مهلونت برنامه ریزی و نغفارت راهبردی رییس جمهور

⚠ این متن با نرم‌افزار از روی تصویر خوانده شده و ممکن است خطا داشته باشد؛ برای استناد، اصلِ سند را ببینید. جمهوری اسلامی ابران مهلونت برنامه ریزی و نغفارت راهبردی رییس جمهور اکتشاف مواد اوئیه تولید انواع سیمان :۱ ۰ ۰ ۰ ۳ معلونت نغقارت راهبردی وزارت صهت؛ مهذن و تهارت معاونت آمور معادن و صنایع معدنی دفتر نغقارت و بهره‌برداری ی333ی3[0۳[ ۱۱۱۱۱۱ هه ۱۳۹۳ -------- صفحهٔ بعد -------- برجسته مبادرت به تهیه این نشریه نموده و آن را برای استفاده به جامعه مهندسی کشور عرضه نموده است. با وجود تلاش فراوان» این اثر مصون از ایرادهایی نظیر غلط‌های مف‌هومی؛ فنی؛ ایام از این‌روء از شما خواننده گرامی صمیمانه تقاضا دارد در صورت مشاهده ه رگونه اراد و1 شکال زا مراذب را به صورت زیر گزار ش فرمایود: - شماره بند و صفحه مو ضوع مورد نظر را مشخص کنید. ۳ ایراد مورد نظر را به صورت خلاصه بیان دارید. ۳- در صورت امکان من اصلاح شده را برای جایگزیدی ار سال نمایید. کارشناسان این آمور نظرهای دریافتی را به دقت مطالعه نموده و اقدام مقتضی را معمول خواهند داشت. ذشانی برای مکاتیه : تهران, میدان بهارستان»ء خیابان صفی علیشاه معاونت برنامه‌ریزی و نظارت ۱ 3233 -------- صفحهٔ بعد -------- المان رت ورنام رژیکاور بخشنامه به دستگاه‌های اجرابی. مهندسان مشاور و پیمانکاران به استناد ماده (۲۳) قانون برنامه و بودجه و مواد (۶) و (۷) آیین‌نامه استانداردهای اجرایی طرح‌های عمرانی - مصوب سال ۱۳۵۲ و در چارچوب نظام فنی و اجرایی کشور (موضوع تصویب‌نامه شماره ۴۲۳۳۹ /ت ۳۳۴۹۷ه مورخ ۱۳۸۵/۴/۲۰ هیأت محترم وزیران)؛ به پیوست ضابطه شماره ۶۱۷ امور نظام فنی. با عنوان « فهرست خدمات و دستورالعمل مراحل مختلف اکتشاف مواد اولبه تولید انواع سیمان » از نوع گروه سوم ابلاغ می‌شود. رعایت مفاد این ضابطه در صورت نداشتن ضوابط معتبر بهتر. از تاریخ ۱۳۹۴/۰۴/۱ الزامی است. امور نظام فنی این معاونت دریافت کننده نظرات و پیشنهادهای اصلاحی مربوط بوده و اصلاحات وس -------- صفحهٔ بعد -------- بسمه تعالی نظام فنی و اجرایی کشور (مصوبه شماره۴۲۳۳۹/ ت ۳۳۴۹۷ ه مورخ ۱۳۸۵/۴/۲۰ هیات وزیران) به کارگیری معیارهاء استانداردها و ضوابط فنی در مراحل تهیه و اجرای طرح و نیز توجه لازم به هزینه‌های نگهداری و بهره‌برداری در قیمت تمام شده طرح‌ها را مورد تاکید جدی قرار داده است و این آمور به استناد ماده ۲۳ قانون برنامه و بودجه و نظام فنی اجرایی کشور وظیفه تهیه و تدوین ضوابط و معیارهای فنی طرحهای توسعه‌ای کشور را به عهده دارد. سیمان پودری نرم و جاذب آب است که از پخت مواد آهکی و سایر مواد نظیر اکسیدهای سیلیسیم» آلومینیم و آهن تولید می‌شود. مواد اولیه سیمان به سه گروه ترکیبات اصلی,ء اصلاح کننده و افزودنی تقسیم می‌شوند. ترکییات اصلی سیمان شامل ۵0 5100۲ + و ۳۵۲0۲ است که از سنگ‌های آهکیء رس و مارن تامین می‌شود. مواد اصلاح کننده شامل موادی نظیر سنگ‌های سیلیسی؛ بوکسیت و سنگ‌های آهن‌دار است. برای کنترل زمان گیرش نیز معمولا گچ و پوزولان به عنوان مواد افزودنی مورد استفاده قرار می‌گیرد. مراحل مختلف ساخت سیمان شامل تهیه مواد اولیه آسیا و پودر کردن مواد اولیه. مخلوط کردن کامل آن‌ها به نسبت‌های معین و حرارت دادن و پختن مخلوط در یک کوره در دمای حدود ۱۴۰۰ درجه سانتی‌گراد است. مواد مضر شامل ۸/180 ۸12۲0 ۴۲0 +50 وا هستند که هر یک از آن‌ها نباید از حد معینی بیشتر شود. در این نشریه " فهرست خدمات و دستورالعمل مراحل مختلف اکتشاف مواد اولیه تولید انواع سیمان " ضمن آشنایی با تعاریف و مفاهیم پایه؛ ویژگی‌های فیزیکی و شیمیایی انواع مواد اولیه تولید سیمان به همراه روش‌های اکتشاف آن‌ها ارایه شده است. با همه‌ی تلاش انجام شده قطعا هنوز کاستی‌هایی در متن موجود است که ان‌شاء... کاربرد عملی و در سطح وسیع این نشریه توسط مهندسان موجبات شناسایی و برطرف نمودن آن‌ها را فراهم خواهد نمود. در پایان» از تلاش و جدیت جناب آقای مهندس غلامحسین حمزه مصطفوی و کارشناسان امور نظام فنی همچنین جناب آقای دکتر جعفر سرقینی مجری محترم طرح تهیه ضوابط و معیارهای فنی بخش معدن کشور در وزارت صنایع و معادن» کارشناسان دفتر نظارت و بهره‌برداری معادن و متخصصان همکار در امر تهیه و نهایی نمودن این نشریه تشکر و قدردانی می‌نماید. امید است شاهد توفیق روزافزون همه‌ی این بزرگواران در خدمت به مردم شریف ایران اسلامی باشیم. معاون نظارت راهبردی آذر ۱۳۹۳ ً/ -------- صفحهٔ بعد -------- مجری طرح آقای جعفر سرقینی معاون امور معادن و صنایع معدنی - وزارت صنایع و معادن آقای مهندس حسین‌علی طاهری اعضای شورای عالی به ترتیب حروف الفبا فرزانه آقا رمضانعلی معاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رییس جمهور کارشناس آرشد مهندسی صنایع سیف ا... امیری وزارت صنعت» معدن و تحارت کارشناس آرشد مهندسی صنایع بهروز برنا سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات معدنی کشور کارشناس مهندسی معدن عبدالعلی حقیقی معاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رییس جمهور کارشناس ارشد زمین‌شناسی جعفر سرقینی وزارت صنعت, معدن و تجارت دکتری مهندسی فرآوری مواد معدنی علیرضا غیائوند وزارت صنعت» معدن و تجارت کارشناس ارشد زمین‌شناسی اقتصادی علی اصغرزاده سازمان توسعه و نوسازی معادن و صنایع معدنی ایران کارشناس ارشد مهندسی معدن بهروز برنا سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات معدنی کشور کارشناس مهندسی معدن علیرضا غیائوند وزارت صنعتء معدن و تحارت کارشناس ارشد زمین‌شناسی اقتصادی نعمت‌ا... رشیدنژادعمران دانشگاه تربیت مدرس دکترای پترولوژی عبدالمحید یعقوب‌پور دانشگاه تربیت معلم دکترای زمین‌شناسی اقتصادی اعضای کارگروه تنظیم و تدوین به ترتیب حروف الفبا بهزاد مهرابی دانشگاه خوارزمی دکترای زمین‌شناسی اقتصادی اعضای گروه هدایت و راهبری پروژه خانم فرزانه آقارمضانعلی رئیس گروه آمور نظام فنی آقای علیرضا غیائوند رئیس گروه ضوابط و معیارهای معاونت امور معادن و صنایع معدنی آقای اسحق صفرزاده کارشناس معدن امور نظام فنی -------- صفحهٔ بعد -------- عنوان فهرست مطالب صفحه ۲-۲ فرآیند تولید سیمان ی ی ۱ ۳-۲- مشخصات شیمیایی و فیزیکی سیمان سس سس ۵ ۱۱۳۴ ۴-۲- انواع سیمان و تیپ‌های مربوطه و نوع کاریرد آن‌هاس ی ۵ ۵-۲- ویژگی‌های فیزیکی و شیمیایی انواع مواد اولیه در تولید سیمان سس سس ۱۹ ۱-۵-۲- ویژگی‌های شیمیایی» فیزیکی و بافتی سنگ آهک به عنوان مواد اولیه سیمان ی ۱۸ ۲-۵-۲- ویژگی‌های فیزیکی و شیمیایی مواد اولیه رسی سس سس مر ۱۹ ۴-۵-۲- حدود تغییرات نسبت‌ها و اجزا مورد استفاده برای تنظیم مواد و پختن کلینکر و تاثیر مدول‌ها و اکسیدها در فرآیند ۵-۵-۲- محدودیت مدول‌ها و اکسیدها در فرآیند پخت اس ۳۱ ۶-۵-۲ باطله‌های صنعتی به عنوان مواد افز و نی ی ۲۳۳ ۷-۵-۳۲- خصوصیات فیزیکی و شیمیایی مواد ترکیبی یا افزودنی به کلینک رس ۲۳۳ فصل سوم- ذخایر معدنی شناخته شده در ارتباط با صنایع سیمان و معرفی سازندهای زمین‌شناسی ۲-۳- زون‌های مهم زمین‌شناسی و ساختماتی ایران سس سس سس ۱۳۹ ۴-۳- دوران مزوژ و یک سس ی مه ۱۳۸ ۵-۳- دوران سئوژ و پیک اس وم ۱۳۸ فصل چهارم- ذمرست خدمات مراحل مختلف اکتشاف و معیارهای تصمیم گیری در ادامه و با توقف عملیات ۲- ۴- شرح خدمات اکتشاف مرحله شناسایی سس سس و ۱۳۳ ۴-۲-۴- تجزیه شیمیایی تمونه‌ها یس و ۳۵ -------- صفحهٔ بعد -------- ۶-۲-۴ تعیین ذخیره در رده ۲۳۳۳۴ (بر اساس نشریه شماره ۹ هر یک از مواد خام را ات ات ان تا رت را رت ار ار ری انجام عملیات اکنشاف در مرحله بی‌جوبی هم مه ۴-۳-۴- اطلاعات کلی منطقه و و موم همم ۵-۳-۴- بررسی و مطالعات دفتری برای تعیین محدوده‌های اکتشافی پتانسیل‌ دار از نظر مواد اولیه سیمان و ۶-۳-۴- بررسی محدوده‌ها و حجم عملیات ام ۳-۴-/۷- بررسی مسایل زیربنایی وم همم ۸-۳-۴- تعیین ذخیره در هر یک از محدوده‌های اکتشافی و ۹-۳-۴- نتیجه‌گیری و پیشنهادات و ۴-۴- شرح خدمات اکتشاف مواد اولیه سیمان در مرحله پی‌جویی دم ۱-۴-۴- فهرست خدمات مرحله جمع‌آوری داده‌ها و مطالعات دفتری و ۲-۴-۴- برداشت‌های صحرایی دم و ۳-۴-۴- بررسی و نمونه‌برداری از منابع مواد اولیه تصحیح‌کننده در صنعت سیمان شامل سنگ آهن, سیلیس» پوزولان و سنگ گچ در حد شناسایی اولیه به تعداد ۱ یا ۲ نمونه از هر کدام و ۴-۴-۴- تجزیه شیمیایی نمونه‌ها و و ۵-۴-۴- انجام محاسبات سیمان‌سازی و ۶-۴-۴- تعیین ذخیره حداقل مطابق با کد ۳۳۳ و همم ۷-۴-۴- مطالعات مقدماتی ارزیابی زیست‌محیطی یر ۸-۴-۴- تعبیر و تفسیر نتایج و جمع‌بندی کلیه اطلاعات ی ی ۹-۴-۴ ارایه گزارش نهایی همراه با معیارهای تصمیم‌گیری ام ۵-۴- دهیه گزارش مرحله پی‌جوبی و هم هم مش ۳۶ ۳۶ ۳۶ ۳۶ ۳۶ ۳۶ ۳۶ ۳۷ ۳۸ ۳۸ ۳۸ ۳۸ ۳۹ ۳۹ ۳۹ ۳۱ ۴۱ ۴۱ ۴۳۲ ۴۳۲ ۴۳۲ ۴۳۲ ۴۳۲ ۴۳۲ ۳۲ ۴۳۳ ۴۳۳ ۴۳۳ ۴۳۳ ۴۳۳ ۴۳۴ -------- صفحهٔ بعد -------- ۹-۵-۳۴ نتایج آزمون‌های تکنولوژی در مقیاس پیشاهنگ و ۱۰-۵-۴- نتیجه‌گیری و پیشنهادات و ۶-۳۴- خدمات اکتشاف مواد اولیه سیمان در مرحله اکتشاف عمومی و تفصیلی و ۱-۶-۳۴- جمع‌آوری داده‌ها و مطالعات دفتری دم ۲-۶-۴- برداشت‌های صحرایی مش ۳-۶-۳۴ تجزیه شیمیایی نمونه‌ها دم ۴-۶-۴- تلفیق و پردازش داده‌ها و ۱۷۷-۴- دهیه گزارش مرحله اکنشاف عمومی و تفصیلی دمم ۳۴ ۳۴ ۳۴ ۳۴ ۴۵ ۴۵ ۴۶ ۴۶ ۴۷ ۴۷ ۴۷ ۴۷ ۴۷ ۴۷ ۴۸ ۴۸ ۴۸ ۴۸ ۴۸ ۴۳۹ ۴۳۹ ۵۱ ۳ ۳ ۴ ۵۵ ۵۷ -------- صفحهٔ بعد -------- فصل ۱ نعاریف -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- فصل اول- تماریف ۳ ۱-۱- آشنایی تعاریف و مفاهیم پایه در زمینه فهرست خدمات و دستورالعمل مراحل مختلف اکتشاف مواد اولیه تولید انواع سیمان به شرح زیر ۲-۱- تعاریف ۰ ۱ - اجزای اصلی سیمان ۰ ۲ - اجزای فرعی سیمان علاوه بر اکسیدهای اصلی تشکیل دهنده سیمان, اکسیدهای دیگری مانند اکسید منیزیم. انیدرید گوگرد (+(5)0) اکسید پتاسیم» اکسید سدیم., اکسید تیتانیم» اکسید منگنز, اکسید کروم, اکسید استرانسیم, کلرید و فلوئورید در ترکیب سیمان وجود دارد که اجزای فرعی نامیده می‌شوند. و۳ - آب انداختن آب انداختن یا جدا شدن آب از بتن که معرف ظرفیت تحمل بتن یا ملات در برابر ته‌نشین شدن به هنگام دوره زمانی 3 - بای‌پس مسیر فرعی برای هدایت گازهاء مواد و بخارات مضر در صنعت سیمان - باد کردن ملات یا بتن " فعل و انفعال شکفته شدن آهک آزاد و منیزیت در سیمان معرف ناسالم بودن و معیوب بودن سیمان است. - بالای مخروطافکنه " بالا است. ب- باین. ۰ ۷ بانین محرو 18 ۷/]۵[0۴ -۱ ۲-11۵0۳۴18 8 -۳ ۷-۳۵۵۵ -۴ 6۵ 713-50۵] -۵ 06۳-0 [] -۶ - 115101 -۷ -------- صفحهٔ بعد -------- فهر ست خدمات و د سنورالاعمل مرا حل مختلف اکدشاف مواد اولیه تولید انواع سیمان قسمت‌های انتهایی یا پایینی یک مخروطافکنه که معمولا دارای دانه‌های رسوبی ریزدانه و مواد اولیه تیتر پایین (بیشتر - پوزولان " نوعی سنگ آتشفشانی با میزان بالای سیلیس و سیلیکات به صورت فاز شیشه‌ای (بی‌شکل) است. سیلیس و سیلیکات بی‌شکل به آن خاصیت اسید داده و باعث شده که میل ترکیبی شدیدی با آهک و قلیایی‌ها داشته باشد. به دلیل این که