصوصی30 در ژاپن، شرکت‌های خصوصی توافق‌نامه2011 برای مثال بعد از زلزله و سونامی سال را در اقدامات مدیریت ریسک و بحران در مرحله برنامه ریزی و اجرای پاسخ اضطراری در زمان بحران تسهیل کرد. برای اطالعات بیشتر به سایت زیر مراجعه کنید. مالیاتی می‌تواند صرف تامین نیازهای مربوط به فعالیّت‌های بازسازی و بازتوانی شود. افزایش عوارض فرودگاه‌ها یا راه‌آهن یکی از روش‌های تامین اعتبار بازسازی‌ها و یا حتی توسعه و بهبود تجهیزات زیربنایی، مانند ایستگاه‌های هواشناسی و هشدار سریع است. وضع مالیات بر سایر محصوالت غیرضروری نیز می‌تواند مقداری از بودجه‌ی مربوط به بازسازی و بازتوانی را تامین کند. y y بازنگری در نحوه‌ی توزیع یارانه‌ها: دولت می‌تواند نحوه‌ی توزیع یارانه‌های موجود را مورد بررسی قرار داده و مواردی که می‌توانند مورد بازنگری واقع شوند را برای تامین اعتبار نیازهای بازسازی و بازتوانی، به‌ویژه برای افراد فقیر و نیازمند، اختصاص دهد. y y خصوصی: اگرچه ممکن است در-تامین مالی بخش دولتی بازه زمانی کوتاه مدت برای تعمیرات و بازسازی زیرساخت‌های اصلی، آسیب جزئی آنها، محل قرارگیری آنها در روستا و مناطق دورافتاده (که ارزش تجاری ندارند) مشارکت های دولتی و ) عملی Public – Private Partnerships, PPP( خصوصی نباشد، سازمان برنامه‌وبودجه می‌تواند همکاری‌های احتمالی با بخش خصوصی در زمینه‌ی ارتقاء تاب آوری بلندمدت زیرساخت های آسیب‌دیده از طریق مشارکت‌های دولتی و خصوصی، مانند قراردادهای ساخت، بهره‌برداری و انتقال ) را در دستور کار قرار دهد. این قراردادها توسعه دقیق BOT( شرایط تجاری و همچنین محیط مناسب برای مشارکت‌های دولتی و خصوصی در قالب یک طرح جدید یا (اصالح) یک قانون یا سیاست موجود را، که به طور معمول مدتی طول می‌کشد، نیاز دارد. بر این اساس تعمیرات فوری زیرساخت‌های 1.اصلی در شرایط اضطراری بعد از بحران کار سختی است فراتر از بازتوانی، سازمان مدیریت بحران کشور و سازمان برنامه -------- صفحهٔ بعد -------- راهبردهای بازسازی و بازتوانی 249 و بودجه باید در نظر داشته باشند که تعامل منظم با بخش خصوصی در فعالیتهای کاهش ریسک و بحران (به عنوان بخشی از توسعه آگاهانه ریسک) داشته باشند، که می‌تواند در دوره بازتوانی پس از بحران نیز مورد استفاده قرار گیرد. چنین قراردادی باید توسط یک چارچوب نهادی و قانونی و یک برنامه 1.اجرایی پشتیبانی شود y y معافیت مالیاتی برای خانوارها و مشاغل آسیب‌دیده: برای کمک به خانوارها در بازسازی مسکن آسیب‌دیده اقداماتی ویژه از سوی دولت، مانند تعلیق موقّت پرداخت مالیات بر امالک و مستغالت و معافیت از پرداخت عوارض مجوزهای ساختمانی می‌تواند مدّنظر قرار گیرد. همین امر می‌تواند برای بخش مشاغل، به‌ویژه مشاغلی که تعداد بیش‌تری از افراد را به کار می‌گمارند، گسترش یابد. عالوه بر معافیت مالیاتی بر امالک و مستغالت، می‌توان این معافیت‌ها را به استمهال در پرداخت مالیات بر درآمد یا واردات وسایل، تجهیزات و ماشین‌آالت موردنیاز بخش تولید تعمیم داد. عالوه بر موارد فوق، سازمان برنامه‌وبودجه می‌تواند به دیگر منابع بالقوّه‌ی بودجه، از جمله کمک‌های مالی و وام از اهداکنندگان، بانک‌های توسعه‌ی منطقه‌ای، شرکای توسعه، بخش خصوصی، ایرانیان خارج از کشور و غیره توجه کند. توصیه می‌شود که راهبردی برای جمع‌آوری این منابع در نظر گرفته شود تا در مناطقی که در اجرای برنامه‌های بازسازی و بازتوانی دچار کمبود منابع مالی هستند، مورداستفاده قرار گیرند. در تصمیم‌گیری برای تأمین منابع مالی مناسب برای پروژه‌ها، ممکن است دقت ویژه‌ای به ماهیّت خاص پروژه و بازدهی سرمایه‌گذاری صورت گیرد. به‌عنوان مثال، هزینه‌های پروژه‌های بخش اجتماعی با تأثیر مستقیم بر زندگی ساکنان (بازسازی خانه‌ها، زیرساخت‌های محلّی، مدارس، تأسیسات بهداشتی و غیره، تهیه‌ی ابزار و نهاده‌های کشاورزی)، ممکن است سبب جلب کمک‌های اهداکنندگان بالقوّه گردد. عالوه‌براین، در پروژه‌های بزرگ زیرساختی که امکان ایجاد بازده . اطالعات بیشتر در مقاله با عنوان1 ارائه شده است. برای مثال قراردادهای خصوصیThe Development of a Public Partnership Framework and Action Plan for Disaster Risk Reduction (DRR) In Asia .