سازمان برنامه و بودجه کشور

⚠ این متن با نرم‌افزار از روی تصویر خوانده شده و ممکن است خطا داشته باشد؛ برای استناد، اصلِ سند را ببینید. جمهوری اسلامی ابران سازمان برنامه و بودجه کشور دستورالعمل طراحی استخراج معادن ۰ 5 خی سک راع معاونت فنی. امور زیربنایی و تولیدی معاونت آمور معادن و صنایع معدنی 1۱1 ادا ۱۱۱۱۱۱۱ ناو او و۱ ۱۳۹۸ -------- صفحهٔ بعد -------- ۲ ی -------- صفحهٔ بعد -------- :ش ش 3641787 با سمه تعالی بخشنامه به دستگاه های اجرایی، مهندسان مشاور و پیمانکاران 98/558677 :ﺷﻤﺎره :تاریخ 01 / 10 / 1398 :موضوع دستورالعمل طراحی استخراج معادن سنگ های تزیینی و نما ( در چارچوب ماده34) قانون احکام دائمی برنامه ،های توسعه کشور موضوع نظام فنی و اجرایی یکپارچه (ماده23) قانون برنامه و بودجه و آیین نامه استانداردهای اجرایی طرح های ع مرانی، به پیوست ضابطه شماره776 امور نظام فنی اجرایی ، مشاورین و پیمانکاران با عنوان« دستورالعمل طراحی استخراج معادن سنگ های تزیینی و نما » از نوع گروه سوم ابالغ می.شود رعایت مفاد این ضابطه در صورت نداشتن ضوابط بهتر، از تاریخ01 / 01 / 1399 .الزامی است ا مور نظام فنی اجرایی، مشاورین و پیمانکاران این سازمان دریافت کننده نظرات و پیشنهادهای اصالحی .در مورد مفاد این ضابطه بوده و اصالحات الزم را اعالم خواهد کرد محمد باقر نوبخت سازمان ربانهم و بودهج کشور ریاست جمهوری رییس سازمان -------- صفحهٔ بعد -------- ۲ ی -------- صفحهٔ بعد -------- اصالح مذارک فىی :خ ًاوىذ ٌ گرامی ام ًر وظام فىی ،اجرایی مطایریه ی پیماوکاران معایوت ،فىی ام ًر زیربىایی ی ت ًلیدی سازمان ٍبروام ی ٍب ًدج ،کط ًر با ٌاستفاد از وظر کارضىاسان ٍبرجست مبادرت ٍب ٍت ُی ٍایه ضابط ٌکرد ی آن را برای ٌاستفاد ٍب ٍجامع ی م ُىدسی کط ًر ٍ عرض ٌوم ًد است. با یج ًد تالش ،فرایان ایه اثر مص ًن از ایراد َایی وظیر غلط َای ،مف ًُمی ،فىی ی ماُ یا ماُ با، اضکاالت م ًض ًعی ویست. از ایه ری، از ضما خ ًاوىد ٌ گرامی صمیماو ٍ تقاضا دارد در ص ًرت مطا َد ٌ َرگ ًو ٍ ایراد ی اضکال فىی مراتب را ب ٍ ص ًرت زیر :گسارش فرمایید 1 - در ٍساماو مذیریت داوش اسىاد فىی ی )اجرایی (سما ثبت وام :فرماییذsama. 2 - پس از یرید ٍب ٍساماو سما ی برای تماس ،احتمالی وشاوی خ ًد را در بخش پریفایل کاربری تکمیل فرماییذ. 3 - ٍب بخش وظرخ ًا َی ٍایه ضابط ٍمراجع فرماییذ. 4 - ٌشمار بىذ ی ٍصفح م ًض ًع م ًرد وظر را مشخص کىیذ. 5 - ایراد م ًرد وظر را بص ًرت ٍخالص بیان داریذ. 6 - در ص ًرت امکان مته اصالح ٌشذ را برای جایگسیىی ارسال کىیذ. کارضىاسان ایه ام ًر وظر َای دریافتی را ب ٍ دقت.مطالع ٍ وم ًد ٌ ی اقدام مقتضی را معم ًل خ ًا َىد داضت پیطاپیص از َمکاری ی دقت وظر جىابعالی قدرداوی می .ض ًد وشاوی برای ٍمکاتب : ،ت ُران میدان ،ب ُارستان خیابان صفی علی ٌضا – مرکس تلفه33271 سازمان ٍبروام ی ٍب ًدج ،کط ًر ام ًر وظام فىی ،اجرایی مطایریه ی پیماوکاران.. . web: Email: -------- صفحهٔ بعد -------- ۲ ون -------- صفحهٔ بعد -------- باسمه تعالی نظام فنی و اجرایی کشور (مصوبه شماره ۴۲۳۳۹/ت ۵۳۳۴۹۷ مورخ ۱۳۸۵/۴/۲۰ هیات وزیران) به کارگیری معیارهاء استاندارد‌ها و ضوابط فنی در مراحل تهیه و اجرای طرح و نیز توجه لازم به هزینه‌های نگهداری و بهره‌برداری در قیمت تمام شده طرح‌ها را مورد تاکید جدی قرار داده است و این امور براساس نظام فنی اجرایی یکپارچه. موضوع ماده ۳۴ قانون احکام دائمی برنامه‌های توسعه کشور. ماده ۲۳ قانون برنامه و بودجه و آیین‌نامه استانداردهای اجرایی مصوب هیات محترم وزیران» تهیه و تدوین ضوابط و معیارهای فنی طرح‌های توسعه‌ای کشور را به عهده دارد. سنگ‌های تزیینی و نما یکی از مهم‌ترین مواد معدنی موجود در ایران است. انواع مهم این سنگ‌ها در نقاط مختلف ایران به طور گسترده‌ای وجود دارد. استفاده درست از این منابع معدنی, نه تنها نیاز داخلی را برآورده می‌کند بلکه قابلیت صادرات بالایی دارد که هم اکنون نیز مقداری از آن صادر می‌شود. استخراج صحیح سنگ‌های تزیینی و نما باعث می‌شود که این منابع با ارزش با کمترین ضایعات تولید و به در این نشریه مراحل مختلف طراحی و استخراج معادن سنگ‌های تزیینی و نما تشریح شده است و امید می‌رود که اجرای آن در بهبود این صنعت کشور موثر واقع شود. ضابطه حاضر با عنوان "دستورالعمل طراحی استخراج معادن سنگ‌های تزیینی و نما" در قالب برنامه تهیه ضوابط و معیارهای معدن تهیه شده است. با همه تلاش‌های انجام شده قطعا هنوز کاستی‌هایی در متن موجود است که امید است. کاربرد عملی و در سطح وسیع این ضابطه توسط مهندسان موجبات شناسایی و برطرف نمودن آن‌ها را فراهم آورد. حمیدرضا عدل معاون فنی, امور زیربنایی و تولیدی [ -------- صفحهٔ بعد -------- ۲ ی -------- صفحهٔ بعد -------- [ نشربه شماره ۷۷۶] مجری طرح جعفر سرقینی معاون آمور معادن و صنایع معدنی- وزارت صنعت. معدن و تجارت اعضای شورای عالی به ترتیب حروف الفبا فرزانه آقارمضانعلی کارشناس ارشد مهندسی صنایع- سازمان برنامه و بودجه کشور عباسعلی ایروانی کارشناس ارشد مدیریت کارآفرینی (کسب و کار) - وزارت صنعت. معدن و تجارت بهروز برنا کارشناس مهندسی معدن- سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات معدنی کشور محمد پریزادی کارشناس آرشد مهندسی معدن- سازمان برنامه و بودجه کشور جعفر سرقینی دکترای مهندسی فرآوری مواد معدنی- وزارت صنعت. معدن و تجارت حسن مدنی کارشناس ارشد مهندسی معدن - دانشگاه صنعتی امیرکبیر هرمز ناصرنیا کارشناس ارشد مهندسی معدن اعضای کار گروه استخراج به ترتیب حروف الفبا محمدفاروق حسینی دکترای مهندسی معدن. مکانیک سنگ- دانشگاه تهران حسن مدنی کارشناس ارشد مهندسی معدن- دانشگاه صنعتی امیرکبیر اعضای کارگروه تنظیم و تدوین به ترتیب حروف الفبا علی‌اصغر خدایاری دکترای مدیریت صنعتی- دانشگاه تهران بهرام رضایی دکترای مهندسی فرآوری مواد معدنی- دانشگاه صنعتی امیرکبیر حسن مدنی کارشناس ارشد مهندسی معدن - دانشگاه صنعتی امیرکبیر بهزاد مهرابی دکترای زمین‌شناسی اقتصادی- دانشگاه خوارزمی اعضای گروه هدایت و راهبری پروژه علیرضا توتونچی معاون آمور نظام فنی و اجرایی فرزانه آقارمضانعلی رییس گروه آمور نظام فنی و اجرایی مهدیه اسکندری کارشناس گروه ضوابط و معیارهای معاونت آمور معادن و صنایع معدنی پیش‌نویس این گزارش توسط آقای مهندس هوسنگ ایران‌زاده تهیه شده و پس از بررسی و تایید توسط -------- صفحهٔ بعد -------- عنوان ۱-۱- آشنایی ۲-۱- تعاریف و مفاهیم ۳-۱- تهیه اسناد و مدارک لازم برای طراحی ۲-۳-۱- نقطه نظرات و9 امکانات بهره‌بردار ۳-۳-۱ اطلاعات پایه فنی و اقتصادی ۴-۱- تهیه طرح‌های مختلف ۵-۱- سازماندهی عملیات ۷-۱- بررسی‌ها و برآوردهای اقتصادی ۸-۱- ارایه گزارش طراحی ۱-۲- آشنایی ۳-۲ مرمریت ۱-۲-۲- ویژگی‌های اساسی ۲-۲-۲ اثر هوازدگی ۳-۲-۲ نکات مهم در طرح استخراج ۳-۲- تراورتن ۱-۳-۲- ویژگی‌های اساسی ۲-۳-۲ نکات مهم در طرح استخراج ۱-۴-۲- ویژگی‌های اساسی ۲-۴-۲ نکات مهم در طرح استخراج ۵-۲- سنگ چینی ۲-۵-۲- نکات مهم در طرح استخراج ۱۱ ۱۲ ۱۲ ۱۲ ۱۲ ۱۲ ۱۳ ۱۳ ۱۳ ۱۳ -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سوم- ویژگی‌های عمومی طراحی استخراج ۱-۳- آشنایی ۲-۳- ریخت‌شناسی عمومی ذخایر سنگ‌های تزیینی و نما ۱-۲-۳- ذخایر برجسته ۲-۲-۳- ذخایر گود ۳-۳- روش‌های عمومی استخراج ۱-۳-۳- ذخایر با شکل برجسته به روش روباز ۳-۳-۳ استخراج ذخایر با شکل برجسته به صورت زیرزمینی (روش