سازمان برنامه و بودجه کشور

⚠ این متن با نرم‌افزار از روی تصویر خوانده شده و ممکن است خطا داشته باشد؛ برای استناد، اصلِ سند را ببینید. جمهوری اسالمی ایران سازمان برنامه و بودجه کشور آیین نامه جوشکاری ساختمانی ایران ضابطه شماره222 (تجدیدنظر اول) :آخرین ویرایش10 / 10 / 0111 0111 معاونت فنی، زیربنایی و تولیدی امورنظام فنی و اجرایی وزارت راه و شهرسازی مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی bhrc. -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- بخشنامه به دستگاههای اجرایی، مهندسان مشاور و پیمانکاران : شماره 225866 1404/ : تاریخ 1404/05/12 صفحه 1 از 1 :ش ش8333846 سازمان ربانهم و بودهج کشور ریاست جمهوری رئیس ساز مان به (استناد ماده34) قانون احکام دائمی برنامه های توسعه کشور و تبصره (ذیل بند3 - 1 )ه ماد(4) « سنند نظنام ننی واجراینی یکپارچه کشور»، موضوع تصویب نامه شماره40544/ت63719ه منور06 / 03 / 1404 هیئن ویینران ؛ ضنابهه پیوسن بنا مشخصات ییر ابالغ در و«سامانه نظام ننی و اجرایی کشور» به نشانی منتشر می شود: این بخشنامه ای تاریخ اجرا، جایگزین بخشنامه شماره2111 / 54 - 5841 /5 10 مور07 /5 0/0 138 می.شود عنوان : یین آ نامه جوشکاری ساختمانی ایران ( تج)دیدنظر اول شماره ضابطه: 228 نوع :ابالغ الیم االجرا حوزه شمول: همه قراردادهای جدیدی که ای محل وجوه عمومی ویا به صورت مشارک عمومی- خصوصی منعقد می شوند. تاریخ اجرا: 1 0/ 10 / 1404 متولی تهیه، اخذ بازخورد و اصالح: دبیرخانه کمیته راهبری«ین آی نامه جوشکاری سا ختمانی ایران» مس تقر در مرکز ،تحقیقات راه مسکن و شهرس ایی مرجع اعالم اصالحات: امور نظام ننی واجرایی سایمان برنامه و بودجه کشور سیدحمید پورمحمدی -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- اصالح مدارک فنی :خواننده گرامی امور نظام فنی و اجرایی معاونت فنی، زیربنا ی ی و تولیدی سازمان برنامه و بودجه کشور، با استفاده از نظر کارشناسان برجسته مبادرت به تهیه این ضابطه کرده و آن را برای استفاده به جامعه مهندسی کشور عرضه نموده است. با وجود تالش فراوان، این اثر مصون از ایرادهایی نظیر غلط های مفهومی، فنی، ابهام، ایهام و اشکاالت موضوعی ن.یست از این رو، از شما خواننده گرامی صمیمانه تقاضا دارد در صورت مشاهده هرگونه ایراد و اشکال فنی مراتب را به صورت زیر :گزارش فرمایید 1 - :در سامانه مدیریت دانش اسناد فنی و اجرایی (سما) ثبت نام فرماییدsama. 2 - .پس از ورود به سامانه سما و برای تماس احتمالی، نشانی خود را در بخش پروفایل کاربری تکمیل فرمایید 3 - .به بخش نظرخواهی این ضابطه مراجعه فرمایید 4 - .شماره بند و صفحه موضوع مورد نظر را مشخص کنید 5 - .ایراد مورد نظر را به صورت خالصه بیان دارید 6 - در صورت امکان م.تن اصالح شده را برای جایگزینی ارسال نمایید .کارشناسان این امور نظرهای دریافتی را به دقت مطالعه نموده و اقدام مقتضی را معمول خواهند داشت پیشاپیش از همکاری و دقت نظر جنابعالی قدردانی می.شود نشانی برای م ک:اتبه تهران، میدان بهارستان، خیابان صفی علی شاه– مرکز تلفن77233 سازمان برنامه و بودجه کشور، امور نظام فنی و اجرایی Email: web: -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- باسمه تعالی پیش گفتار تجدیدنظر اول استفاده از ضوابط ،ی مع ارها و استانداردها ی ی مل ی برا طراح،ی اجرا، بهره بردار ی و نگهدار ی طرح ی ها عمران ی به لحاظ توج یه ی فن و اقتصاد ی آنها از اهم یتی ژه یو .برخوردار است اولین ویرایش آیین نامه جوشکاری ساختمانی ایران در سال0831 به چاپ رسیده است. با گذشت بیش از01 سال و با توجه به انتشار ویرایش های جدید از مبحث دهم مقررات ملی ساختمان و به کارگیری آن در پروژه های عمرانی کشور (طرح های ساختمانی)، به روزرسانی مرا جع بین المللی، تدوین استانداردهای ملی متعدد و همچنین تجارب بدست آمده در این مدت در فضای حرفه ای و مهندسی، نیاز به بازنگری و تکمیل مباحث و استانداردهای طراحی صنعت جوشکاری ساختمان، پیشنهاد شد آیین نامه مذکور مورد بازنگری کلی قرار گیرد. بر همین اساس در ویرایش حاضر تالش شده است تا ضوابط و مقررات مرتبط با فرایندهای جوشکاری و بازرسی جوش ساختمان براساس آخرین اسناد فنی و مقررات ملی و بین المللی به .روزرسانی شود در این میان تمامی فصول قبلی آیین نامه مورد بازنگری قرار گرفت و فصول سوم- اصالحات و تعار فی، دهم- سازه ها ی لوله و قوط ی، ی ازدهم- مقاوم ی ساز و تعم ری سازه ها ی موجود ،یس زدهم- مکمل لرزه ا ی و پیوست های ی مک- عالئم قرارداد ی ی برا شی نما جوش ،م دو- نمونه فرم ی ها جوشکار ی و بازرس ی و وم س- جوشکار ی می لگردها ی بتن مسلح(آرماتور ) به ویرایش جدید آیین.نامه اضافه گردید آیین نامه، در دو بخش«مقررات » و«ضوابط و معیارهای فنی » تدوین شده است. مفاد مندرج در بخش مقررات، متناسب .با مقررات و الزامات فنی اجباری کشور بوده و عدول از آن مجاز نیست با وجود تالش، دقت و وقت فراوانی که برای تهیه این آ ین ی نامه صرف شده است، این مجموعه مصون از وجود اشکال و ابهام نیست. بنابراین در راستای تکمیل و پربار شدن این آ ین ی نامه، از کاربران محترم درخواست می شود موارد اصال حی را به امور نظام فنی اجرایی، سازمان ارسال کنند. پیشنهادهای دریافت شده بررسی و در صورت نیاز، با همفکری نمایندگان جامعه فنی کشور و ک ارشناسان مجرب این حوزه، نسبت به تهیه متن اصالحی، اقدام و از طریق برای بهره برداری عموم، اعالم خواهد شد. به همین منظور و برای تسهیل در پیدا کردن آخرین ضوابط ابالغی معتبر، در -------- صفحهٔ بعد -------- باالی صفحات، تاریخ تدوین مطالب آن صفحه درج شده ،است که در صورت هرگونه تغییر در مطالب هر یک از صفحات تاریخ آن نیز اصالح خواهد شد. از این.رو همواره مطالب صفحات، دارای تاریخ جدید و معتبر خواهد بود در پایان الزم است از ارائه نقطه نظرات ارزشمند جناب آقای عبد الوهاب ادب آوازه، جناب آقای حسین حق سیرت و جناب آقای علی قوامیان تشکر ویژه نماییم. همچنین برای تمامی دست اندرکارانی که امکان تهیه و نشر این اثر را فراهم کردند .آرزوی توفیق داریم دی ام است با افزا شی آگاه ی مهندسان ،طراحان و دست اندرکاران مربوط ه در مورد طرح و اجرا ی ساختمان ها و رعا یت ضوابط اد ی شده، شاه د اجرا ی ساختمان ی ها مقاوم تر و مناسب تر باش یم. حمید امانی همدانی معاون فنی، زیربنا ی ی و تولیدی تابستان 4141 -------- صفحهٔ بعد -------- تهیه و کنترل «آیین‌نامه جوشکاری ساختمانی ایران» اضابطه شماره ۲۲۸|- تجدیدنظر اول اعضای گروه تمیه کننده: علیرضا عربها نجف‌آبادی مرکز تحقیقات راه» مسکن و شهرسازی شاپور طاحونی عضو هیئت علمی دانشگاه صنعتی آمیرکبیر بهرام شلالوند مهندسین مشاور اعضای گروه نظارت: بهنام مهرپرور مرکز تحقیقات راه» مسکن و شهرسازی محمدرضا بیات مرکز تحقیقات راه» مسکن و شهرسازی نرگس خیرطال مرکز تحقیقات راه» مسکن و شهرسازی عبدالوهاب ادب‌آوازه انجمن جوشکاری ایران محمد گنجی انجمن آزمون‌های غیرمخرب ایران امیر حسینی کلورزی شرکت فولاد خوزستان مهرداد کهتری انجمن آزمون‌های غیرمخرب ایران رضا ایمانیان نجف‌آبادی ‏ انجمن جوشکاری و آزمایش های غیر مخرب ایران سالار تحریریان سازمان ملی استاندارد ایران اعضای گروه هدایت و راهبری (سازمان برنامه و بودجه کشور): علیرضا توتونچی معاون آمور نظام فنی و اجرایی طاهر فتح‌اللهی مرنی رئیس گروه آمور نظام فنی و اجرایی سجاد حیدری‌حسنکلو کارشناس آمور نظام فنی و اجرایی -------- صفحهٔ بعد -------- پیشگفتار ویرایش4824 استفاده از ضوابط، معیارها و استانداردهای ملی برای طراحی، اجرا، بهره برداری و نگهداری طرح های عمرانی به لحاظ توجیه فنی و اقتصادی آنها از اهمیتی ویژه برخوردار است. نظام جدید فنی و اجرایی طرح ،های عمرانی کشور بکارگیری معیارها استانداردها و ضوابط فنی را در مراحل طراحی، اجرا، بهره برداری و نگهداری طرح ها ی عمرانی مورد تاکید جدی قرار داده .است سازه فوالدی مجموعه ای از اعضای باربر، ساخته شده از ورق و یا نیمرخ های فوالدی است که به کمک اتصاالت، اسکلت ساختمان را به وجود می .آورند نیمرخ های فوالدی تولیدهای کارخانه ای هستند که با توجه به روش های تکامل یافته برای تولید آنها، غالبا رفتاری در حد انتظار از خود نشان می دهند. موضوعی که همیشه موجب نگرانی طراحان و سازندگان سازه)های فوالدی است، چگونگی رفتار اتصاالتی است که: (الف )برای ساخت اعضای مرکب از نیمرخ و ورق و (ب برای ( یکپارچه نمودن اعضا شامل تیر، ستون و مهاربن)د در محل گره ها مورد استفاده قرار می.گیرند برای ساخت اعضا و اتصال آنها به یکدیگر از پرچ، پیچ و جوش استفاده می شود. در ایران استفاده از جوش در ساختمان های متعارف بسیار رایج است. با توجه به قدمت نسبتا طوالنی استفاده از جوش در ساخت اسکلت فوالدی در ایران و دی گر نقاط جهان، پیشرفت های قابل توجهی در شناخت جوش و توسعه فن آوری مربوط به آن صورت گرفته است، اما هنوز هم نگرانی هایی در مورد رفتار اتصاالت جوشی به ویژه به علت صدمات به وجود آمده در اتصاالت جوشی ساختمان های بلن دمدت ،تحت اثر زلزله ر ذهن مهندسان وجود دارد. استفاده از جوش در صنایع کشتی سازی، اتومبیل سازی، مخازن تحت فشار، خطوط انتقال گاز و نظایر آن، موفقیت آمیز بوده و اتصاالت جوشی در آنها به طور مناسبی ایفای نقش نموده اند. بنابراین عامل اساسی بروز مشکالت در جوشکاری های ساختمانی، عدم رعایت اصول اساسی هنگام.اجراست با توجه به موارد یاد شده و بر اساس ماده08 قانون برنامه و بودجه، دفتر امور فنی و تدوین معیارها اقدام به تهیه این آیین نامه نموده است به این امید که با افزایش آگاهی مهندسان، طراحان و دست اندرکاران مربوط در مورد طرح و اجرای ساختمان ها و رعایت ضوابط ی اد شده، شاهد اجرای ساختمان های مقاوم.تر و مناسب تر باشیم معاونت امور فنی از آقای مهندس شاپور طاحونی به خاطر زحمات و کوشش های فراوان ایشان در تهیه و تدوین آیین نامه حاضر، قدردانی و تشکر می نماید. در ضمن الزم است از اساتید دانشگاه های کشور به ویژه آقایان دکتر قالیبافان، مهند س زندپارسا و مهندس تجلیل و شرکت های مختلف تولیدی و صنعتی مرتبط با جوشکاری که نشریه حاضر را بررسی و در مورد آن اظهارنظر نموده اند، تشکر شود. از همکاران دفتر امور فنی و تدوین معیارها، سرکار خانم بهناز پورسید و آقایان مهندس میرمحمود ظفری و مهندس مجید ابتسام که در تنظیم ،مطالب نشریه در راستای اهداف دفتر تالش نموده اند نیز سپاسگزاری می.شود معاونت امور فنی توفیق روز افزون این عزیزان را در خدمت به جامعه مهندس کشور از درگاه .متعال مسئلت دارد -------- صفحهٔ بعد -------- معاون مور فنی -------- صفحهٔ بعد -------- بخش اول: مقررات وی وی موی ویو ویو موم وم مه همم م6 ۱- تعارض مقررات و ضوابط هرا ۲- مقررات ایمنی هرا ۳- تایید را ۴- الزامات استانداردهای ملی سری ایران ایزو ۳۸۳۴ ی وج و ۱۳ ۱-۴- انتخاب سطح مناسب از استانداردهای ملی سری ایران ایزو ۳۸۳۴ و و و ۱۴ ۲-۴- انتخاب هماهنگ‌کننده جوشکاری مناسب ی وج ۳ ۱۴ ۳-۴- کالیبراسیون تجهیزات جوشکاری و آزمایشگاهی و و ی و 0۵ ۴-۴- مشخصات دستورالعمل جوشکاری (۷/۳5) وج هم 0۵ ۵-۴- شایستگی کارکنان ج ی و ۰ ۵ ۶-۴- اجرای آزمایش‌ها و تصدیق نتایج آزمایش‌ها و و مخ و ۷-۴- علائم قراردادی جوشکاری و آزمایش‌های غیرمخرب و و خی و و ۸-۴۳- مستندات و سوابق کیفیتی مج و و موی همم و ۵- الزامات مبحث دهم مقررات ملی ساختمان ی و جوم و بخش دوم: ضوابط و معیارهای فنی وخ وگ فصل ۱ کلیات م م ی و ۱۱ فصل ۱- کلیات دا ۱-۱-گستره رد ۲-۱-آحاد هد ۲-۱-محدودیت‌ها ها ۴-۱-تعاریف و مسئولیت‌ها و ی وه ی و ۱۱۴ ۵-۱-ضوابط اجباری و غیراجباری یج و جوم ۱ ۶-۱-علائم جوشکاری ۱ ۷-۱-فرایندهای جوشکاری و همه مه جوم ۱ فصل ۲ مراحجع مم ‏ مم مم ۵ الف- مراجع اصلی ی یج وم ۱۴۱۹ -------- صفحهٔ بعد -------- فصل ۲ اصلاحات و تعار یف ی ی مخ ۳۵ ۱-۴۳ -گستر ۵ سس سس سس ی یو و جوم مه همم ‎٩‏ 8 قسمت الف: ضوابط عمومی برای طراحی اتصالات جچوشی سس شش یه ی 0۴ ۳-۴ -اسناد قراردادی و مشخصات نی سس سس سس ی و وه وم ۳۴ ۵ ۲-۴۳-سطح مو در سس سس شش ی ی وی و ویو وم و و موم وم مه ۰ ۵ ۵ قسمت ب: الزامات خاص برای طراحی اتصالات غیرلوله‌ای سس سس و ی ۳8 ۶-۴۳-تنش ها سس سس سس ی موی وم و مهم 8 ۳و ۱۰-۴- هندسه و جزئیات درزها- جوش انگشتانه و کام سس سس شش ی و و ۴ ۱۱-۳- ورق‌های پر کنند ۵ سمش سس ی یووم موه مهم ۰ ۹ ۱۷ قسمت پ: الزامات ویژه برای طراحی اتصالات اعضای غیر لوله‌ای سس سس ی یک 8 ۶-۵-ضوابط فلز الکترود (فلز پرکننده) و کار محاقط شش سس ی ی ۱۳0 ۸-۵-الزامات ۷۷۳9 سس ی ی وج ۹ ۱۳ -------- صفحهٔ بعد -------- فصل ۶ ارزیابی مم ‏ مم ی ۱ ۱-۶-گستره زد 1 قسمت الف: ضوابط کلی و وک وم و مه وم همم ۰6 ۴ ۵ ۱ ۲-۶ -کلیات ۱1۸۵ ۲-۶-ضوابط عمومی آرزیابی دستورالعمل و پرسنل جوشکاری و یووم م۰ 0۵ ۵ ۱ قسمت ب: ارزیابی دستورالعمل جوشکاری ی یم یو میم ۱ ۴-۶-وضعیت‌های تایید شده جوش تولیدی و وید موه هو همه مهم ۴ و ۱ ۵-۶-انواع آزمایش‌های ارزیابی و و وی مهو وک موی موی و موه مهم ۴ ۳ ۱ ۶-۶-انواع جوش برای ارزیابی ۷/۳۹5 وی موی موه موه همم ۳۳۴ ۱ ۷-۶-آماده‌سازی ۷/۳۹5 رم ۸-۶-متغیرهای اساسی رد ۹-۶ -الزامات ۱۷۷۳5 برای جوشکاری با استفاده از ۱۷۷/۳5های موجود با شکل موج کنترل‌شده و کنترل‌نشده. ۱۷ ۱۰-۶- روش‌های آزمایش و معیارهای پذیرش برای ارزیابی ۷/۳5 و و ۱ ۱۱-۶- جوش شیاری نفوذ کامل ۳[ل) ها ۱۳-۶- جوش شیاری نفوذ نسبی ۳1۳ ی ی موی ویو 6 ۹ ۱ ۱۳-۶- جوش‌های گوشه ها ۱۴-۶- جوش کام و انگشتانه وی و و و و۹ ۱ ۱۵-۶ فرایندهای جوشکاری که نیاز به ارزیابی دارند ی یج و ۹ ۹ قسمت پ: ارزیابی جوشکاران ی و و و وه و و و و هم 86 ۹ ۱ ۱۶-۶- کلیات با ۱۷-۶- انواع آزمایش‌های ارزیابی موردنیاز و هجو و و و میم ۹۱۹ ۱۳ ۱۸-۶- انواع جوش برای تایید صلاحیت جوشکاران و اپراتورهای جوشکاری و و ۳ ۱۳ ۱۹-۶- آماده‌سازی فرم‌های تایید صلاحیت عملکرد پرسنل و موم هم ۳۴ ۱۳۴ ۲۰-۶- متغیرهای اساسی رها ۲۱-۶- جوش‌های شیاری نفوذ کامل برای اتصالات غیر لوله و قوطی ی ی ۵۴ ۱۳ ۲۲-۶ حدود تایید صلاحیت را دا ۲۳-۶ روش‌های آزمایش و معیار پذیرش آزمایش ارزیابی جوشکاران و اپراتورهای جوشکاری ادها ۲۴-۶- روش آزمایش و شرایط پذیرش صلاحیت خال‌جوشکار رده ۲۵-۶- آزمایش محدد ی و موم و ی م۵ ۴۴ ۱۳۹ قسمت ت: ضوابط آزمایش ضربه شیاری ۲۷۸ رها ۳۶-۶- کلیات: آزمایش ضربه شارپی ۲۷۸7 نها ۲۷-۶- آزمایش‌های ضربه شارپی ۲۷/8 موی و و و خیم ۱۳۹ -------- صفحهٔ بعد -------- ۲۸-۶ تر کیب فرایند ۳۳۸۱۷-5 با سایر فرایندهای جوشکاری در یک اتصال ارو ۲۹-۶ گزارش دوه قسمت تث: ضوابط آرزیابی بازرس‌ها ها ۳۰-۶- کلیات و و موی موی مه ۳ ۳ ۱۳ ۳۱-۶- بازرس جوش هه فصل ۷ ضوابط اجرابی وم موم میم ۳۲۳ ۱- ۷-گستره رها ۲-۷ -فلز پایه رها ۳-۷ -الزامات مواد مصرفی و الکترود جوشکاری ها ۴-۷-فرایندهای جوشکاری الکتریکی گازی و الکتریکی سرباره‌ای ۳۹5۷۷ و ۳0۷۷ ده ۵-۷-متغیرهای ۷۷۳5 وی و و و ۹۳۵۵ ۱۳ ۶-۷-پیش گرمایش و دمای عبورهای میانی ادها ۷-۷ -کنترل حرارت ورودی برای فولادهای آبدیده و بازپخت شده وه ۸-۷-عملیات حرارتی تنش‌زدایی ها ۹-۷-پشت‌بند جوش‌های شیاری مها ۱۰-۷- تجهیزات جوشکاری و برشکاری دا ۱۱-۷- شرایط محیط جوشکاری و و وم ۶ ۵ ۱۳ ۱۲-۷- تطابق با طراحی دا ۱۳-۷- حداقل بعد جوش گوشه دا ۱۴-۷- آماده‌سازی فلز پایه دا ۱۵-۷- گوشه‌های مقعر ی همه و5 ۵ ۱۳ ۱۶-۷- سوراخ دسترسی جوش, زبانه تیر و مصالح اتصال وی و و مه م۱۰ ۹ ۵ ۱۳ ۱۷-۷- خال‌جوش و جوش قطعه کمکی ج میم ۹ ۵ ۱۳ ۱۸-۷- انحنا (پیش‌خیز) اعضای ساخته شده از ورق ادها ۱۹-۷- وصله‌ها وا و وج و همم مه ۹ و ۱۳ ۲۰-۷- کنترل اعوجاج و جمع‌شدگی ادا ۲۱-۷- رواداری ابعاد اتصال اد ها ۲۲-۷ رواداری‌های ابعادی با ها ۲۳-۷- مقطع جوش ی یه مه م۹۳ ۱۳ ۲۴-۷- روش جوش کام و انگشتانه اد ها ۲۵-۷- تعمیر رن ۲۶-۷- تقه‌کاری رن ها ۲۷-۷- در زگیری رن ها -------- صفحهٔ بعد -------- ۲۸-۷ لکه قوس ها ۲۹-۷- تمیزکاری جوش ها ۳۰-۷- ناودان انتهایی جوش (بند ۲-۲-۷ ملاحظه شود) ی و ی ۹ ۱۳/۸ ۳۱-۷- ملحقات موقت یج و و ۹ ۱۳ ۳۲-۷- جوش آب‌بندی ها ۳۳-۷- حمل و نقل و انبارش وج و ۹ ۱۳ ۳۳۴-۷- جوش در محل نصب ۵ ها ۳۵-۷- کنترل کیفیت و تضمین کیفیت جوش ها فصل ۸ بازرسی مم مم ی م۳۹ قسمت الف: ضوابط عمومی ها ۱- ۸ -کلیات با ها ۲-۸-بازرسی مصالح و ی ی و وم ۱۳ ۳-۸-بازرسی دستورالعمل‌های جوشکاری هرا ۴-۸ -بازرسی صلاحیت جوشکاران. اپراتورهای جوشکاری, و خال‌جوشکاران و و ۰ ۹۱۹ ۱۳ ۵-۸-بازرسی کار و گزارش‌ها اهر قسمت ب: مسئولیت‌های پیمانکار رورا ۶-۸-تعهدات پیمانکار درا قسمت پ: معیارهای پذیرش ی موم و موی و موه مه ۳ ۱۳۴ ۷-۸-هدف و دامنه کاربرد پر درا ۸-۸-تایید معیار پذیرش جایگزین توسط مشاور و وه جوم ۱۴ ۵ ۱۳ ۹-۸- بازرسی چشمی موی وی و و جوم ۳ 6 ۱۳ ۱۰-۸- آزمایش مایع نافذ (۳1) و ذرات مغناطیسی (۱/7) جر ۱۱-۸- آزمایش غیرمخرب (17«) ها ۱۳-۸-آزمایش پرتونگاری (17) مدا ۱۳-۸- آزمایش فراصوت (71]) مرها قسمت ت: روش‌های آزمایش‌های غیرمخرب (17«) و مه ی ۱۳۳۹ ۱۴-۸- آزمایش‌های غیرمخرب ههد ۱۵-۸- دامنه آزمایش‌های غیرمخرب دا قسمت ث: آزمایش پرتونگاری رها ۱۶-۸- آزمایش پرتونگاری جوش‌های شیاری در درزهای لب‌به‌لب ار هرهر ۱۷-۸- روش‌های پرتونگاری رها ۱۸-۸- بررسی و گزارش نتایج عکس‌های پرتونگاری و و ی ۴ ۴ ۱۳ قسمت ج: آزمایش فراصوتی جوش‌های شیاری و وه و۱۳۳۳ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۹-۸- کلیات ی و و و و و م۳ ۳ ۱۳ ۲۰-۸ الزامات ارزیابی هه ۲۱-۸- تجهیزات آزمایش فراصوت ده ۲۲۳-۸ بلوک‌های استاندارد مرجع در ۲۳-۸- ارزیابی تجهیزات ۰ ۴ ۵ ۱۳ ۲۴-۸- واسنجی برای آزمایش در ۳۵-۸ دستورالعمل آزمایش زدیا ۲۶-۸ آماده سازی و قضاوت در گزارش‌های آزمایش و ویو و ۱۳۳ ۲۷-۸ واسنجی دستگاه فراصوت با بلوک مرجع 11۷۷ هد ۲۸-۸- دستورالعمل ارزیابی و تایید صلاحیت تجهیزات وی و جوم ۳0 ۱۳ ۲۹-۸- دستورالعمل ارزیابی اندازه ناپیوستگی مرا ۳۰-۸- الگوهای روبش (جستجو) و و و و ۳1 ۳۱-۸- مثال‌هایی از گواهی دقت دسی‌بل ره هرا قسمت چ: سایر روش‌های آزمایش و یه وه ی ۹ ۱۳۴۹ ۳۳-۸- کلیات ی ما و و و وه م۰ ۱۳۹۹ ۳۳-۸- سیستم‌های فراصوت پیشرفته ۵ هرا ۳۴-۸ الزامات تکمیلی هه هرا فصل ‎٩‏ جوشکاری گلمیخ مم مم و و ۳ ٩۱- ۹-گستره‏ اد را ۲-۹٩‏ -ضوابط عمومی اه را ۳-۹-ضوابط مکانیکی ج ‏ ج مه ی ۳ ۹ ۱۳ ۴-۹-ضوابط اجرایی وج و موم وم ۴ ۹ ۱۳ ٩۵-۹-روش‏ جوشکاری گلمیخ اد اه ٩۶-۹-ضوابط‏ ارزیابی گلمیخ‌ها هرا ۷-۹٩‏ -کنترل در حین ساخت و جوا و وج 0 ۳ ۸-۹- ضوابط اجرا و بازرسی در حین تولید ی وج م۳ ۱۳ ۱ ۹-۹-ضوابط ارزیابی پایه گلمیخ سازندگان ج و م۳ ۱۳ ۱ فصل ۱۰ سازه‌های لوله و قوطی دمم ۳ ۱-۱-گستره ها قسمت الف: طراحی اتصالات قوطی و لوله و و ۱۳ ۱ ۱۴ ۲-۰ طراحی ادها ۳-۰ نام‌گذاری و اجزای اتصالات لوله‌ای و قوطی ود ۳-۰ علایم و اختصارات ها -------- صفحهٔ بعد -------- 17 - 5 - طراح ی جوش ................................ ................................ ................................ ................................ ................................ ................................ ..... 422 17 - 6 - لی تبد ضخامت................................ ................................ ................................ ................................ ................................ ................................ .... 426 17 - 7 - محدود ی ها تی مصالح ................................ ................................ ................................ ................................ ................................ .................... 429 قسمت ب: دستورالعمل پ شی یی تا دشده ج وشکار ی ( WPS ) ................................ ................................ ................................ ..................... 437 17 - 3 - الزامات جوش گوشه ................................ ................................ ................................ ................................ ................................ ....................... 437 17 - 9 - الزامات جوش ش ی ار ی با نفوذ نسب ی ( PJP ) ................................ ................................ ................................ ................................ ......... 431 17 - 17 - الزامات جوش ش ی ار ی ( با نفوذ کاملCJP ) ................................ ................................ ................................ ................................ ...... 435 قسمت پ: ارز ی اب ی دستورالعمل جوشکار ی................................ ................................ ................................ ................................ .......................... 442 17 - 12 - ی اب ی ارز وضع تی جوش ساخت مقطع لوله یا و قوط ی ................................ ................................ ................................ ................ 442 17 - 13 - انواع آزمون ی ها ی اب ی ارز، روش ی ها آزمون و مع ی ارها ی رش ی پذ ی اب ی ارز WPS ................................ .............................. 446 17 - 15 -جوش ش ی ار ی با نفوذ نسب ی ( PJP) و جوش گوشه در اتصاالت لوله یا و قوط ی T ، Y وK و اتصاالت لب به لب ................................ ................................ ................................ ................................ ................................ ................................ ................................ ...... 455 قسمت ت: ارز ی اب ی جوشکار ی ................................ ................................ ................................ ................................ ................................ ...................... 456 17 - 16 - وضع ی ها تی جوش ساخت، ضخامت ها و قطرها ی ی اب ی ارز شده ................................ ................................ ............................ 456 17 - 17 -انواع جوش برا ی ی اب ی ارز عملکرد جوشکار و اپراتور جوشکار ی ................................ ................................ ............................... 461 17 - 13 -جوش ش ی ار ی با نفوذ کامل برا ی اتصاالت لوله یا و قوط ی ................................ ................................ ................................ ........ 461 17 - 19 -جوش ش ی ار ی با نفوذ نسب ی در اتصاالت لوله یا و قوط ی ................................ ................................ ................................ ............ 462 17 - 27 -جوش گوشه در اتصاال ت لوله یا و قوط ی ................................ ................................ ................................ ................................ ............ 462 17 - 21 -روش ی ها آزمون و مع ی ارها ی رش ی پذ ی برا ی اب ی ارز جوشکار و اپراتور جوشکار ی ................................ .......................... 463 قسمت ث: ضوابط اجرا یی ................................ ................................ ................................ ................................ ................................ .............................. 464 17 - 22 -پشت بند ................................ ................................ ................................ ................................ ................................ ................................ .............. 464 17 - 23 -روادار ی ابعاد درز ................................ ................................ ................................ ................................ ................................ ............................. 464 قسمت ج: بازرس ی ................................ ................................ ................................ ................................ ................................ ................................ ............ 466 17 - 24 -بازرس ی جوش ................................ ................................ ................................ ................................ ................................ ................................ .... 466 17 - 25 -بازرس ی غی رمخرب ( NDT ) ................................ ................................ ................................ ................................ ................................ ........ 467 17 - 26 - ( آزمون فراصوتUT ) ................................ ................................ ................................ ................................ ................................ .................... 467 17 - 27 -آزمون پرتونگار ی ( RT ) ................................ ................................ ................................ ................................ ................................ ............... 471 17 - 23 -الزامات تکم یلی آزمون پرتونگار ی ی برا اتصاالت لوله یا و قوط ی ................................ ................................ ......................... 472 17 - 29 - ( آزمون فراصوتUT ) اتصاالتT ، Y وK در مقاطع لوله یا و قوط ی ................................ ................................ ................ 475 فصل11 مقاوم ی ساز و تعم ری سازه ی ها موجود................................ ................................ .......................... 481 11 - 1 -محدوده ................................ ................................ ................................ ................................ ................................ ................................ ................... 433 11 - 2 -عموم ی ................................ ................................ ................................ ................................ ................................ ................................ ..................... 433 11 - 3 -فلز پا یه ................................ ................................ ................................ ................................ ................................ ................................ .................... 433 -------- صفحهٔ بعد -------- ۵-۱ -افزایش عمر خستگی ادن وا ۶-۱جرا و روش درو ۷-۱-کیفیت را فصل ۱۳ فرایندهای جوشکاری میم ۳ ۱-۲-جوش قوسی فلزی با الکترود پوشش دار (/5۸4۸۷) و و 0 ۹ ۱۴ ۲-۲۳-جوشکاری قوسی زیرپودری (5۸۷۷) ی یه وم ۰ ۴ ۹ ۱ ۳-۲-جوشکاری قوسی فلزی تحت حفاظت گاز (0۸/1۸۷۷) وی و ۹ ۹ ۱۳ ۳-۲۳ -جوشکاری قوسی با سیم توپودری (۸۷۷-)۳) ادن ۵-۳ -جوشکاری الکتریکی گازی و الکتریکی سرباره‌ای وی وی موه ۹ ۵ ۶-۲-جوشکاری گلمیخ ی ی هه وه ۰ ۱۴ ۵ فصل ۱۳ مکمل لرزه‌ای م مم مم ‏ ی م۵ ۱-۳ -کلیات ی و و و و و و وه ۰ ۹۳ ۵ ۲-۳ -جزئیات اتصال جوشی ی هه ۰ ۹ ‎٩‏ ۵ ۳-۳ ارزیابی صلاحیت جوشکار دادن ۳-۳- ضوابط اجرایی رای ۵-۳- بازرسی وی هه همم ۳/8۸ ۵ پیوست یک نمادهای قراردادی جحوش ی یار هار ده پیوست دو نمونه فرم‌های جوشکاری و بازرسی ی یی یی هر ۵ پبیبوست سه جوشکاری میلگردهای بشن مسلح (آرمانور) از ۸۱۵ -------- صفحهٔ بعد -------- بخش اول: مقررات -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- )بخش اول (مقررات) و بخش دوم (ضوابط و معیارهای فنی 01 / 02 / 1404 3 1 - تعارض مقررات و ضوابط :در صورت تعارض بین اسناد مختلف پروژه، ترتیب اولویت آنها به شرح زیر است - قوانین مصوب مجلس -مصوبات هیئت دول ت - استانداردهای اجباری - این آیین نامه - مبحث دهم مقررات ملی ساختمان - سایر ضوابط ابالغ شده توسط سازمان برنامه و بودجه کشور - سایر ضوابط و مقررات ملی - اسناد قرارداد و مشخصات فنی خصوصی ضمیمه پیمان -استانداردها و مراجع معتبر بین المللی اگر پیمانکار هر گونه تناق ضی را کشف کند و با توجه به اولویت فوق قابل حل نباشد، باید جزئیات این تناقض یا تضاد را به طور کتبی به سازمان برنامه و بودجه اطالع و برای اصالح پیشنهاد دهد تا پس از ابالغ سازمان مورد استفاده قرار گیرد. 2 - مقررات ایمنی مقررات ایمنی به کارگرفته شده، باید منط بق بر مقررات ایمنی وزارت کار و امور اجتماعی، و مفاد ضابطه شماره 55 سازمان با عنوان « مشخصات فنی عمومی کارهای ساختمانی » باشد. برای موارد خاص سالمت و ایمنی در جوشکاری می توان به استانداردهای تخصصی1 مراجعه شود. 3 - تایید تمام مراجع و مستندات که نیازمند تایید باشند باید به تایید مشاور برسد. 4 - الزامات استاندارد های ملی سری ایران ایزو 3834 با توجه به مصوبه شورای عالی استاندارد در جلسه مورخ23 / 11 / 1397 کمیسیون امور زیربنایی، صنعت و محیط زیست که بنا به پیشنهاد شماره 67 / 43297 مورخ13 / 72 / 1397 وزارت صنعت، معدن و تجا رت و به استناد بند 5 ماده27 قانون 1 - ANSI Z49. 1 -------- صفحهٔ بعد -------- 4 01 / 02 / 1404 آیین نامه جوشکاری ساختمانی ایران اصالح قوانین و مقررات موسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران- مصوب1371 - استانداردهای سری ایران ایزو3334 را به عنوان استاندارد اجباری اعالم نمود، ضروری و الزامی است همه سازندگان سازه های فوالدی نسبت به استقرار و اخذ پروان ه کاربرد عالمت استاندارد اجباری از سازمان ملی استاندارد ایران اقدام نمایند. گواهینامه های صادر شده توسط نهادهای گواهی کننده و یا بازرسی کننده نباید به عنوان سند اثبات اس ت قرار استانداردهای سری ایران ایزو3334 و جایگزین پروانه کاربرد عالمت استاندارد اجباری ت .صدیق شود ارجاع کار، تامین محصول سازه فوالدی و عقد قرارداد با شرکت های پیمانکار سازه فوالدی فاقد پروانه کاربرد استاندارد اجباری به صورت مستقیم و یا غیرمستقیم مجاز نمی .باشد الزامات استانداردهای سری ایران ایزو3334 باید هم در مورد کارخانه ساخت و هم در مور د برپایی (نصب) سازه به کار .رود از آنجا که استانداردهای سری ایران ایزو3334 مربوط به فرایند جوشکاری هستند و نه محصول جوشکاری شده؛ لذا پیمانکار .گواهی شده و دارای پروانه از سازمان ملی استاندارد ایران نباید نشان استاندارد ملی ایران را برروی کاال قرار دهد هر .چند استفاده از آن برروی اسناد و مدارک الکترونیک و چاپی با پیروی از مقررات سازمان ملی استاندارد ایران مجاز است 4 - 1 - انتخاب سطح مناسب از استانداردهای ملی سری ایران ایزو3834 پیمانکار باید بیانیه خوداظهاری مربوط به محصوالت تولید ی خود و سطح انتخابی از استان داردهای سری ایران ایزو3334 را براساس استاندارد ملی ایران ایزو آی ای سی17757 صادر نموده و نگهداری نماید (شکل شماره1 ). انتخاب سطح مناسب از استانداردهای ملی سری ایران ایزو3334 برای محصول سازه های فوالدی متناسب با گروه بندی اهمیت ساختمان در استاندارد2377 باید براساس جدول1 .انجام شود جدول1 - انتخاب سطح مناسب از استانداردهای ملی سری ایران ایزو3834 برای محصول فوالدی ردیف گروه بندی اهمیت ساختمان مطابق استاندارد2800 الزامات کیفیتی مطابق استاندارد ایران ایزو3834 1 1 و2 الزامات کیفیتی جامع- 3334 قسمت2 2 3 و4 الزامات کیفیتی استاندارد- 3334 قسمت3 * به استاندارد2377 .مراجعه شود 4 - 2 - انتخاب هماهنگ کننده جوشکاری مناسب در انتخاب و انتصاب هماهنگ کننده جوشکاری شرکت باید الزامات استاندارد ملی ایران ایزو14731 و جدول2 برآورده .شود پیمانکار باید تقسیم وظایف کارکنان دخیل در جوشکاری را به صورت مکتوب انجام دهد. (شکل2 ) -------- صفحهٔ بعد -------- )بخش اول (مقررات) و بخش دوم (ضوابط و معیارهای فنی 01 / 02 / 1404 2 جدول2 - انتخاب سطح دانش هماهنگ کننده جوشکاری متناسب با استانداردهای ملی سری ایران ایزو 3834 برای محصول سازه های فوالدی ردیف قسمت (سطح) مناسب از استانداردهای ملی سری ایران ایزو3834 سطح مناسب دانش براساس استاندارد ملی ایران ایزو14731 1 الزامات کیفیتی جامع- قسمت2 از استانداردهای ملی ایران ایزو3334 جامع 2 الزامات کیفیتی استاندارد- قسمت3 از استانداردهای ملی ایران ایزو3334 ویژه 4 - 3 - کالیبراسیون تجهیزات جوشکاری و آزمایشگاهی کالیب راسیون تجهیزات جوشکاری باید براساس استاندارد ملی ایران 11225 قسمت14 و توسط آزمایشگاه مجاز تایید صالحیت شده براساس استاندارد ملی ایران ایزو آی ای سی 17725 1 انجام شود. بازه های کالیبراسیون تجهیزات جوشکاری و آزمایشگاهی (اندازه گیری و غیرمخرب) نباید از یک سال .بیشتر شود .تجهیزات بعد از تعمیر باید بازرسی شود ت جهیزات همه آزمایش های غیرمخرب مربوط به همه اندازه گیری ها و تعیین سالمت فلزات پایه باید در مالکیت پیمانکار باشند . 