های بخش خصوصی می باشد-در کاهش ریسک و مدیریت بحران آسیا شامل چهارچوب قانونی و نهادی و پیشنهادات مقاوم سازی شرکت مناسب برای سرمایه‌گذاران را دارند، می‌توان ترکیبی از وام با شرایط مطلوب و کمک‌هزینه یا کمک فنّی (از طرف شرکای توسعه یا سایر آژانس‌های فنّی) در نظر گرفته شود. با توجه به نقش مهمی که بازتوانی زیرساخت‌ها در پشتیبانی از بهبود شرایط اجتماعی و اقتصادی ایفا می‌کنند، تزریق سریع منابع مالی در بازسازی زیرساخت‌های کلیدی از طریق استقراض، بهبود سریع اقتصادی را تسهیل می‌کند. در کنار منابع مالی دولتی و وام‌ها و کمک‌های جدید، می‌بایست مذاکراتی با شرکای توسعه و خیّرینِ بخش خصوصی که در حال حاضر از پروژه‌های حمایت می‌کنند، انجام شود تا کمک‌های مالی موجود به‌سمت پروژه‌های بازتوانی هدایت شوند یا منابع اضافی برای آغاز برنامه‌هایی که باعث تاب‌آوری می‌گردند، اختصاص یابد. در حال حاضر، کشورهای مسلمان به‌طور گسترده‌ای از ظرفیّت اصل زکات به‌عنوان یکی از گزینه‌های تامین اقدامات انسان‌دوستانه استفاده می‌کنند. یکی از اهداف تعیین‌شده از پرداخت زکات در کشورهای اسالمی کاهش نابرابری است و بسیاری از کشورهای مسلمان از این منبع برای تامین مالی پروژه‌های توسعه و کاهش فقر استفاده می‌کنند. فرصت استفاده از منابع مالی ناشی از زکات برای تامین برنامه‌ی بازتوانی سیل و بحران‌های آتی قابل بررسی است. ): به‌عنوان DRFI( طرح‌های تامین مالی و بیمه‌ی بالیای طبیعی اقدامی میان‌مدّت، پیشنهاد می‌شود مطالعه‌ای برای بررسی امکان‌سنجی مکانیسم‌های انتقال ریسک انجام شود تا تأثیرات منفی مخاطرات طبیعی قابل جبران باشد. این سازوکارها می‌توانند برای تأمین فوری نقدینگی موردنیاز جهت کاهش تأثیرات منفی ناشی از آسیب‌دیدگی محصوالت کشاورزی در اثر بالیای طبیعی یا جایگزینی، تعمیر و بازسازی دارایی‌های عمومی و خصوصی آسیب‌دیده استفاده شوند. عضویّت در طرح‌های بیمه بالیای طبیعی، امکان تامین نقدینگی فوری برای رفع نیازهای اضطراری بعد از بحران و هم‌چنین، اطمینان از عملکرد بی‌وقفه‌ی دولت را در اختیار کشورها قرار داده است. با توجه به بازه‌ی میان‌مدّت تا بلندمدّت برنامه‌های بازسازی و بازتوانی، در صورت -------- صفحهٔ بعد -------- ، ایران1398 سیالب‌های 250 بروز مجدّد بحران در هنگام اجرای این طرح‌ها، در دسترس بودن منابع مالی اضطراری می‌تواند نیاز به تغییر بودجه‌ی اختصاص‌یافته برای برنامه‌های بازسازی و بازتوانی جاری را به حداقل می‌رساند. هم‌چنین، پرداخت غرامت توسط سایر طرح‌های بیمه‌ی مربوط به زیرساخت‌های عمومی یا خصوصی یا دارایی‌های دیگر می‌تواند منبع اصلی تأمین اعتبار برای بازسازی و بازتوانی باشد. بااین‌همه، امکان استفاده از چنین برنامه‌هایی در ایران نیازمند بررسی بیش‌تر است. نتیجه‌گیری-5 -15 1397 به‌رغم ماهیّتِ بی‌سابقه‌ی سیالب‌های رُخ‌داده در اواخر سال و تأثیرات گسترده‌اش، دولت ایران در پاسخ‌گویی 1398 و اوایل سال به نیازهای بازماندگان در این بحران با سرعت خوبی عمل نموده است. تالش‌های زیادی برای بازسازی زیرساخت‌های حیاتی و بازسازی خانه‌ها و معیشت در حال انجام است. بااین‌همه، در این گزارش به برخی از چالش‌هایی اشاره شده است که می‌بایست برای افزایش کارایی در برخورد با رویدادهای مشابه آتی برطرف شوند. نیازسنجی بعد از بالیای طبیعی به‌عنوان یک فرایند، برای اولین بار در ایران در این سیالب مورداستفاده قرار گرفت. گزارش حاضر اطّالعات مفیدی را هم برای بازسازی و بازتوانی و بهبود وضعیّت فعلی بعد از سیالب‌ها و هم برای ارتقای تاب‌آوری در برابر مخاطرات طبیعی آینده در دسترس قرار می‌دهد. اقدامات توصیه‌شده در قالب راهبردهای بازسازی و بازتوانی همراه با راهکارهای موضوعی و بین‌بخشیِ ارائه‌شده، می‌توانند زنجیره‌ای از اقدامات موردنیاز برای بازسازی نظام‌مند را شکل دهند و پایه و اساس توسعه‌ی بلندمدّت، انعطاف‌پذیر و ریسک‌محور در مناطق آسیب‌دیده از سیل باشند. در این گزارش، مواردی از نیازهای بلندمدّت بازسازی و بازتوانی نیز شناسایی شده که با توسعه‌ی پایدار مرتبط هستند. بنابراین، بسیار مهم است که این موارد در فرایند برنامه‌ریزی توسعه‌ی ملّی (برای دوره‌ی برنامه‌ی توسعه‌ی پنج ساله‌ی هفتم) در نظر گرفته شده و در فرایندهای بودجه‌ریزی سال آینده منعکس گردند. برای اجرای موفقیّت‌آمیز این تالش‌ها، الزم است که این فرایند متعلّق به دولت و تحت نظارت دولت باشد و با استفاده از رویکردی مشورتی با همه‌ی بازیگران ذی‌ربط در دولت (وزارتخانه‌ها و سایر سازمان‌ها)، شرکای توسعه، بخش خصوصی، ایرانیان خارج از کشور، جامعه‌ی مدنی و گروه‌های محلّی انجام پذیرند. -------- صفحهٔ بعد -------- فهرست منابع 5 ۵۵۰۷۵۹۷۷ 7عاف1۹2ا ۵۲ 113۵000۴ .