11985

جمهوری اسالمی ایران Islamic Republic of Iran استاندارد ملی ایران INSO 1 - 12751 سازمان ملی استاندارد ایران 15729-1 تجدیدنظر اول Iran National Standards Organization 1st Revision 1041 تجهیزات آبیاری کشاورزی- کنتور ها- قسمت1 :الزامات 2024 Identical with ISO 16399: 2023 Agricultural irrigation equipment - Meters - Part 1: Requirements ICS: 17.120.01, 65.060.35 استاندارد ملی ایران شماره 1 - 12751 (تجدیدنظر اول :) سال1041 ب سازمان ی مل استاندارد ا ران ی تهران، ضلع جنوب غربی میدان ونک، خیابان ولیعصر، پالک2952 صندوق پست ی : 9315 - 35399 تهران- ایران :تلفن 9 - 44495593 :دورنگار44449848 و 44449381 رج ک، شهر صنعت ی ، میدان استاندارد صندوق پست ی: 391 - 13949 کرج- ایران :تلفن4 - 12489813 ( 829 ) :دورنگار12484335 ( 829 ) رایانامه: .ir :وبگاه Iran National Standards Organization (INSO) No. 2592 Valiasr Ave., South western corner of Vanak Sq., Tehran, Iran P. O. Box: 14155-6139, Tehran, Iran Tel: + 98 (21) 88879461-5 Fax: + 98 (21) 88887080, 88887103 Standard Square, Karaj, Iran P.O. Box: 31585-163, Karaj, Iran Tel: + 98 (26) 32806031-8 Fax: + 98 (26) 32808114 Email: .ir Website: استاندارد ملی ایران شماره 1 - 12751 (تجدیدنظر اول :) سال1041 ج به نام خدا آشنایی با سازمان ی مل استاندارد ایران سازمان ملی استاندارد ایران به موجب بند یک مادۀ9 قانون تقویت و توسعه نظام استاندارد ، ابالال شالده در د مالاه3159 ، وظیفال تعیین، تدوین، به روزرسانی و نشر استانداردها ملی را بر عهده دارد. ی تدو ن استاندارد در حوزه ها مختلف در ون یسیمک ها ی فن ک مر ب از ک ارشناسان سازمان، صاحب نظران مرا کال ز و مؤسسالا علمال ی ، پژوهش ی ، تول ید و اقتصاد آگاه و مرتبط انجام می شود و کوششی همگام با مصالح ی مل و با توجه باله شالرا ی ط تول د یال ، فنالاور و تجار است که از مشار ک ت آگاهانه و منصفان صاحبان حق و نف ع، شامل تول کدی ننالدگان، مصالر ک ننالدگان، صالادرکنندگان و وارد- کنندگان، مرا ک ز علم ی و تخصص ی ، نهادها، سازمان ها ی دولت و غیر دولتی حاصل می شود. پ شی ی نو س استانداردها ی مل ایران بالرا نظرخواه ی به مراجع ذ نفع و اعضا ون یسیمک ها مربوط ارسال م ی شود و پس از در ی افالت نظرهال ا و پ ی شالنهادها در یمک تال ی ملال مرتبط با آن رشته طرح و در صور تصو یب، به عنوان استاندارد ی مل (رسم ی ) ایران چاپ و منتشر م ی.شود شیپ ی نو س استانداردها یی ک ه مؤسسا و سازمان ها عالقه مند و ذ صالح نیز با رعا ی ت ضوابط تع یی ن شده ته ی ه م ی کنند درکمیتاله ی مل طرح، بررس ی و در صور تصو ی ب، به عنوان استاندارد ی مل ایران چاپ و منتشر می شود. بد ی ن ترت ی ب، استانداردها یی ی ملال تلقال ی یم شود ک ه بر اساس مقر را استاندارد ی مل ایران شما رۀ 9 ی تدو ن و در کمیت ی مل استاندارد مربوط ک ه در سالازمان ی ملال اسالتاندارد ایران تش کی ی ل م شود به تصو ی ب رس ی.ده باشد ساز مان ی مل استاندار یا د ران از اعضا ی اصل سازمان ب نی الملل ی استاندارد (ISO) 3، کمیسالیون بالین المللالی الکتروتکنیالک ( IEC ) 2 و سازمان بین المللی اندازه شناسی قانونی (OIML) 1 است و به عنوان تنها رابط5 کمیسیون کدکس غذایی (CAC) 9 در کشور فعالیالت می کند. در تدو ی ن استانداردها ی مل ایران ضمن تالوجه به شرا ی یلک ط ی و ن ازمند ها خاص ک شور، از آخر ی ی ن پ شرفت ها علمال ی ، ی فن و صنعت ی جهان و استانداردها نیب الملل ی بهره گیر می .شود سازمان ی مل استاندارد ا ی ران م ی تواند با رعا ی ت مواز ی شی ن پ ینیب شده در قانون، برا حما ی ت از مصالر کننالدگان، حفالس سالال مت و ی من یا فرد و عموم ی ، حصول اطم ی نان از یف کی ت محصوال و مالحظا ز ست ی یطی مح و اقتصاد ، اجرا بعض ی از اسالتانداردها ی مل ایران را برا محصوال تولید داخل کشور و/یا اقالم وارداتی، با تصویب شورا عالی استاندارد، اجبار کند . سازمان م ی تواند به منظور حفس بازارها نیب الملل ی برا محصوال ک شور، اجرا استاندارد ک االهالا صالادرات ی و درجاله بنالد آن را اجبالار کنالد . همچن ی ن برا اطم ی نان بخشیدن به استفاده ک نندگان از خدما سازمان ها و مؤسسا فعالال در زم ی نال مشالاوره، آمالوز ، بازرسال ی ، زی مم و صدور گواه ی سیستم ها یری مد یف کی ت ت و مد یری ست یز ت یطی مح ، آزما ی شگاه ها و مراکز واسنجی (ک الیبراسالیون) وسالایل ،سنجش سازمان ی مل استاندارد ا نی گونه سازمان ها و مؤسسا را بر اساس ضوابط نظام تأ یی د صالح ی ت ا یال ران ارز ی اب یال مالی کنالد و در صور احراز شرا ی ط الزم، گواه ی نام تأ یی د صالح ی ت به آن ها اعطا و بر عمل ک رد آن ها نظ ار م ی کند. ترو ی ج دستگاه ب نی الملل ی یک ،اهالا واسنجی وسا ی ل سنجش، تع یی ی ن ع ار فلزا گرانبها و انجام تحق ی قا ک اربرد برا ارتقا سطح استانداردها ی ملال ایالران از دیگالر ی وظا ی ف ا ن سازمان است. 1- International Organization for Standardization 2- International Electrotechnical Commission 3- International Organization of Legal Metrology (Organisation Internationale de Metrologie Legals) 4- Contact point 5- Codex Alimentarius Commission استاندارد ملی ایران شماره 1 - 12751 (تجدیدنظر اول :) سال1041 د کمیسیون فنی تدوین استاندارد «تجهیزات آبیاری کشاورزی- کنتورها- قسمت1: الزامات» :رئیس :سمت و/یا محل اشتغال رحمانی، حمید )(دکترا مهندسی منابع آب شرکت مدیریت منابع آب ایران :دبیر ، هاشم آباد سید حسن )(دکترا مهندسی شیمی عضو هیا علمی دانشگاه علم و صنعت ایران :اعضا (اسام ی به ترت یب )حرو الفبا آسیابان،پور بهروز (کارشناس ی ارشد مهندسی برق- )الکترونیک شرکت دیباگران فرآیند اقدسی ، مصطفی (دکترا مهندسی مکانیک- ) تبدیل انرژ شرکت سنجش ابزار پو ای نده یآ اک ی پو توسلی، محمدحسن (کارشناسی ارشد مدیریت بازرگانی- )استراتژیک شرکت ران یا انشعاب توسلی کجانی، مسعود (کارشناس هیدروژئولو) ژ شرکت سنجش ابزار پو یا نده یآ اک ی پو جانفشان، بابک )(دکترا مهندسی منابع آب شرکت مهندسی مشاور دزآب جبار خامنه، شاهین (کارشناسی ارشد)مهندسی مکانیک شرکت آب و فاضالب استان تهران حبیب زاده، آرمان (کارشناسی ارشد مهندسی شیمی- )طراحی فرآیند شرکت فا یا صنعت غرب خرم ،ی حامد )(کارشناسی ارشد مهندسی مواد شرکت ران یا انشعاب استاندارد ملی ایران شماره 1 - 12751 (تجدیدنظر اول :) سال1041 ه :اعضا (اسام ی به ترت یب )حرو الفبا :سمت و/یا محل اشتغال خشنود هاشمی، برزو (کارشناسی ارشد مهندسی برق- )الکترونیک شرکت آب بان صنعتگران خداداد ، سمانه )(کارشناسی فیزیک موسسه تحقی قا آب دادمرز ، علیرضا (کارشناس مهندسی مکانیک- ) سیاال شرکت ید باگران ند ی فرآ رستم پور، امید (کارشناسی ارشد مهندسی برق- )کنترل شرکت سنجش افزار ای آس رنجکش، سعید ( کارشناسی عمران– تاسیا آبی) موسسه تحق ی قا آب زارعی، وحید (کارشناسی ارشدAMST ) شرکت ذوب زان یر همدان سبزوار فرد، محمد (کارشناسی ارشد مهندسی شیمی- )طراحی فرآیند دانشگا ه علم و صنعت ران یا شریفی، فرهاد (کارشناسی ارشد)مهندسی برق شرکت مهندس ی آب و فاضالب کشور عطا یی فر ،نی حس )(دکترا محیط زیست شرکت مهندس ی آب و فاضالب کشور ،عباسی سمانه )(کارشناسی ارشد مدیریت دولتی سازمان ی مل استاندارد ایران عسکر زاده ، فرزاد کارشناسی ارشد مهندسی منابع آب شرکت آب منطقه ا خراسان رضو استاندارد ملی ایران شماره 1 - 12751 (تجدیدنظر اول :) سال1041 و :اعضا (اسام ی به ترت یب )حرو الفبا :سمت و/یا محل اشتغال قلی زاده آتانی، مینا (کارشناسی ارشد مهندسی منابع آ)ب شرکت آب منطقه ا نی قزو کنعانی، شهیر (کارشناسی ارشد مهندسی عمران- )محیط زیست شرکت تیری مد منابع آب ران یا گازران، عباس )(کارشناسی ارشد مهندسی آبیار و زهکشی معاونت آب و خاک وزار جهاد کشاورز مشکین فام فرد، امیرحسین کارشناسی زمین شناسی شرکت بآ منطقه ا فارس معاضد ، امین )(دکترا مهندسی برق شرکت رهروان سپهر شه ی اند ممدوحی، غالمرضا کارشناسی ارشد مهندسی منابع آب آب منطقه ا خراسان رضو ، معاون حفاظت ناظر عدل، یاشار (کارشناسی ارشد مهندسی برق- )کنترل ری مد عامل شرکت فا یا صنعت غرب ویر استار: خدام عباس ی، روح اله (کارشناس ی ارشد ف کیزی- حالت جامد) اداره کل استاندارد استان سمنان استاندارد ملی ایران شماره 1 - 12751 (تجدیدنظر اول :) سال1041 ز فهرست مندرجات عنوان صفحه شیپ گفتار ط 3هد و دامنه کاربرد 3 2مراجع الزامی 3 1اصطالحا و تعاریف 2 5 الزاما اندازه شناختی 38 5 - 3 مقادیرQ1 ، Q2 ، Q3 و Q4 38 5 - 2 ( بیشینه خطا مجازMPE ) 33 5 - 1 الزاما مربوط به کنتورها و وسایل جانبی 31 9کنتورها آب مجهز شده با وسایل الکترونیکی 31 9مشخصه ها فنی 31 9 - 3 مواد و ساختار کنتورها آب 31 9 - 2 تنظیم و تصحیح 35 9 - 1 شرایط نصب 35 9 - 5 شرایط ب هره بردار اسمی 39 9 - 9 افت فشار 39 9 - 9 نشانه ها و حکاکی ها 39 9 - 9 وسیله نشان گر 34 9 - 4 پلمب کردن و امنیت 28 9 - 5 سایر وسایل 28 9آزمون ها عملکرد 23 9 - 3 شرایط کلی آزمون ها 23 9 - 2 آزمون فشار استات یک 22 9 - 1 تعیین خطاها 21 9 - 5 آزمون افت فشار 12 9 - 9 آزمون شار برگشتی 19 9 - 9 آزمون ها اغتشا شار 19 9 - 9 آزمون ها تاب آور 58 استاندارد ملی ایران شماره 1 - 12751 (تجدیدنظر اول :) سال1041 ح عنوان صفحه 9 - 4 آزمودن میدان مغناطیسی 98 9 - 5 آزمون بر رو وسایل جانبی کنتور آب 98 4آزمون ها مربوط به کمیت ها تاثیرگذار و پریشیدگی ها 98 پی وست لف ا (آگاهی دهنده) راهکارها ورود پالس 93 پی وست ب (الزامی) اغتشا گرها شار 95 کتاب نامه 91 استاندارد ملی ایران شماره 1 - 12751 (تجدیدنظر اول :) سال1041 ط پیش گفتار استاندارد« تجهیزا آبیار کشاورز- کنتورها- قسمت3 : الزاما » کاله نخسالتین بالار در سالال3159 تالدوین و منتشر شالد، بالر اسالاس پیشالنهادها دریالافتی و بررسالی و تأییالد ک میسالیون هالا مربالوط بالر مبنالا پالذیر استانداردها بین المللی به عنوان استاندارد ملی ایران به رو اشاره شده در مورد الف، بنالد9 ، اسالتاندارد ملالی ایران شمارۀ9 برا اولین بار مورد تجدیدنظر قرار گرفت و در پانصد و چهارم ین اجالسیه کمیت ملالی اسالتاندارد اندازه شناسی، اوزا ن و مقیاس ها مورخ89 / 89 / 3581 .تصویب شد اینک این استاندارد به استناد بند یالک مالادۀ9 قانون تقویت و توسعه نظام استاندارد، ابال شده در د ماه3159، به عنوان استاندارد ملی ایران منتشر می شود. استانداردها ملی ایران بر اساس استاندارد ملی ایالران شالمارۀ9 (اسالتاندارد ها ملالی ایالران- سالاختار و شالیوۀ نگار ) تدوین می.شوند برا حفس همگامی و هماهنگی با تحالوال و پیشالرفت هالا ملالی و جهالانی در زمیناله صنایع، علوم و خدما ، استاندارد ها ملی ایران در صور لزوم تجدیدنظر خواه ن د شد و هر پیشنهاد که برا اصالح و تکمیل این استانداردها ارائه شود، هنگام تجدید نظر در کمیسیون فنی مربوط مورد توجاله قالرار خواهالد گرفت . .بنابراین، باید همواره از آخرین تجدیدنظر استانداردها ملی ایران استفاده کرد این استاندارد جایگزین استاندارد ملی ایران شمارۀ39925 : سال3159 می.شود این استاندارد ملی بر مبنا پذیر استاند ارد بین المللی زیر به رو« معالادل یکسالان » تهیاله و تالدو ین شالده و شامل ترجمه تخصصی کامل متن آن به زبان فارسی می باشد و معادل یکسان استاندارد بین :المللی مزبور است ISO 16399: 2023, Agricultural irrigation equipment- Meters for irrigation water استاندارد ملی ایران شمارۀ1 - 12751 (تجدیدنظر اول): سال 1041 3 تجه زات ی ی ار ی آب کشاورز ی- کنتورها- قسمت1 :الزامات 1 هدف و دامنه کاربرد هد از تدوین این استاندارد ، تعیین الزاما و رو ها اجرایی صدور گواهینامه کنتورها آب، صر نظر از فناور ها طراحی به کار رفته برا سنجش حجم واقعی آب سرد یا آب گرم در حال شار از طریالق یالک مجرا بسته ،کامال پر است . در این کنتورها آب وسایلی تعبیه شده اسالت کاله حجالم تجمیعالی 3 را نشالان می .دهند :این استاندارد برا موارد زیر کاربرد دارد - کنتورها آب ی که برا مصار آبیار در نظر گرفته شالده انالد( کاله از ایالن پالس کنتالور هالا آب نامیالده ش می،)ود صر نظر از کیفیت آب مورد استفاده برا این منظور؛ - کنتورها آبی که بر اساس اصول الکتریکی یا الکترونیکی حجم واقعالی شالار آب سالرد را انالدازه گیالر می کنند؛ - کنتورها آبی که بر اساس اصول مکانیکی، همراه با وسایل الکترونیکی حجالم واقعالی شالار آب سالرد را اندازه گیر می دن کن. زمانی که وسایل الکترونیکی جانبی تحت کنتالرل انالدازه شالناختی قالرار مالی ،گیرنالد ایالن اسالتاندارد الزامالا اندازه شناختی را نیز فراهم می .کند یادآوری- کنتورها مورد استفاده برا آب تمیز با کنتورها آب آبیار متفاو هستند. این استاندارد بر اسالاس کنتورهالا آب تمیز است ، با این وجود تکوین استاندارد ویژه برا کنتورها آب آبیار کاله الزامالا مخصالوص آن هالا را داشالته باشالد ، اهمیت دارد. 5 مراجع الزام ی در مراجع زیر ضوابطی وجود دارد که در متن این استاندارد به صور الزامی به آن ها ارجاع داده شده اسالت. بدین ترتیب، آن ضوابط جزئی از این استاندارد محسوب می .شوند در صورتی که به مرجعی با ذکر تاریخ انتشار ارجاع داده شده باشد، اصالحیه هالا و تجدیالدنظرها بعالد آن برا این استاندارد الزام آور نیست. در مورد مراجعی که بدون ذکر تاریخ انتشار به آن ها ارجاع داده شده ،است همواره آخرین تجدیدنظر و اصالحیه ها بعد برا این استاندارد الزام.آور است :استفاده از مراجع زیر برا کاربرد این استاندارد الزامی است 1- Integrated volume استاندارد ملی ایران شمارۀ1 - 12751 (تجدیدنظر اول): سال 1041 2 2-1 ISO 4064-1: 2014,Water meters for cold potable water and hot water - Part1: Metrological and technical requirements 2-2 ISO 4064-2: 2014, Water meters for cold potable water and hot water- Part 2: Test methods 2-3 ISO 9644, Agricultural irrigation equipment-pressure losses in irrigation valves- Test method 2-4 ISO/IEC Guide 98-3, Uncertainty of measurement - Part 3: Guide to the expression of uncertainty in measurement (GUM:1995) 1 اصطالحات و تعار یف در این استاندارد، اصطالحا و تعاریف زیر به کار می رود3: 1 - 1 حجم واقعی actual volume کل حجم آب ی که بدون در نظر گرفتن زمان ، از کنتور عبور می.