معلونت برفامه ریزی و نغظارت راهبردی ریس جمهور

⚠ این متن با نرم‌افزار از روی تصویر خوانده شده و ممکن است خطا داشته باشد؛ برای استناد، اصلِ سند را ببینید. جمهوری اسلامی ایران معلونت برفامه ریزی و نغظارت راهبردی ریس جمهور ۰۰ + ۰ ۰ ۰ فشریه شماره ۵۴۷ معاونت نظارت راهبردی وزارت جهاد کشاورزی دفتر نظام فنی اجرایی موسسه پژوهش‌های برنامه‌ریزی و اقتصاد کشاورزی سا وا ۱۹۱/۱ ۳ 0611 -۷۷۷۷۷۷۰.281 ۱۳۹۰ -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- ریاست جمهوری معاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رییس جمهور بخشنامه به دستگاه‌های اجرایی, مهندسان مشاور و پیمانکاران : ۵ ۹۵۷ ۲ اسان ۱۳۹۱/۱/۲۹ موضوع : دستورالعمل مطالعات مرمت و بازسازی و شرح خدمات سناسنامه کاریزهای کشور به استناد ماده (۲۳) قانون برنامه و بودجه و ماده (۶) آیین‌نامه استاندآردهای اجرایی طرح‌های عمرانی مصوب سال ۱۳۵۲و در چارچوب نظام فنی و اجرایی کشور (موضوع تصویب‌نامه شماره ۹ ۲۳۴۹۷ه. مورخ ۱۳۸۵/۴/۲۰ هیأت محترم وزیران)» به پیوست نشریه شماره ۵۴۷ دفتر نظام فنی اجرابی. با عنوان «دستورالعمل مطالعات مرمت و بازسازی و شرح خدمات شناسنامه کاریزهای کشور» از نوع گروه سوم ابلاغ می‌شود. ّ رعایت مفاد این ضابطه برای دستگاه‌های اجرایی. مشاوران. پیمانکاران و سایر عوامل ذی‌نفع ّ نظام فنی و اجرایی. در صورت نداشتن ضوابط معتبر بهتر. از تاریخ ۱۳۹۱/۴/۱ اجباری است. معاوم نفلارت راهبردی ۸۹۱ -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- اصلاح مدارک فنی کارشناسان برجسته مبادرت به تهیه این نشریه نموده و آن را برای استفاده به جامعه مهندسی کشور از این‌روء از شما خواننده گرامی صمیمانه تفاضا دارد در صورت مشضاهده هرگونه ایراد و اسکال فشی مراتب را به صورت زیر گزارس فرمایید: (- سماره بند و صفحه موضوع مورد نظر را مشخص کنید. ۳ ایراد مورد نظر را به صورت خلاصه بیان دارید. ۳- در صورت امکان مت ن اصلاح تسده را برای جایگزینی ارسال نمایید. - ۰ نشانی خود را برای تماس احتمالی ذکر فرمایید. کارشناسان این دفتر نظرهای دریافتی را به دقت مطالعه نموده و اقدام مقتضی را معمول خواهند داشت. پیشاپیش از همکاری و دقت نظر جنابعالی قدردانی می‌شود. نضانی برای مکاتیه: تهران» میدان بهارستانء خیابان صفی‌علی‌شاه» مرکز تلفن ۳۳۲۷۱ معاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رییس جمهورء دفتر نظام فنی اجرایی ۷:22 6 :[[۳:1۱۵ -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- آب و دسترسی به آن از جمله ابتدایی ترین نیازهای بشر برای ادامه حیات خویش است لذا ذهن خلاق بشر در طول تاریخ به شیوه های گوناگون به کشف راه حل‌های بدیع و خلاقانه‌ای برای رفع این نیاز دست یافته است. به هر کدام از این دست آوردها که بنگریم شاهد نبوغ آگاهی» پشتکارء درایت و عشق به سرزمین هستیم. حفر کانال‌های عظیم» انتقال آب به وسیله جوی‌های در ارتفاعء آبرسانی توسط لوله‌های سفالین در دوره‌های پیش از تاریخ و همچنین ابداع فن آوری کاریز را می‌توان از نمونه‌های برجسته دست یابی به علوم مهندسی در دوران تاریخی ذکر کرد. بشر در آن زمان با احاطه و شناخت بر علوم هواشناسی و خاکشناسی» علم مساحی و نقشه برداری» علم نیارش سازه (استاتیک) و فن ساخت و سازء موفق به بوجود آوردن دست آوردهایی شده که در حال حاضر نیز با وجود امکانات بسیار پیشرفته چندان سهل الوصول نمی‌باشند. امروزه با گذشت سالیان سال از ابداع کاریز توسط ایرانیان و توسعه آن در سراسر گیتی» هنوز ایران بعنوان مهد کاریز و کاریز داری در دنیا شناخته می‌شود و به همین علت از طرف یونسکو مرکز بین المللی کاریز و سازه‌های تاریخی آبی در شهر یزد افتتاح شده است تا میراث دار کاریزهای جهان باشد. معاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رییس جمهور با توجه به مراتب بالاا و وظایف قانونی خود طبق ماده ۲۳ قانون برنامه و بودجه و آیین نامه استانداردهای اجرایی (موضوع قانون یاد شده) و نظام فنی اجرایی کشور مصوب هیات محترم وزیران به شماره ۹ ت۹۷ هد مورخ ۱۳۸۵/۴/۲۰ با همکاری موسسه پژوهش‌های برنامه‌ریزی و اقتصاد کشاورزی وزارت جهاد کشاورزی که محری طرح "تهیه ضوابط و معیارهای فنی کشاورزی کشور" است نسبت به تهیه "" فمهرست جزییات خدمات مطالعات مرمت و بازسازی و شرح خدمات تهیه شناسنامه کاریزهای کشور "" اقدام نمود. در ادامه به منظور استفاده هر چه بهتر کارشناسان و مشاوران دست اندر کار مطالعات قنات نشریه پیوست با عنوان ""دستورالعمل مطالعات مرمت و بازسازی و تهیه شناسنامه کاریزهای کشور "" را تهیه نموده است. این نشریه شامل کلیه مطالعات و بررسی‌هایی است که منجر به مرمت و بازسازی فنی و مهندسی کاریز می‌گردد و شامل دو فصل با عناوین دستورالعمل نحوه مطالعات یکپارچه کاریز و دستورالعمل نحوه مطالعات تهیه شناسنامه کاریزهای کشور می باشد. بدین وسیله معاونت نظارت راهبردی از همه کارشناسان و متخصصان که در تهیه نشریه فوق همراهی نموده‌اند تشکر و قدردانی می‌کند و از ایزد منان توفیق روز افزون آنان را آرزومند می‌باشد. امید است متخصصان و کارشناسان با ابراز نظرات خود در خصوص این نشریه ما را در اصلاحات بعدی یاری فرمایند. معاون نظارت راهبردی تابستان ۱۳۹۰ -------- صفحهٔ بعد -------- عنوان نشریه: دستورالعمل مطالعات مرمت و بازسازی و تهیه شناسنامه کاریزهای کشور تبهیه کننده متن: گروه بررسی کننده: آقای مهندس علیرضا دولتشاهی» معاون دفتر نظام فنی اجراییء معاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رییس جمهور آقای مهندس خشایار اسفندیاری» رییس گروه آب. کشاورزی» منابع طبیعی و محیط زیست دفتر نظام فنی اجرایی آقای اسماعیل سعیدنیاء نماینده موسسه پژوهش‌های برنامه‌ریزی و اقتصاد کشاورزی» وزارت جهاد کشاورزی آقای مهندس احمد دهقان» نماینده موسسه پژوهش‌های برنامه‌ریزی و اقتصاد کشاورزی» وزارت جهاد کشاورزی گروه مدیریت و راهبری پروژه: آقای مهندس علیرضا دولتشاهیء معاون دفتر نظام فنی اجرایی اقای مهندس خشایار اسفندیاری» رییس گروه آب, کشاورزی» منابع طبیعی و محیط زیست دفتر نظام فنی اجرایی گروه همکاری موسسه پژوهش‌های برنامه‌ریزی و اقتصاد کشاورزی,» وزارت جهاد کشاورزی: -------- صفحهٔ بعد -------- شرح خدمات- دستورالعمل مطالعات یک‌پارچه کاریز ۱- تهیه و ارایه فلوچارت انجام مطالعات یک‌پارچه و شناسنامه کاریز هر فصل اول- دستورالعمل نحوه مطالعات یک‌پار چه کاریز بخش اول- اقدامات اولیه بخش دوم- تعیین موضوعات مطالعات پایه کاریز همراه با عمق, دامنه» هدف و کاربرد ۱-۲- مطالعات هواشناسی وم ۱0 ۱-۱-۲- هدف از مطالعات هواشناسی کاریز ری ۳ ۱۱۸ ۳-۱-۲ دامنه مطالعات هواشناسی کاریز ری ری و۱۱۵ ۳-۱-۲- پارامترهای هواشناسی تاثیرگذار بر کاریز به همراه هدفء عمق و کاربرد ۱۱ ۲-۲- مطالعات هیدرولوژی ۱۳ ۱-۲-۲- هدف از مطالعات هیدرولوژی در کاریز یر ۱ ۲-۲-۲ دامنه مطالعات هیدرولوژی در کاریز ۳۱ ۳-۲-۲- عمق مطالعات هیدرولوژی در کاریز ۳۱ ۴-۲-۲- کاربرد مطالعات هیدرولوژی ییا ۱۵ ۳-۲- مطالعات زمین‌شناسی عمومی و مهندسی کاریزها ۳۳ ۱-۳-۲ مقدمه ۳۳ ۲-۳-۲ هدف از مطالعات زمین‌شناسی در کاریز ۳۳ ۳-۳-۲ دامنه مطالعات زمین‌شناسی و زمین‌شناسی مهندسی در کاریز ی ی ره ۴-۳-۲- عمق مطالعات زمین‌شناسی در مطالعات کاریز ۳۳ ۵-۳-۲- کاربرد مطلعات زمین‌شناسی و۱۳ ۴-۲- آب‌های زیرزمینی ۳ ۱-۴-۲- هدف از مطالعات آب‌های زیرزمینی در کاریز ۳ ۲-۴-۲ دامنه مطالعات آب‌های زیرزمینی ار ۳-۴-۲- عمق مطالعات آب‌های زیرزمینی درمطالعات کاریز ار ۴-۴-۲- کاربر مطالعات آب‌های زیرزمینی ۱۳ ۵-۲- مطالعات کشاورزی» اجتماعی و اقتصادی در کاریز ۳۹۱ ۱-۵-۲- هدف از مطالعات کشاورزی,» اجتماعی و اقتصادی در کاریز ی هر / -------- صفحهٔ بعد -------- ۱-۱-۵-۳ هدف از مطالعات کشاورزی در کاریز ی وروی وروی از هر ۲-۱-۵-۲ هدف از مطالعات اجتماعی در کاریز م۳۳ ۳-۱-۵-۲- هدف از مطالعات اقتصادی در کاریز یی ری از هر ۳-۵-۲ دامنه مطالعات کشاورزی» اجتماعی و اقتصادی در کاریز ی او هرا ۱-۲-۵-۲ دامنه مطالعات کشاورزی در کاریز ۳ ۲-۲-۵-۲ دامنه مطالعات اجتماعی در کاریز ۳۳ ۳-۲-۵-۲ دامنه مطالعات اقتصادی در کاریز ۳۳ ۳-۵-۲- عمق مطالعات کشاورزی,» اجتماعی و اقتصادی در مطالعات کاریز ۸ ار ۱-۳-۵-۲- عمق مطالعات کشاورزی در کاریز بو ری رو ور ۵ از ۲-۳-۵-۲- عمق مطالعات اجتماعی در کاریز ۳ ۳-۳-۵-۲ عمق مطالعات اقتصادی در کاریز ۳ ۶-۲- تعیین موضوعات مطالعات نظام بهره‌برداری کاریز ی ی ی ور هر ۷-۲- تعیین موضوعات مطالعات محیط زیست ی ی ی ی یرو ور ۱-۷-۲- هدف از مطالعات زیست‌محیطی کاریز ری وروی درا ۲-۷-۲ دامنه مطالعات زیست‌محیطی کاریز ۳ ۲-۷-۲- عمق ارزیابی اثرات محیط‌زیستی در مطالعات کاریز ۳ ۴-۷-۲- کاربرد مطالعات زیست‌محیطی ۳ ۸-۲- مطالعات نقشه‌برداری و تهیه نقشه‌های مورد نیاز در مقیاس مناسب ۳۱ ۱-۸-۲- هدف از مطالعات نقشه‌برداری کاریز ۳۱ ۲-۸-۲ دامنه مطالعات نقشه‌برداری کاریز ی ی در ۳-۸-۲- عمق مطالعات نقشه‌برداری در مطالعات کاریز ی ی ور درا ۴-۸-۲- کاربرد مطالعات نقشه‌برداری کاریز ۳۳ ۹-۲- مطالعات آبخیزداری و بررسی اراضی بالادست کاریز از نظر تقویت آبخوان‌ها ۳۳ ۱-۹-۲- هدف از مطالعات آبخیزداری ۳۳ ۲-۹-۲- عمق مطالعات آبخیزداری در مطالعات کاریز ۳۹۳ ۳-۹-۲- دامنه مطالعات آبخیزداری و بررسی اراضی بالادست کاریز ازنظر تقویت آبخوان‌ها ۳۳ ۴-۹-۲- کاربرد مطالعات آبخیزداری ۱۳۳ ۱۰-۲- تعیین مطالعات دبی و تغییرات دبی ۳۳ ۱-۱۰-۲۳ مقدمه ۳۳ ۲-۱۰-۲- هدف از مطالعات دبی و تغبیرات دبی پر یر ۸ را -------- صفحهٔ بعد -------- ۳-۱۰-۲- دامنه مطالعات دبی و تغییرات دبی در کاریز ی ی ور ۵ ار ۴-۱۰-۲- عمق مطالعات دبی و تغییرات دبی در مطالعات کاریز یر یرو ۸ ار ۵-۱۰-۲- کاربرد مطالعات دبی و تغییرات دبی ۳ ۶-۱۰-۲- پرورش ماهی ۳۳ ۱۱-۲- مطالعات وضعیت ظاهری و شکل هندسی کاریز ی ی یر را ۱-۱۱-۲- ارزیابی ساختمان کاریز ی ی ی یرو یر را مرا ۱-۱-۱۱-۲- تران (تره‌کارء آبگان) ار ۲-۱-۱۱-۲- خشکان (خشکون, خشکه کار) بر بر ۳-۱-۱۱-۲- گمانه را ۴-۱-۱۱-۲- مادرچاه ۳۹ ۵-۱-۱۱-۲- میله‌ها ۳۹ ۶-۱-۱۱-۲- مظهر ۸۵ ۷-۱-۱۱-۲- هرنج رز ۲-۱۱-۲- هدف از مطالعات وضعیت ظاهری و شکل هندسی کاریز رپ ری ۳-۱۱-۲- دامنه مطالعات وضعیت ظاهری و شکل هندسی کاریز ری ی ریپ ی ۴-۱۱-۲- عمق مطالعات وضعیت ظاهری و شکل هندسی کاریز ب ی ی ی ی راو ی ۵-۱۱-۲- کاربرد مطالعات وضعیت ظاهری و شکل هندسی کاریز ی ری یرپ ۸۱۸ ۱۲-۲- مطالعات چگونگی نمونه‌برداری از آب و خاک و آزمایش‌های مربوطه به همراه ویژگی‌های کیفی آب ۵۵ ۱-۱۲-۲- هدف از مطالعات چگونگی نمونه‌برداری از آب و خاک 0 ۲-۱۲-۲- دامنه مطالعات چگونگی نمونه‌برداری از آب و خاک و ازمایش‌های مربوطه به همراه ویژگی‌های کیفی آب...۵۵ ۳-۱۲-۲- عمق مطالعات چگونگی نمونه‌برداری از آب و خاک در مطالعات کاریز 0 ۱-۳-۱۲-۲- آیتم‌های مرتبط با آزمایش‌های کیفیت آب ۵ ۲-۳-۱۲-۲- آیتم‌های مرتبط با آزمایشات کیفیت خاک ۵ ۳-۳-۱۲-۲- کاربرد مطالعات چگونگی نمونه‌برداری از آب و خاک رز ۱۳-۲- مطالعات تعیین حریم و اثر چاه‌های مجاور 0۹ ۱-۱۳-۲- تعریف حریم بزم ۱-۱-۱۳-۲- حریم کاریز رویز ۲-۱-۱۳-۲- حریم میله کاریز وا یز ۳-۱-۱۳-۲- حریم راهرو رب یز ۴-۱-۱۳-۲- حریم منابع آب‌های زیرزمینی ۳ ۵-۱-۱۳-۲- حریم فنی کاریزها را -------- صفحهٔ بعد -------- ۶-۱-۱۳-۲- حریم حقوقی کاریز یر ی را ۲-۱۳-۲- هدف از مطالعات تعیین حریم کاریز و اثر چاه‌های مجاور ی رورا ۳-۱۳-۲- دامنه مطالعات تعیین حریم کاریز و اثر چاه‌های مجاور یوررب ۵ ۴-۱۳-۲- عمق مطالعات تعیین حریم کاریز و اثر چاه‌های مجاور ی یا ۵ ۵-۱۳-۲- کاربرد مطالعات تعیین حریم کاریز و اثر چاه‌های مجاور ی ی و لا ۵ بخش سوم - جمع‌بندی مطالعات و تلفیق و ترکیب نتایج بخش چهارم- تعیین موضوعات مطالعات فنی و سازه‌ای کاریز همراه با عمق, دامنه, هدف و کاربرد ۱-۳- مقدمه وربور یوررب ری ری وروی وربور رو وروی دا ۲- ۴- مطالعات اصلاح و مقاوم‌سازی ساختمان کاریز ی ی م۱ ۱-۲-۴- هدف از مطالعات اصلاح و مقاوم‌سازی ساختمان کاریز یره ۲-۲-۴ دامنه مطالعات اصلاح و مقاوم‌سازی کاریز ی ی رها ۳-۲-۴- عمق مطالعات اصلاح و مقاوم‌سازی کاریز ی ری یه ۱ ۴-۲-۴ اقدامات لازم جهت اصلاح و مقاوم‌سازی کاریز ی ی ۱۵ ۱-۴-۲-۴ لایروبی ۱۵۳ ۲-۴-۲-۴- کول گذاری ۱۵۳ ۳-۴-۲-۴- سرشکافی ۱۵۳ ۴-۴-۲-۴ طوقه چینی ری ری یر ۱۵ ۵-۴-۲-۴- کمرگیری ۱۵ ۶-۴-۲-۴ شتر گلو رد۱ ۷-۴-۲-۴- بغل‌بری ۱۳ ۸-۴-۲-۴- بغل تراش ی ی ی ی ی ی ری ی ۵ ۹-۴-۲-۴ ته زنی ره ۱ ۱۰-۴-۲-۴- سنگ‌بند بر ۵ ۱۱-۴-۲-۴- تخت‌پوش ۱۵ ۱۳-۴-۲۴ سنگ گورکردن ی ۱۵ ۱۳-۴-۲-۴- دبیل رما ۱۴-۴-۲-۴- سقف‌زنی یی رر ر ‏ ی ر ار۸ ۱ ۱۵-۴-۲-۴- پیشکارکنی ۱۳ ۱۶-۴-۲-۴- کوره ی یی ی یی ی ر ر ار۵ ۱ ۱۷-۴-۲-۴- میله چاه ی یر ره ۱۸-۴-۲-۴- چهارطاقی ب ‏ ر رار۸ ۱ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۹-۴-۲-۴- لوله گذاری در قنات را ات را را رات را را ری ری را را ار ی را ار ری ی رن رن یر یر یر یر ری ۲۰-۴-۲-۴- اجرای منهول همهم ۲-۴-۴- هدف از مطالعات ذخیره‌سازی آب کاریز ی ۳-۴-۴- دامنه مطالعات ذخیره‌سازی آب کاریز ی ۴-۴-۴- عمق مطالعات ذخیره‌سازی آب کاریز ی ۵-۴-۴- اقدامات لازم جهت ذخیره‌سازی آب کاریز ی ۱-۵-۴-۴ مهار کردن آب در قسمت خشکه‌کار یی وروی ۲-۵-۴-۴ مهار کردن آب در قسمت تره‌کار یر رب ۳-۵-۴-۴ احداث بند یا سد زیرزمینی و ۴-۵-۴-۴- قفل‌های کاریز وم ۵-۵-۴-۴ ابعاد مخزن و مدت زمان آب‌گیری آن دم ۵-۴- مطالعات اصلاح مسیر و شب کاریز دوووووو ی و و و و و وی و وه و و وی و و و وو وروی و و وی ی و و وی وه و مهو و و و و وهی ویو ی و و و و و و موه موه موه ۵-۵-۴- اقدامات لازم جهت اصلاح مسیر و شیب کاریز ی ی ی ۶-۴- مطالعات آبخیزداری و تغذیه مصنوعی کاریز ی ۲-۶-۴- هدف از تعیین پارامترهای مطالعات آبخیزداری و تغذیه مصنوعی ی ۷-۴- مطالعات حریم کاریز یور ۱-۷-۴- هدف از تعیین مطالعات حریم کاریز بر ی رب ۲-۷-۴ دامنه مطالعات حریم کاریز یر ۳-۷-۴- عمق مطالعات حریم کاریز ی ی ی ی ی ۸۰ ۸۰ -------- صفحهٔ بعد -------- ۴-۷-۴ اقدامات لازم جهت حریم تامین کاریز آ ‏ با بخش پنجم- جمع‌بندی مطالعات فنی سازه‌ای بخش ششم- مطالعات اقتصادی و توجیهی طرح ۲-۶- هدف از مطالعات اقتصادی و توجیهی طرح دم ۳-۶- عمق مطالعات اقتصادی و توجیهی طرح و ۱-۲-۳-۶ هزینه های سرمایه‌گذاری مرمت و بازسازی کاریز ی ی ری ی ۲-۲-۳-۶- تحلیل مالی و اقتصادی طرح مرمت و بازسازی کاریز ی ری بخش هفتم- نحوه متره برآورد احجام عملیات و هزینه و آلبوم نقشه‌های اجرایی ۲-۷- هدف مطالعات تعیین نحوه متره برآورد احجام عملیات و هزینه های و آلبوم نقشه‌های اجرایی ی ۳-۷- تعیین پارامترهای مره برآورد احجام عملیات و هرینه و آلبوم نقشه‌های اجرایی مش /۱-۳-۷- تعیین پارامترهای آلبوم نقشه‌های اجرایی طرح و ۱-۱-۳-۷ پارامترهای آلبوم نقشه‌های تیپ بخش‌های مختلف کاریز و ۲-۱-۳-۷- پارامترهای آلبوم نقشه‌های اجرایی بخش‌های مختلف کاریز مه ۲-۳-۷- تعیین پارامترهای نحوه مره برآورد احجام عملیات اجرایی دا /۳-۳-۷- تعیین پارامترهای براورد هرینه عملیات اجرایی طرح مش بخش هشتم- دستورالعمل نحوه ارایه گزارش‌های طرح ۳۲-۸- هدف از انجام مطالعات دستورالعمل نحوه ارایه گزارش‌های طرح رات تا ی را را را را رن دض ۳۸- تعیین پارامترهای دستورالعمل نحوه ارایه گزارش‌های طرح رن را پر رن دما ۱-۳-۸- گزارشات فنی و پایه کرد ۴-۲-۸- تهیه اسناد مناقصه دم پیوست ۱- آلبوم نقشه‌های تیپ مطالعات و سازه ای قنات پیوست ۲- دستورالعمل نحوه تهیه شناسنامه کاریز پیوست ۳ اصلاح مدارک فنی -------- صفحهٔ بعد -------- فهرست جداول عنوان صفحه بخش دوم - تعیین موضوعات مطالعه پایه کاریز همراه با عمق, دامنه هدف و کاربرد جدول ۲-۲- پارامترهای پنج‌گانه حرارتی در ایستگاه‌های هواشناسی منطقه مورد مطالعه ی ۱ جدول ۳-۲- مقادیر بارندگی سالانه ایستگاه‌های منطقه مورد مطالعه در دوره شاخص آماری ۱ جدول ۴-۲- مقادیر ماهانه و سالانه تبخیر از تشت در ایستگاه‌های تبخیرسنحی منطقه مورد مطالعه ...۱۹ جدول ۶-۲- مقادیر مصرف آب زیرزمینی به تفکیک کشاورزی» شرب و صنعت در واحد هیدرولوز یک ۳۰ جدول ۱۱-۲- مقایسه نتیجه آزمایشگاهی نمونه آب قنات ی ۳۹ جدول ۱۴-۲- مشخصات نمونه آب قنات ی جدول ۱۵-۲- مشخصات نمونه خاک نات ی بخش سوم- جمع‌بندی مطالعات پایه و تلفیق و ترکیب نتایج بخش چهارم- تعیین موضوعات مطالعات فنی و سازه‌ای کاریز همراه با عمق, دامنه» هدف و کاربرد ح -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- شرح خدمات دستورالعمل مطالعات یک‌بار چه کاریز -------- صفحهٔ بعد -------- 1 -------- صفحهٔ بعد -------- نسرح خدمات - دستورالعمل مطالعات یک با رچه کاریز ۱- ترهیه و ارایه فلوچارت انجام مطالعات یک پارچه و شسناسنامه کاریز به‌منظور دستیابی به دیدی کلی از روند انجام مطالعات یک‌پارچه و تهیه شناسنامه کاریز اقدام به تهیه دو فلوچارت جداگانه گردیده است. در تهبه این فلوچارت‌ها سعی بر آن است که علاوه بر ارایه روند انجام مطالعات؛ اولویت‌هاء اقدامات همسو و ارت و ارتباط بین مطالعات مختلف نشان داده شود. مراحل چنین فلوچارتی در مطالعات یک‌پارچه کاریز به ترتیب زیر می باشد: ۱- اقدامات اولیه ۲- مطالعات پایه ۲-۱- مطالعات نقشه‌برداری ۲-۲- مطالعات آبخیزداری ۲-۳- مطالعات آب و خاک ۳-۳ تعیین حریم ۲- ۵- مطالعات وضعیت ظاهری ۲- ۶- مطالعات دبی و تغییرات آن ۲- ۷- مطالعات هواشناسی ۲- ۸- مطالعات هیدرولوژی ۲- ۹- مطالعات زمین‌شناسی ۲-۰ مطالعات آبهای زیرزمینی ۲-۱ مطالعات کشاورزی» اقتصادی و اجتماعی ۳-۲ ارزیابی محیط‌زیستی ۲-۳- مطالعات نظام بهره‌برداری ۳- جمع‌بندی مطالعات پایه و در صورت لزوم مطالعات تکمیلی ۴- مطالعات فنی سازه‌ای ۴-۱- مطالعات اصلاح و مقاوم سازی ساختمان کاریز ۴-۲- مطالعات افزایش آبدهی ۴-۳- مطالعات ذخیره‌سازی آب کاریز ۴-۴- مطالعات اصلاح مسیر و شیب ۴-۵- مطالعات آبخیزداری ۴-۶- مطالعات حریم ۴-۷- تهیه آلبوم نقشه‌های اجرایی -------- صفحهٔ بعد -------- 3 دستورالعمل مطالعات مرمت و بازسازی و تهیه تسناسنامه کاریز ۳-۸ تهیه گزارش فنی ۵- جمع‌بندی مطالعات فنی سازه‌ای ۶- بررسی گزارشات توسط کارفرما و در صورت لزوم مطالعات تکمیلی ۷- تصویب طرح ۸- اسناد مناقصه ۸-۲- مشخصات فنی ۸-۳- بهره‌برداری و نگهداری ۸-۳- فهرست بها -٩‏ گزارش نهایی در فلوچارت مطالعات تهیه شناسنامه کاریز این مراحل به صورت زیر می‌باشد: ۱-۱- برنامه‌ریزی اولیه انجام کار ۲- ارزیابی مدارک جمع‌آوری شده ۱-۲- برداشت رقوم توسط 00۳۹5 ۲-۲- انجام مطالعات صحرایی ۲-۳- جمع‌آوری اطلاعات بهره‌برداران ۳۲-۴ تهیه کروکی مسیر کاریز ۲-۳- تکمیل بانک اطلاعاتی ۳-۳- آماده‌سازی نقشه‌های مرتبط ۵ ارایه گزارش نهایی ۶- بررسی گزارشات توسط کارفرما و در صورت لزوم مطالعات تکمیلی ۷ تصویب طرح -------- صفحهٔ بعد -------- نسرح خدمات - دسئورالعمل مطالعات یک با رچه کاریز ۰ در این راستا فلوچارت‌های شماره ۱ و ۲ ارایه شده است: 1 اد ادا وا داادوار 3 او 5 :: 7 2 9 ند ۳ ۹ ز :۸ 1 از 1 ۸ 1 ن‌ را : 1 1 5 2 9 ات ۸ : ۹ 7 2 3 دا اط 3 ۱۱ 5 اوااغ 1ا 1اا۱3اهااگاااا ها ۹ از یا ی( ۱9 ۱ : 3 1 ی 1 3 ا- 1 > 1: 5 3 3 ۹ 7 3 24 3 زیخ اچ او را در ااجرا۱ و هر ( [( اه یو 3 5 َ ۵ ۱ ز 7 2 زج 3 4.. . ال 3 5 1 -------- صفحهٔ بعد -------- ۹ ض 14 ۵ یه ۸ ای 7 3 2 دستورالعمل مطالعات مرمت و بازسازی و تهیه تسناسنامه کاریز زر اه (3ق) یا از (نا ْ 1 + ند ۱ س 1 3 3 1 ۹ 7 3 5 7 : لد 1 5 ۵ دا دا دا هچ : ۷ 9 + حل 1 د ن 2 و۴ 7 زا :5 : 4 - 1: رس [ ۱۱7 + 6 جر هک بط چ. 5 5 3 4 زا دا را 2 1 ۳۵ شا ۸ زا 1 و 2 : 0 و زا و1 2 د ۱ وس و 1 7 0 [ . 3 -------- صفحهٔ بعد -------- فصل اول یک‌پارچه کار یز -------- صفحهٔ بعد -------- 1 -------- صفحهٔ بعد -------- بخش اول اقدامات او لیه -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- اولین اقدام در مطالعات یک‌پارچه کاریز اقدامات اولیه و در راستای آن اخذ نقطه نظرات کارفرما می‌باشد. این اقدامات شامل: - برنامه‌ریزی اولیه انجام کار - بازدیدها و بررسی‌های اولیه - گردآوری آمارء اطلاعات و مدارک - تهیه نقشه‌ها و عکس‌های هوایی مورد نیاز با مقیاس مناسب - ارزیابی مدارک جمع‌آوری شده» برنامه‌ریزی نهایی کارء تعیین حدود خدمات نقشه برداری‌ها و تهیه برنامه آزمایشات صحرایی - پیشنهاد تهیه آمار و نقشه‌های مورد نیاز به کارفرما در مواردی که کمبود آمار یا نقشه وجود دارد. - ممکن است با توجه به نوع طرح هر یک از این بخش‌ها حذف شود و یا جزییات بیشتری را در برگیرد. -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- بخش دوم تعیین موضوعات مطالعه پایه کاریز همراه با عمق» دامنه؛» هدذف و کاربرد -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- بختس دوم- تعیین موضوعات مطالعه پایه کاریز همراه با عمق, دامنه» هدف ‏ وکاربرد ۹1۵ ۹ مطالعات هیدرولوژی (آبشناسی) مطالعات آب‌های زیرزمینی 9 مطالعات محیط‌زیست کاریز * تعیین مطالعات وضعیت ظاهری و شکل هندسی کاریز * تعیین مطالعات چگونگی نمونه‌برداری از آب و خاک و آزمایش‌های مربوطه به همراه ویژگی‌های کیفی آب 9 بررسی مطالعات تعیین حریم کاریز و اثر چاه‌های مجاور ۱-۳- مطالعات هواشناسی ۱-۱-۲- هدف از مطالعات هواشناسی کاریز هدف از مطالعات هواشناسی شناخت و بررسی عناصر هواشناسی به‌منظور تعیین و ارزیابی آن‌ها در جهت شناخت هر چه بهتر وضعیت آب و هوایی یک منطقه و میزان تاثیرگذاری آن‌ها بر کاریزها می‌باشد. بسیاری از عناصر هیدرولوژی از وضعیت هوا سرچشمه می‌گیرند. بخصوص شاخه هیدرومتئورولوژی که در باره مسایل مشترک هواشناسی و هیدرولوژی گفتگو می‌کند. ۲-۱-۲ دامنه مطالعات هواشناسی کاریز ۰ انتخاب کلیه ایستگاه‌های موجود در منطقه طرح بر روی نقشه با مقیاس ۱:۵ و تعیین موقعیت ایستگاه‌ها بر روی نقشه رقومی حوضه آبریز درجه ۳ مر تبط با طرح بد گونه‌ای که در اطراف منطقه کاریز کلیه ایستگاه‌های سینوپتیک و تهیه آمار و اطلاعات ایستگاه‌های منتخب از مراجع معتبر هم‌چون سازمان هواشناسی کشور و دفتر مطالعات پایه منابع آب ترمیم اطلاعات مورد نیاز. -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۹ دستورالعمل مطالعات مرمت و بازسازی و تهیه تسناسنامه کاریز در این مرحله تکمیل جدولی مشابه «جدول ۱-۲»موردنیاز است. جدول ۱-۲- مشخصات ایستگاههای هواشناسی منطقه مورد مطالعه نام ل ارتفاع | سال ردیف نوع بای عرض طو ع از سطح ملاحظات مس لش ساسا اساسا سس سس می‌باشد ولی بدلیل خصوصیات خاص کاریزء بررسی کلیه پارامترها ضروری نمی باشد. پارامترهای اساسی مطالعات کاریز شامل دمای هواء بارندگی و تبخیر است. - دمای هوا هدف از مطالعه پارامتر دما هدف از مطالعه دمای هوا بررسی تغییرات دمایی به عنوان یک عامل مناسب و یا محدود کننده شرایط منطقه‌ای می‌باشد. محدودیت‌های این پارامتر جوی عبارت است از دماهای بیش از حد معین و دماهای کمتر از حد معین. طبیعی است که در مورد دماهای بیش از حدود معین محدودیت‌های ناشی از تنش گرمایی گیاه» محدودیت نیروی کار و افزایش تبخیر و تعرق می‌تواند مطرح باشد. در مورد دماهای کمتر از حد معین می‌توان به مهمترین محدودیت یعنی پارامتر یخ‌بندان اشاره نمود که می‌تواند تاثیرات سویی در اجرا و هم‌چنین بر تاسیسات و لوازم آبیاری داشته باشد. عمق پارامتر دما در مطالعات کاریز پارامترهای اساسی دما که در مطالعات یک‌پارچه کاریز باید اندازه‌گیری شوند عبارتند از: پارامترهای دمای حداکثرء دمای حداقل, دمای متوسط و تعداد روزهای یخ‌بندان که این پارامترها بر اساس تعاریف صورت گرفته و محدوده تاثیر گذار انتخاب شده‌اند. کاربرد پارامتر دما با توجه به تعاریف ارایه شده در رابطه با دما و مسایل وابسته به آن» از آن جایی که بخش عمده سازه کاریز در زیر زمین احداث شده است و هم‌چنین کلیه عملیات مرمت و بازسازی بر روی کاریز نیز در زیر زمین اجرا می‌شود.ء لذا دما تاثیر خاصی بر کاریز نمی‌تواند داشته باشد. معذالک همان گونه که اشاره شد به‌علت این که : بخشی از عملیات اجرایی کاریز از جمله هرنج و استخر در روی زمین اجرا می‌شود. مصالح مورد نیاز عملیات بازسازی کاریز جهت تهیه به دمای مناسب احتیاج دارد. تنظیم برنامه زمان‌بندی عملیات مرمت و بازسازی کاریز با توجه به دمای منطقه صورت می‌گیرد. لذا مطالعه دما در مطالعات یک‌پارچه کاریز تاثیر گذار است. در این مرحله تکمیل جدولی مشابه «جدول ۲-۲» مورد نیاز است. -------- صفحهٔ بعد -------- - بارند؟ ۳ هدف بارند؟ سازه‌های با توجه ب حداقل, ح و از خطر 5 عمق با توح صروری :۱ ل ل رز م- تعیین موضوعات مطالعه پایه کاریز جدول ۲-۲- پارامترها میانگین حداکثر تعداد روزهای یخ‌بندان میانگین حداکثر ی از مطالعه پارامتر بارندگی ی را می‌توان مهم‌ترین عاملی دانس- بی و .... در برابر خطر سیلاب می‌تو داکثر» متوسط و وقوع بارندگی با اح ات احتمالی جلوگیری کرد. با توجه به احی سازه‌های مورد نیاز 9 استفاده هر پارامتر بارندگی در مطالعات کاریز به به اهمیت مطالعات بارندگی در مط شخصات بارش شامل مدت بارندگی, دار بارندگی شامل متوسط بارندگی : خمین بارندگی در سطح حوضه از طر هه 32 یک ازی م داد دگی اریز -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۸ دستورالعمل مطالعات مرمت و بازسازی و تهیه تسناسنامه کاریز بارندگی و حداکثر بارش محتمل. در این مرحله تکمیل جدولی مشابه «جدول ۳-۲» مورد نیاز است. جدول ۳-۲ مقادیر بارندگی سالانه ایستگاه‌های منطقه مورد مطالعه در دوره شاخص آماری ابستگاه ایستگاه۹ ابستگاه ۵ ابستگاه2 ایستگاه۳ ابستگاه۲ ابستگاه ۱ ِ سال آبی کاربرد مطالعه پارامتر بارندگی کاربرد مطالعه پارامتر بارندگی در مطالعات کاریز شامل موارد زیر می‌باشد: 9 تاثیر بر میزان دبی کاریز- بارندگی, به دلیل تاثیری که در بالاآمدگی آب دارد به‌صورت غیرمستقیم در آبدهی کاریز تاثیر مثبت دارد. به‌خصوص این که این تغبیر از نظر زمانی با فاصله بیشتری در تغییرات دبی تاثیرگذاری داشته و خود را نمایان جاری در رودخانه‌ها و منابع آب‌های زیرزمینی تغذیه می‌نمایند و می‌دانیم که در تمامی موارد اشاره شده وقوع بارندگی در حوضه و میزان نفوذ ناشی از آن به زیرزمین و جریانات آب‌های زیرزمینی تاثیر مستقیم دارد» از این رو آگاهی از شرایط بارش و میزان نفوذ ناشی از بارندگی, در مطالعات آبخیزداری در اولویت قرار می‌گیرد. تاثیر بر مطالعات کشاورزی- بارندگی بر الگوی کشت نیاز آبی محصولات. برنامه‌ریزی آبیاری و نوع سیستم آبیاری 8 تاثیر بر مطالعات هیدرولوژی- وقوع و میزان بارندگی از مهم‌ترین عوامل مطالعات هیدرولوژی است. میزان نفود مستقیم با غیرمستقیم بارندگی به لایه‌های زیرزمینی و نیز تاثیر بر جریانات سطحی منجر به تغییرات بیلان آبی منطقه و در نتیجه تغییر در مطالعات هیدرولوژی می‌شود. * تاثیر بر مطالعات آب‌های زیرزمینی- هرگونه تغییر در شدت یا زمان بارندگی به‌طور مستقیم ولی با فواصل زمانی مختلف بر آب‌های زیرزمینی تاثیرگذار است. 9 تاثیر بر مطالعات اقتصادی- از آنجایی که مطالعات اقتصادی در کاریز براساس تجزیه و تحلیل میزان افزایش آبدهی کاریز 8 تاثیر بر مطالعات کیفی آب- از آن‌جایی که کیفیت آب با تغییر در آبدهی کاریز تغییر می‌کند لذا بارندگی در این بخش نیز تاثیر -------- صفحهٔ بعد -------- بخس دوم- تعیین موضوعات مطالعه پایه کاریز همراه با عمق» دامنه, هدف ‏ وکاربرد ۱۹ تبخیر هدف از مطالعه پارامتر تبخیر در مهندسی هیدرولوژی تبخیر از دو لحاظ حایز اهمیت است. یکی تبخیر از سطح رودخانه‌هاء دریاچه‌ها و مخازن سدها که باعث تلفات آب می‌شود و دوم تبخیر و تعرق از سطح خاک و پوشش گیاهی در داخل حوضه آبریز که یکی از اجزای چرخه آب بشمار می‌رود. میزان آبی که در طرح‌های آبیاری به مصرف کشاورزی می‌رسد نیز بر اساس تبخیر و تعرق محاسبه می‌شود. از سوی دیگر تبخیر در هنگام بارندگی در مناطق خشک و زمانی‌که شدت بارش کم است نیز اتفاق افتاده و حتی گاهی موجب نرسیدن قطرات باران به سطح زمین می‌شود. این عدد حدود ۵۷ درصد مقدار آبی است که بر روی خشکی‌ها فرو می‌ریزد. لذا در مجموع هدف از مطالعه تبخیر و تعرق, محاسبه میزان تلفات آب ناشی از این پدیده طبیعی است که در برنامه ریزی‌های آبیاری و منابع آب نقش مهمی ایفا می‌کند. 8 عمق پارامتر تبخیر و تعرق در مطالعات کاریز در هیدرولوژی برآورد مقدار تبخیر از سطوح آزاد آب» معمولاً برای محاسبه تلفات آب در مخازن به کار گرفته می‌شود. روش‌هایی که برای برآورد تبخیر از سطح آب استفاده می‌شود عبارتند از: روش بیلان آب» روش تشت تبخیر و معادله‌های تجربی. اصولاً بعست پایین بودن میزان تبخیر از سطوح برف, در مطالعات از آن صرف نظر می‌شود. ولی تبخیر از سطوح مرطوب خاک و گیاه علاوه بر پیچیده بودن مکانیزم محاسبه و برآورد آن» از نظر تلفات آب در حوضه آبریز و تعیین نیاز آبی و آبیاری اهمیت ویژه‌ای داشته و در این راستا محاسبه آیتم‌های زیر در بحث تبخیر و تعرق می‌باید مد نظر قرار گیرد: تبخیر و تعرق واقعی تبخیر و تعرق پتانسیل 8 تبخیر و تعرق گیاه مرجع و تعیین ضرایب گیاهی محاسبه و برآورد این پارامترها از طریق روش‌های معتبری همچون پنمن» پنمن- مانتیث (فائو) و ترنت- وایت حائز اهمیت می‌باشد. در این مرحله تکمیل جدولی مشابه «جدول ۴-۲» موردنیاز است. جدول 2-۲ مقادیر ماهانه و سالانه تیخیر از تشت در ایستگاه‌های تبخیرسنجی منطقه مورد مطالعه لب با 5 1 1 ۳ 1 0 ۳ 1 0 1 1 0 ات ]با -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۰ دستو رالعمل مطالعات مرمت و بازسازی و تهیه تُشناسنامه کاریز کاربرد مطالعه پارامتر تبخیر کاربرد مطالعه پارامتر بارندگی در مطالعات کاریز شامل موارد زیر می‌باشد: 9 تاثیر در مطالعات دبی- تبخیر در حین بارندگی و پس از آن؛ باعث کاهش جریانات نفوذی ناشی از بارندگی به زیر سطح * تاثیر بر مطالعات کشاورزی- محاسبه تبخیر و تعرق» در برآورد نیاز آبی و الگوی کشت اراضی پایاب کاریز نقش مهمی ایفا می‌کند و به‌عبارت دیگر در برنامه‌ریزی آبیاری اراضی زیر دست کاریز تاثیرگذار است. تاثیر بر مطالعات هیدرولوژی- در هیدرولوژی برآورد مقدار تبخیر از سطوح آزاد آب. معمولاً برای محاسبه تلفات آب در مخازن به کار گرفته می‌شود. هم‌چنین تبخیر در بیلان آبی منطقه نیز تاثیرگذار است. ۲-۲- مطالعات هیدرولوزی ۱-۲-۲ هدف از مطالعات هیدرولوژزی در کاریز هدف از مطالعات هیدرولوژی شناخت و بررسی نحوه پیدایش» چرخش و توزیع آب در طبیعت. خصوصیات فیزیکی و شیمیایی آب, واکنش‌های آب در محیط و ارتباط آب با موجودات زنده می‌باشد. به‌عبارت دیگر هدف از مطالعه هیدرولوژی» در اصل مطالعه آب با عنایت به این که آب‌های زیرزمینی و جچگونگی استفاده از آن‌ها نیز» گوشه‌ای از چرخه آب در طبیعت را به خود اختصاص داده و چه‌بسا به علت مسایل فنی و هیدرولیکی خاص