معاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رییس جمپور وزارت نیرو - شرکت توانیر

⚠ این متن با نرم‌افزار از روی تصویر خوانده شده و ممکن است خطا داشته باشد؛ برای استناد، اصلِ سند را ببینید. جمپوری اسلامی ایران نشریه شماره ۶۵۱-۲ معاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رییس جمپور وزارت نیرو - شرکت توانیر معاونت نظارت راهبردی طرح تهیه ضوابط و معیارهای فنی صنعت برق دفتر نظام فنی اجرایی مد ده اواا وان ( ی ناد ۱ -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- جمهوری اسلامی ایران مشخصات فنی عمومی و احرابی پست ها خطوط فوق توزیع و انتقال شینه و هادی ها دریست های فشارفوی نشریه شماره ۴۵۱-۲ معاونت برنامه ریزی و نظارت راهبردی رییس جمهور ‏ وزارت نیرو - شرکت توانیر معاونت نظارت راهبردی طرح تهیه ضوابط و معیارهای فنی صنعت برق دفتر نظام فنی اجرایی انش که ده ۳۳ -------- صفحهٔ بعد -------- ریاست جمهوری معاون برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی بخشنامه به دستگاه‌های اجرایی مهندسان مشاور و پیمانکاران ۱۳۳/۸ موضوع : مشخصات فنی عمومی و اجرایی پست‌ها و خطوط فوق توزیع و انتقال - شینه و هادی‌ها در پست‌های فشار قوی (جلد اول) و (جلد دوم) به استناد آیین‌نامه استانداردهای اجرایی طرح‌های عمرانی » موضوع ماده (۲۳) قانون برنامه و بودجه و در چارچوب نظام فنی و اجرایی کشور (مصوبه شماره 2۲۳۳۹/ت ۳۳۶۹۷ه. مورخ ۱۳۸۵/۶/۲۰ هیأات محترم وزیران)» به پیوست نشریه شماره ۴۵۱ دفتر نظام فنی اجرایی» با عنوان «مشخصات فنی عمومی و اجرایی پست‌ها و خطوط فوق توزیع و انتقال - شینه و هادی‌ها در پست‌های فشار قوی (جلسد اول) و (دوم)» از نوع گروه سوم ابلاغ می‌شود. دستگاه‌های اجرایی, مهندسان مشاورء پیمانکاران و عوامل دیگر می‌توانند از این نشریه به عنوان راهنما استفاده کنند و در صورتی که روش‌هاء دستورالعمل‌ها و راهنمای بهتری در اختیار داشسته باشندء رعایت مفاد این بخشنامه الزامی نیست. عوامل یاد شده باید نسخه‌ای از دستورالعمل‌هاء روش‌ها یا راهنماهای جایگزین را به دفتر نظام فنی اجرایی» ارسال کنند. 530034 -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- اصلاح مدارک فنی خواننده گرامی: دفتر نظام فنی اجرایی معاونت برنامه ریزی و نظارت راهبردی رییس جمهور با استفاده از نظر کارشناسان برجسته. مبادرت به تهیه این دستورالعمل نموده و آن را برای استفاده به جامعه مهندسی کشور عرضه نموده است. با وجود تلاش فراوان» این اثر مصون از ایرادهایی نظیر غلطهای مفهومیء فنی» ابهام» ایهام و اشکالات موضوعی نیست. از این رو از نسما خواننده کرامی صمیمانه نقاضا دارد در صورت مشاهده هرکونه ایراد و اسکال فنی, مراتب را به صورت زی رگزارس فرمایید: ۱( شماره بند و صفحه موضوع مورد نظر را مشخص کنید. ۲- ایراد مورد نظر را به صورت خلاصه بیان دارید. ۳ در صورت امکان» متن اصلاح شده را برای جایگزینی ارسال نمایید. ۴- نشانی خود را برای تماس احتمالی ذکر فرمایید. کارشناسان این دفتر نظرهای دریافتی را به دقت مطالعه نموده و اقدام مقتضی را معمول خواهند داشت. پیشاپیش از همکاری و دقت نظر جنابعالی قدردانی می‌شود. نشانی برای مکاتیه: تهران, میدان بهارستان» خیابان صفی علی شاه معاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رییس جمهورء دفتر نظام فنی اجرایی سازمان مرکزی- تهران ۱۱۴۹۹۴۳۱۴۱- خیابان صفی علی شاه اور رشن ۸ ۱۱ -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- بسمه تعالی در اجرای ماده ۲۳ قانون برنامه و بودجه و در چارچوب نظام فنی و اجرایی کشور و به منظور تعمیم استانداردهای صنعت برق و ایجاد هماهنگی و یکنواختی در طراحی و اجرای پروژه‌های مربوط به تولید. انتقال و توزیع نیروی برق, معاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی ریاست جمهوری (معاونت نظارت راهبردی" دفتر نظام فنی اجرائی) با همکاری وزارت نیرو - شرکت توانیر در قالب طرح «ضوابط و معیارهای فنی صنعت برق» اقدام به تهیه مجموعه کاملی از استانداردهای مورد لزوم نموده است. نشریه حاضر با عنوان « مشخصات فنی و عمومی و اجرایی شینه و هادی ها در پست‌های فشارقوی - جلد دوم» در برگیرنده مباحث مربوط به شینه‌ها و هادیها شامل کلیات و تعاریف. معیارهای طراحی و مهندسی» آزمونهای نوعی (که به منظور بررسی و تایید مشخصات فنی شینه‌ها و هادیها انجام می‌گردد) و آزمونهای جاری (که برای تش‌خیص نقایص و خطاهای موجود در ساختار شینه‌ها و هادیها صورت می‌گیرد) می‌باشد. معاونت نظارت راهبردی به این وسیله از کوشش‌های دست‌اندر کاران به ثمر رسیدن این نشریه و همچنین سازمان‌ها و شرکت‌های مهندسی مشاور که با اظهارنظرهای سازنده خود این معاونت را در جهت غنا بخشیدن به آن یاری نموده‌اند سپاسگزاری و قدردانی نموده و توفیق روزافزون آنان را از درگاه ایزد یکتا آرزومند است. معاون نظارت راهبردی ۱۳۸۷ -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- مشخصات فنی عمومی و اجرایی پست ها و خطوط فوق توزیع و انتقال - شسینه و هادی ها در پست های فشار قوی (جلددوم) نشریه شماره ۶۵۱-۲ تمهیه کننده این مجموعه به وسیله شرکت مهندسین مشاور نیرو با همکاری آقایان مهندسین شهرام کاظمی, دکتر عارف درودی و دکتر سید حسین حسینیان تهیه و تدوین شده است و توسط آقای اسماعیل زارعی مورد ویراستاری قرار این نشریه همچنین در کمیته فنی طرح با مشارکت مجری و مشاور طرح و نمایندگان شرکت‌های مهندسی مشاور تحت پوشش وزارت نیرو به شرح زیر بررسی» اصلاح و تصویب شده است. آقای مهندس جمال بیاتی وزارت نیرو *< سازمان توانیر 7 مجری طرح آقای مهندس بهمن اه مرادی سازمان توسعه برق ایران آقای مهندس علیرضا خیری وزارت نیرو- دفتر استانداردهای برق و انرژی خانم مهندس بهارک دانش نیا شرکت مشانیر آقای دکتر عارف درودی مهندسین مشاور نیرو آقای مهندس علی رحیم زاده خوشرو معاونت برنامه ریزی- دفتر فنی شبکه آقای مهندس سید حسن عرب اف شرکت مهندسین مشاور قدس نیرو آقای مهندس هادی قیاسی معاصر شرکت مهندسین مشاور قدس نیرو آقای مهندس حامد نفیسی مهندسین مشاور نیرو آقای مهندس سید جمال الدین واسعی . پژوهشگاه نیرو اقای مهندس احسان الّه زمانی وزارت نیرو ‏ سازمان توانیر < دبیر کمیته فنی مسوولیت کنترل و بررسی نشریه در راستای اهداف دفترنظام فنی اجرائی به عهده آقایان مهندسین محمدرضا طلاکوب و پرویز سیداحمدی بوده است. -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- عنوان ذمرست مندرجات ارم تن یی رین نی نی نی یی نی ین رین من یی یی یی ین یییییی خن من سین خن من سین رت را ار رو ری ار رت ری ری ری ار ویر رت را را رو ری ری ری کر را را یر ار ار متا تسه رد خر نم مدمه در در رن نیت رت را ار رو ری ار رت ری ری ری ار ور رت را در ور ری ری رت را را یر ار در ار را مت تیتر ار ار را تر را تر ار ری تر رک را را را را ری تر ار ری را ار بر رد خر من مدمه اتم رد را ری ار رک را یر یر یر ور ار یر در یر را رو را یر یر یر تر را یر ور را ار تر اتم رد را ری رو یر یر ار را یر یر یر ور ار یر در یر یر را رو را یر یر یر تر را یر ور را ار تر تیتر در را را را تر را ری تر ار را را ار بر رد خر مدمه اتم رد را ری رو ری تر را یر یر یر ور ار یر در یر را رو را یر یر یر تر را یر ور را ار تر ار نتسه تیتر در را را را تر ار را ری را و ار ار را را را تر را ری تر ار ری را ار تین در در دن نر ۱-۳-۱ ساختمان و خصوصیات شینه‌های سخت و بر رت رت رت کر در رت کر خر ترش رت خر مر رم مدا ۳-۴-۱- پدیده‌های الکتریکی و مکانیکی تاثیرگذار بر شینه‌ها و ۵-۴-۱- کمیات مور در انتخاب نوع شینه‌ها ... رک س ‏ سممممنمننمنن من منسسنت -------- صفحهٔ بعد -------- ۲- مقدمه و و و و و و و و ما ۱ ۱-۲- کلیات ب تب ۵ ۲-۲- اطلاعات مورد نیاز جهت طراحی 2 ۱۵ ۱-۲-۲- جریان نامی شینه‌ها وم یمهم مه وم 0/8 ۲-۲-۲- سطح اتصال کوتاه پست یووم مهم 0/8 ۳-۲-۲- شرایط محیطی و ارتفاع محل پست و م08 ۴-۲-۲- اطلاعات عمومی پست و وم موم مه وم 0/8 ۳-۲- عوامل تاثیرگذار در انتخاب شینه ری ۱۱ ۱-۳-۲ حداکثر درجه حرارت دائمی محاز م۱ ۲-۳-۲- جریان مجاز دائمی وی وی و موم مهم ۱6 ۱-۲-۳-۲- جریان مجاز دائمی شینه‌های سخت ۳۳ ۲-۲-۳-۲ جریان مجاز دائمی شینه‌های نرم ۱۳۵ ۳-۳-۲- کرونا و تداخلات رادیویی و و موم همم مه ۱۳۵ ۴-۳-۲- تنشهای حرارتی ناشی از اتصال کوتاه موم ۱۳ ۱-۴-۳-۲- کلیات مد و ۳ ۲-۴-۳-۲ محاسبه معادل حرارتی جریان کوتاه مدت ۳۱ ۵-۳-۳۲ نیروهای وزنی شینه و و و و ۳0 ۱-۵-۳-۲- نیروی وزن هادی بر ۲-۵-۳-۲ نیروی ناشی از وزن میرا کننده‌ها ۳ ۳-۵-۳-۲ نیروی ناشی از وزن بخ ۳ ۴-۵-۲-۲ نیروی ناشی از وزن اجرام متمر کز ۸ ار ۶-۳-۲- نیروهای ناشی از باد ار ۷-۳-۲- نیروها و تنشهای ناشی از جریان اتصال کوتاه در شینه‌های سخت ۱۳۹ ۱-۷-۳-۲- نیروهای وارد شده بر هادی‌های سخت ۱۳ ۲-۷-۳-۲ تنشهای وارد شده بر شینه‌های سخت را ۳-۷-۲-۲ نیروهای وارد شده بر نگهدارنده‌های هادی‌های سخت (مقره‌های اتکایی) یر را ۴-۷-۳-۲- تنشها و نیروهای وارد شده بر هادی و نگهدارنده‌های شینه‌های سخت بادر نظرگرفتن نوسانات هادی ........ ۴۱ ۸-۳-۲- نیروها و تنشهای ناشی از جریان اتصال کوتاه در شینه‌های نرم ری ۱-۸-۳-۲- پارامترهای مشخصه ۳۳ ۲-۸-۳-۲ نیروی کششی وارد شده بر هادی در حین اتصال کوتاه»(۲1) ۳ ۳-۸-۳-۲ نیروی کششی وارده شده بر هادی پس از رفع اتصال کوتاه» (]۲) یر را -------- صفحهٔ بعد -------- ۴-۸-۲-۲- جابجایی افقی هادی؛ دار و حداقل فاصلهٌ هوایی؛ 211 با را ۵-۸-۳-۲ نیروی کششی ۳۳۱ ناشی از نزدیک شدن هادی‌های باندل دی ۹-۳-۲- بارگذاری مجاز برروی نگهدارنده‌های شینه از دیدگاه آثار الکترومکانیکی ی ۱-۹-۳-۲- بارگذاری مجاز بر روی مقره‌های اتکائی, پایه نگهدارنده و اتصالات اه ۲-۹-۲-۲ بارگذاری مجاز بر روی زنجیره مقره و اتصالات 0 ۱۰-۳-۲- حداکثر طول اسپن مجاز شینه‌های سخت ار ۱-۱۰-۳-۲- حداکثر طول اسپن مجاز از دیدگاه حداکثر انحراف عمودی مجاز ۸۱ ۲-۱۰-۳-۲- حداکثر طول اسپن مجاز از دیدگاه حداکثر تنش مجاز هادی ما۸۵ ۱۱-۳-۲- سیم میرا کننده ار ۴-۲- روش گام به گام طراحی شینه رازه ۱-۴-۲- طراحی شینه‌های سخت: زر ۲-۴-۲- طراحی شینه‌های نرم همم و ۵-۲- مثالهایی از طراحی شینه‌های نرم و سخت پستهای فشار قوی ۳ ۱-۵-۲- مثال اول ی دا ۱-۱-۵-۲ اطلاعات مورد نیاز جهت طراحی ی هرد ۲-۱-۵-۲ انتخاب سطح مقطع هادی بر اساس جریان مجاز دائم» تحت شرایط طراحی رها ۳-۱-۵-۲- بررسی سطح مقطع انتخاب شده از دیدگاه تنش‌های حرارتی ناشی از اتصال کوتاه ۸۳ ۴-۱-۵-۲- بررسی سطح مقطع انتخاب شده از دیدگاه تنش‌های مکانیکی حاصل از اتصال کوتاه دما ۵-۱-۵-۲- بررسی شینه از دیدگاه حداکثر طول اسپن محاز ری یی ما ۲-۵-۲ مثال دوم ام ۱-۲-۵-۲ اطلاعات مورد نیاز جهت طراحی ی یر را ۲-۲-۵-۲ انتخاب سطح مقطع هادی براساس جریان مجاز دائم» تحت شرایط طراحی ۵ ۳-۲-۵-۲ بررسی سطح مقطع انتخابی از دیدگاه پدیده کرونا هار۵ ۴-۲-۵-۲- بررسی سطح مقطع انتخاب شده از دیدگاه تنش‌های حرارتی ناشی از اتصال کوتاه ۵ ۵-۲-۵-۲- بررسی سطح مقطع انتخاب شده از دیدگاه تنش‌های مکانیکی حاصل از اتصال کوتاه ۵ ۶-۲-۵-۲- بررسی فواصل محاز الکتریکی بین هادی‌ها در هنگام نوسانات الکترودینامیکی ناشی از اتصال کوتاه... ۸۱ -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سوم: نیازمندیها و آزمونها ۳- مقدمه دم ۵ ۱-۳- آزموزهای هادیهای رشته‌ای ی ۵ ۱-۱-۳- آزمونهای نوعی و و و و و ۹۳ ۱-۱-۱-۳ آزمون اتصالات در رشته‌های آلومینیومی و فولادی ۹ ۲-۱-۱-۳ آزمون منحنی‌های تنش - کرنش بر روی رشته‌ها و هادی‌ها ی ردنا ۳-۱-۱-۳- آزمون نیروی گسیختگی هادی وک ۱ ۲-۱-۳- آزمونهای نمونه‌ای وم وم مک ۱ ۱-۲-۱-۳ آزمون کشش بر روی مفتولهای آلومینیومی و فولادی ۱ ۲-۲-۱-۳- آزمون پیجش مفتولهای آلومینیومی مک ۱ ۳-۲-۱-۳ آزمون مقاومت الکتریکی مفتولهای آلومینیومی ۱0 ۴-۲-۱-۳ آزمون تنش در یک درصد افزایش طول روی مفتولهای فولادی ۱ ۵-۲-۱-۳- آزمون خاصیت لوله شدن روی مفتولهای فولادی ی یر و ید۱ ۶-۲-۱-۳- آزمون پوشش روی در مفتولهای فولادی ۱ ۷-۲-۱-۳- اندازه‌گیری سطح مقطع هادی ۱ ۸-۲-۱-۳- اندازه‌گیری قطر نهایی هادی ۱ ۹-۲-۱-۳- اندازه‌گیری جرم گریس و جرم واحد طول هادی (جچگالی خطی) ی ۵ ۱۵ ۱۰-۲-۱-۳- آزمون گسیختگی رشته‌های آلومینیومی و فولادی پس از تابیده شدن ۱۱ ۱۱-۲-۱-۳- آزمون وضعیت سطح هادی ۱۱0 ۱۲-۲-۱-۳- آزمون نسبت لایه و جهت لایه هادی: ۱۵۱۰ ۲-۳- آزموزهای هادی‌های لوله‌ای مورد استفاده در شینه‌های سخت ی ۱۵۱۸ ۱-۲-۳- آزمون خواص کششی ۱۵ ۱-۱-۲-۳ تجهیزات آزمون یر ۵۵ ۲-۱-۲-۳ نمونه‌های آزمون 2 ۵ ۵ ۳-۱-۲-۳ تعداد نمونه‌های مورد نیاز یر با ۱۵ ۴-۱-۲-۳- روش انجام آزمون ا ۱8 ۵-۱-۲-۳ موارد جایگزینی نمونه ی ی ۸ ۱۵ ۶-۱-۲-۳- آزموزهای مجدد ۱ ۷-۱-۲-۳- شرایط پذیرش نمونه ۱ ۲-۲-۳- آزمون مقاومت الکتریکی و ۱۳ ۳-۲-۳- آزمونهای ابعادی و و ۱۳ -------- صفحهٔ بعد -------- ۳ ۹ -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- ۱- مقدمه شینه‌ها در شرایط بهره‌برداری عادی و اضطراری پست نقش عمده‌ای را در برقراری جریان و ارتباط خطوط به یکدیگر ایفا می‌نمایند. شینه‌ها طول قابل ملاحظه‌ای را در پست به خود اختصاص می‌دهند. لذا انتخاب نوع مناسب شینه‌ها در قابلیت اطمینان پست.ء ابعاد و اندازه آن و هزینه تجهیزات و براق آلات مورد استفاده دارای اهمیت فراوان می‌باشد. در این فصل انواع شینه‌ها و ۱-۱- کلیات در پست‌های فشارقوی» اتصال الکتریکی کلیه خطوط ورودی و خروجی به یکدیگر توسط شینه‌های فشار قوی امکان‌پذیر می‌گردد و تمامی فیدرها از طریق شینه سراسری به یکدیگر متصل می‌شوند. به همین علت در حالت کلی لازم است شینه‌ها از ظرفیت کافی جهت دریافت تمامی انرژی و توزیع آن برخوردار باشند. با بروز عیب در هر یک از فیدرها و تجهیزات آنهاء جریان اتصالی از طریق تمامی فیدرها به سمت نقطه عیب برگشته و در شینه‌ها با یکدیگر جمع شده» جریان اصلی را تشکیل می‌دهند. در نتیجه ضروری است. شینه‌ها و یراق‌آلات مربوطه از استقامت حرارتی» الکتریکی و مکانیکی کافی در قبال برقراری جریان عیب برخوردار باشند. براین اساس طراحی 9 انتخاب نوع مناسب شینه‌هاء نوع مقره‌های انتخاب شده» روش اتصال خروجی‌ها 9 خطوط به هادی و سطح مقطع آن می‌باشد. جنس شینه‌ها عموماً از مس و آلومینیوم بوده که هر کدام مزایا و معایب مربوط به خود را دارند. در پستهای فشار قوی فضای باز عمدتاً از هادیهای آلومینیومی و یا آلیاژهای آن استفاده می‌گردد. شینه‌ها به دو نوع نرم یا قابل انعطاف و سخت یا صلب تقسیم‌بندی می‌گردند. بسته به طرح استقرار فیزیکی تجهیزات یکی از این نوع شینه‌ها و یا ترکیبی از آنها به عنوان استقرار شینه‌های نرم با استفاده از مقره‌های زنجیره‌ای و گنتری صورت می‌گیرد. درحالیکه شینه‌های سخت با استفاده از مقره‌های اتکایی نصب می‌گردند. سطح مقطع شینه مهمترین پارامتر در انتخاب این تجهیز است که با توجه به معیارهایی مانند جریان مجاز دائمیء تحمل جریان جریان نامی و حداکثر درجه حرارت محیط مهمترین عامل برای انتخاب سطح مقطع شینه می‌باشد. همچنین مقدار جریان اتصال کوتاه نیز در انتخاب نوع هادی شینه نقش داشته و بطور کلی در اثر عبور جریان اتصال کوتاه از هادی» درجه حرارت آن نباید از حد معینی فراتر رود. یکی دیگر از پارامترهایی که در انتخاب هادی نقش دارد کرونا می‌باشد. هنگامیکه میدان الکتریکی اطراف هادی از تحمل عایقی هوا تجاوز نمایدء کرونا در سطح خارجی هادی ظاهر شده و باعث بوجود آمدن تلفات در سیستم قدرت می‌شود. جچمت جلوگیری از ایجاد کرونا باید هادی با سطح مقطع بیشتر و یا هادی‌های باندل را که متشکل از دو یا سه و یا تعداد بیشتری هادی بصورت موازی با یکدیگر می‌باشد را مورد استفاده قرارداد. این مسئله در مورد هادیهای لوله‌ای چندان مطرح نمی‌باشد. از نظر تحمل نیروهای مکانیکی, بایستی نیروهای حاصله از اتصال کوتاه در طراحی شینه‌ها و مقره‌های نگهدارنده آنها در نظر -------- صفحهٔ بعد -------- مشخصات فنی عمومی و اجرایی نسینه و هادیها در پست‌های فضارقوی ۲-۱- تعاریف ۱-۲-۱- استراکچر شینه! یک ترکیب کامل از هادیهای شینه همراه با اتصالات مربوطه و مقره‌های نگهدارنده را استراکچر شینه گویند. ۲-۲-۱ استراکجر نگهدارنده " استراکچری که جهت نگهداری مقره‌های اتکایی مورد استفاده قرار می‌گیرد. ۳ ۳-۲-۱- گنتری استراکچری که جهت نگهداری مقره‌های کششی یا آویزی مورد استفاده قرار می‌گیرد. 2-۲-۱ استراکچر سینه سخت " استراکجر شینه‌ای که متشکل از هادی‌های سخت و مقره‌های اتکایی است. 0-۳-۱- استراکچر شینه نرم " استراکچر شینه‌ای که متشکل از هادی‌های نرم و زنجیره مقره‌های کششی است. 1-۳-۱ اسپن: فاصله بین دو پایه نگهدارنده مجاورهم در استراکچر شینه را اسپن می‌نامند. ۷-۲-۱- رشته" ۸-۲-۱- هادی رشته‌ای" هادی متشکل از چند رشته که در لایه‌های مختلف به دور یکدیگر پیجیده شده‌اند را هادی رشته‌ای گویند (از این پس جمت اختصار با لفظ هادی بیان می‌گردد). 6 ۱۷۵ .| 6 ۱10۵۱۳11۱۵ .2 ۷ .3 6 0۶ - ۱۵1۵ .4 6۵ 0۶ - 51۳۵۱ .5 0 .6 7 07 -------- صفحهٔ بعد -------- ۹-۲-۱- هادی آلومینیوم - فولاد هادی رشته‌ای که مغزی آن رشته یا رشته‌های فولادی بوده و رشته‌های قرار گرفته بر روی آن از جنس آلومینیوم است. هادی آلومینیوم - فولاد نامیده می‌شود. ۱۰-۲-۱- جهت لایه جهت پیچش لایه‌ها روی یکدیگر را جهت لایه گویند و به دو حالت راستگرد و چپگرد تقسیم بندی می‌شود. در صورتی که هادی به صورت عمودی نگاه داشته شود. در حالت راستگردء جهت چرخش رشته‌ها در جهت عقربه‌های ساعت و در حالت چپگرد در خلاف جهت عقربه‌های ساعت خواهد بود. ۱۱-۲-۱- نسبت لایه" نسبت طول محوری یک دور کامل مارپیچی که توسط یک رشته مشخص ایجاد می‌شودء به قطر خارجی مارپیچ مذکور را نسبت لایه گویند. کوچک بودن نسبت لایه نشانگر قابلیت خمش بیشتر هادی است. ۱۲-۲-۱- طول لایه" به طول محوری یک مفتول که توسط یک دور مارپیچی کامل ایجاد می‌گردد. طول لایه گویند. ۱۳-۲-۱- اجرام متمر کز" ۰.۰ ۵ ۰ .۰ ۰.۰ ۰.۰ 2 ۵ ۰ ۰ ۰.۰ ۰ 2 ۰ ۰ ۰۰ ۵ اجرام در هنگام محاسبه نیروهای وزنی وارد شده بر مقره‌ها و استراکچرهای نگهدارنده می‌بایستی به صورت نیروهای متمرکز در نظر ۱۶-۲-۱- آزمونهای نوعی آزمونها برای هر طراحی جدید یا تغییر فرآیند ساخت هادی می‌بایستی انجام گیرند و نتایج بدست آمده می‌بایستی در محدوده مجاز استاندارد قرار گیرند. 0 0۴ 101۳60110 1۰ 0 2.8۷ 4 ۵۷] .3 5 00۳۵1۳۵16 4۰ 520685 .5 1) 6۰1۷۵۵ -------- صفحهٔ بعد -------- 7 مشسخصات فمی عمومی و اجرایی سینه و هادیها در پست‌های فشارقوی ۱۵-۲-۱- آزمونهای جاری آزمونهای جاری جهت تضمین کیفیت هادیهای تولیدی و برآورده شدن نیازمندیهای مطرح شده در استاندارد انجام گرفته و در طول فرآیند تولید و یا در زمان تحویل سفارشها اجرا می‌گردد. ۳-۱- جنس شینه‌ها مس و آلومینیوم ماده اولیه اصلی شینه‌ها را تشکیل می‌دهند. از نظر جنس» شینه مس بهتر از آلومینیوم می‌باشد. مگر در بعضی مواقع که شرایط آب وهوایی اثر معکوسی بر مس بگذارد. مس نسبت به آلومینیوم دارای ضریب هدایت بیشتری بوده, به راحتی نصب شده و اتصالات پیچی برروی آن به راحتی انجام می‌گیرد. همچنین نقطه ذوب آلومینیوم پایین‌تر از مس است و به همین دلیل در هنگام خطا و ایحاد جرقه خسارت بیشتری به آلومینیوم وارد می‌گردد. از طرف دیگر آلومینیوم نسبت به مس دارای هدایت الکتریکی کمتری در حدود ۶۰ بوده ولی وزن مخصوص آن در حدود یک سوم مس می‌باشد. بنابراین بطورکلی برای هدایت مقدار جریان معینی از یک هادی, از نظر وزنی آلومینیوم نسبت به مس ارجحیت دارد. ضمناً آلومینیوم می‌تواند درجه حرارتهای بالاتری را نسبت به مس تحمل نماید. ویژگی مهم دیگر» قیمت مس می‌باشد که در مقابل آلومینیوم بسیار گرانتر است. علاوه بر این مس در محیط‌های که آلودگی صنعتی (نظیر بخار گوگرد) وجود دارد. در مقابل خوردگی مقاومت کمتری را دارا بوده اما در محیط‌های معمولی استقامت آن در برابر خوردگی بالا می‌باشد. یکی از مهمترین مزایای آلومینیوم نسبت به مس این است که قوسهای ایجاد شده بر اثر اتصال کوتاه در شینه‌هاء اکسیدی از آلومینیوم که دارای هدایت پایین و به صورت پودر می‌باشد از خود برجای می‌گذارد که رسوب آنها برروی تجهیزات همجوار در داخل پست اثرات نامطلوب کمتری نسبت به مس ایجاد می‌کند. بنابراین پستهایی که در آزها از شینه‌های آلومینیومی استفاده می‌گردد. بید از برطرف شدن اتصال کوتاه سریعتر راه اندازی می‌گردند. ازدیاد درجه حرارت به جهت افزایش شدت جریان عبوری از هادی و یا جریان اتصال کوتاه در آلومینیوم کمتر است زیرا تشعشعات حرارتی و تبادل حرارتی آن در یک جریاندهی یکسان با سطح مقطع مختلف, بسیار بهتر از مس است. آلومینیوم گرچه در مقابل اسید کلریدریک و اسیدسولفوریک و آمونیاک باثبات است ولی بعلت ناپایدار بودن در مقابل بخار کلر و جیوه و بسیاری از مواد شیمیایی دیگر باید در موقع بکار بردن شینه‌های آلومینیومی در چنین محیطهایی دقت کافی انجام گیرد. علاوه براین آلومینیوم دارای معایب دیگر همچون اکسیداسیون سطحی, فرو رفتن در اثر فشار و اثر الکترولیتی شدید می‌باشد. با توجه به مطالب فوق معمولاً هادیهای آلومینیومی یا آلیاژهای آن در پستهای فشارقوی فضای باز استفاده می‌گردد. در جدول (۱-۱) مشخصات الکتریکی و مکانیکی مس و آلومینیوم با یکدیگر مقایسه شده‌اند. در جدول (۲-۱) خواص هادی‌هایی که در پستهای فشار قوی استفاده می‌شوند آورده شده است. همچنین در جدول (۳-۱) مشخصات مهم هادیها با جنسهای مختلف 1 11011۵ ۰[ -------- صفحهٔ بعد -------- فصل اول- اهداف, کلیات؛ تعاریف ۷ جدول ۱-۱: مقایسه مشخصات الکتریکی و مکانیکی مس و آلومینیوم 2 جدول ۲-۱: مقادیر نوعی برای مشخصات هادی‌های مورد استفاده در پستهای فشار قوی استقامت تسلیم! ۰ هدایت | نهء هاد 4 مدول یانگ درصد افزایش طول ۳ در ۲۰ درجه و ی سا فصو ۲/۳۱۳۹) پرینل سانتیگراد (1/1) (*۳۲/1۱۲1) و" اس 0 ۳-0 ۳۰ ۱ ۱۳۰ ۳۵۰ ۵۷ 5 ۳-۲ ۳۵۰ ۱ ۳۰ ۳۹۰ ۷.۵۰ ۵۶ ۵0 ۳-07 .۳۰ ۱ ۳۵۰ ۳۶۰ ۰ ۵۶ 7 تآ-] ۳۷۰ 5 ۳۳۰ ۴۰ ۹۵۰-۵۰ ۵۵ آلومینیوم: 7 ]۲-۸ ۶/۰ مر ۶/۵ ۳۵ ۸ ۲ ۳۵/۴ ۸8 ]۲-۸ ۸ ۳ ۵۰ ۱۰ .۲۲-۰ ۳۵/۲ 0 ]۲-۸ ۱۰ مر ۶/۵ ۷۰ ۱۳۰ ۲۶۸ ۳۴/۸ 3 ]۳-۸ ۱۳۰ ۶/۵۲ اک ۶۰ ۳۲-۰ ۳۴/۵ ۳ ۸ ۱.۰ ی .۷ ۲۸ ۳۴ آلیاژهای آلومینیوم: 7 0.5 ز[٩‏ ع ۷ ۳-۸۲ ۱۷۰ ۷ :۱۳ ۸۰ ۴۵۰-۰ ۳۲ 2 0.5 ز5 ۷/8 ۳-۸ :۲۳ ۷ ۳۰ ۳۴۰ ۰ ۶۵ .۳ لومینیوم با روکش مس با میزان ۱۳ ۸ ۱۰ ۱۳ ۴/۳ (- علامت اختصار ی ۲17 5. 57 18 ,را ۸-.] شان‌دهنده هاد یآلومینیومی با ۰/۵ درصد آلیاز سیلیکون می‌باشد که استفامت کشش یآن ۲- علامت اخنصاری 30 ] ل]ل)-.] نشان‌دهنده هادی مسی با استفامت کششی ۳۰۰ < ۳۰۷۱۰ نیوتن بر میلیمتر مربع است. ۳ علامت اخنصاری ۳153 را ۸--آ نشان‌دهنده هادی آلومینیومی با استقامت کششی ۱۳۰ < ۱۰ ۱۳۸ نیوتن بر میلیمتر مربع می‌باشد. 1 ۷1610 .| 5 ]771۵1 . 2 -------- صفحهٔ بعد -------- ۸ جدو هدایت الکتریکی در ۲۰ درجه هدایت الکتریکی در ۶۰ درجه ضریب حرارتی مقاومت الکتریکی مابین ۱ تا ۱۰۰ درجه گرمای گداختگی متوسط گرمای ویژه مابین ۱ تا ۰ درجه سانتیگراد هدایت حرارتی مابین ۱ تا ۱۰۰ درجه سانتیگراد متوسط ضریب انبساط حرارتی مابین ۱ تا ۱۰۰ درجه سانتیگراد س ۱ چگالی جریان حد حرارتی چگالی جریان ذوب کننده ۱ چگالی جریان حد حرارتی براد مدت زمان یک تانیه از ۲۵ به دمای ذوب در مدت زمان (۰/ 2-۱ انواع شینه‌هاء سا - شینه‌های نرم یا قابل نوع شینه‌ها در قابلیت اطم مورد بررسی قرار می‌دهیم. ی عمومی ‏ واجرایی تسینه و انیکی انواع هادی‌های متداو )۳-۸ ۱ ۷18 ٩( 0.5( ۳۶ ۳/۸۱ ۱۰۱۷ ۹۲ ۲/۳۸۶ ذار بر آنها 7 -------- صفحهٔ بعد -------- شکل (۱-۱) انواع متداول سطح مقطع این شینه‌ها رانشان می‌دهد. شکل ۱-۱: انواع متداول سطح مقطع شینه‌های سخت نصب این شینه‌ها برروی پایه‌ها و مقره‌های قائم بصورت مایل و یا عمودی صورت می‌پذیرد. معمول‌ترین شکل این شینه‌هاء از ۰ 1 ۰ 1 ۰ 22۰ ۰۰ ۰۰ ۰.۰ ۰ ۰.۰ ۰ ۰ ۰۰ ۰ ۰ ۰ ۱ ۰ گفته می‌شود. وجود منگنز در این هادیها به منظور تامین استحکام مکانیکی آلیاز است. در سطوح ولتاژی زیر ۱۳۲ کیلوولت شینه‌های سه فاز از نوع سخت با توجه به محدود بودن فاصله فاز-فازء برروی پایه مشترک ستون‌های مقره با ارتفاع ایزولاسیون مناسب را بر روی خود جای می‌دهند و هادی‌ها نیز بر روی این مقره‌ها قرار می‌گیرند. این مقره‌ها به مقره‌های اتکایی " مود ۹ ۱ محاجا : ماش ال ات رح ۶ ان ۱ 1 شکل ۲-۱: نحوه نصب شینه‌های سه فاز برروی یک پایه ه مشترک در سطوح ولتاز پائین هنگام نصب شینه‌های سختء ارتفاع مناسب آنها از طریق ارتفاع پایه‌های مقره‌های اتکایی و یا افزودن شینه‌ها در امتداد قائم و یا استفاده از آنها به فرم شکل ۷۴ امکان‌پذیر می‌گردد. این وضعیتها در شکل (۳-۱) نشان داده شده‌اند. 1۰ 1۳۷۱۵۲ ۵۲ 2. ۳۵۵۹1 1۹7 -------- صفحهٔ بعد -------- 1 مشخصات فنی عمومی و اجرایی سینه و هادیها در پست‌های فشارقوی و رو سا 7 در طراحی شینه‌های سخت و انتخاب نوع مقره‌های مناسب برای نگهداری آنها لازم است کلیه پدیده‌های مکانیکی و الکتریکی ظاهر شده در طی بهره‌برداری موردنظر قرار گیرد. به همین علت محاسبات دقیقی به منظور برآورد نیروها و وزن شینه‌ها و انتخاب مقره‌ها با ۱ ستحکام کافی انجام می‌گیرند. ۳-2-۱ ساختمان و خصوصیات شینه‌های نرم شینه‌های نرم از هادیهای آلومینیوم و یا آلیاژ آلومینیوم مشابه هادیهای معمول در خطوط هوایی تشکیل شده‌اند. این هادیها از رشته‌های آلومینیومی تابیده شده با هسته فولاد یا آلومینیوم جهت تامین مقاومت مکانیکی لازم ساخته می‌شوند.ء به همین علت آنها را هادیهای رشته‌ای" نیز می‌نامند. این شینه‌ها از طریق زنحیره مقره‌های کششی بین گنتری‌ها و اسکلتهای فلزی قرار می‌گیرندء بدین لحاظ نصب شینه‌ها مستلزم پیش‌بینی دو گنتری بصورت اسکلت فلزی یا ستون فلزی در دو انتهای آنها می‌باشد. ارتفاع گنتری‌ها و ارتفاع نصب شینه‌ها باتوجه به فاصله عایقی مورد نظر شینه‌ها از زمین» ارتفاع ایمنی لازم» جابجایی احتمالی در حدود ۲-۱/۷ برابر ارتفاع نصب شینه‌های سخت خواهد بود. همچنین فاصله فاز _ فاز در این شینه‌ها در حدود ۱/۶-۱/۵ برابر فاصله فاز _ فاز در شینه‌های نوع سخت می‌باشد. به همین علت سطح مورد نیاز پست در هنگام استفاده از شینه‌های نوع سخت به مراتب کمتر از سطح مورد نیاز در هنگام استفاده از شینه‌های نوع نرم خواهد بود. بنابراین در مواردی که کاهش سطح مورد نیاز پست مدنظر باشد.ء استفاده از شینه‌های سخت پیشنهاد می‌گردد. مقره‌ها و تامین فاصله عایقی فاز - زمین نیز در شینه‌های نرم کاملاً متفاوت از شینه‌های سخت است. در شینه‌های نرم مقره‌ها در امتداد افقی و در شینه‌های سخت در امتداد قائم قرار می‌گیرند.