اتاق و پله ۳-۳-۳ استخراج ذخایر گود به روش روباز پلکانی فصل چهارم- مشخصات بلوک‌ها و پله‌های استخراجی ۱-۴- آشنایی ۲-۴- شکل ۳-۴- انواع بلوک‌ها ۴-۴- ابعاد بلوک‌ها ۱-۴-۴ - ارتفاع بلوک اولیه (1] ۲-۴-۴- ارتفاع بلوک نهایی ۳-۴-۴- عرض بلوک اولیه (3] ۴-۴-۴- طول بلوک اولیه (.] ۵-۴-۴- ابعاد بلوک نهایی ۶-۴-۴- روابط بین ابعاد بلوک‌ها ۵-۴- مشخصات پله استخراجی ۱-۵-۴- طول پله (ما ۲-۵-۴- ارتفاع پله (م]] ۳-۵-۴- عرض پله (, ۴-۵-۴- عرض پله ایمنی فصل پنجم - ماشین آلات مورد استفاده ۱-۵- آشنایی ۳-۵- ویژگی‌های عمومی دستگاه‌های برش ۳-۵- ویژگی‌های دستگاه سیم برش ۱۵ ۱۷ ۱۷ ۱۷ ۱۷ ۱۸ ۱۸ ۱۹ ۳ ۳۳ ۳۵ ۳۵ ۳۵ ۳۵ ۲۳۶ ۳۶ ۳۶ ۳۶ ۲۳۶ ۳۶ ۳۹ ۳۹ ۳۹ ۳۹ ۳ ۳۳ ۳۵ ۳۵ ۳۵ -------- صفحهٔ بعد -------- ۴-۵- ویژگی‌های دستگاه اره برش فصل ششم- تهیه طرح استخراج ۱-۶- آشنایی ۲-۶- مراحل تهیه طرح استخراج ۱-۲-۶- طراحی پله‌ها ۲-۲-۶- محاسبات و برنامه‌ریزی ۳۶ نحوه رسم مقاطع توپوگرافی ۴-۶- تعیین محل پله‌های استخراجی ۵-۶- ظرفیت استخراج پله ۱-۵-۶- ابعاد پله ۲-۵-۶ نوع دستگاه برش ۳-۵-۶- سایر امکانات ۳-۵-۶ مثال موردی از ظرفیت پله ۶-۶- ظرفیت تولید معدن ۷-۶- ضریب بازیابی ۸-۶- تعیین میزان تولید (1۱ ۹-۶- تعیین میزان استخراج (,7 ۱۰-۶- تعیین حداقل پله‌های استخراجی هم‌زمان ۱۱-۶ ترتیب طراحی و استخراج پله‌ها ۱۲-۶- محاسبه ذخیره قابل استخراج ۱۳-۶- درجه‌بندی سنگ ۱۴-۶- باز کردن, آماده‌سازی و استخراج در معادن « ۱۵-۶- برنامه‌ریزی تولید ۱-۱۵-۶- نکات کلیدی در تهیه برنامه‌ریزی ۲-۱۵-۶- محاسبه تعداد ماشین‌آلات ۳-۱۵۶ محاسبه تعداد پرسنل لازم ۳۷ ۳۹ ۴۱ ۴۱ ۴۱ ۴۱ ۴۲ ۴۳ ۴۴ ۴۴ ۴۴ ۴۴ ۴۵ ۴۵ ۴۶ ۴۶ ۴۶ ۴۷ ۴۷ ۴۷ ۴۸ ۴۸ ۴۸ ۴۸ ۴۹ ۴۹ ۴۹ -------- صفحهٔ بعد -------- فصل ۱ کات -------- صفحهٔ بعد -------- ۲ ره و۵61 ون -------- صفحهٔ بعد -------- فصل اول- کلیات (/۹۸/۳ ۳ ۱-۱- آشنایی طراحی معادن سنگ‌های تزیینی و نما طی مراحل زیر انجام می‌گیرد: - تهیه و جمع‌آوری اسناد و مدارک لازم - تهیه طرح‌های مختلف - سازماندهی - تهیه خلاصه مشخصات مواد و مصالح مورد نیاز - بررسی‌ها و برآوردهای اقتصادی - آرایه گزارش تشریحی رعایت ترتیب یاد شده در طراحی معدن الزامی است و به عبارتی, هر یک از مراحل یاد شده بعد از مرحله قبلی انجام می‌گیرد و خود به موارد جزیی‌تری تقسیم می‌شود که ممکن است در مورد یک معدن خاص انجام همه آن‌ها ضروری ۲-۱- تعاریف و مفاهیم مرمریت نوعی سنگ تزیینی و نما از جنس کربنات کلسیم که منشا رسوبی دارد و معمولا از تعداد زیادی لایه تشکیل می‌شود. مرمریت در بین سنگ‌های تزیینی و نما کمترین مقاومت را دارد و به رنگ‌های کرم و سفید در بخش‌های مختلف ساختمان‌ها به کار می‌رود. تراورتن نوعی سنگ رسوبی از جنس کربنات کلسیم که سن زمین‌شناسی آن از دیگر سنگ‌های تزیینی و نما به مراتب کمتر است. تراورتن معمولا لایه‌های منظم و محدود دارد. برش آن آسان و مقاومت آن نسبت به سنگ‌های دیگرء کمتر است. مرمر انچه که در ایران به عنوان مرمر شناخته می‌شود مرمر واقعی (سنگ دگرگونی) نیست بلکه نوعی سنگ کربناته است که از رسوب در چشمه‌های آهکی حاصل می‌شود و نام اصلی آن مرمر اونیکس و از جنس آراگونیت است. نوعی سنگ آهکی (کربنات کلسیم) که تا حدودی دگرگون شده است. عامل دگرگونی این سنگ ممکن است چین‌خوردگی, تماس با محلول‌های گرمابی و یا هر دو باشد. طول پله استخراجی طول پله. فاصله بین دو انتهای پله در امتداد عمود بر جهت پیشروی است. -------- صفحهٔ بعد -------- 3 ۹۹/۳ دستورالعمل طراحی استخراج معادن سنگ‌های تزیینی و نما ارتفاع پله استخراجی ارتفاع پله, فاصله قائم بین کف دو پله متوالی است که به طور معمول ۴۵ تا ۶ متر است. عرض پله استخراجی عرض پله. فاصله افقی بین لبه پله و سطح قائم پله بعدی است که باید به گونه‌ای تعیین شود که فضای کافی برای رفت و آمد ماشین‌آلات وجود داشته باشد و معمولا حدود ۱۵ متر در نظر گرفته می‌شود. پله‌ای که در فاصله‌های بین پله‌های کاری در نظر گرفته می‌شود تا از سقوط قطعات سنگی بر پله‌های کاری جلوگیری شود و عرض آن معمولا حداقل ۲ متر است. ضریب بازیابی نسبت میزان سنگ نهایی قابل فروش به میزان سنگ استخراج شده (کلیه بلوک‌های استخراجی اولیه) به نام ضریب بازیابی خوانده می‌شود. ۳-۱- تهیه اسناد و مدارک لازم برای طراحی طراحی معدن باید مستند به مدارک لازم باشد که در اختیار طراح قرار می‌گیرد. مدارک و اطلاعات لازم در سه گروه زیر دسته‌بندی می‌شوند: - گزارش پایان عملیات اکتشاف به انضمام نقشه‌های مربوطه - نقطه نظرات و امکانات (موجود و آتی) بهره‌بردار (کارفرما) - جمع‌آوری اطلاعات و نکات فنی و اقتصادی لازم توسط طراح ۱-۳-۱- گزارش پایان عملیات اکتشاف این گزارش باید شامل موارد زیر باشد: الف- نقشه‌های زمین‌شناسی و توپوگرافی منطقه. جزییات مطالعات زمین‌شناسی, مقاطع زمین‌شناسی بلوک‌های معدن در مقیاس‌های مختلف و نظایر آن‌ها (برای اطلاعات بیشتر به نشریه شماره ۳۷۸ سازمان برنامه و بودجه کشور با عنوان "راهنمای اکتشاف. استخراج و فرآوری سنگ‌های تزیینی و نما" مراجعه شود.) ب- موقعیت مکانی شامل مختصات جغرافیایی, ابعاد و وسعت. عوامل محدودکننده ذخیره, مشخصات آبادی‌ها و رودخانه‌ها و نظایر آن‌ها پ- ساختار زمین‌شناسی ت- وضعیت آب‌های سطحی و زیرزمینی ث- تاریخچه اکتشافات. نوع کارهای انجام شده, نتایج آزمایش‌ها و نظایر آن‌ها -------- صفحهٔ بعد -------- قصل اول- کلیات ۹۹/۳ _ ج- محدوده کانسار و9 میزان ذخیره و منبع در رده‌های مختلف ۲-۳-۱- نقطه نظرات و امکانات بهره‌بردار طراحی هر معدن باید با توجه به نقطه نظرات و خواسته‌های منطقی بهره‌بردار به شرط مغایر نبودن با قوانین و دستورالعمل‌های مربوطه و امکانات وی انجام گیرد. تهیه طرح معدن بدون توجه به نظرات بهره‌بردار در اجرا باعث بروز ۳-۳-۱ اطلاعات پابه فنی و اقتصادی برای انجام محاسبات و تهیه طرح‌های مختلف. اطلاعات فنی و اقتصادی مورد نیاز است که باید توسط طراح تهیه و مد نظر قرار گیرد که این موارد شامل مشخصات ماشین‌آلات و تجهیزات. قیمت‌هاء هزینه‌های پرسنلی و نظایر آن‌هاست. ۴-۱- قهیه طرح‌های مختلف در طرح استخراجی سنگ‌های تزیینی و نما موارد زیر باید رعایت شود: الف- برنامه عملیات استخراجی پ- تامین انرژی ت- آب‌رسانی ث- تامین هوای فشرده 0 حمل ز نقل چ- ساختمان‌ها و تاسیسات خ- ایمنی ۵- مدیریبت ۵-۱- سازماندهی عملیات سازماندهی شامل موارد زیر است که در هر مورد برای دو مرحله موقتی و دایمی منظور می‌شود. الف- مشخصات کارهای معدنی, ساختمانی و تاسیسات ب- جدول حجم عملیات -------- صفحهٔ بعد -------- ۷ ۹۸/۳/۱ دستورالعمل طراح ی استخراج معادن سنک‌های تزیینی و نما پ- فناوری, ماشین‌آلات و تجهیزات ت- جدول زمان‌بندی ۶-۱- خلاصه مشخصات مواد و مصالح مورد نیاز بر اساس جدول حجم عملیات محاسبه و برآورد کلیه مواد و مصالح مورد نیاز در جدول‌های خاصی و به ترتیب نوع ۷-۱- بررسی‌ها 9 برآوردهای اقتصادی در این مرحله از طراحی به بررسی اقتصادی طرح پرداخته می‌شود. در این مورد با توجه به آنکه در مبحث سازماندهی عملیات تعداد ماشین‌آلات و تجهیزات و پرسنل مشخص شده است و همچنین بخش مشخصات مواد و مصالح مورد نیاز در طرح و نیزء قیمت‌ها (که از بایگانی اطلاعات تهیه می‌شود)» هزینه‌های مختلف را محاسبه و سپس با توجه به ظرفیت تولیدی و قیمت فروش ماده معدنی, درآمدهای حاصل را برآورد می‌کنند. بر اساس محاسبات یاد شده, قیمت تمام شده ماده معدنی و میزان سوددهی طرح و نرخ بازگشت سرمایه و نظایر آن محاسبه و سپس عوامل موثر در کاهش قیمت‌ها بررسی و مشخص می‌شود. همچنین باید اثرات اجرای طرح در زمینه‌های مختلف بر روی اقتصاد مناطق محدوده کانسار و در مورد بعضی از مناطق در سطح بالاتری تشریح شود. ۸-۱- ارایه گزارش طراحی در پایان مرحله طراحی (از مرحله جمع‌آوری اسناد و مدارک تا مرحله نهایی بررسی‌های اقتصادی طرح)» گزارشی با عنوان گزارش طراحی تهیه می‌شود. در این گزارش خلاصه‌ای از کلیه طرح‌های تهیه شده با عنوان عوامل, اعداد و ارقام موثر در هر طرح آرایه می‌شود. جزییات گزارش تشریح بسته به نوع سنگ متفاوت است. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل ۲ -------- صفحهٔ بعد -------- ۲ ره و۵61 ون -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دوم- مشخصات سنگ‌های تزیینی و نما (/۹۹/۳ ۹ ۱-۲- آشنایی طراح معادن سنگ‌های تزیینی و نما باید آشنایی کامل با مشخصات این نوع سنگ‌ها و معادن داشته باشد. سنگ‌های تزیینی و نما عمدتا در نماء کف و بدنه داخلی ساختمان‌ها کاربرد دارد و از بعضی انواع این سنگ‌هاء اشیا و ادوات تزیینی این سنگ‌ها انواع بسیار متنوعی دارند ولی مهم‌ترین آن‌ها عبارت از مرمریت. تراورتن» مرمر» سنگ چینی و سنگ‌های آذرین‌اند که در بازار به عنوان گرانیت شناخته می‌شوند. رنگ به سلیقه مصرف‌کننده بستگی دارد و بر این اساس رنگ‌های زیر در انواع سنگ‌ها کاربرد بیشتری دارند: الف- مرمریت: کرم- سفید ب- ترآورتن: کرم- سفید پ- مرمر: سبز- سفید- زرد ث- سنگ‌های آذرین: قرمز- سبز- کرم- آبی- سفید- سیاه سنگ‌های رنگی (غیر از کرم و سفید) بیشتر به عنوان خط مشخص یا راهنما یا قسمتی از بدنه ساختمان و همچنین ساخت تزیینات به کار می‌روند. سنگ‌ها در برابر آب. فرسایش جوی و سایش مقاومت متفاوتی دارند که از این نظر مرمریت‌ها کمترین مقاومت و گرانیت‌ها بیشترین مقاومت را دارند. محل کاربرد سنگ باید بر اساس مقاومت سنگ انتخاب شود. از این نظرء معمولا مرمریت در کف و نماء تراورتن در نماء مرمر در کف و بخشی از بدنه داخلی ساختمان. چینی در کف و نما و گرانیت در کف و بخشی از بدنه خارجی نما به کار می‌رود. ۲-۲۳ مرمریت ۱-۳-۲ ویژگی‌های اساسی الف- منشا رسوبی دارد. ب- لایه‌ها از جنس آهک (کربنات کلسیم) است. پ- از تعداد زیادی لایه تشکیل شده است و بنابراین به صورت توده‌ای نمود پیدا می‌کند. ت- لایه‌بندی آن معمولا مطبق و منظم است. ث- لایه‌ها عموما شیب‌دار و گاه کاملا افقی‌اند. -------- صفحهٔ بعد -------- ی ۸۹/۳/۱ دستورالعمل طراحی استخراج معادن سنک‌های نزیینی و نما در صورتی که ضخامت لایه زیاد باشد. ممکن است تغییر اتی در کیفیت سنگ در این ضخامت مشاهده شود. چ- کیفیت لایه‌های مختلف با توجه به تغییر ترکیب شیمیایی محلول رسوب‌گذاری و یا بروز وقفه در رسوب‌گذاری, ممکن است کاملا متفاوت و گاه کاملا یکسان باشد. تشخیص لایه‌بندی این نوع ذخایر مهم‌ترین عامل در اکتشاف 9 طراحی 9 در مواردی هم بسیار دشوار است. ۲-۲-۲ اثر هوازدگی اثر هوازدگی بر روی این نوع ذخایر زیاد است و بنابراین همواره باید حاشیه‌ای از سطح این ذخیره به عنوان بخش هوازدگی به شیب لایه‌ها نیز بستگی دارد. در لایه‌های شبب‌دار به دلیل امکان نفوذ بیشتر بارش‌های جوی. عمق بارش جوی بارش جوی ۲ ۲ 6 ۳ نفود ۴ نفوذ ۱ عمق هوازدگی ۳ ِ شکل ۱-۲- اثر هوازدگی مرمریت با توجه به شیب لایه‌ها -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دوم- مشخصات سنگ‌های نزیینی و نما ۹۹/۳ )۱ شیب دامنه زیاد- عمق هوازدگی کمتر در آن دامنه شیب دامنه کم- عمق هوازدگی بیشتر در آن دامنه شکل ۲-۲- اثر هوازدگی با توجه به شیب دامنه توپوگرافی ذخیره ۳-۲-۲ نکات مهم در طرح استخراج در طراحی معادن مرمریت. موارد زیر باید در نظر گرفته شود: الف- در حالتی که لایه‌ها کاملا افقی باشند. بعد از شروع استخراج هر پله و اندکی پیشروی (عبور از منطقه هوازده) لایه) ولی چنانجه کیفیت سنگ نامناسب باشد در ادامه نیز سنگ نامناسب خواهد بود. در این صورت باید بلافاصله نسبت به باز کردن پله‌های پایین‌تر اقدام کرد (شکل ۳-۲). لایه ۱ [۹ لایه ۳ لایه ۴ لایه ۵ ۳ پله ۳ لایه ۶ شکل ۳-۲- احداث پله‌های مختلف برای استخراج مرمریت مشخص شود و چنانچه لایه‌ای مناسب تشخیص داده شد. از وجود این لایه در پله‌های بالاتر (البته با مقداری جابه‌جایی ناشی از شیب لایه) می‌توان اطمینان حاصل کرد (شکل ۳-۲). -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳ ۹۹/۳/۱ دستورالعمل طراحی استخراج معادن سنک‌های نتزیینی و نما ۳ برش عمود بر امتداد لایه لایه ۳ لایه ۲ لایه ۱ شکل ۴-۲- احداث برش اولیه در لایه‌های مرمریت شیب‌دار ۳-۲- تراور تن ۱-۳-۲- ویژگی‌های اساسی الف- از نظر زمین‌شناسی» رسوبات جوان محسوب می‌شود و به صورت لایه است. ب- لایه‌های منظم دارد. پ- از تعداد محدودی لایه تشکیل می‌شود. ت- شیب لایه‌ها بستگی به شکل بستر رسوب‌گذاری دارد و معمولا کم است. ث- کیفیت هر لایه تقریبا یکسان است. ج- کیفیت لایه‌های مختلف ممکن است متفاوت باشد. چ- به دلیل شیب کم و مقاومت سنگه» هوازدگی آن کم است. ح- فاقد شکستگی و گسل است. ۲-۳-۲ نکات مهم در طرح استخراج با توجه به مشخصات یاد شده. باز کردن یک کارگاه استخراجی در قسمتی از ذخیره در مرحله اکتشاف ممکن است تا حدودی وضعیت و کیفیت کل ذخیره را مشخص سازد. ۴-۲- مرمر ۱-۴-۲- ویژگی‌های اساسی انچه در ایران به عنوان سنگ مرمر شناخته می‌شود در واقع عمدتا مرمر اونیکس و از جنس آراگونیت است. الف- ذخایر آراگونیت از نظر زمین‌شناسی جوان و به صورت لایه است. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دوم- مشسخصات سنگ‌های نزیینی و نما (/۹/۳ ۳ ب- تعداد لایه‌ها محدود و در بسیاری موارد تک‌لایه است. ۲-۴-۲ نکات مهم در طرح استخراج طراحی | ستخراج مرمر تقریبا مانند ترأورتن است یعنی اکتشاف در 5 قسمی از ذخیره. تا حدودی 29 صعیت و کیفیت کل ذخیره را مشخص می‌کند. ۱-۵-۲ ویژگی‌های اساسی الف- جنس سنگ. آهکی است (کربنات کلسیم). ب- سنگ چینی تا حدودی جزو سنگ‌های دگرگونی محسوب می‌شود و دگرگونی آن ناشی از چین‌خوردگی یا مجاورت با محلول‌های گرمابی یا هر دو است. پ- در اثر دگرگونی» شکستگی‌های زیاد در آن ایجاد می‌شود و لایه‌بندی سنگ از بین می‌رود و ذخیره به صورت توده‌ای نمود پیداً می‌کند. ت- کیفیت سنگ در بخش‌های مختلف و حتی در یک لایه ممکن است کاملا متفاوت باشد. ث- به دلیل وجود درزه و شکستگی زیاد. ابعاد سنگ استخراجی ممکن است بزرگ نباشد اما به دلیل امکان کاربرد این سنگ در ابعاد بسیار کوچک. از سنگ‌هایی با ابعاد کوچک و لاشه‌های استخراجی نیز استفاده می‌شود. ۲-۵-۲ نکات مهم در طرح استخراج در این نوع سنگ. اکتشاف باید به صورت پراکنده و در بخش‌های مختلف آن انجام گیرد و نتیجه‌گیری از عملیات -------- صفحهٔ بعد -------- ۲ ره و۵61 ون -------- صفحهٔ بعد -------- فصل استخر ۳ اج -------- صفحهٔ بعد -------- ۲ ره و۵61 ون -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سوم - ویژگی‌های عمومی طراحی استخراج ۹۸/۳/۱ 1 ۱-۳- آشنایی ۱-۳۲-۳- ذخابر بر جسته این ذخایر از سطح توپوگرافی اطراف ذخیره, بالاتر قرار دارند (شکل ۱-۳). ۳ را ۱ ۱ ی سطح توپوگرافی اطراف ۲-۲-۳- ذخایر گود این نوع ذخایر پایین‌تر از سطح توپوگرافی اطراف ذخیره قرار دارند (شکل ۲-۲). ی سطح توپوگرافی اطراف شکل ۲-۳- ذخایر گود -------- صفحهٔ بعد -------- ۸ ۹۸/۳/۱ دسنورالعمل طراح ی استخراج معادن سنک‌های نزیینی و نما بر< ۰ سطح توپوگرافی اطراف شکل ۳-۳- ذخایر ترکیبی ۳-۳- روش‌های عمومی استخراج ۱-۳-۳ ذخایر با شکل برجسته به روش روباز روش استخراج این ذخایر عمدتا روباز و پلکانی است که خود به روش‌های زیر تقسیم می‌شود (شکل ۴-۲). پله ۲ پله ۳ پله ۳ شکل ۴-۳- استخراج ذخایر برجسته الف - روش پلکانی این روش در مواردی به کار می‌رود که کل توده مناسب و امکان دسترسی به بالاترین نقطه ذخیره وجود داشته باشد (شکل ۵-۳). -------- صفحهٔ بعد -------- پله ۱ را ِ شکل ۵-۳۲ استخراج ذخایر برجسته به روش روباز پلکانی استخراج بخشی از توده به دلایل زیر انجام می‌گیرد (شکل ۶-۲۳): - وجود ماده معدنی مناسب فقط در بخش کناری - کل ذخیره ماده معدنی مناسب باشد ولی به دلیل نبود امکان دسترسی به بالای ذخیره به دلایل فنی یا اقتصادی. فقط بخشی از ذخیره استخراج می‌شود (شکل ۶-۳). - وجود ماده معدنی در داخل توده پله ۴ شکل ۶-۳- استخراج ذخابر برجسته به روش روباز پلکانی بخشی ۲-۳-۳ استخراج ذخایر با شکل برجسته به صورت زبرزمینی (روش اتاق و پله) الف- وجود باطله زیاد بر روی ماده معدنی (شکل ۷-۲۳) شکل ۷-۳- روش استخراج زیرزمینی به دلیل وجود باطله زیاد -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۰ فا دسنورالعمل طراح ی استخراج معادن سنک‌های تزیینی و نما ب- نبود امکان دسترسی به بالاترین نقطه ذخیره (شکل ۸-۳) شکل ۸-۳- روش استخراج زیرزمینی به دلیل نبود امکان دسترسی به نقاط بالاتر و شیب تند توپوگرافی دامنه ذخیره ۳-۳-۳ استخراج ذخابر گود به روش روباز پلکانی در مواردی که ذخیره به شکل گود باشد. استفاده از روش پلکانی کلاسیک. بهترین شیوه استخراج است (شکل ۹-۳). شکل ۹-۳- استخراج ذخایر گود به روش پلکانی کلاسیک در مواردی که ماده معدنی به صورت لایه‌ای پرشیب باشد نیز این روش توصیه می‌شود (شکل ۱۰-۲۳). پل ال با شکل ۱۰-۳- استخراج ذخایر پرشیب به روش پلکانی کلاسیک -------- صفحهٔ بعد -------- از آنجا که استخراج معادن سنگ‌های تزیینی و نما در بیشتر موارد به روش پلکانی است. بنابراین این روش طی فصل -------- صفحهٔ بعد -------- ۲ ره و۵61 ون -------- صفحهٔ بعد -------- ها و بله‌های ار -------- صفحهٔ بعد -------- ۲ ره و۵61 ون -------- صفحهٔ بعد -------- فصل چهارم- مشخصات بلوک‌ها و پله‌های استخراجی و ۳ ۱-۴- آشنایی شکل محصول نهایی یکی از عمده‌ترین عوامل اختلاف میان سنگ تزیینی و نما با سایر معادن است. مهم‌ترین ویژگی بلوک‌های استخراجی در ادامه تشریح شده است. ۲-۴ شکل ابعاد مشخص باشد. وجود ترک‌هاء شکاف‌ها و شکستگی‌ها و با تغییرات رنگ و کیفیت در سنکگ. ممکن است مانع ایحاد شش سطح مسطح یا ابعاد مشخص مورد نظر شود. ابعاد بلوک با توجه به نوع سنگ, ذخیره. تقاضای بازار و روش فرآوری (اره- قله بُر) تعیین می‌شود. به عنوان مثال در معادن دارای لایه‌بندی ارتفاع بلوک محدود به ضخامت لایه می‌شود. ۳-۴- انواع بلوک‌ها ابعاد بلوک نهایی از تقسیم کردن بلوک‌های استخراجی (بلوک‌های اصلی) حاصل می‌شود و این بلوک‌ها نیز به نوبه خود از تقسیم بلوک‌های اولیه واقع در دل کوه به دست می‌آیند. با توجه به مشخصات بلوک نهایی, برای دستیابی به بازدهی بیشتر تولید. بلوک‌های اصلی و بلوک‌های اولیه نیز باید تا حد امکان به صورت مکعب مستطیل و با شش وجه مسطح باشند. در ابتدای باز کردن و شروع استخراج در هر پله. به دلیل شکل توپوگرافی لبه جلوی پله و در ادامه استخراج به دلیل شکل لبه کناری پله. بلوک‌های استخراجی این بخش‌ها دارای تعدادی سطوح غیرمسطح خواهند بود. ابعاد بلوک‌های اصلی و بلوک‌های اولیه نیز مانند ابعاد بلوک‌های نهایی به نوع سنگ و همچنین ابعاد بلوک‌های نهایی بستگی دارد و بنابراین رابطه مستقیمی در مورد بعضی از ابعاد بلوک نهایی با بلوک اصلی یا اولیه وجود دارد. ۴-۴- ابعاد بلوک‌ها ابعاد بلوک‌ها را با نمادهای زیر نشان می‌دهند: بلوک اولیه: ارتفاع (11)- عرض (])- طول (-ا) بلوک اصلی: ارتفاع ( 3])- عرض (*8)- طول (/1) بلوک نهایی: ارتفاع (10)- عرض (0)- طول (1) ارتباط بین ابعاد مختلف بلوک‌ها به شرح زیر است. -------- صفحهٔ بعد -------- 42 1 / 3 / 89 دستورالعمل طراحی استخراج معادن سنگ های تزی ینی و نما 4 - 4 - 1 - ( ارتفاع بلوک اولیهH ) ارتفاع تل َک ا ٍلی ِ هؼادل ارتفاع پل ِ استخراجی است. در ایی ه َرد ت ِ ًکات زیر اضار ُ هی:ض َد الف- در س ٌگ ّای تا ضخاهت هحذ ٍد( ، ارتفاع تل َک استخراجیH .) ًیس هحذ ٍد ٍ هؼادل ضخاهت الی ِ است ب- در س ٌگِّای تا الی( ت ٌذی افقی، ارتفاع تل َکHِ) ت ِ ضخاهت الی( ّا تا حذ اهکاىِ، ارتفاع تا کف یکی از الی ٍ )ّا سپس ًَع هاضیی آالت استخراج ٍ هسای .ل ایو ٌی تستگی دارد در ص َرت ُاستفاد از سین ترش، ارتفاع حهذ ٍد6 هتهر ٍ در ص َرت استفاد ُ از ار ُ ترش، ارتفاع در حذ ٍد ع َل تاز ٍی ا ر ُ خ َا ّذ ت َد (در یک ًَع از دستگا ُ ار ُ ترش m 6 /4 H= .)است ج- در س ٌگِّای تا الی ،ت ٌذی ضیثذار کف پل ِ الی ِ را قغغ هی ک ٌذ ٍ ارتفاع تل َک ت ِ ًه َع هاضهیی آالت اسهتخراج ی ٍ .هسایل ایو ٌی تستگی دارد 4 - 4 - 2 - ارتفاع بلوک نهایی ارتفاع تل َک ًْایی ِّواى ارتفاع تل َک اصلی است ک( تؼذ از جذاسازی تل َک اصلی، ع َلl یا ػرضb ) تله َک ّهای ًْایی را تطکیل هی د ّذ. 4 - 4 - 3 - ( عرض بلوک اولیهB ) ِایی تؼذ ّواى ػرض تل َک اصلی است ٍ ت ر ٍش استخراج تستگی .دارد تل َک اصلی تها ( ػهرضb )ٍ ( عه َلl ) اتؼهاد تل َک ّای ًْایی را تطکیل هی .د ّذ 4 - 4 - 4 - ( طول بلوک اولیهL ) تست ِ ت ِ ًَع دستگا ُ استخراج ایی ع َل هؼادل قسوتی از ع َل پل ِ است ٍ در هجو َع ع َل تل َک ّای اصلی را تطکیل هی( د ّذ. ع َل تل َک اصلی ًیس هؼادل ارتفاع تل َک ًْاییh .) است 4 - 4 - 5 - ابعاد بلوک نهایی اتؼاد تل َک ًُْایی ت ِ هقررات حول ٍ ًقل، تقاضای تازار ٍ ر ٍش فرآ ٍری تستگی دارد. ت ِ ع َر هثال ترای ترش تا ار اتؼاد m 20 /3 - 00 /2 l  ، m 2 - 5 /1 h  ، m 2 - 5 /1 b  .ه ٌاسه است 4 - 4 - 6 - روابط بین ابعاد بلوک ها تا ت َج ِ ت ِ ه َارد یاد ضذ ُ، ر ٍاتظ4 - 1 تا4 - 6 تیی اتؼاد تل َک ّا ترقرار است (ضکل4 - 1 .) (4 - 1 )هجو َع ع َل تل َک ّای اصلیL L'  ِع َل تل َک ا ٍلی (4 - 2 )ارتفاع تل َک ًْاییL' h  ع َل تل َک اصلی -------- صفحهٔ بعد -------- فصل چهارم- منسخصات بلوک‌ها و پله‌های استخراجی ۹۸/۳ ۳۷ (۳-۴) مجموع طول‌ها (ار2 ) و یا مجموع عرض‌ها ( 2۸ )< / عرض بلوک اولیه (۴-۴) (با توجه به جهت تقسیم سنگ اصلی) مجموع عرض‌ها ( طر۵ ) و یا مجموع طول‌ها (ار۵ )- !7 (۵-۴۳) ۷1+ :۰-5 )۲ (۶-۴) 1-7 - 2 که در آن: ۰77 2 : ابعاد بلوک اولیه 1 بلوک اصلی -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۸ رون دستورلعمل رای استش را مان سنک‌ها ی تس وم ۹ ً 4 ۷« بلوک اولیه ۰ < َ 77 ۲ سس ۰ را ۱ 8 ۰. 77 : ابعاد بلوک‌های اصلی 1 < !7 ی اف 8 - "7 | 7[ /: ابعاد بلوک‌های نهایی را رم یس ۱ ۱ ایح ییا : ۳ َ ۱ بلوک نهایی شکل ۱-۴- روابط بین ابعاد بلوک اولیه و بلوک‌های نهایی -------- صفحهٔ بعد -------- فصل چهارم- مشسخصات بلوک‌ها و پله‌های استخراجی ۹/۳ ۳۹ ۵-۴- مشخصات پله استخراجی پله دارای چهار وجه کناری, یک وجه در بالاا و یک وجه در جلو (پیشانی پله) است (شکل ۲-۳). 