4 - 4 - مشخصات دستورالعمل جوشکاری(WPS) پیمانکار باید کتابچه مشخصات دستورالعمل های جوشکاری (WPSs) خود را که مطابق الزامات طرح لرزه ای و با انجام آزمایش های گزارش تایید دستورالعمل جوشکاری (PQR) شامل آزمایش ضربه جوش تهیه، در سازمان توزیع و به نحو .شایسته نگهداری نماید پیمانکار باید دستورالعمل ساده سازی شده برای به کارگیری کارکنان جوشکار و اپراتور ج و شکاری .را تهیه و ضمن آموزش آن به همه جوشکاران و اپراتورهای جوشکاری اجزای کامل آن را کنترل نماید :تبصره توصیه می شود دستورالعمل های جوشکاری پروژه مبتنی بر شرایط فصل 5 این آیین نامه تهیه و تدوین گردد. 4 - 2 - شایستگی کارکنان با توجه به اینکه پیمانکار مسئولی ت کیفیت ساخت و برپایی سازه فوالدی را برعهده دارد؛ لذا باید روش های اجرای ی مناسب را مطابق الزامات استاندارد محصول تدوین کرده و شایستگی همه کارکنان دخیل در فرایند جوشکاری خود را از طریق ارائه شواهد عینی معتبر اثبات نماید. 1 - INSO-ISO-IEC 17025 -------- صفحهٔ بعد -------- 6 01 / 02 / 1404 آیین نامه جوشکاری ساختمانی ایران 4 - 6 - اجرای آزمایش ها و تصدیق نتایج آزمایش ها مسئولیت تصدیق انطباق خواص فلزات پایه و مواد مصرفی مورد استفاده در ساخت و برپایی سازه فوالدی ازجمله آزمایش ضربه برعهده پیمانکار .است، حتی اگر تأمین این مواد توسط کارفرما انجام شده باشد پیمانکار موظف است همه آزمایش های غیرمخرب را مطابق الزامات است اندارد محصول و یا قرارداد (هر کدام بیشتر و جامع .تر است) تحت مسئولیت خود اجرا نماید پیمانکار باید نتیجه همه آزمایش های مخرب و غیرمخرب را تصدیق نماید. اجرای آزمایش های غیرمخرب توسط نمایندگان کارفرمایان و مشتریان پیمانکار نباید جایگزین وظیفه پیمانکار و موجب ترک فعل وی در اجرای آزمایش های غیرمخر ب و تصدیق نتایج همه آزمایش .ها (مخرب و غیرمخرب) شود 4 - 7 - عالئم قراردادی جوشکاری و آزمایش های غیرمخرب پیمانکار باید عالئم قراردادی جوشکاری و آزمایش های غیرمخرب را در همه نقشه های کارگاهی به صورت مستقیم و یا غیرمستقیم از طریق راهنمای اتصاالت جوشکاری و آزمایش های غیرمخرب درج و یا اجرائی نماید. این عالئم باید مطاب ق با م شخصات دستورالعمل جوشکاری(WPS) و الزامات استاندارد محصول و یا قرارداد تایید شده باشند و در جدول مربوط شمارهWPS .و نوع و درصد آزمایش غیرمخرب مربوط درج شود 4 - 8 - مستندات و سوابق کیفیتی پیمانکار باید همه مستندات و سوابق کیفیتی مربوط به فرایند جوشکاری را به روش قابل بازیافت و رهگیری آسان به مدت حداقل27 .سال بایگانی و یک نسخه را در اختیار کارفرما قرار دهد پیمانکار باید گزارش تجمیعی همه آزمایش های انج ام شده برر وی محصول را در هنگام تحویل سوابق به همراه یک نسخه بیانیه اظهار انطباق محصول با الزامات استاندارد مورد .توافق در قرارداد به کارفرما ارائه نماید 2 - الزامات مبحث دهم مقررات ملی ساختمان 2 - 1 - رعایت ضوابط طراحی اتصاالت جوشی مطابق بند17 - 2 - 9 - 2 مبحث دهم مقررات مل ی ساختمان در بخش های طراحی این آیین.نامه الزامی است 2 - 2 - رعایت ضوابط اجرایی اتصاالت جوشی مطابق بند17 - 4 - 4 مبحث دهم مقررات ملی ساختمان در بخش های اجرایی این آیین .نامه الزامی است -------- صفحهٔ بعد -------- بخش اول (مقررات 33333333333 ۲ و بخش دوم (ضوابط و معبارهای فنی) م۳( به نام خدا اظهار نامه انطباق بر اساس استاندارد ابران ایزو آی ای سی ۱۷۰۵۰-۱ ی استانداردهای (استنادی) محصول و فرایند جوشکاری که محصول موضوع این اظهارنامه با آلزامات آنها انطباق دارد ۱ مدیر کیفیت شرکت. جناب آقای سرکار خانم - ام مس یا کد ملی سم آخرین مدرک تحصبلی ۲- هماهنگ کننده(ارشد) حوشکاری شر کت: حناب آقای اسر کار خانم ی سم ام مر ما کد سوابق پشتیبان پیوست اظهارنامه ۲ حکم انتضصاب و مدرک تحصیلی هماهنگ کننده ارشد خوشکاری شرکت ۳ فرارداد شرکت بازرسی کننده ۴ قرارداد آزمایشگاه مشخصات واحد تولیدی نام شناسه ملی: شماره ثبت: مخانی دفتر مرکری تلفن دورنگار پست الکترونیگ. مشخصات مقام مسئول امضاکننده اظهارنامه نام ,۰ نام خانوادگی دمم ام کد ملی دمم ی ی سمت. مذیر عامل اینحانب اظهار می‌نمایم که همه محصولات موضوع این اظهارنامه مطابق با مندرجات اشاره شده تولید شده‌اند و همچنین همه مستندات پشتیبان صحیح و معتبر بوده و مسئولیت همه مندرجات این اظهارنامه بر عهده اینجانب است و در قبال آن در محضر مراجع قانونی و نظارتی ذی‌صلاح پاسخگو خواهم بود. امضا مدیرعامل و مهر شرکت بادآوری - برای بررسی اصالت این اظهارنامه به پایگاه ابنترنتی ۷۷۷۷۹۰ 05. فراجعه و با با شماره نلفن شکل ۱- نمونه فرم بیانیه اظهار انطباق پیمانکار ۷ سر -------- صفحهٔ بعد -------- ۸ ۱۴۰۴/۰۵/۰۱ آیین‌نامه جوشکاری سا: به نام خدا فرم تقسیم وظایف هماهنگی جوشکاری براساس استاندارد ملی ابران ایزو ۱۴۷۳۱ نام شرکت سازنده: شناسه ملی: تاریخ تکمیل فرم: / / پیوست: نام محصول استاندارد اصلی محصول: استاندارد(های) مکمل محصول سطح استاندارد ملی ایران ایزو ۳۸۳۴ ابتدایی1] استاندارد ]3‏ جامع[] نام و نام خانوادگی هماهنگ کننده جوشکاری ارشد: کدملی: 333 شا سا سا سا سا سا ساسا نس اه اس اس 0 0 1 اسلا بد؟ کارکان جوشکاری ااا ‏ ا ا ‏ ا ا ‏ ا ا ی وتا ا ا ‏ ا ‏ ا ا ‏ ا ا ‏ ا ‏ ای رش ری وا ای ۲ ند کفت ستورلسل های جوشکاری | ]| ابه مات ستواسل بشکری ‏ |[ | را اما 1 0 1 0 ۱ مود ممرفی جوشکاری ااا ا ‏ ا ‏ اا ‏ ا اا ا ‏ اا ‏ ای دنک ۱۲۶ بازسی و آزمایش فل از جوشکری | ۱۳ بازرسی وآزماش درحین وشکاری ‏ |[ لا ۱۳ بازسی وازماش بسا زمشکری ‏ ل رل ال لا ۱۵۶ سلیت حررتی ‏ از تسیل ل نب با باس اطای وسااد بای لا کاب ابا ی با و آزمایه تا 0 0 0 که که که که هه هه ی س کت را اسنا سا ال ها اه اه هه هک اع شش سل لس سل لا الا 6۹ج لا که اااا ‏ ناما ام اه اما اما یا را لا ‏شسلللشش٩شک تک با ات ابا اما ای لا که شش تا وج او سا ای اکن اما مها ام اه اک اما شکل ۲- نمونه فرم تقسیم وظایف هماهنگی جوشکاری یی -------- صفحهٔ بعد -------- بخش اول (مقررات) و بخش دوم (ضوابط و معیارهای فنی) ۱۴۰۴/۰۵/۰۱ بخش دوم: ضوابط و معیارهای فنی -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- فصل ۱ لت -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- فصل اول- کلیات 01 / 02 / 1404 13 فصل1 - کلیات 1 - 1 - گستره 1 - 1 - 1 - این آیین نامه مقررات ساخت و نصب سازه های فوالدی را دربر می گیرد و باید همراه با مبحث دهم م قررات ملی ساختمان با عنوان«طرح و اجرای ساختمان های فوالدی» مورد استفاده قرار گیرد. کاربرد این آیین نامه در محدوده جوشکاری سازه های فوالدی شامل ساختمان هایی است که با وجوه عمومی یا به صورت مشارکت عمومی- خصوصی ساخته می.شوند 1 - 1 - 2 - هدف این آیین نامه ارائه دستورالع مل های عمومی برای استفاده در شرایط متعارف است. برای حاالت خاص که در گستره این آیین نامه قرار نمی گیرند، می توان از معیارهای خاص پذیرش استفاده کرد، مشروط بر اینکه این معیارها برمبنای مستندات نظری و علمی قرار داشته و توسط مشاور به تصویب رسیده باشند. این مست ن دات می توانند تجربیات موفق گذشته، نتایج آزمایشگاهی و تحلیل های مهندسی بر پایه نوع مصالح، نوع بارگذاری و عوامل محیطی باشند. در این صورت، تمام مسئولیت های این شرایط و معیارهای خاص با مشاور می.باشد 1 - 1 - 3 - تمام دستورالعمل های این آیین نامه الزم االجرا هستند، مگر مفادی که در آیین نامه به صورت اختیاری ذکر شده باشند و الزم .االجرا بودن آنها مشروط به درج در مشخصات فنی خصوصی است 1 - 2 - آحاد در این آیین نامه از سیستم بین المللی آحاد(SI) .استفاده شده است -------- صفحهٔ بعد -------- 14 01 / 02 / 1404 آیین نامه جوشکاری ساختمانی ایران 1 - 3 - محدودیت ها 1 - 3 - 1 - این آیین نامه، برای جوشکاری سازه های فوالدی با فوالدهای کم کربن یا کم آلیاژ و ضخامت ورق های3 میلی متر و بیشتر و با مقاومت تسلیم تا777 .مگاپاسکال ارائه شده است 1 - 3 - 2 - این آیین نامه نمی تواند در جوشکاری مخازن و لوله.های تحت فشار مورد استفاده قرار گیرد 1 - 3 - 3 - این آیین نامه می تواند برای ساخت سازه های خارج از گستره آن نیز من اسب باشد. با این حال، مشاور باید این تناسب را ارزیابی نماید و هرگونه تغییر الزم در الزامات آیین نامه برای رسیدن به الزامات خاصی که خارج از محدوده این آیین.نامه است را در اسناد قرارداد بگنجاند 1 - 3 - 4 - برای جوشکاری سازه های آلومینیومی به مراجع تخصصی1 آن مراجعه شود. 1 - 3 - 2 - برای جوشکاری ورق های نازک به مرجع تخصصی2 آن مراجعه شود. 1 - 3 - 6 - برای جوشکاری میلگردهای ساختمانی به پیوست3 این آیین نامه و مراجع تخصصی3 آن مراجعه شود. 1 - 3 - 7 - برای جوشکاری سازه پل های جاده ای به مراجع تخصصی4 آن مراجعه شود. 1 - 3 - 8 - نیا آیین نامه شامل ی ها تی فعال جوشکاری ریز آب ، جوشکاری گاز اکسی،استیلن، جوشکاری اصطکاکی جوشکاری ترمیت و جوشکاری مقاومتی نمی.شود 1 - 4 - تعاریف و مسئولیت ها 1 - 4 - 1 - مشاور مشاور ، شخص حقیقی یا حقوقی است که مسئولیت طراحی و محاسبات ایستایی موضوع قرارداد و نظارت بر اجرای کار ا ر برعهده دارد. 1 - AWS D1-2 , CSA W59-2 , EN 1090-3 2 - AWS D1-3 3 - AWS D1-4 , AS NZS 1554-3 4 - نشریه395 , AASHTO/AWS D1-5 -------- صفحهٔ بعد -------- فصل اول- کلیات 01 / 02 / 1404 12 1 - 4 - 2 - مسئولیت های مهندس مشاور مشاور شخص حقیقی یا حقوقی است که برای نظارت برحسن اجرای کار گمارده شده است. مهندس مشاور برای سازه های خاص می تواند بخش هایی از این آیین .نامه را در اسناد قراردادی حذف یا اصالح نماید و یا مواردی را به آن اضافه نماید مشاور باید مناسب بودن تمام جزئیات اتصال د .ر یک مجموعه جوش شده را تعیین نماید مشاور در صورت لزوم می :تواند موارد زیر را در اسناد قرارداد مشخص نماید (1) الزامات ی از آیین نامه که .با تشخیص و نظر مشاور قابل اعمال باشد (2 )آزمایش ها غیرمخرب اضاف ی که به طور خاص در آیین نامه .به آنها اشاره نشده است (3 )محدوده بازرس ی یی ات،د .در صورت لزوم (4) مع ی ارها ی رش ی پذ جوش غ یر از آنچه در فصل 3 .مشخص شده است (5) مع ی ارها ی چقرمگ ی آزمایش ضربه CVN ی برا فلز جوش، فلز پا هی و ای ناحیه متاثر از حرارت (HAZ) ، .در صورت لزوم (6) برا ی کاربردها ی ریغ لوله ای، سازه چه به صورت استات یکی ا و ی چرخه ای )(سیکلی بارگذار ی .شود (7 )مشخص کردن اتصاالت جوش ی که .تحت بارگذاری کششی قرار دارند (3 )تعیین الزامات اضاف ی که به طور خاص در آیین نامه .ذکر نشده است 1 - 4 - 2 - 1 - .دستگاه نظارت یا مهندس ناظر، نماینده مشاور در کارگاه و کارخانه است 1 - 4 - 3 - مسئولیت های پیمانکار پیمانکار(سازنده) ، شخص حقیقی یا حقوقی است که اجرای موضوع قرارداد را براساس مشخصات فنی عمومی و خصوصی .به عهده گرفته است مسئولیت WPS و تایید صالحیت جوشکاران با پیمانکار می .باشد 1 - 4 - 4 - مسئولیت های بازرس 1 - 4 - 4 - 1 - بازرسی )(کنترل کیفی .پیمانکار توسط پیمانکار و برای اطمینان ا ز برآورده شدن الزامات این آیین ن امه به کار گرفته می.شود 1 - 4 - 4 - 2 - بازرس ی تایید1 .مشاور باید لزوم انجام بازرسی به منظور ارزیابی و محدوده مسئولیت .های بازرس را مشخص کند 1 - Verification Inspection -------- صفحهٔ بعد -------- 16 01 / 02 / 1404 آیین نامه جوشکاری ساختمانی ایران 1 - 2 - ضوابط اجباری و غیراجباری 1 - 2 - 1 - عبارت های«باید» ، «توصیه می شود » و«می تواند »اهمیت.های زیر را دارند 1 - 2 - 1 - 1 - باید؛ مقرراتی که در آن از عبارت«باید »استفاده می شود الزام آور بوده، مگر اینکه در کارهای خاص در اسناد .قرارداد توسط مهندس طراح اصالح شده باشد 1 - 2 - 1 - 2 - توصیه می شود به ؛ منظور توصیه اقداماتی که مفید تلقی می شود استفاده شده و الزام آور .نیست 1 - 2 - 1 - 3 - می تواند؛ عبارت«می اند تو »اجازه استفاده از دستورالعمل ها یا اقدامات اختیاری که می تواند به عنوان جایگزین یا مکمل، موردنیاز آیین نامه باشد را می دهد. اقدامات اختیاری که نیاز به تایید مشاور دارد باید در اسناد .قرارداد درج شود و یا به تایید مشاور برسد 1 - 6 - عالئم جوش کاری اهم عالئم ج وش کاری در پیوست شماره یک این آیین .نامه ارائه شده است برای اطالعات بیشتر به استانداردهای تخصصی1 .مراجعه شود 1 - 7 - فرا یندهای جوشکاری 1 - 7 - 1 - جوش کاری قوسی با الکترود پوش دار ش2 (SMAW)، جوش کاری قوسی زیرپودری3 (SAW)، جوش کاری قوس ی فلزی با گاز محافظ4 (GMAW) و جوش کاری قوسی با ا لکترود توپودری5 (FCAW) با روش های منطبق بر ضوابط ارائه شده در فصل5 (برحسب مورد)، می توانند پیش تایید شد ه6 فرض شوند و استفاده از آنها بدون انجام آزمایش های ارزیابی مندرج در دستورالعمل جوشکاری7 مجاز است؛ اما اگر کارفرما درخواستPQR ،کند پیمانکار موظف به انج ام آزمایش هایPQR می.باشد 1 - AWS A2-4 , ISO 2553 2 - Shielded Metal Arc Welding 3 - Submerged Arc Welding 4 - Gas Metal Arc Welding 5 - Flux Cored Arc Welding 6 - Prequalified 7 - Procedure Qualification Record -------- صفحهٔ بعد -------- فصل اول- کلیات 01 / 02 / 1404 17 1 - 7 - 2 - جوشکاری سرباره الکتریکی1 (ESW)، جوشکاری گاز الکتریکی2 (EGW)، و جوش کاری قوسی تحت حفاظ گاز با الکترود تنگستن3 (GTAW) و جوش کاری قوس ی فلزی با گاز محافظ- تص ا ال کوتاهS) - (GMAW به شرط انطباق دستورالعمل جوشکاری با مفاد بخش های5 ، 6 ، 7 و13 و تضمین کیفیت توسط پیمانکار طبق مفاد بخش6 - 2 و ارزیابی دستورالعمل جوشکاری، می.توانند مورد استفاده قرار گیرند 1 - 7 - 3 - جوشکاری گلمیخ.ها باید طبق ضوابط فصل نهم انجام پذیرد 1 - 7 - 4 - روش های دیگر جوشکاری وقتی قابل استفاده خواهند بود که کیفیت آنها طبق آزمایش های بخش6 - 2 ارزیابی .شده و به تایید مشاور برسد 1 - Electro Slag Welding 2 - Gas Tungsten Arc Welding 3 - Electro Slag Welding -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- فصل ۲ مراحع -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دوم- مراجع ۱۴۰۴/۰۵/۰۱ زا اسناد فهرست شده زیر که در این آیین‌نامه ارجاع شده تا حدی که در اینجا مشخص شده الزامی هستند. برای مراجع بدون تاریخ, آخرین ویرایش باید اعمال شود. برای مراجع دارای تاریخ, اصلاحات یا بازبینی بعدی اعمال نمی‌شود. الف - مراجع اصلی :عم (۱۷۹5ه) نوک ع ۷/۱ و۸ اععاد - 0006 ۷۵1۵8 |51۳۵ ,2020 01.1 ۸۱۷۷۹ .| 1 مرگ ع هاگ -ع000) ۷۷۵1۵۵ دس هساک ,2016 1.8 ۸۷۷۹ .2 |524۸ 1۵۱10۳۱۵ -ع000) ۷۷۵۱۵08 آ۵ 5۳ ,2011 101.4 ۸۷۷5 .3 آیین‌نامه‌ها و استانداردهای داخلی: ۴. مبحث دهم مقررات ملی ساختمان- ویرایش ۵ ۵ استاندارد ملی ایران- ۲۸۰۰- طراحی ساختمان‌ها در برابر زلزله- آیین کار ۶ استاندارد ملی ایران- ایزو ۳۸۳۴- الزامات کیفیتی جوشکاری ذوبی مواد فلزی ۷ استاندارد ملی ایران- ایزو ۹۷۱۲- آزمون غیرمخرب- احراز شرایط و گواهی‌کردن کارکنان ۸ استاندارد ملی ایران- ایزو ۱۴۷۳۱ - هماهنگی جوشکاری- وظایف و مسئولیت‌ها ۹ استاندارد ملی ایران - ایزو آی ای سی ۱۷۰۲۰- ارزیابی انطباق- الزامات برای کار کرد انواع مختلف نهادهای انجام دهنده بازرسی ۰ استاندارد ملی ایران- ایزو آی ای سی ۱۷۰۲۴- ارزیابی انطباق- الزامات عمومی برای نهادهای گواهی کننده اشخاص ۱ استاندارد ملی ایران- ایزو آی ای سی ۱۷۰۲۵ - الزامات عمومی برای احراز صلاحیت آزمایشگاه‌های آزمون و ۲ استاندارد ملی ایران - ایزو آی‌ای‌سی ۱۷۰۵۰- ارزیابی انطباق- اظهارنامه انطباق تامین کننده ۳ استاندارد ملی ایران- ۵۹۶۱- آزمون تائید صلاحیت جوشکاران ۴ استاندارد ملی ایران- ۹۳۰۱- مواد مصرفی جوشکاری- پودرها برای جوشکاری قوسی زیرپودری و جوشکاری سرباره ۵ استاندارد ملی ایران- ۱۱۲۲۵ قسمت ۱۴- تجهیزات جوشکاری قوس الکتریکی- قسمت ۱۴: کالیبراسیون, صحه‌گذاری و آزمون تایید انطباق ۶ استاندارد ملی ایران- ۱۱۹۶۶- مواد مصرفی جوشکاری- گازها و مخلوط گازها برای جوشکاری ذوبی و فرایندهای وابسته ۷ استاندارد ملی ایران- ۸۷۱- ویژگی‌های الکترودهای روپوش‌دار جوشکاری با قوس الکتریکی ۸ استاندارد ملی ایران- ۱۱۹۶۹- جوشکاری- گلمیخ‌ها و حلقه‌های سرامیکی برای جوشکاری گلمیخی قوسی -------- صفحهٔ بعد -------- 22 01 / 02 / 1404 آیین نامه جوشکاری ساختمانی ایران 19 . استاندارد ملی ایران- 13756 - مواد مصرفی جوشکاری- الزامات کیفیتی براس ساخت، تامین و توزیع مواد مصرفی جوشکاری و فر ا یندهای وابسته 27 . استاندارد ملی ایران- 19231 - جوشکار ی و فر ای ندها ی وابسته- وضع ی ها تی جوشک ی ار 21 . استاندارد ملی ایران- 19749 - کارکنان جوشکاری- آ زمون تایید صالحیت اپراتورهای جوشکاری و تنظیم کنندگان جوش برای جوشکاری ماشینی و خودکار مواد فلزی European Standards: 22. EN 1090-2-2018 , Execution of steel structures and aluminium structures , Part 2: Technical requirements for steel structures 23. EN 10025-2 , Hot rolled products of structural steels ب- مراجع کمکی 24 . راهنمای جوش و اتصاالت جوشی در ساختمان های فوالدی- 1397 International Organization for Standardization (ISO): 25. ISO 5817, Welding — Fusion-welded joints in steel, nickel, titanium and their alloys (beam welding excluded) — Quality levels for imperfections 26. ISO 2553, Welding and allied processes — Symbolic representation on drawings — Welded joints 27. ISO 10721-1, Steel structures - Part 1 : Materials and design 28. ISO 10721-2, Steel structures - Part 2 : Fabrication and erection American Welding Society (AWS) Standards: 29. AWS A2.4, Standard Symbols for Welding, Brazing, and Nondestructive Examination 30. AWS B5.1, Specification for the Qualification of Welding Inspectors 31. AWS C4.4, Recommended Practices for Heat Shaping and Straightening with Oxyfuel Gas Heating Torches 32. AWS QC1, Standard for AWS Certification of Welding Inspectors 33. AWS QC13, Standard for AWS Certification of Welding Supervisors 34. ANSI Z49.1, Safety in Welding, Cutting, and Allied Processes 35. AWS A5.01M/A5.01:2013 (ISO 14344:2010 MOD), Procurement Guidelines for Consumables— Welding and Allied Processes—Flux and Gas Shielded Electrical Welding Processes 36. AWS A5.1 /A5.1M:2012, Specification for Carbon Steel Electrodes for Shielded Metal Arc Welding 37. AWS A5.5/A5.5M:2014, Specification for Low-Alloy Steel Electrodes for Shielded Metal Arc Welding 38. AWS A5.12M/A5.12:2009 (ISO 6848:2004 MOD), Specification for Tungsten and Oxide Dispersed Tungsten Electrodes for Arc Welding and Cutting 39. AWS A5.17/A5.17M-97 (R2007), Specification for Carbon Steel Electrodes and Fluxes for Submerged Arc Welding 40. AWS A5.18/A5.18M:2005, Specification for Carbon Steel Electrodes and Rods for Gas Shielded Arc Welding -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دوم- مراجع ۱۴۰۴/۰۵/۰۱ ۳۳ 8 ۵۲ 0۵0 ۳ 1۵0۳ ۲1۵6۰ ماگ ۳000 1۵۳ ما منک ,200/:2005. ۸520/۸5 ۸۷۷۹5 ‎٩41. 50 1۵۳ ۳6۵ 0زه دعل0م۳۱ امعاک روما شآ 1۵۶ 10 منک [231/:201. ۸523/۸5 ۸۷۷5 .42 ی 40 +عل۳:1001۳00 اععاک ما۸ ما لد ۵۳0۵ 1۵۳ 11۵00 منک ,(02009) 252/97 25/۸5 ۸5 ۸۷۷5 .43 8 ۳1001۵۵۱۵۶8 1۵۳ ۹معس|۳ 7۳ +خع0ل۳1001۳0 اععاک بروواز۸- ما لاصد ۵۳00 1۵۳ 1210 منک ,(2009) ۸5.260/۸5.26001-97 ۸۷۷5 .44 8 ۵ع ۳101۲۵ ۵ ل0عل|1ع1 5 حدن) 1۵۳ دل۵م1 ما۳۱ اععاک روانش ما 1۵۶ نام امک ,2821:2005 .۸528/۸5 ۸۷۷5 .45 ۷18 8 ۵6 00۳60 ۳۵۶ 10۳ د6 ۳10۵ آمماگ رما[ ۸-م] 1۵۶ 500111۵1100 ,۸5.20/۸5.293/1:2010 ۸۷۷۹5 46۰ ٩47. ۸۷۷۹5 ۸5.30/۸5.300/:2007, 50601110۵1100 1۵۳ 600۹/۳۵16 16۵ ۵4 200 کعحه‌ نامهم ۷۷۵0۵6 ,(ر۱1010 14175:2008 050 ۸5.321//805.32:2011 ۸۷۷/۹5 .48 5 للع ||۸ 200 ۷۷۵۱۵۵۵ ۳۹۱۵۵ 1۵۲ ۱۱۳۵۳۵۹ ۳ 31001۳068 00۲۵۵ ۳۵۶ اععاگ رو[ 1۳-۸ اه ۵00 1۵۳ نما منک 2 360/1:201. 36/۸5 ۸5 ۸۷۷۹5 .49 68 6 |۱10۵ خد0 1۵۲ کعل۳|0 توت اه تمد 2 ۷۷/۵۱۵ م۸ عم ۲۳۵۶ :5۳0 رکه دمناماحدم اععاک او عامه ادا و۸ دع|1اظ [۵ 510 1۵۲ 56011121100 ,360 ۸51/۸150 .50 ۳5 1۵۳۲ ۳۲۳۵۲ ۸ - ک 000 ۷۷۵۱000 ,[0602 ۸1560 .51 ۹1۵0 (1لکش) دای 1 ع ال 10 ۵۲ نوک و۸ ۹ 60011111211011 0ن2 0۵11110211010 ۳۳۹۵۵۵۵ بخ 1-1 اک 30 ۳06 0عل ۳00 1لاک۸ .52 68 110300۵11011۷6 :نجل 500 رخک)) مناد م۸ دل لماک مالس 0 ماع 00ل|8-۷۷۵ ۷۷59-1۱ ۹۸ .53 5 ۷۷۵1۵۶ آ0 ۵۱۱1۵110 ,78.2 ۷۷1 0۹5۸ .54 :۲ 2 13/16۳2 ه اد ۸ 5 اآاعماد آن ۷1۵۵۵ ,1۵02 آععاد اساسا 2011 - [-۱554 375 ک۸ .55 ([عع]٩‏ ۵ کلماد اععای) 1018 اک :2 ۳۵۲۲ ۷۵1۵1۵ آمعاد ما5 15542:2021 کش .56 [۸ع1: ۳۵11۵۳۵۱1۵ 01۲ ۷۷۵1۵102 :3 ۳۵۳۲ - ۷۵1۵۵ آععاد دس شاک ۱5543:2014 ۸5/25 .57 40 06060 لاد علاط آ۵ ۷۷۵1۵00 بل م۳۲ - ولا آععاه دس ماک ۱5544:2014 ۸5/25 .58 ٩165‏ 10110616۵ 5 12 1۵ اععز اناد ‎٩1۳۵۳6۵‏ اععاد آ۵ ۷۷۵۱۵۵۵ :۳۵۳۲۹ ۱۵۵ اععاد لماک ۱5545:2011 ۸5/025 .59 868 1۵1۱826 01 -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- فصل ۳ اصلاحات و تعار یف -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سوم- اصطالحات و تعاریف 01 / 02 / 1404 27 « اصطالحات و تعاریف» A Alloy flux )(پودر آلیاژی پودری که محتوای آلیاژ فلز جوش به مقدار زیادی به آن وابسته می .باشد All Welded Metal Test Specimen (نمونه آزمایش فلز )تمام جوش نمونه های آزمایشی که کامالً از فلز جوش تشکیل ش .ده است ( UT ) Amplitude length rejection level (سطح مردودی طول دامنه در )آزمایش فراصوتی حداکثر طول ناپیوستگی مجاز شده بوسیله رتبه نشانه های متغیر که مرتبط با اندازه جوش می.باشد Angle of bevel )(زاویه پخ ه زاوی بین سطح آماده شده برای جوشکاری و سطح عمو د بر آن Arc gouging )(شیارزنی قوسی شیارزنی حرارتی با استفاده از فرا یند برش کاری قوسی برای ایجاد پخ یا شیار As-Welded جوش تازه وضعیت فلز جوش، درز جوش و قطعه بعد از جوشکاری و قبل از هر گونه .عملیات حرارتی، شیمیایی یا مکانیکی دیگر ( UT ) Attenuation (تضع یف) .انرژی از دست رفته صوت با حرکت بین دو نقطه. این افت ممکن است به دلیل جذب، انعکاس و دیگر موارد رخ بدهد Automatic welding )(جوشکاری خودکار جوشکاری با تجهیزات ی که فقط به مشاهده موردی احتیاج داشته یا هیچ نظارتی حین جوشکاری احتیاج نداشته و در آن هیچ تنظی .مات دستی برای کنترل تجهیزات، وجود ندارد Auxiliary Attachments )(ملحقات کمکی اع ضا یا متعلقاتی که به ع ضو ا صلی حامل تنش (باربر) مت صل می شود. چنین اع ضایی ممکن ا ست تحت تنش با شند یا .نباشند -------- صفحهٔ بعد -------- 28 01 / 02 / 1404 آیین نامه جوشکاری ساختمانی ایران Average instantaneous power (AIP) (متوسط توان لحظه)ای میانگین آ مپر و ولتاژ تولیدی که در فرکانس کافی نمونه برداری، به منظور تعیین عددی تغییرات شککل موج در طول باز ه .جوشکاری، تعیین گردیده است Axis of a weld )(محور جوش خطی عمود بر مقطع جوش در مرکز ثقل جوش و در امتداد طولی آن می .باشد B Backgouging )(شیارزنی پشت برد ا شتن فلز جوش و فلز پایه از سمت ری شه درز جوش به منظور ت سهیل در ذوب و نفوذ کامل جو شکاری های بعدی از .آن سمت Backing )(پشت بند قطعه یا وسیله ای که پشت درز یا هر دو سمت جوش در جوش کاری های الکتریکی سرباره ای و الکتریکی ی گاز ، به م نظور پشتیبانی و نگهداشتن فلز مذاب جوش قرار می .گیرند Backing pass (عبور پشت بندی ) عبوری که ب ه منظور ایجاد جوش پشت انجام می شود .و نقش پشتیبان عبورهای بعدی از سمت دیگر را دارد Backing Ring (حلقه پشت )بند پشت بند حلقه ای شکل که عموماً در جوشکاری لوله ها به کار می .رود Backing weld (جوش پشت ی) جوش پشت ی درز که به شکل جوش اصلی می باشد Backup weld (tubular structure) )(جوش پشتیبان عبور اولیه جوش در جوش شککیاری نفوذ کامل که به منظور پشککتیبان عبور های بعدی از یک طرف زده می شککود، بدون اینکه به عنوان بخشی از جوش تئوری در نظر گرفت.ه شود Back weld )(جوش پشت جوشی که در پشت جوش شیاری یک طرفه اجرا می.شود Base metal )(فلز پایه فلز یا آلیاژی که تحت جوشکاری قرار می .گیرد -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سوم- اصطالحات و تعاریف 01 / 02 / 1404 21 Bevel angle )(زاویه پخ زاویه بین پخ اعضای اتصال با صفحه .عمود بر سطح آن عضو Box tubing )(لوله قوطی محصول قوطی شکل با مقطع مستطیل یا مربع Brace intersection angel B (tubular structures) (زاویه تقاطع مهاربند در سازه های لوله)ای ه زاوی ه حاد ای جاد شده بین خطوط مرکزی مهاربند Building code (آیین)نامه ساختمان آیین نامه مقررات ساخت یا سایر مقررات ساختمانی Butt joint ( درز یا اتص ال لب به )لب اتصال بین دو عضو که در یک صفحه به صورت تقریبی هم محور .هستند Butt weld (جوش لب لب به) اصطالح غیراستانداردی برای جوش در اتصال لب به لب می .باشد C Cap pass (عبور )رویه یک یا چند عبور آخری که سککطح روی جوش را شکککل می .دهند عبور های رویه مجاور ی کدیگر می توانند به طو ر نسککبی یکدیگر را پوشش دهند اما پوشش نمی تواند به صورت کامل باشد . Caulking )(درزبندی تغییر شکل پالستیک سطح جوش و فلز پایه با ابزارهای مکانیکی که به منظور آب بندی انجام می شود . Complete fusion (ذوب )کامل امتزاج کامل در تمام سطوح ذوب و بین تمام خطوط عبور.های جوش مجاور هم Complete joint penetration (CJP) (درز نفوذ )کامل شرایط ریشه درز .در جوش شیاری که فلز جوش در سراسر ضخامت درز به طور کامل وجود دارد Computed Radiography (CR) (پرتونگاری کامپیوتری ) -------- صفحهٔ بعد -------- 30 01 / 02 / 1404 آیین نامه جوشکاری ساختمانی ایران Complete penetration )(نفوذ کامل Construction aid weld )(جوش کمکی ساخت جوشی که به منظور اتصال موقت قطعات برای جابجایی، حمل و نقل یا کار بر روی سازه ایجاد می .شود Consumable guide ESW (نازل مصرف شونده در جوشکاری سرباره الکتریکی ) Continuous weld )(جوش پیوسته جوشی است که از یک سر اتص ال تا انتهای آن ادامه می.یابد Contract documents )(اسناد قرارداد هر کد، مشخصات فنی، نقشه .ها یا الزامات اضافی که طبق قرارداد توسط کارفرما تعیین شده است Contractor )(پیمانکار شخص حقیقی یا حقوقی که نماینده شرکت مسئول ساخت و ساز یا جوشکاری، مطابق با مفا د این آیین نامه، می ب .اشد Contractors Inspector )(بازرس پیمانکار شخص تعیین شده توسط پیمانکار و نماینده آن در امور بازرسی و کنترل کیفیت، مطابق با مفاد آیین نامه و قرا.رداد Corner joint )(اتصال کنج اتصال بین دو عضو، تحت زاویه ای تقریباً عمودی به شکلL ن .سبت به یکدیگر Cover pass (عبور پوشش ی ) welding 2 CO (جوش کاری با گاز 2 CO ) اصطالح غیراستانداردGMAW، جوشکار ی قوسی تحت حفاظت گاز Crater )(چاله جوش فرو رفتگی یا چاله در انتهای مهره جوش Charpy V-notch (CVN) )(آزمایش ضربه شارپی آزمایش تعیین طاقت شیاری م واد -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سوم- اصطالحات و تعاریف 01 / 02 / 1404 31 D Decibel (dB) (UT) (دسی بل در آزمایش فراصوت ) .بیان لگاریتمی دو دامنه یا شدت انرژی صوتی Decibel rating (UT) (رتبه دسی بل در آزمایش فراصوت ) Defect (عیب ) ناپیوسکتگی یا ناپیوسکتگی هایی که به دلیل ماهیت یا اثر انباشکته (به عنوان مثال، طول کل ترک) در ق طعه یا م ،حصکول .باعث برآورده نشدن حداقل استانداردها و یا مشخصات قابل قبول و در نتیجه آن، مردودی خواهد شد Defective weld )(جوش معیوب جوشی که دارای یک یا چند عیب می .باشد Defect level (UT) )(سطح عیب Defect rating (UT) (رتبه )عیب Demand critical welds (ج وش های بحرانی لرزه )ای جوش هایی که توسط مهندس در اسناد قرارداد تعیین شده و باید الزامات فصل13 این آیین .نامه را برآورده سازد Depth of fusion )(عمق ذوب فاصله عمودی سطح قبل از جوشکاری تا لبه ریشه در فلز پایه Dihedral Angel )(زاویه دو وجهی Discontinuity )(ناپیوستگی ًگ سیختگی در ساختار یک ماده، مانند ناهمگنی در خ صو صیات مکانیکی یا متالورژیکی یا فیزیکی آن. ناپیو ستگی لزوما .عیب نیست Doubler )(ورق مضاعف ورق موازی تیر یا ستون اضافه شده در محل تمرکز تنش ، به منظور افزایش استقامت آن. Downhand )(حالت تخت اصط الح غیراستاندارد برای وضعیت جوشکاری تخت -------- صفحهٔ بعد -------- 32 01 / 02 / 1404 آیین نامه جوشکاری ساختمانی ایران Direct radiography (DR) )(پرتونگاری مستقیم Drawings (نقشه )ها اشاره به طراحی پالن ها و نقشه های تف ض یلی و طرح های اجرایی Edge Angle (tubular structures) (زاویه لبه در سازه های لوله )ای و زا یه حاده بین لبه های شیا ر اعضای اتصال جوش و مماس بر سطح عضو. اندازه .گیری شده در صفحه عمود بر خط تقاطع Effective length of weld )(طول موثر جوش طول جوشککک ی که در سکککرتاسکککر آن مقطع مورد نیاز جوشککککاری وجود دارد. در جوش منحنی، در امتداد محور جوش اندازه گیری می .شود Electro Gas welding (EGW) (جوشکاری الکتریکی گاز ی ) فرا یند جوشکاری قوسی است که در آن از قوس بین فلز پر کننده و حوضچه جوش و امتداد آن در جوشکاری عمودی با پشت بند به منظور مح صور کردن فلز جوش مذاب، استفاده می شود. این فرا یند می توانند به همراه یا بدون گاز محافظ و بدون اعمال فشار .صورت گیرد Electro slag welding (ESW) (جوشکاری الکتریکی سرباره ای) فرا یند جوشکاری که در آن، اتصال بوسیله سرباره ای که فلز پر .کننده و سطوح قطعات را ذوب می کند، صورت می پذیرد حوضکچه مذاب بوسکیله ،این سکرباره حفظ و جوش در امتداد مقطع کامل آن پیشکروی می .کند ای ن فرا یند با قوسکی که سکرباره را گرم می کند شکروع شکده، سکپس قوس بوسکیله سکرباره رسکانا خاموش و به دلیل مقاومت آن در برابر جریان ،الکتریکی عبوری بین الکترود و قطعه کار به صورت مذاب نگه داشته می .شود Consumable guide ESW with (جوشکاری الکتریکی سرباره ای به همراه ن ازل مصرف شونده ) فرا یند جوشکاری الکتریکی سربار ایه ، با این تفاوت که فلز پر کننده بوسیله الکترود و عضو راهنما تأمین می .شود End returns (قالب انتهایی (ماهیچه)کاری ) ا دامه عمل جوش، در جوش گوشه و .در اطراف گوشه عضو به منظور تقویت جوش اصلی Engineer (مهن )دس فردی که مسئول طراحی مطابق الزامات و محدوده آیین نامه می .باشد F -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سوم- اصطالحات و تعاریف 01 / 02 / 1404 33 Fatigue )(خستگی به عنوان آسیبی تعریف می شود که پس از تعداد کافی چرخه تنش منجر به شکست شود. محدوده تنش به صورت حد باال و پایین بزرگی نوسانات تعریف می .شود Faying surface )(سطح تماس س طح عضو که در تماس یا در نزدیکی سطح عضو دیگر جوش قرار می .گیرد Filler metal )(فلز پرکننده فلز یا آلیاژ اضافه شده به منظور جوشکاری یا لحیم کاری Fillet weld leg )(ساق جوش گوشه فاصله بین ریشه درز اتصال تا پنج ه جوش گوشه Flare-bevel-groove weld (جوش شیار ی نیم لبه )گرد جوش شیاری بین یک عضو با سطح منحنی و عضو دیگر با سطح تخت Flash )(ترشح ماده ای که تحت فشار به خارج از جوش پرتاب می شود و در اطراف جوش ایجاد می .شود Flat welding position (وضعیت جوشکاری )تخت وضعیت جوشکاری که برای جوش از سمت باالی درز در ن قطه ای که محور جوش تقریباً افقی است، به کار می .رود Flux cored arc welding (FCAW) (جوشکاری قوسی با سیم )توپودری فرا یند جوشکاری قوسی که از قوس بین الکترود یکسره و حوضچه جوش، استفاده می کند. فرا یند با حفاظ گازی حاصل از پودر در محفظه ای در داخل الکترود لول ه ای شکل، همراه یا بدون گاز محافظ خارجی اضافی و بدون اعمال فشار، به کار می .رود Flux cored are welding – gas shielded (FCAW-G) (جوشکاری قوسی با سیم )توپودری تحت حفاظت گاز فرایند جوشکاری قوسی با الکترود توپودری، با این تفاوت که شامل گاز یا ترکیب گازی مح افظ خارجی می باشد . Flux cored arc welding – self shielded (FCAW-S) (جوشکاری قوسی با سیم توپودری- )خود محافظ فرا ًیند جو شکاری قو سی با الکترود توپودری، با این تفاوت که حفاظت حو ضچه جوش منح صرا بو سیله پودر موجود در الکترود لوله.ای تأمین می شود -------- صفحهٔ بعد -------- 34 01 / 02 / 1404 آیین نامه جوشکاری ساختمانی ایران Fusion )(ذوب ذ وب فلز پر کننده و فلز پایه (زیر الیه)، یا تنها فلز پایه، برای اجرای جوش Fusion line )(خط ذوب .مرز بین فلز ذوب شده و فلز پایه ذوب نشده است Fusion – type discontinuity )(ناپیوستگی ذوبی نشان دهنده آخال سرباره، ذوب ناقص، نفوذ ناقص ریشه، و ناپیوستگی های مش ابه مرتبط با ذوب می.باشد Fusion zone )(ناحیه ذوب ناحیه .