برای اولین بار از منطقه ۳77۱011 ایتالیا استخراج و مورد استفاده قرار گرفته پوزولان نامیده می‌شود. - ترکیب کانی‌شناسی یا فازهای کلینکر " ترکیبات چندتایی-چند اکسیدی که از ترکیب اکسیدهای اصلی سیمان در درجه حرارت بالا در منطقه پخت کوره مانند آلیت» بلیت یا نظایر آن‌ها به وجود می‌آید. سالم بودن و بی‌عیب بودن بتن را گویند. - تتراکلسیم آلومینو فریت (فریست)" این فاز به فاز میلریت قهوه‌ای هم معروف است و محلول جامدی است که بر سری‌های 2-۲۸ و 2,۲ تعلق دارد. اغلب این فاز به صورت ۸]۳,-) نشان داده می‌شود. این فاز یک واکنش دهنده‌ای با سرعت بسیار کم است و در خواص سیمان اهمیت کمی دارد. - خاکستر زغال‌سنگ " بخش باقی‌مانده فرآیند احتراق پودر زغال‌سنگ در نیروگاه‌ها است که از ناخالصی‌های زغال‌سنگ نظیر رس» فلدسپار کوارتز و نظایر آن‌ها به صورت معلق به وسیله گازهای احتراقی از محفظه احتراق خارج و پس از سرد شدن به ذرات جامد کروی شکل شیشه‌ای تبدیل می‌شوند. این مواد همان خاکستری است که به وسیله الکتروفیلتر و یا فیلتر کیسه‌ای جمع‌آوری می‌شوند. - خوراک کوره" سنگ آهک و مواد تصحیح‌کننده که حاوی نسبت‌های مناسبی از کلسیم» سیلیسیم» آلومینیم و اکسیدهای آهن است. پس از خرد شدن به عنوان خوراک کوره مورد استفاده قرار می‌گیرد. - دیاتومه ۷ ۱- ۲- ۷/11۳۵] 0 ۳- ۹06۵ ۴- 1۵1۳۵۲۵101 211310 6 ۵- ۳۱۷-۵۵ ۶- 11۵۷ 11[[[ ۷- 1210101112060۶ -------- صفحهٔ بعد -------- - بلیت (دی کلسیم سیلیکات) " دی کلسیم سیلیکات خالص در کلینکر سیمان وجود ندارد. این سیلیکات در دمای کلینکرسازی به دو فرم جامد وجود دارد. مقاومت ناشی از آن آهسته است. اما در مدت زمان طولانی مقاومت آن به اندازه آلیت خواهد رسید و معمولا به چهار فرم دیده می‌شود. 5 سرباره ۲ ماده شیشه‌ای که از سرد شدن سریع مواد مذاب در کوره‌های ذوب آهن به وجود می‌آید. سیمان پودری است نرمء جاذب آب و دارای قابلیت به هم چسباندن ذرات که در صنعت ساختمان استفاده می‌شود. سیمانی که در حدود ۹۵ درصد آن کلینکر پرتلند است. - سیمان پرتلند مخلوط " سیمان مخلوط از اختلاط کلینکر پرتلند به عنوان جز اصلی با سازنده‌های فرعی (مواد افزودنی) همانند پوزولان» سرباره و خاکستر زغال‌سنگ با درصدهای مختلف به دست می‌آید. - سیمان سرباره‌ای! سیمان سرباره‌ای متشکل از مخلوط آسیاب شده کلینکر سیمان پرتلند و روباره است. - سیمان پوزولانی " سیمان پوزولانی حاصل آسیاب کردن پوزولان همراه با کلینکر سیمان پرتلند است. - سیمان نسوز با آلومین بالا" در این سیمان به جای سیلیکات‌های کلسیم» آلومینات کلسیم به ویژه منوکلسیم آلومینات به عنوان فاز اصلی است. - سیمان منبسط شونده " 16 11۵10 -۱ 26 -۲ ۳-1 1 ]۳۵۲۳ -۴ 1 007112۵0 010060 -۵ 1 5[0۵8 -۶ ۷- ۳077010010 1 ۸-۲112 -۸|۲۳۱1۵ 1 -------- صفحهٔ بعد -------- فهر ست خدمات و د سنورالاعمل مراحل مخحناف |ک شاف مواد اولیه تولید انواع سیمان این سیمان برای جلوگیری از ایجاد درزه‌های بسیار ریز و به حداقل رساندن ترک‌خوردگی بتن به کار می‌رود. - سیمان بنایی " برای استفاده در مواقعی که ملات بنایی با مقاومت‌های کمتر از سیمان پرتلند نوع ۱ مورد نیاز است. - آلیت (تری کلسیم سیلیکات)" یکی از مهم‌ترین فازهای کلینکر سیمان پرتلند است که اصطلاحا به آن فاز آلیت گفته می‌شود» آلیت خالص به فرم - آلومینات (تری کلسیم آلومینات) " فاز آلومینات به فرم ۲۸ حاوی یون‌های خارجی است و امکان دارد که قلیاهای 16,0 +۲۵,0 هر یک به مقدار ۸۵ وزنی در آن باشند. واکنش فاز آلومینات در شروع هیدراتاسیون بسیار سریع است و به همین علت به کلینکر سیمان گچ اضافه می‌کنند. - سنگ دانه * به دانه‌های تشکیل دهنده بتن مانند شن و ماسه گفته می‌شود. - شوره زدن! شوره عبارت است از ماده قابل حل در آب که به سطح بتن منتقل شده» عمدتا این مهاجرت ناشی از وارد عمل شدن نیروهای مویین است (اثر فتیله شمع)". همان طور که به تدریج آب تبخیر می‌شود این مواد محلول روی سطح ته‌نشین می‌شوند و شوره تولید می‌شود. - ضریب سیلیس " ضریب سیلیس عبارت است از نسبت درصد وزنی سیلیس به مجموع درصدهای آلومینا و اکسید آهن. - ضریب آلومینا" این ضریب به نام نسبت آهن نیز شناخته می‌شود و عبارت است از نسبت مقادیر آلومینا به اکسید فریک است. - ضریب اشباع آهک "" ۱- ۳۷۵۹۱۷6 1 ۲- 3/10۵301۳۷ 1 ۳-1۲۳1۵101 51110216-5 همع ,ع] 2131۵ 1۳12103 -۴ 16 -۵ 1-6 ۷- 02۵1610 1 ۸ 5 ٩- ۸ ۱۰- ۲۳ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱ ۰ - ضریب هیدرولیک از این صریب برای محاسبه مقدار آهک مناسب استفاده می‌شود. ۲ ۰ - عوامل هوازی عواملی که سبب وارد کردن حباب‌های ریز هوا به بتن می‌شوند. این عوامل ممکن است در حین سایش سیمان به آن اضافه - قابلیت نرمایش " یک پارامتر عمومی است که قابلیت آسیاب کردن و نرم کردن مواد خام را نشان می‌دهد. - میکروسیلیس (دوده سیلیسی) در فرآیند تولید آلیاژ سیلیکون یا فروسیلیکون به عنوان یک ماده فرعی " به دست می‌آید که بر اثر احیای کوارتز به وسیله زغال‌سنگ در کوره الکتریکی, دوده سیلیس در دمای ۲۰۰۰ درجه سانتی‌گراد به صورت بخار اکسید شده خارج و پس از سرد و کندانسه شدن در فیلترهای پارچه‌ای جمع‌آوری می‌شود. - مخلوط زود ذوب " این مواد کمترین انرژی حرارتی را برای تبدیل شدن به کلینکر نیاز دارد. سا مواد خام! مواد اولیه که ترکیب مناسب برای تولید سیمان را دارند. ۷ - مدول یکی از راه‌های برآورد تر کیب شیمبایی سیمان استفاده از نسبت عناصر است که به مدول معروف است (تر کیب مواد خام ر ۰ ۸ درمی در اثر نرمی زیاد به دلیل در دسترس بودن سطح بیشتری برای هیدراته شدن» ژل سیمان بیشتری در اوایل هیدراته شدن به وجود می‌آید که باعث مقاومت اولیه گسترده و بالاتر به وسیله سیمان و سریع‌تر سخت شدن سیمان پرتلند می‌شود. ۱- ۷1 ۲- ۸۱۲ ۵1۳۵۱1۵ 282615 ۳-1 2- ۲5۷-1 ۵- 0 [71۵ع116 /110۷ -۶ ]3/100۱ -۷ م۸ -------- صفحهٔ بعد -------- وی زگی‌های فیزیگی و شیمیابی انواع مواد اوئیه تولید سیمان -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دوم- ویژگی‌های فیزیکی و شیمیایی انواع مواد اولیه تولید سیمان )۱ ۱-۲- آشنایی سیمان پودری نرم و جاذب آب است که ملات آن به مرور در مجاورت هوا یا در زیر آب سخت می‌شود. منظور از سیمان در این نشریه آن دسته از سیمان‌هایی است که ریشه أآهکی دارند. بر این اساس سیمان ترکیبی است از اکسید کلسیم (آهک) با سایر اکسیدها نظیر اکسید سیلیسیم» اکسید آهنء اکسید منیزیم و اکسیدهای قلیایی که میل ترکیبی زیادی با آب دارند و در مجاورت هوا و حتی در زیر آب نیز به مرور زمان سفت و مقاوم می‌شوند. ۲-۲- فرآیند تولید سیمان سنگ آهک و خاک رس را به نسبت معینی با یکدیگر مخلوط و پس از خردایش در سنگ‌شکن, وارد آسیاها می‌کنند. این آسیاها باید مواد اولیه را به نحوی نرم کنند که دیگر زبری دانه‌های مواد اولیه در زیر انگشتان دست احساس نشود. هر قدر این مخلوط نرم‌تر و همگن‌تر باشد در موقع پخت فعل و انفعال کامل‌تر شده و در نتیجه کلینکر مرغوب‌تری تولید می‌شود. مواد پودر شده را به منظور همگن و متجانس‌تر شدن به داخل سیلوهای تغذیه انتقال می‌دهند و از آنجا به داخل کوره هدایت می‌کنند. به این مواد به قدری حرارت می‌دهند تا دانه‌ها عرق کنند و به همدیگر بچسبند و به صورت دانه‌های فندوقی شکل که اصطلاحا کلینکر " نامیده می‌شوند درآیند. دمای پخت کلینکر بین ۱۲۰۰ تا ۱۴۵۰ درجه سانتی‌گراد است. پس از سرد کردن و آسیا کردن کلینکر همراه با کمی سنگ گچ. محصولی به دست خواهد آمد که آن را سیمان پرتلند می‌نامند. شکل ۱-۲ فرآیند تولید سیمان از معدن تا بارگیری را نشان می‌دهد. روش‌های تولید سیمان عبارتند از: - روش تر و نیمه‌تر - روش خشک ۱- 167۲ -------- صفحهٔ بعد -------- ۲۳ فهر ست خدمات و د ستورالاعمل مراحل مخحتلف اک شاف مواد اولیه تولید انواع سیمان ۱ م ن‌سازی استخراج و نگ شک مواد ولیه اختلاط چم ژرنترها ۹ 6 1 ال ال أ ۳ او ۵ 5 1 چا ۷ ی ۸ ۳ 7 اه تا برارفته [ : 6۱۱,0۳ ۵۱۵6۱۵۵۲۵6۳ ۷۷۳۷۳۰۵ 1 ارت 00 0-0 لک کردن و آسپای مواد خام (اولیه) ۳ ۱ 1 سپلوهای مراد خوام ی 7 ی وسننم ۲ ام ۷۲۱۸ ۲ ۱ ئ‌ | سبای غلطخی دس ی 5 سبلوهای مواد ام سپای گلوله‌ای زوا > ۳ سم بارگیری و حمل محصول آسیای سیمان سیلوهای سیمان [ چا ۲7 [ 7 : /۷ [ ۱ ی , جهشوچ ۳ له 8 چا ۱ آسیای گلوله‌ای شکل ۱-۲- فرآیند تولید سیمان از معدن تا بارگیری محصول ۳-۲ مشخصات شیمیایی و فیزیکی سیمان ترکیب سیمان پرتلند عامل اصلی تمایز تیپ‌های مختلف سیمان از یکدیگر است. این ترکیب حاصل پختن و گداختن اکسید کلسیم با اکسیدهایی نظیر اکسید آلومینیم» سیلیسیم» آهنء منیزیم و نظایر آن‌ها است. به علت دمای بالا در منطقه پخت کوره؛ بخشی از این مواد به صورت مذاب در می‌آیند و در نتیجه در چنین محیطی اکسیدهای مذکور با یکدیگر ترکیب می‌شوند و ترکیبات چندتایی (چند اکسیدی) که مرسوم به فازهای سیمان هستندء پدید می‌آید. آنچه که از کوره خارج می‌شود.» جسم تیره رنگ دانه‌دانه‌ای موسوم به کلینکر است. به طور کلی اجزا اصلی تشکیل دهنده کلینکر عبارتند از: -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دوم- ویژگی‌های فیزیکی و شیمیایی انواع مواد اولیه تولید سیمان ۳ - تری کلسیم سیلیکات (۳۲۵0.510۲) یا آلیت " - دی کلسیم سیلیکات (۲۳۸0.510) یا بلیت " - تری کلسیم آلومینات (+۳۳۸0.۸1,0) یا آلومینات " - تتراکلسیم آلومینوفریت (۴۳۸0.۸۱۲0.۳6۲0) یا فریت " همراه با فازهای اصلی فوق ترکیبات دیگری نظیر 7:0۲ ۸/80 40 ۸12۵۲0 ۳۲0 و برخی اکسیدهای دیگر به مقدار جزیی وجود دارند که به صورت محلول جامد در شبکه کریستالی فازهای فوق جای می‌گیرند. خواص سیمان ناشی از ترکیب خواص اجزا تشکیل دهنده آن است. در جدول ۱-۲ ترکیب شیمیایی کلینکر و سیمان پرتلند و در جدول ۲-۲ ترکیب فازهای سیمان نشان داده شده است. جدول ۱-۲- ترکیب شیمیایی کلینکر و سیمان پرتلند رممو م۳۹ تغییر در مقدار ترکیب فازی کلینکر عامل اصلی تفکیک تیپ‌ها و انواع مختلف سیمان است که به تبع آن سبب ایجاد تغییر با توجه به این که موارد مصرف مختلفی برای سیمان وجود دارد و برای هر مورد مصرف نیز سیمان خاصی ابداع شده است که هر یک از آن‌ها از نظر مقدار فازهای اصلی و فرعی با یکدیگر متفاوت است. در جدول ۳-۲ محدوده خواص فازی در سیمان پرتلند مطابق استاندارد 0۱۵۰ /۸۹7۹ درج شده است. (5ج0)) ]۸۱۱ -۱ (0۲5))ع111ع8 -۲ 5ع 1 ۳۳ ۶-۳۵۲۲۱1۱۵ ))0:۸1( -------- صفحهٔ بعد -------- رو فهر ست خدمات و د ستورالاعمل مراحل مخحتلف اک شاف مواد اولیه تولید انواع سیمان و جدول ۲-۲- ترکیب فازی سیمان پر تلند درصد وزنی فاز در کلینکر شسرح ۹ فرمول اکسید فرمول شیمیایی [ خواص فاز در کلینکر ۳ حداکثر متوسط حداقل هیدراتاسیون سریع» مقاومت اولیه : : ز بالاء گرما اتاسو," ۸ بو ۴۰ | سیلیکات تری‌کلسیم ۱ کب 0 0 سفید و نهایی بالاء گرمای هیدراتاسیون متوسط و عامل اصلی تعین کننده مقاومت سیمان هیدراته شدن آهسته, مقاومت ۳ ۵ سیلیکات دی کلسیم هه 0 (0) 0 سفید نهایی خوبء گرمای هیدراته شدن هیدراته شدن سریع» میل ترکیبی ۱۵ ۱۱ ۷ تری کلسیم آلومینات 0۸ +0((,۸[|,0)) .0 ,|[۸ )۲ سفید شدید با سولفات و انبساط حجمی زیاد خاکستری سیر و ۵ ۸ ۴ تتراکاسیم ۴۴ ۴0اه (0) ۱ بصعت .