آب‌های زیرزمینی؛ مطالعه آن‌ها نسبت به آب‌های سطحی از پیچیدگی و دشواری بیشتری برخوردار است. لذا مطالعات هیدرولوژی و تاثیرات ناشی از آن بر منابع آب‌های زیرزمینی به‌طور مستقیم و غیرمستقیم لازم‌الاجرا می‌باشد. منابع آب‌های زیرزمینی از طرق زیر تحت تاثیر و تغذیه قرار دارند: وقوع بارندگی و میزان نفوذ ناشی از آن که به‌صورت مستقیم و به مرور زمان به لایه‌های آب زیرزمینی می‌پیوندد که بر کاریزها نیز تاثیر دارد. جمع شدن آب ناشی از باران در چاله‌ها و گودی‌های حوضه آبریز و نفوذ تدریجی آن‌ها به زیرزمین به‌صورت غیرمستقیم؛ موجب تقویت آب‌های زیرزمینی می‌گردد و بر کاریزها نیز تاثیر گذار است. 9 جاری شدن آب ناشی از بارندگی» ذوب برف‌ها و چشمه‌ها در مسیل‌ها و رودخانه‌های حوضه آبریز» موجب تزریق غیرمستقیم آب ناشی از بارندگی به زیرزمین در طول مسیر حرکت رودخانه از بالادست به سمت پایین دست حوضه می‌شود. این حالت تغذیه, در مورد کاریزهای کوهستانی بشدت تاثیر گذار است. از سوی دیگر وجود رودخانه دایمی در حوضه آبریز موجب تقویت دایمی منابع آب‌های زیرزمینی حوضه شده و کاهش جریانات رودخانه به هر نحو ممکن» بر این منابع نیز تاثیر منفی می‌گذارد. ۹ ساخت سازه‌های تاخیری بر روی رودخانه‌ها مثل احداث سدهای مخزنی و تغذیه‌ای, سدهای انحرافی و پروژه‌های تغذیه مصنوعی و پخش سیلاب‌ها نیز به‌طور غیرمستقیم در تغذیه و تقویت منابع آب‌های زیرزمینی و طبیعتاً کاریزها تاثیرات مثبت دارند. -------- صفحهٔ بعد -------- بخنس دوم- تعیین موضوعات مطالعه پایه کاریز همراه با عمق» دامنه, هدف ‏ وکاربرد ۳۱ آب‌های سطحی نیز در مواردی بر کاریزها تاثیر دارند. از جمله: در مناطقی که کاریزها از رودخانه تغذیه می‌شود. * در مناطقی که کاریزها در جوار رودخانه قرار دارند. در مناطقی که کاریزها در طول مسیر خود رودخانه‌ها را قطع می‌کنند. در این گونه موارد کاریزها به‌طور مستقیم و یا غیرمستقیم تحت تاثیر جریانات رودخانه‌ای قرار داشته و بسته به این که رودخانه دایمی و یا غیر دایمی باشدء عادی و یا سیلابی باشد. تاثیرات متفاوتی را متحمل می‌شوند. در هر صورت در این‌گونه موارد آگاهی از امار و اطلاعات و رژیم رودخانه در پیش‌بینی‌های احتمالی و مقاوم‌سازی طرح می‌تواند مفید باشد. از طرف دیگر تعیین مشخصات حوضه آبریز کاریز و انجام محاسبات لازم به‌منظور تجزیه و تحلیل داده‌ها و تعیین بیلان کاریز (میزان ورودی در بالادست و خروجی در پایین‌دست کاریز) و بررسی میزان تغییرات آبدهی کاریز و پایداری آن» بدون انجام مطالعات بدین لحاظ مطالعات هیدرولوژی در جهت پایداری کاریز و تعیین بیلان آن نقش اساسی داشته و نتایج ناشی از آن می‌تواند منجر به ارایه پیشنهادات فنی لازم در جهت تضمین پایداری منابع آب‌های زیرزمینی و بالطبع کاریزها گردد. در مجموع با توجه به گستردگی مطالعات هیدرولوژی از یک سو و دقت مورد نیاز در مطالعات کاریز از سوی دیگر و هم‌چنین نیازمندی‌های کاریزء لازم است محدوده مطالعات هیدرولوژی کاریز مشخص گردد. ۲-۲-۲ دامنه مطالعات هیدرولوژی در کاریز مطالعه و بررسی پارامترهای تشکیل دهنده مطالعات هیدرولوژی و همچنین تعاریف وابسته به آنهاء نشان می‌دهد که تمامی پارامترها بر مبنای حوضه آبریز تعریف شده‌اند و محاسبه و برآورد آن‌ها نیز بر همین مبنا ممکن می‌باشد. در نتیجه مطالعات هیدرولوژی کاریز نیز از این قاعده مستثنی نبوده و با توجه به نوع مطالعات, دامنه مطالعات با توجه به طول کاریز می‌تواند حوضه آبریز درجه ۳ و یا حوضه آبریز خود کاریز باشد. معمولاً دامنه مطالعات هیدرولوژی نقشه‌های با مقیاس ۱:۲۵۰۰۰ تا ۱:۵۰۰۰۰ می‌باشد. ۳-۲-۲ عمق مطالعات هیدرولوژزی در کاریز از آنجایی که با توجه به تعاریف صورت گرفته مطالعات هیدرولوژی عمدتاً به‌صورت غیرمستقیم بر کاریزها تاثیرگذار است. لذا می‌توان برخی از آیتم‌های مطالعاتی را حذف و یا محدودتر نمود. هم‌چنین بایستی متذکر شد که برخی از آیتم‌های مطالعاتی کاریز صرفاً چهت شناخت هر چه بهتر و بیشتر از حوضه و شناسایی اولیه مطالعه می‌شوند تا در صورت مناسب بودن شرایط انجام مطالعات لذا عمق مطالعات هیدرولوژی کاریز را به‌صورت زیر می‌توان خلاصه نمود: * انجام مطالعات سیلاب‌های منطقه حوضه آبریز کاریز با دوره بازگشت‌های حداقل ۱۰۰ سال و برآورد حجم سیلاب به منظور پیش‌بینی تمهیدات لازم در برابر خسارات احتمالی ناشی از آن‌ها. -------- صفحهٔ بعد -------- ۲۳۲ دستور العمل مطالعات مرمت و بازسازی و تهیه تسناسنامه کاریز انجام مطالعات فیزیوگرافی حوضه آبریز کاریز شامل تعیین مساحت. محیطء طولء شکل, ارتفاع» شیب» جهت و زمان تمرکز حوضه آبریز به‌منظور شناخت هرچه بهتر حوضه و استفاده از آن‌ها در انجام مطالعات هیدرولوژی. 9 مطالعه و بررسی مختصر بار رسوبی رودخانه در مواردی که کاریز عرض مسیر رودخانه را قطع می‌کند و هدف آب‌گیری بیشتر از رودخانه می‌باشد. به‌منظور لحاظ شدن تمهیدات لازم در طراحی مرمت و بازسازی این قسمت از کاریز و جلوگیری از مسدود شدن جریان تغذیه کاریز توسط رسوبات ریزدانه. در این مرحله تکمیل جدولی مشابه «جدول ۵-۲» موردنیاز است. 2-۲-۲ کاربرد مطالعات هیدرولوزی کاربرد مطالعات هیدرولوژی در روند انجام مطالعات یک‌پارچه کاریز شامل موارد زیر می باشد: تاثیر بر مطالعات آب‌های زیرزمینی- با عنایت به این که آب‌های زیرزمینی و چگونگی استفاده از آن‌ها نیز» گوشه‌ای از چرخه آب در منطقه کاریز را به‌خود اختصاص داده و چه‌بسا به علت مسایل فنی و هیدرولیکی خاص آب‌های زیرزمینی» مطالعه آن‌ها نسبت به آب‌های سطحی از پیچیدگی و دشواری بیشتری برخوردار است. لذا مطالعات هیدرولوژی و تاثیرات ناشی از آن بر منابع آب‌های زیرزمینی به‌طور مستقیم و غیرمستقیم لازم‌الاجرا می‌باشد. ۹ تاثیر بر مطالعات دبی و تغییرات آن- انجام محاسبات لازم به منظور تجزیه و تحلیل داده‌ها و تعیین بیلان کاریز (میزان ورودی در بالادست و خروجی در پایین‌دست کاریز) و بررسی میزان تغییرات آبدهی کاریز و پایداری آنء بدون انجام مطالعات هیدرولوژی غیرممکن است. تاثیر بر مطالعات کشاورزی- مطالعات هیدرولوژی بر الگوی کشت نیاز آبی محصولات, برنامه‌ریزی آبیاری و نوع سیستم آبیاری تاثیر گذار می‌باشد. تاثیر بر مطالعات آبخیزداری- اجرای طرح‌های آبخیزداری در گرو وجود آب کافی در منطقه است. این امر با مطالعات هیدرولوژی قابل بررسی است. ۹ تاثیر بر مطالعات اقتصادی- لذا مطالعات هیدورولوژی با تاثیر بر میزان افزایش آبدهی کاریز به‌طور غیرمستقیم در این بخش 9 تاثیر بر مطالعات کیفی آب و خاک- یکی از موضوعات بسیار مهم در هیدرولوژی کاربردی کیفیت آب است. زیرا عمده فعالیت‌های آب‌شناسی در جهت تامین آب برای مصارف کشاورزی و یا شرب و صنعت می‌باشد که هر کدام به لحاظ کیفی می‌بایست دارای ویژگی‌های کیفی و معیارهای مشخصی باشند. 9 تاثیر بر مطالعات زیست‌محیطی - افزایش آلودگی و مخاطرات بهداشتی مرتبط با آلاینده‌های مختلف شهری و صنعتی در -------- صفحهٔ بعد -------- چ- 1 3 ی ۰ پا 3 . ۳ 0 هن 3 3 9 3 ه : 3 کندی- | برانسبی- وات ویلیامز -------- صفحهٔ بعد -------- ۲۳ دستو رالعمل مطالعات مرمت و بازسازی و تهیه شسناسنامه کاریز ۳-۲- مطالعات زمین‌شناسی عمومی و مهندسی کاریزها ۱-۳-۲ مقدمه در مبحث مطالعات اولیه یک پروژه به ویژه برای سازه‌های با ابعاد بزرگ و سنگینء مطالعات زمین‌شناسی منطقه مورد نظر امری لازم‌الاجراست که این مطالعات به بخشهای صحرایی و آزمایشگاهی قابل تفکیک می‌باشد. هدف» میزان دقت» عمق و گستردگی این بررسی‌ها بستگی تام به ماهیت و نوع پروژه دارد. در این مورد خاص یعنی مطالعات کاریزها با توجه به این که این سازه قبلاً احداث شده و دارای دو بخش سطحی و زیرزمینی است. در هر دو زمینه بررسی‌های صحرایی سطحی و تحت‌الارضی می‌بایست مطالعاتی صورت گیرد. ۲-۳-۲ هدف از مطالعات زمین‌شناسی در کاریز با عنایت به اینکه سازه کاریز در گذشته ساخته شده استء لذا مطالعات زمین‌شناسی کاریزها به منظور ساخت و احداث انجام نمی‌شود. در عوض نکاتی که در این‌جا حایز اهمیت می‌باشد و این موضوع در مورد کلیه کاریزها نیز صدق می‌کند. مقاوم‌سازی کاریز در برابر مواردی هم‌چون نشست.» ریزش کوره و میله چاه‌هاء شرایط زمین‌شناسی منطقه از لحاظ نفوذپذیری و تغذیه» وجود گسل‌ها و فرار آب و میزان لرزه‌خیزی و پایداری سازه در برابر زلزله بوده که هدف از مطالعات زمین‌شناسی عمومی و مهندسی نیز درک صحیح از این موارد و انجام پیش‌بینی‌های لازم و لحاظ کردن در بخش طراحی می‌باشد. هم‌چنین با توجه به اطلاعاتی که از بخش‌های هواشناسی و هیدرولوژی منطقه در اختیار قرار می‌گیرد در صورتی که شرایط منطقه از لحاظ بارندگی و رواناب مناسب باشد. امکان بررسی پروژه‌های تغذیه مصنوعی و هم‌چنین بررسی آب‌های زیرزمینی و میزان تاثیرگذاری بارندگی و تغذیه بر آن‌ها نیز وجود خواهد داشت. که در تمامی این موارد مطالعات زمین‌شناسی می‌تواند تعیین کننده و تاثیرگذار باشد. ۳-۳-۲ دامنه مطالعات زمین شناسی و زمین سناسی مهندسی در کاریز تهیه نقشه‌ها با مقیاس ۱:۵۰۰۰۰ ۱:۱۰۰۰۰۰ یا ۱:۲۵۰۰۰۰ از محدوده مورد مطالعه. 2-۳۲-۲۳ عمق مطالعات زمین شسناسی در مطالعات کاریز با توجه به اهمیت مطالعات زمین‌شناسی در مطالعات یک‌پارچه کاریز مطالعه آیتم‌های زیر در این بخش ضروری می‌باشد. پارامترهای زمین‌شناسی عمومی شامل: 9 مطالعات زمین‌شناسی صحرایی در حد توپوگرافی و مورفولوژی عمومی منطقه. کانی‌شناسی در حد تشخیص حدودی کانی‌های موجود در سنگ و سنگ‌شناسی صحرایی. 8 زمین‌شناسی ساختمانی جهت بررسی و شناسایی عوارض سطحی منطقه مانند گسل‌ها و چین‌خوردگی‌ها و برخی مشخصات ظاهری آن‌ها. * در زمینه زمین‌شناسی تاریخی در حد شناسایی سن نسبی لایه‌ها نسبت به یکدیگر و نسبت به عوارض زمین‌شناسی منطقه. -------- صفحهٔ بعد -------- بخشس دوم - نعیین موضوعات مطالعه پایه کاریز همراه با عمق, دامنه, هدف و کاربرد ۳۵ 9 در ارتباط با چینه‌شناسی» بررسی سازندهای موجود در منطقه بخصوص سازندهایی که رخنمون شده‌اند و ایحاد یک تطابق جانبی بین آن‌ها و این که این مطالعات منجر به تهیه یک نقشه زمین‌شناسی مقدماتی می‌شود. * با توجه به این که کاریزها عموماً در بخش‌های سطحی پوسته و در داخل رسوبات منفصل دوران چهارم زمین‌شناسی حفر شده استء بررسی‌های رسوب‌شناسی و خاک‌شناسی عموماً با دامنه و گسترش بیشتر و دقت بالاتری انجام می‌گیرد. ٩‏ فاکتورهایی نظیر تخلخل, نفوذپذیری» قابلیت انحلال, دانه‌بندی و طبقه‌بندی آن در مقیاس‌های مختلف زمین‌شناسی و مهندسی و سپس تجزیه و تحلیل آماری و ترسیم نمودارهای مربوطه جهت استخراج اطلاعات لازم برای انجام مراحل بعدی ضروری است. * تعیین ترکیب شیمیایی اجزای تشکیل دهنده رسوبات اطلاعات جامعی را برای بررسی‌های آب‌شناسی کاریزها در اختیار قرار در مبحث هیدرولوزی به‌خصوص در بخش سطحی بررسی منابع بالقوه و بالفعل منطقه, وسعت حوضه آبریز که در نهایت تحت‌الارضی میزان نفوذ و قابلیت انحلال رسوباتی که این آب‌های نفوذی از آنها عبور می‌کند. در بررسی کیفیت آب خروجی از کاریز اطلاعات سودمندی فراهم می‌آورد. پارامترهای مطالعات زمین‌شناسی مهندسی و زئوتکنیک شامل موارد دیل است: شناسایی سطحی شامل گردآوری اطلاعات از نقشه‌ها و گزارش‌هاء استفاده از تصاویر ماهواره‌ای و هوایی» پرس‌وجوهای محلی و عملیات صحرایی و در نهایت تهیه نقشه زمین‌شناسی مهندسی و اکتشافات زیر سطحی. نمونه‌گیری برای انجام آزمون‌های آزمایشگاهی از ضروریات است که در این مورد خاص برای انجام مطالعات رسوب‌شناسی و خاک‌شناسی دقیق‌ترء انجام آزمایشات آب و خاک با اخذ نمونه از محل مادر چاه و مظهر کاریز ضروری است. * اعلام نظر در خصوص یک سری از ویژگی‌های شاخص از جمله: چگالی نسبی»ء تخلخل و نفوذپذیری, دانه‌بندی, قابلیت حفاری که میزان سهولت خرد شدن سنگ با وسایل ساختمانی حفاری و گودبرداری را نشان می‌دهد و در صورت نیاز پیشنهاد انجام آزمایشات و مطالعات تکمیلی به کارفرما. * در ارتباط با آزمون‌های سنگ‌شناسی همان‌طور که اشاره شد چون عموماً کاریزها در رسوبات منفصل حفر شده‌اند. بسیاری از آزمون‌های مرتبط با ویژگی‌های سنگ‌ها ضرورتی ندارد. فقط در صورتی که در بررسی‌های تحت‌الارضی به لایه‌ها یا قطعات سنگی بزرگ برخورد شودء برخی آزمون‌های موردی به تشخیص ناظر مطالعات انجام می گیرد. لرزه‌خیزی در محدوده کاریز فاکتور بسیار مهم و تاثیرگذاری است که باید با بررسی سوابق موجود و هم‌چنین بررسی مهندسی گسل‌های موجود در محدوده سازه (در این مورد کاریز) مطالعه شود که در بخش زمین‌شناسی عمومی پیرامون گسل‌ها توضیح داده شده است. موارد قابل بررسی عبارتند از: توزیع جغرافیایی و تکرار رخداد زمین‌لرزه‌ها در محدوده کاریز, اندازه گیری نیروی زمین لرزه‌ها و تعیین استهلاک نیروی زمین‌لرزه» بزرگی فرکانس و مدت زمین‌لرزه . 8 با توجه به این که کاریزها هم در نقاط کوهستانی و دامنه‌ای و هم دشت احداث شده‌اند؛ در مناطق کوهستانی مادر چاه در نقطه مرتفع‌تر نسبت به مظهر کاریز قرار دارد و به‌عبارت دیگر کوره کاریز در امتداد شیب دامنه قرار می‌گیرد و با عنایت به -------- صفحهٔ بعد -------- ۳1 دستورالعمل مطالعات مرمت و بازسازی و تهیه شناسنامه کاریز این که وظیفه کوره کاریز هدایت آب زیرزمینی به سطح زمین است» چنان‌چه به هر دلیلی از جمله وجود لایه‌های رسی که در تماس با آب می‌توانند پایداری خود را از دست بدهند. تعادل دامنه مذکور بهم بخورد می‌تواند موجب زمین لغزش و آسیب جدی به سازه و حتی محدوده آن شود. لذا فاکتورهای ذیل باید در بررسی‌ها مد نظر قرار بگیرد: - تشخیص خطر احتمالی وقوع گسیختگی,» نوع و شکل گسیختگی - اهمیت فعالیت دامنه یا مقدار و سرعت حرکت آن -‏ عناصر پایداری دامنه -‏ شکل دامنه طبیعی یا حفاری شده و تاثیر آن بر پایداری -‏ وضعیت آب سطحی و زیرزمینی و تاثیر آن بر پایداری -‏ نشانه‌های سطحی ناپایداری 9 با توجه به این که کاریز دارای دو قسمت تره‌کار وخشکه کار است. در نتیجه مطالعات زمین‌شناسی این دو قسمت کاریز می‌بایست به‌طور جداگانه صورت گیرد. در قسمت تره کار آگاهی از شرایط لایه‌هاء میزان نفوذ آب به داخل کوره کاریز و بررسی شرایط مختلف اهمیت دارد و در قسمت خشکه کار با توجه به این که خشکه کار قسمت عمده طول کوره را به خود اختصاص داده و در میزان انتقال آب به مظهر نقش عمده‌ای داردء شرایط زمین‌شناسی طول مسیر خشکه کار کوره از نظر نفودپذیری و ریزش بررسی می‌شود. نتایج این قسمت از بررسی‌ها به کارشناس طراح کمک می‌کند تا روش‌های مناسب بازسازی کوره و آب بندی آن‌را پیشنهاد دهد. 8 مساله مهم دیگر در مورد کاریزها ذخیره‌سازی آب زمستانه کاریز است. ممکن است با توجه به شرایط منطقه کاریز بتوان آب را در داخل یا خارج کاریز با احداث سازه‌هایی ذخیره نمود. انتخاب نوع گزینه و روش اجرا با توجه به نتایج مطالعات زمین‌شناسی عمومی و زمین‌شناسی مهندسی ممکن خواهد بود. ۵-۳-۲ کاربرد مطالعات زمین شناسی * تاثیر بر مطالعات هیدرولوژی- در مطالعات زمین‌شناسی حوضه آبریز کاریز پارامترهایی هم‌چون نفوذپذیری» ضریب آبگذری» نوع و جنس لایه‌ها مورد مطالعه و بررسی قرار می‌گیرد. هم‌چنین آگاهی از شرایط زمین‌شناسی و میزان نفوذ ناشی از بارندگی, با انجام مطالعات زمین‌شناسی مهندسی در بخش زمین‌شناسی مشخص می‌گردد. تاثیر بر مطالعات دبی- از موارد مهمی که در آبدهی کاریزها نقش اساسی دارد وجود یا عدم وجود گسل در منطقه و یا مسیر کوره کاریز می‌باشد. لذا آگاهی از وجود گسل‌ها و موقعیت آن‌ها در نحوه حرکت آب‌های زیرزمینی و هم‌چنین فرار آب ناشی از آن‌ها جهت طراح مهم است تا وی بتواند تمهیدات لازم در این خصوص را انجام دهد. مطالعات لرزه‌خیزی به کارشناس طراح کمک می‌کند تا در خصوص مقاوم‌سازی کاریز و انجام پیش‌بینی‌های لازم در این رابطه مطالعات لازم را صورت دهد. -------- صفحهٔ بعد -------- بخس دوم- تعیین موضوعات مطالعه پایه کاریز همراه با عمق» دامنه, هدف ‏ وکاربرد ۳۷ ۹ تاثیر بر مطالعات آبخیزداری- ممکن است با توجه به شرایط منطقه کاریز بتوان آب را در داخل یا خارج کاریز با احداث سازه‌هایی ذخیره نمود. انتخاب نوع گزینه و روش اجرا با توجه به نتایج مطالعات زمین‌شناسی عمومی و زمین‌شناسی مهندسی ممکن خواهد بود. ۹ تاثیر بر مطالعات کیفی آب- بررسی کیفیت آب و هم‌چنین تغییرات آن در طول مسیر کوره کاریز اهمیت دارد و می‌باید میزان حلالیت رسوبات و کانی‌ها و لایه‌های طول مسیر کاریز بررسی و مطالعه شود. تاثیر بر مطالعات خاک- میزان رسوب‌گذاری داخل کوره کاریز می‌تواند باعث بروز مشکلاتی همچون خارج شدن تنظیم شیب کف کوره گردد که موجب کاهش آبدهی و تنگ شدن عرض کوره می‌شود و لازم است در مطالعات زمین‌شناسی مد نظر قرار 2-۲- آب‌های زیر زمینی ۱-2-۲ هدف از مطالعات آب‌های زیرزمینی در کاریز هدف از مطالعه آب‌های زیرزمینی کاریز» شناخت کامل از ساختار و مکانیزم کارکرد کاریز در بهره‌برداری از آب‌های زیرزمینی می‌باشد. اگرچه امروزه دیگر احداث کاریز مطرح نیست ولی حفظ و نگهداری کاریزهای موجود از اهم سیاست‌های دولت در بخش آب است. لذا بخشی از مطالعات آب‌های زیرزمینی که به شناسایی منابع آب منجر می‌شود ضروری نبوده و فقط مطالعه و بررسی آب‌های زیرزمینی با هدف حفظ وضعیت موجود صورت می‌گیرد. به‌طور کلی اهداف مطالعات آب زیرزمینی کاریز را به‌صورت زیر می‌توان خلاصه نمود: آشنایی با خصوصیت‌های آب‌های زیرزمینی منطقه به‌عنوان منبع تغذیه کننده کاریز ۹ درک صحیح از وضعیت منابع آب‌های زیرزمینی و بررسی پایداری کاریز * بررسی میزان جذب و نفوذ آب‌های ناشی از بارندگی به لایه‌های آب زیرزمینی (تغذیه طبیعی) بررسی منابع تغذیه کاریز از طریق جریانات سطحی و رودخانه‌ها (تغذیه طبیعی) پیش‌بینی دبی کاریز و میزان تغییرات آن 9 بررسی روش‌های مناسب تغذیه کاریز بررسی کیفیت آب‌های زیرزمینی * بررسی آلاینده‌های احتمالی و میزان تاثیرگذاری آن‌ها بر کاریز * بررسی چگونگی استفاده از پس‌آب‌های فاضلاب در تغذیه کاریز -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۸ دستو رالعمل مطالعات مرمت و بازسازی و تهیه شسناسنامه کاریز ۲-2-۲ دامنه مطالعات آب‌های زیرزمینی لازم به ذکر است که به‌علت ماهیت آب‌های زیرزمینی و ارتباطات موجود نمی‌توان مطالعات آب‌های زیرزمینی را به‌صورت موردی انجام داد و حداقل مقیاس مطالعه در این بخش, مطالعه در مقیاس زیرحوضه می‌باشد. معمولاً دامنه مطالعات آب‌های ۳-۶-۲ عمق مطالعات آب‌های زیرزمینی در مطالعات کاریز از آن‌جایی که هدف از مطالعات یک‌پارچه کاریز حفظ و مقاوم‌سازی» افزایش راندمان و آبدهی کاریز می‌باشد. لذا آشنایی و شناخت از کلیه عوامل تاثیرگذار بر کاریز ضروری است. اگر نگاهی مجدد به پارامترهای مطالعات آب‌های زیرزمینی و تعاریف آن‌ها بیاندازیم متوجه می‌شویم که چگونه هر یک از ردیف‌های مورد بحث بر مطالعات کاریز تاثیرگذار هستند. این پارامترها عبارتند از: * بررسی تخلخل و آبدهی مخصوص» مشخص کننده میزان ذخیره‌سازی آب در یک لایه آب زیرزمینی می‌باشد که هم در مورد میزان نفوذ آب ناشی از باران و منابع تغذیه سطحی و هم در مورد تغذیه مصنوعی کاریز نقش مهمی ایفا می‌کند. به عبارت دیگر میزان جذب تشکیلات زمین‌شناسی در یک منطقه به این پارامتر بستگی دارد. لذا این پارامتر در مطالعات زمین‌شناسی نیز باید مد نظر قرار گیرد. تخلخل عمده‌ترین خصوصیتی است که در مطالعات آب زیرزمینی باید مورد توجه قرار گیرد. از سوی دیگر تخلخل در پایداری منابع آب زیرزمینی منطقه نیز نقش دارد. هم‌چنین آبدهی مخصوص نیز از آیتم‌های تأثیر گذار در مطالعات آب‌های زیرزمینی است. چرا که در مورد کاریزها آن بخش از آب زیرزمینی اهمیت دارد که با توجه به نیروی ثقل جابجا شده و جذب مادر چاه و گالری کاریز می‌گردد که این همان تعریف آبدهی مخصوص می باشد. به‌عبارت دیگر تخلخل مفید بر آبدهی کاریزها تاثیرگذار است. هم‌چنین در بهره‌برداری از آب‌های زیرزمینی آن دسته از مواد رسوبی که علاوه بر تخلخل زیاد.ء بالاترین درصد آبدهی مخصوص را داشته باشند ارجحیت دارند. ۹ حرکت آب در خاک از پارامترهای دیگر تاثیرگذار در مقوله آب‌های زیرزمینی است. آب حاصله از نفوذ به زیرزمین در داخل خاک به حرکت خود ادامه می‌دهد تا به لایه‌های غیر قابل نفوذ برخورد کرده و متوقف گردد و لایه اشباع را تشکیل دهد. این آب تحت تاثیر نیروی ثقل از لایه خارج شده و می‌تواند وارد گالری کاریز گردد. ولی در مورد لایه مرطوب خاک آب تحت تاثیر نیروی ثقل از خاک خارج نمی‌شود و وجود ذرات آب در این بخش از خاک نمی‌تواند منبع تامین کننده آب کاریز باشد. از طرف دیگر سرعت حرکت آب در خاک از جهت جذب آب نفوذ یافته به لایه‌های آب زیرزمینی نیز اهمیت دارد و هر چه این زمان کوتاه‌تر باشد برای منابع آب زیرزمینی و آبدهی کاریزها مناسب‌تر است و واضح است که سرعت حرکت آب در خاک به مشخصات فیزیکی خاک و جنس لایه‌ها نیز بستگی دارد. سرعت حرکت آب در خاک از جنبه تغذیه آبخوان (چه به‌صورت طبیعی و چه به صورت مصنوعی) نیز حایز اهمیت استء چرا که سرعت مناسب حرکت آب در خاک باعث جذب آب بیشتر و در نتیجه تغذیه بهتر آبخوان خواهد گردید. مورد دیگر تعیین قسمت تره کار کاریز می‌باشد که مطالعه سرعت حرکت آب در خاک به تعیین این پارامتر نیز کمک می‌کند. لذا مطالعه حرکت آب در خاک نیز در مطالعات آب زیرزمینی کاریز مهم است. -------- صفحهٔ بعد -------- بخنس دوم- تعیین موضوعات مطالعه پایه کاریز همراه با عمق» دامنه, هدف ‏ وکاربرد ۳۹ انواع لایه‌های آبدار- طبق تعاریف ارایه شده در آب‌های زیرزمینی دو موضوع حایز اهمیت است. یکی حجم آب موجود در داخل مواد که به تخلخل آن بستگی دارد و دیگری ضریب نفوذپذیری مواد که سرعت حرکت آب با آن رابطه مستقیم دارد. در تقسیم‌بندی لایه‌های آبدار از دو پارامتر حجم آب لایه و ضریب نفوذیذیری لایه استفاده می‌شود. لذا مطالعه انواع لایه‌های آبدار به منظور شناخت و آگاهی از نوع لایه تامین کننده آب کاریز اهمیت دارد. در هیدرولوژی آب‌های زیرزمینی فقط آکیفرها (لایه آبدار) از نظر بهره‌برداری و تامین آب مدنظر می‌باشند و می‌دانیم که اکیفرهای آزاد منابع مفیدی جهت تامین آب بررسی مشخصات لایه‌های آبدار (ضریب انتقال» ضریب ذخیره» ضریب نشتء» نشست زمین) در صورت وجود- با توجه به تعاریف ارایه شده جهت پارامترهای فوقء بررسی» مطالعه و تعیین هر کدام از آن‌ها به شناخت بهتر از آبخوان و میزان جذب آب توسط کاریز از لایه آب زیرزمینی کمک می‌کند. شناخت و تعیین این پارامترها در مطالعات غنی‌سازی کاریز یا همان ذخیره‌سازی آب در داخل کاریز نیز اهمیت ویژه‌ای دارد. مطالعه میزان نشست زمین در بحث پایداری کاریز و نحوه مرمت و بازسازی آن تاثیرگذار است و می‌بایست مد نظر قرار گیرد. در مواردی که اطلاعات مورد نیاز موجود نباشد به پیشنهاد مشاور و با هزینه کارفرما؛ مطالعات تکمیلی صورت خواهد گرفت. کاربرد جریان آب زیرزمینی- مطالعه حرکت آب در زیرزمین و کاربردهای عملی آن از مهم‌ترین جنبه‌های هیدرولوژی أآب‌های زیرزمینی است. با توجه به خصوصیات جریانات آب زیرزمینی» محاسبه میزان نفوذ و جریان عبوری از زیر سدهاء میزان نشت از زیر سدء میزان نشت آب از رودخانه به کانال یا کاریزهای مجاور و محاسبه میزان جریان روزانه آب از لایه به داخل گالری کاریز مثال‌هایی از این دست می‌باشد. هم‌چنین با توجه به شکل طولی سازه کاریز» در مطالعات کاربرد آب‌های زیرزمینی که با تلفیق نتایج مطالعات زمین‌شناسی صورت می‌گیرد. می‌باید تغییرات ناشی از جذب آب در طول مسیر نیز بررسی گردد. تاثیرگذاری برداشت آب توسط چاه‌های نزدیک به کاریز به ویژه در بالادست و نزدیک مادر چاه نیز از پارامترهای قابل بررسی در این قسمت است. چاه‌های عمیق با کاهش دادن سطح آب زیرزمینی» بیشترین تاثیر را بر کاهش طول تره کار داشته و در نتیجه آبدهی قنات را کاهش داده و بعضاً در اثر پایین رفتن بیش از حد سطح آب زیرزمینی (نسبت به کف مادر چاه )» قنات دیگر قادر به استحصال آب زیرزمینی نبوده و قنات متروکه می‌شود. ۹ زمان پیمایش آب در زیرزمین- در آب‌های زیرزمینی زمان پیمایش به‌خصوص در مورد مواد آلاینده و تعیین زمان حرکت آب در زیرزمین و در لایه حایز اهمیت است. می‌توان محاسبه نمود که چه زمانی طول خواهد کشید که آلاینده به کاریز نفوذ کند و یا مدت زمانی که آب نفوذ یافته جذب لایه‌های آب زیرزمینی و کاریز خواهد گردید. در مواردی که اطلاعات مورد نیاز موجود نباشد به پیشنهاد مشاور و با هزینه کارفرما؛ مطالعات تکمیلی صورت خواهد گرفت. 8 بررسی کیفیت آب زیرزمینی- کیفیت آب‌های زیرزمینی در منطقه کاریز از لحاظ نوع استفاده از آب کاریز برای موارد کشاورزی یا شرب بسیار مهم است. زیرا در بسیاری موارد ممکن است که آب کاریز برای مصرف شرب و یا حتی محصولاتی که از این آب استفاده می‌کنند مناسب نباشد که در این صورت باید تذکرات و اقدامات لازم توسط کارشناس مربوطه به کشاورزان داده شود. -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۰ دستور العمل مطالعات مرمت و بازسازی و تهیه تسناسنامه کاریز تغذیه مصنوعی آب زیرزمینی- امروزه تخلیه آب‌های زیرزمینی و عدم جایگزین شدن آب این منابع که به علت پایین بودن بارندگی متوسط کشور می باشدء یکی از بزرگ‌ترین مشکلات بخش آب‌های زیرزمینی محسوب می‌شود. خشک شدن تعداد زیادی از کاریزها و چاه‌ها باعث شده است که بخش زیادی از سرمایه‌گذاری‌های انجام شده از بین برود. تغذیه مصنوعی یکی از روش‌هایی است که می‌تواند بخشی از آب خارج شده از زیرزمین را جایگزین نماید. مطالعات تغذیه مصنوعی خود دارای شرح خدمات کامل بوده که توسط معاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی ریاست جمهوری تهیه شده و ابلاغ شده است و در مطالعات آب‌های زیرزمینی کاریز» صرفاً بررسی وضعیت بالادست و شناسایی موقعیت مناسب جهت پیشنهاد طرح مطالعه و اجرای پروزژه‌های تغذیه مصنوعی مدنظر می‌باشد. در این قسمت پس از بررسی شرایط محلی و در صورت وجود منابع آب کافی (نتایج مطالعات هیدرولوژی) پیشنهاد تغدیه مصنوعی در مناطق مناسب و نزدیک به کاریز داده می‌شود. تداخل آب شور- بررسی موضوع آب شور و تهدیدهای ناشی از آن اگرچه در مقیاس کوچک امکان‌پذیر نیست؛ ولی بررسی نتایج مطالعات انجام شده در این خصوص به مطالعات آب‌های زیرزمینی و پیش‌بینی آینده کاریز کمک می‌کند. جدول 1-۲ مقادیر مصرف آب زیرزمینی به تفکیک کشاورزی» شرب و صنعت در واحد هیدرولوژیک نوع مصرف(۷1..31) 5 : تبخیر و تعرق : : ابا تا تا تا اما با ما وا وا اا اه ام ما با -------- صفحهٔ بعد -------- بخشس دوم- نعیین موضوعات مطالعه پایه کاریز همراه با عمق» دامنه, هدف ‏ وکاربرد ۳۱ 2-2-۲ کاربرد مطالعات آب‌های زیرزمینی در مبحث کاربرد مطالعات آب‌های زیرزمینی در روند مطالعات یک‌پارچه کاریز می‌توان موارد زیر را نام برد: تاثیر بر مطالعات آبخیزداری- بررسی تخلخل و آبدهی مخصوص» مشخص کننده میزان ذخیره‌سازی آب در یک لایه آب زیرزمینی می‌باشد که هم در مورد میزان نفوذ آب ناشی از باران و منابع تغذیه سطحی و هم در مورد تغذیه مصنوعی کاریز نقش مهمی ایفا می‌کند. در این قسمت پس از بررسی شرایط محلی و در صورت وجود منابع آب کافی (نتایج مطالعات هیدرولوزی) پیشنهاد تغدیه مصنوعی در مناطق مناسب و نزدیک به کاریز داده می‌شود. خواهد گردید. مورد دیگر تعیین قسمت تره‌کار کاریز می‌باشد که مطالعه سرعت حرکت آب در خاک به تعیین این پارامتر نیز کمک می‌کند. لذا مطالعه حرکت آب در خاک نیز در مطالعات آب زیرزمینی کاریز مهم است. * تاثیر بر مطالعات تعیین حریم- مطالعه حرکت آب در زیرزمین و کاربردهای عملی آن از مهم‌ترین جنبه‌های هیدرولوژی آب‌های زیرزمینی است. تاثیرگذاری برداشت آب توسط چاه‌های نزدیک به کاریز به ویژه در بالادست و نزدیک مادر چاه نیز از پارامترهای قابل بررسی در این قسمت است. تاثیر بر مطالعات زیست‌محیطی - در آب‌های زیرزمینی زمان پیمایش بخصوص در مورد مواد آلاینده و تعیین زمان حرکت آب در زیرزمین و در لایه حایز اهمیت است. می‌توان محاسبه نمود که چه زمانی طول خواهد کشید که آلاینده به کاریز نفوذ کند و یا مدت زمانی که آب نفوذ یافته جذب لایه‌های آب زیرزمینی و کاریز خواهد گردید. 