معاونت مور آب و آبقا

⚠ این متن با نرم‌افزار از روی تصویر خوانده شده و ممکن است خطا داشته باشد؛ برای استناد، اصلِ سند را ببینید. وزارت نیرو معاونت مور آب و آبقا در مهندسی و معیارهای فنی ما آب و ابقا راهنمای عمق‌یابی مخازن سدها نشریه شماره ۳۶۱- اف اردیبهشت ماه ۱۳۸۹ -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- نشریه شماره ۳۶۱- الف اردیبهشت ماه ۱۳۸۹ -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- بسمه تعالی امروزه نقش و اهمیت ضوابطء معیارها و استانداردها و آثار اقتصادی ناشی از به کارگیری مناسب و مستمر آنها در پیشرفت جوامع» تهیه و کاربرد نها را ضروری و اجتناب ناپذیر ساخته است. نظر به وسعت دامنه علوم و فنون در جهان امروزء تهیه ضوابطء معیارها و استانداردها در هر زمینه به مجامع فنی - تخصصی واگذار شده است. با در نظر گرفتن مراتب فوق و با توجه به شرایط اقلیمی و محدودیت منابع آب در ایران» تهیه استاندارد در بخش آب از اهمیت ویژه ای برخوردار بوده و از این رو طرح تهیه ضوابط ومعیارهای فنی صنعت آب کشور وزارت نیرو با همکاری معاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رییس جمهور به‌منظور تامین اهداف زیر اقدام به تهیه استانداردهای صنعت آب نموده است: ایجاد هماهنگی در مراحل تهیه. اجراء بهره‌برداری و ارزشیابی طرح‌ها پرهیز از دوباره‌کاری‌ها و اتلاف منابع مالی و غیرمالی کشور تدوین استانداردهای صنعت آب با در نظر داشتن موارد زیر صورت می‌گیرد: استفاده از تخصص ها و تجارب کارشناسان و صاحب‌نظران شاغل در بخش عمومی و خصوصی استفاده از منابع و مآخذ معتبر و استانداردهای بین المللی بهره‌گیری از تجارب دستگاه‌های اجرایی؛ سازمان‌هاء نهادهاء واحدهای صنعتیء واحدهای مطالعه» طراحی و ساخت توجه به اصول و موازین مورد عمل موّسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران و سایر موْسسات معتبر تهیه کننده استاندارد استانداردها ابتدا به صورت پیش‌نویس برای نظرخواهی منتشر شده و نظرات دریافتی پس از بررسی تیم تهیه کننده و گروه نظارت در نسخه نهایی منظور خواهد شد. امید است کارشناسان و صاحب‌نظرانی که فعالیت آنها با این رشته از صنعت آب مرتبط می‌باشد. با توجهی که مبذول می‌فرمایند این پیش‌نویس را مورد بررسی دقیق قرار داده و با ارائه نظرات و راهنمایی های ارزنده خود به دفتر طرح, این دفتر را در تنظیم و تدوین متن نهایی یاری و راهنمایی فرمایند. الف -------- صفحهٔ بعد -------- ترکیب اعضای تهیه کننده» کمیته و ناظران تخصصی این پیش‌نویس در انستیتو آب دانشگاه تهران با مسوولیت آقای دکتر علیرضا اردلان آزموده و همکاری افراد زیر تهیه شده است. اسامی این افراد به ترتیب حروف الفبا عبارت است از: آقای علیرضا اردلان آزموده دانشگاه تهران دکترای ژئودزی آقای بهمن تاج فیروز شرکت مهندسین مشاور دریا ترسیم فوق‌لیسانس هیدروگرافی آقای محمود شاکری سازمان نقشه‌برداری کشور فوق‌لیسانس ژئودزی ُقای محمدحسین مشیری سازمان نقشه‌برداری کشور فوق‌لیسانس هیدروگرافی گروه نظارت که مسئولیت نظارت تخصصی بر تدوین این پیش‌نویس را به‌عهده داشته‌اند, به ترتیب حروف الفبا عبارتند از: آقای علیرضا تکاور شرکت نقشه‌پردازان پارس لیسانس مهندسی نقشه‌برداری ُقای محمدحسن خدام محمدی ‏ سازمان نقشه‌برداری کشور لیسانس ریاضی اقای یوسف خلج امیرحسینی ‏ موسسه تحقیقات آب فوق‌لیسانس مهندسی منابع آب اقای علیرضا دائمی وزارت نیرو فوق‌لیسانس مهندسی سازه‌های هیدرولیکی اسامی اعضای کمیته تخصصی سد و تونل‌های انتقال طرح تهیه ضوابط و معیارهای فنی صنعت آب کشور که بررسی و تایید متن حاضر را برعهده داشته‌اند به ترتیب حروف الفبا عبارتند از: خانم دالی بندار دفتر مهندسی و معیارهای فنی آب و آبفا - وزارت دکترای مهندسی عمران آقای مسعود حدیدی‌مود شرکت مهندسی مشاور مهاب قدس فوق‌لیسانس مهندسی مکانیک آقای رضا راستی اردکانی دانشکده صنعت آب و برق دکترای مهندسی عمران آقای فرزان رفیعا شرکت مهندسین مشاور کاوشگران فوق‌لیسانس مهندسی مکانیک سنگ و فوق‌لیسانس م‌هندسی معدن خانم نوشین رواندوست طرح تهیه ضوابط و معیارهای فنی صنعت أب کشور ‏ لیسانس مهندسی سازه - وزارت نیرو آقای محمدطاهر طاهری بهبهانی ‏ شرکت مهندسین مشاور توان‌آب فوق‌لیسانس مهندسی منابع آب (هیدرولیک) آقای محمدرضا عسکری شرکت مهندسین مشاور بندب دکترای مهندسی عمران اقای مجتبی غروی دانشگاه علم و صنعت ایران دکترای مهندسی عمران آقای محمدرضا فرشباف رحیمی ‏ شرکت مدیریت منابع آب ایران کارشناسی ارشد منابع آب آقای سیاوش لیتکوهی شرکت مهندسین مشاور خدمات مهندسی مکانیک ‏ دکترای مهندسی راه و ساختمان - ئوتکنیک خاک آقای علی یوسفی شرکت خدمات مهندسی برق ایران (مشانیر) فوق‌لیسانس مهندسی معدن و زمین‌شناسی مهندسی -------- صفحهٔ بعد -------- عنوان مقدمه فصل اول - کلیات ۱-۱- تعاریف ۱-۱-۱- عمق ۲-۱-۱- مقیاس ۳-۱-۱- فیکس ۴-۱-۱- عمق‌پابی ۵-۱-۱- ساندینگ ۶-۱-۱- چارت دیتوم ۷-۱-۱- خطوط عمق‌پابی ۸-۱-۱- سطح مبنای عمق‌یابی ۱۰-۱-۱- خطوط عمق‌یابی میانی ۱۱-۱-۱- خطوط کنترل ۱۲-۱-۱- ساندینگ شیت ۱۳-۱-۱- دقت در موقعیت ۱۴-۱-۱- ژئودزی ۱۵-۱-۱- نقشه‌برداری زمینی ۱۶-۱-۱- نقشه توپوگرافی زمینی ۱۷-۱-۱- تعریف کلاس‌های اصلی و طبقه‌بندی عوارض ۱۸-۱-۱- سیستم مختصات و سیستم تصویر ۱۹-۱-۱- سیستم مختصات نقشه در نرم‌افزار ۲۰-۱-۱- استاندارد قطع‌بندی و شماره‌گذاری ۲۱-۱-۱- اطلاعات حاشیه‌ای ۲۲-۱-۱- فرمت انتقال اطلاعات گرافیکی ۳۳-۱-۱- دقت هندسی ۲۴-۱-۱- دقت اطلاعات توصیفی ۲۵-۱-۱- دقت کامل بودن نقشه ۱۱ ۱۲ -------- صفحهٔ بعد -------- فهرست مطالب عنوان فصل دوم - عملیات آبی ۱-۲- دقت‌ها واستانداردها ۱-۱-۲- دقت اندازه‌گیری عمق ۲-۱-۲- دقت اندازه‌گیری موقعیت مسطحاتی نقاط عمق‌یابی در مقاطع ۳-۱-۲- دقت اندازه‌گیری تغییرات قائم سطح آب ۴-۱-۲- دقت اندازه‌گیری سرعت صوت در آب ۵-۱-۲- د قت اندازه‌گیری (تعیین) موقعیت نقاط نمونه‌برداری ۶-۱-۲- فاصله مابین فیکس‌های متوالی در پروفیل‌ها ۷-۱-۲- فاصله مابین خطوط عمق‌یابی ۸-۱-۲- فاصله طولی وعرضی ساندینگ‌ها از یکدیگر ۹-۱-۲- فاصله مابین دو نقطه نمونه‌برداری ۲-۲- استاندارد تحهیزات و واسنحی‌ها ۱-۲-۲ راهنمای تعیین تحهیزات ۲-۲-۲ استاندارد واسنجی‌ها (واسنحی) ۳-۲-۲ راهنمای نحوه انجام واسنجی و تعیین روش ۳۲ نیروی انسانی ۱-۳۲ تیم عمق‌یابی ۲-۳-۲- قرائت کننده تغییرات قائم سطح آب ۴-۲- اندازه‌گیری‌ها ۱-۴-۲- اندازه‌گیری عمق ۲-۴-۲ اندازه‌گیری (تعیین) موقعیت مسطحاتی نقاط فیکس ۳-۴-۲- اندازه‌گیری تغبیرات قائم سطح آب ۴-۴-۲- اندازه‌گیری سرعت صوت در آب ۵-۳-۲- اندازه‌گیری آبخور ترانس دیوسر دستگاه عمق‌سنج الکترونیکی ۶-۴-۲- اندازه‌گیری ساندینگ‌های میانی (361۷/661] 50۵1185) ۷-۴-۲ اندازه‌گیری (تعیین) سطح مبنای عمق‌یابی (221171] ع50:۵1/۱۵) ۸-۳-۲- اندازه‌گیری (تعیین) حجم و سطح مخزن ۹-۳-۲- جستجو ۵-۲- مقیاس عملیات ۱۳ ۱۸( ۱۸( ۱۵ ۱۸( ۱۶ ۱۶ ۱۶ ۱۶ ۱۶ ۱۶ ۱۷ ۱۷ ۱۹ ۳۱ ۳۱ ۳۱ ۳۱ ۲۳۲ ۲۳۲ ۲۳۲ ۲۳۳ ۲۳۳ ۲۳۳ ۳۵ ۳۶ -------- صفحهٔ بعد -------- فهرست مطالب عنوان ۱-۵-۲ راهنمای مقیاس ۶-۲- واسنحی تجهیزات ۱-۶-۲- چگونگی انجام واسنجی ۷-۲ برنامه عملیات ۱-۷-۲- طراحی عملیات ۲-۷-۲- شناسایی ۳-۷-۲ زمان‌بندی ۸-۲- محاسبات. پردازش, کنترل‌ها ۱-۸-۲- محاسبات ۲-۸-۲- پردازش ۳-۸-۲- کنترل‌ها ۹-۲- ارائه نتایج و اطلاعات و مدارک ۱-۹-۲ راهنمای تهیه شیت نهایی عمق‌یابی ۳-۹-۲ راهنمای تهیه پروفیل‌های عرضی ۳-۹-۲ راهنمای تهیه پروفیل‌های طولی کف مخزن ۴-۹-۲ راهنمای تهیه پلان‌ها ۱۰-۲- دستورالعمل ایمنی و بهداشتی عملیات آب‌نگاری ۱۱-۲- نحوه تنظیم گزارشات و مستندسازی مجموعه اطلاعات آبی ۱-۱۱-۲- گزارش عملیات هیدروگرافی ۲-۱۱-۲- مستندسازی فصل سوم - عملیات زمینی ۱-۳- استانداردهاء دفقت‌ها ۱-۱-۳- طراحی شبکه‌های مسطحاتی ۲-۱-۳- طراحی شبکه‌های ارتفاعی ۳-۱-۳- شناسایی ۴-۱-۳ معیار دقت هندسی نشانه‌ها ۵-۱-۳- معیار دقت هندسی نقشه‌ها ۶-۱-۳- مشخصات فنی نشانه‌های مسطحاتی و ارتفاعی 3 ۲۳۶ ۳۷ ۳۷ ۳۸ ۳۹ ۳۹ ۳۹ ۳۲ ۳۲ ۳۲ ۳۳ ۳۳ ۳۳ ۳۴ ۳۳۴ ۳۳۴ ۳۵ ۳۷ ۳۹ ۳۹ ۳۱ ۳۱ ۳۲ -------- صفحهٔ بعد -------- عنوان ۲-۳- وسایل و تجهیزات ۱-۲-۳- تجهیزات فنی ۲-۲-۳ تنظیمات و کالیبراسون تجهیزات فنی ۳-۳- نیروی انسانی ۱-۳-۳- عوامل انسانی ۲-۳-۳- ترکیب اکیپ‌ها ۴-۳- اندازهگیری‌ها و مشاهدات (زمینی) ۱-۴-۳- اندازه‌گیری‌های مسطحاتی ۲-۴-۳- اندازه گیری‌های ارتفاعی ۵-۳- مقیاس کار ۶-۳- برنامه عملیات نقشه‌برداری زمینی ۷-۳ پردازش و محاسبات ۱-۷-۳- محاسبات شبکه‌های مسطحاتی ۲-۷-۳- محاسبات شبکه‌های ارتفاعی ۳-۷-۳- محاسبات برداشت جزییات ۸-۳- کارتوگرافی و ارائه نتایج پیوست ۱- فهرست طبقه‌بندی عوارض منابع و مراجع ۳۸ ۳۸ ۳۸ ۳۹ ۳۹ ۳۹ 1۲ ا(۸ ۵۵ ۵۵ ۵۵ ۵۵ ۵۶ ۵۷ ۵۷ ۵۹ ۷۱ -------- صفحهٔ بعد -------- عنوان شکل ۱-۲- جستجوی ستاره‌ای شکل ۳-۲- جستجوی چندضلعی شکل ۴-۲- چگونگی قرار گرفتن میله شکل ۳- ۱- مقطع نشانه‌های شبکه اولیه شکل ۲-۳- مقطع نشانه‌های شبکه‌های اصلی و فرعی «بتن درجا» شکل ۳ -۳- مقطع نشانه‌های شبکه‌های اصلی و فرعی «بتن پیش ساخته» شکل ۴-۳- مقطع نشانه‌های مرجع شکل ۳- ۵- مقطع نشانه‌های شبکه ارتفاعی فهرست جدول‌ها عنوان جدول ۱-۱- کلاس‌بندی عوارض قابل ارائه در نقشه جدول ۱-۲- مجموع خطاها در اندازه‌گیری عمق آب جدول ۱-۳- میزان اختلاط هریک از مصالح جدول ۲-۳- برگ شناسایی نشانه‌ها ( 1۳۹1۹1۳1101۷ 11011 51۸) جدول پ.۱-۱- طبقه‌بندی عوارض شامل کلاس‌های اصلی» زیر کلاس و عارضه به‌همراه تعاریف ح ۳۵ ۳۶ ۳۶ ۳۷ ۴۳۳ ۳۴ ۴۵ ۴۵ ۴۶ ۱۵ ۳۳ ۳۷ ۶۱ -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- مقدمه ۱ مقدمه آب‌نگاری (هیدروگرافی) دارای اهمیت زیادی در امور مربوط به ساخت و بهره‌برداری از سدها می‌باشد. اصولا بدون انجام عملیات آب‌نگاری ساخت سازه‌های آبی دارای توجیه فنی نمی‌باشد. نقش و اهمیت معیارها و استانداردها در انجام بهینه امورآب‌نگاری قابل چشم پوشی نیست. انتظار می‌رود که این راهنما به عنوان یک مرجع موثق و روشن جهت ایجاد وحدت رویه در آنجام امور مختلف آب‌نگاری در سدها مورد استفاده قرار گیرد. - هدف مرجع موثق و روشن برای مشاوران و ناظرین عملیات در طراحی روش‌ها و بررسی و کنترل عملیات می‌باشد. - دامنه کاربرد دامنه کاربرد این راهنما شامل تمامی امور هیدروگرافی در سدها است که جهت انجام مقاصد مختلف نظییر: تعیین توپوگرافی -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- فصل ۱ کلیات -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- فصل اول -کلیات ۵ ۱-۱- تعاریف ۱-۱-۱- عمق فاصله ما بین یک سطح مبنای مرجع و نقطه‌ای در زیر آب می‌باشد. [۱۰] ۲-۱-۱ مفقیاس نسبت فاصله دو نقطه معین در روی نقشه (شیت عمق‌یابی) به فاصله نقاط نظیر آنها در روی زمین می‌باشد. ۳-۱-۱ فیکس لحظه‌ای است که موقعیت شناور تعیین می‌شود. ۱۱| ۴-۱-۱- عمق‌یابی اندازه‌گیری عمق آب برای تعیین توپوگرافی بستر منبع آبی ۵-۱-۱ ساندینگ تعیین و اندازه‌گیری عمق آب و موقعیت نقطه عمق‌یابی شده به‌طور هم‌زمان می‌باشد. [۱-۳] ۶-۱-۱- چارت دیتوم سطحی است که ساندینگ‌های نمایش داده شده بر روی چارت ناوبری (۲1۵۲1 [۳12۷1821102) به آن ارجاع داده می‌شوند. |۴۱] ۷-۱-۱- خطوط عمق‌یابی مجموعه‌ای است از ساندینگ‌ها در امتداد خطوطی از پیش تعیین شده و با فواصل معین [۵] ۸-۱-۱- سطح مبنای عمق‌یابی سطحی است که ساندینگ‌ها به آن ارجاع داده می‌شوند. (سطح معرف عمق صفر). ۹-۱-۱ تعیین موقعیت دقیق نقاط ۱۰-۱-۱- خطوط عمق‌یابی میانی این خطوط در موارد زیر طراحی و اجرا می‌شوند: لف- پرکردن فاصله (گپ) بیش از اندازه استاندارد خطوط مجاور اصلی عمق‌پابی. -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۱-۱-۱- خطوط کنترل خطوط عمق‌یابی که با زاویه معین» (ترجیحا ۹۰ درجه) بر خطوط اصلی عمق‌یابی طراحی شده و جهت کنترل درستی ۱۳-۱-۱- ساندینگ شیت صفحه‌ای که کلیه داده‌های برداشت شده در عملیات هیدروگرافی (ساندینگ‌هاء خط و عوارض ساحلی, منحنی ترازهاء و...) و عناوین و سایر اطلاعات مورد نیازء بر روی آن ترسیم می‌شوند. ۱۳-۱-۱- دقت در موقعیت ۱۳۴۳-۱-۱ ژئودزی علم تعیین شکل و ابعاد زمین و تعیین موقعیت نقاط روی سطح زمین ژئودزی نامیده می‌شود. تعیین شکل فیزیکی و مناسب‌ترین شکل ریاضی برای انجام محاسبات و ایجاد ارتباط بین فضای فیزیکی و ریاضی از عمده‌ترین وظایف این علم می‌باشد. کاربرد این می‌شوند. اندازه‌گیری‌های مورد نیاز برای این فعالیت‌ها با روش‌های کلاسیک و یا ماهواره‌ای قابل انجام است. ۱۵-۱-۱- نقشه‌برداری زمینی نقشه‌برداری زمینی عبارتست از مجموعه عملیات: طراحی, شناسایی» مشاهدات و گردآوری اطلاعات» محاسبه و پردازش به‌منظور ۱۶-۱-۱- نقشه توپوگرافی زمینی نقشه‌ای که به روش مستقیم زمینی تهیه می‌شود و شامل عوارض مسطحاتی دقیقی است که ارتفاع عوارض و زمین را به‌صورت رقوم و منحنی تراز نشان می‌دهد. این نقشه به‌صورت فایل رقومی با مشخصات زیر است: الف- به هر دو صورت دو بعدی یا سه بعدی می‌تواند آماده شود. ب- پردازش‌های کارتوگرافی روی آن انجام شده به‌طوری که درک اطلاعات نقشه برای کاربر عمومی نیز امکان‌پذیر است. چ- حاوی اطلاعات حاشیه‌ای, راهنما (۲80۵]) و اسامی مکان‌ها می‌باشد. د- عوارض مطابق بند ۵-۱-۳ آورده شده‌اند. ه- قطع آن به ابعاد شیت نقشه (۶۰ ۸۰ سانتی‌متر) می‌باشد. -------- صفحهٔ بعد -------- طبقه‌بندی عوارض صلی 9 یک کلاس کمکی (کلاس ده) به شرح جدول شماره ۱-۱ ارائه شده ا این کلاس نمایانگر وضعیت رویش یا عدم رویش گیاهان در سطح زمین است و علاوه بر نوع پوشش گیاهی در برگیرنده" زمین‌هایی است که به علت وضعیت خاص خاک آنها یا عوامل طبیعی و غیر به موارد خاصی ازساختارهای ایجاد شده توسط دست بشر اطلاق می‌شود که فاقد دیوار و سقف مانند مسیر یا خطوط ارتباط زمینی یا زیر زمینی که برای عبور و مرور وسایط نقلیه: قطارء انسان و چهارپایان استفاده می‌شود منظور از عوارض آبی تمام سطوح زمین است که به طور طبیعی یا مصنوعی توسط آب به‌طور دایم با فصلی (موقت) از آآب پوشیده شده باشد. زمین‌هایی که در آنها آب بر پوشش گیاهی و خاک غالب باشد و بهره‌برداری کشاورزی نیز نداشته باشند جزو این کلاس اصلی تلقی می‌شوند. به کلیه ساختارهای ایجاد شده به دست بشر اطلاق می‌شود که دارای دیوار و سقف باشند. به صورت فیزیکی یا مجازی وجود داشته باشد. تاسیساتی برای ذخیره‌سازی. انتقال و ارائه خدمات پشتیبانی است و درامور مربوط به برق. آب. تلفن. عوارض طبیعی,ء مصنوعی یا قرار دادی که نشان دهنده شکل یا پستی و بلندی های زمین هستند. نقاطی با ماهیت فیزیکی یا غیر فیزیکی برروی سطح زمین که لااقل یکی از ویزگی های موقعیتی با ارتفاعی آن مشخص باشد (از قبیل نقاط ژنودزی» ترازیابی دقیق و نقاط کنترل فتوگرامتری) سهولت کاربرد استفاده می‌شود. م تصویر حاد یکپارچگی هندسی خواهد داشت. همجنین» وجود یک سیستم تصویر به‌منظور روری و لازم است. ۹ ارائه یک انتقال -------- صفحهٔ بعد -------- ۸ راهنمای عمق‌یابی مخازن سدها ۱-۱۸-۱-۱- سیستم مختصات مسطحات ۱-۱-۱۸-۱-۱- سیستم مختصات جهانی سیستم مختصات و بیضوی جهانی مورد استفاده برای تعیین موقعیت عوارض به طور مطلق و نسبی عبارتست از ۷/005-54 با مبدا: مرکز جرم زمین اندازه نصف قطر بزرگ (2): 13 6378137 اندازه نصف قطر کوچک(0): 1 6356752.3142 محور 7: امتداد قطب زمینی قراردادی(۲77) برای حرکات قطبی. این امتداد توسط (13111) بر اساس مختصات اختیار شده برای ایستگاه‌های 13111 تعریف شده است. 1 بر اساس مختصات اختیار شده برای ایستگاه‌های 13111 تعریف شده است محور ۷: این محور یک سیستم مختصات با ویژگی‌های زیرایجاد می‌کند: مبدا در مرکز زمین و متصل به زمین (۳۲۳: ۳) قائم الزاویه (زاویه در صفحه استوای ]1 اندازه‌گیری می‌شود و با زاویه ‎٩۰‏ درجه شرق محور ۸۲ قراردارد. ۲-۱-۱۸-۱-۱- سیستم مختصات محلی در روش‌های تهیه نقشه به‌روش مستقیم زمینی برای مناطقی که فاصله بین دونقطه آن کم‌تر از ۱۸ کیلومتر باشد به علت نامحسوس بودن میزان اعوجاج در این مقیاس» می‌توان سطح زمین را مستوی فرض کرد و شبکه نقاط مورد نیاز را در سیستم محلی (صفحه) محاسبه کرد ولی مبدا و توجیه شبکه را باید از سیستم تصویر /73[] انتخاب کرد. ۲-۱۸-۱-۱- سیستم مختصات ار تفاعی مختصات ارتفاعی بر اساس سطح مبنای ارتفاعات ارتومتریک بوده و بر سطح مبنای ارتفاعی مرسوم کشور منطبق می‌باشد. ۳-۱۸-۱-۱- سیستم تصویر ۱-۳-۱۸-۱-۱- سیستم تصویر جهانی مساوی (ع701) تقسیم می‌شود: مبدا مختصات هر قاچ تقاطع خط استوا و نصف‌النهار مرکزی آن می‌باشد که در نیمکره شمالی دارای مختصات 0 500,00 و 0 ۷۶ می‌باشد. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل اول - کلیات ۹ کشور آیران به‌وسیله چهار 7.010 سیستم تصویر [1۳ل] پوشش داده می‌شود. ۲-۳۲-۱۸-۱-۱- سیستم تصویر محلی در مواردی که از سیستم مختصات محلی استفاده می‌شودء سیستم تصویر محلی (صفحه‌ای) مورد استفاده قرار خواهد گرفت. ۱۹-۱-۱- سیستم مختصات نقشه در نرم‌افزار در نرم‌افزاراتوکد سیستم مختصات نیاز به تنظیم خاصی ندارد. در فایل‌های نرم‌افزار ماکرواستیشن واحدهای کاری 15ا۱:۱1 ۷۷۵۲۴18 برای تعریف ابعاد فایل و حد تفکیک مختصات ثبت شده به > ]17۳1 1/1251 0 * انآ ما٩ 0 > انآ ۳۵۱/5 ۱25۱0۳ 0 > الحن] ماباگ/ا] 1۲۹۵۹۱۱۱۵۵ مبدا سیستم مختصات در وسط فایل شیت نقشه قرار دارد و مبدا مختصات 00۲1811 [710802) نامیده می‌شود. برای امکان نمایش اطلاعات در سیستم تصویر 1۸ []ء با توجه به ابعاد فایل شیت نقشه» مختصات منسوب به این مبدا (۰3000000*1000 50000) معرفی می‌شود. نقشه‌ها نیز به‌صورت زیر است: ابعاد خارجی (با توجه به کادر دور نقشه و لزاند): ۱۰۰ ۷ ۷۵ سانتی‌متر کادر خارجی برگ‌های نقشه بفاصله ۲ سانتی‌متر از اطراف و ضخامت مشخص می‌باشد. فاصله لبه کاغذ با کادر ضخیم از بالا نامگذاری نقشه‌ها به صورت ماتریسی انجام می‌شود به‌طوری که ستون‌های آن از چپ به راست با حروف الفبای لاتین و سطرهای آن با عدد از با لا به پایین نام‌گذاری می‌شود مانند مثال زیر: 10 8 :۹ ۸ 1 172 2 3 -------- صفحهٔ بعد -------- 2 راهنمای عمق‌یابی مخازن سدها درصورتی که تعداد برگ‌های نقشه آنقدر زیاد باشد که بلوک‌بندی را ایجاب کند. در هر برگ به جای یک اندکس دو اندکس ترسیم خواهد شد.ء که یکی اندکس بلوک‌بندی و دیگری اندکس شیت‌بندی حاوی آن برگ است. ۳۲۳۱-۱-۱ اطلاعات حاشیه‌ای لژاند نقشه: در سمت راست برگ نقشه و باتوجه به لیست عوارض موجود در منطقه و متناسب با مقیاس نقشه. نام منطقه: در بالای نقشه در سمت راست به فارسی و در سمت چپ به لاتین. مقیاس نقشه: در دو گوش بالای نقشه پس از نام منطقه در سمت چپ به لائین و در سمت راست به فارسی. شماره برگ نقشه: در دو گوش بالای نقشه و در جلوی مقیاس نقشه در سمت چپ به لاتین و در سمت راست به فارسی. مقیاس عددی: در قسمت پایین و وسط برگ نقشه و در زیر مقیاس خطی. اند کس (راهنمای اتصال برگ‌های نقشه): در سمت راست برگ نقشه و زیر راهنما (لژاند). شمال شبکه همان امتداد محور ۷ یا ۲۷ است. ۳۲۳۲-۱-۱ فرمت انتقال اطلاعات گرافیکی تحربه‌ی چند ساله‌ی تولیدات رقومی نشان داده که با طراحی یک ساختار ساده» می‌توان عملیات تغییر فرمت فایل‌ها را تسیل کرد. عملیات تغییر فرمت فایل‌ها به دشواری گذشته نیست (با توجه به قابلیت‌های 20071 , 1131100۲1 نرم‌افزارهای معروف) لذا در این دستورالعمل سعی شده تا حد امکان آماده‌سازی داده‌ها طوری باشد که امکان ارائه در فرمت‌های دیگر را تسهیل کند. در حال حاضر و تا زمانی که فرمت استاندارد انتقال اطلاعات گرافیکی و غیرگرافیکی ملی به صورت رسمی تهیه و منتشر نشده است.» فرمت اطلاعات گرافیکی به یکی از فرم‌های 20۳]. (5ع1(۷۷/)۸۸۵ء و یا (781210ع107[[)1110 می‌باشد. لازم است در این مورد از ابتدا توافقات و برنامه‌ریزی لازم صورت پذیرد تا تبدیل فرمت اطلاعات و همچنین از دست رفتن اطلاعات به‌واسطه تبدیل که جزء لاینفک این عملیات می‌باشد. به حداقل برسد. ۳۲۳-۱-۱- دقت هندسی ۱-۲۳-۱-۱- نشانه‌های مسطحاتی و ار تفاعی مکان نقاطی است که برروی زمین به‌عنوان نشانه‌های شبکه‌های اولیه» اصلی و فرعی به‌منظور اجرا و ارائه خدمات نقشه‌برداری به‌وجود می‌آید. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل اول - کلیات )۱ ۲-۲۳-۱-۱- موقعیت و نوع عوارض الف - موقعیت کاملا مشخص (۳۰۱۲ 18۵ ۱۷۵۱۱) می‌توان نقاط تقاطع جاده‌هاء راه‌آهن‌ها و گوشه ساختمان‌ها را نام برد. عوارض کاملامشخص (ع210۳ع] 1011۵۵ ۷/۵1۱) عوارضی هستند که شناسایی موقعیت محدوده‌ی آنزیا کاملا مشخص ب - موقعیت‌های تفریبا مشخص مکان نقاطی که نمی‌توان آنها را روی زمین با دقت هندسی بند (الف) مشخص کرد. عوارض تقریباً مشخص: عوارضی که شناسایی موقعیت محدوده‌ی آزها با دقت بالا امکان‌پذیر نیست. از عوارض گروه اول» ساختمان‌ها و راه‌ها و از عوارض گروه دوم» حدود جنگل یا مرتع را می‌توان نام برد. بعضی عوارض نیز از نظر دقت بین این دو طبقه قرار می‌گیرند حدود پوشش‌های گیاهی ایجاد شده به دست بشر را از آن قبیل می‌توان تلقی کرد. ۳-۲۳-۱-۱- خطاها الف- خطای متوسط مربعی مسطحاتی (0م1۱15۳ - ۳۳۲۵۲ 5002۳6 ۷1020 11001): عبارتست از دایره‌ای به شعاع: و55 8/15۴ که نقاط اندازه‌گیری شده با احتمال ۶۳/۲۱ درصد در داخل آن قرار می‌گیرند. ب- استاندارد دایره‌ای خطای نقشه (۲۱1۸5 - 02۲۵ :54 ۸۲۳۸۲ ۷120 2۲ا0۳) عبارتست از دایره‌ای به شعاع: ۳۸/5۳ 1.517 - ۱/1۸۹5) که نقاط اندازه‌گیری شده با احتمال ۹۰ درصد در داخل آن قرار می‌گیرند. ج- مرز خطا عبارتست از دایره‌ای به شعاع 1۸/15۳0 2.14 که نقاط اندازه‌گیری شده با احتمال ٩۹درصد‏ در داخل آن قرار می‌گیرند. ۳۴-۱-۱- دقت اطلاعات توصیفی منظور میزان تطبیق و صحت مشخصات المازهای آورده شده روی نقشه در مقایسه با واقعیت (زمین) است. -------- صفحهٔ بعد -------- ۳ راهنمای عمق‌یابی مخازن سدها ۳۵-۱-۱- دقت کامل بودن نقشه منظور میزان تطبیق تعداد عوارض اورده شده روی نقشه با عوارض موجود روی زمین است (مطابق پبوست شماره ۱) -------- صفحهٔ بعد -------- فصل ۲ عملیات آبی -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- ۱-۲- دقت‌ها واستانداردها ۱-۱-۲۳ دقت اندازه‌گیری عمق مجموع خطاها در اندازه‌گیری عمق آب نباید از مقادیر ذکر شده در جدول ۱-۲ تجاوز کند: جدول ۱-۲- مجموع خطاها در اندازه‌گیری عمق آب اررر 5 0 5 ری 0 5 [ 1 1 15 روز 7 3 ۳0 اعمق الف- در تعیین دقت عمق‌های مورد اندازه‌گیری باید به منابع مستقل ایحاد کننده خطاها توجه کرد. این منابع با یکدیگر ترکیب می‌شوند تا خطای کلی به‌دست آید. مهم‌ترین این منابع عبارتند از: خطاهای ناشی از آندازه‌گیری تغییرات سطح آب خطاهای ناشی از سامانه اندازه گیر عمق و سرعت صوت در آب خطاهای ناشی از پردازش داده‌ها سونار (ترانس دیوسر) سامانه عمق‌یاب نسبت به یک سامانه زمینی (ژئودتیک) مرجع می‌باشد. ۳-۱-۲ دقت اندازه‌گیری موقعیت مسطحاتی نقاط عمق‌یابی در مقاطع به عنوان مثال, در مقیاس ۱:۲۰۰۰ حداکثر خطای مجاز در موقعیت نقاط عمق‌یابی پس از پلات» نباید از ۰/۶ متر تجاوز کند. ۳-۱-۲ دقت اندازه‌گیری تغییرات قائم سطح آب خطای مشاهداتی اندازه‌گیری سطح آب نباید از ۵ سانتی‌متر تجاوز کند. ازشیب احتمالی سطح آب (اختلاف سطح تراز آب در محل ورود یا خروج آب با دیگر مناطق دریاچه) را به حداقل رساند. -------- صفحهٔ بعد -------- ۴-۱-۲ دقت اندازه گیری سرعت صوت در آب سرعت صوت در آب منطقه عملیات باید با دقت ۱ متر در ثانیه اندازه‌گیری شود. ۵-۱-۲- د قت اندازه‌گیری (تعیین) موقعیت نقاط نمونه‌برداری خطای موقعیتی (مجموع خطاها) نقاط نمونه‌برداری شده از بستر نباید از ۰/۵ میلی‌متر در مقیاس نقشه‌برداری تجاوز کند. ۶-۱-۲ فاصله مابین فیکس‌های متوالی در پروفیل‌ها فاصله مابین دو فیکس متوالی بر روی خطوط ساندینگ نباید از ۱/۵ سانتی‌متر در مقیاس عملیات تجاوز کند. ۷-۱-۳ فاصله مابین خطوط عمق‌یابی فاصله بین دو خط اصلی عمق‌یابی مجاور یکدیگر لازم است از ۰/۵-۱سانتی‌متر درمقیاس نقشه‌برداری تجاوز نکند. |۱۱-۳۱| تذکر: تعیین فاصله خطوط اصلی عمق‌یابی از یکدیگر بستگی به پیچیدگی توپوگرافی منطقه عملیات از نقطه نظر پستی و بلندی دارد. مناطقی که توپوگرافی هنجار (پستی و بلندی کم) دارند این فاصله می‌تواند بیش‌تر در نظر گرفته شود و بلعکس. ۸-۱-۲- فاصله طولی وعرضی ساندینگ‌ها از یکدیگر الف- فاصله عرضی ساندینگ‌ها از یکدیگر نباید از ۱/۵ برابر فاصله مابین خطوط محاور عمق‌یابی تجاوز کند. ب- تعداد ساندینگ‌ها بر روی خطوط عمق‌یابی باید حداقل ۷ عدد در ۲/۵ سانتی‌متر در مقیاس نقشه‌برداری در نظر گرفته شود. [۱-۳] تذکر: نقاط کنترل افقی که جهت تعیین موقعییت افقی نقاط عمق‌یابی (ساندینگ‌ها) و برداشت‌های توپوگرافیک زمینی مورد استفاده قرار می‌گیرند.ء باید با دقت نسبی ۱ بخش به ۰ با استفاده از روش‌های نقشه‌برداری زمینی ایحاد شوند. چنان‌چه از روش‌های تعیین موقعییت ماهواره‌ای برای ایحاد این نقاط استفاده شودء خطا نباید از ۱۰ سانتی‌متر با ضریب اطمینان ۰/۹۵ تحاوز کند. ۹-۱-۲ فاصله مابین دو نقطه نمونه‌برداری فاصله مابین دو نقطه مورد نظر جهت نمونه‌برداری حداقل ۵ سانتی‌متردرمقیاس نظر گرفته شود. تذکر: در موارد خاص این فاصله می‌تواند با نظر کارفرما کم یا زیاد شود. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دوم - عملیات آبی ۷ ۲-۲ استاندارد تجهیزات و واسنجی‌ها ۱-۲-۲ راهنمای تعیین تجهیزات ۱-۱-۲-۲ عمق‌یاب‌ها (اکوساندر) منظورازدستگاه عمق یاب دستگاه‌های الکترواکوستیکی می‌باشد که با کمک ارسال امواج صوتی در آب و اندازه‌گیری زمان رفت و تذ کر ۱: دستگاه عمق‌ یاب مورد استفاده در عملیات باید اکوساندر هیدروگرافی باشد. تذ کر ۲: دستگاه عمق‌یاب هیدروگرافی باید دارای مشخصات زیر باشد: الف- زاویه تابش امواج (ع۸۱81 130210) نباید از ۵ درجه ۳۶۰ درجه‌ای تجاوز کند. ب- دارای رزولیشن (قدرت تفکیک) به مقدار ۱ سانتی‌متر باشد. ج- دارای قابلیت دریافت مقدار سرعت صوت باشد. تذکر: ترانس دیوسرها بنا به فرکانس های آنها طبقه‌بندی می‌شوند. استفاده از آزها در عملیات» بستگی به اهداف پروژه دارد. چنان‌چه مقصود انجام عمق‌یابی باشد.ء بهتر است از ترانس دیوسرهایی با فرکانس بالا (1112 ۱۰۰ و بیش‌تر) که قدرت نفود کمی در بستر دارند استفاده شود. درصورتی که هدف تعیین ضخامت و جنس رسوب و لایه‌های مختلف بستر باشد. بهتر است از ترانس دیوسرهایی با فرکانس پایین (ترجیحا کم‌تر از 1۲1127 ۲۳) استفاده شود. ۲-۱-۲-۲ سرعت‌سنج صوت در آب سرعت‌سنج‌ها از هر نوعی که باشند باید قادر به اندازه‌گیری (محاسبه) سرعت صوت با دقت حداقل ۱ متر بر ثانیه باشند. الف- سرعت‌سنج‌ها (۱/1016۲ ۷۵10011۷) معمولا شامل یک سنحش‌گر (ع1۳۲۵۳) متصل به یک کابل, نمایش‌گر واحد کنترل و منبع تغذیه می‌باشند. ب - استفاده از دستگاه‌هایی که سرعت صوت را مستقیما اندازه‌گیری نمی‌کنند و این کار را با اندازه‌گیری پارامترهای فیزیکی آب نظیر: دماء رسانایی و فشار و محاسبه سرعت با استفاده از مدل‌های ریاضی انجام می‌دهند نیز مرسوم است. ج - تأثیر سرعت صوت در دقت اندازه‌گیری عمق بسیار مهم می‌باشد. ۳-۱-۲-۲ فاصله سنج دریایی برای تعیین موقعیت می‌توان از فاصله‌یاب‌های الکترونیکی به صورت فاصله - فاصله (ع1)۵18-112118) استفاده کرد. این دستگاه مرکب از چند واحد فرستنده گیرنده و واحد کنترل و نمایش فواصل می‌باشد. حداقل دو دستگاه فرستنده گیرنده در نقاطی با مختصات معلوم مستقر شده و ضمن برقراری ارتباط رادیوئی با فرستنده- گیرنده داخل شناورء فواصل شناور از آنها توسط واحد کنترل به -------- صفحهٔ بعد -------- ۸ راهنمای عمق‌یابی مخازن سدها نکته مهم در استفاده از این سامانهء واسنحی آن قبل از استفاده در عملیات می‌باشد. دیگر این که زاویه تقاطع شعاع‌ها در محل ۴-۱-۲-۲ 0255 امروزه یکی از متداول‌ترین روش‌های تعیین موقعیت اندازه‌گیری با گیرنده‌های ماهواره‌ای مرسوم به 00155 ([0[0۳۵1) 52۵1011116 312۷18221100 (5(51011) می‌باشد. گیرنده‌های مختلفی با دقت‌های متفاوت در بازار در دسترس کاربران می‌باشد. 5 های مورد استفاده در نقشه‌برداری و آب‌نگاری از دقت‌های بالاتری نسبت به دیگر گیرنده‌های ماهواره‌ای برخوردارند. در انجام عملیات با مقیاس بزرگ حتما باید از روش‌های تفاضلی (11110۲071121) استفاده کرد. در روش تفاضلی تصحیحات موقعیت به دو صورت: الف- پردازش بعدی» ب- آنی به اندازه‌گیری‌های موقعیتی اعمال می‌شوند. حتی‌الامکان باید آنتن دستگاه مورد استفاده در عملیات نزدیک به تراتس دیوسر دستگاه عمق‌یاب نصب شود و تصحیح مربوط به فاصله مابین این دو به موقعیت عمق‌های اندازه‌گیری شده اعمال شود. ۵-۱-۲-۲ تئودولیت تئودولیت با زاویه‌سنج‌های مورد استفاده در عملیات آب‌نگاری باید دارای دقت حداقل یک دقیقه ۳۶۰ قسمتی جهت استفاده در تئودولیت‌هاء بهتر است که از زاویه‌یاب‌هایی با دقت ۱ ثانیه استفاده شود.) دقت دستگاه مورد استفاده بستگی به مقیاس عملیات دارد. در مقیاس‌های خیلی بزرگ (۱۰۰۰:۱و بزرگ‌تر) از زاویه‌یاب‌هایی با دقت حداقل ۱۵ ثانیه در سامانه ۳۶۰ قسمتی باید استفاده کرد. زاویه‌یاب‌ها باید قبل از استفاده در عملیات کالیبره شوند. ۶-۱-۲-۲ اشل مرتبط با اندازه‌گیری (قرائت) تغییرات سطح آب اشل مورد استفاده در اندازه‌گیری سطح آب باید دارای ویژگی‌های زیر باشد: ب- دارای طول کافی برای نمایش تغییرات سطح آب با توجه به حداکثر دامنه قابل پیش‌بینی تغییرات سطح آب در مدت زمان انجام پروژه باشد. ج- از موادی ساخته شده باشد که دارای حداقل تغییرات اندازه در آب باشد. د- با دقت ۱ سانتی‌متر و به‌طور گویا مدرج شده باشد به‌طوری‌که قرائت بر روی آن به سادگی صورت گیرد. ۱-۶-۱-۲-۲- انتخاب محل نصب ال مربوط به اندازه‌گیری تغییرات سطح آب الف - مجاورت با منطقه نقشه‌برداری: محل نصب اشل باید در داخل منطقه مورد نقشه‌برداری یا نزدیک به آن باشد. ب- آسانی نصب: یک سازه جامد و دایمی در داخل آبء بهترین انتخاب برای نصب اشل می‌باشد. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دوم - عملیات آبی اه ج- آسانی قرائت: قرائت آسان اشل به علت تاثیرگذاری بر روی دقت قرائت‌ها دارای اهمیت زیادی می‌باشد. د- در پناه بودن اشل: برای قرائت آسان اشل و همچنین ایمنی آَن, اشل باید به صورتی نصب شود که تاحدامکان از تاثیرات امواج ناشی از باد و حرکت شناورها به دور باشد. ه- آب‌های بسته: اشل باید در محلی نصب شود که ارتباط دایمی و بی‌واسطه مابین آب محل نصب و آب منطقه نقشه‌برداری و- مجاورت بابنج مارک‌های شبکه ترازیابی: در مناطقی که شبکه سراسری ملی ترازیابی یا شبکه محلی موجود می‌باشد. اشل باید ترجیحا نزدیک به بنچ مارک‌های شبکه‌های ذکر شده نصب شود. ۷-۱-۲-۲ شناور شناور مورد استفاده در عملیات آب‌نگاری باید دارای ویژگی‌های زیر باشد: الف- دارای طول» عرض وآبخور مناسب با توجه به توپوگرافی منطقه عملیاتی باشد. ب- دارای فضای کافی ومناسب جهت استقرار افراد و نصب تجهیزات آب‌نگاری باشد. ج- سیستم موتور آن باعث ایجاد اختلال و اغتشاش در اندازه‌گیری عمق نشود. ۸-۱-۲-۲- نرم‌افزار هیدروگرافی جمع‌آوری داده‌های آب‌نگاری به‌صورت خودکار (088108] 1212 ع۸۷101۵11) روش مناسب و دقیقی برای جمع‌آوری؛ پردازش» ارائه و آرشیو اطلاعات آب‌نگاری و نقشه‌برداری می‌باشد. نرم‌افزار هیدروگرافی باید حداقل قادر به جمع‌آوری داده‌ها از دستگاه عمق‌یاب و گیرنده‌های تعیین موقعیت ماهواره‌ای باشد . کلیه داده‌ها به‌صورت 1.10 0۳ توسط نرم‌افزارجمع‌آوری شده و جهت انجام اقدامات بعدی بر روی دیسک حافظه ذخیره می‌شود. طراحی خطوط عمق‌یابی و دریافت و نمایش سار اطلاعات نقشه‌برداری نظیر: خط ساحلی» علایم آب‌نگاری و نقشه‌های توپوگرافیک نواحی مجاور ساحل به‌صورت پس زمینه به همراه اطلاعات و تنظیمات ژئودتیکی (بیضوی مورد استفاده» سیستم تصویر و اتصال به سنجنده‌ها) و پردازش داده‌ها از جمله قابلیت‌های این نرم‌افزارمی‌باشد. ۲-۲-۲ استاندارد واسنجی‌ها (واسنجی) به کارگیری درست و دقیق هر وسیله منوط به داشتن دانش و اطلاع کافی از نحوه انجام واسنجی (واسنجی) آن دارد. راهنمای فنی تجهیزات در دسترس استفاده کنندگان می‌باشد. داشتن تجربه وتداوم به‌کارگیری تجهیزات می‌تواند نقش مهمی در بکارگیری تذکر: واسنجی وسایل نقشه‌برداری قبل از شروع عملیات ضروری می‌باشد. -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۰ راهنمای عمق‌یابی مخازن سدها ۳-۲-۲ راهنمای نحوه انجام واسنجی و تعیین روش استفاده مطلوب از تحهیزات به مهارت و تحربه ۳ گاهی از کاربردها و امکانات دستگاه‌ها و چگونگی انجام واسنحی آزما دارد. نیروی انسانی ماهر و آموزش دیده نقش اساسی را در این زمینه به‌عهده دارد. عدم داشتن آگاهی در مورد به‌کارگیری صحیح تحهیزات می‌تواند عملیات هیدروگرافی را دچار زیان و اشتباهات فاحش کند. استفاده از راهنمای دستورالعمل فنی ([۱/121۵1 [1001116۵) هر دستگاه برای بهره‌برداری صحیح ضروری می‌باشد. مهم‌ترین دستگاه‌های مورد استفاده در عملیات آب‌نگاری که باید حتما مورد واسنجی قرار گیرند عبارتند از: الف- دستگاه عمق‌یاب (اکو ساندر» این دستگاه باید با روش بارچک یا دستگاه تعیین سرعت صوت با اندازه‌گیری مستقیم با اندازه‌گیری پارامترهای فیزیکی آب کالیبره شود. ب- توتال استیشن‌ها و فاصله‌یاب‌هاء استفاده از توتال استیشن‌ها و فاصله‌یاب‌ها مستلزم انجام کنترل آزمایشگاهی و میدانی روی فواصل معلوم است. ج- 0۳5 استفاده از دستگاه‌های 0۳5 به‌علت مشکلات مربوط به برقراری دید مستقیم (05-]) آنتن به ماهواره جمت دریافت سیگنال‌های ماهواره در نواحی کوهستانی و سدها باید بسیار با احتیاط صورت گیرد. تعداد ماهواره‌های در افق دید در هنگام انجام عملیات نباید کم‌تر از ۴ بوده وشرایط هندسی ماهواره‌ها موسوم به 20 نباید از ۴ تجاور کند. ۳-۲- نیروی انسانی ۱-۳-۲۳ تیم عمق‌یابی ترکیب اعضای تیم عمق‌یابی بستگی به روش انجام عملیات دارد. این ترکیب بدو صورت زیر می‌باشد: الف- برداشت داده‌های عمق‌ یابی به‌صورت خودکار صورت می‌گیرد: در این روش داده‌ها (عمق, موقعیت. ...) پس از برداشت توسط دستگاه‌ها مستقیما با هدایت و فرمان نرم‌افزار هیدروگرافی به رایانه ارسا ل و در آن ضبط گردیده و به نمایش در می‌آیند. لازم به ذکر است قبل از شروع عملیا ت نرم‌افزار باید توسط عامل هیدروگراف حاضر در شناورآماده و سیستم راه اندازی گردیده وضمن انجام عملیات تحت کنترل و نظارت قرار گیرد. ب- برداشت داده‌ها به‌صورت نیمه خودکار می‌باشد: در این روش بخشی از امور مانند اندازه‌گیری عمق آب و ... (احتمالا تعیین موقعیت) توسط دستگاه‌های مربوط با کنترل عوامل انسانی حاضر در شناور برداشت شده و ثبت می‌شوند. و بخش دیگر ممکن ۱-۱-۳-۲- ویژگی‌های فنی تخصصی افراد الف - برداشت خودکار: یک نفر کارشناس هیدروگراف جهت راه‌اندازی سیستم‌های عمق‌یابی و سکاندار مجرب جهت هدایت شناور بر روی خطوط عمق‌یابی. ب- برداشت نیمه خودکار: یک نفر تکنسین هیدروگراف یا نقشه‌بردار جهت ثبت داده‌های عمق و موقعیت و یک نفر تکنسین هیدروگراف برای کار با دستگاه عمق‌یاب و یک سکاندار محرب. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دوم - عملیات آبی ۳ ۲-۳-۲ قرائت کننده تغییرات قائم سطح آب منظور از قرائت کننده سطح آب» شخصی است که با انجام مشاهدات بصری مبادرت به ثبت تراز سطح آب از روی اشل نصب ۴-۲- اندازه‌گیری‌ها ۱-۴-۲ اندازه‌گیری عمق منظور از اندازه‌گیری عمق» تعیین عمق آب در منطقه عملیاتی با استفاده از وسایل مربوط (به عنوان مثال عمق‌یاب الکترونیکی (5000۲ 1۵۵) می‌باشد. در اندازه‌گیری عمق با استفاده ازدستگاه عمق‌یاب الکترونیکی موارد زیر باید مورد توجه قرار گیرد: الف- آبخور ترانس دیوسر و سرعت متوسط صوت (در صورت معلوم بودن) در آب منطقه عملیات به دستگاه عمق‌سنج معرفی و اعمال شود. ب- دستگاه باید دارای ویژگی‌های استاندارد هیدروگرافی باشد. (بند ۱-۲-۲) تذ کر ۱: برای افزایش دقت اندازه‌گیری عمق در صورت امکان سرعت صوت در لایه‌های مختلف آب منطقه عملیات (اندازه گیری سرعت در عمق‌هایی به فواصل حداکثر ۵ متری) اندازه‌گیری و جهت پردازش‌های بعدی ثبت شوند. درصورتی که عمق آب کم‌تر از ۰ متر باشد مرسوم ترین روش جهت واسنجی دستگاه عمق‌یاب برای سرعت صوت روشی موسوم به بار چک می‌باشد. تذکو ۲: واسنجی سرعت صوت حداقل دو بار در روز (ابتدا و نزدیک به انتهای عملیات) باید انجام شود. تذ کر ۳: در زمان انجام عملیات آب منطقه باید دارای حداقل تلاطم قائم باشد. در صورت وجود تلاطم زیاد عملیات عمق‌یابی باید متوقف شود. تذکو۴: در انجام عملیات عمق‌پابی در مناطق بسیار کم عمق (کم‌تر از ۱ متر) با توجه به بروز احتمال خطر برای شناور و ترانس دیوسر می‌توان به‌جای استفاده از دستگاه‌های عمق‌یاب الکترونیکی از اشل‌های مدرج استفاده کرد. در این صورت باید سطح آب بر تذکر۵: پژواک‌های کاذب: یک هیدروگراف با تجربه قادر به تشخیص و تمیز پژواک‌های کاذب دریافتی توسط دستگاه عمق یاب از پژواک‌های واقعی می‌باشد. در زیر به تعدادی از این‌گونه پژواک‌ها اشاره می‌شود: الف- پژواک‌های ناشی از انعکاس مجدد امواج صوتی توسط سطح آب که در این حالت معمولا دستگاه عمق‌یاب دو مقدار متفاوت برای عمق آب نمایش می‌دهد که مقدار یکی دو برابر اندازه دیگری است. ب- پژواک‌های کاذب ناشی از انعکاس امواج صوتی توسط اجسام مغروق و شناور در آب مانند ماهیان, الوارهای چوبی, شناورهای مغروق و.... ۲-۴-۲- اندازه‌گیری (تعیین) موقعیت مسطحاتی نقاط فیکس دقت موقعیت مسطحاتی نقاط فیکس بستگی به مقیاس عملیات دارد. هر چه مقیاس بزرگ‌تر باشد نیاز به دقت بیش‌تر و لزوما -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۳ راهنمای عمق‌یابی مخازن سدها نکته مهم در تعیین موقعیت تقاط فیکس هم‌زمانی تعیین موقعیت و عمق می‌باشد. در انجام عملیات عمق‌یابی با روش‌های غیرخودکار» در صورت نیاز به ساندینگ‌های میانی می‌توان آنها را از طریق درون‌یابی (انترپوله) ما بین دو فیکس پلات شده مجاور ۳-۴-۲ اندازه‌گیری تغییرات قائم سطح آب اندازه‌گیری تغییرات قائم سطح آب به‌منظور اعمال تصحیحات به‌رروی عمق‌های اندازه‌گیری شده برای انتقال آنها به سطح مبنای عمق‌یابی (یا هر سطح مبنای دیگری) جهت تعیین توپوگرافی بستر و اندازه‌گیری حجم مخزن ضروری می‌باشد. برای افزایش دقت در محاسبه عمق‌ها در انتقال آنها به سطح مبنای مورد نظر بهتر است که فاصله زمانی مابین دو قرائت متوالی تراز سطح آب بر ان جک باشد. (با توجه به شدت تغبیرات قفا آب فاصله زمانی ۱۵ ال ۶۰ دقیقه پیشنهاد می‌شود. روی : ام تعییر نم رمالی / می‌سو ۴-۴-۲ - اندازه‌گیری سرعت صوت در آب محاسبه عمق آب (4) توسط دستگاه‌های اکوستیکی الکترونیکی عمق‌سنجی (:500040 5۵00) از طریق ارسال امواج صوتی در آب و اندازه‌گیری زمان رفت و برگشت موج ) با استفاده از رابطه ۷.1/2 < 0 (۷ < سرعت متوسط صوت در آب) صورت می‌گیرد. سرعت صوت در آب منطقه عملیات به دقت تعیین شود. باید توجه داشت که سرعت صوت در آب تابعی از درجه حرارت» فشار و شوری (52111117) است و مقدار آن به‌علت تغییر عوامل فیزیکی یاد شده در لایه‌های مختلف آب تغییر می‌کند بنابراین پیشنهاد می‌شود سرعت صوت در لایه‌های مختلف آب منطقه عملیات در هر روز کاری به‌وسیله دستگاه‌های سرعت‌سنج صوت اندازه‌گیری شود. در صورت در دسترس نبودن دستگاه سرعت‌سنج چنان‌چه عمق آب کم‌تر از۲۰ متر باشد با انجام بار چک می‌توان نسبت به تصحیح عمق‌های اندازه‌گیری شده اقدام کرد. درصورتی که عمق آب بیش از۲۰ متر باشد با ترسیم کردار تغییرات سرعت به تغییر عمق ناشی از انجام روش بارچک و ادامه آن برای عمق‌های بیش از ۲۰متر (حداکثر تا ۵۰ متر) نسبت به تصحیح عمق‌ها برای خطای سرعت صوت اقدام کرد. ۵-۴-۲ اندازه گیری آبخور ترانس دیوسر! دستگاه عمق‌سنج الکترونیکی اکثر دستگاه‌های عمق‌سنج هیدروگرافی قابلیت دریافت آبخور (فاصله عمودی سطح آب تا زیر دستگاه) ترانس دیوسر را دارند. در هنگام انجام عملیات عمق‌یابی باید آبخور ترانس دیوسر به دقت اندازه‌گیری شده و به دستگاه معرفی و اعمال شود. در این صورت عمق‌سنج به‌طور خودکار اندازه آبخور را به عمق‌های اندازه‌گیری شده اضافه می‌کند. درصورتی که دستگاه قابلیت دریافت آبخور را نداشته باشد باید اندازه آن درهنگام پردازش به عمق‌ها اضافه شود. تذکر: در هنگام اندازه‌گیری آبخور باید شناور کاملا در حال سکون وافقی بوده و آب در منطقه انجام اندازه‌گیری آرام باشد. آنها را به انرژی صوتی تبدیل می‌کند. امواج صوتی توسط رفلکتور متراکم شده و به شکل پرتوی از صوت درمی‌آیند. ۱-۳۱] -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دوم - عملیات آبی ۳۳ ۶-۴-۲- اندازه‌گیری ساندینگ‌های میانی ( 801۵ ۵1565 500) چنان‌چه برای برداشت داده‌های عمق‌ سنحی از روش‌های خودکار استفاده شودء چون برداشت داده‌ها به‌صورت پیوسته و در فواصل زمانی بسیار کوتاه (مثلا ۰/۳ ثانیه) صورت می‌گیرد در این فاصله زمانی کلیه داده‌های (عمق, موقعیت. ...) برداشت شده در دسترس می‌باشند. در هنگامی که از روش‌های غیرخودکار استفاده می‌شود به‌علت اینکه معمولا" فاصله بین دو فیکس متوالی بیش‌تر و در نتیجه چگالی ساندینگ‌ها در این فاصله کم‌تراز مقدار استاندارد می‌باشد (بخش استانداردها) باید تعدادی ساندیگ اضافی تهیه کرد. استخراج این ساندینگ‌های اضافی معمولا در هنگام پردازش داده‌ها از روی کردار و اثر پروفیل بستر بر روی چارت کاغذی دستگاه نکته مهم در آفزایش دقت ساندینگ‌های میایی مشخص بودن مسیر شناور مابین دو فیکس متوالی می‌باشد. بنابراین پیشنهاد می‌شود که در هنگام انجام عملیات عمق‌سنجی تغییر مسیر شناور پس از انجام فیکس صورت گیرد. تذ کر: استفاده از دستگاه‌هایی که فاقد چارت کاغذی می‌باشند در انجام عملیات هیدروگرافی به روش غیرخودکار (ثبت داده‌های عمق‌یابی به صورت دستی) توصیه نمی‌شود. ۷-۴-۲ اندازه‌گیری (تعیین) سطح مبنای عمق‌یابی (120070 5000: ۳) به‌علت کاربردهای متفاوت» سطح مبنای عمق‌یابی در دریا با مشابه آن در سدها متفاوت می‌باشد. الف - ایجاد سطح مبنای عمق‌یابی در دریا: در ایحاد سطح مبنا در دریا نکات زیر باید در نظر گرفته شود. [۱-۴| سطح مبنا باید به اندازه کافی پایین باشد که به دریانورد اطمینان دهد که تحت شرایط نرمال آب و هوایی حداقل عمق آب به اندازه مقدار نشان داده روی چارت ناوبری می‌باشد. سطح مبنا نباید بیش ازاندازه پایین باشد که ارائه نادرستی از حداقل عمق آب به‌دست دهد. سطح مبنا باید با سطوح مبنای مناطق مجاورمنطقه عملیاتی هماهنگ باشد. می‌توان با انجام مشاهدات جزر و مدی به مدت حداقل ۱۳ ساعت سطحی را به صورت موقت به عنوان سطح مبنا اختیارکرد (پایین‌ترین سطح آب در مدت ۱۳ ساعت) و ضمن پیشرفت عملیات عمق‌سنجی مبادرت به انجام مشاهدات طولانی‌تر (حداقل به مدت ۱۵ روز) جزر و مدی کرده و با تجزیه و تحلیل داده‌های به‌دست آمده سطح مبنای عمق‌یابی مطمئنی را ایجاد کرد. ب- ایجاد سطح مبنای عمق‌یابی در سدها: معمولا هدف از انجام عملیات عمق‌سنجی در سدها تعیین توپوگرافی بستر سد و همچنین حجم و سطح مخزن می‌باشد. می‌توان هر سطحی را به عنوان سطح مبنا اختیار کرد. (بهتر است که یک سطح مبنای ملی به عنوان مثال سطح متوسط دریا .آ.۷1.۹5 را به عنوان سطح مبنای عمق‌سنجی انتخاب شود). باید توجه داشت که تغییرات احتمالی تراز سطح آب در زمان انجام عملیات عمق‌سنجی جهت ارجاع عمق‌های اندازه‌گیری شده به سطح مبنای مورد نظر باید ۸-۴-۲ اندازه‌گیری (تعیین) حجم و سطح مخزن محاسبات سطح و حجم مخزن دریاچه سدها معمولا بعد از عملیات هیدروگرافی و ترسیم نقشه‌ها و منحنی میزان‌های مربوط قابل انجام است. برای محاسبه حجم و سطح روش‌های گوناگون دستی و اتوماتیک متصور است. -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۴ راهنمای عمق‌یابی مخازن سدها از روش‌های دستی معمولا می‌توان از محاسبه سطح دو منحنی میزان متوالی توسط پلانی‌مترهای دستی طبق رابطه زیر حجم بین دو منحنی تراز متوالی را محاسبه کرد. 3 ا(52 51) +(52 + 5[1)) 1 - ۷ که | فاصله ارتفاعی دو منحنی میزان متوالی و 52 و ‎٩1‏ اندازه سطوح دو منحنی یاد شده و ۲ حجم محصور بین دو سطح می‌باشد پس از محاسبه کلیه سطوح (از حداقل تا حداکثر) می‌توان احجام محصور بین منحنی میزان‌ها را محاسبه کرد و در نتیجه احجام تجمعی را در رابطه با سطوح ارتفاعات مختلف به‌صورت منحنی سطح و حجم ترسیم کرد. این منحنی سطح و حجم جهت بهره‌برداری از سد. به‌منظور تامین نیروی برقءآب کشاورزی و غیره را با توجه به وضعیت موجود مخزن تسهیل خواهد کرد. روش دیگری که برای محاسبه حجم رسوب های ته نشست به‌کار می‌رود» روش پروفیل‌های موازی است. این روش معمولا از دقت کم‌تری برخوردار است و جهت کنترل محاسبات اصلی می‌تواند به‌کار رود. در این روش با رسم پروفیل‌ها و محاسبه سطح هر پروفیل عمق‌یابی می‌توان با استفاده از رابطه منشور ناقص حجم محصور بین پروفیل عرضی را از طریق رابطه ریاضی: ٩2( + (3‏ +51)) ۷ - ۷ پیدا کرد که 52 , ‎٩۱‏ سطح پروفیل و ۳ اختلاف فاصله متوسط دو پروفیل متوالی است. در این روش می‌توان با مقایسه پروفیل اولیه و ثانویه سطح وحجم رسوب‌گذاری در هر پروفیل را محاسبه کرد (52 , 51) و در رابطه ریاضی منشور ناقص قرار دارد و مقدار رسوب را محاسبه کرد. روش خودکار روش‌های خودکار متنوعی برای محاسبه سطح و حجم مخازن سدها به‌کار می‌رود. معمول" یک مدل رقومی (1(1۸/4) از عملیات توپوگرافی - هیدروگرافی برای تولید مدل شبکه مثلث‌بندی غیرمنظم (1100) تولید و منحنی میزان‌ها در فاصله هر نیم متر رسم و مساحت هریک از منحنی‌ها محاسبه می‌شود. حجم محصور در هر منحنی می‌تواند در نرم‌افزار مربوط محاسبه شود. از جمله متداول‌ترین روش‌های اتوماتیک و نیمه اتوماتیک محاسبه سطح و حجم می‌توان از روش زیر نام برد: برای محاسبه اتوماتیک سطح منحنی ترازهای رسم شده از 17114 اطلاعات و محاسبه احجام از رابطه ریاضی هرم ناقص 3/ ‎)٩1.52(**‏ + (52 + 51)) - ۷ استفاده می‌شود. که 52 , 51 اندازه سطوح دو منحنی تراز متوالی و ]1 فاصله دو منحنی تراز می‌باشد. برای محاسبه سطح هر منحنی می‌توان از نرم‌افزارهای 16518 ۸000 01۱۵۲ مانند: (165 ما۸ , ۸۱۵۵۵۵ 5101۱/1۸۳ , و0 - ۱/1۳۵۹ ,۰ 101م100۳) و غیره استفاده کرد. معمولا نتایج به‌دست آمده تقریبا یکسان می‌باشند برای محاسبه احجام مخزن در ارتفاعات مختلف نرم‌افزارهای ‎٩12110۳‏ ۸/10۲0 ٩0‏ با توجه به 1773/4 تشکیل شده می‌توانند مورد استفاده قرار گیرند. برای کنترل محاسبات بهتر است از روش‌های مختلف استفاده شود. دقت محاسبات سطح و حجم مخزن سدها در درجه اول به فاصله خطوط عمق‌یابی و ترسیم نقشه‌ها (/17711) بستگی دارد. منحنی‌های سطح و حجم تجمعی در فرم‌های استاندارد آن رسم می‌شوند و اطلاعات آنها در جداول مربوط می‌آیند. -------- صفحهٔ بعد -------- ۹-۳-۲ جستجو انجام عملیات جستجو برای کشف عوارض کم عمق و مخاطرات زیر آب از جمله وظایف یک هیدروگراف بوده و زمان قابل ملاحظه‌ای را به خود اختصاص می‌دهد. هنگامی که مقصود جستجو برای یافتن یک عارضه فیزیکی کم عمق یا اجسام مضروق گزارش شده باشد» هیدروگراف باید یک کپی از گزارش اولیه را به‌دست آورد. چون بدون آن قادر به انجام جستجو به صورت دقیق یاری‌رسان می‌باشد. | ۱۱-۴ ۱-۹-۴-۲ طراحی عملیات جستجو ۱-۱-۹-۴-۲- انواع جستجو الف- جستجوی ستاره‌ای: شکل ۱-۲ نمایش‌گر این نوع جستجو می‌باشد. یک نشانه شناور (1362000) یا سایر نشانه‌های مرجع در محل عارضه گزارش شده» در سطح آب قرار داده می‌شود و شناور به‌صورت ستاره‌ای در اطراف آن مبادرت به انجام عملیات عمق‌یابی می‌کند. این روش زمانی که تنها وسیله ناوبری قطب نما است» بسیار ایده‌ال می‌باشد. از جمله ایرادهای این روش این است که نقطه مرکزی به علت بازگشت مکرر شناور به آن با دقت زیادی مورد بررسی قرار می‌گیرد. درصورتی که سایر نقاط ممکن است به اندازه کافی مورد آزمایش قرار نگیرند» در نتیجه روش خیلی کارآمدی برای انجام عملیات جستجو نمی‌باشد. شکل ۱-۲- جستجوی ستاره‌ای ب - جستجوی مارپیچی: جستجوی مارپیجی جعبه‌ای بستر را به‌طور منظم پوشش می‌دهد. هر چند که انجام آن به‌علت اجبار حرکت بر روی یک چهار ضلعی آسان نمی‌باشد. (شکل ۲-۲) کنترل عملیات می‌تواند توسط هر نوع وسیله مطمئن از قبیل جهت نما (13621118 0(10)) و فاصله‌یابی از نشانه شناور صورت گیرد. از جمله نواقص این روش این است که به علت اینکه بعضی -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۶ راهنمای عمق‌یابی مخازن سدها شکل ۲-۲- جستجوی مارپیچی چ- جستجوی چند ضلعی: این نوع جستجو (شکل ۳-۲) صورتی از عمق‌یابی معمولی می‌باشد. این عملیات در اطراف یک نشانه شناور (1362001) با استفاده از یک جهت یاب (170271118 0(70)) و یک فاصله‌یاب انجام می‌شود. شکل ۳-۲- جستجوی چندضلعی منظور از مقیاس عملیات» مقیاس مورد استفاده در برداشت داده‌های هیدروگرافی (آبی؛ زمینی) می‌باشد. مقیاس عملیات ممکن ۱-۵-۲ راهنمای مقیاس دقت برداشت داده‌های آب‌نگاری ارتباط مستقیم با مقیاس عملیات دارد. هرچه مقیاس بزرگ‌تر باشد نیاز به دقت بیش‌تری در انجام عملیات و در نتیجه دستگاه‌های دقیق‌تری که قادر به انجام آندازه‌گیری‌ها مطابق استانداردها باشند و همچنین به برداشت داده‌های بیش‌تری در واحد سطح می‌باشد. معمولا عملیات هیدروگرافی در سدها در مقیاس‌های خیلی بزرگ (۱:۵۰۰۰ و بزرگ‌تر) صورت می‌گیرد. انتخاب مقیاس عملیات باید پس از بررسی وضعیت و طبیعت بستر از لحاظ وجود عوارض و پستی بلندی و همچنین اهداف پروژه صورت گیرد. و باید به اندازه‌ای باشد که احتمال کشف نشدن عارضه به حداقل برسد. |۴| در بخش استانداردها حداکثر خطای مجاز پس از پلات اطلاعات بیان شده است ولی باید دقت شود که حداکثر خطای برداشت داده‌ها در هنگام عملیات کم‌تر از مقدار ذکر شده در بخش ۱-۲ باشد. -------- صفحهٔ بعد -------- ۶-۳ و سنجی تجم میزات منظور از واسنحی تحهیزات انجام اندازه‌گیری‌های دقیق با یک دستگاه و مقایسه نتایج با استانداردها به‌منظور تصحیح خطاها می‌باشد. | ۵] ۱-۶-۲ چگونگی انجام واسنجی در ارتباط با واسنجی دستگاه‌ها در بخش ۳-۲-۲ بحث شد. به لحاظ اهمیت دستگاه عمق‌سنج (۳۵۱۵5۵۲۵۲) در انجام عملیات عمق‌سنجی» به شرح روش انجام بار چک که روشی غیرمستقیم جهت واسنجی عمق‌سنج‌ها به‌علت معلوم نبودن مقدار واقعی سرعت صوت در آب منطقه عملیاتی است (تصحیح عمق‌های اندازه‌گیری شده برای تغییرات سرعت صوت در آب)» می‌پردازیم [۱۰] اگرعمق یاب کاملا واسنجی شده باشدء عمق اندازه‌گیری شده» عمق واقعی آب می‌باشد. از آن‌جایی که هدف از عمق‌سنحی دستیابی به عمق واقعی آب است» مرجعی مستقل و واقعی باید مورد استفاده قرار گیرد که همان بار چک است. میله‌ای فلزی با صفحه‌ای مسطح متصل به دو ریسمان که دقیقا مدرج گردیده‌اند توسط عاملین حاضر در شناور در زیر ترانس دیوسر به صورت کاملا افقی در عمق معینی قرار