سازمان برنامه و بودجه کشور

⚠ این متن با نرم‌افزار از روی تصویر خوانده شده و ممکن است خطا داشته باشد؛ برای استناد، اصلِ سند را ببینید. سازمان برنامه و بودجه کشور راهنمای طراحی لرزه‌ای موج‌شکن‌های نوده سنگی و اسکله‌های وزنی بلوکی وبرایش ۱۴۰۳-۰۷-۸ معاونت فنی. زبربنایی و تولیدی سازمان بنادر و دربانوردی امور نظام فنی و اجرایی اداره کل مهندسی سواحل و بنادر 3۳2[ وا ۱۱۱ ۱۱۱۱۸۱۱۱۱۱ ۱۳۹۳ -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- )0 راست و ۰ ۰ ت سارمان ‏ ام و لوو سور رئیس سازمان شماره : ۱۳۳۳/۳۵۹۷ بخشنامه به دستگا تاریخ : ۱۳۳/۱ به استناد ماده(۲۴) قانون احکام دائمی برنامه‌های توسعه کشور ماده (۲۳) قانون برنامه و بودجه و تبصره (۲) ماده (۴) «نظام فنی‌واجرایی یکپار چه کشور» موصوع مصوبه شماره ۴ ات ۶۹۷۷ ۵۷ه مورخ ۳/۸ ۱۳۰ هیشت وزیران, ضابطه پیوست با مشخصات زیر ابلاغ و در«سامانه نظام فنی‌واجرایی کشور» به نشانی ۷07211211111.1۳ 1 منتشر می‌شود. عنوان: راهنمای طراحی لرزه‌ای موج‌شکن‌های توده سنگی و اسگاه‌های وزنی بلوکی شماره ضابطه: ‎۸۸٩ نوع ابلاغ: راهنما همه قراردادهای جدیدی که از محل وجوه عمومی ویا به صورت مشارکت عمومی-خصوصی حوزه شمول: 1 ۱ تاریخ اجرا: ۱۳۳۳/۱ دبیرخانه «کارگروه تدوین ضوابط و معیارهای فنی و اجرایی سازه‌های ساحلی و دریایی» متولی تهیه» اخذ باز خورد و اصلاح: ۱ مستقر در سازمان بنادر و دریانوردی مرجع اعلام اصلاحات: امور نظام فنی‌واجرایی سازمان برنامه و بودجه کشور ۷۸۲۲۳۵۱: ۱۱ -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- اصلاح مدارک فنی خواننده گرامی: امور نظام فنی و اجرایی سازمان برنامه و بودجه کشورء با همکاری اداره کل مدیریت مهندسی بنادر و سواحل سازمان بنادر و دریانوردی مبادرت به تهیه این ضابطه کرده و آن را برای استفاده به جامعه مهندسی کشور عرضه نظر به تخصصی بودن موضوع, مسئولیت مطالب تهیه شده» تفسیر و اصلاح آن با مجموعه مرتبط در سازمان بنادر و دریانوردی می‌باشد که دریافت کننده نظرات و پیشنهادهای اصلاحی در مورد این ضابطه بوده و اصلاحات لازم را آمور نظام فنی اجرایی سازمان برنامه و بودجه کشور اعلام خواهد کرد. نیست. از این‌رو از شما خواننده گرامی صمیمانه تقاضا دارد در صورت مشاهده هر گونه ایراد و اشکال فنی, مراتب را منعکس فرمایید. کارشناسان مربوط نظرهای دریافتی را به دقت مطالعه نموده و اقدام مقتضی را معمول خواهند تهران» میدان بهارستان, خیابان صفی علی‌شاه - مرکز تلفن ۳۳۲۷۱ - سازمان برنامه و بودجه کشورء آمور نظام فنی و اجرایی ۷0:22 ۳ 0 67212 :۳:۱۵[۱ سازمان بنادر و دریانوردی ,۷0:۵ 105 :۳: ۵۱ -------- صفحهٔ بعد -------- بنادر به‌عنوان زیرساخت‌های کلیدی حمل و نقل بین‌المللی» نقش حیاتی در جابه‌جایی حجم گسترده‌ای از کالاها و مواد هیدروکربوری ایفا می‌کنند. به دلیل مزایای اقتصادی و سهولت انتقال دریایی, این سازه‌ها پشتیبان جریان مداوم تجارت جهانی هستند. جابجایی اکثر کالاهای صادراتی و وارداتی به دلیل آرزان‌تر بودن و سهل‌الوصول بودن سیستم حمل‌ونقل دریایی از طریق بنادر صورت می‌گیرد. اسکله‌ها با فراهم کردن سطوح مناسب برای پهلوگیری شناورها و موج‌شکن‌ها با کاهش نیروی امواج و ایجاد حوضچه آرامش, امکان پهلوگیری, بارگیری و باربرداری ایمن شناورها را تأمین و در حفظ کارآیی زیرساخت‌های بندری نقش موثری ایفا می‌کنند. هرگونه اختلال در عملکرد این سازه‌ها می‌تواند تأثیرات منفی جدی بر امنیت اقتصادی و تجاری بگذارد و کارایی بنادر را کاهش دهد. بنابراین» طراحی بهینه اسکله‌ها و موج‌شکن‌هاء به‌عنوان سازه‌های اصلی پهلوگیری و بارگیری و محافظت بنادر از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. یکی از عواملی که می‌تواند عملکرد و خدمت‌رسانی بندر را تحت تأثیر قرار دهد. وقوع مخاطرات طبیعی مانند زلزله است. ایران به دلیل موقعیت جغرافیایی خاص خود در منطقه‌ای که چندین صفحه تکتونیکی بزرگ به هم می‌رسند. دچار فعالیت لرزه‌ای بالایی است. ایران بر روی مرز دو صفحه تکتونیکی اصلیء یعنی صفحه عربی و صفحه اوراسیاء واقع شده است. این وضعیت منجر به ایجاد تنش‌های زیادی در پوسته زمین و بروز زلزله‌های مکرر می‌شود. سواحل جنوبی ایران» به ویژه در نواحی خلیج فارس و دریای عمان. به دلیل نزدیکی به مرزهای تکتونیکی و فعالیت‌های زمین‌شناسی, لرزه‌خیز هستند. زلزله‌های بزرگ در این نواحی می‌توانند تأثیرات جدی بر زیرساخت‌ها از جمله بنادر داشته باشد. از این‌روء طراحی مقاوم و تقویت پایداری این سازه‌ها در برابر زلزله امری ضروری است. همچنین, با توجه به زمان‌بر و هزینه‌بر بودن فرآیند احداث و تعمیر این سازه‌هاء حفظ قابلیت بهره‌برداری آن‌ها پس از وقوع زلزله در مناطق لرزه‌خیز مانند سواحل ایران از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. در همین زمینه ضوابط مر تبط زیر قبلا تدوین شده است: راهنمای طراحی موج‌شکن‌های توده سنگی و مرکب در برابر سونامی طراحی زئوتکنیکی موج‌شکن‌های توده سنگی روی بسترهای رسی نرم و ملاحظات استفاده از ژئوسینتتیک راهنمای بارگذاری و آثار طراحی سازه‌ای در برابر سونامی راهنمای حاضر نیزء مکمل ضوابط فوق بوده و بر مبنای آخرین یافته‌های علمی. مجموعه‌ای از به‌روزترین روش‌هاء ضوابط و استانداردها را برای تحلیل و طراحی لرزه‌ای موج‌شکن‌های توده‌سنگی و اسکله‌های وزنی بلوکی ارائه می‌کند. جایگزینی روش‌های سنتی طراحی لرزه‌ای با روش‌های نوین می‌تواند ضمن کاهش آسیب‌پذیری لرزه‌ای سازه‌های ساحلی و افزایش قابلیت اطمینان» طول -------- صفحهٔ بعد -------- سازمان بنادر و دریانوردی کشور تهیه این راهنما را با هماهنگی امور نظام فنی و اجرایی سازمان برنامه و بودجه در دستور کار قرارداد و پس از بررسی براساس نظام فنی اجرایی یکپارچه. موضوع ماده ۳۴ قانون احکام دائمی برنامه‌های توسعه کشور و آیین‌نامه اجرایی آن و ماده ۲۳ قانون برنامه و بودجه. تصویب و ابلاغ گردید. امید است به‌کارگیری این راهنما در طرح‌های بنادر کشور در ارتقای کیفیت احداث و بهره‌برداری پروژه‌ها و کاربرد بهینه از منابع موجود اثرگذار باشد. انتظار می‌رود با دریافت نظرات مفید تمامی استفاده‌کنندگان از این راهنما اعم از پژوهشگران, طراحان, کارشناسان و مهندسان, بستر لازم برای اصلاحات و بازبینی‌های آتی فراهم شود. علی‌رغم تلاش, دقت و وقت قابل توجهی که برای تهیه این راهنما صرف شده است. با این‌حال مصون از وجود اشکالات نیست. بر این اساس. در راستای تکمیل و بهبود این راهنما از مهندسان محترم درخواست می‌شود. موارد اصلاحی را منعکس نمایند. نظرات و پیشنهادهای اصلاحی مورد بررسی قرار می‌گیرند و در صورت نیاز به اصلاح در متن راهنماء با همکاری نمایندگان جامعه فنی کشور و کارشناسان مجرب این حوزه, نسبت به تهیه متن اصلاحی اقدام و از طریق پایگاه اطلاع‌رسانی نظام فنی و اجرایی کشور برای بهره‌برداری عموم اعلام خواهد شد. به همین منظور و برای تسهیل در پیدا کردن آخرین تغییرات معتبرء در بالای صفحات راهنماء تاریخ تدوین مطالب آن صفحه درج شده است که در صورت هرگونه تغییر در مطالب هر یک از صفحات. تاریخ آن صفحه نیز اصلاح خواهد شد. از این‌رو همواره مطالب صفحات دارای تاریخ جدیدترء معتبر خواهند بود. معاون فنی, زیربنایی و تولیدی زمستان ۱۳۴۰۳ -------- صفحهٔ بعد -------- تهیه و کنترل «راهنمای طراحی لرزه‌ای موج‌شکن‌های توده‌سنگی و اسکله‌های وزنی بلوکی» مجری, موّلف اصلی و مسئول تهیه متن: بابک ابراهیمیان دکترای مهندسی عمران دانشگاه شهید بهشتی اعضای گروه تمیه کننده: بابک ابراهیمیان دکترای مهندسی عمران دانشگاه شهید بهشتی علی نورزاد دکترای مهندسی عمران دانشگاه شهید بهشت امیررضا زرنوشه فراهانی کارشناسی‌ارشد مهندسی عمران دانشگاه شهید بهشت مهدی نیکوکار مدیرکل مهندسی سواحل و بنادر سازمان بنادر و دریانوردی شایان کوچکیان صبور رئیس اداره مهندسی بنادر سازمان بنادر و دریانوردی محمدرضا راکبی کارشناس اداره مهندسی بنادر سازمان بنادر و دریانوردی محمدامین شریفیان کارشناس اداره مهندسی بنادر سازمان بنادر و دریانوردی رضا نایبی کارشناس اداره کل مهندسی سواحل و بنادر سازمان بنادر و دریانوردی ارسلان پناهی کارشناس اداره مهندسی سواحل سازمان بنادر و دریانوردی اعضای کارگروه ضوابط و معیارهای فنی و اجرایی سازه‌های ساحلی و دریایی کشور: علی فتحی معاون مهندسی و توسعه آمور زیربنایی سازمان بنادر و دریانوردی مهدی نیکوکار مدیر کل مهندسی سواحل و بنادر سازمان بنادر و دریانوردی محمد شاکری‌نیا معاون اداره کل مهندسی عمران و نظارت بر طرح‌ها سازمان بنادر و دریانوردی شایان کوچکیان صبور رئیس آداره مهندسی بنادر سازمان بنادر و دریانوردی فرزانه آقارمضانعلی رئیس گروه آمور نظام فنی و اجرایی سازمان برنامه و بودجه کشور محمدامیر طباخها کارشناس آمور راه و ترابری و مدیریت عمران شهری و روستایی ‏ سازمان برنامه و بودجه کشور -------- صفحهٔ بعد -------- حمیدرضا خاشعی کارشناس امور نظام فنی و اجرایی سیده معصومه صداقی مرکز تحقیقات راه» مسکن و شهرسازی مهدی شفیعی‌فر دانشگاه تربیت مدرس مجید جندقی جامعه مهندسان مشاور ایران محمد دقیق انجمن مهندسی دریایی ایران محمودرضا اکبرپور جنت پژوهشگاه ملی اقیانوس‌شناسی و علوم جوی اکبر واثقی پژوهشگاه بین‌المللی زلزله‌شناسی و مهندسی زلزله اعضای گروه هدایت و راهبری (سازمان برنامه و بودجه کشور): علیرضا توتونچی معاون آمور نظام فنی و اجرایی فرزانه آقارمضانعلی رئیس گروه آمور نظام فنی و اجرایی محمدامیر طباخها کارشناس آمور راه و ترابی و مدیریت عمران شهری و روستایی سازمان برنامه و بودجه کشور سازمان برنامه و بودجه کشور سازمان برنامه و بودجه کشور سازمان برنامه و بودجه کشور -------- صفحهٔ بعد -------- فصل اول- مقدمه و معرفی ۱-۱- هدف و محدوده راهنمای حاضر میم مج ۱۳ ۱-۱-۱- هدف مم ی میم مخ ۳ ۱-۱-۲۳- محدوده کاربرد ی خی موی میم ۱۳ ۱-۳- معرفی سازه‌های مورد بررسی در راهنما ی میم ۱۳ ۱-۲-۱ اسکله‌های وزنی بلوکی ممم ی ی مج ۱۳ الف- اسکله بلوکی پشت قائم ی ممی ممم ی موم مه ب- اسکله بلوکی پشت پلکانی میم مخ مه ج- اسکله بلوکی پشت شکسته (گوزیشتی) یا ۱-۲-۲- موج‌شکن‌های شبب‌دار یا توده سنگی و مج ۱ ۱-۳- یکاها مم ی میم موی و ۹ ۱-۴- ساختار راهنما م می خمو ی و ۹ ۱-۵- مراجع میم خی مج ۹ ۲-۱- حرکات سنگ بستر ی خی موم ۱۳ ۲-۲- اثرات محلی ساختگاه خم م ام ۳ ۱ ۲-۳- روان گرایی ری ی و۱۳۸ ۲-۴- سونامی خی خی موی ی ۱ ۲-۵- مثال‌هایی از آسیب لرزه‌ای سازه‌های ساحلی در طی زلزله‌های گذشته مج ۱۹ ۲-۵-۱ اسکله وزنی بندر کوبه در ژاین یه ۱۵ ۲-۵-۲ اسکله وزنی بلوکی بندر والپارایسو در شیلی ۱۳ ۲-۵-۳- موج‌شکن مرکب بندر کوبه در ژاین ۱ ۲-۵-۴ موج‌شکن توده سنگی بندر پاتراس در یونان ۱ -------- صفحهٔ بعد -------- ۳-۲-۱- بارهای استاتیکی وی یمه مه وم ۱-۲-۲ بارهای رنده موو ‏ مم م مم م مم و مش : الف- بارهای استاتیکی در شرایط عادی و وه وم ب- بارهای استاتیکی در طی زلزله مخ که فشار جانبی محرک و زاویه صفحه گسیختگی نسبت به صفحه افقی و من مش فشار جانبی مقاوم و زاویه صفحه گسیختگی نسبت به صفحه افقی و فشار جانبی مقاوم وی و موه موم ۳-۶-۲- فشار جانبی در شرایط بارگذاری لرزه‌ای وا مهم و الف- خاک‌های ماسه‌ای وی جوم وه موم فشار جانبی محرک و زأویه صفحه گسیختگی نسبت به صفحه افقی دم مش فشار جانبی مقاوم و زاویه صفحه گسیختگی نسبت به صفحه افقی مج ۳۹ ۳۰ ۳۰ ۳۰ ۳۰ -------- صفحهٔ بعد -------- ۳-۷-۱- فشار هیدرواستاتد یم مخ ی ر ضیدرو تیکی ۳-۷-۲- فشار هیدرودینامیکی م م خ مم ی ۳-۸-۲ زلزله سطح ۲ ی وه وه موم ار ار را را ار ایا ار ار ایا را یا ی ی را ی یا یا ترا ی یا یا را ای ایا یا ایا یا ایا ای یا یا ی یا ای را را ی یا ار یا ایا یار تا ایا ی ایا یا ی یا ایا نا یا ی ای یا یا را ی ار ار یا ایا یا ار ی ای ی ایا یا یا ای ی ی یار ییارگ ناور رت د ۳-۹-۱ انتشار اضافه فشار آب منفذی به داخل ناحیه بهسازی شده یم ۰ ۵ ۱ ۰۰ ۱ ( تحلیل لرزه‌ای موم همم ام ام مه الف- روش‌های مبتنی بر روش بلوک لغزنده نیومارک برای اسکله‌های بلوکی و ب- روش بلوک لغزنده اصلاح شده برای اسکله‌های بلوکی مش ۴۰ ۴۰ ۴۰ ۴۰ ۳۴۰ -------- صفحهٔ بعد -------- ۴-۳- معرفی نرم‌افزارهای موجود برای انجام تحلیل‌های عددی یم ۴-۳-۱- نرم‌افزار آباکوس وج وه موه همم ۴-۳-۲- نرم‌افزار فلک و موی موی یووم و وم ۴۳-۳-۳- نرم‌افزار پلکسیس دم ‏ مم ‏ مم ‏ ی ممو مم مم مش ۴-۳-۴- نرم‌افزار میداس وه جیوه یووم موم ۵-۳-۴- نرم‌افزار دیانا و و یم موم وم ۴-۳-۶- نرم‌افزار ژئو استودیو و یووم ویو موم موم ۷-۳-۴- نرم‌افزار زدسویل ۳ ۴-۳-۸- نرم‌افزار ژئو فایو و واه همم موم ۵-۱- مقدمه دمم مج مش ۵-۳- بارهای وارده دمم موم ام ام مش ۵-۳- ارزیابی عملکرد اولیه (تحلیل پایداری شبه‌استاتیکی شیروانی) و موم ۵-۳-۱- روش‌های تحلیل پایداری شیب وی وه موم ۶۰ ۶۰ ۶۰ -------- صفحهٔ بعد -------- ۵-۳-۳- روش بیشاپ ساده‌شده و مه همم ار و ۵-۴- ارزیابی عملکرد تحت زلزله‌های سطح ۱ و ۲ و مه ی 8 و ۵-۵- مراجع و وی موم مه مهم ۹ و فصل ششم- بررسی پایداری اسکله وزنی بلوکی ۱-۶- مقدمه یره ۶-۲- بارهای وارده موجه موه م۰ ۱۴ ۱ ۶-۳- ضریب لرزه‌ای ۵ ۶-۳-۱- تعیین مقدار تغییرشکل مجاز وی وم موم ۹۴ ۱ ۶-۳-۲- تعیین جرم اسکله ۱۸ الف- بررسی لغزش جم و مه موم و ۱ ب- بررسی واژگونی ۸ ج- بررسی ظرفیت باربری و وه مه ۰ ۹۳ ۱ ۶-۳-۳- سربار اسکله ۱۵ ۶-۳-۴- شناوری ۵ ۶-۳-۵- فشار جانبی خاک ۱۵ ۶-۳-۶- فشار دینامیکی آب ۱۸ ۶-۳-۷- کاهش فشار جانبی با بهسازی مصالح خاکریز ۱۸ الف- الگوی مثلنی وی و همم 8 ۱ ب- الگوی چهارضلعی و و وم مه ۹ ۱ ۶-۴- بررسی پایداری وی و وم همم ۹ ۱۳ ۶-۴-۱- بررسی پایداری کلی سازه‌ها در حالت استاتیکی تحت وزن سازه ی ۹ ۱ الف- بررسی گسیختگی لغزشی و موه جوم ۹ ۱ ۶-۴-۲- بررسی پایداری کلی سازه‌ها در حالت فشار جانبی استاتیکی و تحت زلزله سطح ۱ جک 8 الف- بررسی لغزش اسکله ی ی همم ام -------- صفحهٔ بعد -------- ج- بررسی ظرفیت باربری شالوده اسکله م مم و ۳ د- بررسی نشست اسکله خم م و و ۶-۳-۳- بررسی پایداری کلی سازه‌ها تحت زلزله سطح ۲ مم ی و الف- ار زیابی عملکرد براساس برآورد تغییرشکل لرزه‌ای به روش عددی و ب- آزمون مدل در میدان گرانشی ۱8 ۵ ج- آزمون مدل با استفاده از دستگاه سانتریفیوز مم ی ما 0 د- آزمون لرزش میدانی مم م م ی 0 ۱(-۷- مقدمه یر ۵ پا ۷-۲- طراحی بر مبنای عملکرد لرزه‌ای ما ی و ۳ ۷-۳- معیار اسیب م مم ی یم 0 ۷-۳-۱- اسکله بلوکی ۱۸ 9 سس ۷-۵- منحنی‌های شکنند زه! ۹۸ مىجخی ی ره‌ای ار را را را ار ری ۷۷-۶- ا ۱۰۰ مراخع موه همم هی مه همم مه موم همم همه موم مه هه مهم مه مه مه مه مه مه ۷ ۸-۱- مقدمه ۱ ۸-۲۳- طبقه‌بندی روش طراحی بر مبنای قابلیت اطمینان ما ۱ -------- صفحهٔ بعد -------- ۸-۳-۱- نکاتی در مورد تحلیل قابلیت اطمینان وا ۸-۳-۲- مفهوم احتمال گسیختگی به‌عنوان معیار مطلق پایداری سازه خ ی ۸-۳-۳- روش‌های اصلی تعیین سطح ایمنی هدف ام ام مش ۴-۸ اتخاذ طراحی ضریب بار و مقاومت برای روش طراحی مبتنی بر قابلیت اطمینان سطح ۱ ی ۲-۳-۸- روش ضریب جزئی م ی مق ما الف- روش ضریب جزئی با استفاده از طراحی ضریب مصالح م ی ما ب- روش ضریب جزئی با استفاده از طراحی ضریب بار و مقاومت مخ ۸-۳-۳- مزایا و معایب روش ضریب جزئی با استفاده از طراحی ضریب مصالح ما ۸-۳-۴- مزایا و معایب روش ضریب جزئی با استفاده از طراحی ضریب بار و مقاومت ی ۵-۴۳-۸- دلایل اتخاد روش ضریب جزئی با استفاده از طراحی صریب بار و مقاومت ام ۲-۵-۸- روش محاسبه ضرایب جزئی با روش ارزش طراحی ام مه ۳-۵-۸- نظریه محاسبه ساده ضرایب جزئی ی مخ ۶-۸- شبیه‌سازی مونت کارلو (۸125) به‌عنوان ابزاری برای تحلیل قابلیت اطمینان ی ۱-۶-۸- مزایای استفاده از 5ع]۱ و و مخ ۲-۶-۸- تعیین ضرایب جزئی توسط ۱15 مم مم ی مه ۳-۶-۸- زمان آزمایشی ۸]۳5 خم ‏ مم ‏ ی -------- صفحهٔ بعد -------- فصل نهم- مثال‌های طراحی ۹-۱- اسکله بلوکی ی ی ی یرو هه ۱ ۱-۱-۹- هندسه اسکله مم خم جم و ۱۳۴۳ ۹-۱-۲ محاسبه ضریب لرزه‌ای یم و و ۱۳۴ ۹-۱-۳- بررسی گسبختگی لغزشی در حالت استاتیکی موم ۱۳۴ ۹-۱-۴- بررسی گسبیختگی لغزشی تحت زلزله سطح ۱ میم و ۱۳ ۹-۱-۵- بررسی واژگونی اسکله تحت زلزله سطح ۱ مم ۱۳ ۹-۲- موج‌شکن توده سنگی ی وج ۱۳ ۹-۳- بررسی عملکرد لرزه‌ای موج‌شکن توده سنگی و اسکله بلوکی با انجام تحلیل دینامیکی هه ۹-۳-۱- روند مدل‌سازی یم میم ۱۳1 ۹-۳-۲- مدل‌های رفتاری مورد استفاده مم ی موم ۵ ۱۱۳ ۹-۳-۳- موج‌شکن توده سنگی و و و ۱۳۳ ۹-۳-۳ اسکله بلوکی ی م مم ی موم ۱۳۳ -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- فصل اول مقدمه و معرفی -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- مقدمه و معرفی م۳( ۳ ۱-۱- هدف و محدوده راهنمای حاضر ۱-۱-۱- هدف راهنمای حاضر که بر مبنای آئین‌نامه‌هاء توصیه‌نامه‌ها و دستورالعمل‌های فنی بین‌المللی معتبر در حوزه طراحی لرزه‌ای اسکله‌ها و سامانه‌های محافظت از اسکله‌ها تهیه شده است. از این پس با عنوان «راهنمای فنی» مورد اشاره قرار می‌گیرد. هدف از تهیه راهنمای فنی حاضرء فراهم آوردن مرجعی برای تحلیل و طراحی لرزه‌ای موج‌شکن‌های توده سنگی و اسکله‌های وزنی بلوکی بر مبنای به‌روزترین روش‌ها و ضوابط فنی موجود و همچنین کاهش آسیب‌پذیری تجهیزات و عیرمستفقیم به کار گرفته می‌شوند. علاوه بر این مستندات. از مطالب مر تبط کتاب‌ها و مقالات معتبر جدید موجود در ادبیات فنی برای تکمیل مفاهیم ارائه شده و انسجام بیش‌تر راهنمای فنی حاضر استفاده می‌شوند. جدول ۱-۱- آئین‌نامه‌ها و دستورالعمل‌های بین‌المللی و داخلی مورد استفاده در تهیه راهنمای حاضر. عنوان مرجع پیشنهاد دهنده سال انتشار استانداردهای فنی و تفسیرها برای تجهیزات و تأسیسات بندری و لنگرگاهی در زاین" موسسه توسعه مناطق ساحلی فرامرزی ژاپن " ۳۲۰ دستورالعمل‌های طراحی لرزه‌ای سازه‌های بندری " انجمن جهانی زیرساخت‌های حمل و نقل آبی* ۰ ۲۰۹۱ آئین‌نامه بریتانیا برای طراحی دیوارهای ساحلی. اسکله‌ها ۳ دلفین‌ها * (-6340-2 5( موسسه استانداردهای بریتانیا* ۳۲۰۱۰ 2010 راهنمای طراحی و ساخت موج‌شکن‌ها " (6349-7-1991 5) مسسه استانداردهای بریتانیا ۱۹۹۱ طراحی لرزه‌ای باراندازها و اسکله‌ها* (61۱-14 [۸5)۳/0۳1۹) جامعه مهندسان عمران ایالات متحده * ۳۱۴ دست‌نامه سنگ: استفاده از سنگ در مهندسی هیدرولیک (ویرایش ۲)"" انجمن تحقیقات و اطلاعات صنعت ساخت "۱ ۳۰۱۲ 10 1۳۵0111165 ۲1۵۳0۶۳ 0 ۳۵۲۳ 1۵0۳ کعا ماع 0 0ص کلحو لماک امنمط ]۱ (06-11)) 2020[ آ0 1۹16 1661006۲ جع۸ لاد کدع 0 ۲ ۵ ۹ ۳3۵۳ 10۲ 01061106 0ع60 عا واگ ۲ (۳1۸) 131۳۵۹1۳۳۵ 1۳۵۳۹0۳۲ ۷۷۵160۳۵ 1۵0۳ نامه ۷۷۵۲۵ * 105 200 دع11عل7 کال ۷۷ برد ان 10 ۳۵ 1۵۲ ۳۳۵۵۵۵ 0۲ 0006 - 06349-2-20[0 کط ۵ (8351) 1۳۹11110 02۳05 )5 8۳۱۹۵ * * ۵5 6349-7-199[ - 0106 ۱۵ 1۳6 16120 000 600۹1۳۵10 0 ۹۹ (61-14 ۸۹5)۳/0۳۹1) ۷۷۳۵۳۷۵۵ 200 ۳۳۹ ان ما16 ماگ ۸ (۸5)014) 1۳۵166۲۹ |1۷ آن برع 500 ۸6۳۱۵۵ ۱ (6011100 200) 681166118 ۷۵۲۵/10 ۵ ۳۵۵ 0 عک ۳۵ ۲۵۵۳۳۵۵۵۵ ۲۵ ۱۰ ۱۱ 0۹10 10 ‏دش 1010۳۵1100 200 11۹۵۳3 اماد0‎ 0110 ))-11٩1۸( -------- صفحهٔ بعد -------- ارت جدول ۱-۱- آئین‌نامه‌ها و دستورالعمل‌های بین‌المللی و داخلی مورد استفاده در تهیه راهنمای حاضر. عنوان مرجع پیشنهاد دهنده سال انتشار توصیه‌های کمیته سازه‌های ساحلی و آب‌راه‌ها " کمیته سازه‌های ساحلی انجمن فناوری بندری ‏ ۲۰۱۵ نشریه شماره ۶۲۹: راهنمای طراحی و اجرای سازه‌ای حفاظت سواحل معاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رییس ‏ ۱۳۹۲ جمهور نشریه ۶۳۶: دستورالعمل طراحی سازه‌های ساحلی - بخش هفتم - تجهیزات محافظت ممعاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رییس ۰ ۱۳۹۲ بندر جمهور راهنمای طراحی لرزه‌ای اسکله‌ها وزارت راه (0 ترابری _ پژوهشکده حمل و نقل ۱۳/۸۸ نشریه ۳۰۰-۵ آیین‌نامه طراحی بنادر و سازه‌های دریایی ایران - موج‌شکن‌ها و سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور ۱۳۸۵ سازه‌های حفاظتی طراحی لرزه‌ای سازه‌های ساحلی شامل موج‌شکن‌های توده سنگی و اسکله‌های وزنی بلوکی که موضوع این راهنمای فنی هستند. عمدتاً به‌معنای ارزیابی عملکرد لرزه‌ای موج‌شکن‌های توده سنگی و اسکله‌های بلوکی با استفاده از روش‌های تحلیل و طراحی مناسب هستند به‌نحوی که بتوان از حفظ پایداری این سازه‌ها در شرایط لرزه‌ای اطمینان حاصل نمود و ۱-۱-۳ محدوده کاربرد راهنمای فنی حاضر برای تحلیل و طراحی لرزه‌ای موج‌شکن‌های توده سنگی و اسکله‌های وزنی بلوکی تهیه و تدوین می‌شود. ولی به‌واسطه تشابه روند تحلیل و طراحی سازه‌های ساحلی, از برخی ضوابط و روش‌های پیشنهادی در این راهنماء ۱-۳- معرفی سازه‌های مورد بررسی در راهنما ۱-۲-۱- اسکله‌های وزنی بلوکی اسکله‌های بلوکی احتمالاً قدیمی‌ترین سازه‌های نگهدارنده وزنی هستند [۱ و ۲]. این اسکله‌ها از بر روی هم چیده شدن بلوک‌های بتنی غیرمسلح پیش‌ساخته یا سنگی ساخته می‌شوند. بلوک‌ها می‌توانند به‌صورت توپر یا مجوف باشند. در صورت مجوف بودن بلوک‌هاء داخل آن‌ها را می‌توان با مصالح خاکی مناسب پر کرد. به‌منظور کاهش نشست‌ها و بهبود توزیع تنش قائم در زیر اسکله. معمولاً یک شالوده سنگریزه‌ای در زیر بلوک تحتانی اجراء می‌شود. پایداری بلوکی‌ها به‌واسطه کلیدهای 2 ۳۸۲۲ :۷۷۵1۳۳۵۵ وه د0 ۲1۵ بخع 51 ۷۷۵11۵۵۲ 1۵۳ معا 0 عط) ان ک 00۵0 ۱ ع36 1 200 2100 00دد۸ جعوا0 1 ۳۵۳۲ جح 06 6 ) او معا ناگ ۷۷۵1۲۵0۵ 1۵۳ ععاا نحص 0 ۲۸۵ ((6 ]1۵ 6006010 -------- صفحهٔ بعد -------- مقدمه و معرفی ۳( ۵ ۳7۷۹۷ برشی و ساز و کار اصطکاکی میان آن‌ها و پایداری کلی سیستم از طریق وزن اسکله و اصطکاک میان اسکله و شالوده سنگریزه‌ای زیر آن تامین می‌شوند. این اسکله‌ها در سه نوع پشت قائم. پشت پلکانی و پشت شکسته مورد استفاده قرار می‌گیرند. مهم‌ترین مزیت اسکله‌های بلوکی. صرفه اقتصادی آن‌ها به‌علت غیرمسلح بودن بلوک‌ها (به‌جزء بلوک تحتانی) است. همجنین به‌واسطه پیش‌ساخته بودن بلوک‌هاء کیفیت ساخت اسکله و دوام آن در برابر عوامل خورنده بالا است. اما وزن بالای بلوک‌ها موجب می‌شود که استفاده از آن‌ها در بسترهای دانه‌ای سست و خاک‌های چسبنده مستلزم بهسازی مصالح ژئوتکنیکی بستر باشد. اسکله بندر پتروشیمی پارس در منطقه عسلویه, اسکله بندر شهید بهشتی چابهار و چند اسکله در بندر تجاری کیش نمونه‌هایی از اجرای این نوع اسکله‌ها در ایران هستند. اسکله بندر جبل‌علی در امارات متحد عربی و اسکله بندر صحار در عمان نیز نمونه‌هایی از این سیستم در سایر کشورهای منطقه هستند. در این اسکله‌هاء بلوک‌ها که دارای طول یکسانی هستند. بر روی یکدیگر چیده می‌شوند و اسکله پشت قائم مطابق شکل (۱-۱) را تشکیل می‌دهند. این نوع اسکله‌ها که نخستین نوع از اسکله‌های بلوکی محسوب می‌شوند. فاقد راهکاری برای کاهش فشار جانبی خاک وارد بر اسکله و تقلیل نیروی اینرسی لرزه‌ای وارد بر آن هستند و نیروی افقی وارد بر آن‌ها مشابه با دیگر اسکله‌های پشت قائم است. ست ص ی شکل ۱-۱- اسکله وزنی بلوکی پشت قائم. در این اسکله‌هاء. طول بلوک‌ها از بستر به‌سمت بالا کاهش می‌یابند و شکل پشت اسکله مطابق شکل (۲-۱) به‌صورت مایل به‌سمت دریا است. این چیدمان بلوک‌ها موجب متمایل شدن مرکز جرم اسکله به‌سمت پایین اسکله و مشارکت وزن مصالح خاکی قرار گرفته بر پشت اسکله در تأمین پایداری می‌شود. اما در عین حال فشار جانبی وارد بر اسکله افزایش می‌یابد و مرکز جرم اسکله به‌سمت دریا متمایل می‌شود. از این‌رو این تغییر هندسه از پشت قائم به پلکانی مایل به‌سمت -------- صفحهٔ بعد -------- . راهنمای طراحی لرزه‌ای موج‌شکن‌های توده سنگی و اسکله‌های وزنی بلوکی شکل ۲-۱- اسکله وزنی بلوکی پشت پلکانی. با توجه به شکل (۳-۱)» گوه گسیختگی تشکیل شده در پشت اسکله مایل به سمت خشکی و در نتیجه فشار جانبی خاک وارد بر آن کوچک‌تر از یک اسکله پشت عمودی است [۳]. به‌طور مشابه, گوه گسیختگی و فشار جانبی برای یک اسکله مایل به‌سمت دریا بزرگ‌تر از اسکله پشت قائم است. با این‌حال, در مقایسه با اسکله قائم اسکله مایل به‌سمت خشکی بسیار گران‌تر خواهد بود. زیرا برای ساخت آن به مقادیر قابل‌توجهی مصالح سازه‌ای نیاز است و ممکن است مشکلات ظرفیت باربری خاک به‌سبب وزن سنگین اسکله به‌وجود آید. همچنین, به‌واسطه حجم بزرگ‌تر و وزن بیش‌تر این اسکله. نیروی اینرسی وارد بر آن در طی زلزله بزرگ‌تر خواهد بود [۴]. یک راه‌حل برای رفع این محدودیت و استفاده از فشار جانبی کاهش یافته خاک در اسکله مایل به‌سمت ساحل, استفاده از یک اسکله پشت شکسته است [۵]. در یک اسکله پشت شکسته مطابق شکل (۴-۱)» به‌واسطه شکل مایل به‌سمت خشکی اسکله. افزایش فشارهای جانبی خاک در بخش پائین اسکله که مقادیر فشار جانبی وارد بر اسکله بزرگ می‌شوند. کاهش می‌یابد. در حالی‌که به‌سبب تمایل شکل پشت اسکله به سمت دریا در بخش بالای اسکله که فشار جانبی کوچک‌تر است. هزینه. وزن و حجم مصالح اسکله کاهش می‌یابند [۶|. همچنین به‌موجب جابجایی مرکز جرم اسکله بلوکی پشت شکسته به‌سمت خاکریزء پایداری این نوع اسکله در برابر واژگونی در مقایسه با یک اسکله پشت قائم متناظرء افزایش می‌یابد. این رویکرد کاهش فشار جانبی که کوچک‌سازی گوه گسیختگی خاک پشت اسکله را نیز به‌همراه دارد. سبب بهبود رفتار لرزه‌ای و افزایش بازده اسکله بلوکی پشت شکسته مابل به سمت دربا عمودی مایل به سمت ساحل شکل ۳-۱- انواع شکل پشت اسکله وزنی بلوکی و گوه گسیختگی پشت آن‌ها. -------- صفحهٔ بعد -------- مقدمه و معرفی ۳( ۰ کر ۴۱ ۱ کا وزنی بلوکی 3 مه ی ۹ پا ۰ ۱-۳-۲ موج‌شکن‌های شیب‌دار با توده سنگی موج‌شکن‌های شیب‌دار یا توده سنگی مطابق شکل (۵-۱) شامل یک بخش توده سنگی هستند. در عمده این موج‌شکن‌هاء استقرار سنگ‌ها به‌صورت تصادفی و نامنظم است (شکل (۵-۱- الف)) [۷ و ۸]. برای افزایش پایداری. کاهش انتقال موج و نیز کاهش هزینه مصالحء از موج‌شکن توده سنگی چند لایه با هسته سنگی مطابق شکل (۵-۱- ب) استفاده می‌شود ‎.]