نشریه شماره ۶۷۷

⚠ این متن با نرم‌افزار از روی تصویر خوانده شده و ممکن است خطا داشته باشد؛ برای استناد، اصلِ سند را ببینید. جمپوری اسلامی ایران نشریه شماره ۶۷۷ معاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رییس جمپور وزارت نیرو - شرکت توانیر معاونت نظارت راهبردی طرح تهیه ضوابط و معیارهای فنی صنعت برق دفتر نظام فنی اجرایی امد هرهدها ۳ -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- جمهوری اسلامی ایران مشخصات فنی عمومی و اجرایی پست ها خطوط فوق توزیع و انتقال سیستم اعلام و اطفاء حریق در پست های فشارفوی معاونت برنامه ریزی و نظارت راهبردی رییس جمهور ‏ وزارت نیرو - شرکت توانیر معاونت نظارت راهبردی طرح تهیه ضوابط و معیارهای فنی صنعت برق دفتر نظام فنی اجرایی و تمه نک رها واا ود ( رس تاد دار -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- رباست جمهوری معاون برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رییس جمهور تاریخ : ۱۳۳/۱ بخشنامه به دستگاه‌های اجرایی مهندسان مشاور و پیمانکاران موضوع : | مشخصات فنی عمومی و اجرایی پست‌هاء خطوط فوق توزیع و انتقال - سیستم‌های اعلام و اطفاء حریق در ۱ ی پست‌های فشار قوی ٍ 3333333333333333 ۱ به استناد آیین‌نامه استانداردهای اجرایی طرح‌های عمرانی » موضوع ماده ۲۳ قانون برنامه و بودجه و در چارچوب نظام فنی و اجرایی کشور (مصوبه شماره 5۲۳۳۹/ت ۳۳۶۹۷ه» مورخ ۱۳۸۵/2/۲۰ هیأت | محترم وزیران)» به پیوست نشریه شماره ۴۷۷ دفتر نظام فنی اجرایی» با عنوان «مشخصات فنی عمسومی و اجرایی پست‌هاء» خطوط فوق توزیع و انتقال - سیستم‌های اعلام و اطفاء حریق در پست‌های فشار قوی» از نوع ٍ گروه اول, ابلاغ می‌شود تا از تاریخ ۱۳۸۸/۷/۱۵ به اجرا درآید. ۱ رعایت کامل مفاد این نشریه از طرف دستگاه‌های اجرایی مهندسان مشاور پیمانکاران و عوامل دیگر در ِ طرح‌های عمرانی الزامی است. 0600937 -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- اصلاح مدارک فنی خواننده گرامی: دفتر نظام فنی اجرایی معاونت برنامه ریزی و نظارت راهبردی رییس جمهور با استفاده از نظر کارشناسان برجسته. مبادرت به تهیه این دستورالعمل نموده و آن را برای استفاده به جامعه مهندسی کشور عرضه نموده است. با وجود تلاش فراوان» این اثر مصون از ایرادهایی نظیر غلطهای مفهومیء فنی» ابهام» ایهام و اشکالات موضوعی نیست. از این رو از نسما خواننده کرامی صمیمانه نقاضا دارد در صورت مشاهده هرکونه ایراد و اسکال فنی, مراتب را به صورت زی رگزارس فرمایید: ۱( شماره بند و صفحه موضوع مورد نظر را مشخص کنید. ۲- ایراد مورد نظر را به صورت خلاصه بیان دارید. ۳ در صورت امکان» متن اصلاح شده را برای جایگزینی ارسال نمایید. ۴- نشانی خود را برای تماس احتمالی ذکر فرمایید. کارشناسان این دفتر نظرهای دریافتی را به دقت مطالعه نموده و اقدام مقتضی را معمول خواهند داشت. پیشاپیش از همکاری و دقت نظر جنابعالی قدردانی می‌شود. نشانی برای مکاتیه: تهران, میدان بهارستان» خیابان صفی علی شاه معاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رییس جمهورء دفتر نظام فنی اجرایی سازمان مرکزی- تهران ۱۱۴۹۹۴۳۱۴۱- خیابان صفی علی شاه اور رشن ۸ ۱۱ -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- در اجرای ماده ۲۳ قانون برنامه و بودجه و در چارچوب نظام فنی و اجرایی کشور و به منظور تعمیم استانداردهای صنعت برق و ایجاد هماهنگی و یکنواختی در طراحی و اجرای پروژه‌های مربوط به تولید. انتقال و توزیع نیروی برق, معاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رئیس جمهور (معاونت نظارت راهبردی - دفتر نظام فنی اجرایی) با همکاری وزارت نیرو < شرکت توانیر در قالب طرح «ضوابط و معیارهای فنی صنعت برق» اقدام به تهیه مجموعه کاملی از نشریه حاضر با عنوان « مشخصات فنی عمومی و اجرائی پست هاء حطوط فوق توزیع و انتقال- سیستم های اعلام و9 اطفاء حریق در پست های فشار قوی» در برگیرنده مباحث مربوط به سیستم های اعلام و9 اطفاء حریق شامل اهداف. کلیات و تعاریف, معیارهای طراحی و مهندسی, مشخصات فنی و دستورالعملهای نصب و نگهداری این گونه سیستم ها در پست های فشار قوی می باشد معاونت نظارت راهبردی به این وسیله از کوشش‌های دست‌اندرکاران به ثمر رسیدن این نشریه و همچنین سازمان‌ها و شرکت‌های مهندسی مشاور که با اظهارنظرهای سازنده خود این معاونت را در جهت غنا بخشیدن به آن یاری نموده‌اند سپاسگزاری و قدردانی نموده و توفیق روزافزون آنان را از درگاه ایزد یکتا آرزومند است. -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- مشخصات فنی عمومی و اجرایی پست هاء خطوط فوق توزیع و انتقال - سیستم اعلام و اطفاء حریق در پست های فشار قوی - نشریه شماره 2۷۷ تهیه کننده این مجموعه به وسیله شرکت مهندسین مشاور نیرو با همکاری مرحومه خانم مهندس رامک شهرستانی و آقایان مهندس محمود قائمی و دکتر عارف درودی تهیه و تدوین شده است و توسط آقای اسماعیل زارعی مورد ویراستاری کمیته فنی این نشریه همچنین در کمیته فنی طرح با مشارکت مجری و مشاور طرح و نمایندگان شرکت‌های مهندسی مشاور تحت پوشش وزارت نیرو به شرح زیر بررسی» اصلاح و تصویب شده است. آقای مهندس جمال بیاتی وزارت نیرو < سازمان توانیر < مجری طرح آقای مهندس بهمن اه مرادی سازمان توسعه برق ایران آقای مهندس حسین پیشگام راد شرکت مشانیر اقای دکتر عارف درودی مهندسین مشاور نیرو آقای مهندس محمود حیدری مهندسین مشاور نیرو آقای مهندس سید حسن عرب اف مهندسین مشاور قدس نیرو آقای مهندس بهروز قهرمانی سازمان توسعه برق ایران آقای مهندس علی رحیم زاده خوشرو کارشناس معاونت برنامه ریزی- دفتر فنی شبکه آقای مهندس محمد عاشوری پژوهشگاه نیرو آقای مهندس رضا کرمی محمدی شرکت مشانیر خانم مهندس بهارک دانش نیا شرکت مشانیر خانم مهندس معصومه مشهدی فراهانی ‏ مهندسین مشاور نیرو آقای مهندس مجتبی گیلوا نژاد پژوهشگاه نیرو آقای مهندس اباذر میرزایی مشاور معاون هماهنگی و نظارت بر بهره برداری توانیر آقای مهندس سید جمالدین واسعی پژوهشگاه نیرو آقای مهندس رضا یزدان دوست مهندسین مشاور قدس نیرو آقای مهندس احسان الّه زمانی وزارت نیرو - سازمان توانیر - دبیر کمیته فنی طرح مسوولیت کنترل و بررسی نشریه در راستای اهداف دفترنظام فنی اجرائی به عهده آقایان مهندسین پرویز سیداحمدی و محمدرضا طلا کوب بوده است. -------- صفحهٔ بعد -------- فهرست مطالب فصل اول - اهداف» کلیات و تعاریف ۳-۱ انواع نش سس شمش ره ۴-۱- طبقه‌بندی تواحی مخاطره‌آمیز سس مدع ۱-۶-۱- آشکار ساز ها ی ۱۷ ۶-۲-۷-۱- سیلندرهای دی اکسید کرین سس ۱ ۱۴ ۵-۷-۱- پودر شیمیایی خشک سمش شمش ی مر ۱۵ ۸-۱- سیستمهای پیشگیری از نش سم ۱۵ فصل دوم - معیارهای طراحی سیستم‌های اعلام و اطفاء حریق ۱-۱-۲- شرایط محیطی و اقلیمی ی شش مشش شش ۱۹ ۲-۱-۲- تحهیزات و تاسیسات و فضاهای مورد نیاز جهت نصب سیستم اعلام و اطفاء حریق شش ۱۹ ۲-۲- حفاظت ساختمان کنترل در برایر آتش سس شم ۱۹ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱-۲-۲- سیستم اطفاء حریق برای سالن کنترل موو همم همم مش ۲-۲-۲- سیستم اعلام حریق برای سالن کنترل دم ی مج ۳-۲- چگونگی حفاظت ساختمان کلیدخانه و ۱-۳-۲- شرح سیستم اطفاء حریق در کلیدخانه‌های فشار متوسط مخ ۲-۲-۲- شرح سیستم اعلام اطفاء حریق در کلیدخانه ی ۴-۲- چگونگی حفاظت از باتری‌خانه ری یی ی ی ۵-۲- چگونگی حفاظت از دیزل‌خانه مد ۱-۵-۲- سیستم اطفاء حریق دیزل‌خانه و ی موم و شش ۲-۵-۲- سیستم اعلام حریق دیزل‌خانه م همم ۶-۲- چگونگی حفاظت از کانال‌های کابل- گالری کابلها و ۲-۱-۶-۲- روش پیشگیری با استفاده از دفن مستقیم کابل خ و ۳-۱-۶-۲- روش پیشگیری در گالری کابلها وم ۳-۱-۶-۲ روش پیشگیری در کانال‌های کابل دائمی هم ۵-۱-۶-۲- روش پیشگیری در کانالهای آدم‌رو ی ۲-۶-۲- اطفاء حریق در کانالهای کابل- گالری کابلها ی موم و ۷-۲- چگونگی حفاظت از ترانسفورماتورها ی ری ۱-۷-۲- سیستم حفاظت از آتش با آب و ۲-۷-۲- آشکارساز آتش وه همه موم ۱-۲-۳- نمایش اطلاعات و وضعیت سیستم اعلام حریق ی مش ۲-۲-۳- مشخصات فنی آشکارسازها مخ ی ۱-۲-۲-۳- آشکارساز حرارتی هم و ۲-۲-۲-۳- آشکارساز دودی ی ۳-۲-۳ تابلوی اعلام حریق مم خ خم مه ۴-۲-۳ کابلهای مورد استفاده در سیستم اعلام حریق ی -------- صفحهٔ بعد -------- ۶-۳۲-۳- آلارمهای صوتی و بصری دمم مش ۳-۳- مشخصات فنی سیستم‌های اطفاء حریق و ۱-۳-۳- مشخصات فنی سیستم اطفاء حریق با گاز دی|اکسید کربن خ ی ۱-۱-۳-۳ مشخصات گاز دی‌اکسید کرین ری پر یور ۲-۱-۳-۳- سیلندرهای دی‌اکسید کرین یی ی ری ی و رو ۳-۱-۳-۳- سیستم‌های اتوماتیک پاشش دی‌اکسید کرین ی یی ی ور ۲-۳-۳- مشخصات فنی تحهیزات مورد استفاده در سیستم اطفاء حریق با پاشش آب دم ۴-۳- آزمون‌های پذیرش دمم ۳-۵-۳ - نقشه‌های لوله کشی و ابزار دقیق مخ ۴-۵-۳ - نقشه‌های آرایش لوله کشی ی ممی خم مه ۵-۵-۳- نقشه آرایش آشکار سازها در ساختمان تسه ۶-۵-۳ - نقشه ورودی و خروجی سیگنالها به تابلو دمم همم مش -------- صفحهٔ بعد -------- ۱-۱-۴- کپسولهای خاموش کننده موم مه ام همم همم ۲-۱-۴- دستورالعمل‌های بازرسی کپسول‌ها دمم مش ۳-۱-۴- دستورالعمل‌های نگهداری کپسول‌ها مش ۳-۴ دستورالعمل نصب و نگهداری سیستمهای اعلام حریق و ۱-۲-۴ بازرسی و آزمون قبل از راه‌اندازی مخ ۲-۲-۴- آزمون‌ها و بازرسیهای دوره‌ای سیستم دمم مش ۱-۲-۲-۴ آزمون‌ها و بازرسیهای روزانه ی ۲-۲-۲-۳۴- ازمون‌ها و بازرسیهای هفتگی و هه مه ۳-۲-۲-۴ ازمون‌ها و بازرسیهای دو هفته یکبار ش مه ۴-۲-۲-۴- آزمون‌ها و بازرسیهای سالانه موم و هم هم مه مراجع ار ریا ار ری را ری ی ار را ی رن رن ی را ار را ار را ری -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- ۳ شش ۳۳ 1 یط -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- فصل اول- اهداف, کلیات و تعاریف ۳ مقدمه در این فصل, شناخت سیستم‌های اعلام و اطفاء حریق پستهای فشار قوی مد نظرخواهد بود. علاوه بر ارائه تعاریف مرتبط مروری بر سیستمها و تجهیزات لازم جهت پیشگیری از حریق و اعلام آن خواهیم داشت. ۱-۱- کلیات بروز حوادثی نظیر آتش‌سوزی در پست‌ها اجتناب‌ناپذیر است. این حوادث گاهی در اثر بروز خطا در شبکه و عدم عملکرد به موقع سیستمهای حفاظتی و گاه در اثر بروز عوامل دیگر (بمباران هوایی دشمن» وقوع زلزله» تابش بیش از حد خورشید. خرابکاری, بی‌احتیاطی و.... ) پیش می‌آید. صرفنظر از نوع و عوامل ایجاد آتش‌سوزی, به لحاظ اهمیت پستهای فشارقوی در شبکه, سیستمهای اعلام و اطفاء حریق از مواردی هستند که لازم است در طرح پست‌ها در نظر گرفته شوند. شکست عایقی و سوختن عایق کابل در اثر عبور جریان زیاد از آنها نیز از عوامل ایجاد حریق هستند. جهت بروز حریق سه عامل زیر می‌بایستی وجود داشته باشند : - وجود ماده قابل اشتعال - وجود اکسیژن - دمای مناسب جهت بروز حریق اگر هر یک از موارد یادشده وجود نداشته باشند حریق اصو لا ایحاد نشده و یا در صورت وجود از بین می‌رود. در مورد عامل اول باید گفت که در پستهای فشار قوی تا حد امکان سعی می‌شود که از مواد غیرقابل اشتعال در تحهیزات استفاده شود. عوامل دوم و سوم نیز با مواد خاموش کننده حریق از بین می‌روند که متداولترین آنها آب. :۳0 گاز هالون » پودر شیمیایی خشک و کف می‌باشد. در صورت عدم اطفاء حریق خسارات سنگینی برجای خواهد ماند. حریق باعث از بین رفتن تجهیزات و تاسیسات موجود در پست و قطع خدمات به مشتریان می‌گردد. حریق ناشی از اشتعال کابلها باعث تولید گازهای سمی و دود و آلودگی محیط زیست خواهد شد. علاوه بر آن حریق می‌تواند باعث گسترش آتش‌سوزی به محیط اطراف و نابودی محیط زیست گردد. حریق همچنین می‌تواند باعث تلفات انسانی در کارکنان بهره‌بردار پست‌ها (در صورت عدم کنترل آن)» تاسیسات و ساختمانهای مجاور (در صورت وجود) گردد. بطور کلی هدف از سیستم اعلام و اطفاء حریق می‌تواند یکی یا ترکیبی از موارد زیر باشد: - حداقل کردن خطری که متوجه کارکنان و مردم عادی می‌گردد. - محدودنمودن خسارت وارده به تجهیزات و تاسیسات واقع در کانون حریق - حداقل‌کردن خسارت به محیط زیست - حفاظت از تجهیزات مجاور کانون حریق - حداقل کردن خسارات ناشی از قطع خدمات به مشتری به لحاظ توجه به امنیت جانی کارکنان و همچنین مردم عادی اطراف پست. مورد اول دارای اهمیت بیشتری است. همچنین حفاظت از محیط زیستء» مخصوصاً برای پست‌های واقع در جنگلها و همچنین پست‌های درون شهری بیشتر رخ می‌نماید. گاهی 0 -| -------- صفحهٔ بعد -------- 3 سیستم‌های اعلام و اطفاء حریق در پسنهای فشارقوی اوقات حفاظت از تجهیزات مجاور پست در دستور کار حفاظتی قرار می‌گیرد. یعنی هدف جلوگیری از وارد آوردن خسارت به تاسیسات مجاور پست می‌باشد و در واقع اطفاء حریق به نوعی به جلوگیری از گسترش حریق تبدیل می‌گردد. آنش‌سوزی در پست موجب قطع ارائه خدمات به مشتریان می‌گردد. ارائه خدمات به مشتریان می‌تواند از اهمیت حیاتی برخوردار باشد و بهمین دلیل حداقل کردن زمان قطع نیز از موارد بسیار مهم خواهد بود. در طراحی سیستم اطفاء حریق موارد زیر را باید در نظرگرفت : - احتمال بروزحریق با توجه به سیستمهای حفاظت متعدد و پیشرفته در پستهای فشارقوی اندک است. - بروز حریق در یک پست بترتیب از ناحیه : ترانسفورماتورهاء ترانسفورماتورهای جریان» کلیدهای روغنی,» راکتورهاء خازنهاء ساختمان کنترل, گالری کابلهاء برقگیر» اتاق دیزل ژنراتور اضطراری شروع می‌شود. به عبارت دیگر بروز حریق اکشراً از تأسیسات و تجهیزات آغاز شده و خطای انسانی کمتر در آن دخالت دارد. در هر صورت سرمایه‌گذاری بیش از ۰/۵ تا ۲ درصد قیمت تمام شده پست جهت حفاظت از آتش توجیه اقتصادی ندارد. ۲-۱- تعاریف مایع قابل احتراق : هر مایعی که نقطه اشتعال در حدود یا بالای ۳۸ درجه سانتیگراد داشته باشد. سدکننده آتش ‏ : عضو پیوسته‌ای است که به صورت عمودی یا افقی (همانند دیوار یا مجموعه کف) قرار گرفته و به گونه‌ای اتش و همچنین حرکت و جابجایی دود را محدود سازد. چنین وسایلی می‌توانند برای مراقبت از بازشوها نیز بکار روند. بار آتش " : مقدار گرمای آزاد شده (برحسب کیلوکالری) به ازای هر متر مربع مساحت نقطه آتش : پایین‌ترین دمایی که در آن مایع درون یک محفظه باز بقدر کافی می‌تواند بخار گردد که با یک جرقه مشتعل شود. این درجه حرارت عموماً اندکی از نقطه اشتعال مایع بالاتر است. ۶ ۵ ۰۰ +ح ۰ ۱ ۰ ۰ 0 جلوگیری از آتش : اقداماتی که برای پیشگیری از شروع آتش‌سوزی انجام می‌شود. | - 00۶۹|۵6 ۵ 2 - ۳1۳۵ 7 3 - 8 4 - ۳1۲ 68 5 - ۳1۳6 1 6-۳1۳6 0 7-۳1۳6 8-۳1۳۵ 40 9- ۳۵۵1۳۵1101 56۵1 -------- صفحهٔ بعد -------- فصل اول- اهداف, کلیات و تعاریف بازشوی آب‌بندی شده ": به بازشوهایی می‌گویند که در سدکننده آتش برای عبور لوله, کابل, کانال و نظایر آن احداث می‌شوند بنحوی که سدکنندگی در برابر آتش بقوت خود باقی باشد. سیال مقاوم در برابر آتش : یک سیال هیدرولیکی یا روغنی که بعلت نقطه آتش و دمای خود اشتعالی بالا به سختی آتش می‌گیرد و بعلت آرزش حرارتی پایین نمی‌تواند در حال احتراق باقی بماند. سیستم آشکارساز حریق و دود" : سیستمی که حریق و دود ناشی از آن را آشکار کرده و موجب توقف اضطراری کار عادی دستگاهها و بکارافتادن خودکار سیستم اطفاء حریق می‌شود. آشکار ساز" : ادواتی هستند که بمنظور آشکار کردن حریق و دود ناشی از آن بکار می‌روند. تابلوی اعلام حریق" : تابلویی است که سیگنالهای الکتریکی را از آشکارسازها گرفته و فرمانهای لازم برای سیستم اطفاء حریق را صادر می‌نماید. این تابلو همچنین اخطارهای مربوط به حریق را برای کارکنان بهره‌بردار نمایش داده و سیگنال صوتی» تصویری و یا صوتی تصویری جهت اعلام حریق ایجاد می‌کند. ناحیه" : در طراحی سیستم‌های اعلام حریق, لازم است فضای مورد نظر را که بایستی از خطرات حریق حفاظت گردد به نواحی چندگانه (7016) تقسیم نموده و آشکارسازها را در این نواحی نصب کرد. هر ناحیه بایستی سیگنال اعلام حریق جداگانه‌ای می‌کنند و یر خطر را بصدا در می‌آورند. زیر اعلام خطر : وسیله‌ای است که بهنگام بروز آتش با ایجاد سیگنال صوتی, اشخاص را از بروز حریق آگاه می‌نماید. سیستم اعلام حریق سیستمی است متشکل از تمامی ادوات و تجهیزاتی که در اعلام حریق بکار رفته و وظیفه آشکارسازی خودکار حریق و آگاه کردن اپراتور از وضعیت کل پست از نظر بروز آتش را دارد و فرمانهای لازم به ۳-۱- انواع آتش انواع آتش در کلاسهای 2.13,۸.] بشرح زیر طبقه‌بندی می‌شوند : - آتش کلاس ۸ : شامل آنش ناشی از موادی با قابلیت احتراق عادی همجون چوب. پارچه» کاغذ., لاستیک و بسیاری از انواع مواد پلاستیکی. |- 1۳1۳۵ ۳۵۵1513111 0 001001100 ۵۵ ک ۳۱۳۵ -2 07۳ س-د3 4- ۳۱۳۵ 212۳30 201 5-0 6- ۷1۵۵| 0211] 1 7 01 8-۲۱۳۵ 3137 -------- صفحهٔ بعد -------- ۲ سیستم‌ها ی اعلام و اطفاء حریق در پسنهای فشارفوی - آتش کلاس 8 : شامل آتش ناشی از مایعات قابل اشتعال, روغنهاء گریس» قیرء رنگهای روغنی» لاک الکل و گازهای قابل اشتعال. - آتش کلاس ۲ : آتش ناشی از تجهیزات الکتریکی برقدار. دراین مواقع جنس واسطه خاموش کننده بسیار مهم است ( در مواقعی که تجهیزات الکتریکی برقدار نشده‌اند یا در حال کار نیستند» خاموش‌کننده‌های آتشهای کلاس ۸ یا 3ا می‌تواند در مورد آنها نیز استفاده شود). - آتش کلاس 0 : شامل آتش ناشی از فلزات قابل احتراق همچون منیزیم» تیتانیوم» زیرکونیمء سدیم» لیتیم و پتاسیم. ۶-۱- طبقه‌بندی نواحی مخاطره‌آمیز - نواحی کم خطر : موقعیتهایی که مجموع مواد قابل احتراق کلاس ۸ یا اسباب و اثاثیه در آن مقدار کمی است. این نواحی می‌توانند شامل دفاتر کار یا کلاس آموزش و نظایر آن باشند. در این نواحی قسمت عمده مواد داخل آن غیرقابل احتراق هستند و یا به نحوی چیده شده‌اند که آتش نمی‌تواند به سرعت گسترش یابد. مقدار کمی از مواد اشتعال‌زای کلاس 7 مورد استفاده برای روغنکاری ماشین‌آلات و نظایر آن می‌توانند بطور ایمن در این نوع مکان نگهداری شوند. - نواحی عادی (با خطر متوسط): موقعیتهایی که مجموع مواد قابل احتراق کلاس ۸ و مواد اشتعال‌زای کلاس قا موجود در آنها بیشتر از مقادیری است که در نواحی کم خطر پیش‌بینی شده است. این نواحی می‌تواند شامل دفاتر کارء کلاسهای آموزش, کارگاههاء مراکز تحقیقاتی» پارکینگها » انبار ذخیره مواد سوختی یا روغنی برای مصارف هفتگی و نظایر آن باشند. - نواحی پرخطر : به موقعیتهایی اتلاق می‌شود که مجموع مواد قابل اشتعال کلاس ثا مثل مخزن ذخیره‌سازی سوخت برای مصارف ماهانه دیزل ژنراتور اضطراری و یا انبار روغن و رنگ و میزان ذخیره آن محصولات بیشتر از مقدار مورد انتظار در نواحی عادی یا با خطر متوسط باشد. همچنین از نواحی دیگر پر خطر مربوط به مواد کلاس + تأسیسات الکتریکی مانند مراکز کلیدخانه (در صورت استفاده از کلیدهای روغنی )و باتری‌خانه را می‌توان نام برد. ۵-۱- علل حریق اطلاع از علل حریق می‌تواند به نوعی در جلوگیری از ایجاد شرایط وقوع حریق موثر باشد. عوامل ایجاد حریق می‌تواند به دو - عوامل غیر الکتریکی - عوامل الکتریکی منشاء غیر الکتریکی می‌تواند مواردی مانند بمباران هوایی دشمن, بی‌احتیاطی‌های پیش‌بینی نشده» خرابکاری و... باشد. منشاء الکتریکی حریق بطور کلی از تنظیم نامناسب سیستم‌های حفاظتی» عدم عملکرد مدارات حفاظتی بهنگام وقوع خطا و تداوم خطا ناشی از نقص در مدارات حفاظت و یا تحجهیزات جداکننده خطا (نظیر کلید قدرت و...) سرچشمه می‌گیرد. برخی از شایع‌ترین موارد حریق عبارتند از : 10-40 -| -------- صفحهٔ بعد -------- فصل اول- اهداف, کلیات و تعاریف ۷ - در تجهیزاتی مانند ترانسفورماتورهاء راکتورهاء خازنهاء ترانسفورماتورهای اندازه‌گیری و برخی کلیدها که در آنها از یک ماده عایق و خنک‌کننده چون روغن استفاده می‌شودء وقوع قوس به دلیل اضافه ولتاژها و یا ضعیف شدن خاصیت عایقی ماده حاصل می‌گردد. دمای بالای قوس باعث تجزیه روغن و تولید بخار روغن یا گاز می‌شود که می‌تواند در نهایت منجر به انفجار استیلنی یا هیدروژنی گردد. این انفجار باعث پرتاب قطعات به اطراف و اشتعال روغن می‌گردد. - کابلها در صورتیکه در معرض اضافه جریان قرار گرفته و مدارات حفاظت به موقع عمل نکنند موجب افزایش دما و در نهایت شعله‌ورشدن غلاف هادیها (که اکثراً از جنس ۳۷۲ می‌باشند) خواهد شد. - آتش‌سوزی در ساختمان کنترل, رله و اطاق دیزل ژنراتور اضطراری - آتش‌سوزی در انبار نگهداری تجهیزات. کابلء روغن» جعبه‌های چوبی و ... (در صورت وجود در پست) 1-۱- سیستمهای اعلام حریق سیستم اعلام حریق جهت آشکارسازی حرارت بالاء گازهای هیدرو کربن متصاعد شده و دود ناشی از آتش بکار می‌رود. این سیستم شامل آشکارسازهایی است که در برخی نواحی نصب گردیده و از طریق تابلوهای فرعی به تابلوی مرکزی اعلام حریق متصل می‌باشند. در سیستم اعلام حریق» نکات دیل باید مورد نظر قرار گیرند : - تابلوی اعلام حریق مرکزی بایستی در اتاق کنترل و یا اتاقی که از قبل به همین منظور پیش‌بینی می‌شود نصب گردد. تابلوهای فرعی دیگری نیز بایستی در نقاط مختلف پست که حفاظت از حریق لازم است.» در نظر گرفته شوند. این تابلوهای فرعی باید حریق ناشی از گازهای قابل اشتعال و همچنین دود ناشی از حریق را اعلام نماید. - سیستم‌های اعلام حریق می‌بایستی مجهز به منبع تغذیه اضطراری باشندکه در هنگام قطع برق بتواند سیستم را تغذیه - مدت زمان لازم برای تشخیص حریق و صدور فرمان عملکرد برای تجهیزات اطفاء حریق بین ۵ تا ۳۰ ثانیه است. ۱-۹-۱ آشکارسازها آتش هنگامی وقوع می‌یابد که یک ماده به درجه حرارت بحرانی خود برسد و ایجاد یک واکنش شیمیایی با اکسیژن نماید. حاصل این واکنش, تولید دماء شعله» نورء دودء بخار آب. منواکسید کرین» دی‌اکسید کربن یا سایر موارد است. مراحل تولید آتش به ۹ مرحله ابتدایی: تشکیل دود غیر قابل رویت مرحله سوختن و دود کردن: تشکیل دود قابل رویت اما بدون وجود شعله ۹ مرحله سوختن و شعله‌ور شدن: ایجاد تشعشع نور و حرارت مرحله گرم کردن: انتشار انرژی حرارتی به اطراف در حقیقت هدف از آشکارسازهای اتوماتیک. شناسایی آتش با حس کردن یک یا ترکیبی از مراحل فوق و تبدیل آن به سیگنالهای الکتریکی و ایجاد آلارم است. -------- صفحهٔ بعد -------- ۸ سیسنم‌ها ی اعلام ‏ و اطفاء حریق در پسنهای فشارقوی آشکارساز شعاع نور می‌باشد. در جدول شماره ۱-۱ مقایسه انواع آشکارسازها و خواص و ویژگیهای هر یک ذکر شده است. از آنجا که در پستهای فشارقوی عمدتاً از سه نوع آشکارساز دودی» شعله‌ای و حرارتی استفاده می‌شود عمده بحث روی این آشکارسازها خواهد -------- صفحهٔ بعد -------- فصل اول- آشکارساز ماور اء رزو بنفتر ۱ آشکار ساز ۲ مادون قرمز آشکارساز حرارت " آشکار ساز شعاع نور" اهداف, کلیات و تعاریف پاسخ سریع پوشش وسیع عدم تاثیرپذیری ازباد - پاسخ سریع - پوشش وسیع - عدم تأثیرپذیری از باد - عدم جذب توسط دود - حساسیت بالا حریقهای نهان را در مراحل اولیه بروز آتش دارد. < دسترسی به تعمیرونگهداری آسان - تعداد کمتر - خواص سنسورهای دودی را دارد جدول ۱-۱: مقایسهه‌آشکار سا - تشعشعات ماوراء بنفش توسط دود موجب آشکارسازی اشتباه شوند. - به محیط نسبتاً تمیز نیاز دارد - انبار کردن مواد می‌بایست مطابق با استاندارد باشد های مرسوم - درمناطق عمومی که شعله از نشانه‌های اصلی بروز آتش می‌باشد. - نواحی سوخت و هیدروکرینها - نواحی باز - همانند ۷ ل] (ماوراء بنفش)» اما برای نواحی باز و مناطقی که ماشین‌آلات با ارتعاش بالا کار - در مناطق عمومی که شرایط محیطی برای آشکارساز دود - بعنوان پشتیبان برای آشکارسازهای شعله در مناطق - در مناطق عمومی تمیز که در معرض اشتعال دهنده‌ها نیست - اتاق کنترل - اتاق سوئیچگیر - مناطق مسکونی و دفتری کاذب - در مناطقی که دود و ذرات گرد و غبار زیادی وجود ندارد استفاده می‌گردد 0۳5 ۹ - خیلی خوب - عدم تأثیرپذیری از باده باران و غیره - اگر حساسیت آن از ۲۸۰۰ آنگستروم کمتر باشد از نور - خوب - عدم تأثیرپذیری از بادء باران و غیره - تأثیرپذیری از نور خورشید - خوب اگرچه تأثیرپذیری از باده استفاده از آنها را در محیطهای - جهت مناطق باز و مناطقی که بطور طبیعی تهویه می‌شوند مناسب نمی‌باشد. 1 71۳۵۷1۵[۵۲] -| ۹ 11۳۵۳۵۵ -2 ۶5 ۲1681 -3 7 ما۵ 5۳ -4 ۴ 60( - 5 -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۰ سیستم‌های اعلام و اطفاء حریق در پسنهای فشارقوی آشکارسازهای دودی خود به دو دسته عمده تقسیم می‌شوند: آشکارساز دودی نوع یونیزاسیون و آشکارساز دودی نوع فتوالکتریک. آشکارسازهای دودی یونیزاسیون در مرحله اولیه تولید آتش (دود غیر قابل رویت) عمل می‌کنند در حالیکه آشکارسازهای دودی فتوالکتریک در مرحله دوم تولید آتش (دود قابل رویت) عمل خواهند کرد. آشکارساز شعله, شعله ایحاد شده توسط سوختن مواد را حس می‌کند. شعله ستونی از گاز است که تولید روشنایی و گرما می‌کند. شعله برخی مواد (مانند هیدروژن) ممکن است توسط چشم غیرمسلح دیده شود. آشکارساز شعله به حضور انرژی تشعشعی قابل دید با چشم انسان (حدود ۴۰۰۰ تا ۷۷۰۰ آنگستروم) پا خارج از گستره دید