ای از فلز پایه که در جریان جوشکاری ذوب شده است G Gas metal arc welding (GMAW) (جوشکاری قوس فلزی تحت حافظت گاز ) فرا یند جوشکککاری قوس گازی که در آن، جوش به وسککیل ه قوس بین الکترود پر کنند ه یکسککره و حو ضککچه جوش، انجام می شود. فرا یند با تأمین گاز محافظ خارجی، بدون اعمال فشار صورت می .گیرد Gas metal arc welding – short circuit arc (GMAW-S) (جوشکاری قوس فلزی تحت حفاظت گاز- اتصال )کوتاه فرا یند جوشکاری قوس گازی است. با این تفاوت که سیم جوش مصرفی در طی اتصال کوتاه به طور مکرر رسوب می.کند Gas pocket (حفره گازی ، مک گازی) اصطالح غیر استاندارد برای تخلخل Geometric unsharpness Ug )(عدم وضوح هندسی نیم سایه روی تصویر پرتونگاری ناشی از ترکیب ابعاد منبع، فاصل ه منبع تا جسم و فاصل ه جسم تا دستگاه آشک .ارساز Gouging )(شیارزنی Groove Angel )(زاویه شیار ه زوای .کلی بین قطعات مورد جوشکاری در جوش شیاری (Tubular structures)  وgroove angel (زاویه شیار و در سازه های لوله ای و قوطی شکل) زاویه بین وجوه مضاعف شیار که با فل ز پر کننده پر می .شود -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سوم- اصطالحات و تعاریف 01 / 02 / 1404 32 Groove face )(رویه شیار سطح هر یک از ا عض ای شیار Groove weld )(جوش شیاری .جوش ایجاد شده در شیار بین قطعات H Heat affected zone (HAZ) )(ناحیه متأثر از حرارت بخشککی از فلز پایه که خواص مکانیکی یا ریز سککاختار آن به وسککیل ه جوش یا لحیم کاری ، تحت تأثیر حرارت، تغییر یافت ه .است Horizontal fixed position (pipe welding) (وضعیت افقی ثابت در )جوشکاری لوله در جوشکاری لوله، حالت درز لوله در محور لوله تقریباً عمودی و لوله حین جوشکاری چرخانده نمی.شود Horizontal welding position, fillet weld (وضعیت جوشکاری افقی در جوش گوشه) حالت جوشکاری که در آن، جوش در باالی سطح تقریباً افقی و در مقابل سطح تقریباً قائم صورت می .گیرد Horizontal refrence line (UT) (ارتفاع مرجع) خط افقی در محدوده مرکز ابزار آزمایش فراصوت که تمام اکوها برای خواندن دسی بل تنظیم شده ب اشد . Horizontal rotated position (pipe welding) (حالت افقی چرخش در جوشکاری لوله)ای وضعیت اتصال لوله که در آن محور لوله تقریباً افقی و جوشکاری در موقعیت تخت با چرخیدن لوله صورت می پذیر.د Hot spot strain (tubular structurs) (کرنش نقطه بحرانی در سازه های لوله)ای محدود ه کل کرنش چرخه ای که در نقطه با بیشترین تمرکز تنش (بحرانی) در درز جوشی، اندازه گیری می .شود I Image quality indicator (IQI) (شاخص کیفیت )تصویر ابزاری که تصویر آن برای مشخص کردن سطح کیفیت پرتونگاری استفاده می شود. از این مورد به منظور قضاوت د ر مورد اندازه یا سازماندهی محدوده های قابل پذیرش ناپیوستگی ها، استفاده نمی .شود Indication (UT) )(نشانه سیگنال نمایش داده شده روی اسیلوسکوپ که نشان دهنده بازتاب موج صوتی در قطع ه آزمایش شده می .باشد -------- صفحهٔ بعد -------- 36 01 / 02 / 1404 آیین نامه جوشکاری ساختمانی ایران Indication level (UT) (سطح نشانه ) Indication rating (UT) (رتبه نشانه ناش ی از ناپ ی وستگ ی ) Inspection Test Plan (ITP) )(برنامه آزمایشات بازرسی Intermittent weld )(جوش منقطع اتصال دو قطعه به نحوی که جوش در طول مسیر درز به شکل غیر ممتد انجام شود . Interpass temperature (د مای عبورهای میانی ) در جوش چند عبو ره ، دمای سطح جوش در عبورهای میانی جوش می .باشد J Joint (درز، )اتصال محل اتصال یا لبه اعضایی که متصل شده و .یا قرار است متصل شوند Joint penetration (نفوذ درز) فاصله ای که فلز جوش از سط ح جوش تا ریشه گسترش یافته است، بدون در نظر گرفتن .گرده جوش Joint root (ریشه درز) قسمتی از درز جوش که در آن، قطعات در نزدیکترین فاصله نسبت به یکدیگر قرار دارند. ریش ه درز در مقطع ممکن ا ست .نقطه، خط یا سطح باشد K K-Area (ناحیه- K ) به حد فاصل نقطه شروع گردی ریشه درز بال به جان تا33 میلی متر بعد از آن اطالق می .شود L Lap joint ))(اتصال پوششی (رویهم اتصال بین دو عضو روی هم قرار گرفته در صفحات موازی نسبت به یکدیگر Layer )(الیه الیه ای از فلز جوش .؛ الیه ممکن است شامل یک یا چند مهره جوش قرار گرفته در کنار هم باشد -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سوم- اصطالحات و تعاریف 01 / 02 / 1404 37 Leg (UT) )(ساق م سیری که موج بر شی قبل از بازتاب از سطح ماده آزمایش شده، روی خط م ستقیم طی می کند. ،برای فهم این مورد شکل زیر .مالحظه شود :یادداشت ساقI به اضافه ساقII برابر است با مسیرV ( V-Path ) Leg of a fillet weld )(ساق جوش گوشه (tubular structures)  Local dihedral angel, (زاویه دو وجهی در سازه های لوله)ای و قوطی شکل زاویه اندازه گیری شده در صفحه عمود بر خط جوش، بین سطوح مماس خارجی قوطی های مت صل شده با جوش. زاوی ه ،دو وجهی بیرونی در جا یی که فرد به مقطع موضکعی نگاه می کند، ممکن اسکت سکطوح متقابل به عنوان صکفح ه در نظر .گرفته شود Lowest anticipated service temperature (LAST) (کمترین دمای بهره)برداری مورد انتظار M Manual welding )(جوشکاری دستی ،جوشکاری که با مشعل انبر جوشکاری یا انبر جوشکاری گازی انجام شده و کنترل آن با دست صورت می گیرد . تج هیزات فرعی مانند دس تگاه های حرکت قطعه و تغذیه کننده کنترل دستی فلز پر ک .ننده ممکن است استفاده شود Mechanized process (XXXX-ME) (فرا)یند مکانیزه عملیات با تجهیزاتی که نیازمند تنظیم دسککتی اپراتور با اسککتفاده از اطالعات بدسککت آمده از مشککاهده بصککری، همراه ب ا مشعل، تپانچه، مجموع ه هد ،ایت سیم جوش انبر جوشکاری و انبر جوشکاری گازی می .باشد Mechanized welding (W-ME) (جوش کاری )مکانیزه Magnetic particle testing (MT) )(آزمایش ذرات مغناطیسی -------- صفحهٔ بعد -------- 38 01 / 02 / 1404 آیین نامه جوشکاری ساختمانی ایران یکی از روش های آزمایش غیرمخرب قطعات با اعمال میدان مغناطیسی می باشد که بر روی مواد فرومغناطیس قابل ان ج ام بوده و برای پیدا کردن عیوب سطحی و زیرسطحی تا عمق مشخص به کار می.رود N Nondestructive testing (NDT) )(آزمایش غیرمخرب آزمون تعیین رد یا قبولی ماده یا یک جزء از آن، مطابق با معیارهای تعیین شده که بدون آسیب رساندن و تخریب قطعه صورت می پذیرد. Node (VT) )(گره Nominal tensile strength of the weld metal (مقاومت )کششی اسمی فلز جوش مقاومت ک ش شی فلز جوش که با طبقه بندی عددی فلز پر ،کننده نمایش داده می شود. (به عنوان مثال مقاومت ک ش ش ی اسمیE60XX  Ksi 67 ( Mpa 427 )) O Original Equipment manufacturer (OEM) (سا)زنده تجهیزات اصلی Overhead welding position )(وضعیت جوشکاری باالسری وضعیتی که جوشکاری از سمت زیرین قطعه انجام می .گیرد Overlap (fusion welding) )(روی هم افتادگی در جوشکای ذوبی .برآمدگی فلز جوش، فراتر از پنجه یا ریشه جوش Owner )(کارفرما شخص یا شرکتی که مالکیت قانونی محصول یا مجموعه سازه ای که مطابق این آیین .نامه ساخته شده است را دارد Oxygen cutting (OC) (بر شکاری با )اکسیژن گروهی از فرا یندهای برشکک کاری حرارتی که فلز را با اسککتفاده از واکنش شککیمیایی بین اکسککیژن و فلز پایه در دمای باال برداشته یا جدا می کند . دمای الزم بوسیله گرمای قوس، شعل ه گازی اکسیژن یا منابع دیگر حفظ می.شود Oxygen gouging (شیارزنی با )اکسیژن P -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سوم- اصطالحات و تعاریف 01 / 02 / 1404 31 Parallel electrodes )(الکترودهای موازی Partial joint penetration (درز نفوذ نسبی) .نفوذ درزی که کمتر از حد کامل است Pass (عبور )جوش در اصطال ح کارگاهی، به جای معادل فارسی از همان لغت التین"پاس" استفاده می.شود Peening (تقه )کاری کار مکانیکی روی فلز که با استفاده از ضربه انجام می.شود Pipe )(لوله اعضا با ا مق طع دایروی توخا لی Piping porosity (تخلخل لوله)ای تخلخل کشککیده ای که بعد اصککلی آن عم ود بر مقطع جوش می باشککد. هنگامیکه تخلخل تا سککطح جوش ادامه می ،یابد مک( های گازیpin holes) نامیده می .شوند Plug weld )(جوش انگشتانه جوش درون سوراخ دایره ای در یک عضو که آن را با ذوب ریشه به عضو دیگر متصل می .کند Porosity )(تخلخل ناپیوستگی های حفره ای که بر اثر وارد شدن گاز در جریان انجماد یا در حین رسوب پاشش حرارتی جوش ایجاد می شون.د Positioned weld (جوش در وضعیت ثابت )(بدون چرخش قطعه ) Post weld heat treatment (PWHT) )(عملیات حرارتی بعد از جوشکاری به هر نوع عملیات حرارتی بعد از جوشکاری اطالق می.گردد Preheating (پیش گرم ایش) اعمال حرارت به فلز پایه بالفاصله قبل از جوشکاری، لحیم کاری، پاشش حرارتی یا برش کاری Preheat temperature, welding (دمای پیش گرم ایش )جوشکاری -------- صفحهٔ بعد -------- 40 01 / 02 / 1404 آیین نامه جوشکاری ساختمانی ایران درجه حرارت فلز پایه در ف ضای اطراف نقط ه جو شکاری، بالفا صله قبل از شروع جو شکاری ا ست. در جوش چ ند عبوره ، درجه حرارت بالفاصله قبل از عبور دوم و عبورهای .بعدی است Procedure Qualification Record (PQR) )(گزارش ارزیابی دستورالعمل جوشکاری Protected zone )(ناحیه حفاظت شده قسمتی از عضو سیستم باربر جانبی که در آن کرنش غیراالستیک پیش بینی شده و محدودیت های خاصی روی آن ا عمال می.شود Liquid penetrant testing (PT) (آزمایش مایع نافذ) Q Qualification (تایید صالحیت، ارزیابی دانش و مهارت) Quality assurance plan (QAP) )(طرح تضمین کیفیت توضیحات مربوط به ارزیابی ، دستورالعمل ها، بازرسی کیفیت، منابع و سوابق مورد است فاده، به منظور اطمینان از مطابق ت سازه با الزامات کیفی و قانونی و مشخصات و اسناد قرارداد می.باشد Quality Control Plan (QC plan) )(برنامه کنترل کیفی R Random sequence (ترتیب )جوشکاری تصادفی دنبال ه ،طولی که در آن ترتیب مهره های جوش به صورت تصادفی انجام می .شود Reference level (UT) )(سطح مرجع Reference reflector (UT) (انعکاس دهنده مبنا) Reinforcement of weld )(گرده جوش Resolution (UT) (تفکیک )پذیری توانایی تجهیزات آزمون فراصوت د ر تفکیک عالمت های بدست آمده از انعکاس دهنده های نزدیک Root face (پیشانی )ریشه به قسمت پخ نخورده ریشه جوش اطالق می .شود -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سوم- اصطالحات و تعاریف 01 / 02 / 1404 41 Root gap )(فاصله ریشه اصطالح غیراستاندارد برای فاصله ریشه، ریشه درز . Root opening )(فاصله ریشه فاصل ه بین قطعات در ریشه درز . Radiographic testing (RT) (آزم ایش )پرتونگاری S Seismic force resisting system (SFRS) )(سیستم باربر جانبی مجموعه اعضایی در سازه که در برابر بارهای لرزه ای مقاومت می کند (شامل اعضای سازه ای که برای مقاومت در برابر لرزه طراحی نشده اند، نمی)شود. Single electrode )(الکترود تکی یک الکترود متصل به منبع قدرت می باشد. منبع قدرت ممکن است .شامل یک یا چند واحد قدرت باشد Parallel electrodes )(الکترودهای موازی دو الکترود به صکورت موازی و به یک منبع قدرت متصکل شکده.اند هر دو الکترود معموالً با اسکتفاده از یک تغذیه کننده الکترود، پیشروی می .کنند Multiple electrodes )(الکترودهای چندتایی ترکیب دو یا چند الکترود تک یا موازی. هر کدام از اجزای سکیسکتم، منبع قدرت جداگانه و تغذیه کننده الکترود خود را .دارد Scanning level (UT) (صفحه اسکن) Semiautomatic welding )(جوشکاری نیمه خودکار جوشکاری دستی به همراه تجهیزاتی که یک یا چند پارامتر جوشکاری را به صورت خودکار کنترل می .کند Shelf bar )(قطعه نگهدارنده .ورق فلزی یا میله یا اعضای مشابه، به منظور پشتیبانی از سرریز فلز جوش اضافی در درز جوش شیاری افقی Shielded metal arc welding (SMAW) (جوشکاری قوس ی فلزی با الکترود پوشش)دار فرا یند جوشکاری قوسی است که قوس بی ن الکترود پوشش دار و حوضچ ه مذاب ایجاد می شود. فرا یند با حفاظت بدست آمده از تجزیه پوشش الکترود، بدون اعمال فشار و با فلز پر کننده تولیدشده توسط الکترود انجام می .شود -------- صفحهٔ بعد -------- 42 01 / 02 / 1404 آیین نامه جوشکاری ساختمانی ایران Shielding gas )(گاز محافظ گاز محافظ مورد استفاده برای جلوگیری از تماس با هوا یا کاهش آلود گی هوای محیط جوش Single – welded joint )(جوش یک طرفه .جوشی که تنها از یک طرف انجام شده است Size of weld (انداز ه )جوش Slot weld )(جوش کام جوشی که یک عضو با چاک لوبیایی را با ذوب ریشه به عضو دیگر متصل می کند. سوراخ ممکن است در انتها باز یا بسته .باشد Sound beam dictance (UT) (دسته پرتو صوتی در آزمایش فراصوت) Sound path distance (UT) (طول مس ری صوت در آزمایش فراصوت) فاصله بین پر و ب (واحد جستجوگر) و انعکاس دهنده که در خط مرکزی موج صوتی اندازه گیری می.شود Spatter )(پاشش ذرات فلزی خارج شده در حین جوشکار ی ذوبی که بخشی از جوش نمی .باشد Stringer bead (مهره جوش ریسه ای ) نوعی مهره جوش که بدون حرکت عرضی قابل مالحظه ای، ایجاد می .شود Stud base (پایه گل)میخ سر گل میخ در انتهای جوش شامل پودر و ظرف و3 میلی متر از بدنه گل .میخ در مجاورت نوک آن Stud welding (SW) )(جوشکاری گلمیخ فرا یند جوشککاری قوسکی که با حرارت دادن به گلمیخ فلزی یا قطع ه مشکابه با قطعه کار درهم آمیختگی فلزات را ایجاد می کند. هنگامیکه سطوح ات صال به اندازه کافی گرم شدند، به یکدیگر ف شرده می شوند. محافظت جزئی ممکن ا ست با استفاده از حلقه محافظ قوس سرا میکی در اطراف گلمیخ، صورت پذیرد. گاز محافظ یا پودر نیز می تواند استفا ده ش.ود Submerged arc welding (SAW) (جوشکاری قوس ی )زیرپودری فرا یند جو شکاری قو سی که با یک یا چند قوس بین الکترود فلزی بدون پو شش یا چند الکترود و حو ضچه جوش انجام می شود. قوس و فلز مذاب به وسیل ه بستری از روانساز پودری روی قطعه کار محافظت می شوند. فرا یند بدون استفاده از -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سوم- اصطالحات و تعاریف 01 / 02 / 1404 43 ف شار و همراه با فلز پر کننده تولید شده بو سیله الکترود و گاهی با منابع مکمل ( سیم جوش، روان ساز یا دانه های ف )لزی صورت می .پذیرد T Tack weld )(خال جوش جوش اجرا شده به منظور نگه داشتن اعضا در راستای صحیح خود تا تکمیل جوش نهایی Tack welder )(خال جوشکار Tandem )(پشت سرهم به آرایش هندسی الکترودها اطالق می شود. که در آن خط کشیده شده از میان قوس .ها، موازی جهت جوش است Thermal gouging )(شیارزنی حرارتی نوعی فرایند بر شکاری حرارتی با این تفاوت که برای ایج اد پخ یا شیار، از ذوب یا سوزاند ن ق سمت ا ضافی ماده که باید برداشته شود، استفاده می .کند Throat of the fillet weld (گلو ئ)ی جوش گوشه Actual throat (گلو ئ)ی واقعی کوتاه ترین فاصله بین ریش ه جوش و رویه جوش گوشه Theoretical throat (گلو ئ ی)تئوری فاصله از شروع ریشه درز اتصال عمود بر وتر بزرگترین مثلث قائم الزاویه ای که بتوان در داخل مقطع جوش گوشه محاط .شود Throat of a groove weld (گلو ئ)ی جوش شیاری اصطالح غیراستاندارد برای اندازه جوش شیاری T-joint ( (اتصال سپریT )) اتصالی بین دو عضو که تقریباً در حالت قائم با شکلT با یکدیگر قرار گرفته .اند Toe of weld (پنج ه )جوش Transverse discountinuity )(ناپیوستگی عرضی .نوعی ناپیوستگی در جوش که بعد اصلی آن در جهت عمود بر محور جوش است -------- صفحهٔ بعد -------- 44 01 / 02 / 1404 آیین نامه جوشکاری ساختمانی ایران Total instantaneous energy (TIE) (مجموع انرژی لحظه ای)، جوشکاری با شکل موج کنترل شده مجموع آمپر و ولتاژ و فواصکل زمانی تعیین شکده در فرکانس های نمونه، مکفی برای تعیین کمی تغییرات شککل موج در طول بازه جوشکاری Tubular (لوله ای ، مقاطع توخالی) اصطالح عمومی که به لوله ها (گرد، مربع و مستطیل) و همچنین به سازه های مقطع توخالی ( HSS .) اشاره دارد Tubular connection (اتصال لوله)ای اتصال در بخشی از سازه که شامل دو یا چند عضو متقاطع، که حداقل یکی از آنها لوله ای است، می .باشد Tubular joint (اتصال لوله)ای اتصال در تقاطع ایجاد شده به وسیله عضو لوله ای با دیگر عضو که ممکن است لول ه دشاب یا. هلول ریغ ای یا U Unacceptable discontinuity )(ناپیوستگی غیرقابل قبول Undercut )(بریدگی کناره جوش شیاری که ،در فلز پایه، در مجاورت پنجه یا ریشه با .فلز جوش پر نشده است Ultrasonic testing (UT) (آزم ایش فراصوت) V Verification inspector (بازرس ت صدیق) Vertical welding position )(وضعیت جوشکاری قائم حالت جو شکاری که در آن، محور جوش، در نقط ه جو شکاری تقریباً قائم و روی ه جوش تقریباً در صفح ه قائم قرار گرفته .است Vertical position (pipe welding) )(وضعیت قائم در جوشکاری لوله وضعیت درز لوله در جوشکاری ک ه در حالت افقی، بدون چرخش لوله هنگام جوشکاری انجام می.شود V-path (UT) (مسیرV در آزمایش فراص)وتی مسافتی که یک پرتو صو تی موج برشی طی می .کند -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سوم- اصطالحات و تعاریف 01 / 02 / 1404 42 W Weave bead (مهر ه جوش بافته)ای نوعی مهره جوش که با حرکت نوسانی عرضی ایجاد می .شود Weld )(جوش ات صال مو ضعی فل زات یا غیر فلزات که با حرارت دادن تا دمای جو شکاری، همراه یا بدون اعمال ف شار، همراه یا بدون فلز پرکننده، صورت می .پذیرد Weld metal )(فلز جوش فلزی است که در حین فرایند جوشکاری ذوب شده و به درز جوش اضافه می.شود Weldability (جوش)پذیری ظرفیت جو شکاری ماده ، تحت شرایط ساخت و ایجاد ساختار خاص مورد نظر و د ستیابی به عملکرد منا سب در انجام وظایف از قبل تعیین شده ، می باشد. Weld axis )(محور جوش خطی در امتداد .طول جوش، عمود بر مرکز هندسی مقطع جوش Weld bead (مهر ه )جوش رسوب حاصل شده از یک عبور .جوش Welder )(جوشکار فردی که به صورت دستی یا نیمه خودکار عمل جوشکاری را انجام می .دهد Welder certification (گواهی نامه جوشکار) گواهی کتبی که تأیید می کند جوشکار، جوشکاری با برآورده شدن الزامات آیین .نامه مورد نظر را انجام داده است Welders performance qualification (WPQ) (ار زیابی عملکرد جوشکار ان) نشان دادن قابلیت جوشکار برای تولید جوش هایی که مطابق آیین نامه مشخص شده اند . Welder Qualification Test (WQT) )(آزمون ارزیابی جوشکار Weld face )(رویه جوش .سطح ذوبی جوش از سمتی که جوشکاری انجام شده است -------- صفحهٔ بعد -------- 46 01 / 02 / 1404 آیین نامه جوشکاری ساختمانی ایران Welding )(جوشکاری فرا یند اتصا ل موضعی مواد که با حرارت دادن تا دمای جوشکاری، همراه یا بدون ا عمال فشار، همراه یا بدون فلز پر کننده ، صورت می .پذیرد Welding machine )(ماشین جوشکاری د ستگاهی که عملیات جو شکاری را انجام می دهد. برای مثال، ما شین جو ش کاری نقطه ای، ما شین جو ش کاری ،قو سی ماشین جوش کاری .درزی Welding operator )(اپراتور جوشکاری Welding sequence )(ترتیب جوشکاری ترتیب و نظم عبورهای جوش Weld pass )(عبور جوش پیشرفت یک مرحله جوش در امتداد درز که نتیجه آن عبور ، مهره یا الیه جوش می .باشد Weld reinforcement )(گرده جوش، تقویت جوش فلز جو ش اضافه بر مقدار الزم برای پرکردن درز. Weld root )(ریشه جوش Weld size Fillet(اندازه جوش گوشه) برای جوش های گو شه با ساق برابر، طول ساق برابر ا ست با طول بزرگترین ضلع مثلث قائم الزاویه مت ساوی ال ساقی نی که می تواند در مقطع جوش محاط شود. برای جوش های گوشه با ساق نامساوی، طول ساق برابر است با طول بزرگترین ضلع مثلث قائم الزاویه ای که می .تواند در مقطع جوش محاط شود تذکر: وقتی اع ضا با زاویه بیش از° 175 ن سبت به یکدیگر قرار دارند، طول ساق (اندازه جوش) اهمیت کمتری ن سبت به ئ گلو ی جوش دارد که فاکتور کنترل کننده مقاومت .جوش است Groove weld size )(اندازه جوش شیاری اندازه نفوذ درز یک جوش شیاری Weld tab (بند انتهایی جوش ) قطعه اضافی که در ابتدا یا انتهای درز که جوش در آنجا شروع یا خاتمه می ،یابد قرار می گیرد . -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سوم- اصطالحات و تعاریف 01 / 02 / 1404 47 Weld toe )(پنجه جوش محل پیوند روی ه جوش و فلز پایه Weldment (قطع ه جوش)شده قطعات ی که به وسیله جوش به یکدیگر متصل شده اند . WPS qualification (تایید صالحیت )دستورالعمل جوشکاری Welding procedure specification (WPS) (مشخصات دستورالعمل)جوشکاری سندی که جزئیات روش های مربوط به تولید جوش را ارائه می.کند -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- فصل ۴ طراحی اتصالات جوشی -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- فصل چهارم- طراحی اتصاالت جوشی 01 / 02 / 1404 21 4 - 1 - گستره این فصل شامل الزامات مربوط به طراحی اتصاالت جوشی می باشد و به سه قسمت زیر تقسیم می :شود قسمت الف: ضوابط عمومی برای طراحی اتصاالت جوشی (غیرلوله ای1 و لوله ای2 ) قسمت ب: ضوابط ویژه برای طراحی اتصاالت غیرلوله ای (ب ارهای استاتیکی3 و چرخه)ای (سیکلی4) *. ضوابط این قسمت عالوه بر ضوابط قسمت الف می باش .د قسمت پ: ضوابط ویژه برای طراحی اتصاالت غیرلوله یلکیس( یا)). هخرچ یاهراب( یا در صورت داشتن موضوعیت، ضوابط این قسمت عالوه بر ضوابط قسمت های الف و ب می .باشند 1- Nontubular )(مقطع باز 2- Tubular (مقطع بسته- لوله)ای یا مربع مستطیل 3- Statically 4- Cyclically * بارگذاری است اتیکی بارگذاری می باشد که تاثیر آن بر سازه بصورت آرام و بدون ضربه باشد. بارگذاری ضربه ای بارگذاری است که تاثیر آن بر سازه بصورت آنی و توام با ضربه باشد. با تاثیر ضریب ضربه، این بارگذاری به بارگذاری استاتیکی تبدیل می .شود بارگذاری سیکلی یا چرخه ای، بارگذار .ی است که مقدار و عالمت آن تابع زمان بوده و سیکل بارگذاری زیاد باشد -------- صفحهٔ بعد -------- 22 01 / 02 / 1404 آیین نامه جوشکاری ساختمانی ایران قسمت الف :ضوابط عمومی برای طراحی اتصاالت جوشی (اعضای لوله ای«گرد یا مربع مستطیل »و غیرلوله)ای 4 - 2 - کلیات این قسمت شامل ضوابطی است که برای طراحی تمام اتصاالت جوشی اعضای غیرلوله ای1 و لوله ای2 )(گرد یا مربع مستطیل، مستقل از بارگذاری، .قابل استفاده است 4 - 3 - اسناد قراردادی و مشخصات فنی3 4 - 3 - 1 - اسناد قرارداد اطالعات کامل جوش شامل مشخصات فنی فلز پایه (بخش های5 - 3 و6 - 3 - 3 )، محل، نوع، اندازه و طول کامل همه جوش ها باید به طور واضح در نقشه ها و مشخصات فنی نشان داده شود. به این مجموعه از این به بعد اسناد قراردادی اطالق می .شود در صورت ن یاز طراح به جوش در محل کارگاه، این مورد .باید در اسناد قرارداد مشخص شود در نقشه های ساخت4 و نصب5 که از این به بعد نقشه های ساخت6 نامیده می شوند، باید به طور واضح جوش های کارخانه ای7 و کارگاهی3 مشخص .شوند 4 - 3 - 2 - ضوابط طاقت شیاری1 در صورت نیاز به طاقت شیاری، الزم ست طراح17 حداقل انرژی آزمایش طاقت شیاری، همراه با دمای فلز پرکننده (فلز الکترود) یا آزمایش ضربه شیاری11 را برای تایید مشخصات دستورالعمل جوشکاری(WPS) 12 .مقرر نماید در صورتی که تایید دستورالعمل جوشکاری منوط به آزمایش ضربه ،باشد، طراح باید حداقل انرژی جذب شده دمای آزم ایش 1- Nontubular 2- Tubular 3- Contract plan and technical specification 4- Fabrication 5- Erection 6- Shop Drawing 7- Shop 8- Field 9- Notch toughness requirement 10- Engineer 11- Charpy V notch 12- Welding procedure specification -------- صفحهٔ بعد -------- فصل چهارم- طراحی اتصاالت جوشی 01 / 02 / 1404 23 و لزوم آزمایش برای فلز جوش یا فلز جوش همراه با ناحی ه متاثر از حرارت(HAZ) (بخش های6 - 2 - 1 - 3 و بخش6 از . قسمت ت) را مشخص نماید 4 - 3 - 3 - ضوابط جوش های خاص الزم است طراح در اسناد قرارداد و پیمانکار در نقشه های ساخت، اتصاالت و یا گروه اتصاالتی که دستور خ اصی برای مونتاژ1، توالی جوش ها2 ،روش جوشکاری3 و یا هر اقدام احتیاطی مقرر را مشخص نمای ن د. (برای محدودیت های جوش های 4 ESW وEGW 5 به بند7 - 4 - 1 مراجعه شود ). 4 - 3 - 4 - اندازه و طول جوش در نقشه های طراحی، باید طول موثر جوش6 و برای جوش شیاری با نفوذ نسبی (PJP) 7 باید اندا هز جوش الزم3 (مقدار یا )درصد نفوذ جوش مشخص شود . برای جوش گوشه و اتصال سپری(T) غیرمتعامد الزم ا ست اطالعات زیر در اسناد :قراردادی ارائه شود (1) اندازه ساق جوش گوشه برای جوش های گوشه بین دو سطح با زاویه بین37 تا177 درجه . (2) اندازه گلویی موثر جوش9 برای جوش های گ وشه بین دو سطح با زاویه کوچکتر از37 و بزرگتر از177 .درجه 4 - 3 - 2 - ضوابط نقشه های ساخت نقشه های ساخت باید مشخصات درز جوش های شیاری و نحو ه آماده سازی فلز پایه را با استفاده از عالئم جوش17 و یا جزئیات11 نشان دهد. در صورت استفاده از ورق پشت بند12 ، باید ضخامت و عرض آن .مشخص شود 4 - 3 - 2 - 1 - جوش های شیاری با نفوذ نسبی (PJP) در نقشه های ساخت باید عمق الزم شیار جوش“D” برای حصول انداز ه جوش(S) متناسب با روش13 و وضعیت14 .جوشکاری، مشخص شود 1- Assembly order 2- Welding sequence 3- Welding technique 4- Electros slag welding 5- Electro gas welding 6- Effective weld length 7- Partial joint penetration 8- Required weld size 9- Effective throat 10- Welding symbols 11- Sketch 12- Back bar (Steel backing) 13- Process 14- Position -------- صفحهٔ بعد -------- 24 01 / 02 / 1404 آیین نامه جوشکاری ساختمانی ایران 4 - 3 - 2 - 2 - جوش گوشه و جوش های سپری مایل1 در نقشه های ساخت باید الزامات زیر لح ا ظ شود : (1) برای جوش های گوشه بین قطعاتی که سطوح آنها با زاویه بین37 تا177 درجه نسبت به یکدیگر قرار گرفته ،اند اندازه ساق جوش باید در نقشه .های ساخت درج شود (2) برای جوش های گوشه بین قطعاتی که سطوح آنها با زاوی ه کمتر از37 و یا بزرگتر از177 درجه نسبت به یکدیگر قرار گرفته ،اند در نقشه های س اخت باید ترتیب جوش ها، انداز ه ساق جوش مورد نیاز برای منظور نمودن اثر هندس ه درز و در صورت لزوم، کاهش بعدZ 2 متناسب با زاویه و روش جوشکاری مشخص شو .د (3) قالب انتهایی3 و توقف4 4 - 3 - 2 - 3 - عالمت جوش در اسناد قراردادی باید الزامات جوش های شیاری با نفوذ کامل(CJP) و نفوذ ن سبی (PJP) .نشان داده شود در اسناد قراردادی الزم نیست نوع شیار و انداز ه شیار نشان داده شود. عالمت جوش بدون اندازه، بیانگر جوش شیاری با نفوذ کامل(CJP)، مطابق شکل زیر می :باشد در صورتی که عالمت جوش بدون اندازه و بدون عبارتCJP ،در دنباله نشان داده شود اندازه جوشی را بیان می کند که از نظر برشی و کششی با فلز پای ه مجاور، هم مقاومت است. عالمت جوش برای جوش شیاری با نفوذ نسبی (PJP) باید همراه با درج بعد جوش داخل پرانتز در باال و پایین خط افقی عالمت جوش باشد. انداز ه درج شده در زیر خط افقی مربوط به جوشی است که در نوک پیکان قرار دارد و اندازه ای که در باالی خط افقی درج می شود مربوط به جوشی است که در .سمت مقابل پیکان قرار دارد 1- Skewed T Joints 2- Z-Loss reduction 3- End Return 4- Hold Back -------- صفحهٔ بعد -------- فصل چهارم- طراحی اتصاالت جوشی 01 / 02 / 1404 22 4 - 3 - 2 - 4 - جزئیات و اندازه های پیش تایید شده جزئیات ارائه شده در بندهای5 - 4 - 2 و17 - 9 تحت عنوان جوش های پیش تایید شده(PJP) و ذیل بندهای5 - 4 - 1 و 17 - 17 تحت عنوان جوش های پیش تایید شده(CJP)، نشان دهند ه کفایت آنها در تامین شرایط و گواهی های الزم برای سالمت نوار جوش و ذوب آن با فلز پایه می باشد؛ هرچند استفاده از این جزئیات داللت بر تایید اثر آنها ب ر فلز پای ه در خارج از مرز ذوب و یا مناسب بودن جزئیات درز برای کاربرد خاص .نخواهد بود 4 - 3 - 2 - 2 - جزئیات ویژه در صورت نیاز به رعایت جزئیات خاصی برای شیار جوش، همه موارد باید به طور شفاف در اسناد قراردادی .ارائه شود 4 - 3 - 2 - 6 - الزامات بازرسی ویژه نیاز به هرگونه بازرسی ویژه باید در اسناد قراردادی .ارائه شود 4 - 4 - سطح موثر 4 - 4 - 1 - جوش های شیا ری 4 - 4 - 1 - 1 - .طول موثر جوش ،حداکثر طول موثر هر جوش شیاری بدون توجه به امتداد آن برابر عرض قطعه جوش شده عمود بر امتداد تنش فشاری و کششی می باشد. برای جوش های شیاری انتقال دهند ه برش، طول موثر ر براب طول نشان داده شده در نقشه .است 4 - 4 - 1 - 2 -انداز ه موثر جوش شیاری با نفوذ کاملCJP . اندازه جوش شیاری با نفوذ کامل(CJP) ، برابر ضخامت ورق نازکتر جوش شده است. استفاده از ضخامت اضاف ه ه گرد جوش1 ممنوع است. در جدول17 - 7 انداز ه جوش شیاری برای اتصاالتT ، Y وK در اعضای لوله ای معرفی .شده است 4 - 4 - 1 - 3 - حداقل انداز ه جوش های شیاری با نفوذ نسبی (PJP) .حداقل انداز ه جوش های شیاری با نفوذ نسبی (PJP) باید مساوی یا بزرگتر از انداز ه “(S)” مذکور در بند5 - 4 - 2 - 3 (1) باشد، مگر اینکه دستورالعمل جوشکاری (WPS) مطابق فصل6 .مورد ارزیابی و تایید قرار گیرد 1- Weld reinforcement -------- صفحهٔ بعد -------- 26 01 / 02 / 1404 آیین نامه جوشکاری ساختمانی ایران 4 - 4 - 1 - 4 - انداز ه موثر جوش های شیاری لبه گرد1 اندازه موثر جوش های شیاری لب ه گرد به که طور َکامال تراز با جوش پر می،شود مطابق جدول4 - 1 می باشد، مگر اینکه طبق بند6 - 12 - 4 بنا به کاربرد، اندازه های دیگری اجازه داده.شود وقتی که شیار به طور تراز پرنشده باشد، مقدار گودافتادگی2 باید از انداز ه جوش کسر شود . در جوش های شیاری جناغی لبه گرد، در صورتی که شعاع گردی دو طرف شیار مساوی ،نباشد در تعیین انداز ه موثر، از شعاع حداقل استفاده می شود. در جوش های شیاری بین دو نیمرخ قوطی، شعاع گردی مساوی2 برابر ضخامت جدار قوطی منظور می .گردد جدول4 - 1 - انداز ه موثر جوش شیاری لبه گرد لب و به لب پرشده (به بند4 - 4 - 1 - 4 مراجعه شود) جوش شیاری جناغی لبه گرد جوش شیاری نیم لبه گرد فرا یند جوشکاری 5/8R 3/4R 1/2R 5/16R 5/8R 5/16R SMAW و FCAW-S GMAWالف و FCAW-G SAW الف) به استثنایGMAW-S :یادداشتR = شعاع سطح بیرونی 4 - 4 - 1 - 2 - مساحت موثر جوش های شیاری مساحت موثر جوش ها ی شیاری، مساوی حاصل ضرب طول موثر در اندازه موثر می .باشد 1- Flare-Groove weld (مثل جوشی که بین دو آرماتور مماس اجرا می)شود 2- Underfill U -------- صفحهٔ بعد -------- فصل چهارم- طراحی اتصاالت جوشی 01 / 02 / 1404 27 4 - 4 - 2 - جوش های گوشه 4 - 4 - 2 - 1 - .)طول موثر (مستقیم طول موثر جوش گوش ه مستقیم م عادل کل طول جوش با انداز ه کامل و شامل قالب های انتهایی1 می باشد. لزومی به کاهش طول موثر در محاسبات به دلیل چاله های ابتدایی و انتهایی2 جوش .نیست 4 - 4 - 2 - 2 - .)طول موثر (منحنی طول موثر جوش گوش ه منحنی باید در امتداد محور مرکزی گلو ی ی موثر اندازه گیری شود . 4 - 4 - 2 - 3 - .طول حداقل حداقل طول جوش گوشه باید مساوی4 برابر انداز ه اسمی باشد، به عبارت دیگر، انداز ه موثر جوش نباید از25 .درصد طول موثر آن تجاوز نماید 4 - 4 - 2 - 4 - جوش های گو شه .منقطع حداقل طول جوش گوشه منقطع47 میلیمتر می .باشد 4 - 4 - 2 - 2 - حداکثر طول موثر برای جوش های گوشه تحت بار انتهایی با طولی تا177 برابر بعد ساق، می .توان طول موثر را تمام طول جوش منظور نمود در صورتی که این طول بیش از177 و کمتر از377 برابر انداز ه ساق جوش باشد، ط ول موثر از حاصل ضرب طول واقعی در ضریب کاهش زیر حاصل می :شود (4 - 1 ) L 1.2 0.2 1.0 100W          :که در آن  = ضریب کاهش L = طول واقعی جوش W= انداز ه ساق جوش در صورتی که طول جوش از377 برابر انداز ه جوش بزرگتر شود، طول موثر مساوی137 برابر انداز ه ساق منظور می .شود 4 - 4 - 2 - 6 - محاسب ه انداز ه ی گلو ی موثر برای حالتی که زاوی ه بین دو قطعه بین37 تا177 درجه باشد، گلو ی ی موثر مساوی فاصل ه حداقل ریشه جوش تا وجه ترسیمی3 جوش (ارتفاع مثلث) (شک ل4 - 1) می باشد. محاسب ه اندازه گلو ی ی موثر برای جوش های گوشه بین دو صفحه با ه زاوی 67 تا37 درجه و زاوی ه بیش از177 درجه باید برمبنای محاسبات هندسی انجام شود. برای جوش های گوشه بین 1- End return 2- Start or stop crater 3- Diagrammatic face -------- صفحهٔ بعد -------- 28 01 / 02 / 1404 آیین نامه جوشکاری ساختمانی ایران صفحات با زاوی ه بین37 تا67 درجه، طول ساق باید با کاهش بُعدZ افزایش یابد تا ا طمینان از سالمت فلز جوش در عبور ریشه1 به علت زاویه کوچک موجود منظور شود (به بند 4 - 4 - 3 مراجعه شود .) شکل4 - 1 - جوش گوشه (به بند4 - 4 - 2 - 6 )مراجعه شود 4 - 4 - 2 - 7 - تقویت جوش گوشه2 ی گلو ی موثر جوش مرکب از جوش شیاری با نفوذ نسبی (PJP) و جوش گوشه (اشکال4 - 2 ، 4 - 3 ، 4 - 4)، کوتاه ترین فاصله از ریش ه جوش تا سطح ترسیمی جوش منهای3 میلیمتر برای هر شیاری که ملزم به چنین کاهشی است، می .باشد شکل4 - 2 - جوش شیاری نیم جناغی تقویت نشده (به بند4 - 4 - 2 - 7 ).