ء لذا نوع نیروهای وارد بر مقره‌ها نیز متفاوت از هم بوده (کششی با 7 ۱۰5۳۵۵460 -------- صفحهٔ بعد -------- فصل اول- اهداف» کلیات؛ تعاریف ۱ ۳-۶-۱ پدیده‌های الکتریکی و مکانیکی تاثیرگذار بر شینه‌ها همچنان که اشاره گردید. شینه‌ها در طی بهره‌برداری و برقراری جریانهای بار و جریانهای اتصال کوتاه تحت تاثیر پدیده‌های - انرژی حرارتی حاصل از برقراری جریان مداوم بار یا جریان کوتاه‌مدت اتصال کوتاه در شینه‌ها موجب بالا رفتن دمای آنها می‌شود. درجه حرارت شینه‌ها با توجه به انرژی حرارتی حاصل از جریانها فوق نمی‌بایستی از مقدار مجاز تجاوز نماید. - شدت میدان الکتریکی و پدیده کرونا حاصل از آن در سطح شینه‌ها. تلفات ناشی از پدیده کرونا در شینه‌ها محدود بوده و قابل ملاحظه نمی‌باشد ولی عوارض ناشی از بروز کرونا شامل تداخلات رادیویی» تلویزیونی» تلفنی» صدای پدیده در محیط پیرامون پست حائز اهمیت بوده و لازم است در پستهای فشار قوی مورد توجه قرار گیرد. - احتمال بروز قوس تحت تاثیر اضافه ولتاژهای موجی کلیدزنی و صاعقه ظاهر شده در شینه‌ها. برای جلوگیری از بروز اینگونه پدیده‌ها ضروری است فاصله عایقی شینه‌ها به طور مناسب انتخاب گردد. به نحوی که احتمال بروز قوس الکتریکی از حد پدیده‌های مکانیکی ظاهر شده در شینه‌ها عبارتند از: - نیروی ناشی از وزن شینه‌ها و وزن یخ و برف حاصل در سطح آنها. تحت تاثیر این نیروهاء افتادگی یا انحراف عمودی شینه‌ها واقع بین مقره‌های اتکایی نمی‌بایستی از مقدار مجاز تجاوز نماید. - نیروی حاصل از باد بر شینه‌ها و مقره‌های نگاهدارنده. - نیروهای الکترومکانیکی ناشی از برقراری جریان اتصال کوتاه در شینه‌ها. تحت تاثیر این نیرو مقاومت مکانیکی مقره‌های اتکایی در شینه‌های نوع سخت و فاصله فاز - فاز در شینه‌های نوع نرم باید افزایش یابند. - لرزش شینه‌ها ناشی از نیروی الکترومغناطیسی حاصل از جریان فرکانس شبکه که در حین بهره‌برداری بر شینه‌ها وارد می‌گردد. - نیروهای ناشی از زلزله به شینه‌ها و مقره‌های نگهدارنده. تاثیر پدیده‌های فوق و انجام پیش بینی‌های لازم در قبال آنها در انواع مختلف شینه‌ها شامل شینه‌های نرم و سخت متفاوت را ضروری می‌سازد. عدم انجام این پیش‌بینی‌ها با توجه به محکم بودن کامل شینه‌ها در مقره‌های اتکایی» موجبات شکستگی در مقره‌ها و پایه‌ها را در پی انبساط و انقباض شینه‌ها فراهم می‌سازد. به منظور امکان جابجائی, انبساط و انقباض» شینه‌ها به فواصل معینی بریده می‌شوند و در فواصل طولی مشخصی از یکدیگر نصب می‌شوند. در این نقاط شینه‌ها توسط اتصالات قابل انعطاف متشکل از ورقه‌ها و نوارهای آلومینیوم و یا لوله‌های نرم به یکدیگر متصل می گردند که اصطلاحاً به اتصالات قابل انعطاف یا قابل انبساط" موسوم می‌باشند. شکل (۴-۱) یک نمونه از این اتصالات را نشان می‌دهد. 1 ۳:۵۵۹10 ۰[ -------- صفحهٔ بعد -------- شکل 2-۱: یک نمونه از اتصالات قابل انبساط جهت استفاده در شینه‌های سخت * مزایای شینه‌های سخت - در پست‌هایی که از شینه‌های سخت استفاده می‌کنندء اسکلتهای فلزی مورد نیاز کم ارتفاع» ساده و با حداقل مصالح ساخته می‌شوند. - تمیز کردن مقره‌های اتکائی به لحاظ در دسترس بودن آنها ساده است. این موضوع در مناطقی که دارای سطح آلودگی بالا - اسکلت‌های فلزی بلندی که در شینه‌های نرم مورد استفاده قرار می‌گیرند. از نظر کارکردن روی آنها برای پرسنل خطرناک می باشد و فاصله بین شینه‌ها و فازها کاملاً از نظر دید جدا از هم و مشخص نمی‌باشد. بنابراین از نظر ایمنی شینه‌های سخت بهتر - استفاده از شینه‌های سخت به لحاظ استفاده از حداقل فولاد و پایه ریزی از نظر زیبایی و شکل ظاهری پست مناسب می‌باشد. علاوه بر اینکه یک نمای روشن و بدون مانعی از کلیه وسایل موجود در پست را باعث می‌شود. * معایب شینه‌های سخت - پستهایی که از شینه‌های سخت استفاده می‌کنند کمی پر هزینه‌تر از پستهایی هستند که از شینه‌های نرم استفاده می‌کنند و محدودیت در مورد طول اسپن (فاصله پایه ها) با توجه به نیروهای مکانیکی وارد بر شینه (اتصال کوتاه, باده برف» یخ» زلزله و وزن هادی) باعث افزایش تعداد پایه‌های اتکایی برای نصب این قبیل شینه‌ها می‌گردد. - افزایش تعداد مقره‌های اتکائی باعث افزایش تعداد مقره‌های قابل شستشو می‌شود. - در مورد طرح توسعه پستها معمولاً باید احتمال گسترش پست را در نظر گرفت که شامل توسعه شینه‌ها نیز می‌گردد لذا در موقع طرح پست باید بدقت محل اتصالات و پایه‌ها را برای توسعه شینه‌ها معین کرد که البته این کار در مورد شینه‌های سخت مشکل‌تر خواهد بود. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل اول- اهداف» کلیات؛ تعاریف ۱۳ - در مناطقی که دارای سطح آلودگی بالایی می‌باشند و شستن مقره‌ها مورد نیاز است. در هنگام شستشوی برق‌دار مقره‌های انکائی» مخلوط آب و آلودگی روی مقره‌ها از بالای مقره به طرف پایین سرازیر شده که بالقوه یک مسیر خطرناک برای جرقه زدن ایحاد خواهد کرد. * مزایای شینه‌های نرم - شینه‌های نرم و مقره‌های مربوط به آنها نسبتاً ارزان می‌باشند. - شینه‌های نرم از نوع هادیهای مورد استفاده در خطوط انتقال بوده و لذا از لحاظ یراق‌آلات مشکل خاصی ندارند. - تمیز کردن مقره‌های کششی در مناطقی که دارای سطح آلودگی بالا هستند با توجه به این که زنحیره مقره به صورت افقی نسبت به سطح زمین قرار گرفته‌اند شستشوی برق‌دار آنها بدون این که خطر جرقه زدن موجود باشد. امکان پذیر است . در واقع در یک مقره افقی مخلوط آب و آلودگی در طول مقره جاری نمی‌شود بلکه به صورت قطراتی از مقره جدا شده و به پاییسن می‌چکد و احتمال جرقه زدن بسیار کم است. * معایب شینه‌های نرم - شینه‌های نرم احتیاج به اسکلتهای فلزی (گنتری) بلند و در نتیجه فونداسیونهای بزرگتر دارند. - مقره‌ها برای شستشو به راحتی قابل دسترسی نیستند. - تعمیرات اضطراری روی شینه‌های نرم به خاطر ارتفاع زیاد اسکلت فلزی مشکل‌تر است. ضعف در برابر زلزله ۵-2-۱ کمیات موّثر در انتخاب نوع شینه‌ها به طور کلی کمیات موّثر در انتخاب شینه‌ها در هر سطح ولتاژی عبارتند از: جریان بار»ء جریان اتصالی یا قدرت اتصال کوتاه» نوع تجهیزات. نوع آرایش شینه‌بندی پست و درجه اطمینان مورد نظر برای آن. شینه‌های نوع سخت در قبال کمیات فوق و پدیده‌هایی که قبلاً به آزها اشاره گردید. خصوصیات مناسب‌تر از شینه‌های نوع نرم عرضه می‌دارند. بعنوان مثال استفاده از شینه‌های نوع سخت به جهت عدم جابجایی آنها با کاهش فوق العاده سطح زیربنای پست همراه می‌باشد. جابجایی شینه‌های سخت تحت تاثیر نیروی بادء تغییرات درجه حرارت و جریان‌های عیب به سوهولت امکان پذیر نبوده, لذا کاهش قابل ملاحظه ارتفاع نصب و فاصله بین فازها ممکن می‌گردد. در حالیکه در شینه‌های نوع نرم جابجایی هادی‌جا تحت تأثیر نیروی وزن» نیروی بادء انبساط و انقباض هادیها و غیره» پیش بینی فاصله بیشتر فاز - فاز و فاز - زمین را ایجاب استفاده از هادیهای نوع نرم موجب می‌گردد تا به منظور جلوگیری از بروز پدیده کرونا از هادی‌های متعدد به صورت باندل در هر فاز استفاده شود.ء در حالیکه این مطلب در مورد شینه‌های سخت بعلت بزرگ بودن قطرشان کمتر به چشم می‌خورد. بدین ترتیب در پستهای مجهز به شینه‌های نوع سخت سطح مورد نیاز و ابعاد و اندازه خروجی‌ها نسبت به پست‌های مجهز به شینه‌های نوع نرم به طور قابل ملاحظه‌ای کاهش یافته و موجب می‌گردد تا طول کابلهای کنترل و کابلهای اصلی,ء طول جاده‌ها.ء -------- صفحهٔ بعد -------- 7 مشسخصات فنی عمومی و اجرایی سینه و هادیها در پست‌های فشارگوی مقره‌های اتکایی موجب می‌شود که تعویض و تعمیر آنها به سهولت صورت گیرد. در شینه‌های سخت وزن حاصل از شینه‌ها بر مقره‌ها محدود بوده, در حالیکه در شینه‌های نرم» زنجیره مقره همواره تحت تاثیر کششی قابل ملاحظه شینه‌ها در زنجیره مقره مستلزم وجود استحکام قابل ملاحظه در گنتری و فونداسیونهای مربوطه می‌باشد. مشکلات ناشی از ساختمان و احداث شینه‌های سخت کمتر از مشکلات مربوط به شینه‌های نرم می‌باشند. در شینه‌های سخت آماده دریافت و نصب گردند. این امر منجر به کاهش زمان مورد نیاز برای احداث پستهایی که در آزها از شینه‌های سخت استفاده شده است. می‌گردد. با وجود مطالب فوق, تحربیات حاصل از بهره‌برداری» مونتاژ و طراحی پستها نشان داده است که استفاده از شینه‌های سخت با مشکلاتی نیز همراه است. تاثیر آلودگی محیط در مقره‌های نگهدارنده شینه‌های سخت که در امتداد قائم نصب شده‌اند. بیش از زنجیره مقره‌های افقی است که در شینه‌های نرم مورد استفاده قرار می‌گیرند. در زنجیر مقره‌های افقی امکان شست‌وشوی طبیسی مقره‌ها در هنگام بارندگی وجود دارد. لرزش شینه‌ها و ستونهای مقره تحت تاثیر نیروی باد در شینه‌های سخت مشاهده می‌گردد. با توجه به مطالب فوقء می‌توان چنین نتیجه گرفت که در موارد زیر استفاده از شینه‌های سخت نسبت به شینه‌های نرم دارای ارجحیت ۹ در پستهایی که جریان نامی شینه از ۳۰۰۰ آمپر بیشتر و قدرت اتصال کوتاه آن نیز بالا باشد. همچنین در ولتاژ ۴۰۰ کیلوولت * در پستهایی که از لحاظ شرایط جوی در مناطق طوفانی قرار گرفته‌اند و یا پستهایی که درمناطق زلزله‌خیز قرار دارند. ۹ در مواردی که به خاطر کمبود آهن و پروفیل لازم است که از اسکلت فلزی با ارتفاع کم استفاده شود. ۹ در مواردی که به خاطر راحت بودن تعمیرات احتیاج به این است که طرح جانمائی پست! ساده بوده و مناطق تعمیراتی کاملاً از در مواردی که پست از لحاظ مساحت محدودیت داشته باشد. همچنین در موارد زیر نیز می‌توان از شینه‌های نرم استفاده نمود: درمواقعی که از لحاظ پست و اتصالات جوشکاری روی شینه‌های سخت مشکلاتی وجود داشته باشد. * اصولاً شینه‌های نرم از شینه‌های سخت ارزانتر هستند و تکنولوژی ساخت آنها در مقابل تکنولوژی لازم برای ساخت شینه‌های سخت چندان پیجیده نمی‌باشد. 01 . ۱۰ -------- صفحهٔ بعد -------- 5 اس ۹ ۳ ا -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دوم- معیارهای طراحی و مهندسی انتخاب نسیمه ۷ ۲- مقدمه در این فصل اصول و معیارهای طراحی شینه پستهای فشار قوی و عوامل موّثر در طراحی آن بیان می‌گردد. در پایان مثالهای متنوعی جهت آشنایی با رویه‌های طراحی ارائه می‌شوند. ۱-۳- کلیات همانطور که در فصل اول بیان گردید. در پست‌های فشار قوی, اتصال الکتریکی کلیه خطوط ورودی و خروجی به یکدیگر توسط شینه فشار قوی امکان پذیر می‌گردد و کلیه فیدرها از طریق شینه سراسری به یکدیگر متصل می‌شوند. به همین علت در حالت کلی لازم است شینه‌ها از ظرفیت کافی جهت دریافت تمامی انرژی و توزیع آن برخوردار باشد. با بروز عیب در هر یک از فیدرها و تجهیزات آنهاء جریان اتصالی از طریق تمامی فیدرها به سمت نقطه عیب برگشته و در شینه‌ها با یکدیگر جمع شده» جریان اصلی را تشکیل می‌دهند. در نتیجه ضروری است» شینه‌ها و یراق آلات مربوط به آنها از استقامت الکتریکی» مکانیکی و حرارتی کافی در قبال برقراری جریان عیب برخوردار باشد. به طور کلی مسئّله طراحی شینه» شامل انتخاب المانهای استراکچر شینه و نحوه قرارگیری آنها می‌باشد. برای دست یافتن به یک طراحی ایمن» قابل اطمینان و اقتصادی ضروری است که المانها و نحوه قرارگیری آنهاء به جهت برآورده شدن شرایط طراحی» به خلاصه شینه نامیده می‌شود. ارائه می‌گردد. آلومینیوم و مس ساخته می‌شوند که هر یک دارای معایب و مزایای مربوط به خود می‌باشند. در پستهای فشار قوی فضای باز با سطوح ولتاژی ۶۳ الی ۴۰۰ کیلوولت, عمدتاً از شینه‌های آلومینیومی یا آلیاژهای آن استفاده می‌گردد. شینه‌ها به دو نوع نرم یا قابل جهت طراحی» نصب و بهره‌برداری از آنها یکی از این نوع شینه‌ها و یا ترکیبی از آنها بعنوان شینه پست انتخاب می‌شود. سطح مقطع شینه مهمترین پارامتر در انتخاب این تجهیز است که با توجه به معیارهایی مانند جریان مجاز دائمی, تحمل جریان اتصال کوتاه از نظر حرارتی» استقامت مکانیکی در رابطه با نیروهای اتصال کوتاه» کرونا و غیره انتخاب می‌گردد. به طور کلی, پس از انتخاب جنس (آلومینیوم یا آلیاژهای آن) و نوع شینه (سخت. نرم و یا ترکیب آنها) تنها پارامتر باقی‌مانده» ۲-۲- اطلاعات مورد نیاز جهت طراحی طراحی شامل موارد زیر می‌باشند: -------- صفحهٔ بعد -------- خمم همست هل یضار موی ۱-۳-۳- جریان نامی شینه‌ها جریان نامی شینه‌ها عموماً بوسیله نیازمندیهای سیستم قدرت و یا بوسیله ظرفیت تجهیزات متصل شده به آنها تعیین می‌گردد. در این مورد حداکثر بار فیدرهای ورودی و خروجی در دوره عمر پست و یا ظرفیت ترانسفورماتورهای متصل به آنها جزء اطلاعات مورد نیازی است که باید در دسترس باشد. جریان نامی شینه‌های پستهای فشار قوی می‌بایستی با توجه به حداکثر جریان فیدرها در طول عمر پست و حالتهای مختلفی که این جریانها می‌توانند به شینه‌ها وارد یا خارج شوند.ء تعیین گردد. پس از محاسبه حداکثر جریان ممکنه عبوری از شینه» عدد بدست آمده حداقل در ضریب ۱/۳ ضرب می‌گردد تا حداکثر جریان عبوری از شینه بدست می‌آید. این ۲-۲-۲- سطح اتصال کوتاه پست اطلاعات مربوط به حداکثر سطح اتصال کوتاه در دوره طول عمر پست باید توسط گروه برنامه‌ریزی در اختیار طراح قرار گیرد. در خود بایستی یک بررسی تقریبی جهت تعیین سطح اتصال کوتاه تجهیزات پست انجام دهد. ۳-۲-۲- شرایط محیطی و ارتفاع محل پست حداکثر و حداقل درجه حرارت محیطء حداکثر سرعت باد پیش بینی شده, بدترین شرایط یخ همراه باد در محل پست و همچنین ارتفاع پست از سطح دریا باید بعنوان اطلاعات ورودی به طراح اعلام گردد. چنانچه محلی که پست در آن قرار گرفته است» جزء مناطق زلزله خیز محسوب گردد. شرایط دیگری نیز در این خصوص باید در نظر گرفته شود. شرایط فوق در محل پست مورد نظر را می‌توان با استفاده از نشریه "طبقه‌بندی شرایط محیطی و اقلیمی" استخراج نمود. فشار قوی به شینه‌ها نیز باید مشخص باشد. وجود یا عدم وجود سیستم وصل مجدد اتوماتیک" در کلیدهای پست نیز باید مشخص گر دد. ۳-۲- عوامل تاثیرگذار در انتخاب شینه شینه‌ها در طی بهره‌برداری و برقراری جریانهای بار و جریانهای اتصال کوتاه تحت تاثیر پدیده‌های متعدد الکتریکی و مکانیکی قرار می‌گیرند. انتخاب اجزای استراکچر شینه با توجه به آثار این پدیده‌های الکتریکی و مکانیکی صورت می‌گیرد. در این میان عوامل کر -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دوم- معیارهای طراحی و مهندسی انتخاب تسینه ۹ - جریان مجاز دائمی که وابسته به شرایط محیطی محل نصب هادی می‌باشد. - شدت میدان الکتریکی و پدیده کرونا حاصل از آن در سطح شینه‌ها. - تنشهای حرارتی ناشی از اتصال کوتاه. - تنشهای مکانیکی ناشی از اتصال کوتاه. - تنشهای مکانیکی ناشی از نیروهای استاتیکی اثرگذار بر شینه. ۱-۳-۲ حداکثر درجه حرارت دائمی مجاز هادیهای مسی می‌باشد. بعنوان نمونه جدول (۱-۲) تاثیر افزایش درجه حرارت برروی استقامت مکانیکی آلومینیوم را نشان می‌دهد [۶]. در حین آزمایش کشش مفتولهای فلزی» نقطه‌ای که در آن تغییر شکل پلاستیکی" بدون افزایش نیرو حاصل می‌شود را کئسش برای دماهای بالاتر از ۱۶۰ درجه سانتی‌گراد این خواص به مدت زمان تداوم حرارت نیز بستگی دارند. تحت شرایط اتصال کوتاه» حداکثر دمای کار دائم هادی‌های آلیاز آلومینیوم نیز نباید بیش از ۸۰ درجه سانتی گراد باشد. جدول ۱-۲: تأثیر درجه حرارت برروی استقامت مکانیکی آلومینیوم درجه حرارت (ل ) استقامت کششی " (*81/1173) کشش تسلیم" ‏ (۱۳/11) میزان کشیدگی در هنگام گسیختگی " (1) ۲-۳-۲ جریان مجاز دانمی جریان مجاز هادی بوسیله حداکثر دمای کاری آن هادی محدود می‌گردد. افزایش بی رویه دمای هادی کاهش استقامت مکانیکی هادی را به دنبال خواهد داشت و یا اینکه با انتقال حرارت به تحهیزاتی که به هادیها متصل هستندء می‌تواند موجب بروز دمای هادی به تعادل مقدار گرمای وارد شده و خارج شده از آن بستگی دارد. برای برقراری تعادل حرارتیء باید حرارت ایجاد شده به جهت اثر ژولی" و اشعه خورشید* معادل حرارت خارج شده از هادی به جهت انتقال همرفتی" گرما و تشعشع* باشد. تعادل حرارتی را می‌توان بوسیله رابطه تقریبی زیر بیان نمود [۵]: ما |۰۳[ 81 ع5[1[6 2.160 3.۷161 1 6 2 ۵۵110 4.۳1۵ 1 عابا0[ .5 6. 5013۲ 0 60 70 -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۰ مشسخصات فنی عمومی و اجرایی تسینه و هادیها در پست‌های فشارگوی (۱-۲) ۳ + هم۳ روا ۳۱۳ که در آن: ز]: حرارت تولید شده بوسیله اثرژولی» (۷///0) امین بهره جذب حرارت خورشید بوسیله سطح هادی, (://۱۷۷) ۳۵: تلف حرارتی ناشی از تشعشع حرارت» (۷۷//۱) من تلف حرارتی ناشی از انتقال همرفتی حرارت» برحسب وات بر متر می‌باشد. پارامترهای مورد استفاده در معادله (۱-۲) به عوامل مختلفی از قبیل *‏ مقاومت موّثر هادی مورد نظر تحت دما و فرکانس مشخص * ضریب جذب اشعه خورشید برای سطح هادی ۹ ارتفاع هادی از سطح دریا سرعت باد مساحت سطح هادی ۹ دمای اولیه هادی دمای محیط - افر ژولی [۵] تلفات توان ناشی از اثر ژولی از رابطه زیر بدست می‌آید: (۲-۲) ات و که در آن: ز]: تلفات توان ناشی از اثر ژولی در دمای آء برحسب وات بر متر 7 مقاومت الکتریکی هادی در دمای آء برحسب اهم بر متر «ممآ: حداکثر جریان مجاز هادی در دمای آ» برحسب آمپر می‌باشد. مقاومت الکتریکی هادی در دمای آء بطور تقریبی از رابطه زیر قابل محاسبه است: (۳-۲) نان ۸ که در آن: ]: دمای هادی که رابطه (۳-۲) به مقاومت هادی در آن منجر می‌گردد. برحسب درجه سانتی‌گراد ۵0 مقاومت هادی در دمای ۱۰۰ درجه سانتی گرادء برحسب اهم بر متر ا: مقاومت هادی در دمای ۸۰ درجه سانتی‌گرادء برحسب اهم بر متر می‌باشد. کمیتهای 12,00 , 13۸0 برای هادی‌های آلومینیومی (نوع ۸۱ مطابق مراجع [۵ و ۱۷]) در جدول (الف -۳) پیوست (۱-۲) ارائه شده‌اند. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دوم- معیارهای طراحی و مهندسی انتخاب تسینه )۳ - بهره جذب انرژی حرارتی خورشید [ ۵] بهره جذب انرژی حرارتی خورشید از رابطه زیر تعیین می‌گردد: (۴-۲) .7 * 0 که در آن: امن بهره جذب انرژی خورشید.ء برحسب وات بر متر. ۷ کمیتی ثابت که نشان دهنده ضریب جذب انرژی خورشید است. مقدار این کمیت بین ۰/۳ تا ‎۰/٩۹‏ می‌باشد. مقدار این کمیت برای هادی‌های آلومینیومی عموماً برابر ۰/۵ در نظر گرفته می‌شود [۱]. با گذشت زمان و سیاه شدن هادی این ضریب افزایش ییافته و به حدود ‎۰/٩‏ نیز می‌رسد. ]: قطر هادی, برحسب متر ز5: شدت اشعه خورشیدء برحسب وات بر متر مربع است. مقدار این کمیت تابع شرایط آب و هوایی محل پست. زاویه تابش خورشید و... می‌باشد. در صورت نبود اطلاعات دقیق درخصوص این پارامتر می‌توان آن را برابر ۹۰۰ وات بر متر مربع در نظر گرفت. - تلف حرارتی نانشی از تشعشع حرارت [۵] تلفات حرارتی ناشی از تشعشع حرارت از هادی» از رابطه زیر بدست می‌آید: (۵-۲) 73-1 م5706 ۳ که در آن: وم : تلف حرارتی ناشی از تشعشع حرارت از هادی» برحسب وات بر متر. :٩‏ ثابت بولتزمن (* .۷۷.۲ *5.67«107) (]: قطر هادی» برحسب متر. ۵ کمیتی ثابت بوده که نشان دهنده ضریب صدور تشعشع! از هادی نسبت به اجسام تیره است. مقدار این کمیت برای هادی‌های آلومینیومی و آلیاژهای آن عموماً برابر ۰/۶ در نظر گرفته می‌شود. درجه حرارت متوسط محیطء برحسب درجه کلوین. 2 درجه حرارت نهایی هادی برحسب درجه کلوین می‌باشد. - تلفات حوارتی ناشی از انتقال همرفتی حرارت [۵] تلف حرارتی ناشی از انتقال همرفتی حرارت از هادی به محیط پیرامونش از رابطه زیر بدست می‌آید: (۶-۲) 7 ] - دا ).۸ یی ۳ که در آن: مهن تلف حرارتی ناشی از انتقال همرفتی حرارت از هادی به محیط پیرامون» برحسب وات بر متر. 1 ۰۳۹۹۱۷۱1۷۷[ -------- صفحهٔ بعد -------- وهای همست ه ی نا موی هدایت حرارتی لایه‌ای از هوا بوده که با سطح هادی در تماس است. فرض می‌شود که مقدار این کمیت ثابت و برابر ۷.۱۱ ۰/۲۵۸۵ می‌باشد [۵]. عدد ناسلت"» که با استفاده از رابطه زیر تعیین می‌گردد: (۷-۲) ام 0.23 + ۶ ۳م 0.65 - ۵ که در آن: عدد رینولدز" بوده و از رابطه زیر تعیین می گردد: 17 (۸-۲) [(,7- ب0]7+0.5)7 101۷ 80-1.644 که در آن: ۷ سرعت باد تقریباً دائمی بوده که به صورت عمود بر هادی می‌وزد (برحسب متر بر ثانیه) حداکثر جریان عبوری از هادی را می‌توان تحت شرایط مشخص با استفاده از روابط فوق به صورت زیر تعیین کرد: براساس روابط ارائه شده فوق, برخی استانداردها جداولی را تهیه نموده‌اند که با داشتن اطلاعات هادی مورد نظر می‌توان به جریان مجاز دائمی آن دسترسی پیدا نمود. برای هادیهای مختلف استانداردهای زیر قابل مراجعه هستند: - استاندارد 1210 شماره ۴۳۶۷۰ برای لوله‌های آلومینیومی [۸]. - استاندارد 1210 شماره ۴۳۶۷۱ برای لوله‌های مسی ‎.]٩[ - استاندارد 1211 شماره ۴۸۲۰۱ وا[ شماره ۶۱۵۹۷ 114 برای هادی‌های رشته‌ای آلومینیومی و مسی [۵ و ۱۰ جداولی که توسط استانداردهای مذکور تهیه گردیده‌اندء جریانهای مجاز مقاطع مختلفی از هادیها را با مفروضات مشخص به همراه سایر مشخصات مورد نیاز ارائه می‌دهند. با استفاده از این جداول می‌توان جریان مجاز دائمی هادی مورد نظر را برحسب نوع» جنس و سطح مقطع هادی و با در نظر گرفتن شرایط مفروض در این جداول» استخراج نموده و سپس با توجه به شرایط واقعی مورد نیازء تصحیحات لازم را در انتخاب خود ۱-۳-۳-۲ جریان مجاز دائنمی شینه‌های سخت [1 و ۸] به علت خصوصیات مناسب الکتریکی و مکانیکی هادی‌های لوله‌ای» عمدتاً در طراحی پست‌های فشار قوی با شینه‌های سخت از هادی‌های لوله‌ای از جنس آلومینیوم و یا آلیاژهای آن استفاده می‌گردد. جدول(الف-۱) پیوست(۱-۲)» جریان مجاز دائمی شینه‌های لوله‌ای ازجنس آلومینیوم را تحت شرایط دمای محیط ۳۵ درجه سانیتگراد و دمای نهایی هادی برابر با ۶۵ درجه سانتیگراد ارائه می‌نماید. در صورت وجود تفاوت بین شرایط واقعی و شرایط فرض شده در این جدول» مقادیر بدست آمده از این جدول باید در فاکتورهای تصحیح به شرح زیر ضرب گردند: ۰۸/۹۵0۲ | ۵۳ 5ل|] 11۵/۵ . 2 -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دوم- معیارهای طراحی و مهندسی انتخاب تسینه ۳۳ ۱ < ضریب تصحیح برای تغییرات ظرفیت بار ناشی از هدایت الکتریکی (جدول (الف-۱) پیوست (۱-۲) مربوط به آلومینیوم با 11 ره ۲ < ضریب تصحیح برای منظور نمودن اثر ارتفاع محل. با در نظر گرفتن ضرایب تصحیح فوق, جریان مجاز دائمی از رابطه زیر بدست می‌آید: (۱۰-۲) پکلیکایکا.( اج| - ضریب تصحیح ,۲ که 100 095 090 085 080 075 ال کد 30 |1۸ 5 20 ۴ 100 095 090 ۳۷ 55 50 45 410 6۵ لاب ۸ شکل ۱-۲: ضریب تصحیح ,؟! به منظور نشان دادن تغییرات ظرفیت بار ناشی از تغییر هدایت الکتریکی ضریب تصحیح دک برای منظور نمودن تغییرات دمای محیط و شینه فرض شده در جدول با شرایط واقعی؛ به کمک شکل (۲-۲) -------- صفحهٔ بعد -------- ۳ مششخصات فنی عمومی و اجرایی سینه و هادیها در پست‌های فشضارقوی »0 : 2,2 ی 71 5 لیاسو 55 ارم نصا ساسا ۱ 1 و روص 1,8 10 الصا سا سس 17 5 0مرام دمص سل ام سل ام سمل ۹:۹ ها ص موس 1:۵ رارسا سل 1.3 م صوص رس امد ۱.2 0 راکرس ۳ ۳ رال ما وم اس رم را 0 ص ‏ رت 5 جر 0,3 2 120125 95100105110115 90 85 80 75 70۵ 65 60 55 50 712 شکل ۲-۲: ضریب تصحیح ر؟ا جهت تغییرات ظرفیت بار در اثر درجه حرارت‌های محیط غیر از ۳۵ درجه سانتیگراد و درجه حرارتهای نهایی شینه غیر از ۹۵ درجه سانتی گراد. ضریب تصحبح دک برای منظور نمودن تغبیرات ناشی از شرایط محل (ارتفاع از سطح دریاء میزان تشعشع خورشید و ...) به کمک جدول ۲-۲: ضریب تصحیح ا برحسب ارتفاع محل پست از سطح دریا و نوع پست ارتفاع محل پست از سطح دریا فاکتور تصحیح (۲ا برای پست‌های برحسب متر فضای باز جدول (الف- ۲) پیوست (۱-۲) مقادیر جریانهای مجاز دائمی هادی‌های لوله‌ای آلیاژز آلومینیوم ۸1/8510.5122-:1 را تحت شرایط دمای محیط ۳۵ درجه سانتیگراد و دمای نهایی هادی برابر با ۸۵ درجه سانتیگراد ارائه می‌نماید. این جدول با استفاده از جدول (الف- ۱) و با انتخاب مقدار ۰/۹۲۵ برای ضریب تصحیح ۱ از شکل (۱-۲) (میزان هدایت الکتریکی 0.5 [5ع/۳-۸1 برابر 1 5 7 می‌باشد) برای تصحیح تغییرات بار ناشی از هدایت الکتریکی و مقدار ۱/۳۲ برای ضریب تصحیح دا از شکل (۲-۲) 1 برای تصحیح در جه حرارت نهایی شینه و به کمک معادله (۱۰-۲) بدست آمده است. صریب برابر یک فرض شده است. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دوم- معیارهای طراحی و مهندسی انتخاب تسینه ۳ در هنگام استفاده از این جداول باید به این نکته توجه شود که مبنای محاسبه جریان مجاز واقصی شینه‌های لوله‌ای از جنس آلومینیوم و آلیاژهای آن» جدول (الف-۱)» معادله (۱۰-۲)» شکلهای (۱-۲) و (۲-۲) و جدول(۱-۲) می‌باشد و استفاده از جدول (الف-۲) منحصر به شینه‌های لوله‌ای ازجنس 0.5 (۸1.۱/85-:1 است و تنها تصحیحات لازم در هنگام استفاده از این جدول در مورد لوله‌های از این جنس, ضرایب تصحیح د)ا , د۴ا بوده و ضریب 1۲۱ برابر یک در نظر گرفته می‌شود. هنگام استفاده از جدول (الف-۲) ابتدا باید مقادیر جریان بر ۱/۳۲ تقسیم شود و سپس در ضریب تصحیح دا جدید ضرب گردد. در صورت وجود هرگونه اختلاف در جنس مواد به کار رفته در ساخت شینه لوله‌ای آلومینومی و یا تفاوت میزان آلیاژهای مورد استفاده در آن» حتمأً باید با استفاده از ضرایب تصحیح رگا , رگا , دا و با استفاده از جدول (الف-۱) و معادله (۱۰-۲) جریان مجاز دائمی هادی لوله‌ای مفروض را تحت شرایط واقعی بدست آورد. ۲-۲-۳-۲- جریان مجاز دائمی شینه‌های نرم [ ۵] هادی‌های مورد استفاده در شینه‌های نرم عموماً از نوع و جنس هادی‌های مورد استفاده در خطوط انتقال می‌باشند. جنس این هادیها از آلومینیوم یا آلیاژهای آن می‌باشد. جدول (الف-۳) پیوست (۱-۲) جریان‌های مجاز دائمی هادی‌های آلومینیومی را که در طراحی شینه‌های نرم پست‌های فشار قوی به کار می‌روند» ارائه می‌نمایند. جریانهای مجاز ارائه شده در این جدول براساس شرایط زیر محاسبه شده‌اند: - سرعت بادی که تقریباً به طور دائم بصورت عمود بر هادی می‌وزد. 11/5 * ۷ - شدت اشعه خورشید. ۷۷/۳۶ 900 - : 5 - ضریب جذب اشعه خورشید. 0.5 < ۷ - ضریب صدور تشعشع از هادی نسبت به اجسام تیره» 0.6 < مک - دمای نهایی هادی,ء 100۳ , 80*۳ < د[ - دمای متوسط محیط. 20*۳ < ,7 باید توجه نمود که در صورت بروز هرگونه تغییر در این شرایط به ویژه در سرعت باد و دمای متوسط محیط و دمای نهایی هادی» جریان مجاز دائمی هادی تحت شرایط جدید با مقادیر داده شده در جدول (الف-۳) پیوست (۱-۲) تفاوت خواهند داشت. در این گونه شرایط ضروری است که مقدار جدید جریان مجاز دائمی هادی مطابق روش ارائه شده در بخشهای قبلی محاسبه گردد. برای روشن شدن مطلب و آشنایی با نحوه انجام محاسبات فرض کنید که قصد داریم جریان مجاز دائمی هادی آلومینیومی با سطح مقطع "1۱ ۵۰۰ را تحت شرایط دمای متوسط محیط ۳۵ درجه سانیتگرادء دمای نهایی هادی ۸۰ درجه سانتیگراد و سرعت باد ۰/۶ متر بر ثانیه بدست آوریم. فرض می‌کنیم سایر شرایط بدون تغییر باقی می‌مانند. از جدول (الف-۳) برای هادی رشته‌ای ۵۰۰ میلیمتر مربع داریم: مقاومت هادی در دمای نهایی هادی (-) ‎:)٩0‏ ند را کج اما که قطر هادی: 111۱ 29.0 < (] ۳ از رابطه (۴-۲) داریم: 13.05 - 900 0.029 0.5 < 7.05 عبط -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۲ مشخصات فنی عمومی و اجرایی شینه و هادیها در پست‌های فشارقوی از رابطه (۵-۲) داریم: +353 - 80 +273 - با ب ( 7 ۲-5700 08 < 35 +273 <] 20.234 - (*308- 0.6)3531 ۷0.029 ۳ ۱۵ 67 ک ع ۳ ج از روابط (۶-۲)» (۷-۲) و (۸-۲) داریم: [(7- ,)0.5 + 7] 100 80-1.644 ۳۳-06 [(308 - 0.5)353 +308] 0.60.029 1.64410 - مج 0.23 + ۲ ۴ع 0.65 ۶ ۲۵ 2- 7 - ).