می‌گیرد. شکل ۴-۲ چگونگی قرار گرفتن میله بار چک را در زیر ترانس دیوسر در فاصله معینی از سطح آب نشان مقدار اختلاف‌های بین عمق میله و عمق نشان‌داده شده توسط دستگاه عمق‌یاب برای تصحیح عمق‌های اندازه‌گیری شده توسط دستگاه مورد استفاده قرار می‌گیرند. اگر پایین بردن میله در فواصل یک متری صورت گیرد. مقدار تصحیح برای تمام عمق‌هایی که شکل ۴-۲- چگونگی قرار گرفتن میله -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۸ راهنمای عمق‌یابی مخازن سدها از این وسیله ساده می‌توان برای واسنحی دستگاه سرعت‌سنج آبی نیز استفاده کرد. بارچک به‌طور موثری خطاهای سیستماتیک موجود در دستگاه‌های عمق‌سنج نظیر: خطای ایندکس: مکانیکی و الکترونیکی» و خطای سرعت صوت ناشی از تغییرات درجه حرارت» شوری و دیگر ذرات معلق و محلول در آب را اندازه‌گیری می‌کند. ۱-۱-۶-۲- چگونگی انجام بارچک میله را به کمک ریسمان مدرج به‌طور افقی در داخل آب طوری قرار دهید که در عمق مورد نظرزیر ترانس دیوسر قرار گیرد. در زمان انجام این کار باید دستگاه روشن بوده و به‌طور هم‌زمان عمق غیرکالیبره را اندازه‌گیری و اعلان کند. عمود بر سطح آب نگاهداشتن امتداد ریسمان‌ها و قراردادن میله در زیر ترانس دیوسر در هنگام وزش بادهای شدید و وجود جریان‌های آبی بسیار مشکل می‌باشد. در چنین مواقعی تجربه و مهارت سکاندار شناور در انجام مانور در اطراف ریسمان مدرج دارای اهمیت می‌باشد. در شناورهای کوچک جابه‌جایی نفرات داخل قایق در زمان انحام عملیات بار چک ممکن است بر سکون قایق اثر بگذارد. مقدار افزایش طول ریسمان مدرج: بهتر است که افزایش طول ریسمان در هنگام پایین بردن و بالا آوردن میله عدد صحیحی از واحد طول (مثلا ۱ متر) باشد. زمان انجام بارچک: در انجام عملیات عمق‌یابی در سدها باید در دو نوبت در ابتدا و نزدیک به آنتهای عملیات مبادرت به انجام بار چک کرد. محل انجام بار چک: به علت وجود اختلاف در پارامترهای فیزیکی آب در مناطق مختلف. بار چک باید هر روزه در هنگام ۲-۶-۲ ارائه مستندات و گواهی واسنجی کلیه دستگاه‌های نقشه‌برداری و هیدروگرافی مورد استفاده در عملیات هیدروگرافی باید در فواصل زمانی توصیه شده توسط سازندگان برای واسنجی به آزمایشگاه فرستاده شده و گواهی مربوط در دسترس باشد. ۷-۲ برنامه عملیات پیش از شروع عملیات؛ منطقه باید قبل یا در زمان ورود تیم نقشه‌برداری مورد بازدید و شناسایی قرار گرفته و کارهایی به شرح زیر صورت گیرد: الف- تهیه امکانات اسکان پرسنل تیم» دفتر کار و انباره کرایه شناور مورد نیاز عملیات آبی و وسایل نقلیه زمینی و استخدام نیروی کارگری مورد نیاز. ب- شناسایی دقیق منطقه عملیاتی موجب صرفه‌جویی زیادی در مدت زمان انجام عملیات و هزینه‌ها می‌شود. دستگاه‌ها باید واسنجی و در محل خود نصب شوند و نقاطی که قبلا به عنوان نقاط کنترل انتخاب شده‌انده مورد باز بینی قرار گرفته و تایید شوند. |۱۱۲۱ -------- صفحهٔ بعد -------- ج- سرپرست پروژه باید در ارتباط با روش‌ها و تاکتیک‌های مورد استفاده تصمیم‌گیری کند. قرار دادن و آرایش صحیح پرسنل و تحهیزات جهت کسب حداکثر بهره‌گیری از آنهاء از دیگر وظایف سرپرست پروژه (11۷0708720107 50107۲) می‌باشد. همجنین ۱-۷-۲ طراحی عملیات در طراحی عملیات عمق‌یابی ( 501101118) نکات زیر باید مورد توجه قرار گیرند. |۱۱-۳| الف- طراحی باید به صورتی انجام شود که عملیات در کم‌ترین زمان و هزینه ممکن بدون از دست دادن کیفیت کار صورت گیرد ۱-۱-۷-۲ طراحی خطوط عمق‌یابی (۶ع13 5000108) در طراحی خطوط عمق‌یابی موارد زیر باید رعایت شوند: الف- سعی شود که خطوط اصلی عمق‌سنجی تاحدامکان عمود بر منحنی ترازهای منطقه عملیات آبی طراحی و اجرا شوند. تذکر: زاویه تقاطع خطوط و منحنی ترازها نباید کم‌تر از ۳۰ درجه باشد ب- خطوط اصلی باید به‌صورت خطوط مستقیم و با فواصل یکسان از یکدیگر طراحی شوند. ج- خطوط کنترل (165] 160-)) تا آنجا که ممکن است عمود بر خطوط اصلی عمق‌سنجی طراحی و اجرا شوند. د- خطوط اصلی عمق‌یابی کلیه منطقه عملیات آبی را بپوشاند. ۲-۷-۲ شناسایی شناسایی منطقه عملیاتی اهمیت بسیار در طراحی و زمان‌بندی عملیات دارد. بعد از طراحی مقدماتی باید با انجام عملیات شناسایی» هماهنگی و سازگاری طراحی اولیه را با شرایط فیزیکی منطقه بررسی کرده و در صورت لزوم نسبت به انجام تغییرات ضروری در طراحی مقدماتی اقدام کرد. پیشنهاد می‌شود در صورت امکان, شناسایی قبل از انجام طراحی صورت گیرد. مواردی که باید در انجام عملیات شناسایی مورد توجه قرار گیرد عبارتند از: ب- وضعیت مخزن سد از نظر حجم آب موجود و تراز سطح آب و آب‌های ورودی. ج- بررسی امکانات انسانی و تحهیزاتی و اقامتی موجود منطقه و چگونگی دستیایی به این امکانات. ۳-۷-۲- زمان‌بندی زمان‌بندی انحام عملیات باید با توجه به امکانات و وضعیت توپوگرافیک منطقه و طراحی صورت گرفته به صورت واقعی صورت گیرد. زمان‌بندی دقیق کمک شایانی به تقلیل هزینه‌ها و استفاده مطلوب از حداکثر توان پرسنل و تحهیزات می‌کند. -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۰ راهنمای عمق‌یابی مخازن سدها ۱-۸-۲ محاسبات منظوراز محاسباتء انجام محاسبات بر روی داده‌های برداشت شده آبی برای تهیه شیت نهایی عمق‌یابی می‌باشد. ۱-۱-۸-۲ استخراج عمق‌ها از چارت کاغذی دستگاه عمق‌یاب دقت استخراج عمق بستگی به توانایی تفکیک (1۳۹0۵11۱01) جارت کاغذی دارد. هر مقدار عرض چارت بیش‌تر باشد و در زمان انجام عملیات دامنه (112118) کوچک‌تری انتخاب شودء عمق‌های استخراج شده دارای دقت بیش‌تری می‌باشند. عمق محل تقاطع خط فیکس و اثر پروفیل بستر (1۳206 ۳:۵]۵) بر روی چارت» عمق مربوط به نقطه فیکس می‌باشد. تذکر: استفاده از عمق‌های استخراج شده (استفاده از دستگاه‌های عمق‌یاب آنالوگ) از روی چارت در مقیاس‌های خیلی بزرگ توصیه نمی‌شود. ۲-۱-۸-۲ استخراج ساندینگ‌های میانی برای استخراج ساندینگ‌های میانی از چارت کاغذی دستگاه عمق‌سنج,» باید فاصله مابین دوخط فیکس متوالی در روی چارت را با توجه به تعداد ساندینگ‌های مورد نیاز به قسمت‌های مساوی تقسیم کرده و عمق استخراج شده هر نقطه تقسیم را به عنوان ساندینگ میانی مورد استفاده قرار داد. ساندینگ‌های اضافی نبوده و تعداد (جگالی) ساندینگ‌ها در روی پروفیل‌ها منطبق بر استاندارد مربوط می‌باشد. ۳-۱-۸-۲ استخراج مقدار نوسانات قائم سطح آب همان‌طور که در بخش‌های قبلی ذکر شدء از تراز ثبت شده سطح آب منطقه عملیات برای انتقال عمق‌های اندازه‌گیری شده به سطح مبنای مورد نظر استقاده می‌شود. با توجه به اینکه برداشت (قرائت) تراز سطح آب در فواصل زمانی معینی صورت می‌گیرد چنان چه در این فاصله تراز آب دارای تغییرات قائم باشدء برای انتقال دقیق عمق‌ها به سطح مبنا نیاز به مقدار تراز سطح آب در این فاصله می‌باشد. در این صورت با رسم کردار تغییرات قائم سطح آب نسبت به زمان» باید نسبت به محاسبه تراز آب با انجام درون‌یابی ۳-۸-۲ پردازش هدف از پردازش داده‌های عمق‌سنجی انجام امورزیر می‌باشد: الف- حذف داده‌های غلط و ناخواسته ب- اعمال تصحیحات ضروری بر روی داده‌ها (سرعت صوت. آبخور ترانس دیوسرء جزرومد...) ج- به شکل (فرمت) مورد نظر در آوردن اطلاعات پردازش شده -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دوم - عملیات آبی )۳ ۱-۲-۸-۲ انتقال عمق‌های اندازه گیری شده به سطح مبنای عمق‌یابی نتقال عمق‌ها به سطح مبنا توسط اعمال (جمع با تفریق) مقدار اختلاف فاصله قائم تراز سطح آب از سطح مینا ی عمق‌یابی صورت می‌گیرد. ۲-۲-۸-۲ تصحیح عمق‌های اندازه‌گیری شده برای تغییرات سرعت صوت در آب با توجه به اینکه سرعت صوت در لایه‌های مختلف آب متفاوت است و محاسبه عمق توسط دستگاه‌های عمق‌سنج با استفاده از رابطه ۷.1 < 0 (۷ سرعت متوسط صوت در آب منطقه عملیات می‌باشد) صورت می‌گیرد»ء باید با استفاده از دستگاه‌های سرعت‌سنج صوت در آب (۱/016۲ ۷۵۱001۷ 50۳۵ یا ۲71)) یا روش بارچک نسبت به تعیین سرعت صوت در لایه‌های مختلف آب و ۳-۲-۸-۲ تصحیح عمق‌های اندازه‌گیری شده برای نوسانات شناور در آب شناور هیدروگرافی در ضمن حرکت در آب تحت تاثیر نوسانات سطح آب قرار می‌گیرد. این نوسانات باعث می‌شوند که شناور دارای نوسانات قائم» طولی وعرضی ([|۵[ ,]0110 ,۲102۷6۵) شود که باعث ایجاد خطایی در مقدار عمق‌های اندازه‌گیری شده می‌شود که در صورت امکان باید عمق‌ها در این ارتباط تصحیح شوند. تذ کر: اندازه‌گیری نوسانات شناور نیاز به دستگاه‌های پیشرفته و گران قیمت دارد که معمولا قابل نصب بر روی شناورهای کوچک نمی‌باشند. توصیه می‌شود که در صورت عدم دسترسی به این گونه دستگاه‌هاء عملیات هنگامی صورت گیرد که آب دارای حداقل نوسانات باشد. ۴-۲-۸-۲ - حذف عمق‌های نادرست ممکد است به دلایل مختلف نظیر قرار گرفتن اجسامی مابین ترانس دبوسر و بستر 9 عمق‌های اندازه‌گیری شده عمق واقعی مجاور نقطه مورد نظر و توپوگرافی بستر پی به نادرست بودن مقدار عمق برد. در صورت رفع نشدن شک و تردید در این مورد» باید مبادرت به انجام عمق‌سنجی مجدد در نقطه مورد نظر کرد. ۵-۲-۸-۲ منابع خطاها در تبدیل ساندینگ‌ها خطا حتی درصورتی که عمق‌یابی به صورتی دقیق انجام شده باشد می‌تواند رخ دهد. |۴] خطا به علت های زیرایحاد می‌شود: الف- رخ دادن خطا در هنگام اعمال تصحیحات بر روی عمق‌ها ناشی از تغییرات قائم سطح آب در زمان انجام عملیات. ۱- 6710 مخفف کلمه 11م12, 101:۳6۳۲۵1۲۵, ۲011۵۵11۷11 می‌باشد و منظور از آن دستگاهی الکترونیکی است که از دو بخش: ۱- واحد کنترل ۲- جمع‌آوری کننده (ع0۳00 ) تشکیل شده و نسبت به ارائه اطلاعات از پارامترهای فیزیکی آب نظیر: شوری» -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۳ راهنمای عمق‌یابی مخازن سدها ج- خطای ناشی از دور بودن بیش از اندازه توصیه شده اشل اندازه‌گیری تغییرات تراز سطح آب از منطقه عملیات. یا خطای ناشی از یکسان نبودن ارتفاع سطح آب در منطقه عملیاتی و محل اندازه‌گیری تغییرات قائم سطح آب. این پدیده مخصوصا در مناطقی که آب رودخانه به دریاچه سد وارد می‌شود رخ می‌دهد (شیب آب). ۳-۸-۲ کنترل‌ها منظور از کنترل» بررسی درستی داده‌های اندازه‌گیری شده و بررسی دقت برداشتء پلات و ترسیم آنها در انطباق با استانداردهای هیدروگرافی می‌باشد. داده‌ها و اطلاعات آبی شامل: ساندینگ‌هاء ثبت تراز سطح آب و کردار تغییرات آن بر حسب زمان, کلیه اطلاعات مستند ترسیم شده بر روی شیت (های) نهایی عمق‌یابی, داده‌های مربوط به سرعت صوت در آب می‌باشند. انجام و اعمال تصحیحات بر روی داده‌ها و اسناد و مدارک ثبت و نگهداری اطلاعات و کلیه فایل‌های ضبط داده‌ها و اطلاعات پردازش شده و پلات فایل کامپیوتری نیز باید مورد بررسی و کنترل در حین انجام و پایان عملیات آبی توسط سرپرست پروژه یا افراد مورد اطمینان وی قرار گیرند. محصول نهایی هر مرحله از عملیات هیدروگرافی تعدادی مدارک صحرایی (آبی) به اشکال مختلف هستند که نیاز به ارائه آنها با روشی مرتب (ع1310111001) دارد. همان توجه و دقتی که در انحام عملیات به‌کار برده می‌شود باید در تهیه و ارائه اطلاعات نزمایی به کار رود. سرپرست پروژه مسئولیت اصلی را در اطمینان دادن به اینکه داده‌های تهیه شده توسط پرستل مشتق از عملیاتی است که به صورت استاندارد انجام شده و به طور مستقل توسط افرادی که کاملا با این‌گونه عملیات آشنا هستند چک و کنترل شده» دارد. [۴] از شیت نهایی عمق‌یابی برای نمایش نهایی نتایج مختلف عملیات هیدروگرافی استفاده می‌شود. داده‌های جممع‌آوری شده پس از ویرایش توسط سرپرست عملیات» به شیت نهایی عمق‌یابی منتقل می‌شوند. ممکن است لازم شود که به علت حجم زباد اطلاعات بیش از یک شیت نهایی تهیه شود. مراحل تهیه شیت نهایی عمق‌یابی (غیر کامپیوتری) به قرار زیر است: الف- تهیه و آماده‌سازی شیت کاغذی یا ترجیحا از جنس کاغذ کالک یا توپاتکس به اندازه استاندارد. ب- محاسبه و ترسیم کادر و نقاط شبکه (نقاط راهنمای مختصات. (۳۵۱15 0۲10)) و خطوط شبکه با توجه به مقیاس. ج- پلات و ترسیم نقاط کنترل افقی» خط ساحلی و سایر عوارض و علایم بر طبق استانداردهای کارتوگرافی و هیدروگرافی. د- ترسیم عمق‌ها با استفاده ار ارقام یک شکل و یک اندازه و با فاصله یکسان از یکدیگر. ه- ترسیم منحنی ترازها: پس از ترسیم عمق‌ها منحنی ترازها ترسیم می‌شوند. (در ترسیم دستی بهتر است که در ابتدا این خطوط با استفاده از مداد ترسیم شده و فقط پس از اطمینان از درستی ترسیم» جوهری شوند). و- نگارش راهنمای نقشه 28010.] (شیت عمق‌یابی): راهنمای نقشه باید شامل اطلاعات زیر باشد: -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دوم - عملیات آبی ۳۳ سیستم (واحد) اندازه‌گیری نام شرکت مجری عملیات مشخصات سیستم تصویر در صورت استفاده از آن تاریخ انجام عملیات ۳-۹-۲ راهنمای تهیه پروفیل‌های عرضی در ترسیم پروفیل‌های عرضی معمولا از روش‌های مختلف دستی و کامپیوتری استفاده می‌شود. با توجه به رشد و توسعه ترسیم اتوماتیک در این‌جا فقط به ذکر روش‌های کامپیوتری می‌پردازیم. پس از تهیه داده‌های هیدروگرافی و توپوگرافی و تشکیل 71۸4] پروژه مورد نظر در نرم‌افزارهای مربوط نظیر: (/[13611) ۱۷110۳0۹121101 , 1۳۵۵0 - ۷/۵۲۴ 5116 ,]۱/۸ اک 10112 و غیره می‌توان با برش‌های مورد نظر پروفیل عرضی دلخواه در فرمت‌های خواسته شده را رسم کرد معمولا مقیاس پروفیل‌ها بسته به ارتفاع و فاصله دو سر پروفیل متفاوت است. ۳-۹-۳ راهنمای تهیه پروفیل‌های طولی کف مخزن پروفیل‌های طولی مخزنی کف معمولا برای مطالعه پیشانی رسوب و سایر مطالعات مورد نظر استفاده می‌شود. پروفیل طولی مخزن سد معمولا از اتصال عمیق‌ترین ناحیه پروفیل‌های عرضی تهیه می‌شود. برای تهیه این نوع پروفیل همانند تهیه پروفیل‌های عرضی از روش‌های گوناگون دستی و کامپیوتری استفاده می‌شود. برای ترسیم پروفیل طولی مخزن سد می‌توان با استفاده از 101۸ تشکیل شده از اطلاعات هیدروگرافی و توپوگرافی» خط عمیق‌ترین ناحیه از ابتدای دریاچه سد تا تاج سد را رسم کرده و با توجه به ۷ مربوط پروفیل طولی مورد نظر را ترسیم کرد. مقیاس طولی کف مخزن بستگی به ارتفاع (عمق) و طول مخزن دارد. ۴-۹-۲ راهنمای تهیه پلان‌ها با توجه به اینکه عملیات نقشه‌برداری هیدروگرافی- توپوگرافی مخازن سدها به‌منظور محاسبه حجم رسوب‌گذاری و ظرفیت ذخیره‌سازی آب در پشت آن‌ها انجام می‌شودء می‌توان از مجموعه نقشه‌های به‌دست آمده از عملیات توپوگرافی و هیدروگرافی جمت پلان راهنما در کنار ترسیم پروفیل‌های عرضی و طولی مخازن سدها استفاده کرد. در نواحی که نقشه‌های کوچک مقیاس نظیر ۰ و غیره تهیه شده است می‌توان با تبدیل این نقشه به پلان‌های موردنظر دست یافت. در قسمت خشکی بالا دست بالاترین حد آبء استفاده از عکس‌های هوایی و تبدیل آن به نقشه و در نهایت تهیه پلان راهنما باید مورد توجه قرار گیرد. -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۴ راهنمای عمق‌یابی مخازن سدها ۱۰-۲- دستورالعمل ایمنی و بهداشتی عملیات آب‌نگاری از آن‌جایی که محیط کاری عملیات هیدروگرافی دریاچه سدها می‌باشد. بنابراین رعایت نکات بهداشتی و ایمنی ضروری است. در این رابطه استفاده از تجهیزات استاندارد و بی‌نقص نظیر قایق و شناورهای سالم (بدنه و موتور)» وسایل و لوازم ارتباط بی‌سیم (واکی تاکی) و جلیقه‌های نجات در شناور ضروری می‌باشد. هیدروگرافی و نقشه‌برداری در محدوده خروجی سد (سرریزها) نیاز به رعایت احتیاط کامل دارد. با توجه به اینکه هنگام برخاستن بادهای شدید امکان مواج شدن دریاچه وجود داردء عملیات هیدروگرافی به لحاظ ایمنی و دقت باید متوقف شود. استفاده از پوشش و لباس کار راحت و کفش‌های مناسب در هنگام نقشه‌برداری در آب و خشکی؛ جهت ایمنی ضروری می‌باشد. با توجه به وجود پرتگاه‌ها در اطراف تاج سد تردد نفرات فنی باید با احتیاط کامل صورت گیرد. لوازم ضروری برای کمک‌های اولیه باید در دسترس بوده و آشنایی کافی جهت به‌کارگیری این لوازم در صورت لزوم وجود داشته باشد. ۱۱-۲- نحوه تنظیم گزارشات و مستندسازی مجموعه اطلاعات آبی ۱-۱۱-۲۳ گزارش عملیات هیدروگرافی در پایان هر پروژه هیدروگرافی,» باید گزارشی مکتوب از نحوه انجام عملیات تهیه و ارائه شود. این گزارش باید شامل چگونگی انجام عملیات و ملاحظات مربوط به هر بخش عملیات و دیگر اطلاعات مرتبط باشد. بنابراین این گزارش یک سند مهم بوده و سرپرست پروژه باید حداکثر تلاش و سعی خود را برای تهیه مطلوب آن به‌کار برد. الف- شرح عمومی: شرحی مختصر در ارتباط با چگونگی انجام عملیات شامل: تاریخ, نام منطقه عملیات و مشخصات جغرافیایی آن» امکانات پشتیبانی» دستگاه‌های مورد استفاده و کمبودهای آنهاء روش‌های برداشت داده‌های آبی, تعداد روزهای کاری و روزهای از دست رفته و ... می‌باشد. ب- وضعیت هوا: شامل شرح مختصری از وضعیت هوا در زمان انجام نقشه‌برداری و تاثیر آن بر فعالیت‌ها می‌باشد. ج- کنترل‌ها: شامل مشخصات سطح مبنای افقیء بیضوی مورد استفاده» سیستم تصویر و شبکه مختصاتی (0110))» مراجع توضیحاتی در