اه چم ۷ سبزرنگ | سرعت کم هیدراته شدن, عامل الومینوفریت بستگی به تعبین رنگ سیمان مقدار 1/10 دارد. جدول ۳-۲- محدوده ترکیبات انواع مختلف سیمان پرتلند (بر حسب درصد) طبق استاندارد ۱۵۰ ۸571۹1 -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دوم- ویژگی‌های فیزیکی و شیمیایی انواع مواد اولیه تولید سیمان ۵ جدول 2۶-۲ مشخصات یمیایی دو نوع سیمان شاخص درصد اجزای تشکیل دهنده درصد فازی ها هک با اک جدول ۵-۲- مشخصات فیزیکی دو نوع سیمان شاخص 2-۲ انواع سیمان و تیپ‌های مربوطه و نوع کاربرد آن‌ها انواع مختلف سیمان با خواص فیزیکی و شیمیایی متفاوت در جدول ۶-۲ درج شده است. -------- صفحهٔ بعد -------- ۶( ۳۳ بنایی حفار ی چاه فهرست خدمات و دستورالعمل مراحل مختلف اک شاف مواد اول سس جدول 1-۲- انواع سیمان‌ها و کاربرد آن‌ها - کلیه مصارف عمومی که نیاز به خواص ویژه‌ای نداشته باشند. - این سیمان در بتن جاده‌هاء. کف‌هاء ساختمان بتن مسلح, پل‌هاء سازه‌های راه آهن» مخازن و منابع, سوله. سازه‌های بنایی و دیگر فرآورده‌های بتنی پیش‌ساخته به کار می‌رود. - در جاهایی که لازم است در برابر سولفات‌ها اقدامات احتیاطی به عمل آید, مانند سازه‌های زهکشی که غلظت سولفات آب‌های زیرزمینی در آن‌ها بالاتر از حد معمول است از این نوع سیمان استفاده می‌شود. سوله‌ها و دیوارهای حایل سنگین و در بتن‌ریزی در هوای گرم نیز می‌توان از این نوع سیمان استفاده کرد. - این نوع سیمان در مصارفی که نیاز به مقاومت‌های بالا در مدت زمان کوتاه معمولا کمتر از یک هفته دارند مورد استفاده قرار می‌گیرد. مثلا در جایی که قالب‌ها باید به سرعت باز شوند و یا سازه‌هایی که باید هر چه سریع‌تر بهره‌برداری شوند. - این نوع سیمان دوره عمل‌آوری بتن در هوای سرد را کاهش می‌دهد. این نوع سیمان در جاهایی که حرارت هیدراتاسیون باید حداقل مقدار را داشته باشد استفاده می‌شود. مانند - از این نوع سیمان فقط در ساخت بتن‌هایی که در معرض حمله شدید سولفات‌ها قرار دارند استفاده می‌شود. - معمولا به دلیل پایین بودن میزان قلیایی‌های این نوع سیمان از آن برای کاهش میزان واکنش سنگدانه- قلیا - از سیمان پرتلند پوزولانی در مواردی که نیاز به حرارت هیدراسیون پایین باشد. مانند بتن‌ریزی حجیم و مناطق گرمسیری استفاده می‌شود. - در جاهایی که در معرض حمله شدید سولفات‌ها قرار دارند استفاده می‌شود. مانند آب دریا و شوره‌زارها - در مواردی که سنگدانه‌ها مستعد برای واکنش قلیایی- سیلیکاتی باشند. - در مصارفی که مقاومت اولیه بتن مطرح نباشد. - دوام و پایداری بتن حاصل در محیط‌های با خورندگی زیاد حاوی غلظت باللای کلر و سولفات - به سبب حرارت هیدراسیون اولیه کم کاربرد گسترده‌ای در بتن‌ریزی‌های حجیم دارد. - سبب جذب نسبتا کامل حاصل از هیدراتاسیون و حدف نسبتا کامل تخلخل بتن می‌شود. - قابلیت مصرف بسیار گسترده در مواردی دارد که شن و ماسه مستعد ایحاد واکنش سیلیکاتی- قلیایی هستند و انجام این واکنش‌ها را به شدت محدود می‌کند. - این نوع سیمان‌ها قابلیت مصرف بالایی در محیط‌های بسیار گرم و مرطوب دارند و نیاز به خشک‌سازی و کاهش درجه حرارت بتن و صرف هزینه زیاد در این مورد برای بتن‌های ساخته شده از این سیمان‌ها وجود ندارد. - با توجه به ماهیت پوزولان و حرارت هیدراتاسیون کم در مورد کاربرد این سیمان‌ها در هوای سرد و مصارف معمولی باید زمان بیشتری را برای نگهداری بتن صرف کرد. این نوع سیمان در ساخت ملات. آجرکاری» بلوک‌کاری» اندودکاری بیرونی و داخلی ساختمان» کف‌پوش‌هاء جداول 4 تولید انواع سیمان استاندارد تولید شماره ۳۹۸ ملی ایران امکان تولید طبق استانداردهای [118, 835 ۰ 1 نز وجود دارد. شماره ۳۳۳۲ ملی ایران شماره ۳۴۳۲ ملی ایران شماره ۳۵۱۶ ملی ایران در خاورمیانه شروع به تولید سیمان حفاری چاه محصولات طبق استاندارد -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دوم- ویژگی‌های 9 سیمان‌های سرباره‌ای (پ-آ) سیمان‌های رنگی ۳۵۰ 0۵۰ سیمان منبسط شده ۵-۳ ویژگی‌های مواد اولیه سیمان کاملا با یکدیگر مخلو اکسید آهن در محدود وجود چنین محدودیت یز یکی و شیمیایی انواع مواد اولیه تولید سیمان ادامه جدول 1-۲- انواع سیمان‌ها و کاربرد آن‌ها گستره کاربردی از این نوع سیمان در مواقعی که مقاومت متوسط در مقابل سولفات‌ها و یا حرارت هیدراتاسیون متوسط مورد نظر است. استفاده می‌شود. سیمان پرتلند آهکی در تهیه ملات و بتن و در کلیه مواردی که سیمان پرتلند نوع یک به کار می‌رود. با توجه به این که حرارت هیدراتاسیون این نوع سیمان نسبت به سیمان پرتلند نوع یک می‌تواند کمتر باشد. استفاده می‌شود. بتن‌ریزی با این نوع سیمان در هوای سرد نیاز به دقت بیشتری دارد سیمان‌های سفید و رنگی بیشتر برای کارهای تزیینی مصرف می‌شود. رنگ سیمان باید در برابر عوامل جوی و نور پایدار باشد. این سیمان‌ها بیشتر جنبه تزیینی دارند و در نماسازی سیمانی و تولید بتن نمادار به مصرف می‌رسند. حاوی بیش از ۴۰ درصد م,|[۸ با اتصال هیدروکسیلی و فازهای کلسیم آلومینات» برای مصرف به عنوان ماده نسوز در صنایع حرارتی استفاده می‌شود. نسوز با درصد خلوص بالا در صنایع حرارتی و اتمسفرهای 1۲ ].-) به کار می‌رود. حاوی بیش از ۸۰ درصد .,|۸ با اتصال هیدروکسیلی و آلومینات کلسیم به عنوان ترکیب اصلی, دارای نسوزندگی و خواص ترمومکانیکی و کاربردهای ویژه نسوز مانند اتمسفرهای احیا هیدروژن این سیمان به رنگ سفید. خاکستری تولید می‌شود. این نوع سیمان خاصیت مویینگی آب تحت فشار ناچیز یا بدون فشار را کاهش می‌دهد ولی جلوی انتقال بخارآب را نمی گیرد. سیمان با گیرش تنظیم شده به گونه‌ای کنترل و ساخته می‌شود که می‌تواند بتنی با زمان‌های گیرش از چند دقیقه تا یک ساعت تولید کند. این نوع سیمان‌ها برای جلوگیری از ایجاد درزه‌های بسیار ریز و به حداقل رساندن ترک‌خوردگی بتن که در اثر انقباض و خشک شدن ایحاد می‌شود. مورد استفاده قرار می‌گیرد. مقاومت این سیمان‌ها در مقابل سولفات‌ها کم فیزیکی و شیمیایی انواع مواد اولیه در تولید سیمان ط و همگن می‌شوند و یک ترکیب یکنواختی ایجاد می‌کنند که ترکیباتی نظیر اکسید کلسیم هایی باعث می‌شود که علاوه بر استفاده از مواد اولیه اصلی, از برخی مواد کمکی نظیر د » بوکسیت. لاتریت و گاه سیلیس خالص نیز به عنوان مواد اولیه استفاده شود. ۱۷ استاندارد تولید استاندارد ملی ایران به شماره ۳۵۱۷ استاندارد ملی ایران به ایران به شماره ۲۹۳۱ ۸۹51/۵ سنگ آهک خالص, -------- صفحهٔ بعد -------- ۸ فهرست خدمات و د ستورالعمل مراحل مختلف اک شاف مواد اولیه تولید انواع سیمان در طبیعت بعضی از مواد مانند پوزولان و یا شیشه‌های آتشفشانی» خاک دیاتومه توف و پومیست نیز وجود دارد که ترکیبی مشابه تر کیب سیمان پرتلند دارند و از آسیاب کردن و یا مخلوط کردن درصدی از آن‌ها همراه با کلینکر سیمان پرتلند امکان تولید سیمان با بعضی از مواد که به پوزولان‌های مصنوعی نیز معروف هستند شامل سرباره‌های ذوب فلزات» رس و شیل پخته شده و خاکسترهای حاصل از سوختن زغال‌سنگ هستند که به خاطر دوب شدن و سپس سرد شدن سریع, فاز شیشه‌ای دارند و از نظر خواص فیزیکی و شیمیایی بسیار شبیه پوزولان هستند. در زیر خواص فیزیکی و شیمیایی کلیه مواد اولیه خام طبیعی و مصنوعی مورد بررسی قرار می‌گیرد. همچنین ویژگی‌هایی مانند قابلیت سنگ‌شکنی" و آسیا شدن " در فرآیند ساخت سیمان مهم است. آسیا شدن است که معیاری برای انتخاب آسیای گلوله‌ای است. در جدول ۷-۲ مشخصات چند نوع سنگ آهک درج شده است. جدول ۷-۲- ویژگی‌های فیزیکی و شیمیایی چند نوع سنگ آهک را اک ناف شک ۱۳ ۷۹ ۸۷ ۷۴ ۸۵ ۶۳۹ ۸۱ ۷۳۵ ۷۳ ۸۵۲ ۷۷ ی ۲-1 -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دوم- ویژگی‌های فیزیکی و شیمیایی انواع مواد اولیه تولید سیمان ۹ ادامه جدول ۷-۲- ویژگی‌های فیزیکی و شیمیایی چند نوع سنگ آهک هب ال اک اک ها که ۳ ۶ م۶۵۳۸ ۱۷ ۶۵۳۸ ا ۱۷۲۸۶ ۱۳۶۴ ۷۳۶۵ ۱۲۲۵۶ ۱۲۲۶ ۲۳۷۴ ۱۸:۴۵ را ۲-۵-۲ ویژگی‌های فیزیکی و شیمیایی مواد اولیه رسی اهن هستند اطلاق می‌شود. مقدار کمی نیز عناصر قلیایی در ساختمان آن‌ها وجود دارد. ذخایر شیل و مارن یکی از مهم‌ترین مواد رسی است که در تولید سیمان به کار می‌رود. بعضی از مواد رسی تنها از یک کانی رسی و بسیاری از آن‌ها از ترکیب تعداد زیادی کانی‌های رسی تشکیل شده‌اند. علاوه بر 5 ۰ .۰ ۰ .۰ ری و 1 ه ۲ ری ه ۰ ۰.۰ ۰.۰ ی خ - میزان کانی‌های رسی - میزان کانی‌های غیررسی - میزان مواد آلی - میزان یون‌های تغییرپذیر و نمک‌های محلول - ویژگی ذرات تشکیل دهنده شامل شکل, اندازه و جهت‌یافتگی آن‌ها" - ساختمان بلوری 2 ۰ ها ۰ ۰ ی ۴ 1 ۰ .۰ ۶۰۰ ۰ 1 ۰ ۰.۰ ویژگی‌هایی از قبیل پلاستیسیته. سطح ویژه » جذب آب» پایداری تعلیق» انعقاد درات رسی و اماس‌پذیری مواد رسی از مهم‌ترین ویژگی‌های فیزیکی مواد اولیه برای تولید سیمان است. 5[ 1۳۸1671۵ 100600۹[ز۸۲۵ -۱ ۸۳۵۳۵۵۹ -۲ ۳۳-0 6 5۳601110 - 5 -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۰ فهرست خدمات و د ستورالعمل مراحل مختلف اک شاف مواد اولیه تولید انواع سیمان ۳-۵-۲ مواد افزودنی در مواردی که با استفاده از مواد اولیه معمولی یعنی سنگ آهک و رس مدول‌های مورد نظر برای سیمان حاصل نمی‌شود باید مواد دیگری را نیز به مخلوط اضافه کرد. ماسه, ماسه‌سنگ یا کوارتریت به عنوان منبع اصلی مواد افزودنی سیلیسی مورد استفاده قرار می‌گیرند. اندازه دانه‌ها و سطح ویژه سیلیس در شکل آزاد (فرم‌های با حداقل واکنش‌پذیری مانند کوارتز و کلسدونی) در آهنگ واکنش شیمیایی خوراک کوره موثرند. سیلیس در حالت آمورف (بی‌شکل) یا مشتق شده از سیلیکات‌ها و هیدروسیلیکات‌ها نسبت به اشکال دیگر سیلیس برای مواد اولیه سیمان ارجح است. از هماتیت به عنوان تصحیح‌کننده در مخلوط مواد خام استفاده می‌شود. آلومینیم به عنوان تصحیح‌کننده از طریق بوکسیت و یا لاتریت آلومینیم‌دار تامین می‌شود. بوکسیت در سه کانی آلومینیم‌دار گیبسیت (۸1,0,.11,0)» بوهمیت (0)۸۱,0۲.]1,0) و دیاسپور (۸1,0,.