شهرداران محترم مناطق 22 گانه شهرداری تهران

⚠ این متن با نرم‌افزار از روی تصویر خوانده شده و ممکن است خطا داشته باشد؛ برای استناد، اصلِ سند را ببینید. 2۳ ی ۱۹ ۰ 0 ریخ:1405/01/23 شماره:27159/70 7 ۳ 1 معاویت فنی و عمرانی پیوست:2 معاونین محنرم شهردار تهران شهرداران محترم مناطق 22 گانه شهرداری تهران مدیران عامل محترم سازمانها و شرکت های تایعه شهرداری تهران مدیران کل محترم ستادی رئنیس محترم سازمان بازرسی : ۰ ایله هه +۶ ه ۷ ۱ موضوع:ابلاغیه شورای فنی *دستورالعمل مدیریت آوار" به استناد مصوبه شماره 160:2482/20025 مورخ 1397/07/12 شورای اسلامی شهر تهران و مصوبه شورای فنی شهرداری تهران, بدینوسیله»"دستورالعمل مدیریت آوار " ابلاغی سازمان برنامه و بودجه کشور به شماره 742599 مورخ 1404/12/28 در چارچوب نظام فنی و اجرایی شهرداری تهران به کلیه واحدهای شهرداری تهران ابلاغ می گردد. بدیهی است ر عایت مفاد این دستور العمل بر عهده ی بالاترین مقام واحد مربوطه بوده و مرجع رسیدگی, تفسیر ؛ داوری و اظهار نظر درخصوص اجرای مفاد این ابلاغیه که در کلیه واحدهای شهرداری تهران مورد استفاده قرار می گیرد, شورای فنی شهرداری تهران می باشد. باس شعبانی معاون فنی و عمرآنی رونوشت: جناب آقای اللهوردیزاده, دبیرشورای فنی شهرداری تهران؛ جهت اطلاع؟ -------- صفحهٔ بعد -------- جمهوری اسلامی ابران سازمان برنامه و بودجه کشور ضفابطه شماره ‎٩۳۰ آخرین وبرایش: ۱۳۰۴-۱۱-۳۰ معاونت فنی, زیربنایی و تولیدی پژوهشگاه بین‌المللی زلزله‌شناسی و مهندسی زلزله امور نظام فنی و اجرابی ۷ ۱111 ۱۳۴ -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- بخشنامه به دستگاههای اجرایی، مهندسان مشاور و پیمانکاران : شماره 742599 1404/ : تاریخ 1404/12/28 صفحه 1 از 1 :ش ش8933582 سازمان ربانهم و بودهج کشور ریاست جمهوری رئیس ساز مان به (استناد ماده34) قانون احکام دائمی برنامه های توسعه کشور و تبصره (ذیل بند3 - 1 )ه ماد(4) « سنند نظنام ننی واجراینی یکپارچه کشور»، موضوع تصویب نامه شماره40544/ت63719ه منور06 / 03 / 1404 هیئن ویینران ؛ ضنابهه پیوسن بنا مشخصات ییر ابالغ در و«سامانه نظام ننی و اجرایی کشور» به نشانی منتشر می شود: :رونوشت معاونت حقوقی ریاست جمهوری- سامانه ملی قوانین و م قررات جمهوری اسالمی ایران امور حقوقی قوانین و مقررات مرکز روابط عمومی، امور بین الملل و مدیریت دانش دبیرخانه مرکزی سازمان عنوان : دستورالعمل مد تیری آوار شماره ضابطه: 930 نوع :ابالغ الیم االجرا حوزه شمول: همه قراردادهای جدیدی که ای محل وجوه عمومی ویا به صورت مشارک عمومی- خصوصی منعقد می.شوند تاریخ اجرا: 15 / 01 /5 140 متولی تهیه، اخذ بازخورد و اصالح: امور نظام ننی واجرایی سایمان برنامه وبودجه کشور مرجع اعالم اصالحات: امور نظام ننی واجرایی سایمان برنامه و بودجه کشور - این ضابهه براساس(جدول17 ) ذیل برنامه مل ی بایسای ی و بایتوان ی موضوع بند ج ماده(4) قانون مد یری بحران کشور تهیه . شده اس - به منظور«تخریب ایمن » به جلد دوم ضابهه شماره55 با عنوان« ( مشخصات ننی عمومی کارهای ساختمانی)باینگری سوم- تخریب- ژئوتکنیک » .مراجعه شود - «وه یش نامه اجرا یی ات ی عمل تخر بی و آواربردار ی ساختمانها ی ده یدبی آس » در ذیل مستندات پیوس این ضابهه، باید برای اطالعات تکمیلی .مورد استفاده قرار گیرد - در صورت توانق طرنین ،پیمان مفاد این ضابهه برای قراردادهایی که قبل ای تاریخ اجرایی شدن این بخشنامه منعقد ند ا شده نیز، قابل استفاده اس . سیدحمید پورمحمدی -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- خواننده گرامی: امور نظام فنی و اجرایی سازمان برنامه و بودجه کشور با استفاده از نظر کارشناسان برجسته مبادرت به تهیه این ایرادهایی نظیر غلط‌های مفهومی, فنی. آبهام. ایهام و اشکالات موضوعی نیست. از این‌روء از شما خواننده‌ی گرامی صمیمانه تقاضا دارد در صورت مشاهده هر گونه ایراد و اشکال فنی, مراتب را |- شماره بند و صفحه موضوع مورد نظر را مشخ ص کنید. ۳- ایراد مورد نظر را بصورت خلاصه بیان دارید. ۳- در صورت امکان منن اصلاح شده را برای جایگزینی ارسال کنید. کارشناسان این آمور نظرهای دریافتی را به دقت مطالعه نموده و اقدام مقتضی را معمول خواهند داشت. پیشاپیش از همکاری و دقت نظر جنابعالی قدردانی می‌شود. ذشانی برای مکانبه :+ تهران. میدان بهارستان. خیابان صفی علی‌شاه - سازمان برنامه و بودجه کشور, آمور نظام فنی و اجرایی ۱۱۱111 نم رواد ۲ ]۳: 2 -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- بلایای طبیعی و بحران‌های انسان‌ساخت پیامدهای جدی بر زیرساخت‌هاء محیط‌زیست. اقتصاد و سلامت عمومی دارند و یکی از نتایج آن تولید حجم قابل توجه آوار و پسماند است که مدیریت ناصحیح آن می‌تواند بحران را تشدید کند. در پاسخ به این چالش و به استناد تکلیف سازمان برنامه و بودجه طبق جدول(۱۷) ذیل برنامه ملی بازسازی و بازتوانی (موضوع بندج ماده(۴) قانون مدیریت بحران کشور). «دستورالعمل مدیریت آوار» تدوین شده است تا در کنار فصل تخریب ذیل ضابطه شماره ۵۵ با عنوان «مشخصات فنی عمومی کارهای ساختمانی (بازنگری سوم)» و «شیوه‌نامه اجرابی عملیات تخریب و آواربرداری ساختمانهای آسیبدیده» چهار چوبی جامع و نظام‌مند برای مدیریت آوار در تمام مراحل چرخه بحران ارائه دهد؛ این دستورالعمل با رویکردی چندرشته‌ای و میان‌بخشی. جنبه‌های فنی, زیست‌محیطی, ایمنی. اجتماعی و اقتصادی را همزمان مدنظر قرار داده و شامل تعیین مکان‌های جمع‌آوری موقت. بازیافت. دپوء امحای آوار و مواد خطرناک. مسیرهای حمل آوار و شرح وظایف ذی‌نفعان است. این ضابطه با ارائه راهکارهای علمی برای تفکیک. جمع‌آوری, بازیافت و دفع آوارء تاب‌آوری جوامع محلی را ارتقا داده و روند بازسازی سکونتگاه‌های شهری را تسریع می‌کند. با توجه به مطالب فوق, پژوهشگاه بین‌المللی زلزله‌شناسی و مهندسی زلزله تهیه ضابطه با عنوان «دستورالعمل مدیریت آوار» را با هماهنگی امور نظام فنی‌واجرایی سازمان برنامه‌وبودجه کشور در دستور کار قرارداد. که پس از نظرخواهی و اعمال نظرات رسیده(پیوست)» براساس نظام فنی‌واجرایی یکپارچه. موضوع ماده ۳۴ قانون احکام دائمی برنامه‌های توسعه کشور و با وجود تلاش, دقت و وقت زیادی که برای تهیه این مجموعه صرف گردید. این مجموعه مصون از وجود اشکال و ابهام در مطالب آن نیست. لذا در راستای تکمیل و پر بار شدن این ضابطه از کارشناسان محترم درخواست می‌شود موارد اصلاحی را به آمور نظام فنی و اجرایی سازمان برنامه و بودجه کشور ارسال کنند. کارشناسان سازمان پیشنهادهای دریافت شده را بررسی کرده و در صورت نیاز به اصلاح در متن ضابطهء با همفکری نمایندگان جامعه فنی کشور و کارشناسان مجرب این حوزه» نسبت به تهیه متن اصلاحی, اقدام و از طریق پایگاه اطلاع‌رسانی نظام فنی و اجرایی کشور به نشانی 672111121111.1۳ | برای بهره‌برداری عموم. اعلام خواهند کرد. به همین منظور و برای تسهیل در پیدا کردن آخرین ضوابط ابلاغی معتبرء در بالای صفحات. تاریخ تدوین مطالب آن صفحه درج شده‌است که در صورت هرگونه تغییر در مطالب هر یک از صفحات. تاریخ آن نیز اصلاح خواهد شد. از اینرو همواره مطالب صفحات دارای تاریخ جدیدتر معتبر خواهد بود. از همکاری مدیران. مجریان و کارشناسان همکار صمیمانه قدردانی می‌شود و امید است این دستورالعمل راهگشای مدیران و کارشناسان در مدیریت موْثر بحران و بازسازی پایدار سکونتگاه‌های شهری باشد. حمید امانی همدانی معاون فنی, زیربنایی و تولیدی زمستان ۱۳۴۰۴ [ -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- تهیه و کنترل «دستورالعمل مدیریت آوار» اضابطه شماره ۱۹۳۰ اعضای گروه تمهمیه کننده: کامبد امینی حسینی پژوهشگاه بین‌المللی زلزله‌شناسی و مهندسی زلزله دکتری زمین‌شناسی مهندسی عرفان فیروزی پژوهشگاه بین‌المللی زلزله‌شناسی و مهندسی زلزله دکتری زلزله-مدیریت بحران دنیا ویس‌مرادی پژوهشگاه بین‌المللی زلزله‌شناسی و مهندسی زلزله دکتری مهندسی صنایع اعضای گروه هدایت و راهبری (سازمان برنامه و بودجه کشور): علیرضا توتونچی معاون آمور نظام فنی و اجرایی فرزاد پارسا معاون آمور نظام فنی و اجرایی حمیدرضا خاشعی کارشناس آمور نظام فنی و اجرایی و با تشکر از شرکت آب و فاضلاب قزوین. جمعیت هلال‌احمر استان فارس, بنیاد مسکن انقلاب اسلامی استان فارس, سازمان مدبریت و برنامه‌ریزی استان زنجان. جمعیت هلال‌احمر جمهوری اسلامی ایران و شهرداری تهران که با نظرات ارزشمند خود. در اصلاح و تکمیل این ضابطه کمک کردند. -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- ۲ کلیات ۱ ۱-۱- مقدمه ۱ ۲-۱- اهداف سند ۱۳ ۳-۱- محدوده کاربرد ی ۱ ۴-۱- تعاریف و واژگان کلیدی ۱ ۵-۱- اصول و مبانی مدیریت آوار ۱ ۶-۱- چارچوب حکمرانی مسئولیت ها و فرماندهی عملیاتی ۱ ۷-۱- الزامات برنامه ریز و یکپارچگی اطلاعات ۸۳ ۱(-۸- ساختار دستورالعمل ۳ ۸ انواع آوار و برآورد حجم و وزن آوار ۹ ۱- ۳- مقدمه پا ۲-۲- انواع بلایای طبیعی و آوارهای ناشی از آن ها وم ۹ ۳-۲- تاثیر کاربری اراضی بر نوع آوار و ۱ ۴-۲- روش های برآورد حجم آوار برای مدیریت بلایا ربب ۱۵ ۵-۲- برآورد حجم و وزن آوار هر ۱۵ ۴-۵-۲- سایر روش های نوین برآورد حجم آوار ۱۹ ۳- شناسایی آوار خطرناک و نحوه ی مدیریت و امحای آن ره ۱-۳- مقدمه رها -------- صفحهٔ بعد -------- ۲-۳- تعریف مواد خطرناک رها ۳-۳- شناسایی آوار خطرناک و پایش آن ها ۴-۳- مدیریت پسماندهای خطرناک ۳ ۱۳ ۵-۳- روش های امحا و دفع ایمن مواد خطرناک وم ۹ ۱۳ ۶-۳- الزامات ایمنی برای کارکنان موم 6 ۱۳ ۷-۳- پایش و ارزیابی اثرات زیست محیطی پس از امحای مواد خطرناک ۱۳۹ ۴- فرآیند مدیریت آوار: از جمع آوری تا انتقال به محل های دیوی موقت و دائم ی ی + و ۱-۳- مقدمه یر ۸۳ ۱۷ ۲-۴- اصل تقدم نجات بر عملیات آواربرداری م۳0 ۳-۴- مراحل سه گانه مدیریت آوار وم ۱۳ ۴-۴- مرحله اول: پاسخ اضطراری (نجات-محور) ۳ ۵-۳- مرحله دوم: پاسخ تثبیتی (ایمنی -محور) ۳ -4-6 اقدامات مربوط به مرحله سوم: مدیریت و بازیافت آوار ی ۱۳ ۷-۴- ابزارها و روش های جمع آوری ۳۹ ۸-۴- حمل و نقل ایمن و کارآمد آوار وم 6 ۳ ۹-۳- معیارهای مکان یابی محل دپوی موقت ۳۹ ۱۰-۴- طراحی محل دپوی موقت موم ۱۳۳ ۱۱-۴- ذخیره سازی و مدیریت آوار در محل دپوی موقت ۳۳ ۱۳-۴ - انتقال از دپوی موقت به محل دیوی دائم ی ۸ ۱8 ۱۳-۴- طراحی و مدیریت محل دپوی دائم ۳ ۱۴-۴- پایش و کنترل محل های دیو ام ۳ -------- صفحهٔ بعد -------- ۵ بازیافت به‌عنوان روبکردی پایدار در مد بربت آوار مش ۱- ۵- مقدمه ی ۳-۵- انواع آوار قابل بازیافت ی وی ۳-۵ مزایا و جالش های بازیافت آوار و ۴۳-۵- فناوری ها 9 روش های بازیافت م همم ۵-۵- اصول کلیدی در موفقیت عملیات بازیافت ی ۶-۵- استانداردهاء قوانین و مشوق های بازیافت ی ۷-۵- توصیه‌های عملیاتی برای بازیافت آوار ی ۶ ۲- ۶- دسته بندی تجهیزات و ماشین آلات بر اساس نوع کاربرد وم ۳-۶- برآورد تعداد تجهیزات و ماشین آلات مورد نیاز ی ۴-۶- نیروی انسانی (متخصص) برای عملیات آواربرداری و ۵-۶- برآورد مدت زمان لازم برای انجام عملیات آواربرداری ی ری ی ی ی ۶-۶- ایجاد بانک اطلاعاتی, پیش موقعیت یابی و قراردادهای پیشینی ام ۷-۶- جمع بندی و توصیه ها ام -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- عنوان صفحه شکل ۱-۲: الگوریتم چهارمرحله‌ای تخمین حجم آوار ناشی از بلایای طبیعی ۱۵ شکل ۱-۴: فرایند مدیریت آوار (از وقوع بلایا تا دفع نهایی آوار) ۳ شکل ۳-۴ پلان پیشنهادی برای سازماندهی مسیرهای ترافیکی در سایت های دیوی موقت آوار ۳۳ -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- فهرست جدول‌ها جدول ۱-۲: انواع آوار قابل انتظار ناشی از مخاطرات مختلف بر اساس کاربری اراضی سس ۱۱ جدول ۲-۲: درصد آوار تولید شده اجزای سازه ای (یا نوع اول آوار) برای سطوح خرابی مختلف و تیپ های مختلف جدول ۳-۲: درصد آوار تولید شده اجزای غیر سازه ای (یا نوع دوم آوار) برای سطوح خرابی مختلف و تیپ های مختلف سازه ای سس و ۱8 جدول ۴-۲: وزن پیشنهادی برای اجزای سازه ای و غیر سازه ای تیپهای مختلف ساختمانی بر حسب کیلوگرم جدول ۱-۳: انواع خطرات ناشی از پسماندهای بلایا و تأثیرات آتها سس ۱۳۳ جدول ۲-۳: گروه بندی پسماندهای خطرناک به همراه ویژگیهای آن ها سس ۱۳ جدول ۱-۵: مهمترین گروه های پسماندهای قابل پازیافت سس سس 0 جدول ۲-۶: ظرفیت عملیاتی و حجم قابل جابجایی تجهیزات آواریرداری سس ۳ ر -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- فصل ۱ کلیات -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- فصل اول: کلیات ۳/۰( ۱ - کلیات ۱-- مقدمه حوادث و بلایای طبیعی و انسان‌ساخت در دهه‌های اخبر باعث بروز خسارات گسترده‌ای به زیرساخت‌هاء محیط‌زیست و زندگی اجتماعی و اقتصادی جوامع شده است. یکی از مهم‌ترین پیامدهای این حوادث. تولید حجم انبوهی از آوار و پسماندهای ناشی از تخریب ساختمان‌هاء زیرساخت‌ها و تاسیسات شهری و روستایی است که در صورت نبود مدیریت مناسب. می‌تواند فرآیند امدادء بازسازی و بازگشت جامعه به شرایط عادی را به شدت مختل کند. مدیریت آوار به‌عنوان بخشی جدایی‌ناپذیر از چرخه مدیریت بحران و بازسازی» دربرگیرنده مجموعه‌ای از اقدامات هماهنگ شامل برآورد نوع و حجم آوار» جمع‌آوری. تفکیک. حمل‌ونقل, بازیافت. دفع و استفاده مجدد از مواد حاصل از تخریب است. تجارب بین‌المللی نشان می‌دهد که برخورداری از دستورالعملی جامع و یکپارچه در این حوزه» نقش موْثری در کاهش پیامدهای زیست‌محیطی, ارتقای ایمنی. صیانت از زیرساخت‌های حیاتی و تسریع روند بازسازی ایفا می‌کند. در کشور ما نیزء با توجه به وقوع مکرر حوادتی نظیر زلزله» سیل, رانش زمین و حوادث صنعتی, ضرورت تهیه و اجرای یک دستورالعمل ملی برای مدیریت آوار بیش از پیش احساس می‌شود. این دستورالعمل با هدف ایجاد چارچوبی منسجم و کارآمد برای برنامه‌ریزی,» سازماندهی, اجرا و پایش عملیات مدیریت آوار تهیه شده و می‌تواند توسط دستگاه‌های مسئول در سطوح ملی, استانی و محلی مورد استفاده قرار بگیرد. ۲-۱- اهداف سند این دستورالعمل با هدف ایجاد چارچوبی هماهنگ و کارآمد برای مدیریت آوار در حوادث و بلایای طبیعی و انسان‌ساخت تدوین شده و اهداف اصلی آن عبارت‌اند از: ۹ ایجاد نظام هماهنگ و شفاف برای مدیریت آوار در کلیه سطوح مدیریتی؛ استقرار ساختار فرماندهی واحد در عملیات آواربرداری؛ ۰ تسریع در پاکسازی و تسهیل بازسازی؛ * ارتقای بهره‌وری منابع و توسعه بازیافت و استفاده مجدد؛ * تبیین چارچوب حقوقی و حدود اختیارات دستگاه‌ها در شرایط بحران؛ * تقویت برنامه‌ریزی پیشگیرانه و آمادگی پیش از حادثه. -------- صفحهٔ بعد -------- ۲ ۳( دستورالعمل مدیریت آوار ۳-۱- محدوده کاربرد این دستورالعمل به‌عنوان سند مرجع ملی, کلیه فعالیت‌های مرتبط با مدیریت آوار ناشی از حوادث و بلایای طبیعی نظیر زلزله. سیل» رانش زمین, طوفان و حریق‌های گسترده» همچنین حوادث انسان‌ساخت از جمله فروریزش سازه‌ها و انفجارهای صنعتی را در سطح کشور پوشش می‌دهد. این سند برای تمامی دستگاه‌ها و سازمان‌های مسئول مدیریت بحران در سطوح ملیء استانی و محلی, شامل نهادهای دولتی» شهرداری‌هاء سازمان‌های آمدادی, نیروهای نظامی و انتظامی و بخش خصوصی قابل اجرا بوده و در کلیه مناطق شهری, روستایی و سکونت‌گاه‌های موقت کاربرد دارد. محدوده کاربرد این دستورالعمل تمامی مراحل چرخه مدیریت بحران شامل پاسخ اضطراری, پاکسازی, تفکیک, بازیافت و بازسازی را در بر گرفته و اقدامات پیشگیرانه و آماده‌سازی پیش از وقوع حادثه را نیز شامل می‌شود. این دستورالعمل شامل مدیریت پسماندهای عادی شهری و صنعتی, بحران‌های زیستی و بهداشتی» حوادث ناشی از آلودگی‌های شیمیایی و هسته‌ای گسترده. و تخریب‌های کوچک‌مقیاس محلی که به‌صورت مستقل توسط نهادهای محلی ۴-۱- تعاریف و واژگان کلیدی به‌منظور وحدت رویه در استفاده از مفاهیم و اصطلاحات. تعاریف کلیدی به‌کاررفته در این دستورالعمل به شرح زیر ارائه می‌گردد: ۰ بلایا (0192916۲9) : رویدادهای طبیعی یا انسان‌ساخت که منجر به اختلال گسترده در عملکرد جامعه و ایجاد خسارات شدید به جان, مال» زیرساخت‌ها و محیطزیست می‌شوند و بازگرداندن شرایط عادی بدون کمک‌های ویژه دشوار است. * بحران(۲1919)): وضعیتی اضطراری و غیرعادی ناشی از حوادت یا تهدیدات که موجب اختلال در نظام خطرات طبیعی (11272۲09 200۳۵۱): پدیده‌های طبیعی از جمله زلزله» سیل. رانش زمین. طوفان. آتش‌سوزی جنگل‌ها و سایر حوادث مشابه که پتانسیل ایجاد خسارت دارند. خطرات انسان‌ساخت (11242۲09 ۷120-806): حوادتی ناشی از فعالیت‌های انسانی مانند انفجارهای صنعتی, حوادث حمل‌ونقل, تخریب‌های عمدی یا غیرعمدی و آلودگی‌های شیمیایی. آوار (06019): بقایای مصالح و مواد ناشی از تخریب ساختمان‌هاء زیرساخت‌ها و تاسیسات در اثر وقوع بلایا و حوادت. پسماند (۷۷2946): مواد زائد ناشی از فعالیت‌های انسانی که به‌صورت روزمره یا در فرآیندهای صنعتی تولید می‌شوند و ارتباطی مستقیم با حادثه ندارند. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل اول: کلیات ۳/۳( ۳ مدیریت آوار (۱1۵286۲ 060۳9): مجموعه اقدامات برنامه‌ریزی» جمع‌آوری. جداسازی» حمل. ذخیره‌سازی موقت. بازیافت. دفع و استفاده مجدد از آوار به‌منظور تسهیل بازسازی و کاهش اثرات منفی * محل دپوی موقت: محل موقتی که به‌منظور جمع‌آوری, جداسازی, کاهش حجم. ذخیره‌سازی کوتاه‌مدت و انجام پردازش‌های اولیه بر روی آوار و نخاله‌های حاصل از حوادث مورد استفاده قرار می‌گیرد. این سایت‌ها پیش از انتقال مواد به مراکز بازیافت دائم یا محل‌های دفن نهایی به‌کار گرفته می‌شوند و نقش مهمی در تسریع عملیات مدیریت آوار دارند. * محل دپوی دائم: محل‌های دائمی شامل مراکز بازیافت. دفن مهندسی‌شده یا تأسیسات پردازش نهایی که برای دفع ایمن, بلندمدت و پایدار آوار و پسماندهای باقی‌مانده پس از عملیات تفکیک و پردازش اولیه مورد ۵-۱- اصول و مبانی مدیریت آوار مدیریت آوار به‌عنوان یکی از ارکان اصلی پاسخ و بازسازی پس از وقوع حوادث. نیازمند رعایت اصول و مبانی مشخصی است که اجرای صحیح آنها موجب ارتقای ایمنی, کاهش اثرات زیست‌محیطی و تسریع روند با زگشت جامعه به شرایط عادی می‌گردد. مهم‌ترین اصول و مبانی این دستورالعمل عبارت‌اند از: * ایمنی و سلامت عمومی: اولویت‌بخشی به حفاظت از جان انسان‌ها و رعایت اصول ایمنی و بهداشت در کلیه مراحل جمع‌آوری» حمل, تفکیک و دفع آوار. * _حفاظت از زیرساخت‌های حیاتی: عملیات آواربرداری باید به‌گونه‌ای برنامه‌ریزی شود که از آسیب ثانویه به زیرساخت‌های حیاتی شامل شبکه‌های آب شرب برق, گازء فاضلاب, مخابرات. مراکز درمانی و شریان‌های حیاتی جلوگیری شود. هرگونه مداخله در مجاورت این تأسیسات صرفاً با هماهنگی دستگاه بهره‌بردار انجام می‌شود. * فرماندهی واحد عملیاتی: کلیه عملیات آواربرداری در شرایط بحران باید تحت ساختار فرماندهی واحد و با تعیین صریح مسئولیت‌هاء سلسله‌مراتب تصمیم‌گیری و محدوده اختیارات هر دستگاه اجرا شود. هیچ دستگاهی مجاز به اقدام مستقل خارج از این چارچوب نیست. * هماهنگی بین دستگاهی و پرهیز از موازی کاری: تفکیک دقیق سطوح سیاست‌گذاری, هماهنگی و اجرا به‌منظور جلوگیری از تعارض و خلاً مسئولیتی الزامی است. * _کاهش. تفکیک و بازیافت: کاهش حجم دفن, جداسازی در مبداأً و استفاده مجدد از مصالح از اولویت‌های ٩‏ حفاظت از محیط‌زیست: رعایت الزامات زیست‌محیطی و جلوگیری از آلودگی خاک. آب و هوا در فرآیندهای جمع‌آوری. پردازش و دفع اوار. -------- صفحهٔ بعد -------- ۴ ۳/۰( دستورالعمل مدیریت آوار *_آمادگی پیش از بحران: شناسایی سایت‌های دپوء برآورد منابع و تدوین برنامه عملیاتی استانی باید پیش از ۶-۱- چارچوب حکمرانی مسئولیت ها و فرماندهی عملیاتی مدیریت آوار در شرایط بحرانء مستلزم استقرار یک نظام حکمرانی منسجم است که به‌طور هم‌زمان سه موْلفه اساسی صحنه عملیات. این چارچوب با هدف جلوگیری از تعارض نهادی, موازی‌کاری و خلاً مسئولیتی طراحی شده و تضمین می‌کند که تصمیم‌گیری‌های راهبردی, هماهنگی بین‌بخشی و اجرای میدانی در امتداد یک ساختار سلسله‌مراتبی و پاسخگو انجام شود. بر این اساس, سطوح ملی, استانی و شهرستانی/شهری هر یک دارای نقش مشخص بوده و مداخله در مدیریت آوارء از حیث مالکیت. اجرا و توالی عملیات. صرفاً در چارچوب ضوابط قانونی و تحت فرماندهی واحد عملیاتی مجاز خواهد بود. این انسجام ساختاری» پیش‌شرط کارآمدی عملیات. صیانت از حقوق عمومی و خصوصی, و حفظ اولویت نجات جان انسان‌ها در مراحل ابتدایی بحران است. ۱-۶-۱ سطوح مدبریتی مدیریت آوار در سه سطح سازماندهی می‌شود: * سطح استانی: هماهنگی عملیاتی بین دستگاه‌ها و تخصیص منابع. * "سطح شهرستان /اشهر: فرماندهی میدان و اجرای مستقیم عملیات. ۲-۶-۱- چارچوب حقوقی و مالکیت آوار آوار ناشی از تخریب ساختمان‌ها و تأسیسات. در حالت عادی بخشی از اموال مالک محسوب می‌شود. با این حال, در شرایط بحران و پس از اعلام رسمی وضعیت اضطراری توسط مراجع صلاحیت‌دارء مدیریت. جابه‌جایی و تعیین تکلیف آوار با هدف تأمین ایمنی عمومی, تسهیل آمدادرسانی و جلوگیری از مخاطرات ثانویه. در چارچوب قوانین و مقررات ملی. در این راستاء اقدامات شهرداری‌ها و سایر دستگاه‌های اجرایی در جمع‌آوری, انتقال و دپوی آوارء به‌منزله مداخله حاکمیتی در جهت حفظ نظم عمومی و ایمنی شهروندان تلقی شده و تابع ضوابط قانونی مربوط به مدیریت بحرآن, قوانین شهرداری‌ها و سایر مقررات بالادستی خواهد بود. بدیهی است تعیین تکلیف نهایی آوار (از حیث بازیافت. فروش مصالح قابل استفاده یا امحا) باید مطابق دستورالعمل‌های اجرایی مصوب و با رعایت حقوق قانونی مالکین انجام پذیرد. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل اول: کلیات ۳/۳( ۵ ۳-۶-۱- ساختار فرماندهی واحد کلیه عملیات آواربرداری در شرایط بحران باید تحت ساختار فرماندهی واحد عملیاتی اجرا شود. این ساختار مبتنی بر نظام فرماندهی حادئه (5-ع[ - 5۱۹101 011۵۵-) 111010001) بوده و در چارچوب نظام مدیریت بحران کشور اعمال می‌گردد. فرمانده میدان توسط مرجع مسئول مدیریت بحران تعیین می‌شود و کلیه دستگاه‌های اجرایی, امدادی» خدماتی و انتظامی موظف به تبعیت از سلسله‌مراتب فرماندهی واحد هستند. شهرداری به‌عنوان دستگاه اصلی مسئول خدمات شهری, مسئولیت اجرای عملیات آواربرداری, تأمین ماشین‌آلات. مدیریت سایت‌های دپو و ساماندهی لجستیکی را بر عهده دارد. لیکن آغاز توقف یا توسعه عملیات در محدوده‌های دارای احتمال وجود مصدوم یا مفقود. صرفاً با هماهنگی فرمانده میدان و مسئول عملیات جست‌وجو و نجات انجام می‌شود. هرگونه اقدام موازی یا خارج از ساختار فرماندهی واحد. ممنوع بوده و می‌تواند موجب اختلال در عملیات آمدادی و افزایش مخاطرات ثانویه گردد. -۴-۶-۱‏ توالی آواربرداری با عملیات جستجو و نجات * اولویت مطلق در ساعات و روزهای نخست حادثه, نجات جان انسان‌هاست. * در مرحله امداد. جابه‌جایی آوار صرفاً برای ایجاد دسترسی ایمن یا رفع خطر فوری انجام می‌شود. * آواربرداری گسترده تنها پس از اعلام رسمی پایان عملیات جست‌وجو و نجات مجاز است. ۷-۱- الزامات برنامه ریز و بکپارچگی اطلاعات ۰ کلیه استان‌ها موظف‌اند «برنامه عملیاتی مدیریت آوار» را تدوین و سالانه به‌روزرسانی نمایند. ه شناسایی و تثبیت مکان‌های دپوی موقت و دائم پیش از وقوع حادثه الزامی است. ۹ ایجاد سامانه یکپارچه ثبت. پایش و تبادل اطلاعات آوار میان دستگاه‌های مسئول ضروری است. تفکیک سطوح سیاست‌گذاری, هماهنگی و اجرا باید به‌گونه‌ای باشد که از موازی‌کاری و خلاً مسئولیتی جلوگیری شود. ۸-۱- ساختار دستورالعمل این سند به‌گونه‌ای تدوین شده است که هم برای مدیران و برنامه‌ریزان و هم برای تیم‌های اجرایی و عملیاتی قابل استفاده باشد. در فصل‌های بعدی, ابتدا انواع آوار و روش‌های برآورد حجم و وزن آن تشریح شده است و سپس در مورد روش‌های شناسایی آوار خطرناک. نحوه‌ی مدیریت و امحای آن بحث شده است. در نهایت. فرًیندهای اصلی مدیریت آوار شامل برنامه‌ریزی. هماهنگی نهادی. عملیات جمع‌آوری. حمل. تفکیک. بازیافت و دفع آوار به همراه ضوابط ایمنی. -------- صفحهٔ بعد -------- ۶ ۳/۰( دستورالعمل مدیریت آوار بخش‌های پایانی. در مورد ابزار 9 ماشین آلات مورد نیاز برای عملیات آواربرداری بحث شده است. لازم بذکر است که ساختار سند با هدف ایجاد رویکردی یکیارچه. هماهنگ و کارآمد در مدیریت آوار طراحی این شده و امکان به‌روزرسانی و انطباق با شرایط و قوانین محلی را نیز فراهم می‌سازد. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل ۲ افواع آوار و بر آرود حعم و وزن آوار -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دوم: انواع آوار و برآورد حجم و وزن آوار ۳/۰( 0 ۲- انواع آوار و برآورد حجم و وزن آوار ۱-۲- مقدمه مدیریت آوار ناشی از بلایای طبیعی, یکی از مهم‌ترین چالش‌ها در مراحل اولیه پس از بحران محسوب می‌شود. وجود حجم عظیمی از مصالح فروریخته. بقایای ساختمانی, تجهیزات تخریب‌شده و پسماندهای مختلف, نه‌تنها فرآیند امداد و نجات و دسترسی به مناطق آسیب‌دیده را دشوار می‌سازد. بلکه می‌تواند پیامدهای زیست‌محیطی و بهداشتی قابل‌توجهی به همراه داشته باشد. پراکندگی و تر کیب نامتجانس این موادء مدیریت و ساماندهی آن‌ها را پیجیده و زمان‌بر می‌سازد. از این‌روء ارزیابی نوع آوار و حجم و برنامه‌ریزی برای مدیریت موْثر آن. از عناصر مهم در تسریع روند بازسازی. کاهش هزینه‌های اقتصادی و بازگرداندن شرایط ایمن و پایدار به جوامع آسیب‌دیده به شمار می‌رود. در میان مخاطرات مختلف, حوادثی مانند زلزله که منجر به تخریب سازه‌ای گسترده می‌شوند. قابلیت مدل‌سازی کمی دقیق‌تری برای برآورد آوار دارند؛ زیرا ارتباط مشخصی میان سطح خرابی ساختمان و میزان تولید آوار برقرار است. در مقابلء در برخی مخاطرات دیگرء ترکیب آوار بیش از آنکه تابع خرابی سازه‌ای باشد. متأثر از رسوبات. احتراق, آلودگی یا پراکندگی سطحی مواد است و برآورد آن‌ها نیازمند رویکردهای میدانی و ضرایب اصلاحی ویژه خواهد بود. ۲-۲- انواع بلایای طبیعی و آوارهای ناشی از آن ها نخستین گام در مدیریت آوار»ء شناسایی نوع و ترکیب پسماند است (در این سند. منظور از نوع آوار» ماهیت فیزیکی مواد باقی‌مانده پس از حادثه است و نه پیامد یا فرآیند ایجادکننده آن). نوع حادثه نقش تعیین‌کننده‌ای در ماهیت پسماندهای ایجادشده دارد و شناخت دقیق آن‌هاء مبنای برنامه‌ریزی برای جمع‌آوری, جداسازی حمل و دفع ایمن محسوب می‌شود. ۱-۲-۲- زلزله معمولا زلزله در مقایسه با سایر مخاطرات حجم آوار بیشتری تولید می‌کند. تخریب گسترده ساختمان‌ها و زیرساخت‌ها باعث می‌شود تمام مصالح ساختمانی شامل بتن, آجرء فلزه چوب و شییشه همراه با لوازم خانگی و اداری اسیب‌دیده به نخاله تبدیل شود. در بسیاری از موارد» به دلیل شکستگی لوله‌ها و مخازن, مواد خطرناک شیمیایی با آزبست نیز در میان آوار پراکنده می‌شوند. مهم‌ترین چالش مدیریت آوار در زلزله. محصور شدن بخش عمده پسماندها در داخل سازه‌های فروریخته است. این وضعیت موجب می‌شود تفکیک و شناسایی مواد خطرناک به‌سختی امکان‌پذیر باشد. انجام این فرایند به ماشین‌آلات سنگین و تجهیزات پیشرفته نیاز دارد که در روزهای نخست بحران معمولاً به‌صورت محدود در دسترس است. -------- صفحهٔ بعد -------- ۰ ۳( دستورالعمل مدیریت آوار ۲-۲-۲۳ سیلاب در سبلاب‌هاء تر کیب آوار متفاوت بوده ۲ علاوه بر مصالح ساختمانی آسیب‌دیده» مقادیر زیادی گل‌ولای. رسوبات. بقایای گیاهی, وسایل خانگی خراب و پسماندهای ترکیبی ایجاد می‌شود. یکی از چالش‌های اصلی در سیل, آلودگی شناسایی و جداسازی سریع مواد خطرناک پیش از حمل و دفع آوار است. ۳-۲-۲- آنش سوزی گسترده آتش‌سوزی‌های گسترده در مناطق شهری یا صنعتی باعث تخریب کامل یا جزئی سازه‌ها شده و بقایای سوخته‌ای شامل چوب. فلزء بتن» خاکستر و مواد شیمیایی سمی بر جای می‌گذارد. فرایند احتراق ممکن است موجب آزاد شدن گازهای سمی و تشکیل خاکسترهای حاوی فلزات سنگین شود که برای سلامت انسان و محیطزیست خطرناک هستند. در چنین شرایطی, مدیریت آوار باید با اولویت شناسایی نقاط آلوده, جمع‌آوری جداگانه خاکسترها و استفاده از تجهیزات حفاظت فردی ویژه برای نیروهای پاک‌سازی انجام شود. ۴-۲-۲- طوفان گردوغبار در طوفان‌های گرد و غبار و بادهای شدید. آوار به‌طور گسترده در سطح منطقه پراکنده می‌شود. لایه‌های ضخیم خاک و شن بر روی معابرء ساختمان‌ها و تجهیزات ته‌نشین می‌شوند و در موارد شدید. تخریب سقف‌هاء. شکستن درختان و پراکندگی قطعات فلزی و چوبی به حجم آوار اضافه می‌شود. همچنین ممکن است مواد شیمیایی ذخیره‌شده در منازل و انبارها در اثر تخریب به محیط نشت کرده و با رسوبات مخلوط شوند. این پراکندگی و آلودگی ترکیبی, شناسایی آوار خطرناک و پاک‌سازی کانال‌های زهکشی و شبکه‌های تخلیه آب را ضروری می‌سازد. ۵-۲-۲- درگیری‌های نظامی درگیری‌های مسلحانه و جنگ‌ها منجر به تخریب ناگهانی و شدید مناطق شهری و صنعتی می‌شوند. آوار ناشی از انفجارها شامل نخاله‌های ساختمانی خردشده. بقایای سوخت و مواد شیمیایی خطرناک است و در بسیاری از موارد. مهمات منفجر نشده در میان آوار باقی می‌مانند. این شرایط نه‌تنها روند پاک‌سازی را پیچیده می‌کند بلکه تهدیدی جدی برای جان تیم‌های امدادی و ساکنان محلی محسوب می‌شود. در چنین حوادثی, شناسایی دقیق مناطق آلوده و حضور تیم‌های تخصصی برای خنثی‌سازی مهمات و ایمن‌سازی منطقه قبل از هرگونه عملیات جمع‌آوری و حمل آوار الزامی -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دوم: انواع آوار و برآورد حجم و وزن آوار ۱۳۳/۰ ۱ ۳-۲- تاثیر کاربری اراضی بر نوع آوار تعیین نوع و ترکیب آوار تابعی از کاربری اراضی مناطق آسیب‌دیده است. زیرا ماهیت و شدت حادثه به‌تنهایی اطلاعات کافی برای پیش‌بینی کامل نوع پسماندها و انتخاب روش‌های مناسب جمع‌آوری, حمل‌ونقل و دفع آنها فراهم نمی‌کند. نقش کاربری زمین بسیار تعیین‌کننده است و می‌تواند به‌طور مستقیم بر ویژگی‌های فیزیکی. ترکیب آوار و حجم آنها تأثیر بگذارد. به همین دلیل, شناخت دقیق کاربری اراضی آسیب‌دیده» مبنایی مهم برای تدوین برنامه‌های موْثر مدیریت آوار و تخصیص منابع لازم در عملیات پاک‌سازی و بازیابی مناطق بحران‌زده محسوب می‌شود. با توجه به این موضوع, تقسیم‌بندی مناطق آسیب‌دیده بر اساس کاربری اراضی, امکان پیش‌بینی بهتر و هدفمندتر نوع آوار را فراهم می‌کند و باعث می‌شود تا عملیات مدیریت پسماندها با بهره‌وری و ایمنی بالاتری اجرا شود. در ۷۵110 ۵ ۵۲ ۳۲۲۵۲۱ ۶۱۲-0۰ 000۵۲۷ نوع آوار قابل انتظار برای حوادث مختلف بر اساس کاربری اراضی ارائه شده است. جدول ۱-۲: انواع آوار قابل انتظار ناشی از مخاطرات مختلف بر اساس کاربری اراضی ۱ مصالح رانشی (خاک. نخاله ساختمانی (آجرء بتن, فلز). لح رانشی نخاله ساختمانی سبک. ضایعات نخاله صنعتی. مواد سنگ. آوار ترکیبی زلزله لوازم خانگی, پسماند خطرناک خانگ ۱ لوازم خانگی, گل‌ولای, مصالح . گلولای بقایای گیاهی و محصولات ‏ زر بر رسوبات خاکی. گل و سیل ۱ ۱ : 1 لوده. جچخهیر بت صنعبی ساختمانی, زباله سهری کشاورزی ماسه اسیب‌دیده آوار سوخته (چوب. فلزء بتن) آتش‌سوزی بقایای گیاهی و محصولات کشاورزی ‏ پسماند صنعتی سوخته. خاکستر گیاهی. بقایای ِ خاکستر. مواد خطرناک ناشی از ۱ گست ده 1 سوخته دودزاء مواد شیمیایی سمی جنگلی حتراق رسوبات ریزگرد در سطح گردوغبا ی لات کشاو زی. گردوغبا ا ده به مواد سوبات بزگرد د ۱ گردوغبار ساختمان‌ها و خیابان‌هاء زباله 72 محصو رر ر الو ر ریزگرد در سطح رسوبات خاکی صنعتی زمین‌های باز ۱ نخاله ساختمانی, بقایای فلزی. : زمین‌های آلوده به مهمات. نخاله ساختمانی تخریب‌شده. آوار ی فلز تخریب تاسیسات صنعتی. زرمین درگیر بقایای تسلیحات. بقایای بت: گودال های انفجار, آوا نظامی حردشده. بقایای تجهیزات 0 وسایل پراکنده نشده. بسماند خطرناک شیمیایی سوخت و بقایای نظامی ۱ ۴-۲- روش های برآورد حجم آوار برای مدیریت بلایا برآورد مناسب حجم آوارء مبنایی برای تعیین میزان منابع انسانی, تجهیزات و ماشین‌آلات مورد نیاز جهت جمع‌آوری, حمل‌ونقل و دفع آوار فراهم می‌آورد. علاوه بر این حجم برآورد شده نقش مهمی در تصمیم‌گیری درباره مکان‌های موقت ذخیره‌سازی آوار طراحی مسیرهای بهینه حمل‌ونقل و برنامه‌ریزی عملیات بازیافت و دفع نهایی دارد. -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۲ ۱۳/۰ دستورالعمل مدیریت آوار روش‌های تخمین حجم آوار بر اساس نوع مخاطره. شرایط محیطی, و کاربری اراضی متغیر بوده و عمدتاً به صورت تجربی و بر پایه داده‌های میدانی شکل گرفته‌اند. الگوریتم زیرء رویکردی منطقی برای براورد حجم آوار می‌باشد که می‌تواند پیش و پس از وقوع حادثه به کار رود. این الگوریتم شامل مراحل زیر است: ۰ تعریف نوع مخاطره و پارامترهای مرتبط: تعیین نوع بلای طبیعی (مانند زلزله» سیل. طوفان) و مشخص کردن پارامترهای فنی و محیطی مرتبط با آن؛ استفاده از داده‌های میدانی. تصاویر ماهواره‌ای ۳ مدل‌های آماری؛ گام اول: تعریف پارامترهای حادثه محتمل (برای مثال, در سناریوی زلزله: بزرگی, موقعیت کانونی, رومرکز و سایر مشخصات) گام دوم: برآورد شدت حادثه با بهره‌گیری از روش‌های موجود؛ برای نمونه. در سناریوی زلزله پارامترهای حرکتی زمین مانند بیشینه شتاب در منطقه با استفاده از تحلیل‌های سناریو-محور برآورد می‌شود. گام سوم: تعیین سطح سیب و خرابی ساختمان‌ها در منطقه با استفاده از شکل ۱-۲: الگوریتم چهارمرحله‌ای تخمین حجم آوار ناشی از بلایای طبیعی الگوریتم ارائه‌شده در این بخش عمدتاً برای مخاطراتی مناسب است که در آن‌ها تخریب سازه‌ای, عامل اصلی تولید -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دوم: انواع آوار و برآورد حجم و وزن آوار ۳/۰( ۳ ۵-۲- برآورد حجم و وزن آوار در مدیریت آوار» علاوه بر برآورد حجم آوار» تعیین وزن کلی آوار نیز اهمیت ویژه‌ای دارد. برآورد وزن آوار به برنامه‌ریزان کمک می‌کند تا نیازمندی‌های لجستیکی. از جمله ظرفیت حمل‌ونقل و تجهیزات تخلیه را دقیق‌تر پیش‌بینی کنند. به همین ترتیب. در کنار حجم. تحلیل وزن آوار امکان طراحی مناسب برای محل‌های دپوی موقت. انتخاب روش‌های حمل‌ونقل و تعیین شیوه‌های دفع و بازیافت را فراهم می‌سازد. بنابراین» برآورد دقیق هر دو پارامتر حجم و وزن آوارء جزء مراحل مهم در فرآیند مدیریت جامع پسماندهای ناشی از بلایای طبیعی محسوب می‌شود. برای برآورد حجم آوار در ساختمان‌ها و انبارهاء می‌توان از رابطه زیر استفاده کرد: معادله ۱-۲ 3 > ۷/7 ۷ ۷ با < (ق5 ۷۵60 کا 16۳ : طول ساختمان بر جسب مترء ۷ عرض ساختمان بر حسب مترء ارتفاع ساختمان بر حسب متر است. ضریب ۰/۳۳ برای فضای خالی ساختمان در نظر گرفته شده است. همچنین, حجم آوار ناشی از لوازم