0 عمق پله ص 4 وجه کناری اه ۹ عرض پله ((8) .. ,ٍ وجه جلو « پله) ارتفاع پله (۲10) ۰ سا (طول) وجه کناری ابعاد پله با نمادهای زیر نشان داده می‌شود: (ما) طول پله - (,1]) ارتفاع پله- (,13) عرض پله- (م«1]) عمق پله طول پله نسبت به جهت پیشروی استخراج تعریف می‌شود. طول پله فاصله بین دو آنتهای پله در امتداد عمود بر ۲-۵-۴- ارتفاع پله (,13) فاصله قائُم بین کف دو پله متوالی, ارتفاع پله نام دارد که به طور معمول در حدود ۴,۵ تا ۶ متر است. ارتفاع پله. ۳-۵-۴- عرض بله ( ۱9 0 می‌شود و حداقل آن حدود ۱۵ متر است. -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۰ ۹۸/۳/۱ دسنورالعمل طراح ی استخراج معادن سنک‌های تزیینی و نما با توجه به شکل بلوک اولیه که تا حد امکان باید مانند بلوک‌های اصلی و نهایی به صورت مکعب مستطیل باشد. خط پله‌ها باید به صورت خط مستقیم و کلیه برش‌ها به صورت قائم انجام گیرد و به این ترتیب دیواره پله برجا نیز قائم خواهد بود. ۴-۵-۴ عرض پله ایمنی عرض پله ایمنی در دیواره نهایی همانند سایر معادن روباز به نوع سنگ و میزان شکستگی بستگی دارد. در معادن سنگ‌های تزیینی و نما به دلیل وضعیت قائم دیواره برجاء عرض پله ایمنی باید در شرایط مساوی بیشتر منظور شود اما بیشتر ذخیره و یا باطله‌برداری بیشتر می‌شود و عرض‌های کمترء مشکلات ایمنی را خواهد داشت (شکل ۳-۴). عرض پله ایمنی نواره‌برجا (صودی) شکل ۳-۴- عرض پله ایمنی با توجه به توپوگرافی 0 شرایط ذخیره 0 وجود دستگاه‌های باطله‌برداری در اطراف آن. ممکن است طرفین پله شرایط - یک طرف باز (شکل ۴-۴-الف) - هر دو طرف باز (شکل ۴-۴-ب) - هر دو طرف بسته (شکل ۴-۳-پ و ت‌‌( -------- صفحهٔ بعد -------- فقصل چهارم- مشسخصات بلوک‌ها و پله‌های استخراحی ‎٩۸/۳/(‏ )۳ اس ۰ : 4 شکل ۴-۴- وضعیت پله‌ها در حالت‌های مختلف -------- صفحهٔ بعد -------- ۲ ره و۵61 ون -------- صفحهٔ بعد -------- ٩‏ اب 1 فصل ۵ د استفاده -------- صفحهٔ بعد -------- ۲ ره و۵61 ون -------- صفحهٔ بعد -------- فصل پنجم- ماشسین‌آلات مورد استفاده ۹۹/۳ ۳ ۱-۵- آشنایی ماشین آلات و تجهیزات مورد نیاز در معادن سنگ تزیینی و نما به دو گروه اختصاصی و عمومی تقسیم می‌شوند. ماشین‌آلات و تجهیزات اختصاصی صرفا در این نوع معادن کاربرد دارند که شامل دستگاه‌های برش سنگ از دل کوه (سیم برش آره برش و نظایر آن) و دستگاه‌های تقسیم‌کننده بلوک‌های استخراجی از دل کوه به قطعات کوچکتر و قواره‌سازی مورد نیاز (سیم برش)» دستگاه‌های حفاری (راسول)» بالشتک‌های فشار برای جداسازی سنگ از دل کوه. وینچ‌های جابه‌جایی بلوک‌های سنگ و جرثقیل ثابت است. ماشین‌آلات و تجهیزات عمومی شامل لودرء بیل مکانیکی, بلدوزر» کمپرسورء ژنراتورء ارابه چالزنی. پمپ‌ها و نظایر آن است که در سایر معادن روباز نیز استفاده می‌شود. مهم‌ترین دستگاه‌های اختصاصی مورد استفاده در معادن سنگ‌های تزیینی و نما اره برش و سیم برش است که در ادامه تشریح شده است. ۳-۵- ویژگی‌های عمومی دستگاه‌های برش الف- از آره برش و سیم برش در استخراج بلوک‌های اولیه و کوچکتر کردن بلوک‌ها استفاده می‌شود ولی استفاده از سیم برش در معادن ایران متداول‌تر است. ب- هر دو نوع دستگاه قابلیت ایجاد برش‌های قائم و افقی را دارند. پ- معمولا عمق برش قائم و افقی با دستگاه‌های اره برش» محدودتر از سیم برش است. در اره برش برش قائم حداکثر در حدود ۴ تا ۶ متر و برش افقی در حدود ۲ متر است. در سیم برش چنانچه مسایل ایمنی محدودیت ایجاد نکند. ابعاد برش ممکن است بیشتر از ارقام یاد شده برای اره برشی باشد. ت- سرعت برش در دستگاه سیم برش بیشتر از آره برش است. ث- جابه‌جایی دستگاه سیم برش و استقرار مجدد آن, آسان‌تر است و در زمان کمتری نسبت به اره برش انجام می‌گیرد. چ- در مقایسه دو دستگاه سیم برش حتی در صورت کاربرد اره برش سرعت برش بیشترء سهولت و سرعت جابه‌جایی بیشترء ابعاد برش بزرگتر از مزایای دستگاه سیم برش نسبت به اره برش است. ۳-۵- ویژگی‌های دستگاه سیم برش الف- برای استفاده از دستگاه سیم برش به جز جلوی پله (پیشانی پله) یک وجه کناری نیز باید آزاد باشد. ب- برای برش بلوک اولیه. باید دو برش قائم و یک برش افقی با دستگاه ایجاد شود. -------- صفحهٔ بعد -------- ۳ ۹۸/۳/۱ دستورالعمل طراحی استخراج معادن سنک‌های تزیینی و نما پ- برای هر برش قائم ابتدا باید یک چال قائم در بالای بلوک و یک چال افقی در کف بلوک به صورت متقاطع و متعامد نسبت به هم حفر شود. بنابراین برای برش قائم مجموعا یک چال قائم و دو چال افقی لازم است. ت- برای برش افقی حفر دو چال افقی به صورت متقاطع (همان چال‌های حفر شده برای برش قائم) و تا حد امکان متعامد لازم است. برش افقی را می‌توان با استقرار دستگاه سیم برش در یکی از دو وجه یا گوشه بلوک ایجاد کرد. ث- برای تقسیم بلوک اولیه به بلوک‌های اصلی, باید چال‌های قائم و افقی فرعی در فاصله چال‌های قائم اصلی حفر شود (شکل ۱-۵). چال افقی برای برش قائم یک وجه و برش کف ۰ چال قائم فرعی برای یک وجه برش ۸ مه چال قائم برای هر دو وجه برش ۵۱و ۲ حالت‌های مختلف ی وی چال افقی فرعی چال افقی اصلی برای برش یک وجه قائم و برش افقی ۲ یک وجه آزاد بلوک شکل ۱-۵- مراحل آماده‌سازی بلوک برای سیم برش استخراج می‌شود که این امر موجب اتلاف ذخیره و9 زمان است (شکل ۲-۵). شکل ۲-۵- استخراج اولین بلوک برای ایجاد سطح آزاد چ- با توجه به لزوم باز بودن دو وجه برای کاربرد دستگاه سیم برش استخراج بلوک‌ها باید در دو جهت عمود بر هم انجام گیرد. این موضوع مانع استخراج کل طول پله در ابتدای کار است ولی به تدریج و با افزایش تعداد بلوک‌هاء کل پله تبدیل به بلوک‌های اولیه خواهد شد و تا این مرحله از تمامی ظرفیت استخراج پله نمی‌توان به طور کامل استفاده کرد (شکل ۳-۵). -------- صفحهٔ بعد -------- فصل پنجم- مانسینآلات مورد استفاده ۹۹/۳/۱ ۳۷ ۳-۵- ویژگی‌های دستگاه اره برش الف- چنانجه فقط وجه جلوی پله آزاد باشد (بر خلاف دستگاه سیم برش) این دستگاه قادر بد برش آن است و این یکی از بزرگترین مزیت‌های این دستگاه محسوب می‌شود به همین دلیل در معادن نوع گود (حداقل در استخراج اولیه) و معادن زیرزمینی فقط از این نوع دستگاه برشی می‌توان استفاده کرد. ۳ یر جهت پیشروی شکل ۳-۵- مراحل استخراج بلوک‌ها در دو جهت عمود بر هم ب- با توجه به امتیاز یاد شده, کل طول پله از همان بدو کار برای استخراج سراسری پله در دسترس است و این مورد نیز از مزایای بزرگ این دستگاه نسبت به سیم برش است. پ- امکان برش بلوک‌های اولیه با دو طرف بسته و همچنین امکان استخراج سراسری پله از بدو کارء از مزایای اصلی دستگاه اره برش است. ت- برای استخراج بلوک اولیه نیازی به حفر چال نیست ولی برای تقسیم بلوک اولیه به بلوک‌های اصلی, باید چال‌های قائم و افقی (فقط در یک وجه) برای برش‌های قائم حفر شود (شکل ۴-۵). چال قائم 0 ۱ 4 ۰ ( امتداد ۹ 0 رس رون و مر برش قائم چال افقی او و شکل ۴-۵- مراحل استخراج با اره برش -------- صفحهٔ بعد -------- 49 1 / 4 / 89 دست ًرالعمل طراحی استخراج معادن سىگ های تزی یىی ی وما ش- کف تل َک ا ٍلی ِ را هی ز َاى تا دسسگا ُ سین ترس، ترس داد ٍ از ار ُ کف ُتر ک ِ َو تاز ٍ هحی. ٍد دارد، اسیسفاد ً رد در کارترد ّر د ٍ ًَع دسسگا ُ سین ترس ٍ ار ُ ترس ترا خل َگیر از فضار تل َک در حاو اسساراج تر ر ٍ ار ُ یا سیین ٍاتغ در کف ت ، ر تای. کف ت ،ر از ًظر زها ًی ت ِ ص َرذ کاهل ٍ تا ح.اتل زهاى تثل از رس ت ّا تائن ت .