ا (2015 ,6۳۵۰ ۳۳۵۳۵۳0۵6۹5 ۲عاک1152 130که) ۲1۵۵۶ 11۵0۵۷۵۷۵۵ .2 ۳۵۳۹۵۰ ۳۵ ما۸ ۷۵۳۹5 4 بلانه۲ ۱۵ ۹۵۶۱۵۵ 200 4 ,۲1۵826 ۳۲۵۱۵ 6 1۵۱۳۳6 ۵۷۵۵۹۶ معافه] ۸5۳۸۲ .3 (2016) -------- صفحهٔ بعد -------- ، ایران1398 سیالب‌های 252 مسکن تاریخ تکمیل فرم نام سازمان ارائه‌دهنده‌ی اطّالعات تلفن (داخلی) نام فرد پرکننده‌ی فرم شماره‌ی همراه نام منطقه آدرس آماری منطقه (برگرفته از مرکز آمار ایران سرشماری )1395 طول جغرافیایی عرض جغرافیایی استان شهرستان بخش ( نام جدید) بخش (نام قدیم) دهستان ( نام جدید) دهستان (نام قدیم) آبادی (نام قدیم) آبادی ( نام جدید) اطّالعات کلّی جمعیّتی و ساختمانی آدرس آماری منطقه (برگرفته از مرکز آمار ایران سرشماری )1395 جمعیّت کل منطقه (نفر) تعداد کل واحدهای ساختمانی (مسکونی یا غیر مسکونی) تعداد ساختمان‌های مسکونی تعداد واحدهای مسکونی غیر آپارتمانی(خانه ویال و ... ) تعداد واحدهای مسکونی آپارتمانی تعداد سایر واحدها (آلونک، زاغه، کپر، چادر و سایر) تعداد خانوار تعداد خانوارهای با مسکن تخریب شده یا آسیب‌دیده شدید تعداد کشته شده ها (نفر) تعداد مصدومین شدید (نفر) جمعیّت جابه‌جا شده دائم جمعیّت نیازمند به اسکان موقّت توضیحات مالکیّت ساختمان آدرس آماری منطقه (برگرفته از مرکز آمار ایران سرشماری )1395 تعداد واحدهای با مالکیّت شخصی تعداد واحدهای استیجاری تعداد واحدها با سایر مالکیّتها (رایگان، دولتی، ...) توضیحات پیوست فصل‏ها : مسکن2 فصل 1 پیوست به‌منظور جمع‌آوری سیستماتیک داده‌های مربوط به صدمه‌های وارده به حوزه‌ی مسکن، فرم نسبتاً ساده و جامعی طراحی شد و میان مسووالن و کارشناسان حوزه‌های ذی‌ربط توزیع گردید. استفاده از این فرم برای جمع‌آوری داده‌های میدانی به‌صورت منظم و سیستماتیک و هم‌چنین، دسته‌بندی و جمع‌بندی و وارد کردن اطّالعات در یک پایگاه داده با ساختاری مشخص بسیار مهم است. این فرم در جدول ) نشان داده شده است.1-1-(پ -------- صفحهٔ بعد -------- پیوست فصل‌ها 253 ساختمان‌های آسیب‌دیده‌ی فوالدی آدرس آماری منطقه (برگرفته از مرکز آمار ایران سرشماری )1395 مجموع مساحت عرصه های از بین رفته‌ی کامل (نیازمند به جابه‌جایی) (متر مربع) هزینه‌ی تخمینی خسارت وارده به عرصه های از بین رفته‌ی کامل (نیازمند به جابه‌جایی) (ریال) هزینه‌ی تخمینی خسارت وارده به ساختمان‌ها در عرصه های از بین رفته‌ی کامل (نیازمند به جابه‌جایی) (ریال) تعداد ساختمان‌های با تخریب کامل یا آسیب شدید (نیاز به بازسازی) مجموع مساحت زیربنای ساختمان‌های با تخریب کامل یا آسیب شدید (نیاز به بازسازی) (متر مربع) هزینه‌ی تخمینی خسارت وارده ناشی از تخریب کامل یا آسیب شدید (نیاز به بازسازی) (ریال) تعداد ساختمان‌های با آسیب محدود (نیاز به بهسازی) مجموع مساحت زیربنای ساختمان‌های با آسیب محدود (نیاز به بهسازی) (متر مربع) هزینه‌ی تخمینی خسارت وارده ناشی از آسیب محدود ساختمان (ریال) حجم آوار نیازمند مدیریّت نهادهای عمومی (متر مکعب) حجم آوار قابل بازیافت (متر مکعب) هزینه‌ی تخمینی کل خسارت وارده (ریال) توضیحات ساختمان‌های آسیب‌دیده‌ی بتنی آدرس آماری منطقه (برگرفته از مرکز آمار ایران سرشماری )1395 مجموع مساحت عرصه های از بین رفته کامل (نیازمند به جابه‌جایی) (متر مربع) هزینه تخمینی خسارت وارده به عرصه های از بین رفته کامل (نیازمند به جابه‌جایی) (ریال) هزینه تخمینی خسارت وارده به ساختمان‌ها در عرصه های از بین رفته کامل (نیازمند به جابه‌جایی) (ریال) تعداد ساختمان‌های با تخریب کامل یا آسیب شدید (نیاز به بازسازی) مجموع مساحت زیربنای ساختمان‌های با تخریب کامل یا آسیب شدید (نیاز به بازسازی) (متر مربع) هزینه تخمینی خسارت وارده ناشی از تخریب کامل یا آسیب شدید (نیاز به بازسازی) (ریال) تعداد ساختمان‌های با آسیب محدود (نیاز به بهسازی) مجموع مساحت زیربنای ساختمان‌های با آسیب محدود (نیاز به بهسازی) (متر مربع) هزینه تخمینی خسارت وارده ناشی از آسیب محدود ساختمان (ریال) حجم آوار نیازمند مدیریّت نهادهای عمومی (متر مکعب) حجم آوار قابل بازیافت (متر مکعب) هزینه تخمینی کل خسارت وارده (ریال) توضیحات ساختمان‌های آسیب‌دیده‌ی بنایی آدرس آماری منطقه (برگرفته از مرکز آمار ایران سرشماری )1395 مجموع مساحت عرصه های از بین رفته‌ی کامل (نیازمند به جابه‌جایی) (متر مربع) هزینه‌ی تخمینی خسارت وارده به عرصه های از بین رفته‌ی کامل (نیازمند به جابه‌جایی) (ریال) هزینه‌ی تخمینی خسارت وارده به ساختمان‌ها در عرصه های از بین رفته‌ی کامل (نیازمند به جابه‌جایی) (ریال) تعداد ساختمان‌های با تخریب کامل یا آسیب شدید (نیاز به بازسازی) مجموع مساحت زیربنای ساختمان‌های با تخریب کامل یا آسیب شدید (نیاز به بازسازی) (متر مربع) هزینه‌ی تخمینی خسارت وارده ناشی از تخریب کامل یا آسیب شدید (نیاز به بازسازی) (ریال) تعداد ساختمان‌های با آسیب محدود (نیاز به بهسازی) مجموع مساحت زیربنای ساختمان‌های با آسیب محدود (نیاز به بهسازی) (متر مربع) هزینه‌ی تخمینی خسارت وارده ناشی از آسیب محدود ساختمان (ریال) حجم آوار نیازمند مدیریّت نهادهای عمومی (متر مکعب) حجم آوار قابل بازیافت (متر مکعب) هزینه‌ی تخمینی کل خسارت وارده (ریال) توضیحات -------- صفحهٔ بعد -------- ، ایران1398 سیالب‌های 254 ساختمان‌های آسیب‌دیده گلی- خشتی آدرس آماری منطقه (برگرفته از مرکز آمار ایران سرشماری )1395 مجموع مساحت عرصه های از بین رفته‌ی کامل (نیازمند به جابه‌جایی) (متر مربع) هزینه‌ی تخمینی خسارت وارده به عرصه های از بین رفته کامل (نیازمند به جابه‌جایی) (ریال) هزینه‌ی تخمینی خسارت وارده به ساختمان‌ها در عرصه های از بین رفته کامل (نیازمند به جابه‌جایی) (ریال) تعداد ساختمان‌های با تخریب کامل یا آسیب شدید (نیاز به بازسازی) مجموع مساحت زیربنای ساختمان‌های با تخریب کامل یا آسیب شدید (نیاز به بازسازی) (متر مربع) هزینه‌ی تخمینی خسارت وارده ناشی از تخریب کامل یا آسیب شدید (نیاز به بازسازی) (ریال) تعداد ساختمان‌های با آسیب محدود (نیاز به بهسازی) مجموع مساحت زیربنای ساختمان‌های با آسیب محدود (نیاز به بهسازی) (متر مربع) هزینه‌ی تخمینی خسارت وارده ناشی از آسیب محدود ساختمان (ریال) حجم آوار نیازمند مدیریّت نهادهای عمومی (متر مکعب) حجم آوار قابل بازیافت (متر مکعب) هزینه‌ی تخمینی کل خسارت وارده (ریال) توضیحات ساختمان‌های آسیب‌دیده با سایر مصالح (چوب و ...) آدرس آماری منطقه (برگرفته از مرکز آمار ایران سرشماری )1395 مجموع مساحت عرصه های از بین رفته‌ی کامل (نیازمند به جابه‌جایی) (متر مربع) هزینه‌ی تخمینی خسارت وارده به عرصه های از بین رفته‌ی کامل (نیازمند به جابه‌جایی) (ریال) هزینه‌ی تخمینی خسارت وارده به ساختمان‌ها در عرصه های از بین رفته‌ی کامل (نیازمند به جابه‌جایی) (ریال) تعداد ساختمان‌های با تخریب کامل یا آسیب شدید (نیاز به بازسازی) مجموع مساحت زیربنای ساختمان‌های با تخریب کامل یا آسیب شدید (نیاز به بازسازی) (متر مربع) هزینه‌ی تخمینی خسارت وارده ناشی از تخریب کامل یا آسیب شدید (نیاز به بازسازی) (ریال) تعداد ساختمان‌های با آسیب محدود (نیاز به بهسازی) مجموع مساحت زیربنای ساختمان‌های با آسیب محدود (نیاز به بهسازی) (متر مربع) هزینه‌ی تخمینی خسارت وارده ناشی از آسیب محدود ساختمان (ریال) حجم آوار نیازمند مدیریّت نهادهای عمومی (متر مکعب) حجم آوار قابل بازیافت (متر مکعب) هزینه‌ی تخمینی کل خسارت وارده (ریال) توضیحات -------- صفحهٔ بعد -------- ای ۰ 1 5 استار ن ای اس 7 ن های تکمیلی جدول پ گمیشان آق‌قلا گرگان بندرگز رأمیان گنید کاووس کردکوی کلاله مینودشت مراوه تبه بندر ترکمن آزادشهر مجموع درصد سازه بروجرد خرم‌آباد اس لیگودرز دورود دوره ازنا درصد سازه اهوار شادگان دشت آزادگان شوش ی 7 -۱-۲: انواع ساختمار فولادی ۹ ۱۹۶ ۱۳۱۳۳ ۱۰۹۲ ۵۷۰ ۱۹۳۶ ۳۴۹ ۱۳۲ ۴۴۷ ۵۰۴ ۵۳۵ ۱۸ ۹۵ ۱۹۵ ۳۸ ۶۱ فولادی ۳۳۱ ۳۴۴۲ ۳۵۷ ۳۵۹۸ ۴۳۱ ۶۲ ۸۸ ۷۷۳۶ ۱۳۳۱ ۳۷۰ ۴۳۴۹۱۶ ۱۱/۳۴ ۴ فولادی ۳ ۱۳۹۳ ۳۸ ۱۷۱۷ ۱۳۲ در مناطق آسیب‌د, ده در استان‌های مور د مطالعه اظهار نشده ۱۹ ۷۷ ۳۸۳۲ ۴۹ ۶۸ ۲۳۷ ۱۳۲ ۶۴ ۳۱:۶ ۱۱۰ ۷۷ ۴۰۱ ۹۵ اظهار نشده ۳۹ ۸۵۷ ۶۶۸ ۵۸ ۶۶ ۱۳۴ ۳ ۳۱۴ ۵ ۳۳۵۹۹ ۵ اظهار نشده ۳۴۲۳ ۳۵۰ ۳۷۸ ۳۸۱ ۲۱۶۳ ۲ -------- صفحهٔ بعد -------- و اش اش که با هه جدول پ-۲-۲: آمار ساختمان‌های تخریب‌شده‌ی نسبی و کامل در استان لرستان بر اساس بر آوردهای اولیّه‌ی بنیاد مسکن سا ماع الک و لوصو با وه جدول پ-۳-۲: آمار ساختمان‌های تخریب‌شده‌ی نسبی و کامل در استان گلستان بر اساس بر آوردهای اولیّه‌ی بنیاد مسکن از رش سس -------- صفحهٔ بعد -------- پیوست فصل‌ها 257 : روش‌های ساخت‌وسازهای مصوّب متداول و3 پیوست روش‌های پیشنهادی روش‌های متداول ساخت‌وساز نیازمند نیروی کار قابل‌توجه در محل احداث بنا می‌باشند. این روش‌ها شامل اجرای سازه‌های بنایی کالف‌دار و هم‌چنین، سازه‌های