سازمان برنامه و بودجه کشور

⚠ این متن با نرم‌افزار از روی تصویر خوانده شده و ممکن است خطا داشته باشد؛ برای استناد، اصلِ سند را ببینید. جمهوری اسلامی ابران سازمان برنامه و بودجه کشور راهنمای مکان یابی و جانمایی تاسیسات و تجهیز آت در معافن روباز ضابطه شماره ۷۵۶ سازمان برنامه و بودجه کشور وزارت صنعت. معدن و تجارت معاونت فنی, امور زیربنایی و تولیدی معاونت امور معادن و صنابع معدنی امور نظام فنی اجرایی. مشاورین و پیمانکاران دفتر نظارت آمور معدنی ,323۳3( 13 ۱۳۹۸ -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۲ ۳9 -------- صفحهٔ بعد -------- رماست ور ۰ ۰ نازبا / یاه و وحم سور ربیس سازمان شماره: رح در بخشنامه به د تگاه‌های اجرایی. مهندسان مشاور و پیمانکاران بخشنا تاریخ: ۱۳۹۹/۹/۲ موضوع: راهنمای مکان بابی و جانمایی تاسیسات و تجهیزات در معادن روباز در چارچوب ماده (۳۴) قانون احکام دائمی برنامه‌های توسعه کشور. نظام فنی و9 اجرایی بکیارچه 9 ماده (۲۳) قانون برنامه و بودجه و آبین‌نامه استانداردهای اجرایی طرح‌های عمرانی. به پیوست ضابطه شماره ۷۵۶ آمور نظام فنی اجرابی. مشاورین و پیمانکاران؛ با عنوان « راهنمای مگان‌بابی و جانمایی تاسیسات و تجهیزات در معادن روباز» از نوع گروه سوم ابلاغ می‌شود. رعایت مفاد این ضابطه در صورت نداشتن ضوابط بهترء از تاریخ ۱۳۹۹/۱/۰۱ الزامی است. ضوابط و معیارها در حدود مشخص شده در این ضابطه. با توجه به شرایط خاص کار مورد نظر تعیین و مبنای عمل می‌باشد. در مورد پروژه‌هایی که از محل سرمایه‌گذاری بخش غیر دولتی تامین اعتبار می‌شوند. لازم است حدود انتخابی معیارهای بادشده در مرحله ارجاع کار تعیین و به نایید سرمایه‌پذ یر برسد. امور نظام فنی اجرایی. مشاورین و پیمانکاران این سازمان دربافت‌کننده نظرات و پیشنهادهای اصلاحی در مورد مفاد این ضابطه بوده و اصلاحات لازم را اعلام خواهد کرد. ۳۶۴۲۲۳۹, -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۲ ۳9 -------- صفحهٔ بعد -------- اصالح مذارک فىی :خ ًاوىذ ٌ گرامی ام ًر وظام فىی ،اجرایی مطایریه ی پیماوکاران معایوت ،فىی ام ًر زیربىایی ی ت ًلیدی سازمان ٍبروام ی ٍب ًدج ،کط ًر با ٌاستفاد از وظر کارضىاسان ٍبرجست مبادرت ٍب ٍت ُی ٍایه ضابط ٌکرد ی آن را برای ٌاستفاد ٍب ٍجامع ی م ُىدسی کط ًر ٍ عرض ٌوم ًد است. با یج ًد تالش ،فرایان ایه اثر مص ًن از ایراد َایی وظیر غلط َای ،مف ًُمی ،فىی ی ماُ یا ماُ با، اضکاالت م ًض ًعی ویست. از ایه ری، از ضما خ ًاوىد ٌ گرامی صمیماو ٍ تقاضا دارد در ص ًرت مطا َد ٌ َرگ ًو ٍ ایراد ی اضکال فىی مراتب را ب ٍ ص ًرت زیر :گسارش فرمایید 1 - در ٍساماو مذیریت داوش اسىاد فىی ی )اجرایی (سما ثبت وام :فرماییذsama. 2 - پس از یرید ٍب ٍساماو سما ی برای تماس ،احتمالی وشاوی خ ًد را در بخش پریفایل کاربری تکمیل فرماییذ. 3 - ٍب بخش وظرخ ًا َی ٍایه ضابط ٍمراجع فرماییذ. 4 - ٌشمار بىذ ی ٍصفح م ًض ًع م ًرد وظر را مشخص کىیذ. 5 - ایراد م ًرد وظر را بص ًرت ٍخالص بیان داریذ. 6 - در ص ًرت امکان مته اصالح ٌشذ را برای جایگسیىی ارسال کىیذ. کارضىاسان ایه ام ًر وظر َای دریافتی را ب ٍ دقت.مطالع ٍ وم ًد ٌ ی اقدام مقتضی را معم ًل خ ًا َىد داضت پیطاپیص از َمکاری ی دقت وظر جىابعالی قدرداوی می .ض ًد وشاوی برای ٍمکاتب : ،ت ُران میدان ،ب ُارستان خیابان صفی علی ٌضا – مرکس تلفه33271 سازمان ٍبروام ی ٍب ًدج ،کط ًر ام ًر وظام فىی ،اجرایی مطایریه ی پیماوکاران.. . web: Email: -------- صفحهٔ بعد -------- ۳ -------- صفحهٔ بعد -------- باسمه تعالی نظام فنی و اجرایی کشور (مصوبه شماره ۴۲۳۳۹/ت ۵۳۳۴۹۷ مورخ ۱۳۸۵/۴/۲۰ هیات وزیران) به کارگیری معیارهاء استانداردها و ضوابط فنی در مراحل تهیه و اجرای طرح و نیز توجه لازم به هزینه‌های نگهداری و بهره‌برداری در قیمت تمام شده طرح‌ها را مورد تاکید جدی قرار داده است و این امور براساس نظام فنی اجرایی یکپارچه. موضوع ماده ۳۴ قانون احکام دائمی برنامه‌های توسعه کشور. ماده ۲۳ قانون برنامه و بودجه و آیین‌نامه استانداردهای اجرایی مصوب هیات محترم وزیران» تهیه و تدوین ضوابط و معیارهای فنی طرح‌های توسعه‌ای کشور را به عهده دارد. آن جمله می‌توان به هزینه زمین» انرژی, دستمزد. مواد مصرفی, خدمات فنی و عمومی. دسترسی به امکاناتی مانند حمل و نقل عمومی نیروی کار عادی و متخصص محلی, خدمات زیربنایی مانند آب. برق, گاز طبیعی و ارتباطات, نزدیکی به منابع مواد مصرفی و بازار و سیاست‌ها و مشوق‌های دولتی» شرایط اجتماعی, فرهنگی و زیست‌محیطی اشاره کرد. جانمایی تسهیلات و تجهیزات نیز یکی از تصمیمات کلیدی است که پیامدهای راهبردی متعددی دارد. در طراحی جانمایی باید چگونگی دستیابی به اهدافی مانند بهره‌برداری بهتر و بیشتر از فضاء تجهیزات و افراد. بهبود جریان اطلاعات و مواد.ء بهبود ایمنی و روحیه کاری افراد.ء بهبود تعامل با مشتریان و انعطاف‌پذیری تسهیلات مورد ضابطه حاضر با عنوان "راهنمای مکان‌یابی و جانمایی تاسیسات و تجهیزات در معادن روباز" در قالب برنامه تهیه ضوابط و معیارهای معدن تهیه شده است. با همه تلاش‌های انجام شده قطعا هنوز کاستی‌هایی در متن موجود است که امید است. کاربرد عملی و در سطح وسیع این ضابطه توسط مهندسان موجبات شناسایی و برطرف نمودن آن‌ها را فراهم آورد. حمیدرضا عدل معاون فنی, امور زیربنایی و تولیدی زمستان ۱۳۹۸ ا -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۲ ۳9 -------- صفحهٔ بعد -------- تهیه و کنترل «راهنمای مکان بابی و جانمابی تاسیسات و تجهیزات در معادن روباز» [ نشریه شماره ۷۵۶] مجری طرح جعفر سرقینی دکترای مهندسی فرآوری مواد معدنی - وزارت صنعت. معدن و تجارت اعضای شورای عالی به تر تیب حروف الفبا فرزانه آقارمضانعلی کارشناس آرشد مهندسی صنایع - سازمان برنامه و بودجه کشور عباسعلی ایروانی کارشناس ارشد مدیریت کارآفرینی (کسب و کار)- وزارت صنعت. معدن و تجارت بهروز برنا کارشناس مهندسی معدن- سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات معدنی کشور محمد پریزادی کارشناس آرشد مهندسی معدن- سازمان برنامه و بودجه کشور جعفر سرقینی دکترای مهندسی فرآوری مواد معدنی - وزارت صنعت. معدن و تجارت علیرضا غیانوند دکترای زمین‌شناسی اقتصادی- وزارت صنعت. معدن و تجارت حسن مدنی کارشناس آرشد مهندسی معدن- دانشگاه صنعتی امیرکبیر هرمز ناصرنیا کارشناس آرشد مهندسی معدن- سازمان نظام مهندسی معدن اعضای کارگروه استخراج به ترتیب حروف الفبا محمدفاروق حسینی دکترای مهندسی معدن, مکانیک سنگ- دانشگاه تهران هرمز ناصرنیا کارشناس آرشد مهندسی معدن- سازمان نظام مهندسی معدن کورش شهریار دکترای مهندسی معدن- دانشگاه صنعتی امیرکبیر علی مرتضوی دکترای مهندسی انفجارء مکانیک سنگ - دانشگاه صنعتی امیر کبیر اعضای کارگروه تنظیم و تدوین به ترتیب حروف الفبا مهدی ایران‌نزاد دکترای مهندسی فرآوری مواد معدنی- دانشگاه صنعتی امیرکبیر بهرام رضایی دکترای مهندسی فرآوری مواد معدنی- دانشگاه صنعتی امیرکبیر علیرضا غیائوند دکترای زمین‌شناسی اقتصادی- وزارت صنعت. معدن و تجارت بهزاد مهرابی دکترای زمین‌شناسی اقتصادی- دانشگاه خوارزمی اعضای گروه هدایت و راهبری پروژه علیرضا توتونچی معاون آمور نظام فنی و اجرایی فرزانه آقارمضانعلی رییس گروه آمور نظام فنی و اجرایی مهدیه اسکندری کارشناس گروه ضوابط و معیارهای معاونت آمور معادن و صنایع معدنی استخراج, به تصویب شورای عالی برنامه رسیده است. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل اول- آماده‌سازی و توسعه معدن ۱-۱- آشنایی ۲-۱- انتخاب تجهیزات و مواد مصرفی ۳-۱- زیرساخت‌ها و تاسیسات زیربنایی ۱-۳-۱ راه دسترسی ۳-۳-۱ انرژی برق ۳-۲-۱ ارتباطات ۳-۳-۱ تسهیلات درمانی ۱(-۴- تملک زمین ۵-۱- آماده‌سازی ساختگاه ۱-۵-۱ معدن ۲-۵-۱- کارخانه فرآوری ۳-۵-۱- ساختگاه شهرک مسکونی فصل دوم - مکان یابی و جانمایی کارگاه خردایش در معدن ۱-۲- آشنایی ۳-۲ طراحی و جانمایی کارگاه خردایش درون معدن ۳-۲- پارامترهای طراحی ۱-۳-۲- ظرفیت تولید ۲-۳-۲ سرمایه‌گذاری ۳-۳-۲- مشخصات کانسنگ ۴-۳-۲ ایمنی و محیط‌زیست ۵-۳-۲- موقعیت مکانی پروژه ۶-۳-۲- طول عمر معدن و گسترش ۷-۳-۲- ملاحظات عملیاتی ۸-۳-۲- ملزومات نگهداری ۹-۳-۲ - شرایط آب و هوایی ۴-۲- معیارهای طراحی فرآیند ۱۱ ۱۱ ۱۲ ۱۲ ۱۳ ۱۳ -------- صفحهٔ بعد -------- ۵-۳- جانمایی 9 طراحی کار گاه خردایش فصل سوم- تجهیزات تعمیر و نگهداری ۱-۳ آشنایی ۳-۳ مکان‌یابی ۱-۲-۳- محدوده نهایی کاواک ۲-۲-۳ توسعه معدن ۳-۲-۳- مرکز عملیات اساسی ۴-۲-۳- شرایط زمین ۵-۲-۳ شرایط آب و هوایی ۱-۳-۳- سیاست نگهداری پیشگیرانه ۴-۳- تجهیزات معدن ۱-۵-۳- ساختمان‌ها ۲-۵-۳ تعمیرگاه کامیون ۳-۵-۳- کارگاه خدمات کاواکی ۱-۶-۳- کارگاه ماشین کاری ۲-۶-۳- کار گاه جوشکاری ۳-۶-۳- کارگاه برق ۴-۶-۳- کارگاه بازسازی قطعات ۵-۶-۳- انبار مرکزی ۶-۶-۳- تجهیزات غذاخوری و محل رختکن ۷-۶-۳- دفاتر اداری فصل چهارم- جاده‌های باربری و انباشتگاه‌های باطله معدن ۱۴ ۱۵ ۱۷ ۱۷ ۱۷ ۱۸ ۱۸ ۱۸ ۱۸ ۱۸ ۱۹ ۱۹ ۱۹ ۳ ۳ ۳. ۳۱ ۳۲ ۳۳ ۳۳ ۳۵ ۲۳۶ ۲۳۶ ۳۷ ۳۸ ۳۸ ۳۸ ۳۹ ۳۰ ۳۱ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱-۴- جاده‌های باربری ۲-۴- انباشتگاه‌های باطله معدن ۱-۲-۴- مکان‌یابی و طراحی محل انباشت باطله ۲-۲-۴- طبقه‌بندی انباشتگاه‌های باطله ۳-۲-۴- ارزیابی ساختگاه ۴-۲-۴- ساخت انباشتگاه ۵-۲-۴- پایش انباشتگاه ۶-۲-۴۳ بازسازی انباشتگاه فصل پنجم- ملاحظات مربوط به تجهیزات فیزیکی ۱-۵- آشنایی ۲-۵- ساختمان کارخانه ۳-۵- روشنایی ۴-۵- شرایط آب و هوایی ۵-۵- تهویه ۶-۵- تجهیزات رفاهی مرتبط با کار ۷۳ ح ۱90 ۳۳ ۳۴ ۳۴ ۳۹ ۴۲ ۴۳ ۴۴ ۴۴ ۴۷ ۴۹ ۴۹ ۵۰ ۵۰ 1۲ 1۲ -------- صفحهٔ بعد -------- ۳ ره و۵61 ود -------- صفحهٔ بعد -------- آماد فصل سعه معد -------- صفحهٔ بعد -------- ۲ ید3 -------- صفحهٔ بعد -------- فصل اول- آماده‌سازی و توسعه معدن ۹۸/۳/۱ ۳ ۱-۱- آشنایی تسهیلات اصلی مورد نیاز معدنکاری روباز با مرکزیت این محل و با توجه به سایر عوامل موثرء در نزدیک‌ترین فاصله ۲-۱- انتخاب تجهیزات و مواد مصرفی تجهیزات مورد نیاز عملیات استخراجی بر اساس طرح استخراج انتخاب می‌شود. برای انتخاب تجهیزات باید ارزیابی کاملی از جزییات آن مانند کارایی» قیمت. قابلیت دسترسی, پشتیبانی محصول, قابلیت فروشندگان محلی و نظایر آن انجام گیرد. در پروژه‌های بزرگ قبل از انتخاب تجهیزات. بازدید از سایر پروژه‌های مشابه برای کسب تجربه سودمند در انتخاب تجهیزات. پشتیبانی اهمیت بسیار زیادی دارد که شامل ملزومات مربوط به ناوگان تعمیر نگهداری و مخارج سرمایه‌ای مربوط به آن مانند کارگاه‌ها و ابزارها است. در معادن دورافتاده لازم است درباره خدمات پس از فروش ارایه شده توسط عرضه‌کنندگان تجهیزات. به ویژه تحویل به موقع قطعات و مواد مصرفی به معدن, ارزیابی کاملی انجام گیرد. علاوه بر تجهیزات. مواردی مانند تأمین مواد ناریه» سوخت و روان‌سازها در اجرای پروژه‌های استخراجی اهمیت دارد. زیرساخت‌ها و تاسیسات زیربنایی مورد نیاز برای مرحله تجهیز و آماده‌سازی عملیات استخراجی به شرح زیر است. ۱-۳-۱- راه دذسترسی دسترسی مناسب یکی از مهم‌ترین زیرساخت‌هایی است که باید در مرحله آماده‌سازی در نظر گرفته شود. معمولا ساخت و9 نگهداری جاده‌های داسترسی از مناطق مسکونی تا محل ساختگاه معدن. وظیفه مسوولان محلی است. ۳-۳-۱ انرژی برق در فعالیت‌های معدنی مناطق دور از خطوط انتقال آنرژی معمولا از مولدهای دیزلی که عموما قدرتی بین ۱۵ تا ۲۰ هزار کیلوولت‌آمپر دارند. استفاده می‌شود. در این صورت باید در محلی دور از مناطق مسکونی مکان مناسبی برای تخلیه و ذخیره سوحت در نظر گرفته شود. -------- صفحهٔ بعد -------- 3 ۹.۸/۱ راهنمای مکان یابی و جانمایی تاسیسات و تجهیزات در معادن روباز در صورت اقتصادی بودن استفاده از شبکه برق سراسری, بهتر است تامین انرژی حتی با مشارکت در هزینه ساخت در صورت تامین برق از طریق شبکه سراسری برای مقابله با شرایط اضطراری, وجود مولدهای کمکی نیز ضروری ۳-۳-۱ ار تباطات در مرحله آماده‌سازی, برنامه‌ریزی برای استقرار سیستم‌های ارتباط تلفنی و رادیویی» اینترنت و سایر فناوری‌های نوین ارتباطی در معدن ضروری است. ۴-۲-۱ تسهیلات درمانی در مرحله آماده‌سازی, معمولا تسهیلات درمانی محدودی ساخته می‌شود. ولی ماهیت وقوع حوادث در معدن و کارخانه به گونه‌ای است که باید برای انتقال سریع آسیب‌دیدگان به مراکز درمانی تخصصی که فقط در شهرهای بزرگ وجود دارد. تعدادی آمبولانس اختصاصی در نظر گرفته شود. در مناطق معدنی دورافتاده باید محلی نیز برای فرود بالگرد آماده‌سازی شود تا در صورت بروز حادثه برای افراد. انتقال سریع آن‌ها به مراکز درمانی امکان‌پذیر باشد. منظور از تملک زمین کسب مجوز انتفاع از زمین برای اهداف پروژه است. در معادن روباز برای روباره‌برداری, نصب سنگ‌شکن‌ها 9 سایر اهداف مرتبط با معدن. اخذ مجوزهای استفاده از زمین ضروری است. علاوه بر این واحدهای ذخیره و توزیع آب نیز نیازمند فضای فیزیکی‌اند. برای کارخانه نیز مجموعه‌ای از مجوزهای انتفاع از زمین به ویژه در رابطه با دفع باطله‌های کارخانه مورد نیاز است. ۵-۱- آماده‌سازی ساختگاه محل استقرار تجهیزات و تاسیسات بر اساس طرح استخراج تعیین می‌شود. ۱-۵-۱ معدن در معادن سطحی باید برای جاده‌هاء باطله‌برداری. انباشتگاه‌های باطله 9 کانسنکگ کم عیار یا عملیات فروشویی توده‌ای. ساختگاه‌هایی در نظر گرفته شود. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل اول- آماده‌سازی و توسعه معدن ۹۸/۳/۱ برای توقف خودروهای جابه‌جایی کارکنان باید محوطه جداگانه‌ای به عنوان توقفگاه آماده‌سازی شود. علاوه بر آن. پیش‌بینی اقامتگاه و غذاخوری برای بازدیدکنندگان. شرکت‌های تعمیر و نگهداری و مدیران ضروری است. در معادن واقع در مناطق جنگلی, برای حفاظت از آتش‌سوزی و کاهش ریسک گسترش آتش به جنگل‌های اطراف در صورت بروز حریق در تاسیسات معدنی» ممکن است قطع درختان بخشی از جنگل پیرامون تسهیلات. اجتناب‌ناپذیر امروزه به مکان‌یابی تاسیسات سطحی معدن در دامنه تپه‌ها و دور از دید عموم. حتی در صورت افزایش طول جاده‌های دسترسی. توجه زیادی می‌شود. موقعیت کارخانه فرآوری باید در محل مناسبی نسبت به معدن و سد باطله تعیین شود. دفاتر اصلی و مرکز تامین برق نیز معمولاا در محوطه کارخانه در نظر گرفته می‌شود. برای واحدهای سنگ‌شکنی اولیه. اختلاط انباشت. برداشت. ساختمان اصلی کارخانه. انبارها و تسهیلات بارگیری, ۳-۵-۱- ساختگاه شهرک مسکونی در صورت تصمیم بر احداث یک شهرک مسکونی برای کارکنان معدن باید فضاها و تسهیلات خدماتی مناسب برای یک شهرک کوچک تامین شود. ساختگاه شهرک در صورت امکان در مکان مناسبی نزدیک معدن و کارخانه فرآوری مکان‌یابی می‌شود. -------- صفحهٔ بعد -------- ۲ ید3 -------- صفحهٔ بعد -------- مکار ثابی و خر فصل ۲ جانمایی کار گاه -------- صفحهٔ بعد -------- ۲ ید3 -------- صفحهٔ بعد -------- فقصل دوم- مکان‌یابی و جانمای ی کارگاه خردایش در معدن ۹۹/۳/۱ ۹ ۱-۲- آشنایی محل کارخانه باید با توجه به ملاحظات جغرافیایی, فنیء تجاری. حقوقی و سیاسی انتخاب شود. در این فرآیند ابتدا کم‌هزینه‌ترین محل شناسایی می‌شود و سپس محل‌های جایگزین با هزینه بالاتر که به دلایل مختلف فنی. تجاری یا ضوابط مکان‌یابی واحدهای فرآوری به تفصیل در نشریه شماره ۵۱۵ سازمان برنامه و بودجه کشور با عنوان "دستورالعمل مکان‌یابی واحدهای کانه‌آرایی و فرآوری" ارایه شده است که برای اطلاعات بیشتر به آن مراجعه شود. ۲-۲- طراحی و جانمایی کارگاه خردایش درون معدن" در طراحی کارگاه خردایش, توجه به حجم تولید و سازگاری آن با شرایط زیست‌محیطی الزامی است و باید به نکات زیر توجه شود: - برای خردایش درون معدن توصیه می‌شود از سنگ‌شکن‌های با ظرفیت بالا و مناسب استفاده شود. - مدیریت انرژی و طراحی یکپارچه از معدن تا کارخانه فرآوری باید در طراحی در نظر گرفته شود. - استفاده از سیستم‌های الکترونیکی برای کنترل میزان باردهی دهانه و گلوگاه سنگ‌شکن و به کارگیری سیستم‌های کنترل پیوسته دانه‌بندی در مسیر محصول خرد شده توصیه می‌شود. علاوه بر توزیع دانه‌بندی, اندازه گیری رطوبت و عیار سنگ معدن به صورت پیوسته امکان‌پذیر است. - برای مکان‌یابی بهینه سنگ‌شکن درون معدن باید به تاثیر مشخصات کانسنگ و شرایط آب و هوایی منطقه توجه - توصیه می‌شود برای کاهش هزینه مراحل خردایش و آسیا از فناوری‌های جدید. مانند آسیاهای نیمه‌خودشکن که باعث حذف مدارهای دوم و سوم می‌شود. استفاده شود. طراحی فرآیند. انتخاب تجهیزات و جانمایی سه مرحله اصلی طراحی کارگاه سنگ‌شکنی‌اند. دو مرحله اول بر اساس ظرفیت تولید و پارامترهای طراحی انجام می‌شود و جانمایی بر اساس اولویت‌هاء تجربه‌های مشابه و در نظر گرفتن ایمنی و نگهداری انجام می‌گیرد. ۳-۲- پارامترهای طراحی پارامترهای طراحی شامل موارد زیر است. |- 10 01] 0۳۹6۲ ٩176 7 -------- صفحهٔ بعد -------- 2 ۹۳۱ راهنمای مکان‌یابی و جانمایی تاسیسات و تجهیزات در معادن روباز ۱-۳-۲- ظرفیت تولید تعداد روزهای کاری در سال. ظرفیت اسمی سالانه, تعداد نوبت و ساعات کارء مراحل خردایش و بازدهی. معیارهای اصلی طراحی فرآآیند بر اساس ظرفیت تولید پروژه‌اند. ظرفیت کامیون‌های باربری عاملی مهم در تعیین محل, ظرفیت و ویژگی‌های سنگ‌شکن اولیه است. هماهنگی زمان بارگیری» حمل و تخلیه در ایستگاه سنگ‌شکنی موجب صرفه‌جویی در زمان و هزینه می‌شود. ۲-۳-۲- سرمایه‌گذاری سرمایه‌گذاری از سه بخش هزینه‌های مستقیم غیرمستقیم و پیش‌بینی نشده تشکیل می‌شود. سرمایه‌گذاری مستقیم علاوه بر هزینه‌های خرید و نصب سنگ شکن, شامل هزینه‌های مربوط به عملیات خاکی برای سرمایه‌گذاری غیرمستقیم ممکن است در مواردی ۴۰ تا ۶۰ درصد سرمایه‌گذاری مستقیم باشد و شامل سرمایه مورد نیاز برای ساختمان و تجهیزات آن. قطعات یدکی اولیه. مدیریت مهندسی و هزینه‌های استخدام و آموزش افراد می‌شود. هزینه‌های پیش‌بینی نشده نیز به عنوان درصدی از هزینه‌های مستقیم و غیرمستقیم در نظر گرفته می‌شود. ۳-۳-۲ مشخصات کانسنگ در انتخاب سنگ‌شکن و طراحی کارگاه باید ویژگی‌های کانسنگ در نظر گرفته شود. در مورد کانسنگ‌های خشک برای فرونشانی و جمع‌آوری گرد و غبارء ابزار و وسایل خاصی مورد نیاز است. کانسنگ مرطوب چسبنده با تنگ کردن مجاری شوت‌ها باعث کاهش ظرفیت جریان و ظرفیت ذخیره فعال سیلوها و مخازن می‌شود. برای رفع این مشکل شوت‌ها باید برای انجام تمیزکاری به راحتی قابل دسترس باشند و برای مخازن و سیلوها باید دهانه‌های تغذیه بزرگتر و استفاده از لرزاننده‌ها در نظر گرفته شود. با توجه به تغییر ویژگی‌های کانسنگ طی استخراج طراحی باید به گونه‌ای انجام شود که سیستم. انعطاف پذیری لازم را داشته باشد. ۴-۳-۲ ایمنی و محیط زیست در همه تسهیلات معدنکاری باید به مسایل ایمنی توجه شود. در کارگاه‌های سنگ شکنی, استفاده از حفاظ‌های ایمنی در اطراف همه تجهیزات متحرک الزامی است. در دو طرف نوار نقاله‌ها نیز باید نرده‌های حفاظتی نصب و یک راه دسترسی برای افراد در نظر گرفته شود. حفاظ‌های ایمنی باید به وسیله بخش نگهداری و ایمنی تحت کنترل باشد. آموزش مستمر ایمنی به افراد کارگاه الزامی است. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دوم- مکان‌یابی و جانمای ی کارگاه خردایش در معدن ۹۹/۳ )۱ انتشار گرد و غبار باید با قوانین و مقررات سازگار باشد و پیش‌بینی‌های لازم برای نصب تجهیزات کاهش, فرونشانی و جمع‌آوری گرد و غبار ضروری است. ریزش مواد از خوراک‌دهنده‌هاء شوت‌ها و نقاله‌ها باید به حداقل برسد. به این موضوع باید در مرحله طراحی توجه شود زیر پس از نصب تجهیزات. آمکان کاهش این ریزش‌ها مشکل‌تر و پرهزینه‌تر است. کارگاه‌های پاک و تمیز هزینه‌های عملیاتی پایین‌تری دارند. سنگ‌شکن‌هاء سرندها و هواکش‌های جمع‌کننده گرد و غبار سر و صدای زیادی ایجاد می‌کنند. نصب درست دستگاه‌ها و استفاده از عایق‌های صوتی در مکان‌های مناسب به کاهش آلودگی صوتی کمک می‌کند. ۵-۳-۲- موقعیت مکانی پروژه موقعیت جغرافیایی» شرایط توپوگرافی و ژئوتکنیکی, دورافتاده بودن معدن و شرایط آب و هوایی بر طراحی کارگاه خردایش تاثیر می‌گذارد. هزینه‌های ساخت معمولا در نقاط مرتفع‌ترء شرایط آب و هوایی سرد و ساختگاه‌های دورافتاده بیشتر است. در چنین محل‌هایی» برای کاهش هزینه می‌توان از سازه‌های پیش‌ساخته و مونتاژ تسهیلات پیش از حمل به محل نصب استفاده کرد. در این پروژه‌هاء تامین سریع قطعات یدکی مشکل است. در طراحی کارگاه خردایش باید فضای کافی برای آنبارء نوسازی و تعمیر تجهیزات در محل پیش‌بینی شود. حتی‌الامکان همه سازندگان تجهیزات باید به تأمین و انبار قطعات یدکی در نزدیکی عملیات معدنکاری ملزم شوند. برای استقرار و طراحی کارگاه خردایش. اطلاعات ژئوتکنیکی الزامی است. احداث یک کارگاه سنگ‌شکنی اولیه بر روی قاعده‌ای از سنگ سخت. هزینه بتن و فولاد را کاهش می‌دهد. ۶-۳-۲- طول عمر معدن و گسترش عمر معدن پارامتری کلیدی در طراحی کارگاه‌های خردایش است. اگر عمر معدن کوتاه (سه تا هشت سال) باشد. لازم است در مورد طراحی, جانمایی و ساختمان دقت بالایی شود. از آنجا که سازه و دیوارکشی کارگاه خردایش بالاترین پارامتر هزینه‌ای در کارگاه سنگ‌شکنی اولیه است. بهینه کردن هزینه‌های سازه و ساختمان برای متناسب‌سازی آن با عمر عملیات ضروری است. برای پروژه‌های کوتاه‌مدت. سازه فولادی بهترین گزینه است. زیرا تجهیزات را می‌توان جابه‌جا و دوباره استفاده کرد. در معادن با عمر طولانی, سازه‌های بتنی بزرگ با دیوارهای کاملا محصورکننده اقتصادی‌تر است. هدف مطالعات در عملیات کوتاه‌مدت. کاهش هزینه سرمایه‌ای و در عملیات بلندمدت. کاهش هزینه‌های عملیاتی و تاکید بر قابلیت نگهداری است. -------- صفحهٔ بعد -------- ۳ ۹۹/۳/۱ راهنمای مکان یابی و جانمایی تاسیسات و تجهیزات در معادن روباز ساده‌ترین و اقتصادی‌ترین راه افزایش تولید محصول, افزایش ظرفیت است. در کارگاه‌های خردایش طرح‌های گسترش را می‌توان در مراحل اولیه برنامه‌ریزی آماده کرد. هزینه‌ها در این مراحل پایین‌تر از زمانی است که تصمیم برای افزایش ظرفیت کارگاه به وسیله گسترش معدن تحمیل می‌شود. ۷-۳-۲ ملاحظات عملیاتی طراحان کارگاه‌های جدید باید به دنبال راه‌های ساده‌سازی کارگاه و اقتصادی بودن عملیات باشند. در بسیاری از در همه محیط‌های عملیاتی باید امکانات بهداشتی و آب آشامیدنی سالم در نظر گرفته شود و امکان کنترل همه بخش‌های اصلی تسهیلات خردایش از طریق مشاهده مستقیم یا به وسیله دوربین‌ها و نمایشگرها وجود داشته باشد. دسترسی آسان در سراسر کارگاه الزامی است. برای شستشوی محوطه‌های با دسترسی سخت. آب پرسرعت مورد نیاز است. گاه برای زدودن گرد و غبار از روی سازه‌ها و تجهیزات. کارگاه خردایش از بالا تا پایین شستشو می‌شود. نقاله‌ها باید به حد کافی از کف فاصله داشته باشند تا امکان دسترسی به زیر نوار برای جمع‌آوری مواد ریزشی فراهم باشد. سنگ‌شکن‌هاء شوت‌ها و نوارها در معرض فرسودگی شدید قرار دارند و قطعات و صفحات فرسوده غالبا سنگین‌اند. برای سهولت نصب. باید وزن قطعات تعویضی حمل شده توسط افراد» حداکثر حدود ۲۷ کیلوگرم باشد. برای تسهیل نگهداری, جرثقیل‌های سقفی مناسب باید پیش‌بینی شود. ۸-۳-۲ - ملزومات نگهداری کار گاه‌ها برای تحقق اهداف تولیدی خود. باید به گونه‌ای طراحی شوند که دسترسی به آن‌ها ساده و قابلیت نگهداری آن‌ها بالا باشد. حفظ نیازمندی‌های نگهداری با هزینه‌های پایین. دستیابی به قابلیت دسترسی عملیاتی بالاتر را ساده‌تر می‌کند. نگهداری پیشگیرانه زمان‌بندی شده در کارگاه‌های خردایش برای موارد زیر در نظر گرفته می‌شود: - قطعات فرسوده شده باردهی - روغن و روغن‌کاری - بازدیدهای دوره‌ای - صفحات مربوط به سرند - تنظیمات برقی و ابزاربندی‌ها -------- صفحهٔ بعد -------- فقصل دوم- مکان‌یابی و جانمای ی کارگاه خردایش در معدن ۹۹/۳/۱ ۱۳ سیستم‌های روغن‌کاری متمرکز باید به گونه‌ای طراحی شود که عملیات روغن‌کاری به طور منظم. خودکار و آسان انجام گیرد. در طراحی شوت‌های بالای نقاله‌ها باید راه‌های دسترسی ساده برای بازدید و دریجه‌هایی برای تردد افراد پیش‌بینی شود. تعویض و تعمیر نوار نیز نیازمند فضای کافی است. ایجاد امکان دسترسی و مشاهده سریع و آسان به صفحات سرند الزامی است. برای دریافت اطلاعات بیشتر به نشریه شماره ۶۹۶ سازمان برنامه و بودجه کشور با عنوان "راهنمای نگهداری تجهیزات در مدار سنکگد شکن ۱" مراجعه شود. ۹-۳-۲- شرایط آب و هوایی در کارگاه‌های واقع در مناطق سردسیر که عملیات در سراسر سال انجام می‌شود. تغییرات فصلی, رطوبت کانسنگ را تغییر می‌دهد. بنابراین کارگاه خردایش باید با تغییرات در مشخصات جریان مواد هماهنگ باشد. تجهیزات کارگاه خردایش نیز باید قابل تنظیم با شرایط آب و هوایی باشند. نوع حصارهای مورد نیاز برای کارگاه با توجه به شرایط آب و هوایی انتخاب می‌شود. در آب و هوای معتدل یا نواحی بیابانی بسیاری از سنگ‌شکن‌ها به صورت روباز و بدون حصار نصب می‌شوند. در شکل ۱-۲ تصویر یک کارگاه خردایش کاملا محصور در یک منطقه آب و هوایی سرد دیده می‌شود. ۳۲ اد 0 مک ی این ۴ نس *۳ ۱ ۴-۲- معیارهای طراحی فرآیند طراحی فرآیند شامل تشریح فرآیند و مشخصات کانسنگ. طراحی مکانیکی, طراحی برقی و ابزاربندی مورد نیاز است. نمودارهای جریانی, ابزار مناسبی برای بازنمایی فرآیند خردایش‌اند. نمونه‌هایی از این نمودارها در شکل‌های ۲-۲ و ۲- ۳ آرایه شده است. -------- صفحهٔ بعد -------- ۱ ۳/۱ راهنمای مکان یابی و جانمایی تاسیسات و تجهیزات در معادن روباز ۵-۲- جانمابی و طراحی کارگاه خردابش طرح جانمایی زمانی مناسب است که موجب متوازن شدن هزینه‌های سرمایه‌ای و هزینه‌های عملیاتی در طی عمر معدن شود. ساختمان‌هاء زیرساخت‌ها و تجهیزات اصلی, عناصر هزینه‌ای اصلی کارگاه خردایش‌اند. طرح جانمایی باید با معیارهای طراحی سازگار باشد و نمودار جریانی خردایش مواد را با تجهیزات انتخاب شده در اقتصادی‌ترین پیکربندی ممکن ارایه دهد. پایین نگه‌داشتن هزینه‌های ساختمانی و طراحی با هدف سهولت نگهداری و عملیات اهمیت زیادی دارد. مدارهای خردایش مواد معدنی در کارگاه‌های سنگ‌شکنی در طول زمان تغییر چندانی نداشته‌اند. حفظ سادگی هنوز بهترین روش برای طراحی یک کارگاه است. برای تعویض قطعات فرسوده باید تمهیدات لازم از قبیل پیش‌بینی دریچه‌های