٩[‏ پایداری لایه حفاظتی موسوم به «آرمور !» با استفاده از بلوک‌های بتنی شکل‌دار افزایش می‌یابد. در حالی که انتشار موج را نیز می‌توان با استفاده از سازه فوقانی موسوم به دیواره موج کاهش داد. این دیواره می‌تواند به‌عنوان راه دسترسی به موج‌شکن نیز استفاده شود (شکل (۵-۱-ج)). ی : 48 رمحا نمی هک 1:7 هو مین هن وی سا میا ری ی وگ (ج) دیواره موج. موج شکب هایی که تنها از بلوک‌های بتنی ( تشکما می‌شوند نیزر احدات می‌شوند. به‌ویزه برای استفاده به‌عنوان موج شکو منفصل حفاظت ساحلی (شکل (۶-۱-الف)). علی‌رغم ناچیز بودن کاهش انتشار موج در این نوع از موج شکن‌هاء به‌واسطه مطابق شکل (۶-۱- ب) که زیبایی بصری و چشم‌انداز دریا را مختل نمی‌سازند نیز برای حفاظت دریایی احداث می‌شوند. ۳ 10 2 3661 ۳۵2/216۳۵ 0۲ ۹۵۲۵0 ۵ -------- صفحهٔ بعد -------- ۸ راهنمای طراحی لرزه‌ای موج‌شکن‌های توده سنگی و اسکله‌های وزنی بلوکی در موج‌شکن‌های شکل پذیر ا مفهوم اصلی برقراری تعادل میان شیب توده سنک 9 عملکرد موج است. در این موج‌شکن‌هاء با به‌کارگیری شیب نهایی توده سنگ مطابق شکل (۶-۱- ج)» آن‌ها را در برابر نیروی امواج تثبیت می‌نمایند. این موج‌شکن دارای سکویی بزرگ در جلو است. که نهایتاً تحت اثر نیروی امواج تغییرشکل خواهد داد. از این‌رو موج‌شکن سکویی یا پایدار دینا میک خوانده می‌شود. (ج) شکل ۶-۱- موج‌شکن‌های: (الف) ساخته شده از بلوک‌های بتنی. (ب) مستغرق و (ج) سکویی. ۱-۳- بکاها کلیه یکاهای مورد استفاده در راهنمای حاضر و تمامی روابط و مقادیر ارائه شده در راهنما بر اساس دستگاه بین‌المللی یکاها (51) هستند. در صورت استفاده از یکایی خارج از این سیستم., یکای مربوطه قید شده است. ۱-۴- ساختار راهنما راهنمای فنی حاضر در نه فصل تهیه و تدوین شده است. در فصل اولء سازه‌های مورد بحث در راهنمای فنی حاضر معرفی و همچنین محدوده و هدف راهنما تبیین می‌شوند. در فصل دومء تأثیر زلزله بر سازه‌های ساحلی بررسی می‌شود. در فصل سومء بارهای وارد بر سازه‌های مورد بررسی در شرایط مختلف بارگذاری ارائه می‌شوند. فصل چهارم به ارائه روش‌های تحلیل سازه‌های مورد بحث می‌پردازد. در فصل‌های پنجم و ششم» روابط طراحی مربوط به موج‌شکن‌های توده سنگی و اسکله‌های بلوکی ارائه می‌شوند. در فصول هفتم و هشتم. اصول طراحی بر مبنای عملکرد و طراحی بر مبنای قابلیت اطمینان بحث می‌شوند. در نهایت در فصل نهم. مثال‌هایی از طراحی لرزه‌ای موج‌شکن‌های توده سنگی و اسکله‌های بلوکی آرائه می‌شوند. ع6 م۵ 3۵ ۱ 86 * -------- صفحهٔ بعد -------- مقدمه و معرفی و ۵ ۱-۵- مراجع [۱] ابراهیمیان. ب. و زرنوشه فراهانی, | (۱۴۰۳). بهینه‌سازی هندسه اسکله‌های وزنی بلوکی گوزیشتی با استفاده از تحلیل‌های دینامیکی غیرخطی و روش یادگیری ماشین نظارت شده. مجله مهندسی عمران شریف :101 .- . ۰ 50 26.31 ۱0.24200/[30.2023.611۱ آن نعادعل ۵00 کلادراه 2 اعد 1۵ مدز ع مک ,(20090) ۵ 0۳211۵00 ک سا 6 بلشها بط بال۵ا ۲۳۵۹۵۵ [2] -02] .00 ,(])14 م0 ۱811 ملوا/ط 0 امسحسول کب 0۱00 0 ع6 ۳3 00 01ع011 ااع 00ع 36 00۵0102 ,(20[186) .۸ ,۵۵۳2۵۵ ۶ ب.ظ ۳۳۳۵۳۱۳1۵۵ بر ۸ ,۳۵۳۵۳۵۵۵۰ |35 [0001011114) ((0 ۲0۵۱110۵۱100 1۳0110001 370 ان و م۵۵00 1۵ مداله۷ مان ازع ۷06 100ط ان ممزبقط0 ۰ ,1011۳21 ,8۶ 18171007171( ۷۵11۵۰70۱۳0 0۵ 2۲۵۷11۷ ۳۵۵-۳۵ ان امعم امحال منصحنمک مرا [20) .م۸ نالک [4] ,75-4 .00 .(۱37)2 ]۱0111007 00601 0۱ ,الا 008 ما۲۵ 1 ۳۵۷1۵۳ 0۷۵10 200 510116 ,(2008) .ل ماما هک 200 بش ۵1۵01070 0 م۸ نها لک |[5] ۰ ]99-1 .00 ,(28)2 .۱0101007718 2۱0۵ 0 19 آنمک ما۷۵ جهن اا سدع ۳۵0 ۷1۵006 ۳۵۳۵۵۵ 2 ان ک0 2110 ماعل ان 31۱22100 ب(ر2023) 72 ۸ ۸۵۰ ,۳۵۳۵۳۵۵ ۵۶ ب.ظ ۳۳۲۵۳۱۳1۵۵۰ [6] .00۲18۳۵11011 ۵0۳-1206 داز ۵01117۵8 ۳۳۵۵۵۵ ۵۵۵۵۵ عن 0 ما رای ال۳2 من 2۵11۷ 365-380 .00 1۵۵۰ ]۳۵۳ ۷۷۵۵۵۵۵ 51۳/۳۵۹۰ 17۱ ((110 1۱100 00۱ هه 00 ۵/۸ امک 40 ۳۵۳۱|۵6 آ0 6۳۵۷10۲ 6 اعد ان ۱۷۹22000 آهز 3 ,(2019) ۲ ۸۵۰ ۳۵۵۵۳۱۶ عک .ظ ۳۳۳۵۳۱۱۵۵۰ [7] 6 ]2/0100 41۸10۱10۷1 آ0 با 1۳۵00011 ۵۵110۹۰ معطهعه غاد انا 0 ماد حعا ۳ ۰ ,70/1۳0(1 ,۰ ۱811100710۱( ]07000100711100 0 06 6۳۵۷10۲ ع1د ۵61 ۳۵ 0 لاه [ها 1 ,(20[9) بش م1012 0 #نه .۸ هار۵ ‎]٩[ ۱06۰ .00 ,1/60 8 1(] ۱8171007 00601 لع همع 11116 00 0عا1 اد ۳ 00اب ۲آ0 6۳۵۷10۵۲ 6 عزعه ان ما۷2 از ,(2019) ۲1 بش۸ متطامصد۳ 230 ,۰ظ ۳۳۳۵۳۳۵۱۵۵۰۶ [9] ٩1] 11107110110110] ۲۵۱110۵7163 [1‏ 0 با ]۳۵00001 10 .1۵۷6۳ امه معط اعد 6و۱ ۵ 0 لعاحی اد 0۳ ۰ 70/1۳0۱ ,(6اک) 8 ]0۱8100 ماه وا 0۷ 0/0 امک -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- فصل ههای ذوم احلی -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- تأثیر زلزله بر سازه‌های ساحلی ۳/۳( ۳ ۲-۱- حر کات سنکگ بستر در این فصل, به تشریح موضوعات بنیادی مربوط به اثرات بارگذاری لرزه‌ای بر روی سازه‌های ساحلی پرداخته می‌شود. مطابق با شکل (۱-۲)» امواج لرزه‌ای در امتداد گسل پوسته زمین ایجاد می‌شوند و در داخل سنگ‌های پوسته فوقانی انتشار می‌یابند تا به سطح سنگ بستر ساختگاه مورد نظر می‌رسند. در ادامه. امواج درون نهشته‌های خاک محل منتشر می‌شوند و با رسیدن به سطح زمین. سازه‌ها را تحت تأثیر قرار می‌دهند. بسته به شدت ارتعاش و شرایط خاک. روان گرایی خاک‌های نزدیک سطح زمین و گسیختگی‌های احتمالی مرتبط با آن می‌تواند تأثیر قابل توجهی بر سازه‌های ساحلی بگذارد. اگر حرکات لرزه‌ای ناشی از گسیختگی یک گسل در فراساحل موجب جابجایی قائم شود. وقوع سونامی محتمل خواهد بود. جنبه‌های مهندسی این پدیده‌ها مجموعاً در ارزیابی اثرات لرزه‌ای بر سازه‌های بندری مهم هستند. واا5 |۱۵۲۵ 151۳12۲۳۷ یی شکل ۱-۲- نمایش شماتیک انتشار امواج از محل گسل تا سطح زمین و اثرات محلی ساختگاه. یکی از پارامترهای کلیدی در طراحی‌های مهندسی در کارهای عملی» شدت زمین لرزه در سنگ بستر است. که بر اساس بیشینه شتاب افقی زمین (۳0۸) یا در برخی موارد بیشینه سرعت زمین (۳60۷) تعریف می‌شود. این پارامتر به صورت مستقیم پا با مقیاس کردن مشخصه‌های مرتبط با زمین لرزه, شامل طیف پاسخ یا تاریخچه زمانی استفاده می‌شود. در تحلیل خطر لرزه‌ای احتمالاتی " (۳5]1۸)» سطح زمین لرزه در سنگ بستر به‌عنوان تابعی از دوره بازگشت یا احتمال فراگذشت از یک مدت زمان مواجهه معین تعریف می‌شود. یک نمونه در شکل (۲-۲) نشان داده شده است. که در آن ۸ های سنگ بستر براساس داده‌های زمین‌شناسی,» زمین‌ساختی و تاریخچه فعالیت لرزه‌ای موجود برای منطقه به‌دست آمده‌اند. شایان توجه است. نتایج تحلیل خطر لرزه‌ای, مانند شکل (۲-۲)» به میزان آگاهی در خصوص شرایط زمین‌ساختی منطقه. کیفیت بانک اطلاعاتی زلزله و روش‌های احتمالاتی مورد استفاده بستگی دارد. از این‌رو. مطالعات خطر لرزه‌ای معمولاً براساس جدیدترین تحقیقات به‌روز می‌شوند. زمین لرزه سنگ بستر برای یک دوره بازگشت معین و یک ناحیه مشخص اغلب در آئین‌نامه‌ها و استانداردها مشخص می‌شود. 5 3۵7۵ ع15116ع6ه 11۵16 [۳۳۵۵ ۱ -------- صفحهٔ بعد -------- ۴ ۸ راهنمای طراحی لرزه‌ای موج‌شکن‌های توده سنگی و اسکله‌های وزنی بلوکی با >7جچجچجچجچجچجچجچجچجچجچجچجچجچخجخجخجخجخجخجخجخچخشخشخشخشگگگک 510 ع‌ِ 2 وب و 8 52000 _ رم 8 ۳ 5 / 6 ِ ح [ه ۵ 4 5 2اه 2 ی له | قست 8 0.2 5 5 مر 3 اک 0 نج 1000 500 0 0 (۷6۹۲۹) ۳۵۲۱۵۵ ۲۹۵۳۲۳ شکل ۲-۲- بیشینه شتاب افقی در سنگ بستر در دوره بازگشت‌های مختلف. ۲-۲- اثرات محلی ساختگاه ممکن است نهشته‌های خاک در یک ساختگاه خاص. زمین لرزه سنگ بستر را به‌طور قابل توجهی دگرگون نمایند و آن « اثرات محلی ساختگاه» گفته می‌شود. اثرات محلی ساختگاه به خواص خاک زیرین و چینه‌شناسی و همچنین مشخصات شدت و فرکانس زمین لرزه سنگ بستر بستگی دارد. لایه‌های نرم خاک بسته به عمق و ویژگی‌هایشان قادرند فرکانس‌های خاصی از زلزله را به‌شدت تقویت کنند. برای خاک‌های بسیار نرم» ارتعاشات ضعیف می‌شوند و در جایی که تنش‌های برشی چرخه‌ای اعمالی, به مقاومت نهشته‌ها نزدیک می‌شوند. در کارهای عملی. اثرات محلی ساختگاه با استفاده از ضرایب تشدید توصیه شده برای ساختگاه براساس تحلیل آماری داده‌های موجود یا تحلیل پاسخ ویژه ساختگاه ارزیابی می‌شود [۱ و ۲]. ضرایب تشدید ساختگاه اغلب در آئین‌نامه‌ها و استانداردها مشخص می‌شوند و برای مقیاس ۳0۸ یا ۳0۷ سنگ بستر به‌منظور به‌دست آوردن مقادیر متناظر در سطح خاک زیرین با لایه‌بندی افقی عموماً با استفاده از یک مدل تک‌بعدی و به‌منظور به‌دست آوردن تاریخچه زمانی زمین لرزه پارامترهای وابسته به کرنش مصالح, نظیر مدول برشی و نسبت میرایی» برای ایده‌آل کردن پاسخ غیرخطی و اتلاف انرژی اعمال شده توسط زلزله طرح تعریف می‌شوند. -------- صفحهٔ بعد -------- تأثیر زلزله بر سازه‌های ساحلی ۳( ۵ ۳7۳۳۳۹۷۹۷۹۷۹ ۳-۳ روان‌گرابی از آن‌جایی که ارتعاشات زلزله موجب جلو و عقب رفتن سریع نهشته‌های اشباع خاک و ایجاد برش در آن‌ها می‌شوند. فشار آب در منافذ خاک شروع به افزایش می‌کند. در خاک‌های غیرچسبنده سست اشباع, فشار آب منفذی می‌تواند به‌سرعت افزایش یابد و به حدی برسد که ذرات برای مدت کوتاهی از هم جدا شوند و سختی خاک به‌طور موقت. کاملاً از میان برود. این حالت که به‌صورت نموداری در شکل (۳-۲) نشان داده شده است. روان گرایی خاک نامیده می‌شود. استحکام خاک در نتیجه اصطکاک و همبندی میان ذرات خاک به‌وجود می‌آید. در هر عمق از زمین» پیش از زلزله. بخشی از وزن خاک و دیگر بارهای اعمالی, توسط نیروی بین ذرات خاک و بخش دیگر توسط آب منفذی حمل می‌شود. هنگامی که به خاک سست ارتعاش وارد می‌شود. سعی می‌نماید متراکم یا فشرده شود. حضور آب از تراکم آنی خاک جلوگیری می‌کند و جهت فراهم شدن امکان تراکم. لازم است آب منفذی زهکشی شود. در نتیجه. وزن بالا به‌طور فزاینده به آب منفذی منتقل می‌شود و نیروهای بین ذرات خاک کاهش می‌یابند. سرانجام, فشار آب منفذی به حدی می‌رسد که فوران آب از داخل لایه‌های بالایی عبور می‌کند و کل وزن مصالح بالایی به آب منفذی منتقل می‌شود. در این شرایط خاک روان‌گرا شده فشارهای آب منفذی که مقادیر بالایی دارند. زهکشی شوند و تماس بین ذرات برقرار شود. ادامه می‌یابد. در نتیجه این فرآیند» برخی از لایه‌های زمین متراکم می‌شوند و نشست‌هایی در زمین مشاهده می‌شود. دیگر لایه‌ها در شرایط بسیار سست باقی می‌مانند و در زلزله‌های آینده مجدداً مستعد روان گرایی خواهند بود. پتانسیل روان‌گرایی ناشی از زلزله به مقاومت خاک در برابر ایجاد اضافه فشار آب منفذی و بزرگی و مدت تنش‌ها/کرنش‌های برشی چرخه‌ای که خاک تحت آن‌ها قرار می‌گیرد. مرتبط است. مقاومت چرخه‌ای خاک غیرچسبنده در درجه اول تابعی از چگالی, نفوذپذیری و تنش‌های موثر همه‌جانبه وارد بر مصالح است. باتوجه به تأثیر این عوامل بر نتایج آزمون‌های درجا نظیر آزمون نفوذ استاندارد (5۳1) نفوذ مخروط (]۳ح) و سرعت موج برشی (۰)» از این کاوش‌های ژئوتکنیکی برای مشخص کردن مقاومت چرخه‌ای خاک استفاده می‌شود. از آزمون‌های آزمایشگاهی, که شامل بارگذاری چرخه‌ای زهکشی نشده بر روی نمونه‌های با کیفیت بالا هستند نیز برای تعیین مقاومت روان گرایی خاک استفاده می‌شود. به‌منظور ارزیابی مناسب استعداد روان‌گرایی خاک. باید مقاومت چرخه‌ای مصالح و اثر لرزه‌ای وارد بر خاک در سطح زلزله طرح تعیین شوند. اثر لرزه‌ای بر حسب شدت و مدت حرکات رلزله ارائه می‌شود. این اطلاعات از تحلیل پاسخ ساختگاه که پیش‌تر مورد بحث قرار گرفت. به‌دست می‌آید. در پیشرفته‌ترین تحلیل‌های روان‌گرایی خاک. اثرات آن از طریق فرمول‌بندی تنش موْثر مسئله. در ترکیب با مدل‌های تولید و اتلاف فشار منفذی در داخل یک مدل محاسباتی اجراء محدود یا تفاضل محدود در نظر گرفته می‌شود. از آن‌جایی‌که فشارهای منفذی دینامیکی ناشی از زلزله منجر به ایجاد گرادیان‌های هیدرولیکی در داخل توده خاک می‌شوند. حائز اهمیت هستند. در نتیجه گرادیان هیدرولیکی. آب منفذی شروع به جابجایی کرده و به‌سرعت به سطوح -------- صفحهٔ بعد -------- ۶ ۸ راهنمای طراح ی لرزه‌ای موج‌شکن‌های توده سنگی و اسکله‌های وزنی بلوکی ۲-۴)» چشمه‌های آب ۲ و انکسارهای دریچه ۲ است. سایر پدیده‌های مرتبط با روان گرایی» گسترش جانبی ؟ و گسیختگی جریانی " خاک هستند که نشانه وجود یک لایه ماسه روان گرا در برخی عمق‌های بستر یا خاکریز هستند [۱]. وت )تس 07 لح 53۱0 تاه مامت 9 50. 6۱ 6 ۰ ی سا که ی رد۳ 2 ید ی 1 : 8 2 ی ۹۷۹ 1 0 :: * ۱ واه ها رات ۵۱ 8 اع 8 1۵ و1ع ۳۹۲۵ اوت) ۸1 53۵. ۳2۱۵ 6 ۱۵۱۵6 015هام وزرووعام اواج ۲۵۲۵ 505 6 63۲16605 6۵ 0 1۱۳۲۵2۵505 ۲۳۵۱۵۱۱ ییت‌ تن ک؟ 600۱365 ۰ 620 ۷/۱۱۳ ۵ ۱ 020۲ ۲3۷ 5 0 ۱۷۳۵ 07 آ0 ۷۵۱۲۳۵ ۱۲۵ .51 816 مواوز| ۱۲۵ ۲۵۲۱] 0۲3۵۵ 060۵5 11۵0 شکل ۳-۲- سازوکار روان‌گرایی خاک. ۲-۴- سونامی سونامی امواج بسیار بزرگ و قدرتمند آب است. که در پی رانش صفحات پوسته زمین بر اثر وقوع زلزله یا فوران آتشفشان ایجاد می‌شود. این امواج اغلب با گسیختگی‌های گسل لرزه‌ای و گاهی با زمین لغزه‌های بستر دریا همراه هستند. اگرچه ممکن است دامنه موج در داخل اقیانوس کوتاه باشد. اما با نزدیک شدن سونامی به اعماق کم‌ترء ارتفاع موج افزایش توسط زمین لرزه‌های نزدیک ایجاد می‌شود. سونامی می‌تواند به‌راحتی در فواصل طولانی مانند سراسر اقیانوس آرام منتشر " ۵۵۵ 0[[5 ۲۷۷۵۲۵۲ 43 ۲۷6۲ 65 ۲ 1۵۲۵| 8 ۵ ۲10۷۷ [6 -------- صفحهٔ بعد -------- تأثیر زلزله بر سازه‌های ساحلی ۳( ۲ سونامی‌های محلی ایحاد شده تا یک روز برای سونامی‌های دوردست که در سراسر اقیانوس رام سفر می‌کنند. متعیر است. هه ۲۱ 1 (عش و جر ۰ 7 ۳ ۳ سا ۹ یم ِ , - ۰ ۹ جمحصحسی جر ۴ ۴ ۳۱ : 4 ۲ :۰ اش رک . :2 ری ( و ۳ ۳ و ی ۰ ۹ ۸ : 3 ط ۱ ۳ : ۲ ا و ۴ 1 ۶ / شکل ۴-۲- شواهدی از جوشش ماسه ناشی از روان‌گرایی در بندر هاکوداته" ژاپن در طی زلزله هوکایدونانسی -او که " در سال ۱۹۹۳. ۳-۵- مثال‌ها بی از آسیب لرزه‌ای سازه‌های ساحلی در طی زلزله‌های گذشته ۲-۵-۱- اسکله وزنی بندر کوبه ۲ در زاین مقطع عرضی اسکله وزنی بندر کوبه در ژاپن و وضعیت آن پس از زلزله بزرگ هانشین؟ با بزرگای گشتاوری ۶/۹ در دریا است. آسیب عمدتاً به‌علت تغییرشکل نهشته سست خاک شالوده زیر دیوار کیسونی ایجاد شد. ۱۲10001216 1 ۲ ۲10۵100۳70 ۹61-0[ ۲ ۵۵ * 0۳621 1120۹۵ 627110 ۵6 -------- صفحهٔ بعد -------- ۸ ۸ رراهنمای طراحی لرزه‌ای موج‌شکن‌های توده سنگی و اسکله‌های وزنی بلوکی 9 وم ۹ عون عون وی 06 6۲6۱۱۵ با 46 280/1۳۵ 9 یه لج سس و و 40 ر کت وود 0 رک 40 ۳ وتو دج شم ازه5 االهد8 9 1 ۱ :َ ام اج عماج 0070/۵۵ 00000 832۴۱۱ لورت م۱۵ ۱ سس شبالیالیام ۲۳۲-0 ی اه مها سا ۲7-0 40 8308۱۱ 0 500 را ها ومن‌دام ۸۵ ۵۲ رها بدا آداس‌اا۸ (۳) ال (الف) سمخ اس ی 1 ور فا ۹ ی َ( اهر ار اه س رز ی 1 مضی بو هم . د سفمم ی او ره اما ری و کی ی ۰ 4 ۰ ً 7 ۹ ی ِ ه ری ۰ 8 ۹ پا » تسم م۰ ۹ ی * / .۹ ماگ را و 9 و روا ی ۳ ده کر 0 و ی ی 1 ی ۸ 1 2 95 سم را را رات مس ح ی ۹ (ب) شکل ۵-۲- اسکله وزنی کیسونی بندر کوبه: (الف) مقطع عرضی دیوار و (ب) وضعیت آن پس از زلزله بزرگ هانشین در سال ۱۹۹۵. ۲-۵-۲ اسکله وزنی بلوکی بندر والپارایسو! در شیلی مقطع عرضی اسکله بلوکی بندر والپارایسو در شیلی در شکل (۶-۲) نشان داده شده است. دیوار این بندر متشکل از بلوک‌های بتنی غیر مسلح چیده شده بر روی یکدیگرء بدون کلید برشی میان بلوک‌ها بود. اسیب وارد بر دیوار در طی زلزله سال ۱۹۸۵ با بزرگای گشتاوری ۸ عمدتا به‌واسطه تغییرمکان افقی دیوار و همچنین جابجایی نسبی میان بلوک‌های 0 -------- صفحهٔ بعد -------- تأثیر زلزله بر سازه‌های ساحلی ۳( نش 0 ۱0 (0).جا + ی 10 ۸ ااز۴ 50007۷ 5 ۱۵۷۵۱ 560 ۱ ۷۷۱۲۳۵۲ ول ۱۱۱۱/۹ 5 ۹ ۰ وگ ۳۹: ۷۷۱۲۲۲ 60 ۳۱۵ [ ۱ اون ید با 1 - ۳7 ۲۱۵ پ شکل ۶-۲- شمای مقطع عرضی اسکله وزنی بلوکی بندر والپارایسو در شیلی. ۲-۵-۳ موج‌شکن مرکب بندر کوبه در زاین شمای تغییرشکل یافته مقطع عرضی موج‌شکن مرکب بندر کوبه پس از زلزله بزرگ هانشین با بزرگای گشتاوری ‎۶/٩۹ در سال ۱۹۹۵ در شکل (۷-۲) نشان داده شده است. عمده ا سیب وارد بر این موج‌شکن به‌علت تغییرشکل قابل توجه ۲-۵-۴ موج‌شکن توده سنگی بندر پاتراس! در بونان مقطعع عرضی موج شکن توده سنگی بندر پاتراس یونان پیش از بارگذاری لرزه‌ای و پس از زلزله‌های سال ۱۹۸۴ با بزرگای ۵/۶ در شکل (۸-۲) نشان داده شده است. تغییرشکل‌ها شامل نشست‌های بزرگ ۲ تا ۴ متری بود که به‌واسطه شد. آسیب عمدتاً به‌صورت پهن‌شدگی مقطع عرضی و نفوذ مصالح زیرین به داخل رس نرم بستر بود. ۲-۶ مراجع 00.۰ ,[[1۵] ۳۳11۵۵ ,۱۸16078 علمسومط آی نسا 000 ,0996 ماک ,۴۳۵۵۳ [1] ۹۵7 1۵1۹6) 170208 ]۲60100۱1۵ 110 فاگ ۵ 270۵110 0۷ ]11000 ,(0999) رفعج ۹۹۵/6۳۵ [2] |50 0۲ بعزع50 11۳۵110/۵1 ,(4ف4ع1) ۳۵۱02 آمعنمطعامعی عل۵۵و ۳۵۳ 1۵۳ ععاانصصم معط ]1 ۰ .00 2020۰[ +1010 50061 600011۵ 002066[ مدع ۳۵۱0 عمط ام مد حعنصقط۱۷ 62۳110۵66 1620( 00۳2 ۳۵15 ماو آ0 حعیا م۳ ,(1993) ۷۰ بل ۷۷۳۱۵۵۰ 200 ۰ 1۵۱۵۵ ۳.۰ 0۳80۵۵ [3] 001607111001 1۱ 17110105 ۲0۵6 ۵۷۱ ۲۱۵۵۲۱۵ ,11۵۵110۵ 16 0 0۷۱0۵ 3 1985 حا 3 ۲ ۰]] ,۱11۹۵۵۳ ,ناما یاک ب1۵ ما۱۵ آ0 ناد 0] .و م0 مد ۱ ۳۵۳۵8 1 -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۰ ۸ راهنمای طراحی لرزه‌ای موج‌شکن‌های توده سنگی و اسکله‌های وزنی بلوکی راچد دس گککگکگگکگکگکگگگ ات هن و ۵ 80010۲6 سس 064 6 ۸۲۵۲ سس ۳ 3 00 یی اه ۳ هر ۷۷0 ۷ تست ۱ 0 5 ی سا دس 9,29 : 1000 خ 1 : + کاس 00 سور ان 1000 10.00 ۱ 6 و ا 140 و نات و 3.20 ٍ 100 ا 150 مسا هید واط8 لب 170 ما ان 18:00 مس مت ۳ 616 0000۲۱0۵۶۵0 822۸۱۱ ی اد ۳ 67 0۱3۷ اه‌اساا۸ و۱20:0م ۳۶ ۵۲ ۰ 6 7 لها ی اه لها (۳۳) 00:1 1570 ۳ شکل ۷-۲- شمای تغییرشکل یافته مقطع عرضی موج‌شکن مرکب بندر کوبه پس از زلزله بزرگ هانشین در سال ۰۱۹۹۵ 0 ی 2۲۲۳۵۲ ۳۲۱۲۳۱۵۲۷ وه ۲سا0 ۲۱۵۲۵ شر ۵ 0ج 4 ۲7-0 9 241 رت اس 7-70 1-100 1-21 5 هد اه ای با 1۵ 006 1۳00 و موی 7 7:6 1 ۱ (الف) ب0 6۲0108 ؟هلاابا و تی یا را تا کا ۹ ۱ __ِ سک ۰ ۰ اف م 50 7 سا ی سیر ۹ مررازم] ۸۵۲ نس 0 ای سر را وی 1 << 962868 ا2 م۲ 7 مس سای را ال 2 ((ووهه ۱۱و 8) ام 10ما (ب) شکل ۸-۲- شمای مقطع عرضی موج‌شکن توده سنگی بندر پاتراس بونان: (الف) پیش از بارگذاری لرزه‌ای و (ب) پس از زلزله‌های سال ۹۸۴ -------- صفحهٔ بعد -------- فصل بارهای سوم وارده -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- بارهای وارده ۳( ۳۳ ۳-۱- مقدمه بارهای وارده در خصوص سازه‌های مورد بحث در راهنمای فنی حاضرء شامل بارهای قائم و جانبی و زلزله هستند که در ادامه شرح داده می‌شوند. ۳-۲- بارهای قائم هنگام کنترل عملکرد لرزه‌ای تجهیزات و تأسیسات بندری, در صورت لزوم؛ وزن سازه» تجهیزات و تأسیسات و سربار وزن سازه و سربار به‌ترتیب به‌شرح زیر تعریف می‌شوند: * _وزن سازه: وزن خود سازه. سربار: سربار ذکر شده در این‌جا به‌عنوان بارهای ساکن یا بارهای زنده طبقه‌بندی می‌شوند و به بارهای ساکن. بار برف. بار قطارء بارهای وسایل نقلیه. بارهای تجهیزات حمل بارء بار زنده پیاده‌رو و سایر بارها اشاره دارند. هنگام تعیین سربارء لازم است شرایط بهره‌برداری از تجهیزات و تأسیسات به‌طور مناسب در نظر گرفته شوند. مقدار ویژه سربار باید با در نظر گرفتن شرایط استفاده از تجهیزات و تأسیسات بندری, مانند نوع و حجم محموله‌ها و کالاهای جابه‌جا شده و نحوه جابه‌جایی, تعیین شود. ۳-۲-۱- بارهای استاتیکی بارهای استاتیکی توسط محموله‌ها و کالاهای عمومی و محموله‌های فله بارگیری شده روی خاکریز. سولهء انبارها و سایر تجهیزات اعمال می‌شوند. در مناطقی که بارش برف سنگین است و در نواحی برف‌خیزء بار برف نیز در بارهای استاتیکی لحاظ می‌شود. ۳-۲-۲ بارهای زنده در صورت لزومء بارهای دینامیکی زیر باید در کنترل عملکرد لرزه‌ای سامانه‌های بندری به‌عنوان بارهای زنده در نظر ۳ بار تجهیزات حمل و نقل ۴) بارگذاری زنده پیاده‌رو -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۴ ۸ ررراهنمای طراحی لرزه‌ای موج‌شکن‌های توده سنگی و اسکله‌های وزنی بلوکی با >جچجچجچجچجچجچجچجچجچجچجچجچخجخجخجخجخجخجخجخچخشخشخشخشگگگک وزن سازه و سربار که در کنترل عملکرد لرزه‌ای در نظر گرفته می‌شوند. باید با توجه به نوع اقدامات و شرایط بارگیری تعیین شوند. به‌طور خاص, وزن سازه و سربار اثرات زیادی بر بررسی گسیختگی لغزش دایره‌ای دیوارهای ساحلی دارد. بنابراین» در تعیین انواع و مقدار وزن سازه و سربار باید دقت کافی صورت گیرد. ۳-۳- وزن سازه وزن سازه در کنترل عملکرد لرزه‌ای باید بر اساس وزن مخصوص هر مصالح تعیین شود. به‌استثنای مواردی که وزن مخصوص در بررسی‌های اولیه یا با روش‌های دیگر تعیین می‌شود. مقادیر ارائه شده در جدول (۱-۳) را می‌توان به‌عنوان مقادیر مشخصه وزن مخصوص در محاسبه وزن سازه در نظر گرفت [۱]. فولاد و آلومینیوم. مورد به مورد متفاوت است. هنگام استفاده از این مصالح, مقادیر مشخصه وزن مخصوص باید با دقت جدول ۱-۳- مقادیر مشخصه وزن مخصوص. الف - بارهای استاتیکی در شرایط عادی روش‌های جابه‌جایی و زمان بارگیری در نظر گرفته شوند. -------- صفحهٔ بعد -------- بارهای وارده ۳( ۵ و ساکن در یک ناحیه از سامانه " استفاده می‌شود. با این حال, در تأیید عملکرد یک عضو سازه بار استاتیکی روی آن اغلب به‌طور مستقیم استفاده می‌شود. بار استاتیکی که بر روی خاکریز تاثیر می‌گذارد. تأثیر زیادی در بررسی پایداری تجهیزات پهلوگیری دارد. بنابراین, لازم است آن را جدا از بارهای ساکن سایر تأسیسات و تجهیزات مانند سوله و انبار در نظر گرفت. برای خاکریز اسکله. مقدار میانگین بار استاتیکی در هر منطقه معمولاً به مقیاس تجهیزات پهلوگیری و نوع محموله و کالای مورد استفاده بستگی دارد. در مورد اسکله‌های چند منظوره» مقادیر تقریباً ۰ تا ۳۰ کیلونیوتن بر متر مربع اغلب سنگین مانند کانتینر یا فولاد حمل می‌شود. ترجیحاً مقدار بار استاتیکی بر اساس مطالعه شرایط موجود تعیین می‌شود. فهرست شده‌اند ۲1]. جدول ۳-۳ مقادیر مشخصه وزن مخصوص برای محموله فله ب- بارهای استاتیکی در طی زلزله برای تأسیسات و تجهیزاتی مانند سوله‌هاء انبارها و محوطه‌های باز انبار» بارهای ساکن در طول حرکت لرزه‌ای زمین ممکن است با توجه به شرایط استفاده از آن‌ها تعیین شوند. برعکس, برای مواردی که به‌عنوان تجهیزات جابه‌جایی کالا و محموله استفاده می‌شوند. مانند خاکریز اسکله. که در آن محموله یا کالا فقط به‌طور موقت بر روی آن قرار می‌ گیرد. بارهای ساکن از نظر اندازه و حالت بسته به این‌که کشتی در اسکله در حال بارگیری/تخلیه شدن باشد. به‌میزان قابل توجهی متفاوت خواهد بود. موریا و ناگائو " (۲۰۰۳) اندازه گیری‌های میدانی را برای مطالعه تغییرات لحظه به لحظه بار استاتیکی محموله‌های فله‌ای که روی یک خاکریز اسکله قرار گرفته‌اند. انجام دادند و مقدار طراحی بار استاتیکی را در طول حرکت لرزه‌ای زمین مطالعه کردند [۳]. با توجه به نتایج آن‌هاء مقدار طراحی بار استاتیکی در هنگام حرکت لرزه‌ای زمین صفر کیلونیوتن بر متر مربع است که مطابق با استانداردهای 2394 150 و کدهای اروپایی " است. ۳ 0 ل20 1۵۲۱۷۵ ۲ 65 ۳۳۵6۵ ۲ -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۶ ۸ رراهنمای طراحی لرزه‌ای موج‌شکن‌های توده سنگی و اسکله‌های وزنی بلوکی بنابراین» ترجیحاً محاسبه بار استاتیکی در حین حرکت لرزه‌ای زمین با فرض مقدار میانگین بار استاتیکی در حالت عادی به‌عنوان مقدار مشخصه و اعمال ضریب ۰/۵ انجام می‌شود. ۳-۵- بارهای جانبی بارهای جانبی شامل فشار جانبی خاک و فشار آب هستند. در تعیین فشار جانبی خاک باید به حالت فشار جانبی (محرک یا مقاوم بودن)» وضعیت طراحی (بسته به نوع خاک که ماسه‌ای است یا چسبنده) و مشخصات سازه‌ای توجه شود. منظور از فشار آب ماندگار در این‌جاء فشار آب ناشی از اختلاف سطح آب بین دو طرف جلو و پشت سازه است. این ۳-۶- فشار جانبی خاک رفتار خاک با شرایط فیزیکی, مانند اندازه ذرات. نسبت تخلخل و درصد رطوبت و با تاریخچه تنش و شرایط مرزی., تغییر می‌کند. و این شرایط بر فشار جانبی خاک تأثیر می‌گذارند. در این فصل, در خصوص فشارهای جانبی اعمالی از جانب خاک طبیعی بحث می‌شود. فشار جانبی اعمال شده از سوی خاک بهسازی شده یا خاک مسلح نیاز به بررسی‌های جداگانه دارد. فشار جانبی در طی زلزله, اشاره شده در این راهنماء بر اساس مفهوم روش ضریب لرزه‌ای است و به‌واسطه اندرکنش دینامیکی میان سازه, خاک و آب. با فشار جانبی واقعی ایجاد شده در طی زلزله متفاوت است. با این وجود. براساس تحلیل آسیب‌های ناشی از فشار جانبی خاک در طی زلزله‌های گذشته. فشار جانبی مورد بحث در این‌جا به‌طور کلی می‌تواند در صحت‌سنجی عملکرد لرزه‌ای سازه استفاده شود. فشارهای هیدرواستاتیک و دینامیکی وارد بر سازه باید ۳-۶-۱- فشار جانبی خاک در شرایط بارگذاری استاتیکی الف - خاک‌های ماسه‌ای مطابق با شکل (۱-۳)» فشار جانبی وارد بر دیوار حائل از جانب خاک ماسه‌ای و زاویه صفحه گسیختگی نسبت به صفحه امآبا۲۵ ۱ -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۷ بارهای وارده ۱۳۴ رت رت رک ۳۳ رت ۳۳ رت رابت رت را ره ۶ شکل ۱-۳- فشار جانبی خاک وارد بر دیوار حائل. فشار جانبی محرک و زاویه صفحه گسیختگی نسبت به صفحه افقی (۲-۱) للّا وم للاد م0 2 (8 - )05 + 1 ۲ (6 - للا + ۵ + ر0م)عع۹ +(م -للا+ ۵+ )<< کات هگا > نه0ظ (۲-۲) (۵ + :)5 (۵ + )یی که (۴-۳) (للا - )05۶ ۳ 7 0 (ث - )51 (0 + :0) 51۳ 2 (6 - للا) 5و (للا + ف)05 (۳ + ۲05۵ 605*۷۳ (۳-۴) رس للاو م0 +( 2 #- 05 (0 - )یوج ۳( "به زگ > زا -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۸ ۸ رراهنمای طراحی لرزه‌ای موج‌شکن‌های توده سنگی و اسکله‌های وزنی بلوکی و ا«چچچچچشچشچچچجگجگجگجگجککججحجمجمجمجمجمجمج<ج<ش<شش_شسشج«<گ<جگگ (۳-۵) (۵ - )5۱ (6 + )یی | رم ج لاس + (0 + للا- 6 - )3 - <(م -6)] ۳ 1 یت (8 ,)66 + (۵0 ,)۵ - > (8 - )0۸ که (۳-۶) (ل۷ا + ز0) ۲05۶ ۹ رگن (م + بواواه 6 - واه 2 - )۲05 ( ۲ + ۲05)6 + : (للا + 6) ومع للا ومع 36 و زمر به‌ترتیب فشار جانبی محرک و مقاوم وارد بر پایین سطح لایه ] ام خاک (*0/ زاویه اصطکاک داخلی لایه ] ام خاک (*) ز: وزن مخصوص لایه : ام خاک (*18[/1) للا: زاویه شیب سطح پشت دیوار نسبت به راستای قائم ۹۱( 8 زاویه سطح خاکریز نسبت به راستای افقی ‎)٩( 00 زاویه اصطکاک بین مصالح خاکریز و سطح پشت دیوار ۲۱( 6 زاویه صفحه گسیختگی لایه ] ام خاک نسبت به راستای افقی (*) برای شرایطی است که به‌علت مقید شدن, دیوار متحمل جابجایی کمی می‌شود. فشار جانبی در حالت سکون به‌صورت زیر محاسبه می‌شود: : 71 که در آن: 0 ضریب فشار جانبی خاک در حالت سکون زأویه اصطکا ک بین مصالح خاکریز 9 سطح پشت دیوار معمولا بین ۱۵ تا ۲۳۰ در جه است. این زأویه را می‌توان برابر نصف زاویه اصطکاک مصالح خاکریز در نظر گرفت. در خصوص وزن مخصوص خاکریز. برای مصالح بالای سطح آب باید از وزن مخصوص مرطوب (۷) و برای مصالح زیر سطح آب باید از وزن مخصوص موئر (*7) استفاده کرد. نیروی برآیند فشار جانبی برای لایه ] ام خاک با استفاده از رابطه زیر محاسبه می‌شود: (۳-۸) :۵+ 0 ام للایی ‏ 2 ْ که در آن: -------- صفحهٔ بعد -------- بارهای وارده ۳( ۳۹ ر7: فشار جانبی وارد بر دیوار حائل در تراز بالایی لایه ] ام خاک (۷۲[/1۶) فشار جانبی وارد بر دیوار حائل در تراز پایینی لایه ] ام خاک (1*۶/ [۷۲) ۳: ضخامت لایه ] ام خاک (۱۱) علاوه بر این. مولفه‌های افقی و قائم نیروی برآیند فشار جانبی با استفاده از روابط (۹-۳) و (۱۰-۳) محاسبه می‌شوند: (۳-۹) (۵ + لل)05 بط < بط که در آن‌ها: رز مولفه قائم نیروی برایند فشار جانبی ب- خاک‌های چسبنده فشار جانبی وارد بر دیوار حائل از جانب خاک جچسبنده با استفاده از روابط زیر محاسبه می‌شوند: 1 (۲۳۲-۱۱) 26 ۶ ۵ + راز #0 بو 7-1 فشار جانبی مقاوم 1 7-1 که در آن‌ها: 36 و زم: به‌ترتیب فشار جانبی محرک و مقاوم وارد بر پایین سطح لایه 1 ام خاک (*0/ 1 وزن مخصوص لایه ] ام خاک (*:13[/1) (۲: ضخامت لایه ] ام خاک (۱۱) ۵0 سربار یکنواخت سطح واحد بر روی سطح زمین (*۸/1) :6 مقاومت برشی زهکشی‌نشده خاک چسبنده (*10[/1) فشار جانبی محرک با استفاده از رابطه (۱۱-۳) محاسبه می‌شود. چنانجه مقدار فشار جانبی محاسبه شده, منفی شود (یعنی در خاک کشش ایجاد شود) در محاسبات پایداری دیوارء باید فشار برابر صفر در نظر گرفته شود. در خاک چسبنده. اصولاً از نیروی اصطکاک ناشی از چسبندگی میان خاک و دیوار حائل صرف‌نظر می‌شود. -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۰ ۸ رراهنمای طراحی لرزه‌ای موج‌شکن‌های توده سنگی و اسکله‌های وزنی بلوکی وا چگچجچجچجچشششگ<ج<ج<گ<<خگگگ<<<<شگگکککشگگکدکم<م<م<<<چ<جگ در خصوص وزن مخصوص خاکریزء به‌مانند خاک‌های غیرچسبنده. برای مصالح بالای سطح آب باید از وزن مخصوص مرطوب (ع7) و برای مصالح زیر سطح آب باید از وزن مخصوص موثر (* استفاده کرد. ۳-۶-۲- فشار جانبی در شرایط بارگذاری لرزه‌ای الف - خاک‌های ماسه‌ای فشار جانبی وارد بر دیوار حائل از جانب خاک ماسه‌ای و زاویه صفحه گسبختگی نسبت به صفحه افقی, براساس نظریه مونونوبه- اوکابه " [۶ و ۷] به‌صورت زیر محاسبه می‌شوند: فشار جانبی محرک و زاویه صفحه گسیختگی نسبت به صفحه افقی للاومومٍنن (۲-۱۳) للّا ومع (0 - )۲05 + از 2 مک > زم72 7-1 (۲-۱۴) (6 - للا + ۵0 + :)130 -< (8 - اک (۵ + )5۱۳ (0 + 6 + )05 و شا للا دج بد. ۴-07 ,0) 90( هگا (۵ ۶ ۷+ ۲300۳5 که (0 - للا - |مم) 05۶ سل که زرا (۳-۱۵) ۱ ۱ ِ (۵ - 6 - )5177 (۵ + )517 رد > ۲05 (0 + ۷۷ + 6) ۲05 + : (۵ + للا + ۵) ومع للا 005۶ 056 فشار جانبی مقاوم و زاویه صفحه گسیختگی نسبت به صفحه افقی لا : 005 (۲-۱۶) للا چم ( - )05ج ۳ از 2 زمر < ام 71 (6 + للا - 6 - )13 - (8 - 4 (۲-۱۷) : (۵ - )5۱۳ (۵0 - 6 + )05 ی للا- ج ت. (۵ - م6 + :)۱ (م8 - تا (6 ۳ ۳0 که (۵ - للا + رمم) 05۶ ی شش سر م۲ (۲-۱۸) . . (0 - و + رخ)ه (6 - رهاای 8 2 7 - )205 (0 - ۷۷ + ۲03)6 + : (۵ - للا + )یمهم لا 09600052 6 ۵۵۳-0 ۹/10" -------- صفحهٔ بعد -------- بارهای وارده ۳( !