۲1,0]) مورد استفاده قرار می‌گیرد. دهبدراته شدن بوکسیت در دمای ۳۰۰ تا ۵۰۰ درجه سانتی‌گراد اتفاق می‌افتد و شکل‌های مختلفی از آلومینا ایجاد می‌شود. ترکیب شیمیایی چند افزودنی در جدول ۸-۲ درج شده است. جدول ۸-۲- تجزیه شیمیایی چند نوع مواد با آهک پایین (مواد رسی) و مواد افزودنی (وزنی : ز) نگ کت کتک که نت ات ی ی سس هه هه 2-۵-۲ حدود تغیبرات اجزا مورد استفاده برای تنظیم مواد و پختن کلینکر و تاثیر مدول‌ها و اکسیدها در فرآیند پخت عوامل مختلفی در طراحی مخلوط مواد خام به منظور دستیابی به ترکیب مناسب دخالت دارند که عمدتا مربوط به تنظیم مواد است. تنظیم مواد به عهده آزمایشگاه سیمان است. در تنظیم مواد از روابطی استفاده می‌شود که نهایتا به کمک آن‌ها خوراک کوره دارای مشخصات اصلی زیر است: -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دوم- ویژگی‌های فیزیکی و شیمیایی انواع مواد اولیه تولید سیمان ۳ - ترکیب خوراک کوره آنچنان باشد که پختن آن عارضه‌ای برای سیستم پخت و روال عادی کار کوره ایجاد نکند. برای رسیدن به سه مشخصه یاد شده ترکیب سنگ آهک و خاک رس (یا هر نوع مواد اولیه مصرفی دیگر) باید آنچنان باشد که کلینکری با مشخصات مندرج در جداول استاندارد را بدهد. در جدول ۹-۲ نمونه‌ای از ترکیب سنگ آهک, خاک رس و کلینکر حاصل نشان داده غالبا ترکیب مواد اولیه موجود در جوار کارخانه به تنهایی نمی‌توانند کلینکر مطلوب را تولید کنند. لذا از مواد اولیه کمکی مانند سنگ آهن» سنگ سیلیس, ماسه سیلیسی و برخی مواد دیگر نیز استفاده می‌شود. در غالب موارد از سنگ آهن به عنوان کمک‌ذوب (روان‌ساز) که نقش عمده‌ای در پایین آوردن دمای پخت مواد و تشکیل پوشش دارد استفاده می‌کنند. جدول ۹-۲- نمونه‌ای از مشخصات سنگ آهک. خاک رس و کلینکر محدودیت ندارد. حداکثر ۵ درصد و قابل کاربرد با سنگ آهک موجود تر کیب این مواد در سنک آهک باید مدول 0+0 ,۲10۵ حداکثر ۳ (قابل تطبیق با سنگ آهک) 50 ع حداکثر ۱ (قابل تطبیق با سنگ آهک) این مواد باید آنچنان درصدی داشته باشند که خواص کیفی کلینکر را کاهش ۵-۵-۲- محدودیت مدول‌ها و اکسیدها در فرآیند پخت در مواد خام اولیه در نظر گرفت. در جدول ۱۰-۲ محدوده مطلوب عناصر و ترکیبات مواد خام و همجنیین مدول‌های حاصل از آن‌ها درج شده است. جدول ۱۰-۲- حد مطلوب و معمول مدول‌ها و ترکیب مواد اولیه و تاثیر آن‌ها در فرآیند پخت پخت مواد سخت‌تر و مصرف سوخت بیشتر می‌شود. -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۳ ادامه جد نوع مدول, عناصر و اکسیدها مدول آلومینیم (۸14) افزایش سیلیس آزاد (15) اکسید منیزیم (۷180) اکسید تیتانیم (110۲) اکسید منگنز (م81,0) اکسیدهای قلیایی (۲0+۳۵۲0) ترکیبات گوگردی (50+0-872) مدول‌ها و ترکیب مواد اولیه و تاثیر آن‌ها در فرآیند پخت تاثیرات خارج از حد معمول پخت مواد سخت‌تر و مصرف سوخت بیشتر می‌شود. درصد ۸بل) افزایش و درصد ]۸ ,) کاهش می‌یاید. درصد 6-5 و 5,ل) افزایش می‌یابد که افزایش 5-) بیشتر است. میزان فاز مایع و ظرفیت تولید کاهش می‌یابد. پخت مواد مشکل می‌شود. امکان ایجاد آهک آزاد زیاد می‌شود. 5مل) افزایش و 5,ٍن) کاهش می‌یاید. گیرش سیمان کند می‌شود و استحکام اولیه افزایش می‌یابد. مصرف انرژی را زیاد می‌کند. اثرات تخریبی بر آستر نسوز کوره را دارد. تلفات حرارتی از پوسته کوره را زیاد می‌کند. ویسکوزیته و کشش سطحی فاز مذاب را کاهش و تحرکات یونی آن را افزایش می‌دهد. انحلال ۲۲8 و آهک آزاد در فاز مایع را در حرارت‌های بالا بهبود می‌بخشد. در بالاتر از ۸۲/ به صورت پریکلازء کیفیت سیمان را تضعیف می‌کند. در کمتر از 1۲ میزان ۲5-) و فاز مایع را افزایش می‌دهد ولی بر روی ۲5-) اثر ندارد. میزان ۳5-) سریعا کاهش و به همین نسبت 5,-) افزایش یافته و سایر فازها نیز تغییر قابل ملاحظه‌ای می‌یابند. ویسکوزیته و کشش سطحی فاز مذاب کاهش می‌یاید. ابعاد بلورهای آلیت و بلیت کاهش می‌یاید. ویسکوزیته فاز مذاب را کاهش می‌دهد. ابعاد بلورهای آلیت را کاهش می‌دهد. مقاومت اولیه ملات سیمان را کاهش می‌دهد. ویسکوزیته و کشش سطحی فاز مذاب را کاهش می‌دهد. سرعت تشکیل و اندازه بلورهای آلیت را افزایش می‌دهد. آلیت را به آهک آزاد و بلیت تحزیه می‌کند. پایداری آلومین را زیاد می‌کند و اکسید آهن را کاهش می‌دهد. قابلیت پخت مواد را در حرارت‌های پایین بهبود می‌دهد. ولی هنگامی که مجموع آن‌ها بیشتر از ۸۱ باشد قابلیت پخت را در حرارت‌های بالا تضعیف می‌کند. میزان فاز مایع و امکان تشکیل کوتینگ را افزایش می‌دهد. قابلیت انحلال۵-) در فاز مایع را کاهش می‌دهد. فازهای آلیت و بلیت را خرد می‌کند. هنگامی که [+5<16 باشد. با افزایش قلیایی‌ها در رفع مشکلات چرخه‌ای کمک کرده و به عنوان مواد روان‌ساز نیز عمل می‌کند. دمای تشکیل فاز مذاب را حدود ۱۰۰ درجه سانتی‌گراد کاهش می‌دهد. ویسکوزیته و کشش سطحی فاز مذاب را کاهش و تحرکات یونی اکسیدها را افزایش می‌دهد. واکنش‌های پخت را تسریع می‌کند. شدت چرخه‌های داخلی را کاهش می‌دهد. مقاومت اولیه را کاهش می‌دهد. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دوم- ویژگی‌های فیزیکی و شیمیایی انواع مواد اولیه تولید سیمان ۳۳ سل ا سح ادامه جدول ۱۰-۲- حد مطلوب و معمول مدول‌ها و ترکیب مواد اولیه و تاثیر آن‌ها در فرآیند پخت فشار جزیی +00 را افزایش می‌دهد. سینتیک واکنش‌های پخت را بهبود می‌دهد. دمای ند کب)را ۱۵۰-۲۰۰ سانت ‏ گراد کاهن : بر روی پدیده سیکل داخلی کوره اثر ندارد. افزایش میزا های قلیایی» پدیده سبکل کلرور در کوره را تشدید می‌کند. کلرور (01) ۵ ۶ رایس میزان کلرور ی ی پدیده سیل کلرور در کوره را تشدید می فاز مایع افزایش یافته 0 نقطه دوب فازهای جدب شده شدیدا کاهش می‌یاید. در سال‌های اخیر از باطله‌های صنعتی به عنوان مواد خام افزودنی استفاده می‌شود که به عنوان منال می‌توان از خاکستر زغال‌سنگ به ویژه انواعی که مقدار کربن زیاد دارند به عنوان منبع تامین کربن» سیلیس و آلومینا نام برد. همجنین باطله‌های ریزدانه ۰ ۰ ۰ .< مه ۱ .۰ ۰ 1 ۰ ۰ ۰ س خ ۳ 2 ۰ حاصل از کاتالیزور کرکینگ نفت نیز به عنوان آلومینا و سیلیس بدون کوارتز بسیار سودمند است. دیگر مواد قابل جایگزین به عنوان مواد افزودنی در جدول ۱۱-۲ درج شده است. جدول ۱۱-۲- باطله‌های صنعتی جایگزین به عنوان مواد خام یا افزودنی سیمان روباره دی کلسیم سیلیکات حاصل از فرآوری ۱ سنگ آهک. ماسه ۱ 1 0۳201۵8 ۳۵۳۵|۵۵ -۱ -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۴ فهر ست خدمات و د سنورااعمل مراحل مختلف اک شاف مواد اولیه تولید انواع سیمان الف- ترکیب شیمیایی و کانی‌شناسی پوزولان با اندازه‌گیری ترکیبات تشکیل دهنده پوزولان از جمله اکسید سیلیسیم (,510) اکسید آلومینیم (۸1,07) و اکسید آهن (+۳۵,0) امکان کاربری آن در صنعت سیمان مشخص می‌شود. در جدول ۱۲-۲ ترکیب شیمیایی چند پوزولان درج شده است. در یک ماده پوزولانی محجموع درصد اکسیدهای سیلیسیم» آلومینیم و آهن باید بیشتر از ۷۰ درصد باشد. البته بالا بودن درصد عناصر ذکر شده شرط لازم برای یک پوزولان بوده ولی شرط کافی نیست. پوزولان دو فاز شیشه‌ای (آمورف) و بلورین دارد. فاز شیشه‌ای اجزای فعال و فاز بلورین اجزای غیرفعال پوزولان را نشان می‌دهد. فاز شیشه‌ای عمدتا از سیلیس و آلومینیوسیلیکات‌ها و فاز بلورین از کوارتز و فلدسپات‌ها و کانی‌های آهن- منیزیم‌دار (بیوتیت و امفیبول) تشکیل شده است. فرآیند دگرسانی باعث تجزیه فلدسپات‌ها به یک سری کانی‌های رسی (کائولینیت و ایلیت و نظایر آن‌ها) جدول ۱۲-۲- ترکیب شیمیایی (بر حسب درصد) چند نمونه از پوزولان‌های ابران رمی مه -------- صفحهٔ بعد -------- ذخابر سیمان و معرفی سازندهای فصل ۳ در ارتباط با صنایع زمین‌شناسی ایران -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سو م- ذخایر معدنی شناخنه شده در ارتباط با صنایع سیمان و معرفی سازندهای زمین شنا سی ابران ۳۷ ۱-۳- آشنایی مخلوط خام در صنعت سیمان باید دارای ترکیب خاصی باشد که بتواند ترکیب مناسب و عاری از هر گونه مواد مضر را پس از پخت در کوره تولید کند. این ترکیب یا باید در طبیعت وجود داشته باشد (سنگ سیمان) و یا از مخلوط مواد خام دیگر به نسبت‌های لازم تهیه شود. چنین ترکیبی عمدتا از سنگ آهک به عنوان جزو اصلی و سنگ‌های رسی از قبیل مارن» شیلء مارن آهکی و واریزه به عنوان جزو فرعی همراه با مواد افزودنی دیگر به دست می‌آید. در اکثر زون‌های زمین‌ساختی ایران در زمان‌های پالئوزوییک, مزوزوییک و سنوزوییک ترکیبات و سازندهای آهکی» مارنیء شیلی با ترکیب مناسب برای استفاده به عنوان مواد خام سیمان وجود دارند که در ادامه تشریح شده است. ۳-۳- زون‌های مهم زمین‌سناسی و ساختمانی ایران واحدهای زمین‌ساختی ایران به شرح زیر معرفی شده است: - زون زاگرس - زون ارومیه-دختر - زون کپه داغ - زون افیولیت ملانژز - زون ایران مرکزی - زون شرق ایران - زون سنندج- سیرجان - زون البرز در این نشریه مواد مورد نیاز برای استفاده به عنوان مواد اولیه سیمان به ترتیب زمانی یعنی از دوران پالئوزوییک تا سنوزوییک و برای زون‌های اصلی یاد شده مورد بررسی قرار گرفته است. از نظر زمانی نیز سازندها در حد دوران و دوره و برای دوران سنوزوییک تا حد دور مورد بررسی قرار گرفته‌اند. ۳-۳- دوران پالئوزوییک بیشتر سازندهای آهکی و مارن و شیلی در دوران پالئوزوییک به ویژه در پالئوزوییک زیرین و بالایی (اردووسین- سیلورین- دونین) در اکثر زون‌های زمین‌شناسی ایران ترکیب مناسب به عنوان مواد خام سیمان ندارند و معمولا" دارای مقدار اکسید منیزیم بیشتر از حد مجاز (1: ۵) هستند. در پالئوزوییک بالایی به طور کمتر در دونین و کربونیفر و بیشتر در پرمین آهک‌های با کیفیت مناسب وجود دارد (جدول ۱-۳). جدول ۱-۳- سازندهای آهکی دارای ترکیب مناسب به عنوان مواد خام سیمان در پالئوزوییک -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۸ فهر ست خدمات و د سنورالاعمل مراحل محتاف | کد شاف مواد اولیه تولید انواع سیمان 2-۳- دوران مزوزوبیک رسوب‌گذاری در مزوزوییک به ویژه در دوره تریاس و ژوراسیک عمدتا دولومیتی» شیل و ماسه‌سنگی است. به عنوان مثال سازند الیکا در البرزء سازند شتری در ایران مرکزی و یا سازندهای خانه کت و سورمه در زاگرس کاملا دولومیتی هستند. دوره کرتاسه در ایران مهد سازندهای آهکیء آهکی مارنی» مارن‌های آهکی و شیلی- لای‌سنگی برای استفاده به عنوان مواد خام اولیه در صنعت سیمان استء زیرا این دوره در اکثر نقاط ایران با رسوب‌گذاری آهکی و آهکی‌های مارنی- شیلی همراه است. به عنوان مثال آهک‌های کرتاسه که در البرز تا آذربایجان رخنمون دارند» آهک‌های کرتاسه ایران مرکزی» آهک و شیل‌های مارنی- آهکی کپه داغ آهک فهلیان, ایلام و سروک و همچنین واحد شیلی- آهکی گورپی را در زاگرس می‌توان نام برد. در زیر به سازندهای دوران مزوزوییک با قابلیت کاربرد در صنعت سیمان به طور کامل اشاره می‌شود (پیوست- جدول ۱). در حال حاضر از سازندهای مزوزوییک به ویژه از سازندهای آهکی کرتاسه به عنوان مواد اولیه سیمان در کارخانه‌هاء طرح‌ها و پروژه‌های مختلف سیمان استفاده می‌شود. از این سیمان‌ها می‌توان به سیمان تهران» سیمان الماس خلخال, کازرون» گناباده زرین رفسنجان» ممتازان ۵-۳- دوران سنوزوبیک سازندهای قابل استفاده به عنوان مواد اولیه سیمان در سنوزوییک در زون‌های زمین‌شناسی ایران مطابق پیوست- جدول ۲ است. اکثر سازندهای سنوزوییک و همچنین رسوبات آبرفتی و مخروطافکنه‌ای کواترنر دارای قابلیت استفاده به عنوان مواد اولیه سیمان هستند. این سازندها در تمامی زون‌های زمین‌شناسی ایران رخنمون دارند و دارای گسترش و ذخیره با کیفیت مناسب هستند. در زون زمین‌شناسی زاگرس می‌توان به سازندهای پابده, آسماری» میشان» گوری آغاجاری و بختیاری و در ایران مرکزی و البرز به سازند قم اشاره کرد. سازندهای دوران سنوزوییک در جزیره قشم و زون شرق ایران نیز به لحاظ مکانی دارای اهمیت فوق‌العاده‌ای از نظر مواد اولیه سیمان هستند. هم اکنون سیمان‌های لوشان» خزرء نیزار قم» دلیجان» سفیده ساوه» خاکستری ساوه» کردستان» زنجان» هرمزگان» ساروج بوشهرء منددشتی, دشتستان, امیدیهء خاش و زابل از این سازندها به عنوان مواد اولیه استفاده می‌کنند. 1-۳- زون افیولیت ملانز رخساره‌های نوار افیولیتی که