ارتباط با داده‌های زئودتیک می‌باشد. د- ثبت خودکار داده‌ها: شامل شرحی از سیستم‌های خودکار جمع‌آوری داده‌های مورد استفاده در عملیات و مشکلات پیش رو می‌باشد. ه- اطلاعات مربوط به مشاهدات سطح آب: شامل شرحی از محل انجام مشاهدات و مدت زمان انجام آن» سطح مبنای قائم مورد استفاده و مشخصات نشانه‌های بتونی مربوط (1۳۵۲165 13011610) جهت استفاده‌های آتی» مشکلات پیش رو و چگونگی اعمال تصحیحات بر روی ساندینگ‌ها می‌باشد. -------- صفحهٔ بعد -------- و- عمق‌یاب: شامل شرحی در ارتباط با نوع دستگاه مورد استفاده و چگونگی واسنحی آن برای سرعت صوت و مشکلات ز- مقایسه نتایج به‌دست آمده از عملیات عمق سنحی با نتایج عملیات انجام شده در گذشته و مشخص کردن مقدار اختلاف و تغییرات ما بین آنها و بیان دلایل توجیهی این تغییرات می‌باشد. ۲-۱۱-۲- مستندسازی گزارش نقشه‌برداری هیدروگرافی باید ترجیحا در اوراقی با اندازه استاندارد و با حروف معمولی با رعایت قواعد دستوری به صورت خوانا تهیه گردیده و دارای عنوان باشد. -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- فصل ۳ -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سوم - عملیات زمینی ۳۹ ۱-۳- استانداردهاء دقت‌ها ۱-۱-۳ طراحی شبکه‌های مسطحاتی شبکه‌های مسطحاتی در تهیه نقشه به روش مستقیم زمینی بسته به وسعت منطقه تحت عنوان شبکه‌های اولیه, شبکه‌های اصلی و شبکه‌های فرعی ایجاد می‌شوند. طراحی و اندازه‌گیری هریک از این شبکه‌ها با توجه به وسایل و تجهیزات موجود می‌تواند به یکی از روش‌های پیمایشی و یا ماهواره‌ای انجام شود که با توجه به گسترش نقاط 0۳5 در سطح کشور در حال حاضر اندازه‌گیری شبکه‌های اولیه با روش‌های ماهواره‌ای و شبکه‌های اصلی و فرعی به روش پیمایشی تعیین موقعیت می‌شوند ولیکن امکان اندازه‌گیری این شبکه‌های به روش ماهواره‌ای نیز میسر است. علاوه بر شبکه‌های اصلی و فرعی با توجه به نوع وسیله اندازه‌گیری, نیاز به ایجاد نقاطی موسوم به ایستگاه‌های برداشت نیز در مرحله تهیه نقشه ضروری می‌باشد. باتوجه به توضیحات فوق شبکه‌های مسطحاتی به دو دسته شبکه‌های پیمایشی و ماهواره‌ای تقسیم می‌شوند که در ادامه توضیحات آن ارائه خواهد شد. ۱-۱-۱-۳ شبکه‌های پیمایشی این نوع شبکه‌ها دارای ساختار چند ضلعی بسته یا باز می‌باشند که در آنها طول‌ها و زوایا به‌صورت متوالی اندازه‌گیری می‌شوند. نحوه ایجاد این نوع شبکه‌ها به این صورت است که ابتدا یک شبکه اصلی و بسته در پیرامون منطقه با رعایت فواصل ۱ تا ۳ کیلومتر و تعداد اضلاع حداکثر ۱۵ ضلع در نظر گرفته می‌شود. چنان‌چه به دلیل وسعت منطقه بیش از یک پیمایش اصلی مورد نیاز باشد. لازم است هر دو پیمایش مجاور حداقل در یک ضلع با هم مشترک باشند. درصورتی که سطح منطقه خیلی بزرگ یا خیلی کشیده باشد و برای پوشاندن آن به بیش از دو پیمایش در یک امتداد نیاز باشد لازم است ابتدا یک شبکه اولیه به فواصل ۴ تا ۵ کیلومتر و با تعداد اضلاع حداکثر ۱۲ ضلع با استفاده از دستگاه‌های تعیین موقعیت ماهواره‌ای (5) در سطح منطقه‌ایجاد شود و پیمایش‌های مذکور به اتکای آن ایجاد شوند جهت اطمینان از حصول دقت مورد نیاز در شبکه‌های پیمایشی روابط زیر مورد استفاده قرار می‌گیرند: 05 05 که در آن: 6 دقت اندازه‌گیری زاویه (رادیان) ,0 : دقت اندازه‌گیری طول (متر) مز: فاصله بین آخرین نقطه پیمایش با سایر نقاط (متر) و ]: طول کل پیمایش (متر) است. پس از محاسبه ,۲ آنرا با معیارهای مندرج در بند ۴-۱-۳ با توجه به نوع شبکه مقایسه کرده و در صورت نامطلوب بودن شبکه لازم است در مورد دقت اندازه‌گیری زاویه‌ای و طولی یا تعداد اضلاع یا محل نقاط و یا ترکیبی از آنها تجدید نظر کرد تا به دقت مورد -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۰ راهنمای عمق‌یابی مخازن سدها ۲-۱-۱-۳- شبکه‌های ماهواره‌ای طراحی این نوع شبکه‌ها از انواع قبلی ساده‌تر بوده و نیازی به محاسبات و آنالیز اولیه ندارد. برای طراحی این نوع شبکه‌ها کافیست به تراکم نقاط بر اساس فواصل مندرج در بند ۱-۱-۱-۳ توجه کرد و شبکه را با هر شکل و ترکیبی مانند مثلث‌بندی» چهار ضلعی و به‌ویژه پیمایش‌های باز و بسته در نظر گرفت. نکته مهم در ایجاد شبکه‌های 15آن) توجه به وجود حداقل دو نقطه معلوم ۳-۱-۳ طراحی شبکه‌های ار تفاعی از آنجا که این نوع شبکه‌ها یک بعدی بوده و نقاط آن عموما منطبق بر نقاط شبکه‌های مسطحاتی می‌باشند نیازی به آنالیز اولیه نیست و همان نقاط تعیین شده در طرح مسطحاتی پذیرفته می‌شود. بدیهی است چنان‌چه موقعیت نقاط شبکه اصلی به هر دلیل برای استفاده ارتفاعی مناسب نباشد یا باید نقطه را جابجا کرد و یا یک نقطه دیگر به‌منظور شبکه ارتفاعی در نظر گرفت. در برخی موارد مانند مناطق کوهستانی سخت یا مناطق باتلاقی و ... که امکان ایجاد شبکه‌های ارتفاعی به صورت ترازیابی مستقیم (روش‌های کلاسیک) میسر نیست. با توافق و هماهنگی قبلی دستگاه نظارت می‌توان از اندازه‌گیری‌های 15]ت) بهره گرفت در این حالت طراحی شبکه‌های ارتفاعی و مسطحاتی کاملا یکسان شده و به طراحی شبکه ارتفاعی مستقل نیازی نیست. ۳-۱-۳ شناسایی از آنجا که یک طرح دفتری بدون شناسایی صحرایی ناقص می‌باشد. در این مرحله امکان تثبیت موقعیت قطعی نقاط طرح برای هر دو منظور مسطحاتی و ارتفاعی یکجا مورد بررسی قرار می‌گیرد. مواردی که در شناسایی صحرایی باید مد نظر قرار داد عبارتند از: الف- بررسی امکان برقراری دید مستقیم بین نقاط مجاور. ب- انتخاب نقطه در جایی که قابل استقرار بوده و نسبت به اطراف تسلط کافی از نظر دید وجود داشته باشد. ج- اجتناب از انتخاب نقطه در زمین‌های سست و نرم» باتلاقی و کنار رودخانه‌ها به‌منظور برخورداری از استحکام و پایداری لازم. د- امکان دسترسی آسان به نقاط و قابل رویت بودن آنها از فاصله دور. ه- نحوه دسترسی به نقطه بررسی و به‌طور کامل در برگ شناسایی نقطه ثبت شود. برای شناسایی شبکه‌های 15 علاوه بر موارد فوق رعایت موارد زیر نیز الزامی است: و- نقاط انتخابی بایستی در مناطق باز بوده و از انتخاب نقاط در دره‌های باریک» محاورت ساختمان‌ها و سایر ابنیه» زیر پوشش ح- اجتناب از انتخاب نقطه در نزدیکی سطوح صاف و منعکس کننده تا شعاع ۵۰ متری. تبصره: در مواردی که با توجه به وسعت منطقه نیاز به ایجاد شبکه‌های اولیه با روش 7115) می‌باشد برقراری دید مستقیم بین نقاط الزامی نیست. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سوم - عملیات زمینی )۴ ۴-۱-۳ معیار دقت هندسی نشانه‌ها ۱-۴-۱-۳ دقت هندسی شبکه‌های اولیه و اصلی شبکه‌های اولیه باید کوچک‌تر از ۱۲۰۰۰۰ باشد. دقت ارتفاعی این شبکه‌ها در حد شبکه‌های ترازیابی درجه ۳ می‌باشد. به عبارت دیگر اختلاف بین ترازیابی‌های مستقل ما بین نشانه‌های ارتفاعی در شبکه‌های اولیه و اصلی مطابق با رابطه زیر می‌باشد: 5 ۶ ۲ ۳-۴-۱-۳ دقت هندسی شبکه‌های فرعی دقت نسبی مسطحاتی شبکه‌های فرعی ۱:۵۰۰۰ می‌باشد. به عبارت دیگر حداکثر خطای محاز دو نقطه محاور در شبکه‌های اولیه باید کوچک‌تر از ۱:۵۰۰۰ باشد. دقت ارتفاعی این شبکه‌ها در حد شبکه‌های ترازیابی درجه ۴ می‌باشد به عبارت دیگر اختلاف بین ترازیابی‌های مستقل بین دو نشانه ارتفاعی در شبکه‌های فرعی مطابق با رابطه زیر می‌باشد: 5 (7 مقداری خطای مجاز. 6-20 میلی‌متر و 1 فاصله ترازیابی برحسب کیلومتر است) تبصره: در صورت نیاز به تعیین موقعیت رپرهای دو طرف مقاطع دقت هندسی این نقاط مطابق شبکه‌های فرعی می‌باشد. ۵-۱-۳- معیار دقت هندسی نقشه‌ها ۱-۵-۱-۳ عوارض مسطحاتی دقت هندسی عوارض مسطحاتی نقشه‌های بزرگ مقیاس به صورت زیر تعریف می‌شود: الف- مجموع خطاهای مربوط به منابع مختلف در نقشه‌های دیجیتال منجر به انحراف معیار 0.02 برحسب متر در روی عدد مقیاس است (برای ۲۰۰۰:۱ ۲- ۳ برای ۱۰۰۰:۱ 1-۱ و برای ۵۰۰:۱ ۰/۵ * 13 می‌باشد) این تعریف می‌تواند به صورت‌های زیر نیز انجام گیرد: ب- استاندارد دایره‌ای خطای نقشه ‎:))-۸1۸۹٩(‏ بیش از ۹۰ درصد نقاط مشخص نقشه دارای دقت بهتر از 0.05۳1 متر در روی زمین می‌باشند. چ- مرز خطا: کم‌تر از یک درصد نقاط مشخص نقشه دارای دقت کم‌تر از 0.6 متر روی زمین می‌باشند. ۳-۵-۱-۳ عوارض ارتفاعی دقت هندسی عوارض ارتفاعی نقشه‌های بزرگ مقیاس به صورت زیر تعریف می‌شود: -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۳ راهنمای عمق‌یابی مخازن سدها باید بیش از ۹۰ درصد نقاط ارتفاعی نقشه دارای دقتی بهتر از یک سوم فاصله‌ی منحنی‌های میزان اصلی (و نه منحنی‌های ۳-۵-۱-۳ معیار دقت اطلاعات توصیفی باید بیش از ۹۵ درصد اطلاعات توصیفی مربوط به عوارض مشخص در سطح اطمینان 38 صحیح باشد. منظور از سطح اطمینان 35 انجام تست‌های آماری در سطح اطمینان ‎۹٩‏ درصد است. ۴-۵-۱-۳ معیار کامل بودن نقشه باید بیش از ۹۵ درصد عوارض مشخص طبق لیست عوارض مقیاس مربوط روی نقشه‌ها آورده شده باشد. در این رابطه تست‌های آماری در سطح اطمینان ‎۹٩‏ درصد انجام می‌گیرند. ۶-۱-۳ مشخصات فنی نشانه‌های مسطحاتی و ار تفاعی ۱-۶-۱-۳ ساختمان نشانه‌های شبکه‌های اولیه الف- شکل و ابعاد: برای نشانه‌های شبکه اولیه از «بتن درجا» جهت ساختمان استفاده می‌شود ابعاد آنها در شکل ۱-۳ قید شده است. نقطه‌ی نشانه از جنس استیل و به قطر ۱۶ میلی‌متر و طول ۲۰ سانتی‌متر می‌باشد که روی آن علامت + حک شده است. ب- نام گذاری نقاط شبکه: نام هر ایستگاه متشکل است از یک حرف لاتین و یک عدد که حرف مربوط به نام لاتین منطقه بوده و عدد مذکور شماره این نشانه خواهد بود. به‌عنوان مثال نام‌گذاری 712 به معنی نشانه شماره‌ی ۱۲ از منطقه‌ای است که نامش با حرف 7 آغاز می‌شود. نام این نشانه‌ها باید توسط شابلن روی ایستگاه حک شود. ج- جنس مصالح: بتن با عیار ۳۰۰ (جهت حصول عیار ۳۰۰ برای بتن مورد استفاده باید میزان اختلاط هر یک از مصالح مطابق جدول ۱-۳ باشد.) د- نشانه‌های مرجع (ع11۵10۲۵۱۱): ایحاد نشانه‌های مرجع برای ایستگاه‌های شبکه اولیه الزامی است. در بند ۲-۶-۱-۳ استاندارد به نحوه ایجاد و ساختمان این نشانه‌ها اشاره شده است. ه- شناسنامه نشانه: تهیه‌ی شناسنامه و کروکی با توجه به فرم‌های مربوط الزامی است. و- روش تهیه: ابتدا باید حفره‌ای مکعب شکل با ابعاد تقریبی ۵۰۵۰ سانتی‌متر و به ارتفاع ۶۰ سانتی‌متر حفر شود. معمولا عمق این حفره می‌تواند با توجه به جنس خاک زمین متفاوت باشد بدین معنی که باید در صورت لزوم تا عمق بیش‌تری حفاری کرد تا به خاک سفت برسیم در این صورت باید زیرسازی نیز انجام شود تا عمق باقی مانده حدود ۵۵ سانتی‌متر شود. پس از آنکه بتن زیرسازی به حد کافی مستحکم شد می‌توان قالب را روی زیرسازی مستقر کرد و با بتن با عیار ۳۰۰ قالب را پر کرد. حدود ۳ سانتی‌متر بالای قالب باید با مخلوط نرمه پر شود و با شابلن اسم ایستگاه روی آن حک شود. پس از گذشت حدود ۲۴ ساعت که بتن از استحکام کافی برخوردار شد می‌توان قالب را از بتن جدا کرد. سطح بتن پس از ایجاد تا حدود ۲۶ ساعت آینده باید به‌صورت متناوب آب داده شود. سپس باید اطراف بتن را تا حدی که با زمین اطراف هم ارتفاع شود با ماسه نرم پر کرد. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سوم - عملیات زمینی ۴۳ شکل ۳- ۱- مقطع نشانه‌های شبکه اولیه جدول ۱-۳- میزان اختلاط هریک از مصالح شن بادامی شن نخودی ۳ سانتی‌متر > قطر > ۱ سانتی‌متر ۱ سانتی‌متر > قطر > ۰/۵ سانتی‌متر ۲-۶-۱-۳ ساختمان نشانه‌های شبکه‌های اصلی و فرعی الف- شکل و ابعاد: ساختمان نشانه‌های اصلی و فرعی یکسان بوده و این نقاط می‌توانند به دو صورت «پیش ساخته» و با اصطلاحا «بتن درجا» ایجاد شوند که ابعاد آنها در حالت پیش ساخته درشکل شماره ۲-۳ و در حالت بتن در جا در شکل شماره ۳-۳ نمایش داده شده است. نقطه‌ی نشانه از جنس میله آهنی به قطر۱۴ میلی‌متر و طول ۱۵ سانتی‌متر می‌باشد که روی آن علامت + حک شده است. منطقه بوده و حرف دوم برای شبکه‌های اصلی حرف ۸ و برای شبکه‌های فرعی حرف با بوده و عدد مذ کور شماره این نشانه می‌باشد. به عنوان مثال نام‌گذاری 32 ۸( به معنی نشانه شبکه اصلی شماره‌ی ۳۲ از منطقه‌ای است که نامش با حرف 7 آغاز می‌شود. نام این نشانه‌ها باید توسط شابلن روی ایستگاه حک شود. کرد.) د- شناسنامه نشانه: تهیه شناسنامه برای نشانه‌های شبکه اصلی درانجام عملیات زمینی تهیه نقشه به‌روش فتوگرامتری الزامی است. در بقیه روش‌های تهیه نقشه و محصولات تعریف شده با توجه به ارائه این نشانه‌ها بر روی نقشه الزامی در تهیه شناسنامه وجود ندارد. -------- صفحهٔ بعد -------- ۴۳۴ راهنمای عمق‌یابی مخازن سدها ه- روش ساختمان: چنان‌چه از نشانه‌های پیش ساخته استفاده می‌شود ابتدا باید حفره‌ای مکعب شکل با ابعاد تقریسی ۵۰*۵۰ سانتی‌متر و به ارتفاع ۵۰ سانتی‌متر حفر شود. معمولاا عمق این حفره می‌تواند با توجه به جنس خاک زمین متفاوت باشد بدین معنی که باید در صورت لزوم تا عمق بیش‌تری حفاری کرد تا به خاک سفت برسیم در این صورت باید زیرسازی نیز انجام شود تا عمق باقی حدود ۴۵ سانتی‌متر شود. پس از آنکه بتن زیرسازی به حد کافی مستحکم شد می‌توان روپر پیش ساخته را در محل کار گذاشت. لازم است نام روپر در هنگام ساخت مشخص شده و با شابلون روی روپر ثبت شود. درصورتی که بخواهیم از «بتن درجا» جهت ساختمان نشانه استفاده کنیم ابتدا باید حفره‌ای مکعب شکل با ابعاد تقرییی ۴۰۷۴۰ سانتی‌متر و به ارتفاع ۵۰ سانتی‌متر حفر شود. معمولا عمق این حفره می‌تواند با توجه به جنس خاک زمین متفاوت باشد بدین معنی که باید در صورت لزوم تا عمق بیش‌تری حفاری کرد تا به خاک سفت برسیم در این صورت باید زیرسازی نیز انجام شود تا عمق باقی مانده حدود ۴۵ سانتی‌متر شود. پس از آنکه بتن زیرسازی به حد کافی مستحکم شد می‌توان قالب را روی زیرسازی مستقر کرد و با بتن تهیه شده قالب را پر کرد. پس از آنکه مصالح مختلف مخلوط شدند باید آنها را به حد کافی هم زد تا خوب مخلوط شوند. سپس باید قالب را مستقر کرده و تا ثلث ارتفاع آن بتن ریخت و با کوبه خوب ویبره کرد تا همه گوشه‌های قالب و خلل فرج احتمالی خوب پر شوند و تقریبا هیچ هوایی درون بتن باقی نماند. این عمل را برای ثلث‌های بعدی ارتفاع قالب تکرار کرده و آنگاه میله آهنی را در وسط قالب قرار می‌دهیم. حدود ۳ سانتی‌متر بالای قالب باید با مخلوط نرمه پر شود و با شابلن اسم ایستگاه روی آن حک شود. پس از گذشت حدود ۲۴ ساعت که بتن از استحکام کافی برخوردار شد می‌توان قالب را از بتن جدا کرد. سطح بتن پس از ایحاد تا حدود ۳۶ ساعت آینده باید به‌صورت متناوب آب داده شود. سپس باید اطراف بتن را تا حدی که با زمین اطراف هم ارتفاع شود با ماسه نرم پر کرد. تبصره: در صورت نیاز به تعبیه نشانه (رپر) برای دو طرف مقاطع ابعاد رپرها مطابق با بند ۲-۶-۱-۳ (نشانه‌های مرجع شکل۳- 071 شکل ۲-۳ -مقطع نشانه‌های شبکه‌های اصلی و فرعی «بتن درجا» -------- صفحهٔ بعد -------- سطلح ی 407 شکل ۲ -۳- مقطع نشانه‌های شبکه‌های اصلی و فرعی «بتن پیش ساخته» ۳-۶-۱-۳ نشانه‌های مرجع (10۲۲۳) هدف از ایجاد این نشانه‌ها این است که در صورت تخریب بتن ایستگاه‌های شبکه اولیهء به هر علت که در مراحل بصدی دستیابی به محل ایستگاه مسیر نباشد.