قاب فوالدی پیچ‌ومهره‌ای سبک با میان‌قاب‌های بنایی (آجری یا بلوک سیمانی) هستند. بنایی کالف‌دار )قاب فوالدی با پیچ‌ومهره (قاب‌های فوالدی در کارخانه ساخته می‌شوند برخی روش‌های پیشنهادی و پیشرفته‌تر برای ساخت‌وساز به‌شرح زیر خالصه می‌گردند: y y )3D Panels( سیستم پانل‌های ‌سه‌بُعدی y y )ICF( سیستم قاب بتنی عایق y yواحدهای مدوالر بتنی پیش‌ساخته y y )LSF( سیستم قاب فوالدی سبک -------- صفحهٔ بعد -------- سیلاب‌های ۱۳۹۸ ایران ۳۲ : ۳۹ صویسم.. ۹ 1۹ | رد مد ۱ 0 4 میا فا شاه 38 و ۳ که چا جروت ات او شود ار ۳ ها 0 اه مد چسست ی دس :۲ جر :۹ 4 اس 1 ام 6 | هی او مس و ویر و اون ۲ ۴ اد 1 ۹ می ۹ َ ۳ ۸ را اچ گر 0 + قوم کس 0 ناو ید ۹ نام یواش ۵ ح با بح 4 7 ۱ مه پر ۲ ۸ ۳ ۱ 1عمو سا 8 او یپ سا و نج 2 ۲ ۹ م۳ 1 کر چوج روم ی اد کم دک هک سا پر ۹ ود دسج 13 ۱ ۹ ۵ ۹ 4 ت موی وک تم خی یس۵۱۹ ی ۱ ی‌همه اوه وی ۱ تا ی اواج هه ۳۳۹ ۳۰ این ۳ چس وت هد ی 7 1 # ۹ 9 ۹ َ مک بر مرش کی اک یی ه ‏ روهمج دم ماه او ار نا را ۰ 0 او را با اه ومد هس جک ی ی دنه ۹ ط گت ماو ۵ زر ۹۵۱ سر هی دا و ید ند ی وود ها وک دی ۱ ۹ ۹ ۳ ۲ وود مه خی ک او مود مه ۱ ! ۱ و۹ ی چاه ۳ َ : ی اس ۳ یا ری 2 "یدام ۹ 4 ۲ ۷ که پم ۹۵۳ ۹ ۹ [ سی ی او هار با دی همان ۹ + هد تس تدش / 3 اورا تیک هد وج 72۸ انوا و ۱ ۱ یا دی بوچ مود یو ویو ام و و ری با خسکر رو ره ی مور وین را مک ی و ۷ بیع 1 : ۱ ۱ و مره مه ۱ ۱ >> ظ اه 1 72 شرا ,رپ پا یس ۴ ۳۹ ۳ ز ۱ ۱ ۹ 1۸ پا ۱ تیم ط ( و آ 9 تم ساوسو وه ی ف‌ ‌ ۲ : ۱ با هد ۱ وس ۸ هن ۱ ۱ ۹ 1 1 ۱ ات را ۳ ۹ سق۹ ۳ ۲ ۱ 1 : هس 7 1 1 ۱ 56 امش ۸ چیامر دا ۹ وی ۳ ۰ 7 " ( 7 ۵۸2 ۰ ( ی یه 1 ۰ ٍ 1 هم 7 ۳ ۱ ار که سک ود اه ی و سای ۱ که یجید : ار یط و نهر ۱ 1 ره وش ۱ 9 ۳ ۵ را رمز 2 > را > 5 یتشد ایک مد فقت ی یی 5 ۹ سا ۹ ی : ش‌ساخته سیستم قاب بتنی عایق‌بندی‌شده سیستم واحدهای مدولار سی پیس [ چاه ها یه : ۳ - انیا ۳۳ ی ۹7 ۱۳۳ ۹ 1 ۳ ۱ ۹ 8 ۱ 11 ۱ 1 ۰ ّ 1 ل ۱ ۹ 1 8 1 0 9 ِ ی اش ۶ ره : 1 و ۴ ۱ 2 ۱ یه ۹ 13 ۳ ! 15 ی مان ۱ لاه ۹ زم ۸ ی وه کی با ا وکا ص سم اون | ل ۱۳۵ ۱ 1 : : ۶ سج ۸ : 7 ۸۵۱ 1 ا 1 ۱ 1 وال : 1 و اس وت ۵ ۱۱۱۱ ساام ی ۱3 ۱۱ ۱ ؟ اد . 8 4 » ام 7ج کار رکه ۵ ا مارا ساسا 1 1 ار ۱۱۱۱ ۱ 1 ۱ اه ایکا اس ور اه ساوسو و ۱ 1 ۱ 6 ی رک و 0 ۱۱۸ یل ازیو ی ۳ ا | و با رگا سر میگ پر یی ۹ ۸ یراع ۰ : ۸ 1 ۱ ۹۸۱ ۸:۱۸ ۱ ا !1 ین ای لا و : ۳ ۸ ۱ ۱ سا ۳ د وهای راوی هه ار و7 ۱ 1 ۹ 7 1 ۱! 1۱ ۹ ۹ ظ دون و یا را یا 1 ۹ 1 رد 2 ( ۱ : قاب فولادی سبک 5۳ ] سیستم پانل سه‌بعدی ۹ گولادی سب ۳۵۸ ٩۳۱۵9۳۱۵۵۰۷۲ -------- صفحهٔ بعد -------- پیوست فصل‌ها 259 : کشاورزی5 فصل 1 پیوست اندازه‌گیری مساحت زمین‌های کشاورزی سیل‌زده با استفاده از مشاهدات ماهواره‌ای سنجش از دور (توسط سازمان فضایی ایران) : مساحت زمین‌های کشاورزی سیل‌زده به تفکیک شهرستان در استان گلستان از مشاهدات ماهواره1-1-جدول پ زمین‌های سبز زیرآب (هکتار) درختان زیر آب (هکتار) کل زمین‌های زیرآب (هکتار) بخش استان 44.93 0 66.15علی‌آباد گلستان 4.05 0 81.55آزادشهر 266.64 1.02 502.45گرگان 971.93 17.62 1104.28کردکوی 3964.75 2.93 4538.27ترکمن 35.99 0.36 37.3رامیان 69.41 3.86 190.69بندر گاز 39.23 0.44 52.03کالله 431.13 5.71 639.48کنبد کاووس 2538.03 6.2 2720.91آق‌قال 14.91 0.85 16.24مینو دشت 8381.05 38.99 9949. 35 )مساحت کل (هکتار : مساحت زمین‌های کشاورزی سیل‌زده به تفکیک شهرستان در استان لرستان از مشاهدات ماهواره2-1-جدول پ استان بخش کل زمین‌های زیرآب (هکتار) زمین‌های سبز زیرآب (هکتار) لرستان ازنا65 10 علی گودرز363 231 بروجرد1709 507 پُلدختر5622 4878 خرّم‌آباد4954 2683 دلفان797 179 درود3366 422 سلسله696 286 کوهدشت4750 4168 )مساحت کلّی (هکتار22322 13363 -------- صفحهٔ بعد -------- ، ایران1398 سیالب‌های 260 پیوست دو ماه) در بخش کشاورزی در جمهوری اسالمی ایران 12( : خالصه‌ی نیازهای بازتوانی فوری1-2-جدول پ زیربخش اولویّت‌های بازتوانی نیازها (میلیارد ریال) نیازها (میلیون دالر) محصوالت کشاورزی بذرهای فصل تابستان، بذرهای فصل زمستان، ترمیم خاک، بازسازی خاکریزها- باغ‌داری بذر سبزیجات تابستانه و کمک به بازیابی کشت- دام‌پروری تهیه خوراک دام به‌صورت اضطراری برای شش ماه، بازسازی تجهیزات مربوط به دام‌پروری - زنبورداری، بازیابی کندوها و پرورش زنبور ملکه، تغذیه