کند یادآوری - حجم واقعی با استفاده از یک حجم مرجع که توسط یک استاندارد اندازه گیر م ناسب تعیالین شالده و تفالاو هالا شرایط سنجش را به طور مناسب در نظر م رد یگی، محاسبه یم شود. 1 - 5 وسیله تنظیم adjustment device قسمتی از کنتور که با جابه جا کردن منحنی خطا کنتور به ،موازا خود امکان تنظیم مقالادیر نشالان داده شده در محدوده بیشینه خطاها مجاز (به زیربند1 - 39 )مراجعه شود را فراهم می .کند 1 - 1 وسیله جانبی ancillary device وسیله مورد نظر برا اجرا یک وظیفه خاص که به طالور مسالتقیم در تشالریح ، انتقالال یالا نمالایش مقالادیر اندازه گیر شده، درگیر است. ی ادآوری- موارد یز،ر له ی وس ها جانبی اصلی ه:ستند 3 - اصالالطالحا و تعالالار یف بالاله کالالار رفتالاله در اسالالتانداردها ISO و IEC در وبگالالاه هالالا و قابل دسترس است. استاندارد ملی ایران شمارۀ1 - 12751 (تجدیدنظر اول): سال 1041 1 الف - وسیله تنظیم صفر؛ ب- وسیله نشان دهی قیمت ؛ پ- وسیله تکرار نشان دهی ؛ - وسیله چاپ؛ ث- وسیله حافظه ؛ ج- وسیله کنترل تعرفه ؛ چ- وسیله پیش تنظیم ؛ ح- وسیله خویش خدمت3 ؛ خ- آشکارساز جابه جایی حسگر شار (برا آشکار کردن جابه جایی حسگر شار ، پیش از آن که هب طور واضح بر رو وسالیله نشان دهی قابل مشاهده.)باشد د- وسیله خوانش از راه دور2 (که ممکن است هب طور دائمی همراه کنتور باشد به یا طور موقت به آن اضافه .)شده باشد 1 - 0 جهش bounce باز شدن /بسته شدن مجدد یک اتصال به طور لحظه ا پس از بسته شدن/بازشدن اولیه است . 1 - 2 زمان جهش bounce time فاصله زمانی بین لحظه اولین بسته شدن (یا بازشدن) و لحظه بسته )شدن (یا باز شالدن نهالایی واحالد اتصالال زبانه ا ( به زیربند1 - 24 مراجعه شود) است . 1 -٦ محاسبه گر calculator قسمتی از کنتور که سیگنال ها خروجی از ترانسدیوسر(ها )اندازه گیر و احتماال دستگاه ها اندازه گیر مربوطه را تبدیل کرده و در صور مقتضی ، نتایج را تا زمان استفاده، در حافظه ذخیره می .کند یادآوری 1 - در یک کنتور مکانیکی، دنده ها به عنوان یک محاسب ه گر در نظر گرفته می شوند. یادآوری 5 - محاسبه گر ممکن است قابلیت برقرار ارتباط با وسیله ها جانبی را با هر دو رو داشته باشد. 1- Self-service 2 -Remote استاندارد ملی ایران شمارۀ1 - 12751 (تجدیدنظر اول): سال 1041 5 1 - 7 وسیله تصحیح correction device وسیله ا متصل به کنتور یا به عنوان بخشی ،از آن که بالا در نظرگالرفتن آهنال ( شالار بال ه زیربنالد1 - 38 مراجعه شود ) و/ یا خصوصیا آب مورد اندازه گیر و نمودارها کالیبراسیون از پیش ایجاد شده، به تصحیح خودکار حجم آب در شرایط سنجش می پردازد. 1 -٨ دوام durability توانایی یک کنتور به منظور حفس مشخصه ها عملکرد در سرتاسر یک دوره به کارگ یر است . 1 - 1 خطا error مقدار کمی اندازه گیر شده منها مقدار کمی مرجع است. 1 - 14 آهنگ شارش flow rate حجم آبی که در واحد زمان، از میان کنتور، .شار دارد 1 - 11 وسیله نشانگر indicating device قسمتی از کنتور که نشان ده ی متناظر با حجم آب عبور از میان کنتور را فراهم می .کند 1 - 15 حجم نشان داده شده indicated volume حجم آب متناظر با حجم واقعی (به زیربند1 - 3 )مراجعه شود که توسط کنتور نشان داده می.شود استاندارد ملی ایران شمارۀ1 - 12751 (تجدیدنظر اول): سال 1041 9 1 - 11 عامل تاثیرگذار influence factor متغیر تاثیرگذار (به زیربند1 - 35 )مراجعه شود که در شرایط بهره بردار ( اسمی باله زیربنالد1 - 29 مراجعاله شود) مشخص شده برا کنتور آب (به زیربند1 - 12 ،)مراجعه شود دارا یک مقدار است . 1 - 10 متغیر تاثیرگذار influence variable کمیتی است که در یک اندازه گیر مستقیم، بر کمیت ی که به ط ور واقعی اندازه گیر می شود ، تاثیر نالدارد اما بر رابطه بین نشان دهی و نتیجه اندازه گیر، تاثیرگذار است . 1 - 12 بیشینه فشار قابل قبول maximum admissible pressure بیشینه فشار داخلی در بازه شرایط بهره بردار اسمی کنتور ( باله زیربنالد1 - 29 مراجعاله شالود)، کاله کنتالور می تواند بدون آنکه در عملکرد اندازه شناختی آن خللی ،ایجاد شود به صور دائمی آن را تحمل کند. یادآوری - بیشینه فشار قابل قبول ( MAP )، معادل فشار نامی3 ( (PN است . 1 - 1٦ بیشینه دمای قابل قبول maximum admissible temperature MAT بیشینه دما آب در بازه شرایط بهره بردار اسمی کنتور ( به زیربند1 - 29 مراجعه شود)، که کنتور می تواند بدون آنکه در عملکرد اندازه شناختی آن خللی ،ایجاد شود به صور دائمی آن را تحمل کند. 1 - 17 بیشینه خطای مجاز maximum permissible error MPE مقدار نهایی ،خطا ب ا توجه به یک مقدار کمیت مرجع معلوم که طبق ویژگی ها ارائه شده در این اسالتاندارد ، مجاز شمرده می .شود 1- Nominal pressure استاندارد ملی ایران شمارۀ1 - 12751 (تجدیدنظر اول): سال 1041 9 1 - 1٨ ترانسدیوسر اندازه گیری measurement transducer قسمتی از کنتور شامل حسگر (به زیربند1 - 25 مراجعه شود) که آهن ( شار باله زیربنالد1 - 38 مراجعاله شود) یا حجم آب مورد اندازه گیر را به سیگنال هایی تبدیل می کند کاله باله محاسالبه ( گالر باله زیربنالد1 - 9 مراجعه شود ) منتقل می ن شو.د یادآوری - ترانسدیوسر اندازه گیر ممکن است هب طور مستقل عمل کرده یا از یک منبع تغذیه خارجی استفاده کنالد و ممکالن است بر پایه اصول مکانیکی ، الکتریکی یا الکترونیکی .باشد 1 - 11 شرایط سنجش metering conditions شرایط آبی که حجم آن در نقطه اندازه گیر ،اندازه گیر می .شود :مثال دما .آب، فشار آب 1 - 54 کمینه دمای قابل قبول minimum admissible temperature mAT کمینه دما آب در بازه شرایط بهره بردار اسمی کنتور (به زیربند1 - 29 مراجعه شود)، که کنتور می توانالد بدون آنکه در عملکرد اندازه شناختی آن خللی ایجاد شود، به صور دائمی آن را تحمل .کند 1 - 51 آهنگ شارش کمینه minimum flow rate Q1 کمترین آهن ( شار به زیربند 1 - 38 مراجعه شود) ،که کنتور در آن طراحی شده است تا در بازه بیشالینه خطا ( مجاز به زیربند1 - 39 مراجعه شود )بهره بردار شود . استاندارد ملی ایران شمارۀ1 - 12751 (تجدیدنظر اول): سال 1041 9 1 - 55 قطر نامی nominal diameter شناسه گذار الفبا عدد3 اندازه اجزا خط لوله، که ب را اهدا ارجاع دهی استفاده می شود، و شامل حر و DN و به دنبال آن یک عدد صحیح بدون بعد که تا حد با ابعاد موثر قطر داخلی یا قطر خالارجی اتصالاال انتهایی، برحسب میلی متر، رابطه.دارد 1 - 51 زمان موقعیت بهره برداری operate position time فاصله زمانی بین لحظه ا که واحد اتصال زبانه ا ( به زیربند1 - 24 م راجعه شود ) در موقعیالت بهالره بالردار قرار می گیرد و لحظه ا که میدان مغناطیسی اعمال شده برا اتصال، حذ می .شود یادآوری - این مورد، زمان جهش بسته ( شدن به زیربند1 - 9 مراجعه شود ) در یک اتصال معموال باز یا زمان جهش بازشالدن در یک اتصال معموال بسته را شامل می شود . 1 - 50 آهنگ شارش اضافه بار overload flow rate Q4 باالترین آهن ( شار به زیربند1 - 38 مراجعه شود ) که ( کنتور آب به زیربند1 - 12 مراجعاله شالود) در آن طراحی شده که برا یک دوره زمانی کوتاه در بازه بیشینه خطا ( مجاز به زیربند1 - 39 مراجعه شود ) خود مورد بهره بردار قرار گرفته و ضمن بهره بردار در بازه شرایط بهره بردار اسمی( به زیربند1 - 29 مراجعاله شود )، عملکرد اندازه شناختی خود را حفس می.کند 1 - 52 آهنگ شارش دائمی permanent flow rate Q3 باالترین آهن ( شار به زیربند1 - 38 مراجعه شود )در بازه شرایط بهره بالردار اسالمی ( باله زیربنالد1 - 29 مراجعه شود ) که کنتور در آن طراحی شده تا در بازه بیشینه خطا ها ( مجاز به زیربند1 - 39 مراجعه شالود ) خود مورد بهره بردار .قرار گیرد 1- Alphanumeric designation استاندارد ملی ایران شمارۀ1 - 12751 (تجدیدنظر اول): سال 1041 4 1 - 5٦ افت فشار pressure loss اختال در فشار ناشی از شار آب بین دو نقطه مشخص از یک سامانه یا قسمتی از یک سامانه است. 1 - 57 شرایط بهره برداری اسمی rated operating condition شرایط بهره بردار که باید در طول مد اندازه گیر به طور کامل برآورده شود تا کنتور مطابق طراحی عمل کند. [منبع: زیربند4.9 استانداردVIM: 2012 ] 1 - 5٨ واحد اتصال زبانه ای reed contact unit مجموعه ا شامل تیغه ها اتصال که برخی یا همه آن ها از مواد مغناطیسی بوده و در یک پوشش سربسالته ، آب بند شده و با استفاده از وسایلی، در برابر میدان مغناطیسی تولیدشالده خالارجی (باله طالور ماالال مولالد پالس )، کنترل می .شوند 1 - 51 حسگر sensor جزئی از کنتور که به طور مستقیم توسط یک پدیده، جسم یا ماده ا که کمیت مورد انالدازه گیالر را حمالل می کند ، تحت تاثیر قرار می گیرد . یادآوری - برا یک کنتور آب، حسگر ممکن است یک دیسک ، پیستون، چرخ یا جزئالی از تالوربین ، الکترودهالا یالک کنتالور الکترومغناطیسی یا جزء دیگر باشد. به عنصر که آهن شار یا حجم آب در حال عبور از کنتور را حس می کند « حسالگر شار» یا «حسگر حجم » گفته می .شود 1 - 14 آهنگ شارش آزمون test flow rate نی انگ یم آهن ( شار به زیربند1 - 38 مراجعه شود ) در طول مد یک آزمون ک ه از نشان دهالی هالا یالک وسیله مرجع کالیبره شده، محاسبه شده است . استاندارد ملی ایران شمارۀ1 - 12751 (تجدیدنظر اول): سال 1041 5 1 - 11 آهنگ شارش انتقالی transitional flow rate Q2 آهن ( شار به زیربند1 - 38 مراجعه شود ) بین آهن ( شار دائمی باله زیربنالد1 - 29 مراجعاله شالود) و آهن ( شار کمینه به زیربند1 - 23 مراجعه شود)، که گستره آهن شالار را باله دو ناحیاله « بالاالیی» و «پایینی» تقسیم می کند. هر کدام از این ناحیه ها با بیشینه خطا مجاز (به زیربند1 - 39 )مراجعه شود خود مشخص می شود. 1 - 15 کنتور آب water meter دستگاهی که بالرا انالدازه گیالر پیوسالته ، ذخیالره سالاز اطالعالا و نمالایش حجالم آب عبالور از داخالل ترانسدیوسر اندازه گیر ، در شرایط سنجش ، در نظر گرفته شده است . یادآوری - در صورتی که ادعا شود یک تجهیز اندازه گیر تحت عنوان کنتالور آب باله منظالور مستندسالاز شالار آب بالرا محاسبه و پرداخت بها آب مصرفی استفاده می شود، آنگاه باید دست کم شامل یک ترانسدیوسر اندازه گیر ، یالک محاسالبه گالر (شامل وسایل تنظیم یا تصحیح ، در صور وجود) و یک وسیله نشانگر باشالد . ایالن ساله وسالیله ممکالن اسالت در محفظاله هالا مختلفی قرار داشته باشند. کنتورها آبی که برا محاسبه آب بها در نظر گرفته نشده،اند فقط باید بالا ساله وسالیله بیالان شالده .سازگار باشند [منبع: استاندارد OIML R49-1:2006 ] 1 - 11 فشار کاری working pressure متوسط فشار آب در لوله که در باالدست و پایین دست کنتور، اندازه گیر شده است . 1 - 10 دمای کاری working temperature Tw دما آب در لول ه ، که در باالدست ( کنتور آب به زیربند1 - 12 مراجعه شود ) انداز ه گیر شده است . [منبع :استاندارد OIML R49-1:2006 ] استاندارد ملی ایران شمارۀ1 - 12751 (تجدیدنظر اول): سال 1041 38 0 الزامات اندازه شناخت ی 0 -1 مقاد یر Q1 ، Q2 ، Q3 و Q4 0 - 1 - 1 آهنگ شارش دائم ی ( Q3 ) مقدار Q3 برحسب ( ⁄ ،) باید از فهرست زیر :انتخاب شود 6,3 4,0 2,5 1,6 1,0 63 40 25 16 10 630 400 250 160 100 6300 4000 2500 1600 1000 این فهرست ممکن است ، به مقادیر باالتر یا پایین تر در سر ها باال تعمیم .یابد 0 - 1 - 5 گستره اندازه گیری گستره اندازه گیر برا آهن شار با استفاده از نسبت ⁄ تعریف می شود. مقادیر باید از فهرست :زیر انتخاب شوند 80 63 50 40 31,5 25 20 16 12,5 10 800 630 500 400 315 250 200 160 125 100 این فهرست ممکن است ، به مقادیر باالتر در سر ها باال تعمیم .یابد 0 - 1 - 1 رابطه بین هنگ آ شارش دائمی و آهنگ شارش اضافه بار آهن شار اضافه بار با استفاده از رابطه (3) تعریف می :شود (3) ⁄ 0 - 1 - 0 نسبت ⁄ باید برابر با ٦/1 باشد ( آهن شار انتقالی با استفاده از رابطه2) تعریف می شود: (2) ⁄ برا ماالQ3=100 ؛Q3/Q1=10 (R10) ؛Q2/Q1=1,6 ؛Q4/Q3=1,25 که در آن: Q3 برابر است باm3/h 388؛ Q1 برابر است باm3/h 38؛ Q2 برابر است باm3/h 39؛ Q4 برابر است باm3/h 329 . استاندارد ملی ایران شمارۀ1 - 12751 (تجدیدنظر اول): سال 1041 33 0 - 5 نه یشیب خطا ی مجاز ( MPE ) 0 - 5 - 1 فرمول بندی خطا به صور درصد بیان شده و با( استفاده از رابطه1) محاسبه می شود: (1) که در آن: حجم نشان داده شده؛ حجم ی واقع است. 0 - 5 - 5 رده درستی1 0 - 5 - 5 - 1 کلیات کنتور آب باید طور طراحی و ساخت ه شود ک ه خطاها آن از بیشینه خطاها مجاز ( MPE ) .، فراتر نرود کنتور آب باید مطابق با الزاما یکی از زیربندها 5 - 2 - 2 - 2 یا5 - 2 - 2 - 1 به ترتیب برا رده ها درسالتی 3 یا2، طراحی .شود سازنده کنتور باید رده درستی آن را مشخص .کند الزاما مرتبط با بیشینه خطاها مجاز د بای برا تمام تغییرا دما و فشار که در بازه شرایط بهره بالردار اسمی یک کنتور آب اتفاق می،افتد برآورده شود. این دو رده درستی به مصر کننده نهایی این اختیار را می دهد که کنتالور مناسالبی کاله بهتالرین تناسالب بالا کاربرد آن( ها گستره ها شار و درستی اندازه گیر) دارد را ا نتخاب کند. 0 - 5 - 5 - 5 کنتورهای آب با رده درستی 1 بیشینه خطا مجاز برا ناحیه آهن شار بالاالیی ( Q2 ≤ Q ≤ Q4 )در دما هالا C ˚ ( 18 – 3 /8) برابالر بالا % 3 ± و برا دما ها باالتر از C ˚ 18 ، برابر % با2 است . بیشینه خطا مجاز برا ناحیه آهن شار پایین ی ( Q1 ≤ Q ≤ Q2 ) بد ون توجه به گستره دمایی، برابالر بالا % 1 ± است . 1- Accuracy class استاندارد ملی ایران شمارۀ1 - 12751 (تجدیدنظر اول): سال 1041 32 0 - 5 - 5 - 1 کنتورهای آب با رده درستی 5 بیشینه خطا مجاز برا ناحیه آهن شار بالاالیی ( Q2 ≤ Q ≤ Q4 ) در دماهالا C ˚ ( 18 – 3 /8 ) برابالر بالا % 2 ± و برا دماها باالتر ازC ˚ 18، برابر با % 1 است . بیشینه خطا مجاز برا ناحیه آهن شار پایینی( Q1 ≤ Q ≤ Q2 ) بدون توجه به ،گستره دمایی برابالر بالا % 9 ± است . 0 - 5 - 1 رده های دمایی کنتور کنتورها تشکیل دهنده ردهِها دمایی آب متناظر با گستره ها مختلف، از مقادیر ارائه شالده در جالدول3، توسط سازندگان انتخاب می.شوند دما آب باید در ورود کنتور اندازه گیر .شود جدول 1 - رده های دمایی بیشینه دمای مجاز MAT (oC) کمینه دمای مجاز mAT(oC) رده 18 3 /8 T30 98 3 /8 T50 0 - 5 - 0 شارش برگشتی برا کنتورهایی که برا اندازه گیر شالار بر گشالتی طراحالی شالده انالد، آهنال شالار دائمالی و گسالتره اندازه گیر ممکن است در هر جهت، .متفاو باشد سازنده باید مشخص کند که کنتور، برا اندازه گیر شار برگشتی طراحی شده است . اگر کنتور برا اندازه گیر شار برگشتی طراحی شده باشد، حجم عبور شار برگشت ی باید یا از حجالم آب نشان داده شده کم شود یا آنکه کنتور باید این دو مقدار را به صور جداگانه ثبت کند. بیشالینه خطالا مجاز ارائه شده در زیربند5 - 2 - 2 - 2 یا5 - 2 - 2 - 1 باید برا هر دو شار پیش رونده و برگشتی رعایت .