ورود افراد به شوت‌ها و وجود نور کافی در درون آن‌ها در نظر گرفته شود. بازدید از محل, مشاوره با افراد معدن, تهیه طرح اولیه و اصلاح طرح مقدماتی با سعی و خطا رویکرد مناسبی است که می‌توان از آن در یک طراحی خوب استفاده کرد. سیلوی محصول ‏ ۴ سنگ‌شکن اولیه / ۱ بار در گردش 1 شکل ۲-۲- مدار خردایش دو مرحله‌ای باز- بسته نگ‌شکن اولیه سیلوی محصول سنگ‌شکن اولیه سرند دو طبقه سرند دو طبقه ا 4 ۴ 03 مج ی ۹ لاتنتع سپ ۳ سوم ثانویه 0 : سنگ‌شکن‌های ۷ س سوم مخروطی محصون چهارم سوم ثانویه اولیه بسته شکل ۳-۲- مدار خردایش چهار مرحله‌ای -------- صفحهٔ بعد -------- یم ی و نگهداری -------- صفحهٔ بعد -------- ۲ ید3 -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سوم - نجهیزات تعمیر و نگهداری ۹/۳ ۷ ۱-۳- آشنایی افزایش ابعاد تجهیزات معدنکاری, موجب بالاتر رفتن هزینه در اثر توقف آن‌ها می‌شود. هزینه بالای خرید تجهیزات معدنکاری, همراه با هزینه نگهداری آن‌هاء توجه به برنامه‌ریزی تجهیزات نگهداری سازگار با عملیات اقتصادی بلندمدت را الزامی می‌سازد. در بسیاری از معادن بزرگ. نگهداری تجهیزات معدن, کارگاه‌هاء تسهیلات باربری و شهرک‌های مسکونی به وسیله کار گاه‌های مرکزی انجام می‌گیرد. در مواردی بخش معدن تعمیرگاه ویژه خود را دارد که گاه نگهداری سنگ‌شکن اولیه را نیز انجام می‌دهد. محل معدن. زیرساخت‌های اطراف و تجهیزات حمل و نقل بین معدن و مراکز تامین, بر ماهیت کارگاه تاثیر می‌گذارد. در معادن واقع در مناطق دورافتاده کارگاه باید محصور و مجهز بوده و قطعات و لوازم یدکی ضروری برای تداوم عملیات را داشته باشد. در صورت گرم بودن منطقه, ساختمان تعمیرگاه ممکن است بدون سقف ساخته شود. چنانچه مراکز خدمات پس از فروش تامین‌کنندگان در شهرهای نزدیک معدن باشد. بهتر است تعمیرات اساسی مانند تعمیر اساسی موتور و بازسازی لاستیک‌ها به این مراکز واگذار شود. تجهیزات نگهداری معمولا از یک ساختمان مستطیل شکل با تعدادی کارگاه در طول یکی از اضلاع ساختمان تشکیل می‌شود. این کارگاه‌ها معمولا مجهز به درب‌های کرکره‌ای‌اند که اغلب اوقات بازاند. تناسب ارتفاع ساختمان با تجهیزات بزرگ معدنکاری و تجهیز ساختمان با جرثقیل‌های سقفی با ظرفیت بلند کردن سنگین‌ترین موتور از دیگر الزامات تعمیرات برقی, ابزارآلات و تجهیزات شستشو در نظر گرفته شود. ۲-۳- مکان بابی در مکان‌یابی تجهیزات نگهداری در معدنکاری سطحی, پارامترهای متعددی اهمیت دارند که در ادامه به مهم‌ترین آن‌ها اشاره می‌شود. ۱-۲-۳ محدوده نهایی کاواک کارگاه نگهداری باید در خارج از مرزهای محدوده نهایی کاواک و با کمترین فاصله نسبت به آن مکان‌یابی شود. یک کارگاه بزرگ نگهداری نباید در قسمتی از کانسار که در آینده استخراج خواهد شد.ء مستقر شود. -------- صفحهٔ بعد -------- ۸ ۹۹/۳/۱ راهنمای مکان یابی و جانمایی تاسیسات و تجهیزات در معادن روباز ۲-۲-۳ نوسعه معدن کار گاه باید در محوطه‌ای مستقر شود که جاده دسترسی از معدن به کارگاه برای دوره زمانی طولانی, ثابت باقی بماند. در صورت امکان, کارگاه باید به گونه‌ای مکان‌یابی شود که جاده دسترسی معدن به سمت کارگاه. افقی یا سرازیر باشد. ۳-۲-۳ مرکز عملیات اساسی تجهیزات خدماتی اصلی باید در نزدیکی مرکز عملیات اساسی مانند سنگ‌شکن, کارخانه با انباشتگاه باطله مکان‌یابی شود. اگر در درون معدن یا در نزدیکی آن از یک سنگ‌شکن دایمی استفاده می‌شود. بهتر است مکان‌یابی کارگاه در نزدیکی سنگ‌شکن انجام گیرد. اگر باربری تا تجهیزات پرعیارسازی به وسیله کامیون انجام می‌گیرد. باید کارگاه در نزدیک یا درون مجموعه کارخانه. جانمایی شود. تمرکز تجهیزات انبار و کارگاه‌های پشتیبانی مانند کارگاه‌های جوشکاری, برق و ماشین‌کاری موجب صرفه‌جویی قابل توجهی در هزینه‌ها می‌شود. ۳-۲-۳ شرابط زمین محوطه انتخاب شده باید زهکشی طبیعی مناسب به سمت خارج از معدن داشته باشد. احدات یک ساختگاه بزرگ در یک محدوده سنگی مستلزم حفاری زیادی است 9 از سوی دیگر از احدات آن در محوطه‌های سست و باتلاقی نیرز باید ۵-۲-۳- شرایط آب و هوایی در آب و هوای سرد. تجهیزات کارگاه نباید بر روی دیواره‌ها و یا دامنه‌های بدون حفاظ مکان‌یابی شود. جاده‌های دسترسی نیز حتی‌المقدور نباید بر روی چنین دامنه‌هایی ساخته شوند. در شرایط آب و هوایی مرطوب. تجهیزات کار گاهی نباید در کف دره‌ها و بستر مسیرهای زهکشی مکان‌یابی شود. اگر در درون کاواک تسهیلات خدمات نگهداری پیشگیرانه" پیش‌بینی شده باشد.ء کارگاه اصلی را می‌توان در فاصله اصلی از کاواک خارج می‌شوند و نگهداری پیشگیرانه و تعمیرات سرپایی و عملیات سوخت‌گیری در کارگاه خدماتی درون |- ۳۳۵۷۵۱1۱۷6 6 -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سوم- تجهیزات تعمیر و نگهداری ۹/۳ ۹ ۳-۳- سیاست نگهداری سیاست نگهداری بر طراحی تجهیزات کارگاهی تاثیر می‌گذارد. از جمله عوامل موثر بر سیاست نگهداری در یک معدن می‌توان به نوع خدمات نگهداری پیشگیرانه. سطح مطلوب قابلیت دسترسی مکانیکی, ملاحظات بودجه‌ای, استفاده از فروشندگان تجهیزات برای انجام خدمات نگهداری و تصمیمات مبتنی بر عمر معدن آاشاره کرد. ۱-۳-۳ سیاست نگهداری بیشگیرانه پیش از طراحی تسهیلات باید نوع خدمات نگهداری پیشگیرانه مطلوب نهایی شود. اگر حلقه خدمات نگهداری پیشگیرانه در درون کاواک بسته می‌شود. لازم است جایگاه تعمیر کامل همراه با چال سرویس و امکان ورود خودرو به جایگاه وجود داشته باشد. تعداد جایگاه‌های نگهداری پیشگیرانه با اندازه ناوگان تجهیزات متحرک تعیین می‌شود. چنانچه نگهداری پیشگیرانه در معدن انجام می‌شود. تدارک جایگاه برای انجام خدمات نگهداری پیشگیرانه در کارگاه اصلی ضرورتی ندارد. در تلاش برای کاهش زمان سفرء مرکز خدمات درون کاواک باید چند جایگاه تعمیر سرپایی داشته باشد. تعداد مورد نیاز این جایگاه‌ها با توجه به اندازه ناوگان تعیین می‌شود. محل تعمیر هر یک از انواع تجهیزات باید پیش از طراحی تجهیزات تعیین شود. کار بیشتر در درون کاواک به معنی جایگاه تعمیر کمتر در کارگاه اصلی است. انجام عمده تعمیرات در کارگاه اصلی, تدارک فضای کافی برای این تعمیرات را ضروری می‌کند. بزرگی ناوگان نیز بر طراحی تجهیزات تاثیر می‌گذارد. در یک عملیات پیوسته. اقتصادی‌ترین بهره‌برداری از تسهیلات کارخانه مستلزم توزیع یکسان نیروهای نگهداری در سه نوبت کاری است که این موضوع معمولا رعایت نمی‌شود. در موقع برآورد فضای مورد نیازء باید اوج تراکم کاری در نوبت‌های کاری روز و استفاده نشدن از جایگاه‌های تعمیر در نوبت‌های کاری شب مورد توجه قرار گیرد. ۲-۳-۳- قابلیت دسترسی مکانیکی در تعیین بزرگی ناوگان تجهیزات باید قابلیت دسترسی مکانیکی آن‌ها برآورد شود. اندازه ناوگان تجهیزات. تعیین کننده ابعاد کار گاه است. معمولا تعمیر و نگهداری کلیه تجهیزات متحرک مانند کامیون‌هاء لودرهاء بولدوزرهاء تانکرهای آب.» گریدرهاء جرثقیل‌ها و وسایل خدماتی در تاسیسات نگهداری معدن انجام می‌شود. محاسبات قابلیت دسترسی برای همه انواع وسایل نقلیه ضروری است. -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۰ ۹۹/۳/۱ راهنمای مکان یابی و جانمایی تاسیسات و تجهیزات در معادن روباز ۳-۳-۳ ملاحظات بودجه‌ای هزینه و بازگشت سرمایه برای بهره‌بردار اهمیت دارد. این ملاحظه بر همه تصمیمات. شامل مطالعات امکان‌سنجی, زمان جایگزینی تجهیزات و زمان توقف عملیات در تجهیزات معدن تاثیر می‌گذارد. اندازه ناوگان و اندازه و نوع تجهیزات تحت تاثیر ملاحظات بودجه‌ای قرار دارد. اندازه و نوع تجهیزات انتخابی بر عرض درب یا ارتفاع جرتقیل کارگاه و در نتیجه تسهیلات و هزینه‌ها تاثیر می‌گذارد. بهتر است ابتدا تجهیزات مطلوب با حداکثر امکانات طراحی شود و بعد از باید حداکثر اطلاعات ممکن درباره هزینه‌های عملیاتی و قابلیت دسترسی تجهیزات جممع‌آوری شود. معادن در حال عملیات بهترین منابع این اطلاعات‌اند. ۴-۳-۳ خدمات بیرونی استفاده از متخصصان محلی برای ارایه خدمات نگهداری مختلف بر هزینه تجهیزات خدماتی تاثیر می‌گذارد. اگر معدن در یک ناحیه دورافتاده و دور از مراکز خدماتی تامین‌کنندگان تجهیزات واقع شده باشد. تصمیم‌گیری ساده‌تر است. وقتی دستیابی به خدمات در بیرون آسان باشد. تصمیم‌گیری مشکل‌تر خواهد شد. قابلیت دسترسی تضمین شده به وسیله یک تامین‌کننده ممکن است اندازه ناوگان را تغییر دهد و باعث کاهش اندازه کارگاه شود. واگذاری نگهداری قطعاتی از تجهیزات به بیرون از معدن نیز تعداد جایگاه‌های تعمیر را کاهش می‌دهد. حجم کار پیمانکار یا فروشنده بیرونی در نقاط دورافتاده, تابعی از قابلیت دسترسی کارکنان ماهر نگهداری است. انجام بخش بزرگی از کار نگهداری توسط فروشنده. علاوه بر ایجاد تفاوت در تجهیزات مورد نیازء بر کیفیت کنترل مدیریت نیز موثر است. ۵-۳-۳- عمر معدن عمر اقتصادی معدن نقش مهمی در طراحی تجهیزات نگهداری دارد. معمولا تسهیلات با عمر طولانی و برای انجام خدمات نگهداری درازمدت ساخته می‌شوند. در چنین تسهیلاتی, ساختمان‌ها برای کارهای سنگین‌تر ساخته شده و ضمن نصب تجهیزات خدماتی بیشتر و بهترء برای توسعه نیز فضای مناسب پیش‌بینی می‌شود. در معادنی که عمر آن‌ها کوتاه است. کاهش هزینه‌های ساختمانی و خرید تجهیزات حتی در صورت افزایش هزینه‌های عملیاتی. ترجیح داده می‌شود. تسهیلات نگهداری در این معادن, فقط خدمات تعمیراتی جزیی را آرایه می‌دهند و تعمیرات اساسی و بازسازی تجهیزات در خارج از معدن انجام می‌شود. در هر حال باید در مطالعات توجیه‌پذیری اقتصادی هر دو روش یکی تجهیز و آموزش نیروی ماهر نگهداری و دیگری استفاده از خدمات بیرونی» بررسی و تصمیم مناسب گرفته شود. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سوم- تجهیزات تعمیر و نگهداری ۹/۳ )۳ ۴-۳- تجهیزات معدن تعداد و نوع ماشین‌آلات مورد استفاده در معدن بر طراحی تسهیلات و انتخاب تجهیزات نگهداری تاثیر مستقیم دارد. اندازه ماشین‌آلات و بزرگی ناوگان حمل و نقل مهم‌ترین عامل موثر بر طراحی کارگاه است. با توسعه کافی طرح معدن» می‌توان بزرگی ناوگان را برآورد کرد. ابتدا تعداد ماشین‌آلات بارگیری که معمولا شاول است. بر اساس کل تناژ مواد استخراجی از معدن تعیین می‌شود. در بسیاری از معادن روباز متوسط تا بزرگ. شاول‌ها لودرهای معمولی, شاول‌های کابلی کوچک یا شاول‌های هیدرولیکی انتخاب می‌شوند. در معادن روباز زغال‌سنگ. معمولا از ترکیبی از دراگلاین‌هاء شاول‌ها و لودرهای معمولی استفاده می‌شود. در معادن ماسه‌های نفتی. زغال قهوه‌ای یا سایر مواد نرم. از دستگاه‌های بیل چرخشی, دراگلاین‌هاء شاول‌ها و لودرهای معمولی استفاده می‌شود. از دیگر تجهیزات مورد استفاده در معادن روباز می‌توان به بولدوزرهای ریپردار و اسکریپرها آشاره کرد. معمولا خدمات تعمیر و نگهداری تجهیزات معدنکاری نیمه‌متحرک بزرگ در جبهه‌کار یا نزدیک آن انجام می‌گیرد و در کارگاه مرکزی به فضای زیادی نیاز ندارند. برای این کار باید تجهیزات نگهداری به محل فعالیت وسیله‌ای که نیازمند تعمیر است. منتقل شود. با ایجاد تغییر در یک یا چند یدک‌کش. به راحتی می‌توان یک کارگاه سیار به وجود آورد. در یکی از یدک‌کش‌ها به عنوان انباره قطعات یدکی پرمصرف مانند چرخدنده‌هاء پیچ‌هاء میخ‌هاء نوارهاء. صافی‌هاء شلنگ هیدرولیکی و پمپ‌ها ذخیره می‌شود. یدک‌کش دیگر را می‌توان به محلی برای غذاخوری و استراحت افراد تبدیل کرد و کار را بدون اتلاف زمان متداول در کار نگهداری میدانی انجام داد. از یدک‌کش دیگر ممکن است به عنوان کارگاه جوشکاری و تامین برق استفاده شود. تعمیر دکل یا بازوی شاول یا دستگاه حفاری را می‌توان در کارگاه جوش انجام داد با یک چال سرویس مرکزی به تعمیرات اساسی شاول‌ها اختصاص یابد. پس از تعیین نیازهای تجهیزاتی بارگیری. روش باربری کانسنگ و باطله (کامیونی, ریلی» نوار نقاله. یا تلفیقی از آن‌ها) مورد توجه قرار می‌گیرد. متداول‌ترین شیوه باربری استفاده از کامیون‌هایی با ظرفیت ۳۵ تا ۳۰۰ تن است. کاربرد سنگ‌شکنی درون معدن و انتقال کانسنگ و باطله با نوار نقاله تعداد کامیون‌های مورد نیاز را کاهش می‌دهد. در برخی روش‌های سنگ‌شکنی سیار درون معدن. شاول بار خود را مستقیما در درون سنگ‌شکن تغذیه‌کننده سیستم نقاله. تخلیه می‌کند و در نتیجه کامیون به طور کامل حذف می‌شود. ابعاد کامیون‌ها معمولا بر اساس اندازه شاول یا لودر تعیین می‌شود. تعداد کامیون‌ها با توجه به عواملی مانند میزان تولیدء قابلیت دسترسی مکانیکی. طول مسافت‌های باربری» شیب جاده‌های باربری و مانند آن‌ها تعیین می‌شود. با به کار گیری کامیون‌های باربری بزرگتر با تعداد کمترء هزینه عملیاتی وننگهداری تا حد زیادی کاهش می‌یابد. خارج شدن -------- صفحهٔ بعد -------- ۳ ۹۳/۱ راهنمای مکان‌یابی و جانمایی تاسیسات و تجهیزات در معادن روباز یک کامیون باربری بزرگتر از سرویس, بیشتر از یک کامیون کوچکتر بر تولید اثر دارد. برای آرایه این سطح از خدمات تامین موارد زیر ضروری است: - مدیریت برای افزایش بهره‌وری افراد - بهبود آموزش نیروی کار - سیستم‌های کارآمد مدیریت نگهداری - برنامه‌های نگهداری پیشگیرانه با تاکید بر جلوگیری از خرابی - رویه‌های تعمیر اثربخش طراحی شده برای تشخیص درست خرابی‌ها - ابزار و مواد مصرفی آثربخش ۵-۳- طراحی و ویژگی‌های ساختمان در این بخش, طراحی تجهیزات با فرض نامطلوب بودن شرایط بررسی می‌شود. فرض بر طراحی یک کارگاه فرضی در معدنی واقع در یک ناحیه دورافتاده برای سیستم باربری شاول- کامیون است. معدن از نظر پشتیبانی‌های مورد نیاز تقریبا خودکفا است. قطعات در محل معدن بازسازی می‌شود. کارکنان محلی‌اند و مشارکت شرکت فروشنده تجهیزات. در پشتیبانی محصول در حداقل است. در اقلیم‌های مرطوب حاره‌ای نسبت به نواحی خشک. باید به زهکشی توجه بیشتری شود. روشنایی در ساختمان‌های مناطق سردسیر به دلیل نبود امکان استفاده از نورگیرها و ورقه‌های شفاف, باید بسیار بهتر باشد. در معادنی که در آن‌ها امکان بازسازی و تعمیرات اساسی تجهیزات توسط پیمانکاران بیرونی محلی وجود دارد. می‌توان تسهیلات مربوط به بازسازی را حذف کرد. اجزای این تجهیزات فرضی شامل ساختمان‌هاء کارگاه‌های نگهداری کامیون, کارگاه خدمات درون کاواک. کارگاه ماشین کاری, کارگاه جوشکاری, کارگاه برق, مرکز حمل و نقل, انبار مرکزی, تجهیزات غذاخوری, رختکن و دفتر آداری برای دستیابی به برنامه نگهداری کارآمد و کم‌هزینه. کاهش زمان رفت و آمد افراد و تجهیزات اهمیت زیادی دارد. در طراحی محل ساختمان‌ها و جانمایی کارگاه‌های درون آن‌ها باید از ایجاد گلوگاه جلوگیری شود. معمولا تلفیق همه خدمات نگهداری به جز خدمات نگهداری پیشگیرانه درون کاواک در یک ساختمان مزایایی دارد. در مناطق سردسیر برای صرفه‌جویی در آنرژی, این کار معمولا به صورت خودکار انجام می‌شود در این تلفیق معمولا زمان جابه‌جایی افراد افزایش می‌یابد. برای جلوگیری از اتلاف وقت و افزایش بهره‌وری, ساختمان‌ها باید به نحوی طراحی شوند که زمان از دست رفته برای جابه‌جایی به حداقل برسد. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سوم- تجهیزات تعمیر و نگهداری ۹۹/۳ ۳۳ ۱-۵-۳ ساختمان‌ها ساختمان‌های تعمیر و نگهداری معدن معمولا سازه فولادی دارند. در مناطق با شرایط آب و هوایی زمستانی سخت. کشسان نفوذناپذیر بر روی یک صفحه فولادی تشکیل و برای تسهیل دفع بارش‌های جوی به صورت شیروانی شیب‌دار در شرایط برف و بخ برای کاهش احتمال سقوط بخ معمولا سقف کار گاه‌های بزرگ با سطح ناهموار و دست‌انداز ساخته می‌شود. آب‌گذرهای تعبیه شده در درون دیوارهای کارگاه از یخ‌زدگی جلوگیری می‌کند. ایجاد یک لبه ‎۰,٩‏ تا ۱:۲ متری در پیرامون سقف با کمک به ذوب برف‌ها از انباشت یخ در اپشت حفاظ جلوگیری می‌کند. در ساختمان‌های کوتاه‌ترء از سقف‌های شیب‌دار با پیش‌آمدگی‌های بزرگ استفاده می‌شود تا افراد در مقابل سقوط برف و یخ محافظت شوند. درب‌ها نیرز برای حفاظت از یخ و برف باید دارای سپر شیب‌دار باشند. در اقلیم‌های گرم‌ترء پوشش اسکلت دیواره‌ها و سقف ساختمان‌ها از ورق‌های فلزی موجدار ساخته می‌شود. در مناطق به این کارگاه‌ها جلوگیری شود. گرمایش یکی از اقلام پرهزینه در نواحی سردسیر دورافتاده است. در این مناطق معمولا گاز طبیعی در دسترس نیست 9 بنابراین از منابع سوخت سیار استفاده می‌شود. گرمای کارگاه خدمات درون کاواک در صورت ضرورت. به وسیله گرم‌کن‌های تابشی تامین می‌شود. بخشی از گرمایش کارگاه خدمات درون کاواک به وسیله لوله‌های آب گرم از طریق کف قابل تامین است. گرمایش دفاتر و اتاق‌های غذاخوری و تعویض را می‌توان به سادگی با وسایل برقی تابشی یا آب گرم عبوری از کف ۲-۵-۳- تعمیرگاه کامیون کامیون می‌توان از همین آرایش استفاده کرد. در سال‌های اخبر طراحی جایگاه‌ها در بسیاری از کارگاه‌ها تغییر کرده است و در هر جایگاه دو کامیون در امتداد یکدیگر و روبروی هم توقف می‌کنند. دلایل اصلی این تغییر طراحی صرفه‌جویی در فضاء کاهش زمان جابه‌جایی مکانیک در کارگاه‌های بزرگ. صرفه‌جویی در گرما در نواحی سردسیر و کاهش گیر افتادن کامیون‌ها است. این نوع جایگاه‌ها برای ناوگان‌های بز رگتر مریت بیشتری دارند. -------- صفحهٔ بعد -------- ۳ ۹۳۱ راهنمای مکان‌یابی و جانمایی تاسیسات و تجهیزات در معادن روباز در روش‌های نگهداری پیشگیرانه. ایستگاه‌های کاری در طول یک خط خدمات‌دهی به صورت سری قرار می‌گیرند و در هر ایستگاه خدمات خاصی آارایه می‌شود. این نوع خدمات در کارگاه درون کاواک یا کارگاه مرکزی قابل انجام است. با کاهش عیار کانسنگ و افزایش فاصله باربری» ممکن است جایگزینی ناوگان اولیه با کامیون‌های بزرگتر ضرورت پیدا کند. بنابراین جایگاه‌های تعمیر باید بر اساس ابعاد کامیون‌های بزرگتری که ممکن است در آینده از آن‌ها استفاده شود طراحی و ساخته شوند. برای ایجاد امکان حرکت در اطراف کامیون. عرض جایگاه‌های تعمیر باید ۳,۷ تا ۴۶ متر بیشتر از عرض کامیون باشد. علاوه بر این» باید فضای لازم برای حرکت بالابرها یا جرثقیل‌های سیار نیز پیش‌بینی شود. باید امکان کار جرثقیل سقفی در بالای واحد در حال تعمیر فراهم شود و ستون‌ها نباید برای بلند کردن قطعات سنگین مانند موتور مزاحمت ایجاد کنند. وقتی از جایگاه‌های تعمیری استفاده می‌شود که کامیون‌ها روبروی یکدیگر توقف می‌کنند. برای دسترسی به بین کامیون‌ها راهرویی به عرض ۳/۷ تا ۶ متر پیش‌بینی می‌شود. این راهروی مرکزی امکان دسترسی بالابر و افراد پیاده را فراهم می‌کند. در این راهرو از محوطه جلو کامیون‌ها می‌توان برای ذخیره قطعات و نگهداری ابزار مکانیکی استفاده کرد. عرض درب ورودی تعمیرگاه باید ۱,۵ تا ۱۸ متر بیشتر از پهنای عریض‌ترین کامیون باشد. در شرایط آب و هوایی سرد. درب‌های چند تکه کاربرد بهتری دارند. این درب‌ها تا حدودی از خروج گرما جلوگیری می‌کنند و نگهداری آن‌ها کف همه کارگاه‌ها باید بتن مسلح به ضخامت ۲۰۰ میلی‌متر باشد. برای جلوگیری از لب‌پریدگی و ترک برداشتن کف. به پوشش سطحی بتن کف مواد افزودنی اضافه می‌شود. برای سهولت نظافت. سطح نهایی باید هموار و صاف باشد. کف زبر موجب جمع شدن روغن و گریس بر روی کف می‌شود. همه محوطه‌های رفت و آمد و ذخیره قطعات باید با اپوکسی مقاوم در مقابل سایش رنگ‌آمیزی شود. محوطه‌هایی که مستقیما زیر کامیون قرار می‌گیرند. نباید رنگ‌آمیزی شوند. در مرکز تعمیرگاه‌ها برای انتقال آب و سیال‌های نشت یافته باید یک مسیر زهکشی در نظر گرفته شود. برای جلوگیری از انباشت ریگ و رسوبات. آب‌گذر اصلی همه این زهکش‌ها باید بدون هر گونه زانویی مستقیما در زیر دریچه قرار داشته باشد. زهکشی کف به یک حوضجه ته‌نشینی رسوبات در خارج از ساختمان کارگاه هدایت می‌شود و در آنجا یک لودر معمولی ریگ و گل انباشته شده را تخلیه می‌کند. برای گرفتن روغن‌ها و حلال‌های موجود در سرریز حوضچه در مدخل ورودی کارگاه برای تمیز کردن لاستیک کامیون‌ها باید یک سطح شیب‌دار بتنی مسلح و با سطح سخت به در مجاورت ورودی کامیون به کارگاه باید پارکینگی برای توقف ماشین آلات معدن در نظر گرفته شود. پارکینگ باید -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سوم- تجهیزات تعمیر و نگهداری ۹/۳ ۳ برای افزایش بهره‌وری کارگاه قرقره‌های شلنگ حاوی خنک‌کننده موتورء روغن موتورء روغن هیدرولیک. گریس و هوا در جایگاه‌های تعمیرء امکان دسترسی به آب و ابزار جوشکاری از طریق خروجی‌های مناسب ضروری است. قرقره‌های شلنگ حاوی اکسیژن و استیلن که به یک سیستم مرکزی متصل‌اند. هزینه انتقال پرهزینه این گازها به وسیله سیلندر را برطرف می‌کنند. تعداد جایگاه‌های تعمیر مورد نیاز برای خدمات‌دهی به ناوگان کامیون‌هاء متناسب با اندازه ناوگان و قابلیت دسترسی کامیون‌ها است. رقم متوسط قابلیت دسترسی کامیون‌های باربری در سطح جهانی ۶۵ تا ۷۰ درصد است. برای نگهداری و تعمیر جرثقیل‌های سیار نیز باید فضا و جایگاه کافی در نظر گرفته شود. افزودن این نوع تجهیزات پشتیبانی ممکن است وسعت توقفگاه کامیون را دو برابر کند. ۳-۵-۳- کارگاه خدمات کاواکی کار گاه خدماتی کاواکی که در حاشیه کاواک ساخته می‌شود. با کاهش زمان رفت و آمد برای سوخت‌گیری, خدمات نگهداری پیشگیرانه و تعمیرات جزیی» بهره‌وری را افزایش می‌دهد. وجود این کارگاه موجب می‌شود که تجهیزات معدن فقط برای انجام تعمیرات اساسی از معدن خارج شوند. اندازه کارگاه کاواکی بستگی به تعداد تجهیزاتی دارد که به طور روزانه خدمات دریافت می‌کنند. همه تجهیزات چرخ لاستیکی باید به طور روزانه سوخت‌گیری کنند و بازرسی شوند. کل ناوگان باید برای بازرسی نگهداری پیشگیرانه دوره‌ای زمان‌بندی شود. قطعات و مواد مورد نیاز برای انجام خدمات نگهداری پیشگیرانه مانند صافی‌های روغن و هواء وسایل روشنایی و مواد مصرفی مانند روغن» سوخت و خنک‌کننده باید در کارگاه ذخیره شود. در کارگاه معمولا چهار وظیفه سوخت‌گیری و کنترل روغن روزانه بازدیدهای نگهداری پیشگیرانه هفتگی یا دو ماهانه. تعمیرات جزیی (با زمان تعمیر ۴ ساعت یا کمتر) و خدمات مربوط به تایر انجام می‌گیرد. برای جلوگیری از تداخل کاری, هر یک از وظایف خدمات سوخت‌گیری تا بازدید و تعویض روغن» کنترل‌های نگهداری پیشگیرانه. تعمیرات جزیی. خدمات مربوط به تایر در جایگاه‌های مجزا و مستقل از هم انجام می‌شود. جایگاه‌های کارگاه خدماتی باید به یک جرثقیل سقفی ۵ تنی مجهز شوند. جایگاه‌های خدمات سوخت و روغن باید با قرقره‌های شلنگ سوخت. روغن موتورء روغن هیدرولیک. خنک‌کننده. گریس,» آب و هوا تجهیز شوند. برای سرعت گرفتن خدمات و جلوگیری از آلودگی. حتی‌الامکان باید از سیستم‌های خودکار استفاده شود. -------- صفحهٔ بعد -------- ۳7 ۳/۹ راهنمای مکان یابی و جانمایی تاسیسات و تجهیزات در معادن روباز جایگاه خدمات نگهداری پیشگیرانه مورد استفاده برای بازدیدهای ۱۲۵ ۲۵۰ و ۱۰۰۰ ساعته نباید برای تعمیرات جزیی به کار گرفته شود. برای تعمیرات جزیی باید جایگاه‌های دیگری را در نظر گرفت و همه قطعات یدکی و مواد مورد کارگاه خدمات تایر باید بخشی از کارگاه خدمات کاواکی باشد. این کارگاه به یک جایگاه دو دهنه بزرگ که امکان تعویض لاستیک‌های کامیون را به وسیله یک بالابر بزرگ فراهم می‌کند. نیازمند است. گرمسیری و سردسیری متفاوت است. عرضص جایگاه‌های شستشو معمولا ۱۵ برابر عرص جایگاه‌های عادی است تا متصدی شستشو موقع استفاده از شلنک آب بتواند دور از تجهیزات بایستد. برای زردودن گل‌های خشک شده بر روی موتورء پمپ‌های هیدرولیکی, تانکرهاء. محوطه‌های آغشته به روغن و همین طور برای چربی‌زدایی پیش از رنگ‌کاری, از آب گرم پرفشار استفاده می‌شود. کف کارگاه باید به سمت آب‌گذر شیب داشته باشد. آب فرآیند شستشو باید از طریق یک مسیر سرپوشیده به یک حوضچه ته‌نشینی در بیرون منتقل شود. حوضچه باید یک چربی‌گیر داشته باشد و به صورت دوره‌ای به وسیله یک لودر معمولی, لایروبی و تمیز شود. ساختمان شستشو به صورت دو طرفه ساخته شده و درب خروجی آن برای کاهش زمان تردد. به سمت جلو کارگاه خدمات کاواکی باز می‌شود. سازه ساختمان مشابه بقیه کارگاه است و ارتفاع سقف آن باید بلندتر از ارتفاع یک کامیون با صندوقه بلند شده باشد. برای تمیر کردن بخش‌های بالایی کامیون‌ها در دو سمت جایگاه» مسیرهای باریک بالارو پیش‌بینی می‌شود. برای خشک کردن کامیون و آماده کردن آن برای کارء از هوای گرم تولید شده به وسیله واحدهای گرم کننده بزرگ استفاده می‌شود. ۶-۳- کارگاه‌ها و تجهیزات ۱-۶-۳ کارگاه ماشین کاری کار گاه ماشین‌کاری باید فقط کار نگهداری را انجام دهد و از ساخت قطعات متفرقه در این کارگاه خودداری شود. نگهداری به معنی برداشتن و تعویض قطعات فرسوده و نه ساختن آن‌ها است. می‌توان مکان‌هایی را به یک کارگاه ماشین‌کاری متوسط تخصیص داد ولی نباید همه فضای خالی کارگاه با تجهیزات گران‌قیمت غیرضروری پر شود. برای یک کارگاه ماشین‌کاری نگهداری معدن, تعدادی ماشین‌افزار پایه به شرح زیر مورد نیاز است: - یک ماشین تراش با دامنه نوسان ۶۱۰ میلی‌متر -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سوم- تجهیزات نعمبر و نکهداری ‎٩۸/۳/۱‏ ۳۷ - یک ماشین مته فشاری بزرگ - دو ماشین مته فشاری کوچک - یک آره طولی‌بر ۳۰۵ میلی‌متری - یک دستگاه سنگ سمباده بزرگ یک دستگاه سنکگ سمباده کوچک - یک ماشین فرز کوچک موجود بودن ذخیره قطعات یدکی کافی در انبارء نیاز به ماشین‌افزارهای کارگاهی گران قیمت را کاهش می‌دهد. این موضوع به ویژه درباره معادن دورافتاده اهمیت دارد. همه کارگاه‌های ماشین باید با در نظر گرفتن جریان مواد طوری طراحی شوند که قطعات غیرتمیز از یک طرف وارد و قطعات تمیز از انتهای دیگر خارج شوند. در محوطه پیاده‌سازی قطعات. باید یک تمیزکننده بخاری با آب گرم فشار بالا پیش‌بینی شود. برای امکان کار هم‌زمان بر روی چند پروژه باید فضای کافی تدارک دیده شود. ماشین‌های افزار نباید می‌شود. کارگاه‌های ماشین‌افزار و جوشکاری باید جدا از هم باشند. استفاده می‌شود. در بسیاری از موارد یک جرثقیل سقفی با بالابر اصلی ۱۵ تنی 9 بالابر فرعی ۵ تنی مورد نیاز است. کار گاه جوشکاری نیز مشابه کارگاه ماشین‌کاری باید به عنوان یک کارگاه نگهداری و تعمیر طراحی شود و تعیین اندازه و تجهیز آن نیز بر همین اساس انجام گیرد. کار گاه جوش باید ظرفیت پدیرش هم‌زمان یک بدنه کامیون و چند صندوقه شاول را داشته باشد. کار گاه معمولا از یک محوطه کاری بزرگ در یک آنتهاء محوطه‌های کاری کوچکتر در طول یک راهرو در انتهای دیگر و ماشین‌های