ء بتوان به کمک این نقاط محل آنرا احیا کرد. پیشنهاد می‌شود به جمت سوولت عمل قراولروی به نقاط مجاورء محل این نقاط تا آنجا که ممکن است در امتداد ایستگاه‌های مجاور باشد. این امر در مرحله‌ی پیمایش به نقشه‌بردار کمک می‌کند تا ایستگاه‌های مجاور را به سهولت پیدا کند. نحوه‌ی ساختمان نشانه‌های مرجع به‌طور کلی مشابه ساختمان نشانه‌های شبکه اصلی و فرعی می‌باشد و تفاوت, تنها در ابعاد قالب و حفره‌ی ایحاد شده برای محل نقطه است (شکل شماره ۴-۳). برای حک کردن نام نقطه‌ی مرجع استفاده از مخلوط نرمه ضروری نیست. 0 شکل ۴-۳- مقطع نشانه‌های مرجع -------- صفحهٔ بعد -------- ۴۶ راهنمای عمق‌یابی مخازن سدها ۴-۶-۱-۳ نشانه‌های شبکه ار تفاعی شبکه‌های ارتفاعی در روش‌های تهیه نقشه به روش مستقیم زمینی و محصولات به‌دست آمده از این روش منطبق بر شبکه‌های مسطحاتی می‌باشد و لذا ایجاد نشانه‌های شبکه ارتفاعی ضروری نیست ولیکن در اجرای عملیات زمینی تهیه نقشه به‌روش فتوگرامتری با توجه به ماهیت نقاط کنترل عکسی آلتیمتری و پلانیمتری و همچنین روش‌های اجرای عملیات زمینی ایجاد شبکه‌های ارتفاعی ضرورت دارد. نحوه‌ی ساختمان نشانه‌های شبکه ارتفاعی به‌طور کلی مشابه ساختمان نشانه‌های شبکه اصلی و فرعی می‌باشد و تفاوتء تنها در ابعاد قالب و حفره‌ی ایجاد شده برای محل نقطه است (شکل ۵-۳). روش نام‌گذاری شبکه‌های ارتفاعی مشابه روش نام‌گذاری شبکه‌های اصلی و فرعی می‌باشد با این تفاوت که در این شبکه‌ها حرف 1[ جایگزین حروف ۸ و 3 شبکه‌های اصلی و فرعی می‌شود و بیانگر ارتفاعی بودن نشانه می‌باشد. 307 شکل ۳- ۵- مقطع نشانه‌های شبکه ار تفاعی تبصره: در ساختمان نشانه‌های شبکه‌های مسطحاتی و ارتفاعی رعایت نکات زیر دارای اهمیت می‌باشد: ب- در مناطق نمک‌زار باید از سیمان ضد سولفاته استفاده شود. د- بهتر است کار ساختمان نقاط در دمای پایین که احتمال یخ زدن بتن وجود دارد انحام نشود و در صورت ضرورت بتن را به نحو مقتضی از یخ‌زدگی حفظ کرد. ه- در مناطق سنگی می‌توان برای ایجاد ایستگاه یا نقطه مرجع از حک کردن علامت + روی سنگ ریشه‌دار استفاده کرد با این شرط که ایستگاه به‌راحتی قابل استقرار باشد و وزن سنگ در هر مورد از دو برابر وزن بتن کم‌تر نباشد -------- صفحهٔ بعد -------- و- لازم است ایستگاه‌های اصلی و قرعی را به‌نحوی با ایجاد کپه خاک. سنگ چین در اطراف آن و یا رنگ محل ایستگا مشخص کرد تا در ادامه عملیات نقشه‌برداری محل ایستگاه‌ها روی زمین به‌راحتی قابل تشخیص باشند. ۵-۶-۱-۱ تهیه شناسنامه نشانه‌ها برای تهیه شناسنامه نشانه‌های مسطحاتی و ارتفاعی,» باید کروکی محل ایستگاه, شامل عوارض مهم اطراف آن را ترسیم کرد. د سمت «شرح» باید مشخصات ایستگاه و راه دسترسی به آن قید شود. در قسمت «کروکی»» امتدادهای قراولروی» وضعیت هندس,ٍ جدول ۲-۳- برگ شناسایی نشانه‌ها ([1:5۳1۹1۳7110] [57۸1100) ارتقاع بیضوی (11)؛ ارتفاع ارتومتری (۵): بیضوی مرجع: آدرس و مشخصات ایستگاه: کروکی نشانه‌ها و رفرانس‌ها: مرجع 1۱1-1 1۱1-2 171-3 1۱-2 1۱-3 12-3 ۱ - ۵ ر ۹4 -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۸ راهنمای عمق‌یابی مخازن سدها ۳-۳- وسایل و تجهیزات ۱-۲-۳ تجهیزات فنی تجهیزاتی فنی مورد استفاده در اجرای عملیات نقشه‌برداری زمینی به‌شرح زیر می‌باشد: الف- تئودولیت ثانیه‌ای و ملحقات: تئودولیتی که در آن امکان قرائت زاویه تا ثانیه وجود دارد به همراه سه‌پایه و ژالن. ب- تئودولیت دقیقه‌ای و ملحقات: تئودولیتی که در آن امکان قرائت زاویه تا کسری از دقیقه وجود دارد و برای برداشت جزییات مناسب است به همراه سه‌پایه و میرهای لازم. ج- طول‌یاب برد کوتاه و ملحقات: طول‌یاب الکترونیکی با برد حداکثر تا۲ کیلومتر به همراه باطری و شارژر مربوط و منشور. د- طول‌یاب برد بلند و ملحقات: طول‌یاب الکترونیکی با برد حداکثر تا ۵ کیلومتر به همراه باطری و شارژر مربوط و منشور. ه- دستگاه توتال استیشن و ملحقات: دستگاهی که امکان اندازه‌گیری هم‌زمان طول و زاویه را داشته و با توجه به دقت دستگاه‌های فوق‌الذ کر می‌تواند جایگزین آنها شود به همراه ژالن؛سه پایه رفلکتور» حافظه صحرایی (0001 ۳1۵10) و باطری. و- دستگاه تعیین موقعیت ماهواره‌ای با ملحقات: گیرنده‌ی 7۳۹5) تک فرکانسه ژئودتیک (برای فواصل زیر ۱۰ کیلومتر) یا دوفر کانسه ژئودتیک (برای فواصل بیش از ۱۰ کیلومتر) به همراه سه پایه آنتنء متر» باطری و نرم‌افزار مربوط. ز- ترازیاب معمولی با ملحقات: ترازیابی که با آن امکان تعیین ارتفاع برای هر کیلومتر با خطای کم‌تر از ۰/۷ میلی‌متر میسر باشد به همراه سه پایه. دو عدد میر و تراز نبشی و سکل. ح- نرم‌افزار محاسبات زمینی: نرم‌افزار محاسبات شبکه‌های مسطحاتی و ارتفاعی با قابلیت سرشکنی و تبدیل مختصات. ط- نرم‌افزار کار توگرافی و ترسیم نقشه: نرم‌افزاری که قابلیت ترسیم منحنی میزان و عوارض مسطحاتی و ارتفاعی برداشت شده را دارا بوده و امکان ارائه نقشه‌ها در آن میسر باشد. ی- اتومبیل: اتومبیل دو دیفرانسیل کمک دار مناسب برای عملیات نقشه‌برداری. ک- بیسیم: بیسیم دستی در فرکانس مجاز با برد حداقل ۱۰ کیلومتر. ۲-۲-۳ تنظیمات و کالیبراسون تجهیزات فنی تمامی تجهیزات فنی نقشه‌برداری مورد اشاره در بند ۱-۲-۳ قبل از استفاده باید تنظیم و واسنجی شوند که روش‌های لازم جهت این موضوع به شرح زیر می‌باشد: الف - تئُودولیت‌ها: تئودولیت‌های با تقسیمات ثانیه‌ای و دقیقه‌ای قبل از استفاده باید از نظر کلیماسیون افقی و قائم مورد تست و آزمایش قرارگیرند که روش تست کلیماسیون بدین صورت است که امتدادی را به‌صورت دایره به چپ و دایره بر است اندازه‌گیری کرده و اختلاف قرائت افقی این دو امتداد نباید بیش‌تر یا کم‌تر از ۱۸۰ درجه یا ۲۰۰ گراد باشد. و برای زاوایای قائم ب- طول‌یاب‌ها: برای تست و کنترل طول‌یاب‌ها لازم است یک فاصله کوتاه ۲۰ تا ۳۰ متری ابتدا به‌صورت دقیق با متر اندازه‌گیری شود و همان طول با طول‌یاب مورد استفاده اندازه‌گیری شده و نتیجه آن با مترکشی مقایسه شود درصورتی که قدر مطلق اختلاف دو اندازه‌گیری کم‌تر از ۲ میلی‌متر باشد استفاده از دستگاه جهت اجرای عملیات نقشه‌برداری بلامانع است در غیر -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سوم - عملیات زمینی ۳۹ این‌صورت دستگاه باید برای تظیبم و کالیبراسون به نمایندگی مربوط ارجاع شود توجه کنید که قبل از هرگونه اندازه‌گیری تصحیحات اتمسفریک شامل فشار و دما (/۳1۳۱) و تصحیح منشور (-)۳) به دستگاه مربوط و یا به طول‌های اندازه‌گیری شده اعمال شود. ج- دستگاه توتال استیشن: با توجه به اینکه دستگاه‌های توتال استیشن ترکیبی از تئودلیت و طول‌یاب می‌باشند لازم است قبل از استفاده تمامی موارد تست و کنترل مربوط به تئودلیت‌ها و طول‌یاب‌ها بر روی این دستگاه‌ها اجرا شده و صحت و سلامت دستگاه‌ها مورد کنترل قرار گیرد. د-دستگاه تعیین موقعیت ماهواره‌ای: در رابطه با این دستگاه‌ها قبل از استفاده باید اطمینان لازم از سلامت» واسنحی و تنظیم بودن گیرنده, آنتن و سایر ملحقات توسط شرکت سازنده و یا نمایندگی مربوط حاصل شود. ه- ترازیاب‌ها: ترازیاب‌های مورد استفاده در اجرای پروژه باید از نظر کلیماسیون مورد تست و کنترل قرار گیرند که روش کنترل بدین شرح می‌باشد: ابتدا ترازیاب را در فاصله بین دو میر به فاصله حدود ۱۰۰ متر از همدیگر قرار گرفته مستقر کرده و قرائت‌های لازم انجام می‌گیرد» سپس ترازیاب به فاصله حدود ۱۰ متری یکی از میرها منتقل شده و قرائت‌های لازم دوباره تکرار می‌شود.ء چنان‌چه اختلاف ارتفاع دو اندازه‌گیری برابر ویاکم‌تر از یک میلی‌متر باشد دستگاه فاقد کلیماسیون بوده و استفاده از آن بلامانع است در غیراین‌صورت دستگاه باید کلیماسیون‌گیری شود. ۳-۳- نیروی انسانی ۱-۳-۳- عوامل انسانی عوامل انسانی مورد استفاده در اجرای عملیات نقشه‌برداری زمینی به‌شرح زیر می‌باشد: الف- کارشناس یا مهندس نقشه‌بردار: کارشناس در رشته مهندسی نقشه‌برداری با چهار سال سابقه کار عملیاتی و یا فوق دیپلم در رشته مرتبط با ده سال تجربه عملیاتی در زمینه نقشه‌برداری زمینی. ب- کارشناس یا مهندس نقشه‌بردار: کارشناس در رشته مهندسی نقشه‌برداری با چهار سال سابقه کار در زمینه محاسبات نقشه‌برداری و یا کارتوگرافی و یا فوق دیپلم در رشته مرتبط با ده سال تجربه عملیاتی در زمینه مربوط. ج- کاردان فنی نقشه‌بردار زمینی: فوق دیپلم در رشته نقشه‌برداری با دو سال سابقه کار عملیاتی در زمینه نقشه‌برداری د- کاردان فنی نقشه‌برداری یا کار توگرافی: فوق دیپلم در رشته نقشه‌برداری و یا کارتوگرافی با دو سال سابقه کار در زمینه محاسبات نقشه‌برداری و پا کارتوگرافی, ۳-۳-۳ ترکیب اکیپ‌ها اکیپ‌های مورد استفاده در اجرای عملیات نقشه‌برداری با توجه به عوامل انسانی به‌شرح زیر می‌باشند: الف- اکیپ طراحی شامل حداقل یک مهندس نقشه‌برداری زمینی و یک کاردان فنی نقشه‌برداری زمینی. -------- صفحهٔ بعد -------- 2۰ راهنمای عمق‌یابی مخازن سدها ب- اکیپ شناسایی و ساختمان نشانه‌های اصلی شامل حداقل یک کاردان فنی نقشه‌برداری زمینی و تعدادی کارگر با توجه به شرایط منطقه. چ- اکیپ اندازه گیری شبکه‌های اولیه اصلی و فرعی (مسطحاتی و ارتفاعی و یا 085)شامل حداقل یک کارشناس نقشه‌برداری زمینی و دو کاردان قنی نقشه‌برداری زمینی و تعدادی کارگر با توجه به شرایط منطقه د- اکیپ برداشت جزییات شامل حداقل دو کاردان نقشه‌برداری زمینی و تعدادی کارگر با توجه به شرایط منطقه کاری ه- اکیپ محاسبات» کارتوگرافی و ترسیم شامل حداقل یک کارشناس نقشه‌بردار و دو کاردان فنی نقشه‌برداری یا کارتوگرافی ۴-۳ اندازه‌گیری‌ها و مشاهدات (زمینی) ۱-۴-۳ اندازه‌گیری‌های مسطحاتی ۱-۱-۴-۳ شبکه‌های پیمایشی در شبکه‌های اصلی که به‌صورت پیمایشی طراحی می‌شود.ء اضلاع با فاصله‌یاب‌های الکترونیکی اندازه‌گیری شده و هر طول چهار بار اندازه‌گیری شود به‌طوری که اختلاف اندازه طول به‌دست آمده در هر اندازه‌گیری از متوسط آنها کم‌تر از سه برابر انحراف معیار دستگاه طول‌یاب باشد. در غیر این صورت اندازه‌گیری تا رسیدن به نتیجه مطلوب تکرار شود ضمنا اطلاعات مربوط به مشاهدات اضلاع با خودکار در فرم‌های مربوط با به‌صورت اطلاعات خام در حافظه‌های الکترونیکی ثبت شود. و در صورت بروز اشتباه در اندازه‌گیری از اصلاح نوشته خودداری شده و در مکان مناسب قرائت صحیح یادداشت شود. به‌منظور تبدیل به افق طول‌های اندازه‌گیری شده زوایای قائم در یک کوپل با زاویه‌یاب‌هایی که دارای تقسیمات ثانیه‌ای هستند اندازه‌گیری و در فرم مربوط (فرم اندازه‌گیری طول) در جای مناسب و با خودکار درج شود. علاوه بر رعایت کامل موارد فوق در آندازه‌گیری طول و زاویه قائم» نکات زیر نیز باید مورد توجه قرار گیرد: الف - دستگاه‌های فاصله‌ یاب مورد استفاده (از هر نوع) قبل از عزیمت به منطقه کار و حداکثر در فواصل زمانی شش ماهه در ب- فشار هوا و درجه حرارت در هر ایستگاه یک بار اندازه‌گیری شود. در طول‌یاب‌هایی که مقدار درجه حرارت و فشار مستقیما و یا از طریق تعیین عدد ]/۳]۸ قابل معرفی می‌باشند. لازم است این کار دقیقا مطابق روش آرائه شده از طرف کارخانه سازنده طول باب الکترونیکی انجام شود. چ- اندازه‌گیری طول به‌صورت دو طرفه انجام شود و متوسط آن به‌عنوان طول قطعی آن ضلع در نظر گرفته شود. د- اندازه‌گیری زوایای قائم کلیه امتدادها به‌صورت دوطرفه انجام شود و برای هر امنداد ارتفاع زاویه‌یاب و ارتفاع نشانه اندازه‌گیری و ثبت شود. ه- از چتر صحرایی مخصوصا در مناطق گرمسیر و برای جلوگیری از تابش مستقیم آفتاب استفاده شود. -------- صفحهٔ بعد -------- انداره گیری زوایای افقی در شبکه‌های اصلی با زاویه‌یاب‌هایی که دارای تقسیمات ثانیه‌ای باشند. در سه کوپل مفید با حداکثر اختلاف ۲۰ ثانیه صد قسمتی (از متوسط) انجام گیرد. اطلاعات مربوط به اندازه‌گیری زوایا با خودکار و در فرم‌های مربوط درج شود و در صورت بروز اشتباه در قرائت از اصلاح نوشته خودداری و در مکان مناسب اندازه‌گیری صحبیح یادداشت شود. در اندازه‌گیری زوایای تمام رئوس پیمایش علاوه بر موارد فوق نکات زیر نیز باید مورد توجه قرار گیرد: کنترل و تنظیم دستگاه‌های زاویه‌یاب (از هر نوع) قبل از عزیمت به منطقه کار انجام گیرد. مبدا قرائت لمب افقی برای هر امتداد به گونه‌ای انتخاب شود که تمام بخش‌های لمب افقی در اندازه‌گیری زاویه افقی مورد استفاده قرار گیرد. بنآابراین در زاویه‌یاب درجه‌ای مقادیر ع +.... 2 +60 +, ۵ +۱20 و در زاویه‌یاب گرادی مقادیر ۵ +..., ۵+ 70 + ,۵ +140 استفاده شود. در شبکه‌های فرعی طول‌ها و زوایا مثل شبکه‌های اصلی و با رعایت تمامی نکات مربوط اندازه‌گیری شود. با این تفاوت که زوایای افقی در دو کوپل مفید با اختلاف ۴۰ ثانیه صد قسمتی (از متوسط) اندازه‌گیری شود. ۲-۱-۴-۳ شبکه‌های ماهواره‌ای در این روش اندازه‌گیری باید از یک نقطه مختصات‌دار آغاز و به یک نقطه مختصات‌دار دیگر بسته شود به‌طوری‌که در هر جابه‌جایی گیرنده‌ها (پرش) یک نقطه مشترک با مشاهدات مرحله قبلی باقی بماند. مدت زمان مشاهده برای طول‌های شبکه‌های اصلی ۳۰ دقیقه با نرخ ثبت (1۸1۳) ۱۵ ثانیه‌ای و برای طول‌های شبکه‌های فرعی ۲۰ دقیقه با نرخ ثبت (1۸7۳) ۱۵ثانیه‌ای برای گیرنده‌های تک فرکانسه می‌باشد در گیرنده‌های دو فرکانسه برای شبکه‌های اصلی زمان مورد نیاز به ۲۰ دقیقه و برای شبکه‌های فرعی زمان به ۱۵ دقیقه تقلیل یابد. در اندازه‌گیری و تعیین مختصات مسطحاتی نقاط با استفاده از گیرنده‌های 715) نکات زیر نیز باید دقیقا مورد توجه قرار گیرد: ب- سانتراژ و تراز روی نقطه دقیق باشد و در صورت وجود علامت مخصوص آنتن‌ها حتما رو به شمال توجیه شوند. ج- حتی الا مکان از آنتزهای یکسان استفاده شود. د- به هنگام شروع و خاتمه کار ارتفاع آنتن اندازه‌گیری شده و به دستگاه معرفی شود. ه- هنگام شروع وسط و خاتمه اندازه‌گیری ایستگاه» کنترل ترابراگ از لحاظ شاغول اپتیکی و تراز کروی انجام شود. و- حداقل تعداد ماهواره‌های ردیابی شده از ۵ کم‌تر نباشد و مقادیر [710) کوچک‌تر با مساوی ۸و ]۲10 کوچک‌تر با مساوی ۵ باشد. ز- آویه ارتفاعی ماهواره‌ها بزرگ‌تر از ۱۵ درجه باشد. ح- عدد استحکام سیگنال ماهواره یا 5/0 روی هر کانال بیش‌تر از ۴۰ باشد. ط - اطلاعات مربوط به فرم صحرایی (1]067 511۳) دقیقا تکمیل شود. چنان چه از گیرنده‌های 7175) به‌منظور انتقال مختصات به محدوده مورد نقشه‌برداری استفاده شود علاوه بر رعایت موارد فوق, -------- صفحهٔ بعد -------- 2۳ راهنمای عمق‌یابی مخازن سدها ک- مدت زمان مشاهده برای طول‌های تا ۱۰ کیلومترء ۴۵ دقیقه با نرخ ثبت (1۸7۴) ۱۵ ثانیه‌ای برای هر دو نوع گیرنده‌های تک فرکانسه و یا دو فرکانسه می‌باشد. برای طول‌های بین ۱۰ تا ۴۰ کیلومتر فقط از گیرنده‌های دو فرکانسه استفاده شود که در این حالت مدت زمان مشاهده ۱ساعت با نرخ ثبت ۱۵ ثانیه‌ای می‌باشد. ۲-۴-۳ اندازه‌گیری‌های ار تفاعی ۴-۳--۱- روش توازیابی مستقیم تمام نقاط شبکه‌های اصلی و فرعی به‌صورت رفت و برگشت با ترازیابی مستقیم اندازه‌گیری شده و خطای بست ترازیابی از محاسبه می‌شود. در این رابطه ۵ برابر ۱۲ میلی‌متر برای شبکه‌های اصلی و ۲۰ میلی‌متر برای شبکه‌های فرعی و ا طول مسیر ترازیابی بر حسب کیلومتر می‌باشد. در اندازه‌گیری‌های ارتفاعی لازم است ابتدا رئوس شبکه‌های اصلی از طریق انجام ترازیابی ارتفاع داده شود و سپس ترازیابی نقاط شبکه‌های فرعی در بین آنها به‌صورت رفت و برگشت انجام شود. چنان‌چه در منطقه نقاط ارتفاعی (/138) سراسری وجود داشته باشد» یا اتصال به شبکه ارتفاعی سراسری مورد نیاز باشد شبکه اصلی ارتفاعی حداقل به دو نقطه از آزها متصل شود. علاوه بر رعایت موارد فوق در اندازه‌گیری‌های ارتفاعی» رعایت موارد زیر نیز الزامی است: الف-کلیماسیون ترازیاب با توجه به روش‌های معمول قبل از اندازه‌گیری کنترل و در صورت لزوم اصلاح شود. ب- از تراز بودن شاخص‌ها در هنگام آندازه‌گیری اطمینان لازم حاصل شود. ج- اندازه‌گیری‌ها با خودکار در فرم استاندارد ترازیابی نوشته و یا در حافظه‌های الکترونیکی ثبت شود.ء در صورت اشتباه در قرائشت از اصلاح نوشته در قرم خودداری شود و قرائت صحیح مجددا در جای مناسب ثبت شود. د- در هر دهنه آندازه‌گیری حداکثر فاصله ترازیاب با شاخص‌ها (۹۰ متر) مورد توجه قرار گیرد و سعی شود اختلاف فاصله ترازیاب تا شاخص عقب و جلو بیش از ۸۱۰ فاصله نباشد. ه- محاسبات اولیه ترازیابی به‌صورت روزانه با توجه به مشاهدات, انجام شود و صحت و سقم نتایج حاصله دقیقا بررسی شود. و- هیچ‌یک از اوراق ترازیابی (حتی اوراقی که ترازیابی‌های آن قابل قبول نبوده) دور ریخته نشود و به همان ترتیب که اندازه‌گیری شده برای استفاده در مرحله محاسبات نگهداری شود. ز- کروکی کامل شبکه ارتفاعی ترسیم و مسیر ترازیابی‌های رفت و برگشت با قید اندازه‌گیری‌های انجام شده روی آن مشخص شود. ۳-۳-۳-۳ روش ترازیابی مثلناتی برای ترازیابی مثلثاتی باید زوایای قائم در دو کوپل به‌طور هم‌زمان و دوطرفه قرائت شوند. مشاهدات زوایای قائم بهتر است به‌هنگام ظهر انجام گیرد. همچنین اندازه‌گیری فاصله بین نقاط باید با طول‌پاب‌های الکترواپنیک با اعمال تصحیحات لازم انجام شود. -------- صفحهٔ بعد -------- برای تعیین ارتفاع با گیرنده‌های 5 آ7) علاوه بر توجه به نکات بند ۲-۱-۴-۳ باید مشاهدات 5 آ7) به نقاط ارتفاعی و مسطحاتی بسته شود و نقطه ارتفاعی مورد استفاده نزدیک‌ترین بنچ مارک ارتفاعی به منطقه باشد. تبصره: در برخی موارد مانند مناطق کوهستانی سخت. مناطق باتلاقی و ... که امکان ایجاد شبکه‌های ارتفاعی به‌صورت ترازیابی مستقیم وجود ندارد می‌توان با توافق و هماهنگی قبلی با دستگاه نظارت برای ترازیابی شبکه‌های اصلی و فرعی با رعایت اصول مندرج در بند مربوط به ترازیابی مثلثاتی یا ترازیابی با 7]5) بهره گرفت. ۳-۴-۳ برداشت جزییات موقعیت آنها به‌صورت دستی در فرم‌های مربوط ترسیم شود و یا به‌صورت کد در صورت استفاده از توتال استیشن در حافظه صحرایی و یا حافظه‌های مشابه دیگر ثبت شود. منطقه در طول خطوط یا مناطقی که قابل نفود باشد برداشت انجام می‌گیرد. فاصله نقاط برداشت تا ایستگاه مربوط در روش شود این فاصله می‌تواند به ۳۰۰ متر نیز افزایش یابد. محدودیت فاصله در این مورد به دلیل نداشتن وسیله ارتباطی بین عامل دستگاه و ترسیم کننده کروکی می‌باشد و در صورت وجود بی‌سیم و به‌شرط داشتن طول‌یاب با دقت سانتی‌متر این فاصله می‌تواند به ۵۰۰ متر نیز افزایش یابد. ۱-۳-۴-۳ روش‌های برداشت در برداشت این عوارض باید شاخص یا منشور در نزدیک‌ترین محل ممکن به مرکز عارضه مورد نظر قرار گیرد. ب - عوارض خطی: عوارضی که در یک بعد کشیده بوده ولی بعد دیگر آزها کم‌تر از دو متر باشند برای برداشت ۱:۲۰۰۰ عوارض خطی با محور مشخص: در برداشت این عوارض باید تمام محل شکستگی‌ها و تغییر شیب‌ها با توجه به محور عارضه برداشت شود. تعداد و محل این نقاط باید به گونه‌ای انتخاب شود که شکل هندسی عارضه کاملا نمایش داده شود. لازم به ذکر است که فاصله نقاط برداشت از همدیگر نباید از ۴۰ متر تجاوز نماید. -------- صفحهٔ بعد -------- 2۴ راهنمای عمق‌یابی مخازن سدها عوارض خطی با محور مشخص و عرض مسیر: در برداشت این عوارض باید تمام محل شکستگی‌ها و تغییر شیب‌ها با توجه به محور و یا یک طرف عارضه با توجه به شرایط موجود به همراه اندازه‌گیری عرض عارضه برداشت شود. تعداد و محل این نقاط باید به گونه‌ای انتخاب شود که شکل هندسی عارضه کاملا نمایش داده شود. لازم به ذکر است که عوارض خطی با عرض زیاد: در برداشت این عوارض باید تمام محل شکستگی‌ها و تغییر شیب‌ها با توجه به دو طرف عارضه برداشت شوند. تعداد و محل این نقاط باید به گونه‌ای انتخاب شود که شکل هندسی عارضه کاملا نمایش داده شود. لازم به ذکر است که فاصله نقاط برداشت از یکدیگر نباید از ۴۰ متر تحاوز نماید. ج- عوارض سطحی: عوارضی که ابعادی بیش از دو متر داشته باشند برای برداشت ۱:۲۰۰۰ عوارض سطحی محسوب می‌شوند. در برداشت عوارض سطحی باید محدوده عارضه کاملا برداشت شود و تعداد و محل نقاط برداشت باید طوری انتخاب شود که شکل عارضه از نظر مسطحاتی و ارتفاعی به صورت کامل نمایش داده شود. لازم به ذکر است که فاصله نقاط برداشت از یکدیگر نباید از ۴۰ متر تجاوز نماید. ۲-۳-۴-۳ برداشت خط داغی آب و سطح آب خط داغی آب با توجه به ماهیت آن و روش شناسایی آن در منطقه مورد عملیات از نوع عوارض خطی بوده و در طول خط مورد نظر در تمامی تغییر شیب‌ها حداکثر به‌فواصل ۴۰ متر باید برداشت و ثبت شود. از آنجا که در بعضی از مناطق داغی آب خط ثابتی نبوده و دارای پهنا می‌باشد و نیز در مناطق غیرسنگی» ممکن است تشخیص صحیح داغی آب مسر نباشد.