9 تاثیر بر مطالعات کیفی آب- کیفیت آب‌های زیرزمینی در منطقه کاریز از لحاظ نوع استفاده از آب کاریز برای موارد کشاورزی یا شرب بسیار مهم است. زیرا در بسیاری موارد ممکن است که آب کاریز برای مصرف شرب و یا حتی محصولاتی که از این آب استفاده می‌کنند مناسب نباشد که در این صورت باید تذکرات و اقدامات لازم توسط کارشناس مربوطه به کشاورزان داده شود. ۵-۲- مطالعات کشاورزی, اجتماعی و اقتصادی در کاریز ۱-۵-۲ هدف از مطالعات کشاورزی, اجتماعی و اقتصادی در کاریز در نگاه اول کاریزها با هدف تامین آب شرب و کشاورزی در محل‌های مورد تقاضا طراحی و حفر شده‌اند. اگرچه بعدها از آب محل مورد تقاضا صورت گرفته است. فرد یا گروه در خواست کننده به همراه تقاضای خود شرایط و نیازهای اجرای طرح را نیز تحقق بخشیده و از ابتدا تا انتها بر انجام آنها نظارت مستمر می‌نمود تا کاریز حفر و به بهره‌برداری برسد. با توجه به ماهیت طراحی کاریز و چگونگی بهره‌برداری از آن» پس از اجرا نیز افراد متقاضی گرد هم جمع شده و با ایجاد تشکل و یا نظام بهره‌برداری در بین خودء فرد یا گروهی را به‌عنوان ناظر بر امر بهره‌برداری کاریز تعیین می‌نمودند تا از آب استحصال شده به بهترین شکل استفاده و در عین حال حقی ضایع نگردد. قوانین و دستورالعمل‌های موجود در بخش نظام‌های بهره‌برداری کاریزها در خصوص نظام تقسیم و توزیع آب» -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۲ دستورالعمل مطالعات مرمت و بازسازی و تهیه تسناسنامه کاریز مرمت و بازسازی کاریزء لایروبی و نگهداری کاریزء مالکیت‌ها و خرید و فروش آب و زمین» پرداخت حقوق دست‌اندر کاران مدیریت نظام بهره‌برداری کاریز و عوامل دیگرء همگی نشان دهنده این موضوع هستند که مطالعه یک‌پارچه کاریز بدون انجام مطالعات کشاورزی» اجتماعی و اقتصادی کاریز غیر ممکن است. بررسی‌های انجام شده فعلی نیز نشان می‌دهد که نظام‌های بهره‌برداری کاریز در ایران (به‌همراه خود کاریزها) هنوز وجود داشته و الزاماً در مطالعات یک‌پارچه کاریزها می‌باید مد نظر قرار گیرند. ۱-۱-۵-۲ هدف از مطالعات کشاورزی در کاریز مطالعات کشاورزی در راستای اهداف توسعه منابع آب و خاک به منظور شناخت عوامل موثر بر تولید کشاورزی» بررسی امکانات و محدودیت‌ها و نهایتاً برنامه‌ریزی و تعیین خطوط اصلی توسعه کشاورزی در جهت بهره‌برداری بهینه از منابع موجود در راستای توسعه پایدار انجام می شود. در این راستا به واسطه مشخص نمودن چارچوبی برای پیش‌بینی برنامه توسعه کشاورزی در منطقه, مطالعات کشاورزی در شرایط موجود صورت می‌گیرد. مطالعات وضع موجود کشاورزی با هدف تعیین پتانسیل وضعیت موجود کشاورزی,» بررسی امکانات و محدودیت‌ها در جهت بررسی امکان و چگونگی توسعه برنامه‌ریزی و بهبود وضع کشاورزی در چهارچوب سامان‌دهی نظام بهره‌برداری از کاریزها صورت می‌گیرد. بدین لحاظ بررسی عوامل تولید کشاورزی شامل منابع آب. خاک و اقلیم» سیمای کشاورزی شامل نحوه استفاده از اراضی, ترکیب کشت. تناوب زراعی» تقویم زراعی» بررسی نحوه عملیات زراعی محصولات و عوامل محدود کننده تولیدات زراعی» پایه و اساس مطالعات کشاورزی را تشکیل می‌دهد. ۲-۱-۵-۲ هدف از مطالعات اجتماعی در کاریز از آن‌جایی که محور اصلی فعالیت‌های عمرانی و اقتصادی در هر بخشی با هدف بهبود و ارتقاء وضعیت معیشتی» اقتصادی و اجتماعی آن جامعه می‌باشد. لذا مطالعات اجتماعی با هدف بررسی و تعیین وضعیت موجود نظام‌های اجتماعی و بهره‌برداری‌هاء روابط حاکم بر این نظام‌هاء پراکنش و رشد جمعیت. وضعیت اقتصادی خانوارهای محدوده طرح و میزان درآمدهاء مالکیت و نظام‌های تقسیم و توزیع آب صورت می‌گیرد. البته پراکندگی موضوعات مطالعات اجتماعی از گستردگی زیادی برخوردار است که در این‌جا به اهم موارد آن در ارتباط با کاریز اشاره شده است. ۳-۱-۵-۲ هدف از مطالعات اقتصادی در کاریز به‌منظور شناخت جامع و کامل از منطقه طرح و هم‌چنین بررسی و تعیین میزان تاثیرگذاری اجرای طرح در منطقه, لازم است که اقتصاد منطقه طرح مورد مطالعه و بررسی قرار گیرد. هدف از مطالعات اقتصادی شناخت و بررسی عواملی همجون اقتصاد تولیدات زراعی و کشاورزی» اقتصاد تولیدات دامیء هزینه‌های سرمایه‌گذاری و تحلیل مالی و اقتصادی طرح و نهایتاً بررسی توجیه‌پذیری و پیش‌بینی تاثیرات ناشی از اجرای طرح در آینده می‌باشد. مطالعات اقتصادی یکی از بخش‌های تاثیرگذار در انتخاب گزینه برتر در مطالعات فنی می‌باشد و چه‌بسا بررسی‌های ناشی از مطالعات اقتصادی منجر به عدم توجیه پذیری اقتصادی طرح گردد. در مطالعات کاریز از آن‌جایی که پروژه ساخته شده و موجود است و هدف از مطالعات یک‌پارچه کاریز» مطالعات مرمت و بازسازی آن می‌باشد. لذا بحث انتخاب گزینه برتر در مطالعات اقتصادی منتفی بوده و هدف از مطالعات این بخش می تواند انتخاب راهکارهای مناسب و توجیه‌پذیر در مرمت و بازسازی کاریز باشد. مضافاً اینکه ارزیابی اقتصادی ناشی از اجرای طرح نیز صورت گرفته و قیمت تمام شده یک متر مکعب آب اضافه شده ناشی از عملیات مرمت و بازسازی کاریز محاسبه خواهد شد. -------- صفحهٔ بعد -------- بختس دوم- تعیین موضوعات مطالعه بایه کاریز همراه با عمق, دامنه. هدف ‏ وکاربرد ۳۳ ۲-۵-۲ دامنه مطالعات کشاورزی, اجتماعی و اقتصادی در کاریز ۱-۲-۵-۲ دامنه مطالعات کشاورزی در کاریز مطالعات کشاورزی به دو شکل مطالعات کشاورزی منطقه‌ای که کاریز در آن قرار دارد و مطالعات کشاورزی زیر دست خود کاریز, قابل انجام است. در مطالعات منطقه‌ای که کاریز در آن قرار دارد لازم است؛ تمامی منابع آبی و اراضی تحت پوشش آن‌ها بررسی و نهایتاً میزان تاثیرگذاری کاریز و کشاورزی زیر دست آن بر کشاورزی کل منطقه تعیین گردد. این مطالعه, در سطح فراگیر انجام شده و نیاز به کلیه آمار و اطلاعات منطقه طرح دارد و طبیعتاً هزینه انجام آن نیز بالا خواهد بود. در مطالعات کشاورزی اراضی تحت پوشش کاریز (اراضی آبخور کاریز)» مطالعه کلیه عوامل و پارامترهای تاثیرگذار بر کشاورزی زیر دست کاریز انجام می شود. از آنجایی که کاریز و مقوله کشاورزی از یکدیگر قابل تفکیک نیستند و امروزه به جهت آن که حجم بالایی از آب استحصال شده توسط کاریزها در بخش کشاورزی مصرف می شود. انجام مطالعات کشاورزی زیردست کاریز با هدف شناخت کامل از وضعیت موجود کشاورزی در زیردست کاریز ضروری به‌نظر می‌رسد. با عنایت به مطالب ارایه شده» در رابطه با مطالعات کشاورزی کاریزء دامنه مطالعات نقشه‌های با مقیاس ۱:۲۵۰۰۰ و یا ۱:۵۰۰۰۰ محدوده اراضی زیردست کاریز و یا به اصطلاح اراضی آبخور کاریز است. ۲-۲-۵-۲ دامنه مطالعات اجتماعی در کاریز کاریز توسط بهره‌برداران به‌وجود آمده, حفظ شده و به‌دست ما رسیده است. لذا وجود بهره‌برداران و مالکین لازمه وجود و حفظ کاریز است و در صورتی که بهره‌برداران به‌هر شکلی مدیریت و نظارت خود را بر کاریز حذف کنندء بقاء کاریز با مشکل روبرو خواهد شد. نتیحه می‌گیریم که آیتم‌های مطالعات اجتماعی به‌طور مستقیم بر ساخت وساز و نگهداری کاریز تاثیر مستقیم داردء اگرچه در مطالعات فنی مرمت و بازسازی کاریزها نقش بهره‌برداران غیرمستقیم است. در مطالعات کاریزها اثرات بازسازی و افزایش راندمان کاریز از نظر اجتماعی می بایست مورد توجه قرار گیرد. در این مطالعات می بایست مهاجرت روستاییان به شهرها که بخش عمده‌ای مربوط به کمبود درآمد از کشاورزی و دامداری که به‌طور مستقیم با غیرمستقیم به آب بستگی دارد منظور گردد. در مطالعات کاریزها مهندسین مشاور مطالعات جمعیتی در ارتباط با ساختار روستا برای سه دوره آماری ۱۳۵۵ تا ۱۳۸۵ مورد بررسی دقیق قرار گرفته و دلایل رشد جمعیت یا مهاجرت که بر اساس کشاورزی, دامداری و صنایع تبدیلی مواد غذایی استوار می باشد مورد بررسی قرار داده و پیشنهادات خود را در مورد اصلاح این ساختار اعلام نماید. دامنه مطالعات اجتماعی به مانند مطالعات کشاورزی می‌تواند به‌صورت زیر انجام گردد: در رابطه با مطالعات اجتماعی کاریزء دامنه مطالعات محدوده اراضی زیردست کاریز و یا به اصطلاح اراضی آبخور کاریز است. در خصوص مطالعات نظام بهره‌برداری کاریز متذکر می‌شود که چون هر کاریز دارای نظام بهره‌برداری خاص خود می‌باشد. بهتر است این مطالعات در مورد هر کاریز به‌صورت جداگانه صورت گیرد. البته در صورتی که سامان‌دهی نظام بهره‌برداری چند کاریز در یک منطقه مد نظر باشدء می‌توان دامنه مطالعات را حوضه کاریز در نظر گرفت. ۳-۲-۵-۲ دامنه مطالعات اقتصادی در کاریز یکی از قسمت‌های پایانی مطالعات کامل یک پروژه مطالعات اقتصادی می‌باشد. پس از انجام بررسی‌های اولیه» مطالعات پایه و مطالعات تکمیلی, مطالعات طراحی صورت گرفته و نهایتاً آلبوم نقشه‌های اجرایی تهیه می‌گردد. برای آن که بتوان گزینه طراحی شده -------- صفحهٔ بعد -------- ۳ دستورالعمل مطالعات مرمت و بازسازی و تهیه تسناسنامه کاریز را ارزیابی اقتصادی نمود می‌باید هزینه‌های انجام پروژه» درآمدها و تحلیل‌های مالی و اقتصادی را انجام داد. این آیتم‌ها تحت عنوان مطالعات اقتصادی مورد مطالعه و بررسی قرار می گیرد. اگرچه به خاطر احداث شدن سازه کاریزها در گذشته و مشخص نبودن هزینه انجام شده برای ساخت آن در گذشته امکان مطالعات اقتصادی کل کاریز ممکن نیست ولی در طرح مطالعات یک‌پارچه کاریزها ارزیابی اقتصادی به‌عنوان بخش پایانی مطالعات, ارزیابی از سرمایه‌گذاری بر روی کاریزها را از لحاظ مالی و اقتصادی نشان خواهد داد. هم‌چنین امکان برآورد قیمت تمام شده یک متر مکعب آب اضافه شده به دبی کاریز ممکن خواهد بود. طرح‌های شبکه آبیاری, احداث سیستم‌های آبیاری قطره‌ای و بارانی و یا بازسازی و احداث قنوات که در افزایش سطح رفاه اجتماعی و کیفیت زندگی جوامع روستایی دارای اهمیت فوق‌العاده است» اگرچه در ضرورت انجام پروژه‌های فوق الذکر برای جوامع روستایی تردیدی وجود ندارد. اما محدودیت‌های سرمایه‌گذاری و بودجه در کشور سبب می‌شود تا تصمیم‌گیرندگان ناگزیر به انتخاب باشند. لذا ارزیابی مالی و اقتصادی این نوع پروژه‌ها می‌تواند کمک موثری به امر انتخاب در اولویت‌بندی سرمایه‌گذاری در بخش کشاورزی باشند. در تحلیل اقتصادی طرح مرمت و بازسازی کاریز پس از طراحی و برآورد هزینه عملیات اجرایی» ابتدا میزان تاثیرگذاری اجرای طرح بر عملکرد استحصال آب‌های زیرزمینی کاریز مورد ارزیابی قرار گرفته و در این ارزیابی نتایج حاصله در دو حالت زیر مورد تجزیه و تحلیل قرار می‌گیرد: - افزایش آبدهی کاریز پس از انجام طراحی مقدار آب افزایش یافته برحسب لیتر در ثانیه برآورد و سپس برحسب مترمکعب در سال محاسبه می‌شود. با در نظر گرفتن طول عمر پروژه و مدت استهلاک (حداقل ۵۰ سال) و تعیین قیمت هر مترمکعب آب در منطقه از حاصل تقسیم درآمد به هزینه. ارزش افزوده طرح معلوم می‌گردد. تحلیل مالی طرح مرمت و بازسازی قنات به دو طریق انجام می شود: ۱- با توجه به این که آب خود کالایی مستقل محسوب می گردد. از حاصل تقسیم برآورد هزینه طرح به مقدار دبی افزایش یافته در طول عمر متوسط ۵۰ ساله پایداری ساختمان قنات» قیمت تمام شده آب مازاد قابل محاسبه خواهد بود و می‌توان آن را با قیمت منطقه‌ای آب مقایسه کرد. ۲- تحلیل اقتصادی ناشی از بهبود وضعیت تولید و یا توسعه سطح اراضی زیر کشت منطقه و طبیعتاً افزایش درآمد کشاورزی در طول مدت استهلاک. لازم به‌دکر است که تحلیل اقتصادی طرح با در نظر گرفتن سیاست‌های دولت. اهمیت جنبه‌های تاریخی, فرهنگی و اجتماعی کاریز و نقش آن در منطقه به‌همراه تحلیل‌های مالیء تحلیل جامع‌تری از ارزیایی‌های اقتصادی طرح را نشان خواهد داد. - حفظ و تداوم مقدار آب خروجی کاریز ممکن است نتایج حاصل از اجرای طرح بازسازی یک‌پارچه کاریز افزایش آبدهی کاریز را به همراه نداشته باشد. اما اجراء طرح از تخریب کاریز در سال‌های آینده جلوگیری و موجب استمرار یافتن آبدهی کاریز در طول عمر پیش‌بینی شده می‌گردد. مشاور موظف است ابتدا روند تخریب طی سال‌های گذشته را برآورد نموده و میزان تاثیرگذاری آن را بر کاهش دبی موجود اندازه‌گیری و این مقدار را معادل افزایش آبدهی کاریز در محاسبات منظور نماید. -------- صفحهٔ بعد -------- بختس دوم- تعیین موضوعات مطالعه پایه کاریز همراه با عمق, دامنه» هدف ‏ وکاربرد ۳۵ ۳-۵-۲ عمق مطالعات کشاورزی» اجتماعی و اقتصادی در مطالعات کاریز ۱-۳-۵-۳۲- عمق مطالعات کشاورزی در کاریز نظر به این که امروزه بیشترین سهم آب مصرفی کاریزها در بخش کشاورزی صورت می‌گیرد و تقریباً هیچ کاریزی را نمی‌توان پیدا نمود که در زیردست آن کشاورزی صورت نگرفته باشد. در نتیجه مطالعات کشاورزی کاریز باید کلیه پارامترهای اصلی و تاثیرگذار بخش کشاورزی را پوشش دهد. این پارامترها عبارتند از: - ترکیب و الگوی کشت محصولات کشاورزی الگوی کشت بررسی کشت مجدد 9 تناوب زراعی * تولیدات زراعی 9 بررسی وضعیت مکانیزاسیون بررسی وضعیت دامداری و شیلات -نیاز آبی * نیاز آبی خالص و ناخالص محصولات 9 میزان مصرف آب در محصولات مختلف در هکتار * برنامه ریزی آبیاری -روش‌های انتقال و توزیع آب و راندمان‌های آبیاری 9 بررسی روشهای استحصال و انتقال آب عوامل موثر در انتخاب روش آبیاری * انواع روش‌های آبیاری موجود * راندمان‌های آبیاری در روش‌های مختلف آبیاری ۹ برنامه‌ریزی آبیاری در این بخش بهیه جداولی مشابه «جداول شماره ۸-۳ و ‎»٩-۲‏ مورد نیاز می‌باشد. -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۱ دستو رالعمل مطالعات مرمت و بازسازی و تهیه شناسنامه کاریز جدول ۸-۲ - برآورد درآمد ناخالص تولید محصولات کشاورزی اراضی زیردست کاریز ۹.۲ ردیف | نام محصول اا ها تک ال لا ۳ با با با جدول ۹-۲- متوسط هزینه تولید محصولات کشاورزی اراضی زیردست کاریز ردیف | نام محصول با الب ابا با ال ای تا بسا ۲-۳-۵-۲ عمق مطالعات اجتماعی در کاریز با توجه به اهمیت مسایل اجتماعی محدوده مطالعات یک‌پارچه کاریز و نقش مهم آن در حفظ تداوم بهره‌برداری و نگهداری, مطالعات اجتماعی کاریز نیز به‌صورت کامل انجام می‌شود. آیتم‌های تاثیرگذار این بخش عبارتند از: -وضعیت عمومی‌روستا - خصوصیات جمعیت‌شناسی محدوده طرح وضع اقتصادی خانوارهایی که از کاریز منتفع می‌شوند قشربندی اجتماعی روستا قشربندی روستا براساس درآمد - جایگاه کاریز در روستا 9 مالکیت‌ها 8 نظام بهره‌برداری 9 نحوه مدیریت کاریز چگونگی مشارکت مردم در امر نگهداری و بازسازی کاریز -------- صفحهٔ بعد -------- بختس دوم- تعیین موضوعات مطالعه پایه کاریز همراه با عمق, دامنه» هدف ‏ وکاربرد ۳۷ نظام تقسیم و توزیع آب * وجود یا عدم وجود مقنی‌های محلی ۳-۳-۵-۲ عمق مطالعات اقتصادی در کاریز آیتم‌های تاثیرگذار در مطالعات اقتصادی کاریز عبارتند از: * اقتصاد تولیدات زراعی و کشاورزی کاریز 9 اقتصاد تولیدات دامی وابسته به کاریز * هزینه‌های سرمایه‌گذاری مرمت و بازسازی کاریز * تحلیل اقتصادی طرح ۹ قیمت تمام شده آب اضافی تولید شده 1-۳- تعیین موضوعات مطالعات نظام بهره‌برداری کاریز قدمت نظام‌های بهره برداری از کاریزها در ایران حاکی از اعتقاد مردم این کشور به کار گروهی و دسته‌جمعی بوده که امروزه تا حدودی کم‌رنگ شده و نیازمند بازنگری» تجدید نظر و حمایت توسط مقام‌های مسوول دولتی می‌باشد تا از رهاورد آن بار دیگر نظام‌های بهره‌برداری از آب در کشور شکوفا گردد. یکی از راه‌های حصول به این امر تدوین و تقویت نظام‌های بهره‌برداری از کاریزهای کشور به عنوان یک نظام قوی و تاریخی موجود و منطبق با فرهنگ بومی مناطق مختلف ایران است. بررسی‌های انجام شده نشان می‌دهد که نظام‌های بهره‌برداری ایجاد شده طی ۵۰ سال گذشته در کشور چندان موفق نبوده و مقبولیت عامه در کشور پیدا نکرده‌اند و این در حالی است که با تمام بی‌م‌مری‌های موجود که در مورد کاریزها روا شده است. نظام‌های بهره‌برداری کاریزها هم‌چنان پایدار بوده و به فعالیت خود ادامه می‌دهند. لذا پیشنهاد می شود که با بررسی و تدوین نظام‌های مختلف بهره‌برداری کاریز که هر کدام متناسب با شرایط منطقه خود تعریف شده‌اند ضمن مستندسازی و حفظ تجربیات به‌دست آمده موجود که عموماً ثبت شده نیز نمی‌باشد.ء علاوه بر حفظ این دست‌آوردهای تاریخی و فرهنگی کشور از نتایج و الگوهای بهره‌برداری کاریز متناسب با سایر منابع آبی در کشور استفاده گردد. هر کدام از نظام‌های بهره‌برداری بر اساس شرایط فرهنگی و اجتماعی منطقه خود و با توجه به میزان آبدهی و بزرگی و کوچکی کاریز تعریف شده‌اند و لذا در شکل ماهوی دارای تفاوت‌هایی با یکدیگر بوده ولی از لحاظ ماهیتی همگی آن‌ها از یک اصل پیروی کرده‌اند و آن همانا بهره‌برداری بهینه و مداوم براساس اصل عدالت و رعایت حقوق تمامی بهره‌برداران بوده است. نکته قابل دکر این است که نمی‌توان یک نظام بهره‌برداری کلی برای کلیه کاریزها تعریف نمود و این مساله در بررسی نظام‌های بهره‌برداری کاریزها به خوبی نمایان بوده و لذا باید در بازنگری‌های احتمالی به‌منظور تقویت و اصلاح در آینده مدنظر قرار گیرد. قابل دکر است که بررسی‌های صورت گرفته نشان می‌دهد که نظام‌های بهره‌برداری کاریزها نیاز به تغییرات اساسی نداشته و پیشنهادات بیشتر در جهت احیاء تقویت و تشکیلاتی شدن نظام بهره‌برداری کاریز خواهد بود. به‌طور کلی آیتم‌های اصلی شرح خدمات مطالعات نظام‌های بهره‌برداری کاریزها به‌شرح زیر است: مطالعه و بررسی نظام بهره‌برداری کاریز از جنبه‌های مختلف -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۸ دستورالعمل مطالعات مرمت و بازسازی و تهیه تسناسنامه کاریز ۹ مطالعه و بررسی نظام تقسیم و توزیع آب کاریز و بررسی حقابه‌های موجود مطالعه و بررسی مالکیت زمین و آب در کاریز 8 تعیین تعداد بهره‌برداران و مقدار سهم هر یک از آب کاریز 9 مطالعه و بررسی دستورالعمل‌های بهره‌برداری کاریز (در صورت موجود بودن) مشخص کردن نقاط قوت و ضعف نظام بهره‌برداری 9 بررسی اسناد و مکتوبات نظام بهره‌برداری کاریز 9 ارایه پیشنهادات تکمیلی در جهت اصلاح نواقص احتمالی موجود 9 تهیه و ارایه دستورالعمل بهره‌برداری بعد از بازسازی در این بخش تهیه جدولی مشابه «جدول شماره ۱۰-۲» موردنیاز است. جدول ۱۰-۲- نام و سهم مالکین قنات -------- صفحهٔ بعد -------- بخشس دوم- تعیین موضوعات مطالعه پایه کاریز همراه با عمق» دامنه, هدف وکاربرد ۳۹ ۷-۲ تعیین موضوعات مطالعات محیط زیست ۱-۷-۲ هدف از مطالعاتن زیست‌محیطی کاریز به‌علت این که در مرمت و بازسازی کاریزهاء احداث قنات جدید مد نظر نمی‌باشد طبعاً مطالعه زیست‌محیطی قنات به شکل سایر پروژه‌ها نمی‌باشد و مهم‌ترین هدف انجام ارزیابی اثرات محیط‌زیستی کاریز اطمینان یافتن از رعایت سیاست‌ها و اهداف تعیین شده در اجرای طرح احیا و مرمت کاریزها در راستای ضوابط. معیارهاء قوانین و مقررات محیطزیستی دولتی می‌باشد. از این‌رو یک گزارش ارزیابی باید شامل کلیه مباحث مربوط به آثرات مهم و برجسته کاریز در منطقه بوده و با ارایه گزینه‌های منطقی و مقبول که دارای گیرندگان و مردم ایجاد نماید. براساس موارد فوق اهداف ارزیابی اثرات محیطزیستی کاریز را می‌توان در زمینه‌های زیر خلاصه نمود: * ارایه راهکارهای محو و ترمیم خسارات وارده بر محیطزیست منطقه کاریز (در صورت وجود). * افزایش سطح آگاهی جامعه کاریز در راستای بهبود وضعیت زیست‌محیطی آن. ۹ شناخت مسایل و مشکلات خسارت بار محیطزیستی منطقه کاریز که احتمال وقوع آن‌ها وجود دارد. * پیش‌بینی بروز اثرات محیط‌زیستی مهم و پایدار در محدوده کاریز. ۹ مشخص نمودن وظایف هر یک از ارگان‌های دولتی جهت حفظ محیط‌زیست منطقه کاریز. حفظ کیفیت منابع تجدیدپذیر برای بهره‌وری از بیشترین بازده با نگهداشت صحیح چرخه‌های حیاتی در محدوده کاریز. ۲-۷-۳۲ دامنه مطالعات زیست‌محیطی کاریز یکی از مراحل مهم در ارزیابی اثرات محیط‌زیستی تعیین حدود و دامنه کار است که هم‌زمان با برنامه‌ریزی و مطالعات شناسایی صورت می‌گیرد. تعیین دامنه کار به دو دلیل مهم است. اولا مسایل در مراحل اولیه به دقت بررسی شده و باعث تغییرانی در برنامه‌های کاهش اثرات منفی قبل از اجرای طرح‌های تفضیلی می‌شود. ثانیاً اطمینان از اینکه فعالیت‌های مربوط به پیش‌بینی تفضیلی فقط برای موضوعات مهم صورت می‌پذیرد. در واقع تعیین محدوده کار مطالعات و نیز حوزه جغرافیایی اثرات محیط زیستیء یکی از موارد مهم در کاهش هزینه‌هاء شناسایی دقیق پیامدهاء جلوگیری از ابهامات و پیجیدگی‌های آتی و سهولت دسترسی به اطلاعات و داده‌های مورد نیاز است. مهم‌ترین اصل در تعیین محدوده مطالعاتیء شناسایی فعالیت‌های طرح یا پروژه پیشنهادی می‌باشد. شناسایی فعالیت‌ها اقدام موثری در تعیین محدوده کار و عمق مطالعات محسوب می‌شود. تعیین محدوده مکانی یا حوزه جغرافیایی مطالعات با توجه به محدودیت منابع براساس زمان و نیروی انسانی مشخص شده در مطالعات ارزیابی برای شناسایی اثرات مهم مورد نظر انجام می‌گیرد. -------- صفحهٔ بعد -------- 5:۰ دستورالعمل مطالعات مرمت و بازسازی و تهیه تسناسنامه کاریز مشاور با آگاهی از مشخصات جغرافیایی کاریز شرح کامل همراه با نقشه عمومی از موقعیت کاریز نسبت به روستا را تهیه و با کسب اطلاع از سطح آب زیرزمینی در منطقه ارتباط وضعیت هیدرودینامیکی سفره آب زیرزمینی نسبت به کاریز را مشخص و تجزیه در بعضی از روستاها متاسفانه روستاییان برای افزایش جریان آب در کاریز» پساب و زه‌آب روستا و زمین‌های کشاورزی را به کاریز در مورد کاریزهاء برای حفظ آبدهی موجود راهکارهای مناسب برای افزایش آبدهی توسط مشاور پیشنهاد گردد. در مورد تغذیه مصنوعی از طریق هدایت آب‌های سطحی (رودخانه‌های دایمی و فصلی) به داخل کاریزء استاندارد سازمان مهندسین مشاور در حد امکان بر اساس اطلاعات پایه هواشناسی» هیدرولوزی و هیدروژئولوزی منطقه سیمای آبدهی کاریزهای در دست مطالعه را پس از بازسازی برای یک دوره بیست و پنج ساله همراه با افزایش راندمان کاریز و افزایش زمین‌های زیرکشت به عموماً در حاشیه‌های روستاها مشغول بهره‌برداری است و تا سال ۱۴۰۰ بیشتر از ۷۰ درصد جوامع شهری و روستای زیر پوشش شبکه دستورالعمل سازمان محیط‌زیست پساب تصفیه خانه‌های فاضلاب می‌تواند در کشاورزی مورد استفاده قرار گیرد. لذا مهندسین مشاور با اخذ اطلاعات جغرافیایی تصفیه خانه‌های فاضلاب در دست اجرا و بهره‌برداری از کارفرماء پیشنهادات لازم را جچمت استحصال 2-۷-۲ کاربرد مطالعات زیست محیطی کاریز به‌تنهایی چندان تاثیری در تخریب محیطزیست نداشته بلکه به علت نوع مکانیزم بهره‌برداری از آب‌های زیرزمینی در جاهایی که کاریزها فعال هستند. کمترین خسارت به منابع آب‌های زیرزمینی و محیطزیست وارد شده است. لیکن به دلیل ورود پساب روستا و زمین‌های کشاورزی به داخل قنات و یا برداشت بیش از حد آب در چاه‌های اطراف, مطالعات زیست‌محیطی می‌تواند -------- صفحهٔ بعد -------- بخس دوم- تعیین موضوعات مطالعه پایه کاریز همراه با عمق» دامنه. هدف و کاربرد ۹ ۸-۲- مطالعات نقشه‌برداری و تهیه نقشه‌های مورد نیاز در مقیاس مناسب ۱-۸-۳ هدف از مطالعات نقشه‌برداری کاریز هدف از مطالعات نقشه‌برداری کاریز تعیین موقعیت دقیق میله چاه‌ها و عمق آن‌هاء طول کاریزء تعیین موقعیت دقیق مادر چاه و مظهر کاریزء تعیین شیب کف کوره کاریزء» تعیین طول و شیب هرنج کاریزء» تعیین موقعیت سازه‌های وابسته به کاریز و موقعیت اراضی کشاورزی نسبت به کاریزء تهیه نیمرخ طولی و عرضی کاریز جهت انجام طراحی مرمت و بازسازی و برآورد احجام عملیات اجرایی و نهایتاً تهیه آلبوم نقشه‌های اجرایی طرح می‌باشد. ۲-۸-۲ دامنه مطالعات نقشه برداری کاریز با عنایت به نوع خاص طراحی سازه کاریزء انتخاب نوع نقشه‌برداری از کاریز نیز باید با وضعیت سازه‌ای کاریز هماهنگ باشد. لذا دامنه مطالعات نقشه‌برداری کاریز از انتهای هرنج (محل تلاقی هرنج با اولین نهر آبگیری ) تا مادر چاه بوده و بررسی چاه‌هاء عوارض» جاده سرویس و رودخانه پا مسیل در فاصله ۱۰۰۰ متری کاریز ضروری است. در صورتی که قنات دارای استخر ذخیره آب باشد. ۳-۸-۲ عمق مطالعات نقشه برداری در مطالعات کاریز از آن‌جایی که کاریزها در زمره یکی از پروژه‌های آبی کشور محسوب می‌شوند بدون انجام عملیات نقشه‌برداری و تهیه نقشه از موقعیت طرح» انجام مراحل طراحی مرمت و بازسازی غیر ممکن بوده و یا در صورت انجام با واقعیت منطقه مطابقت نخواهد کرد. نقشه‌برداری از کاریز در مطالعات یک‌پارچه کاریزها تصویری واقعی از کلیه بخش‌های کاریز چه روی زمین و چه در زیرزمین را به طراح آرایه می‌نماید. لذا نقشه‌برداری در طراحی مرمت و بازسازی کاریز بسیار تاثیرگذار است به‌گونه‌ای که تعیین مشخصات زیر ضروری می‌باشد: تهیه مقطع طولی به مقیاس ۱:۲۰۰۰ و ارتفاعی ۱:۲۰۰ و پلان ۵۰ متر عرض از طرفین مسیر شاخه اصلی و شاخه‌های فرعی کاریز. تعیین مختصات ۸1لا مظهر و مادر چاه کاریز. 8 تعیین قسمت تره‌کار و خشکه‌کار و هرنج کاریز. * تعیین موقعیت میله چاه‌هاء عمق و فاصله آن‌ها بر روی نقشه. نمایش عوارض کنار و در طول مسیر. * نمایش جاده سرویس‌های دسترسی به کاریز. * تعیین موقعیت چاه‌های موجود در حریم کاریزها تا فاصله ۱۰۰۰ متر از کاریز. * تعیین موقعیت مسیر رودخانه و مسیل‌های نزدیک به کاریز. * تعیین موقعیت موارد خاص از جمله سازهای موجود در طول مسیر مثل خطوط برق و .... تعیین حریم مسیر کاریز بر روی نقشه. -------- صفحهٔ بعد -------- ۲ دستورالعمل مطالعات مرمت و بازسازی و تهیه تسناسنامه کاریز رسم پروفیل کف و سقف کوره. درج ارتفاع مبنا بر روی نقشه. تعیین موقعیت نقاطی از کوره و میله که دچار ریزش شده و یا با مشکل خاصی روبرو می‌باشد. ۹ برآورد احجام طرح مرمت و بازسازی کاریز. 8 تهیه آلبوم نقشه‌های اجرایی کاریز. 2-۸-۲ کاربرد مطالعات نقشه برداری کاریز کاربرد مطالعات نقشه‌برداری در مطالعات کاریز شامل: * تاثیر بر مطالعات وضعیت ظاهری- تعیین مختصات 1۸1[] مظهر و مادر چاه کاریز» تعیین قسمت تره‌کار و خشکه‌کار و هرنج کاریز» تعیین موقعیت میله چاه‌هاء عمق و فاصله آن‌ها بر روی نقشه و نمایش عوارض کناری که در طول مسیرء وضعیت ظاهری کاریز را مشخص می‌نماید. ۹ تاثیر بر مطالعات اقتصادی- با انجام عملیات نقشه‌برداری و تهیه نقشه و مشخصات طرح؛ کارفرمایان کاریز می‌توانند برآورد نسبتاً دقیقی از مقادیر عملیات مرمت و بازسازی کاریزء هزینه‌های اجرایی طرح و مدت زمان اجرای آن ارایه دهند. * تاثیر بر مطالعات تعیین حریم- تعیین موقعیت میله چاه‌هاء هرنج قنات؛ چاه‌ها و رودخانه و مسیل‌های نزدیک به کاریز و تعیین حریم مسیر کاریز بر روی نقشه میسر خواهد شد. 9 تاثیر بر مطالعات فنی- از نقشه‌های تهیه شده در بخش عملیات نقشه‌برداری در تمامی قسمت‌های مطالعات و طراحی طرح مرمت و بازسازی کاریزها و آنالیز مقادیر و بها استفاده می‌شود. ۹-۲- مطالعات آبخیزداری و بررسی اراضی بالادست کاریز از نظر تقویت آبخوان‌ها ۱-۹-۲- هدف از مطالعات آبخیزداری یکی از راهکارهای اساسی در جبران بهره‌برداری بی‌رویه از آب‌های زیرزمینی و افت سطح آب سفره‌هاء مطالعه و اجرای پروژه‌های آبخیزداری و تغذیه مصنوعی متناسب با مناطق کاریزها می‌باشد. این روش حتی در مناطقی که چاه‌های متعدد در آن‌ها حفر شده است نیز موثر بوده به شرط آن‌که بهره‌برداری از چاه‌ها کنترل شود و براساس مجوزهای صادر شده صورت گیرد. مطابق بررسی‌های صورت گرفته هیچ کاریزی موجب افت شدید سطح آب منطقه خود نشده و به‌عبارت بهتر بیلان منفی در حوضه ایجاد نکرده است. معذالک حفر چاه‌های بی‌رویه در منطقه و حریم کاریز و برداشت‌های مداوم و غیرقابل کنترل از منابع آب‌های زیرزمینی موجب وارد آمدن صدمات زیادی به کاریز و کاهش شدید آبدهی آن‌ها گردیده است. در نتیحه لازم است در جچمت جبران -------- صفحهٔ بعد -------- بخشس دوم- تعیین موضوعات مطالعه پایه کاریز همراه با عمق» دامنه, هدف وکاربرد ۳ بهره‌برداری‌های بی‌رویهء ابتدا برداشت‌ها تحت کنترل در آید و به موازات آن پروژه‌های تغذیه مصنوعی و آبخیزداری در بالادست مادر چاه کاریزها به اجرا گذاشته شود. ۲-۹-۲- عمق مطالعات آبخیزداری در مطالعات کاریز از آن‌جایی که مطالعات آبخیزداری و تغذیه مصنوعی دارای شرح خدمات جداگانه‌ای می‌باشد. مهندس مشاور در مطالعات یک‌پارچه کاریزهاء موظف است که بررسی‌های اولیه به‌منظور شناخت و امکان مطالعه و اجرای پروژه‌های تغدیه مصنوعی و آبخیزداری را در منطقه کاریز صورت دهد. بررسی منابع آب» وجود مسیل‌ها و رودخانه‌ها در نزدیکی محل کاریز (به ویژه در اراضی بالادست مادر چاه)» وجود موقعیت مناسب در بالادست کاریزء شرایط زمین‌شناسی و خاک‌شناسی و نفوذ پذیری لایه‌ها از جمله مواردی است که می‌باید بررسی و در زهایت منجر به پیشنهاد یا عدم پیشنهاد مطالعات آبخیزداری و تغذیه مصنوعی در بالادست کاریز گردد. چنان‌چه شرایط موجود در منطقهء مهندس مشاور را به این نتیجه برساند که می‌توان با احداث سد. بند زیرزمینی» استخرهای ذخیره آب و یا روش‌های دیگر آب کاریز را در خارج از فصل آبیاری ذخیره نمود. لازم است مطالعه و بررسی‌های لازم را در این خصوص انجام و نتایج روش‌های اجرایی مناسب را ارایه نماید. مطالعات آبخیزداری و تغذیه مصنوعی در قالب شرح خدمات جداگانه انجام می‌شود و در شرح خدمات یک‌پارچه کاریزها فقط در ۳-۹-۲ دامنه مطالعات آبخیزداری و بررسی اراضی بالادست کاریز از نظر تقویت آبخوان‌ها دامنه مطالعات آبخیزداری نقشه‌های با مقیاس ۱:۲۵۰۰۰ تا ۱:۵۰۰۰۰ محدوده اراضی کاریز (به‌ویژه در اراضی بالادست مادر چاه) 2-۹-۲ کاربرد مطالعات آبخیزداری کاربرد مطالعات آبخیزداری در مطالعات کاریز شامل: 9 تاثیرات زیست‌محیطی طرح‌های تغذیه مصنوعی- تقویت سفره‌های آب زیرزمینی» افزایش آبدهی کاریزء افزایش رشد گیاهان و مراتع» افزایش طول مدت رویش» جلوگیری از فرسایش» رونق دامداری منجر به تغییرات زیست‌محیطی منطقه می‌شود. * در کنترل سیلاب‌ها و هرزآب‌های فصلی و خسارات ناشی از آن‌ها موثر است. * از طرح‌های تغذیه مصنوعی در پاره‌ای از موارد می‌توان در امر شستشو و کنترل شوری خاک نیز استفاده کرد. رها کردن آب روی زمین و به ارتفاع مناسبء نمک‌های خاک را شستشو داده و از میزان ۳4۵ خاک می‌کاهد. کاهش میزان شوری نیز موجب تقویت خاک» کنترل فرسایش و رشد گیاهان می‌شود. این مساله خصوصاً در مناطق خشک و دارای بارندگی زمستانه مقطعی, از اهمیت خاصی برخوردار است. هم‌چنین با توجه به این که غالبا استخرهای تغذیه مصنوعی در فصولی از سال دارای آب هستند که بارندگی زیادتر بوده و تبخیر کم است. لذا این گونه طرح‌ها دارای مشکلات تبخیر از مخازن سدها نمی‌باشد. 8 تاثیر در مطالعات کشاورزی- طرح‌های تغذیه مصنوعی که با هدف افزایش آبدهی کاریزها اجرا می‌شوند. از عوامل بهبود آبیاری اراضی هستند و بهبود آبیاری باعث افزایش تولیدات کشاورزی خواهد شد. هم‌چنین افزایش آبدهی می‌تواند موجب -------- صفحهٔ بعد -------- ۹3 دستورالعمل مطالعات مرمت و بازسازی و تهیه تسناسنامه کاریز ۱۰-۲ تعیین مطالعات دبی و تغیبرات دبی ۱-۱-۲ مقدمه کاریز نیز تاثیر مثبت دارد. به‌خصوص این که این تغییر از نظر زمانی با فاصله بیشتری در تغییرات دبی تاثیرگذاری داشته و خود را نمایان می‌سازد. ویژگی‌های هیدرودینامیک آبخوان قرار دارد. بدین‌ترتیب سازگاری تخلیه و تغذیه کاریز با آبخوان کاملاً مشهود بوده و کاریز بدون از طرف دیگر آبدهی کاریز تحت تاثیر شرایط زمین‌شناسی و هیدروژئولوژی منطقه خود قرار دارد و این موضوع شامل تغییرات فصلی و سالیانه می‌باشد که متاثر از تغبیرات سطح ایستابی است. آبدهی کاریز به صورت دایم بوده ولی در شرایط عادی غیر قابل سوی دیگر در تابستان که نیاز آبی بیشتر است از آبدهی کاریزها کاسته شود. لذا عدم کنترل آبدهی کاریزء راندمان آب استخراج شده از آبخوان را کاهش می‌دهد. برای این منظور کاریز باید پهسازی شود. بهسازی یا مهار کردن آب کاریز عبارت است از کنترل و ذخیره‌سازی آب کاریز به منظور استفاده از آن در فصل کشت. در این و خشکه کار می‌باشد که در زمان لازم می‌توان مانع خروج آب از سفره آب زیرزمینی گردید و در موقع لزوم هم به قدر نیاز از آب کاریز استفاده کرد. امکان نصب دریچه در خشکه کار کاریز هم وجود دارد که باید بررسی شود. دریجه باید از سطح زمین قابل کنترل مستقیم تره‌کار و خشکه‌کار کاملا قطع شود. با مهار کردن کاریز نتایج زیر حاصل می‌شود: کنترل آبدهی کاریز ۹ جلوگیری از تخلیه سفره آب زیرزمینی در مواقع غیر ضروری(خارج از فصول آبیاری اراضی ) * امکان تغییر آبدهی کاریز در موقع لزوم * استفاده از فضای خالی داخل کوره کاریز به‌عنوان یک مخزن ارزان و سالم -------- صفحهٔ بعد -------- بخشس دوم- نعیین موضوعات مطالعه پایه کاریز همراه با عمق» دامنه, هدف ‏ وکاربرد پیت بهره‌گیری جانبی با توجه به امکانات و شرایط موجود ۲-۱۰-۲۳ هدف از مطالعات دبی و تغیبرات دبی هدف از مطالعات یک‌پارچه کاریزء مرمت و بازسازی کاریز به منظور حفظ و نگهداری آن و دسترسی به آبدهی مطمئن و مستمر می‌باشد. با این دیدگاه هدف از مطالعات دبی کاریز عبارت است از بررسی آبدهی کاریز در فصول مختلف و برآورد دبی ماکزیمم؛ می‌نیمم و متوسط کاریز. ۳-۱۰-۲۳ دامنه مطالعات دبی و تغییرات دبی در کاریز دامنه مطالعات دبی حوضه آبریز کاریز می‌باشد. 2-۱۰-۲- عمق مطالعات دبی و تغیبرات دبی در مطالعات کاریز اشاره شد که مطالعات دبی کاریزها جهت برآورد دقیق از میزان آبدهی کاریزها و تغییرات آن‌ها در مطالعات یک‌پارچه کاریزها لازم و ضروری است. از طرف دیگر دانستن میزان آبدهی کاریز به مدیریت و برنامه‌ریزی آبیاری اراضی زیردست کاریز و تعیین میزان سطح زیرکشت و هم‌چنین الگوی کشت اراضی زیردست کاریزها کمک شایانی می‌کند. از طرف دیگر مقایسه میزان استحصال آب توسط کاریز با میزان مصرف آب در پایین‌دست کاریز با توجه به الگوی کشت. مشخص می‌نماید که از آب کاریز چگونه استفاده می‌شود و یا راندمان مصرف آب در پایین‌دست کاریز در حد مطلوب می‌باشد یا خیر؟ از موارد دیگری که در این بخش می‌توان به آن اشاره کردء مطالعات اقتصادی کاریز می‌باشد. همان‌طور که می‌دانیم ارزیابی طرح مرمت و بازسازی کاریز بر اساس میزان استحصال آب و افزایش آبدهی کاریز ناشی از طرح مرمت و بازسازی آن محاسبه می‌شود. لذا مطالعات دبی و تعیین میزان استحصال سالیانه آب توسط کاریز در مطالعات توجیه اقتصادی طرح نقش ویژه‌ای دارد. با توجه به موارد مطرح شده می‌توان عمق مطالعات دبی را به شرح زیر تقسیم‌بندی نمود: * تعیین میزان استحصال آب سالیانه کاریز و پیش‌بینی تغییرات آن در طول چند سال آینده. 8 تعیین حداقل, حداکثر و متوسط دبی سالیانه کاریز. * تعیین میزان آب خارج فصل (آبیاری اراضی) کاریز جهت پیشنهاد طرح ذخیره‌سازی و یا کنترل آب کاریز. * بررسی روند تغییرات آبدهی کاریز به‌منظور پیشنهاد طرح‌های آبخیزداری و تغذیه مصنوعی در صورت امکان. ۹ بررسی روند پایداری آبدهی کاریز و پیش‌بینی وضعیت آن در بیست سال آینده. با تجزیه و تحلیل فرمول‌های هیدرولیکی مختلف در مورد کاریز می‌توان با احتیاط فرمول‌های آرایه شده توسط بهنیاء بای‌بوردی و دو فرمول زیر را به کار برد. 0 1 )772 -1۸2( / -------- صفحهٔ بعد -------- 3 دستورالعمل مطالعات مرمت و بازسازی و تهیه تسناسنامه کاریز اسشاک 7 ی در فرمول‌های فوق اجزا به شرح زیر می‌باشند: 0 میزان آبدهی کاریز با< طول کاریز کا< نفوذپذیری زمین اطراف کاریز فاصله سطح آب در کوره کاریز تا سنگ کف آبخوان فاصله بین 11 وط در کاریز صدق کاربرد فرمول دوگانه فوق در مواردی بیشتر است که میزان ‎[٩‏ زیاد بوده و گرادیان هیدرولیکی سطح آب زیرزمینی از اطراف به سمت کاریز اندک باشد. ۵-۱۰-۲- کاربرد مطالعات دبی و تغییرات دبی 8 تاثیر بر مطالعات کشاورزی- این امر از طریق تاثیر بر مدیریت و برنامه‌ریزی آب و آبیاری زیردست کاریز و تعیین سطوح زیر کشت آبی زیردست کاریز صورت می‌گیرد. تاثیر بر مطالعات آبخیزداری- بررسی روند تغییرات آبدهی کاریز به‌منظور پیشنهاد طرح‌های آبخیزداری و تغذیه مصنوعی در صورت امکان صورت می‌گیرد. 1-۱۰-۲۳ پرورش ماهی از آن‌جایی که جهت احداث استخرهای پرورش ماهی می‌بایست شرایط خاصی فراهم باشد, بر این اساس بررسی‌های لازم قبل از اجرای طرح می‌بایست صورت پذیرد. شرایط آب و هوایی و کیفیت آب و موقعیت توپوگرافی جهت احداث استخر از عوامل مهم در مطالعه و بررسی طرح‌های پرورش ماهی می‌باشد. هم‌چنین آبدهی منبع تامین آب و پایداری آن از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. معذالک میزان آبدهی قنات‌ها, شرایط توپوگرافی محلی از محدودیت‌های عمده احداث استخرهای پرورش ماهی در زیردست قنات می‌باشد. لذا در صورتی که آبدهی قنات بیشتر از ۱۰ لیتر در ثانیه بوده و دارای جریان پایدار در طول سال باشد؛ توصیه می‌شود که در صورت وجود موقعیت محلی مناسب, نسبت به مطالعه و احداث این‌گونه طرح‌ها در منطقه زیردست قنات اقدام شود تا بتوان از آب استفاده از هرنج نیز برای اجرای طرح پرورش ماهی, از جمله امکانات بالقوه قنات می‌باشد که در شرایط خاص می‌توان دو منظوره (انتقال آب قنات و پرورش ماهی) از ان استفاده نمود. مواردی از مشخصات نمونه آب قنات که آزمایش شده است با -------- صفحهٔ بعد -------- بخنس دو نامناسب موضوعات مطالعه پایه کاریز همراه با ده از طرف اداره شیلات در «جدول یک از ردیف‌های جدول بیان می‌نم ۱- مقایسه نتیجه آزمایش گاهی نمونه ۱ در ار پارامتر های مورد نظر سختی کل ۲۸203 نیتریت ۸702 عمقی» دامنه» هدف ‏ وکاربر شماره ۱۱-۲» مقایسه آب قنات با معیارهای اعالاد نباط با اجرای طرح پرورتر ی ۷ چ -------- صفحهٔ بعد -------- ۸ دستورالعمل مطالعات مرمت و بازسازی و تهیه تسناسنامه کاریز نظر مشاور در این زمینه در حد پیشنهاد بوده که برای اجرای آن نیاز به مطالعات تخصصی جداگانه می باشد. ۱۱-۲ مطالعات وضعیت ظاهری و شکل هندسی کاریز اکثر قنوات از دو بخش کلی تران و خشکان تشکیل می‌گردد و اجزای اصلی آن که در یکی از این دو بخش قرار می‌گیرند. که شامل چاه‌های گمانه‌ای, مادر چاه میله‌هاء مجرا (کوره)» مظهرء هرنج و استخر می‌باشند. با بررسی تعاریف جمع‌آوری شده و تلفیق آن‌هاء تعریف مشخص و کاملی برای هر کدام از این دو بخش و اجزای آن‌ها در ذیل ارایه می‌شود: ۱-۱-۱۱-۲- تران (تره‌کار» آبگان) بخش‌هایی از ساختمان کاریز که در زیر سطح اشباع آب زیرزمینی (سطح ایستابی) واقع شده است. وظیفه آن تامین آب کاریز است و هر چه بیشتر باشد آبدهی کاریز بیشتر خواهد بود. کوره کاریز در این بخش سازه آبگیری و انتقال آب می‌باشد و نقش اصلی را در جمع‌آوری و استحصال آب دارد. طول و تراوای کوره در بخش مذکور و هم‌چنین عمق آن نسبت به سطح ایستابی از عوامل مهم در آبدهی کاریزها به حساب می‌آیند لایه نفودناپذیر شکل ۱-۲ ۲-۱-۱۱-۲- خشکان (خشکون» خشکه کار) بخش‌هایی از ساختمان کاریز که در بالای سطح اشباع آب زیرزمینی (سطح ایستابی) واقع شده‌اند. آب توسط این بخش به سطح زمین راه پیدا می‌کند. وظیفه کوره کاریز در این بخش هدایت و انتقال آب به مظهر کاریز است و هر چه تراوایی این بخش از کوره ایستابی است. برحسب نوسان سطح ایستابی آب در طول سال, طول تره کار و خشکه کار می‌تواند متغییر باشد. ۳-۱-۱۱-۲- گمانه می‌شود گمانه گویند. این چاه‌ها به تعداد ۲ یا ۳ حلقه بوده و محل حفر آن‌ها توسط مقنیان با تحربه و متخصص با در نظر گرفتن -------- صفحهٔ بعد -------- بختس دوم- تعیین موضوعات مطالعه بایه کاریز همراه با عمق, دامنه» هدف ‏ وکاربرد ‎٩ وضع طبیعی زمین» نزدیکی چشمه و یا فراوانی گیاه و درخت در تابستان معمولاً در دامنه کوهستان که به گمان آنها آبدار است انتخاب می‌شود. در حقیقت چاه‌های گمانه مبدا تمام محاسبات و عملیات بعدی می‌باشند. که براساس آنها انجام می‌گیرند و مقنیان پس از بررسی‌های سطحالارضی و با توجه به محل مصرف آب و زمین‌های کشاورزی که از آب کاریز مشروب خواهند شد» با حفر سه گمانه در جهت توپوگرافی و به فواصل معینی از یکدیگر» کار بررسی تحت‌الارضی و طراحی مسیر کوره کاریز را آغاز می‌کنند. چاه‌های گمانه مربوط به ابتدای حفاری قنات بوده و در مطالعات مرمت و بازسازی قنوات» مورد نظر طراحی نمی‌باشد. 2-۱-۱۱-۲- مادر چاه به عمیق‌ترین میله کاریز که همیشه آخرین میله موجود در محدوده انتهایی کاریز در دامنه کوهستان است مادر چاه گفته می‌شود. مجرای زیرزمینی به آن ختم شده و سرچشمه کاریز محسوب می‌شود و در سطح ایستابی بیشتر فرو رفته است. مادر چاه معمولاً در طبقات آبده قرار گرفته و در حقیقت منبع اصلی تغذیه کاریز محسوب می‌شود که باید در سرتاسر سال آب را جمع‌آوری و به مجرا (کوره) منتقل کند و از این جهت دارای اهمیت می‌باشد. چنان‌چه این ناحیه از قنات به آب زیرزمینی دسترسی نداشته باشد عملاً متروکه بودن قنات توسط مشاور اعلام گردیده و لزومی برای مرمت و بازسازی قنات وجود نخواهد داشت. ۵-۱-۱۱-۲- میله‌ها حفره‌های عمودی که از سطح زمین تا مجرا (کوره) کاریز در طول مسیر کاریز حفر می‌شوند. میله‌ها در هنگام حفاری نقش تهویه و انتقال نخاله‌های حاصل از حفاری به سطح زمین و در هنگام بهره‌برداری و ترمیم نقش تهویه و سازه دسترسی به مجرا (کوره) کاریز را بر عهده دارند. در زمان مرمت و بازسازی قنات؛ میله‌ها محل انتقال مصالح ساختمانی به درون قنات و خارج نمودن گل و لای به سطح زمین می‌باشد. این چاه‌ها هم‌چنین برای هدایت مسیر کاریز از بالا و کنترل مسیر محرا استفاده می‌شوند. فاصله دو میله از یکدیگر با توجه به عمق مجرا و میزان جریان هوا در داخل کاریز تعیین می‌شود و معمولاً بین ۱۵ تا ۵۰ متر است. عمق و فاصله میله‌ها از مظهر به سمت مادر چاه افزایش می‌یابد. میله‌ها در محل سطح زمین عموماً به صورت قیف مانند بوده و در میله‌های بازسازی شده دارای درپوش می‌باشند. ف سا -------- صفحهٔ بعد -------- شکل ۳-۲- طوقه جینی میله چاه شکل ۶-۲- مجرا (کوره» گالری) به حفره افقی و زیرزمینی با شیب معین که دارای قطری مناسب است و از مظهر تا مادر چاه امتداد دارد و باعث ارتباط میله‌ها به همدیگر می‌شود مجرا گویند. وظیفه آن آبگیری از آبخوان» جمع‌آوری و انتقال آب زیرزمینی از مادر چاه به مظهر با استفاده از نیروی ثقل است. ارتفاع آن متغییر و حدود ۱,۵ متر و عرض آن کمتر از نصف ارتفاع است. شیب این مجرا با استفاده از وضعیت توپوگرافی محل, گرادیان هیدرولیکی آبخوان و عمق سطح ایستایی طوری محاسبه می‌شود که آب ضمن ورود به داخل این مجراء از سرعت کافی در طول مجرا برخوردار باشد و فرسایش کف و دیواره آن را سبب نشود. طول این مجرا برحسب موقعیت محل مورد نیاز آب. توپوگرافی زمین» خصوصیات آبخوان و آبدهی مورد انتظار از کاریز» متفاوت است و تا چند کیلومتر می‌رسد. حفر مجرا پس از تعیین مظهر و گمانه انجام می‌گیرد. -------- صفحهٔ بعد -------- بخس دوم- نعیین موضوعات مطالعه پایه کاریز همراه با عمق» دامنه» هدف ‏ وکاربرد [ هی شکل 1-۲- ساختمان مجرای یا کوره کاریز و پوشش سقف در تعدادی از کاریزها در زیر و امتداد کوره کاریز» کوره دیگری حفر می‌نمایند تا ابدهی کاریز زیاد شود. یعنی بخش تره‌کار کاریز را در دو تراز مختلف حفر می‌کنند. به عبارت دیگر این نوع کاریز دارای دو کوره است: کوره پایینی را ته‌سو و زیرسو و کوره بالایی را بالاسوء روسو یا سرسو گویند. 1-۱-۱۱-۲- مظمهر محل ظاهر شدن آب زیرزمینی کاریز در سطح زمین را مظهر گویند. مظهر در واقع ابتدای کوره کاریز و محل ظاهر شدن آب در برای تعیین محل مظهر کاریز اول عمق مادرچاه و بعد عمق اولین چاه گمانه و بعد از آن شیب سطح زمین و مختصر شیبی را که به مجرای زیرزمینی خواهند داد را در نظر گرفته و سپس به کمک تراز و قطب‌نماء مظهر و مسیر مجرای زیرزمینی را تعیین می‌کنند. پایین‌تر باشد. یعنی مقدار شیب لازم را مدنظر قرار دهند تا آب بتواند از دهانه مظهر به سادگی خارج شود. -------- صفحهٔ بعد -------- ۲ دستورالعمل مطالعات مرمت و بازسازی و تهیه تسناسنامه کاریز 77 7 ور میا 3 در من یه ۱ ۹ مرها ۳ ام ۱ هر ۶۱ 1 ۸ ی ون ی ۹ 0 : یا ری وه 0 1 ۸ هم 1 ۳ 1 ۷ ۱ ز ی 1 1 ۱ هه ات خوی کت ی - ‌ رو ۱ ۹ ۱ ها اه ۹ چیه ش اپ پیت ۷-۱-۱۱-۲- هرنج تعدادی از قنات‌ها فاقد هرنج بوده و آب قنات بلافاصله پس از خروج از مظهر به انهار مزرعه توزیع می‌گردد. برخی از قنوات دارای هرنج می‌باشد که شامل بخشی از مسیر کاریز به صورت کانال روباز بین مظهر و محل تقسیم آب به زمین‌های آبخور (زمین‌های زراعی) می‌باشد. ی و نیا با وی 0 ویس ۱ م2 5 8 ۱ ی 5 و ۹ ای را موه کت را و 9 1" ۹ ۳۱ ی , اگم در پ 2 دا ما ۰ ۳ : ۹ : 1 1 ۰ سا اه یس با شکل ۸-۲- نمایی از هرنج دو رشته کاریز ( سمت چپ نمای هرنج سنتی و سمت راست نمایی از هرنج بازسازی شده را نشان می‌دهد) ۲-۱۱-۲۳ هدف از مطالعات وضعیت ظاهری و شکل هندسی کاریز هدف از مطالعات وضعیت ظاهری, شکل هندسی و اجزای تشکیل دهنده کاریزهاء شناخت از نوع سازه کاریز و قسمت‌های تشکیل دهنده آن به منظور مطالعه هرچه بهتر و دقیق تر سازه کاریز در طرح مطالعات یک‌پارچه کاریزها می‌باشد. به‌طورکلی هدف از مطالعات وضعیت ظاهری را می‌توان در چند گزینه خلاصه نمود: هدف از مطالعات مجرا (کوره یا گالری) کاریز- مطالعه و بررسی کوره کاریز از لحاظ شیبء بافت زمین‌شناسی» ابعاد و طول به عنوان انتقال دهنده آب استحصال شده توسط کاریز به مظهر می‌باشد. ۹ هدف از مطالعات قسمت تره‌کار کاریز- مطالعهء بررسی و تعیین آن قسمت از کاریز است که وظیفه استحصال آب از منابع آب‌های زیرزمینی را به عهده دارد. -------- صفحهٔ بعد -------- بخشس دوم- نعیین موضوعات مطالعه پایه کاریز همراه با عمق» دامنه, هدف ‏ وکاربرد ۳ 9 هدف از مطالعات قسمت خشکه‌کار کاریز- مطالعهء بررسی و تعیین آن قسمت از کاریز است که وظیفه انتقال آب استحصال شده را به مظهر کاریز برعهده دارد. 9 هدف از مطالعات میله‌های کاریزها- مطالعه و بررسی میله چاه‌های کاریز به منظور مشخص کردن نحوه عمل‌کرد آن‌ها و چگونگی حذف میله چاه‌های اضافی» حفظء مرمت و بازسازی میله چاه‌های مورد نظر در طرح مطالعات یک‌پارچه مرمت و بازسازی کاریزها می‌باشد. هدف از مطالعات مادر چاه کاریزها- مطالعه و بررسی و تعیین موقعیت مادر چاه کاریز و بررسی شرایط آن به عنوان اولین و مهم‌ترین میله چاه مرتبط با کوره و تامین کننده آبدهی کاریزها می‌باشد. هدف از مطالعات مظهر کاریز- مطالعه و بررسی مظهر از لحاظ موقعیت و محل قرارگیری آن به عنوان محل ظاهر شدن آب کاریز در روی زمین می‌باشد. هدف از مطالعات هرنج کاریز- مطالعه و بررسی وضعیت هرنج» شیب و ابعاد آن به‌عنوان مسیر انتقال آب کاریز به اراضی زیردست کاریز می‌باشد (تا محل توزیع آب به انهار داخل مزرعه). ۳-۱۱-۲- دامنه مطالعات وضعیت ظاهری و شکل هندسی کاریز با توجه به موارد مطرح شده در قسمت تاثیر مطالعات وضعیت ظاهری و شکل هندسی کاریزء می‌توان دامنه مطالعات وضعیت ظاهری و شکل هندسی کاریز را حوضه کاریز در نظر گرفت. ۶-۱۱-۲۳ عمق مطالعات وضعیت ظاهری و شکل هندسی کاریز با توجه به این که هر کدام از بخش‌های مختلف کاریز بر اساس وظیفه خاصی طراحی شده‌اند؛ لذا می‌باید از استانداردها و ابعاد مناسب برخوردار بوده و دارای شرایطی باشند که بتوانند به وظیفه خود عمل نمایند. در مطالعات توجه به تمامی بخش‌های سازه کاریز ضروری بوده و اگرچه قسمت‌های مختلف کاریز از اهمیت متفاوتی نسبت به یکدیگر برخوردار می‌باشند. معذالک مطالعه کاریز در تمامی بخش‌ها مطابق با اولویت و درجه اهمیت زیر انجام می‌شود: مطالعه و بررسی شرایط زمین‌شناسی» لایه‌های آب زیرزمینی و کوره کاریز در محل مادر چاه و تعیین ابعاد و عمق مادر چاه کاریز. 9 مطالعه آب‌های زیرزمینی در محل مادر چاه و بالادست آن. 9 مطالعه و بررسی میزان استحصال آب در قسمت تره‌کار کاریز. مطالعه و بررسی کوره کاریز و تعیین شیب کوره در قسمت‌های مختلف مسیر قنات و تعیین رقوم ارتفاعی کف کوره در محل اتصال با میله چاه‌ها. مطالعه پایداری کوره. مطالعه و بررسی میزان نشت آب به درون کوره ۹ مطالعه و بررسی میزان نشت آب آلوده به کوره در طول مسیر (محل‌های احتمالی آلوده کننده آب کاریز). ۹ مطالعه میله چاه‌های کاریز از نظر تعدادء ابعاد و وضعیت پایداری آن‌ها. -------- صفحهٔ بعد -------- 4 دستو رالعمل مطالعات مرمت و بازسازی و تهیه تُشناسنامه کاریز ۹ مطالعه دهانه میله چاه‌ها و وضعیت ظاهری آن‌ها ( باز و بسته بودن میله‌ها و تعیین محل تقریبی بسته بودن میله چاه‌ها). * تعیین محل تره‌کار و خشکه‌کار کوره و تغییرات احتمالی آن در طول سال. 9 مطالعه مظهر و بررسی موقعیت محل آن. مطالعه هرنج و بررسی طولء ابعاد و شیب آن. 9 مطالعه ابعاده موقعیت و وضعیت استخر ذخیره‌سازی یا تنظیمی آب قنات. * تهیه عکس از عوارض بیرونی قنات شامل استخرء هرنج, مظهرء میله چاه‌های تخریبی, مادر چاه و نمای اراضی بالادست مادر تهیه عکس از عوارض درونی قنات شامل دو سمت کوره متصل به هر یک از میله چاه» نقاطی از کوره که دارای تخریب قابل توجه می‌باشد.» نقاط انسداد و انباشتگی آب در کوره. ۹ تهیه فیلم از افق اراضی بالادست مادرچاه» اراضی مسیر قنات» مظهر و اراضی اطراف» هرنج و اراضی اطراف» استخر و اراضی پیرامون آن و داخل کوره که دارای شرایط ویژه‌ای از تخریب. انسدادء انباشتگی آب و نمایش محل جدا شدن تره‌کار از خشکه کار. اطلاعات میدانی حاصل از بازدید کارشناس از درون کوره به جدول مشخصات کوره کاریز منتقل می‌شود و در صورت اطلاعات اضافی خارج از مندرجات جدول, به صورت ردیف‌های مشخص در «جدول ۱۲-۲» توضیح داده می‌شود. جدول ۱۲-۲- مشخصات کوره کاریز (متر) کوره(متر) کوره(متر) (متر) کوره سا تا تا 1 0 ابا ابا تا 1 ای تا 0 0 اطلاعات میدانی حاصل از بازدید کارشناس از بیرون و درون میله چاه‌ها به جدول مشخصات میله کاریز منتقل می‌شود و توضیحات لازم در ستون توضیحات و در صورت اطلاعات اضافی خارج از مندرجات جدول, به صورت ردیف‌های مشخص در «جدول ۱۳-۲» توضیح داده می‌شود. مختصات جغرافیایی مادرچاه و میله چاه‌های محل انشعاب شاخه‌های فرعی و سایر میله چاه‌ها برحسب ضرورت ۷. 3) اعلام شود. -------- صفحهٔ بعد -------- بختس دوم- تعیین موضوعات مطالعه بایه کاریز همراه با عمق, دامنهء هدف ‏ وکاربرد ۵۵ جدول ۱۳-۲- مسخصات میله چاههای کاریز تسه سس لب با با ابا با ای تنب ابا لب ابا شفنب ابا تلا اب ابا #در این ستون وجود یا عدم وجود گزینه ها به صورت دارد یا ندارد ذکر می شود. ابعاد و وضعیت مظهرء هرنج و استخر در بندهای جداگانه توضیح داده شده و مختصات جغرافیایی مظهر 7.۷.۵ اعلام شود. ۵-۱۱-۲۳ کاربرد مطالعات وضعیت ظاهری و شکل هندسی کار یز مناسب برخوردار بوده و دارای شرایطی باشند که بتوانند ید وظیفه حود عمل نمایند. ۱۳-۲- مطالعات چگونگی نمونه‌برداری از آب و خاک و آزمایش‌های مربوطه به‌همراه ویژگی‌های کیفی آب ۱-۱۲۲ هدف از مطالعات چگونگی نمونه‌برداری از آب و خاک تحلیل نتایج آزمایشات مربوطه جهت استفاده در سایر بخش‌های مر تبط با مطالعات و هم‌چنین تصمیم‌گیری‌های لازم می‌باشد. هدف از مطالعات ویژگی‌های کیفی آب کاریز نیز مطالعه و بررسی کیفیت آب از طریق انجام آزمایش نمونه آب کاریز به منظور آگاهی از ۲-۱۲-۲- دامنه مطالعات جچگونگی نمونه‌برداری از آب و خاک و آزمایش‌های مربوطه به همراه ویزژگی‌های کیفی آب دامنه مطالعات چگونگی نمونه‌برداری از آب و خاک و آزمایش‌های مربوطه در کاریزها حوضه کاریز می‌باشد. که آزمایش‌های خاص در نقاط خاص به‌شرح ذیل انجام می‌شود: -------- صفحهٔ بعد -------- ۹ دستورالعمل مطالعات مرمت و بازسازی و تهیه تسناسنامه کاریز انجام نمونه‌برداری آب از محل مادرچاه (یا قسمت تره‌کار کاریز» مظهر کاریز و حداقل یک نمونه از داخل کوره کاریز در کاریزهای با طول زیاد. 9 انجام نمونه‌برداری خاک از محل و از بالادست محل مادرجاه کاریز. * انجام آزمایشات کیفی نمونه آب (تعیین ماده خشک. آنیون‌هاء کاتیون‌هاء ضریب نفوذپذیری» هدایت الکتریکی» ۳11 5۸14 ) 8 انجام آزمایشات کیفی نمونه خاک شامل: دانه‌بندی و طبقه‌بندی خاک در جدول طبقه‌بندی ویل کاکس. انجام آزمایشات نفوذ پذیری در بالادست و نزدیک محل مادرچاه کاریز. بررسی میزان نفوذ پذیری در مسیر انتقال آب در کوره کاریز (خشکه کار). بررسی میزان رسوب‌گذاری آب در کوره کاریز. بررسی میزان حل شدن املاح خاک در آب کاریز. ۳-۱۲-۲- عمق مطالعات چگونگی نمونه‌برداری از آب و خاک در مطالعات کاریز مطالعات کیفی آب کاریز در تعیین نوع مصرف آب کاریز و هم‌چنین استفاده‌های چندمنظوره از آب کاریز هم‌چون پرورش ماهی اهمیت دارد. از سوی دیگر تعیین انجام آزمایش برروی نمونه آب کاریز در دو مرحله یکی در محل تره‌کار و یکی در مظهرء در آلوده می‌شود و در جهت رفع این نقیصه مهندس مشاور باید در مطالعات طراحی چاره‌ای اندیشیده و رفع عیب نماید. ممکن است که مشاور موظف به مشخص کردن محل و نوع آلودگی در بالادست کاریز می‌باشد. در محموع در موارد متعددی از بخش‌های شرح خدمات, لازم است که اطلاعات کافی از کیفیت آب و خاک در قسمت‌های مختلف کاریز موجود و در اختیار باشد. از جمله می‌توان به موارد زیر اشاره کرد: ۱-۳۲-۱۲-۲- آیتم‌های مرتبط با آزمایشات کیفیت آب تقسیم‌بندی کیفیت آب کاریز از لحاظ شربء کشاورزی و صنعت و تعیین نوع مصرف. * آگاهی از میزان املاح موجود در آب و میزان رسوب‌گذاری کاریز در طول مسیر. 9 انتخاب نوع کشت در اراضی زیردست کاریز. 9 بررسی امکان پرورش ماهی در کاریز. بررسی کیفیت آب کاریز در رابطه با طرح مرمت و بازسازی ضرورت ایزوله کردن مسیر خشکان کوره قنات در صورت آلوده شدن آب قنات در طول مسیر ( از لحاظ استفاده از بتن یا پلیتون و سایر مصالح در بازسازی) 9 عیب یابی بالادست و مسیر کاریز از لحاظ آلوده شدن آب کاریز و اعلام نوع آلودگی. ۲-۳-۱۲-۲- آیتم‌های مرتبط با آزمایشات کیفیت خاک * اندازه‌گیری نفوذپذیری در محدوده اراضی بالادست مادر چاه کاریز. -------- صفحهٔ بعد -------- بخشس دوم- تعیین موضوعات مطالعه پایه کاریز همراه با عمق» دامنه. هدف ‏ وکاربرد ۷ 9 تعیین دانه‌بندی و نوع خاک در محل مادر چاه کاریز. * بررسی هدایت الکتریکی لایه‌ها در بالادست کاریز ( بررسی امکان تغذیه مصنوعی و آبخیزداری). در مواردی که اطلاعات مورد نیاز موجود نباشد به پیشنهاد مشاور و با هزینه کارفرما؛ مطالعات تکمیلی صورت خواهد گرفت. 8 بررسی میزان حلالیت املاح خاک در آب کاریز ( رسوب‌گذاری در کاریز). 8 بررسی نفودپذیری در مورد کاریزهایی که از کنار و یا از بستر رودخانه عبور می‌کنند. 8 بررسی کیفیت و دانه‌بندی مصالح در نزدیکی کاریز به منظور استفاده در طرح مرمت و بازسازی کاریز (منابع قرضه). ۹ بررسی و اعلام نظر در خصوص استفاده از مصالح موجود در منطقه کاریز جهت استفاده در طرح مرمت و بازسازی کاریز. ۳-۳-۱۲-۲- کاربرد مطالعات چگونگی نمونه برداری از آب و خاک کاربرد مطالعات چگونگی نمونه برداری از آب و خاک در روند مطالعات یکپارچه زیر شامل موارد زیر می باشد: * تاثیر بر مطالعات کشاورزی- مطالعات کیفی آب کاریز در تعیین نوع مصرف آب کاریز و هم‌چنین استفاده‌های چند منظوره از آب کاریز هم‌چون پرورش ماهی اهمیت دارد. * تاثیر بر مطالعات زیست محیطی- تعیین انجام آزمایش برروی نمونه آب کاریز در دو مرحله یکی در محل تره‌کار و یکی در دست می‌دهد و یا آلوده می‌شود و در جهت رفع این نقیصه مهندس مشاور باید در مطالعات طراحی چاره‌ای اندیشیده و پیشنهاد رفع عیب آرایه دهد. 9 تعیین مکان مناسب منابع قرضه در محل جهت استفاده در طرح مرمت و بازسازی کاریز. در «جداول شماره ۱۴-۲ و ۱۵-۲» نمونه‌ای از اطلاعات مورد نیاز در مطالعات نمونه‌برداری از آب و خاک در قنات آمده است. -------- صفحهٔ بعد -------- ۵۸ ۲ ۲ ( #۳ 3 ! 3 3 دستو رالعمل مطالعات مرمت و با زساز طبقه بندی ۱1۳۹۱۱10۳ 6112951 کربنات سدیم باقیمانده ‏ :13.5.6 با/ع 1 نسبت جذب سدیم 5.۸.۳ تیدا سختی کل 0۰۳.3 باداء ۹۵ ۰ ۹11 مجموع کاننونها ‏ ۹.3810۹ در نس سدنم 2.۰ َ بتاسیم قابل جذب (۵۷۵) 1 ۳.۳.۲ منیزیم ۸18 3 1 سا که فسفر قابل جذب (د)۳ :۳.۳.0 1 ب مجموع آنبونها ۶.301018 ۲ ازت کل ۴۲ اداه) 5 نو نیترات *۸0 ٍ ۵ 1 3 گربن ی .0 * ی ۳ ی سولقات -*804 لپ ۱ ۲ ج درصد مواد خنثی سونده ار قل اه اش ۱ کار -.1!» ما ی : ۲ بیگربنات 11:00 اسبدینه کل انشسباع ۳2۶46 0۲ 3۳11 کربنات *,0:) هدایت الکتریکی 103 ۳:2 اسبدبنه ۳17 مجموع املاح محلول 7.05 .1/ع]1 یا هدایت الکتریکی 105 *:):1 نام محل درصد اسباع 8.۳ ٍ نام محل ٍ ۰ مشسخصات نمونه ‏ ۳۲۱01100مو0(] مشخصات نمونه 17092۲۱۳1۱0۲ و ۳ شسماره آزمانشگاه 120.۳۷۵ ا ی و تهیه تسناسنامه کاریز -------- صفحهٔ بعد -------- بختس دوم- تعیین موضوعات مطالعه پایه کاریز همراه با عمق, دامنه» هدف ‏ وکاربرد ۵:۹ ۱۳-۲- مطالعات تعیین حریم و اثر چاه‌های مجاور ۱-۱۳-۲- تعریف حریم ۱-۱-۱۳-۲-حریم کاریز به فاصله معینی از طرفین خط فرضی در سطح زمین (محور کوره کاریز) که میله‌ها را به‌هم وصل می‌کند حریم کاریز گویند. این فاصله بین محور کوره کاریز تا نقطه‌ای است که تاثیر زهکشی کاریز بر سطح ایستابی ناچیز و قابل صرف نظر باشد که مقدار آن د کاریزهای مختلف یکسان نیست و به عوامل متعددی نظیر خصوصیات هیدرودینامیکی آبخوانی که کاریز در آن حفر شده بستگی دارد. حفر هر گونه کاریزء چاه و احداث تاسیسات دیگر در حریم که بر کمیت و کیفیت آب کاریز اثر بگذارده ممنوع است. حریم یک کاریز با نزدیک شدن به مادرچاه افزایش می‌پاید. در عرف» زمین‌های حریم کاریز متعلق به قنات بوده و در تصرف کسی نمی‌تواند باشد و در مالکیت صاحب (صاحبان) کاریز به حساب می‌آید. ۲-۱-۱۳-۲- حریم میله کاریز محدوده‌ای است در اطراف میله جهت حفاظت میله و تخلیه مواد لایروبی آن. طول این محدوده در هر سوی میله برابر کلنگ‌انداز است. ه کلنگ‌انداز در گذشته به استاد کار مقنی گفته می‌شد که حدود حریم میله کاریز را نیز تعیین می‌کرد. بدین گونه که استادکار مقنی طوری در دهانه میله قرار می‌گرفت که سرش از میله بیرون بوده آن‌گاه کلنگ مورد استفاده کلنگ‌داران را از پشت‌سر با قدرت هر چه در توان داشت در جهت دور شدن از امتداد کاریز پرتاب می‌نمود (جهت پرتاب کلنگ عمود بر امتداد کاریز). در هر نقطه‌ای که کلنگ بر زمین فرود می‌آمد آن نقطه مرز حریم میله تعیین می‌گردید. به‌همان اندازه از طرف مقابل نیز این حریم در نظر گرفته می‌شد. حریمی که بدین شیوه تعیین می‌گردید از هر طرف حدود ۶ متر و جمعاً پهنایی حدود ۱۳ متر بر می‌گرفت. گاهی واژه کلنگ‌اندازی معادل طول ۶ متر مذکور به حساب می‌آید. البته امروزه می‌دانیم که حریم میله بستگی به عمق میله نیز دارد و در میله‌های عمیق به جهت این که حجم مواد تخلیه شده از کوره میله بیشتر است. حریم نیز افزایش می‌یابد. هم‌چنین امروزه توصیه می‌شود که حریم میله‌ها به‌دنبال عملیات مرمت و بازسازی میله, در روی زمین در حد حداقل دو طوقه و نصب درپوش بر روی آن مشخص شود. ۳-۱-۱۳-۲- حریم راهرو در مناطقی که عمق کاریز کم است به فاصله‌ای از محور کوره» حریم راهرو گفته می‌شود که تاسیسات و عملیات ساختمانی و زراعی موجب تخریب کاریز می‌گردد. در مواردی که در این قسمت بدون رعایت کردن حریم» عملیات کشاورزی نیز صورت گیرد. آبیاری اراضی موجب وارد شدن خسارت به کاریز می‌گردد. -------- صفحهٔ بعد -------- 1 دستو رالعمل مطالعات مرمت و بازسازی و تهیه تُشناسنامه کاریز 2-۱-۱۳۲۳ حریم منابع آب‌های زیرزمینی (حریم ضروری) از آنجایی که کاریز از منابع آب‌های زیرزمینی تغذیه می‌نماید. حریم کاریز می‌بایست از لحاظ بهره‌برداری از منابع آب‌های زیرزمینی رعایت گردد. به‌عبارت دیگر هنگام بهره‌برداری از منابع آب‌های زیرزمینی (حفر چاه» کاریز و ...) در هر منطقه, حریم کاریز به گونه‌ای رعایت شود که تاثیر منفی بر آبدهی کاریز نداشته باشد. ۵-۱-۱۳-۲- حریم فنی کاریزها شعاع تاثیر کاریز در هر یک از دو طرف مسیر آن» فاصله‌ای است از محور کوره تا نقطه‌ای که اثر بهره‌برداری از کاریز بر سطح آب زیرزمینی در آن نقطه قابل اغماض باشد. به‌طوری که این فاصله در نزدیکی مادرچاه حداکثر و هر چه به‌طرف میله‌های پایین‌تر (به‌طرف خشکه کار) نزدیک می‌شویم. کمتر خواهد شد. شعاع تاثیر کاریز به ضرایب هیدرودینامیک آبخوان» ساختمان زمین‌شناسی منطقهء میزان بهره‌برداری از منطقه. مدت بهره‌برداری مداوم از چاه, شرایط محلی و منطقه‌ای میزان تغذیه طبقه آب‌دار زیرزمینی و نیز میزان افت قابل اغماض سطح آب زیرزمینی بستگی دارد. لذا حریم کاریزها با هم متفاوت بوده و عدد ثابتی ندارد و بستگی به‌نظر کارشناس خواهد داشت. ضروری است در این فاصله که به‌عنوان حریم کاریز نامیده می‌شود.ء از حفر هر گونه منابع تامین آب زیرزمینی نظیر چاه و کاریز جلوگیری به‌عمل آید. ۹-۱-۳-۲ حریم حقوقی کاریز در ایران بنابه سنت رایج و قانون متداول در هر منطقه یک عدد ثابت برای حریم کاریز در نظر می‌گیرند. به‌طور مثال فاصله تره‌کار دو کاریز از یکدیگر که مساوی مجموع حریم هر دو کاریز است. در دشت‌های آبرفتی ۱۰۰۰ متر و در مناطق خشک به‌طور سنتی این شده که اجازه حفر چاه‌های عمیق و نیمه‌عمیق در حریم کاریزها خصوصاً در فواصل کمتر از ۱۰۰۰ متر به‌هیچ عنوان صادر نشود. در ضمن لازم است که در تعیین حریم کاریزها به حریم فنی کاریزها استناد شود. ۲-۱۳-۲۳ هدف از مطالعات تعیین حریم کاریز و اثر چاه‌های مجاور هدف از ایجاد و رعایت حریم عبارت است از تعیین و پیش‌بینی محدوده‌ای برای کمال انتفاع از املاک تا منطقه ممنوعه و حرام در اطراف اراضی املاک و کاریزها به‌عنوان یک پوشش امن تحت چارچوب حریم باعث استحکام مالکیت مالکان گردد. به‌عبارت ساده‌تر هدف از تعیین حریم کاریزء تعیین محدوده‌ای در اراضی اطراف کاریز و در بالادست کاریز است که در این محدوده اجازه حفر منبع آب جدید و یا دخالت و تجاوزی که منجر به وارد شدن خسارت به کاریز گردد. داده نمی‌شود. با توجه به کمبود بارش‌ها در چند سال اخیر و کاهش تغذیه سفره‌های آب زیرزمینی از یک‌سو و افزایش برداشت از منابع آب‌های زیرزمینی از سوی دیگر و حفر چاه‌های بی‌رویه در چند سال اخیرء مساله تعیین و رعایت حریم کاریزها اهمیتی دو چندان پیدا نموده است. -------- صفحهٔ بعد -------- بختس دوم- تعیین موضوعات مطالعه پایه کاریز همراه با عمق, دامنه» هدف ‏ وکاربرد ۹۱ با توجه به اهمیت حریم کاریز و رعایت آن در حفظ پایداری و آبدهی کاریز» مهندس مشاور موظف است مطالعات تعیین حریم را در دامنه حوضه کاریز با مقیاس ۱:۲۳۵۰۰۰ تا ۱:۵۰۰۰۰ انجام دهد. با توجه به متفاوت بودن حریم حقوقی و حریم فنی کاریزهاء امروزه این دو حریم را در یک قالب در نظر گرفته و در خصوص حریم منابع آب‌های زیرزمینی مرتبط با کاریز بین ۵۰۰ تا ۲۰۰۰ متر بسته به شرایط زمین‌شناسی و توپوگرافی منطقه و در مورد حریم کوره و میله چاه‌های کاریزء کلنگ‌انداز که معادل ۶ تا ۱۰ متر است ذکر شده که ترجیحاً بهتر است حداقل ۱۰ متر از طرفین محور کوره رعایت گردد. در مورد حریم زیست‌محیطی کاریز ذکر این نکته ضروری است که باید در خصوص واگذاری مجوزهای صنعتی در محدوده کاریز و خطر تخلیه فاضلاب این مراکز به منابع آب‌های زیرزمینی توجه بیشتری صورت گرفته و در خصوص منابع آلوده کننده موجود نیز نسبت به جلوگیری و رفع آلودگی اقدام گردد. در مورد کاریزهایی که جاده دسترسی ندارندء به منظور مرمت و بازسازی و نگهداری کاریز در آینده لازم است که جاده دسترسی در نزدیکی محور کوره کاریز ایجاد گرددء که جهت ایجاد جاده دسترسی لازم است حداقل ۴ متر به حریم کاریز در یک سمت آن اضافه شود. 2-۱۳-۲۳ عمق مطالعات تعیین حریم کاریز و اثر چاه‌های مجاور حفر چاه در حریم کاریزها به‌طور مستقیم در کاهش آبدهی کاریزها تاثیرگذار و میزان این تاثیر منفی بستگی به محل حفر چاه و نزدیکی آن به کاریز دارد. هم‌چنین انجام عملیات سازه‌ای و کشاورزی در حریم کاریزها موجب وارد شدن خسارت به کاریز و برهم خوردن پایداری آن می‌گردد. در برخی مناطق عدم رعایت حریم کاریزها موجب کاهش شدید آبدهی و حتی خشک شدن کاریزها شده است. قانون گذار نیز باید با اصلاح قوانین موجود.