مراجعه شود 1- Root pass 2- Reinforcing fillet weld وجه ترسیمی جوش گوشه انداز ه جوش انداز ه جوش ی گلو ی موثر ریشه درز وجه ترسیمی جوش گوشه ریشه درز 3 میلی متر انداز ه موثر جوش شیاری نیم جناغی با کاهش3 میلی متر انداز ه موثر جوش شیاری نیم جناغی بدون کاهش -------- صفحهٔ بعد -------- فصل چهارم- طراحی اتصاالت جوشی 01 / 02 / 1404 21 شکل4 - 3 - جوش شیاری نیم جناغی تقویت شده با جوش گوشه شکل4 - 4 - جوش شیاری نیم جناغی تقویت شده با جوش گوشه ی گلو ی موثر جوش مرکب از جوش شیاری با نفوذ نسبی (PJP) لبه ،گرد و جوش گوشه برابر با کوتاه ترین فاصله از ریش ه جوش تا سطح ترسیمی جوش منهای کاهش الزم برای نفوذ نسبی می باشد (به جدول4 - 1، ا شکال4 - 5 ، 4 - 6 و5 - 2 مراجعه شود .) ریشه درز کوتاه ترین فاصله از ریشه درز تا وجه ترسیمی جوش ی گلو ی موثر جوش شیاری نیم جناغی تق ویت شده وجه ترسیمی جوش شیاری وجه ترسیمی جوش گوشه 3 میلی متر ی گلو ی موثر جوش شیاری نیم جناغی تقویت شده کوتاه ترین فاصله از ریشه درز تا وجه ترسیمی جوش 3 میلی متر وجه ترسیمی جوش گوشه ریشه درز -------- صفحهٔ بعد -------- 60 01 / 02 / 1404 آیین نامه جوشکاری ساختمانی ایران شکل4 - 2 - جوش شیاری نیم لبه گرد تقویت نشده شکل4 - 6 - جوش شیاری نیم لبه گرد با جوش گوشه تقویت کننده 4 - 4 - 2 - 8 - انداز ه حداقل حداقل انداز ه جوش گوشه نباید کوچکتر از انداز ه الزم برای انتقال نیرو مطابق با الزامات ب ند7 - 13 .باشد 4 - 4 - 2 - 1 - حداکثر انداز ه جوش در اتصاالت پوششی حداکثر انداز ه جوش گوشه در امتداد لبه های اتصاالت پوششی به شرح زیر می :باشد (1) برای ورق های با ضخامت کمتر از6 میلی متر، مساوی ضخامت ورق می باشد. (شکل4 - 7 جزئیات(A (2) برای ورق با ضخامت6 میلی ،متر و بزرگتر2 یلی م متر کوچکتر از ضخامت ورق اما نه کمتر از6 میلی متر می .باشد (شکل4 - 7 ، جزئیات(B. در صورتی که در نقشه های ساخت نشان داده شده باشد، فاصل ه بین لبه ورق و لب ه جو ش می تواند کمتر از دو میلی .متر و حتی مساوی صفر باشد ریش ه درز وجه ترسیمی جوش گوشه گلو یی موثر جوش شیاری نیم لبه گرد اگر به صورت لب به .لب پر شود نفوذ ناقص درز (بدست آمده از جدول4 - 1) ریشه درز گلوی موثر جوش شیاری نیم لبه گ رد تقویت شده وجه ترسیمی جوش شیاری وجه ترسیمی جوش گوشه کوتاه ترین فاصله از ریشه درز تا وجه ترسیمی جوش نفوذ ناقص بدست آمده از جدول4 - 1 -------- صفحهٔ بعد -------- فصل چهارم- طراحی اتصاالت جوشی 01 / 02 / 1404 61 ضخامت فلز پایه ضخامت فلز پایه بزرگتر از6 میلی متر کوچک تر از6 میلیمتر (B) (A) شکل4 - 7 - حداکثر انداز ه جوش گوشه در امتداد لبه های اتصاالت پوششی 4 - 4 - 2 - 10 - مساحت موثر مساحت موثر مساوی حاصلضرب طول موثر در ضخامت گلو ی ی موثر می .باشد 4 - 4 - 3 - اتصال سپری مایل1 4 - 4 - 3 - 1 - کلیات ات صاالتی که زاوی ه بین دو ورق در آن بیش از177 درجه و کمتر از37 درجه باشد، اتصاالت سپری مایل نامیده می .شود در شکل5 - 4 ، جزئیات اتصال سپری(T) پیش پذیرفته2 نشان داده شده است. جزئیات اتصال برای سمت حاده3 (تند) و سمت منف ه رج4 (باز) می تواند به طور توام یا ب ه طور مستقل برحسب شرایط بهره برداری و با منظور کردن کامل اثر برون،محوری در طراحی .مورد استفاده قرار گیرد 4 - 4 - 3 - 2 - جوش در زاویه حاده بین60 تا80 درجه و زاویه منفرجه بیش از100 درجه وقتی که جوش در زاوی ه حاده بین67 تا37 درجه و زاوی ه منفرجه بیش از177 درجه انجام می شو د، در اسناد قراردادی باید گلو ی ی موثر جوش مشخص شود . در نقشه های ساخت باید به طور واضح هندس ه مقطع جوش همراه با ابعاد ساق ها ب ه منظور حصول گلو ی ی موثر الزم، مشخص شود . 4 - 4 - 3 - 3 - جوش در زاوی ه حاده بین30 تا60 درجه وقتی که جوش در زاوی ه حاده کمتر از67 درجه و مساوی یا بی شتر از37 درجه انجام می شود، (شکل5 - 4 - ت)، انداز ه ی گلو ی موثر باید به انداز ه کاهش بعدZ مجاز5 (جدول4 - 2 ) افزایش یابد. در اسناد قراردادی باید انداز ه ی گلو ی موثر ذکر 1- Skewed T-Joints 2- Prequlaified 3- Acute 4- Obtuse 5- Z-loss allowance 2 mm -------- صفحهٔ بعد -------- 62 01 / 02 / 1404 آیین نامه جوشکاری ساختمانی ایران شود . در نقشه های ساخت، انداز ه ساق ها باید طوری مشخص شود که گلو ی ی موثر به اضافه کاهش بعدZ مجاز (جدول4 - 2 .) تامین شود جدول4 - 2 - کاهش بعدZ (غیرلوله )ای زاوی ه دووجهی وضعیت سرباال یا سقفی وضعیت تخت یا افقی فرا یند جوشکاری Z (mm) فرا یند جوشکاریZ (mm) 60 45   SMAW 3 SMAW 3 FCAW-S 3 FCAW-S 7 FCAW-G 3 FCAW-G 7 GMAW بدون کارب رد GMAW 7 45 30   SMAW 6 SMAW 6 FCAW-S 6 FCAW-S 3 FCAW-G 6 FCAW-G 6 GMAW بدون کاربرد GMAW 6 :تذکرات 1 - جوشکاری FCAW-S = جوش کاری قوس ی با سیم توپودری- بدون حفاظ گاز FCAW-G = جوش کاری قوس ی با سیم توپودری- با حفاظ گاز 4 - 4 - 3 - 4 - جوش اتصال ن بشی با زاویه کوچکتر از30 درجه نوارهای جوشی که در اتصال نبشی با زاویه ای کوچکتر از37 درجه اجرا می شوند، نباید در انتقال نیرو ،سهیم باشند مگر در اتصاالت اعضای لوله ای (بند17 - 14 - 4 - 2 .) 4 - 4 - 3 - 2 - طول موثر طول موثر جوش گوش ه اتصاالت سپری مایل، مساوی طول تمام جوش می ب اشد. لزومی به کاهش طول جوش در ابتدا و انتهای نوار جوش در محاسبات نمی .باشد 4 - 4 - 3 - 6 - حداقل انداز ه جوش در این خصوص الزامات بند4 - 4 - 2 - 3 باید اعمال شود . -------- صفحهٔ بعد -------- فصل چهارم- طراحی اتصاالت جوشی 01 / 02 / 1404 63 4 - 4 - 3 - 7 - ی گلو ی موثر ی گلو ی موثر جوش گوش ه اتصاالت سپری مایل با زاوی ه بین37 تا 67 درجه، مساوی حداقل فاصله از ریشه تا وجه ت رسیمی جوش منهای انداز ه کاهش بعدZ می باشد. گلو ی ی موثر اتصاالت سپری مایل با زاوی ه بین67 تا37 درجه و زاوی ه بیش از 177 درجه مساوی کوتاه ترین فاصله از ریشه تا رویه1 جوش می .باشد 4 - 4 - 3 - 8 - مساحت موثر مساحت موثر جوش اتصاالت سپری مایل مساوی حاصل ضرب گلو ی ی موثر در طول م وثر می .باشد 4 - 4 - 4 - جوش گوشه درون سوراخ یا شکاف 4 - 4 - 4 - 1 - محدودیت های قطر و عرض حداقل قطر سوراخ یا عرض شکافی که جوش گوشه در محیط آن اجرا می شود، نباید از مقدار ضخامت ورقی که جوش می شود به اضاف ه 3 .میلیمتر، کوچکتر باشد 4 - 4 - 4 - 2 - دو انتهای شکاف دو انتهای شکاف که به انتهای ورق منت هی نمی شود، باید بصورت نیم دایره و یا با گوشه های گرد با شعاع ی معادل ب ا حداقل ضخامت ورقی باشد که جوش می .شود 4 - 4 - 4 - 3 - طول موثر طول موثر جوش محیطی سوراخ یا شکاف، مساوی طول جوش در امتداد میان تار گلو ی ی موثر می .باشد 4 - 4 - 4 - 4 - مساحت موثر مساحت موثر جوش گوشه در محیط سوراخ یا شکاف، مساوی حاصل ضرب طول موثر در گلو ی ی موثر است. برای جوش های گوشه که انداز ه آنها به گونه ای است که در محور مرکزی جوش همپوشان می شوند، مساحت موثر نباید بزرگتر از مساحت سوراخ یا شکاف در فصل مشترک دو ورق پوششی در نظر گرفته شود . 1- Face -------- صفحهٔ بعد -------- 64 01 / 02 / 1404 آیین نامه جوشکاری ساختمانی ایران 4 - 4 - 2 - جوش های انگشتانه و کام1 4 - 4 - 2 - 1 - محد ودیت های قطر و عرض حداقل قطر سوراخ یا عرض شکافی که در آن جوش انگشتانه و کام اجرا می شود، نباید کمتر از ضخامت ورق به عالوه3 میلی متر باشد. حداکثر قطر سوراخ یا عرض شکاف نباید از مقدار حداقلی آن به اضاف ه 3 میلیمتر یا5/2 برابر ضخامت ورق ، هرکدام که بزرگتر اس ت، .بیشتر باشد 4 - 4 - 2 - 2 - طول شکاف و شکل آن طول شکاف نباید بزرگتر از17 برابر ضخامت ورق باشد. انتهای شکاف باید بصورت نیم دایره و یا با گوشه های گرد با ش عاع ی معادل با حداقل ضخامت ورقی باشد که جوش می .شود 4 - 4 - 2 - 3 - مساحت موثر مساحت موثر جوش انگشتانه و کام مساوی مساحت سوراخ و یا شکاف در فصل مشترک دو ورق می .باشد 4 - 4 - 2 - 4 - حداقل عمق پرشدگی جوش انگشتانه و کام حداقل عمق پرشدگی جوش انگشتانه و کام :باید منطبق بر الزامات زیر باشد 1 - برای جوش انگشتانه و کام در ورقی به ضخامت16 میلی ،متر و کمتر برابر با ضخامت ورق می .باشد 2 - برای جوش انگشتانه و کام در ورق با ضخامت بیش از16 میلی ،متر برابر با نصف ضخامت ورق و یا16 ،میلیمتر هر کدام که بزرگترند، می .باشد .در هیچ حالتی حداقل عمق پرشدگی نباید بزرگتر از ضخامت ورق نازکتر باشد 1 - Plug and Slot Welds -------- صفحهٔ بعد -------- فصل چهارم- طراحی اتصاالت جوشی 01 / 02 / 1404 62 قسمت ب :الزامات خاص برای طراحی اتصاالت غیرلوله ای (بارهای استاتیکی و یا چرخه))ای (سیکلی 4 - 2 - کلیات الزامات ویژ ه قسمت ب همراه با الزامات قسمت الف باید به تمام اتصاالت غیرلوله ای اعضای تحت بارهای استاتیکی اعمال شوند. الزامات قسمت الف و ب، به جز آنهایی که در قسمت پ به نحوی اصالح شده اند، باید به بارهای چرخه ای (سیکلی ) نیز اعمال گرد .ند 4 - 6 - تنش ها 4 - 6 - 1 - تنش های محاسباتی تنش های محاسباتی که باید با تنش های مجاز مورد مقایسه قرار گیرند ، تنش های اسمی بدست آمده از تحلیل مناسب ی ا با استفاده از الزامات مقاومت حداقل اتصال برمبنای آیین نامه های طراحی کاربردی .هستند 4 - 6 - 2 - تنش های محاسباتی به علت برون محوری تنش های محاسباتی که با تنش های مجاز مقایسه می شوند، باید با درنظرگرفتن هرگونه برون محوری ناشی از غیرهم محوری :اعضای متصل بهم، موقعیت، اندازه و نوع جوش، محاسبه شوند؛ به استثنای موارد زیر برای سازه ،های تحت باراستاتیکی در اتصال جوش انتهایی نبشی تک، نبشی ز وج یا اعضای مشابه الزم نیست ه ندسه جوش گوشه بصورت متعادل حول محور یا محورهای خنثی طراحی شود. در این حالت می توان طول جوش های پنجه و یا پاشن ه نبشی را براساس طول .های قابل دسترس موجود طراحی نمود 4 - 6 - 3 - تنش های مجاز فوالد پایه تنش های محاسباتی فوالد پایه در مجاورت جوش نباید از مقادیر مجاز آیین نامه .ای تجاور نماید 4 - 6 - 4 - تنش های مجاز فوالد جوش تنش های محاسباتی روی سطح موثر درزهای جوش شده نباید از مقادیر جدول4 - 3 تجاوز نماید، مگر آنکه در بندهای4 - 6 - 4 - 2 ، 4 - 6 - 4 - 3 و4 - 6 - 4 - 4 مجاز شمرده شوند. استفاده از بند4 - 6 - 4 - 2 باید به تحل یل جوش گوش ه خطی تک یا گروه جوش گوشه شامل جوش های گوش ه خطی موازی که تمام آنها تحت یک زاویه بارگذاری شده اند، محدود شود . -------- صفحهٔ بعد -------- 66 01 / 02 / 1404 آیین نامه جوشکاری ساختمانی ایران جدول4 - 3: تنش های مجاز- روش تنش مجاز(ASD) (به بند4 - 6 و4 - 16 - 1 )مراجعه شود مقاومت فلز جوش مورد نیاز تنش مجاز نوع تنش روی سطح موثر جوش شیاری با نفوذ کامل(CJP) باید از فلز جوش سازگار استفاده شود(b) مشابه فلز پایه کشش عمود بر سطح موثر(a) فلز جوش با مقاومت مساوی یا یک رده پائین( تر77 (MPa از فلز .پرکننده استفاده شود مشابه فلز پایه فشار عمود بر سطح موثر فلز جوش با مقاومت مساوی یا کمتر از جوش سازگار می تواند مورد .استفاده قرار گیرد .طراحی ندارد کشش یا فشار موازی محور جوش(c) 3/7 برابر مقاومت کششی فلز جوش (تنش برشی فلز پایه نباید از4/7 برابر مقاومت تسلیم فلز پایه تجاوز .)کند برش روی سطح موثر جوش شیاری با نفوذ نسبی(PJP) فلز جوش با مق اومت مساوی یا کمتر از جوش سازگار می تواند مورد .استفاده قرار گیرد 3/7 برابر مقاومت کششی فلز جوش کشش عمود بر سطح موثر 9/7 برابر مقاومت کششی فلز جوش (تنش کششی نباید از9/7 برابر مقاومت کششی فلز پایه تجاوز .)کند فشار عمود بر سطح موثر جوش در اتصاالت طراحی ش ده برای تحمل نیرو 75 /7 برابر مقاومت کششی اسمی فلز جوش فشار عمود بر سطح موثر جوش در اتصاالتی که برای تحمل نیرو طراحی نشده .اند .طراحی ندارد کشش یا فشار موازی محور جوش(c) 3/7 برابر مقاومت کششی فلز جوش (تنش برشی فلز پایه نباید از4/7 برابر مقاومت تسل یم فلز پایه تجاوز .)کند برش موازی محور سطح موثر جوش گوشه فلز جوش با مقاومت مساوی یا کمتر از جوش سازگار می تواند مورد .استفاده قرار گیرد 3/7 برابر مقاومت کششی فلز جوش (تنش خالص سطح برشی فلزپایه نباید از4/7 برابر مقاومت تسلیم ).فلز پایه تجاوز کند(e,d) برش روی سطح موثر یا جوش .طراحی ندارد کشش یا فشار موازی محور جوش(c) جوش انگشتانه و کام فلز جوش با مقاومت مساوی یا کمتر از جوش سازگار می.تواند مورد استفاده قرار گیرد 3/7 برابر مقاومت کششی فلز جوش برش موازی سطوح متصل شده به وسیله جوش، روی سطح موثر(f) a : برای تعریف سطوح موثر به بند4 - 4 .مراجعه شود b : برای تطبیق مقاومت فلز جوش با فلز پایه، به جدول5 - 3 ، 5 - 4 و6 - 9 .مراجعه شود c: جوش های گوشه و شیاری که اتصال اعضای ساخته شده به یکدیگر را فراهم می کنند، مجاز به طراحی بدون توجه به تنش های کششی و فشاری در اج .زای متصل به موازات محور جوش هستند d : محدودیت تنش در فلز پایه به4/7 برابر مقاومت تسلیم فلز پایه، روی تنش بر روی ساق ترسیمی جوش اعمال نمی ،شود. با این حال بررسی برای اطمینان از اینکه مقاومت درز اتصال بوسیله ضخامت فلز پایه در ناحیه اطراف اتصال محدود نمی شو د. به ویژه در مورد جفت جوش .های گوشه مقابل هم روی ورق الزم است e : به عنوان جایگزین، بند4 - 6 - 4 - 2 ، 4 - 6 - 4 - 3 و4 - 6 - 4 - 4 پاورقیd .مالحظه شود f .: ظرفیت اتصال باید به ظرفیت بار گسیختگی فلز پایه با ضخامت کمتر در ناحیه محیطی اطراف درز، محدود شود -------- صفحهٔ بعد -------- فصل چهارم- طراحی اتصاالت جوشی 01 / 02 / 1404 67 جدول4 - 3: مقاوم ت موجود جوش ها** روش ضریب بار و مقاومت(LRFD) نوع جوش نوع بار و جهت آن نسبت به محور جوش نوع فلز حاکم بر تعیین مقاومت جوش ضریب کاهش مقاومت () یا افزایش مقاومت مجاز() تنش اسمی ) nw F یاnBm (F جوش شیاری با نفوذ کامل و لب ه آماده شده کششی عمودبرمحورجوش مقا ومت اتصال براساس فلز پایه تعیین می شود. فشاری عمودبرمحورجوش مقاومت اتصال براساس فلز پایه تعیین می شود. کششی و یا فشاری موازی با محور جوش طراحی ندارد. برشی مقاومت اتصال براساس فلز پایه تعیین می شود. جوش شیاری با نفوذ نسبی کششی در امتداد عمود بر م حورجوش براساس فلز پایه = 0.75  = 2.0 * FnBM = Fu براساس فلز جوش )(الکترود مصرفی  = 0.8  = 1.88 * Fnw = 0.6Fue فشاری- ستون بر کف ستون و وصله های ستون طراحی ندارد فشاری- در اعضای با سطوح در تماس با هم (به غیر از ستون )ها براساس فلز پایه  = 0.9  = 1.67 * y = F nBM F براساس فلز جوش )(الکترود مصرفی  = 0.8  = 1.88 Fnw = 0.6Fue فشاری- اتصاالت اعضای بدون سطوح در تماس با هم براساس فلز پایه = 0.9  = 1.67 y = F nBM F براساس فلز جوش )(الکترود مصرفی  = 0.8  = 1.88 Fnw = 0.9Fue کششی یا فشاری موازی با محورجوش طراحی ندارد برشی براساس فلز پایهFnBM ABM براساس فلز جوش )(الکترود مصرفی  = 0.75  = 2.0 Fnw = 0.6Fue جوش گوشه برشی براساس فلزپایه FnBM ABM FnBM ABM براساس فلز جوش )(الکترود مصرفی  = 0.75  = 2.0 ue 6F = 0. nw F کششی یا فشاری، موازی با محورجوش طراحی ندارد جوش انگشتانه و کام برشی، موازی سطح تحت برش )(روی مقطع موثر براساس فلز پایهFnBM ABM براساس فلز جوش )(الکترود مصرفی  = 0.75  = 2.0 ue = 0.6F nw F * y F ،= تنش تسلیم فلز پایهu F = تنش کششی نهایی ،فلز پایهue F = تنش کششی نهایی فلز جوش ** به جدول17 - 2 - 9 - 3 آیین نامه طراحی سازه .های فوالدی (مبحث دهم مقررات ملی) مراجعه شود nBm F = تنش اسمی فلز پایه مطابق جدول4 - 3 nw F = تنش اسمی فلز جوش مطابق جدول4 - 3 BM A = مساحت مقطع فلز پایه we A = مساحت موثر جوش -------- صفحهٔ بعد -------- 68 01 / 02 / 1404 آیین نامه جوشکاری ساختمانی ایران جدول4 - 4 : ضرایب مقاومت معادل برای جوش گوشه با بارگذاری مورب (به بند4 - 6 - 4 - 4 )مراجعه شود زاویه بار برای جزء جوش با کمترین قابلیت تغییرشکل ه زاوی بار برای جزء درحال تحلیل C (0) C ( 15) C (30) C (45) C (60) C (75) C (90)  1 0.994 0.948 0.909 0.876 0.849 0.825 0 . 0.883 1.06 1.07 1.05 1.04 1.02 15 . 1.10 1.17 1.18 1.17 1.16 30 . 1.26 1.29 1.30 1.29 45 . 1.39 1.40 1.40 60 . 1.47 1.48 75 . 1.50 90 :مالحظه جزء جوش ب ا کمترین قابلیت تغییرشکل، جزء .با بیشترین زاویه بارگذاری خواهد بود درو نیابی خطی بین زوایای بار مجاور مجاز می.باشد 4 - 6 - 4 - 1 - تنش در جوش گوشه صرف .نظر از امتداد بار وارده، تنش در جوش گوشه باید بصورت برش وارد بر سطح موثر در نظر گرفته شود 4 - 6 - 4 - 2 - روش جایگزین برای تنش مجاز جوش گوشه برای یک خط جوش گوشه یا گروه جوش گوشه متشکل از خطوط جوش گوش ه موا زی که تمام آنها تحت یک زاویه تحت نیرو قرار گرفته اند و بارها در صفحه ای مار بر مرکز هندسی گروه جوش قرار دارد، تنش مجاز را می توان از رابط ه 4 - 2 :تعیین نمود (4 - 2 )   1.5 v EXX F 0.30F 1 0.5sin    :که در آن v F= تن ش مجاز بر واحد سطح EXX F = مقاومت کششی نهایی الکترود = زاوی ه )بین امتداد نیرو و محور جوش (درجه 4 - 6 - 4 - 3 - مرکز آنی دوران تنش های مجاز جوش در گروه جوش تحت بار صفحه ای که با استفاده از روش مرکز آنی دوران تحلیل شده و سازگاری تغییرشکل ها و رفتار غیرخطی بار- ِتغییرشکل جوش ها( بارگذاری با زاویه متغیر) ،در آنها لحاظ می ،شود به قرار زیر خواهد :بود (4 - 3 ) vx vix vy viy F F F F   -------- صفحهٔ بعد -------- فصل چهارم- طراحی اتصاالت جوشی 01 / 02 / 1404 61      1.5 vi EXX 0.3 F 0.30F 1.0 0.50sin F F 1.9 0.9            viy vix M F x F y       :که در آن vx F = نیروی داخلی کل در امتداد x vy F= نیروی داخلی کل در امتداد y vix F =مولفه x تنشvi F viy F =مولفه y تنشvi F M =لنگر نیروهای داخلی حول مرکز آنی دوران  =   i m   نسبت تغییرشکلi به تغییرشکل جزء جوش در محل تنش .حداکثر m  =  0.32 0.209 6 W   m  = تغییرشکل جزء جوش در محل تنش حداکثر (میلی )متر  0.65 u 1.087 6 W    , 0.17W  u  = تغییرشکل جزء جوش در تنش نهایی (شکست)، معموالً در دورترین نقطه نسبت مرکز آنی دوران (میلی)متر . W =اندازه ساق جوش گوشه i = تغییرشکل جزء جوش در سطوح تنش متوسط، تناسب خطی با تغییرشکل بحرانی براساس فاصله از مرکز نی آ دوران i u i crit r r   (میلی )متر x =مولفه ix شعاع ir y =مولفه iy شعاعir crit r= فاصل ه از مر کز آنی دوران تا جزء جوش با حداقل نسبتu ir  (میلی )متر 4 - 6 - 4 - 4 - گروه جوش تحت بار هم مرکز برای گروه جوش تحت بار هم مرکز، تنش مجاز جوش برای هر یک از اجزای گروه جوش را می توان از رابط ه زیر محاسبه :نمود (4 - 4 ) v EXX F 0.3CF  :که در آن vF = تنش مجاز واحد سطح جوش -------- صفحهٔ بعد -------- 70 01 / 02 / 1404 آیین نامه جوشکاری ساختمانی ایران EXX F = مقاومت کششی نهایی الکترود C= ضریب مقاومت معادل برای جوش های مورب (جدول4 - 4 ) 4 - 6 - 2 - افزایش تنش مجاز در صورتی که آیین نام ه طرا حی فوالد، اجاز ه افزایش تنش را در حاالتی برای فوالد پایه منظور نماید و جوش تحت بارهای چرخه ای (سیکلی) قرار نداشته باشد، این نسبت افزایش را می .توان در تنش مجاز جوش نیز منظور نمود 4 - 7 - هندسه و جزئیات اتصال 4 - 7 - 1 - الزامات عمومی اتصاالت جوشی باید به گونه ای طراحی شوند که نیازهای مقاومتی، سختی یا انعطاف پذیری مقرر در مشخصات فنی را .برآورده نمایند 4 - 7 - 2 - اتصاالت و وصله های اعضای فشاری 4 - 7 - 2 - 1 - اتصاالت و وصله هایی که برای تحمل فشار اتکایی پرداخت می شوند، به استثنای اتصال به ورق پای ستون ه وصل ستون هایی که سطح تماس آنها برای تحمل فشار تم اسی پرداخت می شود، باید به کمک جوش شیاری با نفوذ نسبی (PJP) یا جوش گوشه کافی برای حفظ اجزای مقطع در محل خود متصل شوند، مگر اینکه به نحو دیگری در مشخصات فنی ذکر شود. وقتی انتهای اعضای فشاری غیر از ستون ها به منظور فشار تماسی پرداخت می شود، وصله باید برای حف ظ اجزای مقطع در امتداد خود و حداقل57 درصد نیروی عضو طراحی شوند. الزامات جدول5 - 5 یا جدول7 - 7 باید برآورده .شود 4 - 7 - 2 - 2 - اتصاالت و وصله هایی که برای تحمل فشار اتکایی پرداخت نمی شوند، به استثنای اتصال به ورق کف ستون در صورتی که انتهای ستون ها و سایر اعضای فشاری در محل وصله برای تحمل فشار اتکایی پرداخت نشده باشد، وصله باید برای انتقال نیروهای داخلی عضو طراحی شود، مگر اینکه در مشخصات فنی استفاده از جوش شیاری نفوذی(CJP) یا شرایط سخت گیرانه تر مقرر شده باشد. الزامات جدول5 - 5 یا جدول7 - 7 .باید برآورده شود 4 - 7 - 2 - 3 - اتصال به ورق پای ستون .در ورق پای ستون و سایر اعضای فشاری، اتصال باید برای حفظ ایمن عضو در محل خود کافی باشد -------- صفحهٔ بعد -------- فصل چهارم- طراحی اتصاالت جوشی 01 / 02 / 1404 71 4 - 7 - 3 - تنش های درون ضخامت1 در اتصاالتT (سپری) وL (گونیا) که برای انتقال تنش عمود بر اجزای اتصال طراحی می شوند، به خصوص وقتی که ضخامت فلز پای ه قطع ه انشعابی و یا انداز ه جوش الزم مساوی یا بزرگتر از27 میلیمتر می باشد، الزمست تدابیر خاصی در طراحی، جزئیات بندی و انتخاب نوع فلز پایه مورد توجه قرار گیرد. تا حد امکان استفاده از جزئیاتی که شدت تنش را در فلز پایه در امتداد تنش درون ضخامت به حداقل می ،رساند ضروری است . از به کار بردنِاندازه جوش بزرگتر از مقدار الزم .برای انتقال تنش، باید اجتناب شود اضافه شدت تنش درون ضخامت می توانند باعث پارگی الیه ای در فلز پایه ش .ود 4 - 7 - 4 - ترکیب جوش ها اگر دو یا چند نوع جوش مختلف (شیاری، گوشه، انگشتانه، کام) برای تحمل نیرو در امتداد مشخص با هم ترکیب گر ،دند ظرفیت اتصال را می توان مجموع ظرفیت انواع مختلف جوش در امتداد با ر وارده در نظر گرفت. جوش گوشه که برای تقویت جوش شیاری مورد استفاده قرار می گیرد، مستثنی از این دستورالعمل است (اشکال4 - 3 ، 4 - 4 و4 - 5 .) 4 - 7 - 2 - مالیم سازی2 سطح جوش های لب به لب، گونیا(L) و سپری(T) از جوش گوشه می توان برای مالیم سازی سطح جوش های شیاری با نفوذ کامل(CJP) و با نفوذ نسبی (PJP) به منظور کاهش تمرکز تنش در جوش های لب به لب با ضخامت متفاوت، گونیا و سپری استفاده نمود. انداز ه جوش گوشه تحت بارگذاری استاتیکی نباید از3 میلیمتر بزرگ تر باشد. برای اینکار محدودیت شعاع حداقل وجود ندارد. جوش های نفوذی در اتصاالت گونیا و سپری که به صورت طبیعی با جوش های شبه گوشه تقویت شده اند، نباید مردود اعالم شوند و سنگ زده .شوند 4 - 7 - 6 - سوراخ دسترسی جوش در صورت نیاز به سوراخ دسترسی، ابعاد آن باید برای ایجاد نوار سالم جوش کافی باشد. ابعاد و انداز ه سوراخ دسترسی باید مطابق بند7 - 16 - 1 باشد. طراح باید به این نکته توجه داشته باشد که ابعاد سوراخ دسترسی در سطح مقطع خالص ضو ع .تاثیر دارد 4 - 7 - 7 - ترکیب جوش با پیچ و پرچ ورق اتصال در یک سمت درز می تواند جوشی و در سمت دیگر بصورت پیچی یا پرچی باشد. در صورت ترکیب جوش و پیچ در یک سمت درز ، سازگاری کرنش بین پیچ .و جوش باید مورد توجه قرار گیرد 1- Base metal through- thickness loading 2- Contouring -------- صفحهٔ بعد -------- 72 01 / 02 / 1404 آیین نامه جوشکاری ساختمانی ایران 4 - 8 - هندسه و جزئیات درز ها1- جوش های شیاری 4 - 8 - 1 - تبدیل در ضخامت و عرض برای سازه های تحت بار استاتیکی، نیازی به تبدیل با مالیم سازی جوش گوشه نمی باشد. در صورت نیاز به استفاده ا ز جوش شیاری برای تبدیل ضخامت با مالیم سازی ،مالحظات و ضوابط آن باید در مشخصات فنی و اسناد قراردادی ذکر ش ود (به شکل4 - 3 .)مراجعه شود (ب) تبدیل با مالیم سازی جوش گوشه شکل4 - 8: تبدیل در ضخامت (تحت بار استاتیکی غیرلوله ای) (به ب ند4 - 7 - 2 و4 - 8 - 1 ).مراجعه شود 4 - 8 - 2 - ممنوعیت جوش شیاری منقطع با نفوذ کامل استفاده از جوش های شیاری با نفوذ کامل(CJP) بصورت منقطع و طول محدود مجاز نیست، مگر برای نیمرخ های ساخته شده از ورق2 با جوش های گوشه که در نواحی تحت بار متمرکز به منظور انتقال موضعی تنش، ا ز جوش شیاری با نفوذ کامل استفاده شده باشد. جوش شیاری نفوذی باید به مقدار حداقل طول الزم برای انتقال نیروی متمرکز با انداز ه ی کنواخت ،اجرا شود. بعد از این طول اندازه جوش شیاری باید در طولی به مقدار حداقل4 برابر اندازه جوش تا مقدار صفر کاهش یابد . قبل از اجرا ی جوش گوشه، شیار باید به طور .کامل با جوش پر شود 4 - 8 - 3 - جوش شیار منقطع با نفوذ نسبی برای انتقال نیروی برش بین قطعات متصل، می توان از جوش های شیاری با نفوذ نسبی منقطع، نیم لبه گرد و لب ه گرد .استفاده نمود 1- Joint 2- Built up section (الف) تبدیل بدون مالیم سازی جوش گوشه تبدیل صاف- .از هرگونه زخم پرهیز شود -------- صفحهٔ بعد -------- فصل چهارم- طراحی اتصاالت جوشی 01 / 02 / 1404 73 4 - 8 - 4 - سنگ زدن ناودان )(گوشواره جوش1 برای اعضای غیرلوله ای تحت بار استاتیکی لزوم ی به سنگ زدن و برداشتن ناودان جوش نیست. در صورت لزوم به حذف ناودان و یا سنگ زدن سطح جوش، الزمست در مشخصات فنی و اسناد پیمان ذکر شود . 4 - 1 - هندسه و جزئیات درز ها2- جوش گوشه 4 - 1 - 1 - )درز پوششی (رویهم 4 - 1 - 1 - 1 - جوش های گوش ه عرضی در درزهای پوششی تحت تنش های محوری باید از جوش های گوش ه )عرضی (عمود بر امتداد نیرو )به صورت زوج (دوطرفه استفاده شود (شکل4 - 9 ،) .مگر اینکه اتصال به قدر کافی مقید شده باشد تا از بازشدن آن تحت تاثیر بار جلوگیری نماید (مثل اتصاالت پوششی ورق .)ریزی کف مخزن الف) مقید ب) نامقید 4 - 1 - 1 - 2 - حداقل طول پوشش حداقل طول پوشش در اتصاالت پوششی که تحت اثر نیرو قرار دارند، مساوی5 برابر ضخامت ورق نازکتر می باشد که نباید از25 میلی .متر کوچکتر شود درز پوششی باید با دو رشته جوش گوشه (شکل4 - 9)، یا حداقل دو ردیف جوش انگشتانه و یا کام و یا ترکیبی از جوش گوشه و جوش انگش تانه یا کام جوش شود، مگر اینکه برای تغییرشکل خارج از صفحه .مقید شده باشد 1- Weld tab removal 2- Joints حداقل1 5t -------- صفحهٔ بعد -------- 74 01 / 02 / 1404 آیین نامه جوشکاری ساختمانی ایران کمتر از22 میلی متر .نباشد :مالحظهt ،: عضو با ضخامت بیشتر1t : عضو با ضخامت کمتر شکل4 - 1 - جوش گوش ه عرضی (عمود بر امتداد نیرو) (به بند4 - 1 - 1 - 1 و4 - 1 - 1 - 2 )مراجعه شود 4 - 1 - 2 - جوش های گوش ه طولی طول هر کدام از جوش ها در جوش های گوشه طولی اجرا شده در درزهای پوششی که در اتصال انتهایی تسمه ها قرار گرفته ،اند نباید از فاصل ه بین آن دو کمتر باشد (شکل4 - 17 .) شکل4 - 10 - حداقل طول جوش گوش ه طولی در اتصال انته ایی تسمه ها فاصله عرضی جوش های گوش ه طولی که در اتصال انتهایی اعضا به کار می روند نباید از16 برابر ضخامت ورق نازکتر بیشتر شود ، مگر اینکه با استفاده از جوش های انگشتانه و کام از جدا شدن فصل مشترک دو قطعه جلوگیری شود. جوش های گوش ه طولی می توانند در دو لبه و یا شکاف ایجاد شده در داخل تسمه اجرا شوند. طراحی اتصاالت با استفاده از جوش های گوش ه طولی برای اعضای غیر از تسمه های تخت، باید مطابق الزامات .مشخصات فنی طرح باشد 4 - 1 - 3 - انتهای جوش گوشه 4 - 1 - 3 - 1 - کلیات جوش گوشه را می توان تا انتها یا کناره های عضو ادامه داد و یا می توان جو ش را در انتها بصورت قالب درآورد، مگر اینکه .طبق مفاد زیر محدود شده باشند 4 - 1 - 3 - 2 - درزهای پوششی تحت کشش مطابق شکل4 - 11، در درزهای پوششی تحت کشش که عرض ورق تحتانی بزرگتر از عرض تسمه می باشد، جوش گوش ه طولی باید در فاصله ای نه کمتر از انداز ه جوش از لب ه ورق، قطع شود . L، طول جوش (نباید کمتر ازW )باشد W، فاصله بین جوش ،ها (نباید بیشتر از16t )باشد -------- صفحهٔ بعد -------- فصل چهارم- طراحی اتصاالت جوشی 01 / 02 / 1404 72 شکل4 - 11 - انتهای جوش های نزدیک به لب ه تحت کشش (بند4 - 1 - 3 - 2 ).مالحظه شود 4 - 1 - 3 - 3 - حداکثر طول قالب انتهایی مطابق شکل4 - 12 طول قالب انتهایی نباید از2 برابر ساق جوش کمتر و از4 .برابر ساق جوش بزرگتر باشد W = اندازه اسمی ساق جوش شکل4 - 12 - قالب انتهایی در اتصال انعطاف پذیر با نبشی جان (به بند4 - 1 - 3 - 3 و4 - 17 - 6 ).مراجعه شود 4 - 1 - 3 - 4 - جوش سخت کننده های عرضی به استثنای اتصال انتهای سخت کننده عرضی به بال، جوش های گوشه متصل کنند ه سخت کننده های عرضی به جان تی ،ر باید در فاصله ای نه کمتر از4 برابر و نه بیشتر از6 برابر ضخ .امت جان، از بال کششی قطع گردند 4 - 1 - 3 - 2 - وجوه مخالف فصل مشترک دو ورق مطابق شکل4 - 13، جوش های گوشه ای که در دو سمت مخالف فصل مشترک دو قطعه جوش می شوند، نباید تا انتها ادامه .یابند در صورتی که نیاز به جوش آب ی بند باشد یا بنا به دالیل دیگر، پیوسته بودن دو انتهای ج وش باید در مشخصات ف نی ذکر .شود حداقل فاصل ه جوش از لب ه ورق حداقل فاصل ه جوش از ه لب ورق -------- صفحهٔ بعد -------- 76 01 / 02 / 1404 آیین نامه جوشکاری ساختمانی ایران شکل4 - 13 - جوش گوشه در وجوه مخالف فصل مشترک دو ورق (به بند4 - 1 - 3 - 2 ).مراجعه شود 4 - 1 - 4 - جوش گوشه در محیط سوراخ یا شکاف در درزهای پوششی می توان از جوش گوشه در محیط سوراخ یا شکاف برای انتقال برش و یا جلوگیری از کمانش دو ورق پوششی استفاده کرد. حدا قل ابعاد سوراخ یا شکاف برای جوش گوشه باید منطق بر مفاد بندهای4 - 4 - 4 - 1 ، 4 - 4 - 4 - 2 ، 4 - 9 - 1 ، 4 - 9 - 2 و4 - 17 باشد. جوش های گوش ه محیط سوراخ یا شکاف، مطابق بند4 - 4 - 4 - 4 می توانند دارای همپوشانی باشند. توجه شود که جوش گوشه در محیط سوراخ یا شکاف نباید به عنوان جوش انگشتانه.یا کام در نظر گرفته شود 4 - 1 - 2 - جوش های گوش ه منقطع از جوش های گوش ه منقطع می توان برای انتقال تنش بین دو قطع ه .متصل استفاده نمود 4 - 10 - هندسه و جزئیات درز ها- جوش انگشتانه و کام 4 - 10 - 1 - حداقل فاصل ه جوش های انگشتانه حداقل فاصل ه مرکز به مرکز جوش های انگشت انه نباید کمتر از4 .برابر قطر سوراخ باشد 4 - 10 - 2 - حداقل فاصل ه جوش های کام حداقل فاصل ه محور به محور شکاف ،ها در امتداد عمود بر طول آنها4 برابر عرض شکاف می باشد. حداقل فاصله مرکز به مرکز شکاف ،ها در امتداد طولی2 برابر طول شکاف می .باشد 4 - 10 - 3 - ابعاد پیش تایید شده در ب ندهای4 - 4 - 5 و5 - 4 - 4 ابعاد پیش تایید شده جوش .های کام ارائه شده است .در این نواحی به یکدیگر جوش نشوند -------- صفحهٔ بعد -------- فصل چهارم- طراحی اتصاالت جوشی 01 / 02 / 1404 77 4 - 10 - 4 - محدودیت فوالدهای آبدیده و بازپخت شده1 استفاده از جوش های انگشتانه و کام در فوالدهای آبدیده و بازپخت شده با تنش تسلیم ) y (F بزرگتر از497 مگاپاسکال ممنوع می .باشد 4 - 11 - ورق های پرکننده2 در صورت نیاز به ورق های پرکننده در اتصاالتی که برای انتقال نیرو به کار گرفته می شوند، ورق های پرکننده و جوش های متصل کننده آنها برحسب کاربرد باید منطبق بر الزامات بندهای4 - 11 - 1 و4 - 11 - 2 .باشد 4 - 11 - 1 - ورق های پرکنند ه نازک از ورق های پرکنند ه با ضخامت مساوی و یا کمتر از6 میلی .متر نباید برای انتقال نیرو استفاده کرد هنگامیکه ضخامت ور ق مساوی و یا کمتر از6 میلی متر باشد یا هنگامیکه ضخامت بزرگتر از6 میلی متر است اما از آن برای انتقال نیرو استفاده نشده و یا برای انتقال نیرو کافی نباشد، لبه های ورق پرکننده همباد ورق وصله شد ه و انداز ه جوش باید به انداز ه م ورد نیاز به عالوه مقدار ضخامت ورق پرکننده افزایش یابد (شکل4 - 14 .) :مالحظه مساحت موثر جوش شماره2 باید برابر با جوش شماره1 باشد، لیکن انداز ه آن باید برابر با انداز ه موثر به عالوه ضخامتT .ورق پرکننده باشد شکل4 - 14 - ورق های پرکنند ه نازک در محل وصله (به بند4 - 11 - 1 ).مراجعه شود 4 - 11 - 2 - ورق های پرکنند ه ضخیم وقتی ضخامت ورق پرکننده برای انتقال تنش ناشی از نیروی بین دو قطعه متصل شده مناسب باشد، ابعاد آن باید بز رگتر از ورق اتصال باشد. در این حالت ابتدا ورق اتصال نیروی خود را به ور ق پرکننده منتقل کرده و سپس ورق پرکننده نیرو را به عضو انتقال می دهد. ورق پرکننده باید برای انتقال نیرو کافی باشد. جوش اتصالی ورق پرکننده به ورق پایه باید برای انتقال نیرو کافی باشد (شکل4 - 15 .) 1- Quenched and tempered steel 2- Filler Plate انداز ه موثر انداز ه واقعی در امتداد این دو لبه می توان از جوش های .عرضی استفاده کرد -------- صفحهٔ بعد -------- 78 01 / 02 / 1404 آیین نامه جوشکاری ساختمانی ایران :مالحظه مساحت موثر سطوح جوش های1 ، 2 و3 باید برای انتقال نیروی طراحی کافی باشند و طول جوش های1 و2 باید برای جلوگیری از تنش بیش از حد در برش صفح ه پرکننده در امتداد صفحاتx-x .کافی باشد شکل4 - 12 - ورق های پرکنند ه ضخیم در محل وصله (به بند4 - 11 - 2 ).مراجعه شود 4 - 11 - 3 - الزامات نقشه های کارگاهی در صورتی که اتصال نیاز به ورق ،پرکننده داشته باشد جزییات آن می بایست به طور واضح در نقشه های کارگاهی نش ان داده .شود در امتداد این دو لبه می توان از جوش .عرضی استفاده کرد -------- صفحهٔ بعد -------- فصل چهارم- طراحی اتصاالت جوشی 01 / 02 / 1404 71 4 - 12 - اعضای ساخته شده1 4 - 12 - 1 - حداقل جوش الزم وقتی عضوی از دو یا چند ورق و یا نیمرخ نورد شده ساخته شده باشد، به آن عضو ساخته شده می گویند. اجزای عضو باید با استفاده از انواع جوش های گوشه، انگشتانه یا کام کافی به یکدیگر متصل شوند، به ی طور که بصورت یکپارچه ب ا هم عمل .