۸.8 پر ۳ 64 - 308(7 -2)353 17.51 0.02585 - جریان مجاز دائمی هادی در شرایط جدید از رابطه (۹-۲) برابر است با: 1 ۳ ۳ 9 ۳ ۳ ۳ 1 7 لس 05 13.05(/)0.0728- 64 +20.234)] - ۸ 988.84 - ۳-۲-۲ کرونا و تداخلات رادیویی کرونا به شکل تخلیه الکتریکی در هوای اطراف هادی,» زمانی ظاهر می‌گردد که میدان الکتریکی اطراف هادی (گرادیان ولتاژ در سطح هادی) بیش از استقامت دی الکتریک هوای اطراف هادی باشد. پدیده کرونا که با یونیزاسیون مولکولهای هوای اطراف هادی طراح شینه باید هادی شینه و یراق آلات مربوط به آن را به گونه‌ای انتخاب نماید که تحت شرایط آب و هوایی مساعد در ولتاز, ارتفاع و دمای کاری مشخص, پدیده کرونا مشاهده نگردد. البته باید توجه نمود که تحت شرایط جوی مرطوب یا آلوده» احتمال وقوع پدیده کرونا بیشتر شده و طراح می‌بایستی تا حد امکان از بروز یا شدت این پدیده در این گونه شرایط جلوگیری بعمل آورد. برای پرهیز از پدیده کروناء حداکثر گرادیان ولتاز در سطح هادی, باید از گرادیان ولتاز سطحی مجاز کوچکتر باشد. پارامترهای موثر بر حداکثر گرادیان ولتاز در سطح هادی عبارتند از: - قطر یا شکل هادی - ارتفاع هادی از سطح زمین - فاصله بین فازها 6060 ۱۰1130110 -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دوم- معیارهای طراحی و مهندسی انتخاب تسینه ۳۲ پدیده کرونا اغلب در مورد شینه‌های نرم در نظر گرفته می‌شود و در شینه‌های سخت که از هادی‌های لوله‌ای استفاده می‌شود به سبب توخالی بودن و قطر زیاد هادی این پدیده تاثیر چندانی ندارد. به هرحال بایستی توجه نمود که در قسمتهای انتهایی لوله‌هاء بعلت ناهموار بودن انتهای لولهء امکان بوجود آمدن پدیده کرونا وجود دارد که معمولاً برای تعدیل پدیده فوق, کلاهک‌های مخصوصی (درپوش کرونا) که به صورت نیم‌کره می‌باشند در انتهای لوله نصب می‌گردد. این کلاهک‌های مخصوص, دریوش مناسبی جهت جلوگیری از ورود گرد و خاک باران» پرندگان و حشرات موذی به داخل لوله‌ها نیز بوده و عموماً جزء یراق آلات هر چنانچه شرایط بهره‌برداری از شینه نزدیک به شرایط گرادیان ولتاز سطحی مجاز باشدء عدم وجود هرنوع برجستگی بر روی سطح الکتریکی در این نقاط افزایش یافته و موجب بروز پدیده کرونا گردد. گرادیان ولتاژز سطحی محاز برای هادی‌های نرم لوله‌ای شکل, باتوجه به ناخالصی هواء رطوبت.ء درجه حرارت و ارتفاع محل (۷ ِ 0) ۳-6 )۱۱-۲( گرادیان ولتاژ سطحی مجاز در شرایط غیر استاندارد. (" ۱ . ع: گرادیان ولتاژ سطحی مجاز در شرایط استاندارد [ ی ۱ چگالی نسبی هوا از رابطه زیر بدست می‌آید: ی - 8 273+ 1 (۱۳-۲) که در آن: ۳ فشار هوا برحسب اتمسفر که در شرایط استاندارد مقدار آن برابر یک اتمسفر است. جدول (۳-۲) فشار هوا را به صورت تابعی از ارتفاع محل قرارگیری پست ارائه می‌دهد. : درجه حرارت هوا که برحسب درجه سانتیگراد می‌باشد. در عمل علاوه بر درجه حرارت و فشار هوا عوامل مختلف دیگری همچون آلودگی هواء رطوبت و شرجی و مه‌آلود بودن هواء بارانی و یا برفی بودن شرایط جوی محیط نیز در مقدار ولتاز شکست هوا موّْر خواهند بود. لذا اگر در طراحی شینه از دیدگاه کرونا تنها دو عامل درجه حرارت و ارتفاع محل پست مورد توجه قرار گیرد. پدیده کرونا تنها در روزهای آفتابی و تمیز کنترل می‌شود و در -------- صفحهٔ بعد -------- و و ل هام همست همیمض موی روزهای بارانی» برفی یا در هوای آلوده این پدیده قابل کنترل نخواهد بود. لذا برای اینکه پدیده کرونا در زمازهای بیشتری از سال ۷( ِ کنترل گردد. لازم است که مقدار گرادیان ولتاز سطحی محاز کمتر از ۷۳ ۳ در نظر گرفته شود. از انجاکه در بحث طراحی, گرادیان ولتاز سطحی مجاز در واقع می‌بایستی همراه با درنظرگرفتن میزان تداخلات مجاز رادیویی و تلویزیونی ناشی از این پدیده جدول ۳-۲: فشار هوا برحسب ارتفاع محل پست از سطح دریا یک انتخاب برای لحاظ پدیده‌های فوق استفاده از ۹۰ درصد گرادیان ولتاژ آغاز کرونا در شرایط استانداردء بعنوان گرادیان سطحی ۱۷« مجاز برای استفاده در رابطه (۱۱-۲) می‌باشدء یعنی ی 4858 - ۷0.9 21. 2 - .ع. با استفاده از این مقدار .ع می‌توان گرادیان ولتاز سطحی مجاز را در شرایط غیر استاندارد با استفاده از روابط (۱۱-۲) و (۱۲-۲) بدست آورد. جدول (۴-۲) مقدار گرادیان ولتاژ سطحی مجاز را برای چند حالت مختلف. براساس استفاده از ۹۰ درصد گرادیان ولتاژ آغاز کرونا در شرایط استاندارد. نشان می‌دهد. برای پرهیز از پدیده کرونا می‌بایستی: (۱۳-۲) 0 1 گرادیان ولتاز سطحی محاز که براساس شرایط محیطی محل پست و9 با استفاده از روابط (۱۱-۲) و (۱۳-۲) تعیین شده است. ۴۷ بر خسب 1 ۳ «ا: حداکثر گرادیان ولتاژ در سطح هادی در هنگام بهره‌برداری» برحسب ۳ می‌باشد. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دوم- معیارهای طراحی و مهندسی انتخاب تسینه ۳۹ ی جدول ۶-۲: مقدار گرادیان ولتاز سطحی مجاز باتوجه به تنوع ارتفاع و درجه حرارت محیط محل پست و با استفاده از وی ۰ < 82 بعنوان گرادیان ولتاز سطحی مجاز در سرایط استاندارد. درجه حرارت محیط برحسب درجه سانتیگراد 1 (۱۴-۲) ی تس 2 1 نا (۱۵-۲) را رعش شم و تلا 2+ 1402 با : ۱+01 1 (۱۶-۲) 0 1 ۳ ۳ )۱۷-۲( ۰ 2 (۱۸-۲) ارتفاع متوسط هادی‌های سیستم سه فاز از سطح زمین» برحسب سانتیمتر. ]: قطر هادی فازء برحسب سانتیمتر (در صورت باندلی بودن» (] برابر قطر یکی از هادی‌های باندل انتخاب می‌شود). ۹ ً 6 متا: متوسط گرادیان ولتاژ در سطح هادی, برحسب ۲ 081 10 ولتاژ نامی فاز به فاز سیستم» برحسب کیلوولت مور ۲: شعاع هادی» بر حسب سانتیمتر تعداد هادی‌های مورد استفاده در باندل -------- صفحهٔ بعد -------- شم و همست هل یضار موی شعاع معادل هادی‌های باندل,» برحسب سانتیمتر 5-۳-۲ تنشهای حرارتی ناشی از اتصال کوتاه عبور جریان اتصال کوتاه از هادی‌های شینهء دو اثر مهم را در پی خواهد داشت: - درجه حرارت در مدت زمان کوتاهی به مقدار قابل ملاحظه‌ای افزایش پیدا می‌کند. - نیروی شدیدی بین هادی‌هاء در اثر میدان‌های الکترومغناطیسی ناشی از جریان اتصال کوتاه به وجود می‌آید. در این بخش اثر تنشهای حرارتی ناشی از اتصال کوتاه برروی انتخاب سطح مقطع شینه‌های سخت و نرم بیان می‌گردد و در ۱-2-۳-۲ کلیات گرم شدن هادی‌های شینه در اثر جریان اتصال کوتاه همراه با وقوع چندین پدیده با طبیعت غیرخطی و فاکتورهای دیگری از این قبیل است که به جهت فراهم نمودن امکان تحلیل ریاضی مسئله» از آنها صرفنظر گردیده و یا تقریب زده می‌شوند. براین اساس جهت مقاصد مورد بحث در این بخش» فرضیات زیر در نظر گرفته می‌شود: - از اثر پوستی" (اثر مغناطیسی خود هادی) و اثر هم‌جواری" (اثر مغناطیسی هادی‌های موازی هم جوار) صرفنظر می‌شود. - مشخصه مقاومت - درجه حرارت هادی به صورت خطی فرض می‌شود. - ظرفیت گرمایی ویژه" هادی ثابت در نظر گرفته می‌شود. - پدیده گرم شدن هادی آدیاباتیک" فرض می‌گردد. تبادل حرارت ایجاد شده در هادی در حین عبور جریان اتصال کوتاه با محیط و اجسام پیرامون بسیار ناچیز است و بر این اساس فرض آدیاباتیک بودن پدیده نسبتاً صحیح خواهد بود. در چنین بازه زمانی» تمام حرارت ایجاد شده در هادی باقی مانده و هادی فرصتی برای تبادل این حرارت با محیط پیرامون به صورت همرفتی یا تشعشع پیدا نمی‌کند. از این رو سطح مقطع هادی باید به گونه‌ای انتخاب گردد که در مدت زمان مشخصی جریان اتصال کوتاه را تحمل کند.ء بدون آنکه دمای آن از حد مجاز فراتر رود. چنانچه پدیده اتصال کوتاه در فواصل زمانی کوتاه چندین بار اتفاق بیفتد (به چمت وجود سیستم وصل مجدد اتوماتیک در کلیدهای پست) تبادل حرارتی صورت گرفته در فاصله بین این وصل شدن‌های مجدد ناچیز بوده و از آن صرفنظر می‌گردد و هنوز هم پدیده را می‌توان آدیاباتیک در نظر گرفت. در مواردی که فاصله زمانی بین وقوع مجدد اتصال کوتاه نسبتاً طولانی‌تر است (به 1 - ۰.۹۳۵[ ی 01 116 [5060 .3 0 -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دوم- معیارهای طراحی و مهندسی انتخاب تسینه )۳ جهت وجود سیستم تاخیری در هنگام وصل مجدد اتوماتیک)» اثر تبادل حرارت ایجاد شده در این فواصل زمانی ممکن است در نظر ۲-2-۳-۲ محاسبه معادل حرارتی جریان کوتاه مدت" تنش‌های حرارتی وارد شده به شینه به تعداد دفعات وقوع اتصال کوتاه و مدت زمان برقراری هر یک از اتصال کوتاه‌ها بستگی دارند. معادل حرارتی جریان کوتاه مدتء ,10 عبارت است از جریانی که مقدار موّْثر آن همان حرارت تولید شده بوسیله جریان اتصال کوتاه را در همان مدت زمان در هادی تولید می‌نماید. با این تفاوت که دامنه این جریان در طول زمان ثابت است. در حالی که موّلفه‌های 20 , 40 جریان اتصال کوتاه در طول پریود اتصال کوتاه» ۸ ممکن است تغییر نمایند. مقدار این کمیت برای یک بار بروز پدیده اتصال کوتاه با مدت زمان 1 از رابطه زیر استخراج می‌گردد: (۱۹-۲) ( +۰/)۱ ۴ 1 > بآ که در آن: رآ معادل حرارتی جریان کوتاه مدت. [وم6۸]. آ: مقدار جریان اتصال کوتاه متقارن اولیه می‌باشد که در شکل (۳-۲) نشان داده شده است. [.,۳۸]. 0 کمیتی بدون بعد که نشان دهنده آثار حرارتی ناشی از موْلفه 42 جریان اتصال کوتاه می‌باشد. این کمیت از شکل (۴-۲) و با اطلاع از مدت زمان اتصال کوتاه» 1۸ و مقدار پارامتر > محاسبه می‌شود. کمیتی بدون بعد که نشان دهنده آثار حرارتی ناشی از موْلفه 26 جریان اتصال کوتاه می‌باشد. این کمیت از شکل (۵-۲) و با اطلاع از مدت زمان اتصال کوتاه» 1 و مقدار پارامتر ع که نشان دهنده نسبت مقدار جریان اتصال کوتاه متقارن اولیه به جریان اتصال ۴ پارامتر ؟ا که در استخراج کمیت ۱ از شکل (۴-۲) مورد استفاده قرار می‌گیرد.ء نشان دهنده نحوه تنزل موّْلفه ع4 جریان اتصال کوتاه بوده و جهت تعیین پیک جریان اتصال کوتاه ,| در شکل (۳-۲) استفاده می‌شود. مقدار این کمیت از رابطه زیر تعیین می‌گردد: (۲۰-۲) 0.98 +1.02 +۲ که در آن 14 , .2 مقاومت و راکتانس معادل مدار اتصال کوتاه می‌باشند. مقدار این پارامتر از طریق محاسبات اتصال کوتاه شبکه 1 1116 - 510۳1 601۵1601 |116۵ ۱۰ -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۳ مشخصات قنی عمومی و اجرایی نسینه و هادیها در پست‌های فشارقوی 1 لت ما ۳۳ ۹ ی زر ۱ شکل ۳-۲: منحنی‌های جریان اتصال کوتاه در هنگام وقوع اتصال کوتاه در 2) نزدیکی ژنراتور _ 0) دور از ژنراتور 117111 |1۱ سای ال خی سلل سل 16 سس هام ۱ ۰ ۱ ی ۰ ا ۱۱| ال اج بای با احااال لحجمت, : بل لته 10 1[ :۹81۱ 0اه ی الب ال جح 11 :۹81۱ دج ۷ ل ۹ ۹ ت 0 سس اج 0 0 5 09».5 02 رظره 005 002 001 :۱ شکل ۶-۲: کمیت بدون بعد 17۱ برای محاسبه جریان معادل حرارتی کوتاه مدت برحسب مدت زمان اتصال کوتاه» ,آ و پارامتر | -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دوم- معیارهای طراحی و مهندسی انتخاب تسینه ۳۳ :1 سک ۱ ی ۹ ٍ ۳ سس 333 چ 0 چا ی : هه ال الا یلیس 0,01 0,02 005 0,1 1,0 2,0 5,0 85 ۵ 1 شکل ۵-۲: کمیت بدون بعد 1۱ برای محاسبه جریان معادل حرارتی کوتاه مدت برحسب مدت زمان اتصال کوتاه» ۸ و نسبت 7 ۹ چنانچه پست دارای کلیدهای از نوع وصل مجدد باشد. اثر وصل مجدد جریان اتصال کوتاه باید در نظر گرفته شود. برای این منظور ابتدا برای هر پریود از برقراری جریان اتصال کوتاه» جریان معادل حرارتی کوتاه مدتی تعیین می‌گردد. سپس با استفاده از این )۲۱-۲۲۲-۲( که در آن: مدت زمان برقراری جریان اتصال کوتاه 1 ام» برحسب ثانیه. ی آ: دامنه جریان معادل حرارتی کوتاه مدت [ ام برحسب کیلوآمپر. تعداد دفعات برقراری جریان اتصال کوتاه می‌باشد. سازندگان هادی‌های الکتریکی میزان جریان کوتاه مدت نامیء .10 را که یک هادی برای مدت زمان نامی اتصال کوتاه «آ» می‌تواند بدون آسیب دیدن تحمل کند.ء مشخص می‌نمایند. هادی در اثر جریان اتصال کوتاه آسیب نخواهد دید مادامیکه یکی از روابط زیر برقرار باشد: | کی اک (۲۳-۲) ۳ 7۳ عا راک با (۲۴-۲) ۳ ۳ 2 1 -------- صفحهٔ بعد -------- یم همست هل یضار موی باتوجه به اثر مهم ,آ در روابط (۲۱-۲) (۲۳-۲) و (۲۴-۲) باید دقت نمود که در هنگام محاسبه ,آ؛ اثر مدت زمان واکنش رله‌ها به قطع کلید و مدت زمان لازم برای باز شدن کامل کلید در هر بار عملکرد سیستم حفاظتی در قطع جریان اتصال کوتاه در نظر در مورد هادی‌های شینه, تحمل حرارتی هادی بوسیله چگالی جریان کوتاه مدت نامی» ,5 مشخص می‌شود. مقدار چگالی جریان کوتاه مدت نامی» .5 به ازای مدت زمان نامی اتصال کوتاه 1902 < ,7 برای هادی‌های آلومینیومی و آلیاز آلومینیوم و هادی‌های آلومینیوم - فولاد(۸5)14) باتوجه به شکل (۶-۲) بدست می‌آید. ی وچ شکل 1-۲: چگالی جریان کوتاه مدت نامی» ,.50» به ازای 1۹00[ < ۸ برای هادیهای آلومینیومی, آلیاز آلومینیوم و هادی‌های +[۸)5 در شکل (۶-۲) 12 حداکثر دمای دائمی مجاز در هنگام عبور جریان نامی از هادی می‌باشد (مقدار این کمیت در جداول جریان مجاز هادی‌ها ارائه می‌گردد) و .] حداکثر دمای مجاز هادی در شرایط اتصال کوتاه بوده که برای هادی‌های آلومینیومی و مسی هادی شینه دارای استقامت حرارتی کافی در هنگام وقوع اتصال کوتاه خواهد بود.ء مادامیکه چگالی معادل حرارتی جریان اتصال 11 > ۳ )۲۵-۲( 1 معادله فوق برای کلیه ,1 ها صادق است. مقطع هادی, ۸ برحسب میلیمتر مربع از رابطه زیر تعیین می‌گردد: زو 1111 ۸ -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دوم- معیارهای طراحی و مهندسی انتخاب تسینه ۳۵ ۵-۳-۳ نیروهای وزنی شینه نیروهای وزنی میزان انحراف عمودی هادیهای شینه (شکم هادی) را تعیین می‌نمایند و یکی از نیروهایی هستند که هادی می‌بایستی آنها را تحمل کند. نیروهای وزنی شامل» نیروی وزن هادی» نیروی ناشی از وزن میرا کننده‌ها", نیروی ناشی از وزن یخ و نیروی ناشی از وزن اجرام متمرکزی می‌باشد که برروی هادی قرار گرفته‌اند. ۱-۵-۳-۲ نیروی وزن هادی وزن هادی با استفاده از مشخصات فنی ارائه شده از سوی سازنده هادی ارائه می‌گردد. این نیرو تابعی از طول اسپن بوده و با افزایش طول اسپن بعلت افزایش طول هادی,» افزایش می‌یابد. میزان این نیرو در واحد طول هادی مشخص می‌گردد. ۲-۵-۳-۲ نیروی ناشی از وزن میرا کننده‌ها اگر از میراکننده‌ها جهت میرانمودن نوسانات الکترودینامیکی هادی در پست‌های فشار قوی استفاده شود. در محاسبات نیروی وزنی حاصل از اجرام متمرکز باید نیروی ناشی از وزن این میراکننده‌ها لحاظ شود. ۳-۵-۳-۲ نیروی ناشی از وزن بخ هنگامی که یخ دور هادی را احاطه می‌نماید» نیروی وزنی وارد بر هادی نیز افزایش می‌یابد. با فرض اینکه در اثر وزش باد یک لایه استوانه‌ای از یخ بدور هادی تشکیل می‌شود. وزن یخ روی هادی‌های لوله‌ای شکل را می‌توان از رابطه زیر بدست آورد: (۲۷-۲) *(10 + )بل ۳۲7۷ که در آن: : نیروی ناشی از وزن یخ در واحد طول» برحسب نیوتن بر متر. جرم مخصوص یخ که برابر با8/10 ۹۰۰ می‌باشد. ضخامت لایه استوانه‌ای یخ ایجاد شده بر روی هادی» برحسب متر. (]: قطر خارجی هادی» بر حسب متر. 0 شتاب ثقل زمین که برابر ‎٩/۸۱‏ متر بر مجذور ثانیه در نظر گرفته می‌شود. معادله فوق را می‌توان بصورت ساده شده زیر نیز بیان نمودء با این تفاوت که در این رابطه کمیت‌های ۲۱ و (] برحسب سانتیمتر می‌باشند. (۲۸-۲) (۲۱+0) 2.77378 -۳ 5-0-۳-۳ نیروی ناشی از وزن اجرام متمرکز نیروهای ناشی از وزن اجرام متمرکز از قبیل: فاصله‌دهنده‌ها"ء تجهیزات متصل شده به هادی‌هاء هادی‌های انشعابی و غیره را باید تعیین نموده و به نیروهای وزنی قبلی اضافه نمود. 25 -------- صفحهٔ بعد -------- ۳ مشخصات قنی عمومی و اجرایی تسینه و هادیها در پست‌های فشارقوی 1-۳-۲ نیروهای ناشی از باد استراکچر شینه, کلاس مکانیکی مقره اتکائی» ترمینال تجهیزات و کلاس مکانیکی زنجیره مقره‌ها و یراق‌آلات باید قادر به تحمل نیروهای مکانیکی ناشی از بادهای پیش‌بینی شده باشد. حداکثر نیروی ناشی از باد ممکن است در هنگام وزیدن بادهای بسیار تند بدون وجود یخ و یا هنگام وزیدن بادهای تند همراه با یخ رخ دهد. عموماء حداکثر سرعت باد در شرایط یخ کمتر از سرعت بادهای تندی است که در شرایط بدون یخ می‌وزند. برای مطالعه اثر باد بر روی شینه‌ها باید اطلاعاتی از مقادیر حداکثر و حداقل سرعت باد در مناطق مختلف در دسترس باشد. سرعتی که بعنوان مبنای طراحی در نظر گرفته می‌شودء حداکثر سرعت باد درعرض پنج ثانیه است که ممکن است یکبار در طول پنجاه سال اتفاق بیفتد [۱۳]|. نیروی ناشی از بادی که برهادی می‌وزد علاوه بر سرعت وزش باد به زاویه وزش بادء سطح بادخوری هادی, ضخامت لایه یخ قرار گرفته بر روی هادی» شکل پروفیل هادی و ارتفاع هادی بستگی دارد. مقدار این نیرو برای شینه‌های سخت و نرم از رابطه زیر بدست می‌آید. [۱۵]: (۲۹-۲) 20 + 0). 5.۷2 0.62 ک ۳ که در آن: + نیروی ناشی از وزن باد بر هادی» برحسب نیوتن بر متر (]: قطر لوله» برحسب متر ضخامت لاه استوانه‌ای یخ برحسب متر 0 زاویه وزش باد بر روی هادی نسبت به راستای هادی, که برای نمایش حداکثر نیروی وارده بر هادی عموماً برابر ‎٩۰‏ درجه در نظر گرفته می‌شود. 7 حداکثر سرعت باد ۵ ثانیه در ارتفاعی که هادیها نصب شده‌اندء بر حسب متر بر ثانیه. چنانچه حداکثر سرعت باد ۵ ثانیه در ارتفاع ۱۰ مترء ,موه ۱» موجود باشدء سرعت وزش باد در ارتفاع نصب هادی‌ها از رابطه زیر بدست می‌آید: 0.095 10 ِ که در آن: 7 ارتفاع نصب هادی‌ها برحسب متر می‌باشد. + کمیتی بدون بعد موسوم به ضریب کشش بوده که مقدار آن برای هادی‌های لوله‌ای شکل با نسبت طول به قطر بزرگتر از ۵ و با توجه به حاصلضرب قطر هادی در سرعت باد (۱/2* 1) از جدول (۵-۲) بدست می‌آید [۱۵]. + فاکتور کاهش دهنده اثر وزش باد برکل طول هادی می‌باشد. اگر طول اسپن کوچکتر از ۱۰۰ متر باشد مقدار این فاکتور برابر یک و اگر طول اسپن بزرگتر از ۳۰۰ متر باشد. مقدار این فاکتور برابر ۰/۶ در نظر گرفته می‌شود. برای اسپن‌های با طولهای ما بین ۱۰۰ و ۰ مترء مقدار این کمیت از درون‌یابی» مابین این دو مقدار بدست می‌آید. همچنین مقدار نیروی ناشی از باد برای ۸.۳۲۵۲۲۱۵ ها از رابطه زیر به دست می‌آید: (۳۱-۲) 0 ار .0.625 م۳ -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دوم- معیارهای طراحی و مهندسی انتخاب نسینه ۳۷ ۸ا: طول دو پایه هادی ۸۰۱۲۵۲۱۵ بقیه کمیت‌ها مانند رابطه (۲۹-۲) تعریف می‌شود. 7.3 ۲ ۱۳۱۳۳۱۳/۳ ۷-۳-۲ نیروها و تنشهای ناشی از جریان اتصال کوتاه در شینه‌های سخت میدازهای مغناطیسی ایحاد شده بوسیلهٌ جریان اتصال کوتاه» موجب اعمال نیروهایی بر هادی‌های شبنه می‌گردند. هادی‌های شینه و نگهدارنده‌های آنها باید قادر به تحمل این نیروها باشند. نیروهای وارد شده بر استراکچر شینه در اثر جریان‌های اتصال کوتاه به فاصلههٌ مابین هادی‌هاء اندازه جریان اتصال کوتاه» نوع اتصال کوتاه و میزان نامتقارن بودن جریازمهای اتصال کوتاه بستگی دارد. علاوه بر ن فاکتورهای دیگری از قبیل انعطاف پذیری نگهدارنده‌ها و شرایط تقاط تکیه‌گاهی شینه در آثار مکانیکی ناشی | ز این در هنگام اتصال کوتاه» نیروهای الکترومغناطیسی ایجاد شده بسیار شدید هستند. این نیروها تنشهای مختلفی را بر هادی‌های شینه ۱-۷-۳-۲ نیروهای وارد شده بر هادی‌های سخت نیروی وارد بر هادی‌های لوله‌ای سیستم سه فازی که محورهای آنها در یک صفحه قرار گرفته‌اندء از روابط زیر بدست می‌آید: ۲۲-۲ 8 ۳ ۱ 1 (۳۳-۲) یم [0.173- ی ٩/2‏ 7 دم که در آزها: ۳ تبروی الکترومغناطیسی وارد شده بر هادی‌های فاز در اثر جریان اتصال کوتاه» بر حسب نیون -------- صفحهٔ بعد -------- وهای رش س همست همیمض موی دم پیک جریان اتصال کوتاه دو فاز, برحسب کیلوآمپر پیک جریان اتصال کوتاه سه فازء بر حسب کیلوآمپر : فاصله بین نقاط نگهدارنده بر حسب متر 2 فاصلهٌ بین مراکز هادی‌های دوفاز مجاور همء برحسب متر. و دم" 1: مقادیر موّثر جریان اتصال کوتاه سه فاز و دو فاز متقارن اولیه. برحسب کیلوآمپر می‌باشند. مقدار > نیز در رابطه ۲۰-۲ آمده است ۲-۷-۳-۲ تنشهای وارد شده بر شینه‌های سخت شینه‌های سخت به روشهای مختلفی بر روی نگهدارنده‌های خود قرار می‌گیرند. آنها ممکن است به صورت ثابت و یا ساده و یا ترکیبی از هردو نگهداری شوند. بسته به نوع و تعداد نگهدارنده‌هاء تنشهای وارد شده بر هادی‌ها و نیروهای اعمال شده به نگهدارنده‌های شینه به ازای جریانهای اتصال کوتاه یکسان» متفاوت خواهد بود. علاوه بر این» معادلات ارائه شده برای تنشها و نیروهای وارد شده بر هادی, انعطاف‌پدیری نگهدارنده‌ها را نیز باید در نظر بگیرند. تنشهای وارد شده بر هادی‌ها و نیروهای اعمال شده به نگهدارنده‌ها در اثر جریان اتصال کوتاه به نسبت بین فرکانس طبیصی سیستم مکانیکی و سیستم الکتریکی نیز وابسته است. بعنوان مثال در صورت نزدیک بودن فرکانس نوسانات مکانیکی حاصل از اتصال کوتاه به فرکانس طبیعی سیستم مکانیکی, نوسانات مکانیکی بوجود آمده بعلت پدیده تشدید ممکن است افزایش یافته و در فرکانس طبیعی هادی شینه, +1 به فرکانس سیستم , کوچکتر از ۰/۵ باشد ( یعنی 0.5 7 ) در این صورت نوسانات مکانیکی حاصل از این پدیده کاهش می‌یابند و حداکثر تنش در فازهای بیرونی بوقوع می‌پیوندد. در مورد شینه‌های سخت میزان نیروهای محوری قابل صرفنظر کردن هستند. بر این اساس, نیروهای اثرگذار بر هادی» نیروهای خمشی" هستند و با استفاده از رابطه زیر ۳۴-۲(۱) سل 0 ,۷ 6 7 0 تنش خمشی ایحاد شده بر هادی در اثر نیروی حاصل از جریان اتصال کوتاه بین هادیهای اصلی» برحسب نیوتن بر متر مربع. 7 مدول مقطع که بر اساس شکل سطح مقطع هادی تعیین می‌گردد. برای هادی‌های سخت لوله‌ای مقدار این کمیت از رابطهٌ زیر بدست م آید: که در آن ] قطرخارجی لوله و ۵ قطر داخلی آن هر دو برحسب متر و 7 مدول مقطع بر حسب متر مکعب می‌باشد. «ا: نیروی حاصل از جریان اتصال کوتاه بین هادی‌های فاز سیستم» برحسب نیوتن» که با استفاده از معادلات (۳۲-۲) یا (۳۳-۲) ۱۰ 80۵08 05 -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دوم- معیارهای طراحی و مهندسی انتخاب تسینه ۳۹ 0 کمیتی بدون بعد است که به تعداد اسپنها و ثابت بودن یا نبودن نگهدارنده‌های واسط بین هادی و مقره‌های اتکایی بستگی دارد. می‌شود. جدول 1-۲: کمیتهای + و 6 و 7 برای آرایشهای مختلف نگهدارنده‌های شینه‌های سخت. 1 0۳۵۵۱۵۲۲ ۱۷۸۵۱۳۵ ۴۵۲۵۵ 03۳۱۵۱۳۱9 ۱۶ 300 اهاط آ0 1۷06 ترتع وه 95 اوه زو رات /(۲۵۵۱۵۵) از ۳۵۵۱۵۲ ز] ۴۳۹۱۵۲ 0 ۴۳۵۵۱۵۲ ۸ :۳ 1.57 10 5 ۱ دولزه ۲۰۳ 5 ۵ ۴ ۸ اقت وه 8 ی 245 073 5 :۸ ۱ ۱ :126 5:96 5 ۰8 8 4 50000۲60 واه نا 3.56 0.50 5 :۰۸ !۱ دولزه 00۳ 5 0 ۸ اعت ی 2 000۳۹۵۹۱۶ 25 073 5 م۸ ۱ ۱ ۷ 2 - ۸ 5 8 ۸ 8 ۸ ۲۳۱۷۸۱۵ ۷۷۱1۲۱ ٩۱00۲15 20 07 602 _ سس _- ی - 200۲0۱۲۳۱2۱۵۱ سم 1 آع‌ناوه 356 073 4 ا ام ۱ وج م۸ 0005 1ج ۸ ی 8 ۸ مقادیره و ] نشان داده شده در جدول (۶-۲) برای فواصل یکسانی از فاصله نگهدارنده‌ها می‌باشند. با این وجود مادامیکه نسبت طول اسپن‌ها به یکدیگر کمتر از ۰/۲ نباشد این جدول قابل استفاده می‌باشد. در این حالت نگهدارنده‌های انتهایی نباید تحت نیروی بزرگتر از نیروهای وارد شده بر نگهدارنده‌های میانی قرار گیرد. در این قبیل حالات. مقدار کمیت با در فرمول‌های ارائه شده برابر طول بزرگترین اسپن قرار داده می‌شود. در شرایطی که از ثابت بودن یا نبودن نگهدارنده‌های واسط بین هادی و مقره‌های اتکایی اطلاعات مشخصی دردسترس نیست. حال با توجه به روابط فوق می‌توان هادی انتخابی را از نظر تحمل تنش ناشی از اتصال کوتاه بررسی نمود. هادی شینه تنش ناشی از اتصال کوتاه را تحمل می‌نماید. اگر رابطهٌ زیر برقرار باشد: -------- صفحهٔ بعد -------- 5 مشخصات قنی عمومی و اجرایی تسیئه و هادیها در پست‌های فشارقوی دوبها: حداکثر تنش مجاز هادی که به ازاء آن میزان افزایش طول هادی کمتر از ۰/۲ درصد واحد طول می‌باشد . مقدار این کمیت برای هادی‌های با جنسهای مختلف در جدول (۲-۱) ارائه گردیده است. در این جدول مقادیر حداکثر و حداقل این کمیت ارائه شده است و در مواردی که از مقدار واقعی این کمیت برای هادی مورد نظر اطلاعی در دسترس نباشد.ء می‌بایستی در رابطه (۲۶-۲) از ۹ ضریب شکل پذیری" هادی که باتوجه به شکل سطح مقطع هادی مشخص می‌گردد. برای هادی‌های لوله‌ای, مقدار این کمیت بدون بعد از رابطه زیر استخراج می‌گردد: 1-2)-۱ ٩2| ‏سس‎ )۳۷-۲(۱ |-)1-2 ( که در آن 10 قطر خارجی لوله و 2 ضخامت جداره لوله می‌باشد. 0 ۳-۷-۳-۲ نیروهای وارد شده بر نگهدارنده‌های هادی‌های سخت (مقره‌های اتکایی) حداکثر نیروی دینامیکی ناشی از اتصال کوتاه که بر نگهدارنده‌های شینه وارد می‌شود. از رابطهٌ زیر بدست می‌آید: (۳۸-۲) ۷۷۶۰۷۶۵ ک ۲۳ : نیروی ناشی از جریان اتصال کوتاه بوده که با استفاده از معادلات (۳۲۲-۲) یا (۳۳-۲) بدست می‌آید. برای اتصال کوتاه سه فاز: اگر 0.37 > ۷ 2.7 ۳ 1 اگر 1 ۷*2 ۱ برای اتصال کوتاه دو فاز: اگر . 0.5> ۷« 2 5 ۱ | (۴۰-۲) اگر . |>؛[«> 0.5 7 - ۷/۰۷۷۲ اگر 1< ۲ ۱ که در آن: زی ۴۱-۲ ال دا[ (۳۱-۲) 0.81 1 ۷1۵0 13۵ 1۵ 00۲۳۵۹0۵۵ د۳۵۵اگ .| 07 ۳1۵511011۷ . 2 -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دوم- معیارهای طراحی و مهندسی انتخاب تسینه 5 2-۷-۳-۲ تنشها و نیروهای وارد شده بر هادی و نگهدارنده‌های شینه‌های سخت بادر نظرگرفتن نوسانات هادی معادلاتی که در بخشهای (۲-۷-۳-۲) و (۳-۷-۲-۲) ارائه شد. از ضرایب اه ۷ و ,۷ استفاده می‌نمایند. این ضرایب طبیعست نوسانی هادی را در محاسبه تنش‌ها و نیروهای وارد شده بر هادی و نگهدارنده‌های آن» درنظر می‌گیرند. حداکثر مقدار ضرایب فوق در بخشهای قبلی ارائه شد. اگر فرکانس طبیعی هادی, .]