۳ 9999و که در این روابط: 8 زاویه لرزه‌ای مرکب ! (") است و به‌صورت زیر محاسبه می‌شود: 4 < 0 << 0 : ضریب لرزه‌ای ضریب لرزه‌ای ظاهری " سایر پارامترها مشابه با پارامترهای تعریف شده برای روابط (۱-۳) تا (۶-۳) هستند. در تعیین فشار جانبی در طی زلزله. زاویه اصطکاک دیوار و مصالح خاکریز (0) باید کوچک‌تر یا مساوی با ۱۵ درجه در نظر گرفته شود. این زاویه را می‌توان برابر نصف زاویه اصطکاک خاکریز در نظر گرفت. برای محاسبه فشار جانبی در طی زلزله در بالا و پایین سطح آب زیرزمینی به‌ترتیب از ضریب لرزه‌ای و ضریب لرزه‌ای ظاهری استفاده می‌شود. روش محاسبه ضریب لرزه‌ای ظاهری در ادامه شرح داده می‌شود. ضریب فشار جانبی و زاویه صفحه گسیختگی را می‌توان با استفاده از منحنی‌های شکل (۲-۳) به‌دست آورد. 706 جختاهمم 50 ام ۳۹۳۹۳۳ سرام للم سس ی 30 0 59 4 | 0 ی 0 0 0 0.1 02 7 0.3 04 0.5 0 0. 0.2 ۳ 03 0.4 5 ۱ 0011005116 ۹۵۱۵۲۱۵ 86 1 م ۵6۹ 0۳1700۵ 1002۳601 * -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۲ ۸ رراهنمای طراحی لرزه‌ای موج‌شکن‌های توده سنگی و اس و با ۱۱۱ ,۱ 25 ال متشگ رلم| || پحلتهمها ک ض اسها ۰ .۱ ۲ 10 سا کلا کت سل ده ۹ تا 0.5 0.4 0.3 02 01 0 0.5 0.4 0.3 0.2 1 1 1 00 ۹.5 50 1 0 چ ها ۹ سِ اس 1 ۱۳ 1 تا للل یی لها کل اههد -وسلت کت اک ]1 10 0.5 0.4 0.3 0.2 01 0 0.5 0.4 03 0.2 1 ۲ فرض حاکم در نظریه مونونوبه- اوکابه, رفتار یکپارچه خاک و آب منفذی است. بنابراین» روابط بالا شده قابل اعمال نیست. برای خاک روان گرا شده. لازم است پایداری لرزه‌ای سازه‌ها و زمین با استفاده تنش موثر یا آزمون‌های مدل ارزیابی شود. کله‌های وزنی بلوکی جح 10.0 8.0 2 60 ی 4.0 0 0 0 ره ام 4 هت َ برای خاک روان گرا -------- صفحهٔ بعد -------- بارهای وارده ۳( ۳۳ 777 ب- خاک‌های چسبنده فشار جانبی وارد بر دیوار حائل از جانب خاک چسبنده با استفاده از روابط زیر محاسبه می‌شود: فشار جانبی محرک باید با درنظر گرفتن ضریب لرزه‌ای محاسبه شود تا پایداری سازه در طی زلزله حفظ شود. فشار جانبی محرک برای مصالح خاکی چسبنده و زاویه سطح گسیختگی نسبت به افق با استفاده از روابط (۱۹-۳) و (۲۰-۳) + . ) )10( + بر (۳-۱۹) ها0( + )بر رگ 5 ری ۲۵5 م6 51۳ ۲056 0 + بش2 (۳-۲۰) 6و لت | را انوم ,26 11 که در آن‌ها: زم: فشار جانبی محرک وارد بر پایین سطح لایه : ام خاک (*1/[ را ضخامت لایه ] ام خاک (۱۸) (: سربار یکنواخت سطح واحد به‌صورت افقی (1۶/[ رب مقاومت برشی زهکشی‌نشده خاک چسبنده (*1][/1) 6 زاویه لرزه‌ای مرکب که به‌صورت 1 > 0 با "با 1 13 < 8 به‌دست می‌آید (۲). /: ضریب لرزه‌ای ضریب لرزه‌ای ظاهری مک زاویه صفحه گسیختگی لایه ] ام خاک نسبت به راستای افقی (*) فشار جانبی مقاوم باید با درنظر گرفتن ضریب لرزه‌ای محاسبه شود تا پایداری سازه در طی زلزله حفظ شود. در خصوص فشار جانبی مقاوم خاک‌های چسبنده در طی زلزله عوامل ناسناخته زیادی وجود دارند. از این‌رقی عمدتاً از رابطه ارائه شده برای شرایط استاتیکی (رابطه (۱۲-۳)) برای برآورد فشار جانبی مقاوم در طی زلزله استفاده می‌شود. برای محاسبه فشار جانبی خاک در زیر سطح آب دریا در طی زلزله. بایستی از ضریب لرزه‌ای ظاهری استفاده نمود. این ضریب را می‌توان در عمق‌های بزرگ‌تر یا مساوی ۱۶ متر برابر صفر در نظر گرفت. اما اگر فشار جانبی در عمق ۱۰ متری کم‌تر از فشار جانبی در کف دریا شود. این ضریب باید اعمال شود. -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۴ ۸ ررراهنمای طراحی لرزه‌ای موج4 ار ج- ضریب لرزه‌ای ظاهری ضریب لرزه‌ای ظاهری که در محاسبه فشار جانبی در طی زلزله برای خاک مطابق شکل (۳-۳) به‌صورت زیر محاسبه می‌شود: ار (۳-۲۱) 1 ۳ رنه ۳ 8 - بو + [ن + که در آن: ضریب لرزه‌ای ظاهری 7: وزن مخصوص لایه ] ام خاک بالای سطح آب ماندگار (*18[/1) ز+مءی7: وزن مخصوص اشباع لایه آ ام خاک بالای لایه محاسبه فشار که در زیر : ز: ضخامت لایه ام خاک بالای لایه محاسبه فشار که در زیر سطح آب ماندگا وزن مخصوص اشباع خاک لایه محاسبه فشار جانبی که در زیر سطح آب ضخامت خاک لایه محاسبه فشار جانبی که در زیر سطح آب ماندگار قرار دار ۲۲۲۲۲۳۳۳۳ 7۳ ۳1۱۳۹۲ ۳ 1-1۱ ]۲.۷۷ |۱۵۷۵ ۹۵۱۵۲ ۸۵۵۱۵۵۱ ۷ َ 7 ۳1۳۹ 7۳ 502 7۳ ]-[ ۷۱۵۱۱ ۲۵۳ 1۵۷۵۲ 021010 6 ||( عباد0۳۹ شکل ۳-۳- پارامترهای ضریب لرزه‌ای ظاهرو های ماسه‌ای و چسبنده استفاده می‌شود. ز(10 7 رهم )2 + با 22 سطح آب ماندگار قرار دارد (۸[/13) ر قرار دارد (۲۱) ماندگار قرار دارد (1(7/103) د (11) -------- صفحهٔ بعد -------- بارهای وارده ۳( ۵ اگر این لایه خاک بدون تغییر خواص, تا پایین دیوار حائل امتداد یافته باشد. ضخامت قسمت زیر کف دیوار نباید در : ضریب لرزه‌ای از رابطه (۲۱-۳) برای محاسبه ضریب لرزه‌ای ظاهری, علاوه بر برآورد فشار جانبی خاک در طی زلزله. می‌توان برای مصالح پرکننده سبک‌وزن و سایر مصالح جدید استفاده نمود. این روش منطقی‌ترین روش موجود برای برآورد فشار جانبی ناشی از این گونه مصالح است. با فرض جابه‌جایی یکپارچه دانه‌های خاک و آب در طی زلزله. در خاک زیر سطح آب. نیروی اعمالی زلزله بر روی خاک برابر حاصل ضرب وزن اشباع خاک در ضریب لرزه‌ای خواهد بود. علاوه بر این» از آن‌جایی که خاک زیر سطح آب در معرض شناوری قرار دارد. نیروی قائم وارد بر خاک. برابر وزن خاک زیر آب خواهد بود. بنابراین. برآیند نیروی وارد بر خاک زیر سطح آب با نیروی وارد بر خاک در معرض هوا متفاوت است. برای محاسبه فشار جانبی در طی زلزله برای خاک زیر سطح دریاء می‌توان از روابط تعیین فشار جانبی و ضریب لرزه‌ای ظاهری استفاده کرد. نیروی قائم وارد بر خاک زیر آب شامل وزن لایه‌های خاک فوقانی و سربار است. از این روء این عوامل در ضریب لرزه‌ای ظاهری اثر گذارند. ۳-۷-۱- فشار هیدرواستاتیکی هنگامی که تجهیزات پهلوگیری یا تجهیزات مشابه دارای سازه‌های آب‌بند! هستند یا مصالح خاکریز نفوذپذیری پایینی دارند». یک تأخیر زمانی در تغییرات سطح آب در پشت و جلو سازه به‌وجود می‌آید. مسئله‌ای که باید در صحت‌سنجی عملکرد تجهیزات پهلوگیری یا تجهیزات مشابه بررسی شود. بالاتر بودن قابل توجه سطح آب خاکریز نسبت به جلوی دیوار است. فشار آب ماندگار به فشار آبی که در چنین شرایطی به تجهیزات اعمال می‌شود. اطلاق می‌شود. مقدار اختلاف سطح آب ماندگار بسته به نفوذ‌پذیری دیوار و مصالح مجاور آن و همجنین دامنه تغییرات جزر و مد. متفاوت است. مقدار مشخصه فشار آب ماندگار ناشی از اختلاف سطح آب بین دو طرف جلو و پشت دیوار را می‌توان مطابق با شکل (۴-۳) با استفاده از روابط زیر محاسبه کرد: هنگامی که از کم‌تر از رید است: (۳-۲۲) 9 بر 7 پرس12 هنگامی که از بزرگ‌تر یا مساوی با بیا/ است: (۲-۲۳) بسا 8 دم > ربا ۱۷/۵16] 8 ۱4 -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۶ ۸ رراهنمای طراحی لرزه‌ای موج‌شکن‌های توده سنگی و اسکله‌های وزنی بلوکی که در آن‌ها: ر0م: فشار آب ماندگار (0[/1۶) 8 وزن مخصوص آب (*100/10) لا عمق لایه خاک از سطح آب ماندگار در پشت سازه تا سطح محاسبه فشار آب ماندگار (۲۱) بر/: اختلاف سطح آب بین سطح آب ماندگار در پشت سازه و سطح آب در جلوی سازه هنگامی که سطح اول بالاتر از سطح دوم باشد (۱) 0 ۳۸۵۱۵۵ | ۷/۵17 [6۷6 1 » 0 ٍ و مد تعیین می‌شود. به‌طور معمول ارتفاع ,را بین یک سوم تا دو سوم دامنه تغییرات جزر و مد جلوی دیوار خواهد بود. پس از تکمیل ساخت دیوار, ممکن است با گذشت زمان, نفوذپذیری دیوار یا مصالح مجاور آن کاهش یابد. بنابراین. -------- صفحهٔ بعد -------- بارهای وارده ۳( ۳۲ رز ۳-۷-۲- فشار هیدرودینامیکی به‌طور معمول, از روش‌های مبتنی بر فشار دینامیکی آب در نوسان پایدار" [۸] برای محاسبه مقدار مشخصه فشار دینامیکی آب استفاده می‌شود. با این وجود. با توجه به رابطه فاز سایر کنش‌هاء در شرایط خاص, فشار دینامیکی آب در نوسان نامنظم ؟ محاسبه می‌شود. گرفته شود. اگر فشار دینامیکی آب بر دو طرف سازه اعمال شود. مجموع نیروی برآیند حاصل از فشار دینامیکی آب دو برابر می‌شود. در موارد زیر نیازی به در نظر گرفتن فشار دینامیکی آب نیست: * هنگامی‌که بتوان به‌واسطه مشخصات سازه‌ای. صحت‌سنجی عملکرد را بدون در نظر گرفتن فشار دینامیکی آب به‌صورت مستقیم انجام داد. این موارد به‌طور دقیق شامل حالت‌های زیر است: < فشار دینامیکی آب ناشی از آب منفذی موجود در مصالح داخل کیسون < فشار دینامیکی آب ناشی از آب منفذی موجود در مصالح خاکریز اسکله‌ها یا سامانه‌های مشابه < فشار آب دینامیکی در طراحی چیدمان آرماتور دال‌های کف کیسون فشار دینامیکی آب وارد بر دیوار قائم یک سازه در زیر آب در طی زلزله به‌صورت زیر محاسبه می‌شود: (۲-۲۴) اک + > برع0 که در آن: برم2: فشار دینامیکی آب (18[/1۶) ضریب لرزه‌ای 89 وزن مخصوص آب (*/(0) لاد عمق سطح محاسبه فشار دینامیکی آب نسبت به تراز آب ساکن (۱) 7 عمق آب (۲) نیروی برآیند فشار دینامیکی آب و ارتفاع اثر آن با استفاده از روابط زیر محاسبه می‌شوند: (۳-۲۵) را چگ + روط (۲-۲۶) ۶ روا 0 ۸100۷ ۱ 0 1۳۳0۳ ۲ -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۸ ۸ رراهنمای طراحی لرزه‌ای موج‌شکن‌های توده سنگی و اسکله‌های وزنی بلوکی تجگ که در آن‌ها: ,۳۶: نیروی برأیند فشار دینامیکی آب (10/[ در حالتی که مطابق با شکل (۵-۳). آب موجود در یک فضای مکعبی. در معرض زلزله قرار گیرد و زلزله موجب ایجاد 7 (۳-۲۷) 9۰/7 و۲۵ جع > بو که در آن: با۵: فشار دینا میکی آب (1(۲/۲۶) 1 صریب لرزه‌ای 8 وزن مخصوص آب (*۱/۲) از عمق سطح محاسبه فشار دینامیکی آب نسبت به تراز آب ساکن (۱) _ با با س 1 هنگامی که 1.5 < ری 1 > طول فضای اشغال‌شده توسط آب در راستای ارتعاش اک را خسست ای اما 12۵00 (وزوه هنود ۵ راروود ۰ 7 ها ی ۱ 2 را 1/2 7ل۵,م ۲ شکل ۵-۳- فشار دینامیکی اعمالی توسط آب در یک حفره مکعبی. -------- صفحهٔ بعد -------- بارهای وارده ۳( ۳۹ و فشار دینامیکی آب وارد بر کف با استفاده از رابطه زیر محاسبه می‌شود: - را 70 7۳7 (کچ 0 1 - ( دً 1 لپ 71 0 (2) 80 - 1 که در آن: راستای فشار دینامیکی آب در جلو و پشت دیوارء به‌سمت دریا است. در هنگام استفاده از ضریب لرزه‌ای ظاهری برای یک سازه (رابطه (۲۱-۳))» فشار دینامیکی آب در سمت جلوی دیوارء در جهت دریا اعمال می‌شود. در حالی‌که فشار در خصوص دیوار مایل. فشار دینامیکی آب وارد بر سطح., کوچک‌تر از دیوار قائم است. علت این مسئله. انحراف ذرات پیشنهادی زنگر و همکاران " ‎]٩[‏ برای محاسبه فشار دینامیکی آب استفاده کرد. که در آن تراکم‌پذیری آب در نظر گرفته می‌شود. قابل تعیین است. معادله حرکت ذرات آب در دو بعد به‌صورت زیر است: 02 020 > رم زا ع0 07 ۲-۹ / نا 00 ۳2 3 که در آن: 4 تغییرمکان ذرات آب در جهت 7 تغییرمکان ذرات آب در جهت ( 1 . 0:۶ 7 رابطه میان کرنش حجمی آب 9 ۳ کر و فشار دینامیکی آب به‌صورت زیر است: 00 (۳-۳۰) (+) ر- < 6 02 که در آن: .۵ ا6 7:۵1867 ۱ -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۰ ۸ رراهنمای طراحی لرزه‌ای موج‌شکن‌های توده سنگی و اسکله‌های وزنی بلوکی ۳-۸- بار زلزله در بررسی پایداری لرزه‌ای سازه‌های ساحلی مورد بحث. باید زلزله‌های سطح ۱و۲ به‌طور مناسب و با در نظر گرفتن ۸-۱ ۳- زلزله سطح ۱ زلزله سطح ۱ باید با فرض وقوع زلزله در نواحی ساحلی, مطابق با فرآیند پواسون ثابت. تعیین شود. فرآیند پواسون ثابت به معنی تصادفی در نظر گرفتن وقوع زلزله, بدون توجه به سوابق تاریخی است. بنابراین, براساس این تعریف از زلزله سطح ۱ء حتی زلزله‌هایی که براساس سوابق تاریخی, وقوع آن‌ها در آینده‌ای نزدیک محتمل است نیز اگر دوره بازگشت آن‌ها طولانی‌تر از دوره تناوب زلزله سطح ۱ باشد. در تعیین زلزله سطح ۱ در نظر گرفته نمی‌شوند. دوره بازگشت زلزله سطح ۱ برابر ۷۵ سال است. ۳-۸-۲ زلزله سطح ۲ ۳-۹- لحاظ کردن اثر روان‌گرابی ۳-۹-۱ انتشار اضافه فشار آب منغذی به داخل ناحیه بهسازی شده در خارج از ناحیه بهسازی شده. اضافه فشار آب منفذی از فشار داخل این ناحیه بیشتر خواهد بود. در نتیجه گرادیان اشباع متراکم بسیار غیرخطی هستند. به‌عنوان یک روش سادهء این پدیده می‌تواند به‌صورت زیر در طراحی‌ها لحاظ شود: برای نسبت اضافه فشار آب منفذی (ی1۸/0) کوچک‌تر از ۰/۵ اثر افزایش اضافه فشار آب منفذی در نظر گرفته نمی‌شود. زیرا داده‌های آزمایشگاهی. تولید کرنش بسیار کوچک را نشان می‌دهند. با این حال. برای ,۸/0 بزرگ‌تر از ۰/۵ باید اثر افزایش فشار آب منغذی اضافی در نظر گرفته شود. آزمون‌های میزلرزه و تحلیل‌های جریان تراوش نشان می‌دهند که نسبت اضافه فشار آب منفذی ,1۸/0 بزرگ‌تر از ۰۹/۵ در ناحیه‌ای است که با مربع ۸7210 در شکل (۶-۳) تعریف شده )۸ تعریف شده است. شرایط ناپایدار را نشان می‌دهند. بنابراین. این ناحیه باید در طراحی به عنوان روان‌ گرا در نظر -------- صفحهٔ بعد -------- بارهای وارده ۳( ۳ گرفته شود و بر این اساس بهسازی شود. اما زمانی‌که یک زهکش یا سپری یا ناحیه غیرقابل نفوذ در محیط ناحیه بهسازی شده قرار داده شود تا جریان آب منفذی را از خارج ناحیه بهسازی شده به داخل آن مسدود کند. مساحت مربوط به مربع |[5۵ 11۳۱۲۳۱۵۲۵۷۵۵ ٍ ازه5 ۱۳۱۵۲۵۷۵۵ ۸ 0 ۱۳۳0 واط53 ۲10000 0 8 07۲ ۱۱۱۵۵۲۲۳۵۵۵۱۵ شکل ۶-۳- ناحیه نرم‌شدگی ناشی از تراوش. ۳-۹-۲- فشار اعمالی توسط لایه ماسه روان گرا در مرز بین زمین روان‌گرا و غیر روان‌گراء نیروی دینامیکی مطابق شکل (۷-۳) است. در این شرایط یک فشار استاتیکی مربوط به ضریب فشار جانبی ۱ -6لء ناشی از روان‌گرایی زمین وجود دارد که بر مرز زمین بهسازی‌شده اعمال می‌شود. برای یک سازه حائل تحت فشارهای جانبی استاتیکی و دینامیکی فعال مطابق شکل (۸-۳). ناحبه بهسازی‌شده باید به اندازه کافی بزرگ باشد تا روان‌گرایی تأثیری بر گوه گسیختگی فعال نداشته باشد. ۳-۹-۳ از بین رفتن مقاومت برشی در لابه ماسه روان‌ گرا در روش طراحی ساده, باید مقاومت برشی خاک بهسازی نشده با چگالی نسبی پایین تا متوسط پس از روان گرایی ناچیز در نظر گرفته شود (یعنی خاک به عنوان یک سیال سنگین در نظر گرفته شود). از آن‌جایی همان‌طور که پیش‌تر گفته شد. مقاومت برشی ناحیه بهسازی شده در مثلث ۸۳-1 نیز قابل اطمینان نیست. باید ناحیه بهسازی به اندازه کافی وسیع باشد تا ظرفیت باربری کافی از مقاومت برشی در امتداد خطوط ۳۳60 و آ[] در شکل ‎)٩-۳(‏ تأمین شود. شکل (۳- )٩‏ نشان می‌دهد که چگونه فشار جانبی دینامیکی از فشار جانبی استاتیکی افزایش یافته (بر اساس ضریب فشار زمین ۱ <) در محاسبات پایداری کم می‌شود. قسمتی که فشار ماسه روان‌گرا بر آن اعمال می‌شود را می‌توان در امتداد خطوط 0 یا 1۱ فرض کرد. اگرچه این شکل تنها پنج نمونه از انواع پی را نشان می‌دهد. اما همین اصول را می‌توان برای سایر سازه‌ها نیز اعمال کرد. -------- صفحهٔ بعد -------- ۴۳۲ ۸ رراهنمای طراحی لرزه‌ای موج‌شکن‌های توده سنگی و اسکله‌های وزنی بلوکی وج ٩۵| ٍ 1۳۱۳۳۱۵۲۵۷۵۵ 5۵|‏ ۱۲۵۲۵۷۵۵ ۰ ۰ ۱۳۳۳ عم یا + ۱ ما / در با ی هد با بر در با ما ۲ 7۳ وق 7 در با ما لا و 8 5 (0۲۵89۲۵ 0۷۳۵۲,۵) ۵ ۱۳۳۱۲۷ را سس را در یی کی یا / و 07۳ ۱۱۳۵۵۲۲۳۵۵۵۱۵ 1۵0۱۵] ۱۱۵۳-۱۵ ۱ (۳۵۶۵۲۵م 9۳3116) ای 7 00 ۱۵91۱ عبر 2 (ا2و 980) ۲2۷۷و ۵۲ ۸00۵۱۵۲2110 ۶ و 0 ۹210۲32160 ۵۲ و۷۷۵۱ ۳۲ کی 7 0 5210۲2100 آ0 ۷۷۵۱9۳1 ۲( 80۷۵۳۹ > 7۵ شکل ۷-۳- فشار اعمالی بر مرز ناحیه بهسازی شده. ٍ 2 ]۱۱۳۱۵۲۵۷۵۲۵۲۱ |50 ٍ 7 ۱1۵۵1۵۵ 1۲۵۲۳ ۳۲۵۹۶۷۶۲۵ حمکما دا ۱ رد ی ۹ دمح ما ۵ ک بو حمکما ند | ی ما ۱ ور وه نت امه دبرشت ما ۱ | و۹9 رید دا ۱30 زج تا ی دی ما ۱۶ ری چا بشما 11906 دم ما هک لد 0 8 ۴ شکل ۸-۳- نمودار شماتیک برای بررسی پایداری با در نظر گرفتن فشار اعمالی ماسه روان‌گرا. -------- صفحهٔ بعد -------- بارهای وارده ۳( ۳۳ 3333335چ3چ7چشچشچشچشچشچشچشچشچشچشچشچشچشچشچشچشچشچشچشچشچشچشچشچشچجچجچجچجچجچجچجچجچجچجچجچشچشچچچچش<<ججمجمجمجمجمجچجچجچگک>+ججچجچجچجچجگه.#ه»#هه<+گ<+<ه<+<+گژگ+گضگضضص«<<«<<گ ۹ اب و 60 ۸ اس اه ۱ 3 وه همرت 8۵ 1 ۰ ۹ ۱۳۹ ۳ مرا ها وم رح ۱ ۳۳۳ 6 513116 توا تاه هرازه ۱۳۲۵۷۵۲۱۵۳۱۹ 0 , و لیات 6 که رام 4 [ ها ۱ وا خمما وهای ما ۳ تا 80 ها بسا ما 9 8 / اما ۱ : 51106 6 0۷۲۱3۲۲۱۱ ۱۲۱۵۲۵۷۵۲۱۵۱3 2 8 س( ی ام وود ام ام کی ٩ضا‏ ۱ ی 4ج ۱ 4 ۱۹ 1 + ۳ , / ی را سر ره 6 513116 2 ۱۳۳۱۵۲۵۷۵۲۱۵۱۱23 سس ]| ] |[ ۱ : ۱۱ م8 وا له وا 0 هم ۹« ها / ۱/7 4 0 0 ۱ / 6 513116 6 0۷۵۲۲۱ 2 وچ ۵ 1 ۸ لا وج نا مت 8 0 رد ۱ ۲ : 8 [ 0۷۱۵۲۱6 50 5210 شکل ۹-۳- نمودارهای شمانیک بررسی پایداری با در نظر گرفتن فشار اعمالی ماسه روان‌گرا برای تعیین سطح بهسازی خاک برای شالوده سطحی. نیمه عمیق. عمیق. شمع 9 سازه زبرزمینی. -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۴ ۸ رراهنمای طراحی لرزه‌ای موج‌شکن‌های توده سنگی و اسکله‌های وزنی بلوکی 11وی ۳-۰- مراجع ۹0 ۳3۵۳ 3020[ ۳۶/09۰ ۳۵07۲ 0 ۲0۱۳/10۷۱ 07 7700/0 ,(0959) دم مدش ۳۵۳۲ ۵0م۸ل |[1] ۰ .00 2020۰[ ,1010/0 0 ۳3۵۲ 0020[ ۳/09۰ ۳۵07۲ 0 00۱۱۳/۱۷۱ 0 ام م77 ,(1959) مدمه مکش ۳۵۳۲ مدمه ل [2] 303-4 .00 0020[ ,10۳0۰ 1۰ 1001۳2 0۲ معاحعل 1۵۱1۵11 ان 1۵05 ۳۵۳۳۵۵ ,(ر2003) با بقع ۵0 ۷ ۷۵۳۷۵۶ [3] 713-۰ .00 ,19 .]۷۵ 10711 ((((200]0] 0/06 ]0 [ن جوا عمط ]0 10018 | ۲۱۱۵۲/۵۷۹ 0۱ 5110 ,(2004) ببعاسا13۵ اعدا 1۵۵ ۵۱۱۳۵۵۶ |[4] 58-7 .00 ,۳۵۷11۹318 ۷1۵۳76 51۳/۳۵۵۰ 010 5111۳-۲0110 00610 ۵ 11۹5 ۵۲ ۵۵۹ عل دعایم دعل رونام نامه عصی سسه ۹۹۵ ,ر1776) بش بت مطاصهها) |(5] 0 ۵01۳6 1۵ کعا با آ۵ ک 13310 ۵0 ۳۵۳۱۵۵۹ 0 امد ع سا ناه | خ اما عم و ناماد عل 0۳۵06۰ ۰ ۳۵۲۵ بدع 0 10(1 اک 1600 ۸0۱۵/۵ ۸016 .(ع 116 2 ۵ منامام ص0۳۵ ۳۳۵۵ زا مهو هه سل همم طاعهه ان 0 ۵0 1 اعل0 00 ,(0929) .۲ ,۷1۵۵۵۵۵۰ [6] ۱77-5۰ .00 ,(9 ۷0۵[۰) 008۳۵33 ۲۵۱۵۵۳۶ ]7( 6000م 5. )4291(, 0م طعم 00 یا مه هم هه هاهامز از 10 ۵1۵۳ ۵۷[[ 0۵ 01م ۰ ۱277-۰ .00 ,(10)6 0020[ 50 و وا ]0 1]0(0 770۱ بخعاد و اه 00۳۱۵ کصحل 0 عنم ۷۷۵۵۳ ,(1933) ۵ با بل ممعهای ۷۷ ‎|٩[| 00.4۱۰ ,(96)2 ,د۱8](100۳ا 11 ۵ ۵۲۵ ۱( ]۸۱۵۲ 0 0 ۳۳۵۵ ماه و هه ۵۳7۵۵۵ ۵ عبل حعصعل ۵ عم ۲1۷۵۵۵۶۵۳۵ ,(1953) لا ) 72۵02۵ |(9] 93-۰ .00 ,1/0 ,953]/ ,لاس۸ دع اک ]01۱۵۲ 0 ۵۳1111۷۰03 00116 1۵۳ [۵۵۵ 1 با اعدا مد اک ,(۱992) 1۰ فاگ 200 ۷۰ ۷1۵1۹۵2۵ یگ نها (10] ۱-۰ .00 ,(32)2 ,1410161010013( 10 ۵۳0 ۲۵۳۳ 111۳ ,۸101/00 ۳/0101 ۶7/10 706 ب(1977) با با ,10و1۵ کب .0 7000۷102 [11] 3/1108 |۵1۵۵ 1۵۲ 001۳۲6 [۵ 11۳۵1100 ۳۵ 01310۳۰ ان 10اه م00 ۳۲۵ ۷۱۲۵ ۳۱۹۳۵۵ 0100۹ ۰ ۳۵۳۵۵10۵ ۳۵۱۵۳1۲۵۰ -------- صفحهٔ بعد -------- فصل چهارم روش‌های تحلیل -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- روش‌های تحلیل ۵ 1 ۳۲۷ و ۴-۱- تحلیل لرزه‌ای روش‌های تحلیل مختلفی برای بررس پایداری لرزه‌ای سازه‌های ساحلی موجود هستند که هر یک دارای مزایا و معایب مختص به خود هستند. روش‌های قابل استفاده برای تحلیل لرزه‌ای موج‌شکن‌های توده سنگی و اسکله‌های وزنی بلوکی در جدول (۱-۴) ارائه شده‌اند. جدول ۱-۴- روش‌های قابل استفاده برای تحلیل لرزه‌ای موج‌شکن‌های توده سنگی و اسکله‌های وزنی بلوکی اسکله وزنی بلوکی اروش‌های تجربی و یاا تحلیل‌های نیومارک و | روش‌های تفاضل محدود و | روش‌های تفاضل محدود و شبه‌استاتیکی با یا بدون چارت‌های طراحی مبتنی بر اجزاء محدود اجزاء محدود در نظر گرفتن روان‌گرایی مطالعات پارامتری تحلیل‌های خطی یا غیرخطی | تحلیل‌های خطی (خطی موج‌شکن تحلیل شبه‌استاتیکی تحلیل‌های نیومارک دو بعدی یا سه بعدی معادل) یا غیرخطی دو بعدی یا سه بعدی ۴-۱-۱- روش شبه‌استاتیکی روش‌های شبه‌استاتیکی جزء با سابقه‌ترین روش‌های نظری تحلیل سازه‌های ژئوتکنیکی هستند. مهم‌ترین مزیت این روش‌هاء سادگی آن‌ها است که می‌توانند با مشخصاتی محدود از مصالح و محاسباتی ساده. برآوردی از نیروهای وارد بر اسکله در هنگام زلزله ارائه دهند و پایداری شبه‌استاتیک آن را بررسی نمایند. الف- اصول روش شبه‌استاتیکی در روش شبه‌استاتیکی, مبنای بارگذاری, قرار دادن یک نیروی شبه‌استاتیکی فرضی در مرکز ثقل سازه مورد بررسی جایگزین نیروی وارد بر سازه در هنگام زلزله می‌شود. در تحلیل‌های شبه‌استاتیکی, علاوه بر اعمال نیروی شبه‌استاتیکی بر سازه, اثر زلزله با افزایش دیگر نیروهای وارد بر نظری یا تجربی در محاسبات اعمال می‌شوند. با وجود ساده‌سازی‌های صورت گرفته در این روش تحلیلی و دقت پائین‌تر آن نسبت به روش‌های تحلیل دینامیکی, تحلیل شبه‌استاتیکی مبنای طراحی بسیاری از اسکله‌ها در نقاط زلزله‌خیز جهان -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۸ ۸ راهنمای طراحی لرزه‌ای موج‌شکن‌های توده سنگی و اسکله‌های وزنی بلوکی راچد دس گککگکگگکگکگکگگگ ۴-۱-۲- روش شبه‌دینامیکی روش‌های تعادل حدی از جمله روش‌های شبه‌استاتیکی. صرفاً شاخصی از پایداری سازه را ارائه می‌دهند و هیچ تخمینی از میزان جابجایی‌های سازه و سازوکار تغییرشکلی آن در طی زلزله ارائه نمی‌دهند. همچنین عدم قطعیت نتایج حاصل از این روش‌ها سبب می‌شود به‌کارگیری آن‌ها صرفاً برای برآوردهای اولیه و سازه‌های با درجه اهمیت پایین قابل قبول باشد. شبه‌دینامیکی که سازه را به‌صورت بلوک‌های صلب لغزنده در نظر می‌گیرند. قادر به تخمین جابجایی‌های دیوار هستند. تاکنون. چندین روش ساده و مستقیم تعیین تغییرمکان‌های ماندگار پس از زلزله برای اسکله‌های وزنی ارائه شده که مبنای الف - روش‌های مبتنی بر روش بلوک لغزنده نیومارک برای اسکله‌های بلوکی یک روش ساده برای تخمین میزان تغییرمکان‌های ماندگار اسکله‌های وزنی پس از زلزله. استفاده از تئوری بلوک لغزنده نیومارک است. که از فرضیاتی مشابه تحلیل شبه‌استاتیکی این نوع اسکله‌هاء استفاده می‌نماید [۱]. در این روش دیوار و بخشی از خاکریز پشت آن به‌صورت یک بلوک صلب لغزنده در نظر گرفته می‌شوند. در طول مدت زلزله, لحظاتی وجود دارند که در آن‌هاء شتاب و در نتیجه نیروی لرزه‌ای وارده بر بلوک بیش از توان مقاومت در سطح لغزش آن است. اما از آن‌جاکه این حالت تنها در لحظات بسیار کوتاهی رخ می‌دهد. سازه پایدار باقی می‌ماند. ولی مقداری تغییرمکان لغزشی ماندگار در آن به‌وجود می‌آید. مبنای روش بلوک لغزنده نیومارک. محاسبه این تغییرمکان‌ها در طول تاریخچه زمانی شتاب زلزله و سطوح لغزش مختلف است. بر اساس روش‌های تعادل حدی, ضریب اطمینان کم‌تر از ۱ مبین لغزش سازه در سطح لغزش مورد بررسی است. به این ترتیب, با در نظر گرفتن ضریب اطمینان ۱ برای بلوک لغزنده متشکل از دیوار و بخشی از خاکریز آن. شتاب آستانه با بحرانی " برای سطح لغزش مفروض به‌دست می‌آید و در صورتی که شتاب زلزله وارد به بلوک لغزشی از مقدار شتاب آستانه آن بیشتر شود. بلوک شروع به حرکت خواهد نمود. به‌عبارت دیگر در طی زلزله. توده لغزشی از لحظه‌ای که ضریب اطمینان به کم‌تر از یک کاهش می‌یابد در طول سطح گسیختگی حرکت می‌کند و در زمان و محلی که تنش حاصل از زلزله از مقاومت سطح لغزش کم‌تر شود. توقف می‌نماید و مجدداً تعادل برقرار می‌شود و بر اساس مقادیر تجمعی تغییرمکان نسبی می‌شود ۲|: یا یا )۱-۴( که در آن: عم زلزاد م۱۹۵۳ ([ه01) ۳۵]۵ ۳۳۹ ۲ -------- صفحهٔ بعد -------- روش‌های تحلیل ۳( ۴۳۹ ویو هب فشار جانبی لرزه‌ای فعال خاک وارد بر دیوار (به‌دست آمده از روش مونونوبه-اوکابه) وا: وزن واحد طول دیوار شایان توجه است که مج در رابطه فوق تابع شتاب آستانه (+0) بوده و تعیین آن مستلزم انجام آزمون و خطا است. پس از محاسبه شتاب آستانه. مجموعه‌ای از رکوردهای تاریخچه زمانی شتاب زلزله که به لحاظ دوره تناوب و محتوای فرکانسی بر شرایط منطقه مورد بررسی منطبق هستند. به‌عنوان زلزله طرح انتخاب می‌شوند. با دو بار انتگرال‌گیری زمانی از تفاضل رکورد شتاب ورودی زلزله و شتاب آستانه و تجمیع مقادیر تغییرمکان حاصل از بخش‌های مختلف تاریخچه زمانی, مقدار تغییرمکان لغزشی ماندگار دیوار به‌دست می‌آید. روند محاسبه تغییرمکان ماندگار سازه با استفاده از روش بلوک لغزنده نیومارک در شکل‌های (۱-۳) و (۲-۴) نشان داده شده‌اند. 2 ارو 500 دّ 4 : 2600۱۵۲21100 ۲۳۲۵۹۳۵۱۵ ۱/۱ 7 ۷ ۰ ۲ ف رد ً 250 ج 15 10 511 0 دّ (۶) ۱۱1۱۳۵ !