ء لد توصیه می‌شود که با برداشت نقاط ارتفاعی بالاتر از داغی آب در این مناطق, این خط عملا به روش درون‌یابی (انترپولاسیون) و با ذکر رقوم مشخص بر ۳-۳-۴-۳ برداشت ناحیه جزر و مدی ناحیه جزر و مدی! با توجه به ماهیت آن و همچنین عرض محدوده مورد نظر عارضه سطحی می‌باشد. دراین صورت با توجه به فواصل نقاط (با توجه به مقیاس) نباید بیش‌تر از ۴۰ متر باشد.ء ۴-۳-۴-۳- برداشست امتداد پروفیل‌های آبی در ,۳ خشکم با توجه به نشانه‌های نصب شده در ابتدا و انتهای پروفیل‌های آبی امتداد مورد نظر بر روی زمین و قسمت خشکی شناسایی شده -------- صفحهٔ بعد -------- با توجه به ماهیت نقشه‌های مخازن سدها و نحوه به‌کارگیری آنها در بخش‌های مختلف آبی و زمینی مقیاس معمول تهیه دقت شبکه‌های اولیه اصلی و فرعی و روش‌های اندازه‌گیری مسطحاتی و ارتفاعی پیش‌بینی شده برای این شبکه‌ها و همچنین روش‌های برداشت و ثبت اطلاعات برای نیل به دقت نقشه‌های ۱:۲۰۰۰ تنظیم و آرائه شوند. درصورتی که اهداف دیگری علاوه بر موارد بالا در تهیه نقشه از این مناطق مدنظر باشد مقیاس‌های بزرگ‌تر و یا کوچک‌تر نیز می‌تواند مورد استفاده قرار گیرند که در این صورت لازم است دراجرای این مراحل تجدید نظرهای ضروری صورت گیرد. ۶-۳ برنامه عملیات نقشه‌برداری زمینی با توجه به مقیاس مورد نظر و همچنین تعاریف مربوط به نقشه‌های توپوگرافی زمینی و روش‌های اجرای عملیات نقشه‌برداری زمینی برنامه عملیات به‌شرح زیر می‌باشد. در این برنامه باید زمانبندی مربوط بر اساس شرایط توپوگرافی, اقلیمی و خاص منطقه توسط مجری برای مراحل مختلف تنظیم شود. تحهیز کارگاه و استقرار اکیپ‌های نقشه‌برداری در منطقه اندازه‌گیری‌های مسطحاتی و ارتفاعی شبکه‌های مذکور برداشت جزییات (مسطحاتی» ارتفاعیء داغی آب» سطح آبء ناحیه مابین این دوخط و امتداد پروفیل‌های آبی) محاسبات مسطحاتی و ارتفاعی شبکه‌های اولیهء اصلی و فرعی و همچنین نقاط برداشت جزییات ترسیم و کارتوگرافی نقشه‌ها پلات و آرائه نقشه‌ها و اطلاعات مورد نیاز به کارفرما ۷-۳- پردازش و محاسبات ۱-۷-۳ محاسبات شبکه‌های مسطحاتی ۱-۱-۷-۳ محاسبات شبکه‌های پیمایشی چنان‌چه به‌منظور ایجاد شبکه‌های اصلی و فرعی از شبکه‌های پیمایشی استفاده شودء برای تعیین مختصات نقاط شبکه باید مراحل زیر دقیقا رعایت شود. )1 (تصحیحات اتمسفریک معمولا در مرحله اندازه‌گیری انجام می‌گیرند) -------- صفحهٔ بعد -------- 2۶ راهنمای عمق‌یابی مخازن سدها مشاهده شده ج- محاسبه مقادیر مختصات نقاط با استفاده از روابط مربوط در فرم‌های پیمایش و محاسبه مقدار خطای بست مسطحاتی و مقایسه آن با مقدار مجاز ارائه شده در بند ۱-۱-۱-۳. د- اعمال تصحیحات لازم بر روی مقادیر مختصات در صورت مجاز بودن مقدار خطا ۲-۱-۷-۳ محاسبات شبکه‌های ماهواره‌ای چنان‌چه به‌منظور ایحاد شبکه‌های اصلی و فرعی از مشاهدات گیرنده‌های 7۳۹5) استفاده شود با توجه به نوع گیرنده به‌کار برده شده و نرم‌افزار مربوط به آن دستگاه» پردازش‌های لازم به‌منظور حل ع329011110آها انجام گرفته و سپس با استفاده از این نتایج در نرم‌افزارهای سرشکنی» مختصات نقاط به همراه دقت آنها تعیین و ارائه می‌شود. چنان‌چه محاسبات شبکه‌های مسطحاتی در سیستم ۲-۷-۳- محاسبات شبکه‌های ارتفاعی ۱-۲-۷-۳ محاسبات ترازیابی مستقیم (هندسی) مقایسه آن با مقدار خطای محاز 2]1[77 > ۲ که در آن +ا فاصله بین نقاط برحسب کیلومتر بوده و مقدار 6 به صورت 11117 6-12 برای شبکه‌های اصلی و 11۱ 20 < 2 برای شبکه‌های فرعی اختیار می‌شود. ج- سرشکنی مقدار خطا برروی ارتفاعات و رئوس شبکه به نسبت فواصل بین نقاط ب- محاسبه مقدار خطای بست در شبکه‌های مثلثاتی و مقایسه آن با مقدار خطای مجاز 1.50 که در آن 1۳ فاصله بین دو نقطه بوده و واحد آن با واحد مقدار مجاز یکسان خواهد بود. ج- سرشکنی مقدار خطا بین رئوس شبکه به‌صورت خطی ۳-۲-۷-۳ محاسبات ترازیابی با 7۳5 ترازیابی با استفاده از 75آ7) باید به صورت محاسبه اختلاف ارتفاع انجام گیرد که در مرحله اول اختلاف ارتفاع بین دو نقطه محاسبه شده و سپس اختلاف ارتفاع ژئوئید در دو نقطه محاسبه و بر روی اختلاف ارتفاع از بیضوی اعمال شود تا اختلاف ارتفاع دو -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سوم - عملیات زمینی 2۷ نقطه از ژئُوئید به‌دست آید. برای محاسبه اختلاف ژئوئید نقاط باید از مدل‌های جهانی یا ملی ژئوئید و با تایید دستگاه نظارت, استفاده شود. با توجه به ایستگاه محل استقرار و امتداد صفر صفر دوربین و همجنین مشاهدات انجام گرفته برای نقاط برداشت شده مقادیر کد 7۷2 و شماره نقطه ۸-۳- کار توگرافی و ارائه نتایج پس از انجام محاسبات مربوط به برداشت جزییات با توجه و هماهنگی با اطلاعات مربوط به برداشت‌های هیدروگرافی؛ این اطلاعات وارد نرم‌افزار نقشه‌برداری و کارتوگرافی به‌منظور ترسیم عوارض مسطحاتی و تشکیل مدل رقومی زمین منطقه شده و پس از ترسیم مقدماتی نقشه و منحنی‌های میزان» فایل مربوط برای ترسیم نهایی و شیت‌بندی مطابق تعاریف بند ۳-۱ وارد محیط‌های گرافیکی از قبیل اتوکد یا ماکرواستیشن شده و کارتوگرافی» قطع‌بندی و ترسیم نهایی نقشه‌ها صورت گرفته و یک سری از فایل نقشه‌های تهیه شده به همراه پلات مربوط ولیست مختصات شبکه های اولیه اصلی و فرعی به همراه گزارش فنی نحوه اجرای عملیات نقشه‌برداری به کارفرما آرائه می‌شود. -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- نیو اسست ۱ فهرست طبقه‌بندی عوارض -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- اطیفه‌بندی عوارضش 3333333333333333 جدول پ.۱-۱- طبه )۶ 33333333 کلاس‌های اصلیء زیر کلاس و عارضه به‌همراه تعاریف قطعه زمینی که در آن درختان میوه یا گل کاشته باشند. قطعه زمینی که در آن ردیف‌های منظم درختان مو وجود دارد. درختی که به صورت منفرد در یک منطقه قرار گرفته باشد و به عنوان یک عارضه‌ی منطقه‌ای پوشیده شده از درختان با وسعت و تراکم کم که معمولا به صورت مصنوعی تعدادی درخت که به‌صورت متوالی در کنار یکدیگر قرار گرفته باشند و معمولا در امتداد قطعه زمینی که در آن درختان نخل وجود دارد. قطعه زمینی در نظر گرفته شده برای کاشت بوته‌های چای. قطعه زمینی در نظر گرفته شده برای کاشت محصولات کشاورزی, غیر از چای و برنج و قطعه زمینی اختصاص یافته به تحقیقات کشاورزی. قطعه زمینی در نظر گرفته شده برای کاشست برنج. قطعه زمینی که برای کاشت صیفی جات در نظر گرفته شده باشد. منطقه‌ای پوشیده از بوته‌ها و علف‌های هرز با تراکم بالا که آماده و مناسب کشاورزی برآمدگی حاصل از تجمع توده شن که معمولا در اثر وزش باد ایجاد شده باشد. این تیه‌ها با توجه به نوع شن و میزان وزش باد. آلگو یا رشته مرتفع خاصی را ایجاد می‌کنند. سطحی از زمین که با شن پوشیده شده باشد. منطقه‌ای که بر اثر تبخیر آب از املاح نمک پوشیده شده است. اراضی مشجر فاقد گیاهان زراعی که به‌طور عمده از درختچه‌ها و بوته‌های خودرو پوشیده شده باشد. قطعه زمینی که در آن چمن روییده یا کاشته شده باشد. زمینی اعم از کوه, دامنهٌ کوه و یا زمین مسطح که حداقل مدتی از سال پوشش نباتات علوفه‌ای خودرو دارد و در بعضی موارد. در آن درخت یا درختچه‌های خودروی جنگلی پراکنده است و معمولا چراگاه دام است. شده باشد. منطقه‌ای از جنگل های طبیعی یا مصنوعی که به سیب آفت زدگی, شرایط بد جوی با قطع بی‌رویه‌ی درختان. تخریب شده یا رو به نابودی است. سازه‌ای برای تعمیر و نگهداری هواپیما در محوطه‌ی فرودگاه. رابط نیز به عنوان باند طبقه‌بندی می‌شوند. -------- صفحهٔ بعد -------- سس ادامه جدول پ.۱-۹- راهنمای عمق‌یابی مخازن سدها ل کلاس‌های اصلی, زیر کلاس و عارضه به‌همراه تعاریف تعریف سازه‌ای سرپوشیده که برای جلوگیری از ریزش برف و سنگ بر روی مسیرهای حمل و نقل احداث می‌شود. سازه‌ای که در طول یک مسیر حمل و نقل اتصال دو نقطه ایجاد می‌شود. منظور از احداث می‌شود. معمولا در تقاطع راه‌ها به دو صورت زیزگذر و یا رو گذر وجود دارد. در مورد تقاطع‌های غیر هم سطح نیز این عارضه به کار می‌رود. سازه‌ای برای عبور از روی آب که به صورت شناور بر روی آب قرار گرفته باشد. این گونه سازه‌ای برای عبور عابر از روی یک مانع طبیعی یا مصنوعی مانند دره رودخانه یا یک سازه‌ای برای عبور عایر از زیر یک مسیر حمل و نقل. گذرگاه یا سازه‌ای که برای اتصال دو نقطه و عبور و از زیرزمین یا درون موانع طبیعی یا مصنوعی احداث می‌شود. تونل معمولا در تقاطع راه با کوه دیده می‌شود. سازه‌ای در مسیر خطوط راه آهن به‌منظور تغییر مسیر قطار. سازه‌ای در ایستگاه‌های راه آهن که معمولابرای دور ردن لو کوموتیو پیش‌بینی شده است. سازه‌ای برای محدود کردن طول خطوط راه آهن معمولا در انتهای ریل در ایستگاه‌ها. سازه‌ای برای تعمیر و نگ‌هداری هواپیما در محوطه‌ی فرودگاه. عارضه‌ای در حاشیه راه برای جلوگیری از خروج و یا سقوط وسایط نقلیه به دره. محافظ ریل معمولا" در حاشیه اتوبان‌ها و راه‌های کوهستانی قرارداده می‌شود. سازه‌ای در مدخل ورودی برخی از آزاد راه‌ها یا بزرگراه‌هاء برای دریافت عوارض راه. سطحی غالب مدور است که برای نشست و برخاست هلی کویتر آماده‌سازی شده است. عارضه‌ای در حاشیه راه برای جلو گیری آزخروج و یا سقوط وسایط نقلیه به دره. محافظ دهانه‌های ساخته شده به‌منظور ورود مسافران به ایستگاه مترو و خروج ار آن. سازه‌ای برای توزین وسایط نقلیه و کامیون‌ها. پاسکول‌ها را معمولا در محل پاسگاه‌های انتظامی بین راه مستقر می‌سازند. سازه‌ای برای تولید انرژی الکتریکی خورشید. سازه‌ای معمولا فلزی و استوانه‌ای شکل برای نگهداری و ذخیره‌ی سیمان. محفظه‌ای بسته و دایمی برای ذخیره‌سازی غلات سیلوها معمولا به صورت ردیف‌هایی از ساختمان‌های استوانه‌ای شکل در کنار هم دیده می‌شوند. سازه‌ای عمودی بر روی برخی ساختمان‌ها یا در برخی از محدوده‌ها برای خارج‌سازی بخار آب» دود پا گاز ناشی از اختراق. محوطه‌ای شامل تاسیسات مورد نیاز تهیه‌ی اجر. سازه‌ای بتنی برای تهویه‌ی مترو که معمولا به صورت عمودی در مسیرهای راه آهن زیرزمینی ساخته شده است هواکش‌ها غالبا در پیاده‌روها و داخل جداول وسط خیابان‌ها دیوار مانندی از بوته‌های خارء چوب‌های نوک تیزء نی و علف که اطراف زمین (به‌ویژه باغ) می‌سازند. سنگ چین و غیره به‌وجود می‌آورند. ساختاری عمودی با سطحی کمابیش مسطحء ساخته شده با مصالح ساختمانی به‌منظور محصور کردن یا جداسازی قطعه زمین. مانعی مصنوعی در اطراف محوطه‌های مختلف به‌منظور جداسازی با محافظت که از میله‌های عمودی و سیم‌های خارداربرای جلوگیری از عبور بر پا می‌سازند. مانعی مصنوعی ساخته شده از میله‌های فلزی یا چوبی که به‌منظور حصارء جداسازی و -------- صفحهٔ بعد -------- طیقه‌بندی عوارضش ادامه جدول پ.۹-۱- زیر کلاس برج آبی سازه‌های دیگر ۶ و ل کلاس‌های اصلی, زیر کلاس و عارضه به‌همراه تعاریف سازه‌ای نسبتا بلند که به‌منظور دیده‌بانی یا نگهبانی مناطق اطراف ایجاد شده است. سازه‌ای در محوطه‌ی فرودگاه که ماموران ذیربط برای هدایت و کنترل آمد و شد هوایی از آن استفاده می‌کنند. میله‌های چوبی یا سیمانی بلند و باریک که سیم برق (فشار ضعیف یا متوسط) یا تلفن» یا تلگراف روی آن قرار می‌گیرد. سازه‌ای بلند و فلزی نگهدارنده کابل‌ها یا انتقال دهنده نیروی برق (فشار قوی). سازه‌ای بلند و معمولا فلزی برای نگهداری آنتن‌های مخابراتی و دریافت و ارسال و مخابره امواج رادیویی» تلویزیونی و غیره. سازه‌ای امتداد یافته در آب برای پهلو گرفتن انواع شناورها یا محل تفریح. سازه‌ای کوچک در مسیر کانال‌ها یا رودخانه‌ها که به دلایلی از قبیل متوقف ساختن, سازه‌ای مجهز به علایم نوری که به عنوان راهنما و شاخص در ناوبری دریایی به کار می‌رود. سازه‌ای ساخته شده عمود بر مسیرهای انتقال آب به‌منظور کنترل شدت جریان آب. دیواره‌ای عمود بر جهت جریان آب رودخانه, که با هدف تجمع و استحصال آب در پشت آن احداث می‌شود. مانع (خاکریز) ساخته شده در جهت عمود بر جریان آب رودخانه, با هدف تجمع و استحصال یا انحراف جهت جریان آب. دیواره‌ای ساخته شده از سنگ یا بتون در ساحل, برای بیشگیری از فشار ضربه های موج پا حفاظت بند یا ساحل. سقفی معمولا سبک برای حفاظت از نور خورشید. باران و برف در فضایی باز. سطحی بر امده و هموار که با مصالح ساختمانی می‌سازند. و موارداستفاده متعدد برای منظورهای خاص دارد. بنایی عمومی برای عبور و مرور عابر برای رفتن از یک سطح ارتفاعی به سطح ارتفاعی دیگر. پله های داخل حیاط ساختمان‌ها را شامل نمی‌شود. مسیر عبور وسایل نقلیه‌ی موتوری به‌منظور اتصال دو نقطه‌ی مشخص. این نوع مسیر فاقد تقاطع همرسطح بوده, عرض بیش از ۱۲ متر دارد. مسیرهای رفت و برگشت. با مانع از یکدیگر جدا شده دارای روسازی اسفالت می‌باشد. آزاد راه پا بزرگراهی که در زمان جمع‌آوری اطلاعات تحت عملیات ساختمانی قرار دارد. مسیر عبور وسایل نقلیه‌ی موتوری که زیرسازی, آبنیه‌ی فنی و جزیره‌ی وسط دارد. مشخصات این نوع مسیر مانند آزاد راه است با این تفاوت که ممکن است تقاطع هم‌سطح مسیر عبور وسایل نقلیه‌ی موتوری دارای زیرسازی» بستر آسفالت و ابنیه‌ی فنی در مناطق خارج از شهر. این مسیرها ممکن است دارای تقاطع هم‌سطح باشند. دو قسمت رفت و برگشت با خط کشی از یکدیگر تفکیک می‌شود و عرض بیش از ۱۲ متردارد. مسیر دردست احدات عبور وسایل نقلیه‌ی دارای زیرسازی و ابنیه فنی. مسیر عبور وسایل نقلیه‌ی بدون آبنیه‌ی فنی و زیرسازی که در اثر عبور و مرور وسایل نقلیه ایجاد شده است و عرض کم‌تر از ۳ متر دارد. -------- صفحهٔ بعد -------- سس ادامه جدول پ.۱-۹- راهنمای عمق‌یابی مخازن سدها ل کلاس‌های اصلی زیر کلاس و عارضه به‌همراه تعاریف مسیر عبور وسایل نقلیه‌ی دارای زیرسازی و ابنیه فنی بدون رویه آسفالت و دارای روسازی شنی. مسیر عبور بدون ابنیه‌ی فنی و زیرسازی. سطحی زیرسازی شده بدون رویه‌ی اسفالت در حاشیه کناری جاده‌ها و مسیرهای راه آهن. بلوک‌های سیمانی ساخته شده که به صورت خطی کنار هم قرار داده می‌شوند تا دو مسیر یا محدوده را از هم جدا نمایند (معمولا در معابر استفاده می‌شوند). خیابان اصلی در مناطق شهری با رویه‌ی اسفالت که برای عبور وسایل نقلیه استفاده می‌شود و معمولاپیاده‌روهایی در دو سوی سواره‌رو دارد. مسیری منشعب از خیابان‌های اصلی و دیگر خیابان‌ها که معمولاا جدول‌بندی ویژه سواره‌رو و پیاده‌رو ندارد. مسیراختصاصی برای عبور اتوبوس‌های برقی در خیابان» که معمولا بخشی از خیابان را برای این منظور اختصاص داده باشند. عارضه‌ای در وسط خیابان به‌منظور جداسازی مسیر رفت ازمسیر برگشت. محوطه‌ای در محل تقاطع چندین خیابان به‌منظور ایجاد سهولت در تغییر مسیر وسایل مسیری خطی دارای ریل‌های فلزی که برای عبور قطار استفاده می‌شود. این مسیر به مسیر خطی در حال ساخت که برای عبور قطار استفاده خواهد شد. پهنه‌ای بزرگ از آب که در اثر پیش رفتگی آب به داخل خشکی به وجود آمده و از سه قسمت توسط خشکی محصور می‌باشد. پهنه‌ای بزرگ از آب در داخل خشکی, که به آب‌های آزاد متصل است. پهنه‌ی بزرگ آبی حاوی آب شیرین یا شور که کاملا با خشکی احاطه شده باشد. دریاچه ممکن است در برخی از فصول دارای آب باشد و در برخی فصول کم آب یا حتی خشک عارضه‌ای طبیعی که به صورت شیاری در خط القعر زمین امتداد یافته و محل عبور و هدایت آب‌های سطحی و یکی از مشخصه‌های مهم نمایش ارتفاعی توپوگرافی است. آبریز نیز همان آبرو است (در نقشه‌های قبلی). خشکی‌های بیرون زده از آب که به صورت دایمی در وسط رودخانه‌ها وجود دارند. اب‌های جاری در سطح زمین که در امتداد طولانی جریان دارند و به صورت دایمی یا شیاری مصنوعی در روی زمین که در مناطقی که سطح آب‌های زیر زمینی بالا است به‌منظور هدایت آب به بیرون از منطقه‌ایجاد می‌شود. عارضه‌ای مصنوعی برای آبرسانی که دیواره و کف آن اغلب از مصالح ساختمانی نظیر بتن یا مصالح مقاوم ساخته شده و ممکن است رو باز یا رو بسته باشد. -------- صفحهٔ بعد -------- طبفه‌بندی عوارض سس ادامه جدول پ.