ء در نظرگرفته شود مقادیر استخراج شده برای تنشها و نیروهای وارد شده بر هادیها و نگهدارنده‌های آن ممکن است نسبت به حالتی که از حداکثر مقدار ضرایب فوق استفاده فرکانس طبیعی هادی از رابطهٌ زیر بدست می‌آید: تا بل م (۴۲-۲) 1 12 ان فرکانس طبیعی هادی, برحسب هرتز ضریبی که با توجه به نوع و تعداد نگهدارنده‌ها مشخص می‌گردد. مقدار این کمیت در جدول (۶-۲) ارائه شده است. ممان اینرسی هادی است که برای هادی‌های لوله‌ای از رابطه ریر بدست می‌آید: ۴۳-۲۱) [4 - *0.049]0 - [ که در آن 1 قطر خارجی لوله و ل قطر داخلی لوله هر دو برحسب متر و [ ممان اینرسی هادی برحسب *177 می‌باشد. 7 جرم واحد طول هادی بدون در نظرگرفتن لایه یخ» برحسب کیلوگرم بر متر پس از مشخحص شدن فرکانس طبیعی شینه. با استفاده از نسبت ]/] ( که در آن ] فرکانس سیستم برحسب هرتر است) و با استفاده از شکل (۷-۲) و مقدار ضریب ۲[ (که در تعیین پیک جریان اتصال کوتاه مورد استفاده قرار گرفت) می‌توان ضرایب ۷۴ و۷۵ را جمت استفاده در معادلات (۲۲-۲) و (۲۸-۲) استخراج نمود. برای سیستم‌هایی که دارای سیستم وصل مجدد اتوماتیک هستندء مقدار ,/۲ به کمک شکل (۸-۲) بدست می‌آید و در سایر موارد ,۷ برابر یک در نظر گرفته می‌شود [۲]. ۵۵۶۵ ۷۵۳۵۹ ۱۰ -------- صفحهٔ بعد -------- ۳ مه را ی ۷ 7 ۹ ی 11۱۱۱ ۱ ۱.3111 اس سل سس 8 سس :اس ۱ ان سح 881111 ما ۱۱۱ مس سرزا۱۱ ۱ ([۱1]]ا ۱ ۱۱۱۱ اس 59 سب ۱زا ۱۱۱۱۱ سا انا ۱۱۱ ال 0 ۹ را ۱ ۹ 10 ز 2 01 0,05 002 ت رل اس تلالد 1111 1 سض اس سلل ای تک سص ی ۱۳۳ ۲ را ,یر 002 11 01 0,2 0,5 1 2 5 10 1.6 مه عده ام -۶۶: ۲۳ ایس ۷ ری 1 شکل ۷-۲: ضرایب :۷ و :۷ براساس نسبت م" و پارامتر >! برای اتصال کوتاه‌های سه فاز و دو فاز کت ۱۷ ۱۱۱۷۷۷ ۱۱۱۱۱۷۷۱ ۱۱11۳۷1 ۱]1]1 ۱ 0,02 0.05 0,1 0,2 0.5 1 2 ۱ 10 شکل ۸-۲: ضریب ,۷ برای سیستم‌های سه فاز دارای وصل مجدد خودکار برحسب نسبت 1/.] -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دوم- معیارهای طراحی و مهندسی انتخاب تسینه ۳ چنانچه مدت زمان اتصال کوتاه» ۸آ» کمتر از ۰/۱ ثانیه باشدء میزان تنشها و نیروهای واقعی که بر روی استراکچر شینه (هادی و ۸-۳-۲- نیروها و تنشهای ناشی از جریان اتصال کوتاه در شینه‌های نرم تجهیزات و متعلقاتشان اثر می‌گذارد و همچنین باعث تغییر مکان افقی هادیها (کم شدن فاصله بین آنها) می‌شود. از این رو در هنگام بررسی شینه‌های نرم» علاوه بر استقامت مکانیکی آنها در قبال نیروها و تنشهای حاصل از جریان اتصال کوتاه» برقراری فواصل مجاز الکتریکی بین هادی‌ها نیز باید مد نظر قرار گیرد. حداکثر نیروهای کششی ناشی از اتصال کوتاه بر روی هادی‌های رشته‌ای» پس از محاسبه پارامترهای مشخصه لازم برای نوع نیروی کششی ,۳ حین اتصال کوتاه و نیروی کششی :۳ بعد از اتصال کوتاه زمانی که هادی به موقعیت خود باز می‌گردد. تفاوت و حداقل فاصله هوایی بین هادی‌ها تعیین می‌گردد و در نهایت در بخش (۵-۸-۳-۲) نیروی کششی م۴ که در اثر نزدیک شدن هادی‌های باندل ایجاد می‌شود.ء محاسبه می‌گردد. در مورد هادی‌های رشته‌ای» تنش‌های حاصل از اتصال کوتاه‌های فاز به فاز و اتصال کوتاه‌های سه فاز متقارن تقریباً یکسان می‌باشد. با وجود این» در هنگام خطای فاز به فازء تاب خوردن هادی نوعاً به گونه‌ای است که باعث کاهش فواصل هوایی می‌گردد (یعنی هنگامی که هادی‌های حامل جریان اتصال کوتاه مجاورء پس از اتصال کوتاه به سوی یکدیگر حرکت می‌کنند). در هنگام هم به هادی می‌باشد. بنابراین ,۳ ۳۲ و «0 برای اتصال کوتاه فاز به فاز محاسبه می‌شوند. نیروهای کششی ,۳۲۰۳ و :ما دربرگیرنده نیروهای کششی ایجاد شده بوسیله بارهای مرده" نیز می‌باشند. محاسباتی که در بخشهای زیر به آنها پرداخته می‌شود.ء باید بر اساس نیروی کشش استاتیکی» »]ء هادی در حداقل دمای محلی و همچنین بر اساس نیروی کششی استاتیکی هادی در حداکثر دمای کاری هادی انجام گیرند. برای هر کدام از نیروهای کششی, توجه: -. معادلات ارائه شده در بندها ی آنی قابل استفاده برای اسپن‌هایی هسشد که طول آنها تفریاً از ۶۰ متر بیشتر نباشد و نسبت انحراف عمودی به طول اسپن تفریاً بیش از ۸ درصد نباشد. برای اسپن‌های بلشدتر از این مفدارء جایجایی هادیها ممکن است به نشهای کمنری, نسبت به مفادیر بدست آمده از معادلات, منجرگردد. اگر این مطلب توسط آزمونها با محاسبه تصدیق گردد. آنگاه بارهای کوچکتری را می‌توان در نظر گرفت. - معادلات ارائه شده در بندهای آنی قابل استفاده برای اسین‌های افققی هسشد که بصورت آرایش بهلو به پهلو قرار گرفته‌اند. سای رآرایشهاء ممکن است به نیروهای کشش ی کوچکتر منج رگردند. با این وجود به جهت پیچیدگی محاسبات مربوط به این قبیل آرایشهاء پیشنهاد می‌شود که از معادلات ارائه سهم اجرام متمرکز اضافی داخل اسپن باید در نیروی وزنی اسپن در نظر گرفته شود. ۱۰ 1620 40 -------- صفحهٔ بعد -------- کش و و نخس همست همیمض موی ۱-۸-۳-۲ پارامترهای مشخصه مقصود از هادی‌های اصلی؛ هادی‌های منفرد و یا آرایش باندلی از هادی‌ها می‌باشد که در آن هادی‌ها باندل به فاصله یکسانی از نیروی حاصل از اتصال کوتاه که بر روی هادی‌های اصلی در یک سیستم سه فاز اثر می‌نماید. از روابط زیر بدست می‌آید: (۳۴-۲) لاور - ۳ 1 ما سلاو و ۲ 8 3 نیروی الکترومغناطیسی در واحد طولی که بر روی هادی‌های اصلی اثر می‌نماید. برحسب نیوتن بر متر. در ا: مقدار مور موْلفه متقارن اولیه جریان اتصال کوتاه سه فازء برحسب کیلوآمپر ۵ ا: مقدار مور موْلفه متقارن اولیه جریان اتصال کوتاه دو فاز» بر حسب کیلوآمپر 2 فاصلهٌ بین مراکز هادی‌های دو فازء برحسب متر ان طول اسپن مربوط به هادی‌های اصلی, برحسب متر با طولی از اسپن مربوط به هادی‌های اصلی که حامل جریان الکتریکی باشد. این طول در واقع برایر با2- با * با است که در آن 2 کل طول زنجیره مقره‌هایی می‌باشد که هادی اصلی را از دو طرف به گنتری‌ها متصل می نمایند» (برحسب متر). چنانچه هادی‌ها بدون زنحیره مقره استفاده شده باشند. مانند اتصالات مابین تحهیزات. با * ما در نظر گرفته می‌شود. نسبت بین نیروی الکترومغناطیسی در شرایط اتصال کوتاه به نیروی جادبه وارد شده بر هادی پارامتر مهمی می‌باشد که توسط رابطههٌ ۰ ً + زیر معین می‌گردد : ۳ (۴۵-۲) 0 < ] که در آن: : نسبت بین نیروی الکترومغناطیسی اعمال شده به هادی درشرایط اتصال کوتاه به نیروی جاذبه وارد بر هادی می‌باشد. تعداد هادی‌های باندل جرم واحد طول هادیهای باندل (یا هادی‌های اصلی, اگر ۱1 باشد) بر حسب کیلوگرم بر متر «: مقدار قراردادی شتاب جاذبه زمین که برابر ۹/۸۱ متر بر محجذور ثانیه درنظرگرفته می‌شود. "ا: نیروی الکترومغناطیسی ناشی از اتصال کوتاه بر واحد طول هادی اصلی,» که از رابطه (۴۴-۲) بدست می‌آید. با استفاده از نسبت فوق زاویه نیروهای منتجه اثرگذار بر هادی در شرایط اتصال کوتاه»,۰۵ از معادلهٌ زیر تعیین می‌گردد: 6۱ < ۸۳۲۵ 127 ۲ )۴۶-۲( " روش محاسباتی که در بندهای آتی ارائه می‌گردد. سهم مولفه آپریودیک جریان اتصال کوتاه را در ایجاد تنش‌های بوجود آمده در نظر نمی گیرد. این مسئله در صورتیکه مدت زمان جریان اتصال کوتاه کمتر از ۰/۱ ثانیه باشد. ممکن است دارای اثر قابل توجهی باشد. در اینگونه شرایط روش ارائه شده در مرجع |۱۴]| باید دنبال گردد. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دوم- معیارهای طراحی و مهندسی انتخاب نسیمه یک انحراف عمودی معادلی که در شرایط ایستا در وسط هادی بوقوع می‌پیوندد. از رابطه زیر بدست می‌آید: 2 11117 (۴۷-۲) تسس سا 8۳ که در این رابطه ,۳۲ نیروی کشش استاتیک هادی بر حسب نیوتن می‌باشد. مدت زمان لازم برای طی هر تناوب از نوسانات بوجود آمده در هادی» آ از رابطهٌ زیر بدست می‌آید: 5 ۱0.8 7 << ] (۴۸-۲) 8 این مدت زمان؛ مربوط بده زوایای کوچکی از تأآب خوردن هادی بوده که جریان اتصال کوتاه از هادی عبور نمی‌نماید. در هنگام عبور جریان اتصال کوتاه از هادی‌هاء مدت زمان منتحه برای طی هر تناوب از نوسانات اعمال شده» بوسیله رابطه زیر مشخحص (۴۹-۲) سل رل 0 64 در رابطه فوق ۵۱ بر حسب درجه و ] نیز برحسب ثانیه می‌باشد. ۰ مه ۱ ۰ ی ۰ خ میزان سختی ۷آء از رابطه زیر تعیین می‌گردد: 1 1 (۵۰-۲) سس مج |[ ۳۵ با5 ۷[: میزان سختی نگهدارنده هادی‌های رشته‌ای, بر حسب یک بر نیوتن. 8 ثابت فنریت نگهدارنده هادی‌های رشته‌ای» برحسب ‏ . اگر مقدار دقیق این کمیت مشخص نباشد. مقدار 3/۲0 *10 - 5 را 17 با مدول یانگ حقیقی که از رابطه (۵۱-۲) بدست می‌آید بر حسب ۷ . 1 ۱ وک ۹ 90 ۹ + ۳0.3 5 برای و هر ی ۰ ۰ ۲۱ ۵۱ 8 ۸ 0 11/۸ 5 برای بو هل ۳ ۱ 111 ۸ که در آن: : 2 : ی ۸۷ 8 کمترین مقدار تنش در شرایطی است که مدول پانگ ثابت است. مقدار این کمیت برابر ۱۰ * ۵ در نظر گرفته می‌شود. ۰ 1 (أ 1 ,۱8) (۵۲-۲) 241 0 5111۲۵55 ۱۰| . 2 -------- صفحهٔ بعد -------- شییی ‏ خمم همست هل یضار موی که در آن چ کمیتی بدون بعد می‌باشد. از رابطه زیر بدست می‌آید: برای ‏ 0.5 > لک > 0 0 اک اووع -1 |۵6 (۵۳-۲) 1 ی ِ 5 هه 5 1 ۹ برای ‏ 0.5 5 ا۴ 25 در ن ۳5 زاویه خروج از وضعیت حالت مانای اسپن هادی‌های اصلی درحین اتصال کوتاه و یا بعد از آن» برحسب درجه مدت زمان برقراری اولین اتصال کوتاه» بر حسب ثانیه می‌باشد. چنانجه مدت زمان برقراری اولین اتصال کوتا»,7» مشخص باشدء حداکثر زاویه انحراف اسپن» 8 را می‌توان با استفاده از شکل (۹-۲) و یا با استفاده از روابط (۵۴-۲)» (۵۶-۲) و (۵۵-۲) بدست آورد. در صورتیکه مدت زمان ,1۸ مشخص نباشد و یا اگر بزرگتر از مقدار 0.47 باشد. آنگاه باید از مقدار 0.47 به جای ,1 در معادلات (۵۳-۲) و (۶۱-۲) استفاده گردد. برای 1-۲۹۱۳۵060 (۵۴-۲) < 6 برای 0 ح 6 1-7 برای 1 > > 0.7606 جاو۸۳600 ۱.25 (۵۵-۲) برای ۳۴06 > 0.985 - ا>اد۸۳۵۵0 + 6۱10 برای 5 > ۴ 1۹0 توجه: - زاویه نوسان محاسبه شده ,۵ حداکثر مقداری است که در بدترین شرایط در مدت زمان انصال کوتاه برابر یا کمتر از ,7۸ می‌تواند بوفوع بپیوندد. ۲-۸-۳-۲ نیروی کششی وارد شده بر هادی در حین اتصال کوتاه(,۳]) پارامتر بار م از رابطهٌ زیر بدست می‌آید: 1 2 برای ذج] (۱1- ۳*2 +1/+)3 (۵۶-۲) 1 < 0 برای 7 >ک با (آح 56ج 3)۲۹1۵6 -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دوم- معیا یارهای طراحی و مهندسی انتخاب یله کتور ۷ که بصورت تابعی از ی و می‌باشد با استه ۷ ار ]| ا 8 19 سپ سا ص 1 سا ی ۱۳ ۳ ی یی رزوی یگ ات یر رورا ۰ ۳0.4 سا اس / 30۰ 7۳ 0.1 اک 0۰ له 0 ت زمان معین اتصال کوتاه نآ . یسب یس سس سس : 5 دمص لا ا سمل سر مر ۳ 1111 کاس سا | 0 ارس ی نا رس صر از دصیس زر ۷ ۹1۱ سل لا ردص مسا 5 لا ار سار سمل لا ۷81111۱ ۱ لا ال سل سل الا !1 ات مک 2 ور و و 4 |[ ال حصک ی 6 ا نصا : ۱02 شکل ۱۰-۲: فاکتور ۷ برا . 5 ر ۷۲ برای محاسبه نیروی کششی وارد شده مقدار فاکتور ۷ از حل ر بر هادی حقیقی معادله زیر به ازای 1> ۱۶ > 0 نیز امکان ,ز نیروی کششی که در حین اتصال کو ِ 0 - (م + 2)ی - (20 +1) +2 ل کوتاه د. ان < : + ( + 23 (۵۸-۲) رج به وجود می‌آید. از رابطه ز برای هادی‌های منفرد ی برای هاد ۳ ۱۳ ) ۱ پهای باندلی» ۷ +۱) یا ۱ (ببام +1) 1.1۱۳ ۳ -------- صفحهٔ بعد -------- کش وهای رش س همست همیمض موی ۳-۸-۳-۲ نیروی کششی وارده شده بر هادی پس از رفع اتصال کوتاه, (,۲) در پایان اتصال کوتاه» هادی رشته‌ای که تحت اثر نیروی حاصل از اتصال کوتاه قرار داشت. رها شده و بعد از چند نوسان به حالت اولیه خود برمی‌گردد. حداکثر مقدار ,۲ زمانی قابل توجه خواهد بود که ۲۳0.6 و *0.<70 باشد. در این قبیل شرایطء نیروی حاصل از رها شدن هادی از رابطهٌ زیر تعیین می‌ گردد: 0 ۵۹-۲ پالش 8 +|[|ر ۳1.2۳ (۵۹-۲) 180 ۰ :ْ توجه: - اگر طول اسپن کوچکتر از ۱۰۰ برابر هادی باشد نیروی محاسبه شده از ‎)۵٩-۲[‏ بسیار بزرکتر از مقدار نیروی واقعی خواهد بود. در ان اتصا تا تغسر مکا. افق در اسب. هادءع هار دهد که باعثت کم شد.. فاصله تنب هادی‌ها گردد. نحوه پدر اثر اتصال تغییر مکان آفقی در آسپن هادی‌ها رخ می باعث کم شدن بین هادی‌ها می‌کردد. نحو محاسبه این جابجایی و حداقل فاصلهٌ هوایی به شرح دیل می‌باشد. انبساط الاستیک از رابطهٌ زیر بدست می‌آید: ][)۳- ۳۶۰-۲(‏ وانع که در آن 3 انبساط اللاستیک بوده که فاقد بعد است و سایر کمیتها مشابه قبل تعریف می‌گردند. انبساط حرارتی از رابطهٌ زیر بدست می‌آید: 7 ۱1017 برای سح ] 8 ِ لگ | 4 4 ۱۸ ۱ 71 ای | ری کی 1 ۲ ۱ 4 1/۸ 4 : ثابت ماده هادی برحسب ‏ !!! می‌باشد. مقدار ,مج بصورت زیر انتخاب می‌گردد: نا - برای هادی‌های الومینیومی, الیاز الومینیوم و هادی‌های الومینیوم- فولاد ‎)۸)51٩(‏ با نسبت سطح مقطع 6 < که منظور 4 از ا۸ و 51 به ترتیب الومینیوم و فولاد می‌باشد) مقدار «ل) برابر بل * 0.2710 در نظر گرفته می‌شود. 5 51 1 - برای هادی‌های الومینیوم- فولاد (۸)5[4) با نسبت سطح مقطع 6 > َ مقدار ,»۲ برابر با ۸ * 0.1710 در نظر گرفته می‌شود. |. 1139110 0 -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دوم- معیارهای طراحی و مهندسی انتخاب تسینه ۹ فاکتور ازدیاد طول حرارتی 2-۸۱ که جهت محاسبه میزان افزایش انحراف عمودی هادی (به چهت انبساط‌های حرارتی و اتبساط 3, 1 فاکتور فرم ,-) که جهت محاسبه میزان افزایش ممکن در انحراف عمودی دینامیکی هادی (به جهت تغییر در شکل منحنی هادی) به کار می‌رودء از رابطه زیر بدست می‌آید: برای 8 > ۲ 1.05 (۶۳-۲) برای ۲8 > 0.8 0.1۳ + 0.97 م0 برای 48 <۲ 1.15 حال با استفاده از پارامترهای فوق می‌توان حداکثر جابجایی افقی اسپن هادی» «0ء را که به جهت اتصال کوتاه بوجود آمده است. با استفاده از معادلات زیر بدست آورد: - برای اسین‌های شامل هادی‌های لخت و اسپن‌های فاقد زنجیره مقره (همانند اتصالات مایین تجهیزات) ام ] خواهد بود و (ط از رابطهٌ زیر» (برحسب متر) بدست می‌آید: (۶۴-۲) ۱ - 0 .۵8 یکی 17 17 0 < .8 شا [ر - برای اسپن‌های شامل هادی‌های رشته‌ای متصل به زنحیره مقره‌های کششی ز 2سا < ما خواهد بود و «0 از رابطهٌ زیر (برحسب متر) بدست می‌آید: ادب6 ای (۵-۲ع) 58 تس ۱ در معادلاات فوق, کمیت‌ها مشابه قبل تعریف می‌گردند. در اثر اتصال کوتاه» هادی‌های هر فاز در آرایشی که هادی‌های سه فاز در یک صفحهٌ افقی قرار گرفته‌اند در نقطه میانی اسپن و در بدترین شرایط در دایره‌ای به شعاع «0 در اطراف خط مستقیمی که بوسیلهٌ اتصال دو نقطه لنگر رسم شده است. جایجا می‌شوند. در بدترین حالت ممکن» یعنی در هنگام اتصال کوتاه در دو فاز مجاور هم و در حالتی که هادی‌ها به سمت یکدیگر نوسان می‌یابند. حداقل فاصلهً بین هادی‌ها در این شرایط «:م2 از رابطه زیر تعیین می‌گردد: (۶۶-۲) 20 - 8 > 8 1111 این فاصله نباید از ۵۰ درصد حداقل فاصله مجاز فاز - فاز پست کوچکتر باشد [۶] صاعقه و کلیدزنی در جدول (۷-۲) ارائه شده است [۶ و ۱۶]. 1]. 0 -------- صفحهٔ بعد -------- شخ یو وخ رش س همست دیما موی جدول ۷-۲: حداقل فاصله مجاز هادی - هادی برای سطوح ولتازی پستهای فشار قوی ایران براساس استاندارد [-16-60(071]] تجهیزات پست در برابر موج | تجهیزات پست در برابر موج صاعقه |۷۷ ] کلیدزنی | ۷۷| حداقل فاصله مجاز فاز به فاز |13113۱[ نع بل ۴ ۵-۸-۳-۲ نیروی کشسشی ,"| ناشی از نزدیک شدن هادی‌های باندل چنانچه هادی‌های اصلی به صورت باندلی باشدء در اثر عبور جریان اتصال کوتاه از هادی‌های باندل یک نیروی الکترومغناطیسی که مایل به نزدیک کردن باندل و جذب هادی‌های باندل به سوی یکدیگر است به وجود می‌آید. این نیرو با :مت نشان داده می‌شود و در این بخش روش محاسبه این نیرو برای آرایش‌های باندلی متداول, که در آن هادی‌های باندل برروی محیط یک دایره قرار گرفته‌اند و هادیهای مجاور هم به فاصله یکسان از هم ,2 قرار گرفته‌اند. ارائه می‌گردد. اگر فاصله هوایی بین هادی‌های باندل و آرایش فاصله دهنده‌ها" به گونه‌ای باشد که در هنگام اتصال کوتاه هادی‌های باندل به طور موّثری با یکدیگر برخورد نمایند» نیروی کششی حاصل از نزدیک شدن هادی‌های باندل, :ما ممکن است در مقابل نیروی کششی حین اتصال کوتاه ,1 برای آرایشهای متداولی از باندل‌ها (حداکثر تا چهار هادی در باندل) صرفنظر گردد. هادی‌های باندل زمانی به طور موّثْر با یکدیگر برخورد می‌نمایند که فاصله هوایی بین مراکز هادی‌های باندل مجاور هم (. 2) و فاصله بین دو فاصله دهنده مجاور هم (ء])» یکی از معادلات زیر را برآورده نماید: : (۶۷-۲) 2.0 05 ح با ۹5 (۸-۲ع) ی 4 ح با ۱. 5 -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دوم- معیارهای طراحی و مهندسی انتخاب تسینه ). چنانجه آرایش باندلی استفاده شده در روابط فوق صدق نکند.ء می‌بایستی با استفاده از معادلات زیرء زمتآء را محاسبه نمود. نیروی حاصل شده مابین هادی‌های باندل, ناشی از جریان اتصال کوتاه» ,۲ از رابطه زیر تعیین می‌گردد : 2 ۳ 2 (۹-۲ع) نوس ی )(1- 0.200 5۳ 5 3 ۰ برحسب نیوتن» ۸3" برحسب کیلو آمپر و سایر کمیتها مشابه قبل تعریف می‌شوند. با استفاده از فاکتور ,۷ که از رابطه زیر بدست می‌آید و با استفاده از ضریب ۴[ (که برای بدست آوردن پیک جریان اتصال کوتاه 1 حه8) 0 ی 1 ۷ )۷۰-۲( ۱180 811 5 که در آن ۲ فرکانس سیستم برحسب هرتز بوده و فاکتور :۷ نیز از شکل (۱۳-۲) بدست می‌آید. ۳ ی هت ده 9 مک هکس | ی ۷: ۰ شکل ۱۱-۲: فاکتور :۷ به صورت تابعی از ,۷ و پارامتر > ۰ ۷2 ی زه رایطه (1۹-۲) ساده شده رابطه سر ۷۹ 1 در 0-8 - می‌باشد که در این رابطه و | بر حسب آمپر می‌باشد. -------- صفحهٔ بعد -------- ۳ مشخصات قنی عمومی و اجرایی تسیئه و هادیها در پست‌های فشارقوی ال با ات" 552 ]3331 ۳ ۳ را ۱۱۱۱۱ اه سا لس ۳ ۱ ساسساسیسس اس سا و ۳ ات هس 111 ۳ یا بسا ال ۱۱۱ اس لآ 50 20 10 زح , 2 1 9 , .. 1 سکل ۱۳-۲: فاکتور 0 01 به صورت تابعی از 5 اگر جریان اتصال کوتاه اولیه در هنگام اتصال کوتاه فاز به زمین» ,)1. بزرگتر از جریان اتصال کوتاه سه فاز متقارن و[ باشد. در روابط(۶۹-۲)» (۷۰-۲)» (۷۶-۲) و(۷۹-۲) می‌بایستی به جای | از ,)| استفاده نمود. فاکتورهای کششی که مشخص کننده نزدیک شدن هادی‌های باندل می‌باشد بصورت زیر محاسبه می‌گردند: (۷۱-۲) در 180 یه |[ ع 0 )۱ ۱ بر اها۲ کمیتهای فوق فاقد بعد بوده و سایر کمیتها مشابه قبل تعریف می‌گردند. پارامتر ز که از رابطه زیر بدست می‌آید. مشخص‌کننده وضعیت هادی‌های باندل در هنگام عبور جریان اتصال کوتاه از آنها می‌باشد: م5 : (۷۳-۲) ۱ اگر [ < [ باشد به این معنی است که در حین اتصال کوتاه» هادی‌ها با یکدیگر برخورد می‌نمایند و اگر | > ز باشد به این معنی است که در حین اتصال کوتاه هادی‌های باندل به یکدیگر نزردیک می‌شوند ولی با یکدیگر برخورد نمی‌کنند. متناسب با مقدار بدست آمده برای ز روش مشخصی جهت محاسبه :زر" به کار گرفته می شود. - نیروی کششی ۲,۱ در حالتی که هادی‌های باندل با یکدیگر برخورد می‌کنند. (1 < [): اگر 1 < لٍ نیروی کششی م1۲ از رابطه زیر بدست می‌آید: -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دوم- معیارهای طراحی و مهندسی انتخاب تسینه ۳ )۷۳-۲( و ای که پارامتر چٌ با استفاده از حل معادله زیر با ز > ی > از و یا با استفاده از شکل (۱۳-۲) بدست می‌آید. (۷۵-۲) 0 برع -ت رم + اج پارامتر م۷ نیز با استفاده از معادله زیر تعیین می‌گردد: 4 ۱ 1 21/0 رت یه ]1 یار ما 19 ۳.۷ ۱-۳۲ ۳ 5 )ْ هر از )۲-۶۷( که در آن و[ مقدار موثر موّلفه متقارن اولیه جریان اتصال کوتاه سه فاز بر حسب آمپر و بقیه کمیتها مشابه قبل تعریف می‌شوند و فاکتور ۷۸ نیز از رابطه زیر بدست می‌آید: (۷۷-۲) 1 ۷ - نیروی کششسی ,۳ در حالتی که هادی‌های باندل با یکدیگر برخورد نمی‌کنند. (1 > [): ۷ (۷۸-۲) ایا را که در آن: فاکتور 1 با استفاده از یکی از شکلهای (۱۳-۲)» (۱۵-۲) یا (۱۶-۲) و براساس پارامتر ۳ بدست می‌آید. فاکتور ۵ رز نیز از رابطه زیر بدست می‌آید: 1 ۱ ۱50 1؟ک) ی ۹5 یکره 9 1 ۷۹-۲۱ 1 رس روا 2(قش خظط رو - وروت اب-۷ 4 بل 1 1 27 218 که در آن و[ مقدار موثر موّلفه متقارن اولیه جریان اتصال کوتاه سه فاز بر حسب آمپر و بقیه کمیتها مشابه قبل تعریف می‌شوند و فاکتور ۷۷۸ نیز از رابطه زیر بدست می‌آید: ,8 ۱ ۷ < -------- صفحهٔ بعد -------- 5 ی یا لصا ۳ ۳ 1 شکل ۱۳۳ پات بصورت تابعی از .ء و ز 33 رنه لا سل ی 7 سل سمل ۱۱ رل لا چیه وه وت سا شکل ۱۶-۲: پارامتر به صورت تابعی از ز.,ء برای 5 > 5 > 2. 5 -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دوم- معیارهای طراحی و مهندسی انتخاب نسینه 4 ۳ ریت 7 ی ط ۱ 2 شکل ۱۵-۲: پارامتر ۱ به صورت تابعی از ز,..: برای 0[ > 5 5 ار ۰" کت را ار کت ا کشک 0.6 از شکل ۱۹-۲: پارامتر ۶ به صورت تابعی از ز..» برای 15 > ۰ ۱0 -------- صفحهٔ بعد -------- 1 مشسخصات فمی عمومی و اجرایی یه و هادیها در پست‌های فشارقوی ۹-۳-۲ بارگذاری مجاز برروی نگهدارنده‌های شینه از دیدگاه آثار الکترومکانیکی ۱-۹-۳-۲ بارگذاری مجاز بر روی مقره‌های اتکانی, پایه نگهدارنده و اتصالات نیروی 1۳۸ برای لوله‌ها و حداکثر مقدار ۲ , ۲۲ پا متا برای هادی‌های رشته‌ای نباید بزرگتر از مقدار حد استقامت نگهدارنده‌ها و می‌شوند. برای مقره‌هایی که بوسیله نیروهای خمشی تحت تنش قرار می‌گیرند. مقدار حد استقامت ناأمی» در ازای نیروهایی می‌باشد که به سر مقره اعمال می‌شوند. لذاً برای نیروهایی که به نقاطی بالاتر از سر مقره اعمال می‌شوند. حد استقامت مقره کمتر از حد حساس مقره مشخص می‌شود. اتصالات مورد استفاده برای لوله‌ها باید براساس نیروی ,۲ انتخاب گردند. در مورد هادی‌های رشته‌ای, اتصالات باید براساس حداکثر مقدار ,۲ ۲۳۲۰/۵ و یا تا انتخاب گردند. ضریب ایمنی ۱/۵ به جهت لحاظ داشتن جذب نوسانات انرژی بوسیله جرم مقره‌ها می‌باشد. ۳-۹-۳-۲ بارگذاری مجاز بر روی زنجیره مقره و اتصالات حداکثر مقدار ,۲۲۷۲ و یا :را باید بعنوان نیروی استاتیک به استراکجر نگهدارنده هادی‌هاء مقره‌ها و اتصالات مربوطه اعمال توجه: -‏ هنگام طراحی استراکچرهای سه فازی که برای مدارات سه قاز مورد استفاده قرار می‌گیرند باید به این نکته توجه نمود که حداکثر مقدار ,۳ با ,ها در دو فاز ظاهر می‌گردد و فاز سوم تنها در معرض نیروی کشش استانیک قرار خواهد داشت. - هنگام طراحی استراکچرهای سه فازی که برای مدارات سه فاز مورد استفاده قرار می‌گیرند. باید به این نکته توجه نمود که مفادیر حداکثتر مختلفی ار نیروی زم "۳ ممکن است در زمانهای مختلفی در فازهای مختلف به وفوع بپیوندد. این مسئله را می‌توان به طور تفریبی با اعمال نیروی زم ۲ محاسبه شده به دو فاز استراکچر در نظ ر گرفت. - در استاندارد ]1 شماره (-۶۰۸۶۵ از ضرایب ایمنی جهت محاسبه بارگذاری مجاز استفاده نشده است. ۱۰-۳-۲۳ حداکثر طول اسین مجاز شینه‌های سخت حداکثر طول اسپن مجاز شینه‌های سخت با توجه به دو عامل حداکثر انحراف عمودی مجاز هادی شینه (در اثر نیروهای وزنی شینه) و حداکثر تنش مجاز هادی (در اثر کل نیروهای اثر گذار بر هادی)» مشخص می‌شود. حداکثر طول اسپن مجاز برابر کوچکترین طول اسپن مجاز بدست آمده از دو عامل فوق است. طول اسپن واقعی می‌بایستی از حداکثر طول اسپن مجاز کوچکتر باشد. در غیر اینصورت باید از هادی با سطح مقطع بزرگتر و یا اسپنهای با طولهای کوتاهتر استفاده نمود [۱] ۱-۱۰-۳-۲- حداکثر طول اسین مجاز از دیدگاه حداکثر انحراف عمودی مجاز انحراف عمودی هادی‌های شینه» به نیروهای وزنی اثر گذار بر هادی وابسته می‌باشد. نیروهای وزنی شینه عبارتند از: نیروهای حاصل از وزن خود هادی» وزن یخ و وزن اجرام متمرکز (به بخش ۵-۳-۲ مراجعه نمایید) -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دوم- معیارهای طراحی و مهندسی انتخاب نسیمه ۷ حداکثر طول اسپن مجاز شینه با درنظر گرفتن حداکثر انحراف عمودی مجاز از رابطه زیر تعیین می‌گردد [ ۱و۶]: )۸۱-۲( ررسا: حداکثر طول أسین مجاز از دیدگاه حداکثر انحراف عمودی مجازء برحسب متر ممان اینرسی هادی که با استفاده از معادله (۴۳-۲) بدست می‌آید. برحسب "۲ کل نیروهای وزنی هادی» برحسب نیوتن بر متر : فاکتوری که با توجه به تعداد و نوع نگهدارنده‌های شینه از جدول (۸-۲) استخراج می‌گردد. ۸ فاکتوری که باتوجه به نیروهای وزنی اثر گذار برهادی» جهت وارد کردن اثر حداکثر انحراف عمودی مجاز به کار می‌رود. در صورتیکه تنها نیروی وزنی» وزن خود هادی باشد.ء مقدار این فاکتور برابر ۱۵۰ در نظر گرفته می‌شود. در سایر شرایط از قبیل وجود لایه یخ مقدار این فاکتور برابر ۸۰ انتخاب می‌شود [۱ و ۶ ۲-۱۰-۳۲ حداکثر طول اسپن مجاز از دیدگاه حداکثر تنش مجاز هادی در برخی شرایط طول اسپن ممکن است به جهت تنشهای الیافی مواد تشکیل دهنده هادی شینه محدود گردد. نیروهای استاتیکی که بر هادی وارد می‌شوند» عبارتند از نیروی ناشی از وزش باد بر هادی و نیروهای وزنی هادی. تحت این شرایط و در آرایشی که در آن هادی‌ها در یک صفحه افقی قرار می‌گیرندء مقدار نیروی منتجه وارد شده بر شینه از رابطه زیر تعیین می‌گردد: (۸۲-۲) وس که در آن: 7 کل نیروی وارد شده بر هادی شینه در واحد طولء برحسب نیوتن بر متر نیروی ناشی از وزش باد بر هادی در واحد طول که با استفاده از معادله (۲۹-۲) بدست می‌آید. برحسب نیوتن بر متر کل نیروهای وزنی هادی در واحد طول, برحسب نیوتن بر متر می‌باشد. حداکثر طول آسپن مجازء از دیدگاه حداکثر تنش محاز هادی از رابطه زیر تعیین می‌گردد: )۸۳-۲(۱ 3 که در آن: آ: حداکثر طول اسپن محاز از دیدگاه حداکثر تنش مجاز هادی, برحسب متر 7 مدول مقطع هادی, برحسب متر مکعبء برای هادی‌های لوله‌ای مقدار این کمیت از رابطه (۳۵-۲) بدست می‌آید. 1 فاکتوری که باتوجه به تعداد و نوع نگهدارنده‌های شینه از جدول (۸-۲) استخراج می‌شود کل نیروهای استاتیک وارد شده بر هادی شینه در واحد طول, برحسب نیوتن بر متر -------- صفحهٔ بعد -------- شوخ ی همست همیمض موی : 1 02 4د .۰ برای تنشهایی که تنها ناشی از نیروهای وزنی هادی می‌باشد.ء برابر 7 7 در نظر گرفته می‌شود و در حالتی که علاوه بر تنش حاصل از نیروهای وزنی» تنش حاصل از نیروی باد بر هادی نیز در نظر گرفته شود برابر یس انتخاب می‌شود [۶). مقدار کمیت دمم در جداول استاندارد هادی‌هاء دارای دو مقدار حداقل و حداکثر می‌باشد که در مواردی که از مقدار دقیقی آن اطلاعی در دسترس نباشد. مقدار حداقل آن برای استفاده در معادلات فوق به کار گرفته می‌شود. مقادیر حداقل و حداکثر این کمیت برای هادی‌های مختلفی که در پستهای فشار قوی مورد استفاده قرار می‌گیرند.ء در جدول (۲-۱) ارائه شده‌اند. جدول ۸-۲: فاکتورهای و ۱! برای محاسبه میزان شکم و تنش هادی‌های لوله‌ای لوله در هر دو انتهای خود ثابت می‌باشد. ۳۸۴ در ۱۱-۳-۲- سیم میرا کننده ! هر بخشی از شینه‌های سخت که بین دو نگهدارنده قرار داردء دارای یک فرکانس طبیعی می‌باشد که تحت آن فرکانس شروع به ارتعاش می‌نماید. اگر هادی را از وضعیت تعادل خود خارج نموده و سپس آن را آزاد نمائیم» هادی در این فرکانس طبیعی شروع به نوسان می‌کند و دامنه این نوسانها بعلت میرایی کاهش می‌یابد. با این وجود اگر هادی در معرض یک نیروی تناوبی قرار بگیرد که فرکانس نوسان آن نزدیک فرکانس طبیعی اسپن مورد نظر باشدء شینه ممکن است به نوسانهای خود ادامه دهد و دامنه این نوسانها افزایش یاید. عواملی همچون جریان متناوب عبوری از شینه‌ها یا باد می‌توانند عامل تحریک نوسانهایی با فرکانس نزدیک فرکانس طبیعی اسپن این نوسانها موجب ایجاد تنشهای الیافی " (تنش فشاری یا کششی بر روی الیاف هادی زمانیکه جهمت پیچش رشته موازی با هادی می‌توان فرکانس طبیعی اسپن را به گونه‌ای انتخاب نمود که عوامل تحریک کننده فوق قادر به تحریک فرکانس طبیعی اسپن استفاده شده در هادی‌های شینه باشد تا شرایط خوردگی فراهم نگردد. علاوه بر این باید وزن این سیم بین ۱۰ تا ۲۳ درصد وزن هادی شینه باشد.ء اگرچه که در برخی موارد استفاده از سیم‌هایی با وزن ۳ تا ۵ درصد وزن شینه برای این منظور کفایت نموده است. ۵ 1201۳8 ۱۰ دواد 2.