کار بر روی فلزات در طول هر دو سمت مر کز در وسط کار گاه تشکیل می‌شود. این شیوه طراحی. دسترسی به همه ماشین‌های کار گاه را آسان می‌کند. تجهیزات کار گاه معمولا از اقلام زیر تشکیل می‌شود: - چهار دستگاه ماشین جوش ۶۰۰ آمپر - شش دستگاه ماشین جوش ۰ آمپر - یک دستگاه ماشین برش ۲ متر در ۱۲:۷ میلی‌متر -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۸ ۹۹۳ راهنمای مکان‌یابی و جانمابی تاسیسات و تجهیزات در معادن روباز - یک دستگاه سنگ سمباده بزرگ - یک نورد ۳۰۵ میلی‌متر با ظرفیت ۱۹ میلی‌متر در ۱:۲ متر - یک ماشین مته فشاری ۱۲۷ میلی‌متر منبع تامین نور کارگاه جوشکاری باید مشابه کارگاه ماشین‌کاری باشد. دیوارها باید در یک رنگ‌آمیزی روشن با مواد عایق صدا پوشانده شوند. جرثقیل بالای کارگاه جوش باید قابلیت بلند کردن یک جعبه کامیون باربری یا یک ۳-۶-۳- کارگاه برق کارگاه برق یک معدن روباز متوسط چندان بزرگ نیست. بیشتر مشکلات موتور یا ژنراتور از قبیل تعویض یاتاقان‌هاء جوشکاری» تراشکاری محورهاء تمیزکاری و بازدید. ماهیت مکانیکی دارند. بسیاری از قطعات موتور در کارگاه ماشین‌کاری تعمیر و سپس برای سوار کردن مجدد به کارگاه برق برگردانده می‌شود. به همین دلیل کارگاه برق ممکن است به عنوان بخشی از کارگاه ماشین‌کاری در محوطه از آن. مکان‌یابی شود. بخش تعمیر ابزار کارگاه برق ممکن است در یک اتاق مجزا که در آن میزهای کار برای آزمون و تعمیر قطعات الکترونیکی نصب شده است. جانمایی شود. تمیزی و قرار دادن ابزارهای گران‌قیمت آزمون در محفظه‌های حفاظت شده از الزامات این اتاق است. ۴-۶-۳ کارگاه بازسازی قطعات بازسازی قطعات ممکن است در کارگاه بازسازی معدن یا در خارج از معدن توسط فروشنده قطعات یا یک کارگاه محلی انجام شود. در صورت پایین بودن حجم کار معمولا ارسال قطعه به کارگاه‌های بیرون به صرفه‌تر است. در صورت بازسازی برخی از قطعات در درون معدن. باید میزهای کار و فضای کافی برای این کار تدارک دیده شود. تجهیزات پشتیبانی مورد نیاز برای بازسازی قطعات به نوع قطعاتی که باید بازسازی شوند. بستگی دارد. ۵-۶-۳ انبار مرکزی تجهیزات محل ذخیره یا انبار باید حتی‌الامکان در مجاورت کارگاه‌های تعمیر و نگهداری, جانمایی شود. فراهم کردن موجودی قطعات یدکی کافی برای حداقل خدمات کارگاه ضروری است و قطعات موجود باید دوره زمانی انتقال, تعمیر و طراحی انبار باید جابه‌جایی مواد را تسهیل کند. اقلام پرمصرف. بست‌ها. قطعات تعمیراتی تجهیزات متحرک. یاتاقان‌هاء واشرها و پیچ و مهره‌ها باید به سادگی در دسترس قرار گیرند. وجود راهروهای دسترسی برای حرکت بالابرها -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سوم- نجهیزات تعمیر و نگهداری ۹۹/۳ ۳۹ الزامی است و انبارهای ذخیره مواد فله‌ای نیز باید راهروهایی با عرض مناسب., حداقل ‎۰:٩‏ متر برای تردد وسایل دستی محوطه‌های دریافت باید فضای کافی و متناسب با بالابرهای تخلیه‌کننده کامیون را داشته باشند. وجود شیب پایین‌رو به سمت درون ساختمان تا عمق همارتفاع کفی کامیون. امکان تخلیه و بارگیری را در همه شرایط آب و هوایی فراهم می‌کند. ملزومات مربوط به ذخیره اقلام باید متناسب با اندازه و وزن آن‌ها باشد. برای اقلام بسیار کوچک کابینت‌های کشویی و برای سار اقلام با آندازه‌های مختلف قفسه‌های قابل تنظیم فولادی پیش‌بینی می‌شود. برای اجناس بسیار سنگین نیز باید سکوهایی با ضریب ایمنی مناسب فراهم شود. کابینت‌های مخصوص برای ابزار و اقلام خاص. کابینت‌های درب‌دار برای یاتاقان‌هاء واشرها و سایر اقلام حساس به گرد و غبار و آلودگی و کابینت‌های قغفل‌دار برای اقلام گران قیمت یا تحت کنترل, از دیگر ملزومات مورد نیاز انبارداری برای کابل‌ها و سایر کالاهایی که به دلیل شکل یا طول غیرمتعارف یا ایمنی در جابه‌جایی نیازمند توجه ویژه‌اند. باید جایگاه‌هاء قفسه‌ها و وسایل خاص تدارک دیده شود. اسیدهاء روغن‌هاء سیلندرهای گاز فشرده. مواد فله‌ای کیسه‌ای, فولاد و اجناس تعمیراتی و فرسوده را معمولا به دلایل ایمنی یا به دلیل فله‌ای بودن نمی‌توان در انبار به طور مناسب ذخیره کرد و لازم است در خارج از انبار پا در ساختمان‌های مناسب آنباشت شوند. گرم کردن چنین ساختمان‌هایی ضرورت ندارد ولی برای روغن‌ها و سایر مواد مایع که نسبت به دما حساس‌اند. گرما مطلوب است. در این گونه ساختمان‌ها نیز باید وسایل پشتیبانی لازم برای تخلیه و بار گیری مانند بالابر و جرثقیل تدارک دیده شود. علاوه بر تجهیزات ذخیره‌سازی, باید نظام طبقه‌بندی کالاها نیز مورد توجه قرار گیرد. برای این کار معمولا از یک سیستم کدگذاری که ضمن ساده و قابل آموزش بودن به انبارداران غیرحرفه‌ای جستجوی اجناس را تسهیل می‌کند. ۶-۶-۳- تجهیزات غذاخوری و محل رختکن طراحی اتاق‌های رختکن و سرویس‌های بهداشتی در نقاط مرکزی, زمان تلف شده در کارگاه را کاهش می‌دهد. جایگاه‌های شستشوی دایره‌ای شکل موجب صرفه‌جویی در فضای مورد استفاده می‌شود و تمیز کردن آن‌ها نیز ساده اندازه محوطه رختکن را حداکثر تعداد کارکنان در هر نوبت کاری تعیین می‌کند. هر ۱۰ تا ۱۵ نفر به یک سرویس بهداشتی نیاز دارند. اتاق‌های تعویض و غذاخوری معمولا در دو طرف سرویس‌های بهداشتی, با فاصله مناسب جانمایی -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۰ ۳/۹ راهنمای مکان یابی و جانمایی تاسیسات و تجهیزات در معادن روباز 3 در داخل کارگاه و هم در خارج آن کار می‌کنند. به دو کمد نیاز دارند. ۷-۶-۳ دفاتر اداری سرپرستان کارگاه نیازمند یک دفتر اختصاصی با کارمند دفتری هستند. فایل‌هاء تجهیزات اداری و نظایر آن باید فضایی راحت برای کار را فراهم کند. برخی از نکاتی که در طراحی دفاتر باید مورد توجه قرار گیرد عبارت‌اند از: - دفاتر در کانون کارگاه‌ها قرار گیرند. - دفتر سرپرست هر کارگاه در مجاورت کارگاه قرار گیرد و اندازه آن برای برگزاری جلسات کوچک مناسب باشد. - وجود یک ورودی از خارج کارگاه مطلوب است. - پیش‌بینی روشنایی خوب و پریزهای کافی ضروری است. -------- صفحهٔ بعد -------- جاد مهای فصل ۳ باطله معدن -------- صفحهٔ بعد -------- ۲ ید3 -------- صفحهٔ بعد -------- فصل چهارم- حاده‌های باربری و انباشتگاه‌های باطله معدن ۹۸/۳/۱ ۳۳ ۱-۴- جاده‌های باربری طراحی جاده‌های باربری باید ضمن هماهنگی با اهداف برنامه‌ریزی معدن. موجب کاهش هزینه‌های باربری شود. ساختمان این جاده‌ها باید به گونه‌ای باشد که از حرکت کارا و ایمن کامیون‌ها اطمینان حاصل شود. طول جاده باربری در انتخاب کامیون, عمر لاستیک. عملکرد کامیون و هزینه باربری تاثیر بسزایی دارد و ضمن مراعات شیب منطقی باید به حداقل برسد. در جاده‌های درون کاواک از دو نوع طراحی مارپیچی و زیگزاکی یا ترکیبی از این دو استفاده می‌شود. با توجه به مشکلات مربوط به طراحی و احداث پیکربندی زیگزاکی و تاثیر آن بر استهلاک و سرعت کامیون‌هاء طراحی مارپیچی ترجیح داده می‌شود. با توجه به اینکه مواد باقی‌مانده در زیر جاده در کاواک نهایی قابل بازیابی نیست. تلاش می‌شود جاده اصلی بر روی مواد باطله یا کم‌عیار جانمایی شود. در مناطق سردسیرء برای کاهش مشکلات مرتبط با یخ‌زدگی و لغزندگی سطح جاده, تلاش می‌شود مسیر جاده در دیواره‌های آفتاب‌گیر کاواک جانمایی شود. در چنین مواردی باید از طراحی شیب‌های بهینه جاده برای کامیون‌های متعارف تخلیه از عقب معمولا بین ۷ تا ۱۰ درصد است. این شیب در مسافت‌های کوتاه» ممکن است تا ۱۵ درصد نیز برسد. در برخی کشورهاء قوانین معدنکاری شیب کلی جاده‌ها در معادن زغال‌سنگ را به ۱۰ درصد محدود می‌کند. حداکثر شیب‌های سربالایی به وسیله نیروی کشش محرکه کامیون و توانایی آن برای جلوگیری از حرکت رو به عقب محدود می‌شود. توانایی کامیون در کنترل وسیله و مسافت توقف اضطراری تعیین‌کننده حداکثر شیب سرآازیری است. هر چند در این شیب‌ها به توانایی کامیون در جلوگیری از فرار محتمل نیز باید توجه شود. در شیب‌های سرازیر». سرعت کامیون‌های کوچک ممکن است بالاتر از کامیون‌های بزرگ باشد. به عنوان مثال در یک شیب ۱۰- درصد. حداکثر سرعت مجاز یک کامیون پر ۵۰ تنی به بیش از ۳۴ کیلومتر بر ساعت نیز می‌رسد. در حالی که این سرعت برای یک کامیون پر ۱۰۰ تنی نباید از ۲۴ کیلومتر بر ساعت تجاوز کند. طراحی جاده‌های باربری باید به گونه‌ای باشد که متصدی کامیون پیش از رسیدن به یک خطرء فاصله دید کافی را برای متوقف کردن کامیون داشته باشد. فاصله دید در لبه‌های قوس‌های قائم با سطح جاده و در قوس‌های افقی با دیواره‌های اطمینان کنار جاده. دیواره‌های سنگی پرشیب. درختان, ساختمان‌ها و نظایر آن محدود می‌شود. جاده‌های باربری برای تحمل وزن سنگین کامیون‌ها نیازمند یک زیرسازی پایدارند. در بسیاری از معادن لایه‌های طبیعی زمین, زیرسازی رضایت‌بخش را فراهم می‌کنند. روسازی جاده باید با مواد سطحی مانند سنگ شکسته یا شن. باطله‌های درشت یا خاک تثبیت شده پوشانده شود. مواد سطحی باید تحت شرایط عملیاتیء چسبندگی یا ضریب کشش -------- صفحهٔ بعد -------- ۳ ۹۹/۳۱ راهنمای مکان‌یابی و جانمایی تاسیسات و تجهیزات در معادن روباز عرض جاده باربری یک خطه و دو خطه باید به ترتیب ۲ و ۳:۵ برابر عرض کامیون باشد. برای زهکشی مناسب. جاده باید به سمت دو طرف. شیب عرضی داشته باشد. این شیب معمولا ۲ درصد است. برای جلوگیری از آسیب دیدن جاده. باید در طول دو طرف آن غنوهای زهکشی برای کنترل روان آب‌ها ایجاد شود. در قوس‌هاء جاده باید به سمت مرکز قوس شیب داشته باشد. وجود این شیب برای مقابله با نیروی گریز از مرکزء کاهش تنش بر روی لاستییک‌هاء سهولت حرکت فرمان کامیون و دیگر مولفه‌های حرکتی وسیله نقلیه ضروری است. برای مشخص کردن محدودیت‌های سرعت. محل‌های توقف. آگاهی دادن نسبت به قوس‌هاء تقاطع با آب‌گذرهاء کنترل رفت و آمد. مشخص کردن دسترسی‌های محدود و نشان دادن مسیرهای دسترسی ایمن باید از علایم ترافیکی استفاده شود. به عنوان یک مشخصه ایمنی باید در طول لبه‌های منتهی به پرتگاه جاده. دیواره‌های ایمنی پیش‌بینی شود. برای مهار وسایل خارج از کنترل, وجود مسیرهای انحرافی و یا دیواره‌های اطمینان میانی ضروری است. ۲-۴ انباشتگاه‌های باطله معدن خاکریزهای باطله. بخش بزرگی از محوطه معادن سطحی را اشغال می‌کنند. در برخی معادن ممکن است ارتفاع خاکریزها به چندین متر و حجم آن‌ها تا چند صد میلیون متر مکعب برسد. چنین سازه‌هایی به منابع سرمایه‌گذاری و انرژی چشم‌گیری نیاز دارند. این خاکریزها پس از احداث معمولا کاربرد عملی ندارند و از نظر اقتصادی و تاثیرات زیست‌محیطی, باید با دقت بررسی شوند. در اصطلاح معدنکاری معمولا به جای خاکریز باطله از واژه انباشتگاه یا محل انباشت" استفاده می‌شود. در گذشته به انتخاب ساختگاه انباشت باطله توجه کمتری می‌شد. تلاش این بود که ضمن کاهش فاصله حمل, باطله افق‌های بالای معدن در نقاط مرتفع و باطله‌های افق‌های پایین آن در نقاط کم‌ارتفاع انباشت شود. این رویه غالبا هزینه منجر شود. در حال حاضر با هدف کاهش تاثیرات زیست‌محیطی و با نگاه به بازسازی درازمدت. به مکان‌یابی انباشتگاه‌ها توجه بیشتری می‌شود. ۱-۳-۴ مکان‌یابی و طراحی محل انباشت باطله انباشتگاه باطله محوطه انباشت مواد کم‌عیار یا فاقد ماده مفید معدن است که از درون کاواک برای آشکار کردن کانسنگ یا دلایل غیرمستقیم دیگری مانند پایدارسازی دیواره کاواک برداشته شده است. [| - -------- صفحهٔ بعد -------- فصل چهارم- جاده‌های باربری و انیاشتگاه‌های باطله معدن ۹۹/۳ ۳ مهم‌ترین عوامل موثر بر مکان‌یابی انباشتگاه شامل محل و اندازه کاواک در طول زمان» توپوگرافی» حجم سنگ باطله برحسب زمان و منبع» مرزهای زمین تحت تملک. مسیرهای زهکشی موجود. الزامات بازسازی» شرایط سنگ قاعده و تجهیزات انتقال مواد است. هدف برنامه‌ریزی انباشتگاه» طراحی مجموعه‌ای از مراحل دفع باطله است به طوری که فواصل قائم و افقی بین منبع تولید و محوطه انباشت باطله کاهش یابد. با توجه به سهم بالای هزینه‌های انتقال در هزینه معدنکاری, طراحی مناسب انباشتگاه‌ها نقش بسیار مهم و اثرگذار بر کل مخارج عملیاتی دارد. ترتیب استخراج کاواک و زمان‌بندی تولید با هدف افزایش بازگشت سرمایه. پیش از طراحی انباشتگاه باطله تعیین می‌شود. بنابراین. محل و اندازه کاواک طی زمان و زمان‌بندی و منبع تولید باطله دو پارامتر بسیار مهم در طراحی محل انباشت‌اند. این پارامترها نقطه شروع انباشت. سرعت پر شدن انباشتگاه و حجم نهایی محوطه انباشت را تعیین می‌کنند. نقطه آغاز انباشت لازم نیست خارج از محدوده نهایی کاواک باشد. در برخی موارد. محل انباشت درون کاواکی ممکن است اقتصادی‌ترین و عملی‌ترین روش ایجاد جاده‌های دسترسی به محوطه دفع باطله یا مراحل بعدی کاواک باشد. همجنین در صورت داشتن صرفه اقتصادی, ممکن است یکی از گزینه‌ها انباشت باطله در فاصله نزدیک و حمل مجدد آن به محل دیگر در آینده باشد. انتخاب این گزینه بر طراحی فازهای بعدی مجاور انباشتگاه تاثیر می‌گذارد و موجب بالا رفتن نسبت باطله‌برداری این فازها می‌شود. بنابراین باید صرفه‌جویی ناشی از کاهش هزینه باربری اولیه. با هزینه باربری مجدد و ذخیره کانسنگ از ترتیب استخراج کاواک. میزان و منبع سنگ باطله را مشخص می‌کند. هدف از طراحی