۱ 1 2 150 8 (0۳) 015013001۵01 ۵۱31۷6 سس 7 (2۲۲/5) ۷۵۱۵۵۱۱۷ ۲۵۱3۱۷۵ --- 100۳ ه ه 1 0 5:8 ب ۱ 55 مه 55 15 10 5 0 8 (3) 11۳۵ شکل ۱-۴- نمونه‌ای از تحلیل بلوک لغزنده در روش نیومارک. تاکنون. چندین مطالعه عددی بر مبنای نظریه بلوک لغزنده نیومارک. برای به‌دست آوردن رابطه‌ای ساده برای تخمین تغییرمکان افقی ماندگار دیوارهای وزنی انجام شده است. در شکل (۴-۲)» نمودار حاصل از تعدادی از این روابط بر مبنای شتاب حداکثر (بری‌ببه) برابر 8 ۵/*و سرعت حداکثر ۷۶ سانتیمتر بر ثانیه ارائه شده است. علی‌رغم این که بر طبق نظریه بلوک لغزنده نیومارک. مولفه قائم شتاب زلزله موجب تغییر میزان تغییرمکان محاسباتی می‌شود. اما یک مطالعه پارامتریک انجام شده بر روی رکوردهای ثبت شده زلزله کوبه. نشان داد اثر شتاب قائم زلزله بر روی جابجایی ناچیز و قابل صرف‌نظر کردن است |۲]|. -------- صفحهٔ بعد -------- 4۰ ۸ راهنمای طراحی لرزه‌ای موج‌شکن‌های توده سنگی و اسکله‌های وزنی بلوکی وا چگچجچجچجچشششگ<ج<ج<گ<<خگگگ<<<<شگگکککشگگکدکم<م<م<<<چ<جگ )1 ۱ ۵ 59 اه سس 1 5 ۵۵ ۳ 5 دهده 3 ۱ ۴ و5 (۱)1۳۵ ک و ۴ 50:۸0 اه ۷۵1۵۵ 5 ۷3 8 به 5 ۹ ۹ ۹ 25 06 لوا ۵ م۷۵۱0 20 - ۷ ۷۷ 2 ج ۹ و ۹ ۹ 8 ۵ زا تس 5 ن 59 با :: 01 کاس شکل ۲-۴- نحوه محاسبه سرعت و تغییرمکان در روش بلوک لغزنده نیومارک. یکی از روابط ساده ارائه شده برای محاسبه تغییرمکان آافقی ماندگار دیوار بر مبنای روش نیومارک. رابطه ریجاردز و المز ! (۱۹۷۹) است: 3 2 (۴-۲) +م ۳ ۳۹ جوو و -( 4 رم که در آن: تغییرمکان لغزشی ماندگار دیوار (27۳) پم ۸ 77 ۶ : شتاب حداکثر زلزله ورودی 3 را سرعت حداکثر زلزله ورودی رابطه قفوق برای 03 ح‌ سح معتبر بوده 9 نتایج حاصل از آن بکه متغیرهای تاثیر گذار در مقدار شتاب استانه 9 ماهیت شتاب زلزله ورودی حساس است. از این‌رو. برای کاهش پراکندگی نتایج؛ ویتمن و لیائو (۱۹۸۵) اثر پاسخ دینامیکی خاکریز, 8 عم ۲۹۱۳۵۳۹ " -------- صفحهٔ بعد -------- روش‌های تحلیل ۳/۳( 4 و ارائه کردند: 944 37 ِ (۳-۳) (- ( 00 را < 4 :۹۵ ۳۵ لح الا لت ی ۳ زا 1000 558 1 15 15 1 0 8 1ب هت کت هت کی ۳۳ 5 3 ۳ 8 3 ۱ 5 ۹ چا ک که کی که که که وک لب نب باق مر ار نب کان کل کیب دادن تک تج ۱ ک ۳لللبلببلببا 5 ال ۹ ال لای: :0 ع سر و سر سس ۱00 و ۵۵ اخ ۹۹9 000۳ 0 کت کت هی ۳ دی 8 3 مه که هه ده که که که که هه که سم 3 و ۳ ما ک اد اب 6 و ی 5 ۷۹۱ ااا | ت ۸ 5 6 11 ۹8 58 ۲ا0 اا۸ سس 10 5 8 0 ۱۷5 ۱۵۵5 83000 ۰.۰ 3 ۸۲۳ ی و0 2۳0 :۴۳۴۲۵۲۷۷ 1971 ۳۵۲۵۵۵ 820 کته 8 ۱۹۱۱ (۱977) 5 2۱۲۵۱ ۰-0۱۵۲ - -- 0 3.3۱۱ ۹۹۵ ۲۳ 058 عازه 8۵0 سس ۱ (1979) ۴۱۳۶ 200 8:۵۲۵۲۵۶ سح 55:1 (1985) 2۵۵نا 2۳۵0 ۱۷۷۲:۱۳۵۳ هت - 1 1 0.5 01 0.01 را 8 با انجام یک تحلیل آماری بر روی عوامل ایجاد خطا در رابطه فوق. منحنی طراحی شکل (۳۲-۳) با احتمال عدم وقوع 4 1 (۴-۴) ی اس - مور سک ده 9.4 ده علی‌رغم سادگی روش بلوک لغزنده نیومارک. استفاده از آن برای تخمین جابجایی دیوارهای مستقر بر روی بسترهای سست و نرم که دارای تغییرمکان‌های دورانی بزرگ هستند. منجر به تخمین نادرست مبزان جابجایی دیوار می‌شود. در صورت روانگرا بودن خاکریز دیوار نیز شتاب آستانه بایستی بر مبنای یک روش مناسب. براساس تئوری تعادل حدی تعیین شود. به‌طور کلی, استفاده از این روش برای تخمین تغییرمکان لغزشی دیوارهای وزنی در بسترهای متراکم که حالت -------- صفحهٔ بعد -------- 2۲ ۸ راهنمای طراحی لرزه‌ای موج‌شکن‌های توده سنگی و اسکله‌های وزنی بلوکی ب- روش بلوک لغزنده اصلاح شده برای اسکله‌های بلوکی در این روش» مشابه با روش بلوک لغزنده نیومارک. اسکله به‌صورت جسمی صلب در نظر گرفته می‌شود که دچار یک لغزش صلب کاملاً مومسان بر روی یک سطح لغزش مشخص, می‌شود [۴] شکل (۴-۴) مولفه‌های مختلف نیروی وارد بر یک اسکله وزنی بلوکی را نشان می‌دهد. نیروی هیدرواستاتیکی آب در هر دو طرف دیوار اعمال می‌شود و راستای این نیرو در هر دو طرف دیوار یکسان در نظر گرفته می‌شود (یعنی دو نیرو یکدیگر را خنثی نمی‌کنند). از سوی دیگرء به‌موجب ضخامت کم بخش پنجه دیوار از نیروی مقاوم این بخش در برابر جابجایی دیوار صرف‌نظر می‌شود (در شرایطی که ضخامت این بخش بیشتر باشد بایستی تأثیر این نیرو نیز در محاسبات لحاظ شود). بر اساس نیروی‌های محرک و مقاوم وارد بر دیوار» شتاب نسبی دیوار ((م+0) به‌صورت زیر تعریف می‌شود: + ۳ 71۵+ مرا 2 + ۳ 7171 )۴-۵( > زوجهه که در ان: ,۳۵۵: مولفه افقی فشار موثر جانبی فعال (02) وارد بر دیوار نیروی هیدرودینامیکی آب وارد بر جلو و پشت اسکله 71 جرم دیوار شتاب در تراز کف اسکله :8201 1 ۳6 و۳۱ 1 1 ۳۳ ۹ ۳۵ سس سح ۳ ۳ 0 5636060 شکل ۴-۴- مولفه‌های مختلف نیروی‌های وارد بر یک اسکله (4: شتاب در تراز کف اسکله؛ ,۳۲: مقاومت لغزشی بستر؛ ز ات ی نیروی هیدرود ینامیکی آب وارد بر جلو 9 پشت اسکله؛ 71 حرم دبوار؛ 04 نیروی اینرسی دبوار؛ ۸ نیبروی قانم موثر وارد بر بستر دبوار؛ من ۵: فشار موثر جانبی فعال وارد بر دیوار که بری۲ و رهم۳۲ به‌ ترتیب مولفه‌های افقی و قائم آن هستند؛ !1#۷: وزن موثر دیوار). -------- صفحهٔ بعد -------- روش‌های تحلیل ۳( 2۳ 7۷۹۷ شتاب نسبی در ارتفاع دیوار ثابت در نظر گرفته می‌شود. هنگامی‌که نیروهای وارد بر دیوار از مقاومت بستر بزرگ‌تر باشند و 0 < ,مه باشد. دیوار شروع به لغزش می‌نماید. با فرض تشابه مقاومت استاتیکی و دینامیکی خاک. نیروی مقاومت اصطکاکی بسیج شده بین اسکله و بستر (۳) به‌صورت زیر محاسبه می‌شود: (۴-۶) 3۳ ( موم + ۷۷۲) < با که در آن: 0 زاویه اصطکاک سطح مشترک زیر دیوار و بستر وزن موثر دیوار رام ۳۵: مولفه قائم فشار موتر جانبی فعال (۳۵۰) وارد بر دیوار + در جهت مخالف جابجایی دیوار عمل می‌نماید. بنابراین» بسته به جهت حرکت دیوار در معادله (۶-۴) در فرم مثبت و یا منفی وارد می‌شود. فشار موثر جانبی فعال (۳)2) با استفاده از روش شبه‌استاتیکی مونونوبه- اوکابه محاسبه می‌شود [1۵ نیروی هیدرودینامیکی آب (وری) نیز با استفاده از رابطه ارائه شده در فصل ۲ محاسبه می‌شود. سرعت و تغییرمکان افقی لغزشی دیوار در روش بلوک لغزنده اصلاح شده به‌صورت زیر محاسبه می‌شود: (۴-۷) ۷ + ( بمب 1 بام 0۳ ۷ (۴-۸) و2 + ( رس )۷ تیه > :2 که زرم :لا :۵ و ز) به‌ترتیب شتاب نسبی, سرعت. تغییرمکان افقی و گام زمانی در گام آو نزمه رز 1-:ه و 2:1 به‌ترتیب شتاب نسبی, سرعت. تغییرمکان افقی و گام زمانی در گام 1 - ] هستند. ۴-۱-۳- روش دینامیکی همان گونه که پیش‌تر اشاره شد. روش‌های شبه‌استاتیکی صرفاً شاخصی از پایداری سازه را ارائه می‌دهند و هیچ تخمینی از میزان جابجایی‌های دیوار و سازوکار تغییرشکل آن در طی زلزله ارائه نمی‌کنند. همچنین به‌واسطه ساده‌سازی ماهیت نیرو دینامیکی زلزله و در نظر گرفتن آن به‌عنوان یک نیروی شبه‌استاتیکی معادل در این روش‌هاء اثرات اختلاف فازها و تشدید بار سیکلی در داخل خاکریز در نظر گرفته نمی‌شود [۶] روش‌های شبه‌دینامیکی نیز صرفاً قادر به تخمین تغییرمکان‌های لغزشی دیوار هستند و توانایی تخمین تغییرشکل‌های دورانی سازه را ندارند. به‌علاوه, کاربرد آن‌ها نیز صرفاً به بسترهای متراکم محدود می‌شود. کامل‌ترین روش موجود برای تحلیل رفتار لرزه‌ای سازه‌های ساحلی و اسکله‌هاء روش‌های دینامیکی هستند که بر اساس بررسی کل سیستم خاک و دیوار و آرزیابی تأثیر اندرکنش خاک و سازه بر پاسخ سازه انجام می‌شوند و علاوه بر تخمین مقادیر تغییرمکان‌هاء کرنش‌ها و تنش‌هاء سازوکار رفتاری دیوار را نیز شبیه‌سازی می‌نمایند. برخی از مزایای این تحلیل‌ها عبارتند از: ۱- توانایی مدل‌سازی شکل‌های هندسی پیچیده -------- صفحهٔ بعد -------- ۴ ۸ راهنمای طراحی لرزه‌ای موج‌شکن‌های توده سنگی و اسکله‌های وزنی بلوکی ۳۳۹۷۹ ۲- آمکان انجام تحلیل‌های حساسیت‌سنجی برای تعیین میزان اثر متغیرهای مختلف ۳- بررسی واقع‌بینانه‌تر رفتار دینامیکی خاک ۴- امکان مدل‌سازی افزایش فشار آب منفذی و پدیده روان‌گرایی با انجام تحلیل‌های مزدوج " ۵- اعمال بار زلزله به‌صورت تاریخچه زمانی به سازه ۶ امکان مدل‌سازی مراحل ساخت و اجرای سازه و لحاظ نمودن آن در نتایج تحلیل‌های بعدی به‌واسطه پیچیدگی بالای روش‌های دینامیکی به کارگیری آن‌ها مستلزم استفاده از روش‌های عددی مانند اجزای محدود یا تفاضل محدود است. بسته به سطح کرنش مورد انتظار از خاک. مدل‌سازی رفتار مصالح می‌تواند به‌صورت خطی و یا غیرخطی و در فضای تنش کل یا تنش موْثر انجام شود. در تحلیل تنش کل, خاک به‌صورت محیط تک فازی در نظر گرفته می‌شود و تخمین پاسخ بخش سیال خاک و به‌عبارت دیگر تغییرات فشار آب منفذی امکان پذیر نیست. در مقابل در تحلیل تنش موْئْرء خاک به‌صورت محیط دوفازی مدل‌سازی می‌شود و پاسخ هر دو فاز به‌طور هم‌زمان به‌دست می‌آید. هر دو روش خطی و غیرخطی قابل انجام در فضای تنش کل و تنش موّثر هستند. با توجه به حساسیت بالای نتایج تحلیل‌های دینامیکی نسبت به متغیرهای ورودی, لازم است نتایج حاصل از این روش‌ها با مشاهدات تجربی و آزمایشگاهی اعتبارسنجی شوند. الف - روش خطی معادل استفاده از تحلیل خطی معادل در مسائل ژئوتکنیکی بسیار متداول است. در این تحلیل, مدول برشی و میرایی با سطح کرنش تغییر می‌کند و در هر مرحله یک تحلیل خطی صورت می‌پذیرد. از مهم‌ترین محدودیت‌های این روش می‌توان به موارد زیر اشاره نمود: ۱- عدم محاسبه تغییرمکان‌های پسماند سیستم خاک و سازه ۲- عدم اطمینان از صحت نتایج مدل‌سازی در کرنش‌های بزرگ‌تر از ۱/ ۳- ایجاد تشدیدهای مصنوعی در مدل برای رفع معایب و محدودیت‌های فوق,» تغییراتی در تحلیل تنش کل ایجاد شده است. به‌نحوی که می‌توان با در نظر گرفتن اثر افزایش فشار آب حفره‌ای, مدول برشی خاک را در تحلیل خطی معادل کاهش داد و یا این‌که در یک تحلیل غیرخطی تنش کل, مقاومت خاک را تغییر داد. اما این تغییرات نیز نمی‌تواند مشکل اثرات افزایش تجمعی فشار آب منفذی را برطرف نماید. بنابراین» تنها تحلیلی که توانایی رفع این موارد را دارد. تحلیل غیرخطی تنش موثر است. ب- روش غیرخطی در این روش, با انتگرال گیری مستقیم در حوزه زمان به‌صورت عددی, تحلیل بر مبنای پاسخ غیرخطی واقعی خاک انجام می‌شود. انتگرال‌گیری از معادله حرکت در گام‌های زمانی کوچک. به‌کارگیری تمامی مدل‌های تنش- کرنش خطی عاباوه ۱ -------- صفحهٔ بعد -------- روش‌های تحلیل ۳( 21۵ رز یا غیرخطی و همچنین مدل‌های رفتاری پیچیده را در مدل‌سازی رفتار خاک امکان پذیر می‌نماید. در ابتدای هر گام زمانی تحلیل غیرخطی در هر دو فضای تنش کل و با تنش موثر قابل انجام است. همان‌گونه که پیش‌تر اشاره شد. بزرگ‌ترین منفذی خاک در طی و پس از اعمال بار چرخه‌ای قابل مدل‌سازی است. به‌کارگیری روش‌های غیرخطی برای مدل‌سازی رفتار خاک مستلزم یک رابطه تنش-کرنش منطقی و یا یک مدل رفتاری قابل اعتماد مبتنی بر نظریه مومسانی در خاک‌ها است. در تحلیل غیرخطی تنش موْئره تمامی متغیرهای اصلی مور بر پاسخ, در یک تحلیل واحد در نظر گرفته می‌شوند. این نوع تحلیل شامل تعیین اضافه فشار آب منفذی, نرم‌شدگی کرنشی ! و کاهش مقاومت خاک تحت شرایط بارگذاری چرخه‌ای است. جریان آب منفذی نیز ممکن است. در نظر گرفته شود. انجام تحلیل غیرخطی تنش موْثر به دو صورت مزدوج کامل " و شبه‌مزدوج " امکان‌پذیر است. ج- تحلیل مزدوج کامل در تحلیل مزدوج کامل, اندرکنش دینامیکی آب منفذی و بخش جامد خاک به‌طور مستقیم لحاظ می‌شود و معادله‌های مربوط به تعادل مکانیکی و جریان به‌طور همزمان حل می‌شوند. در این تحلیل لازم است مدل‌های رفتاری پیشرفته استفاده هستند که در آن‌ها از اصول پایه مکانیک برای در نظر گرفتن شرایط اولیه تنش, محدوده وسیعی از مسیرهای تنش, چرخش محورهای اصلی, بارگذاری چرخه‌ای یا استاتیکی, نرخ کرنش کم یا زیاد و شرایط زهکشی شده و پا زهکشی نشده. استفاده می‌شوند. همان‌گونه که اشاره شد.ء چنین مدل‌هایی براساس نظریه مومسانی در خاک گسترش یافته‌اند. به‌طوری که عموماً نیازمند یک سطح تسلیم برای توصیف محدوده شرایط تنش در وضعیت رفتار کشسانی, یک قانون سخت‌شوندگی برای تعیین تغییرات اندازه و شکل سطح تسلیم در هنگام وقوع تغییرشکل‌های پلاستیک و یک قانون جریان برای ایجاد ارتباط بین نمو کرنش مومسان و نمو تنش هستند. با وجود این که مدل‌های رفتاری پیشرفته عمومیت و انعطاف پذیری متغیر نسبت به مدل‌های خطی معادل یا مدل‌های غیرخطی چرخه‌ای است. مدل کشسانی-مومسانی مناسب باید در عین سادگی از لحاظ عددی توانمند و به حد کافی پیجیده باشد تا بتوانند مشخصه‌های اساسی رفتار خاک را لحاظ نماید. به‌طور کلی. مدل رفتاری مورد استفاده بایستی قادر باشد تمامی مشخصه‌های پدیده روان‌گرایی. شامل نرم‌شدگی کرنش قسمت 7 50۵601۶ ۱ امه ۵[|۷] ۲ بان ملعم ۲ -------- صفحهٔ بعد -------- ۶ ۸ راهنمای طراحی لرزه‌ای موج‌شکن‌های توده سنگی و اسکله‌های وزنی بلوکی جامد خاک. چرخه‌های پسماند تنش -کرنش و اندرکنش میان فاز جامد و سیال خاک را در نظر بگیرد. مهم‌ترین ملاحظات برای مدل‌های رفتاری عبارتند از: ۱- دنبال کردن مسیر تنش نزدیک سطح تسلیم برشی در حین بارگذاری چرخه‌ای ماسه متراکم اشباع ۲- توصیف چرخه پسماند از نوع فنر سخت‌شونده" ۳- تخمین افزایش پیش‌رونده " دامنه کرنش برشی د- تحلیل شبه‌مزدوج در تحلیل شبه‌مزدوج. الگوریتم حل, اندرکنش دو فاز جامد خاک و سیال را به‌طور مستقیم برقرار نمی‌کند و ساده‌سازی‌هایی صورت می گیرد. برای نمونه. در بعضی از این نوع روش‌ها. ابتدا معادله‌های تعادل مکانیکی حل می‌شوند 0 می‌شود. کرنش حجمی مومسان به‌دست آمده مجدداً به سیستم اعمال می‌شود تا موجب افزایش فشار آب منفذی شود. این مرحله از محاسبات در هر گام زمانی به تعداد مورد نیاز تکرار می‌شود. در این نوع تحلیل, مدل‌سازی رفتار تنش- کرنش خاک با استفاده از مدل‌های رفتاری ساده‌تر مانند مدل موهر- کولمب " و یا مدل‌های غیرخطی چرخه‌ای که غالبا رفتار تنش- کرنش آن‌ها به‌صورت هذلولی است. انجام می‌شود. مدل‌های غیرخطی چرخه‌ای متعددی ارائه شده‌اند که در همه آن‌ها یک منحنی اصلی و مجموعه‌ای از قوانین شامل رفتار باربرداری- بارگذاری» تغییرات سختی و سایر موارد به‌چشم می‌خورند. ساده‌ترین مدل‌ها دارای منحنی‌های اصلی نسبتاً ساده و دارای تنها چند قانون پایه هستند. مدل‌های پیجیده‌تر ممکن است دارای قوانین اضافه زیادی باشند. که آن‌ها را قادر می‌سازد اثرات بارگذاری غیرمنظم» متراکم شدن. تولید اضافه فشار آب منفذی و سایر عوامل را بهتر بیان نمایند. شایان توجه است که مدل‌های رفتاری ساده و مدل‌های غیرخطی چرخه‌ای به‌تنهایی قادر به تخمین مقادیر فشار آب منفذی نیستند و لازم است همراه مدل تنش -< کرنش» یک مدل به‌طور کلی, لحاظ شدن آندرکنش قسمت جامد خاک و آب منفذی به‌طور مستقیم در روش مزدوج کامل این روش را به کامل‌ترین روش تحلیلی موجود. مبدل می‌سازد؛ اما دشواری تعیین برخی از متغیرهای مورد نیاز برای توصیف آندرکنش دو فاز جامد خاک و سیال و مدل‌سازی رفتار کلی خاک. استفاده از این روش را دشوار می‌سازد. در مقابل, متغیرهای مورد 8 ع 0 ۳ خر هنت ارو وا ٩ ۹/10۵ ‏طاحوآبام-۳‎ 00۳۹11۲۲۱۷۵ 1۵۵6| -------- صفحهٔ بعد -------- روش‌های تحلیل ۳( 1۷ و ه- شبیه‌سازی عددی همان‌گونه که پیش‌تر اشاره شد. به‌سبب پیچیدگی معادله‌های موجود در روش‌های دینامیکی, به‌کار گیری آن‌ها صرفاً با به‌کارگیری روش‌های حل عددی امکان‌پذیر است. این روش‌ها انواع مختلفی دارند که برای مسائل و شرایط گوناگون استفاده می‌شوند. برخی از مزایای این روش‌ها برای مسائل ژئوتکنیکی عبارتند از: - امکان تحلیل مسائل با تغییرات نامنظم شکل هندسی, بارگذاری, خواص مصالح, شرایط مرزی و سایر مشخصات - امکان تغییر دقت تحلیل در بخش‌های مختلف مدل عددی - سهولت اعمال تغییرات در مدل تحلیل شده در خصوص مسائل ژئوتکنیک دریایی به‌واسطه ماهیت مسئله و دقت مورد انتظار» روش‌های عددی اجزای محدود و تفاضل محدود. دارای بیشترین کاربرد هستند. تاکنون چندین نرم‌افزار عددی براساس این روش‌ها توسعه یافته‌اند که هر یک از آن‌ها مزایا و محدودیت‌های مختص به خود را دارند [۷-۱۰]. ۴-۲- آزمون‌های مدلی در مقایسه با آزمون‌هایی که بر روی یک نمونه از خاک انجام می‌شوند. آزمون‌های مدلی تلاش می‌کنند تا شرایط مرزی یک مسئله خاص را با اعمال بارگذاری چرخه‌ای بر یک مدل فیزیکی کوچک مقیاس از سازه کامل و اصلی بازسازی کنند. آزمون‌های مدلی ممکن است برای ارزیابی کارآیی سازه‌ای خاص و یا مطالعه اثر متغیرهای مختلف بر یک مسئله عمومی استفاده شوند. آزمون‌های مدلی برای شناسایی پدیده‌های مهم و اثبات نظریه‌ها بسیار مفید هستند. اما هنوز در حدی توسعه نیافته‌اند که مستقیما برای طراحی سازه‌های مهم استفاده شوند. نشان می‌دهند. تحت تنش‌های کوچک‌تر رفتار اتساعی داشته باشند. بنابراین» یکی از مهم‌ترین چالش‌ها در آزمون‌های از آن‌جایی که کار تحت شرایط جاذبه زمین بسیار مشکل است. یک روش معمول, انجام آزمون تحت اثر جاذبه شدت یافته است. بنابراین. آزمون‌های مدلی به آزمون‌های تحت اثر جاذبه زمین (آزمون‌های میز لرزه با شتاب 8 ۱) و آزمون‌های تحت اثر شتاب‌های جاذبه بزرگ‌تر (آزمون‌های سانتریفیوژ) تقسیم می‌شوند. هر دو این آزمون‌ها دارای ایرادات مشخصی ۴-۲-۱- آزمون میز لرزه در سال‌های ابتدایی عمر علم مهندسی ژئوتکنیک. تقریباً تمامی آزمون‌های مدل فیزیکی با استفاده از میزلرزه انجام می‌شد. این آزمون‌ها دیدگاه‌های ارزشمندی در خصوص روان‌گرایی» تغییرشکل‌های ماندگار پس از زلزله. پاسخ شالوده و -------- صفحهٔ بعد -------- ۸ ۸ راهنمای طراحی لرزه‌ای موج‌شکن‌های توده سنگی و اسکله‌های وزنی بلوکی با >جچجچجچجچجچجچجچجچجچجچجچجچخجخجخجخجخجخجخجخچخشخشخشخشگگگک مسائل رانش جانبی خاک‌ها فراهم ساخته‌اند. عمدتاً از میزهای لرزه با یک درجه آزادی استفاده می‌شود. اما میزهای با چند درجه آزادی نیز ساخته شده‌اند. شکل (۱۴-۴) یک نمونه دستگاه میزلرزه را نشان می‌دهد. برای انجام مطالعات ژژئوتکنیکی از میزهای لرزه در اندازه‌های مختلف استفاده شده است. بعضی از آن‌ها کاملاً بزرگ بوده و اجازه می‌دهند که مدل‌هایی با ابعاد چند متر مورد آزمون قرار گیرند. بنابراین» میزهای لرزه عمدتاً می‌توانند خاک‌های واقعی با اندازه اولیه خود را به‌کار گیرند و مانند آزمون‌های مدلی کوچک‌ترء نیازی به تجزیه مصالح به ذرات کوچک‌تر وجود ندارد. برای این مدل‌های بزرگ می‌توان خاک‌ها را نسبتاً آسان در محفظه آزمون ریخت و ابزارهای ثبت و اندازه گیری متغیرها را در محل‌های مورد نظر نصب کرد. همجنین مدل‌های میز لرزه به‌سادگی در طی آزمون قابل مشاهده هستند. 0 س چم ۳ 8۳ ا ۰ اس صحم. را ی گ هه ۱ 5 9 ِ1 9 : سل شکل ۱۴-۴- دستگاه میزلرزه. از طرف دیگرء تنش‌های با شتاب بزرگ با میزلرزه قابل تولید نیست. همچنین, اگر چه رفتار انقباضی مربوط به تنش‌های قائم بزرگ در اعماق قابل ملاحظه با ریختن خاک به‌صورت بسیار متخلخل در هنگام آماده‌سازی مدل قابل شبیه‌سازی ایجاد می‌نمایند. در مدل از نمونه اصلی بزرگ‌تر خواهد بود. ۴-۲-۲- آزمون سانتریفیوژ در این آزمون. یک مدل با مقیاس 1/۸ در فاصله 7 از محور سیستم سانتریفیوژ قرار می‌گیرد و با سرعتی معادل < (؟ مشابه نمونه اصلی در مقیاس واقعی باشد. رفتار کلی مدل نیز باید با شرایط واقعی یکسان باشد. شکل (۱۵-۴) یک نمونه دستگاه سانتریفیوژ را نشان می‌دهد. -------- صفحهٔ بعد -------- روش‌های تحلیل اور ۵ ۱ 4۹ - بو هر ور ض مت سم رل ۳ 1 9 ۱ ی ۱ هه ۲۱۳ ۱ او : یا تا تام ان وه ابیکش ۹ سر شکل ۱۵-۴- دستگاه سانتر یفیوژ. آزمون‌های سانتیفیوژ به مدل‌های بسیار کوچک‌تری نسبت به میزلرزه محدود می‌شوند. از آن‌جایی که با افزایش فاصله ۳-۳- معرفی نرم‌افزارهای موجود برای انجام تحلیل‌های عددی ۴-۳-۱- نرم‌افزار آباکوس" نرم افزار آباکوس, یکی از شناخته شده‌ترین نرم‌افزارهای تخصصی در حوزه مهندسی ژئوتکنیک و مبتنی بر تحلیل اجزای محدود است [۸]. از این نرم‌افزار برای شبیه‌سازی رفتار مکانیکی مصالح در حوزه‌های مختلف نظیر عمران» هوا و فضا و مکانیک استفاده می‌شود. در این نرم‌افزارء از زبان برنامه‌نویسی منبع‌باز پایتون برای اسکریپت نویسی استفاده می‌شود. برخی از مهم‌ترین ویژگی‌های این نرم‌افزار عبارتند از: امکان انجام تحلیل‌های غیرخطی, وجود اجزای سازه‌ای مختلف. امکان انجام تحلیل‌های مختلف نظیر کمانش. پس-کمانش و پسماند. امکان شبیه‌سازی دینامیکی, آمکان شبیه‌سازی اندرکنش خاک و سازه و وجود مدل‌های رفتاری متنوع. ۱ ۸ ۸015 -------- صفحهٔ بعد -------- ۶۰ ۸ راهنمای طراحی لرزه‌ای موج‌شکن‌های توده سنگی و اسکله‌های وزنی بلوکی ۴-۳-۲- نرم‌افزار فلک! نرم‌افزار فلک یک برنامه تفاضل محدود صریح است که برای شبیه‌سازی رفتار مصالح ژئوتکنیکی در محدوده کشسانی و مومسانی استفاده می‌شود. به‌واسطه عدم نیاز به تشکیل ماتریس در طی روند حل. این نرم‌افزار قادر به انجام حجم وسیعی از محاسبات دوبعدی, بدون نیاز به حافظه اضافی است. نرم‌افزار فلک در ابتدا برای حل مسائل مهندسی ژئوتکنیک و معدن توسعه یافت. اما توانایی‌ها و قابلیت‌های گسترده موجود در این نرم‌افزارء به‌کارگیری آن را برای حل سایر مسائل پیچیده مکانیکی ممکن می‌سازد. علاوه بر این» مدل‌های رفتاری متنوع موجود در این برنامه. مدل‌سازی رفتار غیرخطی مصالح ۴-۳-۳ نرم‌افزار پلکسیس " پلکسیس یک نرم‌افزار کامپیوتری مبتنی بر روش اجزای محدود برای حل مسائل ژئوتکنیکی در محیط‌های خاکی و سنگی است [۷]. این نرم‌افزار اولین بار در دانشگاه دلف هلند توسط پروفسور پیتر ورمیر" در قالب تز دکتری نوشته شد و اشتوتگارت به‌همراه تیم علمی دانشگاه دلف برای سه دهه این نرم‌افزار را توسعه دادند. برخی از مهم‌ترین ویزژگی‌های این نرم‌افزار عبارتند از: - امکان مدل‌سازی سازه‌های سطحی و زیرسطحی در محیط‌های خاکی و سنگی - تحلیل مسائل به روش‌های استاتیکی و دینامیکی - مدل‌سازی تراوش و تحلیل دوگانه فشار آب - تغییرشکل - ارائه خروجی‌های مختلف ۴-۳-۴- نرم‌افزار میداس * نرم‌افزار میداس یک نرم‌افزار جامع مبتنی بر روش اجزای محدود است که قادر به انجام طیف وسیعی از تحلیل‌های زئوتکنیکی است. نرم‌افزار میداس با هدف انجام طراحی‌های ژئوتکنیکی. شامل طراحی شالوده‌های سطحی و عمیق. انواع حفاری و گودبرداری, فضاهای زیرزمینی و تونل, خاکریزهاء بهسازی خاک. پایداری شیروانی» تحکیم خاک و غیره ارائه شده است. این نرم‌افزار علاوه بر مهندسی ژئوتکنیک. در حل مسائل مربوط به سایر زمینه‌های مهندسی عمران, نظیر مهندسی پل و همچنین مسائل مهندسی مکانیک استفاده می‌شود. این نرم‌افزار توانایی تحلیل مدل‌های دینامیکی, مسائل اندرکنش خاک و سازه و روان گرایی خاک را دارد. این نرم‌افزار دارای قابلیت بسیار زیادی در انجام تحلیل‌های حساسیت‌سنجی است ۱۳] ۸۴ زج 6 2 ند با 1 ۲ع[۳ * ۳۴12۸5 -------- صفحهٔ بعد -------- روش‌های تحلیل ۳( ۶ ۷7۷ و با مدل‌سازی یک مسئله. می‌تواند تأثیر چند عامل تأثیر گذار بر مسئله را در همان مدل, مورد بررسی قرار دهد. این نرم‌افزار قابلیت‌های بالای گرافیکی برای آرائه نتایج به‌صورت عکس, فیلم. جدول و حتی تهیه خودکار گزارش مدل‌سازی در قالب فایل نوشتاری را دارد. ۵-۳-۴- نرم‌افزار دیانا! دیانا یک مجموعه نرم‌افزاری بر مبنای روش اجزاء محدود است که جهت حل طیف وسیعی از مسائل مهندسی عمران شامل سازه‌های سطحی. سازه‌های ژئوتکنیکی و همچنین مسائل مربوط به مهندسی نفت و گاز مورد استفاده قرار می‌گیرد. قابلیت‌های کاربردی این برنامه شامل پشتیبانی از مدل‌های رفتاری مختلف. روش‌های مختلف تحلیل و کتابخانه‌های متنوع اجزاء بوده که براساس آخرین و پیشرفته‌ترین روش‌های تحلیل اجزاء محدود طراحی شده است. یکی از ویژگی‌های قابل توجه این برنامه, دارای بودن یک حل‌گر قدرتمند است که رویه‌های حل تمامی مدل‌های پیچیده خطی و غیر خطی را با ارائه محاسبات سریع و نتایج دقیق بهینه‌سازی می‌کند. ۴-۳-۶- نرم‌افزار نو استودیو ۲ بسته نرم‌افزاری زئو استودیو یک برنامه کامل زئوتکنیکی برای تحلیل و طراحی ژئوتکنیکی بوده که قادر است تحلیل پایداری, تراوش, تنش -کرنش و لرزه‌ای را در انواع شیب‌های خاکی مسلح و غیرمسلح و به‌خصوص سدهای خاکی در شرایط استاتیکی. شبه‌استاتیکی و دینامیکی انجام دهد. مهم ترین نرم‌افزارهای این بسته نرم‌افزاری عبارت‌اند از: 51006 برای تحلیل پایداری» 500 برای تحلیل تراوش. 51814 برای تحلیل‌های تنش-کرنش و 0۵10 برای تحلیل‌های دینامیکی. همه نرم‌افزارهای ذکر شده به‌جز نرم افزار 0170510۳1 از روش اجزای محدود برای تحلیل مسائل استفاده می‌کنند. شکل (۱- ۳) دیوارساحلی کیسونی مدل‌سازی شده در فضای ,0۵12/۷ را نشان می‌دهد. ماژول 0۵0) در نرم‌افزار رئو استودیو در تحلیل دینامیکی کاربرد دارد. برای این منظورء ابتدا فایل مدل مورد نظر از تحلیل ماژول 500 دریافت می‌شود. تحلیل ماژول 00ع9 با انجام تحلیل شرایط اولیه. مدل را برای انجام تحلیل دینامیکی آماده می‌سازد. برای انجام تحلیل دینامیکی باید از بارگذاری یک زرلزله که از قبل در نرم‌افزار تعریف شده است. استفاده کرد. ۷-۳-۴- نرم‌افزار زدسویل " زدسویل یک نرم‌افزار اجزاء محدود. کاربردی, کاربرپسند و قدرتمند در زمینه مدل‌سازی و طراحی سازه‌های زئوتکنیکی است. از ویژگی‌های این نرم‌افزار می‌توان به تحلیل سازه‌های ژئوتکنیکی و مصالح خاکی با استفاده از مدل‌های مختلف رفتاری., پشتیبانی از انواع تحلیل‌های استاتیکی و دینامیکی. پایداری شیب. تحکیم و غیره اشاره نمود. زدسویل به واسطه ۳۸۸ 10 |(2750 ۲ -------- صفحهٔ بعد -------- ۶۲ ۸ راهنمای طراحی لرزه‌ای موج‌شکن‌های توده سنگی و اسکله‌های وزنی بلوکی امکانات کاربردی 9 قابلیت توسعه با زبان برنامه‌نویسی +ججنی به مهندسان ژئوتکنیک 0 مهندسان سازه در راستای افزایش دقت مدل‌های عددی کمک می‌کند. امکان تعریف و اضافه کردن مدل‌های رفتاری مورد نیاز برای مدل‌سازی و روش‌های تحلیلی جدید توسط کاربر از دیگر ویژگی‌های مهم این نرم‌افزار است. ۴-۳-۸- نرم‌افزار رَئُو فایو بسته نرم‌افزاری ژئو فایو یک مجموعه برنامه ژئوتکنیکی برای تحلیل و طراحی است. این نرم افزارها قادر به تحلیل مسائل ژئوتکنیکی مختلف نظیر پایداری شیب. تونل, تکیه‌گاه‌های پل و سپری‌ها هستند. این نرم‌افزار سیستم یکپارچه‌ای است که بر اساس دو روش تحلیلی و اجزاء محدود کار می‌کند. روش‌های محاسباتی تحلیلی مرتبط به هم (به‌طور مثال طراحی سپرها و یا تحلیل پایداری شیب) به کاربران اجازه می‌دهد تا با سرعت و کارآیی بالا سازه‌ها را طراحی و یا کنترل کنند. در صورت نیاز» سازه طراحی شده را می‌توان به برنامه /1۳8۳۸ منتقل کرد که در آن تحلیل کلی سازه‌ها به‌صورت اجزاء محدود در آن انجام می‌شود. این کار نه تنها از هدررفت وقت کاربر جلوگیری می‌کند بلکه دو راه حل مستقل را با یکدیگر مقایسه کرده که می‌توان به کمک آن‌هاء درجه اطمینان طراحی را افزایش داد. ۴-۴- مراجع -139 ,(15)2 060160121106 بخا 60 قطان 200 حصحل ده حعاه واه 0 ما۳۲ .(1965) ۲۰۱/۰ ‎٩۳۵۳‏ [1] ۱60 7 ]70:00 .|۷۵ ۲۵۱۱1۳۵ 2۳۵۷11۷ ۵۲ 06۳۵۵۲ ندنک .(1979) با با ,۵ا۳ ک بط بل ۲۸۱۳۵۳۵۹ [2] 146 )105 ,۱۵۶1۵۵۳۵ ۲6001۵۱۱۱۱۵۲۱۵ 0۳۵ [ 0001031۸ 7-0 2 0۲ ۷0۹6 ام 1۳6 ۵ راد عحعه ۸ .(01995) ۵1۰ و۸ عک کل ‎٩۷1۵16۵۵‏ .۲1 بنطاد2 1۵۵ 1 ,۲12220 [3] 0 ۳۵۵۸2۹۸ عله0 ا 6۳ 10206-11200 1995 ما عبل 5۲-2 ۷/۵۵۵۰ 700۵/0۳ ۷۵11۹۰ 0۵ 2۳۵۷1 ۳۵۵-۵ اه امه امدنل عنصدنهک .ر1 [201) .۸ هنهک [4] 75-4 ,(137)2 ,8160718 (0ع00 0 ,أه81ه00 ,۲۵0۳۶ 0 ۳۳۵۵ 10 بعاه۵ و اه ع ال هم لاه او ددع0 00 .(0929) ۲ ,۱۵۵۵۵۵۵ [5] ۱77-۰ .00 ,9 .|۷۵ ,008۳699 ۲۵۲۵۵۳۹۵۶ ۰ ,11۷6۲ 50016 067 ن] ,11۵ ۳۳۵ و 001160 سوام ای سا 000 .0996 سا ۹5 ,۳۵۵۳ [6] عک بت .۳ ,000160ظ بش۸ ماع .10 ۷۷/۵1۵۰ بل ۳۵1۵ ۵ ۷۷۰ بذاا۵ اک ملظ بط ,6 ۷ع۳1۵۵ظ [7] ۰ ۳/01۱ ,/ 70607۱۱۵۱۵ .2010 21 ۸۸۵]۹5 ]۳ .(2010) ۹۷۷۰ 0 ]۲1100 .(1 ۷۷۵[۰) /۵/ ۱۵۳۹ :۸۶۸۵۹/۹۵۵ .(0998) وحم مک گ هداما ۲1۱۳۳ ‎]٩[ ۱ رف ره ۰ ؟ ۸۸/۹7 ۵1/۲ 0۵/۱ ۸۵۵۷۵۶ .(2018) 5 ,۷۵۵۳۱۵۵۰ ک .