۳۱۳۵۲ -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دوم- معیارهای طراحی و مهندسی انتخاب نسینه ۹ میرا کننده‌هاء می‌توان از میرا کننده‌های ارتعاشی تجاری که هم برای هادی‌های لوله‌ای و هم برای هادی‌های غیر لوله‌ای قابل استفاده هستند استفاده نمود. این نوع میرا کننده‌ها بایستی مطابق با توصیه‌های سازنده انتخاب و نصب گردند [۱]. در جدول (۹-۲) سطح مقطع سیم میرا کننده برای قطرهای مختلف لوله آورده شده است [۶] روش معمول که از نظر فنی مناسبترین روش کارگذاری سیم میرا کننده در داخل لوله‌ها می‌باشد. این است که از یک انتهای لوله. سیم میرا کننده وارد و طول سیم‌های میرا کننده به اندازه طول لوله انتخاب گردد و جهت این کار می‌بایستی در دو آنتهای لوله‌ها جدول ۹-۲ میزان سطح مقطع سیم میرا کننده براساس قطر لوله‌های شینه سمسا کسگ ۳ قطر لوله (1131) د سیم میرا کننده (111) میرا کننده (۱111111) 2-۳- روش گام به گام طراحی شینه روش گام به گام طراحی شینه‌های سخت و نرم به شرح زیر می‌باشد. ۱-2-۲ طراحی شینه‌های سخت: گام اول - جمع‌آوری اطلاعات مورد نیاز جهت طراحی, شامل: * جانمائی اولیه پست که در آن تعداد و طول اسپن‌هاء نوع و تعداد نگهدارنده‌های شینهء فاصله بین فازهاء ارتفاع نگهدارنده‌ها و مقره‌های نصب شده بر روی آنهاء وجود یا عدم وجود اجرام متمرکز و اطلاعات مربوط به آنها و مواردی از این قبیل مشخص شده * جنس هادی‌های مورد استفاده در شینه‌ها همراه با اطلاعات الکتریکی و مکانیکی مربوط به آنها و شکل سطح مقطع هادی (نوع لوله‌ای ارجحیت دارد). * جریان دائم پیش‌بینی شده شینه * ماکزیمم دمای متوسط روزانه محیط در طی یکسال * دمای نهایی شینه * ارتفاع محل پست از سطح دریا * حداکثر سرعت باد در شرایط وجود یخ» در محل پست ٩‏ حداکثر ضخامت لایه یخ قرار گرفته بر روی تجهیزات پست * مقدار مور جریان اتصال کوتاه دائم پست -------- صفحهٔ بعد -------- 7۰ مشسخصات فنی عمومی و اجرایی نسینه و هادیها در پست‌های فشارگوی * وجود یا عدم وجود سیستم وصل مجدد خودکار ٩‏ حداکثر مقدار جریان اتصال کوتاه سه فاز متقارن اولیه 9 فاکتور لازم برای محاسبه پیک جریان اتصال کوتاه ٩‏ کل مدت زمان اتصال کوتاه گام دوم - انتخاب سطح مقطع هادی بر اساس جریان مجاز دام تحت شرایط طراحی. گام سوم - بررسی سطح مقطع انتخاب شده از مراحل قبل با توجه به تنش‌های حرارتی حاصل از عبور جریان اتصال کوتاه از هادی و اصلاح آن در صورت نیاز. گام چهارم - بررسی سطح مقطع انتخاب شده از مراحل قبل با توجه به تنش‌های مکانیکی حاصل از عبور جریان اتصال کوتاه از هادی‌ها به روش ساده و دقیق (درصورت لزوم) و اصلاح آن در صورت نیاز. گام پنجم - محاسبه حداکثر طول اسین مجاز برای هادی انتخاب شده و اصلاح اسین یا هادی در صورت نیاز. گام ششم- محاسبه حداکثر مقدار 0[ (نیروی وارد بر نگهدارنده‌ها) جهت تعیین کلاس مکانیکی مقره‌های اتکائی و مناسب بودن از ۳-۶-۲ طراحی شینه‌های نرم گام اول - جمع‌آوری اطلاعات مورد نیاز جهت طراحیء شامل: * جانمائی اولیه پست که در آن مشخصات اسپن‌هاء نوع اتصالات (با زنجیره مقره یا بدون زنجیره مقره)» فاصلدٌبین فازهاء ارتفاع متوسط هادی‌ها از سطح زمین» وجود یا عدم وجود اجرام متمرکز و اطلاعات مربوط به آنهاء مشخصات نگهدارنده‌ها و مواردی از این * جنس هادی مورد استفاده در شینه همراه با اطلاعات الکتریکی و مکانیکی مربوط به آنزها و در صورت باندلی بودن هادی‌هاء مشخصات مربوط به باندل‌ها. * جریان دائم پیش‌بینی شده شینه * ماکزیمم دمای متوسط روزانه در طی یکسال * شرایط محیطی موّثر بر جریان مجاز هادی (سرعت متوسط باد در محل پست. شدت اشعه آفتاب» .....) * حداکثر دمای نهایی شینه * ارتفاع محل پست از سطح دریا * حداکثر مقدار موّثر جریان اتصال کوتاه سه فاز متقارن اولیه ,| * پیک جریان اتصال کوتاه یا مقدار فاکتور . * کل مدت زمان اتصال کوتاه و مدت زمان تداوم اولین اتصال کوتاه * مقدار موْثر جریان اتصال کوتاه دائم پست * نیروی کشش استاتیک هادی در پایین‌ترین درجه حرارت محل پست * نیروی کششی استاتیک هادی در بالاترین درجه حرارت کار هادی -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دوم- معیارهای طراحی و مهندسی انتخاب نسینه 7 گام دوم - انتخاب سطح مقطع هادی بر اساس جریان مجاز دائم تحت شرایط طراحی گام سوم - بررسی سطح مقطع انتخابی بر اساس پدیده کرونا و اصلاح آن در صورت نیاز (افزایش قطر هادی یا باندلی نمودن هادی‌ها). گام‌چهارم- بررسی سطح مقطع انتخاب شده از مراحل قبل با توجه به تنش‌های حرارتی حاصل از عبور جریان اتصال کوتاه از هادی و اصلاح آن در صورت نیاز. گام پنجم - بررسی سطح مقطع انتخاب شده از مراحل قبل با توجه به تنشهای مکانیکی حاصل از عبور جریان اتصال کوتاه از هادی‌ها و اصلاح آن در صورت نیاز. گام ششم- بررسی فواصل مجاز الکتریکی بین هادی‌ها در هنگام نوسان هادی‌ها در اثر نیروی‌های الکترودینامیکی ناشی‌از عبور جریاناتصال کوتاه از هادی‌ها و اصلاح فواصل بین‌هادی‌ها در صورت نیاز. گام هفتم- محاسبه نیروهای کششی حاصل از اتصال کوتاه ( ,۲ ۲ ,: ۲۸) جهت محاسبه سازه گنتری‌ها و انتخاب مقره‌ها و همچنین مقایسه این نیروها با ماکزیمم نیروی مجاز ترمینال تجهیزات -------- صفحهٔ بعد -------- 7۳ سخصات فنی عمومی و اجرایی تسینه و هادیها در پست‌های فشارقوی _ششششش شش .---سم-"-"-"-"--تتتتتتتححممحمحمحمم جمع آوری اطلاعات مربوط به شرایط طراحی و آرایش شینه‌بندی انتخاب شکل و جنس هادی مجاز دائم محاسبه تنش حرارتی حاصل از عبور جربان اتصال کوتاه افزایش سطح مقطع هادی سطح مقطع انتخاب شده از لحاظ تحمل محاسبه نیروی ناشی از محاسه نیروی ناشی از یادا محاسبه نیروی حاصل از عبور جریان اتصال کوتاه محاسه حداکک ها است. مجا: ا: نظر انحراف عمودی مجازء «] نظر تنش مجازء ما تعیین ماکزیمم طول اسپن ۸.] (کوچکترین مقدار بین صآو ۵آ) له ۱ انتخاب مقدار بزرگتر اندازه هادی یا شکل و کاهش طول اسپن جنس جدید یا هر دو محاسبه حداکثر نیروی وارد بر نگهدارنده‌ها تعیین کلاس مکانیکی مقره‌های اتکائی -------- صفحهٔ بعد -------- فقصل دوم جمع آوری اطلاعات مربوط به شرایط طراحی و آرایش شینه‌بندی انتخاب نوع و جنس هادی‌ها مجاز دائم سطح مقطع انتخاب شده از لحاظ پدیده محاسبه تنش حرارتی حاصل از عبور جریان اتصال کوتاه سطح مقطع انتخاب شده از لحاظ محاسبه نیروی کششی وارد بر محاسبه نیروی کششی وارده بر هادی نیروی کششی ناشی از نزدیک شدن هادی در حین اتصال کوتاه پس از رفع اتصال کوتاه هادی‌های باندل محاسبه فواصل الکتریکی بین هادی‌ها در هنگام نوسانات الکترودینامیکی ناشی از اتصال کوتاه این فواصل مجاز است؟ محاسبه مربوط به سازه گنتری‌ها و مقره‌ها شکل ۱۸-۲: فرآیند طراحی شینه‌های نرم -------- صفحهٔ بعد -------- 3 مشخصات قنی عمومی و اجرایی تسیئه و هادیها در پست‌های فشارقوی ۵-۳ مثالهایی از طراحی شسینه‌های نرم و سخت پستهای فشار قوی در این بخش نمونه‌هایی از طراحی شینه‌های نرم و سخت پست‌های فشار قوی ارائه می‌گردد. در این بخش برای نشان دادن نحوه بکارگیری روشهاء روابط جداول و منحنی‌های ارائه شده در بخشهای قبلی, بطور نمونه طراحی بخشی از شینه‌های سخت یک پست ۴۰۰ کیلوولت آرائه می‌گردد. این منال در حالت وجود سیستم وصل محدد اتوماتیک ارائه می‌گردد. ۱-۱-۵-۲ اطلاعات مورد نیاز جهت طراحی * اطلاعات بدست آمده از جانمائی اولیهٌ پست: نصب شده بر روی آنها برابر ۳/۷ متر می‌باشد. در طول اسپن اجرام متمرکز وجود ندارد. 8 : ۸ * شینه‌ها از هادی‌های لوله‌ای از جنس الومینیوم آلیاژی ۳-۸|]۲۵۹۱0.5۳22 با مدول الاستیسته چ- ۷۰۰۰۰ هدایت 1111 - جریان دائم پیش‌بینی شده شینه» ۸ 1-4000 - ماکزیمم دمای متوسط روزانه در طی یکسال, -)*40-. 1 - دمای نهایی شینه -)* 75 37[ 1 - حداکثر سرعت باد در شرایط یخ؛ 07 - ۷ - حداکتر ضخامت لایه یخ قرار گرفته بر روی تحهیزات» 1010171 *۰1۱ - حداکثر مقدار موْثر جریان اتصال کوتاه سه فاز متقاون اولیه 6۸ 50 * یم" | - فاکتور لازم برای محاسبه پیک جریان اتصال کوتاه» ۱/۸۱ < ۲ - کل مدت زمان اتصال کوتاه» 502 | *م] - مقدار مور جریان اتصال کوتاه دائم 1۸ 40 < ,| ۲-۱-۵-۲ انتخاب سطح مقطع هادی بر اساس جریان مجاز دام تحت شرایط طراحی مطابق توضیحات بند (۱-۲-۳-۲) و با استفاده از رابطه (۱۰-۲) خواهیم داشت: ۸ 4000 1 لّ شش . حد منم -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دوم- معیارهای طراحی و مهندسی انتخاب نسیمه 70 با توجه به توضیحات بند (۱-۲-۳-۲) مقدار ضرایب کل ما و9 ( برای اطلاعات داده شده بصورت زیر استخراج می‌گردند: 6 - بگا ,1.06 جک رو[ خبط 4000 ۸ 31 تس - جریان جدول 06 1.06[ 1۷ با استفاده از جدول (آلف - ۲) پیوست (۱-۲)» اولین هادی لوله‌ای که جریان محاز آن بزرگتر یا مساوی مقدار فوق است. انتخاب می‌گردد. مشخصات این هادی با استفاده از جدول (الف -۲) عبارتند از: 0 6 > ضخامت دیواره» 11۳ 160 <- قطر هادی, ۸ 4015 - جریان مجاز دائم ۶ 2900 < ۸ < سطح مقطع هادی» ۵/1۳ 7.84 * وزن واحد طول هادی ۳-۱-۵-۲ بررسی سطح مقطع انتخاب شده از دیدگاه تنش‌های حرارتی ناسی از اتصال کوتاه |۴۲18 زب ش۸۵ا0کحیاعما ب (صج+ اما ۱ ور 30 _ چا 40یا :560 اعت] ۸ یا : ۸ 46.637 - (0.83 +0. 04)/. 50 با ج ۵-083 : 0.04 0ج : . : ا از رابطه (۲۶-۲) داریم: 2 مور کشک لد رو 2900 ۸ 1 با توجه به اطلاعات مسئله و با استفاده از شکل (۶-۲)» مقدار چگالی جریان کوتاه مدت نامی ,50 بدست می‌آید: 06 ع 1 :750 > با ماع پگ وو َ 50 ی 1111 از رابطهٌ ۲۵-۲۱) خواهیم داشت: ز رابطهٌ خواهیم ۸ 1 7 ۸ دن سا ادا ی رز مارا سر 11 1 1 11 ]1 که ۹ 5 ی 1 بنابراین سطح مقطع انتخاب شده از لحاظ تحمل حرارتی» استقامت کافی را در قبال عبور جریان اتصال کوتاه دارا می‌باشد. ۶-۱-۵-۲ بررسی سطح مقطع انتخاب شده از دیدگاه تنش‌های مکانیکی حاصل از اتصال کوتاه از رابطه(۳۳-۲) حداکتر نیروی وارد شده بر هادی‌ها برابر خواهد بود با: ۱ 1 ۱ یاک 2لوعمما: 0.173 < ۳ 10.2 > نا ج ها 50-128 1.81 2/ک ما -------- صفحهٔ بعد -------- تخمم همست هل یضار موی برای محاسبه تنش‌ها و نیروهای وارد شده بر هادی‌های سخت و نگهدارنده‌های آنهاء از روش ساده ارائه شده در بندهای (۲-۷-۳-۲) و (۳-۷-۳-۲) استفاده می‌شود. در صورتی آرایش شینه یا سطح مقطع انتخابی مناسب است که نتایج حاصل از روش ساده و روش دقیق بند (۴-۷-۳-۲) این مطلب را تأیید نمایند. * روش ساده: حداکثر تنش وارده شده بر هادی‌ها با استفاده از معادله (۳۴-۲) بدست می‌آید: ۳.۲ 0 7 ۷.۷۷. ۹7 6 باب ۳۲10.20 ز 00.73 ]<< 17 ۷:۰۷, ۶ )۷۷..۷/,( 1۱1. 4 4 4 4 0[ موی 7و ۲ (0۵ 20۱6-4۳ فلووو و فک ط هووو - 7 016 3 پاش وورموو - بل وروی وود ۱۹ لکلا مرو رو ری روج 1111 1 6.107.510 مطابق معادلهٌ (۳۶-۲) هادی تنش خمشی حاصل از اتصال کوتاه را تحمل می‌کند. مادامیکه رابطهٌ زیر برقرار باشد: مرگ٩0‏ ی 1-2)-1 1-23)-| رز با رازن ی با را مر و 4( 1-2)-| *(1-2)- 0 ( (2 1-1 با استفاده از حداقل مقدار دوم از اطلاعات مسئله خواهیم داشت: ۵۷ ۹ 0 ِ 2 ع 0 بر 211.06 - 100 1.3239 -< دوم 9 111 1111 و۹۹( 0 ی همانطور که ملاحظه می‌گردد رابطه (۳۶-۲) برآورده نشده است و مطابق روش ساده باید تغییراتی در سطح مقطع هادی جمت براورده شدن این شرط داده شود. اما قبل از انجام این کار» روش دقیق را با در نظر گرفتن خصوصیات دینامیکی شینه به کار می‌بریم -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دوم- معیارهای طراحی و مهندسی انتخاب نسیمه 1۷ * روش دقیق ۳ 8 ِ 1 ]1 0 ۴ 8.60310 -( 2۷0.006 -0. 16) - 0.049)0. 16 - [ ج 1 0 0.049 ال 5 تب 1810 عبا, بل ام مرو ده ۹ 7.84- ۲۳ 1 0 10 ور 1 د- ۹.6030 710۰ 143 - ۲ج 7/۹4 ۱۹ نسبت فرکانس طبیعی شینه به فرکانس سیستم برابر است با: 2 - لگ با 0 ]۲ مقدار پارامترهای ۷۴ ۰ ۷۵ ,۷۲ با استفاده از شکلهای (۷-۲) و (۸-۲) بدست می‌آیند: 8 > ,۷ حداکثر نیروی > نب وارد شده بر هادی یا استفاده از معادله (۳۴-۲) بدست می‌آید: ۱ ۳ ۱0201 پاش روووو اک لک مرو رو مرو وردنت نطو ۵ 1 8107510 87 ب 08 ک رخ ج بش ور 160-21 1.323 بورهو ج ۱23و ملاحظه می‌شود که باتوجه به نتایج حاصل از تحلیل دقبق نوسانات الکترودینامیکی, هادی انتخاب شده قادر به تحمل تنش‌های نیروی خمشی وارد شده بر نگهدارنده‌ها بصورت زیر محاسبه می‌گردند: ۷ 2.48 - 107 10.2 0.375 ۷1.8۷ 0.36 ک بان ۷۷ ع۳ 11 را 8.262 - 107 10.2 1.25 1.8 0.36 ک کنر ۷۷۷ عبت 17 گشتاور خمشی وارد شده بر استراکچرها نیز بصورت زیر تعیین می‌گردد: - گشتاور وارد شده بر انتهای مقره‌های اتکایی نصب شده برروی نگهدارنده‌های انتهایی برابر است با: 0 76۴۳ 9.1 < ۷3.7 2.48 عمطا را عی ۱۷ 1۸ ۸ -------- صفحهٔ بعد -------- و خی همست همیمض موی - گشتاور وارد شده بر انتهای نگهدارنده‌های انتهایی برابر است با: 0 تد 7 248 ید۲ خی ۱۷ - گشتاور وارد شده بر آنتهای مقره‌های اتکایی نصب شده برروی نگهدارنده‌های میانی برابر است با: 0 ۴ 30.57 > 3.7 ۷ 8.2602 بو کی ۱۷ - گشتاور وارد شده بر انتهای نگهدارنده‌های میانی برابر است با: ۳ 57.834 8.2627 عبطرط دی ۷ حداکثر طول اسپن مجاز شینه با در نظر گرفتن حداکثر انحراف عمودی مجاز از رابطه (۸۱-۲) بدست می‌آید: 60310 8ب بل وتو با لک را 1 ۷۳ مقدار پارامتر ‏ از جدول (۸-۲) برابر ۱۸۵ انتخاب می‌گردد و برای در نظر گرفتن اثر بارگذاری یخ» مقدار ۷۸ با توجه به توضیحات نیروی وزنی واحد طول شینه با در نظر گرفتن وزن لایه یخ, با استفاده از معادله (۲۸-۲) بدست می‌آید: ۲ 7 )9.81 (+ 237 ۳) 0۱ بنابراین: ۳ 124 7 [(۱+16) 2.77371 ]| +(9.81۳7. 84)- 0 10 پم ود دد- 0[ * 8.603 * را 0۳124 حداکثر طول اسپن محاز از دیدگاه حداکثر تنش محاز هادی با استفاده از رابطه (۸۳-۲) بدست می‌آید: خر رم 5۹۳ مقدار پارامتر 11 از جدول (۸-۲) برابر ۰/۱۲۵ بدست می‌آید و برای در نظر گرفتن بدترین شرایط ممکن, مقدار 8۸ در حالت وجود شرایط باد و به ازای حداقل مقدار هل باتوجه به توضیحات بند (۲-۱۰-۳-۲) برابر و در نظر گرفته می‌شود.ء یعنی: دما لد 6700 - ۷ ۱067 - 1۹۵۳ _ للع 6 11 1111 ۱.5 ۱.5 ۱ -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دوم- معیارهای طراحی و مهندسی انتخاب نسیمه 71۹ ۳۳+ : ۳-124 0 7-16 , 0-90 ۳۵00( 2 + 0) 0.625۷7 ۳۲ )۷ ۷ چا با 100 1 در 20. 13 - ست که - رل هد 10 6 2 ج ول 3.22 - 20.13 0.16 ۶ 0۷ ۳ 54.70 - 1.21۷1[ 101 (10 2 +160) ۷ 20.13(2) 0.625 عمج 135.53 *(54. 70) + ۰/1242 بط ج 0 ز4 پر دم60د- 0[ 107.5 *< ۱۳۳0 اج 0.1253 ۱ باتوجه به توضیحات بند (۱۰-۳-۲) حداکثر طول اسپن مجاز برابر کوچکترین مقدار بین دو پارامتر «.] یا ۵ بوده که در این مثال حداکثر طول اسپن مجاز برابر را و برابر ۲۲/۳۳ متر است. از آنجائیکه طول اسپن در نظر گرفته شده در طراحی (۱۸ متر) از این مقدار کوچکتر است. طراحی انجام گرفته صحیح بوده و طول اسپن انتخاب شده مجاز می‌باشد. ۲-۵-۲ مثال دوم برای نشان دادن اثر فواصل مابین هادی‌های باندل در تنش‌های بوجود آمده از پدیده اتصال کوتاه مثال برای دو فاصله مختلف مابین هادی‌های باندل, بررسی می‌گردد. ۱-۲-۵-۲ اطلاعات مورد نیاز جهت طراحی * نمای اولیه شینه‌های نرم پست در شکل (۱۹-۲) نشان داده شده است. اطلاعات مربوط به آن به شرح زیر می‌باشد: - ولتاژ نامی پست. /8۷ 400<,نا - فاصله بین گنتری‌هاء (4811<.] - طول هادی‌های حامل جریان الکتریکی» 37.400 ] - طول هر یک از زنجیره مقره‌های متصل به انتهای هادی‌هاء 5.310 < (ع1-ا) 0.5 < با - فاصله بین هادی‌های فازهای مجاور هم» 5(7 - 8 -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۰ مشسخصات قمی عمومی و اجرایی نسینه و هادیها در پست‌های فشارقوی - ثابت فنریت منتجه از هر دو نگهدارنده یک اسپن» ۲۷/1171 500 < 5 - تعداد اجرام متمرکز متصل به هر اسپن, 3 < م4 این اجرام متمرکز در واقع هادی‌های انشعابی هستند که به هادی‌های شینه متصل می‌گردند. - وزن هر یک از اجرام متمرکز متصل به هادی‌های اسپن» 68| 36 7 110 - طول فواصل نشان داده شده در شکل (۱۹-۲): 0[ | : خی[ : خی[ : حع | - ارتفاع متوسط هادی‌ها از سطح زمین, 20110 م۱ * شینه دارای هادی‌های باندلی از جنس آلومینیوم ‏ می‌باشد. دو هادی در هر باندل استفاده شده است ومدول الاستیسیته هادی‌های باندل برابر *31/11 ۶۵۰۰۰ می‌باشد. فاصله هادی‌های باندل از هم ابتدا برابر 21 ۱۰ و سپس برابر ۵۱۷ ۲۰ در نظر گرفته می‌شود. * جریان دائم پیش بینی شده شینه» 3000۸۸ * | ٩‏ دمای متوسط محیط. ۴ 40 * ۱] * دمای نهایی شینهء ۴ج 70 * د] ٩‏ کشش استاتیک هادی در حداقل دمای محیط. ۲۵- درجه سانتیگرادء 23.11[۷ > ددبو ۳ ٩‏ کشش استاتیک هادی در حداکثر دمای کاری» ۷۰+ درجه سانتیگراد» 16.91 > وی * ارتفاع پست از سطح دریا ۱۰۰۰ متر می‌باشد. * سرعت باد و شدت اشعه خورشید جهت محاسبه جریان مجاز هادی‌هاء پذمووت و با ۷-1۳8 1 5 حداکثر مقدار مور جریان اتصال کوتاه سه فاز متقارن اولیهء 63[68 < و | * فاکتور مورد نیاز جهت محاسبه پیک جریان اتصال کوتاه» [1.6 < ۲ا * کل مدت زمان اتصال کوتاه» ۹966 [ ,1۸ * مدت زمان تداوم اولین اتصال کوتاه» 0.5506 رم ] * مقدار موّثر جریان اتصال کوتاه دائم» 451۸ < ی | ٩‏ سطح استقامت عایقی تجهیزات پست درمقابل موج ضربه صاعقهء میم /16۷ 1300 > ]/۷آ] -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دوم- معیارهای طراحی و مهندسی انتخاب تسینه )۳ ۱۱۱۸۱۱۳ ها ی ۱ نا [ | ۱(از سس سس ۳-۳۳۳۳0111 | || ۱۱۱۱ 11۱۱۱ سم ار ۳ ]111 |1| لا سس شکل ۱۹-۲: آرایش هادی‌های شینه نرم مثال دوم بخش (۵-۲) ۲-۲-۵-۲ انتخاب سطح مقطع هادی براساس جریان مجاز دائم, تحت شرایط طراحی جریان دائم پیش بینی شده شینه برایر ۳۰۰۰ آمپر است. لذا سهم هر هادی باندل از این جریان برابر ۱۵۰۰ آمپر خواهد بود. با فرض اینکه هادی‌های استفاده شده در طراحی شینه از جنس هادی‌های آلومینیومی هستند که اطلاعات مربوط به آنما در جدول (الف -۳) پیوست (۱-۳) ارائه شده است, می‌توان سطح مقطع مورد نیاز هادی‌های شینه را تعیین نمود. جریانهای مجاز ارائه شده در جدول (الف-۳) تحت شرایط مشخصی محاسبه شده‌اند که به منظور استفاده از آزها در شرایط متفاوت باید اصلاحاتی در آنما دمای متوسط محیط ۴۰ درجه سانتیگراد و دمای نهایی هادی ۷۰ درجه سانتیگراد.ء از مقادیر ارائه شده در جدول (الف-۲) کوچکتر بزرگتر از ۱۵۰۰ آمپر است به سطح مقطع مطلوب دست یافت. بعنوان مثال,ء سطح مقطع ۷۱۰ میلیمتر مربع را که جریان نامی آن در دمای نهائی هادی ۸۰ درجه سانتیگراد برابر ۱۶۵۳ آمپر -------- صفحهٔ بعد -------- وخ همست همیمض موی ۷ 3 ب ۳-700 ب صمحل ب محر پشموو- وب کرد 1 5 دک 6 > ۲ ‎٩۶‏ > رن 1 1 17 1 4 رد0522 - ۸ 0 ج 34.670 -(] ار اذوو ده - ۳ وم و1- 1 10 1 ۳ رو و- 17 1:11 ۸ اک | ج 1111 همانطور که ملاحظه می‌گردد. این جریان از جریان پیش بینی شده برای هر هادی باندل کوچکتر بوده و لذا باید سطح مقطع بالاتری را انتخاب کرده و پس از اصلاحات لازم جریان مجاز واقعی آن را پیدا نمود و با مقدار مورد نیاز ۱۵۰۰ آمپر مقایسه گردد. پس از چندین بار سعی و خطا مشخصات هادی مناسب. از دیدگاه جریان مجاز دائم پیش بینی شده در محل پست. به شرح دیل می‌باشد: 5 1250 <- سطح مقطع هادی 0 46 <- قطر هادی ۸ 563 1 - جریان مجاز دائم تحت شرایط مسئله 0 3.4526 < ورن واحد طول هادی ۳-۲-۵-۲ بررسی سطح مقطع انتخابی از دیدگاه پدیده کرونا الف ) فاصله بین هادی‌های باندل برابر (217 ۱۰ است: با استفاده از روابط (۱۳-۲) تا ۱۸-۲۱ ت مسئله خواهیم داشت: ۸ 6 0 ح 2 -( ی ی َ 21 : زو ۹ 1 3 1 ۱/4۳ + 8 ۲, 1.1 0 ۳ 2 > ب 500000 < ۵2-510 (* )2:10 2 0 2 .۲ج 1.6 چ 3 - کر 073 400 -س ۷ات لش | روط ج 200-20000 ع ۷ 22000 بو 500 یود ۵ 4.796 ۰/4 )2000(* + )00 11 098 8[ 69 81[ -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دوم- معیارهای طراحی و مهندسی انتخاب نسیمه ۳۳ ب ) فاصله بین هادی‌های باندل برابر ۲۰۵۱۱ است: با انجام محاسباتی مشابه فوق حداکثر گرادیان ولتاز در سطح هادی در هنگام بهره‌برداری برابر خواهد بود با: ۷ 5.82 ]۳اه ۳ 1 ۶-۲-۵-۲ بررسی سطح مقطع انتخاب شده از دیدگاه تنش‌های حرارتی ناشسی از اتصال کوتاه با استفاده از رابطه (۱۹-۲) و شکلهای (۴-۲) و (۵-۲) و اطلاعات مسئله خواهیم داشت: 40 خحم ]۲ ماگ بو شها3ص6حبم|اع] مب ( + 00)/م عم :1 64 0 ,45۸ < بآ 5 با ۱ 4۸ تک (0.8 +63/)0.04 > را ج 0.8 ب 0.04 نج از رابطه (۲۶-۲) و باتوجه به این نکته که جریان اتصال کوتاه از هر دو هادی باندل عبور می‌کندء خواهیم داشت: ۸ 57140 آ بت [ .23 دس للع مو 1111 21250 2۸ باتوجه به اطلاعات مسئله و با استفاده از شکل (۶-۲)» مقدار چگالی جریان کوتاه مدت ,5 بدست می‌آید: ۱ ۸ چا ره از رابطه (۲۵-۲) خواهیم داشت: ۱ ۸ 1 ۸ پ 87 - | رگ را پچ | ,23 و5 11111 1 1111 71 لش هه رس 1 بنابراین سطح مقطع انتخابی از لحاظ تحمل حرارتی, استقامت کافی را در قبال عبور جریان اتصال کوتاه خواهد داشت. ۵-۲-۵-۲ بررسی سطح مقطع انتخاب شده از دیدگاه تنش‌های مکانیکی حاصل از اتصال کوتاه نیروی الکترومغناطیس در واحد طولی که برروی هادی‌های اصلی اثر می‌نماید از رابطه (۴۴-۲) بدست می‌آید: 37 آ(ی)] ۳ ردو - 314 تلو رو عم لو رو ۲ 1 48 5 2 پارامتر ۲ باتوجه به رابطه (۴۵-۲) محاسبه می‌شود: ۳ س نج ] -------- صفحهٔ بعد -------- 42 مشخصات فنی عمومی و اجرایی سینه و هادیها در پست‌های فشارقوی غا بووو- گت بوووو و 3۳ + ورتم 1 24 نا ۱ 0278 ْ 57و لش را مج 1 274.897 بتلی 11 جهت نیروی منتجه از رابطه (۴۶-۲) برابر است با: 7-44 0.9657 2۳0120 ۲ 2۳0۱20 6۶ )9.81 24.897 شابی و۱9 2۹8۹:8۱۹8 38 اه 86230 5۳5 1 1 )9.81 6 با 1 مهس َ کم ون 0 18.910 8 و86۳ ۱ مدت زمان لازم برای طی هر تناوب از نوسانات بوجود آمده در هادی, از رابطه (۴۸-۲) بدست می‌آید: 119 پد 0 ۱.96450 ۱۱۶ 2 شش 08| 27 عبر ] 9.51 :85 ۹ : 0 2 ۱۹04 0 لنش 08| 27 کج ر] 9.81 5 ِ مدت زمان منتحه برای طی هر دوره تناوب از نوسانات اعمال شده از رابطه (۳۹-۲) بدست می‌آبند: هد 1173 اس کش اس ها 5 : ۱-7 *(0.9657) باه اتو هم لامج 0490۱ ۱ 7 ی ات 0 [9. | وی ره ی دا وا َ و : -0.9657(*|1) + ات( نجل را ِ ۱ از ِ ۱ -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دوم- معیارهای طراحی و مهندسی انتخاب نسینه ۳۰ میزان سختی از روابط (۵۰-۲) و (۵۱-۲) تعیین می‌گردد: ۳ ِ" 90 ۵۱00 ۵ : سل بان( وی 2125010 ,1۸ 0۳۸ ناک ۳ ۸ 0" ج ج 01 - 0 1/۸ 17 ؛ ۳ 0 ۱ 90 ست )و7 .0 60 ست اند دس 11 اش ی 231 : 1 90 لگ وزوو.0 + 0 بر 6.510۳ - 5۱10 2125010 ۸ پا 10۳« 3.253- 1 ۸ 1 1 5.39610 هس و سس عم 0ج ۷12500 3.25310 2 ۷48 510 9 ۳ بل #ورمرمو دی ۱8300 30 را رولاً ۹ مه هریت ناک ۳ 8( 1.70 و ۳ 1 - 6 [و۱89 2 11 1۸ 1 ۹ ی ۱ 90« اش )رز 0.7 + 5 و۳ ج ۸ ۳ ۱900 1 1 0 چپ )0,7 + 03 زا ی را ۹ 21۱25010 پا 3.0210۳ - 3 ۹ 1 1 0 سس ور [3 ج 0 10۳ 23.02۷ 510۹48 فاکتورهای تنش از رابطه (۵۲-۲) بدست می‌آیند: وود1- 9.81 4.897 ‎ )2‏ مایا 5.39610 (23100) 24 را 24۳ : 979 ی" 20 - (48 9.81۷ 4.897۷ 2) .ار (ا 0۳ - ین 24۳ ( اد 54910 (18900) 24 ربلا -------- صفحهٔ بعد -------- خمم همست هل یضار موی زوایای خروج از وضعیت حالت مانا از رابطه (۵۳-۲) بدست می‌آبند: 7۲ 5 )0 ج وووو ی کل ال 173 7 5 ,ون ۲ ۲5,5 : 7 48 - 60و 1۸ 0 للش)ووم - ۱ ی 6ج ۲5,5 5 1 ۲5,70 5 )0ج 0262 - 1 1.91 5 - (360 تلک )یمه -۱ 4 - (3600 1 1-05 |0۵ > و6 ج 191 ۹ ۲5,70 058 - | > یی 1-1۹16 مرکا ج 54.68 > می6 5ج 0.212 > رگا 6 ۵ 1], - 10+ 810009۴ + 10+ 2 13,5 5 - | < 1-۳۹16 > وکا ج 5 47.2 > رن6 1 +10 > رادم 8۳6 +10 ور 6ج 0.291 وکا 8 > ود 6 1,70 پارامترهای بار با استفاده از رابطه (۵۶-۲) بدست می‌آیند: ج 0.5300 ع ما بو م2566 0.43 < 9 _ 7 (1- *(0.9657) +3)/1-(1- +31 عبر ماج را ج 00 05کس کل 4 4 4 7 (1- 09657(2) +3)/1 -(1- ۳۵+ 3/1 رم ج فاکتورهای ۷۲ با استفاده از شکل (۱۰-۲) و نتایج مراحل قبل به صورت زیر استخراج می‌گردند: -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دوم- معیارهای طراحی و مهندسی انتخاب سینه ۷۷ نیروهای کششی که در حین اتصال کوتاه و در اثر تاب خوردن هادی رو به خارج به وجود می‌آیند. به ازای ۱۳2 از رابطه (۵۸-۲) 44.431 - (0.64 1.17 +1) 1.123.1۷( لام ۵ +1)ی11۳ع ۳ 1 > (0.75 1.17 +1) 1.1189 < (مر لبم +1) 11ریت حداکثر نیروی کششی که در حین اتصال کوتاه و در اثر تاب خوردن هادی رو به خارج به وجود می‌آید. برابر بزرگترین مقدار ,۳ 5و و۳ می‌باشد. یعی: ۷1 - ۴ ج (44.43,39.03) ۵ > (ر یی ۴) ۶۳۵۷ ۴ از آنحائیکه ۳۳0.6 9 65 9 70 هردو بزرگتر از ۷۰ درجه هستند. نیروهای کششی وارد شده بر هادی پس از رفع اتنصال کل رود ارو +۱ [23 12کس موق +۱ ۳2 2 1۹0 5 دس اه ۳ > 61 308 ۱ 8 82.390 +1/ ,1.218.9 9 و8 +1 ]و12 و۳ رد۳ 170 حداکثر نیروی کششی که پس از رفع اتصال کوتاه به وجود می‌آید. برابر بزرگترین مقدار ‎۳۸.2٩‏ و ۳۸70 می‌باشد. یعنی: (089. 71 ,68.996) 1۵ > (رجم دود )1۵ > 71.09 < ۲ نیروی کششی ناشی از نزدیک شدن هادی‌های باندل را در دو حالت بررسی می‌کنیم: الف _ فاصله هادی‌های باندل از هم برابر ۱۰ سانتیمتر باشد: فاصله متوسط اسپیسرهای استفاده شده در هر اسپن مطابق شکل (۱۹-۲) از رابطه زیر تعیین می‌گردد: 9۳ 7+ 10+ 10+ 5.7 5 ب[+ب|+ی|+ با ۳ 4 4 ۱ از روابط (۶۷-۲) و (۶۸-۲) داریم: 0 ع با ب 0.04600 ع لا با 0.10 > 1000 که .0 3 04 ب ک شب وروت ال ۹ 1 2 006 با توجه به توضیحات بند (۵-۸-۳-۲) و باتوجه به اینکه رابطه (۶۸-۲) ارضا شده است. نیروی کششی ناشی از انقباض هادی‌های باندل در مقایسه با ,۳ ,۳۲ قابل توجه نمی‌باشد و لذا از آن صرفنظر می‌گردد. -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۸ مشخصات فنی عمومی و اجرایی سینه و هادیها در پست‌های فشارقوی ب-فاصله هادی‌های باندل از هم برابر ۲۰ سانتیمتر باشد: از روابط (۶۷-۲) و (۶۸-۲) داریم: 0 حع با ب 0.04600 ع 0 با 0.20 20000 عبه 8 ۸0۳۶ 6 1۲ در این حالت هیچ یک از روابط (۶۷-۲) و (۶۸-۲) ارضا نمی‌شوند و لذا نیروی کششی ناشی از انقباض هادی‌های باندل قابل توجه بوده و باید مطابق زیر محاسبه گردد. فاکتور ۷۷۱ از رابطه (۷۰-۲) تعیین می‌گردد: 6 (0.046 -0.2) 50 ت3) 9 4 2 ی 63 0 0-۱ دا 80 ۱۳۰ 64 )0.2 3 4( 1۱0.20 زد 02 2 2 1 1 او ۷4ج فاکتورهای :۷ , :۷ با استفاده از شکلهای (۱۱-۲) و (۱۲-۲) و با استفاده از نتایج مراحل قبل به صورت زیر استخراج می‌گردند: 0۱.40 > ۷۷3 ‌ 32 > د۷۷ نیروی حاصل از جریان اتصال کوتاهی که مابین هادی‌های باندل بوجود می‌آید. از رابطه (۶۹-۲) برابر است با: 2 9.4 63 ۷ نان با ۷ [ 74.6 کت سس (س)([-0.2)2 سا (ش)(1-)0.2- ۳ 4 0.2 2 ۲ 3 11 فاکتورهای کششی از روابط (۷۱-۲) و (۷۲۳-۲) تعیین می‌گردند: 2 ری 2 نج باه 1.5 د 2 41 رح د) ۱ 180 . , * 5.39610 9.4(7) 23100 (ست [[[و) ششک ششک[ 2 067 - 0.2) 06 - 1 0و ] 7 70و 1 5( -ه) ۹ 0 ۰ 7 9 ۰ 2 ۰ :ر 0 برزی 0 4 (4 9 5 2 0 - 0.2) 8 -< -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دوم- معیارهای طراحی و مهندسی انتخاب تسینه ۳۹ رود ها ۳ ۱0 0) خش 75 0.3 مر ره 1 1 ه) ۳ 1 دی 3 ( ۱ اد 10 میسنت (9. 