ء قوانین جدید و با پشتوانه محکم‌تری ایجاد نماید. تا به‌واسطه آن‌ها بتوان حریم کاریزها را احیا و شرایط موجود را حفظ کرد. با توجه به این که کاریز سازه‌ای طولی می‌باشد. لذا در خصوص کاریزها حریم‌های زیر تعریف می‌شود: حریم منابع آب‌های زیرزمینی مرتبط با کاریز (آبخوان کاریز) 9 حریم کوره کاریز 9 حریم میله چاه‌های کاریز * حریم زیست‌محیطی کاریز مهندس مشاور موظف است ضمن مطالعه آب‌های زیرزمینی» زمین‌شناسی و توپوگرافی منطقه و تعیین عمق مادرچاه» نسبت به تعیین حریم فنی کاریز در محدوده‌های ذکر شده بالا اقدام نماید. -------- صفحهٔ بعد -------- 1۲ دستورالعمل مطالعات مرمت و بازسازی و تهیه تسناسنامه کاریز ۵-۱۳-۲۳ کاربرد مطالعات تعیین حریم کاریز و اثر چاه‌های مجاور * تاثیر بر مطالعات دبی- حفر چاه در حریم کاریزها به‌طور مستقیم در کاهش آبدهی کاریزها تاثیردارد. انجام عملیات سازه‌ای و کشاورزی در حریم کاریزها موجب وارد شدن خسارت به کاریز و برهم خوردن پایداری آن می‌گردد. در برخی مناطق عدم رعایت حریم کاریزها موجب کاهش شدید آبدهی و حتی خشک شدن کاریزها شده است. تاثیر بر مطالعات زیست‌محیطی- در مورد حریم زیست‌محیطی کاریز ذکر این نکته ضروری است که باید در خصوص واگذاری مجوزهای صنعتی در محدوده کاریز و خطر تخلیه فاضلاب این مراکز به منابع آب‌های زیرزمینی توجه بیشتری صورت گرفته و در خصوص منابع آلوده کننده موجود نیز نسبت به جلوگیری و رفع آلودگی اقدام گردد. -------- صفحهٔ بعد -------- مطائعلت پم -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- بخنس سوم- جمع‌بندی مطالعات پایه و تلفیق و ترکیب نایج 1۵ در قسمت‌های قبل پارامترهای مطالعات پایه کاریز بررسی و میزان عمق, دامنه. هدف و کاربرد هر یک از پارامترها در مطالعات در این مرحله لازم است پارامترهای مطالعات پایه جمع‌بندی شده و ارتباط هریک با طراحی عملیات مرمت و بازسازی کاریز مشخص گردد. بدین‌ترتیب اولویت‌های طرح در مرحله مرمت و بازسازی کاریز مشخص خواهد شد. به‌عبارت دیگر در این مرحله از مطالعات وضعیت موجود به مشکلات کاریز مورد نظر پی برده و گزینه مناسب جهت مرمت و بازسازی آن انتخاب می‌شود. در همین ارتباط عوامل دیل به‌عنوان عوامل موثر در انتخاب گزینه مناسب مد نظر قرار می‌گیرد: وضعیت فعلی میله چاه‌ها و کوره قنات. 9 محدودیت‌های اجرایی. * امکانات اجرایی. محدودیت‌های بهره‌برداری. سهولت بهره‌برداری و نگهداری. هزینه‌های اجرایی. هزینه‌های بهره‌برداری. ۹ مسایل و مشکلات اجتماعی. 9 پذیرش طرح توسط بهره‌برداران. در این مرحله با استفاده از عوامل ذکر شده و مقایسه اقتصادی بین گزینه ها مشابه «جدول شماره ۱-۳» انجام و گزینه مناسب در صورت صلاح‌دید کارفرما اقدام به تکمیل اطلاعات موجود می‌شود و در پایان می‌توان برآورد مقدماتی از مدت زمان اجرای طرح آرایه داد. -------- صفحهٔ بعد -------- 11 3333333333 5 3 و 2 35 چ بو ده 3 تا در وق ۹ 1 ,و 2 وه ۴ یس مر 8 پا 4 وس ای فسوط هه ۳ ۰4 یی ۱ 3 سناسنامه کاریز -------- صفحهٔ بعد -------- بخش چهارم سازه‌ای کاریز همراه با عمق» دامنه» -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- ۹ مطالعات افزایش آبدهی کاریز. ۹ مطالعات ذخیره‌سازی آب کاریز. مطالعات حریم کاریز. ۹ مطالعات اقتصادی و توجیهی طرح. نحوه متره برآورد احجام عملیات و هزینه‌ها و آلبوم نقشه‌های اجرایی. دستورالعمل نحوه ارایه گزارش‌های طرح. ۱-42 مقدمه در فصل‌های قبلی پارامترهای مطالعات پایه کاریز بررسی و میزان عمقء دامنه, هدف و کاربرد هر یک از پارامترها و تاثیرگذاری آن در مطالعات یک‌پارچه کاریز تعیین گردید. در این قسمت موضوعات مطالعات فنی و سازه‌ای کاریز نیز همراه با عمق, دامنه و هدف آرایه می‌شود. قبلاً اشاره شده که هدف از مطالعات یک‌پارچه کاریزء تامین آب مورد نیاز و مطمئن توسط کاریز جهت مکان‌های مورد تقاضا می‌باشد و از آن‌جایی که کاریز از سه بخش بالادست. بدنه و پایین‌دست کاریز تشکیل شده است. به منظور استفاده بهینه از آب کاریز لازم است که هر سه ناحیه فوق‌الذ کر در مطالعات مدنظر قرار گیرد. منطقه بالادست کاریز شامل حوضه آبریز بالادست کاریز و مادرچاه آن می‌شود. عموماً مناطق بالادست کاریز محل عبور جریانات سیلابی و تغذیه مادرچاه کاریز بوده و در برخی از کاریزهاء سیلاب‌های فصلی و سالیانه موجب وارد شدن خسارات متعدد به مادرچاه» میله چاه و کوره کاریز می‌گردد. مهم‌ترین بخش مطالعات اصلاح و مرمت کاریز در قسمت بدنه و ساختمان کاریز می‌باشد و بدین‌صورت کلیه میله چاه‌ها و کوره کاریز باید مورد بررسی و مطالعه قرار گیرد و در صورتی که بخش‌هایی از آن نیاز به اصلاح دارد. طرح آن ارایه شود. نظر به اهمیت مطالعه و بررسی پارامترهای اصلاح کاریزء لازم است اجزاء مختلف کاریز هر کدام جداگانه مورد بررسی قرار گیرد. منطقه پایین‌دست کاریز نیز جزیی از کاریز تلقی شده و در حقیقت تمامی فعالیت‌های اصلاح و بازسازی کاریز به منظور انتقال آب به منطقه پایین‌دست کاریز صورت می‌گیرد. لذا اصلاح و مرمت این قسمت کاریز اگر چه بر روی ساختمان کاریز تاثیر مستقیم ندارد ولی در افزایش راندمان و بهره‌وری آب کاریز بسیار موثر است. منطقه پایین‌دست شامل هرنج, استخر و حوضه پایین‌دست کاریز می‌باشد. مرمت و بازسازی کاریز در پایین‌دست کاریز انجام نمی‌شود لیکن تاثیرات آن در پایین‌دست دیده می‌شود. این تاثیرات در محدوده‌های زیر قابل مشاهده است: ۹ کشاورزی- در واقع علت اصلی اجرای طرح اصلاح و مرمت کاریز برای استفاده بهینه از آب آن عمدتاً برای بخش کشاورزی -------- صفحهٔ بعد -------- ۷۰ دستورالعمل مطالعات مرمت و بازسازی و تهیه تسناسنامه کاریز 9 اجتماعی- مطمئنا اصلاح و مرمت کاریز تاثیر مثبتی بر روی کاریزها و اراضی کشاورزی زیردست آن‌ها خواهد داشت. اثرات ناشی از بمبود کشاورزی باعت اثرات مثبت و تاثیرگذاری بر اجتماع استفاده کننده از کاریز مورد نظر نیز می‌شود. بنابراین 9 اقتصادی - مطالعات اقتصادی برای توجیه اجرای طرح و تاثیر آن بر اقتصاد جامعه کاریزی لازم و ضروری است. * نظام بهره‌برداری- هر گونه اقدامی‌در رابطه با کاریز باید زیر نظر تشکیلات اداره کننده کاریز که همان نظام بهره‌برداری آن می‌باشد صورت گیرد. تا مورد قبول استفاده کنندگان از آن قرار گیرد. ۳-2- مطالعات اصلاح و مقاوم‌سازی ساختمان کاریز -۱-۲- هدف از مطالعات اصلاح و مقاوم‌سازی ساختمان کاریز هدف از اصلاح و مقاوم‌سازی کاریزء» بررسی و مطالعه پارامترهای زیر می‌باشد: مطالعه و بررسی شرایط موجود ساختمان کاریز. ۹ مطالعه و بررسی مسایل و مشکلات سازه‌ای کاریز. * ارایه پیشنهادات مورد نیاز در جهت افزایش پایداری» آبدهی و طول عمر کاریز. ۳-۲-2 دامنه مطالعات اصلاح و مقاوم‌سازی کاریز به منظور اصلاح و مقاوم‌سازی کاریز بررسی کاریز از مادرچاه تا هرنج و استخر مورد نیاز است. ۳-۲-۶ عمق مطالعات اصلاح و مقاوم‌سازی کاریز هرنج- طول» جنس. 8 کوره قنات- طول» جنس» وضعیت کوره از نظر ریزش. جدول ۱-۶- مشسخصات کوره قنات -------- صفحهٔ بعد -------- بختس چهارم- تعیین موضوعات مطالعات فلی و سازه‌ا ی کاریز همراه با عمق» دامنه» هدف و کاربرد ۷۱ جدول ۲-52- مشخصات میله چاه‌های قناتن شماره میله | جنس میله | قطر دهانه عمق میله ارتفاع آب ریزش چهار طاقی درپوش توضیحات هک بلسسسسبسسسسسس با ربب با بسا سبلسلسسسسسس نی با 2-۳-2 اقدامات لازم جهت اصلاح و مقاوم‌سازی کاریز ۱-5-7-4 لایروبی تخلیه گل‌ولای و ریزش‌های درون کوره کاریز را لایروبی گویند. چون اغلب دیواره مجرای کاریز فاقد پوشش حفاظتی است. بنابراین در طول زمان دیواره و سقف آن ریزش کرده و گل‌ولای رسوب‌گذاری شده» باعث کاهش جریان آب می‌شود. بنابراین اکثر کاریزهای همه‌ساله نیاز به لایروبی دارند. (در مورد کاریزهای کول‌گذاری شده این مساله کمتر اتفاق می‌افتد) ۲-2-۲-4 کول‌گذاری کول قطعه‌ای است بتنی که به‌صورت مسلح به‌شکل تخم‌مرغی» بیضوی, دایره‌ای با ابعاد مختلف ساخته شده و برای جلوگیری از ریزش دیواره میله چاه‌ها و یا سقف و دیواره‌های کوره‌های کاریزها به‌کار می‌رود. در گذشته از کول‌های سفالی نیز استفاده می‌شده است که امروزه منسوخ شده و در عوض توصیه می‌شود در مکان‌های مناسب از کول‌های پلی‌اتیلن به‌جای کول‌های سفالی و بتنی استفاده شود. ۳-2-۲-2 سرشکافی خاک‌برداری روی مسیر کوره کاریز برای دسترسی به مجرا و یا کوره کاریز برای انجام پاره‌ای از تعمیرات را سرشکافی گویند. 2-1-7-5 طوقه‌چینی (دور چینی) برای حفاظت از ریزش دهانه میله چاه کاریزء آن را از عمق مناسب تا سطح زمین با سنگ با جر یا ملات. دیواره چینی می‌کنند. به دیواره محافظ حلقوی طوقه‌چینی می‌گویند. اگر این عمل صورت نگیرد., تحت تاثیر عوامل فرسایش به مرور زمان دهانه میله‌ها تخریب و گشاد می‌شود که در پاره‌ای از موارد تخریب میله منجر به مسدود شدن کوره خواهد شد. امروزه توصیه می‌شود که در امر طوقه چینی از طوقه های بتنی مسلح و یا پلی‌اتیلن به جای مصالح آجر و ملات استفاده شود. ۵-2-۲-5 کمرگیری (گلوبند یا باد بند) در پاره‌ای موارد به‌منظور حفظ میله چاه کاریز در برابر ریزش» تخریب و خطرات احتمالی, لازم است حد فاصل کوره کاریز تا سطح زمین در مقطعی از میله چاه مسدود شود. به این عمل کمرگیری می‌گویند. عمق کمرگیری بستگی به بافت خاک میله و میزان ریزش داخل آن دارد. -------- صفحهٔ بعد -------- ۷۲ دستورالعمل مطالعات مرمت و بازسازی و تهیه تسناسنامه کاریز -۹-4-7- شتر گلو (سیفون) وقتی کاریز به گونه‌ای حفاری شود که کوره آن باید مسیر رودخانه را قطع کندء برای جلوگیری از این برخوردء به‌این شکل عمل می‌شود که دو چاه کم‌عمق در امتداد کوره و در طرفین رودخانه حفر می‌نمایند و سپس آن‌ها را توسط کوره از زیر بستر رودخانه به هم مرتبط می‌سازند. این نوع مجرا را شتر گلو گویند. تمام طول کوره شتر گلو کول‌گذاری می‌شود. ۷-4-7-4 بغل‌بری حفر مسیر انحرافی در بخش دارای ریزش شدید در کوره و یا میله کاریزء که امکان بازسازی و یا بازگشایی مسیر مسدود شده وجود نداشته و یا مستلزم خطرات و هزینه زیاد باشد را بغل‌بری گویند و کوره جدید احدائی را بغل‌بر و یا بغل‌کن می‌نامند. ۸-5-7-4 بغل‌تراش کندن جداره کوره و افزودن محیط کوره را بغل‌تراش می‌نامند. اغلب در صورتی که مقطع کوره کاریز برای عبور آب یا عملیات اجرایی کافی نباشدء این عمل صورت می‌گیرد. ۹-2-۲-4 ته‌زنی (کف شکنی) حفر و کندن سرتاسر یا قسمتی از مسیر کوره کاریز به‌دلیل وجود رسوبات سخت (زنگابه» نزول بار هیدرولیکی آبخوان» افت سطح ایستابی لایه آب‌های زیرزمینی و اصلاح شیب نامناسب کوره کاریز را به منظور افزایش آبدهی را ته‌زنی یا کف‌شکنی گویند. این واژه گاهی برای کاهش شیب کف کوره نیز به‌کار می‌رود و این اقدام برای دسترسی هر چه بیشتر قنات به سفره آب زیرزمینی انجام می‌شود. هر گونه اقدام کفش‌کنی می‌بایست با در نظر گرفتن شیب عمومی قنات (شیب موجود از مادر چاه تا انتهای هرنج ) انجام شود. کاهش شیب بستر کوره حداکثر تا شیب صفر امکان پذیر بوده و بیشتر از آن شیب منفی بوده و تحت این شرایط ۱۰-2-۲2 سنگ‌بند عملیات بنایی با سنگ به‌صورت خشکه‌چین و یا با ملات ماسه سیمان در کوره و یا میله‌چاه کاریز در جچمت حفاظت کوره وبا ۱۱-2-۲5 تخت‌پوش به‌منظور حفاظت از ریزش سقف و یا بخشی از کوره» پوشش سنگ‌چین شده در دیواره کوره احداث کرده و تخته سنگ‌های بزرگی را روی سنگ‌چین‌های جانبی قرار می‌دهند. تا از ریزش سقف‌کوره جلوگیری شود. به این عمل تخته‌پوش می‌گویند. می‌توان به جای تخته‌سنگ از بلوک (دال) سیمانی مسلح استفاده نمود. لازم به ذکر است که استفاده از این روش در گذشته انجام می‌شده و امروزه برای مرمت و بازسازی کوره از کول‌گذاری استفاده می‌شود. ۱۳-5-۲4 سنگ‌گور کردن اگر تخته‌سنگ بزرگ و حجیم در مسیر کوره کاریز وجود داشته باشدء که امکان حفر کردن و یا انتقال آن به سطح زمین وجود نداشته و یا به‌صرفه نباشدء در این حالت در مسیر کوره کاریز فضایی متناسب با ابعاد تخته سنگ حفاری می‌کنند و تخته سنگ را از مسیر کوره منحرف کرده و در داخل حفره احداث شده دفن می‌کنند. به این عمل سنگ گور کردن می‌گویند. -------- صفحهٔ بعد -------- بخنس چهارم- تعیین موضوعات مطالعات فنی و سازه‌ا ی کاریز همراه با عمق» دامنه» هدف و کاربرد ۷۳ ۱۳-2-۳-2- دبیل حفر میله چاه‌های جدید از سمت کوره به سمت سطح زمین و یا به‌عبارت دیگر از پایین به‌بالا را دبیل زنی گویند. ۱-2-۲-4 سقف‌زنی عملیاتی است که به‌منظور اصلاح شیب مسیر کوره انجام می‌شود. این عملیات در کاریزهایی انجام می‌شود که در مسیر کوره با عوارض سخت روبه‌رو بوده و در سقف کوره موانع حفاری نشده‌ای باقی‌مانده و باعث پایین افتادن کف کوره گردیده است. با عملیات سقف‌زنی از سقف کوره برداشته و در کف کوره ریخته می‌شود. در صورت عدم تکافوی مصالح سقف زنی؛ خاک مورد نیاز برای پرکردن گودی‌های موجود در مسیر کوره از مصالح رودخانه‌ای یا معدن اطراف میله چاه‌ها تامین می‌گردد و پرکردن گودی‌های موجود در مسیر کوره می بایست با در نظر گرفتن شیب طراحی انجام شود. ۱۵-2-۲-5- پیشکار کنی (سینه کار یا نوکنی) کندن بخش انتهایی کوره اصلی و یا کوره‌های فرعی و جانبی پس از مادرچاه (در خلاف جمت مظهر کاریز) را پیشکار کنی می گویند. این بخش از نظر آبدهی کاریز حایز اهمیت استء چرا که با ادامه حفاری در پیش‌کار (عمل پیش کار کنی) به درون آبخوان به منابع آب زیرزمینی بیشتر دسترسی پیدا کرده» آبدهی کاریز افزایش می‌یابد. در این حالت بخش جدید انتهای کوره» پیش‌کار خوانده ۱۹-2-۳2 کوره جزییات مربوط به آنالیز مقادیر عملیات مرمت کوره از مظهر تا مادر چاه با توجه به جدول مشخصات موجود کوره به تفکیک فواصل هر دو میله جاه در «جدول شماره ۳-۴ » ارایه شده است. جدول ۳-۶- آنالیز مقادیر عملیات مرمت کوره قنات برای عملیات کول‌گذاری (متر) (متر مکعب) (متر مکعب) (متر) (متر) سرا انا ابا انا ایا انا اما ای ی لب ابا در انا ای ربا انا انا ابا ای از ابا -------- صفحهٔ بعد -------- ۷4 دستو رالعمل مطالعات مرمت و بازسازی و تهیه شسناسنامه کاریز ۱۷-2-۲4 میله چاه جزییات مربوط به آنالیز مقادیر عملیات مرمت میله چاه با توجه به «جدول شماره ۴-۴ » مشخصات موجود میله‌چاه آرایه می‌شود. تعدادی از میله‌های موجود را به‌دلیل فواصل کم از یک‌دیگر و یا ریزش بیش از حد و پر شدگی می‌توان از ردیف طراحی حذف نموده و برای سایر میله‌های مورد نظر طراحی, مقادیر عملیات در ردیف مربوط به شماره هر میله چاه ثبت می‌گردد. جدول 2-2- مشخصات آنالیز عملیات مرمت و بازسازی میله های قنات شماره | عمق میله سنکچین جهار بند کشی شفته 9 بتن ۳۰۰ کیلوگرم | طوله درپوش خاکبرداری مه | چاه(مترا اک | زوین( کطوگرم اهک | سحن ‏ | ۶ | بتی (عدم | (متر) (متر مکعب) (متر مکعب) (متر مکعب) (متر) نبا تسب ابا با شب ببس شا بلس با سس لبلب با لب با عشخلسسسسسسسسسسنب ب ابا ا ۱۸-2-۲-4- چهار طاقی چهار طاقی از اجزای میله‌چاه و به‌عنوان پی آن برای طوقه چینی محسوب می‌گردد و هم‌چنین بخشی از کوره را در محل تقاطع میله چاه‌ها تشکیل داده و وظیفه تثبیت رقوم ارتفاعی نقاطی از بستر کوره را نیز به‌عهده دارد و در تعریف ساده‌ترء چهارطاقی سازه رابط کوره و میله‌چاه می‌باشد. چهار طاقی معمولاً به طول و ارتفاع یک‌متر و به عرض حداقل ۰/۳ متر و حداکثر ۰/۵ مترو به صورت دو دیواره موازی هم اجرا می‌شود. در صورت جریان شدید آب و عدم امکان تخلیه آب قنات می‌توان خشکه‌چینی نمود اما ترجیحا به دلیل اهمیت سازه چهار طاقی در مقاوم‌سازی قنات. سنگ‌چینی به همراه بتن ریزی صورت می‌گیرد. ۱۹-2-۲-2- لوله گذاری در قنات لوله گذاری پس از خاک‌برداری و رگلاژ مسر انجام می‌شود. لوله‌های پلی‌اتیلن به‌منظور جلوگیری از تلفات آب در مسیر انتقال استفاده می‌شود. استفاده از این گونه لوله‌ها در مسیر تره‌کار کوره قنات مجاز نبوده و فقط می‌توان در مسیر خشک (خشکه‌کار) و هرنج برای انتقال آب از آن استفاده نمود. ۲۰-2-۲5 اجرای منهول در مسیر طولانی لوله‌گذاری هرنج که معمولاً با استفاده از لوله پلی‌اتیلن انجام می‌شود برای کنترل هر چه بیشتر حرکت نقلی جریان داخل لوله به فواصل معین منهول اجرا می‌شود. جزییات مربوط به آنالیز مقادیر عملیات مرمت کوره در «جدول شماره ۵-۴» ارایه شده است. -------- صفحهٔ بعد -------- جدول ۵-۶ آنالیز مقادیر عملیات مرمت کوره قنات خاک‌برداری خاکریزی کول گذاری ِ ۱ ۰ م ۳-۶- مطالعات افزایش آبدهی کاریز -۱-۳- هدف از مطالعات افزایش آبدهی کاریز هدف از مطالعات یک‌پارچه کاریز مرمت و بازسازی کاریزء حفظ و نگهداری آن به منظور دسترسی به آبدهی مطمئن و مستمر می‌باشد. در واقع کلیه عملیات اصلاح, مقاوم‌سازی و مرمت و بهسازی کاریزها به‌منظور افزایش آبدهی کاریزها و یا حداقل جلوگیری از کاهش دبی صورت می‌گیرد. از سوی دیگر تاثیر دبی را می‌توان در آیتم‌هایی نظیر: 9 مدیریت و برنامه‌ریزی آب و آبیاری اراضی زیردست کاریز * بهره‌برداری و نگهداری قنات * بررسی راندمان آبیاری زیردست کاریز * ارزیابی اقتصادی کاریز و توجیه اقتصادی طرح ۲-۳-۶ دامنه مطالعات افزایش آبدهی کاریز به منظور آرایه پیشنهادات عملی جهت افزایش آبدهی کاریز بررسی کاریز از مادرچاه تا مظهر مورد نیاز است. -------- صفحهٔ بعد -------- ۷۹ دستورالعمل مطالعات مرمت و بازسازی و تهیه تسناسنامه کاریز ۳-۳-2- عمق مطالعات افزایش آبدهی کاریز 2-۳-2 اقدامات لازم جهت افزایش آبدهی کاریز از جمله اقداماتی که در جهت افزایش آبدهی کاریزها انجام می‌گیرد عبارت است از: 9 نوکنی برای افزایش طول کاریز (ادامه پیشکار) 9 مرمت و اصلاح مسیر تره‌کار» خشکه کارء هرنج و استخر * افزایش شعاع مادرچاه در صورت امکان تا جایی که پایداری دیواره آن از لحاظ ژئوتکنیکی قابل توجیه باشد.ء برای آن قسمت از عمق مادرچاه که در داخل لایه سفره آب زیرزمینی قرار دارد. ٩‏ احداث شاخه‌های فرعی منشب از مادرچاه در جهت و شیب مناسب برای نفوذ به لایه سفره آب زیرزمینی لایروبی کوره کاریز براساس شیب طراحی * از دیگر اقدامات برای افزایش آبدهی کاریزها بررسی طرح‌های آبخیزداری و تغذیه مصنوعی نظیر تغذیه مصنوعی حوضچه‌ای, سدهای زیرزمینی» سدهای تغذیه‌ای, بندهای خاکی و هم‌چنین بررسی طرح‌های ذخیره آب در داخل کاریز با نصب دریچه در کوره کاریز می‌باشد. پارامترهای مطالعاتی در زمینه ذخیره‌سازی آب کاریزء اصلاح مسیر و شیب آن و مطالعات آبخیزداری و تغذیه مصنوعی که در بخش‌های بعدی مورد مطالعه قرار می‌گیرند. در رابطه مستقیم با افزایش آبدهی کاریزها قرار دارند و پارامترهای مطالعه شده این بخش‌ها در افزایش آبدهی کاریزها تاثیر دارند. لذا پارامترهای بررسی شده در سه بخش آتیء می‌تواند دارای نقاط اشتراک بسیاری با 2-2 مطالعات ذخیره‌سازی آب کاریز ۱-2-2 مقدمه استفاده نمی‌شود و آب کاریز در این فصل هدر می‌رود. حال آن که می‌دانیم چنین نبوده و بخشی از دبی جاری شده توسط کاریز حداقل مقدار خود در طول سال است و نیاز کشاورزان بیشتر در فصول بهار و تابستان می‌باشد. در استفاده از آب کاریز به‌دلیل وجود -------- صفحهٔ بعد -------- نظام‌های بهره‌برداری سنتی دقت بیشتری به‌عمل آمده و به همین جهت. راندمان کل آبیاری زیردست قنوات در کشورء به‌مرانتنب بیشتر از شبکه‌های تقسیم و توزیع آب اراضی پایاب سدهای بزرگ می‌باشد. خود نموده‌اند تا به‌وسیله آن بتوانند دبی کاریز را در استخر ذخیره نموده و در خروجی استخر با دبی مناسب تحویل کانال آبیاری ۲-2-2 هدف از مطالعات ذخیره‌سازی آب کاریز هدف از مطالعات ذخیره‌سازی آب کاریزء تعیین پارامترهای ذخیره‌سازی آب کاریز در ماه‌هایی از سال که اراضی کشاورزی نیاز به آب به‌صورت بهینه استفاده کرد. ۳-2-2 دامنه مطالعات ذخیره‌سازی آب کاریز با توجه به این که کاریز در بالاتر از مادرجاه خود ادامه نداردء مطالعه بالادست کاریز برای طرح‌های ذخیره‌سازی ضروری نمی‌باشد. در قسمت ساختمان و بدنه کاریزء مهم‌ترین قسمت‌های تاثیرگذار در طرح‌های ذخیره‌سازی آب داخل کاریزء کوره و میله‌ها می‌باشند که باید به‌صورت دقیق مورد مطالعه و بررسی قرار گیرند. لازم به یادآوری است که اگر در این قسمت مشخص شود کوره کاریز برای اجرای طرح ذخیره‌سازی که منجر به بالا آمدن سطح آب در آن می‌شود. مقاومت کافی نداردء باید ابتدا نسبت به انجام مطالعات و اجرای طرح‌های اصلاح و مقاوم‌سازی کوره کاریز اقدام شود و سپس طرح ذخیره‌سازی آرایه گردد. 2-2-2 عمق مطالعات ذخیره‌سازی آب کاریز یکی از روش‌های ذخیره‌سازی آب کاریزها شناسایی موقعیت مناسب در زیردست آن جهت احداث مخزن و یا استخر ذخیره آب می‌باشد. برای این منظور ابتدا مطالعات میدانی پایین‌دست کاریز انجام شده و در صورت شناسایی موقعیت مناسب جهت احداث مخزن, مطالعات نقشه‌برداری آن قسمت انجام می‌شود. به استناد نقشه تهیه شده» کارشناس طراح مبادرت به طراحی محزن ذخیره آب متناسب با آب موجود (حجم آب خارج از فصل کاریز) می‌نماید. برای ساخت استخرهای ذخیره نیاز به وجود شیب مناسب در -------- صفحهٔ بعد -------- ۷۸ دستورالعمل مطالعات مرمت و بازسازی و تهیه تسناسنامه کاریز ۵-2-2 اقدامات لازم جهت ذخیره‌سازی آب کاریز راه‌های ذخیره‌سازی آب کاریز شامل روش‌های زیر می‌باشد: ۱-۵-2-2 مهار کردن آب در قسمت خشکه‌کار نفوذپذیری در داخل خشکه‌کار از اهمیت خاصی برخوردار است. چون نفوذ آب به خاک با مجذور ارتفاع آب رابطه مستقیم دارد پس با اضافه شدن فشار آب مقدار نفوذپذیری به نسبت مجذور ارتفاع اضافه می‌گردد. طول و حجم فضای خالی کوره در این قسمت زیادتر استء اما نفودپذیری مساله محدود کننده اجرای طرح می‌باشد. در صورت عدم توجه به راندمان نفود. سرعت کنترل و مهار کردن دبی کاریز بسیار کند بوده و گاهی موجب پس‌زدن آب در داخل خشکه‌کار و باعث خروج آب از چاه‌های بالادست و هدررفتن آب کاریز می‌گردد. لذا ذخیره‌سازی آب کاریز در داخل خشکه کار نیازمند مطالعات دقیق ساختمان کاریزء» زمین‌شناسی و زمین‌شناسی مهندسی» آب‌های زیرزمینی» هواشناسی و هیدرولوژی» تغییرات دبی و انجام آزمایشات نفوذ پذیری و تشخیص بافت و کیفیت لایه‌های خاک می‌باشد. وجود لایه غیرقابل نفود در راستای عمود بر محور قنات و در محدوده مظهر و یا هرنج» ضرورت امکان اجرای ذخیره‌سازی می‌باشد که در غیر این‌صورت به محض بسته شدن مجرای قنات» جریان آب پس از ورود به سفره آب زیرزمینی از اطراف مجرای کوره گذشته و به اراضی پایین‌دست نفود کرده و به‌صورت چشمه ظاهر می‌شود. ۲-۵-2-2 مهار کردن آب در قسمت تره‌کار در قنات‌ها خصوصاً قنوات دشتی طول قسمت تره‌کار کمتر از خشکه‌کار می‌باشد. ناحیه تره‌کار کاریز در واقع قسمت تغذیه کننده کاریز است. چنان‌چه کنترل و مهار نمودن آب در این قسمت کاریز انجام گیرد. میزان هدر رفت آب حداقل خواهد بوده مضافاً به این که پس از گذشت مدت زمان مشخص و پرشدن قسمت تره‌کار کاریز از آب» جریان نشت آب به داخل تره‌کار متوقف شده و آب در سفره ذخیره‌سازی شده و از خروج آن به کاریز جلوگیری می‌گردد. در این روش نیز همانند روش قبلی انجام مطالعات دقیق ساختمان کاریزء زمین‌شناسی و زمین‌شناسی مهندسی» آب‌های زیرزمینی» هواشناسی و هیدرولوژی» تغییرات دبی و انجام آزمایشات نفوذپذیری و تشخیص بافت و کیفیت لایه‌های خاک لازم می‌باشد. در این روش نیز وجود یک لایه غیر قابل نفوذ در راستای عمود بر محور قنات و در محدوده بسته شدن مجرای قنات ضروری می‌باشد. انجام عملیات ذخیره‌سازی آب در قسمت تره‌کار به روش‌های مختلفی صورت می‌پذیرد. این روش‌ها عبارتند از: احداث سد زیرزمینی و نصب شیر فلکه خروجی آب. 9 بستن محدوده کوره و استفاده از قفل‌های کاریز. ۳-۵-2-2 احداث بند یا سد زیرزمینی در کاریزهایی که کوره و میله‌های آن‌ها در اثر بالا آمدن سطح آب خطر ریزش ندارنده می‌توان پس از تعیین مرز تره‌کار و خشکه کار در کوره» با تعبیه شیر فلکه‌ای مناسب ( با توجه به ماکزیمم دبی در کف کوره) دیواره‌ای را در مسیر جریان آب کاریز در مرز تره‌کار و خشکه‌کار (لیس آب) ایجاد کرد. روش‌کار به این صورت است که در زمانی که زارعین به آب نیاز نداشته و یا نیاز کمتری دارند. شیر فلکه بسته شده و آب در پشت دیواره بتنی به سمت مادرچاه پس زده می‌شود و در کوره و میله‌ها را پر نموده و به مرور زمان در فضای خالی بین ذرات خاک نفود می‌کند. اجرای این طرح بستگی به شرایط زمین‌شناسی دارد. -------- صفحهٔ بعد -------- 2-۵-2-4 قفل‌های کاریز قفل‌ها یا دریچه‌های تنظیمی شامل ۳ دریچه می‌باشند که با بستن دریچه‌ها در فصولی که آب مورد نیاز نیست. مانع خروج آب از کاریز می‌شود. این ابتکار تا حدودی مشکل هدررفتن آب کاریز را حل می‌نماید. در واقع ۳ نوع قفل وجود دارد: قفل پایین؛ قفل وسط و قفل بالا. فاصله هر کدام از قفل‌ها حدود یک‌متر است. در قدیم جنس آن‌ها از سنگ و ساروج انتخاب می‌شده است. در هنگامی که به آب کاریز نیازی نیست این دریچه‌ها توسط دشتبان با چوب‌های مخصوص مسدود می‌گردد. در مجموع می‌توان موارد کلی را به عنوان نتایج مفید طرح‌های ذخیره‌سازی در کاریز ذکر نمود. الف- کنترل آبدهی کاریز. ب- جلوگیری از تخلیه سفره آب زیرزمینی در فصول غیر ضروری. ج- امکان تغییر آبدهی کاریز در موقع لزوم. د- استفاده از فضای خالی داخلی کوره کاریز به عنوان یک مخزن ارزان و سالم به جای استخرهایی که در مظهر کاریز جهت جمع‌آوری آب ساخته می‌شده است. ه- بهره‌گیری جانبی با توجه به امکانات و شرایط موجود ۵-0-2-2 ابعاد مخزن و مدت زمان آبگیری آن در انتخاب حجم مخزن طبعاً محدودیت‌هایی از قبیل: مقدار آب استحصال شده از کاریز» سطح زمین مناسبء ارتفاع مخزن» عدم تفاهم بهره‌برداران در نحوه تقسیم آب و ... ممکن است وجود داشته باشد که حتی‌الامکان با توجه به حجم آب موجود کاریز در خارج از فصل کشت. حجم مخزن طراحی و انتخاب گردد. براساس حجم مخزن طراحی شده مدت زمان آبگیری مخزن از آب کاریز محاسبه می‌شود. پارامترهای این بخش از مطالعات عبارتند از: * تعیین ابعاد طولی و عرضی مخزن ذخیره آب * تعیین عمق مخزن با توجه به شیب مسیر * تعیین شیب دیواره‌های مخزن * تعیین روش انتقال آب از مظهر کاریز تا محل مخزن و چگونگی نحوه آبگیری مخزن * تعیین مدت زمان مورد نیاز آبگیری مخزن (شروع و خاتمه آبگیری) * تعیین روش آبگیری از مخزن در فصل آبیاری -------- صفحهٔ بعد -------- ۸۰ دستورالعمل مطالعات مرمت و بازسازی و تهیه تسناسنامه کاریز ۱-۵-4 مقدمه یکی از عوامل اصلی و مهمی که در آبدهی کاریزها نقش اساسی دارد» تنظیم شیب مسیر کوره کاریز می‌باشد. طی بررسی‌های به‌عمل آمده به‌دلیل لایروبی‌های مکرر و موردی در سالیان گذشته که توسط عوامل غیرمتخصص و بدون توجه به شیب تنظیمی اولیه مسیر کوره انجام شده, اکثراً مشاهده می‌شود که شیب مسیر کوره دارای پستی و بلندی و ناهمواری‌های زیادی می‌باشد که پس از تعریف شیب طراحی, تمامی مسیر کف کوره بر مبنای آن تراز می‌گردد و طبعاً در مواردی نیازمند خاک‌برداری و در مواردی نیازمند خاکریزی می‌باشد. هدف از انجام مطالعات اصلاح مسیر و شیب کاریزء تعیین پارامترهای مطالعه و بررسی و تعیین شیب مناسب کاریز به منظور همراه بوده و منحر به انجام عملیات خاک‌برداری و خاکریزی در داخل کوره موجود و یا کوره جدید می‌گردد. ۳-۵-2 دامنه مطالعات اصلاح مسیر و شیب کاریز واضح است که دامنه این مطالعات. بدنه ساختمان کاریز است. 2-۵-2 عمق مطالعات اصلاح مسیر و شیب کاریز مسیر و تنظیم شیب کوره کاریز می‌اشد. لذا بررسی شیب کوره کاریز در نقاط مختلف و مقایسه آن با شیب مورد نیاز جچمت تامین ۵-۵-2 اقدامات لازم جهت اصلاح مسیر و شیب کاریز اقداماتی نظیر لایروبی» کف‌شکنی» بغل‌بری و بغل‌تراشی که برای اصلاح مسیر و شیب کاریز صورت می‌گیرد. می‌تواند تاثیر به‌سزایی در افزایش آبدهی کاریز داشته باشد. کف‌شکنی به دو منظور انجام می‌گردد» یکی به‌منظور شکستن و برداشتن لایه‌های توجه به شیب عمومی بستر کوره انجام شده و رقوم ارتفاعی آن بالاتر از ارتفاع آن در مادر چاه باشد. در مواردی که ریزش در کوره زیاد بوده و یا بخشی از کوره نشست نماید. لایروبی اقتصادی نبوده و در این شرایط اقدام به حفر مسیر جدیدی به موازات مسیر قبلی نموده که شیب کف آن از شیب عمومی کف کوره کاریز تبعیت می‌نماید و به آن بغل‌بری گفته می‌شود. بغل‌تراشی نیز برای تصریض کف کوره و یا شکستن لایه‌های سخت آهکی دیواره‌های کوره و معمولاً هم‌زمان با لایروبی و یا کف‌شکنی انجام می‌گردد. انجام این -------- صفحهٔ بعد -------- اقدامات نظیر عملیات کف‌شکنی برای مقابله با کاهش آبدهی و یا احیاناً جلوگیری از خشک شدن کاریز که در نتیجه کاهش و افت سطح آب زیرزمینی حاصل شده است. انجام می‌شود. (به‌علت بهره‌برداری بی‌رویه از چاه‌های عمیق و نیمه‌عمیق موجود در حریم کاریز) این مساله گاه به اندازه‌ای حاد می‌شود که به کف‌شکنی بیش از ارتفاع ۱/۵ متر نیاز است. در این حالت مقنیان اقدام به حفر کوره جدیدی در زیر کوره قدیمی کرده و از کوره جدید به‌عنوان مسیر اصلی کاریز استفاده می‌کنند که به آن بن سو یا ته سو گویند (در صورتی که بستر کوره دارای شیب مثبت باشد. انجام عملیات نظیر لایروبی» کف‌شکنی و یا بن‌سو مفید بوده و در غیر این صورت موجب کاهش آبدهی کاریز می‌گردد). هم‌چنین گاهاً به علت ریزش کوره و میله‌ها در طول مسیر کاریز و یا رسوب‌گذاری صورت گرفته در داخل کوره» شیب واقصی کوره به‌هم خورده و با وجودی که کاریز دارای آبدهی مناسب در قسمت تره‌کار می‌باشدء معهذا دبی کافی به دهانه مظهر نمی‌رسد. در نتیجه انجام عملیات لایروبی (خاک‌برداری) به منظور اصلاح شیب مسیر کوره ضروری میباشد. ۱-1-2- مقدمه امروزه تخلیه آب‌های زیرزمینی توسط چاه‌های عمیق و نیمه‌عمیق به‌صورت بی‌رویه و عدم جایگزین شدن آب این منابع توسط بارندگی» یکی از بزرگ‌ترین مشکلاتی است که موجب خشک شدن تعداد زیادی از کاریزها و در نتیجه آن بروز مشکلات عدیده در بخش کشاورزی و جامعه روستایی متکی به آن شده است. در این راستا و در جهت کم کردن ضایعات ناشی از برداشت‌ها با استفاده از طرح‌های آبخیزداری و تغذیه مصنوعی,» می‌توان با جایگزین کردن بخشی از آب خارج شده مشکل کمبود آب و افت سطح آب زیرزمینی را تا حدودی بر طرف نمود. روش‌هایی که به‌این منظور بکار برده می‌شوند را می‌توان به دو بخش تقسیم کرد: 9 روش‌های تغدیه سطحی 9 روش‌های تغذیه زیرزمینی روش‌های تغذیه سطحی در مقایسه با تغذیه زیرزمینی آسان‌تر بوده و عبارتند از: الف- ایجاد حوضچه یا استخرهای تغذیه مصنوعی ب- ذخیره آب در منطقه بالاتر از مادرچاه کاریز چ- آبخوان داری از قبیل ایجاد آب بند و سیل برگردان و احداث سدهای خاکی در مسیل‌ها و رودخانه‌های فصلی اطراف و به‌ویژه باللادست کاریزها د- آبخیزداری از قبیل- کرت‌بندی زمین در بالادست و در طول تره‌کار کاریز ه- گوراب در مواردی نظیر دلایل زیر که نمی‌توان از طریق سطح الارضی سفره‌های بالای آب زیرزمینی را تغذیه کرد از روش‌های تغذیه زیرزمینی استفاده می‌شود: -------- صفحهٔ بعد -------- ۸۲ دستورالعمل مطالعات مرمت و بازسازی و تهیه تسناسنامه کاریز * مسکونی بودن منطقه مورد نظر برای تغدیه بالا بودن قیمت زمین 8 وجود لایه‌های غیرقابل نفود یا کم نفود واقع در لایه‌های آبدار کم بودن نفوذ پذیری لایه‌های سطحی خاک * وجود چاه گالری زیرزمینی و قنوات متروکه در بالاا دست مادر چاه کاریز و یا در امتداد تره کار کاریز قرار گرفته باشد. * دلایل توجیه‌پذیری و مناسب بودن طرح‌های آبخیزداری و تغذیه مصنوعی را می‌توان در تاثیرات زیر جستجو نمود. تاثیرات محیط‌زیستی طرح‌های تغدیه مصنوعی 8 افزایش آبدهی و آبیاری کامل و در نتیجه بازدهی و تولید بیشتر محصولات کشاورزی 8 عدم نیاز به ماشین آلات سنگین و ساده