اص -------- صفحهٔ بعد -------- نی فصل ۶ ح استخراج -------- صفحهٔ بعد -------- ۲ ره و۵61 ون -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سضسم- نهیه طرح استخراج ۹/۳ )5 ۱-۶- آشنایی فصل‌های قبلی اطلاعات و پیش‌نیازهای لازم برای تهیه طرح آرایه شد و در این فصل نحوه تهیه طرح استخراج تشریح می‌شود. ۲-۶- مراحل تهیه طرح استخراج روش استخراج در معادن سنگ تزیینی و نما معمولا روش روباز و پلکانی است. بنابراین طرح استخراج در این معادن نیز شامل طراحی پله‌ها و محاسبات مربوط است که شامل دو مرحله می‌شود: - مرحله اول: دستورالعمل طراحی پله‌ها ۱-۲-۶- طراحی پله‌ها مراحل کلیدی طراحی پله‌ها به شرح زیر است: الف- بررسی نقشه توپوگرافی با مقیاس ۱:۱۰۰۰ تا ۱:۵۰۰ از نظر محل استقرار ذخیره, شیب دامنه‌ها و ریخت‌شناسی بخش‌های مختلف محدوده مسیرهای کلی دسترسی به نقاط فوقانی, موقعیت محل استقرار ساختمان‌ها و نظایر آن‌ها ب- تعیین محل خطوط مقاطع و رسم این مقاطع در محدوده ذخیره و محدوده راه اصلی باز کردن پله پ- تعیین محل بالاترین پله مورد نظر یا قابل دسترسی در مقاطع یاد شده ت- مشخص کردن حد استخراج پله‌ها در طرفین آن و در نظر گرفتن پله‌های ایمنی ث- شماره‌گذاری پله‌ها از بالا به پایین ج- تعیین بخش پوشش پله‌های متوالی بر روی مقاطع ح- تعیین محدوده استخراج بر روی پلان پله‌ها خ- شبکه‌بندی پلان پله‌ها برای بلوک‌های اولیه استخراج با توجه به شکل پله و نقطه دسترسی به آن برای پیشروی استخراج. نوع دستگاه برش و ابعاد بلوک‌ها د- رسم خط پروژه جاده اصلی و انشعابات آن به پله‌ها. جاده‌ها باید تا حد امکان در خارج از محدوده ذخیره واقع ۲-۲-۶ محاسبات و برنامه‌ریزی پس از انجام مرحله اول محاسبات. اقدامات زیر باید انجام گیرد: -------- صفحهٔ بعد -------- 2۲۳ ۹۹/۳/۱ دسنورالعمل طراحی استخراج معادن سنک‌های تزیینی و نما ۱-۶ ۰ ذخیره پله‌ها بر اساس مقاطع متوالی افقی محاسبه می‌شود. ابعاد پله برای محاسبات ظرفیت تولید و توان ماشین‌آلات و عمق پیشروی لازم است. پ- نمودار برنامه‌ریزی تولید به منظور دستیابی به اهداف زیر: - بر اساس این نمودار میزان استخراج هر پله. تعداد پله‌های فعال لازم هم‌زمان. زمان اتمام ذخیره هر پله. فرصت - بر اساس اطلاعات درج شده در نمودار محاسبات لازم برای برآورد دستگاه‌های اصلی مورد نیاز. مدت زمان - خط افقی نمودار, ماه‌های سال و خط قائم نشانگر شماره پله و مقدار ذخیره آن‌هاست (۲]). مثال موردی از نمودار برنامه‌ریزی تولید در شکل ۴-۶ ارایه شده است. ۳-۶- نحوه رسم مقاطع توپوگرافی مقاطع بر روی نقشه توپوگرافی مشخص می‌شود. نکات زیر باید مورد توجه قرار گیرد: -------- صفحهٔ بعد -------- فصل نسسم- نهیه طرح استخراج ۹۸/۳/۱ 2۳ الف- هر چقدر تعداد مقاطع بیشتر باشد. نتایج حاصل و محاسبات انجام شده بر اساس آن دقیق‌تر است. ب- خط مقاطع باید در مسیر کلی جاده‌سازی و همچنین کل محدوده ذخیره واقع باشد. پ- امتداد مقاطع باید تا حد امکان عمود بر خطوط تراز نقشه توپوگرافی باشد. ت- در محل‌های تغییر شکل زمین و یا تغییر شیب دامنه (در محل تغییر فاصله خطوط تراز و یا تغییرات امتداد این خطوط) حتما باید خط مقطع رسم شود. ۴-۶- تعیین محل پله‌های استخراجی نکات زیر باید در تعیین محل پله‌های استخراجی مد نظر قرار گیرد: الف- کلیه پله‌ها تا حد امکان در داخل محدوده ذخیره قرار گیرند. ب- اولین پله در معادن برجسته در بالاترین نقطه ذخیره قرار گیرد. این امر ممکن است به دلایل زیر امکان‌پذیر - شیب بسیار تند جاده دسترسی یا ایجاد برش‌های خطرناک در دیواره مشرف به جاده یا مشرف به پله فوقانی - محدودیت امکانات و میزان سرمایه‌گذاری لازم پ- چنانجه به دلایلی دسترسی به بالاترین نقطه ذخیره امکان نداشته باشد. اولین نقطه پایین‌تر از آن که مشکلات یاد شده را نداشته باشد.ء انتخاب می‌شود. ت- در شرایطی که حتی دسترسی به بالاترین سطح ذخیره هم امکان داشته باشد. در صورت وجود ذخیره در دامنه‌های پایین‌تر و شرایط توپوگرافی مناسب. می‌توان این بخش را فعال کرد و هم‌زمان عملیات دسترسی به نقاط فوقانی را ادامه داد (شکل ۱-۶). نقطه نهایی قابل دسترس ۹ :سم سس شکل ۱-۶- استخراج هم‌زمان بخش‌های بالایی و پایینی ذخیره ث- در معادن گود نیز ابتدا باید مانند کلیه معادن روباز با محاسبات اقتصادی و مقایسه هزینه گودبرداری و ارزش -------- صفحهٔ بعد -------- 25 ۹۹/۳/۱ دسنورالعمل طراحی استخراج معادن سنک‌های تزیینی و نما ج- محل لاشه‌ریز از عوامل مهم در تعیین محل پله‌های استخراجی است. در مواردی که ایجاد پله در چند وجه امکان‌پذیر باشد. در آن صورت محل لاشه‌ریزی از عوامل مهم در انتخاب نهایی خواهد بود. چ- مسیر انتقال آب و برق نیز باید در انتخاب محل پله‌ها مورد نظر قرار گیرد. در مورد انتقال برق, مسیر آن باید در خارج از محدوده لاشه‌ریزی واقع شود. ۵-۶- ظرفیت استخراج پله ظرفیت تولید یک پله یا معدن. مفهوم متفاوتی با میزان ذخیره آن‌ها دارد و به عبارتی ممکن است ذخیره پله یا معدن بسیار زیاد و مناسب اما امکان استخراج آن در یک دوره زمانی مشخص, محدود باشد. عوامل موثر در ظرفیت تولید ۱-۵-۶ ابعاد پله الف- عمق پله (10) کمیت ثابت و مشخصی است و مقدار آن فقط بستگی به سرعت پیشروی استخراج دارد. بنابراین تاثیری بر ظرفیت تولید پله ندارد. ب- طول پله (]) اگر چه در نهایت مقدار تقریبا مشخصی دارد ولی از آنجا که این طول با دستگاه‌های برش مواجه است. بنابراین طول پله و میزان در دسترس بودن آنء عامل مهمی در ظرفیت تولید پله است. با کاربرد دستگاه اره برش, کل طول پله در دسترس است اما در صورت استفاده از سیم برش,» طول در دسترس به تعداد بلوک‌های آزاد شده در دو وجه بستگی دارد و تعداد این بلوک‌ها و در نتیجه ظرفیت تولید پله به تدریج افزایش می‌یابد. تنها با افزایش دستگاه‌های سیم برش نباید توقع افزایش بلافاصله تولید را داشت. پ- ارتفاع پله (1]) نیز به نوع دستگاه برش و مسایل ایمنی بستگی دارد. افزایش ارتفاع پله موجب افزایش میزان تولید می‌شود. ۲-۵-۶ نوع دستگاه برش پله کاملا موثر است. ۳-۵-۶ سایر امکانات -------- صفحهٔ بعد -------- فصل تسشسم- نهیه طرح استخراج ۹/۳ 2 ۴-۵-۶- مثال موردی از ظرفیت پله در یک معدن سنگ. طول پله ۶۵ متر و دستگاه برش از نوع آره با طول مفید بازوی قائم ۳:۶ متر و عمق برش (ثا) ۲ متر است. اگر وزن مخصوص نسبی سنگ ۲.۷ باشد. در این حالت میزان تولید در هر برش سراسری ۲۴۲۰ تن خواهد تن ۴.۶(۳۷۶۵۲۲:۷-۲۴۲۰ چنانچه کارآیی برش دستگاه یک متر در ساعت و معدن در ماه ۲۵ روز به صورت یک شیفت با ساعت کار مفید شش ساعت فعال باشد.ء در این صورت طول برش دستگاه در ماه ۱۵۰ متر خواهد بود. متر ۱۳۶۲۵-۱۵۰ بنابراین در صورت انجام تقریبا هم‌زمان برش در کف و سپس انجام برش‌های قائم و جداسازی و انتقال بلوک‌های استخراجی, می‌توان اندکی بیش از دو برش سراسری در پله ایجاد کرد و ظرفیت تولیدی پله در حدود ۵۰۰۰ تن خواهد ظرفیت تولید معدن تابع مجموعه ظرفیت تولید پله‌های فعال به طور هم‌زمان است. چنانچه میزان تولید مورد نیاز از یک پله تامین نشود. باید از چند پله به صورت هم‌زمان استفاده شود. امکان هم‌زمانی فعالیت پله‌ها در بدو فعالیت آن‌ها بستگی به میزان روباره پله‌ها دارد و این خود به شیب دامنه توپوگرافی وابسته است. هر چقدر شیب دامنه ملایم‌تر باشد. امکان کار هم‌زمان پله‌ها در ابتدای کار بیشتر است. به نحوی که اگر شیب دامنه کم باشد. امکان استخراج هم‌زمان چند پله وجود دارد (شکل ۲-۶). اس مج ل 44 بله ۲ شکل ۲-۶- امکان استخراج چندین پله به صورت هم‌زمان در حالتی که شیب دامنه کم باشد. اگر شیب دامنه زیاد باشد. زمانی شروع فعالیت پله دو امکان‌پذیر است که پله فوقانی یعنی پله یک. مقداری استخراج شده باشد و امر در مورد پله سه نسبت به پله دو نیز صادق است (شکل ۳-۶). این -------- صفحهٔ بعد -------- 2 ۹۹/۳/۱ دسنورالعمل طراحی استخراج معادن