به موازات زاگرس و در حد بین زون‌های زاگرس مرتفع و سنندج- سیرجان واقع شده است در بردارنده افیولیت- رادیولاریت هستند. این رادیولاریت‌ها همراه با چرت‌های لایه‌ای قرمز تا سبز خاکستری است که گاه در آن آهک‌های متبلور دیده می‌شود. گروه دوم افیولیت‌های ایران شامل افیولیت‌های ایران مرکزی و شرق ایران می‌شود که مهم‌ترین آن‌ها شامل افیولیت ملانژهای ناحیه سبزوار» شمال تربت حیدریهء» شرق ایران» شمال مکران و ملانژهای نایین است. وجه مشترک کلیه افیولیت‌های ایران از نقطه -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سو م- ذخایر معدنی شناخنه شده در ارتباط با صنایع سیمان و معرفی سازندهای زمین شنا سی ابران ۳/۹ طور کلی به دلیل سختی متفاوت بین سیلیس و سنگ آهک استفاده از این نوع آهک‌ها در زمان خردایش مشکلات زیادی ایجاد ۷-۳- پراکندگی مواد اولیه معدنی طبیعی با ترکیب و خواص مناسب برای سیمان پوزولان‌ها مهم‌ترین مواد طبیعی با ترکیب سیمان هستند که از ترکیب و سایش آن‌ها با کلینکر سیمانی با خواص سیمان معمولی و در بعضی موارد با خواص شیمیایی و فیزیکی بهتر از سیمان تولید می‌شود. سنگ‌های دارای خواص پوزولانی شامل توف‌ها و خاکسترهای آتشفشانی با ترکیب داسیت- ریوداسیتی است که عمدتا شیشه‌ای (آمورف) بوده و فاز بلورین در آن‌ها بسیار کم است. بررسی‌های انجام شده نشان می‌دهد که هر چه سنگ‌های دارای پتانسیل پوزولانی قدمت کمتری داشته باشندء به علت این که کمتر تحت تاثیر دگرسانی و تبلور دوباره قرار گرفته‌اند. فاز شیشه‌ای بیشتری دارند و خواص پوزولانی بیشتری را نشان می‌دهند. بر مبنای اطلاعات زمین‌شناسی, اگر چه سنگ‌های با ترکیبات مناسب پوزولانی در تمام ادوار زمین‌شناسی وجود داردء ولی سنگ‌های قدیمی‌تر از دوران سنوزوییک به علت تحمل فرآیندهای گوناگون دگرگونی و دگرسانی شدیدا دچار تبلور مجدد شده و خاصیت پوزولانی خود را از دست داده‌اند. سنگ‌های دارای خاصیت پوزولانی در ایران را به چهار نوع زیر تقسیم می‌کنند (جدول ۲-۳): - توف‌های سبز سازند کرج - توف برش‌های سبز رنگ الیگو- میوسن - توف برش‌های پامیس‌دار نئوژن - جریان‌های خاکستر و پامیس دوران کواترنر جدول ۲-۳- پراکندگی انواع چهارگانه ذخایر پوزولانی در استان‌های مختلف کشور انواع پوزولان 1 توف برس‌های ننوژن لا (تراس جاجرود) (سبلان, دماوندء تفتان» بزمان) ادامه جدول ۲-۳- پراکندگی انواع چهارگانه ذخایر پوزولانی در استان‌های مختلف کشور -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۰ ی توف‌های کرج (تراس جاجرود) فهر ست خدمات ود« یر توف برس‌های ننوزن سورالعمل مراحل مختلف اک شاف مو خاکسترهای آتشفشانی جوان د اولیه تولید انواع سیمان سس توف برش‌های سبز رنگ الیگو- میوسن -------- صفحهٔ بعد -------- و معطر فصل ۲ ست خدمات مراحل مخلف اکنشاف یم یری فر موره ادامه و با توقف عملیات | کتشاف مواد اوثیه سیمان -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- فاصل چهار مد فهر ست خدمات مراحل محتاف |ک شاف و معیارهای تصمی مگیری در ادامه و یا توف عملیا ت /کد شاف مواد اولیه سیمان ۳۳ -۱- آشنایی از آنجا که شرایط مناسب برای رسوب‌گذاری مواد اولیه سیمان از جمله سنگ آهک. رس شیل و مارن در ایران در ادوار مختلف زمین‌شناسی وجود داشته است» بنابراین این نوع منابع را می‌توان در اکثر زون‌های زمین‌شناسی مشاهده کرد. گاه تغییرات لیتولوژی و پدیده‌هایی نظیر گسلش, تغییر حوضه رسوبی, شدت هوازدگی و نظایر آن‌ها ممکن است باعث تغییر ترکیب شیمیایی واحد رسوبی شود و عناصر مضر در واحدهای رسوبی را کاهش یا افزایش دهد. بررسی و مطالعات زمین‌شناسی» زمین‌ساختمان (به ویژه در مواد اولیه مورد نیاز سیمان سفید)» مواد دارای کربنات کلسیم بالا و پایین و نمونه‌برداری سیستماتیک از معیارهای مهم در اکتشاف مواد اولیه سیمان است. نظر به این که پس از مرحله شناسایی و پی‌جویی محدوده‌هایی به گسترش حداکثر ۶ کیلومتر مربع برای ثبت مواد اولیه معدنی طبقه یک به عنوان مواد اولیه سیمان معرفی می‌شوند. اکتشافات مرحله عمومی و یا تفصیلی بر مبنای نقشه‌های توپوگرافی و زمین‌شناسی ۱:۵۰۰۰ انجام می‌گیرد. الف- طی مراحل شناسایی و پی‌جویی واحدها و سازندهای دارای توان بالقوه به عنوان مواد اولیه سیمان کاملا مشخص می‌شوند. ب- پس از دریافت گواهی کشف. محدوده اکتشافی باید به روش مطالعات زمین‌شناسی و یا تهیه نقشه‌های بزرگ‌مقیاس و با توجه به مساحت کم این محدوده‌های اکتشافی و جلوگیری از بالا رفتن هزینه‌های اکتشاف پیشنهاد می‌شود که در صورت صلاح‌دید کارشناس خبره نقشه‌های زمین‌شناسی و توپوگرافی به مقیاس ۱:۱۰۰۰ تهیه شود. -۲- شرح خدمات اکتشاف مرحله شناسایی در مطالعات مرحله شناسایی سازندهای دارای توان بالقوه به عنوان مواد اولیه سیمان نظیر سازندهای آهکی» مارنی» رسی: مسایلی نظیر راه دسترسی» مسایل زیست‌محیطی, دسترسی به آب» برق» سوخت. وضعیت توپوگرافی مناطق مورد شناسایی در تولید سیمان) به شرح مراحل زیر است: تب جمع‌آوری نقشه‌های زمین‌شناسی بهک مقیاس ۰۱:۲۵۰۰۶۰۰۰۰ بت ۱۵ و ب ۵ ۱۳۵ در صورت موجود بودن -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۴ فهرست خدمات و دستورالعمل مراحل مختلف اکتشاف مواد اولیه تولید انواع سیمان پ- جمع‌آوری نقشه‌های توپوگرافی به مقیاس ۱:۲۵۰۰۰۰۰ ۱:۵۰۰۰۰۰ و در صورت امکان ۱:۲۵۰۰۰ ت- جمع‌آوری نقشه‌های زیرساخت منطقه نظیر راه» توزیع برق» گاز و دسترسی به آب ث- جمع‌آوری کلیه اطلاعات و گزارش‌های مرتبط ج- ایجاد بانک اطلاعاتی 5]ن) پردازش و تلفیق داده‌ها ۲-۲-۶ مطالعه مستندات جمع‌آوری شده و تعیین محدوده‌های پتانسیل‌دار الف- مطالعه و بررسی نقشه‌ها و گزارش‌های جمع‌آوری شده با توجه به وجود سازندهای مناسب برای تولید سیمان به ویژه سازندهای دارای ترکیب مناسب آهکی, مارنی» آبرفتی و همچنین مواد افزودنی و تصحیح‌کننده مانند سیلیس» سنگ آهن. بوکسیت. پوزولان و نظایر آن‌ها ب- مطالعه و بررسی راه‌های دسترسی, منابع آنرژی» فاصله تا محل مصرف و مراکز جمعیتی پ- جمع‌بندی کلیه مطالعات و بررسی‌های انجام شده و اولویت‌بندی مناطق برای انجام برداشت‌های صحرایی ت- بررسی مسایلی از قبیل مسایل زیست‌محیطی, آبء برق» سوخت و نیروی انسانی ۳-۲-2 برداشست صحرایی الف- پیمایش صحرایی از محدوده‌های منتخب برای بررسی واحدهای زمین‌شناسی مناسب برای تولید سیمان (سنگ آهک. ابرفت. مارن و سایر افزودنی‌ها) ب- تهیه کروکی راه دسترسی با دقت مناسب پ- بررسی وضعیت زمین‌شناسی پتانسیل‌های مواد اولیه از نظر رخساره‌های سنگی مناسب با در نظر گرفتن فرآیندهایی نظیر دگرسانی (سیلیسی شدن» آرژیلیتی شدن» دولومیتی شدن و نظایر آن) ت- تعیین مختصات جغرافیایی نقطه یا نقاطی که از نظر زمین‌شناسی و معدنی مورد مطالعه و بررسی قرار می‌گیرند همراه با محل برداشت نمونه‌ها به کمک دستگاه 0۳5) ث- بررسی مواد خام اولیه و مکمل‌ها در شعاع مناسب و همچنین شناسایی مواد تصحیح‌کننده و افزودنی ج- بررسی وضعیت و گسترش مواد معدنی و میزان تقریبی آن‌ها چ- بررسی مقدماتی وسعت. وضعیت توپوگرافی» ریخت‌شناسی و جنس زمین به منظور پیشنهاد اولیه محل احداث کارخانه ح- نمونه‌برداری محدود از واحدهای سنگی برای تحجزیه شیمیایی, مطالعات کانی‌شناسی و سنگ‌شناسی - نمونه‌برداری به روش لبپری از واحدهای دارای کربنات کلسیم با تیتر بالا عموما آهکی و یا آهکی مارنی در طول حداقل یک پروفیل کامل عمود بر لایه‌بندی. نمونه‌برداری برای حداقل ۱۰ متر ضخامت واقعی لایه‌ها یک نمونه و در مورد برخورد با لیتولوزی خاص نمونه‌برداری جداگانه انجام شود. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل چهار م- فهر ست خدمات مراحل مختلف اک شاف و معیارهای تصمی مگیری در ادامه و یا توقف عملیات اک شاف مواد اولیه سیمان ۳۵ - نمونه‌برداری از واحدهای حاوی با درصد کربنات کلسیم پایین (تیتر پایین) از قبیل مارن» شیل و نظایر آن در طول یک ترانشه اکتشافی (متناسب با رخنمون و گستردگی مارن) به عمق حداقل ۰/۵ تا ۱ متر و برداشت نمونه به روش شیاری در طول هر ۱۰ متر یک نمونه که کل دذخیره را در جهت عمود بر لایه‌بندی پوشش دهد. اگر در این واحدها لایه‌های ماسه‌سنگی و یا واحدهای بین لایه مشخصی وجود داشته باشد نمونه‌برداری از آن‌ها بر اساس تغییرات باید انجام شود. - نمونه‌برداری از واحدهای کنگلومرایی یا آبرفتی موجود در محل و بررسی اولیه آن‌ها با حفر حداقل یک چاهک اکتشافی در بخش‌های درشت‌دانه (بالای مخروطافکنه)» متوسطدانه (بخش میانی مخروطافکنه) و بخش ریزدانه (پایین مخروطافکنه) و برداشت نمونه به صورت شیاری به عرض ۱۰ تا ۳۰ سانتی‌متر و عمق ۱۰ سانتی‌متر و خلاصه کردن آن به روش چهار قسمتی توصیه می‌شود. به ازای هر ۲ متر عمق گمانه, یک نمونه برداشت می‌شود. در صورت تغییر در لیتولوژی به عنوان مثال برخورد با عدسی‌های رسی در آبرفت‌های بخش بالایی و میانی مخروطافکنه از آن نیز یک نمونه برداشت می‌شود. حداقل ۲ تا ۳ چاهک در رسوبات آبرفتی باید حفر شود. خ- نمونه‌برداری به تعداد حداقل ۲ نمونه از هر منبع (سنگ آهک. آبرفت» مارن و نظایر آن‌ها) به ابعاد مورد نیاز برای مطالعات کانی‌شناسی» سنگ‌شناسی و فسیل‌شناسی. در صورت ضرورت می‌توان تعداد نمونه‌ها را بر حسب نیاز افزایش داد. د- برداشت کامل ترانشه اکتشافی, چاهک اکتشافی و نیمرخ نمونه‌برداری شامل مختصات ابتدا و آنتهاء موقعیت نمونه‌هاء امتداد ترانشه و نیمرخ, شیب و امتداد لایه‌بندی و همجنین مشخصات سنگ‌شناسی واحدها انجام شود. د- ارزیابی موقعیت مکانی از نظر راه‌های دسترسی و امکان عملیات استخراجی ر- مستندسازی داده‌ها برای معرفی محدوده با محدوده‌های شناسایی شده برای مطالعات بعدی به همراه شرح خدمات مرحله‌ای و ارایه ویژگی‌های زمین‌شناسی و معرفی رخساره‌ها 5-۳-4 تجزیه شیمیایی نمونه‌ها الف- تجزیه شیمیایی نمونه‌ها برای عناصر و ترکیبات زیر: (0زگ +0با۸ 1۳60 00 0ع۸1 ول 0بدای +0ی او 0.1.]) به روش شیمی تر یا روش‌های دستگاهی متناسب ب- در صورت مطالعه مواد برای سیمان سفید تحزیه شیمیایی نمونه برای ترکیبات 710 م۳,0۳) ۸1,0۲ به روش پ- تهیه مقطع نازک از نمونه‌ها و انجام مطالعات کانی‌شناسی» سنگ‌شناسی (و در صورت نیاز فسیل‌شناسی) حداقل پنج نمونه برای هر منبع ت- تجزیه نمونه‌ها به روش پراش اشعه ایکس به منظور تعیین نوع کانی‌های تشکیل دهنده سنگ حداقل سه نمونه برای هر منبج -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۶ فهر ست خدمات و د ستورالعمل مراحل مخناف |ک شاف مواد اولیه تولید انواع سیمان ۵-۳-2 انجام محاسبات سیمان‌سازی الف- محاسبه مدول‌های سیلیس (8/15) مدول آلومین (1۸) و ضریب اشباع آهک (5.