بودن عملیات اجرا با توجه به موارد بالا می‌توان گفت که یکی از راهکارهای اساسی در جبران بهره‌برداری بی‌رویه از آب‌های زیرزمینی و افت سطح آب سفره‌هاء مطالعه و اجرای پروژه‌های آبخیزداری و تغذیه مصنوعی متناسب با منطقه کاریز می‌باشد. بدین منظور ابتدا باید برداشت‌ها کنترل شده و به موازات آن مطالعات شناخت و امکان‌یابی پروژه‌های تغذیه مصنوعی و آبخیزداری در بالادست مادرچاه کاریزها انجام گیرد. از آن جایی که مطالعات آبخیزداری و تغذیه مصنوعی دارای شرح خدمات جداگانه‌ای می باشد. در مطالعحات یک‌پارچه کاریزهاء مهندس مشاور موظف است که بررسی‌های اولیه به‌منظور شناخت و امکان‌یابی اجرای پروزژه‌های تغدیه مصنوعی و آبخیزداری را در منطقه کاریز انجام دهد. لذا در این قسمت تنها پارامترهای مربوط در زمینه شناخت و امکان‌یابی طرح‌های ابخیزداری و تغذیه مصنوعی ذکر می‌شود که در نهایت می‌تواند منجر به پیشنهاد یا عدم پیشنهاد اجرای این طرح‌ها در محدوده کاریز شود. در صورتی که اهمیت آب و هم‌چنین بررسی شرایط موجود در منطقه کاریز» مهندس مشاور را به این نتیجه برساند که می‌توان با یکی از روش‌ها به افزایش سطح آب زیرزمینی و میزان بهره‌برداری از آن کمک نمود. لازم است پیشنهادات و مکان مناسب جهت اجرای طرح را به کارفرما ارایه نموده تا کارفرما در صورت صلاح‌دید. اقدام به مطالعه در این خصوص اقدام نماید. ۲-1-۶ هدف از تعیین پارامترهای مطالعات آبخیزداری و تغذیه مصنوعی هدف از مطالعات آبخیزداری و تغذیه مصنوعی در منطقه کاریز, شناسایی و امکان‌سنجی مطالعه و اجرای پروژه‌های تغذدیه مصنوعی و پخش سیلاب در محدوده کاریزء به منظور جبران افت سطح آب‌های زیرزمینی منطقه و افزایش آبدهی کاریزها می‌باشد. ۷-۶ مطالعاتن حریم کاریز ۱-۷-2 هدف از تعیین مطالعات حریم کاریز می‌دانیم که حفر چاه در حریم کاریزها به‌طور مستقیم در کاهش آبدهی کاریزها تاثیرگذار و میزان این تاثیر منفی بستگی به محل حفر چاه و میزان نزدیکی آن به کاریز دارد. هم‌چنین انجام عملیات سازه‌ای و کشاورزی در حریم کاریزها موجب وارد شدن خسارت به کاریز و بر هم خوردن پایداری آن می‌گردد. به گونه‌ای که در برخی مناطق عدم رعایت حریم کاریزها موجب کاهش شدید آبدهی -------- صفحهٔ بعد -------- امروزه با توجه به کمبود بارش‌ها در چند سال اخیر و کاهش تغذیه سفره‌های آب زیرزمینی از یک سو و افزایش برداشت از منابع آب‌های زیرزمینی از سوی دیگر و حفر چاه‌های بی‌رویه در چند سال اخیرء مساله تعیین و رعایت حریم کاریزها اهمیتی دو چندان پیدا نموده است. ۲-۷-4 دامنه مطالعات حریم کار یز ۳-۷-2 عمق مطالعات حریم کاریز با توجه به این که با کاهش سطح سفره آب زیرزمینی؛ قنات‌ها بیشترین خسارت را متحمل می‌شوند و کاهش سطح سفره آب زیرزمینی طی چند سال گذشته در اثر حفر چاه‌های بی‌رویه در حریم قنات‌ها و هم‌چنین بهره‌برداری بیش از حد از چاه‌های آب زیرزمینی صورت گرفته است؛ در این قسمت مهندس مشاورموظف است کلیه چاه‌های موجود در حریم قنات را بررسی و عمق و میزان برداشت آنها را ثبت؛ ارزیابی و تجزیه‌و تحلیل نموده و میزان تاثیر آن‌ها بر آبدهی قنات را ارایه نماید. لذا عمق مطالعات حریم کاریز بررسی چاه‌های حفر شده در حریم کاریز و تفکیک چاه‌های دارای مجوز و فاقد مجوز می‌باشد. در مورد چاه‌های فاقد مجوز لازم است که در گزارش به موضوع اشاره و کارفرما مطلع گردد. 2-۷-2 اقدامات لازم جهت حریم تامین کاریز در صورتی که مهندس مشاور تشخیص می‌دهد که راهکارهای قانونی و فنی برای حل موضوع رعایت حریم قنات در منطقه -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- مطالعات فنی سازه‌ای -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- بخشس پنجم- جمع‌بندی مطالعات فنی سازه‌ای ۸۷ در طراحی عملیات مرمت و بازسازی کاریز باید کلیه اطلاعات, داده‌هاء نقشه‌های جمع‌آوری شده یا به‌دست آمده به‌صورت کلی در اختیار طرح قرار گیرد. تا وی با بررسی و تجزیه و تحلیل آن‌ها و هم‌چنین بسته به شرایط موقعیت و نوع کاریز و میزان آبدهی آن یک یا تعدادی از فعالیت‌های ذکر شده در ابتدای فصل را به‌عنوان عملیات مرمت و بازسازی کاریز پیشنهاد داده و نحوه اجرای آن‌ها را برروی نقشه‌های مربوط به هر کدام از اجزای کاریز نمایش دهد. خروجی این بخش از مطالعات مجموعه و یا قسمتی از موارد زیر خواهد بود: * آارایه طرح باز کردن دهانه میله چاه‌های مورد نظر طراحی. * آارایه طرح طوقه چینی میله چاه‌ها. ۹ آرایه طرح احداث چهار طاقی. ارایه طرح بازسازی و مرمت دهانه میله چاه‌ها. * ارایه طرح درپوش گذاری برروی میله چاه‌ها. * ارایه طرح حفر میله چاه‌های جدید و جایگزینی با میله چاه‌ها مخروبه و یا حذف میله چاه‌های غیرلزوم. ارایه طرح کول‌گذاری یا پوشش بتنی مسلح و یا سایر موارد فنی مشابه بازسازی جداره کوره. 8 ارایه طرح بازسازی مظهر. * آارایه طرح اصلاح شیب داخل کوره. آارایه طرح لایروبی و بازگشایی مسیر کوره. 8 ارایه طرح رسوب‌برداری» بغل‌بری و کف‌شکنی کوره. * ارایه طرح خاک‌ریزی و تراز نمودن مسیر کوره با توجه به شیب طراحی. ارایه طرح ادامه پیشکار یا پیشکارکنی (نوکنی). * ارایه طرح بازسازی هرنج. ۹ ارایه طرح ذخیره‌سازی آب داخل کاریز و فعالیت‌های مربوط به آن. * ارایه طرح لوله‌گذاری داخل مسیر کاریز (از نوع پلی اتیلینی یا آزبست). 8 ارایه طرح ذخیره‌سازی آب در پایین‌دست کاریز. ارایه طرح شیب‌بندی مسیر هرنج با توجه به شیب عمومی قنات. * ارایه طرح بازسازی و مرمت مسیر هرنج (کانال رو باز بتنی یا لوله‌گذاری و ۰۰۰). * ارایه طرح بازسازی و مرمت استخر. * ارایه طرح سازه‌های مورد لزوم در مسیر کوره و هرنج از قبیل منهول» آبشار» حوضچه تقسیم آب» کمر بند بتنی تثبیت خط لوله و۰۰۰ -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- مطالعات اقتصادی ْ] ۸ ی چ << توحبهی طرح -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- بخشس شسشم- مطالعات اقتصادی و توجیهی طرح ۹۱ -۱-۹٩‏ مقدمه یکی از قسمت‌های پایانی مطالعات یک‌پارچه مرمت و بازسازی کاریزهاء انجام مطالعات اقتصادی و توجیهی طرح می‌باشد. پس از انجام بررسی‌های اولیه, مطالعات پایه و مطالعات تکمیلی, مطالعات طراحی صورت گرفته و نهایتاً آلبوم نقشه‌های اجرایی تهیه می‌گردد. مطالعات اقتصادی یکی از بخش‌های تاثیرگذار در انتخاب گزینه برتر در مطالعات می باشد و چه‌بسا بررسی‌های ناشی از مطالعات اقتصادی, منجر به عدم توجیه پذیری اقتصادی طرح گردد. برای آن که بتوان گزینه طراحی شده را ارزیابی اقتصادی نمودء می‌باید هزینه‌های انجام پروژه در آمدها و تحلیل‌های مالی و اقتصادی را انجام داد. این آیتم‌ها تحت عنوان مطالعات اقتصادی مورد مطالعه و بررسی قرار می‌گیرند. اگر چه به خاطر احداث سازه کاریزها در گذشته و مشخص نبودن هزینه انجام شده برای ساخت آن در گذشته, امکان مطالعات اقتصادی کل کاریز ممکن نیست. در طرح مطالعات یک‌پارچه کاریزهاء ارزیابی اقتصادی به‌عنوان بخش پایانی مطالعات» ارزیابی از سرمایه‌گذاری بر روی کاریزها را از لحاظ مالی و اقتصادی نشان خواهد داد. هم‌چنین تحت این شرایط امکان برآورد قیمت تمام شده یک‌متر مکعب آب اضافه شده به دبی کاریز ممکن خواهد بود. ۳-۹- هدف از مطالعات اقتصادی و توجی‌می طرح هدف از انجام مطالعات اقتصادی و توجیهی, تعیین پارامترهای آنالیز هزینه‌های سرمایه‌گذاری» تحلیل مالی و اقتصادی طرح و نهایتاً بررسی توجیه‌پذیری و پیش‌بینی تاثیرات ناشی از اجرای طرح بر منطقه در حال و آینده می‌باشد. در مطالعات کاریز از آن‌جایی که پروژه ساخته شده و موجود است و هدف از مطالعات یک‌پارچه کاریزء مطالعات مرمت و بازسازی آن می‌باشد؛ لذا بحث انتخاب گزینه برتر از مطالعات اقتصادی منتفی بوده و هدف از مطالعات این بخش می‌تواند انتخاب راهکارهای مناسب و توجیه‌پذیر در مرمت و بازسازی کاریز باشد. مضافاً این که ارزیابی اقتصادی ناشی از اجرای طرح نیز صورت گرفته و قیمت تمام شده یک‌مترمکعب آب اضافه شده» ناشی از عملیات مرمت و بازسازی کاریز محاسبه خواهد شد. لازم به ذکر است که دولت به منظور حفظ کاریزهای کشور و در جهت تقویت این صنعت. سالیانه یارانه‌های بلاعوض را به این بخش اختصاص داده و در جچمت مرمت و بازسازی کاریزها هزینه شده و این یارانه به‌صورت غیرمستقیم در اختیار بهره برداران قرار می‌گیرد. -۳-۹٩‏ عمق مطالعات اقتصادی و توجیهی طرح در تحلیل مالی و اقتصادی طرح مرمت و بازسازی کاریز پس از طراحی و برآورد هزینه عملیات اجرایی» ابتدا میزان تاثیرگذاری اجرای طرح بر عملکرد استحصال آب‌های زیرزمینی کاریز مورد ارزیابی قرار گرفته و در این ارزیابی نتایج حاصله در دو حالت زیر مورد تجزیه و تحلیل قرار می‌گیرد: -------- صفحهٔ بعد -------- 1۲ دستور العمل مطالعات مرمت و بازسازی و تهیه تسناسنامه کاریز ۱-۳-۹ افزایش آبدهی کاریز پس از انجام عملیات طراحی» مقدار آب افزایش یافته برحسب لیتر در ثانیه برآورد و سپس بر حسب مترمکعب در سال محاسبه می‌شود. با در نظر گرفتن» طول عمر پروژه و مدت استهلاک (حداقل ۵۰ سال) و تعیین قیمت هر مترمکعب آب در منطقه از حاصل تقسیم درآمد به هزینه» ارزش افزوده طرح مشخص می‌گردد. تحلیل مالی طرح با توجه به‌این که آب خود کالایی مستقل محسوب می‌گردد. روش فوق می‌تواند به تنهایی دارای توجیه کافی برای مرمت و بازسازی قنوات محسوب شود و از طرفی به‌علت این که حدود ۹۰ درصد آب قنوات مصروف بخش کشاورزی می‌شود. تحلیل اقتصادی دیگری مبتنی بر افزایش تولید محصول نأشی از تغییر الگوی کشت و یا از طرق توسعه سطح اراضی زیر کشت و در هم‌چنین تحلیل اقتصادی طرح با در نظر گرفتن سیاست‌های دولت. اهمیت جنبه‌های تاریخی» فرهنگی و اجتماعی کاریز و نقش آن در منطقه به همراه تحلیل‌های مالی» تحلیل جامع‌تری از ارزیابی طرح را نشان خواهد داد. ممکن است نتایج حاصله از اجرای طرح بازسازی یک‌پارچه کاریز, افزایش آبدهی کاریز را به‌همراه نداشته باشد. اما اجرای طرح می‌تواند از تخریب کاریز در سال‌های آینده جلوگیری و موجب استمرار آبدهی کاریز در طول عمر پیش‌بینی شده می‌گردد. مشاور موظف است ابتدا روند تخریب را طی سال‌های گذشته برآورد نموده و میزان تاثیرگذاری آن را بر کاهش دبی موجود اندازه‌گیری و این مقدار را معادل افزایش آبدهی کاریز در محاسبات منظور نماید. با توجه به موارد بالا پارامترهای موثر در مطالعات اقتصادی کاریز عبارتند از: ۱-۳-۳-۹ هزینه های سرمایه گذاری مرمت و بازسازی کاریز هزینه عملیات مرمت و بازسازی کاریز باید براساس فهرست بها کاریزها و ضرایب مربوطه محاسبه گردد. ۳-۳-۳-۹ تحلیل مالی و اقتصادی طرح مرمت و بازسازی کاریز تحلیل اقتصادی در این قسمت مشاور باید مقایسه کامل و جامعی از کلیه هزینه‌ها و فایده‌های طرح تهیه کند. در این زمینه مشاور باید با استفاده از تکنیک‌های مقایسه فایده با هزینه, فایده و هزینه‌هایی را که ارزش ریالی آن‌ها مشخص شده است. مقایسه کند و نتایج آن را به کارفرما آرایه دهد. در مورد هزینه‌ها و فایده‌های ناملموس, مشاور تاثیرات طرح را در مقایسه با هدف‌های توسعه و موردهای مشخص شده به‌صورت روشن به کارفرما منعکس کند. در هر حال تحلیل اقتصادی و اجتماعی طرح از ضروریات مطالعات یک‌پارچه مرمت و بازسازی قنوات بوده که مهندس مشاور ملزم به انجام آن می‌باشد. پارامترهای موثر در این زمینه عبارتند از : 8 نسبت فایده - هزینه -------- صفحهٔ بعد -------- بخنس تسشسم- مطالعات اقنصادی و نوجیهی طرح ۹۳ 9 نرخ بهره و تنزیل 8 رابطه نرخ بهره و نرخ تنزیل ۰ تحلیل مالی برخی از هدف‌های اساسی در تحلیل مالی در طرح‌های مربوط به این رشته از فعالیت‌ها را در چارچوب سیاست‌ها و قوانین جاری کشور به شرح زیر می‌توان خلاصه کرد: ارزیابی آثار اجرای طرح بر روی کشاورزان و سایر بهره‌برداران از طرح و تشخیص درجه مشارکت آن‌ها در تامین هزینه‌های طرح تدوین سیاست‌های مناسب برای بازپرداخت بخشی از هزینه‌ها 8 تعیین تعرفه‌های آب کشاورزی ۹ قیمت تمام شده آب اضافی تولید شده در این قسمت. قیمت تمام شده آب اضافی تولید شده براساس افزایش آبدهی و یا حفظ و تداوم مقدار آب خروجی کاریز محاسبه می‌گردد. -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- نحوه متره بر آورد احجام عملیات و هزینه و آلبوم نقشه‌های اجرایی -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- بخس هفتم- نحوه متره برآورد احجام عملیات و هزینه ‏ وآلبوم نقشه‌های اجرایی ۹۷ ۱-۷ مقدمه پس از پایان مراحل مطالعات اولیه. مطالعات فنی و طراحی مرمت و بازسازی کاریزها مشاور ملزم به تهیه آلبوم نقشه‌های اجرایی می‌باشد. براساس آلبوم نقشه‌های اجرایی طرح» تعیین احجام عملیات اجرایی طرح انجام می‌شود. این مرحله شامل تعیین احجام هزینه‌های عملیات مرمت و بازسازی کاریزها بر اساس فهرست بهاء پایه کاریز صورت می‌گیرد. ۲-۷- هدف مطالعات تعیین نحوه متره برآورد احجام عملیات و هزینه‌ها و آلبوم نقشه‌های اجرایی هدف از انجام این قسمت از مطالعات» تعیین پارامترهای احجام عملیات اجرایی در قسمت‌های مختلف طرح مرمت و بازسازی کاریز مطابق با نقشه و مشخصات فنیء به منظور برآورد دقیق هزینه عملیات اجرایی می‌باشد. پارامترهای این بخش از مطالعات در سه قسمت زیر بررسی می‌شود: 8 تهیه آلبوم نقشه‌های اجرایی طرح 8 تعیین پارامترهای متره براورد احجام عملیات اجرایی تعیین پارامترهای برآورد هزینه عملیات اجرای طرح ۳-۷- تعیین پارامترهای متره برآورد احجام عملیات و هزینه و آلبوم نقشه‌های اجرایی مطابق با مطالب ارایه شده در بخش هدف, تعیین پارامترهای نحوه برآورد احجام عملیات و هزینه و آلبوم نقشه‌های اجرایی طرح ۱-۳-۷- تعیین پارامترهای آلبوم نقشه های اجرایی طرح پارامترهای این بخش بایستی معرف ارایه نقشه‌های اجرایی طرح توسط مهندس مشاور باشد. از آن‌جایی که کاریز سازه‌ای طولی بوده و از میله چاه‌ها و کوره تشکیل شده است. طبیعتاً بخش‌هایی از فعالی‌تهای مرمت و بازسازی آن از نقشه‌های تیپ تبعیت نموده که مهندس مشاور موظف است. آن‌ها را در کنار نقشه‌های اصلی طرح تهیه و ارایه نماید. با این استناد نقشه‌های اجرایی طرح شامل دو دسته نقشه خواهد بود: ۱-۱-۳-۷ پارامترهای آلبوم نقشه‌های تیپ بخش‌های مختلف کاریز مواردی از عملیات مرمت و بازسازی کاریز که دارای نقشه تیپ می‌باشد به شرح زیر است: تهیه نقشه مشخصات انواع کول بتنی مسلح مورد استفاده در طرح مرمت و بازسازی کاریز. تهیه نقشه مشخصات انواع طوقه بتنی مسلح مورد استفاده در طرح مرمت و بازسازی کاریز. تهیه نقشه مشخصات انواع چهار طاقی بتنی (مسلح یا غیر مسلح) مورد استفاده در طرح مرمت و بازسازی کاریز. تهیه نقشه مشخصات آنواع درپوش بتنی مسلح مورد استفاده در طرح مرمت و بازسازی کاریز. -------- صفحهٔ بعد -------- ۹۸ دستو رالعمل مطالعات مرمت و بازسازی و تهیه تُشناسنامه کاریز 9 تهیه نقشه مشخصات اجرای دهانه میله چاه‌ها. ۹ تهیه نقشه مشخصات انواع قطعات بتنی مسلح و غیرمسلح مورد استفاده در طرح مرمت و بازسازی کاریز و هرنج آن. تهیه نقشه مشخصات قطعات جایگزین قطعات بتنی از جمله لوله» کول و طوقه‌های پلی‌اتیلنی و موارد مشابه آن. تهیه نقشه مشخصات محل‌های مشخص شده در هرنج کاریز به‌منظور استفاده در پرورش ماهی. تهیه نقشه مشخصات مقاطع تبدیل مقطع کاریز به لوله و بالعکس در موارد مورد نیاز. تهیه نقشه مشخصات آبشار و دراپ در طول مسیر کوره و هرنج. ۲-۱-۳-۷ پارامترهای آلبوم نقشه‌های اجرایی بخش‌های مختلف کاریز در این بخش با توجه به وضعیت موجود کاریز و بررسی‌های انجام شده توسط مشاور طرح و انجام مرحله طراحی طرح مرمت و بازسازی کاریزء مشاور موظف است نقشه و مشخصات مقاطع مختلف کاریز را تهیه و ارایه نماید. بر اساس نقشه‌های پلان و پروفیل تهیه شده در مرحله عملیات نقشه‌برداری» پارامترهای آلبوم نقشه‌های اجرایی طرح شامل بندهای زیر خواهد بود: تهیه نقشه مشخصات ابعاده فواصل, عمق و رقوم طراحی کف میله چاه‌ها و سازه‌های وابسته. تهیه نقشه مشخصات کوره. تهیه نقشه مشخصات سازه‌های مورد نیاز در طول مسیر کوره. ۲-۳-۷- تعیین پارامترهای نحوه متره برآورد احجام عملیات اجرایی پس از انجام مراحل مختلف طراحی و تهیه آلبوم نقشه‌های اجرایی طرح» مشاور موظف است اقدام به تهیه متره برآورد احجام عملیات اجرایی طرح نماید. با توجه به فعالیت‌های متداول در عملیات مرمت و بازسازی کاریزها مشاور موظف است موارد زیر را بررسی» تهیه و ارایه نماید: جدول متره برآورد عملیات بازسازی کوره. -------- صفحهٔ بعد -------- بخس هفتم- نحوه متره برآورد احجام عملیات و هزینه ‏ وآلبوم نقشه‌های اجرایی ۹۹ جدول متره برآورد سازه‌های ذخیره آب در داخل کاریز. جدول متره برآورد عملیات بازسازی میله چاه‌ها. جدول متره برآورد مرمت و بازسازی مظهر و هرنج. جدول متره برآورد مرمت و یا احداث استخر. ۹ جدول متره برآورد مرمت و یا احداث جاده دسترسی. ۳-۳-۷- تعیین پارامترهای برآورد هزینه عملیات اجرای طرح مشاور موظف است ضمن کنترل احجام عملیات اجرایی و مطابقت آنها با آیتم‌های نظیر در فهرست بهاء پایه کاریزء آنالیز هزینه‌های عملیات اجرایی طرح را محاسبه و ارابه نماید. آیتم‌های اصلی در برآورد آنالیز هزینه عملیات مرمت و بازسازی کاریز عبارتست از: عملیات حفاری و لایروبی کاریز با روش دستی (خاک‌برداری و خاکریزی) * عملیات بتنی درجا شامل احداث مظهرء استخرء محل‌های برداشت آب بازسازی هرنج و ... * عملیات سنگ و سیمان شامل احداث چهار طاقی و آبشار و ... ۹ عملیات لوله‌گذاری -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- گزارش‌های طرح -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- بخنس هتستم- دستورالعمل نحوه ارایه گزارش‌های طرح ۱۰۳ ۱-۸ مقدمه در پایان انجام مطالعات یک‌پارچه طرح مرمت و بازسازی کاریزها مشاور موظف است نتایج مطالعات و بررسی‌های انجام شده را ۳-۸- هدف از انجام مطالعات دستورالعمل نحوه ارایه گزارش‌های طرح هدف از انجام مطالعات این بخش ارایه نتایج مطالعات یک‌پارچه مرمت و بازسازی کاریزها به منظور استفاده در عملیات اجرایی طرح می باشد. ۳-۸- تعیین پارامترهای دستور العمل نحوه ارایه گزارش‌های طرح گزارشات طرح شامل چهار بخش به شرح زیر است: ۱-۳-۸ گزارشات فنی و پایه گزارشات این قسمت شامل چند مرحله می‌باشد. این گزارشات عبارتند از: این گزارشات در دوره‌های زمانی مشخص شده در برنامه زمان‌بندی طرح باید توسط مشاور ارایه گردد که عبارتند از: پیشرفت فیزیکی کار در هر مرحله و مقایسه آن با برنامه زمان‌بندی. ۹ خلاصه فعالیت‌های انجام شده در دوره مورد نظر. * ارایه مسایل و محدودیت‌هایی که موجب کاهش روند پیشرفت مطالعات می‌شود. * ارایه پیشنهاد به‌منظور حل و رفع مشکلات و محدودیت‌ها و برآوردن نیازهای مطالعاتی طرح. ( ب) گزارش‌های پایه این گزارشات عبارتند از: آارایه گزارش مطالعات هواشناسی, هیدرولوژی و هیدروژئولوژی. ارایه گزارش مطالعات زمین‌شناسی و زمین‌شناسی مهندسی. ۹ آارایه گزارش مطالعات کشاورزی و اقتصادی. ۹ آارایه گزارش مطالعات اجتماعی و نظام بهره‌برداری. ۹ ارایه گزارش مطالعات آبخیزداری و بررسی اراضی بالادست کاریز از نظر تقویت آبخوان. ۹ ارایه گزارش مطالعات دبی و تغبیرات دبی. -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۰ دستورالعمل مطالعات مرمت و بازسازی و تهیه تسناسنامه کاریز ۹ ارایه گزارش نتیجه مطالعات نمونه‌برداری از آب و خاک و آزمایش‌های مربوط به‌همراه ویژگی‌های کیفی آب و خاک محدوده کاریز. آارایه گزارشات نقشه‌برداری و تهیه نقشه‌های مورد نیاز به‌همراه تعیین حریم کاریز و میزان تاثیر چاه‌های موجود در حریم کاریز. (ج ) گزارش مبانی طراحی عملیات مرمت و بازسازی کاریز ۹ آارایه گزارش مبانی طراحی عملیات مرمت و بازسازی. ارایه گزارش محاسبات عملیات طراحی شده. ۹ ارایه گزارش استانداردهای مورد استفاده. ( د) گزارش نهایی * ارایه گزارش اهداف و پیشینه مطالعات. * ارایه گزارش تحلیل و جمع‌بندی نتایج مطالعات پایه و داده‌های به‌هنگام شده و نتایج بررسی‌ها و مطالعات میدانی طرح. 9 ارایه گزارش امکانات و محدودیت‌های فنی اجرایی طرح. * ارایه گزارش توجیه فنی و اقتصادی عملیات مورد نظر در طرح مرمت و بازسازی. * ارایه گزارش برآورد حدود سرمایه گذاری‌ها (هزینه) و احجام عملیات. * ارایه گزارش تعیین آثار اجرای طرح بر بخش‌های کشاورزی,» اقتصادی و اجتماعی و منابع آب. * ارایه آلبوم نقشه‌های اجرایی طرح و اطلاعات فنی طراحی. * ارایه گزارش سازمان» روش اجرا و ماشین‌آلات مورد نیاز به منظور اجرای طرح. 8 ارایه گزارش نحوه بهره‌برداری و نگهداری پس از اجرای طرح. * ارایه گزارش برنامه‌زمانی اجرای طرح. * ارایه گزارش دستور کار ارزیابی و کنترل طرح. ۲-۳-۸- نقشه‌ها نقشه‌های اجرایی طرح شامل موارد زیر می‌باشد: ارایه مشخصات جاده‌های دسترسی در طول مسیر کاریز بر روی نقشه‌های توپوگرافی ۱:۳۵۰۰۰ یا ۱:۵۰۰۰۰ بر حسب مورد به انضمام موقعیت پروژه در نقشه ایران. * ارایه نقشه پلان کاریز در مقیاس ۱:۲۰۰۰ با عرض باند ۵۰- ۱۰۰ متر از طرفین مسیر شاخه اصلی و شاخه‌های فرعی کاریز. ارایه نقشه مشخصات ابعادء فواصل» عمق» رقوم واقعی کف, رقوم طراحی کف و تعداد میله چاه‌ها و سازه‌های وابسته در -------- صفحهٔ بعد -------- بخنس هثستم- دستورالعمل نحوه ارایه گزارش‌های طرح ۱۰۵ * ارایه نقشه مشخصات کوره شامل ابعاده طول و رقوم واقعی و طراحی و تعیین قسمت تره‌کار و خشکه‌کار در مقیاس طولی ۰ و ارتفاعی ۰۱:۲۰۰ ارایه نقشه مشخصات پروژه ذخیره‌سازی آب کاریز در مقیاس ۱:۲۰۰ تا ۱:۵۰۰. * ارایه نقشه پروفیل طولی کاریز در مقیاس طولی ۱/۲۰۰۰ و ارتفاعی ۱/۲۰۰ 9 ارایه نقشه مشخصات مظهر و مادرچاه به همراه تعیین مختصات 71۸1] آن‌ها برروی نقشه پلان. پلان کاریز. ۱-۲-۲-۸ مشخصات عمومی نحوه تمیه نقشه‌ها * اندازه تمام نقشه‌های اجرایی پروژه باید یکسان باشد و در برگ‌های با ابعاد برش ۸۴۱۳۵۹۴ میلی‌متر (,۸) و کادر مفید تصویب شده باشد. 9 عنوان نقشه در گوشه و پایین سمت راست منظور شود و در قسمت بالای آن به اندازه کافی جای خالی برای یادداشت‌ها و تذکرات» مقیاس خطی, جهت و شماره نقشه‌هایی که به آن‌ها رجوع داده می‌شود.ء پیش‌بینی گردد. توضیحات تکمیلی باید ساده باشد و از تداخل جزییات و مقاطع خوداری و جزییات آن با نظم صحیح آرایه شود. به عبارت دیگر برگ‌های هر نقشه به تعداد کافی ارایه شود تا ضمن نشان دادن جزییات طراحی از شلوغ بودن نقشه‌ها اجتناب گردد. 9 برای کلیه جزییات و مقاطع یک جهت اصلی تعیین شود. جزییات, یادداشت‌ها و اندازه‌های طوری نوشته شود که از جمهت پایین یا طرف راست نقشه به‌آسانی خوانده شود. نقشه‌ها باید طوری تنظیم گردد که علامت جهت شمال حتی‌الامکان بالای صفحه و در سمت راست به موازات و امتداد عرض نقشه قرار گیرد. پلان‌های مختلف مربوط به یک نقشه باید با هم هماهنگ باشد و در یک جهت آرایه شود. 9 در مواردی که مقاطع یا پلان یک نقشه در چند برگ نشان داده می‌شود. بایستی خطوط تطابق و نحوه اتصال آن‌ها مشخص شود. 9 مقیاس نقشه باید در عنوان نقشه در محلی که به این منظور اختصاص داده شده است. درج شود. در صورتی که مقیاس 9 واحدهای به‌کار برده شده در نقشه‌ها باید منحصراً در سیستم متریک باشد. -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۹ دستو رالعمل مطالعات مرمت و بازسازی و تهیه تُسناسنامه کاریز ۳-۳-۸- تهیه فهرست بها و مقادیر (برآورد هزینه اجرای عملیات) برآورد هزینه عملیات اجرایی طرح بر اساس دفترچه فهرست بهای واحد پایه رشته ساخت و ترمیم کاریز مربوط به زمان طراحصی که هر ساله توسط معاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی ریاست‌جمهوری تهیه و منتشر می‌شود. در این فهرست ضرایب مورد نیاز برآورد هزینه عملیات اجرای طرح پیش‌بینی و لحاظ شده است. 2-۳-۸ تهیه اسناد مناقصه اسناد مناقصه طرح شامل موارد زیر است: * دعوتنامه شرکت در مناقصه ۹ شرایط مناقصه * فرم‌های ضمانت‌نامه * فرم پیمان فرم تیهد نامه‌ها شرایط عمومی‌پیمان 9 فرم‌هاء بخش‌نامه‌هاء مواد قانونی و تصویب نامه‌هایی که باید ضمیمه اسناد مناقصه شود. -------- صفحهٔ بعد -------- بیوست ۱ آلبوم نقشه‌های تیب مطالعات و سازه‌ای قنلت -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- ر جبسو سس این (-آلبوم نفسه‌های تیپ مطالعات و سازه‌ای قنات وال با یا ماما و اما ک هک ار 5 تا 5 060 ۷ 1 ای 0 1 0 0 ۹ با تا سا سا سیا 1 8 0 8 ۹ ۵ ۳۹ ۵۳۹ اس :۳۹ ۹ ۹۱ ای ا ااا ا ‏ اا ‏ ا سا دا 1 ۲۲۱ سا 11[ ری چا ۳ لباب بل | اس یی سلس اس لیاسو ابا بابلا ار شا ۷۷۷۱ اا ان لس یمازلا ۱ ۱ا ا ااا ۷ ار : یل 5 1 11 5 5 5 5 ا لیاوا اب ال ی با الا با ار ما اما ار انا ۷ ال با الا او 3یا ۷ اه و ب ا ابا ار ب ااااااا اا ۷ اا ۷۱ ال ناسنا لا ۷۱۱ ال ابا اس سس تصصا ی حش لس : با شا با اااکگکط طا شا ک‌ کا اک اه گت 5و با با ات نا ۵ و 8 38 1 7 8 11و اه وا و اد وا ی 11 ۳۹۲ ۹۷ ۵۲ سم قشه ۱-۱- پروفیل قنات ۱+۰۹ ( طل راحتا ‏ 120100 چممججچججحجا پر گوره مرجود سح .یله های سرعود س طاطرامی سا ای هیا ۵ را پرفبژ عع قتات ن میله ره -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۱۰ ۸ بط ای ٍ دستو رالعمل مطالعات مرمت و با و مود ۱ ۱ ۱ ۱ ۱ ۹ 3 1 او ۸ 291 5 1۶ ور | سید ۱/1 ۱ ا ۱ رس ۱ ااوو !1 2 [ناء !اج ۹۲ ۱ ره ۳ ی ۰ میم اه ۱ ز ها ۱ ۳ ۱ 53 ۳ ۱ [ 5 سازی و تهیه سناسنامه کاریز 0 و6 مگ (۳ ره را تمهت 38806 509 3۳706 3 7 -------- صفحهٔ بعد -------- پیورست (-آلبوم نقشسه‌های تیپ مطالعات و سازهای قنات ۹۹۹ رررررررررررررههجهجمجمجمجمجچشچشچشچچگکککحححححححححححکککچ#ژزگ<گ<گ<گژ<ههجگ## ‏ چ<چ<چجژگچگ>گ«+گ«#گژگ«گ«<«ج«<ججگ< : سا زط از : 3 نا 2 4 9 8 ۰ پیب ‎٩‏ |۱۱ یه زک وی شک دص 5 ۹ : چن را 5 ۹۹۹ 5 ی 3 ۹ 1 ۹ 5۳ گر جر 3 ۹ ۳ 9 : ۱ ۹ ٍ : 0 وا و اه ام 7 و رآ یا 5 سس ز فه ابا رها 1 د 9 1 [ص 3 3 اس [ فس 1 :1 ّ ینس ار 1 ج 7 8 + 1 سا ری چ‌ ج یگ رتست . 71 اعد جر زی زر مه و ۹ تج ْ ۰ ۱ 3 کش ی گ اس و" گس ی 5 4 -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۱۳ اس د ۱ ف 2 5 را 3 ط 3 وا 1 ۳ ۹ 2 ۹ سس ۰ ۰.۰ ۰ ۰ میا 3333333333333333 3 ۶ 2 31 ۰ زا 4 و 21 ۲ 2 ۹ دی ده باراد ۱ در ام وا وی 4۹ 9 و و 0 4 3 کد و لیا یا که 3 بط یسادآ دابانگ اراس رمق 5 ایس ْ. .ات ی زما 38 13 ای را ۹ 0 ۳ ۸ ی ۳ ۵ ۹ 3 ست یو 5 4 ۹ ۳ ی - یاس -- 7 ی ی ۱ ۹ ان 5 :رل ی هید مد شط. فد 1 1 : ۹ صمصصصص میگ 1 9 ۹ نا 3 1 14 ۹ ۰ 1 خِ 0 4 زر :5 نی پا 1 ۱ ۳۰ ا و ۹ ۰ 111 ۱ ۳ 3 ۱ 1 ۹ 4 ۱ : ۱ ۱۹ ۱ 1 ۱ یه ۱ مخل رات هن ۰ ۰ ۱ ۱ 1 ۰ ی > 3 و 3 : زو ۰ 1۱ 1 سناسنامه کاریز -------- صفحهٔ بعد -------- پیوست ۱-آلبوم نفسه‌های تیپ مطالعات و سازه‌ای قنات شچرچهشهزهچهچزچززهچچهزه>د>د>«د«>ه«#گ>«<گ<گچگچگچگچزگ>>ج<«-<چچگ#«<«<«<جچجچجچجچج>ججچ<چ<چ<جگم<#گ#گحححدحدحد 1 | را ان ها لطا ۳ 3 ۱ ۰ 1 ی لا 4 سل 9 3 5 14 : 1 ی ۱ اس ۱ م۸ :۱ 7 موی وا 0 چم ] 2 ( ام ت در ی 1 ۴ ۳ اه سره شش 1 ۰ ا ا رس 1 0 ی : ۱ اه 0 د و ۹ ال تا ٩ ۳‏ دفا !۸ 1 1 ۸ 3 5 4 اس واه ه ۳ 1 : : ا: 1 ۱ ی ۹ ۳ :11 بیش " : لا 7 پ ‎٩3 1 11 گ : [ 6 َ ۱ و 3 زنه 14 ۳ 9 ۹ 1 ل 13 3 ۱ ۱ 1 3 1 0 ۱ ۱ ی ۱ ۱ : زا ال |۱8 ۸ 4 2۶| ها 8 نی 2 2 و لد ؛ ارو بو و | سر گر : ۱ و ۱۱۳ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۱ 3333333333333333 ٩ ۵۸ ۸۱ : زا ۱ ن ۹ ل ت زمر 3 ۹ 3 ۳۱ ط 3 زا زا با ۸ ه ی ما کت ات 0 5 ‌ بط چگ 1 4 5 1 ۱ ۱ ۳ میم ۷ لو ۴ 7 تک تا را 1 رو 1 رب اس یاکا ین اب الا را هل ی و سس سجن للم هد ٩ 1 83 ۲ با ‎٩ 4 1 ۲۱ چا 3 11 اه چا ما3 جهن 1 3 ود و : 8 سا 5 ط 1 زرم اس ار 0 1 پچ 8 1 سناسنامه کاریز -------- صفحهٔ بعد -------- پیوست زا - البوم تفشه ۸ ای تیپ مطالعات و سازه‌ای قنات 3 رس 3 3 3 2 4 ۴ 1 ٩۱‏ : 3 8 و سم 5 ج 73 : 3 ی 9 4 اس وی [جه م ‌ ۳2 3 1 1 ۷ دنا » 1 1 ۹ ۳ ۸18 1۱۳ 1 ی : ]7 1 ۰ ۱ 9 6 ای 8 ۱ 1 لا 1 1 1 تسس 4 88 4 1 0 ال 111 ۱ 18 7یا ای ۳ 3 515۳ ۱۱ ما ۱ له ۹ 0 ۱ ۱ 8 ۳ ۱ ٍ ۳ 1 + ف ٩‏ | ۳۹۱ 5 جح ۳ 11 1 34+ جر ,۳ 1111 ۰ هه ۹ 111 ۰ سا ۵ ترجه ِ 7 3 گای | رد فقو از فا٩‏ الا هام 7 ال ط ۵ ۰( -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۹۱۹ دسنو رالعمل مطالعات مرمت و بازسازی و تهیه تسناسنامه کاریز 0و تال 1 ۳ ۳ ا زک : ای : ی 111 دی 31 5 ن ۳ 5 ی +۵ 4 13 ۳ 1 3 3 ٩ 4 ٩ ٍ‏ 13 ٍ 1 6 رس ۹ 1 / له 11 ره ۸ یمه ی 3 3 2 ال ۹ ۱ 5 َ زا 3 ۱۱ و ۱ : 5 ۱ 1 3 ای 3 3 2 4 3 ۴ # 3 ۹ 0 34 اک [ سا ۳ تا / د 1 ی پا 0 ۱ ی ری 3 ۹ ۹ 1 ۰ اد ۱ - ی مه او یمس ۹ 1 مش 2 ۲ 1 رس ویتسا ک انوا ه ادا ‎٩! 3 15 ۱ ای 3 شم 3 1 هد ۹ ۰ 7۹ دود 8 4 4 1 : ا ۱ 1 اد ادسط ججنسسیج ۱ 3 : ۲ د 3 : 8 د 19 : ِ هّ <-اه _ ۱ 4 1 : ۲ : زد ۰ با سس -------- صفحهٔ بعد -------- ۰.۰ 7 9 رس ۰ ۵ پیوست ۱ -البوم نفسه‌های تیپ مطالعات و سازه‌ای قات نی دا له 3 د أ : ی ی 9 8 1 81 4 ۲ ۱ ۲3 ۱ ۱ یامه 3 00 اما اجنوا ی 4 یا ره 3 یه ی رگا بم ‏ ی 7 مه : 5 اش دی و و ی ضِ و 7 ام ۱ اد اس > ی نا : ها ۹ 59 ۱ رو او : ۹ 11 ۰ ۶ ۰ پسه < ‎٩‏ ی ۱ : 1 : ره ‌ ع اه 5۱ ۳ سسا ۸‏ و 1 مه 5 ا 8 ی 3 ی از | هم د اد سم ۳ وه 3 5 ۱ 6یا رم وا ۳1 پسبه به حوصهبمم و 35 : کش ْ ۰ [ 3 اف 8 گ 1 ٩ 1 15[ : تچ و 3 ا 3۹ , 2 + + ولا اه و2 3 ۸ چ 23 دا سس ٩۱| 3 7: ۱‏ 9۴ هت : 2 دا | اد 1۳ [ چا تم ی 1 3 1 1[ د ب ر دِ پل و ت 15 وج ۰ با 18 ط ان 5 : ۵ ۰ و و ای ادا له ط .۴ 3 ۰ ه پا ۲ 9 اش 1 ۹ ۳ اهر ره و ۰" ال 5 - اساسا ۱۱۷ -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- بیوست ۲ کار یز -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- پیوست ۳- دستورالعمل نحوه تهیه ُسناسنامه کاریز ۱۳۱ ۱-۳۲- هدف از تهیه شناسنامه کاریز هدف از تهیه شناسنامه کاریزء ثبت مشخصات عمومی قنات و تهیه بانک اطلاعاتی کاریزها می‌باشد که اطلاعات مربوطه در فرم ۳-۲ دامنه مطالعات تهیه شناسنامه کاریز توجه به نوع مطالعات. دامنه مطالعات با توجه به طول کاریز می‌تواند حوضه آبریز درجه ۳و یا حوضه آبریز خود کاریز باشد. معمولاً دامنه مطالعات تهیه شناسنامه کاریز نقشه‌های با مقیاس ۱:۲۵۰۰۰ تا ۱:۵۰۰۰۰ می‌باشد. ۳-۳- عمق مطالعات تهیه شناسنامه کاریز مواردی که به‌منظور تکمیل فرم شناسنامه هر کاریز مورد نیاز است شامل: مشخصات منطقه کاریز و اطلاعات جغرافیایی مورد نیاز شامل استان» شهرء بخش» روستای منطقه کاریز یا حوضه آبریز کاریز 9 نام کاریز. 9 اطلاعات جغرافیایی و تاریخی کاریز. 9 کاریز و میراث فرهنگی. ۹ شماره زون نقشه 1۸1 ل]ً منطقه و موقعیت کاریز. ۹ کدگذاری کاریز. ۹ مختصات جغرافیایی مادرچاه کاریز. مشخصات فنی کاریز شامل طول کوره اصلی و فرعی» تعداد میله چاه‌هاء مظهر و هرنج کاریز و تعیین موقعیت آن‌ها توسط ۳5 8 آبدهی کاریز (لحظه‌ای» متوسط ماکزیمم و مینیمم). ۹ نوع مصرف آب کاریز (شرب» کشاورزی و صنعت). ۹ کیفیت آب کاریز مانند ۳۲ ,۳11. * تعداد مالکین و بهره‌برداران. 