زنبورها برای فصل تابستان و 2019 زمستان آبزی‌پروری بازسازی تسهیالت، جایگزینی پمپ‌ها و هواکش‌ها، تخم ماهیان، خوراک ماهیان، برپایی مجدّد مزارع ماهی و معاش جایگزین- آبیاری پمپ‌ها و حمایت از بازتوانی تسهیالت آبیاری- شبکه‌های ایمنی اضطراری کشاورزی انتقال کمک به آسیب‌پذیرترین کشاورزان وابسته به یارانه که از سیل متأثر شده‌اند، ماه نخست12 خانوار به‌مدّت100.000 کارگران فصلی و دائمی، برای9600 91 صندوق بیمه‌ی کشاورزی ایران اعطای وام و جبران خسارت‌ها، با شرایط انعطاف‌پذیر و نرخ پایین بهره60 0.57 ارزیابی اضطراری آب و خاک ارزیابی اضطراری خاک و آب در لرستان، گلستان و خوزستان به‌منظور ایجاد تغییر در خاک و یافتن راه‌حل برای چالش‌های موجود4 0.038 نظام‌های نظارتی امنیّت خوراک و تغذیه نظارت بر وضعیّت امنیّت غذایی خانوارها و جوامع از طریق نظام سایت حساس تا زمان ماه18 برقراری بهره‌وری کامل، با پوشش سه استان برای212 2.01 هیئت ارزیابی امنیّت غذا و محصوالت ارزیابی تفصیلی محصوالت و امنیّت غذایی که برداشت زمستان بعدی را در آوریل/مه در استان‌های سیل‌زده اریابی می‌کند2020 24 0.23 مجموع9900 94. 1 -------- صفحهٔ بعد -------- پیوست فصل‌ها 261 ماه) در بخش کشاورزی در جمهوری اسالمی ایران13-48( : خالصه‌ی نیازهای میان‌مدّت تا بلندمدّت2-2-جدول پ زیربخش اولویّت‌های بازتوانی نیازها (میلیارد ریال) نیازها (میلیون دالر) شبکه‌ی ایمنی اضطراری کشاورزی خانوار 50.000 ارائه‌ی وام به آسیب‌پذیرترین قشر سیل‌زده، کارگران فصلی و دائمی، برای در شش ماه آتی تا زمانی که چرخه‌ی تولید بازتوانی شود.2400 22.8 آب و خاک بازیابی اراضی و خاک در سایر استان‌ها، بر اساس ارزیابی اضطراری خاک- مدیریّت آبخیزها فعایت‌های مربوط به مدیریّت آبخیزداری و آبخوان‌داری برای ارتقای آبخیزها و مدیریّت بحران بالیای طبیعی در سطح ملّی775 7.4 مدیریّت آبخیزها فعایت‌های مربوط به مدیریّت آبخیزداری و آبخوان‌داری برای ارتقای آبخیزها و مدیریّت بحران بالیای طبیعی در سطح ملّی775 7.4 انطباق با تغییرات اقلیمی و ایجاد تاب‌آوری تدوین رویکردها و پروژه‌های پایلوت برای غالت و دانه‌های روغنی هوشمند در برابر تغییرات اقلیمی (کسب‌وکارهای کشاورزی) و دارای تاب‌آوری در برابر مخاطرات طبیعی147 1.4 تدوین رویکردها و پروژه‌های پایلوت برای کشاورزی جنگلی و بازیابی جنگل‌ها به‌صورت هوشمند در برابر تغییرات اقلیمی و دارای تاب‌آوری در برابر مخاطرات طبیعی294 2.8 تدوین رویکردها و پروژه‌های پایلوت برای شیالت و آبزی‌پروری هوشمند در برابر تغییرات اقلیمی و دارای تاب‌آوری در برابر مخاطرات طبیعی147 1.4 تدوین رویکردها و پروژه‌های پایلوت برای بخش باغ‌داری (سبزیجات و باغات) به‌صورت هوشمند در برابر تغییرات اقلیمی و دارای تاب‌آوری در برابر مخاطرات طبیعی147 1.4 تدوین رویکردها و پروژه‌های پایلوت برای دام‌پروری هوشمند در برابر تغییرات اقلیمی و دارای تاب‌آوری در برابر مخاطرات طبیعی147 1.4 تدوین رویکردها و پروژه‌های پایلوت برای تاالب هورالعظیم – حفاظت از تنوّع زیستی تاالب‌ها – به‌منظور تاب‌آوری بیش‌تر در برابر مخاطرات طبیعی و تغییرات اقلیمی139 1.3 حمایت‌های اجتماعی بازنگری سیاسیت‌های یارآن‌های موجود، مرکز داده‌های کشور و مکانیزم‌های انتقال داده، به‌منظور افزایش تأثیرگذاری و اثربخشی نظام حمایت اجتماعی (پوشش بیمه)- طراحی یک سند پاسخگو به شُک در حوزه‌ی حمایت‌های اجتماعی برمبنای نیازهای ناشی از مخاطرات یا اضطرار - مدیریّت و کاهش خطر بالیا هیئت مشترک سازمان ملل و دولت برای ارزیابی ظرفیّت‌های کاهش خطر بالیای طبیعی3 0.003 ظرفیّت‌های مدیریّت بحران و کاهش خطرپذیری بالیای طبیعی وزارت جهاد کشاورزی و سازمان مدیریت بحران کشور در رابطه با مخاطرات گوناگون، سازه‌ها و جریان اطّالعات، نقش‌ها و مسوولیّت‌های کارگزاری‌های مربوطه 186 1.8 نظام‌های هشدار زودهنگام مانند طراحی زیرساختارهای دست‌اندرکاران و ظرفیّت‌سازی برای سازمان مدیریت بحران کشور و وزارت جهاد کشاورزی49 0.47 نظام‌های اطّالعاتی خسارت‌ها و آسیب‌ها، به‌منظور کسب داده‌های مربوط به تولید، مدیریّت بحران، تصمیم‌گیری درباره‌ی سرمایه‌گذاری و گزارش‌دهی برای چارچوب اقلیم سندای49 0.47 جمع کل4483 42. 