انسانی نیز پاسخ می‌دهد (پایین‌تر از ۴۰۰۰ آنگستروم یا بالاتر از ۰ آنگستروم). کاربرد آشکارساز حرارتی در مرحله چهارم از مراحل چهارگانه تولید آتش بوده و به همین علت است که آشکارسازهای حرارتی دارای حساسیت پایین‌تری می‌باشند. این آشکارسازها خود به دو دسته "درجه حرارت ثابت" و "حساس به نرخ افزایش درجه حرارت" تقسیم می‌شوند البته نوع دیگری هم وجود دارد که ترکیبی از هر دو حالت فوق است. آشکارسازهای نوع درجه حرارت ثابت به دمای اطراف یک نقطه خاص پاسخ می‌دهد. به عبارتی این آشکارسازها دارای المانی هستند که در یک دمای از پیش تعیین شده به کار می‌افتد. هنگام استفاده از این آشکارسازها توجه به این نکته ضروری است که ماکزیمم درجه حرارتی که انتظار وقوع آن در سقف وجود دارد تاثیر مستقیم بر انتخاب درجه حرارت در آشکارسازهای حرارتی دمای ثابت دارد. همچنین می‌نیمم درجه حرارت که در محل نصب آشکارسازها در سقف احتمال وقوع آن می‌رود نیز بسیار مهم خواهد بود. زمانیکه درجه حرارت سقف کاهش یابد حرارت بیشتری از آتش مورد نیاز است تا اینکه بتواند هوای اطراف المان حسگر آشکارسازها را به درجه حرارت عملکردشان برساند که این مسئله سبب عملکرد آهسته و پاسخ تاخیری آشکارسازها به وقوع آتش خواهد گردید. آشکارسازهای حرارتی حساس به نرخ افزایش درجه حرارت به افزایش سریع دمای هوای اطراف واکنش نشان می‌دهد ولی به افزایش عادی دمای هوا ناشی از سیستم‌های گرم کننده و نور خورشید واکنش نشان نمی‌دهند. بطور کلی آشکارسازهای حرارتی برای واکنش به آتش‌سوزیهای سریع و جهمت استفاده در مکانهایی که اعلام خطرهای ناخواسته از آشکارسازهای دودی به علت آلودگی هوا پیش می‌آید بکار می‌روند. لیکن با توجه به این که این آشکارسازها کمتر از آشکارسازهای دودی حساس هستند لذا در جاهائی که آتش ضعیفی می‌تواند سبب خسارات زیادی شود نباید بکار برده شوند. در طراحی سیستم‌های اعلام حریق در پستهای فشارقوی یکی از نکات مهم انتخاب نوع آشکار ساز است که در نواحی مختلف براساس نشانه‌های بروز آتش و شرایط محیط تعیین می‌گردد. جدول شماره (۲-۱) انتخاب آشکارسازها را برای مکانهای مختلف -------- صفحهٔ بعد -------- فصل اول- اهداف, کلیات و تعاریف ۱ جدول ۲-۱: نواحی مختلف و آشکارسازهای پیشنهادی برای آزها اتاق دیزل ژنراتور شعله /حرارت /دود اتاقی سوئیچگیر( کلیدخانه) برای برطرف کردن وجود اکسیژن و دمای مناسب جهت بروز حریق از عوامل خارجی استفاده می‌شود. این عوامل عبارتند از : ۱-۷-۱- آب آب ماده‌ای است قابل دسترس و ارزان و دارای ظرفیت جذب مقادیر زیادی از حرارت ایحاد شده توسط آتش است. از سوی دیگر دیزل» روغن ترانسفورماتورء روغن‌های روان کننده و ... نیز بکار برده می‌شود. هنگام استفاده از آب باید به این نکته توجه نمود که با توجه به هدایت الکتریکی آب در هنگام استفاده جهت خاموش کردن آتش در تجهیزات الکتریکی» این تجهیزات بی‌برق شده باشند. زمان عملکرد سیستم خاموش‌کنندگی آتش با آب معمولاً بین ۵ تا ۱۰ دقیقه خواهد بود. در این سیستم احتیاج به منبع ذخیره آب سیستم حفاظت از آتش آبی به انواع زیر تقسیم می‌شود: الف- سیستم پاشیدن آب : این سیستم عمل خنک‌کنندگی ماده مشتعل را انجام می‌دهد. ب- سیستم پاشیدن ذرات آب بصورت مه" : این سیستم عمل خنک‌کنندگی (پایین آوردن دما) و حذف اکسیژن در سطح ماده مشتعل را تواماً انجام می‌دهد. در این سیستمء» حداقل فشار کار نازلی که آتش‌سوزی خارجی را تحت پوشش دارد ۱/۴ |- 50۳1|۵۲ 0 2- ۷۷۵1۵۲ ۵۳۳۵۷ 0 -------- صفحهٔ بعد -------- ۲ سیستم‌ها ی اعلام و اطفاء حریق در پسنهای فشارفوی ج- سیستم پاشیدن ذرات آب با فشار زیاد : این سیستم عمل خنک‌کنندگی و حذف اکسیژن و تغییر شکل دادن و قابل جذب نمودن روغن ( با بمباران سطح روغن مشتعل توسط آب با سرعت زیادء ملکول‌های روغن از یکدیگر جدا شده و مخلوط آب و روغن بوجود می‌آید) را تواماً انجام می‌دهد که به این ترتیب اثر سریعی بر روی آتش دارد. در این سیستم» فشار کار در دورترین نازل نبایستی از ۳/۵ بار کمتر باشد. د- سیستم پاشنده که در وسط دارای سوراخهایی جهت تولید مه و در اطراف آنها دارای سوراخهایی جهت پاشیدن آب با سرعت زیاد می‌باشد. در این سیستم مه تولید شده در برابر وزش باد حفاظت شده و منحرف نگردیده و به ناحیه یا نقطه سیستم خاموش‌کنندگی با آب عموماً در پستهای فشارقوی کاربرد ندارند. به هر حال در برخی پستهای نیروگاهی می‌توان از ۳-۷-۱- دی‌اکسید کربن ,۲0 ۱-۲-۷-۱ مشخصات گاز دی‌اکسید کربن دی‌اکسیدکرین سالهاست که در اطفاء حریق ناشی از مایعات قابل اشتعال» حریق ناشی از گازها و تجهیزات الکتریکی و به میزان کمتر در دیگر آنواع حریق بکار می‌رود. دی‌اکسیدکربن بطور موثر حریق را در اکثر موارد مهار نموده و محدودیتهای عملی» بیشتر در روش بکارگیری و یا نوع حریق می‌باشد. از این ماده با توجه به خصوصیات عایقی آن جهت اطفاء حریق تجهیزات الکتریکی استفاده فراوانی می‌شود. دی‌اکسیدکرین گازی است بی‌رنگ. بی‌بو و خننی که دارای خواص متعددی است که آنرا برای کاربری بعنوان ماده خاموش کننده حریق مناسب می‌سازد. این گاز قابل سوختن نیست و با اکثر مواد واکنش نمی‌دهد. همچنین از آنجا که دیاکسیدکرین بصورت گاز در هوا منتشر می‌شود می‌تواند به تمامی قسمتهای ناحیه حریق نفود پیدا کرده و عمل اطفاء را انجام دهد. بعنوان یک گاز و یا بعنوان یخ خشک» هادی الکتریسیته نیست و هیجگونه اثری از خود باقی نمی‌گذارد لذا فرآیند تمیز کردن بعد از مصرف را ندارد. این گاز برای مدت‌های طولانی فاسد نمی‌شود. با حذف «-) از محیط. احتمال بروز حریق مجدد وجود دارد. پهمین دلیل لازم است گاز «(0:) برای مدتی درفضا برای جلوگیری از حریق مجدد وجود داشته باشد. گاز «0-) بصورت مایع در سیلندرها یا در تانک‌های تحت فشار ذخیره می‌شود. مقدار گاز د0:) می‌بایستی در حدود ۰/۵ تا ۲ کیلوگرم برای هر مترمکعب از حجم مورد حفاظت باشد. فشار گاز «0ن) در حدود ۵۰ تا ۶۰ بار بوده و زمان عملکرد سیستم حفاظت از آتش با گاز «00 در حدود ۰/۵ تا ۳ دقیقه می‌باشد. این گاز مناسب برای فضای بسته (مانند ساختمان کنترل) است. ویژگیهای گاز دی‌اکسیدکرین به تفصیل در زیر شرح داده می‌شود. 41 ۷۷۵1۵۲ 0۳۵۹۹۷۳۵ ۲1160 -۱ -------- صفحهٔ بعد -------- فصل اول- اهداف, کلیات و تعاریف ۳ ۲-۲-۷-۱ خصوصیات اطفایی گاز دی‌اکسید کربن دی|اکسید کربن بعنوان یک ماده خاموش‌کننده حریق با توجه به دو خصوصیت اطفایی باعث مهارکردن و در نتیجه خاموش کردن حریق می‌گردد. ۰ خفه‌کردن حریق *‏ سردکردن حریق خاموش کردن از طریق خفه کردن دی‌اکسیدکربن از طریق کاهش میزان اکسیژن در فضا (به گونه‌ای که برای ادامه حریق حداقل اکسیژن مورد نیاز باقی نماند) عمل می‌کند. در هر آتش‌سوزی» در اثر اکسیداسیون سریع یک ماده قابل سوختن» حرارت بوجود می‌آید. مقداری از این حرارت سبب افزودن درجه حرارت مواد آتش شده در حالیکه بخش عمده حرارت از طریق تشعشع از بین می‌رود بخصوص زمانیکه قسمت سطحی مواد در حال سوختن باشد. اگرحجم اتمسفری که اکسیژن را برای حریق مهیا می‌سازد» از طریق بخار دی‌اکسیدکرین رقیق شود سرعت تشکیل حرارت نیز کاهش می‌یابد تا اینکه این حرارت به پایین‌تر از حد میزان قابل اشتعال برسد. زمانیکه درجه حرارت ماده در حال اشتعال به پایین‌تر از درجه حرارت اشتعال رسیدء سرعت آتش کم شده و در اثر کمبود اکسیژن در آن محیط آتش کاملاً خاموش و یا خفه می‌شود. خاموش کردن از طریق خنک‌ کردن سرعت خنک کردن دی‌اکسیدکرین زمانیکه مستقیماً بر روی ماده در حال سوختن پاشیده می‌شود کاملاً مشهود است. هنگامیکه مقادیر متنابهی دی|کسیدکرین بکار برده شودء این گاز سریعاً تمام سطوح در حال سوختن ماده مشتعل را می‌پوشاند. لذا زمانیکه تخلیه دی‌اکسیدکرین کامل می‌شود و هوا مجدداً با سطح ماده در تماس قرار می‌گیرد. از حریق مجدد جلوگیری بعمل می‌آید. وجود ذرات خشک یخی در بخار ناشی از تخلیه به سردکردن سطح ماده در حال سوختن کمک می‌کند. ۲-۲-۷-۱ خصوصیت ترمودینامیک گاز دی‌اکسید کربن در شرایط معمولی دی‌اکسیدکرین یک گاز است. ولی به آسانی در اثر فشار و سرد کردن مایع می‌شود و با افزایش فشار و برودت به حالت جامد در می‌آید. در درجه حرارت بین ۵۷- درجه سانتیگراد و درجه حرارت بحرانی ۲۱- درجه سانتیگراد می‌تواند در حالت گاز یا مایع در ظروف مخصوص نگهداری شود. میزان فشار تا زمانیکه حالت گازی یا مایع وجود داشته باشد.ء به درجه حرارت بستگی دارد. وقتی که درجه حرارت و فشار افزایش می‌یابد چگالی فاز بخار زیاد شده در حالیکه چگالی گاز مایع کاهش می‌یاید. در درجه حرارت ۳۱- درجه سانتیگراد چگالی بخار برابر با چگالی مایع می‌شود و حالت مشخصه احتراق بین این دو حالت از بین می‌رود. در بالاتر از درجه حرارت بحرانی دی‌اکسیدکربن تحت فشار بالا فقط بصورت گازی با خصوصیات مابین حالت گازی و مایع وجود دارد. زمانیکه درجه حرارت کاهش می‌یابد و به ۵۷- درجه سانتیگراد در فشار۷۵ 51" می‌رسدء دی|اکسید کرین ممکن است بصورت گاز, مایع و جامد و در شرایط تساوی از هر سه مورد باشد که برای بیان این حالت اصطلاح نقطه سه‌گانه را بکار می‌برند. در فشارهای -------- صفحهٔ بعد -------- ۱ سیستم‌های اعلام و اطفاء حریق در پسنهای فشارقوی فشار ۶۰ ‎,۳٩[‏ بخشی از آن به سرعت تبدیل به بخار می‌شود در حالیکه مقدار باقیمانده تبدیل به ذرات برفی یا یخ خشک در درجه حرارت نزدیک به ۵۶- درجه سانتیگراد خواهد شد. با کاهش بیشتر فشار تا حد فشار اتمسفر درجه حرارت یخ خشک به مقدار نرمال خود یعنی ۷۹- درجه سانتیگراد می‌رسد. همین عمل هنگام تخلیه مایع دی‌اکسید کرین به اتمسفر روی می‌دهد. قسمت اعظم مایع به بخار تبدیل شده (با افزایش قابل ملاحظه حجم) و بقیه به درات یخ خشک با درجه حرارت ۷۹- درجه سانتیگراد تبدیل می‌شود. 2-۲-۷-۱ چگالی بخار گاز دی‌اکسید کرین دی‌اکسید کربن دارای چگالی حدود ۱/۵ برابر چگالی هواء در درجه حرارت یکسان است. در حالت سرد این گاز دارای چگالی بیشتری است که این امر به توانایی ماده جهت جایگزینی هوا برروی سطح در حال سوختن و نگهداری هوای خفه‌کننده بر روی حریق منجر می‌شود. از آنجائیکه هرگونه مخلوط هوا و دی‌اکسیدکرین در یک درجه حرارت مشخص سنگین‌تر از هواست, اتمسفری که دارای بالاترین غلظت دی‌|کسیدکرین باشد. به پایین‌ترین سطح نزول کرده» در حالیکه هوای دارای غلظت پایین‌تر در سطوح بالایی باقی می‌ماند. اگر چه میزان سمی بودن دی‌اکسید کربن کم است ولی به هر حال در غلظتهای بالا می‌تواند ایجاد بی‌هوشی و مرگ نماید. غلظت ۸ تا ۱۰ درصد از آن در هوا میزانی است که اکثر افراد می‌توانند آنرا بدون از دست دادن هوشیاری درعرض چند دقیقه تحمل 1-۲-۷-۱ سیلندرهای دی‌اکسید کربن سیلندرهای دی‌اکسیدکرین به دو دسته پرفشار و کم‌فشار تقسیم می‌شوند. در سیلندرهای پرفشار دی|اکسیدکرین در محفظه فشار در دمای اتمسفر ذخیره می‌شود. در دمای ۲۱ درجه سانتیگراد فشار این نوع سیلندر ۵۸/۶ بار است. در سیلندرهای کم‌فشار دی|اکسیدکربن درمحفظه‌های فشار در دمای کنترل‌شده پایین (۱۸- درجه سانتیگراد ) ذخیره می‌شود. در ۱۸- درجه سانتیگراد فشار این نوع سیلندرها ۲۰/۷ بار است. در سیلندرهای پرفشار مساحت کمتری جهت دخیره دی‌اکسیدکرین مورد نیاز بوده و علاوه بر آن نیازی به نگهداری ۳-۷-۱- گاز هالون خاموش کنندگی آتش بکار می‌روند: -------- صفحهٔ بعد -------- فصل اول- اهداف, کلیات و تعاریف ۱ - هالون ۱۳۰۱ که ترکیب شیمیایی آن :۲13۲1 (برموتری فلوئورمتان) بوده و موارد استفاده آن در سیستم‌های حفاظت از آتنش نصب شده (ثابت) است. بعلت مضربودن این ماده برای محیط زیست از سال ۱۹۹۵ استفاده از آن ممنوع اعلام شده - هالون ۱۲۱۱ که ترکیب شیمیایی أن ۲1۳ 13۳۲ بوده و مورد استفاده آن درخاموش کننده‌های دستی (قابل حمل) است.