شود برا کنتورهایی که برا اندازه گ یر شالار برگشالتی طراحالی شالده انالد، آهنال شالار دائمالی و گسالتره اندازه گیر ممکن است .در هر جهت، متفاو باشد اگر کنتور برا اندازه گیر شار برگشتی طراحی نشده باشد، کنتور باید یا از شالار برگشالتی جلالوگیر کند یا در صور وقوع شار برگشتی آن را محاسبه و گزار نکند و همچنین هر گونه جریان برگشتی اتفالاقی، نباید مقدار نشان دهی حجم گزار شده توسط کنتور را تغییر دهد. ب ه عالوه، اگر کنتالور کاله بالرا انالدازه گیالر شار برگشتی طراحی نشده است در معرض شار ها برگشتی تا بیشینه آهن شار نامی قرار بگیرد، نبایالد هیچ گونه خلل ی در خصیصه ها اندازه شناختی آن برا اندازه گیر شار پیش رونده .ایجاد شود استاندارد ملی ایران شمارۀ1 - 12751 (تجدیدنظر اول): سال 1041 31 0 - 5 - 2 فقدان شارش یا آب در صور فقدان شار یا آب، جمع زن3 .کنتور آب نباید تغییر کند 0 - 5 -٦ فشار استات یک کنتور آب باید قابلیت تحمل فشارها آزمون زیر را بدون ایجاد نشتی یا آ:سیب داشته باشد الف- فشار معادل9 /3 برابر بیشینه فشار مجاز برا مد min 39؛ ب- فشار معادل دو برابر بیشینه فشار مجاز برا مد min 3. 0 - 1 الزامات مربوط به کنتورها و وسا لی جانب ی کنتورها دارا قسمت ها الکترونیکی و/یا وسایل جانبی باید از الزاما تعیین ش ده در زیربند 4.3 استاندارد ISO 4064-1:2014 پ یرو کنند. 2 کنتورها ی آب مجهز شده با وسا لی الکترون یکی کنتورها مجهز شده با وسایل الکترونیکی باید از الزامالا تعیالین شالده در بنالد5 اسالتانداردISO 4064-1:2014 پیرو.کنند ٦ مشخصه ی ها ی فن ٦- 1 مواد و ساختار کنتورها ی آب کنتور آب باید از مواد ساخته شود که دوام و استحکام کافی برا کاربرد مورد نظر را داشته .باشد کنتور آب باید از مواد ساخته شود که در گستره دما کار ، تحت تاثیر تغییرا دما نامطلوب آب قالرار نگیر ند . همه قسمت ها یک کنتور آب که در تماس با شار آب هستند، باید از مواد ًکامال شناخته شده غیر سمی ، غیر آلوده کننده و از لحاظ بیولوژیکی بی اثر، ساخته .شوند کنتور آب کامل باید از مواد ساخته وش د که در برابر خوردگی داخلی و خارجی مقاوم بوده یا با اسالتفاده از اقدامی مناسب بر رو سطح ، از آن سطوح محافظت .شده باشد وسیله نشانگر کنتور باید با استفاده از یک پنجره شفا محافظت شود. همچنالین مالی تالوان از یالک پوشالش مناسب به عنوان محافس تکمیلی .استفاده کرد 1- Totalization استاندارد ملی ایران شمارۀ1 - 12751 (تجدیدنظر اول): سال 1041 35 در صورتی که ریسک بخارگرفتگی در زیر پنجره وسیله نشانگر کنتور آب وجود دارد، کنتالور آب بایالد دارا وسیله ا برا جلوگیر از بخار گرفتگی یا حذ آن .باشد کنتور آب باید از لحاظ طراحی ، ترکیب و ساختار به گونه ا باشد که امکان ارتکاب تقلب را تسهیل .نکند کنتور آب باید به یک نمایشگر کنترل شده از نظر اندازه شناختی .، مجهز باشد این نمایشگر باید بدون نیالاز باله استفاده از ابزار، به سهولت برا مشتر قابل .دسترس باشد کنتور آب باید از لحاظ طراحی ، ترکیب و ساختار به گونه ا باشد که از بیشینه خطا مجاز فراتر نرفته یا به نفع هیچ شخص،ی بهره بردار .نشود ٦- 5 تنظ می و تصح یح کنتور آب ممکن است به یک وسیله تنظیم و/ یا وسیله تصحیح مجهز شده باشالد. هالر نالوع تنظالیم بایالد باله شیوه ا انجام شود که خطاها کنتور آب عمال در مقادیر نزدیک به صفر باشد، طور که از بیشینه خطالا مجاز فراتر نرفته به یا طور نظام مند3 به نفع هیچ شخصی.نباشد اگر این وسایل در قسمت بیرونی کنتور آب نصب می شوند، باید تدابیر الزم برا آب بند آن ها در نظر گرفته شود (به زیر بند9 - 4 - 2 مراجعه )شود. ٦- 1 طی شرا نصب کنتور آب باید طور نصب شود که تحت شرایط عاد ، به طور کامل مملو از آب.باشد تحت شرایط نصب و یژه، ممکن است به یک صافی2 یا فیلتر در ورود یا در خطوط لوله باالدست کنتور، نیاز .باشد ممکن است بر رو کنتور یطی شرا برقرار شود که به آن اجازه دهد هنگام نصب به درستی .تراز شود در صورتی که درستی کنتور آب تحت تاثیر اختالل ها خطوط لوله باالدس ت یا پایین دست (باله طالور ماالال اختالال ناشی از وجود زانویی ها، شیرها یا پمپ )ها قرار گیرد ، کنتور آب باید همراه با تعداد کافی لولاله هالا مستقیم ، با یا بدون مستقیم کننده شار1، همان طور که توسط سازنده مشخص شده.، مجهز شود این اقالدام باید طو ر انجام شود که نشانگرها کنتور آب نصب شالده، الزامالا زیر بنالدها 5 - 2 - 2 - 2 یالا5 - 2 - 2 - 1 را برآورده کنند. سازنده کنتور باید رده حساسیت پروفایل شار5 که شامل موارد زیر است را مشخص کند: - حساس تی به یب نظم ی در پروفا ها لی :سرعت باالدست 1- Systematically 2- Strainer 3- low straightener 4- Flow Profile استاندارد ملی ایران شمارۀ1 - 12751 (تجدیدنظر اول): سال 1041 39 UX ، که در آنX با الزام قطر نامی ساز نده جایگزین شده و به نزدیکترین عدد کامل گرد می.شود زمانی که،سازنده نصب مستقیم ،کننده را الزام کرده باشد در این صور رده باید UXS باشد که در آنX با الزام قطر نامی سازنده (به همراه مستقیم)کننده جایگزین شده و به نزدیکترین عدد کامل گرد می.شود در صورتی که نصب مستقیم کننده اختیار باشد ، در این صور باید از هر دو شکلUX وUXS استفاده .شود - حساس یت نظم یب به ی در پروفا یل سرعت ن یی پا دست: DX ، که در آنX با الزام قطر نامی سازنده جایگزین شده و به نزدیکترین عدد کامل گرد می.شود زمانی که سازنده نصب مستقیم کننده را ال ،زام کرده باشد در این صور رده باید DXS باشد که در آنX با الزام قطر نامی سازنده (به همراه مستقیم کننده) جایگزین شده و به نزدیکترین عدد کامل گرد می.شود در صورتی که نصب مستقیم کننده اختیار باشد، در این صور باید از هر دو شکلDX وDXS اسالتفاده .شود ٦- 0 طی شرا بهره بردار ی اسم ی شرایط بهره :بردار اسمی برا کنتور آب باید مطابق زیر باشد الف- گستره دما محیط ( Tamb ): C ˚ 98 > Tamb > C ˚ 3 /8؛ ب- فشار ( P :) 0/03 MPa (0/3 bar) تا دست کم 1 MPa (10 bar) به جز برا کنتورها با ، کاله بیشینه فشار مجاز(MAP) با ید دست کم( bar 9 ( MPa 9/8باشد ؛ پ- گستره دما آب (دما کارTw ): ؛ - گستره آهن شار ( Q ) : کاله در آن آهنال شالار کمیناله و آهنال شالار دائمی .است ٦- 2 افت فشار افت فشار در کنتور شامل فیلتر یا صافی و/یا مستقیم کننده، در صورتی که یک قسمت یکپارچاله از کنتالور را تشکیل دهند ،نباید در آهن شار بین و ، از مقدار بیشینه افت فشالار متنالاظر بالا رده اعالالم شالده توسط،سازنده بیشتر باشد. رده افت فشار، توسط سازنده از مقادیر جدول2 انتخاب می .شود استاندارد ملی ایران شمارۀ1 - 12751 (تجدیدنظر اول): سال 1041 39 جدول5 - رده های افت فشار بیشین ه افت فشار رده (bar) (kPa) 1,0 100 0,63 63 0,40 40 0,25 25 0,16 16 0,10 10 یادآوری - بیشینه افت هد3 می تواند متفاو بوده و همچنین می تواند تا افت هد متناظر .برسد ٦-٦ نشانه ها و حکاک ی ها کنتور آب باید به صور واضح پاک و نشدنی با اطالعا زیر عالمت گذار .شود همچنین در صورتی که ایالن عالمت گذار از کنتور قابل جدا شدن نباشد، بر رو بدنه شاخص وسیله نشانگر، سطح شناسایی یالا پوشالش کنتور گروه بند یا توزیع ش ود. این عالمت گذار ها باید بدون نی از به پیالاده کالردن کنتالور آب پالس از قالرار گرفتن دستگاه در محل عرضه یا استفاده، قابل رویت .باشد الف - یکا اندازه گیر ؛ ب- رده درستی ، در صورتی که غیر از رده درستی 2 باشد؛ پ- مقدار عدد Q3 و نسبت Q3/Q1 : در صورتی که کنتور، شار برگشتی را اندازه گیر می کند و مقالادیر Q3 و نسبت Q3/Q1 در دو جهت، متفاو است، هر دو مقدار Q3 وQ3/Q1 بایالد حکالاکی شالده و جهالت شار برا هر جفت از مقادیر ارجاع شده، باید واضح باشد. نسالبت Q3/Q1 ممکالن اسالت ه بال صالورR نشان داده شود. ب را ماال « R40 ». اگر کنتور مقادیر متفاوتی ازQ3/Q1 در حاال افقی و عمود داشته باشد، هر دو مقدارQ3/Q1 باید حکاکی شود و جهت ،هر مقدار ارجاع شده باید واضح باشد . - نام یا عالمت تجار سازنده؛ ث- سال ساخت ، دو رقم آخر سال ساخت ، یا ماه و سال ساخت ؛ ج- شماره سریال (تا جایی که ممکن است نزدیک وسیله نشانگر باشد)؛ چ- جهت شار با استفاده از یک پیکان (در هر دو طر بدنه یا تنها رو یک طر کنتور ، به شرطی که به آسانی در هر شرایطی قابل دیدن باشد)؛ 1- Head loss استاندارد ملی ایران شمارۀ1 - 12751 (تجدیدنظر اول): سال 1041 39 ح- بیشینه فشار مجاز( (MAP ، اگر بیش از یا برا باشد؛ خ- حرV یاH، در صورتی که کنتور بتواند فقط در وضعیت عمود یا افقی مورد بهره بردار قرار گیرد؛ د- رده افت فشار، در صورتی که متفاو از باشد؛ ذ- رده حساسیت نصب ، در صورتی که متفاو ازU0/D0 باشد؛ برا یک کنتور آب با وسیله ها الکترونیکی ، حکا کی ها اضافی زیر باید در مکان مناسب ،اعمال شود: ر- برا یک منبع تغذیه خارجی : ولتاژ و بسامد ؛ ز- برا یک باتر قابل تعویض :آخرین تاریخی که باتر باید تعویض شود؛ ژ- برا یک باتر غیرقابل تعویض :آخرین تاریخی که کنتور باید تعویض ؛ شود س- رده بند محیطی ؛ - رده محیطی الکترومغناطیس ی . رده بند محیطی و رده محیطی الکترومغناطیس ی ممکن است با استفاده از یک شناسایی یکتا و ناله بالر رو خود کنتور، بر رو یک برگ داده ها3 مجزا که به طور کامال واضح به کنتور مرتبط باشد ، ارائه شود. یک م اال از نشانه گذار و حکاکی ها الزامی برا یک کنتور بدون وسایل الکترونیکی ارائه می :شود مثال: Q3 63; R 125; H; → 123456; 08; ABC - Q3 = 63 m3/h؛ - Q3/Q1 = 125؛ - نصب ؛ی افق - رده افت فشار ؛ - نه یشیب فشار مجاز: ؛ - رده حساس تی پروفا یل شار U0/D0؛ - شماره ال ی سر: 123456؛ - سال ساخت 2008؛ - سازنده ABC . 1- Datasheet استاندارد ملی ایران شمارۀ1 - 12751 (تجدیدنظر اول): سال 1041 34 ٦- 7 له ی وس نشان گر ٦- 7 - 1 الزامات عمومی ٦- 7 - 1 - 1 کارکرد وسیله نشانگر همواره باید خوانش آسان حجم ها را بدون ابهام ضمانت .کند ٦- 7 - 1 - 5 یکای اندازه گیری حجم آب نشان داد ه شده باید برحسب متر مکعب بیان شود. سایر یکا ها قابل استفاده عبارتند از: لیتر، مگا لیتر، جریب-اینچ3، جریب- فو2، گالن، یا هزار .گالن سازنده باید مستند ارائه کند که یکاها اندازه ، گیر عالمت شناسایی این یکاها و ضرایب تبدیل به مقدار معادل متر مکعب را شرح د هد. در صالورتی کاله وسالیله نشانگر کنتور قابلیت نمایش یکاها مختلف را داشته باشد، آنگاه یکایی که در هر زمان مالورد اسالتفاده قالرار می گیرد بایستی ب ه.صور واضح رو نمایشگر نشان داده شود ٦- 7 - 1 - 1 گستره نشانگر این الزام در جدول1 آمده است : جدول1 - گستره نشانگر ⁄ گستره نشانگر )(مقادیر کمینه 9999 99999 999999 9999999 ٦- 7 - 1 - 0 کدگذاری رنگی برای وسایل نشانگر رن اه یس دی با برا نشان دادن متر مکعب و مضرب ها آن به کار رود. ر ن قرمز دی با برا نشان دادن ریز مضرب ها متر مکعب به کار رود. این رن ها باید برا عقربه ها1، شاخص ها5، اعداد، چرخ ها، دیسک ها و صفحه ها مدرج یا قاب روزنه به .کار رود 1- Acre-inches 2 - Acre-feet 3- Pointers 4- Indices استاندارد ملی ایران شمارۀ1 - 12751 (تجدیدنظر اول): سال 1041 35 سایر شیوه ها نشان دهی حجم در کنتورها آب الکترونیکی نیز ممکن است مورد اس تفاده قالرار گیالرد ، باله شرطی که حجم برحسب مترمکعب بیان شود و ابهالامی در تشالخیص بالین نشالاندهی اولیاله و نمالایش هالا جایگزین به عنوان ماال، زیر مضرب ها تصدیق و آزمون، وجود نداشته .باشد ٦- 7 - 5 انواع وسیله نشانگر ٦- 7 - 5 - 1 کلیات یکی از انواع زیر بای.د استفاده شود ٦- 7 - 5 - 5 نوع1 - وسیله آنالوگ با استفاده از حرکت پیوسته یکی از موارد زیر، حجم نشان داده می :شود الف- یک یا چند عقربه که نسبت به مقیاس ها مدرج حرکت می کنند، یا ؛ ب- یک یا چند مقیاس یا استوانه دایره ا که هرکدام از مقابل یک شاخص می .گذرند مقد ا ر بیان شده برحسب متر مکعب برا هر قسمت مقیاس باید در قالب باشد که در آن n د عد مابت یا منفی صحیح یا صفر است ، در نتیجه یک سیستم متوالی ده دهی ایجاد می شود. هر مقیاس باید برحسب متر مکعب یا به صور مضربی ( از×0,001 ، ×0,01 ، ×0,1 ، ×1 ، ×10 ، ×100 ، ×1000 و غیره) درجه بند .شود ٦- 7 - 5 - 1 نوع5 - وسیله دیجیتال حجم نشان داده شده به وسیله ارقام مجاور هم در یک خط و قابالل رویالت در یالک یالا چنالد شالکا ، ظالاهر می شود. پیشرو ارقام باید زمانی کامل شود که رقم دهه پایینی از صفر به صفر تغییر می کند. ارتفاع ظاهر ارقام باید دست کم mm 5 .باشد برا وسایل غیر الکترونیکی : الف- اگر کوچکترین مقدار ده دهی حرکت پیوسته داشته باشد، روزنه باید به اندازه کافی بزرگ باشد تا اجازه دهد ارقام به صور واضح .خوانده شود برا وسایل الکترونیکی : ب- نمایشگرها دائمی یا موقتی مجاز هستند . نمایشگرها موقتی در هر زمان باید قادر باله نمالایش حجالم برا دست کم s 38 باشند ؛ پ- کنتور باید بازرسی چشمی از تمام نمایش گر را فراهم کند که باید به ترتیب :زیر باشد 3 - برا نوع هفت بخشی 3 نمایش( تمام اجزاء برا ماال آزمون«هشت « )؛ 1- Seven segment استاندارد ملی ایران شمارۀ1 - 12751 (تجدیدنظر اول): سال 1041 28 2 - برا نوع هفت بخشی پاک کردن تمام اجزاء (یک آزمون« جا خالی ها»)؛ 1 - برا نمایش ها گرافیکی ، یک آزمون معادل به منظور اثبا آنکه اشتباه هالا نمایشال گر نمالی توانالد منجر به .تفسیر اشتباه ارقام شود هر مرحل ه از توالی باید دست کم یک ثانیه .طول بکشد ٦- 7 - 5 - 0 نوع1 - ترکیبی از وسایل آنالوگ و دیجیتال حجم نشان داده شده به وسیله ترکیبی از وسایل نوع3 (آنالوگ) و نوع2 (دیجیتال) ارائه می شالود و الزامالا مربوطه برا هرکدام باید به .کار برده شود ٦-٨ پلمب کردن و تی امن ٦-٨- 1 امنیت کنتور و حفاظت از آن در برابر دستکاری ها به منظور جلوگیر از باز شدن یا تغییر کنتور، وسیل ه تنظیم یا وسیله تصحیح آن قبل و بعد از نصب صحیح ، کنتور آب باید دارا وسایل یا رو ها حفاظتی باشد که بدون آسیب رساندن به این وسایل قابلیت پلمالب .یا فعال شدن داشته باشند ن مایشگر کنتور آب (کل کمیت تامین شده یا نمایش گر هایی که کل کمیت تامین شالده را مالی توانالد از آن هالا به دست )آورد نباید قابلیت تنظیم مجدد در هنگامی که درحال خدمت به مشتر هست را داشته باشد. ٦-٨- 5 وسایل حفاظت مکانیکی کنتورها آب باید شامل وسایل حفاظتی از قبیل پلمب ها باشند که از پیاده کردن3 یالا تغییالر کنتالور بالدون آسیب دائمی پلمب یا وسایل حفاظتی جلوگیر .