و اثائیه یک واحد ساختمانی دارای زیرزمین حدود ۳۴ تا ۳۸ مترمکعب و برای ساختمان بدون زیرزمین حدود ‎۱٩‏ تا ۲۳ مترمکعب برآورد شده است. این روش ساده و کاربردی یک ابزار مناسب برای تخمین حجم آوار می‌باشد و می‌تواند در برنامه‌ریزی‌های اولیه مدیریت اوار مورد استفاده قرار گیرد. ۳-۵-۲ بر اآورد وزن اوار برای برآورد وزن آوار می‌توان از روش زیر استفاده نمود. در این روش» آوار به دو دسته‌ی اصلی تقسیم می‌گردد: را ار درشت ": شامل اعضای سازه‌ای اصلی مانند تیرها و ستون‌های فولادی با بتن‌ آرمه که برای حمل‌ونقل نیاز به برش یا خردکردن دارند. آوار ریز ": شامل اجزای غیرسازه‌ای مانند آجرء چوب و سایر مصالح سبک‌تر که به‌صورت قطعات کوچک‌تر جدا می‌شوند. درصد آوار تولید شده از هر نوع. با توجه به سطح خرابی اجزای سازه‌ای و غیرسازه‌ای ساختمان و نوع ساختمان. مطابق رابطه زیر محاسبه می‌شود: معادله ۲-۲ [ (1۴ رز رل) وپوری0۳ (ا رل) وبوروط زر >( ما)وور۵۳ظ 16۵ 6ع1]2۳8 ۱ 16۵ ۵11 5 2 -------- صفحهٔ بعد -------- ۴ ۳( دستورالعمل مدیریت آوار ۹ ویور ۳ /۱: درصد آوار تولیدشده نوع ] در برای سازه با اسکلت از تیپ | ناشی از خرابی اجزای سازه‌ای (5) یا غیرسازه‌ای (۸5). وپررء۲: احتمال وقوع سطح خرابی ز برای اجزای سازه‌ای یا غیرسازه‌ای ساختمان با اسکلت نوع ! ۹ وپورو۳(: درصد آوار نوع [ در سطح خرابی ز برای سازه با اسکلت تیپ ( برای تعیین سطح خرابی در ساختمان با اسکلت‌های مختلف میتوان از منحنی‌های شکنندگی متناسب با هر تیپ سازه‌ای استفاده شود. بر اساس ضرائب پیشنهادی در جداول زیر می‌توان درصد آوار تولیدشده را برای هر نوع آوار در گونه‌های مختلف سازه‌ای و در سطوح خرابی متفاوت برآورد نمود. لازم بذکر است که این ضرایب بر اساس استانداردهای بین‌المللی و برای برآورد اولیه لجستیکی در فاز اضطراری ارائه شده است. در صورتیکه مطالعات بومی در استان‌ها و با سطح کشور انجام شده باشد مبتوان این ضرایب را تغییر داد. بنابراین». در صورت وجود داده‌های تحلیلی مبتنی بر مدل‌سازی عددی, اولویت با داده‌های بومی است. جدول ۲-۲: درصد آوار تولید شده اجزای سازه ای (یا نوع اول آوار) برای سطوح خرابی مختلف و تیپ های مختلف سازه ای -------- صفحهٔ بعد -------- فصل د ۱ ۲ ۴ ۵ ۶ ۷ ۸ ۹ ۱۰ ۱ ۱۲ ۱۳ ۱۴ ۱۵ ۱۶ ۱۷ ۱۸ ۱۹ ۳۰ ۳۱ ۳۲ ۲۳ ۳۴ ۳۵ ۲۶ ۲۷ ۳۸ ۳۹ ۳۰ ۳۱ ۳۲ ۳۳ ۳۴ ۳۵ ۳۶ جدول وم: انواع آوار و برآورد حجم و وزن آوار قاب خمشی فولادی (ارتفاع کم) قفاب خمشی فولادی (ارتفاع متوسط) قاب خمشی فولادی (ارتفاع زیاد) قاب فولادی با مهاربند هم‌محور (ارتفاع کم) قاب فولادی با مهاربند هم‌محور (ارتفاع متوسط) قاب فولادی با مهاربند هم‌محور (ارتفاع زیاد) قاب فولادی با مهاربند خارج از محور قاب فولادی با دیوار برشی (ارتفاع کم) قاب فولادی با دیوار برشی (ارتفاع متوسط) قاب فولادی با دیوار برشی (ارتفاع زیاد) سازه‌های فولادی سبک (ارتفاع کم) سازه‌های فولادی سبک (ارتفاع متوسط) سازه‌های فولادی سبک (ارتفاع زیاد) قاب بتنی خمشی (ارتفاع کم) قاب بتنی خمشی (ارتفاع متوسط) قاب بتنی خمشی (ارتفاع زیاد) قاب بتنی با دیوار برشی (ارتفاع کم) قاب بتنی با دیوار برشی (ارتفاع متوسط) قفاب بتنی با دیوار برشی (ارتفاع زیاد) سازه بتنی پیش‌ساخته (ارتفاع کم) سازه بتنی پیش‌ساخته (ارتفاع زیاد) سازه‌های بتنی با سیستم صفحه‌ای سیستم‌های بتنی پیش‌تنیده (ارتفاع کم) ساختمان بنایی دیوارهای باربر (ارتفاع کم) ساختمان بنایی دیوارهای باربر (ارتفاع متوسط) ساختمان بنایی قاب پیرامونی (ارتفاع کم) ساختمان بنایی قاب پیرامونی (ارتفاع متوسط) ساختمان بنایی قاب پیرامونی (ارتفاع زیاد) ساختمان بنایی غیرمسلح (ارتفاع کم) ساختمان بنایی غیرمسلح (ارتفاع متوسط) ساختمان‌های موقت و سبک ۳-۲: درصد آوار تولید شده اجزای غیر - ۱۳۰( ۰ ۵ ۳۴ ۱۰۰ ۰ ۶ ۳۳ ۱۰۰ ۰ ۰ ۰ ۱۰۰ ۰ ۰ ۰ ۱۰۰ ۰ ۰ ۰ ۱۰۰ ۰ ۰ ۰ ۱۰۰ ۰ ۰ ۰ ۱۰۰ ۰ ۰ ۰ ۱۰۰ ۰ ۰ ۰ ۱۰۰ ۰ ۰ ۰ ۱۰۰ ۰ ۰ ۰ ۱۰۰ ۰ ۰ ۰ ۱۰۰ ۵ ۳۵ ۶۰ ۱۰۰ ۵ ۳۵ ۶۰ ۱۰۰ ۵ ۳۵ ۶۰ ۱۰۰ ۰ ۰ ۰ ۱۰۰ ۰ ۰ ۰ ۱۰۰ ۰ ۰ ۰ ۱۰۰ ۰ ۰ ۰ ۱۰۰ ۰ ۰ ۰ ۱۰۰ ۰ ۰ ۰ ۱۰۰ ۵ ۳۵ ۶۰ ۱۰۰ ۵ ۳۵ ۶۰ ۱۰۰ ۵ ۳۵ ۶۰ ۱۰۰ ۰ ۶ ۳۲ ۱۰۰ ۰ ۰ ۰ ۱۰۰ ۰ ۰ ۰ ۱۰۰ ۰ ۰ ۰ ۱۰۰ ۴ ۳۰ ۵۰ ۱۹۰ ۴ ۲۰ ۵۰ ۱۰۰ ۵ ۳۵ ۶۰ ۱۰۰ ۵ ۳۵ ۶۰ ۱۰۰ ۵ ۳۵ ۶۰ ۱۰۰ ۵ ۳۵ ۵۸۵ ۱۰۰ ۵ ۳۵ ۵۵ ۱۰۰ ۰ ۵ ۳۳ ۱۰۰ سازه ای (یا نوع دوم آوار) برای سطوح - ای ۵ ۲ ۸ ۳۵ ۱۰۰ ۲ ۱۰ ۴۰ ۱۰۰ ۱ ۷ ۳۵ ۱۰۰ ۱ ۷ ۳۵ ۱۰۰ ۱ ۷ ۳۵ ۱۰۰ ۰ ۰ ۰ ۱۹۰۰ ۰ ۰ ۰ ۱۹۰۰ ۰ ۰ ۰ ۱۰۰ ۰ ۰ ۰ ۱۰۰ ۱ ۷ ۳۵ ۱۰۰ ۱ ۷ ۳۵ ۱۰۰ ۱ ۷ ۳۵ ۱۰۰ ۱ ۷ ۳۵ ۱۰۰ ۱ ۷ ۳۵ ۱۰۰ ۱ ۷ ۳۵ ۱۰۰ ۱ ۷ ۳۵ ۱۰۰ ۱ ۷ ۳۵ ۱۰۰ ۱ ۷ ۳۵ ۱۰۰ ۱ ۷ ۳۵ ۱۰۰ ۱ ۷ ۳۵ ۱۰۰ ۱ ۷ ۳۵ ۱۰۰ ۱ ۷ ۳۵ ۱۰۰ ۱ ۷ ۳۵ ۱۰۰ ۱ ۷ ۳۵ ۱۰۰ ۲ ۱۱ ۴۳۲ ۱۰۰ ۱ ۷ ۳۵ ۱۰۰ ۱ ۷ ۳۵ ۱۰۰ ۱ ۷ ۳۵ ۱۰۰ ۲ ۱۰ ۴۰ ۱۰۰ ۲ ۱۰ ۴۰ ۱۰۰ ۱ ۷ ۳۵ ۱۰۰ ۱ ۷ ۳۵ ۱۰۰ ۱ ۷ ۳۵ ۱۰۰ ۲ ۱۲ ۴۳۵ ۱۰۰ ۲ ۱۲ ۳۵ ۱۰۰ ۲ ۸ ۳۵ ۱۰۰ غرابی مختلف و تیپ های مختلف سازه -------- صفحهٔ بعد -------- ۶ ۱ ۲ ۳ ۴ ۵ ۶ ۷ ۸ ۹ ۱۰ ۱ ۱۲ ۳ ۱۴ ۵ ۶ ۷ ۸ ۹ ۳۰ ۳۱ ۳۲ ۳۳ ۳۴ ۳۵ ۳۶ ۳۷ ۳۸ ۳۹ ۳۰ ۳۱ ۳۲ ۳۳ ۳۴ ۳۵ ۳۶ بر تولید نوع سازه قاب خمشی فولادی (ارتفاع کم) قاب خمشی فولادی (ارتفاع متوسط) قاب خمشی فولادی (ارتفاع زیاد) قاب فولادی با مهاربند هم‌محور (ارتفاع کم) قاب فولادی با مهاربند هم‌محور (ارتفاع متوسط) قاب فولادی با مهاربند هم‌محور (ارتفاع زیاد) قاب فولادی با مهاربند خارج از محور قاب فولادی با دیوار برشی (ارتفاع کم) قاب فولادی با دیوار برشی (ارتفاع متوسط) قاب فولادی با دیوار برشی (ارتفاع زیاد) سازه‌های فولادی سبک (ارتفاع کم) سازه‌های فولادی سبک (ارتفاع متوسط) سازه‌های فولادی سبک (ارتفاع زیاد) قاب بتنی خمشی (ارتفاع کم) قاب بتنی خمشی (ارتفاع متوسط) قاب بتنی خمشی (ارتفاع زیاد) قاب بتنی با دیوار برشی (ارتفاع کم) قاب بتنی با دیوار برشی (ارتفاع متوسط) قاب بتنی با دیوار برشی (ارتفاع زیاد) سازه بتنی پیش‌ساخته (ارتفاع متوسط) سازه بتنی پیش‌ساخته (ارتفاع زیاد) سازه‌های بتنی با سیستم صفحه‌ای سیستم‌های بتنی پیش‌تنیده (ارتفاع کم) سیستم‌های بتنی پیش‌تنیده (ارتفاع متوسط) سیستم‌های بتنی پیش‌تنیده (ارتفاع زیاد) ساختمان بنایی دیوارهای باربر (ارتفاع کم) ساختمان بنایی دیوارهای باربر (ارتفاع متوسط) ساختمان بنایی قاب پیرامونی (ارتفاع کم) ساختمان بنایی قاب پیرامونی (ارتفاع متوسط) ساختمان بنایی قاب پیرامونی (ارتفاع زیاد) ساختمان بنایی غیرمسلح (ارتفاع کم) ساختمان بنایی غیرمسلح (ارتفاع متوسط) ساختمان‌های موقت و سبک ۳/۳( ۳ ۲۷ ۱۰ ۲۵۲ ۱۰ ۰ ۴ ۳۰ ۱۰ ۰ ۴ ۳۰ ۱۰ ۰ ۴ ۳۰ ۱۰ ۰ ۴ ۳۰ ۱۹۰ ۰ ۴ ۳۰ ۱۹۰ ۰ ۴ ۳۰ ۱۰ ۰ ۵ ۳۰ ۱۰ م۴ ۱۰ م۴ ۱۰ م۴ ۱۰ ۰ ۴ ۳۰ ۱۹۰ ۰ ۴ ۳۰ ۱۹۰ ۰ ۴ ۳۰ ۱۰ ۰ ۵ ۳۳ ۱۰ ۰ ۵ ۳۳ ۱۰ ۰ ۵ ۳۳ ۱۰ و۳۵ ۱۰ و۳۵ ۱۰ و۳۵ ی ۳۲۴ ۱۰ ۳۲۴ ۱۰ ۳۲۴ ۱۰ ۳۵ ۱۰ ۳۵ ۱۰ ۳۵ ۱۰ ۳۵ ی ۲۵۳ ی ۲۶۳ ۱۰ ۰ ۳ ۳۱ ۱۰۰ ۳۱۳ ۱۰ ۳۱۳ ی ۲۵۲ ی ۲۵۲ ۱۰ ۳ ۲۷ ۱۰ ساختمان تیپ ۲ بر حسب متر مرب دستورالعمل مدیریت آوا ۰ ۰ ۰ ۱۰۰ ۰ ۱۰ ۲۸ ۱۰۰ ۰ ۸ ۳۸ ۱ ۰ ۸ ۳۸ ۱ ۰ ۸ ۳۸ ۱ ۰ ۸ ۳۸ ۱۰ ۰ ۸ ۳۸ ۱۰ ۰ ۸ ۳۸ ۱ ۰ ۱۰ ۳۰ ۱۰۰ ۰ ۱ ۳۰ ۱۹۰ ۰ ۱۰ ۳۰ ۱۰۰ ۰ ۱ ۳۰ ۱۹۰ ۰ ۱۰ ۳۰ ۱۰۰ ۰ ۱۰ ۳۰ ۱۰۰ ۰ ۱۰ ۳۰ ۱۰۰ ۰ ۸ ۳۸ ۱ ۰ ۸ ۳۸ ۱ ۰ ۸ ۳۸ ۱۰ ۰ ۱۰ ۳۰ ۱۰۰ ۰ ۱۰ ۳۰ ۱۰۰ ۰ ۱۰ ۳۰ ۱۰۰ ۰ ۱ ۳۰ ۱۹۰ ۰ ۱۰ ۳۰ ۱۰۰ ۰ ۱۰ ۳۰ ۱۰۰ ۰ ۱۰ ۳۰ ۱۰۰ ۰ ۹ ۳۰ ۱۰۰ ۰ ۹ ۳۰ ۱۰۰ ۰ ۹ ۳۰ ۱۰۰ ۰ ۱ ۳۰ ۱۹۰ ۱ ۳۱ ۱۰ ۰ ۹ ۳۰ ۱۰۰ ۰ ۹ ۳۰ ۱۰۰ ۰ ۹ ۳۰ ۱۰۰ ان ۱ ان ۱۰ ۰ ۰ ۰ ۱۰۰ ع در وزن مخصوص آوار و درصد آوا ر -_ ر -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دوم: انواع آوار و برآورد حجم و وزن آوار ۱۳ ۲ معادله ۳-۲ (0) 50 ۷ [(ا )م۷ ۷ (م رن) و۲0۳ + (ا ۷۷۶0 ۷ (ا ۲۳۶ ]از < (ر0ط0 در رابطه فوق تعریف هر یک از پارامترها بصورت زیر می‌باشد: ۰ ۷: وزن آوار نوع [ برای اجزای سازه‌ای و غیرسازه‌ای ساختمان تیپ ۷ ۹ 000: مساحت کل ساختمان نوع ! ٩‏ (08)1: وزن آوار نوع [ بر حسب تن جدول ۴-۲: وزن پیشنهادی برای اجزای سازه ای و غیر سازه ای تیپ‌های مختلف ساختمانی بر حسب کیلوگرم مترمربع ردیف نوع سازه : : -------- صفحهٔ بعد -------- ۸ ۳-۵-۲- انطباد ایک ۵ ام قاب خمشی فولادی (ارتفاع کم) قاب خمشی فولادی (ارتفاع متوسط) قاب خمشی فولادی (ارتفاع زیاد) قاب فولادی با مهاربند هم‌محور (ارتفاع کم) قاب فولادی با مهاربند هم‌محور (ارتفاع متوسط) قاب فولادی با مهاربند هم‌محور (ارتفاع زیاد) قاب فولادی با مهاربند خارج از محور قاب فولادی با دیوار برشی (ارتفاع کم) قاب فولادی با دیوار برشی (ارتفاع متوسط) قفاب فولادی با دیوار برشی (ارتفاع زیاد) سازه‌های فولادی سبک (ارتفاع کم) سازه‌های فولادی سبک (ارتفاع متوسط) سازه‌های فولادی سبک (ارتفاع زیاد) قاب بتنی خمشی (ارتفاع کم) قاب بتنی خمشی (ارتفاع متوسط) قاب بتنی خمشی (ارتفاع زیاد) قاب بتنی با دیوار برشی (ارتفاع کم) قاب بتنی با دیوار برشی (ارتفاع متوسط) قاب بتنی با دیوار برشی (ارتفاع زیاد) سازه بتنی پیش‌ساخته (ارتفاع کم) سازه بتنی پیش‌ساخته (ارتفاع متوسط) سازه بتنی پیش‌ساخته (ارتفاع زیاد) سازه‌های بتنی با سیستم صفحه‌ای سیستم‌های بتنی پیش‌تنیده (ارتفاع کم) سیستم‌های بتنی پیش‌تنیده (ارتفاع متوسط) سیستم‌های بتنی پیش‌تنیده (ارتفاع زیاد) ساختمان بنایی دیوارهای باربر (ارتفاع کم) ساختمان بنایی دیوارهای باربر (ارتفاع متوسط) ساختمان بنایی قاب پیرامونی (ارتفاع کم) ساختمان بنایی قاب پیرامونی (ارتفاع متوسط) ساختمان بنایی قاب پیرامونی (ارتفاع زیاد) ساختمان بنایی غیرمسلح (ارتفاع کم) ساختمان بنایی غیرمسلح (ارتفاع متوسط) ساختمان‌های موقت و سبک ب با نوع مخاطره ۸ ۱۳۱ ۵ ۸۱ ۴۰ 5۳ ۰ 1۳ ۰ 1۳ ۰ ۳ ۰ ۳ ۰ 5۳ ۰ 1۳ ۰ ۳ ۰ ۳ ۰ 5۳ ۳۹۰۰ 1۳ ۳۹۰۰ 5۳ ۳۹۰۰ 1۳ ۰ 1۳ ۰ ۳ ۰ ۳ ۰ 5۳ ۰ 1۳ ۰ ۳ ۳۰۰ ۳ ۳۹۰۰ ۳ ۳۹۰۰ 5۳ ۵۵ 1۳ ۰ 1۳ ۰ ۳ ۰ ۳ ۱۷۵ ۳ ۱۷۵ ۳ ۱۷۵ 5۳ ۳۲۳۵ 1۳ ۲۳۵ ۱۹۵ ۳۵۰ ۱۹۵ ۳۵۰ ۱۸۰ ۱۹۰ دستو ۱۵۰ ۰ ۱۵۰ ۱۰ ۴۴۰ ۵۰ ۴۴۰ ۵۰ ۴۴۰ ۵۰ ۴۴۰ ۵۰ ۴۴۰ ۵۰ ۴۴۰ ۵۰ ۳۷۰ ۱۵ ۶۵۰ ۴۰ ۶۵۰ ۴۰ ۶۵۰ ۴۰ ۴۵۰ ۴۰ ۴۵۰ ۴۰ ۴۵۰ ۴۰ ۹۸۰ ۴۰ ۹۸۰ ۴۰ ۹۸۰ ۴۰ ۱۱۳۰ ۴۰ ۱۱۳۰ ۴۰ ۱۱۳۰ ۴۰ با ۴۰ با ۴۰ ۰ ۴۰ ۴۰ ۱۵ ۱۹۰۹۰ ۳۴۰ ۱۹۰۹۰ ۴۰ ۱۹۰۹۰ ۳۴۰ ۳۸۰ ۴۰ ۳۸۰ ۴۰ ۷۸۰ ۴۰ ۷۸۰ ۴۰ ۷۸۰ ۴۰ ۴۱۰ ۴۰ ۴۱۰ ۴۰ ۳۳۰ ۰ رالعمل مدیریت آوار -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دوم: انواع آوار و برآورد حجم و وزن آوار ۳/۰( نم ضرایب ارائه‌شده در جداول ۲-۲ تا ۴-۲ بر مبنای الگوی خرابی سازه‌ای و تبدیل آن به آوار تدوین شده‌اند. در مخاطراتی که الگوی تولید آوار تابع فروپاشی تدریجی یا سراسری سازه‌ها نیست (نظیر سیلاب. آتش‌سوزی گسترده یا طوفان‌های گردوغبار)» سهم اجزای غیرسازه‌ای. رسوبات یا مواد سوخته ممکن است غالب باشد. در چنین شرایطی استفاده مستقیم از ضرایب مبتنی بر خرابی سازه‌ای می‌تواند منجر به بیش‌برآورد یا کم‌برآورد شود و لازم است ضرایب اصلاحی منطقه‌ای یا داده‌های میدانی جایگزین گردد. ۴-۵-۲ سایر روش های نوین براورد حجم آوار علاوه بر روش‌های تجربی و سنتی» فناوری‌های نوین ابزارهای موْنری برای برآورد حجم و پایش آوار در حوادث بلایایی فراهم کرده‌اند. از جمله این روش‌ها می‌توان به سنجش از دور با استفاده از تصاویر ماهواره‌ای, عکس‌های هوایی و سیستم‌های اطلاعات جغرافیایی (015)) اشاره کرد که امکان تخمین سریع و نسبتاً دقیق حجم و پراکندگی آوار را حتی در مناطق با محدودیت دسترسی میدانی فراهم می‌کنند. همچنین, پهپادهای مجهز به دوربین‌های تصویربرداری نوری و حرارتی به‌عنوان یکی از ابزارهای موّثر نوین» با ثبت تصاویر هوایی و پردازش فتوگرامتری. امکان تولید مدل‌های سه‌بعدی دقیق از محدوده آسیب‌دیده را فراهم می‌کنند. با مقایسه مدل‌های دیجیتال سطح زمین پیش و پس از حادئه. می‌توان به‌کارگیری این فناوری‌هاء به‌ویژه در مراحل اولیه پس از وقوع حادئه. می‌تواند به تصمیم‌گیری سریع‌تر در مدیریت آوار و برنامه‌ریزی عملیات پاک‌سازی کمک کند. -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- فصل ۳ نحوه‌ی مدیریت و امحای آن -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سوم: شناسایی آوار خطرناک و نحوه‌ی مدیریت آن ۱۳/۰ ۳۳ ۳- شناسایی آوار خطرناک و نحوه ی مدیریت و امحای آن ۱-۳ مقدمه مدیریت اوار پس از وقوع بلایای طبیعی و حوادث انسان‌ساخت. یکی از مهم‌ترین مراحل در بازسازی و بازگشت سریع به شرایط عادی است. در این میان. وجود مواد خطرناک در میان آوار و پسماندهای ناشی از تخریب ساختمان‌هاء زیرساخت‌ها و تأسیسات صنعتی می‌تواند چالش‌های جدی برای سلامت عمومی, ایمنی نیروهای امدادی و محیط زیست ایجاد کند. تجربه حوادث گذشته نشان داده است که در بسیاری از مواقع, نبود شناسایی دقیق و به‌موقع این مواد منجر به حوادث ثانویه‌ای مانند آتش‌سوزی, انفجارء نشت مواد سمی در آب و خاک. و انتشار آلودگی‌های هوابرد شده است. برای مثال, در زمین‌لرزه‌های شهری,» تخریب کارخانجات. بیمارستان‌ها یا انبارهای مواد شیمیایی می‌تواند موجب آزاد شدن موادی شود که در صورت عدم مدیریت صحیح., خسارات بلندمدت و جبران‌ناپذیری بر سلامت ساکنان و منابع طبیعی بر جای می‌گذارد. این بخش با هدف ارتقای ایمنی عمومی و حفاظت از محیط‌زیست تدوین شده و راهکارهایی برای شناسایی,» ارزیابی و مدیریت مواد خطرناک در میان آوار ارائه می‌دهد. اجرای صحیح این راهکارها علاوه بر کاهش خطرات فوری, از بروز مشکلات ثانویه و هزینه‌های بلندمدت ناشی از آلودگی محیطی جلوگیری می‌کند و امکان بازیافت و استفاده مجدد از مصالح سالم را نیز فراهم می‌آورد. ۲-۳- تعریف مواد خطرناک پسماندهای ناشی از بلایا می‌توانند تهدیدی جدی برای سلامت انسان و محیط‌زیست باشند. برای آنکه یک پسماند به‌عنوان «خطرناک» شناخته شود. سه شرط باید به‌طور هم‌زمان برقرار باشد (۱) ماهیت آن ذاتاً خطرناک باشد. (۲) مسیر بالقوه‌ای برای انتقال آلودگی به یک گیرنده (مانند انسان» منابع آب یا خاک) وجود داشته باشد و (۳) گیرنده نسبت به ترکیب و ویژگی‌های آن پسماند آسیب‌پذیری نشان دهد. در صورتی که این سه عامل هم‌زمان وجود داشته باشند. اثرات منفی قابل‌توجهی بر سلامت عمومی و محیطزیست به‌جا خواهد ماند. شناخت این رابطه. مبنای اصلی شناسایی و اولویت‌بندی مدیریت پسماندها در مرحله پس از وقوع بلایا محسوب می‌شود. چنین رویکردی به تصمیم‌گیرندگان کمک می‌کند تا تشخیص دهند کدام نوع پسماند باید در مراحل اولیه پاک‌سازی و مدیریت شود. با این حال, در شرایط بحرانی پس از فاجعهء حتی پسماندهایی که ذاتاً خطرناک نیستند. ممکن است به دلیل انسداد مسیرهای دسترسی و ایجاد مانع ناشی از بلایا و تأثیرات آن‌ها بیان شده است. -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۴ ۳/۰( دستورالعمل مدیریت آوار جدول ۱-۳: انواع خطرات ناشی از پسماندهای بلایا و تأثیرات آنها دسته خطر نوع خطر /عامل پیامد تماس مستقیم با روغن‌هاء اسیدها سوختگی یا آسیب پوستی و چشمی مواجهه با آفت‌کش‌ها مسمومیت‌های حاد یا مزمن استنشاق محصولات احتراق ناقص (دی‌اکسین, فلزات سنگین) مشکلات تنفسی و سرطان‌زا الیاف آزبست بیماری‌های ریوی (سرطان) بلع شیرابه آلوده (فلزات سنگین) الودگی اب و خطرات بهداشتی بوی ناشی از تجزیه مواد شیمیایی اختلالات تنفسی و ناراحتی عمومی تماس با مدفوع و مایعات بدن انتقال بیماری‌های انگلی و ویروسی زباله‌های پزشکی / بیمارستانی خطرات عفونت و انتقال پاتوژن‌ها جوندگان (موش‌ها) لپتوسپیروز. طاعون پشه‌ها مالاریاء تب دنگی حشرات و پرندگان جذب‌شده به زباله‌ها گسترش بیماری و آلودگی محیط ریزش توده‌های زباله مدفون شدن افراد یا انسداد مسیرها اجسام تیز در زباله‌ها بریدگی‌هاء جراحات و خطرات بهداشتی فیزیکی مهمات منفجرنشده خطر انفجار و تلفات آنسانی اتش‌سوزی‌های کنترل‌نشده گسترش حریق و تولید گازهای سمی تصادفات وسایل نقلیه جمع‌آوری زباله اسیب‌های جسمی و ترافیکی الودگی خاک با مواد شیمیایی و میکروبی کاهش کیفیت خاک و تهدید کشاورزی شیرابه آلوده کننده آب‌ها تخریب منابع آب سطحی و زیرزمینی 1 محیطی گاز محل دفن زباله (متان) خطرات تنفسی و انفحار ۳-۳- شناسایی آوار خطرناک و پایش آن شناسایی, جداسازی و پایش مواد خطرناک موجود در آوار» بخش کلیدی در مدیریت ایمن و موْثر پس از وقوع بلایا محسوب می‌شود و هدف آن. تشخیص سریع نوع و میزان مخاطرات پیش از آغاز عملیات جمع‌آوری, تفکیک و امحای آوار است تا از بروز حوادث ثانویه و آسیب به نیروهای امدادی. شهروندان و محیطزیست جلوگیری شود. در این چارچوب. شناسایی و مدیریت پسماندهای خطرناک شامل مواد شیمیایی, دارویی. سوختی, الکترونیکی و سایر مواد بالقوه آلاینده باید توسط تیم‌های تخصصی آموزش‌دیده انجام گیرد و فرآیند انتقال, بی‌خطرسازی, امحا یا دفن این مواد تحت نظارت دستگاه‌های مسئول و با هماهنگی سازمان حفاظت محیطزیست صورت پذیرد. همچنین هرگونه اختلاط پسماندهای خطرناک با آوار عادی ممنوع است. جزئیات اقدامات اجرایی در این زمینه شامل ارزیابی اولیه میدانی. نمونه‌برداری و آزمایشگاه استفاده از تجهیزات و ابزارهای سنجش, پایش مداوم در طول عملیات و ثبت و گزارش‌دهی سیستماتیک. در زیربخش‌های بعدی تشریح شده -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سوم: شناسایی آوار خطرناک و نحوه‌ی مدیریت آن ۳/۰( ( ۱-۳-۳ ارزیابی اولیه میدانی در ساعات و روزهای اولیه پس از حادثه. تیم‌های ارزیابی با استفاده از مشاهدات مستقیم و اطلاعات محلی. نقاطی را که احتمال وجود مواد خطرناک در آنها بیشتر است (مانند کارخانجات شیمیایی. بیمارستان‌هاء نیروگاه‌ها و انبارهای صنعتی) شناسایی می‌کنند. این آرزیابی می‌تواند شامل: مشاهده علائم ظاهری نشت یا انتشار مواد (بوی غیرمعمول, تغییر رنگ خاک یا آب. دودهای رنگی) * بررسی برچسب‌ها و علائم هشدار موجود روی ظروف یا مخازن استفاده از نقشه‌های زیرساختی و داده‌های پیشین برای تعیین محل ذخیره‌سازی مواد خطرناک ۲-۳-۳ نمونه‌برداری و آزمایشگاه در صورتی که احتمال وجود مواد شیمیایی, بیولوژیکی یا رادیولوژیکی مطرح باشد. نمونه‌برداری دقیق از خاک آب. هوا و آوار انجام می‌شود. این نمونه‌ها در آزمایشگاه‌های تخصصی برای تعیین نوع و غلظت مواد مورد آنالیز قرار می‌گیرند. اقدام به مدیریت دقیق‌ترء تعیین اولویت‌های پاک‌سازی و انتخاب روش مناسب امحا کمک می‌کند. این ۳-۳-۳ استفاده از تجهیزات و ابزارهای سنجش ابزارهای قابل حمل و سریع می‌توانند به تیم‌های امدادی و پاک‌سازی در تشخیص فوری خطرات کمک کنند: دتکتورهای گاز و بخارات سمی (مانند۵1۵۲۹ ۱ ۰۷06 4010010۲۵ 125]) دستگاه‌های تشخیص مواد رادیواکتیو (رادیومترها و دوزیمترها) * اسنسورهای بیولوژیکی برای شناسایی عوامل میکروبی و پاتوژن‌ها * پهپادهای مجهز به حسگر برای بررسی مناطق وسیع بدون نیاز به ورود افراد به مناطق پرخطر ۴-۳-۳ پایش مداوم در طول عملیات مستمر انجام گیرد تا در صورت انتشار ناگهانی گاز یا مواد سمی, اقدامات حفاظتی و اضطراری به‌موقع اجرا شود. پایش ۵-۳-۳- ثبت و گزارش‌دهی سیستماتیک تمامی اطلاعات مربوط به شناسایی مواد خطرناک باید در قالب گزارش‌های استاندارد ثبت شود. این اطلاعات نه‌تنها به تصمیم‌گیری سریع در بحران کمک می‌کند. بلکه برای برنامه‌ریزی بلندمدت بازسازی و بازتوانی محیطی نیز ضروری -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۶ ۳( دستورالعمل مدیریت آوار ۴-۳ مدیریت پسماندهای خطرناک مدیریت پسماندهای خطرناک شامل مجموعه‌ای از اقدامات و فرآیندهای مرتبط با شناسایی, دسته‌بندی, جمع‌آوری, حمل‌ونقل. ذخیره‌سازی. تصفبه می‌باشد. دفع این نوع پسماندها خطرناک با هدف کاهش اثرات زریست محیطو 9 پیشگیری از خطرات بهداشتی انجام می‌شود. در شرایط بحران» این فرآیندها به‌صورت گام‌های مشخصی سازمان‌دهی می‌شود که در ادامه به تفصیل شرح داده شده است. ۱-۴-۳- شناسایی » تفکیک و دسته بندی پسماندهای خطرناک نخستین گام در مدیریت ایمن پسماندهای خطرناک. شناسایی, تفکیک و دسته‌بندی پسماندها است که باید توسط نیروهای متخصص و آموزش‌دیده انجام شود. فرایند شناسایی شامل تعیین وجود. نوع. موقعیت مکانی و میزان این پسماندها در میان آوار و سایر زباله‌های ناشی از بحران است. این فرایند باید بر پایه‌ی بررسی‌های میدانی دقیق برای شناسایی مواد مشکوک یا پرخطرء تحلیل‌های فنی همراه با بهره‌گیری از سامانه‌های 015 استفاده از نشانه‌های هشداردهنده و داده‌های جمع‌آوری‌شده توسط تیم‌های امدادی, و همچنین اطلاعات موجود در صنایع, بیمارستان‌ها و پایگاه‌های داده محلی انجام گیرد. از سوی دیگرء شاخص‌های اصلی برای شناسایی پسماندهای خطرناک شامل سمیت. ارزیابی‌های اولیه باید به‌طور کامل مورد توجه قرار گیرند. در استانداردها و چارچوب‌های بین‌المللی پسماندهای خطرناک در ‎٩‏ گروه خطر اصلی بر اساس ماهیت خطر (نظیر -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سوم: شناسای ی آوار خطرناک و نحوه‌ی مدیریت آن ۱۳.۴۳۰ ۳۱۷ جدول ۲-۲: گروه بندی پسماندهای خطرناک به همراه ویژگیهای آن ها ردیف کلاس خطر توضیحات نمونه‌ها و ملاحظات ایمنی موادی که ا: ق واکنش شیمیا ۱ مواد منفجره سریع. فشار و گرمای زیادی آزاد 1 ۱ و ایزوله‌سازی باید توسط تیم‌های خنثی‌سازی انجام شود. گازهای قابل اشتعال (۳63]) . گازهای غیرقابل اشتعال و غیرسمی 9 مواد گازی فشرده یا مایع‌شده با 9 ۱ ۲ گازها 0 (نیتروژن(۰ گازهای سمی (کلر. آمونیاک. در اثر زلزله یا انفجار مایعاتی که در دمای پایین به‌سرعت آتش بنزین. الکل‌هاء رنگ‌هاء تینر. معمولاً در آوار منازل و کارگاه‌ها یافت می‌گیرند. می‌شوند. دوری از منابع حرارت و جرقه ضروری است. جامدا: با اشتعال یذ یر الا با فسفر قرمن مواد خوداآتش گس ترکسات که با آب کاز قانا اشتعا ۴ جامدات قابل اشتعال تی با پذیری بالا یا فسفر قرمزء مواد خوداتش‌گیر. ترکیباتی که با آب گاز قابل ل ۵ مواد اکسیدکننده و موادی که احتراق را تقویت کرده و بدون نیترات‌هاء پراکسید هیدروژن. سفیدکننده‌ها. باید از سوخت و منابع پراکسیدهای آلی اکسیژن هوا موجب آتش‌سوزی می‌شوند. حرارت دور نگه داشته شوند. ۶ ا عفو! مواد شیمیایی سمی و پسماندهای عفونی سیانیدهاء ارسنیک. زباله‌های بیمارستانی» سرنگ‌های آلوده. مواد سمی و عقفوبی : و ۱ ۷ اد رادیواکتیو موادی که پرتوهای یون‌ساز منتشر تجهیزات رادیولوژی آسیب‌دیده. منابع پزشکی و صنعتی رادیواکتیو. مواد رادیوا دی ی ۱ [ ۸ موادی که باعثت تخریب شدید بافت‌های اسیدها (سولفوریک). بازهای قوی (سود)» شوینده‌های صنعتی. د خورنده :1 مود حور انسانی و مواد می‌شوند. نشت انها موجب سو 0 ختگ شدید می‌شود. موادی با خطرات متفرقه که در طبقات باتری‌های لت آزبست. بخ خشک. تحهیزات الکترو: ۹ سایر مواد خطرناک وادی با خطرات متفرقه که در طب باتری‌های لیتیومی» ازب بخ تجهیز رونیکی َ دیگر قرار نمی‌گیرند. سمی. ازبست بسیار خطرناک و سرطان‌زا است. اد برای اطلاع از جزئیات اجرایی مر تبط با شناسایی و تفکیک پسماندهای خطرناک در شرایط بحران. به چک‌لیست‌های شماره تا ۵ مندرج در پیوست «الف» مراجعه فرمایید. ۲-۴-۳ ایزوله‌سازی و ذخیره‌سازی موقت پسماندهای شناسایی و تفکیک‌شده باید تا زمان دفع نهایی در محلی کاملا ایمن و ایزوله نگهداری شوند. هرگونه ذخیره‌سازی نادرست می‌تواند منجر به نشت مواد خطرناک. بروز آتش‌سوزی یا انفجارء و آلودگی گسترده محیطی شود. نکات کلیدی در ذخیره‌سازی ایمن پسماندهای خطرناک: ۰ ظروف نگهداری: استفاده از ظروف مقاوم در برابر مواد شیمیایی. مانند پلاستیک سخت مقاوم یا فلز ضدزنک ۹ محل ذخیره‌سازی: نگهداری پسماندها در مکان‌های سرپوشیده. به‌دور از تابش مستقیم افتاب. منابع ابی و -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۸ ۳/۳۰( دستورالعمل مدیریت آوار * " جلوگیری از واکنش‌های خطرناک: عدم اختلاط پسماندهای ناسازگار (به‌ویژه ترکیبات اسیدی و بازی» مواد اکسیدکننده و قابل اشتعال) خاک خنثی‌کننده یا ماسه پوشانده شود و موضوع به تیم تخصصی مدیریت پسماند گزارش گردد. ۳-۴-۳ حمل و نقل ایمن حمل پسماندهای خطرناک از محل ذخیره‌سازی به مراکز پردازش یا محل‌های دفع نهایی باید صرفاً توسط تیم‌های مجاز و آموزش‌دیده انجام شود. انجام این فرایند بدون رعایت استانداردهای ایمنی می‌تواند منجر به انتشار آلودگی استفاده از وسایل نقلیه مجهز به پوشش ضدنشت. سیستم تهویه مناسب و برچسب‌های هشدار استاندارد ۰ انتخاب مسیرهای حمل با کمترین خطر و اطلاع‌رسانی به ستاد مدیریت بحران محلی پیش از حمل همراه داشتن کیت واکنش اضطراری شامل مواد جذب‌کننده شیمیایی, تجهیزات حفاظت فردی اضافی و علائم هشدار ایمنی *‏ ثبت و گزارش دقیق اطلاعات شامل مسیرء زمان حمل و نوع پسماندهای منتقل‌شده در صورت بروز نشت یا حادثه در طول مسیرء تخلیه فوری منطقه و استقرار تیم‌های واکنش اضطراری الزامی است. ۴-۴-۳- ملاحظات امنیتی سایت با توجه به ماهیت بالقوه خطرناک پسماندهای شیمیایی. زیستی, رادیولوژیکی و سایر مواد پرریسک. محل‌های دپوی موقت یا دائم این مواد علاوه بر الزامات زیست‌محیطی و ایمنی فنیء باید مشمول تمهیدات امنیتی ویژه نیز باشند. این سایت‌ها به دلیل احتمال سوءاستفاده, سرقت مواد خطرناک. یا اقدامات خرابکارانه. در زمره نقاط حساس شهری محسوب می‌شوند و لازم است رویکردی مبتنی بر اصول پدافند غیرعامل در طراحی, بهره‌برداری و پایش آن‌ها اتخاذ گردد. در این راستاء حداقل الزامات امنیتی شامل حصارکشی فیزیکی مستحکم پیرامون سایت. استقرار سامانه کنترل دسترسی» تعیین ورودی و خروجی مشخص و محدود. و استقرار نیروی نگهبانی آموزش‌دیده در تمامی ساعات شبانه‌روز است. ورود و خروج افرادء خودروها و محموله‌ها باید به‌صورت نظام‌مند ثبت و مستندسازی شده و سوابق مربوطه نگهداری گردد. همچنین نصب و بهره‌برداری از سامانه‌های پایش تصویری (دوربین مداربسته با قابلیت ضبط و بازبینی) برای نظارت مستمر بر محوطه و نقاط حساس سایت الزامی است. علاوه بر تدابیر فیزیکی, هماهنگی مستمر با مراجع انتظامی و امنیتی محلی» برای پایش وضعیت تهدید. واکنش سریع در شرایط اضطراری و به‌روزرسانی تمهیدات حفاظتی ضروری است. پیشنهاد می‌شود پیش از بهره‌برداری از هر سایت دپوی مواد خطرناک. ارزیابی ریسک امنیتی و تحلیل سناریوهای تهدید احتمالی (از جمله خرابکاری. سرقت -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سوم: شناسای ی آوار خطرناک و نحوه‌ی مدیریت آن ۰۰ ۱۴۰۴/۱۷۳۰ ۳۹ سازمان‌یافته یا دسترسی غیرمجاز) انجام شده و سطح اقدامات حفاظتی متناسب با نتایج این ارزیابی تعیین گردد. اجرای این تمهیدات نقش مهمی در کاهش ریسک‌های ثانویه. حفظ امنیت شهری و صیانت از سلامت عمومی خواهد داشت. ۵-۴-۳- آموزش. ایمنی و مستندسازی مدیریت پسماندهای خطرناک در شرایط بحران تنها زمانی می‌تواند به صورت ایمن, موْئر و پایدار اجرا شود که تمامی افراد دخیل, اعم از پرسنل اجرایی امدادگران» پیمانکاران و داوطلبان, از دانش کافی, مهارت‌های عملی و آگاهی کامل نسبت به الزامات قانونی برخوردار باشند. فقدان آموزش یا ناأگاهی نسبت به ماهیت این پسماندها می‌تواند منجر به بروز عواقب جدی برای سلامت فردی, امنیت عمومی. محیط زیست و همچنین نقض مقررات ملی و بین‌المللی شود. در زیر لیستی از اقدامات کلیدی برای آموزش و ظرفیت‌سازی بیان شده است. آموزش تیم‌های محلی و داوطلبان درباره شناسایی نشانه‌های پسماندهای خطرناک. اقدامات اولیه لازم و انجام کلیه مراحل شناسایی, نمونه‌برداری و جمع‌آوری پسماندها تنها با استفاده از تجهیزات حفاظت فردی مناسب. مستندسازی دقیق و منظم اطلاعات شامل نوع ماده» محل, زمان و مسئول مربوطه با استفاده از فرم‌های ثبت استاندارد. * نگهداری سوابق کامل برای گزارش‌دهی به سازمان‌های نظارتی ملی و بین‌المللی. * در مواجهه با هرگونه ابهام یا تردید. طبقه‌بندی ماده به عنوان پسماند خطرناک و ایزوله‌سازی آن تا انجام بررسی‌های تخصصی ضروری است. * محدودسازی و ثبت دقیق ورود و خروج افراد به مناطق با سطوح خطر بالا به منظور کنترل امنیت و پایش مستمر توسط تیم‌های ایمنی و بهداشت محیطی جهت شناسایی نشت‌ها یا آلودگی‌های احتمالی و گزارش فوری آن‌ها به مراجع ذی‌ربط. ۵-۳- روش های امحا و دفع ایمن مواد خطرناک پس از شناسایی و تفکیک مواد خطرناک در میان آوارء مرحله بعدی امحا و دفع ایمن این مواد است که نقش حیاتی در جلوگیری از آلودگی‌های ثانویه و حفظ سلامت عمومی و محیط‌زیست دارد. انتخاب روش مناسب امحا باید بر اساس نوع ماده. امکانات موجود و الزامات قوانین زیست‌محیطی هر منطقه بستگی دارد. در زیر» روش‌های متداول دفع پسماندهای خطرناک ارائه شده است. -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۰ ۱۳۰ دستورالعمل مدیریت آوار ۱-۵-۳ دفن ایمن (12۵1111158) این روش برای پسماندهای جامد خطرناک که امکان بازیافت یا سوزاندن آنها وجود ندارد. مانند خاک آلوده, آزبست و برخی فلزات سنگین, به‌کار می‌رود. محل دفن باید به لایه‌های عایق ژئوممبران و سیستم جمع‌آوری شیرابه مجهز باشد تا از نشت مواد سمی به آب‌های زیرزمینی جلوگیری شود. همچنین, پایش دوره‌ای کیفیت خاک و آب‌های اطراف محل دفن ضروری است تا از بروز آلودگی طولانی‌مدت جلوگیری گردد. ۲-۵-۳- سوزاندن کنترل‌شده (116۱۲۵10) این روش برای پسماندهای شیمیایی و بیولوژیکی مانند مواد عفونی, زباله‌های بیمارستانی و حلال‌های آلی مناسب است. در این فرآیندء مواد در دماهای بالا سوزانده می‌شوند که موجب کاهش حجم پسماند و نابودی عوامل بیماریزا می‌شود. کوره‌های سوزاندن باید به سیستم‌های کنترل گازهای خروجی مانند فیلترها و اسکرابرها مجهز باشند تا از انتشار ۳-۵-۳ خننی‌سازی شیمیابی (00۲ ۵۲۲۵۱۱17۵ [۱۵۳۵)) در این روش» پسماندهای اسیدی یا قلیایی با افزودن مواد شیمیایی مناسب به ترکیبات بی‌خطر تبدیل می‌شوند. این فرآیند باعث تبدیل سریع مواد خطرناک به مواد پایدار و کم‌خطر شده و هزینه‌های حمل‌ونقل و دفن را کاهش می‌دهد. به‌عنوان مثال, می‌توان از آهک برای خننی‌سازی اسیدها یا از اسیدهای ضعیف برای خنثی‌سازی قلیاها استفاده کرد. ۳-۵-۳- فناوری‌های نوبن امحا روش‌های نوین مانند پلاسماء بیورمدیاسیون و تکنیک‌های سولیدفیکاسیوناستابیلایزیشن در برخی موارد جایگزین روش‌های سنتی می‌شوند. فناوری پلاسما با استفاده از دماهای بسیار بالا مولکول‌های پسماند ر تخریب کرده و9 پسماند ثانویه کمی تولید می‌کند. در روش بیورمدیاسیون» میکروارگانیسم‌ها برای تجزیه و خنثی‌سازی آلودگی‌های نفتی و تر کیب و تثبیت می‌شوند تا از انتشار آلاینده‌ها قبل از دفن جلوگیری شود. ۶-۳- الزامات ایمنی برای کار کنان نیروهای امدادی و کارکنان درگیر در عملیات شناسایی, تفکیک. حمل و امحای مواد خطرناک در آوار با خطرات جدی شیمیایی, بیولوژیکی و فیزیکی مواجه هستند. رعایت استانداردهای ایمنی و بهداشت حرفه‌ای, برای حفاظت از سلامت آنها و جلوگیری از حوادث ثانویه ضروری است. اولین اصل در ایمنی کارکنان. آموزش و آگاهی‌بخشی است. تمامی نیروهای فعال در محل حادثه باید قبل از شروع عملیات. آموزش‌های لازم در خصوص شناسایی خطرات. روش‌های ایمن‌سازی و استفاده صحیح از تجهیزات حفاظت -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سوم: شناسای ی آوار خطرناک و نحوه‌ی مدیریت آن ۳/۳۰۳ فردی (]۳۳) را دریافت کنند. آموزش‌های دوره‌ای و مانورهای عملی نیز باید برای حفظ آمادگی و به‌روزرسانی مهارت‌ها برگزار شود. تجهیزات حفاظت فردی بخش جدایی‌ناپذیر از عملیات ایمن‌سازی محسوب می‌شود. بسته به نوع خطرء کارکنان باید از لباس‌های ضدشیمیایی, ماسک‌های فیلتردار یا تنفسی, دستکش‌های مقاوم در برابر مواد شیمیایی, عینک‌های ایمنی, چکمه‌های ضدلغزش و کلاه‌های ایمنی استفاده کنند. همچنین. برای کار در محیط‌های دارای آلودگی رادیواکتیو. تجهیزات خاصی مانند دوزیمترهای فردی و پوشش‌های سربی ضروری است. به‌منظور کنترل بهداشت و سلامت کارکنان, لازم است معاینات پزشکی پیش از شروع کار و بررسی‌های دوره‌ای در طول عملیات انجام گیرد. پایش سلامت شامل آزمایش‌های تنفسی, پوستی و خونی می‌شود تا اثرات احتمالی تماس با مواد سمی به‌موقع شناسایی و درمان شود. استانداردهای کار ایمن شامل تعیین محدوده‌های خطر, محدود کردن زمان حضور در مناطق آلوده» ایجاد ایستگاه‌های ضدعفونی و شست‌وشو. و تأمین امکانات کمک‌های اولیه در محل عملیات است. همچنین باید برنامه‌ای برای واکنش اضطراری در صورت وقوع حوادثی مانند نشت مواد سمی, آتش‌سوزی یا انفجار وجود داشته باشد. نیروهای عملیاتی در مواجهه با حوادث. تحت فشارهای روانی شدید ناشی از مشاهده تلفات انسانی, تخریب گسترده و فعالیت در شرایط پرخطر قرار دارند. عدم توجه به سلامت روان این امدادگران می‌تواند پیامدهای جدی مانند بروز اختلالات استرسی پس از سانحه, فرسودگی شغلی و کاهش کارایی عملیاتی به دنبال داشته باشد. در این راستاء توصیه می‌شود تیم‌های حمایت روانی در مراحل پس از عملیات‌های سنگین مستقر شوندء جلسات تخلیه روانی پس از پایان مأموریت برگزار گردد. علائم استرس حاد میان نیروها به‌طور مستمر پایش شود و در صورت نیاز افراد به خدمات تخصصی روان‌شناسی ارجاع داده شوند. حفاظت از سلامت روان نیروهای امدادی. بخشی جدایی‌ناپذیر از مدیریت ایمن اوار محسوب می‌شود. اجرای دقیق این استانداردها و الزامات. علاوه بر حفاظت از کارکنان» موجب افزایش کارایی عملیات. کاهش خسارات ثانویه و اطمینان از تکمیل موفقیت‌آمیز فرآیند مدیریت آوار خواهد شد. ۷-۳- پایش و ارزیابی اثرات زیست محیطی پس از امحای مواد خطرناک پایش و آرزیابی اثرات زیست‌محیطی به‌منظور اطمینان از اجرای صحیح عملیات امحا و جلوگیری از پیامدهای بلندمدت زیست‌محیطی انجام می‌شود. این پایش شامل ارزیابی مستمر کیفیت خاک. آب و هوا در محل دفن یا امحای مواد خطرناک بوده و به تشخیص سریع آلودگی‌های احتمالی و اقدامات اصلاحی کمک می‌کند. در مرحله نخست. باید شبکه‌ای از نقاط نمونه‌برداری در اطراف سایت‌های دفن یا محل‌های امحا ایجاد شود تا امکان سنجش تغییرات در غلظت آلاینده‌ها فراهم گردد. نمونه‌های خاک و آب‌های سطحی و زیرزمینی به‌صورت دوره‌ای جمع‌آوری و در آزمایشگاه‌های معتبر مورد تحلیل قرار می‌گیرند. همچنین. نصب ایستگاه‌های سنجش آلودگی هوا در اطراف محل‌های سوزاندن یا دفن, به کنترل و شناسایی انتشار گازهای سمی و ذرات معلق کمک می‌کند. -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۲ ۳( دستورالعمل مدیریت آوار پایش زیست‌محیطی تنها به شناسایی آلودگی‌ها محدود نمی‌شود. بلکه باید نتایج آن به‌صورت منظم تحلیل و گزارش‌دهی شود تا اقدامات اصلاحی و بازتوانی محیطی برنامه‌ریزی و اجرا گردد. در مواردی که آلودگی خاک یا منابع آبی تشخیص داده شود.ء روش‌های پاک‌سازی زیست‌محیطی مانند شست‌وشوی خاک یا تصفیه آب‌های آلوده به‌کار گرفته می‌شود. در نهایت. ارزیابی اثرات زیست‌محیطی باید با مشارکت سازمان‌های نظارتی و ذی‌نفعان محلی انجام شود تا شفافیت و اعتماد عمومی حفظ گردد. این فرایند نه‌تنها به کاهش خطرات بلندمدت آلودگی کمک می‌کند. بلکه زمینه را برای احیای زیست‌بوم آسیب‌دیده و با زگشت ایمن و پایدار مردم به مناطق آسیب‌دیده فراهم می‌سازد. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل ۴ فرآیند مدیریت آوار: از جمع آواری تا انتقال به محل‌های دبوی موقت و دام -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- فصل چهارم: فرآیند مدیریت آواراز جمع‌آوی تا دپو ۳/۳ ۳۵ ۴- فرآیند مدیریت آوار: از جمع آوری تا انتقال به محل های دپوی موقت و دائم ۱-۴- مقدمه مدیریت آوار پس از وقوع بلایای طبیعی یا حوادث انسان‌ساخت. فرآیندی پیچیده و چندمرحله‌ای است که از لحظه وقوع حادثه تا پاک‌سازی کامل منطقه و ذخیره‌سازی نهایی آوار ادامه می‌یابد. مدیریت غیراصولی آوار می‌تواند باعث انسداد راه‌های امدادرسانیء گسترش آلودگی‌های زیست‌محیطی, افزایش خطرات بهداشتی و کندی روند بازسازی شود. در این میان, اتخاذ رویکرد مدیریت مرحله‌ای که شامل جمع‌آوری سریع. حمل ایمن, ذخیره‌سازی موقت. جداسازی و بازیافت مصالح قابل استفاده, و در نهایت انتقال به دپوهای دائمی است. نقش مهمی در کاهش خسارات ثانویه و تسریع این فصل چارچوب اجرایی مدیریت آوار را از لحظه آغاز عملیات میدانی تا انتقال به دپوهای موقت و دائم تبیین می‌کند. تمرکز اصلی این فصل بر توالی عملیاتی» تفکیک مراحل پاسخ اضطراری, پاسخ تثبیتی و مدیریت بلندمدت آوارء و الزامات فنی هر مرحله است. در این فصل, مسئولیت‌هاء محدودیت‌های ایمنی. ضوابط حمل, معیارهای مکان‌یابی و اصول طراحی و بهره‌برداری از محل‌های دپو به‌صورت مرحله‌بندی‌شده ارائه می‌شود تا از تداخل عملیات. مخاطرات ثانویه و دوباره‌کاری جلوگیری گردد. ۲-۴- اصل تقدم نجات بر عملیات آواربرداری وقوع حوادث مخرب مانند زلزله. انفجار و غیره که منجر به تخریب‌های گسترده میگردد. علاوه بر ایجاد حجم انبوهی از آوار» احتمال محبوس شدن افراد در زیر سازه‌های فروریخته را به همراه دارد. بر این اساس» پیش از ورود به هرگونه عملیات آواربرداری - به‌ویژه آواربرداری اضطراری - رعایت اصل تقدم نجات جان انسان‌ها الزامی است. مدیریت آوار در مراحل اولیه پس از حادثه باید با رویکرد نجات‌محور انجام شود؛ بدین معنا که هرگونه جابجایی, برداشت. برش یا خردایش آوار در محدوده‌هایی که احتمال حضور افراد محبوس وجود دارد. صرفاً در چارچوب عملیات جستجو و نجات تخصصی و با هماهنگی مرجع فرماندهی میدان انجام می‌شود. در این چارچوب رعایت موارد زیر الزامی است: * پیش از آغاز هرگونه آواربرداری» ارزیابی احتمال حضور مصدوم یا محبوس در محل انجام شود. * در مناطق دارای احتمال نجات. اولویت مطلق با تثبیت سازه, ایجاد دسترسی ایمن و خروج مصدومین است. استفاده از ماشین‌آلات سنگین در مراحل اولیه تنها در صورت تأیید مسئول عملیات امداد و نجات و پس از ارزیابی خطر ریزش ثانویه مجاز است. *‏ از انجام پاکسازی حجمی و گسترده آوار تا پیش از اطمینان از پایان عملیات جستجوی زنده خودداری شود. -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۶ ۳/۳( دستورالعمل مدیریت آوار ۹ فعالیت کلیه تیم‌های آواربرداری در محدوده‌های عملیاتی باید تحت نظام فرماندهی واحد انجام گیرد تا از تداخل اقدامات و ایجاد خطر برای نیروهای امدادی جلوگیری شود. پس از اعلام رسمی پایان عملیات جستجو و نجات توسط مرجع ذی‌صلاح, فرآیند مدیریت حجمی آوارء انتقال به محل‌های دپوء تفکیک و بازیافت مطابق مراحل بعدی این دستورالعمل اجرا خواهد شد. ۳-۴- مراحل سه گانه مد بریبت آوار مدیریت آوار در شرایط پس از زلزله به‌منظور جلوگیری از تداخل مأموریت‌هاء حفظ اولویت نجات جان انسان‌ها و تضمین ایمنی عمومی, در قالب سه مرحله متوالی و هدفمند سازماندهی می‌شود. این مراحل اگرچه از نظر زمانی ممکن است همپوشانی محدود داشته باشند. اما از نظر هدف عملیاتی و ماهیت اقدامات. متمایز هستند. * مرحله اول, پاسخ اضطراری (نجات‌محور): هدف اصلی این مرحله. تسهیل عملیات جست‌وجو و نجات و ایجاد دسترسی ایمن به مصدومان, مناطق بحرانی و تأسیسات حیاتی است. تمرکز این مرحله بر مداخلات حداقلی و کنترل‌شده در آوار است. * مرحله دوم پاسخ تثبیتی (ایمنی‌محور): در این مرحله. با کاهش احتمال وجود مصدوم زنده, اقدامات آواربرداری با هدف تثبیت شرایط شهری, رفع مخاطرات ثانویه و بازگشایی معابر اصلی توسعه می‌یابد. * مرحله سوم. مدیریت. تفکیک و بازیافت (لجستیکی و بازیافتی): پس از پایان رسمی عملیات جست‌وجو و نجات. مدیریت آوار وارد فاز ساماندهی گسترده, تفکیک. انتقال به دپوهای موقت و دائم و تعیین تکلیف نهایی می‌شود. شرح الزامات اجرایی هر یک از مراحل فوق در بخش‌های بعدی ارائه می‌گردد. ۴-۴- مرحله اول: پاسخ اضطراری (نجات-محور) این مرحله از زمان وقوع حادثه آغاز شده و تا زمانی ادامه می‌یابد که عملیات جست‌وجو و نجات فعال جریان دارد. اولویت مطلق در این بازه زمانی. نجات جان انسان‌ها است و هرگونه مداخله در آوار باید در راستای این هدف انجام شود. در این مرحله: جابه‌جایی آوار صرفاً برای ایجاد دسترسی ایمن به مصدومان یا تیم‌های امدادی مجاز است. استفاده از ماشین‌آلات سنگین تنها با تأیید مسئول عملیات جست‌وجو و نجات و تحت فرماندهی واحد انجام می‌شود. *‏ از تخریب ثانویه سازه‌های ناپایدار بدون ارزیابی فنی جلوگیری می‌شود. ٩‏ حفظ صحنه برای مستندسازی خسارات و بررسی‌های فنی مدنظر قرار می‌گیرد. آواربرداری گسترده در این مرحله ممنوع بوده و هرگونه تخطی از تقدم عملیات نجات. موجب مسئولیت قانونی خواهد بود. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل چهارم: فرآیند مدیریت آواراز جمع‌آوی تا دپو ۳/۳ ۳۷ ۵-۴- مرحله دوم: پاسخ تثبیتی (ایمنی-محور) این مرحله پس از کاهش احتمال وجود افراد زنده در زیر آوار و با اعلام رسمی فرمانده میدان مبنی بر تغییر وضعیت عملیات آغاز می‌شود. هدف اصلی, تثبیت شرایط شهری و کاهش مخاطرات ثانویه است. در این مرحله اقدامات زیر انجام می‌شود: *‏ بازگشایی معابر اصلی و شریان‌های حیاتی شهری ۰ رفع خطر از ساختمان‌های در معرض ریزش پاکسازی محدوده تأسیسات حیاتی و مراکز امدادی ۰ آغاز جمع‌آوری نظام‌مند آوار از فضاهای عمومی اولویت‌بندی عملیات در این مرحله بر اساس معیارهای زیر انجام می‌شود: دسترسی به مراکز درمانی و امدادی * شریان‌های حیاتی (آب. برق گاز. مخابرات) ۹ معابر اصلی حمل‌ونقل در حوزه بازگشایی مسیرها و پاکسازی معابرء تعیین مسئولیت‌ها باید منطبق با قوانین و اسناد بالادستی کشور انجام شود. بر این اساس, بازگشایی معابر شهری در حیطه وظایف شهرداری‌ها قرار دارد. در حالی‌که بازگشایی راه‌های برون‌شهری و شریانی بر عهده وزارت راه و شهرسازی است. نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران نیز صرفاً در صورت ابلاع رسمی از سوی مراجع ذی‌صلاح می‌توانند نقش پشتیبانی مهندسی ایفا نمایند. همچنین جمعیت هلال‌احمر جمهوری اسلامی ایران مطابق مأموریت‌های قانونی خود مسئول عملیات جست‌وجو و نجات. امدادرسانی و اسکان اضطراری آسیب‌دیدگان بوده و وظیفه ذاتی در زمینه بازگشایی مسیرها ندارد. این تفکیک وظایف با هدف جلوگیری از تداخل مأموریت‌ها و در انطباق با ماده ۱۴ قانون مدیریت بحران کشور صورت می‌گیرد. ۱-۵-۴-الزامات ایمنی آواربرداری در مجاورت تأسیسات حیاتی در مرحله پاسخ تثبیتی با توجه به احتمال آسیب‌دیدگی, ناپایداری یا قطع عملکرد تأسیسات حیاتی, اجرای عملیات آواربرداری در مجاورت شبکه‌های زیرزمینی و روزمینی آب. گازء برق, فاضلاب. سوخت. مخابرات و سایر زیرساخت‌های حساس, صرفاً با رعایت الزامات ایمنی ویژه و هماهنگی کامل با دستگاه‌های بهره‌بردار مجاز است. عدم رعایت این الزامات می‌تواند منجر به حوادث ثانویه نظیر نشت گازء برق‌گرفتگی. آلودگی منابع آب. قطع ارتباطات و اختلال گسترده در خدمات‌رسانی گردد .در این چارچوب رعایت موارد زیر الزامی است: ۹ اخذ نقشه‌های به‌روز تأسیسات و مشخصات فنی شبکه‌ها از دستگاه بهره‌بردار پیش از آغاز عملیات و تطبیق آن با وضعیت موجود در محل حادئه؛ * انجام علامت‌گذاری میدانی دقیق مسیر خطوط و تأسیسات مدفون پیش از ورود ماشین‌آلات سنگین؛ -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۸ ۳/۳۰( دستورالعمل مدیریت آوار ممنوعیت استقرار یا تردد ماشین‌آلات سنگین در حریم خطوط حساس و رعایت فاصله ایمن اعلام‌شده از سوی دستگاه بهره‌بردار؛ استفاده از ابزار دستی در شعاع حداقل یک‌متری خطوط حساس یا در نقاط دارای احتمال برخورد مستقیم *‏ شناسایی و آماده‌سازی شیرها و کلیدهای قطع اضطراری پیش از شروع عملیات به‌منظور امکان واکنش فوری در صورت بروز حادته. رعایت این الزامات ضمن کاهش ریسک مخاطرات ثانویه. موجب حفظ پایداری خدمات حیاتی, ارتقای ایمنی نیروهای عملیاتی و تسریع در بازگشت شرایط عادی به منطقه آسیب‌دیده خواهد شد. چک‌لیست‌های ایمنی مرتبط در پیوست «ب» ارائه شده است. با اعلام رسمی پایان عملیات جست‌وجو و نجات و تثبیت نسبی شرایط شهری, مدیریت آوار وارد مرحله سوم می‌شود که ماهیت آن عمدتاً لجستیکی, زیست‌محیطی و اقتصادی است. در این مرحله تمرکز اصلی بر آواربرداری کامل مناطق آسیب‌دیده. تفکیک مصالح., انتقال نظام‌مند به دپوهای موقت و دائم و تعیین تکلیف نهایی مواد بازیافتی و غیرقابل استفاده است. اقدامات اجرایی این مرحله در بخش بعدی تشریح داده شده است. ۶-۴- اقدامات مربوط به مرحله سوم: مدیریت و بازیافت آوار فاز مدیریت و بازیافت آوار پس از تکمیل عملیات پاسخ آغاز می‌شود و تمرکز اصلی آن بر جمع‌آوری آوار باقی‌مانده» بازیافت. کاهش حجم. و دفع نهایی آن است. به‌منظور کاهش حجم دفن نهایی و بهره‌گیری مجدد از منابع» تفکیک اولیه مصالح قابل بازیافت باید حتی‌الامکان در محل حادئه یا در مبادی ورودی محل‌های دیپو انجام شود. این اقدام علاوه بر کاهش هزینه‌های حمل و دفن, امکان مدیریت بهینه جریان مواد را فراهم می‌سازد. مصالح قابل بازیافت نظیر فلزات. چوب. پلاستیک و به‌ویژه بتن, باید به‌صورت مجزا جمع‌آوری و برای فرآوری به مراکز مجاز منتقل شوند. استفاده مجدد از مصالح بازیافتی» به‌خصوص بتن خردشده در زیرسازی راه‌ها و پروژه‌های عمرانی» منوط به انطباق کامل با استانداردهای ملی و ضوابط فنی مربوطه است تا ایمنی و دوام سازه‌های جدید تضمین شود. روند کلی مدیریت آوار در این مربخش شامل مراحل اصلی زیر است: * در گام نخست. نوع و حجم آوار برآورد می‌شود تا امکان برنامه‌ریزی مناسب برای تخصیص ماشین‌آلات. نیروی انسانی» انتخاب مسیرهای حمل‌ونقل و ظرفیت‌سنجی دپوهای موقت و دائمی فراهم گردد. این برآورد شامل شناسایی مصالح قابل بازیافت. مواد خطرناک و پسماندهای غیرقابل استفاده خواهد بود. * پس از این مرحله. عملیات جمع‌آوری آوار آغاز شده و این فرآیند در دو گام مشخص انجام می‌شود: (۱) کاهش, جداسازی و بازیافت آوار با هدف استفاده مجدد از مصالح و کاهش حجم نهایی پسماند؛ (۲) دفع نهایی آوار برای موادی که قابلیت بازیافت یا استفاده مجده ندارند. در شرایطی که حجم آوار بسیار زیاد -------- صفحهٔ بعد -------- فصل چهارم: فرآیند مدیریت آواراز جمع‌آوی تا دپو ۳۰( ۳۹ باشد.ء به‌منظور تسریع در روند پاکسازی و بهینه‌سازی فرآیند حمل‌ونقل. از مکان‌های دپوی موقت به‌عنوان یک مسیر جانبی و مکمل استفاده می‌شود. این مکان‌ها که در نزدیکی مناطق آسیب‌دیده ایجاد می‌شوند. علاوه بر افزایش سرعت جممع‌آوری آوارء امکان جداسازی دقیق‌ترء بازیافت کارآمدتر و کاهش تعداد دفعات حمل به دپوهای دائمی را فراهم می‌کنند. پس از تکمیل فرآیند تفکیک و کاهش حجم در این مراکزء مواد غیرقابل استفاده به محل‌های دفن دائمی منتقل می‌شوند. این رویکرد مرحله‌ای, مدیریت آوار را سریع‌ترء ایمن‌تر و کم‌هزینه‌تر کرده و به کاهش بار ترافیکی. کنترل آلودگی‌های بسن نوع اوار و برآورد حجم آن دا جمع‌آواری آوار کاهس. جداسازی و بازیافت آوار ۷-۴ ابزارها و روش های جمع آوری خطرات زیست‌محیطی و بهداشتی» و بهینه‌سازی فرآیند بازیافت و دفع نهایی دارد. انتخاب روش‌ها و فناوری‌های مناسب برای جمع‌آوری آوار به عواملی همچون حجم و نوع آوارء شرایط جغرافیایی و زیرساختی منطقه آسیب‌دیده, دسترسی به تجهیزات و ماشین‌آلات. و الزامات ایمنی بستگی دارد. این فرآیند معمولاً ترکیبی از ابزارها و تجهیزات مختلف و روش‌های متنوع جمع‌آوری را شامل می‌شود. ۱-۷-۴ ابزارها و فناوری های جمع آواری * روش‌های دستی و نیمه‌مکانیزه: در مناطقی که امکان دسترسی ماشین‌آلات سنگین محدود است یا آوار در معابر باریک و بافت‌های متراکم شهری انباشته شده. استفاده از روش‌های دستی و ابزارهای سبک مانند بیل, کلنگ. و فرغون موْثر خواهد بود. این روش برای جداسازی دستی مصالح قابل بازیافت و جمع‌آوری آوار سبک مناسب است اما سرعت عملیات پایین‌تری دارد و نیازمند نیروی انسانی بیشتر * روش‌های مکانیزه: برای مناطق وسیع و حجم‌های بالای آوارء استفاده از تجهیزات سنگین مانند لودرء بیل مکانیکی. بولدوزر» کامیون‌های حمل پسماند. جرثقیل و ماشین‌های فشرده‌ساز ضروری است. این -------- صفحهٔ بعد -------- ۴۰ ۳/۰( دستورالعمل مدیریت آوار روش سرعت جمع‌آوری را به‌طور چشمگیری افزایش داده و امکان جابجایی حجم زیادی از آوار را در مدت کوتاه فراهم می‌کند. * فناوری‌های نوین: پیشرفت‌های اخیر در مدیریت بحران و بازیافت آوار شامل استفاده از پهپادها برای پایش هوایی و نقشه‌برداری سریع مناطق تخریب‌شده, سیستم‌های 015 و مدل‌سازی سه‌بعدی برای برآورد حجم آوار و بهینه‌سازی لجستیک. و تجهیزات مکانیزه پیشرفته مانند ربات‌های جستجو و بازوهای مکانیکی هوشمند برای دسترسی به مناطق خطرناک یا غیرقابل دسترس است. ترکیب این فناوری‌ها با روش‌های مکانیزه و دستی, مدیریت آوار را سریع‌ترء ایمن‌تر و مقرون‌به‌صرفه‌تر می‌سازد. ۲-۷-۴ روش های جمع آوری جمع‌آوری آوار می‌تواند بر اساس شرایط منطقه و امکانات موجود. به دو روش اصلی زیر انجام شود: * جمع‌آوری در حاشیه معابر: در این روش, ساکنان آوار و پسماندهای ناشی از حادثه را در حاشیه خیابان‌ها یا معابر عمومی قرار داده و دستگاه‌های مسئول اقدام به جمع‌آوری می‌کنند. این شیوه می‌تواند به‌صورت مختلط یا تفکیک‌شده اجرا شود. اما توصیه می‌شود از روش تفکیک‌شده استفاده شود. در روش تفکیک‌شده. ساکنان موظف‌اند انواع آوار (مانند مصالح ساختمانی, فلزات. پسماندهای خطرناک و لوازم خانگی سنگین) را به‌صورت جداگانه قرار دهند تا فرآیند بازیافت و استفاده مجدد از مصالح تسهیل شده و ارزش اقتصادی آوار افزایش یابد. * جمع آواری در مراکز: در مناطقی که شرایط جغرافیایی یا پراکندگی جمعیت اجرای روش حاشیه معابر را دشوار می‌سازد. مراکز موقت جمع‌آوری آوار ایجاد می‌شود. ساکنان آوار خود را به این مراکز منتقل کرده و در محل‌های مشخص قرار می‌دهند. معمولاً تفکیک انواع آوار در همین مراکز انجام می‌شود که موجب افزایش بهره‌وری و کاهش زمان عملیات می‌گردد. ۸-۴- حمل و نقل ایمن و کار آمد آوار حمل ایمن آوار سرعت پاک‌سازی مناطق آسیب‌دیده را افزایش می‌دهد و از ایجاد ترافیک‌های سنگین جلوگیری می‌کند. در ادامه لیستی از اقدامات مربوط به این مرحله بیان شده است. ۱-۸-۴ انتخاب مسیرهای حمل و انتقال * مسیرهای حمل باید از پیش شناسایی و ارزیابی شوند. این مسیرها باید کوتاه‌ترین و کم‌خطرترین مسیرهای ممکن باشند. * مسیرهای انتخاب شده باید توان عبور ماشین‌آلات سنگین و تریلرهای حمل آوار را داشته باشند. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل چهارم: فرآیند مدیریت آواراز جمع‌آوی تا دپو ۳/۳ ۴۳ * از مسیرهایی که احتمال ایجاد ترافیک سنگین یا تداخل با عملیات اضطراری وجود دارد. باید اجتناب شود. * در صورت نیاز»ه مسیرهای ویژه برای حمل آوار ایجاد شود تا عملیات حمل و نقل روان و سریع انجام شود. * در انتخاب مسیرهای حمل آوار» عبور از روی خطوط انتقال آب شرب و سایر زیرساخت‌های حساس باید به حداقل رسیده و در صورت اجتناب‌ناپذیری, ارزیابی فنی و تمهیدات حفاظتی پیش‌بینی شود. ۲-۸-۴ استانداردهای ایمنی در حمل آوار * استفاده از تجهیزات ایمنی برای رانندگان و کارکنان مانند کلاه ایمنی. دستکش, لباس شبرنگ و ماسک گردوغبار. * بارگیری صحیح آوار و استفاده از پوشش مناسب (مثل پارچه‌های ضدگردوغبار) جهت جلوگیری از پراکندگی ذرات در حین حمل. ۳-۸-۴- مدیریت ترافیک و کاهش اثرات زیست‌محیطی * هماهنگی با مراجع ترافیکی برای کنترل تردد و اولویت‌دهی به وسایل حمل آوار در مسیرهای کلیدی. *‏ برنامه‌ریزی زمان‌بندی حمل آوار به گونه‌ای که در ساعات اوج ترافیک کمتر انجام شود. * استفاده از خودروهای به‌روز و کم‌آلاینده برای کاهش انتشار گازهای مضر. ۴-۸-۴- نکات تکمیلی و توصیه‌ها * آموزش مستمر رانندگان و عوامل حمل و نقل درباره نکات ایمنی و نحوه بارگیری و تخلیه آوار. * استفاده از سیستم‌های ردیابی و نظارت لحظه‌ای برای کنترل مسیر و سرعت وسایل نقلیه. *‏ طراحی و اجرای برنامه‌های واکنش سریع در صورت بروز حادثه در طول مسیر حمل. ۹-۴- معیارهای مکان بابی محل دپوی موقت محل دپوی موقت آوار نقطه‌ای استراتژیک برای ذخیره‌سازی موقت آوارهای ناشی از سوانح تا زمان انتقال به محل‌های پردازش یا دپوی دائمی. طراحی و انتخاب مناسب این مکان نقش مهمی در کاهش خطرات بهداشتی و زیست‌محیطی, تسهیل بازیافت و سرعت‌بخشی به عملیات پاک‌سازی دارد. در ادامه لیستی از معیارهای مکان‌یابی محل -------- صفحهٔ بعد -------- ۴۳۲ ۳/۳( دستورالعمل مدیریت آوار ۰ مالکیت: مالکیت زمین نخستین و مهم‌ترین ملاحظه در انتخاب مکان دپوی موقت است. در اولویت اول, استفاده از زمین‌های عمومی و دولتی مانند اراضی بلااستفاده شهرداری, زمین‌های ورزشی» پارک‌ها یا املاک تحت تملک سایر نهادهای دولتی توصیه می‌شود. زیرا این رویکرد از بروز مشکلات حقوقی و مالی در مراحل بعدی جلوگیری می‌کند. در صورت اجبار به استفاده از اراضی خصوصی, لازم است قراردادهای اجاره به‌صورت شفاف و جامع تنظیم شود و جزئیاتی مانند مدت بهره‌برداری» تعهدات زیست‌محیطی, شرایط مرمت و آزادسازی محل پس از اتمام عملیات در آن لحاظ گردد. همچنین. هماهنگی و توافق بین‌نهادی برای استفاده از اراضی متعلق به نهادهای همکار می‌تواند به افزایش انعطاف‌پذیری فرایند کمک کند. * _ظرفیت و ابعاد زمین: ابعاد و ظرفیت دپوی موقت باید بر اساس برآورد حجم آوار و مدت زمان بهره‌برداری تعیین گردد. محل انتخابی باید فضای کافی برای تخلیه و جداسازی انواع آوار» پردازش و برای پردازش حدود یک میلیون یارد مکعب آوار (معادل تقریباً ۰ مر مکعب حجم آوار) حدود ۷ مر مربع زمین (با فرض ارتفاع انبارش سه متر) در نظر گرفته شود. * موقعیت مکانی و دسترسی: سایت دپوی موقت باید دسترسی آسان و مناسبی به مسیرهای اصلی حمل‌ونقل داشته باشد تا عملیات تخلیه و انتقال آوار به صورت سریع و با کمترین هزینه انجام شود؛ همچنین. باید از ایجاد ترافیک سنگین و مزاحمت برای مناطق مسکونی» مدارس. مراکز درمانی و تجاری جلوگیری شود. علاوه بر این» زمین انتخاب‌شده باید از نظر پایداری ژئوتکنیکی و ظرفیت باربری دارای شرایط مناسب بوده و در معرض مخاطراتی نظیر سیلاب. زمین‌لغزش یا نشست خاک قرار نداشته باشد. همچنین, این زمین باید خارج از پهنه‌های سیلابی با دوره بازگشت حداقل ۱۰۰ ساله واقع شود؛ به‌گونه‌ای که این موضوع بر اساس نقشه‌های مصوب شرکت مدیریت منابع آب یا مطالعات طرح تفصیلی * رعایت فاصله ایمن از تاسیسات حیاتی: رعایت فاصله ایمن از تاسیسات حیاتی مانند خطوط انتقال آب» مخازن ذخیره آب. چاه‌های تأمین آب» خطوط انتقال گازء ایستگاه‌های تقلیل فشار گاز و حریم تأسیسات حیاتی شهری (حداقل بر اساس ضوابط دستگاه متولی). * الزام حداقل فاصله و محدودیتهای مکانی: انتخاب محل‌های دپوی موقت آوار باید بر اساس معیارهای فنی. زیست‌محیطی و ایمنی انجام گیرد. حداقل فاصله پیشنهادی محل دپو از محدوده‌های مسکونی در شرایط عادی نباید کمتر از ۱۰۰۰ متر باشد. مگر در شرایط اضطراری و با تأیید مراجعم ذی‌صلاح. استقرار دپو در حریم منابع آب‌های سطحی و زیرزمینی» اراضی کشاورزی با ارزش بالاء پهنه‌های با خطر سیلاب. رانش زمین یا گسل‌های فعال ممنوع است. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل چهارم: فرآیند مدیریت آواراز جمع‌آوی تا دپو ۱۳/۰ ۴۳۳ منطقه از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. استقرار سایت دپو در جهتی که گردوغبار ناشی از تخلیه و پنج‌ساله منطقه. جهت باد غالب سالانه و فصلی, فاصله ایمن از سکونتگاه‌ها در جهت پایین‌دست باد مورد برررسی و تحلیل قرار گیرد. بهره‌گیری از سامانه‌های اطلاعات جغرافیایی. تصاویر ماهواره‌ای و پهپاد برای شناسایی, آرزیابی و پایش مستمر محل‌های دپو توصیه می‌شود. در دپوهای با حجم بالاء پایش مستمر گردوغبار» کیفیت خاک و آب‌های زیرزمینی باید مطابق ضوابط زیست‌محیطی انجام ۱-۴ طراحی محل دپوی موقت محل سوخت. تجهیزات. برج‌های نظارتی و مسیرهای عبور و مرور را فراهم می‌کند. به‌منظور دستیابی به یک جریان حمل‌ونقل منظم و کارآمد در محل دپوی موقت آوار رعایت اصول زیر ضروری است: * تفکیک مسیرهای ورود و خروج: باید مسیرهای مجزا و مشخصی برای ورود کامیون‌های حامل آوار و خروج کامیون‌های تخلیه‌شده در نظر گرفته شود تا از ایجاد ترافیک و تصادفات احتمالی جلوگیری گردد. *‏ تعیین نقاط کنترل ورود و خروج: در ورودی و خروجی سایت باید پست‌های کنترل مستقر شوند که توسط ناظران آموزش‌دیده اداره می‌شوند. این ناظران وظیفه ثبت اطلاعات کلیدی شامل شماره کامیون» وزن بارء نوع مصالح, و زمان ورود و خروج را بر عهده دارند. *‏ کنترل و هدایت ترافیک داخلی: برای جلوگیری از اختلال در روند عملیات و افزایش ایمنی, استفاده از پرسنل پرچم‌دار یا سیستم‌های علائم و تابلوهای هدایت ترافیک در داخل سایت توصیه می‌شود. * _طراحی خطوط و مسیرهای ایمن: مسیرهای داخلی باید به‌گونه‌ای طراحی شوند که امکان مانور ایمن کامیون‌ها 9 ماشین‌آلات سنگین فراهم شده 9 تقاط برخورد احتمالی به حداقل برسد. در شکل ۲-۴ پلان پیشنهادی برای نحوه سازماندهی مسیرهای ترافیکی در سایت‌های دپوی موقت آوار ارائه شده است که می‌تواند به‌عنوان الگوی طراحی مورد استفاده قرار گیرد. -------- صفحهٔ بعد -------- ۴۴ ۱۱-۴- د پس از بهداشت ۵ ۳۰( د ستورالعمل ۰« : ۴۰۰ هرا مساخت کل سایت: ۴۰۰ هزار مرمربع دفع نخاله‌های ساخمانی نخاله‌های ساخضمانی بارکننکگ و سروس پهداشتی گودال خاکستر , 7 ۹ 30 زر 201۱6 ۳ات خیره سازی و مدبریت آوار در محل دپوی موقت جمع‌آوری و انتقال آوار به محل‌های دپوی موقت. مدیریت صحیح این محل‌ها نقش کلیدی در تضم حیط و تسهیل مراحل بعدی پردازش و دفع آوار دارد. ذخیره‌سازی موْثر آوار مستلزم رعایت اصو[ و کنترل دقیق عوامل زیست‌محیطی است که در ادامه توضیح داده می‌شود. * تفکیک و دسته‌بندی آوار: آوارهای موجود باید بر اساس نوع و ماهیتشان تفکیک شوند بازیافت. بازاستفاده یا دفع ایمن فراهم شود. دسته‌بندی معمول شامل مواد قابل بازیافت (فلزا نفتی) و پسماندهای غیرقابل بازیافت و دفنی است. ایجاد بخش‌های مجزا در محل دپو برای « آلودگی متقابل جلوگیری کرده و مدیریت بهینه را امکان‌پذیر می‌سازد. * کنترل نشت گردوغبار و آلودگی ثانویه: برای کاهش گردوغبار و آلودگی‌های ناشی از ذخیر تدابیر کنترلی مانند استفاده از پوشش‌های پلاستیکی, آب‌پاشی منظم و نصب بادشکن‌ها همجنین. کنترل و مدیریت شیرابه‌های ناشی از اوار با استفاده از سیستم‌های زهکشی و دیریت آوار . تا امکان در گروه. از جمع‌آوری -------- صفحهٔ بعد -------- فصل چهارم: فرآیند مدیریت آواراز جمع‌آوی تا دپو ۳/۳ ۴۵ مناسب ضروری است. پایش مداوم کیفیت هوا و آب اطراف محل دپو به منظور شناسایی و پیشگیری از آلودگی‌های ثانویه, از دیگر اقدامات مهم در این مرحله است. * نگهداری موارد قابل بازیافت و خطرناک: نگهداری مواد قابل بازیافت در شرایطی که از آسیب دیدن و آلودگی جلوگیری شود اهمیت بالایی دارد تا امکان بازیافت و فروش مجدد آنها فراهم گردد. همچنین. پسماندهای خطرناک باید در محوطه‌های ایزوله با امکانات ویژه نگهداری شوند تا از نشت و آلودگی محیطی جلوگیری شود. تامین تجهیزات ایمنی و آموزش پرسنل جهت مدیریت این مواد و مقابله با خطرات احتمالی از نکات ضروری در این بخش به شمار می‌آید. * مدیریت ایمنی و بهداشت در محل دپوی موقت: تامین امکانات بهداشتی و رعایت نکات ایمنی برای کارکنان و بازدیدکنندگان محل دپوء برقراری محدودیت دسترسی و نگهبانی جهت جلوگیری از ورود افراد غیرمجاز و سرقت مواد با ارزش» و آموزش مستمر پرسنل در زمینه اصول ایمنی و اقدامات اضطراری, از جمله ضروریات مدیریت ایمنی و بهداشت در محل دپو است. این اقدامات به کاهش اثرات زیست‌محیطی کمک کرده و زمینه‌ساز تسهیل عملیات پاک‌سازی و بازتوانی نواحی آسیب‌دیده می‌شوند. ۱۳-۴ انتقال از دپوی موقت به محل دپوی دائم انتقال آوار از محل‌های دپوی موقت به دپوهای دائمی, یکی از مراحل حیاتی در مدیریت جامع آوار است که نیازمند برنامه‌ریزی دقیق, هماهنگی مْثر و رعایت استانداردهای ایمنی و زیست‌محیطی است. زمان‌بندی انتقال باید به گونه‌ای تنظیم شود که ظرفیت دپوهای موقت تخلیه و آماده بهره‌برداری مجدد شود و از انباشت بیش از حد آوار جلوگیری گردد. معیارهای انتقال شامل برآورد حجم آوار موجود. وضعیت آماده‌سازی دپوهای دائمی و شرایط جوی و ایمنی می‌باشد. قبل از انتقال, فرآیند کاهش حجم آوار با استفاده از روش‌های مکانیکی, شیمیایی یا حرارتی به منظور تسهیل حمل و کاهش هزینه‌ها اجرا می‌شود. این فرآیندها می‌توانند شامل خردکردن, فشرده‌سازی یا جداسازی مواد غیرضروری باشند که تاثیر مستقیم بر کارایی و اقتصادی بودن عملیات دارد. مدیریت لجستیک حمل و نقل در این مرحله باید به گونه‌ای طراحی شود که انتقال ایمنء سریع و با حداقل خطرات زیست‌محیطی انجام گیرد. انتخاب مسیرهای مناسب. هماهنگی با مراجع ذی‌ربط برای مدیریت ترافیک و استفاده از تجهیزات استاندارد حمل و نقل از اصول کلیدی این بخش است. همچنین, نظارت مستمر بر عملکرد حمل و نقل و انجام اقدامات اصلاحی در صورت بروز مشکلات. تضمین‌کننده موفقیت این مرحله خواهد بود. ۱۳-۴- طراحی و مدبریت محل دپوی دائم طراحی و مدیریت محل‌های دپوی دائمی آوار» مرحله نهایی در زنجیره مدیریت آوار پس از حوادث و سوانح است که هدف آن حفظ ایمنی محیط زیست. کاهش اثرات منفی زیست‌محیطی و فراهم‌کردن شرایط پایدار برای انبارش بلندمدت -------- صفحهٔ بعد -------- ۴۶ ۳/۳( دستورالعمل مدیریت آوار آوار می‌باشد. تعیین محل‌های دفن دائم آوار منوط به انجام ارزیابی اثرات زیست‌محیطی مطابق قوانین و مقررات ملی است. کنترل گردوغبار از طریق روش‌های مناسب از جمله آب‌پاشی یا مه‌پاشی و پایش مستمر کیفیت هوا در محل‌های دپو الزامی است. در محل‌های دفن دائم, تمهیدات لازم برای جلوگیری از نشت آلاینده‌ها به خاک و آب‌های زیرزمینی در طراحی این محل‌هاء زیرساخت‌های کلیدی مانند لایه‌های عایق زمین» سیستم‌های زهکشی پیشرفته برای جمع‌آوری و کنترل شیرابه. و سازه‌های محافظ در برابر نفوذ آلاینده‌ها اهمیت ویژه‌ای دارند. استفاده از تکنولوژی‌های نوین در ساخت و مدیریت محل‌های دپو باعث افزایش کارایی و کاهش ریسک‌های زیست‌محیطی می‌شود. علاوه بر این باید تدابیری برای کنترل گردوغبارء جلوگیری از آنتشار بو و محدودسازی دسترسی غیرمجاز اتخاذ گردد. مدیریت محل‌های دپوی دائمی شامل برنامه‌ریزی برای پایش و کنترل بلندمدت کیفیت خاک. آب و هواء و همچنین اجرای برنامه‌های نظارت زیست‌محیطی مستمر است. اقدامات بازتوانی و احیای محیطی پس از پر شدن محل دپو از اهمیت بالایی برخوردار است تا با بازگرداندن کاربری‌های مناسب به زمین» اثرات منفی ناشی از انباشت آوار کاهش یابد و به توسعه پایدار منطقه کمک شود. در نهایت. گزارش‌دهی دقیق و مستندسازی تمامی مراحل طراحی. ساخت. بهره‌برداری و پایش محل‌های دپوی دائمی. ابزار مهمی برای تضمین شفافیت. پاسخگویی و ارتقای کیفیت مدیریت آوار به شمار می‌رود. ۱۳-۴- پایش و کنترل محل های دیو پیش از آغاز هرگونه عملیات اجرایی در محل‌های دپوی آوارء اقدامات زیر به منظور پایش و کنترل فعالیت‌ها انجام می‌شود: * مطالعات پایه و مستندسازی در آغاز فعالیت‌ها: انجام مطالعات پایه و مستندسازی دقیق شرایط زمین از نظر فیزیکی. زیست‌محیطی و مالکیتی ضروری است. این فرآیند شامل ثبت وضعیت توپوگرافی, پوشش گیاهی, منابع آب و نمونه‌برداری‌های مهندسی و زیست‌محیطی است تا مبنایی برای ارزیابی اثرات احتمالی و برنامه‌ریزی اقدامات اصلاحی فراهم گردد. *‏ پایش و مستندسازی در حین فعالیت‌ها: در طول فعالیت سایت. پایش مستمر محیطی شامل کنترل کیفیت هوا و آب. مدیریت نشت‌هاء یا آسیب احتمالی به تأسیسات زیرزمینی مجاورء و کنترل انتشار گردوغبار و نظارت بر ذخیره‌سازی مواد خطرناک انجام می‌گیرد تا سلامت محیط و ایمنی عملیات تضمین شود. همچنین مستندسازی تغییرات عملیاتی و اصلاح روش‌ها به بهبود مدیریت کمک می‌کند. * اخذ مجوزهای قانونی و زیست محیطی: دریافت مجوزهای قانونی و زیست‌محیطی پیش از شروع عملیات. از جمله مجوزهای کنترل کیفیت هوا و آب. ذخیره‌سازی پسماندهای خطرناک و تغییر کاربری زمین» امری حیاتی است که از بروز تأخیرهای عملیاتی جلوگیری می‌کند. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل چهارم: فرآیند مدیریت آواراز جمع‌آوی تا دیو ۳/۳ ۳۷ *‏ مدیریت سایت و نقش‌های کلیدی: مدیریت سایت باید ساختارمند بوده و نقش‌های کلیدی مانند مدیر سایت. ناظران آوار و پرسنل ایمنی با وظایف مشخص تعیین شوند تا هماهنگی. نظارت و پاسخگویی به حوادث به بهترین نحو انجام شود. * برنامه‌ریزی برای تعطیلی و پایان فعالیت‌ها: پس از پایان عملیات. برنامه‌ای مدون برای تعطیلی و بازسازی سایت شامل پاک‌سازی تجهیزات و نخاله‌هاء انجام آزمایش‌های محیطی و اجرای اقدامات اصلاحی در صورت آلودگی ضروری است تا زمین به وضعیت اولیه یا قابل استفاده مجدد بازگردد و -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- فصل ۵ بازیافت به عنوان رویگردی پایدار در مدیریت آوار -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- فصل پنجم: بازیافت به عنوان رویکردی پایدار در مدیریت آوار ۱۴۰۴/۱۷۳۰ ۵ ۵- بازیافت به‌عنوان رویکردی پایدار در مدیریت آوار ۱-۵- مقدمه بازیافت به‌عنوان یکی از ارکان اصلی مدیریت پایدار آوار در بحران‌های طبیعی و انسانی (مانند زلزله. سیل,ء طوفان یا جنگ) نقش کلیدی در کاهش خسارات ثانویه و تسریع بازسازی ایفا می‌کند. در چنین شرایطی حجم عظیمی از نخاله‌های ساختمانی, فلزات. چوب و سایر پسماندها در مدت کوتاهی تولید می‌شود که در صورت مدیریت نامناسب., می‌تواند موجب اشغال فضاهای عمومی, انسداد مسیرهای امدادی, آلودگی زیست‌محیطی و افزایش هزینه‌های مدیریت بحرأن شود. رویکرد بازیافت‌محور در مدیریت آوارء به جای دفن صرف پسماند. امکان کاهش حجم دفنی. استفاده مجدد از منابع. صرفه‌جویی اقتصادی, ایجاد فرصت‌های شغلی محلی و ارتقای ایمنی محیطی را فراهم می‌کند و به بهبود پایداری بازسازی پس از بحران کمک می‌نماید. علاوه بر این بازیافت موجب کاهش انتشار گازهای گلخانه‌ای و کاهش نیاز به استخراج مواد اولیه جدید شده و با اصول توسعه پایدار و کاهش اثرات کربنی همسو است. بنابراین, بازیافت صرفاً یک اقدام فنی نیست بلکه بخشی ضروری از برنامه‌های ملی و محلی مدیریت بحران محسوب می‌شود که نیازمند طراحی نظام‌های پشتیبان» شاخص‌های شناسایی و بازارهای جذب محصولات بازیافتی است. ۲-۵- انواع آوار قابل بازیافت شاخص‌های شناسایی پسماندهای قابل بازیافت را می‌توان در سه دسته‌ی اصلی فنی, اقتصادی و نهادی طبقه‌بندی کرد. در بعد فنی. ماهیت و ترکیب ماده (مانند فلز بتن» چوب یا مصالح ساختمانی)» سلامت ساختاری و قابلیت جداسازی فیزیکی, عدم آلودگی با مواد شیمیایی یا خطرناک. و امکان استفاده از فرآیندهای ساده بازیافت (مانند خرد کردن, الک و تراشه‌سازی) مورد توجه قرار می‌گیرد. در بعد اقتصادی و بازار» وجود تقاضای محلی یا منطقه‌ای برای محصولات بازیافتی» حضور خریداران واقعی و امکان عقد قراردادهای پیش‌فروش,» توان رقابت با هزینه دفن زباله و همچنین حجم کافی مواد برای توجیه سرمایه‌گذاری اهمیت دارد. در بعد اجرایی و نهادی, دسترسی به تجهیزات و فناوری‌های بازیافت در محل یا نزدیکی آن» وجود پیمانکاران دارای مجوز و آموزش‌دیده. ظرفیت مناسب برای ذخیره‌سازی, حمل, نظارت و گزارش‌دهی. و همچنین حمایت نهادی از سوی شهرداری‌ها یا فرمانداری‌ها به‌عنوان عوامل در جدول ۱-۵ مهم‌ترین گروه‌های آوار قابل بازیافت بیان شده‌اند. -------- صفحهٔ بعد -------- 2۲ ۳( دستورالعمل مدیریت آوار جدول ۱-۵: مهمترین گروه های پسماندهای قابل بازیافت نوع ماده شرایط قابل بازیافت بودن کاربرد نهایی فلزات آهنی و غیراهنی در صورت جداسازی و عدم سوختگی شدید. فاقد آلودگی ذوب مجدد. ساخت مجدد تجهیزات یا اسکلت فلزی بتن, اسفالت. مصالح بنایی قابل خردشدن و فافد الودگی شیمیایی با روغنی زیبرسازی جاده. پرکننده ترانشه. خاکریبرز خاک و گل مشروط به پایش آلودگی (فلزات سنگین. افت‌کش. فاضلاب) کاربرد کشاورزی. پوشش نهایی دفن زباله. اصلاح خاک چوب سالم در صورت خشک بودن. عدم رشد قارچ و آلودگی تولید سوخت زیستی. تراشه. ۸1]([۳بازیافتی وسایل برقی و الکترونیکی ‏ تفکیک‌پذیر. بدون آسیب حرارتی شدید. دارای بردها و قطعات سالم بازیافت فلزات گران‌بهاء بازسازی جزئی ۳-۵- مزایا و چالش های بازیافت آوار بازیافت آوار به‌عنوان بخشی از مدیریت پایدار پسماندهای ناشی از بحران‌هاء دارای مزایای قابل‌توجهی است اما اجرای آن با چالش‌های عملیاتی و ساختاری نیز همراه می‌باشد. از مهمترین مزایای بازیافت میتوان به موارد زیر آشاره نمود. * کاهش فشار بر مراکز دفن زباله: بازیافت باعث کاهش حجم پسماند دفنی و افزایش عمر مراکز دفن می‌شود. * بهره‌وری منابع: با فرآوری آوار و استفاده مجدد از مصالح, نیاز به مواد اولیه جدید کمتر شده و منابع * _صرفه‌جوبی اقتصادی: فروش مواد بازیافتی می‌تواند بخشی از هزینه‌های مدیریت آوار را جبران کرده و گزینه‌ای مقرون‌به‌صرفه باشد. *ایجاد اشتغال محلی: فعالیت‌های مرتبط با بازیافت فرصت‌های شغلی برای جوامع آسیب‌دیده فراهم می‌کند. * ارتقای ایمنی و بهداشت محیطی: بازیافت سریع از آنباشت پسماند. انتشار آلودگی و تهدیدات بهداشتی جلوگیری می‌کند. *‏ کاهش اثرات زیست‌محیطی و کربنی: با کاهش دفن رباله و نیاز به تولید مواد نوء انتشار گازهای گلخانه‌ای کاهش یافته و اهداف توسعه پایدار محقق می‌شود. * از چالش‌های بازیافت نیز می‌توان به موارد ذیل اشاره نمود. *‏ کمبود تجهیزات و فناوری: نبود دستگاه‌های پیشرفته برای تفکیک و فرآوری می‌تواند سرعت و کیفیت * اختلاط و آلودگی مواد: آوارهای مختلط و وجود پسماندهای خطرناک مانند مواد شیمیایی یا آزبست *نیاز به زیرساخت‌های حمایتی: برای موفقیت بازیافت. نیاز به مراکز جمع‌آوری» خطوط پردازش و بازارهای جذب محصولات بازیافتی وجود دارد که ممکن است در مناطق بحران‌زده در دسترس نباشد. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل پنچم: بازیافت به عنوان رویکردی پایدار در مدیریت آوار ۱۴۰۴/۱۷۳۰ 2۳ * هزینه‌های اولیه بالا: سرمایه‌گذاری در تجهیزات و آموزش نیروی انسانی ممکن است در کوتاه‌مدت پرهزینه به نظر برسد. * موانع قانونی و مدیریتی: عدم وجود مقررات شفاف یا هماهنگی بین نهادهای مسئول می‌تواند مانع اجرای موْثر برنامه‌های بازیافت شود. ۳-۵- فناوری ها و روش های بازیافت بازیافت آوار و پسماندهای ساختمانی در مدیریت بحران نیازمند فناوری‌ها و روش‌های تخصصی است تا مواد مختلف به‌طور موْئْر جداسازی, پردازش و به چرخه مصرف بازگردانده شوند. این فرآیند به‌طور کلی شامل سه مرحله اصلی جداسازی و تفکیک اولیه. پردازش, و بازتولید و استفاده مجدد است. * جداسازی و تفکیک اولیه: این مرحله نخستین گام در بازیافت آوار محسوب می‌شود و شامل جداسازی مواد مختلف از یکدیگر برای جلوگیری از آلودگی متقاطع و افزایش کارایی مراحل بعدی است. تفکیک می‌تواند به‌صورت دستی توسط نیروی انسانی انجام شود یا با بهره‌گیری از فناوری‌های مکانیکی مانند نوار نقاله. سرندهای لرزشی, دستگاه‌های مغناطیسی و سیستم‌های جداساز هوایی صورت گیرد. هزینه‌های حمل‌ونقل و افزایش راندمان بازیافت ایفا می‌کند. * فناوری‌های پردازش: پس از تفکیک. مواد جداسازی‌شده وارد مرحله پردازش می‌شوند تا به شکل مناسبی برای بازیافت یا استفاده مجدد تبدیل گردند. فناوری‌های پردازش شامل خردکردن و آسیاب مصالح سنگی و بتنی برای تولید دانه‌بندی‌های مختلف. غربال‌گری و طبقه‌بندی ذرات. استفاده از پردازش حرارتی برای کاهش حجم یا بازیافت فلزات. و به‌کارگیری روش‌های شیمیایی برای جداسازی مواد خاص مانند فلزات سنگین است. این فناوری‌ها با توجه به نوع پسماند و هدف نهایی انتخاب و * بازتولید و استفاده مجدد: در این مرحله مواد پردازش‌شده به محصولات جدید یا مصالح قابل استفاده تبدیل می‌شوند. به‌عنوان نمونه. نخاله‌های خردشده می‌توانند به شن و ماسه بازیافتی, بلوک‌های بتنی یا آسفالت بازیافتی تبدیل شوند. فلزات استخراج‌شده مانند آهن, فولاد, آلومینیوم و مس نیز پس از ذوب مجدد در صنایع فلزی استفاده می‌شوند. چوب و پلاستیک بازیافتی قابلیت تبدیل به تخته‌های فشرده» سوخت جایگزین یا مواد خام برای صنایع پلاستیک را دارند. علاوه بر این. فناوری‌های نوین نظیر بازیافت سرد آسفالت. فناوری‌های نانویی و استفاده از افزودنی‌های شیمیایی به بهبود کیفیت محصولات بازیافتی و افزایش ارزش اقتصادی فرآیند کمک می‌کنند. -------- صفحهٔ بعد -------- ۴ ۳/۳( دستورالعمل مدیریت آوار ۵-۵- اصول کلیدی در موفقیت عملیات بازیافت برای اثربخشی عملیات بازیافت در مدیریت آوار» رعایت چند اصل اساسی ضروری است: * تحلیل بازار و تقاضا: پیش از آغاز بازیافت باید بازار مصرف مواد بازیافتی شناسایی و ظرفیت فروش آن بررسی شود تا از انباشت مجدد پسماندهای فرآوری‌شده جلوگیری گردد. * ارزیابی فنی مواد: بررسی ترکیب. میزان آلودگی و ارزش افزوده مواد کمک می‌کند تا منابع محدود به موادی اختصاص یابد که قابلیت بازیافت و سودآوری بالاتری دارند. سلامت کارگران» محیط زیست و مصرف‌کنندگان نهایی الزامی است. * " تحلیل اقتصادی و زمانی: هزینه و زمان بازیافت باید با دفن بهداشتی مقایسه شود تا گزینه‌ای انتخاب گردد ۰ رعایت استانداردها و ایمنی: پایبندی به مقررات زیست‌محیطی, ایمنی کار و دریافت مجوزهای قانونی برای ۶-۵- استانداردهاء قوانین و مشوق های بازیافت توسعه و موفقیت برنامه‌های بازیافت آوار در مدیریت بحران نیازمند چارچوبی مشخص از استانداردهاء قوانین و سیاست‌های حمایتی است. این چارچوب تضمین می‌کند که فرآیندهای جمع‌آوری, تفکیک. حمل‌ونقل و فرآوری مواد بازیافتی به‌صورت ایمن. پایدار و اقتصادی انجام شود. در سطح استانداردهاء دستورالعمل‌های فنی برای شناسایی, جداسازی و پردازش مواد بازیافتی تدوین می‌شوند تا کیفیت محصولات نهایی تضمین شده و خطرات زیست‌محیطی و بهداشتی کاهش یابد. این استانداردها شامل روش‌های ایمنی در برخورد با مواد خطرناک. دستورالعمل‌های کاهش آلودگی. و معیارهای کیفی برای استفاده مجدد از مصالح در حوزه قوانین و مقررات. دولت‌ها باید ضوابط روشنی برای مدیریت آوار» صدور مجوزهای لازم برای بازیافت‌کنندگان و کنترل‌های زیست‌محیطی تعیین کنند. قوانینی مانند الزام تفکیک پسماند در مبداء محدودیت‌های دفن مواد قابل بازیافت. و استانداردهای حمل و دفع پسماندهای خطرناک. نقش مهمی در هدایت فعالیت‌های بازیافتی ایفا می‌کنند. برای تقویت انگیزه‌هاء مشوق‌های اقتصادی و حمایتی همچون معافیت‌های مالیاتیء یارانه برای احداث مراکز بازیافت. تسهیلات بانکی کم‌بهره» و تضمین خرید محصولات بازیافتی می‌تواند سرمایه‌گذاری در این بخش را افزایش دهد. همچنین سیاست‌هایی نظیر اعمال هزینه‌های اضافی برای دفن پسماند و ارائه تخفیف به پروژه‌های بازسازی که از مصالح بازیافتی استفاده می‌کنند. موجب رونق چرخه بازیافت خواهد شد. به‌طور کلی, وجود استانداردهای فنی شفاف. قوانین الزام‌آور و مشوق‌های اقتصادی, سه رکن اساسی در شکل‌گیری نظام بازیافت موْئْر و پایدار در مدیریت آوار پس از بحران‌ها محسوب می‌شود. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل پنچم: بازیافت به عنوان رویکردی پایدار در مدیریت آوار ۱۴۰۴/۱۷۳۰ 2۵ ۷-۵- توصیه‌های عملیاتی برای بازیافت آوار اجرای موْثر بازیافت در شرایط بحران نیازمند برنامه‌ریزی پیشگیرانه. سازمان‌دهی میدانی, قراردادهای شفاف و ظرفیت‌سازی نیروی انسانی است. در مرحله پیش از بحران باید مواد قابل بازیافت شناسایی, بازار فروش ارزیابی, پیمانکاران متخصص انتخاب. مکان‌های ذخیره موقت آماده و توافق‌نامه‌های قانونی برای پشتیبانی لجستیکی و مجوزها منعقد شود. مکان‌های دپوی موقت نقش محوری در فرآیند بازیافت دارند و باید امکان تفکیک اولیه. حذف آلودگی‌هاء پردازش فیزیکی و بسته‌بندی ایمن برای انتقال به واحدهای بازیافت را فراهم کنند. برای اطمینان از کیفیت عملیات. قراردادهای الزام‌آور با پیمانکاران شامل تعهدات فنی, الزامات ایمنی و زیست‌محیطی, سازوکارهای گزارش‌دهی و مشوق‌های عملکردی ضروری است. همچنین. آموزش و توانمندسازی تیم‌های محلی از طریق دستورالعمل‌های ساده» دوره‌های آموزشی کوتاه‌مدت. جذب داوطلبان و آموزش تخصصی تیم‌های بازرسی, به افزایش بهره‌وری و ایمنی عملیات کمک می‌کند. -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- فصل ۶ تحهیزات و ماشین آلات مورد نیاز برای مدیریت آوار -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- فصل ششم: نجهیزات و ماشی نآلات مورد نیاز ۳/۳( 2۹ ۶ تجهیزات و ماشین آلات مورد نیاز برای مدیریت آوار ۱-۶- مقدمه برآورد مناسب تجهیزات مورد نیاز برای عملیات آواربرداری, نقش تعیین‌کننده‌ای در سرعت. ایمنی» و اثربخشی مداخله دارد. این فرآیند باید با در نظر گرفتن عواملی همچون حجم. نوع و پراکندگی آوار»ه وضعیت دسترسی, ظرفیت‌های لجستیکی, و توان نیروی انسانی» به‌گونه‌ای طراحی شود که اجرای عملیات در کوتاه‌ترین زمان و با حداکثر عملیات آواربرداری, به‌ویژه در ساعات اولیه پس از وقوع بحران, نیازمند به‌کارگیری ترکیبی از ماشین‌آلات سنگین, نیمه‌سنگین و ابزارهای سبک است که بتوانند در شرایط متغیر و گاه بسیار دشوار محیط حادثه. عملکرد موثری داشته باشند. نوع حادثه (مانند زلزله. سیل. رانش زمین یا انفجار)» موقعیت جغرافیایی» تراکم شهری و ویژگی‌های کالبدی منطقه. همگی بر انتخاب نوع تجهیزات و نحوه استقرار و بهره‌برداری از آن‌ها اثرگذارند. از این‌روء این فصل با هدف شناسایی و دسته‌بندی ماشین‌آلات و تجهیزات مورد نیاز برای عملیات آواربرداری» بررسی ویژگی‌های فنی هر دسته. تبیین الزامات بهره‌برداری ایمن» و ارائه چارچوبی برای برنامه‌ریزی و استقرار آن‌ها تدوین شده است. همچنین. به ملاحظات اجرایی الزامات لجستیکی, و ظرفیت‌سازی برای بهره‌برداری بهینه از منابع موجود نیز ۲-۶- دسته بندی تجهیزات و ماشین آلات بر اساس نوع کاربرد در عملیات آواربرداری» دسته‌بندی مناسب و کاربردی تجهیزات. پایه‌ای برای تخصیص بهینه منابع» تصمیم‌گیری سریع. و مدیریت مور عملیات می‌باشد. تجهیزات مورد استفاده در عملیات آواربرداری؛ بسته به نوع عملکرد. درجه مورد استفاده قرار گیرند. شناخت صحیح این دسته‌هاء علاوه‌بر بهینه‌سازی استفاده از منابع, امکان برنامه‌ریزی انعطاف‌پذیر در شرایط متغیر بحرانی» آموزش هدفمند نیروهای عملیاتی» و تسریع در واکنش اضطراری را نیز فراهم می‌کند. به‌طور کلی, تجهیزات ۱-۲-۶ ماشین آلات سنگین ماشین‌آلاتی مانند بیل مکانیکی, لودرء بولدوزر» جرثقیل, و کامیون کمپرسی در این گروه قرار دارند. این تجهیزات عمدتاً برای جابجایی احجام بزرگ آوارء تخریب سازه‌های ناپایدار و بازگشایی مسیرهای اصلی به‌کار گرفته می‌شوند و به -------- صفحهٔ بعد -------- ۶ ۳۰( دستورالعمل مدیریت آوار نیروی انسانی متخصص و فضای عملیاتی نسبناً باز نیاز دارند. در مراحل میانی تا پایانی عملیات. ماشین‌آلات سنگید اس این گروه شامل تجهیزاتی است که ترکیبی از قدرت و قابلیت مانور بالا ر ارائه می‌دهند. مانند مینی‌لودر (بابکت)» لیفتراک پیکور 9 دستگاه‌های مکنده غبار 5 برش بنن. این تجهیزات برای محیط‌های نیمه‌محدود. مناطق متراکم شهری. ۳-۲-۶ ابزارهای سبک و قابل حمل در فازهای اولیه جست‌وجو و نجات. یا در فضاهایی با دسترسی بسیار محدود. ابزارهای سبک نقش اصلی را ایفا می‌کنند. آره‌های موتوری» کمپرسورهای دستی, دیلم طناب نجات. ابزارهای برش و تجهیزات تشخیص حیات در این گروه قرار می‌گیرند. این ابزارها معمولاً توسط تیم‌های امداد و نجات. داوطلبان یا نیروهای واکنش سریع مورد استفاده در جدول ۰۱-۶ دسته‌بندی تجهیزات مورد استفاده در عملیات آواربرداری به‌همراه کاربرد اصلی, ملاحظات عملیاتی و توضیحات تکمیلی ارائه شده است. که می‌تواند به عنوان مبنایی برای برنامه‌ریزی تجهیزاتی و تصمیم‌گیری میدانی مورد استفاده در عملیات آواربرداری ارائه شده است. تا در برآورد توان اجرایی و برنامه‌ریزی عملیاتی مورد استفاده قرار گیرد. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل ششم: تجهیزات و ماشی نآلات مورد نیاز ۳( ۶ جدول ۱-۶: دسته‌ بندی تحجهیزآات آواربرداری به همراه کار برد 9 ملاحظات عملیاتی 5 :ات بولدوزرء بیل مکانیکی. جمساوری. نیازمنداپراتور مسیرهای اصلی» و بارگیری احجام زیاد اوار. لودر لودر. جرتقیل گریدر. بارگیری. تخریب مجاز. پاش چرخ‌زنجیری برای زمین‌های ناهموار. بیل مکانیکی برای : دریل واگن, بیل بکهو ساختارهای ناپایدار . مصرف سوخت ‏ حفاری و بارگیری انتخاب می‌شود. جرثقیل برای بلند کردن قطعات بزرگ سازه‌ای صضروری است. ۱ باید دارای کامیون کمیرسی برای انتقال سریع اوار به سایت‌های دفع. تجهیزات حم کامیون کمپرسی, تربلر. ‏ حصل وان اوقم هو تربلر را سل ال ۹ قلمات خیم نا سا تانکر اب. خودروصای ‏ خطرناک یا قابل ۶۳ رک ۱ جیم. تانگر آب برای و نقل 1 پوشش ضدنشت مهار گردوغبار یا پشتیبانی خدمات بهداشتی. مجهز بودن به چندمنظوره امدادی باز یافت خردکن اوارء بالابره سیستم شامل دستگاه‌های تخصصی مانند خردکن بتن برای کاهش ۳ ۱ بسته به نوع آوار. 1 ۱ غربالگری. مکنده صنعتی. بازیافشت در محل. | : حجم آوار. مکنده صنعتی برای جمع‌اوری مواد پودری با تجهیزات ویژه ۳ نیاز به آموزش ‏ , چ . دستگاه برش بتن. چکش ‏ تخلیه زیرسطحی ‏ رر, الاینده. سیستم غربالگری برای جداسازی مصالح قابل هیدرولیکی 1 بازیافت. نیازمند اپراتور آموزش‌دیده و نگهداری دقیق هستند. , در مواقع قطعی برق یا عملیات شبانه حیاتی‌اند. نورافکن سیا زنراتور نورافکن سیار تانکر ‏ پف-تبانی تأمین انرژی ر مواقع برق یا عملی بانه حیاتی‌اند نورافکن یار نجهیز ِ 1 ۱ 1 برای روشن‌سازی مناطق وسیع. ژنراتور برای تامین برق پسسیسیبان کانکس سیار فرماندهی شبانه خدمات پشتیبان ری جهت. ‏ نی تجهیر فرغون. بیل. آره دستی. ی ۱ برای عملیات موضعی با کار در فضاهای بسته مانند نجهیزات کپسول آتش‌نشانی, نردبان, ۱ ی مشارکتی زیرزمین‌ها یا بافت‌های فرسوده مناسب هستند. می‌توان به ی جمع آوری دسی ی۰ 7 ی دستی اسبک ‏ طناب نجات. دستگاه : 2 ابزارهای امداد و نجات. نردبان, انبرء طناب نجات. دستگاه‌های هشدار حیات هشداردهنده و وسایل حفاظت فردی نیز اشاره کرد. -------- صفحهٔ بعد -------- ۶۲ ۳۰( دستورالعمل مدیریت آوار جدول ۲-۶: ظرفیت عملیاتی و حجم قابل جابجایی تجهیزات آواربرداری کاربرد عمومی در بارگیری و انتقال اوار در معابر بازه متناسب با لودر چرخلاستیکی ‏ *۸ تا ۱۵۰ سرویس کامیون ۰ تا م۶ , می در بارگیری و را و سطح زمین و نوع مصالح قابا استفاده برای حفاری. آوری اوارهای سنگین و قطعات بیل مکانیکی 0۹ ۱ سرویس کامیون ما م۵ بل برای حفاری. جمع‌آوری آوارهای ین و در در پاک‌سازی مسیرهای اصلی. صاف‌سازی زمین و جابجای بولدوزر ۰۹ تا ۵۰۰۰ مترمربع زمین بسته به ضخامت آوار مور در پاکسازی مسیرهای اصلی 2 ک لایه‌های ضخیم کامیون کمپرسی ‏ ۸ تا ۱۲ سرویس در روز ۶ تا ۱۵۰ ل 9 با 2 ۱ اتاق بار دستگاه خردک" برای کاهش حجم آوار در محل و استفاده مجدد از مصالح خرد سس ۰ تا ۳۰۰ تن مصالح 1 حضم وار در ر هک اوار خردشده در زیرسازی قابل استفاده در مراکز موقت پردازش آوا ت انتقال مصالح به نقاله انتقال اوار ۰ تا ۵*۰ مترمکعب اوار 1 ۳ ر مراثر مو پردارس آوار هت ل ب ضر در بلند کردن اجسام سنگین یا قطعات سازه‌ای در مناطه جرثقیل متحرک تا ۲۰ بار جابجایی بسته به تناذ سازه ری در ن‌ م ر‌ ر ی متراکم پاشش آب برای کنترل گردوغبار و کاهش الایند؟ یط د تانکر آب‌پاش ۰ تا ۱۰۰ هزار لیتر : 7 رو هش الایشدگی محیطی در محل آوار بالابر سیار ۰ تا ۴۰ عملیات بسته به ظرفیت بالابر موردنیاز در سایت‌هایی با محدودیت دسترسی یا کار در ارتفاع ماشین فشرده‌ساز جهت متراکم‌سازی اوار در محل دفن یا سایت‌های ذخیره‌سازی ۰ تا ۴۰۹۰ مترمربع سطح ‌- 6 اوار موفت مینی‌لودر (بابکت) ۰ تا ۶۰ سرویس موضعی ۰ تا ۲۰۰ مناسب برای کار در فضاهای محدود و بافت‌های متراکم شهری ۰ تا ۰ مترمکعر تخریب چکش هیدرولیکی بسته به سختی مصالح تجهیزات تخریب موضعی برای بتن یا اوارهای مقاوم موضعی ۳-۶- برآورد تعداد تجهیزات و ماشین الات مورد نیاز براورد دقیق تعداد ماشین‌الات و تجهیزات مورد نیاز برای عملیات اواربرداری از اهمیت بالایی برخوردار است تا برنامه‌ریزی منابع بهینه و موثر انجام شود. در این راستاء تعداد ماشین‌الات مورد نیاز بر اساس ظرفیت کاری و حجم آوار قابل جابجایی محاسبه می‌شود. در ادامه. روابطی برای تخمین ظرفیت روزانه ماشین‌الات و تعداد مورد نیاز ارائه شده است. با استفاده از این روابط مدیران و برنامه‌ریزان قادر خواهند بود با توجه به شرایط خاص هر عملیات. تعداد دقیق ماشین‌الات مورد نیاز را تخمین زده و منابع خود را بهینه تخصیص دهند. ۰ _ ظرفیت روزانه هر ماشین (بار خروجی) معادله ۱-5 5 ۷ ۸ - 0 در رابطه فوق تعریف هر یک از پارامترها بصورت زیر می‌باشد: 0 ظرفیت روزانه (متر مکعب) ان نرخ بارگیری در ساعت -------- صفحهٔ بعد -------- فصل ششم: تجهیزات و ماشین‌آلات مورد نیاز ۳( ۶۳ 4 تعداد ساعات کاری روزانه ۲ صریب بهره‌وری واقعی (بین ۶ تا ۰/۸( * تعداد ماشین آلات مورد نیاز معادله ۲-۹ انتمکات 00 0۷ حجم کل آوار (متر مکعب) 1: ضریب سختی آوار (برای بتن معمولاً ۰۱/۲ چوب ۸/*) (]: تعداد روزهای برنامه‌ریزی شده برای عملیات ۴-۶- نیروی انسانی (متخصص) برای عملیات آواربرداری در عملیات آواربرداری, هماهنگی دقیق و موثر میان ماشین‌آلات و نیروی انسانی از عوامل اساسی برای افزایش کارایی و حفظ ایمنی محسوب می‌شود. هر نوع تجهیزات. از بیل مکانیکی و لودر گرفته تا بولدوزر» کامیون کمپرسی و دستگاه‌های تخصصی, نیازمند تیمی متشکل از رانندگان ماهرء تعمیرکاران. مسئولان ایمنی, کارشناسان زیست‌محیطی و اپراتورهای ثبت و پایش اطلاعات است. برای مثالء یک بولدوزر متوسط معمولاً به یک راننده اصلیء یک کمک برای پشتیبانی ایمنی و در مواردی یک تعمیرکار اختصاصی نیاز دارد. علاوه بر این» در شرایط مختلف و بسته به نوع آوارء تیم‌های پشتیبانی چند نفره مسئول هماهنگی عملیات. بررسی مسیرها و ثبت داده‌ها هستند. همزمان با تناسب تعداد نیروها با ماشین‌آلات. تخصص و مهارت نیروی انسانی اهمیت ویژه‌ای دارد. نیروهای عملیاتی باید پیش از شروع بحران آموزش دیده و با نحوه استفاده از تجهیزات. اصول ایمنی و فرآیندهای کاری آشنا شوند. این آموزش‌ها موجب افزایش آمادگی. کاهش خطرات و بهبود کیفیت عملکرد در شرایط اضطراری می‌شود. برای حفظ بهره‌وری و جلوگیری از خستگی. برنامه‌ریزی شیفت‌های کاری مناسب اهمیت دارد. با توجه به شرایط. استفاده از شیفت‌های ۳ گانه ۸ ساعته یا ۲ شیفت ۱۳۲ ساعته می‌تواند به حفظ سلامت کارکنان و افزایش کارایی کمک کند. از نظر نسبت نیروی انسانی به تجهیزات. توصیه می‌شود هر دستگاه آواربردار حداقل توسط یک راننده و یک تا دو نفر نیروی پشتیبان همراهی شود. این نسبت در شرایط دشوارتر و محیط‌های پرخطر, مانند مناطق شهری متراکم. باید افزایش یافته و دقیق‌تر مدیریت شود تا عملیات به صورت روآن و ایمن پیش برود. -------- صفحهٔ بعد -------- ۶۴ ۳( دستورالعمل مدیریت آوار ۵-۶- برآورد مدت زمان لازم برای انجام عملیات آواربرداری تخمین مناسب مدت زمان مورد نیاز برای عملیات آواربرداری, یکی از پارامترهای مهم در برنامه‌ریزی منابع» تخصیص نیروی انسانی و انتخاب ناوگان ماشین‌آلات است. این زمان به عوامل متعددی بستگی دارد که مهم‌ترین آن‌ها در زیر بیان هه حجم آوار ۹ نرخ پاکسازی روزانه هر تجهیز تعداد تجهیزات فعال * میزان دسترسی به محل عملیات. که به عنوان ضریب کاهشی در نظر گرفته می‌شود و تحت تأثیر عواملی مانند انسداد مسیرء شیب زیاد یا محدودیت فضای کاری قرار می‌گیرد * ضریب کارایی عملیاتی که برای لحاظ کردن وقفه‌هایی نظیر سوخت‌گیری, تعمیرات و سایر عوامل بر اساس فاکتورهای فوق مدت زمیان مورد نیاز برای عملیات آواربرداری را میتوان بصورت زیر برآورد نمود. معادله ۳-۶ چا > ((00) 120/72۵ 7176 تعداد تجهیزات مورد نیاز ۷ حجم کل آوار (متر مکعب) ظرفیت پاکسازی روزانه هر تجهیز (متر مکعب) 0: ضریب کارایی (بین ۰/۶ تا ۸/*. معمولاً ۰/۸ در شرایط عادی) ضریب دسترسی (بین ۰/۵ تا ۱ء بستگی به نوع معبر دارد) یکی از عوامل حیاتی در موفقیت عملیات آواربرداری» دسترسی سریع و سازمان‌یافته به ماشین‌آلات و تجهیزات در ساعات اولیه بحران است. هرگونه تأخیر در تأمین این تجهیزات می‌تواند به افزایش خسارات ثانویه. کاهش اثربخشی امداد و حتی تهدید جان بازماندگان منجر شود. بر این اساس» تدوین یک راهبرد جامع برای ذخیره‌سازی و پیش‌موقعیت‌یابی تجهیزات. در کنار تنظیم قراردادهای پیشینی با تأمین‌کنندگان, امری اجتناب‌ناپذیر است. ایجاد بانک اطلاعاتی تجهیزات و ظرفیت‌های عملیاتی: به‌منظور کاهش زمان واکنش در حوادث گسترده. ایجاد بانک اطلاعاتی جامع از تجهیزات و ظرفیت‌های عملیاتی در سطح ملی و استانی ضروری است. این بانک‌ها می‌توانند شامل تجهیزات سنگین. نیمه‌سنگین و ابزارهای سبک مورد نیاز در بحران باشند. این سامانه باید به‌صورت دوره‌ای به‌روزرسانی شده و در دسترس مر کز عملیات اضطراری (۳(۲) قرار گیرد. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل ششم: نجهیزات و ماشی نآلات مورد نیاز ۳/۳( ۵ ۰ قراردادهای پیشینی با بخش خصوصی: با توجه به اینکه تمامی تجهیزات و ماشین‌آلات مورد نیاز در زمان بحران معمولاً در اختیار نهادهای دولتی یا امدادی نیست. انعقاد قراردادهای همکاری از پیش تعیین‌شده با شرکت‌های خصوصی, پیمانکاران محلی و مالکان ماشین‌آلات سنگین می‌تواند نقش موْثری در جبران این * این قراردادها باید شامل موارد همچون نوع و تعداد تجهیزات تعهدشده برای تأمین. مدت زمان پاسخ‌گویی پس از اعلام نیازء شرایط نگهداری, بیمه. راننده» سوخت و پشتیبانی» و نرخ کرایه و شرایط مالی شفاف و از پیش تعیین‌شده باشد. وجود چنین توافق‌نامه‌هایی موجب می‌شود تا در لحظه بحران, بدون نیاز به مذاکرات زمان‌بر» بتوان از ظرفیت‌های بخش خصوصی بهره گرفت. مدبریبت دسترسی در ساعات اولیه: دسترسی فوری به تجهیزات. به‌ویژه در ساعات اولیه بحران. عامل تعیین‌کننده در آغاز سریع عملیات امداد و نجات و جلوگیری از انباشت آوار در مسیرهای حیاتی است. بنابراین» سامانه‌ای متمرکز و لحظه‌ای برای مدیریت موجودی تجهیزات. رهگیری موقعیت و تعیین وضعیت آماده‌باش آن‌ها باید توسعه یابد. این سامانه همجنین شفافیت و سرعت تصمیم‌گیری در شرایط بحرانی را ۷-۶- جمع بندی و توصیه ها عملیات آواربرداری» به‌عنوان یکی از مراحل مهم در مدیریت بحران نیازمند برنامه‌ریزی دقیق, هماهنگی منابع و استفاده موْثر از تجهیزات و ماشین‌آلات است. تجربیات میدانی و مطالعات تخصصی نشان می‌دهند که کارایی و اثربخشی عملیات به میزان زیادی به نحوه انتخاب. نگهداری, به‌کارگیری و مدیریت تجهیزات وابسته است. به‌روزرسانی مداوم تجهیزات. چه از نظر فنی و چه از نظر ایمنی از جمله اقدامات ضروری برای تضمین آمادگی عملیاتی در شرایط بحرانی است. استفاده از فناوری‌های نوین مانند سیستم‌های پایش لحظه‌ای. دوربین‌های دید در شب. تجهیزات هوشمند مکانیکی, سامانه‌های خودکار تشخیص مانعء و سیستم‌های موقعیت‌یاب پیشرفته (7۳5)) می‌تواند ضمن ارتقاء ایمنی. موجب افزایش بهره‌وری و کاهش خطای انسانی در عملیات شود. همچنین. اولویت‌بندی نیازهای تجهیزاتی بر اساس تحلیل ریسک منطقه‌ای اقدامی کلیدی برای تخصیص بهینه منابع محسوب می‌شود. این رویکرد کمک می‌کند تا نقاط پرریسک شناسایی شده و تجهیزات لازم متناسب با ویژگی‌های آن مناطق (نظیر بافت شهری متراکم. مناطق کوهستانی یا صنعتی) تأمین و پیش‌موقعیت‌یابی شوند. در کنار آن. آموزش مستمر و هدفمند نیروهای اپراتور و تیم‌های پشتیبان اهمیت زیادی دارد. این آموزش‌ها باید نه تنها شامل کار با تجهیزات متداول, بلکه شامل سناریوهای عملیاتی مدیریت شرایط بحرانی» اصول ایمنی پیشرفته و نگهداری ماشین‌آلات نیز باشد. تمرین‌های دوره‌ای و مانورهای شبیه‌سازی بحران به درک بهتر وظایف., هماهنگی تیمی و تصمیم‌گیری سریع در شرایط واقعی کمک می‌کند. -------- صفحهٔ بعد -------- ۶ ۳/۰( دستورالعمل مدیریت آوار ۰ سازوکار منظمی برای پایش عملکرد تجهیزات و بازنگری دوره‌ای در کفایت ناوگان موجود ایجاد شود. مستندسازی عملیات. استخراج درس‌آموخته‌ها و بازخوردگیری از تیم‌های میدانی به‌عنوان یک فرآیند یادگیرنده در دستور کار قرار گیرد. * همکاری میان‌بخشی بین نهادهای دولتی. شهرداری‌هاء نیروهای آمدادی و بخش خصوصی تقویت شده و چارچوب‌های قانونی برای مشارکت آن‌ها از پیش تعریف شود. ذخایر راهبردی تجهیزات و ماشین‌آلات به صورت منطقه‌ای سازماندهی و با سامانه‌های مدیریت بحران یکپارچه‌سازی شوند. با اتخاذ رویکردی جامع. فناورمحور و انسان‌محور در مدیریت تجهیزات آواربرداری» می‌توان ظرفیت پاسخگویی به بحران‌ها را به‌طور معناداری افزایش داده و از بروز اختلالات ثانویه جلوگیری کرد. -------- صفحهٔ بعد -------- به‌منظور وحدت رویه در استفاده از مفاهیم و اصطلاحات. تعاریف کلیدی به‌کاررفته در این دستورالعمل به شرح زیر ارائه می گردد. بحران 5 )6 وضعیتی اضطراری و غیرعادی ناشی از حوادث یا تهدیدات که موجب اختلال در نظام اجتماعی, اقتصادی یا امنیتی می‌گردد و نیازمند مدیریت فوری و آوار د0/ع بقایای مصالح و مواد ناشی از تخریب ساختمان‌هاء زیرساخت‌ها و تاسیسات در اثر وقوع بلایا و حوادث مدیریت آوار 1 ]7/000۷ مجموعه اقدامات برنامه‌ریزی. جمع‌آوری. جداسازی. حمل, ذخیره‌سازی موقت. بازیافت. دفع و استفاده مجدد از اوار به‌منظور تسهیل بازسازی و کاهش اثرات محل دپوی دائم 17 ]آ۸د900ا محل‌های دائمی شامل مراکز بازیافت. دفن مهندسی‌شده یا تأسیسات پردازش نهایی که برای دفع ایمن. بلندمدت و پایدار آوار و پسماندهای باقی‌مانده پس از عملیات تفکیک و پردازش اولیه مورد استفاده قرار می‌گیرند. بلایا 5( رویدادهای طبیعی یا انسان‌ساخت که منجر به اختلال گسترده در عملکرد جامعه 0 ایحاد خسارات شدید به جان. مال, زیرساخت‌ها 0 محیط ز یست می‌شوند 0 با ز گرداندن شرایط عادی بدون کمک‌های ویژه دشوار است. رات اسان ساخت ۸10-۱۱۸02 حوادئی ناشی از فعالیت‌های انسانی مانند انفجارهای صنعتی, حوادث حمل‌ونقل. تخریب‌های عمدی یا غیرعمدی و آلودگی‌های شیمیایی. مخاطرات طبیعی ]۸/۵۱۲۸ پدیده‌های طبیعی از جمله زلزله. سیل. رانش زمین. طوفان. آتش‌سوزی جنگل‌ها و سایر حوادث مشابه که پتانسیل ایجاد خسارت دارند. محل دپوی موقت 6 عجه10گ 00۳5 707۱00۳0۳ محل موقتی که به‌منظور جمع‌آوری, جداسازی, کاهش حجم. ذخیره‌سازی کوتاه‌مدت و انجام پردازش‌های اولیه بر روی آوار و نخاله‌های حاصل از حوادث مورد استفاده قرار می‌گیرد. این سایت‌ها پیش از انتقال مواد به مراکز بازیافت دائم یا محل‌های دفن نهایی به‌کار گرفته می‌شوند و نقش مهمی در تسریع ۰ -------- صفحهٔ بعد -------- مواد زائد ناشی از فعالیت‌های انسانی که به‌صورت روزمره یا در فرآیندهای صنعنّی تولید می‌شوند 9 ار تباطی مستقیم ۴ حادنه ندارند. (۳/1: -------- صفحهٔ بعد -------- نظامنامه تدوین و ابلاغ مستندات؛ راهنماها و ضوایط نسخه ۱۴۰۴-۱۱-۳۰ -------- صفحهٔ بعد -------- اقدام توصیه‌شده آوار حاوی مواد مشکوک (مانند سقف‌ها. دیوارهای داخلی یا عایق‌های , شناسایی سازه‌های قدیمی, نمونه‌برداری و ثبت محل خطر پزشکی مخازن گاز گزارش فوری به تیم‌های ایمنی ویژه و ایزوله‌سازی منطقه مواد ریخته‌شده در کارگاه‌ها. مغازه‌ها استفاده از تحهیزات جفاظت فردی و تفکیک با برچسب یا آنبارها بسماند خطرناک ۱ ی ۱ ۱ نشانه شیوع بیماری در نقاط بدون سروس اهک‌پاشی. قرنطینه محدود و اطلاع‌رسانی به تیم بهداشت مدفوع انسانی یا حیوانی در بین آوار 1 وسایل برقی له‌شده یا سوخته پتانسیل آلودگی فلزی و شیمیایی جمع‌اوری در ظروف مجزاء بدون فشرده‌سازی یا شکستن -------- صفحهٔ بعد -------- چک‌لیست ۲: شناسایی پسماندهای خطرناک پس از سیل ردیف مورد ارزیایی شرح نشانه‌ها اقدام توصیه‌شده ۱ حضور بطری‌ها. گالن‌ها یا مخازن بدون جمع‌آوری احتیاطی, نمونه‌برداری و ۱ ظروف نشت کرده یا شناور حاوی مواد ناشناس برچسب ایزوله‌سازی در محل موقت بوی نفت. رنگ. مواد شوینده یا پسماند . بررسی ترکیب لجن قبل از انتقال؛ نیاز به صنعتی ازمایش نمونه ۳ لوازم خانگی آب‌خورده (یخجال. اجاق. لباس‌شویی) احتمال بشت روغن. گاز. مایعات تمی زکننده برچسب گذاری و تفکیک از زباله عمومی ۴ افت‌کش‌هاء سموم یا مواد شوینده بیرون‌ر یخته‌شده ظروف خالی. منورم یا شکسته‌شده در آب یا ثبت محل. ز تخلیه کنترل‌شده. 0 بسته‌بندی از منازل, انبارها یا مزارع در حاشیه ساختمان‌ها مجزا با هشدار خطرناک ِ انتقال به محل تفکیک ثانویه با رعایت ۵ زباله خانگی مخلوط با لجن. فاضلاب یا مدفوع الودگی میکروبی و زیستی ۱ ۱ استانداردهای بهداشتی -------- صفحهٔ بعد -------- چک‌لیست ۳: اجرایی شناسایی پسماندهای خطرناک پس از آتش‌سوزی اقدام توصیه‌شده خاکسترها و مواد سوخته‌شده با رنگ غیرطبیعصی احتمال وجود قلرزات سنگین. نمونه‌برداری 0 ارسال برای آزمایش در آزمایشگاه (خاکستری تیره, سبز, آبی یا زرد) باتری یا مواد شیمیایی محیط زیست احتمال وجود فلزات سنگین مانند جمع‌آوری با احتیاط بسته‌بندی ایمن و انتقال به سرب. جیوه و کادمیوم محل نگهداری موقت زباله‌های خطرناک ظروف پلاستیکی, فلزی با شیشه‌ای ذوب‌شده یا احتمال باقی‌ماندن مواد قابل استفاده از تجهزیات حفاظت فردی مناسب و شکسته‌شده دارای باقیمانده اشتعال, سمی یا خورنده برجسب‌گذاری جهت جداسازی فوری ۱ نشانه نشت یا احتراق ناقص مواد تهویه منطقه. پرهیز از تمصاس مستقیم. استفاده از بوی تند شیمیایی در محل آتش‌سوزی ۱ ۱ ٍ ِ پسماندهای کشاورزی یا صنعتی نیم‌سوخته (مئلاً شناسایی منبع, تفکیک در محل و بسته‌بندی با ای آلودگی بالقوه خاک و هوا مواد سوخته‌شده با اثرات زیست‌محیطی خاص (نشت اطلاع‌رسانی فوری به کارشناسان محیطزیست و آب : خطر انتشار آلودگی ثانویه به آب یا خاک) و فاضلاب برای اقدامات مهار کننده پسماندهای قابل انفجار یا واکنش‌زا (مانند کپسول خطرانفجار ثانویه یا ترکیب دورسازی از منطقه. ایزوله‌سازی محیط و ارجاع به گاز. حلال‌ها) شیمیای تیم خنثی‌سازی تخصصی -------- صفحهٔ بعد -------- مواد تخریب‌شده سقف یا دیوار حاوی تکه‌های فایبرسمنت. لایه‌های عایق. بام‌های ۱ ۱ 1 نمونه‌برداری» ایزوله‌سازی و ارجاع به تیم تخصصی آزبست یا مواد مشابه قدیمی درختان یا تیرهای برق شکسته با کابل‌های .... را گزارش فوری به شبکه برق؛ عدم جابه‌جایی تا خطر برق‌گرفتگی و الودگی فلزی یا حرارتی پاره ایمن‌سازی مخازن گاز. کپسول یا مواد شیمیایی جابه‌جا پیدا شدن در فضاهای باز. خودروها یا اطراف ثبت موقعیت و تخلیه ایمن توسط تیم تخصصی شده در طوفان خانه‌ها مواد خطرناک ایجاد سد خاکی موقت و نمونه‌برداری از خاک و آب آلودگی‌های ناشی از نشت مخازن سوخت ‏ لکه‌های روغنی. بوی تند هیدروکربنی مجاور جاو جداسازی کامل و انتقال به بخش مدیریت رباله‌های تج هیزات خورده‌شده یا مخدوش الکترونیکی -------- صفحهٔ بعد -------- ردیف ۱ ۲ ۳ ۴ ۵ ۶ ۷ مورد اآرزیابی شرح / نشانه‌ها اقدام توصیه‌شده بقایای خمپاره. گلوله. راکت یا مین قابل ایزوله‌سازی فوری محل. اطلاع به تیم خنثی‌سازی مهمات منفجر نشده یا مین‌های زمینی , مشاهده پا نیمه‌مدفون مواد منفجره, عدم جابجایی تا پاک‌سازی کامل مستندسازی محل. استفاده از تج هیزات حفاظت خودروهای نظامی سوخته. تجهیزات زرهی. تجهیزات نظامی اسیب‌دیده یا رهاشده 8 فردی. ارجاع به تیم تخصصی تسلیحات و ایمنی میدان نبرد اطراف سایت‌های بمباران‌شده استفاده از تجهیزات تشخیص الودگی شیمیایی پادگان‌ها نمونه برای آزمایشگاه تخصصی مخازن. کپسول‌های گاز. بشکه‌های سوخت یا ایمن‌سازی شعاع اطراف. حمل با احتیاط بالاء ثنبت مواد قابل اشتعال یا انفجار مواد شیمیایی برچسب خطر انفجار خاک و نخاله آلوده به بقایای سوخت یا لکه‌های روغنی, تغییر رنگ خاک.نشت ‏ نمونه‌برداری از خاک. جداسازی و دفع بر اساس مواد شیمیایی مایعات ناشناخته از آوار دستورالعمل پسماندهای آلوده پسماندهای پزشکی. دارویی, باتری. ظروف تفکیک اولیه در محل اردوگاه. استقرار مخازن زباله‌های ترکیبی اردوگاه‌های آوارگان ۱ لا 5 7 شوینده یا ضدعفونی‌کننده تفکیکی و آموزش به ساکنان -------- صفحهٔ بعد -------- پیوست ب: چک لیست ایمنی آواربرداری در مجاورت تأسیسات حیاتی این چک‌لیست در خصوص کلیه تأسیسات حیاتی زیرزمینی شامل خطوط انتقال آب شرب. گاز چکذلیست ۱ اقدامات پیش از شروع اواربرداری هماهنگی رسمی با شرکت بهره‌بردار (آبفااگازایرق) : علامت‌گذاری میدانی مسیر خطوط با رنگ یا نوار هشدار تعیین و آماده‌سازی محل شیرهای قطع اضطراری اطلاع‌رسانی به اپرا تور ماشین‌آلات در بار ۰ وجود خطوط توجیه ایمنی نیروهای اجرایی پیش از شروع عملیات استقرار نماینده دستگاه بهره‌بردار در محل (در صورت لزوم) چکلیست ۲: اقدامات حین عملیات آواربرداری عدم استقرار یا تردد ماشین‌آلات سنگین روی حریم خطوط استفاده |: ز آبزار دستی در فاصله کمتر از یک متر از خط برداشت تدریجی آوار اطراف خط پیش از لایه‌های رویی پیش مستمر هرگونه نشتی, ترک یا تغییر فشار توقف فوری عملیات در صورت مشاهده آسیب احتمالی چک‌لیست ۳: مدیریت شرایط اضطرار قطع فوری جریان در صورت سیب به خط اطلاع‌رسانی فوری به دستگاه بهره‌بردار ثبت و مستندسازی حادنه ارزیابی مخاطرات ثانویه (آلودگی آب. فرونشست. انفجار و خطر جانی) -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- خواننده گرامی مطالعاتی خود. افزون بر نهصد عنوان ضابطه و نشریه تخصصی - فنی, در قالب آیین‌نامه, ضابطه, معیار. دستورالعمل, مشخصات فنی عمومی و مقاله, به‌صورت تالیف و ترجمه. تهیه و ابلاغ کرده است. ضابطه حاضر در راستای موارد یاد شده تهیه شده. تا در راه نیل به توسعه و گسترش علوم در کشور و بهبود فعالیت‌های ساخت و ساز و بهره‌بردرای به کار برده شود. فهرست ضوابط منتشر شده در سال‌های اخیر در نشانی 11672171211111.1۳ به رایگان در دسترس عموم می‌باشد. -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- ]۷1220060 00۲۹ [930 ع00-)-111] :۲61 ۲۵۱۲۱۵۱۵۳ ک ۸۱۳۹ ۰ برع 00010 01 .۳۳.0 ۳۵۳۵۵۵ ۵۲ 1۳۹۲۵ ]۱1۳۳۵110۵ ۲1055611 نوا و۸ ۳۹۳۵۵ ۹5۱0۵۷ 200 ۵210۳۱۵۵ ۰ ۳.0.۲0۷۱ ۳۵۹۵۵۵ ۵۲ 1۹6 ]11۵110۵ ۳۱۳۱ ۲۲1۵۵ ۹5۱0۵۷ 200 ۵210۳۱۵۵ ۰ 130۹11۵ 01 .]۳۰ ۳۵۳۵۵۵ ۵۲ 1۳۹۵ ]۱۳1۳۳۵110۵[ 01 10۷8 ۹5۱0۵۷ 200 ۵210۳۱۵۵ :( ]50000۲ 200 ۳1۵0 )۵۲۱1۱۵۵ ۹۱۵۵۲۱۵۶ 5 ۳0۱۷۶ 800 [ 160101۵ اه باس۵] [ 1010 ۸۱۱۳۳2۵ 5 ۳۳0۱۷۵ 800 [ 1601010۵ اه راب11۵ 4 ۳۵۲73 5 م۳۵۷۵ 200 [ 16000۵ اه اومج۲ ۵1 ۲1311076722 -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- 1 8 000۲15 ۵۵۵10۵8 ۱۵۲ ۳۵۲۳۵۵۲۴ 0۳۵۹1۷۵ 2 0۳۵۷165 6 11]ع 41 0111 ۸۷1۵000 ۱9 1۳۵ 0 01939105 0۲ 10۵05 ۹۱02111201 ۳۵ کع 2اه 000 اا ما۵1 ۳۳۳-۳۵۵۵ 0ص |۹۵۲۵ ۲۳۵۲ 0 1۳3۵۲ 130107 0116۵1 ۵ که کامطاعل کاماعزاطاعنط 200 ده عزاطام ۵00 0۷۱۳۵۳۳۵۶ ۵طا ,131۳۵81۳۵ ۳۳۹0 ]1۹11101100۵ 200 آهعا| کعدااااه ع دا اعلای 1۳۵ ۱۵۵۱۵۰ بام وم ام از خی عاه م0 60۰ 10۳0۳۵۲۷۷ ب1|001100 ام ,128۹1112110 با ده کز 000 1۵۲ ک0 10 2116 ۹10رد 1۳۵۵۷06۹5 200 6 ۷۷2516 3۵737010۷5 1۵8 باهعومکنال ۲1۵۵۱ 200 ما۳۳ 1۳۵۶0۳۵10۰ 40 ,ق5061 ,00۷۱۳۵۱۳۲۵ 10011016۵ کعاد یا 0 000 عط) م2000 هام1۵ ۵ ۷۸/۱۲۵ 15 90اه | بکعاا 020 [۵ ۵10 ما معامغلد کعلیاه اد ۱۱۵۱17200 عداااه ,بخ دافم ۲006 01900521 |11۳۵ ,۵1005 121601 300 عدااعی مفعااه 10| ۱۳۵۳۵۹۶۷ 1۵1۱۵۵ ۱۵۳ 0۳۵65 ۰ ۵72۳05 31۵۵11۳۵ 10۲ ۳۵65 هه 200 ,1۵616۵110 200 1۵ [۱۸۵ که عی) ۲۸۵۵۹ ,۹136101065 2008 10اه 0و0 لقصه همقل امه ۵ کعصنه عصااعلبه 1۳۵ 5 ۳۳۰۷۲۷۰ 6[ [۹ ۲۹۵۵ وا لهزموی 200 26 ماه با ها 60۷1۵ ع که 0صه مععصع زک ان ص۲0 40 ۳-10-0316 1۳۵108 601 000 6 ماه ,۲۵۷1۹10۵۹ ۵۳۵ ۵۶ 100 عم ما مععسمعی 86 211860 ۷۷110 6۷۵1۷1۳۲ ۰ -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- 5 0۲ 1۵۵1۲ 1۹126 ۳800۲۲58 240 ۲۳۱۵۵ ب ب ب 6 ی)) ۹12۳22616۲ 00۳۹( 0 ۷-00 ] 19-02-06 :۳:۵۱ 291ا 200 131۳851۳۳۲۵ ,1660316۵ 01 ۱0 40 561510108۷ آ0 1۹1۳۲۵ 8 ۳۵۲1۵۵ 5 ۳۵۵۲۱۷۵ یک 160310۵ 01 6 027ع1 اند اه هه ,333333 2026 -------- صفحهٔ بعد -------- با عنوان «دستورالعمل مدیریت آوار» با رویکردی چندرشته‌ای و میان‌بخشی. جنبه‌های اقتصادی را همزمان مدنظر قرار داده و شامل تعیین مکان‌های جمع‌آوری موقت. بازیافت. دپوه امحای آوار و مواد خطرناک. مسیرهای حمل آوار و شرح وظایف ذی‌نفعان است. این ضابطه با ارائه راهکارهای علمی برای تفکیک. جمع‌آوری,» بازیافت و دفع آوار» تاب‌آوری جوامع محلی را ارتقا داده و روند بازسازی سکونتگاه‌های شهری را تسریع می‌کند.