۳.]) ب- محاسبه فازهای کلینکر پ- محاسبه فازهای مایع ت- محاسبه درصد مورد استفاده هر یک از مواد اولیه و افزودنی ث- تعیین نوع کلینکر حاصل از مخلوط مواد اولیه و آرایه راهکار برای تولید تیپ‌های دیگر مورد نیاز ج- محاسبه فاکتورهای پخت و فاکتورهای مورد نیاز دیگر 1-۲-2 تعیین ذخیره در رده ۳۳۶ (بر اساس نشریه شماره ۳۷۹) هر یک از مواد خام ۷-۲-2 تعبیر و تفسیر نهایی ۸-۲-4- جمع‌بندی کلیه اطلاعات صحرایی و دفتری و معرفی حداقل سه منطقه اولویت‌دار برای انجام ۳-2- گزارش‌نویسی مرحله شناسایی سرفصل‌ها و زیرفصل‌های گزارش مرحله شناسایی مواد اولیه سیمان به صورت زیر است: ۱-۳-۶ جچکیده نمونه‌برداری‌های انجام شده» نتایج حاصل از آن و اولویت‌های معرفی شده» تیپ‌های سیمان قابل استحصال, میزان عناصر مفید و مضرء تخمین ذخیره به همراه نتیجه‌گیری و ارایه پیشنهادات برای توقف یا ادامه عملیات اکتشافی خواهد بود. ۲-۳-4- فمهرست الف- فهرست مطالب پ- فهرست جداول -------- صفحهٔ بعد -------- فصل چهار م- فهر ست خدمات مراحل محناف |ک شاف و معیارهای تصمی مگیری در ادامه و یا نوف عملیا ت /کد شاف مواد اولیه سیمان ۳۷ ۳-۳-۶ مقدمه معرفی مختصر روش و مراحل بررسی» پیشینه کارهای انجام شده قبلی و نحوه دستیابی به اطلاعات ارایه شود. 2-۳-2 اطلاعات کلی منطقه الف- آشنایی شامل اهداف پروژه و چگونگی انجام کار ب- موقعیت مکانی» جغرافیایی و راه دسترسی پ- وضعیت کلی آب و هوایی و ریخت‌شناسی ت- نیروی انسانی ث- کارهای انجام شده قبلی در ارتباط با مواد اولیه مورد نیاز در صنعت سیمان شامل معادن سنگ آهن» گچ» پوزولان و نظایر آن‌ها ج- اسناد» مدارک و نقشه‌های توپوگرافی و زمین‌شناسی و نظایر آن که در تهیه گزارش مرحله شناسایی به کار گرفته شده ۵-۳-2 بررسی و مطالعات دفتری برای تعیین محدوده‌های اکتشافی پتانسیل‌دار از نظر مواد اولیه سیمان الف- شرح واحدهای زمین‌شناسی و سازندها از نظر مواد اولیه سیمان و همجواری آن‌ها نسبت به یکدیگر ب- شرح وضعیت جغرافیایی» ره دسترسی» وضعیت برق, خط لوله گاز و سایر زیرساخت‌های مورد نیاز 1-۳-۶ بررسی محدوده‌ها و حجم عملیات الف- موقعیت جغرافیایی محدوده‌های اکتشافی» راه دسترسی همراه با کروکی و مختصات دقیق مناطق کلیدی در محدوده‌های اکتشافی ب- شرح زمین‌شناسی واحدهای موجود در منطقه اکتشافی و بررسی‌های ساختاری و تاثیر آن بر کیفیت ماده معدنی پ- تعداد نمونه‌های برداشت شده همراه با مختصات محل نمونه‌برداری» نتایج تحزیه شیمیایی ت- شرح کامل مسیر پیمایش» ترانشه و چاهک‌های اکتشافی, روش نمونه‌برداری از آن‌هاء ترسیم نیمرخ اکتشافی و برداشت کامل حفریات انجام شده ث- تعبیر و تفسیر نتایج تجزیه شیمیایی نمونه‌ها و عناصر مفید و مضر و مقایسه آن‌ها با مواد اولیه استاندارد سیمان ج- انجام محاسبات سیمان‌سازی برای تعیین مدول‌ها و فازهای کلینکر و همچنین درصد مورد نیاز هر یک از مواد خام برای تولید کلینکر (ترکیب مناسب همراه با مواد افزودنی تصحیح کننده) -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۸ فهر ست خدمات و دستورالعمل مراحل مختلف اکتشاف مواد اولیه تولید انواع سیمان ۷-۳- ۶- بررسی مسایل زیربنایی الف- بررسی وضعیت زیست‌محیطی محدوده اکتشافی ب- بررسی وضعیت آب در محدوده اکتشافی پ- بررسی وضعیت منابع و انرژی ت- بررسی مسایل آب و هوایی» جهت باد و نظایر آن‌ها ث- شرح کامل وضعیت توپوگرافیء پوشش گیاهی و محل مناسب برای احداث کارخانه ۸-۳-۶ تعیین ذخیره در هر یک از محدوده های اکتشافی ۹-۳-۶ نتیجه‌گیری و پیشنهادات الف- تلفیق کلیه داده‌هاء جمع‌بندی و اولویت‌بندی محدوده‌ها بر اساس کلیه اطلاعات صحرایی, دفتری» زیربنایی» محاسبات سیمان‌سازی و نظایر آن و اولویت‌بندی محدوده‌های اکتشافی ب- ترسیم محدوده اکتشافی به وسعت ۲۰ تا ۴۰ کیلومتر مربعی برای ۳ اولویت اکتشافی (در صورت موجود بودن) انتخاب شده (به صورتی که کلیه مواد اولیه سیمان در هر اولویت اکتشافی را پوشش دهد) بر روی نقشه توپوگرافی ۱:۳۵۰۶۰۰۰ یا ۰ همراه با مختصات گوشه‌ها و اضلاع آن به دو صورت طول و عرض جغرافیایی و /71۸] پ- تعیین معیارهای تصمیم‌گیری در توقف و یا ادامه عملیات اکتشافی با توجه به مجموعه بررسی‌ها و مطالعات انجام گرفته روی مواد اولیه مورد نیاز ت- ارایه پیشنهادات برای بررسی‌های مرحله پی‌جویی ۱۰-۳-۶۸ فهرست منابع ۱۱-۳-۶- پیوست‌ها الف- نتایج تجزیه شیمیایی ۱۰ اکسید به همراه اندازه‌گیری 0.1.] ب- نتایج مطالعات به روش پراش اشعه ایکس پ- نتایج مطالعات سنگ‌شناسی» کانی‌شناسی (و در صورت لزوم فسیل‌شناسی) چک‌لیست شرح» نوع و مقیاس عملیات در مرحله شناسایی مواد اولیه سیمان در جدول ۱-۴ ارایه شده است. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل چهارم- فهرست خدمات مراحل و جدول ۱-۶- جمع‌آوری اطلاعات, شامل کلیه نقشه‌های توپوگرافی, زمین‌شناسی, جغرافیایی ایجاد بانک اطلاعاتی در سیستم 5آ7) و رقومی کردن نقشه‌ها بررسی کارهای انجام شده قبلی و تعیین محدوده‌های پتانسیل‌دار بررسی‌های صحرایی و نمونه‌برداری‌ها تعیین و تفسیر ننایج تجزیه شیمیایی نمونه‌ها و انجام محاسبات سیمان‌سازی تعیین ذخیره هر یک از مواد اولیه جمع‌بندی و تلفیق کلیه اطلاعات صحرایی, دفتری و محاسبات سیمان‌سازی به همراه معرفی مناطق اولویت‌دار و امیدبخش تهیه و تنظیم گزارش نهایی مرحله مطالعات این مرحله از اکتشاف مواد اولیه س مقیاس ۱:۳۵۰۰۰ انجام می‌گیرد و فهر و یا مارن یکسان است. مخحتلف اک شاف و معیارهای تصمیمگیری در ادامه و چک‌لیست فهرست خدمات اکتشاف مواد اولیه سیما چک‌لیست فمرست خدمات اکتشاف مواد اولیه سیما مواد اولیه سیمان در مرحله پی‌جویی ست خدمات آن به صورت زیر توصیه می‌شود. ش با توقف عملیات اک شاف مواد اولیه سیمان ۳۹ سا ن در مرحله شناسایی - بررسی سازندهای آهکی, کنگلومرایی و آبرفتی - بررسی راه‌های ارتباطی, مراکز جمعیتی - بررسی مسایل زیربنایی نظیر آب. برق و گاز - رقومی کردن نقشه واحدهای دارای پتانسیل مواد اولیه سیمان شامل واحدهای آهکی, مارنی» شیلی؛ رسی» رسی- آهکی - امتیازدهی پتانسیل‌های موجود بر روی نقشه‌های رقومی شده با توجه به همجواری واحد. راه دسترسی» برق و مراکز جمعیتی ن در مرحله شناسایی - بررسی وضعیت رخنمون و گسترش واحدها - برداشت نمونه +0, ۸۱,0۲, ۳۵0, (۵0, ۱20 (۲,0, نآ (۹50, ]0سا 0ما - تعیین عناصر مفید و مضر و مدول‌ها و فازهای - معرفی مواد تصحیح‌کننده و افزودنی با توجه به تعیین محدوده مناطق دارای اولویت همراه با نقشه و مختصات گوشه‌ها و اضلاع -------- صفحهٔ بعد -------- ۳ فهر ست خدمات و دستورالعمل مراحل مختلف اکتشاف مواد اولیه تولید انواع سیمان ۱-2-2 فهرست خدمات مرحله جمع‌آوری داده‌ها و مطالعات دفتری الف- خرید نقشه‌های توپوگرافی به مقیاس ۱:۲۵۰۰۰ ب- تهیه نقشه زمین‌شناسی مقدماتی به روش فتوژئولوژی بر اساس عکس‌های هوایی یا ماهواره‌ای به صورت رقومی پ- پیاده کردن کلیه برداشت‌های مرحله شناسایی بر روی نقشه فتوژئولوژی و توپوگرافی تهیه شده ت- تهیه طرح اکتشاف اولیه با استفاده از اطلاعات موجود شامل: - انتخاب مسیرهای پیمایش, موقعیت ترانشه‌ها و چاهک‌های اکتشافی در مرحله شناسایی - مسیرهای پیمایش به فواصل متر۵۰۰ تا یک کیلومتر و حفر چاهک‌های اکتشافی در شبکه ۵۰۰۷۵۰۰ متری ۲-2-4 برداشت‌های صحرایی الف- تهیه نقشه زمین‌شناسی (با مقیاس ۱۲۵۰۰۰ بر اساس نشریه شماره ۵۳۲ انجام می‌گیرد) شامل: - انجام پیمایش‌های سطحی با روند عمود بر امتداد لایه‌بندی‌ها و واحدها - تعیین مرز و همبری سازندها و واحدهای رخنمون‌دار - تعیین خصوصیات چینه‌شناسی و سن نسبی کلیه سازندها و واحدها - بررسی لیتولوژیکی واحدهای سنگی - اندازه‌گیری ضخامت توالی واحدها و شیب و امتداد آن‌ها - برداشت و اندازه‌گیری روند کلی گسل‌های موجود - برداشت ویژگی‌های چین‌ها و نحوه چین‌خوردگی آن‌ها ب- انجام حفریات اکتشافی و نمونه‌برداری و کدگذاری نمونه‌ها - نمونه‌برداری از واحدهای دارای کربنات کلسیم بالا (تیتر بالا) عموما آهکی و یا آهکی مارنی به صورت لبپری در طول نیمرخ‌های عمود بر لایه‌بندی انجام گیرد. برای حداقل ۱۰ متر ضخامت واقعی لایه‌بندی یک نمونه و در مورد برخورد با لیتولوژی خاص نیز یک نمونه برداشت می‌شود. فاصله نیمرخ نمونه‌برداری نسبت به یکدیگر در این مرحله حداقل ۵۰۰ متر تا ۱ کیلومتر در نظر گرفته شود. - نمونه‌برداری از واحدهای دارای کربنات کلسیم پایین (تیتر پایین) در طول یک ترانشه اکتشافی و برداشت نمونه به روش شیاری پیوسته که کل ذخیره را در جهت عمود بر لایه‌بندی پوشش دهد. فاصله ترانشه‌های اکتشافی برای نمونه‌برداری نسبت به یکدیگر در این مرحله حداقل ۵۰۰ متر تا ۱ کیلومتر در نظر گرفته شود. در این واحدها که عمدتا مارنی و شیلی هستند.ء در صورت برخورد با میان لایه‌های ماسه‌سنگی, چرتی و یا میان لایه‌های دیگر باید نمونه‌برداری از این میان لایه‌ها به صورت مجزا و به نسبت ضخامت انجام شود. نمونه‌برداری‌های همسان با واحدهای کربنات کلسیم بالا (تیتر بالا) انجام گیرد. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل چهار م- فهرست خدمات مراحل مختلف اک شاف و معیارهای تصمیمگیری در ادامه و یا توقف عملیات اکذشاف مواد اولیه سیمان ۰ (۴ - نمونه‌برداری از واحدهای کنگلومرایی یا آبرفتی به صورت حفر چاهک اکتشافی به عمق حداقل ۱۰ تا ۱۵ متر در یک شبکه حداقل ۵۰۰۷۵۰۰ متر به صورتی که بتوان بخش‌های درشت‌دانه (بالای مخروطافکنه)» متوسط دانه (بخش میانی مخروطافکنه) و بخش ریزدانه ( پایین مخروطافکنه) را پوشش داد. نمونه به صورت شیاری پیوسته (به طول ۲۰ تا ۲۳۰ سانتی‌متر و عمق حداقل ۱۰ تا ۱۵ سانتی‌متر) برداشت و به روش چهار بخشی خلاصه شود. در صورت تغییر در لیتولوژی به عنوان مثال برخورد با عدسی‌های رسی در آبرفت‌های بخش بالایی و میانی مخروطافکنه از آن نیز یک نمونه برداشت شود. - نمونه‌برداری به تعداد حداقل ۳ نمونه از هر منطقه به حجم مورد نیاز برای مطالعات کانی‌شناسی و سنگ‌شناسی و اندازه گیری مقدار سیلیس آزاد در آهک‌ها - نمونه‌برداری برای انجام تست تکنولوژیک پ- برداشت حفریات اکتشافی - برداشت تغییرات لیتولوژیکی در طول نیمرخ‌هاء ترانشه‌ها و چاهک‌های اکتشافی - برداشت شیب توپوگرافی در مسیر نیمرخ و ترانشه‌ها - برداشت شیب و امتداد لایه‌بندی در نیمرخ‌هاء ترانشه‌ها و چاهک‌های اکتشافی - برداشت مختصات ابتدا و انتهای نیمرخ‌ها و ترانشه‌های اکتشافی و محل چاهک‌های اکتشافی و نقاط نمونه‌برداری - تهیه عکس‌های لازم از تغییرات قابل توجه در امتداد نیمرخ‌هاء ترانشه‌ها و چاهک‌های اکتشافی - ترسیم نیمرخ‌هاء ترانشه‌ها و چاهک‌ها به مقیاس ۱:۲۵۰ یا ۱:۱۰۰ ت- حفر یک گمانه ژئوتکنیکی در محل پیشنهادی برای سایت کارخانه به منظور تعیین عمق سنگ بستر و جلوگیری از هزینه اضافی در ساخت و سازهای آتی ۳-2-2 بررسی و نمونه‌برداری از منابع مواد اولیه تصحیح‌کننده در صنعت سیمان شامل سنگ آهن. سیلیس, پوزولان و سنگ کج در حد سناسایی اولیه به تعداد ۱ یا ۲ نمونه از هر کدام این مواد معدنی در فاصله بسیار کم نسبت به کارخانه قرار دارند و توصیه می‌شود از هر یک از این منابع حداقل ۲ نمونه برداشت و مورد مطالعه قرار گیرد. 5-5-5 تجزیه شیمیایی نمونه‌ها الف- تجزیه شیمیایی نمونه‌های کنترلی برای عناصر و ترکیبات +50 +۸0 ۳۵0 ۳:40 ۸/180 ۲0 ۸1270 + لو [.0..]