کنند ٦-٨- 1 وسایل پلمب الکترونیکی ی زمان که دسترسی به اصالح پارامترهایی که در تعیی ن نتایج اندازه گیر ها تاثیرگذار هستند، توسالط وسالایل پلمب مکانیکی حفاظت نمی شوند، حفاظت باید به طور کامل با تمهیدا شالرح داده شالده در زیربنالد 6.8.2 استانداردISO 4064-1:2014 .برآورده شود ٦- 1 ری سا وسا یل کنتورها آب می توانند همراه با وسایل دیگ ر مانند سو یچ ئ ها زبانه ا2 باشند. در این مورد، سالازنده بایالد اطمینان دهد که این وسایل بر مشخصه ها اندازه شناختی کنتور آب تالاثیر نمالی گذارنالد و بالا آن سالازگار کامل .دارند 1 - Disassembled 2- Reed switches استاندارد ملی ایران شمارۀ1 - 12751 (تجدیدنظر اول): سال 1041 23 برا ماال به منظور اطمینان از سازگار کامل بین واحد اتصالال زباناله ا3 و کنتال ور آب، سالازنده مالی توانالد آزمون ها شرح داده شده در پیوست الف .را انجام دهد 7 آزمون ی ها عملکرد ی 7 - 1 طی شرا ی کل آزمون ها 7 - 1 - 1 کیفیت آب آزمون ها کنتور آب را با استفاده از منبع آب تمیز عمومی یا آبی که همان الزاما را برآورده سالازد، انجالام دهی.د اطمینان حاصل کنید که آب حاو چیز نباشد که قابلیت آسیب رساندن به کنتور آب را داشالته یالا تالاثیر نامطلوب بر عملکرد آن داشته باشد. از محبوس شدن2 هوا در کنتور جلوگیر .کنید اگر آب بازچرخانی1 می شود، برا جلوگیر از این که آب باقی مانده در کنتور به سالمت ،انسان ضرر رسالاند باید اقداماتی انجام شود. 7 - 1 - 5 شرایط مرجع جدول0 - شرایط مرجع شرایط گستره قابل قبول گستره دما آب 4 ᵒC تا 35ᵒC گستره فشارکار )(آب 0,03 MPa تا1MPa به جزء برا DN  500 یعنی 0,6 MPa گستره دما محیط 4 ᵒC تا 60ᵒC گست ره رطوبت نسبی محیط 35% تا 90% گستره فشار جو محیط 86 kPa تا0,86 bar) 106 kPa تا(1,06 bar )ولتاژ منبع تغذیه (شبکه ولتاژ ی نام، بسامد منبع تغذیه بسامد ی نام ، ) ولتاژ منبع تغذیه (باطر ولتاژ V در گسترهUbmin≤ V≤Ubmax 1- Reed contact 2- Entrapped air 3- Recycled استاندارد ملی ایران شمارۀ1 - 12751 (تجدیدنظر اول): سال 1041 22 در مد زمان هر آزمون، دما و رطوبت نسبی نباید به ترتیب بیش از ᵒC 9 یالا % 38 در بالازه گسالتره مرجالع تغییر کند. اگر شواهد وجود دارد که نوع کنتور مورد نظر، تحت تاثیر انحالرا از شالرایط مالورد نظالر قالرار نمی گیرد، انحرا شرایط مرجع (به جدول5 مراجعه)شود از مقادیر روا دار تعریف شده در زمان آزمون ها عملکرد مجاز است . با این حال، مقادیر واقعالی شالرایط انحالرا ، باله عنالوان قسالمتی از مسالتندا آزمالون عملکرد ، باید اندازه گیر و مستند شود. 7 - 1 - 1 مقررات کلی درخصوص نصب و موقعیت آزمون 7 - 1 - 1 - 1 استقالل از تأثیرات کاذب ی جه ت زا آزمون باید طور طراحی ، ساخته و استفاده شود کاله عملکالرد خالود ، تجهیالزا در ایجالاد خطالا آزمون نقش قابل مالحظه ا نداشته باشد. برا این منظور، استانداردها سالطح بالاال3 نگاله دار تجهیالزا ، به عالوه تکیه گاه ها و اتصاال کافی برا جلوگیر از لرز ،کنتور تجهیزا آزمون و لالوازم جالانبی آن، الزم است . 7 - 1 - 1 - 5 آزمون گروهی کنتورها کنتورها به صور مجزا یا گروهی آزمون می شوند. در حالت ،دوم مشخصه ها منحصر به فرد کنتورهالا بایالد دقیقا تعیین شود. حضور هر کنتور در تجهیزا آزمون، نباید در خطا آزمون هر کنتالور دیگالر نقالش قابالل مالحظه ا داشته .باشد 7 - 5 آزمون فشار استات یک 7 - 5 - 1 کلیات این آزمون به منظور تصدیق توانایی کنتور آب برا مقاومت در برابر فشالار آزمالون هیالدرولیک مشالخص در زمان معین ، بدون نشتی ی ا آسیب، است. 7 - 5 - 5 آماده سازی الف - کنتور ها را بر رو میز آزمون2 یا به تنهایی یا گروهی نصب .کنید ب- خط لوله میز آزمون و کنتور آب را از هوا تخلیه .کنید پ- اطمینان حاصل کنید که میز آزمون فاقد نشتی است . - اطمینان حاصل کنید که فشار منبع فاقد ضربان ها فشار است . 1- High standards 2- Test bench استاندارد ملی ایران شمارۀ1 - 12751 (تجدیدنظر اول): سال 1041 21 7 - 5 - 1 روش اجرایی آزمون الف - فشار هیدرولیکی را تا9 /3 برابر بیشینه فشار قابل قبول کنتور آب افزایش اده د و باله مالد min 39 در همین فشار نگه .دارید ب- کنتورها آب را برا آسیب ها فیزیکی ، نشتی ها خارجی و همچنین نشالتی هالا باله داخالل وسالیله نشانگر آزمایش .کنید پ- فشار هیدرولیکی تا را دو برابر بیشینه فشار قابل قبول افزایش داده و به مد min 3 در همین فشار نگاه دارید. اطمینان حاصل کنید که ،در طول مد آزمون آهن شار صفر است . - کنتورها آب را برا آسیب ها فیزیکی ، نشتی هالا خالارجی و نشالتی هالا باله داخالل وسالیله نشالانگر آزمایش .کنید الزاما تکمیلی : ث- فشار را به تدریج و بدون تغییر ناگهانی ، افزایش و کاهش .دهید 7 - 5 - 0 ی مع ارها ی رش ی پذ1 هیچ نشتی از کنتور آب یا نشتی به داخل وسیله نشانگر یا آسیب فیزیکی ناشالی از آزمالون هالا فشالار نبایالد وجود داشته با.شد 7 - 1 ن یی تع خطاها 7 - 1 - 1 کلیات این آزمون به منظور تصدیق مطابقت کنتور آب با الزاما زیر بنالد5 - 2 - 2 و تعیالین تاثیرهالا جهالت گیالر .کنتور بر رو خطا است 7 - 1 - 5 آماده سازی 7 - 1 - 5 - 1 توصیف تجهیزات آزمون رو بیان شده در اینجا برا تعیین خطا ها کنتور ،آب شیوه موسوم به رو«جمع آور2 » نامیده می شود که در آن کمیت آب عبور از کنتور آب، در یک یا چند مخالزن جمالع آور شالده و آن کمیالت باله صالور حجم سنجی یا با استفاده از ،وزن کردن تعیین می شود. استفاده از سایر رو ها نیز ممکن است ، مشروط بالر آنکه الزاما عد م قطعیت.برآورده شود وارسی خطاها از طریق مقایسه حجم نشان داده شده توسط کنتور تحت شرایط مرجع بالا حجالم نشالان داده 1- Acceptance criteria 2- Collecting Method استاندارد ملی ایران شمارۀ1 - 12751 (تجدیدنظر اول): سال 1041 25 شده توسط وسیله مرجع کالیبره شده، انجام می شود. بر ا انجام این آزمون ،ها بهتر است کنتور بدون وسایل کمکی موقتی متصل شده به خود (اگر وجود دار نال ،)د مورد آزمون قرار گیرد، مگر آنکه آن وسیله برا آزمون کنتور ضرور .باشد تجهیزا آزمون به طور معمول شامل موارد زیر است : الف - منبع آب (مخزن بدون فشار، مخزن تحت فشار، پمپ و...)؛ ب- لوله کشی ؛ پ- وسیله مرجع کالیبره شده (مخزن حجمی کالیبر ه شده، سیستم توزین ، کنتور مرجع و...)؛ - ابزار برا اندازه گیر زمان آزمون؛ ث- ،در صور نیاز ابزار برا خودکار ک ردن آزمون ها ؛ ج- ابزار برا اندازه گیر دما آب؛ چ- ابزار برا اندازه گیر فشار آب؛ ح- در صور نیاز، ابزار برا تعیین چگالی ؛ خ- در صور نیاز، ابزار برا تعیین هدایت الکتریکی . 7 - 1 - 5 - 5 لوله کشی 7 - 1 - 5 - 5 - 1 توصیف لوله کشی باید شامل :موارد زیر باشد الف - بخش آزمون که )کنتور(ها در آن قرار می گیرند؛ ب- ابزار برا ایجاد آهن شار مطلوب؛ پ- یک یا دو وسیل ه ایزوله کنن ده؛ - ابزار برا تعیین آهن شار ؛ و در صور نیاز ) (ضرور: ث- ابزار برا وارسی لوله کشی که تا سطح مبنا پر شده است، پیش از هر آزمون و پس از آن ؛ ج- یک یا چند هوا گیر ؛ چ- وسیله بدون بازگشت ( شیر کی طرفه) ح- جداکننده هوا؛ استاندارد ملی ایران شمارۀ1 - 12751 (تجدیدنظر اول): سال 1041 29 خ- فیلتر. در مد زمان آ زمون، نشت شار ، شار ورود و تخلیه بین کنتور(ها) و وسیله مرجع یا از وسیله مرجالع مجاز نیست. 7 - 1 - 5 - 5 - 5 بخش آزمون بخش آزمون، عالوه بر کنتور(ها) باید شامل :موارد زیر باشد الف - یک یا چند نقطه فشارسنجی 3 برا اندازه گیر فشار، که یک نقطه ف شارسنجی در باالدسالت و نزدیالک به کنتور (اول) واقع شده باشد ؛ ب- ابزار برا اندازه گیر دما آب، نزدیک به ورود کنتور )(اول. حضو ر هر گونه قطعا لوله یا وسایل قرار داده شده داخل یا نزدیک بخش انالدازه گیالر نبایالد باعال ایجالاد کاویتاسیون یا اختالل ه ا شارشی شود که قادر به تغییر عملکرد کنتور ها یا ایجاد خطا هستند. 7 - 1 - 5 - 5 - 1 اقدامات احتیاطی در زمان انجام آزمون ها الف - وارسی کنید که عملکرد تجهیزا آزمون در مد آزمون طور باشد که حجم واقعی آب کاله از میالان کنتور(ها) شار می یابد، با مقدار ان دازه گیر شده توسط وسیله مرجع، برابر باشد؛ ب- وارسی کنید که لوله ( برا ماال انتها خمیده لوله خروجی ) تا سطح مبنالا یکسالان در آغالاز و پایالان آزمون، پر باشد؛ پ- همه هوا را از لوله کشی داخلی و کنتور(ها) تخلیه کنید. سازنده ممکن است یالک رو اجرایالی توصالیه کند که تخلیه همه هوا از کنتور را تضمین ؛ کند - همه اقداما احتیاطی ضرور برا جلوگیر .از اثرا لرز و شوک را انجام دهید 7 - 1 - 5 - 5 - 0 چیدمان ویژه برای نصب کنتورها 7 - 1 - 5 - 5 - 0 - 1 اجتناب از اندازه گیری های نادرست یا دآور زیر در مورد شایع ترین علل اندازه گیر نادرست و اقداما احتیاطی الزم برا نصب کنتورهالا آب بر رو ،میز آزمون به منظور رسیدن به نصب آزمون باید انجام شود که :در آن الف - مشخصه ها شار هیدرودینامیک ی ،زمانی که با مشخصه ها شالار هیالدرودینامیک مختالل ،نشالده مقایسه می شود، باع تفاو قابل تشخیص در عملکرد کنتور نمی گردد؛ و 1- Pressure tappings استاندارد ملی ایران شمارۀ1 - 12751 (تجدیدنظر اول): سال 1041 29 ب- عدم قطعیت گستر یافته3 رو به کار،رفته نباید از مقدار قید شده (به زیر بند9 - 1 - 2 - 2 - 9 - 3 مراجعه )شود بیشتر شود. 7 - 1 - 5 - 5 - 0 - 5 نیاز به طول های مستقیم لوله یا یک مستقیم کننده شارش درس تی کنتورها آب غیر حجم سنج ی می تواند با اختالل در باالدست، به عنوان ماال وجود زانالویی هالا، تالی شکل ها2 ، شیرها یا پمپ ها تحت تاثیر واقع شود. به منظور مقابله با این : اثرا الف - کنتور باید مطابق با دستورالعمل سازنده نصب شود؛ ب- لوله کشی اتصاال باید دارا قطر داخلی همسان با اتصاال کنتور مربوطه داشته باشد؛ و پ- در صور لزوم، یک مستقیم کننده شار باید در باالدست طول لوله مستقیم نصب .شود 7 - 1 - 5 - 5 - 0 - 1 علل شایع اختالل شارش شا ر می تواند در معرض دو نوع اختالل قرار گیرد، اغتشا پروفایل سرعت 1 و حرکت گردابی5 ، که هالر دو ممکن است بر خطاها کنتور آب تاثیر بگذارند. اغتشا پروفایل سرعت به طور معمول ناشی از انسداد بخشی از لوله، به عنوان ماالال حضالور یالک شالیر تالا حدود بسته یا اتصال فلن یج غیر هم راستا، است . این مالورد را باله راحتالی مالی تالوان بالا اسالتفاده دقیالق از رو ها اجرایی نصب، برطر .کرد حرکت ها گردابی می تواند از دو یا چند زانویی در صفحا مختلف یا یک زانویی در ترکیب با کاهنده خارج از مرکز یا شیر تا حد بسته ، ناشی شود. این اثر را می توان یا بالا تضالمین طالول مناسالب لولاله م سالتقیم در باالدست کنتور آب یا با نصب یک وسیله مستقیم کننده شار یا ترکیبی از این دو، کنترل کرد. با این ،حال در صور امکان ، بهتر است از این نوع پیکربند ها لوله کشی .اجتناب شود 7 - 1 - 5 - 5 - 0 - 0 کنتورهای آب حجم سنج ی برخی از انواع کنتورها ،آب به عنوان ماال کنتورها آب حجم سنجی (یعنی شامل محفظه ها اندازه گیر با دیواره ها سیار)، مانند کنتورها پیستون نوسانی یا کنتورها دیسالکی گردشالی کاله باله شالرایط نصالب باالدست حساس نیستند ، هیچ شرایط ویژه ا مورد نیاز نیست . 1- Expanded Uncertainty 2- T-Shapes 3- Velocity-profile distortion 4- Swirl استاندارد ملی ایران شمارۀ1 - 12751 (تجدیدنظر اول): سال 1041 29 7 - 1 - 5 - 5 - 0 - 2 کنتوره ای ی که القای الکترومغناطیس ی ه را ب کار می برند کنتو رهایی که القا لا کترومغناطیس ی را به عنوان اصل اندازه گیر به کار می برند، ممکالن اسالت تحالت تالاثیر رسانایی آب مورد آزمون .قرار گیرند بهتر است هدایت الکتریکی آب مورد اسالتفاده بالرا آزمالون ایالن نالوع ک نتالور، در گسالتره عملیالاتی هالدایت الکتریکی مشخص شده توسط .سازنده کنتور باشد 7 - 1 - 5 - 5 - 0 -٦ سایر اصول اندازه گیری ممکن است ، سایر انواع کنتورها نیاز به ایجاد شرایط شار در زمان اندازه گیر خطاهالا داشالته باشالند و در چنین موارد الزاما نصب توصیه شده ساز نده باید دنبال شود (به زیر بند9 - 9 مراجعه )شود. 7 - 1 - 5 - 5 - 2 خطاهای شروع و پایان آزمون 7 - 1 - 5 - 5 - 2 - 1 کلیات به منظور کاهش عدم قطعیت ها ناشی از عملیا اجزا تجهیزا آزمالون در مالد آزمالون، بایالد اقالداما احتیاطی مناسب .انجام شود جزئیا اقداما احتیاط ی که بایالد لحالاظ شالود در زیر بنالدها 9 - 1 - 2 - 2 - 9 - 2 و9 - 1 - 2 - 2 - 9 - 1 بالرا دو حالت مورد مواجه ه در رو«جمع آور» ،بیان شده است . 7 - 1 - 5 - 5 - 2 - 5 آزمون ها با خوانش کنتور در حالت سکون این رو به طور کلی به عنوان رو شروع و پایان ایستا3 شناخته می .شود شا ر با باز شدن شیر مستقر در پایین دست کنتور برقرار شده با و بسته شدن ایالن شالیر، خات ماله مالی .یابالد زمانی که شماره انداز2 ثابت است، کنتور خوانده می .شود بین شروع حرکت باز شدن شیر و نزدیک به حرکت بسته شدن، زمان، اندازه گیر می .شود زمانی که شار شروع می شود و همچنین در مد زمان باز بودن شیر در آهن شار ثابت تعیین شده، خطالا کنتالور باله صور تابعی از تغییرا در آهن شار (منحنی خطا) تغییر می .کند زمانی که شار در حال متوقف شدن است ، ترکیبی از لختی 1 قطعا متحرک کنتور و حرکت چرخشی آب در داخل کنتور ممکن است باع ایجاد یک خطا محسوس برا انواع خاصی از کنتورها و برا آهن ها شار آزمون مشخصی، .شود 1- Standing start-and-finish 2 - registration 3- Inertia استاندارد ملی ایران شمارۀ1 - 12751 (تجدیدنظر اول): سال 1041 24 در این حالت ، تعیین یک قانون تجربی ساده برا برآورده شدن شرایط ی که این خطا همیشه قابالل اغمالاض باشد، ممکن نیست . در صور وجود ،تردید مقتضی است موارد زیر انجام شود: الف - افزایش حجم و مد زمان آزمون ؛ ب- مقایسه با نتایج به دست آمده از یک یا چند رو دیگر و به طور خاص، رو مشخص شالده در زیر بنالد 9 - 1 - 2 - 2 - 9 - 1 که علل عدم قطعیت داده شده در قبل را برطر می کند. بر ا برخی از انواع کنتو رها آب الکترونیکی با خروجی ها پالسال ی کاله بالرا آزمالون مالورد اسالتفاده قالرار می ن گیر د، پاسخ کنتور به تغییرا آهن شار ممکن است مانند پالس ها معتبر منتشر شده پس از بسته شدن شیر باشد . در این ،حالت ابزار برا شمار این پالس ها اضافی باید فراهم .شود در صورتی که از خروجی ها پالس ی برا کنتورها آزمون استفاده می شود، تطابق حجم نشان داده شده بالا استفاده از شمار پالس ، در مقایسه با حجم نمایش داده شده در وسیله نشانگر، باید وارسی .شود 7 - 1 - 5 - 5 - 2 - 1 آزمون با خوانش های انجام شده تحت شرایط شارش پایدار و انحراف شارش این رو به طور کلی به عنوان رو پرواز-شروع-و-پایان3 شناخته می .شود اندازه گیر زمانی انجام می شود که شرایط شار تابیت .