4) < 74610 پد2 0375 - 2 (0.0460 -0.2) 6 - 180 ., ردلاا,۳ 1۹ )اش 0.375 5 مرو 1 1 <ه) ۱ 1 . * 5.49110 *(9.4 461 رل ررزی 10 7 3 (4.) 6۵۱0 (4: 14610۳ رو پر و037 - 2 (0.046 -0.2) 45 -< پارامترهای «د.ز , مز از رابطه (۷۳-۲) تعیین می‌گردند: پارامتر 0 از رابطه (۷۳-۲) تعیین می‌گر 0 0 ۱ 024 سل 2 سکس سل جح مر[ 06 + | ۶ +۱ ۹ ۰ 9 روت ۰ 7 - 0/5 ۳۷ رد[ 8 +| و۶ +۱ 25- ۷ ۹ ۰ رورش توت 55 9 و۷ و ۳ ( ور ۳ )ری 0۱.70 70 با استفاده از شکل (۱۳-۲) و باتوجه به نتایج بدست آمده قبلی, مقادیر دم ,وب به صورت زیر استخراج می‌گردند: فاکتور ,۷ از رابطه (۷۷-۲) برابر است با: 8 6 - 0.2 5 < 2 ۷ 0۱.046 1 -------- صفحهٔ بعد -------- ۸۰ مشسخصات قنی عمومی و اجرایی تسیئه و هادیها در پست‌های فشارقوی 5 ۱50 10( 3 8 ]ری 9 4 ۹ وه اه 27 ۳ 9 8 ۹ ۰ ات 3.2 مد 10 و39 ک مد رگ( - رگا اد 06 - 0.2 2 8 2 چا ری 1 |[ ۵۳۵1۵/3.3478 رد 3 ا شا اک روا مهو 4 رز (7.51) 8 ۹ ۱80 0 1 ۳ 1 دب[ با 9 1 اد 1 ولپ ارس رو را 2( نت( 1 - بیاجع و۷ 4 ۹ َّ ۵-4 2 28 ی 5.4910« 2رش- 1.5 وا 6 - 0.2 2 8 2 1 10 1 8 ۱ 2 یی ۹4 اک را هو 4 | 3.3478 550( -< (51 7یر ال بو 1 > ۳ج 696 ۳ 1.394 53.21۷ - (7.55 رس +18.9)1< ری ۴ ج حداکثر نیروی کششی ناشی از نزدیک شدن هادی‌های باندل در حین اتصال کوتاه برابر بزرگترین مقدار >د..:م" و «7,زم؟| می‌باشد. (53.2 ‌ 5779 4 -- (وربزدا ۳5 )111027 ۴ زم ۷ 57.79 < رت بنابراین استراکچرهاء مقره‌ها و اتصالات باید قادر به تحمل حداکثر مقدار ,1۲,1 و :رن بعنوان نیروی استاتیک باشند. یعنی: - در حالتی که فاصله هادی‌های باندل از هم برابر ۱۰ سانتیمتر باشد: 71.089 > (71.089 , 44. 43) جقو - زمای۲ا] ۷۵۶ - در حالتی که فاصله هادی‌های باندل از هم برابر ۲۳۰ سانتیمتر است: 71.089 > 57.79 , 71.089 , 44.43] ۵۶ > اما ۳۲| ۱۷۵۶ -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دوم- معیارهای طراحی و مهندسی انتخاب تسینه ۸۱ 1-۲-۵-۳ بررسی فواصل مجاز الکتریکی بین هادی‌ها در هنگام نوسانات الکترودینامیکی ناشی از اتصال کوتاه است. محاسبات جابجائی افقی هادی‌هاء فقط در این درجه حرارت انجام می‌گیرد. انبساط الاستیک از رابطه (۶۰-۲) بدست می‌آید: ( وی - وی )مرها > وووی8 10507 - 107 (39.03-18.9) 5.49110 - انبساط حرارتی از رابطه (۶۱-۲) بدست می‌آید: 7 9 ییآ 4 4 4 4 ۱ 71 8 10 !] نت 18 0.270 - لکد فا ات < موی ج ۸5 4 شین ِ 3 : 0و دورو ال من 0 > وری ۴ 2125010 4 فاکتور انبساط ح از رابطه (۶۲-۲) بدست می‌آید: دی با رد3 ) 270 ۳ 8 +۱ ؟ در 48 ,رد3 6 > (7 8.18710 + 107 1.105)*(س) + | 4 6 از آنجحائیکه ۱/۸ > ۲ > ۰/۸ است. فاکتور فرم از رابطه (۶۳-۲) بصورت زیر تعیین می‌گردد: 06 0.9657 ۷ 0.1 + 0.97 0.1۲7 +097 حم0 و6 ج ۹,244 بر 83.08 5 وورو6 بنابراین با استفاده از معادله (۶۳-۲) حداکثر جابجائی افقی اسپن هادی تعیین می‌گردد: 10666۱24 زو ام - مد 1 84 ]۰ ۲ 1 ۹[ -< 0 ج حداقل فاصله بین هادی‌ها در حین اتصال کوتاه از رابطه (۶۶-۲) برابر است با: 2.36 > 1.32 5-2۷ -< 210 - ۵ > موز وه ۵ 1300 > ا/1۷] , ۷۷ 400 > لا 3.1 > 1 3100 < حداقل فاصله مجاز ج از آنجائیکه حداقل فاصله بین هادیها در حین اتصال کوتاه» از نصف این فاصله بزرگتر است. (1 (230) نتیجه می‌گیریم که فاصله مجاز بین هادی‌های شینه رعایت گردیده و آرایش مذکور از این جهت مشکلی ندارد. -------- صفحهٔ بعد -------- ۸۳ مشخصات فنی عمومی واجرایی نسینه و هادیها در پست‌های فشارقوی جداول جریانهای مجاز دانمی هادی‌های متداولی که در طراحی شینه‌های نرم و سخت پست‌های فشار قوی -------- صفحهٔ بعد -------- 9 ۱ ۸۳ سس درجه سانتیگراد در پستهای ی باز -------- صفحهٔ بعد -------- ۸5 قطر لوله (111171) سم ضخامت جداره (1711111) های فشارقوی در پستهای ی باز -------- صفحهٔ بعد -------- ی رهای طراحی و مهند. : جریان مجاز دائنمی ها اد و دمای نهایی هادی ضخامت جداره (131111) د۸ سس سرایط دمای محیط ۳۵ یکی ِ" ۳۰ رس در پستهای ی باز -------- صفحهٔ بعد -------- ۸ قطر لوله (1171) وی -------- صفحهٔ بعد -------- قصل دوم- معی سطح مقطح ۳ ۸۷ سس ی در درجه حرارت ه( ۰ درجه -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- 5 اس ۹ ۳ ظ -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سوم- نیازمندیها ‏ وآزمونها نش ۳- مقدمه در این فصل نحوه انجام آزمونهای شینه‌های نرم و سخت مورد استفاده در پستهای فشارقوی ۶۳ الی ۴۰۰ کیلوولت. جچمت حصول از کار صحیح و مورد انتظار آنها تشریح می‌گردد. ۱-۳- آزمونهای هادیهای رشته‌ای در این بخش روشهای انجام آزمونهای نوعی و نمونه‌ای برای هادیهای رشته‌ای آلومینیومی و آلومینیوم - فولاد تشریح و حدود مجاز پارامترهای اندازه گیری شده جهت تائید هادیها ارائه می‌گردد. در هنگام استفاده از این بخش, به کارگیری مراجع [۲۳-۱۷] الزامی است. کلیهٌ آُزمونهای نوعی و نمونه‌ای زیر بایستی مطابق با آخرین تجدیدنظر مراجع [۲۳-۱۷] انجام گیرند. آزمونهای نوعی شامل - آزمون اتصالات در رشته‌های آلومینیومی - آزمون منحنی‌های تنش - کرنش بر روی هادی - آزمون نیروی گسیختگی هادی آزمونهای نمونه‌ای شامل -‏ آزمون کشش بر روی مفتولهای آلومینیومی و فولادی - آزمون پیچش مفتولهای آلومینیومی - آزمون مقاومت الکتریکی مفتولهای آلومینیومی -‏ آزمون تنش در یک درصد افزایش طول روی مفتولهای فولادی -‏ آزمون خاصیت لوله شدن روی مفتولهای فولادی - آزمون پوشش فلز روی در مفتولهای فولادی - اندازه‌گیری سطح مقطع هادی - اندازه‌گیری قطر نهایی هادی - اندازه‌گیری جرم در واحد طول هادی (چگالی خطی) -‏ آزمون گسیختگی رشته‌های آلومینیومی و فولادی پس از تابیده شدن - آزمون وضعیت سطح هادی - آزمون نسبت لایه و جهت لایه هادی -------- صفحهٔ بعد -------- مشخصات فنی عمومی واجرایی شینه و هادیها در پست‌های فشارقوی ۱-۱-۳- آزمونهای نوعی ۱-۱-۱-۳ آزمون اتصالات در رشته‌های آلومینیومی و فولادی - مفتولهای آلومینیومی به علت گسیختگیهای غیرقابل پیش‌بینی به هنگام ساخت و به منظور استفاده از مفتولهای با طول کوتاه» به اتصال مفتوللهای آلومینیومی نیاز می‌باشد. در این مفتولهاء مستقل از تعداد مفتولها در هر هادی» اتصال مفتولهای آلومینیومی باید از طریق جوش سربه سر الکتریکی » جوش سربه سر فشاری سرد" یا هر طریق مورد تأیید دیگر صورت پذیرد و نیازی نیست که مفتول درنقطه اتصال, مشخصات مکانیکی یک مفتول یکسره و بدون اتصال را کاملاً دارا باشد و تنها کافی است اتصالاتی که با استفاده از جوش سربه سر الکتریکی انجام شده‌اند, تنشی به میزان ۷۵ نیوتن بر میلیمتر مربع و در اتصالاتی که از طریق جوش سر به سر فشاری سرد انجام شده‌اند, تنشی به میزان ۱۳۰ نیوتن بر میلیمتر مربع را تحمل کنند. فاصله دو اتصال در یک هادی نباید کمتر از ۱۵ متر باشد و در اتصالاتی که از طریق جوش سربه سر الکتریکی ایجاد شده‌اند. باید پس از جوشکاری در محدوده‌ای به طول ۲۵۰ میلیمتر در هر دو طرف نقطه اتصال, تنش پس‌ماند به طریق عملیات حرارتی" از بین برود. لازم به ذکر است منظور از اتصال در این بند. اتصالاتی که پیش از آخرین مرحله کشش سیم‌ها ایجاد می‌شوند نبوده و این اتصالات مجاورشان در همان رشته یا رشته‌های پیرامونش» کمتر از ۱۵ متر فاصله داشته باشد. - مفتولهای فولادی هیچ اتصالی, از هر نوعی, در طول مفتولهای فولادی مجاز نیست. تنها اتصالات مجاز, اتصالات با جوش سربه سر الکتریکی و در صورتی که هادی دارای هفت مفتول فولادی باشد وجود اتصالاتی که پس از مرحله نهایی کشش ایجاد می‌شوند (به شرطی که فاصله دو اتصال در یک هادی بیش از ۱۵ متر باشد) بلامانع است. در این صورت این اتصالات باید از طریق جوش سربه سر الکتریکی انجام پذیرد و در مقابل خوردگی به نحو مطلوبی محافظت شود. سازنده موظف است که مدارک و اطلاعات مورد نیاز خریدار را در ارتباط با روش مورد استفاده جهت اتصال رشته‌های آلومینیومی و فولادی فراهم نموده و دلایل کافی در مورد اینکه روش مذکور نیازمندیهای استاندارد را برآورده می‌سازد (شامل نتایج آخرین آزمونهای انجام شده) ارائه نماید و یا مقدمات انجام مجدد آزمونها و بازرسیهای رشته‌ها را فراهم آورد. سازنده بایستی مدارکی مبنی بر تحمل تنشهای فوق‌الذکر را به خریدار ارائه نموده یا آزمون‌های مربوطه را انجام دهد. | ۰۳100116 ۲-8 2.) 6 3 -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سوم- نیا زمندیها ‏ وآزمونها ۹۳ جدول ۱-۳: تعداد اتصالات مجاز در هادیهای آلومینیومی تعداد لایه‌های آلومینیومی تعداد مجاز اتصال در طول هادی ۳-۱-۱-۳ آزمون منحنی‌های تنش - کرنش بر روی رشته‌ها و هادی‌ها در این قسمت آزمونهای کششی رشته‌ها و هادیها بصورت عام تشریح می‌گردد که برای کلیه آزمونهای مشابه صادق می‌باشد. طول نمونه‌های مورد نیاز جهت انجام این آزمون بایستی حداقل ۴۰۰ برابر قطر هادی باشد که این مقدار نباید کمتر از ۱۰ متر شود. این طول, حداقل مقدار مورد نیاز برای انجام آزمون با دقت کافی خواهد بود. چنانجچه سازنده با در دست داشتن مدارک و اطلاعات کافی بتواند خریدار را متقاعد نماید که انجام آزمون بر روی نمونه‌های با طول کوتاهتر از مقدار ارائه شده فوق» نتایج یکسانی را بدنبال خواهد داشت. در صورت موافقت خریدار می‌توان طولهای کوتاهتری را برای انجام آزمون برگزید. آزمون تهیهٌ منحنیهای تنش - کرنش که بعنوان یک آزمون نوعی توسط خریدار (در صورت لزوم) درخواست می‌گردد. اطلاعات بسیار مفیدی در مورد رفتار رشته‌ها و هادی در شرایط بارگذاری مختلف را ارائه می‌نماید. این آزمون» بنابه توافق خریدار و تأمین کنندهٌ هادی در زمان سفارش» بر روی هادی و چنانچه لازم تشخیص داده شود بر روی رشته‌های فولادی بطور منفرد انجام می‌گیرد. آزمونها بجز در مواردی که مشخص شده است. در درجه حرارت محیط ۱۰ تا ۳۵ درجه سانتی‌گراد انجحام می‌شوند. در انجام آزمون منحنیهای تنش - کرنش بایستی دقت شود که درجه حرارت در طول آزمون بیش از 2+ درجه سانتیگراد تغییر ننماید. بنابراین درجه حرارت بایستی در شروع و پایان هر پریود وقفه (سکون در آزمون) ثبت گردد. قبل از شروع آزمون» فرآیند آماده‌سازی نمونه‌ها بایستی با دقت انجام گیرد. در آزمون هادی» لغزش و تغییر مکان نسبی بین مغزی فولادی و لایه‌های آلومینیومی» حتی به اندازه ۱ میلیمتر» منجر به تغییرات قابل ملاحظه در منحنی‌های تنش - کرنش می‌گردد. آماده‌سازی نمونه‌ها شامل فعالیت‌های زیر است: - قبل از جداسازی نمونه از هادی کلاف شده بر روی قرقره یک کلمپ پیج و مهره‌ای به فاصلههٌ ۱( متر از انتهای هادی نصب می‌گردد. این کلمپ بایستی با فشار زیاد به هادی محکم گردد تااز حرکت نسبی رشته‌ها ممانعت بعمل آورد. - طول مورد نظر جهت آزمون» از قرقره باز شده و کلمپ دیگری با همان کیفیت بر روی هادی نصب می‌گردد. پس از نصب برچسب مناسب (مشخص کنندهٌ نمونه)» هادی بفاصله کافی از کلمپ بریده می‌شود تا گیره‌های انتهایی قابل نصب باشند. - در زمان حمل نمونه تا آزمایشگاه» بایستی با روشهای مناسب از صدمه دیدن آن جلوگیری نمود. قطر کلاف یا قرقره‌ای که برای حمل نمونه مورد استفاده قرار می‌گیرد. بایستی حداقل ۵۰ برابر قطر هادی باشد. -------- صفحهٔ بعد -------- مشخصات فنی عمومی واجرایی شینه و هادیها در پست‌های فضارقوی - گیره‌های انتهایی از نوع پرسی یا اپوکسی یا جوشی (که به تأیید خریدار رسیده باشد) بایستی برای انجام آزمون مورد استفاده - در فرآیند آماده‌سازی انتهای نمونه‌ها باید کاملاً دقت شود که نمونه‌ها صدمه نبینند. - درهنگام نصب گیره‌های انتهایی باید دقت شود که هیچکدام از رشته‌ها آزاد یا شل نباشند. شل بودن رشته‌ها تاثیر قابل تعاریف زیر در تشریح فرآیند آزمون مورد استفاده قرار می‌گیرند: - طول اولیه مبنا (0ا): طول مبنا قبل از اعمال نیروی کششی (بر حسب میلیمتر). - طول نهایی مبنا (نا): طول مبنا پس از گسیختگی قطعه آزمون (بر حسب میلیمتر). - کشیدگی: مقدار افزایش در طول اولیهٌ مبنا در هر لحظه از آزمون (بر حسب میلیمتر). - درصد افزایش طول دائم: مقدار افزایش طول مبنا پس از حذف تنش مشخص که بر حسب درصدی از طول مبنا بیان می‌گردد. - حداکثر نیرو (,,۲آ): بزرگترین نیرویی که قطعه در طول آزمون قبل از تسلیم شدن تحمل می‌کند (بر حسب نیوتن) - استقامت کششی (,,؟1): تنش مربوط به حداکثر نیرو (بر حسب نیوتن بر میلیمتر مربع). جهت انجام آزمون» ابتدا قطعات آزمون تهیه می‌گردند. طول اولیه مبنا از روی سطح مقطع رشته و توسط رابطه 1۰/50 7 و11 انتخاب می‌گردد که مقدار ضریب تناسب ۴[ بایستی ۵/۶۵ باشد» ضمن اینکه مقدار طول اولیههٌ مبنا نبایستی کمتر از ۲۰ میلیمتر باشد. در رابطهٌ مدکور ,5 سطح مقطع نامی رشته (بر حسب میلیمترمربع) می‌باشد. چنانچه سطح مقطع رشته بسیار کوچک باشد.ء بطوریکه مقدار بدست آمده با در نظر گرفتن ۵/۶۵- به ۲۰ میلیمتر نرسدء مقدار ۱۱/۳ انتخاب شده یا آزمون غیرمتناسب انجام می‌گیرد. به این ترتیب طول اولیهٌ مبنا مستقل از سطح مقطع اولیه انتخاب می‌گردد. برای رشته‌هایی با سطح مقطع دایره و با قطر کمتر از ۴ میلیمتر» طول اولیه مبنا برابر با ۲۰۰-۲ میلیمتر یا ۱۰۰-۱ میلیمتر پیشنهاد می‌گردد. فاصلهٌ بین گیره‌های دستگاه آزمون بایستی حداقل ۵۰ میلیمتر بیشتر از طول اولیه مبنا یعنی ۳۵۰ یا ۱۵۰ میلیمتر باشد. تلورانس قابل قبول برای علامتگذاری طول اولیهٌ مبناء یک درصد طول مبنا و فاصلهٌ بین گیره‌ها و نشانه‌های طول مبنا معادل ۰ درصد طول مبنا پیشنهاد می‌گردد. طول کلی قطعه آزمون که از نمونه‌ها جدا شده» بسته به روش محکم شدن نمونه در گیره‌های دستگاه آزمونء بایستی ۲ تا ۴ برابر قطر رشته» بزرگتر از فاصلهٌ بین گیره‌ها انتخاب گردد. دستگاه آزمون بایستی مطابق با استاندارد (چ5] شماره ۷۵۰۰-۱ و از کلاس ۱ یا کلاس بهتر باشد. فاصله بین نشانهٌ طول مبنا و دهانهٌ گیره بایستی در طول آزمون توسط یک کولیس اندازه‌گیری شود تا اطمینان حاصل گردد که پس از اعمال ۸۵ درصد سیکل بار و در باز زمانی حذف بارء این فاصله بیش از یک میلیمتر از مقدار قبل از آزمون تغییر نکند. دقت اندازه‌گیری ۰/۱ میلیمتر کافی است. سرعت باز شدن گیره‌ها در دستگاه آزمون بایستی بین ۲۵ تا ۱۰۰ میلیمتر در دقیقه باشد. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سوم- نیا زمندیها ‏ وآزمونها ۹1۰ شکلهای شماره (۱-۳) و (۲-۳) نتیجهٌ آزمون و منحنیهای تنش - کرنش را نمایش می‌دهند. اعداد مشخص شده در شکلها بیانگر پارامترهای زیر می‌باشند: ۶ درصد کشیدگی غیر متناسب در حداکثر نیرو ۷ درصد کشیدگی کل در حداکثر نیرو ۳ حداکثر نیرو شکل ۱-۳۲: منحنی تنش برحسب درصد کشیدگی شکل ۲-۳: منحنی حداکثر نیرو -------- صفحهٔ بعد -------- نش مسخصات فلی عمومی و اجرایی تسینه و هادیها در پست‌های فشارگوی جدول ۲-۳ :خواص مکانیکی رشته آلومینیومی سخت (۱1) (113) اک با در مورد رشته‌های فولادی با پوشش روی» آزمون تنش در یک درصد کشیدگی انجام می‌گیرد. برای اینکار» یک قطعه از نمونه‌های آزمون در بین گیره‌های دستگاه آزمون قرار گرفته و محکم می‌گردد. یک بار کشش مطابق با ستون دوم جدول (۳-۳) به قطعه اعمال شده و توسط دستگاه اندازه‌گیری افزایش طول که مناسب برای طول مبنای ۲۵۰ میلیمتر باشد و تنظیم اولیه‌ای مطابق با ستون سوم جدول (۳-۳) داشته باشد. افزایش طول قطعه با دقت اندازه‌گیری می‌گردد. چنانچه طول مبنا برابر با ۱۰۰ یا ۲۰۰ میلیمتر پا هر مقدار دیگر انتخاب گردد, در این صورت تنظیم اولیه دستگاه اندازهگیری بایستی متناسب با طول واقعی آزمون نسبت به طول ۲۵۰ میلیمتر اصلاح شود. طول مبنا برای اندازه‌گیریهای بعدی بایستی قبل از اعمال بار ثبت گردد. جدول ۳-۳: تنش اولیه‌وتنظیم‌دستگاه اندازه گیری‌طول برای تعیین تنش در یک‌درصد افزایش طول -------- صفحهٔ بعد -------- فصل ۳۵۰ روی سوم- نیا زمندیها ‏ وآزمونها چنانچه طول مبنا متفاوت از ۲۵۰ میلیمتر داده شود. اینکار با تنظیم اولیهٌ دستگاه | گیری» افزایش طولی برابر با یک درصد : در یک درصد افزایش طول محاسبه می تحت آزمون نبایستی از مقادیر داده شدد ن و کشیدگی مورد استفاده قرار می‌گیرد. استفاده شده در واحد سطح می‌باشد. جدول ۶-۲: حداقل : قطر نامی رشته (میلیمتر) جدول ۵-۳: حداقل تنش قطر نامی رشته (میلیمتر) باشد» مقدار تنظیم اولیه دستگاه اندازه گیر. طولی برابر با ستون سوم جدول (۳-۳) دازه‌گیری انجام می‌گیرد. سپس بار بصو گردد. مقدار تنش با تقسیم بار به سطح م در جداول (۴-۲) تا (۶-۲) کمتر باشد. و منظور از کلاس ۱ و کلاس ۲ پوشش رو نش در یک درصد افزایش طول برای رشته تلورانس قطر (میلیمتر) در یک درصد افزایش طول برای رشته‌های تلورانس قطر (میلیمتر) کلاس ۱ کلاس ۲ ی با ضرب کردن نسبت طول واقعی مبف بایستی در دستگاه اندازه گیری افزایش ص » بار مربوطه ثبت شده و از روی آن م: طعهٌ تحت آزمون, متعاقبا برای آزمون ی دسته‌بندی پوشش از لحاظ حداقل بای فولادی معمولی حداقل تنش در یک درصد افزایش طول (مگاپاسکال) کلاس ۱ کلاس ۲ فولادی با استقامت زیاد حداقل تنش در یک درصد افزایش طول (مگاپاسکال) کلاس ۱ کلاس ۲ له ابه سول تگاه ندار رای ای مرم -------- صفحهٔ بعد -------- 1۸ مشخصات قنی عمومی و اجرایی سیئه و هادیها در پست‌های فشارفوی جدول 1-۳: حداقل تنش در یک درصد افزایش طول برای رشته‌های فولادی با استقامت بسیار زیاد : حداقل تنش در یک درصد افزایش طول نا 7 تلو و از . قطر نامی رشته (میلیمتر) تلورانس قطر (میلیمتر) (مگاپاسکال) شتر از تر یا مساوی با ال لح ی نحل ال سل تنعل الیل سل لح ی نحل ا عاعش ا ا ک ا ها سع کل یل سل جهت انجام آزمون استقامت کششی ابتدا باری معادل ۲ درصد استقامت کششی نامی" (175) برای صاف شدن رشته اعمال می‌شود. پس از صاف شدن. بار برداشته شده و دستگاهپهای اندازه‌گیری در ادن کشت صفر در تنظیم می‌گردند. برای ثبت اطلاعات تنش - کرنش غیرپیوسته.ء مقدار افزایش طول در بازه‌های ۲/۵ درصدی از 15[ که به نزدیکترین عدد برحسب کیلونیوتن گرد شده باشد.ء فرآیند آزمون با افزایش کشش تا ۳۰ درصد ۳15[ آغاز می‌گردد. سپس ۰/۵ ساعت در ۳۰ درصد کشش متوقف می‌شود. در طول بازهٌ زمانی توقف و در زمانهای ۵ ۰۱۰ ۱۵ و ۳۰ دقیقه اندازه‌گیری انجام می‌گیرد. سپس بارگذاری به حالت اولیه باز گردانده محدداً آزمون با افزایش کشش تا ۵۰ درصد ۳15[ ادامه می‌یابد و یکساعت توقف اعمال می‌شود. در طول بازهٌ زمانی توقف و در مجدداً آزمون با روند قبل برای ۷۵ و ۸۵ درصد 1۹15 تکرار می‌گردد. پس از انجام ۴ آزمون فوق نهایتاً کشسش بصورت یکنواخت اعمال می‌گردد تا گسیختگی در رشته رخ دهد. تا کشش ۸۵ درصد 15| در همان بازه‌های قبلی, ثبت اندازه‌گیریما ۰ درصد 115 نبایستی کمتر از ۱ دقیقه و بیشتر از ۲ دقیقه باشد. همان نرخ بارگذاری بایستی تا اتمام آزمون حفظ شود. حد نهایی تنش کششی قابل تحمل با تقسیم بار گسیختگی به سطح مقطع رشته (که از روی قطر واقعی محاسبه می‌گردد) تعیین 1۳681 1۹16 11۵160 ۱۰ -------- صفحهٔ بعد -------- قص _ ل سوم- نیازمندیها ‏ وآزمونها جدول ۷-۲: حد قطر نامی رشته (میلیمتر) جدول ۸-۲: حداقل . قطر نامی رشته (میلیمتر) جدول شماره ۹-۳: حداقل قطر نامی رشته (میلیمتر) تلورانس قطر (میلیمتر) کلاس ۱ کلاس ۲ ره ۳/۹ ره ۳/۰ تلورانس قطر (میلیمتر) کلاس ۱ کلاس ۲ 7۳/۶ اخهه حد نهایی تنش کششی برای رشته‌های فولا تلورانس قطر (میلیمتر) کلاس ۱ کلاس ۲ با ان ی را مره ناه فولادی عادی (مگاپاسکال) کلاس ۱ کلاس ۲ ۱۱۹۰ ۱۳۹۰ ۱۱۹۰ ۱۳۹۰ ی با استقامت زیاد (مگاپاسکال) ۱۳/۸۰ ۱۳۸۰ دی با استقامت بسیار زیاد سس روی سس روی آکلاس۱ کلان ۲ ی ۵ ]| ی ات ی ۱۳۰ ۱۵۰۰ 1۹ -------- صفحهٔ بعد -------- ۳*۰ مشخصات فنی عمومی و اجرایی تسیئه و هادیها در پست‌های فشارگوی ۳-۱-۱-۳ آزمون نیروی گسیختگی هادی دستگاه آزمون مشابه آزمون قبلی بوده و هادی تحت کشش قرار می‌گیرد. دقت اندازه‌ گیری بایستی 7۱ درصد باشد. نیروی کششی بصورت یکنواخت افزایش یافته و زمان مورد نیاز برای رسیدن به ۳۰ درصد ۳15[ نبایستی کمتر از ۱ دقیقه و بیشتر از ۲ دقیقه باشد. ادامه آزمون با همان نرخ‌گذاری انجام می‌گیرد. استقامت پارگی یا گسیختگی هادی» مقدار باری است که یک یا چند رشته گسیخته می‌شود. چنانچه پارگی رشته‌های هادی تا فاصلهٌ یک سانتیمتری گیره‌های انتهایی رخ دهد. آزمون بایستی بعنوان معیار پذیرش» هادی بایستی بیش از ۹۵ درصد استقامت کششی محاسباتی را بدون اینکه رشته‌ای پاره شودء تحمل نماید. استقامت کششی محاسباتی برای هادی آلومینیومی همگن برابر با مجموع حداقل استقامت کششی رشته‌هاست. برای هادی الومینیوم - فولادء مجموع استقامت کششی بخش آلومینیومی هادی و استقامت رشته فولادی متناسب با افزایش طولی برابر با آنچه که در آلومینیوم و در بار گسیختگی رخ می‌دهد. بعنوان استقامت کششی محاسباتی مورد استفاده قرار می‌گیرد. جهت تعیین مشخصات و کاربردی نمودن آن» می‌توان تنش متناسب با افزایش طول یک درصد برای یک طول مبنای ۲۵۰ میلیمتری را برابر با ۲-۱-۳- آزمونهای نمونه‌ای ۱-۳-۱-۳ آزمون کشش بر روی مفتولهای آلومینیومی و فولادی مطابق با آزمونهای نوعی انجام می‌گیرد. ۲-۲-۱-۳ آزمون پیچش مفتولهای آلومینیومی این آزمون شامل پیچیدن رشته به تعداد دور مشخص حول یک استوانه با قطر معین می‌باشد. این آزمون را می‌توان بصورت ترکیبی از مراحل پیچیدن رشته توقف فرآیند پیچیدن و حتی باز کردن رشته از روی استوانه انجام داد. تجهیز آزمون بایستی دارای این قابلیت باشد که رشته را حول استوانه بصورت فنر بپیچد» بطوری که دورهای همجوار سیم‌پیچ در تماس با هم قرار گیرند. یک قطعه از رشته را می‌توان بعنوان استوانه (محور) مورد استفاده قرار داد. در این صورتء رشته بایستی قطر استوانهٌ مورد نظر را تأمین نموده و از استحکام لازم برخوردار باشد. عموماً این آزمون در شرایط محیطی بین ۱۰ تا ۳۵ درجه سانتیگراد انجام می‌گیرد. بنابراین آزمون بایستی در شرایط کنترل شده انجام پذیرد. در طول آزمون درجه حرارت بایستی در محدودهٌ 7۵ ۲۳ درجه سانتیگراد قرار داشته باشد. جهت انجام آزمون» رشته بایستی حول استوانه با سرعت ثابت کمتر از یک دور در ثانیه پیچیده شود. جچمت حصول اطمینان از اینکه حرارت تولید شده در فرآیند پیچیدن, تأثیری در نتایج آزمون ایجاد ننماید. در صورت لزوم می‌توان سرعت را کاهش داد. همچنین تنش کششی اعمال شده به رشته در طول آزمون نبایستی از ۵ درصد استقامت کششی نامی فراتر رود. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سوم - نیا زمندیها ‏ وآزمونها 22 چنانجه فرآیند پیجیدن متوقف شده و در ادامه رشته از روی استوانه باز شودء سرعت انجام فرآیند بایستی تا حدی آهسته باشد که از هرگونه افزایش درجه حرارت رشته که نتایج آزمون را تحت تأثیر قرار می‌دهد. اجتناب گردد. بایستی دقت نمود که در انتهای فرآیند باز کردن سیم‌پیچ, حداقل یک دور بر روی استوانه باقی بماند. برای انجام آزمون مذکورء پیچیدن ۸ دور حول استوانه یا محوری با قطر برابر با قطر رشته بایستی انجام گیرد. سرعت پیچیدن نبایستی از ۶۰ دور در دقیقه فرآتر رود. سپس ۶ دور باز شده و بلافاصله پیچیده می‌شود. رشته پس از این شرایط نبایستی بشکند. جهت نتیجه‌گیری از آزمون پیچش بازدید سطح رشته کفایت می‌نماید. چنانچه نیازهای خاصی توسط خریدار مطرح نگردیده باشدء عدم وجود ترک قابل رویت بدون استفاده از وسایل بزرگنمایی برای کافی بودن استقامت رشته» معیار پذیرش در این آزمون می‌باشد. رشته با قطر کمتر از ۰/۵ میلیمتر با تقریباً ۱۰ برابر بزرگنمایی مورد بازبینی قرار می‌گیرند. ۳-۲-۱-۳- آزمون مقاومت الکتریکی مفتولهای آلومینیومی مقاومت الکتریکی ویژه یک قطعه از نمونه‌های برداشت شده از رشته‌های آلومینیومی با روش روتین مشخص شده در مرجع [۲۳] تعیین می‌گردد. استاندارد مذکور برای محاسبهٌ مقاومت ویژهٌ حجمی, مقاومت ویژهٌ جرمی و مقاومت ویژْهٌ واحد طول هادی‌سای درصد.ء برای مقاومت ویر جرمی 7۰/۴۵ درصد و برای مقاومت ویر واحد طول 7۰/۴۰ درصد می‌باشد. اندازه‌گیری هر یک از مقادیر فیزیکی مورد نیاز جهت محاسبات بایستی با دقتی انجام گیرد که خطای کلی از محدوده‌های فوق‌الذکر فراتر نرود. چنانچه پارامترهای مورد نیاز جهت محاسبههٌ مقاومت ویژه با دقتهای مندرج در جدول (۱۰-۳) آندازه‌گیری شوند. دقتهای مجاز فوق‌الذکر جدول شماره ۱۰-۳: محدودم دقت اندازه گیر رها طول مبنا ۰ درصد سطح مقطع ۰ درصد با اطلاع داشتن از چگالی قطعه نمونه: جرم در هوا ۰ درصد طول قطعه ۰ درصد چگالی قطعه ۵ درصد با استفاده از وزن کردن هیدرواستاتیک: جرم در هوا ۰/۳۰۵۲/۱+ درصد جرم در مایع ( ,سل) ,ل ۳۰/۳ درصد چگالی مایع ۰ درصد عدم قطعیت در درجه حرارت ۵ درصد کنترل درجه حرارت ۲ ۰/۴) ۰/۱۵ درصد اصلاح درجه حرارت ۵ درصد مقاومت ویژه ححمی ۵ درصد مقاومت ویژه جرمی ۵ درصد مقاومت واحد طول ۰ درصد -------- صفحهٔ بعد -------- مشخصات فنی عمومی واجرایی شینه و هادیها در پست‌های فشارقوی سطح مقطع واحد است که در درجه حرارت مرجع 10 از رابطه زیر بدست می‌آید: ۸ (۱-۳) (را)1۹ *« (! با (را) ها که در آن (م۷)1؟[ مقاومت ویژهٌ حجمی (بر حسب اهم درمتر)» (۳)10[ مقاومت بین پایانه‌های طول مبنا از یک قطعه آزمون (برحسب اهم) و(م۸)1 سطح مقطع قطعه (برحسب مترمربع) و (م)۱.] طول مبنای قطعه (برحسب متر) و همگی در درجه حرارت مرجع 10 می‌باشند. مقاومت ویژهٌ جرمی بصورت مقاومت یک هادی با طول واحد و جرم واحد تعریف می‌گردد. این مقدار در درجه حرارت مرجع 10 از رابطه زیر محاسبه می‌گردد: (,) ۳ (۲-۳) (را) با (ما)ما رها که در آن (10),.؟] مقاومت ویژهٌ جرمی (برحسب اهم در کیلوگرم بر متر مربع)» 170 جرم قطعه (برحسب کیلوگرم) و (2)10.] طول کل قطعه (برحسب متر) همگی در درجه حرارت مرجع م1 می‌باشند. نهایتاً مقاومت واحد طول (1۹۲.)10 (برحسب اهم بر متر) در درجه حرارت مرجع 0] از رابطه زیر بدست می‌آید: 800 (۳-۳) (,ا)] < (را) ,ها جهت انجام آزمون بر روی قطعات با مقاومت یک اهم یا کمتر از روش اندازه‌گیری چهار پایانه‌ای و برای قطعات با مقاومت بزرگتر از یک اهم از روش اندازه‌گیری دو پایانه‌ای بهره گرفته می‌شود. از بین قطعات آزمون» بایستی قطعاتی انتخاب گردند که با بیش از چهار بار اندازه‌گیری سطح مقطع در فواصل مساوی از طول مبناء انحراف معیار مقادیر کمتر از ۲ درصد باشد. دستگاه دقنی در محدودهٌ 7۰/۱ درصد اندازه‌گیری شود. مقاومتهای مرجع و قطعه آزمون بایستی در یک محفظهٌ عاری از جریان هوا و در یک آزمایشگاه بمدت حداقل یک ساعت قبل از انجام آزمون قرار داده شوندء یا اینکه در یک وان روغن غوطه‌ور گردند. درجه حرارت هوای محفظه یا وان روغن بایستی با دقتی کوچکتر یا برابر با ۰/۴ درجه سانتیگراد اندازه‌گیری شود. درجه حرارت آزمون بایستی بین ۰ ۵ درجه سانتیگراد باشد. جهت دستیابی به نتایج مطلوب و جلوگیری از تأثیر عوامل دیگر می‌توان اندازهگیریها را تکرار نموده (بعنوان مثال ۵ تکرار)» سپس با میانگین گیری از اندازه‌هاء مقدار مقاومت اندازه‌گیری شده را تعیین نمود. جهت حصول اطمینان از اینکه افزایش درجه حرارت تولید شده در اثر عبور جریان اندازه‌گیری, تأثیری بر روی نتایج آزمون نداشته است. یک مجموعهٌ دیگر برای اندازه‌گیری مقاومت با جریانی معادل ۱/۴ برابر جریان اندازه‌گیری اولیه در نظر گرفته می‌شود. چنانچه میانگین اندازه گیریهای جدیدء با نتایج آزمون با جریان کوچکترء اختلافی بیش از ۰/۰۶ درصد داشته باشد. مشخص می‌گرددکه افزایش درجه حرارت بایستی در نظر گرفته شود. بنابر این جریان آزمون بایستی تا حدی کاهش داده شود که افزایش ۴۰ درصدی در آن» تأثیر قابل ملاحظه‌ای بر روی نتایج آزمون نداشته باشد. درجه حرارت قطعات آزمون و قطعات مرجع بایستی اندازه‌گیری و کنترل شوند تا دقتهای مورد نظر برآورده شود. در این صورت حاصلضرب این دقتها و ضریب حرارتی مقاومت در هر حالت نبایستی از ۰/۰۴ درصد فراتر رود. چنانچه لازم باشد.