آ به روش شیمی تر یا روش دستگاهی مناسب ب- تجزیه شیمیایی نمونه برای مقدار +۲۲0, ,110 و ۸1,0۲ در صورت مطالعه مواد اولیه برای سیمان سفید به روش پ- مطالعه کانی‌شناسی نمونه‌ها به روش پراکنش اشعه ایکس به منظور تعیین نوع کانی‌های تشکیل دهنده سنگ حداقل دو نمونه برای هر منطقه -------- صفحهٔ بعد -------- ۴۳۲ فهر ست خدمات و د ستورالاعمل مراحل مخحناف |ک شاف مواد اولیه تولید انواع سیمان ت- تهیه مقطع نازک از نمونه‌ها و انجام مطالعات کانی‌شناسی» سنگ‌شناسی و بررسی مقدار سیلیس آزاده حداقل سه نمونه برای هر منطقه ۵-2-4 انجام محاسبات سیمان‌سازی الف- محاسبه مدول‌های سیلیس (۸15) مدول آلومین (۱1۸) ضریب اشباع آهک (.5.]) ب- محاسبه فازهای کلینکر پ- محاسبه فازهای مایع ت- محاسبه درصد مورد استفاده هر یک از مواد اولیه و افزودنی ث- تعیین نوع کلینکر حاصل از مخلوط مواد اولیه ج- محاسبه فاکتورهای پخت و فاکتورهای مورد نیاز دیگر 1-2-2 تعیین ذخیره حداقل در رده ۳۲۳۳ الف- محاسبه ذخیره به روش‌های مقاطع و بلوک‌بندی ب- تهیه و ترسیم مقاطع اکتشافی, ترانشه‌ها و گمانه‌های اکتشافی با استفاده از داده‌ها و اطلاعات برداشت صحرایی به مقیاس ۱:۱۰۰ تا ۱:۲۵۰ که بر روی آن کلیه اطلاعات صحرایی شامل موقعیت برداشت نمونه‌هاء شیب و امتداد و سایر اطلاعات مورد نیاز نظیر درصد عناصر مضر و مفید اصلی در مواد اولیه سیمان مانند ۸180 و (۵0-) (در سیمان خاکستری) و ۸/80 ۲۵0 و ۳۵۲0۲ (در سیمان سفید) درج شده باشد. پ- تعبیر و تفسیر نتایج تجزیه شیمیایی نمونه‌ها و بلوک‌بندی اولیه بر اساس میزان ترکیبات اصلی شامل ۸/480 ۵0 + ۸۱۲0۳ و +510 و عناصر و ترکیبات فرعی | و 50۳ و مدول‌های سیلیس, آلومینیم و ضریب اشباع آهک ۷-2-2- مطالعات مقدماتی ارزیابی زیست‌محیطی ۸-2-2 تعبیر و تفسیر نتایج و جمع‌بندی کلیه اطلاعات ۹-2-2 ارایه گزارش نهایی همراه با معیارهای تصمیم‌گیری ۵-2- تهیه گزارش مرحله پی‌جویی گزارش مرحله پی‌جویی شامل موارد زیر است: -------- صفحهٔ بعد -------- فصل چهار م- فهر ست خدمات مراحل محناف |ک شاف و معیارهای تصمی مگیری در ادامه و یا نوف عملیا ت /کد شاف مواد اولیه سیمان ۳۳ ۱-۵-2- چکیده خلاصه گزارش مرحله پی‌جویی به صورت یک یا دو صفحه شامل کلیات زمین‌شناسی» حجم ترانشه‌ها و چاهک‌های اکتشافی و نیمرخ‌های نمونه‌برداری» نمونه‌برداری‌های انجام شده و نتایج حاصل و بلوک‌بندی مواد اولیه در مناطق مختلف برای یک از بلوک‌ها و پیشنهادات برای توقف یا ادامه عملیات اکتشافی تا مرحله بعدی خواهد بود. ۳-۵-2 ف‌هرست الف- فهرست مطالب فهرست جداول ۳-۵-4 مقدمه 2-۵-2 کلیات الف- موقعیت مکانی, جغرافیایی و راه‌های دسترسی ب- وضعیت کلی آب و هوا و ریخت‌شناسی پ- منابع انسانی پوزولان و نظایر آن‌ها الف- شرح کامل زمین‌شناسی ناحیه‌ای ب- زمین‌شناسی محدوده مورد بررسی شامل چینه‌شناسی» پتروگرافی و کانی‌شناسی» زمین‌شناسی ساختاری و تاثیر عوامل ساختاری در زون‌بندی و کیفیت ماده معدنی 1-۵-۶ بررسی‌های اکتشافی الف- تشریح کامل حفریات شامل ترانشه‌هاء چاهک‌ها و نیمرخ‌ها -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۴ فهر ست خدمات و د ستورالعمل مراحل مخحناف |ک شاف مواد اولیه تولید انواع سیمان ب- شرح کامل نیمرخ‌هاء ترانشه‌ها و چاهک‌های اکتشافیء روش نمونه‌برداری از آن‌هاء ترسیم نیمرخ اکتشافی و لاگ کامل حفریات انجام شده ث- بررسی تغییرات عیاری کلیه عناصر و ترکیبات به ویژه عناصر اصلی و مضر در محاسبات سیمان‌سازی ۷-۵-4- محاسبات سیمان‌سازی الف- روش محاسبات و محاسبه مدول‌ها و فازهای مورد نیاز ب- آنواع سیمان تولیدی با توجه به مواد اولیه پ- مواد افزودنی» تصحیح کننده و درصد مورد نیاز ۸-۵-2- تخمین ذخیره ۹-۵-2 نتایج آزمون‌های تکنولوزی در مقیاس پیشاهنگ ۱-۵-2 نتیجه‌گیری و پیشنهاداتن الف- نوع و میزان دخایر شناخته شده» نوع کلینکر تولیدی و چگونگی تامین مواد افزودنی و تصحیح‌کننده ب- تلفیق کلیه اطلاعات مراحل شناسایی و پی‌جوبی و معرفی محدوده‌های اکتشافی ۶ کیلومتر مربعی همراه با مختصات رئوس آن برای انجام مطالعات اکتشاف مرحله بعدی ۱۱-۵-2-فهرست منابع ۱۳-۵-42 پیوست‌ها الف- نتایج تجزیه شیمیپایی (۱۰ اکسیدی) ب- نتایج نمونه‌های تجزیه کانی‌شناسی به روش پراش اشعه ایکس پ- نتایج مطالعات میکروسکوپی (سنگ‌شناسی» کانی‌شناسی و فسیل‌شناسی) ت- نقشه‌ها و نیمرخ‌های زمین‌شناسی -------- صفحهٔ بعد -------- فصل چهار م- فهر ست خدمات مراحل زا جدول ۲-2- چد شرح عملیات هوایی و ماهواره‌ای و گزارش مرحله شناسایی ایحاد بانک اطلاعاتی در سیستم 5آ7) و رقومی بررسی‌های صحرایی و نمونه‌برداری ادامه جدول ۲-۶- ج سیمان‌سازی تعیین ذخیره هر یک از مواد اولیه دفتری و سیمان‌سازی و معرفی مناطق امیدبخش برای مطالعات بعدی تهیه و تنظیم گزارش نهایی مرحله مطالعات پی‌جویی همراه با نتیجه‌گیری و پیشنهادات مخحتلف اک شاف و معیارها وج دلیست فهرست خدمت |؟ ۱۵ < بررد ۱۹۵ < بررد را ۱۵ < بررد ۵ ۱۳۵ ۱۳۵ رکو - بردا - ترس - فاص ۱۵۵ ۱ - حفر - حفر - نمو - نمو مثر در 0 ک‌لیست فهرست خدمت | ی تصمی مگیری در ادامه و یا توقف عملیات اک شاف مواد اولیه سیمان ۴۳۵ ی ۱ تشاف مواد اولیه سیمان در مرحله مطالعات پی‌جویی نوع عملیات سی سازندهای آهکی, کنگلومرایی و آبرفتی سی راه‌های ارتباطی, مراکز جمعیتی می مسایل زیربنایی آب» برق و نظایر آن‌ها می کردن نقشه توپوگرافی ۱۲۵۰۰۰ و فتوژئولوژی عکس‌های هوایی و رقومی کردن آن‌ها شت و تکمیل نقشه زمین‌شناسی فتوزئولوژی شده شامل بررسی وضعیت رخنمون و یم نیمرخ‌هاء ترانشه‌ها و چاهک‌ها در مقیاس ۱:۲۵۰ تا ۱:۱۰۰ له نیمرخ‌ها و ترانشه‌ها ۵۰۰ متر تا ۱ کیلومتر ترانشه و چاهک یک گمانه زُئوتکنیکی هبرداری از ترانشه, چاهک و نیمرخ‌های اکتشافی نه‌برداری از واحدهای کنگلومرایی یا آبرفتی به صورت حفر چاهک به عمق حداقل ۱۰ تا ۱۵ ن درصد عناصر و ترکیبات: [,۲10۲0, ناح, +50, 0۲ز5, +۲۱0 ۸۱, ۳۵۲۵ 0 120 ][.0.] کتشاف مواد اولیه سیمان در مرحله مطالعات پی‌جویی - تعیین عناصر مفید و مضر و مدول‌ها و فازهای کلینکر و درصد مورد نیاز مواد اولیه - محاسبه ذخیره به روش‌های مقاطع و بلوک‌بندی به روش‌های مقاطع و بلوک‌بندی - تهیه و ترسیم مقاطع اکتشافی, ترانشه‌ها و گمانه‌های اکتشافی با استفاده از داده‌ها و اطلاعات برداشت صحرایی به مقیاس ۱:۱۰۰ تا ۱:۲۵۰ که بر روی آن کلبه اطلاعات درصد عناصر مضر و مفید اصلی در مواد اولیه سیمان مانند (۸186 و (۵0-) (در سیمان خاکستری) و ۸/180 (۵0-) و ۳12۲00 (در سیمان سفید) درج شده باشد. ترکیبات فرعی ال) و +5 و مدول‌های سیلیس, آلومینیم و ضریب اشباع آهک - تعیین محدوده‌های ۶ کیلومتر مربعی همراه با مختصات گوشه‌ها برای ادامه عملیات در مرحله تفصیلی - مجلد کردن گزارش مرحله پی‌جویی -------- صفحهٔ بعد -------- ۴۶ فهر ست خدمات و دستورالعمل مراحل مختلف اکتشاف مواد اولیه تولید انواع سیمان ۹-5 خدمات اکتشاف مواد اولیه سیمان در مرحله اکتشاف عمومی و تفصیلی در این مرحله اکتشاف مواد اولیه در محدوده‌هایی که در مرحله پی‌جویی مطالعه و برای ادامه عملیات معرفی شده است. انجام خواهد شد. وسعت محدوده مورد بررسی در این مرحله از ۱۰۰ هکتار تا حداکثر ۵۰۰ هکتار برای هر یک از محدوده‌ها است. مقیاس نقشه‌های تهیه شده در این مرحله ۱:۱۰۰۰ است. فهرست خدمات این مرحله از اکتشاف به صورت زیر توصیه می‌شود: ۱-1-2- جمع‌آوری داده‌ها و مطالعات دفتری الف- تهیه کلیه اسناد و مدارک فنی» نتایج مطالعات انجام شده در مرحله مطالعات شناسایی و پی‌جویی» آشنایی با اهداف پروژه» بررسی و مطالعه اسناد مذکور به منظور برنامه‌ریزی صحرایی ب- بررسی داده‌های اولیه موجود از حفریات اکتشافی در مرحله شناسایی و پی‌جویی شامل مختصات. نتایج عیارسنجی عناصر و ترکیبات به عنوان مبنای تعبیر و تفسیرهای بعدی پ- بررسی‌های آماری و زمین آماری بر روی اطلاعات حاصل از حفریات اکتشافی قبلی و دیگر نمونه‌های تهیه شده از ذخایر مورد بررسی برای انجام بلوک‌بندی برای طراحی شبکه حفاری عمقی ت- تهیه طرح حفاری به روش پودری ۳-1-2- برداشت‌های صحرایی الف- تهیه نقشه توپوگرافی به مقیاس ۱:۱۰۰۰ از منطقه به روش برداشت مستقیم زمینی و با استفاده از دوربین نقشه‌برداری ب- تهیه نقشه زمین‌شناسی با مقیاس ۱:۱۰۰۰ از منطقه به روش برداشت مستقیم زمینی (با استفاده از دوربین نقشه‌برداری) که در برگیرنده موارد زیر باشد (بر اساس نشریه تدوین و دستورالعمل تهیه نقشه‌های زمین‌شناسی -معدنی بزرگ‌مقیاس): - تعیین مرز و همبری سازندها و واحدهای رخنمون‌دار در منطقه مطالعاتی - تعیین خصوصیات چینه‌شناسی و سن نسبی کلیه سازندها و واحدها - بررسی تغییرات لیتولوژیکی در هر یک از واحدهای سنگی - اندازه‌گیری ضخامت. شیب و امتداد واحدها - برداشت و اندازه‌گیری روند کلی گسل‌های موجود - برداشت ویژگی‌های چین‌ها و نحوه چین‌خوردگی‌های موجود - تعیین زون‌های ساختاری و ارتباط احتمالی آن‌ها با تغییر کیفیت کانسار با در نظر گرفتن فرآیندهای دگرسانی نظیر سیلیسی شدن, آرژیلیتی شدن» دولومیتی شدن و نظایر آن‌ها پ- پیاده کردن موقعیت گمانه‌ها یا ترانشه‌های پیشنهادی بر روی زمین با استفاده از 0۳5) -------- صفحهٔ بعد -------- فصل چهار م- فهرست خدمات مراحل مختلف اکتشاف و ممیارهای تصمیمگیری در ادامه و پا توقف عملیات اکتشاف مواد اولیه سیمان ۰۰ ۴۷ ت- اجرای حفریات اکتشافی و به دست آوردن مغزه‌های مورد نظر از گمانه‌ها در جهت عمود بر گسترش ماده معدنی به فواصل ۲۰۰ متر تا ۴۰۰ متر و منطبق بر نیمرخ‌های اکتشافی (عمق گمانه‌ها متناسب با ضخامت واحد معدنی» توپوگرافی رخنمون‌ها و با حداقل عمق ۵۰ متر) ث- برداشت واحدهای سنگی," (01, گسل‌هاء درزه‌ها و پرشدگی ثانویه آن‌ها و تهیه نمودار کامل گمانه‌ها ج- نمونه‌برداری از مغزه‌های اکتشافی به روش دو نیم کردن با توجه به تغییرات لیتولوژی و کدگذاری آن‌ها حداقل هر ۵ متر یک نمونه (در هنگام مشاهده تغییرات خاص نمونه‌برداری اضافی لازم است). در حفاری پودری در شرایطی که امکان حفاری مغزه‌گیری وجود ندارد از هر ۲ متر یک نمونه معرف برداشت شود. چ- نمونه‌برداری برای انجام آزمون‌های پیشاهنگ و صنعتی شامل آزمون‌های قابلیت پخت مواد و قابلیت خردایش مواد ح- نمونه‌برداری از مغزه‌های حفاری برای تعیین ویژگی‌های فیزیکی و زئومکانیکی سنگ خ- مستندسازی پدیده‌های زمین‌شناسی و ساختاری ۳-۷-5 تجزیه شیمیایی نمونه‌ها الف- تجزیه شیمیایی نمونه‌ها برای عناصر و ترکیبات +50 ۰۸1۲0۲ ۳۵0 ۳:0 ۸/180 ۳0 ۸20 +۱850 و 1.0.1 ب- بررسی صحت و دقت تجزیه‌های شیمیایی با استفاده از نمونه‌های کنترلی 2-1-2 تلفیق و پردازش داده‌ها الف- رقومی‌سازی کلیه اطلاعات موجود برای تهیه مدل زمین‌شناسی بر اساس داده‌های حاصل از برداشت‌های صحرایی؛ نمودار گمانه‌ها و سایر حفریات اکتشافی ب- ترسیم مقاطع افقی و قائْم زمین‌شناسی پ- تخمین ذخیره به روش‌های کلاسیک و زمین آماری - رسم منحنی‌های هم‌عیار برای کلیه عناصر و ترکیبات 85:0 +۸1۲0 ۳۵۲0۲ ۳:۸0 ۷180 و مدول‌های ۸/15 ۸ و 1.5.