نمایند و جوش اتصالی برای انتقال تنش بین اجزا کافی باشد 4 - 12 - 2 - حداکثر فاصل ه بین جوش های منقطع 4 - 12 - 2 - 1 - کلیات به استثنای الزامات بندهای4 - 12 - 2 - 2 یا4 - 12 - 2 - 3، حداکثر فاصل ه طولی خالص بی ن جوش های منقطع نباید از24 برابر ضخامت ورق نازکتر و حداکثر377 میلی متر تجاوز نماید. حداکثر فاصل ه طولی بین جوش های گوش ه متصل کنند ه دو نیمرخ نباید از677 میلی .متر تجاوز کند 4 - 12 - 2 - 2 - اعضای فشاری به استثنای الزام بند4 - 12 - 2 - 3، فاصله طولی خالص بین جوش های منقطع بین اجزای اعضای فشاری ساخته شده، نباید از (4 - 5 )   y 0.73 E F t و یا377 میلی متر تجاوز کند کهt ضخامت ورق ن .ازکتر است وقتی که جوش های دو ه لب ورق بصورت بخیه (یک درمیان) اجرا شوند، فاصل ه فوق به457 میلیمتر و یا  y 1.1 E F t افزایش می .یابد عرض غیرمتکی جان، ورق های پوششی (تقویتی) یا ورق های دیافراگمی بین خطوط جوش مجاور نباید از  y 1.46 E F t .تجاوز نماید 4 - 12 - 2 - 3 - فوالدهای رنگ نشده فاصل ه جوش هایی که اجزای رنگ نشده را به یکدیگر متصل می کنند نباید بیش از14 برابر ضخام ت ورق نازکتر و یا137 میلی متر باشد. این محدودیت به منظور جلوگیری از زنگ گی زد .است 1- Built-up members -------- صفحهٔ بعد -------- 80 01 / 02 / 1404 آیین نامه جوشکاری ساختمانی ایران قسمت پ :الزامات ویژه برای طراحی اتصاالت اعضای غیرلوله ای (بارهای چرخه)ای (سیکلی- )خستگی 4 - 13 - کلیات 4 - 13 - 1 - محدوده کاربرد کاربرد قسمت پ فقط محدود به اعضای غیرلوله ای و اتصاالت تحت ب ارهای چرخه ای (سیکلی) با تعداد تکرار (فرکانس) و دامنه کافی در محدوده های االستیک برای آغاز ترک و شکست یش پ روند ه (خستگی) می باشد. الزامات قسمت پ روشی برای ارزیابی اثر تنش های تکراری روی جوش اعضای سازه ای غیرلوله ای می باشد که برای به حداقل رساندن احتمال شک ست خستگی اعمال می.شود 4 - 13 - 2 - سایر الزامات وابسته الزامات قسمت های الف و ب باید عالوه بر الزامات قسمت پ برای اعضا و اتصاالت ،موضوع این قسمت .اعمال شوند 4 - 13 - 3 - مسئولیت مهندس طراح مهندس طراح در اسناد قراردادی باید جزییات کامل، شامل انداز ه جوش را ارائه نموده و به عالو ه تعداد تکرار چرخه در عمر پیش بینی شده و دامن ه تنش ناشی از لنگرها، برش ها و واکنش های ناشی از بارهای چرخه ای (سیکلی) را مشخص .نماید 4 - 14 - محدودیت ها 4 - 14 - 1 - آستان ه دامن ه تنش )(حد دوام در صورتی که دامن ه تنش ناشی از بار زنده کمتر از آستان ه ه دامن تنش (FTH) 1 جدول4 - 5 باش د، نیاز به بررسی مقاومت خستگی نمی .باشد 1- FTH: Fatigue Threshold Stress Range -------- صفحهٔ بعد -------- فصل چهارم- طراحی اتصاالت جوشی 01 / 02 / 1404 81 4 - 14 - 2 - خستگی با تکرار کم1 الزامات قسمت پ به مواردی که تحت بارهای خستگی با تکرار کم قرار دارند و این بارها تنش های فراتر از حد االستیک (در محدوده پالستیک ) تولید می ،کنند مربوط نمی .باشد 4 - 14 - 3 - محافظت در مقابل خوردگی مقاومت خس تگی شرح داده شده در قسمت پ برای اعضایی که به خوبی در مقابل خوردگی محافظت شده باشند و یا در محیط با شرایط خور ن( دگی مالیم و کم مانند .شرایط جوی متعارف) قرار داشته باشند، کاربرد دارد 4 - 14 - 4 - اعضای معین و نامعین استاتیکی2 این آیین نامه تمایزی بین اعضای معین و نامعی ن قائل نمی .باشد 4 - 12 - محاسب ه تنش 4 - 12 - 1 - )تحلیل خطی (االستیک تنش ها و دامن ه تنش های محاسبه شده، باید اسمی و برپای ه تحلیل خطی تنش باشد ، همچنین نباید در ضریب تمرکز ت نش ناشی از ناپیوستگی در هندس ه مقطع عضو، ضرب شود . 4 - 12 - 2 - تنش ناشی از بارهای محوری و خمشی در حالت ترکیب تنش م حوری و خمشی، حداکثر تنش ترکیبی براساس ترکیب بارهای همزمان حاصل می .شود 4 - 12 - 3 - نیمرخ های متقارن در اعضای دارای مقطع متقارن، آرایش جوش های مقطع حول محور تقارن باید متقارن باشد. در صورتیکه آرایش متقارن جوش امکان پذیر نباشد، در محاسب ه تنش جوش ها، تنش های ناشی از بر ون .محوری اتصاالت باید منظور شود 1- Low cycle fatigue (تنش های ناشی از ارتعاشات لرزه ای در این طبقه قرار می).گیرند 2- Reducdan- Nonredundant member -------- صفحهٔ بعد -------- 82 01 / 02 / 1404 آیین نامه جوشکاری ساختمانی ایران 4 - 12 - 4 - نیمرخ نبشی برای اعضا با نیمرخ نبشی تحت تنش محوری در صورتی که مرکز ثقل جوش های اتصالی بین مرکز ثقل مقطع نبشیO و مرکز تقاطع اضالعO قرار گیرد، می توان از اثرات برون محوری صرفنظر نمود. در غیر اینصو رت الزم است تنش های ناشی از برون .محوری و محوری در محاسبات مدنظر قرار گیرند 4 - 16 - تنش های مجاز و دامنه های مجاز تنش 4 - 16 - 1 - تنش های مجاز تنش های محاسبه شده در جوش نباید از مقادیر تنش مجاز جدول4 - 3 .تجاوز نماید 4 - 16 - 2 - دامن ه مجاز تنش1 ه دامن تنش، برابر با اختالف تنش حداکثر و حداقل با منظور کردن عالمت به علت تکرار چرخه بارگذاری و باربرداری بارهای زنده می باشد. در حالت تنش معکوس شونده2، دامن ه تنش مساوی جمع جبری تنش تکراری حداکثر کششی و تنش حداکثر فشاری (با منظور نمودن عالمت مثبت برای تنش کششی و عالمت منفی برای تنش فشاری) می باش د. به زبان ساده دامنه تنش مساوی جمع قدر مطلق تنش تکراری حداکثر کششی و حداقل فشاری می باشد. در مورد تنش برشی، ه دامن تنش مساوی مجموع قدر مطلق تنش برشی حداکثر در دو جهت مخالف است که به علت تکرار و یا حذف تنش ناشی از بار مرده به وجود می .آید 1 - Allowable Stress Range 2- Reversal stress O O -------- صفحهٔ بعد -------- فصل چهارم- طراحی اتصاالت جوشی 01 / 02 / 1404 83 ه دامن تنش محاسبه شده نباید بزرگتر از مقدار حداکثر محاسبه شده از روابط4 - 6 تا4 - 9 برحسب مورد باشد. (شکل 4 - 16 که نمودار روابط4 - 6 تا4 - 9 برای رده های1 تنشA ، B ، B ، C ، D ، E ، E وF می باش )د برای ردهA ، B ، B ، C ، D ، E وE ه دامن تنش محاسبه شده نباید از مقدار حاصل از رابط ه (4 - 6 .) تجاوز کند (4 - 6 ) 0.333 f SR TH C 329 F F N                  :که در آن SR F= دامن ه مجاز ت نش] MPa [ f C = مقدار ثابت از جدول4 - 5 (برای هم ه رده ها، به جز(F N ( = تعداد چرخه در عمر طراحی تعداد چرخه در هر روز × 365 ×عمر طراحی به سال ) TH F =آستانه دامنه تنش خستگی (حداکثر دامن ه تن ش برای عمر بی )نهایت] MPa [ برای رده تنشF، دامن ه تنش محاسبه شده نباید ازSR F محاسبه شده طبق رابطه 4 - 7 .بزرگتر شود (4 - 7 ) 0.167 4 f SR TH C 11 10 F F N                       :که در آن f C = مقدار ثابت از جدول4 - 5 (برای هم ه رده ها ، به ج ز(F 1- Category زمان زمان زمان زمان تنش تنش تنش تنش تنش معکوس شونده r max min 0    1 1 r max max max 2 2     r max min max      r max min max 2    -------- صفحهٔ بعد -------- 84 01 / 02 / 1404 آیین نامه جوشکاری ساختمانی ایران اجزای ورقی تحت بار کششی به شکل صلیبی(+) ، سپری(T) و گونیا(L) برای این اجزا که با جوش های شیاری با نفوذ کامل(CJP)، جوش های شیاری با نفوذ نسبی (PJP) و جوش های گوشه و یا ترکیبی از جوش های فوق متصل شده اند، حداکثر دامن ه )تنش از حاالت (الف)، (ب) و (پ به شرح زیر به دست می :آید (الف) برای مقطع اعضای کششی ؛ حداکثر دامن ه تنش در مقطع فلز پایه در پنج ه جوش که با مالحظه وقوع ترک از پنج ه جوش بوجود می آید، نباید از دامن ه تنشSR F که از رابطه (4 - 6 ) ردهC بدست می آید تجاوز کند که :مساوی است با (4 - 7 - 1 ) 0.333 11 SR 14.4 10 F 68.9 N                      (ب) برای اتصاال ت انتهایی ورق ها ی کششی که با جوش عرضی شیاری با نفوذ کامل(PJP) متصل شده اند؛ در صورتی که جوش شیاری به همراه و یا بدون جوش گوش ه تقویتی یا مالیم سازی باشد، حداکثر دامن ه تنش در مقطع ف لز پایه در پنج ه جوش با مال ه حظ وقوع ترک از ریش ه جوش نباید ازSR F محاسبه شده از رابط ه (4 - 3) :تجاوز کند (4 - 3 ) 0.333 11 SR PJP 14.4 10 F R N                     :که در آن PJP R = ضریب کاهش برای اتصاالتPJP تقویت شده یا نشده (4 - 3 - 1 )     p p PJP 0.167 p 1.12 1.01 2a t 1.24 w t R 1.0(mm) t     2a= طول جوش نشده پیشانی ه ریش در راستای ضخامت ورق تحت بار کششی pt = ضخامت ورق تحت بار کششی(mm) w= اندازه ساق جوش گوش ه تقویت یا مالیم سازی شده در راستای ضخامت ورق تحت بار کششی(mm) (پ) برای اتصال انتهایی ورق ها ی کششی که با یک جفت جوش عرضی گوشه متصل شده ؛ اند حداکثر دامن ه تنش در مقطع فلز پایه در پنج ه جوش با مالحظ ه شروع ترک از ریش ه جوش به علت کشش در ریشه نباید ازSR F به دست آمده از رابط ه (4 - 9 )تجاوز کند. به عالوه دامن ه تنش برشی در گلو ی ی جوش نباید ازSR F حاصل از رابط ه (4 - 7) برای رده F .تجاوز کند -------- صفحهٔ بعد -------- فصل چهارم- طراحی اتصالات جوشی ۱۴۰۴/۰۵/۰۱ ۸۵ 0333 الما کچ که )٩-۴(‏ را چروا که در آن: ]3۲ - ضریب کاهش برای اتصالاتی که تنها با استفاده از یک جفت جوش گوشه عرضی متصل شده‌اند. | 00 1 : : -------- صفحهٔ بعد -------- 86 01 / 02 / 1404 آیین نامه جوشکاری ساختمانی ایران جدول4 - 2 :مشخصه های طراحی تنش خستگی (بند4 - 14 - 1 ).مالحظه شود نمونه های شکلی نقط ه مستعد شروع ترک آستان ه دامنه تنشTH F [MPa] ثابت f C رده تنش توضیحات دور از هرگونه جوش یا اتصاالت سازه ای دور از هرگونه جوش یا اتصاالت سازه ای در هر لب ه خارجی یا در محیط سوراخ )(ادامه دارد 1 - 1 ،فلز پایه، به جز فوالد هوازده بدون پوشش با سطوح نوردشده یا پرداخت شده. لبه های بریده شده با مشعل و با مقدار زبری مساوی یا کمتر از25 میکرون اما بدون گوشه های مقعر 1 - 2 فلز پایه فوالدی هوازده بدون پوشش با .سطوح نورد یا پرداخت شده لبه های بریده شده با مشعل و با مقدار زب ری مساوی یا کمتر از 25 میکرون اما بدون گوشه های مقعر. 1 - 3 عضوی با گوشه های مقعر در سور اخ ،ها ،برشها زبانه و یا سایر ناپیوستگی های هندس ،ی به جز سوراخ .های دسترسی جوش R25 میلی متر ایجاد شده با سوراخ کاری ، پان چ و برقوکاری یا برش حرارتی و رسیدن به سطح براق با سنگ زنی R10 میلی متر و الزم نیست سنگ زنی و برا ق .شود بخش1 - متریال ساده به دور از هرگونه جوش C E’ 1 - 1 1 - 2 1 - 3 )(الف )(ب )(ب )(الف )(پ -------- صفحهٔ بعد -------- فصل چهارم- طراحی اتصاالت جوشی 01 / 02 / 1404 87 ادامه جدول4 - 2: مشخصه های طراحی تنش خستگی ( بند4 - 14 - 1 مالحظه).شود نمونه های شکلی نقط ه مستعد شروع ترک آستان امنه د ه تنشTH F [MPa] ثابت f C رده تنش توضیحات در گوشه مقعر سوراخ دسترسی جوش در ضعیف ترین قسمت ناشی از کنار ه سوراخ 1 - 4 مقاطع نوردشده با سوراخ های دسترسی جوش ساخته شده مطابق الزامات4 - 17 - 4 و 7 - 16 - 1 . سوراخ دسترسیR25 میلی ،متر ایجاد شده با سورا خ ،کاری پانچ و برقوک اری یا برش حرارتی و رسیدن به سطح براق با سنگ ی زن. سوراخ دسترسیR10 میلی متر و الزم نیست شعاع، سنگ .زنی و براق شود 1 - 5 اعضا با سوراخ های مته زنی یا برقوکاری شده . سوراخ های حاوی پیچ های پیش تنیده سوراخ .های باز بدون پیچ و مهره بخش1 - م صالح ساده به دور از هرگونه جوش بخش2 - مصالح متصل در مفاصل بست ه شد مکانیکی- استفاده نشده )(ادامه دارد C E’ C D 1 - 4 1 - 5 )(الف )(ب نامقید -------- صفحهٔ بعد -------- 88 01 / 02 / 1404 آیین نامه جوشکاری ساختمانی ایران ادامه جدول4 - 2 :مشخصه های طراحی تنش خستگی ( بند4 - 14 - 1 مالحظه).شود نمونه های شکلی نقط ه مستعد شروع ترک آستان ه ه دامن تنشTH F [MPa] ثابت f C رده تنش توضیحات بخش3 - اتصاالت جوش داده شده به اجزای اعضای ساخته شده 3 - 1 فلز پایه و فلز جوش در اعضای بدون ملحقات ساخته شده از ورق ها یا نیمرخ های متصل شده با جوش های شیاریCJP طولی پیوسته همراه با شیارزنی و جوش پ شت یا با جوش های گوشه .پیوسته از ناپیوستگی ه ای سطحی یا داخلی در جوش از ناپیوستگی ه ای سطحی یا داخلی در جوش 3 - 2 فلز پایه و فلز جوش در اعضای بدون ملحقات ساخته شده از ورق ها یا نیمرخ های متصل شده توسط جوش های شیاریCJP طولی پیوسته همراه با پشت بند باقی مانده یا توسط جوش های شیاریPJP .پیوسته )(ادامه دارد 3 - 1 3 - 2 -------- صفحهٔ بعد -------- فصل چهارم- طراحی اتصاالت جوشی 01 / 02 / 1404 81 ادامه جدول4 - 2: مشخصه های طراحی تنش خستگی ( بند4 - 14 - 1 مالحظه).شود نمونه های شکلی نقط ه مستعد شروع ترک آستان ه دامنه تنشTH F [MPa] ثابت f C رده تنش توضیحات از انتهای جوش به جان یا بال در مصالح اعضای متصل و در محل شروع و انتهای هر جوش روی پنج ه جوش ا نتهای بال (در صورت وجود) یا در بال، در انتهای جوش طولی بخش3 - اتصاالت جوش داده شده به اجزای اعضای ساخته شده 3 - 3 فلز پایه در انتهای جوش های طولی منتهی به سوراخ های دسترسی جوش، و همچنین جوش های گوشه قالب شده در انتهای سوراخ های دسترسی سوراخ دسترسیR25 میلی متر ایجاد شده با سوراخکاری، پانچ و برقوکاری و یا برش حرارتی و سنگ زنی و رسیدن به سطح براق سوراخ دسترسیR10 میلی متر و الزم نیست سنگ .زنی و براق شود 3 - 4 فلز پایه در انتهای جوش های گوشه طولی منقطع 3 - 5 فلز پایه در انتهای جوش منقطع ورق پوششی با عرض کمتر از بال با انتهای مربعی ی ا مخروطی، همراه با یا بدون جوش در قسمت .انتهایی ضخامت بال20 میلی متر ضخامت بال20< میلی م تر )(ادامه دارد E E’ 3 - 3 3 - 4 3 - 5 -------- صفحهٔ بعد -------- 10 01 / 02 / 1404 آیین نامه جوشکاری ساختمانی ایران ادامه جدول4 - 2 :مشخصه های طراحی تنش خستگی ( بند4 - 14 - 1 مالحظه).شود نمونه های شکلی نقط ه مستعد شروع ترک آستان ه دامنه تنشTH F [MPa] ثابت f C رده تنش توضیحات بخش3 - اتصاالت جوش داده شده به اجزای اعضای ساخته شده در بال، در پنج ه انتهای جوش یا در انتها ی جوش طولی یا در لب ه بال بخش4 - اتصاالت انتهایی با جوش گوشه طولی در لب ه بال در انتهای جوش ورق پوششی شروع از انتهای هر جوشی که به فلز پایه گسترش می .یابد 3 - 6 فلز پایه در انتهای ورق های پوششی و یا دیگر ملحقات جوش شده به صورت منقطع و با عرض بیشتر از بال ، به همراه جوش.انتهایی ضخامت بال20 میلی متر ضخامت بال20< میلی متر 3 - 7 فلز پایه در انتهای ورق های پوششی جوش شده به صورت منقطع و پهن تر از بال بدون جوش .انتهایی ضخامت بال 20 میلی متر ضخامت بال 20< میلی متر )(مجاز نیست 4 - 1 فلز پایه در محل تقاطع اعضای تحت بارگذاری محوری به همراه اتصاالت انتهایی با جو.ش طولی به منظور متعادل کردن تنش ها در جوش، جوش ها در هر دو سمت محور عضو .قرار دارند ضخامت 12 میلی متر ضخامت< 12 میلی متر )(ادامه دارد 6 - 3 7 - 3 4 t = ضخامت t = ضخامت )(پ )(ب )(الف )(ب )(الف )(ب )(الف -------- صفحهٔ بعد -------- فصل چهارم- طراحی اتصاالت جوشی 01 / 02 / 1404 11 ادامه جدول4 - 2 :مشخصه های طراحی ت نش خستگی (بند4 - 14 - 1 مالحظه).شود نمونه های شکلی نقط ه مستعد شروع ترک آستان ه دامنه تنشTH F [MPa] ثابت f C رده تنش توضیحات بخش5 - اتصاالت جوش داده شده عمود بر جهت تنش از ناپیوستگی های داخلی در فلز جوش یا درامتداد مرز هم جوشی* از ناپیوستگی های داخلی در فلز جوش یا در امتداد مرز هم جوشی یا در شروع تبدیل وقتی a P 620 M  y F از ناپیوستگی های داخلی در فلز ج وش یا در امتداد مرز هم جوشی 5 - 1 فلزجوش و فلزپایه در وصله های جوش شده شیاریCJP در ورق،ها نیمرخ های نوردشده و یا مقاطع عرضی ب ا مقطع ثابت یا در مجاورت آن؛ به همراه جوش های ی که لزوما موازی با امتداد تنش سنگ زنی شده و مطابق بند4 - 19 بازرسی شده .باشد 5 - 2 فلزجوش و فلزپایه در وصله های جوش شده شیاریCJP یا در مجاورت آن؛ به همراه جوش های ی که لزوما موازی با امتداد تنش سنگ زنی شده باشند و با تبدیل در ضخامت یا پهنا با ی شیب که بیشتر از1 به5/2 نباشد و مطابق 4 - 19 .، بازرسی شده باشد Fy < [620 MPa] Fy  [620MPa] 5 - 3 فلزجوش و فلزپایه در وصله های جوش شده شیاریCJP یا در مجاورت آن؛ به همراه جوش هایی که لزوما م وازی با امتداد تنش سنگ زنی شده باشند و با تبدیل در پهنا به صورت کمانی از دایره با شعاع حداقل677 میلی متر و مماس به ورق با عرض کمتر باشد . مطابق بند4 - 19 .بازرسی شده باشد )(ادامه دارد 1 - 5 2 - 5 3 - 5 * مرز بین ناحیه ذوب و ناحیه متاثر از حرارت(HAZ) -------- صفحهٔ بعد -------- 12 01 / 02 / 1404 آیین نامه جوشکاری ساختمانی ایران )(ادامه دارد ادامه جدول4 - 2: مشخصه های طراحی تنش خستگی (بند4 - 14 - 1 مالحظه ).شود نمونه های شکلی نقط ه مستعد شروع ترک آستان منه دا ه تنشTH F [MPa] ثابت f C رده تنش توضیحات بخش5 - اتصاالت جوش داده شده در جهت تنش گسترش از جوش به فلز پایه یا در امتداد فلز جوش محل شروع احتمالی ترک به دلیل تنش خمشی و کششی 5 - 4 فلز جوش و فلز پایه در جوش شیاری CJP یا در مجاورت ،آن ،در اتصال سپری گوشه یا وصله ها، بدون تبدیل در ضخامت یا همراه با تبدیل در ضخامت با شیب ه ی ک بیشتر از1 به5/2 نباشد، هنگا می که گرده جوش برداشته نشده و جوش مطابق با بن د 4 - 19 بازرسی شود . 4 - 5 -------- صفحهٔ بعد -------- فصل چهارم- طراحی اتصاالت جوشی 01 / 02 / 1404 13 ادامه جدول4 - 2 :مشخصه های طراحی تنش خستگی بند4 - 14 - 1 مالحظه).شود نمونه ها ی شکلی نقط ه مستعد شروع ترک آستان ه دامنه تنشTH F [MPa] ثابت f C رده تنش توضیحات بخش5 - اتصاالت جوش داده شده عمود بر جهت تنش از پنج ه جوش شیاری یا جوش پشت بند در صورت استفاده 5 - 5 لز ف جوش و فلز پایه در جوش شیاری عرضیCJP لب لب به یا در مجاورت آن؛ همراه با پشت بند باقی مانده خال .جوش درون شیار خال جوش بیرون شیار و نزدیک تر از12 میلی متر به .لبه فلز پایه نباشد )(ادامه دارد 5 - 5 -------- صفحهٔ بعد -------- 14 01 / 02 / 1404 آیین نامه جوشکاری ساختمانی ایران )(ادامه دارد ادامه جدول4 - 2: مشخصه های طراحی تنش خستگی ( بند4 - 14 - 1 مالحظه).شود نمونه های شکلی نقط ه مستعد شروع ترک آستان ه دامنه تنشTH F [MPa] ثابت f C رده تنش توضیحات محل ا حتمالی شروع ترک به دلیل تنش خمشی و کششی بخش5 - اتصاالت جوش داده شده عمود بر جهت تنش شروع از پنج ه جوش و گسترش به فلز پایه شروع در ریشه جوش و گسترش از طریق جوش 5 - 6 فلز جوش و فلز پایه در انتهای اتصاالت عرضی ورق های تحت بارگذاری کششی که با استفاده از جوش شیاریPJP در اتصاالت لب لب به ، سپری یا کنج متصل شده اند و تق ویت یا مالیم سازی شده باشند . SR F با ید برابر با دامنه تنش ترک پنجه یا ترک ریشه، هرکدام کوچکتر ،است .باشد شروع ترک از پنج ه :جوش شروع ترک از ریش ه :جوش ندارد رابطه (4 - 7) 6 - 5 -------- صفحهٔ بعد -------- فصل چهارم- طراحی اتصاالت جوشی 01 / 02 / 1404 12 ادامه جدول4 - 2 :مشخصه های طراحی تنش خستگی ( بند4 - 14 - 1 مالحظه).شود نمونه های شکلی نقط ه مستعد شروع ترک آستان ه دامنه تنشTH F [MPa] ثابت f C رده تنش توضیحات )(ادامه دارد شروع از پنج ه جوش و گسترش به فلز پایه شروع از ریشه جوش و گسترش از طریق جوش بخش5 - اتصاالت جوش داده شده عمود بر جهت تنش از ناپیوستگی هندسی در پنجه گوشه و گس ترش به فلز پایه 5 - 7 فلز جوش و فلز پایه در ا نتهای اتصاالت متقاطع ورق های تحت بارگذاری کششی که با استفاده از جفت جوش های گوشه در دو طرف مقابل ورق متصل شده .اندSR F باید برابر با دامنه تنش مجاز ترک ریشه یا ترک پنجه ، هر کدام کوچکتر ،است .باشد شروع ترک از پنج ه :جوش شروع ترک از ریش ه :جوش 5 - 3 فلز پایه ورق های تحت بارگذاری کششی ،نیمرخ های سرهم شده و جان یا بال تیرآهن نورد شده ؛ در پنج ه جوش گوشه عرضی، در مجاورت سخت کنند ه .عرضی جوش داده شده ندارد ( رابطه4 - 7) 7 - 5 3 - 5 -------- صفحهٔ بعد -------- 16 01 / 02 / 1404 آیین نامه جوشکاری ساختمانی ایران ادامه جدول4 - 2 :مشخصه های طراحی تنش خستگی (بند4 - 14 - 1 مالحظه).شود نمونه های شکلی نقط ه مستعد شروع ترک ثابت f C رده تنش توضیحات بخش6 - فلز پایه در اتصاالت اعضای عرضی جوش شده )(ادامه دارد نزدیک به نقط ه مماس انتهایی گردی در لب ه عضو 6 - 1 فلز پایه با ضخامت برابر یا نابرابر ج زئیات ملحق شده به وسیله جوش های شیاریCJP ، تحت بارگذاری طولی، تنها هنگامیک ه جزئیا ت دارای شعاع تبدیلیR ،باشند به همراه جوش سنگ زنی شده و صاف در محل انتقال که مطابق با بند4 - 19 بازرسی شده .باشند R600 میلی متر 150R600 میلی متر 50R150 میلی متر R<50 میلی متر آستان ه دامنه تنشTH F [MPa] 1 - 6 -------- صفحهٔ بعد -------- فصل چهارم- طراحی اتصاالت جوشی 01 / 02 / 1404 17 )(ادامه دارد ادامه جدول4 - 2 :مشخصه های طراحی تنش خستگی (بند4 - 14 - 1 مالحظ ه).شود نمونه های شکلی نقط ه مستعد شروع ترک ثابت f C رده تنش توضیحات بخش6 - فلز پایه در )اتصاالت اعضای عرضی جوش شده (ادامه در نزدیکی نقطه مماس انتهایی گردی یا در جوش یا در مرز هم جوشی عضو یا ملحقات در پنج ه جوش یا در راستای لب ه عضو یا ملحقات 6 - 2 فلز پایه با ضخامت برابر در جزئیات ملحق شده با جوش شیاری CJP ،تحت بارگذاری عرضی و همراه با یا بدون بارگذاری طولی، هنگامیکه جزئیات دارای شعاع تبدیلیR ،باشند ه مراه با انتهای جوش سنگ زنی شده و صاف که مطابق با بند4 - 19 بازرسی شده باشد . 6 - 2 (الف) هنگامیکه گرده جوش :برداشته شود R600 میلی متر 150R<600 میلی متر 50R<150 میلی متر R<50 میلی مت ر 6 - 2 (ب) هنگامیکه گرده ج وش باقی بماند : R150 میلی متر 50R<150 میلی متر R<50 میلی متر آستان ه دامنه تنشTH F [MPa] 2 - 6 -------- صفحهٔ بعد -------- 18 01 / 02 / 1404 آیین نامه جوشکاری ساختمانی ایران ادامه جدول4 - 2 :مشخصه های طراحی تنش خستگی (بند4 - 14 - 1 مالحظه).شود نمونه های شکلی نقط ه مستعد شروع ترک ثابت f C رده تنش توضیحات )(ادامه دارد پنج ه جوش، در امتدا د کنار ه عضو نازکتر انتهای جوش در شعاع های کوچک پنج ه جوش در امتداد کنار ه عضو نازکتر بخش6 - فلز پایه در)اتصاالت اعضای عرضی جوش شده (ادامه 6 - 3 فلز پایه با ضخامت نابرابر جزئیات ملحق شده با جوش شیاری CJP ،تحت بارگذاری عرضی و همراه با یا بدون بارگذاری طولی هنگامی ک ه جزئیات دارای شعاع تبدیل ی R باشند. همراه با انتهای جوش سنگ زنی شده و صاف که مطابق ب ا بند4 - 19 .بازرسی شده باشد 6 - 3 )(الف هنگامیکه گرده جوش :برداشته شود R>50 میلی متر R50 میلی متر 6 - 3 (ب) هنگامیکه گرده جوش اقی ب بماند : در هر شعاعی آستان ه دامنه تنش FTH [MPa] سنگ زده سنگ زده تقویت شده 3 - 6 -------- صفحهٔ بعد -------- فصل چهارم- طراحی اتصاالت جوشی 01 / 02 / 1404 11 ادامه جدول4 - 2: پارامترهای طراحی ت نش خستگی (بند4 - 14 - 1 مالحظه).شود نمونه های شکلی نقط ه مستعد شروع ترک ثابت f C طبقه بندی تنش توضیحات )(ادامه دارد شروع در فلز پایه در انتهای جوش یا در پنجه جوش و گسترش در آن بخش6 - فلز پایه در)اتصاالت اعضای عرضی جوش شده (ادامه 6 - 4 فلز پایه با ضخامت برابر یا ،نابرابر تحت تنش طولی در اعضای عرضی، همراه با یا بدون تنش عرضی، م لحق شده با جوش شیاری PJP یا جوش گوشه موازی با امتداد تنش هنگامیکه دارای شعاع تبدیلی R .باشد همراه با انتهای جوش سنگ زنی شده .و صاف R50 میلی متر R50 میلی متر سنگ زنی شده آستان ه دامنه تنش FTH [MPa] 4 - 6 -------- صفحهٔ بعد -------- 100 01 / 02 / 1404 آیین نامه جوشکاری ساختمانی ایران ادامه جدول4 - 2 :مشخصه های طراحی تنش خستگی (بند4 - 14 - 1 مالحظه).شود نمونه های شکلی نقط ه مستعد شروع ترک ثابت f C رده تنش توضیحات )(ادامه دارد بخش6 - فلز پایه در)اتصاالت اعضای عرضی جوش شده (ادامه شروع در فلز پایه از انتهای جوش یا پنج ه جوش و گسترش در آن شروع در فلز پایه زا انتهای جوش و گسترش در آن 7 - 1 فلزپایه تحت بارگذاری طولی، در جزئیات شامل جوش های موازی یا عرضی نسبت به جهت تنش که می توانند تحت .تنش عرضی باشد یا نباشد هنگامیکه جزئیات شامل شعاع تبدیلی R نباشد و به طولa ، در جهت تنش و ضخامت ملحقاتb :باشد a<50 برای هم ه ضخامت هایb (میلی)متر مقدار کمتر12b یا50<a100 میلی متر مقدار کمتر 100 یاa>12b میلی متر (هنگامیکهb20 میلی )متر باشد a>100 میلی متر هنگامیکهb>20 میلی متر .باشد 7 - 2 فلز پایه تحت تنش طولی در جزئی ات ملحق شده با جوش شیاریPJP یا جوش گ وشه ، همراه با یا بدون بارگذاری عرضی در جزئیات. هنگامی که جزئیات دارای شعاع تبدیلیR و همراه با انتهای جوش سنگ.زنی شده و صاف باشند R>50 میلی متر R50 میلی متر آستان ه دامنه تنش FTH [MPa] )(متوسط 1 - 7 2 - 7 -------- صفحهٔ بعد -------- فصل چهارم- طراحی اتصاالت جوشی 01 / 02 / 1404 101 ادامه جدول4 - 2 :مشخصه های طراحی تنش خستگی (بند4 - 14 - 1 مالحظه).شود نمونه های شکلی نقط ه مستعد شروع ترک )(ادامه دارد آستان ه دامنه تنش FTH [MPa] رابطه (6 - 4) شروع در ریشه جوش گوشه و گسترش به داخل آن پنج ه جوش در فلز ه پای 3 - 2 برش روی گلو یی هر جوش گوشه پیوسته یا منقطع، طولی .یا عرضی 3 - 1 پایه در مهار گل میخ فوالدی سرتخت جوش شده با جوش گوشه یا جوش خودکار گل میخ بخش6 - فلز پایه در)اتصاالت اعضای عرضی جوش شده (ادامه ثابت f C رده تنش توضیحات 1 - 3 2 - 3 -------- صفحهٔ بعد -------- 102 01 / 02 / 1404 آیین نامه جوشکاری ساختمانی ایران ثابت f C رده تنش توضیحات بخش6 - فلز پایه در اتصاالت اعضای عرضی ج)وش شده (ادامه ش روع در فلز پایه در انتهای جوش انگشتانه یا کام و گسترش به فلز پایه شروع در سطح تماس در جوش و گسترش در جوش 3 - 3 فلز پایه در جوش انگشتانه یا کام 3 - 4 بککککرش در جکککوش انگشتانه یا کام « (b) (ملح قا )ت » به عنوان هر نوع جزئیات فوالدی که به عضو اصلی جوش داده شده است تعریف می شود، که باعث انحرا ف در جریان تنش در عضو شده و در نتیجه مقاومت در برابر خستگی را کاهش می .دهد این تغییر به دلیل وجود ملحقات بوده و به دلیل بارگذاری روی آن نمی.باشد آستان ه دامنه تنش FTH [MPa] رابطه (6 - 4) ادامه جدول4 - 2 :مشخصه های طراحی تنش خستگی (بند4 - 14 - 1 مالحظه).شود نمونه های شکلی نقط ه مستعد شروع ترک -------- صفحهٔ بعد -------- فصل چهارم- طراحی اتصاالت جوشی 01 / 02 / 1404 103 عمر، N ( تعداد )چرخه شکل4 - 16: دامن ه مجاز تنش برای بار گذار ی چرخه یا هلول تلااصتا رد )یگتسخ( یا (نمودار ترسیمی جدول4 - 2 ) (به بند4 - 16 - 2 )مراجعه شود 4 - 17 - جزئیات بندی، ساخت و نصب 4 - 17 - 1 - تبدیل ضخامت و عرض 4 - 17 - 1 - 1 - تبدیل ضخامت درز لب لب به1 در صورتی که ضخامت دوطرف درز جوش شیاری لب به ِلب متفاوت و تحت تنش کششی چرخه ای (سیکلی) قرار داش ت ه باشد، تبدیل ضخامت باید به صورت یکنواخت و با شیبی کمتر از1 قائم به5/2 افقی در سطح هر دو عضو .صورت پذیرد مطابق شکل4 - 17، این انتقال می تواند با شیب دار کردن سطح جوش، پخ دار کردن ورق ضخیم تر و یا ترکیب این دو ر وش انجام .شود 4 - 17 - 1 - 2 - تبدیل عرض درز لب به لب در ص ورتی که عرض قطعات دوطرف درز جوش شیاری لب به لب متفاوت بوده و تحت تنش چرخه ای (سیکلی) در دامن ه ،کششی قرار داشته باشد ناحیه تبدیل باید بصورت یکنواخت و با شیبی کمتر از1 قائم به5/2 افقی بوده و یا بصورت کمانی از دایره با شعاع حداقل677 میلیمتر و مماس به ورق با عرض کمتر ایجاد شود (شکل4 - 13 .) 1- Butt-Joint محدوده ممکن است بسته به مقدارy F فلز پایه و یا اینکه دامنه به صورت کشش- کشش یا کشش- .فشار است، مختصر شود دامنه تنشSR F (MPa) رده رده رده رده رده رده رده ده ر -------- صفحهٔ بعد -------- 104 01 / 02 / 1404 آیین نامه جوشکاری ساختمانی ایران برای تبدیل با کمانی از دایره برای فوالد پایه با تنش تسلیم بزرگتر از627 مگاپاسکال، می توان دامن ه تنش بزرگتری در .نظر گرفت تبدیل با پخ زدن ورق ضخیم تر شکل4 - 17 : تبدیل اعضای با ضخامت نامساوی در اتص االت لب به لب (بارگذاری چرخه ای«سیکلی »اعضای غیرلوله )ای (به بند4 - 17 - 1 - 1 )مراجعه شود تبدیل با شیب دار کردن سطح جوش تبدیل با شیب دار کردن سطح جوش و پخ زنی پخ زنی پخ زنی پخ زنی پخ زنی پخ زنی پخ ز نی ورق های همباد از یک لبه (قابل استفاده ب ه ویژه در ورق های بال ) ورق ها ی هم محور (قابل استفاده ب ه ویژه برای ورق )های جان -------- صفحهٔ بعد -------- فصل چهارم- طراحی اتصاالت جوشی 01 / 02 / 1404 102 شکل4 - 18: تبدیل عرض (بارگذاری چرخه ای«سیکلی »اعضای غیرلوله)ای (به بند4 - 17 - 1 - 2 ).مراجعه شود 4 - 17 - 2 - پشت بند1 4 - 17 - 2 - 1 - جوش تسم ه پشت بند فوالدی الزامات جوش برای تسمه پشت بند فوالدی و اینکه پشت بند باید برداشته شده یا در جای خود باقی بماند، در بندهای 4 - 17 - 2 - 2 و4 - 17 - 2 - 3 و4 - 17 - 2 - 4 و دامن ه تنش مجاز در جدول4 - 5 ارائه شده است. در نقشه های قراردادی باید رده تنش خستگی ارائه شود . پیمانکار در نقشه های کارگاهی باید محل، جزئیات جوش، محل خال جوش ها2 که در داخل و یا خارج شیار باشد و حذف یا عدم حذف ورق پشت بند برای رده .تنش ذکر شده در اسناد را ارائه نماید 4 - 17 - 2 - 2 - جوش شیاری با نفوذ کامل(CJP) در اتصال سپری(T) و جوش گوشه یک طرفه جوش هایی که ا ز آنها برای اتصال تسم ه پشت بند استفاده می شود، می تواند داخل و خارج شیار باشند. در درزهایی که تحت بارهای چرخه ای (خستگی) قرار می گیرند، تسم ه پشت بند باید برداشته شده و سطح پشتی شیار سنگ زنی شود تا هم سطح ورق شود. هرگونه زخم و ناپیوستگی ناشی از برداشتن تسم ه پشت بند باید ترمیم و هم سطح شود . 4 - 17 - 2 - 3 - درزهای لب به لب با جوش شیاری با نفوذ کامل(CJP) خال جوش های متصل کنند ه ورق پشت بند می توانند در داخل و یا خارج از شیار واقع شوند، مگر اینکه در رده خستگی محدود شده باشند. خال جوش های واقع در خارج شیار درز، باید در فاصله ا ی نه کمتر از12 میلی متر از لب ه قطعات متصل ب هم قرار گرفته باشند. تسم ه پشت بند را می توان حذف و یا در محل باقی گذاشت، مگر اینکه در رده تنش مورد استف اده .در طراحی محدود شده باشد 1- Backing 2- Tack weld عرض ورق نازکتر عرض ورق پهن تر عرض ورق باریک تر درز لب به لب درز لب به لب عرض ورق پهن تر )(نمای جانبی اتصال لب به لب (نمای پالن) جزئیات برش r = [0.6m] r = 0.6m r = 0.6m -------- صفحهٔ بعد -------- 106 01 / 02 / 1404 آیین نامه جوشکاری ساختمانی ایران 4 - 17 - 2 - 4 - جوش شیار طولی و درز گوشه1 در صورت استفاده از تسم ه پشت بند فوالدی جوش در تمام ط ول شیار باید پیوسته باشد. جوشی که تسم ه پشت بند را متصل می کند، می تواند داخل یا خارج شیار باشد (به بخش7 - 9 - 1 - 2 .)مراجعه شود 4 - 17 - 3 - جوش مالیم سازی2 در درزهای گوشه گونیا(L) و سپری(T) در درزهای عرضی گوشه و سپری تحت کشش یا کشش ناشی از خمش، در گوشه های مقعر الزم ا ست یک جوش گوشه تک عبور، با انداز ه نه کمتر از6 میلی .متر اجرا شود 4 - 17 - 4 - لبه های بریده شده با شعله لبه های بریده شده با شعله که الزامات زبری سطح3 بند7 - 14 - 3 - 3 را برآورده می نمایند، نیازی به پرداخت4 .سطحی ندارند 4 - 17 - 2 - درزهای لب به لب تحت بار عرضی در درزهای لب به لب عرضی، باید در دو انتهای جوش از ناودان استفاده شود تا دو انتهای جوش دچار گودافتادگی نشود و گو دافتادگی به ناودان منتقل شود. از بند انتهایی5 .نباید استفاده شود طبق شکل4 - 19 ناودان انتهایی باید برداشته شده و دو انتهای جوش و محل اتصال ناودان باید سنگ .زده شود شکل4 - 11: شکل ناودان و بند انتهایی 1- Corner Joint 2- Countoring 3- Roughness 4- Dressed 5- End dam بند انتهایی ناودان بند انتهایی بند انتهایی ناودان )(الف قابل قبول (مشروط براینکه ناودان و بند پس از اتمام ).جوش برداشته شود )(ب غیر قابل قبول -------- صفحهٔ بعد -------- فصل چهارم- طراحی اتصاالت جوشی 01 / 02 / 1404 107 4 - 17 - 6 - انتهای جوش گوشه1 عالوه ب ر الزامات بند4 - 9 - 3 - 3، ضوابط زیر باید در محل انتهای جوش های تحت بارهای چرخه)ای (خستگی اعمال شود . برای اتصاالت و اجزای برجسته تحت نیروهای چرخه ای (سیکلی) با تکرار و دامنه ای که توا نایی شکست پیش روند ه در نقط ه حداکثر تنش در انتهای جوش داشته باشد، انتهای جوش باید حداقل به مقدار دو برابر انداز ه جوش قالب شود. (شک ل 4 - 12 ).مالحظه شود 4 - 18 - درزها و جوش های غیرمجاز2 4 - 18 - 1 - جوش های شیاری یکطرفه جوش های شیاری یکطرفه همراه با پشت بند غیرفوالدی و یا بدون ،آن که تحت ارزیابی فصل6 قرار نگرفته اند، غیرمجاز می باشند، مگر اینکه یکی از :شرایط زیر برقرار باشد 1 - .اعضای ثانویه یا اعضای بدون تنش 2 - .درز گوشه موازی با امتداد تنش محاسباتی در اعضای ساخته شده 4 - 18 - 2 - جوش )های شیاری در وضعیت تخت (کفی در صورت امکان استفاده از شیار جناغیV یا الله ایU ،برای درزهای لب به ،لب در وضعیت تخت استفاده از درزهای نیم جناغی و نیم الله ایJ .غیرمجاز است 4 - 18 - 3 - جوش های گوشه با انداز ه کوچکتر از2 میلی متر جوش های گوشه با انداز ه ساق کوچکتر از5 میلی .متر مجاز نیست 4 - 18 - 4 - جوش هایCJP در درز گوشه و سپری با تس هم پشت بند دائمی جوش شیاریCJP در درزهای گوشه و سپری(T) تحت بارهای کششی چرخه ای (سیکلی) عرضی، با تسم ه پشت بند دائمی مجاز نمی .