انباشتگاه باطله کاهش هزینه‌های حمل با انتقال باطله مناطق مرتفع به انباشتگاه‌های واقع در ارتفاعات بالاتر و انتقال باطله‌های مناطق پست به محل‌های واقع در ارتفاعات پایین‌تر است. هر چند ممکن است وضعیت توپوگرافی. محدوده زمین تحت تملک معدن. مسیرهای زهکشی, پایداری انباشتگاه» ملاحظات زیست‌محیطی و محدودیت‌های دیگر رسیدن به این هدف را مشکل یا غیرممکن کند. توپوگرافی» محوطه‌های در دسترس را محدود و نوع و شکل انباشت باطله را مشخص می‌کند. پیکربندی‌های متداول انباشت باطله, پر کردن دره‌ها (به طور کامل یا بخشی) انباشت در شکاف دامنه بلندی‌هاء انباشت بادبزنی و تراسی و تلفیقی از این‌ها است. اگر ترتیب استخراج کاواک اجازه دهد و از نظر هزینه‌های باربری و بازسازی توجیه داشته باشد. تخلیه باطله در محوطه‌های استخراج شده قبلی ممکن است در مقایسه با گسترش انباشتگاه به مناطق بکر اولویت داشته باشد. محوطه‌های انباشت باطله ممکن است به وسیله مسیرهای زهکشی و محدوده‌های زمین تحت تملک نیز محدود شود. در هر دو حالت. باید یک مقایسه اقتصادی بین هزینه رفع محدودیت‌ها یعنی انحراف زهکشی یا خرید زمین و صرفه‌جویی بالقوه انجام شود. -------- صفحهٔ بعد -------- ۳ ۳/۱ راهنمای مکان یابی و جانمایی تاسیسات و تجهیزات در معادن روباز پیش از شروع طراحی انباشتگاه, باید دو شاخص ضریب تورم و زاویه قرار" مواد تعیین شود. این عوامل در تعیین حجم مورد نیاز و شیب پایداری انباشتگاه نقش اساسی دارند. مواد برجا پس از استخراج, بسته به نوع ماده و فراوانی ترک‌ها ۱۰ تا ۶۰ درصد متورم می‌شوند. ضریب تورم در عملیات سنگ سخت معمولا بین ۳۰ تا ۴۵ درصد است. برای تعیین اندازه جام تجهیزات بارگیری و اندازه صندوقه کامیون‌ها و تعیین حجم فضای مورد نیاز برای آنباشت باطله از تورم و تراکم نابرجا استفاده می‌شود. مواد نابرجا پس از تخلیه در انباشتگاه تا حد ممکن کوبیده می‌شود. میزان کوبیدگی به نوع. توزیع دانه‌بندی, میزان رطوبت موادء روش دفع و ارتفاع باطله در محل انباشت بستگی دارد. به طور معمول, این مواد در اثر کوبیدن ۵ تا ۱۵ درصد فشرده می‌شوند. زاویه قرار سنگ خشک استخراج شده در معدن معمولا بین ۳۴ تا ۲۷ درجه است. هر چه ارتفاع انباشت کمتر سرعت پیش‌روی بیشتر و قطعات سنگ نامنظم‌تر باشد. زاویه قرار بزرگتر می‌شود. برای اهداف طراحی زاویه شیب معمولا ۵ به ۱ (۳۴ درجه) در نظر گرفته می‌شود. نوارنقاله دو روش متداول مورد استفاده برای باربری است. در بسیاری از موارد به دلیل انعطاف پذیری و هزینه سرمایه‌ای پایین‌تره از باربری کامیونی استفاده می‌شود. در موارد خاص استفاده از نوار نقاله‌ها برای حمل در تناژهای بالا و مسافت‌های افقی یا قائم طولانی, به دلیل هزینه‌های عملیاتی پایین‌ترء اقتصادی‌تر است. با توسعه سنگ‌شکن‌های سیار درون کاواکی, تناژز حمل شده به وسیله سیستم‌های نوار نقاله به طور چشم‌گیری در حال افزایش است. ملاحظات پایداری با پایین آوردن ارتفاع نهایی یا کاهش شیب بر طراحی انباشتگاه‌ها تاثیر می‌گذارد. شیب را می‌توان با آنباشت در دامنه‌ها یا شیب‌بندی به کمک بولدوزر کاهش داد. گاه برای اهداف بازسازی, تلفیقی از دو روش ضروری فازهای میانی انباشتگاه با پیکربندی برنامه‌ریزی شده نهایی تفاوت زیادی دارد. در مراحل اولیه. باطله در ارتفاعات پایداری و پیش‌بینی عرض کافی برای جاده دسترسی به محوطه‌های انباشت. یک پله ایمنی با عرض کافی در نظر گرفته می‌شود. شرایط توپوگرافی و آب و هوایی در عملیات معدنکاری متفاوت است. این اختلاف شرایط تغییر در فنون مورد استفاده برای شروع و حفظ ایمن انباشتگاه را الزامی می‌کند. برای پیش‌بینی پایداری فازهای میانی و نهایی انباشتگاه» 6 0۲ ع۵[6 ۸ -| -------- صفحهٔ بعد -------- فصل چهارم- جاده‌های باربری و انبانستگاه‌های باطله معدن ۹۹/۳ ۳۷ در طراحی فازهای میانی و نهایی انباشتگاه‌هاء به طور خاص بر زهکشی تاکید می‌شود. انباشتگاه‌های ایجاد شده به وسیله کامیون‌ها سطح نسبتا نفوذناپذیری دارند و اگر در طراحی و ساخت آن‌ها دقت کافی به کار نرود. بارندگی و آب شدن برف‌ها موجب ایجاد گودال پر از آب بر روی انباشتگاه یا سرازیر شدن آب بر روی رخساره دیوار خواهد شد. برای دور کردن آب اضافی از لبه‌های خاکریز و کاهش احتمال پرت شدن کامیون‌هاء سطح انباشتگاه‌ها باید ۱ تا ۲ درصد شیب معکوس (سربالا به سمت تاج) داشته باشد. در طراحی انباشتگاه‌هایی که پیشروی انباشت باطله بر روی مسیرهای زهکشی انجام می‌گیرد. باید ملاحظات ویژه‌ای می‌دهند و مواد ریزدانه بخش‌های بالاییء به ویژه در صورت وجود آمد و شد سنگین کامیون‌هاء سطحی تقریبا نفوذناپذیر به وجود می‌آورند. در چنین انباشتگاه‌هایی اگر مواد درشت کف در اثر هوازدگی خاصیت نفوذ‌پذدیری خود را از دست ندهند. یک زهکشی آزاد طبیعی ایجاد می‌شود و احتمال اشباع شدن کاهش می‌یابد. این روند برای مسیرهای زهکشی کوچک اثربخش است و این اثربخشی با شدت نفوذپذیری مواد درشت کف رابطه مستقیم دارد. برای مسیرهای زهکشی با جریان زیاد و دایمی باید از روش‌هایی مانند ایجاد تونل‌های انحراف استفاده شود. وقوع شکست در انباشتگاه را می‌توان با رویه‌هایی اصلاح کرد. این رویه‌ها از روش ساده‌ای مانند تجدید مسیر زهکشی سطح یا کند کردن سرعت پیشروی تا روش‌های پرهزینه‌تری مانند اصلاح طراحی انباشتگاه را شامل می‌شود. یکی از روش‌های متداول پایدارسازی شکست انباشتگاه‌ها و ایجاد امکان ادامه استفاده از آن» تخلیه عمده مواد در پاشنه شکست در آغاز استفاده از یک انباشتگاه در شکاف‌ها و بر روی مسیرهای نسبتا پرشیب یک ناحیه بکرء وقوع ترک‌های کوچک محتمل است. در چنین مواردی بهتر است پیشروی به آهستگی انجام و از تخلیه همه باطله‌ها در یک نقطه از پیشانی برای افزایش پایداری انباشتگاه می‌توان با احداث پله‌های کوتاه در دامنه تپه, کف انباشتگاه را به دیواره محکم کرد. ممکن است پاکسازی پوشش گیاهی نیز ضروری باشد. در صورت بالا بودن ریسک می‌توان خاک و سایر مواد سست را نیز پاکسازی کرد. دیگر مولفه موثر بر طراحی انباشتگاه ملاحظات عملیاتی است. اگر انباشتگاه در دامنه یک تیه یا امتداد یک تراز در حال توسعه واقع و یک بولدوزر چرخ زنجیری به آن تخصیص یافته باشد. می‌توان با استفاده از بولدوزر یک جاده پیشگام برای پیشروی در محل انباشت ایجاد کرد. از این جاده که در ارتفاعی پایین‌تر از تاج انباشتگاه احداث می‌شود. می‌توان برای جمع‌آوری زهکشی, ابزار کنترل افق, افزایش عرض محل انباشتگاه توقفگاه وسایل نقلیه کوچک و محل نصب تجهیزات روشنایی استفاده کرد. -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۸ ۹*۳۱ راهنمای مکان یابی و جانمایی تاسیسات و تجهیزات در معادن روباز راه دسترسی به محل‌های انباشت باید دید خوب نست به محوطه پیرامون پیشانی انباشتگاه را تامین کند. معمولا کاری. محوطه سوخت گیری. ایستگاه توزرین کامیون 9 روشنایی انباشتگاه استفاده می‌شود. قاعده سرانگشتی برای عرضص این جاده‌هاء حدود پنج برابر عرص کامیون‌هایی است که از جاده عبور می‌کنند. در این قاعده عرص غنوهاء دیواره‌های ایمنی و فضای کار مورد نیاز تجهیزات نگهداری جاده نیز در نظر گرفته شده است. لازم است. عرض انباشتگاه در راس پیشانی باید برای دور زدن کامیون‌ها کافی باشد. این عرض برای کامیون‌های بزرگ ۰ تا ۹۰ متر است. طول جبهه‌کار فعال تخلیه به تعداد کامیون‌های ناوگان باربری بستگی دارد. معمولا برای هر دستگاه بار کننده مواد ارسالی به انباشتگاه» ۳۰ متر عرض در نظر گرفته می‌شود. در سراسر تاج انباشتگاه باید دیواره‌های ایمنی بلند وجود داشته و ارتفاع این دیواره در راس پیشانی که محل تخلیه کامیون‌ها است. معادل شعاع لاستیک کامیون در نقطه آنباشت باطله. بولدوزر چرخ زنجیری به دلایل زیر نسبت به بولدوزر چرخ لاستیکی ترجیح دارد: - کشش قوی‌تر و امکان هل دادن مواد بیشتر در زمین‌های مرطوب یا یخ‌زده - ایمنی در هل دادن مواد به فاصله‌های دورتر با توجه به سطح اتکای بالای شنی‌ها در بسیاری از موارد بد ویژزه در شرایط آب و9 هوایی مرطوب. استحکام مواد انباشت شده مشابه مواد برجا نیست. با آمد و شد زیاد ممکن است مقاومت غلتشی جاده به حد تحمل‌ناپذیری برسد. برای رفع این مشکل و نگهداری جاده‌های ممکن است بین پیکربندی‌های میانی و نهایی انباشتگاه تفاوت عملیاتی زیادی وجود داشته باشد. به عنوان مثال با می‌توان در سال‌های آغازین انباشت باطله استفاده کرد. زیرا دسترسی بعدی به این نقاط ممکن است غیرممکن یا برای حفظ ظرفیت تولید. در زمان کمبود کامیون از نقاط انباشت نزدیک‌تر استفاده شود و در زمان دسترسی به تعداد کامیون زیاد. انباشت در نقاط دورتر انجام گیرد. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل جچهارم- جاده‌های باربری و انباشتگاه‌های باطله معدن ۹۸/۳/۱ ۳۹ در صورت امکان مسیر باربری باید حتی‌الامکان مسطح و در مراحل بعد به ترتیب سرازیر و سربالا باشد. اگر هزینه باربری به وسیله یک کامیون ۱۷۰ تنی در واحد مسافت در سطح افقی ۱:۰ فرض شود هزینه معادل برای مسیر سرازیری با شیب ۸- درصد و مسیر سربالا با شیب ۸ درصد به ترتیب تقریبا ۱:۴۶ و ۲:۳۸ خواهد بود. روش اقتصادی این است که انباشتگاه باطله از نقطه شروع به صورت افقی طراحی شود و پس از پیشروی انباشت باطله تا یک مسافت افقی مشخص به عنوان مثال ۴۵۰ مترء ارتفاع باطله به اندازه معین مثلا ۱۵ متر افزایش یابد و یک افق انباشت جدید ایجاد شود (شکل ۱-۳). افق دوم وقتی شروع می‌شود که مسافت باربری افقی درافق اول / 1 1 ( آنباشت به ۴۵۰ مر رسیده باشد. / ,۰ مه سطح توپوگرافی اولیه ۰ ۳ نکته: هزینه‌های باربری تا نقاط ۱ و ۲ یکسا پل ۹ نسمتت... ات شکل ۱-۴- ایجاد یک افق جدید برای تخلیه باطله ۲-۲-۴- طبقه‌بندی انباشتگاه‌های باطله انباشتگاه‌های باطله به دو گروه آب‌دار و بدون آب یا خشک تقسیم می‌شوند. اگر انباشتگاه در مسیر زهکشی طبیعی واقع شود و امکان انباشتگی مستمر یا متناوب آب یا باطله مرطوب در پشت سازه وجود داشته باشد. انباشتگاه به عنوان اگر انباشت آب در پشت سازه امکان‌پذیر نباشد. انباشتگاه خشک یا بدون آب است. احداث تجهیزات انباشت باطله آب‌دار باید با در نظر گرفتن میزان بارندگی آینده. کنترل رسوب‌گذاری و طراحی سازه‌های سرریز انجام شود. طراحی این سازه‌ها نسبت به سازه‌های مرتبط با انباشت باطله خشک پیجیده‌تر است. انباشتگاه‌های باطله را علاوه بر حالت‌های آب‌دار و خشک و مواد بادوام در مقابل مواد کم‌دوام. می‌توان بر اساس الف - طبقه‌بندی بر اساس پیکربندی انباشتگاه‌ها بسته به توپوگرافی طبیعی ممکن است بر روی زمین‌های نسبتا افقیء درون دره‌هاء دامنه ارتفاعات یا در طول خطالراس ستیغ‌ها قرار گیرند (شکل‌های ۲-۴ تا ۸-۴). ب- طبقه‌بندی بر اساس تر کیب باطله -------- صفحهٔ بعد -------- 5۰ ۳/۱ راهنمای مکان یابی و جانمایی تاسیسات و تجهیزات در معادن روباز باطله‌های معدنی را از نظر تاثیرگذاری بالقوه بر محیط زیست و زندگی موجودات زنده می‌توان به چهار گروه زیر طبقه‌بندی کرد: - بی‌خطر یا خطرناک: این تقسیم‌بندی بر این اساس انجام می‌گیرد که باطله‌ها تهدید خطرناکی برای سلامت بشر - خنثی- واکنش‌پذیر: مواد خنتی تحت شرایط متعارف محیطی هیچ کنش‌پذیری شیمیایی از خود نشان - ناپایدار و مستعد گرد و غبار: این دسته نوعا برای باطله‌های کارخانه کاربرد دارد. گرد و غبار ناشی از این باطله‌ها دید را محدود و گاه سلامتی افراد در حال کار در محوطه را به خطر می‌اندازد. - مستعد نشت سیال: وازه استعداد نشت بر وجود درجه‌ای از نفوذیذیری در مواد باطله دلالت دارد و به ی اب سس ۰ میس شکل ۲-۴- انباشتگاه پشته‌ای! ایجاد شده در لایه‌های متوالی شکل ۳-۴- انباشتگاه پشته‌ای ایجاد شده در یک ارتفاع منفرد |- 40 -------- صفحهٔ بعد -------- فصل چهارم- حاده‌های باربری و انباشتگاه‌های باطله معدن ۹۸/۳/۱ )5 و ها »۸ ۴ گر اس .۰ ۱ اس . [/ ۹ ۰ : 0 مم 7 ۱ , ای وش ۰ ی ۱ ۰ تس ۳ .