گاز هالون از فعل و انفعال شیمیایی در حین آتش‌سوزی جلوگیری بعمل می‌آورد. هنگامیکه هالون ۱۳۱۱ با شعله‌های آتش مواجه می‌شود به فسژن (ع11088011) تجزیه شده که ماده‌ای بسیار خطرناک است و بهمین دلیل نباید در سیستم‌های حفاظت از آتش نصب شده برای محیط بسته از آن استفاده نمود و تزها مناسب برای خاموش کننده‌های دستی در محیط باز می‌باشد. 2-۷-۱ کف کف عمل حذف اکسیژن و خنک‌کنندگی را تواماً انجام می‌دهد. کف به آب کمی نیاز دارد و از معایب آن اینست که پس از مدتی فاسد می‌شود و همجنین خاصیت خورندگی دارد. در ضمن دستگاههای مربوطه می‌بایستی در دوره‌های زمانی معین تمیز شوند. کف پودر شیمیایی خشک. بی کربنات سدیم بوده که با افزرودن موادی به آن مقاومت آن در برابر رطوبت و ذخیره سازی بالا رفته و براحتی جریان پیدا می‌کند. پودر شیمیایی عمل حذف اکسیژن را انجام می‌دهد و وقتیکه گرم می‌شود گازی را تولید می‌کند که شبیه به گاز هالون عمل می‌کند. از معایب پودر خشک این است که پس از استفاده احتیاج به عمل پاک کنندگی بسیار دارد و در ضمن با استفاده از این پودر احتمال حریق مجدد نیز وجود دارد. سیستم حفاظت از آتش با پودر خشک به دو صورت نصب شده (ثابت ) و دستی وجود دارد. ۸-۱- سیستمهای پیشگیری از آتش برنامه‌ای جهت پیشگیری از آتش در هر پست پیش‌بینی می‌شود که حداقل شامل موارد زیر است : - اطلاعات ایمنی در مقابل آتش‌سوزی برای کلیه کارکنان و پیمانکاران : این اطلاعات می‌بایست حداقل شامل آشنایی با دستورالعملهای پیشگیری از آتش و همچنین آلارمهای اضطراری محوطه و دستورالعملهای مربوطه و چگونگی گزارش‌دهی آتش‌سوزی باشد. - تهیه مدارک بازرسی‌ها شامل پیش‌بینی‌هایی برای انجام عملیات اطفاء برای بهبود شرایط در هنگام افزایش آتش‌سوزی - تامین یک سیستم ارتباط اضطراری در پست برای کمک‌رسانی سریع در هنگام آتش‌سوزی - تعیین یک برنامه منظم جهت نگهداری مواد قابل احتراق و سایر موارد مشابه در انبارهای تعیین شده و تمیزکاری دوره‌ای شیرها مطابق با دستورالعمل‌های سازنده -‏ آزمونهای عملی که نشان دهد اپراتورها و سایر کارکنان پست در هنگام بروز حریق عکس‌العمل مناسب خواهند داشت. -------- صفحهٔ بعد -------- 2 سیستم‌های اعلام و اطفاء حریق در بسنهای فشارگوی - نظارت بر جلوگیری از آتش ۹-۱- مرزهای نواحی آتش پست‌های فشار قوی می‌بایست به منظور محدود کردن پخش شدن آتش, حفاظت از کارکنان و خرایی‌های وارده به پست به نواحی آتش جداگانه‌ای تقسیم گردند. نواحی آتش می‌بایست از یکدیگر بوسیله سدکننده‌های آتش" (این سدکننده‌ها از مواد غیر قابل تعیین مرزهای نواحی آتش به ملاحظات زیر بستگی دارد. * انواع و مقدار و چگالی و موقعیت مواد قابل احتراق * موقعیت و ترکیب تجهیزات پست * موقعیت قرارگیری آشکارسازهای آتش و سیستمهای جلوگیری از آتش علاوه بر موارد فوق, مرزهای نواحی آتش برای جداسازی‌های زیر انجام می‌گیرد : * اتاقهایی که کابل‌کشی در آن صورت گرفته و گالری کابل‌ها از نواحی مجاور ٩‏ سالن کنترل از نواحی مجاور * اتاقهایی که تجهیزات الکتریکی اصلی در آن متمرکز شده» همچون اتاق کلیدخانه از نواحی مجاور ۹ اتاق باتری‌خانه از نواحی مجاور ۹ کارگاه تعمیرات از نواحی مجاور ۹ انبارها از نواحی مجاور * _دیزل ژنراتورهای اضطراری از یکدیگر (در صورت وجود چند دیزل ژنراتور) و از نواحی مجاور * ساختمانهای اداری از نواحی مجاور ۰ اتاقهای مخابراتی از نواحی مجاور اگر یک ناحیه آتش بعنوان یک ساختمان جدا شده و منفصل تعریف شده باشدء این ساختمان می‌بایست از دیگر ساختمانها با یک فاصله مناسب جدا شود. ۹ ۱-۳1۳۵ -------- صفحهٔ بعد -------- یا یط یا 1 1 -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دوم- معیارهای طراحی سیستم‌های اعلام و اطفاء حریق ار مقدمه در این فصل معیارهای طراحی سیستم‌های اعلام و اطفاء حریق برای کلیه نواحی مورد نیاز در پستهای فشار قوی بیان می‌گردد. ۱-۲ اطلاعات مورد نیاز جهت طراحی ۱-۱-۲ سرایط محیطی و اقلیمی شرایط محیطی و اقلیمی محل پست شامل موارد زیر بایستی مشخص گردد : - حداکثر درجه حرارت - حداقل درجه حرارت - ارتفاع از سطح دریا - رطوبت نسبی ۲-۱-۲ تجهیزات و تاسیسات و فضاهای مورد نیاز جهت نصب سیستم اعلام و اطفاء حریق شامل : - نوع پست (معمولی, 5آن) و ...) - تعداده ظرفیت و سطح ولتاژ ترانسفورماتورها - تعدادء ظرفیت و سطح ولتاز راکتورها (در صورت وجود) - تعداد» ظرفیت و سطح ولتاز خازنها (در صورت وجود) - تعداده ابعاد و نوع سالن‌ها و اتاق‌های مورد حفاظت (شامل سالن کنترل,ء اطاق دیزل, کلیدخانه فشار متوسطء گالری کابلهاء کانالهای کابل و...) - طول سینی‌های نصب شده در گالری کابل یا کانال کابل زیر اطاق کنترل - تعداد و مشخصات سایر فضاهای مورد نظر برای حفاظت از آتش ۲-۲ حفاظت ساختمان کنترل در برابر آتش در ساختمانهای کنترل به دلیل وجود انبوه کابلهای کنترل و قدرت در زیر تابلوهای کنترل و رله و همچنین وجود کانال یا گالری کابلها احتمال بروز حریق وجود دارد. سیستمهای حفاظت از آتش جهت ساختمانهای کنترل و رله معمولاً با ۲0 است. -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۰ سیستم‌های اعلام و اطفاء حریق در پسنهای فشارفوی ۱-۲-۲- سیستم اطفاء حریق برای سالن کنترل ارجح آن است که ساختمانهای کنترل حداقل دارای دو خروجی باشند. این خروجیها می‌بایست در دو انتهای مخالف ساختمان جهت پیشگیری از امکان گیر افتادن کارکنان در آتش ایجاد گردند. درها می‌بایست به سمت خارج باز شوند. آرایش تجهیزات و پانلها می‌بایست بنحوی طراحی شوند که کارکنان بتوانند از هر دو انتها از ناحیه تجهیزات خارج گردند. سیستمهای حفاظت از آتش 20۰ می‌تواند بفرم کپسولی (از نقطه نظر هزینه کمتر) و یا نصب شده (ثابت ) باشد. سیستم‌های نصب شده ثابت به دو نوع اتوماتیک و غیراتوماتیک تقسیم بندی می‌شوند. در این نوع سیستم هنگام شروع عملکرد. سیستم تهویه بطور خودکار قطع شده و دریچه‌های تهویه بسته می‌شوند. گاز خاموش‌کننده آتش در سیلندرهایی که داخل ساختمان کنترل قرار داده می‌شود نگهداری شده و در صورت بروز حریق و تشخیص آن توسط واحدهای آشکارسازء این گاز توسط سیستم لوله کشی و پاشنده‌های مربوطه که در اطراف اتاق و بالای پانلها و یا کابلها در گالری کابل تعبیه شده‌اند منتشر می‌شود. در صورتی که دستور انتشار گاز توسط سیستم کنترل و بدون دخالت نفرات انجام گیرده سیستم اتوماتیک بوده و اگر این دستور توسط پرسنل صادر گردد سیستم غیر اتوماتیک (نیمه اتوماتیک یا دستی) می‌باشد. در سیستم نیمه اتوماتیک, پاشش :۲0 باید توسط اپراتور با فشار دادن دگمه انجام گیرد در حالیکه در حالت دستی این عمل با باز کردن شیر توسط اپراتور صورت خواهد گرفت. در اثر عملکرد شیر برقی نیتروژن داخل کپسول آزاد شده و در نتیجه شیرهای خط 02 که به روش پنوماتیکی عمل می‌کنند. باز شده و 002 وارد فضای اتاق می‌شود. در سیستمهای پاشش ده0:) به صورت دستی بجای شیر برقی که به کپسولهای فعال کننده نیتروژن متصل است. شیرهای سوزنی قرارداده می‌شود و اپراتور مستقیماً شیر سوزنی را باز می‌کند و نیتروژن شیرهای پنوماتیکی روی خطوط را باز کرده و 02 از کپسولها خارج شده و از طریق نازلهای نصب شده وارد اتاق می‌گردد. در مکانهایی که کار کنان بصورت تمام وقت در آن محلها حضور ندارند (مانند کلیدخانه‌ها و باتری خانه‌ها و امثال آن) جهت اطفاء حریق می‌توان از سیستم اتوماتیک پاشش «((0)-) استفاده نمود ولی در سالن کنترل بعلت حضور تمام وقت کارکنان در تمام ساعات شبانه‌روز سیستم اتوماتیک پاشش «0)-) مناسب و ضروری بنظر نمی‌رسد و احتمال خارج نشدن به موقع کارکنان قبل از عملکرد سیستم 2( و در نتیجه احتمال خفگی وجود خواهد داشت. بنابراین در این موارد از سیستم نیمه اتوماتیک پاشش «2- و یا حتی از کپسولهای دستی قابل حمل «(:) که در محل قرارداده می‌شوند استفاده می‌گردد. ۲-۳-۲ سیستم اعلام حریق برای سالن کنترل در سالن کنترل به علت وجود کابل و علم به این مطلب که کابلها کُندسوزند ( اکثر کابل‌ها در پست‌ها از نوع تاخیرانداز در مقابل آتش" هستند) و در اثر سوختن حرارت زیادی ایجاد نمی‌کنند باید از آشکارسازی استفاده نمود که حساسیت بالایی داشته باشد. آشکارسازهای دودی گزینه مناسبی برای این نواحی می‌باشند. این آشکارسازها با توجه به حساسیت بالای خود قدرت آشکارکردن حریق را در مراحل اولیه بروز آتش دارند. |- ۳1۳ 1 -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دوم- معیارهای طراحی سیستم‌های اعلام و اطفاء حریق )۳ البته برای جلوگیری از اعلام خبرهای اشتباه» این آشکارسازها باید در محیطهای نسبتاً تمیز نصب شوند تا در اثر آلودگی و دود محیط به اشتباه آلارم آتش‌سوزی صادر نکنند. گزینه مناسب دیگر استفاده از آشکارسازهای حرارتی است. سیستم اعلام حریق برای اطمینان بصورت عملکرد دو کانال از دو کانال در نظر گرفته می‌شود (أشکارسازها به صورت سری هستند)» یعنی در این حالت حداقل دو کراسینگ تعریف شده که در صورت اعلام حریق از طرف هر دوی آنها سیستم اطفاء حریق به کار می‌افتد. در واقع آلارم برای هر مسیر بصورت مستقل ارسال می‌گردد ولی عمل اطفاء حریق تنها در صورت ارسال دو سیگنال توام انجام می‌گیرد. در این حالت می‌توان از آشکارسازهای دودی و حرارتی به صورت ترکیبی استفاده نمود. در سالن‌هایی که سیستم اطفاء حربق نصب شده به صورت ثابت وجود دارد از آژیرهای صوتی و چراغ گردان برای اطلاع افراد از در محلهایی که فقط کپسول :۲0 در نظر گرفته شده جهت اعلام حریق تنها از آشکارسازها استفاده شده و خروجی آنها مستقیماً به تابلوی مرکزی اعلام حریق ارسال خواهد شد. در انتهای این فصل سیستم اعلام حریق یک نمونه ساختمان کنترل آمده است. ۳-۲ چگونگی حفاظت ساختمان کلیدخانه در صورتیکه کلیدهای موجود در کلیدخانه پست از نوع روعنی باشند این ساختمان از مناطق پرخطر محسوب شده و طراحی سیستم اطفاء حریق می‌بایستی برای آن انجام گیرد. با توجه به اینکه در این ساختمان کارکنان به طور دائم حضور نداشته و رفت و ۱-۳-۲ شرح سیستم اطفاء حریق در کلیدخانه‌های فشار متوسط با توجه به جایگزین شدن کلیدهای م5۳ و خلاء به جای کلیدهای روغنی» توصیه می‌شود در کلیدخانه‌های فشار متوسط از کپسولهای ۶ یا ۱۲کیلوگرمی دهن) جهت اطفاء حریق استفاده شود. ۲-۳-۲ شرح سیستم اعلام حریق در کلیدخانه اعلام بصورت کراسینگ استفاده کند تا احتمال اشتباه به حداقل برسد. در کلیدخانه‌هایی که پاشش :۲0 بصورت اتوماتیک انجام می‌گیرد می‌بایستی از آژیرصوتی" و چراغ‌گردان " استفاده شود. آزیر صوتی بعد از اعلام حریق از طرف هر دو کانال و درست قبل از پاشش :00 به کار می‌افتد تا اگر احتمالاً افرادی در آن محلها وجود 0 5۷/1101862۴ -| 07 س-2 0 -3 -------- صفحهٔ بعد -------- ۳ سیستم‌ها ی اعلام و اطفاء حریق در پستهای فشارفوی دارند هر چه سریعتر خارج شوند. چراغ گردان نیز بعد از پاشش 03 به کار می‌افتد که در این صورت نشانگر این است که درأن مناطق 02 پاشیده شده و امکان ورود به آن مناطق در حال حاضر وجود ندارد. در کلیدخانه‌های فشار متوسط بعد از حس کردن دود توسط آشکارسازها سیگنال اعلام حریق به اتاق فرمان ارسال شده و اپراتور از وجود آتش مطلع می‌شود. 2-۲ چگونگی حفاظت از باتری‌خانه در باتری‌خانه می‌توان از سیستم کپسولی یا سیستم اطفاء حریق اتوماتیک بعلت عدم حضور دائمی کارکنان استفاده نمود. سیستم اعلام حریق آن نیز مشابه ساختمان کلیدخانه می‌باشد. در باتری‌خانه بعلت قابلیت اطمینان بالاتر آشکارسازهای حرارتی؛ از این نوع آشکارساز استفاده می‌شود همجنین به علت احتمال انفجار در این مکان از تحهیزات ضدانفحار بهره گرفته می‌شود. اگر باتری‌ها در فضاهای محدود و بسته قرار گیرند گاز هیدروژن خارج شده از آنها می‌تواند با درصد تمرکز معینی به یک ناحیه انفجار تبدیل شود. لذا سیستم خروجی پیوسته‌ای می‌بایست در باتری‌خانه نصب شود. روی در ورودی باتری‌خانه باید تابلوی سیگار کشیدن ممنوع یا ورود شعله ممنوع نصب گردد.کلیدهای روشنایی می‌بایست در خارج از اتاق قرار گیرند. کلیه دستورات مربوط به سیم‌کشی» تجهیزات روشنایی و نصب چشم‌شورها می‌بایست مطابق با کدهای مربوطه باشد. همچنین برای عدم صدمه‌دیدگی رله‌ها در اثر تماس با بخارات اسیدی با غلظت بالا می‌بایست پیش‌بینی‌هایی جچمت جلوگیری از تجمع گازها توسط تهویه مطبوع باتری‌خانه صورت گیرد. ۵-۲- چگونگی حفاظت از دیزل‌خانه در پستهایی که دیزل‌خانه وجود دارد سیستم اطفاء و اعلام حریق نیز ضروری می‌باشد. ۱-۵-۲ سیستم اطفاء حریق دیزل‌خانه اطفاء حریق در دیزل‌خانه به دو صورت زیر امکان‌پذیر است : الف- روش پاشش آب بصورت اتوماتیک : در پستهایی که از این روش استفاده می‌شود. می‌بایست مخزن آب آتش‌نشانی وجود داشته باشد. پس از ارسال پیام توسط سیستم اعلام حریق» پمپهای آتش‌نشانی شروع بکار کرده و آب مخزن آتش‌نشانی به طرف ساختمان دیزل‌خانه پمپ شده و توسط سیستم لوله کشی از طریق نازلهای آب تخلیه می‌گردد. ب- روش پاشش گاز ۵۵ بصورت آتوماتیک این روش مشابه سیستم اطفاء حریق سالن کنترل بوده و پس از ارسال پیام توسط سیستم اعلام حریق, شیرهای برقی روی سیلندر باز شده و گاز از سیلندرهای مربوطه آزاد می‌شود و از طریق نازلهای تعبیه شده وارد فضای ساختمان دیزل‌خانه می‌شود. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دوم- معیارهای طراحی سیستم‌های اعلام و اطفاء حریق ۳۳ ۲-۵-۲ سیستم اعلام حریق دیزل‌خانه در سیستم اعلام حریق دیزل‌خانه بهتر است از آشکارسازهای حرارتی استفاده شده و این کار بصورت عملکرد دو کانال در نظر می‌افتد. قبل از پاشش دی‌اکسیدکرین (در سیستم‌های اطفاء حریق با گاز دیاکسیدکرین)» آزیرهای صوتی عمل کرده و سپس چراغ گردان بکار می‌افتد. 1-۳ چگونگی حفاظت از کانالهای کابل - گالری کابلها ۳ به عنوان ماده عایقی و غلاف لازم جهت هادی‌های کابل‌های کنترل و قدرت مورد استفاده زیادی دارد. اگر آنش به کاذب) پا در کانالها (ترانشه‌ها) می‌تواند آتش را از یک ناحیه به نواحی دیگر پخش کند. استفاده از روشهای پیشگیری و یا اطفاء حریق به صورت منفرد یا توام می‌تواند برای عدم اشاعه آتش درکانالها و گالری کابلها بکار رود و تجهیز بیشتر هر کدام از این روشها (عامل پیشگیری و یا اطفاء) موجب تقلیل تجهیز عامل دیگرخواهد شد.توصیه می‌شود به عامل پیشگیری آتش بیش از اطفاء حریق توجه گردد. ۱-۹-۲- روش‌های پیشگیری ۱-۱-1-۲ کلیات از ماده‌ای که به آسانی آتش را منتشر نمی‌کند (تاخیرانداز)» ساخته شده باشند. همجنین می‌توان کابلهای کنترل را از کابل‌های قدرت ۲-۱-1-۳- روش پیشگیری با استفاده از دفن مستقیم کابل دفن مستقیم کابلها روشی است که بموجب آن کابلهایی که از و قسمتهای مختلف تجح مهیزات منشعب شده‌اند در قسمت حفاری شده در زمین خوابانده شده و سپس روی آزها مستقیماً توسط خاک پر می‌گردد. جهت جلوگیری از انباشته شدن مواد قابل احتراق در خلال دوره زمانی که کابلها قبل از پر شدن قسمت حفاری شده بصورت روباز در کانال قرار دارند. می‌بایستی مراقبت‌های لازم بعمل ۱- به طور کلی استفاده از آشکارسازهای دودی در نواحی که بعلت وجود آلودگی امکان عملکرد ناخواسته دتکتور ورودی وجود دارد صحیح نمی‌باشد. 2-۳1۳6 -------- صفحهٔ بعد -------- :۳ سیستم‌های اعلام و اطفاء حریق در پسنهای فشضارقوی ۳-۱-1-۲ روش پیشگیری در گالری کابلها سینی‌های کابل در این مکان‌ها می‌بایست با فاصله‌ای کافی (برای اطمینان از اینکه آتش از یک سینی به سینی مجاور گسترش نمی‌یابد) از یکدیگر جدا شوند. اگر کابلها دارای ماده مقاوم در برابر شعله نباشند یا فاصله مناسب نداشته باشند» یک ممانعت‌کننده آتش (معمولاً جنس آنها ورقه‌های فولادی است) می‌بایستی بین سینی‌ها بکار برده شود یا از یک پوشش مقاوم در برابر آتش استفاده گردد. ۶-۱-1-۳ روش پیشگیری در کانال‌های کابل دائمی کانالها ممکن است از چوبء بتون و لوله‌های قیر اندود شده یا مواد پیش ساخته» ساخته شوند. بین کانال اصلی و کانالهای از مواد قابل احتراق در ساختمان این کانالها و پوشش آنها ممنوع است. برای جلوگیری از ایجاد گازهای قابل احتراق از منابع طبیمصی یا سایر منابع» در کانال می‌بایست سیستم تهویه در نظر گرفته شود. کانالها می‌بایست به گونه‌ای قرار گیرند که از ورود مایسات قابل احتراق مانند روغن عایقکاری به آنها و امکان جرقه زدن کابلها جلوگیری بعمل آید. ۵-۱-1-۲- روش پیشگیری در کانالهای آدم‌رو کانال‌ها باید دارای دریچه‌های بازدید باشند که در فواصل معینی قرار داده شده‌اند. این دریچه‌ها باید در نقاطی قرار گیرند که از ورود مایعات قابل اشتعال و امکان جرقه زدن کابلهاء پیش گیری شود. در نقاطی که کابلها وارد این دریچه‌ها می‌شوند یا از آن خارج می‌گردند و همچنین در نقاطی که کابلها از سیستم کانالی خارج می‌شوند می‌بایست سدکننده آتش نصب شود. در مسیرهای عمودی کابل می‌بایست سد کننده آتش نصب شود (زیرا آتش در کابلهای عمودی ساده‌تر از کابلهای افقی گسترش می‌یاید). ۲-1-۳ اطفاء حریق در کانالهای کابل - گالری کابلها در صورتیکه موارد پیشگیری از اشاعه آتش در کانال‌های کابل و گالری کابل قابل اجرا نباشد و یا ناحیه‌بندی پیشگیری آتش در کانال‌های کابل با فواصل زیاد باشد (بیش از ۳۰ متر و یا با مساحت بالای ۲۳۲ مترمربع) نیاز به سیستم اطفاء حریق وجود داشته و توصیه می‌شود که این سیستم به صورت اتوماتیک آب پاش با چگالی ۰/۲ لیتر بر ثانیه به ازاء هر متر مربع پیش‌بینی گردد. آتش در ترانسفورماتورهای قدرت در نتیجه شکست عایقی رخ می‌دهد. شکست عایقی می‌تواند در اثر اضافه ولتاژهاء اضافه بارء اتصال کوتاه» زوال تدریجی عایق» پایین بودن سطح روغن» وجود رطوبت یا اسید در روغن ترانسفورماتور و یا خرابی بوشینگ بوجود بیاید. قوس یا جرقه‌ای که به دنبال شکست الکتریکی بوجود می‌آید می‌تواند تولید بخار روغن نموده و نتیجه آن وقوع انفجار همراه با شکست تانک ترانسفورماتور خواهد بود. البته برخی تحهیزات مانند سوپاپ اطمینان و یا 6 ۲۳۵۳۳۷ ۸00 از وقوع انفجار تانک ترانس جلوگیری می‌کنند. همچنین مقدار قابل ملاحظه‌ای از روغن در حال سوختن می‌تواند آتش شدیدی را بوجود بیاورد. اتصالات ۱- این شیر به صورت یکطرفه فقط اجازه حرکت روغن پرفشار از تانک به سمت کنسرواتور می‌دهد. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دوم- معیارهای طراحی سیستم‌های اعلام و اطفاء حریق ۳ منبع آتش دیگر در ترانسفورماتورهاء انباشتگی گازهای قابل احتراق درون تانک ترانسفورماتور است. این گازها به دلایل گوناگونی تولید شده و می‌توانند به فشارهای بسیار بالایی نیز برسند. جهت کاهش خسارات ناشی از حریق ترانسفورماتورها عموماً دو نوع حفاظت فعال و غیرفعال بکار می‌رود. در حفاظت فعال مستقیماً به محل حریق حمله شده در حالی که در حفاظت غیر فعال از پیشروی و انتشار حریق جلوگیری می‌شود. ۱-۷-۲- سیستم حفاظت از آتش با آب معمول‌ترین نوع ماده خاموش کننده برای حفاظت از ترانسفورماتور آب است. در این سیستم از لوله‌های ثابتی که به منبع آب ارتباط داشته استفاده می‌شود. برای تخلیه و توزیع آب روی ترانسفورماتور نیز از نازل‌های تخلیه بهره گرفته می‌شود. این سیستم دارای شیرهای فعال کننده اتوماتیک است که آب را به طرف نازلها به جریان می‌اندازد.شیرهای اتوماتیک با دستگاههای حس کننده حرارت که در اطراف ترانسفورماتور قرار داده شده‌اند. فعال می‌شود. در پست‌هایی که آب کافی جهت سیستم خاموش کننده ثابت آب وجود ندارده می‌توان از یک پمپ با موتور الکتریکی جهت ایجاد فشار برای ارسال آب از مخزن نگهدارنده استفاده نمود. معمولاً که در حالت بی‌باری و بارداری ترانسفورماتور در مدار باشد و در هنگام عملکرد آن می‌بایستی که سیستم خنک‌کنندگی ترانس قطع شود. سیستم آب می‌بایست ظرفیت تهیه ۰/۱۷ لیتر بر ثانیه را برای هر مترمربع از مساحت ترانسفورماتور شامل تانک و رادیاتورها برای حداقل ۳۰ دقیقه برای هر یک از ترانسفورماتورهای حفاظت شده دارا باشد. ۲-۷-۲- آشکارساز آتش فعال‌سازی سیستمهای خاموش کننده آتش توسط سنسورها و آشکارسازهای آتش انجام می‌گیرد. آشکار شدن هرچه سریعتر سنسورهای آشکار کننده آتش می‌توانند برای فعال کردن سیستم اطفاء حریق ترانسفورماتور بکار روند (برای مثال سنسور دمای نقطه بعضی از سنسورها عملکرد دو سنسور باهم بمنظور شروع عملکرد سیستم اطفاء حریق پیشنهاد می‌گردد. ۳-۷-۲ چاله تخلیه روغن و آب نگهداشتن این مایع باید پیش‌بینی‌هایی بعمل آید که یکی از آنها ایجاد چاله تخلیه روغن است. ۱- روغن تحت حرارت بالا به گازهای خطرناکی همچون هیدروژن, متان, استیلن و آتان تبدیل می‌شود. 07۳ 1000۲۵1۳6 001: -2-۲1[0 07 ۹۱۳۵6 0۳۹۹۷۳۲۵ 3-5000 -------- صفحهٔ بعد -------- ۳ سیستم‌های اعلام و اطفاء حریق در پسنهای فشضارقوی در حال حاضر طرحهای متفاوتی از محفظه تخلیه روغن در پستهای فشار قوی بکار برده می‌شود. در اغلب موارد در زیر ترانسفورماتورها یک چاله تخلیه روغن و آب در نظر گرفته می‌شود که نهایتاً این چاله‌ها به یکدیگر متصل شده و به یک استخر زیرزمینی منتهی می‌گردند. اطراف پایه ترانسفورماتور باید بنحوی محدود شود که روغن در چاله جمع شود. چاله‌ها می‌بایست بنحوی طراحی شوند که محتویات درون آن» پایه تجهیز را ضعیف نسازد. ظرفیت (حجم ) چاله تخلیه روغن در هر پست می‌بایستی مورد مطالعه قرار گرفته که معادل قسمتی از حجم روغن ترانس و یا معادل کل روغن ترانس و سیستم خنک‌کننده آن باشد. در برخی موارد حجم چاله روغن معادل حجم روغن ترانس و سیستم خنک‌کننده و قسمتی از آب سیستم حفاظت از آتش و یا احتمالاً آب باران می‌باشد. چاله‌ها می‌توانند دارای پمپ جهت برداشت مایع جمع آوری شده باشند. پمپ‌ها می‌توانند بصورت دستی یا بطور اتوماتیک کار کنند. تخلیه اتوماتیک با نشان‌دهنده‌های سطح مایع عمل می‌کند. هنگامیکه سیستم اطفاء فعال شده است برای جلوگیری از تخلیه روغن,» عملکرد اتوماتیک پمپ معمولاً غیرفعال است. روغن و آب به یک جداساز روغن لوله‌کشی می‌شوند که روغن باقی مانده و آب خارج می‌شود. مقدار روغن موجود در ترانسفورماتورها به ظرفیت و سطوح ولتاژی آنها و همچنین سازنده وابسته است. مقادیر نمونه در جدول زیر آمده است [۷]. جدول ۱-۲: حجم روغن ترانسفورماتورهای سه فاز (نمونه) ۵ ۹ و پایین‌تر از آن ۵-۹ ۰ تا ۷۹۹۹ * هر ۲۰۰۰ گالن معادل ۷۵۷۱ لیتر است. 2-۷-۲ دیوار آتش استفاده از دیوار آتش به ملاحظات زیر بستگی دارد : - مقدار روغن ترانسفورماتور - نوع سازه‌های مجاور - توان ترانسفورماتور - سیستمهای اطفاء حریق ترانسفورماتور جنس این دیوارها باید از بتن» فولاد یا دیگر مواد غیرقابل احتراق ساخته شود و توانایی تحمل اثرات ناشی از انفجار بوشینگ‌های ترانسفورماتور یا برق‌گیر ( در صورت وجود) را داشته باشد. ترانسفورماتورهایی که حداقل شامل ۲۰۰۰ گالن (۷۵۷۱ لیتر) یا بیشتر روغن باشد. حداقل باید ۶/۱ متر از هر ساختمانی فاصله داشته باشد. اگر چنین ترانسهایی در فاصله بین ۶/۱ تا ۱۵/۲ متر سازه‌ای قرار گرفتند می‌بایستی توسط یک دیوار آتش (با نرخ -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دوم- معیارهای طراحی سیستم‌های اعلام و اطفاء حریق ۳۷ است. دیوار آتش می‌بایستی به صورت عمودی و افقی به نحوی گسترش یابد که هر نقطه ترانسفورماتور حداقل ۱۵/۲ متر از هر نقطه دیوار سازه که توسط دیوار آتش محافظت نشده است فاصله داشته باشد. ارتفاع دیوار آتش حداقل باید ۳۰ سانتی‌متر بالاتر از بالاترین سطح ترانسفورماتور و کنسرواتور آن» بوشینگ‌های ترانس و سوپاپ اطمینان آن باشد. دیوار آتش حداقل باید ۶۰ سانتی‌متر بیرون از پهنای ترانس و رادیاتورهای آن باشد. فاصله ترانسفورماتورهای با حجم روغن کمتر از ۲۰۰۰ گالن» مطابق جدول زیر می‌باشد [۷] جدول ۲-۲: فاصله ترانسفورماتورهای کوچک از ساختمان‌ها ظرفیت ترانسفورماتورها (۷۸) | فاصله پیشنهادی از ساختمان -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۸ رجا رمرم سیستم‌ها ی اعلام و اطفاء حریق در پستهای فشارفوی شکل ۱-۲: قرارگیری دیوار آتش -------- صفحهٔ بعد -------- تس سم هو هه خ هه ۹۶ ۶۵ ع ما هس هه وه به ه و و و88 853 58و و و 2:85 رت و و فقو و 7 ۳ ً 5 ِ ۹ چ ‎٩ اه ه 8 ۰ و2885 88285 : 8 0 0 0 ۵ 8 : )( 586 6 38۳ا0 900 ۵0۱۶۰ 8 5 و و و و8 و۶8 1 : و زس 2 او ای 2 1112 2 ۶322۶82۱5۱ 2 ۱۱11 لت 8 188511۴ 3 1 11103 اوو 9 ح 0 1 72 ل 500 3 : 1 9 : ۱۱ 8۱8 خم از 38ات 88ات جع ۱۱| |۶۱۶۱ 88اا3 5 1 3 :1 8 ٍ ٩ 1‏ 7 39 و9 َ 558588 5 و58 11 8 ا از 1 او ارا۱۱ 7زا کل 0 و 1 ی : < 8 2 : زه _- ادج وت :8 31 و2 5 8 1 1 را وا 1 ۱1111 5 :5 3 لتاق |ام 8۱۲۱۰۱۲ بو به 58 آا82: 111111111111۱ و 11۳ 82 <8 <8 8 655 855 دق 4 ۱۹۹۹ 8اه چ د 51 از 1 2 ح 2 ۱۱۹ 5 | 2اه 8 1اه زمرت 2 اه آو 5 8 :. را ۶ ار |۱5 53ا2 8 ات6 2 ۱ ۳3 7 اج 8 2 [ جک چا مه : 8 |۱353 9 ذ 9 5 1 0 5 ا 2 سا ها 5 ار او 3 * او 2۱8۱ 1 -------- صفحهٔ بعد -------- 7 ۹ ۹ ۹ 3 ۹ ۱ ۱ 0 8 ۵20 5 58 1 : - نو 5 ماو 1 زر : 1 3 ک 1 5 چ : (2) (ح) 0 ِ (نج) 00 با 4300 بل 00ق4 بل 00قق بل 00قق ی 17 ااااااز اااا ]را بمسیی 1 ۱ : 9 4 ۱ : ٍ اص 9 ۱ ۳ 1 0 ال ۱81 ۳ ۱ ۱ : 1 تس 0 ل ا ام لم ِ ۳ عاعاعااااوا باه < 1 ۳ ۹ 1 فلج : 1 ۱ ۱ 1 را ات : ا 8 و و و : 3 388 و8 |۱۱ | 6و 5 و و 55 ی 23و و۶ و چ ت 5 ۸ ۷۵ ۳ ۶ << چه و 53و 388 ا8 ٍ ۳4 9 ءٍ ْ 32 وا 2۱282 ج انا و ا؛ 1 01 11 7 7 و ا51ا51 زه [2 3 7 ی لتاتاتات 3 1 ۳ 1 : | 88 ما ‎٩۱۹۱ دج || ۶۶ | 8اه 1۳ 22۱ 308ات ی و ٍ 3 25و : 1111 1 11111111 ءِ چه 11 5 ۱ اد 1 1 چ 2 1 عِ :1 َ ها : : : ! ِ وواود 8 1 1۱ ۱ 3 4ج اف 3 [ اس 31 وا ّ ۳ 21117 1 5 3 1 : : 5 ۱ چ- ٍ : ه ِ ه و وی ی جر ۲13 وخ رگ و5 وک ۵ عغ8 <8 <8 ان و ی ول وا 11 سا ۶3 ‎٩‏ 2 + 5 2 85 82 83 جع #ا داز عا ۱2 > چا 82 +5 52 و5 ! 