۷ ۲1۵۵۹06 با بلادداماک [9] 8711۳/۵۲1 42۵ ۲0۷۲6۰۰ ۲۵۲۱۱۱۱۵-۱۵۹ ۵ ۸۵/۹۱۱ 18۵۸۵۱ ۲0 :۵.0 ۷۵۳۹۵ ۶۲۸۴ ,(2016) فده [10] ۰ ,11۵0015 بآ ماو عداا م00 ۳5 -------- صفحهٔ بعد -------- بر آاری موج‌شکن -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- بررسی پایداری موج‌شکن نوده‌سدگی ۳( ۶۵ ۵-۱- مقدمه ارزیابی پایداری موج‌شکن‌های توده سنگی شامل بررسی پایداری موج‌شکن و بررسی تغییرشکل آن است. برای بررسی پایداری از روش‌های مختلف تحلیل پایداری شیروانی و برای براورد تغییرشکل‌های موج‌شکن از روش‌های عددی و آزمایشگاهی استفاده می‌شود. مستقر بر روی آن و زلزله‌های سطح ۱ و ۲ را در طراحی لحاظ کرد. ۵-۳- ارزیابی عملکرد اولیه (تحلیل پایداری شبه‌استاتیکی شیروانی) در تحلیل شبه استاتیکی موج‌شکن‌ها پس از محاسبه و اعمال این نیرو بر مرکز جرم یک توده لغزشی فرضی, ایستایی و ضریب اطمینان آن در مقابل لغزش با استفاده از روش‌های مختلف تحلیل پایداری (مشابه حالت استاتیکی) بررسی و محاسبه می‌شود. با تکرار این محاسبات. توده‌ای از یک شیروانی که کمترین ضریب اطمینان را داشته باشد به عنوان توده بحرانی در تحلیل شبه استاتیک معرفی می‌شود. در صورتی که ضریب اطمینان این توده کمتر از مقادیر مجاز شود لازم است با اعمال تمهیداتی از جمله کاهش شیب. تغییر ناحیه بندی بدنه و یا تغییر مشخصات مصالح و تکرار محاسبات نسبت به بهبود شرایط اقدام نمود. ضریب اطمینان مجاز برای حالت شبه‌استاتیکی برابر ۱ است [۱] شکل (۱-۵) حالت‌های گسیختگی ممکن یک شیب را نشان می‌دهد که شامل گسیختگی موضعی, گسیختگی سطحی. گسیختگی شیب پنجه و گسیختگی کلی است. گسیختگی موضعی معمولاً در نواحی که مصالح‌ژئوتکنیکی به‌طور ضعیف متراکم شده‌اند. مصالح‌ژئوتکنیکی سست وجود دارند. جریان آب مزاحم نفوذکننده و یا دیگر عوامل ایجاد گسیختگی وجود دارندء رخ می‌دهد. به‌سبب اندازه محدود. گسیختگی موضعی اغلب مسأله بزرگی به‌شمار نمی‌رود و به‌آسانی برطرف می‌شود. گسیختگی سطحی شایع‌ترین حالت گسیختگی شیب‌هاء به‌خصوص در نواحی در معرض بارندگی مکرر است. دلایل شیب پنجه اغلب به‌علت بزرگ‌بودن زاویه شیب. مقاومت پایین خاک و یا وجود سربارء از میان پنجه شیب اتفاق می‌افتد. برای جلوگیری از گسیختگی شیب پنجه روش‌های بهسازی زمین مختلفی از جمله تسلیح با زئوسنتتیک. میخ‌کوبی خاکی. گیره خاکی. ریزشمع‌ها و ستون‌های سنگی قابل استفاده‌اند. گسیختگی کلی که گسیختگی عمیق نیز نامیده می‌شود -------- صفحهٔ بعد -------- ۶۶ ۸ راهنمای طراح ی لرزه‌ای موج‌شکن‌های توده سنگی و اسکله‌های وزنی بلوکی ۵-۳-۱- روش‌های تحلیل پایداری شیب شود: (۱) در طی ساخت. (۲) انتهای ساخت. (۳) پایداری بلند مدت. (۴) افت سریع سطح آب. (۵) بارندگی و (۶) زلزله. گسیختگی کلی گسیختگی شیب پنجه شکل ۱-۵- حالت‌های گسیختگی ممکن یک شیب. زلزله سبب ایجاد نیروهای بالا برنده و افقی می‌شود. که شیب را ناپایدار خواهند نمود. این نیروهای زلزله بایستی در تحلیل پایداری شیب در نظر گرفته شوند. به‌واسطه نرخ وقوع پایین زلزله و مدت زمان کوتاه نیروهای آن, ضریب اطمینان روش‌های مختلفی برای بررسی پایداری شیب وجود دارند که در ادامه یک نمونه از آن‌ها (روش بیشاپ ساده‌شده) شرح داده می‌شود. ضریب اطمینان: ضریب اطمینان (۳5) تحلیل پایداری شیب معمولاً از جمله‌های تنش برشی» نیروی برشی و لنگر به‌صورت زیر تعریف می‌شود: 7 (۵-۱) + - و۲ (۵-۲) - و۳ (۵-۳) - و۲ -------- صفحهٔ بعد -------- رو که در آن: 7 و م7: به‌ترتیب مقاومت برشی و تنش برشی مصالح‌ژئوتکنیکی + و ب7: به‌ترتیب نیروهای مقاوم و محرک مصالح‌ژئوتکنیکی ۲ و م۸1: به‌ترتیب لنگرهای مقاوم و محرک مصالح‌ژئوتکنیکی مطالعات بسیاری بر روی پایداری شیب سه‌بعدی ((37) انجام شده است؛ با این وجود بیش تر تحلیل‌های پایداری شیب در کارهای عملی هنوز در دو بعد انجام می‌شود. این امر به این دلیل است که اکثر مسائل پایداری شیب دو بعدی ((21) (نظیر خاکریزها) یا نزدیک به دوبعدی هستند و شیب‌های دوبعدی اغلب بحرانی تر از شیب‌های سه‌بعدی‌اند. از این رو در ۵-۳-۲- روش معمولی قطعات روش معمولی قطعات به‌عنوان روش قطعات سوئدی نیز شناخته می‌شود. این روش از یک سطح دایره‌ای برای تقسیم تقسیم می‌شود. دیاگرام نیروی هر قطعه در شکل (۲-۵-ب) نشان داده شده است. در این روش نیروی برآیند :7 و :۳ در یک طرف قطعه برابر با وبز7 و رب:۴ در طرف دیگر آن و خطوط عمل نیروها منطبق بر یکدیگر فرض می‌شود. مقاومت برشی بسیج‌شده در کف قطعه به‌صورت زیر است: (۵-۴) 00 6 ۷/05 + :اش _ ۵۵ ببلا + :اش با0(۵ 060 +ع) _ با۵ 1 ۳ ۳5 اه ۳5 ۳5 7 ٍ 7 7 اما ۱ 0 ظ 7۳ رجزل ۸ رجرل 8 1 راب7 به*-. 7۳ 5 سوم (الف) قطعات (ب) دیاگرام نیرو شکل ۲-۵- سطح لغزش دایره‌ای همراه با: (الف) قطعات قائم و (ب) دیاگرام نیرو -------- صفحهٔ بعد -------- ۶۸ ۸ راهنمای طراحی لرزه‌ای موج‌شکن‌های توده سنگی و اسکله‌های وزنی بلوکی تعادل لنگر با استفاده از نیروهای محرک (:/ا) و مقاوم (: 7۳) حول مرکز دایره (0) برای تمامی قطعات به‌صورت زیر 7171 7171 (۵-۵) :)2 بت ]5 2 1-1 1-1 با حل معادله بالاء معادله زیر حاصل می‌شود: 7171 . . 7۰1 (۵-۶) ( 2۵7۱ 605 ۷ + :ا2۵) ی مشتق فوق نشان می‌دهد. روش معمولی قطعات صرفاً قادر به برآورده کردن تعادل لنگر است. ۵-۳-۳- روش بیشاپ ساده‌شده (۵-۷) 11-71 > ۸۵1 (-۵) 5 ووا 2 - 27 + :۷۷ از ٩ 5‏ ۵ 3 + :0۶0 ۰ تعادل لنگر با استفاده از نیروهای محرک (:/ا) و مقاوم (: 7۳) حول مرکز دایره (0) برای تمامی قطعات به‌صورت زیر 7 ۰ ۰ ۰ 77 (۵-۹) [نم0(/77 1 ۸ + ۴ - ۳۲۹ :0 ۷:5 شرا 0 5۱3 0 ۲3 ۳5 (۵-۱۰) + :050 > م1 مشتق فوق نشان می‌دهد که روش بیشاپ ساده‌شده تعادل لنگر و تعادل نیرو قائم را ارضا می‌نماید. ۵-۴- ارزیابی عملکرد تحت زلزله‌های سطح ۳9۱ بررسی پایداری موج‌شکن توده سنگی تحت زلزله‌های سطح ۱ و ۲ باید با تخمین مقادیر تغییر شکل سازه با استفاده از تحلیل‌های پاسخ لرزه‌ای مناسب و یا آزمون‌های مدلی انجام شود [۱]. -------- صفحهٔ بعد -------- بررسی پایداری موج‌شکن نوده سدگی ۳( ۹ وی ۵-۵- مراجع 70/0016 ۲0/1۱1031۱۱ 70۵۵۴ ۳۵۲۲|۹۵ ۵0۲ ۲۵۱۱۵۲۱۸۲1۵ 0۵ 5100۹ ]700000 ,(2020) ,0۳1 (۱] بل ,100 .(0611)) 30۵0[ اه 1۵6 106100۲ ۸۲6۵ آهاحد) حدعد 0 -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- فصل مکله وزنی سم بلوکی -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- بررسی ب ۳ ۱-۶-م برای (۶-۱) نم روان گرای ری اسکله وزنی بلوکی ۳( یر مه حی اولیه اسکله‌های وزنی بلوکی از ضرایب اطمینان مختلف (در برابر واژگونی و لغزش) استفاده میت ای از روش بررسی پایداری برای اسکله وزنی بلوکی را نشان می‌دهد. هرچند.ء روش بررسی ارائه ش نشست ناشی از زلزله را درنظر نمی‌گیرند. در هنگام بررسی آثرات روان‌گرایی لازم است احتمال , ابر روان‌گرایی به‌طور مناسب بررسی شوند. ْ 1 1 1 ۱ : ۱ ز را او مس سس مت مد ام مد مد ما مد مد ام مد مد ما با ۱ بررسی لغزش و واژگونی اسکله و ظرفیت باربری شالوده ۱ شش شش ار | تحت زلزله سطح ۱ ۱ ۱ ۰ ۰ ۰ ۰ 4 [ ۱ بررسی لغزش و واژگونی اسکله و ظرفیت باربری شالوده ۱ 1 ۱ 1 زر کر کر ما مد مد ما سا با تحت زلزله سطح ۲ ۱ ۱ ۱ ار حالت استاتیکی او | در خصوص روان گرابی لازم است بررسی‌های جداگانه‌ای انجام شود شکل ۱-۶- نمونه‌ای از روش بررسی پایداری برای اسکله‌های وزنی بلوکی. ۳۳ کت اقدامات -------- صفحهٔ بعد -------- ۳/۴ ۸ راهنمای طراحی لرزه‌ای موج‌شکن‌های توده سنگی و اسکله‌های وزنی بلوکی برای بررسی پایداری اسکله‌های وزنی. وزن اسکله و فشارهای جانبی استاتیکی و زلزله‌های سطح ۱ و ۲ در طراحی لحاظ می‌شوند. برای محاسبه ضرایب اطمینان در برابر لغزش و واژگونی پیکره اسکله و9 گسیختگی‌های ناشی از ظرفیت باربری ناکافی زمین در تحلیل‌های شبه‌استاتیکی, از زلزله سطح ۱ استفاده می‌شود. ۶-۳- ضریب لرزه‌ای ضریب لرزه‌ای (ضریب شتاب افقی زلزله) برای بررسی پایداری اسکله‌های بلوکی با ارتفاع بزرگ‌تر یا مساوی ۷/۵ متر با استفاده از رابطه (۱-۶) محاسبه می‌شود. ضریب لرزه‌ای به‌دست آمده از رابطه زیر باید با دقت حداقل دو رقم اعشار در محاسبات استفاده شود. هم‌چنین. دامنه اعتبار رابطه زیر مربوط به مصالح ژئوتکنیکی بهسازی نشده و مصالح ژئوتکنیک بهسازی شده با نرخ جایگزینی کم‌تر از ۷۰/ است [۱]. 5- 0 (۶-۱) 4 + (ش) 8 > ری 7 که در آن: پر ضریب لرزه‌ای مورد استفاده برای بررسی پایداری حداکثر شتاب تصحیح شده (سانتی‌متر بر مجذور ثانیه) 8: شتاب گرانش (۹۸۰ سانتی‌متر بر مجذور ثانیه) 4 مقدار تغییرشکل مجاز تاج اسکله بلوکی : مقدار تغییرشکل مرجع (۱۰ سانتی‌متر) لازم است میزان تغییرشکل مجاز اسکله متناسب با کاربری و شرایط تأسیسات مستقر بر روی خاکریز آن تعیین شود. مقدار تغییرشکل مجاز (م(1) اسکله‌های وزنی در زلزله سطح ۱ را می‌توان برابر ۱۰ سانتی‌متر در نظر گرفت. این مقدار براساس مقدار متوسط تغییرشکل ماندگار اسکله‌های وزنی موجود در طی زلزله سطح ۰۱ در تحلیل‌های پاسخ لرزه‌ای به‌دست آمده است. مقدار تغییرشکل مجاز با در نظر گرفتن حاشیه ایمنی لازم برای اطمینان از عملکرد لرزه‌ای سازه و عدم اخلال در عملکرد تأسیسات تحت اثر زلزله سطح ۱ تعیین می‌شود [۱]: محاسبات فوق با فرض عدم وجود احتمال روان‌گرایی در مصالح بستر و خاکریز اسکله انجام می‌شود. در شرایطی که مصالح مجاور اسکله مستعد روان‌گرایی باشند. باید قابلیت کاربرد روابط با انجام تحلیل‌های پاسخ لرزه‌ای دوبعدی یا ازمون‌های مدلی بررسی شود. -------- صفحهٔ بعد -------- بررسی پایداری اسکله وزنی بلوکی ۳/4 ۵ و۳ رابطه (۱-۶) برای محاسبه ضریب لرزه‌ای براساس مقادیر تغییرشکل مجاز (م12) ۵ تا ۲۰ سانتی متر توسعه داده شده است |[۱]. ممکن است ضریب لرزه‌ای محاسبه شده با رابطه (۱-۶) برای برخی ساختگاه‌های با زلزله سطح ۱ ضعیف. بسیار کوچک باشد. اما با توجه به عدم قطعیت‌های تحلیل‌های خطر مورد استفاده برای به دست آوردن زلزله سطح ۰۱ حد پایین رابطه (۶-۱) برابر ۹/۰۵ در نظر گرفته می‌شود و چنانچه ضریب لرزه‌ای محاسبه شده از این مقدار کم‌تر باشد. ضریب لرزه‌ای برابر ۵ در نظر گرفته می‌شود. با توجه به این‌که روش محاسباتی فوق ممکن است منجر به ضرایب لرزه‌ای بسیار بزرگی شود.ء در صورتی‌که ضریب محاسباتی بزرگ‌تر از ۰/۲۵ باشد. می‌توان یکی از راهکارهای زیر را اتخاذ نمود (مشروط بر این‌که مقادیر تغییرشکل سازه با انجام تحلیل‌های دینامیکی یا روش‌های دیگر برآورد و تأیید شوند): ۱) تعیین مقطع اسکله با ضریب لرزه‌ای ۰/۲۵ و ارزیابی مقطع به‌وسیله تحلیل دینامیکی با در نظر گرفتن اندرکنش متقابل دینامیکی خاک و سازه ۲) استفاده از بهسازی زمین ۳ استفاده از نوع دیگری از سازه ۴) استفاده از تغییرشکل مجاز ( 12) یک سازه که تحت زلزله سطح ۱ قادر به حفظ قابلیت بهره‌برداری سازه در سطح قابل قبول باشد. هنگام ساخت اسکله‌ها در ساختگاه‌های متشکل از مصالح نرم بهسازی نشده, مصالح عادی تحکیم یافته و مصالح چسبنده. استفاده از روش ضریب لرزه‌ای برای بررسی پایداری» موجب می‌شود مقادیر تغییرشکل اسکله کم تخمین زده شوند. بنابراین. در چنین مواردی, مقادیر تغییرشکل باید مستقیماً با استفاده از روش‌های دقیق, مانند تحلیل تنش موْئر زلزله در ساختگاه‌های متشکل از مصالح نرم سبب ایجاد کرنش‌های برشی بزرگی می‌شود که می‌تواند آسیب‌های لرزه‌ای اسکله را تشدید کند. اما در برخی موارد. اثر زلزله‌های بزرگ بر روی سطح زمین در تحلیل‌ها لحاظ نمی‌شود و ضرایب لرزه‌ای به‌دست آمده از این تحلیل‌ها تخمینی دست پایین از ضریب لرزه‌ای ارائه می‌نماید. بنابراین. کدهای تحلیل پاسخ زلزله تک بعدی مورد استفاده برای بررسی پایداری, باید قادر به لحاظ نمودن اثر تشدید زلزله در زمین نرم. به‌ویژه تشدید شتاب در محدوده‌های فرکانس بحرانی, در محاسبه ضرایب لرزه‌ای باشند. هنگام اعمال روش ضریب لرزه‌ای برای بررسی پایداری در جهت قائم ضرایب باید مطابق با مشخصات سازه و زمین در خصوص زلزله‌های سطح ۲ نیز می‌توان از رابطه (۱-۶) استفاده نمود. در چنین شرایطی تغییرشکل مجاز (م برابر ۰ سانتی‌متر در نظر گرفته می‌شود و ضریب لرزه‌ای محاسبه شده باید تا ۰/۲۳۵ و بزرگ‌تر یا مساوی با ضریب لرزه‌ای متناظر با زلزله سطح ۱ باشد. -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۶ ۸ راهنمای طراح ی لرزه‌ای موج‌شکن‌های توده سنگی و اسکله‌های وزنی بلوکی 7 ۶-۳-۲ تعیین جرم اسکله در مواردی که بررسی پایداری با نیروی اینرسی (به جای اعمال حرکات زلزله) انجام می‌شود. لازم است نیروی اینرسی شامل بتن اسکله است. اما برای اسکله‌های پشت شکسته و پشت پلکانی, مطابق با شکل (۲-۶)» علاوه بر بتن اسکله. مصالح ژئوتکنیکی موجود بر روی بلوک‌ها نیز به‌عنوان بخشی از پیکره اسکله در نظر گرفته می‌شوند. ل ۰ شکل ۲-۶- پیکره اسکله بلوکی با شکل پشت غیر قائم. مطابق شکل (۳-۶)» برای بررسی لغزش, بلوک‌های بتنی همراه با مصالح ژئوتنیکی موجود بر روی آن‌ها به‌عنوان پیکره اسکله در نظر گرفته می‌شوند. 5 ۳۵۵۷ |[[۷۷۵ ۶ 1۵ 013۳6 [10۳12001۵] (51301[[1 1۵۲ 23568360 شکل ۳-۶-پیکره اسکله در بررسی لغزش. ب- بررسی واژگونی در بررسی واژگونی, مطابق با شکل (۴-۶)» مرکز دوران اسکله در پنجه اسکله لحاظ می‌شود. همجچنین در شرایطی که بلوکی پایینی از دو بخش تشکیل شده باشد. بلوک پشتی (بخش 18 در شکل (۴-۶)) و مصالح زئوتکنیکی موجود بر روی آن (بخش ۸ در شکل (۳-۶)) در محاسبه لنگر مقاوم لحاظ نمی‌شوند. -------- صفحهٔ بعد -------- بررسی پایداری اسکله وزنی بلوکی ۳( ۳۲ 40 ۳۴ ۵ 66167 ۵۱۵1۵۵ بجازآزطاهاد 136 285655108 10۲ 8 ]283105۲ شکل ۴-۶-پیکره اسکله در بررسی واژگونی. ج- بررسی ظرفیت باربری در خحصوص بررسی گسبختگی‌های ناشی از ظرفیت باربری شالوده. مقطعی مشابه با شکل (۲-۶) می‌تواند مبنای ۶-۳-۳ سربار اسکله ۶-۳-۴ شناوری تعیین می‌شود. برای نمونه. در حصوص اسکله شکل (۵-۶)» شناوری برای بخش غوطه‌ور شده پیکره اسکله ربر سطح آب 6 1115 پیددا ی 1 ع116]" ی ۵ 0 عزحااه 5 اء ۷ ۷۷316۲ ۳۳۵1 ۲۳ 0 انا 02۳ 136 0۳ شکل ۵-۶- فرض برای محاسبه شناوری. ۶-۳-۵- فشار جانبی خاک برای محاسبه فشار جانبی می‌توان از رابطه مونونوبه - اوکابه که در فصل ۲ دستوالعمل فنی ارائه شده است. استفاده کرد. با این حال, این رویکرد اساس روش ضریب لرزه‌ای است و نتایج محاسبات با فشارهای جانبی واقعی ناشی از اندرکنش -------- صفحهٔ بعد -------- ۳/۸ ۸ راهنمای طراحی لرزه‌ای موج‌شکن‌های توده سنگی و اسکله‌های وزنی بلوکی دینامیکی سازه- خاک- آب متفاوت است. آزمون‌های میز لرزه نشان داده‌اند که نیروی اینرسی پیکره اسکله و فشار جانبی در حین زلزله دارای اختلاف فاز هستند. مطابق مشاهدات آزمایشگاهی, در بستر متراکم نیروی اینرسی و فشار جانبی در فاز مخالف یکدیگر نوسان می‌کنند. در حالی‌که نوسان این دو در بستر سست روان‌گرا در یک فاز مشابه اتفاق می‌افتد. اصولاًء روان گرایی در بررسی عملکرد تحت زلزله سطح ۱ در نظر گرفته نمی‌شود. بنابراین» روابط آرائه شده بر مبنای مخالف بودن فازهای نیروی اینرسی پیکره اسکله و فشار جانبی در طی زلزله. توسعه یافته‌اند [۲]. ضرایب لرزه‌ای بررسی پایداری ارائه شدهء اجازه می‌دهد تا بررسی پایداری مطابق با تغییرشکل اسکله با در نظر گرفتن تفاوت‌های فازها انجام شود. ۶-۳-۶- فشار دینامیکی آب فشار دینامیکی آب که بر روی پیکره اسکله در هنگام زلزله اعمال می‌شود. با استفاده از ضوابط ارائه شده در فصل ۲ ۶-۳-۷ کاهش فشار جانبی با بهسازی مصالح خاکریز در مواردی که خاکریز اسکله متشکل از مصالح با کیفیت بالا است (مانند مصالح توده سنگی با زاویه اصطکاک داخلی ۰ درجه)» اثر کاهش فشار جانبی به‌واسطه کیفیت مصالح خاکریز را می‌توان با استفاده از یک روش تحلیلی (محاسبه فشار جانبی به روش گسسته) که ترکیب مقاومت خاک پشت پیکره اسکله و هر لایه پشت اسکله را در نظر می‌گیرد. لحاظ نمود. در اسکله بلوکی با خاکریز متشکل از مصالح شنی اثر کاهش فشار جانبی را می‌توان با استفاده از روش ساده شده هنگامی که هندسه خاکریز اسکله مطابق با شکل (۶-۶) به‌صورت مثلثی با زاویه کم‌تر از زاویه سکون (ه) مصالح خاکریز باشد. قسمت پشت اسکله به‌طور کامل با مصالح خاکریز پر می‌شود و محاسبات بر مبنای خواص مکانیکی مصالح خاکریز انجام می‌شود. زمانی که مصالح استحصالی شامل مصالحی روان مانند خاک چسبنده است. باید با اتخاذ راهکارهایی مانند استقرار صفحات سیری. از نفود مصالح چسبنده به داخل خاکریز و رسیدن آن به اسکله جلوگیری کرد. »/ ۹ تا ۹9 2( که و و5299 3333 ۳ شکل ۶-۶- سطح مقطع مصالح خاکریز به‌صورت مثلثی. -------- صفحهٔ بعد -------- بررسی پایداری اسکله وزنی بلوکی ۳( ۳۹ ب- الگوی چهار ضلعی در مواردی که هندسه خاکریز به‌صورت مثلثی با زاویه بیش‌تر از زاویه سکون (0) مصالح خاکریز یا هر شکل هندسی نامنظم دیگری باشد. اثر مصالح خاکریز را می‌توان مشابه خاکریزی چهارضلعی با مساحت معادل (مطابق با شکل (۷-۶)) در نظر گرفت. هنگامی‌که عرض معادل (۳ در شکل (۷-۶)) از ارتفاع اسکله بزرگ‌تر باشد. محاسبات به‌مانند حالت سطح مقطع مثلثی انجام می‌شود. زمانی که عرض معادل برابر نیمی از ارتفاع اسکله باشد. فشار جانبی برابر میانگین فشار جانبی ناشی از مصالح خاکریز و مصالح طبیعی در نظر گرفته می‌شود. در شرایطی که عرض معادل کم‌تر از نصف ارتفاع اسکله باشد. اثر کاهش فشار جانبی لحاظ نمی‌شود و محاسبات بر مبنای خواص مکانیکی زمین استحصالی انجام می‌شود. یر نهر را شکل ۷-۶- ۶-۴- بررسی پایداری ۶-۴-۱- بررسی پایداری کلی سازه‌ها در حالت استاتیکی تحت وزن سازه در مواردی که بستر اسکله ضعیف است. گسیختگی لغزش دایره‌ای از نقطه‌ای اختیاری از تقاطع صفحه قائم گذرنده از پنجه پشتی اسکله و شالوده سنگی زیر اسکله بررسی می‌شود. بررسی گسیختگی لغزش دایره‌ای بستر تحت وزن سازه با استفاده از رابطه (۲-۶) انجام می‌شود. در این معادله. زیرنویس‌های ]و 4 به‌تر تیب معرف مقادیر مشخصه و طراحی هستند. ضرایب جزئی معادله در جدول (۱-۶) ارائه شده‌اند. ۹9 1 > رو 0 چر/[( > وکا (۶-۲) ۱ _ 50 [6 560 ( 0 1۵ 0 05۶ (مرو + باس + »2 خر [6 513 ( برچ + 96 + 2۳ بر که در آن: -------- صفحهٔ بعد -------- ۸۰ ۸ راهنمای طراحی لرزه‌ای موج‌شکن‌های توده سنگی و اسکله‌های وزنی بلوکی مقاومت برشی زهکشی‌نشده برای خاک چسبنده یا چسبندگی ظاهری در شرایط زهکشی‌شده برای خاک ماسه‌ای (۴۸۷/12) >5: عرض یک قطعه (11) * وزن مور یک قطعه (۷//0) (وزن قطعه در بالای سطح آب یا وزن قطعه در زیر سطح آب) سربار روی یک قطعه (۷/1۱) ۷۷۲ وزن آب ((.]۷۷] - ,[0,,9)۳۷۷) در یک قطعه. متناظر با اختلاف بین سطح آب پسماند (]۳۷۷) در پشت اسکله و سطح جزر و مد (۷۷1ن1) در جلوی اسکله, در شرایطی که ,8۷۷1 بالاتر از 1,۷1 باشد (87/10») زاویه اصطکاک داخلی خاک (*) 8 زاویه بین سطح پایین یک قطعه و صفحه افقی (*) عبارت مقاومت (۴8[/10) ک: عبارت بار (81/80») #[: ضریب جزئی عبارت مقاومت و ضریب جزئی عبارت بار جدول ۱-۶- ضرایب جزئی مورد استفاده برای بررسی گسیختگی لغزش دایره‌ای بستر. بار (چ[) بزرگ‌تر از یا مساوی با ۱/ * و کوچک‌تر از ۰/۱۵ بزرگ‌تر از یا مساوی با ۰/۱۵ و کوچک‌تر از ۰/۲۵ ضرایب جزئی ارائه شده در جدول (۱-۶) با توجه به سطوح ایمنی در استانداردهای گذشته تعیین شده است. ۶-۴-۲- بررسی پایداری کلی سازه‌ها در حالت فشار جانبی استاتیکی و تحت زلزله سطح ۱ به‌تر تیب معرف مقادیر مشخصه و طراحی هستند. ضرایب جزئی معادله در جدول (۲-۶) ارائه شده‌اند. -------- صفحهٔ بعد -------- بررسی پایداری اسکله وزنی بلوکی ۳ 1۱ 727۷7۷3۷3 5 1 > زر 0 (۳-ع) چر/[( > وکا > رک (مرو < زرط )مر مرگ ۳ برین ۳ + مرت + مرط برد که در آن: ضریب اصطکاک بین زیر پیکره اسکله و شالوده وزن پیکره اسکله (۴۸1/10) و نیروی شناوری (0۷/1) رر: برآیند فشار پسماند آب (77/10) ر۳: برآیند فشار آب دینامیکی وارد بر پیکره اسکله (07/10») (تنها در طی زلزله) نیروی اینرسی وارد بر پیکره اسکله (07/10) (تنها در طی زلزله) : عبارت مقاومت (۴37/1) کن عبارت بار (۳7/1) [: ضریب جزئی عبارت مقاومت 1 ضریب تعدیل جدول ۲-۶- ضرایب جزئی مورد استفاده برای بررسی لغزش پیکره اسکله. استاتیکی) لغزش پیکره اسکله (تحت زلزله ۲ ۱ ۱ سطح [۵ مقادیر مشخصه برأیند فشار دینامیکی آب ( م۳ در رابطه (۲-۶) به‌صورت زیر محاسبه می‌شود: ۱ 7 (۶-۳) ای ۳ مرسج ۲ (۶-۵) بر ک ۳ که در آن: -------- صفحهٔ بعد -------- ۲ ۸ راهنمای طراح ی لرزه‌ای موج‌شکن‌های توده سنگی و اسکله‌های وزنی بلوکی ۳۳۳۳۳۹۹ ررم: جگالی آب دریا (*:/) 8 شتاب گرانش (*۹/) عمق آب دریا در جلوی پیکره اسکله (عمق از سطح پایین پیکره اسکله تا سطح آب در جلوی پیکره اسکله) (:) «ر: ضریب لرزه‌ای ۱) وزن اسکله با کم کردن شناوری,» بدون احتساب سربارها در جلوی پیکره اسکله ۲) مولفه قائم فشار جانبی وارده همچنین نیروی‌های افقی زیر در بررسی لغزش پیکره اسکله در نظر گرفته می‌شوند: ۱) مولفه افقی فشار جانبی وارده به‌همراه سربار اعمالی بر روی خاکریز ۲) فشار آب پسماند ۳ علاوه بر موارد فوق, در بررسی عملکرد لرزه‌ای» نیروی اینرسی و فشار آب دینامیکی وارد بر پیکره اسکله. مولفه افقی فشار جانبی در هنگام زلزله و نیروی افقی وارد بر پیکره اسکله ناشی از تجهیزات پهلوگیری و بارگیری در نظر گرفته می‌شوند. ضریب اصطکاک را می‌توان براساس ضوابط ارائه شده در جدول (۳۲-۶) تعیین نمود. ضرایب اصطکاک استاتیکی را می‌توان به‌عنوان ضرایب اصطکاک مواد مورد استفاده برای محاسبه مقاومت اصطکاکی درنظر گرفت. مقادیر ارائه شده در جدول (۳-۶) را می‌توان به‌طور کلی به‌عنوان مقادیر طراحی ضرایب اصطکاک استاتیکی که در بررسی پایداری تجهیزات بندری استفاده می‌شوند. لحاظ کرد. لازم به‌ذکر است که اندازه‌گیری ضرایب اصطکاک تغییرات زیادی را نشان می‌دهد. حتی زمانی که اندازه گیری‌ها از طریق آزمون‌های مکرر در شرایط یکسان به‌دست می‌آیند. مقادیر جدول (۳-۶) به‌طور معمول به‌عنوان ضرایب اصطکاک تجربی مناسب استفاده شده است. برای مواردی که در جدول وجود ندارند. ترجیحاً بهتر است از آزمون‌های مناسب نظیر آزمایش برش سطح مشترک برای تعیین مقادیر ضرایب اصطکاک جدول ۳-۶- مقادیر طراحی ضرایب اصطکاک استاتیکی -------- صفحهٔ بعد -------- بررسی پایداری اسکله وزنی بلوکی ۳ 1۳ << توصیه می‌شود هنگامی که به‌منظور جلوگیری از آبشستگی یا محافظت از پایه‌های شیب‌ها از شالوده‌های توده سنگی یا بلوک‌های محافظ در جلوی پیکره اسکله‌ها استفاده می‌شود. بررسی لغزش بدون در نظر گرفتن مقاومت اضافه این اجزاء بررسی شود. ب- بررسی واژگونی اسکله پایداری پیکره اسکله در برابر واژگونی با استفاده از رابطه (۶-۶) بررسی می‌شود. در این رابطهء زیرنویس‌های ۴ و » به‌ترتیب مقدار مشخصه و مقدار طراحی را نشان می‌دهند. عوامل جزئی مربوط به حالت استاتیکی که با توجه به سطوح ایمنی در استانداردهای گذشته تعیین شده‌اند. در جدول (۴-۶) ارائه شده‌اند. 1 > تن (۶۶) بر[ > وکا رو[ > و5 و22 - روط - /0۷) > ۴۸۶ ,1۳0 + و۸۲ + برط6 + ررط0 رک که در آن: ۷ وزن پیکره اسکله (:87/۳») و نیروی شناوری (0۷/1) برآیند فشار جانبی قائم وارد بر پیکره اسکله (:07/0») ر۳: برآیند فشار جانبی افقی وارد بر پیکره اسکله (1/: 0) رر2: برآیند فشار آب پسماند وارد بر پیکره اسکله (:/87») ۳ برآیند فشار آب دینامیکی وارد بر پیکره اسکله (81/10) (تنها در هنگام زلزله) نیروی اینرسی وارد بر پیکره اسکله (۴1۷/10) (تنها در هنگام زلزله) فاصله محل اثر برآیند وزن اسکله تا پنجه جلویی پیکره اسکله ۵ فاصله محل اثر شناوری تا پنجه جلویی پیکره اسکله (۷) فاصله محل اثر برآیند قائم فشار جانبی تا پنجه جلویی پیکره اسکله (:) 4 فاصله محل اثر برآیند افقی فشار جانبی تا تراز کف پیکره اسکله (00) 2 فاصله محل اثر برآیند فشار آب پسماند تا تراز کف پیکره اسکله (:) فاصله محل اثر برآیند فشار آب دینامیکی تا تراز کف پیکره اسکله (:0) 6133211061136111 ۲۳101101 ۱ -------- صفحهٔ بعد -------- ۸۴ ۸ راهنمای طراحی لرزه‌ای موج‌شکن‌های توده سنگی و اسکله‌های وزنی بلوکی با >جچجچجچجچجچجچجچجچجچجچجچجچخجخجخجخجخجخجخجخچخشخشخشخشگگگک ]: فاصله محل اثر نیروی اینرسی تا تراز کف پیکره اسکله : عبارت مقاومت (۴37/1) کن عبارت بار (۳1/1) ضریب جزئی عبارت مقاومت و ضریب جزئی عبارت بار 81 ضریب تعدیل جدول ۴-۶- ضرایب جزئی مورد استفاده برای بررسی واژگونی پیکره اسکله. واژگونی پیکره اسکله (حالت 1۹۹ ۱۳۳ ۱ استاتیکی) واژگونی پیکره اسکله (تحت زلزله ۱ ۱ ۱ سطح ۱ ج- بررسی ظرفیت باربری شالوده اسکله برای بررسی ظرفیت باربری شالوده اسکله باید ابتدا با استفاده از روابط موجود برای ظرفیت باربری شالوده‌های سطحی. ظرفیت باربری شالوده اسکله تحت بارهای قائم و افقی بررسی شود. سپس در صورت برخورداری شالوده از ظرفیت باربری کافی, پایداری اسکله با استفاده از روش زیر بررسی شود. بررسی پایداری کف پیکره اسکله با توجه به ظرفیت باربری بستر با استفاده از رابطه (۷-۶) انجام می‌شود. ضرایب جزئی معادله نیز با استفاده از جدول (۵-۶) انتخاب می‌شوند. در این معادله. زیرنویس‌های / و 4 به‌ترتیب معرف مقادیر مشخصه و طراحی هستند. در هنگام استفاده از معادله (۷-۶) باید پارامتر کمکی ,] از طریق تکرار محاسبات تعیین شود. به‌ گونه‌ای که ,5 ۷ <م/ باشد (با توجه به اینکه م)/ تابعی از 77 است) و بررسی ظرفیت باربری را می‌توان با استفاده از / و 5۸ به‌دست آمده از تکرار محاسبات انجام داد: 5 1 > رز 0 بر جر( > وکا (۶-۷) > رک 6 [ 0 13 (مرو + س) +۶ ب0) 2 ۳ ۶ ۵۵ 6 3۵۳ +1 ۴ 0۳ ۰ / کل + (0 0 (رو + )0 خب5 که در آن: بر۳: مقدار بار افقی روی توده خاک در داخل دایره گسبختگی لغزشی (۴۸/۲۱) -------- صفحهٔ بعد -------- بررسی پایداری اسکله وزنی بلوکی ۳( ۸۵ فاصله از محل اثر بر تا مرکز دایره گسیختگی لغزشی عبوری از محل نیرو "2 مقاومت برشی زهکشی‌نشده برای خاک چسبنده یا چسبندگی ظاهری در شرایط زهکشی‌شده برای خاک ماسه‌ای (37/۶)) 5 عرض قطعه (1۱) وزن موْثر قطعه (:87/8) (وزن در بالای سطح آب یا وزن در زیر سطح آب) سربار روی قطعه (۸/1) *: زاویه اصطکاک موثر (؟) 8 زاویه بین سطح پایین قطعه و صفحه افقی (*) ۶ پارامتر کمکی معرف نسبت عبارت مقاومت به عبارت بار # شعاع دایره گسیختگی لغزشی (: 6) : عبارت مقاومت (۴۳7/10) ک: عبارت بار (81/1) [: ضریب جزئی عبارت مقاومت و ضریب جزئی عبارت بار 1 ضریب تعدیل جدول ۵-۶- ضرایب جزئی مورد استفاده برای بررسی ظرفیت باربری بستر اسکله. گسیختگی ظرفیت باربری شالوده ۱ ۱ ۱ اسکله (تحت زلزله سطح ۱) به‌طور کلی. بررسی ظرفیت باربری شالوده بدون اعمال سربار به پیکره اسکله انجام می‌شود. با این حال, با توجه به این که سربار موجب کاهش خروج از مرکزیت بار و افزایش موْلفه قائم نیرو می‌شود. ممکن است در صورت لزوم ظرفیت باربری با اعمال سربار نیز بررسی شود. ضخامت شالوده را می‌توان براساس ظرفیت باربری شالوده» ضخامت لازم برای تسطیح نشیمن‌گاه و فرونشاندن تمرکز تنش موضعی در زمین تعیین کرد. حداقل ضخامت باید مطابق با ضوابط زیر تعیین شود: ۱) برای یک اسکله با عمق آب کمتر از ۴/۵ مترء ضخامت ۰/۵ متر یا بیشتر مشروط به این که ضخامت حداقل سه برابر قطر متوسط سنگ‌های شالوده باشد. -------- صفحهٔ بعد -------- ۸۶ ۸ راهنمای طراحی لرزه‌ای موج‌شکن‌های توده سنگی و اسکله‌های وزنی بلوکی ۲) برای یک اسکله ساحلی با عمق آب ۴/۵ متر یا بیشتر» ضخامت ۱ متر یا بیشتر مشروط به این که ضخامت حداقل در موارد معدودی. از شمع در زیر اسکله ساحلی وزنی استفاده می‌شود. در چنین مواردی. شمع‌ها به داخل زمین مستقر بر سر شمع استقرار می‌یاید. د- بررسی نی ۰.