شده است یک سوئیچ ، شار را در آغاز اندازه گیر به یک مخزن کالیبره شده و در پایان اندازه گیر، به مسیر دیگر هدایت می .کند کنتو ر وقتی در حال حرکت است ،خوانده می .شود خوانش کنتور با جابه جایی سوئیچ شار هم زمان می شود . در صورتی که زمان ها حرکت سوئیچ شار در هر جهت معادل با % 9 بوده، و این زمان کمتر از 98 /3 کل زمان آزمون باشد ،ممکن است مدع قطعیت معرفی شده در حجم، قابل اغماض در نظر گرفته شود. 7 - 1 - 5 - 5 -٦ وسیله مرجع کالیبره شده 7 - 1 - 5 - 5 -٦- 1 عدم قطعیت گسترده مقدار حجم واقعی اندازه گیری شده زمانی که یک آزمون انجام می شود، عدم قطعیت گسترده حجم واقعی عبور از کنتور آب نب اید از یالک سالوم بیشینه خطا مجاز قابل اجرا بیشتر شود. یا دآوری - کنتور آب، سهمی در عدم قطعیت حجم واقعی اندازه گیر شده، ندارد. 1- Flying start-and-finish استاندارد ملی ایران شمارۀ1 - 12751 (تجدیدنظر اول): سال 1041 25 عد م قطعیت تخمین زده شده باید مطابق با استاندارد ISO/IEC Guide 98-3 با عامل پوشالش 2 k = ایجالاد .شود 7 - 1 - 5 - 5 -٦- 5 کمینه حجم وسیله مرجع کالیبره شده کمینه حجم مجاز، به الزاما تعیین شده توسط اثرا شروع و پایان آزمون (خطالا زمالان بنالد ) و طراحالی وسیله نشانگر (مقدار زینه تصدیق )بستگی .دارد 7 - 1 - 5 - 5 - 7 عوامل عمده مؤثر در اندازه گیری خطاها 7 - 1 - 5 - 5 - 7 - 1 کلیات تغی یر ا فشار، آهن شار و دما تجهیزا آزمون و عدم قطعیت ها اندازه گیر دقیق این کمیالت هالا فیزیکی ، عوامل اصلی مؤثر بر اندازه گیر خطاها کنتور آب هستند. 7 - 1 - 5 - 5 - 7 - 5 فشار منبع در آهن ،شار انتخاب شده فشا ر منبع باید در سراسر آزمون در یک مقدار ثابت حفس .شود زمانی که کنتورها آب با مقدار تخصیص داده شده m3/h 39 Q3 ≤ در آهن ها شار کمتالر از Q3 3 /8 آز مون می ،شوند در صورتی که تجهیزا آزمون از طریق لوله متصل به مخزن ی با هد ثابت تغذیه ن شو د، ثبا فشار در ورود کنتور (یا در ورود اولین کن تور از گروه ی از کنتورها مورد )آزمون به دست می آید که این ،موضوع یک شار مختل نشده را تضمین می .کند از سایر رو ها تغذیه ا که منجر به نوسانا فشار بیش از نوسانا یک مخزن با هد ثابت نشود (باله طالور ماال یک مخزن تحت )فشار ، می توان استفاده کرد. ا بر سایر آزمون ها، فشار باالدست کنتور نباید بیش از % 38 .تغییر کند بیشینه عدم قطعیت باله ازا 2 k = در اندازه گیر فشار، باید % 9 مقدار اندازه گیر .شده باشد عد م قطعیت تخمین زده شده باید مطابق با استانداردISO/IEC Guide 98-3 بالا یالک عامالل پوشالش 2 k = .باشد فشار در ورود کنتور نباید از بیشینه فشار قابل قبول برا آن کنتور بیشتر شود. 7 - 1 - 5 - 5 - 7 - 1 آهنگ شارش آهن شار باید در سراسر آزمون در مقدار انتخاب شده، ثابت حفس .شود اطمینان حاصل کنید که تغییر نسبی آهن شار در طول مد هر آزمون (شامل شال روع و توقالف آزمالون نمی شود ) نباید از مقادیر زیر بیشتر شود: استاندارد ملی ایران شمارۀ1 - 12751 (تجدیدنظر اول): سال 1041 18 - % 9 /2 ± ازQ1 تا Q2 (غیر در برگیرنده3)؛ - % 8/9 ± ازQ2 (در گ بر یرنده2 ) تاQ4 . مقد ار آهن شار با حجم واقعی عبور ،در زمان آزمون تقسیم بر مد زمان آزمون برابر است . در صورتی که تغییر فشار نس بی (در تخلیه شار به هوا آزاد ) یا تغییر نسبی افت فشار (در مدارها بسالته ) از مقادیر زیر بیشتر نشود ،این شرط تغییر آهن ، شار قابل قبول است : - % 9 ± ازQ1 تا Q2 (غیر دربرگیرنده )؛ - % 38 ± ازQ2 (در بر گ یرنده ) تاQ4 . 7 - 1 - 5 - 5 - 7 - 0 دما اطمینان حاص ل کنید که در مد آزمون، دما آب بیش از C ᵒ 9 تغییر ن .کند اطمینان حاصل کنید که بیشینه عدم قطعیت در اندازه گیر دما ازC ᵒ 3 ± بیشتر نشود. عد م قطعیت تخمین زده شده باید مطابق با استانداردISO/IEC Guide 98-3 بالا یالک عامالل پوشالش 2 k = .باشد 7 - 1 - 5 - 5 - 7 - 2 هت ج گیری کنتور(های) آب اطمینان حاصل کنید که موقعیت کنتور ها آب (جهت )گیر فضایی ،به صور مناسب همان طور اسالت که توسط سازنده اعالم شده و بر رو تجهیزا آزمون1 نصب می شوند . الف- اگر کنتورها آب با« H » عالمت گذار شده باشند، در طی مد آزمون، لوله کشی متصل ک ننالده را بالا محور شار در صفحه افقی (وسیله نشانگر در باال قرار گیرد ) نصب .کنید ب- اگر کنتور ها آب با« V » عالمت گذار شده باش ن،د در طی مد آزمون، لوله کشی متصالل کننالده را بالا محور شار در صفحه عمود نصب:کنید 3 - دست کم یک کنتور از نمونه، باید با محور عمود شار و جهت شار از پایین به باال نصب شود؛ 2 - دست کم یک کنتور از نمونه، باید با محور عمود شار و جهت شار از باال به پایین نصب .شود پ- اگر کنتورها آب با« H » یا« V » عالمت:گذار نشده باشند 3 - دست کم یک کنتور آب از نمونه را با محور عمود شار هت ج و شار از پایین به باال نصب کنید ؛ 2 - دست کم یک کنتور آب از نمونه را با محور عمود شار و جهت شار از باال به پایین نصب کنید ؛ 1- Not inclusive 2- Inclusive 3- Test rig استاندارد ملی ایران شمارۀ1 - 12751 (تجدیدنظر اول): سال 1041 13 1 - دست کم یک کنتور آب از نمونه را با محور شار در یک زاویه میانی نسبت به حالت عمود و افقی (انتخاب به تشخیص مسئول تصویب )کننده ن صب کنید ؛ 5 - کنتورها آب باقی مانده از نمونه را با محور افقی شار نصب.کنید - در صورتی که کنتورها آب دارا وسیله نشانگر باشند که با بدنه کنتور آّب یکپارچه است، دست کم یکی از کنتورها آب که به صور افقی نصب شده، باید طور جهت دهی شالود کاله موقعیالت وسالیله نشانگ ر در پهلو قرار گرفته و بقیه کنتورها آب طور جهت دهی شوند که موقعیت وسالیله نشالانگر در .باال قرار گیرد ث- اطمینان حاصل کنید که روادار در موقعیت محور شار برا همه کنتورها آب، چاله افقالی و چاله عمود یا جهت،گیر میانی ᵒ 9 ± .باشد در صورتی که کمتر از چهار کنت ور برا آزمون ارائه شده باشد، بایالد کنتورهالا تکمیلالی از جمعیالت پایاله3 برداشته شود یا همان کنتورها باید در موقعیت ها مختلف .مورد آزمون قرار گیرند 7 - 1 - 1 روش اجرایی آزمون الف- خطاها ذاتی کنتور آب (در اندازه گیر حجم واقعی) را برا دست کم شش آهن شار زیر، تعیین کنید . خطا را در آهن ها شار موارد 3 ، 2 و9 سه بار و در سایر گستره ها آهن شار، دو بالار اندازه گیر کنید: 3 - بینQ1 وQ1 3 /3؛ 2 - بینQ2 وQ2 3 /3؛ 1 - ( بینQ2 + Q3 ) 11 /8 ( وQ2 + Q3 ) 19 /8؛ 5 - ( بینQ2 + Q3 ) 99 /8 ( وQ2 + Q3 ) 95 /8؛ 9 - بینQ3 5 /8 وQ3؛ 9 - بینQ4 59 /8 وQ4؛ ی ادآور ی- به لیدل نکه یا تکرارپذ یر در آهن ها شار 3 ، 2 و9 محاسبه م ی،شود شه ی هم سه نقطه در نیا شار ها الزم است. ب- کنتور آب را بدون وسایل تکمیلی متصل شده به آن )(در صور وجود آزمون کنید ؛ پ- اگر شکل منحنی خطا نشان دهد که ممکن است خطا از بیشینه خطالا مجالاز فراتالر رود، خطاهالا را در سایر آهن ها شار اندازه گیر کنید ؛ - خطا نسبی را برا هر آهن شار محاسبه .کنید 1- Basis population استاندارد ملی ایران شمارۀ1 - 12751 (تجدیدنظر اول): سال 1041 12 7 - 1 - 0 معیارهای پذیرش الف - خطاها مشاهده شده برا هر شش آهن شار نباید از بیشینه خطا مجاز بیشتر ش ود . اگر خطا مشاهده شده برا یک یا چند کنتور، فقط در یک آهن شار، بیش از بیشینه خطالا مجالاز ،باشالد چنانچه فقط دو نتیجه در آن آهن شار حاصل شد ه باشالد ، آزمالون را در آن آهنال شالار تکالرار کنید . اگر دو نتیجه از سه نتیجه در بیشینه خطا مجاز قرار گیرد و میانگین حسابی این نتالایج بالرا سه آزمون در آن آهن شار در بازه بیشینه خطا مجاز باشد، آزمون باید رضایت بخش .اعالم شود ب- اگر همه خطاها کنتور آب هم عالمت ،باشند دست کم یکی از خطاهالا نبایالد از نصالف بیشالینه خطالا مجاز بیشتر شود . در همه موارد، این الزام باید با توجه به تامین کننده و مصر کننده آب، منصفانه اعمال .شود پ- انحرا معیار3 برا آهن ها شار الف ، 3 ، 2 و9 زیر بند9 - 1 - 1 نباید از یک سالوم بیشالینه خطالا مجاز داده شده در زیر بند5 - 2 - 2 بیشتر شود. 7 - 0 آزمون افت فشار 7 - 0 - 1 کلیات هد از این ،آزمون :موارد زیر است - تعیین بیشینه افت فشار از درون کنتور آب در هر آهن شار بین Q1 وQ3 و تصدیق انطباق کنتالور آب با الزاما زیر بند9 - 9؛ - تعیین بیشینه افت فشار از درون کنتور آب در هر آهن شار بینQ1 وQ3؛ - تایید کمتر بودن بیشینه افت فشار از ( bar 88 /3 ) MPa 3 /8. افت فشار به عنوان فشار از دست رفته توسط شار شاره عبور از میالان کنتالور آب تحالت آزمالون تعریالف می شود. کنتور آب شامل کنتور و اتصاال ،به جز لوله کشی بخش .آزمون است این آزمون برا شار رو به جلو و ،در صور مناسب بودن برا شار،برگشتی الزامی ا.ست 7 - 0 - 5 آماده سازی شرایط نصب باید مطابق با استانداردISO 9644 باشد. 7 - 0 - 1 رو ش اجرایی آزمون 7 - 0 - 1 - 1 تعیین افت فشار نصب شده 1- Standard deviation استاندارد ملی ایران شمارۀ1 - 12751 (تجدیدنظر اول): سال 1041 11 باید کنتو آب ر در بخش اندازه گیر در مکان آزمون نصب شود. شار برقرار شده و همه هوا از بخش آزمون تخلیه .شود د بای فشار عقبی کافی در نقطه فشار سنجی پایین دست در بیشینه آهن شارQ3 تضمین .شود به عنوان کمینه ، فشار اسالتاتیکی ( bar 3 ) kPa 388 پالایین دسالت کنتالور تحالت آزمالون بالرا جلالوگیر از کاویتاسیون یا حباب زایی هوا، توصالیه مالی .شالود بایالد هماله هالوا از نقالاط فشارسالنجی و لو لاله هالا انتقالال متصل کننده تخلیه شده و به آب اجازه داد ه شود تا در دما خواسته شده به با ث برسد . در حالی کاله فشالار تفاضلی پایش می شود، شار را بین Q1 وQ3 تغییر دهید . آهن شارش( یQt ) که بزرگترین افالت فشالار را نشان می دهد، همراه با افت فشار اندازه گ یر شده و دما آب ،ثبت کنید . معموالQt معادل باQ3 است . بیشینه افت فشار باید با بیشینه عدم قطعیت % گسترده9 و با یک عامل پوشش 2 k = اندازه گیر .شود 7 - 0 - 1 - 5 تعیین افت فشار مربوط به بخش آزمون از آنجا که مقدار از فشار به علت اصطکاک در لوله بخش آزمون بین نقاط فشارسنجی از دست می ،رود باید مقدار آن تعیین شده و از افت فشار اندازه گیر شده در کنتور، کم .شود در صورتی که ،قطالر زبالر و طالول لوله بین نقاط فشارسنجی معلوم باشد، افت فشار را می توان از فرمول افت فشار استاندارد محاسبه رد ک . با این حال ممکن است اندازه گیر افت فشار در سراسر لوله،ها موثرتر باشد . همان طور که در شالکل 3 نشالان داده شده است ، بخش آزمون را می .توان دوباره چیدمان کرد این موضوع با اتصال لوله ها باالدست و پایین دست روبرو به هم، در عدم حضالور کنتالور (بالا د قالت از ایجالاد بیرون زدگی در سوراخ لوله یا ناهمتراز3 دو وجاله جلالوگیر شالود ) و انالدازه گیالر افالت فشالار در بخالش اندازه گیر لوله برا آهن شار مشخص،شده انجام می شود. افت فشار را برا طول ها لوله در آهن شار Qt که قبال تعیین ،شده اندازه گیر کنی.د 1- Misalignment استاندارد ملی ایران شمارۀ1 - 12751 (تجدیدنظر اول): سال 1041 15 الف - افت فشار لوله ب- افت فشار (لوله )و کنتور آب راهنما: 1 مانومتر تفاضلی 2 کنتو ر آب در موقعیت پایین دست افت فشار در طول لوله ها باالدست و پایین دست افت فشار در طول لوله ها باالدست و پایین دست و کنتور آ ب 3 کنتو ر آب و مقاطع نقاط فشارسنجی A جهت شار B بخش اندازه گیر شکل 1 - شرایط نصب برای آزمون افت فشار استاندارد ملی ایران شمارۀ1 - 12751 (تجدیدنظر اول): سال 1041 19 7 - 0 - 0 محاسبه ∆p واقعی کنتور آب افت ،فشار∆pt کنتور آب را درQt با استفاده از رابطه5 محاسبه :کنید (5) که در آن: افت فشار اندازه گیر شده درQt با کنتور نصب شده است ؛ افت فشار اندازه گیر شده بدون حضور کنتور در Qtاست. اگر آهن شار اندازه گیر شده در طول آزمون یا در زمان تعیین افت فشار لوله، با آهن شالار آزمالون انتخ اب شده برابر نباشد، افت فشار اندازه گیر شده برا مقدار که درQt انتظار داریم را می توان با اشالاره به رابطه قانون مربعی به شرح زیر (به رابطه9 )مراجعه شود، اصالح کرد: (9) که در آن: افت فشار اندازه گیر شده درQt است ؛ افت فشار محاسبه شده در آهن شارQmeas است . 7 - 0 - 2 معیارهای پذیرش اندازه گیر افت فشار در هر آهن شار در بازه طی شرا بهره بردار اسم ی نبا د یال از مقالدار یب نه ی شال افالت فشالار متناظر با رده اظهار شده توسط سازنده، یب شتر شود. 7 - 2 آزمون شارش برگشت ی 7 - 2 - 1 کلیات این آزمون برا تصدیق برآورده شدن الزاما زیر بند5 - 2 - 1 در زمان وقوع شار برگشتی در کنتور است . کنتورهایی که برا اندازه گیر شار برگشتی طراحی شده،اند باید حجم شالار برگشالتی را باله درسالتی ثبت .کنند کنتورهایی که اجازه شار برگشتی را می،دهند اما برا اندازه گیر آن طراحی نشده ،انالد بایالد در معالرض شار برگشتی .قرار گیرند برا بررسی این که هیچ تنزلی در عملکرد اندازه شناختی کنتور به دلیل شالار برگشتی،وجود ندارد خطا باید برا شار رو به جلو اندازه گیر شود . استاندارد ملی ایران شمارۀ1 - 12751 (تجدیدنظر اول): سال 1041 19 کنتورهایی که برا جلوگیر از شار برگشتی (به عنوان ماال با استفاده از شالیر یالک طرفاله یالک )پارچاله طراحی شده اند، اتصال خروجی در معرض بیشینه فشار قابل قبول کنتور قرار می گیرد و سپس برا اطمینان از آن که به دلیل اعمال فشار بر رو کنتور هیچ تنزلالی در عملکالرد انالدازه شالناختی آن باله وجالود نمالی آیالد ، خطاها اندازه گیر برا شار رو به جلو، اندازه گیر می شود. 7 - 2 - 5 آماده سازی الزاما نصب و بهره بردار شرح داده شده در زیربند9 - 1 - 2 باید اعمال شود. 7 - 2 - 1 روش اجرایی آزمون 7 - 2 - 1 - 1 کنتورهای طراحی شده برای ان دازه گیری شارش برگشتی 3 - در هر یک از آهن ها شار برگشتی زیر ، دست کم برا یک کنتور، خطا را اندازه:گیر کنید الف- بینQ1 وQ1 3 /3؛ ب- بینQ2 وQ2 3 /3؛ پ- بینQ3 5 /8 و Q3 ؛ 2 - در طی مد هر آزمون ،سایر عوامل تاثیرگذار باید در شرایط مرجع .حفس شود 1 - خطا را ب را هر آهن شار.محاسبه کنید 5 - ،عالوه بر این آزمون( افت فشار به زیر بند9 - 5 مراجعه شود )، آزمون اغتشالا ( شالار باله زیالر بنالد9 - 9 مراجعه شود) و آزمون تاب آور3 ( به زیر بند9 - 9 مراجعه شود) نیز باید .انجام شود 7 - 2 - 1 - 5 کنتورهای آبی که برای اندازه گیری شارش های برگشتی طراحی نشده اند 3 - کنتور را به مدmin 3 در معرض شار برگشتی Q3 5 /8 ق رار دهید ؛ 2 - در هر یک از آهن ها شار رو به جلو زیر، دست کم خطا یک کنتور را اندازه:گیر کنید الف- بین Q1 وQ1 3 /3؛ ب- بینQ2 وQ2 3 /3؛ پ- بینQ3 5 /8 وQ3 ؛ 1 - در طی مد هر آزم ون ، سایر عوامل تاثیر گذار باید در شرایط مرجع نگه داشته شوند ؛ 5 - خطا را برا هر آهن شار.