8 نوع کاریز از جنبه‌های گوناگون مثل دبی؛ طول؛ منطقه زمین‌شناسی و ... حریم کاریز و چاه‌های موجود در حریم آن و هم‌چنین سایر مسایل مرتبط. سطح اراضی تحت پوشش کاریز. تاسیسات وابسته به کاریز هم‌چون هرنج و استخر ذخیره آب. -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۲ دستور العمل مطالعات مرمت و بازسازی و تهیه تسناسنامه کاریز وضعیت نگهداری و مرمت کاریز در زمان مطالعه. 9 بررسی مطالعات انجام شده قبلی برروی کاریز. 9 توضیحات موارد خاص. 2-۲ اقدامات لازم جهت تهیه شسناسنامه کاریز ۱-2-۲- برنامه‌ریزی اولیه اجرای کار 8 تعیین اجزای کار و تقسیم بندی نوع فعالیت‌ها و مطالعات مورد نیاز. * بررسی چگونگی انجام دادن فعالیت‌ها با توجه به نوع و حجم هر یک از آن‌ها. تعیین نیازهای تخصصی و پرسنلی برای مطالعات فوق. 9 بررسی محدودیت‌هاء امکانات اجرای طرح. * تعیین وسایل و امکانات مورد نیاز از قبیل 0۳5 عمق سنج آزمایشگاه صحرایی و ۰۰۰ 9 برآورد مدت انجام و تهیه برنامه زمانی هر یک از فعالیت‌ها در چارچوب مدت قرارداد. 9 پیش‌بینی چگونگی هماهنگی بین فعالیت‌های مختلف و مشخص نمودن اولویت‌ها. * ارتباط با کارفرما برای توجیه کامل‌تر اهداف و اولویت‌ها و هماهنگی برای اجرای طرح در زمان پیش‌بینی شده. ۲-2-۲ بازدیدها و بررسی‌های اولیه برنامه‌ریزی جزییات بازدیدهای صحرایی اولیه. مذاکره و تبادل نظر با اهالی و مسوولین و به‌ویژه اعضای نظام بهره‌برداری از کاریز مورد نظر برای کسب آخرین اطلاعات مورد نیاز. 9 بازدید اولیه از منطقه کاریز و شناسایی منطقه کاریز شامل وضعیت راه‌ها و امکانات دست‌یابی به کاریزء نوع منابع آب موجود (زیرزمینی و سطحی)» نوع محصولات کشاورزی و نوع کشت غالب. تقویم آبیاری و دوره آیش اراضی و روش‌های آبیاری. بازدید از وضعیت و مشخصات کنونی کاریز مورد نظر. * ارزیابی توانایی‌ها و امکانات محلی مربوط به اجرای طرح. * بازدید از رودخانه و مسیل‌های نزدیک به کاریز. ۹ جمع‌بندی نتایج مشاهده و اطلاعات به‌دست آمده از بازدیدهای صحرایی. * مطالعات پایه انجام شده موجود و استفاده از آمار و اطلاعات و یا نتایج به‌دست آمده قبلی. -------- صفحهٔ بعد -------- پیوست ۲- دستورالعمل نحوه تهیه شناسنامه کاریز ۱۳۳ آمار و اطلاعات مربوط به داده‌های هواشناسی شامل داده‌های مرتبط با بارندگی, دما و تبخیر مربوط به مطالعات هواشناسی و حوضه آبریز درجه ۳ منطقه کاریز. استفاده از تصاویر ماهواره‌ای و هوایی» پرس و جوی‌های محلی و عملیات صحرایی. ۹ کلیه آمار اطلاعات مربوط به نظام بهره‌برداری کاریز. 9 کلیه آمار و اطلاعات و داده‌های مربوط به کشاورزی,» جامعه و اقتصاد مرتبط با کاریز. * اطلاعات در خصوص امکان اجرای طرح‌های تغذیه مصنوعی و آبخیزداری در بالادست کاریز در صورت موجود بودن. ۹ اطلاعات مرتبط با حریم کاریز در صورت موجود بودن. * اطلاعات مربوط به تاسیسات وابسته به کاریز. اطلاعات محلی که توسط مسوولین قنوات. مقنیء شورای محل, بهره‌برداران و مالکین ارایه می‌شود. 5-4-۲ تهیه نقشه‌ها و عکس‌های هوایی مورد نیاز * نقشه‌های توپوگرافی مسیر و حوضه آبریز کاریز با مقیاس ۱:۲۵۰۰۰ و ۱:۵۰۰۰۰. 9 عکس‌های ماهواره‌ای موجود از حوضه آبریز کاریز با مقیاس ۱:۲۵۰۰۰۰ یا ۱:۱۰۰۰۰۰. * نقشه (کروکی) موقعیت اراضی زراعی» محدوده باغ‌هاء اراضی فاریاب» دیم بایر» مستحدنات. مراکز عمده کشاورزی» تاسیسات آبیاری و ابنیه فنی مهم واقع در محدوده طرح (حوضه آبریز کاریز) با مقیاس ۱:۱۰۰۰۰یا ۱:۲۰۰۰۰. 9 نقشه‌های کاداستر اراضی آبخور پایین‌دست کاریز با مقیاس ۱:۵۰۰۰ یا ۱:۱۰۰۰۰ در صورت وجود. * نقشه‌های هیدرولوزی نظیر نقشه‌های رقومی حوضه آبریز درجه ۳ مرتبط با طرح و حوضه آبریز کاریز. ۹ نقشه‌های موجود هواشناسی مربوط به حوضه آبریز درجه ۳ منطقه مورد مطالعه در صورت وجود. نقشه هم باران منطقه کاریز (حوضه آبریز درجه منطقه ۳ یا حوضه آبریز کاریز) در صورت وجود. ۵-2-۳ ارزیابی مدارک جمع‌آوری شده و برنامه‌ریزی نهایی کار بررسی کلیه گزارش‌هاء نقشه‌هاء اطلاعات و آمار جمع‌آوری شده و تعیین میزان دقت آن‌ها. * ارزیابی» تجزیه و تحلیل و استخراج اطلاعات و داده‌های مورد نیاز. 9 تجدید نظر در تعبیر و تفسیرهای انجام شده با استفاده از داده‌های موجود. * ترمیم» تصحیح و بسط اطلاعات و داده‌های موجود تا این مرحلهء رفع نقایص و به‌هنگام کردن آن‌ها (در صورت امکان). 9 تعیین دامنه فعالیت‌ها و تنظیم برنامه نهایی زمان‌بندی مطالعات و مشخص کردن اولویت‌ها بر اساس نتایج ارزیابی اطلاعات و مدارک جمع‌آوری شده. -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳ دستورالعمل مطالعات مرمت و بازسازی و تهیه تسناسنامه کاریز با توجه با این که مطالعات تهیه شناسنامه کاریزها مقدمه تهیه بانک اطلاعاتی کاریزها می‌باشد و لازم اطلاعات گردآوری شده به‌گونه‌ای تنظیم شود که در بانک اطلاعاتی(015) کاریز به‌صورت یک‌دست وارد شود» لذا فرم تهیه بانک اطلاعات شناسنامه کاریزها در پیوست آرایه می‌گردد. فرم اطلاعات شناسنامه کاریز نام استان......... نام شهرستان... نام بخش شش نام روستا... نام مزرعه و تعداد کاریز روستا مش رشته جمعیت روستا مشش قدمت کاریز مشش ال ۳- آیا کاریز در آثار میراث فرهنگی ثبت شده است؟ بله ........ خیر ی ۴- شماره زون 11۸] و ۵- مختصات جغرافیایی مظهر کاریز (/1۸]) طول..... عرض........ ارتفاع و ۶- مختصات جغرافیایی مادر چاه کاریز (/1۸ل]) طول.......... عرض.......... ارتفاع و طول کل کاریز سس طول شاخه اصلی کاریز س(متر) فاصله کاریز تا روستا ......(کیلومتر) طول هرنج سس (متر) مجموع طول شاخه‌های فرعی کاریز سس (متر ) تعداد شاخه‌های فرعی کاریز .......... (رشته) مظهر کاریز - در روستا........ در خارج از روستا و عمق مادر چاه کاریز (متر) تعداد کل میله‌های کاریز (حلقه) محجموع میله های شاخه های فرعی کاریز........(حلقه) ۸- آبدهی ماکزیمم مس لیتر در ثانیه مینیمم سس لینر درثانیه متوسط دبی مس لینر در ثانیه دبی ثابت [] دبی متغیر [] آبدهی لحظه‌ای ممممم لیر در ثانیه -٩‏ نوع مصرف آب کاریز شرب.......... کشاورزی........... دامداری و مرغداری......... .صنعت......... سایر مس ۰- کیفیت آب کاریز هدایت الکتریکی (*۳۵* 10) شش اسیدیته(0) .ی مجموع املاح محلول(۲05) ) نسبت جذب سدیم(۸1۹؟6)......... کربنات کلسیم......(8/1) بی کربنات کلسیم......(۲۳8/1) کلسیم( *۵)) ی منیزیوم( *۷8).... سدیم( ۳1۵) سس سولغات( *504) کی تعداد مالکین کاریز یی «نفر تعداد بهره برداران کاریز رت ری نفر نام میراب کاریز رت یی شماره تلفن یی نام مقنی برجسته محلی کار شماره تفن نام محلی واصد سیم ات کی دور ابیاری کاریز ری -------- صفحهٔ بعد -------- پیوست ۲ - دستورالعمل نحوه تهیه سناسنامه کاریز ۳ نوع کاریز ۱۳-۱- از لحاظ طول ۱۲-۲- از لحاظ آبدهی ۱۲-۳- از لحاظ عمق کاریز با طول کوتاه تس کاریز با آبدهی کم ۰ کاریز با عمق کم تس کاریز با طول متوسط....... کاریز با آبدهی متوسط ..... کاریز با عمق توسط ی کاریز با طول زیاد رای کاریز با آبدهی زیاد ۰ کاریز با عمق زیادیه کاریز با طول خیلی زیاد ........ کاریز با آبدهی خیلی زیاد......... کاریز با عمق زیاد ی ۱۳-۵-از لحاظ نوع کاربری ‏ ۱۲-۶-از لحاظ محل احداث ۱۲-۷- از لحاظ آبگیری تامین آب ۰ کاریز کوهستانی ۰ آبگیری از رودخانه ی ۱۳-۴- از لحاظ ساختمان انتقال آب .ی کاریز کوهیایه .... آبگیری از آب زیرزمینی ی کاریز دشت ما ی آبگیری مشترک رودخانه و آب زیرزمینی ...... آبگیری از پسابها و فاضلاب ها.... ۱۲-۸-از لحاظ بهره برداری ‏ ۱۳-۹- از دید مسایل حقوقی ۱۳-۰ از لحاظ مالکیت و بهره برداری ۱۲-۱ از لحاظ کیفیت خیلی شیرین .مس شیرین..م تور خیلی شور یی ۳- حریم کاریز رعایت شده است سس رعایت نشده است در حریم کاریز چاه وجود دارد؟ بلی.......... خیر مس طول حریم کاریز متر ۱-۳- آیا چاه‌ها بر آبدهی کاریز تاثیر منفی دارد؟ بلی... ‏ خیر ی ۲-۳ آیا چاه‌ها دارای محوز بهره‌برداری هستند؟ بلی.. ‏ خیر و ۴-۳ آیا چاه به‌جای کاریز توصیه می‌شود؟ بلی....... خیر و ۴- سطح اراضی کشاورزی تحت پوشش کاریز: سطح اراضی کشت شده: و هکتار شمیت ۱۳۵ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۹ دستور العمل مطالعات مرمت و بازسازی و تهیه تسناسنامه کاریز ۲-۴ آب کاریز مشترکاٌ با سایر منابع آبی هم‌چون چاه رودخانه مصرف می‌شود؟ بلی...... خیر....... در صورتی‌که جواب مثبت است نام منبع ذکر شود: چاه....... رودخانه...... چشمه‌ش ۵- تاسیسات وابسته به کاریز ۱-۵- هرنج: دارد.سندارد... طول هرنج.سمتر نوع هرنج: خاکی....سبتنیس.. خاکی بتنی سس هرنج سالم است.......... هرنج نیاز به مرمت دارد...... 0۳۹5) مسیر هرنج.. ( به تعداد منحنی های مسیر هرنج ) استخر نیاز به مرمت دارد..س... 60۳۹5 محل ورودی استخر سس 60۳۹5 محل خروجی استخر ۸-۵- آب انبار: دارد.ننن.. ندارد.... آب انبار: فعال است...... آب انبار غیر فعال است..... ‏ 00۳5 محل آب انبار.. ۹-۵ آب بست یا سد زیر زمینی: ۶- وضعیت نگهداری و مرمت کاریز ۱-۶- کاریز توسط بهره‌برداران لایروبی شده است؟ بل خرن سال آخرین لایروبی..........هزینه عملیات انجام شده ۲-۶-تعداد میله‌های سالم ......... تعداد میله‌های نیاز به مرمت.........تعداد میله‌های بتنی و سنگی......... تعداد میله‌های خاکی..... ۸-۶- آبخیزداری در بالادست کاریز انجام شده است؟ بله..ی.. خیرسن ۱۱-۶- مشار کت بهره‌برداران در حفظ و نگهداری کاریز چگونه است ؟ خوب .یی متوسط با صعیف ی ۱۳-۶ درصد نیاز کاریز به باز سازی تا ۲۰ درصلدلننی. ۵۰-۲۰ درصلی ۵-۰ ۷د ر صل ی ۰۰ ۱درصل اه مشش #دلایل ضرورت نیاز به بازسازی کاریز ذکر شود. همچ‌نین درصد فوقء برآورد کارشناسی در محل می‌باشد. ۱۳-۶-عکس مظهر کاریز ( ۳ عدد عکس) -------- صفحهٔ بعد -------- پیوست ۲ - دستورالعمل نحوه تهیه سناسنامه کاریز ۹۱۳۷ ۴-۶-کروکی کاریز با 0۳5 ( یک کروکی کامل بر روی نقشه به مقیاس ۱:۲۵۰۰۰) ۷- مطالعات ۸- توضیحات (۳۳ اطلاعات خاص هر قنات آرایه می‌شود) ( در این قسمت توضیحاتی تکمیلی احتمالی که در پرسشنامه نیامده است اضافه می‌گردد) -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۸ دستو رالعمل مطالعات مرمت و بازسازی و تهیه شسناسنامه کاریز 1-2-۳ - نرم‌افزار بلنک اطلاعاتی کاریزها به‌منظور ایجاد بانک اطلاعاتی شناسنامه کاریزها؛ نرم افزار بانک اطلاعاتی با مشخصات زیر تهیه شده است: استفاده از بانک اطلاعاتی ۸22-۳۹5 جمت نگمداری اطلاعات کاریزها و همین‌طور زبان ‎8۵٩1.۳1‏ |۷1۵۵ برای پیاده‌سازی آل] نرم افزار. تکمیل 105۸1 و آماده کردن بانک اطلاعاتی کاریز. پس از انجام مراحل فوق, برنامه نرم‌افزار بانک اطلاعاتی کاریزهای کشور آماده گردید. در این برنامه کلیه اطلاعات از پیش تایید شده لحاظ و به‌منظور دسترسی هر چه بهتر و راحت‌تر به برنامه» پیش‌بینی‌های لازم جهت هر کدام از آیتم‌ها صورت گرفته است. ۱-1-2-۲ کدگذاری کاریزهای کشور ۱-۱-۹-2-۳- کلیات تقسیم‌بندی و کدگذاری حوضه‌ای آبریز کشور و محدوده‌ای مطالعاتی یکی از مهم‌رین نیازها در بررسی‌های منابع آب بوده که با هدف تسهیل در دست‌یابی به آمار و اطلاعات و هماهنگی بین مطالعات آب‌های سطحی و زیرزمینی انجام گرفته است. ضوابط تقسیم‌بندی و کدگذاری حوضه‌های آبریز براساس سیستم اعشاری (ده‌دهی) بوده و در ارتباط با هماهنگی بین حوضه‌های آبریز و محدوده مطالعاتی آب زیرزمینی سعی شده تا هر محدوده با یک یا چند حوضه آبریز انطباق داشته باشد. کدهای اختیار شده برای حوضه‌های آبریز با استفاده از سیستم فوق قابل تطبیق با کدهای بین‌المللی بوده و در سمت چپ کد هر در این تقسیم‌بندی تعداد تقسیمات اولیه حوضه آبریز شش حوضه بوده و تعداد تقسیمات درجه دو شامل ۳۰ حوضه و تیداد محدودهای مطالعاتی در سطح کشور ۶۰۹ محدوده می‌باشد. * ضوابط تقسیم‌بندی و کدگذاری حوضه‌های آبریز و محدوده مطالعاتی مجموعه ضوابط و کدگذاری‌ها به شرح زیر می‌باشد. ٩‏ ضوابط تقسیم‌بندی و کدگذاری حوضه‌های آبریز در تقسیم‌بندی و کدگذاری حوضه‌های آبریز از سیستم اعشاری (ده دهی) که با یک سیستم بین‌المللی بوده و در آن تعداد تقسیمات در هر مرحله از ‎٩‏ تجاوز نمی‌نماید. استفاده شده است. بر این اساس تقسیم بندی سطح کشور به ۶ حوضه آبریز اصلی که از چند دهه قبل مورد عمل بوده با توجه به تطابق با مشخصات توپوگرافی و ویژگی‌های هیدرولوژیکی کشورء مورد قبول واقع گردید. تقسیمات شش‌گانه فوق همراه با کد آن‌ها به شرح زیر می باشد. حوضه آبریز دریای مازندران کد ۱ حوضه آبریز خلیج‌فارس و دریای عمان . کد ۲ 9 حوضه آبریز دریاچه ارومیه کد ۳ حوضه آبریز فلات مرکزی کد۴ حوضه آبریز مرزی شرق کد ۵ * حوضه آبریز قره‌قوم کد ۶ -------- صفحهٔ بعد -------- پیوست ۳- دستورالعمل نحوه تهیه ُسناسنامه کاریز ۱۳۹ مراحل بعدی تقسیم‌یندی و ضوابط مربوطه به آن‌ها به شرح زیر می‌باشد. ۲-۱-1-2-۲- ضوابط و تقسیم‌بندی و کدگذاری حوضه‌های آبریز از درجه ۱ به درجه تقسیمات حوضه‌های آبریز درجه ۱ به درجه ۲ و کدگذاری آنها بر اساس ضوابط زیر انجام گردیده است: 9 محموع رودخانه‌ها و مسیل‌هایی که به یک پایانه خاتمه می‌گردد (مانند دریاچه نمک با کد ۴۱ ). * تعدادی از رودخانه‌های مجاور هم که دارای ویژگی‌های هیدرولوژیکی مشترک هستند (مانند رودخانه‌های بین سفیدرود و هراز با کد ۱۴). سعی گردیده خط مستقیم حوضه آبریز آبخوان را قطع ننماید و در صورت اجبار با خطوط جریان آب زیرزمینی منطبق باشد (مانند نواحی ساحل دریای مازندران). ۹ کدگذاری حوضه‌های دریای مازندران» خلیج فارس و دریای عمان از غرب به شرق و برای حوضه آبریز رودخانه‌ها و مسیل‌هایی که به یک پایانه اصلی یا چند پایانه کوچک ختم می‌گردند. از شمال غرب حوضه آبریز شروع و در جهت عکس عقربه‌های ساعت ادامه یافته است. 9 در نوشتن ارقام کد حوضه‌های آبریزء اولویت درجه حوضه آبریز از سمت چپ به راست رعایت شده است. ۹ دراین مرحله حوضه‌های آبریز دریاچه ارومیه با کد ۳ و قره‌قوم با کد ۶ به منظور هم‌سانی با سایر حوضه‌های آبریز تقسیم نگردیده و برای آن‌ها کد صفر منظور شده است. با توجه به ضوابط فوق ۶ حوضه آبریز اصلی و درجه یک کشور به ۳۰ حوضه آبریز درجه ۲ تقسیم گردیده که اسامی این حوضه‌های آبریز همراه با کد مربوطه در جداول شماره (۱-۲) لغایت (۶-۲) ارایه گردیده است. جدول ۱-۲- تقسیمات درجه ۲ حوضه آبریز دریای مازندران درجه ۲ مربخ سس هه سس -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۰ دستو رالعمل مطالعات مرمت و بازسازی و تهیه شناسنامه کاریز جدول ۲-۲- تقسیمات درجه ۲ حوضه آبریز خلیج فارس و دریای عمان سا 0 سس ردیف نام حوضه اآبریز مساحت حوضه درجه ۲ کیلومتر مربع درجه ۲ ات تسس هه سس جدول ۳-۲- تقسیمات درجه ۲ حوضه آبریز دریاچه ارومیه جدول ۶-۲- تقسیمات درجه ۲ حوضه آبریز فلات مرکزی ردیف نام حوضه ابریز کد حوضه آبریز درجه ۲ مرخ ام با -------- صفحهٔ بعد -------- پیوست ۲- دستورالعمل نحوه تهیه شناسنامه کاریز ۱۳۱ جدول ۵-۲- تقسیمات درجه ۲ حوضه آبریز مرزی شرق نلک جدول 1-۲- تقسیمات درجه ۲ حوضه آبریز قره قوم ۳-۱-1-2-۲- ضوابط تقسیم‌بندی و کدگذاری حوضه‌های آبریز از درجه ۲ به بعد در این مرحله از تقسیم‌بندی و کدگذاری حوضه‌های آبریز» علاوه بر رعایت موارد مربوط به تقسیمات درجه ۱ به درجه ۲ ضوابطی به‌شرح زیر در نظر گرفته شده است: ۹ در تقسیم‌بندی و کدگذاری رودخانه‌های مرزی, منحصراً بخش داخلی کشور مد نظر قرار گرفته است. * در صورتی که حوضه آبریز از یک رودخانه تشکیل شده باشد تقسیم‌بندی و کدگذاری از پایانه به سمت سرچشمه و به یکی از روش‌های زیر انجام گرفته است: 8 تقسیم‌بندی تنه اصلی رودخانه تقسیم‌بندی رودخانه با توجه به شاخه‌های آن تقسیم‌بندی بر مبنای تلفیق دو روش فوق 9 در صورتی که حوضه آبریز از مجموعه رودخانه‌های مستقل تشکیل شده باشد.ء بسته به تعداد رودخانه و ویژگی‌های مشترک آن‌ها یک یا چند رودخانه مجاور هم به‌صورت واحد در نظر گرفته شده» به گونه‌ای که حداکثر تقسیمات این حوضه آبریز از ‎٩‏ تجاوز ننمایده کدگذاری این حوضه‌های آبریز مطابق حوضه‌های آبریز اصلی آَن‌ها انجام پذیرفته است. سعی شده است گستره‌های آبی و پایانه‌های کویری به‌عنوان یک واحد هیدرولوژیکی در نظر گرفته شود. * در آخرین مراحل تقسیم‌بندی حوضه‌های آبریز در موارد استثنایی اجباراً یک مرحله از تقسیمات به لحاظ رعایت محدوده‌های مطالعاتی انجام گرفته و از نظر هیدرولوژیکی اهمیتی نداشته است. -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۲ دستورالعمل مطالعات مرمت و بازسازی و تهیه تسناسنامه کاریز 2-۱-1-2-۲- ضوابط تقسیم‌بندی و کدگذاری محدوده‌های مطالعاتی انتخاب و تعیین محدوده‌های مطالعاتی براساس شرایط توپوگرافی و هیدروژئولوژیکی به‌نحوی انجام گرفته که حدود آن‌ها با مرز تقسیمات حوضه‌های آبریز از درجه ۳ و یا تقسیمات بعدی انطباق دارد. بنابراین محدوده مطالعاتی از یک با چند حوضه آبریز از هر درجه تقسیمات تشکیل شده و معمولاً حداقل یک آبخوان را شامل می‌شود. از طرفی یک حوضه آبریز در آخرین تقسیمات به هیچ‌وجه شامل چند محدوده مطالعاتی نخواهد بود. کد محدوده مطالعاتی در قالب حوضه‌های آبریز درجه دو (حوضه آبریز با کد دو رقمی) تنظیم گردیده و شامل چهار رقم است که دو رقم بعدی معرف شماره محدوده مطالعاتی می‌باشد که برای آن‌ها با توجه به تعداد محدوده‌ها از اعداد دو رقمی ۰۱ تا ۹ استفاده گردیده است. ۹ شماره‌گذاری محدوده‌های مطالعاتی براساس آخرین تقسیمات حوضه‌های آبریز درجه ۲ اولویت‌بندی کد آن‌ها به‌ترتیب صعودی بوده است. ۵-۱-1-2-۲- ضوابط کدگذاری منابع انتخابی آب زیرزمینی در بخش آب‌های زیرزمینی به آن دسته از منابع که دارای اندازه‌گیری دوره‌ای و مستمر هستند و به نام منابع انتخابی (کمی و کد منابع آب زیرزمینی از ‎٩‏ رقم تشکیل گردیده که به‌ترتیب از سمت چپ به راست به شرح زیر می‌باشد. ارقام اول و دوم مربوط به کد حوضه آبریز درجه ۲ 8 ارقام سوم و چهارم مربوط به‌شماره محدوده مطالعاتی در حوضه آبریز درجه ۲ ۹ ارقام پنجم و ششم مربوط به نوع منبع و تقسیمات فرعی آن به شرح زیر می‌باشد. قنات اندازه گیری آبدهی با کد ۶۱ قنات نمونه برداری کیفی با کد ۶۲ قنات نمونه برداری آلاینده ها با کد ۶۳ قنات انتخابی با کد ۶ قنات نمونه برداری کیفی- اندازه گیری آبدهی با کد ۶۴ قنات نمونه برداری آلاینده ها اندازه گیری آبدهی با کد ۶۵ قنات نمونه برداری کیفی و آلاینده ها اندازه گیری آبدهی با کد ۶۶ قنات نمونه برداری کیفی- نمونه برداری آلاینده ها با کد ۶۷ -------- صفحهٔ بعد -------- پیوست ۲ - دستورالعمل نحوه تهیه سناسنامه کاریز ۱۳۳ تفکیک نوع منبع اختصاص داده می‌شود. به‌این ترتیب که به کلیه چاه‌های انتخابی (مشاهده‌ای, اندازه‌گیری‌های کیفی) موجود در یک محدوده مطالعاتی از سمت چپ به سمت راست و از بالا به پایین شماره مسلسل داده می‌شود. سپس براساس نوع اندازه‌گیری‌هایی که در آن‌ها انجام می‌شود رقم‌های پنجم و ششم کد آن‌ها مشخص می‌گردد. به‌همین ترتیب در خصوص چشمه‌ها و و قنات انتخابی نیز هر کدام دارای شماره ۰۰۱ خواهند بود و رقم ممیزه هر یک از منابع ارقام پنجم و ششم کد آن‌ها می‌باشد. کدگذاری در نرم‌افزار بانک اطلاعاتی ید گونه‌ای طراحی شده که در صورت انتخاب نام حوضه آبریز درجه دو و سه و عدد مربوط به‌شماره کاریزء کد کاریز به‌همراه مشخصات هیدرولوژیکی آن به‌صورت اتوماتیک در فرم بانک نمایش داده می‌شود. 1-۱-1-24-۲- کدگذاری براساس تقسیمات جغرافیایی با توجه بکه این که اولویت انجام مطالعات تیه شناسنامه کار یزها بر مبنای حوضه آبریز بوده و این موصضوع مورد تایید کارفرمای * دو رقم اول از سمت چپ مربوط به کد استان دو رقم دوم از سمت چپ مربوط به کد شهرستان 9 سه رقم بعدی از سمت چپ مربوط به کد بخش 9 سه رقم بعدی از سمت چپ مربوط به کد کاریز نرم‌افزار بانک اطلاعاتی به‌گونه ای طراحی شده که در صورت انتخاب نام استان, نام شهرستان, نام بخش, نام دهستان و عدد مربوط به شماره کاریزء کد کاریز به‌همراه مشخصات جغرافیایی آن به صورت اتوماتیک در فرم بانک نمایش داده می‌شود. به‌علت ححجم بالای اطلاعات امکان نمایش آمار به‌صورت جدول ممکن نیست. ۲-1-2-۳- سخت‌افزار مورد نیاز جمت نصب برنامه ۱-۲-1-2-۲- یک دستگاه کامپیوتر (حداقل پنتیوم ۶) با یک 713) حافظه ۲-۲-۹1-2-۳- نرم افزار های مورد نیاز جمهت نصب برنامه ۵ 2۲ ۷۷/۱۱۵0۷۷۵۹ ۹ 2005 50۳۷۵۲ بآ50 ۱۵ 2-۲ -۳-۲-۹1- مراحل نصب نرم‌افزار بانک اطلاعات کاریزهای 9 فارسی‌سازی ویندوز -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۶ دسنو رالعمل مطالعات مرمت و با زسازی و تهیه تسناسنامه کاریز چچمچمچمچمچمچمچمچمچمچشچشچمچمچمچمچمچمچمچمچمجمجمجمجمجمجچجششششششششجشجشجشجشجشجشجشجشجشجششجشجشجشجشجشجشجشجشجشجشجشجشجشجششجشجشجششجشجشجشجشجشجشجشجشجشجشجشججشججشجشجشجججشجشججشجشججججججججشجججججججججشججشججججججججججججججججججججججججججججججججججججججججججججججججججججججججججججججججججججججججججججججججججتت به قسمت [۳۵۵ 0۳1۲۵1 در ویندوز رفته و گزینه 00110۳۵ 12۳8280 2۳۵ [2210۳۵ را مطابق شکل زیر اجرا کنید. راو ار ۱ ۱ ۱ ال ۵ ود و۲۵۵6 بسعو شطع ۲۵۷۸۵ ۱ ۳ لاد ۴ تمد سا رِ اون 5 ٍ م2 - اسو وس 0 ۳ ۹ ۵ ً 4 زره ۸ ۰ وه ۹ 1 . ی دم سا ۱و ی (8 ل ره ط ط و ی و0 ۵ # ع 00 کاهس ش عبا ۲اوصمم لش موی و ومد ,هویم مش 5 ۰ عامه] اد سا 00 ند ی 3 رص ۲۳ 0 ۰ ل 8 ی ب مس را ری سر اس ۸ مواه عم ۲م > ۳ اه رزم [۳۳ خ7 موخچ اه هر در هجا ۷۲ رخ اه نقش یقت ککت هه 00 مت د اس ده وود ره و 1 . ‌ا ی [ ج : دم » لک باه رو 1 یا از سک تسز و ان موم علدد ان لد مممج سوام ش۸۷۶۵ شمارا عم مونمم مرلو 0ااع5 م۸ 0۳ زرم ترا ۷ من ت0۳ اغرخ ۳ لام 0۰ تسد اه و لا / تصرف ۳ ان 50 | موم موه 3 او لا و۴۳۷ درون سبوم فاد ۳0۲ کار پبجه۷ | یمه" :۵۵ مهد ممزه۲ ز ۰ را نا لگ شا زر من ۲ مر لام 5 عاهی مش بجون تجه ممطنمه۲ لیس وید مسا و لسن کشت دی نگ دی بر مت ما ر۲۳ ان 58 سک مهم دما ی ردان کت را ممه تا با اجرای این برنامه پنجره زیر باز می‌شود : ِ را[ ابر سر دای را لورت و۱ 0 ! دمودو ۵۳ ۱ 000۳۹ ۵ 0۳وع ۴ ٩۱۵۳۵3۱35 3۳۵ ۵۶ ۳۵۱۹۰ ۱۵۱۲۳۵۱ 3۳5 اووام ۹۵۲۳۵ ۵۶ جاعع‌ااه ۵0۵۳ ۲۳۹ 6 0 .03165 6و ۱۵ ع۱2واعس) معا اه دععاعاغام ها خعا۵ ۲ ۱۵ 16 30 ا0عاع5 ۶ 0۱۱ الاصر 5هام 530 0 12356۹9 آعدا لا ریال ۱۳۳۰۳۵۶۰۷۸۹۰۰ وی ب فا 20 35 10 71 ۸ معاذل 5۳۵۱۱ رخ اهر عادل و۱۵۳ وه هه 0 ۱۵۳۷۶ که حاعباه ,۳۱۵۲۱۳۵۱۱۵۳ ۱۵۵ ۳۱۳ ناور ۵۱۵۱۵۵ ۵۱۱۵۶ ۲۵۵ ۲۵ :عم الاصر امعاع؛ .ا۵اد3 ۷۷۵ -------- صفحهٔ بعد -------- پیوست ۳ - دسنورالعمل نحوه تهیه تسناسنامه کاریز ۱۳۵ نی مطایح زد ز بنه 1211812808 را انتخاب کنند مر شوید که گزبنه نشا,», داده شده درا زر انتخاب شده باشد: ی 2 ت ر سید و سو / ن‌ ر‌ ریر / 9 را راز )رال در ولا رورا لارری ارروزی ها ۱۵00 ۱3۳9۵965 مموام 0 اذووع 8 5و ۱۵ ۱۳۳۷۱ 300 ۳۵۹ اطع ۲ ا#ااه ۱۵ #دنا 230 نار ۲۵۱۳۵۵۹ 30 دعو تاو ها ۱۳۶ ۳۵۳96 ان ۵۶ 1۵ رد0۸ ۷اه ابرع) 1 عو 3داق 3۳| ا3 2۲۱ عامم یگ ۵9| ا۵ 3010۳ ۳:۱۵ 1۵ اااه‌اعل ۲۶ لعلااد ۱۳۶۱ 6رد +عوداو 3۳| ۲۱۵۵۱ ام 6۵۶ معا عا3 ام ا00د ۱۳۵۴ امعاعه و و سر و و ات۱ مر 5و ۱3۳ هروش اجه ۴ ۷م) +عاا ااهای۱۳ ل] س ۹ ۳ ۰ ۵ ه پ ۰.2 ۰« 7 ۰۰ ی ۰ حالا با کلیک برروی عبارت 00011018 [۳۵82101۵ دوباره به فرم قبلی برگردید و گزینه‌های ۳۵۲۹۱ و 1۳۵ را مطابق شکل زیر 3 را رر رز از جر تلا روا ری وزیا 40 :۵96و ۱۹۳ ۶ ا0۳۵:وع68 ٩5۱۵۳۵۵/5 30۵ ۱۵۱۸۵۶ ان ۳۷/۵۱۶۰ ۱۵۱۳۵۱ 0۱۵91300۶ ۶۵۳۵ ۳۵۶ کامعااه ۵0۵۳ 1۳۶ 6 30 .03165 6 ۱۵ ۱026و اعا اه جع عاعاعام دا ۳۵۱ ۱۵ ۱۵ 3۳ امعاه5 ۵۵۶ 0۷۷۲۱ الا ام 530 0 789 ,123.456 نت اند ریال ۱۳۳:۳۵۶۰۷۸۹/۰۰ سوه ب ظ 20 35 10 تسه ۸ ععادل 5۳۲۵۷۱ ار هه اهرا ما عادل و۱۵۳ ۱۳ 0 ۱۵۳۷۶5 35 ۳۵ع؟ ,۳۱۵۱۳۵۱۱۵۳ ا۱۵۲۵ ۳۱۳ ناور عم ۹۵۱۷۱۵۹ ۳۵۵ ۲۵ 0 ۱ ع عم سور اععاعد .۵ اد عم ات ۱۱3۳ 1 -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۹ دستورالعمل مطالعات مرمت و بازسازی و تهیه تسناسنامه کاریز اکنون به قسمت ۸4۷۵11020 بروید و گزینه فارسی را مانند شکل زیر انتخاب کنید: ا 8 ۹ زر راز !رز زگ سا ار را روت امفروروزد به! ۳ دعوددودها ۱ 000۳۹ ا00۵روع ۴۳ 0 1 0 زر( ۲ رالرا ان الا رورا زره انترررو انار ار ارلسا سای سس ۱۵۱۲۵۶ 3۳۵0 ‎5٩۱۵۳۵۵/05 ۵ ۹۵۲۵ ۳۵۷ جاععااه ۵0۱۵۳ ۲۳۶ 6 0 ,دعاد0 8و ام ۵۳۰۱۱۳۹۱۵۵۵ ۵۲ عوفنو ها آام ۱۵ ۲۳۵۱6۳ ۱۵ ۸۵۲۵ ۵0 اعهاه 8 ۵۳۶ قامعا ۵ا دد اوه ام علمعاملا-وی کعاطاه ده وهی معاری ۲۳۵ 5 ابر : 6 اععااه ۳۵۱ +عول ۱ غوددودها #باقد ۳۵۷ ۵ حووادال ود ۱ ۱ ۱ سس م00۲۳ ۱۳۶ اه داععت ااه ۱۵ برام0ه دع0ل ا ابط 0۱۵91315۰ 0 ]۲ وهودبو ها ۱ 000۳۶ اق00وع 8 ام ۵ 5 ۵۹۲۰6 ۱۳۵ ا۵ 30اع۷ عودبوندا ۱۳۶ ماد ۱۵ عووباو ها 5 امعاع و ی ۲ 6و ۱۵ ۳3۳1 تلوب 0۱۵9135 0 123,456,789 رسد ی رو موس ام ب ظ 20 35 10 10 عادل 5۳۵۲۱ وخاطها ۹۱۵ اغ 00۳۷ عودم غوما ۸ ۸ عادل و۱۳ ۳ (ع:03۳6ه ۰ ۲۸۵۲) 10001 لا [5و8۱ ۲۳۱۳۵۶۵ ۲۱۵00۲۵۱ ۰ ۳۵۲ 10۵۵02 لا ات5 (۰۴۵/۵۵۳ ۳۸۵ 10003 ۱] دار 0۱0۵۵ ۵ اعد ۳۵۵ ۲۵ [عطاه اش ۰ ۲ ۸ا۳] 10004 ۵ 6۲ ام انار اععاع؟ ,ا۳۵ا3عب0 ی (۰۲۵۳۲۵۶۶ ۳۵۵) 10005 ۳ 5و ااهعه اععت الاداع0 الا اعل ۱۳۵ ۲۵ 3۳0 اساه 32 اعهعت اعاانه ۱۳۵ ۱۵ 0۱۱۳95 اد برامم1[۸] عازاهام اعدا با کلیک کردن برروی دکمه 1۳. زبان فارسی برروی سیستم شما به طور کامل فعال می‌شود. 4-۲-1-2-۲- سپس از وجود برنامه 2005 ۹۵۲۷۵۲ ,آ؟۹ برروی سیستم مطمئن شوید. در صورت عدم وجود این برنامه می‌توانید آن را از لوح فشرده مربوطه برروی کامپیوتر خود نصب کنید. ۵-۲-1-24-۲- اجرای فایل ۹۵۰۵۲۵ از روی (1-): پس از اجرای این فایل پنجره زیر ظاهر می‌شود. زرا رهز زر ۷/۵۱۵۵۲۵ 1۵ 1۳۵ ۱۲۵۵ ۴3۲۱۶ 50100 60 م0۲ الاور 0۳۵ 2اا۹؟ جوا اافاعس ما 0عاموه) جم‌عاد ۱۳۵ خاوی ۷ باوی علسو لاه اعااه او ۲۳۵ 5 |۵ ۱۳۱۵۱۵۱۱۵۳ 3۳۵ ها ااواوم‌مه بط #عامعامام دا 50 اوصام اعاسم 0۲ ۲۳۹ خالا الا شم اایوه 52۷2/6 ۵ ااناوع! با۲۳۵ با اه 0011۵۳ رصق ۵۶ ,باق اوه ام ٩٩لا‏ اه خرصاسطاعان ۵۶ خرص اه رامیت 40غ۵2 ها بدا ۱۳۶ اعل سس عاطاد دمم امع اه ۸۵۶/۳۲۵ ۱۳۵ ۵ #عانن‌ع ام ۴ط الا 5۳۵ ,جعاااد عم 0۱۲۱۳۵ 0۱ ا*ع30]) -------- صفحهٔ بعد -------- پیوست ۳ - دستورالعمل نحوه حال با انتخاب گزینه ۱۳۷۵1۱۵ اکنون دکمه 056[-) نصب بر حال جهت اجرای نرم‌افزار از : نهیه تسناسنامه کاریز ید در تصویر بالاء پنحره بعدی نمایان می‌گردد : ا 2 کز از زرا ارو اه ۴۵۲ 10دااد۱۳۹1 001ا0ه5 من ۱ ۵۱۰ وجسولاا۵) ۱۳۵ ۱۵ 2اف! ۱3۳ ااهاج ۵ الا اغلاد۶۱ ۱۳ ۲۳۵ و60 اعاه ان ماع ۲ اعاحت ,اعلا) امعاعااال د ما اادا۳۹ 1۵ اسعلا ماه .اعلا۵) ۳۵۷۵ ۵ لها ۲۵ ا2ل| ۲ 6106 0۱۱۵۳ وعا۹دعا ۲ ۵۳و۲۳ . ۲۵۵۹۱ و۵0۱ اغابام 00۲ ۱۳۱5 ۱565 ۷۷۳۵ 300۳۵ ۵۱| 0۲ ااغ 5 ناور ۵۲ ۲۹۱2 ۱۵۳۵ ااهاما سس 2 نع ۲۲ اعبال #) کح اد ها |۲3۶۶ ۱ در نهایت به پنجره زیر می‌رسید: ۱ از رز ار ر[ لور ۲ 16 ۱۹1۵۱30 درد رن ۱ وت رو سل گروه -ه 0 ۱۵ 6و0 ۵۴ ۳۱۵۵۷۵ 6۲لا ۵۵ ۵ معادلمی اقعاه وق ا۵ا معا ما عاذتملا ۷/۹۵۵۹ عم عو۵عاط 0 امه را به پایان می‌رساند. منوی ]۰۹51۵1 ۳۴۵۲۳17 ۳۵1[ را اجرا کنید. ۱۳۷ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۸ دستورالعمل مطالعات مرمت و بازسازی و تهیه تسناسنامه کاریز ۳-1-2-۲ راهنمای استفاده از نرم‌افزار بانک اطلاعات کاریزهای کشسور * اولین اجرای برنامه جهت اجرای نرم‌افزار از منوی ]۰51۵۲ ۳۴۵۲17 ۳۵10 را اجرا کنید. این نرم‌افزار از برنامه 50۳۷6۲ آ5 ۸110۲0۵011 جهت ذخیره اطلاعات استفاده می‌کند. بنابر این برای اتصال به 50۳۷۵۲ )5 نیاز به دانستن 15612116] و ۳۵۹۹۷/۵۲۵ این برنامه است. لذا نرم‌افزار ایران کاریزء در اولین اجرای خود پنجره زیر را جچمت گرفتن اطلاعات لازم برای اتصال به 56۲۷۵۲ 5 ظاهر می‌سازد. ار مشخصات مورد نار برای انصال به بانک نام کامیهور سرور (اع1۱۵) کلمه رمر این پنجره فقط یک‌بار و آن‌هم در اولین اجرای برنامه ایران کاریز ظاهر می‌شود. 9 در قسمت اول (نام کامییوتر سرور) کلمه (10021) قرار دارد که در این نسخه از نرم‌افزار قابل تغییر نیست. در این قسمت نام کامپیوتری که 50۳۷۵۲ 50 برروی آن نصب شده است» نوشته می‌شود. 9 در قسمت دوم (شناسه کاربری مربوط به بانک) کلمه ‎٩۸‏ به‌صورت پیش فرض قرار دارد. در نرم افزار 5۵۲۷۵۲ ,آ5٩‏ ۰ ‎٩۵‏ نقش کاربر مدیر سیستم را برعهده دارد. در صورت استفاده از یک نام کاربری دیگر در 56۳۷۵۲ 50 لطفاً نام آَن کاربر را در این 9 در قسمت سوم (کلمه رمز) همان ۳۵8۹۷/۵۲۵ مربوط به 115671۵16 خود را وارد کنید. پس از تایید» با نمایش پیغام زیر از برنامه خارج شده و نرم‌افزار را دوباره اجرا کنید. ۱ 1 مشتخصات مورد تیار برای اتصال به بانک م کامسه سود خهت انجام پیکره بندک بانک اطلاعاتی برنامه را دماره اخرا کنید. حال یک‌بار دیگر جهت اجرای نرم‌افزار از منوی ]۰512۲ ۳۳۵۲17 ۳۵10 را اجرا کنید. پیغام‌های زیر به‌ترتیب ظاهر می‌شوند: اییان حای: ۰ سس این نرم افزار براک اولین بار احرا میشود. -------- صفحهٔ بعد -------- پیوست ۲ - دستورالعمل نحوه تهیه سناسنامه کاریز ۱۳۹ این بدان معنی است که بانک اطلاعاتی جدیدی برروی 50۲۷۵۲ 50 ایجاد شده است. این بانک از طریق بازیابی نسخه یی پشتیبان بانک که در زمان نصب برنامه برروی کامپیوتر کپی شده است. ایحاد می‌شود. همه مراحل بالا فقط یک‌بار و آن هم در زمان اولین اجرای برنامه باید طی شود. در اجراهای بعدی برنامه باید پنجره زیر ظاهر شود: اج 0 ۰ 000 ۴۱ انوس بسا هک د. کاخ که که 0 که ها ها ها کی فرص یمام 2 در این قسمت کلمه 12۸717 و در قسمت کلمه رمز ۱ را تایپ کنید و با یک ۳11112۲ وارد برنامه شوید. 5-1-4-۲ منوی فایل حال مطابق شکل زیر از منوی فایل» ورود اطلاعات کاریز جدید ر انتخاب کنید. وردد اطلاعات کاریز حدید ۴2 هرانش اطلاعات شلی ۳۴3 خروج -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۰ دستو رالعمل مطالعات مرمت و بازسازی و تهیه تُسناسنامه کاریز پنجره زیر ظاهر می‌شود. برای این کار می‌توانید از کلید ۲2 هم استفاده کنید. از این پنحره جهت ورود اطلاعات و ثبت یک کاریز جدید استفاده می‌شود. همان‌طور که در شکل بالا مشاهده می‌کنید برای ذخیره اطلاعات یک کاریز از دو روش کدگذاری مختلف استفاده می‌شود: 9 کدگذاری براساس تقسیمات جغرافیایی 9 کدگذاری براساس تقسیمات واحد هیدرولوژیک ۵-1-4-۳ کدگذاری براساس تقسیمات واحد هیدرولوزیک این کد شامل ۱۳ رقم است که ارقام آن را از چپ به راست موارد زیر تشکیل می‌دهند: * ۲ رقم اول: کد استان 8 ۲ رقم بعدی: کد شهرستان ۹ ۲ رقم بعدی: کد بخش ۹ ۴ رقم بعدی: کد دهستان 8 رقم بعدی: شماره مسلسل متعلق به کاریز 1-1-4-۲ کدگذاری براساس تقسیمات جغرافیایی این کد شامل ‎٩‏ رقم است که ارقام آن را از چپ به راست موارد زیر تشکیل می دهند: * ۲ رقم اول: کد حوضه آبریز درجه دو ۹ ۲ رقم بعدی: کد حوضه آبریز درجه سه 8 ۲ رقم بعدی: عدد ثابت ۶۶ (مربوط به کد کاریز در بانک اطلاعاتی منابع آب کشور) 8 "رقم بعدی: شماره مسلسل متعلق به کاریز پس از پرکردن تمام اطلاعات مربوط به کاریز با زدن دکمه ذخیره, اطلاعات ذخیره می‌شوند. حال در صورتی که بخواهیم اطلاعات وارد شده را ویرایش کنیم» باید از منوی فایل, گزینه وبرایش اطلاعات قبلی را انتخاب -------- صفحهٔ بعد -------- پیوست ۲ - دستورالعمل نحوه تهیه سناسنامه کاریز ۱2۱ ۳ قابل | مصسریت اطلاغات گزارشات منیرسیسنم کمک ورود اطلاعات کاربر حدید . ۴2 مرانتی اطلاعات قبلی ‏ ۴3 و ۳۹ تروج با این کار یک بار دیگر اطلاعات وارد شده در پنجره قبلی نمایش داده می‌شود. حال پس از اعمال تغییرات دکمه ذخیره را بزنید. در این حالت مشخصات کاریز با دفعه ورود کاریز ۲ ذخیره می‌شود. حال باز هم به منوی فایل رفته و گزینه جستجحو را انتخاب کنید. این کار را می‌توانید از طریق کلید ۳4 هم انجام دهید. نتیجه کار پنحره زیر خواهد بود: 7 چچچجج۳ مه هت تویوی رس مردم وچ رصن پچ ص تم پا چپب-_-< دی 9 8 قدمی [ 9 3 سس ۵ مس[ ی | «فست:[ 8 موم و با[ عم قیمات یت |[ ما سهه مس ] سوسیا در قسمت بالای پنجره شرطهای مورد نیاز جهت انجام جستجو را وارد کرده و از طریق کلید انجام جستجو نتیجه را رویت کنید. هه[ لآ منوا نسهدل) مهس _سستیه سامتلا خومه هرز نرجه ۲ ۱ ۰ <وسه موز ترجه ۲ ۰ زر ییآ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱:۲ دستور العمل مطالعات مرمت و بازسازی و تهیه تسناسنامه کاریز ل] کد(تقسمات جعرافایی) . نام کارز تاریخ آحون آمار [] دفسان ل] دوسنا 3 تعداد کارز روسا ل] جمعت روسا [] نام مذدعه 3] قت در مصرات فرهگی ل] شماده 7۳ اب لااننجات همه ی ستون‌هایی را که می‌خواهید نمایش داده شوند علامت‌دار کرده و سپس دکمه تایید را بزنید. دکمه جچاپ نتیحه جستحو اطلاعات نمایش داده شده در لیست را دقیقاً با توجه به تنظیمات لیست چاپ می‌کند و دکمه تنظیمات چاپ هم برای تعیین فرمت چاپ لیست به‌کار می‌رود. با ال برروی این دکمه پنجره زیر نمایان می‌شود: بدنه گزارش ۱ ب شواره صفحه همان‌طور که در شکل پیداست. در بالای صفحه چاپ گزارش ۳ قسمت تعیین شده که در هر کدام می‌توانید تاریخ روز گزارش,» با 0۵ برروی دکمه تایید. تنظیمات چاپ ذخیره می‌شود. دکمه حذف یک کاریزء اطلاعات کاریزی که از لیست انتخاب شده است را از بانک اطلاعاتی پاک می‌کند. دکمه‌های اصلاح یک کاریز و افزودن یک کاریز شبیه دستورات موجود در منوی فایل (۳3 و ۳2) عمل می‌کنند. با 110۴ن) برروی دکمه خروج از این پنجره هم خارج می‌شوید. -------- صفحهٔ بعد -------- پیوست ۲ - دستورالعمل نحوه تهیه سناسنامه کاریز ۱:۳ ۷-1-2-۲ منوی مدیریت اطلاعات ۲۲۰ ان لکاات تا ناسا یار مهد : ا! نس بالات تشر [ و ر ی [ لاب وتو ها رل قانل مضرت اطلاعات مدیر سیسم کمک انناد پسنه‌پشسانا باریانی پسنجه پشسسنانا استجراج اطلاعات کاریرضا باربانی اطلاعات کاریرها حدف اطلاعات پاربانی شده سانقه تعترات بانک (و۱۵ 6۷۵۲۶) ابجاه سفن پتتیبان ذخبره پشتساه در ۷۲۵ 0۷0۵ با زدن دکمه ذخیره پشتیبان در دیسک سخت. دایر کتوری مناسب را جمت ذخیره نسخه پشتیبان انتخاب شده 9 نسخحه پشتیبان در قالب یک فایل با پسوند ایحاد می‌شود. دستور بازیابی نسخه پشتیبان» جهت بازیابی دوباره اطلاعات از روی فایل ایحاد شده در قسمت قبلی استفاده می‌شود. با اجرای این دستور شکل زیر ظاهر می‌گردد. زیابر. ارادعات پت‌تیبار و اجه ره ارگ ام انصراف با انتخاب فایل و تایید بازیابی انجام می‌شود. دستور استخراج اطلاعات کاریزهاء جهت استخراج همه یا قسمتی از اطلاعات جهت انتقال به واحد دیگر استفاده می‌شود. -------- صفحهٔ بعد -------- ۱24 دستور العمل مطالعات مرمت و بازسازی و تهیه سناسنامه کاریز اسر ام ارگار عات 5 استخراج اطلاعات از بانگ اطلاعات وارد شده از ناررخ ۱ ۰.