6 -------- صفحهٔ بعد -------- ، ایران1398 سیالب‌های 262 : مسایل زنان، ادغام اجتماعی و گروه‌های13 فصل آسیب‌پذیر 1 پیوست با 1992 ) از سالCBR( برنامه‌ی توان‌بخشی مبتنی بر اجتماع همکاری سازمان بهزیستی و وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی استان ایران اجرا شده 31 تاکنون درCBR در ایران آغاز شد. برنامه‌های در ایران شامل شش نوع خدمات است: فراهم آوردن CBR است. برنامه فرصت‌های آموزشی و حرفه‌ای (به‌عنوان مثال، آموزش ویژه در مدارس )، مداخله‌های دوران اولیّه‌ی ADL اصلی یا ویژه، آموزش مهارت‌های کودکی و خدمات ارجاع، به‌ویژه به مراکز توان‌بخشی پزشکی که کمک‌های توان‌بخشی ارایه می‌کنند، ایجاد فرصت‌های خرد و کالن درآمدزایی و حمایت اجتماعی از طریق نگرش مثبت به افراد دارای معلولیّت و درگیر شدن اجتماع‌های محلّی از طریق تقویت توانمندی‌های آن‌ها. با هفت نهاد زیر کار می‌کند: افراد دارای معلولیّت، CBR برنامه‌های خانواده‌ی آن‌ها، اجتماع‌های محلّی، دولت‌ها (سطح بین‌المللی، منطقه‌ای یا محلّی)، سازمان‌های غیردولتی در تمام سطوح از جمله محلّی، سطح منطقه‌ای، ملّی و بین‌المللی، متخصّص پزشکی، متخصّصان بهداشت، مربیان، متخصّصان علوم اجتماعی و سایر متخصّصان و بخش خصوصی. : روش نظری برای جایگزینی ارزیابی تاثیرات کالن 14 فصل اقتصادی 1 پیوست با توجه به نتایج محاسبات انجام شده از طریق چارچوب فرضیات که معموالً برای - )CGE( نظری، که در آن از مدل تعادل عمومی استفاده نشده می‌توان -تخمین شوک‌ها به اقتصاد ملی استفاده می‌شود های وارد به استان لرستان بسیار -گفت که ارزش صدمه‌ها و خسارت درصد صدمات و 66 بیشتر از استان گلستان بوده است به طوری که درصد آن مربوط به 34 خسارات متوجه استان لرستان بوده و تنها استان گلستان است. در روش نظری، از چندین شاخصه کلیدی مانند جمعیت، اشتغال، تولید ناخالص ملی، تشکیل سرمایه، سهم از سه بخش اصلی تولید اقتصادی (کشاورزی، صنعت و خدمات) و همچنین شاخص‌های انداز و نسبت نابرابری (نسبت -کالن اقتصادی مرتبط با مصرف و پس جینی) برای محاسبه تأثیر مخاطرات سیل بر اقتصاد کالن استان‌های گلستان و لرستان استفاده می‌شود. همانطور که در جدول زیر نشان داده شده است، با استفاده از تعدادی از مفروضات کالن اقتصادی، می‌توان پیامدهای کالن اقتصادی را براساس صدمه‌ها و خسارت‌ها در استان‌های گلستان و لرستان برآورد کرد که از این طریق می‌توان برای تعیین راهبردهای بازسازی و بازتوانی پس از مخاطره در دو استان استفاده نمود. -------- صفحهٔ بعد -------- پیوست فصل‌ها 263 : ارزیابی نظری کالن اقتصادی – بدون استفاده از مدل تعادل عمومی1 جدول واحد لرستان%گلستان%مجموع جمعیت تعداد1754243 1777014 3531257 نیروی کار تعداد561358 0.32 604185 0.34 1165543 )GDP( تولید ناخالص داخلی دالر برای هر 6300 نفر نیروی کار 3536553888 3806363988 7342917876 سرمایه8841384720 2.5 9515909970 2.5 18357294695 کاالهای واسطه884138472 0.25 951590997 0.25 1835729470 رشد نرخ تولید ناخالص داخلی3% 106096617 0.03 114190920 0.03 220287536 رشد سرمایه3% 265241542 0.03 285477299 0.03 550718841 درصد در بخش کشاورزی848772933 0.24 1065781917 0.28 1914554850 درصد در بخش صنعت954869550 0.27 1027718277 0.27 1982587827 درصد در بخش خدمات1697545866 0.48 1712863795 0.45 3410409662 مصرف2475587722 0.7 2283818393 0.6 4759406116 پس انداز1060966166 0.3 1522545595 0.4 2583511761 ضریب نابرابری0/4 تقریبا0/5 تقریبا تخمین صدمه‌ها و خسارت‌ها سرمایه495117544 0.05 366282000 0.03 1227208500 تولید ناخالص داخلی268778095 0.07 60901824 0.01 329679919 مصرف24755877 0.07 11419092 0.06 36174969 مجموع788651517 0.66 414893675 0.34 1203545192 نیروی کار از دست رفته تعداد56136 0.1 30209 0.05 86345 :توجه میلیون ریال به ازای هر نفر نیروی کار در سال270 :تولید 3% رشد تولید ناخالص داخلی و رشد سرمایه (ثابت) به مقدار اعداد مربوط به رشد ناخالص داخلی، سرمایه، کاالی واسطه، مصرف و مجموع به دالر آمریکا است درصد17 میزان خطا: در حدود فرضیات تولید ناخالص داخلی 8500 تریلیون ریال تعداد نیروی کار 31 )میلیون نفر (برآورد رسمی و غیررسمی تولید نیروی کار به میلیون ریال274/2 برای هر نیروی کار تولید نیروی کار به میلیون دالر آمریکا 6/4 نرخ رسمی تبدیل دالر به ریال ریال به ازای هر دالر43000 ضریب جینی 0/4 خسارت ) سرمایهc حد باالی برای تخمین استفاده شده ) تولید ناخالص داخلیd حد باالی برای تخمین استفاده شده ) مصرفeحد باالی برای تخمین استفاده شده -------- صفحهٔ بعد -------- 264 ، ایران1398 