محاسبه کنید 1 -Endurance استاندارد ملی ایران شمارۀ1 - 12751 (تجدیدنظر اول): سال 1041 19 7 - 2 - 1 - 1 کنتورهای آبی که از شارش های برگشتی جلوگیری می کنند 3 - باید کنتور هایی که از شار برگشتی جلوگیر می ،کنند به مدmin 3 در معرض بیشالینه فشالار قابالل ق بول در جهت شار برگشتی قرار گیرند ؛ 2 - بررسی کنید که نشت عمده ا پس از شیر وجود نداشته باشد ؛ 1 - در هر یک از آهن ها شار رو به جلو زیر ، دست کم خطا یک کنتور را اندازه:گیر کنید الف- بینQ1 وQ1 3 /3؛ ب- بینQ2 وQ2 3 /3؛ پ- بینQ3 5 /8 وQ3 ؛ 5 - در طی مد ه ر آزمون ، سایر عوامل تاثیرگذار باید در شرایط مرجع حفس شوند ؛ 9 - خطا نسبی را برا هر آهن شار.محاسبه کنید 7 - 2 - 0 معیارهای پذیرش خطا کنتور آب ن باید از بیشینه خطا مجاز قابل کاربرد در آزمون ها شرح داده شده در زیالر بنالد9 - 9 - 1 بیشتر شود . 7 -٦ آزمون ی ها اغتشاش شارش 7 -٦- 1 ات ی کل برخی از ،انواع کنتورها آب برا ماال کنتورها آب حجم سنجی، نسبت به شالرایط نصالب غیر حسالاس در نظر گرفته می شوند ، از این رو این آزمون برا آن .ها کاربرد ندارد سازنده باید رده حساسیت اغتشا پروفایل شار را برا کنتور آب مشخص کند. این رده هرگز طول هالا بزرگتر از DN 39 د ر باالدست و DN 9 در پایین دست را در بر نمی گیرد . 7 -٦- 5 هدف از آزمون هد از نیا آزمون، تصد قی انطباق کنتور آب با الزاما بند ریز 9 - 1 این استاندارد است . ی ادآور ی1- با حضور کنتور آب معین، اثرا خطا کی کنتور آب با انواع جیار شار مغشو3 در بالاال دسالت و ن یی پالا دسالت کنتور آب اندازه گیر می شود . ی ادآور ی5 - لی وسا اغتشا نوع3و2 در آزمون ها برا جاد یا پروفا ها لی سرعت دوران ی (گردابی ) باله ترت ب یال در سالمت چالپ (چپ گرد - پاد ساعتگرد )و در سمت راست (راست گرد - ساعت گرد )استفاده ود شیم. به طور معمول ی نوع اغتشا شالار در 1 - Disturbed استاندارد ملی ایران شمارۀ1 - 12751 (تجدیدنظر اول): سال 1041 14 ن یی پا دست دو زانو یی ᵒ 58 ایجاد می شود که به طور مستق می متصل شده اند .کی له ی وس اغتشا نوع 1 در ن یی پا دسالت مفصالل لوله برآمده ای ریش دروازه ا مه ین ،باز به طور معمول پروفا لی سرعت نامتقارن جاد یا را کند یم. 7 -٦- 1 آماده سازی عالوه بر الزاما نصب و بهره بردار شرح داده شده در بند ریز 9 - 1 - 2، همچن نی طی شرا شالرح داده شالده در بند ریز 9 - 9 - 5 زین اعمال می شود. 7 -٦- 0 روش اجرایی آزمون الف- با استفاده از اغتشاشگر ها شار انواع3 ، 2 و1 مشخص شده در پیوست ب ،خطا کنتور آب را در آهن شار نیب Q3 5 /8 وQ3 ، را ب هر کی از شش طی شرا نصب مشخص شده در شکل2 ن یی تع دی کن. ب- در طول مد هر آزمون، سایر عوامل ی تاث رگذار را مطابق با بند ریز 9 - 3 - 2 در طی شرا مرجع نگه دی دار . الزاما اضاف ی به شرح ریز است: پ- ی زمان که نه ی کم طول لوله مستق یم DN × 9 در ن یی پا دست کنتور آب توسط سازنده مشخص می شود، فقط آزمون ها 3 ، 1 و 9 شی نما داده شده در شکل2 را برا طی شرا نصب انجام دی ده. - در صورتی که نصب کنتور آب قرار است با مستق یم کننده خارج ی شار به کار برده،شود سازنده دی با مستق یم کننده را همراه با کنتورها آب، به منظور آزمون تطب یقی مشخصه ها ی فن و همچنین موقعیت آن در نصب نسبت به کنتور آب، مشخص کرده و تحو لی دهد. ث- له ی وس ا در داخل کنتور آب که دارا کارکرد مستق یم کننده شار است، نبا ید به عنوان کی «مستق یم کننده» در زم نه ی نیا آزمون ها در نظر گرفته شود. ج- برخ ی از ان واع کنتور آب که ثابالت شالده از اخالتالل هالا شالار باالدسالت و پالا ن یی دسالت کنتالور ری تالاث ی پذ ی نم،رند یم توانند از نیا .آزمون معا شوند چ- طول ها مستق می باالدست و ن یی پا دست کنتور، به رده حساس تی پروفا یل شار کنتور بستگ ی دارد و به بی ترت دی با مطابق با جدول ها 3 و2 .باشد 7 -٦- 2 معیارهای پذیرش برا هر کی از آزمون ها اغتشا شار، خطا نسب ی کنتور دی با ن از نه یشیب خطا مجاز قابل کاربرد بیشتر شود. استاندارد ملی ایران شمارۀ1 - 12751 (تجدیدنظر اول): سال 1041 15 الف- آزمون1 :بدون کی مستق یم کننده ب- آزمون الف- 1 :با کی مستق یم کننده پ- آزمون5 :بدون کی مستق یم کننده ت- آزمون الف- 5 :با کی مستق یم کننده ث- آزمون1 :بدون کی مستق یم کننده ج- آزمون الف- 1 :با کی مستق یم کننده چ- آزمون0 :بدون کی مستق یم کننده ح- آزمون الف- 0 :با کی مستق یم کننده خ- آزمون2 :بدون کی مستق یم کننده د- آزمون الف- 2 :با کی مستق یم کننده استاندارد ملی ایران شمارۀ1 - 12751 (تجدیدنظر اول): سال 1041 58 ذ- آ زمون ٦ :بدون کی مستق یم کننده ر- آزمون الف-٦ :با کی مستق یم کننده :راهنما اغتشا گر نوع3 مولد گردابی چپ گرد (پادساعت)گرد اغتشا گر نوع2 مولد گردابی راست)گرد (ساعتگرد اغتشا گر نوع1 اغتشا گر شار پروفایل سرعت 1 اغتشا گر نوع3 2 کنتور آب 3 طول ها مستقیم 4 مستقیم کننده 5 اغتشا گر نوع2 6 اغتشا گر نوع1 شکل1 – طرح واره اغتشاش شارش 7 - 7 آزمون ی ها تاب آوری 7 - 7 - 1 آزمون دوام 7 - 7 - 1 - 1 کلیات در طول آزمون ها دوام، شرایط بهره بردار اسمی کنتور باید رعایت .شود این آزمون برا شار رو به جلو و جایی که برا شار برگشتی (به بند9 - 9 - 1 - 3 مراجعه )شود مناسب ،باشد الزم .است جهت (ها ) کنتورها تحت آزمون باید با توجه به جهت (ها ) کنتور مرجع که توسالط سالازنده ادعالا شالده است ، تنظیم .شود استاندارد ملی ایران شمارۀ1 - 12751 (تجدیدنظر اول): سال 1041 53 جدول 2 - آزمون تاب آوری مدت زمان راه اندازی1 و از کار ا یستادن5 (s) دوره بهره بردار ی در آهنگ شارش آزمون مدت زمان مکث ها1 (s) تعداد قطع ها0 نوع آزمون آهنگ شارش آزمون آهنگ شارش دائمی ( Q3 ) ( m3/h ) رده دمایی s الف[ Q3 ] 39 /8 با نه ی کم یک ثانیه s 39 39 388888 ناپیوستهQ3 Q3 ≤ 16 T30 و T50 - h 388 - - پیوسته Q4 - h 488 - - پیوسته Q3 Q3 > 16 - h 288 - - پیوسته Q4 الف [ ] به لحاظ عدد برابر مقدار برحسب ⁄ است. 7 - 7 - 1 - 5 آزمون شارش پیوسته 7 - 7 - 1 - 5 - 1 کلیات هد از این آزمون، تصد قی دوام کنتور آب است، در زمانی که در معرض طی شرا شالار یپ ،وسالته دائمال ی و اضافه بار قرار رد یگیم. این آزمون شامل قرار دادن کنتور آب در معرض آهن شار ثابت معادلQ3 یاQ4 است، همان طور که در جدول9 ان یب شده است . برا راحت ی آزما ی شگاه ،توان یم ها ایالن آزمالون را باله دوره هالا بیشالینه9 سالاعت ه تقسیم کرد . 7 - 7 - 1 - 5 - 5 آماده سازی عالوه بر کنتور آب ای کنتورها ی آب که آزمون یم،شوند خط لوله شامل موارد ریز زین یم شود: الف- له ی وس تنظیم کننده شار ؛ ب- کی ای چند ریش مجزا کننده؛ پ- له ی وس ا برا اندازه گیر دما آب در ورود کنتور آب؛ - ابزار برا بررس ی آهن شار و مد زمان آزمون؛ ث- یلی وسا برا اندازه گیر فشار در ورود و خروج ی. 1- Start up 2- Run down 3- Duration of pauses 4- Interruptions استاندارد ملی ایران شمارۀ1 - 12751 (تجدیدنظر اول): سال 1041 52 وسایل مختلف ن دی با منجر به ون ی تاس ی کاو ای سایر انواع فرسا شی پارازیتی3 در کنتور )(ها.شوند 7 - 7 - 1 - 5 - 1 روش اجرایی آزمون 7 - 7 - 1 - 5 - 1 - 1 کلیات الف- پیش از شروع آزمون تاب آور ،پیوسته خطاه ا کنتورها را همان طور که در ز ر یال بنالد9 - 1 شالرح داده شده است و در همان آهن ها شار اشاره شده در یز ربند 9 - 1 - 1 اندازه گیر ؛دی کن ب- کنتور(ها ) آب را به صور ی تک ای دسته ا در همان جهت گیر یی ها که در ن یی تع آزمون ها خطالا ذاتی (به زیربند9 - 1 - 2 - 2 - 9 - 9 مراجعه شود) به کار ،برده شده در تجهیز آزمون نصب ؛دی کن پ- آزمون ها ریز را انجام دی ده: 3 - برا کنتورها آب با m3/h 39 ≥ Q3 ، ک نتور را برا یک دورهh 388 در آهن شار Q4 اهر انداز ؛دی کن 2 - برا کنتورها آب باm3/h 39 > Q3 ، کنتور را برا یک دورهh 488 در آهنال شالارQ3 سالپس برا یک دورهh 288 در آهن شارQ4 راه انداز دی کن . - در طول مد آزمون ها تاب آور ، کنتورها آب را در شرایط بهره بردار اسالمی آن هالا نگاله داشالته و ،اطمینان حاصل کنید فشار در خروجی هر کنتور برا جلوگیر از کاویتاسیون، باله انالدازه کالافی بالاال است ؛ ث- پس از آز مون تاب آور ،پیوسته خطاها کنتورها آب را همان طور که در زیر بند 9 - 1 شرح داده شالده و در همان آهن ها شار، اندازه گیر کنید ؛ ج- خطا نسبی را برا هر یک از آهن ها شار محاسبه کنید ؛ چ- برا هر آهن شار ،خطا به دست آمده پیش )از آزمون (مرحله الف را از خط ا به دست آمده پس از این( آزمون مرحله. ج) کسر کنید 7 - 7 - 1 - 5 - 1 - 5 رواداری آهنگ شارش اطمینان حاصل کنید که تغییرا نسبی مقادیر آهن شار در طی مد هر آزمون( به جز زمان شالروع و توقف) نباید از % 38 ± بیشتر شود. 7 - 7 - 1 - 5 - 1 - 1 رواداری زمان بندی آزمون مد زمان مشخص شده برا آزمون، .یک مقدار کمینه است 1- Parasitic استاندارد ملی ایران شمارۀ1 - 12751 (تجدیدنظر اول): سال 1041 51 7 - 7 - 1 - 5 - 1 - 0 رواداری حجم تخلیه شده حجم نشان داده شده در انتها آزمون، نباید کمتر از حجم تعیین شده از حاصل ضرب آهن شار و مالد زمان مشخص شده .آزمون، باشد برا برآورده ساخت ن این شرایط، آهن شار را به طور مکرر .پایش کنید ممکالن اسالت از کنتورهالا آب مورد آزمون برا بررسی آهن شار استفاده شود. 7 - 7 - 1 - 5 - 1 - 2 خوانش های آزمون اگر آزمون به صور ریز تقس می شده ،باشد در یط مد ،آزمون خوانش ها ریز از تجهیزا تحالت آزمالون را دست کم بار کی در هر دوره h 25 ای بار کی برا هر ره دو کوتاه تر، ثبت کن ید: الف- فشار بآ در باالدست کنتور (ها ) آب؛ ب- فشار بآ در ن یی پا دست کنتور (ها ) آب؛ پ- دما آب در باالدست کنتور (ها ) آب؛ - آ هن شار عبور از کنتور(ها ) تحت آزمون ؛ ث- خوانش هایی از کنتور(ها ) آب تحت آزمون ؛ ج- حجم عبور از درون کنتور (ها ) آب. 7 - 7 - 1 - 5 - 0 معیارهای پذیرش 7 - 7 - 1 - 5 - 0 - 1 برای کنتورهای آب با رده درستی 1 پس از آزمون تاب آور :پیوسته الف- یی تغ را در منحن ی خطا دی با ن از مقادیر زیر فراتر رود: - % 2 ± برا آهن ها شار در هی ناح ین یی پا ( Q1 ≤ Q < Q2)؛ و - % 3 ± برا آهن ها شار در هی ناح باال یی ( Q2 ≤ Q ≤ Q4 ). با هد ن یی تع نیا ، الزاما مقاد ری نی انگ یم خطاها در هر آهن شار با دی به کار .برده شود ب- منحن ی ها خطا نباید از بیشینه حد خطا ریز فراتر روند: - % 5 ± برا آهن ها شار در ناحیه ( پایینیQ1 ≤ Q < Q2 و )؛ - % 9 /3 ± برا آهن ها شار در ناحیه باالیی( Q2 ≤ Q ≤ Q4 ) برا کنتورهاT30؛ یا - % 9 /2 ± برا آهن ها شار در ناحیه باالیی( Q2 ≤ Q ≤ Q4 )را ب کنتورها ریغ از T30 . استاندارد ملی ایران شمارۀ1 - 12751 (تجدیدنظر اول): سال 1041 55 7 - 7 - 1 - 5 - 0 - 5 برای کنتورهای آب با رده درستی 5 پس از آزمون تاب آور :پیوسته الف- یی تغ را در منحن ی خطا دی با ن از مقادیر زیر بیشتر شود: - % 1 ± برا آهن ها شار در ناحیه ( پایینیQ1 ≤ Q < Q2 و )؛ - % 9 /3 ± برا آهن ها شار در ناحیه باالیی( Q2 ≤ Q ≤ Q4 ). با هد ن یی تع نیا ، الزاما مقاد ری نی انگ یم خطاها در هر آهن شار با دی به کار .برده شود ب- منحن ها ی خطا نباید از بیشینه حد خطا ریز فراتر روند: - % 9 ± برا آهن ها شار در ناحیه ( پایینیQ1 ≤ Q < Q2 و )؛ - % 9 /2 ± برا آهن ها شار در ناحیه باالیی( Q2 ≤ Q ≤ Q4 ) برا کنتورهاT30؛ یا - % 9 /1 ± برا آهن ها شار در ناحیه باالیی( Q2 ≤ Q ≤ Q4 )برا کنتو رها غیر از T30 . 7 - 7 - 1 - 1 آزمون شارش ناپیوسته 7 - 7 - 1 - 1 - 1 کلیات نیا آزمون تنها برا کنتورها آب با m3/h 39 ≥ Q3 و ک نتورها آب ترکیبی کاربر د .دارد هد از این آزمون، تصد قی دوام کنتور آب در زمان قرار گرفتن تحت طی شرا شار چرخه ا است. این آزمون شامل کنت ور ی آب است که تحت تعداد مشخص ی از چرخه ها آهن شار شروع و توقالف کوتالاه مد قرار رد یگیم فاز و آهن شار ثابت آزمون در هر ،چرخه در آهن شار ( Q3 )مشخص در سراسالر طول مد آزمون حفس یم شود . برا راحتی آزمایشگاه ،ها می تالوان ایالن آزمالون را باله دوره هالا بیشالینه9 ساعت ه .تقسیم کرد 7 - 7 - 1 - 1 - 5 آماده سازی توان یم کنتورها آب را به صور سر ،مواز یا ترکیبی از هر دو یچ دمان کرد. سامانه لوله ی کش شامل موارد ریز است: الف- کی له ی وس تنظ یم کننده شار ( در صور کاربرد، برا هر خط از کنتورها آب که به صالور سالر قرار گرفته)اند ؛ ب- کی ای چند ریش مجزا کننده؛ پ- له ی وس ا برا اندازه گیر دما آب باالدست کنتورها آب؛ - ابزار برا بررس ی آهن شار ، مد زمان چرخه ها و تعداد چرخه ها؛ استاندارد ملی ایران شمارۀ1 - 12751 (تجدیدنظر اول): سال 1041 59 ث- ا له ی وس برا قطع شار برا هر خط از کنتورها آب در حالت سر ؛ ج- وسایلی برا اندازه گیر فشار در ورود و خروج ی. لی وسا مختلف دی با ن سبب کاویتاسیون یا سایر انواع فرسا شی ی ناش از رو اجرا یی آزمالون کنتور (هالا )آب شوند. کنتور (ها ) آب و لوله ها اتصال را از هوا هی تخل دی کن. اطم نان ی حاصل دی کن یی تغ را شار در طول مد ی عمل ا باز و بسته شالدن مکالرر، تالدر یجی ،اسالت تالا از ضربه قوچ3 جلوگ یر .شود 7 - 7 - 1 - 1 - 1 چرخه ی ها آهنگ شارش یک چرخه کامل شامل چهار مرحله ریز است: الف- دوره ا از صفر تا آهن شار آزمون Q3؛ ب- دوره ا در آهن شار ثابت آزمون Q3؛ پ- دوره ا از آهن شار آزمون Q3 تا آهن شار صفر ؛ - دوره ا در آهن شار صفر. برنا مه آزمون دی با تعداد چرخه ها آهن ، شار مد زمان هر چهار مرحله چرخه و کل حجمال ی کاله بایالد هی تخل دوش .را مشخص کند 7 - 7 - 1 - 1 - 0 روش اجرایی آزمون 7 - 7 - 1 - 1 - 0 - 1 برای همه انواع کنتورها الف- پیش از شروع آزمون تاب آور ،ناپیوسته خطاها کنتورها آب را همان طور که در زیر بند 9 - 1 شالرح داده شده و در همان آهن ها شار بیان شده در یز ربند 9 - 1 - 1 اندازه گیر ؛دی کن ب- کنتورها آب را به صور تکی یا دسته ا در همان جهت گیر یی ها که برا ن یی تع آزمون ها خطالا ی ذات (به زیربند9 - 1 - 2 - 2 - 9 - 9 )مراجعه شود ،به کار برده شده در تجهی زا آزمون نصب ؛دی کن پ- در طول مد آزمون اه، کنتورها آب را در طی شرا بهره بردار اسالم ی آن هالا نگاله داشالته و باله منظالور جلوگ یر از ون ی تاس ی کاو در ،کنتورها فشار ن یی پا دست کنتورها را به اندازه ی کاف باال نگه ؛دی دار - آهن شار را در بازه روادار ها ،مشخص شده تنظ می ؛دی کن ث- کنتور(ها) را در شرا طی شی نما داده شده در جدول 9 راه انداز ؛دی کن 1- Water hammer استاندارد ملی ایران شمارۀ1 - 12751 (تجدیدنظر اول): سال 1041 59 ج- پس از آزمون تاب آور ی ناپ،وسته خطاها نها یی کنتورها آب را همان طور که در ریز بنالد 9 - 1 شالرح داده شده و در همان آهن ها شار بیان شده در یز ربند 9 - 1 - 1 اندازه گیر ؛دی کن چ- خطاها نسب ی را برا هر آهن شار محاسبه ؛دی کن ح- برا هر آهن شار، مقدار خطا ی ذات به دست آمده پیش از آزمون (مرحله الف )را از خطا به دست آمده پس از آزمون )(مرحله چ کسر دی کن. 7 - 7 - 1 - 1 - 0 - 5 روادار ی آهنگ شارش یی تغ را نسب ی مقاد یر ، شار خارج از دوره ها باز شدن، ب سته شدن و توقف، دی نبا از % 38 ± فراتر رود. کنتورها آب تحت آزمون ممکن است برا بررس ی آهن شار زین مورد استفاده قرار رند یگ. 7 - 7 - 1 - 1 - 0 - 1 روادار ی زمان بند ی آزمون در هر مرحله چرخه ، شار روادار در مد زمان مشخص شده دی نبا از % 38 ± فراتر .