۰ أ کله ۶-۴-۳- بررسی پایداری کلی سازه‌ها تحت زلزله سطح ۲ بررسی مقاومت لرزه‌ای اسکله وزنی برای زلزله‌های سطح ۲ باید با تخمین مقادیر تغییرشکل سازه با استفاده از تحلیل‌های پاسخ لرزه‌ای مناسب و یا آزمون‌های مدلی انجام شود. الف - ارزیابی عملکرد براساس برآورد تغییرشکل لرزه‌ای به روش عددی روش‌های تحلیل پاسخ لرزه‌ای مطابق جدول (۶-۶) هستند. بسته به روش‌های تحلیل پاسخ لرزه‌ای این روش‌ها ممکن جدول ۶-۶- طبقه‌بندی تحلیل‌های پاسخ لرزه‌ای. مدل‌های کلی محاسبات مدل انعکاس چندگانه ". مدل جرم نقطه‌ای "ء روش اجزای محدود و روش از دیدگاه پیش‌بینی و تعیین روان‌گرایی و پیش‌بینی رفتار تغییرشکلی خاک. تحلیل‌های پاسخ لرزه‌ای را می‌توان به تحلیل‌هایی بر اساس تنش موْثر و تحلیل‌هایی بر اساس تنش کل طبقه‌بندی کرد. در اغلب موارد. هنگام پیش‌بینی تغفییرشکل تأسیسات بندری در اثر زلزله در نظر گرفتن کاهش تنش موْثر به‌علت ایجاد اضافه فشار آب منفذی ضروری |1006 ۲۵116011010 ع۵0۱ ۸/۵۱" ۲ ۳۵۲ ۵۵۵ 1006| -------- صفحهٔ بعد -------- بررسی پایداری اسکله وزنی بلوکی ۳( ۸۲ است (کاهش شدید تنش مور منجر به روان‌گرایی می‌شود). این موضوع باید در تحلیل در نظر گرفته شود زیرا در نتیجه زمین تغییر می‌کنند. روش تحلیل تنش موثر می‌تواند به‌طور مستقیم اضافه فشار آب منفذی در زمین را محاسبه کند. در مقابل,ء روش تحلیل تنش کل, اضافه فشار آب منفذی را محاسبه نمی‌کند. بنابراینء در شرایطی که اضافه فشار آب منفذی تنش کل ممکن است تفاوت زیادی با پاسخ واقعی زمین در طی زلزله داشته باشد. تحلیل پاسخ لرزه‌ای را می‌توان به روش‌های یک. دو و سه‌بعدی طبقه‌بندی کرد. به‌طور کلی. روش یک بعدی برای تحلیل پاسخ لرزه‌ای زمین با ساختار زمین‌شناسی شامل لایه‌های مسطح گسترده و افقی استفاده می‌شود. اما در خصوص سازه‌های ساحلی, به‌واسطه سه‌بعدی بودن سازه, به روش‌های تحلیلی دو یا سه‌بعدی نیاز است. روش دوبعدی معمولاً برای تعیین تغییرشکل سازه‌هایی مانند اسکله‌هایی که دارای ویژگی‌های یکنواخت در جهت عمود بر صفحه هستند. استفاده می‌شود. روش سه‌بعدی برای سازه‌هایی مانند شمع‌ها استفاده می‌شوند. روش سه‌بعدی معمولاً در پروژه‌های واقعی کمتر استفاده می‌شود. زیرا مستلزم استفاده از مدل‌های پیچیده و زمان محاسبات طولانی است. از روش سه‌بعدی بیش‌تر در کارهای پژوهشی استفاده می‌شود. ب- آزمون مدل در میدان گرانشی ۱8 در آزمایش لرزه‌ای مدل در میدان گرانشی ۰۱8 مدل‌ها به گونه‌ای تهیه می‌شوند که با در نظر گرفتن اشکال و ویژگی‌های مکانیکی سازه‌های هدف و زمین, نسبت‌های تشابه را برآورده کنند. حرکات زمین‌لرزه فرضی با استفاده از میزلرزه بر روی مدل‌ها اعمال می‌شود. آزمون میزلرزه به‌طور کلی امکان آماده‌سازی مدل‌های بزرگ را فراهم می‌کند و برای مواردی با پیکربندی و ساختار پیچیده برای زمین قابل استفاده است. علاوه بر این قانون تشابه با در نظر گرفتن وابستگی خاصیت فیزیکی خاک به فشار همه جانبه معمولاً برای آزمون میزلرزه اعمال می‌شود. چ- آزمون مدل با استفاده از دستگاه سانتر بفیوژز در این آزمون» حرکات زمین‌لرزه فرضی ایجاد شده توسط دستگاه تست لرزش برای مدل‌هایی اعمال می‌شود که قانون شباهت را برآورده می‌کنند و حالت‌های تنش مشابه شرایط واقعی در آن‌ها توسط نیروی گریز از مرکز بازتولید می‌شوند. نیروی تولید شده توسط یک دستگاه بارگذاری گریز از مرکز فراهم می‌شود. این آزمایش عموماً به مدل‌هایی نیاز دارد که مقیاس کوچکی داشته باشند. اما مدل‌ها را قادر می‌سازد بر اساس وابستگی ویژگی فیزیکی خاک به فشار محصور شدگی بدون فرض رابطه بین ویژگی فیزیکی خاک و فشار محصور کننده موْثر آزمایش شوند. با این حال, آزمون سانتریفیوژ نیاز به توجه به استفاده از ضریب نفوذپذیری مطابق با قانون شباهت و تأثیر اندازه ذرات مصالح مورد استفاده در آزمایش بر نتایج آزمایش دارد. -------- صفحهٔ بعد -------- ۸۸ ۸ راهنمای طراحی لرزه‌ای موج‌شکن‌های توده سنگی و اسکله‌های وزنی بلوکی د- آزمون لرزش میدانی در این نوع آزمون. مدل‌هایی که مشابه سازه‌های هدف هستند یا تقریباً در مقیاس مشابه هستند. در محل ساختگاه پروژه یا در شرایط زمین مشابه آماده می‌شوند. سپس پاسخ مدل‌ها به حرکات مصنوعی زمین یا حرکات طبیعی زمین مشاهده می‌شود. روش‌های ایجاد حرکات مصنوعی زمین شامل روش‌هایی است که از لرزاننده‌های موج و انفجار استفاده می‌کنند. اگرچه آزمون‌های میدانی آزمون‌های موْئری هستند. اما نمی‌توانند شرایط مرزی واقعی را به‌دقت بازتولید کنند. بنابراین» نتایج آزمون احتمالاً به‌شدت تحت تأٌثیر فرکانس طبیعی سیستم‌های سازه - زمین است. علاوه بر این. آزمایش‌های میدانی با استفاده از انفجار نمی‌توانند اثر نیروی اینرسی ناشی از حرکات زلزله را در نتایج آزمون منعکس کنند. ۶-۳-۴ ارزیابی عملکرد بلوک‌های سلولی بر خلاف سایر اسکله‌های وزنی, اسکله وزنی که شامل بلوک‌های سلولی یا مجوف بدون دال پایینی هستند. ساختارهایی دارند که از طریق پر شدن» یکپارچگی پیکره آن‌ها حفظ می‌شود [۳]. بنابراین» علاوه بر بررسی پایداری مشابه در سایر اسکله‌های وزنی» وا گونی باید با توجه به روزن‌رانی " مصالح داخل بلوک‌ها بررسی شود. معادله بررسی پایداری بلوک‌های سلولی در برابر واژگونی با در نظر گرفتن روزن‌رانی مصالح داخل بلوک‌ها با استفاده از رابطه (۸-۶) انجام می‌شود. در این معادله. زیرنویس‌های ۸ و 4» به‌ترتیب مقدار مشخصه و مقدار طراحی را نشان می‌دهند. ضرایب جزئی معادله در جدول (۷-۶) ارائه شده است. 1 > ی بااچ( > با ۳۸ > و5 (ر ۸1 + ,رطع - روط -/اه) < م۸ ,1۳0 + ۸۳ + پرررت 6 + برظطه < رک که در آن: ۷ وزن مصالح تشکیل دهنده پیکره اسکله (4)7/: 0) و نیروی شناوری وارد بر اسکله (۷/1۱ برآیند فشار جانبی قائم وارد بر پیکره اسکله (1/00)) گشتاور مقاوم ناشی از اصطکاک سطوح اسکله با مصالح داخل اسکله (481.:/: 0) پرظ: برآیند فشار جانبی افقی وارد بر پیکره اسکله (437/: 0) بر پرآیند فشار آب پسماند وارد بر پیکره اسکله (41/0) برم۳: برأیند فشار آب دینامیکی وارد بر پیکره اسکله (:/8۷) (تنها در طی زلزله) اور با وه -------- صفحهٔ بعد -------- بررسی پایداری اسکله وزنی بلوکی ۳ ۸3 5و ۳ نیروی اینرسی وارد بر پیکره اسکله (:۴1۷/1) (تنها در طی زلزله) فاصله محل اثر برأیند وزن اسکله تا پنجه جلویی پیکره اسکله (111) 2 فاصله محل اثر برآیند فشار آب پسماند تا تراز کف پیکره اسکله (11) فاصله محل اثر نیروی اینرسی تا تراز کف پیکره اسکله (:) : عبارت مقاومت (۴37/1) ک: عبارت بار (81/1) #[: ضریب جزئی عبارت مقاومت 1 ضریب تعدیل جدول ۷-۶- ضرایب جزئی مورد استفاده برای بررسی واژگونی پیکره اسکله متشکل از بلوک‌های سلولی. وا گونی پیکره اسکله (حالت ۱ ۱ ۱۲ استاتیکی) واژگونی پیکره اسکله (تحت زلزله ۱ ۱ ۱۱ سطح ۱( هنگامی که در معادله (۸-۶) لنگر مقاوم کوچک‌تر از نیروی وارده شود. لازم است تا با افزایش وزن بلوک‌هاء لنگر مقاوم را افزایش داد. از ضرایب ‎٩/۶‏ و ۰/۸ برای محاسبه نیروی واکنش کف مقاطع بتن مسلح و مصالح داخل بلوک‌ها استفاده می‌شود. همچنین برای مصالح پرکننده سنگی این مقدار برابر ۷/* در نظر گرفته می‌شود. ۶-۵- مراجع 7000016 ۲0/111681۱۱ 70۵۵۴ ۵ |۳۵۲۲ ۵0۲ ۲۵۱۱۱۵۲/۲۵ 0۵ 510۹ ]700000 ,(2020) ,0۳1 (۱] بل ,10160 .(0611) 2020[ ا۵ 1۵6 106610061 ۸۳۵۵ آماحد0) حدعد 0 -------- صفحهٔ بعد -------- ۹ ۸ راهنمای طراحی لرزه‌ای موج‌شکن‌های توده سنگی و اسکله‌های وزنی بلوکی 11وی (0 1۷۳6 2۲۵۷11۷ 0 1۵120111 ,(1998) یگ ب۳1۵گا 2۵00 ۲۰ مق اب0۹ ۸.۰ ۷۵۵۳۵۵۰ کل ۵۱۵۳۵۰ ۰ ۵۳۵۲۳۵۰گا [2] 1 ,۸0.4 ,۷۵/36 ,7۵/۵/۵۵ 04 امک معکاهد و اه عصسل اد ان 60و11 بط 100060 |۷۵۱1 .۹4 71 22 |۳۵۸۳ 517/۳۵۱ ۵۳111۱۱۵ 0۷/ ]000200۳۵ :0349-2 05 ,(2010) ,51۸01۸141 1۹ ]۹1اظ [3] ان] ,1006 ‎٩1200230,‏ 0۳15 حورن ما0 04 721116 ‎۷۷۵/۱٩,‏ جمسن زو -------- صفحهٔ بعد -------- طرا مبنای عملگرد -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- طراحی بر مبنای عملکرد ۳( ۹1۳ ۷۷۹۷۹ ۷-۱- مقدمه وقوع زلزله‌های دهه ۹۰ میلادی موجب پدید آمدن تحولی عظیم در رویکرد طراحی لرزه‌ای سازه‌هاء به‌ویژه سازه‌های ساحلی و اسکله‌ها شد. به‌طور کلی, پیش از این. عموماً سازه‌ها بر مبنای یک زلزله طراحی و با استفاده از روش‌های ساده شبه‌استاتیکی و شبه‌دینامیکی تحلیل و طراحی می‌شدند. در خصوص سازه‌های ژئوتکنیکی نیز اغلب روش‌های مبتنی بر تحلیل پایداری حدی مورد استفاده قرار می‌گرفت. در طی زلزله ۱۹۹۵ کوبه. اغلب سازه‌های بندری و سازه‌های ساحلی این بندر (شامل اسکله‌ها) که با استفاده از این روش‌ها و بر مبنای یک ضریب معادل لرزه‌ای تحلیل و طراحی شده بودند. متحمل گسیختگی‌های گسترده و خسارات سنگین شدند. این آسیب‌ها در سازه‌هایی به‌وقوع پیوست که عملکرد بهتری از آن‌ها مورد انتظار بود. از طرفی, گسیختگی این سازه‌ها که سبب توقف سرویس‌دهی آن‌ها شد. اهمیت بسیار بالا و نقش کلیدی آن‌ها را بیش از پیش نمایان ساخت. این مسائل در کنار یکدیگر موجب شد که عملکرد مطلوب سازه به‌عنوان یک شاخص مناسب برای طراحی لرزه‌ای مد نظر قرار گیرد. از این‌روء روش‌های شبه‌استاتیکی قادر نبودند به تنهایی نوع عملکرد و پاسخ عملکردی سازه‌ها را که باید عموماً به‌صورت تغییرشکل‌ها و تغییرمکان‌های بعد از زلزله بیان می‌شدند. ارائه نمایند. هم‌چنین مشخص شد. بسته به سطح عملکرد مورد انتظار و اهمیت سازه. می‌تواند عملکرد آن در برابر زلزله‌های با احتمال وقوع بالا و یا زلزله‌های با احتمال وقوع پائین‌تر. متفاوت باشد. بر اساس این رویکرد. یک روش طراحی جدید بر مبنای عملکرد سازه‌ها در برابر زلزله ارائه شد. روش طراحی بر مبنای عملکرد از سه مولفه مهم برای طراحی لرزه‌ای مطلوب سازه برخوردار است. در این روشء برخلاف روش‌های قدیمی, زلزله طرح بیش از یک زلزله است. به‌عبارت دیگر. تحلیل و طراحی سازه بر اساس دو و یا تعداد بیشتری زلزله طرح انجام می‌شود. زلزله‌های طرح براساس طراحی مطلوب مورد انتظار در دو سطح زلزله‌های متوسط و زلزله‌های شدیدتر انتخاب می‌شوند و به‌منظور رسیدن به یک سطح عملکرد خاص. سازه در برابر هر دو نوع زلزله تحلیل می‌شود. واضح است پاسخ لرزه‌ای سازه در برابر دو سطح مختلف زلزله یکسان نخواهد بود. اما پاسخ لرزه‌ای به‌دست آمده باید بتواند مقتضیات سطح عملکردی مورد نظر را برآورده نماید. علاوه بر سطوح زلزله طرح و عملکرد سازه که دو مولفه کلیدی طراحی بر مبنای عملکرد هستند. انتخاب روش‌های تحلیل لرزه‌ای مناسب برای محاسبه پاسخ سازه در سطوح مختلف زلزله طرح, سومین مولفه کلیدی این روش است. در حقیقت یکی از اصلی‌ترین تفاوت‌های این و نتیجه‌گیری از برآیند نتایج حاصل از این روش‌ها است. ۷-۲- طراحی بر مبنای عملکرد لرزه‌ای این روش که پس از وقایع لرزه‌ای دهه آخر قرن بیستم ایجاد شد.ء سعی در رفع محدودیت‌ها و نواقص روش‌های سنتی طراحی لرزه‌ای پیشین دارد. در آیین‌نامه‌ها و دستورالعمل‌های موجود. طراحی لرزه‌ای بر اساس ظرفیت تحمل سازه در -------- صفحهٔ بعد -------- ۹۴ ۸ راهنمای طراحی لرزه‌ای موج‌شکن‌های توده سنگی و اسکله‌های وزنی بلوکی برابر زلزله طرح انجام می‌شود؛ اما در این حالت اطلاعاتی در خصوص عملکرد سازه پس از عبور از حالت حدی تعادل نیروها ارائه نمی‌شود. در این روش‌هاء اگر طراحی به‌گونه‌ای انجام شود که سازه به حالت حدی نرسد. طرح‌هایی که بتوانند تعادل نیروها را برای زلزله‌های شدید با احتمال وقوع پایین تأمین نمایند. پر هزینه و غیراقتصادی خواهند شد. از طرفی اگر طراحی بر مبنای زلزله‌های ضعیف‌تر انجام شود. رفتار سازه و تأمین پایداری آن در برابر زلزله‌های قوی‌تر از زلزله طرح قابل تضمین نخواهد بود. در طراحی بر مبنای عملکرد. سطوح مناسب زلزله طرح و میزان آسیب قابل قبول برای هر یک از این سطوح تعیین می‌شوند. به‌طور معمول, در این روش دو سطح زلزله به‌عنوان زلزله طرح در تحلیل و طراحی سازه استفاده می‌شوند: *‏ زلزل سطح یک (1ا): زلزله‌های متوسط با احتمال وقوع بالا در طول عمر سازه. *‏ زلزله سطح دو (2-]): زلزله‌های شدید با احتمال وقوع پائین در طول عمر سازه. در خصوص طراحی اسکله بلوکی. اسکله‌هایی که برای بارگیری مواد خطرناک و قابل نشت مورد استفاده قرار می‌گیرند. زلزله سطح سه (3]) نیز قابل تعریف است. زلزله سطح ۳ شامل زلزله‌های بسیار نیرومندی است که احتمال وقوع آن‌ها در طول عمر مفید سازه بسیار پائین است. میزان سیب مجاز سازه بر مبنای اهمیت و نوع کاربرد آن تعیین می‌شود و بر اساس مقادیر مجاز سیب سازه‌ای و بهره‌برداری ارائه شده در جدول (۱-۷) مشخص می‌شود. در این جدول, آسیب سازه‌ای بر مبنای میزان کار لازم برای بازسازی کامل سازه و دستیابی به ظرفیت کامل آن که به‌عبارتی خسارت مستقیم ناشی از زلزله است. تعریف شده است. همچنین آسیب بهره‌برداری براساس کار لازم برای احیاء کامل یا بخشی از قابلیت بهره‌برداری سیستم تعریف شده است. که به‌عبارتی خسارات غیرمستقیم سیستم است. جدول ۱-۷- سطوح آسیب مجاز در طراحی بر مبنای عملکرد برای اسکله بلوکی. بهردبرداری درجه ۱: قابل بهره‌برداری کاهش بهره‌برداری خیلی کم کاهش کلی یا بلندمدت بهره‌برداری بدون امکان بهره‌برداری پس از تعیین زلزله‌های طرح و سطوح آسیب مجاز. عملکرد مورد انتظار سازه نیز می‌تواند بر مبنای یکی از سطوح عملکردی 5۱ 8۲ ۸ 1 یا ۲ که در جدول‌های (۲-۷) و (۳-۷) تعریف شده‌اند. تعیین گردد. در طراحی بر مبنای عملکرد. طراحی سازه بایستی طوری صورت گیرد که سطح عملکرد مورد نظر را ارضاء نماید. به‌طور خلاصه. گام‌های طراحی در روش طراحی بر مبنای عملکرد به شرح زیر هستند: ۱ انتخاب سطح عملکرد سازه بر مبنای میزان اهمیت آن و سایر مقتضیات و الزامات مورد نیاز. ۲- تعیین معیار سیب سازه بر اساس متغیرهایی جون تغییرمکان. شرایط تنش حدی یا ضرایب شکل‌ پذیری. -------- صفحهٔ بعد -------- طراحی بر مبنای عملکرد ۳( سا ۳ ارزیابی عملکرد لرزه‌ای سازه با مقایسه نتایج تحلیل لرزه‌ای 0 معیار آسیب. جدول ۲-۷- سطوح مختلف عملکردی با توجه به سطح زلزله طراحی برای اسکله بلوکی. ی سا سس جدول ۳-۷- سطح عملکردی بر مبنای میزان اهمیت سازه ساحلی. تعریف بر اساس آثار لرزه‌ای بر سازه سازه‌های حساس با امکان زیان گسترده جانی و مالی در اثر خسارت لرزه‌ای خصوصاً نشت مواد خطرناک سازه‌های کلیدی که برای جبران حادثه زلزله باید قابل استفاده باقی بمانند. سازه‌های حساسی که در صورت تخریب آن‌هاء فعالیت‌های اقتصادی و اجتماعی در منطقه مختل خواهند سازه‌های اصلی که اثرات وخیم کمتری نسبت به سطح ۹5۲ دارند یا سازه‌هایی که در صورت خسارت. به گروه مخصوص یا ۸ مه قابل ی برند. ی سازه‌های معمولی غیر از سازه‌های سطوح 5. ۸ و۲ گروه ۸ با 13 ۷-۳-۱- اسکله بلوکی در روش طراحی بر مبنای عملکرد. سطح قابل قبول آسیب که همان معیار آسیب است. باید به‌صورت متغیرهایی مانند تغییرمکان. حالت تنش حدی و شکل‌پذیری یا کرنش حدی و بر مبنای تابعی از پاسخ لرزه‌ای سازه مورد نظر معین شود. معیارهای آسیب معمولاً بر اساس میزان تغییرات و آسیب سازه و همجنین تاثیر این آسیب‌ها بر نحوه ادامه استفاده از سازه تعیین می‌شوند. این معیارها توسط مراجع مختلف پیشنهاد شده‌اند. معیارهای آسیب پیشنهادی توسط انجمن بین‌المللی زیرساخت‌های حمل و نقل آبی [۱] به‌عنوان یکی از پرکاربردترین معیارها در حوزه سازه‌های ساحلی در جدول (۷-۴) برای اسکله‌های وزنی بلوکی ارائه شده‌اند. -------- صفحهٔ بعد -------- ۶ ۸ راهنمای طراحی لرزه‌ای موج‌شکن‌های توده سنگی و اسکله‌های وزنی بلوکی با >7جچجچجچجچجچجچجچجچجچجچجچجچجچخجخجخجخجخجخجخجخچخشخشخشخشگگگک جدول ۴-۷- معیارهای آسیب پیشنهادی برای اسکله وزنی بلوکی. بی‌بعد شده (0//77) :+ کمتر 2 اسکله وزنی دریا (۴) # آ» تغییرمکان افقی و 77 ارتفاع اسکله (شکل (۱-۱۰)) 7« | ۱ شکل ۱-۷- متغیرهای هندسی معرف معیارهای آسیب اسکله وزنی بلوکی. ۷-۳-۲- موح‌شکن توده سنگی انتخاب معیارهای سیب مناسب به عملکرد موج‌شکن و حالت‌های گسیختگی ناشی از زلزله بستگی دارد. اما به‌طور کلی معیار اصلی برای تمامی موج‌شکن‌ها نشست مجاز موج‌شکن است زیر تعیین کننده توانایی موج‌شکن در میراسازی امواج دریا است. برای موج‌شکن‌هایی که بر روی آن‌ها راه و تأسیسات و تجهیزات دیگری قرار داشته باشند. باید معیارهای دیگری برای نشست تفاضلی مجازء دوران و جابجایی سازه‌ها و تجهیزات فوقانی در نظر گرفته شوند. همچنین نیروی ناشی از بارگذاری زلزله می‌تواند موجب شکست آرمورهای موجود بر روی موج‌شکن شود. از این‌روء این مسئله نیز باید با در نظر از آنجایی که معیارهای سیب برای موج‌شکن‌ها در حال حاضر به طور کامل تدوین نشده‌اند. سطح عملکرد موج‌شکن به منظور نشان دادن درجه نسبی آسیب مجاز توصیف می‌شود. میزان آسیب انواع موج‌شکن‌ها با توجه به عملکرد اولیه و ثانویه آن‌ها مطابق جدول (۳-۷) به شرح زیر است: -------- صفحهٔ بعد -------- طراحی بر مبنای عملکرد ۳( ی کاهش ورود نیروی امواج به حوضچه آرامش (درجه ۴). *موج‌شکن‌های تفریحی (دسترسی برای افراد) (درجه -؛ اما بسته به سطح ایمنی قابل قبول برای جان افراد می‌تواند درجه ۸ یا 3 نیز باشد) *تأمین حوضچه آرامش برای پهلوگیری شناورها در بندر و جاده‌های دسترسی مرتبط (درجه ) * ارائه تسهیلات و تأسیسات جابجایی محموله و کالا روی موج‌شکن, از جمله تسمه نقاله (درجه 17) و خطوط لوله نفت و گاز مایع (درجه ۸ یا 5 بسته به سطح خطر انفجار) ۷-۴ تحلیل لرزه‌ای پس از تعیین مبانی طراحی شامل سطوح آسیب قابل قبول و مقادیر حدی, نیاز است پاسخ لرزه‌ای اسکله با استفاده از تحلیل‌های مناسب تعیین شود. تحلیل لرزه‌ای سازه‌های ساحلی در سه گام انجام می‌شود. در گام نخست با انجام تحلیل خطر لرزه‌ای بر مبنای اطلاعات زمین‌شناسی و تکتونیکی منطقه احداث اسکله و اطلاعات موجود از تاریخچه لرزه‌خیزی منطقه. تحریک ناشی از زلزله بر روی سنگ بستر محل مورد بررسی تعیین می‌شود. گام دوم بررسی پاسخ دینامیکی خاک شامل ارزیابی اثرات ساختگاهی برای تعیین زلزله طرح در سطح زمین (یا نزدیکی آن)» بررسی پتانسیل روان‌گرایی خاک (در صورت دانه‌ای بودن آن) و نیز گسیختگی محتمل ناشی از زلزله در خاک است. در نهایت پس از تعیین زلزله طرح و متغیرهای ژئوتکنیکی. گام سوم تحلیل لرزه‌ای اسکله است. هدف از تحلیل سازه در طراحی بر مبنای عملکرد. ارزیابی پاسخ لرزه‌ای آن با توجه به حدود قابل قبول و مجاز تغییرمکان. تنش و کرنش هستند. به‌منظور ارزیابی اثرات ساختگاهی, بررسی پتانسیل روانگرایی و پاسخ لرزه‌ای سازه‌های ساحلی و اسکله‌هاء. روش‌های تحلیل مختلفی وجود دارند. که این روش‌ها بر مبنای میزأن پیچیدگی و قابلیت‌هایشان به سه دسته کلی تقسیم می‌شوند: روش‌های شبه‌استاتیکی: این روش‌هاء روش‌های تقریبی برای تخمین تنش‌ها و نیروهای حدی برای کنترل پایداری سازه هستند. روش‌های شبه‌دینامیکی: این روش‌ها برای تعیین حدود تغییرمکان. تنش و کرنش برای انواع مفروض گسیختگی روش‌های دبنامیکی: این روش‌ها برای شبیه‌سازی کامل رفتار لرزه‌ای سازه و برآورد کامل پاسخ لرزه‌ای شامل نوع گسیختگی سازه و مقادیر تغییرمکان به‌کار گرفته می‌شوند. مناسب‌ترین روش تحلیل بر اساس سطح عملکردی سازه در جدول (۵-۷) آرائه شده است. مطابق این جدول, با بالا رفتن سطح عملکردی سازه و افزایش اهمیت آن, بایستی روش تحلیلی مورد استفاده برای تحلیل آن نیز پیچیده‌تر و توانمندتر باشد. از این‌رو. روش‌های ساده با توانایی تحلیلی پائین صرفاً برای مراحل مقدماتی طراحی و یا تحلیل پاسخ سازه‌های دارای سطوح پایین اهمیت و یا سطوح پایین لرزه‌خیزی توصیه شده‌آند. -------- صفحهٔ بعد -------- ۹۸ ۸ راهنمای طراحی لرزه‌ای موج‌شکن‌های توده سنگی و اسکله‌های وزنی بلوکی جدول ۵-۷- روش‌های مختلف تحلیل با توجه به سطح عملکردی سازه. نوع و روش تحلیل روش‌های شبه استاتیکی روش‌های شبه دینامیکی طراحی مقدماتی یا سطوح لرزه‌ای پایین برای طراحی سازه‌های با اهمیت ‎٩۱‏ و سطح عملکردی متناسب با آن. انجام آزمون‌های مدل فیزیکی مناسب و یا نتایج اندازه گیری‌های واقعی برای تأیید تحلیل‌های دینامیکی و اعتبارسنجی مدل‌های تحلیلی ضروری است. ۷-۵- منحنی‌های شکنندگی لرزه‌ای در روش‌های طراحی بر مبنای عملکرد! براساس درجه اهمیت سازه و شرایط لرزه‌خیزی ساختگاه. دو یا سه سطح زلزله طرح تعریف می‌شوند و سطح عملکردی سازه (شامل مقادیر تغییرمکان ماندگار سازه و دوران ماندگار آن) در سطوح لرزه‌ای مورد نظر برآورد می‌شوند [۲]. این رویکرد. ایراد روش‌های سنتی طراحی که در آن‌ها تنها یک سطح زلزله طرح در نظر گرفته می‌شود را تا حد زیادی پوشش می‌دهد اما رفتار سازه را در تمامی سطوح لرزه‌ای مورد بررسی قرار نمی‌دهد. علاوه بر این» در بیش‌تر موارد. تعداد رکورد زلزله‌های مورد استفاده برای بررسی رفتار اسکله در سطوح لرزه‌ای مرتبط با زلزله طرح محدود است (معمولاً کم‌تر از ۷ رکورد). از این‌رو در اکثر موارد نمی‌توان کفایت لرزه‌ای سازه را از منظر احتمالاتی بررسی و احتمال تجاوز سطح آسیب " اسکله از سطح عملکردی " مورد نظر را برآورد کرد [۳]. یک راهکار موجود برای رفع از یک حالت معین خسارت برای یک شدت مشخص بارگذاری لرزه‌ای را بیان می‌کنند [۳۲]. این منحنی‌هاء ابزاری سودمند در مهندسی زلزله مبتنی بر عملکرد. برای پیوند خسارات اقتصادی به آسیب سازه‌ها یا سیستم‌ها هستند. برای توسعه منحنی‌های شکنندگی می‌توان از روش‌های مختلفی از جمله روش‌های تجربی 4 قضاوتی * تحلیلی " و ترکیبی* استفاده کرد. منحنی‌های شکنندگی تحلیلی, توزیع آسیب حاصل از شبیه‌سازی رفتار سازه با استفاده از مدل‌های سازه‌ای عددی تحت افزایش بار را به‌عنوان مبنای آماری خود در نظر می‌گیرند [۴]. اخیراً, استفاده از منحنی‌های شکنندگی مبتنی بر ادعل 2۶60 -۵ ۱۳۵۳/۵۳۲۵ |12۷4 286 401 * ٩ 067]0۳۳ ۵۲6 6 6 11۷ 1[ع 1۳۵ ع زج دزه5 * 6101۳1۵ 5 ٩ ‏لباز‎ 21361121 1 ۵۳۵[۷10۵[ ٩ ۵ -------- صفحهٔ بعد -------- طراحی بر مبنای عملکرد ۳( ما 7 رویکردهای عددی به‌طور گسترده مورد استفاده قرار گرفته‌اندء زیرا به آسانی برای انواع مختلف سازه و مناطق جغرافیایی با سوابق آسیب ناکافی, قابل کاربرد هستند [۵] یک نمونه منحنی شکنندگی لرزه‌ای توسعه داده شده برای موج‌شکن توده سنگی به ارتفاع ۲۲/۸ متر و اسکله بلوکی پشت شکسته مستقر بر بستر متراکم با ارتفاع ۱۱ متر به‌ترتیب در شکل‌های (۲-۷) و (۳-۷) ارائه شده‌اند [۶]|. در پژوهش‌های مختلف. از توابع مختلفی برای توسعه منحنی‌های شکنندگی استفاده شده است که نکویی برازش! هر یک. بسته به سطوح لرزه‌ای مورد بررسی و سازه مورد مطالعه متفاوت است [۳|. یکی از پرکاربردترین توابع برای توسعه منحنی‌های شکنندگی برای سازه‌های ساحلی. تابع توزیع تجمعی نرمال استاندارد " است که فرمول‌بندی آن در آدامه شرح داده می‌شود. با داشتن مرزهای حالات آسیب تعریف شده و مقادیر پاسخ ۰ شکنندگی لرزه‌ای حالت آسیب (/ احتمال شرطی تجاوز حالت آسیب اسکله از حالت سیب :(/ در سطح زلزله مشخص (0؟) است. که در فرم بسته به‌صورت معادله (۲-۷) نشان داده می‌شود: (۷-۳۲) 0(/8- ۱۳) |ه- [< ,5 << ا۲ [ ,4۱5 > 0 (۷-۳) 2 - 0-10 (۷-۴) )+۱ 8<]۵۱ که (0)0 تابع توزیع تجمعی نرمال استاندارد. ,> کران بالای هر حالت آسیب و // وم به‌ترتیب میانگین و انحراف معیار پاسخ مدل در هر سطح ,5 هستند. پارامترهای ب و ال به سطح ,5 بستگی دارند. پس از تخمین مقادیر جابجایی افقی ماندگار اسکله. براساس میانگین ( ۸/4) و انحراف معیار ( ۳)» متغیرهای تابع توزیع تجمعی نرمال استاندارد ( 0 و /) در هر سطح زلزله محاسبه می‌شوند. سپس با استفاده از کران بالای حالت آسیب مورد نظر ( ,5) و متغیرهای 0 و ل/۰ مقدار تابع در هر سطح زلزله تعیین می‌شوند. با داشتن مقدار تابع در سطوح لرزه‌ای مورد مطالعه. توزیع تجمعی نرمال استاندارد با استفاده از رابطه (۲-۷) به‌دست می‌آید. منحنی‌های شکنندگی شکل‌های (۷-۲) و (۳-۷) با استفاده از تابع توزیع تجمعی نرمال استاندارد توسعه داده شده‌اند. در خصوص منحنی‌های شکنندگی توسعه داده شده برای موج‌شکن توده‌سنگی. همان‌گونه که پیش‌تر اشاره شد. معیارهای آسیب در حال حاضر به‌طور کامل تدوین نشده است. از این‌روء نشست متناظر مقادیر 0.51۸۳5 1.0۳1۸۸ و ۱.5۳1۸۵ به‌عنوان سطوح آسیب موج‌شکن در نظر گرفته شده‌اند. :11۸۷ ارتفاع موج‌شکن در بالای سطح آب است. 1 0 ۱6۵0065 7 11۹10110 10116 با 0۳ 0۳ - -------- صفحهٔ بعد -------- ۰۰ ۸ راهنمای طراحی لرزه‌ای موچ‌شکن‌های نوده سنگی وس ) 02 0.4 0.60 0.8 1 ۲۳6۸ )0( شکل ۲-۷- منحنی شکنندگی موج‌شکن توده سنگی. ۳۷0۲7۵ 0 11 > ,رز 000 5 > بر :۰ ۹ هد [| ۹۷07۲۲۱۵۲1۲۵ ت هت یر ۱۱۵1۱۱۱۹ 5 * وم بت ۵ 80 *بن 67 / نت 2 کین 3 ت ۹ ی ان یی ح ی ت ند ۸ زر ی (س و ۹ ۹ کب سم ۰ "ر ۰ ) 0.3 0.6 0,9 1.2 1.5 ۲۸ )2( ۹4 ۷ ۳- ۰ ۰ شکدد گی | کا وزنی بلوکی یی ۰.۰ شش ته. ۷-۶ مراجع 1 ۳۵0۲۱ 0110110307 03180 11/0اعک .(2001) .(۳1۸00) 21100 مدش ۷۵۷۱221100 ۰ .۷0 ۵2155013-6 1۵۲ 0065 ب[[(۹۵ 1۳ مناد 2 م1010 .(2023) ۸2 بش۸ ۳۹۳۵۳۵۵۵ 200 ۰ 171۷110(63گ 101 ۸11180011001 0۱۱ ,12000080 0110 ]لامک زا امه [[ز۵ط 1۵۳۵۷۵۵ 1۳ 011۵۳108۰ 00. 205-4۰ کُله‌های وزنی بلوکی - 100 80 کج 60 اح 7 40 2 1 90 0 - ( 7 100 - 80 ح : حج 00 طٍ 40 2 هر با س 20 ۴ 0 ( ]1۱[ 111671۵110121 7۵1161۳۵۰ 1 0 :1 م2 1 ۷۵[15 02 ۲۷۷/۵۵۵۱۱۵۵ -------- صفحهٔ بعد -------- طراحی بر مبنای عملکرد ۳( رش و ۱۲۳ ابراهیمیان. ب. و زرنوشه فراهانی ا. ر. (۴۰۲ ۱( تحلیل آسیب‌پذیری لرزه‌ای دیوارهای ساحلی وزنی کیسونی همراه با خاکریز بهسازی‌شده با استفاده از منحنی‌های شکنندگی. مهندسی سازه و ساخت :001 .- ,(10)7 .۰ 2022.356063.220.ع0.22065/[۵06| ۲ ۳۳۵۵-۷۵۵ 1۵۳ 100۹5 ۷16۵1111 ۵ 0۷۵110۵ ,(2003) مش منقطاحه۳ ۸ 1۰ بمااددها [4] ۰ -[ 124[ .۳۳ ,(10) 25 ,31۷/۳65 81۵0۵8 مقاهل ۵ 21100 00:6۳ 00 عم ‎٩۱۳۳۵۵ 200160121 1۵0۳ 1۳1100۹ 1۳۵۵111 0۵1 ۵۲ ۷100ع] ,(2013) مک مخلل1۵ ۳۱ 200 .۸ م۵ رک میک ,قللب۵ و۸۶ [5] ,0۲181110071718 20۳10۵۵ 0۵ 0۵۳/۵ ]امک محال۵ ۷ ۵02 0۵01663 ۵ انامه تحص ما0 ۰ 106-1 00. ۰ -ع10 ۳۵۳۵060 2 آ0 ۵1005 10عل ان ۷1122000 ,(2023) مر بل بش۸ ,۳۵۳۵۳۵۵۵ 200 ب.ظ ,۳۳۳۵۳۱۵۵۰ [6] ۵0-1206 داز 17202 1ا۵0 ۳۳۵۲۵۳ ۱۵۵۵۵۵ عن م0 ما مععزطانه ال۳۵ هو 2۲2 ۷6 365-30 .00 ۳۵۳1۵1۵2۰ ۵۵۵۵۵ ۷۷ . 