۹ ۱ . ۱ اطلاعات وارد شده نا تاررخ ۰.۹۲ ۳۹۷( ۱ لآمواردک که قلا استخراج شده اندء در نظر گرفته نشوید. توصیحات 1 ۲ ۷ الا ۷ 5 0 نا ننک ننک ننک تک 5 :۵ ۵ با مک تن نی پس از پر کردن تمام اطلاعات در فرم بالا و تایید. اطلاعات انتخاب شده مطابق شکل زیر در یک فایل ۳۹0۲1 می‌شوند. ۹ اطلاعات با موفغب استخراج شد. 1 سا انش و۹۳۷ دستور بازیابی اطلاعات کاریزها در منوی مدیریت اطلاعات جهت بازیابی اطلاعات استخراج شده در قسمت قبل به کار می‌رود. -------- صفحهٔ بعد -------- پیوست ۳۲ - دستورالعمل نحوه نهیه تسناسنامه کاریز ۱:۵ با یاب ارگار جات بازبانیی اطلاغات استخراخ شده 0 اطلاعات تگرارک مسخصاب اطلاعات استجراع شده 9 با انتخاب دکمه ... فایل استخراج شده را انتخاب می‌کنیم. با انتخاب این فایل اطلاعات مربوط به آن در قسمت پایین فرم نمایش داده می‌شود. بازیایر اطلاعات ِْ پازیایی اطلاغاتن استحراغ شده سس سرسعد ‏ اک سس متحصات اطلاعات استحراج رو ی استخراج اطلاعات بوسیله |۷3۲2 (نام کوچک نام بررگ) اطلاعات در محدوده باریحی اار ناریخ ‏ ۱۲۸۷/۰۹/۲۲ نا باریخ ۰ ۱۲۸۹۷//۰۹/۲۲ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱:۹ دستورالعمل مطالعات مرمت و بازسازی و تهیه تسناسنامه کاریز 2 اطلاعات با موفقت در یسم وارد شد. دستور حذف اطلاعات بازیابی شده» در منوی مدیریت اطلاعات جهت حذف کل اطلاعات بازیابی شده در طی یک‌بار فراخوانی فرم بالا (دستور بازیابی نسخه پشتیبان) به کار می‌رود. ٍ توضیحات تاریخ بازبانبی . بازیانبی توسط تاریخ استخراجم ا استخراج توسط از تارس ‏ تا تارب طسو ا» چ :8۵00 ۱« را 1 14 1 حذف ۱ ۱ خروح 1 ِ در ازای هر بار بازیابی اطلاعات استخراج شده» یک سطر به لیست بالا اضافه می‌شود. با انتخاب هر سطر و 1ع11-) بر روی دکمه حذف. بانک اطلاعاتی به‌حالت پیش از اجرای دستور بازیابی مربوطه باز می‌گردد. دستور سابقه تغییرات بانک (1]08 71۷۵۱(۱۹) در منوی مدیریت اطلاعات جهت نمایش سابقه کلیه اعمال صورت گرفته توسط نرم‌افزار مورد استفاده قرار می‌گیرد. -------- صفحهٔ بعد -------- بپیوست ۲- دستورالعمل نحوه تهیه سناسنامه کاریز ۱:۷ ۳ عملکرد باریخ و رمان کارنر نام کاربر کد جعرافشی کد شندرولوزیک دقعه تیب آمار استتراع اطلاعات ۲۳ ۲۰:۵۱:۳۹ مرها نام کوچک بام بزرگ ۰ باربانی اطلاعات 7۲ ۲:۱۴:۲۹ رها نام کوچک بام برزگ ۰ حذف اطلاعات باربانی 7۲ ۲:۱۴:۵۲ 2ها نام کوک بام بررگ ۰ حدف اطلاعات باربانی ۲ ۲۱:۱۴:۵۴ عارها نام کوک بام بزررگ ۰ حدف اطلاعات باریانی 7۲ ۲:۱۴:۵۸ مها نام کوچک نام بزرزرگ ۰ باربانی اطلاعغات ۲ ۲:۱۵:۱۲ زاره نام کوچیک بام برزرگ ۰ باربایی اطلاعات 7۲ ۲۱:۱۵:۲۲ ۳۵2 نام کویک نام برزرگ ۰ باربانی اطلاعات ۲ ۲۱:۱۵:۵۵ دمها نام کوچک بام بزررگ ۰ باربانی اطلاعات ۲ ۲۷:۱۶: ۲۷ :ها نام کوک بام بررگ ۰ باربانی اطلاعات 7۲ ۲۱:۱۶:۵۸ مها نام کوک بام برزرگ ۰ حدف اطلاعات باربانی ۲ ۲۱:۲۱:۲۶ مها نام کوچک بام بزررزگ ۰ حدف اطلاعات باربانی ۲ ۲۷:۲۱:۲۹ مها نام کوچک بام بزررگ ۰ حدف اطلاعات باربانی 7۲ ۲۷:۲۷:۲۱ جم‌ها نام کوچک بام بزررزگ ۰ حدف اطلاعات باربانی 7۲ ۲۷:۲۱:۲۵ ها نام کوچک بام بزررگ ۰ « ۸-1-2-۲- منوی گزارشات | ۱ ۱ اس اما در رها امن ۳ قایل ‏ مدیریت اطلاعات | گزارشات | منیرسیستم کمک افزودن گزارش جدید فیلتر هاک گزارش دستور افزودن گزارش جدید در منوی گزارشات جهت نصب یک گزارش طراحی شده در محیط ]۲۹۴0۵۲ [ه1٩۲7۷-)‏ در برنامه مورد استفاده قرار می‌گیرد. با اجرای این دستور فرم زیر نمایان میءشود: لطعا نام فایل گرارش را حهب نصب در نرم افزار انتخاب کنید لطفا عنواته گزارش را وازد نمانید نصب انصراف -------- صفحهٔ بعد -------- ۱:۸ دستورالعمل مطالعات مرمت و بازسازی و تهیه تسناسنامه کاریز با کلیک برروی دکمه ... فایل گزارش را انتخاب کنید و در قسمت‌های پایین برای گزارش خود یک عنوان و چند جمله توضیح وارد کنید. در انتها نصب گزارش از طریق دکمه نصب به پایان می‌رسد. با اجرای دستور مدیریت گزارشات در منوی گزارشات فرم زیر ظاهر می‌شود: ۹۹ ۱ یس زارحا سای اس لاور رسمار سس لست گرارسات عبوات گرازش ۹ | توصحات را 4 دکمه نصب گزارش جدید معادل دستور افزودن گزارش جدید در منوی گزارشات است. دکمه حذف گزارش؛ گزارش انتخاب شده را از برنامه حذف می‌کند. و با دکمه انصراف می‌توان از این فرم بیرون رفت. با اجرای دستور فیلترهای گزارش در منوی گزارشات فرم زیر ظاهر می‌شود: رالات ا لگ الیست فلت ما تب و سوک لمیر از وتات جک ست لیست فیلیوهاف بصب شده 5 از این فرم جهت افزودن,» ویرایش و یا حذف یک فیلتر گزارش استفاده کرد. تعریف فیلتر گزارش عبارت است از ترکیب چندین شرط برروی اطلاعات قابل نمایش توسط یک گزارش. -------- صفحهٔ بعد -------- پیوست ۲- دستورالعمل نحوه تنهیه تنسناسنامه کاریز ۱:۹ خروجی یک گزارش به‌تنهایی و یا به‌همراه یک فیلتر گزارش متفاوت است. حال دکمه افزودن را در فرم بالا" اجرا کنید. پنجره نمایش داده شده در زیر نمایان خواهد شد: ی کامزات دیگد هم حق استعاده از این قنلنر را دارند [] در بخش راست شرط‌های پارامتری را که در زمان اجرای فیلتر مقداردهی می‌شوند اضافه کنید و در سمت چپ شرط‌های ثابت. پس از ساخت فیلتر می‌توانید هر گزارشی را به‌همراه هر کدام از فیلترهای خود اجرا کنید و از این طریق تعداد بسیار زیادی گزارش را فقط از طریق چند فایل گزارش بدست آورید. ۹-1-2-۲ راهنمای استفاده از نرم‌افزار بانک اطلاعات کاریزهای کشور ۱- اولین اجرای برنامه جهت اجرای نرم‌افزار از منوی ]۰۹51۵۲ ۳۳۵۲12 1۳۵10[ را اجرا کنید. این نرم‌افزار از برنامه 50۲۷۵۲ ا5 ۸110۳۵0۹۵11 جهت ذخیره اطلاعات استفاده می‌کند. بنابراین برای اتصال به 50۲۷۵۲ ا نیاز به دانستن 1507۳۵16] و ۳۸۵۵:۷۵۲۵ این برنامه است. لذا نرم‌افزار ایران کاریزء در اولین اجرای خود پنجره زیر را جهت گرفتن اطلاعات لازم برای اتصال به 50۲۷۵۲ )5 ظاهر می سازد. را راد راو ادیش[ رب با دی مشخمات مورد نباز براک اتصال به بانک نام, کامبیوتر سرور (ا۱۵2۵) شناسه کاربرکی مربوط به بازگ لت نایید انصرداف -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۹۰ دسنور العمل مطالعات مرمت و بازسازی و نهیه سناسنامه کاریز این پنجره فقط یک بار و آن هم در اولین اجرای برنامه ایران کاریز ظاهر می‌شود. ۱-۱- در قسمت اول (نام کامپیوتر سرور) کلمه ([:00.]) قرار دارد که در این نسخه از نرم‌افزار قابل تغییر نیست. در این قسمت نام کامپیوتری که 50۲۷۵۲ |50 برروی آن نصب شده استء نوشته می‌شود. ۲-۱- در قسمت دوم (شناسه کاربری مربوط به بانک) کلمه 52 به‌صورت پیش فرض قرار دارد. در نرم افزار 50۳۷۵۲ ۰.50 58 نقش کاربر مدیر سیستم را بر عهده دارد. در صورت استفاده از یک نام کاربری دیگر در 507۷۲ 50 » لطفا نام آن کاربر را ۳-۱- در قسمت سوم (کلمه رمز) همان ۳۸۹۵۷/۵۲۵ مربوط به 115611۵16 خود را وارد کنید. پس از تایید» با نمایش پیغام زیر از برنامه خارج شده و نرم‌افزار را دوباره اجرا کنید. ۹ ۳ مشخصات مورد نیاز برای اتصال به بانک را اعمان این ۱ حهت انجام پیخره بندک بازک اطلاعاتی بنامه را دماره اجرا کنید. .۹ . حال یک‌بار دیگر جهت اجرای نرم‌افزار از منوی ]۰51۵۲ ۳۵۲12 1۳۵1[ را اجرا کنید. پیغام‌های زیر به‌ترتیب ظاهر می‌شوند: این نرم افزار براک اولین بار اجرا میشود. این بدان معنی است که بانک اطلاعاتی جدیدی برروی 5۵۳۷۵۲ ا50 ایجاد شده است. این بانک از طریق بازیابی نسخه همه مراحل بالا فقط یک‌بار و آن هم در زمان اولین اجرای برنامه باید طی شود. در اجراهای بعدی برنامه باید پنجره زیر ظاهر شود: -------- صفحهٔ بعد -------- بپیوست ۲- دستورالعمل نحوه تهیه سناسنامه کاریز (۱۰۵ [ ی رت ناد اسان هه ی أً س را وی ۰ : امتشان قودی ۰ ای رعا : ۱ 4 ماس مهن ۰ » وا ۰ ال سس ماع تسا ۰ 3 ره ساب ۰ ۱ مان 1 ٍ مهار مقال مار دا ۰ 1 9 ی 0 باه زیر . ۱۸ ۵ و ۰ له ردو 3 مقات ۰ ۹ ی : ۹ مراب ۰ 17 ارس ۰ ی فسات ۰ 1۹ اسان قوفی ۰ ۶ ۹ در این قسمت کلمه /۵۸11 و در قسمت کلمه رمز ۱ را تایپ کنید و با یک ۳.۱۱۵۲ وارد برنامه شوید. ۲- منوی فایل حال مطابق شکل زیر از منوی فایل» ورود اطلاعات کاریز جدید را انتخاب کنید. ورود اطلاعات کاریز جدند ۴۲2 هرایش اطلاعغات فیلی ۰ ۴3 جسنجو ز خروع ]۲ بارهم برداشت آمار ۹۹ ۰۹ ۷[ ا ۰ ۲ اطلا جات مغراننی و بارنعی اریز نام استان با اتمهراسان با بشتش دم زفسان کد گذارگ بر اشامن تقستقات جعرافاا نی 9 وه روز درده ۲ جومه یزیر درجه ۲ کد کارید بر استاس داد هندردلوزنک ل نام روسا بعداد گارتر روسا ۱ ای رشته جمهعت روسا نت قدمت ابر ۵*۰ 2 ساد نام شررعه اور عون قرو کی سا نم ‌- و وه ض سر مس اخراقای تفه نار ۲۹۹۱ طول. عوره ارماع - عبات مر کی ان هل اریز 1۹۹۱ ول اس عرص زرا و ی یل نی کار طول کز. کاریر مود شاجه اقلی کاربر منر) فاصله کار با رها (کیلهممر) طول هریم (دمر) میموع وت ماجه هاک قرمی کاریر (میر) بعداد شاحد شا قرعی کازبر زرشنه) مطهر کاربر ۰ عمو, هادر چاه کارید (منر) نداد کز, قیله های کاریر لفه) -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۹۲ دستور العمل مطالعات مرمت و بازسازی و تهیه تسناسنامه کاریز پنجره زیر ظاهر می‌شود. برای این کار میتوانید از کلید ۳2 هم استفاده کنید. از این پنحره جهت ورود اطلاعات و ثبت یک کاریز جدید استفاده می‌شود. همان‌طور که در شکل بالا مشاهده می‌کنید برای ذخیره اطلاعات یک کاریز از دو روش کدگذاری مختلف استفاده می‌شود: ۱-۲- کدگذاری براساس تقسیمات جغرافیایی ۳-۲- کدگذاری براساس تقسیمات واحد هیدرولوژیک ۱-۲- کدگذاری بر اساس تقسیمات واحد هیدرولوزیک این کد شامل ۱۳ رقم است که ارقام آن را از چپ به راست موارد زیر تشکیل می‌دهند: ۲ رقم اول: کد استان 8 رقم بعدی: کد شهرستان 9 ۲ رقم بعدی: کد بخش ۴ رقم بعدی: کد دهستان 9 "رقم بعدی: شماره مسلسل متعلق به کاریز ۲-۲- کدگذاری براساس تقسیمات جغرافیایی این کد شامل ‎٩‏ رقم است که ارقام آن را از چپ به راست موارد زیر تشکیل می‌دهند: ۹ ۲ رقم اول: کد حوضه آبریز درجه دو ۹ ۲ رقم بعدی: کد حوضه آبریز درجه سه ۲ رقم بعدی: عدد ثابت ۶۶ (مربوط به کد کاریز در بانک اطلاعاتی منابع آب کشور) 8 ۲ رقم بعدی: شماره مسلسل متعلق به کاریز پس از پر کردن تمام اطلاعات مربوط به کاریز با زدن دکمه ذخیره, اطلاعات ذخیره می‌شوند. حال در صورتی که بخواهیم اطلاعات وارد شده را ویرایش کنیم» باید از منوی فایل, گزینه ویرایش اطلاعات فبلی را انتخاب از ارااری ارت زاین اراد کار هر اس اد ی مارم رز بخ رس را از اس ای رالد درود اطلاعات کاریز حدید ۴2 زا -------- صفحهٔ بعد -------- پیوست ۲- دسنورالعمل نحوه نهیه تسناسنامه کاریز ۱۹:۳ با این کار یک‌بار دیگر اطلاعات وارد شده در پنحره قبلی نمایش داده می‌شود. حال پس از اعمال تغییرات دکمه ذخیره را بزنید. حال باز هم به منوی فایل رفته و گزینه جستحو را انتخاب کنید. این کار را می‌توانید از طریق کلید ۳4 هم انجام دهید. نتیجه کار پنجره زیر خواهد بود: روش ت97 خستعونبا استفاده از عملگر (و) ۳ کی سا ۲ هی[ ی سوه ی سوک نا سوسفا نا یت :0 5 1 9 ی 5 تاسیسات وانسبه به کاریر راصی ردست ۳ ۱ ۱ مرورت بارسارک کارید تا اعد | اقا ی [ لا آسسای ی لا سل سنا ول لاسما لا سا لا موقعت کارتر اسان تسه 3 اس | «هسه 5 حوصه ریز درحه ۲ ا حوصه اریز درجه ۲ أ 09 ] نام کاربر باریخ اخر... طول کار بر طول شاحه اصلی فاصله‌ با روا طود هریخ مجموع طول شا... بعداد شاحه هاک... مکان مطهر عمق مادر جا 1 1 ارجام تعطمات لیست أ 1 چا نسیجه نسمجو أ 1 تنشقات چاپ 1 1 اصلاع یک کاریر ۱ 1 افرودت نک تابر 1 1 حروع در قسمت بالای پنجره شرط‌های مورد نیاز جچهت انجام جستجو را وارد کرده و از طریق کلید انجام جستجو نتیجه را رویت کنید. رهش سمتو اتسیو با استفاده از عهنگر 197 ماو ۹ طول کارید | کاریرشاک با طول با ۵*۶ منز ۰ 3 - 9 تعداد تهره بردارات ۰ اد هالگ ۰ رین 9 ۰ - ی اراصی ریردسی کاریر ۳ رورت بارسارگ کاربر َ [ 0 0 یاباب لا اسبات ی ۳ گذهسی آن 0 شنر؟ ۳ *| آت‌ ار ۰ ی ۰ عوقعت کاریر : اسان تمهرسان ا- .۰ ۰ 5 ن ۳ 9 حوصه آمریر درحه ۲ ً ۱ جهمه آمربر درجه ۲ ۱ 5 نام کاریر + دریج آحوی آمار ‏ طول کاربر طول شاجه اصلی ‏ فصله‌نا روست طول شریح متموغ طون شا. . بعداد شاجه هافک... مکان مطهر مق ما سالار ماد 1۳۵ ۲ ۳ ۲ ۳ ۳ ۲ در خارع از را ۰ کمه انجام تنظیمات لیست برای تعیین ستون‌های قابل نمایش در لیست نتیجه جستجو می‌باشد. -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۹ دستورالعمل مطالعات مرمت و بازسازی و تهیه تسناسنامه کاریز ادزتایر ات ینت - نت ر نار سایل. مرارتر ل] کد(تقسمات جغرافیانی) ۸ 7 شروش ی و باریخ اخریی امار [] دهستان [] روستا 8 تعداد کاریر روستا [ ] حمعیت روستا [ ] قدمت کاریر ل نام مزرعه ل] ثبت در مىرات فرهنگی لا شماده 7۳لا ف ل_]انتخات همه دا انصراف ستون‌هایی را که می‌خواهید نمایش داده شوند علامت‌دار کرده و سیس دکمه تایید را بزنید. دکمه چاپ نتیجه جستجو اطلاعات نمایش داده شده در لیست را دقیقاً با توجه به تنظیمات لیست چاپ می‌کند. و دکمه تنظیمات چاپ هم برای تعیین فرمت چاپ لیست به کار می‌رود. با 1101ن) بر روی این دکمه پنحره زیر نمایان می‌شود: توصیجات بالای صفنجه جاپ نستچه نس نو همان‌طور که در شکل پیداست. در بالای صفحه چاپ گزارش ۳ قسمت تعیین شده که در هرکدام می‌توانید تاریخ روز گزارش» اما در قسمت بدنه گزارش» همان نتیجه جستجو چاپ می‌شود. با 2-1101 برروی دکمه تایید» تنظیمات چاپ ذخیره می‌شود. دکمه حذف یک کاریز؛ اطلاعات کاریزی که از لیست انتخاب شده است را از بانک اطلاعاتی پاک می‌کند. دکمه‌های اصلاح یک کاریز و افزودن یک کاریز شبیه دستورات موجود در منوی فایل (۳3 و ۳2) عمل می‌کنند. با 121ان) برروی دکمه خروج از این پنجره هم خارج می‌شوید. -------- صفحهٔ بعد -------- پیوست ۲ - دستورالعمل نحوه تهیه سناسنامه کاریز ۱۹:۵ ۳- منوی مدیریت اطلاعات استخراج اطلاعات کادیزذها بازبابی اطلاعات کاریزضا حذف اطلاعات بازیابی شده سابقه تغییرات بانک روما ۴۷۵۲۲۶) ۱ ۰ ۰ س ۰ ندجاه دادما نش تن یه ۰ ۰ ذخیده پشتیبان در 20 با 0۷0 در قالب یک فایل با پسوند ع۳۵. ایجاد می‌شود. دستور بازیابی نسخه پشتیبان» جهت بازیابی دوباره اطلاعات از روی فایل ایجاد شده در قسمت قبلی استفاده می‌شود. با اجرای این دستور شکل زیر ظاهر می‌گردد. ه 1 و دا ه بازیایر. گااعات پات در پر ۱۳3۲12, ۳34 -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۹۹ دسنو رالعمل مطالعات مرمت و بازسازی و نهیه تسناسنامه کاریز با انتخاب فایل و تایید بازیابی انجام می‌شود. دستور استخراج اطلاعات کاریزهاء جهت استخراج همه یا قسمتی از اطلاعات جهت انتقال به واحد دیگر استفاده می‌شود. ار ارت ادخ رام انگعات استحراج اطلاعات ار بانگ اطلاعات وارد شده از نازیخ ۱ ۰۹ سس .. اطلاعات وارد شده تا تاریخ ۱ ۲ ‎۰۹٩‏ ۳۸۷ لآمواردی که قبلا اسبخراج شده اندء در نظر گرفنه نشوند. توضیحات ۱. دکمه ... در کنار تاریخ‌ها جهت انتخاب تاریخ مورد نظر از روی فرم زیر است: رد ملد دناسر 5 را ا ها ۷ ۱۵ 1۱۴ ۳۲ ۲ 5 ۹ ۳ پس از پر کردن تمام اطلاعات در فرم بالا و تایید» اطلاعات انتخاب شده مطابق شکل زیر در یک فایل ]۳00۲ می‌شوند. اطلاعات با موفقیت استخراع شد. دستور بازیابی اطلاعات کاریزها در منوی مدیریت اطلاعات جهت بازیابی اطلاعات استخراج شده در قسمت قبل به‌کار می‌رود. -------- صفحهٔ بعد -------- پیوست ۲- دسئنورالعمل نحوه نهیه تسناسنامه کاریز ۱۹۷ باریاب. -ارااتماک سس باربایی اطلاغات استخراخ شده قابل اقلاعا ژر سس مسحخصات اطلاعات استخراع سشده اطلاغات در مخدوده تارنخی ل سا 9 1 داده می‌شود. ۱ بازیابی اطلاعات استخراج شده : را تساه مشخصات اطلاعات استخراج شده اهر مات رده 5 ۳ ۳ اطلاغات با موفقت در سستم وارد شد. ری دستور حذف اطلاعات بازیابی شده» در منوی مدیریت اطلاعات جهت حذف کل اطلاعات بازیابی شده در طی یک بار فراخوانی فرم بالا (دستور بازیابی نسخه پشتیبان) به‌کار می‌رود. -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۹۸ دستورالعمل مطالعات مرمت و بازسازی و تهیه تسناسنامه کاریز توضیحات تاریخ بازبابی بازیابی توسط تاریخ استخرام استخراج توسط. از تاری تا تاریخ و مهم خ وود دجسم چ* :0000م [زه ۶ ۱ 6 ۱ ‎٩4‏ ۱4 در ازای هر بار بازیابی اطلاعات استخراج شده» یک سطر به لیست بالا اضافه می‌شود. با انتخاب هر سطر و 16ع110ن) برروی دکمه دستور سابقه تغبیرات بانک (1.08 11۷۵1۱۹) در منوی مدیریت اطلاعات جهت نمایش سابقه کلیه اعمال صورت گرفته توسط ص ار 9 ار[ ازتارپخ ‏ ۲۱ ۰۹۹ 7۸۷( تا تاهخ ۲۲۰ ۰۹ 7۸۷( عملکرد تاریخ و زمان ۰ استخراج اطلاعات 7۲ ,۲۰:۵۱:۳۹ بازیابی اطلاعات ۲ ۲۱:۱۴:۲۹ حذف اطلاعات بازیابی ۲ ۲۱:۱۳:۵۲ حذف اطلاعات بازیابی ۲ ۲۱:۱۳:۵۴ حذف اطلاعات بازیابی ۲ ۲۱:۱۳:۵۸ بازیابی اطلاعات ۲ ۲۱:۱۵:۱۲ بازیابی اطلاعات ۲ ۲۱:۱۵:۳۲ بازیابی اطلاعات 7۲ ۲۱:۱۵:۵۵ بازیابی اطلاعات 7۲ ۲۱:۱۶:۲۷ بازیابی اطلاعات ۲ ۲۱:۱۶:۵۸ حذف اطلاعات بازیابی ۲ ۲۱:۲۱:۲۶ حذف اطلاعات بازیابی 7۲ ۲۱:۲۱:۲۹ حذف اطلاعات بازیابی ۲ ۲۱:۲۱:۳۱ حذف اطلاعات بازیابی ۲ ۲۱:۲۱:۳۵ « -------- صفحهٔ بعد -------- پیوست ۲ - دستورالعمل نحوه تهیه سناسنامه کاریز ۱:۹ 2- منوی گزارشات 1 1 / بات نوات خشان‌تارن بایان سر َ افزودن گزارش جدید فیلتر هاک گزادش دستور افزودن گزارش جدید در منوی گزارشات جهت نصب یک گزارش طراحی شده در محیط ]1۳۵00۲[ ‎)-9۷۹٩1۵[‏ در برنامه مورد استفاده قرار می‌گیرد. با اجرای این دستور فرم زیر نمایان می‌شود: لطعا نام قابل گرارس را جهت نصت در نرم اقراز انتخات کید لطفا عنوات گزارش را وارد نمارید توصیحات با کلیک بر روی دکمه ... فایل گزارش را انتخاب کنید و در قسمت‌های پایین برای گزارش خود یک عنوان و چند جمله توضیح وارد کنید. در انتها نصب گزارش از طریق دکمه نصب به پایان‌می رسد. با اجرای دستور مدیریت گزارشات در منوی گزارشات فرم زیر ظاهر می‌شود: -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۹۰ دستورالعمل مطالعات مرمت و بازسازی و تهیه تسناسنامه کاریز 5۱ ی ۱ لیرد ارس ات تب سر در و رسد لیست گرارشات دکمه نصب گزارش جدید معادل دستور افزودن گزارش جدید در منوی گزارشات است. دکمه حذف گزارش, گزارش انتخاب شده را از برنامه حذف می‌کند. دکمه اجرای گزارش؛ گزارش انتخاب شده را اجرا می‌کند. و با دکمه انصراف می‌توان از این فرم بیرون رفت. با اجرای دستور فیلترهای گزارش در منوی گزارشات فرم زیر ظاهر می‌شود: را یره فیلتر مار سب شزرو سوت لمیر ار مر ارشات عوات قیلنر توضیحات از این فرم جهت افزودن» ویرایش و یا حذف یک فیلتر گزارش استفاده کرد. تعریف فیلتر گزارش عبارت است از ترکیب چندین شرط برروی اطلاعات قابل نمایش توسط یک گزارش. خروجی یک گزارش به تنهایی و یا به‌همراه یک فیلتر گزارش متفاوت است. حال دکمه افزودن را در فرم بالا اجرا کنید. پنجره نمایش داده شده در زیر نمایان خواهد شد: -------- صفحهٔ بعد -------- پیوست ۳ - دستورالعمل نحوه نهیه تسناسنامه کاریز ۱۹۱ با کادبران حیگر هم خی استفاده از این فیلنر را داود ل] شکل زیر نمایان می‌شود: 7 اک رضواف براصری شرطهاف تالت ٍ ِ ۱ ِ 2 ۹ 2 « پس از ساخت فیلتر» می‌توانید هر گزارشی را به‌همراه هر کدام از فیلترهای خود اجرا کنید و از این طریق تعداد بسیار زیادی گزارش را فقط از طریق چند فایل گزارش به‌دست آورید. -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- منابع و مأخد ۱77۲ ۹ ایرانمنش, م .قنات بازسازی» بهسازی و ازدیاد آبدهی. تهران: سازمان زمین شناسی کشور ۹ بهنیاء ع. (۱۳۷۰) قنوات استان خوزرستان, اهواز: جهاد دانشگاهی دانشگاه شهید چمران بهنیاء ع؛ (۱۳۸۲) کنابشناسی قنات., کرمان: دانشگاه شهید باهنر و جهاد دانشگاهی استان کرمان مشهد: شرکت سهامی آب منطقه ای خراسان پژوهشکده مردم شناسی ۹ پویاء ع» (۱۳۷۹)/ب نامه یزد؛ شناخت سرزمین(جلد اول)» تهران: آوای نور 40 ۷02021,۴۵۲17) ۵6 0۵۲ ۲0۵۵8 200 صمنحع از امصنع 0۳ عط1989(,1) بط مصهمصنماطهها و بش0 ۹۱۱۱۱ ٩0016612 1۳۳12211010 7‏ 200 1۵۳۷۵۹۵۵۶ ۷۷۵۵۲ ,(01999) معدزنکا.ل 200 م۲1۵0 .۸ م0۳۵۹ ‎٩ 07 11۳۵0۳۵۱ نها 5۶ ,وا بخشعند بل جز ونان ۵۵ ۳۵۲۵۳۲ ۱۳۵۷۵۵ ۱۷/۱۵۲۱۵96۲۱۵۲۱1 ۱۳۱۹1۱1۵ مقالات: ۹ جکیده مقالات کنفرانس ملی قمات (گناباد.اردیهشت ۳)تهران: پژوهشگاه سازمان میراث فرهنگی کشور -------- صفحهٔ بعد -------- حائری, م۰ (۱۳۸۶) قتات د ر/یران, تهران: دفتر پژوهشهای فرهنگی ۹ سید سجادی, مء (۱۳۶۱) قنات ""کاریز"" ناریخچهساخنمان و چگونگی گستنر سآن در جهان, تمران: * صالحی, م۰ (۱۳۳۳)» در جستجو یآب. قم: اقلیم مهر ۹ صفی نژادء ج. (۱۳۵۹) نظام ها یآبیاری ستنی د را/یران» تهران: موسسه مطالعات و تحقیقات اجتماعی دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران * "صفی نژاده ج» دادرس, ب. (۱۳۷۸) سد زیرزمینی قنات وزوان- میمه اصفهان» تهران: موسسه گنجینه آب ایران ۹ کرجی, ۰۱ ۴۰۰ (۱۳۷۳) استخرا جآب های پمهانی, ترجمه: خدیو جم» حسین» تهران: بنیاد فرهنگ ایران ۹ کردوانی, پ. (۱۳۶۸) منابع و مسائ لآب د رایران, تهران: انتشارات دانشگاه تهران _کورس. غء (4)۱۳۵۶آب و ف نآبیاری در ایران باستان ٩‏ گروسی.ع ۰ (۱۳۸۳) تاریخ آب و آبیاری اسان کومان» تهران: کمیته ملی آبیاری و زهکشی * گوبلو ه (۱۳۷۱) قنات؛ ی برای دستیابی به آب. مترجمان: سرو قد مقدمء » پاپلی یزدی» م» مشهد: معاونت فرهنگی آستان قدس رضوی ۹ لباف خانیکی, رء (۱۳۸۳) گناباد: خاستگاه حماسه های پنهان» تهران: سازمان میراث فرهنگی کشور ٩‏ مالکی, اء خورسندی آقایی, 4 (۱۳۸۴) قات در ایران: مطالعه موردی قنوات تُسهر تهران. تهران: شرکت پردازش و برنامه ریزی شهری ٩‏ مجموعه مقالات کنفرانس بین المللی قنات(دو جلد)(یزد. ۱۳۷۹) یزد: شرکت سهامی آب منطقه ای یزد ٩‏ مجموعه مقالات کنفرانس بین المللی قنات (دو جلد) (کرمان, آذر۱۳۸۴)» کرمان: دانشگاه شهید باهنر و جهاد دانشگاهی استان کرمان و شرکت سهامی آب منطقه ای تهران پایان نامه‌ها: -------- صفحهٔ بعد -------- منابع و مأخد او ۹ اسدیان, م۰ (۱۳۷۱)» "روش ۷1۳ ]۳:۸ و کاربرد آن در اکتشاف قنات‌ها با استفاده از دستگاه 1-7 به داهنمایی: ناصر حسینآاده‌گویاءپایان نامه (کارشناسی ارشد)» دانشگاه تهران * امیری, ع» (۱۳۴۴)" چاههای عمیق: قنوات و مقایسه آنها در ایران ", پایان نامه (کارشناسی ارشد)» دانشگاه تهران ۹ ایرانمنش, م» "بررسی نوسانات سطح آبهای زیرزمینی دشت قزوین "", پایان نامه( کارشناسی ارشد)» موسسه ۹ پرویزی» ف» (۱۳۴۵)» "آبهای زیرزمینی و قنات. پایان نامه" (فوق‌لیسانس)» دانشگاه شیراز خانیاء پ» (۱۳۷۰) "اتاثیر تغذیه مصنوعی سیلاب در تحول روستایی سمیرم سفلی", به راهنمایی: حسن حسینی‌ابری» پایان نامه (کارشناسی ارشد)» دانشگاه اصفهان *‏ خیابانی,ن, (۱۳۴۹)» مطالعه بخش آبهای شور زیرزمینی در کادر هیدروژئولوزی عمومی منطقه نشیراز, پایان نامه" کارشناسی ارشد"» موسسه آبشناسی ایران * رضایی, غء (۱۳۶۸)» "بررسی عناصر جزیی و سایر ترکیبات شیمیایی آب چاه و قناتهای تهران بمنظور جایگزینی آن بجای استفاده از فاضلاب در مزارع "" سبزیکاری, پایان نامه "فوق‌لیسانس مهندسی بهداشت ",دانشگاه علوم پزشکی تهران شاهسوارانی, م. بررسی نوسانات سالانه سطح آبهای زیرزمینی منطقه گنیدکاوس در سالهای اخیر و تجزیه و تحلیل علل آن, پایان نامه" کارشناسی ارشد", موسسه آبشناسی ایران * شاه نظری, ر»ء (۱۳۵۸)» بررسی کیفی آب قناتهای تهران, پایان نامه افوق‌لیسانس "» دانشگاه تهران ۹ شریفی حسینی» ح» (۱۳۴۵) دشت قزوین سازمان مستقل و عمران این منطقه, پایان نامه "فوق لیسانس"» دانشگاه شیراز * صمدیان, م بررسی نوسانات سطح آبهای زیرزمینی دشت تهران در سالهای اخیر تجزیه و تحلیل علل آن, پایان نامه" کارشناسی ارشد"ء موسسه آبشناسی ایران * غلام نژاده ن» (۱۳۸۳)» بررسی و مدلسازی تغییرات کیفی آب قنوات, به راهنمایی: مجید سرتاج, حمیدرضا صفوی؛ استاد مشاور: علی اصغر سمسار یزدی. / پایان نامه " کارشناسی ارشد"» دانشکده مهندسی عمران, دانشگاه صنعتی اصفهان * فتحی سقزچی» ح ۰ (۱۳۷۳)» حقوق بهره‌برداری از آب‌های داخلی ایران» به راهنمایی: عبدالحمید ابوالحمدء پایان نامه " کارشناسی‌ارشد"ء دانشگاه تهران * فیروزان,ع» بررسی نوسانات سطح آبهای زیرزمینی منطقه کرج در سالهای اخیر و تجزیه و تحلیل علل آن, پایان نامه" کارشناسی ارشد"» موسسه آبشناسی ایران -------- صفحهٔ بعد -------- * کامگارء ی (۱۳۸۴)» مدلسازی ژئوالکتریک (با روش مقاومت ویزه ) قنات امیر آباد با آرایه‌های ونر شلومبرژه و دو قطبی - دو قطبی و مقایسه آنمها, به راهنمایی: غلامحسین نوروزی» پایان نامه "کارشناسی ارشد"» دانشکده فنی م‌هندسی.؛ دانشگاه تهران ۹ هنرمندءل, (۱۳۸۱)» شناسایی و بررسی تنوع درون ‌جمعیتی و بین‌جمعیتنی ماهی‌مای قناتمهای استان سمنان با استفاده از روشهای کمیء کروموزومی و مولکولی, به راهنمایی: حسن رحیمیان؛ استاد مشاور: مسعود هوشمند. / پایان نامه " کارشناسی ارشد"» دانشکده علومء دانشگاه تهران نشریات(منشر شده توسط معاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رییس جمهور): شرح خدمات مطالعات تفضیلی اجرایی آبخیزداری نشریه ۳۹۶ شرح خدمات مطالعات مرحله توجیهی آبخیزداری نشریه ۱۹۳ فهرست جزئیات خدمات مطالعات پخش سیلاب و تغدیه مصنوعی ( مرحله اول و دوم) نشریه ۳۱۹ ضوابط طراحی تعیین فاصله و عمق زهکش های زیر زمینی ۹ نشریه ۲۶۳ فهرست جزئیات خدمات مطالعات مهندسی مطالعات تاسیسات آبگیری (سر دهانه سازی) * فهرست بهاء پایه رشته چاهها و قنوات ۱۳۸۶ نشریه ۱۹۴ فهرست جزئیات خدمات مطالعات سازماندهی چاهها و قناتها -------- صفحهٔ بعد -------- دفتر نظام فنی اجرایی معاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رییس جمهور» با گذشت بیش از سی سال فعالیت تحقیقاتی و مطالعاتی خود.ء افزون بر چهارصد عنوان نشریه تخصصی - فنی, در قالب آیین نامه» است. نشریه حاضر در راستای موارد یاد شده تهیه شده» تا در راه نیل به توسعه و گسترش علوم در کشور و بهبود فعالیت‌های عمرانی به کار برده شود. فهرست نشریات منتشر شده در سال‌های اخیر در سایت اینترنتی 13110://160.13۵0۳8۰1۳ قابل دستیابی می‌باشد. دفتر نظام فنی اجرایی -------- صفحهٔ بعد -------- 151216 3۵۵1۱ 0۴ 0 0 ل 012۳16 ۹۳۵۱۵821 1۵۳ 0۳6۹1402 ۷1۵ 4 ۹۲:۵۲ که 1۹۲۳۷۱۲۵۵ 0 16۳1۹ مره 211010 ۲مررعه از 00 0۳7 ] ۹۵7۲۷065 1م( (21107م1111 110 ۲ا ۶8 ع6[] 0۲ 01 ۸۲ ع00[1۳6 8271 1120-6-۸[ 0 51۳316816 1۵۳ م1 01 0116 0 ۳13001۶ ۸110۳6 (۸۳۳۹1) 1516 ۲۹:2۳ 5 120112 10216101 - ۰۵81 1110://۷۷۷۷۷۷] 1۳ 2012 -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- این نشرریه شامل دو فصل دستورالعمل نحوه مطالعات یکپارچه کارین و دستورالعمل نحوه مطالعات تهیه شناسنامه کاری‌های کشور می باشد. دستورالعمل مطالعات یکپارچه کارین به کلیه مطالعات و بی‌رسی‌هایی اطلاق می‌شود که منجس به مرمت و بازسازی فنی و مهندسی کارین گردد و راهنمای منیدی جهت کارفرمایان و مهندسان مشاور در احیاء مررمت و بازسازی کارین‌های کشور می باشد.