باشد 4 - 11 - بازرسی در شرایط تنش خستگی رده های B وC، جوش های شیاری با نفوذ کامل(CJP) تحت تنش چرخه ای (سیکلی) عرضی که وارد دامن ه کشش ی می شود، بازرسی رادیوگرافی(RT) یا فراصوت(UT) الزم .است 1- Fillet weld termination 2- Prohibited -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- فصل ۵ -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- فصل پنجم- WPS پیش تایید 01 / 02 / 1404 111 2 - 1 - گستره این فصل شامل ضوابطی برای درز جوش های پیش تایید شده است که از الزامات آزمایش های مورد نیاز برای ارزیابیWPS فصل6 مستثنی هستند. برای اینکهWPS پیش تایید ش ده در نظر گرفته شود، مطابقت با تمام ضوابط فصل5 .الزامی است WPSهایی که با ضوابط این فصل مطابقت ندارند می توانند با آزمایش های فصل6 ارزیابی گرد ن د. جوشکاران، اپراتورهای جوشکاری و خال جوشکارانی که ازWPSهای پیش تایید شده استفاده می،کنند باید مطابق الزامات قسمت پ فصل6 یا قسمت ت فصل17 .ارزیابی شده باشند در هنگام استفاده از درز جوش های پیش تایید شده برای جوش های بحرانی لرزه ،ای .آزمایش ضربه باید طبق مفاد فصل سیزدهم انجام شود 2 - 2 - الزامات عمومیWPS تمامی الزامات جدول5 - 1 باید درWPSهای پیش تایید شده .رعایت شود 2 - 2 - 1 - تمامی WPSهای پیش تایید شده باید به صورت مکتوب توسط سازنده یا پیمانکار بصورتWPS پیش تایید شده آماده شود. اینWPS مکتوب می تواند مطابق فرمت ارائه شده در پیوست2 باشد. پارامترهای ارائه شده در جدول5 - 2 باید درWPS مشخص شده و برای متغیرهای دارای محدودیت، در محدوده های مشخص شده باشد. تغییر در متغیرهای اساسی1 بیشتر از مقادیری که در جدول5 - 2 مجاز گردیده، نیازمندWPS پیش تایید شده اصالحی بوده یا باید مطابق فصل6 .با آزمایش مورد ارزیابی قرار گیرد 1 - Essential Variables -------- صفحهٔ بعد -------- 112 01 / 02 / 1404 آیین نامه جوشکاری ساختمانی ایران جدول2 - 1 - الزاماتWPS پیش تایید شده (به بند2 - 2 مراجعه )شود GMAW/FCAW )(پ )(بSAW SMAW نوع جوش موقعیت متغیر چندگانه موازی تک 3.2 mm 6.4 mm 8.0mm )گوشه (ت تخت حداکثر قطر الکترود 8.0mm )شیاری (ت 4.8mm عبور ریشه 3.2 mm 6.4 mm 6.4mm گوشه افقی نیازمند آزمایش ارزیابیWPS 4.8mm شیاری 2.4 mm 4.8mm )(ث همه عمودی 2.0 mm 4.8mm )(ث همه باالسری در محدوده عملکرد توصیه شده توسط سازنده فلز پرکننده نامحدود 1200A 1000A در محدوده عملکرد توصیه شده توسط سازنده فلز پرکننده گوشه همه حداکثر جریان 700A 600A عبور ریشه جوش شیاری با د هانه ریشه همه 900A عبور ریشه جوش شیاری بدون دهانه ریشه 1200A عبور های میانی جوش شیاری نامحدود عبور رویه جوش شیاری 10mm نامحدود 10mm همه تخت حداکثر ضخامت عبور ریشه 8mm 8mm افقی 12mm 12mm عمودی 8mm 8mm باالسری 6mm نامحدود 6mm 5mm همه همه حداکثر ضخامت عبور میانی 10mm نامحدود 10mm گوشه تخت حداکثر اندازه تک عبور جوش گوشه 8mm 12mm 8mm 8mm 8mm افقی 12mm 12mm عمودی 8mm 8mm باالسری چندالیه1 چندالیه الکترودها با فاصله جانبی ی ا چندالیه چندالیه > فاصله ریشه 12 mm همه (برای GMAW /FCAW) (F&H برای (SAW حداکثر پهنای الیه تک عبور )(پانویس چ چندالیه اگرw>25 میلی مترب ا .شد چندالیه به همراه جفت الکترود دنبال هم اگرw>16 .میلیمترباشد چند الیه اگرw>16 میلیمتر .باشد الیه با هر پهنایی (الف ) ناحیه سایه دار، نشان دهنده عدم کاربرد می .باشد (ب) برای محدودیت های عرض به عمق به بند5 - 3 - 2 - 1 مراجعه شود . )(پGMAW-S نباید پیش تایید .شود (ت) به جز عبور های ریشه )(ث7/4 میلی متر برایEXX14 و الکترودهای کم هیدروژن (ج) برای الزامات مربوط به جوشکاری ف والد پرمقاومت کم آلیاژ (مانندASTM A588 ) رنگ نشده و در معرض محیط به بند5 - 6 - 2 مراجعه شود . (چ) چند الیه، در موقعیت هایF ، H یاOH برای مقاطع غیرلوله ای، هنگامی که پهنای الیهW>16) میلی متر) می .باشد چندالیه، در موقعیت عمودی برای مقاطع غیرلوله ای یا موقعیت تخت، افقی، عمودی و باالسری برای مقاطع لوله ای، هنگامی کهW>25 میلی .متر باشد 1- Split Layers -------- صفحهٔ بعد -------- فصل پنجم- WPS پیش تایید 01 / 02 / 1404 113 جدول2 - 2 - م تغیر های اساسیWPS پیش تایید شده (به بند2 - 2 - 1 ).مراجعه شود متغیرهایی که باید درWPS پیش تایید شده .گنجانده شود 1 - فرا یند جوشکاری * 2 - موقعیت جوشکاری 3 - عدد گروه ف لزپایه (به جدول5 - 3 مراجعه شود ) 4 - رده پیش گرم ایش فلزپایه (به جدول5 - 4 مراجعه شود ) 5 - رده فلز پرکننده(SMAW,GMAW,FCAW) 6 - طبقه بندی فلز پرکننده/پودرجوش(SAW) 7 - قطر اسمی الکترود 3 - تعداد الکترودها(SAW) 9 - فاصله و جهت الکترود(SAW) 17 - آمپر(SAW, FCAW, GMAW) 11 - ولتاژ(SAW, FCAW, GMAW) 12 - حالت انتقال(GMAW) 13 - نوع جریانDC) یا(AC 14 - قطبیت جریان(DCEP, DCEN, AC) 15 - سرعت تغذیه سیم جوش(SAW, FCAW, GMAW) 16 - سرعت حرکت 17 - ترکیب گاز محافظ(FCAW-G, GMAW) 13 - نرخ جریان گاز محافظ(FCAW-G, GMAW) 19 - ،نوع جوش (گوشهCJP ، PJP )، انگشتانه و کام 27 - جزئیات جوش شیاری 21 - عملیات حرارتی بعد از جوشکاری(PWHT) روداری متغیرها برایWPSهای پیش تایید شده متغیر )(روداری مجاز 22 - آمپر(SAW, FCAW, GMAW)  10% 23 - ولتاژ(SAW, FCAW, GMAW)  15% 24 - سرعت ت )غذیه سیم جوش (اگر آمپرکنترل شده نباشد(SAW, FCAW, GMAW)  10% 25 - سرعت حرکت(SAW, FCAW, GMAW)  25% 26 - نرخ جریان گاز محافظ(FCAW-G, GMAW) بیش از57 درصد افزایش یا بیش از25 درصد کاهش 27 - تغییر در فاصله طولی قوس ها(SAW) بیش از17 درصد یا3 میلی م )تر (هرکدام بزرگتر بود 23 - فاصله جانبی قوس ها(SAW) بیش از17 درصد یا3 میلی )متر (هرکدام بزرگتر بود 29 - جهت زاویه ای الکترودهای موازی(SAW)  10% 37 - زاویه موازی با جهت حرکت الکترود برای حالت مکانیزه یا اتوماتیک(SAW)  10% 31 - زاویه الکترود عمود برجهت حرکت برای حالت مکانیزه یا اتوماتیک(SAW)  10% * هنگامی که این متغیر تغییر می کند، یکWPS .جداگانه الزم است 2 - 2 - 2 - ترکیبWPS ها ترکیبWPSهای پیش تایید شده و ارزیابی شده با آزمایش را می توان بدون ارزیابی استفاده نمود، مشروط بر اینکه محدودیت های متغیرهای اساسی مربوط به .هر فرایند رعایت شود 2 - 3 - فلز پایه فقط فلزات پایه گروه بندی شده جدول5 - 3 را می توان درWPS پیش تایید شده استفاده نمود. (برای ارزیابی فلزات پایه گروه بندی شده و برای فلزات پایه گروه بندی نشده در جدول5 - 3 ، بند6 - 2 - 1 - ).مالحظه شود 2 - 3 - 1 - تایید ملحقات کم کی توسط مشاور به عنوان راهکار جایگزین برای ارزیابیWPS ، مواد گروه بندی نشده برای ملحقات کمکی که در محدوده آنالیز شیمیایی مواد گروه بندی شده در جدول5 - 3 قرار می گیرد، می تواند با تایید مهندس مشاور درWPS استفاده شود. انتخاب فلز -------- صفحهٔ بعد -------- 114 01 / 02 / 1404 آیین نامه جوشکاری ساختمانی ایران پرکننده از جدول5 - 4 و حداقل پیش گرم ایش مطابق بند5 - 7 ، باید منطبق بر فلز مشابه از نظر مقاومت و ترکیب شیمیایی .باشد جدول2 - 3 - فلزات پایه مورد تایید برایWPSهای پیش تایید شده و الکترود سازگار آن ها مشخصات الکترود سازگار مقاومت نهایی 2 N/mm تنش تسلیم 2 N/mm روش جوشکاری و عالمت الکتر ود مشخصات فلز پایه گروه جوش کاری قوس ی فلزی با الکترود پوشش دار (SMAW) فوالدهای نرمه مطابق جداول 17 - 1 - 1 تا17 - 1 - 4 مبحث دهم 2 300N/mm تا= 200 y F 2 420N/mm تا= 340 u F و فوالد ردهST37 تا ضخامت27 میلی متر 1 427 345 E60XX 497 415 E70XX 497 397 E70XX-X جوش کاری قوسی زیرپودری(SAW) 557 - 427 337 F6XX-EXXX 667 - 497 477 F7XX-EXXX F7XX-EXXX-XX جوش کاری قوسی فلزی تحت حفاظ ت گاز (GMAW , GTAW) 497 415 ER70S-X جوش کاری قوسی با سیم توپودر ی(FCAW) 427 345 E6XT-X 497 415 E7XT-X جوش کاری قوس ی فلزی با الکترود پوشش دار (SMAW) فوالدهای پرمقاومت کم آلیاژ مطابق جداول 17 - 1 - 1 تا 17 - 1 - 4 - مبحث دهم 2 380N/mm تا= 300 y F 2 490N/mm تا= 420 u F و فوالد پرمقاومت ردهST52 یاS355 و فوالدهای نرمه ردهST37 یاS235 ضخامت باالی27 میلی متر 2 497 415 E7015 , E7016 E7018 , E7028 497 397 E7015-X , E7016-X E7018-X جوش کاری قوسی زیرپودری(SAW) 667 - 497 477 F7XX-EXXX یا F7XX-EXX-XX جوش کاری قوسی فلزی تحت حفاظ ت گاز (GMAW,GTAW) 497 415 ER70S-X جوش کاری قوسی با سیم توپودر ی(FCAW) 497 415 E7XT-X -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۴۰۴/۰۵/۰۱ 3333333333333333 ات الکترود سازگار روش جوشکاری و علامت الکترود جوشکاری قوسی فلزی با الکترود پوشش‌دار (/5۸/1۸۱۷) -60 |۳۵01 ,۹5-۵ ۳۵۵۱ ۳۹0۱ - جوشکاری قوسی زیرپودری (5۸۷۷) ۲۳۵۵۵-۳۵۵20 1۸۱۷/۱ ۸۱۷.0 0۸/1)) - ۳۳۵0۹5 جوشکاری قوسی با سیم توپودری (/۸۷-)۳) - ۳۵۵۲۵ جوشکاری قوسی فلزی با الکترود پوشش دار (/5۵/1۸۱۷۷) -60 [ ۳90 ,5-20 [(۳90 ۳90۱|۹۷ ., 8-2 ۳901 جوشکاری قوسی زیرپودری (5۸۷۷) ۲۳92۵-۳۵220 1۸۱۷/۱ 003/1۸۷۷/. 60)) ۳۳905 جوشکاری قوسی با سیم توپودری (/۸۷-)۳) 4 0 جوشکاری قوسی فلزی با الکترود پوشش‌دار (/5۸/1۸۱) 6-0 [1 ۳1 ,۳۱1۱1015-2 -1015 ۳۱ جوشکاری قوسی زیرپودری (5۸۷۷) - 12020-۳22 |۲۳ 1۸۱۷/۱ 003/1۸۷۷/. 60)) -105 ۳۳۱ جوشکاری قوسی با سیم توپودری (/۸۷-)۳) 2-4 ]۳ ۳0 سس فولادهای پرمقاومت مطابق جداول ۱-۱۰- ۴-۱-۱۱ مبحث دهم 0/۳ تا 380 ۳۲ 60/۳ تا 490 < ,۳۲ فولادهای پرمقاومت متوسط جداول ۱۰- ۱-۱ تا ۴-۱-۰ مبحث دهم ۳( تا ۳-450 0/۳( تا 560 ,۳ فولادهای خیلی پرمقاومت مطابق جداول ۱-۰ تا ۴-۱-۱۰ مبحث دهم ۲/۶ ۹80 ۳۲ ۷/5 700 < ,۳ ۵ وی -------- صفحهٔ بعد -------- 116 01 / 02 / 1404 آیین نامه جوشکاری ساختمانی ایران 2 - 4 - اتصاالت جوشی 2 - 4 - 1 - جزئیات جوش شیاری با نفوذ کامل(CJP) 1 جوش های شیاری که منطبق بر جزئیات شکل5 - 1 و مقررات بند5 - 4 - 1 - 1 باشند را می توان بدون آزمایش های ارزیابی فصل6 .به کار برد 2 - 4 - 1 - 1 - ابعاد جوش های شیاری مشخص شده در بند5 - 4 - 1 در نقشه های طراحی یا تفصیلی، می تواند در محدوده رواداری نشان داده شده«در- طراحی2 » شکل5 - 1 .تغییر نماید 2 - 4 - 1 - 2 - پشت بند جوش های شیاری نفوذ کامل پیش تایید شده که فقط از یک طرف اجرا می شود، به جز مواردی که در سازه های لوله ای مجاز شده است، باید دارای پشت . بند باشند 2 - 4 - 1 - 3 - برای جوش های شیاری نفوذ کامل پیش تایید شده که بدون پشت بند فوالدی یا تسمه فاصله انداز طراح ی شده است، می توان از پشت بند با جنس غیرفوالدی ذکر شده در بند7 - 9 - 3 .استفاده نمود :مشروط به رعایت موارد زیر 1) پشت . بند پس از جوشکاری برداشته شود 2) .پشت جوش شیارزنی شده و جوش پشت اجرا شود دستورال عمل های جوشکاری اتصاالت جوشی با استفاده از پشت بند غیرفلزی که بصورت جوش بکر3 و بدون شیارزنی و جوش پشت باقی می ماند، پیش تایید شده .نیست 2 - 4 - 1 - 4 - آماده سازی شیار دوطرفه آماده سازی شیار نیم الله ای(J) و الله ای(U) و طرف دیگر جوش شیاری با درز جناغی دوطرفه(X) م و نی جناغی دوطرفه (K) را می توان قبل و یا بعد از مونتاژ انجام داد. ریشه جوش های شیاری با درز جناغی دوطرفه و نیم جناغی دوطرفه، باید طوری از پشت شیارزنی شوند که هندسه شیار به صورت درزU یاJ .استاندارد درآید 1 - Complete Joint Penetration (CJP) 2 - As- Detailed 3 - As- Welded -------- صفحهٔ بعد -------- فصل پنجم- WPS پیش تایید 01 / 02 / 1404 117 2 - 4 - 1 - 2 - روشGMAW/FCAW در اتصاالتSMAW جزئیات آماده سازی شیا ر مربوط به جوش کاری قوسی فلزی با الکترود پوشش دار پیش تایید شده ، می تواند برای شی ار جوشکاری قوسی فلزی تحت حفاظ ت گاز و قوسی با سیم توپودری پیش تایید شده .، مورد استفاده قرار گیرد 2 - 4 - 1 - 6 - آماده سازی اتصاالت کنج در اتصاالت کنج ، آماده سازی جوش شیاری خارجی، می تواند د ر یک یا هر دو قطعه انجام شود، مشروط براینکه هندسه مقطع شیار تغییر نکرده و لبه ها فاصله کافی به منظور انجام عملیات جوشکاری بدون ذوب لبه .را داشته باشند 2 - 4 - 1 - 7 - فاصله ریشه1 فاصله ریشه می تواند مطابق ضوابط بندهای5 - 4 - 1 - 1 و5 - 4 - 1 - 3 تغییر نماید. لیکن در جوشکاری های ،خودکار زیرپودری تحت حفاظ گاز و الکترود توپودری، حداکثر تغییرات فاصله ریشه (اختالف بین فاصله حداکثر و حداقل در- مونت اژ2 ) نباید از3 میلیمتر تجاوز نماید. تغییرات بیش از3 میلیمتر باید قبل از جوشکاری خودکار یا مکانیزه اصالح شود . 2 - 4 - 1 - 8 - رواداری های مونتاژ رواداری های مونتاژ در شکل5 - 1 را می توان به ابعاد نشان داده شده در نقشه .های اجرایی اعمال نمود 2 - 4 - 1 - 1 - آماده سازی شیارهایJ وU شیارهایJ وU را می توان قبل یا بعد از مونتاژ آماده .سازی نمود 2 - 4 - 2 - جزئیات جوش شیاری با نفوذ نسبی(PJP) دستورالعمل جوشکاری جوش های شیاری با نفوذ نسبی در صورتی که منطبق بر جزئیات در- طراحی شکل5 - 2 و مقررات بخش5 - 4 - 2 باشند، می تواند بدون انجام آزمایش های ارزیابی فصل6 .به کار برده شود 2 - 4 - 2 - 1 - تعریف به غیر از مواردی که در شکل5 - 1 (B-L1-S) ذکر شده است، جوش های شیاری بدون پشت بند که فقط از یک طرف جوش می شوند و جوش های شیاری که از هر دو طرف، لیکن بدون شیارزنی ریشه از پشت3 جوش می شوند، در رده جوش های شیاری با نفوذ نسبی قرار می .گیرند 1- Root opening 2- As Fit-up 3- Back gouging -------- صفحهٔ بعد -------- 118 01 / 02 / 1404 آیین نامه جوشکاری ساختمانی ایران 2 - 4 - 2 - 2 - ابعاد اتصال ابعاد جوش های شیاری مقرر شده در بند5 - 4 - 2 می توانند در نقشه های محاسباتی و با نقشه های جزئیات در محدوده رواداری ه ای تعیین شده در ستون در- طراحی، شکل5 - 2 .تغییر نمایند 2 - 4 - 2 - 3 - بعد جوش پیش تایید شده بعد جوش(S) یک جوش پیش تایید شدهPJP باید مطابق شکل5 - 2 برای هر فرا ،یند مشخص هندسه درز، زاویه شیار و .موقعیت جوشکاری باشد 1) حداقل بعد جوش شیاری با نفوذ نسبی با شیارV یک یا دوطرفه ، شیارJ یاU ، نوع2 تا9 باید مطابق جدول5 - 4 باشد. ضخامت فلز پایه به منظور برآورده کردن الزامات جزئیات اتصال انتخاب شده باید کافی و منطبق بر تغییرات اشاره شده در بند5 - 4 - 2 - 2 و الزامات جدول5 - 4 .باشد 2) حداکثر ضخامت فلز پایه نباید محدود .باشد 3) برای جوش شیاری نفوذ نسبی با لبه سادهP1 - B و شیار ی نیم لبه گرد1 P10 - BTC وP11 - B ، حداقل بعد جوش باید از شکل5 - 2 محاسبه شود . 4) در نقشه های اجرایی باید عمق شیار طراحی(D) که برای بعد جوش(S) به کار می رود و مطابق بند5 - 4 - 2 - 2 مورد نیاز است، مشخص شود . (دقت شود که این موضوع نب اید برای اتصاالتB-P1 ، BTC-P10 وB-P11 اعمال ).شود 2 - 4 - 2 - 4 - روش GMAW/FCAW در اتصاالتSMAW جزئیات آماده سازی شیار مربوط به جوش کاری قوسی فلزی با الکترود پوشش دار پیش تایید شده ، می تواند برای شی ار جوشکاری قوسی فلزی تحت حفاظ گاز و قوسی با سیم توپودری پیش تایید شده ، .مورد استفاده قرار گیرد 2 - 4 - 2 - 2 - آماده سازی اتصاالت کنج در اتصاالت کنج ، آماده سازی شیار خارجی می تواند در یک و یا هر دو قطعه اتصال انجام شود ، مشروط براینکه هندسه شیار شامل زاویه، عمق و فاص له ریشه تغییری نکرده و فاصله کافی از لبه به منظور انجام عملیات جوشکاری بدون ذوب ل ،به .باقی بماند 1 - Flare-bevel -------- صفحهٔ بعد -------- فصل پنجم- WPS پیش تایید 01 / 02 / 1404 111 جدول2 - 4 - حداقل بعد گلویی جوش(S) برای جوش های شیاری با نفوذ نسبی ضخامت فلز پایه(mm) حداقل بعد گلویی جوش* (mm) 3 تا5 2 بزرگتر از5 تا6 3 بزرگتر از6 تا12 5 بزرگتر از12 تا27 6 بزرگتر از27 تا33 3 بزرگتر از33 تا57 17 بزرگتر از57 تا157 12 بزرگتر از157 16 .* الزم نیست حداقل اندازه جوش از ضخامت قطعه نازکتر بیشتر باشد 2 - 4 - 2 - 6 - فاصله ریشه فاصله ریشه می تواند مطابق ضوابط مندرج در بندهای5 - 4 - 2 - 2 و5 - 4 - 2 - 7 متغیر باشد. هرچند، برای جوشکاری خودکار که از روش هایGMAW ، FCAW وSAW استفاده می نماید، حداکثر تغییر فاصله ریشه (تفاوت فاصله حداقل و حداکثر در مونتاژ) نباید از3 میلیمتر تجاوز نماید. تغییرات بیشتر از3 میلیمتر باید بصورت موضعی قبل از جوشکاری خودکار برطرف .شود 2 - 4 - 2 - 7 - رواداری های مونتاژ رواداری های مونتاژ در شکل5 - 2 را می توان به ا بعاد نشان داده شده در نقشه های اجرایی اعمال نمود. هرچند، رواداری های مونتاژ نمی تواند باعث نادیده گرفته شدن الزامات حداقل بعد جوش مطابق بند5 - 4 - 2 - 3(1 .) شود 2 - 4 - 2 - 8 - آماده سازی شیارهایJ وU شیارهایJ وU شکل را می توان قبل یا پس از مونتاژ آماده .سازی نمود تذکرا ت مربوط به شکل5 - 1 و5 - 2 : a : برای جوش تحت حفاظ گازGTAW یاGMAW-S، پیش تایید شده نیست و آزمایش .های ارزیابی الزم است b: جوشکاری فقط از یک طرف درز انجام می .شود c: در بارهای چرخه ای (سیکلی)، این درز محدود به درز لب به لب در وضعیت تخت می شود (بند4 - 13 - 2 .) d: قبل از ج وشکاری طرف دیگر، ریشه جوش تا رسیدن به فلز سالم، شیارزنی .شود e : جزئیات اتصالSMAW می تواند برایGMAW به جزGMAW-S وFCAW .استفاده شود -------- صفحهٔ بعد -------- 120 01 / 02 / 1404 آیین نامه جوشکاری ساختمانی ایران f : حداقل اندازه جوش(S) طبق جدول5 - 4 . عمق شیار(D) .طبق مقدار معرفی شده در نقشه g: اگر در اعضای تحت بار ا ستاتیکی برای تقویت جوش های شیاری در اتصاالت کنج ،و سپری از جوش گوشه استفاده شود اندازه آنها بایدT mm  1 1 10 4 .باشد h: جوش های شیاری دوطرفه، می توانند شیارهایی با عمق های متفاوت داشته باشند، لیکن عمق شیار کم عمق تر نبای د کمتر از1 4 برابر .ضخامت قطعه نازکتر باشد i: جوش های شیاری دوطرفه می توانند دارای شیارهایی با عمق نامساوی باشند، مشروط براینکه محدودیت های تذکرf را برآورده نمایند. اندازه جوشS نیز برحسب عمق شیار مربوطه تعیین می .شود j :زاویه دو قطعه می تواند بین135 تا137 درجه در اتصاالت لب به،لب 45 تا135 درجه در اتصاالت کنج و یا45 تا97 درجه در .اتصاالت سپری تغییر یابد k : برای اتصاالت کنج ، شیار خارجی می تواند در یک و یا هر دو قطعه متصل شده باشد، مشروط بر اینکه هندسه درز شامل زاویه، دهانه ریشه، ضخامت ریشه ثابت باقی بماند و فاصله لبه ای کافی برای انجام عملیات جوشکاری بدون ذوب لبه داشته .باشد l : بعد جوش(S) .باید براساس سطح صاف درز جوش شده باشد m: در جوش های نیم لبه گرد یک طرفه یا دوطرفه به مقاطع لوله ،ای چهارگوشr .باید دو برابر ضخامت دیواره باشد n: در جوش های نیم لبه گرد دوطرفه با شعاع هایr ،متفاوتr با .شعاع کمتر باید استفاده شود o : در اتصاالت کنج و سپری زاویه اعضای اتصال می تواند از 97 تا177 درجه تغییر یابد، مشروط براینکه زاویه شیار و فاصله ریشه حفظ شود و زاویه بین وجوه شیار و پشت بند فوالدی حداقل 90 باشد. (شکل5 - 5 ).مالحظه شود * تمامی اندازه ها به میلی .متر است -------- صفحهٔ بعد -------- فصل پنجم- ۷۷۲۹5 پیش‌نایید ۱۳۰۴/۵/۰۱ )۱۳ نمادهای ضخامت فلز پایه و میزان نفوذ شیاری با نفوذ نسبی ۳[]۳ جوش شیاری ساده (ع۲00۷ط 5 جوش شیاری جناغی یک‌طرفه (۷-ع5۱1181) جوش شیاری جناغی دوطرفه (۷-ع120۱0]1]) جوش شیاری نیم‌جناغی یک طرفه ([ع۷6ع8-ع511161) ۲ < شعاع شیار لاله‌ای یا نیم‌لاله‌ای جوش شیاری نیم‌جناغی دوطرفه ([ع176۷-ع10101) 1. ,10 1۵2 - عمق شیار جوش شیاری نفوذ نسبی جوش شیاری لاله‌ای یک‌طرفه ([]-ع]ع5۱118) ‎٩‏ رک د5 - اندازه‌های جوش شیاری نفوذ نسبی جوش شیاری لاله‌ای دوطرفه ([]-ع۶۳1ا10) جوش شیاری نیم‌لاله‌ای یک‌طرفه ([- ع[ع51118) جوش شیاری نیملاله‌ای دوطرفه ([-ع[ا10) جوش شیاری نیم‌لبه‌گرد ([ع۷ع۳-ع۲1۵۳) جوش شیاری لبه گرد (۷-ع۳10۳) نمادها برای فرایندهای جوشکاری غبراز 5۸/1۸۷۷ -------- صفحهٔ بعد -------- 122 01 / 02 / 1404 آیین نامه جوشکاری ساختمانی ایران (1) جوش شیاری ساده (B) اتصال لب به لب (C) اتصال کنج تذکرات گازمحافظ برای FCAW وضعیت مجاز جوش آماده سازی درز ضخامت فلز پایه نام اتصال فرا یند جوشکاری رواداری ها فاصله ریشه 2 T 1 T در م ونتاژ در طراحی e, j کککک همه +6, -2 +2, -0 R = T1 کککک 6 max B-L1a SMAW e, j کککک همه +6, -2 +2, -0 R = T1 U 6 max C-L1a a, j الزم نیست همه +6, -2 +2, -0 R = T1 کککک 10 max B-L1a-GF FCAW GMAW U = نامحدود Max = حداکثر (1) ج وش شیاری ساده (B) اتصال لب به لب (C) اتصال کنج تذکرات گازمحافظ برای FCAW وضعیت مجاز جوش آماده سازی درز ضخامت فلز پایه نام اتصال فرا یند جوشکاری رواداری ها فاصله ریشه 2 T 1 T در مونتاژ در طراحی d,e,j کککک همه +2,-3 +2,-0 1 T 2 R  کککک 6max B-L1b SMAW a,d,j الزم نیست همه +2,-3 +2,-0 R=0to3 کککک 10max B-L1b-GF GMAW FCAW j کککک F +2,-0 0 R=0 کککک 10max B-L1-S SAW d,j کککک F +2,-0 0 R=0 کککک 10max B-L1a-S SAW * شیارزنی و جوش پشت ضروری است(Backgouge) شکل2 - 1 - جزئیات درزهای پیش تایید شده نفوذی کامل جوش پشت* -------- صفحهٔ بعد -------- فصل پنجم- ۷۷/۹5 پیش‌نایید ۱۴۰۴/۰۵/۰۱ ۳۳ 3333333333333 دی (1) جوش شیاری ساده (7) اتصال سپری نگ هکره مت ۹ : (:)) اتصال کنج را 7۳ آخا ۳ احط 712 سوه 2 ۱[ ۸ 7 هد 9 - زو - زو _ ۱( ۰ ۹ ۹ 7 در وتا ۰ در- طراحی را ی (2) جوش‌شیاری جناغی یک‌طرفه ها هت ار ۷ (8) اتصال لب‌به‌ لب 1 71 اس تا 8صا اج گازمحافظط 1 وضعیت مجاز نذکرات 1 نام اتصال فرایند جوشکاری برای ۳۲:۸۷۷ جوش زاویه شیار | فاصله ریشه 12 1 || هه || ۵ ۳7 ای اه ها مه | سل ها انا ]ساسا ها شکل ۱-۵- جزئیات درزهای پیش تایید شده نفوذی کامل (ادامه) ۱ چچجج< -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۴ ۱۴۰۴/۵/۰۱ آبین‌نامه جوشکاری ساختمانی ایران ۳ لا (2) جوش شیاری‌جناغی یک‌طرفه ری او 5 (0)) اتصال کنج در مونتاز در- طراحی / (۸-۱-۴-۵) (۱-۱-۴-۵) ره[ ی 64-,۳[+ 6۳ *[+<لن اس 12 . کازمحافظ مجا نام اتصال ۱ شکا جوش سا هکس 0 سا ]2۵۷ وا را را ااست | مه 10 لازم نیست 7]. ۳۰۷ 0 < 0 ۲-10 6 1 30-۳ ]-) ۳ 2) حوتث شباری حناغی رک‌طره 0ا 0 دب (2) جوش شیاری جناغی یک‌طرفه کم (8) اتصاا لب‌به‌لب چعغ٩ 117 الم گازمحافظط | وضعیت تذکرات برای مجاز نام اتصال افرایند جوشکاری ۳۸ جوش در مونتاز در طراحی 9 زاویه‌شیار 23+ 2.0+ 8-3 0.6 همه | نامحدود 2.0+ 3-] 8 8-2 5۸ 23+ (0-,2+ 1-3 2.0 | لازم‌نیست | همه | نامحدود 2.0+ ۲-3 1 و۱ 0۱1۸۷۷ , ۳۸ 5-2( 1+ ۳ ,1])(۳ ۱ 00 < 0 ۲-0 ۲-6 45 1 0۷0۲) * هن زل ۲۳ 2+ .0+ -ا 7 )۲ 48 ۲ کدا۲ 5۸7 40 ب۱100 ۱ 6) ,۱10 این * < هن 1-0 ۲-6 0(۷07381050) ۳ < هن شکل ۱-۵- حزئیات درزهای پیش تایید شده نفوذی کامل (ادامه) -------- صفحهٔ بعد -------- فصل پنجم- WPS پیش تایید 01 / 02 / 1404 122 (2) جوش شیاری جناغی یک طرفه (C) اتصال کنج تذکرات گازمحافظ برای FCAW وضعیت مجاز جوش آماده سازی درز ضخامت فلز پایه نام اتصال فرا یند جوشکاری رواداری ها فاصله ریشه پی شانی ریشه زاویه شیار 2 T 1 T در مونتاژ در طراحی d,e,g,j کککک همه +2,-3 نامحدود 10 , 5   +2,-0 +2,-0 10 , 0   R=0to3 f=0to3 60   U U C-U2 SMAW a,d,g,j الزم نیست همه +2,-3 نامحدود 10 , 5   +2,-0 +2,-0 10 , 0   R=0to3 f=0to3 60   U U C-U2-GF GMAW FCAW d,g,j کککک F +2,-0 2 10 , 5   0 +0,-6 10 , 0   R=0to3 f=6max 60   U U C-U2b-S SAW رواداری در مونتاژ ( 2 - 4 - 1 - 8 ) در- طراحی ( 2 - 4 - 1 - 1) +6 , -2 R = 0 +2 , -0 f = 0 10 , 5   10 , 5  +2 , -0 0 SAW فاصله انداز +3 , -0 0 SMAW (3) جوش شیاری جناغی دو طرفه (B) اتصال لب به لب تذکرات گازمحافظ برای FCAW وضعیت مجاز جوش آماده سازی درز ضخامت فلز پایه نام اتصال فرا یند جوشکاری در مونتاژ در طراحی فاصله ریشه پیشانی ریشه زاویه شیار 2 T 1 T d,e,h,j کککک همه 45   f = 0to3 R = 6 کککک U فاصله انداز = 1/8 × R B-U3a SMAW کککک F,V,OH 30   f = 0to3 R = 10 کککک F,V,OH 20   f = 0to3 R = 12 d,h,j کککک F 20   f = 0to3 R = 16 کککک U فاصله انداز = 1/4 × R B-U3a-S SAW شکل2 - 1 - جزئیات درزهای پیش تایید شده)نفوذی کامل (ادامه -------- صفحهٔ بعد -------- 126 01 / 02 / 1404 آیین نامه جوشکاری ساختمانی ایران فقط برایB-U3C-S 1 D 1 T 35 to Over 60 50 45 80 60 55 90 80 60 100 90 70 120 100 80 140 120 95 160 140 50 ≤ T1 یا>160 1 T برای6) - 1 =2/3 (T 1 D (3) جوش شیاری جناغی دو طرفه (B) اتصال لب به لب تذکرات گازمحافظ برای FCAW وضعیت مجاز جوش آماده سازی درز ضخامت فلز پایه نام اتصال فرا یند جوشکاری رواداری ها فاصله ریشه پیشانی ریشه زاویه شیار 2 T 1 T در مونتاژ در طراحی d,e,h,j کککک همه +2,-3 نامحدود 10 , 5   +2,-0 +2,-0 10 , 0   R=0to3 f=0to3 60   کککک U B-U3b SMAW a,d,h,j الزم نیست همه C-U3- GF GMAW FCAW d,h,j کککک F +2,-0 +6, -0 10 , 5   +2, -0 +6,-0 10 , 0   R=0 f=6min 60   کککک U C-U3c-S SAW To find D1 see table above:D2=T1-(D1+f) رواداری در مونتاژ ( 2 - 4 - 1 - 8 ) در- طراحی ( 2 - 4 - 1 - 1) +6 , -2 R = +2 , -0 10 , 5   10 , 0   (4) جوش شیاری نیم جناغی یک طرفه (B) ا تصال لب به لب تذکرات گازمحافظ برای FCAW وضعیت مجاز جوش آماده سازی درز ضخامت فلز پایه نام اتصال فرای ند جوشکاری زاویه شیار فاصله ریشه 2 T 1 T c,e, j کککک همه 45   R=6 کککک U B-U4a SMAW c,e, j کککک همه 30   R=10 a, c, j الزم االجرا همه 30   R-5 کککک U B-U4a-GF GMAW FCAW a, c, j الزم نیست همه 45   R=6 a, c, j الزم نیست F, H 30   R=10 c, j کککک F 30   R=10 کککک U C-U4a-S SAW 45   R=6 شکل2 - 1 - جزئیات درزهای پیش تایید شده)نفوذی کامل (ادامه -------- صفحهٔ بعد -------- فصل پنجم- ۱۷۷۳۹ پیش‌تایید ۱۴۰۴/۰۵/۰۱ ۳۷ یی > (4) جوش شیاری‌نیم جناغی یک‌طرفه در مونتاژ در- طراحی ۳ ره ۱ (۸-۱-۴-۵) (0-۱-۴-۵ م َ 7 (7) اتصال سپری ۵ یا اسط گاز محافظ تذکرات مجاز فاصله نام اتصال فرایند جوشکاری برای ۲2-۸۷۷ زاویه شیار 1 11 هت سا نا | هفنا7 5۸ 71۳-4 )6 2 ۳۸ 0 2 سا نا | قمهناس7 5۸۷ ِ 71۱ (4) جوش شیاری نیم‌جناغی یک‌طرفه ۹ ار (8) اتصال لب‌به‌لب [ (مطا را له خگ زگ ره اه ۵ با ا< تذکرات 1 مجاز نام اتصال فرایند جوشکاری برای ۳۲-۸۲۷۷ پیشانی‌ریشه 1 71 جوش در مونتاز در طراحی 1 زاویه‌شیار ۱ لا ۱ نامحدود (0-,.2+ ۲-3 1 , را را 0 با ان مت ۵-40-۴۱ ۳۸ 0-,6+ ۳0+ 1۳-0 زلبه 2 2+ 3-.6+ 1 نا | 5-ط8-04 5۸۷ ,100 | 00 ,10ج ۱ 0606 شکل ۱-۵- حزئیات درزهای پیش تایید شده نفوذی کامل (ادامه) -------- صفحهٔ بعد -------- 128 01 / 02 / 1404 آیین نامه جوشکاری ساختمانی ایران (4) جوش شیاری نیم جناغی یک طرفه (T) اتصال سپری (C) اتصال کنج تذکرات گازمحافظ برای FCAW وضعیت مجاز جوش آماده سازی درز ضخامت فلز پایه نام اتصال فرا یند جوشکاری رواداری ها فاصله ریشه پیشانی ریشه زاویه شیار 2 T 1 T در مونتاژ در طراحی d,e,g,j,k کککک همه +2,-3 +2,-0 10 , 5   +2,-0 +2,-0 10 , 0   R=0to3 f=0to3 45   U U TC-U4b SMAW a,d,g,j,k الزم نیست همه U U TC-U4b-GF GMAW FCAW d,g,j,k کککک F +6,-0 2 10 , 5   0 +0,-3 10 , 0   R=0 f=6max 60   U U TC-U4b-S SAW رواداری در مونتاژ ( 2 - 4 - 1 - 8 ) در- طراحی ( 2 - 4 - 1 - 1) +6 , -2 R = 0 2 f = +2 , -0 10 , 5   10 , 0  +3 , -0 +2 , -0 فاصله انداز (5)جوش شیاری نیم جناغی دو طرفه (B) اتصال لب به لب (T) اتصال سپری (C) اتصال کنج تذکرات گازمحافظ برای FCAW وضعیت مجاز جوش آماده سازی درز ضخامت فلز پایه نام اتصال فرا یند جوشکاری در مونتاژ در طراحی فاصله ر یشه پیشانی ریشه زاویه شیار 2 T 1 T c,d,e,h,j کککک همه 45   f = 0to3 R = 6 کککک U فاصله انداز = 1/8×R B-U5b SMAW d,e,g,h,j,k کککک همه 45   f = 0to3 R = 6 U U فاصله انداز = 1/4×R TC-U5a d,e,j,h,j,k کککک F, OH 30   f = 0to3 R = 10 شکل2 - 1 - جزئیات درزهای پیش تایید شده)نفوذی کامل (ادامه -------- صفحهٔ بعد -------- فصل پنجم- ۷۷۳۹ پیش‌تایید ۱۴۰۴/۰۵/۰۱ ۳۹ یووم پم (5) جوش شیاری نیم‌جناغی دوطرفه / اتصال لب‌به‌لب 8 ۱ 6۸06۴ رک ی ۱ سور 6 6 ِا 711 ا تذکرات 1 7 1 نام اتصال ‏ ]فرایند جوشکاری برای ۸۱۷۷-)۳ | مجاز جوش پیشانی‌ریشه 712 71 در مونتا* در طرا ر موبار ر طراحخی زاویه‌شیار ۳2,3 0-,2+ 1-3 نامحدود 0-,2+ ۲-3 زبطبه .له همه 5 8 8-5۵ 51۸ <0+0 +0 0 105-6 6۴( ,*[- یز ری م۵ مه ۳2,3 0-,2+ ۳-3 ( 0 نامحدود 0-,2+ 3(-] نس 8-05-۳6 7 [,,2,0,0 زم نیست همه مر ز 15-0]- ۹ ر اجه <م‌جه 5 ح 0 ۳۸ 5۰ 10 *(-,*(1[0- 5 1 10 0۰ اس ۳ ۷ (5) جوش شیاری نیم‌جناغی دوطرفه -۳۲ 00۴ 5 (7) اتصال سیری 1 ۸ ل د-۱ م۸ (0) اتصال کب م ند ۳ : ج یج ٍ ی ما لح سوه 12 اب گاز محافظ ۱ تذکرات برای نام اتصال ‏ افرایند جوشکاری ۱ درز جوش پیشانی‌ریشه 1 71 ۳۸7 در مونتا* د ۱ ر موسار ر طر جی زاویه‌شیار 0.۵0 | اس | همه 23 20+ ۲-3 0 نامحدود 0-,2+ ۲-3 رگ را 0 0-,2+ 0+ 1-0 5 ۲۳ 7۳2 5-,0)+ ۱ 6 1 0-5-5 ] ۸ 6-,5[+ | *(,06[+ * ح< له شکل ۱-۵- حزئیات درزهای پیش تایید شده نفوذی کامل (ادامه) -------- صفحهٔ بعد -------- 130 01 / 02 / 1404 آیین نامه جوشکاری ساختمانی ایران رواداری در مونتاژ ( 2 - 4 - 1 - 8 ) در- طراحی ( 2 - 4 - 1 - 1) +2 , -3 R = +2 , -0 10 , 5   10 , 0   نامحدود f = 2 +3 , -0 r = +3 , -0 (6) جوش شیاری الله ای یک طرفه (B) اتصال لب به لب (C) اتصال کنج تذکرات گازمحافظ برای FCAW وضعیت مجاز جوش آماده سازی درز ضخامت فلز پایه نام اتصال فرا یند جوشکاری شعاع لبه پیشانی ریشه زاویه شیار فاصله ریشه 2 T 1 T d,e,j کککک همه r=6 f=3 45   R=0to3 کککک U B-U6 SMAW d,e,j کککک F,OH r=6 f=3 20   R=0to3 d,e,g,j کککک همه r=6 f=3 45   R=0to3 U U C-U6 d,e,g,j کککک F,OH r=6 f=3 20   R=0to3 a,d,j الزم نیست همه r=6 f=3 20   R=0to3 کککک U B-U6-GF GMAW FCAW a,d,g,j الزم نیست همه r=6 f=3 20   R=0to3 U U C-U6-GF رواداری در مونتاژ ( 2 - 4 - 1 - 8 ) در- طراحی ( 2 - 4 - 1 - 1) برای B-U7 و B-U7-GF +2 , -3 R = +2 , -0 10 , 5   10 , 0   نامحدود f = 2 2 r = +3 , -0 B-U7-S برای +2 , -3 R = +0 10 , 5   10 , 0   2 f = +0 , -6 2 r = +6 , -0 (7) جوش شیاری الله ای دو طرفه (B) اتصال لب به لب تذکرات گازمحافظ برای FCAW وضعیت مجاز جوش آماده سازی درز ضخامت فلز پایه نام اتصال فرا یند جوشکاری شعاع لبه پیشانی ریشه زاویه شیار فاصله ریشه 2 T 1 T d,e,h,j کککک همه r=6 f=3 45   R=0to3 کککک U B-U6 SMAW d,e,h,j کککک F,OH r=6 f=3 20   R=0to3 a,d,j,h الزم نیست همه r=6 f=3 20   R=0to3 کککک U B-U7-GF GMAW FCAW d,h,j کککک F r=6 f=6max 20   R=0 کککک U B-U7-S SAW شکل2 - 1 - جزئیات درزهای پیش تایید شده)نفوذی کامل (ادامه -------- صفحهٔ بعد -------- فصل پنجم- WPS پیش تایید 01 / 02 / 1404 131 رواداری در مونتاژ ( 2 - 4 - 1 - 8 ) در- طراحی ( 2 - 4 - 1 - 1) B-U8 و B-U6-GF +2 , -3 R = +2 , -0 10 , 5   10 , 0   نامحدود f = 3 , -0 1/16 r = +6 , -0 B-U8-S +3 , -0 R = 0 10 , 5   10 , 0   2 f = +0 , -6 2 r = +6 , -0 (8) جوش شیاری نیم الله ای یک طرفه (B) اتصال لب به لب تذکرات گازمحافظ برای FCAW وضعیت مجاز جوش آماده سازی د رز ضخامت فلز پایه نام اتصال فرا یند جوشکاری شعاع لبه پیشانی ریشه زاویه شیار فاصله ریشه2 T 1 T c,d,e,j کککک همه r=10 f=3 45   R=0to3 کککک U B-U8 SMAW a,c,d,j الزم نیست همه r=10 f=3 30   R=0to3 کککک U B-U8-GF GMAW FCAW c,d,j کککک F r=10 f=6max 45   R=0 کککک U B-U8-S SAW رواداری در مونتاژ ( 2 - 4 - 1 - 8 ) در- طراحی ( 2 - 4 - 1 - 1) B-U8a و TC-U8a-GF +2 , -3 R = +2 , -0 10 , 5   10 , 0   نامحدود f = 3 , -0 1/16 r = +6 , -0 TC-U8a-S +6 , -0 R = 0 10 , 5   10 , 0   2 f = +0 , -3 2 r = +6 , -0 (8) جوش شیاری نیم ای الله یک طرفه (T) اتصال سپری (C) اتصال لب به لب تذکرات گازمحافظ برای FCAW وضعیت مجاز جوش آماده سازی درز ضخامت فلز پایه نام اتصال فرا یند جوشکاری شعاع لبه پیشانی ریشه زاویه شیار فاصله ریشه 2 T 1 T d,e,g,j,k کککک همه r=10 f=3 45   R=0to3 U U TC-U8a SMAW d,e,g,j,k کککک F,OH r=10 f=3 45   R=0to3 a,d,g,j,h الزم نیست همه r=10 f=3 45   R=0to3 U U TC-U8a-GF GMAW FCAW d,g,j,k کککک F r=10 f=6max 45   R=0 U U TC-U8a-S SAW شکل2 - 1 - جزئیات درزهای پیش تایید شده)نفوذی کامل (ادامه -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۳ ۱۴۰۴/۰۵/۰۱ آبیننامه جوشکاری ساختمانی ابران (9) جوش شیاری نیم‌لاله‌ای دوطرفه در مونتاز در - طراحی ۹9 حم (9) جوش شیاری نیم‌لاله‌ای دوطرفه در مونتاز در - طراحی ۱ ۱۴ ۸ (۱-۱-۴-۵) ع 0 06 (1) اتصال سپری 0 . د+ - ها ۵ ۹ ۹ ۱ : ۰ 0 نت ) اتصال کنج 1 1 67 همه 0[ <۲ ۳ 30 ۳-203 0 790-0]-- ۳7 شکل ۱-۵- جزئیات درزهای پیش تایید شده نفوذی کامل (ادامه) -------- صفحهٔ بعد -------- فصل پنجم- ۷۷1۹ پیش‌نایید ۱۳۴۴/۵/۰۱ ۱۳۳ یی 8( (1) جوش شیاری ساده 1 ی 1۹ (8) اتصال لب‌به‌لب گرده جوش ۱ تا ۳ میلی‌متر ۲ بدون رواداری ۹ 1 تذکرات ۰ ۳۶7*۵۱ | مجاز َ ۱ نام اتصال ‏ | فرایند جوشکاری جوش در مونتاژ | در طرا ر ر ر طراحخی زاویه‌شیار ۳ 7 7 سا مد مات ها 5 9 5 _ 7)-2 5 0 تناکا تاکسا اش )1( جوش شیاری ساده (م8) 1( اتصال لب‌به لب 1 7۳ اک گظل مسا 52۱ نباید از 311/4 تجاوز کند. یز ات اکل اندازه جوس ]| مجاز / نام اتصال فرایند جوشکاری (د5+(5) پیشانی‌ریشه 1 1 جوش ]| در مونتاز | در طرا ر ر ر طراحخی زاویه‌شیار تا اس اه جاح ۳ 7 7 7 شکل ۲-۵- جزئیات درزهای پیش‌تایید شده نفوذ نسبی -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۴ ۱۴۰۴/۵/۰۱ آبین‌نامه جوشکاری ساختمانی ایران و۳ 8 (0)5 9 0 ۲ (2) جوش شیاری جناغی یک‌طرفه : ) اتصال لب‌به‌لب 1 ی ۱ 1 ) اتصال کنج سا ۲۴-۳ 2 تذکرات ‏ |۹۵ ۳۶۳ | مجاز 1 / نام اتصال فرایند جوشکاری جوش در مونتاز در - طرا ر ر ر- طراحی زاویه‌شیار 2- ,3+ (0-,2+ 1-0 وا وت و همه 2+ 0-,ن]+ ۲-0 1 61 5۲-2 ۸ 6-,۳[ + *۴- ,106+ *( < ین 2- ,3+ 0-,2+ 1-0 0.1 همه 2+ 0-,ن[]+ [3111-] ن 61 50-۳2-0۳ 0 8 + ,[ 1 ز 1111 2-۳2 ۱ ۳۸ 60-,* |[ + *(- ,105+ ۴ << بل 0- ,2+ 0+ 1-0 [ و ۲۳ 2+ 0-,-]+ [و[1 وس 6 111 ۳2-5--۲ 5 5۵ 05,6[ + *(-,*1 + * ین (0:)82 (3) جوش شیاری جناغی دوطرفه هو مر (8) اتصال لب‌به‌لب ۱ ۲ : پا ۱ ۳۷ همه 8ج تذکرات ]| جوش | مجاز نام اتصال فرایند جوشکاری ر ر ر جی زاویه شیار 2- ,3+ 0-,2+ 1-0 اباب | 1+12 | همه 2+ 0-,]+ ]۲ ۱2 ۲-3 ری 6-,* 1+ *(-,* 1+ << ین 2- ,3+ 0-,2+ 1-0 ۹ 2 : 2 : 1 67 زاگیه | 1+03 | همه 7۳2 0-,[]+ 111 ۱1 85-۳3-0۳ ۹ ۳۸ 6- ,105+ ۴ ,*0 1+ < ین (0- ,2+ 0+ 1-0 .