رود روادار در لک مد زمان آزمون دی با ن از % 9 ± فراتر .رود 7 - 7 - 1 - 1 - 0 - 0 روادار ی در تعداد چرخه ها تعداد چرخه ها دی نبا از تعداد مقرر شده کمتر باشد، اما نیا از تعداد دی نبا شیب از % 3 فراتر .رفت 7 - 7 - 1 - 1 - 0 - 2 روادار ی حجم تخل یه شده حجم هی تخل شده در سراسر آزمون دی با حاصل از نصف شار آزمون اسم ی مشخص شده در کل مالد زمالان نظر آزمون (دوره ها بهره بردار به عالوه دوره ها گذرا و توقف) با روادار % 9 ± باشد. در صور لزوم، نیا دقت را توان یم با شی پا تر کی نزد شار ها لحظه ا و دوره ها بهره بردار و برقرار تنظ ی ما به دست آورد. 7 - 7 - 1 - 1 - 0 -٦ خوانش ی ها آزمون در صورتی که آزمون به صور ریز تقس می شده ،باشد در طول مد آزمون، دسالت کالم ک یال بالار در هالر دوره h 25 ای کی بار برا هر دوره کوتاه تر، خوانش ها زیر را از تجهیزا آزمون ثبت دی کن: الف- فشار آب در باالدست کنتور (ها ) آب؛ ب- فشار آب در ن یی پا دست کنتور (ها ) آب؛ پ- دما آب در باالدست کنتور (ها ) آب؛ - آهن شار از کنتور (ها ) تحت آزمون ؛ ث- مد زمان چهار مرحله از چرخه آزمون شار ی ناپ وسته؛ استاندارد ملی ایران شمارۀ1 - 12751 (تجدیدنظر اول): سال 1041 59 ج- تعداد چرخه ها؛ چ- خوانش ها کنتور آب آزمون در هر ثانیه؛ ح- حجم عبور به له ی وس کنتورها آب. 7 - 7 - 1 - 1 - 2 معیارهای پذیرش 7 - 7 - 1 - 1 - 2 - 1 برای کنتور آب با رده درستی 1 پس از آزمون تاب آور چرخه ا: الف- تغییرا در منحنی خطا ن:باید از مقادیر زیر فراتر رود - % 2 ± برا آهن ها شار در ناحیه ( پایینیQ1 ≤ Q < Q2 و )؛ - % 3 ± برا آهن ها شار در ناحیه باالیی( Q2 ≤ Q ≤ Q4 ). با هد تعیین این الزاما ، مقادیر میانگین خطاها در هر آهن شار باید به .کار برده شود ب- منحنی ها خطا نباید از بیشینه حد خطا زیر، :فراتر روند - % 5 ± برا آهن ها شار در ناحیه ( پایینیQ1 ≤ Q < Q2 و )؛ - % 9 /3 ± برا آهن ها شار در ناحیه باالیی( Q2 ≤ Q ≤ Q4 ) برا کنتورهاT30 یا - % 9 /2 ± برا آهن ها شار در ناحیه باالیی( Q2 ≤ Q ≤Q4 )برا کنتورها غیر از T30 . 7 - 7 - 1 - 1 - 2 - 5 برای کنتور آب با رده درستی 5 پس از آزمون تاب آور چرخه ا: الف- تغییرا در منحنی خطا ن باید از مقادیر:زیر فراتر رود - % 1 ± برا آهن ها شار در ناحیه ( پایینیQ1 ≤ Q < Q2 و )؛ - % 9 /3 ± برا آهن ها شار در ناحیه باالیی( Q2 ≤ Q ≤ Q4 ). با هد تعیین این الزاما ، مقادیر میانگین خطاها در هر آهن شار باید به .کار برده شود ب- منحنی ها خطا نباید از بیشینه ح د خطا زیر، :فراتر روند - % 9 ± برا آهن ها شار در ناحیه ( پایینیQ1 ≤ Q < Q2 و )؛ - % 9 /2 ± برا آهن ها شار در ناحیه باالیی( Q2 ≤ Q ≤ Q4 ) برا کنتورهاT30 یا - % 9 /1 ± برا آهن ها شار در ناحیه باالیی( Q2 ≤ Q ≤ Q4 )برا کنتورها غیر از T30 . استاندارد ملی ایران شمارۀ1 - 12751 (تجدیدنظر اول): سال 1041 54 7 - 7 - 5 آزمون مقاومت1 در برابر ذرات جامد 7 - 7 - 5 - 1 ات ی کل هد از این آزمون اثبا این موضوع است که کنتور آب یم تواند شالار آب حالاو ذرا جامالد عبالور از ان یم کنتور را بدون ی خراب تحمل کند. 7 - 7 - 5 - 5 طی شرا آزمون آزمون مقاومت در برابر ذرا جامد با دی مطابق شرا طی ش رح داده شده در جدول 9 و با استفاده از تیفیک آب شرح داده شده در جدول 9 یچ دمان شود. جدول ٦- مشخصات ذره شکل کرو ماده )(جنس گو ها ا شه یش ای سرام یکی چگال ی Mg/m3 (1 – 9 /2) مقدار g/l ( 28 – 38 ) اندازه % 48 ذراµm ( 188 – 388 ) جدول7 - شرایط آزمون آهنگ شا رش نوع آزمون مدت زمان Q3 آهن شار ثابت h 988 7 - 7 - 5 - 1 روش اجرایی آزمون رو اجرایی آزمون مشابه یکی از آزمون ها گفته شده در زیر بنالد9 - 9 - 3 - 3 بالرا آزمالون هالا تالاب آور .آهن شار پیوسته است 7 - 7 - 5 - 0 ی مع ارها ی رش ی پذ پس از آزمون مقاومت در برابر ذرا جام ،د خطاها نها یی کنتورها آب را همان طالور کاله در ز ر یال بنالد 9 - 1 شرح داده شده و در همان آهن ها شار 5 ، 9 و9 زی ربند 9 - 1 - 1، اندازه گیر دی کن: 5 - ( بینQ2 + Q3 ) 99 /8 ( وQ2 + Q3 ) 95 /8؛ 9 - بینQ3 5 /8 وQ3؛ 9 - بینQ4 59 /8 وQ4؛ خطاها نسب ی را برا هر آهن شار محاسبه دی کن. 1- Resistance استاندارد ملی ایران شمارۀ1 - 12751 (تجدیدنظر اول): سال 1041 55 برا هر آهن شار، مقدار خطا ی ذات به دست آمده پیش از آزمون (مرحله الالف )را از خطالا باله دسالت آمده پس از آزمون (مرحله چ )کسر دی کن. 7 - 7 - 5 - 0 - 1 رای ب کنتور آب با رده درستی 1 پس:از آزمون مقاومت در برابر ذرا جامد الف- یی تغ را در منحن ی خطا دی با ن از م قادیر زیر :فراتر رود - % 2 ± برا آهن ها شار در ناحیه ( پایینیQ1 ≤ Q < Q2 و )؛ - % 3 ± برا آهن ها شار در ناحیه باالیی( Q2 ≤ Q ≤ Q4 ). با هد تعیین این الزاما ، مقادیر میانگین خطاها در هر آهن شار باید به .کار برده شود ب- منحنی ها خطا نباید از بیش:ینه حد خطا زیر، فراتر روند - % 5 ± برا آهن ها شار در ناحیه ( پایینیQ1 ≤ Q < Q2 و )؛ - % 9 /3 ± برا آهن ها شار در ناحیه باالیی( Q2 ≤ Q ≤ Q4 ) برا کنتورهاT30یا - % 9 /2 ± برا آهن ها شار در ناحیه باالیی( Q2 ≤ Q ≤ Q4 )برا کنتورها غیر از T30 . 7 - 7 - 5 - 0 - 5 برای کنتور آب با رده درستی 5 الف- تغییرا در منحنی خطا ن:باید از مقادیر زیر فراتر رود - % 1 ± برا آهن ها شار در ناحیه ( پایینیQ1 ≤ Q < Q2 و )؛ - % 9 /3 ± برا آهن ها شار در ناحیه باالیی( Q2 ≤ Q ≤ Q4 ). با هد تعیین این الزاما ، مقادیر م یانگین خطاها در هر آهن شار باید به .کار برده شود ب- منحنی ها خطا نباید :از بیشینه حد خطا زیر، فراتر روند - % 9 ± برا آهن ها شار در ناحیه ( پایینیQ1 ≤ Q < Q2 و )؛ - % 9 /2 ± برا آهن ها شار در ناحیه باالیی( Q2 ≤ Q ≤ Q4 ) برا کنتورهاT30 یا - % 9 /1 ± برا آهن ها شار در ناحیه باالیی( Q2 ≤ Q ≤ Q4 )برا کنتورها غیر از T30 . 7 - 7 - 5 - 2 رده بند ی کنتورها ی آب کنتورها آب مطابق با هجی نت آزمون جار رده بند می شوند: - رده A :در صور قبولی در آزمون مقاومت ؛ - ردهB : در صور مردود .در آزمون مقاومت استاندارد ملی ایران شمارۀ1 - 12751 (تجدیدنظر اول): سال 1041 98 7 -٨ آزمودن دان یم مغناط یسی همه کنتورها آب، در صورتی که احتمال تاثیر میدان مغناطیسی ساکن بالر اجالزا ( مکالانیکی بالرا ماالال کنتور مجهز به کوپلین مغناطیسی در راه انداز3 برا بازخوانی یا خروجالی پالسالی )بالا محالرک مغناطیسالی وجود داشته باشد و همه کنتورها دا را اجزا الکترونیکی، باید آزمون شوند تا نشان دهنالد کاله قالادر باله مقاومت در برابر تاثیرگذار میدان مغناطیسی ساکن هستند. این موضوع باید مطابق با مفاد زیر بند8.16 ا ستانداردISO 4064-2:2014 .مورد آزمون قرار گیرد 7 - 1 آزمون بر ی رو وسا لی جانب ی کنتور آب این آزمون باید مطابق با مفاد زیر بند7.13 استاندارد ISO 4064-2:2014 انجام شود. ٨ آزمون ی ها مربوط به ی ها تی کم ری تاث گذار و پریشیدگی ها هد از این آزمون ها، تصدیق این موضوع است که کنتورها آب تحت شالرایط محیطالی مشالخص، مطالابق انتظار کار می .کنند ایالالن آزمالالون هالالا بالالا توجالاله بالاله نالالوع آن هالالا بایالالد مطالالابق رو هالالا اجرایالالی و الزامالالا بنالالد8 اسالالتاندارد ISO 4064-2:2014 انجام شو ن د. باید در نظر داشت که یک کنتور آب برا آبیار، در شرایط زیر کار می:کند - رده بند محیطی BوC ؛ - محیط الکترومغناطیسیE1 . این آزمون ها برا هر نوع کنتور آب ، همان طور اسالت کاله در بنالد8 اسالتانداردISO 4064-2:2014 تعریالف شده.اند 1- Drive استاندارد ملی ایران شمارۀ1 - 12751 (تجدیدنظر اول): سال 1041 93 پی وست الف (آگاه ی دهنده) راهکارها ی ورود ی پالس الف- 1 ات ی کل زمانی که سیگنال ها تولید شده توسط حسگر شار ، به شکل پالسی باشند، هر پالس نماینده یالک حجالم است. تولید، انتقال و شمار پالس باید الزاما بند الف- 2 .را برآورده سازد یادآوری- یک مولد پالس به عنوان یک واحد اتصال زبانه ا3 در نظر گرفته می.شود الف- 5 آزمون ها الف- 5 - 1 شمارش صحیح پالس ها الف- 5 - 1 - 1 کلیات هد از این آزمون، بررسی بهره بردار صحیح از مولد پالس مربوط به کنتو.ر آب است الف- 5 - 1 - 5 شرایط آزمون کنتور آب همراه با مولد پالس ها را مطابق با توصیه ها سازنده ، در همان سامانه ا کاله بالرا انجالام آزمالون دقت استفاده شده است، نصب کنید . به منظور شمار تعداد کل پالس ،ها جمع زن دیجیتالی2 را همان طور که در شکل الف- 3 نمایش داد ،ه شالده .نصب کنید 1- Reed contact unit 2- Digital totalizer استاندارد ملی ایران شمارۀ1 - 12751 (تجدیدنظر اول): سال 1041 92 :راهنما 1 منبع تغذیه 2 مولد پالس تحت آزمون 3 مقاومت 4 پاالیه3، ms 98 5 جمع زن دیجیتالی a ورود b زمین شکل الف- 1 - نمودار اتصال آزمون را تحت شرایط آزمون، مطابق با جدول الف- 3 .انجام دهید جدول الف- 1 - شرایط آزمون آهنگ های شارش آزمون تعداد پالس ها Q4 98 Q3 98 تعداد کل پالس هایی که توسط جمع زن دیجیتالی به دست آمده برابر با اختال بین تعالداد پالالس هالا در هالر لحظه ا از زمان و تعداد پالس.ها در شروع آزمون است آزمون را دو.بار برا هر آهن شار انجام دهید ،موارد زیر پارامترهایی هستن د :که باید یاداشت شوند - شناسه2 کنتور آب؛ - شناسه مولد پالس؛ 1 Filter 2- Identification استاندارد ملی ایران شمارۀ1 - 12751 (تجدیدنظر اول): سال 1041 91 - آهن شار آزمون؛ - نسبت حجم به پالس؛ - اختال بین حجم اولیه و نهایی آب که در کنتور آب نشان داده می شود؛ - تعداد پالس ها در جمع زن دیجیتالی؛ - بهتر است، اختال بین تعداد پالس ها نمایش دا ده شده در جمع زن و تعداد واقعی پالالس هالا نشالان داده شود (مطابق با اختال بین حجم اولیه و نهایی آب که در کنتور آب نشان داده شالده و نسالبت حجالم باله پالس، محاسبه می.)شود الف- 5 - 1 - 1 معیار های تایید شمارش صحیح پالس ها نتایج آزمون باید زمانی رضایت بخش در نظر گرفته ش ود که تعداد پالس ها نمالایش داده شالده در جمالع زن برابر مقدار واقعی پالس( ها نشان داده شده باشد به صور اختال بالین حجالم اولیاله و نهالایی آب کاله در کنتور آب نشان داده شده و نسبت حجم به پالس، محاسبه می.)شود الف- 5 - 5 تعیین زمان موقع یت عملکرد الف- 5 - 5 - 1 کلیات هد از این آزمون، تعیین زمان موقعیت عملکرد .است الف- 5 - 5 - 5 شرایط آزمون کنتور آب همراه با مولد پالس ها را مطابق با توصیه ها سازنده، در همان سامانه ا کاله بالرا انجالام آزمالون .دقت استفاده شده است، نصب کنید نوسان نما3، ،مقاومت منبع آب قابل تنظیم و مولد پ الس را همان طور کاله در شالکل الالف- 2 نشالان داده شالده ،است متصل .کنید 1- Oscilloscops استاندارد ملی ایران شمارۀ1 - 12751 (تجدیدنظر اول): سال 1041 95 :راهنما 1 منبع تغذیه 2 مولد پالس تحت آزمون 3 مقاومت 4 نوسان نما a ورود b زمین شکل الف- 5 - نمودار اتصاال ت زمانی که صفحه نمایش نوسان نما3 دو لبه صعود2 یک پالس را نمایش می،دهد داده ها را ثبت کنیالد. دوره تناوب و دامنه پالس را اندازه.گیر کنید صفحه ها نمایش را برا آهن ها شارQ4 ، Q3 وQ1 ضبط1 .کنید آزمون را تحت شرایط آزمون مطابق با جدول الف- 2 .، انجام دهید جدول الف- 5 - شرایط آزمون آهنگ های شارش آزمون تعداد پالس ها Q4 38 Q3 38 به منظور ضمانت رسیدن به پالس ها کامل، این آزمون را با استفاده از رو پرواز-شروع-و- پایان (آزمون با خوانش هایی تحت شرایط شار پایدار و شار انحرافی5 )اجرا کنید . برا آهن شار متوسط، زمان موقعیت بهره بردار مربوط به دوره تناوب یک پالالس کامالل را محاسالبه و برحسب درصد ( TON/T ) بیان کنید. 1 oscilloscope’s screens 2- Two rising flanks 3- Capture 4- Diversion flow استاندارد ملی ایران شمارۀ1 - 12751 (تجدیدنظر اول): سال 1041 99 :پارامترها زیر را ثبت کنید - شناسه کنتور آب؛ - شناسه مولد پالس؛ - آهن شار آزمون؛ - تعداد اندازه گیر ها یا تکرارها که تحت شرایط یکسان انجام شده است ؛ - زمان موقعیت بهره بردار و دوره تناوب .یک پالس و برا هر آهن شار موارد زیر را ثبت کنید: - کمینه TON؛ - بیشینهTON؛ - متوسطTON؛ هر مقدار ( TON/T ) .را برحسب درصد حساب کنید الف– 5 - 5 - 1 معیار های تایید برای تعیین زمان موقعیت عملکرد رابطه TON/T که برحسب درصد بیان می شود باید در بازه:حدود زیر باقی بماند - بیشینه: % 98؛ - :کمینه % 38 . به شکل الف- 1 .مراجعه شود استاندارد ملی ایران شمارۀ1 - 12751 (تجدیدنظر اول): سال 1041 99 :راهنما a وصل b قطع شکل الف- 1 - تعیین مدت زمانی که سوکت1 بسته است الف- 5 - 1 تعیین زمان جهش الکتریکی الف- 5 - 1 - 1 کلیات هد از این آزمون، تعیین مد زمان جهش،الکتریکی یعنی زمان سپر شده از شروع اولین لبه پالالس تالا پای ا شدن2 آن، .است الف- 5 - 1 - 5 شرایط آزمون کنتور آب همراه با مولد پالس ها را مطابق با توصیه ها سازنده، در همان سامانه ا کاله بالرا انجالام آزمالون .دقت استفاده شده است، نصب کنید نوسان نما را همان طور که در شکل الف- 2 .نشان داده شده، وصل کنید وقتی که صفحه نمای ش نوسان نما صعود و نزول لبه ها پالس را نمایش می،دهد داده .ها را ثبت کنید اطمینان حاصل کنید که داده ها1 صفحه نمایش برا آهن ها شار Q4 ، Q3 وQ1 ، دریافت می.شود این آزمون را تحت شرایط آزمون مطابق با جدول الف- 1 .انجام دهید 1- Socket 2- Stabilize 3-Record استاندارد ملی ایران شمارۀ1 - 12751 (تجدیدنظر اول): سال 1041 99 جدول الف- 1 - شرایط آزمون آهنگ شارش آزمون تعداد پالس ها Q4 38 Q3 38 Q1 9 برا هر مورد، مد زمان جهش ها مجدد3 را هم برا صعود و نزول لبه به ها دست آورید. زمانی که از آغاز اولین صعود لبه پالس سپر می شود تا زمانی که سیگنال در باال پایا شود ( قطع شدن الکتریکی پایا شالده ) و زمانی که از آغاز اولین نزول لبه پالس سپر می شود تا زمانی که ( سالیگنال در پالایین پایالا شالود بالاز شالدن الکتریکی پایا شده )را ثبت کن ید. :راهنما V ولتاژ ( برحسبV ) S زمان (برحسبs) شکل الف- 0 - زمان جهش :پارامترها زیر را ثبت کنید - شناسه کنتور آب؛ - مولد پالس.