۰ ِ یس ۰ 4۰ مس ۰ اس ۰ هه با شکل ۴-۴- پر کردن دره شکل ۵-۴- پر کردن دماغه دره! - انباشتگاه واقع در پایین‌تر از سطح ایستابی یا در ناحیه‌ای با میزان بارندگی سالانه زیادء نسبت به انباشتگاه واقع در - ی ۰ شکل ۶-۴- پر کردن عرضی دره شکل ۷-۴- پر کردن دامنه ار تفاعات (انباشت گوه‌ای ") [[[1 ۲100-01-101[10۷ -۱ ال ۷۷۵066 -2 -------- صفحهٔ بعد -------- 2۲ ۳/۱ راهنمای مکان یابی و جانمایی تاسیسات و تجهیزات در معادن روباز - حساسیت زیست‌محیطی انباشتگاه واقع در نزدیک مناطق مسکونی و تجهیزات صنعتی, بالاتر از انباشتگاه واقع در نواحی دور افتاده است. ۳-۲-۴ ارزبابی ساختگاه مراحل انتخاب ساختگاه بهینه برای انباشت باطله به شرح زیر است: الف- تعیین مکان‌های مستعد احداث انباشتگاه در محوطه‌های خارج از فصل مشترک محدوده نهایی کاواک با سطح رمین ب- رتبه‌بندی ساختگاه‌های انتخاب شده بر اساس ظرفیت و هزینه باربری واحد پ- ارزیابی آب‌شناسی و ژئوتکنیکی مکان‌های انتخابی دارای ظرفیت قابل قبول و هزینه حداقل ت- برآورد هزینه‌های بازسازی گزینه‌های مختلف مکان در صورت استفاده از روش‌های مختلف انباشت باطله معمولا ساختگاه بهینه در دو مرحله آلف و ب شناسایی می‌شود. اگر چند گزینه از نظر کل هزینه باربری رقابت نزدیکی با هم داشته باشند. در کنار هزینه باربری» حساسیت زیست‌محیطی و هزینه کاستن از تاثیرات زیست‌محیطی و بازسازی نیز بررسی می‌شود. |- ۲1۵26 [٩ -------- صفحهٔ بعد -------- فصل جچهارم- حاده‌های باربری و انباشتگاه‌های باطله معدن ۹۸/۳/۱ 2۳ طراحی درست انباشتگاه نیازمند آگاهی درباره الگوهای زهکشی موجود در منطقه است. انباشتگاه باطله ممکن است با ممانعت از جریان آبخوان‌های بالادست یا محدود کردن جریان چشمه‌ها و تراوش‌های طبیعی با این الگوها تداخل پیدا کند. با بررسی ژئوتکنیکی, اطلاعات زمین‌شناختی و خواص مهندسی مواد سازنده پی و مواد پرشونده به دست می‌آید. در این بررسی باید همه عوامل موثر بر پایداری از قبیل مشخصات معنی‌دار توپوگرافی» افق‌ها و عمق خاک. انواع سنگ. عمق هوازدگی, ساختار سنگ. محصولات هوازدگی, انباشت مواد آلی و عمق آب زیرزمینی شناسایی شود. در ارزیابی پایداری انباشتگاه. انواع خرابی‌ها شامل ریزش »۰ روان‌شوندگی و خرابی پی باید بررسی شود. ۴-۲-۴ ساخت انباشتگاه رعایت موارد زیر به شناسایی ملاحظات اصلی در احداث و عملیات انباشتگاه‌ها کمک می‌کند: - انباشتگاه‌های جدیدی که بر روی دامنه‌های پرشیب ارتفاعات ایجاد می‌شوند. غالبا در معرض نشست بیش از به حداقل رساند. - پر کردن دامنه ارتفاعات با احداث یک جاده پیشاهنگ در طول ترازی پایین‌تر از ارتفاع تاج آغاز می‌شود. این جاده مرجعی برای حفظ ارتفاع مناسب سطح انباشتگاه است. از این جاده می‌توان به عنوان سکویی برای تجهیزات روشنایی و انحراف زهکشی استفاده کرد. - سطح انباشتگاه باید شیب سربالایی یک تا ۲ درصد به سمت دیواره ایمنی داشته باشد. این شیب. زهکشی کافی و ایمنی بیشتر را برای جلوگیری از برگشت کامیون‌ها به سمت دیواره ایمنی فراهم می‌کند. حفظ این شیب نیازمند تسطیح مستمر محل انباشت برای جبران نشست باطله است. میزان این نشست در هر روز ممکن است به بیش از ۳۰ سانتی‌متر برسد. - عرض سطح انباشتگاه باید با شعاع گردش کامیون‌ها سازگار باشد. - اگر قرار باشد که انباشتگاه با شیبی کمتر از زاویه قرار مواد بازسازی شود. برای محدود کردن ساعات کاری بولدوزر برای رسیدن به شیب نهایی, لازم است در طول عملیات به پله‌بندی انباشتگاه توجه شود. - ارتفاع دیواره ایمنی باید در حد شعاع لاستیک کامیون حفظ شود. - تجهیزات روشنایی باید در ارتفاع بلند نصب شوند تا در شب از کور شدن دید رانندگان در حین دور شدن از دیواره ایمنی با حرکت معکوس جلوگیری شود. | - 8 2-1 3- ۲0۵۳۵1۱۵۱ 6 -------- صفحهٔ بعد -------- > ۳/۱ راهنمای مکان یابی و جانمایی تاسیسات و تجهیزات در معادن روباز - به کامیون‌هایی که برای تخلیه قطعات بزرگ نیاز به کمک دارند نباید اجازه داده شود که تخلیه را مستقیما بر روی دیواره ایمنی انجام دهند. تخلیه از بالای دیواره در چنین شرایطی ممکن است به پرتاب شدن کامیون از روی لبه منجر شود. - پایداری پر کردن دامنه ارتفاعات. با ایجاد لبه عملیاتی عمود بر تراز توپوگرافی و تخلیه به موازات تراز بهبود می‌یاید. ۵-۲-۴ پایش انباشتگاه پس از تصمیم‌گیری درباره طراحی و شروع احداث. عملکرد انباشتگاه‌های باطله باید پایش شود. پایش به کمک ابزاربندی با افزایش قابلیت اطمینان داده‌های عملکردی, به ایجاد اطمینان درباره شرایط کاری ایمن کمک می‌کند. نقشه‌برداری, نصب کشش‌سنجء فشارسنج ‏ انحراف‌سنج" و پایش انتشار صوت" از جمله روش‌های متداول ابزاربندی ابزاربندی راهی ساده برای کمی کردن مشاهدات است و امکان جمع‌آوری خودکار داده‌ها را فراهم می‌کند. هر چند. بخش‌های نظارتی و تکنسین‌های شاغل غالبا مهم‌ترین منبع اطلاعات مرتبط با پایداری و عملکرد یک انباشتگاه باطله‌اند. برخی از نشانه‌های ناپایداری بالقوه در خاکریزهایی که تخلیه در آن‌ها از بالای انباشتگاه انجام می‌گیرد. به شرح زیر است: - ترک‌های کم‌عمق پله‌وار در نزدیکی تاج - تغییر ناگهانی در میزان گل‌آلودگی آب تخلیه شده - انحنای گوژ رو به بالا در سطوح مایل انباشتگاه ۶-۲-۴- بازسازی انباشتگاه بازسازی انباشتگاه‌ها و شکل دادن آن‌ها در پیکربندی‌های مناسب. استفاده از خاک بارور مناسب. کشت گیاهان مناسب و اطمینان از رشد موفق گیاهان از جمله ضروریات پس از معدنکاری است. هدف از بازسازی, بازگرداندن زمین به موثر در موفقیت بازسازی‌اند. 1۳ 2-۳ س-3 ۸0005116 -4 -------- صفحهٔ بعد -------- فصل چهارم- حاده‌های باربری و انباشتگاه‌های باطله معدن ۹۸/۳/۱ 2 میزان, فراوانی و شکل بارش از جمله عوامل موثر بر ایجاد و بقای پوشش گیامهی‌اند. میزان تابش آفتاب. دما و تعداد چرخه‌های انجماد- ذوب نیز بر طول فصل رویش و نفوذ آب و ویژگی‌های حفاظتی ساختگاه تاثیر جدی دارد. از دیگر عوامل موثر بر تجدید رویش پوشش گیاهی می‌توان به جنس باطله و امتداد خاکریز اشاره کرد. دیواره‌های جنوبی نور آفتاب مستقیم بیشتری دریافت می‌کنند و دمای سطح آن‌ها نسبت به دیواره‌های شمالی بالاتر است. رنگ باطله بر دمای سطح و در نتیجه ایجاد رویش اولیه تاثیر دارد. مشخصات فیزیکی مانند ضخامت خاک سطحی, بافت. توزیع دانه‌بندی, سختی, ظرفیت نگهداری و قابلیت هدایت آب بر قابلیت زیست‌شناختی تاثیر دارد و باید پیش از برنامه‌ریزی بازسازی تعیین شود. تعیین شوری» 0۳1 و میزان نیتروژن» فسفر و پتاس موجود در خاک و سایر خواص شیمیایی موثر بر بهره‌وری خاک نیز ضروری است. انتخاب گونه‌های مناسب برای موفقیت رویش مجدد پوشش گیاهی اهمیت حیاتی دارد. ترکیب مناسب سبزه‌ها: بوته‌ها و درختان به تضمین پوشش سریع و ایجاد تعادل زیست‌محیطی کمک می‌کند. برای به حداقل رساندن هزینه و زمان تکمیل بازسازی, باید بذرها و نهال‌های مورد نیاز پیش‌بینی و برای تهیه آن‌ها اقدام شود. -------- صفحهٔ بعد -------- ۲ ید3 -------- صفحهٔ بعد -------- دهد فصل ۵ بزات فیزیکی -------- صفحهٔ بعد -------- ۲ ید3 -------- صفحهٔ بعد -------- فقصل پنجم- ملاحظات مربوط به تجهیزات فیزیکی ‎٩۸/۳/۱‏ اه ۱-۵- آشنایی توجه به برخی ملاحظات درباره تجهیزات فیزیکی به عملکرد بهتر آن‌ها کمک می‌کند. از جمله این ملاحظات می‌توان به ساختمان کارخانه. روشنایی, شرایط آب و هوایی. تهویه و تجهیزات رفاهی اشاره کرد. ۲-۵- ساختمان کارخانه ساختمان کارخانه. مهم‌ترین تسهیلات فیزیکی بنگاه‌های صنعتی است. این ساختمان باید ضمن فراهم کردن یک محیط کاری مطلوب. از افراد. ماشین‌هاء محصولات. مدارک و اسرار شرکت محافظت کند و به عنوان عاملی برای حداکثر کردن دستاورد اقتصادی و کارآیی در خدمت عملیات بنگاه باشد. ساختمان کارخانه باید تجهیزات متنوعی از قبیل غذاخوری, اتاق کمد و گنجه. کتابخانه. کمک‌های اولیه. تسهیلات انتقال موادء گرمایش, تهویه و نظایر آن داشته باشد. برخی ملاحظات طراحی ساختمان کارخانه به شرح زیر است: الف- انعطاف پذیری: ساختمان باید با انجام تغییرات کوچک. با انواع مختلف عملیات سازگاری پیدا کند. ب- محصول و تجهیزات: نوع محصول و تجهیزات بر جانمایی ستون‌هاء نوع کف. سقف. گرمایش و تهویه تاثیر می‌گذارد. - کافی بودن مساحت زمین تملک شده برای سازگاری با نیازهای فعلی و تامین نیازهای گسترش آینده شرکت - طراحی ساختمان به شکل مستطیل, با توجه به سهولت گسترش فضای مستطیلی در راستاهای مختلف - تدارک پی‌های مقاوم نگهدارنده‌ها و ستون‌های مناسب - حمال نبودن دیوارهای جانبی در صورت انتظار برای گسترش افقی ت- تجهیزات و خدمات: در طراحی ساختمان باید تجهیزات غذاخوری, بوفه. آب سردکن, محوطه توقفگاه و موارد مشابه پیش‌بینی شود. محوطه‌های خدماتی مانند اتاق ابزار, دفتر سرپرستی, اتاق نگهداری, ایستگاه‌های دریافت و اعزام, انبار و ساختمان‌های صنعتی در دو گروه ساختمان‌های یک و چند طبقه دسته‌بندی می‌شوند. ساختمان کارخانه فرآوری در بنگاه‌های معدنی یک طبقه است. ساختمان‌های یک طبقه مزایایی دارند که از جمله این مزایا می‌توان به موارد زیر اشاره کرد: - انعطاف پذیری بالا در جانمایی تجهیزات تولید و مسیریابی انتقال مواد - کاهش چشمگیر هزینه تعمیر و نگهداری ناشی از لرزش ماشین‌آلات به دلیل استقرار آن‌ها بر روی زمین - سهولت گسترش جانیی با برداشتن دیوارهای غیرحمال -------- صفحهٔ بعد -------- ۰ ۳/۱ راهنمای مکان یابی و جانمایی تاسیسات و تجهیزات در معادن روباز - کاهش هزینه حمل و نقل مواد به دلیل عدم نیاز به تجهیزات انتقال مواد در بین طبقات - سهولت و اثر بخشی سرپرستی و کنترل جانمایی به دلیل استقرار همه تجهیزات در یک سطح - افزایش ظرفیت تحمل بار کف برای نصب تجهیزات سنگین - کاهش خطر ناشی از مخاطرات آتش‌سوزی به دلیل گسترش عرضی ساختمان ۳-۵- روشنابی طبق مطالعات انجام شده ۸۰ درصد از اطلاعات مورد نیاز افراد در انجام شغل از طریق دیدن به دست می‌آید. وضوح خوب تجهیزات. مواد و داده‌های عملیاتی عاملی اساسی در شتاب دادن به تولید. کاهش ضایعات و جلوگیری از خستگی و سردردهای ناشی از دید در بین کارگران است. چه روشنایی ناکافی و چه درخشندگی زیاد» موجب بروز حوادث می‌شود. روشنایی باید با نوع کار سازگار باشد و سطح روشنایی با توجه به درجه دقیق یا ریز بودن کار و سن و شرایط بینایی کارگر تنظیم شود. گرد و خاک و فرسودگی منبع نور»ء سطح روشنایی را نسبت به سطح اولیه ۱۰ تا ۵۰ درصد کاهش می‌دهد. این آفت تدریجی در سطح روشنایی باید در موقع طراحی سیستم روشنایی دیده شود. تمیز کردن منظم ادوات شود. استفاده از نور طبیعی اولویت دارد و با نصب پنجره‌های مناسب می‌توان به این نور دست یافت. استفاده از روشنایی مصنوعی, ثبات سطح روشنایی لازم را تضمین می‌کند و موجب حفظ دید مناسب آافراد طی زمان حضور و فعالیت در محل کار می‌شود. برای بهترین استفاده از روشنایی در محیط کارء مراعات نکات زیر ضروری است: - برای تجهیزات روشنایی نزدیک پنجره‌ها یک کلید مستقل پیش‌بینی شود. - برای جلوگیری از درخشندگی زیاد. از سطوح کار براق شیشه‌ای پرهیز شود. - برای دستیابی به سطح مطلوب روشنایی در انجام یک کار دقیق خاص, از نور پردازی موضعی استفاده شود. - تجهیزات روشنایی به طور منظم تمیز شوند و برای جلوگیری از سوسو زدن لامپ‌های کار کرده و مخاطرات برقی ناشی از کابل‌های فرسوده یک برنامه زمان‌بندی نگهداری و تعمیر تهیه و اجرا شود. - برای جلوگیری از تماس مستقیم چشم با منبع نورء این منابع باید در محل‌های مناسب نصب شوند. استفاده از ۴-۵- شرایط آب و هوایی کنترل شرایط آب و هوایی محل کار برای سلامت و راحتی کارگران و بالا بردن بهره‌وری آن‌ها اهمیت زیادی دارد. گرما یا سرمای زیادی, علاوه بر ایجاد احساس ناراحتی در کارگران و افت کارآیی آن‌هاء ممکن است به حادثه منجر شود. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل پنجم- ملاحظات مربوط به نجهیزات فیزیکی (/۹۸/۳ را بدن انسان به گونه‌ای عمل می‌کند که نظام عصبی مرکزی درونی بدن در یک دمای ثابت باقی بماند. بدن این تعادل دمایی را با تبادل مداوم حرارت با محیط حفظ می‌کند. پرهیز از گرما یا سرمای اضافی و فراهم کردن شرایط آب و هوایی مناسب برای حفظ تعادل دمایی بدن اهمیت کلیدی دارد. الف- کار در محیط گرم کار در مجاورت منابع حرارتی مانند کوره‌هاء اجاق‌ها یا فرآیندهای گرمازا و انجام کار فیزیکی سنگین موجب بالا رفتن دمای بدن می‌شود. در شرایط محیطی گرم تبخیر ناشی از عرق کردن تقریبا تنها راه واکنش بدن برای از دست دادن حرارت اضافی است. هر چه تبخیر شدیدتر باشدء بدن سریع‌تر خنک می‌شود و احساس شادابی می‌کند. افزایش آهنگ ب- کار در محیط سرد کار در محیط‌های سرد به مناطق سردسیری یا کوهستانی محدود نمی‌شود. استفاده از سیستم‌های سرمایش در محیط‌های کاری نیز ممکن است گروه‌های مختلفی از کارگران را حتی در مناطق گرم در معرض محیط سرد قرار دهد. قرار گرفتن در معرض سرماء به ویژه دماهای زیر ۱۰ درجه سانتی‌گراد. ممکن است تاثیرات جدی داشته باشد. از دست دادن حرارت ضمن ایجاد ناراحتی به سرعت بر بازدهی کاری تاثیر می‌گذارد. کارگران در آب و هوای سرد نواحی بخبندان باید با پوشیدن لباس‌های مناسب. شامل کفش, دستکش و مهم‌تر از همه کلاه در مقابل سرما به خوبی پ- کنترل دمای محیط برای کنترل دمای محیط موارد زیر باید رعایت شود: - تنظیم دمای اتاق با ممانعت از ورود گرما و یا سرمای بیرون با طراحی مناسب کف. عایق‌بندی یا تهویه مطبوع فضای کاری - تدارک تهویه در مکان‌های کاری گرم به وسیله افزایش تهویه طبیعی از طریق منافذ یا نصب وسایل تهویه مصنوعی - جدا کردن منابع گرما از محوطه کاری, عایق‌بندی سطوح گرم و لوله‌ها یا قرار دادن موانع بین منابع گرما و کار گران - کنترل رطوبت و حفظ آن در سطوح پایین با جلوگیری از نشت بخار از لوله‌ها و تجهیزات - تدارک لباس محافظ فردی و تجهیزات کافی برای کارگران در معرض تشعشع گرما یا سرمای زیاد. لباس‌های محافظ با عایق زیاد از آفت گرما به صورت تبخیر جلوگیری می‌کنند و برای شغل‌هایی که برای زمان طولانی در معرض کار متوسط یا سنگین قرار دارند. توصیه نمی‌شود. - کاهش زمان در معرض حرارت بودن, از طریق مکانیزاسیون»کنترل از راه دورء تغییر زمانبندی کار و نظایر آن‌ها - افزایش وقفه‌های استراحت بین دوره‌های زمانی کاری با تجهیزات استراحت مناسب و در صورت امکان تهویه مطبوع -------- صفحهٔ بعد -------- ۳ ۹۹۳/۱ راهنمای مکان‌یابی و جانمایی تاسیسات و تجهیزات در معادن روباز - تامین آب آشامیدنی خنک برای