سنک‌های تزیینی و نما بخش آزاد بسیار محدود 6 یکت پله ۱ پله ۲ ۳ پله ۳ شکل ۳-۶- نبود امکان استخراج هم‌زمان پله‌ها در صورتی که شیب دامنه زیاد باشد. دارد. ۷-۶- ضریب بازیابی در معادن سنگ‌های تزیینی و نماء ضریبی به نام ضریب بازیابی تعریف می‌شود که عبارت از نسبت میزان سنگ نهایی قابل فروش به میزان سنگ استخراج شده (کلیه بلوک‌های استراجی اولیه) است. ضریب بازیابی به نوع سنگ و معدن بستگی دارد و میزان قابل قبول آن هم بستگی به نوع و ارزش سنگ‌های حاصل دارد. هر چه ارزش سنگ بالاتر باشد. در پله‌های مختلف ممکن است. متفاوت باشد. همچنین در قسمت بالای ذخیره و دامنه‌های آن به دلیل عمق هوازدگی بیشترء میزان ضریب بازیابی کمتر است. مقدار ضریب بازیابی از عوامل موثر در برنامه‌ریزی استخراج و تولید است. ۸-۶- تعیین میزان تولید (,1) میزان تولید نهایی, از جمله داده‌های اصلی در طراحی است که قبل از شروع طراحی با توجه به عوامل مختلف تعیین الف- نقطه نظرات منطقی کارفرما (بهره‌بردار) و دلایل خاص وی ب- میزان نیاز بازار و امکان فروش ت- ظرفیت تولید معدن میزان استخراج (۲آ) به میزان تولید مورد نظر ((1) و ضریب بازیابی (0) بستگی دارد: -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سضسم- نهیه طرح استخراج ۹/۳ ۷ (۱-۶) 7 7 کی به عنوان مثال اگر میزان تولید مورد نظر ۲۰۰۰۰ تن در سال و ضریب بازیابی سنگ ۲۰ درصد باشد. در این صورت 20000 تن 100000 - خگک و7 ۰0" لازم همواره از بالا به پایین انتخاب می‌شوند. چنانچه طول پله‌ها (1) (عمود بر جهت پیشروی استخراج) تقریبا مساوی فرض شود و نیز در صورتی که نوع دستگاه برش در پله‌ها یکسان و با کارآیی مساوی باشد (که معمولا نیز چنین است)» در این صورت ظرفیت تولید پله‌ها مساوی خواهد بود. تعداد پله‌های لازم هم‌زمان از رابطه ۲-۶ به دست می‌آید. (۲-۶) 3 11 2 که در آن: 1 تعداد پله‌های لازم 7 میزان استخراج در ماه (یا سال) ۲ ظرفیت تولید پله‌ها در ماه (یا سال) صورت تعداد پله‌های لازم ۳ خواهد بود. بنابراین همواره باید ۳ پله با ۲ برش سراسری در ماه به طور هم‌زمان در معدن فعال باشند تا استخراج ماهیانه را تامین کنند. در معادن روباز از نوع برجسته. طراحی پله‌ها همواره از بالا به پایین (از بالاترین نقطه قابل دسترسی) و عملیات استخراج نیز از بالا به پایین انجام می‌گیرد. در معادن از نوع گود. طراحی پله‌ها همواره از پایین به بالا (از پایین‌ترین نقطه محاسبه شده) انجام می‌گیرد اما عملیات استخراج همانند نوع بر جسته همواره از بالا به پایین خواهد بود. ۱۳-۶- محاسه ذخیره قابل استخراج تعیین می‌شود. مقاطع افقی به ویژه اگر در تراز پله‌ها انجام گیرد به دلیل مشخص بودن شکل کامل لبه‌ها و همچنین -------- صفحهٔ بعد -------- 2۸ ۹۹/۳/۱ دسنورالعمل طراحی استخراج معادن سنک‌های تزیینی و نما فاصله ارتفاعی مشخص. روش دقیق‌تری نسبت به مقاطع قائم است. ضمن آنکه با این روش ذخیره پله‌ها که در برنامه‌ریزی استخراج بسیار مهم است. به تفکیک مشخص می‌شود. ذخیره قابل استخراج از رابطه ۳-۶ به دست می‌آید. (۳-۶) رک سس 2 که در آن: ,رگ و رگ سطح مقطع پله‌های متوالی (مترمربع) ارتفاع پله (متر) 7 وزن مخصوص سنگ (تن بر مترمکعب) ۱۳-۶- درجه‌بندی سنگ بلوک‌های نهایی (محصول استخراجی) نسبت به نوع سنگ. شکل, قواره. وزن و قیمت سنگ به درجات مختلف تقسیم‌بندی می‌شوند. اگر چه ملاک اصلی در درجه‌بندی همواره عوامل یاد شده است اما نامگذاری درجات در معادن ۱۴-۶- باز کردن. آماده‌سازی و استخراج در معادن سنگ‌های تزیینی و نما باز کردن معدن به معنی ایجاد راه دسترسی به ماده معدنی و یا محدوده آن است که در معادن سنگ تزیینی و نما نیز به همین معناست و از آنجا که این نوع معادن عمدتا به صورت روباز و اکثرا از نوع برجسته‌اند. بنابراین باز کردن این نوع معادن عبارت از احداث جاده از منطقه عمومی استقرار ساختمان‌ها و تاسیسات معدن تا کف اولین پله مورد نظر برای استخراج و سپس انشعاب به سایر پله‌ها از جاده اصلی است. آماده‌سازی معدن نیز که در معنای کلی آن انجام عملیات معدنی برای ایجاد کارگاه استخراج است در این نوع معادن نیز به همین گونه است. به دلیل روش استخراج در این معادن (روباز و پلکانی) عملیات آماده‌سازی شامل استخراج باطله بالای اولین پله مورد نظر برای استخراج و یا محدوده احاطه کننده ذخیره بعد از نقطه دسترسی است. ۱۵-۶ برنامه‌ریزی تولید الف- برای آماده‌سازی هر پله زمان معینی لازم است. بنابراین قبل از تهیه طرح استخراج, باید زمان لازم برای آماده‌سازی منظور شود. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل تسشضسم- نهیه طرح استخراج ۹/۳ اه ب- در تعدادی از پله‌ها به طور هم‌زمان فعالیت انجام می‌گیرد تا میزان استخراج مورد نظر تامین شود. این امر ممکن است در مراحل اولیه و به دلیل لزوم آماده‌سازی پله‌های مختلف. امکان پذیر نباشد. پ- هر پله تا حد امکان تا اتمام ذخیره آن فعال باقی می‌ماند. ت- میزان استخراج مورد نیاز باید از حداقل تعداد پله‌ها تامین شود. استفاده از پله‌های بیشتر و ظرفیت کمتر یک پله. موجب افزایش تعداد دستگاه‌های لازم و9 پراکندگی کنترل و9 مدیریت خواهد شد. ۲-۱۵۶ محاسبه تعداد ماشین آلات ماشین‌آلات اصلی و میزان تولید و پراکندگی محل‌های کار و امکان استفاده یک دستگاه در چند پله و مقایسه با شرایط معمول سایر معادن تعیین می‌شود. ۳-۱۵-۶- محاسبه تعداد پرسنل لازم تعداد شسیفت کاری تعیین می‌شود. پرسنل خدمات فنی نیزر بر اساس تعداد دستگاه‌ها و پرسنل خدمات پشتیبانی بر برای تشریح مراحل تولید و برنامه‌ریزی» نمودار کار برای معدنی با مشخصات زیر تکمیل شده است (شکل ۴-۶). میزان استخراج ماهیانه مورد نظر ۲۰۰۰۰ تن ظرفیت تولید ماهیانه هر پله ۸۰۰۰ تن ذخیره پله‌های اول و دوم تقریبا مساوی و هر یک حدود ۲۵۰۰۰ تن ذخیره پله‌های پایین‌تر (۰۳ ۴ و ۵) به دلیل کاهش شیب دامنه کوه بیشتر و در حدود ۳۵۰۰۰ تن است. -------- صفحهٔ بعد -------- 3+۰ ۹/۳ ۸۰ دستورالعمل طراحی استخراج معادن سنک‌های تزیینی و نما ذخیره یله ۲ ۲ پله ۳ (۳۵۰۰۰) -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۱ ۱۳۲ ۱۳ ۱۴ ۱۵ ۱۶ ۱۷ ۱۸ ۹۱۹ ۲۳۱ ۲۲ ۲۳۳ ۲۳۴ ۳۵ ۲۶ ۲۷ ۳۸ ۳۹ ۳۱ ۳۲ عناوین پروژه‌های اکتشاف برنامه تهیه ضوابط و معبارهای ۱ عنوان پروژه تعاریف و مفاهیم در فعالیت‌های معدنی, واژه‌ها و اصطلاحات پایه اکتشاف معدنی مراحل مختلف اکتشاف زغال‌سنگ دستورالعمل رده‌بندی ذخایر معدنی راهنمای ملاحظات زیست‌محیطی در فعالیت‌های اکتشافی دستورالعمل تهیه نقشه‌های زمین‌شناسی- اکتشافی بزرگ‌مقیاس (مقیاس‌های ۱:۲۵,۰۰۰ و ۱:۲۰,۰۰۰ و رقومی کردن آن‌ها) فهرست خدمات مراحل چهارگانه اکتشاف سنگ آهن علایم استاندارد نقشه‌های زمین‌شناسی دستورالعمل اکتشاف ژئوشیمیایی بزرگ‌مقیاس رسوبات آبراهه‌ای (۱:۳۵,۰۰۰) فهرست خدمات مراحل چهارگانه اکتشاف مس فهرست خدمات اکتشافی سنگ‌ها و کانی‌های صنعتی (باریت. بنتونیت. زئولیت» سلستین, سیلیس, فلدسپارء فلوئورین) واژه‌ها و اصطلا حات پایه اکتشاف, استخراج و فرآوری مواد معدنی فهرست خدمات مراحل چهارگانه اکتشاف سرب و روی راهنمای مطالعات ژئوفیزیکی اکتشافی به روش‌های مفناطیس‌سنجی, گرانی‌سنجی و لرزه‌نگاری در اکتشافات معدنی فهرست خدمات مراحل چهارگانه اکتشاف آنتیموان فهرست خدمات مراحل مختلف اکتشاف کانی‌ها و سنگ‌های قیمتی و نیمه‌قیمتی فهرست خدمات و راهنمای مطالعات دورسنجی در اکتشاف مواد معدنی فهرست خدمات و دستورالعمل مراحل مختلف اکتشاف مواد اولیه تولید انواع سیمان