ها و ب را هر آهن شار ، پارامترها زیر را ثبت کنید: الف- :لبه صعود پالس - کمینهT1؛ 1- Rebounds استاندارد ملی ایران شمارۀ1 - 12751 (تجدیدنظر اول): سال 1041 94 - بیشینهT1؛ - متوسطT1 . ب- :لبه نزولی پالس - کمینهT2؛ - بیشینهT2؛ - متوسطT2 . الف- 5 - 1 - 1 معیار های تایید برای تعیین زمان جهش مد زمان جهش ها مجدد ( T1 وT2 )نباید از % 3 /8 کوتاه ترین زمان بین پالس ها بیشتر شود . الف- 5 - 0 رده بندی مطابق با پوشش یا سوکت - نوع3 :بدون هر پوشش خاص ؛ - نوع2 :با پوشش طال. رله ها فاقد پوشش، دست کم نیاز به mA 3 جریان الکتریکی دارند تا بتوانند سیگنال ها الکتریکی را انتقال دهند، در حالی که رله ها با پوشش طال می توانند جریان الکتر کی ی را در هر زمانی که اتصال مکانیکی وجود .داشته باشد، انتقال دهند الف- 1 ری سا فناور ها ی برا سایر فناور ها، امکانا بررسی که سطوح ایمنی معادلی را فراهم کن ن.د، هنوز توسعه نیافته است استاندارد ملی ایران شمارۀ1 - 12751 (تجدیدنظر اول): سال 1041 95 پی وست ب (الزام ی) اغتشاش گرها ی شارش ب- 1 نظم یب ی در پروفا یل سرعت آب در صورتی که پیش از کنتور، لوله ا با طول ،ها مستقیم معین و با همان قطر نامی کنتور قرار نداشته باشد برخی کنتورها آب تحت تاثیر اغتشاش ا شار قرار می .گیرند شار می، تواند تحت تاثیر دو نوع اغتشا چرخشی3 و اعوج اج2 .پروفایل سرعت قرار گیرد اغتشا چرخشی ممکن است به شیوه ها مختلفی ایجاد شود. به عنوان ماال با دو یا چند زانالویی لولاله در ،صفحا مختلف توسط پمپ ،ها گریز از مرکز توسط ورود مماس بر خط منبع به خط اصاللی کاله در آن کنتور آب آبیار نصب شده است و غیره . اعوجاج پرو فایل سرعت معموال در اثر انسداد بخشی از لوله اتفاق می افتد، به عنوان ماال با حضور یک زانویی تکی، شیر که به طور جزیی بسته شده است، شیر پروانه ا1 ، شیر یک طرفه5، سیفی ار9 ،تنظیم کننده فشار یا شار و غیره . نواحی با بیشینه سرعت ممکن است یا در مرکز یا ن بخش یا د ر یک یا چند ناحیه مماس بر محیط این بخش .ایجاد شود هر دو نوع اغتشا را می توان با طول ها کافی از لوله مستقیم در باالدست و پایین دست کنتور آب، کنترل کرد. طول این لوله ها مستقیم را می توان با نصب مستقیم کننده شار یا حالت دهنده9 شار، .کاهش داد زمانی که م ستقیم کننده شار در باال دست یا پایین دست کنتور آب نصب می شود ، ضرور است یالک لولاله مستقیم با طول مشخص و قطر داخلی یکنواخت بین مستقیم کننده شار و کنتور آب، نصب .شود 1- Swirl 2- Distortion 3- Butterfly valve 4- Check valve 5- Orifice 6- Conditioner استاندارد ملی ایران شمارۀ1 - 12751 (تجدیدنظر اول): سال 1041 98 ب- 5 اغتشاش گرها ی شارش شکل ها ب- 3 تا ب- 5 انواع اغتشا گرها شار را نشان می دهند که باید در آزمون ها شرح داده شده در زیر بند9 - 9 به.کار روند شکل ها زیالر، انالواع اغتشالا گر هالا شالار را نشالان مالی دهنالد کاله بایالد در آزمون ها شرح داده شده در زیر بند9 - 9 به کار روند. همه ابعاد نشان داده شده در این شکل ها برحسب mm بوده، مگر آن که به طریق دیگر بیا.ن شده باشد ابعاد ماشین کار شده mm 29 /8 ± است ، مگر آن .که به طریق دیگر مشخص شده باشد ب- 1 مولدها ی اغتشاش نوع رزوه ای1 شکل ب- 3 چیدمان واحدها مولد چرخشی را برا یک مولد اغتشا نوع رزوه ا نشان می.دهد مورد شرح تعداد مواد 1 پوشش 3 فوالد ضد زن 2 بدنه 3 فوالد ضد زن 3 مولد چرخش ی 3 فوالد ضد زن 4 واشر 2 ی ال ا 5 چیپ شش گو 5 فوالد ضد زن A شار - - اغتشا گر نوع3 - مولد چرخش ی چپ گرد اغتشا گر نوع2 - مولد چرخش ی راست گرد شکل ب- 1 - مولدهای اغتشاش نوع رزوه ای- چیدمان واحد های مولد چرخشی 1- Threaded type استاندارد ملی ایران شمارۀ1 - 12751 (تجدیدنظر اول): سال 1041 93 شکل ب- 2 چ یدمانی از واحد ها اغتشا پروفایل سرعت را بالرا یالک مولالد اغتشالا نالوع رزوه ا نشالان می .دهد فقره شرح تعداد مواد 1 پوشش 3 فوالد ضد زن 2 بدنه 3 فوالد ضد زن 3 اغتشا گر شار 3 فوالد ضد زن 4 واشر 2 ی ال ا 5 چیپ شش گو 5 فوالد ضد زن A شار - - اغتشا گر نوع 1 - اغتشا گر شار پروفا لی سرعت شکل ب- 5 - مولد اغتشاش نوع رزوه ای- چیدمانی از واحد های اغتشاش پروفایل سرعت استاندارد ملی ایران شمارۀ1 - 12751 (تجدیدنظر اول): سال 1041 92 شکل ب- 1، پوشش یک مولد اغتشا نوع رزوه ا با ابعاد مطابق با جدول ب- 3 را نشان می دهد . :راهنما 1 گمانهK ×L با چهار سوراخ 2 سطح ماشین کار شده با زبر سراسرµm 2 /1 شکل ب- 1 - پوشش برای یک مولد اغتشاش نوع رزوه ای جدول ب- 1 - ابعاد پوشش یک مولد اغتشاش نوع رزوه ای DN اتصاال ت رزوه ای A B)e9 (الف C D E (ب) F G H J K L M N 15 G ⁄ B 52 29,960 29,908 23 15 ⁄ BSP 10 12,5 5,5 4,5 7,5 4 40 23 20 G B 58 35,950 35,888 29 20 BSP 10 12,5 5,5 4,5 7,5 4 46 23 25 G ⁄ B 63 41,950 41,888 36 25 ⁄ BSP 12 14,5 6,5 5,5 9,0 5 52 26 32 G ⁄ B 76 51,940 51,866 44 32 ⁄ BSP 12 16,5 6,5 5,5 9,0 5 64 28 40 G B 82 59,940 59,866 50 40 BSP 13 18,5 6,5 5,5 9,0 5 70 30 50 G ⁄ B 102 69,940 69,866 62 50 ⁄ BSP 13 20,0 8,0 6,5 10,5 6 84 33 الف به استانداردISO 286-2 مراجعه شود. ب به استانداردISO 228-1 مراجعه شود. استاندارد ملی ایران شمارۀ1 - 12751 (تجدیدنظر اول): سال 1041 91 شکل ب- 5 ،بدنه مولد اغتشا نوع رزوه ا با ابعاد مطابق با جدول ب- 2 را نشان می دهد . راهنما: 1 چهار سوراخH×J عمق. رزوه قالو یز K × L 2 سطح ماشین کار شده با زبر سراسرµm 2 /1 شکل ب- 0 - بدنه مولد اغتشاش نوع رزوه ای جدول ب- 5 - ابعاد بدنه یک مولد اغتشاش نوع رزوه ای DN A BH9 C D E F G H J K L M 15 52 30,052 30,000 23,5 15,5 15 46 ⁄ BSP 3,3 16 M4 12 40 20 58 36,062 36,000 26,0 18,0 15 46 BSP 3,3 16 M4 12 46 25 63 42,062 42,000 30,5 20,5 20 55 1 ⁄ BSP 4,2 18 M5 14 52 32 76 52,074 52,000 35,0 24,0 20 65 1 ⁄ BSP 4,2 18 M5 14 64 40 82 60,074 60,000 41,0 28,0 25 75 BSP 4,2 18 M5 14 70 50 102 70,074 70,000 47,0 33,0 25 90 2 ⁄ BSP 5,0 24 M6 20 84 ی ادآور - به استانداردISO 286-2 مراجعه شود. D استاندارد ملی ایران شمارۀ1 - 12751 (تجدیدنظر اول): سال 1041 95 شکل ب- 9 مولد چرخشی یک مولد اغتشا نوع رزوه ا با ابعاد مطابق با جدول ب- 1 را نشان می.دهد :راهنما 1 هشت ار یش با فاصله ها مساو برا جانما یی غه یت ها 2 غه یت ها جانما یی شده در یش ارها و جوشکار 3 عمق ار یش در مرکز برابر با 99 /8 4 ئی جز ا غه یت سطح ماشین کار شده با زبر سراسرµm 2 /1 شکل ب- 2 - مولد چرخشی برای یک مولد اغتشاش نوع رزوه ای جدول ب- 1 - ابعاد مولد چرخشی یک مولد اغتشاش نوع رزوه ای DN Ad9 B C D E F G H J 15 29,935 29,851 25 15 10,5 7,5 6,05 7,6 0,57 0,52 0,50 20 35,920 35,820 31 20 13,0 10,0 7,72 10,2 0,57 0,52 0,50 25 41,920 41,820 38 25 15,5 12,5 9,38 12,7 0,82 0,77 0,75 32 51,900 51,780 46 32 19,0 16,0 11,72 16,4 0,82 0,77 0,75 40 59,900 59,780 52 40 23,0 20,0 14,38 20,5 0,82 0,77 0,75 50 69,900 69,780 64 50 28,0 25,0 17,72 25,5 1,57 1,52 1,50 ی ادآور - به استانداردISO 286-2 مراجعه شود. استاندارد ملی ایران شمارۀ1 - 12751 (تجدیدنظر اول): سال 1041 99 شکل ب- 9 اغتشا گر شار یک مولد اغتشا نوع رزوه ا با ابعاد مطابق با جدول ب- 5 را نشان می دهد . سطح ماشین کار شده با زبر سراسرµm 2 /1 شکل ب-٦- اغتشاش گر شارش برای مولد اغتشاش نوع رزوه ای جدول ب- 0 - ابعاد اغتشاش گر شارش یک مولد اغتشاش نوع رزوه ای DN Ad9 B C D E F G 15 29,935 29,851 25 15 13,125 10,5 7,5 7,5 20 35,920 35,820 31 20 17,500 13,0 10,0 5,0 25 41,920 41,820 38 25 21,875 15,5 12,5 6,0 32 51,900 51,780 46 32 28,000 19,0 16,0 6,0 40 59,900 59,780 52 40 35,000 23,0 20,0 6,0 50 69,900 69,780 64 50 43,750 28,0 25,0 6,0 ی ادآور - به استانداردISO 286-2 .مراجعه شود استاندارد ملی ایران شمارۀ1 - 12751 (تجدیدنظر اول): سال 1041 99 شکل ب- 9 و اشر یک مولد اغتشا نوع رزوه ا با ابعاد مطابق با جدول ب- 9 را نشان می دهد. شکل ب- 7 - واشر یک مولد اغتشاش نوع رزوه ای جدول ب- 2 - ابعاد واشر یک مولد اغتشاش نوع رزوه ای DN A B 15 24,5 15,5 20 30,5 20,5 25 37,5 25,5 32 45,5 32,5 40 51,5 40,5 50 63,5 50,5 استاندارد ملی ایران شمارۀ1 - 12751 (تجدیدنظر اول): سال 1041 99 ب- 0 مولد اغتشاش نوع ی فر یو1 شکل ب- 4 چیدمانی از واحدها مولد چرخشی یک مولد اغتشا نوع ویفر را نشان می.دهد مورد شرح تعداد مواد 1 مولد چرخش ی 3 فوالد ضد زن 2 واشر 2 ی ال ا 3 طول مستق یم با فلنج (به استاندارد ISO 7005-2 یا ISO 7005-3مراجعه د شو) 2 فوالد ضد زن A شار - - اغتشا گر نوع3 - مولد چرخش ی چپ گرد اغتشا گر نوع2 - مولد چرخش ی راست گرد شکل ب-٨- مولدهای اغتشاش نوع ویفری- چیدمانی از واحدهای مولد چرخشی 1 -Wafer استاندارد ملی ایران شمارۀ1 - 12751 (تجدیدنظر اول): سال 1041 94 شکل ب- 5 چیدمانی از واحدها اغتشا پروفایل سرعت برا یک مولد اغتشا نوع ویفر را نشا ن مالی- .دهد مورد شرح تعداد مواد 1 اغتشا گر شار 3 فوالد ضد زن 2 واشر 2 ی ال ا 3 طول مستق یم با فلنج ( به استانداردISO 7005-2 یاISO 7005-3 مراجعه شود) 2 فوالد ضد زن A شار - - اغتشا گر نوع 1 - اغتشا گر شار پروفا لی سرعت شکل ب- 1 - مولد اغتشاش نوع ویفری- چیدمانی از واحدهای اغتشاش پروفایل سرعت استاندارد ملی ایران شمارۀ1 - 12751 (تجدیدنظر اول): سال 1041 95 شکل ب- 38 مولد چرخشی از یک مولد اغتشا نوع ویفر ، با ابعاد مطابق با جدول ب- 9 را نشان می.دهد :راهنما 1 هشت شیار با فاصله ها مساو برا جانمایی تیغه ها 2 غه یت ها ثابت (جوشکار )شده شکل ب- 14 - مولد چ رخشی برای یک مولد اغتشاش نوع ویفری استاندارد ملی ایران شمارۀ1 - 12751 (تجدیدنظر اول): سال 1041 98 جدول ب-٦- ابعاد مولد چرخشی یک مولد اغتشاش نوع ویفری DN A B C D E F G H J K L M N P R 50 50 165 104 4 18 125 45o 25 28 16,9 25,5 1,5 1,57 1,52 - - 65 65 185 124 4 18 145 45o 33 36 21,9 33,4 1,5 1,57 1,52 - - 80 80 200 139 8 18 160 22 ⁄ ᵒ 40 43 26,9 40,6 1,5 1,57 1,52 - - 100 100 220 159 8 18 180 22 ⁄ ᵒ 50 53 33,6 50,8 1,5 1,57 1,52 - - 125 125 250 189 8 18 210 22 ⁄ ᵒ 63 66 41,9 64,1 1,5 1,57 1,52 - - 150 150 285 214 8 22 240 22 ⁄ ᵒ 75 78 50,3 76,1 3,0 3,07 3,02 195 22 200 200 340 269 8 22 295 22 ⁄ ᵒ 100 103 66,9 101,6 3,0 3,07 3,02 245 24 250 250 395 324 12 22 350 15o 125 128 83,6 127,2 3,0 3,07 3,02 295 26 300 300 445 374 12 22 400 15o 150 153 100,3 152,7 3,0 3,07 3,02 345 28 400 400 565 482 16 27 515 11 ⁄ ᵒ 200 203 133,6 203,8 3,0 3,07 3,02 445 30 500 500 670 587 20 27 620 9o 250 253 166,9 255,0 3,0 3,07 3,02 545 32 600 600 780 687 20 30 725 9o 300 303 200,3 306,1 3,0 3,07 3,02 645 34 800 800 1015 912 24 33 950 7 ⁄ ᵒ 400 403 266,9 408,3 3,0 3,07 3,02 845 36 شکل ب- 33 اغتشا گر شار برا یک مولد اغتشا نوع ویفر ، با ابعاد مطابق با جالدول ب- 9 را نشالان می دهد. استاندارد ملی ایران شمارۀ1 - 12751 (تجدیدنظر اول): سال 1041 93 :راهنما 1 سوراخ ها D ازE 2 مولد اغتشا نوع ویفر- مورد1 : مولد چرخشی شکل ب- 11 - اغتشاش گر شارش یک مولد اغتشاش نوع ویفری جدول ب- 7 - ابعاد اغتشاش گر شارش مولد اغتشاش نوع ویفری H G F E D C B A DN 43,8 45ᵒ 125 18 4 104 165 50 50 56,9 45ᵒ 145 18 4 124 185 65 65 70.0 22 ⁄ ᵒ 160 18 8 139 200 80 80 87,5 22 ⁄ ᵒ 180 18 8 159 220 100 100 109,4 22 ⁄ ᵒ 210 18 8 189 250 125 125 131,3 22 ⁄ ᵒ 240 22 8 214 285 150 150 175,0 22 ⁄ ᵒ 295 22 8 269 340 200 200 218,8 15ᵒ 350 22 12 324 395 250 250 262,5 15ᵒ 400 22 12 374 445 300 300 350,0 11 ⁄ ᵒ 515 27 16 482 565 400 400 437,5 9ᵒ 620 27 20 587 670 500 500 525,0 9ᵒ 725 30 20 687 780 600 600 700,0 7 ⁄ ᵒ 950 33 24 912 1015 800 800 شکل ب- 32 واشر یک مولد اغتشا نوع ویفر با ابعاد مطابق با جدول ب- 4 را نشان می.دهد استاندارد ملی ایران شمارۀ1 - 12751 (تجدیدنظر اول): سال 1041 92 . شکل ب- 15 - واشر یک مولد اغتشاش نوع ویفری جدول ب-٨- ابعاد واشر یک مولد اغتشاش نوع ویفری مولد اغتشاش نوع ویفری - مورد 1 :واشر B A DN 50,5 103,5 50 65,5 123,5 65 80,5 138,5 80 100,5 158,5 100 125,5 188,5 125 150,5 213,5 150 200,5 268,5 200 250,5 323,5 250 300,5 375,5 300 400,5 481,5 400 500,5 586,5 500 600,5 686,5 600 800,5 911,5 800 استاندارد ملی ایران شمارۀ1 - 12751 (تجدیدنظر اول): سال 1041 91 کتاب نامه [1] ISO 228-1, Pipe threads where pressure-tight joints are not made on the threads - Part 1: Dimensions, tolerances and designation [2] ISO 286-2, Geometrical product specifications (GPS) - ISO code system for tolerances on linear sizes - Part 2: Tables of standard tolerance classes and limit deviations for holes and shafts یادآوری- استاندارد ملی ایران شماره2 - 32345 : سال3145، ویژگی ها هندسی فالراورده(GPS) ، سیسالتم کالد ایالزو بالرا روادار ها اندازه ها خطی– قسمت2: جدا ول استاندارد طبقا روادار و انحرا ها حالد بالرا سالوراخ هالا و محورهالا، بالا استفاده ازISO 286-2:2010 .تدوین شده است [3] International Vocabulary of Metrology - Basic and General Concepts and Associate Terms (VIM). BIPM, IEC, IFCC, ILAC, ISO, IUPAC, IUPAP and OIML. International Organization for Standardization, Geneva, 2012 یادآوری- استاندارد ملی ایران شماره5921 : سال3158 ،، واژه نامه اندازه شناسی مفاهیم پایه و عمومی و اصطالحا مربوط ، با استفاده ازISO / IEC Guide 99:2007 .تدوین شده است [4] International vocabulary of terms in legal metrology, (VIML) (2000). OIML, Paris یادآوری- اسالتاندارد ملالی ایالران شالماره39559 : سالال3154 ، اصالطالحا انالدازه شناسالی قالانونی، واژه ناماله، بالا اسالتفاده از OIML V1:2013 .تدوین شده است [5] OIML International Document R49 (2013). Water meters intended for the metering of cold potable water and hot water یادآوری- مجموعه استاندارد ملی ایران شماره35353 ، کنتورها آب آشامیدنی سرد و گرم با استفاده از برخالی قسالمت هالا OIML R49 .تدوین شده است [6] ISO 7005-2, Metallic flanges - Part 2: Cast iron flanges. [7] ISO 7005-3, Metallic flanges - Part 3: Copper alloy and composite flanges