۹-۱- ساختمان و بلوک ساختمان ۶۵ ل کلاس‌های اصلی» زیر کلاس و عارضه به‌همراه تعاریف محل عبور سیلاب در فصول بارندگی که بستری از شن و ماسه دارد و شکل منظم هندسی ندارد. مسیر آبی طبیعی یا مصنوعی که برای آبرسانی, انتقال آب یا جمع‌آوری آب‌های سطحی ایجاد گردیده یا به صورت طبیعی در جهت شیب جریان پیدا کرده باشد. بدیهمی است جوب‌های داخل خیایان‌ها با عنوان جوی و جدول شناخته می‌شوند. محل ریزش توده آبی که از بلندی به صورت قائم یا با شیب تند فرو می‌ریزد. آبگیر مصنوعی که به‌منظور ذخیره‌ی آب. پرورش ماهی, یا شنا مورد استفاده قرار می‌گیرد. حفره‌ای مصنوعی در سطح زمین که به‌منظور استخراج آب‌های زیرزمینی ایجاد شده محل خارج شدن و جریان یافتن آب از زمین به طور طبیعی, که گاهی به صورت منشاء جریان آب در آبتدای نهرها مشاهده می‌شود. چاه‌های متعددی که به‌منظور ایجاد مجرایی در زیرزمین حفر شده و این مجرا آب زیر زمینی کوهپایه‌ها را به دشت‌ها روان می‌سازد تا به مصرف کشاورزی و غیره برسد. پهنه زمینی که به علت نداشتن راه زه کشی. رطوبت در آن اشباع شده» به حالت سست و اسفنجی در آمده, گاه آب تمام آن را فرا گرفته یا گیاهانی بر آن روییده است. سطحی پوشیده از آب دارای جریان کند که معمولا در کنار چشمه‌ها یا رودخانه‌ها قرار دارد. پهنه‌ی کم عمق از آب محصور در خشکی, که معمولا از آب شیرین اشباع شده. راکد با پوششی از گیاهان خودرو است. این منطقه معمولا با ماسه‌های ساحلی از دریا و یا دریاچه توده آب نسبتاً وسیع که در رمینی پست مانده و گندیده است. گیاهی است که اکثریت عناصر تشکیل دهنده آن انواع مختلف نی می‌باشد. نیزار معمولا در حاشیه رودخانه‌ها و دریاچه‌ها مشاهده می‌شود. ۱ دارد. برآمدگی مسطح جلوی ساختمان به داخل حیاط است که ایوان (مهتابی - بهارخواب) نیز سازه‌ای است نسبتا دایمی» دارای دیوار در اطراف و سقفء که احداث شده و نمی‌توان آن را به صورت بلوکی با ساختمان‌های دیگر ترسیم کرد. ساختمانی که هنوز عملیات ساختمانی سفت کاری آن به پایان نرسیده باشد. برآمدگی و راه ارتباطی به بام ساختمان, که در انتهای راه پله طبقات. بالای پشت بام ساختمانی در کنار زمین‌های کشاورزی که در آن تجهیزات پمپ کردن آب برای بیرون کشیدن آب از جاه استفاده می‌شود. سازه‌ای معمولا با سقف شیشه‌ای بر روی بام یا در محوطه ساختمان‌ها که به‌منظور نوردهی نگهداری و پرورش گل و گیاه ایجاد می‌شود. -------- صفحهٔ بعد -------- و ادامه جدول پ.۱-۱- ۱ ساختمان فرهنگی و مذهبی ساختمان آموزشی و بهداشتی راهنمای عمق‌یابی مخازن سدها 93۹و ل کلاس‌های اصلی, زیر کلاس و عارضه به‌همراه تعاریف ساختمانی معمولا در نواحی خشک. برای نگهداری آب در زیر زمین. ایستگاه‌های آتش نشانی برای اطفای حریق و ارائه‌ی خدمات ایمنی. ساختمانی برای آرد کردن غلات., که در آن از نیروی باد.ء آب» برق و غیره استفاده می‌شود. ساختمان و تاسیسات مختلف برای انجام آمور و ارائه‌ی خدمات شهری. ساختمانی برای توقف وسایل نقلیه. ساختمان, اطاق یا اطاقکی که به انجام امور پستی اختصاص دارد. ساختمان محل استقرار نیروهای انتظامیء اعم از ناحیه‌های انتظامی داخل یا خارج از شهر. ساختمان اختصاص یافته به دادرسی و رسیدگی به دعاوی و اختلافات (دادسراء دادگاه). ساختمانی برای نگهداری و پرورش دام. ساختمان دولتی مختص انجام آمور آداری. ساختمانی که به انجام امور تجاری اختصاص یافته باشد. مانند پاساژ, بازارچه و غیره. ساختمانی که فعالیت‌های ورزشی در آن انجام شود. مانند استخرهای سرپوشیده» سالن‌های والیبال, بسکتبال و غیره. ساختمان مختص کارهای اداره‌ی شهرهاء اعم از نواحی شهری, مناطق یا ساختمان‌های دیگر, برای انجام آمور مربوط به شهرداری‌ها. ساختمان مختص نگهداری و پرورش طیورء که معمولا دارای ساختمان‌هایی با شیروانی و ردیف‌های منظم هواکش در سقف است. مکانی که در آن امکان اقامت موقت. صرف غذا و خدمات رفاهی دیگر برای مسافران تأمین می‌شود. مکانی که در آن یکی از فرزندان و یا نوادگان امامان دوازده گانه به خاک سپرده شده باشد. این ساختمان‌ها معمولا دارای سقفی گنبدی هستند. ساختمان یا سازه‌ای که به عنوان یاد بود اشخاص و با وقایع احدات شده باشد. ساختمانی برای برپایی مراسم فرهنگی - هنری. ساختمانی برای برپایی مراسم فرهنگی - هنری. ساختمانی که به جمع‌آوری, نگهداری و استفاده عموم از کتاب اختصاص یافته است. عبادتگاه پیروان دین مسیح که معمولا بر روی سقف آن صلیب نصب شده است. عبادتگاه پیروان دین زرتشت. عبادتگاه پیروان دین بهود. عبادتگاه پیروان دین اسلام. مساجد معمولا سقف گنبدی شکل و مناره دارند. ساختمانی که محل دفن اشخاص است. ساختمانی برای نگهداری و نمایش اشیای تاریخی, فرهنگی-هنری و با ارزش. ساختمانی مختص انجام امور درمانی و بستری شدن بیماران. ساختمان آموزشی مربوط به مراکز آموزش عالی. ساختمانی برای انجام آمور درمانی به صورت سرپایی. ساختمان آموزشی برای تحصیل دانش آموزان اعم از مدارس آبتدایی راهنمایی» دبیرستان -------- صفحهٔ بعد -------- طبفه‌بندی عوارض سس ادامه جدول پ.۹-۱- ایستگاه و پایانه منطقه تجاری و اداری ۸۷ ل کلاس‌های اصلی, زیر کلاس و عارضه به‌همراه تعاریف تعریف محدوده‌ای شامل ساختمان و تاسیسات مختلف به‌منظور حبس کردن محکومان. هر محدوده متعلق و تحت نظر یا مربوط به نیروهای مسلح کشور به غیر از پاسگاه نیروی انتظامی محدوده‌ای در حاشیه‌ی خیابان به‌منظورپیاده یا سوار کردن مسافران. محدوده‌ای شامل ساختمان‌های مختلف, سکوء مراکز ارائه‌ی خدمات عمومی (به مسافر) ترن و غیره. ایستگاه مترو نیز تحت همین عارضه آورده می‌شود. محدوده‌ی مورد استفاده برای توقف وسایل نقلیه. شامل هر دو نوع کنار جاده ای و روباز. محدوده‌ای شامل ساختمان‌های مختلف. سکوء مراکز ارائه‌ی خدمات عمومی (به مسافر و اتوبوس) و محل توقف اتوبوس‌ها. چادری که برای اطراق و اسکان عشایر کوج رو مورد استفاده قرار می‌گیرد. منطقه‌ای که برای اطراق و اسکان موقت. مورد استفاده قرار می‌گیرد. محدوده‌ای شامل تجهیزات مکانیکی, که برای تنظیم فشار و راندن آب یا سایر سیالات (مانند گاز) در طول لوله‌های انتقال مورد استفاده قرار می‌گیرد. محدوده‌ای یا ساختمانی شامل تجهیزات مختلف که به‌منظور تغییر ولتاز و توزیع برق مورد استفاده قرار می‌گیرد. محدوده‌ای شامل ساختمان» حوضجه‌ها و تجهیزات مختلف که به‌منظور تصفیه‌ی آب با فاضلاب مورد استفاده قرار می‌گیرد. محدوده‌ای شامل تاسیسات مختلف. برای سوخت‌گیری وسایل نقلیه و عرضه‌ی سوخت. محدوده‌ای شامل ساختمان‌ها و تجهیزات مختلف که برای تولید محصولی مورد استفاده قرار می‌گیرند. محدوده‌ای در سطح زمین شامل تاسیسات مختلف دارای مواد معدنی مانند سنگ. شن. ماسه و غیره. در مورد معادن زیرزمینی,دهانهُ آنها آورده می‌شود. محلی که برای به خاکسپاری افراد فوت شده اختصاص داده شده است. محدوده‌ای شامل ساختمان, آرامگاه و اماکن مختلف باستانی. محدوده‌ای شامل ساختمان و اماکن مذهبی مانند امامزاده» مقبره» مسحد و حرم که برای زیارت در نظر گرفته شده است. محدوده‌ای شامل سکو و سایبان که برای انبار و نگهداری کالاهای مختلف مورد استفاده قرار می‌گیرد. محدوده‌ای شامل ساختمان‌ها که برای انبار و نگهداری کالاهای مختلف مورد استفاده واقع می‌شود. محدوده‌ای شامل ساختمان و تاسیسات مختلف که به فعالیت‌های مختلف تجاری اختصاص یافته است. محدوده‌ای شامل ساختمان و تاسیسات مختلف که به‌عنوان محلی دایمی برای برگزاری نمایشگاه مورد استفاده قرار می‌گیرد. -------- صفحهٔ بعد -------- ادامه جدول پ.۱-۹- زیر کلاس منطقه تفریحی محدوده‌های کشوری منطقه اسقاطی خط انتقال مخزن خط لوله چاه نفت و گاز تابلو جح ل کلاس‌های اصلی, زیر کلاس و عارضه به‌همراه تعاریف محدوده‌ای شامل تاسیسات و امکانات مختلف که برای نگهداری حیوانات به کار می‌رود تا در معرض تماشای عموم قرار گیرند. گردشگاه عمومی به صورت باغ بزرگ پر گل و گیاه و درخت و وسایل بازی کودکان و تاسیسات خدماتی. زمین‌های اختصاصی که شامل تاسیسات مختلف ورزشی باشد. مانند پیست اسکی. استادیوم‌های ورزشی و استخرهای شتا. خطوط فرضی و قراردادی برای تفکیک استان‌ها براساس تقسیمات کشوری. خطوط فرضی و قراردادی برای تفکیک بخش‌ها براساس تقسیمات کشوری. خطوط فرضی و قراردادی برای تفکیک کشورها براساس تقسیمات بین المللی. محدوده‌ی ساختمان‌ها و اراضی زراعی اطراف روستا. خطوط فرضی و قراردادی برای تعیین حدود شهرستان‌ها. حد نهایی شهرها و یا تقسیمات داخلی شهرها براساس تقسیمات شهرداری‌ها. باقیمانده‌ی رو به زوال رفته یا تخریب شده یک سازه یا یک محوطه که در حال حاضر غیرقابل استفاده باشد. محدوده‌ای که برای جمع‌آوری, نگهداری, تخریب یا فروش مجدد اجناس فرسوده مورد استفاده قرار می‌گیرد. مانند قبرستان ماشین. محدوده‌ای که برای جمع‌آوری زباله, به‌منظور دفن,تبدیل یا سوزاندن آنها, در نظر گرفته شده است. مسیر کابل‌های فشار قوی برق که بر روی دکلهای انتقال نیرو نصب شده‌اند. سیم‌های شبکه‌ی تلفن و تلگراف نصب شده روی تبرهای به خصوص. که معمو لا در مناطق خارج از شهر خصوصا در امتداد جاده‌ها و خطوط راه آهن قرار دارند. مسیر کابل‌های تله کابین که برای حمل و نقل باریا مسافر با کابین‌های به خصوص مورد استفاده واقع می‌شود. محفظه‌ای برای ذخیره‌ی گاز. معمولا به شکل استوانه پا کره و از جنس فلز. محفظه‌ای برای ذخیره کردن نفت. معمولا به شکل استوانه و از جنس فلز. لوله‌های واقع بر سطح زمین.برای انتقال آب از نقطه‌ای به نقطه‌ی دیگر. لوله‌های انتقال گازء که در مناطق خارج از شهر روی زمین خوابیده و معمولا بر روی آن لایه‌ای از خاک قرار گرفته است. لوله‌های انتقال نفت, که دارای شکل منظم هندسی‌اند. حفره‌ای مصنوعی و استوانه‌ای شکل در زمین (خشکی, دریا) به‌منظور استخراج گاز با حفره‌ای مصنوعی با تاسیسات و ... که تلمبه روی سطح زمین یا درب ایجاد شده وء نفت صفحه‌ای بزرگ که برای تبلیغات طراحی شده و معمولا در کناره جاده‌ها و بزرگراه‌ها قرار دارد. چراغ های خاص هدایت رانندگان هنگام گذر ازمحل تقاطع‌ها. -------- صفحهٔ بعد -------- طبفه‌بندی عوارض سس ادامه جدول پ.۹-۱- اخ ۳ ل کلاس‌های اصلی» زیر کلاس و عارضه به‌همراه تعاریف دستشویی و توالت قابل استفاده‌ی عموم در معابر و مکان‌های عمومی. تیرهای چوبی و سیمانی یا فلزی خاص نصب چراغ روشنایی در خیابان‌ها. معابر و "ماکن عمومی مانند پارک و غیره. دریجه‌های خاص دسترسی به تاسیسات و آب. فاضلاب, مخابرات و تاسیسات دیگر در خیابان‌ها و اماکن عمومی. سطل یا محفظه‌ی نگهداری موقت زباله و اشغال برای حمل به محل جمع‌اوری زباله. شیرهای آب اطفای حریق در محل‌های خاص واقع در خیابان‌های اصلی یا فرعی سطح بر آمدگی مصنوعی واقع بر سطح زمین که از انباشته شدن خاک یا شن خارج شده از زمین‌های اطراف یا مناطق دیگر به وجود آمده باشد. و بالعکس حفره‌ای که خاک یا شن آن برای استفاده‌های مختلف خارج شده باشد. فضای خالی داخل زمین که به‌طور طبیعی به وجود آمده و با فضای خارج زیر پوسته زمین با روزنه یا دهانه‌ای اتصال داشته باشد. این عارضه در صخره‌های دریایی و همچنین در زمین‌های آهکی بیش‌تر دیده می‌شود. نقطه‌ای که ضرورتا بر روی زمین وجود نداشته و ارتفاع معین دارد. این نقاط در حد فاصل خطوط تراز یا نقاط مشخص مانند تقاطع راه‌ها ترسیم می‌گردند. شبکه نقاط دارای ارتفاع به صورت منظم یا نامنظمء برای نمایش ارتفاعی زمین و برای مقاصد مهندسی و مدلسازی رقومی. برای نمایش عوارض آنتهای ترانشه یا گودبرداری و دپوء که محل پایان تغییر شیب حاصل است از این تعریف استفاده می‌شود دیواره طبیعی با مصنوعی با شیب زیاد که با توجه به مقیاس خطوط تراز ناشی از شیب تند آن قابل ترسیم نباشد. دیواره‌ای مصنوعی که به‌منظور جلوگیری از پیشرفت آب یا کتترل سیل در زمین‌های پست و سیل گیر احداث می‌شود. توده‌ای از خاک که به طور مصنوعی به‌منظورهای مختلف ایجاد شده و به صورت طولی امتداد یافته باشد. ارتفاع این عارضه معمولابیش از نصف فاصله‌ی خطوط ترازاست. خطوطی که بر روی نقشه ترسیم می‌شود و هر یک نمایش‌گر مکان هندسی نقاط هم ارتفاع است. با این روش نمایش شکل ارتفاعی زمین ترسیم و قابل تجسم می‌شود. این خطوط مذکور با توجه به مقیاس و مشخصات نقشه در فواصل معین ترسیم می‌گردند. خطوطی که بر روی نقشه ترسیم می‌شوند و نمایش‌گر مکان هندسی نقاط هم ارتفاع‌اند. این خطوط که به‌منظور نمایش شکل ارتفاعی زمین ترسیم را و قابل تجسم می‌سازند. منحنی مذکور در مناطقی که به علت وجود موانعی از قبیل سایه, جنگل و غیره سطح زمین به طور کامل قابل رویت نباشد. به‌طور تقریبی برای نمایش شکل ارتفاعی زمین خطوطی ترسیم شده بر روی نقشه که هر یک نمایش گر مکان هندسی نقاط هم ارتفاع است و به‌منظور نمایش شکل ارتفاعی زمین ترسیم می‌گردند. منحنی میزان شاخص تراز اصلی بر روی نقشه نمایش داده می‌شوند. -------- صفحهٔ بعد -------- سس ادامه جدول پ.۱-۹- و ل کلاس‌های اصلی, زیر کلاس و عارضه به‌همراه تعاریف خطوطی بر روی نقشه که هر یک نمایش‌گر مکان هندسی نقاط هم ارتفاع‌اند و به‌منظور می‌شود که فاصله‌ی بین خطوط تراز بیش از ۵ سانتی‌متر باشد. خطوط تغییر شیب در مناطق کوهستانی و تبه ماهور در بالاترین ارتفاع. پرتگاه با توده‌ای ازسنگ که به شکل راست و بلند با شیب بسیار زیادقرار گرفته باشد. این عوارض معمولا" در مناطق کوهستانی و مشرف به دریا واقع‌اند. نقطه‌ای با موجودیت فیزیکی که در سیستم مختصات معین دارای مختصات معلوم باشد. نقطه‌ای با موجودیت فیزیکی که دارای ارتفاع معلوم است. -------- صفحهٔ بعد -------- منابع و مراجع :1 ,۳۷۵۱8 ۲1۷۵۳۵۵۳۵۵16 ا0 کاه ۱12 ۸0۳۵۱۶ -۱ 5 16 ۲1۷۵0۵۲۵0 1۵۳ 1805 58 لک ۱/1۵۲۴ 013 ره 2 ۰ ۹۳۵۳۹ 1102 200 11065 40 ۸206۷ 31200108 1016056 :۶۷ ۳۳۵۳۵۵ ب 165 060006 هه معصنا ها مع م۱120 کم صفککه‌ای -2 ۸ 60616۲۰ 100082016 2 ,10-2-1003 ۳۱/11 .ما0 -د3 8 ۲1۷۵۲۵۳۵0۱6 ۳۵۲ 1351110 000۵ -4 2 ,و ۳۵۱110 ۳۵۳۵۱۵ , 3120 16 01۲ ۲1۵۵۵۵۵۳۵۲ -5 0 م6[ ۲1۷۵02۵0 131۵00۵ ب 0.32 ۳۵11۵0 میک با ق1010 عنطامه ۲1۵۵۵ -6 191 ,۲21223 ۲ 11۹ 16 , 20616 عه] مهم ارگ ۲1۷۵۵۵۵۵۳۵ 5 4 بخ 2۳ ,و5 نامع 11۷۵۵ ۵۳ کلحعلمهاگ 110 -7 ]0۷/۳[۲] .۳.۳ ۳۵15 200 600050 1۵۴ عصاو نگ 0۳6 0۹ که [ ۱1۵۵ -8 7 ,ا[ه]آیک آ بااب۳0 -01082۷ 16603 ۵۲ ۳۹ ]۳۲۷.1 .1992 ۳۵۵ وال۷۷ 13010 بر 8 ناگ ۲1۷۵۵۵۵06 -9 68 0۶ 5] ۸۲۳۷۰ 6 ۵۲ 160 .0-2-1003 111 ۳۵ 10 200 ۳۵۱۵۵۵ - عصنوسک عنام۹ ۳۷۵۵۵ -10 20314-00۰ 160 ۷۷۵۹12۱0 ۳۵10۲۹۰ اه کم م0 و۸ 4 ۳۱۹۳۲۵۶ 202 تک 1022 ۸.۳۰ ۳۵۱۵۵۰ 200 عم سیگ ۳۵ 1۵۳ وطام۵ ۲1۵۵۵ -۱۱ 1 ۲10۳۱ ,رگ 01۲ 16021661 ب 132320 ۸1۵ ۵۷ ۳۵۱۵۵ .1511 ۷۵۱ ماس هیک -۱2 ۲و 13۹006 1301۵0 ۳۵1۳۵۵ |00 ۵۲ ع 10 60005 اک ق۳۵۱۵ 11۵۵۵6 1:۵۵ -13 6۰ 10۵0 .1997 1۳۹۵۲۵0۲۲ 160010۵ - ۹۳۷۷1 |00۵۵ -4[ ۶- دستورالعمل‌های تیپ نقشه‌برداری - نشریه شماره ۱۱۹-۲ جلد دوم دستورالعمل‌های تهیه نقشه در مقیاس‌های ۱:۱۰۰ تا ۰ - انتشارات سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور ۷- دستورالعمل‌های تیپ نقشه‌برداری - نشریه شماره ۱۱۹-۲ جلد سوم دستورالعمل‌های تهیه نقشه در مقیاس‌های ۱:۲۰۰۰ تا ۸- دستورالعمل‌های تیپ نقشه‌برداری - نشریه شماره ۱۱۹-۴ جلد چهارم دستورالعمل‌های تهیه نقشه در مقیاس‌های ۰ تا ۱:۵۰۰۰۰ و دستورالعمل‌های تهیه نقشه‌های آبنگاری - انتشارات سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور ۱(- دستورالعمل تهیه نقشه ۱:۵۰۰ و ۱:۱۰۰۰ و ۱:۲۰۰۰ به‌روش فتوگرامتری - انتشارات سازمان نقشه‌برداری کشور -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۴ راهنمای عمق‌یابی مخازن سدها ۳- آیین‌نامه نظارت و کنترل فنی بر عملیات و خدمات نقشه‌برداری نشریه ۲۵۳ - انتشارات سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور ۳- آنالیز تعرفه‌های خدمات نقشه‌برداری گزارش داخلی سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور ۴- نویسنده: آقای مهندس علی اسلامی راد ۵- کتاب نقشه‌برداری - نویسنده: دکتر دوالفقاری ۶- کتاب نقشه‌برداری - نویسنده: مهندس شمش نوبخت