کارگران شاغل در محیط گرم و نوشیدنی داغ برای افراد شاغل در محیط سرد ۵-۵- تهوبه تهویه مکمل هوای محیط است. برای تعداد معینی کارگرء هر چه محل کار کوچکتر باشد. سیستم تهویه قوی‌تری مورد نیاز است. تهویه با گردش هوا متفاوت است. در تهویه. هوای تازه جایگزین هوای آلوده می‌شود و در گردش هواء بدون ایجاد تغییر کیفی. فقط جابه‌جایی اتفاق می‌افتد. در صورت بالا بودن دما و رطوبت هواء صرفا گردش هوا موثر نیست و موجب افزایش جذب حرارت می‌شود. تهویه. حرارت تولید شده به وسیله ماشین‌ها و افراد را پراکنده می‌کند. باید به تهویه کافی به عنوان عاملی مهم در حفظ سلامت و بهره‌وری کارگران توجه شود. در محل‌های کار عموما سیستم تهویه مورد نیاز است. برای اطمینان از جریان هوای کافی که برای هر کارگر نباید کمتر از ۵۰ متر مکعب در ساعت باشد. لازم است هوا در دفاتر برای افراد ثابت ۴ تا ۸ بار در ساعت. در کارگاه‌ها ۸ تا ۱۲ بار در ساعت و در مکان‌های عمومی و جاهایی که سطوح بالایی از آلودگی هوا یا رطوبت وجود دارد ۱۵ تا ۳۰ بار در ساعت و حتی بیشتر عوض شود. سرعت هوای مورد استفاده برای تهویه فضای کاری باید با دمای هوا و مخارج انرژی سازگار باشد. این سرعت برای کار ثابت بیش از ۰:۲ متر در ثانیه و برای محیط گرم ۰:۵ تا ۱ متر در ثانیه است. برای کارهای خطرناک این سرعت ممکن است بیشتر باشد. کارهای با شرایط دمایی بسیار بالا را با جریانی از هوای سرد می‌توان برای کارگران قابل تحمل کرد. تهویه طبیعی با باز کردن پنجره‌ها انجام می‌گیرد. ولی این تهویه معمولا فقط در آب و هوای ملایم و معتدل کارآیی دارد. اثربخشی این نوع تهویه تا حد زیادی به شرایط خارجی بستگی دارد. در صورت کافی نبودن تهویه طبیعی باید از تهویه مکانیکی استفاده شود. نوع تهویه مکانیکی ممکن است دهشی. مکشی یا تلفیقی از هر دو (تهویه دهشی- مکشی) باشد. در سیستم‌های تهویه دهشی- مکشی امکان تنظیم بهتر جابه‌جایی هوا فراهم می‌شود. ۶-۵- تجهیزات رفاهی مرتبط با کار تجهیزات رفاهی در محل کار عامل مهمی است. از جمله این تجهیزات می‌توان به موارد زیر اشاره کرد: الف- آب آشامیدنی آب آشامیدنی سالم و خنک برای همه کارها به ویژه در محیط گرم اهمیت اساسی دارد. بدون آب. خستگی به سرعت افزایش و بهره‌وری کاهش می‌پابد. باید آب آشامیدنی کافی در نقاط مناسب فراهم و با نشانه "آب آشامیدنی سالم" -------- صفحهٔ بعد -------- فصل پنجم- ملاحظات مربوط به نجهیزات فیزیکی ۹۹/۳/۱ ۰.۳ تجهیزات بهداشتی تمیز باید در همه جا وجود داشته باشد. این تسهیلات به ویژه در جاهایی که از مواد شیمیایی یا سایر مواد خطرناک استفاده می‌شود. اهمیت بیشتری دارد. باید سرویس‌های بهداشتی کافی در محل‌های مناسب احداث شود. در دستشویی‌ها باید صابون یا مایع دستشویی و دستمال کاغذی وجود داشته باشد و دوش‌ها باید در درون محوطه رختکن یا نزدیک آن‌ها قرار گیرند. ارایه کمک‌های اولیه و مراقبت پزشکی در محل کار در زمان وقوع حوادث یا بیماری ارتباط مستقیم با سلامت و ایمنی کارگران دارد. جعبه‌های کمک‌های اولیه باید به راحتی در دسترس باشند. این جعبه‌ها باید حاوی نیازهای ضروری اولیه باشند و زیر نظر یک فرد واجد صلاحیت قرار گیرند. وجود یک آمبولانس برای انتقال افراد مجروح به مراکز پزشکی ضرورت دارد. تسهیلات استراحت مانند صندلی, اتاق‌های استراحت. انتظار و پناهگاه‌ها به رفع خستگی کارگران کمک و آن‌ها را از محل‌های کاری پر سر و صدا و آلوده دور می‌کند. باید صندلی‌ها یا نیمکت‌های راحت از جمله صندلی برای استراحت نوبتی کارگرانی که در حالت ایستاده کار می‌کنند. به تعداد کافی فراهم و از آن‌ها نگهداری شود. ث- تسهیلات غذاخوری برای حفظ سلامت و ظرفیت کاری کارگران غذاهای سبک مورد نیاز است. غذای کامل در محل کار وقتی ضرورت دارد که محل زندگی کارگران دور از محل کار آن‌ها باشد و یا برنامه ساعات کاری موجب کوتاه شدن فرصت استراحت برای غذا خوردن شود. در یک آبدارخانه یا بوفه ممکن است چای, قهوه و نوشیدنی و غذاهای سبک ارایه شود. در غذاخوری نیز باید امکان استفاده از غذایی سبک و سالم با قیمت مناسب در محیطی تمیز و راحت فراهم شود. می‌کند. این تسهیلات همچنین به بهبود روابط اجتماعی در درون بنگاه کمک می‌کند. چنین تسهیلاتی ممکن است مواردی مانند سالن‌های سرپوشیده و روباز برای تفریح و ورزش, اتاق‌های مطالعه و کتابخانه. باشگاه‌های سرگرمی, پیک‌نیک و سینما را شامل شود. همچنین می‌توان واحدهای آموزشی و فراگیری شغلی خاص را سازمان‌دهی کرد. -------- صفحهٔ بعد -------- ۲ ید3 -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۱ ۱۲ ۱۳ ۱۴ ۱۵ ۱۶ ۱۷ ۱۸ ۱۹ ۳۱ ۲۳۲ ۲۳۳ ۲۳۴ ۳۵ ۲۶ ۲۷ ۳۸ ۳۹ ۳۱ ۳۲ عناوین پروژه‌های اکتشاف برنامه تهیه ضوابط و معیارهای ۱ عنوان پروژه تعاریف و مفاهیم در فعالیت‌های اکتشافی دستورالعمل رده‌بندی ذخایر معدنی راهنمای ملاحظات زیست‌محیطی در فعالیت‌های اکتشافی دستورالعمل تهیه نقشه‌های زمین‌شناسی- اکتشافی بزرگ مقیاس رقومی (۱:۳۵۰۰۰) فهرست خدمات مراحل چهارگانه اکتشاف سنگ آهن علایم استاندارد نقشه‌های زمین‌شناسی دستورالعمل اکتشاف رُئوشیمیایی بزرگ‌مقیاس رسوبات آبراهه‌ای (۱:۳۵۰۰۰) فهرست خدمات مراحل چهارگانه اکتشاف مس فهرست خدمات اکتشافی سنگ‌ها و کانی‌های صنعتی (باریت. بنتونیت. زئولیت, سلستین, سیلیس, فلدسپاره فلوئورین) واژه‌ها و اصطلاحات پایه اکتشاف, استخراج و فرآوری مواد معدنی فهرست خدمات مراحل چهارگانه اکتشاف مس سرب و روی راهنمای مطالعات ژئوفیزیکی اکتشافی به روش‌های مغناطیس‌سنجی, گرانی‌سنجی و لرزه‌نگاری در اکتشافات معدنی فهرست خدمات مراحل چهارگانه اکتشاف آنتیموان فهرست خدمات مراحل مختلف اکتشاف سنگ‌ها و کانی‌های قیمتی و نیمه‌قیمنی فهرست خدمات و راهنمای مطالعات دورسنجی در اکتشاف مواد معدنی فهرست خدمات و دستورالعمل مراحل مختلف اکتشاف مواد اولیه سیمان فهرست خدمات و دستورالعمل بررسی‌های چاه‌پیمایی فهرست خدمات مراحل مختلف اکتشاف عناصر نادر خاکی فهرست خدمات مراحل مختلف اکتشاف قلعم دستورالعمل آماده‌سازی و اندازه‌گیری عناصر در سنگ آهن دستورالعمل آماده‌سازی» تهیه نمونه و مطالعات میکروسکوپی و سیالات درگیر برای نمونه‌های اکتشافی دستورالعمل یکسان‌سازی اسامی مواد معدنی راهنمای مطالعات ژئوفیزیکی به روش‌های مقاومت ویژه» پلاریزاسیون القایی» الکترومغناطیسی و پتانسیل خودزا در اکتشاف مواد معدنی دستورالعمل تهیه گزارش پایان عملیات اکتشافی دستورالعمل آماده‌سازی و اندازه‌گیری غلظت فلزات گرانبها (طلاء نقره و گروه پلاتین) دستورالعمل تهیه طرح اکتشاف مواد معدنی دستورالعمل آماده‌سازی و اندازه‌گیری غلظت فلزات پایه (مس» روی و سرب) دستورالعمل اکتشافات ژئوشیمیایی خاک در مقیاس ۱:۳۵۰۰۰ هدن شماره نشریه در سازمان شماره نشریه در سازمان ی ی ی ی -------- صفحهٔ بعد -------- عناوین پروژه‌های اکتشاف برنامه تهیه ضوابط و معیارهای معدن عنوان پروژه شماره نشریه در سازمان | شماره نشریه در سازمان ن پروژ ۱ ۰ ی برنامه و بودجه کشور ‏ | نظام مهندسی معدن ابران راهنمای مطالعات 5آت) در مقیاس ناحیه‌ای و تعیین نواحی امیدبخش س اکتشاف ناحیه‌ای طلا به روش بلگ دستورالعمل بررسی‌های ژئوشیمیایی به روش اکتشافات بیوژئوشیمیایی و ژئوبوتانی فهرست خدمات مراحل مختلف اکتشاف در شورابه‌ها فهرست خدمات و دستورالعمل اکتشاف سنگ‌ها و کانی‌های صنعتی (نسوزها): خاک نسوز, منیزیت- هونتیت. بوکسیت. -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۱ ۱۲ ۱۳ ۱۴ ۱۵ ۱۶ ۱۷ ۱۸ ۱۹ ۳۱ ۲۳۲ ۲۳۳ ۲۳۴ ۳۵ ۲۶ ۳۷ ۳۸ ۳۹ ۳۱ ۳۲ ۳۴ ۳۵ ۳۶ عناوین پروژه‌های کمیته استخراج برنامه تهیه ضوابط و معیار عنوان پروژه تعاریف و مفاهیم در فعالیت‌های استخراجی مقررات تهویه در معادن مقررات فنی آتشباری در معادن دستورالعمل تهیه نقشه‌های استخراجی معدن راهنمای ارزشیابی دارایی‌های معدنی دستورالعمل فنی روشنایی در معادن دستورالعمل امداد و نجات در معادن راهنمای تهیه گزارش‌های طراحی معدن دستورالعمل ترابری در معادن دستورالعمل توزیع هوای فشرده در معادن دستورالعمل طراحی و اجرای سیستم نگهداری تونل‌های معدنی دستورالعمل تحلیل پایداری و پایدارسازی شیب‌ها در معادن روباز راهنمای محاسبه قیمت تمام شده در فعالیت‌های معدنی دستورالعمل نگهداری و کنترل سقف در کارگاه‌های استخراج واژه‌ها و اصطلاحات پایه اکتشاف, استخراج و فرآوری مواد معدنی راهنمای آبکشی در معادن دستورالعمل طراحی هندسی باز کننده‌ها و حفریات زیرزمینی راهنمای ملاحظات زیست‌محیطی در فعالیت‌های استخراجی راهنمای ارزیابی و کنترل پیامدهای ناشی از انفجار در معادن راهنمای انتخاب روش استخراج ذخایر معدنی دستورالعمل تعیین مرز تغییر روش استخراج از روباز به زیرزمینی دستورالعمل کاربرد روش‌های عددی در طراحی ژئومکانیکی معادن راهنمای ارزیابی ایمنی» بهداشت و محیط زیست (:۲15) در معادن راهنمای امکان‌سنجی پروژه‌های معدنی دستورالعمل پر کردن کارگاه‌های استخراج معادن زیرزمینی راهنمای محاسبه بار و توزیع برق در معادن دستورالعمل گاززدایی در معادن زغال‌سنگ دستورالعمل ابزاربندی و رفتارنگاری در معادن روباز دستورالعمل بازرسی و تعمیر سیستم‌های نگهداری در حفریات معدنی راهنمای طراحی و احداث شبکه‌های زیرزمینی معادن دستورالعمل مطالعات زمین‌شناسی مهندسی ساختگاه تونل‌ها راهنمای مکان‌یابی و جانمایی تاسیسات و تجهیزات در معادن روباز دستورالعمل کنترل رقیق‌شدگی در معادن راهنمای تخمین و کنترل نشست در معادن علایم استاندارد نقشه‌های استخراجی معدن راهنمای متره و برآورد در فعالیت‌های استخراج معدنی های معدن شماره نشریه در سازمان در دست در دست در دست در دست شماره نشریه در سازمان ی ی ی ی تدوین تدوین تدوین تدوین -------- صفحهٔ بعد -------- ۳ عناوین پروژه‌های فر آوری برنامه تهیه ضوابط و معیارهای عنوان پروژه راهنمای اکتشاف, استخراج و فرآوری سنگ‌های تزیینی و نما تعاریف و مفاهیم در فعالیت‌های کانه‌آرایی فهرست خدمات طراحی پایه واحدهای کانه‌آرایی و فرآوری مواد معدنی علایم استاندارد نقشه‌های کانه‌آرایی راهنمای نرم‌افزاری علایم استاندارد نقشه‌های کانه‌آرایی مواد معدنی دستورالعمل مکان‌یابی واحدهای کانه‌آرایی و فرآوری ضوابط انجام آزمایش‌های کانه‌آرایی در مقیاس آزمایشگاهی, پایه و پیشاهنگ راهنمای محاسبه تعیین ظرفیت ماشین‌آلات و تجهیزات واحدهای کانه‌آرایی راهنمای انباشت مواد باطله در واحدهای کانه‌آرایی و فرآوری راهنمای سنگ‌جوری مواد معدنی به روش‌های دستی یا خودکار راهنمای حمل و نقل مواد معدنی در مدارهای کانه‌آرایی شناسایی مواد معدنی و آزادسازی آن‌ها در کانه‌آرایی واژه‌ها و اصطلاحات پایه اکتشاف, استخراج و فرآوری مواد معدنی ضوابط و معیارهای انتخاب آسیای خودشکن و نیمه‌خودشکن دستورالعمل کنترل و ختنی‌سازی آرسنیک, سولفید و سیانید در آزمایشگاه‌های فرآوری دستورالعمل نمونه‌برداری در کانه‌آرایی راهنمای تعیین شاخص خردایش در آسیاهای مختلف راهنمای آزمایش‌های جدایش تقلی در مقیاس آزمایشگاهی راهنمای انتخاب مدار خردایش مواد معدنی راهنمای افزایش مقیاس در واحدهای کانه‌آرایی راهنمای آزمایش‌های خشک‌کردن, تشویه و تکلیس در مقیاس آزمایشگاهی راهنمای پذیرش و نگهداری نمونه‌های معدنی در آزمایشگاه کانه‌آرایی راهنمای پوشش و تجهیزات حفاظتی کارکنان در واحدهای کانه‌آرایی راهنمای مخلوط‌سازی بار ورودی در کارخانه‌های فرآوری مواد معدنی فهرست کنترل کیفی بار ورودی» مواد در گردش و محصولات واحدهای کانه‌آرایی دستورالعمل دانه‌بندی مواد معدنی راهنمای نرمه‌زدایی در واحدهای کانه‌آرایی راهنمای آماده‌سازی نمونه در آزمایشگاه کانه‌آرایی فهرست خدمات مهندسی تفصیلی واحدهای کانه‌آرایی راهنمای محاسبات در آزمایش‌های کانه‌آرایی راهنمای آزمایش‌های هیدرومتالورژی در مقیاس آزمایشگاهی شماره نشریه در سازمان نظام مهندسی معدن ایران ۱ تدوین تدوین تدوین تدوین -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۲ ۳9 -------- صفحهٔ بعد -------- خواننده گرامی امور نظام فنی و آجرایی سازمان برنامه و بودجه کشورء با گذشت بیش از چهل سال فعالیت تحقیقاتی و دستورالعمل. مشخصات فنی عمومی و مقاله. به‌صورت تالیف و ترجمه. تهیه و ابلاغ کرده است. ضابطه حاضر در راستای موارد یاد شده تهیه شده, تا در راه نیل به توسعه و گسترش علوم در کشور و بهبود فعالیت های عمرانی به کار برده شود. فهرست نشریات منتشر شده در سال‌های آخیر در سایت اینترنتی 11072111211731,1۳ -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۲ ۳9 -------- صفحهٔ بعد -------- ۲ عزاط ۳۵ 151۱2۳16 800۲9 فعد ۲۱۵۵ ماع عا[٩‏ 07] امن 5 1[1[مج ۲ هرز 061-۳1۲( 46 06 200 ۷11۱۴ ,10051۳۷۰ ۵۱ ۱1۱۵۱۹۷ 40 101۳۵۹1۳۷۱۲۳۴ ,166016۵ آ0 برانم12 [۸116۲۵ 200 ۸۱1۵115 ۷1106 آ۵ نیم12 5 ۳110 11۳15 6 ل200 [ 166301۵ 01 027160۱ع12 ۸۲5 506۳۷1۹10 111۵۵ ۱۵۲ 011166 ۸۲۲۵۹ 5 00 اب09 دا ار مهه۸/ ۱۹۱۳ 3323 2019 -------- صفحهٔ بعد -------- در این نشریه مبانی مکان یاایی اانااایی هیات و هزت اس در معادن ر یاز ر یه شده ست . مکان یاایی اانااایی رارهااه ،خرد یش معدن هیات و هعا ار ندتاد رج، اااده هااج یاریرج نباشتداه هاج یاطله ز االه موضوعا یحث شاده .در ین نشریه ست