ء بایستی وان مایع -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سوم- نیازمندیها ‏ و آزمونها ۱۳ برای یکنواختی و کنترل درجه حرارت بکار گرفته شود. مدت زمان کافی بایستی بین برقراری وضعیت آزمون و انجام اندازه گیریها اختصاص داده شود تا این اطمینان حاصل گردد که درجه حرارت در طول اندازه‌گیری» خارج از محدودهٌ دفت مربوطه قرار نگیرد. درجه حرارت قطعات آزمون و مرجع بایستی در محدودهٌ ۱۵ تا ۲۵ درجه سانتیگراد قرار داشته باشد. سطح مقطع رشته‌ها بایستی در محدودهٌ ۱۰ تا ۳۵ درجه سانتیگراد با دقت 7۰/۵۰ درصد اندازه‌گیری شود. سطح مذکور توسط میانگین گیری از دو مقدار محاسبه شده از روی اندازه‌گیری قطرهای دو انتهای طول مبنا تعیین می‌گردد. اگر دو مقدار فوق‌الذکر بیش از ۰/۷۰ درصد اختلاف داشته باشند» سطح مقطع بایستی از روی جرم؛ طول و چگالی قطعه بدست آید. خطای اندازهگیریها نبایستی از ۱ درصد برای جرم, 7۰/۲ درصد برای طول و 2۰/۴۵ درصد برای جچگالی فراتر رود. در اندازه‌گیری جرم بایستی دقت لازم بکار گرفته شود تا جریان هوا تأثیری در نتیجهٌ اندازه‌گیری نداشته باشد. چگالی قطعهٌ آزمون با استفاده از روش توزین هیدرواستاتیکی تعیین می‌گردد. در این روش و قطعه در هوا و مایع با چگالی مشخص در درجه حرارت اندازهگیری» توزین می‌گردد. چگالی قطعه, ,41 (برحسب کیلوگرم بر مقر مکسب) از رابطه زیر محاسبه می‌گردد: (۳-۲) ۰ )4ب ز ۱ 1۳-۱17۱, )1( که در آن 11۸ و (11:)1 بترتیب جرمهای قطعه در هوا و مایع (برحسب کیلوگرم)» 1۸ و (1) .1 چگالی هوا (۱/۲ کیلوگرم بر متر مکعب) و مایع در درجه حرارت 1 می‌باشند. خطا در تعیین چگالی مایع نبایستی بزرگتر از ۰/۲۰ درصد باشد. ضمن اینکه یکنواختی و کنترل درجه حرارت مایع بایستی در محدوده‌ای باشد که این شرایط تضمین گردد. زمانیکه این روش برای تعیین چگالی قطعهٌ آزمون مورد استفاده قرار می‌گیرد. خطای ایجاد شده درتعیین سطح مقطع بستگی به حاصلضرب دقت اندازه‌گیری 113۸ در 1۹/07 و حاصلضرب دقت اندازه‌گیری 17 در 0(/0-ول) دارد. اندازه گیری جرم در هوا بایستی با خطایی کوچکتر از (و01-0) 7۰/۳۰ درصد و در مایع با خطایی کوچکتر از (0/)09-0 ۰ انجام گیرد. چنانچه قطعه‌ای از رشته که در مایع معلق می‌شود. دارای قطری بزرگتر از ۰/۱۵ میلیمتر باشد. دو بار توزین بایستی با رشته‌هائی که قطر آزها نسبت یک به دو دارند و اختلافشان بیشتر از (۰/۱۵/)09-0 درصد از جرم ظاهری قطعه در مایع نباشد. انجام گیرد. مگر اینکه اثر کششی سطحی حذف گردد. مقادیر محاسبه شده در درجه حرارت آزمایشگاه (1) بایستی به درجه حرارت مرجع 0 مثلاً ۰ درجه سانتیگراد تبدیل گردد. با فرض اینکه مقاومت یک قطعه بصورت خطی با درجه حرارت تغییر می‌نماید: )8 (۵-۳) (,) -1([)1) 0 0]+۱ ۳( که در آن (۲)1 مقاومست قطصه در درجه حرارت ]» (م1)[ مقاومست قطصه در درجه حرارت مرجع م] و (م1) 0۸ ضریب حرارتی مقاومت در درجه حرارت مرجع م1 می‌باشند. این ضریب برای آلومینیوم برابر ۰/۰۰۴۰۳ است. اگر مقاومت (2)1[ و طول مبنای قطعه(۱)1.] در درجه حرارت 1 اندازه‌گیری شده باشند. مقاومت واحد طول در درجه حرارت مرجع 0] با دقت کافی از رابطه زیر بدست می‌آید: (۳-ع) لاکگ درم ۸ ( را - 1)[ از -(وا) 0]+۱ -------- صفحهٔ بعد -------- را مشخصات فنی عمومی واجرایی شینه و هادیها در پست‌های فشارقوی که (1) ‎[٩,‏ مقاومت ویژْهٌ حجمی قطعه در درجه حرارت آء / ضریب حرارتی انبساط خطی است. اگر مقاومت (1))آ» طول مبنای قطعه (۱)1ا و سطح مقطع (۸۸)1/ در درجه حرارت ] اندازه‌گیری شده باشندء مقاومت ویژه حجمی در درجه حرارت مرجع 10 با دقت کافی برابر است با: (۷-۳) 0 سل )رها (ر)-۲) [ 7 +(ما)م0]+۱ که (۷:)1] مقاومت ویژهٌ ححمی قطعه در درجه حرارت ] می‌باشد. اگر مقاومت (1)+آء طول مبنا (1),نآ» طول کل (1].2)1 و جرم قطعه در درجه حرارت ] اندازه‌گیری شده باشند.ء مقاومت ویژه جرمی در درجه حرارت م10 با دقت کافی از رابطه زیر محاسبه می‌گردد: (۸-۳) اور > (را) ربکا (ر-]) [ 27 +(م)) م0]+۱ اگر اندازه‌گیری طول کل قطعه و سطح مقطع آن در درجه حرارت "1 متفاوت از درجه حرارت ] که مقاومت و طول مبنا در آن اندازه‌گیری شده‌اند» انجام گرفته باشدء بایستی این ابعاد از *1 به ] اصلاح گردند. روابط مربوطه عبارتند از: (۹-۳) [(7)1-1 +1(]1) دا *(1) :1 ۸)1(< ۸)1(]1+ 27.)1- 1([ )۱۰-۳( برای اغلب موادء ضریب حرارتی انبساط خطی ۷ بسیار کوچکتر از ضریب حرارتی مقاومت (0۸)10 می‌باشد. بنابراین برای اختلاف درجه حرارتهای کوچک (م]-]) در نظر گرفتن / در روابط فوق ضروری بنظر نمی‌رسد. حاصلضرب اختلاف درجه حرارت -] ممکن است بحدی بزرگ باشد که لزوماً ضریب حرارتی انبساط خطی بایستی در نظر گرفته شود. 2-۲-۱-۳ آزمون تنش در یک درصد افزایش طول روی مفتولهای فولادی این آزمون در بند (۲-۱-۱-۳) در زمره آزمونهای نوعی تشریح گردیده است. ۵-۳-۱-۳ آزمون خاصیت لوله شدن روی مفتولهای فولادی این آزمون شامل سه آزمون کشیدگی» آزمون پیچش و آزمون پیچاندن دور لوله می‌باشد. انتخاب یکی از دو آزمون کشیدگی و صلاحدید سازنده انجام می‌گیرد. مگر اینکه در زمان سفارش» توافق دیگری بین سازنده و خریدار صورت گرفته باشد. _ آزمون کشیدگی جهت انجام این آزمون بایستی از نمونه‌هایی استفاده نمود که تحت آزمون تنش در یک درصد افزایش طول مطابق با روش آزمون مربوطه نشانه‌گذاری شده‌اند. این آزمون بر روی یک تکه از هر یک نمونه‌های آزمون انجام می‌گیرد. این تکه مطابق با آزمون کشش بارگذاری گردیده و پس از پاره شدن,» انتهاهای تکه با دقت بهم وصل شده و در فاصلهٌ گیره‌ها قرار داده می‌شود. سپس فاصلههٌ -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سوم- نیازمندیها ‏ وآزمونها ۱۰۰ چنانچه این آزمون برای کنترل کیفی جاری مورد استفاده قرار گیرد. می‌توان از طول مبنای کوچکتر استفاده نمود. در شرایطی که جدول ۱۱-۳: حداقل حد نهایی کشیدگی برای رشته‌های فولادی عادی قطر نامی رشته (میلیمتر) تلورانس قطر (میلیمتر) حداقل حد نهایی کشیدگی (درصد) ۱ با مساوی با س رز | کر وی کلاس ۱ کلاس ۲ کلاس ۱ جدول ۱۳۲-۳: حداقل حد نهایی کشسیدگی برای رشسته‌های فولادی با استقامت زیاد قطر نامی رشته (میلیمتر) تلورانس قطر (میلیمتر) حداقل حد نهایی کشیدگی (درصد) ۳ با مسا با شترا | سای | ۹ | سا ی جدول ۱۳-۲: حداقل حد نهایی کشیدگی برای رشته‌های فولادی با استقامت بسیار زیاد قطر نامی رشته (میلیمتر) تلورانس قطر (میلیمتر) حداقل حد نهایی کشیدگی (درصد) بیشتر از کمتر یا مساوی با ! کلاس ۱ کلاس ۲ کلاس ۱ کلاس مک که اس ی تا ها اش اه اس کح اک هک هک کل تنعل -------- صفحهٔ بعد -------- - آزمون پیچشس می‌توان بجای آزمون حد نهایی کشیدگی از آزمون پیچش بهره گرفت. این آزمون برای رشته‌های فولادی با پوشش روی کلاس توانایی گردش آزادانه حول محور گیره‌ها را داشته باشد. به این ترتیب می‌توان رشته را حول محور طولی آن پیچاند (تابیدن رشته) گسیختگی بعنوان نتیجهٌ آزمون تعیین می‌گردد. نرخ چرخیدن گیره نبایستی از ۶۰ دور در دقیقه فراتر رود. تعداد پیچش در زمان جدول ۱۶-۳: حداقل تعداد پیجش در آزمون پبیجش برای رشته‌های فولادی عادی رام رشته (لیتا لاس قطر (میتت) شستر از تر یا مساوی با مکاح دا کل ها اک ال اک سح کل کح اک و کل تنل جدول ۱۵-۳: حداقل تعداد پیچش در آزمون پیجش برای رشته‌های فولادی با استقامت زیاد رای رات (میمتا اس قطر (لیت) شستو اذ تر با مساوع با 33333733 سک که اک که ی مک ی -------- صفحهٔ بعد -------- ۱ در 3۵ جداو سوم- نیا زمندیها ‏ وآزمونها ۳ جدول ۱۹-۳: حداقل تعداد پیچش در آزمون پیچش برای رشته‌های فولادی با استقامت بسیار زیاد قطر نامی رشته (میلیمتر) "رات قطر (میلیمتر) حداقل تعداد پیچش در آزمون پیچش سس روی پوشش روی پوشش روی پوشش روی بیشتر از با مساوی با ۱/۴ ۲۲۵ ۳ 1/۳ ره سا ۵ ۵ ۵ ۲۵ | ۳ مت ( ی ره ۱۲ ی تک ک قطعه بریده شده از هر یک از نمونه‌های آزمون از رشته فولادی پوشش‌دار برای انجام این آزمون مورد استفاده قرار می بزی که برای انجام این آزمون مورد استفاده قرار می‌گیرد بایستی رشته را بدور یک محور استوانه‌ای شکل با قطر مش اند» بطوری که یک مارپیچ فنری شکل تشکیل شود. تعداد حلقه‌های مارپیچ فنری بایستی ۸ دور بوده و با نرخ کمتر از ۱۵ یقه پیچیده شود. در این حالت رشته نبایستی پاره شود. قطر محور استوانه‌ای شکل بایستی مطابق با مقادیر مشخص شد ل شماره (۱۷-۳) تا (۱۹-۳) باشد. جدول ۱۷-۳: قطر لوله استوانه‌ای در آزمون بیچاندن دور لوله برای رشته‌های فولادی عادی با ها ار فا ان قطر لوله (ضریبی از قطر رشته) ۱ پوششس روی پوششس روی پوششس روی پوششس روی بیشتر از کمتر یا مساوی با ای ما لا ۳ ۳/۷۵ مه ره مه ۳/۷۵ ۵/0۰ زاره [۵ هه ۱۰ ص دور ۵ در -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۸ ۱-۳ 1 می‌با و خر از م جدول ۱۸-۳: قطر لوله اس قطر نامی رشته (میلیمتر) جدول ۱۹-۳: قطر لوله استوانه| قطر نامی رشته (میلیمتر) -1-۳۲- آزمون پوشس روی در مفتول زمون تعیین جرم پوسنس روی مفتولهای فولادی جهت جلوگیری از زنگ گیری حجم یا اندازه‌گیری وزن استفاده ۰ شد. بنابراین روش اندازه‌گیری حجم برای بدار اختلاف نظر وجود داشته باشدء روش دار مشخص شده در جدول شمارهٌ (۲۰-۳ مشسشخصات فمی عمومم نوانه‌ای در آزمون پیچاندن دور لوله برای رش تلورانس قطر (میلیمتر) کلاس ۱ کلاس ۲ 7۶ اجه 7۳۶ 7۳۰ ی در آزمون پیچاندن دور لوله برای رشته‌هاه تلورانس قطر (میلیمتر) کلاس [۸ کلاس ۲ سا سا نا را های فولادی زدگی باید دارای پوشش روی باشند. ج4 ی‌شود. روش اندازه‌گیری حجم دارای دق , آزمونهای جاری مربوط به کلیهٌ سایزهاء اندازه‌گیری وزن بعنوان روش الزامی بای ) کمتر باشد. و اجرایی تُسینه و هادیها در پست‌های فشار نه‌های فولادی با استقامت زیاد (ضریبی از قطر رشته) کلاس ۱ کلاس ۲ فولادی با استقامت بسیار زیاد قطر لوله (ضریبی از قطر رشته) کلاس ۱ کلاس ۲ با ت تعیین جرم پوشش روی از یکی از دور ت قابل ملاحظه‌ای بوده و سریعاً قابل ان ی بکار برده شود. جرم پوشش روی نبای وی وش جام زنده ستّی -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سوم - نیا زمندیها ‏ وآزمونها ۱۳۹ جدول ۲۰-۳: حداقل جرم پوشس روی در رشته‌های فولادی حداقل جرم پوشش روی (گرم بر متر مربع) الف - روش اندازه‌گیری حجم توسط گاز اساس روش اندازه‌گیری حجم بر این پدیده استوار است که در زمان حل شدن یک فلز در یک اسید. گاز هیدروژن آزاد می‌گردد و مقدار این گاز متناسب با مقدار فلز حل شده می‌باشد. بعبارت دیگر جهت تعیین جرم فلز حل شده» معادل شیمیایی آن مورد ارزیابی لازم به ذکر است که در انجام آزمون برای رشته‌های خیلی ضخیم» مشکلاتی در آزمون پدید می‌آید که ممکن است منحر به صدمه دیدن تحهیزات آزمون شود. بنابراین» این روش اندازه‌گیری برای رشته‌هایی با قطر حداکثر ۵ میلیمتر توصیه می‌گردد. در طول آزمون» معرفهای زیر بایستی مورد استفاده قرار گیرند: - کلراید آنتیموان که بوسیله حل کردن ۲۰ گرم تری‌اکسید آنتیموان یا ۳۲ گرم تری کلراید آنتیموان در ۱۰۰۰ میلی‌لیتر اسید هیدروکلراید تهیه می‌گردد (وزن مخصوص بین ۱/۱۶ و ۱/۱۸) - اسید هیدرو کلراید (وزن مخصوص بین ۱/۱۶ و ۱/۱۸) برای ترکیب دو محلول فوق, ۵ میلی لیتر از محلول اول به ۱۰۰ میلی لیتر از محلول دوم اضافه می‌گردد. تجحهیزات آزمون شامل یک بورت" شیشه‌ای ۰ میلی لیتری است که توسط یک لوله پلاستیکی به یک مخزن متصل شده و توسط شیر در بالا و پایین کنترل می‌گردد. بورت مذکور بایستی به فواصل ۰/۵ میلی‌لیتری مدرج شده باشد. چنانچه رشته‌هایی با سایز کوچکتر (بعنوان مثال رشته‌هایی با قطر کوچکتر از ۱/۵ میلیمتر) تحت آزمون قرار می‌گیرند. استفاده از بورت ۵۰ میلی لیتری با طول تقریبی یکسان با حالت قبل و فواصل درجه‌بندی ۰/۳ میلی لیتر مناسبتر خواهد بود. قطعاتی از رشته که تحت آزمون قرار می‌گیرند. بایستی از یک قسمت سالم رشته و به اندازهٌ مورد نیاز با خطای کمتر از یک درصد جدا شود. مناسبترین طول رشته برای آزمون بستگی به سایز بورت» قطر رشته و جرم تقریبی پوشش دارد. طولهای مشخص شده در جدول شماره (۲۱-۳) رأیج می‌باشد. 1]. ۵ -------- صفحهٔ بعد -------- دور مشخصات نی عموص واجرایی یه وهادیها در پست‌های فضارقوی قطر رشته با پوششس روی طول قطعه. آزمون بیشتر از ((11117) کمتر یا مساوی با برای یک بورت ۱۰۰ برای یک بورت ۵۰ (۱۱7) س (۱3۲) میلی‌لیتری (13173) لد یس تیلب معرف اسید داخل منبع ریخته می‌شود. بطوریکه کاملا بورت را پر نموده و یک بخش کوچکی از حجم مخزن را خالی نگهدارد. می‌شود. در این شرایطء پوشش روی سریعاً حل شده و گاز هیدروژن آزاد می‌نماید. اجازه داده می‌شود که حل شدن ادامه یابد تا زمانیکه بجز تعدادی حباب ریزء تولید هیدروژن متوقف گردد. سپس مخزن از گیره آن جدا شده و همتراز با بورت بطریقی قرار می‌گیرد که سطوح معرف آسید در بورت و مخزن برابر باشد و حجم هیدروژن از روی درجه‌های بورت قابل خواندن باشد. زمانیکه آزمون پایان پذیرفت» شیر بالایی باز شده و تمام معرف اسید از بورت توسط پایین آوردن مخزن خارج می‌شود. سپس می‌شود. جرم پوشش روی از فرمول زیر محاسبه می‌گردد: (۱۱-۲) 2 پوس جرم پوشش روی در واحد سطح فولاد که در آن ۷ حجم هیدروژن آزاد شده برحسب میلی‌لیتر» ‏ قطر رشته لخت شده وا طول قطعه آزمون است. چنانچه طول و قطر برحسب میلیمتر و ] برابر با ۸۶۶ در نظر گرفته شودء جرم پوشش برحسب گرم بر متر مربع بدست می‌آید. ضریب ] برای درجه حرأرت ۲۰ درجه سانتیگراد و فشار ۱۰۱/۳ کیلو پاسکال محاسبه شده است. اگر فشار اتمسفر خارج از محدودهٌ ۹۸/۷ تا ۱۰۴ کیلو پاسکال باشدء یا درجه حرارت بین ۱۸ تا ۲۲ درجه سانتیگراد نباشدء ضرایب اصلاح مناسب از جدول(۲۲-۳) بایستی استخراج و به اگر حاصلضرب ضرائب اصلاح فشار و درجه حرارت از ۰/۹۸ تا ۱/۰۲ باشد. اعمال این ضریب ضروری بنظر نمی‌رسد. در مواردی که نتایج آزمون با حداقل مقادیر مشخص شده کمتر از ۵ گرم بر مترمربع فاصله داشته باشد.ء بایستی فشار و درجه حرارت محیط با دقت بررسی شده و ضرایب اصلاح اعمال گردد. چنانچه وضعیت آب و هوایی یا ارتفاع از سطح دریاء شرایط آزمون را تحت تاثیر قرار دهدء یک ضریب اصلاح ثابت بایستی در نظر گرفته شود. در ارتفاع زیادء بهتر است که از یک بورت با ظرفیت بزرگتر از ۵۰ یا ۱۰۰ میلی لیتر استفاده گردد. جدول (۲۲-۳) -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سوم- نیازمندیها ‏ وآزمونها 22 جدول ۲۲-۲: ضرایب اصلاح درجه حرارت و فشار فشار اتمسفر (کیلو پاسکال) هواک ۶۸۹ ۱ ۱۸۵ | ۴۲ ۸ | ۱۰/۸۹۵ | ۱۰/۸۲۲ سا |۸۳ ۱ ۱/۹۱ | ۹۳۷ | ۹۵۳۴ | ۱۰/۹۸۱ ۳۳ ۳ ۶۰ | ۱۱/۰۶۰ ۳۵ ۵ ۳۳ ۸ ۳۵ سس ۳۸ هس ت ۳ ۳۳ سس ۳ ۲۶ ۳۳ 1۳ ۳ ۱۱/۰۲۵ | ۳۵ ۸ ۹۳| ۰/۹۴۷ | ۱۰/۹۲۱ | ۱۰/۸۹۶ | ۸۱ ۱۰/۸۴۵ | ۹ ۹۴| ۶۹| ۱۰۷۴۲ | ۷ | ۱/۶۹ ۱۰/۶۶۶ | ص ۳ ق ۳ ۸ ق ۵ ۵ ۳ ۳ ۳ ۳ ۳ ۸ ۱۸ ۵ ۲۰ ۴۰ ۶۰ 0/۸۰ ۶۲۰ ۶۴۰ ۶۶۰ ۶۸۰ ۷۳۰ بهره ۷۶۰ ۷۸۰ ارتفاع بارومتر (میلی‌متر جیوه) - روش اندازه‌گیری وزن در این روش یک قطعه از رشته فولادی با پوشش روی بریده می‌شود و با دست کاملاً صاف شده و سپس با فرو بردن در یک حلال روغن زدای مناسبء کاملاً تمیز می‌گردد. سپس توسط یک دستمال نرم و تمیز کاملاً خشک شده و با دقت ۰/۰۱ گرم توزین می‌شود. جرم آن برحسب گرم نبایستی از ۴ برایر قطر آن برحسب میلیمتر کمتر باشد. جهت سهولت.» خم نمودن قطعه بریده شده جهت لخت کردن بلامانع است. حلالهایی که در روش اندازه‌گیری حجم توسط گاز معرفی گردیدء در اینجا نیز قابل استفاده می‌باشد. قطعه بریده شده با غوطه‌ور شدن در حجم مناسب از حلالهای مذکورء از پوشش روی جدا می‌گردد. همان حلال متناوباً بدون اضافه کردن محلول کلراید آنتیموان مورد استفاده قرار می‌گیرد تا جائیکه زمان لخت شدن بمقدار قابل ملاحظه‌ای طولانی گردد. درجه حرارت محلول لخت‌کننده نبایستی در هیچ زمانی از ۴۰ درجه سانتیگراد بالاتر رود. برای انجام یک آزمون» حجم مناسب محلول بمقدار ۱۰۰ میلی لیتر در یک ظرف استوانه‌ای شیشه‌ای با قطر ۵۰ میلیمتر و عمق ۰ میلیمتر مناسب می‌باشد. تعداد قطعه‌های غوطه‌ور شونده در محلول در یک مرحلهٌ انجام آزمون نبایستی از ۳ قطعه برای هر ۰ میلی لیتر محلول فراتر رود. آب جاری کاملاً شسته و خشک گردد. قطر رشته بایستی با دقت ۰/۰۱ میلیمتر اندازه‌گیری شود. اینکار با میانگین‌گیری از دو اندازه گیری که با زاویهُ ۹۰ درجه از یکدیگر انجام پذیرفته است. محاسبه می‌گردد. سپس قطعه لخت شده با دقت ۰/۰۱ گرم توزین -------- صفحهٔ بعد -------- وا مشخصات فنی عمومی واجرایی شینه و هادیها در پست‌های فشارقوی (۱۳-۳) 127 ۰ جرم پوشش برحسب گرم بر متر مربع از سطح رشته لخت شده جرم رشته لخت شده - جرم اولیه رشته ۳ )۱۳-۲( جرم رشته لخحت شده - آزمون چسبندگی پوششس روی یک قطعه بریده شده از هر نمونه رشته فولادی پوشش دار بایستی با نرخ کمتر یا مساوی با ۱۵ دور در دقیقه بصورت مارپیچ؛ بمقدار حداقل ۸ دور حول یک محور سیلندری پیچیده شود. قطر این سیلندر بایستی ۴ برابر قطر رشته برای رشته‌های با قطر کوچکتر و مساوی با ۳/۵ میلیمتر و ۵ برابر قطر رشته برای رشته‌های با قطر بزرگتر از ۳/۵ میلیمتر باشد. پس از انجام فرآأیند فوق‌الذ کر» پوشش روی بایستی با استحکام کافی به فولاد چسبیده باقی بماند و نبایستی ترک خورده با - آزمون پیوستگی پوشش روی پیوستگی در پوشش موجود نباشد. پوشش روی بایستی هموار بوده و در طول رشته دارای ضخامت کافی باشد. ۷-۲-۱-۳ اندازه‌گیری سطح مقطع هادی ابتدا قطر هر رشته از هادی با استفاده از کولیس میکرومتر که بازوهای آن دارای سطوح مسطح می‌باشد. اندازه‌گیری می‌شود. این اندازهگیری بر روی دو نقطه در نزدیکی دو انتهای قطعهٌ تحت آزمون و یک نقطهٌ میانی قطعه انجام می‌گیرد. قطر ‏ برحسب میلیمتر چندین اندازه‌گیری در نقطهٌ مذکور محاسبه می‌گردد. سطح مقطع بخش آلومینیومی یک هادی رشته‌ای از مجموع سطح مقطعهای رشته‌های آلومینیومی محاسبه می‌شود که سطح مقطع هر رشته از روی قطر اندازه‌گیری شده به روش فوق‌الذکر تعیین خواهد شد. این سطح مقطع نبایستی از 2-۲ درصد در هیچ نمونه‌ای و بیش از 2۱/۵ درصد برای میانگین هر چهار مقدار اندازه‌گیری شده در سطح مقطع هستهٌ فولادی (در صورت نیاز) با مجموع سطح مقطعهای رشته‌های مفتولی تشکیل‌دهنده هستهٌ فولادی محاسبه می‌شود که سطح مقطع هر رشته از روی قطر اندازه‌گیری شده به روش فوق‌الذ کر تعیین خواهد شد. ۸-۲-۱-۳ اندازه‌گیری قطر نهایی هادی میانگین گیری از دو مقدار با دو رقم اعشار برحسب میلیمتر تعیین گردد که این دو مقدار با زاویه ۹۰ درجههٌ برای هر نقطه از هادی اندازه‌گیری می‌شود. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سوم - نیا زمندیها ‏ وآزمونها ۱۳ قطر هادی نبایستی از ۱ درصد برای هادیهایی با قطر بزرگتر یا مساوی ۱۰ میلیمتر و 7۰/۱ میلیمتر برای هادی‌هایی با قطر کوچکتر از ۱۰ میلیمتر تجاوز نماید. ۹-۲-۱-۳- اندازه‌گیری جرم گریس و جرم واحد طول هادی (چگالی خطی) بمنظور کاهش ریسک خوردگی در محیطهای مختلف. از گریس جهت پوشش هادیها استفاده می‌گردد. جرم پوشش گریس به روش زیر محاسبه می‌شود. با فرض اینکه گریس کاملا حفره‌های بین رشته‌ها را پر می‌نماید. حجم گریس در هر لایه هادی از (۱۴-۳) ۷,010 که در آد: (]: قطر بیرونی لایه (0: قطر داخلی لایه 9 تعداد رشته‌ها در لایه حجم گریس در لایه بین تمام پارامترهای معادلهٌ فوق‌الذ کر وجود دارد. می‌توان جرم کل گریس در هر هادی را از رابطهٌ زیر بدست آورد: (۱۵-۴) ۶ ,۷ که در آن ,ل) قطر رشته برحسب میلیمترء ]۹ جرم گریس برحسب کیلوگرم بر کیلومتر و ,16 فاکتوری است که بستگی به چگونگی بافت هادی, چگالی گریس و ضریب پر شدن (درصدی از مقدار تئوریک) دارد. در جدول (۲۳-۳) مقادیر یک برای چهار حالت گریس‌کاری با چگالی گریس ۰/۸۷ گرم بر سانتیمتر مکعب و حداقل ضریب پر شدن ۰/۷ ارائه شده است. در حالت اول تنها هسته فولادی دارای پوشش گریس است. در حالت دوم کل هادی بجز لایه بیرونی» در حالت سوم کل هادی شامل لایهٌ بیرونی و در حالت چهارم کل هادی بجز سطوح بیرونی رشته‌ها در لایه آخر دارای پوشش گریس می‌باشند. حالتهای مختلف گریس‌کاری در شکل (۳-۳) آورده شده است. جرم گریس هادی را می‌توان از روی تفاضل بین جرم هادی با گریس و جرم آن پس از حذف کامل گریس محاسبه نمود. جرم گریس بایستی حداقل برابر با مقدار مینیمم مشخص شده در جداول باشد. جرم واحد طول هادی بدون گریس نبایستی از مقدار نامی ارائه شده در جداول بیش از ۰/۲< درصد تغییرات داشته باشد. تحجهیزی که جهت انجام اندازه‌گیری جچگالی خطی (جرم واحد طول) بکار می‌رود.ء بایستی دارای دقت 7۰/۱ درصد باشد. -------- صفحهٔ بعد -------- ۱ 2 تنها هسته فولادی گریس دارد کلاس ‎٩ جدول ۲۳-۳: ضرانب ,۳ بر گریس دارد کلاس ۲ ۱.3 5 بط ما در گرم (۹6 6 شکل ۳-۲ حالتهای مختلف ؟ مات نی عمومی و اجرایی تسینه ۱ ای جرم گریس تمام هادی شامل لایه بیرونی 6. اپ رگج رز ۳ نل / ور ریس‌کاری هادی هادیها در پست‌های فشارفوی لایه آخر گریس دارد کلاس ۶ -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سوم- نیا زمندیها ‏ وآزمونها 2 ۱۰-۲-۱-۳- آزمون گسیختگی رشته‌های آلومینیومی و فولادی پس از تابیده شدن در مواقع لزوم» جهت ارزیابی استقامت پارگی رشته‌هایی که از هادی بافته شده جدا شده‌اند» این آزمون انجام می‌گیرد. قطعه‌ای از رشته, با دقت از هادی نمونه جدا شده و کاملاً صاف می‌شود. دقت کافی در انجام کار بایستی مبذول گردد تا رشته کش نیاید. سطح بار بصورت تدریجی به آن اعمال می‌گردد. نرخ جدا شدن گیره‌های تجهیز آزمون نبایستی از ۲۵ میلیمتر در دقیقه کمتر و از ۱۰۰ میلیمتر در دقیقه بیشتر باشد. نسبت بار در زمان پارگی به سطح مقطع رشته نبایستی از ۹۵ درصد تنش قابل تحمل قبل از بافته شدن ۱۱-۲-۱-۳-آزمون وضعیت سطح هادی سطح هادی بایستی با چشم غیرمسلح مورد بازدید قرار گیرد. استفاده از لنزهای اصلاح کننده نرمال قابل قبول می‌باشد. سطح هادی بایستی عاری از هرگونه عیب قابل روّیت مثل شکافء برجستگی و ... باشد. ۱۲-۲-۱-۳-آزمون نسبت لایه و جهت لایه هادی: نسبت لایهٌ هر لایه از هادی با محاسبهٌ نسبت طول لایه اندازه‌گیری شده به قطر خارجی لایهٌ مذکور بدست می‌آید. چمت لایه‌های همجوار در هادی بایستی نسبت بهم معکوس باشد. جهت لایهٌ بیرونی بایستی به جهت راست باشد مگر اینکه در زمان خرید جهت دیگر مشخص شده باشد. نسبت لایه برای لایه‌های فولادی با پوشش روی بایستی مطابق زیر باشد: ٩‏ نسبت لایه برای لایهٌ ۶ رشته‌ای از هسته‌های ۷ و ‎۱٩‏ رشته‌ای نبایستی کمتر از ۱۶ و بیشتر از ۲۶ باشد. ۹ نسبت لایه برای لایه ۱۲ رشته‌ای از هسته ۱۹ رشته‌ای نبایستی کمتر از ۱۴ و بیشتر از ۲۲ باشد. نسبت لایه برای لایه‌های آلومینیومی در انواع هادیها بایستی مطابق شاخص‌های زیر باشد: ۹ نسبت لایه برای لایه بیرونی رشته‌های آلومینیومی نبایستی کمتر از ۱۰ و بیشتر از ۱۴ باشد. ۹ نسبت لایه برای لایه داخلی رشته‌های آلومینیومی نبایستی کمتر از ۱۰ و بیشتر از ۱۶ باشد. در یک هستهٌ فولادی ۱۹ رشته‌ای, نسبت لاه ۱۲ رشته‌ای نبایستی بزرگتر از نسبت لایه ۶ رشته‌ای باشد. همچنین در یک هادی با چندین لایهٌ آلومینیومی» نسبت لایه هر لایهٌ آلومینیومی نبایستی کمتر از نسبت لایه آلومینیومی زیرین باشد. کلیه رشته‌های فولادی باید به طور طبیعی در موقعیت خود در هسته فولادی باقی بمانند و در صورتی که هسته بریده شود انتهای رشته‌ها می‌بایستی در موقعیت خود باقی بمانند و یا اینکه با دست به راحتی بتوان آنها را در وضعیت خود قرار داد و در این وضعیت باقی بمانند. این مسئله در مورد لایه‌های بیرونی رشته‌های آلومینیومی نیز صادق است. قبل از بافته شدن هادی» رشته‌های آلومینیومی و فولادی باید دارای دمای تقریباً یکنواختی باشند. ۲-۳- آزمونهای هادی‌های لوله‌ای مورد استفاده در شینه‌های سخت هادی‌های لوله‌ای مورد استفاده در شینه‌های سخت می‌بایستی مطابق روشهای ارائه شده در مراجع [۲۷-۲۳] تحت آزمون قرار گیرند. -------- صفحهٔ بعد -------- را مشخصات فنی عمومی واجرایی شینه و هادیها در پست‌های فشارقوی این آزمونها عبارتند از: - آزمون خواص کششی - آزمون مقاومت الکتریکی - آزمونهای ابعادی مقادیر مشخص شده در آزمونهای این بخش قابل اعمال به هادی‌های لوله‌ای از جنس آلومینیوم با آلیاژهای منیزیم و سیلیکان (با اسکجول" ۴۰ و ۸۰) می‌باشند که مشخصات آنها طبق استاندارد ‎۸٩771/[‏ شماره 13۳۱۷ در جدول (۲۴-۳) ارائه شده است. جدول ۲۶-۲: مشخصات هادی‌های لوله‌ای از جنس آلومینیوم آلیازی مورد استفاده در شینه‌های سخت حداکثر درصد ترکیب استفاده شده سایر عناصر هریک حداکثر به میزان ۰/۰۳ درصد و جمعاً به میزان حداکثر ۰۱ ۰ درصد میزان باقی مانده آلومینیوم خالص خواهد بود هادی‌های لوله‌ای به طرق مختلفی مورد عملیات حرارتی قرار می‌گیرند. هادی‌های لوله‌ای که آزموزهای آزها در این بخش ارائه می‌گرددء هادی‌های هستند که عملیات حرارتی انجام گرفته برروی آنها طبق استاندارد ‎۸1۷[٩[‏ شماره ۲1۳۵/۱ از نوع 16 161 3 4 65و 11111 می‌باشد. ۱-۳-۳ آزمون خواص کششٍ استخراج شده از آزمونهای استاندارد انجام گرفته برروی نمونه‌هاء می‌تواند به عنوان شاخصی از کیفیت موادی که نمونه‌ها از آن از آنجاکه لوله‌ها در ابعاد و اندازه‌های مختلف ساخته می‌شوندء طبق استاندارد [۸1۷5 جهت شناسائی نوع مشخصی از لوله‌ها باید عدد اسکجول (5011001[0) لوله ارائه گردد. با مش‌خص بودن این عدد و قطر نامی لوله سایر اطلاعات آن از قبیل ضخامت جداره لوله. وزن واحد طول لوله 9 مشخحص می‌گردد. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سوم- نیازمندیها ‏ وآزمونها 2 ۱-۱-۲-۳ تجهیزات آزمون دستگاه مورد استفاده برای آزمون کششی (ماشین آزمون) باید نیازمندیهای ارائه شده در استاندارد [/۸[ ‎۸5٩‏ شماره ۳۴ را دارا باشد. بارهای مورد استفاده جهت تعیین استقامت کششی و استقامت تسلیم نمونه‌ها می‌بایستی در محدوده بارگذاری تحقیق شده ماشین آزمون قرار گیرند. انواع مختلفی از گیره‌ها را می‌توان برای انتقال نیروی ایجاد شده بوسیله ماشین آزمون به نمونه‌ها به کار برد. برای اطمینان از ایجاد تنش محوری, محور نمونه آزمون می‌بایستی با محور بارگذاری ماشین در یک راستا قرار گیرد. در غیر این صورت امکان بوجود آمدن نیروهای خمشی وجود خواهد داشت که معمولاً در هنگام یافتن تنش هادی (نیروی محوری تقسیم بر سطح مقطع هادی) در نظر گرفته نمی‌شود. میکرومترها و سایر وسایلی که برای آندازه‌گیری ابعاد خطی مورد استفاده قرار می‌گیرند می‌بایستی حداقل دقتی برابر با نصف کوچکترین واحد منفرد مورد استفاده جهت اندازه‌گیری‌ها را دارا باشند. ۲-۱-۲-۳ نمونه‌های آزمون نمونه‌های آزمون» در صورت امکان باید به شکل مقطع کامل باشد. در غیر اینصورت می‌بایستی نمونه‌های ماشین کاری شده‌ای با سطح مقطع‌های چهارگوش مورد استفاده قرار گیرند. انتخاب نادرست نمونه‌های آزمون اغلب به نتایج آزمون نادرستی منجر خواهند شد. بنابراین در هنگام تهیه نمونه‌هاء بویژه در هنگام ماشین کاری جهت تهیه نمونه آزمون و برای دست یافتن به میزان دقت مطلوب و میزان خطای قابل قبول در نتایج باید شرایط لازم در نظر گرفته شود. سطح مقطع نمونه را می‌توان در وسط آن کاهش داد تا در هنگام گسیختگی نمونه, گسیختگی در محل مشخصی از نمونه به وقوع بپیوندد. به همین دلیل یک کاهش تدریجی مشخص در سطح مقطع نمونه‌ها مجاز می‌باشد. نمونه‌هایی که دارای سطح مقطع چهار گوش هستند (مطابق شکل۴-۳) می‌بایستی پهنای ۰/۵ اینج و ضخامتی برابر با ضخامت واقعی لوله را دارا باشند. او سم با مضط 6 یا ییا ناریا تا 8۸ شکل ۳-: نمونه‌های آزمون کشسی طولی برای هادی‌های لوله‌ای کمیت‌های مشخص شده در شکل فوق دارای تعاریف و حدود زیر می‌باشند: ۷ <- پهنای قسمت باریک شده نمونه که اندازه استاندارد آن ۰/۰۱ + ۰/۵ اینچ است. انتهاهای قسمت باریک شده نباید بیش از 7۲ اینچ با هم اختلاف اندازه داشته باشند. یک کاهش تدریحی در پهنای نمونه از دو آنتها رو به مرکز نمونه امکان پذیر است. اما پهنا در هر انتها نباید بیش از یک درصد بزرگتر از پهنا در مرکز نمونه باشد. 0 < طول مشخص شده برای بررسی آزمون که اندازه استاندارد آن ۰/۰۰۵ + ۲ اینچ است. ] < ضخامت نمونه آزمون که مقدار آن برابر ضخامت واقعی هادی لوله‌ای می‌باشد که نمونه‌های آزمون از آن تهیه شده‌اند. -------- صفحهٔ بعد -------- ار مشخصات فنی عمومی واجرایی شینه و هادیها در پست‌های فشارقوی [٩‏ < شعاع حاشیه باریک شده نمونه که حداقل مقدار استاندارد آن ۰/۵ اینچ است. ۸ <- طول بخش باریک شده نمونه که حداقل مقدار استاندارد آن ۵ اینچ است. 2 امکان طول ذا باید به اندازه کافی بزرگ انتخاب گردد تا بتوان حداقل به اندازه 3 طول گیره» نمونه را در داخل گیره قرار داد. : : 11 ۲ - پهنای مقطع گیره ماشین آزمون که اندازه استاندارد آن تقریباً برایر جءٍ اینچ است. دو انتهای نمونه باید نسبت به خطی که از مرکز بخش باریک شده نمونه می‌گذرد متقارن باشند و این عدم تقارن نبایستی بیش از ۰/۰۵ اینچ باشد. کلیه نمونهای مورد استفاده در آزمونها باید طولی" باشد. برای کلیه لوله‌های کوچک. بویژه سایزهای یک اینچی و لوله‌هایی با قطر نامی کمتر از این مقدار و گاهی اوقات برای سایزهای بزرگتر تا حدی که ظرفیت دستگاه آزمون اجازه دهدء می‌بایستی استفاده از نمونه‌های آزمون کششی با مقطع کامل مدنظر قرار گیرد. توپی‌های" فلزی با اندازه‌های مناسب می‌بایستی در داخل انتپاهای نمونه‌های لوله‌ای فرو برده شوند تا گیره‌های دستگاه آزمون بتوانند به طور صحیحی نمونه آزمون را محکم بگیرند. توپی‌ها نباید تا قسمتی از لوله که افزایش طول آن اندازه‌گیری می‌شود. امتداد یابند. شکل (۵-۳) شکل مناسبی از توپی» محل توپی‌ها در نمونه و محل نمونه در گیره‌های ماشین ازمون را نشان می‌دهد. توجه کنید که قطر توپی از خطی که نشان دهنده محدوده گیره‌های ماشیر آزمون است تا بخش مخروطی شکل یک کاهش تدریجی در قطر را دارا می‌باشد. سر 5 ات 1 : 8 ۳۵:۵۵ و1۸:۱۵ ۱ ۱ 40 ۱۵۱ ۱۵م۱ئ۶ مه ۵۶ ۲۸۲۸۵ ۷ در مواقعی که انجام آزمون برروی نمونه‌ها با اندازه مقطع واقعی امکان پذیر نباشد. در صورت امکان باید از نمونه‌هایی با پهنای ۵ اینچ بصورت شکل (۴-۳) که مطابق با شکل (۶-۳) از هادی لوله‌ای مورد نظر بریده شده‌اند. استفاده نمود. در هنگام تهیه نمونه باید دقت نمود که لبه‌های نمونه کاملاً موازی هم باشند. اگر از نمونه‌هایی مطابق شکل (۴-۲) که از لوله بریده شده‌اند استفاده شود و دسترسی به گیره‌های انحنادار جهت گرفتن نمونه وجود نداشته باشدء تخت نمودن انتهاهای نمونه جهت استفاده از گیره‌های تخت معمولی مجاز می‌باشد. توجه کنید که تخت نمودن 1081101۵1 ۱۰ 5ع۷ا|۳ . 2 -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سوم- نیا زمندیها ‏ وآزمونها ۱۹ دو انتهای نمونه باید بدون گرم کردن آن صورت گیرد. علاوه بر این» مقطع قسمت مشخص شده برای اندازه‌گیری (7)) نباید دچار منک دا با 1 که کر ار شکل ۹-۳: نحوه تهیه نمونه‌های آزمون کشش طولی برای لوله‌های قطور از طریق برش نمونه از جداره لوله واقعی ۳-۱-۲-۳ تعداد نمونه‌های مورد نیاز جهت انجام آزمون خواص کششی» یک نمونه به طور اتفاقی از هر ۱۳۵۰ کیلوگرم مجموعه یا کسری از آن با دماء ضخامت. پهنا یا سطح مقطع مشخص شده در محموعه. بصورت اتفاقی انتخاب می‌گردد. اگر در مجموعه‌ای لوله‌های با سایزهای مختلف وجود داشته باشد. انتخاب نمونه‌ها بایستی از میان گروهی از لوله‌ها که دارای سطح مقطع یکسان هستند»ء صورت گیرد. در صورت توافق بین سازنده و خریدار می‌توان از روشهای دیگری جهت انتخاب نمونه‌ها استفاده نمود. ۶-۱-۲-۳ روش انجام آزمون مراحل انجام آزمون به شرح ذیل می‌باشد: مرحله اول: اندازه گیری ابعاد نمونه‌های آزمون برای تعیین سطح مقطع نمونه مورد استفاده در آزمون کششی, ابعاد مقطع آن در مرکز بخش باریک شده اندازه‌گیری می‌شود. در مورد نمونه‌های کوچکتر از اینچ» به منظور امکان قضاوت در مورد نتایج آزمون» ابعاد مقطع در جایی که حداقل سطح مقطع ایحاد شده است اندازه‌گیری می‌شود. اندازه‌گیری و ثبت ابعاد مقطع نمونه‌های آزمون می‌بایستی مطابق مقادیر ارائه شده در جدول (۲۵-۳) انجام گیرد. جدول ۲۵-۳: مقادیر دقت مورد نیاز جهت اندازه گیری و ثبت ابعاد مقطع نمونه‌های آزمون دقت مورد نیاز جهت اندازه 5 ثبت ابعاد ابعاد مقطع نمونه‌های آزمون مور از جههت : گیری و ثبت ای در صورت امکان نمونه‌هایی که ابعاد مقطع آنها کوچکتر از ۰/۰۲ اینچ است با حداقل دقت حدود یک درصد که نباید در هنگام اندازه گیری ابعاد مقطع نمونه‌های آزمون باید دقت نمود که سطح آنها فاقد هرگونه ناهمواری و برجستگی ناشی از برش» عملیات ماشین کاری و عوامل از این دست باشد. وجود عوامل مذکور باعث بروز خطا در هنگام اندازه‌گیری ابعاد مقطع نمونه شده و سطح مقطع استخراج شده از طریق این اندازه‌گیری‌ها بزرگتر از سطح مقطع واقعی خواهد بود. بنابراین ابعاد مقطع نمونه‌هایی -------- صفحهٔ بعد -------- ار مشخصات نی عموص واجرایی یه وهادیها در پست‌های فشارقوی که به جهت عملیات ماشین کاری و تهیه نمونه» سطح آنها دارای ناهمواری شده است را می‌توان اندازه‌گیری نمود و سپس به پس از اندازه‌گیری ابعاد مقطع نمونه‌های آزمون, سطح مقطع آنها تعیین می‌گردد. در مورد نمونه‌هایی که به شکل لوله هستند. سطح مقطع نمونه به راحتی قابل محاسبه می‌باشد. اما هنگام استفاده از نمونه‌های آزمون مطابق شکل (۴-۳) که از جداره لوله واقعی برش داده شده‌اند»ء سطح مقطع نمونه‌ها باید بصورت زیر تعیین گردد: 2 !۱ : ۷ ۷ ]1 2 ۱۶-۳ 2 2۱ 2 ۲۹ م۸ ۱/2 2 ۸ ) ( ا ( ۷۷۰ - (21 -(1)) *<( 1 ۱ ۳( 1 1۳ ( ۷۷۰ ۱ که درآ 210 - ۷۷//)0) ۳91 ۷ *(27(/2 - 0) ا- ۸ < سطح مقطع واقعی نمونه, برحسب اینچ مربع. ۷ <- پهنای بخش باریک شده نمونهء برحسب اینچ. (1] < قطر خارجی اندازه‌گیری شده لول برحسب اینچ. ] < ضخامت جداره اندازه‌گیری شده نمونه» برحسب اینچ. توجه: - مقادیر ‎٩11‏ 12 برحسب رادیان می‌باشند. (۱۷-۳) ۸-7 که در آن ۸ سطح مقطع تقریبی نمونه برحسب اینچ بوده و سایر کمیتها مشابه قبل تعریف می‌گردند. مرحله دوم: تنظیم ماشین آزمون ماشین آزمون باید به گونه‌ای تنظیم شود که شاخص نشان دهنده نیروء میزان نیروی اعمالی به نمونه آزمون را برابر با صفر نشان دهد. هرگونه نیرو یا بار که به جهت قرارگیری نمونه در میان گیره‌های ماشین آزمون ممکن است به آن وارد شود باید بوسیله سیستم اندازه‌گیری نیرو مشخص گردد. مگر اینکه بار اولیه قبل از آُزمون به طور فیزیکی برداشته شود. این بارهای اولیه می‌توانند دارای طبیعت کششی یا فشاری باشند. عواملی نظیر طراحی گیره‌هاء عملکرد نامناسب گیره‌هاء نیروی فشاری بیش از حد و حساسیت حلقه کنترلی دستگاه آزمون از علل ایجاد این بارها می‌باشند. استفاده از روشهایی همجون کسر کشش اولیه با استفاده از محاسبات انجام گرفته بوسیله نرم افزار»ء به جهت کاهش دقت نتایج آزمون ممنوع می‌باشد. مرحله سوم: سرعت انجام آزمون سرعت انجام آزمون می‌تواند برحسب یکی از موارد زیر تعریف گردد: - نرخ جابجائی فک‌های" ماشین آزمون هنگامی که تحت بار نمی‌باشد. - نرخ جدا شدن دو فک ماشین آزمون در هنگام اجرای آزمون. 4ات ری 0 ۱ -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سوم- نیا زمندیها ‏ وآزمونها )۱۳ - زمان مقتضی برای کامل شدن کل یا قسمتی از آزمون. - نرخ تحت تنش قرار گرفتن نمونه. برای برخی مواد.ء اولین تعریف فوق که دارای حداقل دقت می‌باشدء ممکن است کافی باشد.ء در حالیکه برای برخی دیگر از مواد. برای بدست آوردن مقادیر آزمون در محدوده‌های قابل قبول»ء ممکن است لازم باشد تا از یکی دیگر از تعاریف فوق (که برحسب دقت حدود مجاز سرعت انجام آزمون می‌بایستی مشخص باشد. چراکه اختلاف بوجود آمده به جهت استفاده از سرعتهای متفاوت, برای مشخص نمودن سرعت انجام آزمون بسته به جنس ماده و استفاده‌ای که برای آن در نظر گرفته شده است یک یا تعدادی از روشهای ارائه شده زیر پیشنهاد می‌شود: - نرخ جابجائی فک‌های ماشین آزمون در هنگام بی‌باری می‌بایستی محدوده مجازی برای نرخ جابجایی فک‌های ماشین آزمون» وقتی که تحت بار نمی‌باشد. برحسب اینچ بر دقیقه بر طول بخش باریک شده (یا برحسب اینچ بر دقیقه بر طول فاصله مابین گیره‌ها برای نمونه‌هایی که فاقد بخش باریک شده هستند) مشخص گردد. با مشخص کردن محدوده‌های متفاوتی برای انواع و سایزهای مختلفی از نمونه‌ها می‌توان کیفیت کار آزمون را بالاتر برد. سرعت متوسط جدا شدن فک‌های ماشین را می‌توان با آزمایش و با استفاده از یک وسیله اندازه‌گیری مناسب و یک وسیله سنجش زمان تعیین نمود. - نرخ جایجانی فک‌های ماشین آزمون در هنگام انجام آزمونها می‌بایستی محدوده‌های مجازی برای نرخ جابجائی فک‌های ماشین آزمون در حین انجام آزمون» برحسب اینچ بر دقیقه بر اینچ طول بخش باریک شده (یا برحسب اینچ بر دقیقه بر اینچ طول فاصله مابین گیره‌ها برای نمونه‌هایی که فاقد بخش باریک شده هستند) مشخص گردد. با مشخص کردن محدوده‌های متفاوت برای انواع و سایزهای مختلفی از نمونه‌هاء می‌توان کیفیت کار آزمون را بالاتر برد. بسیاری از ماشین‌های آزمون به وسایلی برای اندازه‌گیری و کنترل نرخ جابجائی فکهای ماشین» در حین انجام آزمون مجهز می‌باشد. اما در صورت عدم وجود چنین وسایلی نرخ متوسط جابجائی فک‌های ماشین را می‌توان با آزمایش و با استفاده از یک وسیله اندازه‌گیری طول و یک زمان سنج تعیین نمود. - زمان مقتضی برای کامل شدن کل یا قسمتی از آزمون محدوده‌های مجازی می‌بایستی برای زمان مقتضی از آغاز بار گذاری (یا از یک تنش مشخص شده) تا لحظه گسیختگی» یا قسمتی از آُزمون را می‌توان با استفاده از یک وسیله سنجش زمان تعیین نمود. - نرخ تحت تنش قراردادن نمونه: می‌بایستی محدوده‌های مجازی برای نرخ تحت تنش قراردادن نمونه برحسب پوند بر اینچ مربع بر دقیقه مشخص گردد. بسیاری از ماشین‌های آزمون به وسایلی برای اندازه‌گیری و کنترل نرخ تحت تنش قراردادن نمونه مجهز هستند. اما در صورت عدم وجود -------- صفحهٔ بعد -------- را مشخصات فنی عمومی واجرایی شینه و هادیها در پست‌های فشارقوی چنین وسایلی متوسط این پارامترها را می‌توان با استفاده از یک وسیله زمان سنج با دانستن مدت زمان لازم برای اعمال یک نمو - نرخ کشیدگی نمونه می‌بایستی محدوده‌های مجازی برای نرخ کشیدگی برحسب اینچ بر دقیقه بر اینچ مشخص گردد. برخی از ماشین‌های آزمون مجهز به وسایلی برای اندازه‌گیری و کنترل نرخ کشیدگی نمونه هستند. اما در صورت عدم وجود چنین وسایلی» نرخ متوسط کشیدگی نمونه را می‌توان با یک وسیله زمان‌سنج با مشاهده مدت زمان لازم برای حصول به میزان کشیدگی مشخصی, تعیین نمود. جز در مواردیکه مشخص شده است.ء تا قبل از رسیدن به نصف مقدار استقامت تسلیم مشخص شده یا ربع استقامت کششی مشخص شده (هرکدام که کوچکتر هستند)» می‌توان هر سرعت آزمونی را که مناسبتر است به کاربرد. سرعت بالاتر از این حد باید در مورد نیاز باشدء می‌بایستی این محدوده‌های مختلف در مشخصات ارائه شده از سوی سازنده ذکر گردد. در صورت عدم وجود محدوده‌های مختلف جهت سرعت انجام آزمونهاء قواعد کلی زیر می‌بایستی بکار گرفته شوند: سرعت انجام آزمون باید به گونه باشد که بارها و کشیدگی‌های استفاده شده در یافتن نتایج آزمون بر صحت نتایج دلالت ۹ در حین انجام آزمون جهت تعیین استقامت تسلیم نمونه, نرخ اعمال تنش به نمونه آزمون نبایستی بیش از ۱۳۹1/11 ۰ باشد. سرعت ممکن است پس از برداشته شدن کرنش سنج افزایش داده شود. اما نبایستی بیش از ۰/۵ اینچ براینچ طول شاخص ت) (یا اینچ فاصله بین گیره‌ها برای نمونه‌هایی که فاقد بخش‌های باریک شده هستند) بر دقیقه باشد. مرحله چهارم: معیار گردکردن : مقادیر استقامت می‌بایستی به نزدیکترین ۳51[ ۰/۱ گرد شود. جز در مواردی که مشخص شده است. میزان کشیدگی تعیین شده نیز باید به نزدیکترین ۰/۵ درصد گرد شود. برای آشنایی با روشهای گرد کردن می‌توان به استاندارد [/1۸ ‎۸۹٩‏ شماره ۳۲۹ مراجعه نمود (هر 151 معادل با ۶۸۹۴۷۵۷ پاسکال می‌باشد). مرحله پنجم: تعیین استقامت تسلیم نمونه استقامت تسلیم نمونه با استفاه از روش افست" در میزان انحراف ۰/۲ درصد تعیین می‌گردد. پذیرش یا عدم پذیرش مواد می‌تواند براساس روش انبساط تحت بار" تعیین گردد. برای قضاوت کردن در مورد آزمون باید از روش افست استفاده گردد. * روش افست برای تعیین استقامت تسلیم نمونه از روش افست. با استفاده از اطلاعات دقیق بدست آمده از طریق مقادیر عددی یا نمودارهای حاصل از انجام آزمونهای کششی نمونه, منحنی تنش- کرنش نمونه رسم می‌گردد. سپس برروی نمودار تنش- کرنش مطابق شکل (۷-۳) موازی با خط ۸ خط 11111 با میزان انحراف مشخص شده 017 رسم می‌گردد تا منحنی تنش- کرنش را در نقطه 1 2 3 4 .)011۵01 1۵100 5. 1۳1۵110 - 0۲ - [1020 140 -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سوم - نیا زمندیها ‏ وآزمونها ۳۳ قطع نماید. تنش متناظر با این نقطه استقامت تسلیم نمونه خواهد بود (نقطه ؟ا در شکل ۷-۳). در هنگام گزارش مقادیر استقامت تسلیم بدست آمده از این روش مقدار انحراف در نظر گرفته شده برای استخراج این مقادیر باید در داخل پرانتز بعد از مقدار تنش در هنگام استفاده از این روش می‌توان از دستگاه کرنش سنج کلاس 72 مطابق استاندارد /1۸ ‎۸٩‏ شماره ۳:۸۳ که برای اغلب مواد دارای حساسیت مناسبی است استفاده نمود [۳۱]. نکاتی که می‌بایستی در این روش در نظر گرفته شود: - تحهیزات خودکاری وجود دارند که بدون اینکه نیازی به رسم منحنی تنش _ کرنش داشته باشند قادر به تعیین استقامت تسلیم نمونه به روش افست می‌باشند. در صورتی که دقت این قبیل دستگاهها اثبات شده باشدء جهت تعیین استقامت تسلیم نمونه می‌توان از این قبیل تحهیزات استفاده نمود. - جنانجه قبل از رسیدن به میزان انحراف مشخص شده بار اعمال شده به نمونه افت پیدا کند.ء از لحاظ فنی» ماده مورد نظر برای آن میزان انحراف مشخص شده فاقد استقامت تسلیم می‌باشد. در این حالت می‌توان حداکثر باری را که قبل از رسیدن به انحراف مشخص شده بدست آمده است به جای استقامت تسلیم گزارش نمود. شکل ۷-۳: نمودار تنش _ کرنش برای تعیین استقامت تسلیم نمونه با استفاده از روش افست * روش انبساط تحت بار کرنش مواد به کار رفته در ساخت هادی که از طریق آزمونهای قبلی تهیه شده‌اند». کشش کل متناظر با تنش که در آن, انحراف شده می‌توان استفاده نمود و تنش اعمال شده به نمونه برای حصول به این مقدار را بعنوان مقدار استقامت تسلیم نمونه در نظر گرفت (به شکل ۸-۳ رجوع کنید). کشش کل را می‌توان با استفاده از کرنش سنج کلاس 2 به طور مناسبی به دست آورد. پیشنوهاد -------- صفحهٔ بعد -------- کر مشخصات فنی عمومی واجرایی شینه و هادیها در پست‌های فشارقوی می‌شود که این روش تقریبی» تنها پس از موافقت خریدار و سازنده انجام گیرد. در این حالت جهت رفع هرگونه آبهامی می‌توان از آزمونهای کنترلی نیز برای بدست آوردن منحنی‌های تنش- کرنش (جهت استفاده از روش افست) استفاده نمود. ی سا سا شکل ۸-۳ نمودار تنش _ کرنش برای تعیین استقامت تسلیم نمونه با روش انبساط تحت بار استقامت کششی نمونه با تقسیم حداکثر بار تحمل شده بوسیله نمونه در حین آزمون کششی به سطح مقطع اولیه نمونه بدست مرحله هفتم: تعیین میزان کشیدگی برای اینکار دو انتهای گسبخته شده نمونه با دقت برهم منطبق شده و سپس طول مابین علامتهای قرارداده شده برای شاخص (7)) با دقت حداقل ۰/۰۱ اینچ اندازه گیری می‌شود. دستگاه اندازه‌گیری که درصد مقیاس قرائت" آن تا ۰/۵ درصد طول شاخص هم مقدار درصد افزایش و هم مقدار طول اولیه می‌بایستی آورده شوند. کشیدگی بدست آمده, ممکن است معرف مناسبی از خواص کششی ماده مذکور نباشد. اگر مقدار اندازه‌گیری شده کشیدگی که به این طریق بدست آمده استء حداقل نیازمندیهای مشخص شده را برآورده سازدء آزمون اضافی دیگری لازم نخواهد بود.ء اما در هنگام ارائه مقدار کشیدگی محل گسیختگی نیز باید ذکر گردد. اگر میزان کشیدگی از حداقل نیازمندیها کوچکتر باشدء نتایج این آزمون صحیح تلقی نمی‌گردد و آزمون باید بار دیگر برروی یک نمونه جایگزین (مطابق بند ۵-۱-۲-۳)» صورت گیرد. هنگام تعیین انبساط نمونه در زمان گسیختگی (انبساط الاستیک بعلاوه انبساط پلاستیک) روشهای خودکار رسم نمودار" یا دستگاه‌های کرنش سنج را می‌توان بکار برد. ۱۰۳۳۵۵۵۵۵80 ۵026 8 2. ۸۱1۵۵۲۵۵ -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سوم- نیازمندیها ‏ وآزمونها ۱۳۰ در هنگام تعیین درصد کشیدگی نمونه از طریق انبساط ثبت شده در هنگام گسیختگی, تنها انبساط پلاستیک باید استفاده گردد. بخش الاستیک را می‌توان از طریق نمودارهای بدست آمده یا بوسیله محاسبه تخمین زد و از کل انبساط ایجاد شده در هنگام با استفاده از رابطه زیر تعیین نمود: رش هنگام که (۱۸-۳) <- کشش الاستیک برحسب درصد مدول الاستیسیته نمونه ۵-۱-۲-۳ موارد جایگزینی نمونه در موارد زیرء آزمون نمونه ممکن است رد شود و یک نمونه جایگزین از طریق مواد مشابه انتخاب گردد: - نمونه دارای سطح ماشین کاری شده نامناسب باشد. یا دارای ابعاد صحیح نباشد و یا خواص آن بعلت عملیات ماشین کاری - رویه آزمون غلط باشد یا تجهیزات آزمون به درستی عمل نکنند.. 1-۱-۲-۳ آزمونهای مجدد اگر یک یا تعداد بیشتری از نمونه‌های آزمون با نیازمندی‌های مشخصات تولید تطابق ننمایند. مجموعه‌ای" که این نمونه یا اگر مجموعه‌ای از هادیهای لوله‌ای در معرض عدم پذیرش قرار گیرند. تحت شرایط زیر اجازه آزمون مجدد به آنها داده می‌شود: - برای هر قطعه که در آزمایش مردود شده استء حداقل دو قطعه اضافی از نمونه اصلی و در مجاورت با ناحیه معرف قطعه مردود شده محدداً آزمایش گردد. - از هر نمونه که در آزمایش مردود شده است. حداقل دو نمونه دیگر انتخاب شده و از همان ناحیه قطعه مردود شده برش خورده و مورد آزمایش مجدد قرار گیرند. اگر در آزمون مجدد نمونه دچار خطا شود, مجموعه می‌بایستی مورد عدم پذیرش قرار گیرد مگر اینکه مجموعه مجدداً با آماده شود. ۷-۱-۲-۳- شرایط پذیرش نمونه هادی‌های لوله‌ای در صورتی آزمون خواص کششی را با موفقیت پشت سر می‌گذارند که منطبق بر خواص کششی ارائه شده در جدول (۲۶-۳) باشند. .| -------- صفحهٔ بعد -------- مشخصات فنی عمومی واجرایی شینه و هادیها در پست‌های فشارقوی جدول ۲۹-۳: محدوده‌های خواص کششی مورد نیاز جهت پذیرش نمونه‌ها در آزمون خواص کششی نوع عملیات حرارتی انجام گرفته مگاپاسکال در انحراف ۰/۲ درصد ال کل کال لک ال ما ما اه ام اک سک رک تک - برای تطبیق نتایج آزمون خواص کششی با مقادیر ارائه شده در جدول (۲۶-۳) مقادیر استقامت کششی باید به نزدیک یک مگاپاسکال گرد شوند. ازمون مقاومت الکتریکی هادی‌های لوله‌ای به روشهای مختلفی قابل حصول است. روش آزمون مقاومت الکتریکی مفتول‌های آلومینیومی که در بند (۳-۲-۱-۳) مطابق استاندارد )۳ ] شماره ۶۰۴۶۸ ارائه گردید. برای هادی‌های لوله‌ای نیز قابل اجرا می‌باشد. علاوه بر روش مذکورء هر یک از روشهای ارائه شده در استاندارد رد شماره‌های ۹۳ و ۳۴ نیز قابل اجرا خواهند بود [۲۳ ۲۶ و ۲۷]. تعداد نمونه‌های آزمون (در صورت تکرار آزمون) مشابه تعداد نمونه‌های مورد نیاز در آزمون خواص کششی (بند ۳-۱-۲-۳) نمونه‌های مورد استفاده در آزمون مقاومت الکتریکیء در صورت امکان باید دارای همان مقطع واقعی (لوله‌ای شکل) باشند. در روش استاندارد /۸[ ‎۸5٩‏ شماره ۳7۱۹۳ می‌باشد. در جدول (۲۷-۳) باشند. جدول ۲۷-۳: محدوده‌های مجاز مورد نیاز جهت پذیرش نمونه‌ها در آزمون مقاومت الکتریکی نوع عملیات حرارتی انجام گرفته | حداکثر مقاومت وزنی در ۲۰ درجه ‏ | حداکثر مقاومت حجمی در ۲۰ درجه برروی هادی سانتیگراد برحسب (2.86/112؟) سانتیگراد برحسب (2.617گا) -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سوم- نیا زمندیها ‏ وآزمونها ۱۳۲ برای انجام آزمونهای ابعادی هادی‌های لوله‌ای. ضخامت جداره» قطرء وزن» طول و در یک راستا بودن امتداد لوله می‌بایستی به جداول (۲۸-۳) و (۲۹-۳) قرار گیرند. جدول ۳۸-۲۳: تلورانس مجاز در قطر بیرونی هادی‌های لوله‌ای با اسکجول ۶2۰ یا ۸۰ - میزان انحراف مجاز از ضخامت جداره نامی در هر نقطه از لوله ۱۲/۵- درصد ضخامت جداره نامی می‌باشد (حداکثر ضخامت جداره بوسیله تلورانس وزن لوله کنترل می‌شود). - میزان انحراف مجاز از طول مشخص شده لوله ۰/۲۵ اینچ است و تنها به طولهای کوچکتریا مساوی ۲۰ فوت قابل اعمال - میزان انحراف مجاز از وزن لوله ۸ درصد وزن محاسبه شده می‌باشدء (حداقل وزن بوسیله تلورانس قطر خارجی و ضخامت جداره لوله کنترل می‌گردد). - مطابق شکل (۹-۳)» حداکثر انحراف مجاز لوله از خط مستقیم (0]) هنگامی که لوله به گونه‌ای برروی یک سطح تخت قرار گرفته است که در اثر وزن خود انحراف آن کاهش یافته, باید از حداکثر مقادیر ارائه شده در جدول (۲۹-۳) کمتر باشد. جدول ۳۹-۳: تلورانس مجاز در میزان انحراف لوله از خط مستقیم حداکثر انحراف مجاز از خط مستقیم مطابق د قطر یا سایز لوله برحسب اینچ کثر انحراف مجاز از ی بق شکل ۹-۳برحسب اینج شکل ۹-۳: نحوه اندازه‌گیری میزان انحراف لوله از خط مستقیم -------- صفحهٔ بعد -------- را مشخصات فنی عمومی واجرایی شینه و هادیها در پست‌های فشارقوی فهرست منابع و مراجع 1 کبا3ا-0ع۸ 121100 فاگ 01 ۲۵۵0 1۵۲ علبی ۳۳۳۲[ ,605 ۹0 1۳۳۳ [1۱] 00 [02) 200 001101100۹5 :۱ ۳۵۳ بذا۳۲ ام ممنادانن هام0 او امک" ,۵0865-1 1۳۲ [2] 1 ۲210۰ آ0 ۵مام ۳۳۵ :2 ۳۵۳۲ بکا ۳۲۲ اه ممتاقاه اه -امکست انب 0 60865-2۹۳۵۳ 1۳۲ [3] -(3219فا13) ۳۵0965 ۳۲1۵ 1۵۳ دو۷ا سا 1۵۳ ۲1۵100 مک ۹۵۵۵۳0 ۵2360 1 1ک۸ [4] کا 9 00 6 51۳۵۵002 1۵۶ ۱005 جمنادااق۹-۲ 000 |۲۵ ۵۵۳۵۵۵ ,۵۱۵۹59 1۱۳/۲۸3 |[5] او ری 00۱۵11 ]6[ ۸۵۵ 5۳1۳۵۵۲ ۷120۵, 101 ۳۵:10, 1 ۰ 58 ۲۳۵۷۷۲۴۳ [ ۳1۵01۳1۵ ۵۲ ۳۳۵۵0۵ اب0۳ ماگ [۵ 1۳0۳ له ۹۳۵۵۵ ,0103 ۷۳ [7] ی( ۰ ۲۵۲۵۲۹ 1۵۳ م19 کمممفباظ ص۳۸" ,43670 ۱1۳ ‎]8٩[ ۰ ۲011۵۷۶ ۲۵۲ 10 :که 8۹۳ م۵ 43671 ۱1۸ [9] 10[ 110 46201, ۹۲۳۵۵0۵ ۵۵۵۲۹-۳۵۲: [| ۵ ۰ -13311110132ب۱| ۸ 16 01۲ [1۵ ۱/۵10 32۳ ما۸ ما۸ 11۵-1۵0 1۵۳ 0۵1100" ,60114 1۳۲ [(1۱۱] ۰ 1000 ۱۷1۵26۹1-511 ]۱2[ ۱۱۳۵/۸ 00| ۳۵ ۳۵۷۷۵۲ 00۵110 1۵۲ معا |۷۵ || ۵۲ کع بش01 0۵0۵۵ ,6۵0694 ۳ [1۱3] 16۳ :3۳۵0۵5 ,1100 ۵اگما ناگ ۸۲ 0060 درز کاس اب0۳ امک ام ما۲ همادا ۲۳۵ ماکان [۱4] ٩0 23, ۷۷6 02, 7۰ ۸1 51۵020 معزدع1 ,(3)4 ۷۵۱۰ 1۳۵۵ جر هایگ 4۵0۷۷ ,55۲۵ [1۱5] ابا 200 کعام ۱۳۳ ,10611111009 :1 1۵۳ - 00۲۵1۵1100 1۱۱21105" ,1[-6۵0071 1۳ [(1۱6] ۰ ۹1۳۵۵0 ۳۲۱۵ 0۷0۳۵۵0 با 006 ۷/۲۵ ۵۵۵" ,61089 ۳ ] [۱7] 6 11۳6 006۵0 1۵۲ ۷۷/1۳۵ (1ج با ۸ ۳1100-10۳20 ,60889 ۳ [1۱8] ۰ 0 51۳۵۵00 ۱۵۳۶ ۷/۵۵۲۵ امماک ۱/۵۵۵۵ ,6۵0888 1۳۲ [1۱9] 0 106 ۵0 00 ۵۶ ۷/۲۵ ما۸ معا گس هس ۳۸۵۱۵ ,6۵0104 ۳۶ [20] ]21[ 1۹0 6892, ۳۹۵۵|16 12101۵5-1۹16 16۹11۵8 2 ۸۳,0۲۰ ۰ ۳۱۲۹ با۵ 1 ۵8 م۵۵ /9-۷/۳۵-۷ ]۷/101۵ ۹/۵6 ,7802 1۹50 [22] 6۰ ۷10۵|16 آ0 ۹۷۱ اما ان امه ا0 ۹/۳۵۵ ,6۵0468۰ ۳۲ [23] 40 ۲۳۱۳6 ,1۳۵ ,۹۵۵ ,۳۵۳ ۳۳۷۳۵۵۵ اما ۸ رسد نس |۸۵ ۲۵۳۴ 0اه نممنک #معلمداک" ,۵۷317 ۸۹1۵ [24] ۰( هبا3[) م1۳05 آ۵ م۲۱ ۵۶ ۵ما 3۳۵ اس هب5 40 ۸۱۳۱۳ اک 200 ۷/۵۲ 1۵08 100۹100 ان ۱005 ۲۵۲ ۹۱۵۵۵۳۵" ,۵557 ۸۹51۵ [25] 1۳۵۵5۰ پم[ |۸ ججا ۱122 ۷1۵1612۰ ۵۵۵۵۲ |۵ما۲۱ ا0 |۵۱۵۷ ۵۳ ۱۷۸۵0۵۹ ا۵ 1 ۹۱۵۵۵۳۵" ,193 /1۵ ۸5 [26] عدادل] زا0011 ۳۵ توص 1۵۶ ۲۳06 ماگ۹" ,۳104 ۸۹510 [27] ۰ (۱ 00۳ ۳۵۵۷) ۳1010۵۵16 ۰ ,۱۲| ۸ 1۵۳ 58168 165102۵1100 10060 200 ما۸" ,1135.1 اکلا۸ [28] 06۰ ۸۸51110 ۷1201065 دنا ان ۷۵۳11۵110 ۳۵۳۵۵ 1۵۳ م۳۵ لها ,۲4 ۸51۵ [29] 6 10106 ما 1۸۵ ا۵ع 1 1۵ کانی1 یاک مادنا ۵۶ 1۳۳۵66 ۹۱۵۵۵۲۵ ,۳29 ۸510 [30] ۰۹ 50۱۲1۵10 ۷۷:۲۱ ۲۳۵۹۵۲۵۲۹ 0۲ 111۵1100ذقدل6 ۵00 ۷۵۳۵0۵ 1۵۶ ععنامد ۳ لمحعلمداک" بدهط ۸51۵ [31] .ی(۳)2001 -------- صفحهٔ بعد -------- دفتر نظام فنی اجرایی معاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رییس جمهور با گذشت بیش از سی سال فعالیت تحقیقاتی و مطالعاتی خود» افزون بر چهارصد عنوان نشریه تخصصی- فنی» در قالب آیین‌نامه» ضابطه معیارء دستورالعمل» مشخصات فنی عمومی و مقاله به صورت تالیف و ترجمه» تهیه و ابلاغ کرده است. نشریه حاضر در راستای موارد یاد شده تهیه شده» تا در راه نیل به توسعه و گسترش علوم در کشور و بهبود فعالیت‌های ۲ ققابل دستیابی می‌باشد. دفتر نظام فنی اجرایی -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- با عنوان «مشفغصات فنی عمومی و اجرایی پست هاء خطوطا فوق توزیع و انتقال - شینه ‎٩ هادی ها در پست های فشار قوی ». جلد دوم از مجموعه ی دو جلدی است. در این مجلد مبامت مربوط به مشخصات فنی انواع شینه ها و هادیها. معیارهای طرامهی و مهندسی انتفاب شینه هاء و شرح آزمون های استاندارد ( نوعی ‎٩ جاری) ارائه شده است.