۲.1 د1+:12] ۲۳ 2+ 0-,1]+ [ رس 20 5-۳3-5 5۸ 2-6( 1+ ۴ ,* 1+ *( < ین شکل ۲-۵- جزئیات درزهای پیش تایید شده نفوذ نسبی (ادامه) -------- صفحهٔ بعد -------- فصل پنجم- ۱۷/7۹5 پیش‌نایید ۱۴۳۰۴۳/۰۵/۰۱ ۱۳۵ 9999و چ] (0)8 (4) جوش شیاری نیم‌جناغی یک‌طرفه ی ی ۴ (8) اتصال لب‌به‌لب ۷ مه سم اتصال کنج اً ۷ یس سررسا تذکرات ممجاز نام اتصال فرایند جوشکاری جوش در مونتاز | در- طرا ر موبار ر جی زاویه‌شیار 2- ,3+ 0-,2+ 1-0 و با وت و 3-] همه 2+ 0-,ل]+ ]۲ 6 6 71۲-4 ری ,۲۱10۹ 0 ,105+ 54 ین 2- ,3+ 0-,2+ 8-0 ۳۱ ۳ 0 0 ما رو ای 2+ 0-,ل[]+ ]۲ 6 611 51-۳4-۲۳ ۹ 1-3 ۷,017 ۳۸ 6-,۴ [ + ۴ ,1)(5 + * ین 0- ,2+ ۳0+ 1-0 پا ره ۲۳ 2+ 0-,ن]+ ۲۳۳1 6 11 1]2-۳4-5] 5۸ 6-,۳ 1+ ۴( ,7 [ + ۴ << بل ۳ (5) جوش شیاری نیم‌جناغی دوطرفه واه (8) اتصال لب‌به‌لب ۹ (,0۱)5 ۱ 2 ۹ (1) اتصال سپری ی 0 اس 4 ابا ار (ح) اتصال کنج و ۲ 2 تل درون .۸ 1۳ ی پذکرات کل انازه جش [] مجاز ۳ ۱ ام اتصال ‏ [ فرایند جوشکاری (د5+:5) ۱ پیشانی‌ریشه 1 1 جوضش در مونتاز در- طراحی ۱ زاویه‌شیار 2- ,3+ (0-.2+ 1-0 2 +11 : ۱ : ۹ ۹ ۷ ما رت 6 همه 7+۳2 0-,ل]+ ]۲ 6 1 5۲-5 ره 6- ,6 1[ + *(- ,*1-+ * << نی ۱ 1+:12 2+ 0-,[]+ [3171-] 6 121 8510-۳5-۳ 0 0 1+ 2+ , [ر1 1سا 1111 -2-۳05 6- 105,46 + 0 ,106+ 0 هن 0- ,2+ 0+ 1۳-0 ۱ د1+:] ۲ ۳2+ 0-,[]+ 11 6 20 ۳5-5--ع ]1 5۸ 6 5-- ,2 [-# *(- ,2 4-1 << ین شکل ۲-۵- جزئیات درزهای پیش تایید شده نفوذ نسبی (ادامه) -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۶( نی ۱۳۴۵/۰ رو 999999 ی 5 0 [1] سس 8 (5) ره ۱ ۳ 1( / ۱ 711 !1 1 15 ٍ اندازه وصعیت ر موسار ر طراحی زاویه شیار 2 ,3+ 0-.2+ ۲-0 همه 2+ (0-.ل]+ عا) 2+ (0-.6+ 16 10+ 10 یل 2- .3+ (0-.2+ ۸-0 همه 2+ (0-.ل]+ [ر۱ وا 2+ (0-.6+ 6-] 10+ 0 ۰10 ۳ ی 0- .2+ 0+ ۸-0 ۳ 2+ 0-,[]+ ۱-61 2+ -.6+ ۲6 نب ۱۱1 ۳ . 1)(۳ ۰ ۳ ی (8)د0 (,05 رو 6 8 ۲ ی 5 1 7 ره ۱۹ ٍ کا اندا:ه | وصعیت ۳2 جوس در مونتاد | در- طا ب ر موسار ر" طراحخی : ۲ زاویه‌شیار 2 .3+ 2.0+ 1-0 2+ 0-.ل]+ ]۲ 0+10 | همه + 6.0+ ۳6 )(* ۰ 1[)( ۳‏ 1+ اج 2- .3+ (0-.2+ 1-0 2+ 0-.ل]+ ]۲ 0+10 | همه + 6.0+ ۳6 ۳ [1 ۰ ,ا1 ‎+٩‏ ی 0- .2+ 0+ 1-0 7+2 1.0+ )۲ و 2+ 6.0+ ۳6 1 ۰ ( ۰ [1 + ی شکل ۲-۵- جزئیات درزهای پیش‌تایب ری ساختمانی ابران اری لاله‌ای یک‌طرفه به لب چ ۰ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۷ یی نیم‌لاله‌ای یک‌طرفه رها امه ۸ ره ۳۸ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۸ مس * وین * زاویه رن 5 زاویه 3333333333333 فه ری 67 ۳7 -------- صفحهٔ بعد -------- بد ۱۴۰۴/۰۵/۰۱ چا 5 ]8 1 ا 11 ما وا ال سطح‌ر یشه 1 713 1 در مونتاژز ادر طراحی زاویه‌شیار 3.2+ ۱ 2.0+ ۳-0 2,لا+ | مناج ۷ ۲۲5۳۵ | ورز7 1 5 7.0+ 0ن‌نا+ 11111 ۳ < ۲ 2- ,3+ | 0-.2+ 1-0 2-., )+ 0-,ن]+ ارو رها 1 1 51 ,+ | ناج | سوک .۲ 0- .2+ 0+ ۳-0 2-,نا+ | مناج | 1-1200 | ندارد ۱ 0-,ن]+ 1.0+ را ۲ (5) ب رم ل ما[ در مونتاز در طراحی ۱ 2 ,3+ 0-.2+ ۲-0 2-.لا+ 0-.ل]+ ع۱ 71 51 0-.ل]1+ 0-.1]+ سا ۲ 2- ,3+ (0-.2د+ ۲-0 .)+ 0-.1]+ ع1 711 5 1.0+ 0-.1]1+ 11 ۳ -۲ 0- ,2+ 0+ ۳-0 2-.لا+ 0-.7]+ عل 71 ۱۳1 0-.1]+ 0-.لا+ سا ۲ شکل ۲-۵- جزئیات درزهای پیش ‌تایید شده نفوذ نسبی ۱ ۱۳۹ یی ی نیم لبه گرد 7 راخ اه ۳7 به لب 57 5-/۲)۸۵۸۹ »ی /۵۸۹۹ ۲۳ -------- صفحهٔ بعد -------- 140 01 / 02 / 1404 آیین نامه جوشکاری ساختمانی ایران 2 - 4 - 3 - جزئیات جوش گوشه برای حداقل بعد جوش گوشه، جدول7 - 7 و برای جوش های گوشه پیش تایید شده ، شکل5 - 3 .مالحظه شود 2 - 4 - 3 - 1 - جزئیات (غیرلوله .)ای برای محدودیت های جوش گوشه پیش تایید شده شکل های4 - 1 ، 4 - 7 و4 - 9 مالحظه شود . 2 - 4 - 3 - 2 - .اتصاالت سپری مایل اتصاالت سپری مایل باید منطبق بر شکل های5 - 4 و5 - 5 .باشد 2 - 4 - 3 - 3 - محدودیت های زاویه دووجهی1. سمت بیرونی اتصاالت سپری مایل با زاویه دووجهی بیش از177 ،درجه رای ب سهولت اعمال جوش با بعد مورد نیاز باید مطابق جزئیات پ در شکل5 - 4 آماده .سازی شود مقدار ماشینکاری و سنگ زنی جزئیات پ شکل5 - 4 نباید از مقداری که برای رسیدن به بعد جوش(W) .است بیشتر باشد 2 - 4 - 3 - 4 - .حداقل بعد جوش اتصاالت سپری مایل حداقل بعد جوش اتصاالت سپری مایل ب رای جزئیات الف، ب و پ شکل5 - 4 باید مطابق جدول7 - 7 .باشد 1 - Dihedral Angle -------- صفحهٔ بعد -------- فصل پنجم- WPS پیش تایید 01 / 02 / 1404 141 (12) جوش گوشه (T) اتصال سپری (C) اتصال کنج (L) اتصال پوششی تذکرات وضعیت جوشکاری مجاز هندسه/طراحی درز ضخامت فلز پایه نام اتصال فرا یند جوشکاری رواداری ها فاصله ریشه سطح ریشه زاویه شیار 2 or T 1 T در مونتاژ در طراحی a,b,d همه 5max +2,-0 R=0 <75 TC-F12 SMAW a,b,d 8max 75 TC-F12a a,b,c 5max <75 L-F12 a,b,c 8max 75 L-F12a a,b,d همه 5max +2,-0 R=0 <75 TC-F12-GF GMAW FCAW a,b,d 8max 75 TC-F12a-GF a,b,c 5max <75 L-F12-GF a,b,c 8max 75 L-F12a-GF a,b,d F,H 5max +2,-0 R=0 <75 TC-F12-S SAW a,b,d 8max 75 TC-F12a-S a,b,c 5max <75 L-F12-S a,b,c 8max 75 L-F12a-S :تذکرات (a) اندازه جوش گوشه(“S”) . برای حداقل اندازه جوش گوشه بند4 - 4 - 2 - 3 و7 - 13 مالحظه شود. برای حداکثر اندازه تک عبوره ، جدول5 - 1 مالحظه .شود ( b) برای الزامات اضافی یا استثنائات جوش گوشه بند7 - 21 - 1 .مالحظه شود (c) برای حداکثر اندازه جوش در اتصال پوششی بند4 - 4 - 2 - 9 .مالحظه شود ( d) میزان انحراف از عمود بودن اعضا باید بین 10 تا -10 .باشد شکل2 - 3 - جزئیات جوش گوشه پیش تایید شده (ابعاد به میلی متر) (بند 2 - 4 - 3 )مالحظه شود -------- صفحهٔ بعد -------- 142 01 / 02 / 1404 آیین نامه جوشکاری ساختمانی ایران :یادداشت 1 - n S وn S =گلویی موثر که بستگی به مقدار دهانه ریشه) n (R .دارد 2 - t = .ضخامت ورق نازکتر 3 - برای جوش کاری قوس ی فلزی تحت حفاظت گاز- اتصال کوتاه و جوش کاری با الکترود تنگستن پیش تایید شده نیست و آزمایش ارزیابی الزم .است 4 - در جزئیات ت، کاهش بعدZ به منظور تعیین گلویی موثر از جدول4 - 2 به دست می .آید 5 - جزئیات ت، برای30   پیش تایید شده .نیست شکل2 - 4 - جزئیات اتصال سپری مایل پیش تایید شده (غیرلوله)ای 2 - 4 - 4 - جزئیات جوش انگشتانه و کام جزئیات جوش های انگشتانه و کام که با استفاده از یکی از روش های جوش کاری قوسی فلزی با الکترود پوشش دار، جوش کاری قوس ی فلزی تحت حفاظت گاز (به استث نای اتصال کوتاه1)، و جوش کاری قوسی با سیم توپودری ا نجام می ،شود در بندهای4 - 4 - 5 - 1 ، 4 - 4 - 5 - 2 و4 - 4 - 5 - 4 و4 - 17 ارائه شده است. جوش کاری های تحت شرایط فوق را می توان بدون انجام آزمایش ارزیابی فصل6 مورد استفاده قرار داد، مشروط براینکه مطابق م قررات تکنیکی بخش7 - 24 .، باشند 1- GMAW-S یادداشت4 یادداشت2 .مالحظه شود حداقل حداقل حداکثر حداکثر )(ب )(الف )(ت )(پ -------- صفحهٔ بعد -------- فصل پنجم- WPS پیش تایید 01 / 02 / 1404 143 شکل2 - 2 - جزئیات اتصال شیاری، سپری و کنج نفوذ کامل CJP شکل2 - 6 - جزئیات مهره جوش که عمق و عرض آن از عرض نمای جوش بیشتر است. (بند 2 - 8 - 2 - 1) 2 - 2 - فرایندهای جوشکاری 2 - 2 - 1 - فرایندهای پیش تایید شده درزهایی که ضوابط زیر را بر آورده نمایند، در رده درزهای پیش تایید شده قرار می گیرند. 1 - در صورتی که منطبق بر جزئیات فصل5 .باشند عمق عمق عرض عرض عرض نما عرض نما -------- صفحهٔ بعد -------- 144 01 / 02 / 1404 آیین نامه جوشکاری ساختمانی ایران 2 - :با استفاده از یکی از فرآیندهای جوشکاری زیر جوش شده باشند الف: جوش کاری قوسی فلزی با الکترود پوشش دار ب: جوش کاری قوسی زیرپودری پ: جوش کاری قوس ی فلزی با گ از محافظ (به استثنای جوش های اتصال کوتاه1 ) :ت جوش کاری قوسی با سیم توپودری برای پیش تایید کردن دستورالعمل جوشکاری ، مطابقت با تمامی ضوابط فصل5 .مورد نیاز است 2 - 2 - 2 - فرایندهای مورد تایید آیین نامه در صورت استفاده از جوشESW ، EGW ، GTAW وGMAW-S باید آزمایش تایید کیفیت درز مطابق فصل6 انجام .شود 2 - 2 - 3 - سایر فرایندها می توان از فرایندهایی به غیر از فرایندهای شرح داده شده در بندهای5 - 5 - 1 و5 - 5 - 2 استفاده نمود مشروط براینکه دستورالعمل جوشکاری مطابق با آزمایش های ارزیابی فصل6 .به تایید برسد 2 - 2 - 4 - منابع جریان فرایندهایGMAW وFCAW فرایندهایGMAW وFCAW که با دستورالعمل جوشکاری پیش تایید شده انجام می شود، باید با استفاده از منابع قدرت ولتاژ- .ثابت انجام پذیرد 2 - 2 - 2 - الزامات عمومی عبور ریشهGMAW که با جوشSAW با الکترود موازی یا چندگانه دنبال می .شود می توان جوشکاری درجوش شیاری یا گو شه را بصورت اجرای عبور ریشه به روشGMAW و سپس اجرای جوش SAW :الکترود موازی یا چندتایی انجام داد، مشروط براینکه 1) روشGMAW .باید منطبق بر الزامات این فصل انجام شود 2) فاصله بین قوسGMAW و قوسSAW نباید از337 .میلیمتر بیشتر باشد 1 - Short Circulting Transfer -------- صفحهٔ بعد -------- فصل پنجم- WPS پیش تایید 01 / 02 / 1404 142 2 - 6 - ضوابط فلز الکترود1 (فلز پرکنند ه) و گاز محافظ فقط فلز ات پرکننده گروه بندی شده در جدول 5 - 3 را می توان در دستورالعمل جوشکاری پیش تایید شده استفاده نمود. برای ارزیابی فلز جوش های گروه بندی شده و گروه بندی نشده در جدول 5 - 3 ، بند6 - 2 - 1 باید رعایت شود . 2 - 6 - 1 - فلز پرکننده سازگار رابطه مقاومتی بین ف لز پایه و فلز پرکننده در جدول زیر باید در ارتباط با جدول 5 - 3 برای تعیین اینکه تطابق یا عدم تطابق فلز پرکننده مورد نیاز است، استفاده شود. رابطه مقاومتی فلز پایه رده مقاومتی مورد نیاز فلز پرکننده تطابقMatching )(سازگار هر رده فوالدی به خودش یا به هر رد ه دیگر در همان گروه هر فلز پرکننده ای که در همان گروه ارائه .شده است هر رده فوالدی در یک گروه به هر رده فوالدی در گروه های دیگر هر فلز پرکننده .ارائه شده در هر گروه الکترودهای SMAW باید کم .هیدروژن باشد عدم تطابق Under matching )(ناسازگار هر رده فو الدی به هر رده فوالدی در گروه های دیگر هر فلز پرکننده ای که در گروه مقاومت ی کمتر ارائه شده است. الکترودهایSMAW باید از نوع کم .هیدروژن باشد *برای تعیین الزامات فلز پرکننده با تطابق یا عدم تطابق با مقاومت فلز پایه جداول 4 - 3 یا17 - 2 مالحظه شود . 2 - 6 - 2 - الزامات فوالدهای خودمحافظ2 برای فوالدهای خودمحافظ روباز و فاقد رنگ آمیزی که به فلز جوش مقاوم به خوردگی اتمسفری و مشخصات رنگ آمیزی مشابه فلز پایه نیاز دارد، الکترود یا ترکیب الکترود- پودر باید مطابق جدول5 - 5 .باشد جدول2 - 2 - الزامات فلز پرکننده برای فوالدهای خودم حافظ روباز(بند 2 - 6 - 2 )مالحظه شود فرا یند مشخصات فلز پرکنندهAWSالکترودهای تایید شده SMAW A5.5/A5.5M همه الکترودهایی که فلز جوش مطابق باB2L ، C1 ، C1L ، C2 ، C2L ، C3 یاWX رسوب می.دهند SAW A5.23/A5.23M همه الکترود/پودرهایی که فلز جوشNi1 ، Ni2 ، Ni3 ، Ni4 یاWX رسوب می.دهند FCAW A5.29/A5.29M and A5.36/A5.36M همه الکترودهایی که فلزهایB2L ، K2 ، Ni1 ، Ni2 ، Ni3 ، Ni4 یاWX رسوب می.دهند GMAW A5.28/A5.28M and A5.36/A5.36M تمام الکترودهایی که الزامات ترکیب فلز پرکنندهB2L ، G، Ni1 ، Ni2 ، Ni3 را برآورده می.کنند نکات : 1 - فلز پرکننده عالوه بر الزامات ترکیبی باال، باید الزامات جدول5 - 4 را برآورده سازد. می توان از فلز پرکننده مشابه با مقاومت نهایی باالتری که در مشخصات فلز پرکنندهAWS .ذکر شده است، استفاده شود 2 - الکترودهای مغز فلزی به شرح زیر تعیین می:شود SAW: اضافه شدن حر ف“C” بین حروف“E” و“X” :(مثال(E7AX-ECXXX-Ni1 GMAW : جایگزین کردن حرف“S” با حرف“C” و حذف حرف“R” (مثال(E80C-Ni1.AWS A5.36/A5.36M 1 - Filler metal requirement 2 - Weathering Steel -------- صفحهٔ بعد -------- 146 01 / 02 / 1404 آیین نامه جوشکاری ساختمانی ایران 2 - 6 - 2 - 1 - جوش شیاری تک عبور جوش های شیاری که به صورت تک عبوره و یا یک عبور در هر سمت درز اتصال انجام می شود را می توان با استف اده از هر فلز پرکننده ای در گروه2 در جدول5 - 3 .انجام داد 2 - 6 - 2 - 2 - جوش گوشه تک عبور جوش های گوشه تک عبور با بعد جوش تا ابعاد زیر را می توان با استفاده از فلز پرکننده گروه2 جدول5 - 3 .اجرا نمود SMAW : 6 میلیمتر SAW : 3 میلیمتر GMAW/FCAW : 3 میلیمتر 2 - 6 - 3 - گاز محافظ گ از محافظ در فرایندهایGMAW وFCAW-G باید منطبق بر استاندارد ملی یا مراجع بین المللی(AWS A5. 32) و یکی از شرایط زیر باشد: 1) گاز محافظ باید مطابق با گاز محافظ ذکر شده برای رده الکترود، مطابق با استاندارد ملی یا مراجع بین المللی مرتبط1 .استفاده شده است 2) روش ها یFCAW وGMAW با استفاده از فلز جوش فوالد کربنی یا کم آلیاژ (مطابق(AWS A5.36 که با گاز محافظM21 ارزیابی شده است، باید به الزامات گاز محافظ ترکیبی مندرج در استاندارد ملی یا آئین نامه بین المللی2 مرتبط .محدود شود 3) جدول5 - 6، گاز محافظ یا ترکیب گاز محافظ مور د قبول را برای الکترودهای مورد استفاده مطابق AWS A5.18 .، ارائه داده است 4) ترکیب الکترود/گاز محافظ باید مطابق مشخصات مندرج در استاندارد ملی یا مراجع بین المللی مرتبط (AWS A5) مورد آزمایش قرار گیرد. آزمایش ها باید نشان دهد که ترکیب الکترود/گازمحافظ می تواند تمام ویژگی های مکانیکی و شیمیایی و الزاماتNDT را برای طبقه بندی الکترود برآورده نماید. برای الکترودهای کت رکیبیFCAW-G وGMAW آزمایش ها باید برای هر سازنده انجام شود. آزمایش باید توسط سازنده فلز پرکننده یا تولیدکننده گاز انجام شود. برایFCAW-G، فلز پرکنن ده باید توسط سازنده فلز پرکننده به عنوان محصول گاز مخلوط“M” طبقه .بندی شود 1 - (AWS A5.18 , A5.20 , A5.28 , A5.29) 2 - M21-AVC-20/25 ،A5.29 ،A5.20 وAWS A5.18 کدهای -------- صفحهٔ بعد -------- فصل پنجم- WPS پیش تایید 01 / 02 / 1404 147 جدول2 - 6 - گاز محافظ های پیش تایید شده برای فرایند GMAW مطابقAWS A5.18 ترکیبات گاز محافظ الکترود Ar 75-90%/CO2 10-25% Ar/CO2 ترکیبER70S-X به جزER70S-G وE70C-X (الکترود مغ )ز فلزی Ar 95-98%/O2 2-5% Ar/O2 ترکیب 100% CO2 100% CO2 2 - 7 - الزامات پیش گرمایش و دمای عبورهای میانی 2 - 7 - 1 - حداقل پیش گرمایش و دمای عبورهای میانی برای تعیین حداقل پیش گرمایش در دمای عبورهای میانی فوالدهای گروه بندی شده در جدول 5 - 3 ، جدول5 - 7 باید مورد استفاده قرار گیرد. 2 - 7 - 2 - ضخامت فلز پایه متفاوت حداقل پیش گرمایش و دما عبورهای میانی مطابق جدول 5 - 7 ،)(براساس رده و ضخامت برای اتصاالتی که شامل اعضا با ضخامت و حداقل پیش گرمایش متفاوت است باید براساس بیشترین حداقل پیش گرمایش ذکر شده انجام شود. 2 - 7 - 3 -پیش گرمایش و دمای عبورها ی میانی جایگزین برایSAW پیش گرمایش و دما عبورهای میانی برای جوشکاری قوسی زیرپودری با الکترود موازی یا چندگانه باید مطابق جدول5 - 7 .انجام پذیرد ،با تائید مهندس پیش گرمایش و دمای عبورهای میانی جوش شیاری یا گوشه تک عبور ه یا ترکیبی از فلزاتی ک ه باید جوشکاری شده و شامل حرارت ورودی می شوند را می توان طوری تعیین نمود که به کاهش سختی ناحیه متاثر از حرارت1 فلز پایه به زیر225HV برای فوالدهای با مقاومت نهایی تا415 مگاپاسکال و280HV برای فوالدهای با مقاومت نهایی415 مگاپاسکال تا435 مگاپاسکال دست یافت2 . 1- HAZ (Heat Affected Zone) 2 - عدد سختی ویکرز باید مطابق استاندارد ملی مربوطه و یاASTM E92 تعیین شود. اگر از روش سختی سنجی دیگری استفاده شود باید سختی معادل مطابقASTM E140 .تعیین شود -------- صفحهٔ بعد -------- 148 01 / 02 / 1404 آیین نامه جوشکاری ساختمانی ایران جد ول2 - 7 - حداقل پیش گرمایش و دمای عبورهای میانی مشخصات ورق فرایند جوشکاری نوع فوالد طبقه حداقل دمای ورق (سلسیوس) ضخامت ورق (mm) 27 t  20 جوش کاری قوسی فلزی با الکترود پوشش دار )(غیر از الکترودهای کم هیدروژن (SMAW) فوالدهای گروه1 و2 جدول5 - 3 A 65 20 < t  40 117 40 < t  65 157 t > 65 17 t  20 جوش کاری قوسی فلزی با الکترود پوشش دار کم هیدروژن(SMAW) جوش کاری قوسی زیرپودری(SAW) جوش کاری قوسی فلزی تحت حفاظ ت گاز(GMAW) جوش کاری با سیم توپودری(FCAW) فوالدهای گروه1 و2 جدول5 - 3 B 27 20 < t  40 65 40 < t  65 117 t > 65 17 t  20 جوش کاری قوسی فلزی با الکترود پوشش دار کم هیدروژن(SMAW) جوش کاری قوسی زیرپودری(SAW) جوش کاری قوسی فلزی تحت حفاظ ت گاز(GMAW) جوش با سیم توپودری(FCAW) فوالدهای گروه3 و4 جدول5 - 3 C 65 20 < t  40 117 40 < t  65 157 t > 65 1 - در جوشکاری ورق ها با ضخامت بزرگتر از25 میلیمتر که تحت بارهای دینامیکی قرار دارند، فقط باید از الکترودهای کم .هیدروژن استفاده نمود 2 - هر قدر گیرداری قطعه مورد جوش بیشتر باشد، دمای پیش .گرمایش باید افزایش یابد 3 - دمای پیش گرمایش الزم نیست از237 درجه سلسیوس .بزرگتر باشد 4 - برای پیش گرمایش فلزات پایه از گروه های مختلف بند5 - 7 - 1 .مالحظه شود 2 - 7 - 3 - 1 - الزامات سختی :تعیین سختی ناحیه متاثر از حرارت باید براساس موارد زیر انجام پذیرد 1) تهیه نمونه های آزمایش حک کاری ماکرو1 .سطح مقطع اولیه 2) س طح قطعه در حین پیشرفت کار .قبل از آزمایش سختی باید سنگ زده و صاف شود الف) تواتر آزمایش ناحیه متاثر از حرارت، باید حداقل یک آزمایش از قطعه ضخیم تر در هر15 مترطول جوش .شیاری یا یک جفت برای جوش گوشه باشد ب) آزمایش های تعیین سختی می تواند پس از اینکه رویه ا جرایی شد و پس از تایید مهندس ناظر، متوقف .شود 1- Macroetch -------- صفحهٔ بعد -------- فصل پنجم- WPS پیش تایید 01 / 02 / 1404 141 2 - 8 - الزاماتWPS 2 - 8 - 1 - الزامات عمومیWPS . تمامی الزامات جدول5 - 1 باید برایWPSهای پیش تایید شده رعایت شود . 2 - 8 - 1 - 1 - الزامات جوشکاری عمودی پیشرفت جوشکاری همه عبور ها در وضعیت عمودی باید بصورت سرباال باشد ؛ به جز موارد استثنای ز یر: 1) تعمیر عیب بریدگی کنار جوش را می توان بصورت سرازیر با پیش گرمایش مطابق جدول5 - 7 اما نه کمتر از C  20 .، انجام داد 2) برای جوشکاری مقاطع لوله ای، پیشرفت جوش عمودی می تواند بصورت سرباال یا سرازیر و فقط در جهتی که جوشکار تایید صالحیت شده .است انجام پذیرد 2 - 8 - 2 - محدود ه متغیرها در جدول5 - 1 ، متغیرهایWPS و محدودیت های م ربوطه برحسب وضعیت، نوع جوش و فرا .یند ارائه شده است 2 - 8 - 2 - 1 - .محدودیت عرض به عمق عبور جوش عمق و حداکثر عرض در سطح مقطع جوش رسوب شده در هر عبور جوش نباید از عرض عبور .جوش سطح بیشتر شود 2 - 1 - عملی ات حرارتی پس از جوشکاری1 عملیات حرارتی پس از جوشکاری باید پیش تایید شده باشد، مشروط براینکه به تایید مهندس ناظر رسیده باشد و منطبق بر شرایط زیر باشد: 1) حداقل مقاومت تسلیم فلز پایه نباید از345 .مگاپاسکال بیشتر باشد 2) فلز پایه نباید از نوع آبدیده و بازپخت شد ه(Q&T) 2 ، آبدیده و خود بازپخت شده(Q&ST) 3، تحت کنترل حرارتی- مکانیکی(TMCP) 4 یا هر عملیات مکانیکی سردی5 که برای رسیدن به مقاومت های مکانیکی باالتر انجام می ،شود باشد (مثل رد ه های مشخصی از قوطی های(ASTMA500 3) نباید هیچ الزاماتی برای آزمایش ضربه شارپی فلز پا .یه، ناحیه متاثر از حرارت یا فلز جوش وجود داشته باشد 1- PWHT (Post weld heat treatment) 2- Quenching and Tempering 3- Quenching and Self Tempering 4- Thermo-mechanical Controlled Processing 5- Cold Working -------- صفحهٔ بعد -------- 150 01 / 02 / 1404 آیین نامه جوشکاری ساختمانی ایران 4) باید اطالعاتی وجود داشته باشد که نشان دهد فلز جوش، مقاومت و شکل پذیری کافی را در شرایط عملیات حرارتی پس از جوشکاری دارد. (بطور مثال اطالعاتی که در استانداردهای سریAWS A5.X مربوط به هر نوع فلز پرکننده و .)یا از تولیدکننده فلز پرکننده 5) عملیات حرارتی بعد از جوشکاری باید مطابق الزامات بند7 - 3 .انجام پذیرد -------- صفحهٔ بعد -------- فصل ۶ ار زیابی -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- فصل ششم- ارزیابی 01 / 02 / 1404 123 6 - 1 - گستره این فصل شامل الزامات مربوط به آزمایش های ارزیابی دستورالعمل های جوشکاری(WPSs) و تایید صالحیت پرسنل جوشکاری می باشد و به پنج قسمت با عناوین زیر تقسیم می :شود قسمت الف: ضوابط کلی قسمت ب: ارزیابی دستورالعمل جوشکاری1 قسمت پ: ارزیابی عملکرد پرسنل جوشکاری قسمت ت: الزامات آزمایش های ضربه2 به کمک آزمایش های ارزیابی ارائه شده در این فصل، صالحیت فنی دستورالعمل جوشکاری، جوشکا ران، اپراتورهای جوشکاری و خال جوشکاران مورد بررسی قرار می .گیرد 1 - W.P.S qualification 2- CVN Toughness testing -------- صفحهٔ بعد -------- 124 01 / 02 / 1404 آیین نامه جوشکاری ساختمانی ایران قسمت الف: ضوابط کلی 6 - 2 - کلیات الزامات آزمایش های ارزیابی دستورالعمل جوشکاری .و پرسنل جوشکاری در این بخش ارائه شده است 6 - 2 - 1 - دستورالعمل های جوشکاری به استثنای دستورالعمل های جوشکاری پیش تایید شده مطابق الزامات فصل5، سایر دستورالعمل های جوشکاری قبل از ،اجرا باید مطابق قسمت ب این فصل مورد ارزیابی قرار گرفته و به تایید مهندس مشاور برسد. با صالحدید مهندس مشاور ارزیابی های قبلی می .تواند مالک عمل تایید قرار گیرد 6 - 2 - 1 - 1 - مسئولیت ارزیابی پیمانکار باید ترتیبی ا تخاذ نمایند که آزمایش های مورد نیاز برای ارزیابی دستورالعمل جوشکاری مطابق این آیین نامه انجام پذیرد. در صورتی ًکه شرکتی تغییرنام داده و یا با شرکت دیگری ادغام شده باشد و قبال دستورالعمل های مستند ا رزیابی شده تحت الزامات این آیین نامه داشته،باشد می تواند ا ز نام جدید خود در اسناد دستورالعمل جوشکاری (WPS) استفاده نموده و سوابقPQR 1 .پشتیبانی را به نام شرکت قدیمی حفظ کند 6 - 2 - 1 - 2 - ارزیابی دستورالعمل جوشکاری با سایر استانداردها* 2 قبول یا رد ارزیابی مطابق سایر استانداردها با مسئولیت مهندس ناظر می باشد که باید براساس شرا یط بهره برد اری اعمال .شود 6 - 2 - 1 - 3 - الزامات آزمایش ضربه شارپیCVN در صورتی که لزوم انجام آزمایش ضربه شارپی در اسناد قرارداد درج ،شده باشد این مورد باید همراه دیگر الزامات ارزیاب ی ،دستورالعمل جوشکاری مطابق با قسمت ت این فصل یا طریقی که در اسناد قرارداد مشخص شده است .، انجام گیرد 1- Procedure Qualification Record * - بطور مثالXXX - X - AWS B 2.1 را می توان به عنوانWPS استاندارد برای استفاده در این آیین .نامه استفاده نمود -------- صفحهٔ بعد -------- فصل ششم- ارزیابی 01 / 02 / 1404 122 6 - 2 - 2 - ارزیابی صالحیت پرسنل جوشکاری استخدام و بکارگیری جوشکاران، اپراتورهای جوشکاری و خال جوشکاران برای جوشکاری قوسی فلزی با الکترود پوشش دار ، زیرپودری، تحت حفاظ ت ،)گاز (الکترود فلزی یا تنگستن سیم ،توپودری الکتریکی سرباره ای و الکتریکی گاز ی وقتی م جاز .است که طبق قسمت پ این فصل مورد ارزیابی قرار گرفته باشند 6 - 2 - 2 - 1 - تایید صالحیت قبلی با صالحدید مهندس مشاور، ارزیابی های قبلی جوشکاران، اپراتورهای جوشکاری و یا خال جوشکاران می تواند به عنوان .مالک تایید صالحیت آنها مورد استفاده قرار گیرد 6 - 2 - 2 - 2 - مسئولیت ارزیابی بدون ( توجه به این موضوع که ارزیابی توسط چه سازمانی پیمانکار یا سازمان ثالث) انجام می شود، مسئولیت ایجاد تس هیالت و انجام آزمایش های ارزیابی جوشکاران، اپراتورهای جوشکاری و خال .جوشکاران برعهده پیمانکار است 6 - 2 - 3 - دوره اعتبار 6 - 2 - 3 - 1 - جوشکاران و اپراتورهای جوشکاری ارزیابی جوش کاران و اپراتورهای جوشکاری ارائه شده دراین آیین :نامه برای مدت نامحدود معتبر است مگر اینکه 1) جوشکار به مدت بیش از6 .ماه در زمینه ارزیابی شده فعالیت نداشته باشد 2) شواهدی دال بر از دست رفتن توانایی جوشکار باشد (بند6 - 25 - 1 .) 6 - 2 - 3 - 2 - خال جوشکاران مدت اعتبار آزمون ارزی ابی خال جوشکار که مطابق الزامات قسمت پ این فصل ارزیابی شده باشد نامحدود است، مگر اینکه .دالیل مشخصی برای زیرسوال بردن توانایی جوشکار وجود داشته باشد 6 - 3 - ضوابط عمومی ارزیابی دستورالعمل و پرسنل جوشکاری 6 - 3 - 1 - ارزیابی طبق ویرایش های قبلی ارزیابی براساس مقررات ویرایش قبلی این آیین نامه تا زمانی که معتبر هستند، قابل استفاده است. استفاده از ویرایش قبلی برای ارزیابی های جدید به جای ویرایش .های جدید ممنوع است، مگر اینکه ویرایش قبلی در اسناد قرارداد درج شده باشد -------- صفحهٔ بعد -------- 126 01 / 02 / 1404 آیین نامه جوشکاری ساختمانی ایران 6 - 3 - 2 - پیرسازی1 .در صورت یکه در مشخصات فنی فلز پرکننده مورد آزمایش مجاز شده باشد ، نمونه های آزمایش ز فل جوش قبل از آزمایش باید به مدت2  43 ساعت تحت دمای95 تا175 درجه سلسیوس پیرسازی شود . 6 - 3 - 3 - ثبت نتایج نتایج آزمایش .ها باید توسط پیمانکار به صورت گزارش نگهداری شده و در دسترس باشد 6 - 3 - 4 - وضعیت های جوش تمامی جوش ها باید بصورت تخت(F) ، افقی(H) ، عمودی(V) یا سقفی(OH) مطابق تعاریف مندرج در شکل6 - 1 و 6 - 2 و بند17 - 11 - 1 باشد. آماده سازی نمونه ارزیابی وضعیت ها در شکل .های زیر نمایش داده شده است 1) شکل6 - 3 )(جوش شیاری در ورق 2) شکل6 - 4 )(جوش گوشه در ورق 1- Aging -------- صفحهٔ بعد -------- فصل ششم- ارزیابی 01 / 02 / 1404 127 جدول وضعیت جوش شیاری وضعیت نمودار م رجع تمایل محور دوران رویه تخت A 0° تا15° 150° تا210° افقی B 0° تا15° 80° تا150° 210° تا280° سقفی C 0° تا80° 0° تا80° 280° تا360° )قائم (سرباال D 15° تا80° 80° تا280° E 80° تا90° 0° تا360° :توجه 1 - صفحه مرجع افقی همواره در زیر جوش مورد نظر، قرار می .گیرد 2 - زاویه تمایل محور (شیب محور) همواره از صفح ه افق به سمت صفح ه قائم در نظر گرفته می .شود 3 - ه زاوی دوران روی ه جوش، همیشه از خطی عمود بر روی ه تئوریک جوش که از محور جوش عبور می کند، اندازه گیری می شود. وضعیت مرجع(0°) دوران وجه همواره در س مت مخالف افزایش زاوی ه تمایل محور می باشد. وقتی که به نقط ه P نگاه می کنیم، زاوی ه دوران روی ه جوش در جهت عقربه های ساعت از نقط ه مرجع(0°) اندازه گیری می .شود شکل6 - 1 - وضعیت های جوش شیاری (بند6 - 3 - 4 ) -------- صفحهٔ بعد -------- 2/۸ ۳/۰( آبین‌نامه جوشکاری ساختمانی ایران و جدول وضعیت جوش گوشه اس سس 6 تا *150 اد * تا 155 ی 6 تا *235 سقفی ‌ * تا 80*5 ۳۳ ۳۳۳ قائم فوو ۱ ۳ ا زود 1 حدود محور برای ۱ ۴ ۱ ِ ح ۱ ۱ حدود محور برایح چاه 1 0 ۱ حدود محور برای(] 1 یی 0 125 ا ی 2زا صفحه قائم ۱ ای 210 ۳ میک درا 125 مر ای 25 6 تا ۱ لت وس هه 9 رر ور ۲ حدود محور برای ۸8 ی ی ی 6 0 8 سل ۱ صفحه افق دمم شکل ۲-۶- وضعیت‌های جوش گوشه (بند ۴-۳-۶) -------- صفحهٔ بعد -------- فصل ششم- ارزیابی 01 / 02 / 1404 121 (ت) وضعیت آزم ایشی4G )(سقفی (پ) وضعیت آزمایشی3G )(قائم شکل6 - 3 - وضعیت ورق آزمایشی برای جوش شیاری (به بند6 - 3 - 4 )مراجعه شود شکل6 - 4 - وضعیت ورق آزمایشی برای جوش گوشه (بند6 - 3 - 4 ) (الف) وضعیت آزمایش ی1G )(تخت (ب) وضعیت آزمایشی2G )(افقی -------- صفحهٔ بعد -------- 160 01 / 02 / 1404 آیین نامه جوشکاری ساختمانی ایران قسمت ب: ارزیابی دستورالعمل جوشکاری 6 - 4 - وضعیت های تایید شده جوش تولیدی وضعیت های تایی د شده جوش تولیدی با ورق باید منطبق بر ضوابط فصل6 و جدول6 - 1 باشد. وضعیت های تایید شده جوش تولیدی با مقطع لوله ای باید منطبق بر فصل17 و جدول17 - 3 .باشد جدول6 - 1 - ارزیابیWPS - وضعیت های تایید شده جوش تولیدی با آزمایش روی ورق، لوله و قوطی (بند6 - 4 ) جوش تول یدی قوطی تایید شده جوش تولیدی لوله ای تایید شده جوش تولیدی ورق تایید شده آزمایش ارزیابی )گوشه (ب اتصاالت K,Y,T اتصال لب لب به گوشه اتصاالت K,Y,T اتصال لب لب به )گوشه (ب شیاریPJP شیاریCJP وضعیت آزمایش نوع جوش PJP CJP PJP CJP PJP CJP PJP CJP F F,H V OH F F,H V OH F F,H V OH F F,H V OH F F,H V OH F F,H V OH F F,H V OH F F,H V OH F F,H V OH 1G 2G 3G 4G شیاریCJP )(پ ورق F F,H V OH F F,H V OH F F,H V OH 1F 2F 3F 4F گوشه (الف )وب جوشکاری انگشتانه و کام فقط وضعیت های آزمایش شده را تایید می .کند انگشتانه/کام CJP - / جوش شیاری نفوذ کاملPJP جوش شیاری نفوذ نسبی )(الف برای جوش های محیطی در لوله های با قطر خارجی اسمی مساوی یا بزرگتر از677 میلی متر تایید می.شود (ب) جوش گوشه برای تولید اتصاالتT ، Y یاK باید مطابق شکل17 - 5 باشد. ا رزیابیWPS باید مطابق بند6 - 13 .باشد (پ) تایید شده برای محور جوشکاری با اساساً یک خط مستقیم، شامل جوشکاری در امتداد خط موازی با محور لول ه .دایروی 6 - 2 - انواع آزمایش های ارزیابی نوع و تعداد آزمایش ها برای ارزیابی دستورالعمل جوشکاری برای ضخامت، قطر مشخص یا هر د و، باید منطبق بر جدول 6 - 2 (برای جوش شیاری با نفوذ کامل )، جدول6 - 3 (برای جوش شیاری با نفوذ نسبی) و جدول6 - 4 )(برای جوش گوشه باشد. جزئیات آزمایش های غیرمخرب (NDT) مجزا و الزامات آزمایش های مکانیکی مطابق موارد زیر می :باشد (1) بازرسی چشمی (بند6 - 17 - 1 ) (2) آزمایش ها ی غیرمخربNDT (بند6 - 17 - 2 ) (3) خمش رویه، ریشه و جانبی (بند6 - 17 - 3 - 1 ) (4) کشش مقطع کاهش یافته (بند6 - 17 - 3 - 4 ) -------- صفحهٔ بعد -------- فصل ششم- ارزیابی 01 / 02 / 1404 161 (5) کشش فلز تمام جوش (بند6 - 17 - 3 - 6 ) (6) حک کاری ماکرو1 (بند6 - 17 - 4 ) جدول6 - 2 - ارزیابیWPS - تعداد و نوع آزمونه ها برحسب ضخامت به منظور ارزیابی دستورالعمل جوش شی اری با نفوذ کامل (CJP) 1 - آزمایش روی ورق)(الف ضخامت تاییدشده)(ب (mm) تعداد آزمونه های الزم تعداد ورق آزمایشی برای هر وضعیت جوشکاری ضخامت ورق مورد آزمایش (T) (mm) خمش جانبی (شکل6 - 9) خمش رویه (شکل6 - 3) خمش ریشه (شکل6 - 3) کشش مقطع کاهش یافته (شکل6 - 17 ) NDT )(ث T 2 تا3 )(ت 2 2 2 بله 1 17 T 3 T 2 تا3 4 کککک کککک 2 بله 1 25 <T< 17 نامحدود تا3 4 کککک کککک 2 بله 1 25 > :یادداشت (الف) برای ضوابط ورق آزمایشی شکل های6 - 6 و6 - 7 مالحظه شود . (ب ) برای جوش شیاری با لب ه ساده، حداکثر ضخامت مورد تایید، ضخامت ورق مو .رد آزمایش است (پ ) برای ضوابط ورق آزمایشی شکل 6 - 5 مالحظه شود. (ت ) برای ورق با ضخامت17 میلی متر می توان آزمون خمش جانبی را جایگزین آزمون .های خمش رویه و ریشه کرد 2 - آزمایش روی جوشکاری الکتریکی سرباره ای و الکتریکی ی گاز(پ ) ضخامت تایید شده تعداد آزم ونه های الزم تعداد قطع ه آزمایشی ضخامت ورق خمش جانبی (شکل6 - 9) کشش فلز تمام جوش (شکل6 - 14 ) کشش مقطع کاهش یافته (شکل6 - 17 ) )(ثNDT T 1/1 تا T 5/7 4 1 2 بله 1 ** T :یادداشت (الف) برای ضوابط ورق آزمایشی شکل های6 - 6 و6 - 7 مالحظه شود . (ب ) برای جوش شیار ی با لب ه .ساده، حداکثر ضخامت مورد تایید، ضخامت ورق مورد آزمایش است (پ ) برای ضوابط ورق آزمایشی شکل 6 - 5 مالحظه شود. (ت ) برای ورق با ضخامت17 میلی متر می توان آزمون خمش جانبی را جایگزین آزمون.های خمش رویه و ریشه کرد توجه : تمام ورق های جوش شده باید تحت با.