5دع 4 51 17 11801101 0 0086 و0110 سل امک ]1 -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- اطرا مبنای فصل یشنم -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- طراحی بر مبنای قابلیت اطمینان ۳( ۵ ۸-۱- مقدمه به‌طور گسترده. قابلیت اطمینان سازه به‌عنوان «توانایی سازه‌ها برای برآورده کردن عملکرد طراحی مورد نیاز در طول یک دوره زمانی خاص» و در معنای محدود به‌عنوان «احتمال عدم رسیدن سازه‌ها به حالت حدی در طی مدت زمان بهره‌برداری» تعریف می‌شود. در مقابل, احتمال گسیختگی عبارت است از احتمال رسیدن سازه‌ها به حالت حدی در طی مدت زمان بهره‌برداری». بنابراین احتمال گسیختگی و قابلیت اطمینان با رابطه زیر با یکدیگر مرتبط می‌شوند [1۱: (۸-۱) قابلیت اطمینان -۱ - احتمال گسیختگی تحلیل قابلیت اطمینان. روشی برای توصیف کمی عدم قطعیت متغیرهای پایه منفرد مربوط به عملکرد سازه‌هاء بر اساس توزیع احتمال و محاسبه احتمال گسیختگی بر مبنای نظریه احتمال است. روش طراحی بر مبنای قابلیت اطمینان را می‌توان روش طراحی برای تعیین نحوه طراحی بر اساس نتایج تحلیل قابلیت اطمینان نامید [۲] ۸-۱-۱ مفهوم تابع حد نهایی! تابع حد نهایی یک تابع ریاضی است که مرز بین وضعیت قابل قبول (سالم) و وضعیت غیرقابل قبول (شکست) را تعریف می‌کند. این تابع به صورت (۸)ع نمایش داده می‌شود. که ۸ بردار متغیرهای اصلی مور بر عملکرد سازه است. شرایط حد نهایی: اگر 0 < (۸)ع باشد. سازه در وضعیت سالم قرار دارد. اگر 0 < (۸)ع باشد. سازه در حالت حدی قرار دارد. اگر 0 > (۸)ع باشد. سازه در وضعیت شکست قرار دارد. تابع» می‌توان احتمال شکست سازه را با استفاده از روش‌های تحلیل احتمالاتی محاسبه کرد. انتخاب مناسب تابع حد نهایی ۸-۲- طبقه‌بندی روش طراحی بر مبنای قابلیت اطمینان ۸-۲-۱- سطح ۳۲ یک روش طراحی مبتنی بر قابلیت اطمینان برای محاسبه مستقیم احتمال گسیختگی با استفاده از یک محاسبه احتمال 90 عا0)؟ )[۱(] ۱ -------- صفحهٔ بعد -------- ۶ ۸ راهنمای طراحی لرزه‌ای موج‌شکن‌های توده سنگی و اسکله‌های وزنی بلوکی ۸-۲-۲- سطح ۲ یک روش طراحی بر مبنای قابلیت اطمینان برای ارزیابی شاخص قابلیت اطمینان 0 با استفاده از یک محاسبه احتمال بر اساس میانگین. توزیع و کوواریانس هر متغیر پایه (غیروابسته به توزیع احتمال) و ارزیابی عملکرد به‌گونه‌ای که ] برابر ۸-۲-۳ سطح ۱ یک روش طراحی بر مبنای قابلیت اطمینان برای تأیید قطعی عملکرد با معرفی برخی ضرایب جزئی در معادله تأیید عملکرد و جایگزینی معادله با مقادیر مشخصه برای متغیرهای پایه به‌منظور اطمینان از حاشیه ایمنی. این روش» روش ضریب جزئی نیز نامیده می‌شود. ضریب جزئی با روش طراحی بر مبنای قابلیت اطمینان سطح ۲ یا ۲ تعیین می‌شود که به آن واسنجی کد! می‌گویند. ۸-۳- مفهوم پابه احتمال گسبختگی و سطح ایمنی هدف ۸-۳-۱ نکاتی در مورد تحلیل قابلیت اطمینان با پیشرفت تحقیقات در خصوص روش طراحی مبتنی بر قابلیت اطمینان, طبقه‌بندی و تفسیر عدم قطعیت‌های مختلف در مورد طراحی و تعیین کمیت این عدم قطعیت‌ها (تخمین توزیع احتمال) به‌دلیل محدود بودن داده‌های موجود. به‌عنوان مشکلات مهم شناخته می‌شوند. به‌ویژه در هنگام مواجهه با مفاهیم مشتق شده از طبیعت مانند نیروهای خارجی و زمین. و همچنین خطاهای مدل‌سازی. بر اساس موارد فوق. تحلیل قابلیت اطمینان را می‌توان به‌عنوان روشی برای مرتب‌سازی روشمند و نظام‌مند ساختن عوامل مختلف در مورد عدم قطعیت‌های مربوط به عملکرد سازه‌هاء کمی‌کردن آماری عوامل فردی عدم قطعیت‌ها و محاسبه احتمال شکست بر اساس نظریه احتمال در نظر گرفت. از سوی دیگرء ممکن است سازماندهی عوامل عدم قطعیت و کمی‌سازی آماری کافی آن‌ها در تحلیل قابلیت اطمینان واقعی همیشه امکان‌پذیر نباشد. برخی از علل این مسئله عبارتند از: دشواری در طبقه‌بندی عدم قطعیت‌ها ادبیات فنی تحلیل قابلیت اطمینان سنتی سازه. عوامل عدم قطعیت در طراحی سازه را به شرح زیر طبقه‌بندی می‌کند: ۱- تغییرات مکانی و زمانی نیروهای خارجی که بر سازه‌هاء. خواص مکانیکی مصالح و مقادیر فیزیکی مانند شکل هندسی اثر می‌گذارند. ۲- خطاهای تخمینی آماری ناشی از برآورد عدم قطعیت در مقادیر فیزیکی از نمونه‌ها. ۳- خطا در مدل‌سازی به‌دلیل ساده‌سازی و ایده‌آل سازی مدل‌های محاسباتی طراحی. 0 م۲۳06" -------- صفحهٔ بعد -------- طراحی بر مبنای قابلیت اطمینان ۳( ۳۳ 7۳7۳۷۳۷۷ به‌طور کلی. خطاها در مدل‌سازی, با معادله زیر تعریف می‌شوند: (۸-۲) پاسخ مورد انتظار مدل / پاسخ واقعی (مشاهده شده) - خطاها در مدل‌سازی ۴- خطاهای تبدیل در هنگام تبدیل نتایج حاصل از بررسی‌های مختلف به مقادیر فیزیکی که مستقیماً برای طراحی ضروری هستند [۵-۷]. با این حالء ممکن است کمی کردن عدم قطعیت‌هاء مطابق با طبقه‌بندی بالا امکان‌پذیر نباشد. زیرا تحلیل واقعی عدم قطعیت‌هاء انواع داده‌های مرتبط با عدم قطعیت را در سازه‌های مختلف ایجاد می‌کند. ممکن است در بسیاری از موارد. استخراج این عدم قطعیت‌ها به‌صورت جداگانه دشوار باشد و اغلب تنها می‌توان عدم قطعیت‌های چندگانه را تخمین زد. برای نمونه. روش طراحی سنتی قادر به تخمین عدم قطعیت‌ها در کل روش طراحی, با استفاده از یک آزمایش در مقیاس کامل یا نمونه هایی از آسیب است. حتی اگر چگونگی مشارکت عوامل عدم قطعیت در متغیرهای پایه منفرد ناشناخته باشد. در برخی موارد ابهاماتی وجود دارندکه برخی عوامل عدم قطعیت از قلم افتاده‌اند و یا دو بار لحاظ شده‌اند. قضاوت مهندسی مناسب. از جمله مرتب‌سازی داده‌هاء با به‌کارگیری دانش جامع طراحی سازه و در نظر گرفتن جزئیات مربوط به داده‌های به‌دست آمده. در جنبه‌های خاص هر تحلیل قابلیت اطمینان مورد نیاز است. دشواری در تعیین کمیت عدم قطعیت‌ها همواره کمی‌سازی عدم قطعیت‌ها مستلزم تخمین با استفاده از برخی داده‌های آماری است. با این حال, این داده‌ها همیشه دارای مشکلات کمی و کیفی ذاتی هستند. با توجه به محدودیت‌هایی مانند محدودیت در تعداد داده‌ها و توزیع غیریکنواخت بسیاری از داده‌های جمع‌آوری شده» تعیین کمیت عدم قطعیت‌ها نیازمند توجه دقیق به تحلیل‌های آماری است. در برخی موارد. تعیین کمیت عدم قطعیت‌هاء بر اساس داده‌ها است. در چنین شرایطی مقادیر عدم قطعیت‌ها با قضاوت مهندسی افراد متخصص و با تجربه در حوزه مربوطه تعیین می‌شوند. ۸-۳-۲- مفهوم احتمال گسیختگی به‌عنوان معیار مطلق پایداری سازه همان گونه که پیش‌تر اشاره شد. تحلیل قابلیت اطمینان دشواری‌های زیادی دارد و درجه آن نیز بر اساس مسئله هدف متفاوت است. بنابراین» این که عدم قطعیت. یا احتمال گسیختگی, که بر اساس مفروضات خاصی تعیین شده است. معیار مطلق قابلیت اطمینان سازه باشد. غیر قابل قبول است. از این‌رو. احتمال گسیختگی نباید به‌عنوان یک معیار مطلق در نظر ۸-۳-۳- روش‌های اصلی تعیین سطح ایمنی هدف سطح ایمنی هدف عمدتاً با استفاده از سه روش زیر تعیین می‌شود: ۱- تعیین سطح قابلیت اطمینان مشابه با یک سازه طراحی شده توسط استانداردهای طراحی موجود به‌عنوان سطح ایمنی هدف. -------- صفحهٔ بعد -------- ۸ ۸ راهنمای طراحی لرزه‌ای موج‌شکن‌های توده سنگی و اسکله‌های وزنی بلوکی ۳۳_۹۹ ۳ تعیین با بهینه‌سازی شاخص‌های اقتصادی مانند هزینه‌های چرخه عمر مفید و هزینه‌های مورد انتظار. در حال حاضرء عمدتاً از روش اول استفاده می‌شود. زیرا سازه‌هایی که با استفاده از استانداردهای طراحی موجود طراحی شده‌اند, معمولاً دارای سوابق عملکرد طولانی هستند. بنابراین» قابلیت اطمینان چنین سازه‌هایی از نظر اجتماعی به رسمیت شناخته شده است. علاوه بر این. عدم وجود تأییدهای کافی به‌عنوان یک معیار مطلق پایداری, در خصوص دو روش دیگر موجب می‌شود که اغلب از روش اول برای واسنجی استفاده شود. روش دوم با استفاده از خطر پس‌زمینه. برای سیاست گذاری‌های مختلف بر اساس خطرات در بسیاری از حوزه‌ها استفاده می‌شود. برای نمونه. تعیین مقادیر مجاز مواد شیمیایی در محیط. نمونه‌ای از کاربرد این روش است. مبنای این روش تعیین سطح ایمنی هدف سازه‌ها بر اساس خطرات مختلف رویدادهای موجود در جامعه است. اساس روش سوم به‌حداقل رساندن هزینه‌های کل مورد انتظار (شامل هزینه‌های ساخت و تعمیر آسیب‌های ناشی از گسیختگی و پیامدهای اجتماعی آن) است. با این وجود. از آن‌جایی که مشکلات زیادی مانند دقت احتمال گسیختگی به‌عنوان یک معیار مطلق, برآورد هزینه در صورت گسیختگی و پیش‌بینی تغییرات اجتماعی- اقتصادی در طول عمر مفید سازه‌ها وجود دارد. به‌نظر می‌رسد این روش مشکلات زیادی را برای محاسبه واقعی سطح ایمنی هدف دارد. ممکن است سطح ایمنی هدف. پس از ارزیابی آن به‌عنوان قابلیت اطمینان سیستم برای چندین حالت حدی سازه تعیین شود. برای نمونه این روش قابلیت اطمینان دیوار وزنی را پس از محاسبه احتمال گسیختگی با استفاده از حالت گسیختگی لغزشی, وازگونی. و ظرفیت باربری آرزیابی می‌کند. در این حالت. در صورت وقوع هر یک از حالت‌های گسیختگی فوق. کل سیستم از کار افتاده در نظر گرفته می‌شود. با این حال, تأثیری که حالت حدی هر حالت گسیختگی بر عملکرد (پایداری) کل سازه می‌گذارد. می‌تواند بر اساس حالت گسیختگی متفاوت باشد و در روش طراحی بر مبنای عملکرد نیز می‌توان با در نظر گرفتن حاشیه ایمنی, این مسئله را لحاظ نمود. ۴-۸- اتخاذ طراحی ضریب بار و مقاومت برای روش طراحی مبتنی بر قابلیت اطمینان سطح ۱ ۸-۴-۱ مقدمه مقاومت (که از این پس «طراحی ضریب بار و مقاومت» نامیده می‌شود) است. که با روش ضریب جزئی متفاوت است. در این بخش, تفاوت‌های بین این صورت و صورت طراحی ضریب مصالح و همچنین مفاهیم و دلایل انتخاب طراحی ضریب بار و مقاومت توضیح داده می‌شود. -------- صفحهٔ بعد -------- طراحی بر مبنای قابلیت اطمینان ۳( نش ۲-۴-۸- روش ضریب جزئی در این‌جاء طراحی ضریب مصالح و طراحی ضریب بار و مقاومت به‌ترتیب به‌صورت زیر تعریف می‌شوند. اصطلاح «روش ضریب جزئی» در مجموع هر دو رویکرد را نشان می‌دهد و ممکن است مترادف با روش طراحی مبتنی بر قابلیت اطمینان سطح ۱ درک شود. برای جزئیات. لطفاً به وایلی " (۲۰۲۴) مراجعه شود [۵]. الف- روش ضریب جزئی با استفاده از طراحی ضریب مصالح طراحی ضریب مصالح یک روش تأیید عملکردی است که با مفهوم پردازش عدم قطعیت‌های مختلف در تأیید عملکرد. در منابع آن‌ها ساخته شده است. این ویژگی معرف بسیاری از ضرایب جزئی و پردازش عدم قطعیت‌ها در نزدیکی منابع آن‌ها است. برای نمونه. یک مقدار طراحی را با ضرب مقدار مشخصه هر یک از مصالح در یک ضریب جزئی ارزیابی می‌کنند. سپس برای تأیید عملکرد. ارزش طراحی را در معادله تأیید عملکرد جایگزین می‌کنند: (۸-۳) ( یرو[ ۰۰۰ دای موز ی وید یکدی )5 2 ( ارچ 7ب ولو 7 مویکو دس رد)۴ ز۳[: ضریب جزئی برای ضرب مقدار مشخصه :+1 (متغیر اصلی در سمت مقاومت) زی[: ضریب جزئی برای ضرب مقدار مشخصه زمزی3 (متغیر اساسی در سمت بار) این ضرایب جزئی با در نظر گرفتن عدم قطعیت‌های فیزیکی ذاتی مصالح و بارها و خطاهای برآورد شده آماری اعمال می‌شوند. :7۳ و زو[ ضرایب جزئی هستند که برای خطاهای مدل‌سازی. افزونگی و آسیب‌پذیری در محاسبات طراحی اعمال می‌شوند. ضرایب جزئی برای اطمینان از حاشیه ایمنی لازم برای سازه تنظیم می‌شوند. توجه داشته باشید که متغیرهای پایه مرتبط با مصالح یا بار جایگزین معادله تأیید عملکرد در طراحی ضریب مصالح, مقادیر مشخصه قبل از ضرب در یک ضریب جزئی نیستند. بلکه مقادیری هستند که قبلاً در یک ضریب جزئی (که «مقادیر طراحی» نامیده می‌شوند) ب- روش ضریب جزئی با استفاده از طراحی ضریب بار و مقاومت طراحی ضریب بار و مقاومت (1.14107) یک مفهوم طراحی است که با اعمال یک ضریب جزئی برای مقدار مقاومت محاسبه شده بر اساس یک مقدار مشخصه. حاشیه ایمنی را در حین تأیید عملکرد تضمین می‌کند. طرف بار نیز با یک سمت بار نیز پیشنهاد شده است. در اینجا این دو صورت با هم توضیح داده می‌شوند: (۸-۲) ( رز ۰.۰ موع3) ری 2 < ( ورد ب363) ۳ چ 7 1 ۳ 1 * ]0۵۵0 ۵00 ۲۵1۹1006 10010۴ 0 -------- صفحهٔ بعد -------- پزر ۸ راهنمای طراحی لرزه‌ای موج‌شکن‌های توده سنگی و اسکله‌های وزنی بلوکی 7 (۸-۵) (( زرد د... )روگ رد( زرد )نگ )1 (( مر د... )مورک رید«( مرو دس )مک )دا < پر[ یا 7[ ضریب جزئی برای مقدار مقاومت (که «ضریب مقاومت» نامیده می‌شود) ول[ ضریب جزئی برای مقدار بار (که «ضریب بار» نامیده می‌شود) با ز6/: مقدار مقاومت زک مقدار (اثر) بار به این ترتیب, 1.8۳1 یک روش تأیید عملکرد است که حاشیه ایمنی را با محاسبه سمت مقاومت به عنوان توابع (مقادیر مشخصه) چندین مقدار مقاومت. ضرب هر عبارت در ضریب مقاومت و ترکیب آن تضمین می‌کند. تأیید عملکرد با استفاده از روش ضریب جزئی معمولاً با معادلات زیر انجام می‌شود: (۸-۶) 1 > 0( ام (۸-۷) (( مرک ریک رگ یلد( رود )مگ )1 < میرگ رو[ دنت روگ بو /ل) 1 و5 (۸-۸) (( زرد )مرج 7 روکد )میگ )7 ک (وگرج 7 مگ )7 بط مقدار طراحی یک مقدار پاسخ ۵ مقدار طراحی یک مقدار حدی [: ضریب جزئی برای در نظر گرفتن اهمیت سازه‌هاء آثار اجتماعی هنگام رسیدن به حالت حدی و غیره (ضرایب سازه‌ای). کاربردی). زک مقدار مشخصه اثر عمل [ (11... 1 < 7) زو [: ضریب جزئی برای ضرب مقدار مشخصه زک اثر عمل [ زک معادله برای محاسبه مقدار مشخصه برزک اثر عمل [ مقدار مشخصه مقاومت [ (7... 1 > [) زج [: ضریب جزئی برای ضرب مقدار مشخصه برز)/ مقاومت [ (: معادله برای محاسبه مقدار مشخصه برزا/ مقاومت [ مقدار مشخصه یک متغیر پایه (2 ... 1 > /)(7 اگر ضریب جزئی با واسنجی و بر اساس تحلیل قابلیت اطمینان تعیین شودء ضریب تعدیل 1 > 770و 1 < ]7 است. ۸-۴-۳ مزایا و معایب روش ضریب جزئی با استفاده از طراحی ضریب مصالح مزایای طراحی ضریب مصالح نسبت به طراحی ضریب بار و مقاومت به شرح زیر است: ۱- پردازش عدم قطعیت‌ها در منبع آن‌ها به‌طور شهودی منطقی. -------- صفحهٔ بعد -------- طراحی بر مبنای قابلیت اطمینان ۳( !۱ ۳7۷۹۷۹۷۹ ۲ از آن‌جایی که هر عدم قطعیت در منبع خود پردازش می‌شود. معادله تأیید عملکرد را می‌توان با همسو کردن ضریب جزئی مربوط به موردی که در آن عدم قطعیت فردی تغییر می‌کند. با موقعیت‌های مختلف تطبیق داد. عملاًء هنگامی که یک روش یا فناوری ساخت و ساز جدید اتخاذ می‌شود. موارد مربوط به قابلیت اطمینان آن‌ها را می‌توان به سرعت توسط ضرایب هم‌سویی تنظیم کرد. با این حال, دانش فعلی به‌سختی امکان توضیح عدم قطعیت در طراحی را به‌عنوان ضرایب تجمیع‌یافته عدم قطعیت‌های منفرد در طراحی بسیاری از سازه‌ها فراهم می‌کند. تعدیل عدم قطعیت‌ها در منبع آن‌ها می‌تواند غیر منطقی باشد زیرا: ۱- همه عدم قطعیت‌ها به‌صورت جداگانه و کمی روشن نیستند. ۲- عدم قطعیت‌های کل روش طراحی را می‌توان در صورت وجود آزمایش بار یا مثال گسیختگی موجود. از نظر کمی درک کرد. با این حال, تقسیم کل عدم قطعیت‌ها به عوامل منفرد و کمی کردن آن‌ها بسیار دشوار خواهد بود. ۳ اگر رفتار یک سازه با یک مقدار طراحی تعدیل کننده یک مقدار مشخصه با یک ضریب جزئی, پیش‌بینی شود. انحراف رفتار از محتمل‌ترین رفتار سازه‌ها افزایش می‌یابد. در طراحی سازه‌ها (به ویژه سازه‌های خاکی) قضاوت مهندسی مهم است و طراحی باید با یافتن معقول‌ترین رفتار سازه‌ها تا حد امکان و تا مرحله نهایی طراحی انجام شود تا قضاوت‌ها به‌درستی انجام شود. با این حال,. طراحی ضریب مصالح با این اصل در تضاد است. ۸-۳-۴ مزایا و معایب روش ضریب جزئی با استفاده از طراحی ضریب بار و مقاومت مزایای طراحی ضریب مصالح, معایب طراحی ضریب بار و مقاومت است و پالعکس. پس: ۱- طراحان می‌توانند معقول‌ترین رفتار سازه‌ها را تا مرحله طراحی نهایی با استفاده از یک طراحی بار و مقاومت که طراحی را بر اساس مقادیر مشخصه متغیرهای اساسی محاسبه می‌کند. بررسی کنند. این امر دقت و صحت قضاوت مهندسی را بهبود می‌دهد. ۲- هنگام طراحی سازه‌های خاکی که دارای برهم‌کنشی پیچیده با زمین هستند. کاهش متغیرهای پایه. مانند طراحی ضریب مصالح, لزوماً در جهت ایمنی طراحی سازه عمل نمی‌کند. ۳ اگر عدم قطعیت‌های مربوط به مدل محاسبات طراحی از نمونه‌هایی از گسیختگی‌های سازه‌های با مقیاس واقعی, یا از پایگاه داده‌ای از نتایج آزمون در شرایط نزدیک به رفتار سازه‌های مقیاس واقعی آشکار باشد. عدم قطعیت‌های بسیاری از عوامل موثر در طراحی مشخص می‌شوند. عدم قطعیت‌های یافت شده در رفتار سازه‌های موجود را می‌توان به‌طور واقع‌بینانه در عدم قطعیت‌های به‌دست آمده از این داده‌ها جستجو کرد. آن‌چه می‌توان بر اساس این داده‌ها تعیین کرد. ضریب مقاومت اعمال شده برای مقادیر مقاومت محاسبه شده است. ۴ طراحی ضریب بار و مقاومت به‌صورت تأیید روش ضریب ایمنی یا روش تنش مجازاطراحی تنش بهره‌برداری که طراحان با آن آشنایی بیشتری دارندء نزدیک‌تر است. -------- صفحهٔ بعد -------- ۳ ۸ راهنمای طراحی لرزه‌ای موج‌شکن‌های توده سنگی و اسکله‌های وزنی بلوکی ۵-۳-۸ دلایل اتخاذ روش ضریب جزئی با استفاده از طراحی ضریب بار و مقاومت روش ضریب جزئی با استفاده از طرح ضریب بار و مقاومت به‌عنوان قالبی از ضرایب جزئی در راهنمای فنی پذیرفته این مسئله امکان بررسی محتمل‌ترین رفتار یک سازه تا مرحله نهایی با استفاده از روش تأیید عملکرد طراحی ضریب بار مناسب برای در نظر گرفتن «اقتصاد طراحی» سازه‌های استاندارد (برای طراحی کارآمد) است. همجنین می‌توان از روش طراحی مبتنی بر قابلیت اطمینان سطح ۳ به‌طور مستقیم برای سازه‌های مهم استفاده کرد. ۵-۸- نظربه تحلیل قابلیت اطمینان ۱-۵-۸ احتمال گسیختگی و شاخص قابلیت اطمینان این بخش, توضیح ساده‌ای از نظریه احتمال و اصطلاحات لازم برای درک تحلیل قابلیت اطمینان ارائه می‌دهد. شکل (۱-۸) صفحه‌ای متشکل از دو متغیر تصادفی (عمل 5 و مقاومت ) و شرایط توزیع احتمال را در این صفحه نشان می‌دهد. تابعی که توزیع احتمال دو متغیر را نشان می‌دهد «تابع چگالی احتمال هم‌زمان» نامیده می‌شود و با ‎٩(‏ ,۸)7/ نشان داده می‌شود. نظریه احتمال مجموع احتمالاتی را تعریف می‌کند که همه رویدادها به‌صورت ۱ اتفاق می‌افتند. بنابراین حجم تابع چگالی احتمال هم‌زمان زنگوله‌ای شکل نشان داده شده در شکل (۱-۸) برابر ۱ است. (ک : 7)و 7 7 )7( -------- صفحهٔ بعد -------- طراحی بر مبنای قابلیت اطمینان ۳( ۳ وک در تحلیل قابلیت اطمینان, از یک تابع عملکرد (ک ,/)ء استفاده می‌شود که صفحه 5-7 را به محدوده غیر تخریبی و غیر تخریبی و محدوده تخریبی به‌ترتیب با مقادیر مثبت (5 ,/)# و مقادیر منفی (ک ,/)م مطابقند. 7 با (5 ,/)ب نشان داده می شود ((5 ,6/)م > ). در این حالت. احتمال گسیختگی, حجم تابع چگالی احتمال هم‌زمان ناحیه هاشور خورده را در شکل (۱-۸) محاسبه می‌کند. در این‌جاء این موضوع با استفاده از یک مسئله تحلیل قابلیت اطمینان متشکل از دو متغیر که می‌توان ترسیم کرد. توضیح داده شده است. اما همین توضیح اساساً برای مواردی اعمال می‌شود که فضای احتمال و تابع عملکرد متشکل از متغیرهای متعدد معرفی شده‌اند. شکل (۲-۸) مفهوم شکل (۱-۸) را با کمی تفاوت نشان می‌دهد. شکل (۲-۸) تابع چگالی احتمال هم‌زمان زنگوله‌ای را با خطوط نشان می‌دهد و تابع عملکرد (5 ,/)م < مرا به یک تابع خطی 5-/ ساده می‌کند. صفحه حالت حدی که محدوده غیر تخریبی را از محدوده تخریبی جدا می‌کند. یک خط مثبت ۴۳۵ درجه گذرنده از مبدا است. از آن‌جایی که 5-/ < 7 است. هنگام نشان دادن حجم تابع چگالی احتمال همزمان در 2 > 2 بر روی محور 2و در جهت عمود بر صفحه حالت حدی. همان طور که در شکل (۲-۸) نشان داده شده است. می‌توان تابع چگالی احتمال حاشیه ایمنی ی که در شکل نشان داده شده است را به‌دست آورد. احتمال گسیختگی نیز سطحی است که 7 در تابع چگالی احتمال مثبت نیست. 5 جر کک 7 (01) 12 ۸ 806 16511105 رب یس 5 (ج)- 5 86 عاط 512 7۸ (7):/ شکل ۲-۸- تابع چگالی احتمال حاشیه ایمنی زمانی که تابع عملکرد ۳-5 - 7 است. میانگین و واریانس حاشیه ایمنی 2 به‌تر تیب با/ - ب4/ < با/ و و + تبرم < "رم هستند. که در آن میانگین 7 برابر 44 انحراف معیار آن 6 میانگین 5 برابر ب4/ و انحراف معیار آن ‎٩‏ هستند. شکل (۳-۸) تابع چگالی احتمال حاشیه ایمنی 7 -------- صفحهٔ بعد -------- ۴ ۸ راهنمای طراحی لرزه‌ای موج‌شکن‌های توده سنگی و اسکله‌های وزنی بلوکی یک شاخص قابلیت اطمینان / استفاده شود. این شاخص قابلیت اطمینان با استفاده از میانگین و واریانس حاشیه ایم: به‌صورت زیر تعریف می‌شود: ٩ )۸-۹(‏ " جرلا - ۶ - و ,60 > ولا یا 7 7 + چ ‎٩/0‏ 02 712100 7 ۸/7 0 شکل ۳-۸- توزیع حاشیه ایمنی و شاخص قابلیت اطمینان ا/ شاخص قابلیت اطمینان / مقیاسی برای نشان دادن حاشیه‌های با میانگین حاشیه ایمنی بیش از انحراف استاندارد مربوط به خود است. علاوه بر این / می‌تواند مستقیماً به احتمال شکست ,۲ متصل شود و اگر حاشیه ایمنی 7 به‌طور معمول توزیع شود. ۳7 در معادله زیر ارائه می‌شود: (۸-۱۰) (6) 0 - 1 > (مح) 0 < م۲ در اینجاء 0 یک تابع توزیع احتمال نرمال استاندارد است و و ,۲ رابطه نشان داده شده در شکل (۴-۸) و جدول (۱- ۸) است. ۲-۵-۸ روش محاسبه ضرایب جزئی با روش ارزش طراحی در واسنجی کد برای تعیین مقدار ضریب جزئی واقعی, باید نکات زیر صرف نظر از صورت مربوط به ضریب جزئی در ۱- برای تضمین قابلیت اطمینان سازه. بسیاری از ترکیبات غیر منحصر به فرد از عوامل وجود داشته باشد. ۲- یافتن ترکیبی از عواملی که تحت هیچ شرایطی نه بیش از حد و نه بسیار کم قابل اطمینان باشند. دشوار است. الف- ترکیبات زیادی از مقادیر ضرایب جزئی امکان‌پذیر است زیرا برخی از ضرایب جزئی یک حاشیه ایمنی را تضمین می‌کنند که تنها یک ضریب (عامل ایمنی) در گذشته تضمین می‌کرد. ب- برای مثال, هنگام در نظر گرفتن قابلیت اطمینان اسکله‌های وزنی» تضمین قابلیت اطمینان یکنواخت با ترکیبی از عوامل جزئی که دارای ارزش یکسان برای دیوارهای اسکله با عمق‌های مختلف آب هستند. بسیار دشوار است. -------- صفحهٔ بعد -------- طراحی بر مبنای قابلیت اطمینان ۵ ۱ ۵ 01 0.01 ۳ 103 10 شکل ۴-۸- رابطه بین شاخص قابلیت اطمینان و احتمال شکست ]۰ جدول ۱-۱۲- رابطه بین شاخص قابلیت اطمینان / و احتمال شکست 7 مفهوم اساسی روش ارزش طراحی یک روش پیشنهادی برای حل مشکل اول و تعیین مقدار ضریب جزئی است که در روش طراحی مبتنی بر قابلیت اطمینان سطح ۱ استفاده می‌شود. مفهوم اساسی روش آرزش طراحی» ضرایب مربوط به تمام مقادیر بار و مقاومت یا همه متغیرهای پایه در رابطه با نقاط طراحی و مقادیر مشخصه را تعیین می‌کند. نقاط طراحی در این زمینه. نقاطی را نشان می‌دهند که حداکثر احتمال (حداکثر حاصل ضرب چگالی احتمال متغیرهای اساسی) را در بین نقاط روی صفحه حالت حدی (صفحه‌ای که تابع عملکرد آن صفر است) در فضایی متشکل از مقادیر بار و مقادیر مقاومت دارند. شکل (۸-۵) نقاط طراحی ((**)ک (*۷)) را روی صفحه نشان می‌دهد که از مقادیر بار (*)5 و مقادیر مقاومت (4)۷1/ تشکیل شده‌اند. بنابراین» نقطه طراحی منطقی‌ترین نقطه برای رسیدن به حالت حدی در میان ترکیبی از مقادیر بار و مقاومت در صفحه حالت حدی است. روش آرزش طراحی, ضریب بار (05 و ضریب مقاومت (« را با استفاده از رابطه زیر پس از تعیین نقطه طراحی برای سازه‌هایی که قابلیت اطمینان هدف را به‌عنوان نقطه مرجع دارند تعیین می‌کند: : )7 )5 (۸۳۱۱) ۸۵/ بر ۹0/ ور -------- صفحهٔ بعد -------- ۶ ۸ راهنمای طراحی لرزه‌ای موج‌شکن‌های توده سنگی و اسکله‌های وزنی بلوکی که در آن ۸ بردار مقدار مشخصه متغیر پایه را نشان می‌دهد. روش ارزش طراحی به‌طور کلی موارد بسیاری را در نظر می‌گیرد که به اندازه کافی محدوده مشخصات بار و شرایط زمین را که روش طراحی در واسنجی کد اعمال می‌کند.ء پوشش می‌دهد. سپس ضرایب بار و مقاومت با روش ارزش طراحی ارزیابی می‌شوند و یک ضریب جزئی که قابلیت اطمینان داده شده را برای اکثر آن‌ها برآورده می‌کند با استفاده از قضاوت مهندسی تعیین می‌شود. روش ارزش طراحی همچنین می‌تواند روشی عملی برای حل مشکل اول که پیش‌تر گفته شد. در نظر گرفته شود. بنابراین» مشکل دوم را برطرف نمی‌کند و در برخی موارد. علیرغم در نظر گرفته شدن شرایط قابل اجراء ممکن است در هنگام واسنجی کدهای مربوط به ضرایب جزئی, سطح مقطعی بالاتر از سطح ایمنی هدف مشخص شده باشد. در نتیجه. گزینه‌ای وجود دارد که در آن طراح با محاسبه مستقیم احتمال گسیختگی با استفاده از روش طراحی مبتنی بر قابلیت اطمینان سطح ۳ قابلیت اطمینان را ارزیابی می‌کند. 86 ع6[ 5130 خ(ی « 5 40 )8 86 126916110۳ ۳۳1 512ع1 ) ۵0165116 ۵6 5 (۹ ۳ و70/-1.0) 1۳[ دص دص ولا 5 ۵۱۶۴ 00) (ی ر2)7 02 )1. 0-/708 ۸/4 شکل ۵-۸- نمودار مفهومی نقاط طراحی. ۳-۵-۸ نظریه محاسبه ساده ضرایب جزئی مفهوم اساسی روش آرزش طراحی در بالا توضیح داده شده است. به‌ کار گیری این روش در حال حاضر نیازمند محاسبات مقابل, نظریه محاسبه ساده ضرایب جزنی, روشی برای تعیین ضریب جزئی تقریبی, بدون محاسبات طراحی مکرر است. به‌طور خاص, معادله زیر یک ضریب بار و ضریب مقاومت را در ساده‌ترین حالتی که تابع عملکرد 5-]/ < 7 است. نشان می‌دهد: ۲ ۳ - 1 - 6۳07 ۸-۱۲( 1 -------- صفحهٔ بعد -------- طراحی بر مبنای قابلیت اطمینان ۵ ۱ ۳ ای (۸۳۱۳) (و/و6۳0 - که و( ۸ مقدار متوسط )/ انحراف معیار ۲ 5 مقدار متوسط 5 5 انحراف معیار 5 ۸ و :5 برای هر مقدار مشخصه نام‌گذاری می‌شوند. 7/ شاخص ایمنی هدف است و 0۸ و ۶ه ضرایب حساسیت هستند و به‌صورت زیر تعریف می‌شوند: 0) > )۸-۱۴( +07 9 7 معادلات (۱۳۲-۸) و (۱۳-۸) به‌راحتی یک ضریب جزئی برای هر شاخص ایمنی هدف. بدون انجام محاسبات مکرر بر هنگامی که سطح ایمنی هدف تا حدی متفاوت است. بدون تغییر فرض می‌کند. علاوه بر این راهنمای فنی حاضر استفاده از شبیه‌سازی مونت کارلو که در ادامه شرح داده می‌شود را برای محاسبه ضریب جزئی پیشنهاد می‌کند. همه متغیرهای پایه در روش آرزش طراحی خطی‌اند و در صورت توزیع نرمال راه‌حل‌ها دقیق هستند؛ اما در غیر این صورت تقریبی‌اند. ۶-۸- شبیه‌سازی مونت کارلو! (۸105) به‌عنوان ابزاری برای تحلیل قابلیت اطمینان ۱-۶-۸ مزایای استفاده از ۷15 مهندسان سازه در میان دیگران» یک مطالعه در مقیاس کامل از تحلیل قابلیت اطمینان و روش طراحی مبتنی بر قابلیت اطمینان را در دهه ۱۹۶۰ آغاز کردند. کامپیوترها هنوز در مراحل ابتدایی خود بودند و ساده کردن محاسبات احتمالاتی از طریق محاسبات ساختاری پیجیده یک چالش بزرگ بود. اما پیشرفت در کامپیوترها و پیشرفت‌های عظیم در روش‌های تولید اعداد تصادفی, محاسبه احتمالات را با استفاده از شبیه‌سازی مونت کارلو (۸/4۳5) ممکن کرد. ۱۷1۲5 همجنین دارای مزیت ادراکی بودن محاسبه است. تحلیل پایایی در راهنمای فنی با استفاده از ۸/5 طبق رویه کلی زیر انجام می‌شود: ۱- مقادیر متغیرهای پایه (اعداد تصادفی) تابع عملکرد بر اساس توزیع احتمالی که متغیرهای آن‌ها با آن مطابقت دارند. ایجاد می‌شوند. ۱ 1۵ 0ا+م) 10۱۵ -------- صفحهٔ بعد -------- ۸ ۸ راهنمای طراحی لرزه‌ای موج‌شکن‌های توده سنگی و اسکله‌های وزنی بلوکی ۲- تابع عملکرد 7 با استفاده از ترکیب به‌دست آمده از اعداد تصادفی محاسبه و سپس ارزیابی می‌شود که آیا سازه‌ها از حالت‌های حدی مربوطه فراتر رفته‌اند یا خیر. ۳- ارزیابی فوق بارها انجام می‌شود و با تقسیم تعداد ارزیایی‌های 0 > 7 بر تعداد تمام آزمایش‌هاء احتمال شکست به‌دست می‌آید. تحلیل قابلیت اطمینان با استفاده از 1۳5 دارای مزایای بسیاری مانند محاسبات قابل درک احتمال گسیختگی, قابل اجرا بودن تنها با دانش اولیه محاسبه احتمال و برنامه نویسی نسبتاً بدون دردسر برای محاسبه احتمال است. همچنین محاسبات اشتباه احتمال به‌راحتی قابل اجتناب است. زیرا محاسبه توابع عملکرد قطعی چندین بار انجام می‌شود. شکل (۸-۶) نتیجه تحلیل پایداری ۷1۳85 برای لغزش اسکله‌های وزنی را نشان می‌دهد. تعداد کل تکرار محاسبات ۰و احتمال ؟ بختگ تخمینی ۱۰۲۱ ۱/۱ (۵۰۰۰۰۰/ ۵۴۹۲۱ -) است. 0 > 73086 1269176110 دیا 170-0651۳110 7386 2 < 0 0 ۹500 1000 1300 (07ل) 4 ۲۲۳۵ 10340 شکل ۶-۸- نمونه ای از نتایج ۷16-5 برای لغزش در اسکله‌های وزنی. ۲-۶-۸- تعیین ضرایب جزئی توسط ۸1۲5 محاسه ضرواب حزئ با استفاده از ۸105 بر اسا 0 ۱ نسمتا آسار" است. به خاصط . یک نقطه به صرایب جچرئی د ر بر آاساس روس اآررس خی دس نت ر حاص. . طراحی با بالاترین احتمال در بین نقاط تولید شده توسط ۷105 و به اندازه کافی نزدیک به حالت حدی پیدا می‌شود و سپس یک ضریب جزئی با معادلات (۱۲-۸) و (۱۳-۸) و با استفاده از یک مقدار مشخصه محاسبه می‌شود. -------- صفحهٔ بعد -------- طراحی بر مبنای قابلیت اطمینان ۵ ۱ نا ۳-۶-۸- زمان آزمایشی ۷105 پیشرفت قابل توجه در سرعت محاسبات یکی از دلایل استفاده مکرر از 11289 برای محاسبه احتمال است. پیشرفت چشمگیر در روش تولید اعداد تصادفی یکنواخت. که منبعی برای تولید اعداد تصادفی مطابق با توزیع‌های احتمال مختلف است. نیز به استفاده از ۸/125 کمک کرد. بسیاری از زبان‌های محاسباتی استاندارد. تولید اعداد تصادفی را با توجه به انواع مختلف توزیع‌های احتمال, تابعی می‌کنند و کاربران می‌توانند بدون زحمت اعداد تصادفی مفید و بسیار قابل اعتماد را به‌دست آورند. تعداد آزمایش‌های 11۳5 مورد نیاز برای اجرای 1۳8 پایدار یک مشکل مهم است. روبینشتاین (۱۹۸۱)» با استفاده از نظریه احتمال اولیه به این مشکل می‌پردازد. نتایج او نشان می‌دهند که اطمینان از ۵۰ تا بیش از ۱۰۰ نمونه در محدوده تخریب به‌عنوان راهنمای آزمایش‌های ۷15 برای ارزیابی احتمال شکست پایدار در نظر گرفته می‌شود. به‌عبارت دیگرء ارزیابی احتمال گسیختگی حدود ۱۰-۲ به کمتر از تقریباً ۱۰۵ تکرار 1۳5 و احتمال حدود ؟:۱۰ به‌حداقل تقریباً ۱۰۶ تکرار 1۳5 نیاز دارد. همچنین تأیید این نکته مهم است که با افزایش تعداد تکرارهاء احتمال گسیختگی همگرا می‌شود. نمونه‌گیری متمرکز یک روش معمولی در میان چندین روش ۷15 است که برای تخمین موثر احتمال گسیختگی پایین پیشنهاد شده است. با این حال, ویژگی‌های مختلف چنین روش‌هایی نیاز به بررسی کافی از ماهیت مشکلات. قبل از کاربرد دارد. احتمال خرابی کم نیز باید به‌طور کامل اهمیت مهندسی احتمال محاسبه شده را در نظر بگیرد. ۴-۶-۸ نکات تکمیلی مثال, توان موج و نیروی باد بر روی سازه‌های فراساحلی همبستگی قوی دارند. این موارد نیاز به تولید اعداد تصادفی با در اطمینان در مورد زنجیره‌های ناهمگن مدل‌سازی شده توسط میدان‌های تصادفی, مانند زمین, تولید شوند. ۸-۷ مراجع 0 1۱۱ ۵۱۵ 7۳60۹ ۵/۵۳/۱۷ |۳۵ اک ,(1962) بل ۵ بلط 200 .۳ 1۳۵1-۲۳۹۱ (1۱] ۰ 50۳1820-۷۵۵۶ ۵۲/0/۰ 7711807۷ ]2[ 1۹0۰ )1998(, 710۵/10۵۱ 510/0 150/152394, 00۱۵۵/۲۲۱ 0۱۵/۸۳۲۱۱۱ 0۰ ۰ ۳۰ 1۳۹1116 ۵[1۵گا بدع ۸01 اک [0 112100 جع( 2/0/1110 ,(0986) کل مزنطها ۵۰ ۲1۵۵12 [3] ۰ ,5005 یک ۷۷:16 0100[ ,۳۳۵۵/09 0 کافحاه۸ 1/ ۵/0۳1[ اک .(0999) مس با ,106 [4] 5 ما٩‏ 77020۰ ۱۵1۵0۲8۶۰ ۵010۱1۵ 13/۵۵8۵۵۷۱۱ .(2023) 0.6 ,۷۷۶۱۱۵ [5] ۰ 0۵/10 (۲۵://0 ۳ ۳۵۵۰ ۴۳لا .(.00 *1) 0 ][۳۲۵ ۳ م0001 رز ۳۳۵۶۳ 0061 اه 0۵۳۵0172۵00 ,(2014) ۷.۰ ب0ز۲100 .۷ بعکلقا0 [6] ۱70-۰ ,(70)2 ,(8 ۳۵16011 ۳6 0د060)) 6005 ۵1ا (۲1 آ[0 اع مک موجه 7 [0 ۵ 70۳ 0 ]۳۳۵ 1ک5 هد 0601 ۱۵ ۳۳۵۲ ۷0۵61 اه 0۵0101721100 ,(2014) .۷ ۲10۵0 ۷.۰ معکلها0 [7] 166-۰ ,(70)2 بح ,۳۳۵166۵5 0۷1 آ0 رامنم5 مدمه ل او ۵ 0۳( -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- مثاز فصل نهم های طراحی -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- مغال‌های طراحی ۵ ۳۳ 7373937۷۹۷ ۹-۱- اسکله بلوکی در این بخش به‌منظور سهولت در بکارگیری روابط ارائه شده برای تحلیل و طراحی اسکله‌های بلوکی» یک نمونه از این اسکله‌ها با استفاده از روابط ارائه شده بررسی می‌شود. ۱-۱-۹ هندسه اسکله هندسه اسکله مثال طراحی مطابق با شکل (۱-۹) شامل یک اسکله بلوکی پشت پلکانی به ارتفاع ۱۱ متر (شامل ۱۰ متر ارتفاع آزاد و ۱ متر عمق مدفون) است. آبخور اسکله ‎٩‏ متر و مصالح خاکریز شامل ماسه با تراکم متوسط است. مشخصات مکانیکی مصالح در جدول ‎)۱-٩۹(‏ ارائه شده است. یی 8 0.5 مر سب شکل ۱-۹- هندسه اسکله مثال طراحی. جدول ۱-۹- مشخصات مصالح خاکریز. -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۴ ۸ رراهنمای طراحی لرزه‌ای موج‌شکن‌های توده سنگی و اسکله‌های وزنی بلوکی و گت ۹-۱-۲ محاسبه ضریب لرزه‌ای با فرض استقرار اسکله در ساختگاهی با حداکثر شتاب تصحیح شده ع ۳/* و مقدار تغفییرشکل مجاز ۱۰ سانتی‌متر ضریب لرزه‌ای به‌صورت زیر محاسبه می‌شود: 8 03 5 - 10 0 5 - 1۳ 7 > 0.04 ج+ش (2) 8 << 0.04 + (ش) 8 > را 8 10 8 1 ۰ ۹-۱-۳- بررسی گسیختگی لغزشی در حالت استانیکی با فرض سربار صفر و عدم اختلاف بین سطح آب پسماند و سطح جزر و مد داریم: [6 562 [.)0 ۳۵۳ 0 05۶ (مرو + برس + 28 بر 4 << 11658 + 21231 + 35385 + 22111 +5969 -<- 0 + 13130 + 21540 + 28586 + 8839 < [6 10 (روچو +98 + )2 رک 715 8 د- 96354 ۷ 0.83 < بر# ول < بط 1 ۷77715 1.01 > کول < مک 1 > (98 کم 1( 1 ۰ << مخ چ سح 7209738 رس یا که در آن: ": مقاومت برشی زهکشی‌نشده برای خاک چسبنده یا چسبندگی ظاهری در شرایط زهکشی‌شده برای خاک ماسه‌ای وزن موْثر یک قطعه (وزن جوی در بالای سطح آب یا وزن زیر آب در زیر سطح آب) 4 سربار روی یک قطعه ۷۷۲ وزن آب ((.]۷۷ا - [9)1۹۷۷,,م) در یک قطعه. متناظر با اختلاف بین سطح آب پسماند (.]۷۷) در پشت اسکله و سطح جزر و مد (۷1ن) در جلوی اسکله. در شرایطی که .]۷۷ بالاتر از 7ب باشد. زاویه اصطکاک داخلی خاک ک: عبارت بار [: ضریب جزئی عبارت مقاومت -------- صفحهٔ بعد -------- مثال‌های طراحی ۳( ۳2 و جدول ۲-۹- ضرایب جزئی مورد استفاده برای بررسی گسیختگی لغزش دایره‌ای بستر. موضوع بررسی ضریب تغییرات خاک ضریب جزئی عبارت ضریب جزئی عبارت بار ضریب تعدیل (771) چسینده لایه خاک (7:)) مقاومت (پ ( گسیختگی لغزش دایره‌ای حالت عدم وجود خاک ۸۳ ۱/۰۱ ۱ بستر (حالت استاتیکی) چسبنده در دایره لغزش ۹-۱-۴- بررسی گسبختگی لغزشی تحت زلزله سطح ۱ 5 << (635197.5 + 239751 - 110092) ۷ 0.7 < (روط - بررط - مر )ما عمط 4 + 264207.8 +0 + 2356027 < روط + روط + بربرط + بط رک << 7 >> 505538.5 ۷ 2 > را > بط 4 > 62.94 5625 ۷ 1 > پرکو7 > یک 0 (56 0 566 1( 1 5 ۰ ح سس م1 ]| ج[ کش 10077 < رچر ۱۳۳ که در آن: 78 ضریب اصطکاک بین زیر پیکره اسکله و شالوده 7 ورن پیکره اسکله ر۳: برأیند فشار جانبی افقی وارد بر پیکره اسکله ر 7 برآیند فشار آب دینامیکی وارد بر پیکره اسکله (تنها در طی زلزله) نیروی اینرسی وارد بر پیکره اسکله (تنها در طی زلزله) کن عبارت بار ضریب جزئی عبارت مقاومت و ضریب جزئی عبارت بار 1 ضریب تعدیل جدول ۳-۹- ضرایب جزئی مورد استفاده برای بررسی لغزش پیکره اسکله. لغزش پیکره اسکله (تحت زلزله ۲ ۱ ۱ سطح ۱) -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۶ ۸ رراهنمای طراحی لرزه‌ای موج‌شکن‌های توده سنگی و اسکله‌های وزنی بلوکی ۹-۱-۵- بررسی وازگونی اسکله تحت زلزله سطح ۱ لوط روط -0۷) < م۴۸ 239751 ۷ 6) - (635197.5- ۷ 6) - (110092 ۷ 3. 41) - 27 م- ,1۳ + ر۳ ۳ + و6۳ + برطه < مک (264207.8 ۷ 5. 5) + (0 ۷ 5) + (235602.7 ۷ 3. 66) - 6 > (62752.44 ۷ 5. 4) + 7 تج 2748092.7 1۷ < رظ 7 < و۸ 46 > 1346521.96 ۷ 1 > کی < رک ۱ 1( 2 1 > 54 سس ر سر 2727 > پر ۳۳ - 0.54( > 1 04 ۵ که در آن: وزن پیکره اسکله و: نیروی شناوری برآیند فشار جانبی قائم وارد بر پیکره اسکله پرظ: برآیند فشار جانبی افقی وارد بر پیکره اسکله بر برآیند فشار آب پسماند وارد بر پیکره اسکله ۳: برآیند فشار آب دینامیکی وارد بر پیکره اسکله (تنها در هنگام زلزله) نیروی اینرسی وارد بر پیکره اسکله (تنها در هنگام زلزله) فاصله محل اثر برآیند وزن اسکله تا پنجه جلویی پیکره اسکله فاصله محل اثر برآیند افقی فشار جانبی تا کف پیکره اسکله ۵ فاصله محل اثر برآیند فشار آب پسماند تا کف پیکره اسکله فاصله محل اثر برآیند فشار آب دینامیکی تا کف پیکره اسکله فاصله محل اثر نیروی اینرسی تا کف پیکره اسکله عبارت مقاومت 5 عبارت بار [: ضریب جزئی عبارت مقاومت و ضریب جزئی عبارت بار 81 ضریب تعدیل -------- صفحهٔ بعد -------- مغال‌های طراحی ۳۳ جدول ۴-۹- ضرایب جزئی مورد استفاده برای بررسی واژگونی پیکره اسکله. ۹-۲- موجح شکن توده سنگی در این بخش با انجام تحلیل پایداری شبه‌استاتیکی شیروانی» پایداری یک نمونه موج‌شکن توده سنگی بررسی می‌شود. هندسه موج‌شکن مثال طراحی مطابق با شکل (۲-۹) است. نسبت شیب‌های نهایی طرفین موج‌شکن ۱:۲ است. مشخصات مصالح لایه‌های مختلف موج‌شکن در جدول ‎)۵-٩(‏ ارائه شده است. همچنین زلزله‌های سطح ۱ 0 ۲ برای سازه مورد بررسی به‌ترتیب برابر 8 ۰/۱۲ و ع ۰/۱۸ هستند. در شکل ‎)۲-٩۹(‏ و جدول (۶-۹) نتایج تحلیل پایداری ارائه شده است. یدب هرهب و و بجر 5 خر ۹ شکل ۲-۹- هندسه موج‌شکن مثال طراحی. جدول ۵-۹- مشخصات مصالح لابه‌های موج شکن )۱۳۵008760۴۳7/۹۴۳7/۹۴۳7/*( تا لح لح -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۸ ۸ رراهنمای طراحی لرزه‌ای موج‌شکن‌های توده سنگی و اسکله‌های وزنی بلوکی 83 53 یج 3 13 8 6 بیج 3 8 شکل ۳-۹- تحلیل پایداری شبه‌استاتیکی شیروانی برای موج‌شکن توده سنگی. جدول ۶-۹- نتایج تحلیل پایداری شیروانی -------- صفحهٔ بعد -------- مغال‌های طراحی ۳( ۳۹ ۹-۳- بررسی عملکرد لرزه‌ای موج‌شکن توده سنگی و اسکله بلو کی با انجام تحلیل دینامیکی در این بخش با انجام شبیه‌سازی عددی, عملکرد لرزه‌ای موج‌شکن توده سنگی و اسکله بلوکی بررسی می‌شود. در این رابطه یک مدل تفاضل محدود صریح با استفاده از نرم افزار 1۸ ] دو بعدی نسخه ۸/۱ ایجاد و پاسخ لرزه‌ای موج‌شکن و ۹-۳-۱- روند مدل‌سازی دقت است. برای انتشار دقیق موج لرزه‌ای در مدل, اندازه کوچک‌ترین ناحیه شبکه. باید کوچک‌تر از یک دهم طول موج مرتبط با بالاترین مولفه فرکانس موج ورودی که حاوی آنرژی قابل ملاحظه‌ای است. در نظر گرفته شود. همچنین, در خصوص اسکله بلوکی پشت شکسته. به‌واسطه هندسه پیجیده و جزئیات هندسی فراوان به‌سبب ابعاد و شکل بلوک‌های دقتی مطلوب مدل کرد. بر این اساس, از یک شبکه با نواحی مربعی ریز براحی مدل‌سازی موج‌شکن توده سنگی و اسکله در طی تحلیل‌های استاتیکی, مرزهای جانبی مدل عددی در راستای افقی و مرز تحتانی در هر دو راستای افقی و قائم مقید می‌شوند. در حین تحلیل‌های دینامیکی. برای حذف اثرات ناشی از برخورد امواج به مرزهای جانبی و انعکاس آن‌ها به داخل مدل. از مرزهای زمین آزاد" برای جوانب مدل عددی استفاده می‌شود. مرزهای زمین آزاد در مدل‌سازی‌های دینامیکی شامل یک ستون خاک به عرض واحد هستند که رفتار محیط جانبی بی‌نهایت خارج از مدل را شبیه‌سازی می‌نمایند. برای شبیه‌سازی مرزهای زمین آزاد در قسمت‌های جانبی مدل از میراگرهای ویسکوز "۲ استفاده می‌شود. برای لحاظ نمودن اآندرکنش سازه اسکله و مصالح ژئوتکنیکی بستر و خاکریز در مدل‌سازی‌های عددی, عنصر سطح مشترک به‌کار گرفته می‌شود. برای این منظورء زاویه اصطکاک عنصر سطح مشترک برابر با ‎٩/۶‏ زاویه اصطکاک مصالح ژئوتکنیکی در این بخش‌ها در نظر گرفته می‌شود. هم‌چنین, سختی نرمال ( ,,6/) و برشی ( ,: ۸) عنصر سطح مشترک بر اساس معادله زیر محاسبه می‌شود: )۴ +46۱ )٩-۱(‏ کت | 10*۵ > را ع ما ٩ 1 که ک/ و 7 به‌ترتیب مدول‌های حجمی و برشی و ,:,, ۸2 کوچک‌ترین بعد زون مجاور عنصر سطح مشترک در جهت ۱۳۳۵۵ 0 ۹ا00 حدل دبا۵۵۵ز ۲۷۷ -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۰ ۸ رراهنمای طراحی لرزه‌ای موج‌شکن‌های توده سنگی و اسکله‌های وزنی بلوکی برای شبیه‌سازی رفتار دینامیکی مصالح دانه‌ای متراکم و بتن اسکله بلوکی به‌ترتیب از مدل‌های رفتاری الاستیک- پلاستیک موهر -کولمب و الاستیک استفاده می‌شود. برای شبیه‌سازی رفتار مکانیکی مصالح ژئوتکنیکی مستعد روان گرایی, تاکنون مدل‌های رفتاری مختلفی توسعه یافته‌اند. در مدل‌سازی حاضر, از مدل رفتاری الاستوپلاستیک 17125۸7717 برای مدل کردن رفتار مصالح روآان‌گراء استفاده می‌شود. مدل 3۳8۸0117الا یک مدل الاستوپلاستیک تنش موثر دوبعدی برای انجام تحلیل‌های تنش - تغییرشکل در سازه‌های زئوتکنیکی است. این مدل برای شبیه‌سازی رفتار مصالح ژئوتکنیکی دانه‌ای دارای پتانسیل روان‌گرایی توسعه یافته است. شبیه‌سازی رفتار مکانیکی مصالح در مدل 1718۳8۸11 به‌صورت همبسته" انجام و اندرکنش دینامیکی آب منفذی و بخش جامد خاک به‌طور مستقیم لحاظ می‌شود. برای این منظورء معادلات تعادل مکانیکی و جریان به‌طور همزمان حل می‌شوند و پاسخ آب منفذی از طریق مدول حجمی سیال با پاسخ اسکلت خاک همبسته می‌شود. در این مدل, رفتار تنش - کرنش برشی با استفاده از یک رابطه هایپربولیک و کرنش حجمی اسکلت خاک به کمک یک قانون جریان که خود تابعی از نسبت تنش حاضر ((7) است. تخمین زده می‌شوند. در مدل 11125۸7110 پاسخ‌های الاستیک به‌صورت همگن فرض و توسط مدول برشی (*6) و مدول بالک (*8) به‌صورت زیر توصیف می‌شوند: 0 -۳( 8" - )۹-۳( که در آن ۰.۸ عدد مدول برشی الاستیک؛ ,ال فشار اتمسفر؛ ا6. تنش میانگین در صفحه بارگذاری؛ ۰716 توان چسبندگی. سطح تسلیم در فضای تنش, مطابق شکل (۴-۹-الف) با استفاده از یک خط گذرنده از مبداً توصیف می‌شود. برشی پلاستیک (*(2) که مطابق شکل (۴-۹-ب) با تغییر نسبت تنش ((47) مرتبط است. به‌صورت زیر تعریف می‌شود: 0-01 )1-)0/7,(8,۹-۴( " ۲0۱۵ -------- صفحهٔ بعد -------- مغال‌های طراحی ۳( ۳ که در آن. ات مدول برشی پلاستیک در یک سطح پایین نسبت تنش (*-[0؛ (7 نسبت تنش در هنگام گسیختگی (برابر با 4 5171)؛ م0» زاویه اصطکاک بیشینه و م)ل نسبت گسیختگی هستند. با استفاده از قانون جریان, افزایش کرنش حجمی پلاستیک (42) به‌صورت زیر با افزایش کرنش برشی پلاستیک (*(۵) مرتبط می‌شود: (۹-۵) *7/6((47)- .0 90)< هل که در آن. م0 زاویه اصطکاک حجم ثابت!" یا زاویه تبدیل فاز "۲ است. سطح تسلیم و جهت کرنش‌های پلاستیک براساس قانون جریان در شکل (۴-۹-ج) نشان داده شده‌اند. در نسبت‌های تنش پایین. فشردگی پلاستیک قابل ملاحظه‌ای بزرگ‌تر از رم اتساع افزایش ییافته برشی پیش‌بینی می‌شود. مطابق شکل (۴-۹-د)» هنگامی که مقدار نسبت تنش کاهش می‌یابد. باربرداری اطلاق می‌شود. اگر نسبت تنش بدون تغییر علامت. شروع به افزایش نماید. بارگذاری مجدد نامیده می‌شود که در آن هیچ‌گونه کرنش برشی و حجمی پلاستیک ایجاد نمی‌شود. این حالت (بارگذاری مجدد) تا زمانی که تسبت تنش کم‌تر از بیش‌ترین مقدار قبلی باشد. ادامه می‌یابد و هنگامی که نسبت تنش از بیشینه مقدار قبلی بیش‌تر 7 طِ 018 ] ای ّ 9 ۷( 1 ۱ » 1 !۱ 111111 سا ۵8 رک 8 ق‌ ی ی ی ‌ و۸۵10 ۳ 5 ح سس سور زص ی م رم َ 4 5 5 َ زار ن ی اس اس ما ۹ ۰ است ی ی طّ 111110 9 ۹ یم شم (6) هراد ۲۱11۱۱۵ |3۵:۱۵ (ر) 57۵ :516۵ ۲13516 ص (الف) (ب) (ج) (د) شکل ۴-۹- مشخصات مدل (11۳5۸۳1]: (الف) سطح تسلیم. (ب) افزایش کرنش برشی پلاستیک و مدول برشی پلاستیک. (ج) مسیرهای کرنش‌های پلاستیک مرتبط با موقعیت سطح تسلیم و (د) نمایش بارگذاری. باربرداری و بارگذاری مجدد در تاریخچه نسبت اضافه فشار آب منفذی " ایجاد شده در هر چرخه بارگذاری بر مبنای کرنش حجمی پلاستیک. مدول برجهندگی " خاک و سختی سیال منفذی برآورد می‌شود. مدل 17825۸871 دارای قانون سخت‌شوندگی مختلط * سینماتیک و همسانگرد است که امکان تغییر توأمان اندازه و موقعیت سطح تسلیم را فراهم می‌سازد. پارامترهای مدل 11۳3-5۸۷1 را می‌توان با استفاده از رویکردهای مستقیم و غیرمستقیم به‌دست آورد. در رویکرد مستقیم. از داده‌های آزمون‌های آزمایشگاهی برای تعیین پارامترها استفاده می‌شود. در حالی که رویکرد غیرمستقر ععه 100 ۷۵16 ۲۳001۵1 6 ۳۵۹1۵۲۲۵0 ۳۳۵۹۵ * 6 1۴ 00۳6 45ع۳0 ۲ 13۵۵۵ 60۵۵ " "۹/1۱۵۵ ۱۵۳۵6۱۱۵ [۵ -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۳ ۸ راهنمای طراحی لرزه‌ای موج‌شکن‌های توده سنگی و اسکله‌های وزنی بلوکی ار براساس همبستگی میان پارامترهای الاستیک و پلاستیک با تراکم نسبی (,(7) یا مقادیر عدد نفوذ استاندارد اصلاح‌شده (مم((/۸)) است. در خصوص مدل (]7۳-5۸]. بیش‌تر پارامترهای مهم مورد نیاز با عدد نفوذ استاندارد اصلاح‌شده (مم((/۸)) ۹-۳-۳- موج‌شکن توده سنگر هندسه مدل عددی موج‌شکن توده سنگی در شکل (۵-۹) آرائه شده است. مطابق شکل ‎)۵-٩۹(‏ ارتفاع کلی موج‌شکن برابر ۲۳/۸ متر و ضخامت دو لایه خاک بستر ۲۸/۲ متر است. مشخصات ژئوتکنیکی مورد استفاده در شبیه‌سازی عددی در جداول (۷-۹) و (۸-۹) ارائه شده است. بارگذاری ورودی مطابق با شکل (۶-۹) یک تاریخجه زمانی مصنوعی شتاب افقی با فرکانس ۲ هرتز و حداکثر شتاب افقی ع ۰/۲ است. : هه یدمن ند أ ۳ ۹ و ۱ مدمه 1۱355 ۱ 7 7۲ و5 1 1 (ن30(۳ 1(1) ‎)٩11(‏ 1.3۱۵۱ 11۱۲۱۱۵ او ۳ ۱۹5 (ن*5 1(۲) ‎٩۱|‏ ۱6)۱) ی سس سس : سا سا ۰ ی سم ۲ زلا‌هج در تا ساسا با تن ات ار رتش را تست ارت مشخ رسد شمارا کت متسر تست اراس شش خر سس مدا 1 را ا 1 :1 ی ۴ : (:6-6:)) 0۱۱۲1330۳ : شکل ۵-۹- هندسه مدل عددی موج‌شکن توده سنگی. جدول ۷-۹- مشخصات ژئوتکنیکی مصالح غیر روان‌گرا مدل عددی موج‌شکن توده سنگی. 1 مدل ۳ هر ه پر 0 0 لابه )0۶ نوع رفتاری ) ۳ رک ) ( ی ) ( 1 (۳۵) (31۵) (۹31۲9) ات اه هه هه ی کولب ند) ۰ ۰ فو سوب ۷۰ ۱۸۰ ۳۵ ۳ ۷/۸ ۷۳۲ تحتانی (۱) مدول برشی (۲) مدول بالنک -------- صفحهٔ بعد -------- مثال‌های طراحی ۳/۳( ۳۳ جدول ۸-۹- مشخصات ژئوتکنیکی مصالح روان‌گرا مدل عددی موح‌شکن توده سنگی ۱ ۱ ۱ 0 5 10 15 1116 )٩( شکل ۶-۹- تاریخچه زمانی شتاب افقی مدل عددی موج‌شکن توده سنگی. شکل ‎)۷-٩۹(‏ تاریخچه زمانی تغییرمکان‌های قائم و افقی موج‌شکن توده‌سنگی در طی بارگذاری لرزه‌ای را در حالت با بستر غیر روان گرا (1 51410) و با بستر روان‌گرا (2 51410) را نشان می‌دهد. مطابق با شکل (۷-۹) وقوع روان‌گرایی در مصالح بستر موجب افزایش قابل توجه تغییرشکل موج‌شکن توده سنگی می‌شود. شکل‌های (۸-۹) و (۹-۹) به ترتیب کانتور توزیع نسبت اضافه فشار آب منفذی (11) و تنش موثر قائم را در حالت با بستر غیر روان گرا (1 51416) و با بستر روان گرا (ع5101 2) را نشان می‌دهد. (1) 51۸10 سس ۱ 0 (2) 851216 ۰-- (ی 0 ی 8 9 2 َ 0 5 زا سم 3 2 نت6 5 4 2 8 ج 5 8 پچ نس ۳ - یه که 0.7 0 5 10 15 20 0 5 10 15 20 "1106 )5( "116 )٩( شکل ۷-۹- تاریخچه زمانی تغییرمکان‌های قائم و افقی موج‌شکن توده‌سنگی در طی بارگذاری لرزه‌ای در حالت با بستر غیر روان‌گرا ( ع5121 1( و9 با بستر روان گرا (2 4216؟۹). -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۴ ۸ رزراهنمای طراحی لرزه‌ای موج‌شکن‌های توده سنگی و اسکله‌های وزنی بلوکی چواااحا۳۳ ۱411 ۳۳۴00 ۲۹۱ ۰-1 ۲۷ 200-1 ۲۹ ۹1 51۱16 )1( ۱70۴0 ۱.00 10 0000 1۱/01 ا 720001 30-1 ۷ 6001 : : (2) 5101 7.001 4 8,001 00 ۰ ۱0 00 ع17 1۱130۳0 0 ببم ۱5000 1 100 1۱70۴0 ۱00 شکل ۸-۹- کانتور توزیع نسبت اضافه فشار آب منفذی (11) موج‌شکن توده‌سنگی در طی بارگذاری لرزه‌ای در حالت با بستر غیر روان‌ گرا (1 51216) و با بستر روان گرا (2 54216). 5 ۱۳۱ 38۳ (۳۵) ی 5+ع650- ۳۹ سس 005 ه 0 ی , ی (1) ع51۹1 5 ک؟- ۷ ی ۳ : ۳۳ 505 4- 5 4- 3.50۳5 33005 ۳5 2.50- 2005 5 پم 1100۴5 4+ع500 : 0.00۳0 5 ۱۳ 8ج (۳2) 5+ع650- ۳۹ سم 5+ع600- ۱4 0 5+ع5: 50- فا ۱ ۱ (2) *51:1 5005 سح 7 455 9 تا ۹ ۰ ۸ ور . 95 ۹ و ۳ متس زرا 0 1 ۲ 5+ع 1 5004 8 شخ وی 1 +000۴ شکل ۹-۹- کانتور تنش موثر قائم موج‌شکن توده‌سنگی در طی بارگذاری لرزه‌ای در حالت با بستر غیر روان‌ گرا (1 ع5121) و با بستر روان‌گرا (2 ع5121). ۹-۳-۳ اسکله بلوکی هندسه مدل‌های عددی مورد بررسی در شکل (۱۰-۹) ارائه شده است. مطابق شکل (۱۰-۹) عملکرد لرزه‌ای ۲ اسکله بلوکی پشت‌شکسته. پشت پلکانی و پشت قائْم بررسی می‌شود. ارتفاع کلی اسکله‌ها برابر ۱۱ متر است. مشخصات ژئوتکنیکی مورد استفاده در شبیه‌سازی عددی در جدول ‎)۹-٩(‏ ارائه شده است. بارگذاری ورودی مطابق با شکل (۱۱-۹) یک تاریخجه زمانی شتاب افقی با فرکانس ۲/۸ هرتز و حداکثر شتاب افقی ع ۰/۳۵ است. -------- صفحهٔ بعد -------- مغال‌های طراحی او اه و را "۳ اج ۷۷ 7و5 (۸) ۳۳۳ و 0.90 (الف) از ۷۷ هط وماموق (2) 00 44 یانما و۷۷۷ اموط 0۵اه ۷ ۵ 45.090 اما (ج) شکل ۱-۹- هندسه مدل عددی اسکله بلوکی: : (الف) پشت پلکانی (5181۳). (ب) پشت شکسته (13۳06-۵2) و (ج) پشت قانم .)۷۵۲۵| ۵( تاریخچه‌های زمانی تغییرمکان افقی ماندگار بالا (1[ ۸-1(15۳) و وسط (2 1(15۳-)4) اسکله‌های بلوکی پشت پلکانی (51۵[7)» پشت شکسته (13۲0۵۱1-۵0) و پشت قائم (۸0 [۷۵110۵) و همجنین تغییرمکان قائم (۷-115۳) آن‌ها در شکل (۱۳-۹) نشان داده شده است. -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۶ ۸ رراهنمای طراحی لرزه‌ای موج‌شکن‌های توده سنگی و اسکله‌های وزنی بلوکی جدول ۹-۹- مشخصات زئوتکنیکی مصالح خاکریز و بستر مدل عددی اسکله بلوکی. زاو یه اشباع اتساع (۸م۷) (0ل) (*) 9( ار 10۲ 2 0 4 8 12 16 "1116 )5( شکل ۱۱-۹- تاریخچه زمانی شتاب افقی مدل‌های عددی اسکله بلوکی. 17 کل3- 3706[ 2 [2ع ۵۳1 /۷۷- -1۳ - 3۲06: - 2 -۲/ ۵۳1۵| 2 0 5 10 15 20 0 5 10 15 20 0 5 10 15 20 "1116 )٩( "116 )٩( "11۳16 )9( شکل ۱۲-۹- تاریخچه‌های زمانی تغییرمکان افقی ماندگار بالا (1 1(157-) و وسط (2 1(1950-)3) اسکله‌های بلوکی پشت پلکانی (512۳)" پشت شکسته (۵,-13۳06) و پشت قائم (۳2 ۷۵۲۵۱) و همچنین تغییرمکان قائم (۷-1(15۳) آن‌ها در طی بارگذاری لرزه‌ای. مشاهده می‌شود که از میان سه اسکله مورد بررسی, اسکله پشت شکسته بهترین عملکرد لرزه‌ای را داشته و در طی زلزله کم‌ترین تغییرشکل‌های لرزه‌ای را تجربه کرده است. مطابق شکل (۱۲-۹) تغییرمکان افقی ماندگار اسکله پشت شکسته پس از اعمال بارگذاری لرزه‌ای در محدوده تعمیرپذیر (کم‌تر از ۵ درصد ارتفاع دیوار) قرار دارد. که مطابق جدول‌های -------- صفحهٔ بعد -------- مغال‌های طراحی ۳( ۳۲ قائم و پشت پلکانی نزدیک به یکدیگر بوده و این دو سازه عملکرد لرزه‌ای مشابهی را از خود نشان داده‌اند. اما میزان درصد ارتفاع دیوار شده است. بنابراین مطابق با جدول‌های (۲-۷) و (۲-۷) عملکرد این نوع اسکله برای سطح عملکرد تا قابل قبول است. در خصوص دوران ماندگار دیوارء عملکرد هر سه نوع اسکله مطلوب بوده و تغییرشکل دورانی هر سه اسکله در محدوده قابل بهره‌برداری بوده است. کانتور تغییرمکان آفقی اسکله‌های بلوکی پشت پلکانی (514[1)» پشت شکسته (۵۵,-1۲0۵0۲) و پشت قائم ([۷۲]1۵۵ 61)) در شکل (۱۳-۹) نشان داده شده است. مطابق شکل (۱۳-۹)» مکانیزم تغییرشکل اسکله‌های پشت پلکانی و پشت قائم واژگونی به‌سمت دریا به همراه لغزش بوده است. در حالی که اسکله پشت پلکانی تنها لغزش افقی را تجربه نموده است. -1.50۴-41 5002-02 لا ۰500-02 150۴-41 2.50۴-041 3.50۳1 4.50۴1 د ۳-1 1.50- ۴-1 1.00- 5.00۳-2- 0.00۳0 ا 5.00۴02 1.00۴01 1.50۳-01 2.00۳-01 2.50۴-1 3.00۴-1 هم ‌ 3 1.00۴-1- وج ۲۳ 00000 ‌ ِ 1 1.00۳-01 ۱ 2.00۴-1 5 3.00۳-01 ۹ 4.00۳۵1 ۱ ۱ 5.00۴01 (ج) شکل ۱۳-۹- کانتور تغییرمکان افقی اسکله‌های بلوکی: (الف) پشت پلکانی (5121۳). (ب) پشت شکسته (۵,-13۳۵۱) و (ج) پشت قائم (۵۷ |(۷۲۵) پس از بارگذاری لرزه‌ای. -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- واز هنامه ْ -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- واژهنامه ۳۴ و جچجچجچجچجچجججچجچچچشخشخشخجخجخجخج<ج<خ<خ<خ<شگگ اسکله ال۳/2 0 پیکره اسکله ۳۵۵۷۷ ۷۷۵۱1۱ موج‌شکن وه ان لغزش 5101 گوه گسیختگی ۵۵۵ ۲۳۵۵|۳۵ وارگونی 00 روان گرایی 10 ظرفیت باربری 0۳2 8۳۳۵ شدت 13۹1 پایداری 51001111 سنگ‌بستر >( بلوک‌های سلولی 100 ۳هاا۵1) ۱ : طراحی بر مبنای ۵۲۲-۵ ۳6۲]0۲1 طیف پاسخ نا حور نها ۱ عملک د ع(0 تاریخچه زمانی 1116" قابل بهره‌برداری عاا 50۳۷۱0 تحلیل خطر لرزه‌ای ۳۳۵۵15116 1 . : : تعمیرپدیر ۲۵۱۲۵۵ احتمالاتی 5 1۵7۵۲ اثرات محلی ساختگاه 011 عازد 100۵ در آستانه گسیختگی 0 ۵۳ع1 3 فشار جانبی خاک ۵۳ |1۸1۵ گسیختگی کامل 1( محرک ۸ حوضجه آرامش [(ر1 ۱2 مقاوم ۳ تفریحی [ 1100۲۵1۵۵ ضریب لرزهای 10۵۳17011۵1 ۸0۵۳01 ج ایمنی قابل 2001206 آ0 اما ظاهری 1 ‎٩6۱۹1۱‏ قبول برای جان افراد 0۷ 1116 11۵ زاویه لرزه‌ای مرکب 2 2 دزد ۲00۵۹۱۱۵ حوضجه آرامش 1( سازه‌های آب‌بند ۹] ۷۷/۵1۳2 6 111۷ (11۵8 10 نگ لرزه‌ای نوسان ثابت 0 51600۷ آزمون میز لرزه ۵1 عاطاها 5۵۳۵ نوسان نامنظم 0 1۲۳21۵۳ آزمون سانتریفیوژ ۵1 ۲۵۱11۲۱۲۵۵ بلوک لغزنده نیومارک لاه 3۳/۵۲۴ نکویی برازش 1 آ0 ددع 60000 0 اس اه [۵۲/۵ 5۲۵1۵0 شتاب استانه یا (آجه‌نان) 10طد ۲۳۳ نابع توزیع تجمعی را هام۸ 2 00۳۳۷1۵11۷6 بحرانی ۳ نرمال استاندارد ریا 1 ِ طراحی بر مبنای نرم‌شدگی کرنشی 17 501101116 0 ۵:60 1011۵01111۷-۳ مدل ساختاری |1۵ ۲001۹1111۷۵ واسنجی کد 0 -------- صفحهٔ بعد -------- ۴۳۲ ۸ راهنمای طراحی لرزه‌ای موج‌شکن‌های توده سدگی و اسکله‌های وزنی بلوکی عدم قطعیت‌ها 0101111 ضرایب جزئی 5 ۳۵۲۵ سطح ایمنی هدف ۵ ۲2۳801" -------- صفحهٔ بعد -------- خواننده گرامی نظام فنی و اجرایی در سازمان برنامه و بودجه کشورء با گذشت بیش از پنجاه سال فعالیت تحقیقاتی و مطالعاتی عمومی. نشریه و مقاله. به‌صورت تألیف و ترجمه. تهیه و ابلاغ کرده است. ضابطه حاضر در راستای موارد یاد شده تهیه شده. به‌منظور توسعه و گسترش علوم در کشور و بهبود فعالیت‌های عمرانی به کار برده شود. فهرست ضوابط و نشریات منتشر شده در سال‌های اخیر در نشانی 1162۵11۵111.1۳۲ قابل دستیابی است. -------- صفحهٔ بعد -------- ۵ آ0 3۵۱۱1 15۱2916 )50۶0۲ فصد ۲۵۶ وراج 2 0۶] دهورتاعزوزجای جرع‌نوم(1 مزجود زهد 6 ۲-امماظ مجره 5۳۵۵۲۳۲۵۲۵۲۹ مجرجس ]۱۷ 5 0(32۲۷) 0۳2۲[1۷) 9 1۱۳-0 10-19-24 1251۳:۵۱۳۵ 0 ۷13۳106 ۶ا۲۹۶ 40 131۳2۹1۳۷۲۱۱۳۵ ,16030102 0۲ 01ع12 دراه 40 1603121 آ0 1602۳161 6 20 [ 10۲۳1۵ 01 17002۳1۵ 5 0۷۵1007 11۳۵۹۱۳۱۳۵ 5 وا ۱۱ مرها هن 1 2025 -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- موج‌شکن‌ها و اسکله‌ها از اجزای کلیدی زیرساخت‌های ساحلی هستند که امکان پهلوگیری و بارگیری ایمن شناورها را فراهم می‌کنند و در حفظ کارآیی بنادر نقش اساسی دارند. اختلال در عملکرد این سازه‌ها می‌تواند بر امنیت اقتصادی و کارآیی بنادر تأثیر منفی بگذارد. وقوع مخاطرات طبیعی مانند زلزله دهد. از این‌رو طراحی مقاوم و تقویت پایداری این سازه‌ها در برابر زلزله امری ضروری است. راهنمای حاضرء بر مبنای آخرین یافته‌های علمی, به‌روزترین ضوابط ‏ و روش‌های تحلیل و طراحی لرزه‌ای موج‌شکن‌های توده‌سنگی و اسکله‌های وزنی بلوکی ارائه می‌کند. جایگزینی روش‌های سنتی طراحی لرزه‌ای با روش‌های نوین می‌تواند ضمن کاهش آسیب‌پذیری لرزه‌ای سازه‌های ساحلی و افزایش قابلیت اطمینان, طول عمر مفید آن‌ها را نیز بهبود می‌بخشد.