۲ ت- انجام محاسبات سیمان‌سازی» تعیین مدول‌های مورد نظرء فازهای کلینکر و تعیین درصد میزان اختلاط مواد هر یک از بلوک‌ها از ذخایر مختلف و همچنین میزان مواد تصحیح‌کننده مورد نیاز ث- انجام مطالعات ارزیابی زیست‌محیطی ج- انجام مطالعات پیش‌امکان‌سنجی یا امکان‌سنجی چ- تعبیر و تفسیر نهایی و جمع‌بندی کلیه اطلاعات صحرایی و دفتری و آرایه گزارش نهایی عمومی همراه با ارایه معیارهای تصمیم‌گیری و پیشنهادات برای طرح بهره‌برداری معدن 0عل 1۷[[ذناو ۳۵۵۷ -۱ -------- صفحهٔ بعد -------- ۴۳۸ فهر ست خدمات و د ستورالاعمل مراحل مخحتلف اک شاف مواد اولیه تولید انواع سیمان سرفصل‌ها و زیر فصل‌های گزارش نهایی مواد اولیه سیمان به صورت زیر توصیه می‌شود: ۱-۷-2- چکیده شامل خلاصه‌ای از کلیه بررسی‌های انجام شده تا نتیجه‌گیری نهایی ۲-۷-۶ فهرست مطالب الف- فهرست مطالب ب- فهرست شکل‌ها پ- فهرست جداول ۳-۷-2 مقدمه 2-۷-42 کلیات الف- موقعیت جغرافیایی و راه‌های دسترسی و پوزولان الف- شرح کامل زمین‌شناسی ناحیه‌ای ب- شرح کامل زمین‌شناسی محدوده مورد بررسی شامل چینه‌شناسی, سنگ‌شناسی و کانی‌شناسی» گسل‌های اصلی و فرعی, درزه‌نگاری و چین‌خوردگی‌ها 1-۷-2 حفریات اکتشافی و نمونه‌برداری الف- فعالیت‌های زیرساختی انجام شده شامل جاده‌سازی,» برق‌رسانیء مخابرات و نظایر آن‌ها -------- صفحهٔ بعد -------- فصل چهار م- فهر ست خدمات مراحل محناف |ک شاف و معیارهای تصمی مگیری در ادامه و یا نوف عملیا ت /کد شاف مواد اولیه سیمان ۳۹ پ- شرح کامل گمانه‌های اکتشافیء روش نمونه‌برداری» تهیه نمودار کامل گمانه‌ها و ترسیم نیمرخ اکتشافی و نمودار کامل کمانه‌ها ن- بررسی تغییرات عیاری کلیه عناصر و تر کیبات ید ویژه عناصر اصلی و9 مصر در محاسبات سیمان‌سازی شامل (0ع1. ث- درزه‌نگاری و ویژگی‌های فیزیکی و ژئومکانیکی سنگ بر روی مغزه‌ها ۷-۷-2 محاسبات سیمان‌سازی الف- شرح کامل روش به کار گرفته شده در محاسبات مدول‌ها و فازها و دیگر موارد مورد نیاز در این محاسبات ب- بررسی امکان تهیه سیمان‌های مختلف با توجه به مواد اولیه موجود و نسبت اختلاط بلوک‌های دذخایر برای به دست آوردن انواع تیپ‌های سیمان پ- درصد مورد نیاز مواد افزودنی» تصحیح کننده و محل تامین آن‌ها ۹-۷-2 نتیجه گیری و پیشنهادات الف- تلفیق کلیه بررسی‌های انجام شده تعبیر و تفسیر نهایی نتایج پ- پیشنهاد برای تجهیز و بهره‌برداری ۱۰-۷-52 -فهرست منابع ۱۱-۷-۶- پیوست‌ها الف- نتایج تجزیه شیمیایی نمونه‌های برداشت شده ۱۰ اکسید کلیدی ب- نتایج نمونه‌های تجزیه شیمیایی به روش پراش اشعه ایکس پ- نتایج مطالعات آزمون‌های فیزیکی و ژئومکانیکی ت- نقشه‌ها و نیمرخ‌های زمین‌شناسی ث- نتیجه آزمون‌های تکنولوژیکی چک‌لیست شرحء نوع و مقیاس عملیات در مرحله مطالعات تفصیلی مواد اولیه سیمان در جدول ۳-۴ آرایه شده است. -------- صفحهٔ بعد -------- ۰ ۵ 13 جدول ۳-۶- چک‌لید جمع‌آوری اطلاعات, شامل کلیه نقشه‌های توپوگرافی, زمین‌شناسی, جغرافیایی.گزارش‌های مرحله شناسایی و مرحله تفصیلی مطالعه مستندات جمع‌آوری شده و تعبین محدوده‌های مورد نظر برای تهیه نقشه توپوگرافی و زمین‌شناسی برداشت‌های صحرایی و نمونه‌برداری تعیین و تفسیر نتایج تجزیه شیمیایی نمونه‌ها و انجام محاسبات سیمان‌سازی تعیین ذخیره هر یک از مواد اولیه ادامه جدول ۳-۶- چک سیمان‌سازی و معرفی چگونگی بهره‌برداری به صورت اولیه تهیه و تنظیم گزارش نهایی مرحله مطالعات تفصیلی فهر ست خدمات ی ۰و ۱:۲۵۰۰۰ و ۱۰ و ۱:۲۵ و ۱:۲۵ لر ۰.۰ شرمر ۰.۰ خدمت و دستورااعمل مراحل مختلف اک شاف مواد اولیه تولید انواع سیمان شاف مواد اولیه سیمان در مرحله مطالعات تفصیلی نوع عملیات - بررسی سازندهای آهکی, کنگلومرایی و آبرفتی - بررسی راه‌های ارتباطی و مراکز جمعیتی - بررسی مسایل زیربنایی آب. برق و نظایر آن‌ها - تهیه کلیه اسناد و مدارک فنی, نتایج مطالعات انجام شده در مرحله مطالعات شناسایی و پی‌جویی» اشنایی با اهداف پروژه بررسی و مطالعه اسناد مذکور به منظور برنامه‌ریزی صحرایی - بررسی داده‌های اولیه موجود از حفریات اکتشافی در مرحله شناسایی و پی‌جویی شامل مختصات. نتایج عیارسنجی عناصر و ترکیبات به عنوان مبنای تعبیر و تفسیرهای بعدی - بررسی‌های آماری و زمین آماری بر روی اطلاعات حاصل از حفریات اکتشافی قبلی و دیگر نمونه‌های تهیه شده از ذخایر مورد بررسی برای انجام بلوک‌بندی برای طراحی - تهیه طرح حفاری به روش پودری - تهیه نقشه توپوگرافی به روش برداشت مستقیم صحرایی - پیاده کردن محل گمانه و یا ترانشه‌های اکتشافی - نمونه‌برداری‌های شیمیایی و فیزیکی - برداشت نمونه آزمون‌های صنعتی و یا پیشاهنگ ,۳۴۲0 مآ), +50 5[07, +0 [۸. ۳۵0 (0ه). ۱۷۵0 1.0. 1 - تعیین ویژگی‌های فیزیکی شامل وزن مخصوص و نظایر آن‌ها - بلوک‌بندی کانسار و تعیین عناصر مفید و مضر و مدول‌ها و فازهای کلینکر و درصد مورد نیاز مواد اولیه - معرفی مواد تصحیح‌کننده و افزودنی با توجه به محاسبات سیمان‌سازی برای استحصال تیپ‌های مختلف سیمان - ذخیره قطعی و محاسبات سالیانه با توجه به درصد مورد استفاده هر یک از ذخایر اکتشاف مواد اولیه سیمان در مرحله مطالعات تفصیلی نوع عملیات - نتیجه‌گیری و پیشنهادات پس از جمع‌بندی کلیه اطلاعات از شروع پروژه تا کنون - مجلد کردن گزارش مرحله تفصیلی -------- صفحهٔ بعد -------- بوزو لاف و شرح فصل ۵ سیمان‌های سفید» مختصری بر آن‌ها -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- فاصل پدجم- توصیف سیمان‌های سقیلد» پوزولانی و شدرح مختصری ب رآن‌ها ۵۳ ۹-۵- آشنایی بر اساس استاندارد ملی ایران به شماره ۲۹۳۱ سیمان پرتلند سفید از آسیاب کردن کلینکر سیمان سفید با نسبت معینی سنگ گچ طبیعی (۲280,.۲11,0) حاصل می‌شود. سیمان باید سولفات آهن و منیزیم از سیمان حذف شود. به همین دلیل برای تولید سیمان سفید از خاک رسی که میزان سولفات آهن و منیزیم آن کمتر از ۸/ درصد است. استفاده می‌شود (کائولن مرغوب) و برای جبران همین مقدار اندک سولفات آهن و منیزیم» مقداری نشادر اضافه می‌شود. از طرفی سوخت کوره به نحوی انتخاب می‌شود که دوده تولید نکند (استفاده از گاز طبیعی). برای استفاده در سطح ساختمان‌ها و مواقعی که استفاده از سیمان‌های بدون رنگ با مقاومت‌های بالا مورد نیاز باشدء از این سیمان استفاده می‌شود. همجنین در تولید انواع سیمان‌های رنگی نیز قابل استفاده است. برای نوی سیمان سفید علاوه بر سنگ هک خالص که مقدار اکسیدهای آهن آن این تر از ۰/۳۰ درصد است برای تامین نمونه‌ای شاخص از تجزیه شیمیایی سنگ آهک و کائولن مورد استفاده در تهیه خوراک کوره برای تولید سیمان سفید ارایه شده است. در تجریه شیمیایی کلیه مواد معدنی مورد نیا ر در صنعت سیمان سفید اندازه گیری اکسیدهای کروم, تیتا تسا ان 9 منگنز در حد ۲10-۴ 00 ۳۵ 0 جدول ۱-۵- ترکیب شیمیایی کائولن و سنگ آهک شاخص (بر حسب درصد) در تهیه خوراک کوره سیمان سفید نوع اولیه ؟ کنوان | ۳ ۱۸ ۳ ۱-۱-۵- استاندارد ملی شماره ۳۹۳۱ ویژگی‌ها و روش‌های آزمون سیمان پرتلند سفید (چاپ اول) - نمونه طبق استاندارد مورد آزمایش قرار می‌گیرد. -------- صفحهٔ بعد -------- ۵۴ فهر ست خدمات و د ستورالعمل مراحل مخحتلف اک شاف مواد اولیه تولید انواع سیمان - تری کلسیم آلومینات به کمک فرمول زیر محاسبه می‌شود: ,۱.۶۹۱۹۵ -(۸[|,)0 م۷0 ۲.۶۰۵ ح هبل - درجه سفیدی سیمان بر اساس سنجش با دستگاه انعکاس تعیین می‌شود. نمونه طبق استاندارد مورد آزمایش قرار می‌گیرد و نتایج حاصل باید با جدول ۲-۵ مطابقت داشته باشد. سطح مخصوص بر حسب سانتی‌متر مربع بر گرم به وسیله بلین ابتدایی به دقیقه (حداقل) زمان گیرش به وسیله سوزن ویکا رس مقاومت فشاری به کیلوگرم بر سانتی‌متر مربع ِ (حداقل) : مقاومت خمشی به کیلوگرم بر سانتی‌متر مربع ٍ سک (حداقل) 1۳ ۱ ۳-۵- سیمان پرتلند- پوزولانی بر اساس تعریف استاندارد ملی ایران به شماره ۲۴۲۳۲ سیمان پرتلند پوزولانی مخلوطی است از حداکثر ۱۵ درصد پوزولان طبیعی و دست کم ۸۵ درصد کلینکر سیمان پرتلند با نرمی مشخص که در مجاورت آب به صورت جسم چسبنده‌ای در کارهای ساختمانی مصرف می‌شود. این سیمان با نشانه (پ- پ) عرضه می‌شود. از این نوع سیمان در ساختمان‌های بتنی معمولی و بیشتر در مواردی که مقاومت متوسط در مقابل سولفات‌ها و حرارت هیدراتاسیون متوسط مورد نظر باشد.ء استفاده می‌شود. در سیمان‌های پوزولانی ویژه ماده پوزولانی بین ۱۵ تا ۴۰ درصد وزنی سیمان پرتلند پوزولانی را تشکیل می‌دهد. از سیمان پوزولانی ویژه در ساخت سدها و بنادر و مناطقی که حمله سولفات‌ها به شدت انجام می‌گیرد. استفاده می‌شود. از خواص بسیار خوب آن (۲1ع۲ع-.۳. ۳) -۱ -------- صفحهٔ بعد -------- فصل پدجم- توصیف سیمان‌های سقیدل. پوزولانی و شدرح مخحتصری ب رآن‌ها م2 ویژگی‌ها خطر تهاجم مواد خورنده گوناگون به بافت بتن را به شدت کاهش می‌دهد. مزایای استفاده از سیمان پرتلند پوزولانی در - کاهش نفوذپذیری - کاهش حرارت هیدراتاسیون - کاهش انبساط ناشی از واکنش قلیایی و سیلیس سنگ‌دانه پوزولانی که در هنگام آسیاب کلینکر برای تولید سیمان پوزولانی مورد استفاده قرار می‌گیرد باید ترکیبی نزدیک به ترکیب ویژگی‌های شیمیایی سیمان پرتلند پوزولانی باید با مندرجات جدول ۳-۵ مطابقت داشته باشد. ۳ جدول ۳-۵- ویژگی‌های شیمیایی سیمان پرتلند پوزولانی (پ- پ) ۲ سولفیت (7 507) ۴ طبق استاندارد ملی ایران یادآوری: میزان باقی‌مانده نامحلول در اسید و نیز میزان قلیایی‌های محلول در آب برای سیمان پرتلند پوزولانی "آپ-پ" محدودیتی ندارد. ب- ویژگی‌های فیزیکی سیمان پرتلند پوزولانی آپ-پ" ویژگی‌های فیزیکی و شیمیایی سیمان پرتلند پوزولانی باید با مندرجات جدول ۴-۵ و توصیه‌های جدول ۵-۵ این نشریه مطابقت جدول ۶-۵- ویژگی‌های فیزیکی سیمان پرتلند پوزولانی آپ-پ" -------- صفحهٔ بعد -------- 2۶ فهر ست خدمات و د ستورالعمل مراحل مخحتلف اک شاف مواد اولیه تولید انواع سیمان حداکثر درصد انقباض با آزمون اتوکلاو ادامه جدول ۶-۵- ویژگی‌های فیزیکی سیمان پرتلند پوزولانی آ"پ-پ" جدول ۵-۵- ویژگی‌های فیزیکی اختیاری سیمان برتلند پورولانی آپ-پ" هفت روزه حداکثر حرارت هیدراتاسیون ۷۰ ۳۹۳ (کالری بر گرم) -------- صفحهٔ بعد -------- لبوست -------- صفحهٔ بعد -------- ۰. دوره تلف اکتشساف مواد اولیه تولید انو شش اولیه سیمان را دارند. که داغ آهک مارنی -------- صفحهٔ بعد -------- لس 12 2 ۷ 333333333333 نسرق ایران تشگ "هک سارند قصر سارند فد را (آهک فد ا خی ی دی سارند بلنگ سارند گری -------- صفحهٔ بعد -------- خواننده گرامی امور نظام فنی معاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رییس جمهورء با گذشت بیش از چهل سال فعالیت تحقیقاتی و مطالعاتی خود.ء افزون بر ششصد عنوان ضابطه تخصصی- فنی, در قالب آیین‌نامه. معیارء دستورالعمل» مشخصات فنی عمومی» نشریه و مقالهء به صورت تالیف و ترجمه, تهیه و ابلاغ کرده است. ضابطه حاضر در راستای موارد یاد شده تهیه شده» تادر راه نیل به توسعه و گسترش علوم در کشور و بهبود فعالیت‌های عمرانی به کار برده شود. فهرست ضوابط منتشر شده در پایگاه اطلاع رسانی 13672171213721.1۳ قابل امور نظام فنی -------- صفحهٔ بعد -------- 0 آ0 م۳۳ 1۹1316 0 00 ۳31300108 51۳316216 1۵۲ ۳۳۹100 ۷۵۵ ب ۰ 240 5عم[۳۲ع؟ آ0 1.15۲ ب ۲ ۵۱۲ ۱ع:) 10۳ 1۹۳۷۱۲۲۵۹ ب ب 0 ۱۷1210712 7 .۲0 06 300 ۱1۱۴ ,10851۲۷۰ 01 ۱111۹۲۲۷ ٩1 ۱116 ۸11۵1۲5 200 ۱116۲۵1‏ 110 0 ۹51۳3162۶16 1۵۲ 110 01 01116 ۱۱۹۱۱۱ 5 ]101122 0۲ 11602716۲ 40 5۷۳6۳۷1510 ۱111۵8 1۵۳ 011166 ۳,000 اما ۱۱۳/۱۱۱۱۱۱ 3233 2014 -------- صفحهٔ بعد -------- اکتشافی با هدف ارایه دستورالعمل جامع و یکسان‌سازی و عناوین مورد نیاز برای تهیه گزارش‌های مراحل مختلف