سیالب‌های نتایج محاسبات نشان می‌دهد که ارزش صدمه‌ها و خسارت‌های به بار آمده در استان لرستان بیشتر از استان گلستان بوده که میزان میلیون دالر و در 788.6 مجموع صدمات و خسارات در لرستان برابر با میلیون دالر بوده است. در مورد اشتغال از دست 414.9 گلستان بالغ بر درصد) و در استان گلستان 65( شغل56136 رفته، در استان لرستان درصد) از بین رفته است. روش نظری نشان می‌دهد 34( شغل30209 که ممکن است بخش کالن اقتصادی در دو استان سیل‌زده با تبعات قابل مالحظه‌ای مواجه شود و الزم است برنامه راهبردی و زمان‌بندی مناسبی برای بازتوانی آن تدوین گردد. شکل زیر نشان می‌دهد که تاثیر سیالب بر تولید ناخالص داخلی و مصرف سرمایه در استان لرستان درصد مجموع تاثیرات می‌شود.69 بیشتر از گلستان بوده و بالغ بر 342,572,759 60,901,824 11,419,092 495,117,544 268,778,095 24,755,877 - 100,000,000 200,000,000 300,000,000 400,000,000 500,000,000 600,000,000 CAPITAL GDP CONSUMPTION Lorestan Golestan . توزیع سرمایه، تولید ناخالص داخلی و مصرف به عنوان عوامل تاثیرگذار در اقتصاد دو استان لرستان و گلستان1 شکل -------- صفحهٔ بعد -------- 0 ۱ : ی ۷ ۹ و ۹ ۳ ۹۲۱۵ ۲ ۲۷1 ۱۲۱۱ 59 او ییا ی با مه ابرم ! اج ی 4 رید بو دورو و اه ِ ۹ ۰ مرها و 1 خر سل 5 ار 60 پچ ۹۹ ۹ رم هت : ورد ور کر رم ی انوا 7 س چ. راو ورن 72۳ مرن مق کاراب 1 و تس رانا ره وه ۹ ابر فا .۳ ی ار را مج شم ۳/۶ یرک هه مدرم رو که در ۲.۱ رم ها هی پس و 3 اب یاد شایراخ یا سد ی رای نا ۶ زور 1 ان 5 ۴ با 8 7 ۱ رم ما ی ی ۱ ۹۱ )۱۱ ۱ هم ۹ ۹ : که و مت ۸ 3 وا رم مج ی ۳ ۳ ی ور ۳ یی و رت ی یویر ۲۸| اه 0 4 هت ۱ 1 رو ی اج روا ی رو ی ها روا ی تس راز ای ۴ رترب ۶ج چت ۹ 8 ام ۱ ۳ ۵ ۳۳( بپ ید پگ کی 1 ۵ سسه ها ۹ ۹ 0 بای «ود از رو تک هد هه و۱ وزاز ی ها بر 0 اد امس ی ۲ چد ‏ که خست وا ۷ رو اج 0 تسد و و را ری ارات نا ای و و واگ یا( زر در رده و ۳ را رب اه ی را و ارد یار رود و وب بخند دار بت ۵۱ ۹ هر ۳: نساجی تیک و8 هو ام ون مر 00 و دم دری هر رسند وا ۸ را و نا رز صت نج امها یکم ناروچ کا را و ارزو رس سو شورای سا او در یر در وا 6 1 و یا مو 0 هرس ورا ار تا او 8 | رم ۱ را ۹ ۰ 1 ۳ یه ی, * رک سا ی هه 02 ل 4 ۳۰ و تا هی می ۳ چت وس ررکم سرا لا و وا با را ان ید نی وا و من تا ی چام رح ین برد کج | ای سس مکی وت 99 ی ی مر وک خر که دون وا رک رتشا ورد هو و اس خاد ‏ خویود را نم ور ور مج مهو رس ی رک یکت وس ی ری ( ی [ ۹ ۱ 0 ۹ ( 1 ۹ ۴ ۱ دو و و ادم جا یا وا ۴ ته هاب ۵ هان هی و! 9۰... سس . روم رخ و یا مه سود هه ند وب خی جر هب کنو مک پد وج کمن و و 7 نایم ی سای موی وک سک ات نود و موی ورد اجه باق اک یروس 5 : مقس در یک :| ی رن * تب ۳ ۳ ۰ اس 5 ۱ خی لاله ی اه ۳ 2 ۹ 4 - ۳۹ ْ ۳ او با با بل یج مد ۹ ها پچ یم ۳ : ا ‌ 1 ۱ ۰ ام ۹ ۲ را [ لد اه چد یا مه 1 ود تنب ۳9 ۹ لب نت 1 ۳ یو ورا تا ۹: | رخ مات مش یلعاد دو را هست : نامش ورد ۳ و اهم یا ما اس کا - تر دیر ایم کر کر ز داتس تن د یا 8 1 ۰ اه جزو دجنم ای هو و ۹ یرووح | ی سو نر بم ین م8 0 ها خاک و ی ها سح و اقا اس رو سوت کی زت سا اس وا ار مه ۳ 0 ۱ اجه ارس ی ددم 2 65 7 مر 8 ۳/7 الا وا وا وی دلواهاد ۹ ها ری َ مرت رجا اک ی اران و در ۹ یش ده و شاه ۳ و 1 اد 5 و | سانکسا کم رین اه جهن و موب ما ی وا ماس ده و با یا اد ریا 9 1 انش و و : ۳ 3 ۸3 2 ا تا دپ چوک دی و و اک و وا با او لت اک و تایه کی رو را و نج یتک ی وگ ام و 5 ها | 7 88881 ری ون 211۳۱ اس نج 8 دا سس امه که و وا 880 سای ل 111۱۱ 11 7 1 17 :5568 اه ۹ چا اک ۷ بو اد وهی ان ی و دی و هه 8 ۳18838 ۳۱ خ ات ۳1 :1 2 کت | کاس کت یا هو ۱۹۱ ۸ ۳۱1138۳۲ اه ۵۷ ی و ی ی و ۵ ,و2 یه + ایمص 0و ار ۰ 1 2 اه وه نوس چا ۳ ۰ هه ۹ پاچ ] رم ّ 1 ۳ ی یل هد ی اش ول اّ ۹ 1 او ام ور و اه یپ ۱ یا خی ۱( 11 ی 111 7 117 ی ی ۸ کی سس کته رد هه مر ماکان وه امس مه 3 ی ۱ مت دک فرص ام ی توص > 7 ت۳۳ ۸ سیک که ما صرح تک هنن مهس یحو مومسم ۱ ی ۱ سکس 005 ا بکاا فط اه ارچ سل سس وجیت سح یح ال 7 رورس ود تم تا و هم تا ان یک کا یا لوک ور محو هیچ ته 9 ی تسچوا یک جو هر مدد ناو ما هضم کی کانی و روا مک رک کید در مر او ای ی صرح مهم مد یتح مت کر چم مر وش 85 ۵۵ ۵۹پ بسح ال : و هب و ی و۳ ری پیت دی مت فک در 1 ۹ اور چد لا اوه و ام رک با وک روا سید وا و ری تج پیسمم و وچ سر کی ی ۱ سک و اد 7 ۱ 5 ۳ ۸ ۱ و 0 0 8 ۰