فهرست خدمات و دستورالعمل بررسی‌های چاه‌پیمایی فهرست خدمات مراحل مختلف اکتشاف عناصر نادر خاکی دستورالعمل آماده‌سازی و اندازه‌گیری عناصر در کانسنگ آهن دستورالعمل آماده‌سازی» تهیه نمونه و مطالعات میکروسکوپی و سیالات درگیر در نمونه‌های اکتشافی دستورالعمل یکسان‌سازی اسامی مواد معدنی راهنمای مطالعات ژئوفیزیکی به روش‌های مقاومت ویژه» پلاریزاسیون القایی» الکترومغناطیسی و پتانسیل خودزا در اکتشافات معدنی دستورالعمل تهیه گزارش پایان عملیات اکتشافی دستورالعمل آماده‌سازی و اندازه‌گیری غلظت فلزات گرانبها (طلاء نقره و گروه پلاتین) دستورالعمل تهیه طرح اکتشاف مواد معدنی دستورالعمل آماده‌سازی و اندازه‌گیری غلظت فلزات پایه (مس» روی و سرب) دستورالعمل اکتشافات ژئوشیمیایی خاک در مقیاس ۱:۲۵,۰۰۰ هدن شماره نشریه در سازمان شماره نشریه در سازمان ی ی ی -------- صفحهٔ بعد -------- عناوین پروژه‌های اکتشاف برنامه تهیه ضوابط و معیارهای معدن عنوان پروژه شماره نشریه در سازمان | شماره نشریه در سازمان ن پروژ ۱ ۰ و برنامه و بودجه کشور | نظام مهندسی معدن ابران راهنمای مطالعات 5آت) در مقیاس ناحیه‌ای و تعیین نواحی امیدبخش س اکتشاف ناحیه‌ای طلا به روش بلگ دستورالعمل اکتشاف مواد معدنی به روش هیدروژئوشیمیایی دستورالعمل اکتشافات ژئوشیمیایی به روش‌های بیوزئوشیمیایی و ژئوبوتانی فهرست خدمات مراحل مختلف اکتشاف شورابه‌ها -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۱ ۱۲ ۱۳ ۱۴ ۱۵ ۱۶ ۱۷ ۱۸ ۱۹ ۳۱ ۲۳۲ ۲۳۳ ۲۳۴ ۳۵ ۲۶ ۳۷ ۳۸ ۳۹ ۳۱ ۳۲ ۳۴ ۳۵ ۳۶ ۳۸ ۳۹ عناوین پروژه‌های کمیته استخراج برنامه تهیه ضوابط و معیار عنوان پروژه تعاریف و مفاهیم در فعالیت‌های معدنی» واژه‌ها و اصطلاحات پایه استخراج معدنی مقررات تهویه در معادن مقررات فنی مواد منفجره و آتشباری در معادن دستورالعمل تهیه نقشه‌های استخراجی معدن راهنمای ارزشیابی دارایی‌های معدنی دستورالعمل فنی روشنایی در معادن دستورالعمل امداد و نجات در معادن راهنمای تهیه گزارش‌های طراحی معدن دستورالعمل ترابری در معادن دستورالعمل توزیع هوای فشرده در معادن دستورالعمل طراحی و اجرای سیستم‌های نگهداری تونل‌های معدنی دستورالعمل تحلیل پایداری و پایدارسازی شیب‌ها در معادن روباز راهنمای محاسبه قیمت تمام شده در فعالیت‌های استخراج مواد معدنی دستورالعمل نگهداری و کنترل سقف در کارگاه‌های استخراج واژه‌ها و اصطلاحات پایه اکتشاف. استخراج و فرأوری مواد معدنی راهنمای آبکشی در معادن دستورالعمل طراحی هندسی باز کننده‌ها و حفریات زیرزمینی راهنمای ملاحظات زیست‌محیطی در فعالیت‌های استخراجی راهنمای ارزیابی و کنترل پیامدهای ناشی از انفجار در معادن سطحی راهنمای انتخاب روش استخراج ذخایر معدنی دستورالعمل تعیین مرز تغییر روش استخراج از روباز به زیرزمینی راهنمای کاربرد روش‌های عددی در طراحی زئومکانیکی معادن راهنمای ارزیابی ایمنیء بهداشت و محیط زیست (:]۳15) در معادن راهنمای امکان‌سنجی پروژه‌های معدنی دستورالعمل پر کردن کارگاه‌های استخراج معادن زیرزمینی راهنمای برآورد بار و توزیع برق در معادن راهنمای گاززدایی در معادن زغال‌سنگ راهنمای ابزاربندی و رفتارنگاری در معادن روباز دستورالعمل بازرسی و تعمیر سیستم‌های نگهداری در حفریات معدنی راهنمای طراحی و احداث شبکه‌های زیرزمینی معادن دستورالعمل مطالعات زمین‌شناسی مهندسی ساختگاه تونل‌ها راهنمای مکان‌یابی و جانمایی تاسیسات و تجهیزات در معادن روباز راهنمای تخمین و کنترل نشست در معادن راهنمای مطالعه مخاطرات طبیعی در ساختگاه تونل‌ها دستورالعمل ایمنی در معادن زیرزمینی زغال‌سنگ دستورالعمل طراحی استخراج معادن سنگ‌های تزیینی و نما دستورالعمل کنترل رقیق‌شدگی در معادن دستورالعمل تهیه طرح بهره‌برداری علایم استاندارد نقشه‌های استخراجی معدن های معدن شماره نشریه در سازمان در دست در دست در دست شماره نشریه در سازمان ی ی ی ی تدوین تدوین تدوین -------- صفحهٔ بعد -------- ۳ عناوین پروژه‌های فر آوری برنامه تهیه ضوابط و معیارهای عنوان پروژه راهنمای اکتشاف, استخراج و فرآوری سنگ‌های تزیینی و نما تعاریف و مفاهیم در فعالیت‌های معدنی» واژه‌ها و اصطلاحات پایه فرآوری مواد معدنی فهرست خدمات مرحله طراحی پایه واحدهای کانه‌آرایی و فرآوری مواد معدنی علایم استاندارد نقشه‌های کانه‌آرایی مواد معدنی راهنمای نرم‌افزاری علایم استاندارد نقشه‌های کانه‌آرایی مواد معدنی ضوابط مکان‌یابی واحدهای کانه‌آرایی و فرآوری ضوابط انجام آزمایش‌های کانه‌آرایی در مقیاس آزمایشگاهی» پایه و پیشاهنگ راهنمای انتخاب و محاسبه ظرفیت ماشین‌آلات و تجهیزات کارخانه کانه‌آرایی راهنمای انباشت مواد باطله در واحدهای کانه‌آرایی و فرآوری راهنمای سنگ‌جوری مواد معدنی به روش‌های دستی یا خودکار راهنمای حمل و نقل مواد معدنی در مدارهای کانه‌آرایی شناسایی مواد معدنی و آزادسازی آن‌ها در کانه‌آرایی واژه‌ها و اصطلاحات پایه اکتشاف, استخراج و فرآوری مواد معدنی معیارهای فنی انتخاب آسیای خودشکن و نیمه‌خودشکن دستورالعمل کنترل و ختفی‌سازی آرسنیک, سولفید و سیانید در آزمایشگاه‌های فرآوری دستورالعمل نمونه‌برداری در کانه‌آرایی راهنمای آزمایش‌های جدایش ثقلی در مقیاس آزمایشگاهی راهنمای انتخاب مدار خردایش مواد معدنی راهنمای افزایش مقیاس در واحدهای کانه‌آرایی راهنمای آزمایش‌های خشک‌کردن, تشویه و تکلیس در مقیاس آزمایشگاهی راهنمای پذیرش و نگهداری نمونه‌های معدنی در آزمایشگاه کانه‌آرایی راهنمای پوشش و تجهیزات حفاظتی کارکنان در واحدهای کانه‌آرایی راهنمای مخلوط‌سازی بار ورودی در کارخانه‌های فرآوری مواد معدنی فهرست کنترل کیفی بار ورودی» مواد در گردش و محصولات واحدهای کانه‌آرایی دستورالعمل دانه‌بندی مواد معدنی راهنمای نرمه‌زدایی در واحدهای کانه‌آرایی راهنمای آماده‌سازی نمونه در آزمایشگاه کانه‌آرایی راهنمای ملاحظات زیست‌محیطی در فعالیت‌های کانه‌آرایی راهنمای آزمایش‌های هیدرومتالورژی در مقیاس آزمایشگاهی راهنمای فرآوری کانسنگ‌های پلاسری آهن فهرست خدمات مهندسی تفصیلی واحدهای کانه‌آرایی راهنمای محاسبات در آزمایش‌های کانه‌آرایی شماره نشریه در سازمان نظام مهندسی معدن ابران ی تدوین تدوین -------- صفحهٔ بعد -------- ۲ ی -------- صفحهٔ بعد -------- خواننده گرامی امور نظام فنی و آجرایی سازمان برنامه و بودجه کشورء با گذشت بیش از چهل سال فعالیت تحقیقاتی و دستورالعمل. مشخصات فنی عمومی و مقاله. به‌صورت تالیف و ترجمه. تهیه و ابلاغ کرده است. ضابطه حاضر در راستای موارد یاد شده تهیه شده, تا در راه نیل به توسعه و گسترش علوم در کشور و بهبود فعالیت های عمرانی به کار برده شود. فهرست نشریات منتشر شده در سال‌های آخیر در سایت اینترنتی 11072111211731,1۳ -------- صفحهٔ بعد -------- ۲ ی -------- صفحهٔ بعد -------- 53 ۲۴( 3۳۵۱۱1۲ 15126 )00 فعد ۲۵۵ 8 10۳۳ 1۹1۳۷۱ ۷۲۷)) ۹06 (11675107(] 076 6 200 ۷116 100۹۰ ۵1 ۱111۹۷ 40 101۳۵91۳1۳6 ,603016۵ 1 آ۵ م12 [3۵ع۸/11 200 ۸1121۳5 116 ۲ م1 5 ۳۳۵۵۵110 ۱۱۱۹۱۱۱ 6 مع200 [۵ع0101ع1 01 1027160 5 5067۷15100 11۵1۵۵ 1۵۲ 011166 ۸۲۳۹ 5 200 کا0هاا م0 ۱ اد انا مرمره۸/ ۱۹۱۱۳ ی33ی3[(02[ 2019 -------- صفحهٔ بعد -------- در این نشریه مراحل مختلف طراحی معادن سىگ َای تسییىیی ی وما ارای ٍ شذ ٌ است. َمچىیه با ت ًجی ٍ بی ٍ ا َمییت اییه گری ٌ از م ًاد معذوی، بعضی از اوی ًا م ُیآ ن َیا هی ٍ در ایران گسترش یسیعی داروذ، ب ٍ اختصار معرفی شیذ ٌ ی ساختگا ٌ ن.َا م ًرد بحث قرار گرفت ٍ است