زرسی چشمی قرار گیرند 1- Macroetch -------- صفحهٔ بعد -------- 162 01 / 02 / 1404 آیین نامه جوشکاری ساختمانی ایران جدول6 - 3 - ارزیابیWPS - تعداد و نوع آزمونه ها برحسب ضخامت به منظور ارزیابی جوش شیاری با نفوذ نسبی(PJP) محدوده ارزیابی تعداد آزمونه های الزم تعداد قطع ه آزمایشی D عمق شیار (mm) حداکثر عمق شیار ضخامت ورق ارزیابی شده (mm) خمش جانبی شکل6 - 9 خمش رویه شکل6 - 3 خمش ریشه شکل7 - 3 کشش مقطع کاهش یافته شکل6 - 17 آزمایش حک کاری ماکرو برای بعد جوش D T 3 تا2 کککک 2 2 2 3 1 17 D 3 D نامحدود تا3 4 کککک کککک 2 3 1 25 <D 17 :توجه تمام ورق های جوش شده باید تحت بازرسی چشمی .قرار گیرند T : ضخامت ورق .مورد استفاده در نمونه است 1 - قبل از برداشتن نمونه های آزمایش مکانیکی، نمونه های آزمایش حک کاری ماکرو .برای تعیین اندازه جوش برداشته شود 2 - قبل از تهیه نمونه های آزمایش خمش و کشش، ضخامت اضافی را از سمت ریشه ورق آزمایش تا اندازه ضخامتی که توسط آزمایش حک کاری م اکرو .مشخص شده است، بردارید جدول6 - 4 - ارزیابیWPS - تعداد و نوع آزمونه ها برحسب ضخامت به منظور ارزیابی دستورالعمل جوشکاری جوش گوشه نمون ه آزمایشی اندازه جوش گوشه تعداد جوش ها برای هرWPS تعداد آزمونه های الزم انداز ه تایید شده حک کاری ماکرو 6 - 13 - 1 6 - 13 - 4 آزمایش کشش فلز تمام جوش شکل6 - 14 خمش جانبی شکل6 - 1 ضخامت ورق انداز ه ساق ورق آزمایشT شکل6 - 15 تک عبوره، با حداکثر اندازه ای که در ساخت مورد استفاده قرار می.گیرد یک عدد برای هر وضعیت 3 مقطع کککک کککک نامحدود حداکثر انداز ه ت ک عبوره و کوچکتر چندعبور ه ، با حداقل اندازه ای که در ساخت مورد استفاده قرار می .گیرد یک عدد برای هر وضعیت 3 مقطع کککک کککک نامحدود حداقل اندازه چندعبوره و بزرگتر آزمایش تایید مواد مصرفی شکل6 - 13 کککک یک عدد برای وضعیت1G کککک 1 2 مصالح مصرف ی (فلزجوش و روکش آن) برای آزمای ش هایT مورد ارزیابی قرار می .گیرد :تذکر 1 - تمام نمونه های جوش شده باید مطابق بند6 - 17 - 1 .مورد بازرسی چشمی قرار گیرند 2 - حداقل ضخامت ارزیابی شده3 میلیمتر می .باشد -------- صفحهٔ بعد -------- فصل ششم- ارزیابی 01 / 02 / 1404 163 6 - 6 - انواع جوش برای ارزیابیWPS برای ارزیابی دستورالعمل جوشکاری ، انواع جوش باید مطابق موارد زیر ب :اشد (1) جوش شیاری نفوذ کاملCJP برای اتصاالت غیرلوله ای (بند6 - 11 ) (2) جوش شیاری نفوذ نسبیPJP برای اتصاالت غیرلوله ای (بند6 - 12 ) (3) جوش گوشه (بند6 - 3 - 1 ) (4) جوش شیاری نفوذ کاملCJP برای اتصاالت لوله ای (بند17 - 14 ) (5) جوش شیاری نفوذ نسبیPJP برای اتصاالتT ، Y ، K در مق اطع لوله ای و اتصاالت لب به لب (بند17 - 15 ) (6) جوش کام و انگشتانه (بند6 - 14 ) 6 - 7 - آماده سازیWPS پیمانکار باید دستورالعمل مکتوب که مشتمل بر متغیرهای اساسی مورد اشاره در بند6 - 3 باشد را تهیه نماید. مقادیر ویژه این متغیرها باید ازPQR بدست آید، که به عنوان تاییدیه ک تبی مدارک دستورالعمل جوشکاری محسوب می شود . 6 - 8 - متغیرهای اساسی 6 - 8 - 1 - فرایندهایSMAW ، SAW ، GMAW ، GTAW وFCAW . متغیرهای اساسیPQR برای فرایندهای SMAW ، SAW ، GMAW ، GTAW وFCAW که در صورت تغییر نیاز به ارزیابی مجدد دارند، در جدول6 - 5 و6 - 7 (وقتی که آزمون ضربه شارپی الز م باشد) ارائه شده است (بند6 - 12 - 13 مالحضه شود). 6 - 8 - 2 - فرایندهایESW وEGW . متغیرهای اساسیPQR فرایندهایESW وEGW که در صورت تغییر، نیاز به ارزیابی مجدد دارد، در جدول6 - 6 ذکر شده است. متغیرهای اساسی تکمیلی (وقتی که آزمون ضربه شارپی مورد نیاز باشد) در جدول6 - 7 ا .رائه شده است 6 - 8 - 3 - ارزیابی فلز پایه آزمایش های ارزیابی دستورالعمل جوشکاری با استفاده از فلزات فهرست شده در جدول5 - 3 ،دستورالعمل هایی که با فلزات پایه از دیگر گروه ها( تهیه شده است همانطور که در جدول6 - 3 ذکر شده است) را نیز ارزیابی و تایید می .نماید دستورالعمل هایی که با فلزات فهرست نشده در جداول5 - 3 یا6 - 9 تهیه شده اند باید مطابق الزامات فصل6 ارزیابی شود . -------- صفحهٔ بعد -------- 164 01 / 02 / 1404 آیین نامه جوشکاری ساختمانی ایران دستورالعمل های فلزات فهرست شده در جدول6 - 9 ، همچنین فلزات جدول5 - 3 و فلزات در تطابق با جدول6 - 3 را ارزیابی می.کند همچنین در جدول6 - 9 پیشنهاداتی برای مقاومت فلز جوش سازگار و حداقل دمای پیش گرم ایش و عبورهای میانی ارائه شده است . 6 - 8 - 4 - دمای پیش گرم ایش و عبورهای میانی حداقل دمای پیش گرم ایش و عبورها ی میانی باید براساس ترکیب ارائه شده در جدول5 - 7 تعیین شود. همچنین، روش های پیش بینی1 یا روش های دیگر نیز می تواند مورد استفاده قرار گیرد. دمای پیش گرم ایش یا عبورها ی میانی پائین تر از مقادیر ذکر شده در جدول5 - 7 را مشروط به اینکه به تایید مهندس ناظر رسیده و با آزمایش هایWPS ،به تایید رسیده باشد می .توان استفاده نمود 1 - برای موارد بیشتر در این خصوص پیوستB ، AWSD1.1 2020 .مالحظه شود -------- صفحهٔ بعد -------- فصل ششم- ارزیابی 01 / 02 / 1404 162 جدول6 - 2 - .تغییرات متغیرهای اساسیPQR که نیازمند ارزی ابی مجددWPS برای فرایندهایSMAW ، SAW ، GMAW وGTAW .هستند (بند6 - 8 - 1) تغییرات متغیرهای اساسی درPQR نیازمند ارزیابی مجدد فرا یند SMAW SAW GMAW FCAW GTAW فلز پرکننده (1)افزایش رده مقاومت ی فلزپرکننده X X X (2) تغییر از الکترود کم هیدر وژن به الکترو دی غیر از آن در فرا یندSMAW X (3) تغییر از یک رده الکترود یا الکترود پودر به .)هرنوع الکترود یا الکترود پودر دیگر (الف X X X (4) تغییر به الکترود یا الکترودپودر که در موارد :)مقابل قرار ندارد (ب AWS A5.1 یاA5.5 AWS A5.17 یاA5.23 AWS A5.18, A5.28, یاA5.36 AWS A5.20, A5.29, یاA5.36 AWS A5.18 یاA5.28 (5 ) افزودن یا حذف فلز پرکننده X (6) تغییر از تغذیه سیم جوش سرد به سیم جوش گرم یا برعکس X (7) افزودن یا حذف کردن مکمل پودری یا پرکننده فلزی دانه ای یا سیم جوش X (3) افزایش د ر مقدار پودر مکمل یا پرکننده فلزی دانه ای یا سیم جوش X (9) در صورتیکه آلیاژ فلز جوش خیلی به مکمل پودری فلز پرکننده بستگی داشته باشد، هرگونه تغییرWPS که منجر به رسوب با عناصر آلیاژی فلزجوش که الزامات شیمیاییWPS را برآورده نمی .سازد X ( 17) ت غییر در اندازه قطر اسمی فلز پرکننده بیش از3/7 میلی متر افزایش )هر افزایشی (پ هر افزایش یا کاهش هر افزایش بیش از6/1 میلی متر افزایش ی ا کاهش ( 11 ) تغییر در تعداد الکترودها X X X X پارامترهای فرا یند ( 12 :) تغییر در آمپر برای هر قطر استفاده شده به مقداری که سازنده توصیه نکرده است بیش از17 % افزایش یاکاهش بیش از17 % افزایش یاکاهش بیش از17 % افزایش یاکاهش بیش از25 % افزایش یاکاهش ( 13 ) تغییردر نوع جریانDC) یا(AC یا قطبیت (الکترود مثبت یا منفی برای جریان )مستقیم X X X X X ( 14 ) تغییر در حالت انتقال X ( 15 ) تغییر در خروجیCV بهCC X X ( 16 :) تغییر در ولتاژ برای هر قطر استفاده شده بیش از7 % افزایش یاکاهش بیش از7 % افزایش یاکاهش بیش از7 % افزایش یاکاهش ( 17) افزایش یا کاهش سرعت حرکت الکترود :)برای هر قطر الکترود (اگر آمپر کنترل نشود >10% >10% >10% )(ادامه دارد -------- صفحهٔ بعد -------- 166 01 / 02 / 1404 آیین نامه جوشکاری ساختمانی ایران جدول6 - 2 )(ادامه- .تغییرات متغیرهای اساسیPQR که نیازمند ارزیابی مجددWPS برای فرایندهایSMAW ، SAW ، GMAW و GTAW .هستند (بند6 - 8 - 1) تغییرات متغیرهای اساسی درPQR نیازمند ارزیابی مجدد فرا یند SMAW SAW GMAW FCAW GTAW پارامترهای فرا ین )د (ادامه ( 13 :) (ت) تغییر در سرعت انتقال با بیش از15 % افزایش یاکاهش بیش از25 % افزایش یاکاهش بیش از25 % افزایش یاکاهش بیش از57 % افزایش یاکاهش گاز محافظ ( 19) تغییر درگاز محافظ از یک گاز به یک از گ دیگر یا ترکیب گازها و یا درصد مشخص شده از ترکیب ا و ه گاز یا بدون گاز X X X ( 27 ) تغییر در نرخ جریان کلی گاز بیش از57 % افزایش یا بیش از27 % کاهش بیش از57 % افزایش یا بیش از27 % کاهش بیش از57 % افزایش یا بیش از27 % کاهش ( 21) تغییر در گاز محافظ که در این آیین مه نا :ذکر نشده است AWS A5.18 ، A5.28 یاA5.36 برای طبقه بندی ثابت و بازA5.36 ، تغییرات درمحدوده طبقه بندی گاز محافظ باید محدود به گاز محافظ مخصوص آزمایش شده یا تعیین کننده طبقه بندی الکترود .استفاده شده، شود AWS A5.20 ، A5.29 یاA5.36 برای طبقه بندی ثابت و بازA5.36 ، تغییرات درمحدوده طبقه بندی گاز محافظ باید محدود به گاز محافظ مخصوص آزمایش شده یا تعیین کننده طبقه بندی الکترود .استفاده شده، شود پارامترهایSAW ( 22) تغییر بیش از17 % یا3 میلی متر (هرکدام بزرگتر بود) در فاصل ه طولی قوس ها X ( 23) تغییر بیش از17 % یا3 میلی متر (هرکدام بزرگتر بود) در فاصل ه جانبی قوس ها X ( 24 ) افزایش یا کاهش بیش از17 درجه در زاویه جهت هر الکترود موازی X ( 25 )برای روش اتوماتیکSAW؛ افزایش یا کاهش بیشتر از3 درجه زاویه الکترودها X ( 26 ) برای روش اتوماتیکSAW؛ افزایش یا کاهش بیشتراز5 درج ه عمود بر جهت حرکت X )(ادامه دارد -------- صفحهٔ بعد -------- فصل ششم- ارزیابی 01 / 02 / 1404 167 جدول6 - 2 )(ادامه- .تغییرات متغیرهای اساسیPQR که نیازمند ارزیابی مجددWPS برای فرایندهایSMAW ، SAW ، GMAW و GTAW .هستند تغییرات متغیرهای اساسیPQR که نیازمند ارزیابی مجدد می .باشد فرا یند SMAW SAW GMAW FCAW GTAW م تغیرهای عمومی ( 27 ) تغییر در وضعیت ارزیابی نشده با جدول6 - 1 یا6 - 17 X X X X X ( 23 ) تغییر در قطر یا ضخامت یا هر دو، که با جدول6 - 2 یا17 - 9 .ارزیابی نشده است X X X X X ( 29 ) تغییر در فلز پایه یا ترکیب فلزپایه که درPQR گروه بندی نشده یا طبق جدول6 - 3 ارزی .ابی نشده است X X X X X ( 37) جوش قائم: برای هم ه عبور ها، از سرباالیی به سرپائینی یا .بلعکس X X X X ( 31) تغییر در نوع شیار (مثال تبدیل از جناغی یک طرفه به جن اغی دوطرفه)، به جز پذیرفتگی هر جوش شیاریCJP برای هر جزئیات شیار مطابق با الزامات5 - 4 - 1 ، 5 - 4 - 2، 17 - 9 یا17 - 17 X X X X X ( 32 .) تغییر در نوع شیار به شیار لب ساده یا بالعکس X X X X X ( 33 ) تغییر فراتر از رواداری5 - 4 - 1 و5 - 4 - 2 و7 - 22 - 4 - 1 یا 17 - 9 ، 17 - 17 و17 - 23 - 2 - 1 :شامل الف) کاهش زاویه شیار ب) کاهش فاصله ریشه ج) افزایش سطح ریشه برای جوش های شیاریCJP X X X X X ( 34) فضای جامانده درریشه (نه به صورت آخال) در پشت بند یا شیارزنی پشت X X X X X ( 35) (ث) کاهش درجه حرارت پیش :گرمایش   15 C     15 C     15 C     15 C     55 C   ( 36 ) (ث) کاهش درجه حرارت عبور :های میانی   15 C     15 C     15 C     15 C     55 C   ( 37) افزودن یا حذف مرحلهPWHT : X X X X X :تذکر عالمتX نشان ه هند د کاربرد برای هر روش می باشد و جدول خالی نشان دهند ه بدون .کاربرد بودن برای روش جوشکاری مربوطه است (الف) مقاومت فلز پرکننده ممکن است بدون ارزیابی مجددWPS .، کاهش یابد (ب) الکترودهای طبقه بندی مشابهAWS A5M ممکن است به جای طبقه بندی الکترودAWS A5 استفا .ده شود (پ) برایWPSهایی که از پودر آلیاژی استفاده می کند، هر افزایش یا کاهش در قطر الکترود، نیازمند ارزیابی مجددWPS می .باشد (ت) نرخ سرعت حرکت برای هم ه اندازه های جوش گوشه ممکن است با آزمایش های ارزیابی بزرگترین عبور تک گوشه و کوچک ترین چندعبور جوش گوش ه ، تعیین شود . (ث) دمای پیش گرمایش یا حرارت عبور میانی تولیدی ممکن است کمتر ازPQR دمای پیش گرمایش یا حرارت عبور میانی باشد، مشروط براینکه مفاد7 - 6 رعایت شود و دمای فلز پایه نباید کمتر از دمایWPS .، در زمان جوشکاری بعدی باشد جدول6 - 6 - تغییرات متغیرهای اس اسی که نیازمند ارزیابی مجددWPS در فرایندهایESW وEGW .هستند (بند6 - 8 - 2 ) -------- صفحهٔ بعد -------- 168 01 / 02 / 1404 آیین نامه جوشکاری ساختمانی ایران ،تغییرات متغیرهای اساسیPQR که نیازمند ارزیابی مجدد می.باشد ارزیابی مجدد باآزمایشWPS ارزیابی مجدد با آزمون فراصوتی1 یا پرتونگاری2 )(الف فلز پرکننده (1 ) تغییر«قابل توجه »در ترک یب فلز پایه یا فلز راهنمای مصرفی X کفشک قالب )(ثابت یا متحرک (2 ) تغییر از فلز به غیرفلز و بلعکس X (3) تغییر از ذوبی3 به غیرذوبی و بلعکس X (4 ) کاهش بیش از25 درصد در ابعاد هر مقطع عرضی یا سطح کفشک جامد غیرذوبی X (5) تغییر در طراحی از جامد غیر ذوبی به خنک شونده آب یا بلعکس X نوسان فلزپرکننده (6 ) تغییر در نوسان سرعت پیمایش بیشتر از4 میلی متر برثانیه X (7 ) تغییر در ماندگاری نوسان پیمایش بیشتر از2 ثانیه (به جز مواردی که جبران تغییرات ).در باز شدن اتصاالت الزم است X (3) تغییر در طول نوسا ن که بیش از3 میلی متر، نزدیکی فلز پرکننده به کفشک های قال ب را تحت تاثیر قرار می .دهد X مکمل های فلز پرکننده (9 ) تغییر بیش از37 درصد در سطح مقطع عرضی مغز فلز راهنمای مصرفی X ( 17 ) تغییر در سیستم پودر، به معنای مغز .، الکترود مغناطیسی، خارجی و غیره X ( 11 ) تغییر در ترکیبات پودر ازجمله پوشش راهنمای مصرفی X ( 12 ) تغییر بیش از37 درصد در بار اضافی4 پودر X قطر الکترود / فلز پرکننده ( 13 ) افزایش یا کاهش بیش از1 میلی متر در قطر الکترود X ( 14 ) تغییر در تعداد الکترودهای مصرفی X آمپر الکترود ( 15 ) افزایش یا کاهش بیش از27 درصد آمپر X ( 16 ) تغییر در نوع جریانDC) یا(AC یا قطبیت X ولتاژ قوس الکترود ( 17 ) افزایش یا کاهش بیش از17 درصد ولتاژ X )(ادامه دارد 1- UT (Ultrasonic test) 2- RT (Radiography test) 3- Fusion 4- Burden -------- صفحهٔ بعد -------- فصل ششم- ارزیابی 01 / 02 / 1404 161 جدول6 - 6 )(ادامه- تغییرات متغیرهای اساسی که نیازمند ارزیابی مجددWPS در فرایندهایESW وEGW .هستند (بند6 - 8 - 2 ) ،تغییرات متغیرهای اساسیPQR که نیازمند ارزیابی مجدد می.باشد ارزیابی مجدد باآزمایشWPS ارزیابی مجدد با التراسونیک یا رادیوگرافی ویژگی های فرا یند ( 13) تغییر در ترکیب با هر فرا یند جوش دیگر X ( 19) تغییر از تک عبور ه به چند عبور ه یا بالعکس X ( 27 ) تغییر از جریان ثابت به ولتاژ ثابت یا بالعکس X سرعت تغذیه سیم جوش ( 21 ) افزایش یا کاهش بیش از47 درصد در سرعت تغذیه الکترود X سرعت حرکت ( 22 ) افزایش یا کاهش بیش از27 درصد سرعت حرکت (اگر تابع خودکار طول قوس یا نرخ رسوب نباشد) (ب .)ه جز مواردی که جبران بازشدگی درز الزم است X محافظ الکترود (فقط(EGW ( 23 ) تغییر در ترکیبات گاز محافظ هر یک از اعضای تشکیل دهنده بیش از5 درصد کل جریان X ( 24 ) افزایش یا کاهش بیش از25 درصد در کل نرخ جریان محافظ X وضعیت جوشکاری ( 25) تغییر بیش از 17 درجه در وضعیت قائم X نوع شیار ( 26 )) افزایش در سطح مقطع عرضی (برای شیارهای غیرساده X ( 27 )) کاهش در سطح مقطع عرضی (برای شیارهای غیرساده X ( 23 ) تغییر در ضخامت اتصالPQR ، خارج از محدود ه 0.5T تا1.1T X ( 29 ) افزایش یا کاهش بیش از6 میلی متر در ف اصل ه ریشه شیار ساده X عملیات حرارتی بعد از جوشکاری ( 37 ) تغییر در عملیات حرارتی پس از جوشکاری(PWHT) X )(الف در صورت لزوم آزمایش باید مطابق با فصل3 ، قسمت ث ج یا و فصل17 قسمت ج برای مقاطع لوله .ای، انجام شود جدول6 - 7 - تغییرات متغیرهای اساسی ت کمیلی برای کاربردهای آزمایش ضربهCVN که نیازمند ارزیابی مجددWPS برای فرایندهای SMAW ، SAW ، GMAW ، FCAW ، GTAW وESW/EGW .هستند (بند6 - 8 - 2 ) -------- صفحهٔ بعد -------- 170 01 / 02 / 1404 آیین نامه جوشکاری ساختمانی ایران متغیر SMAW SAW GMAW FCAW GTAW ESW/ EGW فلز پایه (1 ) تغییر در عدد گروه X X X X X X (2 -الف) حداقل ضخامت ارزیابی شده 16 میلی متر یاT ،، هر کدام کمتر باشد می باشد؛ به جز حالتی کهT کمتر از6 میلی متر باشد که در این حالت حداقل ضخامت ارزیابی شده3 میلی .متر است X X X X X (2 - ب) حداقل ضخامت ارزیابی شده0.5T می .باشد X فلز پرکننده (3) تغییر در طبقه بندیAWSA5.X یا رده فلز جوش یا فلز پرکنند ه پوشش داده نشده درA5.X الکترودهای کربنی و کم آلیاژ فوالدیFCAW وGMAW مغزه فلزی که قبالً تحتA5.28 ، A5.20 ، A5.18 یاA5.29 طبقه بندی شده بودند و بدون تغییر سازنده یا نام تجاری، تحتA5.36 مجدداً طبقه بندی شده بودند و تمام الزامات طبقه بندی قبلی استفاده شده درCVN PQR/WPS باید .بدون ارزیابی مجدد قابل قبول باشد X X X X X X (4) تغییر در رد ه سیم جوش/پودر X بX (5) تغییر در نام تجاری الکترود یا پودر، وقتی با که مشخصاتAWS طبقه بندی .نشده باشد X X (6) تغییر از پودر دست نخورد ه به پودر سرباره خردشده X بX (7 ) تغییر در سازنده یا نام برند سازنده یا نوع الکترود الفX X دمای پیش گرم ایش/عبور میانی (3) افز ا یش بیش از56 درجه سلسیوس در حداکثر دما ارزیابی شده پیش گرم ایش یا عبور .میانی X X X X X X عملیات حرارتی پس از جوشکاری (9 ) تغییر در دمای عملیات حرارتی پس از جوشکاری(PWHT) و/یا محدود ه زمانی آن. آزمایشPQR باید در معرض37 .درصد مجموع زمان دماها باشد .مجموع زمان ممکن است در گرمایش تکی یا چندگانه اعمال شود X X X X X X ویژگی های الکتریکی ( 17) افزایش در حرارت ورودی بیش ا ز مقدار ارزیابی شده (بند6 - 3 - 5 مالحظه شود.) به جز زمانی که عملیات حرارتی آستینتی اصالح دانه پس از جوشکاری1 انجام می .شود X X X X X X )(ادامه دارد 1- Grain Refining Austenitizing Heat treatment -------- صفحهٔ بعد -------- فصل ششم- ارزیابی 01 / 02 / 1404 171 جدول6 - 7 )(ادامه- تغییرات متغیرهای اساسی تکمیلی برای کاربردهای آزمایش ضربهCVN که نیازمند ارزیابی مجددWPS ب رای فرایندهایSMAW ، SAW ، GMAW ، FCAW ، GTAW وESW/EGW .هستند متغیر SMAW SAW GMAW FCAW GTAW ESW/ EGW دیگر متغیرها ( 11 ) در وضعیت قائم، تغییر از حالت ریسه ای1 به بافته ای2 X X X X ( 12) تغییر در حالت چندعبوره در هر طرف به تک عبوره در هر طرف X X X X X ( 13 ) تغییر بیش از27  درصد در متغیرهای نوسان برای حالت جوشکاری خودکار یا مکانیزه X X X X X )(الف نامحدودیت ها تنها باید برروی الکترودهای مغز فلزی گروه بندی شده درAWS A5.1 8/A5.18M ، AWS A5.28/A5.28M و AWS A5.36/A5.36M:2012 .اعمال شود )(ب تنها جوش الکتری کی سرباره ای (ESW) جدول6 - 8 - فوالدهای جدول2 - 3 و6 - 1 و فوالدهای فهرست نشده که باPQR .تایید شده است ترکیب فلز پایهWPS تایید شده باPQR فلز پایه PQR هر فوالد گروه1 به گروه1 هر فوالد گروه1 به گروه1 هر فوالد گروه1 به گروه1 هر فوالد گروه2 به گروه1 هر فوالد گروه2 به گروه1 هر فوالد گروه1 به گروه1 هرPQR گروه3 یا فوالد جدول6 - 9 آزمایش شده به هر فوالد گروه1 هر فوالد گروه3 یا فوالدهای جدول6 - 9 به گروه1 هرPQR گروه3 یا فوالد جدول6 - 9 آزمایش شده به هر فوالد گروه1 یا2 هر فوالد گروه3 یا فوالد های جدول6 - 9 به گروه2 فوالد باید از مشخصات مشابه مصالح، رده و نوع و مقاومت تسلیم گروه بندی شده درPQR .باشد هر فوالد گروه3 به فوالد مشابه یا دیگر موارد گروه3 یا هر فوالد گروه4 به فوالد مشابه یا دیگر موارد گروه4 یا هر فوالد جدول6 - 9 به فوالد مشابه یا دیگر موارد جدول6 - 9 تنها ترکیب خاص فوالدهای ذکر شده درPQR هر ترکیب گروه3 و4 و جدول6 - 9 تنها ترکیب خاص فوالدهای ذکر شده درPQR هر فوالد گروه بندی نشده به فوالد گروه بندی نشده دیگر یا فوالد گروه بندی شده در جدول5 - 3 یا جدول6 - 9 :یادداشت 1 - گروه1 تا4 در جدول5 - 3 نشان داده شده .اند 2 - در صورت مجاز بودن در مشخصات فوالد، مقاومت تسلیم با افزایش ضخامت می .تواند کاهش یابد 1- Stringer 2- Weave -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۷۳۲ سس حداقل‌دمای پیش‌گرمایش و عبورهای‌میانی 10 50 ۹0 110 10 50 ۹0 110 فهرست فلزات پایه و الکترود 801 5- ۲۵0([0- ۲۸0۱ 8- ۲۳۵2020-0200 ۲۹۳۹-۲۲-4 ۳۹5 ۳۹-۳ ۳۵۲2-۸-0 18 7- 1:87 ۳۸1 ۳۸ -- ۳۸۵0-۵۸-0 ۲1۱001۱5-0 ۳۱00۱6- ]: ۱)((18- ۲۳۱01 ۲۱22-20-0 ۲۱020-100 2020 - ۳۱5 ۳) ۲۱۲۹-۸-4 ۲۱۳-۴ ۲۱07 - ۲۱۵۲-۸۳-۳ ۱0۹ ۴۱۱0۱6 5۱۱0۱ آرخ 0211 ۳۱۱-۳۵2 ۲۱12020-۲202 ۳۱۱۹ 1۱0 ۳۳ ۲11012 -۳ ۲۱۱1-۸۹ ۲۱۱1-۸۸-4 015 16 018 7038 70۱5 1701۱ 60- ۲70۱۱- کرک نک که ۲۳ ۲7۵-0 ۲۳72020-12۳0 و د. (بند ۳-۸-۶) 020060 |۸۵71 ۸۹51۹ 5 60:06 4 ]۸۹51۸ (بالای ۶۵ میلی‌متر) 09 ]۸۹51 (۶۵ تا ۱۰۰ میلی‌متر) گروه ۰۱ 001۵00۸ ۸710 ۸51۸ گروه ۳ 001۵00۸ ۸710 ۸51۸ 4 ]۸۹1۱ ۵ میلی‌متر و کمتر 7[ ]۸۹1۱ ۵ میلی‌متر و کمتر بالای ۶۵ میلی‌متر 0 ]۸۹1۱ ۶۵ میلی‌متر 0 کمتر ۸1043/۸10 ۸51۹ 00306 6 6007306 50 -------- صفحهٔ بعد -------- 9 ‌ ی / ر /, ول ۹-۶- فهرست فلزات پایه و پر؟ ندیه ۳۹/05 ۳۲70۲ ۴ 05- 6 از ۱۵0065 ۳/0۲۵ (1006ع۵۷ ۳۵ |[۵ اه )۳۸۵۵ ‏۳۳0ق ,۲131100 اکک3|)‎ ٩1661( ۳70۲- ااقط؟ اه 05- ۳۵ ۱۳۵ ۳۱0065 (۱0060ع۵ ([غع1٩‏ 6۵7000 ,116۵1100 افکقا۲ 06 0) 51-)(5-2)۸ ۲7/۱ ۲7۱5-۸-2 ۲/1۱ 6-۸-251 ۳/1 ۱6-(۸-2 ۵ |[[۳۵؟ 0۲1۳ 05- ۳۵ ۱ 0065 ۳) (۱0060ه ۳۹70۹5- ۳70۲ [۵ا0۱1۸۱۷۷-۸10 ,۲1۵100 نککقا۲ 6م0) ([غع5۱ ۱۵-۵10۳ ۲0۳۵۵ ۳72-2 ۳/1 0 ۱ آ- ,3- ,22- ,6-2۳0 ۵اه کلم ۵ |۳۵ 11اه 05- 800 ,14- ,13- [[- 6 ۱11 610010065 800 ,10060جه 5 0۳ 06اه ۳۵ ااقط؟ ۶ ([۱۱۳ 12] ۱۵ ۱1/2 1۳۵۵ 82۲۳۵1۵۲ )۳۵۵ 110 ۲87000 ٩16۵[( ۳721-1۳ ۲۳/1101 ۳/15۳ ۳721-51 ۳/19۳ ۳721-91 0 و ]۳/21-12(/ ۳1014 ۳116 ۳777 ۳/218 )۳۵ ۸ ۷/۱/۱۱۱۵ 7[5, 735, 5 0۱۷ ۰5 5۷۵6 005 ۱۸۱۱/۸ ۱۵ 7[[ ۹: 6 ۵۸۸۳ 65 ۵۲۵۱۵۲ 1۵۱۱ [/2 10۱ ] [2 7۱۱0۱[ ۱۷۳۳ 33 ادامه) زپایه 4( [ 043/۸ [۸ ۸۹1۲ 6 60۲36 50 0۲:00 41( [ 43/۸[ ۸ ۸۹51۹ 6 0۳:6 0 0020 -------- صفحهٔ بعد -------- 174 01 / 02 / 1404 آیین نامه جوشکاری ساختمانی ایران جدول6 - 1 - فهرست فلزات پایه و پرکننده که نیازمند ارزیابی مطابق فصل6 )هستند. (ادامه حداقل دمای پیش گرم ایش و عبورهای میانی ضخامت فلز ،پایهT مقاومت فلز پرکننده سازگار فلزپایه مشخصات الکترود مشخصات الکترود WPS فرا یند محدوده کشش حداقل مقاومت تسلیم مشخصات C  mm MPa MPa حداقل400 250-360 ASTM A1043/A1043M حداقل450 345-450 10 تا27 A5.36 50 27 تا33 80 33 تا65 A5.29 FCAW 110 باالی65 A5. 36 :یادداشت 1 - هنگامی که جوش نیازمند تنش زدایی است، وانادیوم فلز جوش رسوب کرده نباید از0.05 .درصد فراتر رود 2 - در صورت درج در مشخصات پیمان، فلزجوش باید دارای حداقل انرژی آزمایش ضربهCVN به مقدار27 ژول در دمای27 - درجه سلسیوس ، مطابق با آزمایش ضربه نشان داده شد ه در فصل6 .، قسمت ت باشد 3 - برای فوالدA709 ، A517 ، A514 وASTM ردهHPS100W [HPS 690W]، حداکثر دمای پیش گرمایش و بین عبور ی نباید از277 درجه سلسیوس برای ضخامت های تا33 میلی متر و237 درجه سلسیوس برای ضخامت های بیشتر از33 میلی .متر، فراتر رود 6 - 8 - 2 - حرارت ورودی د ر صورتیکه انجام آزمایش ضربه شارپی در اسناد قرارداد ذکر شده باشد، حرارت ورودی1 باید مطابق ورودی زیر محاسبه شود : (1) در صورتیکه جوشکاری کنترل شده غیرموجی2 به کار رود، حرارت ورودی باید با یکی از روش های ارائه شده در معادالت6 - 3 - 5 - 1 (1 تا3 ) محاسبه شود . 1- Heat Input 2 - Non- wave form controlled welding -------- صفحهٔ بعد -------- فصل ششم- ارزیابی 01 / 02 / 1404 172 (2) در صو رتیکه جوشکاری با شکل موج کنترل شده1 به کار می رود، حرارت ورودی باید با هر یک از روش های نشان داده شده در معادالت6 - 3 - 5 - 1 (2 یا3 ) محاسبه شود . 6 - 8 - 2 - 1 - روش های محاسبه حرارت ورودی معادالت زیر برای محاسبه حرارت ورودی قابل اعمال است. انتخاب معادله به ظرفیت اندازه گ یری تجهیزات جوشکاری و اینکه آیا از جوشکاری تحت کنترل موجی شکل استفاده می .شود، بستگی دارد (1 )   A Volts 60 TS         حرارت ورودی :که در آن A : شدت جریان، آمپر Volts : ولتاژ TS : سرعت حرکت جوشکاری  (2 ) TIE L       حرارت ورودی :که در آن TIE: کل انرژی لحظه( ای، برحسب ژول بوسیله منبع جریان اندازه گیری می ).شود L ): طول جوش، (میلیمتر (3 )   AIP T L        حرارت ورودی :که در آن AIP: میانگین توان لحظه ،ایW(J/S) (بوسیله منبع جریان اندازه گیری می .)شود T ): زمان قوس، (ثانیه L ): طول جوش، (میلیمتر 1- Wave form controlled welding ژول میلیمتر ژول میلیمتر ژول میلیمتر میلیمتر دقیقه میلیمتر دقیقه -------- صفحهٔ بعد -------- 176 01 / 02 / 1404 آیین نامه جوشکاری ساختمانی ایران 6 - 8 - 2 - 2 - حداکثر حرارت ورودی برایWPS های چندوضعیتی حداکثر حرارت ورودی برایWPS چندوضعیتی باید با PQR .با باالترین گرمای ورودی ایجاد شود 6 - 8 - 2 - 3 - اند ازه گیری انرژی یا توان کل لحظه ای دستگاه های جوشکاری متشکل از منبع قدرت و کنترل تغذیه سیم جوش که به هم متصل می باشد، باید مقادیر انرژی ک ل لحظه ای یا متوسط توان لحظه ای را با استفاده از یکی از روش :های زیر نمایش دهند (1) کنتورها یا نمایشگرهای تعبیه شده در منب .ع قدرت یا کنترلر تغدیه سیم (2) کنتورهای خارجی با نمونه برداری فرکانس باال با قابلیت تعیین و نمایش انرژی کل لحظه ای یا متوسط تو ان لحظه .ای (3) ارتقاء یا اصالح تجهیزات جوشکاری برای تسهیل در تعیین و نمایش انرژی کل لحظه یا. هظحل ناوت طسوتم ای یا 6 - 1 - الزاماتWPS برای ج وشکاری با استفاده از WPSهای موجود با شکل موج کنترل شده و کنترل نشده . 6 - 1 - 1 - دستورالعمل های ارزیابی شده با منابع جریان شکل موج کنترل نشده دستورالعمل های جوشکاری که بوسیله تجهیزات جوشکاری با شکل موج کنترل نشده ، ارزیابی شده اند و حرارت ورودی ب ا رابطه6 - 3 - 5 - 1 (1 ) ،تعیین شده باشد هنگام استفاده بوسیله تجهیزات جوشکاری با شکل موج کنترل شده بصور ت تایید شده تلقی می شود ، مشروط براینکهWPS به منظور تعیین حرارت ورودی الزم جوش های آزمایشی با استفاده از روابط محاسباتی6 - 3 - 5 - 1 (2 یا3 .)، مورد بازنگری قرار گیرد 6 - 1 - 2 - جوش های تولید ی اجرا شده بوسیله تجهیزات با شکل موج کنترل نشده و با استفاد ه ازWPS های ارزیابی شده بوسیله تجهیزات با شکل موج کنترل .شده حرارت ورودی جوش های تولیدی تعیین شده با رابط6 - 3 - 5 - 1 (1) نباید از حد حرارت ورودی دستورالعملی که از رابطه 6 - 3 - 5 - 1 (2 یا3 ) تعیین شده .تجاوز نماید -------- صفحهٔ بعد -------- فصل ششم- ارزیابی 01 / 02 / 1404 177 6 - 10 - روش های آزمایش و معیارهای پذیرش برای ارزیابیWPS تهیه آزمونه ها از قطعه آزمایشی جوش شده که منطبق بر بند6 - 17 - 2 می باشد باید به روش برشکاری ورق که در اشکال 6 - 5 تا6 - 7 )(هرکدام قابل اجراست ،نشان داده شده است صورت پذیرد. آماده سازی آزمونه ها با ید مطابق اشکال6 - 3 ، 6 - 9 ، 6 - 17 و6 - 14 .صورت پذیرد :توجه در صورت لزوم به آزمایش ضربه، به قسمت ت فصل6 .مراجعه شود شکل6 - 2 - محل آزمونه ها از ورق آزمایشی در جوشکاری الکتریکی سرباره ای و الکتریکی گاز ی (به بند6 - 10 .)مراجعه شود اگر بتوان480 میلیمتر جوش سالم به .دست آورد، طول اضافی الزم نیست -------- صفحهٔ بعد -------- 178 01 / 02 / 1404 آیین نامه جوشکاری ساختمانی ایران :یادداشت 1 - .شکل شیار تنها به منظور نمایش است. شیار نمونه آزمایشی باید مطابق با شیار مورد ارزیابی باشد 2 - در صورت لزوم آزمایش ضربه، نمونه ها باید مطابق شکل6 - 23 .برداشته شود 3 - .تمام ابعاد به صورت حداقلی بیان شده است شکل6 - 6 - محل آزمونه ها در قطعه آزمایشی ورق با ضخامت بیش از10 میلیمتر به منظور ارزیابی د ستورالعمل جوشکاری (بند6 - 10 ) 280 میلی متر یا222 میلی متر وقتی که آزمون ضربه .مورد نیاز باشد 720 میلی متر یا110 میلی متر هنگامی که آزمون های ضربه .مورد نیاز باشد نمونه های خمش عرضی نمونه های خمش طولی )جهت نورد (اختیاری دورانداخته شود نمونه خمش طولی رویه نمونه کشش مقطع کاهش یافته نمونه خمش طولی ریشه آزمون ه آزمون ضربه نمونه خمش طولی رویه نمونه کشش مقطع کاهش یافته ن مونه خمش طولی ریشه .دورانداخته شود )جهت نورد (اختیاری دورانداخته شود نمونه خمش جانبی نمونه کشش مقطع کاهش یافته نمونه خمش جانبی آزمون ه آزمون ضربه نمونه خمش جانبی نمونه کشش مقطع کاهش یافته نمونه خمش جانبی .دورانداخته شود -------- صفحهٔ بعد -------- فصل ششم- ارزیابی 01 / 02 / 1404 171 :یادداشت 1 - شکل شیار تنها به منظور نمایش است. شیار نمونه آزمایشی باید مطابق با شیار مورد ارز .یابی باشد 2 - در صورت لزوم آزمایش ضربه، نمونه ها باید مطابق شکل6 - 23 .برداشته شود 3 - برای ورق های17 میلی متر، آزمون خمش جانبی می تواند جایگزین هر یک از آزمون های خمش رویه و ریشه شود. برای موقعیت و طول ورق نمونه ها، شکل6 - 6 (2 .) مالحظه شود شکل6 - 7 - محل آزمونه ها در قطعه آزمایشی با ضخامت10 میلیمتر و کمتر برای ارزیابی دستورالعمل ج وشکاری (بند6 - 10 ) 6 - 10 - 1 - بازرسی چشمی جوش معیار پذیرش بازرسی چشمی برای ارزیابی جوش :های شیاری و گوشه (به جز ناودان جوش) باید مطابق الزامات زیر باشد 6 - 10 - 1 - 1 - بازرسی چشمی جوش های شیاری جوش های شیاری :باید مطابق ضوابط زیر باشند (1) تمامی ترک ها .باید بدون توجه به اندازه آن مردود شود (2) همه چاله .های جوش باید به اندازه سطح مقطع کامل جوش پر شود (3) گرده جوش نباید از3 میلیمتر تجاوز نماید. نمای جوش باید مطابق شکل7 - 4 بوده و ذوب .کامل داشته باشد (4) بریدگی کنار جوش ن .باید از یک میلیمتر تجاوز نماید (5) ریشه جوش ،های شیاری نفوذ کامل باید بازرسی شده و نباید حاوی ترک ذوب .ناقص یا عدم نفوذ باشد نمونه های خمش عرضی نمونه های خمش طولی 660 میلی متر یا 210 میلی متر وقتی که آزمایش ضربه مورد .نیازاست 720 میلی متر یا 110 میلی متر در صورتیکه آزمایش ضربه .مورد نیاز باشد )جهت نورد (اختیاری دورانداخته شود نمونه خمش طولی رویه نمونه کشش مقطع کاهش یافته نمونه خمش طولی ریشه آزمون ه آزمون ضرب ه )(در صورت نیاز نمونه خمش طولی رویه نمونه کشش مقطع کاهش یافته نمونه خمش طولی ریشه .دورانداخته شود )جهت نورد (اختیاری دورانداخته شود نمونه کشش مقطع کاهش یافته نمونه خمش ریشه نمونه خمش رویه آزمون ه آزمون ضربه )(در صورت نیاز نمونه خمش ریشه نمونه خمش رویه نمونه کشش مقطع کاهش یافته .دورانداخته شود -------- صفحهٔ بعد -------- 180 01 / 02 / 1404 آیین نامه جوشکاری ساختمانی ایران (6) در جوش های شیاری نفوذ کامل که از یک طرف بدون پشت بند جوش می شود، تقعر ریشه جوش1 یا ذوب عمقی جوش2 :باید مطابق موارد زیر باشد الف- ح داکثر تقعر ریشه جوش باید2 میلیمتر باشد، مشروط بر اینکه ضخامت جوش برابر یا بزرگتر از ضخامت .فلز پایه باشد ب- حداکثر ذوب عمقی باید3 .میلیمتر باشد 6 - 10 - 1 - 2 - بازرسی چشمی جوش گوشه جوش :های گوشه باید مطابق ضوابط زیر باشد (1) تمامی ترک ها باید بدون توجه به اندازه آن مردو .د شود (2) همه چاله .های جوش باید به اندازه سطح مقطع کامل جوش پر شده باشد (3) اندازه ساق جوش .های گوشه نباید از اندازه ساق موردنیاز کمتر باشد (4) سطح جوش باید الزامات شکل7 - 4 .را برآورده نماید (5) .بریدگی کنار جوش فلز پایه نباید از یک میلیمتر بیشتر باشد 6 - 10 - 2 - آزمایش های غی ،رمخرب قبل از تهیه نمونه های آزمایش های مکانیکی، ورق، لوله و یا قوطی تهیه شده برای آزمون ارزیابی باید برای آگاهی از سالمت، به شرح زیر تحت آزمایش :های غیرمخرب قرار گیرند 6 - 10 - 2 - 1 - آزمایش پرتونگاری یا فراصوت یکی از دو آزمایش پرتونگاری یا فراصوت باید مو رد استفاده قر ار گیرد. در نمونه ورقی، تمام طول جوش به استثنای دو .انتهای دور ریز آن، باید مورد آزمایش قرار گیرد 6 - 10 - 2 - 2 - معیار پذیرش آزمایش پرتونگاری یا فراصوت به عنوان یک ارزیابی قابل پذیرش، جوشی که طبق آزمایش های غیرمخرب مورد تایید قرار گرفته است، باید منطبق بر ضوابط قسمت پ فصل3 یا قسمت ج فصل17 .باشد 6 - 10 - 3 - آزمایش مکانیکی آزمایش :های مکانیکی باید مطابق موارد زیر باشد 1 - Root Concavity 2 - Melt-Through -------- صفحهٔ بعد -------- فصل ششم- ارزیابی 01 / 02 / 1404 181 6 - 10 - 3 - 1 - آزمونه های خمش ریشه، رویه و جانبی1 (شکل6 - 8 را برای خمش رویه و ریشه و شکل6 - 1 برای خمش جانبی مالحظه شود) آزمونه ب اید در گیره خم که منطبق بر ضوابط شکل های 6 - 11 تا 6 - 13 می باشد، تحت آزمایش خم ش قرار گیرد و نباید از .حداکثر شعاع خم تجاوز نماید آزمونه باید به گونه ای روی پایه2 قرار گیرد که شیار جوش در وسط آن باشد. سپس با اعمال فشار سنبه، آزمونه تحت خمش قرار می .گیرد در آزمایش خمش رویه، آزمونه طوری قرار داده می شود که ه روی جوش به سمت شکاف باشد. در آزمایش خمش ریشه و آزمایش سالمت جوش گوشه، آزمونه طوری قرار داده می شود که ریش ه .جوش به سمت شکاف باشد در آزمایش خمش جانبی، نمونه طوری قرار داده می شود که سطح جانبی که بزرگترین ناپیوستگی را نشان می دهد، د ر صورت وجود، به سمت شیا ر باشد. سنبه آنقدر برروی آزمونه فشار می آورد تا نمونه به شکلU درآید. جوش و ناحیه متاثر از حرارت جوش، پس از آزمایش باید در مرکز خ م قرار گرفته و کامالً در ناحیه خم شده .نمونه قرار گیرند اگر برای آزمایش خم از فلکه3 استفاده شود، در این صورت یک انتهای آزمو نه باید کامالً در فکهای گیره محکم شود، تا لغزش نداشته باشد. هنگامی که بازوی آزاد به میزان137 درجه ا ز نقطه شروع دوران کرد، نمونه آزمایش باید از فلکه خارج .شود 1 - Root, Face and side bend specimens 2 - Die 3- Wraparound jig