5 چا 8 و 38 ول 1 1 با < 3 زج 2 لس ی 8۳ تا[ ان زک 2 8 ۱ او ی ۱۳8 8 ۱و8 ً ۳ 7 " ۵ حِ 32 5۱۱ 3 3 ا3 او ا8 ا9 ۹ 5 | #او 8 8 8 ۵ چ ]| < َ ل بر | راغ |" 53| ۱3 < 0 تا( | ۱۴ ا۶ | ۱8 اء نت زج ز مس 2 | (ا اه تا 3 3 ام -------- صفحهٔ بعد -------- 0۵0 دش + 0 ۵۵ هد ۵ صه مج جوم ط- و 2 ۳ > 5 5 5 6 2۵ ء ت ۵ 5 + یک 5 و 2 م23 2 5 و 5 5 وی مس 5 ال 3 چِ ابر < 7 5:3 3 5 5 5 6 - )(‏ (ح) (ج) (۵) (خ) (رج) 2200 با ۹590 ال و۹890 با 8890 با 5800 را )0( 6 ال 8 1111 11 1 ۳ 1 > هو 3و 82 و وه و و ٩‏ چ 2 6 5 وگ 5 و و822 ۳ 3 ۵ چ َ و ۳ 8 وا:8<> زه] 8 ِ 5 11۳ 7 ان 3 ۱ 9 نه :۱11 5 ی 2 0۱۳01 3 ۱ ۱ 5 ص15 که 88 ۳ | 22 81۶۱ پ ی ۳ 8۳ ۷ ۷ > 2 ۹ ماع بم ‎٩6 0 وق دعقم و وه اتقو و 8 8 ۲ 5 2 و و و22 52 1 ۵ 5 2 و 8 5 3 1 چاج << و 5 +605 2 2ج 3ج ؟5 و 7 5 5 5 5 د و 2 82852 :1 3 هم چع م وچ 5 68 ۳ 5 2 ظ 89 5 3 ۵86 8 ع2 ۶ 5 را 7 ۶ ۵ ه 3 5 : 1 9 59 ۰1 5 اک 53 3 و و 5 ره 5 یچ 1 اج 5 5 ع ا 5 ۴ 3 ۰ 8 | و ی [۳7 زر : 5 5 1: چ 3 5 5 ۸ ۹ ی ه 5 اقوا 2 ی 3 اغ 5 ات 5 و28 ا داد ا273 9۱٩۱28 ۳‏ و : 1 و 3 وا : و گ ً گ چات :7 تن 90 ه : 1 چا ۷ رح تااتای وگ رگ وگ وگ 8 و2 2۸8 8 < ی 82 <8 <8 ۳ 3 و5 58 58 13 7 5 5 3و 85 ۶82 82 6 3 زه ۹ ۳ ۳ 2 از وا 2 از ۱2 2 اس 82 8۶ م8 8۲ ژ 5 <ا هم ِ اد ی ح‌ : 8 ۳ : و ات ّ ید ع 2 ۳ او 22 4 ه ۳4 ای 88اه او اه 9 81۱ 8 32 ی 3 1۱۱ 2 سس ۵ ام او ا۶ اد 8 . را ٩ 9‏ | اه ّ ۰ 3 |2۳۱۵ َ زا 2 3 8 > زک ام 5[ زد ۴ ت وا : 5 اج 7 اس 9 7 18 1 > | 2 و و ها او ۵ | ه 2 111 | وا ا۶ 9 زه 1 |۱۶ 6 | ما ‎8٩ ه : [9۸ نت 4ص ۱ زج 3 3 ع 5 1 -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- ۳ ۹ -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سوم- متشسخصات فمْی سیستم‌های اعلام و اطفاء حریق ۳ مقدمه در این فصل مشخصات فنی سیستم‌های اعلام و اطفاء حریق پست‌های فشار قوی ارائه می‌شود. ۱-۳- نیازهای عمومی متن مشخصات فنی زیر اطلاعات مورد نیاز در مورد مقادیر نامی؛ جنس مواد تشکیل دهنده. طراحی, ساخت. بسته‌بندی. علامت‌گذاری و آزمون‌های تجهیزات اعلام و اطفاء حریق را ارائه می‌نماید. تجهیزات اعلام و اطفاء حریق می‌بایستی بر اساس نیازهای عملی استانداردهای ذیل و نیز مشخصات فنی حاضر طراحی, ساخته و آزمون گردد. استاندارد ۰ ۱۷۳۸ شماره 10 : سیستم آتش‌نشانی قابل حمل استاندارد ۰ ۲۷۳۱۸ شماره 12 : سیستم آتش‌نشانی دیاکسید کرین استاندارد ۰ ۱۷۳۱۸ شماره 1-:] 72 : آشکارساز اتوماتیک آتش استاندارد ۰ ۲۷۳۸ شماره 850 : حفاظت از آتش تحهیزات نیروگاهی استاندارد ۰ ۲۷۳۱۸ شماره 13 : نصب سیستم پاشش آب استاندارد ۰ ۲۷۳1۸ شماره 15 : سیستم پاشش‌آب نصب شده برای اطفاء حریق استاندارد ‏ ۸57۸ شماره ۸53 : مشخصات برای لوله‌های استیل و سیاه استاندارد ‏ ۸57۸ شماره ۸120 :لوله‌های استیل جوش‌دار و بدون درز استاندارد ‏ ۸51۸ شماره ۸536 : مشخصات جنس اتصالات چدنی استاندارد ۰ ‎۸۳۹٩|‏ شماره 1316. 3 :اتصالات چدن چکش‌خوار استاندارد ۰ |۸۲۹5 شماره 1316. 9 :اتصالات جوشی استیل استاندارد ۰ |۸۱۷5 شماره 1336.10 لوله درز جوش استیل استاندارد ۰ تأتاتا| شماره 979 اطفاء حریق در پست‌ها به منظور یکسان‌سازی لازم است در کلیه نقشه‌های اعلام و اطفاء حریق از سمبلهای استاندارد ۸[]7]۸ شماره ۱۷۰ استفاده شود. ۲-۳- مشخصات فنی سیستم‌های اعلام حریق در سیستم اعلام حریق باید نکات ذیل را ملحوظ نمود : - سیستم‌های اعلام حریق می‌بایست مجهز به منبع تغذیه اضطراری و قابل اعتماد بوده که در هنگام قطع برق» سیستم را تغذیه نماید. -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۹ سیستم‌ها ی اعلام و اطفاء حریق در پستهای فشارفوی - سیستم تغذیه ثانویه می‌بایست ماکزیمم بار نامی را برای ۲۴ ساعت تامین نماید و سپس قابلیت عملکرد سیستم را برای ۵ دقیقه در حالت وضعیت آلارم داشته باشد. ضمناً این منبع می‌بایست ۳۰ ثانیه پس از قطع انرژی سیستمء» قابلیت تامین حداقل ولتاز مورد نیاز برای عملکرد صحیح سیستم را داشته باشد به گونه‌ای که هیچ سیگنالی را از دست ندهد. همچنین باتریها می‌بایست دارای حفاظت اضافه جریان باشند که نباید کمتر از ۱۵۰ و بیشتر از ۲۵۰ ماکزیمم بار باشد. - اطلاعات و وضعیت سیستم اعلام حریق بایستی در اتاق کنترل پست نمایش داده شود تا کارکنان از آن آگاهی یابند. - نمایش اطلاعات و وضعیت سیستم باید توسط میمیک که وضعیت آشکارسازها در تمامی نواحی حفاظت شده از آتش را نمایش می‌دهد. انجام گیرد. - کلیه تحهیزات می‌بایست به گونه‌ای طراحی شوند که قابلیت آنجام عملکرد صحیح خود را تحت شرایط دیل داشته باشند: * در ۸۵ تا ۸۱۱۰ ولتاژز ورودی چه در حالت تغذیه از منبع اصلی و چه در حالت تغذیه از منبع اضطراری براحتی کار کند. 9 در دمای 2 + 0 تا 2 +0 49 برای حداقل ۳ ساعت بتواند کار کند. 9 در رطوبت 2 + 085 و درجه حرارت 2+ 32 برای حداقل یک دور ۲۴ ساعته بتواند کار کند. - سیستم اعلام حریق باید توسط شستی‌های اعلام حریق دستی" که در نقاط مختلف پست نصب می‌گردند و بطور دستی عمل می‌کنند و همچنین آشکارسازهای دود و شعله که بطور خودکار عمل می‌کنند. شروع بکار نماید. - نمایش اطلاعات و وضعیت سیستم اعلام حریق بایستی بگونه‌ای باشد که کارکنان پست بتوانند صحت زنحیره اتفاقاتی را که در هنگام‌آشکارسازی حریق روی می‌دهد. دنبال کنند (وجود سیستم 108 ۸1271۳). بعد از حس کردن آتش توسط آشکارسازهاء عملیات زیر انجام می‌پذیرد : - آلارم حریق در ساختمان کنترل و در نواحی که تحت تاثیر آتش قرار گرفته‌اند بکار خواهد افتاد. - سیستم تهویه مطبوع منطقه‌ای که بروز حریق در آنجا اعلام شده استء متوقف خواهد شد. در این حالت مرکز کنترل اعلام حریق می‌بایست دارای کنتاکتهای کمکی باشد که به محض تشخیص آتش توسط آشکارسازها سیستم تهویه مطبوع را قطع نماید. همچنین کنتاکتی جهت اعلام قطع عملکرد فن‌های باتری‌خانه بصورت خواسته یا ناخواسته "1۵11۳۵ ۳۵" از مرکز اعلام حریق وجود داشته باشد که منجر به فعال شدن سیگنالی در مرکز کنترل اعلام حریق گردد. همچنین کلیه مراکز اعلام حریق می‌بایست همواره چند مدار رزرو داشته باشند. - سیستم اطفاء حریق شروع بکار خواهد کرد. - جریان سوخت واحدی که دچار آنش‌سوزی شده قطع می‌شود (بجز برای تجهیزات اضطراری که وجود آنها ضروری - در مورد ترانسفورماتورهاء فرمان قطع به کلید مربوطه داده شود. 1 021 |۷1۵۵ -۱ -------- صفحهٔ بعد -------- فقفصل سوم- متشسشخصات فمْی سیستم‌های اعلام و اطفاء حریق ۳۱ ۲-۲-۳ مشخصات فنی آشکارسازها آشکارسازها بایستی طوری نصب شوند که در معرض آسیب و ضربه دیدن نبوده و از نظر تعمیر و نگهداری در دسترس باشند و ضمناً بتوانند نشانه بروز حریق را به آسانی و سرعت دریافت نموده و سیگنال لازم را جهت جلوگیری از آتش صادر نمایند. 1 ۰ سس ۰.۰ ۰ ۰.۰ ۰ ۳ ل - آشکارسازهایی که در سیستم اعلام حریق بکار می‌روند بایستی از نوع قابل تنظیم مجدد باشند بنحوی که بعد از عمل کردن, بتوانند بحالت عادی خود برگردند. - سیستم آلارم باید محهز به حافظه ورودی (ع۸21۱0۷۷1046) باشد تا بتواند سیگنال آلارم را مادامیکه مورد تصدیق قرار - آلارمهای صادر شده بایستی بطور خودکار : * لامپهای روی تابلوی اعلام حریق را روشن نماید. * موجب بصدا درآمدن آزیرها در اتاق کنترل پست گردند. * سیستم اطفاء حریق را (در صورت وجود ) بکار اندازند. ۱ نشانه‌گذاری" ۲- پاسخ زمانی" ۳- لرزش :۰ ۵ ۳- خوردگی 1 ضربه ۶ ۶ شوک" ۰ ۸ ۷ شوک حرارتی و دمای پایین ۱-۲-۲-۳- اشکارساز حرارتی الزامات استاندارد 135 شماره ۵۸۳۹ در طراحی آرایش نصب آشکارسازهای حرارتی بایستی رعایت گردد : ۱-10-0112 8 -2 0 0۴ 11۵ -3 4-0 5-0 441 -6 -7 0 ]2010 1۵0۳۶ 20 ماه 1۳۳۵ -8 0 -9 -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۸ سیستم‌ها ی اعلام و اطفاء حریق در پستهای فشارفوی - حداکثر فاصله از هر تیغه یا دیواره ۳/۵ متر می‌باشد. همچنین آشکارسازها نباید فاصله‌ای کمتر از ۰/۵ متر از هر تیغه داشته - حداکثر ارتفاع از سطح زمین برای آشکارسازهای پاسخ سریع ۷ متر و برای آشکارسازهای پاسخ تاخیری ۴ متر می‌باشد. - حداکثر فاصله از هر تیغه یا دیواره ۴/۵ متر می‌باشد. - حداکثر ارتفاع ازسطح زمین برای آشکارسازهای پاسخ سریع ۸/۵ متر و برای آشکارسازهای پاسخ آهستهء ۵/۵ متر باشد. ۲-۲-۲-۳ آشکارساز دودی مرئی نیز حساس بوده و به همراه پایه مورد نیاز برای نصب تامین گردند. - حداکثر فاصله از هر تیغه یا دیواره ۵ متر می‌باشد. - حداکثر ارتفاع ازسطح زمین ۷/۵ متر است. الزامات استاندارد 135 شماره ۵۸۳۹ در طراحی آرایش نصب این آشکارسازها بایستی رعایت گردند. ۳-۲-۳ تابلوی اعلام حریق این تابلو در اتاق کنترل پست نصب شده بطوریکه محل وقوع آتش را با آلارم صوتی و چراغ چشمک زن مشخص نماید. این تابلو باید از نوع دیواری و با درجه حفاظت 1۳42 باشد. تابلوی اعلام حریق بایستی لامپهای نشاندهنده زیر را داشته باشد 7 - آلارمهای انفرادی - آلارمهای گروهی - روشن بودن منبع تغذیه - اشکالات موجود در سیستم مانند اشکال در منبع تغذیه»ء ولتاژ پایین باتری» جریان بیش از حد و غیره تابلوی آلارم بایستی حداقل دارای عملکردهای کنترل زیر باشد 7 -------- صفحهٔ بعد -------- فقصل سوم- مشخصات فنی سیستم‌های اعلام و اطفاء حریق ۳۹ - 00/01۳۲ برای هر گروه - آزمایش (شبیه‌سازی شرایط آلارم) - قطع آلارم صوتی و نوری - پاک کردن حافظه ورودی و نشان دادن آن در تابلوی میمیک کنترل پست باید در نظر گرفته شود. 2-۲-۳ کابل‌های مورد استفاده در سیستم اعلام حریق برای آشکارسازها بایستی از کابلهای مقاوم در برابر آتش و کابلهای تاخیردهنده اشتعال استفاده نمود. کابلهای سیستم تشخیص و اعلام حریق از کابلهای قدرت بایستی جدا شوند. ۵-۲-۳ مشخصات فنی شسستی‌های اعلام حریق دستی - این شستی‌ها بایستی با در نظر گرفتن جانمایی پست در مکانهای مختلف, بنحوی که در دسترس و در معرض دید باشند. نصب گردند. - در موقعیت راههای خروجی, پاگرد راه‌پله‌هاء راه‌های فرار و خروج از ساختمان لازم است شستی اعلام حریق نصب گردد. همچنین بر طبق 7۳۳۸ شماره ۷۲ فاصله نصب در این مسیرها به گونه‌ای باشد که افراد برای رسیدن به هر شستی بیش - ارتفاع نصب شستی اعلام حریق دستی از سطح زمین بایستی ۱/۴ متر باشد. - در سیستم‌های اعلام حریق قابل آدرس‌دهی, بایستی از شستی قابل آدرس‌دهی مطابق با استاندارد ‏ 135 شماره ۵۸۳۹ (و یا استاندارد مشابه و معتبر دیگر ) استفاده نمود. از دو نوع شستی اعلام حریق دستی * نوع فشاری با انگشت می‌توان استفاد نمود. به هر ترتیب تمامی شستی‌های اعلام حریق دستی بکار رفته در یک سیستم» بایستی از یک نوع انتخاب شوند. 1-۲-۳ آلارمهای صوتی و بصری " در طراحی و انتخاب سیستم‌های آلارم صوتی و بصری نکات زیر بایستی مورد توجه قرار گیرند: 58 |۷1۹۵ که ۸۵:۳۵ -۱ -------- صفحهٔ بعد -------- یک سیستم‌ها ی اعلام و اطفاء حریق در بسنهای فشارقوی - حداقل یک مولد سیگنال صوتی برای هر ناحیه باید در نظر گرفته شود و حداقل شدت صوت آن بایستی ۵ دسی‌بل بالاتر از ماکزیمم شدت سروصدای محیط اطراف باشد. این حداکثر صدا باید دارای حداقل دوره ۶۰ ثانیه بوده و در ارتفاع ۱/۵ متری از کف اندازه‌گیری شود. در این خصوص میزان تضعیف ناشی از درها و دیواره‌ها نیز می‌بایستی در نظر گرفته شود. - نوع تعداد و محل قرارگرفتن مولد سیگنال صوتی باید بنحوی باشد که صدای آن کاملاً از صداهای دیگر محیط قابل - فرکانس مولد سیگنال صوتی بایستی بین ۵۰۰ تا ۱۰۰۰ هرتز باشد. - لازم است تعداد آلارم‌های صوتی حداقل دو عدد باشد که حداقل یک سبگنال صوتی جهت افراد خارج از محوطه ساختمان کنترل و در بیرون ساختمان نصب گردد. صدای تجهیزات صوتی می‌بایستی در داخل و خارج ساختمان یکسان در نظر گرفته شود تا منجر به اشتباه نشود. - در مناطقی که شدت صوت محیط اطراف, استفاده از آلارم صوتی را ناممکن می‌سازد بایستی از آلارم‌های بصری استفاده شود. نمونه‌ای از این آلارم‌ها چراغ‌های چشمک‌زن می‌باشند. ۳-۳ مشخصات فنی سیستم‌های اطفاء حریق ۱-۳-۳ مشخصات فنی سیستم اطفاء حریق با گاز دی‌اکسید کربن ۱-۱-۳-۳ مشسخصات گاز دی‌اکسید کربن دی‌اکسیدکرین استفاده شده برای شارژ اولیه باید عاری از آب و سایر ناخالصی‌ها باشد تا از خوردگی در کپسول و یا خروج ۲-۱-۳-۳ سیلندرهای دی‌اکسید کربن کپسول‌های دی‌اکسیدکربن در آنواع ۶ کیلوگرمی و ۵۰ کیلوگرمی که به ترتیب دستی و چرخدار می‌باشند مورد استفاده قرار می‌گیرد. کپسول‌های دستی و چرخدار باید طوری باشند که بتوان به سادگی از آنها استفاده نمود و دستورالعمل استفاده از آنها که دارای تاریخ بررسی» نام بررسی کننده و تاریخ شارژ مجدد آنها است باید در روی کپسول‌ها نصب گردد. جهت نگهداری کپسول‌های برای هر کدام از سیلندرها باید یک وسیله ایمنی (ضامن یا اهرم ایمنی) در نظر گرفته شود. مقدار دی‌اکسید کرین مورد نیاز جچهت فضاهای حفاظت شده در برابر آتش بستگی به درصد غلظت دی‌اکسید کربن در نظر گرفته شده در آن محلها دارد. جدول (۱-۳) درصد غلظت دی‌اکسیدکرین را برای برخی از مصارف پیشنهاد می‌کند. در این جدول ضریب شناوری براساس شرایط آزمون‌های عملی بدست آمده است (3۳۳۸ شماره ۱۲) |- 1۱0001 7۳ -------- صفحهٔ بعد -------- فقصل سوم- متسخصات فی سیستم‌های اعلام و اطفاء حریق 2 جدول ۱-۳: درصد غلظت طراحی برای گاز دی‌اکسید کربن ۰ سنا نوع ناحیه درصد غلظت طراحی صریب ساوری 0/۳ ۲۲۶ غلظت در نظر گرفته شده برای دی‌اکسید کریبن می‌بایست حداقل برای ۲۰ دقیقه در فضای مورد نظر نگهداری شود. اضافی به سیستم تزریق گردد که این مقدار با ضرب مقدار در نظر گرفته شده در ضریب تبدیل بدست می‌آید. نمودار زیر ضریب تبدیل را برای درصد غلظت‌های مختلف بدست می‌دهد. رال نیالنا تنل نس تن کل 0 5 8 5 :80/8 0 8 5 8 5 8 هه که هه که که ۹ که که که که که که که که هه ها ره که که کت هه ها 8 که که که دهد هت رل اه 8 5 5 5 5 0 0 9 ها ها ها 8 6 9 9 0 0 و هه ها ها هکت 6 8 18 5 8 8 8 8 5 38 8 8 8 8:8 858108 8 8 :8 8 8 که ۲ ۹۵ ها هه اه هه هه هه که ۵ 8 که که که که که هک که که که که کاک هه دک هدکهد کتک یر و سر ال دس لد 8 8 018 8 5 که مد 9 8 8 8 8 0:0 0 ۳8 8 0 0 00 9 هه ها که هاهه که که تهههه 0 8 0 08:8 00 ۵8 ۹ کاخ و چمهه که که ههد که که ه هک که کهکه که که هه هه ده که از رز رس رسارس سل ندرب وهی ندنل تتسد سر 3 8 8 05 8 ها 0 8 50 3 0 388 0 8 00۰ 8 که که هه هه اه ها هه اه هه هه که که هه هه ههد لازم لا با ی تیبا تکه اه هه اه هه که هه و 5 00 1 9500 0133 33:3 0: 8 0 8 0 نلللنل تنل ندنل ال اجان ند سرا ند رس لسن س یبال مینست اساسا لاس یساس که هه هه هه هه هه هه ِ س رس 8:0 5 0 8 8:88:88 8 ۵8 8 که ۵ ها ها که سکاو هه هک هه هک هه که هه که همکد ده ۹۹ بل نیدب نی ریق تنل میتی نو رو یی لد اس ان بل ۱3 رو کر ری کر 8 هه که هس که هس دهد ده ده نلل لب ل لا للل یسلا اند گت تک یی اه هه هه هه هه که که که هه که ها هه که اه هه هه ها هه تنب بل نب ینمی رل ۱ قو 54 03 05 از 9/۳ هر 8( 9 حداقل درصد غلظت (-) و نهایتاً تعداد سیلندرهای دی|کسیدکرین از رابطه زیر بدست می‌آید : ضریب تبدیل(درصورت‌وجود) * (*۲02/13 16۵ )ضریب‌شناوری * (*1) حجم‌ناحیه موردنظر وزن هر سیلندر -------- صفحهٔ بعد -------- 27۲ سیستممهای اعلام و اطفاء حریق در پسنهای فشارقوی ۳-۱-۳-۳ سیستم‌های اتوماتیک پاششس دی‌اکسید کربن وله ها واتصالات الف- لوله‌های آهنی, وله فولادگالوانیزه یا فولاد سیاه مطابق استاندارد 53 ۸51۱ و 36. 10- ‎۸٩| ۸۹٩[ 17۱40 [ نازدهای تخلیه نازلهای تخلیه شامل یک مجرای خروج (اریفیس) است و هر قسمت شیپوری شکل, پوسته و نظایر آن نیز می‌تواند وجود داشته مکانیکی نرمال و همچنین دماهای مورد انتظار بدون تغییر شکل پایداری کنند و همچنین از فلزاتی که در برابر خوردگی مقاوم باشند ساخته شده باشند. نازلها باید بگونه‌ای وصل شوند و تکیه‌گاهها باید به نوعی باشند که به آسانی از جای خود حرکت نکنند. علامتگذاری می‌بایست به آسانی بعد از نصب قابل خواندن باشد. اریفیس استاندارد. اریفیسی است که یک ورودی گرد داشته و نرخ تخلیه آن مطابق جدول (۲-۳) و (۳-۳) باشد. نازلهای تخلیه می‌بایست دارای درپوش برای جلوگیری از ورود اجسام خارجی باشند بگونه‌ای که در هنگام کارکرد یک سوراخ مسدود نشده در نازل وجود داشته باشد. -------- صفحهٔ بعد -------- فقصل سوم- مشسشخصات ی سیستم‌های اعلاه جدول ۲-۳: نرخ تخلیه ۲ -------- صفحهٔ بعد -------- 2 جدول ۳-۲: نرخ تخلیه ۲-۳-۳ مشخصات فنی تجهیزات مور آب‌فشانها باید توسط رایزر به پمپهای آتش‌نشان, ریخته‌گری و محور آن از نوع فولاد زنگ‌نزن بو سیستمهای آب‌پاش می‌بایست برای حداکثر آنء میزان آب مورد نیاز جچهت اطفاء آتش در جد ترتیب در آنها ارتفاع اجسام قابل احتراق تا ۱۲/۵ ای اعلام و اطفاء حریق در پستهای فشارفوی در سیستمهای کم‌فشار ق با پاشش آب وع سانتریفوژ باشد. بدنه پمپ باید از آهن با توجه به نوع ناحیه و مقدار مخاطره‌آمیز بودن توسط گروه (۱) و (۲) مناطقی است که به 1-501۳ -------- صفحهٔ بعد -------- فقصل سوم- متسخصات فی سیستم‌های اعلام و اطفاء حریق 2۵ جدول ۶-۳: میزان آب مورد نیاز برای سیستم اطفاء حریق با پاشش آب خطر متوسط گروه (۱) خطر متوسط گروه (۲) در جدول (۵-۳) قطر لوله‌ها و در جدول (۶-۳) تعداد آبفشان برای هر لوله آمده است. جدول ۵-۳: قطر لوله‌ها قطر لوله (1) 1/80 هس ۱۰ جدول 1-۳: تعداد آبفشانها برای هر لوله تعداد آبفشانها برای لوله فولادی | تعداد آبفشانها برای لوله مسی | سایز لوله مسی و فولادی(1۳) "- فشار لازمه در پایین رایزر هرآبفشان بعنوان فشار باقیمانده در بالاترین ارتفاع بلندترین آبفشان بعلاوه فشار استاتیکی این ارتفاع تعریف می‌شود (11601۲64 ۳۳۵۹5۳۵ 6۵1410۵1 1) 7 آ ۵۵6 31 110۳ عامداممم۸ -2 -------- صفحهٔ بعد -------- 21 سیستم‌های اعلام و اطفاء حریق در پسنهای فشارقوی 2-۳- آزمون‌های پذیرش ۱-۱-2-۳ آزمون هیدرواستاتیکی اگر بر روی کپسولهای آتش‌نشانی اثراتی همچون خوردگی یا خرابیهای مکانیکی مشاهده شود باید تحت آزمون هیدرواستاتیکی قرار بگیرند. این آزمون باید توسط اشخاص مجرب و به همراه دستگاهها و تسهیلات مناسب برای آزمون» انجام شود. کپسولها در فواصلی که در جدول زیر ذکر شده است می‌بایست آزمون هیدرواستاتیکی شوند. جدول ۷-۳: فواصل آزمون هیدرواستاتیکی ۲-۱-2-۳ آزمون فشار کپسولهای دی‌اکسیدکرین می‌بایستی مطابق با استاندارد ۲۷۳۳۸ شماره ۱۰ در قشارح برابر فشار نامی که روی سیلندر حک خاموش کننده‌های دی‌اکسید کربن که مشخصات 1۳23 "دارند می‌بایست تحت‌فشار ۲۰۰ بار آزمایش شوند. مجموعه شیلنگ و متعلقات دی‌اکسیدکرین می‌بایست درفشار ۹۰ بار تحت آزمایش فشار هیدرواستاتیکی قرار بگیرند. مجموعه شیلنگ و متعلقات پودر شیمیایی خشک و پودر خشک می‌بایست در فشار ۲۰ بار تحت آزمایش هیدرواستاتیکی قرار بگیرند. ۲-2-۳ سیستم‌های آب‌پاش ۱-۲-4-۳- شستشوی سیستم لوله کش بمنظور رفع هرگونه جسم خارجی» سیستم لوله کشی مدفون می‌بایست قبل از اتصال به رایزرها شستشو داده شوند. برای اطمینان معرفی می‌کند. "- شرح مشخصات مطابق استاندارد 10 7۳۳۳۸« می‌باشد. -------- صفحهٔ بعد -------- فقفصل سوم- متشسخصات فمی سیستم‌های اعلام و اطفاء حریق 2۷ جدول ۸-۳: دبی آب مورد نیاز برای سایزهای مختلف لوله سایزلوله | دبی (۱۳) (۱:/110) ۲-۲-2-۳ آزمون هیدرواستاتیکی همه سیستم‌هایی که شامل لوله کشی مدفون هستند می‌بایستی برای مدت ۲ ساعت در فشاری که از ۱۳/۸ بارکمتر نباشد یا در فشاری که از فشار حداکتر سیستم (وقتی که حداکثر فشار سیستم از ۱۰/۳ بار بالاتر است) به اندازه ۲/۴ بار بیشتر است. آزمون هیدرواستاتیکی شوند. آزمون فشار باید از یک گیج واقع در یک نقطه با ارتفاع کم خوانده شود. ۳-2-۳ سیستم‌های اطفاء حریق با دی‌اکسید کربن ۱-۳-2-۳- آزمون فشار آزمایش فشار با استفاده از هوای خشک. نیتروزن ی دی‌اکسیدکرین برای اطمینان از فشار مکانیکی سیلندرهاً و سیستم‌های توریع لوله کشی و لوله کشی به فشارسنج‌ها انجام می‌شود. ۲-۳-2-۳ آزمون عملکردی" برای تشحخیص اینکه سیستم بطور صحیحی نصب شده و9 وظایف مشخحص شده را بده نحو مناسبی انجام می‌دهد. آزمون‌های ریر ج- یک آزمون تخلیه جزئی برای مطابقت فشار مکانیکی لوله کشی و تجهیزات همراه آن انجام شود. 1 1-۳۳۵11۵۲۵ -------- صفحهٔ بعد -------- 2۸ سیستم‌های اعلام و اطفاء حریق در پسنهای فشارقوی د- آزمون‌های غیرمخرب باید روی وسایل ضروری برای کار کرد مناسب سیستم شامل آشکارسازها و دستگاههای فعال کننده انجام ۳-۳-2-۳ آزمون تخلیه جزئی آزمون تخلیه جزئی دی‌اکسیدکرین برای بازبینی انسداد لوله‌ها انجام می‌شود. دیاکسیدکرین مایع برای هر نازل تخلیه مشخص شده و همه دستگاههای عملکرد فشار برای کارکرد مشخص‌شده بررسی می‌شوند. 5-۳-4-۳ آزمون تخلیه کامل " الف- کاربرد موضعی : تخلیه کامل مقدار دی‌اکسیدکرین طراحی شده از سیستم لوله‌کشی برای اطمینان از اینکه دی‌اکسید کرین بطور کامل همه نواحی مخاطره‌آمیز را برای مدت زمان لازم در مشخصات طراحی و کارکرد دستگاههای عملکرد فشار می‌پوشاند. ب- شناوری کل : تخلیه کامل تمامی مقدار دی‌اکسیدکرین طراحی شده از میان سیستم لوله‌کشی برای اطمینان از اینکه دی|اکسیدکربن به نواحی خطر تخلیه شده و به تمرکز مورد نظر رسیده و برای مدت زمان لازم و ذکر شده در مشخصات طراحی 5-2-۳ آزمون آشکارسازها - آزمون اطمینان از عملکرد - آزمون مشخص نمودن حساسیت - آزمون با منبع حرارتی برای آشکارساز حرارتی (مطابق با ۴ 72 ۷71۳۸) - آزمون با منبع دود برای آشکارساز دودی (مطابق با ] 72 ۲1۳۳۸) - آزمون عملکرد کنتاکتهای آشکارسازهای فیوزدار نقشه‌ها و مدارکی که جهت طراحی سیستم اعلام و اطفاء حریق باید توسط پیمانکار ارسال شود بشرح زیر می‌باشد : این مدارک شامل شرح تجهیزات استفاده شده جهت اعلام حریق و چگونگی قرارگیری آشکارسازها و محل قرارگیری تابلوها و شرح مختصری از آنها و همچنین شامل تعریف نواحی (زونهای) مختلف در ساختمانهای پست می‌باشد. ۱- ۳۵۳۵ 6 2- ۳۵| 0130112۳86 1 -------- صفحهٔ بعد -------- فقفصل سوم- متشسخصات فمی سیستم‌های اعلام و اطفاء حریق اه ۲-۵-۳- سرح سیستم اطفاء حریق این مدرک نیز مشابه مورد الف شامل شرح تحهیزات. نحوه اطفاء حریق و9 محاسبه میزان ماده خاموش کننده (برای مثال مقدار دیاکسید کربن مورد نیاز) و همچنین تعداد نازلها در هر ناحیه می‌باشد. ۳-۵-۳ - نقشه‌های لوله کشی و ابزار دقیق! این‌نقشه‌ها نشان‌دهنده سیستم اعلام و اطفاء حریق هر ساختمان و یا مجموعه‌ای از نواحی (زونهای) مرتبط با یکدیگر می‌باشند. 2-۵-۳ - نقشه‌های آرایش لوله‌کشی ۲ شامل چگونگی لوله کشی داخل ساختمان و همچنین محل دقیق قرارگیری نازلها همراه با کلیه جزئیات مربوطه از قبیل ۵-۵-۳ نقشه آرایش آشکارسازها در ساختمان " این‌نقشه شامل چگونگی ارتباط آشکارسازها و همچنین محل دقیق قرارگیری آنها و جزئیات مربوط به آنها می‌باشد. 1-۵-۳ - نقشه ورودی و خروجی سیگنالها به تابلو" این نقشه ورودی و خروجی سیگنالها از آشکارسازهای داخل ساختمان به تابلوهای محلی و مرکزی و بالعکس را نشان می‌دهد. ۷-۵-۳ نقشه محوطه این نقشه نشان‌دهنده کلیه کابل کشیها و همچنین نقشه لوله‌کشی (اگر در محوطه لوله‌کشی شود) است. جداول ] و ]| که در ادامه آمده است جداول مربوط به خرید تجهیزات سیستم اعلام و اطفاء حریق می‌باشد. جدول | مربوط به شده فروشندگان می‌باشد که در ارزیابی آنها مورد استفاده قرار می‌گیرد. ۱-۳11۳ ۵ ۶ 1۵1۳:3۵۱0 2- ۳101۵6 ۳ 1 3- ۳1۳۵ 101001105 ۵10۳ 4- ۲۱1۳۵ 212۳3 0۵0۵| -------- صفحهٔ بعد -------- ۰ سیستم‌های اعلام و اطفاء < جدول (1)- مقادیر نامی و مشخصات سیستم اعلام و اطفاء حریق ریق در پسنهای فشارقوی ۷ ۳ ۵ /۵۰ / ۴۰/۴۵ ۰ /۳۵- /۳۰-/ ۲۵- ۵ /۴۰ /۳۰ بیش از ۹۵/ ۹۵ / ‎٩۹۰ -------- صفحهٔ بعد -------- یا پایه‌دار باشد یا خیر؟ ناحیه عملکرد ناحیه عملکرد ساختمان کنترل محلی (+1-)3ا): ناحیه عملکرد آشکارسازهای دگمه فشاری: اعلام حریق بوسیله فشار دادن دگمه . س تابلوی کنترل (اعلام حریق): حداکثر تعداد آشکارسازهایی که به هر ناحیه حفاظتی متصل خواهد شد تعداد نشان‌دهنده محل حریق شدت صدای آزیرهای اعلام حریق ۵) -------- صفحهٔ بعد -------- ۰.7۲ سیستم‌ها ی اعلام و اطفاء سیستم نصب شده اطفاء حریق (ثابت) ظرفیت سیلندراصلی ی فشار عملکرد سیلندر اصلی تعداد سیلندر پایلوت با سیلندرهای فعال کننده حاوی نیتروژن همراه با شیر برقی ۲۴ ولت 7۳] و شیر تخلیه دستی تعداد کپسول مواد بودارکننده جهت شناسایی گاز دی‌اکسیدکرین تعداد کپسول چرخدار با چرخ مخصوص یا کپسول چرخدار آشیانه مخصوص دارد ؟ ریق در پسنهای فشارفوی نصب شده نیمه اتوماتیک یا دستی / کپسولی به تعداد زونهای تعریف شده به تعداد زونهای تعریف شده به تعداد زونهای تعریف شده به تعداد زونهای تعریف شده کپسول/ نصب شده اتوماتیک -------- صفحهٔ بعد -------- فقصل سوم- متسخصات فی سیستم‌های اعلام و اطفاء حریق 7۲ ۳ حجم تانک آب (در صورت وجود) ۳ | لکلا شش * : مشخصات فنی این موارد بسته به شرایط و نوع سیستم و ظرفیتهای خاص آن سیستم برای هر موضوع خاص باید توسط مهندس طراح -------- صفحهٔ بعد -------- هد جدول (11)- سیستم‌های اعلام و اطفاء حریق در پ خصوصیات فنی تضمین شده سیستم اعلام و اطفاء حریق که باید توسط پیشنهاددهنده بهمراه من شرح نام سازنده و نام کشور سازنده حداقل درجه حرارت محیط در طراحی 8 حداکثر جریان آلارم ۸ ابعاد آشکارساز با پایه نام سازنده درجه حرارت ثابت تنظیم شده درجه حرارت محیط جریان آلارم اندازه آشکارساز 1117 ابعاد آشکارساز با پایه 1111 -------- صفحهٔ بعد -------- عصات فنی سیستم‌های اعلام و اطفاء حریق خصوصیات فنی تضمین شده سیستم اعلام و اطفاء حریق که باید توسط پیشنهاددهنده بهمراه من قصه ارائه گردد دد -------- صفحهٔ بعد -------- ۰.1 جدول (11)- سیستم‌های اعلام و اطفاء حریق در ب وزن تابلو ۹ وزن کپسول دستی ۹ وزن کپسول چرخدار ظرفیت ماده خاموش کننده در کیسول چرخدار -------- صفحهٔ بعد -------- ابعاد پایه مخصوص کپسول دستی 110 ابعاد چرخ مخصوص کپسول چرخدار تعداد کپسولهای چرخدار با کلیه متعلقات سیستم اطفاء حریق با گاز دیاکسید کرین: سیلندرهای گاز دی‌اکسید کرین وزن هر سیلندر ع تعداد سیلندرهای دیاکسید کربن وزن وزنه متعادل کننده‌سیلندر نوع و ابعاد شیر تخلیه به هوا (ونت) اندازه شیلنگ انعطاف‌پذیر ابعاد شیر اطمینان 1 تعداد شیرهای اطمینان سیلندر پایلوت- نیتروژن (سیلندر فعال کننده) وزن هر سیلندر نیتروژن (سیلندر فعال کننده) ابعاد و مشخصات شیر برقی همراه سیلندر نیتروژن تعداد سیلندرهای نیتروژن ابعاد شیر تخلیه گاز دی‌اکسیدکربن با عملگر پنوماتیکی یا دستی ۵ قصه ارائه گردد -------- صفحهٔ بعد -------- میس جدول (11)- سیستم‌های اعلام و اطفاء حریق در ب اندازه پاشنده‌های آب فشار تحمل لوله‌ها (۳۹1)0۵۲ -------- صفحهٔ بعد -------- ۹ -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- فصل چهارم- دسنورالعمل‌های نصب و نگهداری 7 مقدمه در این فصل دستورالعمل‌های نصب و نگهداری از سیستم‌های اعلام و اطفاء حریق بیان می‌گردد. ۱-2- دستورالعمل نصب و نگهداری سیستمهای اطفاء حریق نگهداری و شارژ مجدد این کپسولها می‌بایست توسط افراد آموزش دیده که انواع مناسبی از ابزار و مواد شارژ مجدد. روغنها و بخشهای جایگزین پیشنهادی سازنده را در دسترس دارندء انجام شود. بازرسی کپسول‌ها باید به صورت ماهانه انجام گیرد. بازرسی کپسول‌ها شامل یک بازبینی سریع است که کپسول در دسترس بوده و عمل خواهد کرد و اطمینان از اینکه خاموش کننده کاملاً شارژ بوده و قابل عمل‌کردن می‌باشد و مشاهده اینکه در محل معرفی شده قراردارد و همجنین عمل نکرده است و اشکال فیزیکی در آن روّیت نمی‌شود. نگهداری کپسول‌ها شامل بازبینی کامل و دقیق است و اطمینان از اینکه خاموش‌کننده بطور ایمن و موثری عمل خواهد کرد. این عمل شامل بررسی دقیق» تعمیر اساسی یا جایگزینی کپسول خواهد بود. ۳-۱-4- دستورالعملهای بازرسی کپسول‌ها هرگونه خرابی فیزیکی قابل مشاهده, خوردگی, نشتی یا مسدود شدن نازلها باید مورد توجه قرار گیرد. پرسنلی که بازرسی‌ها را انجام می‌دهند باید این بازرسی‌ها را جهت اعمال اصلاحی مورد لزوم برای آن خاموش‌کننده مربوطه ثبت در پایان هر ماه تاریخ بازرسی انجام شده توسط کارکنان باید ثبت شود. ۳-۱-2 دستورالعمل‌های نگمهداری کیسول‌ها عملیات نگهداری کپسولها می‌بایست در فواصل سالانه یا هر وقت که شرایط خاصی بوسیله عمل بازرسی کپسولها ارائه شده خاموش کننده‌های از نوع عامل ۸۳۳۳" (کف) می‌بایست حداقل هر ۵ سال یکبار جایگزین شوند. ۱- ۸۵6۵۶۵٩ ۲11 ۲0۳۲۱۳۵۶ 0 -------- صفحهٔ بعد -------- ۳ سیستم‌ها ی اعلام و اطفاء حریق در پستهای فشارفوی هر شش سال یکبار خاموش کننده‌های تحت فشار که هر ۱۳ سال یکبار نیاز به آزمایش هیدرواستاتیکی دارند باید خالی شوند و تحت دستورالعملهای نگهداری قرار بگیرند. خاموش کننده‌های خارج از سرویس برای نگهداری یا شارژ مجدد می‌بایست بوسیله خاموش کننده یدکی با همان نوع و نرخ خاموش کنندگی یکسان جایگزین شوند. ۳-۱-2 سیستم دی‌اکسید کربن دستورالعملهای آزمون و نگهداری سیستم می‌بایست مطابق نظر سازنده انجام گیرد. این دستورالعمل باید شامل آزمون‌های اولیه تجهیزات و همچنین بازرسی‌های دوره‌ای و دستورات نگهداری سیستم باشد. هرگاه بازرسی‌های دوره‌ای ایجاب نماید آزمون‌های تخلیه مناسب باید انجام شود. بین آزمون‌ها و بازرسی‌های منظم و از پیش تعیین‌شده سرویس, سیستم باید توسط افراد صلاحیت‌دارء مورد بازرسی بصری قرار حداقل هر شش ماه یکبار» کلیه سیلندرهای پر فشار می‌بایست وزن شوند و وزن و تاریخ آخرین آزمون هیدرواستاتیکی یادداشت شود. سیلندرهای تحت فشار استفاده شده در سیستمهای اطفاء حریق اگر بیش از پنج سال از تاریخ آخرین آزمون گذشته باشد نباید بدون آزمون هیدرواستاتیکی شارژ مجدد شود. بطور پیوسته و بدون تخلیه شدنء سیلندرها می‌توانند برای حداکثر ۱۳ سال از تاریخ آخرین آزمون هیدرواستاتیکی در سرویس باقی بمانند. در پایان ۱۳ سال آنها باید تخلیه شده و قبل از برگشت به سرویس مجدداً مورد آزمون قرار گیرند.در هر زمانی که محفظه سیلندر افت وزنی بیش از ۱۰ درصد نشان بدهد. می‌بایست مجدداً پر شده و جایگزین گردد. در سیلندرهای کم فشارء» حداقل هر یکماه گیح‌های سطح مایع می‌بایست مشاهده گردد و اگر افت بیش از ۱۰ درصد نشان را داد ۳-۱-2- سیستمهای آب‌پاش بمنظور اطمینان از اینکه این سیستمها در زمان وقوع آتش‌سوزی به شکل مناسبی عمل خواهند کرد. می‌بایست بطور موثری مراقبت و نگهداری شوند. این سیستمها می‌بایست توسط افراد آموزش دیده و بصورت دوره‌ای سرویس و آزمایش شوند. دستورالعملهای عملکرد و نگهداری می‌بایست در دسترس بوده و توسط کارکنان مطالعه شود. یا از دست دادت بخشهاء بارگذاری نازلها یا سایر تعمیرات بازبینی شود. پیش‌بینی‌های لازم برای اطمینان از تهیه آب و اینکه همواره سیستم در شرایط عملکرد کامل می‌باشد. می‌بایست در نظر گرفته شود. صافیهاء بجز صافیهای مربوطه به هر نازل, می‌بایست بعد از هر عملکرد یا آزمایش جریان" بازرسی شوند و اگر لازم باشد تمیز شود. بازرسی‌ها و تمیزکاری‌های معمول می‌بایست بطور سالیانه انجام شود. |-۳[0۷۷ 1 -------- صفحهٔ بعد -------- فصل چهارم- دستورالعمل‌های نصب و نگهداری ۳ همه لوله کشیها می‌بایست در فواصل منظم برای تعیین شرایط و تخلیه مناسب آزمایش شوند. فواصل بازرسی‌ها به شرایط محلی بستگی دارد ولی نباید از یکسال بیشتر باشد. آزمایش جریان می‌بایست حداقل هر ۵ سال یکبار انجام شود. شیرهای کنترلی و تجهیزات آشکارساز اتوماتیک می‌بایست هر سال توسط کارکنان با تجربه آزمایش شوند. آشکارسازهای گازهای قابل اشتعال می‌بایست حداقل هر سه ماه یکبار توسط کارکنان صلاحیت‌دار آزمایش شده و کالبیره گردند. دستگاهها و شیرهای قطع دستی شامل شیرهای کشویی نوع 0.5.۷ و شیرهای عمل‌کننده " می‌بایست حداقل هر سال یکبار عمل همه نازلها می‌بایست برای قرارگیری در موقعیت مناسب. بارگذاری خارجی و خوردگی بازرسی شوند و اگر نیاز باشد در فواصلی که از ۱۳ ماه بیشتر نباشدء تمیز شوند. ممکن است شرایط محلی یک چنین بازرسیها و تمیزکاریهایی را در فواصل کمتر ایجاب نماید و ممکن است بازرسی داخلی نیاز باشد. بعد از هر عملکرد. نازلهای اسپری باید باز شده و نازل و صفحه آن تمیز گردد. ۳-2- دستورالعمل نصب و نگهداری سیستمهای اعلام حریق ۱-۳-2- بازرسی و آزمون قبل از راه‌اندازی الف- کابلها و سیمها بایستی آزمون عایقی تا ۵۰۰ ولت مطابق با مقررات را (استاندارد 1۳۳ یا مشابه در ایران) پشت سرگذارند. بهتر است این عمل قبل از اتصال کابل‌ها و سیم‌ها به تحهیزات انجام پذیرد. ب- سیستم اتصال به زمین بایستی مطابق با استانداردهای مربوطه انجام پدیرد. ج- هر یک از آشکارسازها و کلیدهای فشاری اعلامکننده دستی باید آزمایش شوند که صحیح و درست کار نموده و بشکل صحیح آشکارسازی می‌کنند. د- اعلام کننده‌های صوتی حریق می‌بایستی از نظر مناسب بودن سطح و شدت صدا در محلهای مختلف آزمایش شوند. ۲-۳-۶ آزمون‌ها و بازرسیهای دوره‌ای سیستم در طول بهره‌برداری از سیستم اعلام حریق بایستی آزمون‌های و بازرسیهای دوره‌ای ذیل انجام شده و موارد آن ثبت گردد. ۱-۳-۲-۶- آزمون‌ها و بازرسیهای روزانه بررسی شود که تابلو کنترل (اعلام حریق) حالت کار معمول (نرمال) را نشان دهد (اگر به اینصورت نباشد هرگونه اشکالی را که سیستم نشان می‌دهد در گزارش حوادث ثبت و مشکل ایجاد شده به فرد مسئول گزارش شود). |- 008106 50۳۵۷ 2۳۵0 ۷۵۵ 2- ۳۵۹۲1۵10210۲7 6 -------- صفحهٔ بعد -------- 715 سیستم‌ها ی اعلام و اطفاء حریق در پستهای فشارفوی ۳-۳-۲-۶ آزمون‌ها و بازرسیهای هفتگی یک کلید اعلام کننده دستی یا آشکارساز را امتحان و مطمئن شوید که سیستم بطور صحیح کار می‌کند. ( در هر هفته یک آشکارساز بصورت جداگانه آزمایش و امتحان شود). بازبینی شودکه اعلام کننده‌های صوتی حریق به طور صحیح کار می‌کنند و سپس سیستم را به حالت اول برگردانید. اتصالات» کابل‌ها و باتری‌ها بررسی شود. مراحل انجام آزمایش, تاریخ و زمان وسیله آزمایش شده بایستی در گزارش کار ثبت گردد. ۳-۲-۲-۶- آزمون‌ها و بازرسیهای دو هفته یکبار موارد یادداشت شده در گزارشات بررسی شده و تصمیم مورد نظرگرفته شود. یک کلید دستی اعلام حریق یا آشکارساز را جهت آزمایش سیستم راه‌اندازی کنید و سپس تمامی اعلام‌کننده‌های صوتی را با شبیه‌سازی یک خطرء بررسی شود که تمام علائم مورد نیاز روی تابلوی کنترل نمایش داده می‌شود. کنترل شود که تعمیرات معماری تاثیری روی محل آشکارسازها و تجهیزات مربوطه نداشته باشد. گزارش کار مربوط به آزمایش تنظیم و موارد تغییر در محل نصب وسایل اعلام حریق و دیگر تجهیزات ثبت گردد. 2-۲-۲-4 آزمون‌ها و بازرسیهای سالانه مراحل بازرسی را مطابق با بازرسی دو هفته یکبار (بند فوق) تکرار کنید. هریک از آشکارسازها بطور جداگانه آزمایش شوند. اتصالات و کابلها را آزمایش نموده تا از سالم بودن آنها مطمئن شوید. باطریها مطابق با دستورالعمل سازنده کنترل و با قطع برق اصلی در مدار وارد شود. نمونه فرم‌های بازرسی و آزمون در ادامه آمده است. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل چهارم- دستورالعمل‌های نصب و نگهداری 1 فرم مربوط به آزمونهای اولیه این فرم‌ها می‌بایستی شامل اطلاعات زیر باشند: - تاریخ بازدید - مکان انجام آزمون: - آدرس نام و آدرس شرکت انجام‌دهنده آزمون: - تعداد و نوع آشکارسازها برای هر ناحیه: - مقاومت حلقه تمامی آشکارسازهای نوع خطی دمای ثابت: دیگر آزمونهایی که توسط سازنده توصیه شده است. امضای انجام‌دهنده آزمون فرم مربوط به آزمونهای دوره‌ای این فرم‌ها می‌بایستی شامل اطلاعات زیر باشند: - زمان انجام آزمون قبلی: - مکان انجام آزمون - آدرس - نام انجام‌دهنده آزمونهاء بازرسی‌ها و عملیات نگهداری: - مقاومت حلقه تمامی آشکارسازهای نوع خطی دمای ثابت: دیگر آزمونهایی که توسط سازنده توصیه شده است: امضای انجام‌دهنده آزمون: -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- منابع و مراجعق 7۷ منابع و مراجع ۱ استاندارد ۰ ۷۳۱۸ شماره ۱۰ : سیستم آتش‌نشانی قابل حمل ۲- استاندارد ۰ ۱۷۳1۸ شماره ۱۲ : سیستم آتش‌نشانی دی‌اکسید کرین ۳- استاندارد ۰ ۱۷۳۸ شماره 72۳-1 : آشکارساز اتوماتیک آتش ۴- استاندارد ۰ ۱۷۳۸ شماره ۸۵۰ : حفاظت از آتش تحهیزات نیروگاهی ۵- استاندارد ۰ ۲۷۳۱۸ شماره ۱۳ : نصب سیستم پاشش آب ۳۱۲6 1810 یگ ۳۵۲ 006 ۲۳۳[ , 1994 - 979 ‎٩0‏ 1۲۳۲۳۲ -7 -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- دفتر نظام فنی اجرایی معاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رییس جمهور با گذشت بیش از سی سال فعالیت تحقیقاتی و مطالعاتی خود» افزون بر چهارصد عنوان نشریه تخصصی- فنی» در قالب آیین‌نامه» ضابطه معیارء دستورالعمل» مشخصات فنی عمومی و مقاله به صورت تالیف و ترجمه» تهیه و ابلاغ کرده است. نشریه حاضر در راستای موارد یاد شده تهیه شده» تا در راه نیل به توسعه و گسترش علوم در کشور و بهبود فعالیت‌های ۲ ققابل دستیابی می‌باشد. دفتر نظام فنی اجرایی -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- این نشریه با عنوان «مشفخصات فنی عمومی و اجرایی پست ها. فطوط فوق توزیع و انتقال - سیستم های اعلام و اطفاء حریق در پست های فشار قوی» در چهار فصل به شرح زیر ارائه شده است: فصل یکهم: اهداف. کلیات و تعاریف فصل دوم: معیارهای طراهی سیستمه های اعلام و اطفاء هریق فصل سوم: مشفخصات فنی سیستم های اعلام و اطفاء مریق فصل چهارم: دستورالعمل های نصب و نگهداری -------- صفحهٔ بعد --------